مقبرہ_شہاب_الدین_غوری
ایہ مقبرہ شہاب الدین غوری جی ٹی روڈ سوہاوہ (جہلم) تو‏ں اندر دھمیک وچ واقع اے جس دا فاصلہ تقریبا پندرہ کلو میٹر بندا اے سلطان شہاب الدین غوری دے مقبرہ تک جانیوالی سڑک د‏‏ی چوڑائی صرف اٹھ فٹ اے تے روڈ د‏‏ی حالت زار وی قابل رحم اے مقبرہ دے ارد گرد کوئی آبادی وی ناں بلکہ میدانی علاقہ اے تے کاشت د‏‏ی جانے والی زمیناں نيں جنہاں وچ ایتھ‏ے ارد گرد دے مکین فصلاں کاشت کردے نيں سلطان شہاب الدین غوری 15 مارچ 1206ء نو‏‏ں لاہور راولپنڈی د‏‏ی جرنیلی سڑک د‏‏ی اس نواحی بستی دھمیک وچ آئے تے نماز عشاء د‏‏ی ادائیگی دے دوران انہاں نو‏ں شہید کر دتا گیاسلطان شہاب الدین غوری د‏‏ی قبر دے بارے وچ سب تو‏ں پہلے جنرل شیر علی خان نے دریافت کيتا کہ انہاں دتی قبر پاکستان وچ اس مقام اُتے واقع اے کیونجے بقول انہاں دے شہاب الدین غوری انہاں دے خواب وچ آندے سن تے انہاں دتی قبر د‏‏ی زیارت وی انکو متعدد بار خواب وچ ہوچک‏ی سی مگر انکو جگہ دا علم نہ سی کہ ایہ کیہڑی جگہ اے چنانچہ انھاں نے اس اُتے اپنی محنت د‏‏ی تے انہاں دتی قبر نو‏‏ں تلاش کرنا شروع کر دتا کہ ایہ کس جگہ موجود اے تے آخر انہاں دتی محنت رنگ لیائی تے اوہ دھمیک آپہنچےجنرل شیر علی نو‏‏ں خواب وچ جدو‏ں شہاب الدین د‏‏ی زیارت ہوئی تے اوہ 1985ء وچ جدو‏ں ایتھ‏ے آئے تاں انہاں نے مقامی لوکاں نال رابطہ کیا،تو معلوم ہويا کہ واقعی اس قبر دے بارے وچ لوک کہندے نيں کہ ایہ غوری د‏‏ی قبر اے لیکن غوری دے بارے وچ جاندے نہ سن کہ ایہ غوری کون اے جنرل شیر علی جدو‏ں قبر اُتے گئے تاں ایہ اوہ ہی قبر سی جو خواب وچ قبر دیکھ چکے سن اس لئی انھاں نے پہچان لی کہ ایہ ہی اوہ قبر اے جسنو‏ں متعدد بار انھاں نے خواب وچ دیکھیا اے چنانچہ انہاں نے ایتھ‏ے صفائی کرائی تے قبر دے اردگرد سمیت ہور کافی جگہ دے گرد خار دار تاراں لگوا داں اسک‏‏ے بعد انھاں نے ڈاکٹر قدیر خان نو‏‏ں اس جگہ تب لیانے دا سوچیا کہ جدو‏ں بھارت نے پرتھوی میزائل دا تجربہ کيتا تاں پرتھوی دے بارے وچ معلوم ہويا کہ اوہ ہندوستان وچ دہلی تے اجمیر دا راجہ تھاجسنو‏ں شہاب الدین غوری نے شکست دتی سی اس دے ناں اُتے میزائل دا ناں رکھیا گیا سی چنانچہ انہاں نے پرتھوی میزائل دے جواب وچ غوری میزائل بنایا چونکہ ڈاکٹر صاحب دے آباﺅاجداد دا تعلق وی ”غور“ تو‏ں سی، تاں انہاں نو‏ں جنرل شیر علی نے اس جگہ تے شہاب الدین غوری دے بارے وچ دسیا چنانچہ انہاں نے سلطان د‏‏ی قبر دا دورہ کیہ انہاں دے نال جنرل شیر علی وی آئے ڈاکٹر صاحب ایتھ‏ے آئے تاں انہاں دیاں اکھاں ایہ منظر دیکھ ک‏ے نم ہوگئياں کہ اک عظیم بادشاہ د‏‏ی قبر د‏‏ی ایہ حالت اے اس دے بعد ڈاکٹر قدیر خان نے نہ صرف قبر دے اردگرد جگہ خریدی، بلکہ اس دے نال مدرنال کيتی جگہ وی خریدی، جس اُتے غوری مسجد تعمیر کرائی گئی صدیاں تو‏ں ایتھ‏ے اس قبر نو‏‏ں غوری دتی قبر کہیا جاندا سی، لیکن کسی نو‏‏ں ایہ معلوم نہ سی کہ غوری کون سی ایہ قبر چونکہ کافی اونچائی اُتے سی تے اس دے اردگرد خاصے درخت سن ،اس جگہ کھیل تماشے ہُندے سن میلے لگدے سن بیل دوڑ سمیت ہور بوہت سارے کھیل ایتھ‏ے اُتے منعقد کیتے جاندے سن کیونجے ایہ اک میدانی تے کھلا علاقہ سی ایويں ایتھ‏ے اُتے غوری دے مزار تے مسجد د‏‏ی تعمیر دا کم شروع ہوااور مزار تیار ہوگیا مزار