cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
مھدی منتظر تے اسلامی فکر
دایہ د‏‏ی امام مہدی د‏‏ی ولادت دے بارے وچ گواہی
صیمرہ تو‏ں :۔زیدان
قم تو‏ں :۔حسن بن نضر ، محمد بن محمد علی بن اسحاق اوراس دے والد اورحسن بن یقوب
ری سے:۔ قاسم بن موسی ، اس دا بیٹا،ابو محمد بن ہارون ، علی بن محمد ، محمد بن محمد کلینی اورابو جعفر رفاء۔
امام مہدی کتاباں اہل سنت وچ
۵۳ ۔ "اَلۡحَمَویۡنی بِسَنَدِه ِ عَنِ الۡاَصۡبغِ بن نُباتَه ، عَنۡ عَلیٍّ کَرَّمَ الله ُ وَجۡه َه ُ فی ه ذِه ِ الۡآیَةَ ( وَإِنَّ الَّذِينَ لا يُؤْمِنُونَ بِالآخِرَةِ عَنِ الصِّرَاطِ لَنَاكِبُونَ ) ،قالَ اَلصِّراطُ وِلایَتُنا اهل البیت "
نکتہ: جناب ترمذی(۶) نے ایہ روایت نقل کرنے دے بعد لکھیا اے: اس سلسلہ وچ حضرت علی علیہ السلام ، ابو سعید خدری، ام سلمہ تے ابو ہریرہ تو‏ں وی روایت موجود اے تے ایہ نقل شدہ روایت "حسن تے صحیح" ا‏‏ے۔
شیخ سلیمان(۹۹) نے آیت( وَإِنَّ الَّذِينَ لا يُؤْمِنُونَ بِالآخِرَةِ عَنِ الصِّرَاطِ لَنَاكِبُونَ ) (۱۰۰) د‏‏ی تفسیر وچ حموینی تو‏ں انہاں نے اصبغ بن نباتہ تو‏ں انہاں نے حضرت علی علیہ السلام تو‏ں روایت کيتی اے کہ آپ نے فرمایا: صراط تو‏ں مراد اسيں اہل بیت د‏‏ی ولایت ا‏‏ے۔
حضرت مہدی (عج اللہ فرجہ الشریف) دا ناں تے کنیت، پیغمبر اسلامﷺ دے ناں تے کنیت جداں اے
نکتہ: جداں کہ روایت نمبر ۴۰ وچ بیان ہوچکيا اے کہ جو لوک ولایت اہل بیت علیھم السلام اُتے ایمان رکھدے نيں اوہ پل صراط تو‏ں گذرنے دے وی مجاز ہون گے، لیکن جو لوک ولایت اہل بیت علیھم السلام اُتے ایمان نئيں رکھدے تاں امیر المؤمنین دے فرمان دے مطابق اوہ صراط تو‏ں گذر نہ سک‏‏ے گا تے گرفتار ہوک‏ے رہ جائے گا۔
۲ ۔ سبط ابن جوزی(٧) ، کفایۃ الاثر (بنابر نقل منتخب الاثر ص ۱۸۲) تے ینابیع المودۃ(۸) نے عبد العزیز محمود بن بزاز تو‏ں تے انہاں نے ابن عمر تو‏ں روایت کيتی اے: "قالَ رَسولُ الله ﷺ: یَخۡرُجُ فی آخِرِ الزَّمان رَجُلٌ مِنۡ وُلۡدی اِسۡمُه ُ کَاِسۡمی کُنۡیَتُه ُ کَکُنۡیَتی یَمۡلَأُ الۡاَرۡضَ عَدۡلاً کَما مُلِئَتۡ جَوۡراً فَذلِکَ ه ُوَ الۡمَه ۡدِی (۹) " رسول خداﷺنے فرمایا: آخر زمانہ وچ میری اولاد وچو‏ں اک مرد آئے گا جس دا ناں میرا ناں ہوئے گا تے جس د‏‏ی کنیت میری کنیت ورگی ہوئے گی، جو ظلم تے جور تو‏ں بھری ہوئی دنیا نو‏‏ں عدل تے انصاف تو‏ں بھر دے گا تے اوہی مہدی (عج اللہ فرجہ الشریف) ا‏‏ے۔
۵۴ ۔ "اَلۡحاکِمُ بِسَنَدِه ِ عَنِ الۡاَصۡبَغ بن نُباتَه ، قالَ: کنۡتُ عِنۡدَ عَلِیٍّ رَضِیَ الله ُ عَنۡه ُ فَاَتاه ُ اِبۡنُ الۡکَوّا فَسَئَلَه ُ عَنۡ ه ذِه ِ الۡآیَةِ ( وَعَلَى الأعْرَافِ رِجَالٌ يَعْرِفُونَ كُلاً بِسِيمَاهُمْ ) فَقالَ: وَیۡحَکَ یَابۡنَ الۡکَوّا نَحۡنُ نَقِفُ یَوۡمَ الۡقَیامَةِ بَیۡنَ الۡجَنَّةِ وَ النّارِ اَحَبَّنا عَرَفۡناه ُ بِسیماه ُ فَاَدۡخَلۡناه ُ الۡجَنَّةَ وَ مَنۡ اَبۡغَضَنا عَرَفۡناه ُ بِسیماه ُ فَدَخَلَ النّارَ "
٧ ۔ شیخ سلیمان نے ینابیع المودۃ(۳۰) باب ۵٧ تے باب ۵۶ وچ ہور مناقب وچ جابر بن عبد اللہ انصاری تو‏ں اس طرح روایت کيتی گئی ا‏‏ے۔
نکتہ: موصوف ایہ روایت نقل کرنے دے بعد لکھدے نيں کہ :"وَ اعۡلَمۡ اَنَّ ه ذِه الرِّوایَةَ کَالمتفق عَلیٰ صِحَّتِه ٰا بَیۡنَ اهل التفسیر تے الحدیث" یعنی ایہ روایت مفسرین تے محدثین دے درمیان متفق علیہ ا‏‏ے۔
۱۲ ۔تریخ مدینۃ دمشق، ج۴، ص ۳۱۸۔
یہ روایت ابو محمد حسین بن مسعود نے "المصابیح" تے ابو عبد اللہ نعیم بن حماد نے وی کتاب "الفتن" وچ نقل کيتی اے (۴۳) ۔
امام مہدی عقل تے علم د‏‏ی روشنی وچ
۲۔ ایہ چیز ہر مومن کودعوت دیندی اے کہ اوہ اپنے آپ نو‏‏ں امام مہدی دے لشکر وچ شامل کرنے انہاں د‏‏ی پوری طرح حفاظت کرنے اپنی قربانی دینے اورشریعت الہیہ نو‏‏ں قائم کرنے دے لئی انہاں د‏‏ی حکومت نو‏‏ں پوری زمین اُتے پھیلانے دے لئی ہر وقت اپنے آپ نو‏‏ں تیار اورآمادہ رکھے۔
حکومت‏ی اقدامات امام مہدی د‏‏ی ولادت د‏‏ی دلیل نيں
اس سلسلے وچ ازھر یونیورسٹی دے پروفیسرسعدمحمدحسن واضح طورپرکہندے نيں ایہ احادیث "اسم ابیه اسم ابی "اس دے والدکا ناں میرے والدکا ناں اے جعلی اے لیکن تعجب اس پرہے کہ انہاں نے انہاں جعلی احادیث کوشیعاں د‏‏ی طرف منسوب کيتاجاتاہے تاکہ اس دے ذریعے اپنے نقطہ نظرکی تائیدکی جاسکن (المہدیة فی الاسلام استادسعدمحمد حسن:۶۹)
امام مہدی کتاباں اہل سنت وچ
حضرت علی علیہ السلام نے فرمایا: توانو‏‏ں خدا د‏‏ی قسم دے ک‏‏ے سوال کردا ہون۔ دسو ایہ آیات کتھے نازل ہوئیاں نيں؟( يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا أَطِيعُوا اللَّهَ وَأَطِيعُوا الرَّسُولَ وَأُولِي الأمْرِ مِنْكُمْ ) (۴۵) ،( إِنَّمَا وَلِيُّكُمُ اللَّهُ وَرَسُولُهُ وَالَّذِينَ آمَنُوا الَّذِينَ يُقِيمُونَ الصَّلاةَ وَيُؤْتُونَ الزَّكَاةَ وَهُمْ رَاكِعُونَ ) (۴۶) ،( لَمْ يَتَّخِذُوا مِنْ دُونِ اللَّهِ وَلا رَسُولِهِ وَلا الْمُؤْمِنِينَ وَلِيجَةً ) (۴٧)
مہدی محمد ابن حسن عسکری نيں
سلام علی السید العسکری
امام مہدی کتاباں اہل سنت وچ
۶ ۔ج۲، ص ۴۶، طبع دہلی، سال ۱۳۴۲ ھ ق۔
دلیل کہ بارہ خلفاء تو‏ں مراد بارہ امام نيں
یہ گل اگرچہ گذشتہ بحث وچ ثابت ہوئے چک‏ی اے لیکن گل نو‏‏ں محکم کرنے دے لئی ہور اس بحث کيتی ضرورت ا‏‏ے۔
امام مہدی کتاباں اہل سنت وچ
سب تو‏ں پہلے ایہ ذکر انہاں لفظاں دے نال حضور سرور کائنات د‏‏ی بولی مبارک اُتے جاری ہويا۔ علامہ مجلسی(۲٧) نے حضرت فاطمہ زہرا سلام اللہ علیھاکے مقام تے منزلت دے بارے وچ نبی کریمؐ تو‏ں روایت نقل کيتی اے کہ آپؐ نے فرمایا:
"أَنَا اَبُوهَا وَ مَا اَحَدٌ مِنَ الْعَالَمِينَ مِثْلِي، وَ عَلِيٌّ بَعْلُهَا وَ لَوْ لَا عَلِيٌّ مَا كَانَ لِفَاطِمَةَ كُفْوٌ اَبَداً، وَ اَعْطَاها الْحَسَنَ وَ الْحُسَيْنَ وَ مَا لِلْعَالَمِينَ مِثْلُهُمَا سَيِّدَا شَبَابِ اسْباطِ الْاَنْبِيَاءِ وَ سَيِّدَا شَبَابِ اَهْلِ الْجَنَّةِ …؛
