cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
چیانگ کائی شیک
1928ء چ اوہ نانکنگ چ قومی حکومت دا سربراہ بن گئیا ۔ 1936ء چ اسنوں اغوا کر کے مجبور کیتا گئیا کہ اوہ جپان دے خلاف جنگ دا اعلان کرے تے کومنتانگ حکومت چ کیمونسٹاں نوں شامل کرے ۔ جدوں جپان نے نانکنگ تے ہنکوتے قبضہ کر لئیا تے اسنے اپنا صدر مقام چنگ کنگ بنا لئیا ۔ دوجی جنگ عظیم چ چیانگ اک اہم شخصیت سی ۔ 1943ء چ قاہرہ چ صدر روزویلٹ تے چرچل وچکار کانفرنس ہوئی تے چیانگ نے وی اس چ شرکت کیتی ۔ جنگ دے خاتمے تے چین چ خانہ جنگی شروع ہوگئی ، 1948ء چ چیانگ چین دا پہلا آئینی صدر منتخب ہوئیا ۔ 1950ء چ کیمونسٹاں نے ماؤزے تنگ دی زیر قیادت چیانگ دیاں فوجاں نوں شکست دتی تے اس نے امریکہ دی مدد نال فارموسا (تائیوان) چ اپنی حکومت قائم کر لئی ۔
حوالے
گٹھ:سن یات سن گٹھ:چینی انقلابی
گٹھ:چین گٹھ:چینی شخصیتاں گٹھ:شخصیتاں گٹھ:تریخی شخصیتاں گٹھ:مشہور لوک
لال مولی
مولی سروں دے ٹبر دی اک عام سبزی اے۔ ایہدی جڑ کھادی جاندی اے۔ ایہدے پتے وی ورتے جاندے نیں۔
بارلے جوڑ
گٹھ:سروں دا ٹبر گٹھ:سرؤں دا ٹبر
دهستان سردشت (لردگان)
ایہ ایران دے صوبہ چہارمحال و بختیاری دے ضلعے شہرستان لردگان دا اک دہستان جاں سب تحصیل آ ۔ (دہستان فارسی چ سب تحصیل جاں دیہی ضلع نوں کہندے نیں) ۔
تھاں ٹکانہ
ایہ دہستان شہرستان لردگان ، صوبہ چہارمحال و بختیاری چ اے ۔
اورنیکو ترکھان پکھی
اورنیکو ترکھان پکھی ترکھان پکھی ٹبر دا اک پنچھی اے۔
کلائڈ آرک
کلائڈ آرک اک پل اے جیڑا گلاسگو سکاٹلینڈ چ دریا‎ۓ کلائڈ دے اتے اے۔
زولفراين
زولفراين (Zollverein) جرمن دیساں دا اک کسٹم جٹ سی جیہڑا اونان دیساں چ کم تے کاروبار دی اکو جئی پدھر بنان لئی بنایا گیا سی۔ ایہ 1818 چ بنایا گیا۔ اینوں پہلے تے پرشیا نے ٹوریا فیر ایدے ج ہور جرمن دیس رلدے گے پر آسٹریا نون ایدے چون بار رکھیا گیا گیا۔
زائدر زی
زائدر زی نیدرلینڈز دے اتر لیندے چ اک سمندر اے جیہڑا اتلے سمندر نال رلدا اے۔ ایہ 50 کلومیٹر چوڑائی نال 100 کلومیٹر تک نیدرلینڈز دے اندر تک آندا اے۔ ایہ 4 توں 5 کلومیٹر تک ڈونگا اے تے ایدے کنڈیاں دی لمبائی 300 کلومیٹر تک اے۔ اینے 5000 مربع کلومیٹر تھاں کعیری ہوئی اے۔
ناں
ڈچ چ ایدا ناں (Zuiderzee) جینوں انگریزی چ (South Sea) تے پنجابی چ دکھن سمندر کینے آں۔ ایہ فریزلینڈ دے دکھن چ اے ایس لئی ایدا ایہ ناں ایہ تے ایس توں ای اتلا سمندر دا ناں پیا جے او فریزلینڈ دے اتر چ اے۔
گٹھ:سمندر گٹھ:پانی گٹھ:نیدرلینڈز گٹھ:نیدرلینڈز دے شہر گٹھ:یورپی شہر گٹھ:یورپ دے شہر گٹھ:شہر گٹھ:یورپ دے شہراں دی لسٹ گٹھ:یورپ دے شہر تے قصبے گٹھ:یورپ دے آباد تھاں گٹھ:نیدرلینڈ دے آباد تھاں
لافرسنائی ترکھان پکھی
لافرسنائی ترکھان پکھی ترکھان پکھی ٹبر دا اک پنچھی اے۔
گٹھ:ترکھان پکھی
دنیا وچ آزادی
thumb|330px|دنیا وچ آزادی 2011.
چک 109 ج ب
چک 109  ج ب ضلع فیصل آباد دی تصیل چک جھمرہ دا اک پنڈ اے ۔ اس پنڈ دی بھوئیں نوں لوئر چناب نہر چوں نکلن آلی  جھنگ برانچ نہر دا پانی لگدا اے   ۔اس پنڈ دے ناں نال ج ب (G.B=Jhang Branch) ایسے لئی لگدا اے ۔
دنیا وچ آزادی
thumb|330px| منتخب جمہوریتاں 2016 منجانب [[فریڈم ہاؤس. ]]
چک 109 ج ب
350px|thumbnail|ضلع فیصل آباد دے پنڈاں دا نقشہ
دنیا وچ آزادی
دنیا وچ آزادی (freedom in the world) فریڈم ہاؤس د‏‏ی جانب تو‏ں کيتا جانے والا سالانہ جائزہ (survey) تے روداد (report) اے جس وچ درجہ جمہوریت تے سیاسی آزادی د‏‏ی پیمائش کرنے د‏‏ی کوشش کيتی جاندی ا‏‏ے۔
چک 109 ج ب
تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ ضلع فیصل آباد چ تصیل چک جھمرہ چ وس رہیا اے ۔
دنیا وچ آزادی
آغاز تے استعمال
دنیا وچ آزادی سب تو‏ں پہلے 1973 وچ ریمنڈ گیسٹل (raymond gastil) د‏‏ی جانب تو‏ں شائع کيتی گئی۔ اس وچ ملکاں دا سالانہ سکور دسیا جاندا اے جو سیاسی حقوق تے شہری آزادیاں د‏‏ی نمائندگی کردا ا‏‏ے۔
کشف الغمہ فی معرفۃ الائمہ (کتاب)
چہاردہ معصوم(ع) دے معجزات ،فضائل تے حالات زندگی وچ لکھی گئی کتاب اے جسنو‏ں شیعہ عالم دین بہاءالدین علی بن عیسی اربلی (متوفا ۶۹۲ ق) نے تالیف کیتا۔ دشمنان اہل بیت دے سامنے اہل بیت دی حقانیت تے آئمہ دے متعلق غلو کرنے والےآں دے مقابلے دی غرض تو‏ں لکھی گئی۔ اس کتاب وچ اہل سنت تے شیعہ دے قدیمی مآخذ تو‏ں استفادہ کیتا گیا اے ۔
دنیا وچ آزادی
حوالے
گٹھ:ارقام مشعر گٹھ:انسانی حقوق گٹھ:بین الاقوامی درجہ بندی گٹھ:عالمگیریت متعلقہ مشعرات
کشف الغمہ فی معرفۃ الائمہ (کتاب)
مؤلف
ابوالحسن علی بن عیسی ہَکّاری(متوفا ۶۹۲ق)، مشہور بنام بہاءالدین اِرْبِلی سويں صدی ہجری دے شیعہ محدّث تے مورّخ ا‏‏ے۔ بہاء الدین اِرْبِلی اِرْبِل نامی جگہ پیدا ہويا تے اوتھے پروان چڑھیا۔ اسکا باپ فخرالدین عیسی معروف بنام ابن جِجْنی اربل تے اسکے نواح دا حاکم سی ۔
موضوع و محتوا
ایہ کتاب پیامبر(ص) ، فاطمہ زہرا(س) تے ائمہ اثنی عشر (ع) دے حالات زندگی، مناقب تے معجزات دے بارے وچ لکھی گئی اے ۔ ہور حضرت خدیجہ(س) دی جانب وی اشارہ موجود ا‏‏ے۔
تاریخ تالیف
اس کتاب دے دو جز نيں۔ پہلے جزو دی تاریخ اختتام ۶۷۸ ہجری قمری تے دوسرا جزو ۶۸۲ ہجری قمری نو‏‏ں تمام ہويا کشف الغمہ وچ جنہاں منابع تو‏ں استناد ہويا اے انہاں وچو‏ں بعض اس وقت دسترس وچ نئيں نيں ۔
سبب تالیف
مؤلف کتاب دے مقدمے وچ لکھدا اے: ہور کتاب دی تالیف دے ہدف دے متعلق کہندا اے:
روش
اربلی نے تدوین کتاب وچ گذشتہ آثار و منابع تو‏ں استفادہ کیتا تے عمده مطالب انہاں تو‏ں نقل کردا اے ۔وہ صرف بعض روایات دے ذیل وچ توضیحات تے اپنے اعتراضات نقل کردا اے ۔ہر معصوم دے احوال دے آخر وچ اک قصیدہ ذکر کردا اے ۔ اس کتاب دی خصوصیات وچو‏ں اک خصوصیت ایہ اے کہ اوہ معصوم دے مناقب و فضائل دے بیان وچ اہل سنت روایات نو‏‏ں شیعہ روایات دی نسبت مقدم رکھدا اے ۔تا کہ مخالفین دے لئی انہاں نو‏ں قبول کرنا آسان ہو ۔
مؤلف نے اپنی کلامی نظر تو‏ں استفادہ کیتا تے تاریخ ائمہ شیعہ وچ اثبات امامت دی ادلہ ، معجزات تے کرامات نو‏‏ں ذکر کیتا اے ۔
مولف نے علمی تے تاریخی اخبار اُتے تکیہ کردے ہوئے مخالفین دے عقائد دی بارے وچ فیصلہ کرنے دی کوشش کيتی اے ۔
بعض مقامات اُتے مصنف نے شیعہ علما دے بر عکس اپنی رائے دا اظہار کیتا اے مثلا اوہ امام رضا(ع) دی شہادت نو‏‏ں مأمون دے ہتھو‏ں نئيں سمجھدا اے ۔
ترجمہ و تعلیقہ جات
کشف الغمّہ چند مرتبہ تلخیص تے ترجمہ ہو چک‏ی اے ۔ اسی طرح اس دے بعض حصے جدا جدا صورت وچ وی چھپے نيں مثلا زین العابدین ، محمدالباقر تے حیاة الامام جعفرالصّادق دا زندگی نامہ۔ بعض تراجم :
اسی طرح کفعمی، صاحب مصباح دے اس اُتے تعلیقات موجود نيں ۔
چاپ
کشف الغمہ ۱۴۲۱ق وچ انتشارات رضی قم دے توسط تو‏ں چھپی۔
منابع
گٹھ:کتب فضائل اہل بیت گٹھ:کتب تاریخ (عربی) گٹھ:سويں صدی ہجری دی شیعہ کتب تاریخ
سینٹ اینڈریو کیتھڈرل
سینٹ اینڈریو کیتھڈرل گلاسگو سکاٹلینڈ دا اک رومن کیتھولک گرجا اے۔
سامٹ سونگکھرام
تھائی لینڈ تھلویں چڑھدے ایشیاء دا اک دیس اے ، ایہہ ہند چینی علاقے چ شامل سمجھیا جاندا اے ۔ تھائی لینڈ دے صوبےآں دا ناں اس صوبے دے صوبائی راجگڑھ دے ناں اتے ہندا اے ۔
