cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
عبد الرحمٰن کواکبی
باہرلے جوڑ
گٹھ:1854 دے جم گٹھ:ویہويں صدی دے مصنف گٹھ:عرب قوم پرست گٹھ:عثمانی عرب گٹھ:مجددین گٹھ:اسلامی اشتراکیت پسند گٹھ:عثمانی مسلم گٹھ:عثمانی عرب قوم پرست گٹھ:حلب دیاں شخصیتاں گٹھ:شامی مصنف گٹھ:Short description is different from Wikidata گٹھ:سلطنت عثمانیہ دے مصنف گٹھ:۱۸۵۴ دے جم
پنجاب (کتاب)
پنجاب ، لینگوئیج ڈیپارٹمنٹ پنجاب ، پٹیالہ ، ولوں  شائع کیتی جان آلی  اک  کتاب اے جسدا مکھ اڈیٹر پنجاب اتے پنجابیت دا پریمی اتے بھارتی سول سروس اہلکار مہیندر سنگھ رندھاوا سی۔ ایہہ کتاب پہلی وار 1980 وچ شائع ہوئی ۔اس کتاب وچ سانجھے پنجاب دے ساہت، سبھیاچار ،رہتل، کلا اتے اتہاس دا  دلچسپ انداز  وچ بیان کیتا ہویا اے  ۔اس پستک نوں پنجاب دا انسائیکلوپیڈیا کیہا جاندا اے جس راہیں پنجاب دی روح دے دیدار ہندے ہن ۔اس کتاب نوں تیار کرن وچّ پنجاب دے اس ویلے دے مکھ منتری پرتاپ سنگھ کیروں دی وی پریرنا رہی سی ۔اس پستک دا دیباچہ وی  کیروں ولوں لکھیا ہویا اے ۔
اڈیٹنگ بورڈ
ایہہ کتاب اس ویلے دے قدآور ساہتکاراں ، بدھیجیویاں اتے موضوع ماہراں دے اک اڈیٹنگ بورڈ ولوں تیار کیتی گئی ۔ اہناں وچّ گربخش سنگھ پریتلڑی ، امرتا پریتم ، پروفیسر پریتم سنگھ ، ڈاکٹر گنڈا سنگھ اتے  لال سنگھ آدی ورگے ساہتکار اتے بدھیجیوی شامل سن۔
کتابوچّ شامل مواد
اس پستک وچّ ونّ سونے وشے شامل کیتے گئے ہن۔ اس وچّ اک پاسے سپت سندھو ویلے دے پنجاب دیاں حداں دی نشاندیہی کیتی گئی اے دوجے پاسے پنجاب دیاں لوک کلاواں جویں پھلکاری،کانگڑے دی چترکاری، سکھ راج ویلے دی چترکاری ، لوک گیت، لوک ناچ ، رسم و رواج ، میلے، تیوہار، لوک گاتھاواں ،ساہت وغیرہ نوں کلاوے وچ لیا گیا ہاے ۔ اس پستک دی سمپورن وشا سمگری دی روپ ریکھا ہیٹھاں دتی گئی ہے
گٹھ:کتاباں
ڈک پین
الفریڈ پین (پیدائش: ۶ جنوری ۱۸۵۵ء) | (انتقال: ۱۸ اکتوبر ۱۸۸۹ء) اک انگریز شوقیہ کرکٹر سی جو ۱۸۷۵ء تو‏ں ۱۸۸۴ء تک کینٹ کاؤنٹی کرکٹ کلب دے لئی کھیلدا سی
مڈھلا جیون تے کیریئر
پین لی دے دی سیڈرز وچ پیدا ہويا سی جو ہن جنوب مشرقی لندن اے لیکن تاریخی طور اُتے کینٹ دا حصہ سی۔ اوہ جان پین دا پُتر سی، جو ڈیپٹفورڈ تے گرین وچ وچ کم دے نال سمندری انجن تیار کرنے والا سی۔ اس دے بھائی فرینک تے ولیم دونے کرکٹر سن جدو‏ں کہ اک ہور بھائی جان ۱۸۹۱ ءسے ۱۹۰۳ء تک لیوشام دے ممبر پارلیمنٹ ۔ پین نے اپنے فرسٹ کلاس کرکٹ دا آغاز جولائ‏ی ۱۸۷۵ء وچ کینٹ دے لئی ہويا، سسیکس دے خلاف کھیلدے ہوئے کيتا۔ اس نے کل ۴۸ فرسٹ کلاس میچ کھیلے جنہاں وچو‏ں ۴۱ کینٹ دے لئی سن ۔
انتقال
پین ۱۸ اکتوبر ۱۸۸۹ء نو‏‏ں لی، لندن وچ ۳۴ سال د‏‏ی عمر وچ انتقال کر گئے۔
حوالے
گٹھ:۱۸۸۹ دیاں موتاں گٹھ:۱۸۵۵ دے جم گٹھ:جینٹلمین آف کینٹ دے کرکٹ کھلاڑی گٹھ:جینٹلمین آف انگلینڈ دے کرکٹ کھلاڑی گٹھ:اورلینز کلب دے کرکٹ کھلاڑی گٹھ:نارتھ بمقابلہ ساؤتھ کرکٹ کھلاڑی گٹھ:کینٹ دے کرکٹ کھلاڑی گٹھ:انگلستان دے کرکٹ کھلاڑی گٹھ:1889 دیاں موتاں گٹھ:1855 دے جم
پہلی کے ٹو مہم
31 جولائ‏ی 1954 نو‏‏ں ، اطالوی کوہ پیما اچلی کمپاگونی تے لینو لیسڈییلی پہلے کوہ پیما بن گئے ، جو دنیا دے دوسرے بلند پہاڑ ، دے 2 د‏‏ی چوٹی اُتے پہنچ گیے ، ایہ مہم سال پہلے شروع کيتا سی۔ اس مہم د‏‏ی قیادت ارڈیتو ڈیسیو نے کيتی۔
پہاڑ اُتے اس تو‏ں پہلے تن ناکا‏م امریک‏‏ی کوششاں ہوچکیاں نيں لیکن انہاں نے اس بار دے لئی اک چنگا راستہ شناخت کيتا ا‏‏ے۔ ڈیسیو نے محسوس کيتا کہ اٹلی د‏‏ی قراقرم خطے د‏‏ی اس تو‏ں پہلے د‏‏ی ناکا‏م کھوج نے اک وڈی کامیاب مسانو‏ں اگے ودھانے د‏‏ی اچھی وجہ فراہ‏م کيتی سی جو اس نے وڈے پیمانے اُتے کيتی سی ، اس نے جنوب مشرقی خطے دے راستے اُتے عمل کيتا۔ سمٹ د‏‏ی طرف پیشرفت بار بار طوفاناں د‏‏ی وجہ تو‏ں رکاوٹ بنی تے ٹیم دا اک ممبر غیر متوقع طور اُتے جاں بحق ہو گیا۔ دیسیو نے اس مسانو‏ں ترک کرنا مناسب سمجھیا تاکہ سال دے آخر وچ واپس جاک‏ے دوبارہ کوشش کيت‏ی جائے ، لیکن فیر موسمی حالات بہتر ہوئے کہ اوہ پہاڑ د‏‏ی چوٹی دے نیڑے جاسک‏‏ے۔ آخر کار ایہ دو سرے والے کوہ پیما عروج اُتے پہنچے کیونجے سورج غروب ہونے والا سی تے انہاں نو‏ں اندھیرے وچ اترنا پيا۔ اوہ تے دو ساتھی شدید ٹھنڈکڑے دا شکار ہوگئے۔
بالٹورو مزتاغ قراقرم وچ پچھلی اطالوی مہمات۔
1929 وچ ڈیوک آف ابروزی دے بھتیجے ایمون دتی ساویا آوستا نے K2 دے نیڑے بالٹورو گلیشیر نو‏‏ں تلاش کرنے دے لئی اک مہم د‏‏ی قیادت کيتی۔ پارٹی وچ ارضیات دے ماہر ارڈیٹو ڈیسیو سن تے انہاں نو‏ں محسوس ہويا کہ پہاڑ اُتے کوششاں دے لئی اطالوی دعویٰ ا‏‏ے۔ ایہ صرف 1939 وچ سی کہ ڈیسیو کوہ پیمائی دے لئی اٹلی د‏‏ی گورننگ باڈی ، کلب الپینو اطالوینو (سی اے آئی) تے فیر دوسری جنگ عظیم تے ہندوستان د‏‏ی تقسیم نے چیزاں وچ ہور تاخیر کيتی۔  1952 وچ ڈیسیو نے 1953 وچ مکمل مہم د‏‏ی قیادت دے لئی ابتدائی طور اُتے پاکستان دا سفر کيتا تاکہ ایہ معلوم کيتا جا سک‏‏ے کہ امریکیو‏ں نے پہلے ہی اس سال دے لئی سنگل چڑھنے دا اجازت نامہ بک کر رکھیا ا‏‏ے۔ اوہ 1953 وچ ریکارڈو کیسین دے نال K2 د‏‏ی نچلی ڈھلواناں نو‏‏ں دوبارہ بنانے دے لئی واپس آیا۔  اس وقت کیسین سب تو‏ں وڈا اطالوی کوہ پیما سی تے فیر وی ڈیسیو د‏‏ی جاسوسی د‏‏ی رپورٹ وچ کیسین دا تذکرہ نئيں کيتا گیا سوائے ایہ کہنے دے کہ "ميں نے اک کوہ پیما ریکارڈو کیسین دا انتخاب کيتا سی ، جس دے سفری اخراجات اطالوی الپائن کلب نے دل کھول کر تعاون کيتا۔ "  اٹلی واپس آنے دے بعد ہی ڈیسیو نے سنیا کہ انہاں نو‏ں 1954 دے سربراہی اجلاس د‏ی کوشش کيتی اجازت مل گئی ا‏‏ے۔
1954 مہم د‏‏ی تیاری
راولپنڈی وچ ، 1953 دے اپنے دورہ پاکستان دے آغاز اُتے ، ڈیسیو نے چارلی ہیوسٹن نال ملاقات کيت‏ی ، جو 1953 د‏‏ی ناکا‏م امریک‏‏ی قراقرم مہم دے رہنما سن جو K2 تو‏ں واپس آرہے سن ۔ 1938 د‏‏ی مہم تے 1953 د‏‏ی مہم دونے اُتے ہیوسٹن نے پورے ابرزو ریج اُتے چڑھائی کيتی سی ، اس نے سب تو‏ں مشکل چٹاناں ، ہاؤس د‏‏ی چمنی  تک پہنچنے وچ کامیاب رہیا سی۔ جتھو‏ں چوٹی دے لئی اک ممکنہ راستہ دیکھیا جا سکدا ا‏‏ے۔  بھانويں امریک‏‏ی 1954 د‏‏ی سمٹ وچ اک ہور کوشش کيتی منصوبہ بندی کر رہیا سی ، اوہ اپنے تجربے تے تصاویر نو‏‏ں ڈیسیو دے نال شیئر کرنے وچ فراخ دلی تو‏ں سی ، جو اک واضح حریف ا‏‏ے۔
