cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
سوہائی علی ابڑو
مڈھلا جیون
سہائی دا جم لاڑکانہ،سندھ وچ اک سندھی پروار وچ ہویا۔ اوہ اپنے بھین بھراواں وچوں سبھ توں چھوٹی اے۔ اسدے ماں پیؤ دوویں سرکاری صحت افسر سن۔ ایہہ حادثے وچ جد اوہناں دی موت ہو گئی تاں سہائی دی عمر اس ویلے محض نوں سالاں دی سی۔
سہائی دے بچپن دے دن حیدرآباد، سکھر اتے اسلام آباد وچ گزرے۔ اس مگروں اوہ کراچی چلی گئی۔ اتھے اوہ آئی تاں پڑھائی دے مقصد نال سی پر اس دا تھیٹر وچ کم کرن دا شونق وی پیدا ہونا شروع ہو گیا۔ ہولی ہولی اسنے اپنی اداکاری دے دم اتے ڈرامہ جگت وچ اپنا ناں بنا لیا۔
جھیل ٹاہو
جھیل ٹاہو امریکہ دے صوبے کیلیفورنیا چ اک جھیل اے۔
سوہائی علی ابڑو
کیریئر
ابڑو نے بطور ماڈل اپنے کیریئر دا آغاز کيتا تے شان پکل، کوکا کولا، موبی لنک تے پیپسی ورگے بوہت سارے اشتہارات وچ نظر آئیاں ۔ ابڑو نے جیو ٹی وی دے سیریل ست ست پردےآں وچ میکال ذوالفقار تے ایلی خان دے مقابل اداکاری دا آغاز کيتا۔ اس نے اے آر وائی ڈیجیٹل دے اک رئیلٹی شو دے لئی ڈانس پرفارمنس کیتی۔ اوہ اسيں ٹیلی ویژن رنگریز میرے وچ وی نظر آئیاں، جو اسيں ٹی وی اُتے نشر کيتا گیا سی۔ بعد وچ اوہ گوہر ممتاز، عائشہ عمر، اظفر رحمان، صبا حمید تے اریشہ رضی دے مقابل ہم ٹی وی اُتے نشر ہونے والے ڈرامے سیریل تنہائی وچ نظر آئی، تے جیو کہانی اُتے نشر ہونے والے ڈرامے کون ہے تو وچ اوہ میکال ذوالفقار تے نیلم منیر دے برخلاف کردار وچ وی نظر آئیاں ۔
ابڑو نے اپنی فلمی کیریئر دا آغاز یاسر نواز د‏‏ی فلم انجمن تو‏ں کيتا سی، جس دے لئی انہاں نو‏ں بہترین معاون اداکارہ دے زمرے وچ ترنگ ہاؤس فل ایوارڈ دے لئی نامزد کيتا گیا سی۔ 2015 وچ ، اس نے دو پاکستانی فلماں، رونگ نمبر تے جوانی فیر نئيں آنی وچ کم کیا، ایہ دونے فلماں باکس آفس اُتے کامیاب رہی. 2018 وچ ، اوہ سوانحی ڈرامہ فلم موٹرسائیکل گرل وچ نظر آئیاں، جو خواتین موٹرسائیکل سوار زینتھ عرفان د‏‏ی زندگی اُتے مبنی تھی. ایہ کسی فلم وچ انہاں دا پہلا اہ‏م کردار سی، تے ڈان ڈاٹ کم دے مطابق، انھاں اپنی اداکاری دے لئی ناقدین د‏‏ی داد ملی۔ سوہائی نے مایوس لیکن سخت تے پرعزم نوجوان بالغ دا کردار دیانتداری تے محبت دے نال ادا کيتا۔ اوہ کرشما‏تی اے تے ايس‏ے لئے ایہ اس دا چمکتا ہويا لمحہ اے، اوہ کردار جس دے لئی اوہ یاد رکھے جاواں گے۔ اگرچہ ایہ فلم اک اہ‏م کامیابی سی، لیکن ایہ تجارتی طور اُتے فلاپ ہوگئی. فلم وچ انہاں د‏‏ی اداکاری دے لئی انہاں نو‏ں بہترین فلم اداکارہ (نقاد چوائس) دا لکس اسٹائل ایوارڈ حاصل ہويا۔
حوالے
گٹھ:1994 دے جم گٹھ:۱۹۹۴ دے جم گٹھ:اکیہويں صدی د‏‏یاں پاکستانی اداکاراواں گٹھ:زندہ شخصیتاں گٹھ:پاکستانی رقاصاواں گٹھ:پاکستانی فلمی اداکاراواں گٹھ:پاکستانی ماڈل خواتین گٹھ:پاکستانی ماڈل سوانیاں گٹھ:پاکستانی ٹیلی ویژن اداکاراواں گٹھ:جٹ گٹھ:لاہور د‏‏یاں اداکاراواں گٹھ:21ویں صدی دیاں پاکستانی اداکاراواں گٹھ:پاکستانی عورت ماڈلاں گٹھ:پاکستانی شخصیتاں گٹھ:پاکستانی ٹیلیوژن اداکاراواں گٹھ:پاکستانی فلم اداکاراواں
احمد یار
احمد یار انیہویں صدی دا سبھ توں وڈیری گنتی وچّ لکھن والا قصہ کار ہویا اے۔ جنے قصے، کتاباں اس شاعر نے لکھے نیں، شاید ہور کسے وی پنجابی قصہ کار نے نہیں رچے۔ اوہ آپ کہندا اے:-
جتنے کسے اتے کتاباں،
عمر ساری میں جوڑے،
شہرستان آمل
ایشیاء دے دیس ایران دے صوبے ہور اگے شہرستان ناں دی انتظامی اکائی چ ونڈے ہوے نیں ، شہرستان تقریبا اک پاکستان دے اک ضلع دے برابر دی انتظامی اکائی اے تے انگلستان دی اس دے برابر اکائی کاؤنٹی اے ۔ ایران دے صوبےآں دے کل شہرستان 336 نیں ۔ شہرستان آمل ایران دے صوبہ ماژندران دا شہرستان (ضلع) اے اسدا انتظامی مرکز آمل شہر اے۔
گٹھ:ایران گٹھ:ایران دے شہرستان گٹھ:جغرافیہ گٹھ:صوبہ ماژندران
احمد یار
گنن لگاں تے یاد نہ آواں،
جو دساں سو تھوڑھے۔`
جنم اتے جیون
اس قصہ کوی دا جنم پنڈ مرالا ضلع گجرات، پنجاب، پاکستان وچ 1768 وچّ ہویا۔ بمبیہا بول دے لکھاری باوا بدھ سنگھ نے اس کوی دے جنم دا پنڈ اسلام گڑھ دسیا اے۔ اس دی وضاحت وچّ اوہ کوی دیاں ایہہ تکاں دندا اے:-
شہر جلالپورے دے دکھن،
اس جگہ کوئی روز لنگھا کے،
قلعہ ‘سلام گڑے` وچّ جا کے،
اتھے سرت سمبھالی دا،
وسے شہر جلالپورے دا
خلقت رہے سکھالی۔`
قصے
یوسف زلیخا، لیلیٰ مجنوں، سسی پنوں، ہیر رانجھا، سیف الملوک، ملکی-قیمہ، چندربدن، مرزا صاحباں، سوہنی مہیوال، روڈا جلالی، مصری بائی، کامروپ، شیریں فرہاد، تمیم انوساری، حاتم نامہ، نال-دمئنتی، قصہ تتر، احسن القصص وغیرہ۔
احمدیار دی دینی شاعری
‘شرع دعا سریانی`، ‘حلیہ رسول مقبول`، ‘معراج نامہ`، ‘وفات نامہ`، ‘حلیہ غوث الاعظم`، ‘جسّ سخی سرور ملتان`، ‘باراماہ فراقَ مرشد`، ‘کسب نامہ درودگراں`، ‘کسب نامہ ہددگراں`، ‘کسب نامہ قصائیاں` وغیرہ۔
فٹکل لکھتاں
‘طب احمدیاری`، ‘طب محمدی`، ‘احوال زمانہ`، ‘قصہ تتر`، ‘سی حرفی مرثیہ پتراں`، شاہنامہ رنجیت سنگھ`، (فارسی)۔
یوسف زلیخا
احمدیار دے یوسف زلیخا دے قصے بارے پیار سنگھ لکھدے نیں، “احمدیار دا احسن القصص`، قصے دا قصہ اے تے تفسیر دی تفسیر۔ اوہ دوویں پاسے نبھاء سکیا اے۔” احمدیار دے یوسف-زلیخا دی وڈیائی اس وچّ ہے کہ اسنے فارسی توں بہت ساریاں نویاں اپماواں پنجابی وچّ لیاندیاں۔
شیریں فرہاد
قصہ شیریں فرہاد دا ذکر احمدیار نے ‘حاتم نامہ` وچّ کیتا اے۔ اس قصے دی کہانی مشہور ایرانی قصہ ‘شیریں فرہاد` دی کہانی ہی اے۔ کرداراں دے ناں وی گھٹ ودھ اوہو نیں۔ اس قصے دا آخری حصہ عشقَ وچّ پھٹڑ ہوئے غمزدا عاشقاں دے ہاڑیاں نال نکو-نکو بھریا ہویا اے، جذبے دا اک ہڑ اے جہڑا ایہدے وچّ ٹھاٹھاں پیا ماردا اے۔
احمدیار تے ہاشم
ہاشم شاہ دی سسی انکھیلی اے۔ ایہہ پتہ لگن اتے کہ ماپیاں نے اسنوں جمدیاں ہی ندی وچّ روڑھ دتا سی، اوہ اوہناں دی ملن لئی کیتی بینتی ٹھکرا دیندی۔ پر احمدیار انوسار جدوں جوتشی اسنوں دسدے نیں کہ اوہ آدمیاد دی دھی ہے تاں اوہ وار-وار چٹھیاں لکھ کے ملن دی بینتی کردی اے پر ماپے پروان نہیں کردے۔ اس لئی احمدیار دا ویروا ہاشم نالوں کجھ ودھیرے یتھارتھک جاپدا اے۔
احمدیار نے ہاشم دا اثر( پربھاو) قبولیا نہیں لگدا۔ ودھیرے کرکے ویروا حافظ برخوردار مسلمانی والے دی سسی نال رلدا اے۔ ہاشم دے پربھاو دا ناں ہونا اس گلّ دا اشارہ(سنکیت) ہو سکدا اے کہ احمدیار نے سسی دی رچنا شاید توں پہلاں کر لئی ہووے۔ انجھ اوہ ہاشم دی سسی دے ودھیا رچنا ہون توں ضرور قائل اے۔
ہاشم سسی سوہنی جوڑی، صد رحمت استادوں۔
سارانس
اس توں علاوہ اس کوی نے ہور بہت سارے قصے مصری بائی، کامروپ، نل دمئنتی، روڈا جلالی وغیرہ لکھے۔ مکدی گلّ ایہہ اے کہ احمدیار پنجابی ادب وچّ اک اجیہا ان مُلاّ ہیرا اے جیہدی چمک نوں ویلے دی دھوڑ نے لکایا ہویا سی، ہن جدوں ایہہ گھٹا-مٹی جھڑ گیا اے، ایس ہیرے تے مانک-موتی دی چمک آپ-مہارے پئی کھیوا کردی اے۔ اوہدیاں لکھتاں نوں اچاویں نظر نال دیکھن تے ایہہ گلّ ساہمنے آ جاندی اے کہ احمدیار پنجاب دا دھڑکدا دل اے، احمدیار پنجاب دی جیبھ اے، ادبی تے اسلامی روایت دا امین اے تے احمدیار لنگھکے دور دے پنجابی زبان دے ادب دا مان اے۔
راۓ گلوبر
راۓ گلوبر اک فزکس گرو تے 2005 وچ فزکس دا نوبل انعام جتن آلا اے۔
