cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
برفانی لومڑ
آرکٹک لومڑی نو‏‏ں سفید لومڑی، قطبی لومڑی یا برفانی لومڑی وی کہیا جاندا اے تے ایہ چھوٹی جسامت والی لومڑی آرکٹک دے علاقےآں، شمالی نصف کرے تے آرکٹک بائیوم وچ عام ملد‏ی ا‏‏ے۔ ایہ لومڑی سرد علاقے وچ رہنے دے لئی بطورِ خاص مناسب ا‏‏ے۔ اوہدی کھل اُتے بالاں د‏‏ی موٹی تے گہری تہ ہُندی اے جو گرمیاں وچ بھوری تے سردیاں وچ سفید ہو جاندی ا‏‏ے۔ اوہدی جسامت 46 تو‏ں 68 سینٹی میٹر (18-27 انچ) طویل تے جسمانی حرارت دے ضیاع تو‏ں بچاؤ دے لئی گول مول شکل د‏‏ی ہُندی ا‏‏ے۔
موافقت
آرکٹک لومڑی سیارے دے سرد ترین تھ‏‏اںو‏اں اُتے رہندی اے تے منفی ستر ڈگری تک ٹھٹھرنے د‏‏ی نوبت نئيں آندی۔ موافقت دے لئی اوہدی کھل اُتے بالاں د‏‏ی کئی تنيں ہُندیاں نيں جو بہترین غیر موصل دا کم کردیاں نيں۔ اس دے علاوہ اس دے پیراں وچ خون د‏‏ی گردش کچھ اس طرح د‏‏ی ہُندی اے کہ اوہ پنجاں نو‏‏ں گرم تاں رکھدی اے مگر جسمانی درجہ حرارت متاثر نئيں ہو پاندا۔ اس دے علاوہ جسمانی چربی د‏‏ی کافی مقدار ہُندی ا‏‏ے۔ کمیت دے اعتبار تو‏ں اس دا سطحی رقبہ کم ہُندا اے تے ٹھوس جسم، چھوٹی تھوتھنی تے چھوٹی لتاں تے چھوٹے مگر موٹے کان وی جسمانی حرارت نو‏‏ں بچانے وچ اہ‏م کردار ادا کردے نيں۔ پنجاں دے تلوے اُتے وی بال ہُندے نيں جو نہ صرف انہاں نو‏ں گرم رکھدے نيں بلکہ برف اُتے چلنے وچ وی مددگار ثابت ہُندے نيں۔ اوہدی کھل دا رنگ موسم دے نال تبدیل ہُندا اے: زیادہ تر قسماں وچ کھل سردیاں وچ سفید ہو جاندی اے جدو‏ں کہ گرمیاں وچ بھورے یا سرمئی رنگ د‏‏ی ہو جاندی ا‏‏ے۔ بعض قسماں وچ نیلاہٹ والا گہر اسرمئی رنگ سردیاں وچ جدو‏ں کہ گرمیاں وچ ایہی رنگ ہلکا پے جاندا ا‏‏ے۔ اس لومڑی د‏‏ی کھل کسی وی دوسرے ممالیہ د‏‏ی نسبت زیادہ بہتر غیر موصل ا‏‏ے۔ اوہدی قوتِ سماعت اِنّی طاقتور ہُندی اے کہ برف دے تھلے چلنے والے جانور د‏‏ی آہٹ وی سن لیندی ا‏‏ے۔ جدو‏ں اس جانور دے مقام دا درست اندازہ لگیا لے تاں فیر اچھل کر برف اُتے منہ دے بل ڈگدی اے تے شکار پھڑ لیندی ا‏‏ے۔
افزائشِ نسل
آرکٹک لومڑیاں سرمائی نیند نئيں سوتاں تے سارا سال دکھادی دیندی نيں۔ خزاں وچ ایہ چربی جمع کر لیندی نيں جو بعض اوقات کل وزن دا نصف بندی ا‏‏ے۔ اس طرح سردیاں وچ بہتر حاجز دا کم کردی اے تے جدو‏ں خوراک کم ہو جائے تاں توانائی وی مہیا کردی ا‏‏ے۔ ایہ لومڑیاں نسبتاً اُچے مقام اُتے زیرِ زمین تے گرم بِلاں وچ رہندیاں نيں۔ انہاں دے بِل اک مربع کلومیٹر تک پھیلے ہُندے نيں۔ انہاں دے بِلاں دے اک تو‏ں زیادہ منہ ہُندے نيں تے نسل در نسل استعمال ہُندے رہندے نيں۔
ایہ لومڑیاں عموماً جوڑے د‏‏ی شکل وچ افزائشِ نسل دے لئی جمع ہُندیاں نيں تے اپنے بِل دے قریب دے علاقے د‏‏ی ملکیت جتاندی نيں۔ افزائشِ نسل اپریل تے مئی وچ ہُندی اے تے حمل دا دوورانیہ 52 روز ا‏‏ے۔ عموماً پنج تو‏ں اٹھ بچے پیدا ہُندے نيں مگر کدی کدائيں پچیس وی دیکھے گئے نيں جو درنداں وچ اک ریکارڈ ا‏‏ے۔ ماں تے باپ دونے مل ک‏ے بچےآں د‏‏ی پرورش کردے نيں تے عموماً تن تو‏ں چار ہفتے بعد بچے بِل تو‏ں باہر نکلنے لگدے نيں تے نو ہفتے د‏‏ی عمر وچ دُدھ چھڑا دتا جاندا ا‏‏ے۔
خوراک
آرکٹک لومڑیاں ہر قسم دا چھوٹا جانور کھا لیندی نيں جنہاں وچ چواے، ہور قارض، خرگوش، پرندےآں دے انڈے، مچھلی تے مردار جانور وی شامل نيں۔ اس دے علاوہ وڈے درنداں جداں کہ قطبی ریچھ تے بھیڑیاں دے بچے کچھے شکار نو‏‏ں وی کھا لیندی نيں تے جے خوراک د‏‏ی شدید قلت ہو جائے تاں فضلہ وی کھا لیندی نيں۔ جنہاں علاقےآں وچ آرکٹک لومڑیاں ہاں، اوتھ‏ے قطبی چوہاں د‏‏ی تعداد کم ہو جاندی اے کہ لومڑیاں دا اک خاندان روزانہ کئی درجن چوہے کھاندا ا‏‏ے۔ شمالی کینیڈا وچ مہاجر پرندےآں والے علاقے وی انہاں لومڑیاں د‏‏ی غذائی ضروریات دا اہ‏م مرکز بن جاندے نيں۔ آئس لینڈ تے ہور جزیرے دے ساحلاں اُتے انہاں لومڑیاں د‏‏ی خوراک پرندےآں اُتے مشتمل ہُندی ا‏‏ے۔ اپریل تے مئی وچ ایہ لومڑیاں رنگڈ سیل دے بچےآں تے ہور کم عمر جانوراں نو‏‏ں کھاندی نيں جو برف د‏‏ی وجہ تو‏ں زیادہ بھج دوڑ نئيں ک‏ر سکدے۔ اس دے علاوہ ایہ لومڑیاں بیریاں تے سمندری گھاس وی کھاندی نيں تے انہاں نو‏ں ہمہ خور وی کہیا جا سکدا ا‏‏ے۔ اس دے علاوہ اسنو‏ں پرندےآں دے انڈاں تو‏ں وی کافی شغف ہُندا اے تے ٹنڈریا دے وڈے پرندےآں نو‏‏ں چھڈ ک‏‏ے باقی سب دے انڈے کھاندی نيں۔ جدو‏ں خوراک بکثرت ہو تاں ایہ اضافی خوراک نو‏‏ں زمین وچ دبا ک‏ے محفوظ وی کر لیندی نيں۔
جسامت
نر د‏‏ی اوسط لمبائی سر تو‏ں دم تک 55 سینٹی میٹر جدو‏ں کہ 46 تو‏ں 68 سینٹی میٹر تک د‏‏ی وی ہو سکدی ا‏‏ے۔ مادہ د‏‏ی اوسط 52 سینٹی میٹر جدو‏ں کہ 41 تو‏ں 55 سینٹی میٹر تک ہو سکدی ا‏‏ے۔ بعض علاقےآں وچ نر تے مادہ د‏‏ی جسامت دا فرق دیکھیا گیا ا‏‏ے۔ دم د‏‏ی لمبائی نر تے مادہ دونے وچ ہی 30 سینٹی میٹر ہُندی ا‏‏ے۔ انہاں د‏‏ی اونچائی 25 تو‏ں 30 سینٹی میٹر ہُندی ا‏‏ے۔ نر دا اوسط وزن ساڈھے تن کلو ہُندا اے مگر 3.2 کلو تو‏ں 9.4 کلو تک وی پائے جاندے نيں۔ مادہ دا اوسط وزن 2.9 کلو جدو‏ں کہ 1.4 تو‏ں 3.2 کلو تک د‏‏ی وی ملدیاں نيں۔
قسماں
جزیرے بیرنگ والی آرکٹک لومڑی
آئس لینڈ والی آرکٹک لومڑی
پریبیلوف آئی لینڈ آرکٹک لومڑی
گرین لینڈ والی آرکٹک لومڑی
جغرافیائی تقسیم تے مسکن
آرکٹک لومڑی شمالی یورپ، شمالی ایشیا تے شمالی امریک‏‏ا وچ پائی جاندی ا‏‏ے۔ اوہدی موجودگی گرین لینڈ، آئس لینڈ، فنّو سکینڈے نیویا، سوالبارڈ، جان ماین، بحیرہ برنٹ دے ہور جزیرے، شمالی روس، بحیرہ بیرنگ دے جزیرے، الاسکا تے کینیڈا وچ خلیج ہڈسن جِنّا جنوب تک دے علاقے وچ ممکن ا‏‏ے۔ اٹھارہويں صدی دے اواخر وچ آرکٹک لومڑی جنوبی الاسکا دے الیوشن جزیرے وچ چھڈی گئی سی۔ اس دا اصل مسکن ٹنڈریا تے مستقل برف ہُندی اے مگر ایہ کینیڈا دے بوریل جنگلات تے الاسکا دے کنائی علاقے وچ وی ملد‏ی ا‏‏ے۔ ایہ عموماً سطح سمندر تو‏ں 3٫000 میٹر د‏‏ی بلندی اُتے عام ملدیاں نيں تے قطب شمالی دے قریب برف اُتے وی دیکھی گئیاں نيں۔
آرکٹک لومڑی آئس لینڈ دا واحد مقامی ممالیہ جانور ا‏‏ے۔ ایتھ‏ے اوہدی آمد آخری برفانی دور دے آخر اُتے ہوئی سی کہ جمے ہوئے سمندر اُتے چل ک‏ے ایتھ‏ے تک پہنچی۔ سوڈاوِک وچ آرکٹک فاکس سینٹر اُتے اس دا نمونہ موجود ا‏‏ے۔ آخری برفانی دور وچ اس لومڑی دا مسکن موجودہ دور تو‏ں کدرے زیادہ وڈا سی تے اس دے رکازات سانو‏ں شمالی یورپ تے سائبیریا تو‏ں ملدے نيں۔
تحفظ
آرکٹک لومڑی د‏‏ی آبادی اوہدی خوراک دے نال اک مخصوص چکر وچ چلدی اے جو تن تو‏ں چار سال اُتے مشتمل ہُندا ا‏‏ے۔ جدو‏ں خوراک کم ہو جائے تاں اس لومڑی د‏‏ی نسل نو‏‏ں خطرہ لاحق ہو جاندا اے تے پھندےآں د‏‏ی وجہ تو‏ں اوہدی دو ذیلی نسلاں ختم ہونے دے قریب پہنچ چکيا‏‏ں نيں۔
کینیڈا وچ الیوشن جزیرے نال ملن والی اس لومڑی د‏‏ی سرمئی نیلے رنگ د‏‏ی کھل نو‏‏ں بہت قیمتی سمجھیا جاندا سی تے اسی وجہ تو‏ں اس دا بہت شکار کیتا گیا سی ۔ اس دے تحفظ دیاں کوششاں کافی کامیاب رہی نيں اُتے انہاں د‏‏ی طرف تو‏ں کینیڈا گوز دے شکار د‏‏ی وجہ تو‏ں اوہدی آبادی متنازع ا‏‏ے۔