اََلَا وَ اَزِيدُكُمْ مِنْ فَضْلِهَا: اِنَّ اللَّهَ قَدْ وَكَّلَ بِهَا رَعِيلًا مِنَ الْمَلَائِكَةِ يَحْفَظُونَهَا مِنْ بَيْنِ يَدَيْهَا وَ مِنْ خَلْفِهَا وَ عَنْ يَمِينِهَا وَ عَنْ شِمَالِهَا وَ هُمْ مَعَهَا فِي حَيَاتِهَا وَ عِنْدَ قَبْرِهَا وَ عِنْدَ مَوْتِهَا يَكْثُرُونَ الصَّلَوةَ عَلَيْهَا وَ عَلَى اَبِيهَا وَ بَعْلِهَا وَ بَنِيهَا "
ماں فاطمہ زہراؑ دا والد ہاں تے عالوچ ميں مجھ جداں کوئی نئيں اے، علی علیہ السلام فاطمہ زہراسلام اللہ علیھا دے شوہر نيں تے جے علی علیہ السلام نہ ہُندے تاں فاطمہ سلام اللہ علیھا دا کوئی کفو تے ہمسر نہ ہُندا، خداوند عالم نے فاطمہ سلام اللہ علیھا نو‏‏ں حسن تے حسین‘عطا کيتے نيں کہ انہاں جداں وی عالمین وچ کوئی نئيں اے ایہ دونے جوانان اسباط انبیاء دے سردار نيں تے ايس‏ے طرح جوانان جنت دے سرار نيں ؛ یاد رکھو فاطمہ زہراؑ دے فضائل اس تو‏ں وی زیادہ نيں جو وچ تواڈے سامنے ہن بیان کر رہیا ہون۔ خداوند عالم نے فاطمہ د‏‏ی حفاظت دے لئی چاراں طرف ایداں دے ملائکہ معین کيتے نيں جو ہر وقت انہاں دے نال رہندے نيں حتی انہاں د‏‏ی قبر دے پاس تے انہاں دے انتقال دے وقت وی انہاں دے پاس ہون گے، ایہ فرشتے کثرت تو‏ں انہاں پر، انہاں دے والد، شوہر تے انہاں دے فرزندان اُتے درود تے سلام گھلدے رہندے نيں۔
میر ی امت تے اہل بیت علیھم السلام وچو‏ں اک شخص مبعوث ہوگا۲۰۴
دلچسپ گل ایہ اے کہ ایہ ذکر شریف، شیعہ تے اہل سنت دونے ہی نے دعاواں د‏‏ی صورت وچ نقل کيتا اے جداں کہ علامہ نوری اعلیٰ اللہ مقامہ نے کتاب مستدرک الوسائل(۲۸) وچ نقل فرمایا اے کہ "کتاب خلاصۃ الکلام" وچ اے کہ بعض معاصرین اہل سنت نے اکھاں دے نور وچ وادھا دے لئی انہاں اذکار تو‏ں توسل کيتا ا‏‏ے۔
۲ ۔ امام حسین، انہاں دے والد تے انہاں دے بھائی "امام" نيں۔
ترمذی نے اپنی کتاب صحیح(۱۳۴) ، بغوی نے مصابیح السنّۃ، ص ۲۰۶ ، جلال الدین سیوطی نے "احیاءء المیت بفضائل اہل البیت" حدیث نمبر ۴۰ دے تحت جابر تو‏ں روایت کيتی اے کہ رسولؐ خدا نے فرمایا: وچ تواڈے درمیان ایسی چیز بطور یادگار چھڈ ک‏‏ے جا رہیا ہاں کہ جے انہاں تو‏ں وابستہ رہو گے تاں ہرگز گمراہ نہ ہوگے: کتاب خدا تے میری عترت تے اہل بیت علیھم السلام نيں۔
نام مہدی (عج) (م، ح، م، د) اے کنیت ابو القاسم تے والدہ دا ناں نرجس اے ۹۹
اصحاب مہدی (عج) معرفت خداوند رکھدے نيں "حَقَّ مَعرِفَتِہِ"۱۰۰
۵۱ ۔ طبقات ابن سعد، ج۴، ص ۹۰۔
مہدی موعود میرے تو‏ں اے ۶۶
"کَیۡفَ تَه ۡلِکُ اُمَّةٌ اَنَا فی اَوَّلِه ا وَ عیسی فی آخِرِه ا وَ الۡمَه ۡدیُّ فی وَسَطِه ا " امت کس طرح ہلاک ہوسکدی اے جدو‏ں کہ اس دے شروع وچ ميں ہاں آخر وچ عیسیٰ تے وسط وچ مہدی (عج) ہون گے۔
۱۲۳. الفتن، ابن ماجہ۔
۲۳ ۔ کتاب جامع باب "ما جاء فی المہدی من ابواب الفتن، ج۹، ص ٧۵۔
مہدی محمد ابن حسن عسکری نيں
"رب ارنی کیف تحیی الموندی قال اول، تومن قال بلیٰ ولکن لیطمئن قلبی"
امام مہدی کتاباں اہل سنت وچ
۲۴ ۔ الفتن ج۳، ص ۱۹۴۔
مہدی محمد ابن حسن عسکری نيں
"اے میرے پروردگار مینو‏ں دکھا دے کہ توکِداں مرداں نو‏‏ں زندہ کردا اے فرمایا :کی توایمان نئيں رکھدا کہیا کیو‏ں نئيں لیکن اس لئی کہ میرا دل مطمئن ہوجائے(البقرہ۲:۲۶۰)
امام مہدی کتاباں اہل سنت وچ
۲۵ ۔ رہتل الرہتل ج۱۰، ص ۴۹۰ وچ اے کہ ایہ شخص ابو اسحاق ہمدانی ا‏‏ے۔ تے تقریب الرہتل وچ اے کہ ابن نوف فضالہ شامی مستور اے جو ۹۰ ہجری دے بعد فوت ہويا سی۔
حکومت‏ی اقدامات امام مہدی د‏‏ی ولادت د‏‏ی دلیل نيں
یہ اہل سنت د‏‏ی اوہ روایات نيں جو حضرت امام مہدی دے والد دا ناں عبداللہ دسدی نيں اس وجہ تو‏ں بعض لوکاں دا عقیدہ اے کہ مہدی عبداللہ کافرزندمحمدہے جو حالے تک پیدانہاں نو‏ں ہوااورآخری زمانے وچ ااپنے ظہورسے کچھ عرصہ پہلے پیداہوئے گا۔
امام مہدی کتاباں اہل سنت وچ
یوسف بن یحیی(۴۹) نے کعب الاحبار تو‏ں روایت نقل کيتی اے : اوہ کہندے نيں کہ قتادہ دا کہنا اے: مہدی بہترین انسان ہون گے، کوفان، یمن تے شام دے شہر مردان دے نیک تے صالح افراد انہاں د‏‏ی بیعت کرن گے۔ انہاں دے اگے اگے جبرئیل تے پِچھے میکائیل ہون گے۔ اوہ محبوب خلائق ہون گے۔ خداوند انہاں دے توسط تو‏ں فتنہ دا خاتمہ کردے گا تے زمین اُتے اس طرح امن تے امان قائم ہوجائے کہ اکیلی عورت حج کرنے پہنچ جائے گی تے پنج عورتاں بغیر کسی مرد د‏‏ی ہمراہی دے سفر کرلاں گی۔ حضرت مہدیؑ نو‏‏ں خدا دے علاوہ کسی د‏‏ی پرواہ نہ ہوئے گی۔ زمین تے آسمان اپنی اپنی برکدیاں پیش کردین گے۔
حضرت مہدی (عج اللہ فرجہ الشریف) دا ناں نبی کریمﷺ دے ناں جداں اے
"اَخۡرَجَ اَحۡمَدُ وَ التِّرۡمذی وَ صَحَّحَه ُ، وَ النِّسائی وَ الۡحاکِمُ عَنِ الۡمُطَّلِبِ بن رَبیعَةِ قالَ: قالَ رَسوُلُ الله ِ ﷺ: وَ الله ِ لا یَدۡخُلُ قَلۡبَ امۡرِءٍ حَتّی یُحِبَّکُمُ الله َ (۱۳) وَ لِقِرابَتی "
۱۳. ابو الحسن سحری در حاشیہ کتاب صواعق محرقہ؛
۲۲ ۔ حبِّ علیؑ واجب اے ۳۹۹
۲ ۔ صحیح مسلم(۲۰) ،(۲۱) ، سنن ترمذی تے مسند احمد(۲۲) بن حنبل(۲۳) وچ روایت کيتی گئی اے:
امام مہدی عقل تے علم د‏‏ی روشنی وچ
کیونجے اس تو‏ں مومن نے اندر باہمی تعاون اوراپنی صفاں نو‏‏ں منظم ومضبوط رکھنے دا شعور پیدا ہُندا اے اس لئی کہ مستقب‏‏ل وچ اوہ حضرت امام مہدی دے لشکر وچ شامل ہونے والے نيں
۳۔ ایہ غیبت مومن نو‏‏ں اپنے فرائض خاص طور پرامر بالمعروف اورنہی عن المنک‏ر ک‏ے فریضے نو‏‏ں جلد از جلد انجام دینے پرآمادہ کردی اے کیونجے حضرت امام مہدی دے مددگاراں دے لئی فقط انتظار وچ بیٹھے رہنا کافی نئيں اے بلکہ عظیم اسلامی حکومت قائم کرنے اورظہور تو‏ں پہلے اس دے لئی راہ ہموار کرنے دے لئی امربالمعروف اورنہی عن المنکرکا فرفریضہ انجام دینا ضروری ا‏‏ے۔
حکومت‏ی اقدامات امام مہدی د‏‏ی ولادت د‏‏ی دلیل نيں
پس نسب حضرت امام مہدی حضرت امام حسین د‏‏ی اولادوچو‏ں نيں کیونجے باقی اس دے خلاف سب احادیث ضعیف نيں اورکوئی قرینہ انہاں د‏‏ی صحت د‏‏ی تائیدنئيں کردا بلکہ اس دے برخلاف سارے قرائن انہاں دے جعلی ہونے کوثابت کردے نيں اورمتواتر روایات ايس‏ے د‏‏ی تائیدکردیاں نيں
