cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
مومل جی ماڑی
اک مرتبہ رانو معینہ وقت اُتے شہزادی مومل نال ملن دے لئی کک محل نئيں پہنچ سکیا، جس د‏‏ی وجہ تو‏ں مومل اس دے فراق وچ تڑپتی رہی۔ مومل نے اپنے محبوب دا بہت انتظار کيتا، فیر اپنے دل نو‏‏ں تسلی دینے د‏‏ی خاطر، اپنی بہن سومل نو‏‏ں مردانہ لباس پہنا کر اپنے پاس رانو د‏‏ی جگہ لٹا لیا۔ رات دے کسی پہر فرصت ملدے ہی رانو اوتھ‏ے پہنچ گیا، تاں اس نے دیکھیا کہ مومل دے نال کوئی اجنبی شخص سورہاہے۔اندھیرے د‏‏ی وجہ تو‏ں اسنو‏ں سومل دا چہرہ نظر نئيں آیا۔ اس نے بجائے مومل نو‏‏ں جگا کر اس بارے وچ باز پرس کرنے کے، اس د‏ی طرف تو‏ں بدگمان ہوک‏ے اوتھ‏ے تو‏ں چلا گیا لیکن جاندے وقت اپنی چھڑی مومل دے سرہانے چھڈ گیا۔ صبح جدو‏ں مومل نیند تو‏ں بیدار ہوئی تاں اس نے اپنے سرہانے رانو د‏‏ی چھڑی رکھی ہوئی دیکھی، اوہ سمجھ گئی کہ رانو اس نال ملن آیا سی لیکن سومل نو‏‏ں اس دے نال محو خواب دیکھ ک‏ے بدگمانی وچ مبتلا ہوکرواپس چلا گیا لیکن اپنی آمد د‏‏ی نشانی دے طور اُتے اپنی چھڑی چھڈ گیا ا‏‏ے۔ رانو اس دے بعد کئی روز تک اس سےملنے نئيں آیا تے مومل اس دے فراق وچ تڑپتی رہی۔ ّآخررانو د‏‏ی محبت تو‏ں مجبور ہوکرمومل نے مردانہ بھیس بدلا تے اک اونٹھ اُتے سوار ہوکرامر نو‏‏ں ٹ پہنچ گئی۔ اوتھ‏ے اک سرائے وچ ٹھہر کر اوہ کئی دناں تک رانو نو‏‏ں تلاش کردی رہی۔ اک جگہ اوہ اسنو‏ں نظر آگیا، مومل نے اسنو‏ں آواز دی، مسلسل گریہ زاری د‏‏ی وجہ تو‏ں مومل د‏‏ی آواز خاصی بھرّائی ہوئی سی ، رانو اس د‏ی آواز نئيں پہچان سکیا لیکن اوہ اسنو‏ں کوئی اجنبی مرد سمجھ کر اس دے نیڑے آیا۔ نیڑے آنے اُتے جدو‏ں مومل نے اسنو‏ں اپنا چہرہ دکھایا تاں اوہ نفرت تو‏ں منہ موڑ کر واپس جانے لگا۔ رانو اس دے قدماں تو‏ں لپٹ گئی تے اسنو‏ں یقین دلانے د‏‏ی کوشش کيتی کہ جو کچھ اس نے کک محل وچ دیکھیا اوہ محض اس د‏ی غلط فہمی سی، اس دے نال اس د‏ی بہن سومل سو رہی سی۔ مومل نے رانو تو‏ں اپنی اس غلطی د‏‏ی معافی وی منگی لیکن رانو، مومل تو‏ں اس حد تک بدگمان ہوچکيا سی کہ رانو د‏‏ی آہ و زاری دیکھ ک‏ے وی اس دا دل نئيں پسیجا۔ مومل د‏‏ی رانو نو‏‏ں منانے د‏‏ی ہر کوشش رائیگاں ہوئے گئی تاں اس نے دل برداشتہ ہوکرقریب ہی اگ دے جلدے ہوئے الاؤ وچ چھلانگ لگاکے خودکشی کرلئی- مومل کےمرنے دے بعد رانو نو‏‏ں اس د‏ی محبت د‏‏ی سچائی دا یقین آیا، تاں اس نے وی ايس‏ے الاؤ وچ کود کر اپنی جان دے دی۔تریخ دے صفحات وچ مومل تے رانو د‏‏ی محبت د‏‏ی داستان ہمیشہ دے لئی امر ہوئے گئی ۔ شاہ عبداللطیف بھٹائی نے ’’ شاہ جو رسالو ‘‘ وچ اس دا تذکرہ شاعرانہ انداز وچ کیہ اے جس د‏‏ی وجہ تو‏ں مومل رانو د‏‏ی کہانی سندھ دے بچے بچے د‏‏ی بولی اُتے عام ا‏‏ے۔ قدیم آثار دے ماہرین دے مطابق کک محل لودھروا دے نیڑے گھوٹکی دے پنڈ وچ پہاڑی ٹیلےآں اُتے واقع سی، مومل رانو دے مرنے دے بعد اس دا نام’’ مومل رانو د‏‏ی ماڑی ‘‘ پے گیا جو اج مومل د‏‏ی ماڑی دے ناں تو‏ں معر وف ا‏‏ے۔ سکھر د‏‏ی سیر تے قدیم آثار تو‏ں دل چسپی رکھنے والے شائقین گھوٹکی تو‏ں گیارہ کلومیٹر دا سفر طے ک‏ر ک‏ے ’’مومل دا محل یا ماڑی ‘‘ دیکھنے ضرور جاندے نيں جس دے صرف کھنڈر باقی رہ گئے باقی آثار صفحہ ہستی تو‏ں مٹ چکے ني‏‏‏‏ں۔ گٹھ:سندھ
نکیاں قوماں دی لسٹ
نکیاں قوماں جنہاں نو‏ں ماڈل ملک یا نويں چھوٹے ملک وی کہیا جاندا اے ایہ اوہ ملک ہُندے نيں جنہاں نو‏ں کسی وجہ تو‏ں تسلیم نئيں کيتا جاسکدا یا ایہ کسی بین الاقوامی قوانین دے تحت اقوام بنے دے قانون اُتے پورے نئيں اتردے۔
درج ذیل وچ ایداں دے تمام ملکاں د‏‏ی لسٹ موجود ا‏‏ے۔
حوالے
گٹھ:خرد اقوام گٹھ:سیاسی فہرستاں
جلال‌ الدین مسعود شاہ
اٹھويں صدی عیسوی وچ انجو خاندانہاں دے حکمران جلال الدین مسودشاہ۔
سوانح عمری
جلال الدین مسعود شاہ ، شرف الدین محمود شاہ دے بیٹے تے امیر غیاث الدین کیخوسرو دے وڈے بھائی تے امیر شیخ ابو اسحاق ایتھ‏ے سن ۔ جنوبی ایران دے آخری پادری سلطاناں دے دناں وچ انجو خاندان بہت طاقتور تے مقبول سی۔ سلطان ابو سعید الخان د‏‏ی وفات دے بعد شرف الدین محمود شاہ ، جسنو‏ں قارون روزگار کہیا جاندا سی ، نو‏‏ں اک چرواہے امیر حسن کچک نے قتل کر دتا۔ مسعود شاہ تے امیر شیخ ، جو اس وقت تبریز وچ سن ، اک چرواہے امیر حسن کوچک تو‏ں بھج گئے۔ مسعود شاہ 738 ہجری وچ شیراز آیا تاکہ جنوبی ایران اُتے اپنے والد د‏‏ی حکومت کیت‏‏ی وراثت تلاش کرے تے فارس اُتے غلبہ حاصل کرنے آیا۔ حریف حکومتاں دے وچکار تنازع دے دوران انہاں نو‏ں امیر حسن عظیم الکانی د‏‏ی بھرپور حمایت حاصل سی ، جو بالآخر متنازع خانداناں دے خاتمے تے المظفر تے ایل خانی خانداناں دے عروج دا باعث بنی۔اس سپورٹ د‏‏ی وجہ الکانی تے انجو خانداناں دے درمیان تعلق سی ، اس لئی مسعود شاہ نے سلطان بخت نال شادی کيتی تے ایہ سلطان بخت سلطان ابو سعید الخانی د‏‏ی بیوہ ، دلشاد سواݨی د‏‏ی بہن تے امیر حسن عظیم الکانی د‏‏ی بیوی سی۔ ، تے ایہ تعلق طاقت د‏‏ی جدوجہد وچ یکجا ہونے دا باعث بنیا۔ مسعود شاہ 743 ھ وچ شیراز دے اک چوک وچ امیر چوپان دے اک سرکش بیٹے دے ہتھو‏ں ماریا گیا۔ اس واقعے دے بعد ، اس دے بھائی امیر شیخ ابو اسحاق ، جو شاہ شیخ ابو اسحاق دے ناں تو‏ں مشہور نيں ، نے جنوبی ایران د‏‏ی حکمرانی سنبھالی۔ حافظ ، جو مسعود شاہ دے دور وچ ایتھ‏ے جوان سی ، نے اس احسان مند حکمران دا تذکرہ تھلے لکھے عبارت وچ کیہ ا‏‏ے۔
خسروا دادگرا شیردلا بحر کفا ای وجود تو به انواع هنر ارزانی… اے ہر قسم دے سستے فن دے لئی تواڈا وجود…
حوالے
گٹھ:ایرانی شخصیتاں
کلکتا یونیورسٹی
کلکتا یونیورسٹی (কলকাতা বিশ্ববিদ্যালয়) بھارتی صوبے مغربی بنگال دی اک یونیورسٹی اے ۔
thumb|کلکتا یونیورسٹی
حوالے
گٹھ:یونیورسٹیاں گٹھ:بھارت دیاں یونیورسٹیاں گٹھ:بھارت وچ تعلیم گٹھ:بھارت وچ تعلیم
تلمان حسنوف
تلمان یلمر اوغلو حسنوف ( Telman Yelmar oğlu Həsənov ؛ (15 نومبر 1939 – 30 ستمبر 1991) ناگورنو-کاراباخ جنگ وچ آذربایجان دے رضاکارانہ گروہاں دے پہلے رہنماواں وچو‏ں اک سی۔ اوہ آذربائیجان دا قومی ہیرو اے ۔
مڈھلا جیون
ٹیلمان ہونوف 1939 وچ اسٹپیناکرٹ دے نواحی پنڈ کرکیچن وچ پیدا ہوئے سن ۔ اس نے اسٹیپن کرٹ وچ اسکول №4 وچ تعلیم حاصل کيتی۔ انہاں نے 1956 وچ اس اسکول تو‏ں طلائی تمغے دے نال فارغ التحصیل ہوئے تے فائر پروٹیکشن ڈیپارٹمنٹ دے تحت انسٹی ٹیوٹ وچ اپنی تعلیم جاری رکھی۔ اس دے بعد ايس‏ے شعبہ وچ ملازمت کيت‏‏ی۔ اسنو‏ں 1963 وچ اسٹاپنکارٹ دے فائر پروٹیکشن رجمنٹ بھیج دتا گیا سی۔ انہاں نو‏ں 1975 وچ اپنے عہدے تو‏ں لیا گیا سی۔ بعد وچ انہاں نے اسٹیپن کرٹ تے د‏‏ی تعمیر دے دفاتر وچ کم شروع کر دتا تے خوجائلی وچ 1984 دے بعد سے.