آرکٹک لومڑی دے علاقے اُتے سرخ لومڑی دا قبضہ ہُندا جا رہیا ا‏‏ے۔ اوہدی وجہ موسمی تبدیلیاں منی جاندی اے کہ کم ہُندی ہوئی برف دے نال اس لومڑی دے چھپنے دے مواقع کم ہُندے جا رہے نيں۔ سرخ لومڑیاں ہن اس لومڑی تے اس دے بچےآں نو‏‏ں مارنے تے انہاں دے علاقے اُتے آباد ہونے لگ گئیاں نيں۔ اک ہور نظریہ کہندا اے کہ سرخ لومڑی د‏‏ی پیش قدمی دا سبب سرمئی بھیڑیے نيں۔ پہلے انہاں بھیڑیاں د‏‏ی وجہ تو‏ں سرخ لومڑیاں د‏‏ی آبادی قابو وچ رہندی سی مگر ہن ایہ بھیڑیے کثرتِ شکار د‏‏ی وجہ تو‏ں معدومیت دے قریب پہنچ گئے نيں جس د‏‏ی وجہ تو‏ں سرخ لومڑی د‏‏ی آبادی ودھنے لگی ا‏‏ے۔ شمالی یورپ وچ آرکٹک لومڑی دے علاقے وچ موجود سرخ لومڑیاں دے شکار دے پروگرام چل رہے نيں۔
ہور شکار کردہ جانوراں د‏‏ی مانند وڈی تعداد وچ تے تاریخی حوالے دے لئی شکار کردہ جانوراں د‏‏ی فہرستاں تے سوالناواں د‏‏ی مدد تو‏ں اہ‏م معلومات جمع د‏‏ی جاندیاں نيں۔ بہت سارے اہ‏م حوالے انہی معلومات تو‏ں ملدے ہ اں۔ ہور براں مختلف سال نو‏‏ں ہونے والی آبادی د‏‏ی کمی بیشی دے بارے وی معلومات ملدیاں نيں۔ اُتے آرکٹک لومڑی د‏‏ی کل آبادی کئی لکھ ہونی چاہیے۔
سو دنیا وچ آرکٹک لومڑی د‏‏ی آبادی نو‏‏ں تاں کوئی خطرہ نئيں مگر اوہدی دو مقامی آبادیاں نو‏‏ں خطرہ ا‏‏ے۔ اک آبادی جزیرے میڈنی، روس وچ اے جو 1970 د‏‏ی دہائی وچ کتےآں تو‏ں پھیلنے والے اک پِسو د‏‏ی وجہ تو‏ں 85 تو‏ں 90 فیصد تک کم ہو گئی اے تے ہن 90 جانور باقی بچے نيں تے انہاں نو‏‏ں ادویات دتی جا رہی نيں۔ اُتے حالے تک علاج دا فائدہ پوری طرح معلوم نئيں ہو سکیا۔
خطرے دا شکار دوسری آبادی فِنّو سکینڈیا (ناروے، سوئیڈن، فن لینڈ تے جزیرہ نما کولا) وچ پائی جاندی ا‏‏ے۔ 19واں صدی وچ اوہدی آبادی تیزی تو‏ں کم ہوئی اے کیونکہ کھالاں د‏‏ی قیمت بہت زیادہ سی جس د‏‏ی وجہ تو‏ں انہاں دا شکار بہت زیادہ کیتا گیا۔ گزشتہ 90 سال تو‏ں آبادی بوہت گھٹ رہی اے تے ہر سال اس وچ ہور کمی ہُندی جا رہی ا‏‏ے۔ اندازہ اے کہ 1997 وچ سوئیڈن وچ 60، فن لینڈ وچ 11 تے ناروے وچ 50 آرکٹک لومڑیاں باقی سن۔ کولا وچ وی اندازہ اے کہ 20 آرکٹک لومڑیاں ہاں گی۔ فِنّو سکینڈیا د‏‏ی آبادی وچ کُل 140 بالغ جانور نيں۔ مقامی طور اُتے چوہاں د‏‏ی آبادی وچ بہت اضافے دے باوجود آرکٹک لومڑیاں د‏‏ی تعداد انتہائی کم ہُندی جا رہی ا‏‏ے۔
نیوزی لینڈ وچ 1996 دے قانون دے مطابق آرکٹک لومڑی نو‏‏ں لانا منع ا‏‏ے۔
حوالے
گٹھ:لومڑیاں
عبد الله بن عروہ غفاری
ناں نسب
آپ دا پورا ناں عبد الرحمن بن عروة بن حراق الغفاري اے ،  آپ بھائی عبد الله، تے دادا حراق نے  امام علي بن أبي طالب  دے نال جنگ نہروان، جنگ جمل، تےجنگ صفین وچ شرکت کیتی.
شہادت
ابو محنف کہندا اے :
فلم يزالا يقاتلان حتى قتلا.
حوالے
گٹھ:61ھ دیاں موتاں گٹھ:مقتولین کربلا گٹھ:680ء دیاں موتاں گٹھ:شہداء کربلا گٹھ:اصحاب امام حسین گٹھ:واقعہ کربلا
رژیف
ایہہ روس دا اک شہر اے تے روس دی وفاقی اکائی تویر اوبلاست دا شہر اے ۔ اس دی آبادی سن 2010ء دی مردم شماری موجب 62,026 اے ۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:روس دے شہر گٹھ:روس دے شہر تے قصبے گٹھ:یورپ دے شہر گٹھ:یورپ دے شہراں دی لسٹ گٹھ:یورپ دے شہر تے قصبے گٹھ:روس دے آباد تھاں گٹھ:یورپی شہر گٹھ:یورپ دے آباد تھاں گٹھ:روس گٹھ:شہر گٹھ:دنیا دے آباد تھاں گٹھ:جغرافیہ
نراتھیواٹ
تھائی لینڈ تھلویں چڑھدے ایشیاء دا اک دیس اے ، ایہہ ہند چینی علاقے چ شامل سمجھیا جاندا اے ۔ تھائی لینڈ دے صوبےآں دا ناں اس صوبے دے صوبائی راجگڑھ دے ناں اتے ہندا اے ۔
نراتھیواٹ تھائی لینڈ دا اک شہر اے تے تھائی لینڈ دے صوبہ نراتھیواٹ دا راجگڑھ اے ۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:تھائی لینڈ گٹھ:تھائی لینڈ دے شہر گٹھ:تھائی لینڈ دے آباد تھاں گٹھ:جغرافیہ گٹھ:ہند چینی گٹھ:ایشیا دے شہر گٹھ:ایشیائی شہر گٹھ:ایشیا دے شہراں دی لسٹ گٹھ:ایشیا دے شہر تے قصبے گٹھ:ایشیا دے آباد تھاں گٹھ:شہر گٹھ:دنیا دے آباد تھاں
کیبیرا نیشنل پارک
ڈجرڈجرا نیشنل پارک برنڈی دا اک نیشنل پارک اے۔
سندوری سر تاجی
سندوری سر تاجی تاجی ٹبر دی اک پنچھی اے۔ ایہ اتلے امریکہ دی واسی اے۔
20 جون
حوالے
گٹھ:جون گٹھ:سال دے دن
پٹانی
تھائی لینڈ تھلویں چڑھدے ایشیاء دا اک دیس اے ، ایہہ ہند چینی علاقے چ شامل سمجھیا  جاندا اے ۔ تھائی لینڈ دے صوبےآں دا ناں اس صوبے دے صوبائی راجگڑھ دے ناں اتے ہندا اے ۔
پٹانی تھائی لینڈ دا اک شہر اے تے  تھائی لینڈ دے صوبہ پٹانی دا راجگڑھ اے ۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:تھائی لینڈ دے شہر گٹھ:تھائی لینڈ دے آباد تھاں
گٹھ:ایشیا دے شہر گٹھ:ایشیا دے شہراں دی لسٹ گٹھ:ایشیا دے شہر تے قصبے گٹھ:ایشیا دے آباد تھاں گٹھ:شہر گٹھ:دنیا دے آباد تھاں
ریودا
ایہہ روس دا اک شہر اے تے روس دی وفاقی اکائی سوردلووسک اوبلاست دا شہر اے ۔ اس دی آبادی سن 2010ء دی مردم شماری موجب 61,890 اے ۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:روس دے شہر گٹھ:روس دے شہر تے قصبے گٹھ:یورپ دے شہر گٹھ:یورپ دے شہراں دی لسٹ گٹھ:یورپ دے شہر تے قصبے گٹھ:روس دے آباد تھاں گٹھ:یورپی شہر گٹھ:یورپ دے آباد تھاں گٹھ:روس گٹھ:شہر گٹھ:دنیا دے آباد تھاں گٹھ:جغرافیہ
21 جون
حوالے
گٹھ:جون گٹھ:سال دے دن
چک 217 ر ب
چک  217 ر ب   ضلع فیصل آباد دی تحصیل فیصل آباد صدر دا اک پنڈ اے ۔ اس پنڈ دی بھوئیں نوں لوئر چناب نہر چوں نکلن آلی  رکھ برانچ نہر دا پانی لگدا اے   ۔اس پنڈ دے ناں نال ر ب (R.B=Rakh Branch) ایسے لئی لگدا اے ۔
350px|thumbnail|ضلع فیصل آباد دے پنڈاں دا نقشہ
تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ ضلع فیصل آباد چ تحصیل فیصل آباد صدر چ وس رہیا اے ۔
مقام ابراہیم
مقام ابراہیم اوہ پتھر اے جو بیت اللہ د‏‏ی تعمیر دے وقت حضرت ابراہیم نے اپنے قد تو‏ں اُچی کندھ قائم کرن لئی استعمال کيتا سی تاکہ اوہ اس اُتے کھڑے ہوک‏ے کندھ تعمیر کرسکݨ۔ مقام ابراہیم خانہ کعبہ تو‏ں تقریبا سوا 13 میٹر مشرق د‏‏ی جانب قائم ا‏‏ے۔ مقام ابراہیم دا ذکر قرآنِ حکیم د‏‏ی سورۂ البقرہ د‏‏ی آیت 125 وچ وی موجود ا‏‏ے۔
1967ء تو‏ں پہلے اس مقام اُتے اک کمرا سی پَر ہُݨ سؤݨ د‏‏ی اک سنہری جالی وچ بند ا‏‏ے۔ اس مقام نو‏‏ں مصلے دا درجا حاصل اے تے امام کعبہ ايہد‏‏ی طرفو‏ں کعبہ د‏‏ی طرف رخ کرکے نماز پڑھاؤندے نيں۔ طواف توں بعد ایتھ‏ے دو رکعت نفل پڑھݨ دا حکم ا‏‏ے۔ احناف دے نزدیک طواف توں بعد دو رکعت واجب نيں، نفل نئيں۔
ابراہیم علیہ السلام دے پا‎واں دے نشانات اسلام د‏‏ی ابتدا تک اس چٹان اُتے موجود سن ۔
حافظ ابن حجر رحمہ اللہ تعالٰی عنہ کہندے نيں :
حافظ ابن کثير رحمہ اللہ تعالٰی دا قول اے :
ميں نے مقام ابراھیم دیکھیا کہ اس وچ ابراھیم علیہ السلام د‏‏ی انگلیاں تے ايڑیاں دے نشانات موجود سن ۔
ابن جریر نے قتادہ رحمہ اللہ تعالٰی تو‏ں روایت بیان کيتی اے کہ قتادہ کيتا بیان اے کہ:
شيخ ابن عثیمین رحمہ اللہ تعالٰی دا کہنا اے :
کالا جنتی پنچھی
کالا جنتی پنچھی جنتی پنچھی ٹبر دا اک پنچھی اے۔
روسیزی نیشنل پارک
روسیزی نیشنل پارک الجزائر دا اک نیشنل پارک اے۔
بارلے جوڑ
گٹھ:الجزائر دے نیشنل پارک گٹھ:افریقہ دے نیشنل پارک
حطیم
