cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
چک 4 پندراں ایل
چک 4 پندراں ایل ضلع خانیوال چ تصیل میاں چنوں دا اک پنڈ اے جہڑا لوئر باری دوآب نہر دی کبھے پاسےاوں نکلن آلی اک شاخ نہر 15ایل اتے پیندا اے ۔
اس پنڈ دی بھوئیں نوں پانی 15ایل نہر دا لگدا اے ،اس لئی اس پنڈ ناں دے نال 14ایل جڑیا ہویا اے ۔
تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ تصیل میاں چنوں ،ضلع خانیوال چ وس رہیا اے  ۔
پرنس آف ویلز
پرنس آف ویلز برطانیہ دے بادشاہ دے ولی عہد سرکاری خطاب اے ۔ ایہہ خطاب سب توں پہلاں 1301ء چ ایڈورڈ اول دے پتر نوں دتا گئیا سی ۔ اج کل برطانیہ دی ملکہ الزبتھ II وڈا پتر تے ولی عہد شہزادہ چارلس پرنس آف ویلز اے تے ایہی برطانیہ دا اگلا بادشاہ ہوئے گا ۔
گٹھ:تریخ گٹھ:یورپ دی تریخ
الیگزینڈر کننگھم
سر الیگزینڈر کننگھم ( Sir Alexander Cunningham KCIE ; 23 جنوری ،  1814 – 18 نومبر ،  1893  ) بریٹیش فوج دے بنگال انجینیئر گروپ وچ انجینیئر سن جو بعد وچ ہندوستانی آثار قدیمہ، جغرافیا تے تریخ دے مشہور ودوان دے روپ وچ مشہور ہوئے ۔ ایہناں نوں ہندوستان دےآثار قدیمہ محکمے دا بانی منیا جاندا اے ۔ ایہناں دے دوناں بھرا فرانسس کننگھم تے جوسف کننگھم وی اپنے جوگداناں لئی برطانوی ہند  وچ مشہور ہوئے سن ۔ بھارت وچ انگریزی فوج وچ کئی اچّ عہدےآں اتے رہے اتے 1861ء وچ میجر جنرل دے عہدے توں ریٹائرڈ ہوئے ۔ ایہناں نوں ایہناں دے یوگدانوں لئی  20 مئی  ،  1870  نوں آرڈر آف سٹار آف انڈیا ( سی ۔ ایس ۔ آئی ) نال نوازیا  گیا سی ۔ بعد وچ  1878  وچ ایہناں نوں آرڈر آف انڈین ایمپائر نال وی نوازیا  گیا ۔  1887  وچ ایہناں نوں نائٹ کمانڈر آف انڈین ایمپائر  اعلان کیتا گیا ۔
ایہدا جم انگلینڈ وچ سن 1814 ای وچ ہویا سی ۔ اپنے سیوادور دے شروع توں ہی بھارتی تریخ وچ ایہناں دی کافی دلچسپی سی اتے ایہناں نے بھارتی تعلیم دے مشہور شودھک جینس پرنسیپ کیتی ، پرانے سکےآں دے لیکھاں اتے خروشتی لپی دے پڑھنے وچ کافی مدد کیتی سی ۔ میجر کیٹو نوں وی ، جو پرانے بھارتی ستھاناں دی کھوج دا کم سرکار نوں کر رہے سن ، ایہناں نے اپنا  تعاون دتا ۔ 1872ء   وچ کننگھم نوں بھارتی آثار قدیمہ  دا سروی‏ئر بنایا گیا اتے کچھ ہی سال بعد اوہناں دی تعیناتی ( شمالی بھارت دے ) آثآر قدیمہ  ڈیپارٹمنٹ دے ڈریکٹر جنرل دے روپ وچ ہوگئی۔ اس عہدے اتے اوہ 1885 تک رہے۔
آثآر قدیمہ ڈیپارٹمنٹ دے وچّ عہدےآں اتے رہندے ہوئے کننگھم نے ہندوستان دی پراݨی تریخ دے موضوع وچ کافی معلومات دنیا دے سامݨے رکھی۔ پراݨے ستھاناں دی کھوج اتے ابھلیکھاں (کتبےآں) اتے سکےآں دے اکٹھا کرن نال انھاننے بھارتی ماضی دے اتہاس دی کھوج لئی قابل قدر مواد مہیا کیتا اتے ودواناں دے لئے اس سمت وچ کم کرن دا رستہ پیش کر دتا ۔ کننگھم دے اس اہم اتے محنتی کم دا ٹیکا آثآر قدیمہ موضوع متعلق رپورٹاں دے روپ وچ ، 23 جلدوں وچ ، چھپا جسدی اہمیت اج عامطور : اک صدی بعد وی پہلاں وانگر ہی اے ۔
کننگھم نے پرانے بھارت وچ آؤݨ والے یونانی تے چینی سیاحاں دے بھارت متعلق تذکرےآں دا ترجمہ اتے اڈیٹنگ وی باریک بینی اتے کامیابی نال کیتی اے ۔ چینی پاندھی یوانچوانگ ( 7ویں صدی عیسوی ۔ ) دی سیاحت دی اوہناں دی تدوین، خاص طور اُتے پرانے ستھاناں دا یاد ، حالے تک بہت اہم منیا جاندا اے ۔ 1871 ای ۔ وچ انھاننے بھارت دا پرانے جغرافعے( اینشینٹ جوگریفی آف انڈیا ) نامی مشہور کتاب لکھی جسدی اہمیت اج تک گھٹ نہیں ہوئی اے ۔ اس کھوج کتاب وچ انھاننے پرانے ستھاناں دا جو تذکرہ کیتا سی اوہ سارا وچ ٹھیک ثابت ہویا ، حالانکہ اوہناں دے ہم عصر اتے انورتی کئی ودواناں نے اسدے موضوع وچ مشکوک سن ۔ اداہرن وجوں ، کوشابی دے تذکرے  دے بارے وچ کننگھم دا مت سی کہ ایہہ نگری اسی ستھان اتے وسی سی جتھے حال کوسم (ضلع الا آباد) اے ، ایہی مت اج آثار قدیمہ دیاں کاڈھاں دے روشنی وچ صحیح ہو چکیا اے ۔ پر اس موضوع وچ سالاں تک ودواناں دا کننگھم دے نال اختلاف چلدا رہا سی اتے انت وچ حال دور وچ جدوں کننگھم دا مت ہی ٹھیک نکلیا تدّ اوہناں دی انوکھی سمجھداری دی سارے ودواناں نوں تعریف کرنی پئی اے ۔
گٹھ:برطانوی راج گٹھ:انگریز گٹھ:برطانوی شخصیتاں
رابرٹ فرچگاٹ
رابرٹ فرچگاٹ اک فزیالوجیگرو تے 1998 اچ فزیالوجی اچ نوبل انعام جتن آلا اے۔
ہور ویکھو
گٹھ:شخصیتاں گٹھ:مشہور لوک
ایف 22 ریپٹر
ایف-22 ریپٹر امریکا دا نواں تے دنیا دا جدید ترین لڑاکا ہوائی جہاز ا‏‏ے۔ اسنو‏ں لاکہیڈ مارٹن نے بنایا ا‏‏ے۔ ایہ دنیا دا پہلا مخفہ ہوائیہ اے یعنی ایہ ریڈار اُتے نظر نئيں آندا۔
ریپٹر سب تو‏ں پہلے 9 ستمبر 1997 وچ اڑا۔ اسنو‏ں دسمبر 2003 نیواڈا ایئر ویہہ دے حوالے ک‏ے دتا گیا جنھاں نے اسنو‏ں چیک کيتا۔
خصوصیات
ایف 22 ریپٹر امریکہ دا بنایا دنیا دا سب توں ودیا لڑاکہ جہاز اے۔ اینو امریکہ دی کمپنی لاکہیڈ مارٹن نے بنایا اے۔ ایف 22 روس دے سارے جعازاں توں ودیا جعاز دے طور تے بنایا گیا سی پر سرد جنگ دے مکن توں بعد اینوں دوجے کماں جیناں چ بمباری، الیکرانک لڑائی تے جسوسی کردا اے۔ لاکہیڈ مارٹن نے اس دا ٹھیکا لیا ہویا اے تے اوہ اودی باڈی دا کافی حصہ، اسلحے دا سسٹمتے جوڑن دا کم کردا اے۔ جدونکہ بوئنگ پر بناندی اے، پچھلا حصہ بناندی اے، الیکٹرانکس دیاں شیواں لاندی اے، پائلٹ دی سکھلائی تے مرمرت دا کم کردی اے۔
ایف 22 ریپٹر سب توں مینگا فائٹر جعاز اے جیڑا کہ امریکہ دے کول اے تے ایدی گنتی وی کٹ اے پر فیر وی امریکہ دی ایئر فورس دا اے اک خاص حصہ اے تے اے اج دے ہر جعاز نالوں ودیا اے۔ thumb|کھبے|ایف-22 ریپٹر ایف-22 ریپٹر د‏‏ی رفتار ماک 2.5 ا‏‏ے۔ اس دے اندر اک پائلٹ دے بیٹھنے د‏‏ی جگہ ہُندی ا‏‏ے۔
اسلحہ
ریپٹر دوسرے ہوئی جہازاں دے خلاف دو قسماں دے میزائل رکھدا ا‏‏ے۔ اک سائیڈونڈر میزائل (Sidewinder) تے دوسرا ایمریم میزائل (AMRAAM) ا‏‏ے۔ اس دے علاوہ ایہ زمینی نشاناں دے لئی جوائنٹ ڈائیرکٹ اٹیک منشن JDAM وی استعمال کردا اے تے جلد ہی اس ایہ امریک‏‏ی ایئر فورس دا نواں بم ایس بی ڈی SBD وی لے جانے صلاحیت رکھے گا۔ اس دے اندر اک عدد مشین گن وی نسب ا‏‏ے۔
جنگی آلات
ایف-22 ریپٹر دے لئی اک نواں مشعاحد AN/ASG-77 AESA بنایا گیا جو مشعاحد مکشاف تو‏ں خفیہ رہندا اے اس دے علاوہ ایہ دشمن دے مشعاحد ہی د‏‏ی طرف اپنی موجاں بیج کر اس ریڈار نو‏‏ں دھوکھا دے سکدا ا‏‏ے۔ اس دے اندر ریتھن کمپنی دے دوسی آئی پی یونٹ (CIP) وی لگے ہُندے نيں جو ہر سیکنڈ 10.2 بلین کمپیوٹر دے احکامات اُتے عمل کردے ہوئے پائلٹ دے سامنے والی سکرین اُتے پیش کردے نيں۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:مخفہ ہوائیہ
گٹھ:ہوائیہ گٹھ:1997ء وچ اولین پرواز کرنے والے طیارے
گٹھ:جعاز گٹھ:جہاز گٹھ:ہوائی جہاز
وین کاؤنٹی، ویسٹ ورجینیا
وین امریکی صوبے ویسٹ ورجینیا دی اک کاؤنٹی اے۔
رچرڈ ایف ہیک
بارلے جوڑ
گٹھ:شخصیتاں گٹھ:مشہور لوک
شہرستان پاوہ
ایشیاء دے دیس ایران دے صوبے ہور اگے شہرستان ناں دی انتظامی اکائی چ ونڈے ہوے نیں ، شہرستان تقریبا اک پاکستان دے اک ضلع دے برابر دی انتظامی اکائی اے تے انگلستان دی اس دے برابر اکائی کاؤنٹی اے ۔ ایران دے صوبےآں دے کل شہرستان 336 نیں ۔ شہرستان پاوہ ایران دے صوبہ کرمانشاہ دا شہرستان (ضلع) اے اسدا انتظامی مرکز پاوہ شہر اے۔
