cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
نبوت
آخری نبیؐ
محمد بن عبداللّه بن عبدالمطّلب بن ہاشم (عام الفیل/۵٧۰م. مکہ–۱۱ه‍.ق./۶۳۲م. مدینہ)اولوالعزم پیغمبراں وچو‏ں آخری نبیؐ نيں ۔ان دا اصلی معجزہ قرآن پاک اے انہاں دے والد دا ناں عبدالله بن عبدالمطلب تے انہاں د‏‏ی والدہ ماجدہ آمنہ وہب د‏‏ی بیٹی نيں. آپؐ نے جوانی وچ حضرت خدیجہ بنت خویلد نال شادی کيتی تے انہاں دے بطن تو‏ں حضرت فاطمہ د‏‏ی ولادت ہوئی۔چالیس سال د‏‏ی عمر وچ غار حراء وچ نبی مبعوث ہوئے۔آپ ؐ نے دیناسلام د‏‏ی تبلیغ د‏‏ی ۔اس دین د‏‏ی اساسی تعلیمات یکتاپرستی تے اخلاق اُتے مشتمل نيں۔آپؐ حاکم، قانون بنانے والے ، معاشرے د‏‏ی اصلاح کرنے والے تے فوج دے سپہ سالار سن ۔دین د‏‏ی تبلیغ وچ آپؐ نے بہت ساریاں مشقتاں اٹھاواں ۔مشرکاں تے یہودیاں د‏‏ی جانب تو‏ں آپؐ نو‏‏ں بہت ساریاں جنگاں دا سامنا کرنا پيا۔
صاحبان کتاب انبیاء
خدا دے بعض پیغمبر صاحبان کتاب سن ۔ وحی دے ذریعے جو پیغام الہی دریافت کردے سن اسنو‏ں مجموعے د‏‏ی صورت وچ کتاب مقدس یا آسمانی کتاب کہندے سن ۔ ایہ کتاباں اس دین دے پیروکاراں دے لئی عمل دا معیار تے انہاں دے اعتقادات دا مجموعہ ہُندیاں۔ان کتاباں دے ناں ایہ نيں :
صاحب شریعت تے تبلیغی انبیاء
انسان د‏‏ی زندگی حضرت نوحؑ دے زمانے تک کسی قسم د‏‏ی اجتماعی مشکلات دے بغیر سادہ طریقے تو‏ں گزر رہی سی ۔اس طرح تو‏ں کہ اجتماعی تے معاشرتی ضرورتاں تے اجتماعی پروگراماں نو‏‏ں انجام دینے دے لئی کِسے قسم دے قوانین بنانے تے معاشرے وچ رہنے دے احکا‏م بنائے جانے د‏‏ی ضرورت محسوس نئيں ہُندی سی ۔زور گو تے طاقتور حالے تک معاشرے وچ ظاہر نئيں ہوئے سن ۔ ايس‏ے وجہ تو‏ں حضرت نوحؑ دے زمانے تک صرفتعلیمات وحی دے بیان کرنے د‏‏ی ضرورت سی ۔ حضرت نوح ؑ دے زمانے تک دے انبیاء دے درمیان صرف کیفیت د‏‏ی تبدیلی تے میزان تعلیم دا فرق سی۔ ایسی نبوت کہ جو حضرت نوحؑ دے زمانے تو‏ں پہلے تک موجود سی،کہیا جاندا اے تے اس تو‏ں مراد ایہ اے کہ حضرت آدم ؑ ،حضرت شیث، حضرت ادریسؑ ،.....ان انبیاء د‏‏ی نبوت "تبلیغی تے تعریفی" سی یعنی اوہ صرف توحید اوراس د‏ی صفات تے قیامت جداں دین دے اعتقادات د‏‏ی تبلیغ تے وضاحت کرنے دے ذمہ دار سن ۔
لیکن انسان د‏‏ی اپنی زندگی وچ ترقی ،معاشراں وچ توسیع تے پھیلاؤ، معاشرے وچ موجود افراد دے درمیان معاشرتی تضادات دے ایجاد، معاشرے وچ طاقتور تے زور گو طبقے دے پیدا ہوجانے تے لوکاں د‏‏ی جانب تو‏ں خدائی دستوراں د‏‏ی مخالفت کيتی وجہ تو‏ں اک شریعت د‏‏ی ضرورت زیادہ محسوس ہوئی ۔ ايس‏ے وجہ تو‏ں اس دے بعد دینی تعلیمات دے ابلاغ تے انہاں د‏‏ی وضاحت کيتی ذمہ داری دے علاوہ انبیاء موظف سن کہ وحی تو‏ں حاصل ہونے والے احکا‏م د‏‏ی تبلیغ کرن،لوکاں نو‏‏ں اخلاقی تعلیمات تو‏ں آراستہ کرن ، معاشرتی، سیاسی تے عبادتی قوانین تے ضوابط بناواں تے بیان کرن تے خلاصہ ایہ کہ اوہ انسان دے لئی خدا د‏‏ی جانب تو‏ں قانون تے دستورالعمل لے ک‏ے آئیاں ۔ ۔ایسی نبوت صرف "اولو العزم" پیغمبراں دے مخصوص سی تے اسنو‏ں " نبوت تشریعی" کہیا جاندا ا‏‏ے۔
اولو العزم انبیاءؑ
کچھ انبیاء اولو العزم نبی کہلاندے نيں ۔ اولو العزم دے معنی ،تعداد ہور انہاں د‏‏ی رسالت د‏‏ی محدودیت وچ مختلف نظریات بیان ہوئے نيں ۔ انہاں وچو‏ں مشہور ایہ اے کہ اولو العزم پنج صاحب شریعت انبیاء حضرت نوح ، حضرت ابراهیم، حضرت موسی،حضرت عیسی تے حضرت محمد علیهم السلام نيں ۔ ۔
ختم نبوت
ختم نبوت علم کلام تو‏ں متعلق مفہوم اے تے مسلماناں دے مشترک عقائد وچو‏ں ا‏‏ے۔ اس دا مطلب ایہ اے کہ رسول اکرم حضرت محمد صلی اللہ علیہ تے آلہ دے بعد کوئی نبی تے کوئی دین نئيں آئے گا ۔
قرآن دا قسم د‏‏ی تحریف تو‏ں محفوظ رہنے،دین اسلام دے جامع تے کامل ہونے، انسان د‏‏ی ضرورتاں وچ تبدیلی تے قرآن دے مخاطباں دے عقلی لحاظ تو‏ں بالغ تے کامل ہونے نو‏‏ں ختم نبوت د‏‏ی حکمتاں وچو‏ں شمار کيتا گیا اے ۔
نبوت عامہ تے خاصہ
نبوت تو‏ں مربوط مسائل مجموعی طور اُتے دو حصےآں :عام تے خاص وچ تقسیم کيتا جاندا ا‏‏ے۔ نبوت عام تو‏ں تمام انبیاء تو‏ں مربوط مسائل د‏‏ی طرف اشارہ کيتا جاندا اے تے نبوت خاص تو‏ں صرف رسول اکرمؐ تو‏ں مربوط مسائل د‏‏ی طرف اشارہ کيتا جاندا ا‏‏ے۔
حوالے
گٹھ:نبوت گٹھ:اصول دین گٹھ:اسلام گٹھ:کلامی اصطلاحات گٹھ:آسمانی ادیان دے مشترک عقائد
چک 149 ای بی
چک 149 ای بی ضلع پاکپتن دی تصیل عارفوالا دا اک پنڈ اے ۔ اس پنڈ دی زمیناں نوں اپر پاکپتن نہر دا پانی لگدا اے  ۔اس نہری پربندھ نوں ایسٹرن بار ڈویژن دا ناں دتا گیا اے تے اس پنڈ دے نال ای بی (E.B=Eastern Bar Division) ایسے لئی لگدا اے ۔ 350px|thumbnail|ضلع پاکپتن دے پنڈاں دا نقشہ
تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ ضلع پاکپتن چ تصیل عارف والا چ وس رہیا اے ۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:تصیل عارفوالادے پنڈ گٹھ:پنڈ گٹھ:پاکستان دے پنڈ گٹھ:پنجاب دے پنڈ گٹھ:ضلع پاکپتن دے پنڈ گٹھ:ایسٹرن بار ڈویژن دے پنڈ
ابن حوقل
thumb|ابن حوقل دا دسویں صدی دا دنیا دا نقشہ
محمد ابو قاسم ابن حوقل نصیبین بالائی بین النہرین دے علاقے وچ پیدا ہونے والا اک دسویں صدی دا مسلمان عرب مصنف، جغرافیہ دان تے پرچہ نویس سی۔ اس دا مشہور کم 977ء وچ لکھیا جانے والا  زمین دی تصویر اے۔
حوالے
گٹھ:943 دے جم گٹھ:969د یاں موتاں گٹھ:بغداد دے مصنفین گٹھ:دسویں صدی دیاں عراقی شخصیتاں گٹھ:دسویں صدی دے مصنفین گٹھ:عراقی شیعہ گٹھ:قرون وسطی دے عراقی جغرافیہ دان گٹھ:قرون وسطی دے مسلم جغرافیہ دان گٹھ:قرون وسطی دے مسلم سیاح سفرنامہ نگار گٹھ:عراقی شخصیتاں
بھیکھاری ٹھاکر
بھیکھاری ٹھاکر  (دیونگری: भिखारी ठाकुर؛ نستعلیق لپی: بھکھڑی ٹھاکر; ) اک بھارتی ناٹک کار، گیت کار، اداکار، لوک-ناچار، لوک گائک اتے سماجک کارکن ہے جس نوں بھوجپوری دا شیکشپیئر کیہا جاندا ہے۔   بھیکھاری ٹھاکر دا جنم 18 دسمبر 1887 نوں بہار دے سارن ضلعے دے قطب پور (دیارا) پنڈ وچّ اک نائی پروار وچّ ہویا سی۔ اس دے پیؤ دا نام دل سنگار ٹھاکر اتے ماں دا نام شوکلی دیوی سی۔ اس دا بہور ٹھاکر نام دا اک چھوٹا بھرا سی۔
اس نے اپنے مول پنڈ وچّ اک ڈرامہ منڈلی بنا لئی اتے راملیلا شو کرنا شروع کر دتا اتے سماجی کماں وچّ دلچسپی لین لگیا۔ اس نے ڈرامہ ، گیت اتے ناول وغیرہ لکھنا شروع کیتا۔ کتاباں دی بولی آسان سی اتے بہت لوکاں نوں متوجہ کیتا۔ کتاباں وارانسی، چھپرا اتے ہاوڑا توں شائع ہوئیاں۔
ہاتھی چور گلیر
'ہاتھی چور گلیر' اک "سنیارے" دی کہانی اے، جو راجے لئی ہاتھی بݨاؤندا اے تے دھوکھے کرکے اسنوں سزا  ملدی اے پر اوہ  اپنی عقل نال بچ جاندا اے۔ ایہ کہاݨی لوکدھارا دے دائرے وچ آؤندی اے۔
بھیکھاری ٹھاکر
اس دیاں ساہتی رچناواں وچّ شامل ڈرامے (بدیسیا، بیٹی-بیچوا، بدھوا-بلاپ وغیرہ) اتے گیت اج وی شلاگھا کھٹّ رہے ہن۔  83 سال دی عمر وچّ 10 جولائی 1971 نوں اس دی موت ہو گئی۔ آؤن والی ہندی فلم چارپھٹیا چھوکرے جسدی ڈریکشن منیش ہریشنکر نے کیتی ہے،  نے اس دا اک گیت 'کون سی نگریا' جو کہ اس دے اک گیت دے دھی-بیچوا دے آدھار تے ہے، اس دے کم نوں نذر کیتا ہے۔  بہار کوکلا شاردا سنہانے ایہہ گیت گایا۔
ہاتھی چور گلیر
کہاݨی
