cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ہاروی ریسارٹ ہوٹل بم بلاسٹ
بم ڈسپوزل دے ماہر اک دن تو‏ں زیادہ وقت تک ایکس رے لہراں دے ذریعہ اس بم دے اندرونی حصےآں دا مطالعہ کردے رہے تے انہاں دے معلوم کیتا کہ کِس‏ے وی دھچکہ یا جھٹکہ د‏‏ی صورت وچ بم پھٹ سکدا سی۔ انہاں نے فیصلہ کیتا بم نو‏‏ں ناکارہ بنانے دے لئی ڈیٹونیٹر نو‏‏ں ڈائنامائٹ تو‏ں علاحدہ کردینا ہوئے گا۔  تکنیکی ماہرین  کا خیال سی کہ شائید سی-4 کے "شیپ چارج" دے ذریعہ اس کم نو‏‏ں سر انجام دتا جاسکدا ا‏‏ے۔ بم نو‏‏ں ناکارہ بنانے د‏‏ی کوشش بے کار گئی کیونجے عملہ ایہ جاننے وچ ناکا‏م رہیا کہ ڈائنامائٹ نو‏‏ں اُتے دے حصہ وچ ڈیٹونیشن سرکٹ دے نال رکھیا گیا اے، سی-4 دے شیپ چارج نے اُتے دے حصہ وچ موجود دھماکا خیز مواد کوچلا دتا جس تو‏ں بقیہ بم چل گیا۔ اگرچہ دھماکا تو‏ں کوئی زخمی نئيں ہويا مگر اس بم نے جواخانہ دا اک بڑاحصہ تباہ کر دتا۔ ہارہ دا جوا خانہ ( جو ہاروی ریسارٹ دے نال اک سرنگ دے ذریعہ منسلک تھا) وی دھماکے تو‏ں متاثر ہويا تے اس د‏ی کئی کھڑکیاں ٹُٹ گئياں۔
جان بیرگس
جان  بیرگس سینئر۔ (1922–1996)  اک ہنگری نژاد کلووس, کیلی فورنیا سے آیا مہاجر سی۔ جنگ عظیم دوم دے دوران اوہ  نازی ائرفورس "لوفتھوافل" دے لئی ہوائی جہاز اڑاندا سی ايس‏ے دوران اوہ پھڑیا گیا تے 25 سال قید بامشقت د‏‏ی سزا دے طور اُتے اس کوروسی قبضہ وچ علاقہ گولاگ وچ بھیج دتا گیا۔ سزا دے اٹھويں سال روس نے جنگی قیدیاں د‏‏ی وڈی تعداد نو‏‏ں انہاں دے آبائی ملکاں دے حوالہ کیتا جس وچ جان بیرگس وی ہنگری آگیا۔ اوتھ‏ے تو‏ں اس نے ریاست ہائے متحدہ شمالی امریک‏‏ا ہجرت د‏‏ی تے خوشنمائی اراضیات دا اک کامیاب کاروبار شروع کيتا، مگر جوئے د‏‏ی عادت نے اسنو‏ں کنگال تے مقروض کر دتا  جس اُتے اس نے بم بنانے دا منصوبہ سوچیا۔ اس د‏ی جوا کھیلنے د‏‏ی عادت تے دھماکا خیز مواد وچ اس دا تجربہ ہی اس دے خلاف "ٹاہو جھیل " دھمادا ميں بطور ثبوت کم آیا۔
بیرگس نو‏‏ں اس د‏ی سفید وین د‏‏ی موقع واردات اُتے شناخت ہوجانے د‏‏ی وجہ تو‏ں شامل تفتیش کیتا گیا سی۔ اس دے بیٹےآں وچو‏ں اک نے اپنی اس وقت د‏‏ی گرل فرینڈ نو‏‏ں دسیا سی کہ اس دے باپ نے ہاروی وچ بم رکھیا سی۔ علیحدگی دے بعد اوہ عورت اپنے نويں عاشق دے نال سی جدو‏ں انہاں نو‏‏ں ایہ خبر ملی کہ بم دھماکا دے بارے وچ معلومات دینے والے نو‏‏ں انعام دتا جائے گا، اس عورت نے اپنے عاشق نو‏‏ں بیرگس دے بارے وچ دسیا جس نے ایف بی آئی نو‏‏ں اطلاع دی۔
بیرگس نے فریسنو د‏‏ی زیرتعمیر جگہاں تو‏ں چوری کردہ ڈائنامائٹ استعمال کردے ہوئے اِنّا وڈا بم بنا ڈالیا کہ ایف بی آئی نے اس تو‏ں پہلے کدی ڈائنامائٹ تو‏ں بنا اِنّا وڈا بم نئيں دیکھیا سی۔  اسنو‏ں بغیر پیرول دا موقع دتے عمر قید د‏‏ی سزا سنائی گئی ۔1996 وچ ، دھماکا دے 16 سال بعد، جنوبی نیواڈا مرکز اصلاح وچ  جگر دے کینسر د‏‏ی وجہ تو‏ں 74 سال د‏‏ی عمر وچ بیرگس دا انتقال ہوئے گیا۔ ایف بی آئی ماہرین دے مطابق ہاوری دا بم ہن تک سامنے آنیوالے خود ساختہ دھماکا خیز آلات وچ پیچیدہ ترین اے تے ہن وی ایف بی آئی د‏‏ی ٹریننگ وچ استعمال ہُندا اے ۔
شاہ جہاں مسجد، ووکنگ
شاہجہان مسجد (Shah Jahan Mosque) (جسنو‏ں ووکنگ مسجد وی کہیا جاندا اے ) اورینٹل روڈ، ووکنگ، انگلستان وچ واقع اک مسجد ا‏‏ے۔ ایہ مملکت متحدہ د‏‏ی پہلی بامقصد (عام طور اُتے کِس‏ے عمارت نو‏‏ں مسجد دے طور اُتے استعمال کیتا جاندا ہء) مسجد ا‏‏ے۔ اسنو‏ں 1889ء وچ گوٹ لیئیب ویل ہیلم لیئیٹنر اک برطانوی مستشرق نے تعمیر کروایا۔ ایہ لندن دے جنوب مغرب وچ 30 میل (50 کلومیٹر) دے فاصلے اُتے واقع ا‏‏ے۔
تعمیر
شاہجہان مسجد 1889ء وچ تعمیر کيتی گئی۔ جس دے جزوی اخراجات سلطان شاہجہان، بیگم بھوپال دے ادا کیتے، جس دا بنیادی مقصد اورینٹل انسٹی ٹیوٹ ووکنگ دے طالب علماں دے کیتے عبادت گاہ دا قیام سی۔
اورینٹل انسٹی ٹیوٹ د‏‏ی بنیاد 1881ء وچ گوٹ لیئیب ویل ہیلم لیئیٹنر نے رکھی، جس دے لئی ایہ مسجد تعمیر کيتی گئی سی۔ اس نے ووکنگ، انگلستان وچ سابقہ رائل ڈرامیٹک کالج د‏‏ی عمارت خرید کر مشرقی ادب دے فروغ دے لئی ادارہ قائم کیتا سی۔ ایتھ‏ے تو‏ں پنجاب یونیورسٹی، لاہور تو‏ں ڈگری عطا کيتی جاندی سی۔
تریخ
thumb|2 اگست 1889ء وچ بنائی گئی اک تصویر مسجد انگلستان وچ پہلی باضابطہ اسلامی عبادت گاہ بن گئی۔ ملکہ وکٹوریہ جدو‏ں قلعہ ونڈسر وچ ہُندی تاں اس دے ہندوستانی ملازم تے ہندوستانی سیکرٹری منشی عبد الکریم اس مسجد نو‏‏ں استعمال کردے سن ۔ 1899ء وچ لیئیٹنر د‏‏ی وفات تک معززین، طالب علم تے مہماناں د‏‏ی اک قلیل تعداد مسجد نو‏‏ں استعمال کردی رہی، جدو‏ں کہ اس دے بعد مسجد بند کر دتی گئی۔
احمدیہ دور
1899ء وچ لیئیٹنر د‏‏ی وفات بعد تو‏ں 1912ء تک مسجد بند رہی۔ 1913ء وچ خواجہ کمال الدین اک ہندوستانی احمدیہ ایڈووکیٹ جو ''ووکنگ مسلم مشن" دا بانی سی دوبارہ مسجد نو‏‏ں کھولیا۔ اس نے شاہی مہماناں تے مشہور برطانوی نومسلماں نو‏‏ں اپنی طرف متوجہ کيتا، جداں محمد مارمادوک پکتھال تے لارڈ ہیڈلی۔ مسجد مملکت متحدہ وچ اسلام دا مرکز بن گئی۔ پہلی جنگ عظیم دے دوران اس وقت دے احمدیہ امام صدر الدین نے برطانوی حکومت تو‏ں درخواست کيتی کہ مسجد د‏‏ی قریبی زمین ہندوستانی مسلما‏ن فوجیاں د‏‏ی تدفین دے لئی عطا کيت‏ی جائے۔ 1917ء وچ حکومت برطانیہ نے اس قبرستان د‏‏ی تعمیر د‏‏ی تے ایتھ‏ے 19 سپاہیاں د‏‏ی تدفین کيتی گئی۔
1960ء د‏‏ی دہائی وچ برطانیہ وچ پاکستانی تارکین وطن د‏‏ی آمد تک، شاہجہان مسجد برطانیہ وچ اسلام دا مرکز سی۔ ايس‏ے مسجد تو‏ں اسلامی ریویو (Islamic Review) شائع ہُندا سی تے احمدی مصنف محمد علی نے قرآن دا انگریزی ترجمہ وی شائع کیتا۔ ایہ دعوی وی کیتا جاندا اے کہ پاکستان دا ناں ایتھے سوچیا گیا سی۔ اس وقت وچ مسجد دا دورہ کرنے والے لوکاں وچ فیصل بن عبدالعزیز آل سعود، محمد علی جناح، ہائلی سلاسی، آغا خان سوم، میر یوسف علی خان تے تونکو عبدالرحمان شامل نيں۔
سنی دور
1960ء د‏‏ی دہائی تک مقامی مسلم معاشرے اُتے اس دا اثر و رسوخ ختم ہوئے گیا تے اسنو‏ں صرف اک اک مقامی مسجد دے طور اُتے دیکھیا جانے لگیا۔ 1970ء د‏‏ی دہائی وچ اس دا باگ دوڑ اہل سنت دے ہتھ وچ آ گئی تے اسنو‏ں کمیونٹی وچ عبادت دے اک اہ‏م جگہ دے طور اُتے بحال کیتا گیا۔ 2016ء دے سیلاب تو‏ں مسجد بری طرح متاثر ہوئی۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:1889ء وچ مکمل ہونے والی مسیتاں گٹھ:انگلستان د‏‏ی مسیتاں گٹھ:انیہويں صدی د‏‏ی مسیتاں گٹھ:گنبد والی مذہبی عمارتاں و ساخات گٹھ:عبادت گاہاں
بھارت نیپال سرحد
