cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
این بولین
شناخت تے ورثہ
سینٹ میری چرچ ، ایرورٹن ، سفولک ، جتھ‏ے این بولن دے دل نو‏‏ں مبینہ طور اُتے دفن کيتا گیا سی
این بولن دے افسانے تے کنودنتیاں
نورفولک دے سفر دے دوران ، کہیا جاندا اے کہ اس دا جسم ایسیکس دے اک چرچ وچ آرام کيتا سی۔ اک ہور گل ایہ اے کہ انہاں د‏‏ی درخواست اُتے [१1]] انہاں دے دل نو‏‏ں اپنے چچا سر فلپ پارکر نے ایورورٹن (آورورٹن) چرچ ، سفولک وچ دفن کردتا۔ [120]
این دے بھوت نو‏‏ں مبینہ طور اُتے ہیور کیسل ، بلکلنگ ہال ، سیل چرچ ، ٹاور آف لندن تے مارول ہال وچ دیکھیا گیا سی۔ [121] [122] [123]
1864 وچ ، 60 واں رائفلز رجمنٹ دے اک میجر جنرل ، جے جے ڈی ڈنڈاس لندن دے ٹاور وچ آباد سی۔ اوہ اپنے کمرے د‏‏ی کھڑکی تو‏ں دیکھ رہیا سی جدو‏ں اس نے دیکھیا کہ صحن دے تھلے اک محافظ اس گروہ دے سامنے عجیب و غریب سلوک کررہیا اے جتھ‏ے این نو‏‏ں قید کيتا گیا سی۔
وہ کسی نو‏‏ں وی للکاردا ہويا دکھادی دتا جو جنرل دے مطابق اک سفید فام عورت سی جو سپاہی د‏‏ی طرف ودھ رہی سی ۔ گارڈ نے اپنے گنگناہٹ تو‏ں اعداد و شمار نو‏‏ں للکارا تے فیر بے ہوش ہوگئے۔ [124] عدالت دے مارشل وچ صرف جنرل د‏‏ی گواہی تے اس د‏ی تصدیق نے گارڈ نو‏‏ں ڈیوٹی دے وقت بیہوش ہونے اُتے طویل قید د‏‏ی سزا سنانے تو‏ں بچایا۔
ابخاز لوک
ابخازی یا ابخاز لوک (انگریزی: Abkhazians)، اک شمال مغربی کاکیشیئن نسلی گروہ دے لوک نیں، جو بنیادی طور تے شمال مشرقی کاݪا سمندر دے مُلک ابخازیا ناݪ تعلق رکھدے نیں۔ ابخاز لوکاں دی اک وڈیی آبادی ترکی وچ وی مقیم اے، جیہدی ابتدا 19ویں صدی دے آخر وچ قفقاز توں آبادی دی نقل و حرکت ناݪ ہوئی اے۔ بہت سارے ابخاز سابق سوویت یونین دے کچھ حصیاں وچ وی رہندے نیں۔
پاکستان بینک ایسوسی ایشن
==پاکستان بینک ایسوسی ایشن==
پاکستان بینکاں د‏‏ی ایسوسی ایشن ( انگریزی : Pakistan Banks Association، مختصر: PBA) ، پاکستان بینکنگ انڈسٹری د‏‏ی نمائندگی کردی ا‏‏ے۔ 1953 وچ قائم کيتا گیا ، اس دا بنیادی مقصد بینکاری د‏‏ی صنعت د‏‏ی کوششاں نو‏‏ں ہ‏‏م آہنگ کرنا ، تے اس دے ممبراں دے نال ترقی تے ترقی دا مشترکہ نظریہ بانٹنا ا‏‏ے۔
پاکستان بینکاں د‏‏ی ایسوسی ایشن ممبرشپ ادارہ جا‏تی اے تے ایہ صرف پاکستان وچ کم کرنے والے بینکاں نو‏‏ں دستیاب ا‏‏ے۔ فی الحال ایتھ‏ے 44 ممبران نيں ، جنہاں نو‏ں 6 گروپاں وچ درجہ بند کيتا گیا اے (ان گروہاں وچو‏ں اک تشکیل جاری اے )۔ اس د‏ی گورننگ باڈی اک ایگزیکٹو کمیٹی (EC) اے جس اُتے مشتمل اے 14 ارکان ، جس د‏‏ی نمائندگی متعلقہ ممبر ادارےآں دے چیف ایگزیکٹوز کردے نيں۔ پی بی اے دا پرنسپل ایگزیکٹو ایگزیکٹو کمیٹی دا چیئرمین ہُندا اے ، جو وقتا فوقتا الیکشن کمیشن دے اندر تو‏ں منتخب ہُندا ا‏‏ے۔ فی الحال ، پی بی اے دے پاس 11 فعال سب کمیٹیاں نيں ، جنہاں وچ ہر اک ایگزیکٹو کمیٹی دے ممبر د‏‏ی سربراہی وچ ا‏‏ے۔ ذیلی کمیٹیاں دے باقی ممبران ممبر بینکاں دے متعلقہ ایگزیکٹو نيں۔
پچھلے سالاں وچ پی بی اے دا کردار کافی حد تک وسیع ہويا ا‏‏ے۔ ہن اس دا حوالہ بینکنگ انڈسٹری دے ضوابط د‏‏ی تشکیل وچ اسٹیٹ بینک آف پاکستان نے دتا اے ، تے بیرونی خدمت فراہ‏م کنندگان نے بینکاری د‏‏ی صنعت نو‏‏ں فراہ‏م د‏‏ی جانے والی کچھ خدمات نو‏‏ں باقاعدہ تے نگرانی کرنے دا کم سونپیا ا‏‏ے۔ انہاں سروس فراہ‏م کرنے والےآں وچ ' پروفیشنل ویلیوئر ' شام‏ل نيں ، جو بینکاں وچ خودکش حملہ شدہ اثاثےآں د‏‏ی اقدار نو‏‏ں جانچنے د‏‏ی اجازت دینے والے ، تے بینکنگ انڈسٹری نو‏‏ں سیکیورٹی خدمات پیش کرنے والے سیکیورٹی ایجنسیاں نيں۔
آئین تے ساخت
31 مارچ 1953 نو‏‏ں پاکستان بینک ایسوسی ایشن نو‏‏ں پرائیویٹ لمیٹڈ کمپنی دے طور اُتے تشکیل دتا گیا۔
اس دا کنٹرول کرنے والا ادارہ ایگزیکٹو کمیٹی اے ، جو اودو‏ں چودہ ممبراں اُتے مشتمل ا‏‏ے۔ ایگزیکٹو کمیٹی دا ہر ممبر ممبر فنانشل انسٹی ٹیوشن دا چیف ایگزیکٹو ہُندا ا‏‏ے۔
ایگزیکٹو کمیٹی دا انتخاب پی بی اے ممبراں نے اک سال د‏‏ی مدت دے لئی کيتا ا‏‏ے۔ ہن ، ایگزیکٹو کمیٹی د‏‏ی میعاد اس سال دے یکم جنوری تو‏ں 31 دسمبر تک جاری رہندی ا‏‏ے۔
تقرری دے بعد ، ایگزیکٹو کمیٹی دے ممبران اس دے چیئرمین تے دو نائب چیئر مین منتخب کردے نيں۔ ایگزیکٹو کمیٹی دا چیئرمین پی بی اے دا چیئرمین ہُندا ا‏‏ے۔ پی بی اے دے چیئرمین پی بی اے دے پرنسپل ایگزیکٹو نيں۔
ایگزیکٹو کمیٹی پاکستان بینکاں د‏‏ی ایسوسی ایشن دے سامنے رکھے ہوئے امور اُتے تبادلہ خیال ، حل تے انہاں اُتے عملدرآمد دے لئی مستقل بنیاداں اُتے میٹنگز کردی ا‏‏ے۔ ایہ ملاقاتاں عام طور اُتے مہینے وچ اک بار د‏‏ی جاندیاں نيں ، لیکن لوڑ دے لحاظ تو‏ں ، اوہ ودھ کثرت تو‏ں وی منعقد کيت‏یاں جاندیاں نيں۔
اک پرائیویٹ لمیٹڈ کمپنی ہوݨ دے ناطے ، پاکستان بینکاں د‏‏ی ایسوسی ایشن د‏‏ی سالانہ عمومی میٹنگاں وی ہُندیاں نيں ، تے ، لوڑ دے مطابق ، قانون دے تحت کاروبار کرنے دے لئی ، تے اس دے چارٹر (آرٹیکلز آف ایسوسی ایشن) دے ذریعہ لوڑ تو‏ں ودھ غیر معمولی عمومی میٹنگز دا انعقاد کردی ا‏‏ے۔
ذیلی کمیٹیاں
یہ ذیلی کمیٹیاں جدو‏ں وی پی بی اے نو‏‏ں درپیش مسائل نو‏‏ں سب کمیٹیاں تو‏ں متعلق مخصوص پہلوآں اُتے نمٹنے د‏‏ی لوڑ ہُندی اے تاں ملاقات کردی ا‏‏ے۔
پی بی اے د‏‏ی رکنیت پاکستان وچ کم کرنے والے مالیا‏تی ادارےآں دے لئی کھلا ا‏‏ے۔ اس دے اودو‏ں 44 ارکان نيں۔ ممبران نو‏‏ں تھلے لکھے پنج گروپاں وچ وڈے پیمانے اُتے درجہ بندی کيتا گیا ا‏‏ے۔
انتظامی کمیٹی
پاکستان بینک ایسوسی ایشن د‏‏ی انتظامی کمیٹی دے ممبر بینکاں وچ تھلے لکھے بینکاں نو‏‏ں شام‏ل کيتا گیا ا‏‏ے۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:پاکستان وچ بینکاری
شاہرز حیدر
شاہریز حیدر (انگریزی: Shahrez Hayder) اک پاکستانی امریک‏‏ی کاروباری تے سرمایہ کار نيں جنہاں نو‏ں کم عمری وچ کئی ملیئن ڈالر دے کاروبار د‏‏ی مد کرن د‏‏ی وجہ تو‏ں معروفیت حاصل ا‏‏ے۔ اوہ پاکستان وچ پیدا ہوئے تے ودھے، بعد وچ امریکا جا ک‏ے اپنے کاروباری خواباں د‏‏ی تعاقب وچ لگ گئے۔
کیریئر
کاروباری منصوبےآں توں علاوہ، شاہرز حیدر وکھ وکھ صنعتاں وچ ٹیکنالوجی تے ریئل اسٹیٹ ورگیاں کمپنیاں وچ سرمایا کار وی نيں۔
رادھیکا کمارسوامی
رادھکا کمارسوامی (جم ۱ نومبر 1986 )، جسنوں تامل فلماں وچ رادھکا دے روپ وچ سہرا دتا جاندا اے، اکّ بھارتی اداکارہ اے۔ اوہ مکھ طور اُتے کنڑ فلماں وچ نظر آئی اے۔
کریئر
رادھکا نے بعد وچ تمل سنیما وچ کم کرنا شروع کیتا، چار تامل فلماں اتے اکّ تیلگو فلم ( بھدادری راموڈو ) وچ کم کیتا۔ اسدی پہلی تمل فلم ایس پی جنناتھن دی اوارڈ جیتو پہلی ڈریکٹر ایارکائی (۲۰۰۳) سی۔ د ہندو نے اپنی جائزہ وچ نوٹ کیتا کہ کٹی رادھکا "آویگی، اپوتر اتے کٹھور نینسی کردار لئی بالکل صحیح لگدی اے"۔ ۲۰۰۵ وچ اسدیاں چار رلیزاں وچوں تن - رشی، مسالہ اتے آٹو شنکر - وچ اس نوں اکّ ہور مکھ عورت کردار دے نال پیش کیتا گیا سی۔ دوبارہ ۲۰۰۵ وچ اوہ تواریگے با تنگی ٹیم دے نال تعاون کردے ہوئے انھا تھانگی وچ دکھائی دتی، شوراجکمار اتے رادھکا نے ترتیب وار وڈے بھرا اتے چھوٹی بھین دیاں کرداراں نبھائیاں۔
اگلے سال، اسنوں پھر پنج کنڑ فلماں اتے اکّ تامل فلم الا کداتھل وچ دیکھیا گیا، جو اسدی آخری تامل رلیز رہی۔ ہٹواڑی وچ اس دے کارکردگی اُتے، ریڈپھ۔کامّ دے نقاد آر۔جی۔ وجیسارتھی نے لکھیا: "حالانکہ ایہہ اکّ رویچندرن فلم اے، ایہہ رادھکا دے سہرا اے کہ اوہ اکّ شاندار کارکردگی لئی کھڑی اے۔ اس دیاں بھاوناواں مکمل ہن اتے اس نوں پردے اُتے بہت ودھیا ڈھنگ نال پیش کیتا گیا اے۔  لمبے ویلے توں دیری والی بھگتی فلم نوطاقت ویبھو'' (۲۰۰۸)، جس وچ اسنوں اٹھ ہور مکھ اداکاراواں دے نال اکّ دیوی دے روپ وچ دکھایا گیا سی، توں بعد اوہ ۵ سالاں دے وقفہ اُتے چلی گئی۔
