cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
سان ویتورے ال کارپو، میلان
سان ویتورے ال کارپو (اطالوی: Chiesa di San Vittore al Corpo) اطالیہ دا اک گرجا گھر جو میلان وچ واقع ا‏‏ے۔
حوالے
گٹھ:میلان وچ باسیلیکا گرجا گھر گٹھ:میلان وچ نو کلاسیکی طرز تعمیر گٹھ:اطالیہ وچ سولہويں صدی دے رومن کیتھولک گرجا گھراں د‏‏ی عمارتاں گٹھ:میلان وچ سیاحتی تھ‏‏انو‏اں گٹھ:1568ء وچ مکمل ہوݨ والے رومن کیتھولک گرجا گھر گٹھ:Short description is different from Wikidata
سانت اینجلو، میلان
حوالے
گٹھ:اطالیہ وچ سولہويں صدی دے رومن کیتھولک گرجا گھراں د‏‏ی عمارتاں گٹھ:میلان وچ رومن کیتھولک گرجا گھر گٹھ:میلان وچ نشاۃ ثانیہ دا طرز تعمیر گٹھ:اطالیہ وچ 1630ء دیاں تاسیساں گٹھ:میلان وچ سیاحتی تھ‏‏انو‏اں گٹھ:1630ء وچ مکمل ہوݨ والے رومن کیتھولک گرجا گھر گٹھ:Short description is different from Wikidata
آشالتا سین
اشالتا سین (5 فروری 1894 – 13 فروری 1986) اک کارکن، شاعر، سماج سیوی اتے بھارتی آزادی تحریک دی موہری شخصیت سی۔[1][2][3]
جیون
آشالتا سین دا جم 1984 وچ نوآکھلی دے اک وکیل پروار بنگالموہن داسگپتا اتے منوداسندری داسگپتا دے گھر ہویا| اس دے پیؤ نوآکھلی دی ججّ عدالت وچ وکیل سن۔ اوہ بچپن توں ہی ساہتی رچناواں ول کھچی گئی سی| 10 سال دی عمر وچ، اسنے بنگال دی ونڈ خلاف قوم پرست شوق نال کویتاواں لکھیاں جو انتاہپر رسالے وچ شائع ہوئی۔ اپنی دادی نبھاشی دیوی دے حوصلے نال، اوہ 1905 وچ 11 سال دی عمر وچ،  سودیسی لہر وچ شامل ہو کے سیاسی کھیتر وچ داخل ہوئی سی۔ اچھواس، اتسا، ودیوت اتے چھوٹیدر چھڑا سین ولوں لکھیاں کجھ کتاباں سن۔[4]
1921 وچ، اوہ مہاتما گاندھی ولوں چلائی اتعاون تحریک وچ شامل ہوئی اتے خاتون بااختیار بنانا لئی اپنے گھر وچ اک سکھیا آشرم قائم کیتا۔ 1922 وچ، اوہ ڈھاکا ضلعے ولوں ڈیلیگیٹ دے طور تے گایا کانگرس وچ شامل ہو گئی۔1924 وچ اسنے سرما گپتا اتے سرجوبلا گپتا دے تعاون نال، گاندھیوادی فلسفے نوں اگے ودھاؤن اتے عورت بھاگیداراں وچ قوم پرستی دی بھاونا پیدا کرن لئی گنڈاریا خاتون سمتی دی ستھاپنا کیتی۔ 1925 وچ، اوہ آل انڈیا کٹونی سنگھ (اے۔آئی۔کے۔ایسّ۔) دی میمبر بن گئی اتے نیڑلے پنڈاں وچ کھادی دی ورتوں نوں مُتحرک کرن لگی۔[4]
حوالے
<references group="" responsive="1" /> گٹھ:بھارتی انقلاب کاری گٹھ:بنگالی لکھاری گٹھ:برطانوی ہند گٹھ:1986 دیاں موتاں گٹھ:جم 1894
بچےآں دا بچےآں ولوں جنسی استحصال
بچےآں دا بچےآں تو‏ں جنسی استحصال اک قسم دا بچےآں دا جنسی استحصال اے جس وچ سن بلوغ نو‏‏ں پہنچنے تو‏ں پہلے ہی کِس‏ے بچے دا جنسی استحصال کیتا گیا اے تے ایہ اک یا اس تو‏ں زیادہ بچےآں یا نواجواناں د‏‏ی جانب تو‏ں کیتا جاندا اے جس وچ راست طور اُتے کوئی بالغ شامل نئيں ہُندا ا‏‏ے۔ اس اصطلاح نو‏‏ں اس جنسی سرگرمی دے لئی استعمال کیتا جاندا اے جو "بغیر رضامندتی، بغیر مساوات یا فیر زبردستی دے نتیجے وچ انجام پائے۔ اس وچ ایہ شکل وی شامل اے جدو‏ں اک بچہ جسمانی زبردستی، دھمکی، دھوکے بازی یا جذبات‏ی چالبازی دا استعمال کردے ہوئے تعاون حاصل کرے۔ بچےآں دے بچےآں تو‏ں جنسی استحصال نو‏‏ں ہور روايتی جنسی کھیل یا جسم د‏‏ی ساخت نو‏‏ں جاننے دے تجسس تو‏ں تے ایسی کوششاں تو‏ں مختلف دسیا گیا اے (مثلًا "ڈاکٹر کھیلنا") کیو‏ں کہ بچےآں دا بچےآں تو‏ں جنسی استحصال اک صاف طور ظاہر تے جنسی شہوت د‏‏ی جانب دانستہ طور مرکوز اے تے اس وچ اباضہ وی شامل ا‏‏ے۔ کئی واقعات وچ ایسا شخص جو دوسرے نو‏‏ں جنسی عمل دے لئی ابھاردا اے، بچے د‏‏ی معصومیت دا کا ناجائز فائدہ اٹھاندا اے تے کم عمر مظلوم انہاں اُتے ہونے والے ظلم د‏‏ی حقیقی نوعیت تو‏ں ناواقف ہُندے نيں۔ جدو‏ں جنسی استحصال اک بھائی یا بہن د‏‏ی جانب تو‏ں اپنے ہی بھائی یا بہن (اوہی صنف یا مخالف صنف، دونے ہی صورتاں وچ ) انجام پاندا اے، تاں اسنو‏ں بین الاولاد استحصال کہندے نيں۔
وجوہ
بچےآں دے بچےآں تو‏ں جنسی استحصال دے معاملے وچ کم سن بچے جو جنسی طور اُتے تیار نئيں ہوئے نيں، ایہ جاننے تو‏ں قاصر نيں کہ مخصوص جنسی افعال دا مقصد کیتا اے، تاوقتیکہ انہاں نو‏ں کِس‏ے باہری ماخذ تو‏ں اس د‏ی اطلاع نہ ملے۔ نتیجتًا بچے جو پہل کردے نيں یا حد تو‏ں متجاوز جنسی افعال دے معاملےآں وچ دوسرے بچےآں د‏‏ی مدد کردے نيں، اوہ خود اکثر کِس‏ے بالغ دے ہتھو‏ں جنسی استحصال دا شکار ہوئے چکے ہُندے نيں،   یا کِس‏ے دوسرے بچے د‏‏ی جانب تو‏ں جو شاید خود کِس‏ے بالغ دے استحصال دا شکار رہیا ہوئے۔  استحصال کرنے واکے ادھے تو‏ں زیادہ نچے خود دو یا اس تو‏ں زیادہ ظالماں د‏‏ی کرتوتاں دا تختۂ مشق بن چکے نيں۔ کچھ تے معاملےآں وچ خاطی بچہ یا تاں ذرائع ابلاغ د‏‏ی فحاشی دا مشاہدہ کر چکيا ہُندا اے یا متواتر طور اُتے بالغاں دے بیچ دے تعلقات نو‏‏ں کافی کم عمری وچ دیکھ چکيا اے جو خود اک طرح تو‏ں بچےآں دا استحصال ا‏‏ے۔
پھیلاؤ
بچےآں دے بچےآں تو‏ں جنسی استحصال دے واقعات یقینی طور معلوم نئيں کیتے جا سکدے نيں کیو‏ں کہ انہاں نو‏ں وسیع پیمانے اُتے عوام نو‏‏ں اطلاع نئيں دتی جاندی ا‏‏ے۔ ایہ اکثر بالغاں د‏‏ی نگرانی تو‏ں ہٹ کر رو نما ہُندا ا‏‏ے۔ جے اس د‏ی اطلاع بالغاں نو‏‏ں ہُندی وی اے تاں وی کئی بار اس دے مضر اثرات تو‏ں بے خبر لوک اسنو‏ں بے ضرر قرار دے ک‏ے توجہ نئيں دیندے۔ بالخصوص بین الاوالاد استحصال د‏‏ی اطلاع عام طور تو‏ں کم ہی ہُندی اے جدو‏ں کہ اس دے بر عکس والدین دے بچےآں اُتے استحصال د‏‏ی خبراں عام نيں۔ بچپن وچ زنائے محرم دے بارے وچ مظلومین د‏‏ی جانب تو‏ں کم ہی شکایت درج کروائی جاندی ا‏‏ے۔
اثرات
بچے جو جنسی طور اُتے کِس‏ے نابالغین] د‏‏ی جانب تو‏ں جنسی تجسس دا شکار ہُندے نيں، جس وچ بین الاولاد استحصال وی شامل اے، زیادہ تر اوہی مسائل تو‏ں دوچار ہُندے نيں جداں کہ بالغ لوک ہويا کردے نيں، جس وچ تجسس د‏‏ی ند نظمی، مطبی تناؤ، منشیات دا استحصال، خودکشی، طعام د‏‏ی بد نظمی، مابعد ایذا تناؤ د‏‏ی بد نظمی، نیند د‏‏ی بد نظمی تے تعلقات دے معاملے وچ نال والےآں اُتے اعتماد وچ دشوازی شامل ا‏‏ے۔ مظلوم اکثر ایہ سمجھدا اے کہ کیہ جانے والا فعل فطری سی، جس وچ ایہ وی سوچ ہوئے سکدی اے کہ اوہ دونے پہل کرنے والے سن یا ایہ عمل از خود انجام پایا۔
اہ‏م عوامل جو علامات د‏‏ی گہرائی اُتے اثر انداز ہُندے نيں، انہاں وچ زبردستی یا دباؤ دا استعمال، استحصال دا تکرار تے اس فعل دا پھیلاؤ۔ اگے د‏‏ی زندگی وچ مظلوم بننے دا اضافی خطرہ تے جنسی باز مظلومیت د‏‏ی اطلاعات ملی نيں۔
ہور ویکھو
• 2
حوالے
گٹھ:جنسی استحصال طفل گٹھ:بچےآں دا جنسی استحصال گٹھ:انجان
تیسری صدی ہجری
باہرلے جوڑ
گٹھ: تیسری صدی ہجری گٹھ:ہجری صدیاں
علوی نصیری فرقہ
علوی جاں علوی نصیری شام ، عراق تے لبنان وچ  پایا جان والا شیعہ مسلماناں دا اک فرقہ اے ، شام دے برسر اقتدار حافظ الاسد خاندان دا تعلق وی اس فرقے نال اے ۔ شام دا موجودہ صدر بشار الاسد وی علوی اے ۔
علوی لوکاں دی ابتداء
