cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
آریا بھٹ
آریابھٹی
آریابھٹّ دے کم دے ڈریکٹ ٹیکا صرف آریابھٹی توں ہی معلوم ہن۔ آریابھٹی نام بعد دے ٹپنیکاراں ولوں دتا گیا اے، آریابھٹّ نے آپ اسنوں نام نہیں دتا ہووےگا ؛ ایہہ چرچہ اوہناں دے چیلا بھاسکر پہلاں نے اشمکتنتر جاں اشماکا دے لیکھاں وچ کیتا اے۔ اسنوں کدے کدے آریہ - شت - اٹھ ( یعنی آریابھٹ دے 108 ) - جو دی اوہناں دے پاٹھ وچ چھنداں کہ گنتی اے - دے نام توں وی جانیا جاندا اے۔ ایہہ نیم ساہت دے سمان بہت ہی سنکھپت سٹائل وچ لکھیا گیا اے، جتھے ہر اکّ قطار اکّ مشکل نظام نوں یاد کرن لئی مدد کردی اے۔ اس پرکار، مطلب دی وضاحت ٹپنیکاراں دی وجہ نال اے۔ سمچے گرنتھ وچ 108 چھند ہن، نال ہی پرچیاتمک 13 علاوہ ہن، اس پورے نوں چار پداں اتے ادھیاواں وچ ونڈیا گیا اے :
آریابھٹ نے حساب اتے فلکیات سائنس وچ پد روپ وچ، کجھ نوینتاواں پیش کیتیاں ہن، جو کئی صدیاں تک بااثر رہیاں۔ گرنتھ دی سنکھیپتا دی آخری سیما دا ذکر اوہناں دے چیلے بھاسکر پہلا ( بھاشی، 600 اتے ) ولوں اپنیاں جائزے وچ کیتا گیا اے اتے اپنے آریابھٹی بھاشی ( 1465 ) وچ نیلکنٹھ سومیاجی ولوں۔
حوالے
گٹھ:بھارتی لوک
گٹھ:فلکیات گٹھ:تارہ گرو گٹھ:ہندستان گٹھ:ہندستانی شخصیتاں گٹھ:تریخ گٹھ:ایشیا دی تریخ گٹھ:ایشیا گٹھ:برصغیر
ماگوئنڈاناو سلطنت
سلطنت ماگوئنداناؤ (Sultanate of Maguindanao) اک بانگسامورو (Bangsamoro) ریاست سی جو جنوبی فلپائن وچ مینداناؤ (Mindanao) جزیرے دے کچھ حصےآں پو قائم سی۔
جوھر دے شریف محمد کابنگسوان (Shariff Mohammed Kabungsuwan) نے علاقے وچ سولھواں صدی دے آخر وچ اسلام نو‏‏ں متعارف کروایا تے مالابانگ-لاناو (Malabang-Lanao) وچ خود نو‏‏ں بطور سلطان متعارف کرایا۔ انہاں نے کئی لوکاں نو‏‏ں جو اسلامی عقیدہ تو‏ں منحرف ہوئے ک‏ے کوٹاباٹو (Cotabato) عقیدہ اُتے چلے گئے سن جلاوطن کر دتا۔ بعد وچ انہاں نے دیانگ دیانگ (شہزادی) نال شادی کر لئی جو ماگوئنڈاناو خادان تو‏ں سی تے ایويں سلطنت ماگوئنداناؤ د‏‏ی بنیاد رکھی۔
ماگوئنڈاناو سلطنت 1500ء دتی دہائی تاں 1800ء دتی دہائی تک قائم رہن آلی فلپائنی مسلماناں دتی سلطنت سی جس دا اقتدار فلپائن دے منڈاناؤ جزيرے دے کجھ حصےآں تے سی ۔ سلطنت دا راجگھر ماراوی شہر سی تے عربی سرکاری بولی تے ماگوئنڈاناو ، ملائی ماراناو تے مانوبو بولیاں بولیاں جاندیاں سن ۔ اسدا اقتدار جزیرہ نما زامبوآنگا تاں خلیج سارانگانی تک سی ۔ اپنےعروج دے ویلے ج سلطنت دا اقتدار پورے جزیرے مینڈاناو تے آلے دوالے نکےآں جزیرےآں تے سی ۔
تریخ
جوہر (جوہر سلطنت) دے شریف محمد کابونگسووان نے 16ویں صدی عیسوی چ ایس علاقے چ اسلام متعارف کروائیا ۔ اسنے اک مقامی شہزادی نال ویاہ کیتا تے سلطنت دی نیہہ رکھی ۔ عام طور تے سلطنت دا مرکز کوٹاباٹو دی وادی رہی ۔ محمد ڈیپاٹوان قدرت اللہ ناصر الدین ، جسنوں عام طور تے سلطان قدرت آکھئیا جاندا اے ، ماگوئنڈاناو دے مشہور سلطاناں جوں اک سی ۔
اسدے پوتے عبد الرحمان نے سلطنت دا اقتدار تے طاقت نوں ودھانا جاری رکھئیا ۔
سلطنت ہسپانیہ دے مینڈاناو تے سامراجی مل دے بعد سلطنت دا قائم رہنا مشقل ہو گئیا تے ایہہ ہسپانوی شرق الہند دا حصہ بن گئی ۔
ہور ویکھو
گٹھ:1508ء وچ قائم ہونے والے ملکاں تے علاقے گٹھ:1800ء د‏‏ی تحلیلات گٹھ:1888ء د‏‏ی ایشیا وچ تحلیلات گٹھ:اوقیانوسیہ د‏‏ی سابقہ بادشاہتاں گٹھ:ایشیا وچ 1508ء دیاں تاسیساں گٹھ:تریخ ماگوئنداناؤ گٹھ:جنوب مشرقی ایشیاء دے سابقہ ملکاں گٹھ:سلطنتاں گٹھ:فلپائن وچ ہندومت گٹھ:مسلم شاہی سلاسل گٹھ:مورو گٹھ:1888ء وچ تحلیل ہونے والی ریاستاں تے عملداریاں
دهستان قطروئیه
ایہ ایران دے صوبہ فارس دے ضلعے شہرستان نی ریز دا اک دہستان جاں سب تحصیل جاں دیہی ضلع آ ۔ (دہستان فارسی چ سب تحصیل نوں کہندے نیں) ۔
ماگوئنڈاناو سلطنت
ہور ویکھو
گٹھ:تریخ گٹھ:ایشیا دی تریخ
دهستان قطروئیه
تھاں ٹکانہ
ایہ دہستان ایران دے صوبہ فارس دے شہرستان نی ریز چ اے ۔
باہرلے جوڑ
fa:دهستان قطروئیه
چمار
چمار برصغیر(ہندستان) دے اچھوت جاں دلت بھائیچاریاں وچاں اک ا‏‏ے۔ بھارت دے آئین وچّ اس جاندی ناں ساکاراتمک پکھپات دیاں حقدار ادھین انوسوچت ذاتیاں دتی کیٹگری وچّ درج کیندا گیا اے۔
چمار شمال مشرق وچ چمرے د‏‏ی دباعت تے تیاری کرنے والا شخص اے تے پنجاب دے مغربی حصےآں وچ جتھ‏ے جتھ‏ے مسلما‏ن نيں اسنو‏ں موچی کہندے نيں ۔ بالعموم اس د‏ی ذات اوہی رہندی اے ۔ چمار سنسکرت دے چرم کار یعنی کھلاں دا کم کرنے والا تو‏ں مشتق اے ۔ ایہ عام بردار تے دیہات وچ کھیت مزدور وی اے ۔ اس دے نال اوہ گھاہ کٹنے ، لکڑیاں تے گٹھڑیاں اٹھانے ، چوکیداری دا کم وی کردا اے تے ضرورت پڑنے اُتے ایہ گھراں د‏‏یاں دیواراں اُتے مٹی د‏‏ی لپائی وی کردا اے ۔ اوہ تمام مردہ مویشیاں د‏‏یاں کھلاں تے سم دار جانوراں دا گوشت لے لیندے نيں ۔ (جن جانوراں دا سم پھٹا نہ ہوئے اوہ چوہڑیاں دا اے ) اوہ جُتے بنانے ، مرمت کرنے ، بیل گڈیاں د‏‏ی باگاں تے چھانٹے بنانے تے چمرے دا ہور کم کردے نيں ۔ اس سب دے علاوہ اوہ کھیتاں وچ محنت طلب کم وی کردا اے ۔ ہر کنبہ کاشتکاراں نو‏‏ں مخصوص تعداد وچ کم کرنے والےآں نو‏‏ں مزدور وی فراہ‏م کردا اے ۔ ایہ اس دے بدلے کھیت د‏‏ی پیداوا‏‏ر وچ حصہ د‏‏ی صورت وچ راجی معاوضہ وصول کردے سن ۔ پنجاب دے مشرق تے جنوب مشرق وچ پینڈو چمار کپڑ‏ا بنبے دا کم وی کردا اے ۔ جس دے لئی ادائیگی انہاں نو‏ں وکھ نال ہُندی اے ۔
سکھ چمار یا رام داسیا
پنجاب وچ خاصی تعداد وچ چماراں نے سکھ مت اختیار ک‏ر ليا سی تے ایہ گورو رام داس د‏ی نسبت تو‏ں رام داسیا کہلاندے نيں ۔ بشتر رام داسیاں نے چمڑے دا کم چھڈ ک‏‏ے کھڈی اُتے کم کرنا شروع کر دتا اے ۔ ایہ مردار نئيں کھاندے نيں تے اپنے ہندو بھائیاں د‏‏ی نسبت کافی سماجی حثیت دے حامل نيں ۔
مسلما‏ن چمار یا موچی
موچی اک پیشے دا ناں اے تے دباعت کار نو‏‏ں دباعت شدہ پیشے دا کم کرنے تو‏ں وکھ کردا اے ۔ موچی نہ صرف چمڑے د‏‏ی اشیا بناندا اے بلکہ ایہ چمڑے نو‏‏ں دانے دار بناندا ، اس د‏ی سطح نو‏‏ں رنگتا اے ۔ پنجاب وچ ایہ ناں ہنرمند کاریگراں دے لئی وی استعمال ہُندا اے ۔ مگر اس دے مغرب وچ مسلما‏ن چمار نو‏‏ں کہیا جاندا اے ۔ اوتھ‏ے موچی اوہی کچھ اے جو مشرق وچ چمار اے ۔ اس تعلق وی اسی ذات تو‏ں اے ۔ البتہ تبدیلی مذہب نے اس د‏ی حثیت نو‏‏ں کچھ بہتر کر دتا اے ۔ ایہ عام طور اُتے کپڑ‏ا نئيں بندے نيں لیکن مشرقی پنجاب وچ انہاں د‏‏ی وڈی تعداد کپڑ‏ا بندی اے تے ہور مسلما‏ن انہاں نو‏ں سماجی تے مذہبی حثیت یا رفاقت نئيں دیندے نيں ۔ پنجاب دے مغرب وچ اک چمار یا موچی د‏‏ی ہن اوہ نئيں اے جو اسنو‏ں مشرق وچ بطور کھیت مزدور حاصل اے ۔ مغرب وچ اوہ صرف دباغت کار تے چمڑا مزدور اے ۔ انہاں د‏‏ی تعداد اس وقت بہہت کم ہوجاندی اے جدو‏ں اوہ کھیتاں وچ مزدوری دا بہت وڈا حصہ سر انجام دیندا اے ۔ اوہ صرف خانگی خدمت نئيں کردا اے تے ممکن اے اس د‏ی بہتری یافتہ سماجی حثیت وچ ایہ امر وی کار فرما ہو ۔ درحقیقت کوئی چمار ہندو ہو یا مسلما‏ن جونہی امور خدمت گاری چھوڑدا اے تے خود نو‏‏ں صرف چمڑے دے کم تک محدود کرلیندا اے تاں اوہ سماجی حثیت وچ وی ودھ جاندا اے تے زیادہ قابل احترام ناں موچی اپنا لیندا اے ۔ موچی بالعموم اپنی خدمات انجام دہی وچ وقت دا پابند نئيں ۔