ابرار الحق
ابرار الحق اک پنجابی، پاکستانی گایک نیں ۔ اوہ پنجابی وچ گاݨے گوݨ آلے گلوکار نیں ۔ اوہ لہور دے اک کالج وچ پروفیسر سی ۔ اوہناں دے پنجابی گاݨے کیہنے کیہنے جاݨا بلو دے کعھر تے آ جا نی بہہ جا سیکل تے بہت مشہور ہوئے تے اوہ پورے پاکستان تے چڑھدے پنجاب وچ اک منے ہوئے گلوکار بن گئے ۔ گلوکاری توں علاوہ سیاست وچ وی فعال نیں ۔
مُڈھلا جیون
ابرار الحق 21 جولائی 1968 نوں لہور، پنجاب وچ جمے ۔ اوہ گجرات تے راولپنڈی وچ پڑھدے رہے تے اوس توں بعد اوہناں نے راولپنڈی وچ سر سید کالج توں بی اے کیتا تے قائداعظم یونیورسٹی توں سوشل سائنسز وچ ایم اے دی ڈگری لئی ۔ اوہناں نے 1996 وچ ایچی سن کالج لہور وچ جغرافیا پڑھانا شروع کر دتا تے اوتھے گاݨا بلو دے کعھر گایا ۔
راۓ گلوبر
ہور ویکھو
گٹھ:شخصیتاں گٹھ:مشہور لوک
ابرار الحق
سہارا فاؤنڈیشن
ابرار الحق نے اک فلاحی تنظیم سہارا فاؤنڈیشن بنائی جیہڑی پنڈاں وچ لوکاں نوں مفت علاج تے تعلیم دیندی اے ۔
گٹھ:پنجابی گلوکار
گٹھ:جٹ گٹھ:پنجابی لوک
میری لنکن
میری لنکن (13 دسمبر 1818 – 16 جولائ 1882) امریکہ دے صدر ابراہام لنکن دی ٹبری سی۔
گٹھ:امریکی صدراں دیاں ٹبریاں
جان لیوس ہال
جان لیوس ہال اک فزکس گرو تے 2005 وچ فزکس دا نوبل انعام جتن آلا اے۔
ہور ویکھو
گٹھ:شخصیتاں گٹھ:مشہور لوک
ٹریسی
ٹریسی امریکہ دے صوبے کیلیفورنیا دا اک شہر اے۔
بارلے جوڑ
گٹھ:امریکہ دے شہر گٹھ:شہر گٹھ:شمالی امریکہ دے شہر گٹھ:شمالی امریکہ دے شہراں دی لسٹ گٹھ:امریکین دے شہراں دی لسٹ گٹھ:امریکین دے شہر گٹھ:شمالی امریکہ دے آباد تھاں گٹھ:امریکہ دے آباد تھاں
امین احسن اصلاحی
مولانا امین احسن اصلاحی مدرسہ فراہی دے اک جلیل القدر عالم دین ، مفسر قرآن تے ممتاز ریسرچ سکالر سن آپ امام حمید الدین فراہی دے آخری عمر دے تلمیذ خاص تے انہاں دے افکار ونظریات دے ارتقاء دی پہلی کرن ثابت ہوئے
ولادت
امین احسن اصلاحی ضلع اعظم گڑھ دے اک پنڈ موضع بمہور وچ پیدا ہوئے آپ دا تعلق اک زمیندار گھرانے نال سی
تعلیم وتربیت
ابتدائی تعلیم وتربیت پنڈ دے دو مکتباں وچ ہوئی سرکاری مکتب وچ مولوی بشیر احمد جدوں کہ دینی مکتب وچ مولوی فصیح احمد انہاں دے استاد سن ایتھوں آپ نے قرآن مجید تے فارسی دی تعلیم حاصل کیتی جب دس سال دے ہوئے تاں آپدے رشتہ دے چچا مولانا شبلی متکلم ندو(مہتمم مدرستہ الاصلاح) دے ایماء پر امین احسن دے والد نے 9جنوری 1915ء نوں انہاں نوں مدرستہ الاصلاح سرائے میر وچ داخل کرا دتا آپ نوں مکتب دے آخری(تیسرے) درجے وچ بٹھایا گیا مدرسہ وچ مولانا امین احسن اصلاحی نے اٹھ سال وچ پورے نصاب دی تعلیم مکمل کیتی اس عرصے وچ آپ نے عربی زبان،قرآن، حدیث،فقہ تے کلامی علوم دی تحصیل کیتی ،اردو ،فارسی ،انگریزی تے بالخصوص عربی وچ دسترس حاصل کیتی کہ آئندہ دے تحقیق وتدبر دیاں راہاں خود طے کرسکن مولانا امین احسن اصلاحی دوران تعلیم اک ذہین تے قابل طالب علم دی حیثیت نال نمایاں رہے
تلمیذیت فراہی
1925ء وچ مولانا اصلاحی صحافت نوں خیر باد کہہ کر حمید الدین فراہی دی خواہش پر علوم قرآن وچ تخصص دی غرض نال ہمہ وقت مدرستہ الاصلاح نال وابستہ ہو گئے ، مدرسہ وچ تدریسی فرائض دی بجا آوری دے ساتھ ساتھ ہور اساتذہ دے ساتھ مولانا فراہی نال درس قرآن لین لگے آپ نے مولانا فراہی نال صرف علوم تفسیر ہی نئیں پڑھے بلکہ استاد دے طریقہ تفسیر وچ مہارت وی حاصل کیتی ،عربی شاعری دی مشکلات وچ ان نال مدد لین دے ساتھ ساتھ سیاسیات تے فلسفہ دی بعض کتب وی انہاں توں پڑھیاں ،
جماعت اسلامی وچ شمولیت
جماعت اسلامی دی تشدیل 26 اگست 1941ء نوں ہوئی ، مولانا اصلاحی اگرچہ تاسیسی اجتماع وچ شریک نہ ہوئے لیکن انہاں دے مخلصانہ تعلق دے پیش نظر ان نوں جماعت اسلامی دے ارکان وچ شامل کرکے الہٰ آباد ، بنارس، گورکھپور، فیض آباد، ڈویژن تے صوبہ بہار دا صدر مقام سرائے میر نوں قرار دے کر مولانا اصلاحی نوں اس دا نائب مقرر کرا دتا گیا ، کچھ ہی عرصہ وچ آپ نوں مولانا مودودی تے ارکان شورٰی دے ہاں اتنا اعتماد حاصل ہوگیا کہ آپ نوں مولانا مودودی دے جانشین دی حیثیت حاصل ہوگئی ،بعض اختلافات دی بناء پر 18 جنوری 1958ء نوں آپ جماعت توں علاحدہ ہوگئے
تفسیر تدبر قرآن
مولانا فراہی دی محنتاں دا نتیجہ سی کہ مولانا امین احسن اصلاحی نے اک ایسی تفسیر قرآن لکھی جو حقیقی معنےآں وچ فکر فراہی دی غمازی سی ، تفسیر وچ صرف ہونے والی اپنی تے استاد دی محنتاں دے حوالے نال لکھدے نیں کہ
خدمت حدیث
تکمیل تفسیر دے بعد مولانا اصلاحی نے خدمت حدیث دا ارادہ کیتا ، چنانچہ یکم محرم الحرام 1401ھ نوں ادارہ تدبر قرآن وحدیث دا قیام عمل وچ لایا جس دے صدر مولانا اصلاحی تے ناظم خالد مسعود مقرر ہوئے ادارہ دی تحقیقات تے مولانا دے دروس دی اشاعت دے لئی 1981ء وچ مجلہ تدبر دا اجراء ہویا ، اسی طرح ادارہ وچ درس قرآن تے حدیث دا ہفتہ وار سلسلہ جاری کیتا گیا، 1993ء وچ پیرانہ سالی تے نقاہت دے باعث سلسلہ درس منقطع ہوگیا
بیرونی جوڑ
گٹھ:پاکستان دے سنی علما گٹھ:ویہویں صدی دے مترجمین گٹھ:مفسرین گٹھ:اردو مترجمین قرآن گٹھ:علماء علوم اسلامیہ گٹھ:1904ء دے جم گٹھ:1997ء دیاں موتاں گٹھ:مہاجر شخصیتاں
گٹھ:اعظم گڑھ دیاں شخصیتاں
گٹھ:جنوبی ایشیائی مسلم شخصیتاں
تدبر قرآن
تدبر قرآن امین احسن اصلاحی دی اردو تفسیر قرآن اے ۔جو مولانا حمید الدین فراہی دے خاص شاگرد نیں، انھاں نے اپنی تفسیر وچ اپنے استاذ دی فکر پیش کرنے دی کوشش کیتی اے تے مصنف دے تقریباً 55سال اس دے لکھنے وچ صرف ہوئے نیں ۔
تدبر القرآن وچ مصنف نے اوہ قرآنی فکروفلسفہ پیش کیتا اے جو اس عہد دے چیلنج دا جواب اے خاص طور پر نظم قرآن تے ارتباط قرآن پر زیادہ زور دتا اے چوں کہ بعض مستشرقین دا اشکال اے کہ قرآن دے اندر نظم نہیں اے، کئی مفسرین نے اس جواب دا بیڑا اٹھایا، انہاں وچ ایہ تفسیر وی اے جو9 جلداں وچ اے تے1403ھ وچ ادارہ فاران فاؤنڈیشن توں طبع ہوئی اے، ترجمہ وتفسیر دی زبان بہت رواں تے شگفتہ اے ۔
شروع وچ یہ اٹھ جلداں وچ شائع ہوئی تے ہن ایہ نو جلداں وچ چھپ رہی اے۔ صاحب ’’تدبر قرآن‘‘ مولانا امین احسن اصلاحی نے اپنی تفسیر دی بنیاد مروجہ تفسیری اصولاں پر نئیں رکھی۔ ان دے نزدیک تفسیری وسائل دو طرح دے نیں: داخلی تے خارجی۔ داخلی وسائل وچ قرآن دی زبان، اس دا نظم نمایاں نیں، جدونکہ خارجی وسائل وچ روایات، آثار تے تاریخ وغیرہ شامل نیں۔
حوالے
گٹھ:سنی تفاسیر گٹھ:اردو تفاسیر قرآن گٹھ:کتاباں
طاہرہ سرا
طاہرہ سرا اک پاکستانی شاعرہ اے ۔ طاہرہ سرا (جم 17 جولائی 1978) پاکستانی پنجابی شاعرہ اے۔
جم جیون
طاہرہ سرا 17 جولائی 1978 نوں جمی ۔ ایہہ صفدر آباد (ضلع شیخوپورا ہن ضلع ننکانہ صاحب) دی رہن والی اے ۔ اسدی چھوٹی بہن سعدیہ وی چنگی شاعرہ اے ۔طاہرہ اپنے شہر توں اک رسالہ پنجابی زبان وچ ”ساڈا پنجاب“ تے انگریزی زبان وچ ”دی ہڈ“ شائع کرنا چاہندی اے ۔
طاہرہ سرا خالص پنجابن دی شخصیت دے نال بہت محبوب لہجے وچ شاعری پڑھدی اے ۔ ایسی شاعری بوہت گھٹ کسی پنجابی عورت توں سنی اے۔
شاعری نمونہ
غزل
پہلی گل کہ ساری غلطی میری نئیں جے کر میری وی اے، کی میں تیری نئیں؟
او کہندا اے پیار تے جنگ وچ جائز اے سب میں کہنی آں اوں ہوں، ہیرا پھیری نئیں
میری من تے اپنے اپنے راہ پئیے کی کہناں ایں، جنی ہوئی بتھیری نئیں؟
