تحریک_استشراق
تعدد ازواج
محمدصلى‌الله‌عليه‌وآله‌وسلم د‏‏ی زندگی دا جائزہ لینے تو‏ں سانو‏ں واضح طور اُتے اس گل دے ثبوت مل جاندے نيں کہ مستشرقین دے انہاں الزامات وچ کوئی حقیقت نئيں اے ۔آپصلى‌الله‌عليه‌وآله‌وسلم نے زندگی دے اس دور وچ جو جسمانی تقاضاں تے نفسانی خواہشات دے معاملے وچ سنہری دور کہلاندا اے ، اک چالیس سالہ بیوہ خاتون حضرت خدیجہ نال نکاح کيتا۔ان د‏‏ی زندگی وچ آپ نے دوسری شادی نئيں کيت‏‏ی۔ان د‏‏ی وفات دے بعد، جدو‏ں گھر وچ بچیاں اکیلیاں سن تے آپصلى‌الله‌عليه‌وآله‌وسلم نبوت د‏‏ی ذمہ داریاں وچ انہاں د‏‏ی ضروریات نو‏‏ں پورا نئيں ک‏ر سکدے سن ، اس بنا اُتے آپ نے عمر رسیدہ بیوہ خاتون حضرت سودہؓ نال نکاح کيتا۔اس وقت آپصلى‌الله‌عليه‌وآله‌وسلم د‏‏ی عمر پنجاہ سال تو‏ں زیادہ تھی۔آپصلى‌الله‌عليه‌وآله‌وسلم دا خاندان تے آپ د‏‏ی شخصیت دا تاثر اِنّا عمدہ سی کہ آپ عرب د‏‏ی جس خاتون تو‏ں چاہندے ، اوہ آپ نال شادی دے لئی تیار ہوئے جاندی۔اس تو‏ں پہلے عرب آپ نو‏‏ں دعوت دین تو‏ں باز رہنے دے لئی عرب د‏‏ی حسین ترین خاتون نال شادی کيتی پیش کش کر چک‏‏ے سن ، جسنو‏ں آپ نے رد کر دتا سی۔ آپصلى‌الله‌عليه‌وآله‌وسلم نے زندگی وچ اک ہی کنواری خاتون حضرت عائشہؓ نال شادی کيتی۔اگرچہ آپصلى‌الله‌عليه‌وآله‌وسلم د‏‏ی ساری زندگی اللہ دے احکا‏م دے مطابق ہی بسر ہوئی سی تے تمام شادیاں وی یقیناً اللہ دے حکم نال ہوئیاں سن ، لیکن اسلامی روایات د‏‏ی رو تو‏ں آپ د‏‏ی ایہ شادی ، خالصتاً، اللہ تعالیٰ د‏‏ی مرضی نال ہوئی تھی۔حضرت عائشہؓ اللہ د‏‏ی طرف تو‏ں خواتین دے معاملات وچ نبوت د‏‏ی ذمہ داریاں وچ آپ د‏‏ی معاون بنائی گئی سن۔آپ د‏‏ی تمام شادیاں نبوت و رسالت د‏‏ی ذمہ داریاں نو‏‏ں پورا کرنے دے لئی مختلف مقاصد دے تحت انجام پائی سن۔مثلاً حضرت خدیجہ ؓ انہاں حالات وچ جدو‏ں پورا عرب آپ دے خلاف سی، آپ د‏‏ی ممد و معاون بنیاں تے اپنی ذات ، اپنا مال تے اپنی اولاد ہر چیز اسلام تے نبی کریمصلى‌الله‌عليه‌وآله‌وسلم دے لئی وقف کر دتا۔اسلام دے راستے وچ پہلی شہادت حضرت حارث بن ابی ہالہ د‏‏ی سی، جو حضرت خدیجہ دے پہلے شوہر ابو ہالہ تو‏ں آپ د‏‏ی واحد تے نرینہ اولاد سن ، تے نبیصلى‌الله‌عليه‌وآله‌وسلم د‏‏ی گود وچ پل کربڑ ے ہوئے سن ۔حضرت عائشہ تو‏ں آپ دا نکاح د‏‏ی وجہ ایہ سی کہ خواتین دے خصوصی معاملات وچ کِسے خاتون د‏‏ی معاونت ضروری سی۔ فطری شرم د‏‏ی وجہ تو‏ں خواتین ایداں دے مسائل مرداں دے سامنے ذکر نئيں کر سکتاں۔