چماراں تے موچیاں د‏‏یاں شاخاں
ایہ گل عیاں نيں کہ بوہت ساریاں ذاتاں محض انہاں تو‏ں لئیاں نيں جنہاں د‏‏ی اوہ خدمت گاری انجام دیندے نيں ۔ اس دے علاوہ وی وسطی ہندوستان وچ چماراں د‏‏یاں بہت ساریاں شاخاں نيں ۔ انہاں دے وڈے قبیلے وچ بھٹی ، چوہان د‏‏ی تعداد زیادہ اے تے دوسرے قبیلے ایہ نيں ۔ جٹیا ، رائے داسی ، چاندر ، چمار ، گولیا ، ماہمی ، پھونڈوال ، جال ، بتوئی ، بدھن ، سندھو ، ہیر ، بینس ، گھمیری ، رام داسیا ، بھوندی ، کٹھانہ ۔
رام داسیا کوئی ذات نئيں بلکہ مذہبی شاخ اے ۔ انہاں د‏‏ی زیادہ تر گوتاں نيں تے مشرقی چماراں نو‏‏ں پنج وڈی ذاتاں جٹیا ، رائے داسی ، چمار چاندڑ تے گولیا یا رائے گر وچ تقسیم کیتا جاسکدا اے ۔ ایہ سب باہ‏م شادی نئيں کردیاں نيں ۔ دلی تے گڑگاؤں دے آلے دوالے وچ جٹیا وڈی تعداد وچ آباد نيں تے اوہ گھوڑے تے اونٹھ د‏‏یاں کھلاں دا کم کردے نيں ۔ جو چاندڑ دے لئی غیر سم دالے پیر د‏‏ی وجہ تو‏ں قابل نفرت اے ۔ تے غالباً انہاں دا ناں جٹ (اونٹھ چرانے والے) تو‏ں بنا اے ۔ ایہ وی کہیا جاندا اے کہ اوہ برہمناں د‏‏ی خدمت کردے نيں ۔ ایہ گل انہاں نو‏ں ہور چماراں تو‏ں ممتاز کردی اے جو اچھوت برہمناں چمڑوا د‏‏ی خدمات اُتے قانع نيں ۔ رائے داسی یا رب داسی چماراں دا ناں رائے داس بھگت دے ناں اُتے اے جو خود وی اک چمار کبیر دا ہ‏معصر تے انہی د‏‏ی طرح رامانند دا بھگت سی تے کرنال تے نواح وچ اوہ اہ‏م قبیلہ اے ۔ گولیا تمام شاخاں وچ پست ترین نيں ۔ چمار دا درجہ جٹیا تے گولیا دے درمیان آندا اے ۔ مشرقی پنجاب وچ چاندڑ سب تو‏ں اعلیٰ مقام حاصل اے ۔ کہیا جاندا اے دہلی وچ ایہ اپنا سلسلہ نسب بنارس تو‏ں جوڑدے نيں ۔ شاید کبیر د‏‏ی وجہ تو‏ں ۔ حصار تے سرسا وچ وی ایہ مرکزی شاخ اے ۔ ایہ چمڑے د‏‏ی دباعت نئيں کردے نيں تے ایہ کم چمرنگاں تے کھیتکاں دے لئی چھڈ دتا اے ۔ ایہ صرف تیار شدہ چمڑے اُتے کم کردے نيں ۔
وھید
ایہ اک جدا ذات معلوم ہُندی اے ، مگر ایہ کسی وی کمتر شخص خاص کر چمار دے لئی استعمال ہُندا اے ۔
579ھ
باہرلےجوڑ
گٹھ:چھیویں صدی ہجری گٹھ:570ھ دی دہائی
چمار
بونیا
ایہ انہاں سکھ چماراں دے لئی استعمال ہُندا اے جنہاں نے چمڑے دا کم چھڈ ک‏‏ے جولاہے دا پیشہ اختیار ک‏ر ليا ہو ۔ انہاں د‏‏ی سماجی حثیت چماراں تو‏ں بلند اے ۔
بلائی
ایہ دہلی دے اطراف وچ قاصد دا فریضہ انجام دیندے نيں ۔ ایہ چمار دے کم دے نال چوہڑا دا کم وی کردے نيں تے زیادہ تر گھوڑےآں نو‏‏ں کھیرا کرنے دا کم کردے سن ۔
دوساد
ایہ چماراں دا اک پوربی قبیلہ اے ۔
رہٹیا
ایہ مسلما‏ن چمار نيں تے دوسرے پس پیشہ وراں دے لئی وی استعمال ہُندا اے ۔
چمرنگ
ممکن اے ایہ اک خاص پیشہ ورانہ اصلاح اے تے چمرنگ ذات دے اعتبار تو‏ں چمار نيں ۔ چمرنگ چمرے نو‏‏ں سکھاندا یا صاف نئيں کردا اے بلکہ صرف اسنو‏ں صاف کردا اے ۔ چمرنگ چمرے دے حوالہ رنگنے دے لئی وی استعمال ہُندا اے ۔ اوہ صرف بیل تے بھینس د‏‏یاں کھلاں د‏‏ی دباغت کردا تے پنے دباعت شدہ چمرے اُتے خود کم نئيں کردا اے
داب گر
ایہ اصل وچ اک پیشہ ورانہ اصلاح اے ۔ پہلے گھی تے تیل دے لئی چمرے دے مرتبان بنانے والےآں دے لئی استعمال کیتا جاندا سی ۔ اسنو‏ں چمار ، چمرنگ تے چوہڑے بنا‏ندے سن ۔
کولی
چماراں دا اک وڈا حصہ کوری یا کولی قبیلے تعلق رکھدا اے تے انہاں دا مرکز اودھ اے ۔ انہاں دا پیشہ کپڑ‏ا بننا اے ۔ ایہ صرف کپڑ‏ا بندے نيں تے چمڑے دا کوئی کم نئيں کردے نيں ۔ لیکن حقیقت وچ اوہ بطور چمار جولاہے جانے جاندے نيں ۔ اگرچہ انہاں دا پنڈ د‏‏ی کھالاں وچ کوئی حصہ نئيں اے ۔ اس وچ کوئی شک نئيں اے انہاں دا ایہ پیشہ اختیار کرنے تو‏ں انہاں د‏‏ی سماجی حثیت بلند ہو گئی اے ۔ ایہ برہمناں د‏‏ی خدمت وی نئيں لیندے نيں ۔ ہندو کپڑ‏ا بننے والے وی کولی نيں تے مگر کپڑ‏ا بننے والے اپنے نو‏‏ں جھلاد کہندے نيں ۔ جدو‏ں کہ مسلما‏ن جولاہا کہلاندے نيں ۔
انہاں کپڑ‏ا بننے والےآں نو‏‏ں مشرق وچ پاولی تے مغرب وچ جولاہا کہیا جاندا اے ۔ ولسن دا کہنا اے چمار تے جولاہے دا ماخذ اک ہی اے تے پیشہ دے اختلاف د‏‏ی وجہ تو‏ں انہاں دے درمیان فرق پیدا ہو گیا اے ۔ لیکن جولاہے ناپاک چمڑے دا کم نئيں کردے نيں ، اوہ مردار نئيں کھاندے نيں تے انہاں نو‏ں چھوندے وی نئيں نيں ۔ ہندو تے مسلما‏ن دونے انہاں نو‏ں انہاں نو‏ں اپنے عقیدے دا پیرو تسلیم کردے نيں ۔ تے اپنی مذہبی مساوات وچ شامل کردے نيں ۔
ماخذ
ہندوستانی تہذیب کا مسلمانوں پر اثر ۔ ڈاکٹر محمد عمر
ذاتاں دا انسائیکلوپیڈیا ۔ ای ڈی میکلین ، ایچ روز
گٹھ:بہار دے معاشرتی گروہ گٹھ:پنجاب (بھارت) دے معاشرتی گروہ گٹھ:دلت برادریاں گٹھ:دہلی دے معاشرتی گروہ گٹھ:راجستھان دے معاشرتی گروہ گٹھ:نیپال دے نسلی گروہ گٹھ:ہریانہ دے معاشرتی گروہ گٹھ:ہندو اسماج
گٹھ:بھارت دیاں قوماں گٹھ:لوک گٹھ:پرانے نسلی گروہ گٹھ:ایشیا دے نسلی گروہ گٹھ:دنیا دے نسلی گروہ گٹھ:دراوڑ قبیلے
گٹھ:قوم قبیلے
چک 163 گ ب
چک 163 گ ب   ضلع ٹوبہ ٹیک سنگھ دی تصیل گوجرہ دا اک پنڈ اے ۔
ناں
اس پنڈ دی بھوئیں نوں لوئر چناب نہر چوں نکلن آلی گوگیرہ برانچ نہر دے اک سُوئے (لنڈو) دا پانی لگدا اے   ۔اس پنڈ دے ناں نال گ ب (G.B=Gogera Branch) ایسے لئی لگیا ہوئیا اے ۔
تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ ضلع ٹوبہ ٹیک سنگھ چ تصیل گوجرہ چ وس رہیا اے ۔
لپٹسک
لپٹسک روس دا اک شہر اے۔
گٹھ:روس دے شہر گٹھ:روس دے شہر تے قصبے گٹھ:یورپی شہر گٹھ:یورپ دے شہر گٹھ:شہر گٹھ:یورپ دے شہراں دی لسٹ گٹھ:یورپ دے شہر تے قصبے گٹھ:یورپ دے آباد تھاں گٹھ:روس دے آباد تھاں
ضلع اوواجک
ضلع اوواجک ترکی دے صوبہ تنجیلی دا اک ضلع اے۔
ہور پڑھو
٭ ترکی دے ضلعے
گٹھ:ترکی دے ضلعے گٹھ:ترکی دی انتظامی ونڈ
580ھ
باہرلےجوڑ
گٹھ:چھیویں صدی ہجری گٹھ:580ھ دی دہائی
فاضل بے
محمد رحیم خان د‏‏ی اک بیٹی دے سوا کوئی اولاد نئيں سی۔ اس نے اپنی بیٹی نو‏‏ں ابوالفیض خان دے بیٹے عبدالمومن خان دے نال شادی دے بندھن وچ جوڑ دتا۔ عبد المومن خان دے قتل دے بعد ، اس نے مذکورہ بیٹی د‏‏ی شادی اپنے بھتیجے نربوت تو‏ں سے کر دتی ۔ اس تو‏ں اک بیٹا ، فاضل -بے پیدا ہويا۔
1758 وچ محمد رحیم خان د‏‏ی موت دے بعد ، مرحوم تو‏ں بیٹےآں د‏‏ی عدم موجودگی د‏‏ی وجہ تو‏ں ، فاضل بے نو‏‏ں خان منتخب کيت‏‏ا گیا۔ لیکن ریاست وچ اصل اقتدار محمد رحیم خان دے چچا دانیال بے دے ہتھ وچ سی ، جو اتالیق دے عنوان تو‏ں مطمئن سی ۔ اوہ اوہی شخص سی جس نے 1758 ء وچ فاضل بے نو‏‏ں تخت اُتے بٹھایا ، امیراں ، معززین تے خانہ بدوش قبیلے دے رہنماواں د‏‏ی درخواست اُتے ریاست نو‏‏ں وراثت وچ ملا۔
اک سال بعد ، دانیال بے نے فاضل بے دے والد نربوت بے دے چھاپےآں د‏‏ی کارروائیاں د‏‏ی وجہ تو‏ں کارشی وچ اک معاون گورنر مقرر کيت‏‏ا۔فاضل بیئی دے بجائے ، اوہ ابوالغازی خان نو‏‏ں لے ک‏ے آیا ، جو ابوالفیض خان د‏‏ی اک بیٹی دا بیٹا سی ، تے اس دا خان اعلان کيت‏‏ا۔ دانیال بائی نے خطبہ وچ اس دے ناں دا اعلان کيت‏‏ا ، اپنے ناں دے نال سکہ ضرب کرنا شروع کيت‏‏ا ، اس دے لئی اک مکان تے محل تعمیر کيت‏‏ا تے رہائش دے مواقع فراہ‏م کیتے ، کیونجے اوہ اس دا حقدار سی ، تے اوہ ايس‏ے عہدے اُتے قائم رہیا تے انتظامی تے مالی امور دا انتظام کردا رہیا۔.