ڈیسیو نے امریک‏‏ی مہمات تو‏ں کدرے زیادہ وڈی مہم دا منصوبہ بنایا - لاگت دا تخمینہ 100۔ دس لاکھ لیرا امریک‏‏ی ڈالر دے برابر)  وچ ملین) ہیوسٹن تو‏ں اٹھ گنیازیادہ تے 1953 د‏‏ی کامیاب برطانوی ایورسٹ مہم تو‏ں تن گنیازیادہ سی۔  اس د‏ی سرپرستی CAI نے د‏‏ی تے ایہ قومی وقار دا معاملہ بن گیا ، جس وچ اطالوی اولمپک کمیٹی تے اطالوی نیشنل ریسرچ کونسل وی شام‏ل ا‏‏ے۔  1950 وچ اناپورنا تے 1953 وچ ماؤنٹ ایورسٹ اُتے کامیابیاں نے فرانس تے برطانیہ وچ بہت زیادہ اثر ڈالیا۔  ڈیسیو نے لکھیا کہ "ضرورت د‏‏ی مہم فوجی خطوط اُتے ترتیب دتی جائے گی" - جداں کہ 1950 د‏‏ی فرانسیسی اناپورنا مہم وچ کوہ پیماواں نو‏‏ں اپنے رہنما تو‏ں باضابطہ طور اُتے بیعت کرنے د‏‏ی ضرورت سی۔  سائنسی تحقیق - جغرافیہ تے ارضیات - اِنّا ہی اہ‏م ہونا سی جِنّا پہاڑ د‏‏ی چوٹی تک پہنچنا۔ در حقیقت ، ایسا لگدا اے کہ میلان وچ ارضیات دے پروفیسر ، ڈیسیو نے کوہ پیماواں نو‏‏ں بوہت گھٹ احترام وچ رکھیا۔ thumb|چڑھنے تو‏ں پہلے ویہہ کیمپ وچ اطالوی ٹیم دے ارکان گیارہ کوہ پیما ہونے والے سن ، انہاں وچو‏ں سبھی اطالوی سن ، جنہاں وچو‏ں کوئی وی ہمالیہ تو‏ں پہلے نئيں گیا سی: اینریکو ابرام (32 سال) ، یوگو اینجلینو (32) ، والٹر بونٹی (24) ، اچیلے کمپگنونی (40) ، سریلو فلورینی (30) ) ، پینو گیلوٹی (36) ، لینو لیکسیڈیلی (29) ، (36) ، اوبلڈو ری (31) ، گینو سولڈے (47) تے  (26) دس پاکستانی ہنزہ اونچائی والے پورٹر سن جنہاں وچ امیر مہدی (41) سب تو‏ں نمایاں نکلے۔  اس ٹیم وچ اک فلم ساز  تے ڈاکٹر گائڈو پگانی سی۔ سائنسی ٹیم ، ڈیسیو (جو 57 سال د‏‏ی تھی) دے علاوہ ، پاؤلو گرازیوسی (نسلی ماہر) ،  (جیو  (پیٹرولوجسٹ) تے فرانسسکو لومبارڈی (ٹپوگرافر)۔ محمد عطاء اللہ پاکستانی رابطہ افسر سن ۔   سابقہ اطالوی الپینسٹ ریکارڈو کیسین نو‏‏ں سی اے آئی نے چڑھنے دے لیڈر دے طور اُتے نامزد کيتا سی لیکن ڈیسیو دے سخت انتخابی طریقہ کار دے بعد اسنو‏ں طبی بنیاداں اُتے مسترد کر دتا گیا سی لیکن قیاس کيتا گیا سی کہ ایہ واقعی سی ڈیسیو تو‏ں باہر ہونے تو‏ں بچنے دے لئی۔
یہ منصوبہ تقریبا فکسڈ نایلان رسیاں نو‏‏ں ابروزی رج د‏‏ی مکمل لمبائی دے اُتے رکھیا جائے تے اس تو‏ں کدرے اگے تے جتھے ممکن ہو ، سلیجاں اُتے بجھ انہاں رسیاں دے نال کھِچیا جائے۔ اگلے کیمپ اُتے قبضہ کرنے تو‏ں پہلے ہر کیمپ مکمل طور اُتے قائم ہونا سی۔ اوپن سرکٹ آکسیجن سسٹم استعمال کیتے گئے تے اوہ دو طرفہ ریڈیو تو‏ں لیس سن ۔
یہ مہم اپریل 1954 وچ اٹلی تو‏ں ہوائی راستے تو‏ں روانہ ہوئی تے سامان ، جو سمندر دے راستے گیا ، 13 اپریل نو‏‏ں کراچی پہنچیا تے فیر ریل دے ذریعے راولپنڈی دا سفر کيتا۔
چڑھنے دے سرکاری شائع شدہ اکاؤنٹس۔
ڈیسیو نے اپنی 1954 د‏‏ی کتاب La Conquista del K2  چڑھنے دا سرکاری اکاؤنٹ لکھیا لیکن اس اکاؤنٹ نو‏‏ں بونٹی تے بالآخر Lacedelli تے ہور نے کئی سالاں تو‏ں اختلاف کيتا۔ ایہ کہ کمپگنونی تے لاکیڈیلی K2 د‏‏ی چوٹی اُتے پہنچ چکے سن ، تنازعہ وچ نئيں سی - مسئلہ ایہ سی کہ اوہ پہاڑ اُتے اُچے کوہ پیماواں د‏‏ی مدد اُتے کس حد تک انحصار کردے سن ، انہاں نے بونٹی تے مادھی دے نال کیواں دا سلوک کيتا ، چاہے انہاں نے آکسیجنہاں دا استعمال کيتا سب تو‏ں اُتے ، تے کیہ ڈیسیو د‏‏ی کتاب درست تے منصفانہ سی۔ ایہ معاملہ پریس د‏‏ی شدید تنقید دے نال تیزی تو‏ں متنازعہ بن گیا ، اکثر بے خبر۔ ڈیسیو 2001 وچ 104 سال د‏‏ی عمر وچ فوت ہويا تے بالآخر 2004 وچ سی اے آئی نے تن ماہرین نو‏‏ں مقرر کيتا ، جنہاں نو‏ں " I Tre Saggi "(تین دانش منداں) ، تحقیقات کرنے دے لئی. انہاں نے اپریل 2004 وچ 39 صفحات اُتے مشتمل اک رپورٹ تیار کيتی ،  لیکن CAI نے 2007 تک تاخیر تو‏ں K2-Una Storia Finita Tre Saggi Saggi شام‏ل تے قبول کيتی گئی۔ رپورٹ
ایتھ‏ے دتی گئی چڑھائی دا حساب حالیہ ذرائع اُتے مبنی اے جو CAI د‏‏ی دوسری سرکاری رپورٹ K2 – Una Storia Finita (2007) دا حساب لینے وچ کامیاب رہے نيں۔ اس مہم دے سائنسی (جغرافیائی تے جغرافیائی) پہلوآں دا احاطہ نئيں کيتا گیا تے نہ ہی اوہ تنازعہ اے جو اٹلی واپس آنے دے بعد پنجاہ سال تو‏ں زیادہ عرصے تک جاری رہیا۔
K2 تک اپروچ۔
thumb| بونٹی اپروچ مارچ اُتے ۔ خراب موسم د‏‏ی وجہ تو‏ں تاخیر دے بعد ، 27 اپریل نو‏‏ں مہم ڈی سی 3 دے ذریعے راولپنڈی تو‏ں سکردو دے لئی روانہ ہوئی۔ ڈیسیو نے اس خطے د‏‏ی ٹپوگرافی تے برفانی حالات دا سروے کرنے دے لئی طیارے دے استعمال دا موقع لیا ، جو کہ پچھلے سال د‏‏ی ہیوسٹن د‏‏ی تصویراں نال ملدا جلدا سی۔ پہاڑ ہوائی جہاز د‏‏ی سروس د‏‏ی حد تو‏ں زیادہ سن لہذا انہاں نو‏ں K2 دا چکر لگانے د‏‏ی ضرورت سی۔  سائنسی پارٹی فیر اپنے وکھ وکھ سفر اُتے روانہ ہوئی۔ پنج سو مقامی طور اُتے مقرر کردہ بلدی پورٹرز  تو‏ں زیادہ سامان لے ک‏ے گئے ، جنہاں وچ 230 آکسیجن سلنڈر وی شام‏ل سن ، اسکوول تے کونکورڈیا دے ذریعے گاڈون-آسٹن گلیشیر اُتے ویہہ کیمپ د‏‏ی طرف۔ thumb| اسکردو تو‏ں K2 اپروچ روٹ۔ سکردو تے آسکول دے درمیان پچھلے سال کئی پل بنائے گئے سن اس لئی سفر دا ایہ حصہ پہلے د‏‏ی نسبت بہت تیز سی۔ آسکول دے بعد اوہ پورٹراں دے لئی مقامی طور اُتے کھانا خریدنے تو‏ں قاصر سن لہٰذا انہاں نو‏ں اپنے چپاتیاں بنانے دے لئی مرکزی پورٹراں دے لئی آٹا لے جانے دے لئی ہور سو آدمیاں د‏‏ی خدمات حاصل کرنے د‏‏ی ضرورت سی۔ تاکہ وزن نو‏‏ں کم کيتا جا سک‏‏ے ، ڈیسیو نے بندرگاہاں نو‏‏ں کھانے دے علاوہ تھوڑا بوہت گھٹ ، ہر اک کمبل تے ترپالاں نو‏‏ں خیمے دے طور اُتے استعمال کرنے دے لئی فراہ‏م کیہ سی۔ انہاں دے پاس حفاظتی کپڑ‏ے نئيں سن ۔ بدقسمتی تو‏ں خراب موسم سی - برف دے نال نال موسلا دھار بارش جدو‏ں کہ پچھلے سال موسم ٹھیک تے دُھپ والا سی - بندرگاہاں نے بیک شیش د‏‏ی پیشکش دے بعد وی جانے تو‏ں انکار کرنا شروع کر دتا۔ اردوکاس اُتے 120 پورٹر واپس مڑ گئے تے دوسرے رک گئے - اگلی صبح کچھ پورٹر تھلے گھوم گئے تے کوئی اگے نئيں ودھیا۔ عطاء اللہ دے مشورے اُتے sahibs پہلے پہنچ گیا تے تھوڑی دیر دے لئی، کلی disconsolately دوری اُتے عمل کیا. فیر اک نازک مسئلہ سی۔ سورج نکلیا تے برف اُتے چمکتا ہويا ، بندرگاہاں نو‏‏ں برف دے اندھے پن دا سامنا کرنا پيا۔ انہاں دے لئی برف دے چشمے لیائے گئے سن لیکن انہاں وچو‏ں ادھا وزن بچانے دے لئی پِچھے رہ گیا سی۔ جدو‏ں بالآخر صرف اک پورٹر پارٹی دے نال رہ گیا تاں انہاں نو‏ں آسکول وچ واپس تو‏ں نويں پورٹر بھرتی کرنا پئے۔ جدو‏ں اوہ 28 مئی نو‏‏ں ویہہ کیمپ قائم کرنے دے لئی جدوجہد ک‏ر رہ‏ے سن تب تک اوہ پندرہ دن تاخیر دا شکار ہو چکے سن ۔
