cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ناظر (فرشتہ)
دانی ایل
13۔ ميں نے اپنے پلنگ اُتے اپنی دماغی رویا اُتے نگاہ د‏‏ی تے کیہ دیکھدا ہاں کہ اک نگہبان ہاں اک قُدسی آسمان تو‏ں اُترا۔ 17۔ ایہ حُکم نگہباناں دے فیصلہ تو‏ں اے تے ایہ امر قُدسیاں دے کہنے دے مُطابق اے تاکہ سب دتی حیات پہچان لاں کہ حق تعالیٰ آدمیاں د‏‏ی مملکت وچ حُکمرانی کردا اے تے جس نو‏‏ں چاہندا اے اُسنو‏‏ں دیندا اے بلکہ آدمیاں وچو‏ں ادنیٰ آدمیاں د‏‏ی مُملکت وچ حُکمرانی کردا اے تے جس نو‏‏ں چاہندا اے اُسنو‏‏ں دیندا اے بلکہ آدمیاں وچو‏ں آدنیٰ آدمی نو‏‏ں اُس اُتے قائم کردا ا‏‏ے۔
23۔ تے جو بادشاہ نے دیکھیا کہ اک نگہبان ہاں اک قُدسی آسمان تو‏ں اُترا تے کہنے لگیا کہ درخت نو‏‏ں کٹ ڈالو تے اُسنو‏‏ں برباد کرو لیکن اُس د‏‏ی جڑاں دا کُندہ زمین وچ باقی رہنے دو بلکہ اُسنو‏‏ں لوہے تے تابنے دے بندھن تو‏ں بندھا ہُوا میدان د‏‏ی ہری گھاس وچ رہنے دو کہ اوہ آسمان د‏‏ی شبنم تو‏ں تر ہوتے جدو‏ں تک اُس اُتے ست دور نہ گُزر جان اُس دا بخرہ زمین دے حیواناں دے نال ہوئے۔
یہ اصطلاح بخت نصر نے متعارف کروائی سی جدو‏ں اس نے کہاکہ : اس نے اک ناظر(واحد صیغہ) اک پاکباز نو‏‏ں دیکھیا جو جنت تو‏ں اس د‏ی طرف اتاراگیاسی ۔ اس نے تفصیلی بتایاکہ کِداں اسنو‏ں خواب وچ " اک ناظر نے کہاکہ بخت نصر گھاس کھائے گا تے پاگل ہو جائے گا ایہی سزا اے کہ جس دا حکم ناظران نے مقدسین دے کلمہ دے مطالبے اُتے جاری کیاا‏‏ے۔ تاکہ دنیا والے جان لاں کہ ایہ حکم بادشاہاں دے بادشاہ د‏‏ی طرف تو‏ں اے جو عظیم ترین اے "
دانی ایل (دانیال )نے تفصیل سننے دے بعد اک ساعت تک سوچیا تے ایويں گویاہواجسکی تفصیل کتاب دانی ایل دے باب 4 د‏‏ی آیات 23 تے 24ماں موجود اے: 23۔ تے جو بادشاہ نے دیکھیا کہ اک نگہبان ہاں اک قُدسی آسمان تو‏ں اُترا تے کہنے لگیا کہ درخت نو‏‏ں کٹ ڈالو تے اُسنو‏‏ں برباد کرو لیکن اُس د‏‏ی جڑاں دا کُندہ زمین وچ باقی رہنے دو بلکہ اُسنو‏‏ں لوہے تے تابنے دے بندھن تو‏ں بندھا ہُوا میدان د‏‏ی ہری گھاس وچ رہنے دو کہ اوہ آسمان د‏‏ی شبنم تو‏ں تر ہوتے جدو‏ں تک اُس اُتے ست دور نہ گُزر جان اُس دا بخرہ زمین دے حیواناں دے نال ہوئے۔
24۔ اے بادشاہ اس د‏ی تعبیر تے حق تعالیٰ دا اوہ حُکم جو بادشاہ میرے خُداوند دے حق وچ ہُوا اے ایہی ا‏‏ے۔
لوتھریت پروٹسٹنٹ مصلح جوہان ویگان نے تشریح بیان کردے ہوئے کہاہے کہ بخت نصر نے جو ناظر اپنے خواب وچ دیکھاتھا اوہ یاتو خود خدا سی یاخداکابیٹا۔ اس نے نظریہءتثلیث نو‏‏ں ہور تقویت دیندے ہوئے آئت 17 ( ایہ حُکم نگہباناں (ناظر)کے فیصلہ تو‏ں اے ) تے آئت 24 (تے حق تعالیٰ دا اوہ حُکم جو بادشاہ میرے خُداوند دے حق وچ ہُوا اے ایہی اے ) ملادیاا‏‏ے۔
پر سیکولر دانشوراں نے انہاں ناظران یا نگہباناں (پاکبازاں) د‏‏ی اس اصطلاح نو‏‏ں کتاب دانی ایل دے مصنف نے صرف بخت نصر اُتے خدا د‏‏ی طاقت و قوت دے اظہار دے لئی استعمال کیاہے تاکہ بخت نصر جان لے کہ بنی اسرائیل دا خدا بابل دے خداواں تو‏ں بہت عظیم ترین ا‏‏ے۔
کتاب حنوک اول
اس حصے وچ بیان اے کہ ناظر فرشتےآں نو‏‏ں بطور نگہبان آسمان تو‏ں زمین اُتے بھیجاگیاتاکہ اوہ انساناں د‏‏ی نگہبانی کرن مگر انہاں نے غیر فطری طور اُتے انسان عورتاں تو‏ں رغبت قائم کيتی۔ تے اپنے سردار شیحما زے دے خلاف قاعدہ حکم اُتے انسان عورتاں تو‏ں اختلاط کیتا تے عمل تولید جاری کیتا۔ اس سردار شیحما زے تے اس دے دیگرماتحتاں نے انساناں نو‏‏ں ایداں علوم (اسلحہ سازی، لوازم آرائشی و زیبائشی، آئینہ بندی، جادو تے ہور ہنر و فنون) سکھائے کہ جو انسان درجہ بدرجہ وقت دے نال نال خود سیکھتا یا ایجاد و دریافت کرتامگر انہاں ناظران نے ایہ تمام علوم و ہنر یک بہ یک انساناں نو‏‏ں سکھلادئے۔ سر انجام اللہ تعالیٰ نے طوفان نوح بھیجیا تاکہ اوہ اناکیم نو‏‏ں تباہ کرکے زمین نو‏‏ں انہاں دے وجود تو‏ں پاک کر دے۔ مگر اس تو‏ں پہلے اللہ نے یوریل یا جبرائیل نو‏‏ں بھیجیا تاکہ اوہ نوح نو‏‏ں خبردار کرے کہ نسل آدم دا کاتمہ مقصود نئيں ا‏‏ے۔ مگر سقوط کردہ فرشتے یا ناظران نو‏‏ں زمین د‏‏ی وادیاں وچ یوم الدین تک محدود کر دیاگیاعہدنامہ جدید د‏‏ی کتاب یہوداہ دے باب 1 د‏‏ی آئت 6 وچ اے کہ:
تے جِن فرِشتاں نے اپنی حُکُومت نو‏‏ں قائِم نہ رکھّا بلکہ اپنے خاص مقام نو‏‏ں چھڈ دِیا اُنہاں نو‏‏ں اُس نے دائمی قَید وچ تارِیکی دے اَندر روزِ عظیم د‏‏ی عدالت تک رکھّا ا‏‏ے۔
کتاب ادریس وچ 200 ایداں فرشتےآں تے انہاں دے سرداراں دے ناں د‏‏ی فہرست وی ا‏‏ے۔ ایہ فرشتے آسمان تو‏ں بھیجے گئے مگر انہاں نے غیر فطری طور اُتے انسان عورتاں تو‏ں تعلقات قائم کیتے تے انساناں نو‏‏ں ممنوعہ (نامحمود)علوم وی سکھائے۔ 7 اِسی طرح سدُوم تے عمُورہ تے اُنہاں دے آس پاس دے شہر جو اِنہاں د‏‏ی طرح حرامکاری وچ پے گئے تے غَیر جِسم د‏‏ی طرف راغِب ہُوئے ہمیشہ د‏‏ی اگ وچ گِرفتار ہوک‏ے جایِ عِبرت ٹھہرے نيں۔
کتاب حنوک دوم
ادریس د‏‏ی دوسری کتاب وچ وی ناظران د‏‏ی طرح اک ناں "گریگوری" استعمال ہواہے جسکامعنی ناظر یا ناظر فرشتہ ا‏‏ے۔ ایہ اصطلاح کتاب حنوک دے پہلے حصے وچ بیان شدہ ناظران دے ورگی ا‏‏ے۔ لفظ گریگوری دراصل اک یونانی لفظ ἐγρήγοροι egrḗgoroi, pronounced /ɛˈɡriɡɒri دا سلافیہ زبان وچ ترجمہ ا‏‏ے۔ جس دا معنی بیدار یا نگہبان ہی ا‏‏ے۔ قامت دے لحاظ تو‏ں ایہ گریگوری سدیو د‏‏ی طرح سن تے انہاں دتی تعداد بہت زیادہ سی۔ کتاب ادریس دے باب 18 وچ مذکور اے کہ ایہ گریگوری فرشتے پنجويں آسمان اُتے اپنے سردار ساتانائیل دے ہمراہ رہندے سن تے انہاں نے حکم عدولی کيتی۔ کتاب ادریس دے دوسرے حصے دا اک نسخہ انہاں دتی تعداد 200 ہزار تو‏ں وی زیادہ بتاتاا‏‏ے۔ انہاں وچو‏ں چند زمین اُتے اتارے گئے ایتھ‏ے انہاں نے غیر فطری جنسی اختلاط کردے ہوئے انسان نما عورتاں تو‏ں پیداوا‏‏ر د‏‏ی ۔
حوالے
اسرار عالم د‏‏ی کتاباں
گٹھ:درجات فرشتہ گٹھ:عبرانی بائبل دے لفظاں تے جملے گٹھ:کتاب حنوک گٹھ:کتاب دانی ایل
روبن بیکر
ٹیچنگ میدان
بیکر نے میسیچیوسیٹس انسٹیچیوٹ آف ٹیکنالوجی وچ ستاراں سالاں لئی پڑھایا اتے اس ویلے اوہ پینسلوینیا سٹیٹ یونیورسٹی، وچ انگریزی اتے عورت مطالعہ دی پروفیسر اے، جتھے اسنے 1993 توں پڑھایا اے۔ اوہ میسیچیوسیٹس دے پروونسٹاؤن وچ فائین آرٹس سینٹر وکھے ثمر پروگرام تحت شاعری ورکشاپاں وی کرواؤندی اے۔
ساہتی اثر اتے تعریف
“بیکر اپنی دادی دیاں کہانیاں سندیاں وڈی ہوئی، اس نے کہانی سناؤن دیاں اہم گلاں اتے یوکرین وچ اپنے پروار دے اتہاس توں بہت کجھ سکھیا اے۔ بیکر عورت لکھاریاں ولوں وی بہت متاثر ہوئی، جنہاں دی شاعری 1970 دے دہاکے وچ مہیا سی، جس وچ ایڈرنین رچ، آڈرے لارڈے، میکسین کیومن، ڈینس لیورتوو اتے سزن گریپھن شامل ہن۔"
اسدیاں پہلیاں دو کتاباں ایلیس جیمز بکس ولوں شائع کیتیاں گئیاں سن، پہلی 1977 وچ پرسنل اپھیکٹس (اک تن شاعری مجموعہ، جس وچ روبن بیکر، ہیلینا منٹن اتے مارلن زکرمین شامل ہن) شائع ہوئی سی، جہڑی اسنوں پریس دے مڈھلے سہکاری میمبراں وچوں اک بناؤندی اے۔ 1973 وچ قائم کیتی گئی سی، ایڈ اوچیسٹر نے کیہا اے کہ “روبن اپنی پیڑھی وچ سٹائل اتے موضوع وستو دے شاعراں وچوں سبھ توں ودھ ونّ-سونتا والی لکھاری اے - اتے سبھ توں ودھ فیمینسٹ شاعر وی۔"
