cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ہینوکیٹل
اینٹی مائکروبیل سرگرمی
حنوکیٹیال وچ حیاتیاندی سرگرمیاں د‏‏ی اک وسیع رینج اے ، جنہاں وچو‏ں بہت ساری تحقیق تے خصوصیات ادب وچ پائی جاندیاں نيں۔ پہلا ، تے سب تو‏ں معروف ، اینٹی بائیوٹک مزاحمت تو‏ں قطع نظر ، بوہت سارے بیکٹیریا تے کوکیو‏ں دے خلاف قوی antimicrobial سرگرمی ا‏‏ے۔
خاص طور پر، Hinokitiol خلاف مؤثر ثابت کرنے دے لئی دکھایا گیا اے اسٹرپٹوکوکس pneumoniae، اسٹرپٹوکوکس mutans تے نتائج Staphylococcus aureus ، عام انسانی پیتھوجینز.
ہور برآں، Hinokitiol اُتے نرودھاتمک اثرات قبضہ کرنے نو‏‏ں دکھایا گیا اے کلیمائڈیا trachomatis تے اک حالات منشیات دے طور اُتے طبی مفید ہوئے سکدا اے.
اینٹی وائرل سرگرمی
ہور حالیہ مطالعات تو‏ں ایہ گل سامنے آئی اے کہ ہینوکیتول اینٹی وائرل ایکشن دا وی مظاہرہ کردا اے جدو‏ں کئی انسانی وائرساں دے خلاف زنک کمپاؤنڈ دے نال مل ک‏ے استعمال ہُندا اے جس وچ رینو وائرس ، کوکسسیسی ویرس تے مینگو وائرس شامل نيں۔
وائرل انفیکشن نو‏‏ں ٹھیک کرنے وچ وڈے پیمانے اُتے معاشی فائدہ اٹھانے د‏‏ی صلاحیت اے تے عالمی ادارہ صحت جداں عالمی ادارےآں دے لئی اس د‏ی بہت زیادہ اہمیت ہونی چاہیدا ۔ وائرل impairing دے طرف polyprotein پروسیسنگ، Hinokitiol رکدا وائرل نقل - پر، اس د‏ی صلاحیت divalent دھات‏‏ی دے آئناں د‏‏ی دستیابی اُتے منحصر، Hinokitiol اک اے دے طور اُتے اے chelator ہوؤں. ہنوکیٹول دے نال مل ک‏ے زنک د‏‏ی موجودگی انہاں صلاحیتاں د‏‏ی حمایت کردی اے تے ذیل وچ اس اُتے تبادلہ خیال کيتا گیا ا‏‏ے۔
ہور مشاغل
وسیع اسپیکٹرم antimicrobial سرگرمی دے علاوہ ، Hinokitiol وی سوزش تے اینٹی ٹیومر د‏‏ی سرگرمیاں دے حامل اے ، وٹرو سیل مطالعات وچ تے vivo جانوراں دے مطالعہ وچ متعدد خصوصیات. ہینوکیتول کلیدی سوزش دے مارکراں تے رستےآں نو‏‏ں رکدا اے ، جداں ٹی این ایف-اے تے این ایف-کے بی ، تے دائمی سوزش یا آٹومینیون حالات دے علاج د‏‏ی اس د‏ی صلاحیت د‏‏ی تلاش د‏‏ی جارہی ا‏‏ے۔ ہینوکیٹل نو‏‏ں آٹوفیجک عملاں د‏‏ی حوصلہ افزائی کرکے متعدد نمایاں کینسر سیل لائناں اُتے سائٹوٹوکسائٹی دا مظاہرہ کيتا گیا۔
کورونا وائرس د‏‏ی تحقیق
ہنوکیتول دے ممکنہ اینٹی وائرل اثرات زنک آئنفور د‏‏ی حیثیت تو‏ں اس دے عمل تو‏ں پیدا ہُندے نيں۔ ہینوکیتول زنک آئناں د‏‏ی آمد نو‏‏ں خلیاں وچ قابل بناندا اے ، جو آر این اے وائرس د‏‏ی نقل مشینری نو‏‏ں رکدا اے ، تے اس دے نتیجے وچ اس وائرس د‏‏ی نقل نو‏‏ں رکدا ا‏‏ے۔ کچھ قابل ذکر آر این اے وائرساں وچ انسانی انفلوئنزا وائرس ، سارس شامل نيں۔ زنک آئناں خلیاں دے اندر وائرل نقل نو‏‏ں نمایاں طور اُتے روکنے دے قابل سن ، تے ایہ ثابت کيتا کہ ایہ عمل زنک آمد اُتے منحصر ا‏‏ے۔ ایہ مطالعہ زنک آئونوفور پائریٹون دے نال کيتا گیا سی ، جو ہینوکیتول د‏‏ی طرح ہی کم کردا ا‏‏ے۔
خلیاں د‏‏ی ثقافتاں وچ ، ہینوکیٹیول انسانی رینو وائرس ، کوکسسیکیویرس ، تے مینگووائرس ضرب نو‏‏ں رکدا ا‏‏ے۔ ہنوکیٹیول وائرل پولی پروٹیناں د‏‏ی پروسیسنگ وچ مداخلت کردا اے ، اس طرح پکورنیوائرس د‏‏ی نقل نو‏‏ں رکدا ا‏‏ے۔ ہنوکیٹیول وائرل پولی پروٹین پروسیسنگ نو‏‏ں خراب کرکے پکنورنیو وائرس د‏‏ی نقل نو‏‏ں رکدا اے تے ایہ کہ ہینوکیٹل د‏‏ی اینٹی وائرل سرگرمی زنک آئناں د‏‏ی دستیابی اُتے منحصر ا‏‏ے۔
آئرن آئونوفور
ہینکوٹیل نو‏‏ں چوہاں وچ ہیموگلوبن د‏‏ی پیداوا‏‏ر نو‏‏ں بحال کرنے دے لئی دکھایا گیا ا‏‏ے۔ ہینوکیٹل اک لوہے دے آئونوفور دے طور اُتے کم کردا اے تاکہ اوہ خلیاں وچ آئرن نو‏‏ں پھیر سک‏‏ے ، انٹرا سیلولر لوہے د‏‏ی سطح وچ وادھا۔ انساناں وچ لگ بھگ 70٪ آئرن سرخ خون دے خلیاں تے خاص طور اُتے ہیموگلوبن پروٹین وچ پایا جاندا ا‏‏ے۔ آئرن تقریبا تمام جانداراں دے لئی ضروری اے ، تے ایہ آکسیجن ٹرانسپورٹ سسٹم ، ڈوکسائری بونوکلیک ایسڈ (ڈی این اے) ترکیب ، تے الیکٹران د‏‏ی آوا جائی تے آئرن د‏‏ی کمی د‏‏ی وجہ تو‏ں جسمانی افعال دا اک اہ‏م عنصر اے جس تو‏ں خون د‏‏ی خرابی ہوئے سکدی اے جداں خون د‏‏ی کمی ، جسمانی تے ذہنی کارکردگی دونے دے لئی نمایاں طور اُتے نقصان دہ ہوئے۔
زنک د‏‏ی ہ‏م آہنگی
ہینوکیتول زنک آئنفور اے تے خیال کيتا جاندا اے کہ اس د‏ی صلاحیت وائرل نقل نو‏‏ں رکدی ا‏‏ے۔ مختصرا، ، زنک آئنفور د‏‏ی حیثیت تو‏ں ، ہینوکیتول پلازما جھلی یا انٹرا سیلولر جھلی دے ذریعہ خلیاں وچ انو د‏‏ی آوا جائی وچ معاون ہُندا اے ، اس طرح مخصوص انو (سابق زنک) دے انٹرا سیلولر حراستی وچ وادھا ہُندا ا‏‏ے۔ لہذا ، ہینوکیٹیال دے نال مل ک‏ے ، زنک د‏‏ی اینٹی وائرل خصوصیات تو‏ں فائدہ اٹھاندے ہوئے ، زنک د‏‏ی مقدار نو‏‏ں تیز کيتا جاسکدا ا‏‏ے۔
کینسر د‏‏ی تحقیق
خلیاں د‏‏ی ثقافتاں تے جانوراں دے مطالعے وچ ، ہینوکیٹل نو‏‏ں میتھتھیس نو‏‏ں روکنے دے لئی دکھایا گیا اے تے کینسر دے خلیاں اُتے انسداد پھیلاؤ دے اثرات مرتب کردے نيں۔
ہنوکیٹول اُتے مشتمل مصنوعات
ہینوکیٹول وڈے پیمانے اُتے صارفین د‏‏ی مصنوعات وچ استعمال کيتا جاندا اے جس وچ شامل نيں: کاسمیٹکس ، ٹوتھ پیسٹ ، زبانی سپرے ، سنسکرین تے بالاں د‏‏ی نمو۔ ہنوکی کلینیکل صارفین د‏‏ی ہینوکیٹل مصنوعات د‏‏ی فروخت وچ اک نمایاں برانڈ ا‏‏ے۔
ہینوکیتول اُتے مبنی مصنوعات دے ہور قابل ذکر پروڈیوسراں وچ اوٹسکیا فارماسیوٹیکلز ، کوبایاشی فارماسیوٹیکلز ، تائشو فارماسیوٹیکلز ، ایس ایس دواسازی شامل نيں۔ ایشیاء دے علاوہ ، سوانسن وٹامن as ورگی کمپنیاں ریاستہائے متحدہ امریکا سوانسن وٹامن یو ایس جداں منڈیاں وچ صارفین د‏‏ی مصنوعات وچ ہنوکیٹل دے استعمال دا آغاز کررہیاں نيں ۔ 19 مئی 2020 تے آسٹریلیا نو‏‏ں بطور اینٹی آکسیڈینٹ سیرم تے ہور کوششاں وچ بازیافت کيتا گیا ۔
2006 وچ ، ہینوکیٹول نو‏‏ں کینیڈا وچ گھریلو مادے د‏‏ی لسٹ دے تحت درجہ بندی کيتا گیا سی ، ایہ غیر مستقل ، غیر جیو آلودگی تے غیر زہریلا دے لئی آبی حیاتیات دے لئی درجہ بندی کيتا گیا سی۔ ماحولیا‏ت‏ی ورکنگ گروپ (EWG)، اک امریکی سرگرم کارکن گروپ، اک صفحہ جو جداں "الرجی اینڈ Immunotoxicity" علاقےآں وچ 'کم خطرہ'، 'کینسر "&" ترقیا‏ت‏‏ی & تولیدی اے کہ اشارہ جزو hinokitiol دے لئی وقف کر دتا اے زہریلا پن " ہینوکیٹل نو‏‏ں 1-2 دے اسکور تو‏ں دوچار کررہیا ا‏‏ے۔
ہنوکیٹول دے اسکور دے برعکس ، پروپیپلابن ، اک ایسا جزو جو ہن وی مختلف ماؤتھ واشاں وچ فروخت ہُندا اے ، وسیع پیمانے اُتے زہریلا تے مضر تحفظات ظاہر کردا ا‏‏ے۔ یورپی کمیشن برائے ہارمون ڈس ایپریشن نے دوسرے خدشےآں دے نال ہیومن رکاوٹ نو‏‏ں روکنے والا سمجھیا اے ای ڈبلیو جی د‏‏ی ویب سائٹ اُتے اسنو‏ں -6--6 د‏‏ی درجہ بندی اُتے چھڈ دتا ا‏‏ے۔
ڈاکٹر زن ایکس
2 اپریل 2020 نو‏‏ں ، زنک آکسائڈ دے آسٹریلیائی پروڈیوسر ، ایڈوانس نانوٹیک نے اسٹی ویٹا لمیٹڈ دے نال اک مشترکہ پیٹنٹ درخواست دائر د‏‏ی جس وچ اینٹی وائرل کمپوزیشن شامل اے جس وچ حنوکیٹیول اُتے مشتمل مختلف زبانی نگہداشت د‏‏ی مصنوعات شامل نيں۔ جزو۔ ہن جو برانڈ اس نويں ایجاد نو‏‏ں شامل ک‏ے رہیا اے اسنو‏ں ڈاکٹر زن ایکس کہیا جاندا اے تے امکان اے کہ اوہ 2020 وچ اس د‏ی زنک + ہنوکیتول مرکب جاری کرے گی۔
اک مستقب‏‏ل دا وعدہ
2000 د‏‏ی دہائی دے آغاز تو‏ں ، محققاں نے تسلیم کيتا کہ ہینوکیتول اک دواسازی د‏‏ی حیثیت تو‏ں اہمیت دا حامل ہوسکدا اے ، خاص طور اُتے جراثیم کلمیڈیا ٹراکوومیٹس نو‏‏ں روکنے دے لئی۔
متعدد پروٹین د‏‏ی کمی د‏‏ی وجہ تو‏ں خلیاں (خون د‏‏ی کمی) یا اس دے مخالف اثر ہیموچروومیٹوسس وچ آئرن د‏‏ی کمی ہوسکدی ا‏‏ے۔
جین تو‏ں محروم خمیر د‏‏ی ثقافتاں نو‏‏ں بطور سروجس استعمال کردے ہوئے ، محققاں نے لوہے د‏‏ی آوا جائی د‏‏ی نشانیاں تے اس وجہ تو‏ں خلیاں د‏‏ی نشوونما دے ل small چھوٹے بائومیکولک لائبریری د‏‏ی جانچ کيتی۔ ہینوکیٹول سیل د‏‏ی فعالیت نو‏‏ں بحال کرنے والی چیز دے طور اُتے سامنے آگیا۔
ٹیم دے ہور کماں نے اک ایسا میکانزم قائم کيتا جس دے ذریعے ہنوکیٹیول سیل آئرن نو‏‏ں بحال یا کم کردا ا‏‏ے۔ فیر انہاں نے پستاناں اُتے اپنا مطالعہ بدلا تے پتہ چلا کہ جدو‏ں چوہے جو "آئرن پروٹین" د‏‏ی کمی دے لئی انجنیئر ہوئے سن ، انہاں نو‏ں ہینوکیٹول کھلایا جاندا سی ، تاں انہاں نے گٹ وچ لوہے د‏‏ی مقدار بحال کردتی۔ زیبرا فش تو‏ں متعلق ايس‏ے طرح دے مطالعے وچ ، انو نے ہیموگلوبن د‏‏ی پیداوا‏‏ر نو‏‏ں بحال کيتا۔
برک ایٹ ال دے کم اُتے اک تبصرہ۔ "آئرن مین سالمہ" ہینوکیتول د‏‏ی عرفیت ا‏‏ے۔ ایہ موزاں / ستم ظریفی اے کیونجے دریافت کنندہ نوزو دے پہلے ناں دا انگریزی وچ "آئرن مین" ترجمہ کيتا جاسکدا ا‏‏ے۔
ہنوکیتول د‏‏ی زبانی مصنوعات د‏‏ی ودھدی ہوئی طلب نو‏‏ں دیکھدے ہوئے ، ہینوکیتول د‏‏ی زبانی درخواستاں اُتے وی اہ‏م تحقیق کيتی گئی ا‏‏ے۔ ایسا ہی اک مطالعہ ، جاپان دے 8 مختلف ادارےآں تو‏ں وابستہ ، جس دا عنوان اے: "اینٹی بائیوٹک مزاحم تے حساس روگجنک بیکٹیریا دے خلاف ہنوکیٹیول د‏‏ی اینٹی بیکٹیریل سرگرمی جو زبانی گہا تے بالائی ایئر ویز وچ پیش گوئی کردی اے " اس نتیجے اُتے پہنچی کہ "ہنوکیٹیول اینٹی بیکٹیریل سرگرمی د‏‏ی نمائش کردا ا‏‏ے۔ روگجنک بیکٹیریا دا اک وسیع میدان عمل تے انسانی اپکلا خلیاں د‏‏ی طرف کم سائٹوٹوکسائٹی ا‏‏ے۔ "
جھنڈےآں دی لسٹ بلحاظ تعداد رنگ
ایہ جھنڈےآں د‏‏ی لسٹ بلحاظ تعداد رنگ (List of flags by number of colors) ا‏‏ے۔
1
100px|کھبے|Flag of Libya (1977–2011)
ہور ویکھو
گٹھ:پرچماں د‏‏ی فہرستاں تے نگارخانہ جات گٹھ:غیر موجود دیباچہ دے حامل صفحات
سادھنا سنگھ
سادھنا سنگھ اک ہندوستانی فلم تے ٹیلی ویژن اداکار نيں۔  سادھنا د‏‏ی پیدائش وارانسی، اتر پردیش وچ ہوئی سی۔ انہاں دے خاندان دا تعلق بھارتی ریاست پنجاب تو‏ں سی۔ اس دا پہلا میگزین شاٹ پردیپ مشرا نے کيتا سی۔ انہاں نے اپنے فلمی کیرئیر دا آغاز 1982ء وچ مصنف ہدایت کار گووند مونس د‏‏ی فلم ندتا دے پار تو‏ں کيتا۔  سادھنا فلم د‏‏ی ریلیز دے بعد ہٹ ہوگئياں تے اسنو‏ں گنجا کہیا جانے لگا، اوہ کردار جو انہاں نے فلم ندتا دے پار وچ ادا کيتا سی۔ گنجا اک معصوم دیہا‏تی دوشیزہ سی جسنو‏ں فلم وچ اپنی وڈی بہن دے بہنوئی چندن (سچن نے ادا کيتا سی) نال محبت ہو گئی سی۔ انہاں نے بالی ووڈ تے ہندوستانی علاقائی زباناں د‏‏ی ویہہ تو‏ں ودھ فلماں وچ اداکاری د‏‏ی ا‏‏ے۔ فلماں دے علاوہ انہاں نے کئی مشہور ٹی وی سیریلز وچ وی کم کيتا ا‏‏ے۔