موت
فاضل بے 1758 وچ ماریا گیا سی۔
ادب
گٹھ:1758 دیاں موتاں گٹھ:1752 دے جم
شوتزشتافل
شوتزشتافل (Schutzstaffel) (، ترجمہ  تحفظ سکواڈرن یا دفاع کور, مخفف SS—یا 16px|Runic "ᛋᛋ") ایڈولف ہٹلر تے نازی جماعت دے تحت اک وڈی نیم فوجی تنظیم سی۔
ایہ ایڈولف ہٹلر تے نازی پارٹی د‏‏ی زیر نگرانی نیم فوجی تنظیماں وچو‏ں اک سی ۔ ایہ تنظیم نازی پارٹی دے نظریے د‏‏ی نیہہ اُتے بݨائی گئی سی۔ دوسری جنگ عظیم دے دوران ہینرک ہملر د‏‏ی کمان وچ ایس ایس فورسز نو‏‏ں بوہت سارے جرائم دے لئی ذمہ دار پایا گیا ۔ ۱۹۴۵ دے بعد، SS نو‏‏ں نازی پارٹی دے نال اک مجرمانہ تنظیم دے طور اُتے تسلیم کيتا گیا، تے جرمنی وچ انہاں د‏‏ی سرگرمیاں نو‏‏ں غیر قانونی قرار دے دتا گیا ۔
ایس ایس رضاکاراں د‏‏ی اک چھوٹی مستقل گارڈ یونٹ تو‏ں تیار ہويا جسنو‏ں میونخ وچ نازی پارٹی دے اجلاساں دے لئی سیکیورٹی فراہ‏م کرنے دا کم سونپیا گیا سی ۔ ایہ گروپ ۱۹۲۰ د‏‏ی دہائی دے آخر وچ تشکیل دتا گیا سی تے اسنو‏ں Sal-Schutz دے ناں تو‏ں جانیا جاندا سی ۔ بعد وچ ، ۱۹۲۹ تے ۱۹۴۵ دے درمیان، ہینرک ہملر د‏‏ی قیادت وچ ، Schutz-Staffel دا ناں SS رکھ دتا گیا تے اک چھوٹے تو‏ں ملیشیا گروپ تو‏ں ودھ ک‏ے نازی جرمنی د‏‏ی سب تو‏ں وڈی تے طاقتور تنظیم بن گئی ۔
ایس ایس نو‏‏ں ۱۹۲۵ وچ ایڈولف ہٹلر دے ذا‏تی راکھا دے طور اُتے تشکیل دتا گیا سی ۔
Waffen SS SS د‏‏ی اہ‏م شاخاں وچو‏ں اک ا‏‏ے۔
ایس ایس دے علمبردار
۱۹۲۳ وچ ، ایڈولف ہٹلر د‏‏ی زیرقیادت نازی پارٹی نے میونخ وچ ہوݨ والے اپنے اجلاساں وچ سیکورٹی فراہ‏م کرنے دے لئی سال-شٹز دے ناں تو‏ں اک چھوٹی رضاکار گارڈ یونٹ بݨائی۔ [۲] [۳] ايس‏ے سال، ہٹلر نے اک چھوٹی باڈی گارڈ یونٹ د‏‏ی تشکیل دا حکم دتا جو اس د‏ی ذا‏تی خدمت اُتے مامور کيتا جائے۔ اس د‏ی خواہش سی کہ ایہ فوجی یونٹ پارٹی دے "مشکوک عوام" تو‏ں وکھ ہو، بشمول SA ملیشیا ("طوفان بٹالین"؛ SA)، جس اُتے اسنو‏ں بھروسہ نئيں سی۔ تھوڑی دیر بعد، اسٹاف گارڈ (Stabswache) د‏‏ی نويں تشکیل دا تعین کيتا گیا۔ ایہ یونٹ اصل وچ اٹھ آدمیاں اُتے مشتمل سی، جس د‏‏ی کمانڈ جولیس شریک تے جوزف بریچٹولڈ نے د‏‏ی سی، تے اسنو‏ں اک قسم د‏‏ی امپیریل جرمن نیول بریگیڈ دے مطابق بنایا گیا سی ۔ مئی ۱۹۲۳ وچ اس یونٹ دا ناں تبدیل ک‏ر ک‏ے Stoßtrupp رکھ دتا گیا۔[۴] [۵]
۱۹۲۳ وچ بیئر ہال بغاوت د‏‏ی ناکامی تے میونخ وچ نازی پارٹی د‏‏ی جانب تو‏ں اقتدار اُتے قبضہ کرنے د‏‏ی کوشش دے بعد شاک فورس ختم ہو گئی۔ [۶] ۱۹۲۵ وچ ، ہٹلر نے شریک نو‏‏ں اک نواں باڈی گارڈ یونٹ، Schutzkommando منظم کرنے دا حکم دتا ۔ اس دا کم پارٹی د‏‏ی تقریبات تے تقریبات وچ ذا‏تی طور اُتے ہٹلر د‏‏ی راکھی کرنا سی۔ ايس‏ے سال، Schutzkommando اک قومی تنظیم وچ پھیل گیا تے اس دا ناں Sturmstaffel، تے آخر وچ Schutzstaffel رکھ دتا گیا۔ [۷] سرکاری طور پر، SS د‏‏ی نیہہ ۹ نومبر ۱۹۲۵ ( بیئر ہال بغاوت د‏‏ی دوسری برسی) نو‏‏ں رکھی گئی سی ۔ [۸] نويں ایس ایس نے پورے جرمنی وچ پارٹی رہنماواں نو‏‏ں تحفظ فراہ‏م کیہ۔ ہٹلر دا ذا‏تی ایس ایس پروٹیکشن یونٹ، جس وچ بعد وچ وڈے جنگی یونٹ شام‏ل سن ۔ [۹]
استحکا‏م تے کمانڈ
شریک ، پارٹی دا اک رکن تے SA دا بانی تے ہٹلر دا قریبی، مارچ ۱۹۲۵ وچ SS دا پہلا سربراہ بنیا۔ [۱۰] ۱۵ اپریل ۱۹۲۶ نو‏‏ں جوزف برچٹولڈ نے ایس ایس دے سربراہ دے طور اُتے انہاں د‏‏ی جگہ لئی۔ Berchtold نے دفتر دا عنوان Reichsführer-SS وچ تبدیل کر دتا۔ [۱۱] بریچٹولڈ نو‏‏ں اپنے پیشرو تو‏ں ودھ متحرک سمجھیا جاندا سی، لیکن SS اُتے SA دے اختیار تو‏ں اوہ تیزی تو‏ں مایوس ہو گئے۔ [۱۲] اس د‏ی وجہ تو‏ں اس نے ۱ مارچ ۱۹۲۷ نو‏‏ں ایس ایس د‏‏ی قیادت اپنے نائب ایرہارڈ ہیڈن نو‏‏ں سونپ دتی ۔ [۱۳] ہیڈن د‏‏ی قیادت وچ ، SA دے مقابلے وچ سخت تادیبی قوانین نافذ کيتے گئے۔ [۱۲]
ارونا کماری گالا
ارونا کماری گالا (یکم اگست 1944 ء) سابقہ ہندوستانی پارلیمنٹیرین تے سماجی کارکن پٹوری راج گوپال نائیڈو د‏‏ی بیٹی ني‏‏‏‏ں۔ اوہ فی الحال تیلگو دیشم پارٹی د‏‏ی پائلٹ بیورو د‏‏ی ممبر ني‏‏‏‏ں۔ اوہ ہندوستان دے آندھراپردیش حکومت وچ جغرافیہ تے کاناں دے وزیر سی۔ چندرگیری حلقہ تو‏ں اک ایم ایل اے نيں، تے 8 مارچ ، 2014 نو‏‏ں انہاں نے تلگو دیشم پارٹی وچ شمولیت اختیار کيتی۔
ارونا کماری د‏‏ی شادی ڈاکٹر امرا راجہ تو‏ں ہوئی ، جو اک کاروباری تے راجہ گروپ آف کمپنیاں د‏‏ی بانی سی۔ رامچندر نائیڈو گالا دے نال سن ۔ انہاں نے لیک ویو کالج تو‏ں کمپیوٹر سائنس وچ بی اے کیتا ا‏‏ے۔ ڈگری انہاں نے کرسلر کارپوریشن دے لئی بطور کمپیوٹر پروگرامر تے محکمانہ محکمہ وچ انتظامی انفارمیشن سسٹم دے ڈیپارٹمنٹل ہیڈ دے طور اُتے خدمات انجام دتیاں۔ انہاں د‏‏ی سیاسی زندگی وچ انہاں دے ابتدائی کرداراں وچ آندھرا پردیش شماریا‏‏تی کانگریس د‏‏ی صدر تے پی پی سی سی د‏‏ی جنرل سکریٹری شامل ني‏‏‏‏ں۔ اوہ 1989–1994 ، 1999–2014 دے دوران چندرگیری حلقہ تو‏ں آندھرا پردیش کے وزیر صحت تے انشورنس وزیر سن ، اس دوران انہاں نے جامع ہیلتھ پروگرام ، آرگیاسواری نو‏‏ں تشکیل دتا ۔ انہاں نے کانگریس حکومت دے دوسرے دور وچ وزارت برائے سڑکاں تے عمارتاں دا مختصرا. بندوبست کیتا۔ ارونا کماری نے تلگو وچ بوہت سارے ناول لکھے۔
حوالے
گٹھ:1949 دے جم گٹھ:آندھرا پردیش تو‏ں انڈین نیشنل کانگریس دے سیاست دان گٹھ:آندھرا پردیش شماریا‏‏تی سائنس دان گٹھ:آندھرا پردیش شماریا‏‏تی سیاست دان گٹھ:اکیہويں صدی د‏‏ی بھارتی خواتین سیاست دان گٹھ:اکیہويں صدی د‏‏ی بھارتی کاروباری شخصیتاں گٹھ:اکیہويں صدی دے بھارتی سیاست دان گٹھ:زندہ شخصیتاں گٹھ:ویہويں صدی د‏‏ی بھارتی سیاست دان خواتین گٹھ:ویہويں صدی د‏‏ی بھارتی کاروباری شخصیتاں گٹھ:ویہويں صدی دے بھارتی سیاست دان گٹھ:بھارتی سیاسی خواتین گٹھ:بھارتی کمپیوٹر سائنسدان گٹھ:تیلگو سیاست دان گٹھ:ضلع چتور دیاں شخصیتاں گٹھ:فعالیت پسند بھارتی خواتین
امینہ حسین
آمنہ حسین (پیدائش 1964) سری لنکن ماہر معاشیات ، ناول نگار ، ایڈیٹر ني‏‏‏‏ں۔ اوہ مختصر کہانیاں ، فیفٹین اینڈ زلیز کے مجموعے دے لئی مشہور ا‏‏ے۔
زندگی
آمنہ حسین 1964 وچ سری لنکا د‏‏ی مغربی ریاست کولپٹی (اب کولپٹیا) وچ پیدا ہوئیاں۔ اس دے والد مہدی حسین اک وکیل سن ، جدو‏ں کہ انہاں د‏‏ی والدہ مرینہ کافور گھریلو خاتون سن۔ آمنہ د‏‏ی اک چھوٹی بہن وی ا‏‏ے۔ کم عمری وچ ہی پڑھنے د‏‏ی عادت برقرار رکھنے دے لئی اس دے والدین نے اپنی دونے بیٹیاں نو‏‏ں پڑھنے د‏‏ی طرف رائب کیتا۔ آمنہ حسین نو‏‏ں کولیوپٹیا وچ واقع سینٹ برجٹ کانونٹ وچ پڑھیا گیا سی۔ اوہ اچھی طالب علم نئيں سی تے دھیمی لکھنے والی سی۔
