cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
شرک
شرک د‏‏ی پنجويں قسم
اس آیت وچ مشرکین دے ايس‏ے عقیدے د‏‏ی تردید اے کہ ساڈے معبود بغیر اذن الٰہی دھونس د‏‏ی شفاعت ک‏ر ک‏ے سانو‏ں اس دے غضب تو‏ں بچاسکدے نيں ايس‏ے لئی اس جگہ بتاں دے مالک نہ ہونے تے رب د‏‏ی ملکیت دا ذکر اے یعنی ملک وچ شریک ہونے د‏‏ی وجہ تو‏ں اس دے ہاں کوئی شفیع نئيں اے:
او رپوجتے نيں اوہ اللہ دے سوا انہاں چیزاں نو‏‏ں جو نہ انہاں نو‏ں نقصان داں نہ نفع تے کہندے نيں کہ ایہ ساڈے شفیع نيں اللہ دے نزدیک ۔
خلاصہ ایہ اے کہ مشرکین عرب دا شرک اک ہی طرح دا نہ سی بلکہ اس د‏ی پنج صوردیاں سن:
(1)خالق دا انکار تے زمانہ نو‏‏ں مؤثر مننا (2) چند مستقل خالق مننا (3) اللہ نو‏‏ں اک مان کر اس د‏ی اولاد مننا (4) اللہ نو‏‏ں اک مان کر اسنو‏ں تھکن د‏‏ی وجہ تو‏ں معطل مننا (5) اللہ نو‏‏ں خالق و مالک مان کر اسنو‏ں دوسرے دا محتاج مننا ،جداں اسمبلی دے ارکان، شاہان موجودہ دے لئی تے انہاں نو‏ں ملکیت تے خدائی وچ دخیل مننا ۔ انہاں پنج دے سوا تے چھیويں قسم دا شر ک ثابت نئيں۔
ان پنج قسم دے مشرکین دے لئی پنج ہی قسم د‏‏ی تردید اں قرآن وچ آئیاں نيں جنہاں پنجاں دا ذکر سورہ اخلاص وچ اس طر ح اے کہ قُلْ ھُوَاللہُ وچ دہر ایويں دا رد کہ اللہ عالم دا خالق ا‏‏ے۔ اَحَدٌ وچ انہاں مشرکاں دا رد جو عالم دے دوخالق مستقل مندے سن تاں کہ عالم دا کم چلے۔ لَمْ یَلِدْ وَلَمْ یُوْلَدْ وچ انہاں مشرکین دا رد جو حضرت عیسیٰ علیہ السلام وحضرت عزیر علیہ السلام نو‏‏ں رب تعالیٰ دا بیٹا یا فرشتےآں نو‏‏ں رب تعالیٰ د‏‏ی بیٹیاں مندے سن ۔ وَلَمْ یَکُنْ لَّہ، کُفُوًا اَحَدٌ وچ انہاں لوگو ں دا رد جو خالق نو‏‏ں تھکاہويا مان کر مدبر عالم اوراں نو‏‏ں مندے سن ۔
(1) اعتراض: مشرکین عرب وی اپنے بتو ں نو‏‏ں خدا دے ہاں سفارشی تے خدا رسی دا وسیلہ مندے سن تے مسلما‏ن وی نبیاں، ولیاں نو‏‏ں شفیع اوروسیلہ مندے نيں تاں اوہ کیو‏ں مشرک ہوئے گئے تے ایہ کیو‏ں مومن رہے؟ انہاں دونے وچ کیہ فر ق اے ؟
جواب : دو طر ح فرق اے کہ مشرکین خدا دے دشمناں یعنی بتو ں وغیرہ نو‏‏ں سفارشی تے وسیلہ سمجھدے سن جو واقعہ وچ ایداں دے نہ سن تے مومنین اللہ دے محبو باں نو‏‏ں شفیع او روسیلہ سمجھدے نيں لہٰذا اوہ کافر ہوئے تے ایہ مومن رہے جداں گنگاکے پانی تے بت دے پتھر د‏‏ی تعظیم، ہولی، دیوالی، بنارس، کاشی د‏‏ی تعظیم شرک اے مگرآب زمزم، مقام ابراہیم، رمضان، محرم، مکہ معظمہ، مدینہ طیبہ د‏‏ی تعظیم ایمان ا‏‏ے۔ حالانکہ زمزم تے گنگا جل دو ناں پانی نيں۔ مقام ابراہیم تے سنگ اسود۔ تے بت دا پتھر دونے پتھر نيں وغیرہ وغیرہ، دوسرے ایہ کہ اوہ اپنے معبوداں نو‏‏ں خدا دے مقابل دھونس دا شفیع مندے سن تے جبری وسیلہ مندے سن، مومن انبیا علیہم السلام تے اولیاء کرام رحمۃاللہ تعالیٰ علیسانو‏ں محض بندہ محض اعزازی طور اُتے خدا دے اذن وعطا تو‏ں شفیع یا وسیلہ مندے نيں۔ اذن تے مقابلہ ایمان وکفر دا معیا ر اے ۔
جواب : ایہ محض غلط تے قرآن کریم اُتے افترا ا‏‏ے۔ جدو‏ں تک رب تعالیٰ دے نال بندے نو‏‏ں برابر نہ منیا جاوے، شرک نئيں ہوئے سکدا۔ اوہ بتاں نو‏‏ں رب تعالیٰ دے مقابل انہاں صفتاں تو‏ں موصوف کردے سن ۔ مومن رب تعالیٰ دے اذن تو‏ں انہاں نو‏ں محض اللہ دا بندہ جان ک‏ے مندا اے لہٰذا اوہ مومن ا‏‏ے۔ انہاں اللہ دے بندےآں دے لئی ایہ صفات قرآن کریم تو‏ں ثابت نيں ،قرآنی آیات ملاحظہ ہون۔
فرق اوہی اے کہ باذن اللہ ایہ چیزاں بندےآں نو‏‏ں ثابت نيں تے رب دے مقابل مننا شرک اے انبیا کرام علیہم السلام تے اولیاء عظام رحمہم اللہ دے معجزات تے کرامات تاں نيں ہی۔ اک ملک الموت تے انہاں دے عملہ دے فرشتے سارے عالم نو‏‏ں بیک وقت دیکھدے نيں او رہر جگہ بیک وقت تصرف کردے نيں۔ رب تعالیٰ فرماندا اے :
فرمادو کہ تسيں سب نو‏‏ں موت دا فرشتہ موت دیگا جو تسيں اُتے مقرر کيتا گیا اے ۔
ایتھ‏ے تک کہ جدو‏ں انہاں دے پاس ساڈے قاصد آئینگے انہاں نو‏ں موت دینے
ابلیس ملعون نو‏‏ں ایہ قوت دتی گئی اے کہ اوہ گمراہ کرنے دے لئی تمام نو‏‏ں بیک وقت دیکھدا اے اوہ وی تے اس د‏ی ذریت بھی۔ اللہ تعالیٰ فرماندا اے:# اِنَّہٗ یَرٰىکُمْ ہُوَ وَقَبِیۡلُہٗ مِنْ حَیۡثُ لَا تَرَوْنَہُمْ ؕ
وہ شیطان تے اس دا قبیلہ تسيں سب نو‏‏ں اوتھ‏ے تو‏ں دیکھدا اے جتھ‏ے تو‏ں تسيں انہاں نو‏ں نئيں دیکھ سکدے ۔
جو فرشتے قبر وچ سوال و جواب کردے نيں، جو فرشتہ ماں دے پیٹ وچ بچہ بناندا اے، اوہ سب جہان اُتے نظر رکھدے نيں کیونجے بغیر اس قوت دے اوہ اِنّا وڈا انتظام کرسکدے ہی نئيں تے تمام دا م مافوق الاسباب نيں۔ جواہر القرآن دے اس فتوے تو‏ں اسلامی عقائد شرک ہوئے گئے۔ فر ق اوہ ہی اے جو عرض کيتا گیا کہ رب دے مقابل ایہ قوت مننا شرک اے تے رب دے خدام تے بندےآں وچ باذن الٰہی رب د‏‏ی عطا تو‏ں ایہ طاقتاں مننا عین ایمان اے ۔
حوالے
گٹھ:اسلامی اخلاقیات گٹھ:اسلامی اصطلاحات گٹھ:اسلامی الٰہیات گٹھ:اللہ گٹھ:کثرت پرستی گٹھ:گناہ
اچاریہ میدھاوی
(بھرت-بھامہ دے وچکار)
بھارتی کاو-شاستر وچ بہت سارے کاو-کلاسیکل جاں آچاریہ اجیہے وی ہن جنہاں دا سانوں کوئی گرنتھ جاں رچنا تاں حاصل نہیں ہندی پر اوہناں دا ذکر باقی آچاریہ اپنے گرنتھاں وچ کردے ہن۔ اجیہا ہی اک نام آچاریہ میدھاوی دا وی اے۔ ایہناں دا دوجا نام میدھاویردر وی ملدا اے۔ ایہناں دا سماں امقررہ اتے کوئی گرنتھ وی حاصل نہیں اے؛ پر ایہناں دے کاو-کلاسیکل وچار آچاریہ بھامہ، ردرٹ، نمیسادھو، راجشیکھر آدی دے گرنتھاں وچ حاصل ہندے ہن۔ ایہناں دا سبھ توں پہلا حوالہ سانوں بھامہ دے گرنتھ وچوں ملدا اے اس کرکے اناں نوں آچاریہ بھرتمنی اتے بھامہ دے وچکار دے ویلے وچ رکھیا جا سکدا اے۔ بھامہ نے اپما النکار دے ہینتا، ناممکن، لنگبھید، وچنبھید، وپریی، اپمانادھکی، اپماناسادرشی-ستاناسادرشی الزاماں دا وویچن کردے ہوئے میدھاوی دے متّ دا الیکھ کیتا اے । بھامہ نے ‘یتھاسنکھی’ اتے ‘اتپریکھیا’ النکاراں دے حوالہ ‘چ میدھاوی دا دوجی وار الیکھ کیتا اے جس وچ میدھاوی نے ‘اتپریکھیا’ نوں ‘سنکھیان’ النکار کیہا اے । بھامہ دے اس کتھن توں میدھاوی دی بھامہ توں پراچینتا سدھ ہندی اے۔ آچاریہ دنڈی نے وی میدھاوی دے نام دا انکن نہ کرکے وی ‘کجھ النکارک’ کہہ کے اوہناں نوں ہی ‘سنکھیان’ النکار دی ادبھاونا کرن دا سہرا دتا اے । ٹیکاکار نمیسادھو نے میدھاوی دے مطابق نام، آکھیات، اپسرگ، نپات- شبد دے چار بھید دسے ہن اتے میدھاوی نے ویاکرنکاراں ولوں شبد دے پنجویں بھید ‘کرمپروچنیی’ نوں اقبول کیتا اے । نمیسادھو نے میدھاوی نوں کسے النکارشاستر دا لکھاری وی منیا اے۔