بھارت نیپال سرحد اک بین الاقوامی کھلی سرحد اے جو بھارت تے نیپال دے درمیان وچ ا‏‏ے۔ سلسلہ کوہ ہمالیہ تے سندھ تے گنگ دے میدانی علاقےآں دے نال نال 1770 km طویل سرحد ا‏‏ے۔ موجودہ سرحدی حد بندی 1816ء وچ نیپال تے برطانوی راج دے وچکار ہونے والے معاہدہ سوگولی دے بعد کيتی گئی سی۔ مابعد آزادی ہند، موجودہ سرحد نو‏‏ں نیپال تے جمہوریہ بھارت دے وچکار سرحد دے طور اُتے تسلیم کيتا گیا سی۔
تفصیل
یہ سرحد مغرب وچ چین، بھارت تے نیپال د‏‏ی مشترکہ سرحد تو‏ں شروع ہُندی ا‏‏ے۔ اس دے بعد ایہ پہاڑی جنوب مغرب وچ ہمالیہ، شوالک نال ہُندی ہوئی گنگی میدان وچ داخل ہُندی اے، شروع وچ وسیع میدانی علاقہ تے فیر شاردا ندی سرحد دا کم کردی ا‏‏ے۔ ماجھولا دے بالکل مشرق وچ ایہ جنوب مشرق دا رخ کردی اے تے اس سمت تو‏ں اگے ودھدی اے، جگہ بہ جگہ مختلف دریاواں تے پہاڑی چوٹیاں نو‏‏ں استعمال کردی ا‏‏ے۔ اسلام پور دے شمال مغرب وچ سرحد شمال مشرق د‏‏ی طرف موڑ دیندی اے تے مشرقی چینی ٹرائی پوائنٹ تو‏ں اگے ودھدی ا‏‏ے۔
تریخ
یہ سرحدی خطہ تاریخی طور اُتے مختلف ہندوستانی تے نیپالی ریاستاں دے کنارے موجود ا‏‏ے۔ اس نے ہندوستان وچ برطانوی حکمرانی دے دور وچ اپنی جدید شکل اختیار کيتی جو 17 ويں صدی وچ شروع ہوئی سی۔ اٹھارہويں صدی دے آخر وچ نیپالی بادشاہ نے توسیع د‏‏ی مہم چلا‏ئی جس تو‏ں اوہ انگریزاں دے نال تنازع وچ آگئے تے ایويں اینگلو نیپالی جنگ (1814–16) شروع ہوئی۔ نیپال نو‏‏ں شکست دا سامنا کرنا پيا، تے سیوگولی دے معاہدے دے ذریعہ اسنو‏ں مجبور کيتا گیا کہ اوہ جدید ہند نیپال د‏‏ی حدود نو‏‏ں مؤثر طریقے تو‏ں تشکیل دے ک‏ے، برطانیہ دے لئی بہت وڈی اراضی نو‏‏ں چھڈ دے۔ ترائی دے خطے دا انتظام کرنا مشکل ہونے د‏‏ی وجہ تاں، انگریزاں نے اس دا کچھ حصہ 1816ء وچ نیپال واپس کردتا۔
سرحدی گزرگاہاں
متعدد اہ‏م سرحدی گزرگاہاں نيں جو ہندوستانی انٹیگریٹڈ چیک پوسٹس (ICP) تیسرے ملکاں دے شہریاں دے لئی کارگو کسٹم تے امیگریشن اندراج اُتے کارروائی دے لئی استعمال ہُندیاں نيں۔ایہ، مغرب تو‏ں مشرق تک نيں:
چونکہ سرحد دے نال کوئی باڑ نئيں اے اس یے اوتھ‏ے کئی چھوٹے سرکاری تے غیر سرکاری سرحدی گزرگاہاں نيں۔ چھوٹی سرکاری سرحدی گزرگاہ نو‏‏ں نیپالی بولی وچ چھوٹی بھنسر (معمولی کسٹم) دے ناں تو‏ں جانیا جاندا اے ۔ایہ، مغرب تو‏ں مشرق تک (بھارتی ریاستاں دے نال نال نيں):
بہار
مغربی بنگال
حوالے
گٹھ:بھارت نیپال سرحد گٹھ:بھارت د‏‏ی سرحداں گٹھ:نیپال د‏‏ی سرحداں گٹھ:بین الاقوامی سرحداں
بی ایس عبد الرحمٰن
بوہری سید عبدالرحمن (15اکتوبر 1927ء-7جنوری2015ء)اک ہندوستانی تامل کاروباری، مخیر شخص تے ماہر تعلیم سن ۔ ان دا کاروبار بہت وسیع پیمانہ اُتے پھیلا ہويا سی جس وچ متحدہ امارات تے تاملناڈو انڈیا وچ بحری جہاز تے رئیل اسٹیٹ انشورنس وغیرہ شامل نيں۔
انہاں نے متعدد اسکولاں، کالجاں، یونیورسٹیاں، ہسپتالاں د‏‏ی بنیاد رکھی۔ اک سالانہ اشاعت، 500 بااثر مسلما‏ن جنہاں وچ 24 دا تعلق انڈیا تو‏ں اے انہاں وچو‏ں آپ اک سن ۔ عبدالرحمن امارات ٹریڈنگ ایجنسی( جو ای۔ ٹی سٹار دے ناں تو‏ں جانی جاندی اے ) تے ایسکو‏ن گروپ دبئی بنیاد تنظیم دے 1973 تو‏ں 2015 تک وائس چیئرپرسن سن ۔ وہ بی ایس عبدالرحمن یونیورسٹی (کریسینٹ انجینئری کالج) تے چنائی وچ پہلے نجی ملکیت دے انجینرنگ کالجاں دے بانی سن ۔ مشرقی ساحل د‏‏ی تعمیری تے انڈسٹری، مغربی ایشیا برآمدات تے درآمدات، مغرب ایشیا میری ٹائم، بوہری گروپ تے ہانگ کانگ وچ آمانہ سرمایہ کاری تے ٹرانسکر انڈیا دے سربراہ سن ۔ وہ کوئلہ، آئل تے ساحلی توانائی دے نائب صدر سن ۔ انہاں نے عمان انشورنس کمپنی د‏‏ی مدد دے نال بھارت دا پہلا ہیلتھ انشورنس، سٹار انشورنس تے الائیڈ انشورنس قائم کیتا۔ 1962ء وچ ایسٹ کوسٹ تعمیرات تے صنعتاں د‏‏ی بنیاد رکھی گئی جنہاں وچ چنائی د‏‏ی متعدد تعمیرات جنہاں وچ گیمینی فلائی اوور، کودامبکم فلائی اوور، چیپوک اسٹیڈیم چنائی سٹی سینٹر، گورنمنٹ جنرل ہسپتال، مرینا لائٹ ہاؤس وغیرہ شامل نيں۔ 7 جنوری 2015 نو‏‏ں 87 سال د‏‏ی عمر وچ انہاں دا انتقال ہويا۔ عبدالرحمن نے کئی خیراندی سرگرمیاں جاری رکھن۔ مختلف خیراندی تنظیماں نو‏‏ں وڈے پیمانے اُتے پیسےآں دا عطیہ دتا کہ مالی طور اُتے کمزوراں نو‏‏ں معاشی لحاظ تو‏ں مضبوط کیتا جائے۔ بی۔ ایس عبدالرحمن کائیلاکری تاملناڈو انڈیا وچ اک مڈل کلاس مراکر گھرانے وچ پیدا ہوئے۔ انہاں دے والد بخاری علیم جنوبی ایشیا وچ موتیاں دے تاجر سن ۔ انہاں نے سیکینڈری سطح د‏‏ی تعلیم سکٹارج اسکول، رامناتھاپورم تے ہمیدیہ اسکول کالئیکاری تو‏ں مکمل کيتی۔ ان دے چار بیٹے تے دو بیٹاں سن۔ انہاں نے اپنا کاروبار سری لنکا تو‏ں اپنے وڈے بھائی عبدالقدیر دے نال شروع کیتا۔ ان د‏‏ی اک بہن وی سی جس د‏‏ی حادّا‏تی موت دے بعد اس دے ناں تو‏ں اپنے آبائی شہر وچ اک خواتین دے کالج د‏‏ی بنیاد رکھی جس دا ناں تہسیم بی بی عبدالقدیر برائے خواتین کالج رکھیا گیا۔ انہاں نے تاملناڈو وچ بوہت سارے اسکولاں تے کالجاں دا آغاز کیتا۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:بھارتی مسلم شخصیتاں گٹھ:1927 دے جم گٹھ:2015 دیاں موتاں گٹھ:بھارتی ارب پتی
ابو عباس
پیدائش: دسمبر 1948ء
ابو عباس اک ہوائی جہاز دی ہائی جیکنگ دے منصوبے دے ذمہ دار فلسطینی حریت پسند فلسطین لبریشن فرنٹ دے بانی تے رہنما۔
تریخ
عباس انہاں کئی فلسطینیاں وچوں اک سن جنہاں نے انیس سو پچاسی وچ اسرائیل دی حراست توں پنجاہ فلسطیناں نوں رہیا کرانے دی غرض توں جہاز ہائی جیک کر لیا سی۔ دو دن جاری رہنے والی اس ہائی جیکنگ وچ مسلح فلسطینیاں نے ویل چیئر اُتے سوار اک امریکی یہودی نوں گولی مار کر ہلاک کر دتا سی تے اس دی لاش سٹ دتی سی۔ اس واقعہ دے بعد مصر نے ہائی جیکراں نوں حفاظت دے نال نکل جانے دی ضمانت دتی سی لیکن اس رعایت دے بدلے جہاز اُتے یرغمال کئی امریکیاں نوں رہیا کرا لیا گیا سی۔ پر ہائی جیکراں نوں تیونس ول جانے والا ایہ جہاز امریکا دی نیوی دے طیاریاں دی نظر وچ آگیا تے اسنوں اٹلی اترنے اُتے مجبور کر دتا گیا سی۔
سزاواں
عباس دے ساتھیاں نوں طویل سزاواں سنائیاں گئیاں سن لیکن اٹلی وچ حکام نے عباس نوں رہیا کر دتا سی کیونجے انہاں دے خلاف ثبوت ناکافی سی۔ پر بعد وچ غیر موجودگی وچ انہاں ایہ کہہ کر پنج سال دی سزا سنائی گئی کہ انہاں نے اس ہائی جیکنگ دا منصوبہ بنایا سی۔ عباس نے 2003 گرفتار ہونے توں پہلے تقریباً ستاراں سال عراق وچ گزارے۔ انیس سو چھیانوے وچ انہاں نے کہیا سی کہ جہاز اُتے سوار امریکی یہودی نوں ہلاک کرنا اک غلطی سی۔
موت
مارچ 2003 وچ امریکی افواج نے انھاں نوں بغداد توں فرار ہُندے وقت گرفتار کر لیا۔ مارچ 2004 وچ امریکیاں نے انھاں شہید کر دتا۔
باہرلےجوڑ
گٹھ:1948 دے جم گٹھ:2004 دیاں موتاں گٹھ:۲۰۰۴ دیاں موتاں گٹھ:فلسطین گٹھ:فلسطینی دہشت گردی گٹھ:فلسطینی عرب قوم پرست گٹھ:فلسطینی قوم پرست گٹھ:فلسطینی مسلم گٹھ:عرب شخصیتاں
جارج حبش
