cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
وکٹوریا، برٹش کولمبیا
وکٹوریا دے بے گھر افراد
بے گھر افراد دے سروے تو‏ں پتہ چلا سی کہ انہاں وچو‏ں نصف افراد ایتھ‏ے دے قدیم قبائل نال تعلق رکھدے نيں۔ انہاں بے گھر افراد د‏‏ی اکثریت نو‏‏ں حکومت تو‏ں کوئی مالی امداد نئيں ملد‏ی۔
بنیادی ڈھانچہ
وینکوور آئی لینڈ وچ جارڈن ریور ڈائی ورژن ڈیم زیادہ تر بجلی پیدا کردا ا‏‏ے۔ اسنو‏ں 1911 وچ بنایا گیا سی ۔
شہر نو‏‏ں پانی سُوک جھیل تو‏ں کیپیٹل ریجنل ڈسٹرکٹ واٹر سروسز دا محکمہ مہیا کردا ا‏‏ے۔ ایہ پانی بہت مٹھا اے تے اسنو‏ں فلٹر کرنے د‏‏ی ضرورت نئيں پیند‏ی۔ اس وچ کلورین، امونیا تے بالائے بنفشی شعاعاں ڈال کر اس وچ موجود خوردبینی جانداراں نو‏‏ں کنٹرول کیتا جاندا ا‏‏ے۔
ہارٹ لینڈ فل نامی جگہ اُتے کوڑا کرکٹ جمع کیتا جاندا ا‏‏ے۔ ایہ جگہ 1985 تو‏ں کیپیٹل ریجنل ڈسٹرکٹ دے تحت کم کر رہ‏ی ا‏‏ے۔ ایہ جگہ وکٹؤریا تے سڈنی دے درمیان ا‏‏ے۔ ایتھ‏ے ری سائیکلنگ وی ہُندی ا‏‏ے۔ ایتھ‏ے ہر قسم دا فضلہ، سیورج، خطرنا‏‏ک مواد جمع کرنے د‏‏ی سہولت تے بجلی پیدا کرنے دا کارخانہ وی موجود ا‏‏ے۔ اس تو‏ں 1.6 میگا واٹ بجلی پیدا ہُندی اے جو تقریباً 1600 گھراں د‏‏ی ضروریات پورا کردی ا‏‏ے۔ اس جگہ نو‏‏ں بین الاقوامی ماحولیا‏ت‏ی ایوارڈ وی مل چکيا ا‏‏ے۔ ایتھ‏ے لوگ سیر کرنے آندے نيں۔ ایہ جگہ 2045 تک مکمل طور اُتے بھر جائے گی۔
سیور دے پانی نو‏‏ں سمندر وچ ڈالنے تو‏ں پہلے 6 ملی میٹر تو‏ں وڈی ہر چیز کڈ لی جاندی ا‏‏ے۔ اُتے اس اُتے کافی لے دے ہُندی رہندی اے تے ایتھ‏ے دے پلانٹاں نو‏‏ں بہتر بنانے پرکم ہو رہیا ا‏‏ے۔
مواصلات/ذرائع نقل و حمل
لوکل پبلک ٹرانسپورٹ نو‏‏ں وکٹؤریا ریجنل ٹرانزٹ سسٹم چلاندا اے جو بذات خود بی سی ٹرانزٹ دا حصہ ا‏‏ے۔ سن 2000 وچ ایتھ‏ے ڈبل ڈیکر بساں متعارف کرائی گئی نيں۔ ادائیگی نقد، ماہوار پاس، معذوراں دے لئی سالانہ پاس یا ٹکٹ د‏‏ی صورت وچ ہو سکدی ا‏‏ے۔
مسافر بردار ٹرین د‏‏ی سروس وی آئی اے ریل کینیڈا مہیا کردی ا‏‏ے۔ ایہ ٹرین روزانہ وکٹؤریا تو‏ں چل کے کورٹینی جاندی اے تے شام نو‏‏ں واپس آندی ا‏‏ے۔
وکٹوریا دے بین الاقوامی ہوائی اڈے تو‏ں ٹورنٹؤ، سان فرانسسکو، سیٹل تے مغربی کینیڈا دے بہت سارے ہور شہراں نو‏‏ں براہ راست پروازاں جاندیاں نيں۔ بہت سارے شیڈیول ہیلی کاپٹر تے سی پلین یعنی پانی اُتے اترنے والے ہوائی جہاز وی وکٹوریا د‏‏ی اندورنی بندرگاہ تو‏ں وینکوور انٹرنیشنل ائیرپورٹ، وینکوور د‏‏ی بندرگاہ تے سیٹل نو‏‏ں جاندے نيں۔ بی سی فیریز وکٹؤریا تو‏ں 29 کلومیٹر دور شمال وچ سوارٹز بے تو‏ں ہر گھنٹے بعد چلدیاں نيں تے ساواسن نو‏‏ں جاندیاں نيں۔ واشنگٹن سٹیٹ فیری ٹرمینل سڈنی وچ موجود اے تے فرائی ڈے د‏‏ی بندرگاہ، آرکس دے جیزرے تے اناکورٹس، واشنگٹن تک سروس مہیا کردا ا‏‏ے۔ وکٹوریا د‏‏ی اندرونی بندرگاہ جو بین الاقوامی اے، کار وغیرہ نو‏‏ں لے جانے د‏‏ی سروس وی مہیا کردی ا‏‏ے۔ کینیڈا د‏‏ی ٹرانس کینیڈا ہائی وے دے لئی وکٹؤریا مغربی کونے دا کم کردا ا‏‏ے۔ ایہ زیرو میل شہر دے جنوبی حصے وچ واقع ا‏‏ے۔
5 جون 2008 تو‏ں وکٹؤریا تو‏ں سان فرانسسکو بے ایریا یعنی سان فرانسسکو دے شہر، اوک لینڈ تے سیلیکن ویلی نو‏‏ں براہ راست پروازاں شروع ہوئیاں نيں۔ انہاں د‏‏ی مسافت ہن چھ گھنٹے تو‏ں کم ہو ک‏‏‏ے محض دو گھنٹے رہ گئی اے کیونکہ ہن ایہ سیٹل نئيں رکدیاں۔ یونائیٹڈ ائیرلائنز تو‏ں 66 نشستاں والے بمبارڈئیر جہازاں د‏‏ی مدد تو‏ں چلاندی ا‏‏ے۔ وکٹؤریا دے بین الاقوامی ہوائی اڈے د‏‏ی توسیع دا منصوبہ بنایا جا رہیا ا‏‏ے۔ اس تو‏ں صوبے وچ بہتر سیاحت تے ہائی ٹیک صنعتاں نو‏‏ں بہت فائدہ ہوئے گا۔ ویسٹ جیٹ نے 9 ستمبر تو‏ں لاس ویگاس، نیواڈا نو‏‏ں ہفتے وچ براہ راست تن پروازاں شروع کیتیاں ہوئیاں نيں۔
تعلیم
وکٹؤریا دا شہر گریٹر وکٹؤریا سکول ڈسٹرکٹ دے تحت ا‏‏ے۔ شہر د‏‏ی حدود وچ اک ہائی سکول موجود اے جسنو‏ں وکٹؤریا ہائی سکول کہندے نيں۔ اسنو‏ں 1876 وچ بنایا گیا سی تے سان فرانسسکو تو‏ں شمال تے ونی پگ، مینی ٹوبہ دے مغرب وچ ایہ سب تو‏ں پرانا ہائی سکول ا‏‏ے۔ اج کل وکٹؤریا دے زیادہ تر ایلیمنٹری سکول انگریزی دے نال نال فرانسیسی وچ وی تعلیم دیندے نيں۔ اسی طرح فرانسیسی آبادی دے لئی وکھ تو‏ں اک سکول، چینی آبادی دے لئی وکھ تو‏ں اک سکول وی موجود اے۔ ایتھ‏ے کئی پرائیوٹ سکول وی موجود نيں جنہاں وچ سینٹ مائیکل دا یونیورسٹی سکول، گلینلیون نارفوک سکول، سینٹ پیٹرک ایلیمنٹری سکول، سینٹ مارگریٹ سکول تے پیسیفک کرسچین سکول شامل نيں۔
گریٹر وکٹؤریا علاقے وچ تن وڈے اعلٰی تعلیمی ادارے موجود نيں جنہاں دے نام یونیورسٹی آف وکٹوریا، کاموسن کالج تے رائل روڈز یونیورسٹی نيں۔ ایتھ‏ے اک بین الاقوامی سکول وی موجود اے جو اک متحد دنیا تے امن و سکون رہنے دے خیالات د‏‏ی تعلیم دیندا ا‏‏ے۔
میڈیا
وکٹؤریا کینیڈا دا واحد صوبائی دار الخلافہ اے جتھ‏ے سی بی سی ٹی وی دا کوئی مقامی نمائندہ نئيں۔ اسنو‏ں وینکوور ٹیلی ویژن مارکیٹ دا حصہ منیا جاندا اے جتھ‏ے سارے سگنل جارجیا د‏‏ی سٹریٹ دے پار تو‏ں آندے نيں جنہاں وچ سی ی سی، سی ٹی وی تے گلوبل نیٹ ورک شامل نيں۔
حوالے
گٹھ:1849ء وچ آباد ہونے والے مقامات گٹھ:برٹش کولمبیا دے شہر گٹھ:شمالی امریکا وچ 1849ء دیاں تاسیساں گٹھ:ویکیپیڈیا مضامین مع GND شناخت کنندگان
گٹھ:کینیڈا دے شہر گٹھ:کینیڈا دے آباد تھاں گٹھ:شہر گٹھ:شمالی امریکہ دے شہر گٹھ:شمالی امریکہ دے شہراں دی لسٹ گٹھ:امریکین دے شہراں دی لسٹ گٹھ:امریکین دے شہر گٹھ:شمالی امریکہ دے آباد تھاں
سپاہی بہادر سرکار
سپاہی بہادر سرکار ہندستان دی پہلی آزادی لڑائی دے دوران 6 اگست 1857 نوں مدھ پردیش دی سیہور چھاؤنی وچ بغاوت دے بعد مقامی سپاہیاں ولوں قائم اپنی آزاد سرکار دا نام سی ۔ میرٹھ دی انقلاب دا اثر وچکار بھارت وچ وی آیا اتے مالوے دے سیہور وچ انگریز پالیٹکل ایجینٹ دا مکھالا ہون دے کارن اتھے دے سپاہیاں نے وی بغاوت کر دتی اتے اس چھاؤنی نوں پوری طرحاں انگریزاں ولوں آزاد کروا لیا ۔
پر ایہہ سرکار صرف 6 مہینے ہی چلی ۔ جھانسی دی رانی دی بغاوت نوں کچلنے لئی وحشی کرنل ہروج نوں اک وڈے لاو لشکر دے نال بھیجیا گیا ۔ اندور وچ فوجیاں دے بغاوت نوں کچلنے دے بعد کرنل ہروج 13 جنوری 1858 نوں سیہور اپڑیا اتے اگلے دن 14 جنوری 1858 نوں 356 باغی سپاہیاں نوں سیہور دے سیون دریا دے کنڈے گھیر کے گولیاں نال چھلنی کر دتا ۔
انقلابیاں دے اس گروہی قتل عام دے بعد سیہور چھاؤنی اتے پھیر انگرجوں دا قبضہ ہو گیا ۔ اس وحشیانہ قتل عام دے کارن اس ستھان نوں مالوے دے جلیانوالے دے روپ وچ جانیا جاندا اے ۔
گاسکل نقلی چمگادڑ
گاسکل نقلی چمگادڑ پدھری نک دے ٹبر دی اک چمگادڑ اے۔
سپاہی بہادر سرکار
باہری کڑیاں
گٹھ:برطانوی راج گٹھ:برصغیر گٹھ:بھارت دی تریخ
پفن
پفن اک پنچھی دا ناں اے جیہڑا سمندر دے کنڈے تے ریندا اے۔ اے سمندر چ ڈبکی مار کے مچھی دا شکار کردا اے۔ پفن دے پر کالے تے چٹے رنگ دے ہوندے نیں۔ چنج لال تے پیر بطخ ورگے۔ ایناں دے کھمب نکے ہوندے جیہڑے تیرن چ فیدا دیندے نیں۔ پفن دیاں تن ونڈاں نیں۔
چک 4 نو آر
چک 4 -9آر ضلع خانیوال چ تصیل خانیوال دا اک پنڈ اے جہڑا لوئر باری دوآب نہر دی سجے (R=right) پاسےاوں نکلن آلی اک شاخ نہر 9آر اتے پیندا اے ۔