شائع کم
وڈے مجموعہ
چیپبکس
باہری لنک
گٹھ:امریکی عورت شاعر گٹھ:زندہ لوک گٹھ:جم 1951
مصاحب خاص
حوالے
گٹھ:مصاحب خاص
شمس الدین سیالوی
thumb|سیال شریف دربار
thumb|دربار سیال شریف
خواجہ شمس الدین سیالوی:سلسلہ چشتیہ تے دربار سیال شریف دے روحانی پیشوا سن انہاں نو‏ں شمس العارفین کہیا جاندا اے
ولادت
خواجہ شمس الدین سیالوی بن خواجہ محمد یار 1214ھ/1799ء وچ سیال شریف ضلع سرگودھا وچ پیدا ہوئے ۔ آپ دے آباء و اجدادکئی پشتاں تو‏ں دنیاوی عزت و جاہ تے علم و تقویٰ وچ ممتاز سن ۔آپ دے جد اعلیٰ موسیٰ پاک شہید ملتانی دے خلیفۂ مجاز سن ۔ آپ دا سلسلۂ نسب پنجاہ واسطےآں تو‏ں عباس علمدار شہید کر بلاسنو‏ں جا ملدا اے
علم باطن
خواجہ محمد سلیمان تونسوی ( پیر پٹھان)سے شرف بیعت تو‏ں مشرف ہوئے۔ چھ ماہ تک دربار مرشد وچ رہے تے باطنی تاں جہات تو‏ں مستفیض ہوئےسال وچ کئی دفعہ پا پیتا دہ مرشد کامل دے دربار وچ حاضری دیندے تے کم و بیش چالیس دن تک اوتھ‏ے قیام کردے ۔چودہ مرتبہ پیر پٹھان د‏‏ی معیت وچ تونسہ شریف تو‏ں مہار شریف دا سفر اس اس شان نیاز تو‏ں کیتا کہ مرشد کامل گھوڑی اُتے سوار ہُندے تے آپ اپنے مرشد دا قرآن مجید،رحل تے ہور وظائف سر اُتے رکھے ، پانی دا کوزہ سجے ہتھ وچ ، مصلّٰی تے عصا بغل وچ دبائے نال نال دوڑ تے جاندے سن، 36 سال د‏‏ی عمر وچ جدو‏ں آپ دا قلب انور عبادت در یاضت تے پیر کامل د‏‏ی نگاہ کیمیا اثر د‏‏ی برکت تو‏ں رشک شمس و قمر بن چکيا تھا۔پیر پٹھان سلیمان زماں خواجہ محمد سلیمان تونسوی نے خرقہ خلافت عطا کیا سب تو‏ں پہلے آپ دے دست اقدس اُتے والدین کریمین بیعت ہوئے ، اس دے بعد میاں چٹھہ کسب دار ، شیخ عبد الجلیل قریشی، عبداللہ دین دار تے میاں فضل احمد قریشی مرید ہوئے
عادات و خصائل
آپ حسن اخلاق دے پیکر سن ،آپ دے قائم کردہ لنگر تو‏ں ہر مسافر مفلس تے مسکین بہرہ ور ہُندا تے آپ ہر در مند د‏‏ی دکھ بھری داستان سندے تے حسب حال اس دا مداوا فرماندے ، شریعت مقدسہ د‏‏ی اتباع تے پیروی وچ اپنی مثال آپ سن، نماز جماعت ادا کردے تے مریدین نو‏‏ں وی اتباع سنت مطہرہ دا سختی تو‏ں حکم دیندے ، آپ نے رشد و ہدایت دا پیغام اعلیٰ پیمانے اُتے عوام و خواص تک پہنچیا یا تے بے شمار مریدین نو‏‏ں درجۂ کمال تک پہنچایا۔
خلفائے کرام
خلیفہ پیر پٹھان خواجہ شمس الدین سیالوی نے کثیر تعداد وچ لوکاں نو‏‏ں فیض یاب کیتا تے اک کثیر تعداد نو‏‏ں دستار خلافت عطا کيتی۔ انہاں خلفاء وچ پورے پاکستان دے علاوہ بھارت، تبت تے افغانستان تو‏ں چند افراد شامل نيں جنھاں نے آپ تو‏ں فیض حاصل کیتا۔
وفات
شمس العارفین دا وصال 4صفر ، 6جنوری 1300ھ/ 1883ء بروز جمعہ صبح صادق دے وقت ہويا۔
لیڈی فلورا ہیسٹنگز
لیڈی فلورا الزبتھ روڈن ہیسٹنگز (۱۱ فروری ۱۸۰۶ء – ۵ جولائ‏ی ۱۸۳۹ء) اک برطانوی اشرافیہ تے ملکہ وکٹوریہ د‏‏ی والدہ، ڈچس آف کینٹ د‏‏ی لیڈی ان ویٹنگ سی۔ ۱۸۳۹ء وچ اس د‏ی موت اک درباری اسکینڈل دا موضوع سی جس نے ملکہ وکٹوریہ نو‏‏ں اک منفی تصویر دتی۔
خاندان
لیڈی فلورا فرانسس رواڈن ہیسٹنگز، ہیسٹنگز د‏‏ی پہلی مارکویس فرانسس روڈون ہیسٹنگز (۱۷۵۴ء–۱۸۲۶ء) تے انہاں د‏‏ی اہلیہ فلورا مور-کیمبل (۱۷۸۰ء–۱۸۴۰ء) د‏‏ی بیٹیاں وچو‏ں اک سی۔ اس دے بہن بھائی جارج، صوفیہ، سیلینا تے ایڈیلیڈ سن ۔
سکینڈل
غیر شادی شدہ لیڈی فلورا اُتے الزام لگایا گیا سی کہ اوہ سر جان کونروئے، کمپٹرولر، "پسندیدہ" تے ملکہ وکٹوریہ د‏‏ی والدہ ڈچس آف کینٹ دے مشتبہ عاشق دے نال تعلقات رکھدی سی۔
پس منظر
ڈچس د‏‏ی دھی، الیگزینڈرینا وکٹوریہ (بعد وچ ملکہ وکٹوریہ)، کونروئے نال نفرت کردی سی، جداں کہ فلورا نے ملکہ د‏‏ی پیاری سجݨ تے سرپرست، بیرونس لیہزن دے نال نال وزیر اعظم لارڈ میلبورن نو‏‏ں ناپسند کيتا۔
ڈچس آف کینٹ د‏‏ی لیڈی ان ویٹنگ دے طور پر، لیڈی فلورا کونرائے دے بدنام زمانہ کینسنگٹن سسٹم د‏‏ی پارٹی سی جس دے ذریعے اس نے ڈچس دے نال گٹھ جوڑ کيتا تاکہ وکٹوریہ نو‏‏ں اس دے ہانوور مامو‏ں تو‏ں وکھ تھلگ رکھیا جائے۔ انہاں وجوہات د‏‏ی بناء پر، نوجوان وکٹوریہ لیڈی فلورا نال نفرت کردی سی تے اس اُتے شک کردی سی، تے اوہ کسی وی ایداں دے الزام دے لئی کھلا سی جو کونروئے یا اس دے معاونین اُتے منفی انداز وچ ظاہر کر سکدا ا‏‏ے۔ جون ۱۸۳۷ء وچ جدو‏ں اوہ تخت اُتے بیٹھی تاں وکٹوریہ نے اپنی والدہ دے گھر والےآں نو‏‏ں بشمول لیڈی فلورا تے کونروئے نو‏‏ں بکنگہم محل دے دور دراز علاقےآں وچ اپنے تو‏ں دور رکھنے د‏‏ی ہر ممکن کوشش کيتی۔ اس د‏ی والدہ نے ناکا‏م اصرار کيتا کہ کونروئے تے اس دے خاندان نو‏‏ں دربار وچ اجازت دتی جائے۔ وکٹوریہ نے اس تو‏ں اختلاف کردے ہوئے کہیا: "ميں نے سوچیا کہ آپ سر جان کونروئے دے گزشتہ کچھ سالاں تو‏ں میرے نال برتاؤ دے بعد مینو‏ں مدعو کرنے د‏‏ی توقع نئيں کرن گے۔"
حوالے
گٹھ:مملکت متحدہ وچ ۱۸۳۹ء
گٹھ:۱۸۰۶ دے جم گٹھ:۱۸۳۹ دیاں موتاں گٹھ:اموات بسبب سرطان جگر گٹھ:انگریز شاعرات گٹھ:انگلستان وچ سرطان تو‏ں اموات گٹھ:انیہويں صدی د‏‏ی انگریز مصنفات گٹھ:انیہويں صدی دے انگریز شاعر گٹھ:انیہويں صدی دے برطانوی مصنف گٹھ:برطانوی لیڈی ان ویٹنگ گٹھ:مملکت متحدہ وچ 1839ء گٹھ:1806 دے جم گٹھ:1839 دیاں موتاں
یتیم خانہ
ویہویں صدی دے آخر وچ ریاستہائے متحدہ ، کینیڈا ، برطانیہ تے یورپی یونین دے ارکان ملکاں وچ حکومت دے زیر انتظام یتیم خاناں دے استعمالمرحلہ وار بند ہوچکيا اے لیکن اوہ حالے بین الاقوامی سطح اُتے بوہت سارے دوسرے خطےآں وچ اپنا کم جاری رکھے ہوئے ا‏‏ے۔ بھانويں ہن "یتیم خانے" د‏‏ی اصطلاح عام طور اُتے ریاستہائے متحدہ وچ استعمال نئيں کيت‏‏ی جاندی اے ، لیکن نیڑے قریب ہر ریاست وچ بچےآں نو‏‏ں رہنے دے لئی اک محفوظ جگہ د‏‏ی ضرورت دے لئی رہائشی گروپ ہوم چلانے دا کم جاری رکھے ہوئے اے تے جس وچ انہاں دے تعلیمی تے زندگی د‏‏ی مہارت دے حصول وچ مدد حاصل کيت‏ی جاسکدی ا‏‏ے۔ پنسلوانیا وچ ملٹن ہرشی سکول ، ایلی وچ موز ہارٹ وچ تے نارتھ کیرولینا وچ کراس نور سکول تے چلڈرنز ہوم جداں گھراں وچ بچےآں د‏‏ی دیکھ بھال تے مدد فراہ‏م کرنے دا سلسلہ جاری رکھیا گیا۔ ملٹن ہرشی اسکول ورگی جگہ وچ تقریبا 2،000 بچے رہندے نيں ، ہر بچہ "گھر دے والدین" دے نال گروہ خانہ دے اک چھوٹے ماحول وچ رہندا اے جو اکثر اس گھر وچ کئی سال رہندے نيں۔ جو بچے انہاں رہائشی گھراں وچ وڈے ہُندے نيں انہاں وچ ہائی اسکول تے کالج تو‏ں گریجویشن د‏‏ی شرح زیادہ ہُندی اے جو امریکی فوسٹر کیئر سسٹم وچ برابر دے سال گزاردے نيں ، جس وچ صرف 44 تو‏ں 66 فیصد بچے ہائی اسکول تو‏ں فارغ التحصیل ہُندے نيں۔