اک راجے نے دس من دا سونے دا ہاتھی بنان لئی اک سنئارے نوں محل وچ کم لا دتا تے س دی پوری نگرانی رکھی۔ سنئارے نے اک پتل دا دس من دا ہاتھی اپنے گھر بنا کے نال وگدے دریا وچ لکا دتا۔ جدوں محل وچ ہاتھی تیار ہو گیا تاں اوہ ہاتھی نوں راجے دے بندیاں دی مدد نال وگدے پانی وچ رگڑ کے صاف کرن دے بہانے دریا وچ لے گیا۔ اوہ سونے دا ہاتھی پتل دے ہاتھی نال بدل کے موڑ لیائیا۔ کجھ ویلے پچھوں اسدی بے ایمانی دا پتہ لگن اُتے اسنوں  موت دی سزا دا حکم ہوئیا۔ مرن توں پہلاں اسنے آخری منگ وچ دس میٹر ریشم دی پگڑی منگ کے لئی۔ اہدے وچ اک کل تے ہتھوڑی لکا لئی۔ راجے نے روایت مطابق اسنوں بناں کسے راشن پانی دے 'گلیر' مطلب اک چے مینار اُتے چاڑھ دتا تاں جو اوہ اوتھے ہی بھکھا تہائیا مر جاوے پر سنیارے نے رات نوں لوکاں دے جان پچھوں ہتھوڑی نال کل گڈّ کے اپروں ریشم دی پگڑی نال اتر کے دوڑ گیا۔ راجے نے اعلان کیتا کہ جے اوہ سیانا سناار آ جاوے تاں اوہ اس نوں وزیر بنا دیویگا۔
ہائیڈروفس لیپموئڈس
ہائیڈروفس لیپموئڈس زریلے سپاں دے ٹبر دا اک سپ اے۔
ہاتھی چور گلیر
انعام
'سنیارے' نے آ کے ااپنی کہانی دسی تے راجے نے خوش ہو کے سنیارے نوں 'وزیر' بنا دتا۔
بھیکھاری ٹھاکر
شروع دا جیون
بھیکھاری ٹھاکر دا جنم 18 دسمبر 1887 نوں بہار دے سارن ضلعے دے قطب پور (دیارا) پنڈ وچّ ہویا سی۔ اس دے پیؤ دا نام دل سنگار ٹھاکر اتے ماں دا نام شوکلی دیوی سی۔ اوہ اک نائی (نائی ذات) پروار نال متعلق سی، جو بھارتی سماج دیاں سبھ توں پچھڑیاں ذاتیاں وچوں اک ہے۔ اس دی جات دا روائتی کم وال کٹنا اتے حجامت کرنا اتے مدد شادی غمی دے موقعے تے تقریباں وچّ براہمناں دی مدد کرنا سی۔ اوہناں دی ورتوں پنڈ دے پیغام رساناں ویاہ اتے موت دے اتے ہور سنیہے پنڈ اتے نیڑلے علاقیاں وچّ بھیجن لئی کیتا جاندا سی۔ اوہ پنڈ دے روائتی-جگیروی سیٹ اپ وچّ ڈاک کامے وانگ کم کردے سن۔
سلیٹی تیز نک شارک
سلیٹی تیز نک شارک شارکاں دے اک ٹبر ریکویم شارک دی اک ونڈ اے۔
گٹھ:شارک
بھیکھاری ٹھاکر
باہری لنک
گٹھ:1887 دے جم گٹھ:1971 دیاں موتاں گٹھ:20ویں صدی دے بھارتی سنگیتکار گٹھ:بھارتی لوک گٹھ:جم 1887 گٹھ:ہندو شخصیتاں
ہاتھی چور گلیر
'ہیر وارث شاہ' وچ حوالا
ایہدا حوالا ہیر وارث شاہ وچ وی ملدا اے۔ جدوں رانجھا رنگ پور کھیڑے نوں جاندا راہ وچ آجڑی (بھیڈ-بکریاں چارن والا) ناݪ ملاقت کردا اے-
حوالے
گٹھ:پنجابی لوکدھارا گٹھ:پنجابی ادب گٹھ:پنجابی بولی
انڈور
گٹھ:ہندستان گٹھ:بھارت دے شہر گٹھ:ایشیا دے آباد تھاں گٹھ:بھارت دے آباد تھاں
Indore
ماہی وے سانوں بھل ناں جانویں
ماہی وے سانوں بھل ناں جانویں والپتے ٹبر دی جنس سانوں بھل ناں جاناں دا اک بوٹا اے۔ ایہ یورپ ایشیاء تے اتلے امریکہ دا بوٹا اے۔ ایہ 6 توں 24 انچ تک اچا ہوندا اے تے پھل نکا 1/4 انچ دا نیلے رنگدا ہوندا اے جیدا وشکار پیلا ہوندا اے۔
چک 225 ٹی ڈی اے
225 ٹی ڈی اے  ضلع لیہ دی تصیل کروڑ لعل عیسن دا اک پنڈ اے ۔
تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ ضلع لیہ چ تصیل کروڑ لعل عیسن چ وس رہیا اے ۔
اسنسین پارش کاؤنٹی، لوئزیانا
اسنسین پارش  امریکی صوبے لوئزیانا دی اک کاؤنٹی اے۔
چک 178 ای بی
چک 178 ای بی ضلع وہاڑی دی تصیل وہاڑی دا اک پنڈ اے ۔ اس پنڈ دی زمیناں نوں پاکپتن نہر سسٹم دے اک حصے اپر پاکپتن نہر دا پانی لگدا اے  ۔اس نہری پربندھ نوں ایسٹرن بار ڈویژن دا ناں دتا گیا اے تے اس پنڈ دے نال ای بی (E.B=Eastern Bar Division) ایسے لئی لگدا اے ۔ 350px|thumbnail|تحصیل وہاڑی دے پنڈاں دا نقشہ
تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ ضلع وہاڑی چ تصیل وہاڑی چ وس رہیا اے ۔
شمیم آرا
شمیم آرا پاکستانی اداکارہ، فلمی ہدایت کار، فلم پروڈیوسر سن۔ اوہ 1950ء د‏‏ی دہائی تو‏ں 1970ء د‏‏ی دہائی تک پاکستان د‏‏ی مقبول عام تے صفِ اول د‏‏ی اداکارہ سن۔
ابتدائی حالات
شمیم آرا 22 مارچ 1938ء نو‏‏ں علی گڑھ موجودہ بھارت وچ پیدا ہوئیاں۔ اُنہاں دا پیدائشی ناں پتلی بائی سی مگر فلمی دنیا وچ اوہ شمیم آرا دے ناں تو‏ں مشہور ہوئیاں۔
شمیم آرا (22 مارچ 1938 – 5 اگست 2016) ک پاکستانی فلم اداکارہ، فلم ڈریکٹر اتے فلم پروڈیؤسر ہے۔
اسدا جنم دا ناں پتلی بائی سی۔ فلماں وچ آن مگروں سنے اپنا ناں شمیم آرا رکھ لیا۔ اسدا اداکاری دا کیریئر 1950 توں 1970 تکّ رہا۔ اوہ لیہندے پنجاب دی پہلی رنگین پنجابی فلم نالا وچ اداکارہ سی جو 29 اکتوبر 1965 نوں رلیز ہوی۔ اسدی پہلی پوری لمبی فلم سنگم سی جو 23 اپریل 1964 نوں رلیز ہوئی۔
فلم ڈریکٹر وجوں
1968 وچ سنے ااپنی پہلی فلم ساکہ ڈریکٹ کیتی۔ ایہ رضیہ بٹ دے ناول اُپر مشتمل سی۔ فلم نوں بھارتی پنجاب اتے پاکستان توں کافی مشہوری حاصل ہوئی۔
فلمی دور
1956ء وچ شمیم آرا جدو‏ں اپنے خاندان دے ہمراہ لاہور وچ اپنے رشتہ داراں نال ملاقات نو‏‏ں آئیاں تاں ایتھ‏ے اک فلمی ہدایت کار نجم نقوی نے اُنئيں اک آئندہ فلم دے لئی کاسٹ ک‏ر ليا۔ نجم نقوی اپنی فلم کنواری بیوہ دے لئی کِس‏ے نويں چہرے د‏‏ی تلاش وچ سن تے اوہ شمیم آرا د‏‏ی خوبصورت نرم آواز، معصومانہ انداز تو‏ں بہت متاثر ہوئے تے اُنئيں اپنی فلم کنواری بیوہ دے لئی کاسٹ ک‏ر ليا جو 1956ء وچ ریلیز ہوئی۔ اوہ شمیم آرا د‏‏ی پہلی فلم سی۔ فلمی دنیا وچ شمیم آرا نو‏‏ں متعارف کروانے والے نجم نقوی ہی سن ۔ نجم نقوی نے اُنئيں شمیم آرا دے فلمی ناں تو‏ں متعارف کروایا سی ۔ بدقسمتی تو‏ں ایہ فلم پردے اُتے ناکا‏م ثابت ہوئی۔ مگر کنواری بیوہ نے اپنے ناظرین دے دلاں وچ کچھ زیادہ اثر تاں نہ چھڈیا مگر شمیم آرا د‏‏ی معصومانہ اندازِ بیاں تے خوبصورتی نے ناظرین و شائقین دے دلاں وچ اپنی جگہ بنالی۔ اِس طرح پاکستانی فلمی دنیا وچ اک نويں اداکارہ د‏‏ی جھلک سٹھ د‏‏ی دہائی ختم ہونے تو‏ں پہلے ہی دکھادی دینے لگی سی۔1958ء وچ نور جتھ‏ے (گلوکارہ) د‏‏ی اک فلم انارکلی وچ شمیم آرا نے مختصر سی اداکاری کيتی۔ اِس فلم وچ اوہ انارکلی د‏‏ی چھوٹی بہن ثریا دے رول وچ منظرعام اُتے آئیاں ۔ 1958ء تو‏ں 1960ء تک شمیم آرا نے متعدد فلماں وچ اداکاری د‏‏ی مگر اوہ نمایاں ستارہ بن دے جگمگانے وچ کامیاب نہ ہوئے رہیاں سن کہ 1960ء وچ اُنہاں د‏‏ی فلم سہیلی (فلم) نے اُنئيں فلمی دنیا اُتے چمکنے دا قیمتی موقع فراہ‏م کر دتا۔ سہیلی د‏‏ی کامیاب نمائش اُتے اوہ صفِ اول د‏‏ی اداکارااں وچ شمار ہونے لگیاں سن۔ 1962ء وچ اُنہاں د‏‏ی فلم قیدی د‏‏ی نمائش ہوئی جس وچ فیض احمد فیض د‏‏ی غزل میرے تو‏ں پہلی سی محبت میرے محبوب نہ منگ شمیم آرا اُتے فلمائی گئی تے ایہ فلم 1962ء وچ کامیاب ترین فلم سی۔ 1962ء وچ شمیم آرا د‏‏ی کئی کامیاب فلماں د‏‏ی نمائش ہوئی جو ایہ نيں: آنچل، محبوب، میرا کیتا قصور، قیدتی، اِنقلاب ۔1963ء وچ وی اوہ پاکستانی فلمی دنیا د‏‏ی کامیاب ترین فلماں دینے والی صفِ اول د‏‏ی اداکارہ سن، 1963ء د‏‏ی مشہور فلماں ایہ سن: دلہن، اِک تیرا سہارا، غزالہ، کالا پانی، سازش، سیماء، ٹانگے والا۔ مشرقی پاکستان (موجودہ بنگلہ دیش) وچ اُنہاں د‏‏ی پہلی رنگین فلم سنگم د‏‏ی نمائش 23 اپریل 1964ء نو‏‏ں ہوئی۔ مغربی پاکستان (موجودہ پاکستان) وچ 29 اکتوبر 1965ء نو‏‏ں شمیم آرا د‏‏ی مقبولِ عام رنگین فلم نائیلہ د‏‏ی نمائش ہوئی جس تو‏ں ناظرین شمیم آرا د‏‏ی خوبصورتی تو‏ں واقف ہوئے تے اُنہاں د‏‏ی اداکاری دے چرچے عام ہوئے گئے۔1960ء د‏‏ی دہائی د‏‏ی اوہ صفِ اول د‏‏ی اداکارہ سن۔ 1970ء د‏‏ی دہائی وچ اوہ فلمی کیرئیر تو‏ں پِچھے ہٹتی گئياں تے بطور فلمی ہدایت کارہ تے فلم پروڈیوسر کئی فلماں بنائاں۔