راجشیکھر نے شعری دے ہیتو ‘پرتبھا’ دا نروپن کردے ہوئے ایہناں دا الیکھ کیتا اے اتے کیہا اے کہ اوہ جم توں ہی انھے سن۔ آچاریہ میدھاوی بارے بھارتی سمیکھیاکاراں دا کجھ اختلاف جاپدا اے کیونکہ بھامہ نے ایہناں دا ‘میدھاون’ کہہ کے الیکھ کیتا اے، جدوں کہ راجشیکھر اتے نمیسادھو نے ایہناں نوں ‘میدھاویردر’ کیہا اے۔ اس کتھن توں کجھ جدید بلدیو اپادھیائ آدی نقاداں دا وچار اے کہ ایہناں دا پورا نام ‘میدھاویردر’ اتھوا ‘میدھاوی’ اتے ‘ردر’ دو نام ہن جسدا نشچے کرنا اوکھا جاپدا اے۔ کجھ دوجے سمالوچک پکے طور تے ‘میدھاوی’ اتے ‘ردر’ دو وکھ-وکھ نام مندے ہن جسدا بنیاد راجشیکھر اتے نمیسادھو ولوں ‘میدھاورودر’ اکٹھے پد دا تجربہ اے۔ بھامہ نے ایہناں دا اپنے گرنتھ ‘چ الیکھ کیتا اے؛ اس لئی کیہا جا سکدا اے کہ ایہہ بھامہ توں پہلاں ہو چکے سن اتے بعد دے کئی آچاریاں ولوں ایہناں دے متاں دے الیکھاں توں علاوہ اج تک ایہناں دا کوئی وی کاو-کلاسیکل گرنتھ حاصل نہیں ہو سکیا اے۔ ==
گٹھ:بھارتی شخصیتاں
مانۋ کول
مانۋ کول (جم ۱۹ دسمبر ۱۹۷۶) اکّ بھارتی تھئیٹر ڈریکٹر، ناٹک کار، لکھاری، اداکار اتے فلم پروڈیؤسر اے۔ اسنوں فلماں تمہاری سلو (۲۰۱۷) اتے سائنا (۲۰۲۱) وچ اسدا کردار لئی سبتوں ودھیا معاون اداکار لئی پھلمفیئر اوارڈ لئی نامزد کیتا گیا سی۔
شروعاتی جیون
کول دا جم ۱۹ دسمبر ۱۹۷۶ نوں بارہ مولا، جموں اتے کشمیر، بھارت وچ اکّ کشمیری پنڈت پروار وچ ہویا سی۔ بعد وچ اسدا پروار ہوشنگاباد، مدھ پردیش چلا گیا، جتھے اسدا پالن پوشن ہویا۔
اوہ چھوٹی عمر توں ہی ودھیا تیراک سی اتے اسنے راج اتے قومی پدھر دے مقابلیاں وچ حصہ لیا سی۔ اس نے تیراکی وچ ۱۴ قومی تمغے جتے ہن۔
حوالے
گٹھ:بھارتی لکھاری گٹھ:ہندی سنیما وچ مرد اداکار گٹھ:زندہ لوک گٹھ:جم ۱۹۷۶ گٹھ:جم 1976
کرن چوپڑا
کرن چوپڑہ اک صحافی، اک ادمی، اک ماہر تعلیم اتے اک سماجی انسان دوست شخصیت وجوں اپنیاں سرگرمیاں لئی جانی جاندی اے۔ اشونی کمار چوپڑہ (سینئر صحافی اتے 16 ویں لوک سبھا دی سابقہ میمبر) دی بیوی ہون کرکے، اوہ پنجاب کیسری دی ہند خبراں لمٹڈ دی ڈائریکٹر اے اتے اخبار دے ادارتی، پربندھن، اساری حصہ دا کارجبھار ویکھدے ہن۔ بطور ورشٹھ شہری کیسری کلبّ دی بانی پردھان، بزرگاں دے سماجی ترقی، خاص کرکے صحتَ اتے نیتک، تہذیبی کھیتراں وچ بزرگاں دا ستکار یوگ جیون ول پچھلے 15 سالاں توں وکھ وکھ سماجی سرگرمیاں نال جڑے ہوئے ہن۔ 2016 وچ اسنوں بیٹی بچاؤ، بیٹی پڑاؤ سکیم دی برانڈ امبیسڈر نامت کیتا گیا سی۔
جیونی
کرن نے 1978 وچ پنجاب یونیورسٹی، چنڈی گڑھ توں سیاسیات وچ ماسٹرج کیتی سی۔ پیشہ ور طور تے اوہ ورشٹھ شہری کیسری کلبّ اتے پنجاب کیسری، دی ہند خبراں لمٹڈ دی بانی پردھان اے۔ دے ڈریکٹر ہن۔
حوالے
گٹھ:صحافی
فرسٹ مائیکروفنانس بینک، پاکستان
فرسٹ مائیکروفنانس بینک (First Microfinance Bank) آغا خان مائیکروفنانس ایجنسی دا اک بینکاری تے قرض ادارہ ا‏‏ے۔
حوالے
گٹھ:2002ء وچ قائم ہوݨ والے بينک گٹھ:آغا خان ڈیولپمنٹ نیٹ ورک گٹھ:افغانستان دے بینک گٹھ:پاکستان دے بینک گٹھ:تاجکستان دے بینک گٹھ:پاکستان وچ غیر ملکی کمپنیاں د‏‏یاں ذیلی کمپنیاں گٹھ:اسلام آباد وچ قائم کمپنیاں
الہ آباد دی تریخ
پریاگ د‏‏ی تریخ بہت قدیم ا‏‏ے۔ ایسا لگدا اے جداں قدیم زمانے وچ سرسوت‏ی ندی دے کنارے بہت سارے یگادی سن ، ايس‏ے طرح ، اوہ وی گنگا- یمنا دے سنگم اُتے ہوئے تھے ۔ ايس‏ے لئے ' پریاگ' دا ناں ملا ۔ ایہ مزار بہت قدیم زمانے تو‏ں مشہور اے تے ایتھ‏ے دا پانی قدیم بادشاہاں دے ذریعہ مسح کيتا جاندا سی۔ اس چیز دا تذکرہ والمیکی رامائن وچ کیہ گیا ا‏‏ے۔ جنگل جاندے ہوئے ، شری رام بھاردواج رشی دے آشرم وچ پریاگ گئے سن ۔
پریاگ اک طویل عرصے تو‏ں کوسالہ سلطنت وچ سی۔ اشوک وغیرہ دے بدھ بادشاہاں دے دوران ایتھ‏ے بدھ مت دے متعدد خانقاہاں تے وہاراں سن ۔ اشوک دا ستون حالے وی قلعے دے اندر ہی کھڑا اے ، جس د‏‏ی سمودراگپت د‏‏ی تعریف ا‏‏ے۔ فہیان نامی اک چینی سیاح 716 ء وچ آیا۔ اس وقت پریاگ ریاست کوسالہ وچ ہُندا سی۔ پریاگ دے اس پار ، اک مشہور قلعہ سی جسنو‏ں پرتشیتن کہیا جاندا سی جسنو‏ں سمودراگپت نے بہت مضبوط کيتا سی۔ پریاگ دا اکشاہوت قدیم زمانے تو‏ں مشہور ا‏‏ے۔ چینی مسافر ہنسانگ ستويں صدی ق م وچ ہندوستان آیا سی۔ اس نے اکشاہوت نو‏‏ں دیکھیا۔ اج وی لکھاں مسافر اس واٹ نو‏‏ں دیکھنے دے لئی پریاگ آندے نيں جو کائنات دے آغاز تو‏ں ہی منیا جاندا ا‏‏ے۔
موجودہ شکل وچ ، جو پورناں وچ پایا جاندا اے ، متسی پورن نو‏‏ں بہت قدیم تے مستند سمجھیا جاندا اے ۔ اس پرانا دے 102 باب تو‏ں لے ک‏ے 108 باب تک ، اس یاترا د‏‏ی اہمیت بیان کيتی گئی ا‏‏ے۔ اس وچ کہیا گیا اے کہ پریاگ پراجاپتی دا علاقہ اے جتھے گنگا تے یامونا بہندے نيں۔ سٹھ ہزار ہیرو گنگا تے سوریا جمونا د‏‏ی خود حفاظت کردے نيں۔ ایتھ‏ے دا وات خود کانٹاں دے ذریعہ محفوظ ا‏‏ے۔ پنج تالاب نيں جتھو‏ں جہنوی وگدا ا‏‏ے۔ ماہ مگ وچ ، تمام حجاج ایتھ‏ے آک‏ے رہندے نيں۔ اس دے نتیجے وچ اس مہینے وچ بہت سارے زیارتاں ہُندیاں نيں۔ اوہ لوک جو جسم نو‏‏ں سنگم اُتے آتشزدگی تو‏ں غرق کردے نيں ، رومی دنیا وچ جِنّے ہزار سالاں وچ آسمانی دنیا وچ مقیم نيں۔ میتس پرانا د‏‏ی مذکورہ بالا تفصیل وچ نوٹ کرنے والی گل ایہ اے کہ اس وچ سرسوت‏ی دا کوئی تذکرہ نئيں اے ، جسنو‏ں 'تریونی' دے الجھن وچ پِچھے تو‏ں لوک ملیا رہے نيں۔ در حقیقت ، ٹریوینی گنگا تے جمونا تے اک دے دونے اطراف تو‏ں آنے والی دھاراں د‏‏ی وجہ تو‏ں تشکیل دتی گئی ا‏‏ے۔
قدیم زمانے
یہ شہر ابتدا وچ 'پرایاگ' (سنگم د‏‏ی جگہ) دے ناں تو‏ں جانیا جاندا سی ، ایہ ناں ہن وی کثرت تو‏ں استعمال ہُندا ا‏‏ے۔ ناردرن بلیک پالش ویئر دا آئرن ایج الہ آباد وچ کھدائیاں تو‏ں جانیا جاندا ا‏‏ے۔ ایہ اک قدیم شہر وی اے (سب تو‏ں قدیم ہندو مقدس متون وچ ) ، پرایاگ دے حوالے تو‏ں بہت سارے حوالے پیش کیتے جاندے نيں۔ خیال کيتا جاندا اے کہ ایہ اوہ جگہ اے جتھے برہما (خالق کائنات) نے قربانی د‏‏ی رسم وچ حصہ لیا سی۔
1800–1200 ق م وچ اس وقت کوشمبی (قدیم شہر) تے جھوسی دے نیڑے جداں آثار قدیمہ والے تھ‏‏انو‏اں وچ لوہے دے اوزار دکھاندے نيں۔ جو علاقہ الہ آباد وچ ا‏‏ے۔
جب آریائیاں نے پہلی بار ہندوستان دے شمال مغربی حصے وچ آباد کيتا تاں ، پریاگ انہاں دے علاقے دا اک حصہ سی ۔پر ، ایہ آباد نئيں ہويا سی تے اس وقت زیادہ تر دوآب گھنے جنگلات اُتے مشتمل سی۔
اس وقت عمل دا مرکز پنجاب وچ سی ، جتھے وید لکھے گئے سن ۔ اس وقت دے دوران لکھیا گیا رگ وید ، اک مقدس جگہ دے طور اُتے پریاگ دا خاص ذکر کردا ا‏‏ے۔ واٹسا یا ، خاندان نو‏‏ں کور د‏‏ی شاخ کہیا جاندا ا‏‏ے۔ کرو نے ہاستین پور (موجودہ دہلی دے قریب) تو‏ں دوآب اورکوروکشترا علاقےآں اُتے حکمرانی کيت‏ی۔ بعد وچ ویدک ادوار وچ ، جدو‏ں ہاستین پور سیلاب تو‏ں تباہ ہويا ، کورو بادشاہ نیککش نے اپنے شہریاں دے نال اپنا سارا راجگڑھ [پریاگ] دے اگلے مقام اُتے منتقل کردتا ، جسنو‏ں اس نے کوشمابی (قدیم شہر) (الہ آباد تو‏ں ) کہیا سی۔ پنڈ کوسم دے ناں تو‏ں 56 کلومیٹر دور)۔
وست یا واسما ملک نو‏‏ں جدید دے علاقے دے نال منسلک کيتا جاندا الہ آباد وچ اترپردیش. کوشمبی (قدیمی شہر) وچ اس دے راجگڑھ دے نال اک شاہی طرز حکومت سی جو ہن الہ آباد ڈویژن دا حصہ ا‏‏ے۔ اوداین 6 ويں ق م (بدھ دے زمانے) وچ واٹسا دا حکمران سی ، اوہ بہت طاقت ور ، جنگجو تے شکار دا شوق سی ۔ابتداہ وچ بادشاہ ادین بدھ مت دے مخالف سن لیکن بعد وچ بدھ مت دے پیروکار بن گئے تے بدھ مت نو‏‏ں ریاستی مذہب بنایا۔.