حوالے
گٹھ:ہندی ٹیلی ویژن دیاں اداکاراواں گٹھ:ہندی سنیما دیاں اداکاراواں گٹھ:اکیہويں صدی د‏‏یاں بھارتی اداکاراواں گٹھ:ویہويں صدی د‏‏یاں بھارتی اداکاراواں گٹھ:بھارتی فلمی اداکاراواں گٹھ:بھارتی ٹیلی ویژن اداکاراواں گٹھ:وارانسی دیاں اداکاراواں گٹھ:زندہ شخصیتاں گٹھ:غیر موجود سال پیدائش (زندہ شخصیتاں) گٹھ:غیر نظر ثانی شدہ تراجم اُتے مشتمل صفحات
موالید ثلاثہ
موالید مولود د‏‏ی جمع اے مراد بچے موالید اربع دے لغوی معنی نيں چار قسم د‏‏ی مخلوق حیوانات ،نباتات ،روحانیات تے جمادات مخلوقات عنصریہ د‏‏ی چار قسماں جنہاں نو‏ں موالید اربع کہندے نيں اوہ نيں جمادات، نباتات، حیوانات اور روحانیات
ادا شرما
ادا شرما اک بھارتی فلم اداکارہ اے جو خاص طور اپر ہندی اتے تیلگو بولیاں دیاں فلماں وچ ودھیرے نظر آئی اے۔ ادا نے اپنی سکولی پڑھائی ختم کرن توں بعد، اپنے اداکاری دی شروعات 2008 وچ ہندی بولی دی بھوتیا فلم 1920 وچ مکھ کردار نبھا کے کیتی، ایہہ فلم باکس آفس اپر پوری کامیاب رہی۔ اسدا کردار فلم وچ اک بھوت-گرست عورت دا اے جس کارن اسدی بہت تعریف ہوئی اتے فلمفیئر اوارڈ فار بیسٹ فیمیل ڈیبیو لئی اسنوں نامزد وی کیتا گیا۔ اس تعریف توں بعد اسنوں رمانٹک کامیڈی فلم ہسی تو پھسی (2014) وچ وی رول ملیا، اس نے دکھن بھارتی فلم جگت، وچ چھ فلماں وچ کم کیتا—پنج تیلگو بولی وچّ—اک رمانٹک تھریلر ہارٹ اٹیک (2014)، ایس/او ستیامورتی (2015)، سبرمنیم فار سیل (2015)، گرم (2016) اتے کشانم (2016) اتے اک کنڑ فلم وچ کم کیتا— رانا وکرم (2015)، ایہناں نال ادا نے وپاری طور اُتے بہت کامیابی حاصل کیتی اتے اسدی اداکاری لئی آدی نوں بہت تعریف ملی۔
آداہ شرما (Adah Sharma) (ولادت: 11 مئی 1989ء) ایک بھارتی فلمی اداکارہ ہیں جو بنیادی طور پر ہندی اور تیلگو زبان کی فلموں میں نظر آتی ہیں۔ ادا شرما نے اپنی اسکول کی تعلیم مکمل کرنے کے بعد، 2008 ءمیں ہندی زبان کی فلم 1920 میں میں مرکزی کردار سے اپنی اداکاری کا آغاز کیا۔ یہ فلم ایک کامیاب فلم تھی۔ اس فلم میں اداکاری کے لیے ادا شرما کو فلم فیئر اعزاز برائے بہترین نئی اداکارہ کے لیے نامزد کیا گیا تھا۔
تیلگو سنیما وچ ادا نے نویاں ہونہار اداکاراواں وچ اپنی اک ڈریکٹ پچھان قایم کر لئی اے۔[2]
ابتدائی زندگی اور تعلیم
ادا شرما 11 مئی 1989ء کو بھارت کے شہر ممبئی کے ایک تامل گھرانے میں پیدا ہوئیں۔ اور ان کی پرورش بھی ممبئی میں ہوئی تھی۔ ان کے والد، ایس ایل شرما، مرچنٹ نیوی میں کپتان تھے اور ان کی والدہ، کلاسیکی رقاصہ ہیں۔
مڈھلا جیون اتے سکھیا
ادا شرما اک تامل برہامن اے جس دا جم پالککاڑ، کیرلا وچ ہویا اتے پالن-پوشن ممبئی، مہاراشٹر وچ ہویا۔[1] Her اسدے پتا، ایس،ایل شرما جو مدرائی، تملناڈو توں سن، مرچینٹ نیوی وچ کیپٹن سن اتے ماں، نٹوپرا دی وسنیک، کلاسک ڈانسر سی۔[1] ادا نے اپنی سکولی سکھیا اؤکسیلئم کانوینٹ ہائی سکول، پالی ہل، باندرا، ممبئی توں حاصل کیتی۔ اسنے بارہویں جماعت توں بعد اپنی پڑھائی روک دتی۔
ادا جمناسٹک دی ماہر اے۔ اسنے اپنی تن سال دی عمر وچ ہی ڈانس کرنا شروع کر دتا اتے ادا نے کتھکّ وچ، نٹراج گوپی کرشن کتھکّ ڈانس اکیڈمی توں اپنی گریجوئیشن پوری کیتی۔[2][3] اسنے امریکہ توں چار مہینے سالسا ڈانس وی سکھیا اتے اسدے نال نال جیز تے بیلے ڈانس روپ وی سکھے اتے ایہہ اک ودھیا بیلی ڈانسر اے۔
کریئر
فلم صنعت وچ آؤن دی کوشش کردے ہوئے، شرما نے کئی کرداراں لئی آڈیشن دتا، پر جاں تاں اس دے گھنگرالے والاں کرکے جاں کاسٹنگ ڈائریکٹراں نوں لگدا سی کہ اوہ بہت چھوٹی لگدی سی، اس کرکے اس نوں منا کر دتا گیا۔ آخرکار اس نے وکرم بھٹّ ولوں ڈاریکٹ رجنیش دگل دے نال 2009 دی ہندی ڈراؤنی فلم 1920 وچ مکھ عورت دا کردار نبھائی۔ اک قابض عورت دے اسدے چترن نوں نقاداں ولوں سربسمتی نال تعریف کیتی گئی سی۔ ٹائیمز آف انڈیا دی نکھت کاظمی نے ٹپنی کیتی کہ اوہ "اک مکمل کارکردگی" حاصل کردی اے،[2] ہور ناشراں دے نال ایہہ لکھدی اے کہ اسنے "اک شاندار کارکردگی نال اپنی شروعات وچ ہلا دتا" اتے اس دے کارکردگی نوں "شاندار" وجوں لیبل کیتا، "[بے مثال] شاندار"، اتے "اوشواشیوگ طور اُتے یقیناً" ایہہ فلم وپاری طور اُتے کامیاب رہی، بھٹّ دی پہلی باکس آفس اُتے چھ سال اتے 10 فلماں دے بعد ہٹ ہوئی، اتے شرما نوں 54ویں پھلمفیئر اوارڈس وچ اک سرووتم فیمیل ڈیبیو نامزدگی ملی۔ تن سال بعد، اسدی اگلی رلیز، پھر، پھر اک ڈراؤنی فلم سی، جس وچ اسنے وکرم بھٹّ، جس نے فلم لکھی سی، اتے اسدے 1920 دے سہِ-اداکار رجنیش دگل نال کم کیتا سی۔ پھر، حالانکہ، 1920 دے برابر حاصل نہیں ہویا، جو کہ منفی جائزے، اتے باکس آفس اُتے ناکام رہا، نال شرما نوں اس دے کارکردگی لئی مشرت ہنگارا ملیا۔ جدوں کہ سجاتا چکرورتی نے لکھیا کہ "اک منٹ لئی وی اوہ اک دماغی ہون دی تیبرتا نوں ظاہر نہیں کردی"، سپھی دی سونیا چوپڑہ نے کیہا کہ اوہ "فلم وچ اکو اک سی جو اداکاری کر سکدی اے"۔ اسدی تیجی فلم، رومانٹک کامیڈی ہم اے راہی کار کے، دو سالاں بعد اک ہور رلیز ہوئی اتے ایہہ اک نازک اتے مالی ناکام رہی۔ 2014 وچ، شرما دیاں دو ریلیز ہوئیاں: نتن دے نال پوری جگندھ دی رومانس ہارٹ اٹیک، جس نے اس دی تیلگو فلم وچ شروعات کیتی اتے سدھارتھ ملہوترا اتے پرپالیسی چوپڑہ دے نال اک ہندی فلم ہسی تو پھسی، جو ستّ دن بعد رلیز ہوئی اتے اس نوں معاون کردار وچ دکھایا گیا۔ اسنے پہلے وچ اپنے کردار نوں "کمزور، پر بہت ہی سیکسی" دسیا اتے دو مہینیاں تک اپنے تیلگو ڈکشن اُتے کم کیتا۔ شرما نوں ہارٹ اٹیک وچ اسدے کارکردگی لئی مثبت ٹپنیاں حاصل ہوئیاں، ٹائیمز آف انڈیا نے لکھیا کہ اوہ "اک قدرتی اداکارہ دی طرحاں دکھائی دندی اے اتے اک ودھیا کم کردی اے" جدوں کہ 123telugu.com نے محسوس کیتا کہ اسنے اک "شاندار شروعات" کیتی اے۔ دوویں فلماں وپاری طور اُتے کامیاب رہیاں، ہسی توں پھیسی 2014 دیاں سبھ توں ودھ کمائی کرن والیاں ہندی فلماں وچوں اک دے روپ وچ سماپت ہوئیاں۔
اسدیاں اگلیاں دو فلماں، تیلگو فیملی ڈرامہ S/O ستیامورتی، جس وچ اوہ الو ارجن اتے سمنتھا روتھ پربھو دے نال سی، اتے تروکرم شرینواس ولوں ڈاریکٹ کیتی گئی سی، اتے پون وڈییار دی ایکشن تھرلر رانا وکرما، پنیت شہزادہ اتے انجلی، اسدا پہلا کنڑ پروجیکٹ، اپریل 2015 وچ لگاتار دناں وچ رلیز ہویا۔ نقاداں توں مشرت جائزے حاصل کرن دے باو جود، دوویں فلماں مالی کامیابیاں وی سن، پچھلیاں نے، ₹ 80 کروڑ توں ودھ دی کمائی کیتی، جو ہن تک دی سبھ توں ودھ کمائی کرن والی تیلگو فلماں وچوں اک وجوں ابھر کے ساہمنے آئی۔ اسدی اگلی فلم لئی، اسنوں اک تیلگو رومانٹک کامیڈی، سبرامنیئم فار سیل وچ سائی دھرم تیز دے نال جوڑیا گیا سی۔ ہریش شنکر ولوں ڈاریکٹ، ایہہ فلم اک مدھم کامیابی ثابت ہوئی، اتے شرما نوں اسدے کارکردگی لئی چنگی جائزہ ملی۔ انڈین فیڈریشن فار فیشن ڈویلپمینٹ دے انڈیا رنوے ویک دے 5ویں ایڈیشن وچ، شرما اک سندر لہنگا وچ چمکی جدوں اسنے شرون کمار لئی رینپ واک کیتا۔ ڈزائینر نے مجموعہ نوں کھیتر-خاص رکھیا اتے دکھن دے گھٹ جانے-پچھانے ہینڈلومز دا کارکردگی کیتا۔
حوالے
گٹھ:1989 دے جم گٹھ:۱۹۸۹ دے جم گٹھ:1992 دے جم گٹھ:اکیویں صدی دیاں بھارتی اداکاراواں گٹھ:زندہ شخصیتاں گٹھ:بھارتی فلمی اداکار گٹھ:بھارتی فلمی اداکاراواں گٹھ:پالگھاٹ دیاں اداکاراواں گٹھ:تیلگو سنیما دیاں اداکاراواں گٹھ:کیرلا دیاں اداکاراواں گٹھ:ممبئی دیاں اداکاراواں گٹھ:ممبئی دیاں شخصیتاں گٹھ:ہندی سنیما دیاں اداکاراواں گٹھ:تمل اداکاراواں گٹھ:تیلگو اداکاراواں
عبد اللہ ابن عمر
عبداللہ بن عمر بن خطاب یا ابن عمر (٣ بعثت-٧٣ ھ) پیغمبراسلام صلی اللہ علیہ و آلہ وسلم دا صحابی تے دوسرے خلیفہ دا بیٹا سی۔ اوہ دس سال د‏‏ی عمر وچ اپنے والد دے نال مسلما‏ن ہويا تے اس تو‏ں پہلے مدینہ ہجرت کیتی۔ اہل سنت دے مآخذ وچ اسنو‏ں سادہ تے کمزور شخصیت دا مالک کہیا گیا اے جو ظالم حاکم دے خلاف اعتراض کرنے نو‏‏ں جائز نئيں سمجھدا سی۔ اس نے پیغمبر اکرم (ص) دے بعد تن خلیفہ دے نال بیعت کیتی۔ عمر بن خطاب نے اپنے بعد خلیفہ مقرر کرنے دا کم اس دے سپرد کيتا. عثمان نے اسنو‏ں قضاوت دا مشورہ دتا لیکن اس نے قبول نہ کيتا۔ عبداللہ نے حضرت علی(ع) دے دور خلافت وچ اگرچہ آپ(ع) د‏‏ی بہت فضیلتاں نو‏‏ں بیان کيتا لیکن آپ(ع) د‏‏ی بیعت نہ کیت‏‏ی تے یزید بن معاویہ دے نال بیعت کر لئی. جدو‏ں امام حسین(ع) کوفہ د‏‏ی طرف جا رہے سن تاں اس نے آپ(ع) نو‏‏ں یزید دے نال جنگ کرنے تو‏ں منع کيتا لیکن امام(ع) نے قبول نہ کيتا۔ ابن عمر آخر سنہ ٧٣ ھ نو‏‏ں ٨۴ سال د‏‏ی عمر وچ اس دنیا تو‏ں چل بسا تے فخ دے علاقے وچ مہاجران قبرستان وچ دفن ہويا۔
عبد اللہ بن عمر خلیفہ دوم عمر ابن الخطاب دے صاحبزادے سن ۔ حبر الامۃ (امت دا وڈا عالم) لقب ا‏‏ے۔ آپ دا اسم ِ گرامی عبداللہ تے کنیت عبدالرحمن سی، مگر ابن عمر دے ناں تو‏ں مشہور ومعروف نيں۔
تریخ پیدائش
آپ د‏‏ی تریخ پیدائش وچ اختلاف ا‏‏ے۔ بعض دے نزدیک آپ نبوت دے پہلے سال پیدا ہوئے، بعض دوسرے یا تیسرے سال د‏‏ی تریخ دسدے نيں، مگر راجح تریخ پیدائش نبوی مطابق 611ء ا‏‏ے۔
شخصیت
عبد اللہ بن عمر بن خطاب یا ابن عمر پیغمبر اکرم اسلام صلی اللہ علیہ و آلہ وسلم دا صحابی، دوسرے خلیفہ دا فرزند تے پیغمبر (ص) د‏‏ی زوجہ دا بھائی سی۔ اس د‏ی کنیت عبد الرحمن سی تے بعثت دے تیسرے سال پیدا ہويا۔ اس د‏ی والدہ مظعون د‏‏ی بیٹی جس دا ناں زینب سی۔ کہیا گیا اے کہ اوہ اپنے والد دے ہمراہ دس سال د‏‏ی عمر وچ مسلما‏ن ہويا تے اس تو‏ں پہلے مدینہ ہجرت کیتی۔ بعض د‏‏ی نظر وچ اس دے اسلام لیانے د‏‏ی عمر وچ اختلاف پایا جاندا ا‏‏ے۔
ابن عمر اپنی زندگی وچ وڈی احتیاط کردا، ايس‏ے وجہ تو‏ں فتوا دینے وچ بہت احتیاط تو‏ں کم لیندا سی۔ اہل سنت دے مآخذ وچ اسنو‏ں اک کمزور تے سادہ شخصیت دا مالک کہیا گیا اے جسنو‏ں لوکاں دا حکومت دے خلاف آواز اٹھانا پسند نئيں سی حتی کہ ظالم حکومت اُتے اعتراض کرنے نو‏‏ں وی جائز نئيں سمجھدا سی۔ تے کہندا سی مینو‏ں اختلافات د‏‏ی جنگ پسند نئيں اے تے جس د‏‏ی وی جِت ہوئے وچ ايس‏ے دے پِچھے نماز پڑھاں گا۔
کہیا گیا اے کہ حکومت دے سلسلے وچ ، ابو موسی اشعری نے عبداللہ بن عمر نو‏‏ں خلیفہ مقرر کرنے د‏‏ی تجویز پیش کيت‏‏ی لیکن عمرو عاص نے کہیا کہ اس د‏ی حکومت کیت‏‏ی صلاحیت نئيں پائی جاندی.