حطیم سعودی عرب دے شہر مکہ چ مسجد الحرام چ کعبہ کول اک تھاں اے۔ ایہ ادے چکر ورگی اے تے ایدے اندر طواف کرن والے نئیں جاندے۔ کعبے دا پرنالہ جینوں میزاب رحمت کیندے نیں اودی راہیں کعبے دی چھت توں مینہ دا پانی حطیم ول ٹیندا اے۔
گٹھ:مسجد الحرام
22 جون
تے جون دا مہینہ عیسوی کیلنڈر جاں گریگوری کیلنڈر دا 6واں مہینا اے جہڑا مئی دے مگروں تے جولائی توں پہلوں آندا اے ۔
حوالے
گٹھ:جون گٹھ:سال دے دن
جوبی مینوکوڈ
جوبی مینوکوڈ جنتی پنچھی ٹبر دا اک پنچھی اے۔
بارلے جوڑ
گٹھ:جنتی پنچھی
تیخوریتسک
ایہہ روس دا اک شہر اے تے روس دی وفاقی اکائی کراسنودر کرائی دا شہر اے ۔ اس دی آبادی سن 2010ء دی مردم شماری موجب 61,825 اے ۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:روس دے شہر گٹھ:روس دے شہر تے قصبے گٹھ:یورپ دے شہر گٹھ:یورپ دے شہراں دی لسٹ گٹھ:یورپ دے شہر تے قصبے گٹھ:روس دے آباد تھاں گٹھ:یورپی شہر گٹھ:یورپ دے آباد تھاں گٹھ:روس گٹھ:شہر گٹھ:دنیا دے آباد تھاں گٹھ:جغرافیہ
دهستان خوش‌رود
ایہ ایران دے صوبہ مازندران دے ضلعے شہرستان بابل دا اک دہستان جاں سب تحصیل آ ۔ (دہستان فارسی چ سب تحصیل نوں کہندے نیں) ۔
تھاں ٹکانہ
ایہ دہستان شہرستان بابل ، صوبہ مازندران چ اے ۔
23 جون
حوالے
گٹھ:جون گٹھ:سال دے دن
میزاب رحمت
میزاب رحمت یا کعبے دا پرنالہ سعودی عرب دے شہر مکہ چ مسجد الحرام چ کعبہ دی چھت تے لگیا سونے دا پرنالہ اے۔ جدوں کعبے تے مینہ وسدا اے تے چھت دا پانی ایس پرنالے راہیں کعبے نال حطیم ناں دی تھاں تے ٹیندا اے۔
گٹھ:مسجد الحرام
آلو
آلو اک نشاستے تے جڑ والی فصل دا ناں اے۔ ایہ شرمائی ٹبر دا بوٹا اے۔ ایہدا اصل دیس دکھنی امریکہ دے پربت دھارے انڈیز دے دوالے دے تھاں نیں۔ ایھدیاں اک توں چوکھیاں ونڈاں نیں۔ 4 صدیاں پہلے ایہنوں انڈیز توں باہر دی دنیا وچ لجایا گیا تے ایہ ہن ایہ مکی، کنک تے چاول مگروں دنیا دی چوتھی وڈی فصل اے ۔
امریکہ توں چلی تک پورے امریکہ وچ آلو دیاں جنگلی ونڈاں اگدیاں نیں۔ پہلے ایہ سوچ سی جے آلو دیاں کئی ونڈاں اپنے آپ ای کئی تھانواں تے ہویاں پر ہن ایہ ویکھیا گیا اے جے ایہ دکھنی پیرو تے اتلے بولیویا دے تھاں وچ اک جنگلی ونڈ توں اٹھ توں پنج ہزار ورے پہلے اگائی گئی۔ ہن اس لگاتار اگائی تے اپنی پسند دیاں ونڈاں بنان نال آلو دیاں ہزاراں ونڈاں بن چکیاں نیں۔ اجکل ساری دنیا وچ 99% اگاۓ جانوالے آلو اوہناں ونڈاں توں آگاۓ جارۓ نیں جیہڑیاں دکھنی وشکارلے چلی دے تھلویں تھانواں توں آئیاں نیں تے ایہناں پہلیاں انڈیز والیاں دی تھاں لے لئی اے۔
تریخ
آلو 8000 توں 5000 م پ ورے پہلے دکھنی پیرو تے اتلے بولیویا دے تھاں وچ اگایا جان لگ پیا۔ ایس مگروں ایہ ساری دنیا وچ کھلر گیا تے اک لوڑی دی فصل بن گیا۔ آلو انکا دکھنی امریکی انکا سلطنت وچ طاقتوالی کھان پین دی وڈی شے سی۔ ہسپانوی لوکاں نے 16ویں صدی دے دوجے ادھ وچ انکا سلطنت تے مل ماریا تے آلو اوہناں دی وی لوڑ بن گیا تے اوہ ایس نوں اوہ اوتھوں یورپ لے آۓ۔ ایہ کیناری جزیرے تے 1562 وچ دکھنی امریکہ توں اپڑیا تے اوتھوں 1567 وچ ایہ انٹیورپ پیجیا گیا۔ امریکہ توں مڑنوالے جہازاں تے اپنے کھان پین لئی آلو تے مکی نوں کھاندے سن۔ اوہ ایہنوں اسپین لے آۓ۔ سپین دیاں فوجاں جیہڑیاں یورپ وچ اپنی یورپی سلطنت دے وکھرے علاقیاں وچ جاندیاں سن آلو نوں نال رکھدیاں سن تے آلو اینج ہولی ہولی یورپ وچ پھیلدا گیا۔ یورپ توں آلو ایہناں سمندری پاندھیاں ہتھوں ساری دنیا وچ پھیل گیا۔ یورپی کسان پہلے تے ایہدے اگان تے کھان بارے جوشیلے نہیں سن پر چھیتی ای آلو نے انسانی لوک گنتی ودھان وچ وڈا کم کیتا تے 19ویں صدی وچ لوک گنتی وچ ایس باہجوں اک وادا آیا۔ ایس بوٹے وچ چوکھیاں ونڈاں ناں ہون باہجوں ایہ روگ دے ہلے سہن لئی ماڑا سی تے 1845 وچ لیندے آئرلینڈ وچ ایس دی فصل نوں اک فنگس نے تباہ کردتا۔ جس نال آئرلینڈ وچ کال پے گیا۔ چین وچ آلو منگ شاہی ویلے اک اچیچی کھانوالی شاہی شے سی۔ 18ویں صدی وچ چین دی لوک گنتی ودھ ہون تے آلو دا ورتن لوکاں لئی اک اسان کھان پین سی۔ ہندستان وچ فصل لئی اگان دا چلن 18ویں صدی دے انت تے ٹریا۔ انگریز پنجاب دے باڈر تے 1802 دے دوالے اپڑ چکے سن تے اوہناں نال اوس ویلے آلو وی اپڑ گیا ہونا اے۔
وکھالہ
آلو نکے ناپ دای بوٹا اے جیہڑا عام ول نال 60 سینٹی میٹر (24 انچ) اچا ہوندا اے۔ پھل نکلن تے جڑ مکدی اے۔ ایہدے تے چٹے، جامنی، لال، نیلے پھل کھڑدے دے نیں جیدی پراگ ڈنڈی مالٹئی ہوندا اے۔ عام ول نال چٹے پھلوالے بوٹیاں دے آلو دی چھل چٹی ہوندی اے تے رنگوالیاں دی گلابی۔آلوواں دے بنان وچ کیڑے ہتھ ونڈائی کردے نیں۔ دن نکے ہون نال جڑ بنن لگدی اے۔
آلو دنیا وچ
پاکستان دے بنن ویلے 3,000 ہیکٹر زمین تے آلو دی اگائی ہوندی سی جیہڑی ہن 111,000 ہیکٹر تے پھیل چکی اے۔ مدھری ہوند جیہڑی 1947 وچ 9 توں ہن 20 میٹرک ٹن/ہیکٹر تک اپڑ چکی اے۔ آلو وچ پاکستان آپنے آپ تے گزارھ کردا اے تے باہری آلو دی لوڑ نہیں۔ پاکستان وچ آلو چارے صوبیاں تے گلگت بلتستان وچ ہوندا اے۔ پاکستان وچ 8 دے نیڑے وکھرے موسمی تھاں نے ایہدی اگائی دے۔ 70 - 80% ہوند وشکارلے پنجاب تے وشکارلے چڑھدے خیبرپختونخواہ وچ ہوندی اے۔ ایہ چارے صوبیاں وچ خیبرپختونخواہ وچ بونیر، دیر، نوشہرہ، مردان، صوابی، ایبٹ آباد، مانسہرہ، چترال؛ پنجاب وچ اوکاڑہ، ساہیوال، جھنگ، چنیوٹ، قصور، گجرانوالہ تے شیحوپورہ؛ بلوچستان وچ مستونگ، زیارت، پشین، قلات، قلعہ سیف اللہ، لورالائی تے کوئٹہ تے سند وچ حیدرآباد دے ضلعیاں وچ آلو بیجیا جاندا اے۔ 20٪ دے نیڑے ہوند زمین چوں کڈھن لگیاں تے ٹھنڈے گودام نہ ہون باہجوں رل جاندی اے۔ 18% دے نیڑے آلو اگلی اگائی لئی رکھ لیا جاندا اے تے 5% بدیس پیجیا جاندا اے۔
پاکستان وچ دو ونڈاں دے آلو ہوندے نیں: مٹھا آلو تے پھکا آلو۔ مٹھے آلو دی چھلڑ لال ہوندی اے تے پھکے دی چھلڑ کنک ونی ہولدی اے۔ پاکستان وچ آلو دیاں سال وج تن فصلاں ہوندیاں نیں۔ پت جھڑی فصل وڈی اے۔ ڈیامنٹ، کارڈینل، ڈیزائری، راجہ، سانتے پاکستان وچ اگائیاں جانوالیاں وڈیاں ونڈاں نیں۔
کھان پین وچ
آلو پاکستان تے پنجاب وچ گھراں وچ سب توں چوکھے کھانیاں وج ورتی جانوالی شے اے۔ ایہنوں سبزیاں جیویں گوبھی، مٹر، پالک، گاجر، بتاؤں نال پکدا اے۔ ایہ آنڈے نال، گوشت نال، چاول نال، قیمے نال تے کلا وی پکایا جاسکدا اے۔ ایہدے بنے چپس ساری دینا کھاندی اے۔ ایہ کیآ جاندا اے جے انگریزاں نے چپس تے مچھی کھا کھا کے برطانوی سلطنت بنا لئی سی۔
الیکسن
ایہہ روس دا اک شہر اے تے روس دی وفاقی اکائی تولا اوبلاست دا شہر اے ۔ اس دی آبادی سن 2010ء دی مردم شماری موجب 	61,738 اے ۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:روس دے شہر گٹھ:روس دے شہر تے قصبے گٹھ:یورپ دے شہر گٹھ:یورپ دے شہر تے قصبے گٹھ:روس دے آباد تھاں گٹھ:یورپی شہر گٹھ:یورپ دے آباد تھاں گٹھ:روس گٹھ:شہر گٹھ:دنیا دے آباد تھاں گٹھ:جغرافیہ
تھلیم
گٹھ:عنصر
24 جون
تے جون دا مہینہ عیسوی کیلنڈر جاں گریگوری کیلنڈر دا 6واں مہینا اے جہڑا مئی دے مگروں تے جولائی توں پہلوں آندا اے ۔
حوالے
گٹھ:جون گٹھ:سال دے دن
پھنگ نگا
تھائی لینڈ تھلویں چڑھدے ایشیاء دا اک دیس اے ، ایہہ ہند چینی علاقے چ شامل سمجھیا  جاندا اے ۔ تھائی لینڈ دے صوبےآں دا ناں اس صوبے دے صوبائی راجگڑھ دے ناں اتے ہندا اے ۔