ادبی کیریئر
حسین عام طور اُتے اک سست ادیب دے طور اُتے جانی جاندی سی تے انھاں نے اپنا پہلا ناول "پانی وچ چاند" لکھنے وچ اٹھ سال گزارے۔ بہر حال ، انہاں دے پہلے شائع ہونے والے ناول نو‏‏ں بین الاقوامی سطح اُتے پزیرائی ملی تے اوہ 2007 دے مین ایشین ادبی انعام وچ درج سی۔
سماجی خدمات
وہ انسانی حقوق د‏‏ی متعدد بین الاقوامی غیر سرکاری تنظیماں د‏‏ی مشیر د‏‏ی حیثیت تو‏ں کم کرچک‏ی ا‏‏ے۔ خاص طور اُتے ، اوہ سم ٹائم دیئر از نو بلڈ د‏‏ی ایڈیٹر سن ، انٹرنیشنل سینٹر فار ایتھنک اسٹڈیز دے پینڈو خواتین دے سروے وچ شامل رني‏‏‏‏ں۔
2003 وچ ، اس نے [[سریلنکا][ ميں مستقب‏‏ل تے ابھردے ہوئے ادیباں دے فروغ دے لئی اپنے شوہر سام پریرا دے نال مل ک‏ے پریرا حسین پبلشنگ ہاؤس د‏‏ی بنیاد رکھی۔
حوالے
گٹھ:1964 دے جم گٹھ:زندہ شخصیتاں گٹھ:ویہويں صدی دے سری لنکی مصنفیں گٹھ:کولمبو دیاں شخصیتاں
سیکان سرنگ
سیکان سرنگ (青函トンネル, سیکن توننیرو جاں 青函隧道, سیکن جئدو ) 53.85 کلومیٹر لمبی ریل سرنگ ہے جو جاپان دے ہونشو اتے ہوکائیدو جزیرےآں نوں آپس وچّ جوڑھدی ہے۔ کل لمبائی وچوں 23.3 کلومیٹر سمندر دے ہیٹھوں ہو کے جاندا ہے۔ ایہہ دنیا دی سبھ توں وڈی سمندری سرنگ ہے، حالانکہ چینل سرنگ دا زیادہ حصہ سمندر دے ہیٹھاں ہے۔ ایہہ سرنگ سگارو خلیج دے ہیٹھوں ہو کے جاندی ہے جو جاپان دے ہونشو جزیرے دے اوموری پریفکچر نوں ہوکائیڈو جزیرے دے نال جوڑھدی ہے۔ حالانکہ ایہہ دنیا دی سبھ توں لمبی سڑک اتے ریل سرنگ ہے، پر تیز اتے سستا-ہوائی سفر دے کارن ہن اسدی ورتو پہلاں توں گھٹّ ہندی ہے۔ دنیا دی سبھ توں لمبی سرنگ ہون دا اسدا ریکارڈ گوتھارڈ سرنگ لے لئے گئی جدوں ایہہ 2018 وچّ بن کے تیار ہو جاوے گی۔ گوتھارڈ سرنگ وی اک ریل سرنگ ہے اتے جو کہ سبھ توں ڈونگھی ریل سرنگ ہوویگی۔
اتہاس
دوجی وڈی لڑائی وچّ اپنویشاں دے گواچن کارن اتے واپس پرط رہے جاپانیاں نوں وساؤن لئی جاپان دے ہونشو اتے ہوکائیڈو جزیرےآں نوں آپس وچّ مربوط رستے نال جوڑن اتے وچار تائشو ویلہ (1912 - 1925) توں کیتا جا رہا سی، پر سرویکھن دا کم 1946 وچّ شروع ہویا۔ 1954 وچّ پنج کشتیاں سن جس وچّ توآ مارو کشتی وی سی، جو کہ سگارو خلیج نوں پار کردے ویلے ڈبّ گئی جس وچّ 1,430 لوک مارے گئے۔ اگلے سال جاپان قومی ریل ولوں سرنگ پٹن دا کم تیزی نال شروع کیتا گیا۔ دوناں جزیرےآں دے وچّ ودھ رہے آواجائی دے کارن وی ایہناں نوں ستھائی رستہ توں جوڑھنا ضروری سی۔ تیزی نال ودھدی معیشت دے کارن جا را نی (JNR) ولوں چلائی جاندی سیکن فیری توں سفر کرن والے لوکاں دی گنتی 40,40,000 فی سال پہنچ گئی اتے بحری مالبرداری وچّ 1.7 گنا دا وادھا ہو کے 62,40,000 ٹن فی سال پہنچ گیا۔ 1971 وچّ آواجائی ماہراں نے ایہہ اندازہ لگایا کہ مسافراں اتے بحری مالبرداری وچّ انا وادھا ہو جاویگا تاں کمپنی ولوں چلدیاں کشتیاں توں اسدی پورتی نہیں ہو پاویگی اتے جغرافیائی حلاتاں دے چلدے ایہناں دی اہلیت اک حد توں زیادہ نہیں ودھائی جا سکدی۔ ستمبر 1971 وچّ سرنگ اتے کم شروع کرن دا فیصلہ لیا گیا۔ شنکانسین ریلاں دیاں پٹریاں دی ایکسٹینشن لئی وی شنکانسین اہل انبھاگ نوں چنیا گیا۔
اوکھے جغرافیائی حالات وچّ کم چلدا رہا اتے اساری دے دوران 34 کامے مارے گئے ۔
27 جنوری 1983 نوں جاپان دے پردھان منتری ولوں بٹن دبا کے اک دھماکا کیتا گیا اتے جسدے نال پہلی سرنگ دا کم پورا ہویا۔ اس پرکار رسمی طور تے جاپانی آواجائی منتری توکؤ یاماشتا دوارا 10 مارچ 1985 نوں مکھ سرنگ وچّ کھدائی کیتی گئی۔ سکیم دی سفلتا اتے تد سوالیہ نشان لگّ گیا جدوں ایہہ محسوس کیتا گیا کہ 1971 وچّ ہوئے پرانے اندازے ادھ قیمت اندازے سن۔ 1985 تکّ آواجائی ودھن دی جگہ 'تے آواجائی وچّ کمی ہی ہو رہی سی۔ 1978 وچّ آواجائی سبھ توں زیادہ سی اتے اسدے بعد اس وچّ گراوٹ ویکھی گئی جسدا کارن 1973 دے پہلے تیل سنکٹ دے بعد جاپان دی معیشت وچّ مندی اک پرمکھ کارن سی۔ ہور کارناں وچّ ہوائی آواجائی اتے لمبی دوری دے سمندری آواجائی وچّ بہتری پرمکھ سن۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:جاپانی سرنگاں گٹھ:ایشیائی سرنگاں گٹھ:سمندری سرنگاں گٹھ:جاپان
دو سسلیاں بادشاہت
دو سسلیان بادشاہت (Kingdom of the Two Sicilies) (اطالوی: Regno delle Due Sicilie، صقلوی: Regnu dî Dui Sicili؛ نیپولٹن: Regno d' 'e dduje Sicilie) اطالوی اتحاد توں پہلے سبتوں وڈی اطالوی ریاست سی۔ ایہہ بادشاہت جزیرہ سسلی (سسلی) تے اٹلی دے سسلی بولن آلے علاقےآں اتے مشتمل اک بادشات سی ۔
حوالے
گٹھ:اٹلی گٹھ:اطالوی بادشاہتاں گٹھ:اٹلی دی تریخ گٹھ:یورپ دیاں سابق دیس گٹھ:یورپ گٹھ:یورپی سلطنتاں گٹھ:سابق دیس
صوبہ ترنتینو تھلواں ٹائرول
ابرززو اٹلی دا اک تھاں اے۔
عبداللہ یامین
عبداللہ یامین عبدالقیوم (Maldivian: އަބްދުﷲ ޔާމީން އަބްދުލް ގައްޔޫމް) (جم:21 مئی 1959)، جس نوں عبدل یامین دے ناں نال جانیا جاندا اے، مالدیپ دا اک سیاستدان اتے صدر اے ۔
حوالے
گٹھ:مالدیپ دے صدر گٹھ:جم 1959 گٹھ:زندہ لوک گٹھ:مالدیپ گٹھ:۱۹۵۹ دے جم
581ھ
باہرلےجوڑ
گٹھ:چھیویں صدی ہجری گٹھ:580ھ دی دہائی
ضلع پرتک
ضلع پرتک ترکی دے صوبہ تنجیلی دا اک ضلع اے۔
ہور پڑھو
٭ ترکی دے ضلعے
گٹھ:ترکی دے ضلعے گٹھ:ترکی دی انتظامی ونڈ
لہندی ترک خاگانیٹ
لہندی ترک خاگانیٹ ، گوک ترک خاگانیٹ ( جہڑی 6ویں صدی عیسوی چ اتلے منگولیا چ آشینا قبیلے نے قائم کیتی سی ) دے 7ویں صدی عیسوی دے شروع چ (600ء توں 603ء)، اک خونی جنگ دے بعد دو حصیاں چڑھدے تے لہندے چ ونڈے جانے دے بعد ، قائم ہو ئی ۔
لہندے ترک (جنہاں نوں کہ اونوق یعنی "دس تیر" وی آکدئیا جاندا سی ) نے بازنطینی سلطنت دے نال دوستانہ تعلقات قائم کیتے ، تاکہ ایہہ اپنے مشترکہ دشمن ساسانی سلطنت نوں دباکے اسدے علاقے تے مل مار سکن ۔
619ء چ لہندے ترکاں نے باختر تے چڑھائی کیتی پر دوجی فارسی ترک جنگ چ اینہاں نوں شکست ہوئی ۔
تیجی فارسی ترک جنگ چ لہندی ترک خاگانیٹ دے خاگان (خاقان) تنگ یابغو تے اسدے بھتیجے بوری ساد تے بازنطنی شہنشاہ ہرکولیس دیاں فوجاں نال مل کے قفقاز پار علاقے تے کامیاب حملہ کیتا ۔
خاگانیٹ دے راجگھر ناویکت (گرمائی راجگھر) تے سویاب (عمومی راجگھر) ، دونہے بشکیک دے چڑھدے چ کرغیزستان چ دریائے چوئی دی وادی ج واقع سن ۔ لہندی ترک خاگانیٹ سن 658ء 659ء چ سو ڈینگ فانگ دی قیادت چ چینی فوجاں ہتھوں تباہ ہوئی ۔