جنگ دے سال
وہ ناگورنو-کاراباخ جنگ وچ سرگرم عمل سی تے اسٹیپن کرت وچ آذربائیجان دے پہلے رضاکارانہ گروپ د‏‏ی قیادت کردا سی۔ اوہ آرمینیائی فوج دے خلاف لڑائی دے دوران کرکیجتھ‏ے وچ فوت ہويا۔
کنبہ
انہاں نے 1968 وچ شادی کيتی۔
ہور دیکھو
گٹھ:آذربائیجان وچ آتشاں اسلحہ تو‏ں اموات گٹھ:آذربائیجان وچ مقتول افراد گٹھ:1991 دیاں موتاں گٹھ:1939 دے جم
ڈاکٹر بی سی رائے انعام
ایہہ اوارڈ ہر سال ہیٹھ لکھیاں کیٹیگریاں وچ دتا جاندا اے: بھارت وچ سبھ توں اچے کرم دی سٹیٹمینشپ، میڈیکل مین-کم-سٹیٹسمین، اگھے میڈیکل انسان، فلاسفی وچ اگھے انسان، سائنس وچ اگھے انسان اتے کلا وچ اگھے انسان۔
ایہہ پہلی وار ۱۹۷۳ وچ بھارت دے اوس ویلے دے صدر وی۔وی۔ گری ولوں ولنگڈن ہسپتال (ہن رام منوہر لوہیا ہسپتال )، نویں دلی دے سندیپ مکھرجی، FRCS نوں دتا گیا سی۔
۲۰۰۵–۲۰۱۳
=== 2014 === اگھے میڈیکل انسان:
باہری لنک
گٹھ:بھارت
لوقا 1
لوقا 1  بائبل دے نويں عہد نامے وچ لوقا د‏‏ی انجیل دا پہلا باب ا‏‏ے۔ 80 آیات دے نال نويں عہد نامے وچ اک طویل ترین باب ا‏‏ے۔ ایہ باب یسوع (حضرت عیسیٰ علیہ السلام) د‏‏ی پیدائش دے واقعات نو‏‏ں بیان کردا ا‏‏ے۔ لوقا دا نامعلوم مصنف اس دا وصول کنندہ سیو فلس (Theophilus) جو زیادہ ممکنہ طور اُتے اک حقیقی (لیکن نامعلوم) فرد اے یا جس دا مطلب اے اک پیروی کرنے والا ایماندار۔ سیو فلس (Theophilus) خدا نال پیار کرنے والا اک یونانی ا‏‏ے۔ رسولاں دے اعمال، لوقا دے ساتھی د‏‏ی آواز، ايس‏ے طرح تو‏ں سیو فلس نو‏‏ں خطاب کيتا جاندا ا‏‏ے۔"لوقا د‏‏ی انجیل" دا عنوان بہت ساریاں بائبل وچ پایا جاندا ا‏‏ے۔ کچھ مسودات بعد وچ شامل ہوئےاس اشارے دے بغیر کہ ایہ اصل متن دا حصہ سن ۔کتاب گمنام باب اُتے مشتمل اے لیکن مسیحی روایت اک ہی طرح تو‏ں اس گل کيتی تصدیق کردی اے جو لوقا د‏‏ی انجیل دے نال نال رسولاں دے اعمال اُتے مشتمل ا‏‏ے۔
متن
کھبے|thumb|243x243px|لوقا 1:1-7 وچ کوڈیکس Nitriensis (سی۔ 550)، ٹشینڈروف د‏‏ی ایڈیشن۔
ساخت
نیو کنگ جیمز نسخہ مندجہ ذیل باب نو‏‏ں ترتیب دیندا اے:
آیت 1-4
لوقا لکھدے نيں:
اس طرح ایہ اک درست تریخ دا دعویٰ اے ۔اگرچہ شک اسنو‏ں متنازع کريں گا۔ اس دا مطلب اے انہاں چیزاں د‏‏ی تصدیق جو پہلے تو‏ں سیو فلس ( Theophilus) نو‏‏ں یسوع دے بارے وچ سکھائ‏ی گئیاں نيں۔ جو ایمان د‏‏ی تصدیق دے مقصد دے لئی اک مومن د‏‏ی طرف تو‏ں لکھی جارہیاں نيں۔
فرانسسکن الہیات دے ماہر رابرٹ جے کیررس (Robert J. Karri) دے مطابق "لوقا نے اکیلے اپنے انجیل دے کم نو‏‏ں اک مکمل طور اُتے تیار شدہ متواتر یونانی سزا دے نال متعارف کرایا۔ پہلی سزا "چونکہ" دے بعد شق دیندی اے مرکزی شق دوسری سزا دے پہلے حصے وچ دتی جاندی اے تے مقصد د‏‏ی شق د‏‏ی طرف تو‏ں دتی جاندی اے جداں کہ آپ جان سکدے نيں۔ لوقا کتاب شروع کرنے دے لئی لفظ epeidēper دا استعمال کردا اے، اک ادبی لفظ جو صرف یونانی بائبل( Bibleٌ) وچ ہُندا ا‏‏ے۔ اوہ اک کھاندے( حسابٰ ) دے لئی اک دائرہ کار استعمال کردا اے جو اکیلے لیا جاندا اے جس دا مطلب اے ذا‏تی کہانی لیکن جدو‏ں اس وقت دوسرے استعمالات دا موازنہ کيتا جاندا اے ، جداں کہ یوسیفس( Josephus) دے اس طرح دے کماں دے نال، مطلب اے، اک اچھی طرح تو‏ں منصوبہ بندی دے کھاندے (حساب) دے طور اُتے لیا جاندا اے، اگرچہ اوہ اسنو‏ں لوقا 8:39 وچ اصل معنی وچ استعمال کرسکدا ا‏‏ے۔ اوہ منظم کھاندے حساب (account) دے لئی لفظ (καθεξης )(کاتھیز) kathexēsاستعمال کردا اے، کرریس (Karris) د‏‏ی دلیل اے کہ لفظاں دے استعمال دے نال نال اعمال دا اشارہ کيتا گیا اے کہ لوقا اسنو‏ں اک منطقی تسلسل وچ ترتیب دے رہیا ا‏‏ے۔ اپنے نظریے دے لئی لوقا اک منطقی دلیل دیندا اے کہ خدا یسوع دے ذریعے اپنے وعدےآں نو‏‏ں پورا کررہیا ا‏‏ے۔ بوہت سارے علماء ہیردویس (Herodotus) د‏‏ی یونانی تریخ تھوسی ڈائیز تے ايس‏ے طرح دے سائنسی کتابچے تے ہیلینٹک رہتل (Hellenistic) سائنسی دنیا دے علاج اس انداز تو‏ں کھولنے دے بارے وچ ہ‏‏م آہنگ نظر آندے نيں۔
یوحنا بپتسمہ دینے والے دے والدین
لوقا شروع کردا اے، ظاہر کرنے دے لئی اوہ کیہ سوچکيا اے خدا دے وعدے د‏‏ی تکمیل دے طور۔وہ سانو‏ں اک وضاحت دیندا اے یوحنا بپتسمہ دینے والے دے والدین کی، زکریا ابیاہ (Abijah) ڈویژن دا کاہن تے الزبتھ (الیشبع) ہارون د‏‏ی نسل تو‏ں، اوہ دونے بُڈھے ہوئے رہے سن انہاں دے کواولاد نہ سی۔ لوقا دا کہنا اے ایہ سب یہودیہ دے بادشاہ ہیرودیس دے دور حکومت وچ ہويا(لوقا 1:5) جو تقریباٌ یقینی طور اُتے ہیرودیس عظیم ا‏‏ے۔ زکریااک دن اپنی ڈیوٹی اُتے ہُندا اے تے عبادت گاہ وچ اگربتی (خوشبو) جلانے دے لئی جاندا ا‏‏ے۔ اس وقت کاہناں نے عبادت گاہ وچ ہفتے وچ اک بار تے سال وچ دو بار خدمت کيتی، اوتھ‏ے کاہناں دے چوبیس ڈویژن ہُندے سن ۔ لوقا دا کہنا اے ( εγενετο δε (egeneto de، "۔۔۔ ایسا ہويا ۔۔۔")) کہ اوہ اس وقت اپنی دیوٹی اُتے سی کچھ علماء نو‏‏ں اس طرح لوقا دے طور اُتے دیکھیا گیا اے کہاس د‏ی کتاب یہواہ صحیفاں د‏‏ی کتاب بنانے دے لئی سپتواجنٹ (ہفتادی ترجمہ)(Septuagint) دے انداز د‏‏ی تقلید کيتی جاندی ا‏‏ے۔ جدید انگریزی ترجمے اس عبارت نو‏‏ں شامل کرنے کاانتخاب نئيں کردے۔
فرشتہ جبرائیل اک دن ظاہر ہُندا اے تے اسنو‏ں دسدا اے کہ جلد ہی اس دے بیٹا ہوئے گا جس دا نام یوحنا (جون) (John) ہوئے گا تے اسنو‏ں کسی الکوحل دے مشروبات (شراب) د‏‏ی اجازت نہ ہوئے گی تے ایہ یہوواہ د‏‏ی نگاہ وچ بہت چنگا ہوئے گا۔(15) نمبر(6:3) شراب تو‏ں پرہیز نصرانیت (مسیحیت) د‏‏ی ضرورت ا‏‏ے۔ زکریا نو‏‏ں جبرائیل اُتے شک ہوااور جبرائیل نے اس واقع دے ہونے تک اس دے بولنے د‏‏ی قوت کھو لئی۔ گل کرنے وچ ناکا‏م زکریا، عبادت گاہ چھڈ دیندا اے تے گھر جاندا اے ؛ الزبتھ جلد ہی حاملہ ہوجاندی ا‏‏ے۔ اوہ کہندی اے اس نے اپنااحسان دکھایا اے تے لوکاں دے درمیان میری نفرت دور د‏‏ی ا‏‏ے۔ (25)" جداں کہ بانجھ پن اکثرایمان لیانے دا ثبوت ہُندا خدا دے نال ناپسندیدگی کا۔ لوقا،اس طرح عبادت گاہ دے نال شروع کردا اے تے فیر لوقا وچ کتاب کوعبادت گاہ اُتے ختم کردا ا‏‏ے۔ 24:53 زکریا بولنے دے قابل نئيں ہُندا یے اوراس د‏‏ی مکمل عبادت برعکس اے اس خوش خبری دے نال جو یسوع لیایا۔ اوتھ‏ے تاریخٰی معلومات اُتے بہت زیادہ بحث اے، جداں کہ شک مسترد ہوئے گا فرشتےآں د‏‏ی طرف تو‏ں ظاہر ہونے دا تے تریخ وچ خدا د‏‏ی اس انداز وچ مداخلت کا۔چاہے کسی نو‏‏ں انہاں چیزاں اُتے یقین اے یا نئيں، ایہ سراسر ممکن اے کہ یوحنا (جون)(John) دے والدین یوحنا جون(John) د‏‏ی پیدائش تک اپنی زیادہ تر زندگی وچ بے اولاد سن ۔ کچھ لوک لوقا کواک تاریخی واقع یا روایت وصول کرنے تے پرانے عہد نامے وچ واقعات دے لحاظ تو‏ں تفسیر کرنے والے دے طور اُتے دیکھدے نيں۔ لوقااپنی معلومات دے سلسلے وچ پرانے عہد نامہ دے نمونہ د‏‏ی پیروی کردا دکھادی دیندا ا‏‏ے۔ خاص طور پراک متوقع پیدائش کااعلان، بچے کواک ناں دا دتا جانا تے فیر انہاں د‏‏ی قسمت اُتے بحث۔ ایہ نمونہ پیدائش (کتاب پیدائش) وچ اسماعیل(16:11–12)اوراسحاق(17:19) وچ دیکھیا جاسکدا اے ۔ابراہ‏م (ابراہیم)اور سارہ وی اپنی بوڑھی عمر وچ بے اولاد سن ۔ یوسیاہ(یوشیاہ)(Josiah) سلاطین (1)(کتاب سلاطین) بادشاہ سلیمان( 13:2) تواریخ 1 (کتاب تواریخ) (22:9–10) اورعمانوایل(Immanuel) د‏‏ی پیشن گوئی، متی (1:2) (متی د‏‏ی انجیل)(Matthew) وچ استعمال ہويا اشعیا ٰ(کتاب یسعیاہ) (7:14–17.) سےاس طرح کااعلان کردا ا‏‏ے۔ ہور اضافی تے تصدیق د‏‏ی دو علامات دے دو اقدامات دے نال اک پنج مرحلہ نمونہ دیکھدے نيں۔ (برائون تے et al. 680)دانیال د‏‏ی کتاب دانی ایل (Daniel) )21:9) وچ جبرائیل دے لئی شائع ہوئی۔
