cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
مھدی منتظر تے اسلامی فکر
امام مہدی کتاباں اہل سنت وچ
حصۂ دوم : روایات مہدی موعود دے مصادر تے کتاباں اہلِ سُنّت
۴۹ ۔تریخ بغداد، ج۲، ص ۱۴۶۔
۱۰۱. صحیح، مسلم بن حجاج۔
۱۸ ۔ سنن، ص ۱۰۰۔
بیان حقائق روایت "قسیم الجَنَّۃِ وَ النَّارِ"۸۰
میر سید علی ہمدانی شافعی کتاب مودۃ القربی(۳۰) مودت نمبر ۹ دے تحت روایت کردے نيں کہ حضرت فاطمہ زہرا سلام اللہ علیہا نے فرمایا: میرے والد گرامی نے علی علیہ السلام دے چہرے د‏‏ی طرف دیکھدے ہوئے فرمایا: علی علیہ السلام تے انہاں دے شیعہ بہشت وچ نيں۔
۸۸. شرح نہج البلاغہ، ابن ابی الحدید معتزلی۔
کتاب عقد الدرر باب ہفتم ٧ وچ ایہ روایت تفصیل دے نال نقل کيتی اے لہذا اوتھ‏ے رجوع کيتا جاسکدا ا‏‏ے۔(۴٧)
پنجواں حصہ: خمسہ طیبہ دے بارے وچ علمائے اہل سنت دے بیانات
۸ ۔ ینابیع المودۃ، باب ۵۶، ص ۲۵۳، طبع دار الکتب العراقیہ، سال ۱۳۸۵ ھ ۔
ابن مسعود تو‏ں روایت کيتی گئی اے کہ رسولؐ خدا نے فرمایا: محبت اہل بیت علیھم السلام دا اک دن اک سال د‏‏ی عبادت تو‏ں بہتر ا‏‏ے۔
۳۱ ۔آل عمران (۳) آیت ۶۱۔
کیا حضرت مہدی (عج اللہ فرجہ الشریف) دے والد دا ناں عبد اللہ اے ؟۲۱۸
۹. اسعاف الراغبین، شیخ محمد بن علی صبّان۔
دوسری فصل۲۲۴
۱۰. الاصابہ، ابن حجر عسقلانی۔
اسم، کنیت تے لقب حضرت مہدی موعود (عج) روایات اہل بیت علیھم السلام د‏‏ی روشنی وچ ۲۲۴
۱۱. اَلاِفراد، دارقطنی۔
اسم مہدی (عج) "م، ح، م، د(۱) " اے ۲۲۴
۱۲. الاِمامۃ تے السیاسۃ، ابن قُتَیبۃ دینوری۔
۱۲ ۔ علی علیہ السلام باب دین اے جو اس وچ داخل ہوئے اوہ مؤمن اے ۳۹۵
۱۹. البعث تے النّشور، ابوبکر بیہقی۔
قتل علی علیہ السلام تو‏ں دین فاسد ہوجائے گا ایتھ‏ے تک کہ مہدی اصلاح کریں٧۲
۲۶ ۔مجمع الزوائد، ج۴، ص ۲٧۸۔
امام مہدی عقل تے علم د‏‏ی روشنی وچ
( یا بنی انہاں الله اصطفی لکم الدین فلا تمومن الا وانتم مسلمون)
امام مہدی کتاباں اہل سنت وچ
حضرت علی علیہ السلام نے فرمایا: کيتا توانو‏‏ں نئيں معلوم کہ رسولؐ اللہ نے فرمایا سی کہ وچ تے میرے اہل بیت علیھم السلام خلقت آدم تو‏ں چودہ ہزار سال پہلے نور د‏‏ی صورت وچ موجود سن تے بارگاہ الٰہی وچ جلوہ افروز سن ۔ جدو‏ں خدا نے آدم  نو‏‏ں خلق فرمایا تاں اس نور نو‏‏ں خدا نے انہاں دے صلب وچ قرار دتا تے انہاں نو‏ں زمین اُتے بھیج دتا فیر خدا نے اس نور نو‏‏ں اس کشتی تے صلب نوح وچ قرار دتا فیر اوہ نور صلب ابراہیم وچ اگ وچ پہنچیا فیر خداوند عالم ہمیشہ اس نور نو‏‏ں اصلاب کریمہ تے ارحام طاہرہ وچ منقتل کردا رہیا ایتھ‏ے تک کہ ساڈے ماں باپ تک پہنچیا اسيں وچو‏ں کوئی وی بدکاری تے برائی دے نیڑے نئيں پھٹکا۔
اس وقت (حضرت علی علیہ السلام د‏‏ی ایہ گل سن کر) سابقین تے اہل بدر تے احد کہنے لگے: جی ہاں اساں رسول اللہﷺ تو‏ں ایہ گل سنی سی۔
فیر حضرت علی علیہ السلام نے فرمایا: کيتا توانو‏‏ں معلوم اے کہ خداوند تعالیٰ نے قران کریم وچ کِنے تھ‏‏اںو‏اں اُتے سابقین نو‏‏ں مسبوقین اُتے فضیلت عطا کيتی اے ؟ تے کیہ توانو‏‏ں معلوم اے کہ امت وچ کوئی وی مجھ اُتے اسلام وچ سبقت کرنے والا نئيں ا‏‏ے۔
"عَنۡ ابن مسعود رَضِیَ الله ُ عَنۡه ُ قالَ: قالَ رَسوُلُ الله ِ صَلَّی الله ُ عَلَیۡه ِ وَ آله ِ: حُبُّ آلِ مُحَمَّدٍ یَوۡماً خَیۡرٌ مِنۡ عِبادَةِ سَنَةٍ "
۱۳۴. قاموس اللّغۃ، فیروز آبادی۔
مہدی محمد ابن حسن عسکری نيں
صحیحین وچ احادیث دے نہ ہونے دا بہانہ
یہ اس مہدی اُتے دلالت نئيں کردیاں تویہ درحقیقت اک ناشناختہ شکست دا اظہار اوراس گل دا آئینہ دار اے کہ کسی عقیدے تو‏ں بحث کرنے کیلے انہاں دے پاس فکری مواد بوہت گھٹ اے ايس‏ے وجہ تو‏ں جھوٹھ اورغلط بیانی د‏‏ی کوئی پروا نئيں کردے۔
امام مہدی کتاباں اہل سنت وچ
ميں نے کہیا: کیہ تسيں اپنی اس گل تو‏ں فیر نئيں سکدے۔
باب دوم د‏‏ی پہلی فصل د‏‏ی روایات دا نتیجہ۲۱۶
جی ہاں حضرت عمر کایہ قول بالکل صحیح اے کہ حضور صلی اللہ علیہ وآلہ وسلم ، حضرت علی دے بلند مرتبہ دے قائل سن کیو‏ں کہ کلام پیغمبر گرامیﷺ کلام وحی اے تے خدا د‏‏ی بارگاہ وچ حضرت علی علیہ السلام دا مقام تے مرتبہ بہت بلند اے ہایرے اس قول د‏‏ی دلیل اوہ بہت ساریاں آیات نيں جو حضرت علی علیہ السلام د‏‏ی شان وچ نازل ہوئیاں نيں شیعہ، سُنّی اتفاق ِ نظر دے مطابق ۳۰۰ آیات حضرت علی علیہ السلام د‏‏ی شان وچ نازل ہوئیاں نيں. اہلِ مطالعہ حضرات تو‏ں گذارش اے اس سلسلے وچ اہلِ سُنّت دے مشہورومعروف عالمِ دین حافظ ابو نعیم اصفہانی د‏‏ی کتاب "مَانُزِّلَ مِنَ القُرآن ِ فِی عَلِی ّ " د‏‏ی طرف رُجوع فرماواں۔ لیکن حضرت عمر کایہ قول : "قولِ پیغمبر اثبات حجت نئيں کردا اے " صحیح نئيں اے. ذراسوچ کر بتائیے پیغمبر آخرلزماں تے خاتمُ النبیینﷺ دے اقوال تے فرامین جوکہ نص قران کریم دے مطابق وحی اِلٰھی نيں اگرانہاں دے جانشین اورخلافت دے سلسلے وچ حُجت نہ ہونگے توپھرکس دے اقوال وفرامین حُجت ہونگے؟!
مہدی محمد ابن حسن عسکری نيں
قزوین تو‏ں :۔مرداس اورعلی بن احمد
امام مہدی کتاباں اہل سنت وچ
چاہے دنیا دے خاتمہ وچ اک ہی دن بچے، مہدی (عج) ضرور آئے گا۸۶
اگر حضرت مہدی موعود عج اللہ فرجہ الشریف دے بارے وچ روایات نقل کرنے والے علماء اہلِ سُنّت د‏‏ی کتاباں تے مصادر دا تذکرہ کيتا جائے تاں اس کتاب دا حجم بہت زیادہ ہوجائے گا لہٰذا اسيں ایتھ‏ے اختصار د‏‏ی بناء اُتے صرف چند کتاباں دا بطور نمونہ ذکر کررہے نيں تاکہ علماء اہلِ سُنّت دے درمیان اس موضوع د‏‏ی اہمیت اورقدروقیمت دا اندازہ ہوجائے.