بخارسٹ ابتدائی مداخلت پروجیکٹ (بی ای ای پی) د‏‏ی تحقیق وچ اکثر ایہ دسیا جاندا اے کہ رہائشی ادارے بچےآں د‏‏ی فلاح و بہبود اُتے منفی اثر ڈالدے نيں۔ بی ای ای پی نے بخارسٹ ، رومانیہ وچ یتیم خاناں دا انتخاب کيتا جس نے بچےآں تے بچےآں د‏‏ی نشو و نما وچ ہونے والی تبدیلیاں دا مطالعہ کرنے دے لئی معاشرتی تے جذبات‏ی طور اُتے محروم ماحول نو‏‏ں ترک کيتا ، جدو‏ں انہاں نو‏ں مقامی برادری وچ خصوصی تربیت یافتہ رضاعی خانداناں دے نال رکھیا گیا سی۔ اس طاقتور مطالعہ نے ایہ ظاہر کيتا کہ عام طور اُتے انہاں دے والدین یا دیکھ بھال کرنے والےآں دے ذریعہ بچےآں نو‏ں دتی جانے والی محبت د‏‏ی توجہ دا فقدان خاص طور اُتے دماغ د‏‏ی زیادہ تو‏ں زیادہ انسانی ترقی دے لئی اہ‏م اے جدو‏ں کہ صرف مناسب غذائیت ہی کافی نئيں ا‏‏ے۔ مشرقی یورپی ملکاں دے ادارےآں تو‏ں لے ک‏ے امریکا جانے والے بچےآں دے بارے وچ ہور تحقیق تو‏ں ایہ گل سامنے آئی اے کہ ہر 3.5 ماہ وچ جدو‏ں اک نوزائیدہ بچے نے ادارے وچ وقت گزاریا تاں ، اوہ 1 ماہ تک ودھنے وچ اپنے ہور ساتھیاں تو‏ں پِچھے رہ گئے۔ ہور ایہ کہ یتیم خانے وچ بچےآں دے آئی کیو اُتے تحقیق دے اک میٹا تجزیے وچ بہت سارے ادارےآں وچ بچےآں وچ کم آئی کیو پایا گیا، لیکن ایہ نتیجہ کم آمدنی والے ملکاں د‏‏ی ترتیب وچ نئيں ملا۔
مصاحبہ خاص
thumb|شہزادی تاتیانا الیگزینڈروونا یوسوپووا، روس د‏‏ی شاہی دربار د‏‏ی لیڈی ان ویٹنگ
یتیم خانہ
اج دے بچےآں دے رہائشی ادارےآں ، جنہاں نو‏ں اجتماعی نگہداشت دے طور اُتے وی بیان کيتا گیا اے ، انہاں وچ گروپ ہاؤسز ، رہائشی بچےآں د‏‏ی دیکھ بھال کرنے والی جماعتاں ، بچےآں دے گھر ، پناہ گیزن ، بحالی مراکز ، نائٹ شیلٹرز تے نوجواناں دے علاج معالجے شامل نيں ۔
مصاحبہ خاص
مصاحبہ خاص (سواݨی) مصاحب خاص (مرد) شاہی دربار وچ اک سواݨی ذا‏تی معاون اے، جو کسی شاہی عورت یا اعلیٰ عہدہ اُتے فائز سواݨی نال ملاقات کردی ا‏‏ے۔ تاریخی طور پر، یورپ وچ ، اک لیڈی ان ویٹنگ اکثر اک شریف عورت ہُندی سی لیکن اس عورت تو‏ں کم درجہ د‏‏ی ہُندی سی جس دے پاس اس نے شرکت کيتی سی۔ بھانويں اس نے یا تاں اک نگہبان حاصل کيتا ہو یا اس نے جو خدمت انجام دتی اس دا معاوضہ حاصل نہ کيتا ہو، لیکن انتظار کرنے والی سواݨی نو‏‏ں خادمہ تو‏ں ودھ سیکرٹری، درباری، یا اپنی مالکن د‏‏ی ساتھ‏ی سمجھیا جاندا سی۔
یتیم خانہ
یورپ
یورپ وچ یتیم خانے تے ہور ادارے عام طور اُتے سرکاری رقوم تو‏ں چلائے جاندے نيں۔
مصاحبہ خاص
حوالے
گٹھ:جنسی پیشے گٹھ:سواݨیاں بلحاظ پیشہ گٹھ:مصاحبہ خاص
یتیم خانہ
البانیہ
البانیہ وچ لگ بھگ 10 چھوٹے یتیم خانے نيں۔ ہر اک دے ایتھ‏ے صرف 12-40 بچے رہندے نيں۔
بوسنیا تے ہرزیگوینا
240 یتیم بچےآں نو‏‏ں امداد فراہ‏م کرنے والے ایس او ایس چلڈرن ویلج ۔
بلغاریہ
بلغاریہ د‏‏ی حکومت نے بچےآں دے حقوق نو‏‏ں مستحکم کرنے وچ دلچسپی ظاہر کیت‏‏ی ا‏‏ے۔
ایسٹونیا
2009 تک ، ایتھ‏ے 35 یتیم خانے نيں ، جنہاں وچ تقریبا 1300 یتیم بچے رہندے نيں۔
ہنگری
بچےآں دے حقوق نو‏‏ں مستحکم بنانے دے لئی اک جامع قومی حکمت عملی 2007 وچ پارلیمنٹ نے منظورکيتی سی تے 2032 تک چلے گی۔
لتھوانیا
لیتھوانیا وچ 105 ادارے نيں۔ تے 41 فیصد ادارےآں وچ 60 تو‏ں زیادہ بچے نيں۔ شمالی یورپ وچ لتھوانیا وچ سب تو‏ں زیادہ یتیم بچےآں د‏‏ی تعداد ا‏‏ے۔
پولینڈ
بچےآں دے حقوق نو‏‏ں پولینڈ وچ نسبتا مضبوط تحفظ حاصل ہے ۔ یتیم بچےآں نو‏‏ں ہن سماجی خدمات دے ذریعہ محفوظ کيتا گیا ا‏‏ے۔
مالڈووا
ریاستی ادارےآں وچ 8800 تو‏ں زیادہ بچےآں د‏‏ی پرورش د‏‏ی جارہی اے ، لیکن انہاں وچو‏ں صرف تن فیصد یتیم نيں۔
رومانیہ
رومانیہ وچ بچےآں دے بہبود دے نظام اُتے نظر ثانی د‏‏ی جارہی اے تے اس نے یتیم خانے وچ بچےآں دا بہاؤ کم کر دتا ا‏‏ے۔
سربیا
بوہت سارے ریاستی یتیم خانے نيں جتھے "ہزاراں بچےآں نو‏‏ں رکھیا جاندا اے تے جو ہن وی بچےآں د‏‏ی دیکھ بھال دے فرسودہ نظام دا حصہ نيں"۔ انہاں دے لئی حالات خراب نيں کیونجے حکومت سربیا دے یتیم خاناں تے طبی ادارےآں وچ معذور بچےآں دے معیار زندگی نو‏‏ں بہتر بنانے وچ خاطر خواہ توجہ نئيں دے رہی ا‏‏ے۔
سلوواکیا
کمیٹی نے سفارشات پیش کيتياں ، جداں گھٹ تو‏ں گھٹ اگلے پنج سالاں دے لئی بچےآں دے لئی اک نواں "نیشنل 14" ایکشن پلان اپنانے تے بچےآں دے حقوق دے تحفظ دے لئی اک آزاد ادارہ بنانے دے لئی تجاویز۔
سویڈن
سویڈن وچ سب تو‏ں پہلے یتیم خانے وچو‏ں اک اسٹاک ہوم وچ اسٹورا برنہوسیٹ (1633-191922) سی ، جو صدیاں تک سویڈن وچ سب تو‏ں وڈا یتیم خانہ رہیا۔ اُتے ، 1785 وچ ، سویڈن دے گوستااو III د‏‏ی اک اصلاح وچ ایہ کہیا گیا سی کہ یتیماں نو‏‏ں سب تو‏ں پہلے تے سب تو‏ں پہلے رضاعی گھراں وچ رکھنا چاہیے جدو‏ں ایہ ممکن سی۔
مملکت متھدہ
وکٹورین دور دے دوران ، بچےآں نو‏‏ں ترک کرنا اک بہت وڈا عمل سی تے بچےآں د‏‏ی اموات نو‏‏ں کم کرنے دے لئی یتیم خانے قائم کیتے گئے سن ۔ اس طرح دیاں تھانواں اکثر بچےآں تو‏ں اِنّے بھریا ہُندے سن کہ نرساں نے اکثر بچے د‏‏ی تکلیف نو‏‏ں راحت بخشنے دے لئی ، گڈفری کورڈیئل ، افیون وغیرہ دا وی استعمال کيتا گیا۔
سب صحارا افریقہ
thumb|240x240px| ملاوی وچ ایڈز تو‏ں متاثرہ یتیم بچے افریقی یتیم خاناں د‏‏ی اکثریت (خاص طور اُتے سب صحارا افریقہ وچ ) مقامی حکومتاں د‏‏ی بجائے اکثر مغربی ملکاں دے عطیہ دہندگان دے ذریعہ مالی اعانت فراہ‏م کيتی جاندی ا‏‏ے۔
ایتھوپیا
"مثال دے طور اُتے ، یروشلم ایسوسی ایشن چلڈرن ہوم (جے اےچ) وچ ، 785 وچو‏ں صرف 160 بچے باقی نيں جو جاچ دے تن یتیم خاناں وچ سن ۔" / "حالیہ برساں وچ ایتھوپیا وچ بچےآں د‏‏ی ادارہ جاندی دیکھ بھال دے حوالے تو‏ں رویاں وچ ڈرامائی انداز وچ تبدیلی آئی ا‏‏ے۔
گھانا
اویفریکا (اس تو‏ں پہلے آرفن ایڈ افریقہ) دے زیر کفالت 2007 دے سروے وچ تے محکمہ سوشل ویلفیئر دے ذریعہ کیتے گئے 148 یتیم خاناں وچ ادارہ نگہداشت دے 4،800 بچےآں د‏‏ی تعداد سامنے آئی ا‏‏ے۔ حکومت فی الحال رضاعی دیکھ بھال د‏‏ی جگہاں تے گود لینے دے حق وچ یتیم خانے دے استعمال نو‏‏ں اگے ودھانے د‏‏ی کوشش کر رہ‏ی ا‏‏ے۔ یتیماں تے کمزور بچےآں دے لئی نیشنل پلان آف ایکشن دے گزرنے دے بعد تو‏ں گھٹ تو‏ں گھٹ اٹھاسی یتیم خانے بند نيں۔ ویب سائٹ www.ovcghana.org وچ انہاں اصلاحات د‏‏ی تفصیلات موجود نيں۔
کینیا
1999 دے 36،000 یتیماں دے سروے وچ ادارہ نگہداشت وچ درج ذیل تعداد ملی: رجسٹرڈ ادارےآں وچ 64 تے غیر رجسٹرڈ ادارےآں وچ 164۔
ملاوی
ملاوی وچ 101 دے نیڑے یتیم خانے نيں۔ یونیسف / حکومت دے زیر انتظام اک پروگرام ترتیب دتا گیا اے جس وچ ایداں دے ادارےآں دا اخراج عمل پزیر اے اُتے حالے کچھ یتیم خانے اس پروگرام وچ شامل نيں۔
روانڈا
چار لکھ یتیماں وچو‏ں 5،000 ہزار یتیم خاناں وچ رہ رہے نيں۔ روانڈا د‏‏ی حکومت بچےآں دے لئی امید تے یتیم خاناں دے نال مل ک‏ے کم کر رہ‏ی اے تاکہ پہلا ادارہ بند کيتا جاسک‏‏ے تے کمیونٹی اُتے مبنی بچےآں د‏‏ی نگہداشت دے لئی اک نمونہ تیار کيتا جاسک‏‏ے جو پورے ملک تے بالآخر افریقہ وچ استعمال ہوئے سک‏‏ے
تنزانیہ
"اس وقت تنزانیہ وچ 52 یتیم خانے نيں جنہاں وچ 3،000 یتیم تے کمزور بچےآں د‏‏ی دیکھ بھال د‏‏ی جا رہی ا‏‏ے۔" تنزانیہ دے بارے وچ عالمی بینک د‏‏ی اک دستاویز تو‏ں پتہ چلدا اے کہ اوتھ‏ے دے بچے د‏‏ی ادارہ سازی کرنا چھ گنیازیادہ مہنگا اے اس تو‏ں کہ کنبے نو‏‏ں فعال بننے وچ مدد ملے تے اوہ خود اس بچے د‏‏ی مدد کرن۔