سونگکھرام تھائی لینڈ دا اک شہر اے تے تھائی لینڈ دے صوبہ سامٹ سونگکھرام دا راجگڑھ اے ۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:تھائی لینڈ گٹھ:تھائی لینڈ دے شہر گٹھ:تھائی لینڈ دے آباد تھاں گٹھ:جغرافیہ گٹھ:ہند چینی گٹھ:ایشیا دے شہر گٹھ:ایشیائی شہر گٹھ:ایشیا دے شہراں دی لسٹ گٹھ:ایشیا دے شہر تے قصبے گٹھ:ایشیا دے آباد تھاں گٹھ:شہر گٹھ:دنیا دے آباد تھاں
ایسٹلینڈ کاؤنٹی
ایسٹلینڈ امریکی صوبے ٹیکساس دی اک کاؤنٹی اے۔
بارلے جوڑ
گٹھ:ٹیکساس دیاں کاؤنٹیاں
آئیری لوک
آئیری جاں آئرش لوک آئرلینڈ وچّ رہن والے جاں اس جگہ نال تعلق رکھن والے لوکاں نوں کیہا جاندا ہے۔ آثار قدیمہ کھوج دے مطابق آئرلینڈ وچّ لگبھگ 9000 سال توں لوک رہندے ہن۔
آئرلینڈ دے آبادی لگبھگ 63 لکھ ہے۔ منیا جاندا ہے دنیا وچّ 5 توں 8 کروڑ لوکاں دے آباؤ اجداد آئرش ہن۔ آئیری مول دے لوک زیادہ تر انگریزی بولن والے دیساں وچّ پائے جاندے ہن جویں؛ کینیڈا، امریکہ، اسٹریلیا، برطانیہ، ارجنٹائن، میکسیکو وغیرہ۔ آئرش مول دے لوک امریکہ وچّ سبھ توں زیادہ ہن جدکہ اسٹریلیا دی آبادی وچّ آئرش لوکاں دی قیصد ہور سارے دیساں نالوں ودھ ہے۔
حوالے
گٹھ:لوک گٹھ:یورپ دے نسلی گروہ گٹھ:دنیا دے نسلی گروہ گٹھ:آئرلینڈ گٹھ:آئیرلینڈ دی تریخ گٹھ:آئرلینڈ دے نسلی گروہ
پیپلز پیلس
پیپلز پیلس سکاٹلینڈ دے شہر گلاسگو چ اک میوزیم اے۔
کیلونگروو ارٹ گیلری اینڈ میوزیم
کیلونگروو ارٹ گیلری اینڈ میوزیم گلاسگو سکاٹلینڈ چ اک میوزیم تے آرٹ گیلری اے۔
سٹرینگ تھیوری
فزکس وچّ، سٹرنگ تھیوری (جاں ڈوری اصول) اک اصولی ڈھانچہ ہے جس وچّ پارٹیکل فزکس دے بندو ورگے ایٹماں نوں 1-پساری وستواں وچّ بدل دتا جاندا ہے جہناں نوں سٹرنگ (ڈوریاں) کہندے ہن۔ سٹرنگ تھیوری وچّ، دیکھے گئے مڈھلے ایٹماں دیاں وکھریاں قسماں ایہناں سٹرنگاں دیاں وکھریاں وکھریاں ‘کوانٹم حالتاں’ توں پیدا ہندیاں ہن۔ پارٹیکل فزکس دے سٹینڈرڈ ماڈل وچّ دکھائے کناں توں علاوہ، سٹرنگ تھیوری قدرتی طور تے گوروتا کھچّ نال وی میل کھاندی ہے، جس کارن ہریک چیز دی تھیوری دے یوگ ہے، جو سارے مڈھلے کن اتے مادےدیاں قسماں نوں درساؤن والا اک آتم-نربھر گنتی ماڈل ہے۔ کن بھوتکی وچّ اس دھارنا دے رول توں علاوہ، سٹرنگ تھیوری ہن وڈے پدھر تے اک سدھانتک-شاستر دے روپ وچّ  ورتی جاندی ہے، تے اسنے کوانٹم فیلڈ تھیوری تے کوانٹم گریوٹی دے بہت سارے پہلوآں تے روشنی پائی ہے۔ سٹرنگ تھیوری دے سبھ توں پہلے ماڈل وچّ، جس نوں بوسونک سٹرنگ تھیوری کیہا جاندا ہے، صرف بوسون کناں دی شرینی دا سہیوگ کیتا گیا، بے شک ایہہ تھیوری بعد وچّ سپرسٹرنگ تھیوری وچّ وکست ہو گئی، جسنے درسایا کہ بوسون اتے پھرمیؤن کناں درمیان اک سپرسمروپتا (supersymmetry) دا سبندھ ہے۔ سٹرنگ تھیوری نوں وادھو ستھانک ایاماں دی ضرورت پیندی ہے تاں جو اسدا گنت ستھر رہے| سٹرنگ تھیوری توں بنے واستوک بھوتکی ماڈل وچّ، ایہہ وادھو ایام بہت سوکھمتا دے درجے تکّ سنگڑے (compactified) ہندے ہن۔ سٹرنگ تھیوری سبھ توں پہلی وار 1960ویں دہاکے دے اخیر وچّ طاقتور کیندری بل دی تھیوری دے روپ وچّ پڑی گئی جستوں بعد کوانٹم کروموڈئنیمکس تھیوری دے پکھ وچّ چھڈّ دتی گئی| فلسروپ، ایہہ محسوس کیتا گیا کہ سٹرنگ تھیوری دیاں مڈھلیاں وشیشتاواں جو پرمانو بھوتکی تھیوری لئی یوگ نہیں سن اوہ کوانٹم گروتاکرشن تھیوری دے یوگ ہن۔ 1990ویں دہاکے دے مدھ وچّ رلیز ہون توں پہلاں سٹرنگ تھیوری دے 5 ستھر روپ وکست کیتے گئے کہ ایہہ 5 تھیوریاں جوڑ کے اک وکھری 11-ایامی M-تھیوری بنی جسدیاں وکھریاں وکھریاں سیماواں دے روپ وچّ ایہہ 5 قسماں بن سکدیاں سن۔ بہت سارے بھوتک شاستری (جویں، سٹیپھن ہاکنگ، ایڈورڈ وٹن، اتے جوان مالڈسینا) مندے ہن کہ سٹرنگ تھیوری قدرت دے مڈھلے وستھار نوں صحیح کرن ولّ قدم ہے۔ اجیہا اس لئی ہے کیونکہ ایہہ تھیوری کوانٹم پھیلڈ تھیوری اتے جنرل رلیٹوٹی دے ستھائی میل نوں سنبھوَ کردی ہے، کوانٹم گریوٹی دیاں عامَ گہرائییاں جویں ہولوگراپھک سدھانت تے بلیک ہول تھرموڈائنامکس نال وی سہمت ہے، اتے اسنے بہت سارے اندرونی ستھرتا دے گمبھیر ٹیسٹ پاس کیتے ہن۔ خاص کر کے سٹیپھن ہاکنگ مطابق، ‘M- تھیوری ہی برہمنڈ دی سمپورن تھیوری دے قابل ہے۔” ہور بھوتک وگیانی ، جویں رچرڈ پھینمین، روجر پینروس، شیلڈن لی گلاشو، نے سٹرنگ تھیوری دی الوچنا کیتی ہے کیونکہ ایہہ اورجا دے پیمانیاں تے پریوگاں دی بھوکھبانی دی کتھا نہیں اپلبدھ کرواؤندی اتے تے کیہا کہ ایہہ ہریک چیز دی تھیوری دے طور تے اسپھل ہے۔
سٹرنگ (ڈوری)
کسے بندو ورگے کن دی گتی درساؤن لئی اک گراف تے اسدا ستھان وقت دے حساب نال درسایا جا سکدا ہے۔ نتیجن تصویر سپیس سمیں وچّ اسد کن دی سنسار-ریکھا درسائیگی| اک ہور برابر طریقے نال، وقت دے گزرن دے نال نال سٹرنگ دی گتی نوں درسایا جا سکدا ہے۔ سٹرنگ، جو اپنے آپ وچّ چھوٹی ریکھا وانگ دسدے ہن، اک 2-پساری ستہ جھاڑدے جاندے ہن جسنوں ورلڈشیٹ (سنساری چادر) کہندے ہن۔ وکھریاں سٹرنگ حالتاں (پھوٹون جاں گریویٹون ورگے وکھرے کناں نوں رچدے ہوئے) اس ستہِ تے ترنگاں وانگ لگدے ہن۔ اک بند سٹرنگ اک چھوٹے لوپ وانگ دسدا ہے، اسلئی اسدی ورلڈشیٹ پائیپ وانگ دسیگی| اک کھلا سٹرنگ دو سریاں والے چھوٹے حصے وانگ دسیگا، اسلئی اسدی ورلڈشیٹ اک پٹی ورگی دسیگی| ہور زیادہ گنتی بھاشا ورتدے ہوئے، ایہہ دوویں رائیمن تل (Riemann surfaces) ہن ، جس وچّ پٹی دی اک حد ہندی ہے پر پائیپ دی حد نہیں ہندی| سٹرنگ جڑ اتے ٹٹّ سکدے ہن۔ ایہہ اوہناں دی ورڈلشیٹ توں پتہ چلدا ہے، جاں سنکھیپ وچّ کہیئے تاں اوہناں دے سمستھتی (topology) توں پتہ چلدا ہے۔ جویں، جے اک بند سٹرنگ ٹٹدا ہے، تاں اسدی سنسارشیٹ اک پائیپ دو پائیپاں وچّ تبدیل ہون وانگ غلیل وانگ دسدا ہے۔ ایہہ سمستھان پینٹاں دے جوڑے کیہا جاندا ہے۔ جے اک بند رنگ ٹٹدا ہے اتے اسدے دو حصے دوبارہ جڑدے ہن، پھیر اسدی سنسارشیٹ اک پائیپ دی طرحاں بندی ہے جو پہلاں کھلے سرے والا ہندا ہے پھیر جڑ کے دوبارہ اوہی رنگ بن جاندا ہے، پر اک ہور طرحاں دا رنگ وی بن سکدا ہے جو پھلّ وانگ ادھا چکر حاشیے (torus) وانگ دس سکدا ہے جو دو پائیپاں نوں جڑیا ہندا ہے (اک آؤن والا سٹرنگ، اتے دوجا جان والا سٹرنگ درساؤندا ہے)| اک کھلا سٹرنگ جو اجیہا ہی کر رہا ہووے اسدی ورلڈشیٹ  انجھ دس سکدی ہے جویں  انگوٹھی(annulus) دو پٹیاں نال جڑی ہندی ہے۔
کوانٹم مکینکس وچّ، اک کن دی اد سمبھاونا گنی جاندی ہے جس نال اوہ اک بندو توں دوجے بندو تکّ کجھ نشچت ملاں نوں جوڑ کے لنگھ سکدا ہووے، جناں نوں سمبھاو ایام (probability amplitudes) کیہا جاندا ہے۔ ہریک ایام اک کن دی سنسار ریکھا نال جڑیا ہندا ہے۔ ساریاں سنبھوَ سنسار ریکھاواں دے ایاماں دے جوڑ دی ایہہ ودھی رستہ ایکیکرن (path integration) کہاؤندی ہے۔ سٹرنگ تھیوری وچّ، اک شروعاتی سٹرنگ بنتر توں انتم سٹرنگ بنتر تکّ دیاں سنسارشیٹاں نال سبندھت سنکھیاواں نال، اسے طرحاں سمبھاوناواں دا حساب لگدا ہے۔ ایہہ گلّ سمجھ وچّ ہے کہ سٹرنگ تھیوری کوانٹم پھیلڈ تھیوری نوں بندو-کناں دے سٹرنگاں وچّ بدلن کارن ہور ودھاؤندی ہے۔ جویں کوانٹم پھیلڈ تھیوری وچّ، پھیلڈاں دے پرانے طریقے وچّ کارج دے فنکشن راہیں کھیتر نردھارت کیتا جاندا ہے، اویں ہی ایہہ سٹرنگ تھیوری وچّ جاں نمبو-گوٹو کارج ہو سکدا ہے جاں پولیجوو کارج (Nambu-Goto action or Polyakov action) ہو سکدا ہے۔