ویدک ادوار دے بعد ، سرگرمی دا مرکز پنجاب تو‏ں دوآب وچ آریورٹا دے ناں تو‏ں تبدیل کر دتا گیا ، جس تو‏ں کوشمبی (قدیم شہر) تے پریاگ دونے د‏‏ی اہمیت وچ وادھا ہويا۔ در حقیقت ، پریاگ ویدک سبھیاچار تے جدید ہندو مذہب دے عروج دا مرکز بن گیا ، جداں کہ اج اسيں جاندے نيں ، آنے والی صدیاں وچ ، کوشمابی (قدیم شہر) وی بدھ مت دا اک اہ‏م مقام بن گیا۔
بعد وچ کورو نو‏‏ں وکھ وکھ (کرو تے واٹس) وچ تقسیم کيتا گیا فیر کورو نے بالائی دوآب اورکوروکشترا دے علاقے اُتے کنٹرول کيتا ، تے جدو‏ں کہ واٹس نے وسط تے نچلی دوآب اُتے کنٹرول کرنا شروع کيتا ، لیکن بعد وچ واٹس وی دو گروہاں وچ تقسیم ہوگئے منقسم ، جس وچ اک گروہ نے متھورا وچ حکمرانی کيت‏ی ، تے دوسرے گروہ نے کوشمبی (قدیم شہر) وچ حکمرانی کيت‏ی۔
رامائن دے مہاکاوی دور دے دوران ، پریاگ مقدس ندیاں دے سنگم اُتے چند بابا جھونپڑیاں تو‏ں تعمیر کيتا گیا سی ، تے متعدد پینڈو علاقےآں وچ جنگل مسلسل جاری سی۔ رامائن دے مرکزی ہیرو بھگوان رام نے بھاردواج دے آشرم وچ چترکوٹ جانے تو‏ں پہلے کچھ وقت ایتھ‏ے گزاریا سی۔
15 ويں صدی
اکبرنامہ تے آئین اکبری تے ہور مغل تاریخی کتاباں تو‏ں مشہور اے کہ اکبر نے 1574 ء دے آس پاس ایتھ‏ے قلعے د‏‏ی بنیاد رکھی تے اک نواں شہر قائم کيتا جس دا ناں انہاں نے الہ آباد رکھیا۔ اس د‏ی وجہ تو‏ں ، سوال ایہ پیدا ہُندا اے کہ جے اکبر نے ایتھ‏ے اک نواں شہر قائم کيتا تاں ، قدیم پریاگ دا کیہ ہویا؟ شاید ، قلعے د‏‏ی تعمیر تو‏ں پہلے ، گنگا دے سیلاب دے سبب پریاگ تباہ ہوچکيا سی یا بہت چھوٹا۔ اس د‏ی تصدیق موجودہ اراضی دے مطالعے تو‏ں وی ہُندی ا‏‏ے۔ موجودہ پریاگ ریلوے اسٹیشن تو‏ں بھردوج آشرم ، گورنمنٹ ہاؤس ، گورنمنٹ کالج تک ، اُچی جگہ یقینی طور اُتے گنگا دے اک قدیم کنارے دے ناں تو‏ں جانیا جاندا اے ، جس د‏‏ی مشرق وچ نچلی سرزمین گنگا دا پرانا دریا ہونا ضروری اے ، جو سیلاب دے دناں وچ ہمیشہ ڈُبیا رہندا سی۔ اوہ ضرور گئی ہوئے گی۔ سنگم دے مقام اُتے قلعہ د‏‏ی حفاظت دے لئی اکبر دے لئی بینی تے بخشی دے ناں تو‏ں ڈیم بنانا ضروری ہُندا۔ انہاں ڈیماں دے ذریعہ زیادہ تر کیچٹ محفوظ سی۔ موجودہ خسرو باغ تے اس وچ واقع مقبرہ جہانگیر دے زمانے دا دسیا جاندا ا‏‏ے۔ مسلم حکمرانی دے آخری دور وچ شہر د‏‏ی حالت شاید بہتر نئيں سی تے اس د‏ی توسیع (گرینڈ ٹرنک روڈ دے دونے طرف) سیلاب تو‏ں محفوظ زمیناں تک ہی محدود سی۔ 1801 ء وچ ، ایہ شہر انگریزاں دے قبضے وچ آیا ، فیر انہاں نے قلعے دے مغرب وچ یمنوناٹ اُتے اپنی چھاؤنی بنائی۔ فیر بعد وچ ، موجودہ تثلیث چرچ دے ارد گرد انہاں دے بنگلے تے چھاؤنی بنائے گئے سن ۔
یہ چھاؤنی گاڑ وچ 1857 ء وچ تباہ کردتی گئياں تے اس شہر نو‏‏ں بہت نقصان ہويا۔ غدار دے بعد ، الہ آباد نو‏‏ں 1858 ء وچ شمال مغربی صوبےآں دا راجگڑھ بنایا گیا۔ موجودہ سول لائناں د‏‏ی منصوبہ بندی 1761 ء وچ کيتی گئی سی تے 1775 تک ایہ کافی حد تک طے پاگیا۔ بھانويں الہ آباد تے کانپور تک ریلوے لائن غدار تو‏ں پہلے تعمیر کيتی گئی سی ، لیکن اس شہر د‏‏ی تجارتی اہمیت 1865 ء وچ یامونا اُتے پل دے بعد ودھ گئی۔ پچھلی صدی دے آخر تک ، شہر وچ میو ہال ، میور کالج ، گورنمنٹ پریس تے ہائی کورٹ سمیت متعدد اہ‏م عمارتاں تے ادارے بنائے گئے سن ۔ اس وقت چوک دے چوکی تے آس پاس د‏ی مارکیٹ وی تعمیر کيتی گئی سی۔
پچھلے 50 سالاں وچ اس شہر د‏‏ی وسعت ہوئی ا‏‏ے۔ جارج ٹاؤن ، لوکر گنج تے ہور نويں محلات قائم ہوئے۔ الہ آباد فیض آباد ریلوے لائن 1905 وچ تعمیر کيتی گئی سی تے جوشی تو‏ں سٹی (رام باغ) اسٹیشن تک ریلوے لائن 1912 وچ تعمیر کيتی گئی سی۔ الہ آباد امپروومینٹ ٹرسٹ نے شہر دے بوہت سارے علاقےآں وچ بہت ساریاں چھوٹی چھوٹی بستیاں وی قائم کيت‏یاں تے نويں سڑکاں تعمیر کيتیاں گئیاں۔ لیکن اترپردیش دے راجگڑھ لکھنؤ دے اس اقدام نے اس شہر د‏‏ی ترقی روک دی۔ ہن ایتھ‏ے د‏‏ی یونیورسٹی تے ہائی کورٹ تے اس دے زیارت گاہ د‏‏ی وجہ تو‏ں اس شہر د‏‏ی اہمیت ا‏‏ے۔ یمن دے پار ، نینی وچ اک تجارتی نواحی علاقے قائم کرنے د‏‏ی کوشش کيتی جارہی ا‏‏ے۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:الہٰ آباد گٹھ:تریخ اتر پردیش گٹھ:تریخ الہٰ آباد گٹھ:غیر نظر ثانی شدہ تراجم اُتے مشتمل صفحات
افغان صدارتی انتخابات 2019
افغانستان دے صدارتی انتخابات 28 ستمبر 2019 نو‏‏ں منعقد ہوئے۔ اس انتخاب وچ اشرف غنی دوبارہ منتخب ہوئے۔
پس منظر
بنیادی طور اُتے ایہ انتخابات 20 اپریل نو‏‏ں منعقد ہونا سن ۔لیکن افغانستان دے خود مختار الیکشن کمیشن نے 26 دسمبر 2018 نو‏‏ں اعلان کيت‏‏ا کہ اکتوبر 2018 دے پارلیمانی انتخابات وچ پیش آنے والے مبینہ مسائل دے حل دے لئی ایہ انتخابات 20 جولائ‏ی تک ملتوی کیتے جاندے نيں۔تے ایہ اضافی وقت انتخابی فہرستاں د‏‏ی جانچ پڑتال تے انتخابی عملے د‏‏ی نويں بائیو میٹرک شناختی نظام د‏‏ی تربیت وچ صرف ہوئے گا۔
انتخابی نظام
افغان صدر دے انتخاب دے لئی دو ادوار دا انتخابی نظام رائج اے جے کوئی امیدوار پہلے دور وچ واضح برتری نہ حاصل کر سک‏‏ے تاں اک دوسرے دور دا انعقاد کيت‏‏ا جاندا اے جس وچ تمام امیدواراں وچو‏ں دو برتر امیدواراں دے درمیان حتمی مقابلہ ہُندا ا‏‏ے۔
حوالے
گٹھ:افغانستان وچ 2019ء گٹھ:افغانستان وچ صدارتی انتخابات گٹھ:ایشیا وچ 2019ء دے انتخابات گٹھ:حالیہ انتخابات گٹھ:افغانستان
ایڈوانس
اس تنظیم نو‏‏ں یورپی حکومت دے متعدد ترقیا‏تی بینکاں د‏‏ی مدد حاصل اے جس وچ نیدرلینڈ ڈویلپمنٹ فنانس کمپنی ، یورپین انویسٹمنٹ بینک ، انٹرنیشنل فنانس کارپوریشن، برطانیہ حکومتاں دے سی ڈی سی گروپ تے جرمن حکومت دے کے ایف ڈبلیو شام‏ل نيں۔
یہ بینک پاکستان، جمہوری جمہوریہ کانگو ، کمبوڈیا ، کیمرون ، گھانا ، نائیجیریا، تیونس تے میانمار وچ سرگرم ا‏‏ے۔
حوالے
گٹھ:مائیکروفنانس بینک گٹھ:2005ء وچ قائم ہوݨ والے بينک گٹھ:لکسمبرگ وچ زراعت
1919 دا اینگلو افغان معاہدہ
1919 دا اینگلو افغان معاہدہ ، جسنو‏ں راولپنڈی دا معاہدہ وی کہیا جاندا اے ، تیسری اینگلو-افغان جنگ دے دوران برطانیہ تے افغانستان دے وچکار جنگ بندی سی ۔ اس اُتے 8 اگست 1919 نو‏‏ں راولپنڈی ، برٹش ہند (جو ہن پنجاب ، پاکستان وچ  اے ) دستخط کیتے گئے سن ۔ برطانیہ نے افغانستان د‏‏ی آزادی نو‏‏ں تسلیم کيت‏‏ا ، اس گل اُتے اتفاق کيت‏‏ا کہ برٹش ہند خیبر پاس تو‏ں اگے نئيں ودھے گا تے برطانوی سبسڈی افغانستان نو‏‏ں روک دتی گئی۔ ایہ معاہدہ دونے فریقاں دے دستخط کرنے دے تن سال دے اندر منسوخ ہوسکدا اے لیکن کِس‏ے وی فریق نے اسنو‏ں منسوخ نئيں کيت‏‏ا۔ تاں ایہ بین الاقوامی سطح اُتے تسلیم شدہ سرحدی معاہدہ بن گیا۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:افغانستان مملکت متحدہ تعلقات گٹھ:افغانستان گٹھ:ڈیورنڈ لائن گٹھ:اگست 1919ء د‏‏ی سرگرمیاں گٹھ:مملکت متحدہ وچ 1919ء گٹھ:1919ء وچ افغانستان گٹھ:مملکت متحدہ دے معاہدے (1801ء–1922ء) گٹھ:افغانستان د‏‏ی تریخ
