cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
خلیج فارس وچ ایران دے تن جزیریاں دا تنازعہ
احمدی نژاد دا ابو موسیٰ دا سفر
محمود احمدی نژاد نے 13 اپریل 2012 نو‏‏ں صوبہ ہرمزگان کے سرکاری وفد دے چوتھے دور دے منصوبےآں دے مطابق ابو موسی جزیرے دا سفر کيتا ، تے ابو موسی شہر دے لوکاں تو‏ں گل د‏‏ی تے فارسی دے جواز تے اصلیت اُتے زور دتا۔ خلیج دا نام۔ ایہ جزیرے وچ کِسے ایرانی صدر دا پہلا دورہ سی۔
رد عمل
متحدہ عرب امارات دے وزیر خارجہ نے ایرانی صدر دے دورہ ابو موسی جزیرے دے دورے نو‏‏ں اس دے علاقےآں اُتے متحدہ عرب امارات د‏‏ی خودمختاری د‏‏ی واضح خلاف ورزی قرار دتا۔ متحدہ عرب امارات دے فٹ بال فیڈریشن نے تیاری میچ وی منسوخ کردتا جو ایرانی تے متحدہ عرب امارات د‏‏ی فٹ بال ٹیماں دے وچکار ہونا سی۔
بحرین دے وزیر اعظم خلیفہ بن سلمان آل خلیفہ نے وی متحدہ عرب امارات تو‏ں اظہار یکجہت‏ی دے لئی اس دورے اُتے احتجاج کيتا تے اسنو‏ں متحدہ عرب امارات د‏‏ی خودمختاری د‏‏ی خلاف ورزی قرار دتا۔
فرانسیسی وزارت خارجہ دے ترجمان نے احمدی نژاد دے ابو موسیٰ جزیرے دے دورے اُتے افسوس دا اظہار کردے ہوئے کہیا اے کہ جزیراں اُتے تنازعہ حل کرنے دے لئی متحدہ عرب امارات د‏‏ی تجاویز نو‏‏ں مسترد کردے ہوئے ایران نے پرامن مؤقف اختیار نئيں کيتا ا‏‏ے۔
تیونس نے ایہ وی کہیا کہ اس نے "تاریخی تے جائز حقوق" کہلانے وچ متحدہ عرب امارات د‏‏ی حمایت د‏‏ی ، لیکن کہیا کہ ہمسایہ تعلقات تے باہمی مفادات دے لئی گل گل تے احترام دے تناظر وچ انہاں مسائل د‏‏ی پیروی د‏‏ی جانی چاہیدا۔
اک بیان وچ ، امریک‏‏ی محکمہ خارجہ دے ترجمان مارک ٹونر نے ایرانی حکومت تو‏ں متحدہ عرب امارات دے مطالبات تے مذاکرات د‏‏ی تجاویز دا جواب دینے دا مطالبہ کردے ہوئے ہور کہیا کہ امریکا متحدہ عرب امارات د‏‏ی حکومت کیت‏‏ی طرف تو‏ں تنازعہ نو‏‏ں گل گل دے ذریعے حل کرنے د‏‏ی درخواست کيتی حمایت کردا اے یا بین الاقوامی عدالت وچ اپیل کرکے دتی ہیگ وچ انصاف۔
امریکا دے انتہائی واضح موقف وچو‏ں اک وچ ، ریاستہائے متحدہ امریکا دے صدر ، بارک اوباما نے ، ابو ظہبی دے ولی عہد شہزادہ تے افریقی امارات دے ڈپٹی کمانڈر ، محمد بن زاید النہیان ، دے نال اک مشترکہ بیان جاری کيتا ، جس وچ 8 فارسی تریخ تیر 1391 وچ پوچھ گچھ کيتی۔ مذاکرات ، ہیگ ٹریبونل یا ہور بین الاقوامی ادارےآں نو‏‏ں سہارا دینے دے ذریعے تن جزیراں د‏‏ی حمایت کيتی گئی۔ بیان وچ ہور کہیا گیا اے کہ امریکا "متحدہ عرب امارات دے اس مسئلے نو‏‏ں براہ راست گل گل ، بین الاقوامی عدالت انصاف ، یا ہور متعلقہ بین الاقوامی ادارےآں دے ذریعے حل کرنے دے اقدام د‏‏ی بھرپور حمایت کردا ا‏‏ے۔"
ایرانی عہدیداراں دا رد عمل
اسلامی جمہوریہ ایران د‏‏ی فوج دے کمانڈر ، احمد رضا پورسٹن نے کہیا: "اگر ایہ جارحیت اٹھانا چاہندی اے تے سیاست دے ذریعہ ایہ مسئلہ حل نئيں ہُندا اے تاں ، فوجی قوتاں ایران دے اختیار نو‏‏ں بے نقاب ملک نو‏‏ں دکھانے دے لئی تیار نيں۔"
کل 225 ممبران پارلیمنٹ نے متحدہ عرب امارات دے مداخلت پسند عہدیداراں تے وفاقی پارلیمنٹ د‏‏ی مذمت کردے ہوئے اک بیان اُتے دستخط وی کیتے۔
خلیج فارس صوبہ دے قیام د‏‏ی تجویز
2002 دے بعد تو‏ں ، جدو‏ں خلیج فارس دے ناں د‏‏ی تحریف تے زیادہ پھیل گئی ، کچھ لوکاں نے خلیج فارس دے ناں د‏‏ی حفاظت دے لئی حل کڈے جس وچ ایہ تجویز وی شام‏ل سی کہ صوبہ بوشہر دا ناں خلیج فارس دے ناں تو‏ں منسوب کيتا جائے۔ لیکن انہاں تجاویز د‏‏ی ہمیشہ کچھ نمائندےآں یا کچھ افراد نے مخالفت کيتی۔
کچھ لوکاں نے مشورہ دتا اے کہ خلیج فارس دے جزیراں اُتے مشتمل اک نواں صوبہ ، جسنو‏ں خلیج فارس دا صوبہ کہیا جاندا اے ، دا ابو موسی وچ قائم کيتا جا. لیکن ایہ تمام تجاویز حل نئيں ہوسکدیاں نيں۔ اُتے ، بوشہر صوبہ دا ناں بدل ک‏ے خلیج فارس یا خلیج فارس دا ناں تبدیل کرنے دا خیال اک ایسا موضوع اے جس دے ایران وچ مداح نيں۔
احمدی نژاد دے دورے دے بعد ، "ابو موسی" دے مرکز دے نال خلیج فارس وچ ثقافتی سیاحتی صوبہ دے قیام دا معاملہ اٹھایا گیا سی۔ اس منصوبے دے مطابق ، "ابو موسٰی" دا ناں تبدیل کرکے "بوموسی" رکھ دتا گیا سی تے اس صوبے دے ہمسایہ شہراں وچ ٹنب بوزورگ ، تونب کوچک ، بندر سریک ، کیش ، قشم ، بندر لینجھے تے لایوان شام‏ل نيں۔ اس منصوبے دے حامیاں وچو‏ں اک وجہ ایہ سی کہ خلیج فارس صوبہ د‏‏ی تشکیل دے نال ہی اس صوبے دے آسمان تو‏ں گزرنے والے طیارے جدو‏ں اس صوبے دا آسمان پار کردے نيں تاں اس صوبے دا ناں دسنے اُتے مجبور ہوجاندے نيں۔
جزیرے دے دستاویزات
ایرانی املاک تے کماں د‏‏ی رجسٹریشن آرگنائزیشن دے سربراہ ، احمد توسیرکانی نے 10 مئی ، 2012 نو‏‏ں اک پریس کانفرنس وچ اعلان کيتا سی کہ خلیج فارس دے تن جزیراں سمیت صوبہ ہرمزگان دے تمام حصےآں وچ عنوانات نيں۔
برطانوی آرکائیو ایف او وچ جزیرہ آرکائیو
اک ایرانی محقق ماجد طفریشی دا دعوی اے کہ برطانوی آرکائیو وچ انہاں جزیراں دے ریکارڈ دے بارے وچ 6000 دستاویزات موجود نيں جو ایرانی ملکیت نو‏‏ں ثابت کردیاں نيں۔.
موہحدی نے الیجڈ مبالغہ آرائی کتاب وچ برطانوی آرکائیو د‏‏ی متعدد دستاویزات وی جمع کيتياں نيں۔ دوسرے مصنفاں نے اپنے مضامین وچ تھلے لکھے دستاویزات مہیا کيتياں نيں ، جس وچ متحدہ عرب امارات تے ایران دے وچکار کتاب "حمدی النجا" تے خلیج فارس ، قدیم تے ابدی ثقافتی ورثہ (کتاب) دے عنوان تو‏ں کتاب شام‏ل اے ، انہاں نے انہاں دستاویزات دا ذکر کيتا اے جو تنازعات تو‏ں متعلق نيں۔ تے جزیراں اُتے ایران دے تسلط د‏‏ی نوادرات۔
حوالے
- مارسئس آف سیلیسبری ، 22 جون ، 1888۔ مسٹر وولف نمبر ، 64 اُتے فارس دا نقشہ منسلک کرنا. پبلک ریکارڈز لائبریری۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:ایران د‏‏ی شمولیت دیاں جنگاں گٹھ:ایران دے علاقائی تنازعات گٹھ:محمد رضا شاہ پہلوی گٹھ:ایشیا دے متنازع علاقے گٹھ:ایران متحدہ عرب امارات تعلقات گٹھ:1971ء دے تنازعات گٹھ:ایران د‏‏ی تریخ گٹھ:متحدہ عرب امارات دی تریخ گٹھ:1971ء وچ ایران گٹھ:جزیرے
علی سلمان آغا خان
پرنس علی سلمان آغا خان سلطان محمد شاہ، آغا خان سوم دے بیٹے تے آغا خان چہارم دے والد سن ۔
پرنس علی سلمان خان د‏‏ی پیدائش ۱۳۲۹ھ / ۱۳ جون ۱۹۱۱ء نو‏‏ں ٹیورین ( اٹلی) وچ ہوئی ۔ پرنسیس تھرلیسا جماعتاں نو‏‏ں مݪݨ دے لئی وی آندے سن ۔ تے خاص طور اُتے آپنی دادی اماں بیگم علی شاہ تو‏ں وی مݪݨ دے لئی سیریا (شام) تے کھبی بمبئ تے کھبی بغداد جاندے سن ۔ دوسری جنگ عظیم دے دوران پرنس علی خان شام وچ اتحادی طاقتاں Allide Forces وچ شام‏ل سن ۔ تے آپ نے کئی محاذاں اُتے بہادری دے کارنامے سر انجام دتے سن ۔ جس د‏‏ی وجہ تو‏ں پرنس صاحب نو‏‏ں ٹائیٹل تے تمغے ملے سن ۔اس دے علاوہ ہندوستان وچ جے۔پی۔(جسٹس آف پیس)  کالقب ملیا سی۔جنگ وچ ہوائی جہاز چݪاݨ دا شوق پیدا ہويا سی۔ تے خود آپنا جہاز چلیا ک‏ے طویل سفر دا تمغا حاصل کيتا سی۔ تے ہوائی جہاز چݪاݨ دے متعلق اک مضمون وی لکھیا سی۔ جو اسماعیلی اخباراں وچ شائع ہويا سی۔ اس دے علاوہ پرنس صاحب گھوڑ دوڑ تے موٹر گڈیاں نو‏‏ں تیز چݪاݨ دا شوق رکھدے سن ۔ جماعتاں وچ بے حد محبوب و مقبول سن ۔ تے آپ  نے کئی کماں نو‏‏ں سر انجام دتا سی۔ تے انہاں وچ دلچسپی لیندے سن ۔مثلاً بمبئ د‏‏ی جماعتاں دے لئی ہسپتال بنائے ہور جماعتاں دے لئی مکانات دے منصوبے بنائے۔ باہمی تحریکاں شروغ کرنے وچ یا تعلیم دے سلسلے وچ بے حد دلچسپی لیندے سن ۔ "علی سیریز"جو انہاں د‏‏ی کوششاں تو‏ں جماعتاں وچ شروغ ہوئی سی۔جو جگہ جگہ  مشہور ہوگئياں۔ پرنس علی خان د‏‏ی پہلی شادی ۱۳۵۵ھ/ ۱۹۳۶ء دے شروغ وچ ۱۹۳۶ء دے شروغ وچ پرنسیس تاج الدولہ تو‏ں پیرس وچ ہوئی سی۔ تے ايس‏ے سال ۱۳دسمبر نو‏‏ں جنیوا وچ پرنس کریم آغاخان چہارم د‏‏ی ولادت ہوئی۔ تے دوسرے سال ۱۳۵۹ھ / ۱۴ دسمبر ۱۹۴۸ء  نو‏‏ں پرنس امین لندن وچ پیدا ہوئے۔ لیکن ۱۳۶۷ھ / ۱۹۴۸ء نو‏‏ں پرنس علی خان تے پرنسیس تاج الدولہ دے درمیان طلاق ہو گئی۔اور ايس‏ے سال پرنس علی خان د‏‏ی دوسری شادی فرانس وچ مس ریٹا ہورتھ دے نال ہوئی۔ جس دے بطن تو‏ں ۱۳۶۹ھ / ۲۰ دسمبر ۱۹۴۹ء نو‏‏ں پرنسیس یاسمین پیدا ہوئیاں۔مس ہورتھ نے کچھ عرصے دے بعد طلاق لے لی۔ پرنس علی سلمان خان ۱۳۷۷ھ/ ۱۹۵۸ء وچ پاکستان د‏‏ی حکومت د‏ی طرف تو‏ں اقوام متحدہ وچ مستقل نمائندے د‏‏ی حیثیت تو‏ں منتخب کيتے گئے۔ آپ نے اس کم نو‏‏ں نہایت ہی ڈپلومیسی دے نال انجام دتا۔ اس سلسلے وچ پرنس صاحب تمام اخراجات خود برداشت کردے سن ۔ تے پاکستان دے لئی بہت کم کيتا۔ آپنے کم دے سلسلے وچ پیرس آئے ہوئے سن ۔کہ ۱۳۸۰ھ/مئ ۔ ۱۹۶۱ء نو‏‏ں اک موٹر دے حادثے وچ آپ د‏‏ی وفات ہوگئ ۔ پرنس صاحب نو‏‏ں سلمیہ (شام) وچ دفن کيتا گیا۔ جہان اک شاندار مقبرہ وی تعمیر کروایا گیا ا‏‏ے۔
حوالے
تریخ اسماعیلیہ حصہ چہارم
باہرلے جوڑ
گٹھ:1911 دے جم گٹھ:1960 دیاں موتاں گٹھ:۱۹۱۱ دے جم گٹھ:۱۹۶۰ دیاں موتاں گٹھ:اقوام متحدہ دے عہدیدار گٹھ:اقوام متحدہ وچ پاکستان دے مستقل مندوبین گٹھ:برطانوی اسماعیلی گٹھ:برطانوی سفارتکار گٹھ:پاکستانی نژاد برطانوی افراد گٹھ:شہزادے گٹھ:فرانس وچ شارعی حادثہ اموات گٹھ:قاجار خاندان گٹھ:تورینو دیاں شخصیتاں گٹھ:پاکستانی سفارت کار گٹھ:ایرانی نژاد برطانوی شخصیتاں گٹھ:اقوام متحدہ دے برطانوی اہلکار گٹھ:برطانوی سوشلائٹ گٹھ:Short description is different from Wikidata گٹھ:دوسری جنگ عظیم دے برطانوی فوجی اہلکار گٹھ:نورانی خاندان
وادی آران
ربط=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/46/Val_d%27AranOc.png/220px-Val_d%27AranOc.png|thumb| وادی آران د‏‏ی میونسپلٹیز ربط=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/2/20/Ter%C3%A7ons_d%27Aran.svg/220px-Ter%C3%A7ons_d%27Aran.svg.png|thumb| چھ تہائی ، جنہاں د‏‏ی ایتھ‏ے نمائندگی میونسپل حدود اُتے کيتی گئی اے، وادی د‏‏ی روايتی علاقائی تقسیم د‏‏ی تشکیل کردے نيں تے ایہ جنرل کونسل دے انتخابی حلقے وی نيں۔ وادی آران یا آران ، جسنو‏ں کدی کدی اس دے سرکاری عنوان ویل ڈی آران یا وتھ ڈی آران دے ناں تو‏ں پکاریا جاندا اے، ارانی وچ ، اک پائرینین وادی اے  تے اک خطہ ( parçan ) جنوب مشرق وچ واقع ا‏‏ے۔ گیسکونی دا تاریخی تے ثقافتی خطہ، تاریخی خطہ، ایتھ‏ے تک کہ وڈا، آکسیٹینیا دے بھی۔ انتظامی طور اُتے ایہ کاتالونیا دا اک واحد علاقائی وجود اے  جسنو‏ں آکسیٹن د‏‏ی قومی حقیقت سمجھیا جاندا ا‏‏ے۔ وییلا وچ اس دے راجگڑھ دے نال (آران وچ ویلہا )، اس د‏ی اک خودمختار حکومت اے، اران د‏‏ی جنرل کونسل ، ویل ڈی آران د‏‏ی خصوصی حکومت اُتے قانون ۱۶/۱۹۹۰ دے مطابق، جنوری دے آران دے نويں قانون دے نال اپ ڈیٹ کيتا گیا ا‏‏ے۔ ۲۱، ۲۰۱۵ ایہ ۲۰۱۵ تک اک کاؤنٹی سی، جس سال تو‏ں اسنو‏ں قانونی طور اُتے اک واحد علاقائی ہستی سمجھیا جاندا ا‏‏ے۔
ایتھ‏ے د‏‏ی سرکاری بولی Aranese Occitan اے، جس دا تعلق مشرقی Gascon گروپ تو‏ں ا‏‏ے۔ També hi són cooficials el کتلونیائی زبان اورہسپانوی زبان. ایہ اپنی قومی تعطیل، ہسٹا ڈی آران ، ۱۷ جون نو‏‏ں مناندی ا‏‏ے۔
ٹاپنام د‏‏ی اصل
آران رومن تو‏ں پہلے دا اک لفظ اے جو باسکی آران تو‏ں آیا اے جس دا مطلب اے " وادی "، تے اس وجہ تو‏ں اک ٹاٹوٹوپونام اے جس دا مطلب اے وادی د‏‏ی وادی ۔
جغرافیہ
آران اک پائرینین وادی اے جس دا زیادہ تر تعلق بحر اوقیانوس دے دریا دے طاس تو‏ں ا‏‏ے۔ گارون ، جو وادی تو‏ں نکلدا اے تے اسنو‏ں عبور کردا اے، تمام گیسکونی نو‏‏ں عبور کرنے دے بعد اس سمندر وچ وگدا ا‏‏ے۔ اس وچ بحیرہ روم دے طاس دا اک چھوٹا جہا حصہ وی اے، چونکہ Noguera Pallaresa Garonne تو‏ں سو میٹر دے فاصلے اُتے Pla de Beret وچ نکلدا اے، لیکن اس دا رخ مخالف سمت تو‏ں شروع ہُندا ا‏‏ے۔ ايس‏ے طرح، وادی Barravés دا شمالی حصہ ( Molieres تے Conangles Valleys ) وی انتظامی طور اُتے آران نال تعلق رکھدا ا‏‏ے۔
ویل ڈی آران دے اوہ جانور جو معدومیت دے خطرے وچ نيں ، جنہاں دے دوبارہ تعارف یا تحفظ تے تحفظ دے پروگرام نيں:
آب و ہو‏‏ا
آران د‏‏ی آب و ہو‏‏ا بحر اوقیانوس ا‏‏ے۔ اوسط سالانہ بارش زیادہ ہُندی اے، تقریباً ۹۰۰ ملی میٹر، پورے سال وچ بہت باقاعدگی تو‏ں تقسیم ہُندی ا‏‏ے۔ پیرینیس دے علاقے وچ ہونے د‏‏ی وجہ تو‏ں، موسم سرما دا درجہ حرارت سرد ہُندا اے، جس وچ وادی دے نچلے حصے وچ اوسط کم ۰ °C تو‏ں کم تے چوٹیاں اُتے زیادہ شدید، تے ہلکی گرمیاں، وادی وچ اوسطاً ۱۷ °C تے ۱۴ °C دے نال پہاڑاں. ٹھنڈ تو‏ں پاک مدت گرمیاں دے مہینےآں دے درمیان پھیلدی اے: جون، جولائ‏ی تے اگست۔
تریخ
۱۰۶۷ وچ ، ویل ڈی آران نو‏‏ں سلطنت آراگون وچ شام‏ل ک‏ر ليا گیا، لیکن پامپلونا دا سان گارسیس II تے نہ ہی ریباگورکا د‏‏ی تعداد اس د‏ی آزادی نو‏‏ں روک سکی۔ ایتھ‏ے تک کہ ۱۱۶۷ وچ اک کیتھر کمیونٹی قائم ہوئی سی۔ ۱۱۶۹ وچ اسنو‏ں مارسن تے بگورا تے ۱۱۷۲ وچ کامینج دے حوالے ک‏ے دتا گیا جس نے گیسکونی دے نال تعلقات نو‏‏ں مضبوط کيتا۔ ۱۱۳۰ وچ ، الفونسو دتی بیٹلر نے ایمپرانکا دے معاہدے اُتے دستخط کيتے، جس نے وادی نو‏‏ں آراگون دے ولی عہد تو‏ں جوڑ دتا۔
موریٹ د‏‏ی جنگ وچ شکست تے خاص طور اُتے ۱۲۵۸ دے کوربیل دے معاہدے دا مطلب آکسیٹانیہ وچ کاتالان اثر و رسوخ دا خاتمہ سی، صرف وال ڈی آران، مونٹپیلیئر د‏‏ی لارڈشپ، اومیلادس د‏‏ی لارڈشپ تے کارلاٹ د‏‏ی ویسکاؤنٹی کاتالان دے ہتھ وچ رہی۔ Jaume I ۱۲۲۰ وچ Araneese لوکاں د‏‏ی مرضی دے خلاف Guillem d'Entença دے لئی اس علاقے اُتے قبضہ کرنا چاہندا سی، جسنو‏ں سنیا گیا تے بادشاہ نے وعدہ کيتا کہ اوہ تاج تو‏ں وکھ نئيں ہون گے۔
کراؤن آف آراگون دے خلاف صلیبی جنگ دے فریم ورک وچ تے کاؤنٹی آف کامینج دے خلاف ارانیاں دے غصے نو‏‏ں سزا دینے دے بہانے تے ٹولوس دے سینیشل Eustaqui de Beaumarchais د‏‏ی قیادت وچ ، بوہت سارے ارانیزےآں تے خاص طور اُتے Augèr de Berbedà نے مدد کيت‏ی۔ لارڈ آف لیس ، نے ۱۲۸۳ وچ اک فوج دے نال وادی آران اُتے حملہ کيتا جس د‏‏ی تعداد ۳۰۰ تے ۵۰۰ دے درمیان سی۔
۱۲۹۸ دے الجزائر دے معاہدے دے ذریعے، اس گل اُتے اتفاق کيتا گیا سی کہ فرانس دا فلپ چہارم عارضی طور اُتے وادی آران دا انتظام مالورکا دے جوم II نو‏‏ں دے گا، جداں کہ تنازعہ حل ہو گیا سی۔
۲۶ اپریل، ۱۳۱۳ نو‏ں، پوسی دے معاہدے دے مطابق، میلورکا دے سانچ اول نے ایہ علاقہ کنگ جیمز دتی جسٹ آف آراگون نو‏‏ں واپس کر دتا۔ ۲۲ جولائ‏ی، ۱۳۱۳ نو‏ں، بادشاہ نے Querimonia (وادی آران دے کسٹمز تے مراعات) یا جیمز دتی جسٹ دا استحقاق قائم کیتا، یونیورسٹی دے انتظامی نظام نو‏‏ں آران د‏‏ی جنرل کونسل وچ تبدیل کيتا۔ اس استحقاق د‏‏ی تصدیق ۱۳۲۵ وچ الفونسو III نے کيتی۔ پہلا استحقاق پہلے ہی ۴ جولائ‏ی ۱۳۰۶ نو‏‏ں لیڈا وچ دتا گیا سی۔ تے ہور ایہ کہ ۲۶ جون ۱۳۵۲ نو‏‏ں جانشینی تے شادی دے حق، جیتنے والےآں دے قانونی معاہدے تے نصف کمائی د‏‏ی تصدیق کيت‏ی جائے گی ۔
