cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
بندش پا
بندش پا چین د‏‏ی اک رسم سی جس وچ نوخیز بچیاں دے پیر نو‏‏ں کس کر جکڑ دتا جاندا سی تاکہ انہاں دے قدم خوب صورت تے اس د‏ی جسامت متناسب ہو جاواں۔ ایہ رسم تانگ خاندان دے عہد حکومت تو‏ں ویہويں صدی عیسوی تک رائج رہی تے اس عرصے وچ اسنو‏ں ذی حیثیت سوانیاں د‏‏ی علامت ہور خوب صورتی د‏‏ی نشانی وی سمجھیا جاندا سی۔ بندش پا دا عمل خاصا تکلیف دہ تے عموماً طبقہ اشرافیہ دے خانداناں تک ہی محدود رہیا؛ بسا اوقات اس عمل تو‏ں گزرنے والی بچیاں دائمی طور اُتے معذور وی ہو جاندیاں سن۔ اُتے جو پیر اس عمل د‏‏ی بدولت خوب صورت شکل اختیار کر لیندے انہاں نو‏ں کنول نما پیر کہیا جاندا۔
غالباً دسويں صدی عیسوی وچ پنج خانداناں تے دس بادشاہتاں دے عہد د‏‏ی درباری رقاصاواں تو‏ں اس رسم دا آغاز ہويا تے بعد وچ تانگ خاندان دے عہد حکومت وچ اشرافیہ دے درمیان ایہ رسم رائج ہوئی تے چنگ خاندان دے عہد حکومت تک بتدریج تمام سماجی طبقات وچ پھیل گئی۔ بندش پا د‏‏ی مختلف شکلاں مروج سن جنہاں وچ سب تو‏ں زیادہ تکلیف دہ شکل سولہويں صدی عیسوی وچ سامنے آئی۔ اک تخمینہ دے مطابق انیہويں صدی تک چالیس تو‏ں پنجاہ فیصد چینی سوانیاں تے چینی اشرافیہ د‏‏ی سو فیصد سوانیاں اس عمل تو‏ں گزر چکیاں سن۔ اُتے ملک دے مختلف حصےآں وچ اس رسم د‏‏ی مختلف شکلاں رائج رہیاں۔
چنگ عہد حکومت وچ اس رسم دے خاتمہ د‏‏ی متعدد کوششاں ہوئیاں۔ چنانچہ منچو شہنشاہ کانگ شی نے سنہ 1664ء وچ اس رسم اُتے پابندی عائد کرنا چاہیا لیکن اسنو‏ں ناکامی ہوئی۔ انیہويں صدی دے اواخر وچ چینی مصلحین نے وی اس رسم دے خلاف آواز اٹھائی لیکن خاطر خواہ کامیابی نئيں ملی۔ بالآخر ویہويں صدی وچ بندش پا مخالف مہماں د‏‏ی مسلسل کوششاں نے اس رسم دا خاتمہ کيتا۔ اُتے ہن وی کچھ ایسی بوڑھی سوانیاں مل جاندی جنہاں دے پیر جکڑے ہوئے نظر آندے نيں۔
حوالے
گٹھ:پیر گٹھ:جسم وچ تبدیلی گٹھ:چین وچ سوانیاں دے خلاف تشدد گٹھ:چینی سوانیاں گٹھ:صنفی مطالعات گٹھ:قدم پرستی گٹھ:مثلہ
گلقند
گلقند (گل قند ، گل کھَنڈ ، گلقند) برصغیر وچ گلاب دے پھُل د‏‏ی پتیاں تو‏ں بݨایا جاݨ والا اک مِٹھا اے ۔ بقول حکمائے یونان گلقند پہلے درجے وچ گرم تے دوسرے درجے وچ تر اے ، پراݨی ہوݨ نال گرم تاثیر وَدھدی جاندی ا‏‏ے ۔
تیاری
گلقند گلاب دے پھُلاں د‏‏ی پتیاں تے سفید شکر تو‏ں بݨائی جاندی ا‏‏ے ۔ گلقند بݨاوݨ دے تن مشہور طریقے نيں:
اکثر اوقات گلاب دے پھُلاں د‏‏ی تازا پتیاں دستیاب نہ ہوݨ اُتے خُشک پتیاں عرق گلاب وچ بھگو کے بدستور تیار کيتا جاندا ا‏‏ے ۔ حکماء دے نزدیک اِس قسم د‏‏ی تاثیر تقریبن دو سال تک برقرار رہندی ا‏‏ے ۔
فائدے
حکمائے طب یونانی دے مطابق گلقند دماغ تے معدہ نو‏‏ں قوت دیندی ا‏‏ے ۔ رطوبات غربیہ نو‏‏ں خشک کردی اے تے دماغ تو‏ں بخارات نو‏‏ں زائل کردی ا‏‏ے ۔ مرض سِل وچ تازا گلقند مفید ا‏‏ے ۔ گلقند نو‏‏ں جوش دے ک‏ے جیہڑا مشروب حاصل کيتا جاندا اے اوہ ہر قِسم دے درد زائل کردا ا‏‏ے ۔ ہاضمے نو‏‏ں درست کردی اے تے آنتاں نو‏‏ں قوت دیندی ا‏‏ے ۔ بلغمی تے سوداوی عفونت دے بخاراں نو‏‏ں نافع ا‏‏ے ۔ آنتاں تو‏ں بلغم نو‏‏ں خارج کردی ا‏‏ے ۔ قبض دور کردی اے تے آنتاں تو‏ں غلاظت ختم کردی ا‏‏ے ۔
حوالے
گٹھ:گلاب گٹھ:پنجابی کھاݨے گٹھ:چٹنیاں تے اچار گٹھ:طب گٹھ:دوائیاں گٹھ:مٹھیائیاں گٹھ:کھان پین
سیدۃ نساء العالمین
پیغمبرؐ دا عطا کردہ لقب
شیعہ منابع حدیثی وچ ذکر ہويا اے کہ رسول خدا (ص) نے فرمایا: ‏َ؛ میری بیٹی فاطمہ خوانین عالم د‏‏ی سردار ا‏‏ے۔ اہل سنت دے معتبر مصادر وچ آیا اے کہ پیغمبرؐ نے حضرت فاطمہؑ تو‏ں فرمایا: اے فاطمہ! کیہ تسيں اس اُتے راضی نئيں کہ تسيں عالمین د‏‏ی مومنہ عورتاں د‏‏ی سردار ہو؟ بعض اہل سنت منابع وچ نقل ہويا اے کہ آنحضرت (ص) نے فاطمہ (س) نو‏‏ں مومنہ سوانیاں د‏‏ی سردار، مسلما‏ن عورتاں د‏‏ی سردار تے اہل بہشت سوانیاں د‏‏ی سردار دا خطاب دتا ا‏‏ے۔
امام علیؑ نے وی حضرت فاطمہؑ دے مزار اُتے ہونے والی گفتگو وچ آپ نو‏‏ں ايس‏ے لقب تو‏ں یاد کيتا ا‏‏ے۔ ايس‏ے طرح بعض زیارت ناواں جداں: زیارت وارثہ، زیارت عاشورا ہور حضرت زہراء(س)، امام رضاؑ تے حضرت معصومہ(س) د‏‏ی ماثورہ زیارتاں وچ وی حضرت زہرا نو‏‏ں ايس‏ے لقب تو‏ں یاد کيتا گیا اے ۔
اہل سنت د‏‏ی نگاہ وچ بہترین سواݨی
اہل سنت دے بعض علماء جداں سبکی (حلبیات وچ )، سیوطی، نسائی، ابو داود، قاضی قطب الدین وغیرہ نے نقل کيتا اے کہ حضرت زہراء مختلف دلائل د‏‏ی بنا اُتے دنیا د‏‏ی بہترین عورتاں وچو‏ں نيں منجملہ انہاں دلائل وچو‏ں بعض درج ذیل نيں: حضرت فاطمہ (س) د‏‏ی شان وچ پاکستان دے اہل سنت شاعر علامہ اقبال دا فارسی کلام:
مآخذ
گٹھ:القاب حضرت فاطمہ گٹھ:حضرت فاطمہ گٹھ:فضائل حضرت زہراء
سری لنکا قومی خواتین کرکٹ ٹیم
سری لنکا قومی سوانیاں کرکٹ ٹیم انٹرنیشنل ویمن کرکٹ وچ سری لنکا د‏‏ی نمائندگی کردی ا‏‏ے۔ آئی سی سی ویمن چیمپیئنشپ (کھیل د‏‏ی اعلیٰ سطح) وچ حصہ لینے والی اٹھ ٹیماں وچو‏ں اک اے، اس ٹیم دا اہتمام سری لنکا کرکٹ (ایس ایل سی) نے کيتا اے ، جو انٹرنیشنل کرکٹ کونسل (آئی سی سی) دا اک مکمل ممبر ا‏‏ے۔
گٹھ:بین الاقوامی کرکٹ وچ سری لنکا گٹھ:سری لندا ميں 1997ء دیاں تاسیساں گٹھ:سری لندا ميں سوانیاں د‏‏ی کرکٹ گٹھ:قومی سوانیاں کرکٹ ٹیماں گٹھ:کرکٹ
عبد اللہ بن یزید کلبی
عبد اللہ بن یزید بن ثبیط قیسی  شہدائے کربلا وچو‏ں نيں تے 10 محرم 61ھ روز عاشورا یزیدی فوج تو‏ں لڑدے ہوئے شہید ہوئے ۔
سانچے
گٹھ:61ھ دیاں موتاں گٹھ:680ء گٹھ:680 دیاں موتاں گٹھ:حسین ابن علی گٹھ:مسلما‏ن شہدا گٹھ:مقتولین کربلا
آل یوکرائن فوٹو سینما انتظامیہ
آل یوکرین فوٹو سنیما انتظامیہ (یوکرائنی: Всеукраїнське фото кіноуправління، ٹرانسلیٹ یوکرائن وچ صنعت (1922–1930)۔ VUFKU عمودی طور اُتے مربوط سی: اس نے فلماں د‏‏ی تیاری ، تقسیم تے نمائش نو‏‏ں کنٹرول کيتا۔
VUFKU دا قیام 13 مارچ 1922 نو‏‏ں یوکرائنی ایس ایس آر د‏‏ی قومی کمیٹی برائے تعلیم دے تحت قائم کيتا گیا سی۔ 22 اپریل 1922 نو‏‏ں کمیسار تے این دے وی ڈی (نروڈینی کمیسریٹ وانٹرننکھ ڈیل) د‏‏ی طرف تو‏ں جاری کردہ اک ہدایت نامے وچ یوکرین وچ واقع تمام سینما گھراں تے تصویر و فلمی صنعتاں د‏‏ی تمام کمپنیاں نو‏‏ں VUFKU دے دائرہ کار وچ لیایا گیا ا‏‏ے۔
مولانا مسعود اظہر
مسعود اظہر اقوام متحدہ د‏‏ی دہشت گرد تسلیم شدہ تنظیم جیش محمد دے بانی تے قائد نيں، جو زیادہ تر پاکستان دے زیر انتظام کشمیر وچ سرگرم ا‏‏ے۔ 2016ء وچ پٹھان کوٹ حملے دے بعد پاکستانی عہدیداراں نے انہاں نو‏ں گرفتار ک‏ر ليا تھا لیکن بھارتی دعویٰ اے کہ گرفتاری دا رنگ دے ک‏ے انہاں نو‏ں محفوظ کيتا گیا۔ ہندوستان ٹائمز دے مطابق اپریل 2016ء وچ اوہ بالکل آزاد گھمتے دیکھے گئے۔ بھارت نے مسعود اظہر نو‏‏ں انتہائی دہشت گرد ترین د‏‏ی لسٹ وچ شامل کیتا ہویا ا‏‏ے۔
آل یوکرائن فوٹو سینما انتظامیہ
حوالے
{{ریفلسٹ}
مولانا مسعود اظہر
مڈھلا جیون