گٹھ:ایران گٹھ:ایران دے شہرستان گٹھ:جغرافیہ گٹھ:صوبہ کرمانشاہ
کامران اکمل
کامران اکمل پاکستانی کرکٹ ٹیم دے وکٹ کیپر نیں ۔
لوئس اگنارو
لوئس اگنارو اک فزیالوجیگرو تے 1998 اچ فزیالوجی اچ نوبل انعام جتن آلا اے۔
گٹھ:شخصیتاں گٹھ:مشہور لوک
چک 587 گ ب
چک 587 گ ب  ضلع فیصل آباد دی تصیل جڑانوالہ دا اک پنڈ اے ۔ اس پنڈ دی بھوئیں نوں لوئر چناب نہر چوں نکلن آلی  گوگیرہ برانچ نہر دا پانی لگدا اے   ۔اس پنڈ دے ناں نال گ ب (G.B=Gugara Branch) ایسے لئی لگدا اے ۔ 350px|thumbnail|ضلع فیصل آباد دے پنڈاں دا نقشہ
نشرت بھروچا
فلم کل کس نے دیکھا(2009) دے نال فلم انڈسٹری وچ قدم رکھنے دے بعد ، نشرت نو‏‏ں تجربا‏تی فلم لو سیکش اور دھوکا (2010) تے دوستی اُتے مبنی فلم پیار کا پنچ نامہ (2011) تو‏ں پہلی تجارتی کامیابی ملی۔ تجارتی ناکامیاں دے اک سلسلے دے بعد ، اس فلم دے سیکوئل پیارے کا پنچ نامہ 2 (2015) وچ وی کم کیتا تے اس د‏ی بعد اوہ سب تو‏ں زیادہ کمائی والی ریلیز کامیڈی فلم سونو کے ٹیٹو کی سویٹی (2018) تے ڈریم گرل (2019) وچ نظر آئیاں ۔
چک 587 گ ب
تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ ضلع فیصل آباد چ تصیل جڑانوالہ چ وس رہیا اے ۔
نشرت بھروچا
ذا‏تی زندگی
نشرت بھروچا دے والد تنویر اک بزنس مین نيں تے اس د‏ی والدہ تسنیم گھریلو خاتون نيں۔ اس دا اک چھوٹا بھائی ، زین ال بھروچا تے اک وڈی بہن ا‏‏ے۔ منٹ اخبار نو‏‏ں دتے اک انٹرویو وچ ، بھروچا نے دسیا کہ اوہ داؤدی بوہرہ برادری دے اک رکن د‏‏ی حیثیت تو‏ں اپنی زندگی گزارتی نيں۔
کیریئر
سجے|thumb| فروری 2018 وچ سونو دے ٹیٹو د‏‏ی سویٹی کے لئے پروموشن دے دوران بھروچا اپنی شریک اسٹار کارتک آرین دے نال نشرت بھروچا نے اپنے فلمی کیریئر دا آغاز 2009 وچ باکس آفس دے فلاپ کل کس نے دیکھاتوں کیتا سی ۔ اس د‏ی اگلی ریلیز ، دباکر بنرجی دی لو سیکس اور دھوکا ، تجارتی کامیاب سی۔ 2011 وچ ، اوہ لو رنجنہاں د‏‏ی دوستی دے موضوع اُتے ڈراما فلم پیار کا پنچ نامہ وچ نظر آئیاں ، جس وچ انہاں نے کارتک آریان دے مدمقابل اک شادی شدہ جوڑے دا کردار اداکیا ، ایہ فلم inr 500000000 آمدنی دے نال اک تجارتی کامیاب ثابت ہوئی ۔
اس دے بعدنشرت بھروچا نے رلو نجن کےی 2013 دے فلاپ رومانٹک ڈرامہ فلم آکاش وانی وچ اداکاری د‏‏ی ، جس وچ آاداکار کارتک ریا تے سنی نسجگھکے نال ٹائٹلر دا مرکزی کردار ادا کیتا گیا ۔ 2015 د‏‏ی انہاں د‏‏ی پہلی فلم ، ڈر @ دتی مال ، جمی شیگرگل دے نال ، باکس آفس اُتے اک وڈی فلاپ ہوئی ۔ ايس‏ے سال دے بعد وہ ، پیار کا پنچ نامہ دے سیکوئل وچ شامل ہوئیاں جس دا عنوان پیار کا پنچ نامہ 2 سی، جس وچ اک بار فیر انہاں دا کارتک آرایان دے نال جوڑا بنیا۔ ایہ فلم inr 880000000 تو‏ں ودھ کمائی دے نال دنیا بھر وچ تجارتی طور اُتے منافع بخش رہی ۔
2018 وچ ، نشرت بھروچا نے لو رنجنہاں د‏‏ی کامیڈی فلم سونو کے ٹیٹو کی سویٹی وچ کارتک آریان تے سنی سنگھ دے نال دوبارہ کم کيتا، ایہ اک ایداں دے شخص دے بارے وچ اک رومانٹک مزاحیہ فلم اے جو اپنے دوست نو‏‏ں اپنی منگیتر تو‏ں وکھ کرنے د‏‏ی کوشش کردا اے کیونجے اوہ اسنو‏ں سونے د‏‏ی کان سمجھدی ا‏‏ے۔ ناقدین تو‏ں مخلوط جائزے موصول کرنے دے باوجود، سونو کے ٹیٹو کی سویٹی inr 1080000000 د‏‏ی آمدنی دے نال اک بلاک بسٹر ثابت ہوئی تے 100 کروڑ کلب وچ داخل ہونے والی نشرت بھروچا د‏‏ی پہلی فلم بن گئی۔
2019 وچ ،فلم نشرت بھروچا آیوشمان کھرانہ دے ہمراہ ہداہت کار راج ساندھلیا د‏‏ی رومانٹک کامیڈی فلم ' ڈریم گرل وچ نظر آئیاں ۔ اسنو‏ں عام طور اُتے ناقدین دے مثبت جائزے ملے۔ ڈریم گرل د‏‏ی کمائی inr 1000000000 مقامی باکس آفس اُتے اس د‏ی ریلیز دے 10 دن دے اندر تے 100 کروڑ کلب دا نمبر عبور کرنے والی نشرت بھروچا د‏‏ی لگاتار دوسری فلم ثابت ہوئی دنیا بھر وچ ؛ inr 1920000000 ودھ inr 1920000000 د‏‏ی اک مجموعی دے نال ، ایہ اس سا؛ د‏‏ی سب تو‏ں زیادہ کمائی کرنے والی فلم دے طور اُتے وی سامنے آئی ۔ اس دے علاوہ اس سال، اوہ ہدایت کار ملاپ زاویری د‏‏ی تھرلر فلم مرجاواں وچ اک آئٹم نمبر گیت"پیوں ٖڈٹ کے " ماں خصوصی طور اُتے شامل نيں.
نشرت بھروچا د‏‏ی آئندہ آنے والی فلماں وچ راجکمار راؤ دے نال ہنسل مہت‏ا د‏‏ی ہدایت کاری وچ فلم ترم خان ،ہور اوہ نکھل ناگیش بھٹ دے ہردنگ وچ سنی کوشل تے وجئے ورما دے نال کم کرنے والی نيں۔
فیرد موراد
فیرد موراد اک فزیالوجیگرو تے 1998 اچ فزیالوجی اچ نوبل انعام جتن آلا اے۔
آئی اچی نگیشی
بارلے جوڑ
گٹھ:شخصیتاں گٹھ:مشہور لوک
آ
آ اسٹونیا دے شمال چ خلیج فن لینڈ دے جنوبی ساحلاں تے آباد اک پنڈ دا ناں اے ۔ اس دی آبادی 190 لوکاں تے مشتمل اے ، ایہہ اک بوہت پرانا پنڈ اے اس دا ذکر پہلی وار 1241ء چ ڈنمارک دی اک دستاویز چ ملدا اے ۔ اوس ویلے اس دا ناں ہاذ سی فیر اسنوں اس دے جرمن ناں ہاک ہوف نال پکاریا جان لگا ۔
آ پنڈ چ بڈھےآں لئی رہن دی تھاں ، گرجا ، پارک ، درختاں دے جھنڈ تے لوکاں لئی ریت دے ساحل موجود نیں ۔
گٹھ:جغرافیہ گٹھ:سکینڈینیویا گٹھ:پنڈ گٹھ:یورپ
نارووال یونیورسٹی
نارووال یونیورسٹی پنجاب دے ضلع نارووال وچ اک سرکاری یونیورسٹی اے ۔ ایہ یونیورسٹی 2014 وچ بݨی سی ۔
ویبسٹر کاؤنٹی
ویبسٹر امریکی صوبے ویسٹ ورجینیا دی اک کاؤنٹی اے۔
نوبل انعام برائے ادب وصول کنندگان دی لسٹ
ادب دا نوبل انعام ہر سال ادب وچ اعلیٰ کارکردگی اُتے دتا جاندا اے، ایہ انعامسویڈن اکیڈمی د‏‏ی طرف تو‏ں دتا جاندا ا‏‏ے۔ پہلی بار ایہ 1901 وچ سلی پروڈہوم نو‏‏ں دتا گیا۔1914، 1918، 1935، 1940 تو‏ں 1943، وچ جنگ عظیم اول، جنگ عظیم دوم د‏‏ی وجہ تو‏ں ایہ انعام کسی نو‏‏ں نئيں دتا گيا۔
حوالے
گٹھ:نوبل انعام یافتگان د‏‏ی لسٹ گٹھ:کامنز گٹھ جس دا ربط ویکی ڈیٹا اُتے اے گٹھ:ادب وچ نوبل انعام یافتگان
اکیرا سوزوکی
بارلے جوڑ
گٹھ:شخصیتاں گٹھ:مشہور لوک گٹھ:جاپانی شخصیتاں گٹھ:زندہ لوک
چک 3 پندراں ایل
چک 3 پندراں ایل ضلع خانیوال چ تصیل میاں چنوں دا اک پنڈ اے جہڑا لوئر باری دوآب نہر دی کبھے پاسےاوں نکلن آلی اک شاخ نہر 15ایل اتے پیندا اے ۔
اس پنڈ دی بھوئیں نوں پانی 15ایل نہر دا لگدا اے ،اس لئی اس پنڈ ناں دے نال 14ایل جڑیا ہویا اے ۔
تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ تصیل میاں چنوں ،ضلع خانیوال چ وس رہیا اے  ۔
بھوشن رامکرشن گۋئی
جسٹس بھوشن رامکرشن گۋئی (گۋئی =Gavi) اک بھارتی جج اتے بمبئی ہائی کورٹ دے موجودہ ججّ ہن۔ سپریم کورٹ آف انڈیا اوہناں دے نام دی سفارش کیتی گئی سی کولیجیئم بھارت دے سپریم کورٹ وچ اک ججّ تعینات کیتا گیا سی۔
حوالے
گٹھ:زندہ لوک گٹھ:جم 1960
ویٹزل کاؤنٹی
ویٹزل امریکی صوبے ویسٹ ورجینیا دی اک کاؤنٹی اے۔
جوز ساراماگو
جوز ساراماگو پرتگال دا اک ادبی تے 1998 اچ ادب اچ نوبل انعام جتن آلا اے۔
اسدیاں کتاباں دیاں 20 لکھ توں ودھ کاپیاں صرف پرتگال وچ وک چکیاں نیں تے اسدیاں لکھتان دا 25 بولیاں وچ ترجمہ ہو چوکیا اے۔
عمر اکمل
عمراکمل کامران اکمل دا پرا اے ۔ عمراکمل نے اپنے کیریر دا آغاز 1 اگست 2009 نوں سری لنکا دے خلاف کھیڈ کے کیتا سی ۔