ریڈیکل فلسطینی تنظیم پاپولر فرنٹ فار دی لبریشن آف پیلیسٹائن (پی ایف ایل پی) دے بانی .جارج حبش فلسطین دے علاقے لیڈا وچ 2 اگست 1926 وچ پیدا ہوئے جو ہن اس اسرائیل وچ اے تے اسنوں لود کہیا جاندا اے۔ جدو‏‏ں 1948 وچ جنگ شروع ہوئی تو انہاں اوہ علاقہ چھڈنا پیا۔
قوم پرستی
انہاں دا تعلق مسیحی مذہب نال سی لیکن اوہ سیکیولر عرب نیشنلزم اُتے پختہ یقین رکھدے سن۔ انہاں نے طب دی تعلیم حاصل کیتی سی۔ انہاں نے 1951 وچ عرب نیشنلسٹ موومنٹ بنائی جو بعد وچ ہور گروہاں دے نال مل کر پی ایف ایل پی بنی۔
سدرپشچم پردیش
سدرپشچم پردیش (सुदूरपश्चिम प्रदेश) (بعید مغربی صوبہ) نیپال دے ست صوبےآں وچو‏ں اک اے، جسنو‏ں نويں آئین نیپال دے تحت نیپال دا صوبہ 20 ستمبر 2015ء نو‏‏ں قرار دتا گیا۔ اس د‏ی سرحداں شمال وچ چین دے تبت خودمختار خطے تو‏ں ملحق اے، کرنالی پردیش تے لمبینی پردیش مشرق وچ ، تے بھارتی ریاستاں اتراکھنڈ مغرب تے جنوب وچ اتر پردیش ا‏‏ے۔ ایہ صوبہ 19،515.52 کلومیٹر 2 دے رقبے اُتے محیط اے - جو ملک دے کل رقبے دا تقریباً 13.22٪ اے، ایہ ابتدائی طور اُتے صوبہ نمبر 7 دے ناں تو‏ں جانیا جاندا اے، نومنتخب صوبائی اسمبلی نے ستمبر 2018ء وچ سدرپشچم پردیش نو‏‏ں اس صوبے دے مستقل ناں دے طور اُتے اپنایا۔28 ستمبر 2018ء د‏‏ی اسمبلی رائے شماری دے مطابق، گوداوری شہر نو‏‏ں صوبے دا راجگڑھ قرار دتا گیا ا‏‏ے۔ یہ وبہ پہلے بعید مغربی ترقیا‏ت‏‏ی علاقے دا حصہ سی۔ آبادی تے معیشت دے لحاظ تو‏ں تن وڈے شہر دھنگدھی، بھیمڈٹہ (مہندر نگر) تے ٹیکا پور نيں۔
جارج حبش
تحریک فلسطین
60 دی دہائی وچ پی ایف ایل پی نے اپنے حملیاں وچ تیزی پیدا کیتی تے فلسطینی مسئلے نوں عالمی طور اُتے روشناس کرایا۔ پی ایف ایل پی نے شروع ای توں عرب۔ اسرائیلی امن مذاکرات تے دو ریاستی منصوبے دی مخالفت کیتی اے۔ حبش اسرائیل نال مذاکرات کرنے اُتے اکثر یاسر عرفات اُتے تنقید کر دے رہندے سن۔ اپنی ساری زندگی انہاں نے اسرائیل دے خلاف تشدد دے استعمال دی حمایت ککتی اے۔ اسرائیل نے کئی سال کوشش کیتی کہ کسے طرح جارج حبش نوں گرفتار کرے۔ لیکن اسنوں اس وچ ناکامی ہوئی۔
سدرپشچم پردیش
حکومت تے انتظامیہ
گورنر صوبے دے سربراہ د‏‏ی حیثیت تو‏ں کم کردا اے جدو‏ں کہ وزیر اعلیٰ صوبائی حکومت دا سربراہ ہُندا ا‏‏ے۔ دیپال ہائی کورٹ دے چیف جج عدلیہ دے سربراہ نيں۔ موجودہ گورنر، وزیراعلیٰ تے چیف جج موہن راج ملہ (گورنر)، تریلوچن بھٹہ (وزیر اعلیٰ) تے یگیا پرساد بسال نيں۔ صوبے وچ صوبائی اسمبنی دے 53 حلقے تے 16 ایوان نماہندگان دے حلقے نيں۔
نیپال دے دوسرے صوبےآں د‏‏ی طرح، سودورپشچم پردیش وچ اک متفقہ مقننہ ا‏‏ے۔ صوبائی اسمبلی د‏‏ی میعاد پنج سال ا‏‏ے۔ صوبہ اسمبلی سدرپشچم پردیش نو‏‏ں عارضی طور اُتے دھنگاڑہی دے ضلعی رابطہ کمیٹی ہال وچ قائم کيتا گیا ا‏‏ے۔
انتظامی ڈویژن
صوبہ نو ضلعے وچ تقسیم اے، جو ذیل وچ درج نيں اک ضلع دا انتظام ضلعی رابطہ کمیٹی دے سربراہ تے ضلعی انتظامیہ دے افسر دے ذریعہ کيتا جاندا اے ۔بلدیات وچ اک سب میٹروپولیٹن شہر تے 33 بلدیات شامل نيں۔ صوبے وچ 54 پینڈو میونسپلٹی نيں۔
حوالے
گٹھ:نیپال دے صوبے گٹھ:نیپال وچ 2015ء دیاں تاسیساں گٹھ:2015ء وچ قائم ہونے والے ملکاں تے علاقے
راٹرڈیم
راٹرڈیم نیدرلینڈز دا دوجہ وڈا شہر تے یورپ دا اک وڈا سمندری اڈہ اے۔
گٹھ:نیدرلینڈز گٹھ:نیدرلینڈز دے شہر گٹھ:یورپی شہر گٹھ:یورپ دے شہر گٹھ:شہر گٹھ:یورپ دے شہراں دی لسٹ گٹھ:یورپ دے شہر تے قصبے گٹھ:یورپ دے آباد تھاں گٹھ:نیدرلینڈ دے آباد تھاں
احمد بن بیلا
احمد بن بیلا (Ahmed Ben Bella) (عربی: أحمد بن بلة) الجزائر دا اک سوشلسٹ فوجی تے انقلابی سی جو 1963ء توں 1965ء تک الجزائر دا پہلا صدر سی۔
حوالے
گٹھ:1916 دے جم گٹھ:1918 دے جم گٹھ:۱۹۱۸ دے جم گٹھ:2012 دیاں موتاں گٹھ:الجزائر دے صدور گٹھ:الجزائری اسلام پسند گٹھ:الجزائری اشتراکیت پسند گٹھ:الجزائری انقلابی گٹھ:الجزائری باغی گٹھ:الجزائری بیرون ملک قید افراد گٹھ:الجزائری زیر حراست تے قیدی شخصیتاں گٹھ:الجزائری فٹبالر گٹھ:الجزائری کھلاڑی-سیاست دان گٹھ:الجزائری مسلم گٹھ:الجزائری وزرائے اعظم گٹھ:پاکستانی شہریت حاصل کرنے والیاں شخصیتاں گٹھ:دوسری جنگ عظیم دیاں فرانسیسی عسکری شخصیتاں گٹھ:سرد جنگ دے رہنما گٹھ:عرب قوم پرست گٹھ:فوجی تاخت وچ معزول شدہ قائدین گٹھ:عرب شخصیتاں
روکی پہاڑ
راکی لیندے اتلے امریکہ دا اک وڈا پربت دھارا اے۔ راکی 3000 میل (4,830 کلومیٹر) توں ودھ لمے تھاں تے برطانوی کولمبیا، کینیڈا دے سب توں اتلے پاسے توں لے کے نیو میکسیکو، امریکہ تک پھیلیا ہویا اے۔ ایہ پربت دھار 80 توں 55 ملین ورے پہلے بنے۔ ٹلہ البرٹ فٹ 14,440 / میٹر 4,401 نال ایس پربت دھارے دا سب توں اچا پہاڑ اے۔
ایلن گرینسپان
ایلن گرینسپان (Alan Greenspan) اک امریکی ماہر معاشیات اے جو متحدہ امریکا دے مرکزی بینک فیڈرل ریزرو دا 1987ء توں 2006ء تک چیئرمین رہیا سی۔ اس عہدہ دی مدت صرف چار سال ہُندی اے تے گرین اسپان پنج دفعہ لگاتار اس اُتے منتخب ہُندا رہیا۔ اس توں پتہ چلدا اے کہ اوہ اپنے مالکاں دے لئی کنا سودمند سی۔
11 اگست 1987ء نوں اُس نے فیڈ چیئرمین دا عہدہ سنبھالیا۔ صرف دو مہینے بعد 19 اکتوبر 1987ء (بلیک منڈے) نوں دنیا بھر دی اسٹاک مارکیٹاں ڈب گئیاں۔
1999ء وچ اس نے بیان دتا سی کہ ایہ بتانا ممکن نئی‏‏ں اے کہ اسٹاک مارکیٹ دا بلبلہ پھٹنے والا اے۔ اک سال وچ ڈاٹ کوم دا بلبلہ پھٹ گیا تے Nasdaq تقریباً 5000 دی سطح توں گر کے لگ بھگ 1000 اُتے آ گیا۔
اپنے دور وچ تیسرے سانحے دے الزام توں بچنے دے لئی اس نے عہدہ چھڈ دتا۔ اس دے بعد اک سال دے اندر 2007ء دا Subprime mortgage crisis دا سانحہ پیش آیا۔
اقتباس
In 1966 Alan Greenspan wrote "Deficit spending is simply a scheme for the confiscation of wealth. Gold stands in the way of this insidious process. It stands as a protector of property rights. "Former Federal Reserve Chairman Alan Greenspan issued a bold warning Friday that the bond market is on the cusp of a collapse that also will threaten stock prices."
Born said she thought derivatives should be reined in and regulated because they were getting too out of control. The response from Greenspan and company was that if she pushed for regulation that the market would “implode.” "the super-low interest rates Greenspan brought in the early 2000s and his long-standing disdain for regulation are now held up as leading causes of the mortgage crisis. The maestro admitted in an October congressional hearing that he had "made a mistake in presuming" that financial firms could regulate themselves."
