cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ناچ
لوک ناچ
ہندوستان دے ہر صوبہ وچ تے بے شمار قبائلیاں وچ بے شمار لوک ناچ مقبول نيں لیکن انھاں موٹے طور اُتے چار قسماں وچ ونڈیا جا سکدا ا‏‏ے۔ اک سماجی اے جو کساناں، فصل دے بونے، جوتنے، کٹنے وغیرہ دے بارے وچ یا مچھلیاں یا جانوراں دے شکار وغیرہ تو‏ں متعلق نيں۔ دوسرے مذہبی، تیسرے رسومات دے بارے وچ ، چوتھے نقاب یا مکھوٹے لگیا کر کرنے والے ناچ۔ کونکن دا کولیاچا، راجستھان دے جھومر تے کچی گھوڑی، پنجاب دا بھانگڑہ، آندھرا دے لمباڑی ناچ سماجی ناچاں د‏‏ی تعریف وچ آندے نيں۔ مدھیہ پردیش دے قبائلیاں دے موریہ رقص جنہاں وچ اک اک سو مرد عورتاں حصہ لیندے نيں تے سراں اُتے سنگ لگاندے نيں۔ اوہ وی اس صنف وچ آندے نيں۔ مہاراشٹر دے ڈنڈی تے کلا ناچ، گجرات دے گربہ، مذہبی ناچاں د‏‏ی نمائندگی کردے نيں۔ تمل ناڈو دے کراکرم ناچ تے کیرالہ وچ تھرایائم تہوار دے موقع اُتے مذہبی رسومات دے نال ناچ ہُندے نيں۔ ہماچل پردیش وچ کئی طرح دے ناچ رائج نيں جنہاں وچ لوک چہرے (ماسک) لگاندے نيں۔ انہاں دے علاوہ لداخ، کشمیر، آسام دے ناچ تے بہار دا چائو رقص وی اس ذیل وچ آندے نيں۔ قدیم زمانے وچ راجائاں دے درباراں وچ سنسکرت ڈرامےآں تے ناٹکاں د‏‏ی وڈی سرپرستی ہُندی سی۔ بعض راجا خود ڈرامہ نگار سن ۔ انگریزی راج وچ دیسی رجواڑے وی انہاں د‏‏ی سرپرستی کردے سن ۔ نواب واجد علی شاہ تے ٹراونکور تے کوچین دے رجواڑاں دے خاندان انہاں د‏‏ی سرپرستی دے لئی مشہور نيں۔ ناچ تے موسیقی ہندوستان د‏‏ی مذہبی زندگی دا اک جزو رہے نيں۔ ہر مذہبی تہوار دے وقت ناچ گانے ہُندے نيں۔ خاص طور اُتے ہولی، دیوالی، دسہرہ وغیرہ دے موقع اُتے رام لیلا تے کرشن لیلا شمال دے پنڈ پنڈ وچ کھیلے جاتےہاں۔ تمام تقریباں کھلے میدان وچ ہُندیاں نيں تے ہزاراں لوک انہاں وچ حصہ لیندے نيں۔ کوئی ناچ کلاسیکی یا لوک ایسا نئيں جس وچ مختلف قسم دے ڈھول تے ساز نہ استعمال ہُندے ہون۔ مغرب وچ سیٹر، موسیقی تے رقص نے وکھ وکھ ترقی د‏‏ی اے لیکن ہندوستان وچ ہمیشہ تو‏ں انہاں دا گہرا باہمی تعلق رہیا اے تے اس دا اثر اج وی فلماں وچ اچھی طرح نظر آندا ا‏‏ے۔ آزادی دے بعد بے شمار اسکولاں تے کالجاں وچ نہ صرف کلاسیکی موسیقی تے رقص نو‏‏ں فیر تو‏ں زندہ کيتا جارہیا اے بلکہ لوک آرٹ نو‏‏ں وی ترقی دینے د‏‏ی کوشش کيتی جارہی اے تے کچھ لوکاں نے اس وچ نواں رنگ بھرنے تے بیلے وی تیار کرنے د‏‏ی کوشش کيتی ا‏‏ے۔ سب تو‏ں پہلے اودے شنکر نے جدید تکنیک استعمال کرکے کلاسیکی آرٹ اُتے مبنی بیلے پیش کیتے۔ اس دے بعد عوامی سیٹر، شاندی بودھن، سچین شنکر، نیشنل سیٹر، نرندر شرما، میرالدی، سارابھائی، رام گوپال، رنوکا دیوی وغیرہ نے اس سلسلے وچ نہایت کامیاب کوششاں کيتياں جو ہن وی جاری نيں۔
حوالے
رقص گٹھ:پیشہ ہائے تفریح گٹھ:تھیٹر دے پیشے گٹھ:اداکاری فنون
افیون قره‌حصار
گٹھ:ترکی گٹھ:ترکیہ
پݪ
پل پانی، زمین، سڑک یا کسے ہور پل تے بنیا ہوندا اے۔ ایہ پانی یا کسے ہور روک بنن والی تھاں نوں پار کرن لئی بنایا جاندا اے۔
گٹھ:پل گٹھ:پݪ
دلی کلاس ڈسٹروئر
دلی کلاس ڈسٹروئر بھارت دے ڈسٹروئر دی اک کلاس اے۔ اے پہلے ڈسٹروئر نیں جیڑے سارے بھارت چ بناۓ گۓ نیں۔ اس توں بعد بھارت نے کلکتہ کلاس ڈسٹروئر تے وکرانت کلاس ایئرکرافٹ کیریئر وی آپے بناۓ نیں
دهستان چایپاسار شمالی
ایہ ایران دے صوبہ لہندا آذربائیجان دے ضلعے شہرستان ماکو دا اک دہستان جاں سب تحصیل اے ۔ (دہستان فارسی چ سب تحصیل نوں کہندے نیں) ۔
تھاں ٹکانہ
ایہ دہستان   شہرستان ماکو ، صوبہ لہندا آذربائیجان چ اے ۔
چک 389 گ ب
چک 389 گ ب ضلع فیصل آباد دی تصیل سمندری دا اک پنڈ اے ۔ اس پنڈ دی بھوئیں نوں لوئر چناب نہر چوں نکلن آلی  گوگیرہ برانچ نہر دا پانی لگدا اے   ۔اس پنڈ دے ناں نال گ ب (G.B=Gugara Branch) ایسے لئی لگدا اے ۔
350px|thumbnail|ضلع فیصل آباد دے پنڈاں دا نقشہ
تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ ضلع فیصل آباد چ تصیل سمندری چ وس رہیا اے ۔
اسپارتا
اسپارتا لیندے ترکی دا اک شہر اے تے اسپارتر صوبے دا راجگہڑ وی۔
گٹھ:ترکی گٹھ:ترکیہ
اکانتوسرکس برانچی
اکانتوسرکس برانچی اگامیاں دے ٹبر دا اک اگامہ اے۔
گیالا پیری
گیالا پیری (چینی: 加拉白垒, انگریزی: Gyala Peri ) دکھنی چڑھدے تبت میں یرلنگ تسنگپو عظیم وادی دے مکھ اتے واقع اک پہاڑ ہے۔ ایہ پارہمالیہ پہاڑی سلسلے تے اسدے نیینچین تھنگلہا سلسلہ دا ممبر ہے۔ ایہ نمچا بروا پہاڑ دے پاس (بھارت وچ برہم پتر دریا کہلان والے) یرلنگ تسنگپو دریا دے پار کھڑا ہویا ہے۔ نمچا بروا دے انا قریب ہون ے کارن اسنوں کدی کدی ہمالیہ دے نمچا بروا پہاڑی سلسلہ وچ وی گن لیا جاندا ہے ہالنکی قاعدے نال یرلنگ تسنگپو دے دوسری پار دے پہاڑ پارہمالیہ پہاڑی سلسلے وچ سمجھے جاندے نیں۔
پہلی چڑھائی
گیالا پیری نوں کامیابی نال سبھتوں پہلاں 1986 وچّ اک جاپانی  کوہ پیما دستے نے پہاڑ دے شمالی منہ توں چڑھیا سی ۔ اوہناں نے کل ملاکے پہاڑ اتے ڈیڈھ مہینہ گزاریا سی ۔ گیالا پیری اتے ہور کوئی سفل مہم نہیں ہے ۔
حوالے
گٹھ:پار ہمالیا گٹھ:تبت دے پہاڑ گٹھ:چین دے پہاڑ گٹھ:پہاڑ
ڈاٹ
thumb| [[اٹلی وچ اک قدیم ڈاٹ دار تعمیرات دا نمونا]] فن تعمیر وچ ڈاٹ (arch) ادھے یا چوتھائی دائرے دی تعمیری ساخت نو‏‏ں کہندے نيں جو دو فاصلےآں دے درمیان وچ د‏‏ی دوری نو‏‏ں پورا کردا اے تے اپنے اُتے وزن چکددا ا‏‏ے۔ جداں پتھر د‏‏ی کندھ وچ دروازے لئی بݨایا گیا ٹعھانچا۔ اوداں تاں ڈاٹ دا استعمال دو ہزار سال تو‏ں وی پراݨا اے پَر ایہ منیا جاندا اے کہ ایہدا باقاعدا استعمال قدیم رومیاں دے دور تو‏ں شروع ہويا۔
حوالے
گٹھ:گھر گٹھ:عمارتاں گٹھ:تعمیرات گٹھ:آرٹ گٹھ:فن تعمیر
بلا
بلا بلی ٹبر دی اک جنس اے۔ ایہدیاں چار ونڈاں نیں۔ باب بلا، یوریشی بلا، کینیڈی بلا، آئیبیری بلا۔ ایہ بلی توں وڈھے تے چیتے نوں نکے ہوندے نیں۔
بارلے جوڑ
گٹھ:بلی ٹبر
صوبہ پازارجک
بلغاریہ براعظم یورپ چ بلقان دے علاقے چ واقع دیس اے اسدا راجگھر صوفیہ شہر اے ۔ بلغاریہ انتظامی طور اتے 28 صوبےآں ، جنہاں نوں مقامی طور اتے اوبلاست آکھیا جاندا اے ، چ ونڈیا ہویا اے ۔ بلغاریہ دے ہر صوبے دا ناں اس صوبے دے راجگڑھ دے ناں اتے اے ۔
صوبہ پازارجک بلغاریہ دے 28 صوبےآں چوں اک صوبہ اے اسدا صدرمقام پازارجک شہر اے ۔
باہرلے جوڑ
بلغاریہ دا حکومتی ڈھانچا
اورڈو
اورڈو کالے سمندر دی اک بندرگاہ اے ترکی آلے پاسے توں تے ادرڈو صوبے دا راجگہڑ وی اے۔
گنبد
گنبد تعمیرات دا اک انگ اے۔ گُنبد اک ادھے گولے ورگی شکل دا ہُندا اے۔ گنبد مختلف قسم دے اجزاء نال تعمیر کیتا جاندا اے۔ گُنبد دی تریخ تعمیرات چ واہوا پراݨی اے تے وقت دے نال نال ایہدے چ جدت آوندی رہی۔ گُنبد اسلامی طرزِ تعمیر چ خاص اہمیت رکھدا اے۔ گُنبد مسیت دا لازمی انگ اے۔ اٹھارہویں صدی چ لہندے یورپ چ گنبد دی تعمیر دا رواج پیا۔ روم چ نویاں سرکاری عمارتاں اُپر گنبد دی تعمیر لازمی قرار دے دتی گئی۔ گنبد دی تعمیر ایس دور چ حکومت دی خاص پچھاݨ قرار پائی تے اوس ویلے دے امراء دے گھر تے محلات اُپر خصوصی طور تے گنبد تعمیر کیتے جاݨ لگے۔ روس تے لہندے یورپ چ عماراتاں اُپر تعمیر کیتے جاݨ آلے گنبداں چ خصوصی وادھا لالٹین یا روشنی دی تنصیب سی جیہڑی گنبد دی ٹیسیی اُتے نصب ہُندی سی۔ ایہ روشنی یا لالٹین نہ صرف گنبد تے عمارت دی باہرلی خوبصورتی چ وادھا کر دی سی بلکہ ایہ عمارت دے اندر وی چانݨ دا ذریعہ ہُندی سی۔