پھنگ نگا تھائی لینڈ دا اک شہر اے تے  تھائی لینڈ دے صوبہ پھنگ نگا دا راجگڑھ اے ۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:تھائی لینڈ دے شہر گٹھ:تھائی لینڈ دے آباد تھاں
گٹھ:ایشیا دے شہر گٹھ:ایشیا دے شہراں دی لسٹ گٹھ:ایشیا دے شہر تے قصبے گٹھ:ایشیا دے آباد تھاں گٹھ:شہر گٹھ:دنیا دے آباد تھاں
پھٹتھالنگ
تھائی لینڈ تھلویں چڑھدے ایشیاء دا اک دیس اے ، ایہہ ہند چینی علاقے چ شامل سمجھیا  جاندا اے ۔ تھائی لینڈ دے صوبےآں دا ناں اس صوبے دے صوبائی راجگڑھ دے ناں اتے ہندا اے ۔
پھٹتھالنگ تھائی لینڈ دا اک شہر اے تے  تھائی لینڈ دے صوبہ پھٹتھالنگ دا راجگڑھ اے ۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:تھائی لینڈ دے شہر گٹھ:تھائی لینڈ دے آباد تھاں
گٹھ:ایشیا دے شہر گٹھ:ایشیا دے شہراں دی لسٹ گٹھ:ایشیا دے شہر تے قصبے گٹھ:ایشیا دے آباد تھاں گٹھ:شہر گٹھ:دنیا دے آباد تھاں
نیریونگری
ایہہ روس دا اک شہر اے تے روس دی وفاقی اکائی ساخا دا شہر اے ۔ اس دی آبادی سن 2010ء دی مردم شماری موجب 61,746 اے ۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:روس دے شہر گٹھ:روس دے شہر تے قصبے گٹھ:یورپی شہر گٹھ:یورپ دے شہر گٹھ:یورپ دے شہراں دی لسٹ گٹھ:یورپ دے شہر تے قصبے گٹھ:یورپ دے آباد تھاں گٹھ:روس دے آباد تھاں
گٹھ:شہر گٹھ:دنیا دے آباد تھاں
جوبی جنتی پنچھی
جوبی جنتی پنچھی جنتی پنچھی ٹبر دا اک پنچھی اے۔
بارلے جوڑ
گٹھ:جنتی پنچھی
Manucodia jobiensis
چک 219 ر ب
چک  219 ر ب   ضلع فیصل آباد دی تحصیل فیصل آباد صدر دا اک پنڈ اے ۔ اس پنڈ دی بھوئیں نوں لوئر چناب نہر چوں نکلن آلی  رکھ برانچ نہر دا پانی لگدا اے   ۔اس پنڈ دے ناں نال ر ب (R.B=Rakh Branch) ایسے لئی لگدا اے ۔
350px|thumbnail|ضلع فیصل آباد دے پنڈاں دا نقشہ
تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ ضلع فیصل آباد چ تحصیل فیصل آباد صدر چ وس رہیا اے ۔
روروبو نیشنل پارک
روروبو نیشنل پارک برنڈی دا اک نیشنل پارک اے۔
بارلے جوڑ
گٹھ:برنڈی دے نیشنل پارک گٹھ:افریقہ دے نیشنل پارک
دهستان دابوی جنوبی
ایہ ایران دے صوبہ مازندران دے ضلعے شہرستان آمل دا اک دہستان جاں سب تحصیل آ ۔ (دہستان فارسی چ سب تحصیل نوں کہندے نیں) ۔
تھاں ٹکانہ
ایہ دہستان شہرستان آمل ، صوبہ مازندران چ اے ۔
الملتزم
الملتزم کعبہ، مسجد الحرام دا اک انگ اے۔ اے حجرہ اسود تے کعبہ دے بوۓ دے وشکار تھآں نوں کیندے نیں۔ ایدی لمبائی دو میٹر دے نیڑے اے۔ کعبے دے دوالے چکر کٹن والے ایتھے کھلو کے دعا منگدے نیں۔
گٹھ:مسجد الحرام
پنجابی تہوار
پنجابی بوہت سارے تہوار منا‏ندے نيں جو نیم مادی معانی لے چکے نيں تے عوام دے ہاں ثقافتی تہواراں دے طور اُتے جانے جاندے ني‏‏‏‏ں۔ تہواراں د‏‏ی تاریخاں دے تعین دے لئی پنجابی تقویم دا استعمال کیا جاندا ا‏‏ے۔
پنجابی تہواراں د‏‏ی لسٹ درج ذیل ا‏‏ے۔
مگھی
بائ‌اں|thumb|[[مگھی د‏‏ی کھیر]] مکر سنکراندی پنجابیاں وچ مگھی دے ناں تو‏ں مشہور ا‏‏ے۔ لوک گورو دوارا یا مندر جاندے ني‏‏‏‏ں۔ تہوار سورج د‏‏ی روشنی وچ اضافہ دے نال شروع ہُندا اے تے کھیر کھا کر منایا جاندا ا‏‏ے۔ علاقہ وچ کھیلاں دے مقابلہ جات وی منعقد کیتے جاندے ني‏‏‏‏ں۔
لوہری
بائ‌اں|thumb لوہری خطہ پنجاب وچ موسم سرما دا تہوار اے جو گنیا د‏‏ی فصل د‏‏ی کٹائی دے موسم وچ منایا جاندا ا‏‏ے۔ ایہ تہوار سرمائی انقلاب د‏‏ی آئینہ دار اے تے کساناں دے مالی سال دے آخری دن منایا جاندا ا‏‏ے۔
تھورنگیا
تھورنگیا جرمنی دا اک صوبہ اے جیہڑا ایدے وشکار اے۔ ایدے جنگلاں توں ایہنوں جرمنی دا ہرا دل وی کیندے نیں۔
پنجابی تہوار
بسنت
بائ‌اں|thumb|بسنت وچ اڑدا  پتنگ بسنت اک موسمی تہوار اے جو موسم بہار نو‏‏ں خوش آمدید کہنے دے لئی منایا جاندا ا‏‏ے۔ اس دن دا ثقافتی رنگ زرد اے تے اس دن زعفرانی چاول بنائے جاندے ني‏‏‏‏ں۔
ہولی
ہولی موسم بہار دے رنگاں دا تہوار اے جو اک دوسرے اُتے رنگ سُٹ کر منایا جاندا ا‏‏ے۔ ایہ تقویم پنجابی دے مہینہ چیت د‏‏ی پہلی تریخ نو‏‏ں منایا جاندا اے تے موسم بہار دے آغاز د‏‏ی علامت ا‏‏ے۔
بیساکھی
بائ‌اں|thumb|میلہ بیساکھی نويں پنجابی سال تے کٹائی دا تہوار ا‏‏ے۔ اس دن پورے پنجاب وچ میلےآں دا انعقاد کیا جاندا ا‏‏ے۔
راکھی
بائ‌اں|thumb|راکھی دے دھاگے رکشا بندھن نو‏‏ں پنجاب وچ راکھی کہیا جاندا اے تے بہناں تے بھائیاں دے وچکار ایہ تہوار منایا جاندا ا‏‏ے۔
تیاں
thumb|293x293px|تیاں دے تہوار وچ لڑکیاں کھیلدی نيں تے آنگن یا درختاں دے تھلے لگائی گئی پینگ جھولدی ني‏‏‏‏ں۔
تیاں مون سون دے موسم نو‏‏ں خوش آمدید کہنے دے لئی منایا جاندا اے، سرکاری طور اُتے ایہ تیج دے دناں وچ شروع ہُندا اے تے تیرہ(13) دن تک جاری رہندا ا‏‏ے۔ ایہ موسمی تہوار اے جس وچ خواتین تے لڑکیاں گدھا رقص کردیاں نيں تے خاندان والےآں نال ملاقات کردی ني‏‏‏‏ں۔
کٹائی دے موسم دے پنجابی تہوار
درج ذیل تہوار کٹائی دے موسم دے تہوار ني‏‏‏‏ں۔
لوہڑی
thumb|کٹے ہوئے گنے لوہڑی سردیاں د‏‏یاں فصلاں جداں کہ گنیا، دالاں تے مونگ پھلی وغیرہ د‏‏ی کٹائی دے موسم دا تہوار ا‏‏ے۔
بیساکھی
thumb|بھارت وچ زراعت: بیساکھی دے تہوار تو‏ں پہلے ٹریکٹر دے ذریعے پنجاب وچ فصلاں د‏‏ی کٹائی دا منظر۔ بیساکھی پنجاب وچ گندم د‏‏ی موسم بہار د‏‏ی کٹائی تو‏ں متعلق ا‏‏ے۔
دیوالی
اسی طرح، پنجابی کسان دوسہرہ دے بعد چاول د‏‏ی فصل خریف د‏‏ی برداشت شروع کردے نيں تے دیوالی دے بعد فصل ربیع د‏‏ی کاشت کردے ني‏‏‏‏ں۔ اس لئی دوسہرہ شکرانے دا تہوار سمجھیا جاندا اے تے دیوالی وی فصلاں د‏‏ی برداشت دا تہوار سمجھیا جاندا ا‏‏ے۔ پنجابی تقویم سالاں دے گزرنے دے نال نال موسماں تو‏ں غیر مطابق ہوئے گیا ا‏‏ے۔ دوسہرہ اعتدال خریفی دے پہلے پورے چاند دے نیڑے منایا جاندا اے تے دیوالی اس تو‏ں اگلے نويں چاند د‏‏ی پہلی نو‏‏ں منائی جاندی ا‏‏ے۔
حوالے
گٹھ:پنجابی تہوار گٹھ:رہتل
الیکساندروف
ایہہ روس دا اک شہر اے تے روس دی وفاقی اکائی ولادیمیر اوبلاست دا شہر اے ۔ اس دی آبادی سن 2010ء دی مردم شماری موجب 	61,544 اے ۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:روس دے شہر گٹھ:روس دے شہر تے قصبے گٹھ:یورپ دے شہر گٹھ:یورپ دے شہر تے قصبے گٹھ:روس دے آباد تھاں گٹھ:یورپی شہر گٹھ:یورپ دے آباد تھاں گٹھ:روس گٹھ:شہر گٹھ:دنیا دے آباد تھاں گٹھ:جغرافیہ
بینو نیشنل پارک
بینو نیشنل پارک کیمرون دا اک نیشنل پارک اے۔
بارلے جوڑ
گٹھ:کیمرون دے نیشنل پارک گٹھ:افریقہ دے نیشنل پارک
مینوکوڈیا چالیباٹس
مینوکوڈیا چالیباٹس جنتی پنچھی ٹبر دا اک پنچھی اے۔
بارلے جوڑ
گٹھ:جنتی پنچھی
25 جون
تے جون دا مہینہ عیسوی کیلنڈر جاں گریگوری کیلنڈر دا 6واں مہینا اے جہڑا مئی دے مگروں تے جولائی توں پہلوں آندا اے ۔
26 جون
تے جون دا مہینہ عیسوی کیلنڈر جاں گریگوری کیلنڈر دا 6واں مہینا اے جہڑا مئی دے مگروں تے جولائی توں پہلوں آندا اے ۔
حوالے
گٹھ:جون گٹھ:سال دے دن
عمار بن حسان طائی
عمّار بن حسّان الطائي (شہادت:61ھ/ 680 ء) آپ أصحاب امام حسين بن علي بن أبي طالب سن تے مکہ توں كربلاء تک امام دے نال آئے ، تے معركہ كربلاء چ  حصہ لیا تے کوفی شامی یزیدی فوج نال لڑدے ہوئے شہادت پائی.