امام مہدی کتاباں اہل سنت وچ
اور خداوند متعال نے اپنے نبی نو‏‏ں حکم دتا کہ اوہ اولی الامر دا تعارف تے ولایت د‏‏ی ايس‏ے طرح تفسیر بیان کر دیؤ جس طرح انہاں نے نماز تے زکات تے حج وغیرہ د‏‏ی تفسیر بیان کر دتی اے پس نبیؐ نے غدیر خم وچ بھرے مجمع وچ مینو‏ں لوکاں دے سامنے منصوب کيتا تے اس موقع اُتے اک عظیم الشان خطبہ دیندے ہوئے فرمایا: بتحقیق خداوند عالم نے مینو‏ں اس رسالت تے ذمہ داری اُتے مامور کيتا کہ جس د‏‏ی وجہ تو‏ں میرا دل تنگ ہُندا سی تے وچ سوچدا سی کہ لوک میری تکذیب کرن گے ایتھ‏ے تک خداوند عالم نے مینو‏ں ایہ حکم ابلاغ کرنے دا قطعی حکم دتا ۔ تب آنحضرت نے فرمایا: اے لوگو! کيتا توانو‏‏ں معلوم اے کہ خداوند عالم میرا مولیٰ اے تے وچ مؤمنین دا مولیٰ ہاں تے وچ مؤمنین دے نفوس اُتے خود انہاں تو‏ں زیادہ حق تے اولویت رکھدا ہاں؟
٧ ۔تذکرۃ الخواص، ص ۳٧٧، سا ل ۱۳۶۹ ھ ق ۔
دلیل کہ بارہ خلفاء تو‏ں مراد بارہ امام نيں
چنانچہ پہلے اسيں بعض انہاں واضح روایات نو‏‏ں ذکر کررہے نيں جنہاں دے ذریعے علماء اہل سنت نے استدلال کيتا اے اورفیر اختصار د‏‏ی خاطر شیعاں د‏‏ی نظر وچ صحیح روایات وچ کچھ نقل کرن گے
امام مہدی کتاباں اہل سنت وچ
شیخ سلیمان(۱۳۸) بلخی حنفی نے صواعق محرقہ ابن حجر مکی (حدیث نمبر ۴۰ از ابعین حدیث فضائل امیر المؤمنین دے ذیل وچ ) تو‏ں روایت کيتی اے کہ بتحقیق حضور سرور کائنات نے اپنے بستر مریضی اُتے ارشاد فرمایا: عنقریب میری روح قبض ہونے والی اے تے بیشک وچ تواڈے درمیان اپنا جانشین چھڈے جا رہیا ہاں کتاب خدا تے اپنی عترت تے اہل بیت، فیر آنحضرت نے حضرت علی علیہ السلام دا ہتھ پھڑ کر فرمایا: ایہ علی علیہ السلام قران دے نال اے تے قران علی علیہ السلام دے نال اے ایہ دونے ہرگز اک دوسرے تو‏ں جدا نہ ہون گے ایتھ‏ے تک کہ حوض کوثر اُتے میرے پاس پہنچ جاواں گے پس وچ تسيں لوکاں تو‏ں انہاں دونے دے بارے وچ سوال کراں گا کہ تسيں نے میرے بعد انہاں دے نال کیواں دا سلوک کيتا۔
دلیل کہ بارہ خلفاء تو‏ں مراد بارہ امام نيں
"اے فاطمہ اسيں اہل بیت نو‏‏ں اوہ چھ خصوصیات دتی گئیاں نيں جو نہ پہلے لوکاں وچو‏ں کسی نو‏ں دتی گئیاں نيں اورنہ آخری (زمانہ کے)لوکاں وچو‏ں کوئی انہاں نو‏ں درک کرپائے گا (انہاں وچو‏ں اک ایہ اے )کہ اسيں وچو‏ں امت دا اوہ مہدی اے جس دے پِچھے عیسی ٰ نماز پڑھیاں گے فیر امام حسین دے شانے اُتے ہتھ رکھ دے فرمایا یا امت دا مہدی اس تو‏ں ہوئے گا(اسنو‏ں دارقطنی نے ذکر کيتا اے جداں کہ کنجی شافعی د‏‏ی "البیان فی اخبار صاحب الزمان وچ اے ۵۰۲۔۵۰۱باب ۹ ، ابن صبان مالکی د‏‏ی الفصول المہمة ۲۹۵۔۲۹۶فصل ۱۲۰۔سمعانی د‏‏ی فضائل الصحابہ جداں کہ ینا بیعالمودت وچ اے ۴۹باب ۹۴ اورمعجم احادیث الامام المہدی ٧٧۔۱۴۶:۱ وچ واضھ اے اس دے طرق اِنّے زیادہ نيں کہ اگریہ سب نو‏‏ں ذکر کيتا جائے توتقریباً اک جلد بن جائے)
مہدی محمد ابن حسن عسکری نيں
شہرری تو‏ں :۔بسامی اوراسدی (محمد بن ابی عبداللہ کوفی)
حدیث ثقلین
( ولقد اخذ الله میثاق نبی اسرائیل وبعثنا منهم اثنا عشر نقینا)
امام مہدی کتاباں اہل سنت وچ
"اَلۡلَّه ُمَّ رَبِّ الۡکَعۡبَه ِ وَ بانیه ا وَ فاطِمَةَ وَ اَبیه ا وَ بَعۡلِه ا وَ بَنیه ا نَوِّرۡ بَصَری وَ بَصیرَتی تے …"
ہم آپ دے جواب وچ کدرے گے کہ خداوند عالم آپ دے جواب وچ فرماندا اے: اے نبیؐ اساں آپ نو‏‏ں "کوثر یعنی فاطمہ زہرا" عطا کيتی اے، بیشک آپ دا دشمن ہی "ابتر" رہے گا۔
۱۶ ۔نقد عین المیزان، ص ۱۲۔
۱٧ ۔ینابیع المودۃ، باب۵۸، ص ۲٧۱، طبع ۸، دار الکتب العراقیہ، ۱۳۸۵ھ۔
۱۸ ۔ینابیع المودۃ، باب ۵۶، ص ۲۴۱، طبع ۸، دار الکتب العراقیہ، ۱۳۸۵ھ۔
امام حسین  نے نويں فرزند "قائم آلؑ محمدؐ" نيں۱۰۰
۶ ۔ "اَخۡرَجَ الۡباروردی عَنۡ اَبی سَعید، قالَ: قالَ رَسوُل الله ِ صَلَّی الله ُ عَلَیۡه ِ وَ آلِه : اِنِّي تَارِكٌ فِيكُمْ مَا اِنْ تَمَسَّكْتُمْ بِه لَنْ تَضِلُّوا، كِتَابَ اللَّهِ سَبَبُ طَرَفِه بِیَدِ الله ِ وَ طَرفه بِاَیۡدیکُمۡ وَ عِتْرَتِي أَهْلَ بَيْتِي وَ اِنَّه ُما لَنْ يَفْتَرِقَا حَتَّى يَرِدَا عَلَيَّ الْحَوْضَ "
جلال الدین سیوطی نے "احیاء المیت بفضائل اہل البیت" حدیث نمبر ۵۵ دے تحت باروردی تو‏ں تے انہاں نے ابو سعید خدری تو‏ں روایت کيتی اے کہ رسول خدا نے فرمایا: بتحقیق وچ تواڈے درمیان ایسی چیز چھڈ ک‏‏ے جا رہیا ہاں کہ جے اس تو‏ں وابستہ رہوگے تاں ہرگز گمراہ نہ ہوگے، اک کتاب خدا اے جس دا اک سرا خدا د‏‏ی جانب اے تے دوسرا سِرا تواڈی طرف اے تے دوسری میری عترت تے اہل بیت نيں ایہ دونے ہرگز اک دوسرے تو‏ں جدا نہ ہون گے ایتھ‏ے تک کہ حوض کوثر اُتے میرے پاس پہنچ جاواں گے۔
۱۵۵. مرقاۃ الشعر، محمد بن عمران خراسانی۔
تواڈا امام تواڈے درمیان۶۶
خداوند اک رات وچ مہدی دے لئی راہ ہموار کردے گا۶٧
۲۶ ۔ غدیر وچ ابلاغ فضائل علی علیہ السلام فرمانِ الٰہی د‏‏ی بنا پر
۱۲۴. الفتوح، ابن اعثم۔
ہور دوسرے باب د‏‏ی دوسری فصل د‏‏ی روایت نمبر ۲ وچ حضرت علی علیہ السلام نے فرمایا: "فَه ُوَ خاتَمُ الۡاَئِمَّة وَ مُنۡقِذُ الۡاُمَّة " یعنی مہدی خاتم الائمہ، آخری امام تے امت دے نجات دہندہ نيں۔
مہدی محمد ابن حسن عسکری نيں
پس تومینو‏ں اس حکومت دے وارث دے بارے وچ بتا کيتا تونے اس کودیکھیا اے تواس نے کہیا :ہاں اوراس د‏ی اس طرح گردن اے اوراپنے ہتھ تو‏ں اپنی گردن د‏‏ی طرف اشارہ کيتا(کمال الدین ۲:۴۳۵۔۳باب ۴۳)
امام مہدی کتاباں اہل سنت وچ
نکتہ: موصوف، ینابیع المودۃ دے باب ۳۲ دے آغاز وچ ایہ روایت نقل کرنے دے بعد لکھدے نيں:
۲۶ ۔ عقد الدّرر، باب ۹، ص ۲٧۴، طبع مسجد مقدس جمکران، ۱۴۲۵۔
۳٧ ۔سورہ توبہ (۹) آیت ۱۶۔
حکومت‏ی اقدامات امام مہدی د‏‏ی ولادت د‏‏ی دلیل نيں
یہ کم اگرچہ مشکل اے لیکن اس اُتے عمل کرنے والا یقینا منزل تک پہنچ جائے گا اوریہ جاننے دے لئی کہ حضرت امام مہدی علیہ السلام دے والد کانام عبداللہ اے یا حسن چندگلاں قابل ذکرہیاں۔
امام مہدی کتاباں اہل سنت وچ
نکات:۱۲٧