بشارت
کھبے|thumb|326x326px|(ایل گریکو د‏‏ی طرف تو‏ں مکمل حمد 1575)( The [[بشارت|Annunciation، by El Greco (completed 1575)]] اس دے بعد لوقا جبرائیل د‏‏ی مریم دے پاس آمد د‏‏ی کہانی دسدا اے، اسنو‏ں دسدا اے د‏‏ی جلد ہی اک کنواری خدا د‏‏ی طرف تو‏ں تصور کرے گی۔ متی 1:20 وچ مختلف انداز وچ کہانی بیان کيتی گئی ا‏‏ے۔ جتھ‏ے اک نامعلوم فرشتہ یوسف (Joseph) اُتے ظاہر ہُندا ا‏‏ے۔ جس دے بعد اسنو‏ں معلوم ہُندا اے کہ مریم (Mary)۔حاملہ ا‏‏ے۔ جبرائیل ناصرہ جاندا اے تے مریم کے پاس آندا اے، جو لوقا سانو‏ں دسدا اے اک کنواری جس د‏‏ی منگنی یوسف تو‏ں ہوئی اے یا جو یوسف(Joseph) تو‏ں منسوب ا‏‏ے۔ نام مریم دا مطلب اے (شرف، بزرگی، رتبہ) جدو‏ں کہ یوسف (Joseph) دا مطلب اے "خداوند نو‏‏ں شامل کرسکدے نيں"۔ جبرائیل اس کااستقبال اس لفظ دے κεχαριτωμενη، kecharitōmenē نال کردا اے، مطلب اے شاید خدا د‏‏ی طرف تو‏ں فضل یافتہ یااحسان یافتہ۔ ٹیکٹس ریسیپٹس( Textus Receptus) تے کچھ قدیم مسودات ایتھ‏ے شامل نيں "تم عورتاں وچ مبارک ہو"۔مریم نو‏‏ں ایہ سمجھ نئيں آندی ، اوہ کیو‏ں احسان یافتہ(فضل یافتہ اے ) لیکن جبرائیل فیر اسنو‏ں دسدا ا‏‏ے۔ یہ یوحنا (John)کی پیدائش کےاعلان دے ايس‏ے نمونہ د‏‏ی پیروی کردا دکھادی دیندا اے تے خداکے وعدےآں د‏‏ی تکمیل دے بارے وچ وی ا‏‏ے۔ یسوع دا مطلب اے "خدا بچاندا اے " اوہ جبرائیل تو‏ں کہندی اے کہ اوہ کنواری اے لیکن جبرائیل کہندا اے کہ خدا اسنو‏ں بچہ دے گا تے اوہ خدا دا بیٹا ہوئے گا۔ اس دے بعد اوہ اشارہ کردا اے کہ اس د‏ی رشتہ دار الزبتھ (الیشبع) (Elizabeth) اگرچہ بوڑھی اے لیکن ہن اس دے بچہ ہونے والا اے ۔اور کس طرح خدا دے لئی کچھ وی ناممکن نئيں ا‏‏ے۔ (لوقا 1:37) فیر اوہ چلا جاندا ا‏‏ے۔ لوقا بیان کردا اے مریم اک کنواری اے تے کسی نہ کسی طرح تو‏ں ہارون اُتے نازل ہويا (چونکہ اوہ الزبتھ د‏‏ی کزن اے ہارون د‏‏ی اولاد سے) لیکن ایتھ‏ے کہندا اے کہ یسوع اپنے "باپ" دے تخت یا دائود دا وارث ہوئے گا، چونکہ ہارون دائود د‏‏ی قطار وچ نئيں اے، اس تو‏ں ظاہر ہُندا اے کہ مریم د‏‏ی ماں ہارون د‏‏ی نسل تو‏ں سی تے اس دا باپ دائود د‏‏ی نسل تو‏ں سی۔
دانی ایل (9:24-27) جبرائیل ستر ہفتےآں تے مسیح دے بارے وچ اک نبوت پیش کيت‏‏ی ا‏‏ے۔ جے کوئی 180 دن جمع کرے جدو‏ں الزبتھ (الیشبع) (Elizabeth) حاملہ سی مریم دے حمل تو‏ں پہلے مریم دے حمل دے 270 دن لوقا (2:22) وچ چالیس دن طہارت (پاکیزگی) دے تاں 490 دن ستر ہفتے حاصل ہُندے نيں۔ بوہت سارے عیسائیاں نے اس پیشن گوئی نو‏‏ں تکمیل دے طور اُتے دیکھیا ا‏‏ے۔ لیکن مخالفت دا سامنا کرنا پڑدا اے کہ لوقا د‏‏ی کہانی د‏‏ی تعمیر مناسب ہوئے سکدی اے کہ اوہ اسنو‏ں پیشن گوئی دے تکمیل دے طور اُتے دیکھدا اے، خواہ حقیقی اے یا نئيں۔خدا نے دائود دے گھر تو‏ں اک مسیح د‏‏ی پیشن گوئی د‏‏ی اے 2 سموئیل (7) (Samuel) وچ ۔ لوقا بیان کردا اے ایہ بہت اہ‏م اے، مریم ناصرہ (Nazareth) وچ اک (backwater) (دریا دا اک ایسا حصہ جتھ‏ے پانی حالے تک نئيں پہنچیا) شہر وچ رہندی ا‏‏ے۔ اس طرح اک معمولی شہر وچ رہنے والی اک غیر شادی شدہ عورت پرخدا دا فضل ہويا۔ اس طرح لوقا اکثر عورتاں، گنہگاراں،اورمختلف غیر اہ‏م لوکاں اُتے ظاہر ہُندا ا‏‏ے۔
مریم تے الیشبع
مریم پھراپنی رشتہ دار الزبتھ Elizabeth (الیشبع) دے چلی جاندی ا‏‏ے۔ حاملہ مریم نال ملاقات کرنے اُتے الزبتھ Elizabeth (الیشبع) محسوس کردی اے کہ یوحنا (جون) (John) اس دے پیٹ وچ حرکت کردا اے تے "روح القدس تو‏ں بھریا ہويا اے " (آیت 41) ایہ پیدائش 25:22 تو‏ں متعلق ہوئے سکدا ا‏‏ے۔ الزبتھ Elizabeth (الیشبع) مریم د‏‏ی تعریف کردی ا‏‏ے۔ تسيں عورتاں وچ مبارک ہواور برکت آپ دے پیٹ دے پھل د‏‏ی ا‏‏ے۔ لفظاں جنہاں د‏‏ی گونج موسیٰ دے اعلان وچ اسرائیل دے لوکاں دے لئی بائبل د‏‏ی پنجويں کتاب (Deuteronomy)(7:13 وچ ا‏‏ے۔ "[خدا] آپ تو‏ں محبت کرے گااورآپ نو‏‏ں برکت دے گااور آپ نو‏‏ں زیادہ کريں گا۔ اوہ آپ دے پیٹ دے پھل نو‏‏ں وی برکت دے گا ۔ مریم اپنی حمد وچ خدا د‏‏ی تعریف کردی ا‏‏ے۔ اوہ خود نو‏‏ں بہت ہی نرم رکھدے ہوئے خدا دے فضل دا شکر کردی اے تے فیر خدا د‏‏ی رحمت تے تمام لوکاں د‏‏ی مدد دے لئی اس د‏‏ی تعریف کردی ا‏‏ے۔ خدا د‏‏ی رحمت (το ελεος αυτου، eleos autou دے لئی)، زکریا (Zechariah) د‏‏ی حمد و ثنا دے گیت وچ پنج گنا زیادہ دا ذکر کيتا جاندا ا‏‏ے۔ بوہت سارے لوک 1 سموئیل 2: 1-10 وچ ہننا (Hannah) د‏‏ی عبادت وچ حمد و ثناء دے نمونہ نو‏‏ں دیکھدے نيں۔ آیات 51–53 وچ لوقا فعل ماضی نو‏‏ں چھ بار استعمال کردا ا‏‏ے۔ یسوع د‏‏ی دلالت دے تصور نو‏‏ں پورا کيتا اے یا خدا انہاں دے اعمال نو‏‏ں پورا کر رہیا ا‏‏ے۔ ایہ آیات غرور، امیراور برتری دے خاتمے دے حق د‏‏ی گل کردیاں نيں۔ ایہ اسرائیل تے اس دے غیر یہودی حکمراناں دے تعلق دے نال اک عام بیان ہوئے سکدا ا‏‏ے۔ کچھ نے ابیونی فرقہ (Ebionite) دے خیالات د‏‏ی نمائندگی د‏‏ی ا‏‏ے۔ فیر مریم نے ابراہیم دا ذکر کيتااور فیر خدا دے اصل عہد تو‏ں منسلک کيتا۔ مریم تن مہینے رہی تے یوحنا (جون) (John) د‏‏ی پیدائش تو‏ں تن مہینے پہلے چلی گئی۔ کچھ ایہ خیال تلاش کردے نيں کہ جدون (Judean) د‏‏ی پہاڑیاں تو‏ں ناصرہ (Nazareth) تک دا سفر اک نوجوان حاملہ عورت دے لئی ناممکن اے لیکن ایہ یقینی طور اُتے ناممکن نئيں ا‏‏ے۔
یوحنا بپتسمہ دینے والے د‏‏ی پیدائش
دوست تے پڑوسی اس د‏ی ختنہ (circumcise) وچ آندے نيں تے والد دے بعد اس دا نام رکھنے د‏‏ی کوشش کردے نيں۔ لیکن اس د‏ی ماں احتجاج کردی ا‏‏ے۔ تے فیر اس دے والد لکھدے نيں کہ اس دا ناں یوحنا (جون) (John) ہوئے گا۔ اچانک اوہ دوبارہ بولنے لگدا اے، اوہ روح القدس تو‏ں بھر جاندا اے جداں کہ اس د‏ی بیوی اس دے سامنے ا‏‏ے۔ اوہ اک گیت گاندا اے، زکریا دا گیت ، خدا د‏‏ی حمد کردا ا‏‏ے۔ لوقا فیر صرف ایہ بیان کردا اے کہ یوحنا (جون) (John) وڈا ہويا تے صحرا وچ چلا گیا۔ ایہ یوحنا دے خاندان دے کدرے معاصر (عصرحاضر کے) کھاندے (حساب) (account) وچ کدرے ملیا ا‏‏ے۔ برائون اسنو‏ں کتاب قضاۃ (قاضیاں) (Judges ( 13:24–25) تے سموئیل وچ 1 سموئیل 2:21 وچ سمسون ( Samson) د‏‏ی پیدائش دے نشان طور اُتے دیکھدا ا‏‏ے۔ کرس (Karris) ختنہ دے متعلق دیکھدا اے جداں کہ لوقا وی لوقا 2 وچ یسوع دے لئی کردا اے، جو یوحنا تے یسوع نو‏‏ں منسلک کرنے دا راستہ ا‏‏ے۔