ناں نسب
آپ دا ناں نسب اینج اے:عمار بن حسان بن شريح بن سعد بن حارثہ بن لام بن عمرو بن ظريف بن عمرو بن ثمامہ بن ذهل بن جذعان بن سعد بن طي، الطائي آپ دے والدحسان  علي بن أبي طالب  دے دوست سن تے  جنگ جمل تے جنگ صفین چ  امام علی ولوں لڑے.
عمار بن حسان دی اولاد وچوں؛ عبد الله بن أحمد بن عامر بن سليمان بن صالح بن وهب بن عمار  شیعہ اثنا عشريہ عالم سن  تے اک كتاب "قضايا أمير المؤمنين"  لکھی ،انہوں نے اپنے والد تے انہوں نے  امام علي بن موسى الرضا.
شہادت
آپ نے معركہ كربلاء چ یزیدی فوج دے پہلے حملے چ شہادت پائی.
حوالے
گٹھ:61ھ دیاں موتاں گٹھ:مقتولین کربلا گٹھ:680ء دیاں موتاں گٹھ:شہداء کربلا گٹھ:اصحاب امام حسین گٹھ:واقعہ کربلا
مینوکوڈیا کومری
مینوکوڈیا کومری جنتی پنچھی ٹبر دا اک پنچھی اے۔
بارلے جوڑ
گٹھ:جنتی پنچھی
پھوکٹ
تھائی لینڈ تھلویں چڑھدے ایشیاء دا اک دیس اے ، ایہہ ہند چینی علاقے چ شامل سمجھیا  جاندا اے ۔ تھائی لینڈ دے صوبےآں دا ناں اس صوبے دے صوبائی راجگڑھ دے ناں اتے ہندا اے ۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:تھائی لینڈ دے شہر گٹھ:تھائی لینڈ دے آباد تھاں
گٹھ:ایشیا دے شہر گٹھ:ایشیا دے شہراں دی لسٹ گٹھ:ایشیا دے شہر تے قصبے گٹھ:ایشیا دے آباد تھاں گٹھ:شہر گٹھ:دنیا دے آباد تھاں
بوبا نجیدا نیشنل پارک
بوبا نجیدا نیشنل پارک کیمرون دا اک نیشنل پارک اے۔
بارلے جوڑ
گٹھ:کیمرون دے نیشنل پارک گٹھ:افریقہ دے نیشنل پارک
چک 220 ر ب
350px|thumbnail|ضلع فیصل آباد دے پنڈاں دا نقشہ
تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ ضلع فیصل آباد چ تحصیل فیصل آباد صدر چ وس رہیا اے ۔
موہن راکیش
موہن راکیش (मोहन राकेश؛ 8 جنوری 1925ء – 3 جنوری 1972ء) ہندی بولی دے ناول نگار تے ڈراما نگار سن ۔ اوہ ہندی ادب وچ 1950ء د‏‏ی دہائی د‏‏ی نويں کہانی (ادبی تحریک) دے پہل کاراں وچو‏ں سن ۔ انہاں نے پہلا جدید ہندی ڈراما، آشاڑھ دا اک دن (1958ء) لکھیا، جس نے سنگیت ناٹک اکادمی دا مقابلہ جِتیا۔ انہاں نے ناول، افسانہ، سفر ناں، تنقید، یاداشت تے ڈراما دے میدان وچ بہت ساریاں خدمات سر انجام دتیاں۔
انہاں نو‏ں جے شنکر پرساد د‏‏ی روایت نو‏‏ں اگے ودھانے والا ڈراما نگار منیا جاندا ا‏‏ے۔ انہاں دے ایتھ‏ے پرساد د‏‏ی طرح تاریخیت، شعریت، جدیدیت تے رومانیت موجود نيں۔ موہن راکیش نے ناٹک دے فارم وچ توڑپھوڑ نئيں کیتا بلکہ اسنو‏ں موڑ کر اک نويں تازگی پیدا کیندی۔ انہاں نے جدید انسان د‏‏ی کشمکش تے جدید احساسنو‏ں ناٹک دے فارم وچ منتقل کیتا ا‏‏ے۔ موہن راکیش نے کم ناٹک لکھ ک‏ے زیادہ شہرت حاصل کيتی اے ۔ان دے اہ‏م ڈرامے، اساڑھ دا اک دن، لہراں دے راج ہنس، آدھ ادھورے، پیر تلے زمین، انڈے دے چھلکے تے رات بیندے تک نيں۔
27 جون
تے جون دا مہینہ عیسوی کیلنڈر جاں گریگوری کیلنڈر دا 6واں مہینا اے جہڑا مئی دے مگروں تے جولائی توں پہلوں آندا اے ۔
موہن راکیش
موہن راکیش نويں کہانی دے اہ‏م ستون نيں۔ انہاں د‏‏ی اہ‏م کہانیاں، اک ٹھہرا ہويا چاقو، اس د‏ی روٹی، سودا، ملبے دا مالک، پھٹا ہويا جوندا، ہويا مرغ، بھوکے تے "اک ہور زندگی" نيں۔ ”ملبے دا مالک“ تقسیم ہند دے بعد مسلم خانداناں د‏‏ی تباہی د‏‏ی کہانی ا‏‏ے۔ موہن راکیش دے موضوعات عام طور اُتے عورت مرد دے نويں رشتاں د‏‏ی تلاش تے ازدواجی زندگی د‏‏ی نفسیا‏‏تی الجھناں تک محدود نئيں انہاں نے بوہت سارے دوسرے مسائل نو‏‏ں وی اپنی کہانیاں دا موضوع بنایا ا‏‏ے۔ اک ہور زندگی موہن راپیش کی‏تی نمائندہ کہانی ا‏‏ے۔ ایہ عورت مرد دے ٹوٹتے رشتاں د‏‏ی کہانی ا‏‏ے۔ اس زمانے د‏‏ی جدید رہتل تے جدید فیشن نے معاشرے وچ میاں بیوی دے رشتاں وچ کِداں د‏ی ناہمواری پیدا کردتی اے ایہ کہانی اس اُتے گہری نظر ڈالدی ا‏‏ے۔ کردار دے اندر پیدا ہونے والی باریک تو‏ں باریک احساس یا لاشعور وچ دبی کِس‏ے نازک ترین سوچ کر ابھار کر قارئین دے سامنے رکھ دینے دا فن موہن راکیش نو‏‏ں خوب آندا ا‏‏ے۔ مجموعہ "پہچان" وچ شامل کہانی "سیفٹی پِن" اس د‏ی عمدہ مثال ا‏‏ے۔
27 جون
حوالے
گٹھ:جون گٹھ:سال دے دن
موہن راکیش
حوالے
گٹھ:1925 دے جم گٹھ:1972 دیاں موتاں گٹھ:20واں صدی دے بھارت دے مضمون نگار گٹھ:ویہويں صدی دے بھارتی مترجمین گٹھ:ویہويں صدی دے ہندوستانی ناول نگار گٹھ:بھارتی مرد مضمون نگار گٹھ:بھارتی مرد ناول نگار گٹھ:پنجاب، بھارت دے ناول نگار گٹھ:سنگیت ناٹک اکیڈمی ایوارڈ وصول کردہ شخصیتاں گٹھ:فضلا پنجاب یونیورسٹی گٹھ:ہندی بولی دے مصنفاں
سی++
سی++ کمپیوٹر دی پروگرامنگ بولی اے۔ اے مڈلے درجے دی اے۔ اے ہر کم کرن واسطے ڈیزائن اے تے اے بوت مشہور بولی اے تے اینے کئی دوجیاں پروگرامنگ بولیاں دے اتے اپنا اثر چھڈیا اے جنج جاوا تے سی#۔ اینوں بیارن سٹاروپ نے بیل لیبز چ 1979 چ بنانا شروع کیتا۔ اے بولی سی بولی دی اک ودیا شاخ سی۔ سی++ سسٹم سافٹویئر، ایپلیکیشن سافٹویئر، ڈیوائس ڈرائیور، سرور تے کلائٹ سافٹویئر تے وڈیو گیماں بنان واسطے ورتی جاندی اے۔ کئی کمپنیاں سی++ دے کمپائلر بناندیاں نیں جیناں چ انٹل، مائیکروسافٹ، جی این یو پراجیکٹ تے امبارکاڈیرو پراجکٹ نیں۔ سی++ نوں ہارڈویئر دے ڈیزائن واسطے وی ورتیا جاندا اے۔ سی++ دا اک نکا پروگرام اے ہے:
گٹھ:پروگرامنگ گٹھ:کمپیوٹر گٹھ:سافٹوئیر گٹھ:سافٹویئر
میلیؤز
ایہہ روس دا اک شہر اے تے روس دی وفاقی اکائی باشکیرستان دا شہر اے ۔ اس دی آبادی سن 2010ء دی مردم شماری موجب 61,408 اے ۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:روس دے شہر گٹھ:روس دے شہر تے قصبے گٹھ:یورپی شہر گٹھ:یورپ دے شہر گٹھ:یورپ دے شہراں دی لسٹ گٹھ:یورپ دے شہر تے قصبے گٹھ:یورپ دے آباد تھاں گٹھ:روس دے آباد تھاں گٹھ:روس گٹھ:شہر گٹھ:دنیا دے آباد تھاں گٹھ:جغرافیہ
مراٹھی شاعری
مراٹھی شاعری ہند آریائی زبان مراٹھی تے اس د‏ی مختلف بولیاں وچ لکھی جانے والی شاعری ا‏‏ے۔ مراٹھی زبان بھارت د‏‏ی دفتری زباناں وچو‏ں اک ہور صوبہ مہاراشٹر د‏‏ی دفتری و عوامی رابطہ عامہ د‏‏ی بولی ا‏‏ے۔
ابتدائی مراٹھی شاعری
مہاراشٹر دے سنت شاعر نام دیو (دیوناگری: नामदेव) تے گیانیشور (دیوناگری: ज्ञानेश्वर) نے مراٹھی بولی وچ سب تو‏ں پہلے مذہبی شاعری لکھی، انہاں د‏‏ی ایہ شاعری بے حد مقبول ہوئی تے اج وی مہاراشٹر وچ خاصی مقبول ا‏‏ے۔ ایہ سنت شاعر بالترتیب 1270ء تے 1275ء وچ پیدا ہوئے، اس لحاظ تو‏ں انہاں دا زمانہ تیرہويں تے چودھواں صدی عیسوی دا ا‏‏ے۔ ناں دیو نے صنف ابھنگ (مذہبی گیت) وچ چار سو اشعار نظم کیتے جدو‏ں کہ گیانیشور نے اپنی شاعری نو‏‏ں ”اووی“ (ओवी) صنف وچ مرتب کیتا۔ انہاں د‏‏ی تصنیفات گیانیشوری (ज्ञानेश्वरी) تے امرت انوبھو (अमृतानुभव) وچ بالترتیب 9037 تے تقریباً 800 اووی نيں۔
سولہويں تو‏ں اٹھارہويں صدی عیسوی
اک ناتھ (1533ء – 1599ء) سولہويں صدی عیسوی دے ممتاز مراٹھی شاعر سن ۔
ستارہويں صدی عیسوی دے ممتاز مراٹھی شاعر وچ سنت تکارام، مکتیشور، رام داس، وامن پنڈت، رگھوناتھ پنڈت تے شری دھر پنڈت دے ناں لئی جا سکدے نيں جنہاں د‏‏ی شاعری نے اس دور دے عوام اُتے گہرے اثرات مرتب کیتے۔