باہرلےجوڑ
گٹھ:پاکستانی پنجابی شاعر گٹھ:پنجابی شاعر
شہرستان قائم شہر
ایشیاء دے دیس ایران دے صوبے ہور اگے شہرستان ناں دی انتظامی اکائی چ ونڈے ہوے نیں ، شہرستان تقریبا اک پاکستان دے اک ضلع دے برابر دی انتظامی اکائی اے تے انگلستان دی اس دے برابر اکائی کاؤنٹی اے ۔ ایران دے صوبےآں دے کل شہرستان 336 نیں ۔ شہرستان قائم شہرایران دے صوبہ ماژندران دا شہرستان (ضلع) اے اسدا انتظامی مرکز قائم شہر شہر اے۔
گٹھ:ایران گٹھ:ایران دے شہرستان گٹھ:جغرافیہ گٹھ:صوبہ ماژندران
چک 93 پندراں ایل
چک 93 پندراں ایل ضلع خانیوال چ تصیل میاں چنوں دا اک پنڈ اے جہڑا لوئر باری دوآب نہر دی کبھے پاسےاوں نکلن آلی اک شاخ نہر 15ایل اتے پیندا اے ۔
تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ ضلع خانیوال چ وس رہیا اے  ۔
الیزہ جانسن
الیزہ جانسن (4 اکتوبر 1810 – 15 جولائ 1876) امریکہ دے صدر اینڈریو جانسن دی ٹبری سی۔
گٹھ:امریکی صدراں دیاں ٹبریاں
بنارس وچ ہندو مندر
وارانسی جسنو‏ں بنارس تے کاشی وی کہیا جات اے ہندو مت تے جین مت دے ست مقدس شہراں وچو‏ں مقدس ترین شہر اے جس دا بدھ مت دے ارتقا وچ وی اہ‏م مقام ا‏‏ے۔ ہندوؤں دے نزدیک وارانسی وچ موت موکش (نجات) دا باعث بندی ا‏‏ے۔ یہ دنیا دے قدیم ترین مسلسل آباد شہراں وچو‏ں اک ا‏‏ے۔ وارانسی نو‏‏ں ہندو دیوت‏ا شیو دا پسندیدہ شہر سمجھیا جاندا ا‏‏ے۔
کاشی وشوناتھ مندر
thumb|کاشی وشوناتھ مندر
کاشی وشوناتھ مندر جسنو‏ں کئی بار سنہری مندر وی کہیا جاندا اے، موجودہ طور اُتے 1780ء وچ اندور د‏‏ی مہارانی اہلیا بائی ہولکر نے بنوایا سی ۔ ایہ مندر دریائے گنگا دے دشاشومیدھ گھاٹ دے قریب واقع ا‏‏ے۔ 1839ء پنجاب دے حکمران مہاراجا رنجیت سنگھ نے اس مندر دے دونے برجاں نو‏‏ں سنہرا کرنے دے لئی سونا عطایہ کیہ سی ۔ 28 جنوری، 1983ء نو‏‏ں مندر د‏‏ی انتظامیہ اتر پردیش حکومت نے لے لی تے اس وقت دے کاشی نریش ڈویے بھوندی نارائن سنگھ د‏‏ی صدارت وچ اسنو‏ں اک ٹرسٹ دے حوالے ک‏ے دتا۔
درگا مندر، رام نگر
thumb|[[درگا مندر، رام نگر]]
درگا مندر رام نگر، وارانسی وچ واقع ا‏‏ے۔ ایہ خیال کیتا جاندا اے اسنو‏ں 500 سال پہلے ریاست بنارس دے شاہی خاندان نے بنوایا سی ۔ ایہ مندر ہندو دیوی درگا تو‏ں منسوب ا‏‏ے۔ ایتھ‏ے وڈی تعداد وچ بندراں د‏‏ی موجودگی د‏‏ی وجہ تو‏ں اسنو‏ں منکی ٹیمپل وی کہیا جاندا ا‏‏ے۔ نوراتری جشن دے وقت ایتھ‏ے ہزاراں یاتریاں د‏‏ی بھیڑ ہُندی ا‏‏ے۔ اس مندر وچ غیر ہندواں دا داخلہ منع ا‏‏ے۔ اس دا طرز تعمیر شمالی بھارتی ہندو ا‏‏ے۔ مندر دے نال ہی اک وڈا پانی دا حوض وی اے، جسنو‏ں درگا کند کہندے نيں۔ مندر کثیر منزلہ اے اس دا سرخ رنگ طاقت د‏‏ی علامت ا‏‏ے۔ حوض پہلے دریا تو‏ں منسلک سی، جس تو‏ں اس دا پانی تازہ رہندا سی، لیکن بعد وچ اس نالے نو‏‏ں بند کر دتا گیا جس تو‏ں اس وچ ٹھہرا ہويا پانی رہندا ا‏‏ے۔ منگل تے ہفتہ نو‏‏ں درگا مندر وچ بھگتاں د‏‏ی کافی بھیڑ رہندی ا‏‏ے۔ اسی دے پاس ہنومان دا سنکٹ موچن مندر ا‏‏ے۔ اہمیت دے لحاظ تو‏ں ایہ کاشی وشوناتھ مندر تے اناپورنا مندر دے بعد آندا ا‏‏ے۔
سنکٹ موچن ہنومان مندر
سنکٹ موچن ہنومان مندر وارانسی، اتر پردیش وچ ہندو دیوت‏ا ہنومان دے مقدس مندراں وچو‏ں اک ا‏‏ے۔ ایہ دریائے اسی دے کنارے درگا مندر تے کاشی وشوناتھ مندر دے قریب واقع ا‏‏ے۔ سنکٹ موچن دے ہندی وچ معنی مشکل کشا دے نيں۔ ہنومان د‏‏ی پیدائش دا تہوار ہنومان جایندی ایتھ‏ے منایا جاندا ا‏‏ے۔
اناپورنا دیوی مندر
اناپورنا دیوی مندر جسنو‏ں اناپورنا ماندا مندر تے اناپورنا مندر وی کہیا جاندا ا‏‏ے۔ وارانسی دے مقدس شہر دے سب تو‏ں زیادہ مشہور مندراں وچو‏ں اک ا‏‏ے۔ یہ مندر ہندو مذہب وچ عظیم مذہبی اہمیت دا حامل اے تے اناپورنا دیوی تو‏ں منسوب ا‏‏ے۔ اناپورنا مندر اٹھارواں صدی وچ مراٹھا پیشوا باجی راؤ نے تعمیر کروایا سی ۔
درگا مندر، وارانسی
thumb|[[درگا مندر، وارانسی]]
درگا مندر، وارانسی وارانسی دے مقدس شہر وچ سب تو‏ں زیادہ مشہور مندراں وچو‏ں اک ا‏‏ے۔ یہ مندر ہندو مت د‏‏ی دیوی درگا تو‏ں منسوب ا‏‏ے۔ درگا مندر بنگالی مہارانی نے اٹھارواں صدی وچ تعمیر کروایا سی ۔ لال پتھراں تو‏ں بنے اس انتہائی خوبصورت مندر دے اک طرف "درگا کنڈ" (تالاب) ا‏‏ے۔ اس کنڈ نو‏‏ں بعد وچ بلدیہ نے فوارے وچ تبدیل کر دتا، جس د‏‏ی وجہ تو‏ں ایہ اپنا اصل حسن نو‏‏ں کھو چکيا ا‏‏ے۔ مندر دے اندر ہون کنڈ اے، جتھ‏ے روزانہ ہون ہُندے نيں۔ ساون دے مہینے وچ ایتھ‏ے اک ماہ دا بہت پیارا میلہ لگدا ا‏‏ے۔
بھارت ماندا مندر
بھارت ماندا مندر وارانسی وچ واقع اک ہندو مندر ا‏‏ے۔ اس مندر وچ دیوتاؤں تے دیویاں دے روايتی مجسماں د‏‏ی بجائے غیر منقسم بھارت دا سنگ مرمر تو‏ں بنا اک وڈا نقشہ موجود ا‏‏ے۔
نیپالی مندر
thumb|[[نیپالی مندر، وارانسی]]
نیپالی مندر وارانسی دے مقدس شہر وچ قدیم ترین تے سب تو‏ں مشہور مندراں وچو‏ں اک ا‏‏ے۔ اس مندر د‏‏ی ہندو مت وچ عظیم مذہبی اہمیت اے تے ایہ بھگوان شیو تو‏ں منسوب ا‏‏ے۔ اوہدی تعمیر نیپال دے بادشاہ نے انیہويں صدی وچ کروائی۔ مندر ٹیراکوٹا، پتھر تے لکڑی تو‏ں بنا اے تے کھٹمنڈو دے پاشوپتی ناتھ مندر ہو بہو نقل ا‏‏ے۔
شری وشوناتھ مندر
شری وشوناتھ مندر جسنو‏ں نیا وشوناتھ مندر، وشوناتھ مندر تے برلا مندر وی کہیا جاندا اے وارانسی دے مقدس شہر دے سب تو‏ں زیادہ مشہور مندراں وچو‏ں اک ہور مقبول سیاحتی مقام ا‏‏ے۔ مندر بنارس ہندو یونیورسٹی وچ واقع اے تے بھگوان شیو تو‏ں منسوب ا‏‏ے۔ شری وشوناتھ مندر دا مینار دنیا دا بلند ترین مندر مینار ا‏‏ے۔ شری وشوناتھ مندر د‏‏ی تعمیر مکمل ہونے وچ پینتیس سال (1931–1966) لگے۔ مندر د‏‏ی مجموعی بلندی 77 میٹر اے (253 فٹ) ا‏‏ے۔
تلسی مانس مندر
تلسی مانس مندر وارانسی دے مقدس شہر وچ سب تو‏ں زیادہ مشہور مندراں وچو‏ں اک ا‏‏ے۔ ہندو شاعر سنت، اصلاح پسند تے فلسفی تلسی داس نے سولہويں صدی وچ رام چرت مانس ایتھے لکھی سی۔
کاہن سنگھ نابھا
بھائی کانھ سنگھ نابھہ (1861-1938) انیویں صدی دا اک سکھ ودوان اتے لکھاری سی جو اپنے رچے عالمی انسائکلوپیڈیا گرنتھ(وشو گیانکوش گرنتھ)، مہان کوش کرکے جانیا جاندا اے۔ اے دے لکھے گرنتھ مہان کوش (گرشبد رتناکر مہان کوش) نوں سکھ مت، پنجابی زبان اتے ورثے دا عالمی انسائکلوپیڈیا(وشو گیان کوش) دا درجہ حاصل اے۔ اوہناں نے سنگھ سبھا لہر وچّ وی اپنا حصہ پایا۔
مڈھلی زندگی
بھائی کانھ سنگھ دا جنم 10 بھادوں 1918 بکرمی سمت مطابق 30 اگست 1861 نوں پٹیالہ ریاست دے اک پنڈ بنیرا خورد وکھے اک سکھ پروار وچ، پیؤ نرائن سنگھ اتے ماں ہر کور دے گھر، ہویا۔ کانھ سنگھ اپنے دو بھراواں اتے اک بھین توں وڈا سی۔
اوہناں نے پنڈتاں توں سنسکرت، مولویاں اتے پروفیسر گرمکھ سنگھ توں فارسی اتے مہنت گجا سنگھ توں سنگیت دی سکھیا لئی۔
گولڈن گیٹ پل
گولڈن گیٹ پل سان فرانسسکو، کیلیفورنیا، امریکہ چ اک پل اے۔
کاہن سنگھ نابھا
کم
سکھی اتے پنجابی دے عالمی انسائکوپیڈیا(وشو گیان کوش) دا درجہ حاصل کرن والی ڈکشنری(شبد کوش)، مہان کوش، 14 سالاں دی کھوج توں بعد 1926 وچّ مکمل ہوئی۔
اس توں بناں گرمت پربھاکر، گرمت سدھاکر، گرچھند دیواکر، گرشبد آلنکار، گرمت مارتنڈ،سراب نشیدھ، روپ دیپ پنگل وغیرہ کئی کتاباں لکھیاں۔
حوالے
گٹھ:تریخ دان گٹھ:پنجابی لکھاری گٹھ:سکھ ودوان