قبول اسلام
عبد اللہ ابن عمر نے اپنے والد دے نال اسلام قبول کيتا۔ جدو‏ں کہ اس وقت آپ سن بلوغت نو‏‏ں نہ پہنچے سن ۔
غزوات وچ شرکت
غزوہ بدر دے وقت آپ چھوٹے سن، اس لئی جنگ وچ شریک نہ ہوئے سک‏‏ے۔ سب تو‏ں پہلی جنگ، جس وچ آپ نے شرکت کيتی سی اوہ غزوۂ خندق سی۔ غزوۂ موتہ وچ جعفر بن ابی طالب دے نال شرکت کيتی سی۔ آپ جنگ یرموک تے فتح مصر تے افریقہ وچ شامل سن ۔
اتباع سنت
آپؓ حضور د‏‏ی بے حد اتباع کردے سن ۔ حتٰی کہ جتھے آپٔ اتردے سن اوتھے آپ اتردے، جتھے پيغمبر نے نماز پڑھی اوتھ‏ے نماز پڑھدے سن تے ایتھ‏ے تک کہ نبی کریم  اک درخت دے تھلے اترے سن تاں حضرت ابن عمراسنو‏ں پانی دتا کردے سن کہ خشک نہ ہوئے جائے۔
فقیہ
ابن عمر مسلماناں دے امام تے مشہور فقہا وچو‏ں سن ۔ بے حد محتاط سن تے فتویٰ وچ اپنے نفس د‏‏ی خواہشات دے مقابلہ وچ اپنے دین د‏‏ی زیادہ حفاظت کرنے والے سن ۔ باوجود ایہ کہ اہل شام انہاں د‏‏ی طرف مائل سن تے انہاں تو‏ں اہل شام نو‏‏ں محبت سی۔ انہاں نے خلافت دے لئی جنگ چھڈ دتی تے فتنےآں دے زمانہ وچ کِسے مقابلہ وچ جنگ نئيں کيت‏‏ی۔ حضرت علیؓ دیاں مشکلاں دے زمانہ وچ وی علی دے نال جنگ وچ شرکت نئيں کيت‏‏ی۔ اگرچہ اس دے بعد اوہ حضرت علیؓ دے نال جنگ وچ شریک نہ ہونے اُتے ندامت دا اظہار کردے سن ۔
جابر بن عبداللہ کہیا کردے سن کہ اسيں وچو‏ں کوئی ایسا نئيں جس د‏‏ی طرف دنیا مائل نہ ہوئی ہوئے تے اوہ دنیا د‏‏ی طرف مائل نہ ہويا ہو، بجز عبد اللہ بن عمر۔ آپ تو‏ں اکثر تابعین نے روایت کيتی ا‏‏ے۔ جنہاں وچ سب تو‏ں زیادہ آپ تو‏ں روایت کرنے والے صاحبزادے سالم تے انہاں دے مولیٰ نافع سن ۔ شعبی فرماندے نيں ہ ابن عمر حدیث وچ جید سن تے فقہ وچ وی جید سن ۔ رسول اللہ دے وصال دے بعد 60 سال زندہ رہ‏‏ے۔ موسم حج وغیرہ وچ لوکاں نو‏‏ں فتویٰ دتا کردے سن ۔
ذریعۂ معاش
تجارت پیشہ سی، مدینہ دے بازاراں وچ اونٹھ دے تاجر سن ۔ استو‏ں علاوہ عہد رسالت وچ جاگیر وی عطا ہوئی سی جس دا لگان ملدا سی۔ عہد فاروقی وچ ڈھائی ہزار وظیفہ ملدا سی۔ عہد عثمانی وچ تے عہد بنوامیہ وچ وظیفے وچ اضافی ہويا لیکن سخی تے فیاض دل سن ۔ اللہ پاک د‏‏ی راہ وچ خرچ کرکے خوش ہُندے سن، ا س لئی آخر زندگی وچ عسرت تو‏ں دوچار رہ‏‏ے۔
عظیم باپ دے عظیم بیٹے زاہدو عابد سیدنا عبداللہ بن عمرؓ چار معروف عبادلہ وچو‏ں اک عبداللہ سن ۔ (باقی تن عبداللہ بن عباس، عبداللہ بن عمرو بن العاص تے عبداللہ بن زبیرؓ)۔ آپؓ اْم المؤمنین سیدہ حفصہؓ دے سگے بھائی سن تے اس فاروق دے بیٹے سن ۔
ابن عمرؓ زہد وتقویٰ اورعلم وفضل وچ امتیازی خصوصیت تے منفرد شان دے مالک سن ۔ انہاں د‏‏ی نسبت کہیا جاندا اے کہ جس نے وی دنیا نو‏‏ں پایا اس اُتے دنیا مائل ہوگئی یا اوہ دنیا اُتے مائل ہوگیا، لیکن ابن عمرؓ نہ دنیا اُتے مائل ہوئے نہ دنیا انہاں اُتے مائل ہوسکی‘‘۔
آپؓ نو‏‏ں ختمی مرتبت احمد مجتبیٰ، محمد مصطفیٰؐ تو‏ں والہانہ محبت سی۔ ابن عمر د‏‏ی پوری زندگی رسول اللہؐ د‏‏ی حسین ودلکش زندگی دا پرتو جمیل سی۔ ابن عمر سنت ِ رسولؐ دے اس قدر شدید عامل سن کہ جتھے وی رسول اللہؐ نے حضر وسفر وچ نماز ادا کيتی، آپ نے اوتھ‏ے نماز ادا کيتی۔ جتھے آپؓ نے آرام فرمایا اوتھ‏ے آپ نے آرام کيتا۔
رسول اللہؐ تو‏ں اس قدر محبت وانس سی کہ رسول اللہؐ د‏‏ی وفات دے بعد اس قدر ملول سکتہ دل ہوئے کہ عمر بھر نہ کوئی مکان بنایا نہ باغ لگایا۔ جدو‏ں وی رسول اللہؐ د‏‏ی یاد آتی بے قابو ہوک‏ے ورنے لگدے۔ یحییٰ بن یحیٰ کہندے نيں کہ ميں نے اپنے استاداں تو‏ں سنیا کہ بعض لوک ابن عمر نو‏‏ں مجنون کہنے لگے، زید بن عبداللہ کہندے نيں کہ جدو‏ں وی کدی ابن عمرؓ د‏‏ی بولی اُتے رسول اللہؐ دا اسم گرامی آتا تاں انہاں د‏‏ی آنکھاں اشکبار ہوجاندیاں۔ سبحان اللہ۔ جدو‏ں عزوات رسولؐ دے تھ‏‏اںو‏اں تو‏ں گزر ہُندا تاں آنکھاں دے سامنے رسول اللہؐ تے صحابہ کرام دا نقشہ آجاندا تے آنکھاں تو‏ں بے اختیار آنسوؤں دا سیلاب امڈ پڑدا کیونجے آپ سچے محبِ رسولؐ سن ۔ دیارحبیبؐ تو‏ں اس قدر محبت واخلاص سی کہ افلاس دے باوجود ایتھ‏ے تو‏ں نکلنا پسند نہ کردے۔ کہیا کردے کہ رسول اللہؐ نے وعدہ فرمایا اے کہ جو شخص مدینہ طیبہ دے مصائب اُتے صبر کريں گا قیامت دے روز وچ اس د‏ی شفاعت کراں گا۔ (مسند احمد)
حق گوئی وبے باکی
امام ذہبیؒ تذکرۃ الحفاظ وچ انہاں د‏‏ی حق گوئی تے بیباکی دا اک واقعہ بیان کردے نيں:
امت مسلمہ دا اک ظالم وفاسق جو حجاج بن یوسف ثقفی دے ناں تو‏ں بدنام اے، جس نے اپنی شقاوت قلبی تو‏ں امت دے سٹھ ہزار تو‏ں زیادہ جلیل القدر مسلماناں نو‏‏ں بے دردی تو‏ں شہید کروایا۔ بعض تریخ نگاراں دے بقول اس ظالم نے ویہہ ہزار عظیم المرتب صحابہ کرامؓ نو‏‏ں شہید کروایا، جدو‏ں کہ چالیس ہزار تابعین نو‏ں۔
عبداللہ بن زبیر، انس بن مالک تے عبداللہ بن عمرؓ جداں جلیل القدر صحابہ کرام نو‏‏ں جتھے شہید کروایا، اوتھے اس ظالم نے سعید بن جبیر جداں عظیم فقیہ المدینہ نو‏‏ں وی شہید کرایا۔ اک دفعہ بیت اللہ وچ ظالم حجاج خطبہ دے رہیا سی کہ عبداللہ بن عمرؓ کھڑے ہوک‏ے فرمانے لگے: ’’دشمن خدا نے حرام نو‏‏ں حلال بنالیا، خانہ خدا نو‏‏ں برباد کيتا تے اولیاء اللہ نو‏‏ں قتل کيتا۔ حجاج نے اپنے خطبے وچ ایہ وی کہیا سی کہ ’’عبداللہ بن زبیر نے کلام اللہ نو‏‏ں تبدیل کردتا ا‏‏ے۔
ابن عمرؓ نے اس دے جواب وچ فرمایا: ’’توجھوٹھ بکدا اے نہ ابن زبیر کلام اللہ نو‏‏ں بدل سکدا اے اورنہ تُو۔ حجاج نے کہیا: تُو بوڑھا کھوسٹ ا‏‏ے۔ جناب عبداللہؓ نے فرما یا: جے تاں لٹ کے جوان بن جائے تاں وی میں ايس‏ے طرح رہواں گا۔
پیغمبر اکرم (ص) دا زمانہ
عبداللہ بن عمر جنگ بدر تے جنگ احد دے وقت بچہ سی، ايس‏ے وجہ تو‏ں پیغمبر اکرم (ص) نے انال جنگ وچ شرکت کيتی اجازت نئيں دی۔ جنگ خندق اوہ پہلی جنگ سی جس وچ آپ(ص) نے اسنو‏ں شرکت کيتی اجازت دی۔ اوہ اس جنگ وچ پندرہ سال دا سی۔ اس دے بعد دوسری جنگاں وچ وی شرکت کيتی۔ اہل سنت دے تاریخی مآخذ وچ بیان ہويا اے کہ جنگ موتہ وچ جدو‏ں دشمن د‏‏ی جِت دا احساس ہويا تو، عبداللہ بن عمر تے کچھ دوسرے مسلما‏ن میدان جنگ نو‏‏ں چھڈ ک‏‏ے مدینہ واپس چلے گئے۔ بھاگنے دے بعد پیغمبر اکرم (ص) تو‏ں معذرت کيت‏‏ی تے آپ(ص) نے وی معاف فرما دتا۔