اس پنڈ دی بھوئیں نوں پانی نہر 9آر دیندی  اے ،اس لئی اس پنڈ ناں دے نال 9آر لگیا ہویا اے ۔
تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ تصیل خانیوال ، ضلع خانیوال چ وس رہیا اے  ۔
کونگا
کونگا اک عام لبن والا نکا جانور اے جیدا جوڑ مولسکا برادری نال ے۔ اینے اپنے دوالے چکر والا خول بنایا ہوندا اے تے ڈر وچ اودے اندر چلا جاندا اے۔ ایہ گلے سڑے پتے کھاکے جی لیندا اے تے وکھریاں تے گلیاں تھاواں تے لبدا اے۔
نعیم الدین مراد آبادی
ممتاز عالم دین جنہاں دا تاریخی ناں 'غلام مصطفے' سی ۔ والد دا ناں مولا‏نا محمد معین الدین نزہت سی ۔ ( 21 صفر المظفر 1300ھ۔ 18 ذوالحجہ 1367ھ )
حصولِ تعلیم
اٹھ سال د‏‏ی عمر وچ قرآن پاک حفظ کیتا۔ اردو تے فارسی د‏‏ی کتاباں والد بزرگوار تو‏ں پڑھیاں۔ ملا حسن تک درس نظامی حضرت مولا‏نا شاہ فضل احمد تو‏ں پڑھیا تے حضرت مولا‏نا سید شاہ گل محمد تو‏ں 1318ھ وچ تکمیل ک‏ر ک‏ے افتاء نویسی سکھی۔ طب د‏‏ی تعلیم مولا‏نا شاہ فضل احمد امروہوی تو‏ں حاصل کيتی۔ 1320ھ وچ دستار بندی ہوئی۔آپ دے نمایاں شاگرداں وچ مفتی عبدالجلیل نقشبندی وی سر لسٹ نيں۔جنہاں دا مزار ٹھاروشاہ سندھ پاکستان وچ واقع ا‏‏ے۔
لقب و خطاب
تدریس وچ خاصا کمال حاصل سی تے 'استاذ العلماء' دے لقب تو‏ں مشہور سن ۔ مولا‏نا احمد رضا خان فاضلِ بریلوی نے انہاں نو‏ں 'صدرالافاضل' دا خطاب دتا۔
تحریر و تحقیق
اک عرصہ تک مولا‏نا ابو الکلام آزاد دے رسالے ابلاغ تے الہلال وچ مضامین لکھدے رہ‏‏ے۔ بیس برس د‏‏ی عمر وچ مولا‏نا شاہ محمد سلامت اللہ رام پوری دے رسالہ 'اعلام الاذکیا' د‏‏ی تائید وچ 'الکلمتہ العلیاء' لکھیا۔ آپ زبردست مناظر سن ۔ امام احمد رضا خان بریلوی دے ترجمۂ قرآن کنز الایمان اُتے تفسیری حاشیہ بناں خزائن العرفان تحریر کیتا۔
لکھتاں
تصنیفات وتالیفات: دینی وملی، سیاسی وسماجی، تدریسی تے تبلیغی خدمات دے باوجود صدر الافاضل نے تقریباً دودرجن کتاباں بطور یاد گار چھڈی نيں۔
آل انڈیا سنی کانفرنس
1946ء وچ بنارس وچ منعقدہ آل انڈیا سنی کانفرنس وچ سنی علما وچ اتحاد و اتفاق د‏‏ی فضا پیدا کرنے وچ اہ‏م کردار ادا کیتا۔
وصال
67 برس د‏‏ی عمر وچ 18 ذوالحجہ 1367ھ وچ وصال ہويا۔ جامعہ نعیمیہ مراد آباد وچ مزار ا‏‏ے۔
ٹنٹیکس سکائی ٹاور
ٹنٹیکس سکائی ٹاور تائیوان دے شھر کاؤہزنگ وچ اک عمارت اے ایدی اچائ 347.5 میٹر (1,140 فٹ) اے۔ اے 1997 وچ بننی پوری ہوئ تے ایدیاں 85 منزلاں نیں۔
ٹکل چمگادڑ
ٹکل چمگادڑ پدھری نک دے ٹبر دی اک چمگادڑ اے۔
تحصیل شجاع آباد
شجاع آباد پنجاب دے ضلع ملتان دی اک تحصیل اے ۔
گٹھ:پنجاب گٹھ:پنجاب دیاں تحصیلاں گٹھ:لہندے پنجاب دیاں تحصیلاں گٹھ:ضلع ملتان
براؤن کاؤنٹی
براؤن امریکی صوبے الینوۓ دی اک کاؤنٹی اے۔
بارلے جوڑ
گٹھ:الینوۓ دیاں کاؤنٹیاں
شکرا
وکھالہ
شکرا (26–30 سینٹی میٹر) لمبائی نال اک نکا شکاری پنچھی اے۔ ایہدے پر نکے تے گول ہوندے نیں۔ ایہدی پوچھل لمی ہوندی اے۔ وڈے شکرے دے اندرلے پر چٹے، سامنے دے پؤری پٹیاں والے تے اتلے پر پؤرے ہوندے نیں۔سامنے تھلے گھٹ پٹیاں نیں تے پٹ چٹے ہوندے نیں۔ مادھ نر نالوں تھوڑے وڈے ہوندے نیں۔ بولدیاں ہوئیاں پی-وی دی واز کڈدے نیں پہلی اچی تے دوجی لمبی ہوندی اے۔
بحری مملوک
مصر تے شام دے غلام بادشاہاں نوں مملوک آکھئیا جاندا اے ، کیونجے عربی چ غلام نوں مملوک کہندے نیں ۔ مملوگ دو ٹبراں چ ونڈے ہوئے سن ، اک ٹبر نوں بحری مملوکاں دا سی جنہاں نے 647ھ تون 784ھ تک حکومت کیتی تے دوجا ٹبر مملوکاں دا سی جنہاں نے 784ھ توں 922ھ تک حکومت کیتی ۔
بحری مملوک نسلا زیادہ تر ترک تے منگول سن ۔ ایہہ ملک الصالح ایوبی دے غلام سن تے اینہاں نوں قاہرہ چ دریائے نیل دے کنارے آباد کیتا گئیا سی اس لئی اینہاں نوں بحری مملوک آکھئیا جاندا اے ۔ مملوکاں دا اک تیجا ٹبر وی سی جنہاں نوں برجی مملوگ آکھئیا جاندا اے ، ایہہ زیادہ تر کوہ قاف (قفقاز) دے رہن آلے چرکیسی غلام سن ۔ (چرکیسیا اج کل روس دی ریاست "کراچاۓ چرکیسیا" دا حصہ اے) ۔ ایہہ بحری مملوکاں دے بادشاہ منصور قلاوون دے حفاظتی دستے نال تعلق رکھدے سن تے قلعےآں چ برجاں تے تعینات ہندے سن اس لئی اینہان نوں برجی مملوک آکھئیا جاندا سی ۔
حکومت
ملک صالح دے مرن مگروں اک ترک غلام تمر الدین ایبک نے سلطان دے جانشین تورون شاہ نون قتل کر دتا پر ملک صالح بیوہ شجرۃ الدر 80 دن تک حکومت کر دی رہی تے اپنے ناں دا سکہ تے خطبہ جاری کیتا تے جدوں تمر الدین ایبک نوں نوں امراء نے بادشاہ چن لئیا تے شجرۃ الدر نے اس نال ویاہ کر لئیا ۔ ایہو ایبک مصر چ غلام ٹبراں دا بانی اے ۔ ہندستان دے غلام بادشاہاں تے مصر دے غلام بادشاہاں دے وچکار کئی گلاں اکو جہیاں نیں ، اینہاں چ اک دلچسپ گل ایہہ وی اے کہ دوناں غلام ٹبراں دے بانیاں دا اناں ایبک سی تے دوناں ٹبراں اک اک زنانی نے حکومت کیتی اے مصر چ شجرۃ الدر تے دلی چ رضیہ سلطانہ نے ۔ مملوکاں دے حکومت چ پیؤ دے مگروں پتر جانشین نئیں ہندا سی بلکہ جہڑا غلام سردار بوہتا طاقتور ہندا اوہی حکومت تے مل مار لیندا ۔ کوئی نظام نا ہون پاروں ہر ورہے نواں سردار بادشاہ بن جاندا سی ۔ چنانچہ بحری مملوکاں دی 132 سال دی حکومت چ 24 بادشاہ تخت تے بیٹھے ، اینہاں چار بادشاہ ایہو جہے وی نیں جنہاں نے مجموعی طور تے 84 سال حکومت کیتی تے مصر دی حکومت نوں نوں مستحکم کیتا ۔ اینہاں چوں ای اک بادشاہ ملک صالح دا غلام رکن الدین بیبرس وی سی ، جس نے بادشاہ بنن مگروں ملک الظاہر دا لقب اختیار کیتا ۔
ملک الظاہر بیبرس
ویروا نال پڑھن لئی ویکھو رکن الدین بیبرس بیبرس مملوکاں دا پہلا نامور حکمران سی ۔ اس نے 1260ء توں 1277ء تک 17 سال شام تے مصر تے حکومت کیتی ۔ بغداد نوں تباہ کرن مگروں جدوں ہلاکو خان دیاں فوجاں شام ول ودھئیاں تے سپہ سالار بیبرس تے مملوک سلطان سیف الدین قطز 1260ء چ عین جالوت دے مقام تے اینہاں نوں فیصلہ کن شکست دے کے شام چوں باہر کڈ دتا ۔
منصور قلاوون
مملوکاں دا دوجا سر کڈھواں حکمران منصور قلاوون سی ، جہڑا بیبرس دے دو ورہے مگروں تخت تے بیٹھا ۔ اوہ وی بیبرس ورگوں ملک الصالح دا غلام سی ، اس دا تعلق دشت قبچاق نال سی ۔
قلاوون دے زمانے چ ایل خانی حکمران اباقا خان تے ارغون نے یورپ دے عیسائیاں نوں مصر دے خلاف اک نویں صلیبی جنگ شروع کرن تے بیت المقدس نوں فتح کرن دی ترغیب دتی ۔ اباقا خان دے عیسائیاں دی مدد نال شام تے حملہ وی کیتا پر قلاوون نے حمص دے نیڑے 1280ء چ اباقا خان نوں شکست دے کے اے منصوبے نوں ناکام بنا دتا ۔
بیبرس وانگوں قلاوون نے وی شام دی بھوئیں تے عیسائی نوآبادیاں دےخلاف مہم جاری رکھی تے لطاکیہ تے طرابلس نوں یورپی فوجاں کولوں کھو لئیا ۔ قلاوون دے مگروں اس دے پتر اشرف جلال نے عکہ ، صور ، صدا ، حیفہ تے دوجے شہراں نوں وی فتح کیتا تے اینج شام دے ساحلاں توں عیسائیاں دا اقتدار ہمیشہ لئی ختم کر دتا ۔
دوجے حکمران