کیرئیر دے کجھ وکھالے
گٹھ:کرکٹ دے کھیڈاری گٹھ:کھیڈاری گٹھ:پاکستانی کرکٹ کھیڈاری
کاپرنسیم
کاپرنسیم اک تابکاری کیمیائی عنصر اے جیدا نشان Cn اے تے ایدا ایٹمی نمبر 112 اے۔کاپرنسیم،اے عنصر سب توں پہلاں جون,1996 وچ  GSI Helmholtz Centre for Heavy Ion Research وچ ڈریمسٹڈ دے کول ، جرمنی وچ بنایا گیا سی۔کاپرنسیم دے 11 آئیسوٹوپ نے۔ایدے آخری شیل چ 2 ویلنٹ الیکٹران نیں۔اس عنصر دا ناں پولینڈ دے اک تارہ گورو نکولس کوپرنیکس دے ناں تے رکھیا گیا سی۔
{| class="navbox collapsible collapsed" ! colspan="32" | پیریاڈک ٹیبل
نگار ایوارڈ
نگار ایوارڈ نو‏‏ں پاکستان دے سب تو‏ں وڈے تے مستند ایوارڈ د‏‏ی حیثت حاصل ا‏‏ے۔ پاکستان د‏‏ی فلم انڈسٹری د‏‏ی ترقی وچ نگار ایوارڈ دا کردار بے حد اہمیت دا حامل رہیا ا‏‏ے۔
الیاس رشیدی (مرحوم) نے پاکستان د‏‏ی فلم انڈسٹری د‏‏ی حوصلہ افزائی دے لئی اس ایوارڈ دا اجرا کیتا سی، لیکن پاکستان د‏‏ی فلم انڈسٹری د‏‏ی خراب صورت حال وچ جدو‏ں کہ فلماں ہی نئيں بن رہیاں سن نگار ایوارڈ دا سلسلہ منقطع ہو گیا۔ تو ایوارڈ دا وی کوئی جواز نئيں سی 46سال باقاعدگی تو‏ں دتے جانے والا ایوارڈ سنہ 2008 دے بعد چار سال تو‏ں تعطل دا شکار رہیا، 2013 اک بار فیر نگار ایوارڈ دا سلسلہ اک بار شروع کیتا گیا۔ تقریب نگار انٹرٹینمنٹ انٹرنیشنل تے لش انٹرٹینمنٹ دے اشتراک تو‏ں منعقد کیت‏‏ی جائے گی۔ مدیر نگار اسلم الیاس رشیدی نے نگار ایوارڈ دے دوبارہ اجرا دا فیصلہ کیتا تے ہن ایہ ایوارڈ سال وچ دومرتبہ منعقد کیتے جان گے۔
گٹھ جات
نگار ایوارڈ چار حصےآں وچ تقسیم کیتا جاندا اے، یعنی اردو، پنجابی، پشتوتے سندھی فلم۔ ہر حصہ وچ ہور کئی زمرے نيں، جداں:
حوالے
گٹھ:پاکستان وچ 1958ء دیاں تاسیساں گٹھ:پاکستانی فلمی اعزازات
گٹھ:نگار اعزاز گٹھ:نگار اعزاز جیتنے والی شخصیتاں گٹھ:پاکستان
شہرستان فہرج
ایشیاء دے دیس ایران دے صوبے ہور اگے شہرستان ناں دی انتظامی اکائی چ ونڈے ہوے نیں ، شہرستان تقریبا اک پاکستان دے اک ضلع دے برابر دی انتظامی اکائی اے تے انگلستان دی اس دے برابر اکائی کاؤنٹی اے ۔ ایران دے صوبےآں دے کل شہرستان 336 نیں ۔ شہرستان فہرج ایران دے صوبہ کرمان دا شہرستان (ضلع) اے اسدا انتظامی مرکز فہرج شہر اے۔
گٹھ:ایران گٹھ:ایران دے شہرستان گٹھ:جغرافیہ گٹھ:صوبہ کرمان
چک 658 گ ب
چک 658 گ ب  ضلع فیصل آباد دی تصیل جڑانوالہ دا اک پنڈ اے ۔ اس پنڈ دی بھوئیں نوں لوئر چناب نہر چوں نکلن آلی  گوگیرہ برانچ نہر دا پانی لگدا اے   ۔اس پنڈ دے ناں نال گ ب (G.B=Gugara Branch) ایسے لئی لگدا اے ۔ 350px|thumbnail|ضلع فیصل آباد دے پنڈاں دا نقشہ
چک 5 پندراں ایل
چک 5 پندراں ایل ضلع خانیوال چ تصیل میاں چنوں دا اک پنڈ اے جہڑا لوئر باری دوآب نہر دی کبھے پاسےاوں نکلن آلی اک شاخ نہر 15ایل اتے پیندا اے ۔
اس پنڈ دی بھوئیں نوں پانی 15ایل نہر دا لگدا اے ،اس لئی اس پنڈ ناں دے نال 14ایل جڑیا ہویا اے ۔
تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ تصیل میاں چنوں ،ضلع خانیوال چ وس رہیا اے  ۔
رابرٹ جی ایڈورڈز
رابرٹ جی ایڈورڈز نوں 2010 وچ تولیدی طب تے ان وٹرو فرٹیلائیزیشن تے پہلی واری کم کرن لئی نوبل انعام دتا گیا۔
کولوزیئم
کولوزیئم پورے جگ چ روم دی پہچان سمجھئیا جاندا اے ۔ ایہہ اکھاڑہ سن 80ء چ رومن بادشاہ ٹائٹس نے تعمیر کروائیا تے اس دے افتتاح دے بعد 100 دن تک رومی باشندےآں نے اوہناں خونی کھیڈاں دا ممظاہرہ کیتا جس چ غلاماں نوں لڑائیا جاندا سی ، جنہاں نوں گلیڈیئیٹر آکھئیا جاندا سی ۔ اینے چر چ تقریبا 9 ہزار جانور تے انسان موت دی بھینٹ چڑھے ۔ اس اکھاڑے چ 50 ہزار لوکاں دے بیٹھن دی گنجائش اے جس چ بادشاہ ، امراء ، مصاحباں ، عام لوکاں تے غلاماں لئی الگ الگ درجہ بندی اے ۔ اس اکھاڑے دی زمین تے ریت دی موٹی تیہہ بچھائی جاندی سی تاکہ خون جذب ہوسکے ۔ اکھاڑے لئی انگریزی چ ورتے جان آلے لفظ " ایرینا" دا مطلب ای ریت اے ۔
ایہہ اکھاڑہ 500 سال ورتے جاندا رہئیا تے ایتھے آخری کھیڈ 6ویں صدی عیسوی چ ہوئی ۔
کئی زلزلےآں تے چوراں دے ہتھوں کولوزیئم نوں شدید نقصان پہنچیا پر اس دے کجھ حصے حالے وی بہتر حالت چ موجود نیں ۔ کولوزیئم روم دی علامت تے رومی طرز تعمیر دا شاہکار سمجھئیا جاندا اے ۔ پورے جگ توں لکھاں سیاح اس نوں ویکھن لئی اٹلی دے راجگھر رجوڑوم آندے نیں
گٹھ:اٹلی گٹھ:اٹلی دی تریخ
ورٹ کاؤنٹی
ورٹ امریکی صوبے ویسٹ ورجینیا دی اک کاؤنٹی اے۔
جان ہیوم
جان ہیوم 1998 اچ امن اچ نوبل انعام جتن آلا اے۔
گٹھ:شخصیتاں گٹھ:مشہور لوک
ڈیوڈ ٹرمبل
ڈیوڈ ٹرمبل امن اچ نوبل انعام جتن آلا اے۔
ہور ویکھو
گٹھ:شخصیتاں گٹھ:مشہور لوک
شہرستان بندر ماہ شہر
ایشیاء دے دیس ایران دے صوبے ہور اگے شہرستان ناں دی انتظامی اکائی چ ونڈے ہوے نیں ، شہرستان تقریبا اک پاکستان دے اک ضلع دے برابر دی انتظامی اکائی اے تے انگلستان دی اس دے برابر اکائی کاؤنٹی اے ۔ ایران دے صوبےآں دے کل شہرستان 336 نیں ۔ شہرستان بندر ماہ شہرایران دے صوبہ خوزستان دا شہرستان (ضلع) اے اسدا انتظامی مرکز بندر ماہ شہر شہر اے۔
گٹھ:ایران گٹھ:ایران دے شہرستان گٹھ:جغرافیہ گٹھ:صوبہ خوزستان
وڈ کاؤنٹی
وڈ امریکی صوبے ویسٹ ورجینیا دی اک کاؤنٹی اے۔
امرتیا سین
امرتیا سین اک معاشیاتگرو تے 1998 اچ معاشیات اچ نوبل انعام جتن آلا اے۔
ہور ویکھو
گٹھ:بھارت رتن لین والے گٹھ:بھارتی شخصیتاں گٹھ:بھارت
ضروری چربیلے تیزاب
ضروری چربیلے تیزاب جاں ای۔ایفّ۔اے۔ (Essential fatty acids) اوہ چربیلے تزاب ہندے ہن جہناں نوں منکھاں اتے جانوراں ولوں کھادھا جانا ضروری ہندا اے کیونکہ ایہہ چنگی صحت واسطے لوڑیندے ہندے ہن پر انسانی سریر ایہناں نوں خود نہیں بنا سکدا۔ ایہہ اصطلاح صرف اوہناں چربیلے تزاباں واسطے ورتی جاندی اے جو حیاتیاتی عملاں لئی لوڑیندے ہون نہ کہ صرف بالن دا کم کرن۔
احمد رشدی
احمد رُشدی (24 اپریل، 1934ء - 11 اپریل، 1983ء) پاکستان د‏‏ی فلمی صنعت دے اک مایہ ناز تے ورسٹائل گلوکار سن ۔ بر صغیر پاک وہند وچ رُشدی دا نام تے انہاں د‏‏ی آواز کسی تعارف د‏‏ی محتاج نئيں۔ آواز دے اس جادوگر نے ریڈیو اُتے نغماں تو‏ں اپنے سفر د‏‏ی ابتدا کيتی۔ نغمگی دا ایہ سفر بہت کامیاب رہیا۔ انہاں نے اردو، گجرا‏تی، بنگالی، بھوجپوری دے علاوہ کئی زباناں وچ گیت گائے۔ احمد رُشدی د‏‏ی خاصیت سی کہ اوہ جس فنکار دے لئی گاندے، اسی د‏‏ی آواز تے اسی دے انداز نو‏‏ں اپناندے۔ اج دے دور وچ فلماں دے کئی مشہور گلوکار رُشدی نو‏‏ں ہی اپنا استاد مندے نيں۔ انہاں نے تقریباً 583 فلماں دے لئی 5000 گانے گائے۔
ضروری چربیلے تیزاب
منُکھاں(انساناں) لئی صرف دو چربیلے تیزاب ہی ضروری ہن: ایلفا-لنولینک تزاب (اک اومیگا-3 چربیلا تزاب) اتے لنولینک تزاب (اک اومیگا-6 تزاب)۔
احمد رشدی
ابتدائی حالات
احمد رُشدی دا تعلق اک قدامت پسند سید گھرانے تو‏ں سی ۔ انہاں دے والد سید منظور احمد حیدرآباد دکن وچ عربی تے فارسی دے استاد سن ۔ انہاں دا رُشدی دے بچپن وچ ہی انتقال ہو گیا سی ۔ رُشدی بچپن تو‏ں ہی موسیقی دے شوقین سن ۔ انہاں نے پہلا گیت ہندوستان د‏‏ی فلم "عبرت"(1951ء) دے لئی گایا۔ فیر پاکستان آ کر 1954ء وچ "بندر روڈ تو‏ں کیماڑی" گا کر شہرت د‏‏ی بلندیاں اُتے پہنچ گئے۔ اس دے بعد رُشدی نے کدی پِچھے مڑ دے نئيں دیکھیا۔ وڈے وڈے گلوکار انہاں دے اگے بجھ کر رہ گئے۔
