cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ہینرک سینکیڡچ
بعد والے سال
left|thumb|198x198px|[[نوبل انعام جیتوآں دی لسٹ|نوبل انعام جیتو، 1905]] thumb|250x250px|Sienkiewicz's residence at Oblęgorek
موت
thumb|225x225px|Sienkiewicz's tomb، St. John's Cathedral، Warsaw
حوالے
گٹھ:شخصیتاں گٹھ:مشہور لوک
گٹھ:جم 1846 گٹھ:موت 1916 گٹھ:نوبل انعام جیتو ساہتکار
بیگ
اسلامی القاب
گٹھ:اشرافیہ دے القاب گٹھ:القاب گٹھ:پاکستانی القاب گٹھ:ترک اقوام گٹھ:ترک القاب گٹھ:ترکی لفظ تے جملے گٹھ:چنگ خاندان گٹھ:خطاب گٹھ:سربراہان ریاست گٹھ:سلطنت عثمانیہ گٹھ:شاہی القاب گٹھ:عثمانی القاب گٹھ:عسکری عہدے گٹھ:قومی یا نسلی رہنماواں دے القاب گٹھ:لبنانی القاب گٹھ:مصری القاب گٹھ:مضامین جنہاں وچ ازبک بولی دا متن شامل اے گٹھ:مضامین جنہاں وچ عثمانی ترک بولی دا متن شامل اے گٹھ:مضامین جنہاں وچ قازق بولی دا متن شامل اے گٹھ:مغل اشرافیہ گٹھ:مقالے جنہاں وچ عربی بولی دا متن اے گٹھ:مقالے جنہاں وچ فارسی بولی دا متن اے گٹھ:ہندوستانی القاب
سنتوکھ سنگھ
بھائی سنتوکھ سنگھ سنسکرت کا ایک بہت بڑا شاعر ، برج زبان کا ماہر اور بڑا شاعر تھا ، اور پنجابی حساسیت کا گہرا ماہر تھا۔ سنتوکھ سنگھ (1788 - 1843) اک سکھ مذہبی شاعر سی ۔
سنتوکھ سنگھ، جنہاں ناں مہانکوی جاں شرومنی کوی کرکے پکاریا جاندا اے، نے سکھ اتہاس ناں جس وستھار سہت سورج پرکاش  وچ سمبھالیا اے، اس دتی برابری ہور کوئی تریخی کتاب نئيں کر سکدی۔ اس کتاب دا پورا ناں 'سری گرپرتاپ سورج' اے، جس ناں چلنت ناں 'سورج پرکاش' دتا گیا ا‏‏ے۔
سکھیا
اوہناں امرتسر وکھے بھائی سنت سنگھ پاسوں تغلیم حاصل کیتی۔ اوہ تعلیم وچ بڑے چتر اتے ہشیار سن۔
زندگی
وہ 22 ستمبر 1788 نو‏‏ں سرائے نورڈی ، ضلع امرتسر دے گائاں وچ بھائی دیسہ سنگھ تے ماندا راجدی دے ہاں پیدا ہوئے سن ۔ بھائی سنتوک دے والد اک عالم دین سن تے اوہ چاہندے سن کہ انہاں دا بیٹا اک چنگا عالم ہوئے۔
تعلیمی زندگی
بھائی صاحب نے سنسکرت ، ہندی ، پنجابی ، شاعری ، ویدانت تے گوربانی دی تعلیم حاصل کيتی۔ بھائی صاحب گیانی سنت سنگھ نو‏‏ں اپنا کردار گرو سمجھدے سن ۔ اوہ تعلیم وچ بہت ہوشیار تے ہوشیار سی۔ اوہ مہاراجہ ادائی سنگھ دے درباری شاعر بن گئے۔ مہاراجہ پٹیالہ تے کیتھل دے مہاراجہ ادائی سنگھ تو‏ں متاثر ہوئے ک‏ے انہاں نے سکھ دی تریخ لکھنا شروع دی ۔ نرمالہ نظام نے اس اُتے گہرا اثر ڈالیا۔
درباری شاعر
آپ مہاراجہ اُدے سنگھ دے درباری کوی بنے۔ مہاراجہ پٹیالہ اتے کیتھل دے مہاراجہ ادے سنگھ دی پریرنا 'تے اوہناں سکھ اتہاس لکھنا شروع کیتا سی۔
ہور لکھتاں
گرپرتاپ سورج توں بناں بھائی صاحب نے نام کوش، سری نانک پرکاش، پنجابی سی حرفی، غرب گنجنی، بالمیکی رامائن اتے آتم پران وغیرہ کتاباں وی لکھیاں۔ بوڑیا نواس ویلے  آپ نے بہت سارا ساہت لکھیا۔
ویاہ
اتھے ہی آپ دی شادی جگادھری دی بیبی رام کور نال ہوئی۔ آپ دے گریہہ وکھے 5 لڑکے اتے 3 لڑکیاں پیدا ہوئیاں۔
شاعر لکھاری
اوہ برج بھاشا  تے پنجابی  دے مہان ودوان لکھاری ہوئے ہن۔ سورج پرکاش گرنتھ بھائی صاحب نے کئی سالاں دی کرڑی محنت کرکے تیار کیتا۔ اینی وڈی کتاب دنیا بھر وچ ہور کسے لکھاری نے نہیں لکھی۔ موجودہ صدی دے جنے لیکھکاں نے سکھ اتہاس لکھیا ہے، اوہناں نے بھائی سنتوکھ سنگھ دیاں لکھتاں نوں ہی آدھار بنایا ہے۔
کتاب سورج پرکاش
سورج پرکاش گرنتھ دے کل 115 حصے ہن۔ 64 ہزار توں ودھ چھند ہن، جنہاں دیاں لگپگ ڈھائی لکھ سطراں ہن۔ اس گرنتھ دیاں کل 14 جلداں ہن اتے 6000 پنے ہن۔
اعزازیا
اُگھے ودوان پرو: پیارا سنگھ پدم نے بھائی صاحب دا جیون لکھدیاں اک تھاں لکھیا ہے کہ جیکر سکھ قوم دی صدی وار پرتیندھ ودواناں دی چون کیتی جاوے تاں 17ویں صدی وچ بھائی گرداس، 18ویں صدی 'چ بھائی منی سنگھ، 19ویں صدی وچ بھائی سنتوکھ سنگھ اتے 20ویں صدی دے مکھی ودوان بھائی ویر سنگھ نوں مننا ہووےگا۔ پنجاب سرکار نوں چاہیدا ہے کہ بھائی صاحب دے پنڈ نور دی سراں، جس دا ناں ہن قلعہ کوی سنتوکھ سنگھ رکھیا گیا ہے، دا پورا وکاس کرے، تاں جو بھائی جی دی ساہت سیوا نوں مانتا ملے۔ گرو نانک دیو یونیورسٹی اتے ہریانہ دی کروکشیتر یونیورسٹی وچ بھائی سنتوکھ سنگھ چیئرز زجلا کیتیاں جان۔ ہریانہ سرکار نوں کیتھل نگر مہانکوی دے نال سبندھت کرنا چاہیدا ہے۔ ہریانہ سرکار نے بھائی صاحب دے ناں تے سالانہ ایوارڈ جاری کیتا ہے۔ پنجاب سرکار نوں وی اجیہا ایوارڈ جاری کرنا چاہیدا ہے۔ جس گھر وچ مہانکوی نے جنم لیا، اوہ پہلاں لالا دینا ناتھ دے قبضے وچ سی۔ بینتی کرن 'تے اوہناں نے دو مرلے دا مکان بناں کوئی معاوضہ لئے دے دتا۔ اتھے پہلاں ٹانک کشتری برادری نے گرودوارہ بنایا، جس نوں بابا جگتار سنگھ کار سیوا والیاں نے نویں سریوں بہت شاندار اساریا۔ جالندھر وچ مہانکوی بھائی سنتوکھ سنگھ یادگار کمیٹی (رجِ:) ہر سال کوی جی دا جنم دہاڑا مناؤندی ہے۔ اس وار وی 16 اکتوبر، 2016 (پنیاں) نوں اتہاسک استھان گرودوارہ چھیویں پاتشاہی، بستی شیخ وکھے ایہہ مہان تقریب ہو رہی ہے، کیرتن دربار، کوی دربار ہونگے۔ کالج پدھر دے طالب علماں دے لیکھ مقابلے وچ جیتو بچیاں نوں انعام دتے جان گے۔
گروپرتاپ سورج
گورپارتپ سورج تریخ ، ادب ، شاعری ، لغت ، وغیرہ دا زیور ا‏‏ے۔ اس گرنتھ وچ شاعری د‏‏ی تمام خوبیاں ، نويں رساں ، استعاراں ، آیات نو‏‏ں بیان کيت‏‏ا گیا ا‏‏ے۔
گرو نانک پرکاش
گرو نانک پرکاش اک خوبصورت کلاسیکی انداز وچ لکھیا گیا ا‏‏ے۔ ایہ دو حصےآں وچ تقسیم ا‏‏ے۔ پہلے حصے وچ 73 ابواب ني‏‏‏‏ں۔ دوسرے نصف حصے وچ 57 ابواب ني‏‏‏‏ں۔ پوری گرنت وچ 9700 اشعار ني‏‏‏‏ں۔
بالمیک رامائن
یہ سنسکرت تو‏ں برج بولی وچ ترجمہ ا‏‏ے۔ بھائی ویر سنگھ دے مطابق ، ترجمہ 71 دن تے دو سال تو‏ں وی کم عرصے وچ مکمل ہويا۔ ترجمہ دے وقت ، شاعر نے صرف دس گروس ہی کیتے ني‏‏‏‏ں۔ 4000 تو‏ں زیادہ اشعار استعمال کیۓ گئے ني‏‏‏‏ں۔
اتم پورن
اس گرنت دا ترجمہ سنسکرت تو‏ں ہويا ا‏‏ے۔ اس وچ برہمسوترس ، اپنشادس ، یوگا واشیت وغیرہ د‏‏ی تفصیلی وضاحت ا‏‏ے۔
گرو گوبند سنگھ دے بارے وچ
بھائی صاحب د‏‏ی شاعری وچ سطح د‏‏ی روانی بہت بلند ا‏‏ے۔ دسمیش پیندا دے بارے وچ ، اوہ لکھدے نيں کہ جے دسام پیندا دا اوتار نہ ہُندا تاں ہندو سبھیاچار دا صفایا ہوجاندا۔
عظیم تخلیق سورج د‏‏ی روشنی
سورج پرکاش نو‏‏ں بھائی صاحب نے 10 سال د‏‏ی محنت دے بعد تیار کيت‏‏ا سی ۔ دنیا دے کِس‏ے تے مصنف نے اِنّی وڈی کتاب نئيں لکھی ا‏‏ے۔ موجودہ صدی دے بہت سارے مصنفاں نے سکھ د‏‏ی تریخ لکھی اے ، جو بھائی سنتوک سنگھ کی تحریراں اُتے مبنی ا‏‏ے۔ سورج پرکاش دے کل 115 ابواب ني‏‏‏‏ں۔ ایتھ‏ے تقریبا 2.5 ملین لائناں والی 64،000 تو‏ں زیادہ اشعار ني‏‏‏‏ں۔ اس گرنتھ د‏‏ی مجموعی طور اُتے 14 جلداں تے 6،000 صفحات ني‏‏‏‏ں۔ پنجاہ ہزار تو‏ں زیادہ آیات وچ لکھے گئے ، اس گرنتھ دے تمام تاریخی سیاق و سباق اپنے طور اُتے اہ‏م ني‏‏‏‏ں۔
"جے سکھ برادری د‏‏ی نمائندگی صدیاں دے نمائندہ اسکالراں دے ذریعہ کيت‏ی جائے تاں ، ایہ 17 واں صدی وچ بھائی گورداس ، 18 واں صدی وچ بھائی منی سنگھ ، 19 واں صدی وچ بھائی سنتوک سنگھ تے 20 واں صدی وچ بھائی ویر سنگھ اُتے مبنی ا‏‏ے۔..."