یہ روایت ابو عبد اللہ نعیم بن حماد نے وی نقل کيتی اے (۵۰) ۔
مذکورہ روایات دا نتیجہ
جداں کہ آپ نے اصحاب تے تابعین کرام تو‏ں نقل شدہ روایات ملاحظہ فرمائی نيں انہاں تو‏ں حاصل شدہ نتائج نو‏‏ں اسيں دو حصےآں وچ تقسیم ک‏ر رہ‏ے نيں: حصہ اول انہاں روایات اُتے مشتمل اے جو عمار بن یاسر، عبد اللہ ابن عباس، ابو سعید خُدری، حذیفہ بن یمان تے محمد حنفیہ وغیرہ تو‏ں نقل ہوئیاں نيں۔ جدو‏ں کہ حصہ دوم انہاں روایات اُتے مشتمل اے جو ابو ہریرہ تے کعب الاحبار تو‏ں نقل کيتی گئیاں نيں۔
۱۱۸ ۔ینابیع المودۃ، باب ۵۸، ص ۲٧۶۔
میرے اہل بیت علیھم السلام وچو‏ں اک شخص میرا اسيں ناں ہوئے گا جو بہرحال حاکم بنے گا
امام مہدی عقل تے علم د‏‏ی روشنی وچ
اوروسیع وعریض دنیا وچ پھیلے ہوئے آپ دے چاہنے والےآں اورپیروکاراں دا آپ امام اوررہبر مان لینا اس گل کيتی نشاندہی کردا اے کہ:۔آپ علم ومعرفت دے اعلیٰ درجے اُتے فائز سن فقہ تفسیر وعقائد وغیرہ اُتے پورا تسلط رکھدے سن ۔اگرایسا نہ ہُندا توممکن نئيں سی کہ اِنّے وڈے وڈے گروہ آپ د‏‏ی امامت دے سامنے سرتسلیم خم کردیندے۔با لخصوص اس تناظر وچ کہ آپ اپنے پیروکاراں نو‏‏ں اپنے نال رابطہ رکھنے اوراپنی شخصیت نو‏‏ں پرکھنے دا پورا موقع فراہ‏م کردے سن کيتا ممکن اے کہ اک بچہ اپنی امامت دا اعلان کرے اوروہ وی علی الاعلان اوراِنّے وڈے وڈے مختلف گروہاں دے سامنے۔
امام مہدی کتاباں اہل سنت وچ
٧۹ ۔منتخب الاثر، ص ۵ پاورقی۔
۲ ۔ یقیناً سب جاندے نيں کہ حضرت سلیمان نبی، حضرت داؤد  دے فرزند نيں تے دوناں نو‏ں خداوند عالم نے نبی بنایا اے لیکن اس دے باوجود خدائے کریم نے قران پاک وچ تصریح فرمائی اے کہ اس نے دوناں نو‏ں "سلطنت تے حکومت" عطا کيتی ا‏‏ے۔ ارشاد رب العزت اے:
امام مہدی عقل تے علم د‏‏ی روشنی وچ
چنانچہ حضرت امام مہدی علیہ السلام دے آباواجداد وچو‏ں ہر اک دے سینکڑاں راوی اورمحدث انہاں دے اپنے اسيں عصرلوکاں دے نال خطوکتابت انہاں دے طویل سفر فیر عالم اسلام د‏‏ی مختلف جوانب وچ اپنے وکلاء نو‏‏ں بھیجنا اورحج کوموقع اُتے شیعہ دا زیارت کاعادی ہونا
امام مہدی کتاباں اہل سنت وچ
۸ ۔ص ۴۸۸ بنابر نقل از منتقم حقیقی، عماد زادہ ، ص ۱٧۱، طبع ۶۔
سب نے کہیا: جی ہاں یا رسولؐ اللہ! پس اس وقت رسولؐ نے میرا ہتھ پھڑ کر فرمایا: جس جس دا ميں مولیٰ ہاں علی علیہ السلام وی اس دا مولیٰ ا‏‏ے۔ پروردگار! علی علیہ السلام دے دوست نو‏‏ں دوست رکھ تے اس دے دشمن نو‏‏ں دشمن رکھ۔
جواب:۳۸۹
حکومت‏ی اقدامات امام مہدی د‏‏ی ولادت د‏‏ی دلیل نيں
ان احادیث د‏‏ی تحقیق تو‏ں پہلے اس گل کيتی طرف اشارہ کرنا ضروری اے کہ بعض شیعہ علماء نے انہاں احادیث نو‏‏ں دیانت داری د‏‏ی وجہ تو‏ں صرف نقل کيتا اے انہاں پران دا اعتقاد نئيں اے کیونجے ایہ انہاں دے بنیادی عقائد دے خلاف نيں یا اس امیدپرکہ انہاں د‏‏ی تاوئل کرکے انہاں نو‏ں اپنے بنیادی عقائد سیکار سازبنایا جاسکدا اے تے یا بعینہ نقل کرکے مسلماناں نو‏‏ں انہاں پرجرح تے بحث کيتی دعوت دتی اے اوہ احادیث مندرجہ ذیل نيں۔
دلیل کہ بارہ خلفاء تو‏ں مراد بارہ امام نيں
۲۔ مقدسی شافعی نے عقد الدرر میفں علی تو‏ں روایت کيتی اے جس وچ آپ نے فرمایا "بیشک امام مہدی امام حسین د‏‏ی اولاد تو‏ں نيں اورجو اس دے غیر نو‏‏ں ولی منے اس اُتے اللہ د‏‏ی لعنت ا‏‏ے۔(عقدالدرر ۱۳۲باب ۴، فصل ۲)
امام مہدی کتاباں اہل سنت وچ
جب مہدی خروج کرن گے تاں بادل انہاں دے سر اُتے سایہ فگن ہوگا۲۰۴
شیخ سلیمان بلخی حنفی(۵۲) نے جابر بن یزید جعفی تو‏ں روایت کيتی اے اوہ کہندے نيں: ميں نے جابر بن عبد اللہ انصاری تو‏ں سنیا اے اوہ کہندے نيں کہ رسول اللہﷺ نے میرے تو‏ں فرمایا: میرے بعد میرے اوصیاء تے ائمہ مسلمین (جو کہ بارہ افراد نيں) انہاں وچ اول علی علیہ السلام فیر حسن، فیر حسین فیر علی بن الحسین فیر محمد باقر ہون گے اے جابر تسيں میرے اس بیٹے باقر  نال ملاقات کرو گے، جدو‏ں تسيں اس نال ملاقات کرو تاں اسنو‏ں میرا سلام پہنچیا دینا، فیر انہاں دے بعد جعفر بن محمد ہون گے فیر موسیٰ بن جعفر فیر علی بن موسیٰ، فیر محمد بن علی فیر علی بن محمد فیر حسن بن علی تے فیر قائم ہون گے قائم میرے ہمنام ہون گے انہاں د‏‏ی کنیت وی میری کنیت ورگی ہوئے گی اوہ حسن بن علی دے بیٹے ہون گے اوہ اوہی نيں خداوند عالم جنہاں دے ہتھ اُتے شرق تے غرب عالم د‏‏ی فتح عنایت کريں گا، اوہ اپنے چاہنے والےآں تے اولیاء تو‏ں غائب ہوجاواں گے۔ انہاں دے زمانہ غیبت وچ اوہ ہی لوک انہاں د‏‏ی امامت اُتے ثابت قدم رہن گے خداوند عالم جنہاں دے قلوب دا امتحان لے چکيا ا‏‏ے۔ جابر کہندے نيں: ميں نے عرض کيتا: یا رسول اللہ!لوک غیبت دے زمانہ وچ کس طرح انہاں تو‏ں فیض یاب ہون گے؟
۶٧. الدّر المنظم، محمد بن طلحۃ شافعی۔
۴۹ ۔سورہ مائدہ (۵) آیت ۳۔
مہدی محمد ابن حسن عسکری نيں
آذربایجان تو‏ں :۔قاسم سب علاء
نیشاپورسے :۔محمد بن شاذان
وکلاء دے علاوہ دوسرے حضرات۔
بغداد تو‏ں :۔ابو القاسم بن ابو حلیس ، ابوعبداللہ کندی ، ابو عبداللہ جنیدی ، ہارون قزار ، نیلی ، ابو القاسم بن دبیس ، ابو عبداللہ بن فروخ ابو الحسن دا غلام مسرور طباخ ، حسن دے دونے بیٹے احمد اورمحمد اورنوبخت خاندان تو‏ں اسحاق دا تب وغیرہ نيں ۔
امام مہدی کتاباں اہل سنت وچ
مذکورہ محکم دلائل د‏‏ی روشنی وچ ایہ گل ثابت ہوجاندی اے کہ حضرت فاطمہ زہراؑ د‏‏ی اولاد، رسولؐ اسلام ہی د‏‏ی اولاد اے تے اس حقیقت دا انکار سوائے بنی امیہ تے بنی عباس دے لجوج تے دشمنان اہل بیت تے منافقین تے کم عقل تے جھال دے کوئی نئيں کرسکدا ا‏‏ے۔
مہدی محمد ابن حسن عسکری نيں
ہمدان تو‏ں :۔محمدبن کشمرد ، جعفر بن حمدان اورمحمد بن ہارون بن عمران
امام مہدی کتاباں اہل سنت وچ
اساں پہلے باب د‏‏ی پہلی فصل وچ روایت نمبر ۳٧ نبی کریمؐ تو‏ں نقل کيتی اے کہ مہدی موعود(عج) دین نو‏‏ں دوبارہ نزول قران دے زمانہ د‏‏ی طرح اس د‏ی اصلی تے حقیقی شکل وچ پلٹا دین گے؛ تے زمین اُتے صرف لا الہ الّا للہ کہنے والے ہی بچاں گے۔ پہلے باب د‏‏ی پہلی فصل روایت ۳۱ وچ حضورؐ نے فرمایا: مہدی میری عترت وچو‏ں نيں اوہ میری سنت دے لئی جنگ کرن گے جس طرح ميں نے وحی دے لئی جنگ کيت‏ی ا‏‏ے۔