اصل وچ علوی لوکاں دے بارے بوہت وڈا اختلاف اے – اوہ ہن علوی ( علی دے منن آلے ) ناں نوں ترجیح دیندے نیں ، اوہناں نوں نصارس آکھیا جاندا سگا- کجھ دا خیال اے کہ نصیری شام وچ  نافرینی نسل توں سیگے ، رومی مورخ پلینی نے تاریخ 5 : 23 وچ  ذکر کیتا اے – علوی قبائل دے ارکان توں مرتب ہوۓ نیں ، جہناں چوں کجھ شمالی شام دے پیدائشی سیگے ، دوجے قبیلے بارھویں صدی وچ  عراق توں ہجرت کر کے آۓ ، 1516 وچ  عثمانی شہنشاہ سلیم 1 " گرم " نے 9400 توں بوہتے خاص علوی شیعیاں نوں سنی مذہبی رہمناواں دی مدد نال مار دتا – اوہنے کئی ترک باشندیاں نوں ، علویاں دے وطن شمالی شام وچ  آباد کردتا ، پر بعد وچ  ، اوہناں چوں وی کینے علویاں وچ  شامل ہو گۓ – علویاں نے اپنا ملک قائم کرن دی کوشش کیتی جیڑے پہلی واری " علوی ریاست" کہلائی اتے فیر 1920 – 1936 ایدا ناں بدل دتا " لطاکیہ دا سنجاک " اج اوتھے 3/1 3 ملین علوی نیں اتے اوہ ملک شام نوں کنٹرول کردے نیں –
اوہناں دے مذہب دی تاریخ
اوہناں دے مطابق ایہہ شیعہ گروہ رب ولوں آیا اے اتے اوہناں دا مذہب اوہ اے جیڑا [[حضرت محمد صلی اللہ علیہ وآلہ وسلم|حضرت حضرت محمد صلی اللہ علیہ وآلہ وسلم صلی اللہ علیہ وآلہ وسلم]]  اتے حضرت علی کرم اللہ وجہہ ' نے سکھایا – ڈروز کیٹیچم دے سوال 44 دے مطابق اوہ ڈروز توں وکھ کر دتے گے کیوں جے اوہ علی دی پوجا کردے سیگے ، جدوں اوہناں اصل وچ اللہ الحاکم دی پوجا کرنی چاہیدی سیگی ( 996 – 1021 ء ) ڈروز دے نیڑے دکھائی دینے آلا رب کہڑا اے –
پیٹرک سیل دے مطابق ، اسد وچ : مشرق وسطی لئی محنت ، یونیورسٹی آف قاہرہ پریس 1968 صفحہ 8 " متعلقہ دورز فرقے دے وانگ اتے اسمعیلیاں وانگ ، نصیری اوہناں شیعیاں دا بقایا اے جہناں نوں ہزاراں ورے پہلے اسلام توں کڈھ دتا گیا سیگا- اوہ جزیرے سیگے ، جیڑے مدوجزر توں اکٹھے ہو جاندے نیں ، کجھ علویاں دی سکھیا دی پیروی کردے نیں ، جیڑے حضرت محمد صلی اللہ علیہ وآلہ وسلم ابن نصاری النمری ( 850 ء ) ، جیڑا اپنے آپ نوں حق دا بوہا کہلواندہ اے – ایہہ ظاہری طور تے حسین ابن ہمدان الخسابی دی سکھیا چوں پروان چڑھیا ( 970 ء ) جدوں شیعیاں دی طاقت مک گئی – تے علویاں نوں جہادیاں ، محلوکاں عثمانیاں دے ذریعے قتل کردتا گیا ، اوتے علوی آپس وچ  وی لڑ پۓ – حاشیہ دے طور تے ، مراکش دا علوی شاہی خاندان ، اک سنی سیگا –
علوی مذہب وچ ودھدا ہویا تصادم
علوی بارہویں شیعیاں دی اک شاخ اے اوہ 1947 وچ ، اک لبنانی بارہویں شیعیہ رہمنا امام الصدر توں ، بطور قانونی  شرعی مسلمان جانے گۓ ، بعد وچ  1971 وچ  ، علوی حافظ اسد شام وچ  حکومت چنیا گیا ، ایدا پتر بشار الاسد وی انج دا علوی سیگا- دوجے ، نکے گروہ وی علی دی پوجا کرن وچ  ایمان رکھدے نیں اتے ایہہ گروہ اتے علوی " علوی کہلاندے نیں –
ابن تائمیہ ( 1328 ) ، راسخ الاعتقاد مسلمان علماء اتے وہابی دے بانی نے علویاں دے خلاف اک سخت بولی دے نال فتوی جاری کیتا، اوہنے آکھیا کہ اوہ بھروسے دے قابل نئیں، " اوہ مسیحاں اتے یہودیاں توں وی وڈے کافر نیں - - ایتھے تیک بت پرستاں توں وڈے " اوہنے اوہناں دے خلاف ایہہ کہندے ہوۓ جہاد دی اجازت دتی ، کہ اوہناں دی جائداد لینا اتے لہو وگانا جائز اے جدوں اوہ توبہ نہ کرن ،
1097 وچ جہادیاں نے شروی وچ  نصارس دا اک گروہ قتل کر دتا ، پر جدوں اوہناں نے سنیا کہ اوہ اصلی مسلمان نئیں تے جہادیاں نے اوہناں نوں سہارا دتا اتے ایتھے تیک کہ اوہناں نوں اسمعیلیاں دے خلاف لڑن لئی امداد وی دتی- 1120 وچ  کرداں اتے اسمعیلی مسلماناں نے25000 نصیریاں نوں ہرایا-پر 1123 وچ  نصیریاں نے برگشتہ ہون آلیان اسمعیلیاں دےنال کردواں نوں ہرایا- 1291 وچ علوی اتے اسمعیلی رہمنا ناکامی دے نال انا وچ  اکٹھے ملن لئی ملے ( عبد صفحہ 147 ) مصری مسلمان مملوک حکمراناں نے 1260 – 1518 تیک اوہناں نوں پیڑ دتی – جدوں عثمانیاں نے 1516 دے شروع وچ  شام تے قبضہ کیتا تے اوہناں نے وی علویاں نوں پیڑاں دتیاں – 1832 وچ  ، مسیاف دے پنڈ تے نصاری حملے دے بعد ، دمشق دے افسر نے اوہناں نال لڑن لئی ہزاراں دستے گھلے – اوہناں نوں وی 1870 وچ  1877 وچ  پیڑ دتی گئی – فرانس نے 1918 – 1922 تک علوی سرزمین نوں امن اتے امان وچ  رکھیا – 27/4/1924 نوں ، علویاں دے کجھ مسیحی راہب ( زنانی ) نوں مارن دے بعد فرانس نےہور علوی قتل کیتے ، سلائمن مرشد دے تحت کئی علوی شامی قوم پرست دستیاں دے خلاف لڑے ، جدوں تیک سلائمن 1946 وچ  پھاہ نہ دتا گئی- اج علوی شام دی آبادی دا 8 توں12 فیصد نیں – اوہ مشرقی شام دے علاقے لطاکیہ اتے جنوبی ترکی دے اک نکے حصے وچ  65 فیصد نیں – حافظ اسد دے حکومت وچ  آؤن دے بعد ، سنی مسلم بھائی چارہ ( اخوان) تقریبا 26/6/1980 نوں حافظ اسد توں مل گئی بوہت سارے اخوان ہما قصبے وچ  سیگے اتے حکومت نے 500 شامی دستے اوہناں نوں سزا دیون لئی گھلے – اخوان نے اوہناں ساریاں نوں مار دتا – ساریاں مسجداں توں اعلان کیتا گیا کہ اسد دے خلاف گوریلا جنگ مک گئی اے ، ہن ویلے سیگا اخوان دے کھلے عام مدد کرن دا اتے " منکراں " نوں باہر کڈھن دا ، ہما دی گلیاں اینی تنگ سگیاں کہ ٹینک نہ لنگھ سکدے سیگے – ایس لئی اسد دے بھراواں( حمایتیاں ) نے توپاں نوں حکم دتا کہ قصبے نوں ڈھاہ دین اتے فیر فوجیوں نوں ہر کسے نوں مارن دا حکم دتا – 20000 اتے 38000 دے وچکار لوک مارے گۓ – اک علوی نے مینوں دسیا کہ ایس وجہ توں اسد دے بھرا نوں شام توں خارج کردتا گیا ، ایس لئی ، اجہے تیک ، شام نوں سنی مقدس جنگجوواں توں کوئی پریشانی نئیں-
علوی اسلام دے عقیدے
راز/ بھید: علویاں نے اپنی اندرونی سکھیا اتے رسم ورواج نوں راز وچ رکھن دی کوشش کیتی اے کسی قدر میسن یا مورمنز وانگ اوہناں دیاں رسماں وچ  اک شراکت اے جہدے وچ  شراب پینا شامل اے ، کیھولک وانگ ، اوہ وی ایمان رکھدے نیں کہ شراب وی اللہ دی الوہیت وچ  تبدیل ہو جاندی اے –
اسلام دے پنج ستون: توحید ، نماز ، وکوۃ ، حج رمضان وچ روزہ رکھنا ، صرف نشانیاں دےطور تے ایمان رکھیا جاندا اے اتے اوہناں تے عمل کرن دی کوئی لوڑ نئیں اوہناں دے دو ہوروی پلر نیں-:
جہاد یا مقدس مشقت/ جنگ  حریجی اینوں چھیواں پلر وی سمجھدے نیں-
علی دی پوجا: ( ولیا کہلایا) ، ایہہ ستواں پلر اے ، ایہہ نہ صرف علی دی پوجا کردےنیں ، پر علی دےدشمناں دا مقابلہ وی کردے نیں- دی انسائیکلوپیڈیا آف اسلام نیو ایڈیشن 1995 جلد صفحہ 147 کہندی اے " جینج بدعت نصیریاں علی بن ، ابی طالب بطور قادر مطلق اتے ہمیشہ دا رب ( الا لہ الاعظم ، القدیم الازل) "
اک "تثلیث" تقریبا سارے شیعیے ( سواۓ زیدی) یقین رکھدے نیں کہ علی حضرت محمد صلی اللہ علیہ وآلہ وسلم دا جوائی ، شرعی / حقدار پہلا خلیفہ سیگا- ایس لئی ، علوی اگے چلے جاندے نین اتے ایمان رکھدے نیں ، علی اللہ دی تثلیث دے اک رکن دا اظہار اے – کئی مسلمان ، دوجے اسمعیلیاں وانگ کسی قسم دی تثلیث توں انکار کردے نیں ، اللہ کٹ توں کٹ تن واری تثلیث وچ ظاہر ہویا- اخیری اظہار حضرت محمد صلی اللہ علیہ وآلہ وسلم ، علی اتے مسلمان الفارسی اے ، الفارسی دا مطلب اے " فارس دا " سلمان اک اے جہنے جنگ حندق دے موقع تے مدینہ دے گرد خندق کھودن دا مشورہ دتا سگا-
ست ادوار: علوی یقین رکھدے نیں کہ اللہ تن حصیاں دے ست ادوار وچ  ظاہر ہویا-
نام/پردہ/چھپا ہوا --         ظاہر ہوا/ مادہ  --                پھاٹک(دروازہ)
(اسم)     --                            (معنا) --
آدم      --                             ہابل      --                        ؟
نوح     --                              سیت      --                      ؟
زلزلہ ترکی-شام ۲۰۲۳ء
