cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
اسماعیل صفوی
تخت نشینی تے عروج
عثمانی سلطان سلیم اول تے شاہ اسماعیل نوں 1514ء چ جنگ چلدران چ شکست دتی ۔ شاہ اسماعیل دی فوج زیادہ متحرک تے تربیت یافتہ سی ، پر عثمانی اپنی جدید فوج ، توپ خانے تے بادور دے استعمال پاروں غالب آئے ۔ شاہ اسماعیل جنگ چ زخمی ہویا ۔ سلطان سلیم I فاتحانہ طور تے ایرانی راجگھر تبریز چ 7 ستمبر 1514ء نوں داخل ہویا ۔ پر اسدی فوج چ بغاوت نے اسنوں ایتھوں جان تے مجبور کر دتا ۔ اسنے شاہ اسماعیل نوں بچا لیا تے اسنوں اپنی طاقت بحال کردا موقعہ دتا ۔ سلطان سلیم نے شاہ اسماعیل دی منظور نظر بیوی نوں یرغمال دے طور تے نال لے گیا ، تے اسدی رہائی دے بدلے اپنیاں شرطاں رکھیاں ۔ شاہ اسماعیل نے عثمانیاں دیاں شرطاں منن توں انکار کردتا ، تے دسیا جاندا اے کہ اوہ ٹٹے دل نال 23 مئی 1524ء چ صرف 36 سال دی عمر چ مر گیا ۔ تے اوہ اپنی محبوب بیوی نوں فیر کدے نا دیکھ سکیا ۔
جنگ چلدران دے مگروں اسماعیل غمگین رہن لگا تے کٹرت نال شراب نوشی شروع کر دتی ۔ اوہ بوتہا ویلا اپنے محل چ گزارن لگا تے ریاستی امور چ دلچسپی چھڈ دتی تے اپنے وزیر میرزا شاہ حسین اتے سارے ریاستی کم چھڈ دتے ۔
شاہ اسماعیل دے عہد چ بوہت ساریاں فتحاں حاصل ہویاں ، تے اج تک دے ایران دا نقشہ ترتیب پایا ۔ عراق دے علاقےآں بغداد ، نجف تے کربلا نوں پہلے ای جلائراں توں لے لیا گیا سی تے اوہ اسماعیل دی سلطنت دے اخیر تک حصہ رہے ۔
اسدا پتر طہماسپ اول اسدا جانشین بنیا ۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:شخصیتاں گٹھ:تریخی شخصیتاں گٹھ:مشہور لوک گٹھ:بادشاہ گٹھ:رپھڑی صفے گٹھ:ایران گٹھ:ایرانی شخصیتاں گٹھ:مسلم شخصیتاں گٹھ:آذربائیجان گٹھ:آذربائیجان دی تریخ گٹھ:ایران دی تریخ
چک 105 ای بی
تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ ضلع پاکپتن چ تصیل عارف والا چ وس رہیا اے ۔
شمالی بھارت وچ پھُلاں دی کاشتکاری
thumb|بھارت جداں عظیم تے کثیر العلاقہ ملک د‏‏ی شمالی ریاست [[اتر پردیش وچ پائے جانے والے سرخ پھُل]] بھارت وچ شمالی بھارت دا حصہ پھُلاں د‏‏ی کاشتکاری دے معاملے وچ جنوبی بھارت جداں موقف نئيں رکھدا اے، جے چیکہ اک وسیع جغرافیائی ملک تے کثیر آبادی د‏‏ی وجہ تو‏ں ایتھ‏ے وی پھُلاں د‏‏ی منگ تے اس د‏ی کاشت جاری ا‏‏ے۔ شمالی بھارت وچ پھُلاں د‏‏ی کاشتکاری حصے دے طور اُتے کسان دو اہ‏م پھُل پورے سال وچ اگاندے نيں۔ایہ دو پھُل گلیڈولس تے گیندا نيں جنہاں د‏‏ی دو فصلاں اگتی ني‏‏‏‏ں۔ گلیڈولس د‏‏ی بوائی مارچ ماہ تو‏ں اپریل دے وسط تک تے دسمبر وچ کيتی جاندی ا‏‏ے۔ شادی تے ہور تقاریب دے دوران گلیڈولس د‏‏ی فروخت زیادہ ہُندی ا‏‏ے۔ 2015ء دے اک جائزے دے مطابق گلیڈولس پھُل د‏‏ی کاشت وچ فی ایکڑ اک لکھ دا خرچ آندا ا‏‏ے۔ فی ایکڑ فصل فروخت کرنے اُتے دو تو‏ں تن لکھ روپے دا منافع ملدا ا‏‏ے۔ گلیڈولس، گیندا تے جعفری جداں پھُلاں دے بیج آسانی تو‏ں باغبانی دے محکمے تے نجی دکاناں اُتے مل جاندے ني‏‏‏‏ں۔ جائزے دے سال گلیڈولس دے بیجاں د‏‏ی قیمت دو روپے فی بیج رہی اے، اک ایکڑ وچ 50،000 بیج لگ ​​جاندے ني‏‏‏‏ں۔ کافی سالاں تو‏ں گلیڈولس اگا نے والے کچھ کاشتکار اس دے بیج وی بیچنا شروع کر دتے ني‏‏‏‏ں۔ برسات‏ی گیندے د‏‏ی فصل 30 تو‏ں 40 کُنٹل فی ایکڑ پیداوا‏‏ر دیندی اے اوتھے گلیڈولس د‏‏ی فصل تو‏ں 50 تو‏ں 60 ہزار پھُل فی ایکڑ دے حساب تو‏ں پیداوا‏‏ر حاصل ہونے د‏‏ی صلاحیت موجود ا‏‏ے۔
اچھی قیمت حاصل کرنے دے لئی شمالی بھارت دے شہر لکھنؤ وچ واقع چوک منڈی تے گورکھپور د‏‏ی وڈی پھُل منڈی گل فروشاں دے اہ‏م تھ‏‏اںو‏اں ني‏‏‏‏ں۔ اس دے علاوہ دہلی تو‏ں کچھ فاصلے اُتے غازی پور پھُل منڈی وچ پھُلاں فروخت وی وڈی سطح اُتے ہُندی ا‏‏ے۔ 2015ء وچ گلیڈولس پھُل د‏‏ی اک کلی د‏‏ی قیمت اٹھ تو‏ں دس روپیے رہی اے تے گیندے د‏‏ی 20 تو‏ں 25 روپیے فی کلو د‏‏ی شرح تو‏ں بکتا رہیا ا‏‏ے۔
بھارت د‏‏ی مختلف ریاستی حکومتاں باغبانی نو‏‏ں فروغ دے رہی ا‏‏ے۔ 2015ء وچ اتر پردیش د‏‏ی ریاستی حکومت 4،000 مربع میٹر تک دے پولی ہاؤز لگوانے اُتے 50 فیصد امداد فراہ‏م کر کردی ہوئی پائی گئی، جس وچ ہن بیج تے ہور پودےآں تو‏ں جڑا مواد تے زرعی سامان وی شامل ک‏ے لیا گیا۔
ہور ویکھو
بھارت وچ زراعت
بھارت وچ بھارت وچ زراعت
خارجی روابط
ہندی تے انگریزی وچ پھُلاں دا چارٹ گٹھ:بھارتگٹھ:بھارت وچ باغبانی
مناما
مناما بحرین دا شہر تے راجگڑھ اے ۔
گٹھ:بحرین دے شہر گٹھ:ایشیا گٹھ:شہر گٹھ:دنیا دے آباد تھاں گٹھ:راجگھر گٹھ:ایشیا دے شہر گٹھ:ایشیائی شہر گٹھ:ایشیا دے شہراں دی لسٹ گٹھ:ایشیا دے شہر تے قصبے گٹھ:ایشیا دے آباد تھاں گٹھ:جغرافیہ گٹھ:بحرین
صوبہ اوریلانا
ایکواڈور کھبلے امریکا دا اک دیس اے ۔ ایکواڈور انتظامی طور اتے 24 صوبےآں ج ونڈیا ہویا اے ۔ صوبہ اوریلانا ایکواڈور دا اک صوبہ اے اسدا راجگھرپورتو فرانسسکو دی اوریلانا شہر اے ۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:ایکواڈور دے صوبے گٹھ:ایکواڈور گٹھ:صوبے ریاستاں گٹھ:جغرافیہ گٹھ:براعظم امریکا دا جغرافیہ
مہر گل
مہر گل ہناں دے اہ‏م حکمراناں وچو‏ں اک اے جو بہت ظالم سی۔ اس دا راجگڑھ سیالکوٹ سی۔ مہر گل نے بدھ مت د‏‏ی متعدد خانقاہاں تے استوپ نو‏‏ں ڈھا دیتا۔ مگدھ دے راجا بال دتیہ اُتے وی حملہ آور ہويا لیکن شکست کھادی بعد وچ کشمیر وچ پناہ لی جتھ‏ے دے راجا نے اس د‏ی خاطر مدارات د‏‏ی لیکن مہر گل اسنو‏ں قتل کرکے کشمیر دا حکمران بن گیا۔ 540ء وچ اس دا انتقال ہويا تے اس دے بعد ہن حکومت اجڑ گئی۔۔۔
حوالے
گٹھ:پاکستان د‏‏ی تریخ گٹھ:کشمیر د‏‏ی تریخ گٹھ:چھیويں صدی دے ہندوستانی بادشاہ گٹھ:ہن گٹھ:ہندومت قبول کرنے والی شخصیتاں
راج ناتھ سنگھ
راج ناتھ سنگھ (پیدائش: 10 جولائی 1951ء) بھارتیہ جنتا پارٹی نال متعلق سیاستدان تے بھارت دا موجودہ وزیر داخلہ اے۔ اس توں پہلے اوہ اتر پردیش دے وزیر اعلیٰ تے  واجپائی حکومتوچ  کابینی وزیر ، تے دو وار (2005–2009 اور 2013–2014) بھارتیہ جنتا پارٹی دا صدر  وی رہ چکیا اے۔
راجناتھ رام بدن سنگھ (جم 10 جولائی 1951) بھارتی جنتا پارٹی (بھاجپا) نال متعلق اک بھارتی سیاستدان اے جو موجودہ ویلے وزیر داخلہ دے روپ وچ سیوا کردا اے۔ اوہ پہلاں اتر پردیش دے مکھ منتری اتے واجپائی سرکار وچ کیبنٹ منتری سن۔ اوہناں نے 2005 توں 2009 اتے 2013 توں 2014 تک بھاجپا دے پردھان وجوں وی سیوا کیتی اے۔ اوہناں نے اپنا کیریئر اک فزکس لکچرار دے طور اُتے شروع کیتا اتے جنتا پارٹی نال جڑے ہون لئی راشٹری سویسیو سنگھ (آر ایس ایس) نال اپنے لمبے ویلے دے تعلقاں دی ورتوں کیتی۔ ۔
مڈھلا جیون
سنگھ دا جم اک چھوٹے جہے پنڈ پتور وچ اتر پردیش دے چندولی ضلعے وچ اک ہندو راجپوت پروار وچ ہویا سی۔ اوہناں دے پیؤ رام بدل سنگھ سن اتے اوہناں دی ماں گجراتی دیوی سی۔ اوہ اک کسان  پروار وچ پیدا ہوئے اتے گورکھپور یونیورسٹی دے پہلے ڈویزن نتیجے حاصل کرن توں بعد فزکس وچ ماسٹر دی ڈگری حاصل کرن لئی گئے۔ راجناتھ سنگھ 1964 توں 13 سال دی عمر وچ راشٹری سویسیو سنگھ دے نال جڑے رہے سن اتے مزورا وچ فزکس دے لکچرار دے روپ وچ اپنی نوکری دے دوران اوہ تنظیم نال جڑے رہے سن۔ 1 9 74 وچ، بھارتی جنتا پارٹی دے سابق اہلکار بھارتی جن سنگھ دی میرزاپور دی اکائی لئی اوہناں نوں سیکٹری تعینات کیتا گیا سی۔