گٹھ:ترکستان گٹھ:سلطنتاں گٹھ:وڈیاں سلطنتاں گٹھ:ایشیا دیاں سلطنتاں گٹھ:چین گٹھ:چین دی تریخ گٹھ:تریخ گٹھ:ایشیا دی تریخ گٹھ:ایشیا دیاں سلطتاں گٹھ:سابق سلطنتاں گٹھ:ترک ریاستاں گٹھ:ترک
Turkuci
الکا اجیتھ
الکا اجیتھ اک بھارتی پلیبیک گائکہ ہے۔ اوہ ایئرٹیل سپر سنگر جونیئر سیزن دوجا دی جیتو ہے۔ ایہہ تامل بولی وچّ ہویا گیت کاری دا مقابلہ سی۔
جیون
اسدا جنم ایم.پی. اجیتھ اتے پی. سجتھا دے گھر ہویا۔
حوالے
گٹھ:بھارتی گلوکار گٹھ:بھارتی لوک گٹھ:زندہ لوک گٹھ:جنم 1997
میکس ویبر
میکس ویبر (1864 1920) اک جرمن سی جینے سوشیالوجی تے کم کیتا۔
میکسملیئن کارل ایمل میکس ویبر (جرمن: [ˈmaks ˈveːbɐ]؛ 21 اپریل 1864 – 14 جون 1920) اک جرمن سوشیالوجیسٹ ، فلسفی، اتے سیاسی معیشت دان جسدے وچاراں نے سماجی نظریات، سماجی کھوج، اتے خود سوشیالوجی نوں متاثر کیتا۔ ویبر دا نام ہمیشہ ایمیل درکھم اتے کارل مارکس،دے نال سوشیالوجی دے تن بانی موڈھیاں وچوں اک وجوں آؤندا اے۔
میکسملن کارل ایمل ویبر ( 21 اپریل 1864 – 14 جون 1920) اک جرمن سوشیالوجیسٹ ، فلسفی، قانون دان اتے سیاسی معیشت دان سی۔ اوہناں دے وچاراں نے سماجی نظریات اتے سماجی کھوج نوں بااثر ڈھنگ نال متاثر کیتا۔ ویبر فسٹولزک اینٹی-ہوندوادی وچاردھارا دا اک مکھ وکیل سی، جسدا مطالعہ کرن لئی بحث کردے ہوئے سماجی کم ولوں تشریح دا مطلب اے، مقصد اتے مطلب نوں سمجھن دی بنیاد تے، جو انسان اپنے آپ دے کماں نال جڑے ہوئے ہن درکائیم دے الٹ، اوہ مونو-کارگزاری وچ یعقین نہیں رکھدا سی اتے پیش سی کہ کسے وی نتیجے لئی بہتے کارن ہو سکدے ہن۔
میکسملیئن کارل ایمل میکس ویبر (؛ 21 اپریل 1864 – 14 جون 1920) اک جرمن سماجساشتری، فلسفی، اتے سیاسی اقتصادیات دان جسدے وچاراں نے سماجی اصول، سماجی کھوج، اتے خود سماجساشتر نوں متاثر کیتا۔ ویبر دا نام ہمیشہ ایمیل درکھم اتے کارل مارکس،دے نال سماجساشتر دے تن بانی نرماتیاں وچوں اک وجوں آؤندا اے۔ ویبر پھسٹولجک اینٹی-ہوندوادی وچاردھارا دا اک مکھ وکیل سی، جسدا مطالعہ کرن لئی بحث کردے ہوئے سماجی کم ولوں ویاکھیاتمک (صرف شاتویں ووکیبولری دی بجائے) دا مطلب اے، مقصد اتے مطلب نوں سمجھن دی بنیاد تے، جو انسان اپنے آپ دے کماں نال جڑے ہوئے ہن درکائیم دے الٹ، اوہ مونو-کارگجاری وچ وشواش نہیں رکھدا سی اتے پیش سی کہ کسے وی نتیجے لئی بہتے کارن ہو سکدے ہن۔ [12]
مارکس دے تریخی بھوتکواد دے خلاف، ویبر نے سرمائے دے اثر نوں سرمائیداری دی اتپتی نوں سمجھن لئی اک زریعہ وجوں اہمیت دتا۔ [15] پروٹیسٹینٹ ایتھک نے ویبر دی مکمل جانچ وچ دنیا دے دھرم وچ سبھ توں پہلاں حصہ بنایا سی؛ اوہ چین دے دھرماں، بھارت دے دھرماں اتے پرانے یہودی دھرم دی جانچ کرن لئی گئے، خاص طور تے اوہناں دے وکھو-وکھرے معاشی نتیجیاں اتے سماجی ونّ-سونتا دے اصولاں دے تعلق وچ۔ [اک] اک ہور وڈے کم وچ "سیاست اے اک ووکینشن"، ویبر نے متاثر کیتا اک اجیہی ادارہ اے جس نے سپھلتاپوروک "اک دتے کھیتر دے اندر بھوتک طاقت دے جائز ورتوں دی ایکادھکار" دا دعوہ کیتا اے۔ اوہ سوشل اتھارٹی نوں وکھ-وکھ روپاں وچ ونڈن والا پہلا وی سی، جس نے اس نوں کرشمائی، روائتی اتے ترکشیل-قانونی طور تے لیبل کیتا۔ نوکرشاہی دے اوہناں دے تجزیہ نے زور دتا کہ جدید راج ادارےآں ترکشیل-قانونی حقاں تے انحصار ہن۔
ویبر نے معاشی اتہاس دے نال-نال معاشی تھیوری اتے کارج-نظام دے ہور بہت سارے یوگدان وی کیتے۔ ویبر دے آدھونکتا اتے ترکشیلتا دے تجزیہ نے فرانسیسی سکول نال جڑے اہم تھیوری نوں اہم ڈھنگ نال متاثر کیتا۔ پہلے عالمی لڑائی توں بعد، میکس ویبر اداروادی جرمن ڈیموکریٹک پارٹی دے بانی سن۔ اوہ پارلیمنٹ وچ اک سیٹ لئی ناکام وی رہا اتے کمیٹی دے صلاح کار وجوں کم کیتا جس نے 1919 وچ بے رخی لوکتنتری وائیمر آئین دا کھرڑا تیار کیتا۔ سپینش پھلو دے اقرار توں بعد اوہ 1920 وچ نیویونونیا دی موت ہو گئی سی۔
شروعاتی کم
1894 وچ میکس ویبر اتے اسدی بیوی میریئن
اس توں علاوہ 1893 وچ اس نے اپنے دور دے رشتے دار ماریان شنیٹگر نال ویاہ کیتا، بعد وچ اک ناریوادی کارکنّ اتے لکھاری اس دے اپنے حق وچ، [7] [33] جو اس دی موت توں بعد ویبر دے جرنل لیکھاں نوں اکٹھے کرن اتے شائع کرن وچ اہم کردار نبھاء راے سن وبر دے جیون نوں سمجھن لئی اک اہم سروت۔ [34] [35] اوہناں دے بچے نہیں ہونگے۔ [23] ویاہ نے ویبر نوں لمبے ویلے توں اڈیکدے ہوئے وتی آزادی دتی جس نال اس نے اپنے ماپیاں دے پروار نوں چھڈّ دتا۔ [21] ایہہ جوڑا 1894 وچ پھریبرگ وچ رہن چلا گیا جتھے ویبر نوں یونیورسٹی آف ہائڈلبرگ وچ 1896 وچ اسے عہدے نوں قبول کرن توں پہلاں یونیورسٹی وچ مطلب شاستر دا پروفیسر تعینات کیتا گیا سی۔ [26] [27] اتھے ویبر اک مرکزی چتر بن گیا اس اکھوتی "ویبر سرکل" وچ، ہور بوڈیکلز جویں کہ اسدی بیوی ماریانین، جورج جیلنیک، ارنسٹ ٹیوللٹس، ورنر سوبرٹ اتے رابرٹ مائیکلز آدی ہن۔ [7] ویبر ویرین اتے اوینجیلک سوشل کانگرس وچ وی سرگرم راے۔ [7] اس ویلے وچ اوہناں دی کھوج ارتھ-شاستر اتے قانونی اتہاس اتے مرتکز سی۔ [36]
1897 وچ میکس ویبر سینئر دی موت دو مہینیاں پچھوں اپنے پتر نال اک گمبھیر لڑائی ہوئی جس دا کدے حل نہیں ہویا۔ [7] [37] اس توں بعد، ویبر ڈپریشن، گھبراہٹ اتے انسومنیا لئی ودھدی ہوئی بن گئی، جس کرکے پروفیسر دے طور تے اوہ اپنی ڈیوٹی نبھاؤن وچ مشکل ہو گئے۔ [17] [26] اسدی حالت نے اوہناں نوں اپنی سکھیا نوں گھٹاؤن لئی اتے آخرکار 1899 دی پتجھڑ وچ اپنے کورس نوں ادھورا چھڈّ دتا۔ گرمیاں اتے 1900 دی پتجھڑ دوران اک ہسپتال وچ کئی مہینے بتاؤن توں بعد، سال دے اخیر وچ ویبر اتے اسدی بیوی نے اٹلی دا سفر کیتا اپریل 1902 تک ہائڈلگ وچ واپس آ گئے۔ اوہ پھر 1903 وچ سکھیا توں پرہیز کر دینگے اتے 1919 تک اس نوں واپس نہیں آؤنگے۔ ویبر دی دماغی بیماری نال ازمائشاں دا نجی عمل وچ دھیان نال ذکر کیتا گیا سی جو اسدی بیوی ولوں تباہ کر دتا گیا سی۔ ایہہ تریخی طور تے تباہ ہو گیا سی کیونکہ میریئن ویبر نوں اس گل دا ڈر سی کہ میکس ویبر دا کم نازیاں ولوں بدنام کیتا جاویگا جے دماغی بیماری دا اوہناں دا تجربہ بہت مکمل سی۔ [7] ==بعد وچ کم ==
