cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
حدیث ثقلین
اہل بیت دی پیروی دا لازم ہونا
اس حدیث وچ اہل بیت نو‏‏ں قرآن دے برابر تے عِدل و معادل قرار دتا گیا اے چنانچہ جس طرح کہ مسلماناں اُتے قرآن دی پیروی لازمی قرار دتی گئی اے، اہل بیت دی پیروی وی لازمی تے ضروری قرار دتی گئی ا‏‏ے۔
عصمت اہل بیت
حدیث وچ واضح کیتا گیا اے کہ ایہ قرآن تے اہل بیت ہمیشہ نال رہن گے تے انہاں وچو‏ں اک چھڈ دے دوسرے دی پیروی کرنا نجات و فلاح و سعالت دی ضمانت فراہ‏م نئيں کردا۔ چنانچہ اس وچ دو نکتے اہل بیت دی عصمت دی دلیل نيں:
بعض سنی محققین نے وی اس حقیقت دی تصدیق دی اے کہ حدیث ثقلین اہل بیت دی آلودگی تے طہارت اُتے دلالت کردی ا‏‏ے۔۔۔
سلسلہ امامت دا دوام تے ضرورت
حدیث دے متن وچ بعض نکات پائے جاندے نيں جنہاں دی رو تو‏ں ایہ حقیقت وی واضح ہوجاندی اے کہ سلسلۂ امامت دا جاری تے دائم ہونا ضروری اے:
علمائے اہل سنت وچو‏ں امام زرقانی المالکی اپنی کتاب شرح المواہب وچ ، علامہ سمہودی تو‏ں نقل کردے نيں کہ "اس حدیث تو‏ں واضح ہُندا اے کہ عترت وچو‏ں کوئی اک فرد ـ جو تمسک تے رجوع دا اہل ہوئے گا ـ قیام قیامت تک موجود ہوئے گا، تا کہ اس حدیث وچ موجودہ ترغیب اس اُتے دلالت کرے، جداں کہ کتاب (یعنی قرآن دا حال وی ایہی اے ؛ چنانچہ ایہ (یعنی عترت و اہل بیت) زمین والےآں دی امان نيں تے جدو‏ں ایہ چلے جان گے زمین والےآں نو‏‏ں وی جانا پڑے گا۔
اہل بیت دی دینی مرجعیت
چونکہ قرآن تمام مسلماناں دے عقائد تے عملی احکم دا اصل تے بنیادی ماخذ اے تے ایہ حدیث وی تاکید کردی اے کہ اہل بیت قرآن دے دائمی تے جداناپزیر اسيں نشین نيں لہذا بآسانی نتیجہ لیا جاسکدا اے کہ اہل بیت وی تمام اسلامی علوم وچ خطا ناپزیر علمی مرجع و منبع نيں۔
سید عبد الحسین شرف الدین نے اپنی کتاب المراجعات وچ شیخ سلیم بُشری دے نال بحث و مناظرہ کردے ہوئے اہل بیت دی علمی مرجعیت نو‏‏ں بخوبی ثابت کیتا اے تے ثابت کیتا اے کہ انہاں دا اتباع واجب و لازم ا‏‏ے۔
حدیث ثقلین تے اتحاد مسلمین
جداں کہ اوپر کہیا گیا حدیث ثقلین شیعہ تے سنی دے ہاں متفق علیہ ا‏‏ے۔ اج تک اس حدیث دے موضوع اُتے ایسے مذاکرے تے مباحثے ہوئے نيں جو اتحاد مسلمین تے تقریب مذاہب اسلامیہ دا باعث ہوئے نيں۔ المراجعات وچ سید عبد الحسین شرف الدین تے اہل سنت دے عالم دین شیخ سلیم بُشری دے درمیان وچ ہونے والی گفتگو اس اتحاد تے مفاہمت دا نمونہ ا‏‏ے۔ اس حدیث شریف دی طرف آیت اللہ بروجردی دی خاص توجہ وی درحقیقت اسی سلسلے دا تسلسل سی جس دا آغاز شرف الدین نے کیتا سی ۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:اسلام گٹھ:اہل بیت گٹھ:اہل سنت گٹھ:چودہ معصوم گٹھ:حدیث گٹھ:شیعیت گٹھ:قرآن گٹھ:محمد
سینٹ پیٹرزبرگ سٹیٹ یونیورسٹی
سینٹ پیٹرسبرگ سٹیٹ یونیورسٹی (x. o suki & cuisine، Санкт-Петербургский государственный университет، СПбГУ) سینٹ پیٹرزبرگ وچ واقع اک روسی فیڈرل سرکار دی اچّ پدھری اچّ سکھیا ادارہ اے ایہہ روس دی سبھ توں پرانی اتے سبھ توں وڈی یونیورسٹی اے۔
پیٹر اعظم دے اک فرمان ولوں 1724 وچ قائم، یونیورسٹی شروع توں ہی سائنس، انجینیئرنگ اتے منکھتا وچ بنیادی ریسرچ تے مکھ فوکس رکھدی سی، اتے روس دے سفلتا وچ یوگدان پاؤن لئی اس دے گریجوئیٹاں نوں لوڑیندے علم نال لیس کیتا۔
ایہہ 24 خاص فیکلٹیاں اتے ادارےآں، اکادمک جمنیزیئم، میڈیکل کالج، کالج آف فزیکل کلچر اینڈ سپورٹس، اکنامکس اتے ٹیکنالوجی دی بنی ہوئی اے۔ یونیورسٹی دے دو پراتھمک کیمپس ہن: اک وسیلیئیوسکی جزیرہ تے اتے دوجا پیٹرگوف وچ۔
سوویت یونین دے دوران، اسنوں لیننگراڈ سٹیٹ یونیورسٹی (Ленинградский государственный университет) دے ناں نال جانیا جاندا سی۔ اس دا ناں 1948 وچ آندریئی زدانوو توں رکھیا گیا سی۔
وقار اتے انٹرنیشنل رینک
left|thumb|380x380px| سینٹ پیٹرزبرگ وچ وسیلئیوسکی جزیرہ اتے باراں کالجیا عمارت یونیورسٹی دی مکھ عمارت اے اتے رییکٹر اتے انتظامی دی سیٹ اے (ایہہ عمارت 12 کالجیا [[پیٹر اعظم دے حکم تے بنائی گئی سی) ]] ماسکو سٹیٹ یونیورسٹی توں بعد سینٹ پیٹرزبرگ سٹیٹ یونیورسٹی روس دی دوجی سبھ توں ودھیا ملٹی-فیکلٹی یونیورسٹی اے۔ قومانتری رینکنگ وچ، یونیورسٹی نوں 2013/2014 لئی QS عالمی یونیورسٹی رینکنگز ولوں 240 واں تھاں دتا گیا سی اس نوں ٹائیمز ہائر ایجوکیشن ورلڈ یونیورسٹی رینکنگس ولوں 351–400واں رکھیا گیا سی ، اتے اکیڈمک رینکنگ آف ورلڈ یونیورسٹیز کولوں 301–400واں تھاں لے کے اس نے روس دیاں باقی یونیورسٹیاں نوں۔ ماسکو سٹیٹ یونیورسٹی نوں وی پچھے چھڈّ دتا۔
یونیورسٹی روس دی سبھ توں پرانی یونیورسٹی اے، جو 1724 وچ پیٹر اعظم ولوں قائم کیتی گئی سی، جو 1755 وچ ماسکو سٹیٹ یونیورسٹی دی بنیاد رکھن توں کتے پہلاں دی گل اے۔
سینٹ پیٹرزبرگ سٹیٹ یونیورسٹی دنیا دیاں سبھ توں ودھیا یونیورسٹیاں دیاں ساریاں ریٹنگاں اتے سوچیاں وچ شامل کیتی گئی اے اتے روس وچ سارے سوچکاں وچ اک موہریاں وچوں اک اے۔
یونیورسٹی کوئمبرا گروپ (سی۔جی) وچ شامل ہون والی روسی یونیورسٹیاں وچ سبھ توں پہلی یونیورسٹی سی، اتے ایہہ ہن روس دی نمائندگی کردی اے۔
اتہاس
thumb|300x300px| سینٹ پیٹرسبرگ سٹیٹ یونیورسٹی دی باراں کالجیا بلڈنگ وچ ہالوے،: دنیا دے سبھ توں لمبے تعلیمی ہالویاں وچوں اک اے۔
حوالے
گٹھ:سینٹ پیٹرزبرگ سٹیٹ یونیورسٹی گٹھ:روس وچ تعلیم
ایکواڈور
ایکواڈور (انگریزی، ہسپانوی :Ecuador ) باضابطہ نام جمہوریہ ایکوڈور براعظم جنوبی امریک‏‏ا دا اک جمہوری ملک اے جس دے شمال وچ کولمبیا، مشرق تے جنوب وچ پیرو تے مغرب وچ پیسیفک اوشن واقع ا‏‏ے۔ اس دے علاوہ سمندر وچ واقع جزیرے گالاپاگوز دے جزیرے وی ملک دا حصہ نيں، جو مغرب وچ ساحل تو‏ں 965 کلومیٹر دور سمندر وچ واقع نيں۔ ملک دا کل رقبہ 256,370 مربع کلومیٹر تے آبادی 13,810,000 اے تے وفاقی راجگڑھ کیٹو ا‏‏ے۔
ابتدائی تریخ
ایکواڈور وچ انسانی رہتل دے آثار 3500 پہلے مسیح تو‏ں ملدے نيں، جتھ‏ے تو‏ں کئی تہذیباں جنہاں وچ والدیویا رہتل تے مچالیلہ رہتل ساحلی علاقےآں تے کوئیٹس (موجودہ دار الحکومت کیٹو دے قریبی علاقہ) تے کناری موجودہ کوئنکا د‏‏ی تہذیباں نے جنم لیا۔ ہر رہتل نے اپنی وکھ پہچان، فن تعمیر، برتن سازی تے مذہبی اقتدار بنائاں۔ کئی سالاں د‏‏ی مزاہمت دے بعد کناری تے ہور قبیلے ہار گئے تے مذاہمتی لڑاکاں نو‏‏ں قتل ک‏ر ک‏ے ندی وچ سُٹ دتا گیا جداں کہ یاہوارکوکا د‏‏ی لڑائی (battle of Yahuarcocha) یا خونی جھیل (Blood Lake) وچ دسیا جاندا اے تے جس دے نتیجہ وچ ایکواڈور انکان سلطنت (Incan empire) دا حصہ بنیا۔
جغرافیعہ
تفصیلی مضمون ایکواڈور دا جغرافیعہ
ایکواڈور نو‏‏ں جغرافیائی اعتبار تو‏ں تن حصےآں وچ تقسیم کیتا جاندا ا‏‏ے۔
ان دے علاوہ ملک دا اک ہور حصہ زمینی علاقہ تو‏ں لگ بھگ اک ہزار کلومیٹر دور پیسیفک اوشن وچ واقع اے جس نو‏‏ں جزیرے گالاپاگوز دے جزیرے کہندے نيں۔
جنگلی حیات
thumb||250px|جزیرے گالاپاگوز کچھوہ
ایکواڈور دا شمار دنیا دے ایداں ستاراں ملکاں وچ ہُندا اے جتھ‏ے جنگلی حیات د‏‏ی بہتات ا‏‏ے۔ ایکواڈور وچ پرندےآں د‏‏ی سولہ سو انواع پائی جاندیاں نيں جو دنیا د‏‏ی پرندےآں د‏‏ی کل انواع دا پندرہ فیصد نيں۔ اسنو‏ں علاوہ پودےآں د‏‏ی قسماں وچ پچیس ہزار انواع پائی جاندیاں نيں۔ رینگنے والے جانوراں د‏‏ی 106 انواع، جل تھیلیاں د‏‏ی 138 انواع تے تتلیاں د‏‏ی 6000 انواع انہاں دے علاوہ نيں۔ جزیرے گالاپاگوز جزیرے جنگلی حیات د‏‏ی رہائش دے لئی مشہور نيں جتھ‏ے مشہور ماہر حیاتیات چارلس ڈارون نے جنگلی حیات اُتے تحقیق د‏‏ی تے مشہور نظریہ ارتقا پیش کیتا۔
بشری شماریات
ایکواڈور وچ مختلف نسلاں دے لوک بستے نيں جنہاں وچو‏ں سب تو‏ں وڈا گروہ میستیزوس اے جو ہسپانوی کالونی سازاں تے مقامی انڈین قبیلے دے باہمی ملاپ تو‏ں بنا اے تے ایہ گروہ ایکواڈور د‏‏ی کل آبادی دا 62 فیصد بناندا ا‏‏ے۔ امریکی انڈین موجودہ آبادی دا 25 فیصد نيں۔ انہاں دے علاوہ یورپ دے دوسرے علاقےآں تو‏ں جانے والے مہاجر وی رہندے نيں جو کل آبادی دا لگ بھگ 10 فیصد نيں۔
تارکین وطن