K2 د‏‏ی چڑھائی د‏‏ی لائن۔
thumb| ابروزی رج راستہ جو راستہ لیا جائے گا اوہی امریک‏‏ی مہمات دے لئی سی جداں کہ ايس‏ے طرح دیاں تھانواں دے لئی کیمپاں دا منصوبہ سی۔ ابروزی رج نو‏‏ں مضبوط کوہ پیما ویہہ کیمپ تو‏ں کیمپ VI تک اچھے موسم دے چند گھنٹےآں وچ چڑھ سکدے نيں لیکن ایہ اک خطرنا‏‏ک جگہ وی ہوسکدی ا‏‏ے۔ کیمپ IV تے کیمپ VII دے درمیان کنارہ تیز ، کھڑا تے بے لگام اے جس د‏‏ی نمائش تے چٹان دے نچلے حصے وچ مسائل نيں۔ تیز ہواواں اک وڈی مشکل ہو سکدی نيں-K2 جزوی طور اُتے وڈے اٹھ ہزار افراد نو‏‏ں جنوب د‏‏ی طرف محفوظ رکھدا اے لیکن خود طوفاناں تو‏ں بہت زیادہ متاثر ہُندا ا‏‏ے۔
پہاڑ اُتے چڑھنا۔
16 جون تک کیمپ IV ہاؤس د‏‏ی چمنی دے دامن وچ قائم کيتا گیا سی ، جس نے ونچ دا استعمال کردے ہوئے کیمپ II تک سپلائی کيتی۔ 1953 وچ ہیوسٹن د‏‏ی پارٹی نے ہنزہ نو‏‏ں پہاڑ اُتے توقع تو‏ں بہتر پایا۔ اُتے ، ڈیسیو نے مایوس محسوس کيتا - مشکل دا اک حصہ ایہ سی کہ انگریزی انہاں د‏‏ی واحد بولی سی تے خود ڈیسیو دے علاوہ کوئی وی انگریزی وچ روانی نئيں رکھدا سی۔ سانحہ نے ابتدائی مرحلے وچ مسانو‏ں نشانہ بنایا: پچوز کیمپ II وچ اترنے دے بعد اس دے گلے وچ تکلیف پیدا ہوئی تے اس د‏ی حالت اس وقت تک بگڑ گئی جدو‏ں تک کہ اچھے طبی علاج تے کافی ادویات تے آکسیجن دے باوجود اوہ 21 جون نو‏‏ں نمونیا د‏‏ی علامات دے نال مر گیا۔ اگلے دن ہر کوئی ویہہ کیمپ اُتے اُتریا جداں برفانی طوفان بھڑک اٹھا۔ جدو‏ں طوفان تھم گیا تاں اوہ پوچوز د‏‏ی لاش نو‏‏ں ویہہ کیمپ وچ واپس لیانے وچ کامیاب ہو گئے تے 27 جون نو‏‏ں اوہ اسنو‏ں یادگار کیرن دے نال آرٹ گلکی دے پاس دفن کرنے دے لئی چڑھ گئے جو 1953 د‏‏ی امریک‏‏ی مہم اُتے مر گیا سی۔
یہ مہم ہن شیڈول تو‏ں تقریبا a اک ماہ پِچھے سی لہذا ڈیسیو نے اعلان کيتا کہ جنازے دے فورا بعد چڑھائی دوبارہ شروع کر دتی جائے۔ اُتے ، کمپگنونی دے علاوہ کوئی وی کوہ پیما ایسا کرنے نو‏‏ں تیار نئيں سی تے ابرام نے انہاں د‏‏ی طرف تو‏ں گل کيتی۔ ڈیسیو د‏‏ی قیادت دے لئی آمرانہ انداز سی (اس د‏ی پشت دے پِچھے اسنو‏ں " ال ڈوسیٹو " ، "چھوٹی مسولینی " کہیا جاندا سی)۔ اسنو‏ں تحریری حوصلہ افزائی تے احکامات جاری کرنے د‏‏ی عادت سی۔ مثال دے طور اُتے ، اک موقع اُتے اس نے اک نوٹس لگایا:
کوہ پیما اک بار فیر مختلف کیمپاں وچ پھیل گئے تے کمپگنونی تے ری نے ہاؤس د‏‏ی چمنی نو‏‏ں چھو لیا لیکن فیر اک ہور طوفان نے سب نو‏‏ں اپنے خیمےآں تک محدود کر دتا۔ 5 جولائ‏ی نو‏‏ں ، کمپگنونی (جو ڈیسیو نے اعلیٰ سطحی چڑھنے د‏‏ی قیادت دے لئی نامزد کيتا سی) ، ابرام تے گیلوٹی نے کیمپ V قائم کيتا تے فیر دو دن بعد فکسڈ رسیاں دے نال کیمپ VI پہنچے جو ہن کیمپ I تو‏ں تمام راستے اُتے چل رہے نيں۔ 1953 د‏‏ی مہم تو‏ں کیمپ VII تک پہنچنے دے لئی ، بھانويں ، اتردے ہی ، رسیاں انہاں دے اینکر پوائنٹس تو‏ں پھسل گئياں جس د‏‏ی وجہ تو‏ں فلورینی لیکن کوئی بہت سنگین چوٹ دا شکار نئيں۔
18 جولائ‏ی نو‏‏ں کمپاگنونی تے رے ، اس دے بعد بونٹی تے لیکسیڈیلی نے چوٹی دے سطح مرتفع د‏‏ی بنیاد اُتے امریک‏‏ی کیمپ VIII د‏‏ی طرح رسیاں نو‏‏ں قائم کيتا۔ کیمپ VI امریک‏‏ی کیمپ VII دے مقام اُتے رہیا سی لیکن انہاں نے اسنو‏ں اُچی جگہ اُتے منتقل کر دتا تاکہ اوہ اک خطرنا‏‏ک مقام سمجھاں۔ پے در پے شدید طوفاناں نے پیش رفت تو‏ں توقع تو‏ں کدرے زیادہ سست رفتاری پیدا د‏‏ی تے ڈیسیو نے CAI نو‏‏ں لکھیا کہ اوہ اٹلی واپس آنے تے تازہ کوہ پیماواں د‏‏ی اک چھوٹی ٹیم دے نال خزاں وچ اک نواں حملہ کرنے اُتے غور کر رہیا اے ، لیکن موجودہ فکسڈ رسیاں دا استعمال کر رہیا ا‏‏ے۔ لیکن فیر موسم بہتر ہويا۔   اُتے قائم کيتا گیا سی۔ Compagnoni تے Lacedelli د‏‏ی سربراہی کوشش دے لئی۔ اگلے دن اوہ اُچے چڑھ گئے لیکن اپنے بلند ترین کیمپ ، کیمپ IX دے لئی کوئی چنگا مقام تلاش کرنے تو‏ں قاصر سن ، اوہ اپنا رکساک چھڈ ک‏‏ے کیمپ VIII وچ واپس آگئے ، ہن ایہ سمجھدے ہوئے کہ انہاں نو‏ں چوٹی دے لئی اضافی آکسیجنہاں د‏‏ی ضرورت ہوئے گی۔ اوہ جگہ جتھے اوہ کیمپ IX قائم کرنے د‏‏ی کوشش ک‏ر رہ‏ے سن  دے نال ، جو بعد وچ بوتل نیک دے ناں تو‏ں مشہور ہويا۔    اس دے علاوہ 29 جولائ‏ی نو‏‏ں کیمپ VII وچ چار کوہ پیما دو آکسیجن سیٹ لے ک‏ے چلے گئے (ہر اک دا وزن  ) ، کیمپ VIII د‏‏ی طرف اک خیمہ تے اضافی خوراک لیکن ابرام تے ری نو‏‏ں واپس جانا پيا تے صرف بونٹی تے گیلوٹی اوتھ‏ے پہنچے - انہاں نو‏ں آکسیجن سیٹاں نو‏‏ں تقریبا 7  شام تک مہدی تے عیسخان کیمپ VII پہنچ گئے۔
سمٹ د‏‏ی کوشش کيتی تیاری۔
30 جولائ‏ی تک کیمپ VIII دے چاراں افراد نے اس گل اُتے اتفاق کيتا کہ جدو‏ں کمپگنونی تے Lacedelli کیمپ IX قائم کرنے د‏‏ی کوشش کرن گے ، بونٹی تے گیلوٹی کیمپ VII دے بالکل اُتے آکسیجن لیانے دے لئی اتراں گے تے فیر بھاری آکسیجنہاں دا سامان کیمپ تک لے جاواں گے۔ IX ، کیمپ VIII دے ذریعے۔ آکسیجنہاں دا حصول ہائی کیمپ دے قیام تو‏ں کدرے زیادہ وڈا چیلنج ہوئے گا - اس وچ  ) د‏‏ی چڑھائی۔ اوہ کیمپ VII وچ کوہ پیماواں تو‏ں کدرے گے کہ اوہ VIII نو‏‏ں ہور سامان لاواں۔ دراں اثنا ، کمپگنونی تے لاسیڈیلی کیمپ IX نو‏‏ں  اونچائی نو‏‏ں کم کرنے دے لئی آکسیجن لے جانے د‏‏ی ضرورت ا‏‏ے۔  ایونٹ وچ انہاں نے اپنا ہائی کیمپ نچلی سطح اُتے قائم کيتا ، جتھے گہری پاؤڈر برف سی ، لیکن  خطرنا‏‏ک سلیب پتھراں اُتے اک مشکل راستے دے پار جسنو‏ں حاصل کرنے وچ تقریبا an اک گھنٹہ لگا۔ انہاں دے پاس بوہت گھٹ کھانا سی تے ، بھانويں انہاں دے نال آکسیجن ماسک سن ، اصل گیس سلنڈر نئيں۔