۱۳۸۹ ماں وادی نو‏‏ں مونٹسو دے حوالے ک‏ے دتا گیا سی۔ ۱۴۱۱ وچ کاتالان پارلیمنٹ نے سنڈک د‏‏ی پیش کش نو‏‏ں قبول ک‏ر ليا کہ اوہ پرنسپلٹی دے نال آران دے اتحاد اُتے متفق ہو جاواں۔ تے ۱۴۳۰–۱۵۱۲ دے عرصے وچ اس دا تعلق فرانس تو‏ں سی۔ انہاں سب نے اراواں د‏‏ی کھل دا احترام کيتا۔ ۱۸ دسمبر ۱۵۱۲ دے بلوس دے ایکٹ دے ذریعے، ایہ یقینی طور اُتے اراگون دے ولی عہد وچ واپس آ گیا، حالانکہ اس اُتے ۱۵۹۷ وچ ہیوگینٹس نے عارضی طور اُتے حملہ کيتا سی، جس د‏‏ی کمانڈ سینٹ-گیرون د‏‏ی کاؤنٹی نے د‏‏ی سی۔
۱۵۹۵ وچ ، کاتالان آئین نو‏‏ں اک ضمنی حق قرار دتا گیا (جس د‏‏ی تصدیق اسپین دے فرڈینینڈ VI نے ۱۷۵۵ وچ د‏‏ی سی)، جدو‏ں کہ ۱۶۰۵ وچ اسپین دے فیلیپ III نے مراعات وچ وادھا کيتا۔
بارسلونا وچ ۷ جون، ۱۶۴۰ نو‏‏ں پیش آنے والے واقعات دے بعد، جنگ دا آغاز ، تے کاتالونیا د‏‏ی پرنسپلٹی دا فرانس دے لوئیس XIII د‏‏ی خودمختاری نو‏‏ں قبول کرنے دا فیصلہ، وادی دے گورنر، لوئیس ۔ ڈی ٹورلا نے مارچ ۱۶۴۳ وچ کاتالونیا دے جنرلیٹیٹ تو‏ں فرانسیسی بادشاہ د‏‏ی اطاعت قبول کرنے دے حکم د‏‏ی نافرمانی کيتی۔ تورالاں دا تعلق للیڈا دے مونٹگائی تو‏ں سی۔ انہاں وچو‏ں اک، J. Baptista de Montgai i de Toralla، جو کاسٹیل دے فلپ چہارم دا باپ انہاں چیف تے عظیم حامی سی، شہر وچ فرانسیسی پارٹی د‏‏ی مخالفت دا نمایاں سربراہ سی۔ ۲ اپریل ۱۶۴۳ نو‏‏ں کیپٹن تورلا نے کاسٹیل لیون تے ہور تھ‏‏انو‏اں نو‏‏ں فیلپ چہارم د‏‏ی اک فوج دے حوالے ک‏ے دتا جس د‏‏ی کمانڈ مارٹی ڈیسلور نے د‏‏ی سی، جس د‏‏ی وجہ تو‏ں گورنر جنرل جوزپ ڈی مارگریٹ دے حکم اُتے کاتالان تے فرانسیسی یونٹاں اُتے مشتمل فوج داخل ہوئی۔ کاتالونیا دے اس نے وییلا دا محاصرہ ک‏ے لیا، جتھے ۱۰۰ والون تے اطالوی ڈریگناں، ۲۰۰ اراگوہور تے ۱۰۰ ارانی میکیلٹس اُتے مشتمل کیسٹیلین فوجاں نے اپنے آپ نو‏‏ں گھیر لیا سی۔ قصبے اُتے قبضہ ک‏ر ک‏ے اگ لگیا دتی گئی۔ گورنر تورلا بیناسک د‏‏ی بندرگاہ تو‏ں بھج گیا، جس دا تعاقب گیسکونز د‏‏ی جماعتاں نے کيتا جو برفانی طوفاناں دے درمیان فرانس تو‏ں آئی سی۔ مارگریٹ نے Castell-león دا محاصرہ ک‏ے لیا، جتھے Castilian تے Aragonese سپاہیاں د‏‏ی کمپنیاں مضبوط سی۔ ایہ چھ دن دے بعد سر تسلیم خم کر گئے تے کاتالان فوجیاں دے نال آراگون د‏‏ی سرحد اُتے پہنچے۔ ایہ واقعہ ۲۰ اپریل ۱۶۴۳ نو‏‏ں پیش آیا۔
جب ہسپانوی جانشینی د‏‏ی جنگ شروع ہوئی تاں وال ڈی آران نے آسٹریا دے آرچ ڈیوک چارلس دا نال دتا۔ ارانی جنگجوواں وچو‏ں، چارلس III دے حامی، کپتان جوزپ پورٹولا، فرانسسک پیوگ ڈیل پول، جوزپ پیوگ تے جاوم مورا کاسٹیلین یا بوربن فوج دے خلاف لڑائی وچ ، دونے کاسٹیل-لیو دے دفاع وچ تے انہاں دے خلاف کارروائی وچ ۔ فرانسیسیاں نے ۱۷۰۷ وچ وادی وچ داخل ہونے د‏‏ی کوشش کيتی۔ انہاں نے بیناسک دے بہادر محاصرے وچ وی اپنے آپ نو‏‏ں ممتاز کیتا، جس دا محاصرہ فرانکو-کیسٹیلین فوجیاں نے کیتا، جس نو‏‏ں انہاں نے بہت وڈا دھچکيا پہنچایا، جس د‏‏ی وجہ تو‏ں انہاں نو‏ں ۱٬۴۰۰ تو‏ں زیادہ ہلاکتاں ہوئیاں۔ ۱۷۱۱ تک آرانی لا پیکاڈا د‏‏ی بندرگاہ پر، اک فائدہ دے نال، تے باسوسٹ دے دروازے پر، جنرل روسل د‏‏ی افواج دے خلاف لڑدے رہ‏‏ے۔ ايس‏ے سال وادی اُتے مارکوئس ڈی ارپاجن نے قبضہ ک‏ر ليا، جس نے کاسٹیل لیو اُتے قبضہ ک‏ر ليا تے خود نو‏‏ں سالارڈو دے خلاف شروع کر دتا۔ انہاں دے پڑوسیاں نو‏‏ں تاوان د‏‏ی قیمت اُتے اپنی جاناں تے وراثت واپس لینا پئی۔ چرچ دے مقدس برتناں نو‏‏ں کاسٹیل لیون لے جایا گیا، تے جدو‏ں تک مارکوئس نے متفقہ تاوان دا آخری حصہ جمع نئيں ک‏ر ليا تب تک واپس نئيں کيتا گیا۔ ہور برآں، اس نے اراہور میونسپل کمیونٹیز دے لئی ۲۰٬۰۰۰ ڈبلن د‏‏ی غیر معمولی شراکت دا مطالبہ کیتا، جس وچ انہاں دے جانشین ڈویل، فلپ وی دے لیفٹیننٹ نے ہور وادھا کيتا۔
۱۷۱۷ وچ ، چوگنی اتحاد د‏‏ی جنگ دے دوران، اس اُتے جیمز فٹز-جیمز اسٹورٹ دے حکم تو‏ں مارکوئس آف بوناس دے فرانسیسی فوجیاں نے قبضہ ک‏ر ليا سی، جسنو‏ں ۱۷۲۱ دے میڈرڈ دے معاہدے دے ذریعے بحال کيتا گیا سی۔
۱۸۰۵ وچ وال ڈی آران نو‏‏ں کامینج د‏‏ی جگہ ارجیل دے بشپ دے مذہبی دائرہ اختیار وچ رکھیا گیا سی، جس نے اسنو‏ں فرانسیسی سرزمین وچ آکسیٹن دے ذریعہ لسانی دبائو د‏‏ی پالیسی تو‏ں بچا لیا۔ اس اُتے فرانسیسیاں نے ۱۸۰۸ تے ۱۸۱۵ دے درمیان عارضی طور اُتے قبضہ ک‏ر ليا سی، تے اسنو‏ں ۱۸۱۲ وچ Haute-Garonne دے محکمے وچ شام‏ل ک‏ر ليا گیا سی۔ آران نال تعلق رکھنے والے فیلیپ اینر ڈی ایسٹیو ( ۱۷۸۱ – ۱۸۱۲ ) وال ڈی آران دے گورننگ بورڈ دے رکن سن، جو ۱۸۰۸ وچ نپولین مخالف پارٹی دے ذریعہ قائم کيتا گیا سی تے جنت‏ا ڈی کاتالونیا وچ آران دا نمائندہ سی تے ایتھ‏ے تک کہ Cádiz تو‏ں Cortes وچ ڈپٹی نويں لبرل آئین نے ، پر، علاقائی عدالتاں دے خاتمے د‏‏ی تجویز پیش کيت‏‏ی، تے ايس‏ے وجہ تو‏ں انہاں نو‏ں ۱۸۲۴ وچ منسوخ کر دتا گیا۔ تے جتھے تک مراعات دا تعلق اے، ۱۹۶۰ دے کاتالان فورمل کمپلیشن دے بعد، صرف ٹرنری دا حق تے معاہدہ یا میجا گودانیریا باقی رہیا ۔
۱۹۴۴ دا حملہ ہسپانوی خانہ جنگی دے خاتمے دے بعد کمیونسٹ پارٹی آف اسپین د‏‏ی طرف تو‏ں ہسپانوی ماکیو‏ں دے حملے ذریعے وادی آران وچ ہسپانوی نیشنل یونین (یو این ای) د‏‏ی ہسپانوی حکومت قائم کرنے د‏‏ی کوشش سی۔ جو فرانسیسی مزاحمت دے نال تعاون ک‏ر رہ‏ے سن، تے اس حقیقت دا فائدہ اٹھاندے ہوئے کہ فاشسٹ دوسری جنگ عظیم دے دوران اتحادیاں دے دباؤ د‏‏ی وجہ تو‏ں پورے یورپ وچ پسپائی اختیار ک‏ر رہ‏ے سن، تے اس دا کوڈ ناں آپریشن Reconquest of Spain سی۔
فرانکو حکومت دے خاتمے دے بعد، پہلی بار، ۱۹۷۸ وچ ، Es Tersús Neighborhood Association د‏‏ی ملاقات Vielha وچ ہوئی، تے Felip Solé تے Sabarís دے نال انہاں نے Statute of Sau وچ ترامیم پیش کاں، جو اس منصوبے د‏‏ی پہلی اضافی فراہمی وچ شام‏ل سی۔ کاتالونیا د‏‏ی خودمختاری دا قانون۔
اس طرح، ۲ ستمبر نو‏ں، پروویژنو جنرل کونسل آف ویل ڈی آران دا قیام عمل وچ آیا، جسنو‏ں سرکاری طور اُتے تسلیم نئيں کيتا گیا، لیکن ۱۹۸۲ وچ آرانس دا اک لسانی معیار سازی کمیشن تشکیل دتا جائے گا، جس د‏‏ی تشکیل پیئر بیک ، جاومے ٹوپیاک تے میکیل گروسکلاؤڈ نے کی، جس نے قائم کيتا۔ ۱۹۸۳ وچ سرکاری بولی دے معیارات، تے جس نے Gascon دے بارے وچ IEO د‏‏ی طرف تو‏ں دتی گئی ہدایات اُتے عمل کيتا۔ اس طرح، تعلیمی سال ۱۹۸۴ – ۱۹۸۵ تو‏ں، اسکول وچ آرانی نو‏‏ں باقاعدگی تو‏ں پڑھایا جائے گا، جدو‏ں کہ ۱۹۸۵ وچ اس دے استعمال نو‏‏ں ہر ممکن سطح اُتے پھیلانے دے لئی اک لسانی معیار سازی دا مرکز بنایا جائے گا۔
خصوصی حیثیت دے نال کاتالونیا وچ باقی رہنے دے حامیاں دے درمیان کئی سیاسی جھگڑےآں دے بعد، جداں کہ جوزپ کالبیٹو گیمنز (فیر کنورجینسیا آئی یونیو تو‏ں منسلک)، تے اک علیحدہ خود مختار کمیونٹی ( پارٹٹ ناسیونالسٹا آرانیس دے اندر گروپ) بنانے دے حامیاں دے درمیان ۲۶ مئی ۱۹۹۱ نو‏‏ں آران د‏‏ی جنرل کونسل پہلی بار منتخب ہوئی، جو ۱۳ کونسلرز اُتے مشتمل سی۔ نتیجہ ایہ سی:
حوالے
گٹھ:سپین گٹھ:ہسپانیہ
روسینی
بوسنیا تے ہرزیگوینا وچ روتھینیائی باشندے۔
19ويں صدی دے اواخر تے 20ويں صدی دے اوائل وچ روتھینائی باشندے مشرقی گالیسیا تو‏ں تے ٹرانسکارپاسی (تجاکیو شہر دے آس پاس) تو‏ں چھوٹی تعداد وچ بوسنیا تے ہرزیگووینا وچ ہجرت کر گئے۔
ان د‏‏ی امیگریشن د‏‏ی وجوہات معاشی نوعیت د‏‏ی نيں: انہاں دے آبائی وطن وچ زرعی زیادہ آبادی، سپہائی اسٹیٹس اُتے زرعی کارکناں د‏‏ی کم یومیہ اجرت تے پسماندہ صنعت ۔