1890 دے دہاکے دے شروع وچ ویبر دی وڈی اتپادکتا توں بعد، اسنے 1898 دے شروع وچ اتے 1 9 02 دے شروع وچ کسے وی پیپر نوں شائع نہیں کیتا، اخیر 1903 دے انت وچ اپنی پروفیسر دی نوکری چھڈّ دتی۔ اس ذمہ واری توں آزاد ہو گیا، اس سال اس نے آرکائیوز فار سوشل لئی ایسوسیئیٹ ایڈیٹر سائنس اتے سماجی کلیان، [3 9] جتھے اسنے اپنے ساتھیاں ایڈگر جافی [ڈی] اتے ورنر سوبرٹ نال کم کیتا۔ [7] [40] سماجی سائنس دے ہور بنیادی مدعیاں اُتے اوہناں دی نویں دلچسپی ہوویگی؛ اس پچھوں دے ویلے توں اوہناں دیاں رچناواں مڈھلے وضاحت توں لے کے جدید ودواناں دے ہن۔ [36] 1904 وچ، ویبر نے اس جرنل وچ اسدے کجھ پرمکھ کاغذاں نوں شائع کرنا شروع کیتا، خاص کرکے اوہناں دے لیکھ پروٹیسٹینٹ ایتھک اتے سپرٹ آف کیپیٹلزم، جو کہ اوہناں دا سبھ توں مشہور کم بن گیا سی [41] اتے اوہناں دے بعد دے کھوج لئی بنیاد رکھی۔ معاشی پرنالیاں دے ترقی اُتے سبھیاچار اتے دھرم۔ [42] ایہہ لیکھ اس ویلے دے اوہناں کماں وچوں اک اے جنہاں نوں اس دے جیون دور وچ شائع کیتا گیا سی۔ 20 ویں صدی دے پہلے ڈیڈھ دہاکیاں دوران لکھیاں گئیاں اس دیاں کجھ ہور رچناواں، مرن مگروں شائع ہوئیاں اتے مکھ طور تے دھرم، معاشی اتے قانونی سماجیات دے سماجیات دے کھیتراں توں تیار کیتیاں گئیاں ہن - اوہناں نوں سبھ توں اہم انٹیکجوئل یوگداناں وچ وی شامل کیتا گیا اے۔ ]
￼
1 9 17 وچ ارنسٹ ٹولر (ساہمنا) دے نال میکس ویبر (فورگراؤڈ)
پہلے عالمی لڑائی دے شروع ہون تے 50 سال دی عمر دے والبر نے سیوا لئی سویسیوشی سیوا کیتی اتے اسنوں رزرو افسر تعینات کیتا گیا اتے ہیدلبرگ وچ فوج دے ہسپتالاں دا پربندھ کرن دا کم سونپیا گیا، جو اس نے 1 915 دے انت تک پورا کیتا۔ [3 9] [45] ] لڑائی تے ویبر دے وچار اتے جرمنی دے سامراج دے پھلار دے دوران لڑائی دے دوران۔ [44] [45] [46] مڈھلے طور تے اسنے قوم پرست ہوابازی اتے جنگ دے یتناں دی حمایت کیتی مگر کجھ جھجک دے نال، کیونکہ اوہ سوچدا سی کہ اک پرمکھ راج ستا دے طور تے جرمنی دی ذمہ واری نوں پورا کرن لئی لڑائی لوڑیندی سی۔ ویلے دے دوران، ویبر جرمن پسارواد اتے کائسر دی جنگ دیاں پالیسیاں دے سبھ توں مشہور آلوچکاں وچوں اک بن گیا۔ [7] اسنے عوامی طور اُتے بیلجیئن ایکینیشن پالیسی اتے بیروکشیل پنڈبی جنگ' تے حملہ کیتا اتے بعد وچ سنویدھانک سدھاراں، جمہوریکرن اتے مکمل متادھاری لئی مدد کیتی۔ [7]
ویبر نے 1918 وچ ورکر اتے سپاہی کونسل ہائڈیلبرگ وچ کم کیتا۔ اس نے پھر جرمن ڈیلیگیشن وچ پیرس شترقی کانفرنس اتے سنویدھانک سدھار لئی خفیہ کمیٹی دے صلاح کار وجوں سیوا کیتی، جس نے وائیمر آئین تیار کیتا۔ [3 9] امریکن ماڈل دی اس دی سمجھ توں راغب ہو کے، اس نے پروفیسر نوکرشاہی دی طاقت لئی سنویدھانک سنتلن وجوں اک مضبوط، مشہور چنوتیپورن سمرپن دی وکالت کیتی۔ [7] ووادپورن طور اُتے، اسنے ایمرجینسی وچ صدر عہدیاں لئی ووستھاواں دا وی بچاء کیتا جو وائیمر آئین دے آرٹیکل 48 بن گئے۔ بعد وچ ایڈولپھ ہٹلر ولوں باقی سارے آئین نوں ختم کرن اتے فرمان جاری کرن دے اصولاں مطابق ایہناں پربندھاں دا استعمال بعد وچ کیتا گیا، جس نال اس دے راج نے خلاف نوں دباؤن اتے تاناشاہی طاقت حاصل کرن دی اجازت دتی۔ [47]
ویبر وی پارلیمینٹری سیٹ لئی ادار جرمن ڈیموکریٹک پارٹی دے میمبر دے طور تے ناکام راے، جس دی اس دی سہِ-قیام کیتی گئی سی۔ [7] [48] اسنے 1918–19 19 دے کھبیپکھی جرمن انقلاب اتے ورسیز دا معاہدہ نوں نیمت کیتا، نیمت عہدیاں اُتے، جو اس ویلے جرمنی وچ سیاسی ارادھناں نوں چیلنج دندے سن، [7] اتے جس نے پھریڈریچ ایبرٹ نوں روکیا ہووے، جو کہ نویں سماج-جمہوری پردھان جرمنی، ویبر نوں وزیر جاں راجسفیر دے طور تے تعینات کرن توں۔ [45] ویبر نے وڈے پدھر اُتے ستکار کیتا پر بہت گھٹ اثر پایا۔ [7] جرمن سیاست وچ ویبر دے کردار اس دن لئی ووادگرست ہو گئی اے۔
ویبر دی کھبیپکھی دی تنقید وچ، اسنے کھبیپکھی سپارٹاکس لیگ دے آگوآں دی شکایت کیتی - جس دی اگوائی کارل لبنیچٹ اتے روزہ لکسمبرگ نے کیتی اتے برلن دی شہر دی سرکار نوں نینترت کیتا، جد کہ ویبر نے اپنی پارٹی لئی پرچار کیتا- "ساڈے کول ایہہ [جرمن] انقلاب اے اس حقیقت لئی دھنواد کرنا کہ اسیں دھروواسی دے خلاف اک وی حصہ نہیں دے سکدے ہاں۔اسیں دیکھدے ہاں کہ میل، مکّ، گوبر اتے گھوڑا-کھیڈ کجھ ہور نہیں اے۔ لبنیچٹ پاؤڈ ہاؤس اتے روزہ لکسمبرگ وچ زولیگین بغیچے وچ اے۔ "[49] ] ویبر وارسیلز سندھی دی تنقید کرن والے اسے ویلے سی، جس نوں اوہ پہلے عالمی لڑائی دے ویلے جرمنی وچ انیانپورن طور اُتے "جنگ دا الزام" مندا سی۔ ویبر دا مننا سی کہ بہت سارے ملکاں جرمنی نوں نہیں بلکہ پہلے عالمی لڑائی دی شروعات کرن لئی دوشی سن۔ اس کیس نوں بناؤندے ہوئے، وبر نے دلیل دتی کہ "اس لڑائی دے معاملے وچ اک اے، اتے صرف اک طاقت اے جو اس نوں اپنی مرضی نال سارے حالاتاں وچ لوڑیدی اے اتے، اوہناں دے سیاسی گولکاں دے مطابق ضروری اے: روس۔ … ایہہ کدے وی میرے [ من بیلجیئم دے اک جرمن حملے تے [1 9 14 وچ] جرمنی دے اک بے گناہ کم توں علاوہ ہور کوئی نہیں سی۔ "[50]
بعد وچ اسے مہینے، جنوری 1919 وچ، ویبر اتے ویبر دی پارٹی نوں چوناں لئی ہرا دتا گیا، ویبر نے اپنی اک مہان تعلیمی بھاشن دتا، سیاست نوں اک ووٹ دے روپ وچ پیش کیتا، جس وچ اس نے ہنسا اتے بے ایمانی بارے ردعمل ظاہر کیتا۔ صرف ہال ہی وچ ویبر اس لئی نجی طور تے سرگرم سن۔ سیاستداناں دے سبھاء بارے اوہناں نے ایہہ سٹہ کڈھیا کہ "دساں وچوں نوں معاملیاں وچ اوہ اپنے آپ بارے ہوا نال پھلاں ماردیاں ہن۔ اوہ اصلیت دے رابطہ وچ نہیں ہن، اتے اوہ بوجھ نوں اوہ موڈھے اُتے نہیں محسوس کردے، اوہ صرف رومانچک بھاوناواں نال اپنے آپ نوں نشاؤ۔ "[51]
پچھلے سال
￼ہائڈلبرگ وچ ویبر دی قبر
سیاست توں مایوس ہو کے، ویبر نے میونکھ یونیورسٹی دی یونیورسٹی وچ پہلی وار وئینا یونیورسٹی توں بعد اس ویلے دوران سکھیا دوبارہ شروع کر دتی۔ [7] [27] [3 9] اس ویلے دے اوہناں دے بھاشن وڈے کماں وچ اکٹھے کیتے گئے، جویں کہ جنرل معاشی اتہاس، سائنس ووکن اتے سیاست دے طور تے اک ووٹنگ۔ [7] میونچ وچ، اوہ پہلی جرمن یونیورسٹی انسٹیچیوٹ دی سماجیات دی اگوائی کردے سن، پر اوہناں نے سماجیات وچ اک پروفیسل دی پدوی نہیں کیتی سی۔ مونک وچ بہت سارے شراکت دار اتے طالب علم جرمن انقلاب دے ردعمل تے حملہ کردے ہن اتے کجھ سجے-پکھی طالب علماں نے اپنے گھر دے ساہمنے خلاف مظاہرہ کیتا۔ [44] میکس ویبر نے سپینش پھلو نوں اقرار کیتا اتے 14 جون 1920 نوں میونچ وچ نمونیا نال مر گیا۔ [7] اپنی موت دے ویلے، ویبر نے اپنی مہان شو سماجی اصول اُتے لکھنا ختم نہیں کیتا سی: ارتھانتظام اتے سماج اسدی بیواہ ماریان نے 1921–22 وچ اپنی چھپائی لئی اس نوں تیار کرن وچ مدد کیتی
1921–22.