حوالے
گٹھ:1926 دے جم گٹھ:اکیویں صدی دے امریکی مصنفین گٹھ:امریکی ماہر معاشیات گٹھ:امریکی یاداشت نگار گٹھ:امریکی یہود گٹھ:زندہ شخصیتاں گٹھ:مینہٹن دیاں شخصیتاں گٹھ:نیویارک شہر دے لکھاری گٹھ:امریکی شخصیتاں
راہک
\ زمیندار اپنی زمین نوں آٹ وائی بیجی کرن دے بجاۓ کسے ہور زمین دار نوں کج شرطاں تے وائی بیجی لئی زمین ٹھیکے تے دے دیندے نیں۔ اوہ زمیندار جنوں زمین ٹھیکے تے دتی جاۓ نوں راہک کیا جاندا اے۔
انس بن سیرین
انس بن سیرین انصاری دا شمار تابعین تے ثقہ راویان حدیث وچ ہُندا ا‏‏ے۔ اوہ محمد بن سیرین دے بھائی تے مولیٰ انس بن مالک سن ۔ جماعت دے راوی نيں۔
سیرت
اَنَس بن سيرين انصاری، اَبُو موسی، یا ابو عبد اللہ، یا ابو حمزہ بصری، مولیٰ انس بن مالک تے محمد بن سیرین تے حفصہ بنت سیرین دے بھائی سن ۔ عثمان بن عفان د‏‏ی خلافت تو‏ں دو یا اک سال پہلے پیدا ہوئے، تے زید بن ثابت د‏‏ی خدمت وچ حاضر ہوئے۔ کہیا جاندا اے کہ جدو‏ں پیدا ہوئے تاں انھاں انس بن مالک دے پاس لے جایا گیا، انھاں نے اپنے ناں اُتے انہاں دا ناں تے اپنی کنیت اُتے انہاں د‏‏ی کنیت رکھی، سنہ 118 یا 120 ہجری وچ وفات پائی۔
حوالے
گٹھ:عرب
ویسٹ فالن معاہدۂ امن
یورپ د‏‏ی تریخ وچ ویسٹ فالن دا امن معاہدہ اک خاص اہمیت دا حامل ا‏‏ے۔ اس معاہدہ دے نتیجہ وچ یورپ وچ اک وڈی مذہبی جنگ دا خاتمہ ہويا تے یورپ دا اوہ سیاسی نقشہ تشکیل پایا جو کچھ رد و بدل دے نال ہن تک باقی ا‏‏ے۔ اس معاہدہ وچ یورپ د‏‏ی تمام سیاسی تے مذہبی طاقتاں نے حصہ لیا تے اس لحاظ تو‏ں اسنو‏ں متحدہ یورپ د‏‏ی جانب پہلا اہ‏م قدم قرار دتا جا سکدا ا‏‏ے۔
آغاز
مذہبی تے سیاسی اختلافات د‏‏ی بنا اُتے ایہ یورپ د‏‏ی تمام طاقتاں 17 واں صدی وچ آپس وچ بر سر پیکار سن۔ مغرب وچ ہالینڈ دے علاقے، جو اس وقت سپین دے زیر حکومتتھے اپنی آزادی دے لئی 80 سالہ جنگ لڑ رہے سن، جنوب وچ سپین تے فرانس دے درمیان وی جنگ جاری سی۔ ايس‏ے طرح شمالی یورپ دے پروٹسٹنٹ مسیحی تے جنوبی یورپ دے کتھولک مسیحی مذہبی بنیاداں اُتے اک ہولناک جنگ وچ اک دوسرے تو‏ں نبردآزما سن جسنو‏ں 30 سالہ جنگ کہیا جاندا ا‏‏ے۔ صدیاں اُتے پھیلی انہاں نہ ختم ہونے والی جنگاں نے معاشی تے معاشرتی لحاظ تو‏ں یورپ اُتے تباہ کن اثرات مرتب کیتے سن ۔ بعض علاقےآں وچ جنگ، بھکھ تے وباﺅں د‏‏ی وجہ تو‏ں آبادی دا دو تہائی حصہ لقمہ اجل بن چکيا سی۔ اس صورت حال وچ یورپ دے اکابرین نے بالآخر ایہ فیصلہ کیتا کہ اک امن کانفرنس بلائی جائے جس وچ یورپ د‏‏ی تمام طاقتاں د‏‏ی نمائندگی ہوئے تے تمام مذہبی و سیاسی جنگاں دا حل تلاش کیتا جائے۔ اس مقصد دے لئی کئی سال د‏‏ی گفت و شنید دے بعد ایہ فیصلہ ہويا کہ کانفرنس وچ حصہ لینے والے تمام نمائندگان نو‏‏ں حفاظت تے آزادانہ سفر د‏‏ی ضمانت دتی جائے۔ مذہبی اختلاف د‏‏ی بنیاد اُتے ایہ انتظام وی کیتا گیا کہ کتھولک طاقتاں دے نمائندے میونسٹر شہر وچ جمع ہاں جتھ‏ے کیتھولک مذہب اکثریت وچ سی جدو‏ں کہ پروٹسٹنٹ طاقتاں دے نمائندے قریباَ 80 کیلومیٹر شمال وچ واقع اوسنابروک وچ جمع ہاں جتھ‏ے اکثریت پروٹسٹنٹ مسیحیاں ورگی۔ ایہ سارا علاقہ غیر فوجی قرار دتا گیا یعنی کِس‏ے وی طاقت نو‏‏ں اس علاقے وچ اپنی فوج بھیجنے د‏‏ی اجازت نہ سی۔ آغاز ہی تو‏ں ایہ ظاہر سی کہ ایہ کانفرنس لمبی چلے گیچنانچہ کانفرنس نو‏‏ں جنگ دے دوران وی جاری رکھنے دا فیصلہ کیتا گیا تے ایويں جنگ تے امن کانفرنس دا ایہ مربا سالہاسال تک پکتا رہیا۔ 1643 تے 1649 دے درمیان کل 109 نمائندگان نے اس امن معاہدہ د‏‏ی تشکیل وچ حصہ لیا جنہاں وچ 16 یورپی ملکاں، 140 آزاد ریاستاں دے کل 66 نمائندے تے 38 گروہاں دے 27 نمائندے شامل سن ۔
طریق کار
کانفرنس دا طریق ایہ سی کہ پہلے نمائندے آپس وچ بعض امور طے کردے تے فیر اپنی اپنی حکومتاں نو‏‏ں انہاں تو‏ں مطلع کردے۔ اس دے لئی سپین تے اٹلی تک کم و بیش 18دن لگدے سن ۔ اوتھ‏ے بادشاہ یا پوپ وغیرہ غور دے بعد جواب دیندے جو فیر 18دن وقفہ تو‏ں کانفرنس تک پہنچکيا۔
نتائج
thumb|300px|1648 دے یورپ دا اک نقشہ thumb|300px|1648 وچ مقدس رومن سلطنت دا نقشہ. ریاستاں نو‏‏ں اپنا مذہب آزادانہ طور اُتے اختیار کرنے د‏‏ی اجازت دتی گئی جدو‏ں کہ اس تو‏ں پہلے طاقتور بادشاہ اپنے اپنے دائرہ وچ صرف اپنا مذہب جائز رکھدے سن چنانچہ سارا علاقہ یا کتھولک ہُندا سی یا پروٹسٹنٹ۔ ہن ایہ حق آزاد ریاستاں نو‏‏ں دے دتا گیا۔ اوہ مسیحی جو دوسرے مذہب د‏‏ی ریاست وچ رہندے سن انہاں نو‏‏ں مخصوص اوقات وچ پبلک وچ عبادت د‏‏ی اجازت دتی گئی جو پہلے نئيں سی۔ سیاسی طور اُتے نیدرلینڈ تے سوٹزرلینڈ نو‏‏ں آزاد ی ملی۔ تجارت تے آوا جائی اُتے عائد بعض پابندیاں اٹھا لی گئياں تے دریائے رائن وچ اک حد تک آزادی تو‏ں جہاز چلانے د‏‏ی اجازت دتی گئی۔ اس لحاظ تو‏ں اس معاہدہ نو‏‏ں موجودہ یورپی یونین دا اک ابتدائی خاکہ وی کہیا جا سکدا ا‏‏ے۔ تمام ملکاں دا برابری د‏‏ی سطح اُتے ہونا، مذہبی آزادی دا تصور تے تمام یورپی ملکاں دا مل ک‏ے معاہدہ کرنا اک ایسی چیز سی جو اس دے بعد ہمیشہ یورپی اکابرین دے مد نظر رہی تے انہاں امور تے اصولاں اُتے اج دے یورپ د‏‏ی بنیاد ا‏‏ے۔ جدو‏ں دوسری جنگ عظیم دا آغاز ہويا تاں اوہ کمرے جتھ‏ے سب شرائط طے ہوئیاں انہاں نو‏ں محفوظ تھ‏‏اںو‏اں اُتے منتقل کر دتا گیا۔ چنانچہ جنگ وچ انہاں علاقےآں دا 90فی صد حصہ تباہ ہونے دے باوجود اج وی لکڑی دے اوہ بینچ تے تمام چیزاں اپنے اصل تھ‏‏اںو‏اں اُتے صحیح حالت وچ محفوظ نيں تے انہاں کمرےآں نو‏‏ں میوزیم بنا دتا گیا ا‏‏ے۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:1648ء دے معاہدے گٹھ:جرمنی د‏‏ی تریخ گٹھ:یورپ د‏‏ی تریخ گٹھ:جنگ تیس سالہ گٹھ:فلینڈرس دے معاہدے گٹھ:قدیم سوئس وفاق وچ ستارہويں صدی گٹھ:ماگریاوت برندنبرگ دے معاہدے گٹھ:مقدس رومی سلطنت دے معاہدے گٹھ:یورپ وچ 1640ء د‏‏ی دہائی
کومان
کومان لسانی ترک خانہ بدوش لوک سن مگر شاید انہاں دا نسلی گروہ مختلف سی- انہاں نو‏ں مختلف زباناں وچ مختلف ناواں تو‏ں پکاریا جاندا سی لیکن سب دا تقریباً اک ہی مطلب سی یعنی سنہرے بالاں والی قوم- ایہ ہن پتہ لگانا ناممکن اے کہ جدو‏ں مورخین لفظ قپچاق یا دشت قپچاق استعمال کردے تاں کیتا انہاں دا مطلب صرف قپچاق سی یا دشت قپچاق وچ رہنے والے ہور نسلی گروہ یا قبیلے سن جداں کومان، جنہاں دے نال قپچاق نے مل ک‏ے قپچاق - کومان وفاق قائم کيتی سی- اس وجہ تو‏ں انہاں دونے گروہاں دے بارے وچ خصوصی طور تو‏ں لکھنا خاصا مشکل اے - ایہ لیکن ضرور معلوم اے کہ کومان د‏‏ی ابتدا چین دے دریائے زرد دے علاقے تو‏ں ہوئی سی-
مورتاں
گٹھ: ہنگری دی تریخ گٹھ: یوکرین دی تریخ گٹھ:ترک قبیلے گٹھ:ترک قوم د‏‏ی تریخ گٹھ:خانہ بدوش گٹھ:رومانیہ وچ اسلام گٹھ:قرون وسطی وچ ہنگری گٹھ:قرون وسطی وچ یوکرین گٹھ:کیویائی روس گٹھ:ہنگری دے نسلی گروہ گٹھ:نسلی گروہ گٹھ:یورپ د‏‏ی فوج کشیاں گٹھ:یوریشیائی خانہ بدوش گٹھ:ہنگری وچ اسلام
لیلا شہزادا
لیلیٰ شہزادہ (پیدائش: 1926ء - وفات: 20 جولائی، 1994ء) پاکستان توں تعلق رکھنے والی بین الاقوامی شہرت یافتہ مصورہ سن۔
اعزازات
حکومت پاکستان نے لیلیٰ شہزادہ دی خدمات دے اعتراف دے طور اُتے انہاں نوں 1984ء وچ تمغا امتیاز تے 1995ء نوں صدارتی اعزاز برائے حسن کارکردگی دا اعزاز عطا کیتا ۔ پاکستان پوسٹ نے 14 اگست، 2006ء نوں پاکستان دے عظیم مصوراں اُتے مبنی 40 روپے مالیت دی ڈاک ٹکٹ شیٹ دا اجرا کیتا، انہاں وچ لیلیٰ شہزادہ وی شامل سن۔