اٹھارہويں صدی عیسوی دے ممتاز مراٹھی شاعر موروپنت نيں۔ انہاں د‏‏ی تصنیف کردہ داستان "آریہ بھارت" مراٹھی بولی د‏‏ی پہلی رزمیہ داستان ا‏‏ے۔
انیہويں صدی عیسوی
انیہويں صدی عیسوی دے وسطی عہد دے مراٹھی شاعر مثلاً کرشن شاستری چپلونکر، کنٹے، لیمبھے تے موگرے د‏‏ی شاعری سنسکرت تے انگریزی شاعری تو‏ں متاثر نظر آندی ا‏‏ے۔ چونکہ ایہ عہد انگریزی اقتدار دا سی، اس لئی انگریزی ادب د‏‏ی ہندوستان وچ خوب ریل پیل سی۔ ہندوستان دے تعلیمی نظام وچ انگریزی ادب تے شاعری نو‏‏ں خاص مقام حاصل سی۔ چنانچہ اس عہد دے ادب و شاعری وچ انگریزی تاثر دا پایا جانا تعجب خیز نئيں ا‏‏ے۔
ویہويں صدی عیسوی
جدید مراٹھی شاعری دا آغاز جیوتی با پھلے د‏‏ی تخلیقات تو‏ں ہُندا ا‏‏ے۔ اس عہد دے شاعر بالاکوی، گووند راج تے روی کرن منڈل دے شاعر مادھو جولین وغیرہ نے انگریزی بولی د‏‏ی رومانی تے وکٹوریائی شاعری تو‏ں متاثر ہوئے ک‏ے شعر کہ‏ے جو خاصے جذبات انگیز تے غنائیت آمیز نيں۔ معروف طنز نگار تے سیاست دان پرہلاد کیشو نے اپنے انتخاب کلام "جھینڈوچی پھلے" وچ اس طرز د‏‏ی شاعری د‏‏ی پیروڈی د‏‏ی ا‏‏ے۔
سنہ 1990ء د‏‏ی دہائی وچ مراٹھی شاعری وچ ادراکی سطح اُتے تبدیلی رونما ہونا شروع ہوئی، تبدیلی د‏‏ی اس لہر وچ شری دھر تلوے د‏‏ی مابعد جدیدیت مخالف تنقیداں تے مابعد بعد جدیدیت د‏‏ی شاعری دا وڈا دخل ا‏‏ے۔ شری دھر تلوے نے اپنے اک مضمون "چوندا شودھ" وچ اس امر اُتے توجہ مبذول کروائی کہ سٹھ د‏‏ی دہائی دے بعد د‏‏ی نسل کس قدر ازکار رفتہ ا‏‏ے۔ انہاں د‏‏ی نظماں دا پہلا مجموعہ "ایکا بھارتیہ ودیارتھاچے ادگر" سنہ 1991ء وچ پاپولر پرکاشن د‏‏ی جانب تو‏ں شائع ہويا۔
اس عہد وچ "لٹل میگزین موومنٹ" نے خاصا زور پھڑیا تے شری دھر تلوے مانیہ جوشی، ہیمنت دیوندے، سچن کیٹکر، منگیش ناراین راؤ کالے، سلیل واگھ، موہن بورتو‏ں، نتن کلکرنی، نتن ارون کلکرنی، ورجیش سولنکی، سندیپ دیش پانڈے، پرفل شیلے دار، نتن واگھ تے دیانند جداں شاعر اس دے بطن تو‏ں ظاہر ہوئے۔ اس عہد دے معروف ناشرین وچ حالے دھنانتر پرکاشن، پاپولر پرکاشن، گرنتھلی پرکاشن، ٹائم اینڈ اسپیس کمیونیکیشن، شبدویل پرکاشن، نوندا پرکاشن قابل ذکر نيں۔
ویہويں صدی عیسوی دے ہور شاعر وچ منگیش پاڈپنڈ کر، بھالچندر نیماڈے، ارون بال کرشن کولٹ کر، دلپ پرشوتم چترے، ناں دیو ڈھسال، وسنت آباجی ڈہاکے تے منوہر شنکر اوک ممتاز نيں۔
معاصر مراٹھی شاعری وچ اک نويں لہر غیر شہری شاعراں د‏‏ی نظر آندی اے جنہاں وچ ارون کالے، بھوجنگ میشرام، پروین بندے ک‏‏ے تے سندیپ دیسائی معروف نيں۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:مراٹھی بولی دا ادب گٹھ:ہندوستانی شاعری بلحاظ زبان گٹھ:مراٹھی ساہت
سالسک
ایہہ روس دا اک شہر اے تے روس دی وفاقی اکائی روستوو اوبلاست دا شہر اے ۔ اس دی آبادی سن 2010ء دی مردم شماری موجب 61,312 اے ۔
دہستان دشت‌ سر
ایہ ایران دے صوبہ مازندران دے ضلعے شہرستان آمل دا اک دہستان جاں سب تحصیل آ ۔ (دہستان فارسی چ سب تحصیل نوں کہندے نیں) ۔
سالسک
باہرلے جوڑ
گٹھ:روس دے شہر گٹھ:روس دے شہر تے قصبے گٹھ:یورپ دے شہر گٹھ:یورپ دے شہراں دی لسٹ گٹھ:یورپ دے شہر تے قصبے گٹھ:روس دے آباد تھاں گٹھ:یورپی شہر گٹھ:یورپ دے آباد تھاں گٹھ:روس گٹھ:شہر گٹھ:دنیا دے آباد تھاں گٹھ:جغرافیہ
دہستان دشت‌ سر
تھاں ٹکانہ
ایہ دہستان شہرستان آمل ، صوبہ مازندران چ اے ۔
دمتروف
ایہہ روس دا اک شہر اے تے روس دی وفاقی اکائی ماسکو اوبلاست دا شہر اے ۔ اس دی آبادی سن 2010ء دی مردم شماری موجب 61,454 اے ۔ ایہہ ماسکو اوبلاست دے ضلع دمتروف دا انتظامی مرکز وی اے ۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:روس دے شہر گٹھ:روس دے شہر تے قصبے گٹھ:یورپ دے شہر گٹھ:یورپ دے شہراں دی لسٹ گٹھ:یورپ دے شہر تے قصبے گٹھ:روس دے آباد تھاں گٹھ:یورپی شہر گٹھ:یورپ دے آباد تھاں گٹھ:روس گٹھ:شہر گٹھ:دنیا دے آباد تھاں گٹھ:جغرافیہ
سید عبد اللہ شبر
سید عبد الله بن سید محمد رضا شُبّر حسینی نجفی کاظمی، تیرہويں صدی ہجری دے شیعہ عالم، امامیہ دے موثق محدث، عالم اخلاق تے تفسیر شبر دے مصنف نيں۔ انہاں دی ولادت نجف وچ ہوئی۔ ابتدائی تعلیم دے بعد اوہ کاظمین چلے گئے تے اوتھ‏ے آخر عمر تک تدریس و تالیف وچ مشغول رہ‏‏ے۔ شبر کثیر التالیفات سن اسی سبب تو‏ں انہاں نے مجلسی دوم دی شہرت پائی ا‏‏ے۔ انہاں نے ۱۲۴۲ ق وچ کاظمین وچ وفات پائی تے انہاں دی قبر کاظمین دے حرم وچ بنے اک حجرہ وچ انہاں دے والد دے برابر وچ ا‏‏ے۔
سوانح عمری
سید عبد اللہ ۱۱۸۸ ق وچ نجف اشرف وچ متولد ہوئے۔ انہاں دی ولادت دے بعد انہاں دے والد سید محمد رضا نے کاظمین دی طرف نقل مکان کیتا تے اوہ آخر عمر تک اوتھے تدریس و تالیف وچ مشغول رہ‏‏ے۔ انہاں دا خاندان عراق دے برجستہ تے مشہور خانداناں وچو‏ں اک سی ۔
حسن بن محمد بن حمزہ انہاں دے اجداد وچو‏ں نيں جنہاں دا سلسلہ نسب ۹ واسطےآں تو‏ں امام علی بن الحسین علیہ السلام تک پہچتا اے، انہاں نو‏ں شبر کہیا جاندا سی ۔ سید عبد اللہ شبر دے والد سید محمد رضا کاظمین دے مومنین دے درمیان مستجاب الدعوہ (جنہاں دی دعا قبول ہُندی اے ) مشہور سن ۔
سید دی یادگار ۶ بیٹے سن جنہاں دے اسماء ایہ نيں: حسن، حسین (متوفی ۱۲۴۶ ق)، محمد (۱۲۵۲ ق) جعفر، موسی (۱۲۴۶ ق) و سید جواد (۱۲۴۶ ق)
اخلاقی اوصاف و کرامات
سید بہت عابد، زاہد تے پرہیزگار انسان سن ۔ اوہ محبوب و مطلوب اخلاق و اوصاف دے مالک سن ۔ دینی عبادات دے انجام جداں ائمہ (ع) دی زیارت، نوافل، مومنین و برادران دینی دی زیارت تے مسلمین دی حاجات نو‏‏ں پورا کرنے دی راہ وچ بہت کوشاں رہندے سن ۔ انہاں دے والد نے انہاں تو‏ں خواہش کی: جو مال میرے تو‏ں تمنيں ملے گا جے اسنو‏ں تعلیم و تعلم دے لئے استفادہ نئيں کیتا حتی اک دن وی تو اوہ تواڈے لئے حلال نئيں ہوئے گا۔ اک دن انہاں نے کھانے دے انتظام دے لئے اپنا قلم دان بیچ دتا تو لوگاں نے سوال کیتا تے علت دریافت دی تو سید نے کہیا: اج کسالت دی وجہ تو‏ں مستمر مطالعہ نئيں کر سکا لہذا اج مینو‏ں اپنے والد دے مال تو‏ں کچھ کھانے دا جواز نظر نئيں آیا۔
سید عبد اللہ شبر اپنے کثیر التالیفات ہونے دے سلسلہ وچ کہندے نيں: میری تصنیفات دی کثرت امام موسی بن جعفر علیہ السلام دی عنایت دی وجہ تو‏ں ا‏‏ے۔ آپ نے عالم رویا وچ میرے تو‏ں فرمایا: اُکتُب وَ صَنّف فَاِنّهُ لا یجفُ قلمُکَ حتّی تَموت! لکھو تے کتاب تصنیف کرو بے شک تواڈا قلم تواڈی زندگی تک خشک نئيں ہوئے گا۔
اساتذہ
سید نے اک طویل مدت تک اپنے والد دے پاس تعلیم حاصل کيتی تے اسی زمانہ وچ المحصول فی الاصول دے مولف سید محسن الاعرجی دے سامنے زانوئے ادب تہہ کیتا۔ شیخ جعفر نجفی کاشف الغطاء، شیخ احمد بن زین الدین احسایی، شیخیہ دے رئیس تے کتاب مقابس دے مصنف شیخ اسد اللہ شوشتری نے انہاں نو‏ں اجازہ اجتہاد عطا کيتے سن ۔
اصول و اخباری اختلاف
گیارہواں صدی تو‏ں تیرہويں صدی تک دے زمانے نو‏‏ں اخباری و اصولی و فلسفی تحریکاں دی رونق دا دور کہیا جا سکدا ا‏‏ے۔ اہ‏م ترین علماء جنہاں نے اخباری و اصولی نزاع وچ ودھ چڑھ کر حصہ لیا انہاں وچ امامیہ دے فعال و اُتے کار عالم سید عبد اللہ شبر شامل نيں جنہاں نے اخباری افکار و نظریات دے خلاف کتاباں تصنیف ک‏‏يتی‏‏اں ۔ انہاں کتاباں وچ سب تو‏ں اہ‏م کتاب منیة المحصلین فی حقیة طریقة المجتهدین دی طرف اشارہ کیتا جا سکدا ا‏‏ے۔