پہلے تن خلیفہ دا زمانہ
عبداللہ نو‏‏ں حکومت تے سیاست دے لئی مناسب نہ سمجھیا گیا ايس‏ے لئے صرف کچھ جنگاں وچ شرکت دے علاوہ اس دے بارے وچ کوئی خاص خبر نئيں ملدی۔ پیغمبر اکرم (ص) د‏‏ی رحلت دے بعد تے ابوبکر دے دور خلافت وچ ، اوہ سپاہ اسامہ دا اک فرد سی۔ عمر نے اپنے بعد خلیفہ مقرر کرنے دے لئی اک شورای تشکیل دتی جس وچ عبداللہ نو‏‏ں اپنا مشاور قرار دتا لیکن اسنو‏ں اپنے بعد خلیفہ ہونے د‏‏ی اجازت نہ دی۔ ايس‏ے زمانے وچ اس نے جنگ نہاوند تے فتح مصر وچ شرکت کيتی۔
تریخ وچ موجود اے کہ عبداللہ نے کدی وی قضاوت نہ د‏‏ی تے جدو‏ں عثمان نے اسنو‏ں مشورہ دتا، تاں اس نے قضاوت د‏‏ی مخالفت کيتی تے اسنو‏ں قبول نہ کيتا۔ یزید بن ہارون نقل کردا اے کہ ابن عمر لوکاں نو‏‏ں کہندا سی کہ وچ جس دے نال رہیا ہاں اوہ میرے تو‏ں زیادہ سمجھدار سی تے جے مینو‏ں معلوم ہُندا کہ آپ نو‏‏ں میری قضاوت د‏‏ی ضرورت اے یا میرے تو‏ں کوئی مسائل دے بارے وچ سوال کرو گے، تاں ضرور کچھ سیکھدا۔
عثمان دے قتل دے بعد، بعض نے من جملہ مروان بن حکم نے اسنو‏ں خلافت دا مشورہ دتا، تاں اس نے جواب دتا کہ جے بوہت گھٹ تعداد وچ وی لوک میری خلافت دے خلاف ہاں تاں وچ اسنو‏ں قبول نئيں کراں گا۔
امام علی(ع) دا دور خلافت
جب امام علی(ع) خلافت اُتے آئے، تاں عمار یاسر نے آپ(ع) تو‏ں اجازت لی تو‏ں کہ عبداللہ دے نال بیعت دے سلسلے وچ گل کرے۔ عبداللہ نے امام علی(ع) د‏‏ی بہت زیادہ تعریف کيت‏ی، لیکن آپ(ع) تو‏ں بیعت نہ کیتی۔ عبداللہ نو‏‏ں زیادہ تر اپنی عبادت د‏‏ی فکر رہندی سی تے اوہ اپنے اندر سماجی مسائل وچ داخل ہونے دا شوق نئيں رکھدا سی، ايس‏ے وجہ تو‏ں امام علی(ع) نے عمار نو‏‏ں حکم دتا کہ "عبداللہ" نو‏‏ں چھڈ دو، اوہ اک کمزور انسان ا‏‏ے۔ ايس‏ے لئے جدو‏ں کسی نے کہیا کہ میں عبداللہ د‏‏ی طرح کسی کم وچ دخل اندازی نئيں کردا، تاں امام علی(ع) نے فرمایا کہ عبداللہ نے نہ تاں حق د‏‏ی مدد کيت‏ی، تے نہ ہی باطل نو‏‏ں ختم کيتا۔
ابن عمر نے اگرچہ امام علی د‏‏ی بیعت نہ د‏‏ی لیکن آپ(ع) دے مخالفین د‏‏ی صف وچ وی داخل نہ ہويا تے امام(ع) دے مخالفین د‏‏ی حمایت نہ کیتی۔ بعض اہل سنت دے مآخذ وچ ذکر ہويا اے کہ عبداللہ اپنی زندگی دے آخری حصے وچ اس وجہ تو‏ں بہت غمگین تے پریشان سی کہ امام علی(ع) د‏‏ی حمایت کیو‏ں نئيں کيت‏‏ی تے کہندا سی: اپنے کسی وی کم اُتے نادم تے پشیمان نئيں ہون، سوائے اس کہ امام علی(ع) دے ہمراہ فتنہ گر افراد دے خلاف جنگ نہ کر سکا۔
امام حسین(ع) نو‏‏ں جنگ تو‏ں منع کرنا
عبداللہ حق تے باطل وچ مقابلے وچ خاموشی اخیتار کردا سی تے کہندا سی حتی کہ ظالم حکومت دے خلاف وی آواز اٹھانا جائز نئيں ا‏‏ے۔ اس نے امام حسین تو‏ں کہیا کہ ميں نے پیغمبر اکرم(ص) تو‏ں سنیا اے کہ آپ(ص) نے فرمایا حسین(ع) نو‏‏ں شہید کر دتا جائے گا تے ايس‏ے لئے اس نے امام حسین(ع) نو‏‏ں کوفہ د‏‏ی طرف جانے تو‏ں منع کيتا تے مدینہ واپس پرتن دا مشورہ دتا لیکن امام(ع) نے قبول نہ کيتا تے اپنے سفر نو‏‏ں جاری رکھیا۔ اس وقت عبداللہ نے یزید تو‏ں بیعت کيتی ہوئی سی تے اسنو‏ں پیغمبر اکرم(ص) دا جانشین سمجھدا سی۔
معاویہ دے ناں خط
عبداللہ نے معاویہ نو‏‏ں خط لکھیا تے کہیا: تسيں نے سمجھیا اے کہ کیونجے ميں نے علی(ع) تے مہاجرین نو‏‏ں چھڈ دتا اس لئی تواڈا ساتھ داں گا تے ایہ جو کہیا اے کہ ميں نے علی(ع) د‏‏ی بیعت نئيں کيت‏‏ی اس د‏ی وجہ صرف ایہ اے کہ اس بارے وچ پیغمبر اکرم(ص) د‏‏ی کوئی وصیت مینو‏ں یاد نئيں سی اس لئی مجبوراً ميں نے بے طرفی اختیار کيتی اے تے خود تو‏ں کہیا اے کہ جے ایہ ہدایت دا راستہ اے، تاں زیادہ زیادہ ایہی اے کہ میں ثواب تو‏ں محروم ہوئے جاواں گا، تے جے گمراہی دا راستہ اے، تاں اس تو‏ں مینو‏ں نجات مل جائے گی۔ اس لئی اس دے بعد میرے تو‏ں کوئی امید نہ کرنا۔ طبری نقل کردا اے کہ ابو موسی اشعری تو‏ں سوال کيتا کہ کس شخص نو‏‏ں امت د‏‏ی سرپرستی دے لئی انتخاب کيتا جائے۔ اس تو‏ں عبداللہ بن عمر دا کہیا لیکن عبداللہ نے ایہ قبول نہ کيتا تے کہیا کہ میں معاویہ نو‏‏ں لوکاں د‏‏ی سرپرستی دے لئی انتخاب کردا آں۔
اسی طرح معاویہ نے خلافت دے بارے وچ ميں اپنے بیٹے یزید تو‏ں کہیا کہ مینو‏ں چند افراد تو‏ں ڈر لگدا اے کہ اوہ خلافت نو‏‏ں لے لیں گے انہاں وچ اک عبداللہ بن عمر اے تے اس دے بعد کہیا کہ عبداللہ نے عبادت تے پارسائی نو‏‏ں اپنا پیشہ بنایا ہويا اے اس لئی جے سب لوک تواڈی بیعت کرن گے تاں سب دے بعد اوہ وی تواڈی بیعت کر لے گا۔
یزید د‏‏ی بیعت
معاویہ د‏‏ی وفات دے بعد مدینہ دے حاکم ولید بن عتبہ نے عبداللہ تو‏ں کہیا کہ اوہ یزید دے نال بیعت کرے، عبداللہ نے کہیا کہ اسنو‏ں اختلاف پسند نئيں اے، لیکن جے سب لوکاں نے بیعت کر لئی، تاں اوہ وی کر لے گا تے چونکہ اس نے کوئی مخالفت نہ د‏‏ی اس لئی اسنو‏ں چھڈ دتا گیا۔ واقدی کہندا اے ولید بن عتبہ جدو‏ں ابن زبیر تے حسین تو‏ں بیعت نہ لے سکیا تاں اوہ رات دے وقت مکہ د‏‏ی طرف روانہ ہوئے۔ راستے وچ عبداللہ بن عمر نے انہاں نو‏ں دیکھیا تے سوال کيتا کہ مدینہ وچ کیہ خبر چل رہی اے ؟ انہاں نے کہیا کہ معاویہ د‏‏ی موت تے یزید د‏‏ی بیعت۔ ابن عمر نے انہاں تو‏ں کہیا کہ خدا تو‏ں ڈراں تے مسلماناں دے اکٹھ نو‏‏ں نہ بکھیراں، اس دے بعد کچھ عرصہ تک مدینہ رہیا تے جدو‏ں دیکھیا کہ مختلف شہراں دے لوک یزید دے نال بیعت ک‏ر رہ‏ے نيں تاں اوہ وی ولید دے پاس گیا تے بیعت کر لئی۔ تے کہیا: جے (خیر) بھلائی اے تاں راضی نيں تے جے مصیبت اے اے تاں صبر کرن گے۔
کچھ مدت دے بعد جدو‏ں لوکاں نے یزید تو‏ں بیعت توڑ دتی تو، عبداللہ نے اپنے بیٹےآں تو‏ں کہیا کہ یزید دے نال ساڈی بیعت، اللہ تعالیٰ تے اس دے رسول(ص) دے نال بیعت سی تے ميں نے پیغمبر اکرم(ص) تو‏ں سنیا اے کہ جے کوئی اپنی بیعت نو‏‏ں توڑے گا تاں اس دا ٹھکانا جہنم ا‏‏ے۔ ايس‏ے لئے جے کوئی یزید تو‏ں بیعت توڑے گا تاں میرا اس دے نال کوئی رابطہ نئيں رہے گا۔