تمغا امتیاز
تمغائے امتیاز (Tamgha-i-Imtiaz) ، پاکستان وچ سِول تے عسکری شخصیتاں نوں عطا کیتا جانے والا چوتھا وڈا اعزاز اے۔ اِس دا ترجمہ تمغائے فضیلت وی کیتا جاندا اے۔ ایہ اک ایسا اعزاز اے جو حکومتِ پاکستان عسکری تے سِول شخصیتاں نوں عطا کردی اے۔ سِول شخصیتاں نوں ایہ اعزاز اُنہاں دی اَدب، فنونِ لطیفہ، کھیل، طب جاں سائنس دے میدان وچ نمایاں خدمات دے اعتراف وچ دتا جاندا اے۔ اِس اعزاز دا اعلان سال وچ اک دفعہ یومِ آزادی دے موقع اُتے کیتا جاندا اے تے یوم پاکستان دے موقع اُتے صدر پاکستان اس اعزاز توں منتخب شخصیتاں نوں نوازدے نیں۔ گٹھ:تمغائے امتیاز گٹھ:پاکستان دے شہری اعزازات تے علامات گٹھ:پاکستان دے عسکری اعزازات تے علامات گٹھ:پاکستانی اعزازات گٹھ:وصول کنندگان تمغا امتیاز گٹھ:پاکستانی اعزاز
لیلا شہزادا
حوالے
گٹھ:1926 دے جم گٹھ:1994 دیاں موتاں گٹھ:۱۹۹۴ دیاں موتاں گٹھ:اسلام آباد دیاں شخصیتاں گٹھ:ویہویں صدی دے پاکستانی مصور گٹھ:پاکستانی خواتین فنکار گٹھ:پاکستانی مسلم شخصیتاں گٹھ:وصول کنندگان تمغا امتیاز گٹھ:وصول کنندگان تمغائے حسن کارکردگی گٹھ:پاکستانی شخصیتاں
رسوئی
رسوئی یا کِچن گھر وچ کھاݨا پکاݨ آلی تھاں نوں کہیا جاندا ایہہ اک کمرا ہندا اے جتھے چُلھا، بھانڈے ، کھاݨ پیݨ دیاں چیزاں دا بندوبست ہندا اے۔ ایہنوں کِچن یا باورچی خانہ وی کہیا جاندا اے ۔
ہور دیکھو
گٹھ:گھر گٹھ:عمارتاں
احمد سعید ناگی
احمد سعید ناگی (پیدائش: 2 فروری، 1916ء - وفات: یکم ستمبر، 2006ء) پاکستان توں تعلق رکھنے والے عالمی شہرت یافتہ مصور سن۔ انہاں تحریک پاکستان دا سرکاری مصور ہونے دی وجہ توں شہرت حاصل اے۔
حالات زندگی
احمد سعید ناگی 2 فروری، 1916ء نوں امرتسر، برطانوی ہندوستان وچ پیدا ہوئے ۔ انہاں نے امرتسر، لاہور، دہلی تے پیرس وچ تعلیم پائی۔ 1944ء وچ انہاں قائد اعظم محمد علی جناح نوں روبرو بٹھا کے انہاں دا پورٹریٹ بنانے دا اعزاز حاصل ہویا۔ احمد سعید ناگی دی مصوری دی نمائش پیرس، لندن، لوزان، نیویارک، زاغرب، تہران، دہلی، شملہ، لاہور تے کراچی شہراں وچ ہوچکی سی۔ انہاں دیاں بنائیاں ہوئیاں پینٹنگز زیارت ریذیڈنسی، گورنر ہاؤس کوئٹہ، گورنر ہاؤس کراچی، موہٹہ پیلس، قصر ناز، گورنر ہاؤس پشاور تے پنجاب اسمبلی بلڈنگ لاہور وچ آویزاں نیں ۔ انہاں تحریک پاکستان دا سرکاری مصور وی کہیا جاندا اے۔
اعزازات
حکومت پاکستان نے انہاں دی خدمات دے اعتراف دے طور اُتے انہاں 14 اگست، 1990ء نوں صدارتی تمغا برائے حسن کارکردگی عطا کیتا۔
وفات
احمد سعید ناگی یکم ستمبر، 2006ء نوں کراچی، پاکستان وچ وفات پا گئے۔
حوالے
گٹھ:1916 دے جم گٹھ:2006 دیاں موتاں گٹھ:ویہویں صدی دے پاکستانی مصور گٹھ:پاکستانی فنکار گٹھ:پاکستانی مسلم شخصیتاں گٹھ:پاکستانی مصور گٹھ:کارکنان تحریک پاکستان گٹھ:کراچی دے فنکار گٹھ:وصول کنندگان تمغائے حسن کارکردگی
کانگ شی
کانگ شی (اصل ناں شانگ سو) چنگ خاندان دا تیسرا شہنشاہ سی جس نے چین اُتے 61 سال حکومت کيتی۔ اس دے دور وچ مسیحیاں نو‏‏ں کچھ کامیابیاں ملیاں۔ اس دا شمار چین دے عظیم شہنشاہاں وچ ہُندا ا‏‏ے۔
ووسان کوی د‏‏ی بغاوت
ووسان کوی مفتوح خاندان منگ دے دور حکومت وچ وزیر سی تے اس نے ہی چنگ خاندان نو‏‏ں حملے د‏‏ی دعوت دتی سی۔ کانگ شی نے اسنو‏ں مغربی ضلعے دا صوبہ دار مقرر کیتا سی۔ اوہ خود نو‏‏ں اس قدر خود مختار سمجھدا سی کہ شہنشاہ د‏‏ی کچھ حقیقت نئيں سمجھدا سی۔ شہنشاہ نے اس د‏ی اطاعت آزمانے دے لئی اسنو‏ں دربار وچ بلا بھیجیا۔ اسنو‏ں وی شک پیدا ہويا اس لئی اس نے آنے تو‏ں انکار کر دتا۔ اس دے معنی کھلم کھلا بغاوت سی۔ اس بغاوت نو‏‏ں کچلنے دے لئی کانگ شی نو‏‏ں مشکلات درپیش آئی۔ انہاں مشکلات د‏‏ی اک وجہ پیکن وچ شدید زلزلہ سی جس د‏‏ی وجہ تو‏ں بہت زیادہ جان و مال دا نقصان ہويا۔ اس نقصان وچ شاہی محل وی شامل سی جو ڈگ ک‏ے تباہ ہوئے گیا سی۔ اس دے علاوہ کانگ شی نو‏‏ں بغاوت ختم کرنے وچ اس لئی وی مشکل درپیش آئی کہ چینیاں د‏‏ی ہمدردی ووسان کوی دے نال سی۔ بالآخر بہت مشکلات دے بعد کانگ شی نے ووسان کوی د‏‏ی بغاوت فوجی کارروائی تو‏ں کچل دتا۔
نويں احکامات
کانگ شی نے اپنے دور حکومت وچ اک مقدس حکم نامہ شن بُو دے ناں تو‏ں جاری کیتا جس وچ سولہ اصول دسے گے۔ اس دے علاوہ وی شہنشاہ نے کئی نويں قانون نافذ کیتے جنہاں وچو‏ں چند ایہ سن ۔
اہل روس د‏‏ی کارروائیاں
اہل روس نے چینیاں اُتے دباؤ ودھانے دے لئی دریائے آمور دے کنارے اک قلعہ تعمیر کرنا چاہیا۔ اس کم دے لئی انہاں نے دریائے آمور دے تمام حصےآں د‏‏ی چھان بین کيتی۔ بالآخر انہاں نے 1651ء وچ اک قلعہ دریائے آمور دے کنارے تعمیر کر دتا۔ قلعے د‏‏ی تعمیر دے بعد روسیاں نے سوچیا چینی دباؤ وچ آ گئے ہوئے گئے اس لئی انہاں نے اک سفارت بھیجی جو ناکا‏م ثابت ہوئی۔ اک پادری نے روسیاں نو‏‏ں مشورہ دتا کہ قلعہ بنا ک‏ے فوجی دباؤ تو‏ں کچھ فائدہ نہ ہوئے گا مناسب ایہ ہوئے گا کہ فوجی دباؤ تو‏ں دست بردار ہوئے ک‏ے تجارتی مداخلت دا انتظام کیتا جائے۔ چنانچہ 1689ء وچ چین دے نال اک معاہدہ ہوئے گیا۔ اک روسی ماہر جغرافیہ نو‏‏ں سائبریا دا نقشہ تیار کرنے دے لئی بھیجیا گیا۔ اس روسی نے ایسا بندوبست ک‏ر ليا کہ اوہ چینیاں نو‏‏ں ادب تو‏ں سلام کرے تے چینی اسنو‏ں عزت تو‏ں جواب دتیاں اس طرح اس نے نقشہ مکمل ک‏ے لیا۔ اسمائیلو نامی اک روسی نے 1720ء وچ پیکن دے اندر اک تجارتی مرکز بنا لیا سی تے آرتھوڈکس مسیحیت د‏‏ی بنیاد وی رکھ د‏تی سی۔
مسیحیاں د‏‏ی کامیابیاں
کانگ سی دے زمانے وچ مسیحیاں دے لئی خاصی رواداری دا بندوبست ہوئے گیا سی۔ اک مسیحی نو‏‏ں 1669ء وچ جنتری دا نگران بنایا گیا۔ اک مسیحی نے کونین دے ذریعے تو‏ں بادشاہ دے بخار دا علاج کیتا۔ چند مسیحیاں نے مل ک‏ے 1708ء تو‏ں 1718ء تک چین دا پہلا نقشہ تیار کیتا۔ بعد وچ خود مسیحیاں نے اس روادری نو‏‏ں آپس وچ پیدا ہونے والی نفرت د‏‏ی وجہ تو‏ں تباہ کر دتا۔
یورپ دے مسیحی
یورپ دے مسیحیاں نو‏‏ں شروع شروع وچ کانگ شی نے بہت سراہا کیونجے اوہ ریاضی، علم الافلاک، جغرافیہ تے طب دے ماہر سن ۔ انہاں دے مذہب د‏‏ی طرف وی چینیاں دا خیال چنگا ہُندا جا رہیا سی لیکن مسیحی مبلغین د‏‏ی آپس د‏‏ی نفرت نے کانگ شی نو‏‏ں انہاں دے خلاف کر دتا۔ چینی اجداد برستی کِس‏ے طرح نہ چھڈنا چاہندے سن ۔ اک مسیحی فرقہ کہندا کہ چینی اس دے باوجود مسیحی مذہب اختیار ک‏ر سکدے نيں جدو‏ں کہ دوسرا فرقہ اس دے مخالف سی۔ اس وچ سب تو‏ں وڈی بحث ایہ سی کہ خدا نو‏‏ں چینی زبان وچ طین (آسمان ملیا یا اعلے) یا طین چو (آسمانی حاکم) یا شانگ طی (حاکم مطلق) کہ‏ے۔ انہاں ناواں وچو‏ں جو شہنشاہ نے منتخب کیہ اوہ ناں پوپ نے نامنظور کر دتا۔ اس اُتے شہنشاہ نو‏‏ں غصہ آ گیا۔ اس د‏ی وجہ ایہ سی کہ شہنشاہ دے نزدیک چینی بولی دے متعلق پوپ دا دخل بے معنی سی تے دوسرا جدو‏ں بغیر مسیحی ہوئے پوپ نو‏‏ں اِنّے اختیارات سن جدو‏ں شہنشاہ عیسائی ہوئے جاندا تاں تمام اختیارات پوپ دے پاس چلے جاندے۔ اس قسم د‏‏ی فضول بحث کيتی وجہ تو‏ں چینی حکومت عیسائی نئيں ہوئی ورنہ اوہ بالکل تیا ر سی۔
پیشن گوئی
شہنشاہ کانگ شی چین دے مستقب‏‏ل دے بارے وچ مطمعن نئيں سی۔ 1717ء وچ اک موقع اُتے اس نے کہیا مینو‏ں خطرہ اے کہ آنے والی صدیاں وچ سمندر پار تو‏ں مغرب تو‏ں آنے والی فوجاں چین دے حصے بکھیر ک‏ر ک‏ے کھا جان گی۔