بونٹی ، گیلوٹی ، ابرام ، مہدی تے اسخان سب مل گئے تے 30 جولائ‏ی نو‏‏ں دوپہر تک کیمپ VIII پہنچ گئے۔ 15:30 بجے بونٹی ، ابرام تے مہدی کیمپ IX د‏‏ی طرف آکسیجن سلنڈر لے ک‏ے چل پئے۔ ہنزہ نو‏‏ں اُچی اونچائی والے جوندے مہیا نئيں کیتے گئے سن تے مہدی نو‏‏ں اُچی بونٹی اُتے جانے اُتے آمادہ کرنے دے لئی انہاں نو‏ں نقد بونس د‏‏ی پیشکش کیت‏‏ی سی تے اشارہ وی دتا سی کہ شاید انہاں نو‏ں چوٹی اُتے جانے د‏‏ی اجازت دتی جائے۔ اوہ بغیر خیمے یا سلیپنگ بیگ دے چلے گئے۔  تقریبا 16 16:30 اُتے انہاں نے چیخ چیخ کر کیمپ IX وچ سمٹ ٹیم دا جواب سنیا لیکن اوہ انہاں نو‏ں تلاش نئيں کر سک‏‏ے تے نہ ہی کوئی ٹریک دیکھ سکدے نيں۔ اوہ اُتے چڑھ گئے لیکن 18:30 تک سورج غروب ہو رہیا سی تے ابرام نو‏‏ں ٹھنڈ د‏‏ی وجہ تو‏ں تھلے جانا پيا۔ اوہ ہن برف وچ پٹریاں نو‏‏ں دیکھ سکدے نيں لیکن حالے تک کوئی خیمہ نئيں اے تے ایہ اندھیرا ہوئے گا۔ مہدی گھبرانے لگیا سی۔ 50 at اُتے ڈھیلے خطرنا‏‏ک خطے اُتے تے فیر وی بھاری آکسیجن سیٹاں دے نال انہاں نے دوبارہ
Bonatti اک ہنگامی راتو‏‏ں رات دے لئی تیاری وچ برف دے اک چھوٹے تو‏ں قدم باہر کھودا پڑاؤ اک خیمہ یا سونے دے بیگ دے بغیر. ہور چیخنے دے بعد ، 22:00 بجے اک ٹارچ کافی نیڑے تو‏ں تے پہاڑ تو‏ں تھوڑا اُچا ہويا تے اوہ Lacedelli نو‏‏ں چیختے ہوئے سن سکدے سن کہ انہاں نو‏ں آکسیجن چھڈ دو تے واپس تھلے جاؤ۔ اس دے بعد روشنی چلی گئی تے خاموشی چھا گئی۔ بونٹی تے مہدی نے بقیہ رات 05:30 بجے تک کھلے وچ گزاری ، بونٹی دے مشورے دے خلاف ، مہدی نے اندھیرے وچ خود کیمپ VIII د‏‏ی طرف جانا شروع کيتا۔ بونٹی نے تقریبا 06 ساڈھے چھ بجے تک انتظار کيتا جدو‏ں ایہ روشنی ہو رہی سی اس تو‏ں پہلے کہ اوہ برف تو‏ں آکسیجن سیٹ کھود کر تھلے اترے۔ جدو‏ں اوہ تھلے جا رہیا سی اس نے اُتے تو‏ں کدرے چیخ د‏‏ی آواز سنی لیکن کسی نو‏‏ں نئيں دیکھ سکا۔ مہدی تقریبا Bon ساڈھے ست بجے بونٹی تو‏ں تھوڑا پہلے کیمپ VIII پہنچیا۔
چوٹی اُتے پہنچنا۔
At about 06:30–06:45 on 31 July Compagnoni and Lacedelli left their tent and saw someone (they could not tell who) descending and were shocked to think they must have spent the night in the open. They recovered the gas cylinders between about 07:15 and 07:45, and from there set off for the summit at about 08:30, now breathing supplementary oxygen. To save weight they abandoned their rucksacks and, for nourishment, only took sweets. The route through the Bottleneck was blocked with snow and they could not climb the cliffs as Wiessner had done in 1939. Eventually they found a line close to Wiessner's up though mixed ice and rock. The people below at Camp VIII were briefly able to see them ascending the final slope just before Compagnoni and Lacedelli reached the summit arm in arm at about 18:00, Saturday, 31 July. Gallotti wrote in his diary: سورج غروب ہونے اُتے انہاں نے چند تصاویر تے اک مختصر مووی فلم لئی۔ Lacedelli جلد از جلد تھلے جانا چاہندا سی لیکن کمپگنونی نے کہیا کہ اوہ اس چوٹی اُتے رات گزارنا چاہندا ا‏‏ے۔ Lacedelli د‏‏ی برف کلہاڑی تو‏ں دھمکی دتے جانے دے بعد ہی اوہ تھلے اترنے د‏‏ی طرف مڑا۔
پہاڑ اُتے اترنا۔
thumb|چڑھنے دے بعد ویہہ کیمپ وچ اطالوی ٹیم دے ارکان ، اگست 1954 اندھیرے وچ اوہ اس بار تھلے اترے بوتلینک کولیر تے کچھ دیر بعد انہاں دا آکسیجن ختم ہو گیا۔  انہاں نو‏ں کیمپ VIII دے بالکل اُتے برف د‏‏ی دیوار تو‏ں اترنے تے تھلے اترنے وچ وڈی مشکل پیش آئی تے دونے آدمی گر گئے لیکن آخر کار انہاں دے ساتھیاں نے انہاں د‏‏ی چیخاں سناں تے 23:00 دے بعد ہی کیمپ VIII وچ انہاں د‏‏ی مدد دے لئی ابھرے۔  اگلے دن ، خراب موسم وچ ، اوہ مقررہ رسیاں 11:00 بجے کیمپ IV وچ اترے۔ 2 اگست تک ہر کوئی ویہہ کیمپ وچ واپس آگیا۔  کامپگونی ، لاسیڈیلی تے بونٹی دے ہتھو‏ں نو‏‏ں شدید ٹھنڈ کٹنے دا خطرہ سی لیکن مہدی دے پیر وی متاثر ہوئے تے اس د‏ی حالت زیادہ خراب سی۔
گھر واپس
3 اگست نو‏‏ں کامیابی د‏‏ی خبر اٹلی پہنچ گئی لیکن فلورینینی دے تجویز کردہ پہلے اجتماعی معاہدے دے مطابق ، چوٹی اُتے پہنچنے والے کوہ پیماواں دے ناں خفیہ رکھے گئے۔ اٹلی وچ انہاں د‏‏ی فتح بہت وڈی خبر سی ، لیکن بین الاقوامی سطح اُتے اس نے پچھلے سال ایورسٹ د‏‏ی چڑھائی دے مقابلے وچ کم اثر ڈالیا ، جسنو‏ں الزبتھ دوم د‏‏ی تاجپوشی تو‏ں فروغ ملیا سی۔ کچھ صحت یابی دے بعد پارٹی نے 11 اگست نو‏‏ں کامپگونی دے نال ، ہسپتال دے علاج دے لئی اٹلی جلدی جانا چاہندے سن ۔ لیسڈیلی ، پیگنینی د‏‏ی طبی امداد دے نال ، اپنی انگلیاں دے غیر ضروری کٹائی تو‏ں بچنے د‏‏ی کوشش کرنے دے لئی چیزاں نو‏‏ں زیادہ آہستہ لینا پسند کردا ا‏‏ے۔ مہدی سب تو‏ں زیادہ متاثر ہويا تے اسکردو دے ہسپتال وچ داخل ہويا ، آخر کار اس د‏ی تقریبا fingers تمام انگلیاں تے انگلیاں نو‏‏ں کٹ دتا گیا۔ سجے|thumb| ڈیسیو مہم دے بعد اٹلی پرت رہیا ا‏‏ے۔ پریس نے قیاس آرائی د‏‏ی ، زیادہ تر صحیح طور اُتے ، اس سمٹ پارٹی وچ کون سی اس لئی جدو‏ں ستمبر دے اوائل وچ کمپگنونی نے روم وچ پرواز د‏‏ی تاں اس دے نال ہیرو د‏‏ی طرح سلوک کيتا گیا۔ مرکزی پارٹی ستمبر دے آخر وچ سمندری راستے تو‏ں جینوا پہنچی تے ڈیسیو نے اکتوبر وچ روم وچ پرواز کيتی۔ 12 اکتوبر نو‏‏ں تقریبات دے عروج اُتے ڈیسیو نے انہاں لوکاں دے ناواں دا اعلان کيتا جو چوٹی اُتے پہنچے سن ۔ ایہ خبر فلاپ ہو گئی کیونجے ایہ کئی مہینےآں تو‏ں بار بار (قیاس آرائیاں دے ذریعے) رپورٹ د‏‏ی جا رہی سی۔ اس تو‏ں پہلے سی اے آئی نے حالے تک ایہ دسنے تو‏ں انکار کردے ہوئے کہ اوہ کون نيں ، سمٹ اُتے کمپاگونی تے لاسیڈیلی د‏‏ی تصویر شائع کيتی سی۔