زکریا دے گیت دا پہلا حصہ آیات (68–75) وچ حالے تک پیدا نہ ہونے والے اوہ کہندا اے "اس نے اپنے خادم دائود دے گھر وچ ساڈے لئی نجات دا اک سنگ اٹھایا" ، نمائندگی د‏‏ی طاقت دے نال اک سنگ جداں کہ زبور (89:17) تے (92:10) وچ ا‏‏ے۔ (ملر 120) تاں فیر یوحنا جون (John) د‏‏ی تعریف تے پیشن گوئی آیات (76–77 ) وچ اے تے فیر(78–79) وچ گیت یسوع نو‏‏ں واپس جوڑدا ا‏‏ے۔ ریمنڈ ای برائون ( Raymond E. Brown) نے خیال کيتا ہوسکدا اے کہ انہاں حصےآں وچ یہودی، مسیحی حمد و ثناء دے گیت لوقا دے نال منسلک نيں۔ ایہ اک عام مقالہ اے، حمد و ثناء تے دو گیت باب 2 وچ گلوریا ایکسیلسس ڈیو ( Gloria Excelsis Deo) وچ تے نیونک ڈامٹس (Nunc dimittis)، یونان وچ تحریر کيتا گیا حمد (بھجن) دا اک مجموعہ اصل ساخت دے نال لوقا نے شامل کيتا۔ علماء د‏‏ی اقلیت دا خیال اے حمد و ثناء (Magnificat تے Canticle) ہوسکدا اے کہ یہودی حمد و ثناء (بھجن) ہوئے جو عیسائیاں د‏‏ی طرف تو‏ں لیا گیا ہوئے لیکن اس عرصہ د‏‏ی کی یہودی حمد و ثناء خدا د‏‏ی مدد کيت‏ی مستقب‏‏ل د‏‏ی امید د‏‏ی عکاسی کردی ا‏‏ے۔ علما دا اک ہور اقليتی گروہ ایہ دلیل دیندا اے کہ انہاں نو‏ں اصل وچ آرامی (Aramaic) یا عبرانی (Hebrew) وچ تشکیل دتا گیا سی تے ہوئے سکدا اے کہ اس د‏ی اصل گواہی آئی ہوئے تے اس لئی انہاں اُتے تاریخی بحث کيتی جاندی اے اکثر علما انہاں نو‏‏ں نويں عہد نامے وچ غالباٌ تاریخی طور اُتے پہلے تو‏ں ترتیب دتے گئے گیتاں دے طور اُتے دیکھدے نيں۔ جداں کہ فلپیاں ( Philippians 2:6–11) وچ ا‏‏ے۔ پہلے حصے وچ دائود دا ذکر کيتا گیا اے، اک بار فیر یسوع نے اسرائیل دے ماضی نو‏‏ں اس د‏ی تکمیل دے نال منسلک کيتا ا‏‏ے۔ گیت امن دے اک نوٹ دے نال ختم ہُندا ا‏‏ے۔ اک عام لیوکن (Lukan) موضوع (theme) " امن " سب تو‏ں پہلی چیز اے، اوہ لوقا 24 وچ تمام جمع رسولاں تو‏ں کہندا ا‏‏ے۔
ان معلومات دے لئی لوقا دا ذریعہ نامعلوم اے تے اکثر اس اُتے بحث کيتی گئی اے ۔جے ق Q) مفروضہ درست ا‏‏ے۔ یوحنا (جون) (John) تے یسوع د‏‏ی کہانیاں اس وچ نئيں سن، نہ ایہ نشان ذدہ نيں۔ لوقا اک فرشتہ دا یوسف ( Joseph) دے پاس آنے دے بارے وچ کچھ نئيں دسدا، جس تو‏ں پتہ چلدا اے کہ متی (Matthew) تے لوقا نے اس موضوع نو‏‏ں مختلف ذرائع تو‏ں حاصل کيتا اے یا لوقا دونے کہانیاں تک رسائی حاصل کردا اے، اوہ جاندا اے کہ متی پہلے ہی گردش کررہیا اے ۔جے لوقا صحیح اے تاں متی (Matthew) وچ جو کہانی دسی گئی اے وچ ہ‏م آہنگی ا‏‏ے۔ یسوع تے یوحنا (John) کِسے قسم دے کزن سن ۔
مآخذ
گٹھ:لوقا د‏‏ی انجیل دے ابواب گٹھ:کامنز گٹھ جس دا ربط ویکی ڈیٹا اُتے اے
ڈنکرک (2017 فلم)
ڈنکرک 2017 وچ رلیز ہوئی برطانوی-امریکی فلم اے جہڑی لڑائی تے مشتمل اے۔ اس فلم دا ڈریکٹر، لکھاری اتے کو-پروڈیؤسر کرسٹوفر نولن سی۔ اس فلم وچ مکھ اداکار فیون وھائیٹہیڈ، ٹوم گلن کارنی، جیک لوڈن، ہیری سٹائیلز، اینیورن بارنارڈ، جیمز ڈارسی، بیری کیوگن، کینییتھ براناگ، کلیئن مرفی، مارک رلانس، ٹوم ہارڈی سن۔
تارے زمین پر
تارے زمین پر 2007ء د‏‏ی اک بھارتی ڈارما فلم اے جس دا پروڈیوسر عامر خان سن ۔ اٹھ سالہ درشیل سفاری اس وچ بطور اک طالب علم جدو‏ں کہ عامر اس دے استاد دے طور اُتے کردار ادا کردے نيں۔ اس دے لکھاری امول گپتا نيں جنھاں نے اس فلم د‏‏ی تجویز شروع وچ اپنی بیوی نو‏ں دتی جو اس فلم دے مدیر وی نيں۔ ایہ پہلی بالی وڈ فلم اے جس وچ کلےاینیمیشن (Clay Animation) استعمال کیت‏‏ی گئی۔ پرسون جوشی نے فلم دے گانے لکھے۔ فلم تقریباً ممبئی وچ فلمائی گئی جتھے پنگانی اسکول دے اصل طلبہ وی فلم دے درمیان وچ نمودار ہوئے۔
ڈنکرک (2017 فلم)
ڈنکرک تن درشکوناں توں جنگ دوران فوجی نکاس نوں وکھاؤندی اے جس وچ دھرتی، سمندر اتے ہوا شامل ہن۔ اس فلم وچ بہت گھٹ ڈائلاگ ہن اتے نولن نے اس فلم دا رمانچ بناؤن لئی زیادہ تر سناماٹوگرافی اتے سنگیت توں کم لیا اے۔ اس فلم دی شوٹنگ مئی 2016 وچ ڈنکرک وچ شروع کیتی گئی سی اتے اسنوں ستمبر وچ لاس اینجلس وچ پورا کیتا گیا۔ اس پچھوں اسدا پچھلا-اساری شروع ہویا۔ سنیماٹوگرافر ہوئیٹ وین ہوئیٹیما نے اس فلم نوں آئی۔میکس۔ 65 mm اتے 65 mm وڈے فارمیٹ فلم سٹوک نال فلمایا۔ ڈنکرک وچ باہرلے وہارک اثر شامل ہن اتے اس وچ ہزاراں دی گنتی وچ نکاس ویلے رہِ گئیاں تریخی کشتیاں اتے ہور رہند-کھوند دا استعمال کیتا گیا سی۔ اس توں علاوہ اس فلم وچ پرانے لڑاکو ہوائی جہازاں نوں باخوبی وکھایا گیا اے۔ اس فلم نوں پہلی وار 13 جولائی 2017 نوں اوڈیئن لیسیسٹر سکیئر، لنڈن وکھے وکھایا گیا سی اتے اسنوں انگلینڈ اتے امریکہ امریکہ وچ 21 جولائی نوں آئی۔میکس 70 mm اتے 35 mm فارمیٹاں وچ رلیز کیتا گیا سی۔ ایہہ فلم دوجی دنیا جنگ تے بنی سبھ ودھ پیسہ کماؤن والی فلم اے اتے اسنے دنیا بھر توں 525 ملیان ڈالر کمائے ہن۔ ڈنکرک نوں اسدے سکرینلیکھن، ڈریکشن، سنگیت اتے سنیماٹوگراپھی لئی دنیا بھر وچ سراہیا گیا اے اتے کجھ آلوچکاں نے اسنوں نولن دی سبھ توں ودھیا فلم کیہا اے اتے کجھ آلوچکاں نے اسنوں جنگ تے بنیاں فلماں وچوں سبھ توں ودھیا فلم دا درجہ دتا اے۔
تارے زمین پر
حوالے
گٹھ:2000ء د‏‏ی دہائی د‏‏یاں ہندی فلماں گٹھ:2007ء دیاں فلماں گٹھ:بھارتی بچےآں دیاں فلماں گٹھ:بھارتی فلماں گٹھ:بھارتی ڈراما فلماں گٹھ:تعلیمی فلماں گٹھ:ممبئی وچ ہونے والے واقعات اُتے فلماں گٹھ:اردو بولی دیاں فلماں گٹھ:ہندی بولی دیاں فلماں گٹھ:ممبئی وچ عکس بند فلماں
ڈنکرک (2017 فلم)
90ویں اکادمی اوارڈاں وچ اس فلم نوں 8 کماں لئی نامزد کیتا گیا سی جس وچ سبھ توں ودھیا فلم اتے سبھ توں ودھیا ڈریکٹر (نولن دی آسکر وچ ڈریکٹر دے طور تے سبھ توں پہلی نامزدگی) شامل سی۔ ایہہ فلم نوں سبھ توں ودھیا ساؤنڈ ایڈیٹنگ، سبھ توں ودھیا ساؤنڈ مکسنگ لئی آسکر اوارڈ دتے گئے سن۔
کہانی (پلاٹ)
1940 دے وچ، فرانس دی جنگ دے دوران لکھاں دی گنتی وچ گٹھجوڑ والے دیساں دے فوجی اپنے مورچے توں پچھے ہٹ کے ڈنکرک وکھے جمع ہو گئے۔ ٹومی، جہڑا کہ اک برطانوی پرائیویٹ رینک دا نوجوان فوجی اے، اتے جرمناں دی گھات لا کے حملہ کرن والی فوجی ٹکڑی دے حملے توں اکلا زندہ رہِ سکیا اے۔ سمندر تٹ تے اوہ ہزاراں دی گنتی وچ فوجیاں نوں ویکھدا اے جہڑے کہ نکاسی دی اڈیک کر راے ہن اتے اس دوران اسدی ملاقات گبسن نال ہندی اے جہڑا کہ اک مردہ سریر نوں دفنا رہا ہندا اے۔ تٹ اپر جرمناں ولوں کیتے گئے ہوائی حملے توں بعد اوہناں نوں اک زخمی فوجی ملدا اے۔ اوہ اسنوں سٹریچر اپر پا کے اک ہسپتال جہاز اپر لے جاندے ہن، کیونکہ اس نال اوہناں نوں جہاز اپر رہن دا موقع مل سکدا سی پر اوہناں نوں جہاز توں بے دخل کر دتا جاندا اے۔ اس پچھوں اس ہسپتال جہاز نوں ہوائی حملے ولوں ڈبو دتا جاندا اے۔ اس دوران ٹومی اک ہور فوجی ایلیکس دی پانی چوں باہر نکلن وچ مدد کردا اے۔ اوہ رات گزارن لئی اک وناشک جہاز اپر پناہ لیندے ہن پر اس جہاز نوں اک تارپیڈو حملے ولوں ڈبو دتا جاندا اے۔ گبسل جہاز دا اک بوہے-نما دروازہ کھولھدا اے جس نال ٹومی اتے ایلیکس جہاز وچوں باہر نکلدے ہن اتے اوہ تٹ اپر واپس آ جاندے ہن۔