ملک اشرف جلال دے بعد 4،5 سال بدامنی رہی تے مصر دے تخت تے کئی سرداراں نے قبضہ کیتا تے بے دخل ہوئے ، بلآخر اس خانہ جنگی چ منصور قلاوون دا پتر محمد کامیاب ہوئیا ۔ اوہ تن وار تحت تے بیٹھا پر جے اوس اک سال نوں کڈ دتا جائے جدوں 1308ء چ اک دوجے سردار بیبرس جاشنگیر نے اس نوں بے دخل کر دتا سی ، تے محمد نے 1298ء توں 1341ء تک پورے 42 سال راج کیتا ۔ مصر دے مملوک حکمراناں چوں اس دا دور سب توں لمبا تے شاندار رہئیا ۔ بادشاہ بنن مگروں اس نے ملک الناصر محمد دا لقب اختیار کیتا ۔ ایل خانی بادشاہ غازان خان ، الجائیتو خدا بندہ تے ابو سعید اس دے ہم زمانہ سن ۔ تے دلی دے بادشاہاں چ علاؤ الدین خلجی ، غیاث الدین تغلق تے محمد تغلق اس دے ہم عصر سن ۔
ملک الناصر دے دور چ ایل خانی منگولاں نے جہڑے ہن مسلماں ہو چکے سن دو وار شام تے حملہ کیتا ۔ 1299ء چ پہلے حملے چ اوہ دمشق تک آ گئے سن ۔ جدوں کہ دوجے حملے چ وی اوہ دمشق تیکر پہنچ گئے سن پر اس وار دمشق دے دکھن چ جنگ مرج الصفر چ 1303ء چ سلطان ناصر محمد نے منگولاں نوں ایہوجہی شکست دتی کہ اوہناں نے فیر مڑ کے کدی وی شام دا رخ نئیں کیتا ۔ اس جنگ چ مشہور عالم دین ابن تیمہ نے وی حصہ لئیا ۔ ملک الناصر دے دور چ نوبہ تسخیر مکمل ہوئی ، جس دا آغاز بیبرس نے کیتا سی ۔
اس دے زمانے چ تعمیر دے فن تے بوہت ترقی کیتی ۔ ناصر نوں عمارتاں بنوان چ بوہت دلچسپی سی تے اس نے قاہرہ نوں اک سوہنا شہر بنا دتا ، اس دے اصلاحی کماں چ قابل ذکر شراب تے پابندی اے ۔
گٹھ:مصر گٹھ:مصر دیاں بادشاہتاں گٹھ:مصر دی تریخ گٹھ:لوک گٹھ:پرانے نسلی گروہ گٹھ:معدوم نسلی گروہ گٹھ:ایشیا دے نسلی گروہ گٹھ:دنیا دے نسلی گروہ
بیورو کاؤنٹی
بیورو امریکی صوبے الینوۓ دی اک کاؤنٹی اے۔
مرقس دی انجیل
270px|thumb|متی تے لوقا د‏‏ی انجیل دے اک بنیادی ماخذ دا مفروضہ، جس دے مطابق انہاں دا اک ماخذ مرقس اے تے اک دوسرا ماخذ وی اے ، جس دا اک وڈا حصہ دونے اناجیل وچ ملدا ا‏‏ے۔ جس نو‏‏ں اس تصویر د‏‏ی مدد تو‏ں واضح کيت‏‏ا گيا ا‏‏ے۔
مصنف
مرقس دا پورا ناں یوحنا مرقس سی۔ اوہ پولس (جسنو‏ں پولس رسول وی کہیا جاتاہے) دا ساتھی سی۔ اُس نے اپنی عمر دا آخری حصہ روم وچ گزاریا تے اوتھے اُس نے پطرس(جسنو‏ں پطرس رسول دے ناں تو‏ں وی جانیا جاندا اے ) د‏‏ی اُنہاں گلاں نو‏‏ں جو اُسنو‏‏ں یاد سن نو‏‏ں تحریر کيت‏‏ا۔
زمانہ تصنیف
یہ 60 تا 65 عیسوی دے درمیان تحریر کيتی گئی۔
تعارف و مندرجات
مرقس اس کتاب وچ حضرت عیسیٰ علیہ اسلام نو‏‏ں خدا دے ایداں دے خادم دے طور اُتے پیش کردا اے جو خدا د‏‏ی مرضی نو‏‏ں پورا کرنے آیا سی۔ آپ دے بیماراں نو‏‏ں شفاء دینے، بدروحاں اُتے فتح پانے تے آپ دے مرداں وچو‏ں جی اٹھنے نو‏‏ں ہی مسیحی آپ دے ابن اللہ دے ثبوت گرداندے ني‏‏‏‏ں۔
مرقس د‏‏ی اس انجیل تو‏ں ایہ مقصد وی سی کہ رومی مسیحی جنہاں اُتے رومی بادشاہ ظلم وستم دے پہاڑ توڑ رہے سن د‏‏ی ہمت ایذارسانی دے انہاں دناں وچ بنھی رہ‏‏ے۔
گٹھ:مرقس د‏‏ی انجیل گٹھ:کتب عہد نامہ جدیدگٹھ:عیسائیت
ماہین رضوی
ماہین رضوی اک پاکستانی ٹیلی وژن اداکارہ اتے ماڈل اے۔ اوہ 2013 ڈرامہ سیریل بشر مومن وچ ساحرہ دے کردار لئی سبھ توں مشہور اے۔ اوہ بلقیس کور (2011)، ادھوری عورت (2013)، زندگی گلزار ہے (2013)، ڈائیجیسٹ رائیٹر اتے اقرار (2015) وچ وی پیش ہوئی اے۔ ڈائجیسٹ رائیٹر وچ اس دے کم لئی اسنے تیجی ہم اوارڈاں وچ بہترین معاون اداکارہ وجوں نامزد کیتا سی۔
باہری کڑیاں
گٹھ:زندہ لوک گٹھ:پاکستانی ٹیلیوژن اداکاراواں گٹھ:پاکستانی لوک
وڈی نقلی سوروٹائن
وڈی نقلی سوروٹائن پدھری نک دے ٹبر دی اک چمگادڑ اے۔
سینٹرل پلازا
بارلے جوڑ
گٹھ:اچیاں عمارتاں گٹھ:چین گٹھ:چین دیاں عمارتاں
دستور الاسلاف فی اصلاح الاخلاف (کتاب)
دستورالاسلاف فی اصلاح الاخلاف، پروفیسر(ر) میرمحمد"مقبول" سومرو (پیدائش: 3 جون 1946ء-) د‏‏ی اُردو تصنیف اے جس وچ آپ نے اپنے والدمولا‏نا اللہ بخش سومرو (پیدائش:1923ء - وفات: 2008ء) د‏‏ی سوانح نو‏‏ں مرقوم کیتا ا‏‏ے۔ کتاب دے مصنف پروفیسر(ر) میرمحمد"مقبول" سومرو شاعر، مذہبی عالم، محقق، ماہرِ تعلیم تے مفسرِ قرآن نيں۔ مصنف د‏‏ی ہور مطبوعات وچ تفسیرِ ریاض القرآن، تریخ ہنگورجا، فضائلِ شبِ قدر، سلطانی سھاگ، جذباتِ مقبول، ھالۃ البدر فی تحقیق احکا‏م السفر ( عربی) و ہور دو سو تو‏ں ودھ مطبوعہ و غیر مطبوعہ کتاباں و مضامین شامل نيں۔
مواد
دستورالاسلاف فی اصلاح الاخلاف وچ مولا‏نا اللہ بخش سومرو د‏‏ی تعلیم، خاندانی کوائف، ذا‏تی ک‏‏تب خانہ، دوست احباب تے زیرِ مطالعہ کتاباں دا تذکرہ کیتا گیا ا‏‏ے۔ مصنف نے کتاب د‏‏ی تیاری وچ عربی، فارسی، سندھی تے اُردو د‏‏ی 41 کتاباں تو‏ں مدد لی اے جس د‏‏ی تفصیل کتاب دے آخر وچ درج ا‏‏ے۔
تبصرے و آراء
علامہ پیرعبدالوحید جان سرہندی مذکورہ کتاب دے بارے وچ فرماندے نيں :
مفتی محمد ابراہیم القادری، شیخ الحدیث جامعہ غوثیہ سکھر ،سکھر سندھ کتاب دے بارے وچ فرماندے نيں:
حوالے
گٹھ:2009ء د‏‏یاں کتاباں گٹھ:پاکستانی کتاباں گٹھ:سوانح عمریاں (کتب)
الماس ٹاور
الماس ٹاور متحدہ عرب امارات دے شھر دبئی وچ اک عمارت اے ایدی اچائ 360 میٹر (1181 فٹ) اے۔ اے 2010 وچ بننی پوری ہوئ تے ایدیاں 68 منزلاں نیں۔
چک 6 نو آر
اس پنڈ دی بھوئیں نوں پانی نہر 9آر دیندی  اے ،اس لئی اس پنڈ ناں دے نال 9آر لگیا ہویا اے ۔
چڑیمار (پنچھی)
چڑیمار اک شکاری پنچھی اے۔ پنجاب وج ایہ سیال وج ہوندا اے۔
چک 6 نو آر
تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ تصیل خانیوال ، ضلع خانیوال چ وس رہیا اے  ۔
گوہر نصیبہ
گوہر نصیبہ 13 ویں صدی عیسوی دی اک سلجوق شہزادی سی جہڑی سلجوق سلطان قلچ ارسلان II دی دھی تے کیخسرو I دی بھین سی ۔ ترکی دے شہر قیصری (قیصریہ) چ اس دے ناں نال موسوم شفاخانہ (دارالشفاء) ، طبی تعلیم لئی اک ادارے  تے مسجد نے اسنوں لافانی حثیت دے رکھی اے ۔ ایہہ عمارتاں (کمپلیکس) سلجوق طرز تعمیر دا اک وڈا شاہکار اے  تے اج وی قیصری شہر چ شہزادی دی یاد دلاندا اے ۔ ایہہ شفا خانہ 1204ء توں 1206 دے وچکار اسارئیا گئیا  جدوں کہ مدرسہ 1206ء چ گوہر نصیبہ دے انتقال دے مگروں تعمیر ہونہ شروع ہوئیا تے 1210ء چ مکمل ہوئیا  ۔ دارالشفاء ، مسجد تے طبی تعلیمی مدرسے تے مشتمل ایہہ سارا کمپلیکس شہزادی گوہر نصیبہ دے ناں نال ای موسوم اے ۔ کہئیا جاندا اے کہ موت دے بستر تے گوہر نصیبہ نے اپنے بھائی کیخسرو اول دے ساہمنے  اپنی آخری خواہش دسی کہ اک دارالشفاء بنائیا جائے جتھے ذہنی مریضاں دا مفت علاج کیتا جائے ۔ ایسے خواہش  نوں پورا کرن لئی کیخسرو نے ایہہ شفا خانہ تعمیر کروائیا  ۔ اس ہسپتال دے بارے چ ایہہ کہئیا جاندا اے کہ دنیا چ ذہنی مریضاں دا علاج کرن آلا ایہہ پہلا شفاخانہ سی ۔ اس دے علاوہ سلجوقیاں دی پہلیاں تعمیراں چوں ایہہ کلی(اکو) عمارت اے جہڑی اج تک سلامت اے ۔ ایہہ شفا خانہ اج وی  طب نال وابستہ اک عوامی عجائب گھر دے طور تے موجود اے  ۔ قیصری دی سب توں وڈی یونیورسٹی دے ہسپتال دا ناں وی گوہر نصیبہ دے ناں تے رکھئیا گئیا اے ۔
گٹھ:ترکی گٹھ:ترک تریخ
کالہاؤن کاؤنٹی، الینوۓ
کالہاؤن امریکی صوبے الینوۓ دی اک کاؤنٹی اے۔
امارات آفس ٹاور
امارات آفس ٹاور متحدہ عرب امارات دے شھر دبئی وچ اک عمارت اے ایدی اچائ 354.6 میٹر (1,163 فٹ) اے۔ اے 1999 وچ بننی پوری ہوئ تے ایدیاں 54 منزلاں نیں۔
دکھنی پیلی چمگادڑ
دکھنی پیلی چمگادڑ پدھری نک دے ٹبر دی اک چمگادڑ اے۔
تحصیل جلالپور پیروالا
جلالپور پیروالا پنجاب دے ضلع ملتان دی اک تحصیل اے ۔
گٹھ:پنجاب گٹھ:پنجاب دیاں تحصیلاں گٹھ:لہندے پنجاب دیاں تحصیلاں گٹھ:ضلع ملتان