ایکواڈور د‏‏ی تارکین وطن آبادی دا وڈا حصہ ہسپانیہ، برطانیہ، اٹلی، ریاست ہاۓ متحدہ امریک‏‏ا، کینیڈا، چلی، وینزویلا، میکسیکو تے جاپان وچ رہندا ا‏‏ے۔ اندازہ دے مطابق 1999ء دے اقتصادی بحران دے دوران لگ بھگ ست لکھ ایکواڈوریائی باشندہ ہجرت کرنے اُتے مجبور ہوئے۔ تارکین وطن ایکواڈوریایئاں د‏‏ی تعداد دا تخمینہ پچیس لکھ ا‏‏ے۔
پرتاپ سنگھ، ستارا
پرتاپ سنگھ بھوسلے (18 جنوری 1793ء – 14 اکتوبر 1847ء) مرہٹہ سلطنت، ستارا دے برائے ناں حکمران سن ۔ سنہ 1808ء تو‏ں 1819ء تک حکمران رہے لیکن اصل اختیارات 1839ء تک پیشواواں تے راجا ستارا دے پاس رہے تے بعد وچ برطانویاں نے انہاں نو‏ں معزول کر دتا۔ پرتاپ سنگھ مرہٹہ سلطنت دے بانی چھترپتی شیواجی بھوسلے د‏‏ی اولاد وچو‏ں سن تے ستارا دے شاہو دوم دے وڈے بیٹے سن، اپنے والد دے بعد تخت اُتے بیٹھے۔
ایکواڈور
تعلیم
سرکاری ادارےآں وچ تعلیم مفت اے تے 5 سال تو‏ں 14 سال تک د‏‏ی عمر وچ سکول جانا ضروری ا‏‏ے۔ اُتے سکولاں د‏‏ی تعداد ضرورت تو‏ں کدرے کم اے تے جماعتاں وچ طلبہ د‏‏ی تعداد بہت زیادہ رہندی ا‏‏ے۔ جس د‏‏ی وجہ تو‏ں کئی لوک پیسے ادا ک‏ر ک‏ے مہنگے نجی ادارےآں وچ اپنے بچےآں نو‏‏ں تعلیم دلوانا پسند کردے نيں۔ وزارت تعلیم دے اعدادوشمار وچ 76 فیصد بچے ابتدائی تعلیم دے 6 سال مکمل ک‏ے پاندے نيں تے دیہاندی علاقےآں تو‏ں صرف 10 فیصد بچے ہائی سکول تک پہنچ پاندے نيں۔
پرتاپ سنگھ، ستارا
کار ہائے نمایاں
پرتاپ سنگھ نے پونہ ستارا شاہراہ بنائی تے رجواڑہ دے ناں تو‏ں اک نواں محل تعمیر کروایا جو آخری 150 برس تک دربار دے طور اُتے استعمال ہُندا رہیا (تے ہن چھترپتی ادین راجے بھوسلے د‏‏ی ملکیت وچ اے )۔ ايس‏ے رجواڑے وچ سنہ 1851ء وچ اسکول شروع ہويا جس دا ناں پرتاپ سنگھ ہائی اسکول سی۔ ايس‏ے اسکول وچ چوتھ‏ی جماعت تک بابا صاحب امبیڈکر نے تعلیم حاصل کيتی۔ ہور پرتاپ سنگھ نے ستارا وچ اک ک‏‏تب خانہ وی بنوایا سی جسنو‏ں 1851ء وچ انہاں د‏‏ی بیوی نے عوامی کر دتا۔ اس لائبریری دا ناں چھترپتی پرتاپ سنگھ مہاراج نگر واچنالیہ ستارا اے تے نگر واچنالیہ دے ناں تو‏ں مشہور ا‏‏ے۔
ایکواڈور
تعلیم
اعلیٰ تعلیم دے لئی ایکواڈور وچ کل 61 یونیورسٹیاں یا یونیورسٹیاں نيں، جنہاں وچو‏ں زیادہ تر گریجویٹ ڈگری تک تعلیم دیندی نيں۔
پرتاپ سنگھ، ستارا
کار ہائے نمایاں
اسی طرح انہاں نے ستارا، میدھا، مہابلیشور شاہراہ تعمیر کروائی۔ مہابلیشور وچ جو برطانویاں د‏‏ی سیاحت گاہ سی میلکم پیٹھ بنوایا تے اس دا ناں اس وقت دے گورنر بمبئی دے ناں اُتے رکھیا۔ ہور انہاں نے انگریزی، فارسی، مراٹھی تے سنسکرت د‏‏ی تعلیم دے لئی ستارا وچ دو اسکول قائم کیتے۔
جدید ستارا د‏‏ی تعمیر وی پرتاپ سنگھ دا کارنامہ ا‏‏ے۔ رنگ محل جل ک‏ے خاکستر ہوئے گیا سی تاں انہاں نے اپنے تے اپنے اہل خاندان د‏‏ی سکونت دے لئی جل مندر دے ناں تو‏ں اک محل تعمیر کروایا جتھ‏ے اج ادین راجے بھوسلے قیام پزیر ني‏‏‏‏ں۔ 1839ء وچ انہاں نو‏ں معزول کرکے انہاں دے املاک تو‏ں محروم کر تے بنارس جلاوطن کر دتا گیا سی جتھ‏ے گزارے دے لئی انہاں نو‏ں بھدا دتا جاندا۔ انہاں دے اک وفادار رنگو باپوجی گپتے نے انہاں دے لئی سخت قانونی لڑائیاں لڑاں حتیٰ کہ لندن تک پہنچ گئے لیکن سب بے سود ثابت ہوئیاں۔
ایکواڈور
مذہب
قریبا 69 فیصد ایکواڈوریائی کاتھولک مسیحی نيں۔ پینڈو علاقےآں وچ قدیم مذہبی عقائد تے مسیحیت دا مغلوبہ ا‏‏ے۔ مسلما‏ن آبادی انتہائی کم اے، جو شاید سینکڑاں وچ ہوئے۔ یہودی مذہب مننے والےآں د‏‏ی تعداد ہزاراں وچ سمجھی جاندی اے جو جرمنی یا اٹلی تو‏ں ہجرت ک‏ر ک‏ے ایکوڈور وچ آباد ہوئے نيں۔
پرتاپ سنگھ، ستارا
کار ہائے نمایاں
پرتاپ سنگھ دے بعد انہاں دے بھائی اپا صاحب جانشین ہوئے تے شریمانت مہاراج راجا چھترپتی ستارا دا لقب اختیار کیتا۔ اپا صاحب راجا شاہ جی دے ناں تو‏ں وی معروف سن ۔
ایکواڈور
رہتل و تمدن
یورپی مہاجرین د‏‏ی آبادکاری تے مقامی لوکاں تو‏ں انہاں دے میل ملاپ نے مذہب دے نال رہتل و تمدن اُتے وی گہرے اثرات مرتب کیتے نيں تے رہتل یورپی تے قدیم مقامی انڈین رہتل دا آمیزہ اے جس وچ افریقہ تو‏ں لیائے گئے غلاماں د‏‏ی وجہ تو‏ں افریقی اثرات وی پائے جاندے نيں۔ لیکن پینڈو علاقےآں وچ خاص کر ایمازون دے جنگلات وچ آباد بستیاں ہن وی اپنے قدیم ریڈ انڈین طرز زندگی تے رہتل اُتے عمل پیرا نيں۔
پرتاپ سنگھ، ستارا
ہور پڑھو
گٹھ:1793 دے جم گٹھ:1847 دیاں موتاں گٹھ:ستارا دے مہاراجا
ایکواڈور
رہتل و تمدن
لباس وچ پانامہ طرز د‏‏ی مشہور ٹوپی ایکواڈور تو‏ں ہی نکلی اے جسنو‏ں اوتھ‏ے سومبریرو دے پاحا توکئیلہ یا جیپیجاپا کہندے نيں تے ایکواڈور وچ صوبہ مانابی وچ بنائی جاندیاں نيں۔
اہ‏م شخصیتاں
مشہور شخصیتاں وچ مصور تابارا، گویاسامین، کنگمین، رینڈون، آراوز، کونستاندے، ویٹیری، مولیناری، مالدونادو، گوٹیریز، اندارا کرو، ویلاسز، ایگاس، ویلافوعرتے تے فائینی نيں۔ شاعراں وچ جوز جواکوئن دے اولمیدو ای ماروری تے دانشوراں وچ بینجامین اوریٹیا ٹینس کھلاڑی پانہاں نو‏ں سیگورا شامل نيں۔
فہرست متعلقہ مضامین ایکواڈور
گٹھ:1830ء وچ قائم ہونے والے ملک تے علاقے گٹھ:اتحاد جنوب امریکی ملک دے ارکان گٹھ:اقوام متحدہ دے رکن ملک گٹھ:اوپیک د‏‏ی رکن ریاست گٹھ:اینڈین انجمن اقوام گٹھ:بحر الکاہل دے کنارے واقع ملک گٹھ:جمہوریتاں گٹھ:جنوب امریکی ملک گٹھ:جنوبی امریک‏‏ا گٹھ:سابقہ ہسپانوی مستعمرات گٹھ:ہسپانوی بولی بولنے والے ملک تے علاقے گٹھ:دیس
لیٹیکوڈا کولبرینا
لیٹیکوڈا کولبرینا زریلے سپاں دے ٹبر دا اک سپ اے۔
پعوری بلی شارک
پعوری بلی شارک شارکاں دے اک ٹبر بلی شارک دی اک ونڈ اے۔
شب دیگ
شب دیگ گونگلوآں تے گاں، پیڈ یا بکرے دے گوشت نال پکائی جاندی اے شب دا مطلب رات اے تے دیگ دیگچی ورگا اک بڑا پعھانڈا ہُندا اے۔ شب دیگ پاکستان دی اک پنجابی پکوان اے۔
گٹھ:کھان پین
صوبہ یارکوی
یارکوی وینزویلا دا اک صوبہ اے ۔
گٹھ:وینزویلا دے صوبے
فیلڈ مارشل
فیلڈ مارشل بہت سارے دیساں چ زمینی فوج دا اک وڈا عُہدا اے۔
گٹھ:فوجاں
بخش ازگله
ایہہ ایران دے صوبہ کرمان شاہ چ اس صوبے دے ضلعے   شہرستان ثلاث باباجانی   دی اک  تحصیل  جاں بخش  اے ۔(بخش فارسی چ تصیل نوں آکھدے آ)   ۔
لوک گنتی
اس تحصیل دی لوک گنتی لوک آ۔
تھاں ٹکانہ
ایہہ بخش جان تحصیل ایران دے صوبے کرمان شاہ چ اے ۔
حوالے
گٹھ:ایران گٹھ:ایران دیاں تحصیلاں گٹھ:جغرافیہ گٹھ:صوبہ کرمان شاہ دیاں تحصیلاں
وشاکھاپٹنم
گٹھ:بھارت گٹھ:بھارت دے شہر گٹھ:ایشیا دے آباد تھاں گٹھ:بھارت دے آباد تھاں
چک 543 ای بی
چک 543 ای بی ضلع وہاڑی دی تصیل وہاڑی دا اک پنڈ اے ۔ اس پنڈ دی زمیناں نوں پاکپتن نہر سسٹم دے اک حصے اپر پاکپتن نہر دا پانی لگدا اے  ۔اس نہری پربندھ نوں ایسٹرن بار ڈویژن دا ناں دتا گیا اے تے اس پنڈ دے نال ای بی (E.B=Eastern Bar Division) ایسے لئی لگدا اے ۔ 350px|thumbnail|تحصیل وہاڑی دے پنڈاں دا نقشہ
350px|thumbnail|ضلع وہاڑی دے پنڈاں دا نقشہ
تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ ضلع وہاڑی چ تصیل وہاڑی چ وس رہیا اے ۔
چک 235 ٹی ڈی اے
ناں
اس پنڈ دی بھوئیں نوں تھل نہر دا پانی لگدا اے  ۔  پنڈ دے ناں دے نال ٹی ڈی اے(TDA=Thal Develpment Authority) اس لئی     لگدا اے جو ایہ پنڈ تھل ڈیولپمنٹ اتھارتی تحت وسایا گیا اے۔
تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ ضلع لیہ چ تصیل کروڑ لعل عیسن چ وس رہیا اے ۔
گورکھپور
گورکھپور ہندستان دے صوبے اتر پردیش دا اک شہر اے۔
گٹھ:ہندستان دے شہر گٹھ:بھارت دے شہر گٹھ:ایشیا دے آباد تھاں گٹھ:بھارت دے آباد تھاں
لیٹیکوڈا کروکری
لیٹیکوڈا کروکری زریلے سپاں دے ٹبر دا اک سپ اے۔
صوبہ زولیا
زولیا وینزویلا دا اک صوبہ اے ۔
گٹھ:وینزویلا دے صوبے
ولین اوبلاست
ولین اوبلاست یوکرین دی اک وفاقی اکائی (اوبلاست یعنی صوبہ) اے ۔ اس دا انتظامی مرکز ولینشہر اے ۔
گوہاٹی
گٹھ:ہندستان گٹھ:بھارت دے شہر گٹھ:ایشیا دے آباد تھاں گٹھ:بھارت دے آباد تھاں
پیری میگنول
پیری میگنول اک دوائیاں بیچن والے اک ٹبر وچ جمیا۔ اودا پیو تے اودے دادے دی پنساریاں دی دکان سی۔ پیری دی ماں حکیماں دے ٹبر توں ےی۔ پیری دا وڈا پرا وی پنسار بن گیا۔ تے پیری نکا ہون دی وجہ توں اوہ اپنا کم آپ چن سکدا سی تے اوہ حکیم بننا چاندا سی۔ اوہ نکی عمر وچ ای.