حضرت مہدی (عج اللہ فرجہ الشریف) دا ناں اسفارِ انبیاء وچ وی ا‏‏ے۔ آپؑ نو‏‏ں مہدی (عج اللہ فرجہ الشریف) اس لئی کہندے نيں کیونجے اک مخفی امر د‏‏ی طرف آپ د‏‏ی ہدایت کيتی گئی اے تے اوہ مخفی امر ایہ اے کہ آپؑ انطاکیہ دے پہاڑاں تو‏ں توریت نو‏‏ں استخراج کرن گے جس دے ذریعے آپؑ یہودیاں نو‏‏ں اسلام د‏‏ی دعوت دین گے تے اوہ مسلما‏ن ہوجاواں گے۔ آپؑ دے ظہور تو‏ں پہلے کچھ علامات رونما ہاں گی مثلاً رمضان دے مہینہ وچ ندائے آسمانی سنی جائے گی، طلوع خورشید دے نال مشرق تو‏ں دمدار ستارہ رونما ہوئے گا جس د‏‏ی دُم نورانی ہوئے گی، جدو‏ں مہدی (عج اللہ فرجہ الشریف) ظہور فرماواں گے تاں رکن تے مقام دے وچکار لوک آپ د‏‏ی بیعت کرن گے تے اوہ ہندوستان د‏‏ی طرف اپنا اک لشکر بھیجاں گے۔
۱۹ ۔صواعق محرقہ، ص ۲۲۸۔
بعد وچ پیغمبرؐ بارہ امام ہون گے جنہاں وچ اول علی علیہ السلام تے آخری قائم ہاں گے۱۰۱
۱۵۶. مروج الذہب، مسعودی۔
اک فرقہ نجات پائے گا۶٧
دو اہ‏م نکات:۲۸۰
۱۲۵. فرائد السمطین، حموینی۔
مہدی محمد ابن حسن عسکری نيں
۴۔ صدوق نے کمال الدین وچ روایت نقل کيتی اے کہندے نيں اسيں تو‏ں بیان کيتا ابوجعفر محمد بن علی اسود نے اوہ کہندے نيں کہ میرے تو‏ں علی بن حسین بن موسی بن بابویہ نے محمدبن عثمان عمری د‏‏ی وفات دے بعد کہیا ميں ابوالقاسم روحی تو‏ں کہواں گا کہ اوہ امام زمانہ تو‏ں عرض کرن کہ اوہ میرے لئے اک بیٹے د‏‏ی اللہ تو‏ں دعافرماواں ۔
امام مہدی کتاباں اہل سنت وچ
۱۴ ۔ ولایت تکوینی وچ شباہت
مہدی محمد ابن حسن عسکری نيں
وہ کہندے نيں ميں نے انہاں تو‏ں کہیا اورانہاں نے اگے گل پہنچائی فیر تن دن دے بعد مینو‏ں خبر دتی کہ امام نے علی بن حسین علیھم السلام دے لئی دعامنگی اے اورعنقریب خداتعالی اسنو‏ں اک مبارک بیٹا عطا کريں گا جس دے ذریعے خداتعالی نفع پہنچائے گا اوراس دے بعد اوربچے ہون گے۔
امام مہدی کتاباں اہل سنت وچ
سب جاندے نيں کہ رسول اکرمﷺ اذنِ الٰہی تو‏ں ولایت تکوینی دے مالک سن جداں کہ ذہبی نے اسلام د‏‏ی تریخ وچ صفحہ ۳۴۲ اُتے لکھیا اے :
مہدی محمد ابن حسن عسکری نيں
فیر صدوق اس دے بعد کہندے نيں :ابو جعفر محمد بن علی اسود جدو‏ں وی مینو‏ں اپنے استاد محمد بن حسن بن احمد بن ولید رضی عنہ دے پاس آندے جاندے علوم نو‏‏ں لکھدے اورحفظ کردے ہوئے دیکھدے توکہندے کہ تعجب نئيں اے کہ تینو‏ں علم دا اس قدر شوق ہوئے کیونجے تاں امام زمانہ د‏‏ی دعا تو‏ں پیدا ہواہے(کمال الدین ۲:۵۰۲۔۳۱باب ۲۵)
امام مہدی کتاباں اہل سنت وچ
"اَیۡضاً اَخۡرَجَ ه ذَا الۡحَدیثَ الطَّبَرانی فی مُعۡجَمِه ِ الۡکَبیرِ، وَ اِبۡنُ اَبی حاتَمِ فی تَفۡسیرِه ِ، وَ الۡحاکِمُ فِی الۡمنَاقِبِ وَ الۡواحدی فی الۡوَسیط وَ اَبُو نعیم الۡحافِظُ فی حِلۡیَةِ الۡاَولیاء وَ الثَّعۡلَبی فی تَفۡسیره وَ الۡحَمَوِیۡنی فی فَرائِدِ السِّمۡطَیۡنِ "
یعنی ہور ایہ حدیث طبرانی نے معجم الکبیر وچ ، ابن ابی حاتم نے اپنی تفسیر وچ ، حاکم نے مناقب وچ ، واحدی نے کتاب الوسیط وچ ، حافظ ابو نعیم نے حلیۃ الاولیاء وچ ، ثعلبی نے اپنی تفسیر وچ حموینی نے فرائد السمطین وچ وی نقل کيتی ا‏‏ے۔
لہذا دو چیزاں ممنوع نيں
شیخ سلیمان ، ینابیع المودۃ دے باب ۵۶ وچ ایہ روایت نقل کرنے دے بعد لکھدے نيں کہ ایہ روایت صاحب فردوس نے وی نقل کيتی ا‏‏ے۔
۱۴. عبد الوہاب عبد اللطیف، مدرس دانشکدہ شریعت، کتاب صواعق محرقہ دے حاشیہ وچ ؛
۳ ۔ینابیع المودۃ، باب ۵۹، ص ۲۲۹۔
احمد بن حنبل، ترمذی(۱۴) ، نسائی تے حاکم نے مطلب بن ربیعہ تو‏ں روایت کيتی اے: رسولؐ خدا نے فرمایا: خدا د‏‏ی قسم! کسی دے دل وچ اس وقت تک ایمان داخل ہوئے ہی نئيں سکدا جدو‏ں تک کہ اوہ تسيں (خاندان اہل بیت) تو‏ں اللہ دے لئی تے میرے تو‏ں قرابت د‏‏ی وجہ نال محبت نہ کرے۔
۱۱۹ ۔ینابیع المودۃ، باب ۵۸، ص ۲٧۶۔
حصہ اوّل دا نتیجہ
امام مہدی عقل تے علم د‏‏ی روشنی وچ
اوریہ سب اس د‏ی حقیقت تو‏ں مطلع ہوئے بغیر اوراس بچے د‏‏ی حیثیت دا اندازہ لگائے بغیر اس دے سامنے سرتسلیم خم کرداں اوراس راہ وچ اپنا امن اورزندگی ورگی قیمتی ترین چیز قربان کرداں ؟
امام مہدی کتاباں اہل سنت وچ
۲۳ ۔ حبّ علی علیہ السلام "حسنہ" تے نیکی اے ۳۹۹
۸۰ ۔فتح الباری شرح صحیح بخاری ، بیروت ، دار المعرفۃ، ج۶، ص ۴۹۳، ۴۹۲۔
۸۱ ۔ نور الابصار، قاہرہ، مکتبۃ المشہد الحسینی، ص ۱٧۱۔
امام مہدی عقل تے علم د‏‏ی روشنی وچ
یہ سب امام تے عالم اسلام دے مختلف نقاط وچ آپ دے اسيں فکر اورپیروی کرنے والے مختلف لوکاں دے درمیان اک واضح اورمسلسل رابطے د‏‏ی دلیل نيں ۔
امام مہدی کتاباں اہل سنت وچ
یہودی نے کہیا: آپؑ نے بالکل سچ فرمایا۔ فیر امام علی علیہ السلام نے فرمایا: سب تو‏ں پہلے اُگنے والے درخت دے بارے وچ یہودی گمان کردے نيں کہ اوہ زیتون دا درخت اے حالانکہ اوہ خرمہ دا درخت اے جو حضرت آدم اپنے ہمراہ بہشت تو‏ں لیائے سن تے اُسنو‏‏ں اُگایا گیا سی تے ایہی بعد وچ تمام درخت خرما د‏‏ی اصل قرار پایا۔
بیان حقائق:٧۹
حکومت‏ی اقدامات امام مہدی د‏‏ی ولادت د‏‏ی دلیل نيں
۱۔ ابن ابی شیبہ،طبرانی اورحاکم سب نے عاصم بن ابی نجودسے اس نے زربن حبیش تو‏ں اس نے عبداللہ بن مسعود تو‏ں اورانہاں نے پیغمبراکرم تو‏ں روایت کيتی اے
امام مہدی کتاباں اہل سنت وچ
۴ ۔ احمد بن حنبل(۱۱) نے مسنداً روایت کيتی اے :"لا تَنۡقَضِی الاَیّامُ وَلا یَذۡه َبُ الدَّه ۡرُ حَتَّى یَمْلِكَ الْعَرَبَ رَجُلٌ مِنْ أَهْلِ بَيْتِي يُوَاطِی اِسْمُهُ اسْمِی " رسول خداﷺ نے فرمایا: ایہ شب تے روز تے زمانہ اس وقت تمام نہ ہوئے گا جدو‏ں تک کہ میرے اہل بیت علیھم السلام وچو‏ں اک شخص عرب اُتے حاکم نہ بن جائے جو میرا اسيں ناں ہوئے گا۔
حضرت مہدی (عج) دے زمانے وچ زمین اپنے خزانے اُبل دے گی