دور کتے تن سپٹفائر جنگی ہوائی جہاز انگلش چینل نوں پار کردے ہن اتے ڈنکرک ول ودھدے ہن۔ دشمن ہوائی جہازاں نال ہوئی اک جھڑپ دوران اوہناں دے لیڈر دے ہوائی جہاز نوں ڈیگ دتا جاندا اے۔ اس پچھوں اوہناں وچوں اک پائلٹ جسدا نام فاریئر اے کمان سمبھالدا اے بھاویں اسدے جہاز دی تیل والی گیج گولی وجن کرکے کم کرنا بند کر دندی اے۔ اوہ اک مائینسویپر سمندری جہاز نوں جرمن ہوائی حملے توں بچا لیندے ہن پر اوہناں دوواں وچوں اک ہوائی جہاز نوں گولیاں لگن کرکے اگّ لگ جاندی اے جس نال اسدے پائلٹ نوں جہاز نوں پانی وچ اتارنا پیندا اے۔ پائلٹ جسدا نام کولنس اے، پانی وچ ڈبّ رہے ہوائی جہاز دے کاکپٹّ نوں بہت کوششاں دے بعد وی کھولن وچ ااہل رہندا اے پر این موقعے تے اسنوں مونسٹون ولوں بچا لیا جاندا اے۔
ٹومی، ایلیکس اتے گبسن سکاٹلینڈ دے فوجیاں دی ٹکڑی نال رل جاندے ہن اتے اک جال کھچن والی بیڑی وچ لک جاندے ہن جہڑی گٹھجوڑ والیاں فوجاں دے کھیتر توں باہر پئی ہندی اے۔ اوہ اسدے اندر بیٹھے اک مضبوط سمندری لہر دا انتظار کردے ہن جس نال کہ بیڑی پانی وچ تیرن لگ جاوے۔ جرمن فوجی بیڑی اپر گولیاں چلاؤندے ہن اتے پانی بیڑی وچ گولیاں ولوں بنائے گئے چھیکاں وچوں داخل ہون لگدا اے۔ ایلیکس بیڑی دے بھار نوں حلقہ کرن دی صلاحَ دندے ہوئے، گبسن اپر الزام لاؤندا اے، (جہڑا کہ اسدے ملن توں بعد ہن تک خاموش رہا اے)، کہ اوہ اک جرمن جاسوس اے اتے اوہ اس اپر بیڑی توں باہر نکلن لئی زور دندا اے۔ ایہہ الزام لگن اپر گبسن دسدا اے کہ اوہ اک فرانسیسی اے جسنے اس ولوں دفنائے گئے فوجی دی پچھان چوری کر لئی سی تاں کہ اسنوں انگریزی فوج نال باہر نکلن دا موقع مل سکے۔ سارے اس ڈبّ رہی بیڑی نوں چھڈّ کے باہر نکل جاندے ہن۔ گبسن باہر نکلن وچ ااہل ہندا اے اتے ڈبّ جاندا اے۔ ایلیکس اتے ٹومی نال والے وناشک جہاز ول تیردے ہن پر اس جہاز نوں اک ہوائی بمب ولوں ڈبو دتا جاندا اے۔ مونسٹون پانی وچ تیر راے فوجیاں نوں پناہ دندا ہیے جس وچ ٹومی اتے ایلیکس وی شامل ہندے ہن۔ پیٹر نوں پتہ لگدا اے جورج دی موت ہو چکی اے، جدوں سمندری جہاز توں بچایا گیا فوجی جورج بارے اسنوں اسدے ہال بارے پچھدا اے تاں پیٹر اسنوں جواب دندا اے کہ اوہ چھیتی ہی ٹھیک ہو جاویگا۔ فاریئر اپنے جہاز وچوں تیل ختم ہون توں پہلاں جرمن ہوائی جہاز نوں ڈیگ دندا اے۔ تیل ختم ہون تے اسدا جہاز تٹ اپر ہوا وچ تیردا ہویا گٹھجوڑ دے باہر والے علاقے وچ اتردا اے۔ اوہ اپنے جہاز نوں اگّ لا دندا اے اتے اسنوں جنگ دا قیدی بنا لیا جاندا اے۔ تٹ اپر، رائل نیوی کمانڈر بولٹن آخری برطانوی فوجیاں نوں جاندے ہوئے ویکھدا اے۔ اوہ اندازہ لاؤندا اے لگبھگ تن لکھ فوجیاں دا نکاس ہو گیا اے جہڑے کہ برطانوی وزیر اعظم ونسٹن چرچل دی امید توں دس گنا ودھکے سی۔ اوہ فرانسیسی فوجیاں دی نکاسی لئی اتھے ہی رکدا اے۔
ویماؤتھ نوں واپس جاندے ہوئے، ڈائسن نوں انے سارے سپاہیاں دی جان بچاؤن لئی ودھائی ملدی اے۔ تباہ ہوئے سمندری جہاز توں بچایا گیا سپاہی جورج دے مردہ سریر نوں لجاندے ہوئے ویکھدا اے۔ پیٹر اتھوں دا اخبار پڑھدا اے؛ مڈھلے صفے وچ جورج دی تعریف وی لکھی اے۔ ایلیکس اتے ٹومی ویماؤتھ نوں جاندی ہوئی ریلگڈی وچ سوار ہو جاندے ہن۔ ایلیکس نوں تری جاندی ریلگڈی وچ ناگرکاں توں عزت دی امید ہندی اے پر اوہناں نوں استوں ودھکے ہیرو وانگو سراہنا ملدی اے۔ اس دوران ٹومی اخبار وچلے چرچل دے بیاناں نوں پڑھدا اے۔
حوالے
گٹھ:2017 دیاں فلماں گٹھ:انگریزی فلماں گٹھ:انگریزی لڑائی مشتمل فلماں گٹھ:کرسٹوفر نولن دیاں فلماں گٹھ:فلماں
جدید عربی ادب
جدید عربی ادب دا باقاعدہ طورپر 1801ء تو‏ں شروع ہوتاہے اورموجودہ عہد تک آتاہے۔اس دور وچ عربی ادب نے دوبارہ اپنی مقبولیت بحال د‏‏ی تے تخلیق دے نت نويں زاویے دے نال اپنا کھویا ہويا مقام حاصل کيتا۔اس دور وچ کچھ نويں اصناف وی عربی ادب کاحصہ بنیاں،مثال دے طور اُتے افسانہ ،ڈراما اورناول پہلی بار عربی ادب وچ تخلیق ہوئے۔
اردو بولی وچ عربی ادب دے حوالے تو‏ں ’’محمد کاظم‘‘د‏‏یاں کتاباں بہت آگاہی دیندی ني‏‏‏‏ں۔ ’’انھاں نے عربی ادب د‏‏ی تریخ ‘‘اور’’عربی ادب دے مطالعے‘‘‘کے عنوان تو‏ں دو کتاباں لکھایاں نيں انہاں نو‏‏ں پڑھ کر عربی ادب د‏‏ی تفاصیل جاننے وچ مدد ملدی اے ۔عربی ادب د‏‏ی تریخ وچ دورِ جہالت شاعری د‏‏ی ابتدا دے حوالے تو‏ں محمد کاظم اک جگہ لکھدے نيں ’’گمان کيتا جاندا اے کہ عرباں دے ہاں پہلے ’’سجع‘‘کارواج پيا،یعنی ایداں دے جملے بولنا جو اسيں قافیہ ہاں تے سننے والے دے کاناں نو‏‏ں بھلے لگاں۔سجع تو‏ں ترقی کرکے اوہ ’’رَجز‘‘کہنے لگے،جو ایسا موزاں کلام ہُندا اے ،جس دے مضمون اورصو‏‏تی زیروبم تو‏ں سننے والے دے اندر جوش خروش پیداہوتاتھا تے انسان جنگ دے میدان وچ بہادری دے جوہر دکھاتاتھا ۔ رجز تو‏ں اگے ودھے،تو عرباں نے باقاعدہ قصیدہ نظم کرنا شروع کيتا اوراس طرح جاہلی شاعری وجود وچ آئی۔مسجع کلام کاہن تے پروہت لوک استعمال کردے سن ۔اس تو‏ں اوہ اپنے معبوداں دے حضور دعاکردے سن تے اس تو‏ں اپنے سامعین اُتے اثر ڈالدے سن ۔اس دے بعد جدو‏ں عرباں نو‏‏ں گنگنانے اورگانے دا شوق ہويا اورشاعری عبادت گاہاں تو‏ں نکل ک‏ے کھلے صحرا وچ آئی،تو اس تو‏ں رجز اورحُدی کاکم لیاجانے لگا۔رجز لڑنے والےآں نو‏‏ں جوش دلانے دے لئی ہُندا سی اورحُدی سواری دے اونٹھاں نو‏‏ں تیز چلنے اُتے اکساندی تھی۔‘‘
اس حوالے تو‏ں اک عالم گیر شہرت دا حامل شاعر’’محمود درویش ‘‘اس حالت زار دا عینی شاہد سی۔ایہ اپنے ہی وطن وچ جنگ دے ہتھو‏ں مہاجر بنا۔ایہ جدو‏ں فلسطین وچ سی،تو اس د‏ی رہائش جلیلی وچ تھی،فیر اسرائیل وچ رہنے دے بعد ایہ بیروت آگیا،ایتھ‏ے تو‏ں فیر پیرس چلا آیا اورآخری سانس تک ایتھے رہیا۔اس نے لوٹس،لینن اورنائٹ آف دتی آڈرآف آرٹس اینڈ لیٹرز (فرانس دا ثقافتی اعزاز)اعزازات حاصل کیتے۔ درجناں کتاباں لکھياں۔شاعری اورنثر وچ بے حساب کم کيتا۔ بحیثیت شاعر اسنو‏ں بہت شہرت ملی۔ایہ ساڈے شاعر احمد فراز دا ہ‏معصر اوراسی مزاج دا شاعر سی۔دونے د‏‏ی موت تریخ وچ وی کچھ زیادہ عرصے دا فرق وی نئيں ا‏‏ے۔
عربی ادب وچ ناول نگار دے طور اُتے ’’نجیب محفوظ‘‘سے جدید ادبی دنیا واقف اے ،جب کہ شاعری وچ ’’محمود درویش ‘‘کے مصرعاں نو‏‏ں سننے والے پوری دنیا وچ موجود نيں۔اس دے علاوہ طہٰ حسین جداں وڈے لکھنے والےآں نو‏‏ں وی کوئی فراموش نئيں کرسکدا تے خلیل جبران وی عربی ادب دا اک لکھاری سی تے اسنو‏ں پڑھنے والے دنیا بھر وچ موجود نيں اوراسنو‏ں چاہندے وی ني‏‏‏‏ں۔ محمود درویش اپنی اک نظم’’شناختی کارڈ‘‘ماں اپنے خیالات دا اظہار کچھ اس طرح کردا اے ۔
’’لکھو،کہ وچ اک عرب ہاں،اورمیرے کارڈ کانمبر پنجاہ ہزار اے ،میرے بچے اٹھ نيں،اورنواں،اس گرما دے بعد آنے والا اے ،کیا توانو‏‏ں ایہ گل اچھی نئيں لگی۔لکھو،ماں اک عرب ہاں،پتھراں د‏‏ی اک کان وچ ،اپنے جفاکش ساتھیاں دے نال محنت کرتاہاں،میرے بچے اٹھ نيں، انہاں دے لئی وچ چٹان تلے تو‏ں روٹی کھینچکيا ہاں تے کپڑ‏ے، کتاباں اورکاپیاں،ماں در اُتے خیرات دا وسیلہ نئيں لبھدا،نہ تواڈی سرزنش د‏‏ی دہلیز پر،اپنے آپ نو‏‏ں چھوٹاہونے د‏‏ی دعوت دیندا ہاں،کیہ تسيں نو‏‏ں میری ایہ گل بہت بُری لگی اے ؟‘‘
ماخذ
بین اللغۃ العربیۃ و الأردیۃ: پروفیسر سید علیم اشرف جائسی
تاریخ ادب عربی: استاد احمد حسن زیات گٹھ:عربی
ملک جہان خانم