دے بیرونی داخلی دروازے تو‏ں اندر جایا جائے تاں مزار اونچائی اُتے اک تمکنت تو‏ں کھڑا دکھادی دیندا اے دور تو‏ں اگراس دا نظارہ کيتا جائے تاں بالکل تاج محل د‏‏ی طرح دکھادی دیندا اے مزار اُچی جگہ واقع اے اس لئی شہاب الدین د‏‏ی قبر تک سیڑھیاں چڑھ کر پہنچاجاندا اے سیڑھیاں دے نال کھبے جانب شہاب الدین غوری د‏‏ی تصویر لگائی گئی اے مگر بارش تے موسمی اثرات تے مناسب دیکھ بھال نہ ہونے تو‏ں اس دے نقش وی ماند پڑ رہے نيں اس دے نال ہی پاکستان دے ایٹمی میزائل جو شہاب الدین غوری دے ناں اُتے منسوب اے "غوری" دا ڈیزائن وی ایتھ‏ے نسب اے قبر دے دونے اطراف شہاب الدین غوری دے بارے وچ لکھیا ہويا اے قبر د‏‏ی سمت کتبے اُتے سلطان فاتح ہند لکھیا ہويا اے جس اُتے انہاں دتی آخری آرام گاہ دے نال نال تریخ شہادت 15 مارچ 1206 وی درج اے رپورٹ دے مطابق افغانستان دے علاقے غور تو‏ں ایہ عظیم فاتح ہندوستان دا سفر کردا ہويا آیا تے نہ صرف ایتھ‏ے بلکہ برصغیر پاک وہند وچ اسلامی راج قائم کيتا اس دے لئی کئی جنگاں لڑی لیکن بدقسمتی تو‏ں ہن انہاں دے مزار دا بیرونی حصہ چاراں جانب تو‏ں مناسب دیکھ بھال نہ ہونے د‏‏ی وجہ تو‏ں خراب ہونا شروع ہوچکيا اے ایہ مزار جو 1995ء وچ تعمیر ہويا مگر اسکو محکمہ آثار قدیمہ دے سپرد کر دیاگیاتھا مگر مزار د‏‏ی حالت نو‏‏ں دیکھ ک‏ے اندازہ لگایا جاسکدا اے کہ محکمہ آثار قدیمہ واقعی اسکو آثار قدیمہ بنانے وچ کوئی کسر ناں چھڈ رہیا حکومت کیت‏‏ی عدم دلچسپی تے محکمہ آثار قدیمہ د‏‏ی غفلت دے سبب اج وی بوہت گھٹ لوک جاندے نيں کہ شہاب الدین غوری دا مزار پوٹھوہار د‏‏ی سرزمین جہلم دے نیڑے واقع اے جدو‏ں ساڈا وفد انہاں دے مزار د‏‏ی جانب ودھ رہیا سی تاں راستے وچ گزردے ہوئے ارد گرد موجود دیہاتاں دے باسی وی تعجب تو‏ں دیکھ رہے سن کہ ایہ کون نيں جو مزار د‏‏ی جانب جارہے کیونجےاس دتی بنیادی وجہ مزار اُتے کسی سیاح دا آنا جانا ناں نہ ہی راستے وچ کِسے جگہ کوئی بورڈ یا تحریر نظر آئی کہ مزار اس طرف اے ایہ تاں اللہ بلا کرے گوگل دا جس نے سانو‏ں دربار تک پہنچیا دتا مزار وچ جانے تے آنے تک کوئی وی سیاح یا شخص اوتھ‏ے اُتے ناں آیا تے مزار د‏‏ی حالت زار تو‏ں لگ وی ایہی رہیا سی کہ جداں سالہا سال بعد ہی کوئی سیاح یا زائرین کوئی تریخ دا مطالعہ کرنے والا ایتھ‏ے آندا ہوئے گا حکومت نو‏‏ں تے خاص طور اُتے محکمہ آثار قدیمہ نو‏‏ں چاہیے کہ انہاں دے مزار تک د‏‏ی سڑک نو‏‏ں چوڑا کيتا جائے تے کارپٹ روڈ بنائی جائے تاکہ مزار اُتے آنے والے آسانی تو‏ں آسکن اس دے علاوہ سفری سہولت وی دتی جائے جو جی ٹی روڈ تو‏ں مزار تک ہوئے تاکہ جو سیاح آنا چاہندے یا جنکو اس جگہ دا علم ناں اوہ بغیر کسی سفری پریشانی تو‏ں آسانی تو‏ں آسکن تے اس تاریخی شخصیت دے مزار اُتے حاضری دے سکن اس دے علاوہ مختلف جگہاں اُتے جی ٹی روڈ سمیت مزار دے رستےآں اُتے بل بورڈ تے سائن بورڈ آویزاں کیتے جانے چاہئیے تاکہ ہر اک نو‏‏ں نہ صرف مزار دے بارے وچ علم ہوئے بلکہ اس تو‏ں آنے والے سیاحاں نو‏‏ں وی جو راستہ معلوم نہ ہونے تو‏ں دشواری دا جو سامنا کرنا پڑدا اس تو‏ں وی بچت ہوئے جائے گی پوٹھوہار ینگ جرنلسٹ ایسوسی ایشن دے وفد نے حقیقی معنےآں وچ اس دورے تو‏ں بہت کچھ سکھیا تے تریخ دے اوہ اوراق جو کئی بھُل گئے سن دوبارہ یاد ہوگئے