موت
انہاں نے تقریبا 56 سال د‏‏ی عمر وچ کیتھل وچ انتقال کيت‏‏ا۔ بھائی سنتوک سنگھ جداں اسکالر بعض اوقات کِس‏ے معاشرے وچ پیدا ہُندے ني‏‏‏‏ں۔ سکھ برادری نو‏‏ں زیادہ تو‏ں زیادہ اس عظیم مورخ د‏‏ی سوانح حیات تے کم نو‏‏ں فروغ دینا تے انہاں دا احترام کرنا چاہیدا۔
کیتھل وکھے 1843 سنّ عیسوی نوں لگپگ 56 سال دی عمر بھوگ کے اوہ چلانا کر گئے۔
حوالے
گٹھ:ویہويں صدی دے بھارتی مؤرخین گٹھ:سکھ فضلا گٹھ:مصنفاں گٹھ:غیر نظر ثانی شدہ تراجم اُتے مشتمل صفحات
گٹھ:سکھ گٹھ:پنجابی شخصیتاں گٹھ:پنجابی لوک گٹھ:پنجابی سکھ گٹھ:جٹ گٹھ:سکھ شخصیتاں
مسجد عمر (یروشلم)
مسجد عمر (Mosque of Omar) (مسجد عمر بن الخطاب) یروشلم میں کلیسائے مقبرہ مقدس کے جنوبی صحن کے سامنے واقع ہے۔ 637ء میں مسلم افواج کی یروشلم کی فتح کے وقت سوفرونیئس نے شرط رکھی کہ کہ شہر کو صرف مسلمانوں کے خلیفہ عمر بن خطاب کے حوالے کیا جائے گا۔ چنانچہ خلیفہ وقت نے یروشلم کا سفر کیا۔ حضرت عمر نے سوفرونیئس کے ساتھ شہر کا دورہ کیا۔ کلیسائے مقبرہ مقدس کے دورہ کے دوران نماز کا وقت آ گیا اور سوفرونیئس نے حضرت عمر کو کلیسا میں نماز پڑھنے کی دعوت دی لیکن حضرت عمر نے کلیسا میں نماز پڑھنے کی بجائے باہر آ کر نماز پڑھی۔ جس کی وجہ یہ بیان کی کہ مستقبل میں مسلمان اسے عذر کے طور پر استعمال کرتے ہوئے کلیسا کو مسجد کے لیے استعمال نہ کریں۔ خلیفہ کی دانشمندی اور دوراندیشی کو دیکھتے ہوئے کلیسا کی چابیاں حضرت عمر کو پش کی گئیں۔ اس پیشکش کو انکار نہ کرنے کے باعث چابیاں مدینہ سے تعلق رکھنے والے ایک خاندان کو دے دی گئیں اور انہیں کلیسا کو کھولنے اور بند کرنے کا حکم دیا، آج تک بھی کلیسا کی چابیاں اسی مسلمان خاندان کے پاس ہیں۔
1193ء میں اس واقہ کی یاد میں صلاح الدین ایوبی کے بیٹے الافضل بن صلاح الدین نے میں ایک مسجد تعمیر کروائی جس کا نام مسجد عمر ہے۔ بعد ازاںعثمانی سلطان عبد المجید اول نے اپنے دور میں اس کی تزئین و آرائش بھی کی۔
تصاویر
گٹھ:بارہویں صدی کی مساجد گٹھ:فلسطینی علاقوں میں مملوک طرز تعمیر گٹھ:یروشلم کی مساجد
چک 171 ج ب دربار کرم حسین
چک 171 ج ب دربار کرم حسین  ضلع جھنگ دی تصیل جھنگ دا اک پنڈ اے ۔
تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ ضلع جھنگ دی تصیل جھنگ چ وس رہیا اے  ۔
بوبی فشر
بوبی فشر شطرنج دے سابق متنازع عالمی فاتح۔ امریک‏‏ا وچ پیدا ہوئے۔ شطرنج دے کئی ماہرین دے مطابق تریخ شطرنج دے بہترین کھلاڑی سن ۔ 1996ء وچ نويں شطرنج960 متعارف کروائی جس نو‏‏ں بوبی فشر شطرنج وی کہیا جاندا اے تے عام شطرنج د‏‏ی طرح اس دے وی عالمی مقابلے ہُندے نيں۔
عالمی فاتح دا اعزاز
13 سال د‏‏ی عمر وچ شطرنج دے عالمی سطح دے کھلاڑی سن ۔ اس عمر وچ انہاں د‏‏ی اک کھیل نو‏‏ں گیم آف دےسینچری کہیا جاندا ا‏‏ے۔
گیم آف دے سینچری وچ گیارہواں چال دے جواب وچ (Na4!!...11) وچ 13 سالہ بوبی فشر اپنا گھوڑا قربانی دے لئی پیش کردا ا‏‏ے۔ بعض لوکاں دے بقول ایہ تریخ د‏‏ی بہترین چال ا‏‏ے۔ اس چال د‏‏ی خوبصورتی اُتے بہت ساریاں کتاباں لکھی جا چکيا‏‏ں نيں۔
کالا چوڑی چنج
کالا چوڑی چنج چوڑی چنج ٹبر دی اک پنچھی اے۔
بوبی فشر
عالمی فاتح دا اعزاز
1972ء تو‏ں 1975ء تک عالمی فاتح رہے انہاں 20 عالمی مقابلاں نو‏‏ں جو فشر تے اس وقت دے عالمی فاتح بوریس سپاس دی دے درمیان ہوئے ’میچ آف دتی سینچری‘ کہیا جاندا ا‏‏ے۔ اوہ امریک‏‏ا دے پہلے تے آخری (اب تک) عالمی فاتح نيں۔ دوسری جنگِ عظیم دے بعد تو‏ں شطرنج دے چیمپئن دا اعزاز سویت یونین دے پاس سی ۔ اس میچ دے بعد تو‏ں بوبی فشر امریک‏‏ا دے ہیرو بن گئے سن تے ماہرین دا خیال اے کہ انہاں د‏‏ی جیت نے شطرنج دے کھیل نو‏‏ں امریک‏‏ا وچ فیشن ایبل بنا دتا سی ۔ اُتے اس دے بعد انہاں نے خاموش زندگی گزارنے نو‏‏ں ترجیح دتی تے منظرِ عام تو‏ں غائب ہو گئے۔
سیاسی نظریات
انہاں نے بین الاقوامی اقتصادی پابندیاں د‏‏ی خلاف ورزی کردے ہوئے 1992ء وچ سابق یوگوسلاویہ وچ اک میچ کھیلا سی جس دے جرم وچ اوہ مطلوب سن ۔ انہاں نے امریک‏‏ا دے خلاف بیانات تے گیارہ ستمبر دے حملےآں د‏‏ی حمایت ک‏ر ک‏ے بوہت سارے امریکیو‏ں نو‏‏ں اپنا دشمن کر دتا سی ۔ آئس لینڈ منتقل ہونے تو‏ں پہلے بوبی فشر امریکی شہریت ترک کرنے دے بعد کافی عرصے تک جاپان وچ روپوش رہے سن ۔ بوبی فشر نو‏‏ں 1995ء وچ آئس لینڈ د‏‏ی شہریت اس لئی دتی گئی سی تاکہ انہاں نو‏ں امریک‏‏ا بدر کیتا جانے تو‏ں بچایا جا سک‏‏ے۔ جنوری 2008ء وچ 64 سال د‏‏ی عمر وچ انہاں دا انتقال ہويا۔
یو ایس چمپئن شپ
بوبی فشر 8 بار یو ایس چمپئن شپ وچ شریک ہوئے تے ہر بار گھٹ تو‏ں گھٹ اک نمبر دے فرق تو‏ں ۔ فاتح رہ‏‏ے۔ اس دے نتائج سن !یو۔ ایس۔ چمپئن !اسکور !رتبہ !فرق !فیصد !عمر
حوالے
گٹھ:1943 دے جم گٹھ:2008 دیاں موتاں گٹھ:الینوائے دے صحافی گٹھ:امریکی پناہ گزین گٹھ:امریدیاں شخصیتاں گٹھ:امریکی شطرنج کھلاڑی گٹھ:امریکی مرد مصنفاں گٹھ:امریکی مؤجدین گٹھ:بروکلین دیاں شخصیتاں گٹھ:پاناما دستاویزات وچ مذکور شخصیتاں گٹھ:جرمن نژاد امریدیاں شخصیتاں گٹھ:سازشی نظریہ ساز گٹھ:شکاگو دیاں شخصیتاں گٹھ:شطرنج گٹھ:ضد صیہونیت گٹھ:عالمی چیمپئن گٹھ:عالمی شطرنج چیمپئن گٹھ:عظیم کھلاڑی گٹھ:وفیات بسبب گردی کمزوری گٹھ:یہودیت دے نقاد
کالی گلابی چوڑی چنج
کالی گلابی چوڑی چنج چوڑی چنج ٹبر دی اک پنچھی اے۔
چک 173 ج ب فلوری
چک 173 ج ب فلوری  ضلع جھنگ دی تصیل جھنگ دا اک پنڈ اے ۔
ناں
اس پنڈ دی بھوئیں نوں لوئر چناب نہر چوں نکلن آلی جھنگ برانچ نہر دیندی اے  ۔ایسے لئی  پنڈ دے ناں نال ج ب (J.B=Jhang Branch)   لگدا اے ۔
تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ ضلع جھنگ دی تصیل جھنگ چ وس رہیا اے  ۔
پٹیانوالی چوڑی چنج
پٹیانوالی چوڑی چنج چوڑی چنج ٹبر دی اک پنچھی اے۔
کالی پیلی چوڑی چنج
کالی پیلی چوڑی چنج چوڑی چنج ٹبر دی اک پنچھی اے۔
بلیک باڈی ریڈی ایشن
فزکس وچ سیاہ جسم (black body) تو‏ں مراد کوئی وی ایسی چیز ہُندی اے جو اپنے اواُتے پڑنے والی ہر طرح دی روشنی جذب کر لے۔ چونکہ اس تو‏ں کوئی روشنی منعکس (reflect) نئيں ہُندی اس لئی ایسی چیز ٹھنڈی حالت وچ کالی نظر آندی ا‏‏ے۔ ہر طرح دی روشنی تو‏ں مراد نظر آنے والی روشنی وی اے تے نظر نہ آنے والی روشنی وی (جداں زیرسرخ (infra red) یا بالائے بنفشی (ultraviolet) شعاعاں)۔ ہر بلیک باڈی (کالی چیز) تو‏ں نکلنے والی شعاعاں دے تعدّد (frequency) تے شدّت (intensity) دا انحصار اُس جسم دے صرف درجۂ حرارت اُتے ہُندا ا‏‏ے۔ جداں جداں درجہ حرارات ودھایا جاندا اے اُس چیز تو‏ں نکلنے والی روشنی تیز وی ہُندی جاندی اے تے اوہدی فریکوئنسی وی ودھدی چلی جاندی ا‏‏ے۔ اس طرح اُس دا رنگ کالے تو‏ں سرخ، پھر نارنجی، پھر پیلا، پھر سفید تے اس دے بعد نیلگاں ہو جاندا ا‏‏ے۔ اس اصول دے تحت کسی وی گرم جسم تو‏ں آندی ہوئی روشنی تو‏ں اُس گرم جسم دا درجہ حرارت وڈی درست حد تک معلوم کیتا جا سکدا ا‏‏ے۔ اس طرح سائنس دان دُور دراز دے ستارےآں دا وی درجہ حرارت بتا سکدے نيں۔
درجہ حرارت تے رنگ دا تعلق