برین (Branes)
سٹرنگ تھیوری وچّ، اتے ملدیاں جلدیاں جویں سپرگریوٹی تھیوریاں وچّ، اک برین بھوتکی وستو ہندی ہے جو بندو کن دی دھارنا نوں اچے ایاماں لئی برابریکرن کردی ہے۔ جویں، اک بندو کن 0 ایام والے برین وانگ دیکھیا جا سکدا ہے، جدوں کہ سٹرنگ 1 ایامی برین دی طرحاں دیکھیا جا سکدا ہے۔ اچّ ایاماں والے برین سوچنے وی سنبھوَ ہن۔   ایام (dimension) pوچّ  ایہناں نوں p-branes کیہا جاندا ہے۔ برین شبد ‘میمبرین’ (membrane) توں بنایا گیا ہے جسدا ارتھ ہے 2ایامی برین|
برین گتی شیل وستواں ہن جو سپیس سمیں وچّ نوں کوانٹم مکینکس دے نیماں مطابق یاترا کر سکدیاں ہن۔ اہنا دا پنج ہندا ہے اتے ہور گن وی ہندے ہن جویں چارج| اک پی-برین سپیس ٹائم وچّ اک (p+1)ایامی گھنپھل (volume) دا صفایا کردا جاندا ہے جسنوں اس برین دا سنسار-گھنپھل (worldvolume) کہندے ہن۔ وگیانی اکثر بجلئی-چمبکتا (الیکٹرومیگنیٹزم) کھیتر دے برابر (analogous) دے کھیتراں نوں سٹڈی کردے ہن جو اک برین دے ورلڈ-وولیؤم وچّ رہندے ہن۔ سٹرنگ تھیوری وچّ، D-branes اک بریناں دی مہتوپورن شرینی ہے جو اسوں پیدا ہندی ہے جدوں کھلے سٹرنگ نوں لیا جاندا ہے۔ جویں اک کھلا سٹرنگ سپیس ٹائم وچّ یاترا کردا ہے،اسدے سرے اک ڈی-برین وچّ ٹکے رہنے چاہیدے ہن۔ ڈی اکھر اس سچ ولّ اشارہ کردا ہے کہ اسیں سسٹم تے اک گنتک شرط لاگوُ کر دندے ہاں جسنوں پہلی قسم دی شرط (Dirichlet boundary condition) کہندے ہاں| سٹرنگ تھیوری دی سٹڈی نے مہتوپورن نتیجیاں دی پریرنا دتی ہے جویں AdS/CFT correspondence(؟)| جسنے کوانٹم پھیلڈ تھیوری دیاں بہت سمسیاواں نوں راہ دکھایا ہے۔ بریناں نوں اک شدھ گنتک نظرئیے توں وی وار وار سٹڈی کیتا جاندا ہے کیونکہ اوہ سامان درپن سمروپتا اتے ستھائی ریکھاگنت  (homological mirror symmetry and noncommutative geometry) ورگے وشیاں نال سبندھت ہن۔ گنتک طور تے، برین کجھ نشچت شرینیاں دیاں چیزاں پرستت کر سکدے ہن، جویں اک بہت زیادہ قسماں دی کیلبی-یو (Calabi-Yau) دے میل کھاندے ڈھیراں وچوں کڈھی گئی شرینی جاں نالی (Fukaya) دی شرینی |
ڈی-برین (D-branes)
سٹرنگ تھیوری وچّ ڈی-برین ودھائیاں ہوئیاں وستواں دی اوہ شرینی ہندی ہے جس تکّ جا کے پہلی حد تکّ دی شرط نال اک کھلا سٹرنگ مکّ سکدا ہے۔ ایہہ ڈائی، لیگ اتے پولچنسکی نے خوجے سن، اتے ہوروانا دوارا 1989 وچّ اکلے نے ہی خوجے سن۔ 1995 وچّ، پولچنسکی نے ڈی بریناں نوں سپرگریوٹی دے حلّ لئی کالے- پی-بریناں دے روپ وچّ پچھانیا| ایہہ اجیہی کھوج سی جسنے دوجی سپرسٹرنگ انقلاب نوں جنم دتا اتے ہولوگراپھک تے ایمّ تھیوری دوہاں لئی پریرنا دتی| ڈی-برین اپنے خاص ایاماں نال مول روپ وچّ سرینیبدھّ کیتے جاندے ہن، جو ڈی دے نال لکھے نمبر نال درسائے جاندے ہن۔  اک D0-brane سنگل بندو ہندا ہے، D1-brane  اک ریکھا ہندی ہے جسنوں D-string وی کہہ سکدے ہاں،اسے طرحاں D2-brane اک ستہِ ہندی ہے، اتے D25-brane بوسونک سٹرنگ تھیوری وچّ اچے توں اچا ایام ہے۔ سیمت کارجہین جھوٹھے برین D(-1)-branes وی ہندے ہن، جو سپیس اتے سمیں دوہاں وچّ سیمت ستھان تے ہندے ہن۔
سدھانتک پچھوکڑ
سٹرنگ تھیوری دیاں گتی دیاں سمیکرناں نوں ایہہ ضرورت پیندی ہے کہ اک کھلے سریاں والا سٹرنگ نیؤمان حد شرط (Neumann boundary condition) دیاں ، پرکاش دی گتی نال سپیس ٹائم راہیں گزردے وقت مکت سریاں نال سبندھت دو حداں دی شرط وچوں اک ضرور پوری کردا ہووے| جاں پہلی قسم دی شرط (Dirichlet boundary conditions) پوری کردا ہووے، جو سٹرنگ دے سرے بنّ کے رکھدی ہے۔ سٹرنگ دا ہریک حکم-انک (coordinate) ضرور ہی ایہناں شرطاں وچوں اک جاں دوجی شرط پوری کردا ہونا چاہیدا ہے۔ مکس حد والیاں شرطاں دے سٹرنگ وی ہو سکدے ہن، جتھے دوہے سرے NN، DD، ND اتے DN حد شرطاں مندے ہون| جے p ستھانک ایام نیومن حد شرط پوری کردا ہووے، پھیر اوہ سٹرنگ پی-ایامی ہائیپر ستہِ (p-dimensional hyperplane)  وچّ گتی کرن لئی بنیا ہو جاندا ہے۔ ایہہ ہائیپر ستہِ Dp-brane دا اک وورن ہے۔ بے شک 0 بنّ دی حد ٹھوس ہندی ہے، پھیر وی کھلے سرے والا سٹرنگ جو ودھ توں ودھ ڈی-ورین تکّ مکّ سکدا ہے، اجیہیاں اوستھاواں رکھدا ہے جو اسدے اتراء چڑاواں نال سبندھت ہندیاں ہن، جسدا ارتھ ہے ڈی-برین گتی شیل وستواں ہن۔ جدوں N D برین لگبھگّ مناسب ہندے ہن، سٹرنگاں دے رنگپٹ سپیکٹرم دی کھچّ بہت امیر بن جاندی ہے۔ اجہیاں اوستھاواں دا اک سیٹ ورلڈ-وولیئماں دی نون-ابیلیئن گیج تھیوری (لاپتا ناپ) پیدا کردا ہے۔ برین دے ہریک آڈے ایام اک ہور اوستھا اک ڈبل شرط گربھ-ایام  (N٭N) اوستھا ہندی ہے۔ جے ایہہ گربھ ایام سنّ (commute) کر دتے جان، تاں اوہناں دا وکرنیکرن (diagonalized )ہو سکدا ہے، اتے خود اپنے آپ دی ایگنویلیؤ (eigenvalues) سپیس وچّ N D برین دی ستھتی نوں پربھاشت کردی ہے۔ ہور صاف کہندے ہوئے، برین ستھائی ریکھگنت راہیں درسائے جاندے ہن، جو ودیشی ورتاؤ دکھاؤندے ہن جویں مایہ (Myers) پربھاو، جس وچّ Dp-branes دا اک اکٹھ پھیل کے D(p+2)-brane بن جاندا ہے۔ سنگھنی اورجاہینتا (ٹیکنّ) (Tachyon condensation) اس کھیتر دا مکھ وچار ہے۔ اس پرکریا وچّ کوئی سسٹم لگاتار کن پیدا کر کر کے اپنی اورجا گھٹا سکدا ہے، جو انت نوں سارے سسٹم نوں بھر دندے ہن، تے سسٹم سنگھنا ہو جاندا ہے۔ اشوک سین نے ترک کیتا ہے کہ Type IIB string theory وچّ، ٹیکنّ کنڈنسیشن ( نیویؤ شوارز 3- پرواہ دی غیر حاضری وچّ) D9 اتے anti D9-branes دے اک ڈھیر توں اک منچاہی D-brane بنتر پراپر کرن دی آگیا دندی ہے۔ ایڈورڈ وٹن نے دکھایا کہ اجہیاں بنتراں سپیس سمیں دی کے-تھیوری دوارا شرینی بدھّ کیتیاں جانگیاں|  ٹیکن کنڈسیشن اجے بہت گھٹّ سمجھی جاندی ہے۔  ایہہ اک بالکل شدھ سٹرنگ تھیوری دی کمی کارن ہے جو ٹیکنّ دی جھلی-بند اتپتی نوں درسا سکدی ہووے|
دوہرے گن
بھوتک وگیان وچّ، دوہرا گن اجیہی پرستھتی ہے جتھے دو وکھرے دسن والے بھوتکی سسٹم اک گمبھیر طریقے نال انبنّ اکو جہے ہو جاندے ہن۔ جے دو تھیوریاں نوں اک دوہرے گن نال ملا دتا جاوے، تاں اسدا مطلب ہے کہ اک تھیوری نوں کسے طرحاں تبدیل کرکے دوجی تھیوری وانگ دسن لگایا جا سکدا ہے۔ پھیر دوویں تھیوریاں تبدیلی ہیٹھاں آپس وچّ ڈبل گن والیاں کہیاں جاندیاں ہن۔ دو تھیوریاں الگّ طریقیاں نال رکھن تے اکو گھٹنا دے وکھرے وکھرے گنتک وورن ہندے ہن۔ تھیوری عوف ایوریتھنگ دے اک سہبھاگی نوں شامل کرن لئی، سٹرنگ تھیوری وکھریاں بھوتکی تھیوریاں درمیان بہت ساریاں دوگلے گناں والیاں اداہرنا مہیا کرواؤندی ہے، جس کارن ایہناں تھیوریاں درمیان سبندھاں نوں سمجھن لئی  اک شاستر دے طور تے ورتی جا سکدی ہے۔
سقوط بغداد 2003ء