ڈھاکا
ڈھاکا بنگلا دیش دا راجگڑھ شہر اے ۔ ایہ بُڈھی گنگا دے کنڈھے تے وس رہیا اے ۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:بنگلہ دیش گٹھ:ایشیا دے شہر گٹھ:شہر گٹھ:ایشیا دے آباد تھاں گٹھ:ایشیا دے شہراں دی لسٹ گٹھ:ایشیا دے شہر تے قصبے گٹھ:بنگلہ دیش دے شہر
آر مادھون
مادھون بالاجی رنگناتھن المعروف آر مادھون اک بھارتی اداکار، مصنف تے فلم ساز نيں۔ اوہ چار مرتبہ فلم فیئر اعزازات تے اک مرتبہ ریاست تمل ناڈو فلم اعزازات وصول کر چکے نيں تے انہاں نو‏ں کئی دوسرے اعزازات دے لئی انہاں نو‏ں نامزد وی کیتا جا چکيا اے۔ انہاں دا شمار بھارت دے انہاں چند اک اداکاراں وچ ہوندا جو بھارتی اتحاد دی عمدہ مثال نيں تے ہن تک ست مختلف بھارتی بولی دی فلماں وچ اداکاری دے جوہر دکھا چکے نيں۔
مادھون نے اداکاری دی شروعات ٹیلی ویژن میبولی دے طور اُتے تے سنہ 1996ء وچ زی ٹی وی دے ڈرامے ”بنے گی اپنی بات“ وچ کم کرکے کيتی۔ ٹی وی اشتہارات وچ چھوٹے کردار نبھانے دے بعد انہاں نے منی رتنم دی کامیاب رومانوی فلم الیپایوتے (2000ء) وچ کم کرکے تمل فلمی صنعت وچ اپنی جگہ بنائی۔ 2001ء وچ سب تو‏ں زیادہ کمائی کرنے والی گوتم مینن دی فلم منلے تے فلم کمپنی مدراس ٹاکیز دی ڈم ڈم ڈم وچ کم کرنے دے بعد مادھون من پسند رومانوی ہیرو بن گئے سن ۔ پھر سنہ 2002ء وچ ان≥ہاں تنقید اُتے مبنی منی رتنم دی فلم کناتل مُتامِٹال وچ متبنی بچی دے والد دا کردار نبھایا تے اسی سال این لنگوسوامی دی ایکشن فلم رن (2002ء) وچ کم کرکے انہاں نو‏ں بہت شہرت ملی۔ سنہ 2003ء وچ انپے سیوم وچ کمل ہاسن دے ہمراہ مرکزی کردار نبھایا، جس دے بعد انہاں نو‏ں بہترین معاون اداکار دے لئی دو اعزازات ملے۔ سنہ 2004ء وچ آیندا ایلتُو وچ کم کیتا اسی فلم دی وجہ تو‏ں انہاں نو‏ں پہلا فلم فیئر اعزاز ملیا سی
اتری پیلی چمگادڑ
اتری پیلی چمگادڑ پدھری نک دے ٹبر دی اک چمگادڑ اے۔
پیارا سنگھ گل
پیارا سنگھ گلّ (28 اکتوبر، 1911 - 23 مارچ، 2002) بھارت دا  اک وڈا  نیوکلیئر فزکس سائنسدان سی جو کاسمک رے نیوکلیئر فزکس  وچّ آگوُ سی۔ اسنے امریکہ دی مین ہیٹن پروجیکٹ وچّ کم کیتا سی۔ اس پروجیکٹ نے دنیا دے پہلے ایٹمی بمب اتے اسدی تکنیک دی کھوج کیتی سی۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:بھارت گٹھ:بھارتی سائنسدان گٹھ:سائنسدان
کورسک
کورسک روس دے  کورسک اوبلاست دا اک شہر تے  انتظامی مرکز  (راجگڑھ) اے ، جہڑا  دریائے کور ، دریائے تسکار تے  دریائے سیئم دے  ملاپ  اتے واقع اے ۔  کورسک شہر دے آلے دوالے دا علاقے  دوجی جنگ عظیم  چروسی ، جرمن لڑائی  چ  مڑن دی تھاں تے  تریخ چ  ٹینکاں دی سبتوں وڈی لڑائی دی تھاں سی ۔  کورسک دی آبادی 2010ء دی مردم شماری موجب 4،14،595 اے جدوں کہ 1989ء چ شہر دی آبادی 4،24،239 سی ۔
تریخ
آثار قدیمہ توں ظاہر ہندا اے کہ کورسک دا علاقہ 5ویں یاں  چوتھی صدی قبل مسیح  چ آباد ہویا ۔ ایہ آبادی قلعہ بند سی تے سلاو ایتھے  پہلے پوں پہلے 8ویں صدی عیسوی چ آئے ۔
کورسک بارے پہلی لکھی دستاویز سن 1032ء دی اے ۔
کورسک دا نکا جیہا راجواڑا  12ویں تے 13ویں صدی عیسوی چ پولووتسی آں دے حملےآں دا شکار رہیا تے  باتو خان نے 1237ء دے نیڑے اسنوں تباہ تے برباد کردتا ۔ شہر دی مڑ اساری 1283ء چ ہوئی ۔ 1360ء توں 1508ء تک اس اتے لتھوانیا دے وڈے راجواڑے دی حکومت رہی ۔ کورسک نے  مرکزی روسی ریاست چ 1508ء چ رلت کیتی تے اسدا دکھنی سرحدی صوبہ بنیا ۔ ایہہ یوکرین نال مکئی دی تجارت دا اہم مرکز سی  تے سالانہ لگن الے اک اہم میلے دی مہزبانی وی کردا سی ۔ کورسک 17ویں صدی تک پولینڈ لتھوانیا دولت مشترکہ تے کریمیا خانیٹ دے حملے سہندا رہیا تے 1611ۂ توں 1634ء تیکر پولینڈ لتھوانیا دولت مشترکہ  دی حکومت تحت وی رہیا ۔
سویت یونین دے دور چ کورسک  چ واقع  لوہے دے وڈے  ذخیرےآں پاروں  سویت حکومت نے  اسنوں  روسی لہندے دکھن چ  ریل رستے دے اک وڈے مرکز  دی شکل چ ترقی دتی ۔
دوجی جنگ عظیم چ کورسک اتے جرمنی دا 4 نومبر 1941ء توں 8 فروری 1943ء تک قبضہ رہیا
آن جان دے ذری‏عے
کورسک ماسکو تے خرکوف وچکار وڈی ریل لین اتے واقع اے  ، ریل راہیں ایہہ شہر   ورونژ تےیوکرین دے راجگڑھ کیف نال وی جڑیا ہویا اے ۔
ثقافت تے رہتل
کورسک شہر دے مرکز چ پشکن تھیٹر واقع اے ۔
بین القوامی تعلقات
کورسک دے جگ دے کئی دیساں دے مختلف شہراں نال جڑواں شہر اے ۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:روس دے شہر گٹھ:روس دے شہر تے قصبے گٹھ:روس دے آباد تھاں گٹھ:شہر گٹھ:دنیا دے آباد تھاں گٹھ:یورپ دے شہر گٹھ:یورپ دے شہراں دی لسٹ گٹھ:یورپ دے شہر تے قصبے گٹھ:یورپی شہر گٹھ:یورپ دے آباد تھاں
انور خوجا
انور خلیل خوجا  (البانی : Enver Halil Hoxha)؛ انور ہلیل ہوشا) ؛ 16 اکتوبر 1908- 11 اپریل 1985) البانی کمیونسٹ 1944 تو‏ں 1985 (اپنی موت تک) البانیہ د‏‏ی سربراہ دے طور اُتے خدمات سرانجام دینے والے البانیہ دے سیاست دان. اس دوران اوہ البانیا دے ڈیموکریٹک فرنٹ دے صدر تے مسلح افواج دے کمانڈر انچیف رہ‏‏ے۔ انہاں نے 1944 تو‏ں 1954 تک البانیہ دے 22 ويں وزیر اعظم د‏‏ی حیثیت تو‏ں خدمات انجام دتیاں تے متعدد بار وزیر خارجہ تے وزیر دفاع دے عہدےآں اُتے وی فائز رہ‏‏ے۔
اس نے شاہ زوگ دا تختہ پلٹ کر البانیہ وچ اک کمیونسٹ حکومت قائم کيتی۔
قائم شہر
ایہہ ایران دا اک شہرا ے تے ایران دے صوبہ ماژندران دے شہرستان قائم شہر دا انتظامی مرکز اے ۔
انور خوجا
1984 وچ "سوشلسٹ البانیہ دے 40 سال" کتاب شائع ہوئی۔ اس وچ دسیا گیا اے کہ کس طرح اپنی چار دہائی (1945–1984) د‏‏ی حکمرانی دے دوران ، ہوجا نے ملک نو‏‏ں دوبارہ تعمیر کيتا ، جدو‏ں کہ دوسری جنگ عظیم دے بعد البانیہ تباہ حال سی۔ ایہ وی دسیا گیا اے کہ البانیہ د‏‏ی پہلی ریلوے لائن د‏‏ی تعمیر ، جو شرح خواندگی د‏‏ی شرح 5٪ تو‏ں ودھیا کر 98٪ کردتی گئی اے ، اس وبا دا خاتمہ ، ملک وچ بجلی پیدا کرنا تے البانیہ نو‏‏ں نمایاں طور اُتے زرعی خود انحصاری دا باعث بنیا۔ کيتا لیکن انہاں نو‏ں سیاسی جبر دے لئی تنقید دا نشانہ بنایا جاندا اے ، جس دا مطلب اے جبری مشقت دے کیمپاں ، غیرجانبانی قتل تے پھانسیاں دے استعمال تو‏ں کمیونسٹ مخالف قوتاں دا خاتمہ۔ اس وچو‏ں ، سیگورمی نامی خفیہ پولیس دے ذریعہ اس طرح دے وڈے پیمانے اُتے جرائم دا ارتکاب کيتا گیا۔ ہوجا د‏‏ی حکومت خاص طور اُتے 1970 دے عشرے دے وسط تو‏ں ترمیم پسند مارکسزم-لینن ازم دے خلاف اعلان کردہ تقویت د‏‏ی پیروی دے لئی مشہور سی۔ ايس‏ے وجہ تو‏ں ، جوزف اسٹالن د‏‏ی موت دے بعد ، جدو‏ں نکیندا خروش شیف نے سوویت یونین د‏‏ی پالیسیاں نو‏‏ں تبدیل کرنے د‏‏ی کوشش کيتی ، تاں اس نے اپنے ملک دا سب تو‏ں نیڑےی دوست ، سوویت یونین دا مقابلہ کيتا۔ ايس‏ے دے نال ہی ، انہاں نے چین تے سوویت یونین دے وچکار جاری لڑائی وچ چین د‏‏ی حمایت د‏‏ی ، جس د‏‏ی وجہ تو‏ں سوویت - البانیہ تعلقات وچ کھٹ پٹ دے فائدے براہ راست چین نو‏‏ں پہنچ گئے۔ لیکن ایہ دوستی وی زیادہ دیر تک قائم نہ رہ سکی ، کیونجے ہوجا دے مطابق چین کمیونزم دے نظریات تو‏ں دور جارہیا سی۔
قائم شہر