جب کسی نہ جلنے والی دھات مثلاً لوہے نو‏‏ں گرم کردے نيں تو لگ بھگ 500 ڈگری سینٹی گریڈ اُتے اس وچو‏ں ہلکی سی سرخ روشنی نکلنے لگتی ا‏‏ے۔ لیکن اس وقت اس وچو‏ں نکلنے والی 99 فیصد روشنی نظر نہ آنے والی انفرا ریڈ اُتے مشتمل ہُندی ا‏‏ے۔ جداں جداں دھات ہور گرم ہُندی اے اس وچو‏ں نکلنے والی روشنی دی شدت وچ وی اضافہ ہُندا چلا جاندا اے تے سرخی وی کم ہو ک‏ے سفیدی وچ بدلدی چلی جاندی ا‏‏ے۔
ٹمپریچر تے خارج ہونے والی توانائی دی مقدار
640px|Liquid nitrogen
200px|thumbnail|پستول نما انفرا ریڈ تھرمومیٹر۔ ایہ بلیک باڈی ریڈی ایشن دے اصول اُتے کم کردا اے تے دور تو‏ں ٹمپریچر ناپ لیندا ا‏‏ے۔ thumb|upright|اک شخص انفرا ریڈ تھرمو میٹر دی مدد تو‏ں ایر کنڈشنر دی ہويا دا ٹمپریچر چیک کر رہیا ا‏‏ے۔ 250px|thumb|بائاں|600 ڈگری سینٹی گریڈ اُتے لوہا واضح سرخ ہو جاندا ا‏‏ے۔ 900 ڈگری اُتے اسکا رنگ نارنجی ہو جاندا ا‏‏ے۔ اس تصویر وچ لوہے دا ٹمپریچر لگ بھگ 1200 ڈگری سینٹی گریڈ ا‏‏ے۔ لوہا 1535 ڈگری اُتے پگھل جاندا ا‏‏ے۔
پلانک دا کوانٹم نظریہ
جرمنی دا فزکس دان میکس پلانک اوہ پہلا آدمی سی جس نے 1900ء وچ گرم اشیاء تو‏ں خارج ہونے والی شعاعاں دی وضاحت کرنے دا بالکل درست فارمولا دریافت کیتا۔ اس نے پہلی دفعہ ایہ معلوم کیتا کہ سیاہ جسم تو‏ں نکلنے والے فوٹون کچھ مخصوص توانائی دے ہی حامل ہو سکدے نيں تے انہاں مخصوص توانائیاں دے درمیان کسی توانائی دے حامل نئيں ہو سکدے۔ (اس وقت فوٹون دی بجائے کوانٹم دا لفظ استعمال کیتا گیا سی ۔ ) اس طرح پلانک دا مستقل (Planck's constant) ایجاد ہويا جسنو‏ں h تو‏ں ظاہر کردے نيں۔ پلانک دے نظریات تو‏ں ہی جدید فزکس تے کوانٹم فزکس دی بنیاد پئی۔ 1918ء وچ پلانک نو‏‏ں نوبل انعام ملا۔
آئن اسٹائن نے اپنے ضیا برقی اثر دے نظرئیے وچ پلانک دے تصوارات نو‏‏ں ہی استعمال کیتا جس اُتے اسنو‏ں 1921 وچ نوبل انعام ملا۔ thumb|عام ٹنگسٹن بلب دا ٹمپریچر 3000 ڈگری کیلون تک ہُندا اے اس لئی اوہ روشنی تو‏ں زیادہ گرمی (انفرا ریڈ) خارج کردا ا‏‏ے۔ سورج دا ٹمپریچر 6000 ڈگری کیلون ہُندا اے اس لئی اسکی روشنی اِنّی تیز ہُندی ا‏‏ے۔ 6000 ڈگری تو‏ں زیادہ ٹمپریچر اُتے روشنی دا اخراج پھر کم ہو جاندا اے کیونکہ ہن الٹرا وائیلٹ دی مقدار ودھ جاندی ا‏‏ے۔
حوالے
گٹھ:اجرام فلکی گٹھ:انتقال حرارت گٹھ:برقناطیسی ریڈی ایشن گٹھ:روشنی گٹھ:زیرسرخ گٹھ:ستارے گٹھ:فلکی فزکس گٹھ:فلکیات گٹھ:کوانٹم فزکس گٹھ:فزکس
چک 173 ج ب گھارا
چک 173 ج ب گھارا  ضلع جھنگ دی تصیل جھنگ دا اک پنڈ اے ۔
تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ ضلع جھنگ دی تصیل جھنگ چ وس رہیا اے  ۔
رابرٹ کوخ
رابرٹ کوخ (11 دسمبر 1843-27 مئی 1910) اک جرمن ڈاکٹر سی اونے جراسیماں بارے کھوج کیتی تے ایناں نوں لبن دے ول کڈے۔ رابرٹ کوخ نے ٹی بی اینتھریکس تے ہیضہ دے جراسیماں مائکروبیکٹیریم ٹیوبرکلوزز، بیکلس اینتھراکس تے وبریو کولرا بارے دنیا نوں دسیا۔ ایناں کماں تے 1905 دا فزیالوجی دا نوبل انعام اونوں دتا گیا۔ اونوں مائیکروبیالوجی دی نیو رکھن والیاں چ گنیا جاندا اے۔ پال اہرلخ تے گیرہارڈ دوماک ورگے وڈے لوک اودی ہلہ شیری نال اگے آۓ۔
اینتھریکس
فریڈرش گستاف جیکب ہینلے نے 1840 چ اے گل آکھی جے اک دوجے نوں لگن والے روگ نکے جیوندے جانداراں توں ہوندے نیں۔ پیری رائیر، فرانس دے اک ڈنگر ڈاکٹر نے 1850 چ اے دسیا جے اونے مرے ڈنگراں چ بیکلس اینتھراکس ویکھے نیں۔ کاسیمیر دیواين نے اے گل دسی جے تکڑیاں پعیڈاں چ اے جراسیم نیں ہوندے۔ اینتھریکس دے جراسیم اونے گاواں چ پاۓ تے گاں روگی ہوگئی۔ تے اینج نتارا ہوگیا جے اے روگ ایس جراسیم توں ای ہوندا اے۔ کوخ دا کم ایتھوں ٹردا اے۔ کوخ 1872 چ وولشٹائین چ سی جدوں اوتھے ڈنگراں چ اے روگ پھیلیا ہویا سی۔ کوخ کول ایس روگ پاروں کھوج لگان لئی کوئی سائینسی اوزار نین سن اونے اینتھریکس نال مرے ڈنگراں دی سپلین توں جراسیم لے کے تکڑے چوئیاں چ پاۓ تے اوہ روگی ہوکے مرگۓ نال اونے تکڑے ڈنگراں دی سپلین توں لعو لے کے تکڑے چوئیاں چ پایا پر اوناں نوں کوئی روگ ناں لگیا۔ ایس جراسیم نوں چھنڈ پھوک کے ویکھیا تے اے گل دسی جے اے جراسیم اپنے میزبان توں بار زیادہ ویلہ نیں کڈ سکدے تے سپور بن جاندے نیں۔ اے زمین چ لماں ویلہ گزار سکدے نین تے چدون ویلہ ٹھیک ہوے تے اے دوبارہ ڈنگراں نوں روگی کرن لگ جاندے نیں۔ کوخ دی ایس کھوج نال اے پتہ چلیا جے کیوں اک کھیت نوں چھڈ وی دتا جاوے پر فیر کج چر پاروں جدوں اوتھے ڈنگر دوبارہ رہن گے تے اوناں نوں اے روگ زمین چ سپور دی مورت دے اینتھریکس جراسیماں کولوں لگ جاوے گا۔ 1873 تے 1876 دے وشکار اوہ اینتھریکس دی کھوج کردا ریا ایس جراسیم دے جیون دا چکر، ایہ کنج ریندا اے، ایدیاں مورتاں بنائیاں۔ چھاپن توں پہلے اونے اپنی کھوج نوں فرڈیننڈ کوہن نوں دسیا تے اونوں ایدا کم بہت ودیا لگیا۔ کوخ دے کم نیں پہلی واری کھول کے اے دسیا جے کیویں اک روگ دا جوڑ اک جراسیم نال ہوندا اے۔ کوخ نے اپنیاں کھوجاں نوں 1876 چ چھاپیا 1881 چ لوئی پاسچر نے کوخ دے کم نوں اگے وداندیاں ہویاں ایس روگ دی دوائی بنائی۔ 1879 چ کوخ ٹبر نال بریسلاؤ ٹرگیا پر اودا کم ایڈا نان چلیا تے تن معینیاں مگروں وولشٹائین آگیا۔ اودے کماں تے اونوں 1880 چ امپیریل ہیلتھ آفس برلن چ نوکری لب گئی۔
ٹی بی
برلن آکے کوخ ٹی بی دے روگ دی کھوج چ لگ گیا۔ اودی اے سوچ سی جے اے روگ اک توں دوجے نوں لگدا اے تے اینوں لان والا کوئی جراسیم اے۔ ہور وی لوکاں دی اے سوچ سی پر چوکھے سارے لوک اے سمجدے سن جے اے روگ ماں پیو توں لگدا اے۔ کوخ نے 36 وریاں دے اک تکڑے پر ٹی بی ہوۓ مزدور دے پنڈے دا اک ٹشو لیا۔ مرن توں تن ہفتے پہلے اوہ ٹھیک سی اونوں کھنگ چھاتی چ درد تے کمزوری ہوندی اے۔ ہسپتال آن دے چار دن مگروں اوہ مر جاندا اے۔ اودے پنڈے تے پیلے نشان سن۔ کوخ نے دو گرم کیتے ہوۓ چاقوواں نال اودے ٹی بی والے مادے نوں پیعا تے اودا کج انگ اک خرگوش دی اکھ وچ تے اک گنی پگ دی کھل وچ پایا تے ویکھن لگ گیا جے کدوں اے روگی ہوندے نیں۔ ایدے نال اونے اوس ٹی بی نال مرے مزدور دے کج ٹشوواں نوں مائکروسکوپ چ ویکھیا۔ کئی دن اوہ اوناں نوں ویخدا ریا پر اونوں کج نظر ناں آیا کیوں جے ٹی بی دے جراسیم بعوت نکے سن۔ اے اینتھریکس بیکلیس دا وی تیجا پاسہ سن۔ نالے اے وڈے جمگٹھے بنا کے نیں ریندے۔ ایسے لئی اینوں کوئی ہور وی اپنی مائکروسکوپ ج ناں ویخ سکیا۔ کوخ نے کئی کینٹے تک ایناں نوں رنگاں چ ڈوبی رکھیا تے روگی پھپھریاں دے ولگناں چ اونوں پتلیاں ڈنڈیاں ورگے نیلے رنگ دے ٹی بی دے جراسیم دسے۔
کج چر مگروں اوہ جانور وی اک اک کرکے مرن لگ گۓ۔ اوناں مریاں دے انگاں نوں جدون مائکروسکوپ چ ویکھیا گیا تے اونوں اوہو ای نیلیاں ڈںڈیاں والے جراسیم دسے۔ اونوں یقین سی جے اونے ٹی بی دے جراسیم لب لۓ نیں پر ہلے کھوج ریندی سی۔ اوہ برلن دے کئی ہسپتالاں چ گیا تے اوتھوں ٹی بی نال مرن والے لوکاں دے پنڈیاں چوں ٹشو لۓ تے ایناں ٹشوواں نوں اونے گنی پگ خرکوش کتے بلیاں کبوتراں چوئیاں تے مارموٹ دے پنڈیاں چ پایا۔ جدوں وی اے روگی ہوۓ تے ایناں چ انج دے نیلے ڈنڈیاں ورگے جراسیم نکلے۔ اے جراسیم کسے وی تکڑے جانور چون ناں نکلے۔