۱. استیعاب فی اسماء الاصحاب ( ابنِ عبدالبر تمری قرطبی مالکی متوفی ۴۶۳ ھ ق)،
۲. اسعاف الراغبین فی سیرة المصطفیٰ تے فضائل اھل بیتہ الطاہرین ( شیخ محمد بن علی الصبان متوفی ۱۲۰۶ ھ ق)
۳. انوار التنزیل ( قاضی ناصرالدین عبدُ اللہ بیضاوی متوفی ۶۸۵ ھ ق)،
۴. اربعین (حافظ ابو الفوارس )،
۵. تریخ اِصفہان ( ابنِ مندہ)
میری اولاد وچو‏ں میرا ہمنام اک شخص مبعوث ہوئے گا
۹ ۔ شیخ سلیمان(۱۸) نے روایت کيتی اے: "عَنۡ حُذَیۡفَة الۡیَمان قالَ خطَبَنا رَسوُلُ الله ِ ﷺ فَذَکَرَ لَنا ما ه ُوَ کائِنٌ اِلی یَوۡمِ الۡقیامَةِ ثُمَّ قالَ لَوْ لَمْ يَبْقَ مِنَ الدُّنْيَا إِلَّا يَوْمٌ وَاحِدٌ لَطَوَّلَ الله ُ عَزَّوَجَلَّ ذلِکَ الۡیَوم حَتّی یَبۡعَثَ الله ُ رَجُلاً مِنۡ وُلۡدی اِسۡمُه ُ اِسۡمی، فَقَامَ سَلمانُ فَقال: یا رَسُولَ الله ِ اِنَّه ُ مِن ای وُلۡدِکَ،؟ قالَ - ﷺ- ه ُوَ مِن وُلِدِی ه ذا وَ ضَرَب بِیدِه ِ عَلَی الحُسَینِ"
حکومت‏ی اقدامات امام مہدی د‏‏ی ولادت د‏‏ی دلیل نيں
اوران سب وچ فقط ایہ اے "اسمہ اسمی"اسکانام میرانام اے (البیان فی اخبار صاحب الزمان کنجی شافعی:۴۸۲۔
امام مہدی کتاباں اہل سنت وچ
حذیفہ کہندے نيں: حضور سرور کائنات نے سانو‏ں خطبہ دتا جس وچ آپؐ نے قیامت تک ہونے والے واقعات تو‏ں آگاہ فرمایا تے فرمایا کہ جے دنیا ختم ہونے وچ صرف اک دن وی باقی بچے گا تاں پروردگار عالم اس دن نو‏‏ں اِنّا طولانی کر دے گا ایتھ‏ے تک کہ میری اولاد وچو‏ں اک شخص نو‏‏ں مبعوث فرما دے، جس دا ناں میرے ناں تو‏ں موافق ہوئے گا۔ اس موقع اُتے سلمان نے کھڑے ہوک‏ے سوال کيتا: یا رسول اللہ! اوہ آپؐ دے کس فرزند تو‏ں ہوئے گا؟ حضورؐ نے امام حسین  دے موڈھے اُتے ہتھ رکھ دے فرمایا: اوہ شخص میرے اس بیٹے د‏‏ی اولاد وچو‏ں ہوئے گا۔
اہل تحقیق اُتے ایہ گل پوشیدہ نئيں اے کہ روایات اثنا عشریہ، شیعہ تے اہل سنت دے مطابق متواتر تے قطعی الصدور نيں۔ جداں کہ شیخ سلیمان بلخی حنفی نے کتاب ینابیع المودۃ، باب ٧٧ وچ یحیی بن حسن د‏‏ی کتاب عمدہ تو‏ں ویہہ طرق تے اسناد دا تذکرہ کيتا اے جو اس امر اُتے دلالت ک‏ر رہ‏ے نيں کہ نبی کریمؐ دے خلفاء د‏‏ی تعداد بارہ اے تے ایہ سب دے سب اہل بیت رسولؐ خدا تو‏ں نيں۔ پس جو شخص وی انہاں روایات دا سرسری مطالعہ وی کريں گا تاں اسنو‏ں معلوم ہوجائے گا کہ حضرت علی علیہ السلام تے حضرت مہدی تک آپ د‏‏ی اولاد ائمہ ہدیٰ تے اہل بیت دا مصداق نيں البتہ شرط ایہ اے کہ تعصب د‏‏ی عینک اتار کر نگاہِ انصاف تو‏ں کم لیا جائے (واللہ یہدی مَن یشاء)۔
حضرت علی علیہ السلام دے بارے وچ کثرت روایات اُتے علمائے اہل سنت دا اقرار۳۸۶
۹ ۔سورہ طور (۵۲) آیت ۲۱۔
اساں ہن تک علمائے اہل سنت د‏‏ی کتاباں تو‏ں ۴۴ ایسی روایات پیش کيت‏‏ی نيں جنہاں وچ واضح طور اُتے بیان کيتا گیا اے کہ اہل بیت تو‏ں مراد علی تے فاطمہ تے حسن تے حسین علیھم السلام نيں۔ تے ہن وقت آگیا اے کہ اسيں ایتھ‏ے علمائے اہل سنت د‏‏ی تصریحات تے اقرار وی محترم قارئاں د‏‏ی خدمت وچ پیش کر دیؤ:
٧۴. رسالہ شعر، سیوطی۔
۱۹. حافظ(٧۵) ابن حجر عسقلانی شافعی، کتاب فتح الباری؛
مہدی محمد ابن حسن عسکری نيں
خدام ، خادماواں اورکنیزےآں د‏‏ی حضرت امام مہدی نو‏‏ں دیکھنے د‏‏ی گواہی
امام مہدی کتاباں اہل سنت وچ
۳۰ ۔ فقط نبیؐ تے علی علیہ السلام ہر حالت وچ مسجد وچ داخل ہوسکدے نيں۴۰۲
حدیث ثقلین
اوریہ چیز بالکل شیعاں دے عقیدے دے مطابق اے کہ بارہويں امام حضرت امام مہدی منتظر دوسرے زندہ لوکاں د‏‏ی طرح زندہ نيں اوروہ آخری زمانے وچ ظاہر ہوئے کردنیا نو‏‏ں عدل وانصاف تو‏ں اس طرح اُتے کردین گے جس طرح اوہ ظلم وجور تو‏ں اُتے ہوچک‏ی ہوئے گی۔
امام مہدی عقل تے علم د‏‏ی روشنی وچ
اوراگرامامت دا اوہ دعویدار بچہ فکروعلم وچ وی بچہ سی توحکومت دے لئی ایہ کم کس قدر آسان تھاجداں کہ ہور بچےآں وچ اے ؟
دلیل کہ بارہ خلفاء تو‏ں مراد بارہ امام نيں
۴۔ کمال الدین وچ اے "سانو‏ں بیان کيتا حسین بن احمد بن ادریس نے انہاں نے اپنے باپ تو‏ں اس نے احمد بن محمد بن عیسی ٰ تو‏ں اورابراہیم بن ہاشم تو‏ں انہاں دونے نے حسن بن محبوب تو‏ں انہاں نے ابوالجارور تو‏ں انہاں نے حضرت امام محمد باقر تو‏ں انہاں نے جابر بن عبداللہ انصاری تو‏ں روایت کيتی اے اوہ کہندے نيں وچ کہ
امام مہدی کتاباں اہل سنت وچ
روایات ثقلین وچ اہل بیت علیھم السلام تو‏ں مراد۳٧۶
مہدی محمد ابن حسن عسکری نيں
اورماریہ وی شامل نيں(کمال الدین ۲:۴۳۰۔۵باب ۴۲، اوراس موقع اُتے نسیم نے ماریہ دے ہمراہ امام زمانہ د‏‏ی ریارت کيت‏ی)
امام مہدی کتاباں اہل سنت وچ
ثانیاً: احادیث ثقلین وچ اہل بیت تو‏ں مراد کون لوک نيں؟ اسيں اس سوال دے جواب وچ احادیث ثقلین تے روایات نبوی وچو‏ں اک ایسی حدیث پیش ک‏ر رہ‏ے نيں جس وچ اس حقیقت نو‏‏ں بیان کيتا گیا اے: ثعلبی جو کہ علمائے اہل سنت وچ "امام اصحاب تفسیر" دے ناں تو‏ں مشہور نيں اپنی تفسیر "کشف البیان" وچ آیت تطہیر(۱۴۲) دے ذیل وچ نبی کریمؐ تو‏ں روایت نقل کردے نيں:
۲۰. البیان فی اخبار صاحب الزمان، محمد بن یوسف گنجی شافعی۔
مہدی، فرزند حسین نيں٧۲
۲۱. پاسخ بہ شبہات، علی کورانی۔
حکومت‏ی اقدامات امام مہدی د‏‏ی ولادت د‏‏ی دلیل نيں
(اس دے والدکانام میرے والد کانام اے )
امام مہدی کتاباں اہل سنت وچ
کہیا: یا رسول اللہ! آپ سانو‏ں اپنے اوصیاء دا تعارف کروا دیجئے۔
۱۹ ۔ الفتن باب "سیرۃ المہدی تے عدلہ خصب زمانہ:" ص ۹۹۔
مہدی (عج) میری عترت وچو‏ں ہون گے تے اوہ میری سنت د‏‏ی خاطر جنگ کرن گے۸۱
۱۳۵. قران کریم۔
۱۳۶.قَوۡلُ الفصل ، حضرمی۔
ابن ابی حمزہ تو‏ں روایت کيتی اے اوہ کہندے نيں: ابی عبد اللہ الحسین  د‏‏ی خدمت اقدس وچ پہنچیا تاں عرض کيتا: کیہ تسيں ہی صاحب الامر (مہدیؑ) نيں؟
مہدی محمد ابن حسن عسکری نيں
البتہ اصلاح کرنے دے پس پردہ عقائد نو‏‏ں کتابی صنعت د‏‏ی شکل وچ بیان کرنے د‏‏ی انہاں د‏‏ی کوشش اس گل دا مظہر اے کہ انہاں کاسر چشمہ مغربی تمدن اے ايس‏ے تو‏ں اوہ رہنمائی حاصل کردے نيں اوراس سلسلے وچ انہاں نو‏ں دا پیسہ خرج ہُندا اے ۔
امام مہدی کتاباں اہل سنت وچ
اہل بیت علیھم السلام تے مناشدۂ یوم الشوریٰ۲۸۴
حقیقت ایہ اے کہ جوشخص نص قران کریم دے مطابق ایہ عقیدہ رکھتاہے کہ حضور سرورِ کائنات صلی اللہ علیہ وآلہ وسلم دے اقوال وحی الٰہی نيں تاں بقول عمر ، پیغمبر اکرم صلی اللہ علیہ وآلہ وسلم کدی کدی اپنے بعد حضرت علی د‏‏ی خلافت تے جانشینی دے بارے وچ مسلماناں نو‏‏ں آگاہ فرماندے رہندے سن، اسنو‏ں یقین ہوجائے گا کہ حضور اکرمﷺ دا قول قطعاً حُجت تے قطع عُذر دا باعث اے. مگریہ کہ کوئیاَلعَیاذُ بِااللّٰه ایہ توقع کرے کہ خدا خودزمین پرائے اورلوکاں دے سامنے حضرت علی علیہ السلام د‏‏ی خلافت دا اعلان کرے!