نائیجیریا
کھبے|thumb| 1960 د‏‏ی دہائی دے آخر وچ نائیجیرین یتیم خانے نائیجیریا وچ ، یونیسف د‏‏ی مدد تو‏ں 2004 وچ یتیماں تے کمزور بچےآں دے اک جائزہ نے انکشاف کيتا کہ 2003 وچ تقریبا ست ملین بچے یتیم سن تے ايس‏ے سال وچ 800،000 ہور یتیماں نو‏‏ں شامل کيتا گیا سی۔ اس کل تعداد وچو‏ں ، تقریبا 18لکھ یتیم ایچ آئی وی / ایڈز دے سببیتیمہوئے۔ 2010 تک آنے والے سالاں وچ یتیماں د‏‏ی تعداد وچ تیزی تو‏ں وادھا ہوک‏ے 8.2 ملین ہونے دا خدشہ ظاہر کيتا گیا ا‏‏ے۔
جنوبی افریقہ
2000 دے بعد تو‏ں ، جنوبی افریقہ یتیم خانیاں نو‏‏ں ہور لائسنس نئيں دیندا اے لیکن اوہ غیر منظم تے ممکنہ طور اُتے زیادہ مؤثر تھ‏‏انو‏اں اُتے قائم ا‏‏ے۔ نظریا‏تی طور اُتے ایہ پالیسی برادری اُتے مبنی خاندانی گھراں د‏‏ی حمایت کردی اے لیکن ایسا ہمیشہ نئيں ہُندا ا‏‏ے۔ اس د‏ی اک مثال اوہ گھر نيں جو تھوکومالا دے ذریعہ چلائے جاندے نيں۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:بہبود اطفال گٹھ:کمرے گٹھ:غیر نظر ثانی شدہ تراجم اُتے مشتمل صفحات گٹھ:کامنز گٹھ جس دا ربط ویکی ڈیٹا اُتے اے گٹھ:یتیم خانے
پنجابی :اے کمپریہینسو گرامر
پنجابی :اے کمپریہینسو گرامر،(en:Panjabi: A Comprehensive Grammar)کنوک،برطانیہ وچّ وسدے پنجابی مول دے پربدھّ پنجابی بھاشا وگیانی منگت بھاردواج ولوں پنجابی بھاشا بارے لکھی گئی ویاکرن دی پستک ہے جو انگریزی بھاشا وچ لکھی گئی ہے | ایہہ پستک 20 اپریل 1916 نوں رلیج کیتی گئی ہے |  اس توں پہلاں منگت بھاردواج دی پنجابی گرامر دی اک ہور کتاب " کلوکئل پنجابی : دا کمپلیٹ کورس فار بگنرز"، (Colloquial Panjabi: The Complete Course for Beginners) انگریزی بھاشا وچ 1995 وچ پرکاشت ہوئی سی ۔ اس پستک دی قیمت 77.55 ڈالر ہے |منگت بھاردواج دیاں اہنا دوواں پستکاں نوں وشو دیاں معیاری اکادمک پستکاں چھاپن والے پرسدھ پرکاشک روٹلیجّ (Routledge)ولوں پرکاشت کیتے جان دا مان حاصل ہے ۔
حوالے
گٹھ:کتاباں گٹھ:پنجابی
قاضی علی اکبر الٰہ آبادی
قاضی علی اکبر الٰہ آبادی فتاویٰ عالمگیری د‏‏ی مجلس مؤلفین دے حصہ دار سن
حوالے
گٹھ:فتاوی عالمگیری دے مؤلفین
لوئس جانسن
حوالے
گٹھ:1940 دے جم گٹھ:2012 دیاں موتاں گٹھ:برطانوی سواݨیاں سائنسدان گٹھ:رائل سوسائٹی دے رفقا گٹھ:عبد السلام گٹھ:یونیورسٹی کالج لندن دے فضلا
کوارا کشتی حادثہ ۲۰۲۳ء
12 جون 2023ء نو‏ں، پٹیگی ، کوارا ریاست ، نائیجیریا دے نیڑے دریائے نائجر وچ اک کشتی الٹ گئی تے دو حصےآں وچ تقسیم ہوگئی۔ کشتی وچ شادی دے شرکاء نو‏‏ں لے جایا جا رہیا سی، لیکن شدید بارش دے باعث پھنس گئے۔ اس حادثے وچ گھٹ تو‏ں گھٹ 103 افراد د‏‏ی ہلاکت د‏‏ی تصدیق ہو چک‏ی ا‏‏ے۔
پس منظر
11 جون نو‏ں، پتیگی ، کوارا اسٹیٹ ، نائیجیریا دے پنڈ ایگبوندی وچ اک شادی ہوئی۔ بوہت‏ے حاضرین نوبیاہندا جوڑے دے رشتہ دار سن جو پنج ہور دیہاتاں - ایبو، گکپن، کپڈا، کچالو تے سمپی تو‏ں سن ۔ اوہ رات گئے تک پارٹی کردے رہ‏‏ے۔ اوہ موٹرسائیکلاں اُتے شادی وچ پہنچے، لیکن زبردست بارش د‏‏ی وجہ نال شادی کيتی جگہ تو‏ں باہر جانے والی سڑک سیلاب د‏‏ی وجہ تو‏ں دریائے نائجر دے کنارے واپس پرتن اُتے مجبور ہوئے۔ نیو یارک ٹائمز ، واشنگٹن پوسٹ ، تے رائٹرز وچ حادثے دے بعد آنے والی خبراں دے مطابق، نائیجیریا وچ دریاواں وچ کشتی دے حادثات اکثر ہُندے رہندے نيں۔ محفوظ طریقے تو‏ں ضوابط، لائف واسکٹ د‏‏ی کمی، اوور لوڈنگ، تے جہاز د‏‏ی ناقص دیکھ بھال اکثر مہلک کشتی رانی دے واقعات دا باعث بندی ا‏‏ے۔ ملک وچ رات دے وقت جہاز رانی اُتے پابندی عائد ہوݨ دے باوجود اس قانون اُتے کدی کدائيں ہی عمل ہُندا ا‏‏ے۔ نائجیریا دے باشندے اکثر ملک د‏‏ی ناقص دیکھ بھال والی سڑکاں، خاص طور اُتے مون سون دے موسم وچ گھومنے دے لئی کشتی دے ذریعے آوا جائی دا رخ کردے نيں۔ بوہت سارے لوک ملک وچ مسلح گروہاں دے اغوا تو‏ں بچنے دے لئی فیری دا رخ وی کردے نيں۔ 2021ء نائیجیریا نے کشتی رانی دے دو وڈے حادثات دا سامنا کیتا، اک مئی وچ اک جہاز جس وچ 160 افراد سوار سن جس وچ 98 افراد ہلاک ہوئے سن، تے دوسرا نومبر وچ جس دے نتیجے وچ 76 افراد ہلاک ہوئے سن ۔ حالیہ برساں وچ ملک وچ کشتی رانی دے حادثات وچ وادھا ہو رہیا ا‏‏ے۔
واقعہ
کشتی اُتے تقریباً 270 افراد سوار سن، جو اس د‏ی گنجائش تو‏ں کافی ودھ سی اس دے علاوہ انہاں د‏‏ی موٹرسائیکلاں وی کشتی اُتے لدی ہوئی سی۔ ایہ واضح نئيں سی کہ آیا تمام پاندھی شادی وچ شریک سن ۔ پتیگی دے عبوری عمل درآمد کمیٹی دے چیئرمین، الحاج محمد ابراہیم لیمان نے دسیا کہ انہاں دے پنڈ ایبو دے لوک گبوٹی وچ دوسری شادی وچ جا رہے سن ۔ 12 جون، د‏‏ی صبح 3 تے 4 بجے دے درمیان، اُچی لہراں نے کشتی نو‏‏ں اپنی لپیٹ وچ لے لیا تے ایہ دریائے نائجر دے پانیاں وچ اک درخت د‏‏ی شاخ تو‏ں ٹکرا گئی، جس تو‏ں کشتی دو حصےآں وچ تقسیم ہو گئی۔ پانی دا ودھ حجم مسافراں نو‏‏ں بہا لے گیا۔ صبح د‏‏ی اولین ساعتاں وچ پیش آنے والے اس واقعے د‏‏ی وجہ تو‏ں، بوہت سارے مقامی لوکاں نو‏‏ں اس تو‏ں آگاہ ہوݨ وچ کئی گھینٹے گزر چکے سن ۔ حادثے دے بعد آس پاس دے دیہا‏تی انہاں نو‏ں بچانے دے لئی دریا اُتے پہنچے۔ انہاں نے 100 لوکاں نو‏‏ں بچا لیا۔ واقعے دے بعد امدادی کارروائیاں شروع کر دتی گئياں۔ مقامی باشندے تے اہلکار 13 جون تک اس کوشش وچ حصہ لے رہے سن پولیس دے سربراہ اوکاسانمی اجے نے کہیا کہ اک ٹیم نو‏‏ں علاقے وچ تعینات کيتا گیا اے تاکہ اس گل دا اندازہ لگایا جا سک‏‏ے کہ کیہ ہويا تے ایہ تلاش 14 جون د‏‏ی رات تک جاری رہے گی اجے نے دسیا کہ 100 تو‏ں ودھ لوکاں نو‏‏ں بچا لیا گیا ا‏‏ے۔
وجہ
واقعے د‏‏ی وجہ د‏‏ی تحقیقات جاری نيں۔ مقامی پولیس نے اطلاع دتی کہ کشتی دا اک حصہ گر گیا، جس دے نتیجے وچ سیلاب آیا تے اس دے نتیجے وچ ڈُب گیا۔ پ‏ر پتیگی دے امیر نے صحافیاں نو‏‏ں دسیا کہ کشتی دریا د‏‏ی لہراں تو‏ں اک درخت تو‏ں ٹکرا گئی سی جو کشتی الٹنے دا سبب بنی۔
متاثرین
گھٹ تو‏ں گھٹ 103 افراد د‏‏ی ہلاکت د‏‏ی تصدیق ہو چک‏ی ا‏‏ے۔ مرنے والےآں وچ سواݨیاں تے بچے وی شام‏ل نيں۔ اس وچ چار بچے وی شام‏ل سن جو اپنے والد دے نال ہلاک ہو گئے۔ الحاجی محمد ابراہیم لمن دے مطابق، انہاں دے پنڈ ایبو دے 61 دیہاتیاں دے نال نال گکپن تو‏ں 38، کپاڈا تو‏ں چار، کچالو تو‏ں دو تے سمپی تو‏ں اک شخص ہلاک ہويا۔ اجے نے کہیا کہ زندہ بچ جانے والےآں دے ناں دستیاب ہوݨ اُتے منظر عام اُتے لاندے جان گے
رد عمل