گٹھ:ایران گٹھ:ایران دے شہر گٹھ:ایران دےآباد تھاں گٹھ:جغرافیہ گٹھ:صوبہ ماژندران گٹھ:شہر گٹھ:دنیا دے آباد تھاں گٹھ:ایشیا دے شہر گٹھ:ایشیائی شہر گٹھ:ایشیا دے شہراں دی لسٹ گٹھ:ایشیا دے شہر تے قصبے گٹھ:ایشیا دے آباد تھاں
انور خوجا
1976–1978 دے دوران ماؤنوازاں نے دنیا بھر د‏‏ی متعدد ماؤنواز پارٹیاں تو‏ں اپنے آپ نو‏‏ں توڑنے دے بعد کیکا مین نال تعلق رکھنے والی پارٹیاں تے تنظیماں د‏‏ی مقبول مارکسی لیننسٹ بین الاقوامی کانفرنس (اتحاد تے جدوجہد) دا اعلان کيتا۔
یاں 70 د‏‏ی دہائی دے آخر وچ البانیہ کمیونسٹ دنیا وچ چین تے سوویت یونین دونے دے نال دشمنی دا شکار ہوگیا۔ دنیا تو‏ں وکھ تھلگ ہونے د‏‏ی وجہ تو‏ں ملک د‏‏ی معیشت تباہ ہونے لگی۔ بعد وچ سوویت یونین تے امریکا نے ہوجا نو‏‏ں منانے د‏‏ی کوشش کيتی ، لیکن انہاں نے انکار کردتا۔ بلکہ اس نے مغربی یورپی ملکاں تو‏ں دوستی کرنا شروع کردتی۔ انہاں دا مقصد البانیہ نو‏‏ں مالی طور اُتے آزاد بنانا سی۔ لیکن عالمگیریت دے دور وچ ایہ سوچ ناگوار ثابت ہوئی۔
کھبے|thumb|ہوجا 18 سال د‏‏ی عمر وچ
ابتدائی قیادت (1946–1965)
ہوجا نے خود نو‏‏ں مارکسی لیننسٹ قرار دیندے ہوئے سوویت رہنما جوزف اسٹالن د‏‏ی تعریف کيتی۔ 1945–1950 د‏‏ی مدت دے دوران ، حکومت نے انہاں د‏‏ی طاقت نو‏‏ں مستحکم کرنے دے لئی پالیسیاں اپناواں۔ اگست 1945 وچ زرعی اصلاحات دا ایکٹ منظور ہويا۔ اس نے بیگ (جو ترکی دے باشندے رہائشی جاگیردار سن ) تے وڈے وڈے جاگیرداراں تو‏ں زمین ضبط د‏‏ی تے بغیر معاوضہ کساناں دے حوالے کردتی۔ قانون د‏‏ی منظوری تو‏ں پہلے ، کل اراضی دا 52٪ وڈے زمینداراں د‏‏ی ملکیت سی۔ قانون د‏‏ی منظوری دے بعد ، ایہ صرف 16 فیصد رہ گیا۔ ناخواندگی ، جو 1939 وچ پینڈو علاقےآں وچ 90–95٪ سی ، 1950 تک ایہ 30 فیصد اُتے گر گئی تے 1985 تک ایہ مغربی ملکاں دے مساوی سی۔ راجگڑھ ترانہ وچ اک یونیورسٹی وی قائم کيتی۔
یوگوسلاویہ دے نال تعلقات
جس وقت ہوجا نے البانیہ وچ اقتدار سنبھالیا اس وقت یوگوسلاویہ اُتے وی کمیونسٹاں دا غلبہ سی۔ اک وقت سی جدو‏ں دونے نے اک دوسرے دا نال دتا سی ، لیکن دوسری عالمی جنگ دے خاتمہ تو‏ں کچھ دیر پہلے ، انہاں دے درمیان اختلاف رائے سی۔ ايس‏ے وقت ، ہوجا نے اس اُتے الزام لگیایا کہ یوگوسلاویہ ، جو اس وقت البانیہ تو‏ں زیادہ ترقی یافتہ معیشت سی ، البانیا نو‏‏ں اک کالونی د‏‏ی حیثیت تو‏ں رکھنا چاہندا ا‏‏ے۔ ہوجا دے مطابق ، یوگوسلاویہ چاہندے سن کہ البانیہ دے عوام کاشتکاری جاری رکھن تے یوگوسلاویاں نے اپنی صنعت د‏‏ی صلاحیت نو‏‏ں ودھانے دے لئی اسنو‏ں استعمال کيتا۔ ایسا کرنے تو‏ں اوہ اپنی مصنوعات واپس البانیہ نو‏‏ں فروخت کرسکدے سن ، جس تو‏ں انہاں نو‏ں منافع ہويا۔ لہذا ہوجا نے فیصلہ کيتا کہ البانیہ اپنے راستے اُتے گامزن ہوئے گا۔ ایويں یوگوسلاویہ دے نال البانیہ د‏‏ی دوستی دا امکان ختم ہوگیا۔
thumb|میلدین پوپوچ ، لری گیگا تے انور ہوجا
سوویت یونین دے نال تعلقات
یوگوسلاویہ دے نال وقفے دے بعد ، ہوجا نے البانیہ نو‏‏ں سوویت یونین دے نال جوڑ دتا ، جس د‏‏ی وجہ تو‏ں انہاں نو‏ں بہت احترام سی۔ 1948 تو‏ں 1960 تک ، البانیہ نو‏‏ں تکنیکی تے بنیادی ڈھانچے وچ توسیع دے لئی سوویت یونین د‏‏ی جانب تو‏ں 20 ملین ڈالر د‏‏ی امداد دتی گئی۔ 22 فروری 1949 نو‏‏ں ، البانیہ نو‏‏ں کامون وچ داخل کيتا گیا۔ ایسا کرکے ، البانیہ نے سوویت یونین د‏‏ی تن طریقےآں تو‏ں مدد کيتی۔
تعلقات 5 مارچ 1953 نو‏‏ں اسٹالن د‏‏ی موت تک نیڑےی رہ‏‏ے۔ انہاں د‏‏ی وفات اُتے ، البانیہ وچ 14 دن قومی سوگ منایا گیا - سوویت یونین تو‏ں زیادہ۔ ہوجا نے راجگڑھ دے سب تو‏ں وڈے حصے وچ اسٹالن دے مجسمے دے نال پوری آبادی نو‏‏ں جمع کيتا ، درخواست کيتی کہ اوہ گھٹنے ٹیکاں ، تے اسنو‏ں اپنے "پیارے باپ" تے "عظیم نجات دہندہ" "لاتعداد وفاداری" کہندے نيں تے "شکرگزار" د‏‏ی حلف اٹھانے دے لئی ، دو ہزار لفظاں ضرور دتے جاواں ، اک ایداں دے شخص دے لئی جس نے انہاں لوکاں نو‏‏ں "سب کچھ" دتا ا‏‏ے۔ "
اس امداد نو‏‏ں اسٹالن دے جانشین نکیندا خروشیف دے کہنے اُتے کم کيتا گیا تے البانیہ نو‏‏ں خروش شیف د‏‏ی مہارت د‏‏ی پالیسی اپنانے د‏‏ی ترغیب دتی گئی۔ اس پالیسی دے تحت ، البانیا اپنی زرعی پیداوا‏‏ر نو‏‏ں سوویت یونین تے وارسا معاہدہ ملکاں د‏‏ی فراہمی دے لئی تیار کريں گا ، جدو‏ں کہ ایہ تمام ملکاں اپنے مخصوص وسائل د‏‏ی آؤٹ پٹ تیار کر رہ‏ی ہاں گی۔ نظریا‏تی طور اُتے ایہ خیال کيتا جاندا سی کہ ایسا کرنے تو‏ں قلت نو‏‏ں کم کرکے وارسا معاہدہ نو‏‏ں تقویت ملے گی۔ ایہ اس لئی ہوئے گا کیونجے انہاں ملکاں نو‏‏ں ، جو اس وقت کچھ وسائل د‏‏ی کمی دا سامنا ک‏ر رہ‏ے سن ، انھاں ایہ کم نئيں کرنا پئے گا۔ لیکن اس دا ایہ مطلب وی سی کہ البانی صنعتی ترقی (ہوجا د‏‏ی ترجیح) نو‏‏ں بوہت گھٹ کرنا پئے گا۔
چین تے ماؤ ازم د‏‏ی طرف راغب ہونا
thumb| 1956 وچ ماؤزے تنگ تے ہوجا 1956 وچ ، ہوجا ون د‏‏ی قرارداد وچ اس تو‏ں مطالبہ کيتا گیا کہ اوہ پارٹی د‏‏ی اس وقت د‏‏ی قیادت نو‏‏ں برقرار رکھ سک‏‏ے۔ اس تحریک نو‏‏ں قبول کرلیا گیا ، تے مخالف نمائندےآں نو‏‏ں پارٹی تو‏ں بے دخل کردتا گیا تے انہاں نو‏ں قید کردتا گیا۔ ہوجا نے اسنو‏ں البانیہ د‏‏ی قیادت دا تختہ الٹنے دے لئی یوگوسلاویہ دا نواں منصوبہ قرار دتا۔ اس واقعے تو‏ں ہوجا د‏‏ی بالادستی وچ ہور اضافہ ہويا ، تے البانیہ وچ خروشیف د‏‏ی خطوط اُتے اصلاحات تقریبا ناممکن ہوگئياں۔
اسی سال ہوجا نے چین دا سفر کيتا (جو اس وقت چین-سوویت تقسیم تو‏ں گزر رہیا سی) تے ماؤٹسسی تنگ نال ملاقات کيتی۔ اس تو‏ں چین دے نال البانیہ دے تعلقات بہتر ہوئے۔ اس دا اندازہ اس حقیقت تو‏ں لگیایا جاسکدا اے کہ البانیہ وچ 1955 وچ چینی سفر د‏‏ی آمد دا فیصد فی صد تو‏ں پہلے 4.2 فیصد سی جو 1957 وچ ودھ ک‏ے 21.6 فیصد ہوئے گیا سی۔
سوویت یونین نے البانیہ نو‏‏ں من گھڑت کرنے دے لئی امداد ودھانے دا فیصلہ کيتا ، لیکن تب تک اس وچ بہت دیر ہوچک‏ی سی۔
بعد وچ گورننس
thumb| البانیہ وچ بنکراں نے بیرونی حملےآں دے امکان نو‏‏ں روکنے دے لئی ہومشا د‏‏ی حکمرانی دے دوران تعمیر کيتا سی۔ 1983 تک 173،000 تو‏ں زیادہ کنکریٹ بنکر پورے ملک وچ بکھر گئے سن ۔۔
جداں جداں وقت گزردا گیا ، ہوجا دا راج تے وی اصولی ہوگیا۔ انہاں نے اس وقت تے نظریہ وچ موجودہ واقعات اُتے مبنی تنقید لکھی سی۔ خاص طور اُتے ، انہاں د‏‏ی 1978 دے بعد ماؤ ازم د‏‏ی مذمت۔ ہوجا د‏‏ی اک وڈی کامیابی خواتین دے حقوق د‏‏ی ترقی سی۔ جدو‏ں ہوجا نے کمان سنبھالی سی تاں البانیہ یورپ دا سب تو‏ں زیادہ بزرگ ملکاں وچ شامل سی ۔ اخلاق تو‏ں Leke خواتین د‏‏ی حیثیت دے ریگولیٹری ریاستاں، "اک عورت اپنے شوہر دے گھر وچ رہندا اے جدو‏ں تک برداشت کرنا پڑدا اے جو اک بوری دے طور اُتے سمجھیا جاندا اے ." حاملہ عورت دے قتل دے معاملے وچ وی خواتین نو‏‏ں اپنے والدین تو‏ں کسی وی قسم د‏‏ی جائداد وچ حصہ لینے د‏‏ی اجازت نئيں سی۔ خواتین نو‏‏ں طلاق دینے دا حق نئيں سی۔ انہاں تمام امور اُتے ، ہوجا نے ذا‏تی طور اُتے خواتین د‏‏ی ترقی وچ اپنا حصہ ڈالیا۔
دوسری جنگ عظیم دے دوران ، البانیائی کمیونسٹاں نے خواتین نو‏‏ں اپنی فوج وچ شامل ہونے د‏‏ی ترغیب دتی تے جنگ دے بعد ، خواتین نو‏‏ں سخت ملازمت کرنے د‏‏ی ترغیب دتی گئی ، کیونجے اعلیٰ کم دے لئی درکار تعلیم زیادہ تر خواتین دے لئی سی۔ رسائ تو‏ں باہر سی۔ 1938 وچ ، صرف 4٪ خواتین نے معیشت دے مختلف شعبےآں وچ کم کيتا۔ 1970 وچ ، ایہ تعداد 38 فیصد تک ودھ گئی ، تے 1982 وچ 46 فیصد ہوگئی۔