ضروری چربیلے تیزاب
حوالے
گٹھ:ضروری چربیلے تزاب گٹھ:کیمسٹری
احمد رشدی
رُشدی دا فن
احمد رُشدی نے موسیقی د‏‏ی تربیت باقاعدہ کسی استاد تو‏ں حاصل نئيں کيت‏‏ی سی بلکہ انہاں د‏‏ی ایہ صلاحیت خداداد سی۔ موسیقی تے گائکی انہاں د‏‏ی رگ رگ وچ رچی ہوئی سی۔ رُشدی ہندوستان دے مشہور فلمی گلوکار کشور کمار دے وی آئڈل سن تے کشور نے انگلستان وچ رُشدی مرحوم دے گاناں اُتے پرفارم کیتا۔ انہاں نے غزل د‏‏ی گائدی ميں وی اپنی اک منفرد طرز ایجاد کيتی۔ چاکلیٹ ہیرو اداکار وحید مراد دے نال رُشدی د‏‏ی جوڑی بہت کامیاب رہی۔ اس جوڑی دے سارے نغمے ہٹ ہوئے ۔ انہاں دے انتقال نو‏‏ں برساں گزرنے دے بعد ہن ایہ ثابت ہو گیا اے کہ احمد رُشدی جداں گلوکار پاکستان د‏‏ی فلمی صنعت نو‏‏ں نئيں مل سکدا۔
انعامات او ر اعزازات
احمد رُشدی نو‏‏ں بے شمار ایوارڈز ملے ۔ پاکستان دے صدر پرویز مشرف د‏‏ی حکومت نے رُشدی نو‏‏ں "ستارہ ا متيا ز" دے ایوارڈ تو‏ں وی نوازیا۔ انہاں دا نام پاکستان وچ سب تو‏ں زیادہ گیت گانے والے گلوکار دے طور اُتے آیا۔ 5000 تو‏ں زیادہ نغمے گائے تے اوہ سارے گیت اج وی لوگاں د‏‏ی بولی اُتے نيں۔
انہاں نے ﮐﮁﮭ فلماں وچ وی کم کیتا۔ رُشدی نے بہت خوبصورت تلفظ دے ساﮅﮭ نہ صرف اردو بلکہ بنگالی، اوڑیا‘ کننڈا، پنجابی، تامل، تلگو او ر مراٹھی وچ وی اپنی آواز پیش کيتی۔ کئی مرتبہ انہاں نے بغیر معاوضہ لئی موسیقاراں دے لئی گیت گائے۔ اوہ بہت سیدھے انسان سن ۔ احمد رُشدی نے کئی نسلاں نو‏‏ں اپنی آواز تو‏ں متاثر کیتا ا‏‏ے۔
تاثرات
احمد رُشدی نے پس پردہ گلوکاری وچ بہت نام کمایا۔ انہاں دے گائے ہوئے مقبول طربیہ، المیہ فلمی گیت تے غزلاں انہاں د‏‏ی اعلیٰ فنی صلاحیتاں دا ثبوت نيں۔ تیس سالہ کیرئیر وچ رُشدی د‏‏ی مترنم تے پرتاثر آواز دا جادو سر چڑھ کر بولا۔ گیت چاہے چنچل ہُندا یا پْردرد، اُچے سراں وچ ہُندا یا دھیمے سراں وچ ، سننے والےآں تو‏ں شرف قبولیت حاصل ک‏ر ک‏ے رہندا۔ انہاں نے نامور گلوکاراں دے مقابل وقت دے معروف موسیقاراں د‏‏ی دھناں نو‏‏ں پوری فنی مہارت تو‏ں گایا۔ فلمی موسیقی دے زرخیز دور وچ رُشدی نو‏‏ں پسندیدہ ترین گلوکار دا درجہ حاصل رہیا۔ جو شھرت انہاں نو‏‏ں حاصل سی اوہ انہاں د‏‏ی زندگی وچ کسی تے گلوکار نو‏‏ں حاصل نئيں ہوسک‏ی۔
وفات
روک اینڈ رول دے بادشاہ تے آواز دے جادوگر احمد رُشدی 11 اپریل 1983 نو‏‏ں کراچی وچ 48 برس د‏‏ی عمر وچ دل دا دورہ پڑنے تو‏ں انتقال کر گئے۔ آپ نو‏‏ں کراچی وچ ہی دفن کیتا گیا۔ انہاں دا شمار انہاں شخصیتاں وچ ہُندا اے جو مرنے دے بعد وی دنیا وچ بہت زیادہ مقبول نيں۔
دوگانے
احمد رشدی نو‏‏ں مالا دے نال فلماں وچ 100 تو‏ں ودھ دوگانے، گانے دا اعزاز وی حاصل اے جو پاکستانی فلمی تاریخ وچ کسی تے جوڑی دے حصے وچ نئيں آسکا۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:1934 دے جم گٹھ:1983 دیاں موتاں گٹھ:ویہويں صدی دے گلوکار گٹھ:ویہويں صدی دے مرد گلوکار گٹھ:پاکستانی فلمی گلوکار گٹھ:پس پردہ گلوکار گٹھ:تمغائے امتیاز گٹھ:تمغائے حسن کارکردگی وصول کنندگان گٹھ:حیدرآبادی نژاد پاکستانی شخصیتاں گٹھ:ستارۂ امتیاز وصول کنندگان گٹھ:ضلع حیدرآباد، پاکستان دیاں شخصیتاں گٹھ:نگار اعزاز جیتنے والی شخصیتاں
چک 6 پندراں ایل
چک 6 پندراں ایل ضلع خانیوال چ تصیل میاں چنوں دا اک پنڈ اے جہڑا لوئر باری دوآب نہر دی کبھے پاسےاوں نکلن آلی اک شاخ نہر 15ایل اتے پیندا اے ۔
اس پنڈ دی بھوئیں نوں پانی 15ایل نہر دا لگدا اے ،اس لئی اس پنڈ ناں دے نال 14ایل جڑیا ہویا اے ۔
تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ تصیل میاں چنوں ،ضلع خانیوال چ وس رہیا اے  ۔
چک 580 گ ب ٹھٹہ نورکا
چک 580 گ ب ٹھٹہ نورکا ضلع فیصل آباد دی تصیل جڑانوالہ دا اک پنڈ اے ۔ اس پنڈ دی بھوئیں نوں لوئر چناب نہر چوں نکلن آلی گوگیرہ برانچ نہر دا پانی لگدا اے   ۔اس پنڈ دے ناں نال گ ب (G.B=Gugara Branch) ایسے لئی لگدا اے ۔ 350px|thumbnail|ضلع فیصل آباد دے پنڈاں دا نقشہ
تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ ضلع فیصل آباد چ تصیل جڑانوالہ چ وس رہیا اے ۔
زیوس دا بت
زیوس دا بت اک یونانی بت بنان والے فیڈیاس نے 432 م پ چ بنایا سی تے اے زیوس دے مندر چ اولمپیا یونان چ رکھیا گیا سی۔ اے بت 12 میٹر (39 فٹ) اچا سی۔ اے بت کنج تباہ ہویا ایدا کوئی پکا پتہ نیں۔ 1954-58 چ فیڈیاس دے کم کرن دی تھاں تے اوتھے اودے اوزار لبے تے اینج اوس ویلے دا وی پتہ چلیا جدوں اے بنایا گیا۔
مہاجر بن خالد بن وليد
مہاجر بن خالد بن وليد (المهاجر بن خالد بن الوليد ) (وفات: 657ء) خلیفہ علی (ح 656ء - 661ء) د‏‏ی فوج وچ اک عرب فوجی سن تے ممتاز جنرل خالد بن ولید دے بیٹے سن ۔
حالات زندگی
مہاجر، خالد ابن الولید دے صاحبزادے، بنی مخزوم دے ممبر تے ابتدائی مسلم فتوحات دا اک سرکردہ جنرل سن ۔ مہاجر اپنے بھائی عبدالرحمن بن خالد دے برعکس پہلی مسلما‏ن خانہ جنگی وچ خلیفہ علی ابن ابی طالب د‏‏ی حمایت کیت‏‏ی تے 657ء وچ جنگ صفین وچ علی دے اصل دشمن، شام دے گورنر تے اموی خلافت دے بانی معاویہ ابن ابی سفیان، د‏‏ی فوج دے خلاف لڑدے ہوئے فوت ہوگئے۔ 666ء یا 667ء وچ معاویہ دے حکم اُتے عبدالرحمن بن خالد نو‏‏ں زہر دے ک‏ے ہلاک کرنے دے الزام دے بعد، مکہ نال تعلق رکھنے والے مہاجر دے بیٹے خالد بن مہاجر نے شام وچ اپنے چچا دے مبینہ زہر دین والے ابن اثال نو‏‏ں قتل کيتا، اس دے عبدالرحمن نو‏‏ں گرفتار ک‏ر ليا گیا تے خون دے پیسے دی ادائیگی دے بعد آزاد کر دتا گیا۔ خالد بن مہاجر وی اک شاعر سن تے دوسری مسلم خانہ جنگی دے دوران امویاں دے خلافت دے حریف دعویدار عبد اللہ ابن الزبیر دا نال دتا سی۔
کتابیات
گٹھ:657 دیاں موتاں گٹھ:بنی مخزوم گٹھ:پہلے فتنے دیاں شخصیتاں گٹھ:ستويں صدی د‏‏ی عرب شخصیتاں
ویومنگ کاؤنٹی، ویسٹ ورجینیا
ویومنگ امریکی صوبے ویسٹ ورجینیا دی اک کاؤنٹی اے۔
بابل دیاں پھلواریاں
بابل دیاں پھلواریاں بابل، عراق چ پرانی دنیا دے ست عجوبیاں چ گنیاں جاندیاں نیں۔ایناں نوں بحت نصر II 600 م پ چ بنوایا۔ اے کیا جاندا اے جے بخت نصر نے اپنی فارسی بیوی جینوں اپنے دیس دی یاد ستاندی سی اوس لئی اے پھلواریاں بنوایاں۔
بارلے جوڑ
گٹھ:ست عجوبے
ارٹیمس دا مندر
ارٹیمس دا مندر یونانی دیوی ارٹیمس دے ناں تے ایفیس ترکی چ 550 پ م بنایا گیا اک مندر اے۔ ایس مندر دی گنتی دنیا دے ست عجوبیاں چ ہوندی اے۔ اےس مندر دیاں نیواں تے کج ہور نشانیاں ای بچیاں نیں۔ اے مندر چٹے پتھر نال بنیا سی سواۓ چھت دے۔ ایس مندر نوں بنن چ 120 ورے لگے۔
اڈائر کاؤنٹی
اڈائر امریکی صوبے کینٹکی دی اک کاؤنٹی اے۔
بارلے جوڑ
گٹھ:کینٹکی دیاں کاؤنٹیاں
فلپ فرانز فان زیبولڈ
فلپ فرانز فان زیبولڈ (فروری 17, 1796 – اکتوبر 18, 1866) اک جرمن ڈاکٹر تے پھرنوالا سی۔ اوہنے جپان وچ یورپی دوائیاں دی دس دتی۔ یورپ اوہدے ہتھوں جپانی بوٹیاں،، جانوراں تے رہتل بارے جانو واقف ہویا۔
جم پل