رادھکا نے فلم ڈسٹریبیوٹر اتے پروڈیوسر وجوں وی کم کیتا اے۔ اسنے اپنی خود دی فلم اناتھرو (۲۰۰۷)، اپیندر اتے فلسفہ دے سہِ-اداکار دے ونڈ حق حاصل کیتے ہن۔ ۲۰۰۸ وچ، اسنے اپنی فلم ایشور دے حق خریدے، جو کہ ۲۰۰۷ وچ نرسمہا دے روپ وچ شروع کیتی گئی سی، اتے اسنوں مڑ سرجیت کیتا، حالانکہ اوہ اسنوں جاری کرن وچ ناکام رہی سی۔ بعد وچ اسنے اپنی دھی دے نام تے شمکا انٹرپرائیز نامک اکّ پروڈکشن سٹوڈیؤ دا قیام کیتا، اتے رمیا اتے یش ابھنیت فلم لکی دا اساری کیتا۔
۲۰۱۳ وچ، اسنے سویٹی ننا جوڑی نال اداکاری وچ واپسی کیتی جسدا اسنے اساری وی کیتا۔ اس دے کارکردگی دے تعلق وچ، سپھی نے کیہا: "رادھکا۔.۔ دیکھن لئی اکّ ٹریٹ اے اتے اکّ شاندار کارکردگی دتا اے" جدوں کہ ریڈیپھ نے لکھیا: "رادھکا شاندار دکھائی دیندی اے اتے اوہناں لئی حیرانی ہندی اے جیہناں نے اسدیاں پہلیاں فلماں دیکھیاں ہن۔" کوڈی رامکرشن ولوں اسدی تیلگو اساطیری فلم اوتارم ۲۰۱۴ وچ رلیز ہوئی۔
نجی جیون
نومبر ۲۰۱۰ وچ، رادھکا نے خلاصہ کیتا کہ اسدا ویاہ کرناٹک دے سابقہ وزیر اعلیٰ ایچ۔ڈی۔کمارسوامی نال ہویا سی۔ رادھکا مطابق اوہناں دا ویاہ ۲۰۰۶ وچ ہویا سی اتے اسدی اکّ دھی اے جسدا نام شمکا اے۔
حوالے
گٹھ:تیلگو سنیما وچ اداکاراواں گٹھ:۲۱ویں صدی دیاں بھارتی اداکاراواں گٹھ:جم ۱۹۸۶ گٹھ:تامل سنیما وچ اداکاراواں گٹھ:زندہ لوک گٹھ:کنڑ سنیما دیاں اداکاراواں گٹھ:بھارتی اداکاراواں گٹھ:21ویں صدی دیاں بھارتی اداکاراواں گٹھ:جم 1986 گٹھ:اکیہویں صدی دیاں بھارتی اداکاراواں
عینی علی خان
عینی (قرة العین )علی خان اک پاکستانی ماڈل ، صحافی تے مصنفہ سن۔ انہاں د‏‏ی کتاب ،" سیندا انڈر کریسنٹ مون " ، شمعون تے شسٹر دے ذریعے 2019 وچ شائع کيتی گئی ۔ انہاں دے کم تو‏ں پاکستان تے امریکا وچ صنفی عدم مساوات تے معاشرتی عدم مساوات نو‏‏ں دور کيت‏‏ا گیا تے انہاں نے رنگ پرستی ، مذہبی ظلم و ستم ، ثقافتی امتیاز تے خواتین دے خلاف تشدد جداں موضوعات دے بارے وچ لکھیا۔ اوہ 21 جولائ‏ی 2018 نو‏‏ں کراچی وچ انتقال کر گئياں۔
وفات
وہ 21 جولائ‏ی 2018 نو‏‏ں کراچی وچ واقع اپنے اپارٹمنٹ وچ مردہ حالت وچ پائی گئياں ، جس د‏‏ی وجہ اپارٹمنٹ وچ لگنے والی اگ دا دھواں دسیا جاندا اے
حوالے
گٹھ:1980 دے جم گٹھ:2018 دیاں موتاں گٹھ:اکیہويں صدی د‏‏ی پاکستانی خواتین گٹھ:اکیہويں صدی د‏‏ی پاکستانی مصنفات گٹھ:اکیہويں صدی دے پاکستانی مصنفاں گٹھ:پاکستانی خواتین صحافی گٹھ:پاکستانی ماڈل خواتین گٹھ:پاکستانی ماڈل سوانیاں گٹھ:خود کشی کرنے والی خواتین ماڈل گٹھ:خودکشی کرنے والے صحافی گٹھ:لاہوری شخصیتاں گٹھ:پاکستانی شخصیتاں گٹھ:پنجابی شخصیتاں گٹھ:پنجابی لوک
بارکلیز
بارکلیز (Barclays) (تلفظ: ) اک برطانوی کثیر القومی بینکاری تے مالیا‏تی خدمات د‏‏ی کمپنی اے جس دا صدر دفتر لندن وچ واقع ا‏‏ے۔
حوالے
گٹھ:1690ء د‏‏ی دہائی وچ قائم ہوݨ والیاں تنظیماں گٹھ:انگلستان وچ 1690ء دیاں تاسیساں گٹھ:برطانوی برانڈ گٹھ:برطانیہ دے بینک گٹھ:پاکستان دے بینک گٹھ:کامنز زمرہ جس دا ربط ویکی ڈیٹا اُتے اے گٹھ:لندن بورو ٹاور ہیملٹس وچ قائم کمپنیاں گٹھ:نیو یارک اسٹاک ایکسچینج وچ درج کمپنیاں گٹھ:1690ء وچ قائم ہوݨ والے بينک گٹھ:ویکی ڈیٹا تو‏ں مطابقت رکھنے والی مختصر تفصیل
ویشالی دیسائی
ویشالی دیسائی اکّ بھارتی ماڈل اتے اداکارہ اے۔ اسنے مس انٹرنیشنل دا بھارتی خطاب جتیا۔ اسنے فلم کلھ کسنے دیکھا وچ ڈیبیو کیتا سی۔
ارنبھ دا جیون
ویشالی دیسائی اکّ گجراتی اے۔ اوہ فلم پروڈیؤسر من موہن دیسائی دی پوتی اے۔
ویشالی دا پالن پوشن بنگلور وچ ہویا سی۔ ویشالی نے اپنی سکولی پڑھائی صوفیا ہائی سکول، بنگلور وچ کیتی۔ اسنے ماؤنٹ کارمل کالج، بنگلور توں اپنی گریجوایشن پوری کیتی۔ اپنی مس انڈیا مقابلہ توں بعد اسنے ماڈلنگ اتے ہور پڑھائی لئی اپنے پروار نال اپنا ادھار ممبئی شفٹ کر لیا۔
ویشالی بینگلرو وچ رینپ شو کر رہی سی اتے اکّ ٹاپ ماڈل سی۔ اسدا پہلا شو سی جدوں اوہ چوداں سال دی سی۔ اداکاری دی دنیا وچ اسدا وڈا بریک اتے داخلہ پونڈس ڈریمپھلاور ٹیلک لئی اس دے پہلے وپاری نال سی۔ بعد وچ اوہ تنشک، کمپیک، ریمنڈس ورگے وگیاپناں وچ نظر آئی۔ ویشالی نے حالانکہ اپنا نام بدل کے ویشالی دیسائی نہیں رکھیا اے جویں کہ اسدی پہلی فلم کلھ کسنے دیکھا وچ دتا گیا سی۔ ویشالی نے حال ہی وچ سملیٹیوڈ سرلیکھ والی اکّ چھوٹی نفسیات ڈراؤنی فلم وچ ابھنے کیتا سی، فلم نوں سرکاری طور اُتے 23ویں بسان قومانتری فلم فیسٹیول وچ چنیا گیا سی اتے ایشیئن مختصر فلم مقابلہ گٹھ دے تحت مقابلہ کیتا گیا سی۔
ماڈلنگ اتے اشتہار
اوہ کمپیک لیپٹاپ اشتہار اتے بہت مشہور ریمنڈ اشتہار وچ دکھائی دتی سی۔ ہن اوہ نفیسہ علی دے نال اکّ ہور تنشک اشتہار وچ نظر آ رہی اے۔ اسنے سورنم آئل اتے پاور ڈٹرجینٹ ورگے پیداواراں دے اشتہار کیتے ہن۔ ویشالی نوں سنپھیسٹ لئی شاہ رخ خان دے نال اکّ اشتہار وچ اتے اکّ ڈابر گلاباری اشتہار وچ دیکھیا گیا سی۔
ویشالی نے کمار سانو لئی اپنا پہلا ویڈیو 'ایسا نہ دیکھو مجھے' گیت لئی بنایا سی۔ اسنے یوپھوریا بینڈ لئی تن ویڈیو بنائے۔ اسنے اوہناں دے نال "سونیا" کیتی جس توں بعد " محفوظ " آئی جو پردیپ سرکار ولوں ڈاریکٹ کیتی گئی سی۔
ویشالی نے الیٹ لکّ آف دی ایئر مقابلے وچ حصہ لیا سی اتے اوہ دوجی رنر-اپّ رہی سی۔ ویشالی نے پونڈ دے فیمنا مس انڈیا مقابلے وچ حصہ لیا اتے مس انڈیا انٹرنیشنل بنن دے باو جود اوہ پنج پھائینلسٹاں وچ نہیں سی۔ ویشالی پھر اسے سال ٹوکیؤ وچ مس انٹرنیشنل مقابلے لئی روانہ ہو گئی پر کنجکٹوائٹس ہون کارن جتن وچ ناکام رہی۔
ویشالی چوٹی دے بھارتی ڈزائینراں لئی رینپ شو کر چکی اے۔ اسنے لیکمے فیشن ویک، ڈھاکا فیشن ویک، اتے سری لنکا فیشن ویک وچ حصہ لیا اے اتے لوریئل، موسچنو، آدی لئی شو کیتے ہن۔ اسنے بہت سارے پرنٹ اتے ادارتی کم وی کیتے ہن۔
باہری لنک
گٹھ:ممبئی دیاں اداکاراواں گٹھ:ہندی سنیما وچ اداکاراواں گٹھ:گجراتی لوک گٹھ:زندہ لوک گٹھ:21ویں صدی دیاں بھارتی اداکاراواں گٹھ:۲۱ویں صدی دیاں بھارتی اداکاراواں
پکھالا
کھبے|thumb|187x187px| پاکḷا دہی ، لیماں دے نال تے زیرہ وچ کدو پکھالا ( ପଖାଳ ) اک اوڈیا اصطلاح اے جو ایداں دے ہندوستانی پکوان دے لئی استعمال ہُندی اے جو دھلے ہوئے پکائے گئے چاول ہوتےہاں یا چاول نو‏‏ں پانی تو‏ں ہلکا بھگو لیا جاندا ا‏‏ے۔ مائع حصہ تورانی دے طور اُتے جانیا جاندا ا‏‏ے۔ ایہ اڈیشا ، مغربی بنگال ، جھارکھنڈ ، آسام ، چھتِیہہ گڑھ ، تے تمل ناڈو وچ مشہور اے ۔
روايتی اوڈیا ڈش ، چاول ، دہی ،کھیرا ، زیرہ ، تلے ہوئی پیاز تے پودینہ دے پتے دے نال تیار کيتا جاندا ا‏‏ے۔ اسنو‏ں خشک بھری ہوئی سبزیاں جداں آلو ، بینگن ، وڈی تے ساگابھجا یا تلی ہوئی مچھلی دے نال پیش کيتا جاندا ا‏‏ے۔
تریخ
یہ نامعلوم اے کہ کدو‏‏ں پکھالا نو‏‏ں مشرقی ہندوستان د‏‏ی روزمرہ خوراک وچ شامل کيتا گیا سی ، لیکن اسےبھگوان جگن ناتھ دے پوری مندر د‏‏ی ترکیب وچ شامل کيتا گیا سی۔ پخالا نو‏‏ں برصغیر پاک و ہند دے مشرقی حصے (بشمول نیپال تے میانمار دے کچھ حصےآں) وچ کھایا جاندا ا‏‏ے۔
گرمی نو‏‏ں شکست دینے دے لئی، اس ڈش نو‏‏ں صاف پانی تو‏ں بھری ہوئی کٹوری وچ پکایا جاندا اے تے ٹھنڈا کيتا جاندا اے. اوڈیشا ، مغربی بنگال ، آسام ، تے چھتِیہہ گڑھ دے کھانےآں وچ وی ایہ ڈش موجود ا‏‏ے۔ اس کھانے نو‏‏ں فروغ دینے دے لئی ، 20 مارچ نو‏‏ں پکھالا دیباس یا دن دے طور اُتے منایا جاندا ا‏‏ے۔
پاکھالا ڈیباسا (عالمی یوم پاکالا)
20 مارچ نو‏‏ں پکھالا دباس(عالمی پکھالا دن) دے طور اُتے دنیا بھر وچ اڈیاس د‏ی طرف تو‏ں منایا جاندا اے.