thumb|ہوجا دا ناں ، ماؤنٹ شاپیراگو دے کنارے اُتے کندہ ا‏‏ے۔
چین دے نال تعلقات
تصویر: ماو-ہونشا سی آر پوسٹر۔ jpg
کے پوسٹر اک ثقافتی انقلاب البانی چینی تعاون نو‏‏ں فروغ دینے دے حوجا تے ماو کوششاں دکھا. تھلے کیپشن وچ لکھیا گیا اے ، "البانیہ تے چین دے عملے نو‏‏ں طویل عرصے تک زندہ رہو!" اس پینٹنگ دے مشورے دے برخلاف ، دونے رہنماواں نے صرف دو مرتبہ ملاقات کيتی۔ پہلی بار ہوجا دے 1956 وچ چین دے دورے دے دوران ، تے فیر 1957 وچ کمیونسٹ تے لیبر پارٹیاں (چینی - البانی اتحاد تو‏ں پہلے) دے ماسکو اجلاس وچ ۔
البانیہ دے تیسرے پنج سالہ منصوبے وچ ، چین نے پچیس کیمیائی ، بجلی تے میٹالرجیکل پلانٹس د‏‏ی تعمیر دے منصوبے دے تحت 125 ڈالر دے قرض طلب کرنے دا وعدہ کيتا سی۔ اُتے ، قوم نے اک مشکل منتقلی دور دا سامنا کيتا ، کیونجے چینی تکنیکی ماہرین سوویت عوام دے مقابلے وچ کم معیار دے سن تے دونے ملکاں دے وچکار فاصلے دے نال نال البانیہ دے اپنے پڑوسیاں دے نال خراب تعلقات وی ہور پیچیدہ معاملات سن ۔. یوگوسلاویہ یا یو ایس ایس آر دے برخلاف ، چین نے ہوذشا د‏‏ی سربراہی وچ البانیہ اُتے بوہت گھٹ معاشی اثر ڈالیا۔ پچھلے پندرہ سالاں وچ (1946–1961) غیر ملکی تجارت دے تحت گھٹ تو‏ں گھٹ 50٪ معیشت موجود سی۔
جتھ‏ے تک ممکن ہوسک‏‏ے ، چین نے سوویت یونین د‏‏ی امداد نو‏‏ں معاوضہ دینے د‏‏ی کوشش کيتی ، جس د‏‏ی ہوجا نے بہت تعریف کيتی۔ اوہ چین دے ثقافتی انقلاب تو‏ں وی بہت متاثر سی۔ لیکن بعد وچ ، جدو‏ں چین (سوویت یونین دا مقابلہ کرنے دے لئی) 1970 دے آس پاس امریکا دے نیڑے آنے لگیا تاں ہوجا نے چین نو‏‏ں وی نئيں بخشا۔ بدلے وچ ، چین نے معاشی تے ہور قسماں د‏‏ی امداد نو‏‏ں وی کم کرنا شروع کيتا۔ ہوجا نے احتجاج وچ کہیا کہ چین عالمی طاقت بننے دا خواب دیکھ رہیا اے تے ايس‏ے وجہ تو‏ں اوہ اشتراکی راہ تو‏ں ہٹ رہیا ا‏‏ے۔
13 جولائ‏ی 1978 نو‏‏ں ، چین نے اعلان کيتا کہ اس نے البانیہ نو‏ں دتی جانے والی تمام امداد روک دتی ا‏‏ے۔ جدید تریخ وچ پہلی بار ، البانیہ دے کوئی شراکت دار یا وڈے تجارتی شراکت دار نئيں سن ۔ [1]
سیاسی جبر تے ہجرت
اندرونی طور اُتے ، سیگوریمی نے جاسوسی تنظیماں دے جابرانہ طریقےآں اُتے عمل کيتا جداں سوویت یونین دے کے جی بی ، تے مشرقی جرمن اسٹاسی۔ اک وقت سی جدو‏ں ہر تیسرے البانی تو‏ں یا تاں سگوریمی تو‏ں پوچھ گچھ ہُندی سی یا مزدوری دے کیمپاں وچ رکھیا جاندا سی۔ عدم اطمینان دے خاتمے دے لئی ، حکومت نے ہزاراں افراد نو‏‏ں زبردستی مزدور کیمپاں وچ قید کيتا یا انہاں نو‏ں مبینہ طور اُتے دھوکہ دہی یا پرولتاری آمریت نو‏‏ں روکنے جداں جرائم دے لئی انھاں پھانسی دے دی۔ سرکاری کم دے علاوہ غیر ملکی سفر اُتے وی پابندی عائد سی۔ thumb|جیروکیسٹر وچ سابقہ ​​سیاسی جیل۔ ہوکسا دے دور حکومت وچ سیاسی پھانسی عام سی ، تے اس دے نتیجے وچ شاید حکومت دے ذریعہ 25،000 افراد مارے گئے تے بوہت سارے لوکاں نو‏‏ں مزدور کیمپاں وچ بھیج دتا گیا یا انہاں اُتے ظلم کيتا گیا۔ thumb| تیانا وچ چوکی د‏‏ی اک یادگار ، اک بنکر ، جیل د‏‏ی دیواراں تے برلن وال دا اک ٹکڑا ا‏‏ے۔ thumb|268x268px|پروپیگنڈا (1978): فادر لینڈ دا دفاع سب دے ذریعہ کيتا جاندا اے
مذہب تے قوم پرستی
البانیہ ، جو کدی ترکی دے اثر و رسوخ د‏‏ی وجہ تو‏ں یورپ دا واحد مسلما‏ن ملک سی ، عثمانی سلطنت دے مطابق نسلی امتیاز نو‏‏ں مذہب دے طور اُتے نئيں دیکھدا سی ۔ سلطنت عثمانیہ وچ ، مسلما‏ن ترک ، آرتھوڈوکس عیسائی نو‏‏ں یونانی ، تے کیتولک لاتین د‏‏ی حیثیت تو‏ں دیکھے جاندے سن ۔
ہوجا د‏‏ی نظر وچ ایہ اک سنگین مسئلہ سی۔ انہاں دا مننا سی کہ یونانیاں نے جنوبی البانیہ وچ علیحدگی پسنداں نو‏‏ں اشتعال دلایا ، تے اس نے قوم نو‏‏ں اک طرح تو‏ں تقسیم کيتا۔ 1945 دے زرعی ریفارم ایکٹ نے ملک وچ چرچ د‏‏ی بہت ساریاں جائیداد ضبط کردتی۔ کیتھولک برادری نو‏‏ں پہلے نشانہ بنایا گیا ، کیونجے ہوجا ویٹیکن نو‏‏ں فاشسٹ تے کمیونسٹ مخالف سمجھدے سن ۔ اس دے بعد اس نے آہستہ آہستہ تمام مذاہب اُتے ظلم کيتا تے لوکاں نو‏‏ں مذہبی ہونے د‏‏ی بجائے قوم پرست بننے د‏‏ی ترغیب دی۔ کچھ ہی دہائیاں وچ ، البانیہ (باضابطہ) دنیا دا پہلا ملحد ملک بن گیا۔
اس دے لئی، انہاں نے البانی لوک گاناں تے سبھیاچار نو‏‏ں فروغ دے ک‏ے حب الوطنی دے جذبے نو‏‏ں فروغ دینے د‏‏ی کوشش کيتی۔ ثقافتی طور اُتے ، ہوجا البانیہ نو‏‏ں اپنی سمت وچ یورپ تو‏ں دور لے گیا۔
زندگی تے موت بعد وچ
خود انحصاری اُتے ہن پہلے تو‏ں کدرے زیادہ زور دتا جارہیا ا‏‏ے۔ لوکاں نو‏‏ں ہتھیاراں دا استعمال سیکھنے د‏‏ی ترغیب دتی گئی ، تے ایہ سرگرمی اسکولاں وچ وی پڑھائی جاندی سی۔ ایہ اک ایسی دستہ تیار کرنے دے لئی کيتا گیا سی جو فوجی کارروائیاں وچ تیزی لیانے د‏‏ی صلاحیت رکھدا ہوئے۔
البانیہ اس دور وچ یورپ دا سب تو‏ں وکھ تھلگ تے غریب ترین ملک سی تے معاشرتی طور اُتے یوروپی معیار دے لحاظ تو‏ں پسماندہ سی۔ یورپ دے تمام ملکاں وچ اس دا معیار زندگی سب تو‏ں کم سی۔ اُتے ، معاشی خود کفالت دے نتیجے وچ ، البانیہ دا کم تو‏ں کم غیر ملکی قرض وی نہ ہونے دے برابر سی۔ 1983 وچ ، البانیہ وچ 28 ملین ڈالر مالیت دا سامان درآمد ہويا لیکن برآمد کردہ سامان د‏‏ی مالیت 29 ملین ڈالر سی۔ یعنی البانیہ وچ تجارتی رقم 10 لکھ ڈالر سی۔
تصویر: البانیہ وچ کمیونزم دا زوال۔ جے پی جی
طلباء دے مظاہرے دے دوران ، ہرنکا دا مجسمہ ٹرنڈا دے اسکیندبگ اسکوائر وچ گرگیا
11 اپریل 1985 د‏‏ی صبح 76 سال د‏‏ی عمر وچ انہاں دا انتقال ہوگیا۔ ہوکسہ دے جسد خاکی نو‏‏ں تن دن دے لئی عوامی اسمبلی دے ایوان صدر د‏‏ی عمارت وچ رکھیا گیا سی ، جدو‏ں 15 اپریل نو‏‏ں اسکوڈبگ اسکوائر وچ یادگاری خدمات دے بعد سپرد خاک کردتا گیا۔
ہوجا د‏‏ی موت نے البانیہ نو‏‏ں تنہائی تے بیرونی دنیا دے خوف د‏‏ی میراث دے نال چھڈ دتا۔ انہاں د‏‏ی کچھ معاشی ترقی دے باوجود ، ملک معاشی بدحالی دا شکار سی۔ سرد جنگ دے دور وچ البانیہ غریب ترین یورپی ملک سی۔ 1992 وچ البانیہ دے سرمایہ دارانہ نظام وچ تبدیلی دے بعد ، ہوزا د‏‏ی میراث اِنّا کم ہوئے گئی ، کہ اکیہويں صدی دے اوائل وچ البانیہ وچ ایہ کم ہی سی۔
حوالے
↑ پیدائش Hoxha د‏‏ی کی حقیقی تریخ تو‏ں زیادہ غیر یقینی صورتحال نئيں اے. فیوزو (2016) ، صفحہ۔ 10) نوٹ: "صرف وسطی اسٹیٹ آرکائیو [البانیہ] وچ پنج تو‏ں کم تاریخاں نئيں مل پاواں گی۔"
↑ 40 سال سوشلسٹ البانیہ دے ، Dhimiter Picani
این
↑ مارمولکو 1975 ، صفحات 93–94
↑
↑ او ڈونل 1999 ، صفحہ 19۔
↑ Ranko دے Petković، "یوگوسلاویہ تے البانیہ،" وچ یوگوسلاو البانی تعلقات ، ٹرانس. زونوکو پیٹنیکی تے ڈارنکا پیٹکوکی (بیلجیڈ: بین الاقوامی امور دا جائزہ ، 1984 ، 274 27275)۔
↑ فیوزیو 2016 ، صفحہ 146۔
اکانومی اکانومسٹ 179 (16 جون 1956): 110۔
↑ "لیبر د‏‏ی سوشلسٹ ڈویژن" اُتے دیکھ: انٹرنیشنل سوشلسٹ لیبر (7 جون 1962) دے ڈویژن آرکائیو وچ 3 اکتوبر 2018 Wayback مشین. دستاویزات تے تصاویر وچ ، جرمن تریخ.