بحیثیت فلم پروڈیوسر
بحیثیت فلم پروڈیوسر شمیم آرا د‏‏ی پہلی فلم صاعقہ سی جو 1968ء وچ نمائش دے لئی پیش ہوئی۔ ایہ فلم رضیہ بٹ دے ناول صاعقہ اُتے بنائی گئی سی۔ ایہ فلم ادبی حلفےآں تے عوامی حلفےآں وچ متاثر کن حد تک کامیاب ہوئی۔
بحیثیت فلمی ہدایت کار
بحیثیتِ فلمی ہدایت کار 1976ء وچ شمیم آرا د‏‏ی پہلی فلم جیو تے جینے دو سی۔ 1978ء وچ اک ہور فلم پلے بوائے دے ناں تو‏ں پیش کيتی۔ 1979ء وچ مس ہانگ کانگ نامی فلم پیش کيتی۔ 1984ء وچ مس کولمبو د‏‏ی نمائش ہوئی۔ 1985ء وچ مس سنگاہور د‏‏ی نمائش ہوئی۔ 1987ء وچ لیڈی اسمگلر د‏‏ی نمائش ہوئی۔ 1989ء وچ لیڈی کمانڈو، 1993ء وچ ہاتھی میرا ساتھی، 1994ء میں آخری مجرا، 1995ء میں منڈا بگڑا جائے، 1996ء میں ہم تو چلے سرال، 1996ء میں مس استنبول، 1996ء میں لو 95، 1997ء میں ہم کسی سے کم نہیں، ورگی فلماں د‏‏ی ہدایت کاری کيتی۔ 1995ء وچ منڈا بگڑا جائے کامیاب ترین فلم سی۔ بحیثیت فلمی ہدایت کار، پل دو پل اُنہاں د‏‏ی آخری فلم سی جس د‏‏ی نمائش 1999ء وچ ہوئی۔
علالت تے وفات
2004ء وچ شمیم آرا اپنے بیٹے دے ہمراہ لندن مقیم ہوگئياں۔ اِس دوران وچ اوہ پاکستان دو بار آئیاں ۔ 2011ء دے ابتدائی دناں وچ جدو‏ں اوہ لاہور وچ مقیم سن۔ اِنہاں دناں جنوری 2011ء وچ اُنئيں دماغی شریان پھٹ جانے دے باعث ہسپتال داخل کروایا گیا جتھ‏ے اکتوبر 2011ء وچ اُنہاں دے دماغ دا آپریشن کیتا گیا مگر اوہ ہوش وچ آنے د‏‏ی بجائے کوما وچ چلی گئياں۔دسمبر 2011ء وچ علاج دے لئی اُنئيں اُنہاں دا بیٹا سلمان کریم مجید لندن لے گیا جتھ‏ے اوہ تقریباً 6 سال علالت وچ مبتلا رہنے دے بعد بروز جمعہ 5 اگست 2016ء نو‏‏ں 78 سال 4 ماہ 14 دِن د‏‏ی عمر وچ لندن، برطانیہ وچ فوت ہوگئياں۔ پاکستانی ذرائع ابلاغ نے شمیم آرا د‏‏ی وفات د‏‏ی خبر صبح 11 بجکر 40 منٹ اُتے ٹیلی ویژن تو‏ں نشر کيتی۔ بروز ہفتہ 6 اگست 2016ء نو‏‏ں نمازِ جنازہ بوقتِ ظہر اداء کيتی گئی تے تدفین لندن، برطانیہ وچ کيتی گئی۔ شمیم آرا نے وارثاں وچ اک بیٹا، بہو تے دو پو‏تے پوتیاں چھڈے نيں۔
نگار ایوارڈز
بحیثیتِ اداکارہ شمیم آرا چار نگار ایوارڈز حاصل کرنے وچ کامیاب رہیاں۔
حوالے
گٹھ:جم 1938 گٹھ:موت 2016 گٹھ:20ویں صدی دیاں پاکستانی اداکاراواں گٹھ:21ویں صدی دیاں پاکستانی اداکاراواں گٹھ:لاہور دیاں اداکاراواں گٹھ:پاکستانی فلم اداکاراواں گٹھ:پنجابی لوک گٹھ:پنجابی شخصیتاں گٹھ:پنجابی مسلمان
رنگلی سانوں بھل ناں جاناں
رنگلی سانوں بھل ناں جاناں والپتے ٹبر دک جنس سانوں بھل ناں جاناں دا اک بوٹا اے
بارلے جوڑ
گٹھ:والپتے گٹھ:سانوں بھل ناں جاناں
بخش گوار
ایہہ ایران دے صوبہ کرمان شاہ چ اس صوبے دے ضلعے   شہرستان اسلام آباد غرب   دی اک  تحصیل  جاں بخش  اے ۔(بخش فارسی چ تصیل نوں آکھدے آ)   ۔
لوک گنتی
اس تحصیل دی لوک گنتی لوک آ۔
تھاں ٹکانہ
ایہہ بخش جان تحصیل ایران دے صوبے کرمان شاہ چ اے ۔
حوالے
گٹھ:ایران گٹھ:ایران دیاں تحصیلاں گٹھ:جغرافیہ گٹھ:صوبہ کرمان شاہ دیاں تحصیلاں
ازور
ازور پرتگال دے دو خودمختار علاقےآں چوں اک علاقہ اے ، دوجا علاقہ مادیرا اے ۔
ازور اتلے وڈا سمندر اوقیانوس دے ادھ چ 9 اتش فشانی جزیرےآں اتے مشتمل اے ۔
ایہہ لزبن توں 1500 کلومیٹر لہندے چ تے اتلے امریکہ توں 3،900 کلومیٹر چڑھدے چ واقع اے ۔
گٹھ:پرتگال گٹھ:یورپ دے دیساں دے خودمختار علاقے گٹھ:یورپ گٹھ:صوبے ریاستاں گٹھ:علاقے گٹھ:جغرافیہ
ناراین راؤ
مڈھلا جیون تے منصبِ پیشوائی
ناراین راؤ نانا صاحب پیشوا بالاجی باجی راؤ تے انہاں د‏‏ی بیوی گوپیکا بائی دے تیسرے فرزند سن ۔ ناراین راؤ دے وڈے بھائی وشواس راؤ پیشوائی دے امیدوار سن لیکن پانی پت د‏‏ی تیسری جنگ وچ اوہ مارے گئے تاں انہاں دے بعد دوسرے بھائی مادھو راؤ اول نانا صاحب د‏‏ی وفات دے بعد سنہ 1761ء وچ پیشوا بنے۔ انہاں دے چچا رگھوناتھ راؤ نو‏‏ں مادھو راؤ دا نائب السلطنت مقرر کیتا گیا سی لیکن انہاں نے اپنے بھتیجے دے خلاف سازش د‏‏ی جو ناکا‏م ہوئی تے انہاں نو‏ں نظر بند کر دتا گیا۔
سنہ 1772ء وچ مادھو راؤ اول نے ٹی بی دے جان لیوا مرض وچ وفات پائی تے انہاں دے بعد ستاراں سالہ ناراین راؤ پیشوا مقرر ہوئے۔ اس وقت رگھوناتھ راؤ نو‏‏ں نظر بندی تو‏ں کڈ ک‏ے فیر نائب السلطنت بنایا گیا۔ لیکن جلد ہی نوخیز ناراین راؤ تے انہاں دے چچا دے درمیان وچ اختلافات رونما ہوئے جو نانا صاحب بالاجی دے بعد پیشوا بننا چاہندے سن ۔ دراصل چچا بھتیجے دونے ہی دے ارد گرد بد طینت و بد نیت مشیر جمع ہوئے گئے سن، اوہ مسلسل دوناں نو‏ں اک دوسرے دے خلاف ورغلاندے رہندے حتیٰ کہ چچا بھتیجاں دے ذہناں نو‏‏ں اس حد تک مسموم کر دتا کہ ناراین راؤ نو‏‏ں دوبارہ نظر بند کر دتا گیا۔
ناراین راؤ دا قتل
30 اگست سنہ 1773ء وچ گنیش چترتھی دے آخری دن گاردی محافظ اپنے سردار سومیر سنگھ گاردی د‏‏ی قیادت وچ محل وچ داخل ہوئے تے شور مچانا شروع کر دتا۔ اوہ پیشوا د‏‏ی خواب گاہ د‏‏ی طرف ودھے، راستے وچ اک منشی نے انہاں نو‏ں روکنے د‏‏ی کوشش کيتی تاں اسنو‏ں مار گرایا۔ ایہ بلوائی رگھوناتھ راؤ نو‏‏ں چھڑانے آئے سن ۔ رگھوناتھ راؤ تے انہاں د‏‏ی بیوی آنندی بائی نے گاردیاں تو‏ں وعدہ کیتا سی کہ اوہ ناراین راؤ تو‏ں سمجھوندا کرنا چاہندے ني‏‏‏‏ں۔ چنانچہ اوہ ناراین راؤ دے پِچھے پِچھے رگھوناتھ دے کمرے د‏‏ی طرف ودھے۔ ايس‏ے اثنا وچ کِس‏ے خادم نے مزاحمت د‏‏ی تاں سومیر نے اسنو‏ں مار دے اس د‏ی لاش نو‏‏ں خاموشی تو‏ں دریا وچ ٹھکانے لگیا دتا۔
پینڈی نک شارک
پینڈی نک شارک شارکاں دے اک ٹبر ریکویم شارک دی اک ونڈ اے۔
ہائیڈروفس میلانوسیفالس
ہائیڈروفس میلانوسیفالس زریلے سپاں دے ٹبر دا اک سپ اے۔
کتاجیب
کتاجیب پھلوالے بوٹیاں دے ٹبر والپتے دی اک جنس اے جیدے وچ 27 دے نیڑے بوٹے نیں۔ ایہدے پتے کھؤرے تے کتے دی جیب ورگے ہوندے نیں ایس باہجوں ایہ ناں وی پیا۔
پمپری چنچواڈ
گٹھ:ہندستان گٹھ:بھارت دے شہر گٹھ:ایشیا دے آباد تھاں گٹھ:بھارت دے آباد تھاں
688
موتاں
680'erne
ریڈیو فریکوئنسی پچھان
ریڈیو-فریکئوینسی پچھان (جاں آر ایف آئی ڈی) جیزاں نال جڑے ہوئے ٹیگس نوں آٹومیٹک پچھان اتے ٹریک کرن لئی الیکٹرومیگنیٹک فیلڈ ورتدا اے۔ ٹیگاں وچ الیکٹرانکلی جانکاری شامل ہندی اے۔ پیسو ٹیگاں نیڑلے آر ایف آئی ڈی ریڈر دیاں ریڈیو ویوز توں توانائی اکٹھی کردے ہن۔ ایکٹو ٹیگاں کول اک مقامی پاور سروت ہندا اے جویں کہ اک بیٹری اتے ایہہ آر ایف آئی ڈی ریڈر توں سینکڑے میٹراں دور کم کر سکدے ہن۔ بارکوڈ دے الٹ، ٹیگ نوں ریڈر دی نظر دے اندر ہونا لازمی نہیں اے۔ آر ایف آئی ڈی آٹومیٹک پچھان اتے ڈاٹا کیپچر (اے۔آئی۔ڈی۔سی۔) دا اک طریقہ اے۔
کئی صنعتاں وچ آر ایف آئی ڈی ٹیگ ورتے جاندے ہن، اداہرن لئی، پیداوار دے دوران اک آٹوموبائیل نال جڑے آر ایف آئی ڈی ٹیگ اسمبلی لائن ولوں اپنی ترقی نوں ٹریک کرن لئی ورتیا جا سکدا اے؛ جانوراں اتے پالتو جانوراں وچ آر ایف آئی ڈی مائیکروچپاں نوں لگاؤن نال جانوراں دی مثبت پچھان وچ مدد ملدی اے اتے اس دے نال-نال آر ایف آئی ڈی ٹیگڈ دوائیاں نوں ویئرہاؤساں وچ ٹریک کیتا جا سکدا اے۔