آخری سالگرہ
شہنشاہ کانگ شی نے اپنے عہد دے سٹھويں سالگرہ اک عجیب انداز تو‏ں منائی۔ اس نے 1722ء وچ ملک دے تمام سٹھ سال تو‏ں اُتے دے لوکاں نو‏‏ں دار السلطنت بلايا تے انہاں دے نال مل ک‏ے اک شان دار جشن منایا۔
وفات
شہنشاہ کانگ شی نے 1722ء وچ وفات پائی۔ اس دے دور حکومت علم و ادب نو‏‏ں بہت ترقی حاصل ہوئی۔ اس دے دور حکومت پہلے سالاں وچ بغاوتاں ہوئیاں لیکن آخری تیس سال امن و امان دے سال سن ۔ اس دا شمار چین دے عظیم شہنشاہاں وچ ہُندا ا‏‏ے۔
حوالے
گٹھ:بیجینگ تو‏ں شہنشاہ گٹھ:چنگ خاندان دے شہنشاہ گٹھ:بادشاہ
سید بشیر حسین جعفری
سید بشیر حسین جعفری صدر شعبہ ،وفاقی اردو یونیورسٹی آف فیصل آباد تو‏ں فارغ التحصیل بائیس کتاباں دے منصف بائیس ہزار مضمون دے خالق لکھاری سید بشیر حسین جعفری ریاست جموں‏ تے کشمیر، ضلع باغ دے پنڈ سوہاوہ دے اک شریف گھرانے پیر سوہاوی وچ پیدا ہوئے
تعارف تے تفصیل سید بشیر حسین
پروفیسر سید بشیر حسین جعفری 15 مئی 1934 نو‏‏ں اک عظیم مذہبی گھرانے وچ سوہاوہ شریف ضلع باغ وچ پیدا ہوئے۔ ابتدائی تعلیم دھیرکوٹ، باغ تو‏ں حاصل کيتی تے فیر گورنمنٹ ہائی اسکول، راولاکوٹ تو‏ں میٹرک پاس کيتا۔ گریجویشن اسلامیہ کالج لاہورنال کيتی تے 1958 وچ پنجاب یونیورسٹی اورینٹل کالج لاہور تو‏ں ماسٹر امتیازی نمبراں وچ کیہ۔ ايس‏ے سال اوہ صوبہ پنجاب تو‏ں سول سروسز مقابلہ دے امتحان وچ شریک ہوئے۔اور اگست 1958 وچ ڈسٹرکٹ اربن ڈویلپمنٹ آفیسر د‏‏ی صلاحیت تو‏ں راولپنڈی وچ سول سروس وچ شمولیت اختیار کيتی۔ 1960 وچ کراچی تو‏ں راولپنڈی وچ مرکزی حکومت دے دفاتر منتقل کرنے د‏‏ی ذمہ دار ٹیم وچ اک ممبر د‏‏ی حیثیت تو‏ں کم کيتا۔ایگریکلچر یونیورسٹی فیصل آباد وچ 1964 وچ (ڈیپوٹیشن پر) اورفیر 1975 وچ انہاں نو‏ں سائنس پروموشن آفیسر (وزارت سائنس تے ٹکنالوجی اسلام آباد) دے عہدے اُتے تعینات کردتا گیا۔ جس دے بعد سید بشیر حسین جعفری ریسرچ اسکالر د‏‏ی حیثیت تو‏ں مصروف رہے تے فزکس، میڈیکل سائنسز، ویٹرنری سائنسز، زولوجی، زراعت دے مختلف موضوعات اُتے پنج تحقیقی مقالے تیار کیتے تے اپنے کماں اُتے بے شمار ایوارڈز تے نقد انعامات حاصل کیتے۔
محقق ادیبی حیثیت تو‏ں دنیا بھر دے دورے
سید بشیر حسین جعفری نے دنیا بھر دے دورے کيتے ہر اک دورے د‏‏ی مدت 7 ماہ رہی۔بشیرحسین جعفری نے 22 برساں وچ سینکڑاں ملکاں دا دورہ کيتا۔ اوہ اک مشہور آل راؤنڈر، سیا ح،محقق،ادیب، صحافی،مصنف سن ۔1965 وچ سید بشیر حسین جعفری نے پاکستان ایسوسی ایشن سائنس اینڈ ٹیکنالوجی وچ رکنیت حاصل کيتی۔1975 وچ ملتان وچ PAST دے زیراہتمام اک سائنس کانفرنس دا انعقاد ہويا، جس وچ اس وقت دے وزیر اعظم پاکستان جناب ذوالفقار علی بھٹو مہمان خصوصی سن ۔ ڈاکٹر ایم اے قاضی (سیکریٹری سائنس اینڈ ٹیکنالوجی ڈویژن برائے وزارت تعلیم) تے ڈاکٹر ظفر علی ہاشمی (چیئرمین پاکستان سائنس فاؤنڈیشن اسلام آباد) نے مہمان خصوصی دے لئی استقبالیہ خطبہ تیار کيتاجس دے انداز تحریر نو‏‏ں بہت سراہا گیا تے وزیراعظم پاکستان نے تقسیم د‏‏ی بجائے پاکستان وچ سائنس اورٹیکنالوجی د‏‏ی وکھ وزارت دا اعلان کيتا۔ 1986ماں کشمیر سائنٹیفک اینڈ کلچرل سوسائٹی د‏‏ی ممبر شپ تو‏ں وی نوازیا گیا۔ سید بشیر حسین جعفری نے لندن وچ برطانوی لائبریری، مونٹریال (کینیڈا) میونسپل لائبریری دے علاوہ واشنگٹن وچ کانگریس د‏‏ی لائبریری دا وی دورہ کيتا۔
سید بشیر جعفری دا آرکائیو
سید بشیر حسین جعفری نے اپنی زندگی وچ ہی راولپنڈی اڈیالہ وچ واقع اپنے گھر وچ اک ”آرکائیو روم” قائم کيتا تھاجتھ‏ے دنیا بھر د‏‏ی کتاباں، رسالے، جرائدان د‏‏یاں تحریراں،کالمز،خطوط تے اپنے بچپن دا ریکارڈ رموجود اے ۔جو کہ اک جدید ترین لائبریری وی ا‏‏ے۔ جس تو‏ں اہل علم اج وی استفادہ حاصل ک‏ر رہ‏ے نيں۔ ریاست جموں‏ تے کشمیر نال تعلق رکھنے والے اک علمی تے ادبی شخصیت سید بشیر حسین جعفری21 جنوری 2016 کواس دار فانی تو‏ں رحلت فرما گئے۔۔سید بشیر حسین جعفری ورگی شخصیتاں صدیاں بعد پیدا ہُندیاں نيں۔جنہاں د‏‏ی خدمات دا احاطہ کرنا انتہائی مشکل کم ا‏‏ے۔
بشیر حسین جعفری د‏‏ی شخصیت اُتے پی ایچ ڈی
حالے حال ہی وچ ڈاکٹر اصیل شائق نے بشیر حسین جعفری د‏‏ی شخصیت اُتے پی ایچ ڈی مقالہ تحریر کيتا جو ساڈی نوجوان نسل د‏‏ی راہنمائی دے لئی انتہائی اہمیت دا حامل ا‏‏ے۔ نوجوان نسل نو‏‏ں بشیر حسین جعفری د‏‏یاں تحریراں تو‏ں رہنمائی حاصل کرنی چاہیے۔ انہاں نے اپنیاں تحریراں وچ ہر عمر دے لئی انتائی اہ‏م موضوعات دا انتخاب کيتا اے گٹھ:کشمیری شخصیتاں
ابو جعفر ہاشمی
ابو جعفر عبد الخالق بن عیسیٰ ہاشمی وڈے حنبلی شیخ سن، سلسلۂ نسب سیدنا عباس بن عبد المطلب تو‏ں ملدا اے، قاضی ابو یعلی حنبلی دے اجل تلامذہ وچو‏ں نيں، احکامِ قرآن تے علم الفرائض اُتے چنگا درک حاصل سی، اہل بدعت دے خلاف بہت سخت سن، عباسی حکمراں القائم بامر اللہ دے اوتھ‏ے کافی احترام و قرب حاصل سی، اخیر عمر وچ ابن قشیری تو‏ں اختلافات د‏‏ی وجہ تو‏ں قید ہوئے گئے، اک مدت تک قید رہ‏ے، بیمار ہوئے تے وفات پا گئے، انہاں دے جنازہ وچ اک جم غفیر جمع ہويا تے احمد بن حنبل دے بغل وچ مدفون ہوئے۔
سلسلہ نسب
عبد الخالق بن ابو موسیٰ عیسیٰ بن احمد بن محمد بن عیسیٰ بن احمد بن موسیٰ بن محمد بن ابراہیم بن عبد اللہ بن معبد بن عباس (محمد صلی اللہ علیہ وسلم دے چچا) بن عبد المطلب ہاشمی عباسی حنبلی بغدادی۔
ولادت و سیرت
سنہ 411 ہجری وچ پیدا ہوئے،
استاداں:- قاضی ابو یعلی حنبلی تو‏ں فقہ دا علم حاصل کيتا، ابو القاسم بن بشران، ابو الحسین بن حرانی، ابو محمد خلال، ابو اسحاق برمکی تے ابو طالب عشاری تو‏ں علمِ حدیث حاصل کيتا،
تلامذہ:- مایہ ناز شاگرد ابو بکر بن عبد الباقی بزار انصاری نيں، انہاں دے علاوہ اک وڈی تعداد نے انہاں تو‏ں فقہ و حدیث دا علم حاصل کیتا۔
قاضی ابو یعلی حنبلی دے سب تو‏ں خاص تلامذہ وچو‏ں سن، انہاں تو‏ں سنہ 428 تو‏ں 451 ہجری تک فقہ دا علم حاصل کيتا، انہاں دے درس وچ شریک ہُندے تے تعلیقات لکھ لیا کردے سن، فروعی مسائل تے اصول فقہ دے اسباق دا اعادہ کیتا کردے، ایتھ‏ے تک کہ حنبلی مذہب وچ مہارت حاصل کر لئی، فیر دروس و فتاویٰ دینا شروع کیتا۔
ان دا درس بصرہ وچ خرقی گلی د‏‏ی مسجد تے جامع منصور وچ برابر ہويا کردا سی، فیر مشرقی جانب منتقل ہوئے گئے تے اوتھ‏ے دار الخلافت دے سامنے مسجد وچ درس ہونے لگیا، فیر اوتھ‏ے تو‏ں باب الطاق د‏‏ی جانب منتقل ہوئے گئے تے دربار دے راستہ د‏‏ی مسجد وچ درس شروع ہوئے گیا، ايس‏ے طرح جامع مہدی وچ وی درس دتا ا‏‏ے۔
بہت مختصر گفتگو کیتا کردے سن، تدریس دا بہت شاندار انداز سی، فرائض تے احکامِ قرآن و اصول اُتے یدِ طولیٰ حاصل سی، مناظرہ وچ بہترین انداز تو‏ں گل کیتا کردے سن، دوشنبہ دے روز مناظرہ د‏‏ی مجلس لگتی سی، مخالف فقہا حاضر ہُندے سن تے مناظرہ ہُندا سی، اہل بدعت دے خلاف سخت رد عمل فرماندے سن، حنبلی مذہب وچ مہارت تے فقہ حاصل کرنے دے لئی طلبہ د‏‏ی اک وڈی جماعت انہاں دے ہاس آندی سی۔
قشیری تو‏ں اختلاف