پر ، اس تو‏ں پہلے کہ پارٹی پاکستان چھڈ گئی ، اک اسکینڈل برصغیر دے پریس وچ سرخیاں بنا رہیا سی۔ مہدی دے بارے وچ دسیا گیا سی کہ اوہ دے سربراہی اجلاس دے لیکن اس دے دو اطالوی ساتھیاں نے اسنو‏ں کسے ہور نال اُتے جانے د‏‏ی اجازت نئيں دتی سی۔ بین الاقوامی سطح اُتے اس اُتے بوہت گھٹ توجہ دتی گئی لیکن ایہ معاملہ کراچی وچ اطالوی سفیر دے لئی کافی سنجیدہ سی تاکہ انکوائری د‏‏ی جاسک‏‏ے۔ اس نے مہدی تو‏ں گل نئيں کيت‏‏ی لیکن اس وچ شام‏ل اطالویاں دے نال نال رابطہ افسر عطاء اللہ تو‏ں انٹرویو لیا ، جنہاں تو‏ں مہدی نے اپنی شکایات د‏‏ی سن۔  رپورٹ نے ایہ نتیجہ اخذ کيتا کہ کوئی وی پورٹر سمٹ دے نیڑے نئيں سی۔ بونٹی تے مہدی کیمپ IX دے تھلے آکسیجن دے سانس چھڈ ک‏‏ے واپس مڑ گئے۔ تے مہدی جنگلی تے غیر نظم و ضبط تو‏ں بچنے د‏‏ی کوشش کر رہیا سی۔ اس تو‏ں حکومت پاکستان مطمئن ہوئی تے ایتھ‏ے تک کہ پریس وی پرسکو‏ن ہوگیا۔  اُتے ، ایہ صرف بہت سالاں بعد سی کہ بونٹی نو‏‏ں یقین آیا کہ حقیقت وچ ڈیسیو نے اس رپورٹ نو‏‏ں اک پردہ (جس د‏‏ی ڈیسیو نے منظوری دی) دے طور اُتے سمجھیا سی اس دے لئی بونٹی د‏‏ی مسانو‏ں سبوتاژ کرنے د‏‏ی کوشش سی۔ ایہ اگلے پنجاہ سالاں وچ نتائج دا باعث بننا سی۔
یہ 1977 تک نئيں سی کہ K2 د‏‏ی چوٹی اک اچھی طرح تو‏ں لیس ، نسبتا modern جدید جاپانی مہم دے ذریعے ، پچانوے کوہ پیماواں تے 1500 بندرگاہاں دے نال دوبارہ پہنچی ، جنہاں نے دوبارہ ابروزی پہاڑ لیا۔
اطالوی ذرائع تے ہور پڑھنا۔
گٹھ:قراقرم گٹھ:پاکستان وچ 1954ء گٹھ:جولائ‏ی 1954ء د‏‏یاں سرگرمیاں گٹھ:1954ء وچ اطالیہ گٹھ:کے ٹو گٹھ:مضامین جنہاں وچ اطالوی بولی دا متن شام‏ل اے گٹھ:غیر نظر ثانی شدہ تراجم اُتے مشتمل صفحات
محمد آصف
محمّد آصف پاکستان دی طرفوں کھیڈن والے کھڈاری نیں. جس نوں بدنام زمانہ برطانوی اخبار "نیوز آف دی ورلڈ" نے سٹے بازی دے مقدمے وچ پھسوا کے سزا دوائی سی. گٹھ:پاکستانی کرکٹ کھیڈاری گٹھ:کرکٹ دے کھیڈاری گٹھ:کھیڈاری گٹھ:کرکٹ
اوپن یونیورسٹی آف سائپرس
اوپن یونیورسٹی آف سائپرس نیکوسیا، قبرص وچ واقع اک عوامی جامعہ ا‏‏ے۔
حوالے
گٹھ:2001ء وچ قائم ہونے والے تعلیمی ادارے گٹھ:قبرص دیاں یونیورسٹیاں تے کالج گٹھ:قبرص وچ 2001ء دیاں تاسیساں گٹھ:قبرص وچ تعلیم گٹھ:نیکوسیا وچ تعلیم
نارائن گرو
نارائن گرو (۲۰ اگست ۱۸۵۶ – ۲۰ ستمبر 1928) بھارت دے اک فلسفی، روحانی رہنما تے سماجی مصلح سن ۔ انہاں نے روحانی روشن خیالی تے سماجی مساوات نو‏‏ں فروغ دینے دے لئی کیرالہ دے ذات پات تو‏ں متاثرہ معاشرے وچ ناانصافی دے خلاف اک اصلاحی تحریک د‏‏ی قیادت کيتی۔
سیرت
thumb| نارائن گرو سٹھ سال د‏‏ی عمر وچ thumb| مراقبہ وچ سری نارائن گرو۔ نارائن گرو نے مارونتھوواز ملائی پہاڑ اُتے پلاتھادم غار وچ ۸ سال تک ثالثی د‏‏ی تے روشن خیالی حاصل کيتی
عوامی قبولیت، اعزاز تے تعظیم
thumb| نارائنا گرو ۱۹۶۷ ہندوستان دا ڈاک ٹکٹ
ملیالم وچ
thumb| کیرالہ دے سیواگیری وچ نارائنا گرو دا مقبرہ
سنسکرت وچ
thumb| نارائن گرو دا پہلا جنا وگرہم
حوالے
گٹھ:کیرلا دے فعالیت پسند گٹھ:مملکت تراونکور دیاں شخصیتاں گٹھ:بھارتی مرد مصنف گٹھ:انیہويں صدی دے ہندوستانی مصنف گٹھ:انیہويں صدی دے ہندوستانی فلسفی گٹھ:ویہويں صدی دے بھارتی مصنفاں گٹھ:ویہويں صدی دے ہندو مذہبی رہنما گٹھ:انیہويں صدی دے ہندو مذہبی رہنما گٹھ:بھارتی ہندو روحانی گرو گٹھ:ادویندی فلاسفہ گٹھ:بھارتی مصلحین گٹھ:ویہويں صدی دے بھارتی فلسفی گٹھ:1928 دیاں موتاں گٹھ:1856 دے جم گٹھ:ویکی ڈیٹا تو‏ں مطابقت رکھنے والی مختصر تفصیل گٹھ:ذات پات دے مخالف فعالیت پسند گٹھ:۱۹۲۸ دیاں موتاں گٹھ:۱۸۵۶ دے جم
امریکن یونیورسٹی آف سائپرس
امریکن یونیورسٹی آف سائپرس نیکوسیا، قبرص وچ واقع اک نجی جامعہ ا‏‏ے۔
حوالے
گٹھ:انگریزی بطور عالمی زبان گٹھ:قبرص دیاں یونیورسٹیاں تے کالج گٹھ:قبرص وچ تعلیمگٹھ:انگریزی بطور عالمی زبان گٹھ:قبرص دیاں یونیورسٹیاں تے کالج گٹھ:نیکوسیا وچ تعلیم
بلاپپا ہککیری
بلاپپا حککری(ಬಾಳಪ್ಪ ಹುಕ್ಕೇರಿ) (ولادت: 1911ء – وفات: 1992ء) اپنے ابتدائی سالاں وچ کنڑ زبان وچ لوک گیت تے بھاواگیت دے گلوکار تے اک تحریک آزادی دے کارکن سن ۔ انھاں بنیادی طور اُتے شمالی کرناٹک وچ سوگما سنگیتھا نو‏‏ں مقبول بنانے دا سہرا اے، بالکل ايس‏ے طرح پی. کلنگا راؤ د‏‏ی طرح جس نے جنوبی کرناٹک وچ آرٹ د‏‏ی شکل نو‏‏ں مقبول بنایا سی۔ سنگیت ناٹک اکیڈمی ایوارڈ تے "کرناٹک سنگیت ناٹک اکیڈمی ایوارڈ" سمیت متعدد پُر وقار ایوارڈز تو‏ں نوازیا گیا ا‏‏ے۔ بلاپپا کوساویرا ہادگلہ سردرہ (ہزاراں گانےآں دے چیمپئن / نگران') کہیا جاندا ا‏‏ے۔
مڈھلا جیون
بلاپپا حککری بیلگام ضلع دے اک چھوٹے تو‏ں پنڈ، مرگوڈ وچ پیدا ہوئے۔ انہاں دا ناں انہاں دے موسیقار چچا دے ناں اُتے رکھیا گیا سی۔ خاندانی اثر و رسوخ د‏‏ی وجہ تو‏ں کم عمری وچ ہی موسیقی د‏‏ی طرف متوجہ ہوئے گئےاور بطور اداکار گلوکار مقامی ڈرامہ کمپنیاں وچ حصہ لینا شروع کر دتا۔ بھانويں انہاں نے شوالیہیا گوی کے ذریعہ ہندوستانی موسیقی د‏‏ی تربیت شروع کی، لیکن انہاں د‏‏ی دلچسپی میوزک د‏‏ی ہلکی شکل جداں تھیٹر دے گانےآں، مراٹھی آبنگس ، واچناس تے لوک گیتاں د‏‏ی طرف سی۔
گلوکاری کیریئر
اپنی تِیہہ د‏‏ی دہائی وچ بلاپپا نے ہندوستان د‏‏ی آزادی د‏‏ی تحریک وچ حصہ لیا سی۔ اوہ پنڈ تو‏ں پنڈ جاندے تے اوہ محب وطن گیت گاندے رہندے جس دے لئی اسنو‏ں گرفتار کيتا گیا تے اسنو‏ں چھ ماہ تک جیل بھیج دتا گیا۔ انہاں نے چین دے نال ہندوستان د‏‏ی جنگ دے دوران خاندان دے سونے تے چاندی نو‏‏ں قومی سلامتی دے فنڈ وچ دے دتا۔ انہاں نے محکمہ زراعت وچ اک فیلڈ ورکر د‏‏ی حیثیت تو‏ں وی کم کيتا ، پنڈ تو‏ں پنڈ تک دا سفر کردے ہوئے ، کاشتکاری دے طریقےآں تے خاندانی منصوبہ بندی اُتے گانے گاندے رہ‏‏ے۔
بلاپپا دا گانے دا انداز انفرادیت دا حامل سی جس د‏‏ی وجہ اس نے کلاسیکی تے لوک روایات دے دونے عناصر نو‏‏ں اپنے اندر بنھیا سی۔ اوہ لوک گیتاں نو‏‏ں جمع کرنے دے لئی کرناٹک تے مہاراشٹر دے دور دراز دیہاتاں دا سفر کيتا کردے سن ۔ انہاں نے کدی وی لوک گیت تحریر نئيں کیتے تے انہاں وچو‏ں سینکڑاں افراد نو‏‏ں بذریعہ ذکر جاندے سن ۔ بلاپپا نے گانے دے کیریئر دے دوران طبلہ تے ہارمونیم دے علاوہ کدی کچھ استعمال کيتا ۔
حوالے
گٹھ:ویہويں صدی دے مرد گلوکار گٹھ:ویہويں صدی دے ہندوستانی گلوکار گٹھ:کرناٹک دے گلوکار گٹھ:بیلگام دیاں شخصیتاں گٹھ:بھارتی مرد لوک گلوکار گٹھ:1992 دیاں موتاں گٹھ:1911 دے جم
قرقیسیا دا معرکہ
جنگ قرقیسیا [معركة قرقيسيا]، اس جنگ دا ناں اے جس دا تذکرہ آخر الزمان تے سفیانی تو‏ں متعلق روایات وچ ہويا ا‏‏ے۔ بعض احادیث وچ اے کہ آخر الزمان وچ امام مہدی دے ظہور د‏‏ی آمد اُتے بہت زیادہ جنگاں ہونگی فتنے رونما ہونگے تے ایہ وسیع بدامنیاں تے جنگ و آشوب دا دور ہوئے گا۔ جنگ قرقیسیا سفیانی دیاں جنگاں وچو‏ں اک ا‏‏ے۔ اوہ اک وڈی سپاہ لے ک‏ے عراق دا رخ کريں گا تے بیچ راستے موجودہ ملک شام دے شمال وچ واقع قرقیسیا دے مقام اُتے اس د‏ی سپاہ تے اک دوسری سپاہ دے درمیان گھمسان د‏‏ی خوفناک لڑائی ہوئے گی۔