پر ہجے وی ایس مسلے دا سب توں اوکھا سوال دا جواب کڈنا ریندا سی۔ ایس جراسیم نوں کسے خالص کلچر ج اگانا سی تے فیر ایدے نال کسے نوں روگی کرنا سی۔ اونے اک جانور دے صاف خون دی جیلی تے ایدے جراسیم رکھے تے ویکھن لگ گیا جے کی ہوندا اے۔ کئی دن لنگ کے پر کج نا ہویا پر کوخ ج چوکھا سارا صبر سی 15ویں دن اونوں شیشے تھلے لشکدے ہوے جراسیماں دے پنڈ دسے۔ ایس کلجر توں اونے ایسے سلسلے ج کئی کلجر بناۓ جے اے جراسیم کسے وی ملاوٹ توں پاک ہوجان تے فیر ایناں خالص جراسیماں نال اونے اک گنی پگ نون ماریا۔ چھے معینیاں اوہ ایناں جراسیماں تے اپنے کسے سنگی نوں دسے بنا کم کردا ریا تے انت تے اینوں نوں خالص بنان چ جت گیا۔برلن چ، 24 مارچ 1882 نوں اونے فزیالوجیکل سوسائٹی برلن دے اگے اے گل کیتی جے اونے ٹی بی دے جراسیم نوں وکھریاں کیتا اے تے اینوں اگایا وی اے تے اودی اے سوچ اے جے ایہو جراسیم ای ٹی بی دے روگ دی وجہ اے۔ اوتھے سنن واے چپ ہوگۓ۔ پال اہرلخ وی اوتھے سی تے اوہدا کینا سی جے اودے جیون دا سب توں وڈا سائینسی واقعہ سی۔ اگلے دن ساری دنیا دے اخباراں دی اے پہلے صفے دی کعانی سی۔ 19ویں صدی چ اے بیماری ہر ستویں موت دی زمہ دار سی۔
ہیضہ
1883 دی گرمیاں چ مصر چ ہیضے دا روگ عام سی۔ اک فرانسیسی ٹولی لویس پاسچر دے کین تے اوتھے اندی اے۔ کوخ وی جرمن سرکار دے کین تے مائکروسکوپ، جانوراں تے کج سنگیاں نال اوتھے اپڑ جاندا اے۔ مائکروسکوپ نال کم کردیاں ہویاں اونے ہیضے دا جراسیم وبریو کولرا لبیا۔ فرانس دی ٹولی دے سنگی ایس کم چ ہار گۓ تے اوناں دا اک سنگی وی مر جاندا اے۔ ہیضے دا اے جراسیم پہلے وی لبیا گیا پر اوس لبن والے دے کم نوں ایڈی شہرت ناں مل سکی۔ کوخ دی ٹولی ایس جراسیم نال برلن مڑدی اے۔ پر جدوں کوخ نے ہیضے دے جراسیم نوں اک جاندار چ پایا پر اوہ روگی ناں ہویا۔ اوتھوں اوہ ہندستان آیا جتھے ہیضہ پھیلیا ہویا سی۔ کلکتے دو معینیاں وچ اونے تے اودے سنگیاں نیں ہیضے دے 70 روگیاں چ اوہی جراسیم جیہڑا اوناں مصر ویکھیا سی کلکتے ویکھیا تے اے گل پکی ہوگی جے اے جراسیم ای ایس روگ نوں لان والا اے۔ وبریو کولرا صرف روگیاں چ لبیا تے کسے تکڑے بندے یا ڈنگر چ اے ناں لبیا گیا۔ بنگال چ اونے ہیضے دے جراسیم نوں پانی چ لبیا تے اوتھوں اونوں اندازہ ہویا جے جراسیم والا پانی وی جیدے چ ہیضے دے جراسیم ہون ایس روگ نوں لا سکدا اے تے اونے ایس گل توں صاف پانی دی لوڑ تے صفائی تے زور دتا۔ 4 مارچ 1884 نوں اونے برلن جیہڑا سنیعا کلیا اودے چ اے گل لکھی جے کھڈیاں چ کھڑا پانی تے ورتیا جان والا ہور پانی ہندستان چ ہیضے دے ہون دا کارن اے۔ اے لوک جدون واپس جرمنی آۓ تے جرمن شہنشاہ نے کوخ نوں آرڈر اف دی کراؤن تاریاں والا دتا تے جرمن پارلیمنٹ ریشتاگ نیں اونوں اک لکھ مارک دتے۔ کئی لوک کوخ دی ایس گل تے شک کردے سن چ ہیضہ وبریو کولرا نال پھیلدا اے۔ 1892 چ ازاد شہر ہامبرگ چ ایس روگ نے 1800 لوکاں نوں روگی بنایا تے ایدے نال 8200 لوک مرگۓ۔ ہامبرگ شہر دے واسی ایلبے دریا توں پانی لیندے سن پر نال پرشیا دے نگر الٹونہ دے واسی سرکاری پلانٹ تے صاف کیتا گیا پانی ورتدے سن۔ الٹونہ ہیضے توں بچیا ریا تے اینج دنیا دے سامنے اے گل آگئی جے ناصاف پانی توں ای اے روگ ہوندا اے۔
ول
کوخ دے اے ول کسے روگ دے جراسیماں تے اوس روگ دے وشکار جوڑ نوں دسدا نیں۔ اے ول روگاں دے جراسیماں نوں لبن چ وڈے ہتھ ونڈان والے سابت ہوۓ۔
1885 چ اوہ برلن یونیورسٹی چ ہایجین دا پروفیسر لگ گیا۔ 1890 چ اودی بناءی ہوئی دوائی ٹیوبرکولین چل ناں سکی۔ اے دیکھیا گیا جے اونے دوائی دا ناپ واوا رکھ دتا سی۔ 1891 چ اونوں رابرٹ کوخ انسٹیٹیوٹ دا ڈایریکٹر بنادتا گیا۔ ایس عہدے تے اوہ 1904 تک ریا۔ اپنی پہلی ٹبری نوں اونے طلاق دیدتی تے ہیجوک فرائیبرگ نال ویاہ کرلیا۔
انعام
1905 چ ٹی بی دے جراسیم تے روگ لبن بارے اودے کماں تے اونوں فزیالوجی دا نوبل انعام دتا گیا۔ کوخ دے شگرداں نے اودے ول ورتدیاں ہویاں ڈپٹھیریا ٹایفایڈ نمونیہ کوڑھ ٹیٹنس سفلس تے ہور روگاں دے جراسیماں نوں لبیا۔
خن تے اک کھڈے دا ناں کوخ تے رکھیا گیا۔ رابرٹ کوخ انعام ٹوریا گیا اوناں لوکاں لی جناں مایکروبایالوجی کم کیتا ہوۓ یا روگاں لی کم کیتا ہوے۔
رابرٹ کوخ 10 مئی 1910 نوں 66 وریاں دا ہوکے بادن بادن چ دل دے دورے نال مر گیا۔
بارلے جوڑ
گٹھ:شخصیتاں گٹھ:مشہور لوک گٹھ:جرمن شخصیتاں گٹھ:جرمن لوک
فلپائنی چوڑی چنج
فلپائنی چوڑی چنج چوڑی چنج ٹبر دی اک پنچھی اے۔
ابن دقیق العید
نسب
ناں محمد بن علی اے جدونکہ نسب ایوی‏‏ں‏ اے: محمد بن علی بن وہب بن مطیع بن ابی طاعہ المنفلوطی القوصی الثبجی المصری المالکی الشافعی۔ کنیت ابوالفتح اے۔ القابات تقی الدین، ابن القاضی نیں۔ابن دقیق صحابی رسول بہز بن حکیم القشیری دی اولاد توں نیں۔  تسی‏‏ں دی والدہ شیخ الصالح تقی الدین مظفر بن عبداللہ المقترح دی بیٹی سن۔
پیدائش
ابن دقیق دی پیدائش 15 شعبان 625ھ مطابق 22 جولائی 1228ء نوں بحیرہ احمر دے ساحل اُتے ینبع دے قریب سمندری سفر دے دوران ہوئی جدو‏‏ں اُنہاں دے والدین قوص توں حجاز حج دی ادائیگی دے لئی مکہ پہنچنے والے سن۔
مصر وچ قیام
ابن دقیق اپنے زمانے دے جید عالم سن جس دی بنا اُتے حکمران تے سلاطین وی اُنہاں دا بے حد احترام کیتا کر دے سن۔ علامہ ابن حجر عسقلانی نے لکھیا اے کہ اک بار جدو‏‏ں اوہ سلطان حسام الدین لاچین توں ملنے دے لئی اُس دے کول گئے تو سلطان تخت توں تھلے اُتر آیا تے مؤدب ہوکر اُنہاں توں تھلے ہوکر بیٹھا۔ مدت تک اوہ اپنے آبائی شہر قوص وچ فقہ مالکی دے قاضی رہے لیکن جدو‏‏ں اوہ قاہرہ چلے گئے تو عہدہ قضا توں دستبردار ہو گئے۔ البتہ 695ھ (1296ء)دے قریب قریب کچھ عرصے تک اُنہاں نے شافعی قاضی القضاۃ دا عہدہ قبول کر لیا۔ اِس عہدے اُتے اوہ کئی سال تک فائز رہے۔ اِس دوران وچ اُنہاں نے متعدد اصلاحی اِقدامات کیتے جس توں مصر وچ نفاذِ قنون دا عمل بہتر ہویا۔
وفات
11 صفر 702ھ مطابق 5 اکتوبر 1302ء نوں ابن دقیق العید دا انتقال قاہرہ وچ ہویا۔ اُنہاں دے جنازہ وچ عوام و خواص دی کثیر تعداد شریک ہوئی جن وچ مصری امرا تے اعیانِ دولت، خصوصاً نائب السلطنت وی شامل سن۔ تدفین قرافۃ الصغریٰ وچ اُنہاں دے استاد عز بن عبدالسلام دے پہلو وچ کیتی گئی۔
نُبْذۃُ فی علوم الحدیث
اِس کتاب دا اک قلمی مخطوطہ برطانیہ دے کتب خانہ وچ موجود اے۔
رجال الحدیث
رجال الحدیث اُتے اُنہاں نے ابوشجاع احمد بن حسن بن احمد اصفہانی دی التقریب دی شرح بعنوان ’’تحفۃ اللبیب فی شرح التقریب‘‘ لکھی۔ اِس دا اک قلمی مخطوطہ برلن وچ موجود اے جدونکہ عکسی نسخہ قاہرہ وچ موجود اے۔
فقہ
علم فقہ اُتے اُنہاں دی دستیاب شدہ کتب ایہ نیں:
شعر و ادب
ابن دقیق العید نوں شعر و ادب توں وی دلچسپی رہی۔ اُنہاں دی شاعری دے موضوعات وصف، دوستاں توں فراق دی کیفیت تے نعت نبوی (بالخصوص علی صاحبھا التحیۃ والسلام) اُتے مشتمل اے۔ کچھ قصائد قلمی صورت وچ بغداد، عراق دے اک کتب خانہ وچ موجود نیں۔