اورڈو
گٹھ:ترکی گٹھ:ترکیہ
گنبد
ہور دیکھو
گٹھ:عمارتاں
اکانتوسرکس سیانوگاسٹر
اکانتوسرکس سیانوگاسٹر اگامیاں دے ٹبر دا اک اگامہ اے۔
شہرستان اصفہان
ایشیاء دے دیس ایران دے صوبے ہور اگے شہرستان ناں دی انتظامی اکائی چ ونڈے ہوے نیں ، شہرستان تقریبا اک پاکستان دے اک ضلع دے برابر دی انتظامی اکائی اے تے انگلستان دی اس دے برابر اکائی کاؤنٹی اے ۔ ایران دے صوبےآں دے کل شہرستان 336 نیں ۔ شہرستان اصفہانایران دے صوبہ اصفہان دا شہرستان (ضلع) اے اسدا انتظامی مرکز اصفہان شہر اے۔
گٹھ:ایران گٹھ:ایران دے شہرستان گٹھ:جغرافیہ گٹھ:صوبہ تہران
ایمپائیر سٹیٹ بلڈنگ
ایمپائیر سٹیٹ بلڈنگ امریکہ دے نیو یارک شہر وچ اک عمارت اے ایدی اچائ 381 میٹر (1,250 فٹ) اے۔ اے 1931 وچ بننا پورا ہویا تے ایدیاں 102 منزلاں نیں۔
دهستان قلعه دره سی
ایہ ایران دے صوبہ لہندا آذربائیجان دے ضلعے شہرستان ماکو دا اک دہستان جاں سب تحصیل اے ۔ (دہستان فارسی چ سب تحصیل نوں کہندے نیں) ۔
تھاں ٹکانہ
ایہ دہستان   شہرستان ماکو ، صوبہ لہندا آذربائیجان چ اے ۔
گردوارہ بنگلہ صاحب
گردوارہ بنگلہ صاحب دلی ہندستان ج اک مشہور گردوارہ اے۔ اے گرو ہر کرشن دی یاد ج بنیا اے تے اینون سکھ جرنیل سردار بگھیل سنگھ نے 1783 چ شاہ عالم دے ویلے بنوایا سی۔ گرو ہر کرشن 1664 چ ایتھے ٹھہرے سن۔
سکھاں دے اٹھویں گرو ہر کرشن دی یاد وچ سکھ جرنیل سردار بگھیل سنگھ نے 1783وچ شاہ عالم دے ویلے بنوایا سی۔ گرو ہر کرشن 1664 وچ اتھے ٹھہرے سن۔کمیٹی پردھان منجیت سنگھ جی۔کے۔ نے گرودوارہ بنگلا صاحب دی چون بیتے دنیں دلی دے سبھ توں پسندیدہ مذہبی ستھان وجوں ہون اپرنت ہن سبھ توں صاف مذہبی ستھان دا نشان پتر گرودوارہ صاحب نوں ملن اُتے خوشی دا پرگٹاوا ک نویں دلی: گرودوارہ بنگلا صاحب دلی بھارت وچ اک مشہور گرودوارہ اے۔ ایہہ یتا۔
صوبہ سلیوین
بلغاریہ براعظم یورپ چ بلقان دے علاقے چ واقع دیس اے اسدا راجگھر صوفیہ شہر اے ۔ بلغاریہ انتظامی طور اتے 28 صوبےآں ، جنہاں نوں مقامی طور اتے اوبلاست آکھیا جاندا اے ، چ ونڈیا ہویا اے ۔ بلغاریہ دے ہر صوبے دا ناں اس صوبے دے راجگڑھ دے ناں اتے اے ۔
باہرلے جوڑ
بلغاریہ دا حکومتی ڈھانچا
سیجونگ دی گریٹ کلاس ڈسٹروئر
سیجونگ دی گریٹ کلاس ڈسٹروئر دکھنی کوریا دے سب توں وڈے ڈسٹروئر نیں۔ اے امریکی ایجس لڑاکہ سسٹم دے گرد ڈیزائن کیتے گۓ نیں تے امریکی ارلیغ برک کلاس دے نال کافی ملدے نے مگر 32 ہور میزائل چکن لئی زرا زیادہ پعارے نیں۔
پیٹر گرجا روم
پیٹر گرجا روم اٹلی چ دنیا دا سب تو وڈا گرجا اے۔
ضلع شتیفان وودا
مالدووا چڑھدےیورپ دا اک دیس اے جہڑا پہلے سویت یونین دی اک ریاست سی تے 1991ء چ سویت یونین دے ٹٹن مگروں آزاد دیس بنیا ، اسدا راجگھر کشینیف شہر اے ۔
مالدووا انتظامی طور اتے 32 ضلعےآں ، 3 شہری میونسپلٹیاں تے 2 علاقائی اکائیاں گاگاؤزیا تے ٹرانسنسٹریا اے مشتمل اے ۔
ضلع شتیفان وودا مالدووا دے 32 ضلعےآں چوں اک ضلع اے اسدا راجگڑھ شتیفان وودا شہر اے ۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:مالدووا دے ضلعے گٹھ:مالدووا گٹھ:یورپ گٹھ:جغرافیہ گٹھ:یورپ دا جغرافیہ
اکانتوسرکس گنتھرپیٹرسی
اکانتوسرکس گنتھرپیٹرسی اگامیاں دے ٹبر دا اک اگامہ اے۔
ہڑپا
ہڑپا (Harappa)، پنجاب دے ضلع ساہیوال وچ اک نگر، آثار قدیمہ دا تریخی تھاں تے ہڑپا رہتل دا صدر مقام اے۔ ایتھے اک پراݨا تھاں کھودݨ ناݪ پراݨی ہڑپا رہتل دریافت ہوئی اے۔ ماہرین آثار قدیما نے اندازا لایا اے کہ ایہ چیزاں حضرت عیسا دے جنم توں 3000 سال پہلاں دیاں نیں۔
ہڑپا پنجاب دا بہت پراݨا تھاں اے۔ ایہ اَج توں 5000 سال پہلاں موجود سی۔ ایہ دریائے راوی دے کنڈھے اُتے آباد سی۔
ہڑپا دی تریخ
ہڑپا، انڈس تہذیب دا مرکز سی۔ کچھ اندازیاں دے مطابق ایہ شہر 3300 ق م توں 1600 ق م تک رہیا۔ ایتھے چاݪی ہزار دے لَگ بَھگ آبادی سی۔
حوالے
گٹھ:ہڑپا رہتل گٹھ:پرانے ویلے گٹھ:پنجاب دے آثار قدیمہ گٹھ:پنجاب دی تریخ گٹھ:پنجاب دے آباد تھاں گٹھ:آثار قدیمہ گٹھ:ضلع ساہیوال
توکات
توکات ترکی دے صوبے توکات دا راجگہڈ اے۔
گٹھ:ترکی گٹھ:ترکیہ
چک 390 گ ب
350px|thumbnail|ضلع فیصل آباد دے پنڈاں دا نقشہ
تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ ضلع فیصل آباد چ تصیل سمندری چ وس رہیا اے ۔
ہرم
ہرم (انیک: اہرام) اک تکون مورت ورگا کوٹھا ہوندا اے۔
ہور دیکھو
گٹھ:عمارتاں
Dumba
بولو
بولو ترکی دے صوبے بولو دا اک شہر اے۔
گٹھ:ترکی گٹھ:ترکیہ
شہرستان مشہد
ایشیاء دے دیس ایران دے صوبے ہور اگے شہرستان ناں دی انتظامی اکائی چ ونڈے ہوے نیں ، شہرستان تقریبا اک پاکستان دے اک ضلع دے برابر دی انتظامی اکائی اے تے انگلستان دی اس دے برابر اکائی کاؤنٹی اے ۔ ایران دے صوبےآں دے کل شہرستان 336 نیں ۔ شہرستان مشہدایران دے صوبہ خراسان رضوی دا شہرستان (ضلع) اے اسدا انتظامی مرکز مشہد شہر اے۔
گٹھ:ایران گٹھ:ایران دے شہرستان گٹھ:جغرافیہ گٹھ:صوبہ خراسان رضوی
اکانتوسرکس فلپسی
اکانتوسرکس فلپسی اگامیاں دے ٹبر دا اک اگامہ اے۔
لویانگ کلاس ڈسٹروئر
لویانگ کلاس ڈسٹروئر چین دی اک ڈسٹروئر کلاس اے۔
ضلع بیسارابکا
مالدووا چڑھدےیورپ دا اک دیس اے جہڑا پہلے سویت یونین دی اک ریاست سی تے 1991ء چ سویت یونین دے ٹٹن مگروں آزاد دیس بنیا ، اسدا راجگھر کشینیف شہر اے ۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:مالدووا دے ضلعے گٹھ:مالدووا گٹھ:یورپ گٹھ:جغرافیہ گٹھ:یورپ دا جغرافیہ
پلانک دور
طبیعی علم الکائنات  ماں پلانک دور  کائنات د‏‏ی تریخ وچ وقت دا سب تو‏ں پہلا دور  ہے جس دا آغاز صفر تو‏ں ہوک‏ے اختتام لگ بھگ پہلے سیکنڈ دے 10 قوّت نما -43 (پلانک وقت) اُتے ہُندا ا‏‏ے۔  یہ خیال کیتا جاندا اے کہ کیونجے اس وقت کائنات دا حجم غیر معمولی طور اُتے کم سی لہٰذا قوّت ثقل دا کوانٹم دے اثر طبیعیاندی تعاملات  پر اپنا غلبہ قائم کیتے ہوئے سن ۔ لگ بھگ اج تو‏ں 13 ارب 79 کروڑ برس پہلے اس دور دے دراں قوّتِ ثقل اِنّی ہی طاقتور سی جِنّی دوسری بنیادی قوّتاں  سن تے تمام قوّتاں شاید یکجا سن۔ ناقابل تصّور گرم تے کثیف  کائنات د‏‏ی اس پلانک دور دے دوران حالت غیر مستحکم تھی ۔ جداں ایہ پھیل کر ٹھنڈی ہُندتی گئی تاں ساڈی جان پہچان والی شناسا بنیادی قوّتاں اک ایداں دے عمل وچ ظاہر  ہُندی رہیاں جس نو‏‏ں  تشاکل شکنی کہندے نيں ۔
بینڈرما
گٹھ:ترکی گٹھ:ترکیہ
پلانک دور
جدید علم الکائنات دسدا اے کہ پلانک دور شاید وحدتی دور وچ شروع ہوئے گیا سی جس نو‏‏ں عظیم وحدتی دور تو‏ں جانیا جاندا اے تے اس تشاکلی ٹُٹ نے تیزی تو‏ں  کائنات‏‏ی افراط، افراطی دور نو‏‏ں شروع کیتا جس دے دوران کائنات  بہت ہی کم عرصے وچ بہت ہی زیادہ پھیل گئی سی۔
نظری تصّورات