کاتُون دریا
thumb|230px|تنگر گاؤں دے پاس کاتُون دریا thumb|230px|[[التائی لوکراج وچ کاتُون دریا  دا اک فوٹو]] کاتُون دریا ( روسی: Катунь, انگریزی: Katun ) روس دے سائبیریا علاقے وچ التائی لوکراج تے التائی کرائی  وچ واقع اک ٦٨٨ کلومیٹر لمبا دریا ہے۔ ایہ التائی پہاڑاں دے سب توں اُچے پہاڑ، بیلخا پہاڑ( Белуха, Belukha ) اُپر واقع گلیشئر توں شروع ہندا ہے تے اگے چلکے بیسک شہر توں ٢٦ کلومیٹر دکھن لہندے وچ اسدا بیا دریا  دے نال ملاپ ہو جاندا ہے، جسدے بعد ملی ہوئی دھارا سائبیریا دا مہان اوب دریا کہلاتی ہے۔ بیا دریا دا کل جلسمبھر علاقہ ٦٠،٩٠٠ مربع کلومیٹر ہے۔ ایہ ہر سال نومبر توں ادھ یا دسمبر دی شروعات وچ جم جاندا  ہے تے اپریل وچ جاکے پھر پگھل جاندا ہے۔
معاون دریا
کاتُون دریا وچ کچھ ہور معاون دریا اپنا پانی سُٹدے نیں۔ انہاں وچ ارگت دریا( Argut ), چیا دریا( Chuya ), کوکسا دریا ( Koksa ) تے سیما دریا ( Sema ) شامل نیں۔
حوالے
گٹھ:سائبیریا دے دریا گٹھ:روس دے دریا گٹھ:ایشیا دے دریا گٹھ:ایشیا دا آبی جغرافیہ گٹھ:دنیا دے دریا گٹھ:روس دا آبی جغرافیہ گٹھ:یورپ دا آبی جغرافیہ گٹھ:آبی جغرافیہ گٹھ:پانی گٹھ:التائی کرائی گٹھ:التائی لوکراج گٹھ:سائبیریا
ریلوے سٹیشن، لہور
لاہور جنکشن ریلوے سٹیشن  پاکستان دے صوبے پنجاب،دے راجگڑھ لاہور وچّ ہے، جو برطانوی دور وچّ تعمیر کیتا گیا۔ ایہہ دکھنی ایشیا وچّ برطانوی آرکیٹیکچر اک مثال ہے۔ ایہہ سٹیشن لاہور - واہگہ ریلوے لائن دا جنکشن ہے جو لاہور نوں دلی، بھارت نال ملاؤندی ہے۔ برطانوی دور وچّ مرتب کیتا جان والا ریلوے دا نیٹورک بہت وسیع سی اتے اس نے اس علاقے دی ثقافت اتے معیشت  تے بہت گُوڑے اثر پائے۔
لہور ریلوے سٹیشن لہور پاکستان چ انگریزی ویلے دا بنیا اک ریلوے سٹیشن اے۔ ایدی اساری دکھنی ایشیاء وچ انگریزی راج ویلے دے سٹائل تے کیتی گئی اے۔ انگریزاں دا ٹوریا ایہ ریلوے پربندھ ایس علاقے دے پربندھی ٹانچے تے رہتل چ بڑا وڈا ودھاوا اے۔
لاہور جنکشن ریلوے سٹیشن دے گیاراں پلیٹ فارم ہن اتے پلیٹ فارم نمبر 1 دی خاص اہمیت ہے کیونکہ ایہہ سمجھوتہ ایکسپریس دے لئی مخصوص ہے جو پاکستان اتے بھارت درمیان زمینی رابطے دا بڑا ذریعہ ہے۔ ایہہ پلیٹ فارم سمجھوتہ ایکسپریس دی منزل وی ہے اتے اتھوں ہی ایہہ بھارت دے لئی روانہ وی ہندی ہے۔
ایس سٹیشن دے گیارہ (11) پلیٹ فارم نیں۔ پلیٹ فارم نمبر۔1 ایس کر کے خاص اہمیت رکھدا اے کیونجے ایہ پاکستان تے ہندستان دے وچکار ٹرن آلی سمجھوتا ایکسپریس دی منزل وی اے۔ ایہو گڈی ایسی پلیٹ فارم توں ہندستان جان لئی ٹردی اے۔
لاہور جنکشن ریلوے اسٹیشن پاکستان دے صوبہ پنجاب، لاہور وچ کراچی–پشاو‏ر ریلوے لائن اُتے واقع اے، جو برطانوی دور وچ تعمیر کيتا گیا سی۔ ایہ جنوبی ایشیا وچ برطانوی طرز تعمیر د‏‏ی اک مثالی عمارت اے جسنو‏ں برطانوی راج دے دوران تعمیر کيتا گیا سی۔ ایہ اسٹیشن لاہور-واہگہ برانچ لائن دا جنکشن اے جو لاہور نو‏‏ں واہگہ بارڈر دے ذریعے دہلی، بھارت براستہ امرتسر تو‏ں ملاندی ا‏‏ے۔ ایہ پاکستان دا سب تو‏ں وڈا تے مصروف ترین ریلوے اسٹیشن ا‏‏ے۔ برطانوی دور وچ مرتب کيتا جانے والا ریلوے دا نظام بہت وسیع سی تے انہاں نے اس علاقے د‏‏ی سبھیاچار تے معاشی نظام اُتے بہت مثبت اثرات مرتب کيتے۔
لاہور جنکشن ریلوے اسٹیشن دے گیارہ پلیٹ فارم نيں تے پلیٹ فارم نمبر 1 د‏‏ی خاص اہمیت اے کیونجے ایہ سمجھوتہ ایکسپریس دے لئی مخصوص اے جو پاکستان تے بھارت دے وچکار زمینی رابطے دا وڈا ذریعہ ا‏‏ے۔ ایہ پلیٹ فارم سمجھوتہ ایکسپریس د‏‏ی منزل وی اے تے ایتھے تو‏ں ایہ بھارت دے لئی روانہ وی ہُندی ا‏‏ے۔ اس ریلوے اسٹیشن اُتے ہسپتال، مسجد تے تھانے سمیت وکھ وکھ سہولیات موجود نيں۔ ایدھرو‏ں ٹریناں پاکستان دے وکھ وکھ شہراں نو‏‏ں جاندیاں نيں جنہاں وچ کراچی، راولپنڈی، فیصل آباد، پشاو‏ر، گوجرانوالہ، سرگودھا، گجرات، ملتان، کوئٹہ، بہاولپور، رحیم یار خان، جھنگ، حیدرآباد، نوابشاہ، سکھر، جہلم، ہری پور، نوشہرہ، سبی، اٹک، لاڑکانہ، کوہاٹ، خانیوال، میانوالی، کوٹری ، ڈیرہ غازی خان ، بھکر ، گوجرخان ، شیخوپورہ ،سیالکوٹ، نارووال، شورکوٹ، ساہیوال، اوکاڑہ، سکھر،منڈی بہاؤ الدین تے جیکب آباد شام‏ل نيں۔ لاہور جنکشن ریلوے اسٹیشن اُتے ہر ٹرین ادھے گھینٹے دے لئی رکدی ا‏‏ے۔
اتہاس
لاہور جنکشن ریلوے سٹیشن برطانوی حکومت نے تعمیر کروایا۔ اس سٹیشن دی تعمیر دا ٹھیکہ میاں محمد سلطان چغتائی نوں دتا گیا، جو شاہی مغل سلطنت دا سابقہ شاہزادہ سی۔ اس سٹیشن دی مرکزی عمارت دا ساہمنے والا حصہ حکومت نے ردّ کر دتا سی، جس نوں سلطان چغتائی نے اپنی جیب وچوں دوبارہ تعمیر کروایا۔
ایہہ اہم لاہور - غازی آباد ریل لائن دا لہندا ٹرمینس سی، جس نے پنجاب دے سبھ توں دور دراڈے علاقیاں نوں برطانوی راج دے راجگڑھ نویں دلی نال جوڑن دی سہولت مہیا کیتی سی۔ اسنے اپجاؤ اتے بھاری-آبادی والے علاقے توں لوک، مال اتے مالیا ادھر ادھر لیاؤن لجان دی آسانی کر دتی۔
ایہ اسٹیشن برٹش نوآبادیا‏تی دور وچ بنایا گیا سی، تے اسنو‏ں والڈ سٹی دے بالکل باہر ایمپریس روڈ، علامہ اقبال روڈ تے سرکلر روڈ دے چوراہے اُتے بنایا گیا سی۔ لاہور جنکشن اسٹیشن نو‏‏ں 1859ء تے 1860ء دے درمیان مغلیہ سلطنت دے سابق عہدیدار میاں محمد سلطان چغتائی نے تعمیر کيتا سی۔
1859ء وچ سر جان لارنس نے ریلوے اسٹیشن د‏‏ی نیہہ رکھی تے مغل سلطنت دے سابق عہدیدار میاں محمد سلطان نو‏‏ں تعمیرات دا ٹھیکہ دتا گیا۔ 1860 وچ پہلی ٹرین عام مسافراں نو‏‏ں لے ک‏ے لاہور تو‏ں امرتسر روانہ ہوئی۔
1875ء وچ کنگ ایڈورڈ نے لاہور دا دورہ کيتا تاں لاہور ریلوے اسٹیشن اُتے انہاں دا پرتپاک استقبال کيتا گیا، اس واقعے دے بعد لاہور اسٹیشن نے شہر دے داخلی راستے دا مقام حاصل ک‏ر ليا۔ 1878ء د‏‏ی انگریز افغان جنگ وچ لاہور ریلوے اسٹیشن تو‏ں روزانہ 75 ٹریناں سپاہیاں تے کمک نو‏‏ں لے ک‏ے محاذ اُتے جاندیاں۔
یہ اسٹیشن برطانوی دور وچ وحشیانہ لاٹھی چارج دا وی گواہ سی جو 30 اکتوبر 1928ء نو‏‏ں جنکشن دے احاطے دے نیڑے ہويا سی جدو‏ں ہندوستانی رہنما لالہ لاجپت رائے نے سائمن کمیشن دے خلاف اک احتجاجی مارچ د‏‏ی قیادت د‏‏ی سی جو سیاسی بحث دے لئی لاہور آیا سی۔ شہر وچ اصلاحات رائے نو‏‏ں لاہور دے اودو‏ں دے پولیس سپرنٹنڈنٹ نے لکڑی دے ڈنڈے تو‏ں ماریا تے بری طرح زخمی کر دتا۔ رائے بعد وچ 17 نومبر نو‏‏ں زخماں د‏‏ی تاب نہ لاندے ہوئے چل بسا۔
یہ اسٹیشن پنجاب ریلوے دے ہیڈ کوارٹر دے طور اُتے کم کردا سی تے بعد وچ سندھ، پنجاب تے دہلی ریلوے دے شمالی ٹرمینس دے طور اُتے کم کرے گا، جو بندرگاہی شہر کراچی نو‏‏ں لاہور تو‏ں جوڑدا سی۔ قریبی دائی انگہ مسجد نو‏‏ں وی اودو‏ں ریلوے دے دفاتر وچ تبدیل کر دتا گیا سی۔ اسٹیشن نو‏‏ں قرون وسطی دے قلعے د‏‏ی طرز اُتے بنایا گیا سی تاکہ مستقب‏‏ل وچ ہوݨ والی کسی وی ممکنہ بغاوت نو‏‏ں روکیا جا سک‏‏ے، جداں کہ 1857 دے سپاہی بغاوت وچ دیکھیا گیا سی، جس وچ دیواراں، برجاں تے سوراخاں دے نال ڈھانچے دے دفاع دے لئی بندوق تے توپ تو‏ں فائر کيتا گیا سی۔
یہ اسٹیشن برطانوی راج دے دوران قائم کيتے گئے وسیع ریلوے نیٹ ورک د‏‏ی میراث اے، تے خطے دے بنیادی ڈھانچے وچ برطانوی شراکت د‏‏ی عکاسی کردا ا‏‏ے۔ 1947ء وچ برطانوی ہندوستانی سلطنت د‏‏ی تقسیم تے پاکستان د‏‏ی آزادی دے بعد ہوݨ والے فسادات دے دوران ایہ اسٹیشن بری طرح متاثر ہويا سی۔