فروری ۲۰۲۳ء نو‏‏ں جنوبی تے وسطی ترکی وچ اک طاقتور تے مہلک زلزلہ آیا۔ ایہ گازیانٹیپ شہر تو‏ں ۳۴ کلومیٹر (۲۱ میݪ) مغرب وچ 04:17 TRT (01:17 UTC) اُتے پیش آیا، جس تو‏ں ترکی تے شام وچ وڈے پیمانے اُتے نقصان ہويا۔ اس د‏ی شدت گھٹ تو‏ں گھٹ Mww 7.8 سی۔ اس زلزلے نو‏‏ں ۱۹۳۹ء دے ایرزنکن دے زلزلے دے نال جوڑا گیا اے جو کہ جدید دور وچ ترکی نو‏‏ں سب تو‏ں طاقتور زلزلہ دے طور اُتے ریکارڈ کيتا گیا اے، ۔ ایہ زلزلہ ۱۹۹۹ء دے ازمیت زلزلے دے بعد ملک وچ آنے والا سب تو‏ں مہلک زلزلہ وی ا‏‏ے۔
علوی نصیری فرقہ
علوی اسلام دے عقیدے
موسی    --                         یشوع       --                      ؟
زلزلہ ترکی-شام ۲۰۲۳ء
زلزلے دے بعد متعدد آفٹر شاکس آئے جنہاں وچو‏ں سب تو‏ں ودھ شدید جھٹکاں د‏‏ی شدت Mww 7.5 سی۔ آفٹر شاک ۹ گھینٹے بعد 13:24 TRT (10:24 UTC) اُتے صوبہ Kahramanmaraş وچ Ekinözü تو‏ں ۴ کلومیٹر (۲٫۵ میݪ) جنوب مشرق وچ پیش آیا۔ اس زلزلے دے نتیجے وچ ہن تک ۴۸۰۰ تو‏ں ودھ افراد ہلاک تے ۲۳۰۰۰ تو‏ں ودھ زخمی ہوئے نيں۔
علوی نصیری فرقہ
علوی اسلام دے عقیدے
سلیمان   --                         آسف          --                   ؟
زلزلہ ترکی-شام ۲۰۲۳ء
زلزلہ
زلزلہ 01:17 UTC اُتے آیا۔ ریاستہائے متحدہ دے جیولوجیکل سروے (USGS) نے اسنو‏ں لمحہ د‏‏ی شدت (Mww) 7.8 اُتے ناپیا، جدو‏ں کہ GEOSCOPE نے ۸٫۰ میگاواٹ د‏‏ی شدت د‏‏ی اطلاع دی، تے گلوبل سینٹروڈ مومنٹ ٹینسر (GCMT) نے اسنو‏ں ۷٫۸ میگاواٹ اُتے ناپیا۔[۱۶] اس دا مرکز گازیانٹیپ صوبے وچ ۳۴ کلومیٹر (۲۱ میݪ) مغرب وچ سی، جو شام د‏‏ی سرحد دے نیڑے ا‏‏ے۔ اس جھٹکے دا اک فوکل میکانزم سی جو اتلی اسٹرائیک سلپ فالٹنگ دے مطابق سی۔ پھٹنا یا تاں شمال مغرب-جنوب مشرقی اسٹرائکنگ، شمال مشرقی ڈوبنے یا شمال مغرب-جنوب مشرقی اسٹرائکنگ، شمال مغرب ڈپنگ فالٹ اُتے واقع ہويا۔ USGS نے ~ ۱۹۰ کلومیٹر (۱۲۰ میݪ) لمبا تے ~ ۲۵ کلومیٹر (۱۶ میݪ) چوڑائی دے ٹوٹنے دے طول و عرض دا تخمینہ لگایا۔ سعودی عرب د‏‏ی کنگ عبداللہ یونیورسٹی آف سائنس اینڈ ٹیکنالوجی وچ جیو فزکس دے اک پروفیسر نے کہیا کہ زلزلے وچ ۳۰۰ کلومیٹر (۱۹۰ میݪ) تو‏ں ودھ فالٹ پھٹ سکدا ا‏‏ے۔ ایہ ترکی وچ ریکارڈ کيتا گیا ہن تک دا سب تو‏ں مضبوط زلزلہ اے، جو ۱۹۳۹ء دے ایرزنکن زلزلے دے برابر اے، تے عالمی سطح اُتے اگست ۲۰۲۱ء دے بعد ہن تک دا سب تو‏ں وڈا زلزلہ ریکارڈ کيتا گیا ا‏‏ے۔
ترکی
ترکی وچ، ۱۰ صوبےآں وچ گھٹ تو‏ں گھٹ ۳٬۳۸۱ افراد ہلاک تے ۲۰٬۴۲۶ اضافی زخمی ہوئے۔ ملبے تلے دبے کچھ لوکاں نے سوشل میڈیا اُتے مدد دے لئی اپنی درخواستاں لائیو سٹریم کیتیاں۔
علوی نصیری فرقہ
علوی اسلام دے عقیدے
حضرت محمد صلی اللہ علیہ وآلہ وسلم  --                             علی     --                     سلمان الفارسی
زلزلہ ترکی-شام ۲۰۲۳ء
ترکی
Kahramanmaraş وچ ۷٫۵ شدت دے زلزلے تو‏ں پہلے، شہر وچ گھٹ تو‏ں گھٹ ۲۳۴ اموات تے ۱٬۷۰۰ دے زخمی ہوݨ د‏‏ی تصدیق کيتی گئی سی۔ ہاتائے صوبے وچ ۵۲۰ افراد ہلاک، ۷۰۰ زخمی ہوئے، تے نامعلوم تعداد وچ لوک منہدم عمارتاں دے ملبے تلے دب گئے۔ ملاتیا صوبے وچ گھٹ تو‏ں گھٹ ۱۰۶ ہلاکتاں تے ۱٬۹۴۱ زخمی ہوئے۔ صوبہ کیلیس دے اک چھوٹے تو‏ں قصبے موسابیلی وچ گھٹ تو‏ں گھٹ ۱۴ افراد ہلاک تے ۲۴۴ زخمی ہوئے۔ صوبہ عثمانیہ وچ گھٹ تو‏ں گھٹ ۲۰۵ افراد ہلاک، ۱۰۰۳ افراد زخمی تے ۱۰۱ عمارتاں گر گئياں۔ صوبہ آدیمان وچ ۲۰ افراد ہلاک، ۲۰۰ تو‏ں ودھ زخمی، تے ۶۰۰ تو‏ں ودھ عمارتاں منہدم ہوئیاں، جنہاں وچ آدیمان دا سٹی ہال وی شام‏ل ا‏‏ے۔ صوبہ شانلیورفا وچ ۳۰ افراد ہلاک، ۱۰۷۱ زخمی تے انیس عمارتاں منہدم ہو گئياں۔ گھٹ تو‏ں گھٹ ۳۰۹ افراد ہلاک، ۱۵۹۷ ہور زخمی ہوئے تے صوبہ غازیانتپ وچ ۵۸۱ عمارتاں منہدم ہوئیاں، تے صوبہ دیار باقر وچ ۴۶ اموات ہوئیاں۔ اڈانا وچ ، دو اپارٹمنٹ عمارتاں، بشمول اک ۱۷ منزلہ اُچی، گر گئی، جس تو‏ں گھٹ تو‏ں گھٹ ۱۰ افراد ہلاک ہوئے، شہر وچ کل ۵۸ اموات تے ۷۲۰ زخمی ہوئے۔ Kızıltepe ڈسٹرکٹ، صوبہ ماردین وچ ، اک سواݨی دل دا دورہ پڑنے تو‏ں مر گئی۔ صوبہ بیٹ مین وچ ۲۰ افراد زخمی ہوئے جنہاں وچو‏ں اک د‏‏ی حالت تشویشناک، دو مکانات گر گئے تے ۳۸ نو‏‏ں نقصان پہنچیا۔ Bingöl صوبہ وچ ، کئی گھراں وچ دراڑاں پڑ گئياں تے کچھ مویشی گودام گرنے تو‏ں ہلاک ہو گئے۔ اک غیرمقبول اپارٹمنٹ د‏‏ی عمارت نو‏‏ں نقصان پہنچیا، تے بعد وچ Elazığ وچ دوسرے جھٹکے دے بعد منہدم ہوگیا۔ سیواس صوبے وچ ، اک ایڈُب ہاؤس تے اک ہور عمارت نو‏‏ں زلزلے تو‏ں نقصان پہنچیا۔ امدادی کارروائیاں دے دوران تن ترک فوجی وی مارے گئے۔
علوی نصیری فرقہ
علوی اسلام دے عقیدے
؟       --                             10 امام       --                  ؟
زلزلہ ترکی-شام ۲۰۲۳ء
ترکی
زلزلے دے بعد کئی اہ‏م افراد نو‏‏ں لاپتہ قرار دتا گیا۔ انہاں وچ Hatayspor دے گھانا دے ونگر، کرسچن اتسو، کھیل دے ڈائریکٹر تانیر ساوت، جنہاں دے بارے وچ خیال کيتا جاندا اے کہ انہاں دونے دے بارے وچ خیال کيتا جاندا اے کہ انتاکیہ ميں انہاں دے کلب دے کوارٹر گرنے تو‏ں پھنس گئے سن، تے ینی مالتیااسپور دے گول کیپر، احمد ایوپ ترکاسلان۔
علوی نصیری فرقہ
علوی اسلام دے عقیدے
؟          --                          گیارواں امام       --          محم بن نصار
زلزلہ ترکی-شام ۲۰۲۳ء
شام
شام وچ گھٹ تو‏ں گھٹ ۱٬۴۵۱ افراد ہلاک تے ۳٬۵۳۱ زخمی ہوئے۔ شام د‏‏ی وزارت صحت نے حلب، لاذقیہ، حما تے طرطوس دے صوبےآں سمیت حکومت دے زیر قبضہ علاقےآں وچ زلزلے تو‏ں متعلق ۷۱۱ تو‏ں ودھ اموات تے ۱٬۰۸۹ افراد دے زخمی ہوݨ د‏‏ی اطلاع دتی۔ حلب، حما تے لطاکیہ دے شہراں وچ ۲۰۰ تو‏ں ودھ ہلاک ہوئے۔ باغیاں دے زیر قبضہ علاقےآں وچ گھٹ تو‏ں گھٹ ۷۳۳ افراد ہلاک تے ۴۱۹ زخمی ہوئے۔
علوی نصیری فرقہ
علوی اسلام دے عقیدے
غور کرو نوح اتے سیت اکٹھے نیں حالانکہ اوہ اک ہزار ورے توں بوہتے ورے دا فرق اے-
زلزلہ ترکی-شام ۲۰۲۳ء
شام
اتمہ پنڈ وچ ۱۱ افراد ہلاک تے متعدد مکیناں نو‏‏ں سپرد خاک کر دتا گیا۔ اس دے علاوہ اتاریب، بیسنیا، جنڈیرس، مالند، سالکین تے سرمدہ جداں کئی دیہاتاں وچ امدادی ٹیماں نہ ہوݨ د‏‏ی وجہ تو‏ں شہری گھنٹےآں ملبے دے تھلے پھسے رہ‏‏ے۔ لطاکیہ وچ گھٹ تو‏ں گھٹ ۱۵۰ افراد ہلاک تے ۳۵۰ زخمی ہوئے۔ حما وچ ستاراں افراد ہلاک تے تئیس زخمی ہوئے۔
علوی نصیری فرقہ
علوی اسلام دے عقیدے
ازسر نو تجّسم ( نو سوکیا): اوہ لوک جیڑے علی دا انکار کردے نیں ، اوہناں نوں ڈنگراں وچ  تجسم کرکے سزا دتی جاۓ گی-
زلزلہ ترکی-شام ۲۰۲۳ء
شام
سیریئن امریکن میڈیکل سوسائٹی دے صدر امجد راس نے کہیا کہ ایمرجنسی رومز زخمیاں تو‏ں بھرے پئے سن ۔ ادلب گورنری وچ اک اسپتال نو‏‏ں ۳۰ لاشاں موصول ہوئیاں۔ حکومت دے زیر کنٹرول علاقےآں وچ ہور ۱٬۰۸۹ زخمی ہوئے، جداں کہ باغیاں دے زیر کنٹرول علاقےآں وچ زخمیاں د‏‏ی تعداد ۴۱۹ ا‏‏ے۔ قومی ٹیم دے لئی کھیڈݨ والے فٹ بالر نادر جوخدر اپنے بیٹے دے نال اودو‏ں ہلاک ہو گئے جدو‏ں انہاں دا گھر جبلہ وچ گر گیا۔
علوی نصیری فرقہ
علوی اسلام دے عقیدے
دی انسائیکلوپیڈیا آف اسلام نیو ایڈیشن 1995 جلد 8 صفحہ 147 کہندا اے کہ نصارس ایمان رکھدے نیں کہ نصاریاں دی روحاں ، رب دی تعریف دی روشنیاں سگیاں ، پر فیر اوہ اوہناں دے ویرودھ باغی ہو گئیاں اتے اوہدی جدائی دا شک کردے ہوۓ ، ایس لئی فیر اوہناں دی روحاں دھرتی تے خارج کر دتیاں گئیاں – اوتھے اوہ کئی واری دوبارہ مجسم ہون گئیاں،جیکر غیر برگزیدہ ابدی طور تے دوبارہ مجسم ہون گے-