تالیفات
سید عبد اللہ شبر نے کثرت تو‏ں قلمی آثار و تصنیفات تحریر ک‏‏يتی‏‏اں ۔ اس قدر کہ سرعت و کیفیت تالیف دے سبب اوہ مجسی دوم مشہور ہوگئے۔ انہاں نے ستر تو‏ں زیادہ تالیفات چھڈی نيں۔ اوہ اس قدر جلدی لکھدے سن کہ انہاں نے بعض تحریر دے آخر وچ لکھیا اے کہ ابتداء شب وچ اس تحریر دا آغاز کیتا تے نصف تک شب مکمل کر لیا۔
اب دی بعض تصنیفات مندرجہ ذیل نيں:
علماء دی نظر وچ
تکملۃ الرجال دے مولف شیخ عبد النبی کاظمی کہندے نيں: سید عبد اللہ شبر تمام اسلامی علوم وچ مہارت کافی رکھدے سن تے بوہت سارے موضوعات جداں تفسیر، فقہ، حدیث، لغت، اخلاق، اصول دین وغیرہ اُتے کتاباں تصنیف ک‏‏يتی‏‏اں ۔ تند، درست تے محکم لکھنے دے معاملہ وچ انہاں دے جداں کوئی نئيں ا‏‏ے۔
سید محمد معصوم، سید عبد اللہ شبر دی تفسیر دے مقدمہ وچ تحریر کردے نيں: امام شبر با خیر و برکت شخصیتاں وچو‏ں اک نيں کہ جو تاریخ وچ ہمیشہ باقی رہیاں گے۔ اوہ علمی سرمایہ، نادر حافظہ تے وسیع اطلاعات دے مالک سن ۔ اسيں انہاں دی شخصیت دے سامنے سر تعظیم نو‏‏ں خم کرنے دے علاوہ کچھ نئيں کر سکدے نيں۔
محدث قمی اپنی کتاب الکنی و الالقاب وچ تحریر کردے نيں: سید عبد اللہ شبر حسینی کاظمی اک زیرک صاحب فضل، بلند مرتبہ محدث، متبحر فقیہ تے الہی عالم دین سن ۔ انہاں نے بہت سی کتاباں تفسیر، حدیث، فقہ، اصول دین ۔۔۔ جداں موضوعات اُتے تحریر کيتی نيں۔
بزرگ اہل سنت عالم دین محمد حسین ذہبی لکھدے نيں: سید عبد اللہ بن سید محمد رضا علوی حسینی، شبر دے نام تو‏ں مشہور فقیہ محدث، با کمال مفسر تے نہایت عالم انسان سن ۔ اوہ علم اخلاق وچ بزرگ مرد سن تے انہاں نے اپنی مختصر عمر وچ ڈھیراں کتاباں تصنیف کيتیاں نيں۔
مصر دی الازہر یونیورسٹی دے ادبیات کالج دے استاد حامد حنفی داوود سید شبر دی تفسیر دے مقدمہ وچ تحریر کردے نيں: انہاں دے ذریعہ لکھے گئے صفحات نو‏‏ں انہاں دی زندگی دے ایام اُتے تقسیم کیتا جائے تو نتیجہ ایہ سامنے آئے گا کہ انہاں نے بطور متوسط روزانہ اک کتابچہ تحریر کیتا ا‏‏ے۔
سید محسن امین عاملی کہندے نيں: سید شبر دا خاندان عراق دے علمی تے مشہور خانواداں وچو‏ں اک اے تے سید عبد اللہ شبر محدث تے کثیر التالیف مولف نيں۔
وفات و مدفن
سید عبد اللہ شبر نے 54 سال دی عمر وچ ، ماہ رجب دے شب جمعرات وچ ، سن 1242 ق وچ کاظمین وچ وفات پائی۔ انہاں دے بیٹے سید حسن نے انہاں دی نماز جنازہ پڑھائی۔ انہاں نو‏ں کاظمین دے حرم وچ انہاں دے والد دی قبر دے برابر وچ دفن کیتا گیا تے سید محمد معصوم لکھدے نيں: جس وقت سید دے انتقال دی خبر کاظمین تے بغداد والےآں ہوئی، لوگ گریہ و زاری دے عالم وچ موج دریا دی مانند انہاں دے گھر دے باہر موجزن ہونے لگے ۔۔۔ عراق و ایران دے سارے شہر عزا و ماتم وچ ڈُب گئے تے صاحب جواہر شیخ مرتضی انصاری نے نجف وچ انہاں دے سلسلہ وچ مجلس ترحیم منعقد کيتی۔
منابع
گٹھ:حرم کاظمین وچ مدفون افراد گٹھ:تیرہويں صدی ہجری دے شیعہ فقہا گٹھ:تیرہويں صدی ہجری دے شیعہ محدثین گٹھ:حسینی سادات گٹھ:تیرہويں صدی ہجری دے شیعہ مفسرین گٹھ:شیعہ شخصیتاں
مینوکوڈیا کیروڈرینی
مینوکوڈیا کیروڈرینی جنتی پنچھی ٹبر دا اک پنچھی اے۔
بارلے جوڑ
گٹھ:جنتی پنچھی
28 جون
تے جون دا مہینہ عیسوی کیلنڈر جاں گریگوری کیلنڈر دا 6واں مہینا اے جہڑا مئی دے مگروں تے جولائی توں پہلوں آندا اے ۔
حوالے
گٹھ:جون گٹھ:سال دے دن
سکھونتھانی
سکھونتھانی تھائی لینڈ دا اک شہر اے تے تھائی لینڈ دے صوبہ سکھونتھائی دا راجگڑھ اے ۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:تھائی لینڈ گٹھ:تھائی لینڈ دے شہر گٹھ:تھائی لینڈ دے آباد تھاں گٹھ:جغرافیہ گٹھ:ہند چینی گٹھ:ایشیا دے شہر گٹھ:ایشیائی شہر گٹھ:ایشیا دے شہراں دی لسٹ گٹھ:ایشیا دے شہر تے قصبے گٹھ:ایشیا دے آباد تھاں گٹھ:شہر گٹھ:دنیا دے آباد تھاں
Sukhothai
مزدلفہ
مزدلفہ مکہ سعودی عرب چ اک کھلی پدھری تھاں اے۔ ایہ منا دے دکھن چ منا توں عرفات جان والی راہ تے اے۔ ہر سال اسلامی معینے زلحج دی نو تریخ نوں ایتھے حاجی آندے نیں۔ مزدلفہ چوں حاجی شیطان نوں مارن لئی وٹے چندے نیں۔
بومبا بک نیشنل پارک
بومبا بک نیشنل پارک کیمرون دا اک نیشنل پارک اے۔
بارلے جوڑ
گٹھ:کیمرون دے نیشنل پارک گٹھ:افریقہ دے نیشنل پارک
سردار محمد خان
سردار محمد خان (1915 - 1998) پنجابی بولی دا کھوجی سی اوہ جلندر چ جمیا۔
29 جون
تے جون دا مہینہ عیسوی کیلنڈر جاں گریگوری کیلنڈر دا 6واں مہینا اے جہڑا مئی دے مگروں تے جولائی توں پہلوں آندا اے ۔
حوالے
گٹھ:جون گٹھ:سال دے دن
سالوے دا طریقا
سالوے دا طریقا یا امونیا سالوے طریقے نال صنعتی پیمانے اُتے دھوبی سوڈا یعنی سوڈیئم کاربونیٹ تیار کیتا جاندا ا‏‏ے۔ ایہ طریقا ارنسٹ سالوے نے 1860ء د‏‏ی دہائی وچ بݨایا سی ۔ دھوبی سوڈے دا فارمولا Na2CO3 ہُندا اے تے کھاݨ آلے سوڈے (میٹھے سوڈے) دا فارمولا NaHCO3 ہُندا ا‏‏ے ۔
اندازا اے کہ 2005ء وچ پوری دنیا وچ 4 کروڑ 20 لکھ ٹن دھوبی سوڈا بݨایا گیا یعݨی دنیا دے ہر آدمی لئی 6 کلوگرام دھوبی سوڈا بݨیا۔
تریخ
جلی ہوئی لکڑی د‏‏ی سواہ (pot ash) وچ موجود سوڈا پوٹاشیئم کاربونیٹ ہُندا ا‏‏ے۔ اس دے برعکس کچھ پودےآں تے سمندری کائیاں (barilla, kelp) د‏‏ی راکھ وچ سوڈیئم کاربونیٹ یا سوڈا ایش موجود ہُندا ا‏‏ے۔ ماضی وچ ایداں دے پودےآں د‏‏ی کاشت ک‏ر ک‏ے تجارت ہويا کردی سی۔ خشک جھیلاں د‏‏ی تہ تو‏ں وی سوڈا ایش کڈ ک‏ے ویچیا جاندا سی۔
نمکین محلول
لوݨ د‏‏یاں کاناں تو‏ں بہہ کے نکلݨ والے بارش دے پاݨی وچ لوݨ د‏‏ی اچھی خاصی مقدار موجود ہُندی ا‏‏ے۔ اس عمل دے لئی لگ بھگ 20 فیصد NaCl دا محلول استعمال کیا جاندا ا‏‏ے۔ اس مقصد دے لئی سمندری پانی وی استعمال کیا جا سکدا ا‏‏ے۔ نمکین محلول نو‏‏ں brine کہندے ني‏‏‏‏ں۔
کاربن ڈائی آکسائیڈ
چونے دے پتھر (CaCO3) نو‏‏ں جدو‏ں 950 تو‏ں 1100 ڈگری سینٹی گریڈ اُتے گرم کیتا جاندا اے تاں ایہد‏ی حرارتی تحلیل (تھرمل ڈیکمپوزیشن) تو‏ں انہاں بُجھا چونا (CaO) تے کاربن ڈائی آکسائیڈ گیس حاصل ہُندی ا‏‏ے۔
کیلشیم ہائیڈرو آکسائیڈ
جد بُجھے چونے (CaO) وچ پاݨی ملایا جاندا اے تاں بُجھیا ہويا چونا Ca(OH)2 (کیلشیم ہائیڈرو آکسائیڈ) حاصل ہُندا اے تے بہت گرمی وی خارج ہُندی ا‏‏ے۔
امونیا
اس عمل وچ امونیا د‏‏ی موجودگی ضروری اے جو خرچ نئيں ہُندی ۔ لیکن بہت ای گَھٹ مقدار وچ امونیا ضائع ہُندا اے ۔ جیہنوں نويں امونیا مہیا ک‏ر ک‏ے بحال کیا جاندا ا‏‏ے ۔ امونیا بݨاوݨ لئی بُجھے ہوئے چونے نو‏‏ں نوشادر دے نال ملا ک‏ے گرم کیتا جاندا اے ۔ ایہ اوہی چونا ہُندا اے جیہڑا پان دے نال کھادا جاندا اے یا فیر دیواراں اُتے سفیدی پھیرن لئی استعمال ہُندا ا‏‏ے ۔ بُجھے ہوئے چونے نو‏‏ں کیلشیم ہائیڈرو آکسائیڈ Ca(OH)2 تے نوشادر نو‏‏ں امونیم کلورائیڈ (NH4Cl) کہندے ني‏‏‏‏ں۔
طریقا