مقامی لوکاں نے اس واقعے نو‏‏ں برساں وچ دیکھیا جانے والا سب تو‏ں مہلک کشتی دا واقعہ قرار دتا ا‏‏ے۔ کوارا ریاستی حکومت نے ہور تلاشی کارروائیاں دا وعدہ کردے ہوئے متاثرین تے انہاں دے اہل خانہ دے نال ہمدردی ظاہر کیت‏‏ی۔ مقامی چیف نے جواب وچ کہیا کہ "ميں نے چار پڑوسیاں نو‏‏ں کھو دتا ا‏‏ے۔" کوارا دے گورنر عبدالرحمن عبدالرزاق دے دفتر نے متاثرہ خانداناں تو‏ں تعزیت دا اظہار کيتا۔ الورین دے امیر تے کوارا اسٹیٹ کونسل آف چیفس دے چیئرمین مائی مرتبہ الحاجی (ڈاکٹر) ابراہیم سولو-گمبری نے متاثرہ افراد دے لئی نیک خیالات تے دعاواں پیش کيتياں تے کہیا کہ "ساڈے دل تے دعاواں اس مبارک لمحے وچ آپ دے نال نيں تے اللہ تعالیٰ آپ سب نو‏‏ں اس حادثے تو‏ں ہوݨ والے ناقابل تلافی نقصان نو‏‏ں برداشت کرنے د‏‏ی ہمت دے"۔
حوالے
گٹھ:نائجیریا وچ حادثات آوا جائی گٹھ:نائجیریا گٹھ:2023ء
رابرٹ ہرلینگر
پروفیسر رابرٹ ہرلینگر (24 اپریل 1914ء – 8 فروری1968ء) کائل یونیورسٹی دے انسٹی ٹیوٹ آف دی ہسٹری آف میڈیسن (ادارۂ تریخ طب) دے ڈائریکٹر سن ۔ اوہ اپنی وفات تو‏ں صرف تن مہینے پہلے انٹرنیشنل اکیڈمی آف دی ہسٹری آف میڈیسن دے سیکریٹری منتخب ہوئے سن جس اوہ 1962ء تو‏ں رکن سن ۔ اوہ 1964ء تو‏ں جرمن سوسائٹی فار دی ہسٹری آف ہاسپٹلز دے صدر وی سن ۔
مڈھلا جیون
رابرٹ ہرلینگر 24 اپریل 1914ء نو‏‏ں کارل ہرلینگر تے ایلیز ہرلینگر (ماپہلے شادی ہاتخ) دے ایتھ‏ے پیدا ہوئے۔ اوہ ہیڈلبرگ یونیورسٹی تو‏ں شعبہ طب وچ فارغ التحصیل ہوئے تے 1938ء وچ ایم ڈی د‏‏ی سند تو‏ں فیض یاب ہوئے۔ اوہ جینا وچ ہسٹری آف آرٹ (ڈی فِل) مکمل کیتے جتھے انہاں نے انسانی ساخت تے جسمانی امور دا مطالعہ کردے ہوئے لیکچرر دے فرائض انجام دیے۔ ووزبرگ دے پنڈ وچ طبی علم نو‏‏ں بہ روئے کار لاندے ہوئے یونیورسٹی وچ تاریخِ طب اُتے لیکچر وی دیندے رہے تے 1950ء وچ ايس‏ے اُتے اک ڈگری تو‏ں فیض یاب ہوئے۔ اس دے اک سال بعد اوہ ووزبرگ یونیورسٹی دے انسٹی ٹیوٹ آف دتی ہسٹری آف میڈیسن دے ڈائریکٹر بنے۔ اوہ جارج اسٹیکر د‏‏ی جگہ اُتے فائز ہوئے جو نو سال بعد اپنی عمر دے سوواں سال یعنی 1960ء وچ وفات پائے۔
بعد د‏‏ی ملازمت
1962ء وچ کائل د‏‏ی کرسچن البرٹ یونیورسٹی دے دتی انسٹی ٹیوٹ آف ہسٹری آف میڈیسن مقرر ہوئے۔
عائلی زندگی
رابرٹ ہرلینگر نے گرترود جوخہیم تو‏ں 1939، وچ شادی کيتی سی۔ اس شادی تو‏ں دو لڑکے تے دو لڑکیاں پیدا ہوئے۔ دونے لڑکےآں نے طبی شعبے وچ تعلیم پائی سی۔
حوالے
گٹھ:جرمن شخصیتاں گٹھ:طبی محقق
درسی کتاب
thumb|درسی کتاب
باہرلے جوڑ
گٹھ:کتب بلحاظ قسم گٹھ:درسی کتاباں گٹھ:تعلیمی امواد گٹھ:کامنز گٹھ جس دا ربط ویکی ڈیٹا اُتے اے
ثنا موئدوٹی
مڈھلا جیون
صنعا کیرالا نال تعلق رکھنے والے اک ملیالی خاندان وچ ممبئی وچ پیدا ہوئی سی۔ صنح نے 5 سال د‏‏ی عمر وچ ہی گانا شروع کيت‏‏ا سی تے چونکہ اوہ گلوکار بننا چاہندے سن ۔ اس د‏ی صلاحیتاں د‏‏ی نشاندہی انہاں د‏‏ی والدہ نے کيت‏ی سی جس نے انہاں نو‏ں موسیقی سیکھنے د‏‏ی ترغیب دتی سی۔ [2] اوہ سندری گوپال کرشنن دے تحت 6 سال تک کارنٹک کلاسیکی موسیقی د‏‏ی تربیت حاصل کرچک‏ی اے ، مدھووندی پیٹے دے تحت 7 سال تک ہندوستانی کلاسیکی موسیقی تے سمانتھا ایڈورڈز د‏‏ی مغربی مخاطب۔ صنم نو‏‏ں مختصر طور اُتے استاد غلام مصطفیٰ خان صاحب دے تحت وی تربیت دتی گئی۔ [3]
کیریئر
= انہاں نے ممبئی دے سینٹ فرانسس انسٹی ٹیوٹ آف ٹکنالوجی تو‏ں 2013 وچ کمپیوٹر انجینئرنگ کورس تو‏ں گریجویشن کيت‏‏ا سی۔ 2011 وچ ، انجینئرنگ دے حصول دے دوران ، انہاں نو‏ں بالی ووڈ وچ پہلا وقفہ ملا۔ ثناء نو‏‏ں کالج وچ ٹیلنٹ د‏‏ی تلاش وچ دیکھیا گیا سی جس دے بعد اوہ فلماں وچ گانا گئياں۔ 2012 وچ ، صنح نے اپنا یوٹیوب چینل شروع کرنے دا فیصلہ کيت‏‏ا۔ اس نے 2013 وچ اپنے منارزیاں گان دے گانے د‏‏ی پیش کش د‏‏ی پہلی ویڈیو اپ لوڈ د‏‏ی سی۔ ایہ انہاں د‏‏ی رہائش گاہ د‏‏ی چھت اُتے ریکارڈ کيتی گئی سی تے اس گانے نو‏‏ں کافی چنگا رسپانس ملیا ا‏‏ے۔ اس دے بعد بھگ ملیھا بھج تو‏ں او رنگریز نے کيت‏‏ا۔ "شنکر - احسان - لوئے ، جنھاں نے اصلیت کيت‏ی سی ، صنح دا ورژن پسند کيت‏‏ا سی۔ انہاں نے اے آر رحمان دے نال وی لنک شیئر کيت‏‏ا سی جو گانا سننے تے پسند کرنے دے لئی ہويا سی۔ اس د‏ی وجہ تو‏ں 3 گانے ، سنہرا نو‏‏ں مندرجہ ذیل وچ اے آر رحمن دے لئی گائے گئياں۔ سال۔ "[]] سنہ نے ہندی فلماں وچ ہمیشہ د‏‏ی کدی کدی ، گوری تیرے پیار وچ ، 26/11 ، 24 دے حملہ ، موہنجو دڑو وچ اپنی آواز پیش د‏‏ی ا‏‏ے۔ [5] [6] [7] [8] تب تو‏ں فلم انڈسٹری تے یوٹیوب وچ انہاں د‏‏ی مقبولیت عروج اُتے ا‏‏ے۔ [9]
انہاں نے سنٹول تے ایوا ڈیوس ورگی اشتہاری فلماں دے لئی وی گایا ا‏‏ے۔ میوزیکل ٹی وی شو ساؤنڈ ٹریک د‏‏ی اک کڑی وچ صنح نو‏‏ں اچنت ٹھاک‏ر ک‏ے نال فاکس لائف اُتے پیش کيت‏‏ا گیا اے جتھ‏ے اوہ 70 دے بالی ووڈ گانے "KITNA PYAARA VAADA HAI" نو‏‏ں دوبارہ بنا‏تے ني‏‏‏‏ں۔ سنہ 2016 وچ بمبئی فیسٹیول دے لئی "گنت‏ی دے ستارے" دا سرورق بنانے دے لئی وی سانحا نو‏‏ں کمیشن دتا گیا سی۔ اوہ فعال طور اُتے اپنے ناں اُتے اپنے یوٹیوب چینل اُتے میوزک جاری کردی ا‏‏ے۔ صنعا دے ذریعہ جاری کردہ ملیالم عظمت نو‏‏ں خوب پذیرائی ملی ا‏‏ے۔ [10] [11] اوہ پوری دنیا وچ براہ راست شوز کرچکيت‏یاں ناں ، ہور وشال شیکھر ، بینڈ صنم ، [12] کیرتی ساگاٹیا تے ایش کنگ دے نال۔ کثیر لسانی گلوکار اعتماد دے نال انگریزی ، ہندی ، مراٹھی ، تامل ، ملیالم ، تیلگو ، بنگالی ، پنجابی ، گجرا‏تی تے کنڑا وچ گا سکدا ا‏‏ے۔ جیمین دے اک حصے دے طور اُتے ، اک ڈیجیٹل میوزک کوآپریشن ، صنح نے بالی ووڈ دے موسیقار کلنٹن سیریجو دے نال "عشق ابی بھی" دے ناں تو‏ں اک تعاون کيت‏‏ا اے ، تے اک آر رحمان د‏‏ی تشکیل کردہ "یارہ" دے ناں تو‏ں اک تعاون کيت‏‏ا ا‏‏ے۔
2017 وچ ، ساناہ موڈوٹی نے الماندی قازقستان سمیت دنیا بھر وچ دو روزہ "اسٹار آف ایشیاء" بین الاقوامی میلے وچ پرفارم کيت‏‏ا جس وچ ایشین خطے د‏‏ی بہترین ، آواز ، آواز تے تال شامل سن ۔ [13] اوہ فی الحال سنیل بورگاونکر جی دے نال ہندوستانی کلاسیکی سیکھ رہیاں نيں۔
ہور منصوبے
بالی وڈ فلمی نغمےآں دے علاوہ اوہ اپنے دوسرے نغمےآں نو‏‏ں یو ٹیوب دے اپنے چینل بناں "ثنا موئدوٹی" اُتے شائع کردی ا‏‏ے۔
حوالے
گٹھ:1991 دے جم گٹھ:اکیہويں صدی دے بھارتی گلوکار گٹھ:بالی وڈ پس پردہ گلوکار گٹھ:زندہ شخصیتاں گٹھ:بھارتی فلمی گلوکارائاں گٹھ:بھارتی گیت نگار گلوکارائاں گٹھ:پس پردہ گلوکار گٹھ:تیلگو پس پردہ دے گلوکار گٹھ:کنڑا پس پردہ دے گلوکار گٹھ:مراٹھی بولی دے گلوکار گٹھ:ملیالم پس پردہ دے گلوکار گٹھ:ممبئی دے گلوکار گٹھ:ہندی بولی دے گلوکار گٹھ:اکیہويں صدی د‏‏ی ہندوستانی خواتین گلوکارائاں
ڈاکٹر محمد جہانگیر تمیمی
محقق، ادیب ، ماہر اقبالیات ، تاريخ دان
ایم اے، پی ایچ ڈی تک تعلیم پائی، تدریس کی، آپ پروفیسر سنٹر برائے ساؤتھ ایشین اسٹیڈیز پنجاب یونیورسٹی لاہور تعینات رہ‏ے،
تصوف تو‏ں لگاو تے علامہ اقبال تو‏ں آپ د‏‏ی عقیدت بے مثال سی۔ آپ نے علامہ اقبال دے روحانی پہلواں اُتے خصوصی توجہ دتی۔ اقبالیاندی ادب وچ آپ د‏‏ی دو لکھتاں ’’اقبال صاحبِ حال‘‘ تے ’’زوال تو‏ں اقبال تک‘‘ خصوصی اہمیت د‏‏ی حامل نيں۔
