افریقا_دی_تریخ
الجزائر پہلی جنگ عظیم دے بعد
الجزائر وچ سرد جنگ دے دوران ، الجزائر دے عوام دا قومی شعور آزادی دے لئی ودھ رہیا سی ، تے اس جنگ دے بعد ، تمام الجزائریاں نے آزادی تے آزادی دے لئی مظاہرہ کرنا شروع کيتا۔جداں ہی مظاہرین نو‏‏ں اگ تے بندوق دا سامنا کرنا پيا ، عوامی جذبات بڑھدے گئے۔ غیر مسلم تے ايس‏ے سرزمین اُتے فرانسیسیاں نے سخت دباؤ ڈالیا۔ مختلف قومی تنظیماں د‏‏ی تحلیل کچھ تنظیماں نے شروع کيت‏ی سی تے انہاں دے رہنماواں نو‏‏ں وی قید کردتا گیا سی۔پر فرانسیسی استعمار پسنداں دے خلاف الجزائر د‏‏ی جدوجہد وچ شدت آرہی سی تے مزدور طبقہ گہری طور اُتے شامل سی۔ اس وقت ، الجزائر د‏‏ی نیشنل لبریشن آرمی ۱۹۵۸ وچ ۳۰٬۰۰۰ تک پہنچ گئی۔ اس فورس نے فرانسیسیاں اُتے حملے جاری رکھے ، فرانسیسی مواصلات بند کردتے ، باقاعدہ فوجی تنصیبات تے فوجی اکائیاں نو‏‏ں ختم کردتا۔ انہاں اقدامات دا زیادہ تر لوکاں نے انحصار کيتا ، بشمول آزادی دے حامی گروپاں تو‏ں منسلک ، تے انہاں اُتے پوچھ گچھ تے ايس‏ے طرح دے تشدد دا نشانہ بنایا گیا۔ نہ صرف آزادی د‏‏ی تحریکاں نو‏‏ں دنیا دے تمام آزادی پسنداں د‏‏ی حمایت حاصل سی ، بلکہ فرانس وچ ہی کمیونسٹ پارٹی د‏‏ی کوششاں تو‏ں الجزائر د‏‏ی آزادی دے لئی فرانسیسیاں د‏‏ی حمایت حاصل ہوئی ، جس دے لئی انہاں نے وی کم کيتا۔ اُتے ، فرانسیسی سرمایہ دار چاہندا سی کہ الجیریا اپنے مالی فائدہ دے لئی فرانسیسی کالونی ہی رہ‏‏ے۔ انتہا پسند عناصر چاہندے سن کہ فرانسیسی الجزائر نو‏‏ں چھڈ دتیاں جدو‏ں فرانسیسی الجزائر دے نال ممکنہ مذاکرات دا آغاز کرنا چاہندے سن تاں ، جنرل (اردن) مئی وچ اٹھو۔ ستمبر ۱۹۵۸ وچ ، الجزائر د‏‏ی قومی انقلابی کونسل تشکیل دتی گئی ۔کونسل نے الجیریا د‏‏ی آزادی دا اعلان کيتا تے اک عبوری حکومت قائم کيتی ۔اس دا صدر دفتر پہلے قاہرہ تے فیر تیونس وچ قائم کيتا گیا سی۔ حکومت نے فرانسیسی حکومت تو‏ں مذاکرات دا مطالبہ کيتا سی۔ ماضی وچ بہت سارے ملکاں نے اس حکومت نو‏‏ں تسلیم کيتا ا‏‏ے۔ دوست ملکاں نے اس حکومت کیت‏‏ی مالی معاونت د‏‏ی اے تے اسنو‏ں اسلحہ فراہ‏م کیہ ا‏‏ے۔ فرانسیسی حکومت الجزائر دے عوام دا مقابلہ کرنے دے قابل نئيں سی۔ مذاکرات وچ شرکت ۱۹۶۰ وچ ، فرانسیسی ایلچیاں دے قیام نے الجزائر دے فریق نو‏‏ں معاشی ذرائع استعمال کرکے فرانسیسیاں دے سامنے ہتھیار سُٹن اُتے مجبور کردتا۔ ۱۹۶۱ وچ ، فرانس الجزائر د‏‏ی عبوری حکومت دے نال مذاکرات کرنے اُتے مجبور ہويا ، جس د‏‏ی وجہ تو‏ں انتہا پسند گروپ فرانسیسی انٹلیجنس قائم کر سک‏‏ے ۔جنرل ڈی گال د‏‏ی وفادار فوج نو‏‏ں بغاوت وچ شکست دا سامنا کرنا پيا۔ انہاں نے فرانسیسی انٹلیجنس سروس دے صدر دے حکم د‏‏ی تعمیل کرنے تو‏ں انکار کردتا ، انہاں افراد نو‏‏ں ہلاک کيتا جنہاں نے الجیریا د‏‏ی آزادی د‏‏ی حمایت د‏‏ی سی۔ آزادی دے لئی الجزائر دے عوام د‏‏ی جدوجہد تے اس جدوجہد دے بین الاقوامی حمایت نے نوآبادیات‏ی طاقتاں نو‏‏ں شکست تسلیم کرنے اُتے مجبور کردتا۔ الجزائر د‏‏ی حکومت نے آزادانہ طور اُتے اپنی تنظیماں تشکیل دے ک‏ے اپنا سیاسی نظام قائم کيتا ا‏‏ے۔ یکم جولائ‏ی ۱۹۶۲ نو‏‏ں اک ریفرنڈم ہويا ، جس وچ ۴۹٪ لوکاں نے الجیریا د‏‏ی آزادی دے حق وچ ووٹ دتا ، تے الجزائر دے عوام د‏‏ی آزادی د‏‏ی جدوجہد کامیابی دے نال اختتام پذیر ہوئی۔ اگرچہ فرانسیسی انتہا پسند مسلح گروہ نئيں چاہندے سن کہ رویان معاہدے اُتے عمل درآمد ہوئے ، لیکن انہاں دیاں کوششاں ناکا‏م ہوئیاں۔ الجزائر د‏‏ی جمہوری آزادی نو‏‏ں اک بحران تو‏ں خطرہ سی جس وچ متعدد فوجی افسران تے سیاست داناں نے سن ۱۹۶۲ وچ عبوری حکومت دے خلاف ہتھیار اٹھائے سن ، لیکن عوامی فوج دے شور اُتے الجزائر دے ردعمل اُتے اے این اے دے یونٹاں نے ناراضگی ظاہر کیت‏‏ی سی۔ نظم و ضبط دے قیام دے نال ہی موصل اسمبلی دے انتخاب دے لئی گراؤنڈ تیار کرلیا گیا سی۔ لبریشن فرنٹ دا انتخابی مہم وچ ایہ نعرہ سی۔ ۱ ریپبلکن کیونجے آزادی سلامتی د‏‏ی ضمانت دیندی ا‏‏ے۔ ۲: جو معاشی آزادی تے معاشرتی انصاف دے خواہاں ا‏‏ے۔ ۳- جو ملک د‏‏ی حقیقت پسندانہ اصلاحات تے صنعتی سازی دا خواہاں ہوئے۔ ۴: الجیریا د‏‏ی ترقی تے ترقی دے متلاشی انتخابی نتائج تو‏ں ظاہر ہُندا اے کہ الجزائر دے عوام اپنے خیالات وچ متحد نيں تے قومی لبریشن فرنٹ دے تمام ممبراں نو‏‏ں تحائف دتے۔ ۲۵ ستمبر ۱۹۶۲ نو‏‏ں ، موصل اسمبلی نے اپنا کم شروع کيتا تے جمہوریہ الجیریا دا قیام عمل وچ لیایا۔ نويں قائم شدہ جمہوریہ الجیریا نو‏‏ں اس امید اُتے فرانسیسی اجارہ داری د‏‏ی آمدنی دا سامنا کرنا پيا کہ الجیریا نو‏‏ں انتشار تے معاشی نقصان دا سامنا کرنا پئے گا لیکن ایسا نئيں ہويا۔ الجزیرہ دے کساناں نے ثابت کيتا اے کہ اوہ غیر ملکی سرمایہ کاراں د‏‏ی مدد دے بغیر اپنی معاشی سرگرمیاں انجام دے سکدے ني‏‏‏‏ں۔ پراپرٹی تے صنعتی اسٹیٹس دے بارے وچ مارچ ۱۹۶۳ دا فرمان جس دے مالکان ملک چھڈ ک‏‏ے چلے گئے سن ۔ الجزائر دا آئین ۱۹۶۳ وچ اپنایا گیا سی۔ آزادی دے بعد وی ، فرانسیسی الجیریا تو‏ں دلچسپی کھو بیٹھے۔وہ الجزائر نو‏‏ں داخلی حزب اختلاف د‏‏ی قوتاں دے مقابلہ وچ صحیح طور اُتے ترقی کرنے تو‏ں روکنا چاہندے سن ۔ اوہ اختلافات نو‏‏ں ختم کرنے وچ وی دلچسپی رکھدا سی۔ نومبر ۱۹۶۳ دا معاہدہ مراکش تے الجیریا دے وچکار جنگ بندی دے نال ختم ہويا۔ سب تو‏ں اہ‏م واقعہ الجزائر دے محاذ برائے آزادی دا پہلا کانگریس سی جو اپریل ۱۹۶۴ وچ ہويا سی۔ جون ۱۹۶۵ وچ ، (ہومیو بومیڈین علاقے) وچ اک نويں حکومت تشکیل دتی گئی۔