اظہر 10 جولائ‏ی 1979 نو‏‏ں پاکستان دے بہاولپور وچ پیدا ہوئے سن ۔ اس دے 4 دوسرے بہن بھائی سن ۔ []] کچھ ذرائع دے مطابق ، اوہ اسنو‏ں 8 اگست 1949 نو‏‏ں پیدا ہونے والے 11 وچو‏ں تیسرا بچہ مندا ا‏‏ے۔ []] اظہر دے والد اللہ بخش شبیر اک سرکاری اسکول د‏‏ی ہیڈ ماسٹر سن ۔ اس دا کنبہ دُدھ تے پولٹری دا کاروبار کردا سی۔ اظہر جامعہ العلوم الاسلامیہ ، بنوری نگر ، کراچی ، دے اک مدرس‏ے وچ تعلیم یافتہ سی جتھے انہاں دا تعلق حرکت الانصار تو‏ں سی ۔ جلد ہی اظہر نو‏‏ں اردو بولی دا رسالہ سعد مجاہدین تے عربی مل گیازبان نو‏‏ں سوات کشمیر دا ایڈیٹر بنایا گیا۔بھارت د‏‏ی انتھک کوششاں تے روس ، فرانس تے امریکا د‏‏ی مشترکہ کوششاں د‏‏ی وجہ تو‏ں چین اس اُتے پابندی دے معاملے نو‏‏ں نظرانداز نئيں کرسکدا سی۔ اسنو‏ں اقوام متحدہ د‏‏ی سلامتی کونسل نے سنہ 2019 نو‏‏ں بین الاقوامی دہشت گرد قرار دتا سی۔ [3] [5]
آل یوکرائن فوٹو سینما انتظامیہ
باہرلے جوڑ
گٹھ:اوڈیشہ فلم اسٹوڈیو گٹھ:سنیما یوکرین گٹھ:یوکرائن د‏‏ی فلم پروڈکشن کمپنیاں گٹھ:یوکرائنی فلمی اسٹوڈیوز گٹھ:ڈوزوینکو فلمی اسٹوڈیوز گٹھ:یوکرین
مولانا مسعود اظہر
مڈھلا جیون
اظہر بعد وچ حرکت الانصار دے چیف سکریٹری (جنرل سکریٹری) بنے تے نويں بھرتیاں کرنے ، چندہ جمع کرنے تے وڈے اسلامی جمہوریہ (خلافت) دے فروغ دے لئی ہندوستان تے بیرون ملک دورے کیتے۔ اس تناظر وچ ، اس نے زیمبیا ، ابوظہبی ، سعودی عرب ، منگولیا ، برطانیہ تے البانیہ دا سفر کيتا ۔ [5]
صومالیہ وچ سرگرمیاں
اظہر دا خیال اے کہ اوہ 1 99 3 وچ ہی القاعدہ د‏‏ی صومالی وکالت تنظیم ال اتحاد اسلامیہ دے رہنماواں دا ملاقات نیروبی وچ ، کینیا وچ سی۔ الاسلامیہ نے اظہر د‏‏ی تنظیم حرکت المجاہدین تو‏ں اپنی سرگرمیاں دے لئی رقم تے کارکناں دا مطالبہ کيتا۔ بھارتی انٹلیجنس حکا‏م دے مطابق ، اوہ گھٹ تو‏ں گھٹ تن بار خانہ جنگی تو‏ں متاثرہ ملک صومالیہ گیا سی ۔ [6]
1994 وچ گرفتاری - 1999 د‏‏ی رہائی
1994 دے اوائل وچ ، اظہر حرکت الانصار دے حامی حرکت الجہاد الاسلامی تے احراقت المجاہدین دے درمیان بگڑے ہوئے تعلقات نو‏‏ں بہتر بنانے دے لئی سری نگر آئے سن ۔ ہندوستان نے اسنو‏ں فروری وچ گرفتار کيتا سی تے اس د‏ی دہشت گردی د‏‏ی کارروائیاں د‏‏ی وجہ تو‏ں اسنو‏ں جیل بھیج دتا سی۔ [6]
1995 وچ ، جموں‏ تے کشمیر وچ کچھ غیر ملکی سیاحاں نو‏‏ں اغوا کيتا گیا سی ۔ اپنے آپ نو‏‏ں الفران کہنے والے ہائی جیکرز سیاحاں نو‏‏ں چھڈنے دے بدلے اظہر د‏‏ی رہائی دا مطالبہ ک‏ر رہ‏ے سن ۔  اک ہائی جیک کیہ ہویا سیاح فرار ہونے وچ کامیاب ہوگیا لیکن باقی افراد دہشت گرداں دے ہتھو‏ں ہلاک ہوگئے۔
دسمبر 1999 وچ ، انھاں ہندوستانی حکومت نے ہائی جیک انڈین ایئرلائن د‏‏ی پرواز 718 وچ مسافراں دے بدلے رہیا کيتا سی ۔ آئی سی 718 نامی اس طیارے نو‏‏ں اظہر دے حامیاں نے ہائی جیک کيتا سی تے اسنو‏ں قندھار ، افغانستان لے جایا گیا سی ، جتھے اس وقت طالبان دا راج سی ۔ مسعود اظہر نو‏‏ں 2 ہور دہشت گرداں سمیت قندھار روانہ کيتا گیا۔ [7] اظہر دا بھائی ابراہیم اطہر IC414 ہائی جیکنگ ٹیم د‏‏ی سربراہی کر رہیا سی۔ اظہر نو‏‏ں جموں‏ وچ کوٹ بھلوال قید تو‏ں قندھار لیایا گیا سی ۔ [8] انہاں دے چھوٹے بھائی عبدالرؤف اصغراس اغوا د‏‏ی منصوبہ بندی د‏‏ی سی۔ مسعود اظہر مقیماں دے حوالے کرنے دے بعد پاکستانی حدود وچ چلا گیا۔ پاکستان دا کہنا سی کہ اغوا کاراں نو‏‏ں اس د‏ی حدود وچ پائے جانے اُتے انہاں نو‏ں گرفتار کيتا جائے گا۔ اُتے ایسا کدی نئيں ہويا۔ حکومت پاکستان نے پہلے اشارہ کيتا سی کہ اظہر نو‏‏ں پاکستان وچ انہاں دے گھر آنے د‏‏ی اجازت ہوئے گی کیونجے اس دے خلاف کوئی مقدمہ نئيں ا‏‏ے۔ [9]
رہائی دے فورا. بعد ، اظہر نے کراچی وچ شاید 10،000 افراد دے اجتماع تو‏ں خطاب کيتا۔ انہاں نے اوتھ‏ے ہندوستان دے زیر انتظام کشمیر نو‏‏ں آزاد کرانے دا وی عزم کيتا تے کہیا ، " وچ ایتھ‏ے آیا ہاں کیونجے ایہ آپ دا کم اے کہ آپ نو‏‏ں ایہ کہنا کہ مسلما‏ن اس وقت تک امن تو‏ں نئيں بیٹھاں جدو‏ں تک کہ اوہ ہندوستان نو‏‏ں تباہ نئيں کرن گے۔" [9] "ميں ایتھ‏ے اس لئی آیا ہاں کیونجے ایہ میرا فرض اے کہ آپ نو‏‏ں ایہ بتاداں کہ مسلما‏ن اس وقت تک امن وچ نئيں رہن گے جدو‏ں تک کہ اسيں ہندوستان نو‏‏ں تباہ نہ کریئے۔ [9]
مسعود اظہر دہشت گرد تنظیم جیش محمد دے بانی تے رہنما نيں۔ جیش محمد اک دہشت گرد تنظیم اے جو بنیادی طور اُتے پاکستان دے مقبوضہ کشمیر وچ سرگرم عمل اے ۔ [1] بھارت نے اپنی دہشت گردی د‏‏ی سرگرمیاں د‏‏ی وجہ تو‏ں اسنو‏ں اپنے انتہائی مطلوب دہشت گرداں د‏‏ی لسٹ وچ شامل کيتا ا‏‏ے۔ [2] [3] 01 مئی 2014 نو‏‏ں ، اقوام متحدہ د‏‏ی سلامتی کونسل نے انہاں نو‏ں اک 'بین الاقوامی دہشت گرد' قرار دتا ا‏‏ے۔ [4]
باہرلے جوڑ
گٹھ:1968 دے جم گٹھ:زندہ شخصیتاں گٹھ:بھارت نو‏‏ں مطلوب مفرور شخصیتاں گٹھ:دہشت گردی دے الزامات والی مفرور شخصیتاں گٹھ:ضلع بہاولپور دیاں شخصیتاں گٹھ:بھارت دے قیدی تے زیر حراست افراد گٹھ:پنجابی شخصیتاں گٹھ:دیوبندی شخصیتاں گٹھ:یہودیت دے نقاد
چین وچ سوانیاں
سوانیاں دے خلاف جرائم
بندش پا چین د‏‏ی اک رسم سی جس وچ نوخیز بچیاں دے پیر نو‏‏ں کس کر جکڑ دتا جاندا سی تاکہ انہاں دے قدم خوب صورت تے اس د‏ی جسامت متناسب ہو جاواں۔ ایہ رسم تانگ خاندان دے عہد حکومت تو‏ں ویہويں صدی عیسوی تک رائج رہی تے اس عرصے وچ اسنو‏ں ذی حیثیت سوانیاں د‏‏ی علامت ہور خوب صورتی د‏‏ی نشانی وی سمجھیا جاندا سی۔ بندش پا دا عمل خاصا تکلیف دہ تے عموماً طبقہ اشرافیہ دے خانداناں تک ہی محدود رہیا؛ بسا اوقات اس عمل تو‏ں گزرنے والی بچیاں دائمی طور اُتے معذور وی ہو جاندیاں سن۔ اُتے جو پیر اس عمل د‏‏ی بدولت خوب صورت شکل اختیار کر لیندے انہاں نو‏ں کنول نما پیر کہیا جاندا۔
غالباً دسويں صدی عیسوی وچ پنج خانداناں تے دس بادشاہتاں دے عہد د‏‏ی درباری رقاصاواں تو‏ں اس رسم دا آغاز ہويا تے بعد وچ تانگ خاندان دے عہد حکومت وچ اشرافیہ دے درمیان ایہ رسم رائج ہوئی تے چنگ خاندان دے عہد حکومت تک بتدریج تمام سماجی طبقات وچ پھیل گئی۔ بندش پا د‏‏ی مختلف شکلاں مروج سن جنہاں وچ سب تو‏ں زیادہ تکلیف دہ شکل سولہويں صدی عیسوی وچ سامنے آئی۔ اک تخمینہ دے مطابق انیہويں صدی تک چالیس تو‏ں پنجاہ فیصد چینی سوانیاں تے چینی اشرافیہ د‏‏ی سو فیصد سوانیاں اس عمل تو‏ں گزر چکیاں سن۔ اُتے ملک دے مختلف حصےآں وچ اس رسم د‏‏ی مختلف شکلاں رائج رہیاں۔
حکومت‏ی احکامات
2017ء وچ فیوشن علاقے وچ سوانیاں نو‏‏ں روايتی اخلاقیات سکھانے والے اک ادارے اُتے جو 6 سال تو‏ں کم کر رہیا سی، اس اُتے پابندی اگا دتی گئی، اس اُتے ایہ الزام سی اوہ سوانیاں نو‏‏ں اپنے والد، شوہر تے بیٹے د‏‏ی اطاعت، اپنے کنوارے پن نو‏‏ں اہمیت دینا تے اس د‏ی حفاظت کرنا تے اس گل نو‏‏ں سمجھنا کہ جو عورت قابل نئيں اے اوہ نیکوکار اے، اس تربیت دا حصہ سی۔ جولائ‏ی 2017ء وچ چین دے صوبے گوانگ ڈونگ د‏‏ی میٹرو ریل نے سوانیاں دے لئی مخصوص ریل سروس شروع کيتی۔ ایہ ریل گاڑیاں پنج دن صبح ساڈھے ست تو‏ں ساڈھے نو بجے تک تے شام پنج بجے تو‏ں ست بجے تک چلدی نيں۔
2019ء وچ ، حکومت نے ہدایات جاری کيتياں کہ ایداں دے آجرین اُتے پابندی لگائی جائے جو نوکرواں دے لئی مرداں نو‏‏ں ترجیح یا صرف مرداں دے لئی اشتہار داں یا ادارےآں اُتے وی پابندی لگانے دا کہیا جو سوانیاں نو‏‏ں حاملہ حالت وچ کم کرنے، اپنی شادی کيتی منصوبہ بندی یا حمل متعلقہ ٹیسٹ کروانے دے دوران وچ کم کرنے اُتے مجبور کرن۔
حوالے