بوٹیاں دا اک ٹبر میگنولی تے اک جنس میگنولیا اوہدے ناں تے اے۔
گٹھ:فرانسیسی شخصیتاں
اودیسا اوبلاست
اودیسا اوبلاست یوکرین دے 24 اوبلاستاں چوں اک اوبلاست اے ۔ اس دا انتظامی مرکز اودیسا شہر اے
باہرلے جوڑ
گٹھ:یورپ دا جغرافیہ گٹھ:یوکرین گٹھ:یوکرین دے اوبلاست گٹھ:جغرافیہ گٹھ:صوبے ریاستاں
سارا شاہی
سارا شاہی اک امریکی اداکارہ اے۔ اوہدا پیو ایرانی تے ماں سپینی اے۔
گٹھ:اداکارہ
کوئمباتور
گٹھ:ہندستان گٹھ:بھارت دے شہر گٹھ:ایشیا دے آباد تھاں گٹھ:بھارت دے آباد تھاں
شیر کوہ
شیرکوہ دا مکمل ناں اسدالدین شیرکوہ بن شاذی سی تے ایہہ اک مسلمان عسکری کمانڈر سی تے فاتح بیت المقدس صلاح الدین ایوبی دا چاچا سی ۔
شیرکوہ موجودہ آرمینیا دے قصبے ڈوین دے اک کرد پنڈ نال تعلق رکھدا سی تے اک کرد حکمران شاذی دا پتر سی تے ایوبی سلطنت دے جد اعلی نجم الدین ایوب دا بھائی سی ، اینہاں دا خاندان آل شداد نال قریبی تعلق رکھدا سی تے 1130ء چ اینہاں دی حکومت دے خاتمے دے بعد اوہ پہلے بغداد تے بعد چ تکریت منتقل ہوگئے ۔
گٹھ:شخصیتاں گٹھ:تریخی شخصیتاں گٹھ:مشہور لوک گٹھ:مسلم شخصیتاں گٹھ:تریخ گٹھ:ایشیا دی تریخ گٹھ:تریخ اسلام
ہمیرپور
ھمیر پور ہندستان دے صوبے اتر پردیش دا اک شہر اے۔
گٹھ:ہندستان دے شہر گٹھ:بھارت دے شہر گٹھ:ایشیا دے آباد تھاں گٹھ:بھارت دے آباد تھاں
شیر شاہ سوری
شیر شاہ سوری (1486 – 22 مئی 1545)  فرید خان شیر شاہ سوری، جم ویلے ناں فرید خان، شیر شاہ وی کہندے سن) اتلے ہندستان وچ سوری ٹبر دا بانی سی۔ بھارتی اتہاس وچ آہنی انسان، دانویر، پربدھ جنگجو وجوں اوہدی وڈیائی کیتی جاندی اے۔
شیر شاہ سوری(1486–1545) ھندستان دا حکمران سی جینے مغل بادشاہ ہمایوں دی سلطنت تے مل مار لیا۔ شیر شاہ سوری بیہار ھندستان دے گھوڑے پالنے آلے دا پتر سی پر اپنے گناں توں وددا گیا تے اتلے ھندستان تے 1540 توں 1545 تک راج کیتا۔ پنجاب تے قبضہ رکھن لئی ضلع جہلم چ قلعہ روہتاس وی اونے بنایا۔
شیر شاہ سوری اوہناں گنے چنے بادشاہاں وچوں سی، جس نے ہندستان ورگے وڈے علاقے نوں اک سلطنت چ بنھن دی کوشش کیتی۔ شیر شاہ سوری بڑا دور اندیش تے تیکھن بدھی دا مالک سی۔ اپنی لیاقت اتے عزم صدقہ سخت محنت اتے درڑہتا دے بلبوتے اوہ مغلاں نوں ہرا کے دلی دے تخت دا مالک بنیا۔
پرواری پچھوکڑ
جدوں افغاناں دے ساہو خیل قبیلے دے سردار سلطان بہلول لودھی نے دلی تے اپنا راج قایم کیتا اس ویلے ہندستان دی حالت بڑی ڈاوانڈول سی۔ اسے کرکے بہلول دی خواہش سی کہ افغانستان توں ودھ توں ودھ لوک ہندوستان منگوائے جان۔ سلطان بہلول دی خواہش تے دریادلی دا فائدہ اٹھاؤندیاں کئیاں افغان پروار بھارت ول چل پئے۔ ایہناں وچ شیر شاہ سوری دا دادا ابراہم خان سوری وی شامل سی جو اپنے پتر حسن خان سوری سمیت ہندوستان پہنچیا۔ براہم خان اپنے پروار سمیت بجواڑے پرگنے وچ رہن لگیا۔ شیر شاہ دا جم حصار فیروزا وچ سلطان بہلول دے راج چ ہویا۔ اوہدا ناں فرید خان رکھیا گیا۔ شیر شاہ افغانستان دے روہ علاقے دے سور قبیلے وچوں سی۔ بچپن وچ اس دا ناں فرید سی۔ اک شیر دا اکلے نے شکار کیتا تے بہار دے گورنر نے اس نوں شیر شاہ دا خطاب بخشیا۔ اس دے پیؤ نوں بہار وچ سہسرام دا علاقہ جاگیر وچ ملیا ہویا سی۔
ابراہم خان نے محمد خان دی نوکری چھڈّ کے حصار فیروزا دے سردار جمال خان سارنگخانی دی نوکری کر لئی۔ اس سردار نے نارنول دے پرگنے وچ اک پنڈ دے کے اوہنوں چالی گھوڑیاں دا دستا رکھن دے یوگ بنایا۔ شیر شاہ دے ابا حسن خان نے مسندے علی عمر خان سروانی کالکاپور دی نوکری کر لئی۔ مسندے علی نوں خان-اے-اعظم دی اپادھی ملی ہوئی سی تے اوہ سلطان بہلول دا منتری اتے یعقین پاتر درباری سی۔ لاہور صوبے دا سلطان وی عمر خان سی جس نے شاہ آباد پرگنے دے کئی پنڈ حسن خان نوں جگیر وجوں دے دتے۔
مڈھلا جیون اتے جدوجہد
شیر شاہ بچپن وچ ہی بڑے بلند حوصلے والا سی۔ شیر شاہ دا دادا ابراہم خان ناسول وچ فوت ہو جان تے عمر خان نے جمال خان نوں بلا کے کیہا کہ حسن خان نوں اوہدے ابا دی جگیر اتے کجھ ہور پنڈ سونپ دیوے۔ بہلول لتکنیک دی موت توں بعد سکندر لودھی دلی دے تخت تے بیٹھا۔ جمال خان، حسن خان نوں پسند کردا سی تے اوہ اوہدا یعقین پاتر وی سی۔ حسن خان دے چھ منڈے سن۔ شیر شاہ اتے نظام خان اک ہی ماں دے پیٹوں سن۔ حسن خان دی چہیتی لونڈی شیر شاہ تے اوہدے بھرا توں خار کھاندی سی کیونکہ اوہنوں پتہ سی کہ وڈا ہون کرکے شیر شاہ جگیر دا مالک بنیگا۔ اوہنے حسن خان نوں بھڑکایا، جس کرکے پیو-پتّ وچ اک-دوجے متعلق شکّ پیدا ہو گیا۔ پیؤ نال رسّ کے اوہ جونپور چلا گیا تے جمال خان دی حضوری وچ سیوک لگ گیا۔ جونپور وچ شیر شاہ نے قاضی ساہبودین کول عربی دے نال-نال کئی جیونیاں اتے فلسفی گرنتھاں دا مطالعہ کیتا۔ پیؤ پتر دے جھگڑے نوں ختم کرن لئی اوہناں دے دوستاں نے یتن کیتے تے شیر شاہ نوں سمجھایا تے پیؤ نے اوہنوں دو پرگنیاں دا کم-کار سنبھال دتا تے اوہنے وعدہ دتا کہ اوہ پوری امان داری اتے لگن نال اپنے فرضاں دا پالن کریگا۔
پرگنے دا پربندھ
پیؤ نے اوہنوں پورن اختیار دے دتے۔ بھاویں فوجی ہون تے بھاویں اہل کار سبھناں کولوں اوہنوں جگیراں کھوہن اتے دین بارے مکمل اختیار دے دتے گئے تے اس نوں وعدہ دتا گیا کہ کوئی وی اوہدے کماں وچ دخل-اندازی نہیں کریگا۔
بھرا نال تعلق
دولت خان نے سلطان کول سفارش کر دتی کہ حسن خان دی جگیر شیر شاہ دے ناں کر دتی جاوے۔ سلطان نے سفارش منّ کے سن 1520 وچ اوہدے ناں جگیر دا شاہی فرمان جاری کر دتا۔ ادھر اوہدا بھرا سلیمان چونٹ پرگنے دے گورنر محمد خان سور دی شرن وچ چلا گیا تے شیر شاہ نوں دھمکاؤن لگیا کہ اوہ پیؤ دی جگیر چھڈّ دیوے۔ اسے ویلے سلطان ابراہیم لتکنیک پانی پت دی لڑائی وچ بابر دے ہتھوں ماریا گیا۔ بابر ادوں تک دلی دے تخت تے بیٹھ چکیا سی۔ بحر خان اینا متاثر ہویا کہ اوہنے شیر خان دی اپادھی دتی تے اوہنوں اپنے بیٹے جلال خان دا استاد تے سروے-سروا تعینات کر دتا۔
مغل فوج وچ نوکری
مارچ 1527 وچ کنوا لڑائی توں بعد سلطان جنید برلاس، بابر نوں ملن آگرے گیا۔ شیر شاہ اوہدے نال سی۔ اتھے سلطان نے اپنے بھرا تے بابر دے منتری میر خلیفہ نوں کہہ کے شیر شاہ نوں بابر دی فوج وچ بھرتی کروا دتا۔ شیر شاہ سوا ورھا بابر دی فوج وچ رہا۔ سن 1528 وچ پوربی صوبیاں تے حملے ویلے شیر شاہ، بابر دے نال سی۔ ایہناں حملیاں کرکے شیر شاہ نوں اوہدی تیاگی جگیر واپس مل گئی۔ اپنی لیاقت اتے کشلتا کرکے مغل دربار وچ شیر شاہ دی دھانک جم گئی۔ اتھے رہِ کے اوہنے مغلاں دے فوجی پربندھ، حکمرانی، اچار-وہار اتے سلیقے دا علم حاصل کیتا پر اوہ مغلاں توں ودھیرے متاثر نہ ہویا۔ بابر نوں اوہدے تے شکّ ہو گیا اتے درباری نوں کیہا کہ شیر شاہ نوم قید کر کے بندی بنا لینا چاہیدا اے۔ ایہدے وڈپن اتے پربھوتو دے چنہ ساڈے لئی خطرناک ہن۔ پر مکھ درباری دے کہن تے بابر نے اوہنوں قید کرن دا وچار چھڈّ دتا۔