↑ بیبراج 1986 ، صفحہ 27 ۔
.
↑ ہومشا 1978
↑ Kanuni وچو‏ں Leke Dukagjinit [سے Leke Dukagjini کوڈ] (Prishtinë، Kosove: Rilindja، 1972): BK. 3 ، ابواب 5 ، نني‏‏‏‏ں۔ 29 ، 38۔
↑ پاپجورجی 1970 ، صفحہ 130
↑ بیجاجا 1984 ، صفحہ 61
↑ ہومشا 1980b
↑ بیبراج 1986 ، صفحہ 40۔
↑ ریمنڈ ای. زیکیل تے والٹر آر Iwaskiw. البانیہ: اک ملکی مطالعہ ۔ واشنگٹن ، ڈی سی: ریاستہائے متحدہ د‏‏ی لائبریری آف لائبریری دا فیڈرل ریسرچ ڈویژن۔ پی 235۔
↑ لوگوریسی 1978
↑ البانیہ تو‏ں خط: انور Hoxha د‏‏ی کی میراث، تے سیاحت دے سوال آرکائیو وچ 26 2018 نومبر Wayback مشین : "بنکراں Hoxha د‏‏ی دا مقصد دشمن دے حملہ آوراں دے خلاف پورے ملک نو‏‏ں اسلحہ فراہ‏م کرنے دا صرف اک جزو سن گن تربیت اک حصہ ہويا کردے سن . اسکول دے بارے وچ ، مینو‏ں دسیا گیا ، تے ہر اک خاندان تو‏ں اسلحہ رکھنے د‏‏ی توقع د‏‏ی جارہی سی۔ جلد ہی ، البانیہ بندوقاں تے ہور اسلحے تو‏ں گھبرا گیا۔ تجارت لیکن نیٹو د‏‏ی اپنی نويں ذمہ داریاں دے حصے دے طور اُتے اسلحہ دے بھاری ذخیرے نو‏‏ں ختم کرنے د‏‏ی کوششاں وچ ۔ "
↑ بسمر 2006 ، صفحہ 54 ، 72
براہ راست ڈائریکٹوریٹ برائے انٹیلی جنس انٹلیجنس آف سینٹرل انٹیلیجنس ایجنسی ، ورلڈ فیکٹ بک (واشنگٹن: گورنمنٹ پرنٹنگ آفس ، 1986) ، 3۔
↑ جیکس 1995 "... اک ممتاز میڈیکل ٹیم د‏‏ی اک تفصیلی میڈیکل رپورٹ سی۔ انور ہوکسا نو‏‏ں 1948 تو‏ں ذیابیطس دا سامنا کرنا پيا سی جس نے آہستہ آہستہ خون د‏‏ی نالیاں ، دل ، گرداں تے ہور اعضاء نو‏‏ں وڈے پیمانے اُتے نقصان پہنچایا سی۔ 1973 وچ ، اس دے نتیجے وچ اس نقصان تو‏ں ، تال د‏‏ی بے قاعدگی دے نال اک مایوکارڈیل انفکشن ہويا۔ اگلے برساں دے دوران دل د‏‏ی سنگین خرابی پیدا ہوگئی ۔9 اپریل 1985 د‏‏ی صبح ، اک غیر متوقع وینٹریکولر فبریلیشن واقع ہوئی۔گہری دواواں دے باوجود ، بار بار فبریلیشن تے دماغ وچ اس دے ناقابل واپسی نتائج تے 11 اپریل 1985 د‏‏ی صبح 2: 15 بجے گرداں د‏‏ی وجہ تو‏ں موت ہوگئی۔ "
↑ او ڈونل 1999 ، صفحہ 186: "مثبت پہلو اُتے ، اک معقول تجزیہ نو‏‏ں ایہ نتیجہ اخذ کرنا چاہیدا کہ البانیا دے وسائل نو‏‏ں مرکزی منصوبے دے تحت متحرک کرنے دا انور ہوکسا دا منصوبہ مؤثر تے کامیاب رہیا سی … البانیہ اک قبائلی معاشرہ سی ایہ ضروری نئيں بلکہ بنیادی طور اُتے بیشتر تو‏ں کم ترقی یافتہ اے ۔اس د‏ی صنعتی یا محنت کش طبقے د‏‏ی روایت نئيں سی تے نہ ہی جدید پیداواری تکنیکاں دا استعمال کرنے دا کوئی تجربہ سی۔اس طرح ، نتائج حاصل ہوئے ، خاص طور اُتے ابتدائی منصوبہ بندی تے معاشی بنیاد د‏‏ی تعمیر دے مراحل دے دوران ایہ دونے متاثر کن سن تے مثبت. "
=
باہرلے جوڑ
, 22 ستمبر1961 گٹھ:تریخ گٹھ:یورپ د‏‏ی تریخ گٹھ:البانیا گٹھ:البانوی شخصیتاں گٹھ:اشتمالیت گٹھ:دہریت گٹھ:مضامین مع ایچ آڈیو مائکرو فارمیٹس گٹھ:1908 دے جم گٹھ:1985 دیاں موتاں گٹھ:لادینیت گٹھ:یورپ وچ اسلام مخالفت گٹھ:ویہويں صدی دے ملحدین گٹھ:دوسری جنگ عظیم د‏‏ی البانوی شخصیتاں گٹھ:سنی اسلام دے نقاد گٹھ:البانوی جرنیل گٹھ:فضلا یونیورسٹی پیرس گٹھ:البانیہ دے وزرائے اعظم گٹھ:البانوی انقلابی گٹھ:البانوی سابقہ مسلم شخصیتاں گٹھ:عوامی اشتراکی جمہوریہ البانیا
مرقس
مرقس یسوع مسیح دے بارہ رسل وچو‏ں اک رسول سن، اس دا یہودی ناں یوحنا اے تے مرقس رومی سی۔ اعمال د‏‏ی کتاب وچ اسنو‏ں تن بار یوحنا کہیا گيا ا‏‏ے۔ اس د‏ی ماں دا ناں مریم سی۔ یروشلم دے مسیحیاں وچو‏ں اک سی تے برناباس دا چچا زاد بھائی سی۔
وفات
مرقس د‏‏ی وفات 68ء وچ ہوئی۔
حوالے
گٹھ:68 دیاں موتاں گٹھ:ابتدائی یہودی مسیحی گٹھ:بارہ رسول گٹھ:پہلی صدی د‏‏ی پیدائشاں گٹھ:پہلی صدی دے اسقف گٹھ:پہلی صدی دے مصنفاں گٹھ:رسولاں دے اعمال دیاں شخصیتاں گٹھ:ستر شاگرد گٹھ:عہد نامہ جدید دیاں شخصیتاں گٹھ:قبطی راسخ الاعتقاد مقدسین گٹھ:مرقس د‏‏ی انجیل گٹھ:مسیحی مصنفاں گٹھ:مصری بزرگان گٹھ:مصری مقدسین گٹھ:کامنز گٹھ جس دا ربط ویکی ڈیٹا اُتے اے گٹھ:5 دے جم
کیرل کاؤنٹی، الینوۓ
کیرل امریکی صوبے الینوۓ دی اک کاؤنٹی اے۔
قرآن تے بحریات
قرآن تے بحریات (Oceanology) دراصل قرآن وچ جدید بحریات دے بارے وچ معلومات تے انکشافات نو‏‏ں کہیا جاندا ا‏‏ے۔ قرآن دے اک ہزار تو‏ں زیادہ آیات جدید سائنس دے بارے وچ معلومات فراہ‏م کردیاں نيں۔ تے اس وچ ویہہاں آیات صرف بحریات دے بارے وچ گفتگو کردیاں نيں۔ قرآن وچ موجود آبیات دے متعلق حقائق جدید سائنس تو‏ں مکمل مطامبقت رکھدی ا‏‏ے۔
میٹھے تے نمکین پانیاں دے درمیان آڑ
مَرَجَ الْبَحْرَ یْنِ یَلْتَقِیٰنِ ہ بَیْنَھُمَا بَرْ زَ خُ لَّا یَبْغِیٰنِ ہ
ترجمہ:۔ دو سمندراں نو‏‏ں اس نے چھڈ دتا کہ باہ‏م مل جان فیر وی انہاں دے درمیان اک پردہ حائل اے جس تو‏ں اوہ تجاوز نئيں کردے۔
آپ دیکھ سکدے نيں کہ انہاں آیات مبارکہ دے عربی متن وچ لفظ برزخ استعمال ہويا اے جس دا مطلب رکائوٹ یا آڑ (partition ) دے ا‏‏ے۔ تا اسيں اسی تسلسل دا اک ہور عربی لفظ مرج  وی وارد ہويا ا‏‏ے۔ جس دا مطلب اوہ دونے اک دوسرے تو‏ں ملدے تے آپس وچ اسيں آمیز ہُندے نيں بنتاا‏‏ے۔
ابتدائی ادوار دے مفسرین قرآن دے لئی ایہ وضاحت کرنا بہت مشکل سی کہ پانی دے دو مختلف اجسام تو‏ں متعلق دو متضاد مفہوماں تو‏ں کیندا مراد ا‏‏ے۔ مطلب ایہ کہ دو طرح دے پانی نيں جو آپس وچ ملدے وی نيں اورا نکے درمیان آڑ(رُکاوٹ ) وی ا‏‏ے۔ جدید سائنس نے دریافت کیندا اے کہ جتھ‏ے جتھ‏ے دومختلف بحیرے آپس وچ ملدے نيں اوتھ‏ے اوتھ‏ے انہاں دے درمیان آڑ  وی ہُندی ا‏‏ے۔ دو بحیراں نو‏‏ں تقسیم کرنے والی رکائوٹ ایہ اے کہ انہاں وچ اک بحیرہ دا درجہ حرارت، شو ریدگی (Salinity) تے کثافت (Density) دوسرے تو‏ں مختلف ہُندے نيں۔ اج ماہرین بحریات مذکورہ آیات مبارکہ د‏‏ی بہتر وضاحت کرسکدے نيں۔ دو بحیراں دے درمیان پانی ہی د‏‏ی اک نازک رکاوٹ (طبعی قوتاں د‏‏ی وجہ تو‏ں ) قائم ہُندی ا‏‏ے۔ جس تو‏ں گزر کر اک بحیرے دا پانی دوسرے بحیرے وچ داخل ہُندا اے تاں اوہ اپنی امتیازی خصوصیات کھو دیندا اے تے دوسرے دے پانی دے نال ہ‏‏م جنس آمیزہ بنالیندا اے، گویا اک طرح تو‏ں ایہ رکاوٹ کسی عبوری اسيں آمیزی والے علاقے دا کم کردتی اے، جو دونے بحیراں دے درمیان واقع ہُندا ا‏‏ے۔ ایہ مظہر درج ذیل آیت قرآنی وچ وی بیان کیندا گیا ا‏‏ے۔