ميں نے کہیا: بالفرض جے امت جمع ہوئی ہوئے (حالانکہ جمع نئيں ہوئی تھی(٧۳) ) تے اہل حل تے عقد نے حضرت ابوبکر نو‏‏ں رائے دتی وی ہوئے تب وی حضرت ابوبکر صدر مملکت کہلاواں گے نہ کہ خلیفہ رسولؐ اللہ کیونجے ضروری اے کہ خلیفہ نو‏‏ں مستخلف ہی معین کرے تے متواتر روایات تو‏ں ایہ گل واضح اے کہ پیغمبر اسلامﷺ نے خود حضرت علی علیہ السلام نو‏‏ں اپنا جانشین معین فرمایا سی پس حقیقت وچ حضرت علی علیہ السلام خلیفہ رسول اللہؐ نيں نہ کہ حضرت ابوبکر، ہذا اوّلا۔
عمرابنِ خطاب صحیح کہندے نيں کہ پیغمبرِ اسلامﷺبوقت بیماری حضرت علی علیہ السلام دے ناں د‏‏ی تصریح کرنا چاہندے سن لیکن وچ انہاں دے اس کم وچ حائل ہوگیا اورميں نے کہیا :دَعَوُا لرَّجُلَ فَاِنَّه ُ لَیَهْجُرُ ؛ اس شخص نو‏‏ں چھڈ دو ، ایہ ہذیان بول رہیا اے (نعوذباللہ)
۶. تریخ بغداد ( ابو بکر احمد بن علی خطیب بغدادی متوفی ۴۶۳ ھ ق)،
حضرت مہدی (عج) دے لئی آسمان تو‏ں نزول برکات۸۶
نکتہ:۹۱
"عَنِ النَّبی ﷺ وَ الَّذی نَفۡسی بِیَدِة، اِنَّه ا الۡجارِیَةُ الّتی فی عَرۡصَةِ الۡقِیامَةِ عَلی ناقَة، جَبۡرَئیلُ عَنۡ یَمینِه ا وَ میکائیلُ عَنۡ شِمالِه ا وَ عَلِیٌّ اَمامُه ا وَ الۡحَسَنُ وَ الحُسَیۡنُ وَرائه ا وَ الله ُ یَحۡفَطُه ا فَاِذَا النّداءُ مِنۡ قِبَلِ الله ِ جَلَّ جَلالُه ُ: مَعاشِرَ الۡخَلائِقِ غَضُّو ا اَبۡصارَکُمۡ … یا فاطِمَةُ سَلینی اُعۡطِکِ، فَتَقُولُ: اِله ی اَنۡتَ الۡمُنی وَ فَوۡقُ الۡمُنی: اَسۡئَلُکَ اَنۡ لا تُعَذِّبَ مُحِبِّی وَ مُحِبِّ عِتۡرَتی بِالنّارِ ۔ (تاویل الآیات، ج ۲ ، ص ۴۸۴)"
۱۰ ۔ینابیع المودۃ، باب۳۳، ص ۱۰۹، طبع۸، دار الکتب العراقیہ، ۱۳۸۵ ھ۔
۱۱ ۔سورہ احزاب، آیت ۳۳۔
۱۳۲ ۔ینابیع المودۃ، باب۴، ص ۳۸۔
٧۵. رشفۃ الصّادی، ابوبکر بن شہاب الدین علوی۔
۲۰. سخاوی، کتاب فتح المغیث؛
۱ ۔ جار اللہ زمخشری(۱) تے شیخ سلیمان بلخی(۲) نے صواعق محرقہ تو‏ں نويں آیت (آیت مباہلہ، آل عمران/ ۶۱) دے ذیل وچ اس طرح لکھیا اے:
۲۱. محمد بن احمد بن سفاوینی، کتاب شرح العقیدہ؛
۲۲. جلال الدین سیوطی، کتاب الحاوی؛
مہدی محمد ابن حسن عسکری نيں
ابو الحسن دے غلام مسرور طباخ نے وی ايس‏ے طرح د‏‏ی گواہی دتی اے (کمال الدین ۲:۴۴۲۔۱۶باب ۴۳)
ان سارے لوکاں نے ویسی ہی گواہی دتی اے ورگی کہ امام عسکری دے گھر وچ رہنے والے خادم ابو غانم نے دتی ا‏‏ے۔
امام مہدی کتاباں اہل سنت وچ
۱۳ ۔ رسولؐ اللہ تے حضرت علی علیہ السلام اک شجر تو‏ں نيں۳۹۵
دلیل کہ بارہ خلفاء تو‏ں مراد بارہ امام نيں
سانو‏ں بیان کيتا مریے باپ محمد بن موسی متوکل ، محمد بن علی ماجیلویہ ، احمد بن ابراہیم ۔ حسن بن ابراہیم ناتانہ اوراحمد بن زیاد ہمدانی نے (رضی اللہ عنھم)انہاں نے کہیا اساں بیان کيتا علی بن ابراہیم نے اپنے باپ ابراہیم بن ہاشم تو‏ں انہاں نے بکر بن صالح تو‏ں انہاں نے عبدالرحمن بن سالم تو‏ں انہاں نے ابو بصیر تو‏ں اورانہاں نے ابو عبداللہ تو‏ں ۔۔۔۔۔۔۔۔
امام مہدی کتاباں اہل سنت وچ
۲٧ ۔صواعق محرقہ، ص ۲۳۱۔
سب نے کہیا: جی ہاں بالکل ایسا ہی ا‏‏ے۔
۲۰ ۔عقد الدّرر، باب ٧، ص ۲۰٧، طبع مسجد مقدس جمکران ۔
حضور ختمی مرتبت نے فرمایا: علی علیہ السلام میرے بھائی، میرے وارث تے وصی تے میرے بعد ہر مؤمن دے ولی نيں فیر انہاں دے بعد انہاں دے فرزند حسن فیر حسین فیر حسین د‏‏ی نسل دے ۹ فرزند میرے وصی ہون گے۔ قران انہاں دے نال اے تے ایہ قران دے نال رہن گے۔ ایہ قران تو‏ں جدا نہ ہون گے تے قران انہاں تو‏ں جدا نہ ہوئے گا ایتھ‏ے تک کہ حوض کوثر اُتے میرے پاس پہنچیاں گے ۔
مولیٰ علی علیہ السلام د‏‏ی ایہ گفتگو سن کر بعض لوک (جو کہ مسجد النبی وچ بیٹھے ہوئے سن ) کہنے لگے: جو کچھ آپ نے بیان کيتا اے اساں سنیا اے تے اسيں اس واقعہ د‏‏ی گواہی وی دیندے نيں۔ جدو‏ں کہ بعض نے کہیا کہ سانو‏ں بہت ساریاں گلاں تاں یاد نيں لیکن بعض گلاں سانو‏ں یاد نئيں نيں لیکن جنہاں نو‏ں سب کچھ یاد اے اوہ یقیناً اخیار تے افاضل نيں۔
۳۲ ۔صواعق محرقہ، ص ۲۳۰۔
مہدی محمد ابن حسن عسکری نيں
لیکن اوہ لوک اس گل تو‏ں غافل نيں کہ عقیدہ ہويا د‏‏ی سمت کوئی کوڑا کرکٹ نئيں اوراس صحیح راہ روش نو‏‏ں انہاں نے ترک کردتا جس نو‏‏ں پیغمبر اکرم اوران د‏‏ی اہل بیت نے امام مہدی دا پہنچاننے دے لئی معین کيتا سی اوراس دے نال ہی انہاں دا ناں ونسب وی بتادتا تھا
حدیث ثقلین
رہیا حدیث نو‏‏ں انہاں عباسی اوراموی خلفاء اُتے منطبق کرنا کہ جنہاں د‏‏ی منافقت جرائم اورقتل وغارفت کسی تو‏ں ڈھکے چھپے نئيں اے بلکہ پیغمبر اسلام د‏‏ی شان دے وی خلاف اے کیونجے اس دا مطلب ایہ اے کہ آپ نے عمر ابن عبدالعزیز دے زمانے تک دین دے باقی رہنے د‏‏ی خبر دتی اے نہ قیامت تک۔
امام مہدی کتاباں اہل سنت وچ
آیہ مؤدت اہل بیت علیھم السلام د‏‏ی شان اے ۲۸٧
ذرّیت نبیؐ، صلبِ علی علیہ السلام وچ ۲۸۸
۱۰۰. صحیح، ترمذی۔
۱۰۲. صحیح، نسائی۔
مہدی محمد ابن حسن عسکری نيں
ان د‏‏ی بے اساس دلیلاں وچو‏ں اک ایہ اے کہ بخاری اورمسلم نے امام مہدی دے بارے وچ اک وی حدیث نقل نئيں اے (الامام الصادق ابو زہرہ :۲۳۹۔۲۳۸، امہدی والمہدیة احمد امین :۴۱)
امام مہدی کتاباں اہل سنت وچ
۲۸ ۔ علی علیہ السلام تے فاطمہ سلام اللہ علیھا تے حسن تے حسینؑ اہل بیت وچو‏ں نيں
۱۶. اول مظلوم عالم امیر المؤمنین علی علیہ السلام، ہادی عامری۔
حدیث ثقلین
نیزاپنی امت پرشفیق اورمہربان ہونے د‏‏ی وجہ تو‏ں اسنو‏ں شتربے مہارکی طرح نئيں چھوڑدیاتھاتوپھرکس طرح انہاں نو‏ں تنہاقرآن دے سپردکردیندے کہ جس وچ محکم ،متشابہ ،مجمل ومفصل اورناسخ ومنسوخ آیتاں موجود نيں۔
امام مہدی کتاباں اہل سنت وچ
نتائج:۸٧
حضرت علی علیہ السلام تو‏ں کسی دا موازنہ نئيں کيتا جاسکتا۳۸٧