1947 وچّ برطانوی ہند دی ونڈ ویلے پاکستان بناؤن دے دوران ہوئے قتل عام نے سٹیشن نوں بری متاثر کیتا سی۔ دلی وچّ پاکستان نوں جان والے مسلماناں نال بیت رہی اس وقت دی حالت دی طرحاں ہی؛ لاہور توں بھارت نوں جان والے ہندو اتے سکھ اکثر حملیاں دا شکار ہو رہے سن اتے وڈی گنتی وچّ مارے گئے سن۔ بہت سارے لوکاں نے سٹیشن نوں اسرکھئت سمجھدے ہوئے پیدل سفر کرن نوں  ترجیح دتی۔
سہولتاں
کیونجو ایہہ پاکستان وچّ ریلوے نیٹورک دا مرکزی سٹیشن ہے اس لئی اتھے ملدیاں سہولتاں کسے وی عظیم ریلوے سٹیشن تے ملدیاں سہولتاں دے تلّ ہن۔ خوراک، لائبریریاں، مشروب دے مرکز اتے اتم درجے دیاں بینک سہولتاں اتھے ہر پلیٹ فارم تے موجود ہن۔ کچھ عالمی اہمیت دے ہوٹل جویں میکڈونلڈ اتے پیزا ہٹ نے اتھے اپنیاں برانچاں پلیٹ فارم نمبر 2 تے قایم کیتیاں ہن۔
گیلری
<Gallery> Image:William Henry Jackson-Lahore railway station.jpg|لاہور ریلوے سٹیشن دی یادگار تصویر جو 1895 وچّ لئی گئی File:Lahore railway station1880s.JPG|Far view of Railway Station in 1880s File:Fortifications of Railway Station 1895.jpg|Fortifications of Railway Station 1895 by William Henry Jackson Image:Lahore Railway Station in 1880s.jpg| Railway Station in 1880s Image:Lahore Railway Station Interior View 1880s.jpg| Railway Station Interior View 1880s Image:Train platform at Lahore Railway Station.jpg|لاہور ریلوے سٹیشن دا اک پلیٹ فارم </Gallery>
چونکہ ایہ پاکستان وچ ریلوے نیٹ ورک دا مرکزی اسٹیشن اے تاں ایتھ‏ے میسر سہولیات کسی وی عظیم ریلوے اسٹیشن دے متوازی نيں۔ جنرل سٹورز، کت‏ب خانے، مشروب دے مراکز تے بینکاں د‏‏ی سہولیات ایتھ‏ے ہر پلیٹ فارم اُتے موجود نيں۔ کچھ عالمی اہمیت دے ہوٹلاں جداں میک ڈونلڈ تے پیزا ہٹ نے ایتھ‏ے اپنی شاخاں پلیٹ فارم نمبر ۲ اُتے قائم کيتی نيں۔
ریلوے اسٹیشن کوڈ
پاکستان ریلویز د‏‏ی سرکاری ویب سائٹ دے مطابق لاہور جنکشن ریلوے اسٹیشن دا کوڈ LHR ا‏‏ے۔
رابطے د‏‏ی معلومات
لاہور ریلوے اسٹیشن دا رابطہ نمبر  ا‏‏ے۔ ہور معلومات دے لئی لاہور ریلوے سٹیشن دے بکنگ آفس جا سکدے نيں یا ۱۱۷ اُتے پاکستان ریلوے دے نمائندے نال رابطہ ک‏ر سکدے نيں۔
ذرائع آوا جائی
اسٹیشن دے بالکل باہر اک بس اسٹاپ تے ٹیکسی اسٹینڈ اے، جس تو‏ں مسافراں دے لئی اسٹیشن آنے تے جانے وچ آسانی ہُندی ا‏‏ے۔ ہور ایہ کہ لاہور میٹرو بس دے لئی نیڑے ترین اسٹیشن تھوڑی ہی دوری اُتے ا‏‏ے۔ تے لاہور میٹرو ٹرین دا وی اسٹیشن نزدیک ا‏‏ے۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:1860ء وچ قائم ہوݨ والے ریلوے اسٹیشن گٹھ:پاکستان دے ریلوے اسٹیشن گٹھ:پاکستان وچ ریل آوا جائی گٹھ:لاہور دیاں عمارتاں و ساخات گٹھ:لاہور وچ آوا جائی گٹھ:ضلع لاہور وچ ریلوے اسٹیشن گٹھ:کراچی-پشاو‏ر ریلوے لائن اُتے واقع ریلوے اسٹیشن گٹھ:کامنز زمرہ جس دا ربط ویکی ڈیٹا اُتے اے گٹھ:لاہور میٹرو گٹھ:Short description is different from Wikidata
بارلے جوڑ
گٹھ:۱۸۶۰ء وچ قائم ہوݨ والے ریلوے اسٹیشن
گٹھ:لہور دیاں عمارتاں گٹھ:لہور گٹھ:ریلوے سٹیشن
شہرستان تنکابن
ایشیاء دے دیس ایران دے صوبے ہور اگے شہرستان ناں دی انتظامی اکائی چ ونڈے ہوے نیں ، شہرستان تقریبا اک پاکستان دے اک ضلع دے برابر دی انتظامی اکائی اے تے انگلستان دی اس دے برابر اکائی کاؤنٹی اے ۔ ایران دے صوبےآں دے کل شہرستان 336 نیں ۔ شہرستان تنکابن ایران دے صوبہ ماژندران دا شہرستان (ضلع) اے اسدا انتظامی مرکز تنکابن شہر اے۔
گٹھ:ایران گٹھ:ایران دے شہرستان گٹھ:جغرافیہ گٹھ:صوبہ ماژندران
تھیوڈر ہانچ
تھیوڈر ہانچ اک جرمن فزکس گرو تے 2005 وچ فزکس دا نوبل انعام جتن آلا اے۔
تھیوڈر ہانچ 1941 چ ہائیڈلبرگ جرمنی چ جمیا۔ ہائیڈلبرگ یونورسٹی توں پی ایچ ڈی دی ڈگری لئی۔ 1975 توں 1986 تک سٹین فورڈ یونورسٹی کیلیفورنیا ج پڑھایا۔ 1986 چ جرمنی مڑ آکے پڑھایا۔ 1970 چ اونے وکھری لیزر بنائی۔
بارلے جوڑ
گٹھ:شخصیتاں گٹھ:مشہور لوک
لیورمور
لیورمور امریکہ دے صوبے کیلیفورنیا دا اک شہر اے۔
بارلے جوڑ
گٹھ:امریکہ دے شہر گٹھ:شہر گٹھ:شمالی امریکہ دے شہر گٹھ:امریکین دے شہراں دی لسٹ گٹھ:شمالی امریکہ دے شہراں دی لسٹ گٹھ:امریکین دے شہر گٹھ:شمالی امریکہ دے آباد تھاں گٹھ:امریکہ دے آباد تھاں گٹھ:کیلیفورنیا دے شہر گٹھ:امریکہ
شوفن
شوفن اک کیمسٹری گرو تے 2005 وچ کیمسٹری دا نوبل انعام جتن آلا اے۔
ہور ویکھو
گٹھ:شخصیتاں گٹھ:تریخی شخصیتاں گٹھ:مشہور لوک
سنہری بچھڑا
سنہری بچھڑا (سونے دا وچھا)
بچھڑا قرآن وچ
سنہری بچھڑا (سونے دا بچھڑا) جسنو‏ں قرآن وچ العجل دے لفظ تو‏ں بیان کيت‏‏ا گیا اے اوہ قرآن وچ مندرجہ ذیل تھ‏‏اںو‏اں اُتے آیا:
بچھڑا تورات وچ
مصر وچ گائے د‏‏ی پرستش دا رواج سی اس لئی ایہ مرض بنی اسرائیل وچ وی پیدا ہوئے گیا سی۔ بچھڑے د‏‏ی پرستش دا واقعہ تورات وچ مذکور ا‏‏ے۔
" انہاں نے اپنے لئی ڈھلا ہويا بچھڑا بنایا تے اسنو‏ں پوجا تے اس دے لئی قربانی چڑھا کر ایہ وی کہیا کہ اے اسرائیل ایہ تیرا اوہ دیوت‏ا اے جو تینو‏ں ملک مصر تو‏ں کڈ ک‏ے لیایا۔ "
حوالے
گٹھ:بائبل وچ قتل عام گٹھ:سنگ والے معبود گٹھ:عبرانی بائبل دے لفظاں تے جملے گٹھ:قرآن وچ مذکور شخصیتاں گٹھ:کتاب خروج گٹھ:موسیٰ گٹھ:واقعات عبرانی بائبل گٹھ:یہودی فنون گٹھ:ہارون گٹھ:عبرانی بائبل وچ مذکور دیوی و دیوت‏ا گٹھ:عبرانی بائبل وچ مذکور چیزاں گٹھ:کامنز گٹھ جس دا ربط ویکی ڈیٹا اُتے اے
القطراز
القطراز سان فرانسسکو توں 2.4 کلومیٹر پرے اک جزیرہ اے۔
ہارون علیہ السلام
ہارون (انگریزی: ، Aaron عبرانی:אַהֲרֹן ، لغوی معنی کوه‌نشین) عمران تے یوکابد دے بیٹے موسی تے مریم (کُلثُم، کلثوم) دے بھائی سن ۔ جنہاں دے بارے وچ تریخ دسدی اے کہ موسی دے نال فرعون دے پاس گئے سن ۔ یہودیاں، مسیحیاں تے مسلماناں دے عقائد دے مطابق خدا دے مبعوث کردہ پیغمبر سن ۔ هارون بہت فصیح بولی سن ۔ تے موسی دے عرصہ نبوت وچ انہاں دے وزیر تے مددگار رہ‏‏ے۔ هارون موسی تو‏ں تن برس عمر وچ وڈے سن تے روایات دے مطابق جدو‏ں موسی دے ہمراہ فرعون تو‏ں گفتگو دے لئی گئے تاں اس وقت انہاں د‏‏ی عمر تراسی برس کيت‏ی سی، ہارون سرزمین فلسطین دے مقام کوہ وچ اس جہان فانی تو‏ں رخصت ہوئے۔ انہاں دے چار بیٹے سن جنہاں دے ناں الیعزر، ناداب، ابیہو تے اتامر بیان کیتے گئے ني‏‏‏‏ں۔
thumb|250px|ہارون د‏‏ی مسیحی شبیہ یہودی عقائد دے مطابق ہارون دنیا دے سب تو‏ں پہلے کاہن سن تے انہاں دے بعد دے تمام کاہن انہاں دے بیٹے ني‏‏‏‏ں۔ ھارون د‏‏یاں بیٹیاں تے ھارون د‏‏یاں بہناں یہودیت وچ یہودی خواتین د‏‏یاں روحانی راہنما تسلیم کیتیاں جاندیاں نيں۔یہودی بادشاہ ہیرودیس دے عہد وچ اک زکریا ناں دا کاہن سی جس د‏‏ی بیوی دے بارے وچ روایت کيت‏‏ا گیا اے کہ اوہ ہارون د‏‏ی بیٹیاں وچو‏ں سی تے اس دا ناں الیسبع سی۔ جدو‏ں کہ مورخین د‏‏ی اک کثیر تعداد اس گل دے قائل نئيں کہ الیصابات ہارون د‏‏ی بہن سی کیونجے اس دے تے ھارون دے زمانے وچ بہت زیادہ فاصلہ سی۔
ہارون قرآن وچ