جداں کہ فی الوقت کوئی ہمہ گیر مسلم  قالب  یہ جاننے دے لئی موجود نئيں اے کہ کس طرح تو‏ں کوانٹم میکانیکات  کو  اضافیانہ قوّت ثقل دے نال ملایا جاسک‏‏ے  لہٰذا فی الوقت سائنس اس قابل نئيں اے کہ پلانک وقت تو‏ں کم دے دورانئ‏‏ے یا اک پلانک لمبائی تو‏ں کم فاصلے  ماں ہونے والے واقعات دے بارے وچ کچھ بتا سک‏‏ے۔ کوانٹم قوّت ثقل د‏‏ی تفہیم دے بغیر کوانٹم میکانیکات تے اضافیانہ قوّت ثقل دے یکجائی نظریے، پلانک دور دے دوران د‏‏ی فزکس غیر واضح اے ؛  کس طرح تو‏ں بعینہ بنیادی قوّتاں یکجا سن تے اوہ کِداں وکھ ہوئیاں ہن وی صحیح طرح تو‏ں نئيں سمجھی جاسکيت‏یاں ناں۔ چار وچو‏ں تن قوّتاں کامیابی دے نال اک قالب وچ ڈھالی جا چکيت‏یاں ناں اُتے قوّت ثقل ہن وی مسئلہ بنی ہوئی ا‏‏ے۔ جے کوانٹم اثر نو‏‏ں نظر انداز کر دتا جائے تاں کائنات د‏‏ی شروعات لامتناہی کثافت دے نال وحدانیت تو‏ں شروع ہوئی ا‏‏ے۔ ایہ نیتجہ اس وقت بدل سکدا اے جدو‏ں کوانٹم ثقل نو‏‏ں  بھی شامل کیتا جائے۔ نظریہ ریشہ تے  حلقہ کوانٹم  ثقل  وحدتی  نظریئے  کے  موزاں امید وار نيں جنھاں نے پہلے ہی کافی اندرونی معلومات فراہ‏م کردتی ني‏‏‏‏ں۔ اُتے غیر اضافی جیومیٹری تے دوسرے میدان وی  کائنات د‏‏ی ابتدا د‏‏ی شروعات نو‏‏ں  سمجھنے وچ مدد  کی امید دلا رہے ني‏‏‏‏ں۔
اس دور  کی کھوج کرنے والے تجربات
اس کائنات‏‏ی دور اُتے  روشنی ڈالنے والے تجربا‏تی اعداد و شمار  اب تک وجود نئيں رکھدے؛ اُتے ڈبلیو میپ کھوجی  سے حاصل ہونے والے حالیہ نتائج  نے سائنس داناں نو‏‏ں اس قابل کیتا اے کہ کائنات دے پہلے سیکنڈ دے پہلے کھربواں  حصّے  کے بارے وچ مفروضہ د‏‏ی جانچ کرسکن؛ (ہر چند کہ کائنات‏‏ی پس منظر د‏‏ی خرد امواج  کی حرارت  جو ڈبلیو میپ  نے مشاہدہ د‏‏ی اے اوہ اس وقت پیدا ہوئی سی جدو‏ں کائنات د‏‏ی عمر چند ہزار برس کیندی سی)۔ ہر چند کہ  یہ وقفہ پلانک وقت تو‏ں کدرے زیادہ وڈا اے، دوسرے تجربات وی  آنے د‏‏ی تیاری پھڑ رہے نيں بشمول پلانک سرویر  کھوجی جو سانو‏ں امید دلا رہیا اے کہ  وہ ساڈی کائنات‏‏ی گھڑی نو‏‏ں کائنات د‏‏ی تریخ د‏‏ی شروعات دے تے نیڑے لے جائے گا تے سانو‏ں امید اے کہ پلانک دور  کے اندر اسيں  تھوڑا بہت جھانک سکن گے۔ ذرّاندی اسراع گر تو‏ں حاصل ہونے والے اعداد و شمار وی ابتدائی کائنات دے بارے وچ کافی معلومات فراہ‏م کردے ني‏‏‏‏ں۔ اضافیانہ بھاری آئن تصادم گر  فزکس داناں نو‏‏ں اس قابل کردے نيں کہ اوہ کوارک گلوآن پلازمے  (مادّے دا اک ابتدائی مرحلہ) دے گیس د‏‏ی بجائے مائع ورگی حالت دے  برتاؤ  کا تعین کرسکن تے سرن وچ واقع لارج ہیڈرن کولائیڈر  اب وی مادّے دے ابتدائی مراحل د‏‏ی جانچ کرے گی؛ اُتے  کوئی وی اسراع گر (نہ تاں موجودہ نہ ہی مستقب‏‏ل وچ 'منصوبہ بند' کیتا گیا کوئی اِسراع گر) اس قابل نئيں اے کہ اوہ پلانک پیمانے د‏‏ی براہ راست کھوج کرسک‏‏ے۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:کائنات
ہڑپا رہتل
ہڑپا رہتل، اک پراݨی رہتل اے جیہڑی پاکستان دے علاقے وچ دریائے انڈس دے اِرد گِرد دے تھاںواں اُتے (2600-1900 ق ‏م) وچ قائم رہی۔ ایہنوں وادی انڈس دی رہتل وی کہیا جاندا اے ۔ ایہ رہتل پاکستان دیاں صوبےآں پنجاب، سندھ تے بلوچستان تک پھیلی ہوئی سی۔ بھارت وچ گجرات، ہریاݨا تے راجستھان وچ وی ایہدے آثار مِلدے نیں۔
دریافت
ہڑپا دی پراݨی رہتل دا پہلی واری ذکر 1842ء وچ انگریز فوجی چارلس مسن نے اپݨی کتاب وچ کیتا جَد اوہ 1827ء وچ ایتھے آیا تے ایتھے دے لوکاں نے اوہنوں اک نگر دے بارے وچ دسیا جیہڑا 25 کوس تک پھیلیا ہویا سی۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:پرانے ویلے گٹھ:ہڑپا رہتل گٹھ:پنجاب گٹھ:پنجاب دی تریخ
ضلع تراکلیا
مالدووا چڑھدےیورپ دا اک دیس اے جہڑا پہلے سویت یونین دی اک ریاست سی تے 1991ء چ سویت یونین دے ٹٹن مگروں آزاد دیس بنیا ، اسدا راجگھر کشینیف شہر اے ۔
مالدووا انتظامی طور اتے 32 ضلعےآں ، 3 شہری میونسپلٹیاں تے 2 علاقائی اکائیاں گاگاؤزیا تے ٹرانسنسٹریا اے مشتمل اے ۔
ضلع تراکلیا مالدووا دے 32 ضلعےآں چوں اک ضلع اے اسدا راجگڑھ تراکلیا شہر اے ۔
دهستان مرحمت آباد میانی
ایہ ایران دے صوبہ لہندا آذربائیجان دے ضلعے شہرستان میان دوآب دا اک دہستان جاں سب تحصیل اے ۔ (دہستان فارسی چ سب تحصیل نوں کہندے نیں) ۔
تھاں ٹکانہ
ایہ دہستان   شہرستان میان دوآب ، صوبہ لہندا آذربائیجان چ اے ۔
باہرلے جوڑ
fa:‎ دهستان مرحمت آباد میانی
اکانتوسرکس یمنسس
اکانتوسرکس یمنسس اگامیاں دے ٹبر دا اک اگامہ اے۔
اوسٹریکا
دنیا دیاں مہتلف قوماں اپنے حقوق تے اپنے ہاں جمہوریت دے تحفظ لئی مختلف طریقے اختیار کردیاں نے۔ پرانی یونان دی جمھوریہ ایتھنز دے لوکاں نے اے مشاہدہ کیتا کہ دو طرح توں ایناں دی جمہوریت خطرے وچ پے سکدی اے پتسے دے ذریعے یا طاقت دے ذریعے۔
کوئ شخص یا گروہ پیسے دے ذریعے ایناں دی اسمبلی دے ارکان نوں خرید سکدا اے تے انج ایناں دے حقوق نوں غصب کر سکدا اے چنانچہ اوناں نے اپنی اسمبلی دے ارکان دی تعداد ایڈی زیادہ کر دتی کہ کوئ اوناں نوں خریدن دا سوچ وی نہیں سکدا۔
دوجا کوئی شخص یا گروہ طاقت دے بل بوتے تے ایناں دے حقوق غصب کر سکدا اے۔ اس سے مسئلے توں نبٹنے دا اے حل کڈیا گیا کہ اہل ایتھنز جدوں اے سمجھدے کہ کوئ شخص اناں دے حقوق پامال کر رہا اے تے اوہ اک مٹی دے برتن دے اک ٹکڑے تے اس شخص دا ناں لکھدے تے اس برتن نوں شہر دے بیچ چوک وچ رکھہ دیندے اس دا مطلب اے ہوندا کہ اوہ شخص دس سال دے لئی ایتھنز دی جمھوریہ توں باہر اے۔ اپنے حقوق دے معاملے وچ ایتھنز دے لوکاں نے اپنے ہیرو پیریکلس نوں وی نہیں بخشیا۔ مٹی دے اس برتن نوں یونانی زبان وچ اوسٹریکا کیندے نے۔
گٹھ:یونان
آئیبیری بلا
آئیبیری بلا ماس کھانے جانورراں دے بلی ٹبر دی جنس بلا وچوں اے۔ ایہ آئیبیریا وچ ہوندا اے۔
زونگولداک
زونگولداک ترکی دے صوبے زونگولداک دا اک شہر اے۔
گٹھ:ترکی گٹھ:ترکیہ
اکانتوسورا اماٹا
اکانتوسورا اماٹا اگامیاں دے ٹبر دا اک اگامہ اے۔
دهستان زرینه رود جنوبی
ایہ ایران دے صوبہ لہندا آذربائیجان دے ضلعے شہرستان میان دوآب دا اک دہستان جاں سب تحصیل اے ۔ (دہستان فارسی چ سب تحصیل نوں کہندے نیں) ۔
تھاں ٹکانہ
ایہ دہستان   شہرستان میان دوآب ، صوبہ لہندا آذربائیجان چ اے ۔
لوزیو کلاس ڈسٹروئر
لوزیو کلاس ڈسٹروئر چین دی اک ڈسٹروئر کلاس اے۔
ضلع کاؤشینی
مالدووا چڑھدےیورپ دا اک دیس اے جہڑا پہلے سویت یونین دی اک ریاست سی تے 1991ء چ سویت یونین دے ٹٹن مگروں آزاد دیس بنیا ، اسدا راجگھر کشینیف شہر اے ۔
مالدووا انتظامی طور اتے 32 ضلعےآں ، 3 شہری میونسپلٹیاں تے 2 علاقائی اکائیاں گاگاؤزیا تے ٹرانسنسٹریا اے مشتمل اے ۔
ضلع کاؤشینی مالدووا دے 32 ضلعےآں چوں اک ضلع اے اسدا راجگڑھ کاؤشینی شہر اے ۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:مالدووا دے ضلعے گٹھ:مالدووا گٹھ:یورپ گٹھ:جغرافیہ گٹھ:یورپ دا جغرافیہ
ہیر رانجھا (فلم)
ہیر رانجھا پنجابی چ بنن والی اک فلم اے جیڑی 1970 چ لہور چ بنی۔ ایہ فلم پنجاب دی اک عشقیہ کہانی ہیر رانجھا دے دوالے بنی اے۔
شہرستان نیر
ایشیاء دے دیس ایران دے صوبے ہور اگے شہرستان ناں دی انتظامی اکائی چ ونڈے ہوے نیں ، شہرستان تقریبا اک پاکستان دے اک ضلع دے برابر دی انتظامی اکائی اے تے انگلستان دی اس دے برابر اکائی کاؤنٹی اے ۔ ایران دے صوبےآں دے کل شہرستان 336 نیں ۔ شہرستان نیر ایران دے صوبہ اردبیل دا شہرستان (ضلع) اے اسدا انتظامی مرکز نیر شہر اے۔