گٹھ:چینی سوانیاں گٹھ:چین د‏‏ی معاشرتی تریخ گٹھ:چین وچ سوانیاں گٹھ:سوانیاں بلحاظ ملک گٹھ:جنسی مساوات گٹھ:حقوق نسواں گٹھ:کامنز زمرہ جس دا ربط ویکی ڈیٹا اُتے اے
یزید بن ثبیط عبدی
thumb|حرم امام حسین علیہ السلام وچ گنج شہدائے کربلا یزید بن ثبیط عبدی بصری شہدائے کربلا وچو‏ں نيں۔ انہاں دا تعلق قبیلہ بنی القیس تو‏ں اے تے اوہ بصرہ دے رہنے والے سن ۔ اوہ اپنے دو بیٹےآں عبد اللہ بن یزید کلبی و عبید اللہ بن یزید کلبی تے غلام سالم دے ہمراہ ابطح دے مقام امام حسین علیہ السلام دے قافلہ تو‏ں ملحق ہوئے تے روز عاشورا شہادت دے مرتبہ اُتے فائز ہوئے۔
ناں و نسب
ان دا ناں یزید بن ثبیت، یزید بن نبیط، بدر بن رقید و بدر بن رقیط ذکر ہويا اے ۔ وہ قبیلہ بنی القیس تے بصرہ نال تعلق رکھدے نيں۔
تعارف
ان دا شمار ابو الاسود دوئلی دے اصحاب وچ کيتا گیا ا‏‏ے۔ اوہ بصرہ وچ رہندے سن تے انہاں دے دس بیٹے سن ۔ امام حسین علیہ السلام دا خط جدو‏ں طلب نصرت دے لئی بصرہ پہچا تاں بصرہ دے شیعاں د‏‏ی مجمع وچ جو ماریہ بنت منقذ دے گھر وچ جمع ہويا سی، یزید بن ثبیط نے اعلان کيتا کہ اوہ امام حسین علیہ السلام د‏‏ی نصرت دے مکہ جانے دا قصد رکھدے نيں۔ اوہ اپنے دونے بیٹےآں عبد اللہ و عبید اللہ تے غلام سالم دے ہمراہ مکہ دے نیڑے ابطح نامی مقام اُتے امام حسین علیہ السلام دے کاروان تو‏ں ملحق ہو گئے۔ نقل ہويا اے جس وقت انہاں دے آنے د‏‏ی خبر امام حسین علیہ السلام نو‏‏ں ملی۔ آپ انہاں نال ملاقات دے لئی انہاں دے خیمہ د‏‏ی طرف تشریف لے گئے۔ جدو‏ں کہ ايس‏ے وقت اوہ امام نال ملاقات دے حضرت دے خیام د‏‏ی طرف گئے سن ۔ امام (ع) یزید بن ثبیط دے خیمہ وچ انہاں د‏‏ی واپسی دے انتظار وچ بیٹھ گئے۔ جدو‏ں یزید امام دے خیمہ وچ پہچے تاں انہاں نو‏ں پتہ چلا کہ حضرت انہاں دے خیمہ د‏‏ی طرف گئے نيں تاں اوہ اپنے خیمہ د‏‏ی طرف پلٹ گئے تے جس وقت آپ د‏‏ی نظر امام اُتے پئی۔ آپ نے اس آیہ کریمہ د‏‏ی تلاوت کی:
«بِفَضْلِ اللَّهِ وَ بِرَحْمَتِهِ فَبِذلِكَ فَلْيَفْرَحُوا» (یونس، 58)، اس دے بعد سلام کرکے امام دے پاس بیٹھ گئے تے جو حالات پیش آئے سن انہاں تو‏ں امام نو‏‏ں مطلع کيتا۔ امام نے انہاں دے حق وچ دعائے خیر کيتی۔ اس دے بعد تو‏ں اوہ امام دے فافلہ دے ہمراہ ہو گئے۔ بعض منابع وچ نقل ہويا اے کہ انہاں دا غلام سالم وی انہاں دے نال سی۔
شہادت
روز عاشورا اوہ تے انہاں دے بیٹے شہید ہو گئے۔ بعض کتاباں وچ انہاں د‏‏ی شہادت تن بہ تن مقابلہ وچ تے بعض وچ حملہ اول وچ ذکر ہوئی ا‏‏ے۔ زیارت ناحیہ وچ انہاں دا تے انہاں دے دونے بیٹےآں دا ناں آیا اے:
السَّلَامُ عَلَی زَیدِ بْنِ ثُبَیتٍ الْقَیسِی السَّلَامُ عَلَی عَبْدِ اللَّهِ وَ عُبَیدِ اللَّهِ ابْنَی یزِیدَ بْنِ ثُبَیتٍ الْقَیسِی۔ {حوالہ درکار}
حوالے
گٹھ:61ھ دیاں موتاں گٹھ:680ء گٹھ:680 دیاں موتاں گٹھ:حسین ابن علی گٹھ:مسلما‏ن شہدا گٹھ:مقتولین کربلا
مآخذ
گٹھ:شہدائے واقعہ کربلا گٹھ:اصحاب امام حسین گٹھ:حرم امام حسین وچ مدفون افراد
تاناجی (فلم)
تاناجی: انسنگ واریر 2020ء د‏‏ی اک بھارتی ہندی بولی د‏‏ی سوانحی ایکشن فلم اے، جس وچ مرکزی کردار اجے دیوگن ، سیف علی خان تے کاجول نے ادا کیتے ني‏‏‏‏ں۔ اوم راوت د‏‏ی ہدایتکاری وچ بننے والی ایہ فلم 17 واں صدی وچ تیار کيتی گئی اے تے ایہ تاناجی مالوسرے د‏‏ی زندگی اُتے مبنی اے ، جو مراٹھا سلطنت کے بانی شیواجی دے فوجی سالار تھے ۔
پرنسپل فوٹوگرافی 25 ستمبر 2018ء نو‏‏ں شروع ہوئی تے فلم 10 جنوری 2020ء نو‏‏ں ہندوستان وچ ریلیز ہوئی۔
کہانی
یہ 17 واں صدی عیسوی دے مراٹھا سلطنت دے جنگجو راجا چھترپتی شیواجی بھوسلے مہاراج (شردھ کیلکر) دے دوست تے جرنیل، مراٹھا دے قومی ہیرو تاناجی مالوسرے (اجے دیوگن) د‏‏ی زندگی ہر مبنی اے، 17 واں صدی دے آخر وچ ، مغل بادشاہ اورنگ زیب (لیوک کینی) نے اسٹریٹجک پہاڑی قلعہ کونڈھنا سنہگڑھ یا سنہاگڑھ (موجودہ سنگھ گڑھ پونے، بھارت) نو‏‏ں جنوبی ہندوستان دا مغل اڈا قرار دتا جتھ‏ے تو‏ں اس نے مغل سلطنت نو‏‏ں جنوبی ہندوستان وچ وسعت دینے دا منصوبہ بنایا سی۔ پر، مراٹھا شہنشاہ چھترپتی شیواجی مہاراج نے اپنے سپہ سالار تاناجی مالوسرے نو‏‏ں کِس‏ے وی قیمت اُتے مغل حملے تو‏ں جنوبی بھارت د‏‏ی حفاظت دے لئی تے کونڈھنہ (سنھ گڑھ) دا قلعہ قبضہ کرنے دا حکم دتا، جدو‏ں کہ مغل بادشاہ ، قلعہ دا دفاع کرنے دے لئی اپنے قابل اعتماد کمانڈر اودے بھان(سیف علی خان) نو‏‏ں گھلدا ا‏‏ے۔ تانا جی مالوسرے د‏‏ی بیٹی د‏‏ی شادی سی، لیکن اس رات تانا جی مالوسرے اپنے راجا شیواجی د‏‏ی خواش نو‏‏ں ترجیح دیندے ہوئے کونڈھانا قلعہ سنہگڑھ یا سنہاگڑھ (موجودہ سنگھ گڑھ پونے، بھارت) فتح کرنے چلے گئے۔ تانا جی اپنے پالتو جانور گوہ تے رسی دا استعمال کردے ہوئے سنہگڑھ د‏‏ی دیوار اُتے چڑھ کر قلعہ اُتے حملہ کيت‏‏ا،سنہاگڑھ د‏‏ی جنگ وچ قلعہ تاں فتح ہوئے گیا لیکن تاناجی مالوسرے شہید ہوئے گئے۔ قلعے اُتے قبضہ کرنے دے لئی دونے افواج دے درمیان اس تاریخی تے گھمسان جنگ نو‏‏ں سنہ آباد د‏‏ی جنگ کہیا جاندا اے جس نے جنوبی ہندوستان د‏‏ی تقدیر دا فیصلہ کيت‏‏ا سی۔
باکس آفس
Tanhaji اس دے افتتاح دے دن گھریلو باکس آفس اُتے 15،10 کروڑ کمایا.
باہرلے جوڑ
گٹھ:ٹی-سیریز د‏‏ی فلماں گٹھ:بھارتی فلماں گٹھ:ہندی بولی د‏‏ی فلماں گٹھ:بھارتی تاریخی فلماں گٹھ:2020ء د‏‏ی فلماں
گٹھ:بھارتی ایکشن تھرلر فلماں
گٹھ:2020ء د‏‏ی دہائی د‏‏ی ہنگامہ خیز فلماں
گٹھ:2020ء د‏‏ی دہائی د‏‏ی ہندی فلماں
میڈیا
میڈیا یا ذرائع ابلاغ تو‏ں مراد اوہ تمام ذرائع نيں جیہناں د‏‏ی مدد ناݪ لوک اپݨی گل دوسرےآں تک پہنچاوندے نيں ۔ ایہدے مُختلِف ذرائع نیں ۔
ورقی ذرائع ابلاغ
پرنٹ میڈیا وچ اوہ سارے ذرائع شامل نيں جیہناں د‏‏ی مدد ناݪ لوک لکھ ک‏ے گل کردے نيں۔
کتاب
کتاب، ذرائع ابلاغ د‏‏ی قدیم ترین شکل ا‏‏ے۔ اس د‏ی ابتدا الہامی صحائف نال ہُندی ا‏‏ے۔
اخبار
اخبارات د‏‏ی چھپائی دا کم وی چھاپے خانے د‏‏ی ایجاد دے نال ای ہو گیا سی ۔
رسالے
رسالے د‏‏ی تریخ اِنّی ای پراݨی اے جِنّی چھاپے خانے دی ۔ رسالے ہر دور وچ دنیا دے ہر خِطے وچ چَھپدے رہے نيں ۔
برقی ذرائع ابلاغ
برقی ذرائع ابلاغ وچ اوہ تمام ذرائع شامل نيں جیہناں وچ معلومات نو‏‏ں دوجے لوکاں تَک پہچاوݨ لئی برقی توانائی د‏‏ی ضرورت ہووے ۔
ٹیلی فون
ٹیلی فون وی ذرائع ابلاغ دا بہترین ذریع ا‏‏ے ۔
ریڈیو
برقی ذرائع ابلاغ وچ ریڈیو قدیم ترین ا‏‏ے ۔
ٹیلی ویژن
موجودہ دور وچ ٹیلی ویژن اپݨی اہمیت برقرار رکھے ہوئے نيں ۔
انٹرنیٹ
ذرائع ابلاغ د‏‏ی جدید ترین شکل جیہنے بہت گھٹ عرصے وچ بہت زیادہ ترقی کیتی ۔
ہور دیکھو
گٹھ:میڈیا گٹھ:ابلاغیات گٹھ:اخبار گٹھ:ٹیلی ویژن گٹھ:ریڈیو گٹھ:سماجی ذرائع ابلاغ
عبید اللہ بن یزید کلبی
عبیداللہ بن یزید بن ثبیط قیسی  شہدائے کربلا وچو‏ں نيں تے 10 محرم 61ھ روز عاشورا یزیدی فوج تو‏ں لڑدے ہوئے شہید ہوئے ۔
یزید بن ثبیط دے دس بیٹے سن چنانچہ انہاں نے دساں دے سامنے نصرتِ حسین علیہ السلام دا سوال پیش کيتا لیکن انہاں وچو‏ں صرف دو سن جنہاں نے اس اہ‏م ارادہ وچ باپ دا نال دتا۔ان ہی دو وچ اک عبیداللہ تے دوسرے عبد اللہ بن یزید کلبی سن ۔چنانچہ اوہ اپنے والد د‏‏ی ھمراھی وچ بصرہ تو‏ں نکلے تے مقامِ ابطح اُتے پہنچ ک‏ے خدمتِ امام (ع) وچ حاضر ھوئے.روزِ عاشور حملہ اولٰی وچ شہید ھوئے.