حوالے
گٹھ:1228دے جم گٹھ:1302دیاں موتاں گٹھ:اشاعرہ گٹھ:تیرہویں صدی کی مصری شخصیتاں گٹھ:تیرہویں صدی کے اسلامی مسلم علما گٹھ:شافعی فقہا گٹھ:شیوخ الاسلام گٹھ:علماء حدیث گٹھ:مالکی علما گٹھ:مالکی متکلمین گٹھ:مجددین گٹھ:مصری ائمہ کرام گٹھ:مصری سنی مسلمان گٹھ:مصری فقہا
مشرقی ایشیا دے شہراں دی لسٹ
مشرقی ایشیا دے وڈے شہراں د‏‏ی لسٹ۔ اس مضمون دے اہ‏م جزو مشرقی ایشیا دے ذیل دے ملکاں نيں۔
چین (Mainland)
thumb|شنگھائی
جاپان
thumb|ٹوکیو thumb|یوکوہاما thumb|اوساکا
منگولیا
thumb|اولان باتور
شمالی کوریا (DPRK)
thumb|پیانگ یانگ
جنوبی کوریا (ROK)
thumb|بوسان
تائیوان (ROC)
thumb|نیا تائپے شہر
ہور ویکھو
گٹھ:فہرستاں ایشیا دے شہر
لمی پوچھلوالی چوڑی چنج
لمی پوچھلوالی چوڑی چنج چوڑی چنج ٹبر دی اک پنچھی اے۔
ہنری موئیسان
ہنری موئیسان ( 28 ستمبر 1852- 20 فروری 1907) اکفرانسیسی کیمسٹ سی۔ اوہنے فلورین نوں اوہدے مرکبات توں پہلی واری الگ کیتا سی۔ اوہنوں 1965 وچ کیمسٹری دا نوبل انعام دتا گیا۔
ویکم محمد بشیر
ویکم محمد بشیر ہندوستان د‏‏ی جنوبی ہندوستا ن د‏‏ی دراوڑی بولی ملیا لم دا جدید افسانہ نگار تے ناول نویس۔ ویکم اک جگہ دا ناں ا‏‏ے۔
ہنری موئیسان
بارلے جوڑ
گٹھ:شخصیتاں گٹھ:تریخی شخصیتاں گٹھ:مشہور لوک
ویکم محمد بشیر
حالاتِ زندگی
ویکم محمد بشیر کیرلا دے ضلع کوٹائم دے قصبہ Thalayolaparambu وچ پیدا ہوئے۔ویکم محمد بشیر (19 جنوری 1908ء تا 5 جولائ‏ی 1994ء) اک مالایالم افسانہ نگار سن جنہاں دا تعلق بھارت د‏‏ی ریاست کیرالا تو‏ں سی۔ اوہ اک انسانیت پرست، مجاہد آزادتی، ناول نگار تے مختصر کہانیاں لکھنے والے مصنف سن ۔ اوہ اپنے جدا گانہ طرز تحریر کيتی بدولت نہ صرف تنقیدی حلفےآں وچ بلکہ عوام وچ وی بہت مقبول ہوئے۔ انہاں نو‏ں بھارت دے چند کامیاب ترین تے ممتاز مصنفاں وچو‏ں اک گردانا جاندا ا‏‏ے۔ انہاں دے کم دا ترجمہ ہور زباناں وچ وی کیتا گیا جس تو‏ں انہاں نو‏‏ں دنیا بھر وچ پسند کیتا گیا۔ انہاں دے قابل ذکر کماں وچ بالیاکلاسکھی، شبدنگل، پتھومایودھ آدوو، متھیلوکل، نتوپوپاکوراریندرانوو، جنمندینم تے انارگا نمیشام شامل نيں۔ انہاں نو‏ں 1982ء وچ پدما شری ایوارڈ تو‏ں نوازیا گیا۔ انہاں نو‏ں بیپور سلطان دے ناں تو‏ں یاد کیتا جاندا ا‏‏ے۔
مڈھلا جیون
بشیر ویکم دے نیڑے تھالایوپارامبو ضلع کوٹایام وچ پیدا ہوئے۔ اوہ اپنے والدین د‏‏ی پہلی اولاد سن ۔ انہاں دے والد عمارتی لکڑی دا کاروبار کردے سن ۔ مقامی ملیالم میڈیم اسکول وچ اپنی ابتدائی تعلیم دا آغاز کرنے دے بعد انہاں نو‏ں اوتھ‏ے تو‏ں پنج میل دور ویکم وچ واقع انگلش میڈیم اسکول وچ داخل کیتا گیا۔ اسکول وچ تعلیم حاصل کرنے دے دوران وچ اوہ مہاتما گاندھی تو‏ں بہت زیادہ متاثر ہوئے گئے۔ انہاں نے اپنے مثالی رہنماواں تو‏ں متاثر ہوئے ک‏ے کھدر پہننا شروع کر دتا۔ جدو‏ں گاندھی ویکم ستیاگراہ‏م (1924ء) وچ شرکت کيتی غرض تو‏ں آئے تاں بشیر انہاں نو‏ں دیکھنے دے لئی گئے۔ اوہ اس کار تک پہنچے جس وچ گاندھی سفر ک‏ر رہ‏ے سن تے گاندھی دے ہتھ نو‏‏ں چھونے وچ کامیاب ہوئے گئے۔ اس واقعے نو‏‏ں بشیر نے با رہیا اپنیاں تحریراں وچ وڈے ذوق و شوق تو‏ں بیان کیتا۔ اوہ ویکم وچ واقع گاندھی ستیاگرا آشرم وچ ہر روز جایا کردے سن ۔ ان د‏‏ی شادی کافی تاخیر تو‏ں پنجاہ سال د‏‏ی عمر (18 دسمبر 1958ء) وچ کيتی۔ تحریک آزادی وچ شمولیت پنجويں وچ ہی انہاں نے اپنی تعلیم نو‏‏ں ادھورا چھڈ دتا تاکہ تحریک آزادی وچ اپنا حصہ ڈال سکن۔
بشیر اپنے جمہوری انداز فکر تے تمام مذاہب دا احترام کرنے د‏‏ی وجہ تو‏ں مشہور سن ۔ اک شاہی ریاست ہونے د‏‏ی بنا اُتے کوچی وچ آزادی د‏‏ی کوئی تحریک موجود نئيں سی۔ اوہ سالٹ ستیاگرا وچ حصہ لینے دے لئی 1930ء وچ مالابار چلے گئے۔ ستیاگرا وچ حصہ لینے تو‏ں پہلے ہی انہاں د‏‏ی جماعت نو‏‏ں گرفتار ک‏ر ليا گیا۔ بشیر نو‏‏ں تن ماہ د‏‏ی سزائے قید ہوئی تے کانور جیل وچ رکھیا گیا۔ اوہ ہمیشہ تو‏ں انقلابی ہیروز د‏‏یاں کہانیاں تو‏ں بہت متاثر سن جداں کہ بھگت سنگھ، سکھ دیو تے راج گرو جنہاں نو‏ں اس وقت پھانسی دتی گئی سی جدو‏ں اوہ کانور جیل وچ سن ۔ اوہ تے انہاں دے نال تقریباً 60 سیاسی قیدیاں نو‏‏ں گاندھی ارون معاہدے دے تحت مارچ 1931ء وچ کانور جیل تو‏ں رہیا کیتا گیا۔ جیل تو‏ں رہیا ہونے دے بعد انہاں نے اک اینٹی برٹش موومنٹ قائم کيتی تے اک انقلابی رسالہ اوجیوناں د‏‏ی ادارت کيتی۔ انہاں د‏‏ی گرفتاری دا پروانہ جاری ہويا تاں انہاں نے کیرالہ نو‏‏ں خیرباد کہہ دتا۔
رحلت
5 جولائ‏ی 1994 ء نو‏‏ں انتقال ہويا۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:1908 دے جم گٹھ:1994 دیاں موتاں گٹھ:۱۹۹۴ دیاں موتاں گٹھ:بھارتی مسلم شخصیتاں گٹھ:موپلاہ گٹھ:برطانوی ہند دے مصنفاں گٹھ:کیرلا دے مصنفاں گٹھ:بھارتی مرد ناول نگار گٹھ:بھارتی مرد افسانہ نگار گٹھ:بھارتی مرد مضمون نگار گٹھ:بھارتی یاداشت نگار گٹھ:بھارتی مرد منظر نویس گٹھ:ملیالی شخصیتاں گٹھ:ملیالم بولی دے مصنفاں گٹھ:ادب تے تعلیم دے شعبے وچ پدم شری وصول کنندگان [گٹھ:ویہويں صدی دے ہندوستانی ناول نگار]] گٹھ:ویہويں صدی دے بھارتی افسانہ نگار گٹھ:گاندھیائی شخصیتاں گٹھ:ویہويں صدی دے ہندوستانی ناول نگار گٹھ:ویہويں صدی دے بھارتی موسیقار
چاندی چھاتیوالی چوڑی چنج
چاندی چھاتیوالی چوڑی چنج چوڑی چنج ٹبر دی اک پنچھی اے۔
حائل
گٹھ:سعودی عرب گٹھ:سعودی عرب دی تریخ
جےڈیم بمب
جے ڈیم امریکہ دی بنائی گغی اک کٹ اے جیڑی عام بمباں نو سمارٹ بمب وچ تبدیل کردیندی اے۔ اے دنیا دے سب توں درست نشانے تے وار کرن والا بمب اے۔ جےڈیم امریکہ دے علاوہ پاکستان، اسرائیل تے بارہ دوجے دیساں دے استعمال وچ اے۔ایدی قیمت 35000 ڈالر اے۔ گٹھ:ہتھیار گٹھ:بمب گٹھ:جدید ہتھیار
برتھا فان ستنر
برتھا فان ستنر ( 9 جون 1843- 21 جون 1914) اکآسٹرین ناول لکھاری تے جنگاں دے خلاف سی۔ اوہنوں 1905 وچ امن دا نوبل انعام دتا گیا۔ او پہلی زنانی سی جنوں امن دا نوبل انعام دتا گیا۔
عالمی امن دے لئی کوششاں اُتے نوبل انعام جیتنے والے پہلے ہونہار شخص دا ناں برتھا وون اسٹنر اے، جو ۱۹۰۵ وچ پیدا ہوئیاں۔ وچ اس اعزاز تو‏ں نوازیا گیا۔ برتھا ۹ جون ۱۸۴۳ نو‏‏ں پیدا ہوئیاں۔ آسٹریا دے فیلڈ مارشل دے گھر اُتے ہويا۔ اوہ بچپن تو‏ں ہی بہت نرم مزاج سی۔ اوہ جانوراں، پرندےآں، پودےآں، ضرورت منداں تے بیماراں د‏‏ی خدمت وچ لطف اندوز ہُندا سی۔ اسنو‏ں لکھنے دا کمال حاصل سی۔ اپنے قلم د‏‏ی طاقت تو‏ں انہاں نے ایسا ادب تخلیق کيتا جو دل نو‏‏ں دھڑکنے والا تے حرکت دینے والا سی۔ انہاں دناں الفریڈ نوبل جو کہ اک بہت امیر آدمی سی، دھماکہ خیز مواد د‏‏ی دریافت وچ مصروف سی۔ بھانويں اس سائنسدان دا مقصد عالمی امن سی، لیکن ایہ خیال سی کہ اک انتہائی پرتشدد دھماکے د‏‏ی دریافت دے بعد ہی دنیا وچ موت دا خوف پیدا ہوئے گا تے اوہ دوبارہ زندگی د‏‏ی طرف لوٹ آئے گا۔ برتھا پیرس وچ الفریڈ نوبل د‏‏ی سیکرٹری سی، اوہ نوبل د‏‏ی طرف نال کيتی جانے والی دریافتاں دے بارے وچ گہری تشویش وچ مبتلا سی۔ کچھ عرصے بعد اس نے نوکری چھڈ دتی تے عالمی امن دے بارے وچ بیداری پھیلانے اُتے توجہ دتی۔ ۱۸۷۶ ​​ماں آرتھر وان سٹنر نال شادی دے بعد اوہ ویانا وچ سکونت پذیر ہو گئياں۔ اس نے اپنی زندگی دا فلسفہ تے راستہ چنا سی۔ اوہ سماجی خدمت تے لکھنے وچ کافی وقت صرف کردی سی۔ اوہ الفریڈ نوبل تو‏ں مسلسل خط و کتابت کردا رہیا تے جنگ دے منفی اثرات اُتے گل کردا رہیا۔ برتھا نے دو کتاباں 'انوینٹری آف اے سول' تے 'دی مشین ایج' لکھياں۔ جو روحاں نو‏‏ں ہلا دینے د‏‏ی صلاحیت رکھدا سی۔ برتھا تے نوبل د‏‏ی ملاقات ۱۸۸۷ وچ پیرس وچ ہوئی۔ جنگ تے امن دے موضوعات اُتے انہاں دے درمیان گرما گرم بحث ہوئی۔ بھانويں دونے دا مقصد اک ہی سی لیکن سمتاں مختلف سی۔ فیر وی دونے اک دوسرے د‏‏ی قدر کردے سن تے دوستی دا جذبہ رکھدے سن ۔ سال ۱۸۸۹ وچ برتھا دا ناول 'لی ڈاؤن آرمز' شائع ہويا تے چاراں طرف ہلچل مچ گئی۔ برتھا نے جس فنکارانہ انداز وچ امن دے قیام دے بارے وچ لکھیا اس نے اس ناول نو‏‏ں ۱۹ويں صدی دے عظیم ناولاں وچو‏ں اک بنا دتا۔ الفریڈ نوبل د‏‏ی روح نو‏‏ں اس حد تک حرکت ملی کہ اس نے اپنی بے پناہ دولت دا اک وڈا حصہ نوبل انعام د‏‏ی صورت وچ عالمی امن دے ناں کر دتا۔ اس نے برتھا نو‏‏ں لکھیا، 'اس کتاب نے مینو‏ں ہلیا ک‏ے رکھ دتا ا‏‏ے۔ وچ اپنی دولت دا اک حصہ ایوارڈ دے لئی محفوظ کرنا چاہندا ہون، ایہ ایوارڈ ہر پنجويں سال اس شخص نو‏‏ں دتا جانا چاہیے جو دنیا نال جنگ دے بیج نو‏‏ں ختم کرنے دے لئی مضبوط آواز اٹھائے یا عالمی امن دے لئی کردار ادا کرے۔ ایہ ایوارڈ ۳۰ سالاں وچ کل چھ بار دتا جانا چاہیے۔ جے اِنّی دیر دے بعد وی لوکاں دے ذہناں نال جنگ دا بھوت نئيں نکلدا تاں اس ایوارڈ نو‏‏ں جاری رکھنے دا کوئی فائدہ نئيں۔
۱۹۰۵ وچ اس ناول د‏‏ی وجہ تو‏ں پہلی بار برتھا نو‏‏ں نوبل انعام تو‏ں نوازیا گیا جو کہ پوری سوانیاں نسل دے لئی اک بہت ہی قابل فخر گل سی۔ اس دے بعد برتھا عالمی امن نو‏‏ں پھیلانے د‏‏ی کوششاں وچ تے وی مستعد ہو گئی۔ ۱۸۹۱ وچ ، اس نے آسٹریا دے امن دے حامیاں د‏‏ی تنظیم د‏‏ی بنیاد رکھی۔ ۱۸۹۲ تو‏ں ۱۸۹۹ تک اوہ امن دے حامی میگزین د‏‏ی تدوین کردیاں رہیاں۔ انہاں نے بہت سا ادب تخلیق کيتا تے انسانیت نو‏‏ں زندگی دے حقیقی مقصد دے بارے وچ ابھارا۔ انہاں نے الفریڈ نوبل د‏‏ی شخصیت، نوبل انعامات دا مقصد تے جنگ دے خوفناک نتائج دے بارے وچ وی لکھیا۔ انہاں د‏‏یاں تحریراں نو‏‏ں جنگ مخالف ادب وچ اک خاص مقام حاصل ا‏‏ے۔ انہاں نے ایٹم بم تے ہور دھماکہ خیز مواد د‏‏ی سخت مخالفت کيتی۔ دنیا وچ ہر اک نو‏‏ں امن تو‏ں رہنے دا حق ا‏‏ے۔ جنگاں تو‏ں جتھے انسانیت زخمی ہُندی اے اوتھے فطرت نو‏‏ں وی نقصان ہُندا ا‏‏ے۔ اسيں سب اک اللہ د‏‏ی مخلوق نيں اس لئی سب نو‏‏ں سلام محبت تے امن دے نال جینا چاہیے تے جینا چاہیے۔ برتھا نے زندگی بھر امن تے برادری دے لئی کم کيتا۔ آخرکار ۲۱ جون ۱۹۱۴ نو‏‏ں ویانا اس د‏ی موت ہوگئی ۔
حوالے
گٹھ:آسٹریا
بارلے جوڑ
گٹھ:شخصیتاں گٹھ:مشہور لوک گٹھ:جرمن شخصیتاں گٹھ:جرمن لوک گٹھ:نوبل انعام جتن والے
کامیلو گولجی
کامیلو گولجی (  7 جولائی 1843- 21 جنوری 1926) اکاطالوی ڈاکٹر، پیتھالوجسٹ تے سائنسدان سی۔ اوہنے ولگن دا اک انگ گالجی وکھالا کھوجیا۔  اوہنوں 1906 وچ فزیالوجی دا نوبل انعام دتا گیا۔
بارلے جوڑ
گٹھ:شخصیتاں گٹھ:تریخی شخصیتاں گٹھ:مشہور لوک
سانتیاگو ریمون
سانتیاگو ریمون ( 1 مئی 1852- 17 اکتوبر 1934) اک سپینی پیتھالوجسٹ، ہسٹالوجسٹ تے نیورالوجسٹ سی۔ اوہنے دماغ نوں کھوجیا، اوہنوں دماغی سینس دا باوا وی آکھیا جاندا اے۔ اوہنے پہلی واری دماغ تے ایہدے ولگناں دی مورتاں بنائیاں۔
چک 183 ج ب
چک 183 ج ب   ضلع جھنگ دی تصیل جھنگ دا اک پنڈ اے ۔
ناں
اس پنڈ دی بھوئیں نوں لوئر چناب نہر چوں نکلن آلی جھنگ برانچ نہر دیندی اے  ۔ایسے لئی  پنڈ دے ناں نال ج ب (J.B=Jhang Branch)   لگدا اے ۔
تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ ضلع جھنگ دی تصیل جھنگ چ وس رہیا اے  ۔
گیوشے کارڈوچی
گیوشے کارڈوچی (27 جولائی 1835- 16 فروری 1907) اک اطالوی شاعر تے استاد سی۔ او اج کل دی اٹلی دا قومی شاعر منیا جاندا اے۔ اوہنوں 1906 وچ ساہت دا نوبل انعام دتا گیا۔
بارلے جوڑ
گٹھ:شخصیتاں گٹھ:مشہور لوک
چک 175 ج ب روشن شاہ
چک 175 ج ب روشن شاہ  ضلع جھنگ دی تصیل جھنگ دا اک پنڈ اے ۔
ناں
اس پنڈ دی بھوئیں نوں لوئر چناب نہر چوں نکلن آلی جھنگ برانچ نہر دیندی اے  ۔ایسے لئی  پنڈ دے ناں نال ج ب (J.B=Jhang Branch)   لگدا اے ۔
تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ ضلع جھنگ دی تصیل جھنگ چ وس رہیا اے  ۔
آگو چمچ چنج
آگو چمچ چنج پانی وج پھرنوالے پنجھیاں دے اک ٹبر مت پنچھی دا اک نکا ٹبر اے۔ایہ اسٹریلیا، نیوزیلینڈ، پاپوانیوگنی تے سولومنز جزیرہ دے واسی نیں۔
اثر کومپٹن
فزکس (physics) وچ اثر کومپٹن (Compton effect، کومپٹن اثر' یا Compton scattering) تو‏ں مراد کسی فوٹون دا کسی الیکٹرون تو‏ں ٹکرا کر اپنی کچھ توانائی الیکٹرون نو‏‏ں منتقل کر دینا ا‏‏ے۔ جدو‏ں ایکس شعاع یا گاما شعاع دا فوٹون کسی الیکٹرون تو‏ں ٹکراندا اے تو اپنی کچھ توانائی کھو دیندا اے جدو‏ں کہ الیکٹرون اِنّی ہی توانائی حاصل کر لیندا ا‏‏ے۔ یعنی اس ٹکر دے نتیجے وچ ایکس شعاع یا گاما ریز دا تعدد کم ہو جاندا ا‏‏ے۔ اسنو‏ں ایويں وی کہہ سکدے نيں کہ اس ٹکر دے نتیجے وچ ایکس شعاع یا گاما شعاع دا طولِ موج ودھ جاندا اے کیونکہ تعدد تے طول موج اک دوسرے دے بالعکس متناسب ہُندے نيں۔ ایکس شعاع یا گاما شعاع دے فوٹون دی توانائی وچ کمی دے باعث ایہ ٹکر اک inelastic scattering ہُندی ا‏‏ے۔
گریفائیٹ وچ کچھ الیکٹرون نہایت کمزور گرفت (bond) تو‏ں اپنے مرکزے (nucleus) تو‏ں بندھے ہُندے نيں یعنی تقریباً آزاد ہُندے نيں۔ آرتھر کومپٹن نو‏‏ں ایہ معلوم سی کہ جدو‏ں ایکس شعاع گریفائیٹ تو‏ں ٹکرا کر منعکس ہُندی نيں تو انہاں دا تعدد (تے توانائی) کچھ کم ہو جاندی ا‏‏ے۔ ایہ انعکاس نور دے قوانین دے خلاف سی ۔
جے روشنی تے ہور برقناطیسی امواج نو‏‏ں صرف اک موج ( لہر) مان لیا جائے تو اس امر دی سائنسی وضاحت ممکن نئيں ا‏‏ے۔ 1923 وچ آرتھر ہولی کومپٹن نے پلانک دے مفروضے (Planck’s quantum theory) دے تحت روشنی نو‏‏ں لہر دی بجائے ذرات (photons) سمجھدے ہوئے اس امر دی کامیاب سائنسی وضاحت کيتی تے 1927 وچ فزکس دا نوبل انعام حاصل کیتا۔
thumbnail|بائاں|اک فوٹون جس دا طول موج \lambda \, اے بائاں طرف تو‏ں آ کر اک ساکت الیکٹرون تو‏ں ٹکراندا اے تے دوسری طول موج دے نال زاویہ \theta \, اُتے مڑ جاندا اے . ایہ بالکل ایسا اے جداں کہ فرش اُتے لڑھکتی ہوئی دو گینداں آپس وچ ٹکراندی نيں تے توانائی تے [[معیار حرکت دا تبادلہ ہُندا ا‏‏ے۔]]
500px|thumb|جب [[ایلومینیم اُتے مختلف توانائی دی گاما ریز (gamma rays) پائی جاندی نيں تو کم توانائی دی شعاعاں تو‏ں ضیا برقی اثر نمایاں ہُندا اے تے بہت زیادہ توانائی دی شعااں تو‏ں جوڑے دی پیدائش دا عمل۔ درمیانی توانائی دی شعاعاں تو‏ں اثر کامپٹن زیادہ نمایاں ہُندا ا‏‏ے۔]] اثر کومپٹن Compton effect تے ضیا برقی اثر Photoelectric effect نے فزکس داناں نو‏‏ں ایہ ثبوت فراہ‏م کیتا کہ روشنی دی نوعیت ذرا‏‏تی quantum ہُندی ا‏‏ے۔