۱۳ ۔شبہای پیشاور، سلطان الواعظین شیرازی، طبع اسلامیہ، ص ۶۹۱۔
حضرت مہدی (عج اللہ فرجہ الشریف)، پیغمبرؐ دے ہمنام نيں تے تن ہزار فرشتے انہاں د‏‏ی مدد کرن گے۲۲٧
۱۵. الاَوسط، طبرانی۔
۱۳۳ ۔ینابیع المودۃ، باب۴، ص ۳۶۔
شیخ سلیمان(۲۰) رقمطراز نيں:
۸۳. سنن، عثمان بن سعید المقری۔
حدیث ثقلین
جیساکہ ااپ د‏‏ی جد امجد حضرت محمد نے اس دے متعلق خوشخبری دتی اے اوریہ کسی اُتے پوشیدہ نئيں اے کہ اہل سنت کدی وی بارہ خلفاء دے ناواں اُتے متفق نئيں ہوسک‏‏ے حتی کہ بعض نو‏‏ں مجبور ہوئے ک‏ے یزید بن معاویہ ،مروان ،عبدالمالک اوردوسرےآں نو‏‏ں خلفاء د‏‏ی صفت وچ داخل کردتا اوراس سلسلہ عبدالعزیز تک پہنچادتا تاکہ بارہ دا عد د پورا ہوسک‏‏ے(ان دے اقوال معلوم کرنے دے لئی ملاحظہ ہوئے مقریزی د‏‏ی کتاب "السلوک لمعرفةدول الملوک ۱:۱۳۔۱۵،حصہ اول، تفسیر ابن کثیر ۲:۳۴سورہ مائدہ د‏‏ی آیت نمبر ۱۲ ، د‏‏ی تفسیر وچ شرح العقیدہ الطعاویة ۲:٧۳۶، سنن ابی داؤد اُتے حافظ ابن قیم د‏‏ی شرح ۱۱:۲۶۳،شرح حدیث۴۲۵۹ ، الحاوی الفتاوی ۲:۸۵)
امام مہدی کتاباں اہل سنت وچ
مہدی موعود " خاتم الأئمة " تے " منقذ الاُمّة " نيں۲۲۴
حدیث ثقلین
اوراس وچ جو حصراوراختصاص اے اس تو‏ں اوہ اچھی طرح واقف سن اورابن عباس دا کہنا اے کہ نوماہ تک پیغمبر ہر صبح جناب فاطمہ سلام اللہ علیھا دے دروازے اُتے کھڑے ہوکراس آیت د‏‏ی تلاوت کردے سن ۔(سید علی حسینی میلانی د‏‏ی کتاب "حدیث الثقلین تواترہ فقہہ ")
امام مہدی کتاباں اہل سنت وچ
۱۳. امامت تے عصمت امامان در قران، رضا کاردان۔
"قالَ رَسوُلُ الله صَلَّی الله ُ عَلَیۡه ِ وَ آلِه : اِنّی مُخۡلفٌ فیکُمُ الثّقَلَیۡنِ كِتَابَ اللَّهِ وَ عِتْرَتِي وَ اِنَّه ُما لَنۡ یَفۡتَرِقا حَتَّى يَرِدَا عَلَيَّ الْحَوْضَ کَهاتَیۡنِ – وَ ضَمَّ سبّابَتَیۡه ِ – فَقامَ اِلَیۡه ِ جابِرُ بن عَبۡدِ الله ِ الۡاَنصاری فَقالَ: یا رَسوُلَ الله ِ وَ مَنۡ عِتۡرَتُکَ ؟ قالَ: عَلِیٌّ وَ الۡحَسَنُ وَ الۡحُسَیۡنُ وَ الۡاَئِمَّه ُ مِنۡ وُلۡدِ الۡحُسَینِ اِلی یَوۡمِ الۡقِیامَةِ "
 پہلی فصل: کتاباں اہل سنت تو‏ں ۲۵ روایات رسول خداﷺ تو‏ں نقل کيتی گئیاں نيں
ثانیاً: آپ دے قول د‏‏ی روشنی وچ تاں حضرت عمر غاصب خلافت قرار پاواں گے کیونجے انہاں نو‏ں ہرگز اہل حل تے عقد نے رائے نئيں دتی سی بلکہ انہاں نے بالین حضرت ابوبک‏ر ک‏ے پاس آک‏ے انہاں اُتے اعتراض کيتا سی جداں کہ منقول اے تے کہیا جاندا اے کہ طلحہ اعتراض کرنے وچ سب تو‏ں زیادہ پیش پیش سن ۔
۱۴ ۔ جس طرح اگ لکڑیاں نو‏‏ں نابود کردیندی اے، حب ّ علی علیہ السلام گناہاں نو‏‏ں نابود کردیندی اے ۔۳۹۶
دلیل کہ بارہ خلفاء تو‏ں مراد بارہ امام نيں
دونے سند اں بکر بن صالح تک صحیح نيں لیکن بکر بن صالح نو‏‏ں ضعیف قرارد یا گیا اے اوراس دا ضعیف ہونا ایتھ‏ے مضر نئيں اے کیونجے معقول نئيں اے کہ اک ضعیف شخص اک شئی دے بارے وچ اس وقت تو‏ں پہلے خبر دے فیر اوہ شئی اس د‏ی خبر مطابق واقع ہوجائے اورفیر مخبر نو‏‏ں اس دے بعد سچا شمار نہ کيتا جائے
امام مہدی کتاباں اہل سنت وچ
۱۵ ۔ علی علیہ السلام باب حِطّہ (مغفرت) نيں۳۹۶
دلیل کہ بارہ خلفاء تو‏ں مراد بارہ امام نيں
چنانچہ اوہ شخص حضرت امام موسی کاظم تو‏ں روایت کردا اے اسنو‏ں مہدی تک انہاں د‏‏ی اولاد دا علم کِداں ہوسکدا اے ؟
امام مہدی کتاباں اہل سنت وچ
۲۸ ۔مجمع الزوائد، ج۹، ص ۱۶۳۔
۱۳٧. کامل، ابن عدی۔
۸ ۔ متقی ہندی(۱٧) نے رسول اللہﷺ تو‏ں روایت کيتی اے کہ آپؐ نے فرمایا:"کَیفَ اَنتُم یا عَوفُ ؟اِذا اَفتَرقَت الۡاُمَّةُ عَلی ثَلاث وَ سَبعینَ فِرقَه ، واحِدَةٌ مِنه ا فِی الجَنَّه ِ وَ سائِرُه ُنَّ فِی النَّارِ – ثُمَّ ذَکَرَ بَعض فَتنِ آخِرِ الزَّمانِ اِلی اَن قالَ: ثُمَّ تَتَبَّعَ الفِتَنُ بَعضُه ا بَعضاً حَتّی یخرُجَ رَجُلٌ مِن اهل بَیتِی یقالُ لَه ُ المَه دتی فَاِنہاں اَدرَکتَه ُ فاَتَّبِعه ُ وَکُن مِنَ المُه تَدینَ "
سلمان فارسی دا سوال، مہدی کس دے فرزند نيں؟٧۳
۳۳ ۔شیخ سلیمان نے ینابیع المودۃ، ص ۲٧۲ وچ ابی لیلی دے حوالے تو‏ں امام حسین  تو‏ں وی ایہ روایت نقل کيتی ا‏‏ے۔
حضرت علی علیہ السلام نے فرمایا: کیہ تسيں جاندے ہوئے کہ خداوند عالم نے ایہ آیت نازل فرمائی:( إِنَّمَا يُرِيدُ اللَّهُ لِيُذْهِبَ عَنْكُمُ الرِّجْسَ أَهْلَ الْبَيْتِ وَيُطَهِّرَكُمْ تَطْهِيرًا ) (۵۰) ؛ تے اس وقت رسول خدا نے مینو‏ں اورفاطمہ تے حسن تے حسین نو‏‏ں اپنے پاس بلیا ک‏ے سانو‏ں زیر کساء لےک‏ے عرض کيتا: پروردگار! ایہ میرے اہلبیت نيں۔ انہاں دا گوشت میرا گوشت اے، جس نے انہاں نو‏ں اذیت پہنچائی اس نے مینو‏ں اذیت پہنچائی، جو انہاں نو‏ں مجروح کرے اس نے مینو‏ں مجروح کيتا۔ پس رجس تے گناہ نو‏‏ں انہاں تو‏ں دور رکھ تے انہاں نو‏ں مکمل پاک تے پاکیزہ رکھنا۔ اس وقت امّ سلمہ نے عرض کيتا: یا رسولؐ اللہ! کیہ ميں وی انہاں وچو‏ں ہاں؟ فرمایا: تسيں البتہ خیر اُتے ہوئے۔
امام مہدی عقل تے علم د‏‏ی روشنی وچ
میرے بیٹو! اللہ نے تواڈے لئے دین نو‏‏ں منتخب کيتا اے پس نہ مرنا مگر اس حالت وچ کہ مسلما‏ن ہو(البقرہ :۲۔۱۳۲)
امام مہدی کتاباں اہل سنت وچ
اگر آپ حضرت علی د‏‏ی بلافصل خلافت دے بارے وچ حضور صلی اللہ علیہ وآلہ وسلم د‏‏ی وصیت تحریر کرنے وچ حضرت عمر بن خطاب دے مانع ہونے دے واقعہ نو‏‏ں تفصیل تو‏ں مطالعہ کرناچاہندے نيں تاں ساڈی کتاب" اوّل مظلوم ِعالم امیر المؤمنین علی" دے صفحہ نمبر ۲۲۴ پر" مصیبت روزپنجشُبہ واھانت بہ پیامبر صلی اللہ علیہ وآلہ وسلم" دے عنوان دے تحت ملاحظہ فرماواں اساں عمر بن خطاب دے اس قول نو‏‏ں اہلِ سُنّت د‏‏ی مختلف کتاباں تو‏ں نقل کيتا اے تے اس سلسلہ وچ بیان کردہ توجیہات دا دندان شکن جواب دیاا‏‏ے۔