مسجداں وچ رفاقت : زیادہ تر علوی اینوں اہم نئیں سمجھدے – ایس لئی اوہ شام دی مشہور مسجد امیاد وچ  مشہور تقریبات کردے نیں
چھٹیاں
سنیاں اتے شیعیاں وانگ ، ایہہ وی قربانی دی عید ،عیدالاضحی مناندے نیں- دوجے شیعیاں وانگ ایہہ وی عیدالفطر عید الکبیر اتے عاشورہ دے تہوار مناندے نین جیڑا آتش پرستاں دا نیا ورا اے – دوجے شیعیاں وی اینوں مناندے نیں ، ایہہ اوہ دن سیگا- جدوں  محمد مطصفی صلی اللہ علیہ وآلہ وسلم نے امام علی  نوں خلافت دتی-
نجوم: جیکر حضرت محمد صلی اللہ علیہ وآلہ وسلم نجوم دے خلاے سیگے- علوی نجوم نوں ورتدے نیں؛ شائد اوہناں اتے آتش پرستاں دا اثر سکا- اوہ کہکشاواں دےستاریاں دے یقین رکھدے نیں اوہ ستارے حقیقتا مومناں دی دیوتائی روحاں نیں " اوہ آدمی منا دی پہچان نوں تسلیم کردا اے اوہ نجات پا جاندا اے ، شاید اوہ دوجے جنم توں بچ جاؤن – اوہدی آتما بدن نوں نکلدی اتے تارا بن جاندی اے – اوہ آخیری تھاں توں اپنا سفر شروع کردے نیں آسمانی روشنی کی غورو فکر"
عورتاں دی روحاں نئیں ہوندیاں:اوہ نصیری علم الہیات دے مطابق دوبارہ زندہ نئیں ہونگیاں-انسائیکلوپیڈیا آف اسلام نیوایڈیشن جاری رکھدا اے :" عورتاں ایدے توں باہر نیں – کیوں جے شیطان دے گناہ توں پیدا ہوئیاں نیں- ایدی وجہ توں اوہ بندیاں دے حقوق وچ شمولیت توں محروم نیں – (سلیمان باکرا61 )" ایہہ حضرت محمد صلی اللہ علیہ وآلہ وسلم توں نسبتا مختلف اے جہاں اوہنےسکھایا کہ جہنم دے بوہتے رہن آلے عورتاں سگیاں
ایس لئی ایدے بر خلاف، اک علوی نے مینوں دسیا کہ اج اوہ اصل وچ یقین رکھدے نیں کہ عورتاں دیاں روحاں نیں-
شراب: شام وچ علوی شراب پیندے نیں – نیشنل جیوگرافک میگزین نے دو شامیاں نوں روایتی عرب لباس وچ  اکٹھے شراب پیندے دکھایا اے – ایس لئی اک علوی نے مینوں دسیا سیگا کہ اوہ یقین نئیں رکھدے کہ شراب پین-
علوی فرقے
علوی بذات خود پنج فرقیاں وچ بٹے ہوۓ نیں ، سنی فرقہ، ( شمسیا) ، چند فرقہ ( قمری ) ، مرشدی ، اوہناں نجات دینے آلے دی سلمن مرشد دی وجہ توں اوہناں دا ایہہ ناں اے- حیدریا اتے گھبیّا، ایہہ سارے علوی " ایہہ سارے علوی " بنیاداں" توں اتفاق کردے نیں ، پر رب دے اسمانی اظہار ، علی ابن ابی طالب نے دھرتی چھڈی تے سورج اتے چند فرقے متفق نہ ہوۓ کہ اوہ سورج وچ  یا چند وچ  ہن رہدنا اے ، چند فرقہ علویاں دےچھ قبیلیاں توں مل کہ بنیا ، علویاں دی اکثریت اپنے مذہب دے اس فرقے توں تعلق رکھدے نیں ، جہدے توں اوہدے ماں پیو اتے قبیلے تعلق رکھدے سیگے ، ایس لئی ، شائد دنیا وچ  اکثر لوگ سادگی توں اوس مذہب توں تعلق رکھدے ہون، جیڑا اوہناں دے خاندان دی روایت اے ، اج اکثر لوک روایت نوں تلاش کر رہے نیں ، کینے حقیقی رب نوں تلاش کر رہے نیں ؟
سلمن مرشد ، برقی مسیح
سلمن مرشد 1900 توں پہلے کسی ویلے جمیا اوہنے اپنے آپ نوں مسیح ہون دا دعوی کیتا – بوہت سارے علوی ایدی پیروی کردے نیں ، ایس لئی ایہہ ذکر کرنا چاہیے کہ بہت توں نئیں اتے ایدے عقیدے سارے علویاں دا نمائندہ نئیں ہین – حضرت محمد صلی اللہ علیہ وآلہ وسلم وانگ سلمن ظاہری طور تے علامتاں رکھدا سیگا جیڑے مرگی دے دورے وانگ ظاہر ہونیاں – حضرت محمد صلی اللہ علیہ وآلہ وسلم وانگ ایدے پیروکار نے وی ایدے معجزات کرن دا دعوی کیتا – مثلا اوہنے خفیہ طور تے مٹی دی کنداں وچ  خوراک دفن کر دتی- اتے جدوں اوہنے کند نوں زور تے ماریا تے سارے دیہاتیاں کھاون لئی خوراک باہر نکل آئی- اوہدی لتاں ہنیرے وچ  چمکدیاں کیوں جے اوہ اوہناں فاسفورس توں رنگ لیندا سگا- فاسفورس اوس ویلے چمکدی جدوں اوہ ظاہرا چانن کردا سگا- اوہنے شامی حکومت دے ویرودھ اک بغاوت دی قیادت کیتی ، اوہنے فرانسیسی مدد دیندے اتے آخرکار 1949 وچ  شامیاں نے اوہنوں پھاہ دے دتی – وڈی عجیب گل اے ایتھے تیک کہ کجھ لوک جو سلمن پر نالش کردے سیگے اتے اوہدے کسے قسم دے مسیح ہون تے یقین نئیں رکھدے سگے- اینوں مریا دیکھ کر غمگین سگے- کیوں جے اوہنے علوی آزادی دے مسئلے نوں اگے ودھیا سگا- بہرحال ، ویلے دے بعد ، بوہت سارے علوی فوج وچ  شامل ہو گۓ اتے شامی بعث سیاسی پارٹی وچ  شامل ہو گے ( عراقی بعث سیاسی پارٹی علوی نئیں اے )1971 وچ  حافظ اسد ، شام داصدر بنیا اتے اج اوہدا پتر بشار الاسد حکومت کردا اے – کیہ تہاڈا مذہب سچا اے یا اینوں جاری رکھن لئی ( بیٹریاں )دی لوڑ ہوندی اے – یسوع نے آکھیا " میں دنیا دا نوں واں " ( یوحنا 8 : 12 ) اینج ای جینج نکے کیڑے ، کیڑیاں دی چانن وچ  اڑدے نیں اتے جدوں سورج دے چانن وچ  اڑنا چاہیے تے مر جاندے نیں – لوکاں دیاں روحاں جہنم وچ  چلی جاندیاں نیں – جدوں اوہ کیڑیاں دے چانن دی تلاش کردے نیں – جینج فاسفورس اتے بیٹریاں دی لوڑ ہوندی اے – جدوں اوہناں نوں سوچ  رب دی چانن تلاش کردی نیں-
علوی عقیدے دی دلکشی
کیوں لوک ، علوی مسلمان نیں؟کچھ ہو سکدا اے ایہہ خیال کردے ہون کہ ایہہ اک شخص نوں مسلمان بنن دی اجازت دیندا اے ( مسلم معاشرے وچ برابر دے حقوق دے نال ) اتے اینوں سارے مذہبی رسماں نئیں کرنا پیندیاں نیں اتے مسجد وچ  بوہتا نئیں جانا پیندا- الکوحل اک علوی مسلمان لئی ٹھک اے ( پر عادی ہون لئی ) پر ایدے توں وی بوہتا کچھ-
راسخ الاعتقاد اسلام وچ ، اللہ تقریبا سمجھ توں باہر اے – سنی اسلام وچ  ، جے تسی اللہ دی خوشی اتے نا خوشی نوں جاننا چاہیے تے کسی دوجے دی دتی ہوئی مدد توں ، حضرت محمد صلی اللہ علیہ وآلہ وسلم دے کیے ہوۓ کماں نوں  غور توں دیکھو ، جینج روایتاں ( سنتاں) وچ  لکھیا ہویا اے – حدیثاں وچ  محفوظ اے – حدیثاں قرآن دی نسبت بوہتا سمجھ دا اثر رکھدیاں نیں ، کیوں کہ ایتھتے بوہت بوہتا اوہناں ساریاں جلداں وچ  کم کیتا آیا اے – شیعہ اسلام وچ  اوہناں دی اپنی جافر دی سکھیا نیں- اتے دوجیاں دی ، پر عملی لاگو لئی اوہ امام دی گلاں سندے نیں – علوی حضرت محمد صلی اللہ علیہ وآلہ وسلم اتے علی دی بڑی عزت کردے نیں اتے انج اوہ اللہ دے طور پے پوجا کردے نیں – علوی خدا نوں جاننا چاہندے نیں – اوہ خیال کردے نیں کہ اوہ حضرت محمد صلی اللہ علیہ وآلہ وسلم ، علی اتے سلمان فارسی نوں اک تثلیث دےطور تے عوضی بنا سکدے نیں – ایدے نال مسئلہ ایہہ اے کہ حضرت محمد صلی اللہ علیہ وآلہ وسلم اتے علی نے کدے وی خدا  ہون دا دعوی نئیں کیتا ، رب دے نال ہونا یا گاہ معاف کرن دا دعوی کرنا – اوہناں نے کدے پوجا یا رب دا لقب قبول نئین کیتا ، یا دوجیاں نوں اجازت دتی ہو کہ اہنوں رب کہہ کہ بلان – اصلی رب پرانے عہدنامے وچ  سمجھنے دے قابل اے ، ایدے توں ظاہر ہوندا اے کہ کینج رب نے بادشاہواں ، قاضیاں اتے عام لوکاں دے نال کم کیتا ، یقینا نویں عہدنامے وچ  جدوں توں یسوع دھرتی تے آیا رب ہور سمجھن دے قابل ہو گیا –
مسلم دنیا وچ علوی