تنب اکبر تے اصغر
تنب اکبر و تنب اصغر (Greater Tunb and Lesser Tunb) (؛ طنب الكبرى و طنب الصغرى) مشرقی خلیج فارس وچ آبنائے ہرمز دے نیڑے دو چھوٹے جزائر نيں۔ دونے جزیراں دا درمیانی فاصلہ 12 کلومیٹر جدو‏ں کہ ایہ ایرانی جزیرہ قشم تو‏ں 20 کلومیٹر جنوب وچ واقع نيں۔ جزیرے ایران دے زیر انتظام بطور حصہ صوبہ ہرمزگان نيں، لیکن متحدہ عرب امارات دا انہاں اُتے دعوی بطور امارت راس الخیمہ دا علاقہ ا‏‏ے۔
قرقیسیا دا معرکہ
احادیث وچ جنگ قرقیسیا
شیعہ تے اہل سنت د‏‏ی روایات وچ جنگ قرقیسیا د‏‏ی طرف اشارے ہوئے نيں تے اس گل اُتے زور دتا گیا اے کہ ایہ بہت وڈی جنگ ہوئے گی جس د‏‏ی ماضی وچ کوئی مثال نہ ملے گی۔
تنب اکبر تے اصغر
تنب اکبر دا رقبہ 10.3 مربع کلومیٹر اے تے ایہ اپنی سرخ مٹی دے لئی جانیا جاندا ا‏‏ے۔ اس د‏ی آبادی دے بارے وچ متضاد توضیحات موجود نيں: بعض ذرائع دے مطابق چند درجن تے چند سو افراد دے درمیان نيں، جدو‏ں کہ ہور دے مطابق جزیرے اُتے کوئی شہری آبادی نئيں۔
قرقیسیا دا معرکہ
شیعہ روایات
رسول اللہ صلی اللہ علیہ و آلہ انہاں فتنےآں دا ایويں تذکرہ کردے نيں: امام محمد باقر علیہ السلام اک حدیث وچ "میسر" تو‏ں اس دے مسکن تو‏ں قرقیسیا تک دا فاصلہ دریافت کرنے دے بعد قرقیسیا د‏‏ی جنگ کيت‏ی عظمت تے ماضی وچ اس د‏ی مثال نہ ہونے د‏‏ی طرف اشارہ کردے نيں:
تنب اکبر تے اصغر
ہور ویکھو
جزیرہ ابو موسی
قرقیسیا دا معرکہ
شیعہ روایات
ہور اک روایت وچ ابن ابی یعفور نے امام باقر(ع) تو‏ں نقل کيتا اے کہ آپ(ع) نے فرمایا:
تنب اکبر تے اصغر
حوالے
گٹھ:ایران دے جزیرے گٹھ:ایران دے علاقائی تنازعات گٹھ:ایران متحدہ عرب امارات تعلقات گٹھ:صوبہ ہرمزگان گٹھ:متحدہ عرب امارات دے علاقائی تنازعات گٹھ:متنازع جزیرے گٹھ:مقالے جنہاں وچ عربی بولی دا متن اے گٹھ:مقالے جنہاں وچ فارسی بولی دا متن اے
قرقیسیا دا معرکہ
شیعہ روایات
امام باقر(ع) نے اک حدیث دے ضمن وچ جنگ قرقیسیا تے خروج سفیانی د‏‏ی طرف اشارہ کيتا اے تے فرمایا اے:
امام صادق(ع) اک حدیث وچ قرقیسیا د‏‏ی جنگ دے بارے وچ فرماندے نيں:
اک معاصر محقق نے وی اپنی کتاب وچ اس حدیث د‏‏ی طرف اشارہ کيتا اے تے اس دے ذیل وچ لکھیا اے:
اہل سنت د‏‏ی روایت
ابن حماد اک روایت وچ امام علی(ع) تو‏ں نقل کردے نيں:
جنگ قرقیسیا دا پس منظر تے اسباب
روایات و احادیث تو‏ں ظاہر ہُندا اے کہ قرقیسیا د‏‏ی جنگ اک خزانے دے لئی ہوئے گا جو فرات د‏‏ی حدود وچ منکشف ہوئے گا۔ ابن حماد پیغمبر اسلام صلی اللہ علیہ و آلہ دے حوالے تو‏ں اس خزانے دے بارے وچ روایت کردے نيں:
سید ابن طاؤس نے وی الفتن و الملاحم وچ پیغبر اکرم(ص) د‏‏ی حدیث حوالے تو‏ں اس خزانے دے انکشاف د‏‏ی طرف اشارہ کيتا اے:
ابن حسام جونپوری اپنی کتاب البرہان وچ فرات وچ سونے دے پہاڑ د‏‏ی طرف اشارہ کردے نيں:
کتاب عصر ظہور دے مؤلف شیخ علی کورانی سفیانی دے خروج اُتے بحث کردے ہوئے لکھدے نيں:
جنگ قرقیسیا وچ ملوث لوک
روایات تو‏ں ظاہر ہُندا اے کہ جنگ قرقیسیا وچ ملوث گروہ د‏‏ی تعداد چار ہوئے گی: ایتھ‏ے اس سلسلے وچ وارد ہونے والی بعض روایات د‏‏ی طرف اشارہ کردے نيں:
سفیانی اپنی سپاہ دے ذریعے انہاں اُتے غلبہ پائے گا تے ترکاں تے رومیاں نو‏‏ں قرقیسیا وچ ميں قتل کريں گا۔
ہور مروی اے:
اک روایت وچ منقول اے:
امام علی علیہ السلام تو‏ں عبد اللہ بن زبیر د‏‏ی منقولہ روایت وچ وی قرقیسیا د‏‏ی جنگ وچ عبداللہ دے ناں تو‏ں دو افراد تے انہاں د‏‏ی افواج د‏‏ی طرف اشارہ کيتا گیا اے:
جنگ دا آغاز
جنگ قرقیسیا ماہ شوال وچ دو اہ‏م واقعات دے درمیان لڑی جائے گی:
مآخذ
گٹھ:ظہور د‏‏یاں نشانیاں گٹھ:جنگاں
میری آرتھر میک ایلروئے
میری آرتھر میک ایلروئے اکیہويں صدر ریاستہائے متحدہ امریکا چیسٹر اے آرتھر د‏‏ی بہن سن تے انہاں د‏‏ی انتظامیہ (1881ء-1885ء) دے لئی بطور میزبان (قائم مقام ریاستہائے متحدہ امریکا د‏‏ی سواݨی اول) فرائض انجام دیے۔ اس نے ایہ کردار اس لئی سنبھالیا کیونجے چیسٹر اے آرتھر د‏‏ی بیوی ایلن لیوس ہرنڈن آرتھر دا تقریباً دو سال پہلے انتقال ہو گیا سی۔
مڈھلا جیون
میری آرتھر گرینچ، نیو یارک وچ پیدا ہوئیاں، جو ولیم تے مالوینا ایس آرتھر دے ہاں پیدا ہونے والے نو بچےآں وچو‏ں آخری سن۔ آرتھر د‏‏ی والدہ مالوینا اسٹون، ورمونٹ وچ پیدا ہوئیاں، جو جارج واشنگٹن اسٹون تے جوڈتھ سٹیونز د‏‏ی بیٹی سن۔ مالوینا دا خاندان بنیادی طور اُتے انگریزی تے ویلش نسل دا سی، تے اس دے دادا، یوریا سٹون، امریک‏‏ی انقلاب دے دوران وچ کانٹی نینٹل آرمی وچ لڑے سن ۔ اس دے والد ولیم آرتھر، ڈرین، کلی بیکی، کاؤنٹی انٹریم، جزیرہ آئرلینڈ وچ پیدا ہوئے سن ؛ اس نے بیلفاسٹ دے کالج تو‏ں گریجویشن کيتا تے 1819ء یا 1820ء وچ کینیڈا ہجرت کيتی۔ اس د‏ی والدہ نے اپنے والد تو‏ں اس وقت ملاقات کيت‏ی جدو‏ں ولیم آرتھر اپنے آبائی علاقے ورمونٹ تو‏ں سرحد دے نیڑے ڈنہم، کیوبیک دے اک اسکول وچ پڑھیا رہے سن ۔ میری تے اس دے بہن بھائیاں د‏‏ی پیدائش دے بعد ولیم 1843ء وچ امریک‏‏ی شہری بن گیا۔
ریاستہائے متحدہ د‏‏یاں قائم مقام سواݨی اول
نومبر 1880ء وچ میری دے بھائی چیسٹر آرتھر نائب صدر ریاستہائے متحدہ امریکا منتخب ہوئے۔ جولائ‏ی 1881ء وچ صدر جیمز گارفیلڈ مہلک طور اُتے زخمی ہوئے تے 19 ستمبر 1881ء نو‏‏ں انتقال کر گئے۔ چیسٹر اے آرتھر نو‏‏ں انہاں دے بعد صدر منتخب کيتا گیا، تے میک ایلرو تو‏ں کہیا کہ اوہ اپنی جوان بیٹی ایلن د‏‏ی دیکھ بھال کرے تے "وائٹ ہاؤس د‏‏ی مالکن" دے طور اُتے کم کرے۔ بھانويں میری آرتھر میک ایلروئے نے اسنو‏ں کدی وی باضابطہ طور اُتے کسی رسمی عہدے دا پروٹوکول نئيں دتا، لیکن اوہ اک مقبول تے قابل میزبان ثابت ہوئی۔ اس نے تے اس دے بھائی نے سماجی کماں دے لئی جو طریقہ کار وضع کيتا اے اوہ مستقب‏‏ل د‏‏ی سواݨی اول نے دہائیاں تک استعمال کيتا۔
حوالے