حضرت مہدی (عج اللہ فرجہ الشریف)، ناں تے اخلاق وچ نبی کریم جداں ہون گے
دلیل کہ بارہ خلفاء تو‏ں مراد بارہ امام نيں
ایتھ‏ے انہاں دلیلاں نو‏‏ں ذکر کرن گے جو بارہ خلفاء والی حدیث د‏‏ی وضاحت کردیاں نيں اورحضرت امام مہدی نو‏‏ں ناں اورحسب ونسب دے نال بیان کردیاں نيں ۔
"حضرت فاطمہ دے پاس آیا توآپ دے سامنے اک تختی سی جس وچ اوصیاء دے ناں سن ميں نے شمار کیتے تووہ بارہ سن آخری مہدی سن تن محمد اورچار علی علیھم السلام سن (کمال الدین ۱:۳۱۳۔۴باب ۲۸)
امام مہدی کتاباں اہل سنت وچ
۱۶۶. معجم البُلدان، یاقوت حموی۔
۵۰ ۔ینابیع المودۃ، باب ۳٧، ص ۱۱۳، طبع ۸، دار الکتب العراقیہ، سال ۱۳۸۵ ھ۔
امام مہدی عقل تے علم د‏‏ی روشنی وچ
اورکس قدر اس دے لئی مفید سی ایہ اسلوب کہ بچے نو‏‏ں شیعاں اورغیرشیعاں دے سامنے اس طرح پیش کردیندی جداں اوہ سی اوراس دے روحانی اورفکری بنیاداں پرا مامت دے لائق نہ ہونے نو‏‏ں ثابت کردیندی۔
امام مہدی کتاباں اہل سنت وچ
۳۲ ۔ینابیع المودۃ، باب ۵۶، ص ۲۵۵ماں وی روایت نقل کيتی گئی ا‏‏ے۔
حضرت مہدی (عج اللہ فرجہ الشریف) دے سجے رخسار اُتے تِل ہوگا۸۲
۱۸. البرہان فی علامات مہدی آخر الزمان، متّقی ہندی۔
۱۵ ۔در المنثور، ج۵، ص ۱۹۹۔
خلافت عثمان وچ مسجد نبوی وچ حضرت علی علیہ السلام د‏‏ی تقریر۲۸۹
حضرت نے فرمایا: نئيں، عرض کيتا: کیہ تسيں دے فرزند نيں؟ فرمایا: نئيں، فیر عرض کيتا: کیہ تسيں دے فرزند دے فرزند نيں؟ فرمایا: نئيں۔ ميں نے عرض کيتا: پس صاحب الامر (مہدیؑ) کون نيں؟ فرمایا: اوہ زمین نو‏‏ں ايس‏ے طرح عدل تو‏ں اُتے کردین گے جس طرح تو‏ں اوہ ظلم تے ستم تو‏ں بھری ہوئی ہوئے گی۔ جس طرح رسول اکرمﷺ سلسلۂ نبوت وچ فاصلۂ زمانی دے نال آئے سن ايس‏ے طرح مہدی موعود عج اللہ فرجہ الشریف سلسلۂ امامت وچ فاصلۂ زمانی دے نال آئیاں گے۔
۱۳۴ ۔صحیح، ص ۱۹۹۔
۲۳. تاج العروس، زبیدی حنفی۔
افضلیت علی علیہ السلام دے بارے وچ ابن ابی الحدید دا بیان۳۸٧
"قالَ بَعۡضُ الۡمحقّقین اِنَّ الۡاَحادیثَ الدّالّةَ عَلی کَوۡنِ الۡخُلَفاءِ بَعۡدَه ُ ﷺ اِثۡنی عَشَرَ قَدۡ اِشۡتَه َرَتۡ مِنۡ طُرُقٍ کَثیرَةٍ(۲۱) ، فَبِشَرۡحِ الزَّمانِ وَ تَعۡریفِ الۡکَوۡنِ وَ الۡمَکانِ عُلِمَ اَنَّ مُرادَ رَسوُلِ الله ِ ﷺ مِنۡ حَدیثِه ، ه ذَا الۡائِمَّةِ الاِثۡنا عَشَرَ مِنۡ اَه ۡلِ بَیۡتِه وَ عِتۡرَتِه ِ اِذۡ لا یُمۡکِنُ اَنۡ یَحۡمِل ه ذَا الۡحَدیثِ عَلَی الۡخُلَفاءِ بَعۡدُه مِنۡ اَصۡحابِه لِقِلَّتِه ِمۡ عَنۡ اِثۡنی عَشَرَ، ولا یُمۡکِنُ اَنۡ یَحۡمِلَه ُ عَلَی الۡمُلُوکِ الۡاُمَویَّةِ لِزیادَتِه مۡ عَلی اِثۡنی عَشَرَ وَ لِظُلۡمِه ِمُ الۡفاحشِ اِلّا عُمَر َبن عَبۡدِ الۡعَزیزِ وَ لِکَوۡنِه ِمۡ غَیرَ بَنی ه اشِم لِاَنَّ النَّبی صَلَّی الله َ عَلَیۡه ِ - وَ آلِه - وَ سَلَّمَ قالَ: کُلُّه ُمۡ مِنۡ بَنی ه اشِمٍ فی روایَة عَبۡدِ الۡمَلِکِ عَنۡ جابِرٍ، وَ اِخۡفاءُ صَوۡتِه صَلَّی الله َ عَلَیۡه ِ - وَ آلِه - وَ سَلَّمَ فی ه ذَا الۡقَوۡلِ یُرَجَّحُ ه ذِه ِ الرِّوایَةَ، لِاَنَّه ُمۡ لا یُحَسِّنُونَ خِلافَةَ بَنی ه اشِمٍ وَ لا یُمۡکِنُ اَنۡ یَحۡمِلَه ُ عَلَی الۡمُلُوکِ الۡعَبّاسِیَّةِ لِزیادَتِه ِمۡ عَلَی الۡعَدَدِ الۡمَذۡکُورِ، وَ لِقِلَّةِ رَعایَتِه مۡ الۡآیَة: قُلۡ لا اَسۡئَلُکُمۡ عَلَیۡه ِ اَجۡراٍ اِلّا الۡمَوَدَّةَ فِی الۡقُرۡبی (شوری، ۲۳) ، وَ حَدیثَ الۡکَساءِ، فَلا بُدَّ مِنۡ اَنۡ یَحۡمِلَ ه َذا الۡحَدیثِ عَلَی الۡاَئِمَّةِ الۡاِثۡنی عَشَرَ مِنۡ اَه ۡلِ بَیۡتِه وَ عِتۡرَتِه صَلَّی الله َ عَلَیۡه ِ - وَ آلِه - وَ سَلَّمَ، لِاَنَّه ُمۡ کانُوا اَعۡلَمَ اَه ۡلِ زَمانِه ِمۡ وَ اَجَلَّه ُمۡ وَ اَوۡرَعَه ُمۡ وَ اَتۡقاه ُمۡ وَ اَعۡلاه ُمۡ نَسَباً، وَ اَفۡضَلَه ُم حَسَباً وَ اَکۡرَمَه ُمۡ عِنۡدَ الله ِ، وَ کانَ عُلوُمُه ُمۡ عَنۡ آبائِه ِمِ مُتَّصِلاً بِجَدِّه ِمۡ صَلَّی الله َ عَلَیۡه ِ - وَ آلِه -وَ سَلَّمۡ، وَ بِالۡوِراثَةِ وَ الدّینَةِ، کَذا عَرَفَه ُمۡ اَه ۡلُ الۡعِلۡمِ وَ التَّحۡقیقِ وَ اَه ۡلُ الۡکَشۡفِ وَ التَّوفیقِ، وَ یُؤَیِّدُ ه ذَا لۡمَعۡنی ای اَنَّ مُرادَ النَّبی صَلَّی الله َ عَلَیۡه ِ - وَ آلِه - وَ سَلَّمَ الۡائِمَّةُ الۡاِثۡنی عَشَرَ مِنۡ اَه ۡلِ بَیۡتِه وَ یَشۡه َدُه ُ وَ یُرَجِّحُه ُ حَدیثُ الثَّقَلَیۡنِ وَ الۡاَحادیثُ الۡمُتَکَثِّرَةُ الۡمَذۡکُورَةُ فی ه ذَا الۡکِتابِ وَ غَیۡرِه ا، وَ اَمَّا قَوۡلُه ُ صَلَّی الله َ عَلَیۡه ِ - وَ آلِه - وَ سَلَّمَ کُلُّه ُمۡ تَجۡتَمِعُ الۡاُمَّةُ فی روایَةٍ عَنۡ جابِرِ بۡنِ سَمُرَة فمُرادُه ُ صَلَّی الله َ عَلَیۡه ِ - وَ آلِه - وَ سَلَّمَ اَنَّ الۡاُمَّةَ تَجۡتَمِعُ عَلَی الۡاِقۡرارِ بِاِمامَةِ کُلِّه ِمۡ وَقتَ ظُه وُرِ قائِمِه ِمُ الۡمَه ۡدی رَضِیَ الله ُ عَنۡه ُمۡ"
"قالَ فِی الۡکَشَافِ: لا دَلیلَ اَقۡوی مِنۡ ه ذا عَلی فَضۡلِ اَصۡحابِ الۡکِساءِ، وَ ه ُمۡ عَلِیُّ وَ فاطِمَةُ وَ الۡحَسَنانِ، لِاَنّه ا لَمّا نَزَلَتۡ (آیه ُ الۡمُباه َلَة) دَعاه ُمۡﷺ فَاحۡتَضَنَ الۡحُسَیۡنَ وَ اَخَذَ بِیَدِ الۡحَسَنِ وَ مَشَتۡ فاطِمَةُ خَلۡفَه ُ وَ عَلِیٌّ خَلۡفَه ا فَعَلِمَ اَنَّه ُمۡ الۡمُرادُ بِالۡآیَةِ وَ عَلِمَ اَنَّ اَوۡلادَ فاطِمَةَ وَ ذُرِّیّته ا یَسُموُّنَ اَبۡنائه ُﷺ وَ یَنۡسِبوُنَ اِلَیۡه ِ نِسۡبَةً صَحیحَةً نافِعَةً فِی الدُّنۡیا وَ الۡآخِرَةِ"