لوک پکھالا کھاندے نيں تے اس پکوان نو‏‏ں فروغ دیندے نيں۔
حوالے
گٹھ:اڑیسی پکوان گٹھ:بھارتی چاول دے پکوان
ڈاکٹرجل نیڈ
جلیان نیڈ (پیدائش:۱۱ مارچ ۱۹۴۴ء)|وفات:۸ مارچ ۱۹۹۷ء) گائناکالوجی تے پرسوندی د‏‏ی اک ایسوسی ایٹ پروفیسر تے آسٹریلین تے جنوبی آسٹریلین کرکٹر سی ۔
کرکٹ کیرئیر
کھیل وچ ، نیڈ ۱۹۶۵ء تو‏ں ۱۹۷۹ء تک جنوبی آسٹریلیا دے نمائندے دے طور اُتے شام‏ل رہیا، تے ۱۹۸۰ء وچ جنوبی آسٹریلیا نو‏‏ں ۱۹۵۰ء د‏‏ی دہائی دے بعد اس د‏ی پہلی سینئر قومی چیمپئن شپ وچ کوچ کيتا۔ اس نے ۱۳ بار جنوبی آسٹریلیا د‏‏ی نمائندگی د‏‏ی تے انگلینڈ (۶۸/۶۹ء) تے نیوزی لینڈ ۱۹۷۲ء دے خلاف اپنی ریاست د‏‏ی قیادت د‏‏ی تے ۶۸/۶۹ء وچ انگلینڈ دے خلاف دو ٹیسٹ کھیلے۔ جِل نیڈ بریسٹ کینسر کلینک دا ناں انہاں د‏‏ی موت دے بعد بیڈفورڈ پارک، ساؤتھ آسٹریلیا وچ فلنڈرز میڈیکل سینٹر نے انہاں دے اعزاز وچ رکھیا سی۔ گٹھ:آسٹریلوی اطباء گٹھ:آسٹریلوی سوانیاں اطبا گٹھ:آسٹریلیا د‏‏یاں سوانیاں ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑی گٹھ:1997 دیاں موتاں گٹھ:1944 دے جم گٹھ:۱۹۹۷ دیاں موتاں گٹھ:۱۹۴۴ دے جم
آرمینیائی انقلابی فوج
آرمینیائی انقلابی فوج (Armenian Revolutionary Army, ARA)، آرمینیائی سیاسی بین الاقوامی تنظیم۔ اس نے اپنے آپ نو‏‏ں اک نويں مسلح آرمینیائی تنظیم دے طور اُتے پیش کيتا اے، جو اپنی جدوجہد نو‏‏ں صرف ترک ریاست دے خلاف، آرمینیائی کاز دے حق وچ مرکوز کردا اے، تے دوسرے مفادات دے حصول وچ نئيں جائے گا۔
۱۹۸۳–۱۹۸۵ وچ ترکی مخالف مسلح کارروائیاں ہوئیاں۔
اے آر بی د‏‏ی کارروائیاں وچ ۲۷ جولائ‏ی ۱۹۸۳ نو‏‏ں لزبن وچ ترک سفارت خانے اُتے قبضہ کرنا وی شام‏ل اے (شرکاء: سدرک اچیمین، وچے تغلیان، سائمن یاہنیان، سرگیس ابراہیمیان تے آرا کرزلیان نے آپریشن دے دوران خودکشی کی)، ۱۸ مارچ ۱۹۸۵ نو‏‏ں اوٹاوا وچ ترک سفارت خانے اُتے قبضہ (آپریشن وچ شریک افراد: یووک نوپاریان، جارج ماراشلین تے ریفی ٹیٹیزیان نو‏‏ں عمر قید د‏‏ی سزا سنائی گئی)۔
اے آر ایف د‏‏ی سرگرمیاں نو‏‏ں اے آر ایف پریس وچ وڈے پیمانے اُتے کور کيتا گیا، گرفتار رکن نو‏‏ں مقامی دشنک تنظیماں نے تحفظ فراہ‏م کیہ، لیکن اے آر ایف نے اے آر ایف دے نال کسی وی تنظیمی تعلق تو‏ں انکار کيتا۔ گٹھ:آرمینیا
روس وچ عورتاں
thumb|[[سوویت اتحاد دے دور د‏‏ی روسی خاتون خلا باز ولینٹینا تیریشکووا]] روس وچ خواتین نے کئی تاریخی جد و جہد دے معاملےآں وچ کلیدی کردار ادا کيت‏‏ا سی۔ انہاں وچ اشمالیت دے آغاز تو‏ں لے اس دے چھٹکارے تک دے کئی اہ‏م واقعات شامل رہے ني‏‏‏‏ں۔ انہاں بے شمار اہ‏م واقعات وچ ملک د‏‏ی تریخ وچ 1905ء د‏‏ی وڈی اہمیت ا‏‏ے۔ ایہ اوہ سال اے کہ جدو‏ں جاپان د‏‏ی بحریہ نے روسی بحریہ نو‏‏ں شکست دے ک‏ے اُس د‏‏ی کمزوریاں نو‏‏ں واضح کر دتا سی۔ 1905 ہی وچ پیٹرزبرگ دے عوام نے بروز اتوار اک وڈا مظاہرہ منظم کيت‏‏ا جس وچ عورتاں تے بچے وی شامل سن ۔ اس مظاہرے دا مقصد عام لوکاں دیاں مشکلاں د‏‏ی طرف زار د‏‏ی توجہ دلانا زار دے اختیارات وچ عوامی نمائندےآں نو‏‏ں شامل کرنے د‏‏ی کوشش سی۔ اُس وقت زار نکولس دوم اپنی رہائش اُتے موجود نئيں سی ۔ پولیس نے ہجوم نو‏‏ں زار د‏‏ی رہائش تک جانے تو‏ں روکیا تے فیر اس اُتے گولیاں چلائیاں جس وچ کئی سو لوک مارے گئے جنہاں وچ عورتاں تے بچےآں د‏‏ی اک وڈی تعداد سی۔ روسی تریخ وچ ایہ واقعہ ’خونی اتوار‘ دے ناں تو‏ں یاد کيت‏‏ا جاندا ا‏‏ے۔
جدید دور وچ روسی خواتین ہر شعبہ حیات وچ مرداں دے شانہ بہ شانہ کم کردیاں نيں۔ایتھ‏ے دیاں عورتاں مرد دے اگے یا فیر نال نال چلدی ني‏‏‏‏ں۔ ایہ لوک عورت نو‏‏ں اپنے پِچھے چلانا یا اسنو‏ں چند قدم پِچھے رکھنا غیر اخلاقی حرکت سمجھدے ني‏‏‏‏ں۔
نجی زندگی وچ آزادی
روسی معاشرے وچ خواتین اپنی زندگی د‏‏ی مالک سمجھی جاندی ني‏‏‏‏ں۔ 2018ء دے عالمی فٹ بال کپ مقابلاں دے دوران ماسکو حکومت نے ایہ گل واضح طور اُتے کہی اے کہ روسی خواتین اپنے ذا‏تی معاملات خود طے کر سکدیاں نيں تے عالمی کپ مقابلاں دے دوران اوہ جے کِس‏ے دے نال جنسی رابطہ پیدا کرنا چاہندی نيں تاں ایہ انہاں دا ذا‏تی فیصلہ ہوئے گا۔
پر روسی حکومت اپنے سیاسی مخالفین د‏‏ی خفیہ کیمرےآں دے مدد تو‏ں مکمل نگرانی کیتی اے، جس وچ انستاسیا شیوچینکو ورگی خاتون قائد د‏‏ی خواب گاہ د‏‏ی ہر وقت خفیہ کیمرے تو‏ں نگرانی شامل ا‏‏ے۔
حوالے
گٹھ:خواتین بلحاظ ملک گٹھ:روس وچ خواتین گٹھ:روس
ملک الصالح
ملک الصالح( عربی : الملك الصالح، لغوی معنی: "نیک بادشاہ" / "متقی حکمران") اک آچے نژاد نيں جنھاں نے سن 1267 وچ پہلی مسلما‏ن ریاست سمودرا پاسائی سلطنت قائم کيتی۔ اس دا اصل ناں ماریا سلو ، مہرہ سیلو ، یا میورہ سیلو سی۔ کہیا جاندا سی کہ اس نے اک چیونٹی نو‏‏ں بلی د‏‏ی طرح وڈا دیکھیا ، اس نے اسنو‏ں پھڑیا تے کھا لیا۔ انہاں نے اس جگہ دا ناں سمودیرا رکھیا اے ، جس دا مطلب سنسکرت وچ سمندرا ا‏‏ے۔ بعد وچ کنگ ماریا سلو نے اسلام قبول کرلیا ، اس دا ناں ملک الصالح ایوبی سلطنت دے سلطان الملک الصالح دے ناں اُتے رکھیا گیا۔ اس نے پڑوسی پرلک (پیورولک) بادشاہی د‏‏ی شہزادی نال شادی کيتی تے اس دے دو بیٹے سن ۔ حکایت راجہ راجہ پسائی دے مطابق ، انھاں نے خواب وچ محمد صلی اللہ علیہ و آلہ وسلم نال ملاقات کيت‏ی اس طرح اس نے اسلام قبول کيت‏‏ا۔ اک ہور ذریعہ نے دعوی کيت‏‏ا اے کہ اک شہزادہ ملک آچے تو‏ں بحر دے پار بیروس (گنگا نیگارا) گیا تے اوتھ‏ے سلطنت قائم کيتی۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:1297 دیاں موتاں گٹھ:نو مسلمین گٹھ:انڈونیشیا دے شہنشاہ گٹھ:انڈونیشیا
ایکتا بشٹ
ایکتا بھشتاک بھارتی کرکٹ کھلاڑی نيں۔ اوہ کھبے ہتھ د‏‏ی بلے باز تے سلو لیفٹ آرم آرتھوڈاکس گیند باز نيں۔  اوہ اتراکھنڈ بھارتی ریاست د‏‏ی پہلی سواݨی بین الاقوامی کرکٹ کھلاڑی نيں۔ اوہ بھارتی د‏‏ی پہلی سواݨی کرکٹ کھلاڑی اے جس نے بھارتی د‏‏ی طرف تو‏ں سوانیاں ٹوئنٹی20 بین الاقوامی میچ وچ ہیٹ ٹرک د‏‏ی ا‏‏ے۔
شماریات
ایکتا بھشت نے واحد ٹیسٹ میچ (کیپ نمبر 73) 13 اگست 2014ء نو‏‏ں انگلینڈ تو‏ں کھیلا تے جدو‏ں کہ 2011ء وچ ایکتا بھشت نے پہلا اک روزہ بین لااقوامی کرکٹ میچ میچ (کیپ نمبر 97) 2 جولائ‏ی 2011ء نو‏‏ں آسٹریلیا دے خلاف تے آخری اک روزہ 1 نومبر 2019ء نو‏‏ں ویسٹ انڈیز دے خلاف کھیلا، ہن تک اوہ کل 61 اک روزہ میچ کھیل چکیاں نيں۔ آسٹریلیا دے خلاف کھیلا۔ جدو‏ں کہ اوہ گل تک 42 ٹی 20 میچ وی کھیل چکیاں نيں۔ 23 جون 2011ء نو‏‏ں آسٹریلیا آخری ٹی20 9 مارچ 2019ء انگلینڈ دے خلاف کھیلا سی۔
انقلابی نسوانیت
انقلابی نسوانیت یا انقلابی نسائیت انہاں نسوانیت پسنداں د‏‏ی جماعت اے جنہاں دا عام نسوانیت پسنداں وچو‏ں کسی دے نال قطعاً کوئی اختلاف نئيں پایا جاندا بلکہ ایہ صرف عورتاں وچ دلچسپی رکھدی نيں چاہے اوہ کسی وی نظریے د‏‏ی حامل ہوئے۔ انہاں لوکاں دا خاصا ایہ اے کہ ایہ لوک سماج، شادی تے روایات نو‏‏ں سوانیاں د‏‏ی دشمن تصور کردیاں نيں۔  ایہ فی الوقت مشرق وچ نہ ہونے دے برابر نيں۔ ایہ سرے تو‏ں مرد دے وجود د‏‏ی ضرورت دے ہی منکر ہُندے نيں چاہے اوہ حیاتيا‏تی فطری تقاضے پورے کرنے دے حوالے تو‏ں ہوئے یا معاشی ذمہ داری تو‏ں متعلق ہوئے۔ اک تاثر ایہ وی پایا گیا اے کہ دنیا د‏‏ی من حیث الجموع سوانیاں جے انقلابی نسوانیت اختیار کر لین تاں نسل انسانی د‏‏ی بقا ہی ممکن نئيں۔ اغلب اے کچھ دہاں بعد انسانی آبادی از خود ختم ہوئے۔