کیونکہ آر۔ایف۔آئی۔ڈی۔ ٹیگ کیش، کپڑے اتے چیزاں نال جوڑے جا سکدے ہن، جاں جانوراں اتے لوکاں وچ پکا لگایا جا سکدا اے، اس لئی رضا مندی توں بناں نجی طور اُتے جڑی جانکاری پڑھن دے امکان نے گمبھیر گوپنییتا متعلق چنتاواں نوں اٹھایا اے۔
2014 وچ، عالمی آر ایف آئی ڈی مارکٹ امریکہ $8.89 بلیئن دے برابر اے، جو 2013 وچ امریکہ 7.77 بلیئن اتے 2012 وچ امریکہ 6.96 بلیئن توں ودھ اے۔ اس وچ آر ایف آئی ڈی کارڈ، لیبل، فوبس، ٹیگ، ریڈر اتے سافٹویئر/سنوجواناں شامل ہن۔ 2026 تک اسدا بازار ملّ 18.68 ارب ڈالر ہو جان دا امکان اے۔
ورتوں
ریٹیل سٹوراں وچ آئیٹم لیول ٹیگنگ لئی آر ایف آئی ڈی نوں اپنایا جا رہا اے۔ لائبریریاں وچ لائیبریری چیزاں اُتے بارکوڈاں نوں بدلن لئی آر ایف آئی ڈی دی ورتوں کیتی جاندی اے۔ اس ٹیگ وچ پچھان جانکاری ہو سکدی اے جاں ڈیٹابیس لئی صرف اک کنجی ہو سکدی اے۔ اک آر ایف آئی ڈی سسٹم بار کوڈ نوں بدل جاں مکمل کر سکدا اے اتے حکام ولوں جیز پربندھن اتے سوے-سیوا چیکاؤٹ دی اک ہور طریقہ پیش کر سکدا اے۔ ایہہ اک حفاظتی آلہ دے روپ وچ وی کم کر سکدا اے، زیادہ روائتی الیکٹرومیگنیٹک سرکھیا پٹی دی تھاں لے کے۔
حوالے
گٹھ:آٹومیٹک پچھان اتے ڈاٹا کیپچر گٹھ:گوپنییتا گٹھ:ریڈیو فریکوئینسی پچھان گٹھ:سرو مکمل کمپیوٹنگ گٹھ:وائرلیس گٹھ:ٹیکنالوجی
چکری شارک
چکری شارک شارکاں دے اک ٹبر ریکویم شارک دی اک ونڈ اے۔
چک 226 ٹی ڈی اے
226 ٹی ڈی اے  ضلع لیہ دی تصیل کروڑ لعل عیسن دا اک پنڈ اے ۔
ہائیڈروفس اوبسکیورس
ہائیڈروفس اوبسکیورس زریلے سپاں دے ٹبر دا اک سپ اے۔
چک 226 ٹی ڈی اے
تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ ضلع لیہ چ تصیل کروڑ لعل عیسن چ وس رہیا اے ۔
687
موتاں
680'erne
خارکیف اوبلاست
یوکرین چڑھدے یورپ دا اک دیس اے۔ چڑھدے تے اتلے چڑھدے پاسے ول روس، اتلے لیندے ول بیلارس، پولینڈ، سلویکیا تے ھنگری لیندے ول، رومانیہ، مالدووا لیندے دکھن ول تے کالا سمندر دکھن ول نیں۔ ایہ 603,628 مربع کلومیٹر تھاں تے پھیلیا ہویا اے تے اینج براعظم یورپ تے روس مگروں دوجا وڈا دیس اے۔ کیف یوکرین دا راجگڑھ اے۔ یوکرین انتظامی طور اتے 24 اوبلاستاں یعنی صوبےآں تے اک خودمختار جمہوریہ کریمیا چ ونڈیا ہویا اے تے دو شہراں کیف تے سیویستوپول نوں خاص حثیت دتی گئی اے ۔ خارکیف اوبلاست یوکرین 24 اوبلاستاں یعنی صوبےآں چوں اک اوبلاست اے ۔ اس دا انتظامی مرکز خارکیف شہر اے
باہرلے جوڑ
گٹھ:یورپ دا جغرافیہ گٹھ:یوکرین گٹھ:یوکرین دے اوبلاست گٹھ:جغرافیہ گٹھ:صوبے ریاستاں
686
موتاں
680'erne
کیلنڈولا
کیلنڈولا پھلوالے بوٹیاں دے تارہ پھل ٹبر دا اک ٹوکرہ اے۔ ایہدے وچ 12 توں 20 تک ونڈاں نیں۔
چک 212 ای بی
چک 212 ای بی ضلع وہاڑی دی تصیل وہاڑی دا اک پنڈ اے ۔ اس پنڈ دی زمیناں نوں پاکپتن نہر سسٹم دے اک حصے اپر پاکپتن نہر دا پانی لگدا اے  ۔اس نہری پربندھ نوں ایسٹرن بار ڈویژن دا ناں دتا گیا اے تے اس پنڈ دے نال ای بی (E.B=Eastern Bar Division) ایسے لئی لگدا اے ۔ 350px|thumbnail|تحصیل وہاڑی دے پنڈاں دا نقشہ
350px|thumbnail|ضلع وہاڑی دے پنڈاں دا نقشہ
تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ ضلع وہاڑی چ تصیل وہاڑی چ وس رہیا اے ۔
بخش کلیائی
ایہہ ایران دے صوبہ کرمان شاہ چ اس صوبے دے ضلعے   شہرستان سنقر   دی اک  تحصیل  جاں بخش  اے ۔(بخش فارسی چ تصیل نوں آکھدے آ)   ۔
لوک گنتی
اس تحصیل دی لوک گنتی لوک آ۔
حوالے
گٹھ:ایران گٹھ:ایران دیاں تحصیلاں گٹھ:جغرافیہ گٹھ:صوبہ کرمان شاہ دیاں تحصیلاں
کریبین تیزنک شارک
کریبین تیزنک شارک شارکاں دے اک ٹبر ریکویم شارک دی اک ونڈ اے۔
ہائیڈروفس اورناٹس
ہائیڈروفس اورناٹس زریلے سپاں دے ٹبر دا اک سپ اے۔
685
موتاں
680'erne
ایوانو فرانکیوسک اوبلاست
یوکرین چڑھدے یورپ دا اک دیس اے۔ چڑھدے تے اتلے چڑھدے پاسے ول روس، اتلے لیندے ول بیلارس، پولینڈ، سلویکیا تے ھنگری لیندے ول، رومانیہ، مالدووا لیندے دکھن ول تے کالا سمندر دکھن ول نیں۔ ایہ 603,628 مربع کلومیٹر تھاں تے پھیلیا ہویا اے تے اینج براعظم یورپ تے روس مگروں دوجا وڈا دیس اے۔ کیف یوکرین دا راجگڑھ اے۔ یوکرین انتظامی طور اتے 24 اوبلاستاں یعنی صوبےآں تے اک خودمختار جمہوریہ کریمیا چ ونڈیا ہویا اے تے دو شہراں کیف تے سیویستوپول نوں خاص حثیت دتی گئی اے ۔ ایوانو فرانکیوسک اوبلاست یوکرین 24 اوبلاستاں یعنی صوبےآں چوں اک اوبلاست اے ۔ اس دا انتظامی مرکز ایوانو فرانکیوسک شہر اے
باہرلے جوڑ
گٹھ:یورپ دا جغرافیہ گٹھ:یوکرین گٹھ:یوکرین دے اوبلاست گٹھ:جغرافیہ گٹھ:صوبے ریاستاں
ہائیڈروفس سمپری
ہائیڈروفس سمپری زریلے سپاں دے ٹبر دا اک سپ اے۔
684
موتاں
680'erne
کالی چنج شارک
کالی چنج شارک شارکاں دے اک ٹبر ریکویم شارک دا اک ٹوکرا اے۔
گارگیاس
گارجیاس (Γοργίας، ; ل۔ 485 – ل۔ 380 ق م ) اک یونانی سوفسٹ، سسیلیؤٹ، قبل-سقراط فلسفی سی اتے تجزیہ کار  سی۔ اوہ سسلی وچ لینتینی وچ پیدا ہویا سی۔ پروٹاگورس دے نال اوہ سوفسٹاں دی پہلی پیڑھی وچوں اک سی۔ بہت سارے ڈوکسوگرافر مندے ہن کہ اوہ ایمپیڈوکلیز دا چیلا سی، حالانکہ عمر وچ اوہ اس توں بہت گھٹ چھوٹا سی۔ "ہوراں سوفسٹاں دے وانگ، اوہ گھمکڑ سی اتے اوہ وکھ-وکھ شہراں وچ گیا۔ اسنے مہان یونانی مرکزاں جویں کہ اولمپیا اتے ڈیلپھی وچ جا کے اپنے ہنر دا مظاہرہ کیتا، اتے اسنے اپنے نردیساں اتے پردرشناں توں فیس وی لئی۔ اسدی پردرشنیاں دی اک خاص گل ایہہ سی کہ اوہ ناظرین توں فٹکل سوال پچھدا رہندا سی اتے بنھاں کسے تیاری دے فوراً جواب دندا سی۔" اسنوں گارجیئس نہلسٹ کیہا جاندا سی حالانکہ اس وشیشن نال اسدے فلسفہ نوں لے کے اختلاف ہن۔
اسدی مکھ مانتا دا دعوہ ایہہ اے کہ اسنے اپنے جدی پنڈ سسلی توں ایٹیکا تک وکھیان-کلا نوں لے کے گیا، اتے اسنے ساہتی وارتک دے طور تے  ایٹک یونانی دے پھیلاء وچ وی بہت یوگدان پایا اے۔
جیون
گارجیاس لینٹینی وچ پیدا ہویا سی جہڑی کہ سسلی دی اک یونانی کلونی سی، جسنوں عامَ طور تے سپارٹن ویاکھئکاں دا گھر وی کیہا جاندا سی۔ ایہہ جانکاری ملدی اے کہ گارجیاس دے پیؤ دا نام چارمنتیدیس سی اتے اسدا اک بھرا سی جسدا نام ہیروڈیکس سی، اسدی اک بھین سی جسنے ڈیلپھی وچ گارجیاس نوں اک بتّ سمرپت کیتا سی۔
اوہ 427 ق م وچ لگبھگ 60 سالاں دا سی جدوں اسنووں لوکاں ولوں ایتھنز بھیج دتا گیا سی۔ اس پچھوں اوہ ایتھنز وچ ہی رہن لگا کیونکہ اسنوں اتھے بہت مشہوری مل گئی سی اتے اس توں علاوہ اسنوں اسدے پردرشناں اتے وکھیاناں دے کارن لابھ وی ہونا شروع ہو گیا سی۔ ارسطو دے مطابق، اسدے طالب علماں وچ آئیسوکریٹس شامل سی۔ اس توں علاوہ ہوراں لوکاں ولوں ہور طالب علماں دے نام وی شامل کیتے گئے سن جویں کہ سودا ولوں پیریکلس، پولس اتے آلسیدمس اتے دیوجینس لائیرتیئس ولوں اینتستھینس دا نام دسیا گیا اے۔ پھیلوسٹراٹس دے مطابق میں سمجھدا ہاں کہ اسنے بہت سارے مشہور لوکاں دا دھیان کھچیا جہناں وچ کریٹیئس اتے آلسیبیمقصد شامل سن، جہڑے کہ نوجوان سن، اتے تھوسیڈائیڈس اتے پیریکلس جہڑے کہ بزرگ سن۔ اس توں علاوہ اگاتھن جہڑا کہ اک تراسدی شاعر سی، اسدا مرید سی اتے اسدے چھنداں وچ گارجیاس دی جھلک وی ملدی اے۔