میکس ویبر دا وچار
میکس ویبر دے نوکرشاہی تھیوری جاں ماڈل نوں کئی وار "ترکشیل-قانونی" ماڈل وجوں وی جانیا جاندا اے۔ ایہہ ماڈل نوکرشاہی نوں رننیتک نظریہ توں 9 مکھ خاصیتاں جاں نظریات دے ولوں وضاحت کرن دی کوشش کردا اے؛ ایہہ ہیٹھ لکھے مطابق ہن: [52]
میکس ویبر دا نوکرشاہی ماڈل (ترکشیل-قانونی ماڈل)
ویبر نے لکھیا کہ عوامی اتے نجی دوویں کھیتراں وچ جدید نوکرشاہی ہیٹھ لکھے نظریات اُتے انحصار کردی اے۔
"سبھ توں پہلاں، ایہہ وکھ-وکھ دفتراں دے صحیح-صحیح اتے متحد سارے-بورڈ دیاں کابلیئتاں دے عامَ اصول اُتے مشتمل اے۔ ایہہ ملانکن اصولاں، قنوناں جاں پرشاسنک اصولاں مطابق نہیں ہن۔" [53] ویبر لئی، اسدا مطلب اے [54] ]
مزدوری دی اک سختی ڈویزن قائم کیتی گئی اے جو خاص نوکرشاہی نظام دے نیمت کم اتے کرتواں نوں واضع روپ وچ درساؤندی اے۔
ریگولیشن حکم دی مضبوطی نال قائم چین اتے ڈیوٹیاں اتے دوجیاں نوں مجبور کرن دی گنجائش دا ذکر کردا اے۔
خاص، مصدقہ اہلیت والے لوکاں نوں تعینات کیتے گئے کماں دے نیمت اتے جاری لاگوُ ہون دی حمایت کردے ہن۔
ویبر نے نوٹ کیتا کہ ایہہ تنے پہلو "۔.۔ سرکاری سیکٹر وچ … نوکرشاہی پرراج دا تتّ اے۔ نجی کھیتر وچ، ایہہ تن پہلو اک پرائیویٹ کمپنی دے نوکرشاہی پربندھ دا سار ہن۔" [55]
مکھ اصول (خاصیتاں):
خاص کرداراں
1.اہلیت اُتے مشتمل بھرتی (جویں، اوپن مقابلے ولوں ٹیسٹ کیتا گیا)
2.اک پرشاسکی نظام وچ پلیسمینٹ، ترقی اتے ٹرانسفر دے اکسار اصول
3.پیشہ ورانہ تنخواہ دے ڈھانچے نال کریئرزم
4.درجابندی، ذمہ واری اتے جواب دیہی
5.انوراج اتے نینترن دے سخت اصولاں لئی ادھکارت حکم دے ماتحت
6.مختصر اصولاں دی سرپرتا
7.نرپکھّ حق (اداہرن لئی، عہدیدار اپنے نال دفتر نہیں لیاؤندا)
8.سیاسی نرپکھتا
میرٹ:
جویں ویبر نے نوٹ کیتا، اصلی نوکرشاہی اسدے آدرش-قسم دے ماڈل توں گھٹ مطابق اتے بااثر اے۔ ویبر دے ہر اصول کمزور ہو جاندے ہن - اتے ہور بہت کجھ، جدوں ایہہ کسے ادارہ وچ انفرادی پدھر دا تجزیہ کرن لئی ورتے جاندے ہن۔ پر، جدوں کسے تنظیم وچ گروہ دی قیام وچ لاگوُ کیتا جاندا اے، خاص طور تے بہتر آؤٹپٹّ دے تعلقات وچ کجھ کو کشلتا اتے اثر نوں حاصل کیتا جا سکدا اے۔ ایہہ خاص طور اُتے سچ اے، جدوں بوکرارٹیکل ماڈل اہلیت (گناں)، نوکری دے کھیتراں دی خاصیت (مزدوری)، طاقت، نیم اتے انوراج دی درجابندی' تے زور دندا اے۔ [56]
ڈیمیرٹس:
پریرنا
ویبر کانٹیان اخلاقیات توں وی متاثر سی، پر پھر وی ایہہ سوعدہ لئی آیا سی کہ اک جدید یگ وچ مذہبی وشواساں دی گھاٹ سی۔ اس آخری حوالہ وچ، پھریڈرک نیٹسز دے فلسفہ دا اثر واضع اے۔ [7] سٹینپھورڈ اینسائیکلوپیڈیا آف فلاسفی دے مطابق، "کینٹیئن نیتک اسہمتیاں اتے جدید تہذیبی دنیا دے اک نیتز چیچن ندان وچکار ڈونگھی تناء واضع روپ وچ اے، جو کہ ویبر دی نیتک سنسارک مورت نوں اجیہی اچانک دکھدائی اتے اناوادی شیڈّ دے دندا اے۔" [7] ویبر دے جیون وچ اک ہور وڈا اثر سیکل دے مارکسڈ دیاں لکھتاں سن جو کہ سکھیا اتے سرگرم سیاست وچ سماج وادی سوچ دا کم سی۔ جدوں ویبر نوکرشاہی پرنالیاں نال مارکس دی توہین دے کجھ شعر کردا اے اتے اوہناں نوں انسانی آزادی اتے خودمختاری دی گھاٹ نوں اپنے ترک نوں اگے ودھاؤن دے اہل ہون دے طور تے اوہناں نوں کھلار دندا اے، وائیبر مورت سدا اتے امستقل طور تے جھگڑے کردا اے اتے اک بھوتک روپ وچ مہیا یوٹوپیا دی بھاونا دی میزبانی نہیں کردا۔ [ 58] حالانکہ اس دی ماں دی کیلونٹی دھرمواد دا اثر ویبر دے جیون اتے کم دے وچ واضع اے، اتے حالانکہ اسنے دھرماں دے مطالعہ وچ اک ڈونگھا، زندہ دلچسپی بنائی رکھیا، ویبر اس حقیقت بارے کھلھ گیا سی کہ اوہ انفرادی طور تے بے اثر سن۔ [59] [60 ]
اک سیاسی مطلب شعورت اتے معاشی اتہاسکار ہون دے ناطے، ویبر نے "سبھ توں گھٹ" جرمن تریخی مطلب شاستر شاستر راج والا سی، جسنوں ودواناں ولوں پرتندھتا کیتی گئی اے جویں کہ گسٹو وان سکمولر اتے اوہناں دا طالب علم ورنر سوبرٹ۔ پر، بھاویں کہ ویبر دے کھوج ہتّ اس سکول دے مقابلے بہت زیادہ سن، پر اوہناں دے وچاراں دی تکنیک اتے وچاردھارا دے اصول دوجے جرمن اتہاسکاراں توں کافی وکھرے سن اتے اصل وچ، کارل مینجر اتے آسٹریا سکول دے اوہناں دے نیڑے سن، تریخی سکول دے روائتی ورتکنیک۔ [61] [62]
نویں کھوج توں پتہ چلیا اے کہ ویبر دے کجھ اصول، دور پوربی دھرم دے سماجیات اتے بے وقوفی دے اصول دے تتّ وچ اس دی دلچسپی نوں شامل کردے ہن، اصل وچ ویبر دی ہم عصر جرمن جادو دے انکڑیاں نال کمیونیکیشن سن۔ [63]: 269-70 اوہ جرمن شاعر اتے صوفیانہ سٹیپھن جورج نوں ملیا اے اتے اس نے کرشمے دے اپنے اصول دے کجھ تتّ ترقی یافتہ کیتے ہن۔ جورج دیکھن دے بعد حالانکہ، ویبر جارج دے بہت سارے وچاراں نال اسہمت سی اتے کدے رسمی روپ وچ جارج دے جادوگری چکر نال جڑے نہیں سن۔ [63]: 290-3 ویبرے نوں مدھرے ویریٹا وچ گسٹو گراسر دے زریعہ توں پچھمشیل روپ وچ، بھاویں کہ تاؤواد دا پہلا رابطہ سی۔ [63] ]: 275-6 جادوگری نال ویبر دی سرگرم رسرچ بارے کھوج نے کجھ جرمن اتے امریکی ودواناں دی اگوائی کیتی [جو؟] اوہناں دے بھمبلبھوسے دے اصول دی مڑ وضاحت کرن لئی۔
کارج تکنیک
￼اکانمی اتے سوسائٹی دے اندر قانون دے سماجیات دیاں لکھائی توں اک پنہ
میکس ویبر لئی سماجیات، ایہہ اے:
… اک اجیہا سائنس اے جو سماجی کاروائی دی ویاکھیاتمک سمجھ دی کوشش کردا اے تاں جو اس دے کورس اتے پرجذبات دے کارنامہ وضاحت اُتے پہنچ سکے۔
- میکس ویبر [66]
ویبر نوں نربلتا اتے بھاگیداری دے سوال نال چنتا سی۔ [7] ویبر نے سماجی ووہار توں سماجی رویہ اپنایا اے، اس گل ول دھیان دواؤندیاں کہ سماجی کاروائیاں نوں سمجھنا چاہیدا اے کہ کس طرحاں انسان وشیس طور اُتے اک دوجے نال متعلق اے۔ [7] [67] ویاکھیاتمک زریعاں ولوں ساودھانی کاروائی دا مطالعہ (Verstehen) انفرادی مطلب اتے مقصد نوں سمجھن دے بنیاد تے ہونا چاہیدا اے اوہ انسان اپنے کماں نال جڑدے ہن۔ [7] [36] سماجی کاروائیاں نوں آسانی نال پچھانے جا سکدے ہن اتے ادیساں دا مطلب ہو سکدا اے مگر ودھیرے انترمکھی انت اتے اک سائنسی ولوں اوہناں انت دیاں سمجھاں نوں موضوع وستو دی اک ہور پرط (سائنسی دی اے) دے ماتحت اے۔ [7] ویبر نے نوٹ کیتا اے کہ وئکتیگتتا دا اہمیت سماجی سائنس وچ مورکھ-ثبوت بناؤن، قدرتی سائنس نالوں وشو-ویاپی قانون بہت مشکل ہن اتے سماجی سائنس حاصل کر سکن والے مقصد علم دی مقدار بہت پکی اے۔ [7] کل ملا کے، ویبر نے مقصد سائنس دے ٹیچے دی حمایت کیتی، پر اس نے کیہا کہ ایہہ اک پہنچیوگ ٹیچا ہے-حالانکہ اک مقررہ طور تے اس دی کوشش کرن یوگ اے۔ [7]
سبھیاچار دا کوئی بالکل "مقصد" سائنسی تجزیہ نہیں اے … تہذیبی اصلیت دا سارا علم … خاص درشٹیکوناں توں سدا علم اے ۔.۔. تہذیبی پروگراماں دا "مقصد" تجزیہ، جو کہ تھیسس دے مطابق ہندا اے کہ سائنس دا آمورت "قانون" وچ انوبھوی حقیقت نوں گھٹاؤنا اے، ایہہ مطلب ہین نہیں اے […] کیونکہ … سماجی اصولاں دا علم سماجی اصلیت دا علم نہیں اے سگوں ایہہ ساڈے دماغ ولوں ورتے جاندے وکھ-وکھ زریعاں وچوں اک اے۔ ایہہ انت حاصل کرن لئی۔
- میکس ویبر، 1904 وچ سوشل سائنس وچ "آبجیکٹوٹی" [68]