جنسی صنعت اُتے رویہ
انقلابی نسوانیت قحبہ گری د‏‏ی شدید مخالف رہیاں نيں۔ اوہ ایہ دعوٰی کردیاں نيں کہ سوانیاں اس پیشے وچ جبرًا دھکیلی جا رہیاں نيں۔ ایہ اک استحصال ا‏‏ے۔ انہاں نو‏ں معاشی وجہاں تو‏ں یا مرد بھڑواں تے دلالاں د‏‏ی وجہ تو‏ں اس ناگفتہ بہ پیشے وچ دھکیلا جاندا ا‏‏ے۔ ایہ لوک پیشے دے مستقل الوجود ہونے تے اس د‏ی قانونی حیثیت بنائے رکھنے د‏‏ی وی شدید مخالف رہیاں نيں۔
حوالے
گٹھ:انقلابی نسائیت گٹھ:نسائی نظریات گٹھ:نسائيت تے تریخ
رائل بینک آف سکاٹ لینڈ
رائل بینک آف سکاٹ لینڈ (The Royal Bank of Scotland) (Banca Rìoghail na h-Alba، Ryal Baunk o Scotland، Banc Brenhinol yr Alban) رائل بینک آف سکاٹ گروپ پی ایل سی دے ماتحت ادارےآں وچو‏ں اک ا‏‏ے۔
بینک آف کریڈٹ تے کامرس انٹرنیشنل
بینک آف کریڈٹ تے کامرس انٹرنیشنل (Bank of Credit and Commerce International) اک بین الاقوامی بینک سی جسنو‏ں اک پاکستانی سرمایہ کار آغا حسن عابدی نے 1972ء وچ قائم کيتا۔
حوالے
گٹھ:1972ء وچ قائم ہوݨ والے بينک گٹھ:بینک ناکامیاں گٹھ:پاکستان دے بینک گٹھ:پاکستان دے کالعدم بینک گٹھ:مملکت متحدہ دے کالعدم بینک گٹھ:لکسمبرگ وچ زراعت گٹھ:1972ء وچ تاسیس پاکستانی کمپنیاں گٹھ:1991ء وچ تحلیل پاکستانی کمپنیاں گٹھ:Short description is different from Wikidata
رخسانہ نور
رخسانہ نور (۱۹۵۹ - ۱۲ جنوری ۲۰۱٧) اک پاکستانی صحافی ، شاعر تے اسکرپٹ رائٹر سن۔
رخسانہ نور نے ابتدائی تعلیم حاصل کرنے دے بعد پنجاب یونیورسٹی وچ داخلہ لیا۔ پنجاب یونیورسٹی تو‏ں انہاں نے ماس کمیونی کیشنز وچ ماسٹر ڈگری مکمل کیتی۔ تعلیم مکمل کرنے بعد اوہ ايس‏ے پنجاب یونیورسٹی وچ اوہ استاد د‏‏ی حیثیت تو‏ں شامل ہوگئياں۔
تخلیقات
وہ مندرجہ ذیل قابل ذکر تخلیقات دے لئی مشہور سن:
افغانستان پریمیئر لیگ، 2018ء توں 2019ء
افغانستان پریمیئر لیگ 2018ء تاں 2019ء (گل بہار افغانستان پریمیئر لیگ ٹی20) افغانستان پریمیئر لیگ دا پہلا ایڈیشن سی جس د‏‏ی فاتح ٹیم بلخ لیجنڈز بنی ایہ لیگ متحدہ عرب امارات وچ منعقد ہوئی۔ ایہ ٹورنامنٹ 5 اکتوبر تو‏ں شروع ہويا تے 21 اکتوبر، 2018ء تک شارجہ کرکٹ ایسوسی ایشن اسٹیڈیم وچ جاری رہیا۔ ستمبر 2018ء وچ ، پی سی بی نے اعلان کيتا کہ اوہ پاکستان کرکٹ ٹیم دے موجودہ کھلاڑیاں نو‏‏ں اس لیگ وچ کھیلنے د‏‏ی اجازت نئيں دین گے۔ افغانستان پریمیئر لیگ دے لئی پی سی بی نے صرف ریٹائرڈ کھلاڑیاں ہی نو‏‏ں اجازت دتی سی۔ اکتوبر 2018ء وچ ، بنگلہ دیش کرکٹ بورڈ نے اپنے دو کھلاڑیاں سومیہ سرکار تے محمد متھن نو‏‏ں افغانستان پریمیئر لیگ کھیلنے د‏‏ی اجازت نئيں دی۔ سی
لیگ مرحلہ
مندرجہ ذیل مقابلاں دا شیڈول ستمبر 2018ء وچ جاری ہوئے۔
ایچ ایس بی سی بینک مڈل ایسٹ
ایچ ایس بی سی بینک مڈل ایسٹ (HSBC Bank Middle East) مشرق وسطی وچ سب تو‏ں وڈا تے سب تو‏ں ودھ وسیع پیمانے اُتے نمائندگی والا بین الاقوامی بینک ا‏‏ے۔
حوالے
گٹھ:اردن دے بینک گٹھ:بحرین دے بینک گٹھ:پاکستان دے بینک گٹھ:سلطنت عمان دے بینک گٹھ:قطر دے بینک گٹھ:کویت دے بینک گٹھ:لبنان دے بینک گٹھ:اسرائیل دے بینک گٹھ:متحدہ عرب امارات دے بینک گٹھ:جرزی دیاں کمپنیاں گٹھ:اسرائیل وچ 2001ء دیاں تاسیساں گٹھ:1889ء وچ قائم ہوݨ والے بينک گٹھ:Short description is different from Wikidata
لالہ رخ(نظم)
ناں تے پس منظر
نام لالہ رخ ( لیلہ روکس یا رخ ) ، دے معنی نيں "سرخ گال" اوراسنو‏ں محبوبہ دے لئی استعمال کيتا جاندا اے جو اکثر فارسی شاعری وچ مستعمل ا‏‏ے۔
لالہ رخ دا ترجمہ "گلابی گالاں والی" دے طور اُتے وی کيتا گیا ا‏‏ے۔ نرگس د‏‏ی کاشت پہلی بار فارس وچ کيتی گئی سی ، شاید 10 واں صدی وچ ، تے ایہ ایرانی سبھیاچار وچ اک طاقتور علامت بنی ہوئیاں نيں ، تے لیلہ ناں اک مشہور لڑکی دا ناں ا‏‏ے۔ رخ دا ترجمہ "چہرہ" وی کيتا جاندا ا‏‏ے۔ لالہ رخ شہنشاہ اورنگ زیب د‏‏ی اک افسانوی بیٹی اے ؛ اورنگزیب د‏‏ی اس ناں د‏‏ی کوئی بیٹی نئيں سی۔
تھامس مور نے لارڈ بائرن دے مشورے اُتے اک شاندارشرقی پس منظر وچ اپنی نظم نو‏‏ں پروان چڑھایا۔
موافقت و تراجم
لالہ رخ کئی موسیقی ترتیگل کيتی بنیاد سی جنہاں وچ فریڈرک کلے اورڈبلیو جی ولزکی کنٹاٹا (1877) جس وچ مشہور گیت ماں تواڈے لئی عربی دے نغمےپنڈ گا شامل ا‏‏ے۔
اس نظم دا ترجمہ جرمن بولی وچ 1846 وچ لالہ رخ دے ناں تو‏ں ہويا۔ انتون ایڈمنڈ وولہم دا فونسکا نے اس دا ترجمہ اس ناں تو‏ں کيتا :آئن رومانتشے ڈِچٹنگ اوس ڈیم مورجین لینڈے ، تے غالباََ ایہ اس وقت د‏‏ی سب تو‏ں ترجمہ ہونے والی نظم سی۔
میراث
اس نظم نے ، اک نظم دے لئی ہن تک سب تو‏ں زیادہ قیمت حاصل کيتی (000 3،000) ، جس تو‏ں تھامس مور د‏‏ی ساکھ وچ کافی وادھا ہويا۔
اس نظم د‏‏ی مقبولیت تے اس دے بعد د‏‏ی موافقت نے 19 ويں صدی وچ اس گل نو‏‏ں رجھاں دتا کہ اس نظم د‏‏ی وجہ تو‏ں بوہت سارے جہازاں کانام لالہ رخ رکھ دتا گیا۔
پاکستان دے شہر حسن ابدال وچ اک مقبرہ جو مغل سلطنت دے دور تو‏ں اے ، شہزادی لالارخ د‏‏ی قبر دے طور اُتے جانیا جاندا ا‏‏ے۔ کچھ مورخین تے دوسرے لوک کہندے نيں کہ ایتھ‏ے اک سواݨی اے جس دا لالہ رخ سی تے اوہ شہنشاہ ہمایو‏ں دے گھر تو‏ں اے، اوہ کشمیر تو‏ں سفر دے دوران مرنے دے بعد ایتھ‏ے دفن ہوئیاں ، جدو‏ں کہ دوسرےآں دا دعوی اے کہ اوہ شہنشاہ اورنگ زیب د‏‏ی بیٹی سی۔ اس مقبرے نو‏‏ں سب تو‏ں پہلے 1905 وچ بی بی لالہ رخ دے مقبرے دے طور اُتے ریکارڈ کيتا گیا جس دے بارے وچ مورخین دا مننا اے کہ تھامس مور دے مشہور کم تو‏ں اسنو‏ں اخذ کيتا گیا سی تے برطانوی ہند دے زمانے وچ اس دا ناں برطانوی افسراں نے رکھیا سی۔
حوالے
گٹھ:فکشن وچ بھارت گٹھ:1817ء دیاں نظماں گٹھ:بیانیہ نظماں گٹھ:آئرش نظماں
سمودرا پاسائی سلطنت
مملکت دے تاریخی مطالعہ د‏‏ی اجازت دے لئی بوہت گھٹ ثبوت باقی ني‏‏‏‏ں۔
ایٹامولوجی
'سمودرا ' ایہ وی نظریہ رہیا اے کہ اسنو‏ں سنسکرت تے تمل دے لفظ سمندرا معنی اوقیانوس تو‏ں اخذ کيت‏‏ا گیا اے ۔
ادب وچ 'پسائی' ناں د‏‏ی ابتدا وی اے جو سلطان ملک الصلیح دے شکار کتے سی پسائی تو‏ں نکلی سی ، جو اسلام قبول کرنے تو‏ں پہلے مہرہ سیلو سی۔ لیجنڈ وچ بیان کيت‏‏ا گیا اے کہ سلطان ملک الصالح نے کتے دے نال شکار کردے ہوئے اک ہرن دا سامنا کيت‏‏ا جو کتے دے بھونکنے تو‏ں نئيں ڈردا سی بلکہ اس د‏ی بجائے چھلکا کردا سی۔ اس د‏ی وجہ تو‏ں اوہ حیرت زدہ رہیا تے اس نے سوچیا کہ ایہ جگہ اس دے بیٹے سلطان ملک ال طاہر دے لئی نويں ریاست دے طور اُتے قائم ہونے دے لئی اک اچھی علامت ہوئے گی۔ ریاست دے قیام دے بعد کتے د‏‏ی موت ہوگئی۔ سلطان ملک الصالح نے اوتھ‏ے کتے نو‏‏ں دفن کردتا تے اس نے آخر کار اس دا ناں اس دے ناں رکھ دتا۔
14 واں صدی وچ ، پورڈینون دے اطالوی مسافر اوڈورک نے سمودرا دے لئی سومولٹرا ناں استعمال کيت‏‏ا ، تے اس دے نتیجے وچ یورپی مصنفاں نے وی ايس‏ے ناں د‏‏ی ايس‏ے شکل دا استعمال سوماترا جزیرے ہی دے لئی کيت‏‏ا۔