2003ء وچ عراق اُتے اتحادی افواج دے حملے دے ہفتےآں بعد امریکی افواج نے راجگڑھبغداد د‏‏ی جانب پیش قدمی د‏‏ی تے شہر دے جنوبی علاقےآں وچ عراقی افواج د‏‏ی کمزور مزاحمت دے بعد 5 اپریل نو‏‏ں بغداد دے ہوائی اڈے اُتے قبضہ کرنے وچ کامیاب ہو گئے۔ دو روز بعد صدام حسین دے محلات اُتے قبضہ کردے ہوئے اوتھ‏ے چھاؤنیاں قائم کیتیاں۔ محلات اُتے قبضے تے اس د‏ی خبر پوری دنیا وچ نشر ہونے دے بعد امریکی افواج نے بغداد وچ عراقی افواج نو‏‏ں ہتھیان سُٹن د‏‏ی ہدایت د‏‏ی تے بصورت ہور شہر اُتے دھاوا بولنے د‏‏ی دھمکی دتی۔ عراقی حکومت دے عہدیداران اپنی روپوش سن تے 9 اپریل 2003ء نو‏‏ں عراق دا دار الحکومت بغداد اک مرتبہ فیر بیرونی حملہ آوراں دا نشانہ بن گیا تے صدام حسین د‏‏ی حکومت دے خاتمے دا باقاعدہ اعلبن ک‏ے دتا گیا۔
سٹرینگ تھیوری
S-، T-، اتے U-دوہراپن
ایہہ سٹرنگ تھیوریاں درمیان اوہ دوہرے گن ہندے ہن جو وکھرے ملاں نال سبندھت ہندے ہن۔ وشال تے چھوٹی دوری دے پیمانے،  اتے طاقتور اتے کمزور بنّ طاقتاں،  اجیہے ملّ ہن جناں نوں ہمیشاں ہی پراتن تے کوانٹم پھجکس دوہاں وچّ  اک بھوتکی سسٹم تے وطیرے دیاں بہت وکھریاں شرطاں نال نشان لگایا گیا ہے۔ پر سٹرنگ وشال/ شکتی شالی تے سوخم/کمزور درمیان انتراں نوں ہنیرا کر سکدے ہن،  اتے اویں ایہناں 5 وکھریاں بہت مشکل تھیوریاں نوں آپس وچّ رلایا جاندا ہے۔ T-duality وشال تے سوخم دوریاں دے پیمانے نوں سٹرنگ تھیوریاں دے درمیان ملاؤندی ہے، جدونکھ S-duality طاقتور تے کمزور بنّ نوں دے بلاں نوں آپس وچّ رلاؤندی ہے۔ U-duality ایہناں دوویں T-duality اتے S-duality نوں جوڑدی ہے۔
سقوط بغداد 2003ء
اس موقع اُتے جس واقعے د‏‏ی سب تو‏ں زیادہ تشہیر کيتی گئی اوہ وسطی بغداد وچ صدر صدام حسین دے مجسمے د‏‏ی زمین بوسی سی۔
سٹرینگ تھیوری
M-تھیوری
M-تھیوری بھوتک وگیان وچّ اک تھیوری ہے جو سپرسٹرنگ تھیوری دے سارے ستھر روپاں نوں اکٹھا کردی ہے۔ اجیہی اک تھیوری دی ہوند دا انومان سبھ توں پہلاں 1995 دے بسنت موسم وچّ دکھنی کیلیفورنیا دی یونیورسٹی وکھے اک سٹرنگ تھیوری کانفرنس وچّ ایڈورڈ وٹن دوارا لگایا گیا ۔ وٹن نے اعلان نے دوجی سپرسٹرنگ کرانتی دے نام نال جانے جاندے کھوج کارج وچّ اتیجنا دی شروعات کر دتی ۔
سقوط بغداد 2003ء
سقوط بغداد دے نال ہی ملک بھر وچ خانہ جنگی د‏‏ی صورت حال پیدا ہو گئی تے عراق دے شہراں کوت تے ناصریہ نے تاں اک دوسرے دے خلاف جنگ تک دا اعلبن ک‏ے دتا۔ عراق د‏‏ی ایہ صورت حال اج تک قائم اے جتھ‏ے ہن تک لکھاں افراد مارے جاچکے نيں۔
سٹرینگ تھیوری
M-تھیوری
1990 توں پہلاں، سٹرنگ وگیانیاں نے منیا کہ 5 وکھریاں سپرسٹرنگ تھیوریاں ہن: type I، type IIA، type IIB، اتے ہیٹروٹک سٹرنگ تھیوری دے دو روپ (SO(32) اتے E8�E8) ہن۔ سوچ ایہہ سی کہ ایہناں 5 امیدوار تھیوریاں وچوں صرف اک شدھ تھیوریؤپھئیورتھنگ ہے،  اتے اوہ تھیوری اک اوہ سی جسدی نمر-اورجا-حد، 10 سپیس سمیں دے ایاماں جو 4 تکّ سنگیڑے گئے ہن، ساڈے دیکھے گئے اج دے سنسار دی بھوتک وگیان نال میل کھاندے سن۔ ہن ایہہ منیا جاندا ہے کہ ایہہ تصویر غلط سی تے 5- سپرسٹرنگ تھیوریاں آپس وچّ اپر دسے دوہرے گناں کارن میل کھاندیاں سن۔ ایہناں دوہے گناں دی ہوند سجھاؤندی ہے کہ 5 سٹرنگ تھیوریاں اصل وچّ اک ہور مول M-theory دیاں سپیشل شرینیاں ہن۔
قسم – Bosonic
٭ ایام- 26 ٭ وورن -صرف bosons، کوئی fermions نہیں، صرف بلاں تکّ مطلب ہے، پدارتھ نال نہیں، کھلے تے بند سٹرنگ ؛ ٭ مکھ دوش : اک کالپنک کن جسنوں، tachyon، کہندے ہن جو تھیوری وچّ استھرتا پیدا کردا ہے۔
قسم-I
٭ ایام- 10 ٭ وورن- بلاں تے پدارتھ وچّ سپرسمروپتا Supersymmetry، کھلے تے بند سٹرنگ؛ ٭ کوئی ٹیکن نہیں ؛ ٭ سموہ سمروپتا SO(32) ہے۔
سقوط بغداد 2003ء
وجوہ
مبصرین دے مطابق امریکی حملے دا مقصد مسرق وسطٰی دے تیل دے زخائر اُتے قبضہ کرنا سی ۔ اس رائے د‏‏ی تائید امریکی فیڈرل ریزرو بنک دے سابق سربراہ ایلن گرینسپین نے اپنی کتاب وچ د‏‏ی ا‏‏ے۔ سپین دے وزیر اعظم تے امریکی صدر دے درمیان ہونے والی گفتگو فاش ہونے تو‏ں وی ثبوت ملیا اے کہ امریک‏‏ا عراق اُتے حملہ کرنے دا عزم کر چکيا سی چاہے اقوام متحدہ د‏‏ی security council تو‏ں اجازت ملے یا نہ۔ حملے تو‏ں اک سال پہلے تیل د‏‏ی بین الاقوامی کمپنیاں نے تیل اُتے قبضہ دے لئی مغربی حکومتاں تو‏ں صلاح مشورے کیتے۔
سٹرینگ تھیوری
قسم-IIA
٭ ایام- 10 ٭ وورن- بلاں تے پدارتھ وچّ سپر سمروپتا، صرف بند سٹرنگ ہی D-branes نال بنے ہندے ہن ؛ ٭ کوئی ٹیکن نہیں؛ پنجہین fermions اپنے عکس نال ملدے نہیں ہندے|
سقوط بغداد 2003ء
پرت مار
امریکی حملے دے بعد عراق وچ میسوپوٹامیہ تے سمیرا دے آثارِ قدیمہ نو‏‏ں بے دردی تو‏ں مکمل طور اُتے پرت لیا گیا۔ اس دے علاوہ بوہت سارے تاریخی نوادرات تباہ کر دتے گئے۔ امریکی تاجراں دا درینہ مطالبہ سی کہ انہاں قدیم تہذیباں دے نوادرات نو‏‏ں عراق تو‏ں باہر لے جانے تے انہاں د‏‏ی تجارت اُتے صدر صدام حسین د‏‏ی لگائی گئی پابندی ختم ہونی چاہیے۔ قبضہ دے بعد پوری پوری فیکٹریاں اکھاڑ کر لوہا، تانبا تے دوسری معدنیات ٹرکاں دے ذریعہ عراق تو‏ں چوری ک‏ر ک‏ے اردن دے راستے باہر بھیج دتیاں گئیاں، جس د‏‏ی اقوام متحدہ نے تصدیق کيتی۔ قیمتی یورینیم 550 میٹرک ٹن 2008ء وچ چوری ک‏ر ک‏ے انٹاریو پہنچایا گیا۔
سٹرینگ تھیوری
قسم- IIB
٭ ایام- 10 ٭ وورن- بلاں تے پدارتھ وچّ سپرسمروپتا ، صرف بند سٹرنگ ہی D-branes نال بنے ہندے ہن؛ ٭ کوئی ٹیکن نہیں؛ ٭ پنجہین fermions اپنے عکس نال ملدے ہن۔
سقوط بغداد 2003ء
قتل و غارت
امریکی حملے دے نتیجے وچ ہلاک ہونے والے عراقیاں د‏‏ی تعداد دا تخمینہ ساڈھے ست (7.5) لکھ لگایا گیا ا‏‏ے۔ اس دے علاوہ اسی (80) لکھ افراد زندگی د‏‏ی بنیادی سہولتاں تو‏ں محروم ہو گئے نيں۔ اک ہور اندازے دے مطابق دس لکھ عراقی ہلاک ہوئے جسنو‏ں نسل کُشی کہیا جا سکدا ا‏‏ے۔
سٹرینگ تھیوری
قسم- HO
٭ ایام-10 ٭ وورن- بلاں تے پدارتھ وچّ سپرسمروپتا، صرف بند سٹرنگ ہی D-branes نال بنے ہندے ہن؛ ٭ کوئی ٹیکن نہیں؛ ٭ heterotic، یانِ کہ سجے تے کھبے گتی شیل سٹرنگ وکھرے ہندے ہن؛ ٭ سموہ سمروپتا SO(32) ہے۔
سقوط بغداد 2003ء
قتل و غارت
2004ء وچ عراقی شہر فالوجہ اُتے حملے دے دوران تے بعد امریکی افواج بدترین قتلِ عام وچ ملوث رہی۔
امریکی افواج نے جینوا ماہدہ (Geneva convention) د‏‏ی رو تو‏ں جنگی جرائم سرزد کیتے، مگر اس وچ ملوث فوجیاں نو‏‏ں کاغذی کارروائی دے بعد امریکی فوجی عدالتاں نے چھڈ دتا۔ چھوٹی سطح دے فوجی وی نظم و ضبط تو‏ں عاری من منی کردے ہوئے قتل کردے رہ‏‏ے۔ سابق امریکی فوجی ایڈورڈ سنوڈن نے دسیا کہ امریکی افواج دے زیادہ تر استاد عرباں نو‏‏ں قتل کرنے د‏‏ی خواہش تو‏ں پُر سن ۔
سٹرینگ تھیوری
میٹرکس تھیوری
گنت وچّ اک میٹرکس نمبراں جاں ہور آنکڑے دی اک آئتاکار لڑی ہندی ہے۔ بھوتک وگیان وچّ، اک میٹرکس ماڈل بھوتکی تھیوری دی اک خاص قسم ہے جسدا گنتک فارمولا سوتریکرن میٹرکس دی دھارنا نوں اک مہتوپورن طریقے نال شامل کردا ہے۔ اک میٹرکس ماڈل میٹریسیز دے سیٹ دے ورتاو نوں کوانٹم مکینکس دے ڈھانچے اندر درساؤندا ہے۔ اک میٹرکس ماڈل دی اک مہتوپورن اداہرن ٹوم بینکس، ولی پھشلر، سٹیپھن شینکر، اتے لیؤنارڈ سسکنڈ 1997 وچّ دوارا پرستاوت کیتا BFSS میٹرکس ماڈل ہے۔ ایہہ تھیوری 9 وڈے میٹرکساں دے اک سیٹ دے ورتاؤ نوں درساؤندی ہے۔ اپنے اصلی پیپر وچّ، ایہناں لیکھکاں دے ہور چیزاں دے نہ نال نال دکھایا ہے کہ، اس میٹرکس ماڈل دی نمر اورجا حد 11-ایامی سپر گریوٹی راہیں درسائی جاندی ہے۔ ایہناں گنتیاں منتیاں نے اوہناں نوں ایہہ پرستت کرن دے یوگ بنایا کہ BFSS میٹرکس ماڈل انبنّ M-تھیوری دے سامان ہی ہے۔ BFSS میٹرکس ماڈل نوں اسطراں M-تھیوری دے صحیح فارمولا سوتریکرن لئی اک آدرش مول ماڈل دے طور تے ورتیا جا سکدا ہے اتے اک سرل سیٹنگ وچّ M-تھیوری دیاں وشیشتاواں جانچن لئی اک اوزار دے روپ وچّ ورتیا جا سکدا ہے۔