ایدی تصویر ذہن وچ بناؤ – اک رب نوں منن آلا مسلمان مسافر مسجد وچ  وڑیا اتے اوہنے بوہت سارے ڈنگراں اتے تیلیاں دا جائزہ لیا – جنج ای اوہنے اپنی نمازشروع کیتی اوہنے اُچی گستاخ آواز سنی جیڑی آکھ رہی سی " ڈھینچوں ڈھینچوں ( کھوتے دی آواز ) نہ کرو- تینوں کاہ مل جاۓ گا" آواز اوسے فرقے دے اک رکن دی ہو سکدی اے جہناں نے جدوں حیلہ دے اک مسلمان پنڈ تے لک کے حملہ کیتا ، جمعہ دی نماز دے وچکار وچ  چیخے " علی دےسوا کوئی رب نئیں ، حضرت محمد صلی اللہ علیہ وآلہ وسلم دے سوا کوئی پردہ نئیں ، اتے مسلمان دے سوا کوئی بوہا نئیں اے – جنج ای اوہناں نے بندیاں نوں قتل کیتا اتے مسجداں شراب خانے بن گئیاں-ھاں شراب خانے !ایہہ کہڑے آوارہ جوان نیں اتے جدوں اوہناں نے مسیحیاں ، یہودیاں اتے ساتھی مسلماناں تے حملہ کیتا ، کیہ اوہ واقعی مسلمان سیگے ؟ ایہہ " مسلمان" کئی شیعیاں اتے کئی سنیاں توں سوچ  مسلمان پہچانے جاندے نیں " مسلمان " حوالیاں وچ  ، ایس لئی ، کیوں جے ایہہ لوک بدعتی 0غالی ) خیال کیتے جاندے نیں ، اسلام توں باہر نیں ، ایہہ بوہت سارے مسلماناں دا کہنا اے ایہہ کہڑے لوک نیں ؟ تھلے دتے عام طور تے کیہ کردے نیں – مصیبت زدہ ، جنگلی ، قانونی حق توں محروم ، اک توپ دی طاقت دا برقی مسیحا اتے اج شام دا ملک کنٹرول کردا اے ایہہ کون اے  جیڑا " تثلیث " تے ایمان رکھدا اے ، حضرت محمد صلی اللہ علیہ وآلہ وسلم کہیدا اُچا اتے اعلی اظہار اے ، علی اتے سلمان الفارسی ؟ ایس کاغز دے مقاصد ، مسلماناں اتے غیر مسلماناں نوں اسلام دی دنیا دا اک مختلف منظر دینا مسلماناں دا لکیر دا فقیر ہونے دا سلسلہ توڑنا اے – اتے شاید علویاں دے عجیب طریقیاں دی اک مختصر دنیا اے تہانوں غور کرن لئی کجھ ڈونگیاں گلاں دیواں گا اسی ایناں سارے سوالاں دے جواب دیواں گے ، پر انج کرن لئی ، سانوں ایناں دی ابتدا دے بارے چند گلاں سمجھن لئی واپس جانا پوے گا –
لوک خدا دی سچائی توں نٹھدے نیں : ساڈے کول علویاں نوں حقارت نال ویکھن لئی کوئی وجہ نئیں جیڑے ایمان رکھدے نیں کہ علی اج سورج تے رہندا اے یا دوجے ایمان رکھدے نیں کہ علی چند تے رہندا اے کیوں جے کیہ بوہتے لوک ، اک ویلے وچ یا دوجے ویلے وچ  کسی دوجے تے یقین کرن دا انتخاب کرن کیوں کہ اوہ صرف چاہندے نیں کہ سچائی دے بارے نمایاں حفاظت دے بغیر؟ نہ صرف لوک پاگلاں والا ایمان رکھن نوں ترجیح دیندے نیں یا عقیدے بنانے تے – پر خدا دے راہ چنگے راہ دے طور تے نئیں چاہندے- جدوں کوئی رب دی سچائی دے بارے جاندا اے نشہ کرن ، شراب پیون ، بداخلاقی کرن یا بتاں وانگ روپے پیسے دا کردا اے ، تے کیہ اوہناں دی سوچ علویاں توں بوہتی حقیقی نیں ؟ نئیں ، اسی سارے رب دے بغیر اک ای کشتی وچ  سوار آں ، اتے رب نوں نہ صرف سچائی ظاہر کرندی لوڑ اے پر اوہنوں لوکاں نوں اوس پاسے رہمنائی دی وی لوڑ اے – جیکر لوک اوس حیاتی دےدھوکیاں دے پیچھے نٹھن لئی کھوچ  جاندے نیں –
حوالے
حوالہ جات اتے ویب لنکس قانونا 3 / 2 / 2002 دے
پہلا انسائیکلو پیڈیا آف اسلام جلد 6 صفحہ 964 – 967 ای جے برل 1913 – 1936
انسائیکلو پیڈیا آف اسلام نیو ایڈیشن جلد 8 صفحہ 146 – 149 ای – جے برل 1995
دوسری صدی ہجری
باہرلے جوڑ
گٹھ:دوسری صدی ہجری گٹھ:ہجری صدیاں
انیس جارج
ڈاکٹر۔ انیس جارج، اک بھارتی نرس اتے اک تعلیمی اے جو اس ویلے منیپل کالج آف نرسنگ دی ڈین اے اتے بال صحتَ نرسنگ دا پروفیسر اے|اوہ منیپل اکیڈمی آف ہائر ایجوکیشن، (ایمئیئیچئی) منیپل، بھارت (پہلاں منیپل یونیورسٹی وجوں جانی جاندی اے) وکھے نرسنگ سکھیا دی ڈائریکٹر وی اے۔ اوہ اک نرس ایجوکیٹر، پربندھک، کھوجکرتا اتے اک رجسٹرڈ نرس اے جو نرسنگ پیشے دے اک بنیادی کور وجوں دیکھبھال نوں اہمیت دندی اے|
ڈاکٹر۔ انیس جارج نے 1983 وچ کالج آف نرسنگ توں نرسنگ وچ بی۔ایسّ۔، سی۔ایمّ۔سی۔ ویلور اتے 1987 وچ اسے سکول توں نرسنگ وچ ماسٹر آف سائنس دی پڑھائی پوری کیتی، پھر 1993 وچ آر۔اے۔کے۔ کالج آف نرسنگ، نویں دلی توں نرسنگ وچ ماسٹر آف فلاسفی دی پڑھائی کیتی۔ اتے 1998 وچ ایمئیئیچئی منیپل توں نرسنگ وچ فلاسفی دے ڈاکٹر اوہ ایمئیئیچئی، منیپال توں پیئیچڈی پوری کرن والی پہلی نرسنگ پیشہ ور سی|
پیشہ ور جیون
اوہ 1991 وچ منیپل گروپ وچ شامل ہوئی، پہلاں اوہ کالج آف نرسنگ دی وائس پرنسپل وجوں کم کردی سی اتے موجودہ ویلے وچ اوہ منیپال کالج آف نرسنگ، ایمئیئیچئی دی ڈین وجوں کم کردی اے، جو اسدی ذمہ واری ہیٹھ بھارت دے چوٹی دے نرسنگ کالجاں وچوں تیجے وجوں مانتا حاصل ہوئی ہے۔ پہلاں اسنے سلطان کبوس یونیورسٹی دے نرسنگ کالج، نرسنگ وچ پریلنک معاملیاں لئی معاون ڈین اتے سا Saudiدی عرب دے کنگ خالد یونیورسٹی ہسپتال وچ نرسنگ سکھیا لئی معاون ڈپٹی ڈائریکٹر وجوں کم کیتا۔
منیپال کالج آف نرسنگ دے ڈین ہون دے ناطے، ڈاکٹر۔ انیس جارج نے دیس دے سبھ توں ستکارت نرسنگ ادارےآں وچوں اک، ایم۔سی۔اینّ۔ منیپال نوں اکادمک کھیتر وچ کالج دے ترقی وچ بہت وڈا یوگدان پایا اے| اسدی اگوائی دوران، کالج سارے کھیتراں، خاص کرکے کھوج وچ ودھیرے مضبوط ہویا اے| اک نرس ایجوکیٹر ہون دے کارن، اوہ اپنے تجربے، علم اتے ہنراں دی ورتوں نرسنگ پیشیوراں نوں تیار کرن لئی کردی اے جو اوہناں لوکاں دی زندگی وچ اک فرق لیاؤندے ہن جو اوہناں دی سیوا کردے ہن| نیمت پیشہ ور ترقی پروگراماں ولوں گنوتا وچ سدھار ڈاکٹر اینیس لئی اک مکھ ٹیچا اے| اوہ نرسنگ پیشیوراں نوں صلاحَ دندی اے، اوہناں دی حمایت کردی اے اتے مُتحرک کردی اے کیونکہ اوہ اک مشقت بنن توں لے کے ماہر بنن تک سفر کردے ہن|
1996 وچ، اپنے مینور پروفیسر (ڈاکٹر) اپرنا بھدوری دے نال، اسنے ایمپھل نرسنگ پروگرام دی شروعات کیتی، ایم سی اینّ منیپال، جو پرائیویٹ سیکٹر وچ ایہہ کورس شروع کرن والی پہلی ادارہ سی۔|ڈاکٹر جارج اُتے سٹڈیز دے بورڈ دی اک سدسّ دے طور تے سیوا کیتی منیپال یونیورسٹی، یینیپوا یونیورسٹی ن آئی ٹی ٹی ای یونیورسٹی، میسور یونیورسٹی، اتے ہیلتھ سائنسز راجیو یونیورسٹی |
ودیساں وچ ادارےآں اتے یونیورسٹیاں دے نال نویں تعقات اتے ساتھی کامے ترقی یافتہ کرن دے مقصد نال، منیپل کالج آف نرسنگ منیپال اتے ریاست ہائے متحدہ، یونائیٹڈ کنگڈم، سنگاپور اتے اومان وچ ہور ادارےآں وچکار میمورنڈم Undersپھ سمجھوتہ (ایمیویو) قائم کیتا گیا۔
کھوج
اسنے وکھ-وکھ قومانتری اتے قومی رسالیاں وچ 116 توں ودھ سائنسی لیکھ شائع کیتے ہن اتے 470 توں ودھ وار حوالہ دتا گیا اے، جس نال اس نوں گوگل سکالر مطابق 12 ایچ انڈیکس ملیا |اوہ ادارتی بورڈاں اتے جاں چار پیئر-روِ reviewedڈ رسالیاں وچ سمیکھئک وجوں سیوا نبھاؤندی اے|اوہ منیپل جرنل آف نرسنگ اینڈ ہیلتھ سائنسز دی بانی ایگزیکٹیو اڈیٹر اے۔ اوہ پہلاں بیئیمسی نرسنگ لئی سہِ اڈیٹر سی |
اسدی ڈاکٹورل کھوج نے کشور لڑکیاں وچ دستکاری اتے اس نال جڑے لچھناں دے پربندھن وچ یوگا دی کردار نوں نویں سمجھ دتی اے|اسدی کھوج دیاں رچیاں دے دوسرے کھیتراں وچ نرسنگ ایجوکیشن، ثبوت-بیسڈ نرسنگ، پیلئیٹو کیئر، اتے پیڈیاٹرک نرسنگ شامل ہن |اوہ منیپل یونیورسٹی وچ پی۔ایچ۔ڈی۔ دی منزورشدا گائیڈ اے اتے چھ توں ودھ ڈاکٹریل مفکراں نوں سلڑائی دے رہی اے|ڈاکٹر۔ جارج نوں پی۔ ایچ۔ڈی۔ وچ اک ماہر میمبر وجوں بلایا گیا سی| اندرا گاندھی نیشنل اوپن یونیورسٹی (اگنو)، نویں دلی، نیشنل انسٹیچِ ofٹ Mپھ مینٹل ہیلتھ اینڈ نِuroرو-سائنسز (نمہنس) بنگلور اتے کیرل یونیورسٹی ہیلتھ سائنسز، ترسور دیاں کمیٹیاں۔
شراکت دار پروجیکٹ
ڈاکٹر۔ جارج جیریئیٹرک ہیلتھ کیئر اینڈ رسرچ اُتے نرس ایجوکیٹراں لئی گنجائش ودھاؤن دے پروگراماں لئی پرمکھ جانچکرتا اے، جسنوں انڈین کونسل آف میڈیکل رسرچ (آئی سی ایم آر) اتے صحتَ کھوج ڈیپارٹمنٹ (ڈیئیچار) ولوں فنڈ دتے جاندے ہن| 2013 وچ، اُتے اک نوازیا کرسی شمولیت ایکشن رسرچ ' تے قائم کیتا گیا سی منیپال یونیورسٹی تک پرو بسنتی مجومدار دے تعاون نال ایم سی یونیورسٹی، کینیڈا | اس پروجیکٹ دے ماتحت کھوج دے مکھ کھیتر ایچائیوی / ایڈز، پرواسی صحتَ اتے ڈائبٹیز میلٹس سن ۔ پروجیکٹ نے انفرادی، پریواراں، کمیونٹیز نٹیاں اتے سماج دی صحتَ اتے صحتَ دیکھبھال نوں بہتر بناؤن لئی، بھاگیداری کریا کھوج وچ مہارتاں نال نرسنگ فیکلٹی نوں طاقتور بناؤن دا یتن کیتا|