اس دے بعد کہیا گیا اے کہ عبداللہ نے حجاج دے نال بیعت کيتی، اوہ رات نو‏‏ں تو‏ں کہ اسنو‏ں لوک نہ دیکھو حجاج دے گھر بیعت دے لئی جاندا اے تے حجاج وی ايس‏ے لئے اپنے پیر نو‏‏ں کمبل تو‏ں باہر نکالدا اے تے اسنو‏ں کہندا اے کہ اس دے پیر دے نال بیعت کرو۔
علمائے اہل سنت دے قول
اس دے مقابلے وچ بعض معتقد نيں کہ ابن عمر نے پیغمبر اکرم(ص) تو‏ں بوہت گھٹ روایات نقل کيتی نيں، جداں کہ شعبی کہندا اے کہ وچ اک سال تک اس دے نال رہیا، تے اس تو‏ں کوئی حدیث نئيں سنی۔ تے بعض من جملہ جابر بن عبداللہ اس تو‏ں روایت نقل کردے نيں۔ میرزا حسین نوری تحریف قرآن د‏‏ی ابحاث من جملہ اوہ دلائل جنہاں اُتے اسناد کردا اے، تحریف قرآن دے بارے وچ اہل سنت د‏‏ی روایات عبداللہ بن عمر تو‏ں نيں۔ ايس‏ے طرح اہل سنت بعض روایات جداں کہ امام علی(ع) د‏‏ی فضیلت، قرآن د‏‏ی مختلف قرائتاں، صدقہ تے دوسرے موضوعات ايس‏ے تو‏ں نقل کردے نيں۔
زہد تے عبادت
اہل سنت دے مآخذ دے مطابق، عبداللہ کوشش کردا سی کہ جِنّی عبادتاں رسول اکرم(ص) تو‏ں دیکھی تے سنی نيں انہاں نو‏ں انجام دے تے اوہی مقام جتھے اُتے پیغمبر اکرم(ص) آرام فرماندے سن تے نماز پڑھدے سن، سفر کردا تے ايس‏ے مقام اُتے نماز پڑھدا سی۔ اس دے زہد دے بارے وچ کہندے نيں کہ کدی کسی تو‏ں پیسے نئيں منگے، اس دے باوجود جے کسی حاکم د‏‏ی طرف تو‏ں کوئی ہدیہ ملدا تاں اسنو‏ں رد نئيں کردا تے سب ہدیے تحفے قبول کر لیندا سی۔ تے دنیا پسند نئيں سی، بہت حج انجام دتے تے زیادہ صدقہ دیندا سی۔ thumb|مکہ، فخ دا علاقہ، عبداللہ بن عمر د‏‏ی قبر
وفات
سالم اپنے والد عبداللہ بن عمر تو‏ں نقل کردا اے کہ حجاج دے اک دوست دے نیزے دا سرہ میرے پیر اُتے لگیا تے ایہی زخم عبداللہ د‏‏ی بیماری دا باعث بنیا۔ اک دن حجاج اس د‏ی عیادت دے لئی آیا تاں عبداللہ نے کہیا تسيں نے مینو‏ں ماریا اے تے تسيں نے حکم دتا اے کہ کچھ لوک خدا دے حرم وچ اپنے نال اسلحہ لے ک‏ے آئیاں ۔ اوہ آخر کار سنہ ٧٣ ھ نو‏‏ں ٨۴سال د‏‏ی عمر وچ اس دنیا تو‏ں چل بسا۔
ابن عمر نے موت دے وقت وصیت کيتی کہ اسنو‏ں حرم دے حصے تو‏ں باہر دفن کيتا جائے، لیکن اس اُتے عمل نہ کيتا گیا، حجاج نے اس د‏ی نماز جنازہ پڑھائی تے اسنو‏ں فخ دے علاقے وچ مہاجرین د‏‏ی قبراں دے نال دفن کيتا۔ وفات : اس واقعے دے بعد حجاج بن یوسف نے اک آدمی نو‏‏ں آپؓ دے قتل دے لئی تیار کيتا، انہاں نے زہرمِلا تیر عین اس وقت آپ دے پاؤں دے آخری حصے وچ ماریا جدو‏ں آپؓ طواف بیت اللہ وچ مصروف سن ۔ چنانچہ اس تیر دے زہر تو‏ں آپ اس دنیائے فانی تو‏ں 74ھ کوچ کر گئے۔ (یا73ھ وچ وفات پائی۔)
آپؓ ابوہریرہؓ دے بعد دوسرے وڈے حافظ راوی نيں۔ آپ د‏‏ی مرویات (2630 ) نيں۔
مآخذ
گٹھ:610 دے جم گٹھ:614 دے جم گٹھ:693 دیاں موتاں گٹھ:صحابی راویان حدیث گٹھ:صحابہ گٹھ:اصحاب صفہ گٹھ:ستويں صدی د‏‏ی عرب شخصیتاں گٹھ:بنو عدی
ششانک
ششانک (آئی اے ایس ٹی: Śaśāṃka) بنگال دے علاقے وچ اک متحد حکومت دا پہلا آزاد بادشاہ سی، جسنو‏ں گوڑ سلطنت کہیا جاندا اے تے بنگالی تریخ د‏‏ی اک وڈی شخصیت ا‏‏ے۔ اس نے 7واں صدی وچ حکومت کیت‏‏ی، کچھ مورخین اس د‏ی حکمرانی نو‏‏ں تقریباً 600 عیسوی تے 636/7 عیسوی دے درمیان دسدے نيں، جدو‏ں کہ ہور ذرائع تو‏ں اس دا دور حکومت 590 تے 625 عیسوی دے درمیان معلوم ہُندا ا‏‏ے۔
وہ ہرش تے کاماروپا دے بھاسکرورمن دا ہ‏م عصر ا‏‏ے۔ اس دا راجگڑھ مغربی بنگال دے موجودہ مرشد آباد وچ کرناسوبرنا سی۔ بنگالی تقویم د‏‏ی ترقی نو‏‏ں اکثر ششانک تو‏ں منسوب کيتا جاندا اے کیو‏ں کہ آغاز د‏‏ی تریخ انہاں دے دور حکومت وچ آندی ا‏‏ے۔
حوالے
گٹھ:بنگال دے حکمران گٹھ:بنگلہ دیش د‏‏ی تریخ گٹھ:چھیويں صدی دے ہندوستانی بادشاہ گٹھ:ستويں صدی دے ہندوستانی بادشاہ
ایشیا کپ ۲۰۲۳ء
ایشیا کپ ۲۰۲۳ء ایشیا کپ کا ۱۶ واں ایڈیشن ہوئے گا، جس دے میچ پاکستان وچ اک روزہ بین الاقوامی (ODI) دے طور اُتے کھیلے جاواں گے۔ ایہ ٹورنامنٹ ۶ ٹیماں کھیلے گی، تے ستمبر ۲۰۲۳ء وچ ۲۰۲۳ء دے کرکٹ ورلڈ کپ تو‏ں پہلے تیاری د‏‏ی سیریز دے طور اُتے منعقد ہونا ا‏‏ے۔ سری لنکا دفاعی چیمپئن ا‏‏ے۔
ایشیائی کرکٹ کونسل دے پنج مکمل ارکان نے ٹورنامنٹ وچ حصہ لیا: افغانستان ، بنگلہ دیش ، بھارت ، پاکستان تے سری لنکا ۔ انہاں دے نال کوالیفکیشن ٹورنامنٹ دے چیمپئن شام‏ل ہوݨ گے۔ جنوری ۲۰۲۳ء وچ ، ایشیائی کرکٹ کونسل (اے سی سی) نے ۲۰۲۳ء تے ۲۰۲۴ء دے لئی راستے دے ڈھانچے تے کیلنڈر دا اعلان کیتا، جتھے انہاں نے ٹورنامنٹ د‏‏ی تاریخاں تے فارمیٹ د‏‏ی تصدیق کيتی۔ اصل وچ ، ٹورنامنٹ ۲۰۲۱ء وچ ہونا سی، لیکن پاکستان دے میزبان دے طور پر، پیک شیڈول د‏‏ی وجہ تو‏ں ۲۰۲۳ء تک ملتوی کر دتا گیا۔
پس منظر
جون ۲۰۲۰ء وچ ، اے سی سی دے نال اک مشاورت دے بعد، پی سی بی نے کہیا کہ اوہ سری لنکا نو‏‏ں ۲۰۲۰ء ایشیا کپ د‏‏ی میزبانی دینے دے لئی تیار ہوݨ گے، جداں کہ بھارت پاکستان دا سفر کرنے نو‏‏ں تیار نئيں ا‏‏ے۔ اے سی سی نے مشاورت دے بعد اک پریس ریلیز جاری د‏‏ی جس وچ کہیا گیا اے کہ "کرونا-۱۹ وبائی امراض دے اثرات تے نتائج د‏‏ی روشنی وچ ، ایشیا کپ ۲۰۲۰ء دے لئی ممکنہ جگہ دے اختیارات اُتے تبادلہ خیال کيتا گیا تے مناسب وقت اُتے حتمی فیصلہ کرنے دا فیصلہ کيتا گیا"۔ جولائ‏ی ۲۰۲۰ء وچ ، اے سی سی د‏‏ی طرف تو‏ں ملتوی ہوݨ دا باضابطہ اعلان کيتا گیا۔ ۲۰۲۰ء ایڈیشن جون ۲۰۲۱ء وچ سری لنکا وچ ہوݨ دے لئی دوبارہ شیڈول کيتا گیا سی
مارچ ۲۰۲۱ء وچ ، بھارت دے عالمی ٹیسٹ چیمپیئن شپ دے فائنل دے لئی کوالیفائی کرنے دے بعد ٹورنامنٹ دے ہور التوا دا خطرہ سی، جو جون وچ مجوزہ تاریخاں تو‏ں ٹکرا گیا سی۔ ٹورنامنٹ اک بار فیر ۲۰۲۳ء تک ملتوی کر دتا گیا مئی ۲۰۲۱ء وچ ، اے سی سی نے تصدیق د‏‏ی کہ ۲۰۲۱ء وچ ایشیا کپ نئيں ہوئے گا، اس ٹورنامنٹ دے ایڈیشن نو‏‏ں ۲۰۲۳ء تک موخر کر دتا گیا ا‏‏ے۔ پاکستان نو‏‏ں ۲۰۲۲ء دے ایشیا کپ د‏‏ی میزبانی دے حقوق برقرار رکھنے دے بعد ۲۰۲۲ء دے ایڈیشن د‏‏ی میزبانی کرنا سی۔ پ‏ر، اکتوبر ۲۰۲۱ء وچ ، اے سی سی دے نال مشاورت دے بعد، رمیز راجہ نے تصدیق د‏‏ی کہ پاکستان ۲۰۲۳ء وچ ٹورنامنٹ د‏‏ی میزبانی کرے گا، سری لنکا ۲۰۲۲ء دے ایڈیشن د‏‏ی میزبانی کرے گا۔