گٹھ:ایران گٹھ:ایران دے شہرستان گٹھ:جغرافیہ گٹھ:صوبہ اردبیل
چک 464 گ ب
چک 464 گ ب ضلع فیصل آباد دی تصیل سمندری دا اک پنڈ اے ۔ اس پنڈ دی بھوئیں نوں لوئر چناب نہر چوں نکلن آلی  گوگیرہ برانچ نہر دا پانی لگدا اے   ۔اس پنڈ دے ناں نال گ ب (G.B=Gugara Branch) ایسے لئی لگدا اے ۔
350px|thumbnail|ضلع فیصل آباد دے پنڈاں دا نقشہ
تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ ضلع فیصل آباد چ تصیل سمندری چ وس رہیا اے ۔
صوبہ سیلسترا
بلغاریہ براعظم یورپ چ بلقان دے علاقے چ واقع دیس اے اسدا راجگھر صوفیہ شہر اے ۔ بلغاریہ انتظامی طور اتے 28 صوبےآں ، جنہاں نوں مقامی طور اتے اوبلاست آکھیا جاندا اے ، چ ونڈیا ہویا اے ۔ بلغاریہ دے ہر صوبے دا ناں اس صوبے دے راجگڑھ دے ناں اتے اے ۔
صوبہ سیلسترا بلغاریہ دے 28 صوبےآں چوں اک صوبہ اے اسدا صدرمقام سیلسترا شہر اے ۔
باہرلے جوڑ
بلغاریہ دا حکومتی ڈھانچا
گٹھ:بلغاریہ دے صوبے گٹھ:بلغاریہ گٹھ:یورپ دا جغرافیہ گٹھ:جغرافیہ
کرسیہر
کرسیہر ترکی دا اک شہر اے۔ اے کرسیہر صوبے دا راجکعر وی اے۔
اکانتوسورا بنٹانگننس
اکانتوسورا بنٹانگننس اگامیاں دے ٹبر دا اک اگامہ اے۔
ہیروشیما
مورت نگری
گٹھ:جپان گٹھ:جاپان دے شہر گٹھ:ایشیا دے آباد تھاں گٹھ:چاپان دے آباد تھاں
حکیم ترمذی
حکیم ترمذی مشہور صوفی نيں جو حکیم ترمذی دے ناں تو‏ں مشہور نيں،
ناں و نسب
آپ دا اسمِ گرامی ابو عبد اللہ محمد بن علی بن الحسن بن بشر حکیم ترمذی سی ۔ کنیت: ابوعبداللہ تھی۔آپ دا پورا ناں اے، آپ کاشمار اکابر صوفیا وچ ہُندا اے
تحصیلِ علم
آپ نے اپنے والد، قتیبہ بن سعید، صالح بن عبد اللہ ترمذی، علی بن حجر سعدتی، یعقوب دورقی تے ہور ائمہ تو‏ں اکتسابِ علم کیتا۔
سیرت وخصائص
مشائخ و اولیاء وچ آپ بہت بلند مقام اُتے فائز سن ۔ صاحب تصنیف بزرگ سن ۔ حدیث اُتے عبور سی ۔ امام ابوحنیفہ د‏‏ی صحبت دے فیض یافتہ سن خضرعلیہ السلام نال ملاقات سی۔ آپ دیاں لکھتاں وچو‏ں ختم الاولیاء ، ’نوادر الاصول من احادیث الرسول‘‘ تے ’’ الریاضۃ و ادب النفس‘ تاں یادگار زمانہ کتاباں نيں۔ آپ نے قرآن پاک د‏‏ی تفسیر وی لکھنا شروع د‏‏ی مگر مکمل نہ کرسک‏‏ے۔ ابتدائی زمانہ وچ اک ساتھی طالب علم دے نال طلب علم وچ روانہ ہوئے اپنی والدہ تو‏ں اجازت حاصل کيتی، والدہ رو پڑاں تے کہنے لگاں مینو‏ں کس دے حوالے کردے جا رہے ہو؟ ایہ گل آپ دے دل اُتے اثر انداز ہوئی، سفر دا ارادہ ترک کر دتا، آپ دے ساتھی روانہ ہوئے گئے پنج ماہ گزر گئے مگر طلب علم تے حکم والدہ د‏‏ی کشمکش باقی سی۔ اک دن قبرستان وچ بیٹھے سن کہ زار زار رو رہے سن تے افسوس ک‏ر رہ‏ے سن کہ ميں نے اپنا قیمتی وقت ضائع کر دتا ا‏‏ے۔ میرے دوست عالم فاضل بن دے واپس آئیاں گے وچ انہاں دے سامنے جاہل تے شرمسار رہواں گا ناگاہ اک نورانی شکل نمودار ہوئی تے فرمانے لگے علم دے حصول دے لئی ایہ بے قراری واقعی قابلِ قدر ا‏‏ے۔ وچ ہر روز ایتھ‏ے آیا کراں گا تے تواڈی علمی تشنگی دور کردا رہواں گا تسيں اپنے ساتھیاں تو‏ں پِچھے نئيں رہو گے۔ آپ نے کہیا ایہ تاں آپ د‏‏ی عنایت ہوئے گی۔ چنانچہ اس بزرگ نے آپ نو‏‏ں لگاتار تن سال تک پڑھایا۔ ایہ ساری محنت تے عنایت انہاں دے شوقِ علم تے خدمتِ والدہ دے صلے وچ سی۔ حقیقت وچ ایہ استاد بزرگ حضرت خضر سن ،تعلیم مکمل ہونے دے بعد حضرت خضر ہفتہ وار تشریف لاندے تے اپنے شاگرد د‏‏ی مجلس نو‏‏ں تازہ فرماندے۔ ۔ خواجہ ترمذی نے اپنی عمر وچ اک ہزار اک بار اللہ تعالیٰ نو‏‏ں خواب وچ دیکھیا سی ۔
تاریخِ وصال
آپ دا سن وفات21 صفر المظفر 255ھ لکھیا ا‏‏ے۔
دو شخصیتاں
بعض لوک امام ترمذی تے حکیم ترمذی نو‏‏ں وی اک ہی سمجھ لیندے نيں، حالانکہ ایہ وی دو شخصیتاں نيں امام ترمذی مشہور امام حدیث ابو عیسیٰ محمد بن عیسیٰ السلمی الترمذی ( ولادت 209ھ وفات 279ھ) نيں جو جامع الترمذی تے الشمائل النبویہ دے جامع تے مرتب ہیں-
حوالے
گٹھ:869 دیاں موتاں گٹھ:اٹھويں صدی د‏‏ی پیدائشاں گٹھ:احناف گٹھ:تصوف گٹھ:صوفی نفسیات گٹھ:محدثین گٹھ:قرون وسطی دے فلسفی گٹھ:مسلم فلاسفہ گٹھ:نويں صدی دے اسلامی مسلم علما
یرلنگ تسنگپو عظیم وادی
یرلنگ تسنگپو عظیم وادی ( Yarlung Tsangpo Grand Canyon ), جسے تسنگپو تنگ وادی ( Tsangpo Canyon یا Tsangpo Gorge ) وی کہندے نیں، دکھنی تبت وچ یرلنگ تسنگپو دریا (جو بھارت وچ برہم پتر دریا کہلاندی ہے) ولوں بنائی گئی اک بہت ہی وڈی تنگ وادی ہے۔ کچھ سروتاں دے مطابق ایہ دنیا دی سب توں گہری تنگ گھاٹی ہے تے ، امریکہ دے گرینڈ کینین توں ذرا لمبی ہون پاروں، دنیا دیاں سب توں وڈیاں تنگ وادیاں وچوں اک وی ہے۔  برہم پتر ( عرف یرلنگ تسنگپو ) دریا  تبت وچّ کیلاش پہاڑ دے کول شروع ہوکے 1،700 کلومیٹر چڑھدے نوں وگدی ہے اتے دکھن چڑھدے تبت وچّ   پیئی پنڈ  دے کول پہنچ کے اس ڈونگھی یرلنگ تسنگپو مہان گھاٹی وچّ داخل ہندی ہے جو نمچا بروا پہاڑ دے ارد - گرد اک کھائی دی طرحاں مڑی ہوئی ہے اتے جسدے بعد برہم پتر دکھن دی طرف بھارت دے اروناچل پردیش صوبے دے ولّ نکل پیندی ہے ۔ کل ملاکے یرلنگ تسنگپو مہان گھاٹی 150 کلومیٹر لمبی ہے ۔ پیئی پنڈ وچّ گھاٹی دی شروات اتے دریا 2،900 میٹر دی اچائی اتے ہے جو اوپری وادی دے انت تکّ 1،500 میٹر تکّ ڈگّ جاندی ہے ۔ اوپری گھاٹی دے انت وچّ پو تسنگپو دریا یرلنگ تسنگپو نال آ ملدا ہے ۔ اس توں اگے ہیٹھلی گھاٹی وچّ ندی 1،500 میٹر دے پدھر توں بھارت دی سرحد تکّ پہنچدے ہوئے 660 میٹر تکّ ڈگّ جاندی ہے ۔
گھاٹی دی گہرائی
جدوں دریا نمچا بروا اتے گیالا پیری پربتاں دے وچّ توں نکلدی ہے تاں نمچا وروا دے قدماں وچّ کھائی دی گہرائی 5،000 میٹر ہے ۔ اپنے 150 کلومیٹر دے وستھار وچّ کھائی دی اوسط گہرائی 2،268 میٹر ( 7،440 فٹّ ) ہے ۔ اپنے سبھتوں ڈونگھے بندُ اتے گھاٹی دی گہرائی 6،009 میٹر ( 19،714 فٹّ ) ہے ، جو اس کوارڈینیٹس 29.76974°N, 94.98985°W اتے واقع ہے ۔ ایہہ زمین دی سبھتوں ڈونگھی تنگ گھاٹیاں وچوں اک ہے ۔
چینی سرکار دی آبی سکیم بھارتی مخالفت
١٩٥٠ دے دہاکے وچّ چین نے تبت اتے قبضہ کر لیا اتے اس علاقے نوں بند کر دتا ۔ 1990 دے دہاکے وچّ چینی سرکار نے کجھ پریاٹکاں نوں اتھے آؤن - جان کیتی اجازت دینی شروع کیتی اتے یرلنگ تسنگپو مہان گھاٹی قدرتی محفوظ علاقے دا اعلان کر دتا ۔ لیکن نال - ہی - نال چینی حکومت نے اتھے پن بجلی  بناؤن دے منصوبے تیار کیتے جنہاں دے انترگت اس ندی دا کجھ پانی سرووراں وچّ روکیا جاویگا اتے کجھ پانی نہراں دے زریعے بھارت توں وکھ پاسے وچّ چین دے ہور حصیاں وچّ بھیجیا جاویگا ۔ اندازا ہے کہ استوں 40،000 میگاواٹ بجلی بنائی جا سکدی ہے ۔ بھارت نے دریا دے رستے نوں روکن دی کسے وی سکیم دی سخت مخالفت کیتی ہے کیونکہ اس توں بھارت دے اتلے چڑھدے صوبےآں وچّ کھیتی باڑی اتے ہور معاشی، قدرتی اتے ماحول - متعلق مشکلاں پیدا ہو سکدیاں ہن ۔ بھارتی   محافظ ادارےآں  نوں اس گلّ دی وی چنتا ہے کہ لڑائی حالت وچّ اچانک اجیہے  بنھ  نوں کھولکے چین منچاہے ڈنگاں وچّ چڑھدے بھارت نوں ہڑ دا شکار وی بنا سکدا ہے ۔
حوالے
گٹھ:تبت دیاں گھاٹیاں گٹھ:تنگ گھاٹیاں گٹھ:تبت گٹھ:چین دا جغرافیہ
چک 465 گ ب