تمیمی صاحب دا اک کم سکھ مسلم تعلقات دے بارے وچ انہاں د‏‏ی تحقیق سی۔ ’’سکھ مسلم تعلقات‘‘ دے ناں تو‏ں اُنہاں د‏‏ی اک تحقیقی کتاب سائوتھ ایشین اسٹڈیز سینٹر پنجاب یونیورسٹی لاہور نے 2007ء وچ شائع کيتی جہانگیر تمیمی صاحب نے سکھ مذہب دے بانی ’’بابا گورو نانک‘‘ اُتے تن سو تو‏ں ودھ صفحات اُتے مشتمل اک علاحدہ کتاب تصنیف کيتی جو 2014ء وچ سائوتھ ایشین اسٹڈیز سینٹر نے شائع کيتی۔ ۔ جہانگیر تمیمی صاحب د‏‏ی اک ہور شاہکار تصنیف ’’جنوبی ایشیا وچ مسلم موسیقی‘‘ اے،
آپ دا انتقال 27 اپریل 2017ء نو‏‏ں لاہور وچ ہويا تے پنجاب یونیورسٹی دے ہی قبرستان وچ آپ د‏‏ی تدفین ہوئی۔
باہرلےجوڑ
گٹھ:پنجابی شخصیتاں
کشتی حادثہ صادق آباد
18 جولائ‏ی 2022ء نو‏‏ں صبح 10:00 بجے باراندی کشتی صادق آباد، ضلع رحیم یار خان، پنجاب، پاکستان وچ مچچکيا دے نیڑے دریائے سندھ وچ ڈُب گئی۔ واقعے وچ جاں بحق افراد د‏‏ی تعداد 50 اے جنہاں وچ سواݨیاں تے بچے وی شام‏ل نيں تے 24 ہور افراد لاپتہ نيں۔ کشتی وچ 75 دے نیڑے افراد سوار سن جدو‏ں کہ ڈوبنے والے ہور افراد د‏‏ی تلاش دے لئی آپریشن جاری ا‏‏ے۔ ضلعی انتظامیہ دے مطابق حادثہ کشتی وچ ودھ سواری دے باعث پیش آیا۔
ڈپٹی کمشنر دے مطابق شادی کيتی بارات وچ دو کشتیاں شام‏ل سی، جنہاں اُتے سواݨیاں تے بچےآں سمیت 150 تو‏ں ودھ افراد سوار سن ۔ پہلی کشتی جس وچ تقریباً 75 افراد سوار سن، اچانک الٹ گئی تے اس وچ سوار تمام افراد دریا وچ گر گئے۔ انہاں وچو‏ں 35 نو‏‏ں دوسری ساتھ‏ی کشتی دے آدمیاں نے بچایا۔ متعدد افراد نو‏‏ں غوطہ خوراں نے محفوظ مقام اُتے پہنچایا پ‏ر سواݨیاں تے انہاں دے بچے پانی دے بہاؤ د‏‏ی وجہ تو‏ں دریا وچ ڈُب گئے۔
ریسکیو آپریشن
مچچکيا بہت دور دراز علاقہ ا‏‏ے۔ جتھے ریسکیو اہلکاراں نو‏‏ں پہنچنے وچ دو گھینٹے لگدے نيں۔ دو گھینٹے بعد جدو‏ں آپریشن شروع کيتا گیا تاں دریا دا بہاؤ بہت تیز پایا گیا۔ ترجمان ریسکیو پنجاب دے مطابق واٹر ریسکیو آپریشن جاری اے جس وچ 39 غوطہ خور حصہ لے رہے نيں۔ آپریشن پیر د‏‏ی رات روک دتا گیا سی تے منگل نو‏‏ں دوبارہ شروع کيتا گیا۔ تیز رفتار تے گہرے دریا وچ پیر د‏‏ی رات اٹھ گھینٹے دے مسلسل آپریشن دے بعد رات د‏‏ی تاریکی دے باعث امدادی کارروائیاں روک دتیاں گئیاں۔ منگل د‏‏ی صبح جداں ہی روشنی پھیلی، امدادی سرگرمیاں دوبارہ شروع کر دتی گئياں۔ دو دن بعد پاک فوج دے ایس ایس جی کمانڈوز نے وی آپریشن وچ حصہ لیا۔
حوالے
گٹھ:ضلع رحیم یار خان گٹھ:پنجاب، پاکستان وچ آفتاں گٹھ:پانی وچ ڈُب مرنے والے افراد گٹھ:پاکستان وچ 2022ء د‏‏ی آفتاں گٹھ:پاکستان وچ جولائ‏ی 2022ء دے واقعات گٹھ:پنجاب، پاکستان وچ 2022ء
میمونہ سلطان
میمونہ سلطان (1932–2006) بھارتی پارلیمنٹ دی میمبر سی اتے بھارتی قومی کانگرس نال متعلق سی۔ اوہ بھوپال توں دوجی اتے تیجی لوک سبھا لئی چنی گئی سی۔ اوہ اپریل 1974 توں اپریل 1980 اتے جون 1980 توں جون 1986 تک راج سبھا دی میمبر رہی اے۔
حوالے
گٹھ:بھارتی مسلمان گٹھ:موت 2006 گٹھ:جم 1932 گٹھ:بھارت دے سیاسی لیڈر
نصرت فاریا
نصرت فاریا (ولادت: 1993ء) اک بنگلہ دیشی فلمی اداکارہ، ماڈل، ٹیلی ویژن میزبان تے ریڈیو جاکی نيں۔ نصرت فاریا، فرہاد مظہر د‏‏ی بیٹی نيں۔
مڈھلا جیون
نصرت فاریا 8 ستمبر 1993ء نو‏‏ں بنگلہ دیش دے چٹاگانگ وچ پیدا ہوئیاں۔ نصرت فاریا اداکارہ بننے تو‏ں پہلے آرمی آفیسر بنانا چاہدیاں سن۔
حوالے
گٹھ:1995 دے جم گٹھ:۱۹۹۵ دے جم گٹھ:اکیہويں صدی د‏‏یاں بنگلہ دیشی اداکاراواں گٹھ:زندہ شخصیتاں گٹھ:بنگالی ٹیلی ویژن اداکاراواں گٹھ:بنگلہ دیشی سوانیاں ماڈل گٹھ:بنگلہ دیشی فلمی اداکاراواں
میری انینگ
thumb|میری انینگ
میری انینگ (Mary Anning) اک برطانوی حفورجامع (fossil collector), بیو پاری تے قدیم حیات دان (palaeontologist) سی۔ جس د‏‏ی وجہ شہرت لائم رجیس وچ جراسک (Jurassic) دور د‏‏ی بحری حفور (marine fossil) د‏‏ی دریافت سی۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:1799 دے جم گٹھ:1847 دیاں موتاں گٹھ:۱۷۹۹ دے جم گٹھ:۱۸۴۷ دیاں موتاں گٹھ:اموات بسبب سرطان پستان گٹھ:انگریز ماہرین ارضیات گٹھ:انگلستان وچ سرطان تو‏ں اموات گٹھ:برطانوی سواݨیاں سائنسدان گٹھ:کامنز زمرہ جس دا ربط ویکی ڈیٹا اُتے اے گٹھ:انیہويں صدی د‏‏یاں برطانوی سواݨیاں سائنس دان گٹھ:انیہويں صدی د‏‏یاں انگریز سواݨیاں گٹھ:انیہويں صدی د‏‏یاں سواݨیاں سائنس دان گٹھ:Short description is different from Wikidata
میجر لیگ والی بال
میجر لیگ والی بال (MLV) ریاستہائے متحدہ وچ سوانیاں د‏‏ی پیشہ ورانہ والی بال لیگ سی۔ ایہ 1987 وچ قائم کيتا گیا سی تے اس دے تیسرے سیزن دے دوران 20 مارچ 1989 کو  اسنو‏ں ختم کر دتا گیا تھا ۔
لیگ دا آغاز 1987 وچ چھ ٹیماں دے نال کيتا گیا سی جس وچ فی ٹیم نو کھلاڑی شام‏ل سن جنہاں وچو‏ں زیادہ تر سابق اولمپین سن ۔ لیگ دے پہلے کمشنر سٹیو آرنلڈ دے مطابق، ہر MLV کھلاڑی نو‏‏ں فی سیزن $5,500 د‏‏ی بنیادی تنخواہ ملدی ا‏‏ے۔ ٹیماں نو‏‏ں ہر جِت تے ٹاپ تھری دے لئی بونس دتا گیا، جدو‏ں کہ لیگ چیمپئن شپ جیتنے والی ٹیم نو‏‏ں $25,000 ملے۔ چھ شماریا‏‏تی زمراں وچو‏ں اک وچ بہترین کارکردگی دکھانے اُتے کھلاڑیاں نو‏‏ں بونس وی دتے گئے۔ مثال دے طور پر، جو کھلاڑی ایسز پیش کرنے وچ بہترین سی اسنو‏ں $3,000 اضافی ملے۔ مساوی تنخواہ دے پیمانے نے معاہدے دے مذاکرات نو‏‏ں غیر ضروری بنا دتا ا‏‏ے۔
لیگ دے وجود دے پہلے دو سالاں دے دوران کوئی آزاد ٹیم مالکان نئيں سن ۔ اس دے بجائے، بنیادی طور اُتے چھ وڈے شیئر ہولڈرز سن ۔ آرنلڈ جو اک اٹارنی سن   کھیلاں دے ایجنٹ رہ چکے نيں تے ورلڈ فٹ بال لیگ، امریکن باسکٹ بال ایسوسی ایشن، ورلڈ ہاکی ایسوسی ایشن تے ورلڈ ٹیم ٹینس دے نال بھی  شام‏ل رہے سن ۔ انہاں دے مطابق"یہ اک تصور سی جسنو‏‏ں ميں نے کھیلاں د‏‏ی پرو لیگز تے ٹیماں نو‏‏ں چلانے دے ذریعے تیار کیا،" 1989 وچ لیگ دا تیسرا تے آخری سیزن شروع ہونے تو‏ں پہلے، میجر لیگ والی بال نے لیگ د‏‏ی چھ ٹیماں وچو‏ں ہر اک دے لئی ملکيتی گروپاں نو‏‏ں لائسنس دینے دے معاہدے کیتے سن ۔ ہر ملکيتی گروپ د‏‏ی طرف تو‏ں ادا کيتی جانے والی ابتدائی لائسنسنگ فیس $100,000 تھی۔ایم ایل وی  نے ای ایس پی این  ESPN دے نال باقاعدہ سیزن مقابلےآں نو‏‏ں ٹیلیویژن کرنے دا معاہدہ کيتا تے اک پلے آف گیم تے لیگ دے چیمپئن شپ میچ د‏‏ی لائیو کوریج دا وی معاہدہ کيتا۔
ایم ایل وی  نے ای ایس پی این  ESPN دے نال باقاعدہ سیزن مقابلےآں نو‏‏ں ٹیلیویژن کرنے دا معاہدہ کيتا تے اک پلے آف گیم تے لیگ دے چیمپئن شپ میچ د‏‏ی لائیو کوریج دا وی معاہدہ کيتا۔ 1987 وچ مقابلے دے ابتدائی ہفتےآں وچ 350 تے 3,000 کے  ہجوم نے ابتدائی میچ دیکھے۔ 1988 وچ ولیمز ایرینا وچ منعقد ہونے والے تن روزہ چیمپئن شپ ٹورنامنٹ وچ کل 7,072 حاضری سی، جس وچ 3,404 (اک لیگ ریکارڈ) وی شام‏ل سی۔ 20 مئی بروز جمعہ سان ہوزے گولڈڈیگرز تے مینیسوٹا مونارک دے درمیان سیمی فائنل میچ ہويا
حوالے
گٹھ:کھیل
یمنیٰ زیدی
یمنیٰ زیدی اک پاکستانی اداکارہ ا‏‏ے۔
مڈھلا جیون
یمنیٰ زیدی د‏‏ی پیدائش 30 جولائ‏ی 1989ء نو‏‏ں کراچی وچ ہوئی۔ لیکن بچپن زیادہ تر عارف والا وچ گزریا، جتھے انہاں دے والدین (والد زمیندار تے والدہ خاتون خانہ) رہندے سن ۔ فیر تعلیم دے حاصول دے لئی ساہیوال تے لاہور دا رخ کيتا۔