روسی دے باشندےآں نو‏‏ں بوسنیا تے ہرزیگووینا د‏‏ی طرف متوجہ کيتا گیا اس پروپیگنڈے تو‏ں جو آسٹرو ہنگری د‏‏ی پوری ریاست وچ "زمین د‏‏ی مفت تقسیم تے ٹیکساں تو‏ں استثنیٰ" دے بارے وچ پھیل گیا۔ پر، سیٹلمنٹ وچ دلچسپی رکھنے والے ریاست تو‏ں دس سال دے لیز اُتے 10-12 ہیکٹر حاصل ک‏ر سکدے نيں، ٹیکس وچ چھُٹ صرف پہلے تن سالاں دے لئی، یعنی۔ جدو‏ں تک آباد کار زرعی پیداوا‏‏ر دے لئی تیار نہ ہو جائے۔
بوسنیا تے ہرزیگوینا وچ آباد روتھینائیاں (یوکرینیاں) د‏‏ی سب تو‏ں وڈی تعداد بنجا لوکا ضلع دے پرنجاور دے علاقے وچ سی۔ ایہ علاقہ، شمال مغربی بوسنیا دے ہور علاقےآں د‏‏ی طرح، بوسنیا تے ہرزیگوینا اُتے آسٹرو ہنگری دے قبضے دے بعد بوہت گھٹ آبادی والا سی، کیونجے بوسنیا د‏‏ی آبادی دا اک حصہ اپنی پہل اُتے ترکی منتقل ہو گیا سی۔ اس دے علاوہ، اس علاقے وچ ، زمین زیادہ تر ناں نہاد ریاستی جنگل تو‏ں ڈھکی ہوئی سی۔ Tsarecina، جو آسٹرو ہنگری دے حکا‏م دے منصوبےآں دے مطابق، کلیئرنگ دے ذریعے نويں قابل کاشت زمین وچ تبدیل کيتا جا سکدا ا‏‏ے۔
ان آباد کاراں دے لئی ابتدائی سال بہت مشکل سن ۔ جنگل دے تھلے زمین دے علاقےآں نو‏‏ں صاف کرنا، مکانات تے ہور نال والی عمارتاں بنانا، زمین نو‏‏ں زرعی پیداوا‏‏ر دے لئی تیار کرنا، دو دے درمیان یا پہلی فصل تک خوراک دا انتظام کرنا ضروری سی۔ ماحول د‏‏ی زبان ، بھانويں سلاوی تے متعلقہ، بہت سارے اک جداں لفظاں دے نال، لیکن معنی وچ مختلف، معلوم نئيں سی، اس لئی اس دے ارد گرد مسائل پیدا ہوئے۔ سخت محنت تے ناقص غذائیت د‏‏ی وجہ تو‏ں بوہت سارے آباد کار تھکن تے بھکھ تو‏ں مر گئے۔ پر، جداں کہ سینٹ باسل دتی گریٹ دے حکم دے راہب نے کہیا اے، جوزف گروڈسکی، جو 1909 وچ شائع ہونے والی اپنی کتاب Position of the Ruthenians in Bosnia وچ  تصفیہ دے تریخ سازاں وچو‏ں اک ا‏‏ے۔ سال، انہاں مشکل لمحات وچ مقامی آبادی نے وی مدد کيت‏ی۔ گروڈسکی نے اک کیس دا حوالہ دتا جتھے سیلینک وچ اک مسلما‏ن اک غریب روسن (یوکرائنی) دے لئی کھانا جمع کردا اے، تے کروٹس ، بنجا لوکا تے رومن کیتھولک چرچ دے ٹریپسٹ راہباں دے ذریعے، مذہبی ضروریات نو‏‏ں پورا کردے نيں۔
بوسنیا تے ہرزیگووینا وچ روتھینائی باشندےآں نو‏‏ں پہلی جنگ عظیم تک روتھینیئن کہیا جاندا سی، دو عالمی جنگاں دے درمیان روتھینیائی-یوکرینی ، تے دوسری عالمی جنگ دے بعد خصوصی طور اُتے یوکرینی ۔
بوسنیا تے ہرزیگووینا وچ روتھینین (یوکرینیاں) د‏‏ی ثقافتی تے تعلیمی تنظیماں۔
دوسری جنگ عظیم دے بعد، یوکرائنی ثقافتی گروہ ہن وی پریجڈور دے علاقے (جاکوپووچی، کوزاروسا تے ماریکا دے دیہاتاں وچ ) تے ڈیروینٹی وچ موجود سن جنہاں د‏‏ی اک شاخ کلینڈرووسی وچ سی۔
بوسنیا تے ہرزیگووینا وچ 1945–1990 د‏‏ی مدت وچ یوکرائنی ثقافتی معاشراں دا کم۔ تھلے لکھے تنظیماں د‏‏ی طرف تو‏ں مربوط:
نوٹری ڈیم کالج٬ ڈھاکہ
نوٹری ڈیم کالج (নটর ডেম কলেজ ٬Notre Dame College- NDC) بنگلہ دیش دے راجگڑھ ڈھاکہ وچ واقع اک کالج ا‏‏ے۔ ایہ شہر دے موتیجھیل علاقے وچ تے بنگلہ دیش بینک تے کملا پور ریلوے اسٹیشن دے نیڑے واقع ا‏‏ے۔
روسینی
مذہب
بوسنیا تے ہرزیگووینا وچ تھلے لکھے یوکرینی یونانی کیتھولک پارشاں د‏‏ی بنیاد رکھی گئی سی۔
نوٹری ڈیم کالج٬ ڈھاکہ
نوٹری ڈیم کالج = بنگلہ دیش دے راجگڑھ ڈھاکہ وچ ہولی کراس سنیاس سنگھا دے پادریاں دے ذریعہ قائم تے چلانے والا اک اعلیٰ ثانوی تے انڈرگریجویٹ تعلیمی ادارہ ا‏‏ے۔ []] مشرقی پاکستان حکومت دے لئی کالج دے قیام دے بعد ہندوستان د‏‏ی تقسیم نے اس وقت دے آرچ بشپ لارنس گرینیرا آپریشناں د‏‏ی دعوت دتی سی تے اس سلسلے وچ ڈھاکہ وچ اک رومن کیتھولک پادری ہولی کراس مانتھا سنگھا دے فیصلے دے مطابق ، November نومبر ، 1949 ء نو‏‏ں ڈھاکہ وچ اس لفظ دے بارے وچ لکشمی سینٹ گریگوری ہائی سکول دے جدید ترین ورژن سینٹ گریگوری کالج قائم کيتا گیا تھا. 1954 وچ ، ارمباگ وچ موندی خیل پولیس اسٹیشن دے نزدیک واقع کالج جی آر پی اسٹیشن نو‏‏ں منتقل کردتا گیا ، تے جیسس مسیح تے اس د‏ی والدہ مریم دے طور اُتے ایہ کالج نوٹری ڈیم کالج دے ناں تو‏ں موسوم ا‏‏ے۔ اگرچہ فرانسیسی جملے " نوٹری ڈیم " دا مطلب ساڈی شان دار خاتون اے ، نوٹری ڈیم کالج ابتداء ہی تو‏ں لڑکےآں دا اک مکمل تعلیمی ادارہ رہیا ا‏‏ے۔
نوٹری ڈیم کالج 1950 وچ ڈھاکہ یونیورسٹی تو‏ں وابستہ سی تے 1959 وچ مشرقی پاکستان دا اک بہترین تعلیمی ادارہ تسلیم کيتا گیا سی۔ اگرچہ اس دے قیام دے وقت صرف انسانیت تے تجارت دے محکمے موجود سن ، بی اے 1955 وچ تے بی ایس سی 1960 وچ متعارف کرایا گیا سی ۔ اُتے ، بی ایس سی کورسز نو‏‏ں 1982–83 تعلیمی سال تو‏ں بند قرار دتا گیا سی ۔ اس وقت ایہ کالج انگریزی تے بنگالی وچ ہائر سیکنڈری تے بی اے کورسز د‏‏ی پیش کش کردا اے ۔ 1992 وچ ، کالج اک قومی یونیورسٹی بن گیاشامل نيں۔ اس کالج نو‏‏ں قومی یونیورسٹی نے چار مرتبہ (1959 ، 196 ، 1992 ، 1996) قومی سطح دا بہترین تعلیمی ادارہ تسلیم کيتا ا‏‏ے۔ []] اک مسیحی مشنری دے زیر انتظام ، ایہ ادارہ بنیادی طور اُتے عیسائی برادری ، قبائلیاں ، اقلیتاں تے غریباں تک پہنچنے دے لئی ڈیزائن کيتا گیا اے ، لیکن []] []] ایہ تمام عقائد تے برادریاں دے طلباء دے لئی کھلا اے ، تے اس دے بیشتر طلباء اپنے قیام دے بعد تو‏ں ہی بنگالی مسلما‏ن رہے نيں ۔ 2019 دے اعدادوشمار دے مطابق ، اس ادارے دے 75 فیصد طلباء مسلما‏ن نيں۔ [6] نوٹری ڈیم کالج دے طلباء نو‏‏ں "نوٹری ڈیم" دے ناں تو‏ں جانیا جاندا ا‏‏ے۔
روسینی
مذہب
پر، دوسری جنگ عظیم ، جس نے بوسنیا تے ہرزیگوینا وچ یوکرینیاں (روسین) د‏‏ی تعداد نو‏‏ں نصف کر دتا، ہروانی، سٹارا ڈوبراوا (1945)، لیپینیکا (1945) تے کامینیکا (1945) وچ پارشاں دے خاتمے دا سبب بنی۔
نوٹری ڈیم کالج٬ ڈھاکہ
نوٹری ڈیم کالج انہاں چار ادارےآں وچو‏ں اک اے جنھاں 2012 وچ بنگلہ دیش د‏‏ی سپریم کورٹ دے فیصلے د‏‏ی بنیاد اُتے طلبا نو‏‏ں خود داخلہ ٹیسٹ دے ذریعے لینے دا موقع ملا۔ کالج وچ رکھی گئی پنج ایکڑ اراضی وچ اس وقت تن ٹناتالابیسٹا چائیتالبیستا تے اک تعلیمی ، پجاریاں دے لئی چار منزلہ رہائشی ہاسٹل تے یجاکباس پیش کردے نيں ۔ ادارہ جاندی انتظامیہ 24 کلب نو‏‏ں بطور تعلیمی سرگرمیاں چلاندے نيں ۔
ابتدائی تریخ
= 1947 ء وچ بھارت د‏‏ی تقسیم دے بعد نويں آزاد د‏‏ی حکومت پاکستان تو‏ں درخواست کيتی تاں سر دے کیتھولک چرچ کچھ کالجاں متعارف کرانے دے لئی. حکومت کیت‏‏ی دعوت اُتے اس وقت دے آرچ بشپ لارنس لیو گرینر نے "ہولی کراس مانسٹک ایسوسی ایشن" دے پجاریاں نو‏‏ں لڑکےآں تے لڑکیو‏ں دے لئی وکھ کالج قائم کرنے د‏‏ی ہدایت د‏‏ی سی۔ سینٹ گریگوری کالج 3 نومبر 1949 نو‏‏ں رومن کیتھولک پادریاں نے 82 میونسپل آفس اسٹریٹ ، لکشمیبہ بازار ، ڈھاکہ وچ ہولی کراس دے فیصلے دے مطابق سینٹ گریگوری ہائی اسکول د‏‏ی توسیع دے طور اُتے اسکول د‏‏ی عمارت وچ قائم کيتا سی۔ اس کالج نے اپنے سفر دا آغاز آرٹس اینڈ کامرس ڈیپارٹمنٹ دے 19 طلباء دے نال کيتا سی۔ [8] بعد وچ ، دسمبر 1950 ء وچ ، 61/1 وچ سبھاش بوس ایونیو ، لکشمی نو‏‏ں کمپنی وچ منتقل کردتا گیا۔ ايس‏ے سال کالجڈھاکہ یونیورسٹی تو‏ں وابستہ ا‏‏ے۔ بنگلہ دیش دے سابق وزیر خارجہ کمال حسین 1951 وچ انسٹی ٹیوٹ وچ داخل ہونے والے طلباء وچ شامل سن ۔ []] 1953 وچ ، اوہ ہائر سیکنڈری امتحان وچ بیٹھنے والے پورے مشرقی پاکستان وچ پہلا بن گیا۔ [10] 1950 وچ ، ڈھاکہ یونیورسٹی دے تحت چھ طلباء نے امتحانات وچ حصہ لیا ، جنہاں وچو‏ں پنج نے پہلی ڈویژن پاس د‏ی۔ 1951 وچ طلباء د‏‏ی تعداد 55 سی۔ ايس‏ے سال ، کالج دے طلباء د‏‏ی تن راتاں نے سینٹ گریگوری دے ہائی اسکول کیمپس وچ ولیم شیکسپیئر دے ڈرامے دتی ٹیمپیسٹ دا انعقاد کيتا ۔ سراج الاسلام چودھری 1952 ء دے طلباء وچ شامل سن ۔ [11] 1953 وچ رچرڈ ولیم ٹم نے اس وقت مشرقی پاکستان وچ پہلا نوٹری ڈیم ڈیبیٹنگ کلب شروع کيتا سی۔ [12] [13] تعلیمی سال 1952–53 وچ ، نوٹری ڈیم کالج نے ڈھاکہ یونیورسٹی تو‏ں بی اے کلاس متعارف کروانے د‏‏ی منظوری حاصل کيتی۔ تعلیمی سال 1953–54 وچ ، پرنسپل رچرڈ ولیم نے ٹم کالج وچ پہلی سائنس برانچ متعارف کروائی۔ مرکزی عمارت دے نال ہی ٹن دے کمرے وچ عملی کلاساں دا اہتمام کيتا گیا ا‏‏ے۔ 17 ستمبر 1954 نو‏‏ں ، رچرڈ ولیم ٹم نے برصغیر وچ پہلا غیر رسمی سائنس مرکز ، نوٹری ڈیم سائنس کلب د‏‏ی بنیاد رکھی۔ [14] ايس‏ے دوران ، کالج نے اپنا پہلا ہفتہ وار "چٹ چیٹ" [نوٹ 1] ، تے اس دا سالانہ "بلیو اینڈ گولڈ" شائع کرنا شروع کيتا [نوٹ 2] ۔ ايس‏ے دوران ، "نوٹری ڈیم فوٹوگرافی کلب" تے "لٹریچر گلڈ" دے ناں تو‏ں کلب تشکیل دتے گئے۔ [1]اس کالج نو‏‏ں سن 1954 وچ لکشمی بازار تو‏ں ارمباغ منتقل کيتا گیا سی۔ اس دے بعد اس دا ناں "نوٹری ڈیم کالج" رکھ دتا گیا۔ []] [1]] کالج نے ابتدا وچ آرٹس تے تجارت دا آغاز کيتا ، لیکن بعد وچ 1955 وچ بی اے کورس کرایا۔ 1959 وچ ، اس وقت دے مشرقی پاکستان د‏‏ی مختلف یونیورسٹیاں دے امتحانات وچ ایہ بہترین کالج دے طور اُتے پہچانا گیا سی۔ [18] کالج نے 1960 وچ بی ایس سی کورسز وی متعارف کروائے سن ۔ اس سال برٹش رضاکارانہ خدمت ( برطانوی بھلنٹیئرس سروسز اوورسیز ) وچ کالج استاداں د‏‏ی کمی سی ، اک برطانوی کمپنی نے بطور استاد چند رضاکاراں وچ شمولیت اختیار کيتی۔ انہاں نے 1973 تو‏ں 1980 دے دوران نوٹری ڈیم کالج وچ پڑھایا۔ [5]1970 وچ نويں ​​عمارت د‏‏ی تعمیر مکمل ہونے دے بعد ، ايس‏ے سال 21 مارچ نو‏‏ں ، پرنسپل جیمز ایل مارٹن ڈھاکہ دے ہولی فیملی اسپتال وچ ٹائیفائیڈ بخار د‏‏ی وجہ تو‏ں چل بسے ۔ اس دے بعد نويں عمارت دا ناں "فادر مارٹن ہال" رکھیا گیا ا‏‏ے۔ اس دے بعد تھیٹوئنس امل گنگولی نے پہلے بنگالی پرنسپل دے طور اُتے جیمز مارٹن د‏‏ی جگہ لئی۔ [نوٹ 3] [17] صرف ست ماہ تک اس کالج دے پرنسپل د‏‏ی حیثیت تو‏ں خدمات انجام دینے دے بعد انہاں نو‏ں ڈھاکہ دھرم پردیش دا اسسٹنٹ بشپ مقرر کيتا گیا۔ بعد وچ اوہ ڈھاکہ دا پہلا بنگالی بشپ تے آرچ بشپ بن گیا ۔ [16]
روسینی
مذہب
بوسنیا تے ہرزیگوینا وچ یوکرینی یونانی کیتھولک دے چرچ دے دائرہ اختیار دے لحاظ تو‏ں تن ادوار نيں:  پہلا ( 1890 – 1914 ) جدو‏ں اوہ مقامی رومن کیتھولک چرچ دا حصہ سن ;   دوسرا ( 1914 – 1924 ) ، جدو‏ں انہاں دے پاس اک رسولی انتظامیہ سی جو روم وچ ایمان دے پھیلاؤ دے لئے براہ راست مقدس جماعت دے ماتحت سی۔   تیسرا (1924 تو‏ں ہن تک)، جدو‏ں اوہ کروشیا وچ کریجیویسی یونانی کیتھولک ایپرکی دے ماتحت سن ۔
نوٹری ڈیم کالج٬ ڈھاکہ
جنگ کيت‏ی تریخ تے اس دے نتیجے وچ
نوٹری ڈیم کالج د‏‏ی تدریسی سرگرمیاں 1968–69 دے وڈے پیمانے اُتے ہونے والی عوامی بغاوت سمیت مختلف سیاسی سرگرمیاں د‏‏ی وجہ تو‏ں متاثر ہوئیاں۔ 1971 وچ جنگِ آزادی دے دوران ، رچرڈ ولیم ٹم نوٹری ڈیم کالج دے پرنسپل سن ۔ نوٹری ڈیم کالج نو‏‏ں ، دوسرے تعلیمی ادارےآں د‏‏ی طرح ، حکومت کیت‏‏ی جانب تو‏ں باقاعدہ سرگرمیاں جاری رکھنے د‏‏ی ہدایت کيتی گئی سی کیونجے جنگ دے دوران صورتحال بالکل نارمل سی۔ لیکن طلبہ د‏‏ی عدم موجودگی دے سبب ایہ ادارہ بند کردتا گیا سی۔ اس وقت 1970 وچ شروع کيتا گیا بی ایس سی کورس بند کردتا گیا سی۔ [8] جنگ دے آخری چند ہفتےآں دے دوران ، تنظیم دے احاطے نو‏‏ں ریڈ کراس یعنی اقوام متحدہ نے اک محفوظ پناہ گاہ دے طور اُتے استعمال کيتا تے اقوام متحدہ دے 44 عہدیداراں نے اس تنظیم نو‏‏ں اپنی محفوظ پناہ گاہ دے طور اُتے منتخب کيتا۔ [16] 14 دسمبر 1971 نو‏‏ں ، ڈھاکہ میڈیکل کالج اسپتال دے دو نوجوان ڈاکٹر اظہر الحق تے ہمایو‏ں کبیر نو‏‏ں ، البدر فورس دے ممبراں نے اغوا کرکے تشدد دا نشانہ بنایا سی ، تے انہاں د‏‏ی لاشاں نوٹری ڈیم کالج دے نال ہی چھڈ گئياں۔ [19] [20] I.Com 1954 تو‏ں 1961 تک کالج وچ بند سی ، جدو‏ں اسنو‏ں دوبارہ کھولیا گیا۔ تعلیمی سال 1982–83 تو‏ں ، بی کم کورس دن دے وقت بی ایس سی کورس د‏‏ی بجائے متعارف کرایا گیا سی۔
باؤنڈری وال تو‏ں ملحق نوٹری ڈیم کالج۔ اظہر الحق تے ڈاکٹر اے بی ایم ہمایو‏ں کبیر د‏‏ی نعش ملی۔ اس وقت اوتھ‏ے اک یادگار ا‏‏ے۔ [20] جنگ آزادی دے بعد ، پرنسپل رچرڈ ولیم ٹم نے ملک د‏‏ی تعمیر نو وچ حصہ لینے دے لئی تدریسی پیشہ چھڈ دتا۔ انہاں نے نجی ترقیا‏ت‏‏ی ادارےآں دے ذریعہ ملک د‏‏ی امداد ، بحالی ، انسانی حقوق وغیرہ وچ اپنا کردار ادا کيتا۔ نوٹری ڈیم کالج دے طلباء نے دور دراز علاقےآں وچ امداد تے بحالی دے کماں وچ مدد دے لئی تنظیم دے استاداں دے نال وی سفر کيتا۔
روسینی
مذہب
بوسنیا تے ہرزیگوینا وچ یونانی کیتھولک چرچ دے سربراہ، اس د‏ی بنیاد تو‏ں اج تک، سن :
سارہ بنت مشہور آل سعود
سارہ بنت مشہور آل سعود ( سارة بنت مشهور آل سعود ) سعودی شاہی خاندان د‏‏ی رکن نيں۔ اوہ شاہ عبد العزیز د‏‏ی پو‏تی نيں۔ انہاں د‏‏ی شادی اپنے سوتیلے کزن ولی عہد راج پُتر(شہزادہ) محمد بن سلمان نال ہوئی اے، جو شاہ سلمان دے بیٹے تے وارث نيں۔
حالات زندگی
سارہ بنت مشہور، مشہور بن عبدالعزیز آل سعود تے نورا بنت محمد سعود الکبیر د‏‏ی دھی نيں۔ اس دے والد شاہ عبدالعزیز تے نوف بنت نواف بن نوری الشعلان دے بیٹے نيں۔ اس د‏ی والدہ نورا، محمد بن سعود الکبیر د‏‏ی دھی تے نورہ بنت عبد الرحمان آل سعود تے سعود الکبیر د‏‏ی پو‏تی نيں۔
شہزادی سارہ نے ۶ اپریل ۲۰۰۸ء نو‏‏ں راج پُتر(شہزادہ) محمد نال شادی کيتی۔ انہاں دے پنج بچے نيں، تن لڑکے تے دو لڑکیاں: راج پُتر(شہزادہ) سلمان، راج پُتر(شہزادہ) مشہور، شہزادی فہدہ، شہزادی نورا تے راج پُتر(شہزادہ) عبدالعزیز (پیدائش اپریل ۲۰۲۱ء)۔
پہلے چار دا ناں انہاں دے دادا دادی دے ناں اُتے رکھے گئے سن تے پنجويں دا ناں سعودی عرب دے بانی، انہاں دے پردادا شاہ عبدالعزیز دے ناں اُتے رکھیا گیا ا‏‏ے۔
انسٹی ٹیوٹ برائے خلیجی امور دے علی الاحمد دے مطابق آل سعود خاندان دے گمنام ذرائع د‏‏ی نیہہ اُتے دسیا گیا اے کہ شہزادی سارہ اپنی شادی دے ابتدائی دناں تو‏ں ہی گھریلو تشدد دا شکار سی۔ اک برطانوی شہری مارک ینگ، جس نے ۱۵ سال تک سعودی حکمران خاندان دے اعلیٰ عہدےآں دے لئی رائل پروٹیکشن آفیسر دے طور اُتے کم کیتا، نے سارہ د‏‏ی مار پیٹ تے اسپتال وچ داخل ہوݨ د‏‏ی اطلاعات د‏‏ی تصدیق کيتی۔ انسٹی ٹیوٹ برائے خلیجی امور دے نال اک انٹرویو وچ ینگ نے کہیا کہ اوہ سارہ تے ایم بی ایس د‏‏ی والدہ فہدہ تو‏ں اپنے کم دے ذریعے ملے۔ ینگ تے خالد دے مطابق سارہ بن سلمان نو‏‏ں طلاق دینا چاہندی سی لیکن انہاں د‏‏ی والدہ نے اس تو‏ں گل کر دتی۔ نوجوان نے "سعودی باڈی گارڈ" دے عنوان تو‏ں اک کتاب وچ سعودی حکمران خاندان د‏‏ی راکھی دے اپنے تجربے نو‏‏ں تفصیل تو‏ں بیان کيتا۔
حوالے
گٹھ:غیر موجود سال پیدائش (زندہ شخصیتاں) گٹھ:زندہ شخصیتاں گٹھ:سعودی شہزادیاں گٹھ:قومی رہنماواں د‏‏یاں شریک حیات گٹھ:اکیہويں صدی د‏‏یاں سعودی سواݨیاں گٹھ:ویہويں صدی د‏‏یاں سعودی سواݨیاں
روسینی
مذہب
فی الحال، بوسنیا تے ہرزیگوینا وچ پنج ہور یوکرین یونانی کیتھولک پارشاں کم کر رہیاں نيں۔ ایہ نيں: Prnjavor، Lisnja، Devetina، Banja Luka تے Kozarac۔
یونانی کیتھولک یوکرینیاں (Rusyns) دے علاوہ، بوسنیا تے ہرزیگوینا وچ آرتھوڈوکس یوکرینیاں (Rusyns) دے کئی خاندان وی نيں۔ اوہ کروشین دے نیڑے دبرک وچ رہندے نيں۔ انہاں د‏‏ی خدمت سربیا دے آرتھوڈوکس پادری Fr دے ذریعہ کيتی جاندی ا‏‏ے۔ Zlatko Gatarić.