سیاسی سفر
1975 وچ راجناتھ سنگھ نوں 24 سال دی عمر وچ جن سنگھ دا ضلع پردھان تعینات کیتا گیا 1977 وچ اوہ مرزاپور دے صوبائی اسمبلی میمبر بنے۔ اوہ بھاجپا یوتھ ونگ دے صوبائی پدھردے پردھان 1984 وچ، قومی جنرل سیکٹری 1986 وچ اتے قومی پردھان 1988 وچ بنے۔ اوہناں اتر پردیش صوبائی اسمبلی دا میمبر وی چنیا گیا۔
بیرونی جوڑ
گٹھ:16ویں لوک سبھا دے میمبر گٹھ:جم 1951 گٹھ:اتر پردیس دے مکھ منتری گٹھ:زندہ لوک گٹھ:اتر پردیس دے سیاستدان
اوٹاوا کاؤنٹی، اوہائیو
اوٹاوا امریکی صوبے اوہائیو دی اک کاؤنٹی اے۔
بارلے جوڑ
گٹھ:اوہائیو دیاں کاؤنٹیاں
ایسجان
ایسجان آئس لینڈ دا اک ٹھنڈا اگپعاڑ اے۔ ایدی اچائی 914 میٹر (2,999 فٹ) اے۔
بخش دهدز
لوک گنتی
اس تحصیل دی لوک گنتی لوک آ۔
جن راجٹبر(1115–1234)
thumb|230x230px|جنّ راجٹبر دے پھیلاو دا نقشہ جنّ راجٹبر جاں شاہی خاندان ( جرچین : ائسن گرون ؛  چینی بولی :  金朝,  جنّ چاؤ ؛  انگریزی :  Jin Dynasty )  ,  جنوں جرچین راجٹبر وی کیہا جاندا ہے ،  جرچین لوکاں  دے وانیان  ( 完顏 ,  Wanyan )  پروار ولوں قایم کیتا گیا اک راجٹبر سی جس نے اتلے چین اتے اسدے کجھ گوانڈھی علاقیاں اتے سنّ 1115 عیسوی تو 1234 عیسوی تکّ راج کیتا ۔  ایہہ جرچین لوک اوہناں مانچو لوکاں  دے آباؤ اجداد سن جہناں نے 500 سالاں بعد چین اتے چنگ راجٹبر  دے روپ وچّ راج کیتا ۔  دھیان دیو دی کہ اس جنّ راجٹبر توں پہلاں اک ہور جن راجٹبر آیا سی جنہاں دا اس خاندان نال کوئی تعلق نہیں ہے ۔
بخش دهدز
حوالے
گٹھ:ایران گٹھ:ایران دیاں تحصیلاں گٹھ:جغرافیہ گٹھ:صوبہ خوزستان دیاں تحصیلاں
زینوکرافس سینکٹیوہانس
زینوکرافس سینکٹیوہانس نانگاں دے ٹبر دا اک سپ اے۔
بخش دهدز
حوالے
fa:‎ بخش مرکزی شهرستان دهدز
جن راجٹبر(1115–1234)
قیام
جنّ راجٹبر دا قیام شمالی منچوریا وچّ وسن والے جرچین لوکاں دے اک قبیلے  دے وانیان اگدا  ( 完顏阿骨打,  Wanyan Aguda )  ناں دے شخص نے کیتا سی ۔  اوہناں دا پہلا مقابلہ شمالی چین اتے راج کر رہے ختانی لوکاں  دے لیاؤ راجٹبر نال ہویا ۔  لیاؤ خاندان دا منچوریا اتے منگولیا  دے کجھ حصےآں اتے صدیاں دا قبضہ سی ۔  سنّ 1121 وچّ جرچینو لوکاں نے لیاؤ  دے دکھن وچّ واقع سونگ راجٹبر نال صلح کرکے اکٹھے ہو کے لیاؤ اتے حملہ کرن دا فیصلہ کیتا ۔  سونگ راجٹبر دیاں فوجاں تاں اسپھل رہیاں لیکن جرچین لیاؤ نوں وسطی ایشیا ولّ دھکن وچّ کامیاب رہے ۔  1125 وچّ اگدا دی موت ہون اتے جرچیناں نے سونگ  دے نال صلح توڑ دے اوہناں  دے  علاقےآں اتے وی حملہ کر دتا ۔  9 جنوری 1127 وچّ اوہناں نے کائیفینگ شہر  ( جو شمالی سونگ راجٹبر دا راجگڑھ سی )  اتے قبضہ کرکے اسنوں اگّ لگا دتی ۔  سونگ راج پروار بھجکے یانگتسی دریا دے پار جاکے ٹک گیا اتے اتھے اوہناں نے اک نویں دکھن سونگ راجٹبر  دے نام نال اپنا راج جاری رکھیا ۔  ویلے دے نال جرچین لوک چینی رہتل وچّ ڈھلدے گئے اتے لگبھگّ 30 لکھ جرچین اتلے چین وچّ آ وسے ۔  ایہناں   دے راج ماتحت 3 کروڑ چینی شہری سن ۔  1191 تکّ ایہناں نے اپنی نسل شدھ رکھن لئی جرچین اتے ہان چینی لوکاں  دے وچّ شادیاں ورجت رکھنیاں شروع کر دتیاں ۔ اسدے بعد دوناں گٹاں وچّ شادیاں ہون لگی اتے جرچین ہولی - ہولی چینی رہتل دا حصہ بنن لگیا ۔
پتن
13ویں صدی دے شروعات دے نال  ہی شمال وچّ واقع منگول لوک جنّ سلطنت نوں تنگ کرن لگے ۔  1211 وچّ چنگیز خان  دی منگول فوج  دے 50 ، 000 گھڑسواراں نے جنّ راج اتے حملہ کر دتا اتے اس علاقے دے باغی ختانی لوکاں اتے جرچین لوکاں نوں اپنے نال شامل کر لیا ۔  پہلاں تاں اوہناں نے جنّ راج دی لہندے راجگڑھ داتونگ  ( 大同,  Datong )  جتیا ۔  1212 وچّ اوہناں نے جنّ راج دی چڑھدے راجگڑھ نوں لٹیا اتے 1213 وچّ اوہناں دے مرکزی راجگڑھ ژونگدو  ( 中都 ,  Zhongdu ,  اجوکا بیجنگ شہر )  نوں گھیر لیا ۔  جنّ راجٹبر جویں - تویں منگولاں  دے نال صلح کرکے مرکزی راجگڑھ اتے تاں بنے رہے لیکن کجھ ہی مہینیاں وچّ اپنی سرکار دکھن راجدھانی کائیفینگ شہر وچّ لے گئے ۔  1216 وچّ جنّ راج دے کجھ صلاحکاراں نے اوہناں نوں دکھن وچّ واقع سونگ راجٹبر اتے حملہ کرن دی خراب صلاح  دتی ۔  لڑائی شروع تاں ہوئی لیکن 1219 وچّ اوہناں نوں ہار ملی ۔  ہن جنّ راج شمال ولوں منگولاں اتے دکھن وچّ سونگ  دے نال دو - طرفہ لڑائی وچّ پھس گیا ۔  1232 وچّ منگول بادشاہ چنگیز خان  دے پتر اوگدائی خان   نے سونگ خاندان دی مدد  دے نال جنّ راج اتے حملہ کیتا ۔  1233 وچّ اوہناں دی فوجاں جنّ راجگڑھ وچّ وڑ گئیاں ۔  1234 وچّ جنّ راجٹبر   دے بادشاہ آئیجونگ نے خودکشی کر لئی اتے جنّ راج دا انت ہو گیا ۔  جنّ راج دا منگولاں اتے سونگ خاندان وچّ بٹوارا ہونا سی لیکن اوہ سمجھوتہ نہیں کر سکے اتے اوہناں وچّ اگے اس اتے آپسی لڑائی ہو گئی ۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:وکیپیڈیا ایشیائی مہینہ گٹھ:چینی راج ٹبرگٹھ:چین دے راج ٹبرگٹھ:چین دی تریخ
گٹھ:وکیپیڈیا ایشیائی مہینہ 2016 گٹھ:سابقہ سلطنتاں گٹھ:ایشیاء دیاں سابقہ بادشاہتاں گٹھ:جن خاندان گٹھ:چینی شاہی خاندان گٹھ:مشرقی ایشیا دے سابقہ دیس
فیکسی
فیکسی آئس لینڈ دے دریا ٹنگوفلیوٹ وچ اک چھمبر اے۔
کھاد
ایسا گتاوا جیڑا بوٹیاں نوں وڈا کرے تے زمین توں ملن آلی خوراک دے کاٹے نوں پورا کرے نوں کھاد کیندے نیں۔ کھاد نال بوٹے دی کمزوری مک جاندی اے تے زمین نوں طاقت وی لبدی اے۔ کھاد دیاں دو قسماں نیں 1.دیسی کھاد 2.کیمیاوی کھاد۔
دیسی یا قدرتی کھاد
اے بوٹیاں توں یا ڈنگراں توں قدرتی طور تے لبدی اے ایدے وچ گوبر دی کھاد کعا پتیاں والی ہے گیاں نیں۔ گوبر دی کھاد گاں مج تے بکریاں دے گوبر نال بندی اے۔ گوبر دی کھاد وچ نائیٹروجن، فاسفورس تے پوٹاش ہوندے نیں۔
بھارت وچ زراعت
شعبہ زراعت د‏‏ی صورت حال
2011ء وچ دے مالی سال وچ بھارت وچ 85.9 ملین ٹن گندم تے 95.3 ملین ٹن چاول د‏‏ی ریكارڈ پیداوا‏‏ر ہوئی۔ اس سال اس پیداوا‏‏ر وچ تقریبًا 7 فیصد اضافہ ہويا۔ سال 2013ء وچ ہندوستان نے 39 بلین ڈالر د‏‏ی قیمت د‏‏ی زرعی مصنوعات برآمد ک‏‏يتی‏‏اں ۔
ہور ویکھو
بھارت
بھارت د‏‏ی معیشت
بھارت وچ کساناں د‏‏ی خودکشیاں
بھارت وچ پھُلاں د‏‏ی کاشتکاری
حوالے
گٹھ:بھارت وچ زراعت گٹھ:بھارت
انجیر
انجیر جیہنوں پھگواڑا یا پھکواڑی وی کیندے نیں اک وشکارلے ناپ دا رکھ اے۔ ایہ فروٹ لئی اگایا جاندا اے۔ ایہدے فروٹ نوں انجیر، کھباڑہ یا کھباڑے کیندے نیں۔
ایہ اک مدرے ناپ دا رکھ اے جیہڑا 7–10 میٹر (23–33 فٹ) تک اچا جاندا اے۔ایہدی پدھری چھل ہوندی اے۔ ایہدے پتے 12–25 سینٹی میٹر (4.7–9.8 انچ) لمے تے 10–18 سینٹی میٹر (3.9–7.1 انچ) چوڑے ہوندے نیں۔ کجاں دے پتیاں وچ کٹ وی بنے ہوندے نیں۔ انجیر دے پھل تے بی ایہدے اندر ای ہوندے نیں۔ فروٹ ہرا تے جامنی تے پؤرے رنگ دا ہوندا اے۔
بارلے جوڑ
گٹھ:پپلی گٹھ:پھگواڑی
چک 242 ٹی ڈی اے
242 ٹی ڈی اے  ضلع لیہ دی تصیل کروڑ لعل عیسن دا اک پنڈ اے ۔
زینوکرافس ٹرائاینگولگرس
زینوکرافس ٹرائاینگولگرس نانگاں دے ٹبر دا اک سپ اے۔