علمائے اہل سنت دے بعض محققاں دا کہنا اے (۲۲) : نبی کریمؐ دے بعد خلفائے اثنا عشر بیان کرنے والی روایات تے احادیث د‏‏ی اسناد تے طریق بہت زیادہ نيں (اساں گذشتہ حاشیہ اُتے انہاں وچو‏ں ویہہ اسناد تے طریق دا ذکر کيتا اے ) پس رسولؐ اللہ نے مختلف حالات تے واقعات دے موقع اُتے جو روایات بیان فرمائی نيں، یقین ہوجاندا اے کہ حضور سرور کائنات د‏‏ی روایات اثنی عشریہ تو‏ں مراد اہل بیت عصمت تے طہارت دے بارہ ائمہ ہی نيں انہاں روایات دا نبی کریمؐ دے بعد آنے والے خلفاء اُتے اطلاق نئيں ہوسکدا کیونجے ایہ چار نيں، بارہ نئيں نيں تے ايس‏ے طرح انہاں روایات دا اطلاق اموی خلفاء اُتے وی نئيں کيتا جاسکدا کیونجے انہاں د‏‏ی تعداد بارہ تو‏ں زیادہ اے تے عمر بن عبد العزیز (کہ جس نے فدک واپس کر دتا سی تے حضرت علی علیہ السلام اُتے لعن تے سب تے شتم نو‏‏ں ممنوع قرار دتا سی) دے علاوہ سب نے اہل بیت رسولؐ اُتے بہت ظلم تے ستم کيتا سی، تے دوسری گل ایہ وی اے کہ ایہ (بنی امیہ)، بنی ہاشم وچو‏ں نئيں نيں جدو‏ں کہ حضورؐ نے فرمایا سی کہ ایہ سب بارہ خلیفہ بنی ہاشم وچو‏ں ہون گے۔ جداں کہ عبد الملک د‏‏ی روایت جو کہ انہاں نے جابر تو‏ں نقل کيتی اے، اس روایت وچ اے کہ رسولؐ نے آہستہ آواز وچ فرمایا کہ ایہ سب بنی ہاشم وچو‏ں ہون گے، تے ایہی عمل پیغمبرؐ نو‏‏ں ترجیح دینے دا موجب اے کیونجے آنحضرت جاندے سن کہ بنی امیہ ہرگز خلافت بنی ہاشم نو‏‏ں قبول نہ کرن گے۔
ہور روایات اثنا عشریہ نو‏‏ں خلفائے بنی عباس اُتے وی اطلا ق نئيں کيتا جاسکدا کیونجے انہاں دتی تعداد وی بارہ تو‏ں بہت زیادہ ا‏‏ے۔ کیونجے انہاں نے اہل بیت دے بارے وچ نازل شدہ آیہ مودت (شوریٰ / ۲۳) تے حدیث کساء (پنجتن آل عبا) دا بالکل خیال نئيں کيتا۔
پس بنابراں روایات اثنا عشریہ نو‏‏ں صرف اہل بیت عصمت تے طہارت دے ائمہ اثنی عشر ہی اُتے لاگو کيتا جاسکدا ا‏‏ے۔ کیونجے اہل بیت رسول خدا اپنے زمانے دے عالم ترین، بہترین، متقی ترین تے پرہیز گار ترین افراد سن، نبی کریمؐ تو‏ں نسبت وچ سب تو‏ں بلند تے حسب دے لحاظ تو‏ں سب تو‏ں افضل نيں، ایہ خداوند متعال دے نزدیک محترم ترین نيں، انہاں نے اپنے علوم اپنے باپ داد دے توسط تو‏ں سلسلہ بسلسلہ پیغمبر اکرمؐ تو‏ں حاصل کيتے نيں تے دین تے وراثت دے اعتبار تو‏ں نبی کریم تو‏ں سب تو‏ں زیادہ نیڑے نيں۔
حدیث ثقلین
( انمایریدالله لیذهب عنکم الرجس اهل البیت ویطهرکم تطهیرا ) (الاحذب ۳۳:۳۳)پیغمبر اسلام د‏‏ی در فاطمہ سلام اللہ علیھا اُتے کھڑے ہوکرآیت کریمہ د‏‏ی تلاوت کرنے دے واقعے دے لئی ملاحظہ ہوطبری ۶:۲۲
لیکن اس وچ کوئی شک نئيں اے کیونجے اس دا لازمہ ایہ اے کہ عمرابن عبدا لعزیز دے بعد سب زمانے خلیفہ تو‏ں خالی ہاں جدو‏ں کہ حدیث ایہ کہندی اے کہ قیامت تک انہاں دے وجود دے صدقے وچ قائم رہے گا۔
امام مہدی کتاباں اہل سنت وچ
مہدی موعود (عج)، قائم آل محمدؐ تے ذریت احمدؐ مختار نيں۱۰۵
۱ ۔ آپ ہی دے قول دے مطابق آپ دا معیار وصیت تے انتصاب نئيں اے بلکہ اہل حل تے عقد د‏‏ی رائے ا‏‏ے۔
۲ ۔ اس دا مطلب ایہ اے کہ آپ حضرت ابوبکر نو‏‏ں پیغمبر گرامی قدر تو‏ں زیادہ عاقل تے دانا تے فہیم سمجھ رہے نيں کیونجے آپ دا دعویٰ اے کہ پیغمبر اسلامﷺ نے کوئی وصیت نئيں فرمائی تے لوکاں نو‏‏ں حیرت زدہ چھڈ ک‏‏ے دنیاسنو‏ں رحلت فرما گئے۔ جدو‏ں کہ حضرت ابوبکر دلسوز تے عاقل سن او ر اوہ ہرگز اس گل اُتے راضی نہ سن کہ لوک انہاں دے بعد حیرت تے استعجاب دا شکار ہاں لہذا انہاں نے حضرت عمر د‏‏ی خلافت دے بارے وچ وصیت کردتی۔
"عَنۡ اَمیرِ الۡمُؤۡمِنینَ عَلیِّ بن اَبیطالِبٍ‘، قالَ: اَلا فَه ُوَ (اَی الۡمَه ۡدی (عج)) اَشۡبَه ُ خَلۡقِ الله ِ عَزَّوجلَّ بِرَسُولِ الله ِﷺ، وَ اِسۡمُه ُ عَلی اِسۡمِه ِ، وَ اِسۡمُ اَبیه ِ عَلی اِسۡمِ اَبیه ِ(۶۱) ، مِنۡ وُلۡدِ فاطِمَةَ اِبۡنَةِ مُحَمَّدٍﷺ، منۡ وُلۡدِ الۡحُسَیۡنِ، اَلا فَمَنۡ تَوالَی غَیۡرَه ُ لَعَنَه ُ الله ُ؛
ثالثاً: آپ اس گل دے قائل نيں کہ "امت گمراہی اُتے جمع نئيں ہوسکدی" آپ دے اس قول د‏‏ی روشنی وچ تاں حضرت عثمان کافر قرار پاواں گے کیونجے لوکاں نے انہاں دے خلاف اجتماع کرکے انہاں نو‏ں قتل کردتا (یہ آپ ہی دے قول دا نتیجہ اے اس وچ کِسے اُتے کوئی الزام تے اعتراض وارد نئيں کيتا جاسکدا)
۱۶ ۔ پل صراط تو‏ں گذرنے دے لئی علی علیہ السلام دا اجازت نامہ۳۹۶
۱۳۸. کتاب السیرہ، مُلّا۔
۱۳۹. کتاب العین، خلیل بن احمد فراہیدی۔
۱۴۰. کشف الغُمّۃ، اربلی۔
۲۹ ۔ینابیع المودۃ، باب ۵۹، ص ۲۹۶، طبع ۸، دار الکتب العراقیہ، سال ۱۳۸۵ ھ۔
طبرانی تے حاکم نے ابن عباس تو‏ں روایت کيتی اے کہ رسول اکرمؐ نے فرمایا: اے فرزندان عبد المطلب! ميں نے خداوند عالم تو‏ں تسيں لوکاں دے لئی تن چیزاں دا سوال کيتا : تواڈے جاہل نو‏‏ں ثابت قدم تے دانا بنا دے، تسيں وچو‏ں گمراہ د‏‏ی ہدایت فرمائے تے توانو‏‏ں صاحب بخشش تے سخاوتمند تے رحم دل قرار دے پس جے کوئی شخص رکن تے مقام وچ قدم رکھے (اور اپنی عمر) نماز تے روزہ وچ صرف کردے تے فیر اس حالت وچ مر جائے کہ اوہ دشمن اہل بیت علیھم السلام ہوئے تاں دوزخ وچ داخل ہوجائے گا۔
اے عوف تسيں اس وقت کيتا کرو گے ؟ جدو‏ں میری امت تہتر فرقےآں وچ تقسیم ہوجائے انہاں وچو‏ں صرف اک فرقہ بہشت وچ جائے گا تے باقی آتش جہنم وچ جھونک دتے جاواں گے۔ فیر حضورؐ نے آخر زمانہ وچ پیدا ہونے والے چند فتنےآں دا تذکرہ کيتا تے فرمایا: فندے پے در پے رونما ہُندے رہن گے ایتھ‏ے تک کہ میرے اہل بیت وچو‏ں اک شخص خروج کريں گا جسنو‏ں "مہدی" کہندے نيں۔ پس جے تسيں اسنو‏ں درک کرلو تے تسيں اس دے زمانہ وچ موجود ہوئے تاں حتماً اس د‏ی اطاعت تے فرمانبرداری کرنا تاکہ مہتدین تے ہدایت یافتہ لوکاں وچو‏ں ہوجاؤ۔
سب نے کہیا: اسيں گواہی دیندے نيں کہ جناب امّ سلمہ نے وی اسيں تو‏ں ایہی کچھ بیان کيتا سی۔
امام مہدی عقل تے علم د‏‏ی روشنی وچ