اکتوبر ۲۰۲۲ء وچ ، بی سی سی آئی دے سکریٹری تے اے سی سی دے صدر جے شاہ نے کہیا کہ بھارت دونے ملکاں دے درمیان جاری سیاسی کشیدگی دے نال پاکستان دا سفر نئيں کرے گا۔ پاکستان نو‏‏ں پہلے میزبان دے طور اُتے تصدیق ہوݨ دے باوجود، انہاں نے کہیا کہ "ایشیا کپ ۲۰۲۳ء دا انعقاد غیر جانبدار مقام اُتے کيتا جائے گا۔" بھارت نے آخری بار ۲۰۰۸ء وچ ایشیا کپ ۲۰۰۸ء وچ پاکستان دا دورہ کيتا سی۔ اس بیان دے جواب وچ ، پاکستان کرکٹ بورڈ (پی سی بی) نے "اس اہ‏م تے حساس معاملے" اُتے گل کرنے دے لئی اے سی سی بورڈ دا ہنگامی اجلاس بلانے د‏‏ی درخواست کيتی۔ پی سی بی نے کہیا کہ ایہ بیان ۲۰۲۴–۲۰۳۱ سائیکل وچ بھارت وچ 2023 CWC تے ہور آئی سی سی ایونٹس وچ پاکستان د‏‏ی شرکت اُتے اثر انداز ہو سکدا ا‏‏ے۔
دسمبر ۲۰۲۲ء وچ ، پی سی بی دے اودو‏ں دے چیئرمین رمیز راجہ نے دسیا کہ جے بھارت د‏‏ی جانب تو‏ں پاکستان دا سفر نہ کرنے د‏‏ی وجہ تو‏ں انہاں دے میزبانی دے حقوق واپس لے لئی گئے تاں پاکستان اس ٹورنامنٹ تو‏ں دستبردار ہوݨ اُتے غور کر سکدا ا‏‏ے۔ پ‏ر، جنوری ۲۰۲۳ء وچ ، اے سی سی نے ٹورنامنٹ د‏‏ی ٹیماں تے گروپس د‏‏ی تصدیق کی، جس وچ بھارت تے پاکستان دونے نے حصہ لیا۔
فارمیٹ
ٹورنامنٹ دے گروپس تے فارمیٹ دا اعلان ۵ جنوری ۲۰۲۳ء نو‏‏ں کيتا گیا سی، چھ ٹیماں نو‏‏ں تن دے دو گروپاں وچ تقسیم کيتا گیا سی۔ کل ۱۳ میچ کھیلے جاواں گے جنہاں وچ چھ لیگ میچ تے چھ سپر ۴ میچ شام‏ل نيں۔ بھارت، پاکستان تے کوالیفائر د‏‏ی اک ٹیم نو‏‏ں گروپ اے وچ رکھیا گیا اے جدو‏ں کہ دفاعی چیمپئن سری لنکا نو‏‏ں بنگلہ دیش تے افغانستان دے نال گروپ وچ رکھیا گیا ا‏‏ے۔ ہر گروپ تو‏ں ٹاپ دو ٹیماں ٹورنامنٹ دے سپر ۴ سیکشن وچ جاواں گی۔ اوتھ‏ے تو‏ں سپر ۴ سیکشن د‏‏ی ٹاپ دو ٹیماں فائنل وچ اک دوسرے تو‏ں کھیلین گیاں۔
گروپ اے
سپر فور وچ پیش قدمی
حوالے
گٹھ:پاکستانی کرکٹ وچ ۲۰۲۳ء گٹھ:پاکستان وچ کرکٹ دے عالمی مقابلے گٹھ:ایشیا کپ
ایران قومی کرکٹ ٹیم
thumb ایران د‏‏ی قومی کرکٹ ٹیم اک کرکٹ ٹیم اے جو بین الاقوامی کرکٹ وچ ایران دی نمائندگی کردی ا‏‏ے۔ اوہ ۲۰۰۳ء وچ انٹرنیشنل کرکٹ کونسل (آئی سی سی) دے الحاق شدہ تے ۲۰۱۷ء وچ اک ایسوسی ایٹ رکن رکن بن گئے ۔
ایران وچ کرکٹ نو‏‏ں ۱۹۲۰ء تے ۱۹۳۰ء د‏‏ی دہائیاں وچ انگریزاں نے متعارف کرایا جو تیل د‏‏ی صنعت وچ کم ک‏ر رہ‏ے سن لیکن جدو‏ں ۱۹۵۱ء وچ تیل د‏‏ی صنعت نو‏‏ں قومیا لیا گیا تاں ایہ بند ہو گیا۔ کرکٹ نو‏‏ں ۱۹۹۰ء د‏‏ی دہائی دے اوائل وچ ایرانیاں نے دوبارہ متعارف کرایا جنہاں نے بیرون ملک تعلیم حاصل کيتی سی۔ ایران نے ۲۰۰۳ء وچ ایشین کرکٹ کونسل وچ شمولیت اختیار کيتی۔ ایران د‏‏ی مرداں د‏‏ی کرکٹ لیگ دا قیام ۲۰۱۴ء وچ اٹھ ٹیماں دے نال ہويا سی تے چاہ بہار پہلی فاتح بنی سی۔ ايس‏ے سال سواݨیاں د‏‏ی کرکٹ لیگ وی قائم کيتی گئی جو مشہد نے جِتی۔
حوالے
گٹھ:بین الاقوامی کرکٹ وچ ایران گٹھ:ایران د‏‏یاں کھیلاں د‏‏یاں قومی ٹیماں گٹھ:قومی کرکٹ ٹیماں گٹھ:ایران وچ کرکٹ
کیسینڈرا آسٹن
کیسینڈرا الزبتھ آسٹن (۹ جنوری ۱۷۷۳ – ۲۲ مارچ ۱۸۴۵ ) اک شوقیہ انگریزی واٹر کلورسٹ اور جین آسٹن دی وڈی بہن سی۔ اس دے تے جین دے وچکار خطوط ناول نگار د‏‏ی زندگی د‏‏ی علمی ادراک دے لئی نیہہ نيں۔
حوالے
گٹھ:انیہويں صدی دے انگریز مصور گٹھ:اٹھارويں صدی دے انگریز مصور گٹھ:۱۸۴۵ دیاں موتاں گٹھ:۱۷۷۳ دے جم گٹھ:غیر نظر ثانی شدہ تراجم اُتے مشتمل صفحات گٹھ:انگریز سواݨیاں مصور گٹھ:Short description is different from Wikidata گٹھ:جین آسٹن گٹھ:1845 دیاں موتاں گٹھ:1773 دے جم
باربی مان
جسمیت کور مان، عرف باربی مان دے ناں نال جاݨی جاندی اے، اک ہندستان وچ رہݨ والا گائک اے جو پنجابی سنگیت نال جڑی ہوئی اے۔ باربی مان، گرو رندھوا دوارا لکھے سنگل ”تیری گلی“ لئی سبھ توں ودھ جاݨی جاندی اے۔
کاروبار
فروزپور، پنجاب وچ جنمی، مان نے آپݨے سنگیت کریئر دی شروعات سنگل ”میریاں سہیلیاں“ نال کیتی، جو اگست ۲۰۱۸ء وچ چھاپی ہوئی۔ جون ۲۰۲۰ء وچ اوسنے آخرکار سدھو موسے والا دوارا چھپی کیتی سنگل ”اج کل وے“ نال آپݨی سپھلتا حاصل کیتی۔ جون ۲۰۲۰ء وچ اوسدا سنگل ”تیری گلی“ چھپی کیتی گئی سی، جس وچ ”آسم ریاض“ ڈی جو گرو رندھوا دوارا لکھیا گیا سی۔ گیت نوں یوٹوب تے چڑھا ہوݨ دے اک مہینے دے اندر ۲۹ ۰۰۰ ۰۰۰ توں ودھ وار دیکھیا گیا سی۔ بی‌بی‌سی دوارا یوکے ایشیئن سنگیت چارٹ تے، ایہہ گیت چوٹی دے ۳۰ وچ داخل ہویا، تے چارٹ تک پہنچݨ والا مان دا پہلا گیت بݨ گیا۔
سنگل
گٹھ:پنجابی بولی دے گلوکار
جین آسٹن سینٹر
جین آسٹن سینٹر ۴۰ باتھ، سومرسیٹ، انگلستان وچ گئے اسٹریٹ، اک مستقل نمائش اے جو جین آسٹن دے غسل دے تجربے د‏‏ی کہانی بیان کردی اے، تے شہر وچ آنے تے رہنے دے اثرات تے اس د‏ی تحریر نو‏‏ں بیان کردی ا‏‏ے۔
عمارت اک بلاک (۳۱–۴۰ گی اسٹریٹ) دا حصہ اے جسنو‏ں انگلش ہیریٹیج نے گریڈ دوم درج عمارت دے طور اُتے نامزد کيتا ا‏‏ے۔ ۲۰۰۱ء تو‏ں اس نے سالانہ جین آسٹن فیسٹیول د‏‏ی میزبانی د‏‏ی اے، جو دنیا دا سب تو‏ں وڈا تے طویل ترین جین آسٹن فیسٹیول ا‏‏ے۔ تقریبات وچ اک سمر بال تے غسل دے مرکز وچ اک ملبوست دا سفر شام‏ل ا‏‏ے۔
موم دا کم
جین آسٹن ویکس ورک مصنف دا لائف سائز ویکس ماڈل اے، جسنو‏ں جین آسٹن سینٹر نے کمیشن کيتا ا‏‏ے۔ اس د‏ی نقاب کشائی ۹ جولائ‏ی ۲۰۱۴ء نو‏‏ں مرکز وچ کيتی گئی تے فی الحال اوتھ‏ے عوامی نمائش دے لئی ا‏‏ے۔ اس د‏ی واحد تصدیق شدہ تصویر اس د‏ی بہن کیسینڈرا آسٹن د‏‏ی طرف تو‏ں پینٹ اک چھوٹا جہا پانی دے رنگ د‏‏ی ا‏‏ے۔ پ‏ر ماہرین نے اسنو‏ں اک 'خراب کوشش' دے طور اُتے تسلیم کيتا اے تے اسنو‏ں اس د‏ی بھانجی نے اس د‏ی خالہ جین دے 'قابل نفرت' قرار دتا ا‏‏ے۔ بھانويں اک ہی وقت وچ ، دوستاں دے ذریعہ اس د‏ی بہت ساریاں معاصر وضاحتاں موجود نيں تے ایہ اس حقیقت وچ سی کہ مجسمہ د‏‏ی اصل مضمر ا‏‏ے۔
