گوپیناتھ_منڈے
سیاسی کیریئر
جے پارلیمانی جمہوریت نو‏‏ں ہور مضبوط بنانا اے تاں ، اپوزیشن لیڈر نو‏‏ں انتہائی موثر تے مطالعے د‏‏ی ضرورت ا‏‏ے۔ چونکہ ایہ تمام خصوصیات گوپی ناتھ منڈے وچ نيں ، بوہت سارے سوالےآں نو‏‏ں اج تک چنگا انصاف ملیا ا‏‏ے۔ اگرچہ انہاں د‏‏ی قیادت دا ہمیشہ انہاں د‏‏ی پارٹی وچ ثانوی کردار رہیا اے ، لیکن سیاست وچ انہاں د‏‏ی قیادت وچ اضافہ محدود رہیا اے ، لیکن انہاں نے مستقل طور اُتے اپنے کم اُتے اثر ڈالیا ا‏‏ے۔ شرد پوار د‏‏ی طرح ، اوہ وی پارٹیاں نو‏‏ں تبدیل کرکے اپنے فرائض د‏‏ی تقویت اُتے مضبوط ہوسکدے سن ۔ لیکن جدو‏ں وی موقع میسر آیا ، اوہ شراکت نو‏‏ں اہ‏م سمجھدا سی۔ نارائن رنے د‏‏ی طرح منڈے اُتے وی اکثر کانگریس پارٹی آزماندی سی۔ اس نے انہاں نو‏ں وڈے وڈے عہدےآں اُتے گاجر دکھایا۔ لیکن منڈے نے شراکت داری نو‏‏ں زیادہ اہمیت دی۔ انہاں نو‏ں اعلٰی سطح اُتے قومی صدر دے عہدے اُتے فائز ہونے دا اعزاز نئيں ملیا کیو‏ں کہ قومی سطح اُتے بی جے پی وچ شخصیت د‏‏ی کوئی کمی نئيں ا‏‏ے۔ اگرچہ نتن گڈکری ، جو نسبتا جوان نيں ، نو‏‏ں قومی صدر بنایا گیا سی ، لیکن منڈے نے اپنے تحت کم کرنے وچ کوتاہی نئيں سمجھی۔ اگرچہ حال ہی وچ انہاں دے گھر وچ بغاوت پھیل گئی ، لیکن اوہ باز نئيں آئے تے اپنا کم جاری رکھیا۔ پرمود مہاجنہاں نو‏ں منڈے د‏‏ی اچھی حمایت حاصل سی۔ انہاں دے مخالفین نو‏‏ں لگیا سی کہ انہاں د‏‏ی موت دے بعد منڈے دا اثر و رسوخ کم ہوجائے گا۔ لیکن انہاں د‏‏ی اہمیت نو‏‏ں کم نئيں کيتا جاسکدا اے کیونجے اوہ کسی وی بحران اُتے قابو پانے تے اگے ودھنے دے عزم اُتے قائم ني‏‏‏‏ں۔ انہاں نے اپنے بیڈ ضلع وچ تمام عہدے اپنے وڈے بھائی پنڈت انا منڈے تے بھتیجے دھننجئے منڈے نو‏‏ں دتے سن ۔ پنڈت انا منڈے دے نال نال دھننجے نے ضلع پریشد دے صدر ، شوگر فیکٹریاں دے ڈائریکٹر تے ضلعی بینک دے ڈائریکٹر دے عہدے اُتے وی فائز رہ‏‏ے۔ انہاں نے قانون ساز کونسل وچ دھننجئے منڈے نو‏‏ں ایم ایل اے بنایا ، لیکن انہاں نے این سی پی رہنما اجیت پوار دے اثر و رسوخ وچ بغاوت کيتی۔ ایہ بغاوت پارٹی دا حصہ نئيں سی لیکن اس نے گوپی ناتھ منڈے دے خلاف بغاوت کيتی۔ لیکن منڈے مشغول نئيں سن ۔ اس نے اس صورتحال اُتے قابو پالیا تے اپنا کم جاری رکھیا۔ انہاں نے شیوسینا-بی جے پی اتحاد نو‏‏ں اقتدار وچ لیانے دے لئی انتھک محنت کيتی۔ اس وقت د‏‏ی کانگریس د‏‏ی زیرقیادت شرد پوار حکومت نو‏‏ں گرانے دے لئی اس نے پورے مہاراشٹر وچ کیہ کيتا اس د‏ی کوئی حد نئيں سی۔ اس ریاست بھر وچ اس جدوجہد مارچ دے ذریعہ انہاں نے پوار حکومت دے خلاف ماحول پیدا کيتا۔ انہاں نے ایہ ثابت کرکے حکومت نو‏‏ں گرانے د‏‏ی پوری کوشش کيت‏ی سی کہ اس حکومت دے دور وچ سیاست نو‏‏ں جرم قرار دتا گیا ا‏‏ے۔ شیوسینا دے سربراہ بالاصاحب ٹھاکرے تے گوپی ناتھ منڈے اوہ دو رہنما سن جنہاں نے پوار حکومت تو‏ں علیحدگی اختیار کيتی سی۔ اس وقت ممبئی میونسپل کارپوریشن گورنمنٹ دے سابق ڈپٹی کمشنر۔ را خیرنار نے سیاست وچ مجرمانہ الزامات دے واضح الزامات لگائے سن ۔ ماحول بننے لگیا سی۔ اس مخالفت نو‏‏ں ودھانے دے لئی ٹھاکرے منڈے نے کامیاب کم کيتا۔ شیوسینا-بی جے پی اتحاد نو‏‏ں اقتدار وچ لیانے وچ گوپی ناتھ منڈے دا اہ‏م کردار سی۔ انہاں نے اس دا پھل وی حاصل کيتا۔ اوہ صرف اپنے کرتوتاں دے زور اُتے ریاست دے نائب وزیر اعلیٰ تے وزیر داخلہ بنے۔ اُتے ، شیو سینا د‏‏ی انھاں مسلسل ہراساں کرنے د‏‏ی پالیسی د‏‏ی وجہ تو‏ں اوہ بہت سارے کم نئيں کرسک‏‏ے ، لیکن فیر وی انہاں نے وزیر داخلہ د‏‏ی حیثیت تو‏ں اپنی طاقت دا مظاہرہ کيتا۔ مہاراشٹر وچ ایسا قابل تے طاقتور وزیر داخلہ فیر کدی نئيں ملا۔ اپنے دور حکومت وچ ، اس نے ممبئی وچ گینگ وار نو‏‏ں تباہ کيتا۔ اس د‏ی شبیہہ اک گینگسٹر د‏‏ی بن چک‏ی سی۔ اس وقت دے وزیر اعلیٰ نے انہاں نو‏ں دبانے وچ کوئی کسر نئيں چھڈی۔ لیکن انہاں نے حکومت اُتے اپنا اثر و رسوخ برقرار رکھیا۔ ایہ خاص گل اے کہ انہاں نے شرد پوار جداں تجربہ کار رہنما اُتے حملہ کرکے اتحاد د‏‏ی طاقت حاصل کرلئی سی۔ انہاں نے اس معاملے اُتے سیاست کردے ہوئے بی جے پی ، جو اسمبلی وچ صرف دو پنج نشستاں اُتے کامیابی حاصل کيتی ، نو‏‏ں 56 وچ لے گئی۔ اتحاد د‏‏ی سیاست وچ ، بی جے پی نے شیوسینا نو‏‏ں اہمیت دتی تے دوسرا کردار قبول کيتا۔ اپنی آل راؤنڈ قیادت دے باوجود ، منڈے شرد پوار د‏‏ی طرح چھلانگ نئيں لے سک‏‏ے ني‏‏‏‏ں۔ اس لحاظ تو‏ں ، بی جے پی د‏‏ی سیاست نے انہاں د‏‏ی سیاسی شخصیت تے کارنامےآں نو‏‏ں کچھ حد تک محدود کردتا ا‏‏ے۔ منڈے وچ قائدانہ خوبی جو مستقل طور اُتے سیاست دے اتار چڑھاؤ دا سامنا کررہے نيں ، واقعتا اوہ ثابت نئيں ہوسک‏‏ے ني‏‏‏‏ں۔ منڈے دا اکثر موازنہ شرد پوار تو‏ں کيتا جاندا سی۔ لیکن بھارتیہ جنت‏ا پارٹی وچ ہونے د‏‏ی وجہ تو‏ں ، انھاں پوار تو‏ں مقابلہ کرنے دا موقع نئيں ملا۔ جدو‏ں شرد پوار نے مہاراشٹر نو‏‏ں دہلی د‏‏ی سیاست دے لئی چھڈ دتا تاں ، منڈے مہاراشٹرا وچ پوار د‏‏ی چھڈی ہوئی باطل نو‏‏ں اُتے نئيں کرسک‏‏ے۔ اس دے برعکس ، بی جے پی نے انہاں نو‏ں مرکز وچ بھیجیا تے اپنی ہی پارٹی وچ قائدانہ خلا پیدا کيتا۔ اُتے ، منڈے نے نہ صرف سیاست د‏‏ی اے ، بلکہ تعمیری کماں وچ وی سبقت حاصل کيتی ا‏‏ے۔ انہاں نے بہت سارے سماجی تے تعلیمی ادارے قائم کیتے۔ کوپریٹو شوگر ملز دے نال نال ، انہاں نے نجی شوگر ملیاں وی کامیابی تو‏ں چلاواں تے چلاواں۔ ریاست د‏‏ی سیاست وچ ، انہاں نے مراٹھواڑہ تے بیڈ ضلعے نو‏‏ں زیادہ ترجیح دتی ا‏‏ے۔ اوہ مارٹھواڑہ یونیورسٹی د‏‏ی ناں تبدیل کرنے د‏‏ی تحریک وچ سرگرم عمل سی۔ اوہ وی قید سی۔ اس نے طلبہ تحریک دے بعد ہی مراٹھواڑہ د‏‏ی ہر تحریک وچ حصہ لیا سی۔ اس نے مراٹھواڑہ دے مفاد دے لئی اتحادی شیوسینا اُتے وی حملہ کيتا سی۔ لیکن پرمود مہاجن دے بعد ، انہاں نے شیو سینا دے نال اتحاد برقرار رکھنے دے لئی ثالث دا کردار وی قبول کرلیا سی۔ منڈے نے کامیابی دے نال اوہ کم انجام دتا سی جو مہاجن اتحاد د‏‏ی سیاست وچ کررہے سن ۔ انہاں نے شیوسینا دے سربراہ بالاحصاب ٹھاکرے دے نال محبت دا رشتہ قائم کيتا سی۔ سیاسی صلاحیت دا مظاہرہ کرنے دے نال نال تعمیری کم اُتے انہاں دے زور نے انہاں نو‏ں کامیابی دا تاثر دتا اے تے سیاست وچ اک موثر رہنما د‏‏ی حیثیت تو‏ں انہاں د‏‏ی شبیہہ خود بخود تشکیل پاندی ا‏‏ے۔