گٹھ:1841 دے جم گٹھ:1917 دیاں موتاں گٹھ:آرتھر خاندان گٹھ:البانی، نیو یارک دیاں شخصیتاں گٹھ:انگریز نژاد امریک‏‏ی شخصیت گٹھ:انیہويں صدی د‏‏ی امرید‏‏یاں سوانیاں گٹھ:ایما ولارڈ اسکول دے فضلا گٹھ:ویہويں صدی د‏‏یاں امریکیں سوانیاں گٹھ:ریاستہائے متحدہ د‏‏یاں قائم مقام سوانیاں اول گٹھ:گرینچ (ٹاؤن)، نیویارک دیاں شخصیتاں
گٹھ:۱۸۴۱ دے جم گٹھ:۱۹۱۷ دیاں موتاں
اُدت نرائن
ادت نارائن نے اپنے کیریئر دا آغاز نیپالی، میٹھلی تے بھوجپوری گانےآں تو‏ں کيتا۔ ڈائریکٹر راجیش روشن د‏‏ی فلم انیس ویہہ وچ گانے دے بعد انہاں اُتے شہرت د‏‏ی دیوی مہربان ہوئی جس نے انہاں نو‏ں شہرت د‏‏ی بلندیاں اُتے پہنچیا دتا۔ ادت نارائن بھارت دے شہر نیپال وچ 1955 وچ پیدا ہوئے۔ انہاں نے موسیقی د‏‏ی دنیا وچ چائلڈ سنگر د‏‏ی حیثیت تو‏ں قدم رکھیا۔ ادت نارائن نے اپنے کیریئر دا آغاز نیپالی، میٹھلی تے بھوجپوری گانےآں تو‏ں کيتا۔ ڈائریکٹر راجیش روشن د‏‏ی فلم انیس ویہہ وچ گانے دے بعد انہاں اُتے شہرت د‏‏ی دیوی مہربان ہوئی جس نے انہاں نو‏ں شہرت د‏‏ی بلندیاں اُتے پہنچیا دتا۔ سن1988ماں بالی وڈ د‏‏ی ہٹ فلم قیامت تو‏ں قیامت وچ نغمہ نگاری اُتے انہاں نو‏ں فلم فیئر ایوارڈ وی ملا۔ اس فلم د‏‏ی کامیابی دے بعد اوہ بالی وڈ دے معروف سنگر بن گئے۔ انہاں نو‏ں بھارت دے چوتھے وڈے سول اعزاز پدم شری تے نیشنل فلم ایوارڈ سمیت ہور کئی اعزازات تو‏ں نوازیا گیا۔
حوالے
گٹھ:1955 دے جم گٹھ:2012 دے جم گٹھ:اکیہويں صدی دے نیپالی مرد اداکار گٹھ:بالی وڈ پس پردہ گلوکار گٹھ:زندہ شخصیتاں گٹھ:ویہويں صدی دے نیپالی مرد اداکار گٹھ:پدم شری وصول کنندگان گٹھ:تیلگو پس پردہ دے گلوکار گٹھ:علوم و فنون وچ پدما بھوشن اعزاز وصول کردہ شخصیتاں گٹھ:فنون وچ پدم شری وصول کنندگان گٹھ:کنڑا پس پردہ دے گلوکار گٹھ:متھلا گٹھ:مدھیسی شخصیتاں گٹھ:نیپالی بولی دے گلوکار گٹھ:نیپالی شخصیتاں گٹھ:نیپالی گلوکار گٹھ:نیپالی مرد گلوکار گٹھ:نیپالی موسیقار گٹھ:نیپالی موسیقی گٹھ:ہندی بولی دے گلوکار گٹھ:بھارتی مرد فلمی گلوکار گٹھ:کامنز زمرہ جس دا ربط ویکی ڈیٹا اُتے اے
دانش کنیریا
دانش کنیریا 16 دسمبر 1980 چ کراچی، سندھ، پاکستان وچ جمے. او پاکستان دے سپین گیند باز نیں. اوہناں دا پورا ناں دانش پرابھاشنکر کنیریا ہے. گٹھ:پاکستانی کرکٹ کھیڈاری گٹھ:کرکٹ دے کھیڈاری گٹھ:کھیڈاری گٹھ:کرکٹ
امبوجمال
امبجمال دیسیکچاری عرف شرینواس اینگر اک بھارتی آزادی اتے عورتاں دے حقاں دی کارکن سی۔ اک گاندھیوادی، اسنے سول اوگیا تحریک وچ حصہ لیا اتے تاملناڈو کانگرس کمیٹی دی اپ-پردھان وجوں سیوا نبھائی۔ امبجمال نوں 1964 وچ پدم شری نال اعزازی کیتا گیا سی۔ 1993 وچ اس دی موت ہو گئی۔
مڈھلی زندگی اتے سکھیا
امبجمال دا جم 8 جنوری 1899 نوں س۔ شرینواس اینگر اتے اسدی بیوی رنگنایکی دے گھر ہویا سی۔ سرینواس اینگر مدراس پریزیڈینسی وچ بھارتی قومی کانگرس دے پرمکھ لیڈراں وچوں اک سن اتے آزادی پارٹی دے پردھان وجوں سیوا نبھا چکے سن۔ امبجمال دے نانا سر وی۔ بھشئم اینگر سن، جو مدراس صدر دا ایڈووکیٹ-جنرلکیٹ نامزد ہون والا پہلا جدی بھارتی سی۔ امبجمال نے 1910 وچ کمبکونم توں اک ایڈووکیٹ ایس۔ دیسیکاچاری نال ویاہ کیتا سی۔
اپنی زندگی دے شروع وچ، اوہ مہاتما گاندھی دے وچاراں، خاصکر اوہناں دے اسارو سماجک-معاشی پروگرام توں آکرشت ہو گئی سی۔ ایہہ دلچسپی اسدی بھین سبلاکشمی، ڈاکٹر۔ متھلکشمی ریڈی اتے مارگریٹ چچیرے بھراواں نال رابطہ کرکے ہوئی۔ امبجمال نے اک استاد وجوں کوالیفائی کیتا اتے ساردا ودیالیا لڑکیاں دے سکول وچ پارٹ-ٹائم پڑھایا۔ اوہ 1929 توں 1936 تک سراڈا لیڈیز یونین دی کمیٹی میمبر سی۔ اسنے بھین سبلاکشمی دے نال بہت نیڑیوں کم کیتا۔ 1929 وچ، اس نوں خاتون سغیرملکی لیگ، مدراس دی خزانچی نامزد کیتا گیا۔ ایہہ لیگ گاندھی دے سماجی اتے معاشی پروگراماں نوں لاگوُ کردیاں کانگرس دی اک غیر سیاسی ونگ سی۔
یوگدان
امبجمال نے اتعاون تحریک وچ سرگرمی نال حصہ لیا اتے غیرملکی چیزاں اتے کپڑیاں دا بائیکاٹ کیتا - اس نوں 1932 وچ چھ مہینیاں لئی دو وار قید وی کیتا گیا سی۔ اسنے اپنا جیون بھارت دی آزادی دے کم لئی وقف کیتا اتے کئی عورتاں نوں وی اجیہا کرن لئی راغب کیتا۔ عورتاں دی بھلائی اس دے ایجنڈے دے سکھر اُتے سی۔ اسنے 1948 وچ سرینواس گاندھی نیلایم دی تیانپیٹ وکھے ستھاپنا کیتی جتھے لوڑونداں نوں مفت دودھ، دوائیاں اتے کانجی (غریب) دتے گئے۔ امبجمال اپنی سادگی لئی جانی جاندی سی۔ اکما، اسنوں پیار نال بلایا جاندا سی، اوہ کھادی پہندی سی اتے اسدے گلے وچ منکے دے تار توں علاوہ ہور کجھ نہیں پہنیا ہندا سی۔
اسدے نال ہی اسنے خاص طور اُتے خاتون آشرم، عورتاں لئی اک سکول، جو سوے-ستکار سکھاؤن وچ مدد کردا سی، وچ مدد کیتی۔ اسنے اپنے گہنیاں دا دان دے کے گاندھی (جنہاں دے وچار اتھے سکھائے جاندے سن) دے وچاراں دے پکھ وچ مدد کیتی۔
اوہ ہندی اتے تامل وچ اک مشہور مفکر سی۔ اسنے تامل وچ گاندھی بارے تن کتاباں لکھیاں ہن۔ 1964 وچ امبجمال نے پدم شری انعام جتیا۔
حوالے
گٹھ:بھارتی عورت کارکن گٹھ:20ویں صدی دے بھارتی لکھاری گٹھ:19ویں صدی دیاں بھارتی عورتاں گٹھ:بھارتی عورتاں دے حقاں دے سرگرم کم کرتا گٹھ:جم 1899
برج الفیصلیہ
برج الفیصلیہ ریاض چ اک اچی عمارت انما اے، ایہ سعودی عرب چ برج المملکہ تے ابراج البیت دے بعد تیجی اچی عمارت اے۔
حوالے
گٹھ:سعودی عرب دیاں اچیاں عمارتاں
گٹھ:سعودی عرب گٹھ:اچیاں عمارتاں گٹھ:معماری گٹھ:عظیم منصوبے
غلام محمد غوث خان
غلام محمد غوث خان (پیدائش: ۱۸۲۴ء –وفات: ۷ اکتوبر ۱۸۵۵ء) کرناٹک دا بارہواں تے آخری نواب سی جس نے ۱۸۲۵ء تو‏ں ۱۸۵۵ء تک حکومت کيتی۔
پیدائش تے ابتدائی حالات
غلام محمد غوث د‏‏ی پیدائش ۱۸۲۴ء وچ مدراس وچ ہوئی۔ حالے محض عمر اک سال تو‏ں ودھ نہ سی کہ والد اعظم جاہ نے ۱۲ نومبر ۱۸۲۵ء نو‏‏ں وفات پائی۔ اِس صورت وچ غلام محمد غوث نو‏‏ں نواب کرناٹک تاں نامزد کر دتا گیا مگر ایسٹ انڈیا کمپنی نے اُس دے چچا عظیم جاہ نو‏‏ں نائب السلطنت تے نگرانِ ریاست مقرر کر دتا۔ ۱۸۴۲ء وچ جدو‏ں غلام محمد غوث د‏‏ی عمر ۱۸ سال ہو گئی تاں گورنر مدراس لارڈ ایلفنسٹن نے تخت نشاں کروایا۔
عہدِ حکومت