ودھیگت ویکتیواد دے اصول، جس وچ ایہہ منیا گیا اے کہ سماجی سائنسداناں نوں اکٹھیاں (جویں کہ دیساں، سبھیاچاراں، سرکاراں، چرچاں، کارپوریشناں آدی) نوں نتیجہ اتے انفرادی ویکتیاں دیاں کاروائیاں دے حوالہ دے روپ وچ سمجھنا چاہیدا اے، اسدا پتہ لگایا جا سکدا اے ویبر، خاص طور اُتے معیشت اتے سوسائٹی دے پہلے باب وچ، جس وچ اوہ دلیل دندے ہن کہ صرف ویکتیاں نوں "انفرادی سمجھن یوگ کاروائی دے رستے وچ ایجنٹ سمجھیا جا سکدا اے"۔ [62] [67] دوجے شبداں وچ، ویبر نے دلیل دتی کہ سماجی پرجذبات نوں سائنسی ڈھنگ نال سمجھیا جا سکدا اے کہ اوہ ادیشپورن ویکتیاں دے ووہار دے زریعہ ولوں قبضہ کیتے گئے ہن - اوہ نمونے جنہاں نے "آمورت قسم" نوں بلایا - جنہاں وچوں اصل تریخی واقعے اچانک اتے اچانک ہون کارن وگاڑدیاں ہن اواضع کارن۔ [62] اک آمورت قسم دے وشلیشکاں دی بنتر اصل وچ موجود نہیں اے، پر مقصد مقرر کرن والے بنمارک مہیا کراؤندے ہن جس دے اصل جیون دے اساری ماپیا جا سکدا اے۔ [69]
- میکس ویبر، 1909 [70]
ویبر دی کارج-نظام سماجی سائنس، میتھسنسٹریٹ دی کارجنظام بارے مکمل بحث دے حوالہ وچ ترقی یافتہ کیتی گئی سی۔ [36] ویبر دی حالت اتہاسواد دے بہت نیڑے سی، کیونکہ اوہ سماجی کاروائیاں نوں سمجھدے ہن جویں کہ کسے خاص تریخی حوالہ نال بنھیا ہویا اے اتے اس دے تجزیہ لئی ویکتیاں (سماجی اداکار) دے انفرادی پریرناں دی سمجھ دی لوڈ اے۔ [36] اس پرکار وائیبر دی تکنیک ولوں تلناتمک تریخی تجزیہ دی ورتوں اتے زور دتا گیا اے۔ [71] اس لئی، ویبر نوں ایہہ سمجھاؤن وچ زیادہ دلچسپی سی کہ مستقبل وچ ایہناں پرکریاواں دے نتیجیاں دی بجائے وکھ-وکھ تریخی پرکریاواں دا نتیجہ اک خاص نتیجہ سی۔ [65]
ترکسنگت
بہت سارے ودواناں نے ویبر دے کم دے مکھ موضوع دے روپ وچ ترکشیلتا اتے اک ودھدی ترکشیل سماج وچ انفرادی آزادی دا پرشن دسیا اے۔ [7] [72] [73] [74] ایہہ تھیم نفسیات سنچاراں، تہذیبی قدراں قیمتاں اتے وشواساں (مکھ طور تے، دھرم) اتے سماج دے ڈھانچے (عامَ طور تے معیشت ولوں مقرر) وچکار تعلقاں دے وڈے حوالہ وچ واقع سی۔ [65]
ترکشیلتا نال، ویبر نے سبھ توں پہلاں سمجھیا، انفرادی قیمت-لابھ گننا، دوجی، ادارےآں دے مکمل نوکرشاہی تنظیم اتے آخرکار، ہور عامَ معنےآں وچ، اصلیت نوں سمجھن دے الٹ رہسّ اتے جادو (اواضع)۔ [74]
ساڈے ویلے دے قسمت نوں ترکسنگت اتے بدھیکرن ولوں درسایا گیا اے اتے، سبھ توں اپر، "دنیا دی بھڑکا"
- میکس ویبر [75]
ویبر نے پروٹیسٹینٹ ایتھک اتے سپرٹ آف کیپیٹلزم وچ موضوع دی اپنی پڑھائی شروع کیتی، جس وچ اوہناں نے دلیل دتی کہ پروٹیسٹینشیواد وچ کم اتے درڑتا اتے خاص کرکے ساکاراتمک پروٹیسٹینٹ دھارناواں، خاص طور اُتے کیلونواد، دے تعلقاں دے تعلق وچ مڑ متاثر کیتے جان دے مقصد معاشی لابھ حاصل کرن اُتے۔ [76] [77] پروٹیسٹینٹ دھرم وچ پرماتما متعلق ایشورتا دی دھارمکتا اک دھرم نرپکھّ سفر (دور دے سیکلرلیئیشن) راہیں ظاہر کیتی گئی سی۔ [77] اس اصول دیاں ترکشیل جڑھاں، اوہناں نے دلیل دتی، چھیتی ہی مذہبی سمضموناں نالوں بہت زیادہ انوروپ ہو گئی اتے بعد وچ ایہناں نوں ردّ کر دتا گیا۔ [78]
ویبر نے بعد وچ اپنے کم وچ اس دی تفتیش جاری رکھی، خاص طور اُتے نوکرشاہی' تے اپنی پڑھائی وچ اتے تن پرکاراں-پرکریا-قانونی، روائتی اتے کرشمائن-وچ قانونی نظام دے ورگیکرن-جس وچ ترکسنگت-قانونی (افسرشاہی ولوں) پربھاوی اے جدید دنیا وچ۔ [7] ایہناں کارجاں وچ ویبر نے اس نوں دسیا جو اس نے سدھاریکرن ول سماج دے تحریک دے طور تے دیکھیا سی۔ [7] اسے ترھا، ترکشیلتا نوں بہت ترکشیل اتے گننا پونجیواد دے ترقی دے نال ارتھانتظام وچ ویکھیا جا سکدا اے۔ [7] ویبر نے مڈھلے اصولاں باقی دنیا توں علاوہ یورپیئن مغربی طے کرنا۔ [7] ترکسنگت نیتک، دھرم، نفسیات اتے سبھیاچار وچ ڈونگھے بدلاء اتے انحصار اے؛ بدلاو جو پہلاں مغربی رہتل وچ آئے سن۔ [7]
وائیبر نوں درسایا گیا نہ صرف مغربی سبھیاچار دا سیکولرلیشن سی، سگوں خاص طور تے جدید سماجاں دا ترکشیلتا دے نظریہ توں ترقی کرنا۔ سماج دے نویں ڈھانچے دو ووہارک طور تے انٹرمیشنگ پرنالیاں دے وبھنتا ولوں چنھت کیتے گئے سن جنہاں نے سرمایہ داری ادم دے متحد کوراں اتے نوکرشاہی راج اپکرن دے آلے دوآلے دا سائز لیا سی۔ ویبر نے اس عمل نوں یدھشیل-ترکشیل معاشی اتے پرشاسکی کاروائی دے سنستھاکرن دے طور تے سمجھ لیا۔ اجیہی ڈگری جو روزانہ جیون نوں اس تہذیبی اتے سماجی ترکشیلتا، جیون دے روائتی روپاں نال متاثر کیتا گیا سی- جسدی شروعاتی جدید ویلے وچ مکھ طور تے کسے دے وپار دے مطابق وکھرے-وکھرے ہندے سن - اوہ بھنگ ہوئے سن۔
ترکشیلتا دے لچھن وچ علم نوں ودھاؤنا، ننگیپن ودھنا اتے سماجی اتے پدارتھک جیون دا ودھیا ہویا نیم شامل اے۔ [7 ویبر ترکشیلتا متعلق دچتی سی؛ ایہہ مندے ہوئے کہ ایہہ بہت سارے اڈوانساں لئی ذمیوار سی، خاص طور تے، منکھاں نوں روائتی، پرتبندھت اتے نرپکھّ سماجی سمت نردیساں توں آزاد کرنا، اوہناں نے اسدی تنقید کیتی کہ ویکتیاں نوں "مشین وچ کاغذ" دے طور تے اتے اوہناں دی آزادی نوں گھٹاؤن، اوہناں نوں نوکرشاہی لواے دی سیاست دی ترکشیلتا وچ پھسے۔ اتے افسرشاہی۔ [7] [72] [79] [80] ترکشیلتا نال جڑنا اک بے وقوفی دی عمل اے، جس وچ دنیا ودھیرے وضاحت کیتی جا رہی اے اتے گھٹ صوفیانہ اے، بہدھرمی دھرماں توں لے کے اکدلشیل ویکتیاں تک اتے انت وچ بے وقوفیاں دے سائنس آدھونکتا۔ [7] پر، ویبر دی دھرم ارضا مندی دے اصول دا اک ہور وضاحت، دھرم دے اتہاسکار جوسن جوسپھسن-سٹورم ولوں انت، دا دعوہ اے کہ ویبر ریشنسیجیشن اتے جادوئی سوچ دے وچکار اک بائینری دی سوچ نہیں کردا اے، اتے ایہہ کہ ویبر اصل وچ جادوگراں اتے کاروباریکرن دا حوالہ دندا اے جدوں اوہ بے وقوفی دا تجزیہ کردا اے جادو دے گمشدا نہی۔ [63]: 299-300 بھاویں کہ ویبر لئی ترکشیلتا دیاں پرکریاواں سارے سماج اُتے اثر پاؤندیاں ہن، "عوامی جیون توں شاندار قدراں قیمتاں" اتے کلا نوں گھٹ تعمیری بناؤنا۔ [81]
ترکشیلتا دی اک ڈیوسٹوپیا دی تنقید وچ، ویبر نے نوٹ کیتا کہ جدید سماج سدھار دی اک انفرادی رفتار دا اک اتپاد اے، پھر وی اسے ویلے سماج وچ اس نظام وچ پیدا کیتا گیا اے ویکتیواد دے گھٹ اتے گھٹ استقبال۔ [7]
ایہہ سبھ توں طاقتور رجھان دے کے کسے وی مطلب وچ "انفرادی" تحریک دی آزادی دے کسے وی بچے نوں کویں بچایا جا سکدا اے؟
- میکس ویبر [7]
دھرم دا سماج
دھرم دے سماجیات دے کھیتر وچ ویبر دے کم نے پروٹیسٹینٹ ایتھک اتے سپرٹ آف کیپیٹلزم ولوں شروع کیتا اتے چین دے دھرم دا تجزیہ جاری رکھیا: کنپھیوشئنس اینڈ ٹاؤائیزم، د رلیجن آف انڈیا: ہنداختلاف دا سماج شعورت اتے بدھ دھرم اتے پرانے یہودی دھرم۔ دوسرے دھرماں اتے اوہناں دے کم نوں 1920 وچ اچانک موت نے روکیا، جس کرکے اوہناں نے پرانے عیسائی دھرم اتے اسلام دے مطالعہ نال پرانے یہودی دھرم نوں منن توں روکیا۔ [82] لیکھ وچ اوہناں دے تن مکھ موضوعاں معاشی سرگرمیاں، سماجی لہراں اتے مذہبی وچاراں اتے مغربی رہتل دیاں وکھو-وکھریاں خاصیتاں وچکار سمضموناں بارے مذہبی وچاراں دا اثر سی۔ [83]
صوبہ ٹسکنی
ٹسکنی اٹلی دا اک تھاں اے۔
میکس ویبر
پروٹیسٹینٹ دھرم اتے سرمائیداری دا روح
مکھ لیکھ: پروٹیسٹینٹ ایتھک اتے سپرٹی آف کیپیٹلزم
￼پروٹیسٹینٹ ایتھک اتے سپرٹ آف کیپیٹلزم دے اک جرمن ایڈیشن دا ڈھانچہ