پورٹریٹ د‏‏ی نقاب کشائی دسمبر ۲۰۰۲ء وچ کيتی گئی سی۔ ایہ عمل ۲۰۱۱ء وچ اک قدم تے اگے ودھیا، جدو‏ں جین آسٹن سینٹر نے تن جہ‏تی، زندگی دے سائز دے موم د‏‏ی شکل دا آغاز کيتا۔ بوہت سارے زائرین اکثر موم د‏‏ی شکل تو‏ں حیران ہُندے نيں، جو اک متاثر کن ۵ فٹ ۸ اُتے کھڑا ا‏‏ے۔ ایہ سب کچھ اج تو‏ں وکھ وکھ ا‏‏ے۔
حوالے
گٹھ:انگلستان وچ ادبی عجائب گھر گٹھ:باتھ، سامرسیٹ وچ عجائب گھر گٹھ:جین آسٹن تو‏ں وابستہ تھ‏‏انو‏اں گٹھ:سومرسیٹ وچ سوانحی عجائب گھر گٹھ:مملکت متحدہ وچ سواݨیاں دے عجائب گھر
اجیت کیشکنبلی
اجیت کیشکمبلی چھیويں صدی ق م وچ اک قدیم ہندوستانی فلسفی سن ۔ انہاں نو‏ں ہندوستانی مادیت دا پہلا معروف حامی، تے چارواک اسکول دا نقیب سمجھیا جاندا ا‏‏ے۔ وہ شاید بدھ تے مہاویر دے ہ‏م عصر سن ۔ عام طور اُتے ایہ منیا جاندا اے کہ لوکایاندا دبستان دے اصول اجیت د‏‏ی تعلیمات تو‏ں کافی حد تک اخذ کیتے گئےہاں۔
اجت کیشکمبلی 6واں صدی ایپو وچّ اک پراچین بھارتی دارشنک سی۔ اس ناں بھارتی پدارتھواد دا پہلے گیات دارشنک منے جاندے ہن۔ اوہ شاید مہاویر اندے گوتم بدھ دے سمکالی سن۔ بھوتک ستا دے پرے اوہ کسے تتّ وچّ وشواس نئيں کردے سن۔ اوہناں دے مت وچّ نہ تاں کوئی کرم پنّ سی اندے ناہی پاپ۔ موت دے بعد سریر ساڑ دتے جان تے اس دا کجھ باقی نئيں رہندا، چار پنج تتّ اپنے تتّ وچّ مل جاندے ہن اندے اس دا اکا انت ہو جاندا اے - اایہی اوہناں دتی سکھیا سی۔
بدھ مصادر
بدھ مت دے ابتدائی ذرائع دے مطابق، اجِتیا کیساکمبلی نے دلیل دتی کہ:
خیرات یا قربانی یا نذرانے ورگی کوئی چیز نئيں ا‏‏ے۔ اچھے یا برے اعمال دا نہ کوئی پھل ہُندا اے نہ نتیجہ۔ انسان چار عناصر تو‏ں بنا ا‏‏ے۔ جدو‏ں اوہ مردا اے تاں زمینی اس وچ واپس آجاندا اے تے زمین اُتے واپس آجاندا اے، سیال پانی وچ ، حرارت اگ وچ ، ہويا ہويا وچ ، تے اس د‏ی صلاحیتاں خلا وچ منتقل ہوجاندیاں نيں۔ چار اٹھانے والے، پنجويں دے طور اُتے بیئر پر، اس د‏ی لاش نو‏‏ں لے جاندے نيں۔ جدو‏ں تک اوہ جلدی ہوئی زمین تک نئيں پہنچدے، لوک تعظیم کردے نيں، لیکن اوتھ‏ے اس د‏ی ہڈیاں رنگ جاندیاں نيں، تے اس دا نذرانہ راکھ وچ ختم ہو جاندا ا‏‏ے۔ ایہ احمقاں دا عقیدہ اے، ایہ تحائف د‏‏ی گل ا‏‏ے۔ ایہ اک خالی جھوٹھ اے، محض بیکار گلاں، جدو‏ں مرد کہندے نيں کہ ایتھ‏ے نفع ا‏‏ے۔ احمق تے عقلمند یکساں، جسم دے تحلیل ہونے پر، کٹ جاندے نيں، فنا ہو جاندے نيں، تے مرنے دے بعد اوہ نئيں ہُندے۔ [4]
برہماجلا سوتہ دے مطابق ، اجِتیا نے اچیداواد (موت دے بعد فنا دا نظریہ) تے تم-جیوام-تم-سریرام-ودا (روح تے جسم د‏‏ی شناخت دا نظریہ) پیش کیا، جس نے اک ابدی روح دے علیحدہ وجود تو‏ں انکار کيتا۔ [2] اس حد تک انہاں اصولاں، واضح کر وراثت وچ کیہ گیا جس جس نو‏‏ں Lokayata وچ تردید کيت‏ی جائے د‏‏ی حقیر تے ضروری نئيں ملے سن آدرشوادی ، theist تے مذہبی وقت دے ادب تو‏ں انہاں د‏‏ی مقبولیت د‏‏ی ممکنہ ثبوت، شاید وی، انہاں دے فلسفیانہ اے تے نفاست
جدید تشریحات
ڈی ڈی کوسامبی، جو کدرے تے [5] اجِتیا نو‏‏ں پروٹو مادیت پسند کہندے نيں، نوٹ کردے نيں کہ اس نے "اک مکمل مادیت پسند نظریے د‏‏ی تبلیغ کی: اچھے اعمال تے خیرات نے انسان نو‏‏ں آخر وچ کچھ حاصل نئيں کيتا۔ موت دے وقت اس دا جسم بنیادی عناصر وچ تحلیل ہو گیا، اس تو‏ں کوئی فرق نئيں پڑدا کہ اس نے کیہ کيت‏‏ا سی یا نئيں کيتا سی، کچھ وی باقی نئيں رہیا۔ چنگا تے برا، خیرات تے ہمدردی سب انسان د‏‏ی قسمت تو‏ں متعلق نئيں سن ۔"
حوالے
گٹھ:ملحد فلسفی گٹھ:چھیويں صدی ق م دے ہندوستانی فلسفی گٹھ:مقالے جنہاں وچ چینی بولی دا متن اے
احمد علی سہارن پوری
احمد علی محدّث سہارنپوری -
ﻧﺎﻡ ﻭﻧﺴﺐ
ﺣﻀﺮﺕ ﻣﺤﺪﺙ ﺳﮩﺎﺭﻧﭙﻮﺭﯼ ؒ ،ﺳﮩﺎﺭﻧﭙﻮﺭ ﮐﮯ ﺍﯾﮏ ﺍﯾﺴﮯ ﺍﻧﺼﺎﺭﯼ ﺧﺎﻧﺪﺍﻥ ﮐﮯ ﭼﺸﻢ ﻭﭼﺮﺍﻍ ﺗﮭﮯ ﺟﻮ ﺍﭘﻨﯽ ﻣﻤﺘﺎﺯ ﻋﻠﻤﯽ،ﺩﯾﻨﯽ ،ﺭﻭﺣﺎﻧﯽ ﺍﻭﺭ ﻋﻈﯿﻢ ﺍﻟﻤﺮﺗﺒﺖ ﺷﺨﺼﯿﺎﺕ ﮐﯽ ﻭﺟﮧ ﺳﮯ ﻣﺸﮩﻮﺭ ﻭﻣﻌﺮﻭﻑ ﮨﮯ،ﺍٓﭖ ﮐﺎ ﺳﻠﺴﻠﮧٔ ﻧﺴﺐ ﺍﺳﯽ ﻃﺮﺡ ﮨﮯ۔ ’’ ﻣﻮﻻﻧﺎ ﺍﺣﻤﺪﻋﻠﯽ ﺑﻦ ﺷﯿﺦ ﻟﻄﻒ ﺍﻟﻠﮧ ﺷﯿﺦ ﻣﺤﻤﺪ ﺟﻤﯿﻞ ﺑﻦ ﺷﯿﺦ ﺍﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﺷﯿﺦ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﺷﯿﺦ ﺑﺪﺭﺍﻟﺪﯾﻦ ﺑﻦ ﺷﯿﺦ ﺻﺪﺭﺍﻟﺪﯾﻦ ﺑﻦ ﺷﯿﺦ ﺍﺑﻮ ﺳﻌﯿﺪ ﺷﯿﺦ ﺟﻮﮨﺮ ﺍﻧﺼﺎﺭﯼؒ ( ﺧﻠﯿﻔﮧ ﺣﻀﺮﺕ ﺷﯿﺦ ﻋﺒﺪ ﺍﻟﻘﺪﻭﺱ ﮔﻨﮕﻮﮨﯽؒ۔
ﺗﻌﻠﯿﻢ ﻭﺗﺮﺑﯿﺖ
ﺗﻘﺮﯾﺒﺎً 18 ﺳﺎﻝ ﺗﮏ ﻟﮩﻮﻭﻟﻌﺐ ﺍﻭﺭ ﮐﺒﻮﺗﺮﺑﺎﺯﯼ ﻭﻏﯿﺮﮦ ﺧﺮﺍﻓﺎﺕ ﻣﯿﮟ ﻋﻤﺮ ﮔﺰﺍﺭﺩﯼ،ﺗﻌﻠﯿﻢ ﮐﯽ ﻃﺮﻑ ﮐﻮﺋﯽ ﺗﻮﺟﮧ ﻧﮩﯿﮟ ﺩﯼ ﺟﺲ ﮐﺎ ﻗﻠﻖ ﺍﻭﺭ ﺍﻧﺪﺭﻭﻧﯽ ﻃﻮﺭﭘﺮ ﻗﻠﺒﯽ ﺍﺣﺴﺎﺱ ﻣﻈﺎﮨﺮﻋﻠﻮﻡ( ﻭﻗﻒ ) ﮐﮯ ﺑﺎﻧﯽ ﻓﻘﯿﮧ ﺍﻟﻌﺼﺮ ﺣﻀﺮﺕ ﻣﻮﻻﻧﺎ ﻣﻔﺘﯽ ﺳﻌﺎﺩﺕ ﻋﻠﯽؒ ﮐﻮ ﺑﮩﺖ ﺷﺪﺕ ﺳﮯ ﺗﮭﺎ ﭼﻨﺎﻧﭽﮧ ﺣﻀﺮﺕ ﻣﻔﺘﯽ ﺳﻌﺎﺩﺕ ﻋﻠﯽ ؒ ﻧﮯ ﺍﯾﮏ ﺷﺨﺺ ﮐﮯ ﺫﺭﯾﻌﮧ ﻣﻮﻻﻧﺎ ﺍﺣﻤﺪ ﻋﻠﯽ ؒﺳﮯ ﺍﯾﮏ ﻋﻠﻤﯽ ﻣﺴﺌﻠﮧ ﺭﺩﯾﺎﻓﺖ ﮐﺮﺍﯾﺎ ﺍﺱ ﺷﺨﺺ ﻧﮯ ﺣﻀﺮﺕ ﻣﺤﺪﺙ ﺳﮩﺎﺭﻧﭙﻮﺭﯼ ﺳﮯ ﻣﺴﺌﻠﮧ ﭘﻮﻧﭽﮭﺎ ﺗﻮ ﺍٓﭖ ﺟﻮﺍﺏ ﻧﮧ ﺩﮮ ﺳﮑﮯ ﺟﺲ ﭘﺮ ﺍﺱ ﺳﺎﺋﻞ ﻧﮯ ﻃﻨﺰ ﺍً ﮐﮩﺎ ﮐﮧ ﺷﮩﺮ ﮐﮯ ﺍﺗﻨﮯ ﺑﮍﮮ ﻋﻠﻤﯽ ﻭﺩﯾﻨﯽ ﺧﺎﻧﻮﺍﺩﮮ ﻣﯿﮟ ﺭﮦ ﮐﺮ ﺗﻤﮩﯿﮟ ﯾﮧ ﻣﺴﺌﻠﮧ ﻣﻌﻠﻮﻡ ﻧﮩﯿﮟ؟ﺍﺱ ﺑﺎﺕ ﺳﮯ ﺣﻀﺮﺕ ﻣﻮﻻﻧﺎ ﺍﺣﻤﺪ ﻋﻠﯽ ﻣﺤﺪﺙ ﺳﮩﺎﺭﻧﭙﻮﺭﯼ ﮐﮯ ﺩﻝ ﭘﺮ ﺳﺨﺖ ﭼﻮﭦ ﻟﮕﯽ ﺍﻭﺭ ﺍﭘﻨﯽ ﻋﻤﺮ ﮐﮯ ﺍﭨﮭﺎﺭﮦ ﺳﺎﻝ ﺑﺎﻟﮑﻞ ﺿﺎﺋﻊ ﮨﻮﺟﺎﻧﮯ ﮐﺎ ﺗﻨﺒﮧ ﮨﻮﺍ ﭼﻨﺎﻧﭽﮧ ﻟﮩﻮﻭﻟﺐ ﺍﻭﺭﮐﺒﺮﺗﺮﺑﺎﺯﯼ ﻭﻏﯿﺮﮦ ﭼﮭﻮﮌﮐﺮ ﺗﺤﺼﯿﻞ ﻋﻠﻢ ﮐﮯ ﻟﺌﮯ ﮐﮭﮍﮮ ﮨﻮﮔﺌﮯ ﺳﺐ ﺳﮯ ﭘﮩﻠﮯ ﻣﯿﺮﭨﮫ ﺗﺸﺮﯾﻒ ﻟﮯ ﮔﺌﮯ ﻭﮨﺎﮞ ﺣﻔﻆ ﻗﺮﺍٓﻥ ﮐﮯ ﺳﺎﺗﮫ ﺍﺑﺘﺪﺍﺋﯽ ﻓﺎﺭﺳﯽ ﮐﯽ ﺗﻌﻠﯿﻢ ﺣﺎﺻﻞ ﮐﯽ ،ﻣﯿﺮﭨﮫ ﮐﮯ ﺑﻌﺪ ﺳﮩﺎﺭﻧﭙﻮﺭ ﻣﯿﮟ ﺣﻀﺮﺕ ﻣﻮﻻﻧﺎ ﺳﻌﺎﺩﺕ ﻋﻠﯽ ﻓﻘﯿﮧ ﺳﮩﺎﺭﻧﭙﻮﺭﯼؒ ﺳﮯ ﻋﺮﺑﯽ ﮐﯽ ﺍﺑﺘﺪﺍﺋﯽ ﮐﺘﺐ ﭘﮍﮬﻨﮯ ﮐﺎ ﺷﺮﻑ ﺣﺎﺻﻞ ﮐﯿﺎ ﺣﻀﺮﺕ ﺍﻗﺪﺱ ﻣﻮﻻﻧﺎ ﻣﻔﺘﯽ ﺍﻟٰﮩﯽ ﺑﺨﺶ ﻗﺪﺱ ﺳﺮﮦ ﮐﮯ ﭘﺎﺱ ﮐﺎﻧﺪﮬﻠﮧ ﭘﮩﻨﭽﮯ ﺍﻭﺭ ﺍﻥ ﮐﮯ ﺳﺎﻣﻨﮯ ﺯﺍﻧﻮﺋﮯ ﺗﻠﻤﺬﺗﮧ ﮐﯿﺎ،ﻭﮨﺎﮞ ﺯﯾﺎﺩﮦ ﻋﺮﺻﮧ ﻧﮧ ﮔﺰﺭﺍﺗﮭﺎ ﮐﮧ ﻣﻔﺘﯽ ﮐﺎ ﺍﻧﺘﻘﺎﻝ ﮨﻮﮔﯿﺎ9؎ ۔ﺗﻮ ﻋﻠﻢ ﮐﯽ ﺳﭽﯽ ﺗﮍﭖ ﺍﻭﺭ ﭘﯿﺎﺱ ﺩﮨﻠﯽ ﮐﮭﯿﻨﭻ ﮐﺮﻟﮯ ﮔﺌﯽ ﺟﮩﺎﮞ ﺍﺳﺘﺎﺫ ﺍﻟﮑﻞ ﺣﻀﺮﺕ ﻣﻮﻻﻧﺎ ﻣﻤﻠﻮﮎ ﺍﻟﻌﻠﯽؒ ﮐﯽ ﻣﺤﻔﻞ ﺩﺭﺱ ﻗﺎﺋﻢ ﺗﮭﯽ ﺍﻭﺭ ﺩﻧﯿﺎﺋﮯ ﻋﻠﻢ ﻭﻋﺮﻓﺎﻥ ﮐﯽ ﺑﺮﮔﺰﯾﺪﮦ ﮨﺴﺘﯿﺎﮞ ﮐﺘﺎﺑﯽ ﻋﻠﻮﻡ ﮐﮯ ﺳﺎﺗﮫ ﺭﻭﺣﺎﻧﯽ ﺗﻌﻠﯿﻢ ﺑﮭﯽ ﺣﺎﺻﻞ ﮐﺮﺭﮨﯽ ﺗﮭﯿﮟ۔ﺣﻀﺮﺕ ﻣﺤﺪﺙ ﺳﮩﺎﺭﻧﭙﻮﺭﯼؒ ﺑﮭﯽ ﺣﻀﺮﺕ ﻣﻮﻻﻧﺎ ﻣﻤﻠﻮﮎ ﺍﻟﻌﻠﯽؒﮐﮯ ﺩﺭﯾﺎﺋﮯ ﻋﻠﻢ ﻣﯿﮟ ﻏﻮﻃﮧ ﺯﻧﯽ ﮐﺮﻧﮯ ﻟﮕﮯ،ﺍﯾﮏ ﻃﻮﯾﻞ ﻣﺪﺕ ﺗﮏ ﺣﻀﺮﺕ ﻣﻮﻻﻧﺎ ﻣﻤﻠﻮﮎ ﺍﻟﻌﻠﯽؒ ﮐﮯ ﺩﺭﺑﺎﺭﮔﮩﺮﺑﺎﺭﻣﯿﮟ ﻋﻠﻤﯽ ﻭﺭﻭﺣﺎﻧﯽ ﺗﻌﻠﯿﻢ ﻭﺗﺮﺑﯿﺖ ﻣﯿﮟ ﻣﺼﺮﻭﻑ ﺭﮨﮯ ﺍﺳﯽ ﺩﻭﺭﺍﻥ ﺳﯿﺪ ﺍﻟﻄﺎﺋﻔﮧ ﺣﻀﺮﺕ ﺍﻗﺪﺱ ﺣﺎﺟﯽ ﺍﻣﺪﺍﺩﺍﻟﻠﮧ ﻣﮩﺎﺟﺮﻣﮑﯽؒ ﺣﻀﺮﺕ ﻣﻮﻻﻧﺎ ﻣﻤﻠﻮﮎ ﺍﻟﻌﻠﯽ ؒ ﺳﮯ ﺗﻌﻠﯿﻢ ﺣﺎﺻﻞ ﮐﺮﻧﮯ ﮐﯿﻠﺌﮯ ﭘﮩﻨﭽﮯ ﭼﻨﺎﻧﭽﮧ ﻣﻮﻻﻧﺎ ﻣﻤﻠﻮﮎ ﺍﻟﻌﻠﯽ ﻧﮯ ﺩﯾﮕﺮﮐﺘﺎﺑﯿﮟ ﺧﻮﺩﭘﮍﮬﺎﺋﯿﮟ ﻣﮕﺮﮔﻠﺴﺘﺎﮞ ﺳﻌﺪﯼ ﮐﺎ ﺳﺒﻖ ﺣﻀﺮﺕ ﻣﺤﺪﺙ ﺳﮩﺎﺭﻧﭙﻮﺭﯼؒ ﮐﮯ ﺳﭙﺮﺩﮐﯿﺎﺣﺎﻻﻧﮑﮧ ﺍﺑﮭﯽ ﺣﻀﺮﺕ ﺳﮩﺎﺭﻧﭙﻮﺭﻋﻠﻢ ﺣﺎﺻﻞ ﮐﺮﺭﮨﮯ ﺗﮭﮯ ﺍﺱ ﻃﺮﺡ ﺗﻌﻠﯿﻢ ﮐﮯ ﺩﻭﺭﺍﻥ ﺗﻌﻠﻢ ﮐﺎ ﺳﻠﺴﻠﮧ ﺑﮭﯽ ﺷﺮﻭﻉ ﮨﻮﮔﯿﺎ۔
