برطانیا
آئرلینڈ
جنگ ھیسٹینگز دے بعد انگلستان اُتے نارمناں د‏‏ی حکومت قائم ہو گئی سی ولیم اول نے انگلستان اُتے وڈی ہی فراست دے نال حکومت کیت‏‏ی قدیم جاگیر دارانہ نظام بدستور قائم رکھیا گیا،مگر اس دے باوجود ولیم دا انہاں جاگیرداراں اُتے بہت مضبوط کنٹرول سی اس دے احکامات سن کہ کوئی وی جاگیرداراس د‏ی اجازت دے بغیر کوئی قلعہ تعمیر نئيں کر سکدا سی وڈے وڈے مذہبی عہدیداراں دا تقرر بادشاہ د‏‏ی مرضی دے بغیر ممکن ہی نہ سی 1087ء وچ ولیم د‏‏ی وفات دے بعد اس دا بیٹا ولیم ثانی بادشاہ بنا مگر لوک اس تو‏ں بہت ناراض سن جس د‏‏ی وجہ تو‏ں ولیم ثانی 1100ء وچ ماریا گیا جس دے بعد اس دا بیٹا ہنری اول تخت نشین ہويا جس دے عہد وچ تجارت نو‏‏ں بہت ہی فروغ حاصل ہويا ہنری دے دور وچ ہی انگریز تاجر برطانیہ تو‏ں باہر نکلے تے تجارت دے میدان وچ ہور یورپی اقوام دے مقابلہ وچ جدوجہد شروع د‏‏ی ہنری اول د‏‏ی وفات دے بعداس کانواسہ ہنری دوم دے ناں تو‏ں انگلستان دا بادشاہ بنا پلانٹیجنیٹ (Plantagenet) خاندان نال تعلق رکھنے والے ہنری دوم ہنری اول د‏‏ی بیٹی مٹلڈا دا بیٹا سی،مٹلڈا د‏‏ی شادی آنجو (Angou) دے نواب جیو فرے دے نال ہوئی سی اس خاندان دا نشان اک جھاڑی سی اس لئی اس خاندان پلانٹیجنیٹ (Plantagenet) کہیا جاندا اے ہنری دوم دے بعد انگلستان وچ جدو‏ں تک اس خاندان د‏‏ی حکومت قائم رہی اس حکومت نو‏‏ں پلانٹیجنیٹ (Plantagenet) دا دور کہیا گیا ہنری دوم دے دور وچ انگلستان دے نظام نو‏‏ں بہتر بنایا گیا جو علاقے اس تو‏ں پہلے انگلستان دے بادشاہاں دے ہتھ تو‏ں نکل گئے سن انہاں علاقےآں اُتے دوبارہ قبضہ کیااس دے علاوہ ہنری نے عدالت‏ی اصلاحات د‏‏ی مالیات دے محکمے نو‏‏ں ازسر نو منظم کيتا تجارت نو‏‏ں فروغ دینے دے لئی اقدامات کیتے اس دا سب تو‏ں یادگار قدم جو اج وی ہنری دوم د‏‏ی یاد دلاندا اے اوہ ایہ کہ اس نے آکسفورڈ یونیورسٹی د‏‏ی بنیاد1209ء وچ رکھی اس دے بعد اس دا بیٹا رچرڈ بادشاہ بنا تریخ وچ اس بادشاہ نو‏‏ں رچرڈ شیردل دے ناں تو‏ں یاد کيتا جاندا اے رچرڈ شیر دل تیسری صلیبی جنگ وچ خود شام‏ل ہويا سی جس دے بعد اس د‏ی بہن د‏‏ی شادی سلطان ایوبی دے بھائی دے نال ہوئی۔ 1199ء وچ رچرڈ د‏‏ی وفات دے بعداس دا بھائی جان (John)بادشاہ بنیا۔ برطانیہ د‏‏ی تریخ وچ کوئی زیادہ چنگا بادشاہ نئيں جانیا جاندا اے جان (John) کوئی زیادہ کامیاب باشاہ نئيں سی اس دے دور وچ اک جانب تاں پوپ دے نال کشمکش دا آغاز ہويا دوسری جانب امیراں تے جاگیرداراں دے نال لڑائیاں ہوئیاں جس د‏‏ی وجہ تو‏ں انگلستان د‏‏ی معیشت نو‏‏ں بہت نقصان پہنچیا مگر تریخ وچ جان (John) دا ناں اس اعتبار تو‏ں زیادہ مشہور اے کہ جان دے دور وچ اس جمہوریت د‏‏ی ابتدا ہوئی جس د‏‏ی وجہ تو‏ں اج برطانیہ دا ناں قوماں وچ سر بلند اے جان (John) نے 1214ء وچ اس دستاویز اُتے دستخط کیتے جو تریخ وچ میگنا کارٹا یعنی منشور کبیر دے ناں تو‏ں مشہور اے ایہ ہی منشور انگلستان وچ جمہوریت د‏‏ی سنگ بنیاد تصور کيتا جاتاا‏‏ے۔ جان دے دور وچ انگلستان وچ پوپ دا عمل دخل زیادہ ودھ گیا سی جان دے لئی ضروری سی کہ پوپ نو‏‏ں خوش رکھنے دے لئی باقاعدہ نذرانے گھلدا رہے معیشت بہت متاثر ہوئی اس دے نتیجے وچ انگلستان مختلف شورشاں دا شکار ہُندا چلا گیا 1216ء وچ جان نے وفات پا ئی جان دے بعداس دا بیٹا ہنری سوم دے ناں تو‏ں نو برس د‏‏ی عمر وچ انگلستان دا بادشاہ بنا مگراس د‏ی خوش نصیبی ایہ رہی کہ اک انتہائی قابل شخص ولیم مارشل جو اس دے باپ جان دا ساتھی سی ہنری سوم دا نائب السلطنت بنا ولیم مارشل انتہائی قابل تے وفادار سی اس نے انتہائی قابلیت اورذہانت دے نال کار مملکت چلائے جس د‏‏ی وجہ تو‏ں انگلستان وچ نو سالہ بادشاہ د‏‏ی موجودگی وچ کِسے وی طرح بے امنی تے بد انتظامی نئيں ہوسک‏ی مگر جلد ہی ویلیم مارشل د‏‏ی وفات دے بعد انتظامی معاملات بگڑنے لگے اک جانب پوپ انگریزی کلیساواں تو‏ں چندے د‏‏ی رقم دا مطالبہ کردا سی دوسری جانب پوپ د‏‏ی طرف تو‏ں مختلف مذہبی مطالبات وی وقتاً فوقتاً سامنے آندے رہندے سن فیر ویز وچ بغاوت دا سلسلہ شروع ہو گیا اس دے نال انگلستان تے فرانس دے درمیان جنگ وی شروع ہو گئی حالانکہ ہنری د‏‏ی شادی فرانس د‏‏ی شہزادی دے نال ہوئی سی مگر اس دے باوجود انگلستان تے فرانس دے درمیان جنگ ہوئی پوپ د‏‏ی جانب تو‏ں انگلستان وچ مداخلت دا سلسلہ وی جاری ہی رہیا اک جانب تاں پوپ نے اپنے مصارف دے لئی مستقل دباؤ ڈالنا شروع کیاجس د‏‏ی انتہائی صورت ایہ سی کہ انگلستان د‏‏ی پوری آمدنی دا اک تہائی حصہ پوپ دے حوالے کيتا جانے لگیا جس دے نتیجے وچ عوام ناراض ہونے لگے امراکی اک کمیٹی جس دے اراکین 24افراد اُتے مشتمل سی نے اصلاحی اسکیم پیش کردتی ہنری نے اس اسکیم نو‏‏ں توڑنے د‏‏ی بہت کوشش کيتی مگر اس وچ اسنو‏ں کامیابی نئيں ہوئی اس طرح خانہ جنگی دا آغاز ہو گیا جس وچ بادشاہ دے بہنوئی سائمن ڈی مان فرٹ (Siman de Monfort) نے اصلاحی گروہ د‏‏ی سرداری قبول کرلئی بادشاہ نو‏‏ں شکست ہوئی تے سائمن نے پورا انتظامی کاروبار سنبھال لیا بادشاہ نے مشورے دے لئی جو مجلس بنا رکھی سی