M-تھیوری دے میٹرکس ماڈل فارمولا سوتریکرن دے وکاس نے بھوتک وگیانیاں نوں سٹرنگ تھیوری اتے نونکمیوٹیٹو جیؤمیٹری نامک گنت دی اک شاکھا درمیان بہت سارے سبندھاں تے وچار کرن لئی مضبوط کر دتا ہے۔ ایہہ وشا سدھارن جیؤمیٹری (ریکھاگنت) دی اک جنرلائیزیشن ہے جس وچّ گنت شاستری نون-کمیوٹیٹو الجبرے توں اوزار ورت کے نویاں ریکھاگنتک دھارناواں پربھاشت کردے ہن ۔ 1998 توں اک پیپر وچّ، الین کونیس، مائیکل آر. ڈگلس، اتے البرٹ شوارز نے دکھایا کہ میٹرکس ماڈل اتے سٹرنگ تھیوری دے کجھ پہلو اک نون-کمیوٹیٹو کوانٹم پھیلڈ تھیوری راہیں درسائے جاندے ہن، جو اک اجیہی سپیشل قسم دی بھوتکی تھیوری ہے جس وچّ سپیسٹائیم نوں نونکمیوٹیٹو جیؤمیٹری (ریکھاگنت) ورتدے ہوئے گنتک طور تے درسایا جاندا ہے۔ اسنے اک پاسے تاں میٹرکس ماڈلاں اتے M-تھیوری درمیان سبندھ ستھاپت کیتے، دوجے پاسے نونکمیوٹیٹو جیؤمیٹری (ریکھاگنت) نال وی سبندھ ستھاپت کیتے ۔ اسنے جلدی ہی نونکمیوٹیٹو جیؤمیٹری (ریکھاگنت) اتے بہت ساریاں ہور بھوتکی تھیوریاں درمیان ہور مہتوپورن سبندھاں دی کھوج لئی وی مجبور کیتا ۔
سقوط بغداد 2003ء
قتل و غارت
اقوام متحدہ دے سابق اہلکار البرادی دے مطابق، عراق اُتے حملے دے نتیجہ وچ دس لکھ افراد ہلاک ہوئے تے حملہ ور جنگی جرائم دے مرتکب نيں۔
انسانی حقوق د‏‏ی پامالی
امریکی افواج نے جینیوا معاہدہ د‏‏ی کھلم کھلا خلاف ورزی د‏‏ی تے قیدیاں اُتے بے انتہا ظلم و تشدد وچ ملوث رہی۔ امریک‏‏ا د‏‏ی طرح برطانوی فوج وی قیدیاں نو‏‏ں تشدد دے ذریعہ ہلاک کردی رہی۔
سٹرینگ تھیوری
کالابِ-یاؤ مینیپھولڈ
اس سپشٹ انترورودھ نوں حلّ کرن لئی 2 طریقے رکھے گئے ہن۔ پہلا وادھو ایاماں نوں سوخم بناؤنا؛ 6 جاں 7 وادھو ایام انے سوخم ہندے ہن کہ اجوکے پریوگ جانچ نہیں سکدے| سپرسمٹری دا اچا درجہ پراپت کرن لین لئی، ایہہ سنگڑی ہوئی سوخم سپیس ضرور ہی بہت سپیشل ہونی چاہیدی ہے، جویں اوہناں دی ہولونومی (holonomy) ( گولے تے کسے خاص رستے تے نربھر بل دی سمانتر سواری دی یوگتا)توں پتہ چلدا ہے۔ اک 6ایامی بہو-پرط ضرور ہی SU(3) بنتر والی ہوویگی، جو SU(3) ہولومونی دا سپیشل کیس ہے جس نوں مروڑی نہیں دتی جا سکدی (torsionless)، تے اسنوں کیلبی- یاؤ بہپرت Calabi–Yau سپیس بنا دندا ہے، تے اک 7 ایامی بہت-پرط ضرور ہی G2 بنتر والی ہوویگی ، جس نال  اوہ G2 holonomy نال پھیر توں سرل  سپیشل کیس بن جاندی ہے۔ اجہیاں سپیساں اس منتوَ لئی  سٹڈی کیتیاں گئیاں ہن تاں ہو سٹرنگ تھیوری نوں  4-ایامی سٹینڈرڈ ماڈل نال انشک طور تے گنتی دی سرلتا لئی سپرسمٹری دی دھارنا کر سکن لئی تلناتمک بنایا جا سکے| بہو-ایامی سپیس نوں سمجھن لئی اک بغیچے دے ربڑ دے پائیپ دی انبنّ سٹینڈرڈ اداہرن ہے۔ جیکر پائیپ ضروری ماترا دی دوری توں دیکھیا جاندا ہے، تاں ایہہ صرف 1 ایامی لگدا ہے جو اسدی لمبائی ہندی ہے۔ سچ مچّ، اک گیند بارے سوچو جو انی چھوٹی ہووے کہ پائیپ وچّ نوں داخل ہو سکدی ہووے| اجیہی گیند نوں پائیپ وچّ سٹن تے ، گیند اک ایام وچّ گھٹّ جاں ودھ گتی کر سکیگی؛ کسے وی پریوگ وچّ، اسیں پائیپ وچّ اجہیاں گینداں سٹن نال، ضروری مہتتا والی گتی صرف 1 ایامی ہوویگی، یانِ کہ، پائیپ دے نال نال ہوویگی| پھیر وی، جویں ہی کوئی پائیپ دے نیڑے پہنچ کے دیکھدا ہے تاں کھوجدا ہے کہ اسدا دوجا ایام وی ہے، جو اسدا گھیرا(گولائی) ہندا ہے۔ تاں پھیر،  اسدے  اندر تردا اک کیڑا 2 ایاماں وچّ گتی کر سکدا ہووےگا (اتے اسدے اندر اڈدی اک مکھی 3 ایاماں وچّ گتی کر سکدی ہوویگی)| ایہہ وادھو ایام دی "extra dimension" صرف اک تلناتمک نزدیکی پائیپ دے کھیتر توں ہی دیکھی جان جوگی ہوویگی،  جاں جے کوئی انسان اس وچّ ضروری ماترا وچّ چھوٹیاں چیزاں سٹدا ہے، تاں دیکھی جا سکیگی| اسے طرحاں، وادھو سوخم ایام صرف چھوٹیاں سوخم دوریاں توں ہی دیکھے جا سکدے ہن، جاں پھیر اجیہے کناں دے نال پریوگ کرکے سنبھوَ ہو سکدا ہے جہناں دیاں ترنگ لمبائیاں wavelengths ( سوخم سنگڑے ایام دے اردھ ویاس دی ووستھا دیاں ویولینتھاں نال) اتّ درجے تکّ ضروری سوخم ہون، جناں نوں کوانٹم مکینکس وچّ  اچّ  ارجاواں کیہا جاندا ہے۔
برین سنسار کتھا
اک ہور سمبھاونا ایہہ ہے کہ اسیں پورے برہمنڈ دی 3+1 ایامی اپ-سپیس (3 پوزیشن دے ایام+1 وقت دا ایام) وچّ پھس گئے ہاں| سوار کے پوزیشن تے رکھیا پدارتھ اتے یانگ-ملز گیج (Yang–Mills gauge) پھیلڈاں مول روپ وچّ موجود ہونگیاں جے سب-سپیسسماں ( اپّ سپیس ٹائم) زیادہ وڈے برہمنڈ دا اک وشیش سیٹ ہووے| ایہہ سپیشل سیٹ کلابی-یو n-folds وچّ سرو ویاپک ہن اتے ستھانک توڑمروڑ توں بغیر والیاں سبسپیساں دے روپ وچّ درسائے جا سکدے ہن، جو پیپر دی شیٹ دی جھرڑی دے وانگ ہن جاں کسے ودھیا کنچ دی تریڑ وانگ ہن، جسدے گوانڈھ وچّ سپشٹ روپ وچّ سپیشل سبسپیس دے اپنے آپ توں وکھری سپیس ہے۔ پھیر وی، رنڈل تے سندرم دے کم تکّ ایہہ اگیات سی کہ گریوٹی وی سبسپیس سمیں تکّ پجیشن-بدھّ کیتی جا سکدی ہے۔  اسدے  نال ہی، سپیس سمیں نوں پرتاں وچّ ووستھ کیتا جا سکدا ہے، جس وچّ وبھنّ ایاماں دیاں پرتاں دا سطر ہووے، جو سانوں 3+1-ایامی چادر وچّ نواس کرن دی آگیا دندا ہے- اجیہے ریکھا گنت قدرتی طور تے کالابی-یو سنگیڑناں وچّ پایا جاندا ہے۔ اجیہے سبسپیسسمے D-برین ہن، جس کارن اجیہے ماڈل برین سنسار سامان جانے جاندے جن| جسنوں ہندی وچّ امک انک آدی کے ٹم کا وورن (ارمبھک انک پرنالی دا وورن) کہندے ہن۔ پنجابی وچّ برین سنسار پرتبمباں دے درش کہندے ہن۔ امک انربھ دے آواز دا وورن وی کیہا جا سکدا ہے۔
سقوط بغداد 2003ء
ماحولیا‏ت‏ی تباہی
امریکی فوج د‏‏ی جانب تو‏ں برساں مہلک ہتھیاراں دے استعمال تو‏ں ملک وچ وسیع پیمانے اُتے نیوکلائی تے ریڈیائی تابکاری پھیلنے د‏‏ی وجہ تو‏ں صحت عامہ اُتے شدید اثرات نمودار ہوئے نيں۔
سٹرینگ تھیوری
لکے ایاماں دا اثر
کسے وی حالت وچّ، چھپے ایام وچّ کاروائی کردی گریوٹی ہور غیر-گریویٹیشنل بلاں تے پربھاو پاؤندی ہے جویں بجلئی-چمبکتا| اصل وچّ، کلوجا دے شروعاتی کم نے دکھایا کہ 5 ایاماں وچّ جنرل رلیٹیوٹی اصل وچّ بجلئی- چمبکتا دی ہوند درساؤندی ہے۔ پھیر وی، کلابی-یو بہو-پرتاں دے سبھاء کارن، سوخم ایاماں توں کوئی نواں بل نہیں دسدا، پر اوہناں دا اکار اس گلّ تے زوردار پربھاو پاؤندا ہے کہ ساڈے 4-ایامی برہمنڈ وچّ سٹرنگاں درمیان بل کویں دسدے ہن۔ سدھانت وچّ، پھیر وی، سٹینڈرڈ ماڈل نال ملاپ  دی ضرورت سمجھ کے اوہناں  وادھو ایاماں دے سبھاء نوں پراپت کرنا سنبھوَ ہے، پر ایہہ اجے پریکٹیکل سمبھاونا نہیں بن سکیا۔ گریوٹی دے شدھ ٹیسٹاں راہیں چھپے ایاماں نال سبندھت شدھ سوچنا پراپت کرنا وی سنبھوَ ہے، پر اجے تکّ ایہناں ٹیسٹاں نے اجیہے سوخم ایاماں دی  اپرلی حد ہی بنی ہے۔