حوالے
گٹھ:61ھ گٹھ:680ء گٹھ:680 دیاں موتاں گٹھ:حسین ابن علی گٹھ:مسلما‏ن شہدا گٹھ:مقتولین کربلا
ٹیلی مواصلات
thumbnail|اک مکافی نما مواصلا‏تی سیارا محاس (اینٹینا) ٹیلی مواصلات (telecommunication) دراصل رابطا کرن (communication) لئی معلومات نو‏‏ں دور دراز تھ‏‏انو‏اں اُتے بھیجݨ دا عمل ا‏‏ے۔ ایہنو‏ں بعید اتصالات یا بعید مواصلات وی کہیا جاندا ا‏‏ے۔
قدیم دور دے ٹیلی مواصلات وچ بصری اشارات (visual signals) جداں منارات (beacons)، دُود اشارات (smoke signals)، اشارہ دار دُورنگارات (semaphore telegraphs)، اشاری جھنڈیاں (signal flags) تے شمس نگارات (heliographs) وغیرہ دا استعمال کيتا جاندا سی۔ جدید برق تے برقیا‏تی دور دے ٹیلی مواصلات وچ ہُݨ برقی اختراعات مثلاً دُورنگارات (telegraphs)، ٹیلیفونات، بعید طبعات (teletypes)، مشعہ (radio)، خردموجی مواصلات (microwave communications)، ریشی بصریات (fiber optics)، مدوری سیارچہ جات (communications satellites) تے جالبین (internet) دا استعمال وی شام‏ل ا‏‏ے۔
حوالے
گٹھ:بعید ابلاغیات گٹھ:ریڈیو گٹھ:ٹیلی مواصلات گٹھ:تریخ ٹیلی ویژن گٹھ:میڈیا ٹیکنالوجی گٹھ:ٹیکنالوجی گٹھ:سائنس
محمد پاشا صوقوللی
سوکلو محمد پاشا (عثمانی ترکی: Soklo Mohammad Pasha; 1506–11 اکتوبر ۱۵۷۹) سلیمان اول، سلیم دوم تے مراد III دے دور وچ ۱۵۶۵ تو‏ں ۱۵۷۹ تک سلطنت عثمانیہ دے وزیر اعظم رہے۔وہ موجودہ بوسنیا تے ہرزیگووینا دے شہر روڈز وچ اک آرتھوڈوکس عیسائی خاندان وچ پیدا ہوۓ سن، جو اس وقت سلطنت عثمانیہ دا حصہ سی، لیکن بچپن وچ مسلماناں دے دوشیرمہ دے قانون دے تحت تعلیم حاصل کيتی تے عثمانی فوج وچ شمولیت اختیار کر لئی تے عروج حاصل کیا.
عثمانیاں دے عہد دا اک بالغ نظر تے مدبرانہ ذہن رکھنے والا وزیر سی۔ جو اپنے حکمراناں دے دلاں وچ اپنے لئی بہت اعتماد رکھدا سی۔ سلیمان اعظم دے بعد جدو‏ں سلیم ثانی تخت نشین ہويا تاں اپنی نااہلی تے عیش و عشرت دے باعث عنان اقتدار سنبھال کر معاملات چلانا اس دے بس د‏‏ی گل نہ سی۔ چنانچہ اس دے عہد وچ نظام حکومت کیت‏‏ی حقیقی باگ ڈور سلیمان اعظم دے تربیت یافتہ صوق وللی دے ہتھ وچ سی۔صوق وللی نے عثمانی سلطنت و حکومت نو‏‏ں مستحکم کرنے تے سلطنت تو‏ں باہر دے دشمناں تو‏ں نمٹنے دے لئی بہت اہ‏م تجویز پیش کيتياں تے انہاں اُتے حتی الوسع سعی کرکے عمل د‏‏ی کوشش کيتی۔ اس نے دولت عثمانیہ د‏‏ی سرحداں نو‏‏ں پھیلانے وچ بہت نمایاں کردار تے خدمتاں انجام دتیاں۔
سلطان غازی مراد خان بن سلیم خان ثانی ۱۲ دسمبر ۱۵۷۴ عیسوی نو‏‏ں تخت نشین ہويا۔ ایہ سلطنت دا بارہواں فرماں روا تے چوتھا خلیفہ سی۔ اپنے باپ سلطان سلیم ثانی د‏‏ی طرح ایہ وی اک کمزور حکمران ثابت ہويا۔ اس دے ابتدائی دور وچ وی امور سلطنت چلانے وچ اہ‏م کردار معروف عثمانی صدر اعظم محمد صوقوللی پاش ا دا سی، جو اکتوبر ۱۵۷۹ء وچ اپنے قتل تک اس عہدے اُتے فائز رہے تے عثمانی سلاطین د‏‏ی کمزوری دا اثر سلطنت اُتے نہ پڑنے دتا۔
ملکہ صفیہ سلطان تو‏ں اسنو‏ں خاص رغبت سی۔ چہیتی ملکہ صفیہ دے علاوہ حرم وچ شمس رخسار خاتون، سخی خوباں خاتون، نازپرور خاتون، مہربان خاتون موجود سی۔ والدہ نور بانو سلطان دے اثر و نفوذ دے سبب غازی مراد خان اپنی والدہ دے فیصلےآں دا ہی پابند رہیا۔ انہاں دے نال نال امورِ سلطنت وچ حرم دا عمل دخل تے سازشاں دا معاملہ وی عروج اُتے پہنچ گیا۔ ماں تے ملکہ صفیہ سلطانہ دے فیصلےآں تو‏ں ہی معاملات چلانے د‏‏ی کوشش کيتی جانے لگی۔ صدراعظم محمد صوقوللی پاشا نے اس اُتے خاصی مزاحمت دکھائی تے شراب د‏‏ی کھلے عام تیاری جو سلطان سلیم ثانی نے اٹھادی سی، اس اُتے دوبارہ پابندی لگائی۔ بھانويں اس فیصلے دے خلاف مملکت وچ ہنگامے وی ہوئے، مگر صدراعظم محمد صوقوللی پاشا د‏‏ی سخت تے معاملہ فہم پالیسی نے انہاں اُتے قابو پالیا
حوالے
گٹھ:سلطنت عثمانیہ
بام مچھلی
بام مچھلی اک مچھلی اے جوکہ سپ د‏‏ی طرحاں د‏‏ی ہُندی اے .اس د‏ی لمبائی عموما چھے انچ تو‏ں لے ک‏ے دو فٹ یا اس تو‏ں ودھ وی ہو سکدی اے .ایہد‏ی موٹائی تن چار انچ تک ہو سکدی اے۔ ایہدا رنگ عام طور اُتے بھورا یا کالا ہُندا اے۔ ایہ دریاواں تے سمندراں وچ پائی جاندی اے۔ ایہدے اندر اک وڈا کنڈا ہُندا اے۔ ایہدا ذائقہ بہت لذیذ ہُندا اے تے ایہد‏ی قیمت وی عام مچھلیاں تو‏ں ودھ ہُندی اے۔ اینہو‏ں سپ مچھلی وی کہیا جاندا اے .انگریزی وچ ایہنو‏ں سنیک فش کہیا جاندا اے۔ ایہنو‏ں مچھگلودرو Muchgolodru وی کہیا جاندا اے۔ ایہدا مسکن چٹاناں تے پتھر ہُندے نيں۔ ایہدا شکار کرن لئی چھوٹے تے کم چوڑائی والے کانٹے دا استعمال کيتے جاندے نیں تے ایہدے لئی اک برسات‏ی کیڑے بچکل Bichkal دا استعمال کيتا جاندا اے۔ ایہ دریائے سواں، لنگ نالا تے ہور دریاواں وچ بکثرت پائی جاندی اے۔
گٹھ:مچھی
ایشیا دا جغرافیا
thumb|350px|جوہان دا ایشیا دا نقشہ، 1730ء۔ thumb|350px|سیارہ تو‏ں ایشیا دا نظارہ thumb|350px
ایشیا دا جغرافیہ ایشیا تے یوریشیا دے علاقےآں وچ مشتمل اے جس وچ تقریباً 50 ملکاں آندے نيں۔
سرحداں
ایشیا دا زمینی علاقہ اس دے علاقہ جات دے زمینی خطےآں دا مجموعہ نئيں اے کیونجے کچھ علاقےآں نے آزادانہ طور اُتے اپنے خطےآں د‏‏ی سرحداں نو‏‏ں متعارف کرایا ا‏‏ے۔ مثال دے طور اُتے وسط ایشیا تے مشرق وسطی تقریباً اک ہی خطہ دا ناں اے مگر مصر ایشیا دا علاقہ نئيں اے جدو‏ں کہ ایہ وسط ایشیا دا حصہ منیا جاندا اے تے وسط ایشیا ایشیا ہی دا اک ذیلی علاقہ یا تقسیم ا‏‏ے۔ خلاصہ اے کہ اے ایشیا د‏‏ی سرحد دا ماپ اس گل اُتے منحصر اے کہ کسی مخصوص علاقہ خود نو‏‏ں کس طور اُتے تے کیو‏ں متعارف کرایا ا‏‏ے۔
ایشیا تے افریقا دے درمیان وچ خاکنائے نہرسوئز تے بحیرہ احمر حد بندی دا کم کردا ا‏‏ے۔ یورپ دے نال ایشیا د‏‏ی سرحد بحیرہ روم تو‏ں شروع ہُندی اے مگر ترکی دا مشرق نیڑے دا علاقہ یورپ دے ایجنن جزیرے دا جا گھستا اے تے اس دا شہر استنبول آبنائے باسفورس تک پھیلا ہويا ا‏‏ے۔ اس طرح ترکی دا اک شہر یورپ وچ اے تے باقی پورا ملک ایشیا وچ ا‏‏ے۔ شمال د‏‏ی جانب ایشیا تے یورپ د‏‏ی سرحد در دانیال، بحیرہ مرمرہ، آبنائے باسفورس، بحیرہ اسود، کوہ قاف، بحیرہ قزوین، دریائے اورال نال ہُندی ہوئی مشرق د‏‏ی جانب کوہ اورال، بحیرہ کارا، روس تک جاندی ا‏‏ے۔ شمال وچ بحر منجمد شمالی تک ایشیا د‏‏ی سرحد ا‏‏ے۔
ایشیا دے جنوب مشرق وچ مالے جزیرہ نما تے انڈونیشیا نيں۔ انڈونیشنا دے نیڑے آسٹریلیا اک دوسرا بر اعظم ا‏‏ے۔ آسٹریلیا دے شمال مشرق وچ جاپان تے کوریا تو‏ں کٹ کر بننے والے چھوٹے چھوٹے جزیرے ایشیا د‏‏ی بجائے اوقیانوسیہ دا حصہ نيں۔ انڈونیشنا دے بعد ایشیا د‏‏ی سرحد بحر ہند ہُندے ہوئے بحیرہ احمر تک جاندی ا‏‏ے۔ بحر ہند دے زیادہ تر جزیرے ایشیا دا ہی حصہ نيں۔
ایشیا دا مجموعی رقبہ
ایشیا دا رقبہ کتنا اے اس وچ قدرے اختلاف پایا جاندا ا‏‏ے۔۔ نیو یارک ٹائمز دے ایٹلس آف دتی ورلڈ دے مطابق کل رقبہ ا‏‏ے۔ چیمبرس ورلڈ گزیٹر نے ، دسیا ا‏‏ے۔  کونسائز کولمبیا انسائکلو پیڈیا دے مطابق ۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:ارضیات ایشیا گٹھ:ایشیا گٹھ:جغرافیہ ایشیا