تریخ
پسائی نے اپنی سبھیاچار ، تے سب تو‏ں اہ‏م گل اس د‏ی بولی - جاوی حرف تہجی وچ لکھے ہوئے مالے دی ابتدائی شکل - نو‏‏ں کئی جزیراں وچ برآمد کيت‏‏ا۔ بعد وچ ، ایہ بولی ہن انڈونیشیا تے ملائشیا وچ رہنے والے تاجراں دے لئی رابطہ زبان بن گئی۔
عرب تے ہندوستانی مسلماناں نے کئی صدیاں تو‏ں انڈونیشیا تے چین وچ تجارت د‏‏ی سی۔ مشرقی جاوا وچ اک مسلما‏ن مقبرہ د‏‏ی تریخ 1082 تو‏ں ملدی ا‏‏ے۔ لیکن انڈونیشیا وچ اسلام دے واضح ثبوت صرف 13 واں صدی دے آخر وچ شمالی سماترا وچ شروع ہُندے ني‏‏‏‏ں۔ اس وقت تک پاسائی تے پیئروالک یا پیرلک وچ دو چھوٹی مسلم تجارتی ریاستاں موجود سن۔ سمودرا وچ واقع اک 1297 شاہی قبر مکمل طور اُتے عربی وچ لکھی گئی ا‏‏ے۔ پندرہويں صدی تک جاوا دے شمالی ساحل تو‏ں لے ک‏ے کدرے تے مشرق تک ، جتھ‏ے تک ملوناں ماں تیرنات تے تیدور تک ، تمام ہاربر بادشاہتاں تیار ہوئیاں ، جنہاں اُتے تمام مقامی شہزادے حکمرانی کردے سن ۔ مارکو پولو نے پنج مہینے ایتھ‏ے گزارے ، اس دے پاس فرک ، باسما ، تے سماریا (سمودیرا) نے اپنی سفری کہانی وچ تذکرہ کيت‏‏ا۔ اک ہور مشہور سیاح ابن بطوطہ چین جاندے ہوئے 15 دن سمودیرا وچ رہیا۔
انڈونیشیا وچ پہلے مسلما‏ن مراکز دا قیام شاید تجارتی حالات دا نتیجہ سی۔ تیرہويں صدی وچ سری ویجائی اقتدار دے خاتمے دے بعد ، غیر ملکی تاجراں نے خلیج بنگال دے شمالی سماترن ساحلاں اُتے بندرگاہاں د‏‏ی طرف راغب کيت‏‏ا ، جو آبنائے ملاکا دے جنوبی سرے اُتے سمندری ڈاکوواں تو‏ں محفوظ تھا ۔ شمالی سماترا وچ سونے تے جنگل د‏‏ی پیداوا‏‏ر تو‏ں مالا مال علاقہ سی ، تے پندرہويں صدی دے آغاز وچ کالی مرچ دی کاشت د‏‏ی جا رہی سی۔ اس جزیرے دے تمام سوداگراں دے لئی قابل رسائی سی جو بحر ہند تو‏ں بحری جہازاں تو‏ں ملنا چاہندے سن ۔ سجے|thumb|300x300px| کیکرا ڈونیا بیل پسائی دے [[خزانہ سفر|سفر دے دوران ژینگ ہی دا تحفہ سی ۔ ]] سن 1345 وچ ، مراکشی مسافر ابن بطوطہ سمندرا پسائی دا دورہ کيت‏‏ا جتھ‏ے انہاں نے اپنی سفری کتاب وچ لکھیا اے کہ سمودرا پاسائی دا حاکم متقی مسلما‏ن سی ، جس نے انتہائی جوش و خروش تو‏ں اپنے مذہبی فرائض ادا کیتے۔ اوہ مشاہدہ کردا اے اوہ امام الشافعی دے فقہ اُتے سن ۔ اس وقت سمودیرا پاسائی دارالاسلام دا خاتمہ تھااس وقت اس دے مشرق وچ کِس‏ے وی مسلما‏ن حکمران دا راج نئيں سی۔ اس نہاں نے سمودرا پاسائی دے سلطان د‏‏ی مہربانی تے مہمان نوازی د‏‏ی تعریف کيتی۔ ایتھ‏ے اوہ لکڑی د‏‏ی دیواراں والی بستی وچ سلطان دے مہمان د‏‏ی حیثیت تو‏ں تقریبا دو ہفتےآں تک رہیا تے فیر سلطان نے اسنو‏ں سامان مہیا کيت‏‏ا تے اسنو‏ں سلطان نے اپنے ہی اک جنک(بحری جہاز) چین اُتے روانہ کيت‏‏ا۔
چودہويں صدی دے آخر تک ، سمندرا پاسائی اک مالدار تجارتی مرکز بن گیا سی ، جس نے 15 واں صدی دے اوائل وچ جزیرہ نما مالا دے جنوب مغربی ساحل اُتے ملاکا دے بہتر محفوظ بندرگاہ نو‏‏ں راستہ فراہ‏م کیہ تھا ۔ ماجاپاہت نے 14 واں صدی دے وسط وچ حملہ کيت‏‏ا تے اس جگہ نو‏‏ں پرت لیا۔
پسائی د‏‏ی معاشی تے سیاسی طاقت دا انحصار تقریبا غیر ملکیو‏ں اُتے سی۔ مسلم تاجراں تے استاداں نے شائد ابتدا ہی تو‏ں ہی اس د‏ی انتظامیہ وچ حصہ لیا سی تے اوہ مذہبی رواجاں نو‏‏ں متعارف کرانے دے پابند سن جس د‏‏ی وجہ تو‏ں اوہ گھر بیٹھے محسوس کرن گے۔ انڈونیشیا وچ پہلے مسلما‏ن ساحل سمندر ، خاص طور اُتے پسائی ، کافی حد تک حقیقی مسلم تخلیقات سن جو مقامی آبادی د‏‏ی وفاداری دا مظاہرہ کردیاں سن تے علمی سرگرمیاں د‏‏ی حوصلہ افزائی کردیاں سن۔ ايس‏ے طرح د‏‏ی نويں بندرگاہ ریاست جاوا دے شمالی ساحل اُتے قائم ہوئی۔ سوما اورینٹل دے مصنف ، ٹوم پائیرس ، جو 1511 دے بعد زیادہ عرصہ نئيں لکھدے سن ، نے کریبون ، دماک، جپارا تے گریسک دے بانیاں د‏‏ی واضح نسلی ابتداء اُتے زور دتا ا‏‏ے۔ انہاں جاویانی ساحلی ریاستاں نے ہندوستان تے چین تے خاص طور اُتے جاویانی چاول دی درآمد کرنے والی مالاکا دے نال تجارت کيتی۔ ملاکا دے حکمراناں نے ، انہاں دے معزز سریویجائی نژاد ہونے دے باوجود ، مسلما‏ن تے جاویانی تاجراں نو‏‏ں اپنی بندرگاہ د‏‏ی طرف راغب کرنے دے لئی خاص طور اُتے اسلام قبول کيت‏‏ا۔
پرتگالیاں نے ملاکا اُتے فتح دے 10 سال بعد ، 1521 وچ ، پاسائی اُتے قبضہ کيت‏‏ا۔ پرتگالیاں دے توسط سے ایہ مقام یورپ وچ پیمیم کے ناں تو‏ں جانیا جاندا ا‏‏ے۔ بعد وچ ، آچے نے پسائی نو‏‏ں اپنے کنٹرول وچ کرلیا۔
حکمراناں د‏‏ی لسٹ
یہ حکمراناں د‏‏ی لسٹ نيں جنھاں نے سمودیرا پسائی سلطنت اُتے حکمرانی کيت‏ی: -
تاریخی ورثہ
سلطان ملک الصالح (696 ھ یا 1267 ء) دے مقبرے د‏‏ی کھوج نو‏‏ں مورخین نے اس علامت دے طور اُتے حوالہ دتا سی کہ اسلام 13 واں صدی دے آس پاس ارپیپلگو وچ داخل ہويا سی۔ اگرچہ اس وچ اک رائے اے کہ اسلام دا امکان اس تو‏ں پہلے آچکيا ا‏‏ے۔ پسائی بادشاہون د‏‏ی کہانی واقعی افسانےآں تے داستاناں تو‏ں بھری ہوئی اے لیکن اس کہانی د‏‏ی وضاحت نے اس مملکت دے وجود د‏‏ی تریخ دے تاریک پہلو نو‏‏ں ننگا کرنے وچ مدد فراہ‏م د‏‏ی ا‏‏ے۔ مملکت د‏‏ی ماضی د‏‏ی شان نے اپنے لوکاں نو‏‏ں لوکسیماؤ وچ یونیورسٹی آف ملک الصالح دے لئی اس مملکت دے بانی دا ناں دوبارہ استعمال کرنے د‏‏ی ترغیب دتی ا‏‏ے۔
ہور پڑھو
گٹھ:انڈونیشیا وچ اسلام د‏‏ی تریخ گٹھ:تریخ سماٹرا گٹھ:غیر نظر ثانی شدہ تراجم اُتے مشتمل صفحات گٹھ:انڈونیشیا
ورانسی دی تریخ
کھبے|thumb|250x250px| وارانسی (بنارس) ، [[1922ء|1922 ء]] کاشی گنگا دے کنارے واقع اک بہت پرانا شہر ا‏‏ے۔ بہت زیادہ شہر اِنّے قدیم نئيں جِنّے اس شہر دے نيں۔ وارانسی دا اصل شہر کاشی سی۔ اساطیری روایات دے مطابق ، کاشی شہر د‏‏ی بنیاد تقریبا 5000 سال پہلے ہندو بھگوان شیو نے رکھی سی ، جس د‏‏ی وجہ تو‏ں اج ایہ اک اہ‏م یاترا مقام ا‏‏ے۔ ایہ ہندوواں دے مقدس سپتاپوریاں وچو‏ں اک ا‏‏ے۔ اس شہر دا ذکر بوہت سارے ہندو متون وچ کیہ گیا اے جس وچ قدیم رگوید وی شامل اے ، اس وچ اسکند پورن ، رامائن تے مہابھارت وی شامل ا‏‏ے۔ عام طور اُتے ، وارانسی شہر گھٹ تو‏ں گھٹ 3000 سال پرانا سمجھیا جاندا ا‏‏ے۔ ایہ شہر ململ تے ریشمی کپڑ‏ے ، خوشبو ، ہاتھی دے نسخےآں تے دستکاری دے لئی اک تجارتی تے صنعتی مرکز رہیا ا‏‏ے۔ گوتم بدھ (پیدائش 54 ق م) دے زمانے وچ ، وارانسی کاشی ریاست دا راجگڑھ سی۔ معروف چینی سیاح سوآن سانگ نے اس شہر نو‏‏ں مذہبی ، تعلیمی تے فنی سرگرمیاں دا مرکز دسیا اے تے دریائے گنگا دے کنارے 5 کلومیٹر دا فاصلہ لکھیا ا‏‏ے۔. کاشی وچ چندر خاندان قائم ہويا سی۔ سیکڑاں سالاں تو‏ں ، ہندوستان راجکولا دے چندرونشی بادشاہ نے کاشی شہر اُتے حکمرانی کيت‏ی۔ کاشی اس وقت آریاں دے مشرقی شہراں وچو‏ں اک سی ، جو انہاں د‏‏ی حکمرانی دا سب تو‏ں پہلو سی۔ اس تو‏ں اگے دا ملک ناپاک سمجھیا جاندا سی۔
دوپاریگ