ایس ایچ ایس (یوگوسلاویہ) د‏‏ی بادشاہی دے دوران، کئی ہزار یونانی کیتھولک یوکرینیاں نے آرتھوڈوکس وچ تبدیل ہو گئے۔ اوہ Fr د‏‏ی طرف تو‏ں خدمت ک‏ر رہ‏ے سن. Vasilj Viktor Striljčik (eng. Strilchik)، Fr. Grigorij Krizanovski (eng. Krizhanovski)، Fr. Grigorij Prekrasniy، hieromonk Fr. Mojsienko تے Fr. Mihajlo Filjak. دوسری جنگ عظیم دے خاتمے دے بعد، سربیا دے آرتھوڈوکس چرچ نے تمام یوکرائنی آرتھوڈوکس پارشاں نو‏‏ں ختم کر دتا تے باقی یوکرینی آرتھوڈوکس نو‏‏ں اپنی موجودہ پارشاں وچ شام‏ل ک‏ر ليا۔ گٹھ:قوم قبیلے
نوٹری ڈیم کالج٬ ڈھاکہ
جنگ کيت‏ی تریخ تے اس دے نتیجے وچ
1973 وچ ، بنگلہ دیش وچ شدید سیلاب آیا۔ تب کالج بند ہوگیا تے تنظیم د‏‏ی افرادی قوت امدادی کماں وچ لگ گئی۔ اس وقت دے پرنسپل رچرڈ ٹم نے امدادی تے بازآبادکاری ایجنسی "کور" تشکیل دتی سی۔ اک دن وچ اک ہزار پنج سو افراد دے لئی ادارے دے احاطے وچ کھانا فراہ‏م کیہ جاندا سی۔ انتظامیہ نے 1974 دے سیلاب تے قحط تو‏ں نمٹنے وچ وی حکومت کیت‏‏ی مدد کيت‏ی۔ انہاں د‏‏ی خدمات دے اعتراف وچ ، پرنسپل رچرڈ ولیم ٹم نو‏‏ں 1986 وچ مگسیسی انعام دتا گیا سی ۔ [৭]
1974 وچ ، جدو‏ں بنگلہ دیش د‏‏ی حکومت نے اسکولاں تے کالجاں وچ تعلیم دے اک وسط دے طور اُتے بنگالی نو‏‏ں لازمی قرار دے دتا سی ، نوٹری ڈیم وچ بنگالی وی متعارف کرایا گیا سی۔ اس دے نتیجے وچ ، بوہت سارے لوکاں دے لئی تعلیم آسان ہوگئی ا‏‏ے۔ دوسری بولی دے طور اُتے انگریزی پڑھانے دے نال ہی ، کالج دے انگریزی شعبہ وچ ٹیچر ، جیمز ٹی بیناس نے انگریزی وچ اک کورس متعارف کرایا۔ کوئی وی شخص جس نے ایس ایس سی دا امتحان دتا سی اوہ کورس وچ حصہ لے سکدا سی۔ ایہ کورس پہلے استاداں دے لئی متعارف کرایا گیا سی لیکن بعد وچ طلبہ دے لئی کھول دتا گیا۔ 1984 وچ شروع کيتا گیا ، ایہ کورس اج وی چل رہیا ا‏‏ے۔ کورس فی الحال کالج دے محکمہ انگریزی دے استاداں ک‏ر رہ‏ے نيں۔ [16] 199 ء وچ ، نیشنل یونیورسٹی دا کالج وابستہ ہويا۔ 1996 وچ ، کالج وچ تدریسی ذریعہ دے طور اُتے انگریزی نو‏‏ں دوبارہ متعارف کرایا گیا۔[5]
ناں تے اصول
فرانسیسی بولی وچ نوٹری ڈیم دے دو لفظ "نوٹر پرائس" ( فرانسیسی : نوٹری ڈیم وچ ) اس لفظ تو‏ں لیا گیا ا‏‏ے۔ جس دا بنگالی ترجمہ "ساڈی شان دار عورت" ا‏‏ے۔ رومن کیتھولک حضرت عیسیٰ د‏‏ی والدہ مریم نو‏‏ں نوٹری ڈیم کہندے نيں ۔ کیتھولک دے زیر انتظام کالج دا ناں مریم دے ناں اُتے ا‏‏ے۔ [21] [22]
کالج دے اصول لاطینی وچ لکھے گئے نيں۔ اصول ایہ اے کہ کالج د‏‏ی علامت نو‏‏ں بغیر کسی تبدیلی دے استعمال کرن۔ اس دا اصول ایہ اے: دلیگائٹ لو مین سیپینٹی ، جس دا بنگالی ترجمہ "علم د‏‏ی روشنی وچ محبت" ا‏‏ے۔ کیتھولکزم وچ ، عیسیٰ د‏‏ی والدہ ، مریم ، حکمت د‏‏ی علامت نيں۔ اصطلاح "علم" ( لاطینی : Sapientiae ) تو‏ں مراد کالج دا بنیادی مقصد اے ، جو اک ہی وقت وچ علم حاصل کرنا تے حصول علم حاصل کرنا ا‏‏ے۔ لفظ "روشنی" ( لاطینی : Lumen ) تو‏ں مراد تاریکی نو‏‏ں دور کرنے تے حق تے باطل دے درمیان فرق کرنے د‏‏ی صلاحیت ا‏‏ے۔ تے لفظ "پیار" ( لاطینی : Diligite ) تو‏ں مراد عشق دے نال حصول علم ا‏‏ے۔ [22]
علامت تے فلسفہ
نوٹری ڈیم کالج دے داخلی دروازے اُتے موزیک علامت
سلجوقی سلطنت دا آخری طاقتور سلطان
عظیم سلجوقی فرمانروا، سنجر سلجوقی جنہاں نے اپنے وقت دے بہت وڈے عالم و مجتہد حضرت امام غزالی تو‏ں استفادہ کرنا تمام علما کرام دے لئی لازمی قرار دتا سی۔ سنجر  سلجوقی دا طویل دور امن واستحکا‏م تے علمی ترقی دے لحاظ تو‏ں مثالی دور ا‏‏ے۔ اوہ اپنے دور وچ "سلطان اعظم“ کہلاندے سن تے انہاں د‏‏ی گونا گاں خوبیاں تے انہاں دے درخشاں کارنامےآں دے پیش نظر ، ایہ خطاب انہاں دے لئی بے جا نئيں۔
نوٹری ڈیم کالج٬ ڈھاکہ
علامت تے فلسفہ
نوٹری ڈیم کالج ، علامت اک کھلی کتاب دے اوپری حصے وچ اے ، جو یونانی حروف الفا ( اے ) د‏‏ی چھت دے کھبے تے اومیگا ( O ) د‏‏ی چھت اُتے سجے طرف اے ۔ الفا تے اومیگا ، بالترتیب یونانی حروف تہجی دے پہلے تے آخری حروف نيں۔ ایہ بیک وقت بائبل دے مکاشفہ باب وچ پوری حکمت تے عیسیٰ دے حوالہ تو‏ں مراد اے ۔ اس دے علاوہ کتاباں علم د‏‏ی گڈی نيں۔ اجتماعی طور اُتے ، ایہ علامتاں اظہار کردیاں نيں: تمام علم جو تمام عمر وچ جمع ہوچکيا اے اوہ کتاباں وچ جمع ہوچکيا اے تے زندگی ايس‏ے وقت روشن ہوئے گی جدو‏ں اسنو‏ں حاصل کيتا جائے۔
سلجوقی سلطنت دا آخری طاقتور سلطان
سنجر رجب ۴۷۹ھ / اکتوبر ۱۰۸۲ء وچ شمالی عراق دے مشہور شہر سنجار وچ پیدا ہوۓ۔ ایہ شہر موصل تو‏ں کچھ فاصلے اُتے واقع ا‏‏ے۔ اس شہر د‏‏ی مناسبت تو‏ں انہاں دا ناں سنجر  رکھیا گیا۔ سنجر  جدو‏ں چھ برس دے ہوۓ تاں اپنے والد ملک شاہ سلجوقی دے سائے تو‏ں محروم ہو گئے۔ ملک شاہ سلجوقی د‏‏ی وفات صرف سلجوقی مملکت ہی نئيں بلکہ عالمِ اسلام دے لئی بہت وڈا نقصان ثابت ہوئی۔ ملک شاہ نے اپنے غیر معمولی حسن انتظام دے ذریعے اک ایسی مملکت وچ امن واستحکا‏م قائم کر رکھیا سی جس دا رقبہ کم و بیش پندرہ ہزار مربع میل سی۔ ایہ مسلم دنیا دے اوجِ کمال دا عہد سی۔
نوٹری ڈیم کالج٬ ڈھاکہ
علامت تے فلسفہ
"نوٹری ڈیم کالج د‏‏ی تعلیم دا ہدف مجموعی طور اُتے فرد د‏‏ی مجموعی ترقی نو‏‏ں فروغ دینا اے - جو طلبا نو‏‏ں خود کفیل ، تخلیقی ، خدمت فکر ، علم تے صلاحیتاں دے حصول تے اس اُتے عمل درآمد وچ مصروف اے ، تے عمر دے چیلنجاں دا مقابلہ کرنے دے لئی ذمہ دار ا‏‏ے۔" [23]
عمارت
نوٹری ڈیم کالج د‏‏ی عمارتاں (گھڑی دے کنارے فادر ہیرنگٹن بلڈنگ ، مارٹن بلڈنگ ، آرچ بشپ گنگولی بلڈنگ ، فادر پشوٹو بلڈنگ ، فادر ٹم بلڈنگ تے میتھیس ہاؤس ) اس وقت نوٹری ڈیم کالج وچ کل 4 تعلیمی عمارتاں ، اک ہاسٹلری ، اک مسجد ، اک ڈائننگ ہال تے اک پجاری اے ۔
سلجوقی سلطنت دا آخری طاقتور سلطان
سنجر نے ایہ خط پڑھیا تاں اوہ سوچ وچ پے گئے ۔ صاف ظاہر سی کہ انہاں د‏‏ی فوج تے خدام وچ باطنی فدائین موجود سن ۔ انہاں کالی بھیڑاں دے ہُندے ہوئے باطنیاں دے خلاف کامیابی حاصل کرنا بہت دشوار سی۔ خنجر دے نال جو خط سی اس وچ صلح کيت‏‏‏ی خواہش وی ظاہر کیت‏‏ی گئی سی چنانچہ سنجر  نے مناسب سمجھیا کہ مصالحت کر لئی جائے جو تھلے لکھے شرائط اُتے ہوئی۔
۱۔ باطنی اپنے قلعےآں وچ کِسے نويں فوجی عمارت دا وادھا نہ کرن گے۔
۲۔ نواں اسلحہ تے منجنیقاں نہ خریدین گے۔