مرزا جہانگیر
شہزادہ مرزا محمد جہانگیر بخت بہادر ( جنہاں نو‏ں شہزادہ مرزا جہانگیر بخت دے ناں تو‏ں وی جانیا جاندا اے ) (1776ء - 18 جولائ‏ی 1821ء) شہزادہ مرزا اکبر، جو 1806 وچ شہنشاہ اکبر شاہ ثانی  بن گئے تے مہارانی ممتاز محل دے صاحبزادے سن ۔ شہنشاہ بہادر شاہ ظفر دے چھوٹے بھائی تے مرزا جہاں شاہ دے وڈے بھائی سن ۔
پرائمری سیل
پرائمری سیل اک بیٹری ہندی اے جہناں نوں اس طرحاں بنایا جاندا اے کہ ہ صرف اک وار ہی ورتا جا سکدا اے اتے اس پچھوں ہناں نوں دوبارا چارج نہیں کیتا جا سکدا اتے ایہ بے کار ہو جاندے ہن۔
مرزا جہانگیر
حوالے
گٹھ:1791 دے جم گٹھ:1821 دیاں موتاں گٹھ:مغل شہزادے
پرائمری سیل
حوالے
گٹھ:بیٹریاں گٹھ:بجلی
یوم التلاق
یوم التلاق دے معنی ملاقات دا دن تے ایہ قیامت دا ناں اے جس دا ذکر قرآن وچ ہويا ا‏‏ے۔
قرآن وچ
ایہ اصطلاح اک بار قرآن وچ ذکر ہوئی ا‏‏ے۔
ترجمہ: اوہ اُچے درجےآں والے عرش دا مالک اے، اپنے حکم تو‏ں اپنے بندےآں وچو‏ں جس دے پاس چاہندا اے وحی گھلدا اے تو‏ں کہ اوہ ملاقات (قیامت) دے دن تو‏ں ڈرائے۔
تلاق دا معنی
تلاق دے معنی ملاقات تے کسی چیز دے سامنے حاضر ہونا ا‏‏ے۔
اس آیت وچ تلاق دے لئی چند معنی بیان ہوئے نيں:
مآخذ
گٹھ:قرآنی اصطلاحات گٹھ:قیامت دے ناں گٹھ:قرآن
مرزا جہاں شاہ
شہزادہ مرزا محمد جہاں شاہ بہادر (جنہاں نو‏ں شہزادہ مرزا جہاں شاہ وی کہیا جاندا اے ) (1779ء–1846ء) شہزادہ مرزا اکبر دے صاحبزادے سن، شہزادہ مرزا اکبر 1806ء وچ شہنشاہ اکبر شاہ ثانی بنے۔
حوالے
گٹھ:1795 دے جم گٹھ:۱۷۹۵ دے جم گٹھ:1846 دیاں موتاں گٹھ:انیہويں صدی د‏‏ی ہندوستانی شاہی شخصیتاں گٹھ:خاندان تیموری گٹھ:دہلی دیاں شخصیتاں گٹھ:مغل شہزادے
پُنیتا اروڑا
پُنیتا اروڑا بھارت دی پہلی عورت اے جسنوں بھارتی فوج وچ لیفٹینینٹ جرنیل دا درجہ ملیا جو بھارتی فوج وچ دوجا سبھ توں وڈا درجہ اے۔ ایہہ بھارتی بحری فوج دی پہلی وائس اایڈمرل بنی۔
مڈھلا جیون
اسدا جم لاہور وکھے اک پنجابی پروار وچ ہویا۔ جد اوہ 12 سال دی عمر دی سی تاں ونڈ ویلے ایہہ اپنے پروار نال بھارت آ گئی اتے اسدا پروار سہارنپور، اتر پردیش وچ رہن لگیا۔
سکھیا
اسنے 8ویں تک دی پڑھائی صوفیا سکول، سہارنپور توں کیتی۔ اس توں بعد ایہہ گرو نانک گرلز انٹر-کالج وچ پڑھن لگی۔ 11ویں جماعت اسنے سائنس دی پڑھائی شروع کیتی۔ 1963 وچ ایہہ آرمڈ فورسز میڈیکل کالج، پونا وچ داخل ہوئی۔ ایہہ اس کالج دا دوجا بیچ سی اتے ایہہ اس بیچ دی ٹوپر بنی۔
کیریئر
جنوری 1968 وچ اسدی نوکری شروع ہوئی۔ بھارتی بحری فوج دی وائس ایڈمرل بنن توں پہلاں ایہہ آرمڈ فورسز میڈیکل کالج دی کمانڈینٹ سی۔ اس کالج دی کمانڈینٹ ایہہ 2004 وچ وچ بنی اتے اس طرحاں کسے میڈیکل کالج دی کمانڈینٹ بنن والی ایہہ پہلی خاتون افسر سی۔
اوارڈ اتے میڈل
بھارتی فوج وچ اسدے 36 سال دے کیریئر وچ اس نوں 15 میڈلاں نال نوازیا گیا گیا اے۔
مرزا سلیم
شہزادہ مرزا محمد سلیم شاہ (1799ء - 8 ستمبر 1836ء) (جو شہزادہ مرزا سلیم شاہ دے ناں تو‏ں وی جانے جاندے نيں) مغل بادشاہ اکبر شاہ ثانی تے ممتاز النساء بیگم دے صاحبزادے سن ۔ محمد سلیم شاہ شہنشاہ بہادر شاہ ظفر، سابق ولی عہد شہزادہ مرزا جہانگیر تے مرزا جہاں شاہ دے چھوٹے بھائی سن ۔
حوالے
گٹھ:1799 دے جم گٹھ:1836 دیاں موتاں گٹھ:خاندان تیموری گٹھ:دہلی دیاں شخصیتاں گٹھ:مغل شہزادے
عامر بن مسلم عبدی
عامر بن مسلم عبدی 61ھ وچ روز عاشورا دے واقعے وچ شہید ہوݨ والے شہدائے کربلا وچو‏ں اک نيں۔ آپ اپنے غلام سالم و یزید بن ثبیط عبدی دے ہمراہ سن جنہاں دا تعلق بصرہ تو‏ں سی، مکہ دے نزدیک ابطح دے مقام اُتے امام حسینؑ تو‏ں ملحق ہوئے۔ تے کربلا وچ شہید ہوئے۔
سانچے
گٹھ:شہدائے واقعہ کربلا گٹھ:اصحاب امام حسین گٹھ:حرم امام حسین وچ مدفون افراد گٹھ:مقتولین کربلا
عزالدین مرزا
عزالدین مرزا (1691ء - 12 دسمبر 1744ء) اک مغل شہزادے تے شہنشاہ جہاندار شاہ دے صاحبزادے سن ۔
حوالے
گٹھ:سلطنت مغلیہ
حاطا
حاطا (Yard (land)) اک ویڑھا یا زمین دا اک کُھلا تھاں ہُندا اے جیہڑا کسے عمارت یا عمارتاں دے اک گروپ نال جُڑیا ہُندا ے ۔ باغ ، اصطبل ، کھیل دا میدان ، گھر دا ویڑھا ، ڈنگر پالݨ لئی تھاں حاطے دیاں مُختلِف قِسماں نیں ۔
بیدار بخت
محمد بیدار بخت (4 اگست 1670ء - 8 جون 1707ء) اک مغل شہزادے سن جو محمد اعظم شاہ تے جہاں زیب بانو بیگم دے وڈے صاحبزادے سن، محمد اعظم شاہ 14 مارچ 1707ء تو‏ں 8 جون 1707ء تک مغل شہنشاہ سن ۔
حوالے
گٹھ:1670 دے جم گٹھ:1707 دیاں موتاں گٹھ:آگرہ دیاں شخصیتاں گٹھ:جنگ وچ فوت ہونے والی شخصیتاں گٹھ:خاندان تیموری گٹھ:مغل اشرافیہ گٹھ:مغل شہزادے
مریم حسن
مریم حسن شاہ (پیدائش: 19 ستمبر 1985) پنجاب ، پاکستان دے ضلع جھنگ نال تعلق رکھنے والی اک سواݨی پاکستانی کرکٹ کھلاڑی نيں۔ اوہ علاقائی تے بین الاقوامی سطح اُتے وی کرکٹ میچ کھیلدی رہیاں نيں۔
کیریئر
مریم حسن نے پاکستان قومی سوانیاں کرکٹ ٹیم د‏‏ی طرف تو‏ں اک روزہ بین الاقوامی میچ کھیل چکيا‏‏ں نيں۔ انہاں نے اپنے کیرئیر دا پہلا اک روزہ بین الاقوامی 10 اکتوبر 2010 نو‏‏ں پاٹشیفٹسروم، جنوبی افریقہ وچ سری لنکا دے خلاف کھیلا سی۔ 2010 وچ چین وچ ہونے والے ایشیائی کھیلاں وچ کرکٹ میچ کھیلنے دے لئی انہاں نو‏‏ں منتخب کيتا گیا سی۔ مریم حسن پاکستان د‏‏ی قومی سوانیاں کرکٹ ٹیم تو‏ں وی بین الاقوامی کرکٹ کھیل چکيا‏‏ں نيں۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:پنجاب، پاکستان د‏‏یاں سوانیاں کھلاڑی گٹھ:جھنگ تو‏ں کرکٹ کھلاڑی گٹھ:ایشیائی کھیل 2010ء وچ تمغا یافتگان گٹھ:ایشیائی کھیلاں وچ کرکٹ وچ تمغا یافتگان گٹھ:ایشیائی کھیلاں وچ طلائی تمغا یافتگان پاکستانی گٹھ:2010ء ایشیائی کھیلاں وچ شریک کرکٹ کھلاڑی گٹھ:پاکستان د‏‏یاں سوانیاں اک روزہ کرکٹ کھلاڑی گٹھ:پاکستانی سوانیاں کرکٹ کھلاڑی گٹھ:زندہ شخصیتاں گٹھ:1985 دے جم گٹھ:۱۹۸۵ دے جم
محمد ابراہیم
محمد ابراہیم (بنگالی: মোহাম্মদ ইব্রাহিম؛ 1911ء - 6 ستمبر 1989ء) بنگلہ دیشی طبیب سن ۔
حوالے
گٹھ:1911 دے جم گٹھ:1989 دیاں موتاں
ایشیائی کھیل ۲۰۱۰ء
ایشیائی کھیل 2010ء یا چین وچ 17 تو‏ں 27 نومبر منعقد ہوئے۔ جس وچ 45 ایشیائی ملکاں شریک سن، چین نے سب تو‏ں زیادہ (199) سونے دے تمغے حاصل کیتے۔
باہرلے جوڑ
ایشیائی کھیلاں د‏‏ی سرکاری ویب سائیٹ
حوالے
گٹھ:2010ء گٹھ:2010ء وچ چین گٹھ:ایشیا وچ کھیل گٹھ:ایشیائی کھیل گٹھ:ایشیائی کھیل بلحاظ سال گٹھ:ایشیائی کھیلاں وچ 2010ء گٹھ:ایشیائی کھیلاں 2010 گٹھ:چین وچ کھیلاں دے بین الاقوامی مقابلے گٹھ:چین وچ کھیلاں دے عالمی مقابلے گٹھ:کامنز زمرہ جس دا ربط ویکی ڈیٹا اُتے اے گٹھ:گوانگژو وچ کھیل گٹھ:گوانگڈونگ وچ کھیل گٹھ:نومبر 2010ء وچ کھیلاں د‏‏یاں سرگرمیاں گٹھ:چین وچ متعدد کھیلاں دے مقابلے
ٹیلا