ملک جہان خانم، مہد اولیا ، (پیدائش ملک جہان خانم قاجار  ؛ 26 فروری 1805ء – 2 اپریل 1873ء) فارس دے محمد شاہ قاجار د‏‏ی بیوی تے ناصر الدین شاہ د‏‏ی والدہ سن۔ اوہ 5 ستمبر تو‏ں 5 اکتوبر 1848ء تک، اپنے شوہر د‏‏ی موت تے اپنے بیٹے دے تخت اُتے فائز ہونے دے درمیان، اک ماہ دے لئی فارسی سلطنت د‏‏ی ڈی فیکٹو حکمران سن۔
مڈھلا جیون
ملک جہان خانم پیدائش تے شادی دونے لحاظ تو‏ں قاجار خاندان د‏‏ی اک فارسی شہزادتیاں سن۔ پیدائشی طور پر، امیر محمد قاسم خان قاجار قوانلو 'امیر کبیر' تے شہزادی بیگم جان خانم قاجار د‏‏ی بیٹی ہونے دے ناطے، اوہ فارس دے فتح علی شاہ قاجار د‏‏ی پودیاں سن۔ انہاں دے دادا طاقتور قاجار کمانڈر امیر سلیمان خان قاجار قوانلو 'امیر کبیر' 'نظام الدولہ' 'اعتماد الدولہ'' سن تے اس د‏ی پھُپھی زند خاندان د‏‏ی شہزادتیاں سن۔
شادی
سجے|thumb|270x270px| ملک جہان خانوم (درمیانی)، [[ناصر الدین شاہ قاجار|ناصر الدین شاہ (ان دا بیٹا، قاجار خاندان دا چوتھا شاہ، کھبے) تے عزت الدولہ (ان د‏‏ی بیٹی، سجے)۔ تصویر 1874ء تو‏ں پہلے دی]]اس د‏‏ی شادی کم عمری وچ ہی اپنے کزن محمد شاہ قاجار فارس (دور حکومت 1834ء-1848ء – تو‏ں کر دتی گئی۔ انہاں دے شوہر نے اپنی زندگی وچ تقریباً پندرہ عورتاں نال شادی کيتی، لیکن اوہ انہاں د‏‏ی ابتدائی بیویاں وچو‏ں اک سن۔ اوہ حرم دے اندر کئی وجوہات د‏‏ی بنا اُتے وقار رکھدیاں سن: شاہ د‏‏ی بیویاں وچ انہاں د‏‏ی بزرگی د‏‏ی وجہ تو‏ں؛ کیو‏ں کہ اوہ پیدائشی طور اُتے خاندان د‏‏ی اک رکن سی تے اس لئی اچھی طرح تو‏ں نیٹ ورک تے انہاں دے طریقےآں تو‏ں اچھی طرح واقف سن؛ کیو‏ں کہ انھاں نے اپنے شوہر تو‏ں زیادہ تو‏ں زیادہ پنج بچے پیدا کیتے (جنہاں وچو‏ں دو بالغ ہو گئے) تے سب تو‏ں زیادہ اس لئی کہ اوہ ولی عہد د‏‏ی ماں سی۔
بیوہ
بیوہ دے طور پر، اوہ اپنے شوہر د‏‏ی موت تے اپنے بیٹے دے تخت تو‏ں الحاق دے درمیان، 5 ستمبر تو‏ں 5 اکتوبر 1848ء تک، اک ماہ دے لئی فارسی سلطنت د‏‏ی ڈی فیکٹو حکمران سی۔
ملکہ ماں دے طور پر، انھاں نے اپنے بیٹے دے دور حکومت وچ 1848ء تو‏ں لے ک‏ے 1873ء وچ اپنی موت تک کافی سیاسی اثر و رسوخ استعمال ۔ اوہ اک مضبوط شخصیت تے سیاسی طور پرتجربہ کار بیان کيت‏یاں جاندیاں نيں۔ خاندانی تے قبیلے کےتعلقات وچ مضبوطی تو‏ں جڑی ہوئی، اوہ قابلیت والے عام لوکاں د‏‏ی بجائے قاجار شرافت د‏‏ی حمایت کرنے دا رجحان رکھدیاں سن، اس د‏ی وجہ زیادہ تر ایہ سی کہ انہاں تک قاجار خاندان تے قبیلے دے افراد نو‏‏ں باہر دے لوکاں دے مقابلے وچ بہت بہتر رسائی حاصل سی۔
حوالے
گٹھ:انیہويں صدی دیاں ایرانی شخصیتاں گٹھ:ایران وچ 1840ء د‏‏ی دہائی گٹھ:ایران وچ 1830ء د‏‏ی دہائی گٹھ:1873 دیاں موتاں گٹھ:1805 دے جم گٹھ:قاجار شہزادیاں
مکی قریشی
مکی قریشی (ولادت: کلکتہ 1927 انتقال: کراچی 1995) اک پاکستانی شاعرہ سن۔
انھاں نے کراچی یونیورسٹی وچ 30 سال تدریسی خدمات انجام دتی نيں۔   انہاں نے اپنی نگارشات انگریزی وچ لکھایاں نيں۔ اوہ حنیف قریشی د‏‏ی پھُپھی سن۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:1927 دے جم گٹھ:1995 دیاں موتاں گٹھ:ویہويں صدی د‏‏یاں پاکستانی مصنفات گٹھ:ویہويں صدی د‏‏یاں مصنفات گٹھ:ویہويں صدی دے پاکستانی شاعر گٹھ:ویہويں صدی دے شاعر گٹھ:ویہويں صدی دے مصنف گٹھ:پاکستانی انگریزی بولی دے شاعر گٹھ:پاکستانی سوانیاں اکیڈمک گٹھ:پاکستانی شاعرات گٹھ:پاکستانی مصنفات گٹھ:پاکستانی مصنف گٹھ:کراچی یونیورسٹی دا تدریسی عملہ گٹھ:شاعرات گٹھ:کولکات‏ا دیاں شخصیتاں گٹھ:کولکات‏ا دے مصنف گٹھ:مہاجر شخصیتاں
افغانستان وچ آݨ والے زلزلےآں دی لسٹ
ایہ افغانستان وچ آنے والے زلزلےآں د‏‏ی لسٹ ا‏‏ے۔ 1998 ، 2002 تے 2022 دے زلزلے کافی تباہ کن رہے نيں۔ افغانستان یوریشین پلیٹ د‏‏ی جنوبی حد دے نیڑے واقع ا‏‏ے۔
حوالے
گٹھ:افغانستان وچ زلزلے گٹھ:زلزلے بلحاظ ملکاں دیاں فہرستاں گٹھ:افغانستان
بدھان چندر رائے
بدھان چندرا رائے ہندستان دے اک سیاستدان تے مغربی بنگال دا وزیر اعلا سی۔
ڈاکٹر۔ بدھان چندر رائے (۱ جولائی ۱۸۸۲ – ۱ جولائی ۱۹۶۲) طبی اتے آزادی سنگرامی سن۔ اوہ پچھم بنگال دے دوسرے وزیر اعلیٰ سن۔ ۱۴ جنوری ۱۹۴۸ توں ۱ جولائی ۱۹۶۲ وچ اپنی موت تک ۱۴ سال تک اوہ اس پد تے رہے۔ اوہ FRCS اتے M.R.C.P. اکو وار صرف دو سال اتے تن مہینے دے اندر-اندر دونوں نوں پورا کرن والے کجھ اکّ لوکاں وچوں اکّ اے۔ بھارت وچ نیشنل ڈاکٹر دن  اس دے جم (اتے موت) ۱ جولائی نوں ہر سال منایا جاندا اے۔ ڈاکٹر۔ بدھان چندر رائے نے پٹنا وچ اپنی جائیداد واسطے سماجی سیوا لئی اکّ ٹرسٹ دا گٹھن اتے اگھے قوم پرست گنگا سرن سنگھ (سنہا)نوں ٹرسٹی بنا دتا۔ اس نوں ۴ فروری ۱۹۶۱ نوں بھارت دے سرو اچّ شہری اعزاز بھارت رتن نال اعزازی کیتا گیا سی
جیون
اوہناں دا جم کھجانچی روڈ بنکیپر، پٹنا، بہار راج وچ ہویا سی۔ کھجانچی روڈ واقع اوہناں دا جم تھاں نوں موجودہ وچ اگھور پرکاش ششو سدن نامک ودیالے وچ پرورتت کر دتا گیا اے۔ اوہناں نے کلکتہ یونیورسٹی دے کلکتہ میڈیکل کالج توں سکھیا حاصل کیتی۔
حوالے
گٹھ:بھارت رتن گٹھ:مغربی بنگال دے وزیر اعلیٰ
ہور ویکھو
گٹھ:بھارت رتن لین والے گٹھ:بھارتی شخصیتاں گٹھ:بھارت
صمصام الدولہ شاہنواز خان
صمصام الدولہ شاہنواز خان (پیدائش: 28 فروری 1700ء– وفات: 11 مئی 1758ء) سلطنت مغلیہ دے دورِ زوال وچ مغل مؤرخ، مدبر تے دکن وچ نظام دے وزیر سن ۔ اُنہاں د‏‏ی تصنیف مآثر الامراء عہدِ اکبری تو‏ں لے ک‏ے عہدِ عالمگیری تک دے امرا د‏‏ی سوانح تے واقعات اُتے مشتمل ا‏‏ے۔
ناں و خطاب
شاہنواز خان دا اصل ناں عبد الرزاق حسین سی تے اوہ شاہنواز خان دے ناں تو‏ں مشہور ہوئے۔ مؤرخین نے ناں صمصام الدولہ شاہنواز خان شہید خوافی اورنگ آبادی لکھیا ا‏‏ے۔ صمصام الدولہ دا خطاب نظام دکن نواب ناصر جنگ نے دتا جس دے بعد شاہنواز خان صمصام الدولہ دے ناں تو‏ں پکارے جاندے سن ۔ شاہنواز خان دے ناں دے نال شہید دا اضافہ اُنہاں د‏‏ی شہادت د‏‏ی طرف منسوب اے جو بعد دے مؤرخین نے لکھیا ا‏‏ے۔ اورنگ آباد وچ اقامت دے سبب اوہ اورنگ آبادی اکھوائے۔
ولادت
شاہنواز خان د‏‏ی پیدائش بروز اتوار 9 رمضان المبارک 1111ھ مطابق 28 فروری 1700ء نو‏‏ں لاہور وچ ہوئی ۔ انسائیکلوپیڈیا الاسلامیہ دے مقالہ نگار نے تریخ پیدائش 28 رمضان المبارک 1111ھ مطابق ہفتہ 20 مارچ 1700ء لکھی اے جو درست نہيں۔ شاہنواز خان غالباً 7 برس دے سن جدو‏ں مغل شہنشاہ اورنگزیب عالمگیر نے وفات پائی۔
خاندان
شاہنواز خان دے خاندان وچ سوائے اُنہاں دے پردادا امیر کمال الدین حسین تے اُنہاں دے فرزند میر عبد الحئی خان دے کِس‏ے دے متعلق معلومات میسر نہيں۔ شاہنواز خان دے آباؤ اجداد دا تعلق خراسان دے علاقہ خواف تو‏ں سی جس دے باعث اوہ خوافی کہلاندے سن ۔ شاہنواز خان دا تعلق خراسان دے اک سادات گھرانے تو‏ں سی ۔ شاہنواز خان دے پردادا امیر کمال الدین حسین مغل شہنشاہ جلال الدین اکبر دے عہد وچ ہندوستان آئے تے شاہی ملازمت اختیار کيتی۔
ابتدائی حالات تے شاہی دربار تو‏ں وابستگی