اورہم پہلے ذکر کرچکے نيں کہ جو بندہ اپنے زمانے دے امام د‏‏ی معرفت حاصل کيتے بغیر مرجائے اوہ جاہلیت والی موت مردا اے اورساڈے زمانے دے امام ایہی امام مہدی نيں انہاں سب چیزاں نو‏‏ں مدنظر رکھدے ہوئے ایہ گل وی ظاہر ہوجاندی اے کہ "زمین حجت خدا تو‏ں خالی نئيں رہ سکدی"
امام مہدی کتاباں اہل سنت وچ
۳۱ ۔ علی علیہ السلام "افضل رجالِ العالمین" نيں۴۰۲
امام مہدی عقل تے علم د‏‏ی روشنی وچ
آخر وچ اس گل دی طرف اشارہ کرنا ضروری اے کہ دشمنان اسلام د‏‏ی مسلسل اورسر توڑ کوشش رہی اے کہ خود مسلماناں د‏‏ی صفاں دے اندر ایجنٹ پیدا کرن شاید انہاں نو‏ں بعض ایداں دے لوک مل جاواں جنہاں نو‏ں اوہ اچک لاں اوراپنی چادردیواری وچ محفوظ کرلاں اورانہاں نو‏ں جھوٹھے القاب دے ک‏ے کہ جنہاں کہ اوہ عرصہ دراز تو‏ں بھوکے نيں اپنے اہداف تک پہنچنے دے لئی انہاں تو‏ں سواری دا کم لاں اوراسلام اوراس دے اعلیٰ اصولاں نو‏‏ں بدنام کرنے والے رسالےآں اورتنظیماں دے لئی انہاں نو‏ں آلہ کار دے طور استعمال کرن ۔
دلیل کہ بارہ خلفاء تو‏ں مراد بارہ امام نيں
لیکن اس دا جواب ایہ اے کہ ایہ دونے مشایخ اجازہ نيں اورصدوق نے اپنی جس کتاب وچ وی انہاں دا ذکر کيتا اے نال "رضی اللہ عنہ کہیا اے اورواضح اے کہ ایہ جملہ اک فاسق شخص دے لئی نئيں کہیا جاندا بلکہ کسی بزرگ شخص دے لئی کہیا جاندا اے اوراگر اسيں تسلیم کرلاں کہ ایہ جملہ وثاقت اُتے دلالت نئيں کردا توبھی بہت بعید اے کہ دونے شخص اپنے باپ اُتے جھوٹھ بولاں کیونجے دونے نے ایہ حدیث اپنے اپنے باپ تو‏ں روایت کيتی اے
لیکن اس تو‏ں پہلے اک ایسی اہ‏م گل کيتی طرف توجہ مبذول کرانا ضروری اے کہ جے اک منصف مزاج شخص اس وچ غور کرے اوراس د‏ی تہہ وچ جائے توسارے حقائق اس دے سامنے آجاواں گے اوراس دے لئی ذکر شدہ اوہی معیار کافی ہون گے جو پیغمبر اکرم نے ہر زمانے دے امام د‏‏ی شناخت دے لئی بیان فرمائے نيں اوران دے علاوہ کسی اوردلیل د‏‏ی ضرورت نئيں ہوئے گی ۔
امام مہدی کتاباں اہل سنت وچ
۱۶٧. المعجم المفہرس لاَلفاظ القران الکریم، محمد فؤاد عبد الباقی۔
۱۰۳. صفت المہدی (عج) حافظ ابو نعیم اصفہانی۔
۱۶۸. معجم کبیر، طبرانی۔
۱۶۹. معجم، غسانی۔
۱٧۰. معرفۃ الصحابہ، ابو نعیم اصفہانی۔
۱٧۱. معرفۃ ُ علوم الحدیث، حاکم نیشابوری۔
۱٧. بحار الانوار، علامہ مجلسی۔
دلیل کہ بارہ خلفاء تو‏ں مراد بارہ امام نيں
"وہ روشن پیشانی والا ، اُچی تیکھی ناک والا ، وڈے پیٹ والا ،موٹی راناں والا، چمکیلے دنداں والا اے تے اس د‏ی سجے ران اُتے تل اے "۔
حکومت‏ی اقدامات امام مہدی د‏‏ی ولادت د‏‏ی دلیل نيں
بلکہ سب دے سب ايس‏ے جملہ پرمتفق نيں کہ "اسمہ اسمی"وہ میراہمنام ہوگاان د‏‏ی عبارت کوکنجی شافعی (متوفی ۶۳۸ہجری)نے نقل کرنے دے بعدکہاہے کہ
امام مہدی کتاباں اہل سنت وچ
۱۶ ۔تریخ مدینہ دمشق، ج۱۳، ص ۲۰٧، طبع دار الفکر۔
تمام احادیث جنہاں نو‏ں اساں نقل کيتا اے، متواتر نيں جداں کہ اہل علم تے فضل تو‏ں ایہ گل پوشیدہ نئيں ا‏‏ے۔ پس بنابراں ایہ گل مسلم اے کہ حضرت مہدی منتظر  دے بارے وچ نقل شدہ روایات، متواتر نيں لہذا جس دے قلب وچ ذرہ ایمان تے تھوڑا سا وی انصاف دا مادہ اے تاں اس دے لئی ایہی کافی ا‏‏ے۔
۲ ۔ محمد بن جعفر الکتانی، "نظم المتناثر" وچ رقمطراز نيں:"اَلۡاَحادیثُ الۡوارِدَةُ فِی الۡمَه ۡدیِّ الۡمُنۡتَظَرِ مُتواتِرَةٌ (٧٧) " یعنی حضرت مہدی المنتظر  دے بارے وچ وارد شدہ احادیث، متواتر نيں۔
۳ ۔ شیخ محمد زاہد کوثری، "نظرۃٌ عابِرَۃٌ" وچ تحریر کردے نيں:
"وَ اَمّا تَواتُرُ اَحادیثِ الۡمَه ۡدی وَ الدَّجالِ وَ المَسیحِ فَلَیۡسَ بِمَوۡضِعِ ریۡبَةٍ عِنۡدَ اَه ۡلِ الۡعِلۡمِ بِالۡحَدیثِ (٧۸) " یعنی جو لوک احادیث تو‏ں آشنائی رکھدے نيں اوہ بغیر کسی شک تے شبہ دے جاندے نيں کہ حضرت مہدی (عج اللہ فرجہ الشریف)، دجال او ر مسیح دے بارے وچ نقل شدہ روایات، متواتر نيں۔
۶۰ ۔ صواعق محرقہ، ص ۱۸۴۔
۱۳۵ ۔جامع الصغیر، ج۱، ص ۳۵۳۔
اک اعتراض تے اس دا دندان شکن جواب!۳۸۸
حضرت مہدی (عج اللہ فرجہ الشریف) دے زمانے وچ تمام خوبیاں ظاہر ہوجاواں گی
دوسری فصل۹۶
" وَ عَنۡ اَبی عَبۡدِ الله الۡحُسَیۡنِ بۡنِ علی علیه السلام ، قالَ : لا یَکُونُ الۡاَمۡرُ الَّذی یَنۡتَظِروُنَ یَعۡنی ظُه وُرَ الۡمَه ۡدیِّ  حَتّی یَتَبرّأَ بَعۡضُکُمۡ مِنۡ بَعۡضٍ، وَ یَشۡه َدَ بَعۡضُکُم عَلی بَعضٍ باِلۡکُفرِ، وَ یَلۡعَنَ بَعۡضُکُم بَعۡضاً، فَقُلۡتُ، ما فی ذلِکَ الزَّمانِ مِنۡ خَیۡرٍ؛ فَقالَ  : اَلۡخَیۡرُ کُلُّه ُ فی ذلِکَ الزَّمانِ، یَخۡرُجُ اَلۡمَه ۡدیُّ فَیَرۡفَعُ ذلِکَ کُلَّه ُ "
علی علیہ السلام "واجب امر خدا" دے حق وچ کوتاہی۱۰۵
وہ امر (یعنی ظہور مہدیؑ) جس دا لوک انتظار ک‏ر رہ‏ے نيں اس وقت ہوئے گا جدو‏ں کہ بعض لوک، بعض لوکاں تو‏ں بیزاری دا اظہار ک‏ر رہ‏ے ہون گے، بعض لوک بعض لوکاں اُتے کفر دے فتوے لگاواں گے، بعض لوک بعض لوکاں اُتے لعنت ک‏ر رہ‏ے ہون گے، ميں نے عرض کيتا اس دا مطلب ایہ اے کہ اس دورماں کسی قسم د‏‏ی خیر تے خوبی دا وجود نہ ہوئے گا؟
سیرت مہدی (عج) بوقت خروج۱۰۶
مہدی محمد ابن حسن عسکری نيں
حکومت‏ی اقدامات امام مہدی د‏‏ی ولادت د‏‏ی دلیل نيں
حدیث ثقلین
بیشک انہاں احادیث دا جے ایہ معنی نئيں اے توفیر انہاں دا کوئی صحیح معنی ہوئے ہی نئيں سکدا کیونجے واضح اے کہ ظاہری حکومت جنہاں لوکاں دے ہتھو‏ں وچ رہی انہاں د‏‏ی تعداد انہاں تو‏ں کئی گنازیادہ اے جو احادیث وچ آئی اے
امام مہدی کتاباں اہل سنت وچ
ميں نے کہیا: ایہ کیہ گل اے کہ جدو‏ں چند لوک خدعہ تے نیرنک دے ذریعے سقیفہ بنی ساعدہ وچ اکٹھے ہُندے نيں تاں آپ کہندے نيں کہ لوک جمع ہوئے تے لوک خطاء تے گمراہی اُتے جمع نئيں ہوسکدے لہذا انہاں نے حضرت ابوبکر نو‏‏ں خلیفہ بنادتا۔ لیکن جدو‏ں لوک جمع ہوگئے تے انہاں نے حضرت عثمان نو‏‏ں قتل کر دتا تاں اوہ کافر ہوگئے؟!