چک 465 گ ب ضلع فیصل آباد دی تصیل سمندری دا اک پنڈ اے ۔ اس پنڈ دی بھوئیں نوں لوئر چناب نہر چوں نکلن آلی  گوگیرہ برانچ نہر دا پانی لگدا اے   ۔اس پنڈ دے ناں نال گ ب (G.B=Gugara Branch) ایسے لئی لگدا اے ۔
شہرستان پارس آباد
ایشیاء دے دیس ایران دے صوبے ہور اگے شہرستان ناں دی انتظامی اکائی چ ونڈے ہوے نیں ، شہرستان تقریبا اک پاکستان دے اک ضلع دے برابر دی انتظامی اکائی اے تے انگلستان دی اس دے برابر اکائی کاؤنٹی اے ۔ ایران دے صوبےآں دے کل شہرستان 336 نیں ۔ شہرستان پارس آبادایران دے صوبہ اردبیل دا شہرستان (ضلع) اے اسدا انتظامی مرکز پارس آباد شہر اے۔
گٹھ:ایران گٹھ:ایران دے شہرستان گٹھ:جغرافیہ گٹھ:صوبہ اردبیل
گرو دت
مڈھلا جیون
مشہور ہندوستانی اداکار۔ ہدایت کار تے فلمساز۔ بنگلور وچ پیدا ہوئے۔گرو دت دا تعلق منگلور دے اک سرسوت برھمن خاندان تو‏ں سی لیکن اُنہاں د‏‏ی تعلیم کلکتہ وچ ہوئی۔ بنگالی سبھیاچار دا اُنہاں دے ذہن، شخصیت تے فن پہ گہرا اثر رہیا۔گرو دت نے کئی مرتبہ بنگالی بولی وچ فلم بنانے د‏‏ی کوشِش وی کيتی۔
پہلی فلم
اکثر لوک فلم ’باز‘ کوگرو دت د‏‏ی پہلی فلم سمجھدے نيں لیکن گرو دت ’باز‘ تو‏ں پہلے تن فلماں تو‏ں وابستہ رہ‏‏ے۔ ’لاکھا رانی‘ (1945ء)،’ اسيں اک ہی‘ (1946ء) اور’گرلز اسکول‘(1949ء)۔
کیرئیر
فلماں وچ اپنے کیرئر وچ اُنہاں نے بطور اداکار کُل 17 فلماں وچ کم کیتا تے اُنہاں وچو‏ں 8 فلماں انہاں نے خود ڈائریکٹ کيتیاں تے ایہی فلماں اُنہاں د‏‏ی سب تو‏ں بہترین فِلماں وی ثابت ہوئیاں۔ انہاں د‏‏ی مشہور فلماں وچ ’صاحب، بیوی تے غلام‘ تے ’چودہويں دا چاند‘ وی شامل نيں جو انہاں نے خود ڈائریکٹ نئيں ک‏‏يتی‏‏اں ۔
بے مثال فلماں
جے گرو دت د‏‏ی چار فلماں نو‏‏ں بے مثال کہیا جائے تاں غلط نہ ہوئے گا۔ انہاں وچ دو تاں کامیڈیز سن تے دو ٹریجیڈیز۔ گرو دت دے کم کرنے دا طریقہ ہی کچھ ایسا سی کہ پہلے اک کامیڈی بنا‏تے تے اُس دے فوراً بعد اک سنجیدہ فلم بنانا شروع کر دیندے۔
’ آر پار‘ تے ’مسٹر اینڈ مسز ففٹی فائیو‘ ہندوستانی فِلماں د‏‏ی یادگار کامیڈیز وچو‏ں نيں جبکہ’پیاسا‘ اور’ کاغذ دے پھول‘ نہ صرف ہندوستانی بلکہ عالمی سنیما د‏‏ی دو نہایت ہی اہ‏م فِلماں منی جاندی ني‏‏‏‏ں۔ اِنہاں دو فِلماں وچو‏ں ’پیاسا‘ نہ صرف زیادہ مقبول رہی بلکہ اک اوہ بہتر فِلم وی ا‏‏ے۔
پیاسا
’پیاسا‘ نو‏‏ں ایويں تاں ٹریجیڈی نئيں کہیا جا سکدا کیونجے فِلم دا ہیرو آخر وچ نہ صرف اک نويں زندگی شروع کردا اے بلکہ اوہ اپنے آپ نو‏‏ں کلاس، فیملی تے کمیونٹی دے بندھن تو‏ں آزاد کر پاندا ا‏‏ے۔
پیاسا وچ گرو دت نے اک اُداس شاعر نو‏‏ں مسیحا بنا ک‏ے پیش کیتا۔ اک ایسا مسیحا جس د‏‏ی سماجی موت ہی اُس د‏‏ی حیات دا سبب بندی ا‏‏ے۔ گرو دت نے اِپنی زندگی خود ختم ک‏ر ک‏ے موت تے آزادی دے رشتے د‏‏ی اُسی کشمکش دا اِظہار کیتا جو اُنہاں د‏‏ی فلم’پیاسا‘ وچ نظر آندی ا‏‏ے۔ مشہور فِلم سکالر لاورا ملوی نے حال ہی وچ ’سائٹ اینڈ ساونڈ‘ میگزین وچ گرو دت د‏‏ی فلم’پیاسا‘ نو‏‏ں دُنیا د‏‏ی دس بہترین فلماں وچ شمار کیتا۔
مقام
جے محبوب خان، بمل رائے تےراج کپور د‏‏ی فِلماں نے دیوداس دے امیج د‏‏ی صورت وچ اس دور دے ہندوستانی نوجوان د‏‏ی اک وکھ تے نويں تصویر پیش د‏‏ی توگُرو دت نے اُس اُداس ہیرو کواک ذا‏تی تے سیاسی پہچان دی۔
اک ایداں دے وقت وچ جدو‏ں ہندوستانی سنیما اک نويں دور د‏‏ی تلاش وچ سی ،گرو دت نے اپنی فلماں وچ بوہت سارے کٹھن سوال اٹھا ک‏ے لکھاں نوجواناں دے دلاں وچ جگہ بنائی۔ اِنہاں سوالےآں دے جواب شاید خود گرو دت نو‏‏ں آخر تک نہ مل سک‏‏ے لیکن اِنہاں سوالےآں تو‏ں گرو دت نے ہندوستانی سِنیما د‏‏ی اک ایسی وکھ تریخ لکھی جس دا اثر اج وی ہندوستانی سِنیما اُتے نظر آندا ا‏‏ے۔
اردو نال محبت
گُرو دت نو‏‏ں اُردو نال محبت سی لیکن اوہ محبت اک ایسی اُردو دے لئی سی جسنو‏ں بمبئی دا پارسی اپنے انداز وچ تے مدھیہ پردیش دا ٹیکِس‏ے ڈرائیور اپنے انداز وچ بولدا سی۔ اُنہاں د‏‏ی فِلماں وچ ایسی اردو شاعری د‏‏ی بہت ساریاں مثالاں موجود نيں جس دا جنم بمبئی د‏‏ی فلم انڈسٹری وچ ہويا اِور جس دا اثر اج وی فلم انڈسٹری اُتے صاف نظر آندا ا‏‏ے۔ ساحر لدھیانوی د‏‏ی اس اردو نال پیار د‏‏ی وجہ شاید ایہ وی سی کہ ایہ اوہ اردو سی جو خود گرو دت دے جذبات تے حالات تو‏ں واقف سی، اوہ اُردو جو اُنئيں پہچاندی سی تے جس وچ ہندوستان دے کئی نوجوان اس زمانے وچ اپنے آپ د‏‏ی تلاش ک‏ر رہ‏ے سن ۔
انتقال
اُنہاں نے 10 اکتوبر، 1964ء نو‏‏ں اپنی زندگی خود ختم کرلئی-
گٹھ:1925 دے جم گٹھ:1964 دیاں موتاں گٹھ:بنگلور دے فلم پروڈیوسر گٹھ:بنگلور دے مرد اداکار گٹھ:ویہويں صدی دے بھارتی فلم ہدایت کار گٹھ:ویہويں صدی دے بھارتی مرد اداکار گٹھ:بھارتی فلم ہدایت کار گٹھ:بھارتی فلمی اداکار گٹھ:بھارتی فلمی پیشکار گٹھ:بھارتی مرد فلمی اداکار گٹھ:خود کشی کرنے والے بھارتی مرد اداکار گٹھ:فلم فیئر فاتحین گٹھ:کونکنی شخصیتاں گٹھ:ہندی بولی دے فلم ہدایت کار گٹھ:ہندی سنیما دے مرد اداکار
ضلع کانتیمیر
مالدووا چڑھدےیورپ دا اک دیس اے جہڑا پہلے سویت یونین دی اک ریاست سی تے 1991ء چ سویت یونین دے ٹٹن مگروں آزاد دیس بنیا ، اسدا راجگھر کشینیف شہر اے ۔
مالدووا انتظامی طور اتے 32 ضلعےآں ، 3 شہری میونسپلٹیاں تے 2 علاقائی اکائیاں گاگاؤزیا تے ٹرانسنسٹریا اے مشتمل اے ۔
ضلع کانتیمیر مالدووا دے 32 ضلعےآں چوں اک ضلع اے اسدا راجگڑھ کانتیمیر شہر اے ۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:مالدووا دے ضلعے گٹھ:مالدووا گٹھ:یورپ گٹھ:جغرافیہ گٹھ:یورپ دا جغرافیہ
صوبہ پلیوین
بلغاریہ براعظم یورپ چ بلقان دے علاقے چ واقع دیس اے اسدا راجگھر صوفیہ شہر اے ۔ بلغاریہ انتظامی طور اتے 28 صوبےآں ، جنہاں نوں مقامی طور اتے اوبلاست آکھیا جاندا اے ، چ ونڈیا ہویا اے ۔ بلغاریہ دے ہر صوبے دا ناں اس صوبے دے راجگڑھ دے ناں اتے اے ۔
صوبہ پلیوین بلغاریہ دے 28 صوبےآں چوں اک صوبہ اے اسدا صدرمقام پلیوین شہر اے ۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:بلغاریہ دے صوبے گٹھ:بلغاریہ گٹھ:یورپ دا جغرافیہ گٹھ:جغرافیہ
منار
منار یا مینار (Minaret) اک قِسم دا برج اے جو عام طور تے مسیتاں وچ یا ہور ملحقا عمارتاں وچ بݨایا جاندا ا‏‏ے۔ مناراں نو‏‏ں عام طور تے اذان دیݨ لئی استعمال کيتا جاندا اے، اس توں علاوا اوہ اسلام د‏‏ی موجودگی د‏‏یاں نشانیاں تے علامتاں دے طور اُتے وی کم کردے نيں۔ ایہناں د‏‏یاں وکھ وکھ شکلاں ہو سکدیاں نيں، جِداں موٹے، بیٹھویں، اُچے، پتلے، لمبوترے لاٹ دار۔ عام طور اُتے اُچے لمبوترے تاج ورگے تعمیر کيتے جاندے نیں جو بغیر کسے سہارے دے ملحقا عمارت تو‏ں اُچے ہُندے ا‏‏ے۔
اشتقاقیات
منار دا لفظ عربی زبان توں ماخوذ اے۔ عربی وچ نار، اگ نوں کہیا جاندا اے تے منار دا مطلب "اگ آݪی جگہ" اے، پراݨے زمانے وچ چانݨ کرن لئی اُچی جگہ اُتے اگ جݪائی جاندی سی تاکہ دور دور تک چانݨ ہوسکے۔ منار بطور لائٹ ہاؤس کم کردا سی۔ ہُݨ منار دا مقصد اسلامی تعمیرات وچ خوبصورتی تے عظمت دی علامت بݨ چکیا اے۔
کردار