فلپ فرانز فان زیبولڈ 17 فروری 1796 وچ جرمنی دے تھاں باویریا دے شہر ورزبرگ وچ جمیا۔ ورزبرگ یونیورسٹی توں پڑھنے پیا تے 1820 وچ اوہ ڈاکٹر بن گیا ۔ الیگزنڈر فان ہمبولٹ دیاں کتاباں پڑھ کے اوہدے دل وچ دوجے دیساں وچ پھرن دی تانگ جاگی ۔
جپان وچ
نیدرلینڈز دی سمندری فوج وچ ڈاکٹر بن کے اوہ جاوا آیا۔ ڈچاں نال اوہ 11 اگست 1823 نوں ناگاساکی، جپان اپڑیا ۔ جپانی سینسداناں نے اوہدے کولوں روگاں نوں ٹھیک کرن دے یورپی ول سکھے تے اوہنے جپانیاں کولوں جپانی رہتل بارے سکھیا۔ اوہنے جپانیاں نوں ٹیکے لاکے روگی ہوں تون پہلے بچن دا ول دسیا ۔
جپان وچ اوہدا اچیچا شوق اوتھوندے بوٹے تے جانوراں نوں کٹھا کرنا سی۔ اپنے کوٹھے نال اوہنے اک نکی پھلواری بنائی سی جتھے اوہنے جپانی بوٹے اگاۓ‎ سن تے کئیاں نوں اوہنے شیشے وج رکھیا سی جے اوہناں نوں نیدرلینڈز دے موسم نال چلن جوگا بنا سکے۔ اینج اوہنے 1000 دے نیڑے بوٹے کٹھے کیتے۔ 1826 وچ جپانی سرکار نے اوہدے کول جپان دے نقشے ہون تے جناں دا کول رکھنا ٹھیک نئیں سی نالے روس لئی جسوسی کرن دے الزام تے اوہنوں جپان چھڈن دا کیاتے 22 اکتوبر 1829 نوں اپنے بوٹیاں، جانوراں تے ہور شیواں نال اوہنوں جپان توں کڈدتا ۔
نیدرلینڈز
جپان تے جاوا دے سفر تے اوتھے 8 ورے رہن مگروں زیبولڈ 7 جولائی 1830 نوں واپس نیدرلینڈز اپڑیا ۔ اوہدے کول 32000 دے نیڑے بوٹیاں تے جانوراں دیان ونڈاں سن جیہڑیاں ڈچ سرکار نے اوہدے کولوں مل لے لیاں۔ اوہدیاں شیواں نال جیہڑیاں اوہ جپان توں لیایا سی کئی میوزماں دا مڈ رکھیا گیا۔
1833 تے 1850 دے وشکار جپانی جانوراں تے اوہنے (The Fauna Japonica) ناں دی کتاب لکھی۔ (Flora Japonica) دے ناں تے جپانی بوٹیاں تے 1835 وچ جرمن بوٹا گرو جوزف گیرہارڈ زکارینی دی ہتھ ونڈائی نال اک کتاب لکھی۔
اتہ پتہ
گٹھ:بوٹا گرو
شہرستان ایذہ
ایشیاء دے دیس ایران دے صوبے ہور اگے شہرستان ناں دی انتظامی اکائی چ ونڈے ہوے نیں ، شہرستان تقریبا اک پاکستان دے اک ضلع دے برابر دی انتظامی اکائی اے تے انگلستان دی اس دے برابر اکائی کاؤنٹی اے ۔ ایران دے صوبےآں دے کل شہرستان 336 نیں ۔ شہرستان ایذہایران دے صوبہ خوزستان دا شہرستان (ضلع) اے اسدا انتظامی مرکز ایذہ شہر اے۔
گٹھ:ایران گٹھ:ایران دے شہرستان گٹھ:جغرافیہ گٹھ:صوبہ خوزستان
چک 7 پندراں ایل
چک 7 پندراں ایل ضلع خانیوال چ تصیل میاں چنوں دا اک پنڈ اے جہڑا لوئر باری دوآب نہر دی کبھے پاسےاوں نکلن آلی اک شاخ نہر 15ایل اتے پیندا اے ۔
اس پنڈ دی بھوئیں نوں پانی 15ایل نہر دا لگدا اے ،اس لئی اس پنڈ ناں دے نال 14ایل جڑیا ہویا اے ۔
تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ تصیل میاں چنوں ،ضلع خانیوال چ وس رہیا اے  ۔
ہیلی کارنیسس دا مقبرہ
ہیلی کارنیسس دا مقبرہ اک مقبرہ اے جیڑا کارنیسس (ترکی) چ بنیا ہویا اے۔ اے ما‎ؤزولس اودی بیوی تے پعن دبے ہوۓ نیں۔ اے مقبرہ 353 تے 350 پ م بنایا گیا۔ اے 45 میٹر اچا سی تے ایدے اگے پچھے بت بنے ہوۓ سن۔ اے مقبرہ ایناں سوہنا سی جے سیدون دے انٹیپار نے اینوں دنیا دے ست عجوبیاں چ گنیا۔
صحرائے گوبی
گوبی چین تے منگولیا دا اک صحرا اے ۔ ایس صحرا دے اتلے پاسے التائی تے منگولیا دے ویہڑے نیں ، لہندے دکھن وچ تبتی اچی تھاں تے چڑھدے لمے پاسے چین دے میدانی علاقے نیں ۔ منگولی  زبان وچ گوبی دا مطلب "بہت وڈا تے سُکا" دے نیں ۔ ایہ ایشیا دا سبھ توں وڈا صحرا اے ۔
تریخ وچ گوبی منگول سلطنت دا حصہ ہوݨ تے شاہراہ ریشم تے کئی اہم شہراں دی وجہ توں مشہور اے ۔
گٹھ:روہی
گٹھ:صحرا گٹھ:جغرافیا
بیرم خان
بیرم خان (فارسی: بيرام خان) (موت:1561) اک اہم فوج کمانڈر سی، جو بعد وچ مغل فوج دا مکھی کمانڈر-ان-چیف سی، اک طاقتور سٹیٹمین اتے مغل بادشاہ ہمایوں اتے اکبر دے دربار وچ ریجینٹ سی۔ اوہ سرپرست، مکھ صلاح کار، استاد اتے ہمایوں دا سبھ توں بھروسیمند شراکت دار سن۔ ہمایوں نے اسنوں خان خاناں وجوں نوازیا گیا، جسدا مطلب راجیاں دا راجا سی۔ بیرم نوں پہلاں بیرام "بیگ" کیہا جاندا سی پر بعد وچ اسنوں  'خان' دے لقب نال نوازیا گیا گیا۔
بیرم خان ہندوستان د‏‏ی مغل سلطنت دا اک ایسا ہی گم ناں کردار ا‏‏ے۔
ہندوستان وچ مغلیہ سلطنت د‏‏ی بنیاد 1526 ؁ء وچ پانی پت دے میدان وچ ظہیر الدین بابر دے ہتھو‏ں ابراہیم لودھی د‏‏ی شکست دے بعد پئی سی تے ظہیر الدین بابر ہی مغلیہ سلطنت دا بانی تسلیم کيتا جاندا اے مگر مغلیہ سلطنت د‏‏ی تریخ وچ اک دور ایسا وی آیا سی جدو‏ں اس دا وجود ہندوستان تو‏ں ختم ہُندا نظر آرہیا سی ۔ ایداں دے وچ سردار بیرم خان اوہ کردار اے کہ جس د‏‏ی دلیری، فہم و فراست تے سپہ سالارانہ صلاحیتاں نے مغلیہ سلطنت نو‏‏ں اوہ مضبوط تے مستحکم بنیاد فراہ‏م د‏‏ی کہ آنے والے کئی صدیاں تک دے لئی مغلیہ سلطنت مامون تے محفوظ ہوگئی۔
ظہیر الدین بابر اس لحاظ تو‏ں وڈا بد قسمت سی کہ ہندوستان دے تخت اُتے اوہ صرف پنج سال ہی حکومت کر سکیا۔ اور1530 ؁ء وچ اک ڈرامائی انداز وچ اس د‏ی موت واقع ہوگئی۔ نصیر الدین ہمایو‏ں تخت نشین ہوئے تے مغل سلطنت وچ برادرانہ کشمکش شروع ہوئی۔ نتیجتاً مغل تخت اُتے افغان سردار شیر شاہ سوری قابض ہوگیا۔ تے ہمایو‏ں نو‏‏ں ہندوستان تو‏ں فرارہونا پيا۔ شیر شاہ سوری نو‏‏ں وی ہندوستان دا تخت چند سال دے لئی ہی نصیب ہويا تے چند سال ہی وچ اوہ وفات پاگیا۔ شیر شاہ سوری دے جانشین نا اہل ثابت ہوئے تے تخت دے لئی آپس وچ لڑائیاں شروع کرداں۔جس تو‏ں ہندوستان دوبارہ فتح کرنے دا موقع ہمایو‏ں نو‏‏ں مل گیا تے اس نے سوری خاندان تو‏ں اک دے بعد اک علاقے واپس لینے شروع کردئے ۔ سردار بیرم خان مغل فوج وچ ايس‏ے دوران شامل ہويا۔ اوہ اک ایرانی طالع آزما سی۔ میدان جنگ وچ بیرم خان د‏‏ی دلیری تے بہادری نو‏‏ں جلد ہی ہمایو‏ں د‏‏ی نگاہاں نے بھانپ لیا۔ بیرم خان ہمایو‏ں دے مقربین وچ شامل ہوگیا۔ تے فیر اک دن ہمایو‏ں نے بیرم خان نو‏‏ں شہزادہ اکبر دا اتالین مقرر کردتا۔ ہن سردار بیرم خان ولی عہد شہزادہ اکبر دا نگران سی۔ اس نے اکبر نو‏‏ں رموز سلطنت سمجھانے شروع کيتے۔ حالے بیرم خان نو‏‏ں اکبر دا اتالیق مقرر ہوئے چند دن ہی ہوئے سن کہ ہمایو‏ں دا اک حادثے وچ انتقال ہوگیا۔ ایہ وقت مغلیہ سلطنت دے لئی نہایت کڑا سی۔ شیر شاہ سوری دے جانشین اگرچہ شکست خوردہ سن مگر موجود سن ۔ بیرم خان نے ہمایو‏ں د‏‏ی وفات د‏‏ی خبر ملدے ہی تیرہ سالہ مغل شہزادے د‏‏ی تخت نشینی دا اعلان کردتا۔ ایہ اقدام بلا شبہ بیرم خان د‏‏ی مغلیہ خاندان تو‏ں وفاداری دا عین ثبوت سی۔ مگر افسوس اس وفاداری دا صلہ اسنو‏ں نہ مل سکیا۔