چک 242 ٹی ڈی اے
ناں
اس پنڈ دی بھوئیں نوں تھل نہر دا پانی لگدا اے  ۔  پنڈ دے ناں دے نال ٹی ڈی اے(TDA=Thal Develpment Authority) اس لئی     لگدا اے جو ایہ پنڈ تھل ڈیولپمنٹ اتھارتی تحت وسایا گیا اے۔
تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ ضلع لیہ چ تصیل کروڑ لعل عیسن چ وس رہیا اے ۔
پالڈنگ کاؤنٹی
پالڈنگ امریکی صوبے اوہائیو دی اک کاؤنٹی اے۔
ایلدجا
ایلدجا آئس لینڈ دا اک ٹھنڈا اگپعاڑ اے۔ ایدی اچائی 800 میٹر (2,625 فٹ) اے۔
چک 107 ای بی
چک 107 ای بی ضلع پاکپتن دی تصیل عارفوالا دا اک پنڈ اے ۔ اس پنڈ دی زمیناں نوں اپر پاکپتن نہر دا پانی لگدا اے  ۔اس نہری پربندھ نوں ایسٹرن بار ڈویژن دا ناں دتا گیا اے تے اس پنڈ دے نال ای بی (E.B=Eastern Bar Division) ایسے لئی لگدا اے ۔ 350px|thumbnail|ضلع پاکپتن دے پنڈاں دا نقشہ
تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ ضلع پاکپتن چ تصیل عارف والا چ وس رہیا اے ۔
پپلی
پپلی 850 دے نیڑے رکھاں نکلے بوٹیاں تے ویلاں دی اک جنس اے جیہڑی پھگواڑی دے ٹبر وچ اے۔ ایدے وچ انجیر پپل تے بوڑھ ورگے رکھ آندے نیں۔
صوبہ ناپو
باہرلے جوڑ
گٹھ:ایکواڈور دے صوبے گٹھ:ایکواڈور گٹھ:صوبے ریاستاں گٹھ:جغرافیہ گٹھ:براعظم امریکا دا جغرافیہ
پیری کاؤنٹی، اوہائیو
پیری  امریکی صوبے اوہائیو دی اک کاؤنٹی اے۔
توتی پھگواڑہ
توتی پھگواڑہ اک فروٹ آلا رکھ اے جیدا ٹبر پھگواڑی تے جنس پپلی اے۔ ایہ انجیر ورگا اے۔
ناں
ایہدے پتے توت ورگے ہوندے نیں ایس لئی ایس انجیر یا پھگواڑے نوں توتی پھگواڑہ دا ناں دتا گیا اے۔
برفلشائرنا
برفلشائرنا آئس لینڈ دا اک ٹھنڈا اگپعاڑ اے۔ ایدی اچائی 1,091 میٹر (3,579 فٹ) اے۔
گٹھ:آئس لینڈ گٹھ:آئس لینڈ دے اگپعاڑ
کھاریاں
کھاریاں پنجاب دے ضلع گجرات دی تحصیل کھاریاں دا اک شہر اے ۔ ایہ شہر تحصیل کھاریاں دا راجگڑھ وی اے ۔
گٹھ:پنجاب گٹھ:پنجاب دے شہر گٹھ:ضلع گجرات
بخش مرکزی شهرستان رامشیر
ایہہ ایران دے صوبہ خوزستان چ اس صوبے دے ضلعے   شہرستان رامشیر    دی اک  تحصیل  جاں بخش  اے ۔(بخش فارسی چ بخش نوں آکھدے آ)   ۔
لوک گنتی
اس تحصیل دی لوک گنتی لوک آ۔
زینوکرافس وٹاٹس
زینوکرافس وٹاٹس نانگاں دے ٹبر دا اک سپ اے۔
گین
گین آئس لینڈ دی اک نکی چھمبر اے۔
صوبہ مورونا سانتیاگو
باہرلے جوڑ
گٹھ:ایکواڈور دے صوبے گٹھ:ایکواڈور گٹھ:صوبے ریاستاں گٹھ:جغرافیہ گٹھ:براعظم امریکا دا جغرافیہ
اشور بنی پال
اشور بنی پال ، موجودہ عراق چ واقع ، اشوریہ دا بادشاہ سی ، جس نے مصر ، شام ، فلسطین ، بابل تے جنوب مغربی ایران نوں فتح کیتا سی ۔ 550 قبل مسیح چ مصر اسدے قبضے چوں نکل گئیا ۔ 648ق م چ اسنے بابل دی بغاوت سختی نال کچل دتی اس نے اپنے دور حکومت چ عالی شان مندر تے محل تعمیر کروائے ۔ عالماں تے فاضلاں دا سرپرست سی ۔ اشوریا دے راجگھر نینوا چ اسدی قائم کیتی ہوئی لائبریری (کتب خانہ) اس زمانے داانمول علمی خزانہ سی ۔ اس دے مرن دے بعد بابل دے لوکاں نے 612 ق م چ مدائن تے فارس دے لوکاں دی مدد نال نینوا تے چڑھائی کردتی تے اسدی اٹ نال اٹ بجا دتی ۔شہر دی ساری آبادی نوں موت دے گھاٹ اتار دتا گئیا تے اسدے بعد سلطنت اشوریہ ہمیشہ لئی ختم ، ہوگئی ۔
گٹھ:تریخ گٹھ:ایشیا دی تریخ گٹھ:عراق گٹھ:عراق دے بادشاہ گٹھ:عراقی شخصیتاں گٹھ:شخصیتاں گٹھ:تریخی شخصیتاں گٹھ:مشہور لوک گٹھ:ایشیا
گلفوس
ڈٹیفوس چھمبر آئس لینڈ دی اک چھمبر اے۔
پکاوے کاؤنٹی
پکاوے امریکی صوبے اوہائیو دی اک کاؤنٹی اے۔
2 صفر
اسلامی کیلینڈر دے دوجے مہینے صفر دی دوجی تریخ یا دن
حوالہ جات
گٹھ:صفر
مونٹ پلائیر نانگ
مونٹ پلائیر نانگ نانگاں دے ٹبر دا اک سپ اے۔
ربڑ بوٹا
بارلے جوڑ
گٹھ:پپلی گٹھ:پھگواڑی
ضلع بوکے اوردا
بوکے اوردا قازقستان دا اک ضلع اے۔
گٹھ:قازقستان دے ضلعے
Bokey Orda Kazakhstan
پائک کاؤنٹی، اوہائیو
پائک امریکی صوبے اوہائیو دی اک کاؤنٹی اے۔
جرچین لوک
thumb|337x337px|اک جرچین جنگجو جرچین لوک (جرچینی: جشین ؛ چینی: 女真, نژین) اتلے - چڑھدے چین دے منچوریا علاقے وچّ وسن والے تنگسی قبیلے دے لوک سی۔  اُنج ایہہ ولپت تاں نہیں ہوئے لیکن 17ویں صدی وچّ اوہناں نے اپنے آپ نوں مانچو لوک بولنا شروع کر دتا اتے اوہی اوہناں دی پہچان بنّ گئی۔ جرچیناں نے جن راجٹبر(جن راجٹبر(1115–1234)‏) قایم کیتا سی جنھے چین دے کجھ حصے اتے سنّ 1115 ولوں 1234 دے ویلے وچّ راج کیتا لیکن جنوں سنّ 1234 وچّ منگول حملےآں نے ختم کر دتا۔
اتہاس
پرانے ویلے دے منچوریا وچّ اک موہے ناں دا تنگسی قبیلہ رہندا سی جہناں دا کوریا دے بالہے راج دے نال پہلاں لڑائی - لڑی سی لیکن جو پھر اس دے ماتحت ہو گئے۔ جرچین انہی موہے لوکاں دی اولاد منے جاندے ہن۔ 11ویں صدی تکّ جرچین ختانی لوکاں دے لیاؤ راجٹبر دے ماتحت ہو گئے۔ سنّ 1115 وچّ جرچیناں وچّ اک سکریئے آگو ابھریا جسدا نام ونئن اگدا سی۔ اسنے جرچیناں نوں اک کیتا اتے اقتدار اتے قبضہ کر کے جن راجٹبر (1115–1234) شروع کیتا۔ چینی بولی وچّ اس دا مطلبّ سونے-رنگا راج نکلدا ہے۔ ونئن اگدا اپنی تاجپوشی کروا کر اپنا نواں نام راجہ تائیجُو رکھیا۔ جرچین ہن ختانیاں ولوں آزاد ہو گئے۔ انھاننے ہان چینیاں دے سونگ راج نوں دکھن سمت وچّ دھک دتا اتے اتلے چین دے وڈے حصے اتے قابو کر لیا۔ سونگ راجٹبر دکھن علاقیاں وچّ دکھن سونگ راجٹبر دے نام نال ٹک گیا اتے اوہناں وچّ اتے جرچیناں وچّ جھڑپیں چلدی رہے۔ سنّ 1189 دے بعد جن راجٹبر(جن راجٹبر(1115–1234)‏) دو - طرفہ لڑائیاں وچّ پھنس گیا - دکھن وچّ سونگ دے نال اتے شمال وچّ منگولاں دے نال۔ اوہ تھکن لگے اتے سنّ 1234 وچّ منگول حملہ آوراں نے ایہناں دے راج نوں پوری طرحاں ختم کر دتا۔
حوالے
گٹھ:وکیپیڈیا ایشیائی مہینہ 2016
صوبہ مانابی
ایکواڈور کھبلے امریکا دا اک دیس اے ۔ ایکواڈور انتظامی طور اتے 24 صوبےآں ج ونڈیا ہویا اے ۔ صوبہ مانابی ایکواڈور دا اک صوبہ اے اسدا راجگھرپورتو ویئجو شہر اے ۔
چک 109 ای بی
چک 109 ای بی ضلع پاکپتن دی تصیل عارفوالا دا اک پنڈ اے ۔ اس پنڈ دی زمیناں نوں اپر پاکپتن نہر دا پانی لگدا اے  ۔اس نہری پربندھ نوں ایسٹرن بار ڈویژن دا ناں دتا گیا اے تے اس پنڈ دے نال ای بی (E.B=Eastern Bar Division) ایسے لئی لگدا اے ۔ 350px|thumbnail|ضلع پاکپتن دے پنڈاں دا نقشہ
گُھگی ٹبر
گھُگی تے کبوتر اکو ٹبر گھُگیاں دے پنچھی نیں۔ ایدیاں ۳۰۰ دے نیڑے ونڈاں نیں۔ عام ول نال ایس ٹبر دے نکے پنچھی نوں گھُگی تے وڈے نوں کبوتر کیندے آں۔ ایہ پنچھی ساری دنیا وچ لبدے نیں۔ پر ایناں دیاں زیادہ ونڈاں پاکستان توں لے کے آسٹریلیا تک پھیلیاں ہویاں نیں۔ لامت ونڈاں وچ کھمب سانولے، نیلے سانولے تے پؤرے ہوندے نیں۔ فروٹ کھانیاں گھُگیاں دے کھمب رنگلے ہوسکدے نیں۔
گھُگیاں عام تیلیاں دے سادے آلنے رکھاں یا ہور تھانواں تے بناندے نیں۔ ایہ اک یا دو آنڈے دیندے نیں تے دونویں اوہناں تے بیندے نیں۔ چوچے ۸ توں ۲۸ دناں وچ نکل آندے نیں۔ تاج والا کبوتر ایس ٹولی دا سب توں وڈا پنچھی اے۔
وکھالہ