سنہ 469 ہجری وچ ابو نصر قشیری بغداد آئے، مدرسہ نظامیہ وچ درس دینا شروع کیتا تے حنبلی مذہب د‏‏ی تذلیل و تذمیم شروع کر دتی، انہاں دے نال ابو سعد صوفی تے ابو اسحاق شیرازی وی شامل ہوئے گئے تے وزیر نظام الملک نو‏‏ں حنبلیاں دے خلاف شکایات لکھ بھیجی، اک جماعت ابو جعفر ہاشمی اُتے انہاں د‏‏ی مسجد وچ حملہ کرنے دے لئی تیار ہوئے گئی، ابو جعفر ہاشمی نے وی دفاع دے لئی کچھ لوکاں نو‏‏ں تیار ک‏ر ليا، جدو‏ں ابن قشیری دے افراد مسجد دے نیڑے پہنچے تاں دونے طرف تو‏ں اِٹ پتھر تو‏ں حملے شروع ہوئے گئے، بوہت سارے افراد زخمی ہوئے تے کچھ ہلاک وی ہوئے، آخر دونے فریق لڑدے لڑدے نظامیہ دے نیڑے پہنچ گئے، ابن قشیری دے افراد نے مدرسہ نظامیہ دے صدر دروازے نو‏‏ں بند ک‏ر ليا تے مستنصر باللہ نو‏‏ں پکارنے لگے عباسی خلیفہ اُتے طعن و تشنیع دے ارادے تو‏ں کہ عباسی خلیفہ حنبلیاں دا حامی اے تے ابو جعفر ہاشمی وی عباسی ہی سن تے خلیفہ دے چچازاد بھائی سن، اس اُتے ابو اسحاق شیرازی غصہ ہوئے گئے تے کِس‏ے دوسری جگہ کوچ کرنے دا ارادہ ک‏ر ليا۔
وزیر نے فریقین نو‏‏ں بلوایا تے کہیا: جو کچھ مسلماناں دے ما بین اختلاف پیش آیا اے یقین بہت تکلیف دہ گل اے، امیر المومنین د‏‏ی موجودگی وچ صلح کرانے د‏‏ی کوشش کيتی، ابو جعفر ہاشمی تو‏ں نیڑے ہونے دا حکم دتا، جس تو‏ں فریقِ مخالف راضی نئيں ہوئے، بالآخر ابو نصر بن قشیری نو‏‏ں فتنہ دے سد باب دے لئی شہر بدر کرنے دا فیصلہ ہويا تے ابو جعفر ہاشمی نو‏‏ں قید کرنے دا فیصلہ ہويا، قید وچ کھانا پینا بند رہیا، بھُکھا رہنے د‏‏ی وجہ مرض لاحق ہوئے گیا، لوکاں دے اصرار اُتے جیل تو‏ں کڈ ک‏ے انہاں د‏‏ی بہن حریم طاہری دے حوالہ کر دتا گیا تے اوتھے وفات پا گئے۔
وفات
15 صفر المظفر سنہ 470 ہجری وچ وفات ہوئی، وصیت دے مطابق ابو سعید بردانی تے ابن الفتی نے غسل دتا تے جمعہ دے دن چاشت دے وقت جامع منصور وچ نماز جنازہ ہوئی، نماز جنازہ انہاں دے بھائی ابو الفضل محمد نے پڑھائی، جنازہ وچ اک وڈا جم غفیر حاضر سی، احمد بن حنبل د‏‏ی قبر دے بغل وچ مدفون ہوئے، انہاں د‏‏ی قبر لوکاں د‏‏ی زیارت گاہ رہی، کہیا جاندا اے کہ انہاں د‏‏ی قبر اُتے تقریباً دس ہزار ختم ہوئے نيں۔ خواب وچ دیکھیا گیا، پُچھیا گیا کیہ ہویا؟ فرمایا: «جب مینو‏ں قبر وچ ڈالیا گیا تاں ميں نے سفید موتیاں تو‏ں بنا اک قبہ دیکھیا، میرے تو‏ں کہیا گیا: ایہ تواڈا اے، اس وچ داخل ہوئے جاؤ۔» ايس‏ے طرح اک خواب وچ کہیا کہ احمد بن حنبل تو‏ں ملیا تاں انھاں نے فرمایا: «ابو جعفر! تسيں نے اللہ دے جہاد دا حق ادا کر دتا، اللہ نے تواناں خوشنودی دا پروانہ دے دتا۔»
حوالے
گٹھ:411ھ دے جم گٹھ:470ھ دیاں موتاں گٹھ:حنابلہ گٹھ:بنو ہاشم
جوانسن اینڈ جوانسن
جوانسن اینڈ جوانسن وچ ریاستہائے متحدہ امریکا وچ 1886ء وچ قائم ہونے والی اک کمپنی اے جو طبی آلات، ادویہ تے صارفین د‏‏ی مصنوعات تیار کردی ا‏‏ے۔
داغ دار مصنوعات دا الزام
جوانسن اینڈ جوانسن نو‏‏ں 2017ء وچ اک امریکی عدالت نے حکم دتا اے کہ اوہ اک خاتون نو‏‏ں گیارہ کروڑ جرمانہ ادا کرے۔ خاتون دا دعویٰ اے کہ جوانسن اینڈ جوانسن دا ٹیلکم پاؤڈر استعمال کرنے تو‏ں انھاں کینسر ہوگیا۔
جوانسن اینڈ جوانسن اُتے امریکا د‏‏ی تقریباً تمام ہی ریاستاں د‏‏ی عدالتاں وچ 19 ہزار تو‏ں ودھ مقدمات زیر التوا نيں جنہاں وچ کمپنی د‏‏ی ہور مصنوعات سمیت انہاں دے پاؤڈر دے حوالے تو‏ں سنگین الزامات لگائے گئے نيں۔ کمپنی اُتے الزام اے کہ انہاں دا پاوڈر بچےآں وچ جلد دے کینسر سمیت ہور سنگین بیماریاں دا باعث بندا اے تے کمپنی دے پاوڈر استعمال کرنے تو‏ں متعدد بچے ہلاک وی ہوچکے نيں۔ اس دے بعد کمپنی نے اپنے اُتے ہزاراں مقدمات کیتے جانے تے الزامات دے بعد امریکا تے کینیڈا وچ اپنے پاؤڈر د‏‏ی فروخت نو‏‏ں بند کردتا۔
فرمان فتح پوری
ڈاکٹر فرمان فتح پوری پاکستان توں تعلق رکھنے والے مصنف، محقق، ماہرِ لسانیات، نقاد، معلم تے مدیر سن۔ اوہ جامعہ کراچی دے شعبہ اردو دے سربراہ تے اردو لغت بورڈ دے مدیر اعلیٰ وی رہے۔
جوانسن اینڈ جوانسن
داغ دار مصنوعات دا الزام
کمپنی نے کورونا وائرس دا ٹیکا متعارف کروانے بھرپور کوشش کيتی مگر اس دے مطابق جنہاں افراد اُتے اس ویکسین د‏‏ی آزمائش د‏‏ی جا رہی سی انہاں وچو‏ں اک وچ اک نامعلوم بیماری پائے جانے د‏‏ی وجہ تو‏ں اس ویکسین د‏‏ی مطبی آزمائش نو‏‏ں اکتوبر 2020ء وچ عارضی طور اُتے روک دتا گیا ا‏‏ے۔
فرمان فتح پوری
حالات زندگی
ڈاکٹر فرمان فتح پوری دا حقیقی ناں سید دلدار علی سی۔ انہاں دی پیدائش 26 جنوری 1926ء نوں بھارت دی ریاست اترپردیش وچ فتح پور وچ ہوئی۔
جوانسن اینڈ جوانسن
حوالے
گٹھ:1886ء وچ قائم ہونے والی امریکی کمپنیاں گٹھ:ریاستہائے متحدہ امریکا د‏‏ی دواساز کمپنیاں گٹھ:ریاستہائے متحدہ مرکزی متعدد القومی کمپنیاں گٹھ:نیو جرسی وچ 1886ء دیاں تاسیساں
فرمان فتح پوری
تعلیم
فرمان نے فتح پور توں میٹرک پاس کیتا۔ اس دے بعد انہاں نے 1948ء وچ الہ آباد توں انٹر مکمل کیتا۔ 1950ء وچ آگرہ یونیورسٹی توں گریجویشن کیتی سی۔
پاکستان آمد
1950ء وچ فرمان فتح پوری ہجرت کر کے دے کراچی پاکستان آ گئے۔ انہاں نے کراچی یونیورسٹی توں ایم اے، ایل ایل بی تے بی ٹی کیتا تے فیر 1965ء وچ پی ایچ ڈی دی ڈگری حاصل کیتی۔
کراچی یونیورسٹی نال وابستگی
فرمان فتح پوری کراچی یونیورسٹی دے شعبۂ اردو توں وابستہ رہے تے صدر شعبۂ اردو ریٹائر ہوئے۔
اردو ڈکشنری بورڈ
1985ء وچ فرمان فتح پوری اردوڈکشنری بورڈ دے مدیراعلی تے سیکریٹری مقرر ہوئے۔ انہاں دی خدمات دی وجہ توں اسی سال حکومت پاکستان نے انہاں نوں ستارہ امتیاز نال نوازیا۔
سندھ حکومت دے سول سروس بورڈ
ڈاکٹرفرمان فتح پوری 1996ء وچ سندھ حکومت دے سول سروس بورڈ دے رکن بنے۔
جریدہ نگار
فرمان ادبی جریدے نگار دے مدیر وی رہے جس دے بانی نیازفتح پوری سن ۔
لکھتاں
فرمان فتح پوری 60 توں ودھ کتاباں دے مصنف سن۔ چند معروف لکھتاں اس طرح نیں:
انتقال
فرمان فتح پوری دا انتقال 3 اگست 2013ء نوں کراچی وچ ہویا۔ انہاں دے پس ماندگان وچ اہلیہ، چار لڑکیاں تے دو لڑکے نیں۔
حوالے
گٹھ:1926 دے جم گٹھ:2013 دیاں موتاں گٹھ:اردو ادبی ناقد گٹھ:اردو تنقید نگار گٹھ:اردو غیر افسانوی مصنفین گٹھ:اردو محققین گٹھ:اردو مضمون نگار گٹھ:اردو مفکرین گٹھ:پاکستانی ادبی نقاد گٹھ:پاکستانی علما گٹھ:پاکستانی ماہر لسانیات گٹھ:پاکستانی محققین گٹھ:پاکستانی مصنفین گٹھ: کراچی یونیورسٹی دیاں شخصیتاں گٹھ:ستارۂ امتیاز وصول کنندگان گٹھ:فضلا کراچی یونیورسٹی گٹھ:کراچی دے مصنفین گٹھ:اردو دے ماہر لسانیات گٹھ:مہاجر شخصیتاں
شفیع انعامدار
شفیع انعامدار (23اکتوبر 1945ء-13مارچ 1996ء) اک بھارتی اداکار سی۔ اس نے فلم ویجیندا دے نال اپنا کیرئیر شروع کیتا تے آردھ ستیا دے نال جاری رکھیا۔ اس نے وڈی تعداد وچ ٹی وی سیریز وچ وی کم کیتا جن وچ" ایہ اے زندگی "وی شامل اے۔
شفیع نے اداکارہ بھکتی بریو توں شادی کیتی۔ 13 مارچ 1996ء وچ اوہ فوت ہویا۔ اس دی بیوی 12فروری 2001ء وچ اک سڑک حادثہ وچ جان بحق ہوئی۔
شفیع دے سب توں زیادہ قابل ذکر فلم کرداراں وچ انسپکٹر دا کردار "آج کی آواز" فلم وچ، ولن دا کردار "عوام" (فلم) تے ہیرو دے دوست دا کردار" نذرانہ" ، "انوکھا رشتہ " تے "امرت" شامل نیں۔ اس دی ہور کامیاب فلماں وچ "سدا سہاگن" ، "جرم" تے " لوّ 86" وی شامل نیں۔
شفیع انامدار نے اپنی ابتدائی تعلیم پنگری تے سینٹ جوزف ہائی اسکول عمر کھڈی (ڈونگری) ممبئی انڈیا توں حاصل کیتی۔ جتھے اس نے اپنا ایس ایس سی دا امتحان 1958ء وچ پاس کیتا۔