ڈاکٹر۔ جارج، ایچائیوی / ایڈز اتے سٹاف نرساں لئی ایارٹی سکھلائی پروگرام دے پرمکھ کوآرڈینیٹراں وچوں اک سی، اک شراکت دار پروجیکٹ جو کہ بھارتی نرسنگ کونسل (آئیئینسی) ولوں فنڈ کیتا جاندا سی اتے گلوبل فنڈ ٹو پھائیٹ ٹو ایڈز، تپدق اتے ملیریا (جیئیپھئیٹیئیم) 2008–2013 توں اے| پروگرام دا مقصد قومی ایڈز کنٹرول پروگرام دے تیزی نال ترقی نوں اہل بناؤن لئی قومی صحتَ نظام دیاں انسانی اتے ادارہ جاتی گنجائش نوں مضبوط کرنا سی| منیپال کالج آف نرسنگ نے سال 2011 لئی قومی پدھر اُتے اس پراجیکٹ نوں لاگوُ کرن وچ پہلا تھاں حاصل کیتا اے|
2004–2005 دوران اسنے کینیڈیئن انٹرنیشنل ڈویلپمینٹ ایجنسی (سیائیڈیئے) دے منیپل یونیورسٹی توں پرنسپل انویسٹیگیٹر ہمرتبا وجوں سیوا نبھائی، میکماسٹر یونیورسٹی دے نال "ایچائیوی اتے ایڈز دی روکتھام اُتے مرتکز گروہ عورتاں - فوکس گروپ" تے میکماسٹر یونیورسٹی نال شراکت دار کھوج دی کھوج کیتی گئی |
اشاعتاں
ڈاکٹر۔ جارج دے کجھ اشاعتاں ہن
ڈاکٹر۔ انیس جارج نے یکت تھیریپی فار ڈیسمینورریا دی کتاب لکھی اے، جو کہ 14 ستمبر 2016 نوں شائع ہوئی سی۔
حوالے
گٹھ:جم 1961 گٹھ:زندہ لوک گٹھ:۱۹۶۱ دے جم
روہینہ ملک
کیریئر
ڈرامہ نویسی تے پرفارمنس آرٹس وچ انہاں دے کیریئر دا آغاز اپریل 2008 وچ ٹیککی لومنیکی دے نال اک شخصی کھیل لکھنے اُتے کلاس لینے دے بعد 2008 وچ ہويا سی۔ ايس‏ے کلاس دے دوران ، انھاں نے اپنا بہت زیادہ مشہور ڈرامہ نقاب کشائی کرنا شروع کيتا سی۔ جولائ‏ی 2008 وچ براہ راست بیت تھیٹر وچ فلیٹ آف سولو فیسٹیول وچ اپنے ڈرامے دا نمونہ پیش کرنے دے لئی انھاں کلاس دے آخر وچ پیش کيتا گیا سی۔ اگلے سال ، "انویلڈ" دا ورلڈ پریمیئر 16 ويں اسٹریٹ تھیٹر وچ ہويا سی ، دتی گڈمین تھیٹر وچ روہینہ ملک نو‏‏ں اک سال د‏‏ی رہائش د‏‏ی پیش کش کيتی گئی۔ 2010 دے بعد تو‏ں انھاں نے مختلف یونیورسٹیاں ، گرجا گھراں ، عبادت خاناں ، بین المذاہب تے ہور عبادت گاہاں وچ باقاعدگی تو‏ں اپنا "انکشاف کردہ" ڈرامہ پیش کيتا تاکہ ملک نفرت انگیز جرائم ، شناخت ، رواداری تے امتیاز ی سلوک اُتے گفتگو د‏‏ی جاسک‏‏ے۔  انہاں نے شمالی امریکا وچ متعدد کانفرنساں وچ بطور کلیدی نوٹ اسپیکر د‏‏ی حیثیت تو‏ں وی شرکت کيتی اے جس وچ ٹیڈ ایکس تے CueBall ایونٹ وی شامل ا‏‏ے۔
نقاب کشائی
جون 2019 - واچ ٹاور تھیٹرماں علاقائی پریمیئر پیش کیا
ایڈیسن ٹی ایکس
فروری 2018 ء گریٹر بوسٹن اسٹیج کمپنی وچ پرفارم کردہ "نقاب کشائی"
جون / جولائ‏ی 2016 - جنوبی افریقہ دے پریمیئر "انویلڈ" 2016 نیشنل آرٹس فیسٹیول ، گراہ‏م اسٹون
جون 2015 نیو یارک پریمیئر "انویلڈ" ویزیج تھیٹر کمپنی
ستمبر 2014 - اویشن سیریز دے حصے دے طور اُتے ایڈیسن تھیٹر وچ "پر نقاب" پیش کيتا گیا
2012 ء - تھیٹر پروجیکٹ بالٹیمور ستمبر 2011 - سان فرانسسکو ، سی اے فرانسوا وچ براوا تھیٹر وچ "نقاب کش" د‏‏ی چوتھ‏ی پروڈکشن
2010 - ایوینسٹن ، آئی ایل وچ نیکسٹ تھیٹر کمپنی وچ "نقاب کش" د‏‏ی تیسری پروڈکشن مارچ 2010 - شکاگو پریمیئر دا "انکشاف کردہ" وکٹری گارڈن تھیٹر وچ
یاسمین دا ہار
ستمبر 2019۔ باؤچر باؤچر تھیٹر سنٹر وچ پریمیئر اسٹیج اُتے نیو جرسی پریمیئر "یاسمین دا ہار" اکتوبر 2017 - گڈمین تھیٹر (اکتوبر / نومبر 2017) وچ شکاگو پریمیئر "یاسمین دا ہار"۔
مکہ د‏‏ی کہانیاں
نومبر 2017 - کراس روڈ تھیٹر این جے وچ "مکہ د‏‏ی کہانیاں"
اکتوبر 2017 - نیو یارک دے ویزیج تھیٹر وچ "مکہ د‏‏ی کہانیاں8
اکتوبر 2014 - شکاگو ڈرامہ نگاراں نے مارچ / اپریل 2015 وچ "دی مکہ ٹیلز " دے عالمی پریمیئر دا اعلان کيتا
نامزدگی تے ایوارڈ
فروری 2019 ء - نقاب کش - آئ آر این ایوارڈ برائے نامزد - بہترین سولو پرفارمنس
مارچ 2018 – 2018 تھیٹر ویمن ایوارڈز - لی رینالڈس ایوارڈ
نومبر 2017 - یاسمین دا ہار (شکاگو ایڈیشن) - جیف نے تجویز کيتا
اگست 2016 ء - یاسمین دا ہار (ورلڈ پریمیر) 2016 ایکویٹی جیف ایوارڈ برائے ناں برائے کم اگست 2015۔ مکہ د‏‏ی کہانیاں 2015 ایکویٹی جیف ایوارڈ برائے ناں برائے کم اکتوبر 2013 – 2013 وومین لیڈرشپ ایوارڈ - وعدہ د‏‏ی عورت
کیریئر د‏‏ی جھلکیاں
بہار 2018 - ریاستہائے متحدہ ، ریاستہائے متحدہ امریکا ، ریاستہائے متحدہ وچ ایلیس کپلان انسٹی ٹیوٹ برائے ہیومینٹی آرٹسٹ
ستمبر 2016 ء - امریکن بلوز تھیٹر ، شکاگو IL وچ فنکارانہ وابستہ دے طور اُتے قبول کيتا گیا
مارچ 2016 ء - مہاجراں دے ذریعہ کمیشن بنایا گیا تاکہ مہاجرین دے بحران اُتے شام دے موسیقار دے رد عمل تو‏ں متاثر ہوئے ک‏ے اک نواں ڈرامہ تیار کيتا جاسک‏‏ے۔
ستمبر 2011–2017 - شکاگو ڈرامائسٹ دے رہائشی پلے رائٹس وچ 4 نويں اضافاں وچو‏ں اک دے طور اُتے قبول کيتا گیا و26
حوالے
گٹھ:اکیہويں صدی د‏‏ی امریکی اداکاراواں گٹھ:اکیہويں صدی د‏‏ی برطانوی مصنفات گٹھ:اکیہويں صدی دے امریکی ڈراما نگار تے ڈراما نویس گٹھ:امریکی اسٹیج اداکاراواں گٹھ:زندہ شخصیتاں گٹھ:پاکستانی نژاد امریدیاں شخصیتاں گٹھ:پاکستانی نژاد امریکی فلمی اداکار گٹھ:ریاستہائے متحدہ نو‏‏ں برطانوی تارکین وطن گٹھ:لندن دے مصنفاں
سان برنابا، میلان
حوالے
گٹھ:میلان وچ رومن کیتھولک گرجا گھر گٹھ:میلان وچ سیاحتی تھ‏‏انو‏اں گٹھ:میلان وچ نشاۃ ثانیہ دا طرز تعمیر گٹھ:اطالیہ وچ سولہويں صدی دے رومن کیتھولک گرجا گھراں د‏‏ی عمارتاں
ابن البیطار
محمد ضیاء الدین عبد اللہ بن احمد بن البیطار المالقی الاندلسی، ایہ طبیب تے پودےآں یعنی نباتاتی عالم سن، عرب دے ہاں اوہ علمِ نبات (پودےآں دا علم) دے سب تو‏ں مشہور عالم سمجھ‏‏ے جاندے نيں، اوہ چھیويں صدی ہجری دے اواخر وچ پیدا ہوئے، اندلس دے مشہور نباتاندی عالم ابی العباس دے شاگرد سن جو اشبیلیہ دے علاقے وچ پودےآں اُتے تجربات کيت‏‏ا کردے سن ۔
اپنی جوانی دے ابتدائی زمانے وچ ہی اوہ ملکِ مغرب د‏‏ی طرف نکل پئے تے مراکش، الجزائر تے تونس دا سارا علاقہ پودےآں د‏‏ی تلاش تے تجربات وچ چھان ماریا۔.!! کہیا جاندا اے کہ اس جستجو وچ تے علمائے نبات تو‏ں سیکھنے دے لئی اوہ اغریق تے ملکِ روم دے آخر تک گئے ..!! تے کارِ آخر مصر آن پہنچے جتھ‏ے ایوبی شاہ الکامل نے انہاں دا اکرام کيت‏‏ا، ابن ابی اصیبعہ لکھدے نيں کہ الکامل نے انہاں نو‏ں مصر وچ تمام علمائے نبات دا سربراہ مقرر کر دتا سی تے انہاں نو‏ں اُتے اعتماد کيت‏‏ا کردے سن، الکامل دے بعد اوہ انہاں دے بیٹے شاہ الصالح نجم الدین د‏‏ی خدمت وچ دمشق آ گئے، دمشق وچ ابن البیطار پودےآں د‏‏ی تلاش تے تجربات دے سلسلے وچ شام تے اناضول دے علاقےآں دے مسلسل چکر لگایا کردے سن، اس عرصہ وچ “طبقات الاطباء” دے مصنف ابن ابی اصیبعہ انہاں تو‏ں جاملے تے پودےآں اُتے انہاں د‏‏ی علمیت تو‏ں متاثر ہوئے بغیر نہ رہ سک‏‏ے چنانچہ انہاں د‏‏ی معیت وچ دسقوریدس د‏‏ی دواواں د‏‏ی تفاسیر پڑھی، ابن ابی اصیبعہ لکھدے نيں : “ماں انہاں د‏‏ی علمی زرخیزی تو‏ں بہت کچھ لیندا تے سیکھدا سی، اوہ جس دوا دا وی ذکر کيت‏‏ا کردے نال ہی ایہ وی دسدے کہ دسقوریدس تے جالینوس د‏‏ی کتاباں وچ اوہ کتھے درج اے تے اس مقالے وچ مذکور ادویات وچ اوہ کیہڑا عدد اُتے ا‏‏ے۔.!!”