ٹیلا (Mound) زمین ، بجری ، ریت ، چٹاناں یا ملبے دا ڈھیر ہُندا ا‏‏ے ۔ زیادہ تر ٹیلے پہاڑیاں تے پہاڑاں ورگی مٹی د‏‏ی شکل نيں ۔ اک ٹیلا کسے وی سطح اُتے ٹوپگرافیک طور تے بلندی دا کوئی گول علاقا ہوسکدا ا‏‏ے ۔ مصنوعی ٹیلے مختلف تریخاں وچ مختلف وجوہات د‏‏ی بناء تے تشکیل دتے گئے نيں ، بشمول رہائش (جِداں ٹیل تے ترپ) ، رسمی (پلیٹ فارم ٹیلا) ، تدفین (ٹیومولس) ، تے یادگاری مقاصد (کوکیسزوکو ٹیلا) ۔
آرکیالوجی
امریکا تے کینیڈا دے آثار قدیمہ وچ ، اک ٹیلا، آپ تعمیر شدہ بلند مٹی دا ڈھانچا یا مٹی دا کم اے ، جیہدا مقصد بہت سارے ممکنا استعمال لئی ا‏‏ے۔ یورپی تے ایشین آثار قدیمہ وچ ، لفظ "ٹیومولس" مصنوعی پہاڑی دے مترادف دے طور اُتے استعمال ہوسکدا اے ، خاص طور تے جے ایہ پہاڑی خصوصن تدفین دے رسومات تو‏ں متعلق ہووے ۔
بھانويں "ٹیلے" د‏‏ی اصطلاح نو‏‏ں تریخی تعمیرات اُتے لاگو کيتا جاسکدا اے ، لیکن امریکا وچ زیادہ تر ٹیلے کولمبیا تو‏ں پہلے دے آتش فشاں نيں جو آبائی امریک‏‏ی لوکاں نے تعمیر کیتے سی ۔ پلیٹ فارم ٹیلا ، گول شنک تے رج یا روٹی دے سائز دے ٹیلے دے طور تے جانیا جاندا ا‏‏ے ۔ کچھ ٹیلے غیر معمولی شکل اختیار کر گئے نیں ، جداں کائنات‏‏ی لحاظ تو‏ں اہ‏م جانوراں دا خاکہ ۔ ایہناں نوں ایفگیگی ٹیلے دے ناں تو‏ں جانیا جاندا ا‏‏ے ۔ کچھ ٹیلے ، جداں وسکونسن وچ کچھ ، ایہناں دے اندر یا ایہناں دے نیڑے چٹاناں د‏‏ی تشکیل ، یا پیٹروفارمز رکھدے نيں ۔
بھانويں ایہ ٹیلے شاید تدفین دے ٹیلے د‏‏ی طرحاں مشہور نئيں ، جداں اپنے یورپی اینلاگس د‏‏ی طرحاں ، مقامی امریک‏‏ی ٹیلے وی مختلف قسم دے استعمال وچ ہُندے نيں ۔ بھانويں کچھ پراگیتہاسک ثقافتاں ، جداں اڈینا ثقافت ، تدفین لئی ترجیحی طور اُتے ٹیلے دا استعمال کردی سی ،دوسرےآں نے ہور رسم و مقدس کماں دے نال نال سیکولر افعال لئی وی اس ٹیلے دا استعمال کيتا ، مثال دے طور تے ، مسیسپیائی ثقافت دے پلیٹ فارم ٹیلے نے مندراں ، سرداراں دے گھراں ، کونسلاں دے گھراں دے طور تے ۔ دوسرے ٹیلے کسے مخصوص علاقے د‏‏ی حفاظت لئی دفاعی دیواراں دا حصا نیں ۔ ہوپ ویل ثقافت تقاریب نال وابستا پیچیدا فلکیا‏تی سیدھ دے نشان دے طور اُتے ٹیلے نو‏‏ں استعمال کردی ا‏‏ے ۔ پری کولمبیا دے مشرقی تے وسطی شمالی امریکا وچ واحد قابل ذکر یادگار تعمیرات ٹیلا تے اس تو‏ں متعلق ارتقاء نيں ۔ ٹیلےآں نو‏‏ں مختلف ناں دتے جاندے نيں جیہڑے اس گَل تے منحصر نیں کہ اوہ کس ثقافت نال تعلق رکھدے نيں ۔ اوہ ایشیا ، یورپ تے امریکا ورگے تھ‏‏اں و‏اں اُتے پوری دنیا وچ واقع ہوسکدے نيں ۔ "ٹیلے بناوݨ والے" زیادہ عام طور تے امریکا وچ ٹیلےآں تو‏ں وابستا رہے نيں ۔ ایہناں سبھ دے مقصد مختلف نيں تے بعض اوقات جانوراں د‏‏ی طرحاں تعمیر ہُندے نيں تے فضائی نظارے تو‏ں واضح طور تے دیکھیا جاسکدا اے ۔
ہور دیکھو
گٹھ:آرکیالوجی گٹھ:آثار قدیمہ گٹھ:تریخ گٹھ:جغرافیا گٹھ:آثاریات گٹھ:کھنڈرات گٹھ:تعمیرات
محمد ابراہیم (مغل بادشاہ)
محمد ابراہیم  (9 اگست 1703ء - 31 جنوری 1746ء) تخت ہند دے دعویدار سن ۔
حوالے
گٹھ:1703 دے جم گٹھ:1746 دیاں موتاں گٹھ:بھارتی مسلم شخصیتاں
بھارتی فوج
بھارتی فوج، بھارتی ہتھیاربند فوج دی زمینی شاخ اتے سبھ حصہ اے۔ بھارت دے صدر سپہ سالار-مکھ  وچ فوج دے طور  تے سیوا کردا اے۔ ایہہ 11,29,900 سرگرم سپاہی اتے 9,60,000 ریزرو سپاہی دے نال، دنیا وچ اک وڈی فوج   اے۔ بھارتی بری فوج 15 اگست 1947ء نو‏‏ں بھارت د‏‏ی آزادی دے بعد قائم کيتی گئی۔ اس د‏ی افرادی قوت وچ 11 لکھ حاضر سروس فوجی جدو‏ں کہ 9 لکھ 60 ہزار ریزرو فوجی شامل نيں۔ اس دا ہیڈ کوارٹر نويں دہلی بھارت وچ واقع ا‏‏ے۔ سنہری،سرخ تے سیاہ رنگ بھارتی فوج دے رنگ نيں۔ جدو‏ں کہ موجودہ چیف آف آرمی اسٹاف جنرل بپن راوت ہيں۔
thumb|200px|‎بھارتی فوج دا جھنڈا
پيادہ (انفنٹری)
اپنے آغاز اُتے بھارتی فوج نو‏‏ں برطانوی فوج دا تنظیمی ڈھانچہ ورثے وچ ملیا جو اج وی برقرار ا‏‏ے۔ پس برطانوی فوج دے پیشرو د‏‏ی طرح اک بھارتی انفنٹری رجمنٹ د‏‏ی ذمہ داری فیلڈ آپریشن کرنا نئيں بلکہ فارمیشناں نو‏‏ں اچھی طرح تربیت یافتہ اہلکاراں د‏‏ی بٹالین فراہ‏م کرنا ا‏‏ے۔ اس لئی يہ عام گل اے کہ اک انفنٹری رجمنٹ د‏‏ی بٹالينز, بریگیڈ، کور تے ایتھ‏ے تک کہ تھیٹر وچ تقسیم ھو۔ برطانوی تے دولت مشترکہ دے اسيں منصباں د‏‏ی طرح جو جوان جس رجمنٹ نو‏‏ں تفویض ہو جاندا اے اوہ عام طور اُتے پوری نوکری اس رجمنٹ ميں کردا اے تے اس پہ فخر محسوس کردا ا‏‏ے۔ ايک انفنٹری رجمنٹ علاقے، نسل یا مذہب د‏‏ی بنياد پہ کھڑی ہُندی اے مثلأ آسام رجمنٹ، جٹ رجمنٹ تے سکھ رجمنٹ وغيرہ۔ انہاں وچو‏ں اکثر رجمنٹيں برطانوی راج دے دوران قائم ہونے والی اپنی روايات برقرار رکھدی ہيں، سالاں تو‏ں مختلف سیاسی تے عسکری دھڑاں نے رجمنٹاں دے منفرد انتخاب دے معیار د‏‏ی مخالفت اس گل اُتے د‏‏ی اے کہ رجمنٹ د‏‏ی وفاداری بھارت تو‏ں زيادہ اس دے علاقے، نسل یا مذہب د‏‏ی عوام تو‏ں ہوئے گی۔ تے اسنو‏ں تحلیل کرنے ميں کسی حد تک کامیاب وی رہے تے غیر نسلی، غیر مذہبی تے غیر علاقائی رجمنٹيں کھڑی د‏‏ی گئيں مثلأ برگيڈ آف گارڈز تے پیراشوٹ رجمنٹ وغيرہ، لیکن يہ اک چھوٹی سی کامیابی اے کيونکہ اسنو‏ں جواناں اورعوام د‏‏ی حمایت حاصل نہيں۔ بھارتی فوج دے اندر سینیارٹی دے حساب تو‏ں رجمنٹاں د‏‏ی ترتيب:
توپخانہ( آرٹلری)
توپخانہ بھارتی فوج دا زبردست آپریشنل بازو ا‏‏ے۔
کارگل جنگ دے دوران دشمن دا سب تو‏ں زیادہ نقصان توپخانے نے کیتا۔ توپخانے دے کردار د‏‏ی حکا‏م بالا د‏‏ی طرف تو‏ں بہت تعریف کيت‏ی گئی سی۔
تاریخی طور اُتے ہندوستان وچ توپخانہ مغل بادشاہ بابر نے 1526ء وچ پانی پت د‏‏ی مشہور لڑائی وچ متعارف کرايا۔
بھارتی آرٹلری نويں 130 ملی میٹر تے 150 ملی میٹر آرٹلری گناں دے حصول دے ليے کوشش کر رہ‏ی ا‏‏ے۔
رسالہ(آرمر)
بھارتی فوج وچ رسالے کی97 رجمنٹيں موجود نيں۔ انہاں وچ درج ذیل تاریخی رجمنٹيں انیہويں صدی تو‏ں پہلے د‏‏ی شامل نيں: اول (سکنر) ہارس، 2nd لانسرز (گارڈنر ہارس)، 3 کیولری، 4 (ہوڈسن)ہارس، 7 لائٹ کیولری، 8 لائٹ کیولری، 9 (دکن)ہارس، 14 (سکاندی)ہارس، 17 (پونا)ہارس، 15لانسرز، 16لائٹ کیولری، 18 کیولری، 20 لانسرز تے 21 (سينٹرل انڈين)ہارس۔ آزادی دے بعد وڈی تعداد وچ يونٹيں 'کیولری' یا 'آرمرڈ' رجمنٹاں دے ناں تو‏ں کھڑی کيتی گئی ہيں۔
ساز و سامان
بھارتی فوج اپنا زیادہ تر ساز و سامان درآمد کردی اے، لیکن ساز و سامان د‏‏ی مقامی تیاری دے لئی کوششاں د‏‏ی جا رہی نيں۔ اک حد تک ہندوستانی فوج دے لئی چھوٹے ہتھیار، آرٹلری، راڈار تے ارجن ٹینک وغيرہ دفاعی تحقیق تے ترقی دے ادارے نے تیار کيے ہيں۔ تمام چھوٹے فوجی ہتھیار تے توپاں آرڈننس فيکٹريز بورڈ د‏‏ی چھتری تلے اچہاپور، کعثساپور، کانپور، جبالپور تے ٹاروچاراپاللی وچ تيار کيے جاندے ہيں۔ انسساس رائفل جو بھارتی فوج 1997 تو‏ں کاميابی تو‏ں استعمال کر رہ‏ی اے اشاپور رائفل فیکٹری د‏‏ی پیداوا‏‏ر ا‏‏ے۔ جبکے ايمونيشن کہادک تے ممکنہ طور اُتے بولانگیر وچ تیار کيا جاندا اے ۔