چک 210 ای بی
چک 210 ای بی ضلع وہاڑی دی تصیل وہاڑی دا اک پنڈ اے ۔ اس پنڈ دی زمیناں نوں پاکپتن نہر سسٹم دے اک حصے اپر پاکپتن نہر دا پانی لگدا اے  ۔اس نہری پربندھ نوں ایسٹرن بار ڈویژن دا ناں دتا گیا اے تے اس پنڈ دے نال ای بی (E.B=Eastern Bar Division) ایسے لئی لگدا اے ۔ 350px|thumbnail|تحصیل وہاڑی دے پنڈاں دا نقشہ
350px|thumbnail|ضلع وہاڑی دے پنڈاں دا نقشہ
زیگ زیگلر
ہلیری ہنٹن "زگ" زگرر (6 نومبر، 1926–28 نومبر 2012) اک امریکی لکھاری، سیلزمین اتے پریرک سپیکر سی۔
مڈھلا جیون اتے سکھیا
زگ زگلر دکھنی الاباما وچ کوفی کاؤنٹی وچ پیدا ہویا سی۔ سدے پیؤ دا نام جون سیلاس زگلر اتے ماں دا نام لیلا ویسکوٹ زگلر اے۔ 1931 وچ جدوں زگلر پنج سال دا سی، تاں اس دے پیؤ نے مسیسپی فارم وچ اک پربندھکی عہدہ لیا اتے اتے اسدا پروار یازو سٹی، مسسپی چلے گئے جتھے اسنے اپنے بچپن دا زیادہ تر سماں بتایا۔ اگلے سال، اس دے پیؤ دی موت اک دورے کارن ہو گئی، اتے اس دی چھوٹی بھین دی موت دو دن بعد ہوئی۔
اوہ نیوی V-12 نیوی کالج ٹریننگ پروگرام وچ سی اتے سنے کولمبیا، ساؤتھ کیرولینا وچ ساؤتھ کیرولینا یونیورسٹی وچ حصہ لیا۔
کیرئر
زگلر نے اک سیلزمین وجوں اپنے کیریئر دی شروعات کیتی۔ 1968 وچ، اوہ آٹوموٹو کمپنی دا نائب پردھان اتے سکھلائی ڈائریکٹر بن گیا اتے ڈلاس، ٹیکساس وچ رہن لگ پئا۔ 2007 وچ، پوڑیاں توں تھلے ڈگن نال اسنوں تھوڑھے ویلے دی یادداشت سمسیا دا ساہمنا کرنا پیا۔
نجی جیون
زگلر اپنی بیوی، زین نوں ملیا، 1944 وچ، جیکسن، مسیسپی وچ اوہ 17 سالاں دا سی اتے اوہ 16 سال دی سی۔ اوہ 1946 دے اخیر وچ ویاہے سن اوہناں دے چار بچے سن: سجان، ٹوم، سنڈی اتے جولی۔
موت
28 نومبر 2012 نوں، پلانو، ٹیکسس دے اک ہسپتال وچ نمونیا نال زگلر دی موت ہو گی۔
حوالے
گٹھ:امریکی لکھاری گٹھ:امریکی شخصیتاں
جنس (جیون پڑھت)
جنس ٹوکرہ جیون پڑھت وچ بوٹیاں تے جانوراں دی اک ٹولی اے جیہڑی ٹبر توں تھلے تے ونڈ توں اتے اے۔
جنس اکوورگے بوٹیاں دی ٹولی اے جیہڑے اکو جۓ دسن یا جنہاں دے پھل یا بی بنان والے انگ اکو جۓ ہون۔ پپل بوڑھ انجیر تنیں اپنے ناپ شکل وچ وکھو وکھ نیں پر بی بنان وچ تنوں اکو جۓ نیں ایس لئی ایہناں دی اک جنس پپلی اے۔
جوزف پٹن ڈی ٹورنفورٹ اک فرنچ بوٹا گرو نے جنس دی سوج دا موڈھی سمجھیا جاندا اے۔
بخش کوزران
ایہہ ایران دے صوبہ کرمان شاہ چ اس صوبے دے ضلعے   شہرستان کرمان شاہ   دی اک  تحصیل  جاں بخش  اے ۔(بخش فارسی چ تصیل نوں آکھدے آ)   ۔
لوک گنتی
اس تحصیل دی لوک گنتی لوک آ۔
تھاں ٹکانہ
ایہہ بخش جان تحصیل ایران دے صوبے کرمان شاہ چ اے ۔
حوالے
گٹھ:ایران گٹھ:ایران دیاں تحصیلاں گٹھ:جغرافیہ گٹھ:صوبہ کرمان شاہ دیاں تحصیلاں
ٹبر (جیون پڑھت)
ٹبر جیون پڑھت وچ جیون پچھان لئی اک ٹولی نوں کیندے نیں۔ ایہ جنس (جیون پڑھت) تو اپر ہوندا اے۔ آپس وچ رلدیاں جنساں مل کے اک ٹبر بندیاں نیں۔
راجکوٹ
گٹھ:ہندستان گٹھ:بھارت دے شہر گٹھ:ایشیا دے آباد تھاں گٹھ:بھارت دے آباد تھاں گٹھ:گجرات دے شہر
چک 258 ٹی ڈی اے
258 ٹی ڈی اے  ضلع لیہ دی تصیل کروڑ لعل عیسن دا اک پنڈ اے ۔
ناں
اس پنڈ دی بھوئیں نوں تھل نہر دا پانی لگدا اے  ۔  پنڈ دے ناں دے نال ٹی ڈی اے(TDA=Thal Develpment Authority) اس لئی     لگدا اے جو ایہ پنڈ تھل ڈیولپمنٹ اتھارتی تحت وسایا گیا اے۔
تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ ضلع لیہ چ تصیل کروڑ لعل عیسن چ وس رہیا اے ۔
شیخ احمد قمی
شیخ احمد قمی اک بلند پایہ شیعہ عالم دین تے تاجر سن ۔ انہاں دے مقام ولادت دے بارے مورخین وچ اختلاف پایاجاتاہے اُتے انہاں د‏‏ی تریخ پیدائش تے قومیت دے لحاظ تو‏ں سب متفق القول نيں کہ اوہ ایرانی النسل تے 1543عیسوی وچ تولد ہوئے۔ شیخ احمد قمی دا ایہ تجارتی سفر سیام (موجودہ تھائی لینڈ )ماں مکت‏‏ب تشیع د‏‏ی ترویج دا سبب بنیا۔
مختصر احوال زندگی
شیخ احمد قمی اک بلند پایہ عالم دین سن تے فقہ جعفریہ دے مطابق انہاں نو‏ں اسلام د‏‏ی تعلیمات اُتے پورا تسلط حاصل سی۔ انہاں نے صفوی دور حکومت وچ ایران تو‏ں سیام (موجودہ سیئی لینڈ) کابحری سفر کيتا۔ انہاں دے تجارتی سامان وچ جو بیش قیمت سامان سن، انہاں وچ ميں خوشبودار لکڑیاں، یاقوت تے فیروزہ جداں قیمتی پتھر شامل سن ۔1602 عیسوی وچ اوہ سیام د‏‏ی بندرگاہ اُتے رونما ہوئے تے اجنبی سرزمین اُتے شیعہ مسلک نو‏‏ں متعارف کروانے کاباعث بنے۔۔ شیخ احمد قمی دے ہمراہ انہاں دے بھائی محمد سعید وی سن جو اس غرض تو‏ں انہاں دے نال سن کہ اپنے وڈے بھائی دا ہر مشکل گھڑی وچ نال دے سکن۔ شیخ احمد قمی تے انہاں دے بھائی نے تجارتی امور د‏‏ی انجام دہی دے بعد سیام د‏‏ی سرزمین نو‏‏ں سکونت دے لئی نہائت سازگار پایا تے کافی رقم خرچ کرکے آیوتھایا دے اک محلے تاکیہ وچ اک حجرہ خریدلیا۔ بعد وچ انہاں نے جنگل د‏‏ی مصنوعات د‏‏ی ہور ملکاں نو‏‏ں برآمد تے نادر و قیمتی اشیاء د‏‏ی سیام درآمد کاکم شروع کيتااور اس تو‏ں حاصل ہونے والی ثروت تو‏ں اپنے لئی پکی اِٹاں دا مکان تعمیر کرالیا۔
ایرانی رہتل تے سیئی لینڈ
سب متفق نيں کہ اس محلے دا ناں تاکیہ سیدالشہداء د‏‏ی عزاداری د‏‏ی وجہ تو‏ں مشہور ہواہے جو فارسی دے لفظ تکیہ تو‏ں مشتق اے جس دے معنی عزاداری دے نيں۔ سیام دے مسلما‏ن باشندے زیادہ تر سنی العقیدہ تے روحانی سلسلہ نقشبندیہ تے قادریہ نال تعلق رکھدے نيں۔ سیام وچ تصوف دے انہاں سلسلےآں دے تعارف دا سہرا برصغیر دے بزرگان دین دے سر ا‏‏ے۔ اسلام د‏‏ی ہور خوبیاں د‏‏ی طرح اک ایہ وی خوبی اے کہ اوہ جس علاقے وچ وی جاتاہے اوتھ‏ے د‏‏ی سبھیاچار تے فن و ہنر نو‏‏ں اپنے اندرسمولیتاہے اس سچائی د‏‏ی تصدیق سیئی _مسلم فن و ہنر وچ دیکھی جاسکدی اے جند‏‏یاں مثالاں سیئی لینڈ(سیام) د‏‏ی مسیتاں و درگاہاں نيں۔ تجارتی معاملات تے بازار وچ لین دین د‏‏ی مہارت نے سیام دے شاہی دربار وچ انہاں دے اثرو رسوخ دا راستہ ہموار کر دتا تے انہاں نے کم عرصے وچ ہی سیام وچ اپنی تجارت و کاروبار نو‏‏ں مستحکم کرلیاسی۔ شیخ احمدقمی ایران د‏‏ی عظیم رہتل دے نمائندے سن ۔۔ اک ایسی رہتل جو فن تعمیر، ہنر تے علم و دانش وچ پیش پیش سی، لہذا شیخ احمد نے ایرانی رہتل دا خزانہ سیام وچ منتقل کيتا۔ تریخ تو‏ں پتہ چلتاہے کہ ستارھواں صدی عیسوی وچ شیخ د‏‏ی سکونت والا علاقہ سیام دا جدیدترین علاقہ سمجھاجاتاتھا تے اج ایہ علاقہ شہر دا مرکزی علاقہ اے تے یونیورسٹی آیوتھایا ایتھے واقع ا‏‏ے۔ اس محلے وچ ماضی د‏‏ی جاہ حشم د‏‏ی خصوصیات اج وی باقی نيں۔
ازدواجی زندگی
شیخ احمد قمی نے سیام وچ ہی شادی کرنے کاارادہ کيتا تے اس غرض دے لئی انہاں د‏‏ی نظر انتخاب سیئی لینڈ دے ایکاشرافیہ قبیلے جمکی شریف زادی اُتے پئی۔ جم قبیلہ دراصل کمبوڈیا دے مسلماناں دا اک قبیلہ سیجو ہجرت کرکے سیئی لینڈ وچ آباد ہوئے گیاسی۔ اس شدی دا ثمر دو بیٹےآں تے اک بیٹی د‏‏ی صورت وچ ملا۔ انکا اک کم سنی وچ آبلاں د‏‏ی بیماری د‏‏ی وجہ تو‏ں وفات پاگیاسی، اُتے انہاں د‏‏ی دو اولاداں باقی بچاں ،شیخ نے اپنے بچےآں نو‏‏ں فارسی بولی سکھائ‏ی تے برساں تک جم قبیلے وچ فارسی بولی بولی تے سمجھی جاندی سی۔
شیخ احمد قمی د‏‏ی اولاد د‏‏ی قابلیت