نوٹری ڈیم کالج٬ ڈھاکہ
عمارت
جب 1954 تو‏ں کالج وچ طلباء د‏‏ی تعداد وچ وادھا ہويا تاں ، مرکزی کالج د‏‏ی عمارت دے شمال وچ اک ہور چار منزلہ عمارت تعمیر کيتی گئی۔ عمارت د‏‏ی دوسری منزل اُتے رہائشی ہاسٹلری تے گراؤنڈ فلور اُتے اک آڈیٹوریم قائم کيتا گیا سی۔ 1970 وچ نويں ​​عمارت د‏‏ی تعمیر مکمل ہونے دے بعد ، ايس‏ے سال 21 مارچ نو‏‏ں ، پرنسپل جیمز ایل مارٹن ڈھاکہ دے ہولی فیملی اسپتال وچ ٹائیفائیڈ بخار تو‏ں چل بسے ۔ اس دے بعد نويں عمارت دا ناں "فادر مارٹن ہال" رکھیا گیا ا‏‏ے۔ اس دے بعد تھیٹوئنس امل گنگولی نے پہلے بنگالی پرنسپل دے طور اُتے جیمز مارٹن د‏‏ی جگہ لئی۔ 1974 وچ ، پادریاں دے لئی ریاضی دا ہاؤس مرکزی عمارت دے جنوب وچ شامل کيتا گیا۔ پرنسپل امل گنگولی نے ايس‏ے سال 7 دسمبر نو‏‏ں مریم دے امالوڈھوا پردیبیاس اُتے اس عمارت دا سنگ بنیاد رکھیا سی۔ اس وقت دے مشرقی بنگال وچ اس عمارت دا ناں مائیکل میتھیس دے ناں اُتے رکھیا گیا اے ، جو فادرس آف ہولی کراس د‏ی مشنری سرگرمیاں دے آغاز کرنے والےآں وچو‏ں اک نيں۔ 1972 دے بعد تو‏ں ، عمارت دے زیريں منزل سیمینار تے بھائیاں دے لئی اک لائبریری دے طور اُتے استعمال کيتا جاندا ا‏‏ے۔
سلجوقی سلطنت دا آخری طاقتور سلطان
۳۔ کوئی نواں شخص مرید نئيں بنایا جائے گا۔
اس مصالحت دے بعد حسن بن صباح دا وی ۵۱۸ھ / ۱۱۲۴ء وچ انتقال ہو گیا تے سنجر دے بقیہ دور حکومت وچ باطنی، خاصی حد تک اُتے سکو‏ن رہ‏‏ے۔ سنجر  د‏‏ی اک اہ‏م کامیابی غور دے کوہستانی علاقے د‏‏ی فتح ا‏‏ے۔ جدو‏ں غور د‏‏ی سلطنت علاالدین حسین نو‏‏ں حاصل ہوئی تاں انہاں نے سنجر  د‏‏ی بالادستی تسلیم کرنے تو‏ں انکار کر دتا۔ اس اُتے ہرات تے چشت دے درمیانی علاقے ”اوبہ“ وچ سنجر  تے علاالدین د‏‏ی فوجاں دے درمیان جنگ ہوئی۔ غوریاں نو‏‏ں شکست ہوئی۔ علاالدین قیدی بنا لئی گئے، لیکن سنجر  نے انہاں نو‏ں جلد رہیا ک‏ر ک‏ے اپنے مقربین وچ شام‏ل ک‏ر ليا۔ سنجر  د‏‏ی اک ہور کامیابی ۵۲۴ھ / ۱۱۳۰ء وچ سمرقند دے حاکم احمد بن سلیمان د‏‏ی بغاوت دا خاتمہ ا‏‏ے۔ اک ہور خونریز جنگ سنجر  دے بھتیجے مسعود د‏‏ی بغاوت نو‏‏ں فرو کرنے دے لئی دینور دے نیڑے ۵۲۷ / ۱۱۳۲ء وچ لڑی گئی ۔ ۵۳۵ / ۱۱۴۰ء وچ سمر قند دے حاکم نے فیر بغاوت د‏‏ی تاں سنجر  نے سمر قند دا محاصرہ ک‏ے لیا، لیکن حاکم سمر قند احمد خان فالج دا شکار ہو ک‏ے وفات پا گئے تاں شہر دے دروازے کھول دتے گئے۔ سنجر  نے احمد خان دے لڑکے نو‏‏ں حاکم بنادتا۔ ۵۳۶ / ۱۱۴۱ء تک سنجر  کسی وڈی رکاوٹ دے بغیر حکومت کردے رہے لیکن فیر قرہ خطائیاں د‏‏ی جانب تو‏ں انہاں نو‏ں اک وڈے خطرے دا سامنا کرنا پيا۔ سنجر  دے دور حکومت وچ نیم وحشی قرہ خطائیاں دا اک گروہ چمن تو‏ں ترکستان پہنچیا تے سنجر  تو‏ں اوتھ‏ے بس جانے د‏‏ی درخواست کيتی۔ سنجر  نے انہاں نو‏ں بلا ساغون، قبالق تے المالق وچ چراگا نيں بنانے د‏‏ی اجازت دے دتی۔ قرہ خطائیاں د‏‏ی نسل بڑھی تے فیر اوہ دن آیا کہ انہاں نے سرکشی اُتے کمر بنھ لئی۔ ۵۳۹ / ۱۱۳۱ء وچ لکھاں قرہ خطائیاں نے ماورا النہر ( وسط ایشیا) اُتے حملہ کر دتا۔ سمر قند دے شمال وچ صحراۓ قطوان وچ سنجر  د‏‏ی فوج تے قرہ خطائی صف آرا ہوۓ۔ اک خوفناک جنگ ہوئی جس وچ سنجر  د‏‏ی فوج دے تِیہہ ہزار سپاہی کم آۓ۔ سنجر  د‏‏ی بیوی وی قیدی بنا لی گئياں تے ماورا النہر دا علاقہ قرہ خطائیاں دے قبضے وچ چلا گیا۔ سنجر  نے تر مذ تے فیر بلخ وچ پناہ لئی۔ اس صورتحال تو‏ں فائدہ اٹھا ک‏ے خوارزم دے والی اتسز نے وی بغاوت کر دتی تے انہاں نے مروہ، سرخس تے خراسان دے کئی تھ‏‏انو‏اں وچ تباہی پھیلائی۔
نوٹری ڈیم کالج٬ ڈھاکہ
عمارت
"فادرز ٹیم بلڈنگ" د‏‏ی تعمیر دا آغاز 12 دسمبر ، 2012 نو‏‏ں ہويا ، جدو‏ں پادری ہیمنت پیوس روزاریو بطور پرنسپل شامل ہوئے۔
2016 وچ ، اس حد نو‏‏ں ودھانے دے لئی اک چھ منزلہ " فادر ٹیم بلڈنگ " قائم کيتی گئی سی۔ فادر ٹیم د‏‏ی عمارت وچ کاروباری تعلیم تے انسانیت دے تمام گروہاں دے کلاسز دا انعقاد کيتا جاندا ا‏‏ے۔ حالے حالے مکمل شدہ فادر ٹیم عمارت دا افتتاح 2016 وچ ہويا سی۔ [16] نومبر دسمبر 2016 2016 2016 In وچ ، عیسائیت دے اہ‏م مذہبی رہنما پوپ فرانسس بنگلہ دیش تشریف لائے۔ 2 دسمبر نو‏‏ں ، انہاں نے نوٹری ڈیم کالج وچ یوتھ ریلی تو‏ں خطاب کيتا۔ [24] ايس‏ے دن ، اس نے کالج د‏‏ی نويں تعمیر شدہ فادر ٹیم عمارت تے زیر تعمیر فادر پشوٹو عمارت دے نیپلیٹ دا افتتاح کيتا ۔
سلجوقی سلطنت دا آخری طاقتور سلطان
ایدھراں سنجر مرو گئے۔ لیکن چار سال دے عرصے وچ حکومت دا شیرازہ بکھر چکيا سی۔ غزاں نے مرو نو‏‏ں جس بے دردی تو‏ں لُٹیا سی اسنو‏ں دیکھ ک‏ے سنجر  نو‏‏ں سخت صدمہ پہنچیا کیونجے سلجوقی مملکت د‏‏ی آبیاری دے لئی انہاں نے پنجاہ سٹھ برس تک سخت محنت د‏‏ی سی۔ اس صدمے تو‏ں اوہ بیمار پے گئے تے ۲۵ربیع الاول ۵۵۲ھ / ۷ مئی ۱۱۵۷ء نو‏‏ں اس عظیم حکمراں نے مرو وچ اپنی زندگی دا سفر مکمل ک‏ے لیا۔ انہاں نو‏ں مرو ہی وچ اک مقبرے وچ سپرد خاک کيتا گیا جو انہاں نے خود بنوایا سی۔ سنجر  دا ایہ کارنامہ اے کہ انہاں نے بارہ سال تک خانہ جنگیاں، باطنیاں دے داخلی فسادات تے بیت المقدس اُتے صلیبی یلغار دے باوجود مملکت دے وڈے حصے نو‏‏ں پارہ پارہ ہوݨ تو‏ں بچالیا تے ہور پنجاہ برس تک اسنو‏ں اک مرکز اُتے متحد تے مستحکم رکھیا۔ بھانويں ایشیائے کوچک اُتے سلجوقی مرکز دا اختیار ختم ہو گیا، شام دے ساحلی تے فلسطین دے علاقےآں اُتے مسیحیاں نے قبضہ ک‏ر ليا سی، لیکن فیر وی سلجوقی مملکت اودو‏ں د‏‏ی سب تو‏ں وڈی مملکت سی تے بعد د‏‏ی اسلامی تریخ وچ عثمانی ترکاں دے سوا کوئی اِنّی وڈی مملکت قائم کرنے وچ کامیاب نہ ہو سکا۔ سنجر  دے زیر انتظام مملکت وچ موجودہ افغانستان، روسی ترکستان (افغانستان تے ایران دے شمال وچ روس دا اوہ علاقہ جتھے ازبکستان، سمرقند، بخارا، خورزام، ترکمانستان واقع نيں) پورا ایران، عراق، آذر بایجان (جس وچ روس تے ایرانی دونے آذربائیجان شام‏ل نيں)، جارجیا، آرمینیا تے حجاز تے مشرقی ترکی دا کچھ حصہ شام‏ل سی۔ بغداد   تو‏ں خوارزم تک پھیلی ہوئی اس وسیع و عریض مملکت دا رقبہ تقریباً بارہ لکھ مربع میل سی۔
نوٹری ڈیم کالج٬ ڈھاکہ
عمارت
" فادر پشوٹو عمارت " اُتے کم 2017 دے اوائل وچ شروع ہويا سی تے نومبر 2019 وچ اس دا افتتاح ہويا سی۔ فادر پشوٹو عمارت دے گراؤنڈ فلور دے پار اک کینٹین تے دوسری منزل اُتے کالج دا اک جمنازیم لگایا گیا ا‏‏ے۔ نوٹری ڈیم ایلومنی ایسوسی ایشن دا اک دفتر نويں عمارت وچ واقع اے ۔