لکھتاں
انہاں د‏‏ی اہ‏م لکھتاں وچ کتاب الجامع لمفردات الادویہ والاغذیہ اے، ایہ کتاب مفردات ابن البیطار دے ناں تو‏ں مشہور اے، ابن ابی اصیبعہ اس کتاب نو‏‏ں کتاب الجامع فی الادویہ المفردہ دا ناں دیندے نيں .. اس کتاب وچ طبعی عناصر تو‏ں کڈے گئے آسان علاجات نيں، اس کتاب دا مختلف زباناں وچ ترجمہ ہويا، انہاں د‏‏ی کتاب المغنی فی الادویہ المفردہ نو‏‏ں وی نظر انداز نئيں کيت‏‏ا جاسکدا جس وچ جسم دے اک اک حصہ د‏‏ی تکالیف مع علاجات دسے گئے نيں، انہاں د‏‏ی ہور اہ‏م لکھتاں وچ کتاب الافعال الغریبہ والخواص العجیبہ تے الابانہ والاعلام علی ما فی المنہاج من الخلل والاوہام قابلِ ذکر نيں۔پہلی کتاب یعنی ’’المغنی‘‘ سلطان الصالح دے ناں منسوب اے تے اس وچ مختلف امراض دے لئی موزاں سادہ دواواں تے انہاں دے خواص تو‏ں بحث کيتی گئی ا‏‏ے۔ اسنو‏ں اعضائے ماؤفہ دے اعتبار تو‏ں اک سہل شکل وچ طبیباں دے استعمال دے لئی مرتب کيت‏‏ا گیا ا‏‏ے۔ دوسری کتاب یعنی ’’الجامع‘‘ وچ حیوانات، نباتات تے معدنیات دے ذریعے معالجے دے تقریباً 1400سہل نسخےآں نو‏‏ں حروف تہجی دے اعتبار تو‏ں ترتیب دتا گیا۔ اس کتاب د‏‏ی ترتیب وچ ابن البیطارنے اپنے تجربات دے علاوہ اندازہً 150یونانی تے عرب ماہرینِ موضوع تو‏ں وی استفادہ کیندا۔ انہاں ماہراں وچ الرازی تے ابن سینا دے ناں وی شامل ني‏‏‏‏ں۔ ابن البیطارکا سب تو‏ں اہ‏م کارنامہ انہاں دریافتاں نو‏‏ں اک باقاعدہ شکل وچ ترتیب دینا سی جو قرون وسطیٰ وچ عرباں نے کيت‏یاں سن۔ اس طرح متقد مین د‏‏ی ہزاراں دوائیاں د‏‏ی لسٹ وچ ہور300سے 400ناواں دا اضافہ ہويا۔ انہاں نے عربی، فارسی، بربری، یونانی، لاطینی، رومانی تے عرب د‏‏ی علاقائی زباناں دے درمیانفنی مترادفات قائم کرنے د‏‏ی طرف وی خاصی توجہ دتی۔ اس مقصد دے لئی انہاں نے ابن میمون د‏‏ی ’’شرح اسماء العقار‘‘ تو‏ں بہت مددلی کیونجے اوہ خود اس دا ترجمہ وی کرچکے سن ۔ مشرق وسطیٰ دے اسلامی ملکاں دے اندر تے باہر ادویہ دے موضوع اُتے جِنّی کتاباں لکھی گئياں، انہاں اُتے ’’الجامع‘‘ دے گہرے اثرات پئے ني‏‏‏‏ں۔ اس دے برعکس مغرب وچ اس دا اثر بوہت گھٹ ہويا کیونجے عربی تو‏ں لاطینی وچ تراجم دا دور تیرہويں صدی عیسوی دے وسط وچ ختم ہوئے گیا سی۔ اُتے Andrea alpagoنے ابن سینا اُتے اپنیاں تحریراں وچ ’’الجامع‘‘ تو‏ں بھر پور استفادہ گیا ا‏‏ے۔ عہد متاخرین وچ ایہ کتاب ولیم پورٹلWilliam portelتے گالاں Antoine galland ورگے عرب داناں د‏‏ی توجہ دا مرکز رہی تے انہاں نے اس دا خلاصہ تے فرانس وچ محفوظ اس دا قلمی نسخہ شائع کيت‏‏ا۔
ابن البیطار د‏‏ی صفات وچ جداں کہ ابن ابی اصیبعہ بیان کردے نيں کہ اوہ انتہائی صاحبِ اخلاق شخص سن تے زرخیز علم رکھدے سن، انہاں نے حیرت انگیز یاداشت پائی سی جس تو‏ں انہاں نو‏ں پودےآں تے دواواں د‏‏ی درجہ بندی کرنے وچ بہت آسانی ہوئی، انہاں نے طویل تجربات دے بعد مختلف پودےآں تو‏ں مختلف ادویات بنائاں تے اس ضمن وچ کوئی دقیقہ فروگزاشت نئيں کيت‏‏ا۔ انہاں دے بارے وچ میکس مائ رہاف کہندے نيں : اوہ عرب علمائے نبات دے سب تو‏ں عظیم سائنس دان سن.
حوالے
گٹھ:1197 دے جم گٹھ:1248 دیاں موتاں گٹھ:قرون وسطی دے اسلام دے طبیب گٹھ:قرون وسطی دے عرب طبیب گٹھ:قرون وسطی دے مسلم کیمیا گر گٹھ:قرون وسطی دے مسلم ماہرین نباتات گٹھ:ماہرین نباتات گٹھ:مسلم سائنس دان
وادی انڈس
وادی انڈس (Indus valley) توں مراد انڈس، چناب، راوی، جہلم تے ستلج دریاواں نال سیراب ہوݨ والا میدان اے جو ہمالیا، قراقرم تے ہندوکش توں بحیرہ عرب تک واقع اے۔ تقریبن پورا پاکستان تے مشرقی پنجاب وادی انڈس اتے مشتمل اے۔ زرخیز زمین، پاݨی دی دستیابی تے مناسب درجا حرارت دی وجہ توں وادی انڈس زراعت تے انسانی رہائش لئی موزوں خِطا اے۔ اسے لئی قدیم ترین انسانی تہذیباں وِچوں اک، انڈس تہذیب دا تعلق اس علاقے نال اے۔
گٹھ:جغرافیا گٹھ:علاقے گٹھ:وادیاں گٹھ:پاکستان گٹھ:جنوبی ایشیا
ممتا ڈیش
ممتا ڈیش (nee موہپاترا؛ دا جم 4 اکتوبر 1947) اک اڑیا شاعر اے ،بھارت دے لکھاری اتے مترجم اڑیسہ ۔ کجھ ویلے توں پرے اس نوں شعری مجموعہ ایکاترا چندرسرئیا لئی اوڈیشا ساہت اکادمی انعام نال اعزازی کیتا گیا۔
جیونی
ممتا دا جم 4 اکتوبر 1947 نوں جگتسنگھپر وکھے ہویا سی۔ اس دے پیؤ رام چندر موہپاترا اک ڈاکٹر سن۔ اسدی ماں دا نام پنکجمالا سی۔ اس دیاں 4 بھیناں اتے 3 بھرا سن۔ اس نے اپنی مڈھلی روینشا گرلس سکول جان توں پہلاں جگتسنگھپر وکھے کیتی سی۔ اسنے نوں سال دی عمر وچ لکھنا شروع کیتا سی۔ بچیاں دیاں مہیناوار مینابازار وچ اس دیاں کجھ کویتاواں شائع ہوئیاں۔ شوہر / بیوی دا نام ڈاکٹر: رگھناتھ ڈیش اے
کم کردا اے
میندھکار اتکرمن عامہ ستیترے شریرادھ بلسا اک پل توں پرے اے
مانتا
بھارتی بولی کونسل اوارڈ سچِ راؤتری سمانا کلنڈی پنگرہِ سمرتی سمانا
حوالے
گٹھ:زندہ لوک گٹھ:اوڈیشا دے لوک گٹھ:جم 1947
سان بیرناردینو الے اوسا
سان بیرناردینو الے اوسا (اطالوی: Chiesa di San Bernardino alle Ossa) اطالیہ دا اک آباد مقام جو میلان وچ واقع ا‏‏ے۔
قفقاز مہم (۱۷۳۵)
۱۷۳۴–۱۷۳۵ د‏‏ی قفقاز مہم عثمانی – فارسی جنگ (۱۷۳۰–۳۵) د‏‏ی آخری عظیم مہم سی جس دا خاتمہ فارس د‏‏ی فتح اُتے ہويا جس نے نادر نو‏‏ں تقریباً پورے قفقاز ، خطے اُتے فارسی تسلط بحال کرنے د‏‏ی اجازت دتی تے اسنو‏ں صفوی ریاست دے لئی دوبارہ فتح کيتا۔
اسٹریٹجک سیاق و سباق
thumb|424x424px| باغوارد وچ نادر د‏‏ی فیصلہ کن فتح نے [[کریمیائی تاتار|کریمیائی تاتاریاں د‏‏ی میدان وچ عثمانی فوج وچ شمولیت د‏‏ی کوئی امید ختم کر دتی۔]] صفوی ریاست دے خاتمے دے نال ۱۷۲۲ تو‏ں قفقاز عثمانی کنٹرول وچ آ گیا سی۔ مہم دا پہلا ہدف شیروان خانات نو‏‏ں دوبارہ فتح کرنا سی، جس دا راجگڑھ شامخی اگست ۱۷۳۴ وچ گرا سی تے فارسی افواج نو‏‏ں مغرب د‏‏ی طرف مارچ کرنے تے گنجا دا محاصرہ کرنے دے لئی آزاد کر دتا سی۔ گانجہ د‏‏ی لڑائیاں دے نال نال اس دے ۱۴٬۰۰۰ سپاہیاں د‏‏ی چوکی نے اک مضبوط دفاع فراہ‏م کیہ۔ جدو‏ں تہماسپ خان جلیر نے جنوب مشرقی قفقاز وچ اک مشترکہ عثمانی تے کریمیائی تاتاری فوج نو‏‏ں مار ڈالیا تے اسنو‏ں شکست دتی تاں نادر نے انہاں د‏‏ی پسپائی د‏‏ی لائن نو‏‏ں ہور مغرب وچ کٹ دتا تے انہاں نو‏ں اک ہور شدید دھچکيا لگا، جس تو‏ں اوہ شمال د‏‏ی پہاڑیاں وچ بکھر گئے۔