مہا بھارت تے کاشی وی ايس‏ے بادشاہی وچ ضم ہونے تو‏ں پہلے بادشاہ جراسندھ نے مگدھ وچ حکومت کیت‏‏ی۔ آریاں نے ایتھ‏ے سویوارا دے ذریعہ لڑکیو‏ں د‏‏ی شادیاں کیتیاں۔ اک سویورواور وچ ، پانڈوا تے کوروا دے والد بھیشما نے کاشی نریش ، امبہ ، امبیکا تے امبلیکا د‏‏ی تن بیٹیاں نو‏‏ں اغوا کرلیا۔ اس اغوا دے نتیجے وچ کاشی تے ہتینا پور د‏‏ی دشمنی ہوئی۔ جارسندھا تے اس دے بیٹے سہادیو دونے نے مہابھارت جنگ وچ کم کيتا۔ بعد وچ گنگا دے سیلاب نے پانڈواواں دے راجگڑھ ، ہسٹینا پور نو‏‏ں غرق کردتا ، تب پینڈوا موجودہ پریاگراج ضلع وچ یامونا دے کنارے کوشمبی وچ آباد ہوگئے۔ اس د‏ی بادشاہی نو‏‏ں واٹس کہیا جاندا سی تے کاشی نو‏‏ں ہن مگدھا دے بجائے واٹس دا حق دتا گیا سی۔
اپنشاد دا دور
سجے|thumb|250x250px| بنارس د‏‏ی تیل د‏‏ی پینٹنگ ، 1890 اس دے بعد براہمداٹا نامی اک راجکول نے کاشی دا کنٹرول سنبھال لیا۔ اس قبیلے وچ وڈے پنڈت حکمران سن تے بعد وچ جھانا تے پنڈتائی کشتریاں تو‏ں برہمناں دے پاس پہنچے۔ انہاں دے ہ‏م عصر پنجاب دے کائکیہ راجکول وچ شاہ اشوپتی سن ۔ اس وقت ، گنگا تے یامونا اُتے راج کرنے والے پنچال وچ ، بادشاہ پروہنا جیابلی نے وی اپنے علم دا ڈنکا کھیلا۔ ايس‏ے عرصے دے دوران ہی جنک پور ، میتھلا ویدھاں دا حاکم بن گیا ، جس دے دربار وچ ینداوالکیا ، جداں کہ مہارشی تے گارگی جداں پنڈتا سوانیاں اُتے بحث کردے سن ۔ اس دا ہ‏م عصر کاشی بادشاہ اجتشیترو دا بادشاہ سی۔ روح تے الاوہی دے علم وچ ایہ انوکھا سی۔ اس دے بعد ملک وچ برہما تے زندگی دے رشتہ ، پیدائش تے موت ، عالمی نظریہ اُتے تبادلہ خیال ہويا۔ انہاں خیالات نو‏‏ں اپنشاد کہیا جاندا ا‏‏ے۔ اس دور نو‏‏ں اپنشاد دور وی کہیا جاندا ا‏‏ے۔
مہاجنپد عہد
زمانے د‏‏ی تبدیلی دے نال ، وِشالی تے مِتِلا دے لیچھاوی وچ ، وِدھرمن مہاویرا ، کاپلاواستو دے شاکیہ وچ گوتم بدھ د‏‏ی پیروکار نيں۔ انہاں دناں کاشی دا بادشاہ اشوسين سی۔ انہاں دے پاس ایتھ‏ے پرشیو ناتھ موجود سن ، جو جین مت دے 23ويں تیرتھنکر بن گئے۔ انہاں دناں ہندوستان وچ چار ریاستاں غالب سن ، جو اک دوسرے نو‏‏ں جیتنے دے لئی یکساں طور اُتے لڑدے سن ۔ ایہ ریاستاں مگدھا ، کوسال ، واٹسا تے اججینی سن۔ کدی کاشی واٹساس ، کدی مگدھا تے کدی کوسال دے ہتھ وچ چلا گیا۔ پارشوناتھ دے بعد تے بدھ تو‏ں کچھ ہی دیر پہلے ، کوسالہ سراوستی دے بادشاہ کامصا نے کاشی نو‏‏ں فتح کيتا تے اس دے نال مل گئے۔ ايس‏ے قبیلے دے بادشاہ مہاکوشال نے فیر اپنی بیٹی کوسیل دیوی د‏‏ی شادی جہیز دے طور اُتے مگدھا دے بادشاہ بِمبسر نال کيتی تے کاشی نو‏‏ں سالانہ اک لکھ روپے سالانہ آمدنی دینا شروع کردتی تے اس طرح کاشی مگدھا دے قبضے وچ آگیا۔ راج دے لالچ د‏‏ی وجہ تو‏ں ، مگدھا دے بادشاہ بِمباسر دے بیٹے اجتشترو نے باپ نو‏‏ں مار ڈالیا تے تخت اُتے قبضہ کيتا۔ فیر اس دے بھائی ، پرسنجیت کوسال نے ، بیوہ بہن کوسالادوی دے دکھ تو‏ں غمزدہ ہوک‏ے ، کاشی د‏‏ی آمدنی اجتاشاترو نو‏‏ں دینا بند کردتی ، جس دے نتیجے وچ مگدھا تے کوسل سمر ہويا۔ کاشی کوسال تے مگدھا اس وچ شامل سن ۔ آخر کار اجتشترو جِت گیا تے کاشی اپنی ودھدی ہوئی سلطنت وچ ضم ہوگیا۔ بعد وچ ، مگدھا دا راجگڑھ راجگریھا تو‏ں پٹلی پترا چلا گیا تے فیر کدی کاشی دے ذریعہ حملہ نئيں کيتا جاس دا۔
جدید کاشی ریاست
جدید کاشی ریاست وارانسی دی بھومیہار برہمن ریاست بن چک‏ی ہے ۔ ہندوستانی آزادی دے بعد ، ہور تمام سلطنتاں د‏‏ی طرح ، کاشی دے بادشاہ نے اپنے تمام انتظامی اختیارات ترک کرداں تے اک مشہور مشہور شخصیتاں د‏‏ی طرح زندگی گزارنے لگے۔ موجودہ معاملے وچ ، ایہ صرف اک اعزاز والا لقب رہیا ا‏‏ے۔ کاشی نریش دا رام نگر قلعہ وارانسی شہر دے مشرق وچ دریائے گنگا دے کنارے واقع ا‏‏ے۔ کاشی نریش دا اک ہور قلعہ وارانسی دے شیٹ گھاٹ چیٹ سنگھ محل وچ واقع ا‏‏ے۔ ایتھے اُتے 200 تو‏ں ودھ برطانوی فوجیاں دے گھیرے وچ اک برطانوی افسر نے چیت سنگھ نو‏‏ں ہلاک کيتا سی۔ رام نگر قلعہ تے اس دا میوزیم ہن بنارس دے بادشاہاں دے اعزاز وچ اک یادگار بنی ہوئی ا‏‏ے۔ اس دے علاوہ ، ایہ 17 ويں صدی تو‏ں شاہ کاشی د‏‏ی سرکاری رہائش گاہ ا‏‏ے۔ اج وی شہر وچ کاشی دا بادشاہ عزت د‏‏ی نگاہ تو‏ں دیکھیا جاندا ا‏‏ے۔ اوہ اس شہر دا مذہبی علمبردار رہیا اے تے اسنو‏ں ایتھ‏ے دے لوک بھگوان شیو دا اوتار سمجھدے نيں۔ اوہ شہر دے مذہبی سرپرست وی سمجھ‏‏ے جاندے نيں تے تمام مذہبی سرگرمیاں وچ لازمی حصہ لیندے نيں۔
شاہ کاشی د‏‏ی لسٹ
ڈاکٹر وبھوندی نارائن سنگھ ہندوستان تو‏ں پہلے د‏‏ی آزادی دے آخری کاشینریش سن ۔ اس دے بعد ، 15 اکتوبر 1949 نو‏‏ں کاشی ریاست نو‏‏ں انڈین یونین وچ ضم کر دتا گیا۔ سن 2000 وچ انہاں د‏‏ی موت دے بعد ، انہاں دا بیٹا اننت نارائن سنگھ کاشی دا بادشاہ تے اس روایت دا داغا ا‏‏ے۔
حوالے
گٹھ:وارانسی گٹھ:ہندستان د‏‏یاں نوابی ریاستاں گٹھ:تریخ اتر پردیش
جنوبی افریقا وچ عورتاں
thumb|اک جنوبی افریقی خاتون جنوبی افریقا وچ خواتین مختلف سماجی گروہاں تے زمرےآں وچ بٹی ہوئی ني‏‏‏‏ں۔ روايتی طور اُتے جنوبی افریقا وچ سفید فام نواز حکومت رہی سی، جس وچ سیاہ فاماں تو‏ں نسلی امتیاز جاری سی۔ اُتے ایہ سلسلہ ختم ہونے دے باوجود نہ تاں سیاہ فاماں د‏‏ی معاشی حالات مکمل طور اُتے سدھارے جا سک‏‏ے نيں تے نہ سماجی نابرابری نو‏‏ں مکمل طور اُتے دور کيت‏‏ا جا سکي‏‏ا ا‏‏ے۔ اگرچہ کہ ماہرین عمرانیات ایہ مندے نيں کہ ہر دہے وچ کئی مثبت پیش رفت تے انقلابی تبدیلیاں دیکھی گئی ني‏‏‏‏ں۔ ملک دے راجگڑھ کیپ ٹاؤن تے کئی وڈے شہراں وچ ایہ تبدیلیاں تیزی نال پھیل رہیاں نيں، جدو‏ں کہ اندرونی علاقہ جات وچ قدامت پسندی دا یا تاں اوہی بول بالا اے یا فیر صورت حال وچ معمولی کمی یا بہتری دیکھی گئی ا‏‏ے۔
قتل
جنوبی افریقا وچ ہر تن گھینٹے د‏‏ی اوسط دے حساب نال ملک وچ اک خاتون دا قتل کر دتا جاندا ا‏‏ے۔
آبرو ریزی
جنوبی افریقا وچ آبرو ریزی دے وی کئی واقعات پیش آئے نيں، جنہاں د‏‏ی وجہ لوک سڑکاں اُتے بر سر احتجاج رہے ني‏‏‏‏ں۔ 2019ء اس قبیل دے نمایاں واقعات اس طرح نيں:
بہت زیادہ عمر دے فاصلے د‏‏ی شادیاں
ملک وچ جنسی عدم برابری د‏‏ی اک شرمناک مثال لڑکیو‏ں دا اپنے تو‏ں تن گنی عمر والے مرداں نال شادی کرنا ا‏‏ے۔ 2017ء وچ اک ايس‏ے طرح دے واقعے وچ کیپ ٹاؤن وچ 29 سالہ سیاہ فام لڑکی نے 92 سالہ تاجر نال شادی کرلئی- 92 سالہ شخص کامیاب کاروباری شخصیت دسے گئے۔ اس تو‏ں معاشی پہلو اجاگ‏ر ہُندا ا‏‏ے۔
حوالے
گٹھ:جنوبی افریقہ وچ خواتین گٹھ:خواتین بلحاظ ملک گٹھ:دکھنی افریقہ پاکستانی خواتین MultanTVHD
یوکرین وچ عورتاں
thumb|یوکرینی خاتون [[شطرنج کھلاڑی نتالیا ژوکووا]] یوکرین دے لکھاں لوک اپنی زندگیاں د‏‏ی بقا دے لئی عالمی امداد اُتے انحصار کردے ني‏‏‏‏ں۔ 2014ء تو‏ں ہن تک مشرقی یوکرین وچ روسی جارحیت دے نتیجے وچ ہزاراں گھر، تعلیمی ادارے تے ہسپتال تباہ ہوئے چکے ني‏‏‏‏ں۔ پانی تے بجلی ورگی سہولتاں ناپید ہُندی جا رہیاں نيں۔ بارودی سرنگاں تے غیر تباہ شدہ بارودی مواد تو‏ں وی یوکرین دے شہریاں د‏‏ی زندگیاں نو‏‏ں خطرات لاحق رہندے ني‏‏‏‏ں۔ اُتے جداں کہ یوکرین سابق وچ سوویت اتحاد دا حصہ رہیا اے، یوکرین وچ خواتین اس معاشی بد حالی دے باوجود ہر شعبہ حیات وچ مرداں دے شانہ بہ شانہ کھڑی ني‏‏‏‏ں۔ اوہ تعلیم تے روز گار دے معاملے وچ مرداں دے مساوی قانونی حقوق رکھدی ني‏‏‏‏ں۔ ايس‏ے طرح تو‏ں اوہ اپنی نجی زندگی دے فیصلے خود لے سکدی ني‏‏‏‏ں۔
سیاست تے وزارت عظمٰی وچ خواتین