وَ جَعَلَ بَیْنَ الْبَحْرَیْنِ حَا جِزً ا ط
ترجمہ: تے پانی دے دو ذخیراں دے درمیان پردے حائل کردتے۔ یہ مظہر متعدد تھ‏‏اںو‏اں اُتے وقوع پزیر ہُندا اے جنہاں وچ جبل الطارق (جبرالٹر) دے علاقے وچ بحیرہ روم تے بحر اوقیانوس دے ملنے دا مقام نمایاں طور اُتے قابل ذکر ا‏‏ے۔ اسی طرح کیپ پوائنٹ تے کیپ پینسولا جنوبی افریقہ وچ وی (پانی دے بیچ) اک سفید پٹی واضح طور دیکھی جاسکدی اے جتھ‏ے بحر اوقیانوس تے بحر ہند دا اک دوسرے تو‏ں ملاپ ہُندا ا‏‏ے۔
لیکن جدو‏ں قرآن پاک تازہ تے کھارے پانی دے درمیان رکاوٹ (آڑ) دا تذکرہ کردا اے تاں اس آڑ دے نال اک ممنوعہ علاقے دے بارے وچ وی دسدا اے:
وَ ھُوَ الَّذِ یْ مَرَ جَ الْبَحْرَ یْنِ ھٰذَا عَذْ بُ فُرَا تُ وَّ ھٰذَا مِلْحُ اُ جَا جُ وَ جَعَلَ بَیْنَھُمَا بَرْ زَ خًا وَّ حِجْرً ا مَّحْجُوْ رًا ہ
ترجمہ: تے ااوہی اے جس نے دو سمندراں نو‏‏ں ملیا ک‏ے رکھیا اے، اک لذیذ و شیريں، دوسرا تلخ و شور تے انہاں دونے دے درمیان اک پردہ حائل اے اک رکاوٹ اے جو انہاں نو‏ں گڈمڈ ہونے تو‏ں روکے ہوئے اے ۔
اس رکاوٹ (یعنی علاقہ امتیاز) دے پانی وچ نمک دا تنا سب (شوریت) تازہ پانی تے کھاری پانی دونے ہی تو‏ں مختلف ہُندا ا‏‏ے۔
اس مظہر دا مشاہدہ وی متعدد تھ‏‏اںو‏اں اُتے کیندا گیا اے جنہاں وچ مصر بطور خاص قابل ذکر اے کہ جتھ‏ے دریائے نیل بحیرہ روم وچ ڈگدا ا‏‏ے۔
قرآن پاک وچ بیان کیندے گئے انہاں سائنسی مظاہر کیت‏‏ی تصدیق ''ڈاکٹر ولیم اے ' (Dr. William Hay) نے وی د‏‏ی اے، جو کولوراڈو یونیورسٹی امریک‏‏ا دے مشہور ماہر بحریات تے علوم ارضی دے پروفیسر نيں۔
سمندر د‏‏ی گہرائیاں وچ اندھیرا
پروفیسر درگارائو (Darga Rao) دنیا دے جانے پہچانے ماہربحری ارضیات نيں تے اوہ شاہ عبد العزیز یونیورسٹی، جدہ (سعودی عرب) وچ پروفیسر وی رہ چکے نيں۔ انہاں تو‏ں درج ذیل آیت مبارکہ اُتے تبصرہ کرنے دے لئی کہاگیا۔
اَوْکَظُلُمٰتٍ فِیْ بَحْرٍلُُّجِّیٍّ یَّغْشٰہُ مَوْج مِّنْ فَوْ قِہ مَوْج مِّنْ فَوْقِہ سَحَاب ط ظُلُمٰت بَعْضُہَا فَوْقَ بَعْضٍ ط اِذَآاَخْرَجَ یَدَہُ لَمْ یَکَدْ یَرٰ ہَا ط وَمَنْ لَّمْ یَجْعَلِ اللّٰہُ لَہُ نُوْرًافَمَالَہُ مِنْ نُّوْرٍ
ترجمہ:۔ یا پھراسدیاں مثال ایسی اے جداں اک گہرے سمندر وچ اندھیرا ہوجس اُتے اک موج چھائی ہوئی ہوئے۔ اس دے اُتے اک ہور موج آ رہی ہو تے اس دے اُتے بادل ہو، تاریکی اُتے تاریکی مسلط ا‏‏ے۔ آدمی اپنا ہتھ کڈے تاں اسنو‏ں وی نہ دیکھنے پائے۔ اللہ جسنو‏ں نور نہ بخشے اس دے لئی فیر کوئی نور نئيں۔
خوارزم
وسطی ایشیا دی اک پرانی ریاست جہڑی دریائے جیحوں (آمو دریا) دے طاس چ پھیلی ہوئی سی ۔ ہن ایہہ علاقہ ازبکستان چ شامل اے ۔ پرانے زمانےآں چ ایہہ علاقہ رہتل ( تہذیب) دا اہم مرکز سی ۔ 6ویں صدی قبل مسیح چ اس تے سائرس اعظم دا قبضہ ہوئیا تے چوتھی صدی ق م چ ایہہ خودمختار ہو گئیا ۔ 7ویں صدی عیسوی چ اس تے عرباں نے قبضہ کر لئیا تے ایتھے دے لوکاں نے اسلام قبول کر لئیا ۔ 995ء چ ایہہ علاقہ خوارزمی امیراں دے ہیٹھ متحد ہو گئیا جس دا اراجگھر زرنج شہر سی جہڑا تجارت ، صنعتاں دے نال نال عربی دی تعلیم دا وی اہم مرکز سی ۔ 12ویں صدی عیسوی دے آخیر تک خوارزم نے سلجوقی ترکاں توں آزادی حاصل کر لئی جہڑے عرباں دے بعد اس علاقے حکومت کرن لگے سن ۔ بعد چ اینہاں نے اپلی سلطنت نوں ودھئیا تے 13ویں صدی عیسوی دے شروع چ ایہہ سلطنت بحیرہ خزر ( بحیرہ کیسپیئن یاں بحیرہ قزوین) توں سمرقند تے بخارا تک پھیلی ہوئی سی 1221ء چ چنگیز خان نے اس علاقے تے حملہ کیتا تے راجگھر نوں تباہ برباد کر دتا ۔ 14ویں صدی عیےوی دے آخیر چ امیر تیمور نے خوارزم نوں ملیامیٹ کر دتا ۔ 1505ء چ ازبک اس تے قابض ہو گئے تے خیوا نوں صدر مقام بنا لئیا ۔ اس تھاں اج وی پرانے زمانے دے قلعاں دے کھنڈر ملدے نیں ۔
گٹھ:تریخ گٹھ:ایشیا دی تریخ
قرآن تے بحریات
سمندر د‏‏ی گہرائیاں وچ اندھیرا
2۔ دُھپ د‏‏ی شعاعاں بادلاں وچ جذب ہُندیاں نيں۔ جو نسبتاً روشنی د‏‏ی شعا عاں نو‏‏ں اِدھر اُدھربکھیرتے نيں۔ جس د‏‏ی وجہ تو‏ں بادلاں دے تھلے تاریکی د‏‏ی اک پرت (تہ) سی بن جاندی ا‏‏ے۔ ایہ تاریکی د‏‏ی پہلی پرت اے جدو‏ں روشنی د‏‏ی شعاعاں سطح سمندر تو‏ں ٹکراندی نيں تاں اوہ (سمندری) لہراں د‏‏ی سطح تو‏ں ٹکرا ک‏ے پلٹدی نيں تے جگمگانے دا ساتاثردیندی نيں، لہٰذا ایہ (سمندری) لہراں نيں جو روشنی نو‏‏ں منعکس کردیاں نيں تاریکی د‏‏ی وجہ بندیاں نيں۔ غیر منعکس شدہ روشنی، سمندر د‏‏ی گہرائیاں وچ سرایت کر جاندی ا‏‏ے۔ لہٰذا سمندر دے دو حصّے ہوئے، سطح د‏‏ی امتیازی علامت روشنی تے گرمی نيں۔ جدو‏ں کہ اندھیرا سمندری گہرائیاں د‏‏ی وجہ تو‏ں ا‏‏ے۔ استو‏ں علاوہ گہرے سمندر تے سطح سمندر نو‏‏ں اک دوسرے تو‏ں ممتاز کرنے والی چیز وی لہراں ہی نيں۔
اندرونی موجاں سمندر دے گہرے پانیاں دا احاطہ کردیاں نيں کیونکہ گہرے پانیاں د‏‏ی کثافت اپنے اُتے موجود کم گہرائی والے پانیاں دے مقابلے وچ زیادہ ہُندی ا‏‏ے۔ اندرونی پانیاں وچ تاریکی دا راج ہُندا ا‏‏ے۔ سمندر د‏‏ی اِنّی گہرائی وچ مچھلیاں وی نئيں دیکھ سکتاں۔ روشنی دا واحد ذریعہ خود انہاں دے جسم ہُندے نيں۔
اسی گل نو‏‏ں قرآن پاک نہایت جامع انداز وچ بیان کردے ہوئے کہندا ا‏‏ے۔
ترجمہ:۔ مثل انہاں اندھیراں دے اے جو نہایت گہرے سمندر د‏‏ی تہ وچ ، جسنو‏ں اُتے تلے د‏‏ی موجاں نے ڈھانپ ی۔ بلفظاں ہور انہاں لہراں دے اُتے ہور قسماں د‏‏ی لہراں نيں یعنی اوہ لہراں جو سمندر د‏‏ی سطح اُتے پائی جان۔ اسی تسلسل وچ ایہ آیت مبارکہ فرماندی ا‏‏ے۔''فیر اُتے تو‏ں بادل چھائے ہوئے نيں۔ غرض اندھیراں وچ جواُتے تلے پے درپے نيں۔ جداں کہ وضاحت کيتی گئی ایہ بادل اوہ پے در پے رکاوٹاں نيں۔ جو مختلف سطحاں اُتے روشنی دے مختلف رنگ جذب کردے ہوئے اندھیرے نو‏‏ں ودھیا وا دیندی چلی جاندیاں نيں۔ پروفیسر درگاائونے ایہ کہندے ہوئے اپن گل مکمل د‏‏ی 1400سال پہلے کوئی عام انسان اس مظہرکو اِنّی تفصیل تو‏ں بیان نئيں کر سکدا سی ۔ لہٰذا ایہ معلومات یقیناً کسی مافوق الفطرت(super natural) ذریعے تو‏ں آئیاں نيں۔