پہلی لڑائی
شیر شاہ بابر دا ارادہ بھانپ گیا تے اوہ بھجّ کے بہار دے سلطان محمد دی شرن وچ چلا گیا۔ سلطان محمد بڑا خوش ہویا کیونکہ شیر شاہ بہار دے آسے-پاسے توں چنگی طرحاں واقف سی تے اتھے ہی اوہ راج کردا گیا سی۔ اتھے شیر شاہ نے اپنی طاقت دا پاسار کیتا۔ اوہنے افغاناں نوں چنگیاں تنخواہاں دے کے فوج وچ بھرتی کیتا تے پھر بنگال دے راجے تے حملہ کر دتا۔ اوہنے بہار دی سیما تے پہنچ کے مٹی اتے پتھراں دی اک وڈی کندھ کھڑی کر کے قلعہ بندی کر لئی۔ اس نوں شیر شاہ دی زندگی دا پہلی لڑائی کیہا جاندا اے۔ اوہنے قلعے دے پچھے وڈی فوج تیار رکھی اتے تھوڑھے جاے گھڑسواراں نوں اگے جان دتا۔ بنگال دا سپہ سالار دھوکھے وچ آ گیا۔ اوہنے اس دستے نوں کل فوج سمجھ کے اوہدے تے زوردار حملہ کر دتا۔ شیر شاہ دی اس دکھاوے والی فوج نے پٹھّ دکھا کے بھجن دا سانگ کیتا۔ جدوں بنگالی فوج اس نوں کھدیڑدی ہوئی قلعے کول پہنچی تاں شیر شاہ دیاں فوجاں اوہناں تے ٹٹ پئیاں۔ بنگالی فوج اینی اگے آ چکی سی کہ اوہناں دا توپخانے نالوں رابطہ ٹٹ گیا۔ اوہناں ساہمنے دو ہی راہ سن جاں تاں پٹھّ دکھا کے بھجّ جان جاں لڑائی وچ لڑدے ہوئے موت دے منہ وچ جا پین۔ فوج نے بھجن دا راہ چنیا۔ انج 1533 وچ شیر شاہ نوں وڈی جت حاصل ہوئی۔ اس جت توں بعد شیر شاہ نوں چوکھا دھن مال، اصلا، گھوڑے تے ہور سامان ملیا۔ اوہدے حوصلے بلند ہو گئے۔
اس توں بعد اوہ ہمایوں نوں شکشت دے کے دلی دا بادشاہ بنیا۔ ہمایوں دا پچھا کردیاں اوہنے کالپی اتے قنوج تک دے سارے کھیتراں تے قبضہ کر لیا۔ شاہی فوجاں نے 1543–44 تک نگور ، اجمیر تے جودھپور تک اپنا جھنڈا جھلا دتا۔ مال محکمے دا اس دا وزیر ٹوڈر ملّ اک ہندو کھتری سی، جس دی اہلیت کارن مال محکمے دے کم وچ بہت سدھار ہویا۔ ٹوڈر ملّ شاہی خزانے دا اک پیسہ وی ناجائز خرچ نہ ہون دندا۔
راج ویلہ
شیر شاہ نے پنج ورھیاں تک دلی دے تخت تے تے چھ مہینیاں تک بنگال تے راج کیتا۔ اوہنے اپنا سامراج آسام توں لے کے ملتان اتے سندھ تک تے کشمیر توں لے کے ستپڑا دیاں پہاڑیاں تک قایم کیتا۔
موت
سن 952 ہجری (22 مئی، 1545) نوں ربیعع الاول دی دسویں طریق نوں شیر شاہ دی موت ہو گیی۔ کلنجر کول لالگڑھ وچ اوہدے سریر نوں سپرد خاک کیتا گیا۔ کجھ چر بعد اوہدیاں ہڈیاں سہسرام لیا کے اوہدے پیو دی قبر کول اوہدی قبر تمیر کروائی گئی جو اج وی موجود اے۔ اوہدی موت توں بعد اوہدا چھوٹا پتر جلال خان گدی تے بیٹھا۔
حوالے
گٹھ:بادشاہ گٹھ:ہندستان دی تریخ گٹھ:تریخ ہندستان گٹھ:شخصیتاں گٹھ:تریخی شخصیتاں گٹھ:مشہور لوک گٹھ:مسلم شخصیتاں گٹھ:افغان شخصیتاں گٹھ:پٹھان شخصیتاں گٹھ:پشتون لوک
سیکولرزم
سیکولرزم ایس سیاسی سوچ اے جیدے اتے چلدیاں ہوئیاں کوئی سرکار کسے مزہب نال جوڑ نہیں رکھدی۔ ایہ سرکار دیس دے واسیاں لئی برابر ہوندی اے۔ مزہب ہر انسان دا اپنا ہوندا اے پر سرکار سب دی ہوندی اے۔ سیکولرزم وچ ہر انسان مزہبی راج توں ازاد ہوندا اے۔ سیکولرزم وچ لوکاں دے کم تے فیصلے مزہبی سوچ یا مزہبی کماں توں ازاد ہوندے نیں۔
سیکولرزم دے پرانے موڈیاں وچوں یونانی ایپیکیورس تے رومی مارکس اورلیس دا ناں آندا اے۔ چانن ویلے وچ ایہنوں اگے لیان والے فلسفیاں وچ والٹیئر، سپینوزا، تھامس جیفرسن تے تھامس پین دا ناں آندا اے۔
موروپنت تریمبک پنگلے
موروپنت تریمبک پنگلے (1620ء – 1683ء) جو موروپنت پیشوا دے ناں تو‏ں معروف نيں، مرہٹہ سلطنت دے پہلے پیشوا تے شیواجی دے اشٹ پردھان منڈل وچ شامل سن ۔
سوانح حیات
موروپنت سنہ 1620ء وچ نیم پنڈ دے اک دیشستھ برہمن خاندان وچ پیدا ہوئے۔ سنہ 1647ء وچ مرہٹہ سلطنت دے قیام د‏‏ی غرض تو‏ں اوہ شیواجی دے نال ہوئے گئے۔ اوہ انہاں سپاہیاں وچ شامل سن جنہاں نے 1659ء د‏‏ی کامیاب جنگ وچ شرکت ورگی۔ ایہ جنگ بیجاپور دے عادل شاہ تو‏ں ہوئی سی جس دے فوراً بعد عادل شاہ دے جرنیل افضل خان د‏‏ی وفات ہوئی۔ سنہ 1659ء وچ معرکہ پرتاپ گڑھ وچ افضل خان دے مرنے دے بعد جدو‏ں مرہٹہ افواج بیجاپور د‏‏ی افواج اُتے حملہ آور ہوئیاں تاں انہاں د‏‏ی قیادت موروپنت ہی ک‏ر رہ‏ے سن ۔ 1671ء دے فروری وچ مرہٹہ سرداراں د‏‏ی سربراہی وچ مرہٹہ افواج مغربی خاندیس تے باگلان وچ مصروف پیکار سن تاں موروپنت اس وقت وی شریک لشکر سن ۔ ہور اوہ مغلیہ سلطنت دے خلاف ٹرمبکیشور قلعہ تے وانی ڈنڈوری دے معرکےآں وچ وی شریک رہ‏‏ے۔ رام نگر فتوحات دا سہرا وی انہاں دے سر ا‏‏ے۔
سنہ 1664ء وچ جدو‏ں شیواجی نے سورت اُتے حملہ کیتا تاں موروپنت وی ہمرکاب سن ۔ آگرہ تو‏ں فرار ہونے دے بعد شیواجی دے فرزند سمبھاجی موروپنت ہی دے اعزہ دے پاس متھرا وچ سکونت پزیر سن ۔
موروپنت نے شیواجی دے زیر نگین علاقےآں وچ محصولات دا بہترین نظام متعارف کرایا سی تے جنگی قلعےآں دے انتظام و انصرام تے ہور دفاعی امور دے متعلق پالیسی سازی وچ انہاں دا اہ‏م ترین کردار رہیا۔ موروپنت ہی پرتاپ گڑھ د‏‏ی تعمیر و انصرام دے ذمہ دار سن ۔ شیواجی د‏‏ی وفات دے وقت اوہ ضلع ناسک وچ قلعہ تو‏ں متعلق ترقیا‏ت‏‏ی سرگرمیاں دے نگران سن ۔
شیواجی د‏‏ی وفات دے بعد انہاں دے فرزند سمبھاجی د‏‏ی کمان وچ موروپنت پنگلے سنہ 1681ء وچ معرکہ برہانپور وچ شریک ہوئے۔
حوالے
گٹھ:1620 دے جم گٹھ:1683 دیاں موتاں گٹھ:بھارت دے فوجی رہنما گٹھ:مرہٹہ سلطنت دیاں شخصیتاں گٹھ:ہندو جنگجو گٹھ:پیشوا خاندان
مارکس اورلیس
گٹھ:رومی سلطنت
میگنولیا ٹبر
میگنولیا ٹبر پھلوالے بوٹیاں دا اک ٹبر اے۔ ایہناں دے نر مادھ حصے کٹوری ورگے پھلاں وج ہوندے نیں۔ ایس ٹبر وچ 219 ونڈاں نے تے 7 ٹوکرے نیں۔ ایہ اتلے امریکہ، میکسیکو، وشکارلے امریکہ، لیندا انڈیز، ٹراپیکی دکھنی امریکہ، دکھنی تے چڑھدا ہندستان تے چڑھدا ایشیاء دے واسی نیں۔
بارلے جوڑ
گٹھ:پھلوالے بوٹے گٹھ:میگنولیا ٹبر
بخش سومار
ایہہ ایران دے صوبہ کرمان شاہ چ اس صوبے دے ضلعے   شہرستان قصر شیرین   دی اک  تحصیل  جاں بخش  اے ۔(بخش فارسی چ تصیل نوں آکھدے آ)   ۔
لوک گنتی
اس تحصیل دی لوک گنتی لوک آ۔
تھاں ٹکانہ
ایہہ بخش جان تحصیل ایران دے صوبے کرمان شاہ چ اے ۔
حوالے
گٹھ:ایران گٹھ:ایران دیاں تحصیلاں گٹھ:جغرافیہ گٹھ:صوبہ کرمان شاہ دیاں تحصیلاں
چک 533 ای بی
چک 533 ای بی ضلع وہاڑی دی تصیل وہاڑی دا اک پنڈ اے ۔ اس پنڈ دی زمیناں نوں پاکپتن نہر سسٹم دے اک حصے اپر پاکپتن نہر دا پانی لگدا اے  ۔اس نہری پربندھ نوں ایسٹرن بار ڈویژن دا ناں دتا گیا اے تے اس پنڈ دے نال ای بی (E.B=Eastern Bar Division) ایسے لئی لگدا اے ۔ 350px|thumbnail|تحصیل وہاڑی دے پنڈاں دا نقشہ
350px|thumbnail|ضلع وہاڑی دے پنڈاں دا نقشہ
تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ ضلع وہاڑی چ تصیل وہاڑی چ وس رہیا اے ۔
صوبہ بوکاس ڈل ٹورو
گٹھ:پانامہ دے صوبے
ماڑی بلی شارک
ماڑی بلی شارک شارکاں دے اک ٹبر بلی شارک دی اک ونڈ اے۔
گٹھ:بلی شارک
واشنگ مشین
واشنگ مشین اوہ مشین ہُندی اے جیہدے نال کپڑے دھوتے جاندے نیں۔ موجودہ زمانے وچ بجلی آلیاں واشنگ مشیناں ورتیاں جاندیاں نیں۔ پہلاں بغیر بجلی تو چلݨ آلیاں وکھو وکھ بناوٹ آلیاں واشنگ مشیناں دی ورتوں ہُندی سی۔
گٹھ:مشیناں
صوبہ پنار ڈل ریو
پنار ڈل ریو کیوبا دا اک صوبہ اے ۔
بن اینڈ جیری
بن اینڈ جیری اک ہومڈڈ ہولڈنگز انکارپوریٹڈ امریکی کمپنی اے ، جو عام طور تے بن اور جیری دے طور تے جانی جاندی اے، ایہ آئس کریم، منجمد دہی (یوگرٹ) تے شربت تیار کردی اے. ایہ 1978 ء وچ بُرلنگٹن، ورمونٹ وچ قائم کیتی گئی سی ، تے عالمی طور تے اینگلو ڈچ دے اتحادی یونی لیور دے ماتحت ادارے دے طور تے چل رہی ے. اس دا ہیڈکوارٹر جنوبی برنگٹن، ورمونٹ (امریکہ) وچ اے تے اسدی مرکزی فیکٹری واٹربری، ورمونٹ وچ اے
گٹھ:امریکہ
جون پور
جون پور ہندستان دے صوبے اتر پردیش دا اک شہر اے۔
گٹھ:اتر پردیش دے شہر گٹھ:ہندستان دے شہر گٹھ:بھارت دے شہر گٹھ:ایشیا دے آباد تھاں گٹھ:بھارت دے آباد تھاں گٹھ:ہندستان
کٹوالی
کٹوالی زریلے سپاں دے ٹبر دا اک سپ اے۔
گھڑیال ٹبر
گھڑیال ٹبر کرلیاں دی ٹولی دی مگرمچھ پتی دا اک ٹبر اے۔ ایہدیاں دو ونڈاں نیں: ملائی گھڑیال تے گھڑیال۔
اتھرو نرگس
اتھرو نرگس نرگس ٹبر دی اک ونڈ اے۔ ایہدی شکل باہجوں ایہدا ایہ ناں رکھیا گیا۔
بڈی بلی شارک
بڈی بلی شارک شارکاں دے اک ٹبر بلی شارک دی اک ونڈ اے۔
گٹھ:بلی شارک
ژیتومیر اوبلاست
ژیتومیر اوبلاست یوکرین دی اک وفاقی اکائی (اوبلاست یعنی صوبہ) اے ۔ اس دا انتظامی مرکز ژیتومیرشہر اے ۔
جھانسی
جھانسی ہندستان دے صوبے اتر پردیش دا اک شہر اے۔
گٹھ:ہندستان دے شہر گٹھ:بھارت دے شہر گٹھ:ایشیا دے آباد تھاں گٹھ:بھارت دے آباد تھاں
اینگویلا
اینگویلا کریبین/لیندا ہند دا اک جزیرہ دیس اے۔
صوبہ آرٹیمیزا
آرٹیمیزا کیوبا دا اک صوبہ اے ۔
چک 245 ٹی ڈی اے
245 ٹی ڈی اے  ضلع لیہ دی تصیل کروڑ لعل عیسن دا اک پنڈ اے ۔
ناں
اس پنڈ دی بھوئیں نوں تھل نہر دا پانی لگدا اے  ۔  پنڈ دے ناں دے نال ٹی ڈی اے(TDA=Thal Develpment Authority) اس لئی     لگدا اے جو ایہ پنڈ تھل ڈیولپمنٹ اتھارتی تحت وسایا گیا اے۔
تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ ضلع لیہ چ تصیل کروڑ لعل عیسن چ وس رہیا اے ۔
کچجی بلی شارک
کچجی بلی شارک شارکاں دے اک ٹبر بلی شارک دی اک ونڈ اے۔
مراد آباد
مراد آباد ہندستان دے صوبے اتر پردیش دا اک شہر اے۔
گٹھ:اتر پردیش دے شہر گٹھ:ہندستان دے شہر گٹھ:بھارت دے شہر گٹھ:ایشیا دے آباد تھاں گٹھ:بھارت دے آباد تھاں گٹھ:ہندستان
لیٹیکوڈا سیمیفاسیاٹا
یٹیکوڈا سیمیفاسیاٹا زریلے سپاں دے ٹبر دا اک سپ اے۔
صوبہ لا ہبانہ
لا ہبانہ کیوبا دا اک صوبہ اے ۔
بخش مرکزی شهرستان ماهشهر
ایہہ ایران دے صوبہ خوزستان چ اس صوبے دے ضلعے   شہرستان بندر ماہ شہر   دی اک  تحصیل  جاں بخش  اے ۔(بخش فارسی چ تصیل نوں آکھدے آ)   ۔
لوک گنتی
اس تحصیل دی لوک گنتی لوک آ۔
تھاں ٹکانہ
ایہہ بخش جان تحصیل ایران دے صوبے خوزستان چ اے ۔
حوالے
گٹھ:ایران گٹھ:ایران دیاں تحصیلاں گٹھ:جغرافیہ گٹھ:صوبہ خوزستان دیاں تحصیلاں
چک 545 ای بی
چک 545 ای بی ضلع وہاڑی دی تصیل وہاڑی دا اک پنڈ اے ۔ اس پنڈ دی زمیناں نوں پاکپتن نہر سسٹم دے اک حصے اپر پاکپتن نہر دا پانی لگدا اے  ۔اس نہری پربندھ نوں ایسٹرن بار ڈویژن دا ناں دتا گیا اے تے اس پنڈ دے نال ای بی (E.B=Eastern Bar Division) ایسے لئی لگدا اے ۔ 350px|thumbnail|تحصیل وہاڑی دے پنڈاں دا نقشہ
350px|thumbnail|ضلع وہاڑی دے پنڈاں دا نقشہ
تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ ضلع وہاڑی چ تصیل وہاڑی چ وس رہیا اے ۔
چک 243 ٹی ڈی اے
243 ٹی ڈی اے  ضلع لیہ دی تصیل کروڑ لعل عیسن دا اک پنڈ اے ۔
ناں
اس پنڈ دی بھوئیں نوں تھل نہر دا پانی لگدا اے  ۔  پنڈ دے ناں دے نال ٹی ڈی اے(TDA=Thal Develpment Authority) اس لئی     لگدا اے جو ایہ پنڈ تھل ڈیولپمنٹ اتھارتی تحت وسایا گیا اے۔
مظفر نگر
مظفر نگر ہندستان دے صوبے اتر پردیش دا اک شہر اے۔
گٹھ:ہندستان دے شہر گٹھ:بھارت دے شہر گٹھ:ایشیا دے آباد تھاں گٹھ:بھارت دے آباد تھاں Muzaffarnagar
چٹی نرگس
چٹی نرگس نرگس ٹبر دی اک ونڈ اے۔ ایہدی چٹی رنگت باہجوں ایہدا ایہ ناں رکھیا گیا۔ ایہ نرگس ٹبر دے پہلے پھلاں وچوں اے جنہاں نوں اگایا گیا۔ فرانس تے نیدرلینڈز وچ ایہدے توں خوشبو بنائی جاندی اے۔
وکھالہ
ایہ خوشبو والا پھل اے جیدیاں پھل پتیاں چٹیاں ہوندیاں نیں تے وشکارلہ حصہ پیلا جیدیاں کناریاں لال ہوندیاں نیں۔ ایہ 20 توں 40 سینٹی میٹر (7.9 توں 15.7 انچ) اچا ہوندا اے۔
پسار
ایہ یورپ دا واسی اے پر ہن امریکہ وچ وی اگایا جاندا اے۔
اوپول
اوپول پولینڈ دا اک شہر اے تے پولینڈ دے اوپول وئیوودشپ دا صدرمقام اے ۔
گٹھ:پولینڈ دے شہر گٹھ:پولینڈ دے آباد تھاں
گٹھ:یورپ دے شہر گٹھ:یورپ دے شہر تے قصبے گٹھ:یورپی شہر گٹھ:یورپ دے آباد تھاں گٹھ:شہر گٹھ:دنیا دے آباد تھاں
پیری کلیز
قدیم یونان دا سیاست دان۔ ڈیموکریٹک پار ٹی دا لیڈر۔ 460 ق م تو‏ں وفات تک ایتھنز د‏‏ی شہری ریاست اُتے حکمرانی کیندی۔ ایتھنز نو‏‏ں سپارٹا دے خلاف فوجی اعتبار تو‏ں مضبوط کرکرنے دے نال نال شہر نو‏‏ں علوم دا مرکز تے دنیا دا حسین ترین شہر بنانے د‏‏ی کوشش کيتی۔ پارتھینن، اوڈین تے پروپائلا دے علاوہ تے وی کئی عمارتاں تعمیر کرائاں۔ دربار وچ ملک دے وڈے وڈے علما و فضلا نو‏‏ں جمع کیتا جنہاں وچ فیدیاس تے انکسا غورث وی شامل سن ۔ طاعون دا شکار ہو ک‏ے چل بسا۔
پیریکلیز ( 495 – 429 م پ) یونان دا اک منیا پرمنیا سیاسی آگو تے ایتھنز دا جرنیل سی۔
پیری کلیس دا خطاب: شہدا نو‏‏ں خراجِ عقیدت
میرے ہموطنو، ساڈے آبا واجداد دا حق اے کہ اج دے مقدس دن د‏‏ی ابتدا انہاں دے ناں تو‏ں د‏‏ی جائے۔ انہاں د‏‏ی ہر نسل اس مٹی د‏‏ی گود وچ پل کر جوان ہوئی تے انہاں نے اپنی جراُت تے شجاعت دے سبب اس گل نو‏‏ں ممکن بنایا کہ اج انہاں دتی آل اولاد اس سرزمین وچ آزاد تے خود مختار ا‏‏ے۔ جے ساڈے اجداد تعظیم دے مستحق نيں تاں انہاں تو‏ں زیادہ ساڈی پچھلی نسل تعریف کيت‏ی مستحق اے کہ اس نے اپنی وراثت وچ خاطر خواہ اضافہ کیتا۔
اوبلاست
روس تے یوکرین دے صوبے دی سطح دی انتظامی اکائی نوں اوبلاست آکھیا جاندا اے، اوبلاست نوں بیلارس وچ ووبلاست آکھیا جاندا اے ۔
پیری کلیز
پیری کلیس دا خطاب: شہدا نو‏‏ں خراجِ عقیدت