وقت دے نال نال شیخ احمد قمی چونکہ نہائت عمر رسیدہ ہوئے گئے سن اس لئی شاہ سیام پرست تھونگ جو انکو اپنے وڈے بھائی د‏‏ی حیثیت دیندے سن تے صرف انہاں تو‏ں مشاورت کيتاکردے سن ۔ جدو‏ں کہ شیخ احمد قمی دے بیٹے یوئنگ نو‏‏ں داخلی شہری خدمات دے لئی منتخب کيتا گیا۔ بعد وچ انہاں دے بیٹے یوئنگ نو‏‏ں شیخ الاسلام تے بندرگاہاں دے معاملات د‏‏ی دیکھ بھال دا عہدہ وی دیاگیا۔ کچھ عرصہ بعدپرست تھونگ د‏‏ی وفات دے بعد شورش دے برپاہوجانے د‏‏ی وجہ تو‏ں قتدار پرست تھونگ د‏‏ی اولاد نو‏‏ں نہ ملا۔ بعد وچ پرست تھونگ دا بیٹا نارائے مسند اقتدار اُتے براجمان ہويا تے اس نے پرانی دوستی تے قربت دے ناطے شیخ احمد قمی د‏‏ی اولاد نو‏‏ں وی اپنے دربار وچ خاص عہدےآں تو‏ں نوازیا۔ شیخ احمد قمی د‏‏ی صرف اک صاحبزادجنہاں دا ناں چی سی وی شاہ نارائے دے دربار وچ اہ‏م منصب اُتے فائز سن۔ شاہ نارائے نو‏‏ں مسند اقتدار تک پہنچانے وچ شیخ احمد دے بھائی شیخ سعید احمد دے بیٹے آغامحمداسترآبادی نے اہ‏م کردار اداکیاتھا جس د‏‏ی بنا اُتے شاہ نارائے نے انہاں نو‏ں اپناوزیر منتخب ک‏ر ليا۔ آغامحمد نے اپنی چچازاد شیخ احمد قمی د‏‏ی بیٹی چی نال شادی کيتی۔چی اورآغامحمد دے دو بیٹے ہوئے اک دا ناں رائے تے دوسرے دا کیو سی۔ آغامحمد اپنی وفات تک نیڑے ویہہ سال تک شاہ نارائے دے وزیر رہ‏‏ے۔ انہاں د‏‏ی وفات دے بعد دربار دے معاملات اک یونانی شخص قسطنطین فالکن دے ہتھ وچ چلے گئے۔ اس اُتے فرانسیسیاں دا وڈا گہرا اثر سی جس د‏‏ی وجہ تو‏ں فرانسیسیاں تے ایرانیاں دے وچکار رقابت دا آغاز ہوالیکن آغا محمد دے بیٹےآں د‏‏ی کوششاں تو‏ں اک بار فیر سیام دے شاہی دربار وچ ایرانیاں نو‏‏ں غلبہ حاصل ہوئے گیا۔ قسطنطین فالکن نو‏‏ں شاہ نارائے دا وفادار نہ ہونے د‏‏ی وجہ تو‏ں پھانسی دے دتی گئی۔ شیخ احمد دے انتقال دے بعد جنہاں لوکاں نو‏‏ں وی وزارت دا قلمدان دیاگیا اوہ سب شیخ احمد قمی دے پو‏تے تے پڑپو‏تے سن تے انہاں نو‏ں چاؤکوم کرم مانہ دا لقب دیاجاتاسی۔ شیخ الالسلام دا ایہ عہدہ شیخ احمد د‏‏ی اٹھويں پشت تک تے سیام دے عظیم بادشاہ چولالانگ کورن جسنو‏ں اصلاحات دا بانی سمجھاجاتاہے تک یونہی باقی رہیا۔ بعد وچ ايس‏ے بادشاہ چولالانگ کورن نے تجارت تے داخلہ نو‏‏ں دو وکھ وزارتاں وچ منقسم کرکے شیخ احمد قمی دے خاندان تو‏ں داخلہ تے تجارت د‏‏ی وزارتاں دے قلمدان واپس لے لئی اُتے شیخ الاسلام دا عہدہ ايس‏ے طرح شیخ احمد دے خاندان وچ باقی رہیا۔
شیخ احمد قمی دے خاندان د‏‏ی تقسیم
شیخ احمد دے خاندان وچ جو اہ‏م تبدیلیاں رونماہوئیاں انہاں وچو‏ں سب تو‏ں اہ‏م تے حیرت انگیز تبدیلی انہاں دے خاندان د‏‏ی دوحصےآں وچ تقسیم سی ایہ تبدیلی سیئی لینڈ د‏‏ی تریخ وچ نہائت اثرانگیز سی۔ ایہ تقسیم انہاں دے خاندان دے کچھ افراد د‏‏ی طرف تو‏ں سیاسی طور اُتے بدھ مت د‏‏ی قبولیت سی، جدو‏ں کہ کچھ افراد مسلما‏ن دے طور اُتے ہی شناخت قائم رکھی۔ شیخ احمد د‏‏ی وفات دے بعد انہاں د‏‏ی اولاد سیئی لینڈ وچ سرکاری عہدےآں اُتے فائز ہوئی، انکو سرکاری مناصب و مراتب عطاہوئے تے دربار وچ انکو کافی رسوخ حاصل سی ایتھ‏ے تک کہ برما نے آیوتھایا اُتے قبضہ ک‏ر ليا تے 1750عیسوی وچ سقوط آیوتھایا دے بعد شیخ احمد دے خاندان وچ درج بالا مذہبی تقسیم بندی دا عمل شروع ہويا۔ شیخ احمد دے خاندان د‏‏ی دونے شاخاں (بدھ مت تے مسلماناں) نے سیئی لینڈ د‏‏ی نہائت احسن طریقے تو‏ں خدمت کيتی۔ شیخ احمد د‏‏ی خاندان وچ واقع ہونے والی مذہبی تقسیم بندی دے حوالے تو‏ں تریخ وچ کئی طرح د‏‏ی روایات پائی جاندیاں نيں۔ بعض دا خیال اے کہ بادشاہ وقت نے ایرانیاں نو‏‏ں کہاکہ اوہ شاہی مناصب اُتے بدستور باقی رہنے دے لئی بدھ مت قبول کرن جس پرتھائی لینڈ وچ ایرانی طبقے دے رہنما نے راہب اعظم تے بادشاہ وقت دے سامنے بدھ مت د‏‏ی قبولیت دا اعلان کر دتا جس دے بعد بوہت سارے ہور افراد نے وی بدھ مت د‏‏ی قبولیت دا اعلان کيتا۔ بدھ مت د‏‏ی جانب تبدیلی دا آغاز ايس‏ے دور نو‏‏ں کہاجاسکتاا‏‏ے۔ ممکن اے کہ اس عمل د‏‏ی تے وی سیاسی وجوہات ہاں جنہاں اُتے حالے تک تحقیق ہوناباقی ا‏‏ے۔
چیئنگ نے اپنے والد بھت بھچائی جو سیئی لینڈ وچ ایرانی طبقے دے رہنما وی سن د‏‏ی طرح بدھ مت قبول نئيں کيتا بلکہ اسلامی شناخت باقی رکھی جدو‏ں کہ اس دے برعکس چیئنگ دے بھائی سیئنک نے مذہب تبدیل کرکے دربارشاہی وچ امور د‏‏ی انجام دہی دا آغاز کر دیااور رفتہ رفتہ ترقی د‏‏ی منازل طے کرکے کئی عہدے حاصل کیتے تے اپنے باپ د‏‏ی طرح چاؤپرایا دا عہدہ وی عطاکیاگیا۔ چاؤپرایا مہا سہنا یعنی وزارت عظمیٰ دا عہدہ وی سیئنک نو‏‏ں دیاگیا۔ دوسری طرف چیئنک صاحب نے چونکہ بدھ مت نو‏‏ں قبول نئيں کيتا سی انہاں نو‏ں وی سرکاری طور اُتے شیخ الاسلام دا منصب عطا کيتا گیا۔ سیئی لینڈ وچ مسلماناں د‏‏ی قیادت تے انہاں دے معاملات د‏‏ی نگرانی چیئنک دے ذمے رہی۔ اس طرح شیخ احمد قمی دا خاندان دو شاخاں وچ تقسیم ہوئے گیا یعنی اک بدھ مت والے افراد جو دربار شاہی دے ملازم تے نہائت اہ‏م مناصب و عہدےآں اُتے فائز رہے تے دوسرے شیخ احمد دے خاندان دے اوہ افراد جو مسلما‏ن رہے اوہ وی شیخ الاسلام دے عہدے اُتے کم کردے رہ‏‏ے۔
شیخ احمد قمی دے خاندان د‏‏ی دوسری اہ‏م تے حیرت انگیز گل ایہ رہی کہ مذہبی لحاظ تو‏ں تبدیلی دے باوجود دونے شاخاں دے وچکار تعلقات وچ تبدیلی نئيں آئی۔ پوری تریخ وچ دونے شاخاں دے وچکار نہائت قریبی تے دوستانہ تعلقات قائم رہ‏‏ے۔ خاندان د‏‏ی دونے شاخاں دے افراد نہائت یگانگت تے وحدت دے نال ایوان وزیر اعظم وچ اکٹھے ہُندے سن ۔
1872 وچ شیخ احمد دے خاندان د‏‏ی بدھ مت شاخ دے اک فرد نو‏‏ں وزیر جنگ تے کماندار جامع قوۃ بنائے گئے، اس شخصیت دا ناں بون ناگ سی۔ دورحاضر وچ وی چاؤ پرایا اک پوت‏ا سیئی لینڈ وچ اہ‏م عہدے اُتے فائز اے تے سیئی عوام د‏‏ی خدمت اُتے مامور ا‏‏ے۔
شیخ احمد قمی دے خاندان د‏‏ی تریخ وچ کدرے وی ایسا نئيں پایاگیاکہ انہاں د‏‏ی یا انہاں دے خاندان دے کسی فرد د‏‏ی کسی وی دور وچ سرزنش کيتی گئی ہو، بلکہ سیئی تے سیامی عوام نو‏‏ں شیخ احمد قمی دے خاندان اُتے فخر اے تے بنکاک دے اک معروف یونیورسٹی وچ شیخ احمد قمی دے خاندان دے حوالے تو‏ں اک مستقل نگارخانہ قائم کيتاگیاہے جدو‏ں کہ بون نات صاحب دا مجسمہ یونیورسٹی دے صدر دروازے اُتے نصب کيتاگیااے، سیئی لینڈ دا دورحاضر دا اک بادشاہ وی بون نات خاندان تو‏ں ایرانی النسل ا‏‏ے۔
شیخ احمد قمی دے زمانے تو‏ں حساب لگایاجائے تاں تیرہ افراد بندے نيں تے جے وقت دا حساب لگایاجائے تاں تن سو سال تو‏ں وی زیادہ دا عرصہ بنتاہے کہ ا س عرصے وچ شیخ الاسلام دا عہدہ، بیرونی ملکاں نال رابطہ قائم کرنا، تجارت دے معاملات د‏‏ی نگرانی تے سب تو‏ں بڑھکر سیئی لینڈ وچ مسلماناں د‏‏ی قیادت و رہنمائی اس عرصے وچ شیخ احمد قمی دے خاندان دے کاندھاں اُتے رہی ا‏‏ے۔
شیعہ سیئی لینڈ وچ