کبوتراں تے گھُگیاں دے ناپ وچ فرق ہوندا اے۔ سب توں وڈی ونڈ نیوگنی دا تاج والا کبوتر (۲–۴ کلوگرام) اے جیہڑا پنچھی ٹرکی جنا اے تے سب توں نکی چڑی گھُگی اے جیہڑی ۲۶–۴۰ گرام دی ہوندی اے۔ مارکویسی پگبن کبوتر ۵۰ سینٹی میٹر ناپ تے ا کلو پآر نال سب توں وڈا رکھ پنجھی اے ایس ٹبر دا۔ ٹھمنی گھُگی ۱۳ سینٹی میٹر نال ایس ٹبر دا سبتوں نکا پنچھی اے۔ نکیاں ونڈاں گھُگیاں اخواندیاں نیں جد کے وڈیاں کبوتر پر سائینسی ول نال ایہ وکھرے نہیں۔
گھُگیاں دی نکی چنج، نکا سر، نکے پیر پر نڈا وڈا ہوندا اے۔ پر وڈے تے پینڈے نیں تے پر ریشے تکڑے۔ ایہ سب تون تکڑے اڈنوالے پنجھیاں وجوں نیں تے اڈدیاں بازیاں وی لاسکدے نیں۔
پسار
کبوتر تے گھُگیاں صحرا، انٹارکٹکا، دور دیاں جزیریاں تے اتلے زمینی ٹھنڈے تھانواں نوں جھڈ کے ساری زمیں تے ہوندے نیں۔ ایہ ٹبر نے زمین دے رہنوالے سارے تھانواں تے وسیا ہویا اے۔ لامت گنتی ٹراپیکل تے گھآ والے تھانواں تے اے۔ ایہ ونڈاں رکھانوالیاں یا زمینی ہوسکدیاں نیں۔ کج گھُگیاں وڈے تھانواں تے پھیلیاں ہویاں نیں۔ کالروالی گھُگی برطانیہ توں لے کے پورے یورپ، لیندے ایشیاء پاکستان توں ہوندی ہوئی چین تک ملدی اے۔ ہسدی گھُگی دکھنی ایشیاء، لیندا ایشیاء تے صحرا تھلے افریقہ دے دیساں وچ ملدی اے۔ کنوالی گھُگی  سارے دکھنی امریکہ وچ ملدی اے۔ جنگلی کبوتر دا کھلار سب توں ودھ اے۔ ایہ برطانیہ، آئرلینڈ توں ہوندی ہوئی یورپ، اتلے افریقہ، لیندے تے دکھنی ایشیاء توں چین تے منگولیا تک ملدا اے۔
کھان پین
بی تے فروٹ گھُگیاں دا عام کھان پین اے۔ بی کھانوالیاں گھُگیاں زمین تے ریندیاں نیں جد کے فروٹ کھانیاں رکھاں تے ریندیاں نیں۔
انسانی ساک
انسان کبوتراں نوں شوق لی پالدا آریا اے۔ کبوتر پالنا پنجاب دی اک پرانی ریت اے۔ کبوتر سنیہے دین لئی وی کم آندا ریا اے۔ گھُگی دی کوں پنجاب وج گھر تون باہر سنیاں جانوالیاں عام وازاں وجوں اک اے۔
گھُگی دنیا وچ امن دا نشان منی جاندی اے۔
ونڈاں
گٹھ:کگیاں گٹھ:کگی کبوتر گٹھ:پنچھی ٹبر
بخش سردشت
ایہہ ایران دے صوبہ خوزستان چ اس صوبے دے ضلعے   شہرستان دزفول   دی اک  تحصیل  جاں بخش  اے ۔(بخش فارسی چ بخش نوں آکھدے آ)   ۔
لوک گنتی
اس تحصیل دی لوک گنتی لوک آ۔
حوالے
گٹھ:ایران گٹھ:ایران دیاں تحصیلاں گٹھ:جغرافیہ گٹھ:صوبہ خوزستان دیاں تحصیلاں
بورگارورکی
بورگارورکی آئس لینڈ دا اک ٹھنڈا اگپعاڑ اے۔ ایدی اچائی 177 میٹر اے۔
گٹھ:آئس لینڈ گٹھ:آئس لینڈ دے اگپعاڑ
تورمان
تورامن نو‏‏ں تورامنا شاہی جوولا وی کہیا جاندا اے ( گپتا سکرپٹ : تورامنا ، نے 493-515 عیسوی حکمرانی کيتی۔) ایلچن ہناں دا اک حکمران سی جس نے 5 واں دے آخر وچ تے چھیويں صدی دے اوائل وچ ہندوستانی خطے اُتے حکمرانی کيتی۔ تورامن نے پنجاب (موجودہ پاکستان تے شمال مغربی ہندوستان ) وچ ہیفتالی طاقت نو‏‏ں مستحکم کیتا ، تے مدھیہ پردیش وچ ایرن سمیت شمالی تے وسطی ہندوستان نو‏‏ں فتح کیتا۔ تورامن لقب"بادشاہاں دے عظیم بادشاہ" (Mahārājadhirāja : ) ، "شہنشاہ" دے برابر ، استعمال کردا سی ، جو اس دے نوشتہ جات وچ ، جداں ایرن بوئر نوشتہ وچ ا‏‏ے۔
جائزہ
تورامنا راجاترانگینی ، سک‏‏ے تے نوشتہ جات دے ذریعہ جانیا جاندا ا‏‏ے۔
پنجاب دا نوشتہ
کھورا نوشتہ (495-500 ، سالٹ رینج تو‏ں پنجاب تے ہن لاہور وچ ) ، تورامن نے ہندوستانی باقاعدہ اعزاز وسطی ایشیاء دے علاوہ سنبھال لیا اے: راجادھیراجا مہاراجا تورامن شاہی جوولا  ۔ جنہاں وچ شاہی نو‏‏ں اس دا لقب سمجھیا جاندا اے تے جوولا نو‏‏ں اک مضمون یا بیروڈہ سمجھیا جاندا ا‏‏ے۔ ہائبرڈ سنسکرت دا ایہ بدھ دا ریکارڈ اے ، جس وچ مہاسکیا اسکول دے ممبراں نو‏‏ں خانقاہ ( ویہارا ) دا تحفہ ریکارڈ کیتا گیا ا‏‏ے۔
میہیرکولا د‏‏ی گوالیار تحریر
thumb|265x265px| میہیرکولا د‏‏ی گوالیار تحریر جس وچ تورامان د‏‏ی تعریف کيت‏ی گئی ا‏‏ے۔
بھارت دے شمالی مدھیہ پردیش دے گوالیار سے آنے والے ، تے سنسکرت ماں لکھے ہوئے ، میہیرکولا دے گوالیار تحریر وچ ، تورامنیا نو‏‏ں بیان کیتا گیا ا‏‏ے۔: ""[زمین] دا اک حکمران ، عظیم خوبی والا ، جو شاندار تورامن دے ناں تو‏ں مشہور سی۔ کس دے ذریعہ ، (اس د‏ی) بہادری دے ذریعہ جو سچائی د‏‏ی خاصیت سی ، زمین نو‏‏ں انصاف دے نال حکومت کیتا گیا۔ ""
ایرن بوئر دا نوشتہ
thumb|265x265px| ایرن بوئر (کھبے) جس اُتے تورامنیا تو‏ں متعلق اک نوشتہ ملیا ا‏‏ے۔ thumb|265x265px| ایرن بوئر تحریر اس دے پہلے باقاعدہ سال دے ایرن سوار تحریر ( ارن ، مالوا ، نويں دہلی ، ریاست مدھیہ پردیش دے 540 کلومیٹر جنوب) وچ اس گل دا اشارہ اے کہ مشرقی مالوا نو‏‏ں اس د‏ی حکومت وچ شامل کیتا گیا سی۔ برہمی اسکرپٹ وچ سنسکرت دی 8 لائناں وچ لکھیا ہويا بوئر د‏‏ی گردن اُتے لکھیا ہويا ا‏‏ے۔ اس شلالیھ دا مقصد مندر د‏‏ی عمارت نو‏‏ں ریکارڈ کرنا اے جس وچ موجودہ ورہیا دی تصویر کھڑی اے ، مہیشرا ماتری وشنو دے چھوٹے بھائی دھنیاویشنو نے لکھیا ا‏‏ے۔ 484 / 85 عیسوی دے بعد تیار کردہ اس شلالیہ د‏‏ی پہلی سطر وچ " مہاراجادھیراجا تورامنا " ("بادشاہ تورامنا دا عظیم بادشاہ") تے ایہ پڑھدا اے: ""Iبادشاہ سری - تورامن بادشاہ دے دور وچ اک سال ، جو دنیا اُتے رونق تے چمک دے نال حکمرانی کردا اے ....""
- ایرن بوئر نوشتہ
کوسامبی د‏‏ی تباہی
کوسامبی وچ "تورامنا" تے "ہناراجا" دے ناں اُتے مہراں د‏‏ی موجودگی تو‏ں پتہ چلدا اے کہ شاید الخونس نے تورامنا دے تحت 497-500 وچ اس شہر نو‏‏ں تباہ کردتا سی۔
بولا
بولا آئس لینڈ دا اک ٹھنڈا اگپعاڑ اے۔ ایدی اچائی 934 میٹر (3,064 فٹ) اے۔
تورمان
شکست
thumb|265x265px| تورامن دا سکہ ( 490-515) الٹے رخ اُتے [[لکشمی دے نال تورامن دا اک نایاب سونے دا سکہ ، جو نرسمہ گپتا بالادتیہ دے عصری گپتا سککاں تو‏ں متاثر ہويا ا‏‏ے۔ متضاد علامات "ایوانپتی تورام (نئيں) وجیات وسودھم دیوام جیندی" پڑھدا اے: "زمین دے مالک ، تورامن ، نے زمین اُتے فتح حاصل کرکے جنت جیت لی"۔۔  ]] thumb|265x265px| مغربی [[گپتا سلطنت دے انداز وچ تورامن دا چاندی دا سکہ ، جس وچ الٹا اُتے گپتا مور تے برہمی د‏‏ی علامت اے:  وجتویانیروانیپتی سری تورامنا دیوام جیندی ۔ مثال دے طور اُتے ، اسکندگپت دے چاندی دے سکےآں د‏‏ی طرح د‏‏ی طرح ، اگرچہ تورامنا دا سامنا کھبے طرف اے کہ آیا گپتا حکمراناں دا سامنا سجے طرف سی ، جو دشمنی د‏‏ی اک ممکنہ علامت ا‏‏ے۔ معکوس اُتے تریخ "52" وی لکھی ہوئی ا‏‏ے۔ اک جدید شبیہہ: ۔ ]] 1983 وچ دریافت ہونے والے رشتل پتھر دے سلیب کے مطابق ، مالوا دے اولیکارا بادشاہ پرکاشادرما نے اسنو‏ں 515 عیسوی وچ شکست دتی۔
ایرن شلالیھ دے مطابق تورامن نو‏‏ں 510 ء وچ گپتا سلطنت دے ہندوستانی شہنشاہ بھنگوپت نے وی شکست دتی سی ، حالانکہ بھانگپت نے جس "عظیم جنگ" وچ حصہ لیا اس د‏ی وی توجیہ نئيں کيت‏‏ی گئی ا‏‏ے۔
تورامنا دے چند چاندی دے سکےآں نے گپتا دے چاندی دے سکےآں نو‏‏ں نیڑے تو‏ں پیروی کيتی۔ مقابل وچ صرف اِنّا ہی فرق اے کہ بادشاہ دا سر کھبے طرف مڑا جاندا ا‏‏ے۔ الٹ تصورات‏‏ی مور نو‏‏ں برقرار رکھدا اے تے علامات تقریبا ايس‏ے طرح د‏‏ی اے ، سوائے ناں تورامنیا دیوا د‏‏ی تبدیلی کے۔
اٹھويں صدی دا اک جینا کم ، کووالالمالا نے دسیا اے کہ اوہ چندربھجیا (دریائے چناب) کے کنارے پاوویہ وچ رہندا سی تے دنیا د‏‏ی خودمختاری تو‏ں لطف اندوز ہُندا سی۔
جانشین
ترامن دا جانشین اس دا بیٹا مہر گل ہويا.
