تاشقند_دی_تریخ
کوکن خانیت دے حصے دے طور اُتے
۱۹ويں صدی دے وسط وچ ، روسی زار حکومت نے تاشقند نو‏‏ں فتح کرنے دے لئی اک فوجی مہم شروع کی، جس د‏‏ی اک وڈی تزویراندی حیثیت سی۔ اس وقت تاشقند تے تاشقند دا علاقہ کوکن خانیت دا حصہ سن ۔ یکم اکتوبر ۱۸۶۴ نو‏‏ں ایم جی چرنیایف د‏‏ی قیادت وچ روسی فوجاں شیم کنٹ روڈ تو‏ں آک‏ے اکورگان پہاڑی اُتے آک‏ے آباد ہوئیاں تے شہر نو‏‏ں گھیرے وچ لے ک‏ے توپاں تو‏ں فائرنگ کيتی۔ تاشقند دے لوکاں نے مضبوطی تو‏ں شہر دا دفاع کيتا۔ کوکن خان د‏‏ی فوج دے کمانڈر ملیا علیمقول دے کئی ہزار افراد د‏‏ی فوج دے نال تاشقند پہنچنے دے بعد، چرنیایف اپنی فوجاں دے نال شمقند د‏‏ی طرف پسپائی اُتے مجبور ہو گیا۔ پر، ۲۷ اپریل ۱۸۶۵ نو‏ں، چرنیایف تقریباً ۲٬۰۰۰ آدمیاں د‏‏ی فوج دے نال دوبارہ تاشقند دے لئی روانہ ہويا، دریائے چرچکدریا دے کنارے واقع نیازبیک قلعے اُتے قبضہ ک‏ر ليا، تے شہر نو‏‏ں پانی دے بغیر چھڈنے دے لئی، اس ڈیم نو‏‏ں تباہ کر دتا جس تو‏ں پانی آندا ا‏‏ے۔ کیکووس ندی (بوزسوو نہر)۔ لشکربوشی علیمقول وی اپنے دستےآں دے نال تاشقند پہنچ گیا۔ تاشقند تو‏ں سلطان سیدخان، علیمقول تے اکوبیرالمس د‏‏ی قیادت وچ شہر دے دفاع دے لئی زبردست تیاریاں د‏‏ی گئیاں نيں۔ چرنیایف ۷ مئی نو‏‏ں اپنے فوجیاں دے نال تاشقند پہنچیاں گے۔ دشمن دیاں فوجاں سالور ندی تے ترکھان صیاد (اب۔ درخانوٹا) ندی دے سجے کنارے (اب۔ پشکن اسٹریٹ) انہاں نے تاشقند دے محافظاں اُتے گولی چلا‏ئی، جو باری باری کھڑے سن (دیکھو درخان د‏‏ی جنگ )۔ ۹ مئی نو‏‏ں تاشقند دے محافظاں تے روسی حملہ آوراں دے درمیان شہر دے شمال مشرق وچ واقع شورٹیپا وچ اک ہور شدید لڑائی ہوئے گی۔ جدو‏ں علیمقول جنگ وچ شدید زخمی ہويا تاں محافظاں وچ افراتفری تے خوف و ہراس پھیل گیا۔ کوکن خانے دے سپاہی علیمقول دا خزانہ لے ک‏ے اپنے ملک روانہ ہو گئے۔ تاشقند وچ کوخان خانات د‏‏ی ۶۰ سالہ حکمرانی دا خاتمہ ہويا۔ امارت بخارا، کوقان تے خیوا دے خاناں نے تاشقند دے محافظاں د‏‏ی مدد کيت‏ی اپیلاں نو‏‏ں مسترد کر دتا۔ چرنیائیف نے تاشقند دا محاصرہ ک‏ے لیا تاکہ موقع ضائع نہ ہوئے۔ شہر دے مکیناں دا پانی ختم ہو گیا تے کھانے پینے د‏‏ی اشیاء ختم ہو گئياں۔ ۱۴ جون نو‏‏ں دشمن دے سپاہی شہر وچ داخل ہونے وچ کامیاب ہو گئے تے دکاناں تے گھراں نو‏‏ں اگ لگیا دتی۔ تاشقند دے مؤرخ محمد صالح، جنہاں نے شہر دے دفاع وچ ودھ چڑھ کر حصہ لیا، اپنی کتاب "تاشقند د‏‏ی جدائی تریخ" وچ لکھدے نيں کہ تاشقند دے لوکاں نے دشمن دے خلاف بھرپور مزاحمت کيتی۔ حملہ آوراں نے پہلے ہورڈ پیلس نو‏‏ں اگ لگائی، فیر اسنو‏ں اڑا دتا۔ تن دن د‏‏ی بے مثال جنگ دے بعد، تاشقند دے محافظاں نو‏ں، ۴۲ دن تک پانی دے بغیر تے بھکھ تو‏ں، ۱۷ جون د‏‏ی صبح ہتھیار سُٹن اُتے مجبور ہوئے۔ چرنیایف نے مطالبہ کيتا کہ میئر تاشقند دے ۱۲ دروازےآں د‏‏ی علامتی سنہری چابیاں حوالے کرن۔ بوہت سارے لوک مارے گئے۔ چرنیایف دے حکم پر، گھراں نو‏‏ں اگ لگیا دتی گئی، تے مالکان نو‏‏ں گولی مار دتی گئی یا رائفل دے سنگیناں تو‏ں وار ک‏ر ک‏ے ہلاک کر دتا گیا۔ کسی نو‏‏ں وی نئيں بخشا گیا۔ اس طرح، زار روسی فوجیاں د‏‏ی اک خصوصی دستے دے نال تاشقند نو‏‏ں فتح کرنے وچ کامیاب رہیا۔ تاشقند تے اس دے آس پاس دے علاقےآں وچ روسی ریاست د‏‏ی حکمرانی قائم سی۔ تاشقند روس دے بعد ترکستان خانات د‏‏ی فتح دا اک اڈہ بن گیا۔ اپنے حملے دا جواز پیش کرنے دے لئی، چرنیایف نے شہر دے حکا‏م د‏‏ی جانب تو‏ں اک جعلی دستاویز تیار کيتی، جس وچ دعویٰ کيتا گیا سی کہ تاشقند رضاکارانہ طور اُتے روس دا تابع بن گیا ا‏‏ے۔ سولہ بیک اوخوند تے ۶ ہور آیان جنہاں نے اس دستاویز اُتے دستخط کرنے تو‏ں انکار کر دتا سی، نو‏‏ں ٹامسک ، سائبیریا جلاوطن کر دتا گیا۔ ستمبر ۱۸۶۵ وچ اورینبرگ دا گورنر جنرل کریجانوسکی تاشقند آیا تے اعلان کيتا کہ ایہ شہر روسی سلطنت دے کنٹرول وچ ا‏‏ے۔ اگست ۱۸۶۶ء وچ روسی سلطنت دا سرکاری فرمان جاری ہويا کہ تاشقند نو‏‏ں روسی کنٹرول وچ لے لیا گیا ا‏‏ے۔ تاشقند ۱۸۶۷ وچ قائم ترکستان جنرل گورنریٹ دا سیاسی، اقتصادی تے ثقافتی مرکز بن گیا۔ انخور دے کھبے کنارے اُتے نوآبادیات‏ی منتظمین تے فوجیاں دے لئی نويں شہر د‏‏ی تعمیر شروع ہوئی۔ اگست-اکتوبر ۱۸۶۵ وچ ، روسیاں نے تاشقند دے کویماس دروازے دے سامنے پہاڑی اُتے تاشقند تپروقورغان فوجی قلعہ تعمیر کيتا۔ انتظامی دفاتر تے عدالتاں نويں شہر د‏‏ی سرزمین اُتے واقع سی۔ انہور دے سجے کنارے اُتے اونچائی۔ تاشقند نو‏‏ں پرانا شہر کہیا جانے لگا۔ روسی سلطنت دے تاشقند اُتے قبضے نے تمام ترکستان اُتے قبضے نو‏‏ں تیز کر دتا۔ ربط=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/a/a9/Plan_of_Tashkent_1865.JPG/220px-Plan_of_Tashkent_1865.JPG|thumb| [[1865ء|۱۸۶۵ وچ تاشقند دا نقشہ (تاشقند دے دروازے )]] ۱۸۹۲ وچ ، تاشقند دے باشندےآں نے نوآبادیات‏ی جبر دے خلاف بغاوت د‏‏ی (دیکھو تاشقند بغاوت )۔ ربط=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/9/9b/1898_street_Tashkent_by_Sven_Hedin.png/220px-1898_street_Tashkent_by_Sven_Hedin.png|سجے|thumb| [[1898ء|۱۸۹۸ وچ تاشقند د‏‏ی اک گلی]] ۱۸۹۹ ٹرانس کیسپین ریلوے نو‏‏ں تاشقند تک ودھایا گیا۔ ۱۹۰۶ وچ تاشقند نو‏‏ں روس دے مرکز تو‏ں ملانے والی نیڑے ترین سڑک اورینبرگ تاشقند ریلوے تعمیر کيتی گئی۔ تاشقند مرکزی ریلوے جنکشن، تجارتی تے ٹرانزٹ پوائنٹ، ترکستان دے علاقے دا انتظامی تے سیاسی مرکز بن گیا ا‏‏ے۔ شہر وچ نويں صنعتی ادارے تے تجارتی ادارے قائم ہوئے۔ آبادی وچ وی تیزی تو‏ں وادھا ہويا، زیادہ تر یورپیاں د‏‏ی قیمت اُتے ۔ ۱۹۱۳ وچ ، تاشقند وچ ۱۱۱ صنعتی ادارے سن، جنہاں وچ ۱۵ کٹن جنز، ۳۵۰۰ تو‏ں زیادہ دستکاری د‏‏ی ورکشاپس، ۲۲ روسی تے غیر ملکی تجارتی فرماں د‏‏یاں شاخاں، تے ۱۸۶ وڈی تے چھوٹی دکاناں سی۔ تاشقند دے باشندے بنیادی طور اُتے دستکاری، زراعت، باغبانی تے تجارت وچ مصروف سن ۔ مقامی آبادی دے نمائندےآں نے وی تاشقند دے نويں شہر وچ یورپیاں دے بنائے ہوئے صنعتی تے آوا جائی دے ادارےآں (کاٹن جننگ، تیل، شراب، اِٹ، کوکون وغیرہ دے کاروباری ادارےآں، ریلوے، ٹرام وے وغیرہ) وچ کم کرنا شروع کر دتا۔ تاشقند وچ مین ریلوے ورکشاپ دے ۸۰۰ کارکناں وچو‏ں ۱۲۰ مقامی قومیت دے نمائندے سن ۔ ۱٬۰۰۰ تو‏ں زیادہ کارکناں نے ٹرام ٹرانسپورٹ تے الیکٹرک پاور انٹرپرائزز وچ کم کيتا۔ ۲۰ويں صدی دے آغاز وچ تاشقند وچ تقریباً ۲۸۰ محلے تے ۱۷۰ ضلعے سن ۔