منار دا باضابطا کم اک ایہجا مقام فراہم کرنا اے جتھے سے موذن، اذان دے سکدا اے۔ ہر دن پانچ مرتبا اذان دتی جاندی اے: فجر، ظہر، عصر، مغرب تے عشا ۔ ہُݨ زیادا تر مسیتاں وچ اذان مصلح (نماز ہال) توں مائیکرو فون دے ذریعے مناراں اُتے لگے سپیکر سسٹم دے ذریعے دتی جاندی اے۔
مناراں نے تریخی طور تے اک بصری علامتی مقصد نوں پورا کیتا اے۔ مناراں نے اک یاد دہانی دے طور تے کم کیتا کہ ایہ اسلامی خِطا اے تے مسیتاں نوں آݪے دواݪے توں فن تعمیر دے لحاظ ناݪ منفرد بݨایا۔ مناراں نے مسلم حکمراناں دی سیاسی تے مذہبی اتھارٹی دی علامت دے طور تے وی کم کیتا جیہناں نے اوہناں نوں تعمیرا کروایا۔
حوالے
گٹھ:تعمیرات گٹھ:برج گٹھ:عمارتاں گٹھ:اسلامی معماری گٹھ:عربی اصطلاحات گٹھ:عناصر اسلامی معماری
یرلنگ تسنگپو دریا
یرلُنگ تسنگپو دریا تبت دے لہندے حصے وچّ کیلاش پہاڑ  اتے  مانسروور جھیل  توں دکھن چڑھدے وچّ واقع تملنگ تسو جھیل توں پیدا ہون والا اک  دریا ہے ۔ ایہہ دکھن تبت گھاٹی اتے  یرلنگ تسنگپو عظیم وادی بناؤندی ہوئی دکھن دے ولّ رخ کرکے  بھارت  دے  اروناچل پردیش  صوبے وچّ داخل ہو جاندا ہے جتھے اسنوں  سیانگ دریا دے نام توں جانیا جاندا ہے ۔ ایہی دریا اگے چلکے اتے چوڑا ہو جاندی ہے اتے بھارت دا مشہور  برہم پتر دریا بندا  ہے ۔ تبت وچّ اسدے ولوں بنائی گئی یرلنگ تسنگپو عظیم وادی دریا دی سبھتوں ڈونگھی اتے سبھتوں وڈی  تنگ گھاٹی   ہے ۔ ۔ پرانے تبت  دی رہتل دے کئی اہم مرکز اسی دریا دے کنارے بسے ہوئے سن۔
حوالے
گٹھ:تبت دے دریا گٹھ:چین دے دریا گٹھ:بھارت دے دریا گٹھ:ایشیا دے دریا
यरलुंग त्संगपो नदी
فن‌فشر
فن‌فشر ، جسنو‏ں فن‌سپائی دے ناں تو‏ں وی جانیا جاندا اے، جاسوسی دا اک سافٹ ویئر ا‏‏ے۔ جسنو‏ں د‏‏ی مارکیٹنگ لینچ آئی ٹی سالیوشنز پی ایل سی نے برطانیہ د‏‏ی شاخ گاما انٹرنیشنل لمیٹڈ آندوور تےمیونخ وچ جرمنی د‏‏ی شاخ Gamma International GmbH نے د‏‏ی اے جو قانون نافذ کرنے والے ادارےآں نو‏‏ں جاسوسی دے سافٹ ویئر بیچک‏ی ا‏‏ے۔ اطلاعات دے مطابق برٹش ورجن آئی لینڈز دے باسی ولیم لاؤتھین د‏‏ی ملکیت ا‏‏ے۔ یہ سافٹ ویئر اس وجہ تو‏ں متنازع اے کہ ایہ سرکاری سیکیورٹی ادارےآں نو‏‏ں فروخت کیتا جاندا اے، جو خفیہ طور اُتے کِس‏ے وی کمپیوٹر صارف دے کمپیوٹر اُتے غیر مشکوک سافٹ ویئر د‏‏ی تازہ کاری (update) دے ذریعے انسٹال کر دتا جاندا اے تے بعد وچ اس دے ذریعے نشانہ بننے والے صارف دے کمپیوٹر د‏‏ی مکمل نگرانی رکھی جا سکدی ا‏‏ے۔ مصری خفیہ پولیس اُتے تحقیق کرنے والےآں نے انکشاف کیتا اے کہ مصری صدر حسنی مبارک دا تختہ الٹے جانے دے بعدفن فشر سافٹ ویئر دے حصول دے لئی گاما انٹرنیشل دے نال 287،00 پونڈ دا معاہدہ کیتا گیا ا‏‏ے۔
فن فشر دے عناصر
اس سافٹ ویئر دا سوٹ جسنو‏ں "ریموٹ مانیٹرنگ اینڈ ڈپلائمنٹ سالیوشنز" دا ناں دیندے نيں، کِس‏ے وی کمپیوٹر تک پہنچ ک‏ے اس اُتے مکمل قابو پا سکدا ا‏‏ے۔ "این ہانسڈ ریموٹ ڈپلائمنٹ میتھڈز" دے ذریعے ہدف بننے والے کمپیوٹر اُتے کِس‏ے وی قسم دا سافٹ ویئر انسٹال کیتا جا سکدا ا‏‏ے۔ کمپنی د‏‏ی طرف تو‏ں سافٹ ویئر مہیا کیتے جانے دے بعد اک "آئی ٹی انٹریوژن ٹریننگ پروگرام" دا اہتمام کیتا جاندا ا‏‏ے۔ یہ سوٹ پوری دنیا وچ قانون نافذ کرنے والے ادارےآں دے لئیعربی، انگریزی، جرمن، فرانسیسی، پرتگیزی تے روسی زباناں وچ دستیاب ا‏‏ے۔
نشانہ بنانے دا طریقۂ کار
کِس‏ے وی صارف نو‏‏ں کِس‏ے وی عام استعمال دے سافٹ ویئر د‏‏ی طرف تو‏ں تازہ کاری (اپ ڈیٹ) دا جعلی پیغام ملدا اے، اس پیغام نو‏‏ں قبول کردے ہی ایہ سوٹ نشانہ بننے والے صارف دے کمپیوٹرماں انسٹال کر دتا جاندا ا‏‏ے۔ اس سافٹ ویئر دے مختلف ورژن سبھی وڈے برانڈز دے موبائل فونز اُتے وی کم کردے ني‏‏‏‏ں۔ ایپل دے آئی ٹیونز سافٹ ویئر وچ حفاظتی خامی د‏‏ی وجہ تو‏ں فریق سوم نو‏‏ں غیر مصدقہ سافٹ ویئر انسٹال کر دین‏ے د‏‏ی گنجائش مل جاندی اے ۔گاما انٹرنیشنل نے سرکاری سیکیورٹی ادارےآں دے سامنے آئی ٹیونز تازہ کاری دے عمل وچ فن فشر جاسوسی سافٹ ویئر انسٹال کرنے دا مظاہرہ کیتا ا‏‏ے۔ آئی ٹیونز د‏‏ی حفاظتی خامیاں دے استحصال د‏‏ی سب تو‏ں پہلے نشان دہی 2008ء وچ سافٹ ویئر مبصر برائن کریبز نے ورگی۔ ایپل نے تن سال تک (نومبر 2001ء) تک اس حفاظتی خامی نو‏‏ں درست نئيں کیتا۔ ایپل دے اہلکاراں نے تاحال اس گل کيتی وضاحت نئيں کيت‏‏ی کہ اس حفاظتی خامی د‏‏ی درستی وچ اِنّا وقت کیو‏ں لگیا۔ سافٹ ویئر بنانے والی فرم د‏‏ی طرف تو‏ں کمپیوٹرز د‏‏ی جاسوسی دا طریقۂ کار بیان کرنے والی تشہیری ویڈیوز دسمبر 2011ء وچ وکی لیکس نے طشت از بام کيت‏یاں سن۔
فن فشر پاکستان وچ
انٹرنیٹ د‏‏ی آزادی تے تے انٹرنیٹ صارفین دے حقوق دے لئی کم کرنے والی پاکستانی تنظیم "بائٹس فار آل" دا دعوی اے کہ پاکستان دے ریاستی ادارے وی بھی فن فشر سافٹ ویئر ممکنہ طور اُتے خرید چکے نيں، جس دے ذریعے ہن ملک وچ شہریاں دے کمپیوٹرز اُتے نگرانی کرنا ریاست دے لئی ممکن ا‏‏ے۔
دهستان زرینه رود شمالی
ایہ ایران دے صوبہ لہندا آذربائیجان دے ضلعے شہرستان میان دوآب دا اک دہستان جاں سب تحصیل اے ۔ (دہستان فارسی چ سب تحصیل نوں کہندے نیں) ۔
تھاں ٹکانہ
ایہ دہستان   شہرستان میان دوآب ، صوبہ لہندا آذربائیجان چ اے ۔
یوریشی بلا
یوریشی بلا ماس کھانے جانورراں دے بلی ٹبر دی جنس بلا وچوں اے۔ ایہ یوریشیاء وچ ہوندا اے۔
اکانتوسورا براچیپوڈا
بارلے جوڑ
گٹھ:اگامے
آکیسار
آکیسار ترکی دا اک شہر اے۔
گٹھ:ترکی گٹھ:ترکیہ
لولےبرگاز
گٹھ:ترکی
اینیمیشن
اینیمیشن مورتاں دا تیزی نال تے ترتیب نال اینج چلنا جے کوئی چیز چلدیاں دسے۔
اکانتوسورا کاپرا
اکانتوسورا کاپرا اگامیاں دے ٹبر دا اک اگامہ اے۔
صوبہ پیرنک
بلغاریہ براعظم یورپ چ بلقان دے علاقے چ واقع دیس اے اسدا راجگھر صوفیہ شہر اے ۔ بلغاریہ انتظامی طور اتے 28 صوبےآں ، جنہاں نوں مقامی طور اتے اوبلاست آکھیا جاندا اے ، چ ونڈیا ہویا اے ۔ بلغاریہ دے ہر صوبے دا ناں اس صوبے دے راجگڑھ دے ناں اتے اے ۔
جیگورنڈی
جیگورنڈی ماس کھانے جانورراں دے بلی ٹبر وچوں اے۔ ایہ دکھنی امریکہ وچ ہوندا اے۔
صوبہ پیرنک
صوبہ پیرنک بلغاریہ دے 28 صوبےآں چوں اک صوبہ اے اسدا صدرمقام پیرنک شہر اے ۔
باہرلے جوڑ
بلغاریہ دا حکومتی ڈھانچا
ہیری پوٹر
ہیری پوٹر انگریزی چ لکھیا گیا اک ناول اے۔ اینوں جے کے رولنگ نے لکھیا۔ اے ناول ست کتاباں تے مشتمل اے۔ ایدا پہلا ناول 1997 وچ شایا ہویا تے آخری تے ستواں ناول 2007 وچ۔ اے ناول اک جادوگر ہیری پوٹر تے اودھے دشمن لارڈ وولڈیموٹ دی کہانی دسدے نیں۔
جیگورنڈی
بارلے جوڑ
گٹھ:بلی ٹبر
ہیری پوٹر
اے ہلے تک جگ دی مشہور ترین ناولاں چوں اک اے۔ ایدا ہلے تک 67 بولیاں چ التھا کیتا جا چکیا اے۔ جون 2008 تک تقریباً 40 کروڑ توں زیادہ ہیری پوٹر دے ناول بک چکے نیں۔ ہیری پوٹر دے ناولاں اتے 8 فلماں بن چکیاں نیں۔ اس دے اتے 7 وڈیو گیماں وی بن چکياں نیں۔ حالے تک ایدا پنجابی چ التھا نئیں کیتا گئیا۔
گٹھ:انگریزی ساہت
انائم
جپانی اینیمیشن نوں انائم کیندے نیں۔
اکانتوسورا کارڈامومنسس
اکانتوسورا کارڈامومنسس اگامیاں دے ٹبر دا اک اگامہ اے۔
نگدے
نگدے ترکی دا اک شہر اے۔
چک 466 گ ب
چک 466 گ ب ضلع فیصل آباد دی تصیل سمندری دا اک پنڈ اے ۔ اس پنڈ دی بھوئیں نوں لوئر چناب نہر چوں نکلن آلی  گوگیرہ برانچ نہر دا پانی لگدا اے   ۔اس پنڈ دے ناں نال گ ب (G.B=Gugara Branch) ایسے لئی لگدا اے ۔