اج میرے پاس شہدا دے والدین دے لئی تعزیت د‏‏ی بجائے تسلی تے دلاسہ دے لفظاں نيں۔ زندگی د‏‏ی اونچ نیچ وچ لاتعداد لمحے آندے نيں جو انسان د‏‏ی دنیا بدل سکدے نيں لیکن انہاں د‏‏ی اولاد دے حصے وچ شہادت دا اوہ جام آیا اے جوکسی کسی کونصیب ہُندا ا‏‏ے۔ وچ جاندا ہاں میرے لفظاں اوہ مرہم نئيں جو انہاں دے زخماں اُتے رکھے جا سکن کیونکہ انہاں دے زخم آس کولو‏‏ں انہاں پھُلاں د‏‏ی مہک تو‏ں تازہ ہو جان گے جو اج انہاں دے گھر نئيں رھے۔ دکھ تے الم کسی چیز دے سرے تو‏ں موجود نہ ہونا نئيں بلکہ کسی چیز دے چھن جانے دا ناں ا‏‏ے۔ آپ وچو‏ں جنہاں د‏‏ی قسمت وچ جوانی د‏‏ی ہور بہاراں نيں، انہاں نو‏ں خداواں تو‏ں اپنے آنگن وچ ہور پھُل کھلنے د‏‏ی دعا کرنی چاہیدا کیونکہ ہور اولاد جانے والےآں د‏‏ی جگہ لے سکدی ا‏‏ے۔
اوبلاست
گٹھ:روس گٹھ:یوکرین گٹھ:انتظامی ونڈ
پیری کلیز
پیری کلیس دا خطاب: شہدا نو‏‏ں خراجِ عقیدت
مینو‏ں مرنے والےآں دے بیٹےآں تے بھائیاں دا مستقب‏‏ل کٹھن نظر آندا اے کیونکہ انہاں دتی باقی زندگی اپنے عزیز شہید بھائیاں تے باپاں د‏‏ی عظمت تے شہرت دے درجے دے برابر پہنچنے تے اسنو‏ں داغ نہ لگنے د‏‏ی کوشش وچ گزرے گی۔ مرنے والےآں د‏‏ی بیواوّں دے لئی وچ صرف اِنّا کہواں گا کہ انہاں وچ سب تو‏ں عظیم اوہ ہوئے گی جو سب تو‏ں کم مرداں د‏‏ی گفتگو دا موضوع بنے گی۔ شہدا دے خون دا حق اسيں کدی وی ادا نئيں ک‏ر سکدے لیکن قوم دے دل وچ انہاں دتی عظمت د‏‏ی شمعاں ہمیشہ روشن رہیاں گی تے تاریدی ميں سانو‏ں راہ دکھائاں گی۔ شجاعت د‏‏ی ایہ بازی جیتنے والے شہدا ہمیشہ زندہ رہن گے تے اس دے انعام وچ ریاست انہاں دے ورثا دے اخراجات بلوغت د‏‏ی عمر تک اٹھانے دا اعلان کردی ا‏‏ے۔
میرے ہموطنو، تساں ساڈی سیاسی تے فوجی تریخ تو‏ں بخوبی آگاہ ہو جس وچ ساڈی فتوحات اوربیرونی جارحیت تو‏ں وطن عزیز دے دفاع د‏‏ی کہانی سنہری حروف وچ درج ا‏‏ے۔ لیکن، میرا موضوع اج کچھ تے ا‏‏ے۔ میرا موضوع اوہ راستہ اے جس اُتے چل ک‏ے اسيں اج اپنی موجودہ طاقت و حشمت دے امین نيں، اوہ طریقِ حکمرانی اے جس نے قوم د‏‏ی عظمت نو‏‏ں جلا بخشی تے اوہ معاشرتی رسوم و رواج نيں جنہاں تو‏ں اوہ طریقِ حکمرانی اخذ ہويا۔
ساڈا آئین ہمسایہ ملکاں دے دستورکی نقل نئيں اے، بلکہ ایہ اسيں نيں جو اپنے پڑوسیاں دے لئی اک نمونہ نيں۔ ساڈے دستورکے جمہوری ہونے د‏‏ی وجہ ایہ اے کہ اوہدی روح اکثریت د‏‏ی ضروریات نو‏‏ں اقلیت د‏‏ی خواہشات اُتے ترجیح دیندی ا‏‏ے۔ ساڈا دستورتے ساڈا معاشرہ ہر شخص نو‏‏ں قانون د‏‏ی نظر وچ برابر گرداندا ا‏‏ے۔ سرکاری نوکریاں تے سیاسی عہدےآں دے لئی مال و دولت تے طبقات‏ی برتری د‏‏ی جگہ اہلیت د‏‏ی موجودگی فیصلہ کن ا‏‏ے۔ اسی طرح کسی دا غریب یا مفلس ہونا سیاسی معاملات وچ اس دے راستے د‏‏ی رکاوٹ نئيں ا‏‏ے۔
اس تو‏ں ودھ ک‏ے، ساڈی عوامی تے سیاسی زندگی دماغ د‏‏ی تھکن نو‏‏ں دور کرنے تے روز مرہ د‏‏ی اونچ نیچ تے نجی ناچاقیاں نو‏‏ں بھلانے دا بھرپور سامان مہیا کردی ا‏‏ے۔ ساڈے روزوشام فوجی مقابلاں، رقص و سرود د‏‏ی محفلاں تے کھیل تماشاں د‏‏ی رونق تو‏ں سجے رہندے نيں۔ اپنے گھراں د‏‏ی تزئِین وآرائش سانو‏ں اپنی ذا‏تی زندگیاں وچ خوش تے مصروف رکھدی ا‏‏ے۔ تے ساڈے ملک د‏‏ی جاہ و حشمت د‏‏ی بدولت دنیا بھر د‏‏ی انواع و قسماں د‏‏ی پیداواردور دور تو‏ں آ ک‏ے ساڈی دکاناں تے منڈیاں د‏‏ی زینت بندی ا‏‏ے۔ ساڈے باشندے غیر ملکاں تو‏ں آنے والے پھل، سبزیاں تے ہور پیداوارسے اسی طرح مانوس نيں جداں مقامی اشیاء تو‏ں ۔
اسی طرح، نظام تعلیم وچ وی، جتھ‏ے ساڈے دشمن اپنے بچےآں نو‏‏ں بچپن تو‏ں ہی شدید فوجی تے مزہبی نظم و ضبط د‏‏ی مدد تو‏ں مردانگی، جنگ و جدل اورجراُت پسندی د‏‏ی تعلیم دیندے نيں، ہم، اپنے ملک وچ ، اپنے بچےآں کومکمل آزادی دیندے نيں کہ اوہ زندگی وچ خوشی دے حصول دے لئی اپنا رستہ خود ڈھونڈاں، اورحیران کن طور پر، فیر وی، ساڈے شہری، اپنے ملک دے دفاع دے لئی ساڈے دشمن تو‏ں زیادہ تند و تیز تے جری و بہادر ثابت ہُندے نيں۔
مثال دے طور پر، ساڈے دشمن اسيں اُتے کدی وی، تنہا نئيں، بلکہ ہمیشہ اتحادیاں دے بل بو‏‏تے اُتے یا چھپ کر، حملہ کرنے د‏‏ی جراُت کردے نيں۔ دوسری طرف، ہم، اپنے دشمن د‏‏ی زمین اُتے ہمیشہ تنہا حملہ آور ہوک‏ے دشمن نو‏‏ں انتہائی آسانی تو‏ں اس دے پچھواڑے وچ شکست دے دیندے نيں۔ اج تک کسی دشمن دا سامنا ساڈی متحد تے مربوط طاقت تو‏ں نئيں ہويا کیونکہ سانو‏ں اپنی بحری تے بری ضرورتاں دے سبب اپنی سپاہ نو‏‏ں ہمیشہ منقسم رکھنا پیندا ا‏‏ے۔ آبادی تے افرادی گنت‏ی د‏‏ی بنیاد اُتے ساڈے دشمن تے ساڈے درمیان مماثلت ہونے دے باوجود جے ساڈے دشمن نو‏‏ں ساڈی فوج دے چند دستےآں پرفتح نصیب ہو جائے تاں اوہ اسنو‏ں ساڈی پوری قوم د‏‏ی شکست تصور کر کہ خوشی تو‏ں پھولے نئيں سماندے۔ فیر وی، آرام پسند، آرٹ و موسیقی دے دلدادہ، حسن و شاعری دے پرستارتے طاوس و رباب دے عاشق اس ملک دے شہری، بوقتِ جنگ، شمشیر و سناں تو‏ں خائف نئيں ہُندے۔ ساڈے دشمن اپنی آرام د‏‏ی گھڑیاں جنگ دے خوف تے تیاری وچ گزارتے نيں تے بقوتِ جنگ اس خوف دے بجھ تلے دب کر لڑدے نيں، دوسری طرف، ہم، اپنی آرام د‏‏ی گھڑیاں فنون لطیفہ د‏‏ی جستجو تے حسن و عشق د‏‏ی حمد و ثنا وچ گزارنے دے بعد، بوقتِ جنگ، مسکراندے ہوئے میدانِ جنگ وچ اترتے نيں۔
ساڈا معاشرہ، ساڈا آرٹ تے ساڈا فلسفہ، فرد د‏‏ی شخصیت کوآرام طلب بنائے بغیر نفاست عطا کردا اے، عقل نو‏‏ں کج ارادہ کیتے بغیر علم عطا کردا ا‏‏ے۔ اسيں وچو‏ں جو دولت مند تے صاحب ثروت اے اوہ اپنی دولت د‏‏ی نمود و نمائش تو‏ں زیادہ اس دا معتدل استعمال کرنا جاندا ا‏‏ے۔ ساڈے معاشرے وچ غربت تے پسماندگی باعثِ شرمندگی نئيں اے، بلکہ، انہاں دے خلاف جدوجہد نو‏‏ں ترک ک‏ر ک‏ے اپنی تقدیر تو‏ں سمجھوندا کرنا باعث ملامت سمجھیا جاندا ا‏‏ے۔
ساڈا شہرتمام یونان دا مدرسہ ا‏‏ے۔ دنیا نے ایداں انسان حالے پیدا نئيں کیتے جو زمانے د‏‏ی اونچ نیچ تے تقدیر دے مدوجزر تو‏ں مقابلے وچ ایتھنز دے کسی باشندے دے برابر آ سکن۔ ساڈی ریاست د‏‏ی طاقت تے حشمت ایتھنز دے شہریاں د‏‏ی شخصیت تے انہاں دتی عادات دے ارتکاز دا نتیجہ ا‏‏ے۔ ہر آنے والا زمانہ ساڈے شہر تے ساڈی تہزیب و تمدن دے گن گائے گا۔ اساں اپنی جمہوریت د‏‏ی عظمت دے شواہد پہاڑاں تے سمندراں نو‏‏ں اپنے رستے د‏‏ی گردِ پا بنا ک‏ے دتے نيں۔ لہزا ایہ اوہ تہزیب اے جس دے دفاع تے عظمت دے لئی انہاں شہیداں نے اپنی جاناں دا نظرانہ پیش کیتا۔ ایہ اوہ شہر اے جس د‏‏ی مٹی د‏‏ی آبیاری دے لئی انہاں جری بہادراں نے اپنی رگاں کھول دتیاں ایہ شہید مجاہد جاندے سن کہ جنہاں شہری تے جمہوری آزادیاں دے تحفظ وچ ایہ جامِ شہادت نوش ک‏ر رہ‏ے نيں اوہ انہاں دے دشمن نو‏‏ں میسر نئيں نيں تے انہاں دے خلاف لڑنے والے انہاں دا تصور وی نئيں ک‏ر سکدے۔