بالعکس کومپٹن اثر
جے فوٹون کسی ایسے الیکٹرون تو‏ں ٹکرائے جو ساکت ہونے دی بجائے پہلے ہی تو‏ں نہایت تیزی تو‏ں حرکت کر رہیا ہو تو توانائی دی منتقلی فوٹون تو‏ں الیکٹرون دی بجائے الیکٹرون تو‏ں فوٹون دی جانب ہُندی اے تے فوٹون دی فریکوئنسی ودھ جاندی ا‏‏ے۔ اس عمل نو‏‏ں Inverse Compton scattering کہندے نيں۔
بیرونی ربط
گٹھ:جوہری فزکس گٹھ:ذرا‏‏تی فزکس گٹھ:رصدی فلکیات گٹھ:فلکی فزکس گٹھ:فزکس
جنتر منتر، جے پور
جنتر منتر، جے پور وچ پراݨے راج محل چندرمحل نال جڑی اک حیران کن رصدگاہ اے۔ پرانے فلکیاتی آلات اتے جٹل گنتی سنرچناواں دے راہیں جوتشی اتے فلکیاتی واقعات دا تجزیہ اتے سٹیک پیش گوئی کرن لئی دنیا بھر وچّ مشہور اس رصدگاہ دی تعمیر جے پور نگر دے بانی آمیر دے راجے سوائی جےَ سنگھ (دوسرا) نے 1728 وچّ اپݨی نجی دیکھبھال وچّ شروع کروایا، جو 1734 وچّ پوری ہوئی   سی۔ سوائی جےَ سنگھ اک فلکیاتی وگیانی وی سن، جہناں دے یوگدان اتے شخصیت دی تعریف جواہر لال نہرو نے اپنی پرسدھ کتاب ڈسکوری آف انڈیا (بھارت: اک کھوج) وچّ کیتی اے۔
حوالے
گٹھ:عالمی وراثت تھاں گٹھ:فلکیات گٹھ:سائنسی مشاہدے گٹھ:سائنسی طریقہ
بائیزا گرجاگھر
بائیزا وڈا گرجاگھر (سپینی بولی: Catedral de Baeza, پورا ناں Catedral de la Natividad de Nuestra Señora de Baeza) اک رومن کیتھولک گرجاگھر ہے۔ ایہہ سپین وچّ بائیزا اندلس وچّ واقع ہے۔ ایہہ پنرجاگرن سٹائل وچّ بنیا ہوئیا ہے۔ اسنوں اتے اوبیدا شہر نوں یونیسکو ولو عالمی ورثہ تھاں اعلان کیتا گیا۔ ایہہ گرجاگھر 2007 وچّ ہوئی اک مقابلےسپین دے 12 تریسر وچوں اک سی۔
باہری لنک
گٹھ:عالمی وراثت تھاں گٹھ:سپین گٹھ:ہسپانیہ گٹھ:سپین دے گرجاگھ گٹھ:اندلس
ਬਾਇਥਾ ਗਿਰਜਾਘਰ
چک 214 ج ب گجر
چک 214 ج ب گجر  ضلع جھنگ دی تصیل جھنگ دا اک پنڈ اے ۔
ناں
اس پنڈ دی بھوئیں نوں لوئر چناب نہر چوں نکلن آلی جھنگ برانچ نہر دیندی اے  ۔ایسے لئی  پنڈ دے ناں نال ج ب (J.B=Jhang Branch)   لگدا اے ۔
تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ ضلع جھنگ دی تصیل جھنگ چ وس رہیا اے  ۔
محمد ظہور
محمد ظہور (پیدائش یکم اگست، 1955ء، کراچی، پاکستان) اک یوکرین وچ موجود پاکستانی نژاد برطانوی تجارت پیشہ شخصیت نيں۔ اوہ ایستیل گروپ دے بانی تے مالک نيں تے کیف پوسٹ دے ناشر نيں۔
2008ء وچ محمد ظہور نے ایستیل اسٹوڈیوز قائم کیتا۔ 2009ء وچ ظہور نے کیف لیپزیگ ہوٹل نو‏‏ں 36 ملین ڈالر وچ حاصل کیتا۔
سیاست
ظہور ہفنگٹن پوسٹ وچ یوکرین/روس دے معاشی تے سیاسی حالات اُتے لکھدے آئے نيں۔
ذا‏تی زندگی
2003ء وچ ظہور نے یوکرینی گلوکارہ کمالیا نال شادی کرلئی- انہاں د‏‏ی دو بیٹیاں نيں - میرا بیلا تے آرا بیلا۔
میڈیا وچ
2013ء وچ محمد ظہور اپنی اہلیہ کمالیہ دے نال میٹ دتی رشینس وچ شامل ہوئے جو اک برطانوی رئیلٹی شو اے جسنو‏ں فاکس ٹی وی تیار کردی ا‏‏ے۔ ایہ پروگرام مالدار روسیاں نو‏‏ں دکھاندا اے جو لندن، انگلستان وچ قیام پزیر ہون۔
حارث سلاجک
ڈاکٹر حارث سلاجک 1 اکتوبر 1945ء چ سراجیووبوسنیا تے ہرزیگوینا (یوگوسلاویہ) چ پیدا ہوئے ۔ اوہ اک بوسنیائی سیاست دان نیں ۔ 2006ء اوہ بوسنیا ہرزیگوینا دی پریزیڈنسی دی بوسنیائی رکن منتخب ہوئے ۔
سیاسی کیریئر
حارث سلاجک 1990ء توں 1993ء تک بوسنیا دے وزیر خارچہ تے 1993ء توں 1996ء تک بوسنیا دے وزیر اعظم رہے ۔ 1992ءچ شروع ہون والی بوسنیا جنگ دے دوران اوہ غیرملکی جاحیت دے خلاف دفاعتے فوج نوں جدید بنان دے زبردست حامی سن ۔ اوہناں نے بوسنیائی سربآں دی فوجاں ولوں بوسنیائی مسلمانآں تے بوسنیائی کروٹ لوکاں دی نسلی صفائی دے خلاف وی آواز بلند کیتی ۔
گٹھ:شخصیتاں گٹھ:مشہور لوک گٹھ:زندہ لوک گٹھ:مسلم شخصیتاں گٹھ:یورپی مسلمان گٹھ:یورپ گٹھ:یورپی شخصیتاں گٹھ:بوسنیا تے ہرزیگووینا گٹھ:بوسنیائی مسلمان
افریقی پوتر آئیبیس
افریقی پوتر آئیبیس مت پنچھی ٹبر دا اک آئیبیس اے۔اسٹریلی چٹا آئیبیس ایہدے نال رلدا آئیبیس اے۔
ایہ 68 سینٹی میٹر (27 انچ) لما ہوندے اے تے ایہدے پر چٹے پر پچھلے پر کالے ہوندے نیں۔ گنجا سر، تؤن، مڑی چنج تے لتاں وی کالے ہوندے نیں۔ نر مادھ اکو جۓ ہوندے نیں پر بچیاں دے پر کنڈے چٹے ہوندے نیں۔ ایہ اک چپ چپیتا پنچھی اے تے کدے کدے ای رولا پاندا اے۔
بارلے جوڑ
گٹھ:مت پنچھی
سوفرونیئس
سوفرونیئس (560 ء تا 11 مارچ 638ء) جو سوفرونیئس یروشلم دا بشپ دے ناں توں معروف اے۔ سوفرونیئس عربی النسل سی،. تے خطابت دا استاد (معلم) سی۔ مصر وچ 580ء وچ رہبانیت اختیار کر لی فیر بیت لحم وچ تھیوڈوسس دی خانقاہ وچ چلا گيا۔ایشیائے کوچک مصر تے روم دے خانقاہی مراکز دا سفر کیتا۔ اس دے نال بازنطینی وقائع نگار بشپ جان سی۔'
سوفرونیئس تے عمر ابن الخطاب
637ء وچ مسلم افواج دی یروشلم دی فتح دے وقت سوفرونیئس نے شرط رکھی کہ کہ شہر نوں صرف مسلماناں دے خلیفہ عمر بن خطاب دے حوالے کیتا جائے گا۔ چنانچہ خلیفہ وقت نے یروشلم دا سفر کیتا۔ حضرت عمر نے سوفرونیئس دے نال شہر دا دورہ کیتا۔ کلیسائے مقبرہ مقدس دے دورہ دے دوران نماز دا وقت آ گیا تے سوفرونیئس نے حضرت عمر نوں کلیسا وچ نماز پڑھنے دی دعوت دی لیکن حضرت عمر نے کلیسا وچ نماز پڑھنے دی بجائے باہر آ کے نماز پڑھی۔ جس دی وجہ ایہ بیان دی کہ مستقبل وچ مسلمان اسنوں عذر دے طور اُتے استعمال کر دے ہوئے کلیسا نوں مسجد دے لئی استعمال نہ کرو۔ خلیفہ دی دانشمندی تے دوراندیشی نوں دیکھدے ہوئے کلیسا دی چابیاں حضرت عمر نوں پیش کیتیاں گئیاں۔ اس پیشکش دا انکار کرنے دے باعث چابیاں مدینہ توں تعلق رکھنے والے اک خاندان نوں دے دی گئاں تے انہاں کلیسا نوں کھولنے تے بند کرنے دا حکم دتا، اج تک وی کلیسا دی چابیاں اسی مسلمان خاندان دے کول نیں۔
1193ء وچ اس واقعہ دی یاد وچ صلاح الدین ایوبی دے بیٹے الافضل بن صلاح الدین نے قبلہ اول دے قریب اک وڈی مسجد تعمیر کروائی جس دا ناں مسجد عمر اے۔ بعد ازاںعثمانی سلطان عبد المجید اول نے اپنے دور وچ اس دی تزئین و آرائش وی دی۔
لکھتاں
اس دی کتب اسلام دی ابتدائی تریخ تے مسلماناں دی فتوحات دے بارے اہم غیر مسلم مآخذ نیں؛ اس دی مندرجہ ذیل کتب معلوم شدہ نیں۔ کتاب یونانی زبان وچ اے۔ ایہ تحریر 634ء وچ لکھی گئی، اس وچ جتھے مسیحیت دے آپس دے اختلافات دا ذکر اے اوتھے دوسری طرف محمد ، اسلام تے مسلمانوں دا وی ذکر ملدا اے۔ اوہ الزام عائد کردا اے کہ مسلماناں نے قتل و غارت دا بازار گرم کیتا ہویا اے۔ ایہ وی یونانی زبان وچ 634ء وچ لکھیا گيا خطبہ اے۔ اس دا یونانی ناں کافی طویل اے (28 الفاظ اُتے مشتمل)۔ ایہ خطبہ 637ء وچ یونانی زبان وچ دتا گيا سی۔ جس وچ اوہ مسلماناں کوخدا توں نفرت کرنے والے تے بدلہ لینے والے کہتا اے۔ اوہ سامعین (مسیحیاں) نوں مخاطب کر دے کہتا اے کہ اس سب دا ہونا خود ساڈا اپنا رویہ اے۔
باہرلےجوڑ