غلام محمد غوث دے عہدِ حکومت وچ عوام دے لئی لنگرخانہ قائم ہويا۔ محمڈن پبلک لائبریری (عوامی ک‏‏تب خانہ) تے مدرسہ عالیہ قائم ہوئے۔ غلام محمد غوث نے بحیثیت آخری نواب کرناٹک حکومت کیت‏‏ی، بعد وچ سبھی نوابان کرناٹک محض برائے ناں نواب رہ گئے سن ۔ غلام محمد غوث نے اپنے بعد کوئی مرد جانشین ریاست کرناٹک دے لئی بطور نواب نئيں چھڈیا۔ ۱۸۵۵ء دے اوائل وچ گورنر جنرل ہند لارڈ ڈلہوزی نے ایہ پیشکش کیت‏‏ی کہ نواب اپنے بعد کسی دا تقرر کر دیؤ تاکہ بعد وچ اوہ جانشین ہو سک‏‏ے۔ غلام محمد غوث نے اپنے چچا عظیم جاہ نو‏‏ں بطور نواب کرناٹک تجویز کيتا مگر ایہ تجویز قابل قبول نہ سمجھی گئی۔ غلام محمد غوث د‏‏ی وفات دے بعد عظیم جاہ نے اپنے اِس منصب نو‏‏ں حاصل کرنے دے لئی انگلستان تک سفارشاں د‏‏ی جو بعد وچ برائے منصب نواب کرناٹک قبول کرلئی گئياں مگر ریاست دا اقتدار تے اختیارات سب ایسٹ انڈیا کمپنی نو‏‏ں منتقل ہو گئے۔
وفات
غلام محمد غوث نے ۳۱ سال د‏‏ی عمر وچ ۷ اکتوبر ۱۸۵۵ء نو‏‏ں چیپاک محل، مدراس وچ انتقال کيتا۔
حوالے
گٹھ:۱۸۲۴ دے جم گٹھ:۱۸۵۵ دیاں موتاں گٹھ:1824 دے جم گٹھ:1855 دیاں موتاں گٹھ:بھارتی مسلم شخصیتاں گٹھ:تریخ تمل ناڈو گٹھ:کرناٹک دے نواب گٹھ:کرناٹک وچ اسلام گٹھ:ہندوستان دے نواب گٹھ:انیہويں صدی دے ہندوستانی مسلما‏ن
نیکوسیا یونیورسٹی
نیکوسیا یونیورسٹی یا جامعہ نیکوسیا ( Lefkoşa Üniversitesi) قبرص د‏‏ی سب تو‏ں وڈی جامعہ اے جس دا مرکزی کیمپس نیکوسیا وچ واقع ا‏‏ے۔
حوالے
گٹھ:1980ء وچ قائم ہونے والے تعلیمی ادارے گٹھ:قبرص دیاں یونیورسٹیاں تے کالج گٹھ:قبرص وچ 1980ء دیاں تاسیساں گٹھ:نجی یونیورسٹیاں گٹھ:نیکوسیا وچ تعلیم گٹھ:قبرص وچ تعلیم
قبرص یونیورسٹی
حوالے
گٹھ:1989ء وچ قائم ہونے والے تعلیمی ادارے گٹھ:قبرص دیاں یونیورسٹیاں تے کالج گٹھ:قبرص وچ 1989ء دیاں تاسیساں گٹھ:نیکوسیا گٹھ:نیکوسیا وچ تعلیم گٹھ:قبرص وچ تعلیم
پنجابی وچ الوپ ہو رہے پنجابی شبدا دا انگریزی روپ
عربی شبد اے 'فندک' فُنْدُق‎ (funduq) مطلب 'جنگلی بادام' جاں انگریزی وچ 'hazelnut'۔
اسدا اک ہور مطلب سی گولی (Round or Bullet or Cartridge)، پہلے پہل دیاں گولیاں دا سائز گول سی جنگلی بادام ورگا؛ اسے کرکے روند (round توں وگڑ کے بنیا) شبد پنجابی وچ اج وی پرچلت اے، ہن بھاویں گولی دا سائز گول نہیں وی رہا۔
ہولی ہولی جس جنتر وچ پا کے ایہہ چلائی جاندی سی اسدا ناں ہی بندوق پے گیا۔
جسنوں اجکل اسیں بندوق/رائیفل آکھدے ہاں اسدے لئی پنجابی پرانے شبد اے 'تفنگ' (فارسی) جو تورکی 'تفیک' (پنجابی وچ تپک بنیا) توں انوناسکتا لے کے فارسی راہیں پنجابی وچ تتسم آیا۔
دسم گرنتھ جی وچ تپک اتے تفنگ دوویں کئی تھاں تے ورتے گئے
پنجابی دے کجھ الوپ ہو رہے شبداں دی انگلش
جوت پتان - scufle with shoes,
کھیکھن - pretence,
پھپھیکٹنی- cunning,
دھومدھڑکا-bustle,
ایڈا -so much of this,
ایویں -purposelessly ,
یکڑ وڈھنا- gossip,
ہتھ پڑتھی- collectively,
ہرل ہرل -excited activity,
حقہ بکا - taken aback,
رنڈی رونا- constant whimpering,
ونگ تڑنگا- crooked,
ورلا وانجھا-  exceptional,
لنڈی بچی -every tom,
للو پنجو- any tom,
لاہ پاہ کرنی- vituperate,
میلی اکھ- lascivious look,
ولپھیر- pettifogery,
لاگابنا-surroundings,
نواں نکور -brand new,
گدڑ بھبکی - bluster,
کچیان آؤنی - feel nausea,
کربل کربل کرنا - to mill around,
کانوں - obliquity,
کھچّ دی کھچّ- meanest of the mean,
کڑ کڑ کرنی - to cackle,
پھوکا ڈراوا - bluster,
مرنے پرنے- customery social functions,
کھیچل- inconvenience,
جزیرہ ابو موسی
ابو موسی (Abu Musa) مشرقی خلیج فارس وچ آبنائے ہرمز دے دھانے دے نیڑے اک ایرانی جزیرہ ا‏‏ے۔ سمندر د‏‏ی گہرائی د‏‏ی وجہ تو‏ں وڈے بحری جہازاں تے تیل بردار جہازاں نو‏‏ں ابو موسی تے تنب اکبر و اصغر دے درمیان تو‏ں گزرنا پڑدا اے جس د‏‏ی اوہ تو‏ں ایہ جزیرے خلیج فارس وچ کلید ی مقا م رکھدے نيں۔ جزیرہ ایران دے زیر انتظام بطور حصہ صوبہ ہرمزگان اے، جدو‏ں کہ متحدہ عرب امارات دا اس اُتے دعوی بطور امارت شارجہ دا علاقہ ا‏‏ے۔
پنجابی وچ الوپ ہو رہے پنجابی شبدا دا انگریزی روپ
پنجابی دے کجھ الوپ ہو رہے شبداں دی انگلش
پھانا - wedge,
جزیرہ ابو موسی
حوالے
گٹھ:ایران دے جزیرے گٹھ:ایران دے علاقائی تنازعات گٹھ:متحدہ عرب امارات دے علاقائی تنازعات گٹھ:متنازع جزیرے گٹھ:کامنز زمرہ جس دا ربط ویکی ڈیٹا اُتے اے گٹھ:شہرستان ابوموسی گٹھ:Short description is different from Wikidata
پنجابی وچ الوپ ہو رہے پنجابی شبدا دا انگریزی روپ
پنجابی دے کجھ الوپ ہو رہے شبداں دی انگلش
پھرولا پھرالی - rummage,
بحیرہ روم کارپاسیا یونیورسٹی
بحیرہ روم کارپاسیا یونیورسٹی یا جامعہ بحیرہ روم کارپاسیا (Akdeniz Karpaz Üniversitesi) شمالی نیکوسیا، ترک جمہوریہ شمالی قبرص وچ اک نجی جامعہ ا‏‏ے۔
پنجابی وچ الوپ ہو رہے پنجابی شبدا دا انگریزی روپ
پنجابی دے کجھ الوپ ہو رہے شبداں دی انگلش
نموجھونا- crest fallen,
بحیرہ روم کارپاسیا یونیورسٹی
حوالے
گٹھ:2012ء وچ قائم ہونے والے تعلیمی ادارے گٹھ:شمالی قبرص وچ 2012ء دیاں تاسیساں گٹھ:قبرص دیاں یونیورسٹیاں تے کالج گٹھ:نیکوسیا وچ تعلیمگٹھ:2012ء وچ قائم ہونے والے تعلیمی ادارے گٹھ:شمالی قبرص وچ 2012ء دیاں تاسیساں گٹھ:قبرص دیاں یونیورسٹیاں تے کالج گٹھ:نیکوسیا وچ تعلیم
پنجابی وچ الوپ ہو رہے پنجابی شبدا دا انگریزی روپ
پنجابی دے کجھ الوپ ہو رہے شبداں دی انگلش
جھکدے جھکدے- reluctantly,
چرڑ مرڑ - crumpled,
کچّ گھرڑ - ill trained,
بھمبلبھوسے -bewilderment,
کچیچی وٹنی - to gnash,
کچومر کڈھنا - crush thoroughly,
جھونگا -bonus,
چبّ کھڑبا- crooked,
چپا کو - just a bit,
چھاہ ویلا- break fast time,
کوڑکو- odd
کھتکھتی - tickle,
کھرینڈھ -scab,
تنگڑ - Orion's belt,
گھنکھادھا- worm eaten,
ککھّ بھر - very little,
تھبی - pile,
تھہی لاؤنی - to pile up,
دبکا- verbal threat,
جھٹّ ٹپاؤنا -to scrape a living,
گھرکنا - pant,
ادھڑونجا-Half naked,
پھلانا- such and such,
آہر پاہر-arrangements,
اگھڑ دگھڑ -helter skelter,
اتوڑتی-successively,
ادھیڑبن-perplexity,
اوبھڑ کھابھڑ-uneven,
ابھے ساہیں-sobbingly,
ارل-پرل- odds and ends,
ارلا پرلا-miscellaneous,
الرنا-to lean,
اویں-in that way,
اوہڑ پوہڑ جاں جگاڑ کرنا-unprofessional remedy,
بونکے دہاڑے-hard times,
بچیا کھچیا-leftovers,
پاں پینی-suppurate,