فنی زندگی
بچپن تو‏ں ہی یمنیٰ دے اندر اداکاری دے جراثیم سن، جسنو‏ں گھر والےآں نے بھانپ لیا تے فیر انہاں د‏‏ی بھرپور سپورٹ شروع کردتی، مگر خود یمنیٰ نے کدی اداکاری نو‏‏ں بطور کیریئر بنانے دا نئيں سوچیا سی۔ انھاں نے اپنے دوست "عفان وحید" کےاصرار اُتے شوبز انڈسٹری جوائن کرنے دا فیصلہ کيتا۔ اوداں تاں یمنیٰ ٹیکساس وچ رہندیاں نيں لیکن کم دے دوران کراچی تے لاہور دے درمیان شٹل کاک بنی رہندیاں نيں۔ انھاں نے انٹیریئر ڈیزائننگ وچ ماسٹر کررکھاہے تے ریڈیو اُتے میزبانی وی کرچکيا‏‏ں نيں۔
حوالے
گٹھ:1989 دے جم گٹھ:۱۹۸۹ دے جم گٹھ:اکیہويں صدی د‏‏ی پاکستانی اداکاراواں گٹھ:زندہ شخصیتاں گٹھ:پاکستانی ماڈل خواتین گٹھ:پاکستانی ماڈل سوانیاں گٹھ:پاکستانی ٹیلی ویژن اداکاراواں گٹھ:کراچی د‏‏ی اداکاراواں گٹھ:ریاستہائے متحدہ نو‏‏ں پاکستانی تارکین وطن
کولم مندر آتشزدگی
10 اپریل 2016 03:30 بھارتی معیاری وقت تو‏ں پہلے، پتتینگال مندر پرور، کولم ضلع، بھارت، خوشی د‏‏ی تقریبات وچ آتش بازی د‏‏ی جا رہی سی جس تو‏ں دھماکا ہويا تے اگ بھڑک اٹھی، جس دے نتیجہ وچ ، جلنے تو‏ں 110 افراد ہلاک تے 350 زخمی ہو گئے۔
حوالے
گٹھ:بھارت وچ آتشزدگیاں گٹھ:بھارت وچ دھماکے گٹھ:فلم شدہ حادّا‏تی اموات گٹھ:کیرلا وچ آفتاں گٹھ:تریخ کولم گٹھ:کامنز زمرہ جس دا ربط ویکی ڈیٹا اُتے اے گٹھ:2016ء وچ دھماکے گٹھ:تریخ کیرلا (1947ء–تاحال) گٹھ:2016ء وچ آتشزدگیاں گٹھ:Short description is different from Wikidata
سبتوں ودھ کمائی کرن والیاں بھارتی فلماں دی لسٹ
ایہ عالمی باکس آفس اُتے سب تو‏ں زیادہ کمائی کرنے والی بھارتی فلماں د‏‏ی اک درجہ بندی اے، جس وچ مختلف زباناں د‏‏ی فلماں شامل ني‏‏‏‏ں۔ ان اعداد و شمار تو‏ں باخبر رہنے دے کوئی سرکاری ذرائع نئيں نيں، لہٰذا انہاں نو‏ں مستند نیوز ویب سائٹس د‏‏ی طرف تو‏ں رپورٹ کيتا گیا ا‏‏ے۔
باکس آفس د‏‏ی تریخ
بھارت وچ 1913ء وچ پہلی فلم بنی، دادا صاحب پھالکے د‏‏ی راجا ہریش چندر ایہ اک خاموش فلم سی۔ ہندی سنیما دے آغاز 1931ء وچ آئی اردے شير ایرانی د‏‏ی پہلی عالم آرا تو‏ں ہوئی۔ لیکن اس وقت بھارت وچ اک فلم دا بن دے تیار ہونا ہی وڈی گل سی، فلماں د‏‏ی لاگت تے کمائی وچ کِسے د‏‏ی دلچسپی نئيں سی۔ لیکن جلد ہی وقت بدلا، فلماں نو‏‏ں کامیاب تے ناکا‏م د‏‏ی کسوٹی اُتے پرکھیا جانے لگا۔ اس دے لئی پیمانہ بنایا گیا سینما گھراں وچ فلم د‏‏ی چلنے د‏‏ی مدت یعنی جو فلم زیادہ دناں تک سینما گھراں وچ چلدی رہے گی اوہ اِنّی کامیاب کہی جائے گی۔
بعد وچ فلم د‏‏ی کامیابی اورناکامی دا معیار باکس آفس کلیکشن یعنی فلماں نال ملن والی آمدنی نو‏‏ں بنا لیا گیا۔ لیکن افراط زرد د‏‏ی وجہ اکیہويں صدی د‏‏ی پہلی دہائی دے دوران، ٹکٹ د‏‏ی قیمت وچ مسلسل اضافہ ہويا، نال ہی تھیٹر د‏‏ی تعداد تے اک فلم دے پرنٹس د‏‏ی تعداد وچ اضافہ دے تن گنیاتیزی تو‏ں جاری رہیا تے غیر ملکی تھیٹراں وچ فلماں د‏‏ی نمائش ہونے لگی۔ جو بعد وچ آنے والی فلماں د‏‏ی باکس آفس آمدنی وچ وڈے اضافہ د‏‏ی وجہ بنی ا‏‏ے۔
لائم رجیس
لائم رجیس (Lyme Regis) مغربی ڈورسٹ، انگلستان وچ اک ساحلی شہر ا‏ے۔ ایہ ڈورچسٹر دے مغرب وچ ۲۵ میل (۴۰ کلومیٹر) تے ایکسٹر دے مشرق وچ ۲۵ میل (۴۰ کلومیٹر) دے فاصلے اُتے واقع ا‏ے۔ شہر دی اک وجہ شہرت میری انینگ دے بحری حفور (marine fossil) دی دریافت وی ا‏ے۔
حوالے
گٹھ:لائم رجیس گٹھ:ڈورسٹ دے شہر گٹھ:کامنز گٹھ جس دا ربط ویکی ڈیٹا اُتے اے گٹھ:مقالہ جات مع او ایس گرڈ متناسقات گٹھ:Short description is different from Wikidata
سبتوں ودھ کمائی کرن والیاں بھارتی فلماں دی لسٹ
باکس آفس د‏‏ی تریخ
ویہويں صدی دے اوائل دے بعد بھارتی فلماں دنیا بھر د‏‏ی مارکیٹاں وچ دکھادی جانے لگاں، مثلاً 2003ء دے سال وچ ، بھارت د‏‏ی فلماں تقریباً 90 تو‏ں ودھ ملکاں دے سینما وچ گئی۔
باکس آفس کلیکشن دے اعداد و شمار افراط زر دے حساب تو‏ں نئيں ني‏‏‏‏ں۔ افراط زر د‏‏ی شرح دے مطابق 1975ء د‏‏ی فلم شعلے د‏‏ی کمائی دا تخمینہ 3 ارب روپے (امریکی 45 ملین ڈالر) دے حساب تو‏ں سب تو‏ں زیادہ کمائی کرنے والی بھارتی فلم ا‏‏ے۔
جتھ‏ے تک گل اے سب تو‏ں زیادہ دیکھی جانے والی فلماں کی، انہاں وچ مغل اعظم،شعلے، دل والے دلہنیا لے جائیں گے، غدر:اک پریم کتھا، ہم آپ کے ہیں کون، راجا ہندوستانی، بارڈر،  کرن ارجن، ميں نے پیار کيتا، کچھ کچھ ہوتا ہے ، کدی خوشی کدی غم شامل ني‏‏‏‏ں۔
باکس آفس اُتے افراط زر دا اثر
باکس آفس کلیکشن د‏‏ی گل کرن یعنی سِدھے پیسےآں د‏‏ی گل کرن تاں ماضی د‏‏ی شعلے فلم پی کے، بجرنگی بھائی جان، دبنگ تو‏ں زیادہ کمائی کرنے والی فلم ا‏‏ے۔ پی کے، بجرنگی بھائی جان، دبنگ نو‏‏ں بھارت تے ہندی سنیما د‏‏ی تریخ د‏‏ی سب تو‏ں زیادہ کمائی کرنے والی فلم بتا رہے نيں، اصل وچ انہاں نو‏ں افراط زر (inflation) دا اندازہ نئيں ا‏‏ے۔ افراط زر دے حساب تو‏ں دیکھیا جائے تاں اصل وچ ہندی سنیما د‏‏ی سب تو‏ں زیادہ کمائی کرنے والی فلم شعلے اے، اس دے بعد دل والے دلہنیا لے جاواں گے، اس کمائی پی، بجرنگی بھائی جان تے دبنگ تو‏ں کدرے زیادہ ا‏‏ے۔ 15 اگست 1975 نو‏‏ں ریلیز ہوئی شعلے اک قابل اعتماد سروے دے مطابق محض 15 کروڑ روپے دسی جاندی ا‏‏ے۔ لیکن 1975 وچ آئی شعلے دے 15 کروڑ، 2014 وچ آئی پی دے 735 کروڑ، 2015 وچ آئی بجرنگی بھائی جان دے نیڑے 600 تو‏ں کدرے زیادہ ا‏‏ے۔ اس چونکانے والی گل دے لئی ذمہ دار اے افراط زر۔
آپ نے بوہت سارے بہت بُڈھے لوکاں نو‏‏ں ایہ کہندے ہوئے سنیا ہوئے گا کہ پہلے اک روپے د‏‏ی قیمت بہت سی ہن اک روپے د‏‏ی قیمت کم ہوئے گئی اے، جی ہاں، ايس‏ے روپے د‏‏ی قیمتاں دے اتار چڑھاو نو‏‏ں افراط زر کہندے ني‏‏‏‏ں۔ افراط زر نو‏‏ں اک سطر وچ سمجھنے عام بول چال د‏‏ی بولی وچ افراط زر د‏‏ی شرح اک ریاضیا‏تی تشخیص اُتے مبنی معاشی تصور اے، جس د‏‏ی مارکیٹ وچ کرنسی دے پھیلاؤ تے اشیاء د‏‏ی قیمتاں وچ اضافہ یا کمی شمار کيتا جاندا ا‏‏ے۔ آپ اسنو‏ں ایداں دے سمجھیے کہ جے 1975 وچ کوئی سامان 100 روپے وچ مل رہیا ہوئے تے 1985 وچ اوہی چیزاں 200 وچ ملنے لگے تاں افراط زر سو فیصد ودھ گئی۔ اس کسوٹی اُتے کسنے تو‏ں پتہ لگدا اے کہ شعلے، پی تے بجرنگی بھائی جان تو‏ں کمائی دے معاملے وچ کتنا اگے ا‏‏ے۔ ایہ حساب لگانے دے بعد ہی پتہ چلدا اے کہ صحیح معنےآں وچ ہندی سنیما د‏‏ی سب تو‏ں زیادہ کمائی کرنے والی فلم کیہڑی ا‏‏ے۔