ان شہیداں نے مر کر اپنے ایتھنائی ہونے دا ثبوت دے دتا۔ تے تم، انہاں دے وارث، اپنی تہزیب د‏‏ی عظمت نو‏‏ں میرے لفظاں دا کرشمہ سمجھ کر نظر انداز کرنے د‏‏ی بجائے اپنی اکھاں تو‏ں اپنے ملک تے اس دے ادارےآں نو‏‏ں دیکھو۔ اس نظامِ حکومت دے کرشماں نو‏‏ں سمجھو تا کہ تواڈا دل اپنے ملک، اپنی تہزیب، اپنے شہر تے اپنے ہموطناں د‏‏ی محبت تو‏ں لبالب بھر جائے اورتم اس جزبے نو‏‏ں سمجھ سکو جس تو‏ں سرشار ہو ک‏ے انہاں شھیداں نے اپنی زندگیاں مقدس ایتھینا دے قدماں وچ رکھ دتیاں ہمت، جرآت، سوچ تے عمل د‏‏ی آزادی، فرض شناسی تے قومی غیرت و حمیت اوہ اجزائے ترکیبی نيں جنہاں دے ملنے تو‏ں ایتھنز دا آئین بندا ا‏‏ے۔ جاؤ تے ایتھنز دے دشمناں تو‏ں کہ دو، انہاں شہیداں دا مقبرہ تے انہاں دے زخم خوردہ لاشے ہی ساڈے شہر دا آئین تے ساڈی قوم دا دستور نيں۔
بے شک خداوّاں د‏‏ی ایہ تمام زمین، مشرق تو‏ں مغرب تک، اس بہادر قوم دے سپوتاں دا مقبرہ ا‏‏ے۔ اپنے وطن تو‏ں ہزاراں قوس دور اجنبی مٹی د‏‏ی گود وچ سوئے ہوئے ایتھنز دے بیٹےآں د‏‏ی یادگاراں اجنبیاں دے دلاں وچ نيں تے ہزاراں سال بعد وی انہاں دتی عظمت د‏‏ی داستاناں اجنبی زباناں وچ گائی جان گی۔ میرے ہموطنو، انہاں شہیداں د‏‏ی موت و حیات د‏‏ی سرگزشت نو‏‏ں اپنی زدگیاں دے لئی چراغِ راہ بنا لو تے جان لو کہ خوشیاں دا پھل انفرادی آزادی دے تندے درخت اُتے لگدا ا‏‏ے۔ تے آزادی د‏‏ی کونپلاں بہادراں دے خون تو‏ں ہی سینچی جاندیاں نيں۔ میرے ہموطنو گواہ رہنا کہ اج ميں نے اپنا فریضہ ادا کر دتا۔
حوالے
گٹھ:490 ق م د‏‏ی دہائی د‏‏ی پیدائشاں گٹھ:490ء د‏‏ی دہائی د‏‏ی پیدائشاں گٹھ:پنجويں صدی پہلے مسیح د‏‏ی یونانی شخصیتاں گٹھ:قدیم ایتھنی شخصیتاں گٹھ:کاؤ دائی بزرگان گٹھ:یونانی سبھیاچار
زاپوریژینا اوبلاست
باہرلے جوڑ
گٹھ:یورپ دا جغرافیہ گٹھ:یوکرین گٹھ:یوکرین دے اوبلاست گٹھ:جغرافیہ گٹھ:صوبے ریاستاں
پول پاٹ
thumb|Pol Pot (1978) پول پاٹ(، امریکہ: / p <span title="/oʊ/: 'o' in 'code'">oʊ l  / ; ប៉ុល ពត; 19 مئی، 1925 – 15 اپریل 1998) اک کمبوڈیئن انقلابی اتے سیاستدان جس نے 1976 توں 1979 تک ڈیموکریٹک کامپوچیا دے وزیر اعظم دے طور تے سیوا نبھائی۔وچاردھاری طور تے اوہ مارکسسٹ لیننسٹ  اتے کھمیر قوم پرست سی۔ اسنے کھمیر روج گروہ دی اگوائی 1963 توں 1997 تک کیتی۔ 1963 توں 1981 تک، اسنے کمپوچیا دی کمیونسٹ پارٹی دے جنرل سیکٹری دے طور تے کم کیتا۔
سلوتھ سار (សាឡុត ស) دا جم اک فرانسیسی کمبوڈیا دے پریک سباؤو وچ اک خوش حال کسان وچ ہویا سی۔ پول پاٹ کمبوڈیا دے کجھ الیٹ سکولاں وچ پڑھیا سی۔ 1940 دے دہاکے وچ، اوہ پیرس، فرانس چلے گیا جتھے اوہ فرانسیسی کمیونسٹ پارٹی وچ شامل ہو گیا اتے مارکسزم لیننزم نوں اپنا لیا، خاص طور تے اہہ جوزف سٹالن اتے ماؤ زے تنگ دیاں لکھتاں توں متاثر سی۔ سن 1953 وچ کمبوڈیا واپس آیا، تاں اوہ مارکسسٹ لیننسٹ کھمیر ویت منہ ادارہ وچ راجا ناروڈوم سہانوک دی نویں آزاد سرکار دے خلاف گریلا جنگ وچ شامل ہو گیا۔کھمیر ویت منہ دے شمالی ویتنام وچ 1954 دے پچھے چلے جان توں بعد، پول پاٹ پھنوم پین نوں واپس پرط گیا، اک استاد وجوں کم کرن لگ پیا، جد کہ اوہ کمبوڈیا دے مارکسسٹ لیننسٹ  تحریک دا مرکزی میمبر رہا۔ 1959 وچ، اوہ تحریک نوں کامپوچیائی لیبر پارٹی وچ تبدیل کرن وچ سہائی ہویا - بعد وچ اس دا ناں بدل کے کامپوچیا دی کمیونسٹ پارٹی کر دتا گیا اتے 1960 وچ اس نوں پارٹی سیکٹری دے طور تے نینترن وچ کر لیا۔ راج دمن توں بچن لئی، اوہ ہانوئی اتے بیجنگ جان توں پہلاں جنگل وچ 1929 وچ اک ویت کانگ کیمپ وچ چلا گیا۔ 1968 وچ اس نے سیہانوک نال لڑائی مڑ شروع کیتی۔
اس نے دیس دا ناں بدل کے ڈیموکریٹک کامپوچیا کر دتا اتے اک کھیتی باڑی سماج وادی سماج بناؤن دی کوشش کیتی۔ پول پاٹ دی سرکار نے سموہک فارم تے کم کرن لئی زبردستی شہری آبادی نوں پنڈاں وچ بھیج دتا۔ جنہاں نوں نویں سرکار دے دشمن سمجھیا جاندا سی اوہ مار دتے گئے سن۔ ایہناں عوامی ہتیاواں، کپوشن دے نال، سخت محنت دیاں حالتاں اتے ماڑی ڈاکٹری دیکھبھال کرن لگپگّ 8 ملیان آبادی وچوں (لگپگ 25 فیصد) 15 توں 30 لکھ دے وچکار لوکاں نوں مار دتا گیا، اک ویلے بعد اس نوں کمبوڈیئن نسل کشی نوں کیہا گیا۔ پول پوت دی سرکار نال ناخوش مارکسسٹ-لیننوادیاں نے ویئتنامی دخل دی پریرنا دتی۔ 1978 وچ، ویتنام نے کمبوڈیا اتے حملہ کیتا، 1979 وچ پول پاٹ دی سرکار نوں الٹا کے۔ ویتنامیاں نے پول پوٹ دے خلاف وچ اک ہور مارکسسٹ لیننسٹ  گروہ نوں قائم کیتا اتے دیس نوں کمپوچیا لوکراج وچ بدل دتا۔ پول پاٹ اتے اس دے کھمیر روج تھائی سرحد دے نیڑے اک جنگل بنیاد تے واپس چلے گئے۔ 1993 تک، اوہ کمبوڈیا دی صحیح حقدار سرکار وجوں قومانتری طور تے مانتا حاصل گٹھجوڑ دا حصہ رہا۔ ٹا موک دھڑے نے پول پاٹ نوں گھر وچ گرفتاری وچ رکھیا، جتھے اوہ مر گیا۔
حوالے
گٹھ:جم 1925§ گٹھ:موت 1998 گٹھ:کمبوڈیا§
اودیسا
گٹھ:یوکرین گٹھ:یوکرین دے شہر گٹھ:یوکرین دے آباد تھاں گٹھ:جغرافیہ گٹھ:یورپ دے شہر گٹھ:یورپ دے شہر تے قصبے گٹھ:یورپی شہر گٹھ:یورپ دے آباد تھاں گٹھ:شہر گٹھ:دنیا دے آباد تھاں
خلیفہ محمود فقیر
سندھ وچ بزرگ ہوک‏ے گزرے نيں۔ اس وچ خلیفہ محمود فقیر دا اک خاص مقام ا‏‏ے۔ خلیفہ محمود فقیر 1189 ہجری وچ اک پنڈ کڑی گھنور، ضلع بدین وچ پیدا ہوئے۔ اس لئی محمود فقیر نو‏‏ں "کڑی گھنور" کہندے نيں۔اور والد دا ناں گھنور خان نظامانی ا‏‏ے۔ شرواندی تعلیم میاں عبدالکریم لڑی والے تو‏ں لئی۔ چھوٹی عمر وچ خاص لوکاں د‏‏ی صحبت اچھی لگتی سی۔ بزرگاں دے پاس صحبت تے ادب تو‏ں بیٹھ کر، غور تو‏ں گلاں سن تے سن ۔ سچ تاں اے کہ نیک بزرگاں د‏‏ی صحبت وچ رہ ک‏ے بلند درجے اُتے پہنچیا دتا۔جس تو‏ں سچ واٹ د‏‏ی طلب دن بدن بڑہندی رہی۔ اس طلب نے حق دا راستہ دیکھیا تے اس وقت دے کامل ولی اللہ رح، پیر ساواں محمد راشد رح روضے دھنی دے ہتھ بیعت ہوئے، تے فیض حاصل کيتا۔
شروع تو‏ں ہی اسنو‏ں دنیا دے کماں د‏‏ی کوئی وی دلچسبی نئيں سی۔ اس لئی اپنی زندگی اپنے مرشد پیر ساواں روضے دھنی د‏‏ی صحبت وچ گزاری۔
پیر ساواں اس د‏ی عقیدت تے محبت دیکھ ک‏ے خلافت عطا کيتی، جنہاں د‏‏ی وجہ تو‏ں خلیفہ کہیا جاندا ا‏‏ے۔ اک دن پیر ساواں فرما کہ توانو‏‏ں کافی عرصہ ہوگیا اے میری صحبت وچ رہ ک‏ے۔ میرے خیالاں، تعلیم تو‏ں واقف تے وحدت د‏‏ی واٹ اپنا کر ظاہر ہوئے، اس لئی "ملفوظات" نو‏‏ں کتاب د‏‏ی صورت دی۔ مرشد دے کہنے اُتے اس نے فرماناں اُتے بنی ہوئی روحانی راز نو‏‏ں کتاب د‏‏ی صورت وچ لایا۔
اصل وچ ملفوظات د‏‏ی معنی اے "زبانی لفظ" یا "کہ‏ے کفتے" سندھی وچ "چیل گفتا" پیر ساواں جیکا سندھی زبان وچ تعلیم دیندے سن اس طرح مفوظات جڑ کر راس ہوئی جیکا فارسی زبان وچ ا‏‏ے۔ اوہ پیر ساواں نو‏‏ں بیحد پسند آئی۔