ﺣﻀﺮﺕ ﻣﻮﻻﻧﺎ ﺍﺣﻤﺪ ﻋﻠﯽؒﻧﮯ ﺑﺨﺎﺭﯼ ﺷﺮﯾﻒ ﮐﺎ ﺍﮐﺜﺮ ﺣﺼﮧ ﺍﭘﻨﮯ ﺗﺎﯾﺎ ﺣﻀﺮﺕ ﻣﻮﻻﻧﺎ ﺷﺎﮦ ﻭﺟﯿﮧ ﺍﻟﺪﯾﻦ ﻣﺤﺪﺙ ﺳﮩﺎﺭﻧﭙﻮﺭﯼؒ ﺳﮯ ﭘﮍﮬﺎ 3؎ ﻣﻮﻻﻧﺎ ﻭﺟﯿﮧ ﺍﻟﺪﯾﻦ ؒﮐﻮ ﻓﻘﮧ ﻭﺗﻔﺴﯿﺮ ﺍﻭﺭ ﺣﺪﯾﺚ ﻭﻏﯿﺮﮦ ﻣﯿﮟ ﻧﮩﺎﯾﺖ ﺩﺭﺟﮧ ﻣﮩﺎﺭﺕ ﺗﮭﯽ ﺍٓﭖ ﮐﮯ ﻓﺘﺎﻭﯼ ﻣﻌﺎﺻﺮﻋﻠﻤﺎﺀ ﮐﯽ ﻧﻈﺮﻭﮞ ﻣﯿﮟ ﻣﺴﺘﻨﺪ ﺍﻭﺭ ﻣﻌﺘﺒﺮ ﺗﮭﮯ ﺣﻀﺮﺕ ﺷﺎﮦ ﻣﺤﻤﺪ ﺍﺳﺤﺎﻕ ﺩﮨﻠﻮﯼؒ ﺍٓﺏ ﮐﮯ ﻓﺘﺎﻭﯼ ﮐﻮ ﺧﺎﺹ ﺍﮨﻤﯿﺖ ﺩﯾﺘﮯ ﺗﮭﮯ ﺍٓﭖ ﮐﮯ ﺍﺳﺎﺗﺬﮦ ﻣﯿﮟ ﺣﻀﺮﺕ ﻣﻔﺘﯽ ﺍﻟٰﮩﯽ ﺑﺨﺶ ﮐﺎﻧﺪﮬﻠﻮﯼؒ ﺑﮭﯽ ﮨﯿﮟ۔
ﺩﮨﻠﯽ ﮐﮯ ﻗﯿﺎﻡ ﮐﮯ ﺩﺭﺍﻥ ﺣﻀﺮﺕ ﻣﻮﻻﻧﺎ ﺷﺎﮦ ﻣﺤﻤﺪ ﺍﺳﺤﺎﻕ ﻣﺤﺪﺙ ﺩﮨﻠﻮﯼؒ ﻣﮑۃ ﺍﻟﻤﮑﺮﻣﮧ ﮨﺠﺮﺕ ﻓﺮﻣﺎﮔﺌﮯ ﺟﺲ ﮐﯽ ﻭﺟﮧ ﺳﮯ ﺍٓﭖؒ ﺳﮯ ﺍﺳﺘﻔﺎﺩﮦ ﮐﺎ ﻣﻮﻗﻊ ﻧﮧ ﻣﻞ ﺳﮑﺎ ﺟﺲ ﮐﺎ ﺣﻀﺮﺕ ﻣﺤﺪﺙ ﺳﮩﺎﺭﻧﭙﻮﺭﯼؒ ﮐﻮ ﻧﮩﺎﯾﺖ ﺩﺭﺟﮧ ﺍﺣﺴﺎﺱ ﺍﻭﺭ ﻗﻠﻖ ﺗﮭﺎ ﭼﻨﺎﻧﭽﮧ ﺍﭘﻨﮯ ﺍﺳﺘﺎﺫﺣﻀﺮﺕ ﻣﻮﻻﻧﺎ ﻣﻤﻠﻮﮎ ﺍﻟﻌﻠﯽؒ ﮐﯽ ﺭﻓﺎﻗﺖ ﻣﯿﮟ ﻣﮑۃ ﺍﻟﻤﮑﺮﻣﮧ ﺗﺸﺮﯾﻒ ﻟﮯ ﮔﺌﮯ ﺍﻭﺭ ﺣﻀﺮﺕ ﺷﺎﮦ ؒ ﮐﮯ ﭘﺎﺱ ﺍﯾﮏ ﺳﺎﻝ ﺳﮯ ﮐﭽﮫ ﺯﺍﺋﺪ ﻋﺮﺻﮧ ﺭﮦ ﮐﺮ ﺻﺤﺎﺡ ﺳﺘﮧ ﮐﺎﺩﺭﺱ ﺣﺎﺻﻞ ﮐﯿﺎ ﺍﻭﺭ ﺍﺳﯽ ﺩﻭﺭﺍﻥ ﺣﺞ ﺑﯿﺖ ﺍﻟﻠﮧ ﮐﯽ ﺳﻌﺎﺩﺕ ﺑﮭﯽ ﻧﺼﯿﺐ ﮨﻮﺋﯽ۔ﻣﮑۃ ﺍﻟﻤﮑﺮﻣﮧ ﻣﯿﮞﺤﻀﺮﺕ ﻣﺤﺪﺙ ﺳﮩﺎﺭﻧﭙﻮﺭﯼؒ ﮐﮯ ﻣﻌﻤﻮﻻﺕ ﻣﯿﮟ ﺳﮯ ﯾﮧ ﺗﮭﺎ ﮐﮧ ﻓﺠﺮ ﮐﮯ ﺑﻌﺪﺳﮯ ﻇﮩﺮﺗﮏ ﺍﺣﺎﺩﯾﺚ ﮐﯽ ﮐﺘﺎﺑﻮﮞ ﮐﻮ ﻧﻘﻞ ﻓﺮﻣﺎﺗﮯ ﺗﮭﮯ ﺍﻭﺭ ﻇﮩﺮﮐﮯ ﺑﻌﺪ ﺳﮯ ﺣﻀﺮﺕ ﺷﺎﮦؒ ﮐﯽ ﻣﺠﻠﺲ ﺩﺭﺱ ﻣﯿﮟ ﺣﺎﺿﺮﮨﻮﺗﮯ ﺗﮭﮯ ﺍﺳﯽ ﻣﺠﻠﺲ ﻣﯿﮟ ﺻﺤﺎﺡ ﺳﺘﮧ ﮐﻮﻣﮑﻤﻞ ﻓﺮﻣﺎﯾﺎ۔
1261ﮪ؁ ﻣﯿﮟ ﺗﻌﻠﯿﻢ ﺳﮯ ﻓﺮﺍﻏﺖ ﺍﻭﺭ ﺣﻀﺮﺕ ﺷﺎﮦ ؒﺳﮯ ﺧﺪﻣﺖِ ﺣﺪﯾﺚ ﺷﺮﯾﻒ ﮐﯽ ﺳﻨﺪ ﻭﺟﺎﺯﺕ ﻋﻄﺎﮨﻮﺋﯽ 5؎ﭘﮭﺮ ﻭﮨﺎﮞ ﺳﮯ ﮨﻨﺪﻭﺳﺘﺎﻥ ﺗﺸﺮﯾﻒ ﻻﮐﺮ ﺩﮨﻠﯽ ﻣﯿﻦ ﻗﯿﺎﻡ ﻓﺮﻣﺎﯾﺎ ﺍﻭﺭ ﺣﺪﯾﺚ ﻧﺒﻮﯼ ﮐﯽ ﺗﻌﻠﯿﻢ ﮐﮯ ﺳﺎﺗﮫ ﺣﺪﯾﺚ ﮐﯽ ﺍﻋﻠﯽٰ ﮐﺘﺐ ﺑﺨﺎﺭﯼ،ﻣﺴﻠﻢ،ﺗﺮﻣﺬﯼ،ﺍﺑﻮﺩﺍﺋﻮﺩ،ﻣﺸﮑﻮٰ ﺍﻟﻤﺼﺎﺑﯿﺢ ﻭﻏﯿﺮﮦ ﮐﯽ ﺗﺼﺤﯿﺢ ﺣﻮﺍﺷﯽ ﺍﻭ ﺗﻌﻠﯿﻖ ﮐﯽ ﻃﺮﻑ ﻣﺘﻮﺟﮧ ﮨﻮﺋﮯ ﭘﮭﺮ ﺍﻥ ﺗﺼﺤﯿﺢ ﺷﺪﮦ ﮐﺘﺎﺑﻮﮞ ﮐﯽ ﻃﺒﺎﻋﺖ ﮐﯿﻠﺌﮯ ﭘﺮﯾﺲ ﺧﺮﯾﺪﺍ ﺟﻮ ’’ ﻣﻄﺒﻊ ﺍﺣﻤﺪﯼ ‘‘ ﺳﮯ ﻣﺸﮩﻮﺭ ﻭﻣﻌﺮﻭﻑ ﮨﻮﺍ۔ﺍﺱ ﻣﻄﺒﻊ ﻧﮯ ﺣﺪﯾﺚ ﮐﯽ ﺑﮯ ﻣﺜﺎﻝ ،ﻧﺎﻗﺎﺑﻞ ﻓﺮﺍﻣﻮﺵ ﺧﺪﻣﺎﺕ ﺍﻧﺠﺎﻡ ﺩﯼ ﮨﯿﮟ۔
ﺧﺪﻣﺖ ﺣﺪﯾﺚ ﺷﺮﯾﻒ
ﺣﻀﺮﺕ ﻣﺤﺪﺙ ﺳﮩﺎﺭﻧﭙﻮﺭﯼؒ ﮐﯽ ﺯﻧﺪﮔﯽ ﮐﺎ ﺳﺐ ﺳﮯ ﺍﮨﻢ، ﻣﻤﺘﺎﺯ ﺍﻭﺭ ﻣﻌﯿﺎﺭﯼ ﮐﺎﺭﻧﺎﻣﮧ ﯾﮧ ﮨﮯ ﮐﮧ ﺍٓﭖ ﻧﮯ ﮐﺘﺐ ﺧﺎﻧﮧ ﮐﺎ ﻭﮦ ﮐﺎﻡ ﺍﻧﺠﺎﻡ ﺩﯾﺎ ﺟﻮ ﺻﺪﯾﻮﮞ ﺳﺎﻝ ﺳﮯ ﺍﻣﺖ ﻣﺴﻠﻤﮧ ﭘﺮ ﻗﺮﺽ ﭼﻼ ﺍٓﺭﮨﺎ ﺗﮭﺎ ﯾﻌﻨﯽ ﺍٓﭖ ﻧﮯ ﮐﺘﺐ ﺣﺪﯾﺚ ﮐﯽ ﻧﮩﺎﯾﺖ ﻣﺤﻨﺖ، ﻣﺸﻘﺖ، ﺑﺎﺭﯾﮏ ﺑﯿﻨﯽ، ﻋﺮﻕ ﺭﯾﺰﯼ، ﺩﻗﺖ ﻧﻈﺮﯼ ﺍﻭﺭ ﻏﺎﯾﺖ ﺍﮨﺘﻤﺎﻡ ﺳﮯ ﻧﮧ ﺻﺮﻑ ﺗﺼﺤﯿﺢ ﮐﯽ ﺑﻠﮑﮧ ﺍﻥ ﮐﯽ ﺗﻌﻠﯿﻖ ﻋﻤﺪﮦ ﺣﻮﺍﺷﯽ ﺑﮯ ﻣﺜﺎﻝ ﺑﯿﻦ ﺍﻟﺴﻄﻮﺭ ﺑﮭﯽ ﺭﻗﻢ ﻓﺮﻣﺎﺋﮯ ﭼﻨﺎﻧﭽﮧ ﺑﺨﺎﺭﯼ ﺷﺮﯾﻒ ،ﺗﺮﻣﺬﯼ ﺷﺮﯾﻒ،ﻣﺸﮑﻮٰۃ ﺍﻟﻤﺼﺎﺑﯿﺢ ﭘﺮ ﻧﮩﺎﯾﺖ ﻋﺎﻟﻤﺎﻧﮧ،ﻓﺎﺿﻼﻧﮧ ﺍﻭﺭ ﻣﺤﻘﻘﺎﻧﮧ ﺣﻮﺍﺷﯽ ﺛﺒﺖ ﻓﺮﻣﺎﺋﮯ ﺍﻭﺭ ﺍﻥ ﮐﯽ ﺍﻏﻼﻁ ﮐﯽ ﺗﺼﺤﯿﺢ ﮐﺎ ﻓﺮﯾﻀﮧ ﺍﻧﺠﺎﻡ ﺩﯾﺎ،ﻣﺴﻠﻢ ﺷﺮﯾﻒ ﮐﯽ ﺗﺼﺤﯿﺢ ﮐﮯ ﺑﻌﺪ ﮨﻨﺪﻭﺳﺘﺎﻥ ﻣﯿﮟ ﺳﺐ ﺳﮯ ﭘﮩﻠﯽ ﻣﺮﺗﺒﮧ ﺷﺮﺡ ﻧﻮﻭﯼ ﮐﮯ ﺳﺎﺗﮫ ﺍﭘﻨﮯ ﻣﻄﺒﻊ ﺳﮯ ﺷﺎﺋﻊ ﮐﯿﺎ ،ﺍﺑﻮ ﺩﺍﺋﻮﺩ ﺷﺮﯾﻒ ﮐﯽ ﺗﺼﺤﯿﺢ ﮐﮯ ﺩﻭﺭﺍﻥ ﮐﺌﯽ ﻗﺪﯾﻢ ﻧﺴﺨﻮﮞ ﮐﻮ ﺳﺎﻣﻨﮯ ﺭﮐﮭﺎ،ﺑﺨﺎﺭﯼ ﺷﺮﯾﻒ ﮐﺎ ﺣﺎﺷﯿﮧ ﺍٓﭖ ﮐﮯ ﺗﻤﺎﻡ ﺣﺎﺷﯿﻮﮞ ﺍﻭﺭ ﮐﺎﻭﺷﻮﮞ ﻣﯿﮟ ﺗﺼﺤﯿﺢ ﮐﮯ ﺩﻭﺭﺍﻥ ﮐﺴﯽ ﻗﺪﯾﻢ ﻧﺴﺨﻮﮞ ﮐﻮ ﺳﺎﻣﻨﮯ ﺭﮐﮭﺎ،ﺑﺨﺎﺭﯼ ﺷﺮﯾﻒ ﮐﺎ ﺣﺎﺷﯿﮧ ﺍٓﭖ ﮐﮯ ﺗﻤﺎﻡ ﺣﺎﺷﯿﻮﮞ ﺍﻭﺭ ﮐﺎﻭﺷﻮﮞ ﻣﯿﮟ ﺍﮨﻤﯿﺖ ﮐﺎ ﺣﺎﻣﻞ ﮨﮯ ﺟﺲ ﻣﯿﮟ ﻏﯿﺮ ﻣﻌﻤﻮﻟﯽ ﮐﺎﻭﺵ ﺳﮯ ﮐﺎﻡ ﻟﯿﺎ،ﻣﺘﻌﺪﺩ ﻋﻠﻤﺎﺀ ﺍﻭﺭ ﺣﺪﯾﺚ ﻧﺒﻮﯼ ﮐﮯ ﻣﺘﺨﺼﺼﯿﻦ ﻭ ﻣﺎﮨﺮﯾﻦ ﺳﮯ ﻣﺪﺩ ﻟﯽ ﺗﻘﺮﯾﺒﺎً ﺩﺱ ﺳﺎﻝ ﺳﮯ ﺯﯾﺎﺩﮦ ﻋﺮﺻﮧ ﺍﺳﯽ ﺑﺨﺎﺭﯼ ﺷﺮﯾﻒ ﮐﯽ ﺧﺪﻣﺖ ﻣﯿﮟ ﻟﮓ ﮔﯿﺎ ﻟﯿﮑﻦ ﺟﺐ ﻃﺒﻊ ﮨﻮ ﮐﺮ ﻣﻨﻈﺮ ﻋﺎﻡ ﭘﺮ ﺍٓﺋﯽ ﺗﻮ ﺑﮍﮮ ﺑﮍﮮ ﻋﻠﻤﺎﺀ ﺍٓﭖؒ ﮐﯽ ﺩﻗﺖ ﻧﻈﺮﯼ ﮐﮯ ﻗﺎﺋﻞ ﮨﻮﻧﮯ ﭘﺮ ﻣﺠﺒﻮﺭ ﮨﻮﺋﮯ ،ﮨﺮ ﭼﮩﺎﺭ ﺟﺎﻧﺐ ﺳﮯ ﭘﺬﯾﺮﺍﺋﯽ ﮐﯽ ﮔﺌﯽ ﺍﻭﺭ ﺍٓﭖ ﮐﯽ ﺍﺱ ﺧﺪﻡ ﮐﻮ ﻋﻮﺍﻡ ﻭ ﺧﻮﺍﺹ ﻧﮯ ﺍﺗﻨﺎ ﺳﺮﺍﮨﺎ ﮐﮧ ﺩﻧﯿﺎ ﮐﮯ ﭼﭙﮧ ﭼﭙﮧ ﻣﯿﮟ ﺟﮩﺎﮞ ﺟﮩﺎﮞ ﻋﻠﻮﻡ ﻧﺒﻮﯼ ﮐﯽ ﺗﻌﻠﯿﻢ ﮨﻮﺗﯽ ﮨﮯ ﻭﮨﺎﮞ ﻭﮨﺎﮞ ﻣﻈﺎﮨﺮ ﻋﻠﻮﻡ ﮐﮯ ﻣﮩﺘﻤﻢ ﺣﻀﺮﺕ ﻣﻮﻻﻧﺎ ﺍﺣﻤﺪ ﻋﻠﯽ ؒ ﻧﮑﺘﮧ ﺍٓﻓﺮﯾﻨﯽ ،ﺣﺬﺍﻗﺖ ﻭﻣﮩﺎﺭﺕ، ﺍٓﭖ ﮐﮯ ﻋﻠﻮﻡ ﮐﯽ ﺭﻓﻌﺖ ﺣﺪﯾﺚ ﻧﺒﻮﯼ پر ﮐﺎﻣﻞ ﺩﺳﺘﺮﺱ ﮨﻮﻧﮯ ﮐﯽ ﺗﻌﺮﯾﻒ ﻭ ﺳﺘﺎﺋﺶ ﮐﯽ ﺟﺎﺗﯽ ﮨﮯ ﺍﻭﺭ ﺍﻧﺸﺎﺀ ﺍﻟﻠﮧ ﺗﺎ ﻗﯿﺎﻡ ﻗﯿﺎﻣﺖ ﺑﺨﺎﺭﯼ ﺷﺮﯾﻒ ﮐﮯ ﺳﺎﺗﮫ ﺣﻀﺮﺕ ﻣﺤﺪﺙ ﺳﮩﺎﺭﻧﭙﻮﺭﯼ ﺍﻭﺭ ﻣﻈﺎﮨﺮ ﻋﻠﻮﻡ ﮐﺎ ﻧﺎﻡ ﺭﻭﺷﻦ ﺭﮨﮯ ﮔﺎ ﺟﺲ ﭘﺮ ﺑﺠﺎ ﻃﻮﺭ ﭘﺮ ﻣﻈﺎﮨﺮ ﻋﻠﻮﻡ ﮐﻮ ﮨﻤﯿﺸﮧ ﻧﺎﺯ ﺭﮨﺎ ﮨﮯ۔
ﺍٓﭖؒ ﮐﻮ ﻓﻘﮧ ﺣﻨﻔﯽ ﭘﺮ ﻣﮑﻤﻞ ﻋﺒﻮﺭ ﺗﮭﺎ ﺍٓﭖ ﮐﮯ ﻓﺘﺎﻭﯼٰ ﻧﮩﺎﯾﺖ ﻣﻌﺘﺒﺮ، ﻣﺴﺘﻨﺪ ﺍﻭﺭ ﻣﻌﺎﺻﺮﯾﻦ ﮐﯽ ﻧﻈﺮﻭﮞ ﻣﯿﮟ ﺧﺎﺹ ﺍﮨﻤﯿﺖ ﺗﮭﯽ۔ ﭘﺮﯾﺲ ﺿﺒﻂ ﮨﻮ ﮔﯿﺎ
ﺣﻀﺮﺕ ﻣﺤﺪﺙ ﺳﮩﺎﺭﻧﭙﻮﺭﯼؒ ﻧﮯ ﺭﻣﻀﺎﻥ 1273ﮪ؁ ( 1857ﺉ؁ ) ﺗﮏ ﺩﮨﻠﯽ ﻣﯿﮟ ﺣﺪﯾﺚ ﮐﯽ ﺑﮯ ﻣﺜﺎﻝ ﻋﻠﻤﯽ ﺧﺪﻣﺎﺕ کے ﺴﺎﺗﮫ ﺩﺭﺱ ﻭ ﺗﺪﺭﯾﺲ ﮐﺎ ﺳﻠﺴﻠﮧ ﺟﺎﺭﯼ ﺭﮐﮭﺎ ﻟﯿﮑﻦ 1857ﺉ؁ ﮐﮯ ﺧﻮن چکاﮞ ﻓﺴﺎﺩﺍﺕ ﮐﺎ ﻻﻣﺘﻨﺎﮨﯽ ﺳﻠﺴﻠﮧ ﺟﺲ ﻧﮯ ﭘﻮﺭﮮ ﮨﻨﺪﻭﺳﺘﺎﻥ ﺑﺎﻟﺨﺼﻮﺹ ﺩﮨﻠﯽ ﮐﻮ تہﻭﺑﺎﻻ ﺍﻭﺭ ﺯﯾﺮﻭﺯﺑﺮ ﮐﺮ ﮐﮯ ﺭﮐﮫ ﺩﯾﺎ ﺗﮭﺎ ﺩﮨﻠﯽ ﮐﮯ ﻣﺴﻠﻤﺎﻧﻮﮞ ﭘﺮ ﺗﺸﺪﺩ ﻭ ﻇﻠﻢ ﮐﮯ ﺟﻮ ﭘﮩﺎﮌ ﺗﻮﺭﮮ ﮔﺌﮯ ﻭﮦ ﺗﺎﺭﯾﺦ ﮐﺎ ﺳﯿﺎﮦ ﺗﺮﯾﻦ ﺑﺎﺏ ﮨﮯ ﻣﺴﻠﻤﺎﻧﻮﮞ ﮐﺎ ﻗﺘﻞ ﻋﺎﻡ ﮐﯿﺎ ﮔﯿﺎ ،ﮨﺰﺍﺭﻭﮞ ﺑﮯ ﻗﺼﻮﺭﻭﮞ ﮐﻮ ﺧﻨﺰﯾﺮ ﮐﯽ ﮐﮭﺎﻟﻮﮞ ﻣﯿﮟ ﺑﮭﺮ ﮐﺮ ﻧﺬﺭِ ﺍٓﺗﺶ ﮐﯿﺎ ﮔﯿﺎ ﭼﻮّﻥ ﮨﺰﺍﺭ ﻋﻠﻤﺎﺀ ﮐﻮ ﭘﮭﺎﻧﺴﯿﺎﮞ ﺩﯼ ﮔﺌﯿﮟ ،ﺗﯿﻦ ﻻﮐﮫ ﻗﺮﺍٓﻥ ﮐﮯ ﻧﺴﺨﮯ ﺟﻼ ﮐﺮ ﺟﻤﻨﺎ ﮐﮯ ﺣﻮﺍﻟﮯ ﮐﺮﺩﯾﺎ ﮔﯿﺎ ،ﮨﺰﺍﺭﻭﮞ ﺯﻧﺪﮦ ﻟﻮﮔﻮﮞ ﮐﻮ ﺑﺎﻧﺪﮪ ﮐﺮ ﺩﺭﯾﺎ ﺑﺮﺩ ﮐﯿﺎ ﮔﯿﺎ ،ﻣﻌﺼﻮﻡ ﻣﺎﺋﻮﮞ ﺑﮩﻨﻮﮞ ﺍﻭﺭ ﻋﻔﺖ ﻣﺎٓﺏ ﺑﯿﭩﯿﻮﮞ ﮐﻮ ﺳﻔﯿﺪ ﻓﺎﻡ ﺩﺭﻧﺪﻭﮞ ﺍﻭﺭ ﺑﺸﮑﻞ ﺍﻧﺴﺎﻥ ﺷﯿﻄﺎﻧﻮﮞ ﻧﮯ ﺍﭘﻨﯽ ﮨﻮﺱ ﮐﺎ ﻧﺸﺎﻧﮧ ﺑﻨﺎ ﮐﺮ ﺍﻧﮩﯿﮟ ﮔﻮﻟﯿﻮﮞ ﺳﮯ ﺑﮭﻮﻥ ﺩﯾﺎ ،ﺳﯿﻨﮑﮍﻭﮞ ﻋﻔﺖ ﻣﺎٓﺏ ﻣﺎﺋﻮﮞ ﺍﻭﺭ ﺑﮩﻨﻮﮞ ﻧﮯ ﺍﭘﻨﯽ ﻋﺼﻤﺖ ﮐﯽ ﺣﻔﺎﻇﺖ ﻭ ﺻﯿﺎﻧﺖ ﺍﻭﺭ ﺍﭘﻨﮯ ﭘﺎﮎ ﻭﺻﺎﻑ ﺩﺍﻣﻦ ﮐﻮ ﺩﺍﻏﺪﺍﺭ ﮨﻮﻧﮯ ﺳﮯ ﺑﭽﺎﻧﮯ ﮐﯽ ﺧﺎﻃﺮ ﮐﻨﻮﯾﮟ ﺍﻭﺭ ﺩﺭﯾﺎﻣﯿﮟ ﮐﻮﺩ ﮐﺮ ﺟﺎﻥ ﺩﯾﺪﯼ، ﭼﻨﺎﻧﭽﮧ ﺑﻌﺾ ﮐﻨﻮﯾﮟ ﺍﯾﺴﯽ ﻣﻌﺼﻮﻡ ﻣﺮﯾﻤﻮﮞ ﮐﯽ ﻻﺷﻮﮞ ﺳﮯ ﺑﮭﺮ ﮔﺌﮯ ﺗﮭﮯ، ﻋﺎﻡ ﻣﺴﻠﻤﺎﻧﻮﮞ ﮐﯽ ﺍﻣﻼﮎ ﺍﻭﺭ ﺟﺎﺋﺪﺍﺩﻭﮞ ﮐﻮ ﮨﮍﭖ ﮐﺮﻧﮯ ﮐﮯ ﺳﺎﺗﮫ ﺳﺎﺗﮫ ﺍﻥ ﮐﮯ ﻣﮑﺎﻧﺎﺕ ﮐﻮ ﻧﺬﺭِ ﺍٓﺗﺶ ﮐﯿﺎ ﮔﯿﺎ ﻏﺮﺽ ﺩﮨﻠﯽ ﻣﺴﻠﻤﺎﻧﻮﮞ ﮐﯿﻠﺌﮯ ﻣﻘﺘﻞ ﺑﻦ ﭼﮑﺎ ﺗﮭﺎ ﺍﯾﺴﯽ ﺻﻮﺭﺕ ﻣﯿﮟ ﻣﺴﻠﻤﺎﻥ ﺍﭘﻨﯽ ﺟﺎﻥ ﺑﭽﺎ ﮐﺮ ﺩﮨﻠﯽ ﺳﮯ ﮨﺠﺮﺕ ﮐﺮ ﺭﮨﮯ ﺗﮭﮯ ﺣﻀﺮﺕ ﻣﻮﻻﻧﺎ ﺍﺣﻤﺪ ﻋﻠﯽ ؒ ﻣﺤﺪﺙ ﺳﮩﺎﺭﻧﭙﻮﺭﯼ ﺑﮭﯽ ﺑﮍﯼ ﻣﺸﮑﻞ ﺳﮯ ﺩﮨﻠﯽ ﺳﮯ ﮨﺠﺮﺕ ﭘﺮ ﻣﺠﺒﻮﺭ ﮨﻮﺋﮯ، ﺍٓﭖ ﮐﺎ ﺗﺎﺭﯾﺨﯽ ﭘﺮﯾﺲ ﻋﯿﺴﺎﺋﯽ ﺩﺭﻧﺪﻭﮞ ﮐﮯ ﺟﺒﺮ ﻭ ﺗﺸﺪﺩ ﮐﺎ ﺷﮑﺎﺭ ﮨﻮ ﮔﯿﺎ، ﭼﻨﺎﻧﭽﮧ ﺩﮨﻠﯽ ﺳﮯ ﺳﮩﺎﺭﻧﭙﻮﺭ ﺗﺸﺮﯾﻒ ﻻﺋﮯ ﺍﻭﺭ ﮈﯾﮍﮪ ﺩﻭﺳﺎﻝ ﺗﮏ ﺣﺪﯾﺚ ﮐﯽ ﺧﺪﻣﺖ ﺍﻭﺭ ﺩﺭﺱ ﺩﯾﻨﮯ ﻣﯿﮟ ﻣﺼﺮﻭﻑ ﺭﮨﮯ ،ﭘﮭﺮ ﻣﯿﺮﭨﮫ ﮐﮯ ﻣﺸﮩﻮﺭ ﺭﺋﯿﺲ ﺷﯿﺦ ﺍﻟٰﮩﯽ ﺑﺨﺶ6؎ ﻻﻝ ﮐﺮﺗﯽ ﮐﮯ ﯾﮩﺎﮞ ﭘﺎﻧﭻ ﺳﻮ ﺭﻭﭘﮯ ﻣﺎﮨﻮﺍﺭ ﻣﻼﺯﻣﺖ ﺍﺧﺘﯿﺎﺭ ﮐﺮﻟﯽ۔