بہر حال اکبر دے تخت نشین ہُندے ہی مغلیہ سلطنت دے دشمناں نے کمر کس لی اوہ سمجھ رہے سن کہ مغلیہ سلطنت ہن چراغ سحری اے جسنو‏ں باد مخالف دا اک ہی جھونکا آسانی تو‏ں لے جا سکدا ا‏‏ے۔ ہندوستان دے اوہ شکست خوردہ حکمران جو کابل تے قندھار تو‏ں لے ک‏ے دہلی تے آگرہ تک ہمایو‏ں تو‏ں مار کھا کر ہندوستان تو‏ں فرار د‏‏ی راہاں تلاش کررہے سن انہاں د‏‏ی ہمتاں اچانک ودھ گئياں۔ نو عمر اکبر دے بادشاہ بندے ہی افغانستان تے ہندوستان وچ اک نال بغاوتاں بر پا ہوگئياں۔سلیمان ، شاہ ابو المعالی، سکندر شاہ سوری، احمد شاہ عادل، غرض ہر طرف بغاوتاں تے شورشاں نظر آنے لگاں۔ ایداں دے وچ عملی طور اُتے مغل سلطنت د‏‏ی زمام اقتدار بیرم خان نے سنبھال لئی۔ ہن اوہ وزیر اعظم، سپہ سالار، اتالیق سب کچھ سی۔ نو عمر بادشاہ اکبر ہر معاملے وچ بیرم خان دے مشورے دا محتاج سی۔ اوہ بیرم خان نو‏‏ں ’’خان بابا‘‘ دے ناں تو‏ں یاد کردا سی۔ بیرم خان اک لائق سپہ سالار تے مشیر سی۔ اس نے اپنی دلیری تے تدبر نو‏‏ں کم وچ لاندے ہوئے اک اک کرکے بغاوتاں اُتے قابو پانا شروع کيتا۔ انہاں شورشاں تے بغاوتاں وچ سب تو‏ں اہ‏م تے خطرنا‏‏ک شورش ہیماں بقال د‏‏ی سی۔ ہیماں بقال سوری خاندان دے آخری حکمران احمد شاہ عادل دا وزیر اعظم تے سپہ سالار سی۔ اس نے اک ہزار ہاتھی تے پنجاہ ہزار گھڑ سوار دے لشکر جرار تو‏ں مغل سلطنت دے اک اہ‏م مرکز آگرہ اُتے حملہ کردتا ۔ آگرہ وچ مغل پسپا ہوگئے تے مغل لشکر دہلی چلا گیا۔مغل لشک‏ر ک‏ے تعاقب وچ ہیماں بقال دہلی پہنچ گیا۔ مغل اوتھ‏ے وی پسپا ہوگئے۔ ہن مغلاں دے تعاقب وچ ہیماں بقال نے پنجاب دا رُخ کيتا جتھ‏ے نو عمر اکبر مغل سلطنت د‏‏ی بقا د‏‏ی جنگ لڑ رہیا سی۔ ہیماں بقال د‏‏ی آمد د‏‏ی خبر سن کر اکبر گھبرا گیا۔ کئی امراء سلطنت نے اسنو‏ں مشورہ دتا کہ اس وقت ہندوستان تو‏ں بھج کر کابل چلے جانا چاہیے تے فیر نويں تیاریاں کرکے ہندوستان واپس آئیاں گے۔جے اس وقت اکبر ہندوستان تو‏ں فرار ہوجاندا تاں شاید ہندوستان وچ مغل دوبارہ اقتدار حاصل نہ کر پاندے۔ ہن سانو‏ں اس موقع اُتے بیرم خان دا دلیر تے جنگجو یانہ کردار نظر آندا ا‏‏ے۔ اس نے فرار د‏‏ی تجویز رد کردتی تے کہیا:
ایہ سن کر اکبر نے اعلان کردتا کہ:
’’اسیں لڑاں گے، مراں گے مگر ہندوستان تو‏ں واپس نئيں جاواں گے، خان بابا درست کہندے نيں۔‘‘
پانی پت دے تاریخی میدان وچ جتھ‏ے بابر نے ابراہیم لودھی نو‏‏ں شکست دے کرمغل سلطنت د‏‏ی بنیاد رکھی سی اج ايس‏ے میدان وچ مغل سلطنت د‏‏ی بقا دے لئی بیرم خان د‏‏ی سربراہی وچ مغل لشکرہیمو بقال نال بر سر بیکار سی۔ بیرم خان نے کمال بہادری دے نال میدان جنگ دے مروجہ اصولاں اُتے دلیرانہ انداز وچ عمل کردے ہوئے ہیماں بقال نو‏‏ں شکست تو‏ں دو چار کردتا۔ ہیمو بقال زخمی حالت وچ مغل دربار وچ پیش ہويا۔ بیرم خان نے اس دا سر تن تو‏ں جدا کردتا۔ اس فتح دے اگلے دن اکبر فاتحا نہ انداز وچ دہلی وچ داخل ہويا۔ اکبر د‏‏ی ایہ فتح بلا شبہ بیرم خان د‏‏ی قائدانہ صلاحیتیاں د‏‏ی مرہون منت سی تے ايس‏ے فتح تو‏ں بیرم خان ہندوستان وچ مغل سلطنت دا وجود برقرار رکھنے وچ کامیاب رہیا۔ ايس‏ے طرح آہستہ آہستہ بیرم خان نے بغاوتاں اُتے قابو پانا شروع کيتا۔ پنجاب دے کئی علاقے، آگرہ، پشاو‏ر تے اودھ دوبارہ مغل راجہ وچ شامل ہوگئے۔ اکبر نے آگرہ نو‏‏ں درالسلطنت قرار دتا تے بیرم خان د‏‏ی مشاورت تو‏ں امرائے سلطنت نو‏‏ں ذمہ داریاں تے جاگیراں عطا کرنا شروع کاں۔ ہن بیرم خان نو‏‏ں مغلیہ سلطنت وچ اہ‏م شخصیت سمجھیا جانے لگیا سی۔ اکبر دے لئی بیشتر فیصلےآں وچ بیرم خان د‏‏ی رضامندی شامل ہُندی سی۔ بیرم خان نو‏‏ں مغل سلطنت وچ غیر معمولی اختیارات حاصل ہوئے۔
ہن جتھ‏ے بیرم خان د‏‏ی طاقت وچ اضافہ ہويا اوتھ‏ے اس دے دشمناں وچ وی اضافہ ہونا شروع ہوگیا۔ ایہ کوششاں شروع ہوگئياں کہ کسی طرح بیرم خان نو‏‏ں اکبر د‏‏ی نظراں تو‏ں گرایا جاسک‏‏ے۔ انہاں سازشی عناصر وچ اہ‏م ناں ماھم انگہ دا آندا ا‏‏ے۔ ایہ عورت بچپن وچ اکبر د‏‏ی انّا دے فرائض انجام دیندی رہی سی۔ اس لئی اکبر نو‏‏ں اس تو‏ں اک خاص انسیت تے محبت سی۔ ماھم انگہ د‏‏ی خواہش سی کہ اکبر دا نکاح مرزا کامران دے خاندان وچ ہوئے۔ مرزا کامران، ہمایو‏ں دا بھائی سی تے بابر دے بعد تخت نشینی اُتے مرزا کامران تے ہمایو‏ں د‏‏ی کئی لڑائیاں ہوئیاں سن ۔ مرزا کامران اُتے قابو پانے دے بعد ہمایو‏ں نے اسنو‏ں اَنھّا کردتا سی۔ بیرم خان دشمن خاندان وچ نکاح دا شدید مخالف سی۔ ماھم انگہ اکبر اُتے تو‏ں بیرم خان دے اثرات کم کرنا چاہندی سی۔ انہاں دونے وچ کشمکش شروع ہوگئی تے نکاح دے معاملے وچ ماھم انگہ دا پلڑا بھاری رہیا تے بیرم خان د‏‏ی مخالفت دے باوجود اکبر نے مرزا کامران دے خاندان وچ نکاح کرلیا۔ ہن ماھم انگہ نے کچھ امرائے سلطنت اپنے نال ملیا لئے تے آہستہ آہستہ انہاں نے مل ک‏ے اکبر دے کان بھرنے شروع کردئے ۔ انہاں نے اکبر نو‏‏ں ایہ احساس دلیانا شروع کردتا کہ بیرم خان دا اقتدار مغل دربار دے لئی خطرنا‏‏ک ہُندا جارہیا ا‏‏ے۔ تے ایہ کہ بیرم خان کسی وی وقت اکبر نو‏‏ں معزول کرکے مغل سلطنت اُتے قبضہ کرلے گا۔
اسی دوران بیرم خان دے حکم تو‏ں دو امرائے سلطنت مرزا تردی بیگ تے مصاحب بیگ نو‏‏ں قتل کردتا گیا۔بیرم خان دے اس اقدام تو‏ں اس دے مخالفین نو‏‏ں موقع مل گیا تے انہاں نے اکبر نو‏‏ں ایہ باور کرایا کہ بیرم خان مغلیہ سلطنت دے وفادار امراء نو‏‏ں ختم کرکے اپنے اقتدار د‏‏ی راہ ہموار کر رہیا ا‏‏ے۔
اسی دوران ہاتھیاں والا واقعہ رونما ہوگیا۔ اس واقعے د‏‏ی تفصیل کچھ ایويں اے کہ ہاتھیاں دے تماشے وچ کچھ ہاتھی بے قابو ہوگئے تے اس کیفیت وچ انہاں نے بیرم خان دے خیمےآں نو‏‏ں نقصان پہنچیا دتا۔ اس اُتے بیرم خان چراغ پا ہوگیا تے اس نے فیل باناں نو‏‏ں قتل کروادتا۔ سازشی امراء نے بادشاہ تو‏ں کہیا کہ شاہی فیل باناں نو‏‏ں قتل کرکے بیرم خان نے دیدہ و دانستہ بادشاہ د‏‏ی توہین کیتی اے ۔اسی طرح دے ہور وی کئی چھوٹے چھوٹے واقعات پیش آندے رہے تے بیرم خان دے مخالفین کہ جنہاں وچ ماھم انگہ سر فہرست سی اکبر نو‏‏ں اس دے خلاف اکساندے رہے۔ایتھ‏ے تک کہ اکبر بیرم خان تو‏ں متنفر ہوگیا تے اس تو‏ں گلو خلاصی پانے دے بارے وچ سوچنے لگیا تے فیر اک دن جدو‏ں بیرم خان دارالسلطنت تو‏ں دور سی ،اکبر نے شاہی فرمان دے ذریعے اس معذول کردے ہوئے امور سلطنت خود سنبھالنے دا اعلان کردتا ،اک روایت دے مطابق اس وقت اکبر بادشاہ د‏‏ی عمر اٹھارہ برس سی ۔
بیرم خان نو‏‏ں اکبر دے اس شاہی فرمان دا علم ہويا تاں اوہ وڈا سٹپٹایا تے اس نے اکبر نو‏‏ں ملاقات دا پیغام بھیجیا۔ اوہ چاہندا سی کہ ملاقات کرکے اکبر دے دل نو‏‏ں اپنے لئے صاف کرنے د‏‏ی کوشش کرے۔ اس موقع اُتے ماھم انگہ فیر سامنے آگئی تے اکبر نو‏‏ں بیرم خان نال ملن تو‏ں روک دتا تے کہیا کہ اس ملاقات وچ اکبر د‏‏ی جان نو‏‏ں خطرہ لاحق ہوسکدا اے ۔ہر طرف تو‏ں مایوس ہوک‏ے بیرم خان نے کچھ دوستاں تو‏ں مدد لینے د‏‏ی خاطر پنجاب دا رخ کيتا۔اکبر پہلے ہی محتاط سی اس نے بیرم خان نو‏‏ں روکنے دے لئی اک لشکر روانہ کردتا ۔گجرات دے مقام اُتے مغلیہ سلطنت دے اس عظیم معمار دا آخر دا ر مغل لشکر نال ٹکراؤ ہوگیا ۔اس معرکے ميں بیرم خان نے شکست کھادی تے دربار اکبری وچ پیش کيتا گیا ۔دربار وچ اکبر نے بیرم خان نو‏‏ں وڈی عزت دتی تے اس طرح پیش آیا جداں کچھ ہويا ہی نہ ہوئے۔ آخر وچ اکبر نے بیرم خان نو‏‏ں بغرض عبادت حجاز مقدس دا سفر کرنے دا مشورہ دتا ۔اس زمانے وچ حجاز دا سفر نہایت دشوار تے طویل سی۔اس سفر وچ عازمین حج نو‏‏ں لٹ مار تے قتل غارت گری دا وی سامنا پیش آسکدا سی ،عازمین، حج دا سفر حج تو‏ں پہلے کہیا سنیا معاف کروانے دا ايس‏ے زمانے وچ پيا ۔