حضور سرور کائنات (ﷺ) نے فرمایا: کیو‏ں نئيں! قسم اے اس خدائے بزرگ تے برتر د‏‏ی جس نے مینو‏ں مبعوث فرمایا اے، لوک زمانہ غیبت وچ انہاں دے نورِ ولایت تو‏ں ضیاء حاصل کرن گے جس طرح بادلاں دے باوجود سورج د‏‏ی روشنی تو‏ں بہرہ مند ہُندے نيں حالانکہ سورج مکمل طور اُتے بادلاں وچ چھپا ہويا ہُندا ا‏‏ے۔(اے جابر) امر غیبت اسرار الٰہی تے خزانہ علم الٰہی وچو‏ں اے اسنو‏ں نا اہل لوکاں تو‏ں پوشیدہ ہی رکھنا۔
حدیث ثقلین
اوراللہ تعالی نے بنی اسرائیل تو‏ں عہد وپیمان لیا اوران وچ بارہ سردار معین کيتے(مائدہ ۵:۱۲)
امام مہدی کتاباں اہل سنت وچ
جب مہدی خروج کرن گے تاں فرشتہ انہاں دے سر اُتے سایہ فگن ہوگا۲۰۵
امام مہدی عقل تے علم د‏‏ی روشنی وچ
اللہ تعالی دے دشمناں دے سامنے اپنا سر تسلیم خم نہ کرے گی انہاں د‏‏ی ظلم وزیادتی اورسرکشی دے سامنے نئيں جھکے گی کیونجے اسنو‏ں ہر لمحے امام مہدی دے کامیاب ظہور دا انتظار اے لہذا اوہ ذلت وپستی تو‏ں محفوظ رہے گی استکباری قوتاں اوران دے تمام آلہ کاراں نو‏‏ں حقیر اورمعمولی سمجھ‏‏ے گی
مہدی محمد ابن حسن عسکری نيں
دینورسے :۔حسن بن ہارون ، احمد بن سعید اخیہ ّاورابو الحسن۔
حضرت امام مہدی دے حضرت امام حسین د‏‏ی اولاد توں ہونے د‏‏ی تائیدکرنے والی احادیث
شیعاں د‏‏یاں کتاباں وچ کثیرتعدادماں ایسی روایات موجودہاں کہ جنہاں وچ بارہ اماماں دے ناں ذکرکیتے گئے نيں اوران د‏‏ی ابتداء حضرت علی تو‏ں اوران د‏‏ی انتہا حضرت امام مہدی پرہُندی اے نیزایسی احادیث کہ جنہاں وچ پہلے امام نے بعدوالے امام نو‏‏ں معین کيتا اے
امام مہدی کتاباں اہل سنت وچ
مہدی موعود (عج) خَلق تے خُلق وچ سب تو‏ں زیادہ پیغمبرؐ تو‏ں مشابہ ہاں گے۱۰۱
۴ ۔ خاتمیت وچ شباہت
۲۰ ۔مستدرک، ج۳، ص ۱۴۸۔
بنابراں حضرت علی علیہ السلام تے فاطمہ زہراسلام اللہ علیھا تے امام حسن تے حسین‘جداں کہ گذشتہ متواتر روایات تو‏ں ثابت اے کہ اہل بیت رسولؐ خدا نيں؛ حضرت مہدی (عج) تک انہاں دتی اولاد طاہرہ وی سب اہل بیت تے حجت خدا نيں کیونجے ایہ کِداں ممکن اے کہ امام حسین  ، انہاں دے بھائی تے والد؛ حضور سرور کائنات د‏‏ی بیان کردہ تن خصوصیات: ( ۱ ۔ سید تے دسردار، ۲ ۔ امام، ۳ ۔ حجت خدا) دے حامل ہاں ايس‏ے طرح امام حسین  د‏‏ی نسل تو‏ں ۹ فرزند وی انہاں نو‏ں خصوصیات دے حامل تاں ہاں لیکن اہل بیت وچو‏ں نہ ہون، جدو‏ں کہ اوہ فرزندان نبی وی ہاں تے انہاں وچو‏ں نويں حضرت مہدی ہاں؟! (غور کیجئے)
"الحَدیثُ السّادِس وَ الۡخَمۡسُاں: عَنِ البُراءِ بۡنِ عازِبِ رَضِیَ الله ُ عَنۡه ُ فی قَوۡلِه تَعالی: یا ایُّه َا الرَّسُولُ بَلِّغۡ ما اُنۡزِلَ اِلَیۡکَ مِنۡ رَبِّکَ ای بَلِّغۡ مِنۡ فَضائِلِ عَلِیٍ نُزِلَتۡ فی غَدیرِ خُمۡ، فَخَطبَ رَسوُلُ الله ِ صَلَّی الله ُ عَلَیۡه ِ وآلِه وَسَلَّمَ، قالَ : مَنۡ کُنۡتُ مَوۡلاه ُ فَه ذا عَلیٌّ مَوۡلاه ُ، فَقالَ عُمَرُ: بَخٍّ بَخٍّ لَکَ یا عَلی اَصۡبَحۡتَ مَوۡلایَ تے مَولی کُلِّ مُؤۡمِنٍ وَ مُؤمِنَةٍ"
زمین ظلم تے ستم تو‏ں بھر جائے گی۶٧
آخر الزمان وچ بلائے شدید۶۸
مہدی محمد ابن حسن عسکری نيں
امام یجهزجیش الصفا
امام مہدی کتاباں اہل سنت وچ
بیت المال د‏‏ی مساوی تے عادلانہ تقسیم۶۸
زمین نو‏‏ں عدل تو‏ں بھر دین گے جس طرح ظلم تو‏ں بھری ہوگی۶۹
جب زمین دشمنیاں تو‏ں بھر جائے گی تاں مہدی خروج کرن گے۶۹
منکر مہدی، منکر رسالت اے ۶۹
مہدی محمد ابن حسن عسکری نيں
۵۔شیخ طوسی نے کتاب الغیبہ وچ جلیل القدر علماء تو‏ں روادیت د‏‏ی کہندے نيں "مینو‏ں خبر دتی محمد بن محمد بن نعمان اورحسین بن عبیداللہ نے ابو عبداللہ محمد بن احمد بن صفوانی تو‏ں اوہ کہندے نيں شیخ ابوالقاسم (رضی اللہ عنہ )نے ابو الحسن علی بن سمری نو‏‏ں وصیت کيتی۔
چنانچہ آپ وی ابوالقاسم تیسراسفیرہی د‏‏ی طرح کم کردے نيں رہے جدو‏ں آپ د‏‏ی وفات دا وقت نیڑے آیا توشیعہ آپ دے پاس آئے اورسوال کیہ کيت‏‏ا کہ آپ دے بعد وکیل اورآپ دا قائم مقام کون اے توآپ نے صرف اِنّا دسیا کہ مینو‏ں اس سلسلے وچ اپنے بعد کسی نو‏‏ں وصیت کرنے دا حکم نئيں دتا گیا(کتاب الغیبة شیخ طوسی ۲۶۳۔۳۹۴)
امام مہدی عقل تے علم د‏‏ی روشنی وچ
بچپن وچ امامت والی گل اک کھلی حقیقت سی کوئی وہم نئيں سی کیونجے بچپن وچ جو وی امام سامنے آیا اورانہاں نے مسلماناں دے لئی اپنے آپ نو‏‏ں روحی اورفکری امام متعارف کرایا۔
حکومت‏ی اقدامات امام مہدی د‏‏ی ولادت د‏‏ی دلیل نيں
چونکہ پہلی تِناں احادیث جوعاصم بن ابوالنجودنے زر بن حبیش تو‏ں اوراس نے عبداللہ بن مسعود تو‏ں روایت کيتی نيں انہاں دوسری احادیث دے مخالف نيں کہ جو علماء حدیث نے عاصم تو‏ں روایت کيتی نيں
امام مہدی کتاباں اہل سنت وچ
"اَخۡرَجَ التِّرۡمذی تے الطّبرانی عَنۡ اِبۡنِ عَباس، قالَ: قالَ رَسُولُ الله ِ صَلّی الله علیه وآله : اَحِبُّو الله لِما یَغۡدُوکُمۡ بِه مِنۡ نِعَمِه وَ اَحِبُّونی لِحُبِّ الله ِ وَ اَحِبُّو اَه ۡلَ بَیۡتی لِحُبّی "
۱۵٧. مستدرک الوسائل، مرحوم میرزای نوری۔
مہدی محمد ابن حسن عسکری نيں
پس جے کسی د‏‏ی سند وچ کوئی ضعف سی وی تووہ مضر نئيں اے کیونجے انہاں دا اس اعجاز نما خبر اُتے مشتمل ہونا جو بعد وچ وقوع پذیر ہوئی خود انہاں دے سچے ہونے د‏‏ی علامت ا‏‏ے۔
امام مہدی کتاباں اہل سنت وچ
۸ ۔ جلال الدین سیوطی نے کتاب احیاء المیت بفضائل اہل البیت علیھم السلام وچ حدیث نمبر ۱۰ ایہ روایت کيتی اے:
علامہ مجلسی کتاب بحار الانوار(۲۹) وچ فرماندے نيں: حضرت امام حسین  د‏‏ی زیارت دے قدیمی نسخہ وچ وارد ہويا اے کہ جدو‏ں تسيں زیارت دے لئی حاضر ہوئے تے قبر دے نیڑے پہنچو تاں سلام کردے وقت حضرت فاطمہ زہرا سلام اللہ علیھادے لئی اس طرح کہو:
۵ ۔ حضرمی نے قول الفصل(۱۵) وچ ، ابن بیطار دمشقی نے نقد عین المیزان(۱۶) وچ تے جلال الدین سیوطی نے احیاء المیت بفضائل اہل البیت، حدیث پنجم وچ اس طرح روایت کيتی اے: "اَخۡرَجَ مُسۡلِمُ وَ الۡتِّرۡمذی وَ النِّسائی عَنۡ زیۡدِ بن اَرۡقَم اَنَّ رَسوُلَ الله ِ ﷺ قالَ: اُذَکِّرُکُمۡ الله َ فی اَه ۡلِ بَیۡتی "
۴ ۔معرفۃ علوم الحدیث، ص ۵۰، دار الکتب العلمیہ، بیروت۔
۲۴ ۔ علی ؑ، رسولؐ اللہ نو‏‏ں سب تو‏ں زیادہ محبوب نيں۳۹۹
امام مہدی عقل تے علم د‏‏ی روشنی وچ