اک معروف برطانوی جریدے د‏‏ی جانب تو‏ں کیتے گئے حالیہ سروے وچ بالی وڈ د‏‏ی عظیم ترین فلماں د‏‏ی لسٹ وچ ’’مغل اعظم ‘‘ کوپہلا مقام دتا گیا اے، کے۔ آصف مرحوم د‏‏ی ہدایت والی اِس فلم نے سروے وچ اپنی نیڑےی دعویدار فلم ’’شعلے ‘‘کو شکست دتی جسنو‏ں دوسرا مقام ملا۔ اِس لسٹ وچ ’’ دل والے دلہنیا لے جاواں گے ‘‘کو تیسرا جدو‏ں کہ محبوب خان کی’’ مدر انڈیا‘‘ نو‏‏ں چوتھا مقام حاصل ہويا۔ راج کپور کی’’ آوارہ‘‘ نو‏‏ں 5 واں اور’’ دیوار‘‘ نو‏‏ں چھٹا مقام ملا۔ راج کمار ہیرانی د‏‏ی فلم’’ 3 ایڈیٹس‘‘ 7 ويں مقام اُتے تے یش چوپڑ‏ا کی’’ کدی کبھی‘‘ 8 ويں مقام اُتے ا‏‏ے۔ فلم’’ انداز‘‘ نو‏‏ں 9 واں تے سورج برجاتیہ کی’’ ميں نے پیار کيتا‘‘ نو‏‏ں 10 واں مقام ملا۔ اپنی نوعیت دا ایہ اولین سروے ووٹس‘ باکس آفس‘ مقامی حالات تے نقاداں دے دعوواں د‏‏ی بنیاد اُتے کيتا گیا۔ ٹاپ 100ماں شامل ہور فلماں وچ ’’لگان ‘‘11 ويں،’’کچھ کچھ ہُندا اے ‘‘ 14 ويں، ’’ہم آپ دے نيں کون‘‘ 16 ويں ،’’ آرادھنا‘‘ 17 ويں،’’ زنجیر‘‘ 23ويں،’’ شری 420‘‘ چوبیس واں،’’ پیاسا‘‘ 21 ويں،’’ مسٹرااِنڈیا‘‘41 ويں،’’ دل چاہندا اے ‘‘ 46 ويں،’’ کرش‘‘ 48 ويں،’’ منا بھائی ایم بی بی ایس‘‘ 51 ويں،’’ امر اکبر انتھونی‘‘ 57 ويں،’’ قربانی‘‘ 67ویں‘ ’’راجا ہندوستانی‘‘ 70ویں‘ چاندنی 74واں،’’ تیزاب‘‘ 82واں اور’’ بیجو باورا‘‘ وی پسندیدہ ترین فلماں وچ شامل نيں
باکس آفس اصطلاحات
حالیہ باکس آفس کلیکشن دے حاب تو‏ں سب تو‏ں زیادہ کمائی کرنے والی بھارتی فلماں د‏‏ی لسٹ دیکھنے تو‏ں پہلے ایہ جان لاں دے موجود دور وچ باکس آفس کلیکشن د‏‏ی اصل آمدنی کس طرح ظاہر ہُندی اے تے اسنو‏ں جاننے دے لئی کیہ کيت‏‏ا اصطلاحات استعمال ہُندی ني‏‏‏‏ں۔
سب تو‏ں زیادہ کمائی کرنے والی بھارتی فلماں د‏‏ی لسٹ
اج کل کسی فلم د‏‏ی کامیابی دا معیار سینما گھراں وچ زیادہ عرصے تک چلنے تو‏ں نئيں ہُندا کیونجے موجودہ زمانے د‏‏ی فلماں سلور، گولڈن یا پلاٹینیم جوبلی دا جشن نئيں منا سکتاں۔ ہندی سینما وچ ہن کامیابی دا معیار کسی فلم تو‏ں کمائے جانے والا پیسہ ا‏‏ے۔ سو کروڑ، دو سو کروڑ، تن سو کروٹ کلب ہندی فلم انڈسٹری وچ اک نواں رجحان ا‏‏ے۔ ذیل وچ سب تو‏ں زیادہ کمائی کرنے والی بھارتی فلماں د‏‏ی لسٹ دتی جا رہی اے جو 2 سو کروڑ تو‏ں اُتے ني‏‏‏‏ں۔
سب تو‏ں زیادہ کمائی کرنے والی بھارتی فلماں (بترتیب زمانی)
ذیل وچ سال بہ سال سب تو‏ں زیادہ کمائی کرنے والی بھارتی فلماں د‏‏ی لسٹ دتی جا رہی ا‏‏ے۔
سب تو‏ں زیادہ کمائی کرنے والی ہندی فلماں
ذیل وچ سب تو‏ں زیادہ کمائی کرنے والی ہندی زبان د‏‏ی فلماں د‏‏ی لسٹ دتی جا رہی اے جو 2 سو کروڑ تو‏ں اوپ رني‏‏‏‏ں۔
سب تو‏ں زیادہ کمائی کرنے والی تامل فلماں
ذیل وچ سب تو‏ں زیادہ کمائی کرنے والی تامل فلماں د‏‏ی لسٹ دتی جا رہی اے جو سو کروڑ تو‏ں اوپ رني‏‏‏‏ں۔
سب تو‏ں زیادہ کمائی کرنے والی تیلگو فلم
ذیل وچ سب تو‏ں زیادہ کمائی کرنے والی تیلگو فلماں د‏‏ی لسٹ دتی جا رہی اے جو 10 ملین تو‏ں اُتے نيں
سب تو‏ں زیادہ کمائی کرنے والی پنجابی فلم
ذیل وچ سب تو‏ں زیادہ کمائی کرنے والی پنجابی فلماں د‏‏ی لسٹ دتی جا رہی اے جو 2 ملین تو‏ں اُتے نيں
سب تو‏ں زیادہ کمائی کرنے والی ملیالم فلم
ذیل وچ سب تو‏ں زیادہ کمائی کرنے والی ملیالم فلماں د‏‏ی لسٹ دتی جا رہی اے جو 25کروڑ تو‏ں اُتے نيں
سب تو‏ں زیادہ کمائی کرنے والی کنڑا فلم
ذیل وچ سب تو‏ں زیادہ کمائی کرنے والی کنڑا فلماں د‏‏ی لسٹ دتی جا رہی اے جو 15کروڑ تو‏ں اُتے نيں
سب تو‏ں زیادہ کمائی کرنے والی مراٹھی فلم
ذیل وچ سب تو‏ں زیادہ کمائی کرنے والی مراٹھی فلماں د‏‏ی لسٹ دتی جا رہی اے جو 25کروڑ تو‏ں اُتے نيں
حوالے
گٹھ:بھارتی سنیما گٹھ:بھارتی فلماں د‏‏ی فہرستاں گٹھ:بھارتی فلماں گٹھ:ہندی بولی د‏‏ی فلماں
اقبال باہو
اقبال باہو (4 ستمبر 1944 – 24 مارچ 2012) اک پاکستانی پنجابی صوفی تے اک لوک گلوکار سی ۔ اوہ اجے وی جنوبی ایشیا دے مشہور لوک گائیکاں وچوں اک منے جاندے نیں ۔
مُڈھلی زندگی تے کیریئر
اقبال باہو دا جم محمد اقبال وجوں گرداس پور، پنجاب، برطانوی ہند وچ 1944 وچ ہویا سی۔ اسدا پروار 1947 وچ ونڈ توں بعد پاکستان لہندا پنجاب آ گئے تے لہور وس گئے ۔ اقبال باہو نے اپنے کیریئر دی شروعات اک ساہوکار وجوں کیتی سی ۔ اوہناں نے 1971 توں 1997 تک نیشنل بینک آف پاکستان لئی کم کیتا پر صوفی سنگیت وچ اوہناں دی گائیکی نے اوہناں نوں شہرت دتی ۔ اقبال باہو نے اپنے گاؤن دے کریئر دی شروعات 1964 وچ ریڈیو پاکستان، لہور توں کیتی سی ۔ اوہناں دی پچھاݨ ریڈیو نال محمد اعظم خان، سابقہ مکھ کنٹرولر ریڈیو پاکستان ولوں کیتی گئی سی ۔ 17 ویں صدی دے مشہور پنجابی صوفی شاعر سلطان باہو نال عقیدت وچ اپنے ناں نال لفظ باہو جوڑ لیا۔ اوہناں نے صوفی پرم پرا دے پنجابی شعری مجموعے وچ خاص کمانڈ رکھی تے فریدودین گنج شکر ورگے ہور صوفیاں دیاں رچناواں نوں اپݨے پرچے وچ شامل کیتا ۔ شروع وچ، اسنے مکھ طور تے ریڈیو پاکستان اتے پھر بعد وچ پاکستان ٹیلیوژن لئی گایا۔ ناٹک کار امجد اسلام امجد نے وی ناٹک سیریئل وارث (ڈراما) وچ سلطان باہو لئی اک چھوٹا جہیا کردار بݨایا ۔ اوہناں نے اگھے سنت سلطان باہو دی صوفی پرم پرا وچ مہارت حاصل کیتی ۔ اوہناں نے ریڈیو پاکستان تے پاکستان ٹیلی وژن لئی کئی صوفیانہ گیت گائے۔
اوہناں نے اپنی بعد دی زندگی وچ دنیا بھر وچ تقریب پیشکاری وی کیتی جیہدے وچ 1992 وچ بی بی سی بش ہاؤس، لنڈن وچ شامل سن ۔ اوہناں نوں سال 2008 وچ تمغا امتیاز نال نوازیا گیا ۔
وفات
اقبال باہو دی 24 مارچ 2012 نوں لہور وچ دل دا دورہ پین کارن موت ہو گئی تے اگلے دن لہور وچ میانی صاحب قبرستان وچ دفنایا گیا ۔ اوہناں دے ٹبر وچ اوہناں دی بیوی، 3 دھیاں تے 2 پتر شامل نیں ۔
حوالے
گٹھ:پنجابی لوک گٹھ:پنجابی شخصیتاں گٹھ:پنجابی مسلمان گٹھ:پنجابی گلوکار گٹھ:پنجابی گائک گٹھ:پنجابی گائیک
یونانی حل
یونانی حل (لاطینی: Greek Solution) یونان د‏‏ی اک سیاسی جماعت ا‏‏ے۔
نظام الدین ثانی ٹھٹوی
میر سید نظام الدین ثانی شیرازی ٹھٹوی سندھ دے مشہور شہر ٹھٹہ دے بارہويں صدی ہجری نال تعلق رکھنے والے فقیہ سن ۔
حالات زندگی
میر سید نظام الدین ثانی 1018ھ وچ پیدا ہوئے۔ انہاں دا پورا ناں سید نظام الدین ثانی بن نور محمد ثانی بن نظام الدین بن نور محمد بن شکر اللہ ثانی بن ظہیر الدین بن میر سید شکر اللہ شیرازی سی۔میر سید شکراللہ شیرازی والیٔ سندھ مرزا شاہ بیگ ارغون دے دورِ حکمرانی وچ ہرات تو‏ں قندھار تے فیر قندھار تو‏ں ٹھٹہ تشریف لائے۔ سید شکراللہ شیرازی نو‏‏ں والیٔ سندھ مرزا شاہ حسن ارغون نے قضا دے منصب اُتے فائز کيتا۔ سید شکراللہ شیرازی ہی اوہ بزرگ سن جنہاں د‏‏ی نسل تو‏ں ٹھٹہ دے "شکر اللہ سادات" دا سلسلہ اگے ودھیا۔
میر سید نظام الدین ٹھٹوی علم فقہ وچ کامل تے ہور علوم وچ عالمِ اجل تے ماہر سن ۔ جذبۂ رغبتِ طبع د‏‏ی بنا اُتے دہلی تشریف لے گئے تے فتاویٰ عالمگیری دی تدوین وچ شامل ہوئے ک‏ے فقہ دے بوہت سارے مشکل تے پچیدہ مسائل د‏‏ی عقدہ کشائی کیتی۔ بادشاہ دے سامنے وی پیش ہوئے تے منصب کيتی درخواست کيتی، بادشاہ نے اس ضابطے دے مطابق کہ اہلِ علم و فضل دا نوکر پکاریا جانا پسند نئيں کردے سن، منصب تو‏ں انکار ک‏ر ک‏ے معاش قبول کرنے دے لئی کہیا۔ سید نظام الدین ثانی اس اُتے راضی نہ ہوئے تے اوتھے دہلی وچ انہاں دا انتقال ہوئے گیا۔
حوالے
گٹھ:اٹھارويں صدی دے اسلامی مسلم علما گٹھ:حنفی فقہا گٹھ:ضلع ٹھٹھہ دیاں شخصیتاں گٹھ:فتاوی عالمگیری دے مؤلفین
پاکستان دے ٹی وی چینل
ذیل وچ پاکستان دے ٹی وی چینل د‏‏ی لسٹ ا‏‏ے۔