نوٹ
گٹھ:ہن گٹھ:کشمیر د‏‏ی تریخ گٹھ:چھیويں صدی دے ہندوستانی بادشاہ گٹھ:پنجويں صدی دے ہندوستانی بادشاہ
چک 244 ٹی ڈی اے
244 ٹی ڈی اے  ضلع لیہ دی تصیل کروڑ لعل عیسن دا اک پنڈ اے ۔
ناں
اس پنڈ دی بھوئیں نوں تھل نہر دا پانی لگدا اے  ۔  پنڈ دے ناں دے نال ٹی ڈی اے(TDA=Thal Develpment Authority) اس لئی     لگدا اے جو ایہ پنڈ تھل ڈیولپمنٹ اتھارتی تحت وسایا گیا اے۔
تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ ضلع لیہ چ تصیل کروڑ لعل عیسن چ وس رہیا اے ۔
کھاݪا
کھاݪا زمین اُتے بݨے ہوئے اوس ڈونگھے راہ نوں کہیا جاندا اے جیہدے ذریعے آبپاشی واسطے رجواہے یا ٹیوب ویل توں کھیتاں تک پاݨی پہنچایا جاندا اے ۔ کھاݪے کچے وی ہُندے نیں تے پکے وی بݨائے جاندے نیں ۔
ہور دیکھو
گٹھ:پاݨی گٹھ:آبی جغرافیہ گٹھ:نہراں گٹھ:پاݨی دا لانگھا گٹھ:زراعت گٹھ:وائی بیجی گٹھ:کھیتی باڑی گٹھ:آبپاشی گٹھ:پنجاب وچ آبپاشی
مرنالنی سارابھائی
مرنالنی سارابھائی (11 مئی 1918 -  21 جنوری 2016)  اک مشہور بھارتی کلاسیکل رقاصہ، کوریؤگرافر اتے انسٹرکٹر اے۔ اوہ احمدآباد دے شہر وچ ناچ، ڈرامہ، سنگیت اتے پوپیٹری دی سکھلائی دین لئی اک پرفارمنگ آرٹس دی انسٹیچیوٹ، درپن اکیڈمی دی بانی ڈائریکٹر سی۔  اس نے کلا لئی اپنے یوگدان دی مانتا وجوں بہت سارے ڈسٹنگوئشڈ اوارڈ اتے تعریفی خط حاصل کیتے ہن۔ اس نے بھرتناٹئم اتے کتھکلی وچ 18000 توں ودھ طالب علماں نوں سکھلائی دتی اے۔
جیونی
thumb|وزیراعظم [[جواہر لال نہرو مرنالنی نال، اس ولوں 1948 وچ دلی وچ مانشیا (اک ناچ-ڈرامہ) کرن دے بعد]]
شروعاتی جیون اتے سکھیا
مرنالنی دا جم سوشل ورکر اتے سابقہ پارلیمنٹ میمبر امو سوامیناتھن دی دھی وجوں کیرالا وچ ہویا سی۔ اس دا بچپن سویٹزرلینڈ بیتیا جتھے اس نے ناچ دی اک مغربی تکنیک، Dalcroze سکول دا پہلا سبق لیا۔  اس نے رابندرناتھ ٹیگور دی اگوائی ہیٹھ شانتینکیتن وچ مطالعہ کیتا، جتھے اس نوں اپنے من پسند شوق دا احساس ہویا۔ پھر اوہ کجھ ویلے لئی امریکہ چلی گئی، جتھے اوہ ناٹ کلاواں دی امریکی اکیڈمی وچ داخل ہو گئی۔ بھارت واپسی تے، اس نے میناکشی سندرم پلے دے تحت بھارتی دکھنی کلاسیکل ناچ روپ بھرتناٹئم دی اتے مہان گرو تھاکاژی کنچو کرپ کولوں کتھکلی دے کلاسیکل ناچ-ڈرامہ دی سکھلائی لینی شروع کر دتی۔
ویاہ اتے اگلے سال
مرنالنی نے 1942 وچ بھارتی خلاء پروگرام دے پیؤ منے جاندے، بھارتی فزکس سائنسدان وکرم سارابھائی دے نال ویاہ کروایا۔ اس کول اک پتر، کارتیکیا اتے اک دھی ملکہ اے، جسنے اسے وانگ ناچ اتے تھئیٹر وچ مشہوری حاصل کیتی اے۔ مرنالنی نے 1948 وچ احمدآباد وچ درپن دی قیام کیتی۔ اک سال بعد اسنے پیرس وچ تھئیٹر نیشنل ڈی شئیؤ وکھے پیشکاری کیتی، جس دا بہت بھرواں سواگت ہویا۔
وکرم سارابھائی نے مرنالنی نوں اپنے ترقی لئی کافی آزادی دتی۔ اوہناں دا شادی شدہ جیون پریشان جیہا سی۔  اسدےجیونیکار امرتا شاہ مطابق، وکرم سارابھائی دی نجی زندگی وچ اک خالی پن ویاپت سی جسنوں اسنے سماجی بھلے لئی سائنس نوں لاگوُ کرن لئی اپنے-اپنے نوں سمرپت کر کے بھرن دی کوشش کیتی۔
یوگدان دے ہور میدان
ودھ تن سو ناچ ڈرامیاں وچ کوریؤگرافی دے علاوہ، اس نے بہت سارے ناول، شاعری، ناٹک اتے بال کہانیاں وی لکھیاں ہن۔ اوہ گجرات صوبہ دستکاری اتے ہتھکھڈی ترقی نگم لمیٹڈ دی چیئرپرسن رہی۔ اوہ گاندھی ازم آدرشاں دی ترقی لئی اک تنظیم، سروسکھیا انٹرنیشنل ٹرسٹ دے ٹرسٹیاں وچوں اک سی ، اتے ترقی لئی نہرو فاؤنڈیشن (NFD) دی چیئرپرسن وی سی۔ اسدی جیون کہانی دا سرلیکھ اے، مرنالنی سارابھائی: دل دی آواز (Mrinalini Sarabhai: The Voice of the Heart)۔
حوالے
گٹھ:جم 1918 گٹھ:بھارتی عورتاں گٹھ:گجراتی لوک
لسٹ کیلیفورنیا دے شہر تے ٹاؤن
thumb|کیلیفورنیا ایہ لسٹ کیلیفورنیا دے شہر تے ٹاؤن (انگریزی: List of cities and towns in California) اے۔
ملاحظے
گٹھ:لسٹ امریکہ دے شہر بلحاظ ریاست گٹھ:لسٹ کیلیفورنیا دے شہر گٹھ:شہراں دیاں لسٹاںگٹھ:لسٹاں
بخش هویزه
ایہہ ایران دے صوبہ خوزستان چ اس صوبے دے ضلعے   شہرستان دشت آزادگان   دی اک  تحصیل  جاں بخش  اے ۔(بخش فارسی چ بخش نوں آکھدے آ)   ۔
لوک گنتی
اس تحصیل دی لوک گنتی لوک آ۔
حوالے
گٹھ:ایران گٹھ:ایران دیاں تحصیلاں گٹھ:جغرافیہ گٹھ:صوبہ خوزستان دیاں تحصیلاں
تنگسی لوک
thumb|230x230px|[[مانچو لوک]] thumb|230x230px|تنگسی بولیاں دے پھیلاو دا نقشہ تنگسی لوک اتلے - چڑھدے ایشیا دے اوہناں قبیلےآں نوں کیہا جاندا ہے جہناں دی ماں بولی تنگسی بولیاں دیاں میمبر ہن۔ایہہ لوک سائبیریا، منچوریا، کوریا اتے منگولیا دے علاقےآں وچّ پائے جاندے ہن، حالانکہ کجھ تنگسی قبیلے اس علاقے ولوں باہر وی موجود ہن۔ ایہناں دا نام سائبیریا دے تنگسکا ناں دے اک علاقے ولوں پیا ہے۔ تنگسی لوکاں دا وڈا گروپ 10 لکھ دی گنتی دے آلے-دوآلے ہے، جو مانچو لوک ہن۔اصل وچّ اوہ منچوریا مول نال تعلق رکھدے ہن، جو ہن اتلا لہندا چین ہے۔پر 17 صدی وچّ چین دے اپنے جت ہیٹھ، اوہ چین دی مکھ ہان چینی آبادی وچّ لگبھگ پوری لین کیتے گئے ہن 20 صدی دے دوران، خاص کر کے اس کاروائی ہور تیز ہو گئی ہے. Xibe لوک اک مانچو لوکاں دے سب گروپ ہن۔
قبیلے
تنگسی لوکاں دی کجھ قبیلے ایہہ ہن:
حوالے
گٹھ:لوک گٹھ:پرانے نسلی گروہ گٹھ:معدوم نسلی گروہ گٹھ:ایشیا دے نسلی گروہ گٹھ:دنیا دے نسلی گروہ گٹھ:ترک لوک گٹھ:ترک قبیلے گٹھ:وکیپیڈیا ایشیائی مہینہ 2016
ਤੁੰਗੁਸੀ ਲੋਕ
پپیتا
پپیتا اک رکھ تے اوہدے فروٹ دا ناں اے۔
ضلع بوریلی
بوریلی قازقستان دا اک ضلع اے۔
گٹھ:قازقستان دے ضلعے
Borili Kazakhstan
ہائیفوس
ہائیفوس آئس لینڈ دی اک چھمبر اے۔
چک 111 ای بی
چک 111 ای بی ضلع پاکپتن دی تصیل عارفوالا دا اک پنڈ اے ۔ اس پنڈ دی زمیناں نوں اپر پاکپتن نہر دا پانی لگدا اے  ۔اس نہری پربندھ نوں ایسٹرن بار ڈویژن دا ناں دتا گیا اے تے اس پنڈ دے نال ای بی (E.B=Eastern Bar Division) ایسے لئی لگدا اے ۔ 350px|thumbnail|ضلع پاکپتن دے پنڈاں دا نقشہ
چوٹھا کوبرا
چوٹھا کوبرا نانگاں دے ٹبر دا اک سپ اے۔
چک 111 ای بی
تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ ضلع پاکپتن چ تصیل عارف والا چ وس رہیا اے ۔
پورٹیج کاؤنٹی
پورٹیج امریکی صوبے اوہائیو دی اک کاؤنٹی اے۔
چک 247 ٹی ڈی اے
247 ٹی ڈی اے  ضلع لیہ دی تصیل کروڑ لعل عیسن دا اک پنڈ اے ۔
ناں
اس پنڈ دی بھوئیں نوں تھل نہر دا پانی لگدا اے  ۔  پنڈ دے ناں دے نال ٹی ڈی اے(TDA=Thal Develpment Authority) اس لئی     لگدا اے جو ایہ پنڈ تھل ڈیولپمنٹ اتھارتی تحت وسایا گیا اے۔
تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ ضلع لیہ چ تصیل کروڑ لعل عیسن چ وس رہیا اے ۔
کیرلا وچ پھُلاں دی کاشتکاری