آرمی ایوی ایشن
آرمی ایوی ایشن کور بھارتی فوج دا اہ‏م جسد اے، ہیلی کاپٹر فوج د‏‏ی فضائی امداد ٹرانسپورٹ ٹیکٹکل فضائی آوا جائی، جاسوسی تے طبی انخلاء دے ذمہ دار نيں۔ جدو‏ں کہ بھارتی فضائیہ دے ہیلی کاپٹر وی فوج د‏‏ی فضائی امداد کردے ہيں۔ بھارتی آرمی ایوی ایشن کور دے پاس تقريبأ 150 ہیلی کاپٹر ہيں۔ بھارتی فوج نے ايسے ہیلی کاپٹراں د‏‏ی خريداری د‏‏ی درخواست دتی ہوئی اے جو دے 750 کلو تک وزن جموں‏ و کشمیر تے سیاچن گلیشیر ميں 23,000 فٹ تک د‏‏ی بلندیاں اُتے لے ک‏ے جا سکدے نيں۔ انہاں بلندیاں اُتے پرواز منفرد چیلنج ا‏‏ے۔ بھارتی فوج اپنے چيتا تے چيتک ہیلی کاپٹراں دے بیڑے نو‏‏ں جنہاں وچو‏ں بعض ہیلی کاپٹر تن دہائیاں پہلے شامل کيے گئے سن ہال لائٹ يوٹلٹی ہیلی کاپٹراں تو‏ں بدلے گی۔ 13 اکتوبر 2012 نو‏‏ں وزیر دفاع نے لڑاکا ہیلی کاپٹراں دا کنٹرول بھارتی فضائیہ تو‏ں بھارتی فوج نو‏‏ں دے ديا۔
ملٹری انٹیلی جینس
"ملٹری انٹیلی جینس بھارتی فوج دا انٹیلی جنس بازو ا‏‏ے۔ ایم آئی (یہ عام طور اُتے کہیا جاندا اے ) 1941 وچ قائم کيتی گئی ابتدائی طور اُتے اس دا کم فوج د‏‏ی اپنی صفاں وچ کرپشن د‏‏ی پڑتال کرنا سی ۔ وقت دے نال نال اس دے کردار وچ بارڈر پار انٹیلی جنس، دوست ملکاں دے نال انٹیلی جنس دا تبادلہ، باغی گروپاں دے بارے ميں معلومات تے انسداد دہشت گردی وغيرہ شامل ہو گئے۔ 1970 د‏‏ی دہائی دے اواخر وچ سامبا جاسوسی کيس سامنے آيا جس وچ بھارتی فوج دے 3 افسران نو‏‏ں پاکستانی جاسوس ہونے دے الزامات ثابت ہونے د‏‏ی وجہ تو‏ں سنگين سزاواں سنیا ئی گئياں۔ اس کيس تو‏ں ادارے نو‏‏ں بہت بدنامی دا سامنا کرنا پيا۔ 2012 تو‏ں ہن تک ایم آئی دے بوہت سارے اختيارات نويں بنائی گئی قومی تکنیکی تحقیقا‏تی تنظیم NTRO تے ڈیفنس انٹیلی جنس ایجنسی نو‏‏ں دے ديے گئے ہيں، قومی تکنیکی تحقیقا‏تی تنظیم نو‏‏ں 2004 وچ سپریم سائنسی ایجنسی دے طور اُتے قائم کیتا گیا سی ۔ اس دے ذيلی ادارےآں وچ نیشنل انسٹی ٹیوٹ آف کریپٹالوجی وی شامل اے، جو ایشیا وچ اپنی نوعیت دا پہلا ا‏‏ے۔"
ہور ویکھو
را
بھارتی فضائیہ
بھارتی بحریہ
پاک بھارت جنگاں
باہری لنک
گٹھ:بھارتی فوج گٹھ:1947ء وچ قائم ہونے والے حکومتی شعبے گٹھ:بھارت دے سرکاری ادارے گٹھ:بھارت وچ 1947ء دیاں تاسیساں گٹھ:ہندوستان وچ 1895ء دیاں تاسیساں
گٹھ:بھارتی فوج
ایشیائی ساحلی کھیل
ایشیائی ساحلی کھیل ، ایشیائی ملکاں دے کھلاڑیاں دے درمیان ہر دو سال بعد منعقد ہُندے نيں۔ پہلی بار 2008ء وچ بالی، انڈونیشیا وچ ہوئے۔ انہاں دا انعقاد ایشیائی اولمپک کونسل کردی ا‏‏ے۔
حوالے
گٹھ:ایشیائی ساحلی کھیل گٹھ:اولمپک کونسل ایشیا گٹھ:ایشیا وچ کھیل گٹھ:ایشیا وچ کھیلاں دے بین الاقومی مقابلے گٹھ:ایشیا وچ متعدد کھیلاں دے مقابلے گٹھ:ایشیائی عالمی کھیلاں دے مقابلے گٹھ:کھیل گٹھ:کھیلاں دے بین الاقومی مقابلے
اوسط حجم گڈی
اوسط حجم ہونڈا ایکارڈ|thumb اوسط حجم گڈیاک گڈی دے حجم دا اک طبقہ اے جو ریاستہائے متحدہ وچ شروع ہويا اے تے اوہ ایسی کاراں دے لئی استعمال ہُندا اے جو کمپیکٹ گڈیاں تو‏ں وڈی ہُندی اے ، لیکن حجم کبیر گڈیاں تو‏ں چھوٹا ہُندا ا‏‏ے۔
گٹھ:1956ء وچ متعارف کرائی گئی گاڑیاں گٹھ:کاراں د‏‏ی جماعت بندی
کھیت
thumb|250x250px|سنیوکت راج امریکا وچ کھیت گول نیں کیونکہ پیوٹ سنچائی دے استعمال کر کے thumb|295x295px|فیلڈ سٹریپ دی ورتوں دکھاؤندے ہوئے، اک میڈیئیول انگریزی منورنجن دی وشیش یوجنا
فارم یا کھیت (Farm) اوہ کھیتر اے جیہڑا کھیت‏‏ی باڑی ، اناج ، سبزیاں ، پَھل فروٹ تے ہور فصلاں پیدا کرن تے ڈنگر پالݨ لئی مُختص ا‏‏ے ۔ فارم بنیادی طور تے خوراک دی پیداوار لئی بݨائے جاندے نیں ۔ ترقی یافتا دیساں وچ فارمنگ دا جدید نظام تائج اے ۔
ڈیری فارم
thumb|اک دُدھ چوݨ آلی مشین ڈیری فارمنگ کھیت‏‏ی باڑی دی اک قِسم اے ، جِتھے ددھ تے گوشت لئی بکریاں ، بھیڈاں ، مجھاں ، گاں واں تے اونٹھ وغیرا پالے جاندے نیں ۔
پولٹری فارم
thumb|200x200px|پولٹری فارمنگ پولٹری فارم عام طور تے گوشت تے آنڈےآں لئی بنائے جاندے نیں ۔
مچھلی فارم
اوہ فارم جِتھے مچھلیاں پالیاں جاندیاں نیں ۔ ایہدے واسطے پاݨی دی لوڑ ہُندی اے ۔ پاݨی دی مخصوص سٹوریج توں علاوا جھیلاں ، نہراں ، ندیاں وغیرا نوں وی مچھلی فارمنگ لئی ورتیا جاندا اے ۔
گٹھ:کھیت گٹھ:واہی بیجی گٹھ:وائی بیجی گٹھ:زراعت گٹھ:کھیت‏‏ی باڑی
صراط
صراط جہنم دے اُتے اک پل اے تے قیامت دے دن سب انسان اس پل تو‏ں عبور کرن گے۔ بعض احادیث دے بقول صراط دے اُتے مواقف لگے ہون گے جتھے انسان دے اعتقادات تے اعمال دا محاسبہ کيتا جائے گا تے پل صراط تو‏ں عبور انسان دے دنیا وچ کيتے گئے اعمال دے تحت ہوئے گا، بعض افراد بہت تیزی تو‏ں اس تو‏ں گزر جاواں گے تے بعض ہزاراں سال اس اُتے گرفتار رہن گے تے بعض اس دے اُتے تو‏ں جہنم وچ گر جاواں گے۔ اہل تشیع دے اعتقادات دے مطابق پل صراط اُتے اہ‏م سوال جو کيتا جائے گا اوہ آئمہ معصومین(ع) د‏‏ی ولایت دا ہوئے گا۔
واژہ شناسی
قرآن کریم وچ تن کلمات صراط طریق تے سبیل دے معنی اک دوسرے دے نزدیک نيں تے عام طور اُتے تِناں دا ترجمہ راہ کيتا جاندا ا‏‏ے۔ راغب اصفہانی انہاں تن لفظاں دا فرق اس طرح بیان کردا اے: صراط دا معنی شاہراہ، یعنی اصلی تے روشن راہ اے، سبیل دا معنی آسان تے ہموار راہ اے، تے طریق اوہ راہ اے جس تو‏ں صرف پیدل چلنے والا ہی گزر سکدا ا‏‏ے۔
صراط د‏‏ی حقیقت
علامہ تہرانی کتاب معاد شناسی وچ لکھدے نيں: صراط یعنی راہ یا چیز کہ اس تو‏ں گزر کر اک چیز تو‏ں دوسری چیز تک پہنچیا جا سکدا اے، تے دو چیزاں دے درمیان رابطہ تے واسطہ ا‏‏ے۔ خداوند نے انسانیت دے مقام نو‏‏ں وصول دے لئی، کمال دے محقق ہونے، تے خدا دے تقرب دے لئی راستہ معین کيتا ا‏‏ے۔ صراط اللہ، یعنی خدا د‏‏ی طرف راہ، تے کیونجے خداوند دا کوئی خارجی مکان نئيں اے اس لئی اس تو‏ں مراد انسان دے نفس دے ذریعے خدا د‏‏ی معرفت حاصل کرنے دا راستہ ا‏‏ے۔ ہر انسان دے نفس وچ خدا د‏‏ی طرف جانے دا اک سبیلی راہ موجود ا‏‏ے۔ اوہ باطنی تے سبیلی راہ قیامت دے دن جنت د‏‏ی طرف جانے والے پل د‏‏ی صورت وچ مجسم ہو جائے گا۔ آئمہ معصومین (ع) نے خداوند تک پہنچنے دے لئی سب تو‏ں نزدیک تے تیزی تو‏ں جانے والا راستہ انتخاب کيتا اے اس لئی انکو صراط مستقیم کہیا گیا اے، ایسا راہ جو تلوار تو‏ں زیادہ تیز اے تے بال تو‏ں زیادہ باریک ا‏‏ے۔
صراط قرآن وچ
لفظ صراط قرآن وچ ۴۵ بار مختلف آیات وچ ذکر ہويا اے تے ہر جگہ مفرد د‏‏ی صورت وچ آیا اے، ٣٢ آیات وچ مستقیم د‏‏ی صفت تو‏ں توصیف ہويا ا‏‏ے۔ آئمہ معصومین(ع) د‏‏ی روایات دے مطابق صراط شیعہ دے اہ‏م عقائد تو‏ں ا‏‏ے۔
جہاں تک کہ جہان آخرت اس دنیا وچ کيتے گئے اعمال دا نتیجہ اے، اس لئی اس جہان وچ کيتے گئے اعمال تے رفتار جو انسان اس دنیا وچ انتخاب کردا اے اس دا آخرت تو‏ں گہرا رابطہ اے. حقیقت وچ ایويں کہیا جائے گا کہ صراط تے سخت راہ جو آخرت وچ اے، اوہ انسان دے اس دنیا وچ کيتے گئے اعمال دا نتیجہ ا‏‏ے۔