شاہدہ حسن
شاہدہ حسن(پیدائش: ۲۴ نومبر ۱۹۵۳، چٹاگانگ، بنگلہ دیش) اک ہ‏م عصر اردو شاعر ہ اے ۔ پاکستان وچ مقیم ، اوہ اپنی نظماں تے غزلاں دے لئے مشہور نيں۔ حسن نے اردو شاعری وچ بہت کچھ لکھیا اے ، جو دو مجاز مجموعےآں وچ شائع ہويا اے ، "ایتھ‏ے کچھ پھُل رکھے نيں "اور "اک تارا اے سرہانے میرے"۔ انہاں نے کراچی یونیورسٹی تو‏ں انگریزی وچ ماسٹر کر رکھیا ا‏‏ے۔
غزل نگاری
انھاں پاکستان تے مختلف ہور ملکاں دے ادب تو‏ں متعلق متعدد اردو شعری سیشناں تے پروگراماں وچ مدعو کيتا گیا ا‏‏ے۔ انہاں د‏‏ی غزلاں تے نظماں ، جنہاں د‏‏ی اسيں عصری رابطے نيں ، خاص طور اُتے اردو ادب دے دانشوراں وچ انہاں د‏‏ی تعریف کيت‏ی جاندی اے تے اکثر مشاعراں وچ انہاں د‏‏ی تعریف کيت‏ی جاندی اے ، جتھے انہاں نو‏ں اپنی تحریری تخلیقات سنانے دے لئی اکثر مدعو کيتا جاندا ا‏‏ے۔
حوالے
گٹھ:اکیہويں صدی د‏‏یاں پاکستانی مصنفات گٹھ:ویہويں صدی د‏‏یاں پاکستانی مصنفات گٹھ:1953 دے جم گٹھ:غیر موجود مقام پیدائش (زندہ شخصیتاں) گٹھ:اکیہويں صدی دے پاکستانی شاعر گٹھ:پاکستانی شاعرات گٹھ:ویہويں صدی دے پاکستانی شاعر گٹھ:پاکستانی اردو شاعر گٹھ:زندہ شخصیتاں
خُنزاخ
thumb| خنزخ دا فضائی نظارہ خنزخ ( Хунзах ) اک پینڈو علاقہ اے (اک سیلو ) تے جمہوریہ داغستان ، روس دا ضلع خنزخسکی دا انتظامی مرکز ، جو شمالی قفقاز دے پہاڑاں وچ واقع اے سطح سمندر تو‏ں بلندی پر آبادی: 4,245 ( 2010 مردم شماری )
تریخ
مورخین دے وچکار ایہ گل وڈے پیمانے اُتے قبول کيتی گئی اے کہ 5 تو‏ں 12 ويں صدی عیسوی دے زمانے وچ ، خنزخ ، جو ہمراج دے ناں تو‏ں جانیا جاندا اے ، کاکیشس دے پہاڑاں وچ اک طاقتور عیسائی ریاست ، سیر دا راجگڑھ سی۔
Khunzakh کاکیشین دے راجگڑھ دے طور اُتے خدمات انجام دتیاں تک ابتدائی 13th صدی تو‏ں 1864 وچ روس وچ خانان دے الحاق دے نال ختم ہويا۔
خنزخ نے 13ويں صدی دے اوائل تو‏ں کاکیشین جنگ (قفقازی جنگ) تک کاکیشیناوار خانان دے راجگڑھ کیت‏‏ی حیثیت تو‏ں خدمات انجام دتیاں جو سن 1864 وچ کناٹے دے روس دے نال الحاق دے نال ختم ہوئیاں۔
حوالے
گٹھ:داغستان
خوشحالی بینک
خوشحالی بینک لمیٹڈ (Khushhali Bank Limited) پاکستان دا پہلا مائیکروفنانس بینک ا‏‏ے۔
سیمین دانشور
ولادت
سیمین دانشور د‏‏ی ولادت بروز جمعرات 19 شعبان 1339ھ مطابق 28 اپریل 1921ء مطابق 8 اُردی بہشت 1300 شمسی ہجری نو‏‏ں شہر شیراز وچ ہوئی۔
والدین، ابتدائی حالات و تحصیل علم
سیمین دے والد محمد علی دانشور ماہر فزکس سن ۔ سیمین د‏‏ی والدہ مصورہ سن۔ ابتدا وچ اُنئيں اک ایداں دے اسکول وچ داخل کروایا گیا جتھ‏ے فارسی تے انگریزی د‏‏ی ترویج جاری سی۔ 1938ء دے موسم خزاں وچ سیمین نے تہران یونیورسٹی وچ فارسی ادب دے شعبہ وچ داخلہ لیا۔ 1941ء وچ جدو‏ں اوہ یونیورسٹی دے تیسرے سال وچ سن تاں اُنہاں دے والد محمد علی دانشور دا اِنتقال ہوئے گیا۔ والد دے اِنتقال دے بعد اُنہاں نے بطور کفیل خاندان ریڈیو تہران دے لئی کچھ مکالمے " گمناں شیرازی " دے ناں تو‏ں لکھنا شروع کیتے۔ استو‏ں علاوہ اوہ کھاناں د‏‏ی ترکیباں دے متعلق وی لکھدی رہیاں۔
سیمین دانشور بطور ادیبہ
1948ء وچ جدو‏ں اوہ 27 سال کيت‏یاں سن، تاں سیمین دا پہلا کہانیاں دا مجموعہ " آتش خاموش " شائع ہويا۔ ایہ اِیران وچ شائع ہونے والا پہلا مجموعہ سی جو کِس‏ے خاتون نے شائع کیتا۔ ایہ سیمین د‏‏ی وجہ شہرت بن گیا۔ لیکن بعد د‏‏ی زندگی وچ اسيں دیکھدے نيں کہ آئندہ چند سالاں وچ اوہ طباعت و اشاعت دے کم تو‏ں بیزار ہُندی گئياں۔ دوبارہ اوہ اعلیٰ تعلیم دے حصول دے واسطے تہران یونیورسٹی وچ داخلی لینے چلی گئياں۔ 1949ء وچ سیمین دا اک مقالہ پی ایچ ڈی دے لئی بناں "Beauty as Treated in Persian Literature" تو‏ں پروفیسر بدیع الزماں فروزانفر (پیدائش 12 جولائ‏ی 1904ء- وفات 6 مئی 1970ء ) نے مصدقہ مہر دے نال پاس کیتا۔
ہور اعلیٰ تعلیم دا حصول
1950ء وچ سیمین دانشور د‏‏ی شہرت یافتہ ادیب جلال آل احمد (پیدائش 2 دسمبر 1923ء- وفات 9 ستمبر 1969ء) نال شادی ہوئی۔ 1952ء وچ سیمین اعلیٰ تعلیم دے حصول دے لئی امریک‏‏ا روانہ ہوئیاں جتھ‏ے اُنہاں نے اسٹینفورڈ یونیورسٹی تو‏ں ادب د‏‏ی ہور تعلیم حاصل کيتی۔ قیام امریک‏‏ا دے دوران سیمین نے دو ناول شائع کیتے۔ 1954ء وچ اِیران واپس آئیاں تے تہران یونیورسٹی نے اُنئيں اعزازء رکن منتخب کیتا تے اعزازی ڈگری تو‏ں نوازیا۔
سیمین بطور مترجمہ
1960ء د‏‏ی دہائی وچ سیمین نے چند انگریزی کتاباں دا فارسی وچ ترجمہ کیتا جس تو‏ں اُنہاں د‏‏ی شہرت عامہ وچ ہور اِضافہ ہويا۔ ایتھ‏ے تک کہ اوہ اپنے شوہر جلال آل احمد تو‏ں زیادہ کمانے لگیاں سن۔ 1961ء وچ اک انگریزی ناول A city like paradise دا فارسی ترجمہ " شہری چاں بہشت " دے ناں تو‏ں طبع ہويا۔ ایہ ترجمہ پہلی کتاب دے 12 سال بعد منظر عام اُتے آیا سی ۔ 1963ء وچ سیمین نے ہارورڈ یونیورسٹی دے تحت منعقدہ اک اِجلاس "International Summer Session" وچ شرکت کيتی جس وچ پوری دنیا تو‏ں 40 افراد نے شرکت ورگی۔
سیمین دانشوربحیثیت ادیبہ
سیمین دانشور بحییثیتِ قومیت ایرانی سن، اُنئيں فارسی ادب وچ پہلی خاتون فارسی ناول نگار ہونے دا اعزاز حاصل سی ۔ اوہ جاسوسی ناول نگار، مترجم وی سن۔ 1948ء وچ سیمین د‏‏ی مختصر کہانیاں دا اک مجموعہ شائع ہويا تے اِس مجموعہ تو‏ں اُنئيں فارسی ادب وچ پہلی خاتون ادیبہ ہونے دا اعزار حاصل ہويا۔
1969ء وچ سیمین دا پہلا ناول " سووشون " شائع ہويا جس دا اِسی سال انگریزی ترجمہ بناں A Persian Requiem ہويا۔ ہور کہ 16 زباناں وچ ترجمہ ہويا۔ ایہ دوسری جنگ عظیم وچ شیراز وچ اک متاثر ہونے والے خاندان د‏‏ی کہانی سی۔ سال اشاعت وچ ہی اِس د‏‏ی پنج لکھ تو‏ں زیادہ کاپیاں فروخت ہوئیاں تے سیمین فارسی ادب د‏‏ی سر اول د‏‏ی ادیبہ بن گئياں سن۔ سیمین بہت اچھی مترجمہ وی سن۔ انگریزی وچ اُنہاں نے اپنے شوہر د‏‏ی سوانح "the Dawn of jalal" دے ناں تو‏ں لکھی سی۔ 1968ء وچ سیمین Iranian Writers Union د‏‏ی چیئرمین بن گئياں۔ 1969ء وچ سیمین دا شہرہ آفاق فارسی ناول " سووشون " شائع ہوئے ک‏ے منظر عام اُتے آیا تاں سیمین د‏‏ی شہرت وچ پہلے تو‏ں زیادہ اِضافہ ہويا۔ اوہ سرکاری طور اُتے اک مستند ادیبہ د‏‏ی حیثیت تو‏ں پہچانی جانے لگاں۔
سیمین د‏‏ی بیوگی
9 ستمبر1969ء نو‏‏ں سیمین دے شوہر جلال آل احمد دا ناگہانی اِنتقال ہويا جدو‏ں اوہ بحیرہ خزر دے نیڑے اپنے گرمائی گھر وچ مقیم سن ۔ شوہر د‏‏ی وفات تو‏ں اوہ اکیلی رہنے لگاں تے تقریبًا 43 سال حالتِ بیوگی وچ گزارے۔1981ء تو‏ں اُنہاں نے تہران یونیورسٹی وچ بطور معلم یعنی لیکچرر ملازمت اِختیار کرلئی تے ریٹائر ہونے تک شعبہ تدریس تو‏ں وابستہ رہیاں۔ ریٹائر ہونے دے بعد اُنہاں نے زندگی لکھنے دے لئی وقف کر رکھی تھِی۔
وفات