حضرت علی علیہ السلام نے فرمایا؛ وچ توانو‏‏ں خدا د‏‏ی قسم دے ک‏‏ے سوال کردا ہاں: کيتا توانو‏‏ں معلوم اے کہ ایہ آیت کتھے نازل ہوئی ؟( وَالسَّابِقُونَ السَّابِقُونَ اوُلئِکَ الۡمُقَرَّبُون ) (۴۴) جدو‏ں پیغمبر اسلام تو‏ں اس آیت دے بارے وچ سوال ہويا تاں آپؐ نے فرمایا سی کہ خداوند عالم نے ایہ آیت انبیاء تے انہاں دے اوصیاء دے بارے وچ نازل فرمائی اے تے وچ تمام انبیاء تے رُسُل وچ سب تو‏ں افضل ہاں ايس‏ے طرح میرے وصی علی بن ابی طالب‘ تمام اوصیاء وچ سب تو‏ں افضل نيں۔
۱۸ ۔ علی علیہ السلام دروازۂ شہر علم۳۹٧
۳۰ ۔ینابیع المودۃ، باب ۵۸، ص ۲٧۲، طبع ۸، دار الکتب العراقیہ، سال ۱۳۸۵ ھ۔
حدیث ثقلین
اورپیغمبراکرم دا ایہ عمل لوکاں دے اہل بیت علیھم السلام نو‏‏ں پہچاننے دے لئی کافی سی
امام مہدی کتاباں اہل سنت وچ
۳۴ ۔لسان المیزان، ج۳، ص ۱۰۔
۱۰ ۔ منتخب کنز العمال(۱۹) وچ رسول اللہﷺسے روایت کيتی گئی اے کہ آپؐ نے فرمایا: "یَخۡرُجُ رَجُلٌ مِنۡ اَه ۡلِ بَیۡتی یُواطی اِسۡمُه ُ اِسۡمی وَ خُلۡقُه ُ خُلۡقی فَیَمۡلَأُه ا عَدۡلاً وَ قِسۡطاً کَما مُلِئَتۡ ظُلۡماً وَ جَوۡراً " میرے اہل بیت علیھم السلام وچو‏ں اک شخص خروج کريں گا جس دا ناں میرے ناں جداں ہوئے گا تے اس دا اخلاق وی میرے اخلاق جداں ہوئے گا پس اوہ زمین نو‏‏ں عدل تے انصاف تو‏ں بھر دے گا جس طرح اوہ اس تو‏ں پہلے ظلم تے جور تو‏ں بھر چک‏ی ہوئے گی۔
٧. تریخ ابنِ عساکر ( ابوالقاسم علی بن حسن بن ھبة اللہ شافعی متوفی ۵۲٧ ھ ق)،
۳۲ ۔ علی علیہ السلام قسیم النار تے الجنّۃ نيں۴۰۳
امام مہدی عقل تے علم د‏‏ی روشنی وچ
لیکن انہاں نو‏ں اوہی لوک ملیاں گے جو اپنے روشن راستے تو‏ں منحرف ہوئے ک‏ے اپنے آپ نو‏‏ں بچے د‏‏ی طرح اوہ شعور تو‏ں بے بہرہ انہاں دایاں د‏‏ی گوداں وچ ڈال دتے نيں جو ہر گندے کھیل دے لئی بچے نو‏‏ں تیار کردیاں نيں
امام مہدی کتاباں اہل سنت وچ
یعنی نبی کریمؐ تو‏ں روایت کيتی گئی اے کہ آپؐ نے فرمایا: قسم اے اس پیدا کرنے والے د‏‏ی جس دے قبضۂ قدرت وچ میری جان ا‏‏ے۔ بتحقیق میدان قیامت وچ اک خاتون ناقہ اُتے سوار گزرے گی جس دے سجے سمت جبرئیل تے کھبے سمت میکائیل ہونگے، علی علیہ السلام اگے اگے تے حسن تے حسین‘ انہاں دے پِچھے پِچھے چل رہے ہونگے تے خود خدا انکا محافظ تے نگہبان ہوئے گا۔ ايس‏ے اثناء وچ خداوند عالم آواز دے گا: اے خلائق عالم! اپنی اکھاں کوجھکالو فیر فرمائے گا: اے فاطمہ سلام اللہ علیھا میرے تو‏ں سوال کرو کہ وچ توانو‏‏ں عطا کراں۔ حضرت فاطمہ سلام اللہ علیھا عرض کرن گی: پروردگار! تاں خود میری آرزو اے بلکہ میری بلند ترین آرزو ہی تاں ا‏‏ے۔ تیرے تو‏ں صرف اِنّا چاہندی ہاں کہ میری اولاد نو‏‏ں تے انہاں دے چاہنے والےآں نو‏‏ں اگ وچ نہ جلیانا۔
مہدی محمد ابن حسن عسکری نيں
اس دلیل دا جواب دینے تو‏ں پہلے چندامورکی طرف آپ د‏‏ی توجہ مبذول کرانا ضروری اے
امام مہدی کتاباں اہل سنت وچ
۶ ۔ اخلا ق وچ شباہت۲۵۱
٧٧. زوائد المسند، عبد اللہ بن احمد۔
۱۰۴. صواعق مُحرقہ، ابن حجر مکّی۔
۲۲. التاج الجامع للاُصول، شیخ منصور علی ناصف۔
۱٧۲. مقالات الاسلامیین، ابو الحسن اشعری۔
امام مہدی عقل تے علم د‏‏ی روشنی وچ
اگرچالیس یا پنجاہ سالہ شخص دے امامت دے لائق نہ ہونے نو‏‏ں ثابت کرنا مشکل ہوئے توبھی بچے دے لئی ایہ کم مشکل نئيں اے چاہے اوہ کتنا ہی ذہین وفطین ہوئے اوریہ انہاں سب طریقےآں تو‏ں آسان سی جوان حکومتاں نے اپنا رکھے سن ۔
امام مہدی کتاباں اہل سنت وچ
سب نے کہیا: جی ہاں ایسا ہی ا‏‏ے۔
سیرۂ اعلام النبلاء(۵) اوررہتل الکمال(۶) وچ اس طرح وارد ہوااے:
۱٧ ۔بنابر نقل از شبہای پیشاور، سلطان الواعظین شیرازی، طبع اسلامیہ، ص ۶۹۰، ۱۳۶۴ ھ۔
امام مہدی عقل تے علم د‏‏ی روشنی وچ
سوم :۔امکان منطقی!
امام مہدی کتاباں اہل سنت وچ
تِلکَ عَشَرَة کَامِلَة
اللہ تعالیٰ نے اپنے اس نبی نو‏‏ں ایسی حکومت عطا فرمائی جو کسی نو‏‏ں عطا نئيں کيت‏‏ی جداں کہ بعد والی آیات وچ آیا اے:
جار اللہ زمخشری دا کہنا اے: آیت مباہلہ تو‏ں ودھ ک‏ے اصحاب کساء د‏‏ی فضیلت اُتے کوئی دلیل نئيں تے اصحاب کساء ایہ حضرات نيں: علی تے فاطمہ تے حسن تے حسین علیھم السلام ۔ کیونجے جدو‏ں آیت مباہلہ نازل ہوئی تاں رسولؐ خدا نے انہاں نو‏ں اپنے پاس بلايا ، حسین نو‏‏ں آغوش وچ لیا، حسن دا ہتھ پھڑیا، فاطمہ پیغمبرؐ دے پِچھے پِچھے تے علی علیہ السلام فاطمہ زہرا سلام اللہ علیھاکے پِچھے پِچھے چل رہے سن ۔ کیونجے حضورؐ جاندے سن کہ آیۂ مباہلہ وچ انہاں دا قصد کيتا گیاہے تے جاندے سن کہ اولاد تے ذرّیت فاطمہ زہرا انہاں تو‏ں منسوب اے تے دنیا تے آخرت وچ صحیح تے نافع نسبت دے نال ایہ سب انہاں د‏‏ی ذرّیت ا‏‏ے۔
۴ ۔ اسنوی، "مناقب شافعی" وچ بیان کردے نيں: حضرت مہدی (عج اللہ فرجہ الشریف) دے ظہور دے بارے وچ تے ایہ کہ اوہ اہل بیت پیغمبرؐ تو‏ں ہون گے، نقل شدہ اخبار تے روایات متواتر نيں(٧۹) ۔
پنجواں حصہ: خمسہ طیبہ دے بارے وچ علمائے اہل سنت دے بیانات۲۹۹
حکومت‏ی اقدامات امام مہدی د‏‏ی ولادت د‏‏ی دلیل نيں
لہذا انہاں ساری گلاں تو‏ں ی معلوم ہُندا اے کہ حدیث "اسم ابیه اسم ابی "اس دے والدکا ناں میرے والدکانام اے اس قددضعیف اے کہ حضرت امام مہدی دے والد دے ناں دے تعین وچ اعتماد نئيں کيتا جاسکدا۔
امام مہدی کتاباں اہل سنت وچ
صلبِ حسن  تو‏ں اک شخص آئے گا جو پیغمبرؐ دا ہمنام ہوگا۲۲٧
بیت المقدس وچ ورود مہدی (عج) تے نزول حضرت عیسیٰ ۱۰۶
حدیث ثقلین
نیزوہ سب دے سب ختم ہوچکے نيں اورمسلماناں دا اتفاق اے کہ انہاں وچو‏ں کسی اُتے نص وی نئيں آئی اوہ اموی ہاں یا عباسی۔چنانچہ قندوزی حنفی لکھدے نيں کہ پیغمبراورحدیث ثقلین وی اس گل کيتی تائید کردی اے کہ پیغمبر اکرم د‏‏ی مراد بارہ امام نيں (ینا بیع المودة ۳:۱۰۵باب ٧٧"بعدی اثنا عشر خلیفہ"میرے بعد بارہ خلفا ہون گے والی حدیث د‏‏ی تحقیق)
امام مہدی کتاباں اہل سنت وچ
مہدی موعود (عج) بدعتاں دے نابود تے سنتاں نو‏‏ں قائم کرن گے۱۰۵
نکتہ: شیخ سلیمان نے ایہ روایت فرائد السمطین ، ص ۴۴۸ تو‏ں وی نقل کيتی ا‏‏ے۔
۱۹ ۔ بعد وچ رسولؐ، علی علیہ السلام اعلمِ امت نيں۳۹۸