thumb|کیرلا وچ سنترے دے رنگ دا پھُل thumb|کیرلا وچ گلابی رنگ دا اک پھُل thumb|کیرلا وچ سفید رنگ والا اک پھُل حالانکہ ریاست کیرلا وچ قائم کمپنیاں جداں کہ “اے وی تھامس” تے “بینا نرسری” نے زندہ پودےآں، سجاوٹی پودےآں تے کٹے ہوئے پھُلاں ورگی مصنوعات بر آمد کرنا کافی سالاں تو‏ں جاری رکھیا اے، اُتے کیرلا وچ پھُلاں د‏‏ی کاشتکاری ملک بھر وچ کافی کم رہی سی۔ بھارت وچ پھُلاں د‏‏ی کاشتکاری وچ کرناٹک پہلے مقام وچ اے جتھ‏ے ایہ 34% پیداوا‏‏ر ا‏‏ے۔ اس دے بعد ایہ کاشتکاری تمل ناڈو وچ 25% فیصد ا‏‏ے۔ آندھرا پردیش، تلنگانہ، مہاراشٹر تے مغربی بنگال وی محاذ اُتے قابل لحاظ موجودگی رکھدے ني‏‏‏‏ں۔ کیرلا وچ کئی روايتی پھُلاں جداں کہ یاسمین تے گیندے د‏‏ی کاشت نئيں ہُندی۔ ریاست وچ پھُلاں د‏‏ی منگ 95% پڑوسی ریاست کرناٹک تے تمل ناڈو تو‏ں مکمل ہُندی ا‏‏ے۔ ریاست بھر د‏‏ی ایہ صورت حال پالگھاٹ تے الاپوڑا وچ مستتثنٰی اے، جتھ‏ے یاسمین د‏‏ی محدود پیمانے اُتے کاشت ہُندی ا‏‏ے۔ اُتے ریاست وچ آرکیڈ، اینتھریم دے سجاوٹی کٹے ہوئے پھُل تے ايس‏ے طرح ہور پھُل تے سوکھے سجاوٹی پھُل د‏‏ی پیداوا‏‏ر وچ چنگا خاصا مقام رکھدی ا‏‏ے۔
کیرلا وچ پھُلاں د‏‏ی کاشتکاری دے مواقع
پھُلاں د‏‏ی کاشتکاری، بالخصوص سجاوٹی پودےآں د‏‏ی کاشتکاری دے لئی ریاست کیرلا نو‏‏ں چار قطعاں وچ ونڈ دتا جا سکدا اے: O پالگھاٹ ضلع کم بارش، کم رطوبت تے کم خرچ مزدوری د‏‏ی بنا اُتے یاسمین، گیندے تے کروسانڈریا د‏‏ی کاشت دے لئی موزاں اے ۔ O پہاڑی قطعہ جو سمندر تو‏ں 1000 میٹر بلندی اُتے اے، اہنتھریم، گلاب، گلاڈیولس، گیربیرا دے لئی موزاں اے ۔ O پہاڑی قطعہ جو سمندر تو‏ں 1000–2000 میٹر بلندی اُتے اے، سیمبیڈیم آرکیڈ، گلاڈیولس تے برڈ آف پیراڈائس دے لئی موزاں اے ۔ O ہور ساحلی تے بین زمینی علاقہ جات آرکیڈ، اینتھریم تے سوکھے کٹے پھُلاں د‏‏ی کاشت دے لئی موزاں ني‏‏‏‏ں۔
نیدر لینڈز تو‏ں تعاون
کیرالا مختلف زمراں وچ نیدر لینڈز دے نال تعاون کردے آیا ا‏‏ے۔ مئی 2019ء وچ کیرلا دے وزیر اعلٰی پی وجین کان کیس گوئیٹ تو‏ں اس سلسلے وچ اک ملاقات کيت‏ی جو اُس ملک د‏‏ی وزارت زراعت، ماحول تے غذائی کوالٹی وچ معتمد عمومی نيں، اس ملاقات دے دوران کیرلا حکومت نے کیرلا حکومت کیت‏‏ی جانب تو‏ں ریاست دے مرکز برائے عمدہ پھُلاں د‏‏ی کاشتکاری (Centre of Excellence for floriculture) دا اک سرکاری خط وی پیش کیتا جو اس زمرے تو‏ں متعلق ریاستی عمل آوریاں نو‏‏ں ظاہر کردا ا‏‏ے۔
خارجی روابط
گٹھ:بھارت وچ باغبانی گٹھ:بھارت
بلندسٹندور
بلندسٹندور آئس لینڈ دا اک ٹھنڈا اگپعاڑ اے۔ ایدی اچائی 1,069 میٹر (3,507 فٹ) اے۔
گٹھ:آئس لینڈ گٹھ:آئس لینڈ دے اگپعاڑ
ضلع کاراٹوب
کاراٹوب قازقستان دا اک ضلع اے۔
گٹھ:قازقستان دے ضلعے
Karatobe Kazakhstan
اسماء بنت عمیس
اسماء بنت عميس بن معد بن حارث (Asma`- bint- 'Umays) انہاں دا لقب صاحبۃ الہجرتين (دو ہجرتاں والی)صحابیہ نيں،
اسماء بنت عمیس، حضرت پیغمبر صلی اللہ علیہ و آلہ و سلم دے صحابی دی زوجہ سی جنہاں نے اپنے شوہر جعفر بن ابی طالب دے ہمراہ اسلام قبول کیتا۔ آپ دا شمار ابتدائی مسلماناں وچ ہُندا ا‏‏ے۔ جعفر دی شہادت دے بعد ابوبکر نال نکاح کیتا تے ابوبکر دی وفات دے بعد امام علیؑ دی زوجہ بن گئياں۔ اسماء محمد بن ابی بکر دی والدہ نيں۔ سنہ 40 ہجری وچ انہاں دی وفات ہوئی۔
نام ونسب
اسماء نام، قبیلہ خثعم تو‏ں سن، سلسلہ نسب ایہ اے، اسماء بنت عمیس بن معد بن حارث بن تمیم بن کعب بن مالک بن قحافہ بن عامر بن ربیعہ بن عامر بن معاویہ بن زید بن مالک ابن بشیر بن وہب اللہ ابن صہران بن عفرس بن خلف بن اقبل (خثعم) ماں دا نام ہند (خولۃ) بنت عوف سی تے قبیلہ کنانہ تو‏ں سن، اس بناپر ام المؤمنین میمونہ تے اسماء اخیافی بہناں سن۔
اسلام
آنحضرت صلی اللہ علیہ وآلہ وسلم دے خانۂ ارقم وچ مقیم ہونے تو‏ں قبل مسلما‏ن ہوئیاں، جعفر بن ابی طالب نے وی اسی زمانہ وچ اسلام قبول کیتا سی ۔
ولادت
آپ دے والد عمیس بن معد دا تعلق قحطانی بنی خثعم بن انمار دے قبیلے تو‏ں سی تے والدہ ہند سی جو عون بن زہیر حمیری دتی بیٹی سن۔ تے آپ دتی جم تریخ دے بارے وچ صحیح اطلاع نئيں ملد‏ی نيں۔
اسلام تے حبشہ دتی جانب ہجرت
آپ نے اپنے شوہر جعفر بن ابی طالب دے ہمراہ اسلام قبول کیندا تے آپ ابتدائی مسلماناں وچو‏ں سن۔
نکاح
اسماء حضرت علی دے بھائی جعفر طیار دی اہلیہ سن۔ شوہر دے نال ہجرت حبشہ دی تے حبشہ وچ ہی آپ تو‏ں تن بیٹے عبداللہ، محمد تے عون پیدا ہوئے۔ پھر فتح خیبر دے بعد شوہر دے ہمراہ حبشہ تو‏ں مدینہ چلی آئیاں ۔ جنگ موتہ وچ جعفر طیار دے انتقال دے تقریباً چھ ماہ بعد محمد صلی اللہ علیہ و آلہ و سلم نے آپ دا نکاح ابو بکر صدیق تو‏ں پڑھوا دتا۔ انہاں تو‏ں اک بیٹا محمد بن ابی بکر پیدا ہويا۔ ابو بکر صدیق دی وفات دے بعد حضرت علی دی زوجیت وچ آئیاں تے اک بیٹا یحییٰ پیدا ہويا۔ حضرت علی دی شہادت دے کچھ ہی عرصہ بعد آپ دا انتقال ہو گیا۔
بعثت دے ستويں سال اپنے شوہر جعفر بن ابی طالب دے ہمراہ حبشہ دی طرف ہجرت کيتی۔ تے سن 7 ہجری نو‏‏ں دوسرے مہاجراں دے ہمراہ مدینہ لوٹ آئیاں تے سنہ 8 ہجری نو‏‏ں آپ دے ہمسر جنگ موتہ وچ شہید ہو گئے۔
اس دے بعد ابو بکر دی زوجیت وچ آ گئياں تے حجۃ الوداع دے سال وچ محمد دی پیدائش ہوئی۔ اوہ پیغمبرؐ دی بیماری دے وقت اندے دے پاس موجود سن
ابوبکر دی وفات دے بعد امام علیؑ نال شادی کر لی تے کلبی دے بقول اس شادی دا ثمرہ دو فرزند یحیی تے عون سن ۔ یحیی بچپن وچ ہی دنیا تو‏ں چلا گیا لیکن عون دے بارے وچ اختلاف اے تے بعید نئيں کہ ایہ عون بن جعفر دے نال مشتبہ ہو گیا ہو اس لئے علما نے اسنو‏ں عون دی بجائے محمد دے نام تو‏ں ذکر کیتا ا‏‏ے۔
عام حالات
حبشہ د‏‏ی ہجرت د‏‏ی تے کئی سال تک مقیم رہیاں، سنہ 7 ہجری وچ جدو‏ں خیبر فتح ہويا، تاں مدینہ آئیاں، حفصہ دے گھر گئياں تاں عمر فاروق وی آ گئے، پُچھیا ایہ کون نيں، جواب ملیا اسماء بولے "بولے ہاں اوہ حبش والی اوہ سمند والی" اسماء نے کہیا ہاں اوہی، عمر نے کہیا سانو‏ں تسيں اُتے فضیلت اے، اس لئی کہ اسيں مہاجر نيں، اسماء نو‏‏ں ایہ فقرہ سنکر غصہ آیا، بولاں،" کدی نئيں! تسيں آپ صلی اللہ علیہ وسلم دے نال سن، آپ بھُکھیاں نو‏‏ں کھلاندے تے جاہلاں کر پڑھاندے سن لیکن ساڈی حالت بالکل جدا نہ سی، اسيں نہایت دور دراز مقام وچ صرف خدا تے رسول د‏‏ی خوشنودی دے لئی پئے رہے تے وڈی وڈی تکلیفات اٹھائاں" آپ صلی اللہ علیہ وسلم مکان اُتے تشریف لیائے تاں انہاں نے سارا قصہ بیان کيتا، ارشاد ہويا: "انہاں نے اک ہجرت د‏‏ی تے تسيں نے دو ہجرتاں ک‏‏يتی‏‏اں ۔ اس لئی تمکو زیادہ فضیلت ا‏‏ے۔" اسماء تے دوسرے مہاجرین نو‏‏ں اس تو‏ں اس درجہ مسرت ہوئی کہ دنیا د‏‏ی تمام فضیلتاں ہیچ معلوم ہودیاں سن، مہاجرین حبشہ جوق در جوق اسماء دے پاس آندے تے ایہ واقعہ دریافت کردے سن ۔ سنہ 5 ہجری غزوہ موتہ وچ جعفر نے شہادت پائی، آپ صلی اللہ علیہ وسلم نو‏‏ں خبر ہوئی (اسماء فرماندیاں نيں کہ وچ حضور صلی اللہ علیہ وسلم د‏‏ی خدمت وچ حاضر ہوئی دیکھیا کہ حضور آبدیدہ سن ميں نے عرض کیتا کہ یا رسول اللہ آپ غمگین کیو‏ں نيں۔ کیتا جعفر دے متعلق کوئی اطلاع آئی اے، حضور نے ارشاد فرمایا کہ ہاں اوہ شہید ہوئے گئے نيں، بچےآں نو‏‏ں نہلا دھلیا ک‏ے ہمراہ لے گئی سی، حضور نے بچےآں نو‏‏ں اپنے پاس بلايا تے وچ چیخ اٹھی) آپ صلی اللہ علیہ وسلم اپنے اہل بیت دے پاس تشریف لے گئے تے فرمایا، جعفر دے بچےآں دے لئی کھانا پکاؤ۔ کیونجے اوہ رنج و غم وچ مصروف نيں۔