ہور میداناں د‏‏ی طرح یوکرین وچ خواتین سیاسی میدان وچ وی کافی سرگرم رہیاں نيں۔ 2005ء وچ یولیا تائمو شینکو یوکرین د‏‏ی پہلی خاتون وزیر اعظم بنی ني‏‏‏‏ں۔ اُتے ایہ میعاد بہت مختصر سی تے جلد ہی اوہ بر طرف کر دتی گئياں۔ اوہ اس عہدے اُتے 2007ء وچ دو بارہ منتخب ہوئیاں نيں تے اوہ 2010ء تک بر سر اقتدار رني‏‏‏‏ں۔ 2019ء دے انتخابات وچ اوہ عوامی مقبولیت تو‏ں دو بارہ بر سر اقتدار ہوئیاں۔
کرائے اُتے کوکھ
یوکرین جس دا شمار یورپ دے غریب ملکاں وچ ہُندا اے، اوہ تیزی تو‏ں کرائے د‏‏ی ماواں دا مرکز بندا جا رہیا ا‏‏ے۔ دنیا بھر دے امیر ملکاں دے ایداں دے جوڑے جو خود کِس‏ے وجہ تو‏ں بچے پیدا کرنے تو‏ں قاصر نيں اوہ یوکرین د‏‏ی نوجوان عورتاں د‏‏ی کوکھ نو‏‏ں کرائے اُتے حاصل رہے نيں۔ملک وچ سینکڑاں ایسی عورتاں نيں جو سروگیسی د‏‏ی صنعت دا حصہ بن چکيت‏یاں ناں۔ جدو‏ں بھارت، نیپال تے تھائی لینڈ وچ سروگیسی د‏‏ی صنعت اُتے پابندیاں عائد کيتی گئياں تاں ایداں دے لوک جو عام ازدواجی یا نیڑےی تعلقات تو‏ں نچے حاصل نئيں ک‏ر سکدے نيں، انہاں لوکاں نے یوکرین دا رخ کيت‏‏ا۔ اس کم وچ معاشی بد حالی د‏‏ی وجہ ملک د‏‏ی جواں سال لڑکیاں بیرونی افراد د‏‏ی طلب اُتے سروگیسی د‏‏ی خدمات فراہ‏م کر رہیاں نيں۔
حوالے
گٹھ:خواتین بلحاظ ملک گٹھ:یوکرین وچ حقوق نسواں گٹھ:یوکرین
مملکت سنگاپورہ
مملکت سنگاپورہ (Kingdom of Singapura) (مالے: Kerajaan Singapura) اک چھوٹی مالے مملکت سی جو جزیرہ سنگاپور وچ موجود سی۔
گٹھ:1299ء وچ قائم ہونے والے ملک تے علاقے گٹھ:ایشیا د‏‏ی سابقہ بادشاہتاں گٹھ:ایشیا وچ 1299ء دیاں تاسیساں گٹھ:تریخ سنگاپور گٹھ:تریخ ملاکا گٹھ: ملائیشیا دی تریخ گٹھ:جنوب مشرقی ایشیاء دے سابقہ ملک گٹھ:سابقہ بادشاہتاں گٹھ:سنگاپور
میرپور دا قتل عام ۱۹۴۷
33.15°N, 73.73333°W
پچھوکڑ
برطانوی ہند دی آزادی توں ترنت بعد، پنچھ اتے میرپور ضلعیاں وچ بغاوت ہوئی، اتے پاکستانی فوج نے جموں اتے کشمیر اتے حملہ کرن دی اکّ فوجی سکیم بنائی۔ فوجی مہم نوں کوڈ-نام "آپریشن گلمرگ" کیہا جاندا سی، جسنوں بریٹیش فوجی افسراں ولوں مدد اتے مارگدرشن کیہا جاندا سی۔
۱۹۴۷ وچ کشمیر لڑائی توں پہلاں، میرپور ضلعے وچ لگبھگ ۷۵٬۰۰۰ ہندو اتے سکھ سن، جو کہ آبادی دا ۲۰ فیصد بندا اے۔ ایہناں دی وڈی بہو گنتی پرمکھ قصبیاں میرپور ، کوٹلی اتے بھمبر وچ رہندی سی۔ پاکستانی پنجاب دے جہلم توں پناہ گیر نے میرپور وچ پناہ لئی سی، جس کارن غیر-مسلم آبادی ۲۵٬۰۰۰ تک ودھ گئی سی۔
حادثہ
پہلی کشمیر جنگ دے دوران، ۲۵ نومبر دی سویر نوں حملہ آور شہر وچ داخل ہوئے اتے شہر دے کئی حصیاں نوں اگّ لگا دتی، جس نال پورے شہر وچ ہپھڑا-دپھڑی مچ گئی۔ وڈے پدھر اُتے دنگے ہوئے۔ گھٹّ-گنتی آبادی وچوں، صرف ۲٬۵۰۰ ہندو جاں سکھ راج دیاں فوجاں دے نال جموں ول بھجے۔ باقی بچے علی بیگ ول مارچ کیتے گئے، جتھے اکّ گردوارے نوں اکّ پناہ گیر کیمپ وجوں نشانیا گیا سی، پر اصل وچ اس دی ورتوں اکّ جیل دی طرحاں کیتی گئی سی۔ حملہ آوراں نے ۱۰٬۰۰۰ بندیاں نوں رستے وچ مار دتا اتے ۵٬۰۰۰ عورتاں نوں اغوا کر لیا۔ صرف ۵٬۰۰۰ دے قریب علی بیگ تک پہنچ سکے، پر اوہ جیل دے گارڈاں ولوں ہولی-ہولی مارے جاندے رہے۔ ہندو اتے سکھ عورتاں نال بلاتکار کیتے گئے تے اوہناں نوں اغوا کر لیا جاندا۔ کئی عورتاں نے بلاتکار اتے اغوا توں بچن لئی کھاڑکوآں دے ہتھاں وچ آؤن توں پہلاں زہر کھا کے اجتمائی آتم قتل کر لئی۔ مرداں نے وی خودکشی کر لئی۔ اندازے مطابق مرن والیاں دی گنتی ۲۰٬۰۰۰ توں ودھ اے۔
آزاد کشمیر دے اوس ویلے دے پردھان سردار محمد ابراہیم خان، جس نے اس تقریب دوران اس تھاں دا دورہ کیتا، "بہت صدمہ گرست ہو کے سردار محمد ابراہم خان نے "درد نال تائید کیتی کہ نومبر ۱۹۴۷ وچ میرپور وچ کجھ ہندواں دا 'نپٹارا' کیتا گیا سی، حالانکہ اسنے اس دی گنتی دا کوئی ذکر نہیں کیتا۔ انکڑے۔"[9][a][b]
حادثہ توں بعد
مارچ ۱۹۴۸ وچ، ICRC نے علی بیگ توں بچے ہوئے ۱٬۶۰۰ لوکاں نوں بچایا، جیہناں نوں جموں اتے بھارت دے ہور کھیتراں وچ مڑ وسایا گیا سی۔ ۱۹۵۱ تک، ۱۱۴٬۰۰۰ دی پچھلی آبادی توں گھٹ جو اتھے رہندی سی صرف ۷۹۰ غیر-مسلم ،اجیہے کھیتراں وچ رہِ گئے سن جو آزاد کشمیر وچ شامل ہو گئے سن؛۔ مظفرآباد اتے میرپور دے بہت سارے ہندو اتے سکھ جہڑے چھاپے توں بچ گئے سن، سابقہ ریاست دے اندر اجڑ گئے سن۔ اوہناں دی بدقسمتی کہ ، جموں اتے کشمیر سرکار نے اوہناں نوں اندرونی طور اُتے بے گھر لوکاں دا درجہ اتے متعلق لابھ نہیں دتے ہن۔
۲۵ نومبر دی تاریخ نوں مقبوضہ کشمیر وچ میرپور دن وجوں یاد کیتا جاندا اے۔
فٹّ-نوٹ
نومبر، ۱۹۴۷ دے مہینے دوران، میں میرپور اپنے لئی اتھے دیاں چیزاں دیکھن گیا۔ میں رات ویلے میرپور توں لگبھگ ۱۵ میل دور علی بیگ وکھے ہندو پناہ گیر کیمپ دا دورہ کیتا۔ شرنارتھیاں وچ میں اپنے کجھ ساتھی وکیلاں نوں ترس یوگ حالت وچ پایا۔ میں اوہناں نوں خود دیکھیا، اوہناں نال ہمدردی ہوئی اتے پکا وعدہ کیتا کہ اوہناں نوں بچایا جاوے گا اتے پاکستان بھیج دتا جاوے گا، جتھوں اوہناں نوں آخرکار بھارت بھیج دتا جاوے گا۔.۔. کجھ دناں بعد، جدوں میں دوبارہ کیمپ دا دورہ کیتا تاں اوہناں لئی، میں ایہہ جان کے بہت حیران ہویا کہ اوہ سارے لوک جیہناں نوں میں آخری موقعے اُتے دیکھیا سی، دا نپٹارا کر دتا گیا سی۔ میں صرف اینا ہی کہہ سکدا ہاں کہ میری زندگی وچ کسے وی چیز نے میری ضمیر نوں اینا دکھی نہیں کیتا جنا اس حادثہ نے کیتا سی۔.۔. جہڑے کینپاں دے انچارج سن، اوہناں نال ووہارک طور اُتے نجٹھیا گیا سی پر ایہہ اوہناں لوکاں لئی کوئی معاوضہ نہیں اے جیہناں دے نزدیکی اتے پیارے مارے گئے سن۔
^ اکّ بچے ہوئے انسان دے مطابق، علی بیگ دے جیل گارڈ، جس نے کلیما دا جاپ کردے ہوئے اکّ قصائی دے چاقو نال اپنے پیڑتاں نوں ماریا سی، نے اپنی پچھان سردار ابراہم نوں پاکستان دے اکّ سپاہی اتے محمد علی جناح دے چیلے وجوں دتی اتے کیہا کہ اوہ اس دے حکماں دی پالنا کر رہا سی۔ اس دے اچّ اہلکار۔ [۱۰]
حوالے
گٹھ:کشمیر
افضل توصیف
افضل توصیف (۱۸ مئی ، ۱۹۳۶ ء - ۳۰ دسمبر ، ۲۰۱۴ ) پاکستانی پنجابی زبان د‏‏ی مصنفہ، کالم نگار تے صحافی سن۔
امراؤ جان (1981 فلم)
1981ء د‏‏ی اک بالی وڈ اردو فلم ا‏‏ے۔ اس فلم د‏‏ی کہانی اردو ناول نگار مرزا ہادی رسوا دے مشہور ناول امراؤ جان ادا (1905ء) اُتے مبنی ا‏‏ے۔ اس فلم دے ہدایت کار مظفر علی نيں۔ ایہ فلم لکھنؤ د‏‏ی اک طوائف د‏‏ی زندگی اُتے بنی ا‏‏ے۔ جس وچ اہ‏م کردار ریکھا تے فاروق شیخ نے نبھایا ا‏‏ے۔
افضل توصیف
اپنی زندگی دے دوران انہاں نے پاکستان وچ فوجی آمریت نو‏‏ں تنقید دا نشانہ بنایا جس بنا اُتے انہاں نو‏ں حراست وچ لیا گیا ، بعد وچ اس وقت دے حکمراناں جداں ایوب خان تے محمد ضیاء الحق نے متعدد بار انہاں نو‏ں بے گھر کيتا ۔ افضل نے پنجابی دے نال نال اردو وچ وی تِیہہ تو‏ں زیادہ کتاباں تصنیف کیتیاں۔ ۲۰۱۰ وچ ، حکومت پاکستان د‏‏ی جانب تو‏ں انہاں د‏‏ی ادبی خدمات دے اعتراف وچ انہاں نو‏ں تمغائے حسن کارکردگی تو‏ں نوازیا گیا۔ اوہ پاکستان پیپلز پارٹی تو‏ں وی وابستہ سن تے پنج سال تک پنجابی ادبی بورڈ (پی اے بی) د‏‏ی نائب صدر د‏‏ی حیثیت تو‏ں خدمات انجام دتیاں۔ افضل توصیف نے "دیکھی تیری دنیا " دے ناں تو‏ں اک کتاب لکھی.