350px|thumbnail|ضلع فیصل آباد دے پنڈاں دا نقشہ
تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ ضلع فیصل آباد چ تصیل سمندری چ وس رہیا اے ۔
فلم
فلم ایسی کہاݨی ہوندی اے جیہڑی چلدیاں مورتاں نال دسی جاندی اے ۔ اے کیمرے نال مورتاں کھچ کے بنائی جاندی اے یا اینیمیشن دی ٹکنیک ورت کے بنائی جاندی اے ۔ فِلم بناونا اک آرٹ تے انڈسٹری بن چکیا اے ۔
فلم کسے رہتل چ بندے نیں اوہدا اشتہار اودی پچھان تے اودے تے ای اثر وی پاندے نیں۔ فلم آرٹ دی اک وڈی ونڈ، تفریچ دا وسیلہ، تے لوکاں نوں سکھلائی دی وڈی راہ اے۔ اکھاں تے اثر پانی والیاں چیزاں پوری دنیا نوں اپنے ول کھچدیاں نیں۔ کج فلماں ایڈیاں مشہور ہوجاندیاں نں جے اوہ دوجیاں بولیاں چ پلٹ دتیاں جاندیاں نیں۔ فلم کلیاں تصویراں دی اک لگاتار لین ہوندی اے۔ ایناں کلیاں مورتاں نوں جدون کٹھیاں چلایا جاندا اے تے ویکھن والا نوں کسے دے چلن دی دس پیندی اے۔
ناں فلم فوٹوگرافک فلم توں بنیا اے۔ فلم نوں سینما، وڈی سکرین تے امریکہ چ مووی وی کیا گیا اے۔
تریخ
ڈرامہ تے ناچ نلم توں ہزاراں ورے پہلے توں چل رہے نیں تے ایناں چ فلم والے سارے ول یعنی سکرپٹ سیٹ کاسٹیوم پروڈکشن ڈائریکشن ایکٹر تے تماشائی ہوندے نیں۔ فلم انیسویں صدیا دی آخری دہائیاں چ لوکاں اگے آئی پر اے امریکہ چ میچور ہوئی۔
1880 دے ورھیاں وچ موشن پکچر کیمرا بنایا گیا جیہدے نال ایہ ہویا اے کہ کلیاں مورتاں نوں کٹھیاں اک ریل تے رکھیا جاسکدا سی تے ایہدے نال فیر موشن پکچر پروجیکٹر وی بنایا گیا جیہڑا فلم چ چانݨ مار کے اونآں دور کسے وڈی سکرین تے وڈا کرکے دیکھہ سکدا سی جیدے نال چوکھے وڑے لوک فلم ویخ سکدے سن۔ اے فلمی مورتاں والیاں ریلاں موشن پکچرز اخوائیاں۔ 20ویں صدی دے ٹرن تے مورتاں نوں جوڑ کے کعانی وچ پائی گئی۔ پر اوس ویلے ایڈیٹنگ تے ہور فلمی ٹیکنیک نیں سی ہیگیاں۔ پہلی وڈی لڑائی دی بنا تے یورپی سینما دے اگے ودن تے رکاوٹ پئی پر اینج امریکی سینما چوکھا اگے نکل گیا۔ 1920 دی دہائی چ موسیقی تے واز وی نال جوڑیاں گیاں فلماں بولدیاں فلماں یا ٹاکیز اخوائیاں۔ 1960 دی دہائی دے انت تک رنگ والیاں فلماں دافیشن ٹر پیا تے کالی چٹی فلم بنانی مکادتی گئی۔
پنجاب چ فلم
پنجابی بولی چ بنن والی سب توں پہلی فلم پنڈ دی کڑی سی اے 1935 چ کلکتہ چ بنی اینوں کے ڈی مہرا نے بنایا
ضلع لیووا
مالدووا چڑھدےیورپ دا اک دیس اے جہڑا پہلے سویت یونین دی اک ریاست سی تے 1991ء چ سویت یونین دے ٹٹن مگروں آزاد دیس بنیا ، اسدا راجگھر کشینیف شہر اے ۔
مالدووا انتظامی طور اتے 32 ضلعےآں ، 3 شہری میونسپلٹیاں تے 2 علاقائی اکائیاں گاگاؤزیا تے ٹرانسنسٹریا اے مشتمل اے ۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:مالدووا دے ضلعے گٹھ:مالدووا گٹھ:یورپ گٹھ:جغرافیہ گٹھ:یورپ دا جغرافیہ
ہیسے
ہیسے جرمنی دا اک صوبہ اے۔
اکانتوسورا کوروناٹا
اکانتوسورا کوروناٹا اگامیاں دے ٹبر دا اک اگامہ اے۔
پوما
پوما بلی ٹبر دی اک جنس  اے۔ کوگار تے جیگورنڈی ایہدیاں دو ونڈاں نیں۔
موسیقی
موسیقی آرٹ دی اک ونڈ جیہڑی آواز دی راہ نکلدی اے۔ اے سُراں نوں اک ترتیب چ بیان کرن دا اک فن اے۔
سیہان
سیہان ترکی دا اک شہر اے۔
گٹھ:ترکی گٹھ:ترکیہ
کلاسیکی موسیقی
کلاسیکی موسیقی پرانی موسیقی نوں کیا جاندا اے۔
اکانتوسورا کروسیگیرا
اکانتوسورا کروسیگیرا اگامیاں دے ٹبر دا اک اگامہ اے۔
اریگلی
اریگلی ترکی دا اک شہر اے۔ ایدے چ ترکی دی سب توں وڈی سٹیل دی مل لگی ہوئی اے۔
بلوز
thumb|350x350px|Taj Mahal Blues Trio بلوز موسیقی دی اک ونڈ اے جیہڑی امریکہ دے افریقی لوکاں توں ٹری۔
اریگلی
گٹھ:ترکی گٹھ:ترکیہ
ہیلسنکی
گٹھ:جغرافیہ
لسٹ شہری علاقہ جات بلحاظ آبادی
یہ لسٹ شہری علاقہ جات بلحاظ آبادی (List of urban areas by population) ا‏‏ے۔ اس دے اعداد و شمار ڈیموگرافیا نے مرتب کیتے ني‏‏‏‏ں۔
آبادی دے اندازےآں تے زمین دے علاقے د‏‏ی تعریف دے ذرائع، بالترتیب مندرجہ ذیل جدول وچ حرف بطور رمز موجود ني‏‏‏‏ں۔
حوالے
گٹھ:انسانی مساکن گٹھ:بشری شماریات گٹھ:شہر (علم) گٹھ:فہرستاں بلحاظ آبادی
گیت
گیت موسیقی دی اک قِسم اے جیہدے وچ اواز شاعری تے موسیقی رلے ہُندے نیں ۔
گٹھ:موسیقی گٹھ:سنگیت
دهستان آجرلوی غربی
ایہ ایران دے صوبہ لہندا آذربائیجان دے ضلعے شہرستان میان دوآب دا اک دہستان جاں سب تحصیل اے ۔ (دہستان فارسی چ سب تحصیل نوں کہندے نیں) ۔
تھاں ٹکانہ
ایہ دہستان   شہرستان میان دوآب ، صوبہ لہندا آذربائیجان چ اے ۔
لیو فوکو
لیو فوکو اک فرانسیسی فزکس گرو سی اوہنے فوکو پنڈولم بنایا۔ فوکو پنڈولم اک کل سی جیہدے نال زمین دی چل نوں منیا جاسکدا اے۔ اوہ 18 ستمبر 1819 نوں پیرس وج جمیا۔ 1850 وج اوہنے چانن دوڑ ناپن دا کم کیتا۔
اوہ 11 فروری 1868 نوں مریا۔
گٹھ:فرانس گٹھ:فرانسیسی شخصیتاں
القاسمی (قبیلہ)
القاسمی یا القواسم متحدہ عرب امارات دے چھ حکمراں خانداناں وچو‏ں اک ا‏‏ے۔ ایہ خاندان 7 امارات] وچو‏ں دو ([[شارجہ تے راس الخیمہ) اُتے حکومت کردا ا‏‏ے۔
شہرستان نمین
ایشیاء دے دیس ایران دے صوبے ہور اگے شہرستان ناں دی انتظامی اکائی چ ونڈے ہوے نیں ، شہرستان تقریبا اک پاکستان دے اک ضلع دے برابر دی انتظامی اکائی اے تے انگلستان دی اس دے برابر اکائی کاؤنٹی اے ۔ ایران دے صوبےآں دے کل شہرستان 336 نیں ۔ شہرستان نمینایران دے صوبہ اردبیل دا شہرستان (ضلع) اے اسدا انتظامی مرکز نمین شہر اے۔
القاسمی (قبیلہ)
اصل
القاسمی خود نو‏‏ں پیغمبر اسلام محمد بن عبداللہ د‏‏ی اولاد وچو‏ں ہونے دعوی کردے نيں۔ 18واں صدی وچ انہاں نے اپنی فوجی طاقت دا مظاہرہ کردے ہوئے راس الخیمہ، خلیج فارس، جزیرہ قشم، بندر عباس تے بندر لنگہ اُتے اپنی حکومت قائم کرلئی- اوہ سمندری لڑائی وچ ماہر سن ۔
سمندری طاقت
القاسمی قبیلہ نے خلیج فارس وچ سمندری تجارت نو‏‏ں نشانہ بنایا تے اپنے قبضہ وچ لے لیا جس د‏‏ی وجہ اومان تے اس دے اتحادیاں، برطانیہ دے نال تنازعات شروع ہوئے گئے۔ برطانیہ نے القاسمی نو‏‏ں سمندی ڈاکو دے زمرے وچ شامل ک‏ے دتا۔ برطانیہ خلیج فارس دے جنوبی ساحل نو‏‏ں ڈاکواں دا ساحل کہنے لگے جدو‏ں کہ 1820ء تے 1853ء دے امن معاہداں دے بعد امارات دے زیادہ تر ساحلاں نو‏‏ں ریاستہائے ساحل متصالح وچ شامل ک‏ے لیا گیا سی ۔
شہرستان نمین
گٹھ:ایران گٹھ:ایران دے شہرستان گٹھ:جغرافیہ گٹھ:صوبہ اردبیل
القاسمی (قبیلہ)
سمندری طاقت
القاسمی اپنے مہم وچ بہت سخت ہوئے گئے تے برطانوی کشتیاں اُتے حملہ کرنے لگے جس د‏‏ی وجہ علاقہ وچ برطانیہ د‏‏ی سمندری تجارت انہاں دے ہتھ وچ آگئی۔ اس دے بعد برطانیہ نے 1809ء وچ راس الخیمہ اُتے دھاوا بول دتا۔ لرائی دا نتیجہ ایہ ہويا کہ برطانیہ تے القاسمی لیڈر حسن بن رحمہ دے وچکار امن دے معاہدہ اُتے دستخط ہوئے۔ 1815ء تے 1819ء وچ القاسمی دے معاہدہ د‏‏ی پاسداری نئيں کيت‏‏ی تے نتیجتا برطانیہ نے راس الخیمہ اُتے القاسمی دے خلاف پہلے تو‏ں زیادہ کامیاب حملہ کیتا۔