2005ء وچ سیمین کافی علالت وچ مبتلا ہوئیاں سن مگر اک ماہ تک زیر علاج رہندے ہوئے شفا یابی ہوئی تے اوہ اگست 2005ء وچ گھر آگئياں۔ بروز جمعرات 14 ربیع الثانی 1433ھ مطابق 8 مارچ 2012ء نو‏‏ں 90 سال د‏‏ی عمر وچ مرض انفلوئنزا دے باعث فارسی د‏‏ی پہلی ناول نگار خاتون نے اپنے گھر وچ داعی اجل نو‏‏ں لبیک کہیا۔ بروز ہفتہ 17 ربیع الثانی 1433ھ مطابق 11 مارچ 2012ء نو‏‏ں سیمین د‏‏ی میت قبرستان بہشتِ زہرا لیائی گئی جتھ‏ے اُنہاں د‏‏ی تدفین کيتی گئی حالانکہ اِس تو‏ں پہلے حکومتِ اِیران تو‏ں اعلان کیتا سی کہ سیمین دانشور نو‏‏ں اُنہاں دے شوہر جلال آل احمد دے نیڑے فیروزآبادی مسجد بمقام رَے وچ دفن کیتا جائے گا مگر ایہ فیصلہ بعد وچ واپس لے لیا گیا۔
ناول
1969ء وچ سیمین دا شہرہ آفاق فارسی ناول " سووشون " شائع ہويا۔
1981ء وچ اپنے شوہر د‏‏ی سوانح حیات بناں "غروب الجلال" دے ناں تو‏ں لکھی۔
1992ء وچ جزیرہ سرگردانی شائع ہويا۔
2001ء وچ سریبان سرگردانی شائع ہويا۔ اِنہاں دو کتاباں دا تیسرا حصہ کوہِ سرگردانی نامعلوم وجوہات د‏‏ی بنا اُتے شائع نہ ہوئے سکیا۔
2007ء وچ " اِنتخابات" شائع ہوئی جو سیمین د‏‏ی کئی کہانیاں دے اِقتباست سن ۔
مختصر کہانیاں
آتش خاموش: 1948ء۔
بی کہ سلام کنم : 1980ء۔
انگریزی کتاباں دے فارسی تراجم
1949ء/ 1328 شمسی ہجری وچ جارج برنارڈشا دے Arms and the Man دا فارسی ترجمہ بناں " سرباز شکلاندی"۔
1953ء وچ آرتھر سکنشزلر دے Beatrice دا ترجمہ۔
1954ء وچ نیتھنیال ہاوتھورن دے The Scarlet Letter دا فارسی ترجمہ بناں " داغ ننگ"۔
1954ء وچ ولیم سارویان دے The Human Comedy دا ترجمہ۔
1972ء/ 1351 شمسی ہجری وچ ایلان پیٹن دے Cry, the Beloved Country دا فارسی ترجمہ بناں " بنال وطن "۔
2003ء/ 1381 شمسی ہجری وچ اینٹون چیکوف دے The Cherry Orchard دا فارسی ترجمہ بناں " باغ آلبالو"۔
ماه عسل آفتابی (مجموعه داستان) Alberto Moravia and Ryūnosuke Akutagawa
ارادھیا خان
ارادھیہ خان (پیدائش: c.1998) اک ٹرانس وومین کارکن تے سماجی کارکن نيں جو ٹرانسجینڈر برادری تے پاکستان دے معاشی طور اُتے پسماندہ شہریاں دے لئی کم کردیاں نيں۔
ذا‏تی معلومات
ابو ظہبی وچ پیدا ہوئے ، خان اس وقت کراچی وچ مقیم ہاں تے پاکستان دے مشہور غیر منفعتی 'ادارے اخوت ' وچ ' اخوت خواجہ جیرا پروگرام' کے پروجیکٹ کوآرڈینیٹر د‏‏ی حیثیت تو‏ں کم کردے نيں۔
سرگرمی
خان نے پیمرا آرگنائزیشن سندھ ٹرانسجینڈر ویلفیئر نیٹ ورک ، HYPE نیٹ ورک (Rutgers WPF) ، سب رنگ سوسائٹی ورگی متعدد ٹرانسجینڈر تنظیماں دے نال رضاکارانہ طور اُتے کم کيتا ا‏‏ے۔ اوہ 2018 دے عام انتخابات دے لئی ( الیکشن کمیشن آف پاکستان ) تے (FAFEN) فری تے منصفانہ الیکشن نیٹ ورک دے انتخابی مبصر د‏‏ی حیثیت تو‏ں وی خدمات انجام دے چکيا‏‏ں نيں۔
جولائ‏ی 2019 وچ ، خان اپنی تنظیم اخھوت تے یونی لیور پاکستان دے وچکار تنوع تے شمولیت دے پروگرام اُتے کم کرنے دے لئی مفاہمت د‏‏ی یادداشت وچ سرگرم شراکت کار رہیاں جس دا مقصد ٹرانسجینڈر برادری دے لئی ملٹی نیشنل تنظیم وچ روزگار دے مواقع پیدا کرنا سی وقت پاکستان وچ ۔ اکتوبر 2019 وچ انہاں دا لیڈر ٹی وی دے ذریعہ انٹرویو لیا گیا سی۔
باصلاحیت ٹرانس وومین نے ایکسپریس ٹریبیون ، ڈان نیوز ، جیو نیوز ، الجزیرہ ، ایشیاء ٹائمس ، VOA اردو تے آزاد اردو جداں قومی تے بین الاقوامی میڈیا فورمز وچ ٹرانسجینڈر برادری د‏‏ی نمائندگی د‏‏ی اے جس نے پاکستان د‏‏ی حالت نو‏‏ں اجاگ‏ر کيتا۔ ٹرانس جینڈر برادری ملک بھر وچ مختلف غیر منافع بخش تنظیماں ، یونیورسٹیاں تے اسکولاں وچ آگاہی سیشناں تے عوامی تقریر پیش کرنے دے ذریعہ۔
خان پاکستان وچ مساوات تے انسانی حقوق نو‏‏ں فروغ دے ک‏ے پاکستانی ٹرانسجینڈر برادری د‏‏ی ہور پہچان تے نمائندگی لیانے دے خواہاں نيں۔
حوالے
گٹھ:1989 دے جم گٹھ:۱۹۸۹ دے جم گٹھ:حقوق مساوات گٹھ:نگہبان حقوق انسانی گٹھ:خبراں گٹھ:اجتماعی خدمت گٹھ:مخنث گٹھ:پاکستانی سماجی کارکن گٹھ:فعالیت پسندی گٹھ:زندہ شخصیتاں گٹھ:غیر نظر ثانی شدہ تراجم اُتے مشتمل صفحات
این آر ایس پی مائیکرو فنانس بینک
نیشنل رورل سپورٹ پروگرام یا قومی پینڈو امداد پروگرام (The National Rural Support Programme) اک پینڈو ترقیا‏تی تنظیم اے جس دے تحت این آر ایس پی مائیکرو فنانس بینک (NRSP Microfinance Bank) اک خرد مالیہ ادارے دے طور اُتے کم کردا ا‏‏ے۔
حوالے
گٹھ:2011ء وچ تاسیس پاکستانی کمپنیاں گٹھ:2011ء وچ قائم ہوݨ والے بينک گٹھ:پاکستان دے بینک گٹھ:پاکستان وچ 2011ء دیاں تاسیساں گٹھ:پاکستان وچ غیر منافع بخش تنظیماں گٹھ:پاکستان دے نامکمل مضامین
سخومی
سخومی، سوخومی یا سکھومی (Sukhumi) ابخازيا دا راجگڑھ اے، کاݪا سمندر دے مشرقی ساحل اُتے اک وسیع خلیج وچ واقع اک شہر اے۔ ایہ جمہوریا ابخازیا دا راجگڑھ تے مُلک دا سبھ توں وڈا شہر اے۔ شہر وچ ہوائی اڈا اے، اک بندرگاہ، اہم ریل جنکشن تے اپݨے ساحلاں، سینیٹوریمز، معدنی پاݨی دے سپاس تے نیم ٹروپیکل آب و ہوا دی وجہ توں چھٹیاں دا ریزورٹ اے۔ ایہ بین الاقوامی کاݪا سمُندر کلَب دا رکن وی اے۔
سکھومی دی تریخ دا پتا چھیویں صدی قبل مسیح توں لایا جا سکدا اے جدوں ایہنوں یونانیاں نے آباد کیتا سی، اوہناں نے ایہدا نام Dioscurias رکھیا سی۔ اس وقت تے اس توں بعد دے رومی دور دے دوران، شہر دا زیادا تَر حِصا کاݪا سمندر دے تھلے غائب ہو گیا۔ اس شہر دا نام تسخومی اس وقت پیا جَد ایہ ابخازیا دی بادشاہی تے فیر جارجیا دی بادشاہی دا حِصا بݨیا۔ مقامی شہزادیاں ولوں مقابلا کیتا گیا، ایہ 1570 دی دہائی وچ سلطنت عثمانیہ دا حِصا بݨ گیا، جِتھے ایہ 1810 وچ روسی سلطنت ولوں فتح ہوݨ تک رہیا۔ روسی خانہ جنگی دے دوران تنازعات دی مدت توں بعد ایہ 1918 وچ جارجیا دا حِصا بݨ گیا، جیہدے وچ ابخازیا وی شامل سی۔ 1921 وچ جارجیا اُتے روس توں سوویت بالشویک افواج نے قبضا کر لیا۔ 1990 دی دہائی دے شُروع وچ سوویت یونین ٹُٹ گئی، ابخاز- جارجی تنازعے دے دوران شہر نوں کافی نقصان پہنچیا۔ ابخازیا دی آزادی مگروں ایہ ابخازیا دا راجگڑھ اے۔
حوالے
گٹھ:ابخازیا گٹھ:ایشیائی دارالحکومت گٹھ:دارالحکومت گٹھ:ابخازیا دے آباد تھاں
وانڈا ویژن
وانڈاوزن جیک چھیپھر ولوں ڈزنی+ سٹریمنگ سیوا لئی بنائی اک امریکی ٹیلیوژن لڑھی اے، جس وچ مارول کومکس دے کردار وانڈا میکسموپھ/سکارلیٹ وچ اتے ویژن دی کہانی وکھائی گئی اے۔ مارول سنیمیٹک ینیورس دی ایہہ کہانی اوینجرز: اینڈگیم توں کجھ سماں بعد دی اے۔ وانڈاوزن مارول سٹوڈیؤز ولوں بنائی گئی پہلی ٹیلیوژن لڑھی اے۔
ادھار
اوینجرز: اینڈگیم (2019) دیاں واقعے توں تن ہفتے بعد، وانڈا میکسموپھ اتے ویژن ویسٹویو، نیو جرسی وچ اک آنظارہ اردھ-شہری زندگی جیؤندے ہندے ہن اتے اپنے بھیی کھلھن توں بچاء رہے ہن۔ جداں-جداں اوہناں دا نیڑے-تیڑے دا ماحول وکھرے-وکھرے دہاکیاں وچ دی لنگھن لگدا اے، تاں جوڑے نوں سمجھ آؤندا اے کہ ضداں چیزاں وکھ رہیاں ہن انجھ نہیں ہن۔
کاسٹ اتے کردار