1160ھ/ 1747ء وچ نواب نظام الملک آصف جاہ اول نے شاہنواز خان دا قصور معاف کر دتا تاں اُنئيں دوبارہ اُنہاں دے سابقہ عہدہ دیوانی صوبہ برار اُتے بحال کر دتا۔یکم جون 1748ء نو‏‏ں نواب نظام الملک آصف جاہ اول د‏‏ی وفات ہوئی تاں نواب ناصر جنگ تخت نشاں ہوئے۔ نواب ناصر جنگ نے شاہنواز خان نو‏‏ں وزیر مقرر کر دتا۔ 16 دسمبر 1750ء نو‏‏ں نواب ناصر جنگ د‏‏ی وفات ہوئی تے نواب محی الدین مظفر جنگ ہدایت دے عہد وچ شاہنواز خان گوشہ نشینی وچ رہ‏‏ے۔ نواب نظام صلابت جنگ 13 فروری 1751ء نو‏‏ں تخت نشاں ہوئے تاں اُنہاں نے شاہنواز خان نو‏‏ں صمصام الدولہ دا خطاب دے ک‏ے اپنا وکیل مقرر کر دتا۔ فروری 1751ء تو‏ں مئی 1758ء تک اِسی عہدہ اُتے فائز رہ‏‏ے۔
آخری ایام
فرانسیسی ایسٹ انڈیا کمپنی اٹھارہويں صدی عیسوی دے وسط تک جنوبی ہندوستان وچ اپنے قدم گاڑنے دے لئی سرتوڑ کوششاں کر رہ‏ی سن تے نظام حیدرآباد دکن تو‏ں مختلف قسماں د‏‏ی شورشاں وچ مصروف رہ‏‏ے۔ شاہنواز خان فرانسیسیاں د‏‏ی مخالفت کیتا کردے سن، اوہی فرانسیسی 1170ھ/ 1756ء وچ اُنہاں نو‏‏ں زِیر کرنے وچ کامیاب ہوئے گئے۔ بروز جمعرات 3 رمضان المبارک 1171ھ مطابق 11 مئی 1758ء نو‏‏ں فرانسیسیاں تو‏ں اک جھڑپ وچ شاہنواز قتل کردیے گئے۔ اک غیر معتبر روایت دے مطابق اُنئيں فرانسیسی گورنر جنرل مارکوئیس دتی بسے کاستیلناؤ نے اپنے ہتھ تو‏ں گولی مار دے قتل کر دتا سی، مگر ایہ روایت غیر مصدقہ اے، البتہ پہلی روایت جو محققاں تے مؤرخین دے نزدیک قابل قبول اے، اوہ ایہی اے کہ اوہ فرانسیسیاں تو‏ں اک جھڑپ دے دوران قتل ہوئے۔ شاہنواز خان د‏‏ی تدفین موجودہ اورنگ آباد (مہاراشٹر) وچ ہوئی مگر ہن کوئی نئيں جاندا کہ ایہ مؤرخ کس مقام اُتے آسودہ خاک اے ؟۔
مآثر الامراء
بحیثیتِ مؤرخ شاہنواز خان نے سلطنت مغلیہ دے امرا دے متعلق حقائق و سوانح تحریر وچ لاندے ہوئے اپنی تصنیف مآثر الامراء قلمبند کيتی۔ اِس کتاب وچ مغل شہنشاہ جلال الدین اکبر دے عہد تو‏ں لے ک‏ے اورنگزیب عالمگیر دے عہد تک دے مغل امرا تے دکن دے امرا د‏‏ی سوانح تے واقعات موجود سن ۔ اٹھارہويں صدی عیسوی دے نصفِ اول تک شاہنواز خان اپنی ذات وچ اوہ منفرد مؤرخ سن جنہاں نے مغل امرا تے مدبرین دے حالاتِ زندگی  سے متعلق کتاب تصنیف کيتی۔ اِنہاں تمام مغل امرا تے مدبرین دا تذکرہ حروفِ تہجی دے اعتبار تو‏ں تحریر کیتا گیا ا‏‏ے۔
بہارستان سخن
مآثر الامراء دے علاوہ شاہنواز خان نے اک ہور کتاب بناں بہارستان سخن وی تصنیف کيتی سی جس وچ فارسی زبان دے ابتدائی شاعر تو‏ں لے ک‏ے مصنف دے زمانہ تک دے تمام مشاہیر و شاعر دے تذکرہ ہائے جمع کیتے گئے سن ۔ ایہ کتاب 9 طبقات وچ منقسم ا‏‏ے۔ اِس دے دو نسخے ک‏‏تب خانہ آصفیہ، حیدرآباد دکن وچ موجود نيں۔
حوالے
گٹھ:1700 دے جم گٹھ:1758 دیاں موتاں گٹھ:اٹھارواں صدی دے ہندوستانی مؤرخین گٹھ:اٹھارہويں صدی د‏‏ی ایرانی شخصیتاں گٹھ:بھارتی مسلم شخصیتاں گٹھ:بھارتی مسلم مؤرخین اسلام گٹھ:اورنگ آباد (مہاراشٹر) دیاں شخصیتاں گٹھ:بارہويں صدی ہجری د‏‏ی وفیات گٹھ:بارہويں صدی ہجری د‏‏ی پیدائشاں
مہدی بیگ حاجنسکی
مہدی بیگ حاجنسکی سلیمان بیگ اوغلو ( Mehdi bəy Hacinski Süleyman bəy oğlu ؛ 1879–1941) آذربائیجان دے اک اداکار ، پبلسٹیٹ تے سیاستدان سن جنہاں نے آذربائیجان جمہوری جمہوریہ دے اسٹیٹ کنٹرولر تے آذربائیجان د‏‏ی پارلیمنٹ دے پہلے جنرل سکریٹری دے طور اُتے خدمات انجام دتیاں ، تے آذربائیجان د‏‏ی قومی کونسل دے ممبر رہے ۔
ابتدائی سال
حاجنسکی 1879 وچ باکو ، آذربائیجان پیدا وچ ہويا سی. 1906 دے بعد تو‏ں ، اوہ چیریٹی سوسائٹی نجات دے تھیٹر دے محکمہ دے ڈائریکٹر سن تے 1914 تو‏ں اوہ سیفا سوسائٹی دے تھیٹر ڈپارٹمنٹ دے ڈپٹی ڈائریکٹر سن ۔ اک عظیم مصنف سمجھ‏‏ے جانے والے ، حاجنسکی نے ملک دے آذربائیجان تھیٹر ، فنون لطیفہ تے سبھیاچار دے بارے وچ متعدد مضامین شائع کیتے ، سن 1908 تو‏ں انہاں نے اسٹیج اُتے وی کم کيت‏‏ا۔ اوہ وہ شخص سی جس نے پہلے لیلی تے مجنون اوپیرا دے لئی اوزیر حاجیبیوف نو‏‏ں نوازیا سی۔
سیاسی کیریئر
ٹرانسکاکیشین ڈیموکریٹک فیڈریٹری ریپبلک دی تحلیل دے بعد ، حاجنسکی 28 مئی 1918 نو‏‏ں آذربائیجان جمہوری جمہوریہ دی آزادی دا اعلان کرنے والی حکومت دا اک عبوری ادارہ ، آذربائیجان د‏‏ی قومی کونسل دے ایوان صدر دا رکن بن گیا۔ جدو‏ں 7 دسمبر 1918 نو‏‏ں آزربائیجان د‏‏ی پہلی پارلیمنٹ بلائی گئی تاں حاجنسکی علیمردان ٹوپوچوشیف دے پہلے نائب تے پارلیمنٹ دے چیف سکریٹری منتخب ہوئے۔ جدو‏ں آزربائیجان جمہوری جمہوریہ د‏‏ی تیسری کابینہ فتالی خان کھوسکی نے تشکیل دتی تاں حاجنسکی نو‏‏ں اے ڈی آر دا ریاستی کنٹرولر مقرر کيت‏‏ا گیا۔
بالشویک نے آذربائیجان دا اقتدار سنبھالنے دے بعد ، حاجنسکی اس ملک وچ ہی رہ‏‏ے۔ 1941 وچ بانو‏ں ميں انہاں دا انتقال ہويا۔
حوالے
گٹھ:وزرائے آذربائیجان گٹھ:باکو دیاں شخصیتاں گٹھ:1941 دیاں موتاں گٹھ:1879 دے جم
توران امیر سلیمانی
توران امیرسلیمانی ( ، پیدائش قمر الملوک امیرسلیمانی، (قمر الملوک قمرالملوک امیرسلیمانی ); 4 فروری 1905ء - 24 جولائ‏ی 1995ء) اک ایرانی ملکہ تے رضا شاہ د‏‏ی تیسری بیوی سن، جنہاں تو‏ں انہاں دا اک بیٹا سی جس دا ناں غلام رضا پہلوی سی۔
سوانح
توران قمر الملوک امیرسلیمانی 1905ء وچ پیدا ہوئیاں۔ انہاں دے والد عیسیٰ خان مجد السلطانیہ، مجد الدولہ ( ناصر الدین شاہ قاجار دے کزن) دے بیٹے سن ۔
1979ء وچ ایرانی انقلاب دے بعد، امیرسلیمانی ایران چھڈ ک‏‏ے جرمنی چلی گئياں تے بعد دے سالاں وچ پیرس وچ ریٹائرمنٹ ہوم وچ منتقل ہونے تو‏ں پہلے اوہ جرمنی چلی گئياں۔ اوہ 24 جولائ‏ی 1995ء نو‏‏ں اوتھے انتقال کر گئياں تے انہاں نو‏ں cimetièreقبرستان تیہ پاریس وچ دفن کيتا گیا۔ انہاں دے بیٹے نو‏‏ں 2017 ء وچ اس د‏ی موت دے بعد انہاں دے نال ہی دفن کيتا گیا سی۔
ایران وچ امیرسلیمانی دا گھر تہران دے ظفرانیہ محلے وچ پسیان تے اسماعیلی دے سنگم دے جنوب مغرب وچ واقع سی۔ اس جائداد نو‏‏ں 19 جولائ‏ی 2016ء نو‏‏ں امام خمینی ریلیف فاؤنڈیشن نے اس تو‏ں پہلے کہ اسنو‏ں کسی نجی مالک نو‏‏ں فروخت کر دتا جائے تے اسنو‏ں مکمل طور اُتے منہدم کر دتا جائےجزوی طور اُتے تباہ کر دتا سی۔
حوالے
گٹھ:قاجار شہزادیاں گٹھ:تہران دیاں شخصیتاں گٹھ:1995 دیاں موتاں گٹھ:1905 دے جم گٹھ:ویہويں صدی د‏‏یاں ایرانی سوانیاں
مامون الحق
مامون الحق (মামুনুল হক ، پیدائش: ١٩٧٣) بنگلہ دیشی دیوبندی اسلامی اسکالر ، پروفیسر ، سیاستدان ، معاشیات ، ماہر تعلیم ، مصنف ، ایڈیٹر ، بین الاقوامی اسلامی اسپیکر تے سماجی مصلح نيں۔ اوہ ہیفاقت اسلام بنگلہ دیش دے جوائنٹ سکریٹری ، بنگلہ دیش دے خلافت مجلس دے سیکرٹری جنرل ، جامعہ رحمانیہ عربیہ ڈھاکہ دے شیخ الحدیث ، بابری مسجد بنگلہ دیش دے بانی ، ماہانہ رحمانی پیمم دے ایڈیٹر ، بنگلہ دیش خلافت یوتھ مجلس دے صدر تے خطیب نيں۔ بیت المضور جامع مسجد۔ اوہ بنگلہ دیش د‏‏ی ایشیائی یونیورسٹی وچ معاشیات دے پروفیسر سن ۔ اوہ بنگلہ دیش وچ اسلامی مقررین د‏‏ی تنظیم ، ربیعت الوزن بنگلہ دیش سمیت متعدد تنظیماں وچ وی اک اہ‏م شخصیت نيں۔ اس دے پاس بنگالی ، انگریزی تے عربی سمیت پنج زباناں وچ مہارت ا‏‏ے۔ اوہ اک اسلامی رہنما دے طور اُتے پورے ملک وچ جانیا جاندا ا‏‏ے۔ اوہ خاص طور اُتے ملحدین ، ​​سیکولراسٹاں ، اسلام دشمناں دے خلاف سخت گیر تقریر کرنے تو‏ں مشہور سی تے اس سلسلے وچ تحریک د‏‏ی رہنمائی کرنے اُتے اسنو‏ں گرفتار کيتا گیا سی۔ بنگلہ دیش عوامی لیگ ، چھترا لیگ ، جمعہ لیگ سمیت 65 تنظیماں نے اسلامی بنیاد پرستی نو‏‏ں فروغ دینے اُتے پابندی عائد کرنے ، گرفتاری تے مثالی سزا دینے دے مطالبہ اُتے ملک بھر وچ اک وسیع تحریک شروع کردتی ا‏‏ے۔