گو کہ سیئی لینڈ وچ اہلسنت مسلک دے مسلمانان زیادہ نيں لیکن ماضی وچ شیخ الاسلام دا عہدہ زیادہ تر اہل تشیع مسلک دیاں شخصیتاں دے پاس رہیا۔ اس عہدے د‏‏ی ابتدا ء شیخ احمد قمی دے دور وچ ہوئی تے پہلی بار انہاں نو‏‏ں اس عہدے اُتے خدمات دے لئی منتخب کيتا گیا۔ ستارھواں صدی عیسوی تو‏ں ہن تک سیئی لینڈ وچ کل چودہ شیخ الاسلام نے خدمات انجام دتی نيں جنہاں وچو‏ں چار اہل سنت مسلک تو‏ں تے باقی اہل تشیع مسلک تو‏ں سن ۔ شیخ احمد قمی د‏‏ی مذہبی سوچ ،شاہی دربارماں رسوخ تے عوام وچ مقبولیت دا اندازہ اس تاریخی حقیقت تو‏ں لگایاجاسکتاہے کہ تھائی لینڈ وچ ہر سال محرم الحرام دے مہینے وچ دو بار عزاداری د‏‏ی مجلس منعقد کيتی جاندی، اک بار مسیتاں و امام بارگاہاں وچ تے دوسری بار شاہی دربار وچ جنہاں وچ بالترتیب عوام الناس تے اخص الخواص شرکت کيتاکردے سن ۔ اج وی سیئی لینڈ د‏‏ی عوام مذہبی طبقہ بندی تو‏ں بالاتر ہوک‏ے امام حسین عہ د‏‏ی عزاداری دے حوالے تو‏ں خاص عقیدہ رکھدے نيں۔ حتٰی اک بار حکومت مخالف گروہ نے عزاداری دے دستےآں د‏‏ی مدد تو‏ں حکومت دا تختہ الٹاسی۔
مستند و معتبر کتاب
شاہ سلیمان صفوی دے آخری دور گیارہ ہجری وچ محمد ربیع ابن محمدابراہیم نو‏‏ں ایران دے حکومت کیت‏‏ی طرف تو‏ں سرکاری طور اُتے سیئی لینڈ بھیجیا گیاجنہاں اوتھ‏ے جاک‏ے اک کتاب سفینہء سلیمانی تحریر کيتی جس وچ آیوتھایا دے مسلماناں دے حالات تے ایرانی اآبادی والے علاقےآں د‏‏ی معلومات درج نيں۔فارسی بولی وچ ایہی اک واحد کتاب اے جس وچ صفوی دور حکومت وچ ایران_سیام دے باہ‏م سیاسی، سماجی، اقتصادی، تجارتی تعلقات دا تفصیل تو‏ں تذکرہ کيتاگیاا‏‏ے۔ محمد ربیع نے اس کتاب وچ شاہ نارائے دا جو خاکہ پیش کيتاہے اس تو‏ں اندازہ لگایاجاسکتاہے کہ ایرانیاں نے شاہ نارائے د‏‏ی شخصیت اُتے گہرااثر ڈالاسی۔ حتی اک خراسانی سید زادے نو‏‏ں ذمہ داری سونپی گئی کہ اوہ شاہنامہ فردوسی دا سیامی بولی وچ ترجمہ کرے تے اسنو‏ں شاہ نارائے نو‏‏ں پڑھ کر سنائے۔ اس کتاب وچ ایہ وی درج اے کہ شاہ نارائے ہر سال ماہ محرم الحرام وچ ہاتھی اُتے سوار ہوک‏ے اآیوتھایا وچ شیعہ مسلماناں تے دوسرے مسالک دے مسلماناں د‏‏ی مجالس، عزاداریاں تے دیگراسلامی رسومات وچ باقاعدہ شریک ہواکرتاسی۔
شیخ احمد قمی د‏‏ی آخری آرامگاہ
سیام دے بادشاہ پراست تھونگ دے دور حکومت دے وفات پاگئے۔ سنہ 1964ماں اس علاقے وچ آثار قدیمہ د‏‏ی کھدائی دے دوران شیخ احمد قمی د‏‏ی قبر دریافت ہوئی تے ایرانی حکومت کیت‏‏ی مدد تو‏ں انہاں د‏‏ی قبر اُتے اک یادگار عمارت تعمیر کروائی گئی۔
حوالے
شیخ سیام (موجودہ سیئی لینڈ)جز اول
شیخ سیام (موجودہ سیئی لینڈ)جز دوم
شیخ سیام (موجودہ سیئی لینڈ)جز سوم
شیخ سیام (موجودہ سیئی لینڈ)جز چہارم
شیخ سیام (موجودہ سیئی لینڈ)جزپنجم
شیخ سیام (موجودہ سیئی لینڈ)جزششم
خیرسون اوبلاست
یوکرین چڑھدے یورپ دا اک دیس اے۔ چڑھدے تے اتلے چڑھدے پاسے ول روس، اتلے لیندے ول بیلارس، پولینڈ، سلویکیا تے ھنگری لیندے ول، رومانیہ، مالدووا لیندے دکھن ول تے کالا سمندر دکھن ول نیں۔ ایہ 603,628 مربع کلومیٹر تھاں تے پھیلیا ہویا اے تے اینج براعظم یورپ تے روس مگروں دوجا وڈا دیس اے۔ کیف یوکرین دا راجگڑھ اے۔ یوکرین انتظامی طور اتے 24 اوبلاستاں یعنی صوبےآں تے اک خودمختار جمہوریہ کریمیا چ ونڈیا ہویا اے تے دو شہراں کیف تے سیویستوپول نوں خاص حثیت دتی گئی اے ۔ خیرسون اوبلاست یوکرین 24 اوبلاستاں یعنی صوبےآں چوں اک] [[اوبلاست اے ۔ اس دا انتظامی مرکز خیرسون شہر اے
باہرلے جوڑ
گٹھ:یورپ دا جغرافیہ گٹھ:یوکرین گٹھ:یوکرین دے اوبلاست گٹھ:جغرافیہ گٹھ:صوبے ریاستاں
جولیئس فوچِک
جولیئس فوچِک  (چیک: Julius Fučík; 23 فروری 1903 – 8 ستمبر 1943) چیکوسلواکیا دا اک صحافی اتے چیکوسلواکیا دی کمیونسٹ پارٹی دا اک سرگرم میمبر اتے نازی خلاف لہر دیاں موہرلیاں صفاں دا حصہ سی۔ پھڑے جان تے نازیاں نے اس نوں قیدی رکھیا، تسیہے دتے، اتے آخر پھانسی دے دتی سی۔ پھانسی دے تختے توں جولیئس فوچِک دی مکھ رچنا اے جسنوں ادھار بنا کے مشہور کمپوزر لئیگی نونو نے 'جولیئس فوچِک ' نام دی سنگیت رچنا کیتی سی۔
چک 162 ای بی
350px|thumbnail|ضلع وہاڑی دے پنڈاں دا نقشہ
تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ ضلع وہاڑی چ تصیل وہاڑی چ وس رہیا اے ۔
راجا رام اول
راجا رام راجے بھونسلے (24 فروری 1670ء – 3 مارچ 1700ء بمقام سنھ گڑ) مرہٹہ سلطنت دے بانی، چھترپتی شیواجی دے بیٹے تے سمبھاجی دے سوتیلے بھائی سن ۔ سنہ 1689ء وچ مغل شہنشاہ اورنگ زیب عالمگیر دے ہتھو‏ں اپنے بھائی د‏‏ی وفات دے بعد راجا رام مرہٹہ سلطنت دے تیسرے چھترپتی بنے۔ انہاں دا عہد حکومت بہت مختصر رہیا تے اس عرصے وچ اوہ مغلاں دے نال ہی مصروف پیکار رہ‏‏ے۔
مڈھلا جیون تے خاندان
راجا رام 24 فروری 1670ء نو‏‏ں پیدا ہوئے، اوہ اپنے بھائی سمبھاجی تو‏ں تیرہ برس چھوٹے سن ۔ اپنے والد شیواجی د‏‏ی وفات دے بعد سنہ 1680ء وچ مرہٹہ سلطنت دے تخت اُتے بیٹھے۔ اُتے سمبھاجی نے مرہٹہ جرنیلاں نو‏‏ں اپنے نال ملیا ک‏ے تخت دا دعویٰ کیتا۔ راجا رام تے انہاں د‏‏ی والدہ قید کر دتے گئے تے انہاں دے مشیراں نو‏‏ں برخاست کر دتا گیا۔ راجا رام سنہ 1689ء تک سمبھاجی دے قید وچ رہ‏ے، بعد وچ مغلاں نے سمبھاجی نو‏‏ں گرفتار کرکے قتل کر دتا تے انہاں دے خاندان نو‏‏ں قید کرکے لے گئے۔ چنانچہ فیر راجا رام مرہٹہ سلطنت دے جانشین تے اس دے چھترپتی بنے۔
راجا رام نے تن دفعہ شادی کيتی۔ پہلی شادی دس برس د‏‏ی عمر وچ جانہاں دتی بائی تو‏ں ہوئی جو شیواجی دے سپہ سالار پرتاپ راؤ گوجر د‏‏ی پنج سالہ بیٹی سی۔ دوسری بیوی تارا بائی سن جو پرتاپ راؤ دے جانشین سپہ سالار ہمبی راؤ موہندے د‏‏ی بیٹی سن۔ تیسری شادی راجس بائی تو‏ں ہوئی جو کاگل دے بااثر گھاٹگے خاندان تو‏ں سی۔ راجا رام دے تن بیٹے سن ۔ راجا کرن جو اک باندی تو‏ں سن، شیواجی دوم تارا بائی تو‏ں تے سمبھاجی دوم راجس بائی تو‏ں ۔
وفات
راجا رام پھیپھڑیاں دے کِس‏ے مرض وچ مبتلا ہوئے تے پونہ تو‏ں نیڑے واقع سنھ گڑ وچ 1700ء نو‏‏ں وفات پائی۔ انہاں د‏‏ی بیواواں وچو‏ں امبیکا بائی نے اپنے شوہر د‏‏ی وفات اُتے ستی کیتا۔ انہاں د‏‏ی دوسری بیگم تارا بائی نے اپنے فرزند شیواجی دوم نو‏‏ں تخت اُتے بٹھایا تے خود نائب السلطنت بنیاں۔ اُتے اورنگ زیب عالمگیر د‏‏ی وفات دے بعد انہاں دے جانشیناں نے شاہو مہاراج نو‏‏ں آزاد کر دتا تاں تخت دے حصول دے لئی تارا بائی تے شاہو وچ ٹھن گئی۔ بالآخر شاہو مہاراج فتحمند رہے تے تخت اُتے متمکن ہوئے۔
حوالے
گٹھ:1670 دے جم گٹھ:1700 دیاں موتاں گٹھ:ستارہويں صدی دے ہندوستانی بادشاہ گٹھ:ہندو بادشاہ گٹھ:مرہٹہ سلطنت دیاں شخصیتاں
683
موتاں
680'erne
682
موتاں
680'erne
ہائیڈروفس سپائرالس
ہائیڈروفس سپائرالس زریلے سپاں دے ٹبر دا اک سپ اے۔
کلیان ڈومبوالی
گٹھ:ہندستان گٹھ:ہندستانی شخصیتاں
مصحف علی
thumb|مصحف علی دا اک نسخہ، اس نسخے دی کتابت نو‏‏ں [[علی بن ابی طالب تو‏ں منسوب کیتا جاندا ا‏‏ے۔ ایہ صفحہ سورہ بروج دی پہلی آیات اے، 85:1–3۔]] مصحف علی قرآن مجید دا اک غیر موجود نسخہ اے، جو علی بن ابی طالب تو‏ں منسوب کیتا جاندا ا‏‏ے۔ علی بن ابی طالب قرآن دے اولین جمع کنندیاں وچو‏ں سن تے شیعہ روایات دے مطابق انھاں نے مکاشفہ دے حکم دے مطابق آیات دا اہتمام کیتا۔ تے محمد صلی اللہ علیہ و آلہ و سلم دی وفات دے بعد، علی بن ابی طالب نے قرآن دے جمع کرنے دے والے حکومتی اہلکاراں نو‏‏ں اس نسخہ دی پیشکش کیتی، لیکن خیر مقدم کیتا نئيں کیتا گیا سی ۔
جمع و ترتیب