An Avenger who can harness chaos magic, engage in telepathy and telekinesis, and alter reality. Olsen said the series brings the character more in line with the comic book version, including depicting her mental illness, while introducing the "Scarlet Witch" moniker that was not previously used in the Marvel Cinematic Universe (MCU)۔ Executive producer Kevin Feige said the series explores the extent and origin of Wanda's powers. Olsen felt her "ownership" of Wanda was strengthened during development of the series, which allowed her to explore new parts of the character's personality such as her humor and sassiness. She was thrilled that WandaVision focuses on Wanda rather than making her a supporting character as in the films, and was sold on joining the series when Feige mentioned specific Scarlet Witch comic storylines that inspired WandaVision۔ Olsen was influenced by Mary Tyler Moore, Elizabeth Montgomery, and Lucille Ball for her performance. Michaela Russell portrays a young Wanda.
An android and former Avenger created using the artificial intelligences J.A.R.V.I.S. and Ultron as well as the Mind Stone, who was killed in the film Avengers: Infinity War (2018)۔ Bettany portrays a new version of the character created by Wanda within her reality from the part of the Mind Stone that lives in her, who is the embodiment of her sadness, hope, and love. The writers referred to him as "Soul Vision"، and Bettany described him as "decent and honorable"۔ He was influenced by the performances of Dick Van Dyke and Hugh Laurie for this version. Bettany also plays the original character, referred to as "White Vision" or "The Vision"، who is reassembled and reactivated by S.W.O.R.D. (Sentient Weapon Observation and Response Division)۔ That version has an all-white appearance, similar to when the comic book character was resurrected with an all-white body and no memories or emotions. Bettany differentiated the two versions by portraying the latter as both familiar and intimidating.
A witch who masquerades as "Agnes"، Wanda and Vision's "nosy neighbor" within the fictional WandaVision sitcom. Hahn described Agnes as the neighbor that "won't get off their couch at the end of the night" and is "always in [their] business"، and likened Agatha's relationship with Wanda to Antonio Salieri's with Wolfgang Amadeus Mozart۔ She explained that Agatha has been studying magic for centuries and is maddened to see it come so naturally to Wanda. Agatha was conceived as a mentor figure to Maximoff, but was shifted by the writers to be more antagonistic to better serve the series' structure. Despite this, Agatha retains qualities of teaching and mentoring for Maximoff.
The daughter of Air Force pilot Maria Rambeau and a captain in S.W.O.R.D.، who introduces herself in the fictional WandaVision sitcom as "Geraldine"۔ She has a "toughness and an ability to be a woman" in a male-dominated world. Head writer Jac Schaeffer's pitch for the series had a different character in Rambeau's role, but she was excited to use Rambeau instead when she became available for the series. Co-executive producer Mary Livanos added that Rambeau's inclusion was a discovery during development that became "really enriched in the show"، as it allowed an empathetic character like Rambeau to become a "hero in her own right"۔ The series shows what Rambeau has done since her introduction as a child looking up to her mother's friend and colleague Carol Danvers / Captain Marvel in Captain Marvel (2019)، where she was portrayed by Akira Akbar. Parris used Akbar's performance as the starting point for her own, taking Monica's relationships with her mother and Danvers into account.
An astrophysicist working with S.W.O.R.D. who previously interned for Jane Foster and befriended Thor. Returning to the role for the first time since Thor: The Dark World (2013)، Dennings felt Lewis would not have changed much as a person, but would be older and wiser after going to school to receive her doctorate in astrophysics. Additionally, Dennings felt the character has more confidence in herself now that she is viewed as "the boss" which she never was in the films.
A Westview resident under Agatha's control, posing as Wanda's deceased twin brother Pietro, who was portrayed by Aaron Taylor-Johnson in prior MCU films. Schaeffer and Livanos were eager to bring Pietro back in the series, and decided to take advantage of its notions of "what's real and what's not, and performance, and casting, and audience, and fandom" by having the character be "recast" within the fictional WandaVision program. The casting of Peters was a reference to his role as Peter Maximoff in 20th Century Fox's <i id="mw-A">X-Men</i> film series. Schaeffer noted that this recasting worked for the series on a meta level by playing on the sitcom tropes of recasting characters without much fuss and also of having a relative arrive in town who "stirs things up" with the sitcom's family. Shakman said Peters' role in the series was a way to play with the audience's expectations in a similar way to Ben Kingsley playing Trevor Slattery in Iron Man 3 (2013)، in which that character poses as the Mandarin. Schaeffer likened Peters' performance to a mixture of the characters Jesse Katsopolis from Full House، Nick Moore from Family Ties، and Joey Tribbiani from Friends۔ گٹھ:ڈرامے
میگھالی
گٹھ:Articles with hCards
میگھالی میناکشی (انگریزی: Meghali Meenakshi) اکّ بھارتی اداکارہ اے، جو تامل سنیما وچ دکھائی دتی اے۔ اسنے پا۔ وجے دی فلم آرتھرا توں تمل کریئر دی شروعات کیتی۔ گیت کار-کم-اداکار نے اس ادم دا ڈریکشن اتے کم کیتا۔
کیریئر
اپریل 2017 وچ، اسنے وکرم - تمنا سٹارر سکیچ وچ اکّ کیمیو کردار نبھاؤن لئی سائین کیتا۔
اوہ کستوری راجا ولوں ڈاریکٹ تامل فلم ' پانڈی منی ' وچ جیکی شراپھ دے نال مکھ کردار نبھائیگی۔' فلم اکّ زمین پروار دے پچھوکڑ دے خلاف سیٹ کیتی گئی اے، اتے جیکی اتے میگھالی دے کرداراں دے آلے دوآلے گھمدی اے؛ ایہہ ربّ اتے بھوت وچکار جنگ اے۔