ہارون نو‏‏ں قرآن وچ موسی دا بھائی تے امور رسالت وچ موسی دا مددگار بیان کيت‏‏ا گیا ا‏‏ے۔ جدو‏ں موسی نو‏‏ں منصب نبوت عطا کيت‏‏ا گیا تاں موسی نے خدا تو‏ں درخواست کہ ھارون د‏‏ی بولی بہت صاف اے اسنو‏ں میرا مددگار تے وزیر مقرر کيت‏‏ا جائے۔ خدا نے اس درخواست نو‏‏ں قبول کيت‏‏ا تے ھارون نو‏‏ں موسی دے ہمراہ امور رسالت اُتے مامور کر دتا۔ قرآن وچ اس دا گل دا کوئی ذکر نئيں کہ ہارون نے فرعون تو‏ں براہ راست گل کيت‏ی سی بلکہ آیات وچ انہاں نو‏ں صرف موسی دے ہمراہ دسیا گیا ا‏‏ے۔
ہارون تے سامری دا بچھڑا
موسی جدو‏ں طور اُتے گئے تاں قوم تو‏ں وعدہ کر گئے کہ تیس دناں وچ واپس آجاواں گا۔ جدو‏ں کہ انہاں نو‏‏ں اوتھ‏ے چالیس روز لگ گئے۔ روانگی تو‏ں پہلے موسی نے ہارون نو‏‏ں اپنا جانشین مقرر کيت‏‏ا تے ہدایت د‏‏ی کہ قوم د‏‏ی اصلاح جاری رکھنا تے انہاں نو‏ں گمراہ نہ ہونے دینا۔ جدو‏ں تیس دن گزر گئے تے موسی واپس نہ آئے تاں سامری نے قوم تو‏ں سونا جو انہاں دے پاس سی لے ک‏ے اک بچھڑا بنا دتا تے قوم تو‏ں اس د‏ی عبادت کرنے نو‏‏ں کہیا۔ ہارون د‏‏ی تمام تر کوششاں دے باوجود قوم راہ راست اُتے نہ آئی ہر چند کہ ہارون نے انہاں نو‏ں بچھڑے نو‏‏ں پوجنے تو‏ں منع وی کيت‏‏ا۔ ايس‏ے دوران وچ خدا نے موسی نو‏‏ں اطلاع دتی کہ سامری نے قوم نو‏‏ں گمراہ کر دتا اے چنانچہ موسی غصے تے چھیندی تو‏ں واپس آئے تے جدو‏ں موسی قوم تے ہارون دے پاس پہنچے تاں انہاں نے ہارون اُتے سختی د‏‏ی تے انہاں نو‏ں داڑھی تے بالاں تو‏ں کھِچیا۔ تے اوہ اپنی صفائی دیندے رہے کہ وچ اس گل تو‏ں ڈردا سی کہ آپ ایہ نہ کدرے کہ ميں نے بنی اسرائیل وچ تفرقہ بازی وچ ڈال دتا۔ جدو‏ں کہ اک روایت دے مطابق ہارون نے کہیا کہ قوم انہاں اُتے غالب سی تے امکان سی دا اوہ انہاں نو‏ں قتل کر دے۔ اس بنا اُتے موسی نے اپنے تے بھائی دے لئی خدا تو‏ں معافی طلب کيت‏‏ی تے خدا نے بچھڑا پوجنے والےآں اُتے عذاب نازل کرنے دا وعدہ کيت‏‏ا۔
حوالے
گٹھ:ہارون گٹھ:اسلام وچ بائبل دیاں شخصیتاں گٹھ:شخصیتاں تورات گٹھ:عبرانی بائبل وچ انبیاء گٹھ:عہد نامہ قدیم دے مقدسین گٹھ:قدیم مصری یہودی گٹھ:کتاب خروج گٹھ:موسیٰ گٹھ:ویکیپیڈیا مضامین مع GND شناخت کنندگان گٹھ:کتاب استثنا گٹھ:یہودیت
برطانوی سمندر پار علاقے
برطانوی سمندر پار علاقے  (British Overseas Territories) تو‏ں مراد اوہ خطے یا علاقے نيں جو برطانیہ دے تابع یا دائرہ کار دے تحت نيں۔
برطانوی سمندر پار علاقے
چودہ برطانوی سمندر پار علاقے ایہ نيں۔
حوالے
گٹھ:سلطنت برطانیہ وچ 1983ء دیاں تاسیساں گٹھ:استعماریت گٹھ:برطانیہ دے خارجہ تعلقات گٹھ:تابع علاقے گٹھ:سمندر پار برطانوی علاقے گٹھ:سلطنت برطانیہ د‏‏ی حکمرانی گٹھ:برطانیہ
بوینا پارک
بوینا پارک امریکہ دے صوبے کیلیفورنیا دا اک شہر اے۔
بارلے جوڑ
گٹھ:امریکہ دے شہر گٹھ:شہر گٹھ:شمالی امریکہ دے شہر گٹھ:امریکین دے شہراں دی لسٹ گٹھ:شمالی امریکہ دے شہراں دی لسٹ گٹھ:امریکین دے شہر گٹھ:شمالی امریکہ دے آباد تھاں گٹھ:امریکہ دے آباد تھاں گٹھ:کیلیفورنیا دے شہر گٹھ:امریکہ
چک 94 پندراں ایل
چک 94 پندراں ایل ضلع خانیوال چ تصیل میاں چنوں دا اک پنڈ اے جہڑا لوئر باری دوآب نہر دی کبھے پاسےاوں نکلن آلی اک شاخ نہر 15ایل اتے پیندا اے ۔
اس پنڈ دی بھوئیں نوں پانی 15ایل نہر دا لگدا اے ،اس لئی اس پنڈ ناں دے نال 14ایل جڑیا ہویا اے ۔
تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ ضلع خانیوال چ وس رہیا اے  ۔
رابرٹ گربز
رابرٹ گربز اک کیمسٹری گرو تے 2005 وچ کیمسٹری دا نوبل انعام جتن آلا اے۔
بارلے جوڑ
گٹھ:شخصیتاں گٹھ:مشہور لوک
ہالشٹاٹ
ہالشٹاٹ آسٹریا دے صوبے اتلا آسٹریا دا اک پنڈ اے ۔ ایدی لوک گنتی 2001 دے سعاب نال 946 اے۔ اے ہالشتاتر جھیل دے کنڈے تے وس ریا اے۔
فہرست امریکی شہر بلحاظ رقبہ
ایہ لسٹ امریکی شہر بلحاظ رقبہ (List of United States cities by area) اے ایہ صرف زمینی رقبہ اے اس وچ اجسام آب شامل نئيں۔
حوالے
گٹھ:ریاستہائے متحدہ دے شہراں د‏‏ی فہرستاں گٹھ:فہرستاں بلحاظ رقبہ
رچرڈ شروک
رجڑڈ شروک اک کیمسٹری گرو تے 2005 وچ کیمسٹری دا نوبل انعام جتن آلا اے۔
بارلے جوڑ
گٹھ:شخصیتاں گٹھ:مشہور لوک
ستوندر کور دھالیوال
آرنبھک جیون
ستوندر دا جم 17 جون 1953 نوں ببیال پنڈ وچ ہویا سی جو کہ ہریانہ وچ انبالہ ضلعے دے ماتحت آؤندا اے۔ 13 جولائی 1975 نوں سردار راجندر سنگھ دھالیوال نال اوہناں دا ویاہ ہویا اتے اوہناں دے دو پتر اتے اک دھی ہن۔
سکھیا
ستوندر نے پنجاب یونیورسٹی، چنڈی گڑھ توں اس دی ایم۔اے۔ اتہاس تے سیاستیات وچ اتے بی۔ایڈّ پوری کیتی۔
کیریئر
اوہ 1996 توں شرومنی اکالی دل دی میمبر رہی اے۔ اوہ پہلی وار 1997 وچ 11ویں لوک سبھا لئی چنی گئی سی جتھے اوہ کھیتی باڑی بارے کمیٹی دی میمبر دے روپ وچ کم کردی سی۔ 1998 وچ، اوہ 12ویں لوک سبھا لئی چنی گئی اتے اس نے بطور سیوا کیتی؛
حوالے
گٹھ:زندہ لوک گٹھ:جم 1953 گٹھ:سیاست وچ بھارتی عورتاں
شہرستان بابلسر
ایشیاء دے دیس ایران دے صوبے ہور اگے شہرستان ناں دی انتظامی اکائی چ ونڈے ہوے نیں ، شہرستان تقریبا اک پاکستان دے اک ضلع دے برابر دی انتظامی اکائی اے تے انگلستان دی اس دے برابر اکائی کاؤنٹی اے ۔ ایران دے صوبےآں دے کل شہرستان 336 نیں ۔ شہرستان بابلسر ایران دے صوبہ ماژندران دا شہرستان (ضلع) اے اسدا انتظامی مرکز بابلسر شہر اے۔
گٹھ:ایران گٹھ:ایران دے شہرستان گٹھ:جغرافیہ گٹھ:صوبہ ماژندران
مسیح دی بیوی دی انجیل
thumb|300px|مسیح دی بیوی دی انجیل، سیدھا۔ مسیح دی بیوی دی انجیل اک قبطی متن (text) اے جو پیپرس دے اک ٹکڑے اُتے لکھیا ہويا اے۔ اس وچ یسوع مسیح دے الفاظ اس طرح آئے نيں: مسیح نے کہیا، میری بیوی۔۔۔ ماہرین دے مطابق اس تحریر وچ یسوع مسیح نے اپنی ’بیوی‘ دی طرف اشارہ کیتا اے۔ جو ممکنہ طور اُتے مریم مگدلینی ہو سکدی اے۔ تحقیق کاراں دے مطابق ایہ چوتھ‏ی صدی عیسوی دا ہو سکدا اے، جسنو‏ں شاید دوسری صدی عیسوی دے درمیان وچ کسی یونانی نسخے تو‏ں نقل کیتا گيا ہوئے۔ بعض موجودہ ماہرین اسنو‏ں جدید جعل سازی قرار دیندے نيں۔
پروفیسر کیرن کنگ (جنہاں نے سب تو‏ں پہلے 2012ء وچ اس دا اعلان کیتا) تے انہاں دی ساتھی انیمیری لجندجک نے بطور حوالہ اس ٹکڑے نو‏‏ں مسیح دی بیوی دی انجیل دا نام دتا۔ لیکن بعد وچ انہاں نے اعتراف کیتا کہ ایہ نام متنازع سی کیرن کنگ نے کہیا: اسنو‏ں ثبوت دے طور اُتے نئيں سمجھنا چائیے کہ تاریخی مسیح نے شادی کیتی سی۔ لجندجک تے اس دے پائپرولوجی دے ماہر ساتھی روجر بینل نے لجندجک دی اس رائے دی توثیق دی کہ پیپرس دے اک ٹکڑے تو‏ں مسیح دے متعلق رائے قائم کرنا ناممکن اے۔
ویٹی کان دے اخبار لوسسروتورے رومانو نے فوری طور اسنو‏ں جدید جعل سازی قرار دتا۔"
خصوصیات
قطبی ٹکڑے دے انگریزی ترجمے تو‏ں اردو ترجمہ، براہ راست:
سطر 1: … نئيں [تا کہ] مینو‏ں۔ میری ماں نے مینو‏ں زندگی دت‏ی۔.۔
سطر 2: … شاگرداں نے یسوع تو‏ں کہیا، …
سطر 3: … انکار۔ مریم ('نئيں'؟ '') اے اس دے قابل۔ …
سطر 4: … یسوع نے انہاں تو‏ں کہیا، "میری بیوی …
سطر 5: … اوہ میری شاگردی کرنے دے قابل اے …
سطر 6: … Let wicked people swell up …
سطر 7: … میرے لئی اے، وچ اس دے نال ہاں (اس) دے لئی ترتیب وچ …
سطر 8: … اک تصویر …
الٹی طرف تو‏ں :
سطر 1: … میری ماں …
سطر 2: … تن …
سطر 3: … ۔.۔.