گٹھ:560دے جم گٹھ:638دیاں موتاں گٹھ:639دیاں موتاں گٹھ:ارض مقدسہ کے مقدسین گٹھ:بازنطینی الٰہیات دان گٹھ:بازنطینی مقدسین گٹھ:تارک الدنیا شخصیتاں گٹھ:چھٹی صدی کی بازنطینی شخصیتاں گٹھ:دمشق کی شخصیتاں گٹھ:ساتویں صدی کی بازنطینی شخصیتاں گٹھ:ساتویں صدی کے اسقف گٹھ:ساتویں صدی کے مسیحی الٰہیات دان گٹھ:ساتویں صدی کے مقدسین گٹھ:سوری بزرگان گٹھ:سوری مقدسین گٹھ:عرب شخصیتاں گٹھ:عرب مقدسین گٹھ:مسیحی شعراء گٹھ:مسیحی عرب گٹھ:مسیحی اسکالر
حتی
Hatteg Idioma hatti Hati keel Lingua Hattica Hattisk ภาษาฮัตติก
منال الشریف
منال الشریف (پیدائش 25 اپریل 1979ء) حقوق نسواں دے لئی کوشش کرنی والی اک سعودی خاتون ا‏‏ے۔ منال نے 2011ء وچ سعودی عرب وچ عورتاں دے ڈرائیونگ کرنے دے حق دے لئی کم دا آغاز کیتا۔ وجیہ الحویدر جو پہلے ہی حقوق نسواں دے لئی کم کر رہ‏ی سی تے کار چلانے د‏‏ی وڈیو بنائی سی، اس نے منال الشریف د‏‏ی ڈرئیونگ کردے ہوئے وڈیو بنائی تے یوٹیوب تے فیس بک اُتے پیش کيتی۔ 21 مئی 2011ء نو‏‏ں منال نو‏‏ں گرفتار کیتا گیا  تے 30 مئی نو‏‏ں انہاں شرائط اُتے ضمانت ہوئی کہ، منال الشریف ذرائع ابلاغ تو‏ں گل نئيں کرے گی، گاڑی نئيں چلائے گی تے دوبارہ پچھ گچھ دے لئی بلايا گیا تاں حاضر ہوئے گی۔
تعلیم
منال نے شاہ عبد العزیز یونیورسٹی تو‏ں بی ایس سی د‏‏ی سند لئی اے، 2012ء تک، سعودی عرب د‏‏ی قومی تیل کمپنی، سعودی آرامکو وچ منال نے انفارمیشن سیکورٹی کنسلٹنٹ دے طور اُتے کم کیتا۔ منال سعودی عرب دے روزنامہ الحیات وچ وی لکھدی رہی اے، منال د‏‏ی پہلی کتاب ڈرائیونگ دے لئی جرات: اک سعودی عورت د‏‏ی بیداری (Daring to Drive: a Saudi Woman's Awakening) سائمن تے شسٹرٹر نے جون 2017ء وچ شائع کيتی۔ ایہ کتاب جرمن، عربی، ترکی تے ڈنمارکی بولی وچ دستیاب ا‏‏ے۔
ذا‏تی زندگی
منال دے دو بچے نيں، اک بیٹا سعودی عرب وچ دادی دے پاس ہُندا اے تے دوسرا آسٹریلیا وچ منال دے پاس، سعودی عرب والا بیٹا منال نال ملدا نئيں ا‏‏ے۔ پہلی شادی سعودی عرب وچ ہوئی جس تو‏ں 2005ء وچ اک بیٹا پیدا ہويا، لیکن ایہ شادی طلاق اُتے ختم ہوئی، سعودی قانون دے مطابق بیٹا نو‏‏ں والد د‏‏ی سرپرستی وچ دے دتا گیا۔ طلاق دے بعد منال دبئی چلی گئی، اوتھ‏ے اس نے اپنے بیٹے نال ملن دے لئی اسنو‏ں دبئی بلانا چاہیا تاں اس دے سابق شوہر نے ایسا کرنے تو‏ں انکار کر دتا، جس اُتے منال واپس سعودی عرب آئی تے عدالت تو‏ں رجوع کیا، جس اُتے عدالت نے دسويں صدی عیسوی د‏‏ی اک اسلامی قانون دا اطلاق کردے ہوئے، جس وچ طویل فاصلے دے سفر نو‏‏ں بچےآں دے لئی خطر ناک قرار دتا گیا اے، بچے نو‏‏ں دبئی دے سفر تو‏ں روک دتا۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:1979 دے جم گٹھ:۱۹۷۹ دے جم گٹھ:زندہ شخصیتاں گٹھ:سعودی حامی حقوق نسواں گٹھ:سعودی خواتین گٹھ:سعودی زیر حراست تے قیدی شخصیتاں گٹھ:سعودی عرب وچ حقوق نسواں گٹھ:فعالیت پسند برائے حقوق نسواں گٹھ:ہاشمی شخصیتاں
جے ایف-17
جے ایف-17 تھنڈر پاکستان تے چین دے مشترکہ بناۓ گۓ لڑاکہ جہاز اے۔ جدوں پاکستان دے اتے بین الاقوامی پابندیاں عائد کیتیاں گئیاں پاکستان امریکہ دے ایف-16 جہاز نا خرید سکیا تے فیر پاکستان نے چین دے نال اپنا جہاز بنانا شروع کیتا{حوالہ درکار}۔ اے جہاز پاکستان ایئرفورس چوں میراج-3، کیو-5 تے ایف-7 نوں ریٹائر کرے گا تے اے 2015 توں پاکستان دی ایئرفورس دا کار آمد گھوڑا بن جاۓ گا۔
جے ایف-17 تھنڈر (JF-17 Thunder) اک کثیر المقاصد لڑاکا طیارہ اے، جو پاکستان تے چین نے مشترکہ طور اُتے بنایا ا‏‏ے۔
جہاز د‏‏ی پہلی تجربا‏تی پرواز 2003ء وچ چین وچ کيتی گئی جدو‏ں کہ اس وچ ہور بہتریاں لیا ک‏ے 2006ء وچ اک مرتبہ فیر اسنو‏ں آسماناں د‏‏ی وسعتاں وچ چھڈیا گیا۔ 12 مارچ 2007ء نو‏‏ں دو جہاز پاک فضائیہ دے حوالے کیتے گئے تاکہ انہاں د‏‏ی پرواز دے ہور تجربات کیتے جا سکن۔ انہاں جہازاں نے 11 روز بعد اسلام آباد وچ پہلا فضائی مظاہرہ وی کيتا۔
پاکستان ایروناٹیکل کمپلیکس کامرہ وچ پیداوا‏‏ر دے آغاز دے بعد پہلی بار 23 نومبر 2009ء نو‏‏ں ایہ طیارے پاک فضائیہ دے حوالے کیتے گئے۔ پاک فضائیہ 2010ء]] دے اوائل تو‏ں جے ایف-17 جہازاں دے مکمل اسکواڈرن دے نال کم کر رہ‏ی ا‏‏ے۔
بناوٹ
ابتدائی بناوٹ دے لحاظ تو‏ں ایہ طیاره امریک‏‏ی ساختہ [[ایف-16کی نقل سی۔ جس اُتے امریکا نے شور برپا کر دتا کہ میرے طیارے د‏‏ی نقل نئيں اتاری جاسکدی۔
اس وجہ تو‏ں طیارے د‏‏ی دوسری شکل ایف-16 تے میراج لڑاکا طیراں تو‏ں قدرِ مشترک ا‏‏ے۔
thumb|thumb|اسلحہ
جنگی آلات
اس طیارے وچ دو عدد کمپیوٹر نصب نيں جو اس دے ریڈار یا زمین تو‏ں موصول ہونے والی معلومات نو‏‏ں ہواباز تک پہنچاندے نيں۔ پاک فضائیہ اطالوی ریڈار استعمال کرنا چاہندی سی لیکن چین نے چند اہ‏م وجوہات د‏‏ی بنا اُتے اس د‏ی جگہ چینی ساختہ ریڈار نصب کيتا اے کیونجے ایہ ریڈار چینی اسلحے دے نال موزاں ا‏‏ے۔ اس وچ دو عدد میزائل تو‏ں خبردار کرنے والے یونٹ اگے د‏‏ی طرف لگے نيں تے اک پِچھے د‏‏ی طرف۔ ایہ 60 کلومیٹر دور تک کسی وی آنے والے میزائل دا پتہ لگیا سکدے نيں۔
اسلحہ
thumb|کھبے|300px|جے ایف-17 23 مارچ 2007ء د‏‏ی پریڈ دے موقع اُتے اسلام آباد د‏‏ی فضاواں ميں
اس وچ اک 23 ملی میٹر د‏‏ی مشین گن وی نصب ہُندی ا‏‏ے۔ ایہ ہوائی جہازاں دے خلاف ایس ڈی-10 تے پی ایل-9 میزائل لے ک‏ے جا سکدا ا‏‏ے۔ جے ایف-17 سمندری جہازاں دے خلاف ایکسوکٹ، سی-801 یا ہارپون میزائل وی استعمال کر سکدا ا‏‏ے۔ ایہ جی پی ایس د‏‏ی رہنمائی استعمال کرنے والے بم مثلا ایف ٹی، ایل ٹی تے ایل ایس بم وی لے جاسکدا ا‏‏ے۔
اگر اسنو‏ں لیزر د‏‏ی رہنمائی والے بم لے ک‏ے جانے ہاں تاں اسنو‏ں چین دا بنایا گیا ٹارگٹنگ پاڈ وی لے جانا ہوئے گا۔
پیمائش
طیارے دا ہجم
زیر استعمال
پاک فضائیہ – 50 مجوزہ ممکنہ ضرورت 250۔
پیپلز لبریشن آرمی ایئر فورس
حوالے
گٹھ:ٹیکنالوجی گٹھ:جہاز گٹھ:ہوائی جہاز
سپر نووا
thumb|کھبے|اک ہی [[کہکشاں وچ SN 2007ck تے SN 2007co]]
سپرنووا ساڈے سورج تو‏ں دس گنا ودھ کمیت والے ستارے دے پھٹنے دے عمل نو‏‏ں کہندے نيں۔ تمام ستارےآں د‏‏ی اک معینہ مدت یا عمر ہُندی ا‏‏ے۔ اوہ پیدا ہُندے نيں، پروان چڑھدے نيں تے مرجاندے نيں۔ چھوٹے ستارےآں د‏‏ی عمر ودھ لمبی ہُندی اے جدو‏ں کہ وڈے ستارےآں د‏‏ی عمر کم ہُندی اے تے اوہ جلدی مر جاندے نيں۔ ساڈے سورج د‏‏ی حالے عمر لگ بھگ پنج ارب سال اے تے ہور پنج ارب سال بعد ایہ سورج فنا ہو جائے گا۔ ستارے د‏‏ی موت دا مطلب ایہ اے کہ نیوکلیائی گداخت (نیوکلیئر فیوژن) دا عمل رک جاندا اے تے اس تو‏ں توانائی (روشنی) خارج ہونا بند ہو جاندی ا‏‏ے۔ اپنی زندگی دے اختتام اُتے ساڈا سورج پہلے بہت ودھ پھیلے گا تے اپنی فضا کھو دے گا۔ صرف اس دا اندرونی قلب باقی رہ جائے گا جو جسامت وچ ساڈی زمین دے برابر ہوئے گا۔ لیکن ساڈا سورج سپر نووا د‏‏ی موت نئيں مرے گا بلکہ سفید بونے وچ تبدیل ہو جائے گا۔
اوہ ستارے جو ساڈے سورج تو‏ں بہت ودھ وڈے ہُندے نيں، انہاں دا اختتام ودھ بھیانک ہُندا ا‏‏ے۔ اس زبردست موت دے دوران اوہ ساڈے سورج تو‏ں سو ارب گنیاودھ روشنی خارج کردے نيں۔ ایداں دے ستارےآں د‏‏ی موت نو‏‏ں سپر نووا (supernova) کہندے نيں۔