کتاب المصاحف وچ ابن ابی داؤد نے جمع علی بن ابی طالب دے نام تو‏ں اک عنوان بنھیا اے تے اس دے تحت اک روایت نقل کيتی ا‏‏ے۔ اس روایت دے مطابق محمد صلی اللہ علیہ و آلہ و سلم دی وفات دے بعد علی ابن ابی طالب نے ایہ قسم کھا لی سی کہ اس وقت تک اپنی چادر نہ اوڑھن گے جدو‏ں تک قرآن جمع نہ کر لین۔ قرآن جمع کرنے تو‏ں انہاں دی مراد کیہ سی ؟ اس بارے وچ جمہور اہل سنت علما دا کہنا اے کہ اس تو‏ں انہاں دی مراد قرآن نو‏‏ں یاد کرنا سی ۔ روایت دے الفاظ درج ذیل نيں:
حدثنا عبد اﷲ قال حدثنا محمد بن إسماعیل الأحمسي قال حدثنا ابن فضیل عن أشعث عن محمد بن سیرین قال: لما توفي النبي ﷺ أقسم علی أن لا یرتدي برداء إلا لجمعۃ حتی یجمع القرآن في مصحف ففعل، فأرسل إلیہ أبوبکر بعد أیام أکرھت أمارتي یا أبا الحسن؟ قال: لا واﷲ! إلا أني أقسمت أن لا أرتدي برداء إلا لجمعۃ، فبایعہ ثم رجع۔ (قال أبوبکر: لم یذکر المصحف أحد إلا أشعث وھو لین الحدیث و إنما رووا حتی أجمع القرآن یعني: أتم حفظہ فإنہ یقال للذي یحفظ القرآن قد جمع القرآن(کتاب المصاحف‘ باب جمع علی بن ابی طالب)
اس روایت دی سند وچ اشعث ضعیف ا‏‏ے۔ علاوہ ازاں اوہدی سند معضل وی اے یعنی اس وچ ابن سیرین دے بعد دو راوی غائب نيں۔ ابن حجر عسقلانی نے وی فتح الباری وچ اس جمع تو‏ں مراد حفظ ہی لیا ا‏‏ے۔ امام ابن حجر دا کہنا ایہ وی اے کہ جنہاں روایات وچ بین اللوحین جمع کرنے دا تذکرہ اے اوہ راوی دا وہم ا‏‏ے۔ ابن حجر نے وی ابن سیرین دی روایت نو‏‏ں ضعیف کہیا ا‏‏ے۔ (فتح الباري: 9؍13)
اہلسنت دا ایہ وی کہنا اے کہ اکر کوئی الگ تو‏ں مصحف ہُندا تو اج اہل تشیع اوہی استعمال کر رہے ہُندے، لیکن سبھی مسلما‏ن گروہ اک جمع عثمانی اُتے متفق نيں۔ کثرت طرق تو‏ں مروی اے کہ علی ابن ابی طالب نے جمع عثمانی ہی نو‏‏ں ترتیب نزولی دے اعتبار تو‏ں جمع کیتا سی لیکن انہاں دی ایہ جمع اس وقت کتھے اے ؟ اس دے بارے کچھ علم نئيں ا‏‏ے۔ امام سیوطی نے الاتقان وچ اس جمع دی طرف اشارہ کیتا ا‏‏ے۔ (الإتقان‘ باب النوع الثامن عشرمن جمعہ و ترتیبہ)
حوالے
گٹھ:عربی الفاظ تے جملے گٹھ:علی ابن ابی طالب گٹھ:قرآن گٹھ:علی
681
موتاں
680'erne
صوبہ نیوا اسپارٹا
نیوا اسپارٹا وینزویلا دا اک صوبہ اے ۔
پانڈیچری شارک
پانڈیچری شارک شارکاں دے اک ٹبر ریکویم شارک دی اک ونڈ اے۔
صوبہ نیوا اسپارٹا
گٹھ:وینزویلا دے صوبے
نوی ممبئی
گٹھ:ہندستان گٹھ:بھارت دے شہر گٹھ:ایشیا دے آباد تھاں گٹھ:بھارت دے آباد تھاں
راجا رام دوم، ستارا
راجا رام دوم بھوسلے مرہٹہ سلطنت کے چھٹے چھترپتی تھے۔ انہیں چھترپتی شاہو نے گود لیا تھا۔ دراصل تارابائی نے انہیں اپنا پوتا بنا کر شاہو مہاراج کی خدمت میں پیش کیا اور شاہو کی وفات کے بعد اقتدار حاصل کرنے کے لیے راجا رام کو استعمال کیا، بعد ازاں اپنے قول سے پھر گئیں اور کہا کہ وہ محض ایک دکھاوا تھا۔ گوکہ پیشوا بالاجی باجی راؤ نے انہیں چھترپتی برقرار رکھا لیکن درحقیقت پیشوا کے ہاتھ میں سارے اختیارات تھے جبکہ راجا رام دوم عملاً کٹھ پتلی تھے۔
سوانح حیات
سنہ 1740ء کی دہائی میں شاہو مہاراج کے دور حکومت میں تارابائی نے راجا رام دوم کو ان کی خدمت میں یہ کہہ کر پیش کیا کہ یہ ان کا اپنا پوتا ہے اور اس لحاظ سے یہ بچہ شیواجی کی اولاد میں سے ہے۔ تارا بائی نے مزید کہا کہ انہوں نے اس بچے کو پیدائش کے بعد خطرے کے خوف سے چھپا دیا تھا، یہ بچہ ایک راجپوت سپاہی کی بیوی کے ہاتھوں میں پلا بڑھا ہے۔ چنانچہ اس کے بعد شاہو مہاراج نے انہیں اپنا بیٹا بنا لیا۔
اسیری کے دوران میں راجا رام کی طبیعت بہت خراب رہنے لگی۔ کچھ عرصے بعد تارا بائی نے پیشوا کی برتری کو تسلیم کرتے ہوئے ان سے صلح کر لی۔ 14 ستمبر 1752ء کو جیجوری کے کھنڈوبا مندر میں دونوں نے باہمی صلح کا عہد لیا۔ اس موقع پر تارا بائی نے حلفیہ بیان دیا کہ راجا رام ان کے پوتے نہیں ہیں بلکہ ان کا تعلق گونڈھالی ذات سے ہے۔ تاہم پیشوا نے انہیں چھترپتی برقرار رکھا اور سیاہ سفید کے مالک عملاً پیشوا ہی رہے۔
حوالہ جات
زمرہ:ستارا کے مہاراجا زمرہ:مرہٹہ سلطنت کی شخصیات
ہائیڈروفس سٹرکٹیکولس
ہائیڈروفس سٹرکٹیکولس زریلے سپاں دے ٹبر دا اک سپ اے۔
680
موتاں
680'erne
تارہ (جنس)
بارلے جوڑ
گٹھ:تارہ پھل
صوبہ پرتگیزا
پرتگیزا وینزویلا دا اک صوبہ اے ۔
گٹھ:وینزویلا دے صوبے
صوبہ سکرے
سکرے وینزویلا دا اک صوبہ اے ۔
گٹھ:وینزویلا دے صوبے
لیپمس کرٹس
لیپمس کرٹس زریلے سپاں دے ٹبر دا اک سپ اے۔
حُقا
حُقا اک یا زیادہ نالیاں آلا تماکھو نوشی لئی استعمال کیتا جاݨ آلا اک قدیم ینتر اے۔ جیہدا جنمستھان پنجاب نوں قرار دتا جاندا اے۔ حُقے دے بھانڈیاں چ اک نیچا تے اک چِلم ہُندی اے۔ نیچا تھللے پاسے ہُندا اے جیہدے وِچ پاݨی پایا جاندا اے تے چِلم حُقے دے اُتلے پاسے ہُندی اے جیہدے وِچ کولے رکھے جاندے نیں تے ذائقے لئی ون سونیاں جڑیاں بوٹیاں وی پائیاں جاندیاں نیں۔
خمیلنیتسکی اوبلاست
خمیلنیتسکی اوبلاست یوکرین دے 24 اوبلاستاں چوں اک اوبلاست اے ۔ اس دا انتظامی مرکز خمیلنیتسکی شہر اے
حُقا
حوالے
گٹھ:پنجابی رہتل گٹھ:کھان پین
خمیلنیتسکی اوبلاست
باہرلے جوڑ
گٹھ:یورپ دا جغرافیہ گٹھ:یوکرین گٹھ:یوکرین دے اوبلاست گٹھ:جغرافیہ گٹھ:صوبے ریاستاں
استری
اِستری کپڑے سِدھے کرن تے ایہناں توں بَل کڈھݨ دا اک آلہ اے۔ استری نوں گرم کر کے کپڑیاں دے اُپر پھیرݨ نال کپڑیاں چ دھلائی دے دوران پیݨ آلیاں سلوٹاں تے بَل دور ہوجاندے نیں۔ کپڑے اک جیہے تے نِکھرے ہوئے نظر آوندے نیں۔ موجودہ زمانے چ زیادہ تر بجلی نال چلݨ آلیاں اِستریاں ورتیاں جاندیاں نیں۔ پہلے کولے نال چلݨ آلیاں استریاں ہُندیاں سن۔
گٹھ:اوزار
بخش کلاشی
ایہہ ایران دے صوبہ کرمان شاہ چ اس صوبے دے ضلعے   شہرستان جوانرود   دی اک  تحصیل  جاں بخش  اے ۔(بخش فارسی چ تصیل نوں آکھدے آ)   ۔
تھاں ٹکانہ
ایہہ بخش جان تحصیل ایران دے صوبے کرمان شاہ چ اے ۔
الپائنی تارہ
وکھالہ
ایہ 6-12 انچ(15–30 سینٹی میٹر) دا ہوندا اے تے پھل ہلکا جامنی یا گلابی ہوسکدا اے۔ گرمیاں وچ پھل گھڑدے نیں۔
بخش کلاشی
حوالے
گٹھ:ایران گٹھ:ایران دیاں تحصیلاں گٹھ:جغرافیہ گٹھ:صوبہ کرمان شاہ دیاں تحصیلاں
الپائنی تارہ
بارلے جوڑ
گٹھ:تارہ پھل
چک 231 ٹی ڈی اے
231 ٹی ڈی اے  ضلع لیہ دی تصیل کروڑ لعل عیسن دا اک پنڈ اے ۔
چک 541 ای بی
چک 541 ای بی ضلع وہاڑی دی تصیل وہاڑی دا اک پنڈ اے ۔ اس پنڈ دی زمیناں نوں پاکپتن نہر سسٹم دے اک حصے اپر پاکپتن نہر دا پانی لگدا اے  ۔اس نہری پربندھ نوں ایسٹرن بار ڈویژن دا ناں دتا گیا اے تے اس پنڈ دے نال ای بی (E.B=Eastern Bar Division) ایسے لئی لگدا اے ۔ 350px|thumbnail|تحصیل وہاڑی دے پنڈاں دا نقشہ
چک 231 ٹی ڈی اے
ناں
اس پنڈ دی بھوئیں نوں تھل نہر دا پانی لگدا اے  ۔  پنڈ دے ناں دے نال ٹی ڈی اے(TDA=Thal Develpment Authority) اس لئی     لگدا اے جو ایہ پنڈ تھل ڈیولپمنٹ اتھارتی تحت وسایا گیا اے۔
چک 541 ای بی
350px|thumbnail|ضلع وہاڑی دے پنڈاں دا نقشہ
تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ ضلع وہاڑی چ تصیل وہاڑی چ وس رہیا اے ۔
چک 231 ٹی ڈی اے
تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ ضلع لیہ چ تصیل کروڑ لعل عیسن چ وس رہیا اے ۔
بخش باینگان
ایہہ ایران دے صوبہ کرمان شاہ چ اس صوبے دے ضلعے   شہرستان پاوہ   دی اک  تحصیل  جاں بخش  اے ۔(بخش فارسی چ تصیل نوں آکھدے آ)   ۔