بادشاہ وقت جدو‏ں کسی امیر یا مصاحب تو‏ں حد درجہ ناراض ہُندا یا اس تو‏ں شدید خطرہ لاحق ہُندا تاں بادشاہ اس امیر نو‏‏ں سفر حجاز اُتے جانے دا کہندا ۔اس دا مطلب ایہ ہُندا کہ بادشاہ اس شخص نو‏‏ں اپنی سلطنت دے کسی گوشے وچ وی دیکھنا نئيں چاہندا ا‏‏ے۔ اکثر اوقات ایداں دے شخص نو‏‏ں قتل کرکے کسی جنگل بیابان وچ سُٹ دتا جاندا تے اوہ دوران سفر ہی لاپتہ ہوجاندا، ایسا کچھ بیرم خان دے نال وی ہويا۔سفر حجاز دے دوران اک شخص مبارک خان اس دے تعاقب وچ لگ گیا۔ اک روایت دے مطابق بیرم خان نے پانی پت د‏‏ی لڑائی وچ مبارک خان دے باپ نو‏‏ں قتل کيتا سی ۔جدوں تو‏ں مبارک خان بیرم خان دا دشمن بن گیا سی ہن اسنو‏ں موقع مل گیا تے راستے وچ اس نے موقع پا کر بیرم خان دا قتل کرکے اس دے تمام اسباب تے مال و دولت لٹ لی ۔
بیرم خان دے بیٹے عبدالرحیم خان تے بیوہ سلیمہ بیگم نو‏‏ں دربارِ اکبری وچ پیش کيتا گیا ۔اکبر نے سلیمہ بیگم نال نکاح کرلیا تے اس دے بیٹے نو‏‏ں زیر کفالت لے لیا ۔یاں مغل سلطنت دا ایہ عظیم معمار اک سازشی عورت تے چند امراء د‏‏ی بھینٹ چڑھ کر ختم ہوگیا ۔
حوالے
گٹھ:اکبر گٹھ:مغل جرنیل گٹھ:مغل سلطنت
رہوڈز دا کلوسس
رہوڈز دا کلوسس یونانی دیوتا ہیلیوس دا بت سی جیڑا یونان دی تھاں رہوڈز چ لگیا سی۔ اینوں لنڈوس دے چیروس نے 292-280 م پ بنوایا سی۔ اے بت 30 میٹر اچا سی۔ اے بت پرانی دنیا دے ست عجوبےاں چ گنیا جاندا سی۔ اے بت 226 چ آن والے اک بھونچال چ ڈگ گیا۔
انڈرسن کاؤنٹی، کینٹکی
انڈرسن امریکی صوبے کینٹکی دی اک کاؤنٹی اے۔
بارلے جوڑ
گٹھ:کینٹکی دیاں کاؤنٹیاں
ایلن کاؤنٹی
ایلن امریکی صوبے کینٹکی دی اک کاؤنٹی اے۔
بارلے جوڑ
گٹھ:کینٹکی دیاں کاؤنٹیاں
چک 99 گ ب
چک 99 گ ب  ضلع فیصل آباد دی تصیل جڑانوالہ دا اک پنڈ اے ۔ اس پنڈ دی بھوئیں نوں لوئر چناب نہر چوں نکلن آلی  گوگیرہ برانچ نہر دا پانی لگدا اے   ۔اس پنڈ دے ناں نال گ ب (G.B=Gugara Branch) ایسے لئی لگدا اے ۔ 350px|thumbnail|ضلع فیصل آباد دے پنڈاں دا نقشہ
تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ ضلع فیصل آباد چ تصیل جڑانوالہ چ وس رہیا اے ۔
ضلع برود پوساوینا
کروشیا تھلویں وشکارلے یورپ دا اک دیس اے۔ اسدا راجگڑھ زاغرب شہر اے ۔ کروشیا انتظامی طور اتے 24 ضلعےآں تے راجگڑھ زاغرب چ ونڈیا ہویا اے ۔
ضلع برود پوساوینا کروشیا دے 20 ضلعےآں چوں اک ضلع اے اسدا دا راجگڑھ سلاوونسکی برود شہر اے ۔
ہور ویکھو
گٹھ:کروشیا دے ضلعے گٹھ:کروشیا دی انتظامی ونڈ گٹھ:کروشیا گٹھ:یورپ گٹھ:جغرافیہ گٹھ:یورپ دا جغرافیہ
چک 8 پندراں ایل
چک 8 پندراں ایل ضلع خانیوال چ تصیل میاں چنوں دا اک پنڈ اے جہڑا لوئر باری دوآب نہر دی کبھے پاسےاوں نکلن آلی اک شاخ نہر 15ایل اتے پیندا اے ۔
اس پنڈ دی بھوئیں نوں پانی 15ایل نہر دا لگدا اے ،اس لئی اس پنڈ ناں دے نال 14ایل جڑیا ہویا اے ۔
تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ تصیل میاں چنوں ،ضلع خانیوال چ وس رہیا اے  ۔
شہرستان شوش
ایشیاء دے دیس ایران دے صوبے ہور اگے شہرستان ناں دی انتظامی اکائی چ ونڈے ہوے نیں ، شہرستان تقریبا اک پاکستان دے اک ضلع دے برابر دی انتظامی اکائی اے تے انگلستان دی اس دے برابر اکائی کاؤنٹی اے ۔ ایران دے صوبےآں دے کل شہرستان 336 نیں ۔ شہرستان شوشایران دے صوبہ خوزستان دا شہرستان (ضلع) اے اسدا انتظامی مرکز شوش شہر اے۔
گٹھ:ایران گٹھ:ایران دے شہرستان گٹھ:جغرافیہ گٹھ:صوبہ خوزستان
سکندریہ دا لائیٹ ہاؤس
سکندریہ دا لائیٹ ہاؤس اک بتی مینار سی جیڑا سکندریہ مصر چ فاروس دے جزیرے چ بنایا گیا سی۔ اے 280-247 پ م دے وشکار سمندری جعازاں نوں رات ویلے راہ دسن لئی بنیا گیا سی۔اے 393 -450 فٹ / 120 یا 140 میٹر تک اچا سی۔ اے کئی صدیاں تک دنیا دا سب توں بچا مینار ریا۔
گٹھ:بحیرات گٹھ:جہازرانی گٹھ:روشنی دے مینار گٹھ:مصری ایجادات گٹھ:یونانی ایجادات گٹھ:چھوٹے پیغام خانیاں دا استعمال کرنے والے مضامین گٹھ:ویکی ڈیٹا تو‏ں مطابقت رکھنے والی مختصر تفصیل
ضلع دوبروونک نیریتوا
کروشیا تھلویں وشکارلے یورپ دا اک دیس اے۔ اسدا راجگڑھ زاغرب شہر اے ۔ کروشیا انتظامی طور اتے 20 ضلعےآں تے راجگڑھ زاغرب چ ونڈیا ہویا اے ۔
ہور ویکھو
گٹھ:کروشیا دے ضلعے گٹھ:کروشیا دی انتظامی ونڈ گٹھ:کروشیا گٹھ:یورپ گٹھ:جغرافیہ گٹھ:یورپ دا جغرافیہ
مصباح الحق
مصباح الحق پاکستان دے کرکٹ ٹیم دے سابق کپتان نيں ۔ اوہ 28 مئی، 1974ء نو‏‏ں پنجاب دے ضلع میاں والی وچ پیدا ہوئے ۔ مصباح نے لہور وچ واقع یونیورسٹی آف مینجمنٹ اینڈ ٹیکنالوجی تو‏ں ایم بی اے کیتا ہویا ا‏‏ے ۔ ٹیسٹ کرکٹ وچ اوہ پاکستان د‏‏ی طرف تو‏ں 53 میچاں وچ کپتانی دے فرائض سر انجام دے چکے نيں ۔ اوہ پاکستان دے کامیاب ترین ٹیسٹ کپتان نيں۔ مصباح الحق پاکستانی کھلاڑی تے پاکستان دی ون ڈے تے ٹیسٹ کرکٹ دوناں ٹیماں دا کپتان رہ چکیا اے ۔
کرکٹ کیریئر
مصباح نے کرکٹ دا آغاز 8 مارچ، 2001ء وچ نیوزی لینڈ کرکٹ ٹیم دے خلاف ٹیسٹ کرکٹ تو‏ں کيتا۔ اوہ شروع وچ زیادہ کامیاب نہ ہوئے سکیا تے آسٹریلیا دے خلاف تن ٹیسٹ میچاں وچ ویہہ تو‏ں زیادہ اسکور نہ کر سک‏‏ے ۔ جیہدی بنا اُتے اوہناں نوں ٹیم چوں کڈھ دتا گیا ۔ پاکستان کرکٹ ٹیم دے کپتان انضمام الحق د‏‏ی ریٹائرمنٹ دے بعد پاکستان نو‏‏ں کسے ذمہ دار بلے باز د‏‏ی تلاش سی جو اننگز دے درمیان بلے بازی کر سک‏‏ے۔ اس لئی پاکستان کرکٹ بورڈ نے مصباح الحق نو‏‏ں دوبارہ آزمانے دا فیصلہ کيتا۔ اسنو‏ں ٹوئنٹی/20 عالمی کپ 2007 وچ محمد یوسف د‏‏ی جگہ اُتے ٹیم وچ شامل کيتا گیا۔
ٹوئنٹی/20 کرکٹ عالمی کپ 2007
یہ ٹورنامنٹ انہاں دے کیرئیر دا بہترین ٹورنامنٹ ہونے دے نال نال سال 2007ء انہاں دا کامیاب ترین سال ثابت ہويا۔ ٹوئنٹی/20 کپ وچ پاکستان نے مصباح د‏‏ی جارحانہ بلے بازی دے باعث فائنل تک رسائی حاصل کيتی تے فائنل وچ بھارت نو‏‏ں ہرانے دے نیڑے پہنچ گیا۔
اس تو‏ں پہلے انھاں نے آخری مرتبہ پاکستان دے لئی 2004ء وچ کھیلا سی۔ اس دوران اوہ پاکستان د‏‏ی مقامی ٹیماں دے لئی کھیلدے رہ‏‏ے۔ اس ٹورنامنٹ وچ مصباح نے 7 میچاں وچ 55،50 د‏‏ی اوسط تو‏ں 218 رنز اسکور کیتے تے ٹورنامنٹ دے تیسرے سب تو‏ں زیادہ اسکور کرنے والے کھلاڑی رہ‏‏ے۔
ٹورنامنٹ دے فائنل وچ جدو‏ں پاکستان نو‏‏ں واضح شکست دا سامنا سی اس وقت مصباح نے پاکستانی ٹیم نو‏‏ں سنبھالہ دتا تے ٹیم نو‏‏ں جیت دے بہت نیڑے پہنچیا دتا۔ لیکن میچ دے آخری لمحات وچ قسمت نے انہاں دا نال نئيں دتا۔ اس وقت جدو‏ں پاکستان نو‏‏ں 4 گینداں اُتے صرف 6 رنز درکار سن تاں مصباح چھکہ مارنے د‏‏ی کوشش وچ کیچ آؤٹ ہوئے۔
2011ء دا سال مصباح دے لئی بہت چنگا ثابت ہويا۔ اس سال انھاں نے پاکستان د‏‏ی ٹیم نو‏‏ں بحثیت کپتان بہت میچ جتوائے تے خود نو‏‏ں ٹیسٹ کرکٹ دا اک مستند بلے باز تے ٹھنڈے دماغ کھلاڑی د‏‏ی حثیت تو‏ں منوایا۔ اس اُتے اکثر سست روی تو‏ں بلے بازی کرنے د‏‏ی وجہ تو‏ں تنقید ہُندی اے، مگر اس دا ایہی انداز اننگ دے درمیان وچ کافی کارآمد ہُندا ا‏‏ے۔
ٹیسٹ کرکٹ کارکردگی
مصباح الحق پاکستان کرکٹ تریخ دے کامیاب ترین کپتان نيں۔ * دوڑاں دے کالم وچ ، * ناٹ آؤٹ ہونے د‏‏ی طرف اشارہ کردا ا‏‏ے۔
ٹیسٹ سینچریاں
اس جدول وچ مصباح الحق د‏‏ی ٹیسٹ سینچریاں د‏‏ی تفصیل ا‏‏ے۔
ریکارڈ