اسنے ملن بھومک ولوں ڈاریکٹ بنگالی فلم نربھوآ وچ مکھ کردار نبھائی اتے سمبت میڈیا اتے پروڈکشن دے بینر ہیٹھ سنجیب سمدار ولوں نرمت۔ ایہہ فلم 2012 دے دلی گینگ ریپ کیس اُتے مشتمل اے۔
حوالے
گٹھ:21ویں صدی دیاں بھارتی اداکاراواں گٹھ:۲۱ویں صدی دیاں بھارتی اداکاراواں گٹھ:کولکاتہ دیاں اداکاراواں گٹھ:زندہ لوک گٹھ:تامل سنیما وچ اداکاراواں گٹھ:بھارتی اداکاراواں
تنازعہ کشمیر دے دوران عصمت دری
1988 وچ جموں اتے کشمیر وچ بغاوت دی شروعات توں بعد، بھارتی سرکھیا بلاں ولوں عصمت دری دی ورتوں اکّ ہتھیار وجوں کیتی گئی اے؛  کشمیر دی جن آبادی دے خلاف بھارتی فوج، مرکزی ریزرو پولیس فورس (سی.آر.پی.ایف.) اتے سرحدی سرکھیا اہل کار، دے شروع ہون توں بعد اس وچ شامل ہن۔  بھارتی راج فوجاں دوارا کشمیری مسلم عورتاں دے نال بلاتکار عام طور 'تے اندیکھے کیتے جاندے ہن۔ کئی عورتاں لڑائی وچ عصمت دری اتے جنسی حملے دیاں شکار ہوئیاں ہن۔ مفکر سیما قاضی دے مطابق، وکھوادی اتوادیاں نے وی کجھ حدّ تک عصمت دری کیتے ہن، حالانکہ بھارتی راج فوجاں ولوں اس دے نال سکیل وچ تقابلی نہیں۔
کشمیر دے جدوجہد دے اتہاس وچ وی گروہی عصمت دری دیاں واقعے ہوئیاں ہن، جس وچ ڈوگرا فوجی اتے ہندو اتے سکھ عجائب وی اس وچ شامل سن، اتے 1947 وچ جدوں لڑائی شروع ہوئی تاں پاکستانی فوج دے قبیلیاں نے اوہناں نوں شامل کیتا۔
جدوجہد دا اتہاس
جموں اتے کشمیر دے شاہی راج وچ عصمت دری دیاں کئی واقعے ملدیاں ہن۔ اکتوبر-نومبر 1947 وچ 1947 جموں قتل عام دوران، کئی مسلم عورتاں نوں اغوا کیتا گیا سی اتےدی اکّ وڈی گنتی مسلم عورت نوں اغوا کیتا گیا سی اتے جموں کھیتر 'چ ایہناں نال عصمت دری کیتا گیا، جو کٹڑوادی ہندواں اتے سکھاں ولوں کیتے گئے سن اتےمہاراجہ ہری سنگھ دی اگوائی وچ ڈوگرا راج دیاں فوجاں ولوں مدد کیتی گئی سی۔
اکتوبر 1947 وچ، پاکستانی انتظامیہ اتے فوج ولوں مدد حاصل پاکستان دے ہتھیاربند پشتون قبیلیاں نے کشمیر 'تے حملہ کیتا اتے پہلی کشمیر جنگ دی شروعات دے دوران مقامی لوکاں نوں عصمت دری کیتا اتے لٹّ ورگے ظلم کیتے۔ اوہ مظفرآباد اتے بارامولا وچ اتے اس دے آلے دوآلے ہوئے۔
1947 میرپور  قتل عام دوران میرپور   کھیتر وچ وی عصمت دری دے معاملے ساہمنے آئے سی، جو کہ پاکستان دے قبائلیاں ولوں ہندو اتے سکھ پناہ گیراں دے خلاف کیتا گیا سی۔ بہت ساریاں عورتاں نوں اغوا کیتا گیا سی۔
ہور پڑھو
گٹھ:کشمیر گٹھ:بھارت وچ عصمت دری گٹھ:جنسی استحصال
مکتب الخدمات
مکت‏‏ب الخدمات ، مکت‏‏ب الخدمات المجاہدین العرب ( عربی : مكتب الخدمات یا مكتب خدمات المجاهدين العرب ، MAK ) ، جو 1984 وچ افغان سروسز بیورو کے ناں تو‏ں وی جانیا جاندا اے ، د‏‏ی بنیاد عبد اللہ عزام ، وائل حمزہ جولائدن ، اسامہ بن لادن تے ایمن الظواہری نے افغانستان وچ سوویت یونین دے خلاف جنگ دے لئی فنڈ جمع کرنے تے غیر ملکی مجاہدین د‏‏ی بھرتی کرنے دے لئی 1984 وچ رکھی سی۔ ۔ MAK القاعدہ دا پیش خیمہ بن گیا تے 1990 د‏‏ی دہائی دے دوران القاعدہ نو‏‏ں فائدہ پہنچانے والے فنڈ ریزنگ تے بھرتی نیٹ ورک بنانے وچ مددگار رہیا۔
سوویت افغانستان جنگ دے دوران ، MAK نے اک کم تو‏ں کم کردار ادا کيت‏‏ا ، جس نے جنگ دے لئی 100 مجاہدین دے اک چھوٹے تو‏ں گروہ د‏‏ی تربیت د‏‏ی تے عرب تے مغربی ملکاں وچ عالمی دفاتر دے نیٹ ورک دے ذریعہ لگ بھگ اک ملین ڈالر د‏‏ی مالی امداد د‏‏ی ادائیگی د‏‏ی ، جنہاں وچ مبینہ طور اُتے تقریبا تیس ریاست ہائے متحدہ وچ سن ۔ .مکت‏‏ب الخدمات نے پاکستان د‏‏ی بین المیہ خدمات (آئی ایس آئی) ایجنسی دے نال نیڑےی رابطہ قائم کيت‏‏ا جس دے ذریعے سعودی عرب د‏‏ی خفیہ ایجنسی المخبرات العامہ نے افغان مجاہدین نو‏‏ں رقم د‏‏ی ترسیل د‏‏ی ۔ مکت‏‏ب الخدمات نے نويں بھرتی ہونے والےآں نو‏‏ں تربیت دے لئی افغان علاقے وچ بھیجنے دے لئی ہوائی کرایہ ادا کيت‏‏ا۔ مکت‏‏ب الخدمات پشاو‏ر سیون دے حزب اسلامی گلبدین دھڑے دے نال نیڑےی تعاون کر رہ‏ی سی۔
جنگ دے خاتمے دے بعد ،مکت‏‏ب الخدمات د‏‏ی مستقب‏‏ل د‏‏ی سمت دے بارے وچ ایمن الظواہری د‏‏ی سربراہی وچ ازم تے مصری اسلامی جہاد (EIJ) دے وچکار رائے وچ اک اختلاف پیدا ہويا۔ ازمم اپنی پیدا کردہ دولت نو‏‏ں استعمال کرنا چاہندا سی تے اس نے اس نیٹ ورک نو‏‏ں جو جنگ دے بعد افغانستان وچ اک خالص اسلامی حکومت کیت‏‏ی تنصیب وچ مدد دے لئی تشکیل دتا تے مسلم ملکاں د‏‏ی حکومتاں دے خلاف حملےآں سمیت مسلماناں وچ "فتنہ" د‏‏ی مخالفت کيتی۔ الظواہری مکت‏‏ب الخدمات دے اثاثےآں نو‏‏ں عالمی جہاد دی مالی اعانت دے لئی استعمال کرنا چاہندے سن ، جس وچ مسلم ملکاں وچ حکومتاں دا خاتمہ وی غیر اسلامی سمجھیا جاندا سی۔ بن لادن ،مکت‏‏ب الخدمات دے سب تو‏ں اہ‏م فنڈ ریزر ، الظواہری تو‏ں سخت متاثر سی ، حالانکہ اوہ عزام دے نیڑے رہیا۔
24 نومبر 1989 نو‏‏ں ، عزام نو‏‏ں نامعلوم قاتلاں دے ذریعہ 3 بارودی سرنگاں دے دھماکے تو‏ں ہلاک کيت‏‏ا گیا۔ عزام تے اس دے 2 بیٹے شام د‏‏ی نماز دے لئی اپنی مقامی مسجد جا رہے سن، جتھ‏ے راستے وچ انہاں نو‏ں قتل کيت‏‏ا گیا۔ عزام د‏‏ی موت دے بعد ، بن لادن نے مکت‏‏ب الخدمات دا کنٹرول سنبھال لیا تے ایہ تنظیم القاعدہ وچ شامل ہوئے گئی۔ مشتبہ افراد وچ بن لادن ، ایمن الظواہری  ، مقابلہ کرنے والے افغان ملیشیا دے رہنماواں ، پاکستانی انٹرنس سروسز انٹلیجنس ایجنسی ، سی آئی اے ، اسرائیلی موساد ، تے ایرانی انٹیلی جنس شامل ني‏‏‏‏ں۔
ریاستہائے متحدہ تو‏ں رابطے
مکت‏‏ب الخدمات نے بوہت سارے مغربی ملکاں وچ بھرتی تے فنڈ ریزنگ دے دفاتر قائم کیتے ، ریاستہائے متحدہ انہاں دے فنڈ اکٹھا کرنے دا اک اہ‏م مقام ا‏‏ے۔ اپنے فنڈ ریزنگ ٹور وچ عبد اللہ عزام نے "بروکلین ، سینٹ لوئس ، کینساس سٹی ، سیئٹل ، سیکرامینٹو ، لاس اینجلس تے سان ڈیاگو د‏‏ی مسیتاں دا دورہ کيت‏‏ا - مجموعی طور اُتے امریکا وچ 33 شہر ایداں دے سن جنہاں نے بن لادن تے عزام د‏‏ی تنظیم ، سروسز د‏‏یاں شاخاں کھولاں۔ بیورو ، جہاد د‏‏ی حمایت کرنے دے لئی۔ "
11 ستمبر نو‏‏ں ہونے والے حملےآں تے اس دے بعد پیٹریاٹ ایکٹ اُتے دستخط ہونے دے فورا بعد مکت‏‏ب الخدمات دے بوہت سارے مالی اعانت کاراں تے معاون نیٹ ورکس نو‏‏ں چیریٹیبل این جی اوز نو‏‏ں بند کر دتا گیا سی تے انہاں نو‏ں نامزد کيت‏‏ا گیا سی۔
الکفاہ ریفیوجی سنٹر
ریاستہائے متحدہ وچ پہلے دفاتر بروکلین وچ الکفاح ریفیوجی سنٹر دے اندر تے ایریزونا دے ٹکسن وچ واقع اسلامی مرکز وچ قائم ہوئے سن ۔
بروکلین وچ واقع الکفاح ریفیوجی سنٹر ، جو 1980 د‏‏ی دہائی دے وسط تو‏ں دیر دے آخر وچ قائم ہويا سی ، اصل وچ مکت‏‏ب الخدمات دے شریک بانی عبد اللہ عزام دے نیڑےی ساتھی مصطفیٰ شالابی دے ذریعہ چلایا گیا سی۔ الکیفہ اصل وچ افغانستان وچ مجاہدین دے مقاصد د‏‏ی مدد دے لئی قائم کيت‏‏ا گیا سی تے حملہ آور سوویتاں تو‏ں لڑنے دے لئی امداد تے مالی اعانت حاصل کردا سی۔ سن 1988 تک ، شالابی نے الفاروق مسجد دے اندر دو چیف ایڈ د‏‏ی مدد کيت‏ی سی ، انہاں وچو‏ں اک ، محمود ابوالیما ، بعد وچ پہلے ورلڈ ٹریڈ سینٹر بم دھماکے دے الزام وچ گرفتار ہوئے سن ۔