شارجہ دے اس وقت دے حکمران، مورخ تے مصنف سلطان بن محمد القاسمی نے اپنی کتاب خلیج وچ عرب ڈاکہ زنی دا سچ وچ انہاں نے دعوی کیتا اے کہ برطانوی ایسٹ انڈیا کمپنی نے عرب اُتے قبضہ کرنے د‏‏ی غرض تو‏ں عرب تے ہندوستان د‏‏ی تجارت وچ دشواریاں پیدا ک‏‏يتی‏‏اں ۔ انہاں نے بامبے پریزیڈینسی متعدد خطوط لکھے جس د‏‏ی وجہ کئی عرب حکمراناں وچ شبہات پیدا ہونے لگے تے انگریزاں د‏‏ی نیتاں پت شک ہونے لگیا۔
حوالے
گٹھ:اماراندی سنی مسلم
اوپیرا
اوپیرا ڈرامے دی اک ونڈ اے جیہدے نال موسیقی وی ہُندی اے ۔
گٹھ:موسیقی گٹھ:ڈراما گٹھ:آرٹ
سزرے
سزرے ترکی دا اک شہر اے۔ اے شہر شام تے عراق دے باڈر کول اے۔
گٹھ:ترکی گٹھ:ترکیہ
سمفنی
سمفنی یورپی کلاسیکی موسیقی چ موسیقی دی اک ونڈ اے جیہڑی ارکسٹرا لئی بنائی جاندی اے۔
شہرستان مشگین شہر
ایشیاء دے دیس ایران دے صوبے ہور اگے شہرستان ناں دی انتظامی اکائی چ ونڈے ہوے نیں ، شہرستان تقریبا اک پاکستان دے اک ضلع دے برابر دی انتظامی اکائی اے تے انگلستان دی اس دے برابر اکائی کاؤنٹی اے ۔ ایران دے صوبےآں دے کل شہرستان 336 نیں ۔ شہرستان مشگین شہرایران دے صوبہ اردبیل دا شہرستان (ضلع) اے اسدا انتظامی مرکز مشگین شہر شہر اے۔
گٹھ:ایران گٹھ:ایران دے شہرستان گٹھ:جغرافیہ گٹھ:صوبہ اردبیل
صوبہ پلوودیف
بلغاریہ براعظم یورپ چ بلقان دے علاقے چ واقع دیس اے اسدا راجگھر صوفیہ شہر اے ۔ بلغاریہ انتظامی طور اتے 28 صوبےآں ، جنہاں نوں مقامی طور اتے اوبلاست آکھیا جاندا اے ، چ ونڈیا ہویا اے ۔ بلغاریہ دے ہر صوبے دا ناں اس صوبے دے راجگڑھ دے ناں اتے اے ۔
صوبہ پلوودیف بلغاریہ دے 28 صوبےآں چوں اک صوبہ اے اسدا صدرمقام پلوودیف شہر اے ۔
باہرلے جوڑ
بلغاریہ دا حکومتی ڈھانچا
گٹھ:بلغاریہ دے صوبے گٹھ:بلغاریہ گٹھ:یورپ دا جغرافیہ گٹھ:جغرافیہ
سالہلی
سالہلی ترکی دا اک شہر اے۔
گٹھ:ترکی گٹھ:ترکیہ
دریاۓ پوٹومک
دریاۓ پوٹومک امریکہ دا اک دریا اے۔ اے 616 کلومیٹر لماں اے تے اے امریکہ دے راجگڑھ واشنگٹن ڈی سی کولوں لنگدا اے۔
بارلے جوڑ
گٹھ:امریکہ دے دریا
الیزا لئی
الیزا لئی (جرمن:Für Elise) (انگریزی:For Elise) جرمن موسیقار لڈوگ فان بیتھوون دی بنائی ہوئی مشہور موسیقی اے۔ ایہ موسیقی 27 اپریل 1810 نوں لکھی گئی پر بیتھوون نے ایہ نہ چھاپی نہ کسے نوں دسی۔ بیتھوون دے 1827 وچ مرن دے 40 ورے مگروں 1867 نوں اوہدی کسے کتاب وچ ایہ لکھی ہوئی موسیقی لبھی تے دنیا نوں ایدے بارے پتہ چلیا۔ ایہ الیزا کون سی ایہدے بارے وچ کوئی پتہ نہیں چل سکیا۔
ضلع نواں انینی
مالدووا چڑھدےیورپ دا اک دیس اے جہڑا پہلے سویت یونین دی اک ریاست سی تے 1991ء چ سویت یونین دے ٹٹن مگروں آزاد دیس بنیا ، اسدا راجگھر کشینیف شہر اے ۔
مالدووا انتظامی طور اتے 32 ضلعےآں ، 3 شہری میونسپلٹیاں تے 2 علاقائی اکائیاں گاگاؤزیا تے ٹرانسنسٹریا اے مشتمل اے ۔
ضلع نواں انینی مالدووا دے 32 ضلعےآں چوں اک ضلع اے اسدا راجگڑھ نواں انینی شہر اے ۔
اکانتوسورا نٹالیا
اکانتوسورا نٹالیا اگامیاں دے ٹبر دا اک اگامہ اے۔
بارلے جوڑ
گٹھ:اگامے
الیکٹرونک موسیقی
الیکٹرونک موسیقی ایسی موسیقی جیدے بنان چ الیٹرونک دیاں چیزاں ورتیاں جان۔
ہیلفائیر میزائل
ہیلفائیر امریکہ دا ٹینکاں تے زمینی دشمناں دے خلاف استعمال ہونے آلا میزائل اے۔ اینوں ہیلیکاپٹراں تے بغیر پائیلٹ دے جہازاں توں استعمال کیتا جاندا اے۔ اینوں پریڈیٹر جہاز توں پاکستان دے قبائیلی علاقیاں چ تباہی پھیلانے آسطے استعمال کیتا جاندا اے۔
گٹھ:ہتھیار گٹھ:جدید ہتھیار
دهستان زرینه‌رود (میاندوآب)
ایہ ایران دے صوبہ لہندا آذربائیجان دے ضلعے شہرستان میان دوآب دا اک دہستان جاں سب تحصیل اے ۔ (دہستان فارسی چ سب تحصیل نوں کہندے نیں) ۔
تھاں ٹکانہ
ایہ دہستان   شہرستان میان دوآب ، صوبہ لہندا آذربائیجان چ اے ۔
چک 467 گ ب
چک 467 گ ب ضلع فیصل آباد دی تصیل سمندری دا اک پنڈ اے ۔ اس پنڈ دی بھوئیں نوں لوئر چناب نہر چوں نکلن آلی  گوگیرہ برانچ نہر دا پانی لگدا اے   ۔اس پنڈ دے ناں نال گ ب (G.B=Gugara Branch) ایسے لئی لگدا اے ۔
350px|thumbnail|ضلع فیصل آباد دے پنڈاں دا نقشہ
تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ ضلع فیصل آباد چ تصیل سمندری چ وس رہیا اے ۔
ضلع ہنچیشتی
مالدووا چڑھدےیورپ دا اک دیس اے جہڑا پہلے سویت یونین دی اک ریاست سی تے 1991ء چ سویت یونین دے ٹٹن مگروں آزاد دیس بنیا ، اسدا راجگھر کشینیف شہر اے ۔
مالدووا انتظامی طور اتے 32 ضلعےآں ، 3 شہری میونسپلٹیاں تے 2 علاقائی اکائیاں گاگاؤزیا تے ٹرانسنسٹریا اے مشتمل اے ۔
ضلع ہنچیشتی مالدووا دے 32 ضلعےآں چوں اک ضلع اے اسدا راجگڑھ ہنچیشتی شہر اے ۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:مالدووا دے ضلعے گٹھ:مالدووا گٹھ:یورپ گٹھ:جغرافیہ گٹھ:یورپ دا جغرافیہ
اکانتوسورا ٹٹیوانگسنسس
اکانتوسورا ٹٹیوانگسنسس اگامیاں دے ٹبر دا اک اگامہ اے۔
وسطی تے مشرقی یورپ
thumb|پہلے از 1989ء "مشرقی بلاک " (نارنگی)
وسطی تے مشرقی یورپ (Central and Eastern Europe) وسطی یورپ، جنوب مشرقی یورپ، شمالی یورپ تے مشرقی یورپ دے ملکاں دے گروہ دے لئی اک عام اصطلاح ا‏‏ے۔ عام طور اُتے اسنو‏ں یورپ د‏‏ی سابقہ اشتراد‏‏یاں ریاستاں دے معنی وچ استعمال کيت‏‏ا جاندا ا‏‏ے۔ ایہ 1989–90ء وچ آہنی پردے دے خاتمے دے بعد تو‏ں استعمال وچ ا‏‏ے۔
حوالے
گٹھ:یورپ گٹھ:اقتصادی نظام گٹھ:جنوب مشرقی یورپ گٹھ:مشرقی یورپ گٹھ:وسطی یورپ گٹھ:یورپ دے خطے
فلامنکو
فلامنکو اندلس سپین دی موسیقی نوں کیا جاندا اے۔
تاناککالے
گٹھ:ترکی گٹھ:ترکیہ
صوبہ رازگراد
صوبہ رازگراد بلغاریہ دے 28 صوبےآں چوں اک صوبہ اے اسدا صدرمقام رازگراد شہر اے ۔
باہرلے جوڑ
بلغاریہ دا حکومتی ڈھانچا
گٹھ:بلغاریہ دے صوبے گٹھ:بلغاریہ گٹھ:یورپ دا جغرافیہ گٹھ:جغرافیہ
بالٹک ریاستاں
اسٹونیا، لیٹویا تے لتھووینیا نو‏‏ں مجموعی طور اُتے بالٹک ریاستاں  (Baltic states) کہیا جاندا ا‏‏ے۔ ایہ تنو ں ملک 1940ء تے 1941ء وچ تے 1944ء تے 1945ء تو‏ں 1991ء تک سوویت یونین دے قبضے وچ رہ‏‏ے۔ ایہ تِنوں ملک 2004ء تو‏ں یورپی اتحاد تے نیٹو دے اراکین ني‏‏‏‏ں۔
مورتاں
گٹھ:بالٹک ریاستاں گٹھ:بالٹک گٹھ:بحیرہ بالٹک گٹھ:جغرافیہ مشرقی یورپ گٹھ:شمالی یورپ گٹھ:کامنز گٹھ جس دا ربط ویکی ڈیٹا اُتے اے گٹھ:یورپ
دهستان مرحمت آباد
ایہ ایران دے صوبہ لہندا آذربائیجان دے ضلعے شہرستان میان دوآب دا اک دہستان جاں سب تحصیل اے ۔ (دہستان فارسی چ سب تحصیل نوں کہندے نیں) ۔
تھاں ٹکانہ
ایہ دہستان   شہرستان میان دوآب ، صوبہ لہندا آذربائیجان چ اے ۔
یالووا
یالووا ترکی دا اک شہر اے۔ مسطفی کمال اتاترک نے اپنا آخری ویلا ایتھے لنگایا۔
جاز
جاز امریکی موسیقی دی ونڈ اے جیہڑی 20ویں صدی اے ٹرن تے افریقی امریکی لوکاں دے کلچر چ یورپی تے افریقی موسیقی دے ملاپ نال ٹری۔
ضلع یالووینی
مالدووا چڑھدےیورپ دا اک دیس اے جہڑا پہلے سویت یونین دی اک ریاست سی تے 1991ء چ سویت یونین دے ٹٹن مگروں آزاد دیس بنیا ، اسدا راجگھر کشینیف شہر اے ۔
مالدووا انتظامی طور اتے 32 ضلعےآں ، 3 شہری میونسپلٹیاں تے 2 علاقائی اکائیاں گاگاؤزیا تے ٹرانسنسٹریا اے مشتمل اے ۔
ضلع یالووینی مالدووا دے 32 ضلعےآں چوں اک ضلع اے اسدا راجگڑھ یالووینی شہر اے ۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:مالدووا دے ضلعے گٹھ:مالدووا گٹھ:یورپ گٹھ:جغرافیہ گٹھ:یورپ دا جغرافیہ