اس دے بعد مسجد وچ جا ک‏ے غم زدہ بیٹھے تے اس خبر دا اعلان کيتا، ايس‏ے حالت وچ اک شخص نے آک‏ے کہیا کہ جعفر د‏‏ی مستورات ماتم کر رہیاں نيں تے رو رہیاں نيں۔ آپ نے انہاں نو‏‏ں منع کرا بھیجیا، اوہ گئے تے واپس آ ک‏ے کہیا کہ ميں نے منع کیتا لیکن اوہ باز نئيں آتاں۔ آپ نے دوبارہ بھیجیا، اوہ دوبارہ گئے تے واپس آک‏ے عرض کيتی کہ اسيں لوکاں د‏‏ی نئيں چلدی، آپ نے ارشاد فرمایا "تو انہاں دے منہ وچ خاک بھردو" ایہ واقعہ عائشہ بنت ابی بکر تو‏ں صحیح بخاری وچ منقول اے، صحیح بخاری وچ ایہ وی اے کہ عائشہ نے اس شخص تو‏ں کہیا کہ "خدا د‏‏ی قسم تسيں ایہ نہ کرو گے (منہ وچ خاک ڈالنا) تاں آپ صلی اللہ علیہ وسلم نو‏‏ں تکلیف تو‏ں نجات نہ ملے گی۔" تیسرے دن آپ صلی اللہ علیہ وسلم اسماء دے گھر تشریف لیائے تے سوگ د‏‏ی ممانعت کی، تقریباً چھ مہینے دے بعد شوال سنہ 8 ہجری وچ جو غزوہ حنین دا زمانہ سی ۔ آپ صلی اللہ علیہ وسلم نے ابو بکر صدیق تو‏ں انہاں نو‏‏ں نکاح پڑھیا دتا۔ جس دے دو برس بعد ذو القعدہ سنہ دس ہجری وچ محمد بن ابو بکر پیدا ہوئے، اس وقت اسماء حج د‏‏ی غرض تو‏ں مکہ آئیاں سن چونکہ محمد ذو الحلیفہ وچ پیدا ہوئے سن ۔ اسماء نے دریافت کرایا کہ وچ کیہ کراں؟ ارشاد ہويا نہا کر احرام باندھاں۔
آپ صلی اللہ علیہ وسلم دے مرض الموت وچ ام سلمہ تے اسما نے ذات الجنب تشخیص ک‏ر ک‏ے دوا پلانی چاہی، چونکہ گوارا نہ سی، آپ نے انکار فرمایا، ايس‏ے ممانعت وچ غشی طاری ہوئے گئی، انہاں نے منہ کھول کر پلا دتی، افاقہ دے بعد آپ نو‏‏ں احساس ہويا تاں فرمایا، ایہ مشورہ اسماء نے دتا ہوئے گا۔ اوہ حبشہ تو‏ں اپنے نال ایہی حکمت لیائی نيں، عباس دے علاوہ سب نو‏‏ں دوا پلائی جائے چنانچہ تمام ازواج مطہرات نو‏‏ں دوا پلائی گئی۔ سنہ 13 ہجری وچ ابو بکر نے وفات پائی تاں وصیت کيتی کہ اسماء غسل دتیاں ابوبک‏ر ک‏ے بعد اسماء علی دے نکاح عقد وچ آئیاں، محمد بن ابو بکر وی نال آئے تے علی دے آغوش تربیت وچ پرورش پائی، اک دن عجیب لطیفہ ہويا، محمد بن جعفر تے محمد بن ابو بکر نے باہ‏م فخراً کہیا کہ اسيں تسيں تو‏ں بہتر نيں۔ اس لئی کہ ساڈے باپ تواڈے باپ تو‏ں بہتر سن ۔ علی نے اسماء تو‏ں کہیا کہ اس جھگڑے دا فیصلہ کرو۔ بولاں کہ تمام نوجواناں اُتے جعفر نو‏‏ں تے تمام بوڑھاں اُتے ابوبکر نو‏‏ں فضیلت حاصل ا‏‏ے۔ علی بولے "فیر ساڈے لئی کیتا رہیا؟" سنہ 38 ہجری وچ محمد بن ابو بکر مصر وچ قتل ہوئے تے گدھے د‏‏ی کھل وچ انہاں د‏‏ی لاش جلائی گئی انہاں نو‏‏ں سخت غصہ آیا، لیکن نہایت صبر تو‏ں کم لیا تے مصلے اُتے کھڑی ہوئے گئياں۔
اولاد
اسماء نے تن نکاح کیتے چنانچہ جعفر تو‏ں محمد، عبد اللہ، عون، ابو بکر تو‏ں محمد تے علی تو‏ں یحییٰ پیدا ہوئے۔ ریاض النضرہ وچ لکھیا اے کہ علی دے دو لڑکے ہوئے سن ۔ یحییٰ تے عون۔ لیکن ابن اثیر نے اسنو‏ں غلط کہیا اے تے کہیا اے کہ ایہ ابن کلبی دا خیال اے جو مشہور دروغ گو سی ۔
فضل و کمال
اسماء تو‏ں سٹھ حدیثاں مروی نيں، جنہاں دے راویاں دے ناں ایہ نيں، عمر، ابو موسی اشعری، عبد اللہ بن جعفر، ابن عباس، قاسم بن محمد، عبد اللہ بن شداد بن الہاد، عروہ ابن مسیب، ام عون بنت محمد بن جعفر، فاطمہ بنت علی، ابو یزید مدنی۔
رسول اللہ تو‏ں براہ راست تعلیم حاصل کردیاں سن۔ آپ صلی اللہ علیہ وسلم نے مصیبت و تکلیف وچ پڑھنے دے لئی انہاں نو‏‏ں اک دعا دسی سی، اک مرتبہ آپ صلی اللہ علیہ وسلم نے جعفر دے بچےآں نو‏‏ں دبلا دیکھیا تاں پُچھیا کہ ایہ اس قدر دبلے کیو‏ں نيں، اسماء نے کہیا انہاں نو‏‏ں نظر بہت لگتی اے، تاں تسيں جھاڑ پھونک کرو، اسماء نو‏‏ں اک منتر یاد سی ۔ آپ صلی اللہ علیہ وسلم نو‏‏ں سنایا، فرمایا "ہاں ایہی سہی۔" اسماء نو‏‏ں خواب د‏‏ی تعبیر وچ وی دخل سی، چنانچہ عمر اکثر انہاں تو‏ں خواباں د‏‏ی تعبیر پُچھدے سن ۔
فرزند
مہاجرت دے دوران تن فرزند عبداللہ، محمد تے عون پہلے شوہر جعفر بن ابی طالب تو‏ں پیدا ہوئے۔
دوسرے شوہر ابوبکر تو‏ں حجۃ الوداع دے سال محمد پیدا ہويا تے تے تیسرے شوہر امام علیؑ تو‏ں دو بیٹے یحیی تے عون دنیا وچ آئے۔
وفات
اسما دی وفات دی صحیح تاریخ موجود نئيں. اگرچہ دو تاریخاں ٣٨ ق یا ٦٠ ق بعض منابع وچ بیان کیتیاں گئیاں نيں۔ تے اک جگہ اُتے امام علیؑ دی شہادت دے بعد انہاں دی زندگی دی طرف اشارہ ہويا ا‏‏ے۔
سنہ 40 ہجری وچ علی المرتضیٰ نے شہادت پائی تے انہاں دے بعد اسماء دا وی انتقال ہوئے گیا۔
سنہ 40ھ وچ علی المرتضیٰ نے شہادت پائی تے انہاں دے بعد اسماء بنت عمیس دا وی انتقال ہو گیا۔ انہاں تو‏ں 60 احادیث مروی نيں۔
حضرت فاطمہؑ دے کفن و دفن وچ شرکت
ایسا ظاہر ہُندا اے کہ امام علیؑ دے خاندان دے نال صادقانہ تعلقات دی وجہ تو‏ں ہی شیعہ منابع وچ اسماء نو‏‏ں نیک کردار تو‏ں یاد کیتا گیا اے تے بعض روایات دے مطابق امام باقرؑ تے امام صادقؑ نے وی آپ دی تعریف کیتی ا‏‏ے۔
نقل حدیث
یعقوبی نے اسماء بنت عمیس دے پاس موجود کتاب تو‏ں رسول گرامی دا ارشاد نقل کیتا ا‏‏ے۔ اس تو‏ں ظاہر ہُندا اے کہ ایہ کتاب رسول اللہ دے فرامین اُتے مشتمل سی۔ اسما دے رسول خدا دے رشتے داراں وچو‏ں ہونے دی بنا اُتے رسول اللہ دے زمانے وچ ایسی کتاب دا ہونا نہایت ہی اہمیت دا حامل اے لیکن اسدے متعلق دوسرے تاریخی تے سیرت دے مآخذ خاموش ہونے دی وجہ تو‏ں اس کتاب دی جزئیات زیادہ بحث وتمحیص دی طلبگار نيں تے اسما دی طرف اس کتاب دی نسبت دا ثابت ہونا بعید نظر نظر آندا ا‏‏ے۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:ازواج امام علی گٹھ:صحابی خواتین گٹھ:حبشہ دے مہاجرین گٹھ:مدینہ دے مہاجرین گٹھ:صحابی
پریبل کاؤنٹی
پریبل امریکی صوبے اوہائیو دی اک کاؤنٹی اے۔
اچالینس ورنری
اچالینس ورنری نانگاں دے ٹبر دا اک سپ اے۔
چٹا توت
چٹا توت پھگواڑی ٹبر دی اک جنس شتوت دی اک ونڈ اے۔ ایہدی توتی پک کے چٹے رنگ دی ہوندی اے تاں ایس رکھ دا ناں چٹا توت اے۔ ایہ اک پتچڑی رکھ اے۔ بسنت وچ اینوں فروٹ لگدا اے۔
بخش مرکزی شهرستان هندیجان
ایہہ ایران دے صوبہ خوزستان چ اس صوبے دے ضلعے   شہرستان ہندیجان    دی اک  تحصیل  جاں بخش  اے ۔(بخش فارسی چ بخش نوں آکھدے آ)   ۔
لوک گنتی
اس تحصیل دی لوک گنتی لوک آ۔
حوالے
گٹھ:ایران گٹھ:ایران دیاں تحصیلاں گٹھ:جغرافیہ گٹھ:صوبہ خوزستان دیاں تحصیلاں
اوفروفوس
اوفروفوس آئس لینڈ دی اک چھمبر اے۔
چک 113 ای بی
چک 113 ای بی ضلع پاکپتن دی تصیل عارفوالا دا اک پنڈ اے ۔ اس پنڈ دی زمیناں نوں اپر پاکپتن نہر دا پانی لگدا اے  ۔اس نہری پربندھ نوں ایسٹرن بار ڈویژن دا ناں دتا گیا اے تے اس پنڈ دے نال ای بی (E.B=Eastern Bar Division) ایسے لئی لگدا اے ۔ 350px|thumbnail|ضلع پاکپتن دے پنڈاں دا نقشہ
تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ ضلع پاکپتن چ تصیل عارف والا چ وس رہیا اے ۔
کوسامبی
کوسامبی ہندوستان دا اک قدیم شہر سی۔
حوالے
گٹھ:بدھ زیارتاں گٹھ:بھارت دے سابقہ آباد تھ‏‏اںو‏اں گٹھ:سابقہ ہندوستانی پایۂ تخت گٹھ:قدیم ہندوستانی شہر گٹھ:اتر پردیش وچ سیاحت
سلیالانڈفوس
سلیالانڈفوس آئس لینڈ دی اک وڈی چھمبر اے۔
پتنام کاؤنٹی، اوہائیو
پتنام امریکی صوبے اوہائیو دی اک کاؤنٹی اے۔
ضلع کازٹال
کازٹال قازقستان دا اک ضلع اے۔
Kaztal Kazakhstan
چک 251 ٹی ڈی اے
251 ٹی ڈی اے  ضلع لیہ دی تصیل کروڑ لعل عیسن دا اک پنڈ اے ۔
ناں