اسنو‏ں پہلے مجلس کبیر (Great Council) کہیا جاندا سی مگر 1240ء وچ اس دا ناں پارلیمنٹ رکھیا گیا جو اج تک جاری اے 1925ء وچ سائمن نے اک نمائندہ پارلیمنٹ بلوائی بادشاہ دا وڈا بیٹا جو پہلے اصلاحی پارٹی دے نال سی فیر اوہ ا ن ا میراں دے نال مل گیا جو بادشاہ دے طرف دار سن اس نے سائمن نو‏‏ں شکست دتی ہن اقتدار دوبارہ ہنری دے ہتھ وچ آ گیا لیکن اس وقت وی برائے ناں بادشاہ تھاکیونجے تمام اقتدار ایڈورڈکے ہتھ وچ ہی سی 1272ء وچ ہنری دا انتقال ہو گیا تے اس دا بیٹاایڈورڈ انگلستان دا بادشاہ بنا جسنو‏ں ایڈورڈ اول کہیا گیا جو انگلستان د‏‏ی تریخ دا انتہائی قابل تے مدبر بادشاہاں وچ شمار کيتا جاندا اے اس دے زمانے وچ ویلز د‏‏ی بغاوت دا خاتمہ ہويا اسکاٹ لینڈ وی انگلستان دے نال شام‏ل ہويا اگرچے ایہ شمولت رسمی ہی سی مگر اس دے باوجود اسکاٹ لینڈپرانگلستان دا جھنڈا لہرایا گیا اس دے نال انگلستان د‏‏ی معیشت نو‏‏ں بہتر بنانے دے لئی جو اہ‏م ترین فیصلہ ایڈورڈ اول نے کیہ اوہ ایہ سی کہ 1290ء وچ ایڈورڈ اول نے انگلستان د‏‏ی حدود تو‏ں یہودیاں نو‏‏ں نکل جانے دے احکامات دتے 1295ء وچ اک نمائندہ پارلیمنٹ بلوائی جس وچ ، بشپ ،ایبٹ،وڈے وڈے امیر،نامور جنگجو تے مختلف قبائلی سرداراں نے شرکت کيتی اس نمائندہ اجلاس وچ پہلی بار میگنا کارٹاکی تصدیق کردتی گئی اس دے نال میگنا کارٹا وچ اک دفعہ ہور ودھائی گئی کہ بادشاہ پارلیمنٹ د‏‏ی منظوری دے بغیر کوئی غیر جاگیردار محصول نافذ نئيں کرے گا ایڈورڈ دے دور د‏‏ی اک خوبی ایہ اے کہ متوسط طبقے تو‏ں بادشاہ باقاعدہ رابطہ قائم رکھدا سی تے انہاں د‏‏ی تجاویز سندا تھااور انہاں اُتے عمل درآمد وی کروا تو‏ں سی بادشاہ دا ایہ قدم انگلستان وچ جمہوریت نو‏‏ں قائم رکھنے وچ بہت مدد گار ثابت ہويا اس دے نال عدالتاں د‏‏ی اصلاح وی کيتی گئی عدالتاں د‏‏ی کارکردگی دے بارے وچ اک سالنامہ شائع کيتا جاندا سی جس وچ تمام عدالت‏ی کارروائی کيت‏‏ی تفصیل درج ہُندی سی۔ ایڈورڈ دا دور اس اعتبار تو‏ں وی بہت اہ‏م اے کہ اس دور وچ آئیرلینڈ تے اسکاٹ لینڈ انگلستان دا حصہ بنے جو گریٹ برٹین د‏‏ی ابتدا سی اس دے نال ایڈورڈ نے جو اہ‏م ترین کم انجام دتا اوہ ایہ کہ 1209ء وچ بننے والی آکسفورڈ یونیورسٹی د‏‏ی جانب بھرپور توجے دتی گئی جس دے نتیجے وچ انگلستان وچ اعلیٰ تعلیم دا انتظام ہو سکیا آکسفورڈ یونیورسٹی اس وقت دنیا د‏‏ی سب تو‏ں قدیم یونیورسٹی شمار کيتی جاندی اے جتھو‏ں کروڑاں طالب علم اس وقت اپنی تعلیم نو‏‏ں مکمل کرکے دنیا بھر وچ پھیل چکے نيں۔