سقوط بغداد 2003ء
ماحولیا‏ت‏ی تباہی
گٹھ:2002ء دے تنازعات گٹھ:2003ء دے تنازعات گٹھ:بغداد د‏‏ی عسکری تریخ گٹھ:بغداد دے محاصرے گٹھ:بغداد وچ اکیہویں صدی گٹھ:عراق
سٹرینگ تھیوری
پرکھ-یوگتاواں اتے پریوگی بھوکھبانیاں
بے شک تازہ وگیانک کم زیادہتر سٹرنگ تھیوری دا استعمال پارٹیکل پھجکس دے واستبک ماڈل بناؤن لئی دھیان دندے رہے ہن، پھیر وی کئی پرمکھ مشکلاں سٹرنگ تھیوری دے ادھار تے ماڈلاں نوں پرکھنا مشکل کردیاں ہن۔ سبھ توں زیادہ مہتوپورن پلینک لینتھ دا سوخم اکار ہے، جو سٹرنگ دی لمبائی دے نیڑے منیا جاندا ہے (اک سٹرنگ دا وشیش اکار، جتھے سٹرنگ کناں نالوں اسانی نال وکھرے ہو جاندے ہن)| اک ہور مصلیٰ سٹرنگ تھیوری دے پرمانوآں دا کھالیپن ہے، جو ضرور ہی وکھرے طور تے لگبھگّ ہریک گھٹنا نوں انوکول کردا ہے جو اسیں نیویاں اورجاواں تے دیکھدے ہاں۔
سٹرنگ ہارمونکس (String harmonics)
سٹرنگ تھیوری دا اک نرالا انومان سٹرنگ ہارمونکس دی ہوند ہے۔ ضرورت مطابق اچّ ارجاواں تے، کناں دا سٹرنگ ورگا سبھاء سپشٹّ ہو جاندا ہے۔ سٹرنگ دے اچّ آورتی والے ہارمونکس نال سبندھت، سارے کناں دیاں بھاریاں نقلاں ہونیاں چاہیدیاں ہن۔ ایہہ سپشٹ نہیں ہے ایہہ اورجاواں کویں ہندیاں ہن۔ سبھ توں زیادہ پرمپراگت سٹرنگ ماڈلاں وچّ، ایہہ پلینک اورجا دے نیڑے ہونے چاہیدے ہن، جو نوین پارٹیکل ایکسیلیٹر، LHC وچّ کریاشیل ہون یوگ اورجاواں توں 1014 گنا زیادہ ہے، تے سانوں نیڑے بھوکھ وچّ کسے پارٹیکل ایکسیلیٹر نال اس انومان نوں پرکھنا اسمبھو کردیاں ہن۔ پھیر وی، وشال وادھو ایاماں نال ایہہ سنبھوَ طور تے LHC وچّ پیدا کیتیاں جا سکدیاں ہن، جاں اسدی پہنچ دے اندر دیاں اورجاواں تے پیدا کیتیاں جا سکدیاں ہن۔
فینومینولوجی
اک سدھانتک دلچسپی دا وچار یوگ وچار ہون دے نال نال، سٹرنگ تھیوری واستوک سنسار بھوتک وگیان دے ماڈل رچن لئی ڈھانچہ مہیا کرواؤندی ہے جو جنرل رلیٹیوٹی اتے پارٹیکل پھزکس دا میل کردا ہے۔ پھینومینولوجی سدھانتک بھوتک وگیان دی اوہ شاکھا ہے جس وچّ بھوتک وگیانی ہو زیادہ سنکھیپ سدھانتک وچاراں توں قدرت دے واستوک ماڈل رچدے ہن ۔ سٹرنگ پھینومینولوجی سٹرنگ تھیوری دا اجیہا حصہ ہے جو سٹرنگ تھیوری اتے ادھارت واستوک ماڈل رچن دا یتن کردا ہے۔
کجھ سدھانتک اتے گنتک سمسیاواں کارن، اتے کجھ ایہناں تھیوریاں نوں پریوگک طور تے ٹیسٹ کرن لئی اتی اچّ اورجاواں دی ضرورت ہون کرکے، ہن تکّ کوئی پریوگک ثبوت اپلبدھ نہیں ہے جو سپشٹّ روپ وچّ اشارہ کر سکے کہ ایہناں ماڈلاں وچوں کوئی وی ماڈل قدرت دے وورن دا صحیح مڈھلا وورن ہے۔ اس گلّ نے وگیانک سماج اندر کجھ نوں ایکیکرن پرتِ ایہناں پہنچاں دی الوچنا کرن دا موقع دتا ہے اتے ایہناں کٹھنائیاں اتے نرنتر کھوج دی قیمت اتے سوال کرن لئی مجبور کیتا ہے۔
دهستان دودراء
ایہ ایران دے صوبہ چہارمحال و بختیاری دے ضلعے شہرستان لردگان دا اک دہستان جاں سب تحصیل آ ۔ (دہستان فارسی چ سب تحصیل جاں دیہی ضلع نوں کہندے نیں) ۔
سٹرینگ تھیوری
کاسمولوجی (Cosmology)
اجکلّ دی سمجھ مطابق سٹرنگ تھیوری وشال پدھر تے برہمنڈ دی بنتر بارے انوماناں دی لڑی بناؤندی ہے۔ سٹرنگ تھیوری وچّ کئی حالتاں وچّ وشال پوجیٹو ویکمّ اورجا (واستوک کناں دے جوڑیاں دے جڑ کے ٹٹن نال پیدا ہوئی اورجا) ہے۔ برہمنڈ دے اجیہی اوستھا والے کھیتر چرستھائی پھیلاؤ نامک کریا نال تیزی نال پھیلدے ہن۔ اویں ہی، تھیوری انومان لگاؤندی ہے کہ برہمنڈ دا زیادہتر حصہ تیزی نال پھیل رہا ہے۔ پھیر وی، ایہہ پھیل رہیاں اوستھاواں ستھائی نہیں ہن، اتے نیویں ویکمّ اورجا دے بلبلیاں دی نیوکلیئیشن راہیں لیک ہو سکدی ہے۔  کیونکہ برہمنڈ دا ساڈا ستھانک کھیتر تیزی نال پھیل نہیں رہا، سٹرنگ تھیوری انومان لگاؤندی ہے کہ اسیں اجیہے بلبلے دے اندر ہاں| بلبلیاں دے اندر دی برہمنڈ دی ستھانک گولائی جو اک پرکھیوگ انومان ہے تے اس کریا دوارا بندی ہے، نیگیٹو ہندی ہے۔ ہور اگے، بلبلے انت نوں بلبلیاں دے باہر مکھ ویکمّ دا نرمان کردے ہن تے اس نال ٹکراؤندے ہن۔ ایہہ ٹکراؤ سنبھوَ طور تے برہمنڈ وگیان وچّ دسنیوگ نوشان چھڈدے ہن۔ پھیر وی،  ایہہ سنبھوَ ہے کہ ایہناں وچوں کوئی وی دیکھیا نہیں جا سکیگا جیکر ستھانک گولائی بہت سوخم ہوویگی اتے ٹکراؤ بہت گھٹّ ہونگے| کجھ حالتاں وچّ، پھیلاؤ دے انت دے نیڑے پیدا ہوئے مڈھلے سٹرنگ کھگولک انپاتاں تکّ کھچے جا سکدے ہن۔ ایہہ برہمنڈی سٹرنگ کئی طریقیاں نال دیکھے جا سکدے ہن، جویں اوہناں دے گروتاکرشن لینسنگ پربھاواں راہیں|( گروتاکیشن لینسنگ= دور دے سومے اتے درشک وچکار گلیکسیاں دے جھنڈاں دیاں پلیٹاں دی ونڈ)| پھیر وی، کجھ پھیلڈ تھیوریاں ایہہ انومان وی لگاؤندیاں ہن کہ برہمنڈی سٹرنگ پھیلڈ بنتراں وچّ سمستھانک (topological) نقصاں توں پیدا ہندے ہن۔
سپر سیمیٹرا(Supersymmetry)
جیکر پریوگک طور تے ثابت ہو جاندا ہے، تاں سپرسمروپتا وی سنیوگوش گواہ دے طور تے لئی جا سکدی ہے، کیونکہ ساریاں ستھائی سٹرنگ تھیوریاں سپرسمروپ ہن۔ پھیر وی، وشال ہاڈرن کولائیڈر LHC وچّ کریایوگ اورجاواں تے سپرسمروپ کناں دی غیر حاضری ضروری نہیں ہے کہ سٹرنگ تھیوری نوں ثابت نہ کرے، کیونکہ جس اورجا پیمانے تے سپرسمروپتا ٹٹّ جاندی ہے اوہ چنگی طرحاں ایکسلریٹر دے دائرے توں  اپر ہو سکدا ہے۔
AdS/CFT میل
anti-de Sitter/conformal field theory (AdS/CFT) میل اک سبندھ ہے جسدے مطابق کجھ حالتاں وچّ سٹرنگ تھیوری کوانٹم پھیلڈ تھیوری برابر ہے۔ زیادہ سنکھیپ وچّ کہندے ہوئے، سٹرنگ تھیوری جاں ایمّ-تھیوری نوں اک anti-de Sitter پچھوکڑ تے دیکھنا ہے۔ اسدا ارتھ ہے کہ پلاڑ وچّ آئینسٹائین دی سمیکرن دے کجھ ہلاں نوں وگاڑ کے سپیسسمیں دا ریکھا گنت بنایا جاندا ہے۔  اس سیٹنگ وچّ، سپیس سمیں دی حد پربھاشت کرنی سنبھوَ ہے۔ AdS/CFT میل درساؤندا ہے کہ اک کوانٹم پھیلڈ تھیوری لئی اس حد نوں سپیس سماں کیہا جا سکدا ہے، اتے ایہہ پھیلڈ تھیور وشال گروکارشن تھیوری دے نال اس سمجھ انوسار برابر ہے جس وچّ، اک تھیوری دے حساب کتاب نوں دوجی تھیوری دے حساب کتاب وچّ انوواد کرن دا شبدکوش ہووے|
دهستان دودراء
باہرلے جوڑ
گٹھ:ایران دے دہستان گٹھ:ایران دا جغرافیہ گٹھ:صوبہ چہارمحال و بختیاری دے دہستان گٹھ:ضلع لردگان دے دہستان
سٹرینگ تھیوری
میل دیاں اداہرناں
AdS/CFT میل دی سبھ توں پرسدھ اداہرن مطابق Type IIB سٹرنگ تھیوری AdS5 � S5 دی پیداور تے 4-ایامی انوروپ حد تے N = 4 super Yang–Mills تھیوری برابر ہے۔ اس میل دے اک ہور انوبھوَ انوسار AdS4 � S7 اتے ایمّ-تھیوری 3-ایاماں وچّ ABJM superconformal پھیلڈ تھیوری برابر ہے۔ اجے اک ہور انوبھوَ انوسار AdS7 � S4 اتے  ایمّ-تھیوری 6-ایاماں وچّ (2،0)-تھیوری برابر ہے۔
کوانٹم کروموڈائنامکس لئی استعمال
کیونکہ ایہہ سٹرنگ تھیوری دا سدھارن کوانٹم پھیلڈ تھیوری نال میل کردا ہے، AdS/CFT میل نوں کوانٹم پھیلڈ تھیوری وچّ حساب لگاؤن لئی سدھانتک اوزار دے طور تے ورتیا جا سکدا ہے۔ اداہرن وجوں، اس میل نوں کوارک-گلوؤن پلازما دے ادھٔین لئی ورتیا گیا ہے، جو پارٹیکل ایکسیلیٹر وچّ پیدا ہوئے پدارتھ دی عجیب اوستھا ہے۔
سنگھنے مادےوالی فزکس لئی استعمال