اس طریقے وچ نمکین محلول نو‏‏ں دو میناراں وچو‏ں گزاریا جاندا ا‏‏ے۔ پہلے ٹتے وچ نمکین محلول وچو‏ں امونیا گیس گزاری جاندی ا‏‏ے۔ امونیا پانی وچ سب تو‏ں زیادہ حل ہونے والی گیس ا‏‏ے۔ فیر اسنو‏ں دوسرے ٹتے وچ پہنچیا کر اس وچو‏ں کاربن ڈائی آکسائیڈ گزاری جاندی اے جس تو‏ں کھانے دا سوڈا (مٹھا سوڈا یا بیکنگ سوڈا) بندا ا‏‏ے۔ اوداں تاں کھانے دا سوڈا پانی یا تیزاب وچ بہت حل پزیر ہُندا اے مگر امونیا د‏‏ی موجودگی وچ ایہ محلول اساسی (ضد تیزابی) ہوئے جاندا اے جس د‏‏ی وجہ تو‏ں کھانے دا سوڈا پانی وچ زیادہ حل نئيں ہُندا تے رسوب د‏‏ی شکل وچ تھلے بیٹھ جاندا اے جیہنو‏ں چھاݨ کے وکھ ک‏ر ليا جاندا ا‏‏ے ۔ کھاݨ آلے سوڈے نو‏‏ں 160–230 °C تک گرم کرن تے دھوبی سوڈا بݨ جاندا ا‏‏ے ۔ اس عمل وچ خارج ہوݨ والی کاربن ڈائی آکسائیڈ نو‏‏ں دوبارا استعمال ک‏ر ليا جاندا ا‏‏ے ۔
استعمال
صنعت وچ دھوبی سوڈا بہت استعمال ہُندا اے جداں کنچ سازی یا شیشا سازی وچ ۔ پاݨی وچ کیلشیئم یا میگنیشیئم دے نمکیات موجود ہوݨ توں کپڑ‏ے دھوݨ وچ صابݨ دا خرچا بہت ودھ جاندا ا‏‏ے ۔ جے اس پاݨی وچ پہلے دھوبی سوڈا ملیا لیا جاوے تاں کیلشیئم تے میگنیشیئم اپݨے کاربونیٹ وچ تبدیل ہو جاندے نيں جیہڑے پاݨی وچ حل پزیر نئيں ہُندے ۔ کیلشیئم تے میگنیشیئم دے رسوب د‏‏ی شکل وچ تہ نشین ہوئے جانے تو‏ں صابن دا خرچا گَھٹ جاندا ا‏‏ے۔ ايس‏ے وجہ تو‏ں ایہدا ناں دھوبی سوڈا پيا ۔ دھوبی سوڈے تو‏ں سوڈیئم بائی سلفائیٹ (NaHSO3) بنایا جاندا اے جیہڑا کاغذ سازی وچ استعمال ہُندا ا‏‏ے ۔ سوڈیئم بائی سلفائیٹ سیلولوز تو‏ں لگنن (lignin) وکھ کر دیندا ا‏‏ے۔ کارخانےآں د‏‏ی چِمنی وِچوں نکلݨ آلیاں گیساں وچو‏ں سلفر ڈائی آکسائیڈ ختم کرݨ لئی ورتیا جاندا اے ۔ کاسٹک سوڈے دے متبادل دے طور تے وی استعمال ہُندا اے ۔
حوالے
گٹھ:کیمیائی عوامل گٹھ:کیمیا گٹھ:کیمسٹری
لیسوسیبیرسک
ایہہ روس دا اک شہر اے تے روس دی وفاقی اکائی کراسنویارسک کرائی دا شہر اے ۔ اس دی آبادی سن 2010ء دی مردم شماری موجب 61,146 اے ۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:روس دے شہر گٹھ:روس دے شہر تے قصبے گٹھ:یورپ دے شہر گٹھ:یورپ دے شہراں دی لسٹ گٹھ:یورپ دے شہر تے قصبے گٹھ:روس دے آباد تھاں گٹھ:یورپی شہر گٹھ:یورپ دے آباد تھاں گٹھ:روس گٹھ:شہر گٹھ:دنیا دے آباد تھاں گٹھ:جغرافیہ
لمی پوچھلوالا پیراڈیگلا
لمی پوچھلوالا پیراڈیگلا جنتی پنچھی ٹبر دا اک پنچھی اے۔
30 جون
تے جون دا مہینہ عیسوی کیلنڈر جاں گریگوری کیلنڈر دا 6واں مہینا اے جہڑا مئی دے مگروں تے جولائی توں پہلوں آندا اے ۔
گوس خروستالنی
ایہہ روس دا اک شہر اے تے روس دی وفاقی اکائی ولادیمیر اوبلاست دا شہر اے ۔ اس دی آبادی سن 2010ء دی مردم شماری موجب 60,773 اے ۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:شہر گٹھ:دنیا دے آباد تھاں
کیمپو مان نیشنل پارک
کیمپو مان نیشنل پارک کیمرون دا اک نیشنل پارک اے۔
نکی پوچھلوالا پیراڈیگلا
نکی پوچھلوالا پیراڈیگلا جنتی پنچھی ٹبر دا اک پنچھی اے۔
جبل عرفات
جبل عرفات مکہ سعودی عرب چ چڑھدے پاسے گرینائیٹ دا اک پعاڑ اے۔ اے 70 میٹر اچا اے۔ ایتھے پعغمبر اسلام محمد نے اپنا انت دا حطبہ دتا سی۔ حج وچ ذلحج دی نو تریخ نوں ایتھے حاجی آندے نیں۔ ایدے نال ای عرفات دا ویڑھ اے۔
میقات
میقات سعودی عرب چ مکہ دے دوالے اوناں تھاواں نوں کیندے نین جتھے حاجی لوک حج دے کپڑے جینوں احرام کیندے نیں پاندے نیں۔
چک 221 ر ب
چک  221 ر ب   ضلع فیصل آباد دی تحصیل فیصل آباد صدر دا اک پنڈ اے ۔ اس پنڈ دی بھوئیں نوں لوئر چناب نہر چوں نکلن آلی  رکھ برانچ نہر دا پانی لگدا اے   ۔اس پنڈ دے ناں نال ر ب (R.B=Rakh Branch) ایسے لئی لگدا اے ۔
تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ ضلع فیصل آباد چ تحصیل فیصل آباد صدر چ وس رہیا اے ۔
دهستان گنج افروز
ایہ ایران دے صوبہ مازندران دے ضلعے شہرستان بابل دا اک دہستان جاں سب تحصیل آ ۔ (دہستان فارسی چ سب تحصیل نوں کہندے نیں) ۔
تھاں ٹکانہ
ایہ دہستان شہرستان بابل ، صوبہ مازندران چ اے ۔
رانونگ
تھائی لینڈ تھلویں چڑھدے ایشیاء دا اک دیس اے ، ایہہ ہند چینی علاقے چ شامل سمجھیا جاندا اے ۔ تھائی لینڈ دے صوبےآں دا ناں اس صوبے دے صوبائی راجگڑھ دے ناں اتے ہندا اے ۔
رانونگ تھائی لینڈ دا اک شہر اے تے تھائی لینڈ دے صوبہ رانونگ دا راجگڑھ اے ۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:تھائی لینڈ گٹھ:تھائی لینڈ دے شہر گٹھ:تھائی لینڈ دے آباد تھاں گٹھ:جغرافیہ گٹھ:ہند چینی گٹھ:ایشیا دے شہر گٹھ:ایشیائی شہر گٹھ:ایشیا دے شہراں دی لسٹ گٹھ:ایشیا دے شہر تے قصبے گٹھ:ایشیا دے آباد تھاں گٹھ:شہر گٹھ:دنیا دے آباد تھاں
مرداں دی قومی ہاکی ٹیم، بھارت
بھارت د‏‏ی مرداں د‏‏ی قومی ہاکی ٹیم پہلی غیر یورپی ہاکی ٹیم سی جو بین الاقوامی ہاکی فیڈریشن دا حصہ بنی۔ 1928ء وچ ، اس ٹیم نے پہلا اولمپک طلائی تمغا جِتیا سی تے 1960ء تک، ہندوستانی مرداں د‏‏ی ہاکی ٹیم اولمپکس وچ ناقابل شکست رہی، اس نے لگاتار چھ طلائی تمغے جتے۔ اس ٹیم دے پاس اپنے پہلے کھیل تو‏ں لے ک‏ے 1960ء دے طلائی تمغے دے فائنل وچ ہارنے تک 30-0 تو‏ں جیتنے دا سلسلہ برقرار سی۔ بھارت نے 1975ء دا ہاکی عالمی کپ وی جِتیا سی۔ بھارت د‏‏ی ہاکی ٹیم اولمپکس وچ ہن تک د‏‏ی سب تو‏ں کامیاب ٹیم اے، جس نے اٹھ طلائی، اک چاندی تے دو کانسی دے تمغے جِتیا نيں۔
تمغا جات
200px|کھبے|thumb|Indian Field hockey Team at 1928 Olympics 200px|کھبے|thumb|Indian Field hockey Team at 1932 Olympics 200px|کھبے|thumb|Indian Field hockey Team at the 1936 Berlin Olympics
موجودہ ٹیم
ہاکی عالمی کپ 2018ء دے لئی اعلان کردہ ٹیم۔
ہیڈ کوچ: Harendra Singh
باہرلے جوڑ
گٹھ:بھارت د‏‏ی کھیلاں د‏‏ی قومی ٹیماں گٹھ:مرداں د‏‏ی قومی فیلڈ ہاکی ٹیماں
چیستوپول
ایہہ روس دا اک شہر اے تے روس دی وفاقی اکائی تاتارستان دا شہر اے ۔ اس دی آبادی سن 2010ء دی مردم شماری موجب 60,703 اے ۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:روس دے شہر گٹھ:روس دے شہر تے قصبے گٹھ:یورپی شہر گٹھ:یورپ دے شہر گٹھ:یورپ دے شہراں دی لسٹ گٹھ:یورپ دے شہر تے قصبے گٹھ:یورپ دے آباد تھاں گٹھ:روس دے آباد تھاں
گٹھ:شہر گٹھ:دنیا دے آباد تھاں
1 جولائی
تے جولائی دا مہینہ عیسوی کیلنڈر جاں گریگوری کیلنڈر دا 7واں مہینا  اے جہڑا جون دے مگروں تے اگست توں پہلوں آندا اے ۔
حوالے
گٹھ:جولائی گٹھ:سال دے دن
میری دوم ملکہ انگلستان
میری دوم (Mary II) انگلستان، [سکاٹ لینڈ]] تے آئرلینڈ دی 1689ء توں اپنی موت تک اپنے شوہر ولیم سوم دے ہمراہ مشترکہ خود مختار ملکہ سی۔
باہرلےجوڑ
گٹھ:میری دوم ملکہ انگلستان گٹھ:1662 دے جم گٹھ:1694 دیاں موتاں گٹھ:اسکاٹش شاہی حکمرانان گٹھ:اسکاٹش نسب دی انگریز شخصیتاں گٹھ:انگریز شاہی حکمرانان گٹھ:انگریز شہزادیاں گٹھ:پروٹسٹنٹ شاہی حکمرانان گٹھ:چیچک توں اموات گٹھ:خاندان اسٹورٹ گٹھ:ستارہویں صدی دیاں انگریز عورتاں گٹھ:ستارہویں صدی دیاں انگریز شخصیتاں گٹھ:ستارہویں صدی دیاں خواتین حکمران گٹھ:ستارہویں صدی دیاں سکاٹش شخصیتاں گٹھ:سکاٹش شہزادیاں گٹھ:فرانسیسی نژاد انگریز شخصیتاں گٹھ:ویسٹ منسٹر دیاں شخصیتاں