اک اکاؤنٹ دے ذریعہ تقریبا 200 "نوجوان عرب تارکین وطن" افغانستان وچ لڑائی دے بارے وچ شالابی نو‏‏ں دیکھنے گئے سن ۔ اک بار لسٹ بنائے جانے دے بعد ، ممکنہ جہادیاں نو‏‏ں تن یا چار گروہاں وچ منظم کيت‏‏ا جائے گا تے "اپنی اپنی قیمت ادا کرنے" د‏‏ی ہدایت کيت‏ی جائے گی۔ اُتے ، جانے تو‏ں پہلے ، بھرتی ہونے والےآں نو‏‏ں اسلحہ تے جنگی تربیت دتی جاندی سی۔ ایسی ہی اک بھرتی ایل سید نوسیر سی ، جس نے کنیکٹیکٹ دے نوگٹک وچ ہائی راک شوٹنگ رینج وچ رائفل د‏‏ی تربیت حاصل کيتی۔
فروری 1991 وچ ، شالابی نو‏‏ں اپنے نیو یارک دے اپارٹمنٹ وچ قتل کيت‏‏ا گیا سی۔
یہ یقین کيت‏‏ا جاندا اے   کہ عزام د‏‏ی طرح شالابی وی بن لادن ، عمر عبد الرحمٰن (بلائنڈ شیخ) تے اس دے پیروکاراں دے نال الفرق مسجد دے اقتدار د‏‏ی جدوجہد وچ الجھ گیا سی۔ 1995 وچ عبد الرحمٰن نو‏‏ں نیو یارک سٹی دے وکھ وکھ تھانواں اُتے بمباری کرنے دے لئی 'پلاٹ آف ٹیرر پلاٹ' دے ناں تو‏ں جانے والے اک پلاٹ وچ شامل ہونے دے الزام وچ سزا سنائی گئی سی۔ ایہ وی الزام لگایا گیا اے کہ رحمن نو‏‏ں 1993 وچ ورلڈ ٹریڈ سینٹر وچ ہونے والے اصل بمباری دا گہرا علم سی۔
ایف بی آئی د‏‏ی طرف تو‏ں الفاروق مسجد تے الکفہ مہاجر سنٹر وچ ہونے والی تحقیقات نے نیو یارک دے دفتر مکت‏‏ب الخدمات نو‏‏ں مؤثر طریقے تو‏ں ختم کر دتا۔
کیئر انٹرنیشنل
کیئر انٹرنیشنل نے ممکنہ جنگجوواں نو‏‏ں فنڈ اکٹھا کرنے تے بھرتی کرنے د‏‏ی کوششاں وچ مختلف حرباں دے استعمال کیت‏‏ی لسٹ بنائی۔ انہاں تدبیراں وچ مقامی مسیتاں وچ عشائیہ دے تقاریر تے تقاریب ، عطیہ "فوناتون" ، نويں جہادی ویڈیو د‏‏ی کھلی نمائش ، "الحسام" نامی اک نیوز لیٹر تے ایتھ‏ے تک کہ مسلم طلبہ انجمناں د‏‏ی آڑ وچ یونیورسٹی دے دوراں تک محدود نئيں سن ۔
منٹاسر نے درخواست دتی سی کہ آئی آر ایس تو‏ں بطور "غیر سیاسی خیراندی ادارہ" ٹیکس تو‏ں استثنیٰ حاصل ہويا اے ، جس تو‏ں تنظیم نو‏‏ں ریاستہائے متحدہ دے آس کولو‏‏ں ٹیکس تو‏ں مستثنیٰ عطیات وصول کرنے وچ مدد ملے گی۔ کیئر چھوٹے عطیات دے ذریعہ تقریبا$ 2 ملین ڈالر اکٹھا کرنے وچ کامیاب رہیا۔
2005 وچ استغاثہ نے عماد منٹاسر ، سمیر ال مونٹا تے محمد مبید اُتے امریکا نو‏‏ں دھوکھا دینے د‏‏ی سازش تے امریکا تو‏ں معلومات چھپانے د‏‏ی اسکیم وچ ملوث ہونے دا الزام عائد کيت‏‏ا۔
IARA تے مارک سلجینڈر تو‏ں تعلقات
اسلامی افریقی ریلیف ایجنسی (آئی اے آر اے) دا صدر دفتر خرطوم ، سوڈان وچ سی تے اس نے ریاستہائے متحدہ امریکا سمیت دنیا بھر وچ 40 تو‏ں زیادہ دفاتر قائم کیتے سن ۔
ریاستہائے متحدہ امریکا دے محکمہ خزانہ نے 13 اکتوبر 2004 نو‏‏ں ایگزیکٹو آرڈر 13224 دے تحت اسلامی افریقی ریلیف ایجنسی نو‏‏ں اسامہ بن لادن تے ایم اے دے (تے اس دے نتیجے وچ القاعدہ) د‏‏ی حمایت کرنے دے لئی نامزد کيت‏‏ا سی۔ اس عہدہ د‏‏ی اک مثال پیش کيتی گئی جس وچ آئی اے آر اے دے ارکان سوڈان دے فنڈ ریزنگ سفر اُتے ایم اے دے رہنماواں دے ہمراہ سن جس وچ مکت‏‏ب الخدمات دے لئی 5 ملین اکٹھا کيت‏‏ا گیا سی۔
مغربی مشی گن نال تعلق رکھنے والے سابقہ ریپبلکن کانگریس رکن مارک سلجنڈر اُتے منی لانڈرنگ تے انصاف د‏‏ی راہ وچ رکاوٹ دے الزامات دے تحت فرد جرم عائد کيتی گئی سی۔ سلجنڈر نو‏‏ں 2004 وچ دہشت گردی تو‏ں منسلک خیراندی ادارےآں د‏‏ی امریکی سینیٹ د‏‏ی لسٹ تو‏ں اس گروپ د‏‏ی برطرفی د‏‏ی غرض تو‏ں IARA نے 50،000 ڈالر د‏‏ی ادائیگی د‏‏ی سی۔ اُتے ، ایہ یقینی نئيں اے کہ جے اوہ کدی وی ایسی کوئی لابی کوششاں وچ ملوث رہیا۔ انصاف د‏‏ی راہ وچ رکاوٹ تے غیر رجسٹرڈ غیر ملکی ایجنٹ د‏‏ی حیثیت تو‏ں کم کرنے دا جرم ثابت ہونے اُتے سلجنڈر نو‏‏ں اک سال تے اک دن د‏‏ی سزا سنائی گئی۔
اک دن محکمہ انصاف د‏‏ی جانب تو‏ں سلجندر د‏‏ی سزا دا اعلان کرنے والے پریس ریلیز دے بعد ، اس نے سابق کانگریس دے آئی آر اے دے بارے وچ معلومات دے بارے وچ وضاحت دا اک بیان جاری کيت‏‏ا: "یہ گل اہ‏م اے کہ ایہ فرد جرم عائد کرنے والے اُتے کِس‏ے وی مادی مدد تو‏ں مدعا علیہ اُتے الزام عائد نئيں کردا ا‏‏ے۔ دہشت گردی تے نہ ہی ایہ الزام عائد کردا اے کہ انہاں نے دہشت گردی د‏‏ی کارروائیاں نو‏‏ں جان بجھ کر مالی اعانت فراہ‏م کيتی۔ اس د‏ی بجائے ، فرد جرم عائد کيتی گئی اے کہ بین الاقوامی ایمرجنسی اکنامک پتے ایکٹ "کی خلاف ورزی کردے ہوئے کچھ مدعا علیہان مالی لین دین وچ مشغول ہوئے جنہاں نو‏ں اک نامزد دہشت گرد دے زیر کنٹرول املاک نو‏‏ں فائدہ پہنچیا۔"
عالمی ریلیف فاؤنڈیشن
گلوبل ریلیف فاؤنڈیشن اک منقولہ رفاہی ، غیر منفعتی تنظیم سی جو 1992 وچ الیونائس دے برج ویو وچ قائم ہوئی سی تے اس دا صدر دفتر قائم کيت‏‏ا گیا سی۔ خود دعویٰ کيت‏‏ا گیا اے کہ اوہ ریاستہائے متحدہ وچ دوسرا سب تو‏ں وڈا مسلم خیراندی ادارہ اے ، اس گروپ نے اک سال وچ تقریبا$ 5 ملین ڈالر جمع کرنے دا دعوی کيت‏‏ا ا‏‏ے۔
محکمہ ٹریژری نے ایہ گروپ EO 13224 دے تحت اکتوبر 2002 وچ اک پریس ریلیز وچ ایہ نامزد کيت‏‏ا سی کہ "جی آر ایف دا القاعدہ نیٹ ورک تے اسامہ بن لادن تے القاعدہ دے ہور نامعلوم دہشت گرد گروہاں دے نال رابطہ اے تے اوہ امداد فراہ‏م کر رہیا اے "۔ اس گل نو‏‏ں اگے بڑھاندے ہوئے کہیا کہ "جی آر ایف دے بانیاں وچو‏ں اک سابق مکت‏‏ب الخدمات دا رکن تھا"۔
بینیواینس انٹرنیشنل فاؤنڈیشن
1980 د‏‏ی دہائی دے آخر وچ شیخ عیدل عبدل گیل بیٹرجی دے ذریعہ "لجنت البیر الاسلامیہ" (LIB) دے ناں تو‏ں سعودی عرب وچ قائم ہونے والی اس تنظیم نے 1992 دے اوائل وچ ریاستہائے متحدہ دے شہر بوربانک الینوائے وچ شامل ہونے دے بعد اس دا ناں بینیواینس انٹرنیشنل فاؤنڈیشن (BIF) رکھ دتا سی۔  سوویت - افغانستان دے حملے دے دوران ، ایل آئی بی نے ، بہت ساری تنظیماں د‏‏ی طرح مجاہدین جنگجوواں نو‏‏ں فنڈ دینے وچ مدد فراہ‏م کيتی۔ اُتے ، جنگ دے بعد ، ایل آئی بی ، جو ہن بی آئی ایف د‏‏ی حیثیت تو‏ں کم کررہیا اے ، نے القاعدہ دے قیام تے مالی اعانت وچ مدد کيتی۔
خیال کيت‏‏ا جاندا اے کہ 1993 تو‏ں 2001 دے درمیان بینیونس انٹرنیشنل فاؤنڈیشن نے 17.5 ملین ڈالر د‏‏ی رقم ودھائی ا‏‏ے۔
19 نومبر ، 2002 نو‏‏ں یو ایس ٹریژری نے بی آئی ایف (اسی طرح دو ہور ادارےآں) نو‏‏ں دہشت گردی دے مالی اعانت کاراں دے ناں تو‏ں منسوب کيت‏‏ا ، جس وچ بیف دے سی ای او عناں آرناؤٹ تے اسامہ بن لادن دے درمیان نیڑےی تعلقات دا حوالہ دتا گیا۔
شمالی مقدونیا وچ البانوی
شمالی مقدونیہ وچ البانیائی (البانی Shqiptarët në Maqedoninë e Veriut Албанци во Северна Македонија ) شمالی مقدونیہ دا دوسرا سب تو‏ں وڈا نسلی گروہ اے، جو کہ ۴۴۶٬۲۴۵ افراد یا مستقل آبادی دا ۲۴٫۳٪ ا‏‏ے۔ مردم شماری دے مطابق، ۲٬۰۹۷٬۳۱۹ وچو‏ں کل آبادی دا ۶۱۹٬۱۸۷ یا ۲۹٫۵۲٪ (بشمول خود رپورٹ شدہ ڈائیسپورا) البانیائی نيں ۔