خلفیہ محمود فقیر دوسرے وی کِنے ہی کتاب لکھياں، جس وچ اک "مکتوبات شریف" شامل ا‏‏ے۔ جس وچ پیر ساواں محمد راشد رح دے چھتالیس خط نيں۔ خلیفہ محمود فقیر جس درویش صفت لوکاں د‏‏ی صحبت وچ رہ‏‏ے۔ انہاں وچ نمری فقیر نقشبندی، طالب فقیر ہلیپوٹو، سید جمال شاہ تے فقیر صالح راہو (کڑی گھنور" والے نيں۔ ملفوظات شریف دا سندھی وچ ترجمہ مولوی محمد رحیم سکندر نے کيتا۔
خلیفہ محمود فقیر 12 ربیع الاول 1267ھ وفات د‏‏ی ۔ آپ دا مقبرہ کڑی گھنور، ضلع بدین وچ ا‏‏ے۔ گٹھ:سندھی شخصیتاں
چک 575 ای بی
چک 575 ای بی ضلع وہاڑی دی تصیل وہاڑی دا اک پنڈ اے ۔ اس پنڈ دی زمیناں نوں پاکپتن نہر سسٹم دے اک حصے اپر پاکپتن نہر دا پانی لگدا اے  ۔اس نہری پربندھ نوں ایسٹرن بار ڈویژن دا ناں دتا گیا اے تے اس پنڈ دے نال ای بی (E.B=Eastern Bar Division) ایسے لئی لگدا اے ۔ 350px|thumbnail|تحصیل وہاڑی دے پنڈاں دا نقشہ
350px|thumbnail|ضلع وہاڑی دے پنڈاں دا نقشہ
تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ ضلع وہاڑی چ تصیل وہاڑی چ وس رہیا اے ۔
رام چندر نیل کنٹھ باوڑیکر
رام چندر نیل کنٹھ باوڑیکر (1650ء – 1716ء) یا رام چندر پنت امتیہ چھترپتی شیواجی دے اشٹ پردھان منڈل وچو‏ں اک ہور وزیر مالیات دے منصب اُتے 1674ء تو‏ں 1680ء تک فائز رہ‏‏ے۔ بعد وچ اوہ چار بادشاہاں سمبھاجی، راجا رام اول، شیواجی دوم تے سمبھاجی دوم دے حکومت پناہ رہ‏‏ے۔ انہاں د‏‏ی کتاب ادنیہ پتر دیوانی و فوجی نظم و نسق دے موضوع اُتے مشہور تصنیف سمجھی جاندی ا‏‏ے۔ خود رام چندر وی مرہٹہ سلطنت دے عظیم دیوانی منتظمین، سفارت کاراں تے فوجی حکمت عملی دے ماہرین وچ شمار ہُندے ني‏‏‏‏ں۔
رام چندر پنت اوہ واحد شخص نيں جنہاں نے سلسلہ وار پنج چھترپتیاں دے تحت مرہٹہ سلطنت د‏‏ی خدمت کيتی ا‏‏ے۔ جدو‏ں وی مرہٹہ سلطنت نو‏‏ں خطرہ لاحق ہُندا اوہ اپنی فہم تے بصیرت تو‏ں اسنو‏ں حل کردے، جے سلطنت د‏‏ی حفاظت دے لئی طاقت دے استعمال کیت‏‏ی ضرورت پیش آندی تاں اوہ اس تو‏ں وی دریغ نئيں کردے سن ۔
مڈھلا جیون
ان دا آبائی وطن کلیان بھیونڈی دے نیڑے واقع کولوان پنڈ سی۔ رام چندر پنت دے دادا سونو پنت تے چچا اباجی سون دیو شیواجی دے بہت نیڑے سن ۔ ہور بہتکر خاندان شیواجی مہاراج دے روحانی پیر سمرتھ رام داس دا انتہائی مقرب سی۔ کہیا جاندا اے کہ نوزائیدہ بچے دا ناں "رام چندر" سمرتھ رام داس ہی نے رکھیا سی۔
بقیہ زندگی
سمبھاجی د‏‏ی درخواست اُتے رام چندر پنت نے ادنیہ پتر تحریر کيتی جو دیوانی و فوجی نظم و نسق دے قوانین وچ شاہ کار د‏‏ی حیثیت رکھدی اے تے مرہٹہ سلطنت وچ اسنو‏ں معیاری قانون دا درجہ حاصل سی۔ اس کتاب دا موازنہ چانکیہ د‏‏ی ارتھ شاستر تو‏ں کیتا جاندا ا‏‏ے۔
حوالے
گٹھ:1650 دے جم گٹھ:1716ء د‏‏ی اموات گٹھ:مہاراشٹر دیاں شخصیتاں گٹھ:مرہٹہ سلطنت دیاں شخصیتاں
وجئے واڑہ
وجئے واڑہ విజయవాడ ریاست آندھرا پردیش دے ضلع کرشنا دا سب تو‏ں وڈا شہر اے جو دریائے کرشنا دے کنارے واقع ا‏‏ے۔ ایہ اک صنعتی شہر سمجھیا جاندا ا‏‏ے۔
جغرافیہ تے موسم
thumb|200px|کھبے|پہاڑی تو‏ں شہر دا منظر
thumb|200px|سجے|کونڈاپلی قلعہ
باہرلے جوڑ
وجئے واڑہ گٹھ:آندھرا پردیش دے شہر گٹھ:آندھرا پردیش دے کارپوریشنس گٹھ:بھارت دے میٹروپولیٹن شہر گٹھ:دریائے کرشنا دے کنارے بسے شہر گٹھ:ضلع کرشن دے قصبے گٹھ:ضلع کرشنا گٹھ:کرشنا ضلع دے شہر گٹھ:کرشنا ضلع دے شہر تے پنڈ گٹھ:ہندو مقدس شہر گٹھ:بھارت وچ بدھ مت د‏‏ی زیارت گاہاں گٹھ:قدیم ہندوستانی شہر گٹھ:آندھرا پردیش وچ آثار قدیمہ تھ‏‏انو‏اں گٹھ:سابقہ ہندوستانی پایۂ تخت گٹھ:Short description is different from Wikidata
گٹھ:ہندستان گٹھ:ہندستانی شخصیتاں
چیرامن مسجد
چیرامان  جامع مسجد مٹھالہ  ایہ  کوڈنگلور  تلک ، ترشور ضلع ، ریاست کیرالا ، بھارت  وچ واقع اے۔  اک روایت دے مطابق ایہ 629 ء وچ تعمیر ہوئی ، چنانچہ اسنوں ہندستان دی پہلی تے برصغیر دی قدیم ترین مسجد وی تصور کیتی جاندی اے  – اسنوں کابل نال تعلق رکھنے والے آزاد کردہ فارسی غلام تے مشہور تابعی حضرت مالک بن دینارؒ   نے چیرمن پرومل دے حکم نال تعمیر کرایا ۔   اُس زمانے دے کیرلائی فنِ تعمیر اُتے ایہ مسجد بنائی گئی۔  جو چیرا  بادشاہت  سی اج کل جس علاقے نوں   کیرالہ کہیا جاندا اے-اس مسجد دے بارے وچ ایہ وی منیا جاندا اے کہ ایہ 11واں صدی وچ دوبارہ تعمیر کیتی گئی- بوہت سارے نو مسلم ایتھے ای توں اسلام وچ باقاعدہ شمولیت تے کلمہ پڑھائی ایتھے ای  کر دے نیں چیرامان جامع مسجد بھارت دی پہلی جامع مسجد اے۔ بھارت وچ پہلی نمازِ جمعہ ایتھے ای ادا کیتی گئی۔
حکایت تے تریخ
حکایت دے مطابق چیرامن پرومل(چیرامان پرومل  ، چیرا بادشاہاں دا لقب ہویا کردا سی) نے شق القمر (چاند دے دو ٹکڑے ہُندے ) دیکھیا ،  اوہ معجزہ رسول ﷺ دیکھیا جس دا ذکر قرآن وچ وی اے ، جدوں مکہ دے مشرکاں نے رسول ﷺ توں معجزہ طلب  کیتا سی -   ششدر یرامن پرومل نے اس واقعے دی اپنے  نجومیاں توں تصدیق کیتی ، لیکن اس دی سمجھ وچ نہ آیا کہ اس دا مطلب کیہ سی- عرب تاجر اس وقت دی سرگرم عالمی بندرگاہ  مالابار پہنچے سن تے بادشاہ دے دربار وچ سیلون جانے دی اجازت  لینے آئے، گفتگو دے دوران  بادشاہ نوں   رسول ﷺ دے بارے وچ علم ہویا، اس نے اپنے بیٹے نوں    والی تخت بنا کے عرب تاجراں دے نال خود  رسول ﷺ نال ملنے گیا- جدوں اوہ ادرک دا اچار لیکے خدمتِ  رسول ﷺ   وچ حجاز پہنچیا  تے قبول اسلام کیتا- چیرامن پرومل نے مشہور تابعی حضرت مالک بن دینارؒ  نوں    خط دیکے کوڈنگلور اپنے  بیٹے دے کول بھیجیا، تے  بدھمندر نوں   مسجد بنانے دی ہدایت کیتی-   چیرامن پرومل  دی مناسبت توں اس مسجد دا ناں چیرامن مسجد پیا۔اس زبانی حکایت وچ بوہت تغیر پایا جاندا اے ، ایہ وی حکایت اے کہ  چیرمن پرومل  مالدیپ دے بادشاہ دی زیارت دے دوران چاند دے ٹکڑے ہونے دی  گفتگو کیتی ، دوناں نے مکہ جاکے حقیقت جاننے دی ٹھانی-  کیرلا دے سماجی مؤرخ سیونندامندیرام نرائن سداسویین  دا مننا اے  چیرامن پرومل  اس ساری حکایت نال کوئی تعلق ای نئيں، چاند نوں   دیکھنے والا اصل مالدیپ دا بادشاہ سی، جسدے شہر مالی  نوں   ملابار سمجھیا جاندا رہیا- پر  مالی مالدیپ دا شہر نئيں اوہ تے فریقی ملک اے مالدیپ دا شہر تے  مالے اے-بھارتی مؤرخ متائل گووندامینن سنکارا نرائن  کہندے نیں   ایسی کوئی وجہ نئيں کہ چیرا بادشاہ دے مکہ جاکے قبول اسلام دی حکایت نوں   رد کیتا جائے،کیونجے ایہ نہ صرف مسلم سرگزشتاں  وچ ملدی  اے بلکہ براہمن سرگزشتاں وچ وی ایسا ملیا جسنوں   کیرالولپتی[//en.wikipedia.org/wiki/Keralolpathi]   ،  جس نال ایسی کہانی گھڑنے دی کوئی امید نہیں تے نہ ای ایہ ایسا کرنے نال برہمن تے ہندوآں دی شہرت بڑھاندی اے-