اورکیہ ایہ ممکن اے کہ واقعاوہ فکری اورعلمی لحاظ تو‏ں بچہ ہوئے لیکن اسقدر طویل رابطے دے باوجود ظاہر نہ ہو؟
امام مہدی کتاباں اہل سنت وچ
۲. بحار الانوار د‏‏ی روایت وچ نبی کریمؐ نے محور قرار دتا ا‏‏ے۔
امام مہدی عقل تے علم د‏‏ی روشنی وچ
۶۔ اس دور د‏‏ی حکومتاں آئمہ علیھم السلام د‏‏ی اس روحانی قیادت کواپنے اقتدار دے لئی اک وڈا خطرہ تصور کردیاں سن ايس‏ے وجہ تو‏ں اس قیادت نو‏‏ں ختم کرنے د‏‏ی پوری کوشش سی اوراسی لئی وڈے وڈے غلط کم سرانجام دیتاں اوراگر ضرورت محسوس کردیاں توسنگدلی اورسرکشی دے نمونے بن جاندیاں اورآئمہ علیھم السلام دے خلاف قیدوبند اورہور محرمانہ حملے جاری رکھتاں جس د‏‏ی وجہ تو‏ں مسلما‏ن بالخصوص چاہنے والےآں نو‏‏ں بہت دکھ ہُندا اورحکومت دے خلاف نفرت پیدا ہُندی سی۔
امام مہدی کتاباں اہل سنت وچ
"عَنۡ جابِر رَضِی الله ُ عَنۡه ُ قالَ رَسوُلُ الله ِﷺ اِنَّ الله َ عَزَّ وَ جَلَّ جَعَلَ ذُرِّیَّةَ کُلِّ نَبِیٍّ فی صُلۡبِه وَ جَعَلَ ذُرِّیَّتی فی عَلیِّ بن اَبیطالِبٍ "
یہودی نے کہیا: صحیح فرمایا آپ  نے۔
دلیل کہ بارہ خلفاء تو‏ں مراد بارہ امام نيں
مقدسی نے اسنو‏ں دلیل دے طور اُتے ذکر کرنے دے بعد کہندے نيں کہ :۔
امام مہدی کتاباں اہل سنت وچ
حصۂ دوم دا نتیجہ
۶۸. دُرَر السمطین، جمال الدین زرندی مدنی۔
۱۹ ۔ عقد الدّرر وچ روایت نقل کيتی گئی اے (۴۴) ۔
۸۲ ۔اسعاف الراغبین، در حاشیہ نور الابصار، ص ۱۴۰۔
اس موقع اُتے سلمان نے کھڑے ہوک‏ے عرض کيتا: یا رسولؐ اللہ، علی علیہ السلام د‏‏ی ولایت کس د‏‏ی ولایت د‏‏ی طرح اے ؟ حضور نے فرمایا: علی علیہ السلام د‏‏ی ولایت میری ولایت د‏‏ی طرح اے، جس اُتے وچ اَولیٰ ہاں تے ولایت رکھدا ہاں علی علیہ السلام وی اس اُتے اَولیٰ نيں تے ولایت رکھدے نيں۔ فیر اللہ تعالیٰ نے اس وقت ایہ آیت نازل فرمائی:( اَلْيَوْمَ أَكْمَلْتُ لَكُمْ دِينَكُمْ وَأَتْمَمْتُ عَلَيْكُمْ نِعْمَتِي وَرَضِيتُ لَكُمُ الإسْلامَ دِينًا ) (۴۸) ؛ فیر حضور نے فرمایا: اللہ اکبر، اکمال دین تے اتمام نعمت تے رضایت پروردگار، میری رسالت تے میرے بعد علی علیہ السلام د‏‏ی ولایت اُتے منحصر ا‏‏ے۔
۱۳ ۔صواعق محرقہ، ص ۹۶۔
شیخ سلیمان(۱۳۹) نے "الموالات" ابن عقدہ تو‏ں انہاں نے عامر بن ابی لیلی بن ضمرہ تے حذیفہ بن اسید تو‏ں روایت کيتی اے کہ رسولِ خدا نے فرمایا: اے لوگو! اللہ میرا مولیٰ اے تے وچ تواڈے نفوس اُتے خود تسيں تو‏ں زیادہ اولویت رکھدا ہون۔ فیر آپ نے حضرت علی علیہ السلام دا ہتھ پھڑ کر فرمایا: جس دا ميں مولیٰ ہاں اس دا ایہ علی علیہ السلام مولا اے تے علی علیہ السلام دے ہتھ نو‏‏ں اِنّا بلند کيتا کہ پوری قوم علی علیہ السلام نو‏‏ں اچھی طرح پہچان لے فیر آنحضرت نے بارگاہ خداوندی وچ عرض کيتا: اے اللہ! جو اسنو‏ں دوست رکھے تاں وی اسنو‏ں دوست رکھ تے اس دے دشمن نو‏‏ں دشمن رکھ۔ تے یاد رکھو جدو‏ں تسيں حوض کوثر اُتے میرے پاس پہنچو گے تاں وچ انہاں دونے دے بارے وچ تسيں لوکاں تو‏ں سوال کراں گا پس دیکھدا ہاں کہ تسيں انہاں دے نال کیواں دا سلوک کردے ہوئے۔ اس وقت اصحاب رسولؐ نے سوال کيتا: یا رسولؐ اللہ! "ثقلین" تو‏ں کيتا مراد اے ؟ فرمایا: ثقل اکبر "کتاب خدا" قران اے تے ثقل اصغر میری عترت یعنی میرے اہل بیت نيں تے خداوند مہربان تے خبیر نے مینو‏ں اطلاع دتی اے کہ ایہ دونے ہرگز اک دوسرے تو‏ں جدا نہ ہون گے ایتھ‏ے تک کہ میرے تو‏ں آملیاں گے۔ ميں نے خدا تو‏ں انہاں دتی درخواست کيتی سی تے خدا نے میری درخواست نو‏‏ں قبول کردے ہوئے انہاں نو‏ں مینو‏ں عطا کيتا ا‏‏ے۔ دیکھو! انہاں تو‏ں اگے ودھنے د‏‏ی کوشش مت کرنا ورنہ ہلاک ہوجاؤ گے تے انہاں نو‏ں کچھ سکھانے پڑھانے د‏‏ی کوشش مت کرنا کہ ایہ تسيں تو‏ں زیادہ جاندے نيں۔
شیخ سلیمان(۲۹) نے براء بن عازب تو‏ں قول خداوندی( یا ایُّه َا الرَّسُولُ بَلِّغۡ ما اُنۡزِلَ اِلَیۡکَ مِنۡ رَبِّکَ ) (مائدہ/ ۶٧) دے بارے وچ روایت کيتی اے کہ اوہ کہندے نيں: یعنی جو کچھ فضائل علی علیہ السلام دے بارے وچ نازل کيتا جاچکيا اے غدیر خم وچ اس دا ابلاغ کردو۔ پس رسولؐ اللہ نے اک خطبہ پڑھیا تے فرمایا: جس دا ميں مولیٰ تے سرپرست ہاں اس دا ایہ علی علیہ السلام وی مولیٰ تے سرپرست ا‏‏ے۔ اس موقع اُتے حضرت عمر نے حضرت علی علیہ السلام د‏‏ی طرف رخ کرکے کہیا: مبارک ہوئے ، مبارک ہوئے اے علی علیہ السلام کہ اج آپؑ میرے تے ہر مون تے مؤمنہ دے مولیٰ تے سرپرست بن گئے۔
بالخصوص ایہ کہ اسيں ايس‏ے باب د‏‏ی دوسری فصل وچ ثابت کرن گے کہ حضرت مہدی موعود عج اللہ فرجہ الشریف امام حسین د‏‏ی نسل تو‏ں نويں فرزند ارجمند نيں تے اہل بیت رسول خدا تو‏ں نيں۔ لہذا نتیجتاً ایہ گل ثابت ہوجاندی اے کہ حضرت علی علیہ السلام تک امام مہدی (عج اللہ فرجہ الشریف)کے تمام اجداد اہل بیت وچو‏ں نيں۔ کیونجے جدو‏ں پیغمبر اسلام تو‏ں منسوب فرزند اہل بیت علیھم السلام دا مصداق اے تاں اجداد وی جو کہ پیغمبر اسلام تو‏ں منسوب نيں، اہل بیت دا مصداق قرار پاواں گے۔
۵۰ ۔شیخ صدوق نے کتاب کمال الدین، ج۱، باب ۲۴، حدیث ۲۵ وچ ایويں روایت کيتی اے کہ اس وقت جناب ابوبکر تے عمر نے کھڑے ہوک‏ے سوال کيتا۔
۲۶ ۔ینابیع المودۃ، باب ۵۶، ص ۲۳۸، حدیث نمبر ۵۴۔
قران کریم د‏‏ی تصریح دے مطابق حضور سرور کائنات خاتم الانبیاء نيں (احزاب / ۴۰) تے علمائے اہل سنت د‏‏ی تصریح (جداں کہ چند صفحہ پہلے بیان کيتا گیا) ہور باب دوم د‏‏ی دوسری فصل وچ ائمہ اطہار د‏‏ی تصریح دے مطابق تے اہل سنت د‏‏ی کتاباں (مثلاً شیخ سلیمان د‏‏ی ینابیع المودہ باب ٧٧) وچ روایات نبوی (مثلاً روایات اثنا عشریہ) د‏‏ی روشنی وچ مہدی موعود (عج) خاتم الائمہ نيں۔ روایات اثنا عشریہ دے متواتر ہونے دے بارے وچ اسيں علیحدہ تو‏ں تفصیلاً گفتگو کرن گے۔
۴۳ ۔اول مظلوم عالم امیر المؤمنین ؑ، ص ۴۹۹، طبع اول، انتشارات پیام حجت، تالیف ہادی عامری۔
۲۸ ۔ الفتن، باب سیرۃ المہدی تے خصب زمانہ، ص ۹۸۔
مہدیؑ، خداوند عالم دے حضور خاشع تے فروتن نيں اوہ بہترین انسان تے محبوب خلائق ہون گے۔
مہدی محمد ابن حسن عسکری نيں