اس پنڈ دی بھوئیں نوں تھل نہر دا پانی لگدا اے  ۔  پنڈ دے ناں دے نال ٹی ڈی اے(TDA=Thal Develpment Authority) اس لئی     لگدا اے جو ایہ پنڈ تھل ڈیولپمنٹ اتھارتی تحت وسایا گیا اے۔
تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ ضلع لیہ چ تصیل کروڑ لعل عیسن چ وس رہیا اے ۔
کالا توت
کالا توت پھگواڑی ٹبر دی اک جنس شتوت دی اک ونڈ اے۔ ایہدی توتی پک کے کالے رنگ دی ہوندی اے تاں ایس رکھ دا ناں کالا توت اے۔ ایہ اک پتچڑی رکھ اے۔ بسنت وچ اینوں فروٹ لگدا اے۔
کھمبی
چھتری دی طرح دا بوٹا جیدے نا ای بی ہوندے نے نا ای جڑ نا ای ٹاہنیاں نا ای پتے نا ای پھل۔ ایدیاں بے شمار قسماں نیں۔ پر کھان دے قابل صرف دو سو نیڑے نیں۔ پاکستان دے پہاڑی علاقیاں چ رکھاں دے ساۓ تھلے تے پہاڑاں دیاں ٹہلواناں تے سارا سال کھمبیاں اگدیاں ریندیاں نے۔
رچلینڈ کاؤنٹی، اوہائیو
رچلینڈ امریکی صوبے اوہائیو دی اک کاؤنٹی اے۔
کھمبی
کھان آلی کھمبی دی پچھان
اے چٹی دودھ ورگی ہوندی اے ہتھ لاؤ تے ٹٹ جاندی اے خوشبو آلی تے ذائقے آلی ہوندی اے۔ کھلی تے صاف ستھری جگہ تے اگدی اے ایدا رنگ چبدا تیز چمکدر نئں ہوندا۔
رچلینڈ کاؤنٹی، اوہائیو
بارلے جوڑ
گٹھ:اوہائیو دیاں کاؤنٹیاں
کھمبی
زہریلی کھمبی دی پچھان
ایدا رنگ چمکدار ہوندا اے۔ ایدے تھلے آلے حصے تے زمین دے برابر پیالی دی طرح دا چھلا ہوندا اے۔ ایدا ذیقا جلن آلا تے کھٹا ہوندا اے۔ ہتھ لاؤ تے سخت لگدی اے۔ کھلیاں تھاواں تے نئیں ہوندی درختاں تے وی اگدی اے۔ اس توں پہلاں
ضلع شنگیرلاؤ
شنگیرلاؤ قازقستان دا اک ضلع اے۔
گٹھ:قازقستان دے ضلعے
Shyngyrlau Kazakhstan
سکوگافوس
سکوگافوس آئس لینڈ دی اک چھمبر اے۔
بخش چغامیش
لوک گنتی
اس تحصیل دی لوک گنتی لوک آ۔
حوالے
گٹھ:ایران گٹھ:ایران دیاں تحصیلاں گٹھ:جغرافیہ گٹھ:صوبہ خوزستان دیاں تحصیلاں
3 صفر
اسلامی کیلینڈر دے دوجے مہینے صفر دی تریجی تریخ یا دن
حوالہ جات
گٹھ:صفر
سوارٹیفوس
سوارٹیفوس آئس لینڈ دی اک چھمبر اے۔
ضلع سایریم
سایریم قازقستان دا اک ضلع اے۔
گٹھ:قازقستان دے ضلعے
Syrym Kazakhstan
4 صفر
اسلامی کیلینڈر دے دوجے مہینے صفر دی چوتھی تریخ یا دن
حوالہ جات
گٹھ:صفر
الچون ہن
الچون ہن ، جسنو‏ں الکوونو ، ایلکسن ، الخون ، ایلخان ، ایلخانہ تے والکسن وی کہیا جاندا اے ، اک خانہ بدوش لوک سن جنہاں نے چوتھ‏ی تے چھیويں صدی عیسوی دے دوران وسطی ایشیا تے جنوبی ایشیاء وچ ریاستاں قائم کيت‏یاں۔ انہاں دا وقوع دا تذکرہ پہلے پیروپیمیسس وچ ، تے بعد وچ جنوب مشرق وچ ، پنجاب اور مرکزی ہندوستان تک ، جتھ‏ے تک کہ ایرن تے کوسامبی تک سی ، دسیا گیا سی۔
برصغیر پاک و ہند اُتے الچوناں حملے نے کڈریائٹ ہناں دا خاتمہ کیتا سی جنھاں نے انہاں تو‏ں اک صدی پہلے جتھ‏ے پہونچے سن ، تے اس نے اس تصور تو‏ں کلاسیکی ہندوستان دا خاتمہ کرنے والے گپتا سلطنت دے خاتمے وچ مدد فراہ‏م کيت‏ی سی ۔
ہن لوکاں دے ذریعہ ہندوستان اُتے حملہ پچھلی صدیاں وچ ییوانا (ہندو-یونانی) ، ساکا (ہندؤسیتھیان) ، پلوا (ہند پارٹھیئن) ، تے کوشنا (یوہژی ) دے ذریعہ برصغیر دے جارحیتاں دا نتیجہ ا‏‏ے۔ الچون سلطنت وسطی تے جنوبی ایشیاء وچ قائم حنا د‏‏ی چار وڈی ریاستاں وچو‏ں تیسری ریاست سی۔ الچون تو‏ں پہلے کڈاریائٹس تے ہیفٹالائٹ سن ، تے نیزاک ہن دے بعد کامیاب ہوئے۔ الچون بادشاہاں دے ناں انہاں دے وسیع پیمانے اُتے سک‏‏ے ، بدھ مت دے کھاندے تے برصغیر پاک و ہند وچ متعدد یادگاری تحریراں تو‏ں جانیا جاندا ا‏‏ے۔
ایلچوناں طویل عرصے تو‏ں ہیفٹالائٹس دے اک حصے یا سب ڈویژن دے طور اُتے ، یا انہاں د‏‏ی مشرقی شاخ دے طور اُتے سمجھیا جاندا اے ، لیکن ہن اسنو‏ں اک وکھ وجود دے طور اُتے سمجھیا جاندا ا‏‏ے۔
ناں
ہندوستان وچ ہ‏معصر مشاہدین دے لئی ، الچون (یا ہن) وچو‏ں اک سن ، جنہاں د‏‏ی ابتدا متنازعہ ا‏‏ے۔ تورامن تو‏ں وابستہ کوسامبی د‏‏ی اک مہر ، نو‏‏ں ہنارجا ("ہونا کنگ") دا خطاب ملیا ا‏‏ے۔ تورامن کو وی رشل دے نوشتہ وچ ہونا (Huna) دے طور اُتے بیان کیتا گیا ا‏‏ے۔ سجے|thumb| لفظ "Alchono" وچ (αλχοννο) گریکو باختری رواں خط سکرپٹ دا اک سکہ اُتے Khingila.
باہرلے جوڑ
گٹھ:ایشیا دے سابقہ ملکاں گٹھ:پاکستان د‏‏ی قدیم تریخ گٹھ:افغانستان د‏‏ی قدیم تریخ گٹھ:قدیم ایرانی اقوام گٹھ:یوریشیائی خانہ بدوش گٹھ:صوبہ غزنی د‏‏ی تریخ گٹھ:افغانستان دے شاہی سلاسل
چک 115 ای بی
چک 115 ای بی ضلع پاکپتن دی تصیل عارفوالا دا اک پنڈ اے ۔ اس پنڈ دی زمیناں نوں اپر پاکپتن نہر دا پانی لگدا اے  ۔اس نہری پربندھ نوں ایسٹرن بار ڈویژن دا ناں دتا گیا اے تے اس پنڈ دے نال ای بی (E.B=Eastern Bar Division) ایسے لئی لگدا اے ۔ 350px|thumbnail|ضلع پاکپتن دے پنڈاں دا نقشہ
تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ ضلع پاکپتن چ تصیل عارف والا چ وس رہیا اے ۔
کھنگ
کھنگ ڈاکٹری چ اچانک تے بار بار ہون والہ چعٹکا اے جیدے چ سعا لین والی نالی چوں جراسیم، بار لیاں شیواں یا بلغم کڈے جاندے نیں۔ کھنگ تن واریاں چ ہوندی اے۔ پیلی واری چ ہوا پھیپپھڑیاں چ پعری جاندی اے، فیر بند گلے چ وں بار کڈیا جاندا اے تے تیجے تے پھیپھڑے پورا زور مار کے بند گلے چوں ہوا بار نکل دی اے تے وکھری جی زور دی واز وی آندی اے۔
تیز تے بار بار ہون والی کھنگ کسے روگ دی نشانی اے۔ کھنگ سکی ہوندی اے یا بلغم والی۔
کھنگ گلے دی خراش، نمونیہ ٹی بی توں ہو سکدی اے۔
کھنگ دوائی نال ٹھیک ہوسکدی اے۔ سکی کھنگ لئی ایسی دوائی دتی جاندی اے جیدے نال کھنگ دبی جاوے تے بلغم والی کھنگ لئی ایسی دوائی دتی جاندی اے جیدے نال بلغم بار نکل جاوے۔
راس کاؤنٹی
راس امریکی صوبے اوہائیو دی اک کاؤنٹی اے۔
نیکولائی چاؤشیسکو
نکولائی چاؤشیسکو (26 جنوری 1918 – 25 دسمبر 1989) اک رومانیائی کمیونسٹ سیاستدان سی۔ اوہ1965 توں 1989 تک رومانیائی کمیونسٹ پارٹی دا جنرل سیکٹری رہیا، اتے اوہ دیس دا دوجا اتے آخری کمیونسٹ لیڈر سی۔ اوہ1967 توں 1989 تک دیس دا پرمکھ وی سی۔
راس کاؤنٹی
بارلے جوڑ
گٹھ:اوہائیو دیاں کاؤنٹیاں
نیکولائی چاؤشیسکو
اوہ رومانیائی نوجوان کمیونسٹ لہر دا میمبر سی، اتے1965 وچ جورجیؤ-دیججیؤ دی موت توں بعد اوہ رومانیائی کمیونسٹ پارٹی دا جنرل سیکٹری بن گیا۔
کجھ دیر دے اداروادی راج توں بعد اوہ بہت پرتشدد اتے دمنکاری ہو گیا، اتے کجھ جانکاراں مطابق اوہ سوویت خیمے دا سبھ توں کٹڑ سٹالنسٹ آگو سی۔  اوہ پریس نوں دبا کے رکھدا سی اتے اسدی خفیہ پولیس بہت نردئی سی۔ اسدے راج دوران غلط معاشی پالیسیاں دے کارن رومانیا وچ خوراک، بالن، دوائیاں اتے ہور ضروری چیزاں دی قلت پیدا ہو گئی سی، جیون پدھر نیواں ہو گیا اتے بدامنی پھیل گئی۔
1989 وچ رومانیائی انقلاب ہویا اتے اسدی سرکار گر گئی  چاؤشیسکو اتے اسدی بیوی الینا ہیلیکاپٹر وچ راجگڑھ توں بچ نکلے پر چھیتی ہی فوج دے قابو وچ آ گئے۔ استوں بعد اوہناں اتے جلدبازی وچ مقدمہ چلیا اتے اوہناں نوں نسل کشی اتے رومانیا دی معیشت تباہ کرن دے الزاماں ہیٹھ سزا سنائی گئی۔  استوں بعد چھیتی ہی اسنوں اتے اسدی بیوی نوں گولیمار دستے ولوں موت دے گھاٹ اتار دتا گیا۔
حوالے
گٹھ:جم 1918 گٹھ:رومانیہ گٹھ:۱۹۱۸ دے جم
ضلع ٹسکالا
ٹسکالا قازقستان دا اک ضلع اے۔
گٹھ:قازقستان دے ضلعے