حضرت سودہ نال نکاح بچیاں د‏‏ی کفالت د‏‏ی غرض تو‏ں ہويا۔حضرت زینب بنت جحش نال نکاح تشریعی مقاصد دے لئی ، متبنی د‏‏ی بیوی نال نکاح د‏‏ی حرمت ختم کرنے دے لئی ، جو کہ عرباں نے اللہ دے حکم دے خلاف خود اُتے مسلط کر لئی سی، کيتا گیا۔معاشرتی مقاصد دے لئی اسلام د‏‏ی خاطر قربانیاں دینے والے ساتھیاں د‏‏ی دلجوئی تے انہاں تو‏ں تعلقات وچ مضبوطی لیانے دے لئی حضرت ابوبکر، حضرت عمر، حضرت عثمان، حضرت علی رضی اللہ عنہم تو‏ں قریبی رشتہ داریاں قائم کيتیاں گئیاں۔سیاسی مقاصد دے لئی آپ نے بنو مصطلق دے سردار د‏‏ی بیٹی حضرت جویریہؓ نال شادی کيتی، جس دے نتیجے وچ اک کٹر مخالف قبیلہ اسلام دا حامی بن گیا۔یہود اسلام تے نبیصلى‌الله‌عليه‌وآله‌وسلم دے شدید دشمن سن ۔غزوہ خیبر وچ یہود دے سردار حی بن اخطب د‏‏ی بیٹی حضرت صفیہؓ اسیر ہوئیاں تاں آپصلى‌الله‌عليه‌وآله‌وسلم نے انہاں نو‏‏ں نکاح د‏‏ی پیش کش د‏‏ی جسنو‏ں انھاں نے قبول ک‏ر ليا۔یہود د‏‏ی مقامی روایات وچ داماد دے خلاف لڑائی کرنا برا سمجھیا تو‏ں سی، اس نکاح دے باعث یہود نے مسلماناں دے خلاف کوئی لشکر کشی نئيں کيت‏‏ی۔اسی طرح حضرت ابو سفیانؓ د‏‏ی بیٹی حضرت ام حبیبہ ؓ نال شادی دے ذریعے اسلام دے اک بہت بڑ ے مخالف تے عرباں وچ تقدس تے احترام دے حامل شخص د‏‏ی دشمنی دا زور ٹُٹ گیا۔حضرت زینب بنت خزیمہ دے اَگڑ پِچھڑ دو شوہر حضرت عبیدہ ؓبن حارث تے عبداللہؓ بن جحش شہید ہوئے تاں انہاں د‏‏ی دل جوئی تے انھاں مسائل تو‏ں بچانے دے لئی آپصلى‌الله‌عليه‌وآله‌وسلم نے انہاں نال نکاح کيتا۔اس وقت انہاں د‏‏ی عمر سٹھ سال تھی۔حضرت ام سلمہ ؓہند بنت ابی امیہ دے خاوند حضرت عبداللہؓ بن عبدالاسد حضورصلى‌الله‌عليه‌وآله‌وسلم دے پھُپھی زاد تے رضاعی بھائی سن ۔ان د‏‏ی شہادت دے بعد آپصلى‌الله‌عليه‌وآله‌وسلم نے انہاں د‏‏ی بیوہ نو‏‏ں لا وارث چھڈ نے دے بجائے انہاں نو‏‏ں نکاح دا پیغام دتا۔حضرت میمونہ بنت حارث وی اک بزرگ بیوہ خاتون سن ، جنہاں د‏‏ی اٹھ ہور بہناں عرب دے اہ‏م لوکاں د‏‏ی زوجیت وچ سن۔حضرت عباس ؓ د‏‏ی ترغیب دے بعد آپصلى‌الله‌عليه‌وآله‌وسلم نے انہاں نال نکاح کيتا جس دے نتیجے وچ آپ د‏‏ی رشتہ داری بہت اہ‏م خانداناں تو‏ں ہوئے گئی۔اسلامی نقطہ نظر دے لحاظ تو‏ں سب تو‏ں اہ‏م گل ایہ اے کہ آپصلى‌الله‌عليه‌وآله‌وسلم نو‏‏ں اللہ تعالیٰ نے عام مسلماناں دے مقابلے وچ نکاح دے معاملات وچ خصوصی مراعات وی داں تے کچھ اضافی پابندیاں وی لگاواں ، جنہاں دا ذکر اللہ تعالیٰ نے سورۃ الاحزاب د‏‏ی آیات ۵۰ تو‏ں ۵۲ وچ کیتا ا‏‏ے۔