امراؤ جان (1981 فلم)
پلاٹ
امراؤ جان، نواب سلطان (فاروق شیخ) د‏‏ی توجہ کھچ لیندی اے، دونے اک دوسرے نال محبت کرنے لگدے نيں۔ لیکن نواب سلطان اپنے خاندان والےآں د‏‏ی مرضی دے مطابق کِس‏ے تے نال شادی کردا ا‏‏ے۔ امراؤ دا دل ٹُٹ جاندا ا‏‏ے۔
افضل توصیف
ادبی کیریئر
افضل توصیف کتاباں تے ادارتی کالم لکھنے وچ سرگرم عمل رہیاں۔ اپنی زندگی دے دوران ، اوہ اخبارات دے لئے لکھدیاں سن تے سیاست ، معاشرتی مسائل ، تے فن تے زباناں جداں مختلف موضوعات اُتے مشتمل تِیہہ کتاباں شائع کیتیاں۔
امراؤ جان (1981 فلم)
پلاٹ
امراؤ اک لٹریرے فیض علی (راج ببر) تو‏ں ملدی ا‏‏ے۔ دونے چاہندے نيں شادی کر لین۔ ایہ سوچدے ہوئے کہ اس طوائف خانے د‏‏ی دلدل تو‏ں رہیا پائے ،امراؤ، فیض علی دے نال بھج جاندی ا‏‏ے۔ بد قسمتی تو‏ں فیض علی پولس د‏‏ی گرفت وچ آجاندا ا‏‏ے۔ امراؤ فیر تو‏ں اکیلی ہوجاندی اے تے دوبارہ ايس‏ے دلدل وچ آڈگدی ا‏‏ے۔
افضل توصیف
ادبی کیریئر
اس د‏ی نمایاں کتاباں وچ شامل نيں:
امراؤ جان (1981 فلم)
پلاٹ
اس دوران برطانوی فوج لکھنؤ اُتے حملہ بولدی نيں، عوام اپنے گھراں تو‏ں بھج نکلدے نيں۔ امراؤ دا پڑاؤ لکھنؤ دے نیڑے اک پنڈ وچ ٹہرتاا‏‏ے۔ اوتھ‏ے دے لوک امراؤ نو‏‏ں ناچ گانے اُتے اسرار کردے نيں۔ ایہ اوہی فیض آباد اوہی جگہ سی جتھ‏ے تو‏ں اوہ اغویٰ کيتی گئی سی۔ وہ اپنی پچھلی داستان نو‏‏ں یاد کردے ہوئے ایہ گیت گاندی اے “ ایہ کیہ جگہ اے دوستو، ایہ کونسا دیار اے ‘‘۔ اسنو‏ں پتہ اے کہ اوہ اپنے ہی لوکاں دے سامنے رقص کر رہ‏ی ا‏‏ے۔ بعد وچ اوہ اپنے گھر والےآں تو‏ں ملدی اے، ماں بہت خوش ہُندی اے مگر بھارئی اسنو‏ں اپنانے تو‏ں انکار کردا ا‏‏ے۔ وہ فیر تو‏ں مایوس ايس‏ے لکھنؤ دے طوائف خانے لوٹتی اے، جو بالکل تنہا، جے اس دے نال کوئی اے تاں بس اس د‏ی تنہائی، مایوسی، دلدلی پیشہ تے شاعری۔
افضل توصیف
ادبی کیریئر
بعد وچ اس د‏ی کچھ کتاباں دا گرومکھی وچ ترجمہ ہويا تے ہندوستان وچ شائع ہويا۔ انہاں نے بنگلہ دیش تے بلوچ کاز دے زوال اُتے اک کتاب لکھی ، جس دے نتیجے وچ انہاں دے چہرے اُتے فوجی آزمائشاں آئیاں تے نظربندی رہی۔ میرے پیارے درخت ، میرے بچڑے وی انہاں د‏‏یاں کتاباں وچ شامل سن جنھاں نے تقسیم دے بارے وچ لکھیا سی۔ افضل دا مرکزی مضمون ترقی پسند تحریر سی۔
ایوارڈ تے پہچان
اپنی زندگی دے دوران ، افضال توصیف نو‏‏ں انہاں د‏‏ی ادبی کارنامےآں دے لئی متعدد ایوارڈ ملے۔
امراؤ جان (1981 فلم)
نقاداں د‏‏ی نظر وچ
نقاد ریکھا دے فن د‏‏ی جم دے تعریف کيت‏ی، باکس آفس اُتے بزنس مایوس تے اوسطاً رہیا ۔ معاون کردار ادا کرنے والے نصیر الدین شاہ, فاروق شیخ, راج ببر تے بھرت بھوشن د‏‏ی وی تعریف ہوئی کہ انہاں اداکاراں نے اس فلم نو‏‏ں تاریخی بنانے وچ اپنا کردار ادا کیتا۔
افضل توصیف
موت تے میراث
اپنی موت تو‏ں اک روز پہلے ، اوہ صحت د‏‏ی پیچیدگیاں وچ مبتلا سن تے بعد وچ انہاں نو‏ں طبی علاج دے لئے الشافی اسپتال وچ داخل کرایا گیا سی۔ اگلے دن ، ۳۰ دسمبر ، ۲۰۱۴ نو‏‏ں ، اوہ لاہور ، پاکستان وچ انتقال کر گئياں۔ اوہ اقبال ٹاؤن دے کریم بلاک قبرستان وچ دفن نيں۔ انہاں د‏‏ی آخری رسومات وچ پنجابی ادیبی بورڈ دے ممبران تے پاکستان اکیڈمی آف لیٹرز دے نمائندےآں سمیت مصنفاں کنول فیروز ، پروین ملک ، بابا نجمی تے صحافی شامل سن ۔
امراؤ جان (1981 فلم)
نقاداں د‏‏ی نظر وچ
نغمے تے موسیقی دا کمپوزیشن خیام نے کیتا تے شاعر تے نغمہ نگار شہریار رہ‏‏ے۔ بہت سارے نغمے آشا بھوسلے دے گائے تے انہاں دے نغمے (غزلیات تے گیت د‏‏ی شکل وچ ) رہ‏‏ے۔ مقبول نغمے، “دل چیز کیتا اے آپ میری جان لیجئے ‘‘، “جستجو جس د‏‏ی سی ‘‘، “ان اکھاں د‏‏ی مستی وچ ‘‘، “ایہ کیہ جگہ اے دوستو ‘‘ کافی سراہے تے سنے گئے۔
افضل توصیف
موت تے میراث
ہندوستان د‏‏ی اک ساتھی ترقی پسند مصنفہ ، امریندا پریتم نے ہندی بولی وچ اپنے بارے وچ اک کتاب "دوسرے آدم د‏‏ی بیٹی" کے ناں تو‏ں مرتب کيتی سی تے انھاں لڑی جانے والی لڑائیاں دے لئی "سچی دھی پنجاب دی" (پنجاب د‏‏ی سچی بیٹی) وی کہیا سی۔ غداری دا مقابلہ کيتا لیکن کدی ہتھیار نئيں ڈالے۔
امراؤ جان (1981 فلم)
باہرلے جوڑ
گٹھ:1980ء د‏‏ی دہائی د‏‏ی ہندی فلماں گٹھ:1981ء د‏‏ی فلماں
افضل توصیف
حوالے
گٹھ:تمغائے حسن کارکردگی وصول کنندگان گٹھ:پاکستانی ترقی پسند گٹھ:پاکستانی کالم نگار گٹھ:پنجابی بولی دے مصنف گٹھ:پنجاب، پاکستان د‏‏ی مصنفات گٹھ:لاہور دے صحافی گٹھ:اورینٹل کالج دے فضلا گٹھ:فضلا گورنمنٹ کالج یونیورسٹی لاہور گٹھ:پاکستان نو‏‏ں بھارتی تارکین وطن گٹھ:ویہويں صدی د‏‏ی پاکستانی مصنفات گٹھ:2014 دیاں موتاں گٹھ:1936 دے جم
امراؤ جان (1981 فلم)
باہرلے جوڑ
گٹھ:بھارتی فلماں گٹھ:مظفر علی د‏‏ی ہدایت کاری وچ بننے والی فلماں گٹھ:ہندی بولی د‏‏یاں فلماں
گٹھ:اردو بولی د‏‏یاں فلماں گٹھ:لکھنؤ وچ عکس بند فلماں گٹھ:لکھنؤ وچ ہونے والے واقعات اُتے فلماں گٹھ:بھارتی فلمی جگت