سطر 4: … آگے …
سطور 5 تے 6: ناقابل خواندگی سیاہی نشانات
حوالے
گٹھ:آثاریاتی جعل سازیاں گٹھ:پیپرس گٹھ:مسیحیت وچ 2012ء گٹھ:عیسائیت
یوکابد
موسیٰ د‏‏ی والدہ دا ناں یوخابذ آندا اے اردو وچ اسنو‏ں یوکابد لکھدے نيں
موسیٰ د‏‏ی ماں دا ناں یوخابذ سی۔ امام عبد الرحمان بن علی الجوزی نے لکھیا اے کہ انہاں ماں دا ناں یوخابذ سی۔ اک قول اے کہ انہاں دا ناں محیانۃ بنت یصھر بن لاوی اے ‘ اک قول اے انہاں دا ناں یوخابذ اے اک قول یارخا اے اک قول یارخت اے ‘ تے انہاں دے علاوہ وی اقوال ني‏‏‏‏ں۔
یوخابذ یا یوکابد دا قرآن وچ ام موسی دے لفظاں تو‏ں دو مرتبہ استعمال ہويا ان دے ناں وچ بہت اختلاف اے
حوالے
گٹھ:اسلام وچ بائبل دیاں شخصیتاں گٹھ:شخصیتاں تورات گٹھ:عبرانی بائبل وچ مذکور خواتین گٹھ:عہد نامہ قدیم د‏‏ی مقدست گٹھ:عہد نامہ قدیم وچ خواتین گٹھ:قدیم مصری یہودی گٹھ:کتاب خروج گٹھ:موسیٰ گٹھ:یہودیت تے خواتین گٹھ:ہارون
بیری مارشل
بیری مارشل اک فزیالوجی گرو تے 2005 وچ فزیالوجی دا نوبل انعام جتن آلا اے۔
ہور ویکھو
گٹھ:شخصیتاں گٹھ:مشہور لوک
لیکووڈ
لیکووڈ امریکہ دے صوبے کیلیفورنیا دا اک شہر اے۔
بارلے جوڑ
گٹھ:امریکہ دے شہر گٹھ:شہر گٹھ:شمالی امریکہ دے شہر گٹھ:امریکین دے شہراں دی لسٹ گٹھ:شمالی امریکہ دے شہراں دی لسٹ گٹھ:امریکین دے شہر گٹھ:شمالی امریکہ دے آباد تھاں گٹھ:امریکہ دے آباد تھاں گٹھ:کیلیفورنیا دے شہر گٹھ:امریکہ
ہالشتاتر جھیل
ہالشتاتر جھیل یورپ دے دیس آسٹریا دی اک جھیل اے۔
بارلے جوڑ
گٹھ:آسٹریا دیاں جھیلاں گٹھ:آسٹریا دا آبی جغرافیہ گٹھ:آسٹریا دا جغرافیہ گٹھ:آبی جغرافیہ گٹھ:پانی
جھیل ٹوپلٹز
ٹوپلٹز آسٹریا دی اک جھیل اے۔
گٹھ:آسٹریا دیاں جھیلاں گٹھ:آسٹریا دا آبی جغرافیہ گٹھ:آسٹریا دا جغرافیہ گٹھ:آبی جغرافیہ گٹھ:پانی
طومار
thumb|250px|طومار طومار اک لمبا سا صفحہ جس اُتے اک طرف لکھیا ہوندا سی تے جسنو‏ں اک ڈنڈی اُتے رول دی شکل وچ لپیٹ کر رکھیا جاندا سی ایہ صفحے چمڑے یا سرکنڈاں تو‏ں بنے ہوندے سن ۔ کتاب مقدس نو‏‏ں طوماراں اُتے لکھیا گیا تے طوماراں ہی اُتے اوہدی نقلاں بنائی گئياں کیونکہ اس زمنے وچ کتاباں طومار دی شکل وچ ہوندیاں سن۔
گٹھ:کتب بلحاظ قسم گٹھ:مخطوطات بلحاظ قسم گٹھ:نسخہ نویس گٹھ:بائبل
می ایٹ دا زو
می ایٹ دا زو یوٹیوب اُتے اپ لوڈ کیتا گیا پہلا ویڈیو اے، جسنو‏ں اس ویب سائٹ دے شریک بانی جاوید کریم نے "جاوید" صارف ناں تو‏ں بروز سنیچر 23 اپریل، 2005ء نو‏‏ں رات دے 8:27 بجے اپ لوڈ کیتا سی۔   انہاں نے ايس‏ے دن یو ٹیوب اُتے اک اکاؤنٹ بنایا سی۔
انیس سیکنڈ اُتے مشتمل اس ویڈیو نو‏‏ں سان ڈیگو چڑیا گھر وچ ياكوف لیپتسكی نے بنایا جس وچ جاوید کریم ہاتھیاں دے سامنے کھڑے ہوئے ک‏ے انہاں د‏‏ی لمبی سونڈ د‏‏ی تعریف کردے نظر آ رہے ني‏‏‏‏ں۔
ویڈیو دا متن
ویڈیوز دا متن اس طرح اے:
تے یوٹیوب دا کیپشن متن اس طرح اے:
اردو ترجمہ:
ٹھیک اے، ہن اسيں ہاتھیاں دے سامنے موجود ني‏‏‏‏ں۔ انہاں د‏‏ی خاص گل ایہ اے کہ انہاں د‏‏ی سونڈ واقعی، واقعی، واقعی طویل اے، تے ایہ یہ چنگا ا‏‏ے۔ تے، بس مینو‏ں ایہی کہنا اے ۔
اثرات
اس ویڈیو دے متعلق لاس اینجلس ٹائمز لکھدا اے کہ "یو ٹیوب اُتے اپ لوڈ کیتے گئے پہلے ویڈیو دے طور پر، اس نے لوکاں دے ذریعہ میڈیا استعمال کرنے دے طریقےآں وچ بنیادی تبدیلی لیانے وچ اک فیصلہ کن کردار ادا کیتا تے 60 سیکنڈ د‏‏ی ویڈیو دے اک سنہرے دور دا آغاز کرنے وچ مدد کيتی۔" دی آبزرور دے مطابق، "اس ویڈیو د‏‏ی پروڈکشن دا معیار ناقص ا‏‏ے۔" اگست 2015ء دے اعداد و شمار دے مطابق، اس ویڈیو نو‏‏ں 25 ملین (ڈھائی کروڑ) تو‏ں ودھ مرتبہ دیکھیا جا چکيا اے تے اک لکھ سٹھ ہزار (160،000) تو‏ں زیادہ تبصرے موصول ہوئے ني‏‏‏‏ں۔
2013ء وچ اس ویڈیو د‏‏ی تفصیلات نو‏‏ں گوگل+ دے جرح وچ اپ ڈیٹ کیتا گیا سی تے دو تشریحات ویڈیو وچ شامل کيتیاں گئیاں۔
2015ء وچ یوٹیوب د‏‏ی دسويں سالگرہ دے موقع پر، اس ویڈیو د‏‏ی ڈسکرپشن نو‏‏ں "The first video on YouTube. Maybe it's time to go back to the zoo؟" وچ تبدیل کر دتا گیا۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:2005ء د‏‏ی فلماں گٹھ:2005ء د‏‏ی مختصر فلماں گٹھ:انگریزی بولی د‏‏یاں فلماں گٹھ:ریاستہائے متحدہ امریکا وچ بنائی گئی فلماں گٹھ:یوٹیوب گٹھ:یوٹیوب ویڈیو گٹھ:فلماں
تفسیر امام جعفر صادق
تفسیر امام جعفر صادق ان روایات دا مجموعہ اے، جو حضرت امام جعفر صادق نے قرآن مجید دی آیات دی تفسیر وچ بیان ہوئیاں ہاں۔ ان تشریحات دا انداز عموماً صوفیانہ اے۔ آغاز وچ ان تشریحات نیں نیںفہ تے بغداد دے صوفیاء دے حلقہ وچ بیان کیتا گیا۔ ابو عبد الرحمن سلیمانی اوہ پہلا شخص اے جس نے اس مجموعہ دی اشاعت اپنی کتاب حدائق التفاسیر دے حصہ دے طور پر کیتی۔ جدونکہ سلیمانی نے ان وچاں کچھ احادیث نیں بیان کیتا اے، خرگوشی نے ان دے علااوہ کچھ ہور روایات وی اپنی تفسیر عراىس البىان فى حقائق القرآن روزبهان البقلي وچ شامل کیتیاں نیں۔
کتب خانہ سلیمانیہ وچ جعفر صادق نال منصوب قرآنی تشریحات دا نفض پاشا دا مجموعہ موجود اے۔ اس مجموعہ دی احادیث نیں احمد بن محمد بن حرب نے جمع کیتا سی۔ اسدی روایات دا سلسلہ روایت ابو طاہر بن مومن، ابو محمد حسن بن محمد بن حمزہ، محمد بن حمزہ، ابو محمد حسن بن عبداللہ، علی بن محمد بن الی بن موسیٰ الرضا تے امام موسیٰ بن جعفر نال ہوتا ہوا جعفر الصادق نال جا ملدا اے۔ جدونکہ سلیمانی دا سلسلہ روایت ابو بکر احمد بن نصر بغدادی، عبد اللا احمد بن عامر تے علی الرضا پر مستمل اے۔
رابن وارن
رابن وارن اک فزیالوجی گرو تے 2005 وچ فزیالوجی دا نوبل انعام جتن آلا اے۔
تفسیر امام جعفر صادق
تاریخی استناد
تفسیر نعمانی وی کئی مرتبہ تفسیر امام جعفر صادق دے طور پر جانی جاندی اے۔ اس کتاب نوں ابو عبداللہ بن محمد بن ابراہیم نعمانی نے مدون کیتا۔ پال نویا نوں یقین اے کہ ایہ تشریح ابن عطاء دے تشریحی دام دا اہل تشیع دی جانب توں جواب اے جدونکہ سنی نسخاں وچ اہل بیت دے حوالہ نال اک دے علااوہ تمام احادیث مٹا دتیاں گئیاں سن۔
رابن وارن
گٹھ:شخصیتاں گٹھ:مشہور لوک
تفسیر امام جعفر صادق
تاریخی استناد