اسدے نال نال، سٹرنگ تھیوری دے طریقے سنگھنے پدارتھ دی بھوتک وگیان دیاں سمسیاواں تے وی لاگوُ کیتے گئے ہن۔ کجھ سنگھنے پدارتھ دیاں پرنالیاں کوانٹم پھیلڈ تھیوری دے طریقیاں دی ورتوں نال سمجھنیاں مشکل ہن، اتے AdS/CFT میل بھوتک وگیانیاں نوں سٹرنگ تھیوری دی بھاشا وچّ ایہناں پرنالیاں نوں چنگی طرحاں سمجھن دی اگیا دندا ہے۔ سٹرنگ تھیوری دے طریقیاں راہیں اک سپرپھلڈّ دی اک انسلیٹر وچّ تبدیلی دی ویاکھیا راہیں کافی سفلتا حاصل ہوئی ہے۔
مرر سیمیٹری (Mirror symmetry)
درپن سمروپتا دی کھوج راہیں سٹرنگ تھیوری نے گنت نوں پربھاوت کیتا ہے۔ سٹرنگ تھیوری وچّ، ادرش ستھانک ایاماں دا اکار عامَ طور تے کالابِ-یاؤ بہو-پرتاں نامک گنتک چیزاں وچّ سنکیتک شبداں وچّ بدلیا جاندا ہے (encoded)| ایہہ شدھ گنت وچّ دلچسپی والیاں ہن، تے سٹرنگ تھیوری راہیں پھجکس دے یتھارتھوادی ماڈلاں دی بنتر لئی ورتیاں جاندیاں ہن۔ 1980ویں دہاکے دے اخیر وچّ، ایہہ نوٹ کیتا گیا کہ کسے دتے ہوئے پھجکل ماڈل لئی، سبندھت نرالی کالابِ-یاؤ بہو-پرط بناؤنی سنبھوَ ہے۔ سگوں، ایہہ وی کھوجیا گیا کہ دو کالابِ-یاؤ بہو-پرتاں اجو پھجکس بناؤندیاں ہن۔ ایہناں بہو-پرتاں نوں اک دوجی دیاں درپن کیہا گیا| وبھنّ کالابِ-یاؤ بہو-پرتاں درمیان اس درپن سمروپتا سبندھ دی ہوند دیاں مہتوپورن گنتک لڑیاں بندیاں ہن کیونکہ ایہہ گنتی سوچک الجبرک ریکھاگنت دیاں کئی سمسیاواں حلّ کرن وچّ گنتشاستریاں دی مددّ کردا ہے۔ اجکلّ گنتشاستری اجے وی بھوتک وگیانیاں دے سہج گیان تے ادھارت درپن سمروپتا دی گنتک سمجھ وکست کرن وچّ لگے ہوئے ہن۔
پکمنس ایگزیلس
پکمنس ایگزیلس ترکھان پکھی ٹبر دا اک پنچھی اے۔
ایکویڈاری ترکھان پکھی
ایکویڈاری ترکھان پکھی ترکھان پکھی ٹبر دا اک پنچھی اے۔
کوینز پارک
کوینز پارک گلاسگو سکاٹلینڈ چ اک پارک اے۔ اے شھر دے وشکار توں 2 میل دے پینڈے تے اے۔
حاجی عمر ممسوروف
حاجی عمر (حاجی عمر) جیرووچ ممسووروف ( 2 ستمبر، 1903 – 5 اپریل 1968 ) – سوویت فوجی رہنما، ہسپانوی خانہ جنگی وچ شریک، سوویت فینیش جنگ، عظیم محب وطن جنگ، جی آر یو دے پہلے نائب سربراہ، سوویت یونین دا ہیرو کرنل (05/29/1945) جنرل (04/27/1962) سن ۔
مڈھلا جیون، خانہ جنگی، 1920 د‏‏ی دہائی
اوسیتین، 2 ستمبر (15)، 1903 نو‏‏ں اولگنسکی پنڈ وچ پیدا ہويا سی (اب - نارتھ اوسیٹیا دے پراووبرژنو رائیؤن) اک کسان خاندان وچ پیدا ہويا سی۔
جون 1918 تو‏ں ریڈ آرمی وچ ۔ خانہ جنگی دا رکن۔ اس نے 11 ويں فوج دے صدر دفتر وچ ماؤنٹین ہنڈریڈ وچ اس دے بعد، ڈپٹیاں د‏‏ی ولادیکواکاز کونسل وچ اک علیحدہ لاتعلقی وچ ریڈ آرمی دے سپاہی د‏‏ی حیثیت تو‏ں خدمات انجام دتیاں۔ انہاں نے جرنیل اے آئی ڈینکن تے اے جی شکورو د‏‏ی فوج دے خلاف شمالی قفقاز وچ شدید لڑائیاں وچ حصہ لیا۔ پییٹیگورسک تے کیسلوڈوڈسک وچ سرخ فوجاں د‏‏ی شکست دے بعد تے دسمبر 1918 وچ آسٹرکھن واپس چلے جانے دے دوران وچ ، اوہ ٹائفس د‏‏ی وجہ تو‏ں شدید بیمار ہوگئے۔ اوہ پہاڑاں وچ رشتہ داراں دے نال روپوش سی، جون 1919 دے بعد تو‏ں اس نے اوسیٹیا، چیچنیا تے انگوشیٹیا وچ سرخ پارٹی دے لاتعلقی وچ لڑی۔ مارچ 1920 وچ شمالی قفقاز وچ سرخ فوجاں د‏‏ی آمد دے بعد، اس نے 169 ويں تے 111 رائفل رجمنٹ وچ رہنما دے طور اُتے خدمات انجام دتیاں، تب - تیرک علاقائی چیکا دے آپریشنل گروپ دے ملازم، ولشیککاز ضلعی کمیٹی دے انسٹرکٹر، بولشییکاں تے علاقائی چیکا د‏‏ی آل یونین کمیونسٹ پارٹی دے کارکن سن  ۔ فروری 1921 وچ ، اوہ 11 ويں فوج دے خصوصی شعبہ وچ بطور سیاسی سپاہی شامل ہوئے تے سوویت جارجیائی جنگ وچ حصہ لیا۔ مارچ 1921 وچ گریجویشن دے بعد، انہاں نو‏ں ماسکو وچ تعلیم دے لئی بھیج دتا گیا۔
1923 وچ انہاں نے چہارم اسٹالن کمیونسٹ یونیورسٹی آف ورکرز آف دتی ایسٹ ( ماسکو ) تو‏ں گریجویشن کيتا۔ 1924 وچ ، انہاں نے شمالی کاکیشین ملٹری ڈسٹرکٹ دے کے ای ای ووروشیلوف دے ناں تو‏ں ڈسٹرکٹ ملٹری پولیٹیکل اسکول تو‏ں گریجویشن کی، اوہ اوتھ‏ے بطور استاد رہ‏‏ے۔ 1924 تو‏ں سی پی ایس یو (بی) دا ممبر۔ اس اسکول دے کیڈٹاں د‏‏ی مشترکہ لاتعلقی دے اک حصے دے طور پر، اس نے داغستان (ستمبر-اکتوبر 1926) وچ چیچنیا (اگست تا ستمبر 1925) وچ ڈاکوواں دے دبانے وچ حصہ لیا۔ مئی 1927 دے بعد، اوہ ستمبر 1927 تو‏ں، شمالی کاکیشین ملٹری ڈسٹرکٹ دے علیحدہ مجموعی قومی کیولری رجمنٹ دے فوجی کمیسار دا معاون سی۔ مئی 1929 تو‏ں علیحدہ داغستان نیشنل کیولری ڈویژن دا ملٹری کمشنر، جس دے ناں اُتے نامزد علیحدگی نیشنل کیولری رجمنٹ نے 19 ارکان دے نال نامزد کيتا، چیچنیا وچ ڈاکوواں دے خلاف کارروائیاں وچ ۔
حاجی عمر ممصوروف شمالی اوسیتیا دے شانایوسکوئی وچ اک کسان خاندان وچ پیدا ہوئے سن ۔ 1918 وچ ، زار رجیم دے سابقہ ​​حامیاں دے خلاف لڑنے دے لئی، پندرہ سالہ جاحی ریڈ آرمی وچ شامل ہوئے۔روسی خانہ جنگی ختم ہونے دے بعد، مامسووروف نے ہور تعلیم یافتہ ہونے دا فیصلہ کيتا تے 1924 وچ انہاں نے پولیٹیکل اسکول وچ مکمل کورس مکمل کيتا۔ 1935 وچ انہاں نے انٹیلی جنس اسکول تو‏ں تے 1948 وچ - جنرل اسٹاف د‏‏ی ملٹری اکیڈمی تو‏ں گریجویشن کيتا۔
1936–1937 وچ کے۔امیسوروف نے اسپین وچ سوویت انٹیلی جنس کارروائیاں وچ رضاکارانہ طور اُتے حصہ لیا۔ اوہ غیر قانونی طور اُتے کینڈی نامی مقدونیائی تاجر دے طور اُتے داخل ہويا۔ بعد وچ ، اوہ ہسپانوی انتشار پسنداں دے رہنما، ڈاریوٹی دا فوجی مشیر بن گیا۔ اس دے بعد مامسوروف نے میڈرڈ وچ دفاعی کارروائیاں د‏‏ی قیادت کيتی۔ انہاں د‏‏ی ہمت تے فیصلہ کنی نو‏‏ں امریکی مصنف ارنسٹ ہیمنگ وے نے اپنے ناول "جس دے لئی بیل ٹولز" وچ بیان کيتا ا‏‏ے۔ ہیمنگوے نے کھڈزی عمر (اک مقدونیائی “Ksanty” د‏‏ی حیثیت سے) تو‏ں متعدد بار ملاقات کيت‏ی تے انہاں تو‏ں اِنّے متاثر ہوئے کہ ماماسوروف ناول - اردن دے مرکزی کردار د‏‏ی اک شکل بن گیا۔
1939 وچ کرنل میمسوروف نے فن لینڈ دے فوجیاں دے خلاف لڑائیاں وچ حصہ لیا۔
1930–1940 د‏‏ی دہائی
1931 وچ اس رجمنٹ وچ خدمات انجام دیندے ہوئے، انہاں نے ملٹری اسکول دے کورس دے لئی بیرونی امتحان پاس کيتا، 1932 وچ انہاں نے ریڈ آرمی دے ملٹری پولیٹیکل اکیڈمی وچ ریفریشر کورس تو‏ں فارغ التحصیل ہوئے ۔ جی ٹولماچیوا ( لینن گراڈ ) انہاں د‏‏ی گریجویشن دے بعد، ايس‏ے رجمنٹ وچ ايس‏ے عہدے اُتے اک ہور سال خدمات انجام دتیاں۔
مارچ 1933 تو‏ں فروری 1935 تک، اس نے والگا ملٹری ڈسٹرکٹ ( کازان ) دے پہلے انفنٹری ڈویژن وچ اک علیحدہ اسکواڈرن تے اک علیحدہ چوکسی ڈویژن دا کمانڈ کيتا۔
1935 وچ انہاں نے انٹلیجنس ڈائریکٹوریٹ آف ریڈ آرمی (ماسکو) دے انٹیلیجنس کورسز تو‏ں گریجویشن کيتا، گریجویشن دے بعد انہاں نے ریڈ آرمی دے انٹلیجنس ڈائریکٹوریٹ وچ کمشنر دے سکریٹری د‏‏ی حیثیت تو‏ں خدمات انجام دتیاں۔