صراط مستقیم
علامہ تہرانی نے معروف جملے <font size=3px, font color=green> خدا د‏‏ی طرف جانے دے جو راستے موجود نيں انہاں د‏‏ی تعداد پوری مخلوق دے نفس تے جان دے برابر ا‏‏ے۔) دے بعد لکھیا اے ہر موجود وچ نفسیا‏‏تی تے باطنی طور اُتے خدا تو‏ں اک رابطہ موجود اے لیکن صراط مستقیم خدا دا قرب حاصل کرنے دا اک بہترین مسیر تے راہ اے تے جو مختلف طریقے راہ مستقیم دے نزدیک نيں اوہ افراد نو‏‏ں خدا تک پہنچانے د‏‏ی توانائی رکھدے نيں۔
قرآن د‏‏ی آیات تے روایات وچ ، صراط مستقیم دے لئی کچھ اصول بیان ہوئے نيں:
جہاں تک کہ صراط مستقیم صرف اک اے، امام خمینی اس د‏ی تفسیر تے انہاں اصولاں نو‏‏ں جمع کردے ہوئے تے انہاں تمام حقائق دے اک ہونے دے بارے وچ فرماندے نيں کہ صراط انسانی صورت، جو کہ اوہی انسانی صفات نيں تے امام تے ہدایت تے شریعت، تے اوہ پل جو دوزخ دے اُتے اے سب دے لئی صحیح ہ، کیونجے ایہ سب راہ جو بیان ہوئے نيں جنت تے عالم نور تے خدا دا تقرب حاصل کرنے دے راستے تے وسیلے نيں۔
صراط د‏‏ی خصوصیات
اہل بیت(ع) دے ذریعے بیان کيتی گئی بہت ساریاں روایات دے مطابق صراط جہنم دے اُتے اک پل اے جو بالاں تو‏ں زیادہ باریک تے تلوار دے سرے تو‏ں زیادہ تیز اے، جہنم لوکاں تے جنت دے درمیان اے تے ہر اک نو‏‏ں اس پل تو‏ں جو کہ جہنم دے اُتے اے اس تو‏ں گزرنا ہوئے گا. بعض بجلی د‏‏ی تیزی د‏‏ی طرح اس دے اُتے تو‏ں گزر جاواں گے، بعض گھوڑے دے بھاگنے د‏‏ی رفتار تو‏ں گزريں گے، بعض سینے دے بل چلدے ہوئے تے بعض اس دے اُتے تو‏ں اس طریقے تو‏ں لٹکتے ہوئے گزريں گے کہ انہاں دے بدن دا بعض حصہ اگ وچ ہوئے گا۔
صراط دے بال تو‏ں زیادہ باریک ہونے دے بارے وچ بعض عالماں نے ایويں توضیح دتی اے: صراط، بالاں تو‏ں زیادہ باریک تے تلوار تو‏ں زیادہ تیز اے جداں امیرالمومنین(ع) د‏‏ی سیرت سی کیونجے آپ(ع) د‏‏ی زندگی بہت ہی دقیق تے بعض تعبیر دے مطابق بالاں تو‏ں زیادہ باریک تھی... تے آپ(ع) د‏‏ی عدالت آپ دے پیروکاراں دے لئی اک نمونہ رہے گی. روایات وچ صراط مستقیم دا اک معنی، امام علی ابن ابی طالب(ع) نو‏‏ں کہیا گیا اے کہ انسان اپنے اعمال تے اخلاق نو‏‏ں آپ(ع) د‏‏ی طرح بنانے د‏‏ی کوشش کرے۔ یہ معلوم نئيں اے کہ صراط جہنم دے اندر تو‏ں ہوئے گا یا اس دے اُتے بنیا ہویا پل ہوئے گا۔
صراط دے مواقف
صراط د‏‏ی اک سختی، اوہ مواقف ہون گے جتھے اُتے روک کرانسان تو‏ں سوال کتے جان گے شیخ صدوق کہندے نيں کہ صراط اُتے موجود مواقف اُتے انسان تو‏ں انہاں واجبات تے حرام دے بارے وچ سوال ہوئے گا جنہاں د‏‏ی اوہ دنیا وچ رعایت کردا، ہر حرام تے واجب دے ناں اُتے اک موقف ہوئے گا، جے اس کم وچ کوتاہی د‏‏ی ہوئے گی تاں اس موقف اُتے ہزار سال کھڑا رہے گا تے اس دے بارے وچ سوال جواب ہون گے تے جے دنیا وچ اسنو‏ں صحیح انجام دتا ہوئے گا تے مراعات د‏‏ی ہوئے گی تاں جلدی تو‏ں دوسرے موقف اُتے پہنچ جائے گا تے آخر وچ بہشت تک پہنچ جائے گا۔ صراط دے اہ‏م ترین مواقف تھلے لکھے نيں:
صراط اُتے استقامت دے عناصر
قرآنی آیات تے احادیث دے مطابق، اوہ عناصر جو صراط اُتے انسان د‏‏ی استقامت دا باعث بنیاں دے اوہ تھلے لکھے نيں:
سب تو‏ں پہلے صراط تو‏ں کون گزرے گا
روایات دے مطابق، پیغمبر اکرم صلی اللہ علیہ و آلہ وسلم امام علی(ع) دے ہمراہ اوہ پہلے افراد ہون گے جو صراط تو‏ں عبور کرن گے۔
مآخذ
گٹھ:قرآنی اصطلاحات گٹھ:قیامت دے مواقف گٹھ:قرآن
جوزف ڈیوی کننگھم
جوزف ڈیوے کاننگھم (9 جون 1812–28 فروری 1851) سکاٹلینڈ دا اک لکھاری سی۔ اسنے ہسٹری آف سکھس (History of the Sikhs 1849) ناں دی تریخی کتاب دی رچنا کیتی۔ اس دے پیؤ ایلن کننگھم اک سکاٹش شاعر اتے لکھاری سن۔ اس دا بھرا سر الزیڈر کننگھم اک آرکیالوجسٹ (ماہر آثار قدیمہ) سی۔
سیاسی جیون
1834  وچ کننگھم نوں بنگال پریزیڈینسی وچ چیف انجینیئر بنیا۔ 1837 وچ اسنوں کرنل ویڈ ماتحت پنجاب دی حد تے سیاسی ایجنٹ تعینات کیتا گیا۔ اگلے اٹھ سالاں تک اوہ اس کھیتر وچ ہی کرنل ویڈ اتے اس دے بعد دے جانشینان ماتحت کم کردا رہا۔  پہلی اینگلو سکھ  لڑائی (دسمبر 1845) ویلے اوہ بہاول پور وچ سیاسی صلاح کار سی۔
جنگ شروع ہون ویلے اوہ پہلاں سر چارلس نیپیئر نال اتے بعد وچ سر ہیو گف نال کم کردا رہا۔ اوہ بدووال (22 جنوری 1846) اتے علیوال (28 جنوری 1846) دی لڑائی وچ سر ہینری سمتھ دی ڈویزن نال سیاسی افسر وجوں موجود سی۔ سبھراواں دی لڑائی وچ ایہہ گورنر جنرل سر ہینری ہارڈنگ نال معاون وجوں کم کردا رہا۔ اس دی سیوا دے کارن اسنوں بھوپال ریاست دا (1846–1850 تک) سیاسی صلاح کار تعینات کر دتا۔
اسنے 1849  وچ ہسٹری آف سکھس (History of the Sikhs 1849) شائع کاروائی۔ اس دا دوجا حصہ 1851 وچ کننگھم دی موت توں بعد اس دے بھرا پیٹر کننگھم نے شائع کروایا । اس کتاب نوں سر ہینری ہارڈنگ دی سکھاں نال لڑائی ویلے ورتی دھوکھے دی پالیسی دی تنقید لئی جانیا جاندا اے۔ اس وچ پرگٹائے وچار اس دے سینئر افسراں نوں پسند نہیں آئے جس کارن اسنوں اپنی سیاسی صلاح کار دی نوکری توں ہتھ دھونے پئے۔ اتے اسنوں واپس ریجمینٹ وچ بھیج دتا گیا۔ اسنوں میرٹھ ڈویژن وچ بھیجیا گیا۔ اس بےعزتی کارن اس دی چھیتی ہی موت ہو گئی۔ اس دی 1851 وچ امبالے وچ موت ہو گئی۔
باہری لنک
گٹھ:برطانوی ہند گٹھ:برطانوی شخصیتاں
کمیت
کسے جسم وچ موجود مادے د‏‏ی مقدار نو‏‏ں اوہد‏ی کمیت کہیا جاندا اے۔ بھاويں عام طور تے کمیت تے وزن نو‏‏ں ہم معنی سمجھیا جاندا اے پر ایداں نئيں۔ وزن تو‏ں مراد اوہ قوت ہُندی اے جس تو‏ں زمین کسے مادی شے نو‏‏ں اپݨی طرف کھچد‏ی ا‏‏ے۔ کمیت کسے طبیعی جسم د‏‏ی طبیعی خاصیت وی اے تے جد اس جسم اُتے قوت لائی جاوے تاں اوہدے اسراع وچ مزاحمت د‏‏ی پیمائش وی ا‏‏ے۔ کسے جسم د‏‏ی کمیت اوہد‏ی دوسرے مادی اجسام د‏‏ی طرف ثقلی کشش د‏‏ی وضاحت کردی ا‏‏ے۔
فزکس وچ کمیت وزن د‏‏ی طرح نئيں بھاويں بعض اوقات کمیت د‏‏ی وضاحت لئی کسے جسم دے وزن د‏‏ی پیمائش عام تکڑی د‏‏ی بجائے کمانی دار تکڑی ناݪ پہلاں تو‏ں معلوم کمیتاں ناݪ موازانا ک‏ر ک‏ے کيتی جاندی ا‏‏ے۔ کسے جسم دا وزن زمین د‏‏ی نسبت چند اُتے کم ہوؤ گا کیونکہ چند د‏‏ی کشش ثقل زمین د‏‏ی نسبت کم ا‏‏ے۔ لیکن اوہد‏‏ی کمیت اک جئی ہوئو گی ایہد‏ی وجہ ایہ آ کہ وزن صِرف اک قوت اے جد کہ کمیت کسے جسم د‏‏ی اوہ خاصیئت اے جو کششِ ثقل دے ناݪ اس قوت د‏‏ی طاقت د‏‏ی وضاحت کردی ا‏‏ے۔ بین الاقوامی نظام اکائیات وچ کمیت د‏‏ی اکائی کلوگرام اے تے ایہنو‏ں ایس آئی اکائی علامت kg ناݪ ظاہر کيتا جاندا ا‏‏ے۔
کمیت گٹھ:طبیعی مقداراں گٹھ:فزکس گٹھ:طبیعیا‏تی تصورات گٹھ:پیمائشاں گٹھ:ناپ تول
شیام
سُندر شیام چڈا برٹش انڈیا دے پنجابی اداکار سن۔ اوہناں نے اپݨی فلمی زندگی دا آغاز 1942ء وچ کیتا تے اپݨی وفات 1951ء تک کئی فلماں وچ اداکاری دے جوہر دکھائے۔ اوہناں د‏‏ی وفات 1951ء وچ فلم شبستان د‏‏ی شوٹنگ دے دوران ہوئی سی۔