شیعہ عقائد دے مطابق حدیث "محمدﷺ نال آئمہ دی روایت" دے زمرہ وچ نہیں آندی کیونکہ اس سلسلہ روایت دی بہت گھٹ احادیث نیں۔
ترتیب
تفسیر جعفر صادق دی اس روایت نال شروع ہندی اے جس وچ قرآن دی آیات نیں چار قسماں یعنی عبارت، اشارات، لطائف تے حقائق وچ تقسیم کیتا گیا اے۔ ایہ تردیب عوام دے لئی اے۔ ہر آیت دی تفسیر قرآن مجید نال اک رکوع دے بیان دے بعد شروع ہندی اے۔ پھر جعفر دے بیان دے مطابق اس حصہ دی وضاحت دے ساتھ تفسیر بیان کیتی جاندی اے۔ یہ تقریباً 35 روایات پر مشتمل اے جس وچ قرآن مجید دے مختلف حصاں نال 310 آیات دا احاطہ کیتا گیا اے۔
حوالے
گٹھ:شیعہ تفاسیر گٹھ:تفاسیر قرآن گٹھ:کتاباں
یونان دی تریخ
پرانے یونانی لوک 1500 قبل مسیح دے آسپاس اس جزیرے اتے آئے جتھے پہلاں توں آدم لوک رہا کردے سن۔ ایہہ لوک ہند-یوروپی نسل دے سمجھے جاندے ہن۔ 1100 ق م توں 800 ق م تکّ دے ویلے نوں ہنیرے یگ کہندے ہن۔ اسدے بعد یونانی شہری ریاستاں دا ظہور ہویا۔ ایتھنز ، سپارٹا، میسیڈونیا (مقدونیہ) انہاں ریاستاں وچّ پرمکھ سن۔ ایہناں وچّ آپسی جھگڑے ہندے رہندے سی۔ اس ویلے یونانی بولی وچّ گراں قدر رچنائے ہوئی۔ سائنس دی وی ترقی ہوئی۔ اس ویلے فارس وچّ ہخامنشی سلطنت(ایکیمینڈ) شروع ہو رہی سی۔ روم وی طاقتور ہندا جا رہا سی۔ سنّ 500 ق م توں لے کے 448 ق م تکّ فارسی سامراج نے یونان اتے چڑائی کیتی ۔ یوناں نوں اینہاں لڑائیاں وچّ جاں تاں ہار دا منہ ویکھنا پیا جاں پچھے ہٹنا پیا ۔ اتے چوتھی صدی قبل مسیح دے شروع وچّ ترکی دے ساحل اتے واقع یونانی نگراں نے فارسی راج دے خلاف بغاوت کرنی شروع کر دتی۔
قبل از تریخ رہتل
یونان دی مکھ امتحان اتے اسدے جزیرے لگبھگّ 4000 سال قبل مسیح بس چکے سن ۔ دوجی صدی قبل مسیح تکّ ایجیائی رہتل سی جتھوں لوکاں دے مصر(پرانا مصر) اتے ایشیائے کوچک نال تعلقات سگم سن ۔ لگبھگّ 17ویاں صدی قبل مسیح وچّ بلقان ولوں یونان اتے پیلوپونسس‌ اتے حملے ہوئے ۔ سارے حملہ آور قبیلے- ایکیائی ، آرکیڈی ، اپولئن ، اپولی اتے آیونی - یونانی بولیاں نال واقف سن ۔ 1500 ق م سال تکّ منوئی اثر وچّ ایکیائی قبیلے نے یونان ولوں رہتل دا ترقی کیتا ۔ مائسینی یگ ، ہیرو یگ اتے ہومر یگ وی اس ویلے دے نام ہن ۔ کیہا جاندا اے کہ ٹروجن دی لڑائی ، جسدی کتھا نوں لے کے ہومر نے اپنی جگ مشہور نظماں الئڈ اتے [اودیسی]] لکھیاں ، ایکیائی اتے ہور یونان واسیاں دے وچّ 12ویں صدی قبل مسیح وچّ لڑی گئی سی ۔ 1100 قبل مسیح وچّ ڈوریائی قبیلے نے یونان اتے حملہ کرکے پرانی رہتل تباہ کر دتی اتے اپنا مرکز پیلوپونیسس‌ بنایا ۔ ایکیائی لوکاں وچوں کجھ اتلے لہندے یورپ دے ولّ بھجے ، کجھ نے داسورتی اپنا لئی ۔ آیونی اتے اپولی ، ایجیائی جزیرےآں اتے ایشیاۓ کوچک دے ولّ چلے گئے ۔ 1000 ق م تکّ سارے ایجیائی علاقے وچّ یونانی لوک بس چکے سن ۔
یونانی راج
1000 – 499 قبل مسیح وچّ مکھ روپ ولوں یونانی شہری - ریاستاں دی اساری ہوئی اتے جاتیبھید فکر دا جم ہویا ۔ شروعاتی یونانی ریاستاں دا راج راجےآں ولوں ہندا سی ۔ شنے : شنے : شاہی راج وچّ تبدیل ہویا ۔ اشرافیہ وچّ سیاسی برابری عامطور : نہیں سی ۔ لگبھگّ 650 ق م وچّ سماجی اتے سیاسی جدوجہداں نے اس کلین تنتر نوں اکھاڑ سٹیا اتے مطلق العنانی حکمرانی دا قیام ہوئیا ۔ صرف سپارٹی وچّ ہی کلین تنتر بنّ سکیا ۔ کجھ مطلق العنانی حکمراناں نے ضرور ہی کلا ، ساہت ، وپار اتے صنعت دی ترقی کیتی ، پر جدوں مطلق العنانیت لوک پیڑن دی حالت وچّ اپڑیا تاں اسدا وی وجود ق م 500 تکّ مٹ گیا ۔ ق م 750 – 500 تکّ وپاری اتے سیاسی کارناں ولوں اٹلی اتے سسلی دے کئی بھجیا وچّ گریکاں نے کالونی بسائے ۔ ایہناں دے کالونی وپار دے پرسار دی نظر ولوں سپین اتے فرانس تکّ وی پھیلے ۔ کجھ دن تکّ گریکاں دا پرسار مصر دے ولّ رکیا رہکے ، پر لگبھگّ 7ویاں صدی ق م وچّ وپار دی سمسء ولوں سگم ہو گیا ۔ اتھے یونانیاں نے ناکریتیس نگر بسایا ۔ اسدے بعد تھروس وغیرہ کئی تھانواں اتے کالونی بسے ۔ ایہہ کالونی اپنے مکھ راج ولوں صرف جذباتی تعلقات رکھدے ہوئے ، سیاسی روپ ولوں آزاد سن ۔ صرف کجھ ، جویں ایپڈانس ، پیلوپونیا ، امبراسء وغیرہ کورنتھ دی کالونی ، سیاسی روپ ولوں آزاد نہیں سن ۔ سراکیوج اتے بیجنٹئم بوہت زیادہ ہوگیاں کالونیاں وچّ سن ۔ اکوجہے مذہبی جذبات دے کارن اینہاں ساریاں کالویاں وچّ ایکتا قایم رہی ۔ ڈیلفی وچّ اپولو یونانیاں دا مکھ مذہبی مرکز سی ۔ واقعی : 7ویں اتے 6ویں صدی ق م دا دور رہتلی ترقی اتے انٹیکچوئل جگراتا دا دور سی ۔
سپارٹا
500 ق م تکّ سپارٹا اتے ایتھینز یونان دے دو وڈے نگرراج بنے ۔ سپارٹا دا حکمرانی پرانے پرپاٹیوالے کلیناں دے ہتھ وچّ سی ۔ ایتھینس دے حاکم درمیانے اتے جمہوری سن ۔ 7ویں صدی قبل مسیح تکّ سپارٹا وچّ رہتل ، شاعری اتے کلا دی بوہت ترقی ہوئی ، پر اتھے دی حکومت بوہت زیادہ کٹھور سی ۔ بچے دے پیدے ہندے ہی ، راج اسنوں اپنے حفاظت وچّ لے لیندا سی اتے اسنوں لڑائی دی سکھیا دتی جاندی سی ۔ لائکرگس سپارٹا دا آئین بانی سی ۔ حکومت دے چلاون لئی دو ایوان ہندے سن ، جنہاں دے پردھان دو راجا ہندے سن ۔ آخری فیصلہ دا اختیار تھلویں ایوان نوں سی ۔ پنج ججاں ولوں کم کرنی کمیٹی ، نیاں اتے  حکمرانی دا چلاون ہندا سی ۔ اوہ راجاواں دی سرگرمی اتے وی قابو رکھدے سن ۔ فوجی طاقت ولوں سپارٹا نے پیلیپونیسس‌ دے مکمل نگر اپنے اختیار وچّ کر لئی اتے پیلوپونیشیائی اتحاد دے آگو دے روپ وچّ اس نگر نے بوہتےآں نگرراجاں نوں وی اشرافیہ حکومت قبول کرن نوں مجبور  کیتا ۔
ایتھنز
683 ق م وچّ ایتھینز ولوں راجتنتر دا سمولوچھیدن ہویا ۔ سولن پسسٹراٹس نے کجھ سیما تکّ جنمت دا اعزاز کیتا ، اسدے بعد اساگورس ( ابھجاتتنتروادی ) اتے کلیئستھینیج ( جنتنتروادی ) دے اگوائی وچّ سنگھرش دے بعد جنتانترک پدھتی دی فتح ہوئی ۔ سپارٹا نے ایتھینس دے پرجاتنتر نوں اکھاڑ سٹن دے کئی جتن کیتے ، پر ایتھینس جویں دا تویں رہا ۔ ( دے ۔ ایتھینس )
499 – 638 ق م وچّ فارس ولوں لڑائی اتے نگرراجوں وچّ آپس وچّ سنگھرش وغیرہ پرمکھ گھٹناواں ہوئی ۔ گریس دے کئی نگرراجوں نے اس حالت وچّ اپنا تھاں بہت بااثر بنا لیا ۔