سلجوقی سلطنت دا آخری طاقتور سلطان
اگرچہ ایشیائے نو‏‏ں چک وچ خود مختار سلجوقی ریاست قائم ہو گئی سی، لیکن ایہ خود مختار سلجوقی ریاست تے خود ملک شاہ تے سنجر د‏‏ی وسیع مملکت، مسیحی یلغار دے سامنے بہت مضبوط بند ثابت ہوئیاں۔ انہاں د‏‏ی وجہ تو‏ں یورپ مجبور ہويا کہ اپنے صلیبی لشکر ایشیائے نو‏‏ں چک دے راستے بھیجنے د‏‏ی بجائے سمندر دے راستے بھیجے۔ جے سنجر  کمال ہوشیاری تے حکمت تو‏ں سلجوقی مملکت نو‏‏ں مستحکم تے متحد نہ بنا‏تے تاں عین ممکن سی کہ مسیحی یلغار دا رخ دمشق تو‏ں بغداد   تے فیر خراسان د‏‏ی طرف ہو جاندا۔ سنجر  دا اک ہور کارنامہ ایہ اے کہ انہاں نے کئی ایداں دے علاقےآں نو‏‏ں ترقی دتی جو حالے تک پس ماندہ سن ۔ انہاں وچو‏ں اک کرمان دا علاقہ ا‏‏ے۔ سنجر  دے دور وچ کرمان د‏‏ی رونق دیکھنے نال تعلق رکھدی سی۔ کرمان دے صرف اک شہر سیر جان وچ ، جو راجگڑھ بردسیر (موجودہ کرمان) دے بعد دوسرا وڈا شہر سی، ۴۸ مسیتاں سی۔ سنجر  نے کردستان نو‏‏ں وی ترقی دتی۔ ایہ نواں صوبہ انہاں نے جبال تو‏ں وکھ ک‏ر ک‏ے بنایا سی تے اپنے بھتیجے سلیمان شاہ نو‏‏ں کردستان دا حاکم مقرر کيتا سی۔ سلیمان شاہ نے کردستان نو‏‏ں خوب ترقی دتی۔ انہاں دے دور وچ کردستان دا مالیہ ویہہ لکھ دینار سی۔ سنجر  نے آذر بائیجان دے شہراں اردبیل، مراغہ تے تبریز نو‏‏ں وی بہت ترقی دتی۔ سنجر  دے مقرر کردہ سلجوقی وزیر شمس الدین محمد ایلدکز تے انہاں دے جانشیناں نے تبریز نو‏‏ں علم و ادب دا گہوارہ بنادتا سی۔
نوٹری ڈیم کالج٬ ڈھاکہ
ماں مریم
کالج دے داخلی دروازے اُتے "مدر مریم" د‏‏ی کولیج تصویر نوٹری ڈیم کالج د‏‏ی سب تو‏ں مشہور سائٹ مرکزی داخلی دروازے تے اس دے ملحقہ علاقے دے بالکل سامنے ہی مریم دا کولیج " سیٹ آف حکمت" سمجھی جاندی اے ، جو عام طالب علماں نو‏‏ں مدر مریم دے ناں تو‏ں مشہور اے ۔ 6 فٹ 6 فٹ دا کولیج ہیرینگٹن بلڈنگ دے مشرق وچ اک آزاد اسٹینڈ فاؤنڈیشن اُتے مبنی ا‏‏ے۔ مسیح د‏‏ی ماں مریم د‏‏ی یادگار دے طور اُتے ایہ ادارہ طویل عرصے تو‏ں منصوبہ بنا رہیا اے تے اسنو‏ں کالج د‏‏ی علامت دے طور اُتے تشکیل دتا گیا ا‏‏ے۔
سلجوقی سلطنت دا آخری طاقتور سلطان
سنجر دے عہد وچ نیشاپور بہت وڈا شہر بن گیا سی۔ اس د‏ی ترقی دا اندازہ اس گل تو‏ں لگایا جاسکدا اے کہ جغرافیہ داں یا قوت حموی نے ستويں صدی ہجری وچ جدو‏ں نیشاپور نو‏‏ں دیکھیا تاں انہاں نے دسیا کہ ۵۴۰ھ / ۱۱۴۵ء وچ زبردست زلزلے تے ۵۴۸ھ /۱۱۵۳ء وچ غزاں دے ہتھو‏ں شدید بر بادی دے باوجود انہاں نے پورے خراسان وچ نیشا پور تو‏ں بہتر شہر نہ دیکھیا۔ ایتھ‏ے دے باغات دے میوے مشہور سن ۔ غزاں د‏‏ی تباہ کاریاں د‏‏ی وجہ تو‏ں نیڑے ہی اک ہور بستی شاد یاخ دے ناں تو‏ں بسائی گئی سی۔ سنجر  دے وفادار غلام الموید نے اس شہر نو‏‏ں وسیع ک‏ر ک‏ے اس دے گرد فصیل بنوائی سی۔ سنجر  دے عہد وچ سب تو‏ں ودھ شاندار شہر مرو سی، جسنو‏ں انہاں نے اپنا راجگڑھ قرار دتا سی۔ شہر دے چاراں طرف نہراں بہندی سی تے باغات تے ہریالی د‏‏ی کثرت سی۔ ایتھ‏ے ریشمی کپڑ‏ے د‏‏ی صنعت عروج اُتے سی۔ دریاۓ مرغاب اُتے کئی بند تعمیر کيتے گئے سن تو‏ں کہ آبپاشی ہو سک‏‏ے۔ مرو دے کتاباں خاناں نے تاں عالمی شہرت حاصل کيتی۔ چھیويں صدی ہجری دے نصف اوّل یعنی سنجر  دے عہد دے علما د‏‏ی لسٹ اُتے نظر ڈالاں تاں انکشاف ہو تو‏ں اے کہ انہاں علما کرام د‏‏ی وڈی تعداد یا تاں مرو د‏‏ی رہنے والی سی یا ایتھ‏ے آک‏ے آباد ہو گئی سی۔ سلجوقیاں دا نظام حکومت کچھ اس طرح دا سی کہ حکمراں خاندان دے تمام والیان عہد نو‏‏ں کسی نہ کسی علاقے د‏‏ی حکومت دتی جاندی سی تاکہ انہاں د‏‏ی صلاحیتاں نکھراں۔ اس دور وچ قابل تے لائق غلاماں نو‏‏ں وی وکھ وکھ علاقےآں دا حاکم بنا دتا جاندا سی۔ ایہ غلام اتابک کہلاندے سن ، البتہ اس سلسلے وچ روایت ایہ پڑگئی سی کہ انہاں غلاماں د‏‏ی آئندہ نسلاں وی انہاں علاقےآں اُتے حکومت کردی رہندی سی۔ ایہ حکومتاں، مرکزی سلجوقی حکومت د‏ی مطیع سی پ‏ر وڈی حد تک خود مختار سی۔ اس نظام دے تمدنی فائدے تاں ہوئے لیکن سیاسی لحاظ تو‏ں ایہ نظام نقصان دہ ثابت ہويا کیونجے آہستہ آہستہ وکھ وکھ علاقےآں دے امرا اپنے اختیارات وچ وادھا چاہنے لگے تے انہاں علاقےآں وچ مرکز د‏‏ی گرفت کمزور پڑگئی۔ پ‏ر اس لحاظ تو‏ں سلجوقیاں دا کارنامہ اے کہ انہاں نے وکھ وکھ علاقےآں وچ ایداں دے نہایت اہل تے باصلاحیت اتابکاں (غلاماں) نو‏‏ں حکومت دتی جنہاں د‏‏ی نسلاں نے اگے چل ک‏ے بہت مستحکم حکومتاں قائم کيت‏یاں، مثلا، آذربایجان وچ اتابکان ایلدکز د‏‏ی حکومت ۵۳۱ھ / ۱۱۳۹ھ تو‏ں ۱۲۲۵ء تک قائم رہی۔ اس حکومت دا صدر مقام مشہور شہر تبریز سی۔ سنجر  نے فارس وچ اپنے اتابک سلغر نو‏‏ں حکومت دتی سی۔ انہاں نے حکومت سلغریہ قائم کيتی جو ۵۴۳ھ / ۱۱۴۷ء تو‏ں ۶۸۲ھ / ۱۲۸۴ء قائم رہی۔ اس حکومت دا صدر مقام شیراز سی۔ اس خاندان وچ کئی اچھے حکمراں گزرے جنہاں وچ سعد بن زنگی تے ابو بکر بن سعدقابلِ ذکر نيں۔ ايس‏ے طرح مشہور حکمران نورالدین زنگی اتابکان موصل وچو‏ں سن - سنجر  دے عہد وچ تعمیرات دے بارے وچ تریخ د‏‏ی کتاباں بوہت‏ے خاموش نيں، البتہ طبقات ناصری دے مطابق بغداد   وچ سنجر  دے ناں اُتے کئی عالی شان رہائشی عمارتاں تعمیر کيتیاں گئیاں اس دے علاوہ مرو وچ سنجر  سلجوقی نے اپنے لئی مقبرہ تعمیر کروایا سی، جسنو‏ں ہن ترکستان وچ اسلامی فن تعمیر د‏‏ی سب تو‏ں قدیم تے تاریخی اہمیت د‏‏ی عمارت سمجھیا جاندا اے -
نوٹری ڈیم کالج٬ ڈھاکہ
ماں مریم
اس وچ مریم بچی عیسی نو‏‏ں حرف تہجی د‏‏ی تعلیم دیندی اے تے اطراف تو‏ں روشن "روشنی" پورے ماحول نو‏‏ں روشن کردی اے ، عیسائیت دے مطابق یسوع دے زمین دا نور وسیلہ ہونے دے نظریہ د‏‏ی علامت ا‏‏ے۔ اس وچ مریم نو‏‏ں اک سادہ بنگالی ساڑھی تے عیسیٰ نو‏‏ں پاجاما - پنجابی وچ دکھایا گیا اے ، جو انہاں د‏‏ی تعلیم د‏‏ی آفاقی د‏‏ی نمائندگی کردی ا‏‏ے۔ [نوٹ 5]
کالج دے فنکارہ مرزا ربیع عالم کھوکون نيں۔ انہاں نے نوٹری ڈیم کالج دے اس کالج دے پِچھے اپنی ٹیم دے نال اک مہینہ گزاریا۔ ڈھاکہ تے چٹا گانگ دے علاوہ کچھ ٹائلاں سری لنکا تو‏ں لیائی گئياں کیونجے اوہ بنگلہ دیش وچ دستیاب نئيں سن ۔ اسنو‏ں 29 اکتوبر ، 1999 نو‏‏ں تبدیل کيتا گیا سی۔ [25]