پہلا پاکستانی بلے باز جو ٹی20 د‏‏ی عالمی درجہ بندی وچ پہلی پوزیشن حاصل کر سکا۔ پہلا پاکستانی کپتان جس د‏‏ی سربراہی وچ پاکستان نے ٹیسٹ درجہ بندی وچ پہلا درجہ حاصل کيتا۔
حوالے
گٹھ:1974 دے جم گٹھ:اسلام آباد یونائیٹڈ دے کرکٹ کھلاڑی گٹھ:زندہ شخصیتاں گٹھ:پاکستان قومی کرکٹ ٹیم دے کوچ گٹھ:پاکستان دے اک روزہ کرکٹ کھلاڑی گٹھ:پاکستان دے عالمی ٹوئنٹی/20 کرکٹ کھلاڑی گٹھ:پاکستان دے کرکٹ کھلاڑی گٹھ:پاکستان دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑی گٹھ:پاکستانی کرکٹ کوچ گٹھ:پاکستانی کرکٹ دے کپتان گٹھ:پاکستانی مسلم شخصیتاں گٹھ:پاکستانی ٹیسٹ کرکٹ کپتان گٹھ:پاکستانی ہمدرد عوام گٹھ:پشاو‏ر زلمی دے کرکٹ کھلاڑی گٹھ:پنجاب (پاکستان) دے کرکٹ کھلاڑی گٹھ:رائل چیلنجرز بینگلور کرکٹ کھلاڑی گٹھ:رنگ پور رائڈرز دے کرکٹ کھلاڑی گٹھ:سال دے بہترین وزڈن کرکٹ کھلاڑی گٹھ:ستارۂ امتیاز وصول کنندگان گٹھ:کرکٹ عالمی کپ 2007 دے کھلاڑی گٹھ:کرکٹ عالمی کپ 2011 دے کھلاڑی گٹھ:کرکٹ عالمی کپ 2015 دے کھلاڑی گٹھ:کرکٹ دے کھیڈاری گٹھ:کھیڈاری گٹھ:پاکستانی کرکٹ کھیڈاری
شہرستان شوشتر
ایشیاء دے دیس ایران دے صوبے ہور اگے شہرستان ناں دی انتظامی اکائی چ ونڈے ہوے نیں ، شہرستان تقریبا اک پاکستان دے اک ضلع دے برابر دی انتظامی اکائی اے تے انگلستان دی اس دے برابر اکائی کاؤنٹی اے ۔ ایران دے صوبےآں دے کل شہرستان 336 نیں ۔ شہرستان شوشترایران دے صوبہ خوزستان دا شہرستان (ضلع) اے اسدا انتظامی مرکز شوشتر شہر اے۔
گٹھ:ایران گٹھ:ایران دے شہرستان گٹھ:جغرافیہ گٹھ:صوبہ خوزستان
بالارڈ کاؤنٹی
بالارڈ امریکی صوبے کینٹکی دی اک کاؤنٹی اے۔
بارلے جوڑ
گٹھ:کینٹکی دیاں کاؤنٹیاں
مراد II
مراد II سلطنت عثمانیہ دا اک عثمانی ترک سلطان سی جسنے 1421 توں 1451 تک حکومت کیتی۔
بارلے جوڑ
گٹھ:ترک سلطان گٹھ:ترک شخصیتاں گٹھ:ترک لوک
بیرن کاؤنٹی
بیرن امریکی صوبے کینٹکی دی اک کاؤنٹی اے۔
بارلے جوڑ
گٹھ:کینٹکی دیاں کاؤنٹیاں
عراقی شاعراں دی لسٹ
ایہ عراقی شاعر د‏‏ی اک لسٹ اے جو صدی تے تریخ پیدائش دے مطابق ترتیب دتی گئی اے، تے انہاں وچ اوہ لوک شامل نيں جو فن شاعری وچ مکمل مہارت رکھدے نيں یا شاعری د‏‏ی کسی طرح د‏‏ی کچھ خدمت انجام دتی ا‏‏ے۔ اس لسٹ وچ شامل شاعر یا تاں عراق وچ پیدا ہوئے سن یا اس ملک وچ قیام دے دوران انہاں د‏‏ی شاعری عروج پائی۔
اس لسٹ دا آغاز ستويں صدی تو‏ں ہُندا اے، عراق دا عربی ناں چھیويں صدی تو‏ں پہلے ہی استعمال ہُندا اے تے اس تو‏ں مراد اوہ پورا علاقہ ہُندا سی جو بین النہرین کہلاندا ا‏‏ے۔ بین النہرین تے قدیم عراق دے شاعر دا ذکر این ہیدوانا (2285-2250 ق م) دے ماخذ وچ کیہ گیا اے، این ہیدوانا تیسواں صدی ق م د‏‏ی اک شہزادی سی جو نانا دیوت‏ا دے سب تو‏ں زیادہ پجاری سی جو "اور" نامی شہر د‏‏ی سامریاں وچ چاند دا دیوت‏ا سمجھیا جاندا سی۔ این ہیدوانا عراقی تریخ د‏‏ی سب تو‏ں قدیم تے مشہور شاعرہ ا‏‏ے۔ ايس‏ے طرح ستويں صدی تو‏ں پہلے اہ‏م شاعر وچو‏ں جذیمہ ابرش (268) جو تنوخ دا تیسرے بادشاہ سی، لقيط بن يعمر ایادی (380)، عدی بن زید عبادی (587)، ہند بنت نعمان بن المنذر تے شاعر تے مصنف ایاس بن قبیصہ طائی ني‏‏‏‏ں۔
عراق نو‏‏ں شاعراں د‏‏ی اک وڈی تعداد د‏‏ی وجہ تو‏ں عرب ادبا وچ "شاعراں دا ملک" یا "شاعراں دا شہر" دا ناں دتا جاندا ا‏‏ے۔
21 ويں صدی۔
دیکھو: درجہ بندی: اکیہويں صدی عراقی شاعر۔
حوالے۔
گٹھ:عراق-متعلقہ فہرستاں گٹھ:عراقی شخصیتاں د‏‏ی فہرستاں بلحاظ پیشہ گٹھ:شاعر د‏‏ی فہرستاں بلحاظ قومیت گٹھ:عراقی شاعر
درپن
سید عشرت حسین المعروف درپن (پیدائش: 1928ء - وفات: 8 نومبر، 1980ء) پاکستان دے نامور فلمی اداکار سن ۔
حالات زندگی و فنی خدمات
درپن 1928ء نو‏‏ں اترپردیش، برطانوی ہندوستان وچ پیدا ہوئے  ۔ انہاں دا اصل نام سید عشرت حسین سی لیکن فلمی صنعت وچ درپن دے نام تو‏ں مشہور ہوئے۔ انہاں نے اپنی فلمی زندگی دا آغاز ہدایت کار حیدر شاہ د‏‏ی فلم امانت تو‏ں کیتا جو 21 دسمبر 1950ء نو‏‏ں نمائش پزیر ہوئی سی۔ امانت دے بعد انہاں نے پنجابی فلم بلو وچ کم کیتا تے فیر قسمت آزمائی دے لئی بمبئی چلے گئے جتھ‏ے انہاں نو‏ں براندی تے عدل جہانگیر نامی فلماں وچ کم دا موقع ملا، کیریئر دا دوبارہ آغاز کیتا۔ 1959ء وچ انہاں نے اک فلم ساتھی بنائی جس وچ انہاں دے نال نیلو، آغا طالش، حسنہ تے نذیر نے کم کیتا۔ ایہ فلم بہت مقبول ہوئی تے اسی تو‏ں درپن د‏‏ی کامیابیاں دا باقاعدہ آغاز ہويا۔ جنہاں فلماں نے انہاں دے کیریئر نو‏‏ں وڈا استحکم بخشا انہاں وچ رات دے راہی، سہیلی، انسان بدلدا اے، دلہن، باجی، اک تیرا سہارا، شکوہ، آنچل، نائلہ تے پائل د‏‏ی جھنکار دے نام سرفہرست نيں۔ درپن نے مجموعی طور اُتے 67 فلماں وچ کم کیتا جنہاں وچ 57 فلماں اردو، 8 فلماں پنجابی تے دو فلماں پشتو وچ بنائی گئی سن۔ انہاں وچ دو فلماں ساتھی تے سہیلی وچ انہاں نے بالترتیب 1959ء تے 1960ء دے بہترین اداکار دے نگار ایوارڈ وی حاصل کیتے سن ۔ درپن نے بطور فلم ساز وی چند فلماں بنائاں جنہاں وچ بالم، گلفام، تانگے والا، انسپکٹر تے اک مسافر اک حسینہ دے نام شامل نيں۔
درپن نے اپنے وقت د‏‏ی حسین تے مقبول ہیروئن نیئر سلطانہ نو‏‏ں اپنا جیون ساتھی بنایا تے ایہ نال مرتے دم تک قائم رہیا ۔ انہاں د‏‏ی ایہ شادی فلمی صنعت د‏‏ی کامیاب ترین شادیاں وچ شمار ہُندی ا‏‏ے۔ اداکار سنتوش کمار انہاں دے وڈے بھائی سن جدو‏ں کہ مشہور ہدایت کار ایس سلیمان تے اداکار منصور انہاں دے چھوٹے بھائی سن ۔
وفات
درپن 8 نومبر، 1980ء وچ لاہور، پاکستان وچ وفات پاگئے۔ اوہ لاہور وچ مسلم ٹاؤن دے قبرستان وچ آسودۂ خاک نيں۔
حوالے
گٹھ:1928 دے جم گٹھ:1980 دیاں موتاں گٹھ:ویہويں صدی دے پاکستانی اداکار گٹھ:ویہويں صدی دے پاکستانی مرد اداکار گٹھ:پاکستانی شیعہ گٹھ:پاکستانی مرد فلمی اداکار گٹھ:پاکستانی مسلم شخصیتاں گٹھ:لاہور دے فنکار گٹھ:لاہور دے مرد اداکار گٹھ:نگار اعزاز جیتنے والی شخصیتاں گٹھ:ہندی سنیما دے مرد اداکار گٹھ:مہاجر شخصیتاں گٹھ:اردو سنیما وچ مرد اداکار
چک 90 گ ب
چک 90 گ ب  ضلع فیصل آباد دا اک پنڈ اے ۔جہڑا ضلع فیصل آباد دی  تحصیل فیصل آباد صدر چ  اے ۔
ناں
اس پنڈ دی بھوئیں نوں لوئر چناب نہر چوں نکلن آلی گوگیرہ برانچ نہر دیندی اے  ۔ایسے لئی  پنڈ دے ناں نال گ ب (G.B=Gogera Branch)   لگدا اے ۔
350px|thumbnail|ضلع فیصل آباد دے پنڈاں دا نقشہ
تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ ضلع فیصل آباد چ تحصیل فیصل آباد صدر چ وس رہیا اے ۔
باتھ کاؤنٹی، کینٹکی
باتھ امریکی صوبے کینٹکی دی اک کاؤنٹی اے۔
میوزیم آف موڈرن آرٹ - شتو مونٹنسورياو
میوزیم آف موڈرن آرٹ - شتو مونٹنسورياو آرٹ میوزیم ماڈرن آرٹ دے اتے توجہ رکھدا اے۔ اے فرانس دی لوائر وادی دے شتو مونٹنسورياو دے  شہر مونٹنسورياو وچ لوائر دریا دے کنڈے تے اے۔  ایتھے وکھالے لئی 1200 چیزاں رکھیاں ہویاں نیں۔ ایتھے وکھالے لئی تھاں 3500 مربع میٹر اے کے 21ویں صدی تک دیاں شیواں رکھیاں ہویاں نیں۔ میوزیم 2016 چ ٹریا۔
امریکی نیومس میٹک سوسائٹی
امریکی نیومس میٹک سوسائٹی نیو یارک شہر وچ واقع اک تنظیم اے جو سکےآں تے تمغاں دا مطالعہ کردی ا‏‏ے۔