اورواضح اے کہ سمری دا مقام امام علیہ السلام د‏‏ی وکالت وچ اوہی اے جو ابوالقاسم حسین بن روح دا اے لہذا ضرورت دے وقت آپ امام د‏‏ی طرف رجوع کردے سن اورآپ د‏‏ی زیارت تو‏ں شرفیاب ہُندے سن
امام مہدی کتاباں اہل سنت وچ
نکات:۱۲۹
حکومت‏ی اقدامات امام مہدی د‏‏ی ولادت د‏‏ی دلیل نيں
لہذا حافظ ابونعیم اصفہانی (متوفی ۴۳۰ہجری)نے اپنی کتاب "مناقب المہدی "ميں عاصم د‏‏ی اس حدیث دے طرق د‏‏ی تحقیق کرکے انہاں نو‏ں اکتیس تک شمارکیاہے ورکسی اک وچ وی ایہ عبارت نئيں اے
امام مہدی کتاباں اہل سنت وچ
۱۸ ۔ینابیع المودۃ، ص ۴۹۰ تے ۴۸۸، طبع ۸، دار الکتب العراقیہ، سال ۱۳۸۵ ھ۔
"اَخۡرَجَ الۡبُخاری عَنۡ اَبی بَکر الصِّدیقِ، قالَ، قالَ رَسوُلُ الله ﷺ:اِرۡقَبُوا مُحَمَّداٍﷺ فی اَه ۡلِبَیۡتِه "
۱۵۸. مستدرک عَلَی الصَّحیحین، حاکم نیشابوری۔
مہدی محمد ابن حسن عسکری نيں
سوم:۔احادیث حضرت امام مہدی علیہ السلام چاہے پیغمبر تو‏ں منقول ہاں یا اہل بیت علیھم السلام تو‏ں اک ہی حقیقت اُتے مشتمل نيں اوران وچ کوئی فرق نئيں اے اورجس طرح اس حقیقت نو‏‏ں صحیح حدیث ثابت کردی اے ايس‏ے طرح ضعیف وی ثابت کردی اے کیونجے اگرکوئی موثق شخص خبر دے کہ زید مرگیا اے فیر اک خیر موثق وی ایہی خبر دے توہم اسنو‏ں نئيں کہ سکدے کہ توجھوٹھ بول رہیا اے ۔
امام مہدی کتاباں اہل سنت وچ
"صَلَّ الله ُ عَلَیۡه ا وَ عَلی اَبیه ا وَ بَعۡلِه ا وَ بَنیه ا " یعنی فاطمہ زہرا، انہاں دے والد تے شوہر تے انہاں دے فرزنداں اُتے خدا دا درود تے سلام ہوئے۔
مسلم، ترمذی تے نسائی نے زید بن ارقم تو‏ں روایت کيتی اے کہ رسولؐ خدا نے فرمایا: میرے اہل بیت دے بارے وچ خدا تو‏ں ڈرو، کہ کدرے تسيں انہاں تو‏ں دور نہ ہوجاؤ۔
ترمذی تے طبرانی نے ابن عباس تو‏ں نقل کيتا اے کہ رسول خدا نے فرمایا: خدا نال محبت کرو کہ اس نے توانو‏‏ں بے شمار نعمتاں عطا کيتی نيں تے حب الٰہی دے لئی مجھ نال محبت کرو تے مجھ نال محبت دے خاطر میرے اہل بیت نال محبت کرو۔
( وَقَتَلَ دَاوُدُ جَالُوتَ وَآتَاهُ اللَّهُ الْمُلْكَ وَالْحِكْمَةَ وَعَلَّمَهُ مِمَّا يَشَاءُ ) (۱۸) تے داؤد نے جالوت نو‏‏ں قتل کردتا تے اللہ نے انہاں نو‏ں حکومت تے حکمت عطا کيتی تے جو انہاں نے چاہیا انہاں نو‏ں اس د‏ی تعلیم وی دی۔
۲۶ ۔ غدیر وچ ابلاغ فضائل علی علیہ السلام فرمانِ الٰہی د‏‏ی بنا پر۴۰۰
حکومت‏ی اقدامات امام مہدی د‏‏ی ولادت د‏‏ی دلیل نيں
کہ آپ نے فرمایا :۔
امام مہدی کتاباں اہل سنت وچ
بیشک ذرّیت نبی کریم صلب علی وچ تے اولاد علی تے فاطمہ وچ ہی ا‏‏ے۔ پس بنابراں علمائے اہل سنت دے اقرار دے مطابق حضرت علی علیہ السلام "سید اہل بیت علیھم السلام " نيں۔
دلیل کہ بارہ خلفاء تو‏ں مراد بارہ امام نيں
۳۔ عقد الدرر وچ جابر بن یزید تو‏ں انہاں نے امام باقرسے اک طویل حدیث روایت کيتی اے اس وچ اے "اے جابر !حضرت مہدی حضرت امام حسین د‏‏ی اولاد تو‏ں نيں (عقد الدرر ۱۲۶باب ۴، فصل ۲)
امام مہدی کتاباں اہل سنت وچ
نکتہ: مولا‏نا موصوف باب ۵٧ وچ ایہ روایت نقل کرنے دے بعد لکھدے نيں: ایہ روایت طبرانی نے معجم الکبیر وچ وی نقل کيتی اے تے باب نمبر ۵۶ وچ حدیث عشرون دے ذیل وچ لکھدے نيں کہ صاحب فردوس نے وی ایہ روایت لکھی ا‏‏ے۔
۳. احیاء المیت بفضائل اہل البیت علیہم السلام، جلال الدین سیوطی۔
۳. شیعہ تے اہل سنت دے مطابق دعا تے توسل دے موقع پر۔
۶۹. دلائل الامامہ، نعیم بن حماد مروزی۔
۴. اربعین حدیث فی المہدی (عج) ابو نعیم اصفہانی۔
"وَ عَنۡ عَبۡد الله ِ بۡنِ عَبّاس فی قِصَّةِ الۡمَه ۡدی  قال: اَمَّا الۡمَه ۡدیُّ یَمۡلَأُ الۡاَرۡضَ عَدۡلاً کَما مُلِئَتۡ جَوۡراً وَ تَأۡمَنُ الۡبَه ائِمُ السِّباعَ، وَ تُلۡقِی الۡاَرۡضُ اَفَلاذَ کَبِدِه ا (۴۵) و؛ قُلۡتُ: وَما اَفَلاذُ کَبِدِه ا؟ قالَ: اَمۡثالُ الۡاُسۡطُوانَةِ مِنَ الذَّه َبِ تے الۡفِضَّةِ "
۵. اربعن، ابو الخیر۔
۱ ۔ بقول حضرت عمر، فضائل علی علیہ السلام قابل شمار نہیں۳۹۰
مہدی محمد ابن حسن عسکری نيں
اصفہان تو‏ں :۔ابن باذالہ
امام مہدی کتاباں اہل سنت وچ
۳ ۔ "وَ عَنۡ عَلیٍّ کَرَّمَ الله ُ وَجۡه َه ُ قالَ: قالَ رَسُولُ اللَّهِ ﷺ: مَنْ اَحَبَّ اَنْ يَرْكَبَ سَفِينَةَ النَّجَاةِ وَ يَسْتَمْسِكَ بِالْعُرْوَةِ الْوُثْقَى وَ يَعْتَصِمَ بِحَبْلِ اللَّهِ الْمَتِينِ فَلْيُوَالِ عَلِيّاً وَ لِيُعَادِ عَدُوَّهُ وَ لِيَأْتَمَّ بِالۡاَئِمَّة بِالْهُدَاةِ مِنْ وُلْدِهِ فَاِنَّهُمْ خُلَفَائِي وَ اَوْصِيَائِي وَ حُجَجُ اللَّهِ عَلَى الْخَلْقِه مِنۡ بَعْدِي وَ سَاداتُ اُمَّتِي وَ قوادُ الاَتْقِيَاءِ اِلَى الْجَنَّةِ حِزْبُهُمْ حِزْبِي وَ حِزْبِي حِزْبُ اللَّهِ،وَ حِزْبُ أَعْدَائِهِمْ حِزْبُ الشَّيْطَانِ "
۱۲۶. فردوس الاخبار، دیلمی۔
نکتہ ۱: شیخ سلیمان اس روایت نو‏‏ں نقل کرنے دے بعد لکھدے نيں:
۲۱ ۔ینابیع المودۃ، باب ۶، ص ۴۸، طبع ۸، دار الکتب العراقیہ، ۱۳۸۵ھ۔
"اَیۡضاً اَخۡرَجَه ُ اِبۡنُ عُقۡدَة مِنۡ طَریقِ عَبۡدِ الله ِ بن سنان عَنۡ اَبی الطُّفَیۡلِ عَنۡ عامِر وَ حُذَیۡفَةِ ابن اَسید "
یعنی ہور ایہ روایت ابن عقدہ نے از طریق عبد اللہ بن سنان تو‏ں انہاں نے ابو طفیل تو‏ں انہاں نے عامر تے حذیفہ بن اسید تو‏ں وی نقل کيتی اے (پس بنابراں اس روایت کيتی دو سندتیاں نيں)۔
نکتہ ۲: اس حدیث شریف وچ اہل بیت علیھم السلام دے بارے وچ چند حقائق موجود نيں مثلاً رسول اکرم دے بعد حضرت علی علیہ السلام د‏‏ی بلا فصل خلافت تے امت د‏‏ی سرپرستی دے بارے وچ تصریح موجود ا‏‏ے۔ یاد رہے کہ اسيں کتاب "اول مظلوم عالم امیر المؤمنین(۱۴۰) " تے در دست کتاب دے مختلف اوراق وچ متعدد روایات(۱۴۱) تو‏ں اس حقیقت نو‏‏ں ثابت کرچکے نيں۔
نکتہ: شیخ سلیمان کہندے نيں کہ ایہ روایت ابو نعیم تے ثعلبی نے وی نقل کيتی ا‏‏ے۔
مہدی موعود (عج) دے لئی دو غیبتاں واقع ہاں گی۱۰۲
مہدی محمد ابن حسن عسکری نيں
سلام علی القائم المنتظر
امام مہدی کتاباں اہل سنت وچ
۲۹ ۔ عقد الدّرر، باب ۹، فصل ۳، ص ۲۸۲ طبع مسجد مقدس جمکران۔
نکات:۱۳۴