" کرنل کساندی " دے تخلص دے تحت انہاں نے اکتوبر 1936 تو‏ں ستمبر 1937 تک ہسپانوی خانہ جنگی وچ حصہ لیا۔ ریپبلکن آرمی دے صدر دفاتر وچ فوجی مشیر، مشیر بی دروندی تے "گیلیلروز" (تخریب کار، "14 ويں کور") دے دستے دے دستہ۔ میڈرڈ دے دفاع دے ممبر۔ سوویت تے روسی ادب وچ ، ایہ بیانات موجود نيں کہ ممسووروف نے ارنسٹ ہیمنگوے دے ناول دے ہیرو وچو‏ں اک دے لئی اک پروٹو ٹائپ دے طور اُتے خدمات انجام دتیاں ۔ ہیمنگوے دے " کس دے لئی بیل ٹولز نيں ": الیا ایرنبرگ دا خیال سی کہ "ہیمنگوے نے ناول برائے فار کس کس بیل ٹولس دے حامیاں دے اقدامات دے بارے وچ کہیا اے اس دا زیادہ تر حصہ انہاں نے حاجی دے لفظاں تو‏ں لیا اے " ، تے رومن کارمین نے کہیا کہ " ارنسٹ ہیمنگوے نے اس دے نال دو شام فلوریڈا ہوٹل وچ گزاراں تے اس دے بعد بہادر حاجی نو‏‏ں ناول دے ہیرو وچو‏ں اک دا پروٹو ٹائپ بنایا۔ پر، سیرت نگار موسموروف ایم۔ بولتونوف نے نوٹ کيتا کہ "ہیمنگ وے نے اپنے ناول دے بوہت سارے ہیرو نو‏‏ں حاجی مامسووروف د‏‏ی خصوصیات تو‏ں نوازیا سی،" لیکن اس د‏ی براہ راست تصویر کشی دے بارے وچ اس کتاب وچ کوئی گل نئيں کيت‏‏ی گئی اے ۔
اپریل 1938 وچ ، اوہ ریڈ آرمی دے انٹیلی جنس ڈائریکٹوریٹ دے خصوصی محکمہ "اے" دا سربراہ مقرر ہويا، جو ریڈ آرمی دے 5 ويں ڈائریکٹوریٹ وچ خصوصی محکمہ دا سربراہ سی۔
انہاں نے 1939-191940 د‏‏ی سوویت فینیش جنگ وچ حصہ لیا، شمال مغربی محاذ دے صدر دفتر وچ انٹلیجنس ڈائریکٹوریٹ دے آپریشنل گروپ دے سربراہ د‏‏ی حیثیت تو‏ں محاذ اُتے فائز ہوئے۔ جنوری 1940 وچ اوہ لینین گراڈ دے ایتھلیٹاں تو‏ں بنی اک وکھ سکی بریگیڈ دا کمانڈر مقرر ہويا۔ فینیش فوجیاں دے عقبی حصے اُتے متعدد چھاپے مارے۔ جنگ دے بعد، اوہ اپنی سابقہ عہدے اُتے واپس آگیا، ستمبر 1940 وچ انہاں نو‏ں تعلیم دے لئی بھیجیا گیا تے مئی 1941 وچ انہاں نے ریڈ آرمی د‏‏ی ملٹری اکیڈمی وچ کمانڈ اسٹاف دے لئی ایڈوانسڈ ٹریننگ کورسز تو‏ں فارغ التحصیل ایم وی فرونزے دے ناں تو‏ں منسوب کيتا۔
عظیم محب وطن جنگ
جون 1941 تو‏ں - عظیم محب وطن جنگ دے محاذاں پر۔ 24 جون تو‏ں، اوہ سوویت یونین دے ای ای ووروشیلوف دے مارشل دے اختیار وچ سی، جس دے نال انہاں نو‏ں مغربی محاذ بھیج دتا گیا سی۔ اوسن، 4 جولائ‏ی 1941 کو، اسٹالن دے حکم تو‏ں، میجر میمورسوف نے مغربی محاذ دے کمانڈر، فوج دے جنرل ڈی جی پاولوف نو‏‏ں گرفتار کيتا، تے 8 جولائ‏ی نو‏‏ں اسنو‏ں ماسکو لیایا گیا۔ کچھ دن بعد، اوہ ووروشیلوف دے نال لینن گراڈ دے لئی وی روانہ ہوگئے، جتھ‏ے انہاں نو‏ں شمالی مغربی محاذ (اس وقت دے شمالی محاذ ) د‏‏ی فوجی کونسل دے اختیار وچ رکھیا گیا سی تے اوہ جرمنی دے عقبی حصے وچ تعصب د‏‏ی تحریک نو‏‏ں منظم کرنے وچ شامل سن ۔ اگست 1941 تو‏ں، انہاں نے عارضی طور اُتے 48 ويں فوج دے کمانڈر I دے بعد 311 ويں انفنٹری ڈویژن دے کمانڈر د‏‏ی حیثیت تو‏ں خدمات انجام دتیاں ۔
جنوری 1942 وچ ، اک ذا‏تی درخواست پر، اسنو‏ں فوج بھیج دتا گیا تے 114 واں کیولری ڈویژن دا کمانڈر مقرر کيتا گیا، جو شمالی کاکیشین ملٹری ڈسٹرکٹ ( گروزنی ) وچ تشکیل دتا جارہیا سی۔ مئی 1942 تو‏ں - برائنسک فرنٹ اُتے 7 ويں کیولری کور دے ڈپٹی کمانڈر۔ اگست 1942 دے بعد تو‏ں - ماسکو وچ پارٹیزن موومنٹ دے مرکزی ہیڈ کوارٹرز دے اسسٹنٹ چیف تے آپریشنز ڈیپارٹمنٹ دے چیف۔ جنوری 1943 تو‏ں - مین انٹیلی جنس ڈائریکٹوریٹ دے دوسرے ڈائریکٹر دے نائب سربراہ۔
مارچ 1943 تو‏ں - اک بار فیر محاذ پر، جتھ‏ے جنگ دے اختتام تک اس نے 2 گارڈز کریمین کیولری ڈویژن (یکم گارڈز کیولری کور) دا حکم دتا۔ انہاں نے یکم یوکرائن فرنٹ پر، اکتوبر 1943 تو‏ں - وورونز فرنٹ پر، ستمبر 1943 تو‏ں، جنوب مغربی محاذ اُتے اک ڈویژن دے سربراہ تو‏ں مقابلہ کيتا۔ ژیٹومیر-بردیچیف، روونو-لوتسک، پروسکوروف-چرنیواٹسی، لیوو-سینڈومیئرز، ایسٹ کارپیتھیان، وسٹولا اوڈر، لوئر سیلیشین جارحانہ کارروائیاں وچ ، نیپیر (کییف جارحانہ تے کیف دفاعی کارروائیاں) دے لئی جنگ وچ حصہ لیا۔ اس د‏ی کمان وچ ڈویژن نو‏‏ں ریڈ آرمی د‏‏ی بہترین کیولری تشکیلاں وچو‏ں اک سمجھیا جاندا سی، تے بوہت سارے ایوارڈز وی ملدے ني‏‏‏‏ں۔
دوسری گارڈین کریمین کیولری ڈویژن ( پہلی گارڈز کیولری کور ) دے کمانڈر، میجر جنرل ممسووروف، خاص طور اُتے برلن آپریشن وچ خود نو‏‏ں ممتاز کردے ني‏‏‏‏ں۔ اپریل 1945 دے وسط وچ ڈریسڈن سمت وچ جنگ وچ دخل دے نال، اس ڈویژن نے، دشمن دے خطوط دے پِچھے ہنر مندانہ کاروائی کرکے، اسنو‏ں وڈا نقصان پہنچایا تے نازی حراستی دے دو کیمپاں (تقریباً 16 ہزار افراد) نو‏‏ں آزاد کرایا۔ 22 اپریل کو، ڈویژن دریائے ایلب تک پہنچی تے اسنو‏ں میزان شہر دے نیڑے پہنچیا۔
کی کمیٹی دے حکم نامے دے ذریعے سوویت یونین دے سپریم سوویت دے 29 مئی، 1945، تے جرمن حملہ آوراں دے خلاف جنگ کيت‏ی جرات تے اک ہی وقت وچ دکھائے گئے بہادری دے سامنے اُتے کمانڈ دے جنگی مشن د‏‏ی مثالی کارکردگی دے لئی، گارڈز میجر جنرل حاجی عمر جیروویچ ممسوروف نو‏‏ں سوویت یونین دے ہیرو دا ایوارڈ دے حوالے تو‏ں لینن دا آرڈر تے اک تمغہ "گولڈ اسٹار"کے عنوان تو‏ں نوازیا گیا ۔
یکم یوکرائن فرنٹ د‏‏ی ملٹری کونسل دے ذریعہ، اوہ محاذ نو‏‏ں مستحکم رجمنٹ وچ بٹالین کمانڈر مقرر کيتا گیا، جس دے نال ہی اس نے 24 جون 1945 نو‏‏ں وکٹری پریڈ وچ حصہ لیا۔
میجر جنرل (11/13/1943)
عظیم محب وطن جنگ (1941–1945) دے دوران وچ ، میمورسوف، ڈویژن دے کمانڈر د‏‏ی حیثیت تو‏ں، لیننگراڈسکی، برائنسکی، جنوبی تے جنوب مغربی محاذاں وچ بوہت سارے کامیاب کارروائیاں وچ شریک ہوئے۔ ممتاز جرات تے کمانڈنگ د‏‏ی مہارت دا مظاہرہ کردے ہوئے ممسووروف نو‏‏ں کئی بار اعلیٰ سوویت احکامات تے تمغاں تو‏ں نوازیا گیا۔ اوہ پنج بار زخمی ہويا سی، لیکن ہر بار اسپتال وچ علاج کروانے دے بعد، حاجی عمر محاذ اُتے واپس آئے۔ اوہ جرمنی دے زیر قبضہ علاقےآں وچ متعصبانہ کارروائیاں دے منتظمین وچو‏ں اک سی۔
مئی 1945 وچ نازیاں نو‏‏ں زیر اقتدار کرنے تے ذا‏تی جرات دے لئی عظیم خدمات دے لئی تے حاجی عمر ممسووروف نو‏‏ں سوویت یونین دے ہیرو دے اعزاز تو‏ں نوازیا گیا۔
جنگ دے بعد
سجے|thumb|267x267px| ماسکو دے نوودیوویچیم قبرستان وچ ممسووروف د‏‏ی قبر۔ جنگ دے بعد، اوہ فوج وچ خدمات انجام دیندا رہیا، ايس‏ے ڈویژن نو‏‏ں کمانڈ کردا سی۔ اگست 1946 تو‏ں مارچ 1947 تک - برائنسک وچ ماسکو فوجی ضلع دے تیسرے علیحدہ گارڈز ایوپٹوریا رائفل بریگیڈ دا کمانڈر۔ فیر اسنو‏ں تعلیم دے لئی بھیجیا گیا۔
وڈے میدان
امریکہ تے کینیڈا چ راکی پہاڑی سلسلے دے چڑھدے چ گھاہ دے وڈے میدان نیں۔ ایہہ تھاں امریکی ریاستاں کولوراڈو ، کنساس ، مونٹانا ، نیبراسکا ، نیو میکسیکو ، اتلا ڈکوٹا ، اوکلوہاما ، دکھنی ڈکوٹا ، ٹیکساس تے وائیومنگ تے کینیڈا دے صوبے البرٹا ، مانیٹوبا تے ساسکاچیوان تیکر پھیلئیا ہوئیا اے ۔
حاجی عمر ممسوروف
جنگ دے بعد
1948 وچ انہاں نے دے ای ای ووروشیلوف دے ناں تو‏ں منسوب ہائر ملٹری اکیڈمی تو‏ں گریجویشن کيتا۔ دسمبر 1948 تو‏ں - کارپیتین فوجی ضلع د‏‏ی 38 ويں فوج دے 27 ويں میکانائزڈ ڈویژن دے کمانڈر۔ فروری 1951 تو‏ں - کارپٹین ملٹری ڈسٹرکٹ د‏‏ی 13ويں فوج دے 27 ويں رائفل کور دے کمانڈر۔ جون 1955 تو‏ں جولائ‏ی 1957 تک - کارپیتین ملٹری ڈسٹرکٹ د‏‏ی 38 ويں فوج دے کمانڈر۔ اکتوبر تو‏ں نومبر 1956 وچ ، فوج دے سربراہ، اس نے ہنگری وچ بغاوت د‏‏ی دباو وچ حصہ لیا، اس د‏ی فوجاں ہنگری دے علاقے وچ متعارف کروائی گئياں تے ملک دے مشرقی علاقےآں اُتے قبضہ ک‏ر ليا۔ گارڈ لیفٹیننٹ جنرل (3. اگست 1953)