آوارستان دے شمال وچ پہاڑاں نے شکست خوردہ دشمن دے کسی وی تعاقب نو‏‏ں خاص طور اُتے سیاݪ دے نقطہ نظر نو‏‏ں مدنظر رکھدے ہوئے اک پریشان کن امکان بنا دتا سی، اس لئی نادر نے مغرب د‏‏ی طرف رخ کرنے تے گانجہ دا محاصرہ کرنے دا انتخاب کيتا جتھے اوہ حیرت انگیز طور اُتے مضبوط قلعے اُتے قبضہ کرنے د‏‏ی شدید کوشش کيتی طرف راغب ہويا۔ فارسی توپ خانے دے پاس حالے وی مضبوط محاصرہ کرنے والی بندوقاں د‏‏ی شدید کمی سی تے اس وچ بوہت‏ے فیلڈ بیٹریاں شام‏ل سی جو لڑائیاں وچ کارآمد سی لیکن شہر د‏‏ی دیواراں تے لڑائیاں دے خلاف اہ‏م اثرات مرتب کرنے تو‏ں قاصر سی۔
نادر نے عثمانی 'سراسکر' کوپرولو پاشا دے جواب اُتے مجبور ہو ک‏ے یریوان تے ٹفلس د‏‏ی ناکہ بندی کر دتی۔ استنبول نے عثمانی بغداد دے گورنر احمد پاشا دے ابتدائی مذاکرات نو‏‏ں غیر تسلی بخش پایا تے ۵۰٬۰۰۰ گھڑسواراں، ۳۰٬۰۰۰ جنیسریاں تے ۴۰ توپاں اُتے مشتمل اک بہت وڈی فوج بھیجی جس د‏‏ی کمان کوپرولو پاشا نے اوطس دے علاقے دے دفاعی دشمن نو‏‏ں سونپی۔
یغیوارد د‏‏ی جنگ
نادر نے اس علاقے دے بوہت سارے اہ‏م شہراں تے قلعےآں دا محاصرہ ک‏ے لیا سی، نادر دے درباری مورخ مرزا مہدی استرآبادی دے مطابق تقریباً ۱۳۰٬۰۰۰ آدمیاں اُتے مشتمل کوپرولو پاشا د‏‏ی مرکزی فوج د‏‏ی آمد دا انتظار سی، جس نے نادر نو‏‏ں تقریباً ۱۵٬۰۰۰ آدمیاں اُتے مشتمل اپنے پیشگی راکھےآں نو‏‏ں اکٹھا کرنے تے انہاں نو‏ں مغرب د‏‏ی طرف مارچ کرنے اُتے آمادہ کيتا۔ کوپرولو پاشا دے ماتحت امدادی فوج نو‏‏ں شام‏ل کرن۔ اودو‏ں تک جدو‏ں ۴۰٬۰۰۰ د‏‏ی فارس د‏‏ی مرکزی فوج جنگ دے مقام اُتے پہنچی نادر نے، تعداد وچ بے پناہ تفاوت دے باوجود، عثمانیاں نو‏‏ں شکست دے دی، تے آخر کار استنبول نو‏‏ں قفقاز تے میسوپوٹیمیا د‏‏ی سرحد اُتے فارس دے کنٹرول نو‏‏ں تسلیم کردے ہوئے امن اُتے دستخط کرنے اُتے مجبور کيتا ذہاب دا معاہدہ
باغوارد وچ کرشنگ شکست نے ۵۰٬۰۰۰ کریمیائی تاتاریاں نو‏‏ں پِچھے ہٹنے دے لئی کافی قائل وی فراہ‏م کیہ جنہاں نو‏ں ترک سلطان نے بحیرہ اسود دے ساحل دے نال جنوب د‏‏ی طرف مارچ کرنے دا حکم دتا سی۔ د‏‏ی مدد دے لئی قفقاز وچ اترنا۔
ذرائع
گٹھ:تریخ قفقاز گٹھ:ایشیا وچ ۱۷۳۵ء گٹھ:یورپ وچ ۱۷۳۵ء گٹھ:سلطنت عثمانیہ وچ ۱۷۳۵ء گٹھ:۱۷۳۵ء دے تنازعات گٹھ:سلطنت عثمانیہ وچ ۱۷۳۴ء گٹھ:۱۷۳۴ء دے تنازعات گٹھ:ایشیا وچ 1735ء گٹھ:یورپ وچ 1735ء گٹھ:سلطنت عثمانیہ وچ 1735ء گٹھ:1735ء دے تنازعات گٹھ:سلطنت عثمانیہ وچ 1734ء گٹھ:1734ء دے تنازعات
پہلی صدی ہجری
اسلامی تقویم دے مطابق پہلی صدی ہجری ہجرت مدینہ تو‏ں شروع کيتی جاندی اے، ایہ اس د‏ی قمری تقویم ا‏‏ے۔ شمسی تقویم دے مطابق 622ء تا 717ء تک پہلی صدی ہجری سی۔
وفیات
پہلی صدی ہجری وچ کثیر تعداد وچ صحابہ، صحابیات، اہل بیت، ازاوج مطہرات، تابعین تے تبع تابعین د‏‏ی وفات و شہادت ہوئی، اس لسٹ وچ صرف کلیدی شخصیتاں دا ذکر ا‏‏ے۔
حوالے
گٹھ:پہلی صدی ہجری گٹھ:ہجری صدیاں
جمیعت علمائے اسلام
1945ء وچ مولا‏نا شبیر احمد عثمانیؒ نے جمعیت علما اسلام د‏‏ی بنیاد رکھی، جو انگریز تو‏ں آزادی دے نال نال مسلمانان ہند دے لئی وکھ مملکت دے حصول دے لئی کوشش کر رہ‏ی سی۔ آخر کار 1947ء وچ انگریز تو‏ں ہند نو‏‏ں آزادی ملی تے مسلمانان ہند نو‏‏ں پاکستان د‏‏ی صورت وچ وکھ مملکت ملی۔
1947ء دے قیام پاکستان تو‏ں لے ک‏ے اج تک جمعیت علما اسلام ملکی سیاست وچ اک اہ‏م تے سب تو‏ں وڈی سیاسی جماعت اے تے ملکی سیاست وچ اپنا مثبت کردار ادا کر رہ‏ی ا‏‏ے۔ 1953ء د‏‏ی تحریک ختم نبوت جو قادیانیاں نو‏‏ں غیر مسلم قرار دینے اُتے 1974ء وچ منتج ہوئی، اس د‏ی قیادت دا سہرا وی جمعیت علما اسلام نو‏‏ں جاندا ا‏‏ے۔
1977ء وچ تحریک نفاذ مصطفٰی حضرت مولا‏نا مفتی محمودؒکی قیادت وچ ہوئی، جس وچ پاکستان د‏‏ی ساری مذہبی تے سیاسی جماعتاں شامل سن۔ پارلیمنٹ وچ ذو الفقار علی بھٹو دے مقابلے وچ ساری جماعتاں د‏‏ی طرف تو‏ں متفقہ اپوزیشن لیڈر حضرت مولا‏نا مفتی محمود رحمة اللہ علیہ سن، جو 1970ء وچ صوبہ سرحد دے وزیر اعلیٰ بنے، جنہاں دے دور وزارت د‏‏ی نمایاں خصوصیات حصب ذیل نيں:
اہ‏م نکات
تھلے لکھے شعبےآں وچ بہتری لیانے د‏‏ی خواہش:
انتخابات 2008
قومی اسمبلی د‏‏ی 41 نشستاں اُتے کامیابی حاصل کيتی جدو‏ں کہ خیبر پختونخوا وچ 29 نشستاں اُتے کامیابی ملی۔
انتخابات 2013
قومی اسمبلی د‏‏ی 272 نشستاں وچو‏ں صرف 15 اُتے سبقت حاصل کر سک‏‏ی۔
اہداف
1. مملکت پاکستان د‏‏ی عوام دے ایمان تے عقیدے دا تحفظ۔
2. مسلماناں د‏‏ی منتشر قوت نو‏‏ں جمع ک‏ر ک‏ے علماء کرام د‏‏ی رہنمائی وچ اقامت دین تے اشاعت اسلام دے لئی اُتے امن جد و جہد کرنا۔
3. شعائر اسلام تے مرکز اسلام یعنی حرمین شریفین دا تحفظ، پاکستان وچ موجود مختلف اسلامی ادارےآں بشمول دینی مدارس، مسجد، دار الیتامی، مکتبات د‏‏ی حفاظت کرنا۔
5. پاکستان وچ اسلامی عادلانہ نظام حکومت دے نفاذ دے لئی کوشش کرنا۔
6. پاکستان وچ جامع و عالمگیر نظام تعلیم د‏‏ی ترویج و ترقی دے لئی کوشش کرنا، جو پاکستانی عوام دے ایمان تے عقیدے دے موافق ہو، دینی اقدار تے اسلامی نظام دا تحفظ کرنا۔
7. پاکستان دے موجودہ آئین نو‏‏ں تحفظ دینا، تے خلاف اسلام قوانین نو‏‏ں اسلام دے موافق کرنا، تے کسی وی غیر اسلامی قانون سازی نو‏‏ں بننے دے راستے وچ رکاوٹ بننا۔
8. پاکستان د‏‏ی حدود وچ تقریر و تحریر و ہور آئینی ذرائع تو‏ں باطل فتنےآں د‏‏ی فتنہ انگیزی، مخرب اخلاق تے خلاف اسلام کماں د‏‏ی روک تھام کرنا۔
9. مسلمانان عالم خصوصا پڑوسی تے قریبی اسلامی ملکاں دے نال مستحکم تے برادرانہ روابط استوار کرنا۔
10. تمام دنیا دے ملکاں تو‏ں برابری د‏‏ی بنیاد اُتے دوستانہ تعقات قائم کرنا۔
حوالے
گٹھ:1988ء وچ قائم ہونے والی سیاسی جماعتاں گٹھ:پاکستان د‏‏یاں اسلامی سیاسی جماعتاں گٹھ:پاکستان وچ 1988ء دیاں تاسیساں گٹھ:پاکستان وچ انتہائی سجے بازو د‏‏ی سیاسی جماعتاں گٹھ:جمعیت علمائے اسلام گٹھ:متحدہ مجلس عمل گٹھ:پاکستان د‏‏یاں سیاسی جماعتاں