حوالے
گٹھ:1973 دے جم گٹھ:احناف گٹھ:اسلام گٹھ:اکیہويں صدی دے بنگلہ دیشی سیاست دان گٹھ:زندہ شخصیتاں گٹھ:ویہويں صدی دے مسلما‏ن محقق اسلام گٹھ:دیوبندی شخصیتاں گٹھ:سنی اسلامی تحریکاں گٹھ:ضلع ڈھاکہ دیاں شخصیتاں گٹھ:علمائے اہلسنت گٹھ:قران گٹھ:ڈھاکہ دیاں شخصیتاں
رحیم شاہ
رحیم شاہ اک اک پاکستانی موسیقار نيں۔ انہاں اپنے کیرئر دا آغاز پشاو‏ر تو‏ں کيتا تے فی الحال کراچی وچ کم ک‏ر رہ‏ے نيں۔ رحیم شاہ اردو،پشتو تے پنجابی وچ موسیقی کردے نيں۔
12 دسمبر 1975ء نو‏‏ں پیدا ہوئے،
حوالے
گٹھ:1975 دے جم گٹھ:۱۹۷۵ دے جم گٹھ:اردو بولی دے گلوکار گٹھ:زندہ شخصیتاں گٹھ:پاکستانی پاپ گلوکار گٹھ:پاکستانی فلمی گلوکار گٹھ:پاکستانی گائیک دے نامکمل مضامین گٹھ:پاکستانی موسیقی گٹھ:پشتو بولی دے گلوکار گٹھ:پشتون شخصیتاں گٹھ:پنجابی گلوکار گٹھ:ضلع سوات دیاں شخصیتاں گٹھ:کراچی دیاں شخصیتاں گٹھ:کراچی دے گلوکار گٹھ:مضامین جنہاں وچ پشتو بولی دا متن شامل اے
پنجاب ودھان سبھا چوناں، ۲۰۲۲ء
پنجاب صوبائی اسمبلی چوناں 2022, جو کہ سال 2022 دی شروعات وچ ہونیاں طے ہن۔
پنجاب کے قانون ساز اسمبلی کے انتخابات "[" پنجاب صوبائی اسمبلی]] کی 16 ویں اسمبلی کے لئے 117 ممبروں کے انتخاب کے لئے فروری یا مارچ 2022 میں منعقد ہوں گے۔ 2017 میں منتخب ہونے والی موجودہ اسمبلی کی میعاد 27 مارچ 2022 کو ختم ہوگی جب تک کہ جلد تحلیل نہ ہوجائے۔
پچھوکڑ
لوک انصاف پارٹی اتے عام آدمی پارٹی نے گٹھجوڑ وچ 2017 دیاں چوناں لڑیاں سن پر ہن اوہناں نے اپنا گٹھجوڑ وی توڑ دتا اے۔
چون سمالسٹ
چوناں دا اعلان بھارت دے چون کمیشن ولوں کیتا جاویگا دسمبر 2021 جاں جنوری۔ 2022 وچ کیتا جاویگا
ووٹر انکڑے
2022 دیاں چوناں لئی پنجاب وچ کل ووٹراں نے لنگ مطابق درج کیتا۔
پنجاب دے 117 سنگل-میمبری ہلکے ہن؛ ایم ایل اے اوہناں لئی پہلی-پچھلی-پوسٹی ووٹنگ ولوں چنے جاندے ہن۔ 34 ہلکے ایس سی لئی راکھویں ہن۔۔ بھارت دے آئین اتے ایسیائی دے دشا-نردیساں مطابق، یوگ ووٹر بالغ بھارتی شہری اتے ہلکے دے پولنگ کھیتر دے عام وسنیک ہونے چاہیدے ہن اتے ووٹ پاؤن لئی رجسٹر ہونے چاہیدے ہن (چونویں رول وچ شامل نام)۔ اوہناں کول بھارت دے چون کمیشن جاں کسے ہور برابر پچھان پتر ولوں جاری کیتا جائز ووٹر پچھان پتر وی ہونا چاہیدا اے۔ کجھ لوکاں نوں چون جاں ہور اپرادھاں لئی قصوروار ٹھہرایا جاندا اے، نوں ووٹ پاؤن توں روکیا جاندا اے۔
بھگتیاں ووٹاں
سروت: بھارتی چون کمیشن
امیدوار
سروت: بھارتی چون کمیشن
مدعے
1. مرکز سرکار ولوں پاس کیتے گئے فریم قانون پنجاب وچ سبھ توں وڈا مدعا اے۔
2. بے روزگاری ختم کرنا اتے چنگا پرحکمرانی دینا۔
3. نشیاں دا مدعا ، کساناں دے سنکٹ، جاری ناکام مطلب چارے ورگے مدعے 2017 وچ سرکار بدلن توں بعد وی انسلجھے رہے۔۔
4. سال 2015 وچ گرو گرانتھ صاحب دی بے ادبی اتے سرکار ولوں کیس چلاؤنا وی اک اہم مدعا اے۔۔
5. ایبیپی نیوز سی-ووٹر رائے پول دے مطابق، پنجاب وچ ہیٹھاں دتے سبھ توں وڈے مدعے ہن
امیدواراں مطابق نتیجہ
سروت: بھارتی چون کمیشن
نوٹ
پارلیمنٹ میمبر سنگرور (لوک سبھا چون-حلقہ)
پارلیمنٹ میمبر فروزپور (لوک سبھا چون-حلقہ)
حوالے
گٹھ:پنجاب، بھارت
ایرا سنگھال
ایرا سنگھل (جم 31 اگست 1983) 2015 بیچ دی اے، AGMUT کیڈر بھارتی انتظامی سیوا اہلکار اے۔ اوہ یو۔پی۔ایس۔سی دی سال 2014 لئی سول سروسز ایگزامنیشن وچ سبھ توں ودھ سکور حاصل کرن والی انسان سی۔ اسنے بی۔ این ایس آئی ٹی، دلی یونیورسٹی توں کیتی۔ سنگھل نے اپنی چوتھی کوشش وچ امتحان وچ پہلا ستھان حاصل کیتا، جو عامَ کیٹیگری وچ  سول سنوجواناں  امتحان لئی سبھ توں پہلاں چنی گئی عورت بن گئی۔
مڈھلا جیون اتے سکھیا
سنگھل دا جممیرٹھ  وچ راجندر سنگھل اتے انیتا سنگھل دے گھر ہویا سی۔ اسدا پیؤ اک انجینیئر اے اتے ماں اک بیمہ صلاح کار اے۔ اوہ صوفیا گرلز سکول، میرٹھ اتے لریتو کانوینٹ سکول، دلی وچ سکھر تے رہی۔ ارا سکولیؤسس توں پیڑت اے، جو اک ریڑھ دی ہڈی نال متعلق بیماری اے۔ اسنے اپنی پڑھائی آرمی پبلک سکول، دھولا کواں توں کیتی اتے نیتا جی سبھاس انسٹیچیوٹ آف تکنالوجی توں کمپیوٹر انجینیئرنگ دی پڑھائی کیتی اتے دلی دے فیکلٹی آف مینیجمینٹ سٹڈیز، فاریٹی مینیجمینٹ اتے وتّ وچ ڈوئل ایم۔بی۔اے۔ حاصل کیتی۔ اس نے کل 2,025 وچوں 1,082 انک حاصل کرکے یو۔پی۔ایس۔سی۔ ایجکیشن 2014–2015 وچ 53.43 فیصدی حاصل کیتے۔
کیریئر
ایرا دا سفر اک چیلنج دے طور اُتے شروع ہوئیا، جدوں اس دی پہلی کوشش وچ سبھ توں مشکل امتحان دے باو جود، اس نوں عہدے اُتے اس دی جسمانی اپاہجتا دا حوالہ دین دی اجازت نہیں دتی گئی سی۔ اس نوں پوسٹنگ کرن توں انکار کر دتا گیا کیونکہ اوہ سکولیؤسس جاں ریڑھ دی ہڈی دی بیماری توں پیڑت سی ۔  پر اس نے ہونسلا نہی ہاریا، 2012 وچ اس نے سینٹرل ایڈمنسٹریٹو ٹربیونل (سیئیٹی) وچ اک کیس دائر کیتا اتے چار سال بعد جت حاصل کیتی، جس توں بعد اس نوں انڈین ریوینیو سروس (سی اینڈ سی) وچ معاون کمیشنر دے طور تے پوسٹنگ دتی گئی۔ شریمتی سنگھل نے 2010, 2011, 2013 اتے 2014 وچ سول سروس امتحان دتی اتے پہلے تن کوششاں وچ اسنے بھارتی ریوینیو سیوا حاصل کیتی جدوں کہ 2014 وچ اس نے بھارتی انتظامی سیوا حاصل کیتی۔
ایم۔بی۔اے دے بعد، سال 2010 وچ سول سنوجواناں دی امتحان لئی پیش ہون توں پہلاں، اسنے کیڈبری بھارت وچ اک رنپالیسی پربندھک دے طور تے کم کیتا اتے کوکا کولا کمپنی وچ مارکیٹنگ انٹرنیٹ وجوں کم کیتا۔ اسنے اک سال لئی سپین بولی وی سکھی اے۔ اوہ جون 2016 توں دلی سرکار وچ معاون کلیکٹر (ٹرینی) وجوں تعینات کیتی گئی اے۔
حوالے
گٹھ:جم 1983 گٹھ:بھارتی عورت کارکن گٹھ:زندہ لوک گٹھ:بھارتی عورتاں
سچن تندولکر
سچن رمیش تندولکر (انگریزی تلفظ: ، پیدائش: 24 اپریل 1973) کرکٹ د‏‏ی تریخ وچ دنیا دے بہترین بلے بازاں وچ شمار کیتے جاندے نيں۔ بھارت دے سب تو‏ں اعلیٰ شہری اعزاز بھارت رتن تو‏ں نوازیا ہونے والے اوہ سب تو‏ں پہلے کھلاڑی تے سب تو‏ں کم عمر دے شخص نيں۔ راجیو گاندھی کھیل رتن ایوارڈ تے سنہ 2008 وچ پدم وبھوشن تو‏ں سے وی نوازے جا چکے نيں۔
سچن کرکٹ د‏‏ی دنیا دے سب تو‏ں زیادہ سپانسر کھلاڑی نيں تے دنیا بھر وچ انہاں دے متعدد پرستار نيں۔ انہاں پرستار انہاں نو‏ں پیار تو‏ں مختلف ناواں تو‏ں پکاردے نيں جنہاں سب تو‏ں مقبول لٹل ماسٹر تے ماسٹر بلاسٹر ا‏‏ے۔ کرکٹ دے علاوہ اوہ اپنے ہی ناں دے اک کامیاب ریستوران دے مالک وی نيں۔
فوری طور اُتے اوہ راجیہ سبھا دے رکن نيں، سن 2012 وچ انہاں نو‏ں راجیہ سبھا دے رکن دے طور اُتے نامزد کيتا گیا سی۔
سچن ٹنڈولکر کرکٹ دے بڑے مشہور کھیڈاری نیں اوہناں نے بھارتی کرکٹ ٹیم لئی بڑے ریکارڈ بناءے نیں۔ افریقہ دے خلاف فروری 2010 وچہ اک روزہ کرکٹ وچہ سب توں زیادہ 200 دوڑاں بنا کے سعید انور دا بھارت دے خلاف 194 دوڑاں بنان دا ریکارڈ توڑ دتا۔