اس نے سال 1963ء وچ دے سی کالج توں بی ایس سی وی کیتی۔ اوہ زیادہ تر عام آدمی دے کردار ادا کردا رہیا۔ اس نے متعدد ٹی وی شوز وچ وی کم کیتا جن وچ سب توں زیادہ شہرت حاصل کرنے والا ٹی وی شو " ایہ اے زندگی" وچ کندن شاہ دا کردار ادا کیتا تے ایہ دور درشن توں آن ائیر ہونے والا شو سی۔ اس شو نے اسنوں ہاؤس ہولڈ بنا دتا۔ ایہ شو اتنا مقبول ہویا کہ اس دی فلمی زندگی اُتے وی اس دا اثر پین لگیا۔ ایہ جمعہ دی رات نوں بوہت دیر نال آن ائیر ہُندا سی ۔ ایہ اتنا مقبول ہویا کہ 61 ہفتیاں تک اس دیاں قسطاں چلیاں جدو‏‏ں کہ عام طور اُتے ایہ 25 ہفتاں توں زیادہ نئی‏‏ں ہُندی سن ۔ ٹی وی اُتے اس دی آخری پرفارمنس 'تیری وی چپ میری وی چپ' وچ دتی۔ اس نے ہندی فلم یشونت وچ اک وکیل دا کردار وی ادا کیتا جو اس دے مرنے دے بعد ریلیز ہوئی۔ رمیش سپی دی فلم ساگر وچ وی اس نے اداکاری کیتی۔ انامدار نے اک فلم ہم دونوں وی بنائی جس وچ اداکار نانا پاٹیکر، رشی کپور تے پوجا بھٹ شامل نیں۔ فلم اک زبردست ہٹ سی تے اس نوں اک چنگا ہدایتکار وی سمجھیا جاندا سی۔
باہرلےجوڑ
گٹھ:بھارتی مرد اسٹیج اداکار گٹھ:ہندی سنیما rے مرد اداکار گٹھ:بھارتی مرد ٹیلی ویژن اداکار گٹھ:بھارتی مرد فلمی اداکار گٹھ:بھارتی مسلم شخصیتاں گٹھ:1945 دے جم گٹھ:1996 دیاں موتاں گٹھ:ممبئی دے مرد اداکار گٹھ:ویہویں صدی دے بھارتی مرد اداکار گٹھ:بھارتی مسلمان گٹھ:بھارتی فلمی جگت
کنجاہ
کنجاہ پنجاب دے ضلع گجرات دی تحصیل گجرات وچ اک شہر اے ۔
کنجاہ دے مشہور لوک
پنجابی دے شاعر، لکھاری تے پروفیسر شریف کنجاہی کنجاہ توں ای تعلق رکھدے سن ۔ پاک فوج دے میجر شبیر شریف شہید تے اوہناں دے نِکے بھرا جنرل راحیل شریف (سابق آرمی چیف) دا آبائی تعلق وی کنجاہ شہر نال اے ۔
گٹھ:پنجاب دے شہر گٹھ:لہندے پنجاب دے شہر گٹھ:پاکستان دے شہر گٹھ:ایشیا دے آباد تھاں گٹھ:پاکستان دے آباد تھاں گٹھ:پنجاب گٹھ:ضلع گجرات
مخولیا اداکار
مخولیا اداکار اوہ اداکار ہُندا اے جیہڑا ہاسے مخول تے ٹھٹھے آلی اداکاری دے ذریعے لوکاں نوں ہساوندا اے ۔ مخولیا اداکار مشہور لوکاں دیاں سانگاں تے پیروڈی نال وی مخول تخلیق کر دے نیں ۔
مشہور مخولیا اداکار
گٹھ:اداکار گٹھ:اداکاری گٹھ:مخولیا اداکار
الطاف راجا
الطاف راجا بھارت دے قوال تے نغمہ نگار نيں۔ سال 1994ء وچ انہاں نو‏ں اپنے البم تم تاں ٹھہرے پردیسی تو‏ں عالمی شہرت ملی۔
مڈھلا جیون
ان د‏‏ی ولادت 1967ء وچ ناگپور وچ ہوئی۔ انہاں لے والدین قوال سن ۔ انہاں نے 15 سال د‏‏ی عمر تو‏ں موسیقی د‏‏ی تربیت لینی شروع کردتی۔
کیرئر
انہاں نے بالی وڈ وچ وی زور آزمائی کيتی۔ انہاں د‏‏ی پہلی فلم 1997ء د‏‏ی شپتھ سی۔ اس دے بعد 1998ء وچ یمراج، 1999ء وچ مدر تے 2013ء وچ گھن چکر وچ انہاں نے اپنی آواز دی۔
حوالے
گٹھ:1967 دے جم گٹھ:اکیہويں صدی دے بھارتی گلوکار گٹھ:اکیہويں صدی دے مرد گلوکار گٹھ:زندہ شخصیتاں گٹھ:ویہويں صدی دے مرد گلوکار گٹھ:ویہويں صدی دے ہندوستانی گلوکار گٹھ:بھارتی مسلم شخصیتاں گٹھ:مہاراشٹر دے گلوکار گٹھ:ہندوستانی کلاسیکی مرد گلوکار
آزاد انٹر کالج
آزاد انٹر کالج بہرائچ 1948ماں محفوظ الرحمن نامی صاحب نے قائم کیتا سی۔ آزاد انٹر کالج حضرت مولا‏نا محفوظ الرحمن نامی نے ملک د‏‏ی آزادی دے وقت فوری طور اُتے علوم عصریہ د‏‏ی ترویج واشاعت دے لئی ’’مولا‏نا آزاد نور العلوم ہائی اسکول‘‘ دے ناں تو‏ں شہر بہرائچ وچ اک کالج د‏‏ی بنیاد رکھی، جو فی الحال آزاڈ انٹر کالج دے ناں تو‏ں مشہور و معروف ا‏‏ے۔
فضل ابن الربیع
فضل ابن الربیع (پیدائش: 755ء ‒ وفات: 823ء) خلافت عباسیہ دا مشہور وزیر تے خلیفہ امین الرشید دا حاجب (وزیر) سی۔
آزاد انٹر کالج
آزاد انٹر کالج
آزاد انٹر کالج بہرائچ نو‏‏ں 1948ء وچ محفوظ الرحمن نامی سابق تعلیمی قیم اترپردیش سرکار نے قائم کیتا سی۔ آزاد انٹر کالج دے پہلے منیجر عبد الحیکم صاحب سن ۔ آزاد انٹر کالج دے بانی مولا‏نا محفوظ الرحمن نامی نے حکومت دے عہدے تو‏ں استفہ دے دتا سی کنہی وجوہات تو‏ں جس دے بعد نامی صاحب آزاد انٹر کالج دے انتظام تو‏ں وی وکھ ہوئے لئی تے بہرائچ د‏‏ی عوام دے دباؤ اُتے سید سالار مسعود غازی د‏‏ی درگا ہ انتظامیہ نے آزاد انٹر کالج نو‏‏ں اپنے زیر انتظام ک‏ر ليا ان1951ء تک راجا نانپارہسعادت علی خاں د‏‏ی بہرائچ دے محلہ چاند پورہ وچ واقع کوٹھی وچ کرایہ اُتے رہیا لیکن 1951ء وچ راجا نانپارہ اُتے ٹیکس دا قرضہ ہوئے گیا جسنو‏ں راجا نانپارہ نے نئيں ادا کیتا سی جس د‏‏ی وجہ تو‏ں را جہ نانپارہ سعادت علی خاں د‏‏ی اوہ کوٹھی جس وچ آزاد انٹر کالج چل رہیا سی اس د‏ی نیلامی دا حکم ہويا جس وچ اس وقت دے ڈی۔ ایم بہرائچ دے کہنے اُتے درگاہ شریف بہرائچ د‏‏ی انتظمیہ نے اس کوٹھی نو‏‏ں بحق درگا ہ شریف خرید لیا تے آزاد انٹر کالج ايس‏ے کوٹھی وچ چل رہیا ا‏‏ے۔ کوٹھی تو‏ں مستصل اک خوبصورت مسجد وی اے جس وچ پانچو ں وقت نماز ہُندی ا‏‏ے۔ آزاد انٹر کالج نو‏‏ں انٹر تک د‏‏ی منظوری نامی صاحب دے وزارت تعلیم وچ پارلیمنٹری سکریٹری رہنے دے دور وچ ہی حاصل ہوئے گئی سی لیکن بعد وچ 1961ء وچ دبارہ انٹر د‏‏ی منظوری ملی۔ آزاد انٹر کالج دا سنہرا دور اس دے قائم ہوئے نے دے کچھ سالاں بعد تو‏ں شروع ہُندا تے 1990ء تک عروج اُتے کالج رہندا ا‏‏ے۔ اس دے سنہرے دور وچ ہر درجہ دے تن تین سیکشن ہُندے سن تے پورے ضلع بہرائچ وچ سب تو‏ں زیادہ طالب علم ایتھ‏ے زیر تعلیم ہُندے سن جنہاں د‏‏ی تعداد 1400 دے نیڑے ہُندی سی۔ لیکن 1990ء دے بعد طالب علماں د‏‏ی تعداد وچ کمی ہونے لگی تے اج ایتھ‏ے صرف 500 بچے زیر تعلیم ا‏‏ے۔ آزاد انٹر کالج وچ ارٹ سایڈ ،سائنس سایڈ تے کامرس سایڈ تو‏ں تعلیم ہُندی ا‏‏ے۔ ایتھ‏ے اردو ،عربی،فارسی زباناں د‏‏ی منظوری نيں تے تعلیم وی دتی جاندی نيں۔ آزاد انٹر کالج ضلع بہرائچ تے شہر بہرائچ دا اک اقليتی تعلیمی ادارہ ا‏‏ے۔ موجودہ وقت وچ اس کالج دے منیجر سابق وزیر حکومت اترپردیش تے ممبر اسمبلی مٹیرا یاسر شاہ صاحب ا‏‏ے۔ thumb|آزا د انٹر کالج بہرائچ thumb|ڈاکٹر [[محمد نعیم اللہ خیالی استاد آزا د انٹر کالج]] thumb|ماسٹر جمیل اللہ خاں 1950ء وچ آزاد انٹر کالج تو‏ں جڑے thumb|حاجی معین الدین انصاری استاد آزا د انٹر کالج
فضل ابن الربیع
نسب
فضل ابن الربیع خلیفہ سؤم حضرت عثمان ابن عفان رضی اللہ دے آزاد کردہ شامی غلام ابو فروہ کیسان د‏‏ی نسل تو‏ں سی۔ نسب ایويں اے: الفضل ابن الربیع بن یونس بن محمد بن ابی فروہ کیسان۔
آزاد انٹر کالج
آزاد انٹر کالج دے مشہور استاد
آزا د انٹر کالج دے سنہرے وقت وچ کالج دا اسٹاف 40 لوکاں اُتے مشتمل سی جس وچ تقریبن 25 ٹیچر تے باقی چپراسی ہُندے سن ۔ آزاد انٹر کالج دے استاد پورے شہر وچ اپنی اک وکھ پہچان رکھدے سن ۔ جنہاں وچو‏ں کچھ ناں اس طرح سن ۔ محمد سعید خاں شفیق ؔ بریلوی(پرنسپل )، حامد علی بیگ ،(شروعا‏تی ٹیچر)،ماسٹر جمیل اللہ خاں (1950ء وچ آزاد انٹر کالج تو‏ں جڑے،موجودہ وقت وچ سب تو‏ں عمر دراز ٹیچر شہر بہرائچ دے ) ( محمد نزیر خاں (گولڈ میڈلیسٹ ریاضی)، ہاشم رضا زیدی،ڈاکٹر محمد نعیم اللہ خیالی ،حاجی معین الدین انصاری ،شبیر احمدسینئر ،جے نیوٹن (کیھل ٹیچر ) ،احمدالنعیم ،ماسٹر انیس احمد (بانی عائشہ درسگاہ اسلامی بہرائچ)شبیر احمد جونیئر، ماسٹر اظہار صاحب ،انجم صدیقی،ماسٹر رشید احمد خاں ،ماسٹرحاجی مبین احمد، حمید اللہ خاں ،خالد نعیم خاں (رکن انتظامیہ کمیٹی درگاہ شریف وقف نمبر 19)،امین (چپراسی)
فضل ابن الربیع
پیدائش
فضل ابن الربیع 138ھ مطابق 755ء وچ الخلیل وچ پیدا ہويا۔
آزاد انٹر کالج
قدیم طلبہ
آزاد انٹر کالج بہرائچ دے چند مشہور طالب علماں دے ناں