cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
منگولی لپی
تریخ
آخر کار، ایغور تے منگول زباناں دے درمیان فرق لئی معمولی رعایتاں دتیاں گئیاں: 17ويں تے 18ويں صدی وچ اکھر تسادی دے ہموار تے ودھ کونیی ورژن بالترتیب [dʒ] تے [tʃ] ناݪ منسلک ہو گئے، تے 19ويں صدی وچ ، منچو ہکڈ یودھ نو‏‏ں ابتدائی [جے] لئی اپنایا گیا سی۔ زین نو‏‏ں چھڈ دتا گیا کیونکہ ایہ [s] لئی بے کار سی۔ آرتھوگرافی دے وکھ وکھ مکاتب، جنہاں وچو‏ں کچھ diacritics دا استعمال کردے نيں، ابہام تو‏ں بچݨ لئی تیار کيتے گئے سن۔
مقطعیہ
گٹھ:لپی گٹھ:لپیاں گٹھ:منگولیا
مقطعیہ
گٹھ:ٹائپو گرافی
آن لائن خریداری
آن-لائن خریدداری توں مطلب اے کہ انٹرنیٹ تے کیتی گئی خریدداری۔ انٹرنیٹ دے آؤن نال خریدداری دا اک نویکلا بدل ساہمنے آیا اے۔ انٹرنیٹّ دی بدولت موبائیل، ٹیبلٹ اتے کمپیوٹر راہیں گھر بیٹھیاں ہی وستاں دا آرڈر دتا جا سکدا اے۔ 'آن-لائن' سہولت نے بازاراں دے بھیڑ-بھڑکے، گرمی-سردی، مینہہ-ہنیری اتے اسرکھئت تھاواں اتے پہنچ کے خریدداری دے روائتی طریقے دا سکے بند بدل پیش کیتا اے۔ اج انٹرنیٹّ اتے کئی ویبسائیٹاں مہیا ہن جہناں راہیں آن-لائن خریدو فروخت کیتی جا سکدی اے۔ ایہناں وچوں کئی ویبسائیٹاں نرول خریدداری لئی سنوجواناں جٹا رہیاں ہن تے کئیاں اتے چیزاں ویچن دی سہولت وی مہیا اے۔ وستو دا آرڈر دین لئی اسیں پہلاں توں کھولھے اپنے گوگل کھاتے دا حوالہ دے سکدے ہاں| ایہناں ویبسائیٹاں راہیں اسیں گھر بیٹھے خریدداری کر سکدے ہاں| آن-لائن سودھا دی بدولت الکٹرونکس دا سامان، کتاباں، منورنجن، خوبصورتی، فیشن، نجی وستواں آدی ساڈی انگلی دی اک چھوہ دی دوری اتے پئیاں جاپدیاں ہن۔ آؤ، 'فلپکارٹ' اتے 'ایبیء' دیاں اہم خاصیتاں بارے جانکاری حاصل کریئے:
فلپکارٹ (6lipkart)-پھلپکارٹ اک آن-لائن سٹور اے جتھوں وستواں خریدن لئی آن-لائن آرڈر دتا جا سکدا اے۔ اس دیاں خاصیتاں ہیٹھاں لکھے مطابق ہن:
• اس راہیں وستواں دی خریدوفروخت پہلاں توں مقرر سرکھیا اصولاں تحت کیتی جاندی اے۔ • اس راہیں ڈیبٹ کارڈ، کریڈٹ کارڈ، نیٹّ بینکنگ راہیں بھگتان دی سہولت مہیا اے۔ انجھ گاہک چااے تاں وستو دی حصول ویلے وی بھگتان کر سکدا اے۔ • وکھ-وکھ وستواں نوں لبھن لئی پاٹھ اتے ووئس آدی راہیں سمارٹ سرچ دی سودھا وی مہیا اے۔ • اس وچ اپنی منبھاؤندی وستو نوں اواگلی دی چھوہ راہیں نیڑیوا ویکھن، محسوس کرن دی سودھا اے۔ وستواں نوں لسٹ، گرڈّ اتے پوری سکرین دے روپ وچ ویکھیا جا سکدا اے۔ • فلٹر خاصیت راہیں کسے وستو دے گناں نوں باریکی نال جانیا جا سکدا اے۔ • ایہہ ایپ گاہک دی خرید ہسٹری نوں دھیان وچ رکھ کے اس نوں ڈھکواں سجھاء دندی اے جس نال اس نوں خرید ویلے مدد ملدی اے۔ • ایپ سٹور وچ چونویں وستو دے ٹکانے دے لنک جاں فوٹو آدی نوں اپنے موبائیلوچ سرکھات کرن اتے اپنے دوستاں نال سانجھا کرن دی خاصیت اے۔ • انگلی دے ٹچّ راہیں اپنی پسند دیاں چیزاں نوں 'اچھا لسٹ' (Wish list)وچ جوڑیا جا سکدا اے۔ • اس اتے وکھ-وکھ پیداواراں دیاں قیمتاں دے تلناتمک مطالعہ دی سہولت وی درج اے۔ • ایپ سانوں کجھ خاص چیزاں دے ریٹاں وچ گراوٹ اتے خاص داعوتاں(Offers)ویلے چیتاونی سندیش جاری کردی اے۔ ایبیء (ebay) • ایبیء اک اہم آن-لائن شاپنگ سٹور اے۔ اس دیاں پرمکھ خاصیتاں اس پرکار ہن: • اس اتے وستواں خریدن دے نال-نال ویچن دی سودھا وی مہیا اے۔ • اس اتے اک توں ودھ وستواں دی لسٹ جاری کر کے ویچن لئی رکھیاں جا سکدیاں ہن۔ • اس اتے وستواں لبھن لئی بار کوڈ سکینر دی ورتوں کیتی جا سکدی اے۔ • اس راہیں کمپنی ولوں خاص موقعیاں اتے کیتی پیش کش دی اطلاع سانوں چیتاونی سندیساں راہیں حاصل ہندی رہندی اے۔ • اس راہیں اسیں آرڈر کیتے سامان دی پہنچ بارے پڑائ وار جانکاری حاصل کر سکدے ہاں| • اس اتے پرتواں سنیہا بھیجن اتے ایبیء دے سوالاں دا جواب بھیجن دی خاصیت وی مہیا اے۔ • اس اتے تہاڈے ولوں سرچ کیتیاں اہم وستاں دے سرچ نتیجیاں نوں محفوض رکھن دی اہم خوبی اے۔
حوالے
گٹھ:ای-کامرس گٹھ:آن-لائن رٹیلر گٹھ:انٹرنیٹ
کھاڑیا بولی
کھاڑیا بولی (خارجا جاں کھیرجا ) اک منڈا بولی اے جو مکھ طور تے پوربی بھارت دے آدواسیاں کھاڑیا لوکاں ولوں بولی جاندی اے۔
تعلق
کھاڑیا منڈا بولی پروار دی کھاڑیا-جوانگ شاخ نال متعلق اے۔ اسدا سبھ توں نزدیکی موجودہ رشتہ جوآنگ بولی نال اے، پر کھاڑیا اتے جوآنگ دا تعلق رموٹ اے۔
سبھ توں ودھ ذکریوگ ونڈ کرن کھاریا اتے جوانگ نوں منڈا پروار دی دکھنی منڈا شاخ دے ذیلی گروہ وجوں اکٹھا کرنا اے۔ حالانکہ، کجھ پرانیاں ونڈ کرن سکیماں وچ خاریا اتے جوآگاں نوں اکٹھیاں رکھیا گیا سی، ایہہ اک منڈا بولیاں دی جڑھ توں حاصل ہون والی اک آزاد شاخاں سی، جسدا ناں مرکزی منڈا سی۔
خاریا صدری (مقامی بولی پھرانسی)، مندری، کروکخ، ہندی اتے اوڑیا (اڑیسہ وچ) دے رابطہ وچ اے (پیٹرسن 2008: 434)।
ونڈ
خاریا بولن والے بھارت دے ہیٹھلے ضلعیاں وچ واقع ہن (پیٹرسن 2008: 434):
باہری کڑیاں
گٹھ:بھارت دیاں بولیاں
حنان تورک
حنان ترک ( حنان ترك ؛ حنان ٹورک: ۷ مارچ ۱۹۷۵ وچ پیدا ہوئی) اک ریٹائر مصری اداکارہ تے بالرینا نيں۔ انہاں دا پیدائشی ناں حنان حسن عبدالکریم ترک اے تے انہاں نو‏ں عموما حنانے ٹورک دے ناں تو‏ں جانیا جاندا اے  ۔ اوہ دو بھائیاں: حسن تے حسام د‏‏ی بہن نيں۔ انہاں دے والد د‏‏ی کپڑےآں د‏‏ی اپنی فیکٹری ا‏‏ے۔
حنان فنون لطیفہ وچ اپنے کم دے علاوہ بین الاقوامی چیریٹی اسلامک ریلیف وچ عالمی سفیر د‏‏ی حیثیت تو‏ں وی خدمات انجام دے رہیاں نيں۔ اس نے اپنے کیریئر د‏‏ی شروعات بیلرینا د‏‏ی حیثیت نال کيتی سی تے ۱۹۹۳ وچ قاہرہ بیلے انسٹی ٹیوٹ وچ اپنی تعلیم مکمل کيتی۔ اس دے بعد اوہ قاہرہ بیلے گروپ د‏‏ی رکن بن گئياں تے جلد ہی کلاسیکل بیلے گروپ وچ چلی گئياں۔
سیرت
انہاں نے اپنے اداکاری دے کیریئر دا آغاز اس وقت کيتا جدو‏ں مشہور ہدایتکار ، خیری بشارہ نے انہاں نو‏ں دیکھیا تے ۱۹۹۱ وچ رغبہ متوحشیہ وچ نادیہ الگندی دے نال اداکاری دے موقع د‏‏ی پیش کش کيتی۔ اس دے بعد، نوجوان بالرینا دا سفر شروع ہو گیا تے انہاں نو‏ں ٹیلی ویژن سیریز "بیرو صبا" وچ ہدایتکار نور ال دیمردش دے نال اپنا اگلا کردار مل گیا۔ ۱۹۹۳ وچ ، انہاں نو‏ں سلور اسکرین اُتے اک ہور کردار د‏‏ی پیش کش ہوئی۔ انہاں اُتے قسمت اس وقت مہربان ہوءی جدو‏ں انہاں نو‏ں مشہور ڈائریکٹر یوسف چاہینی نے ۱۹۹۴ وچ المہاجر وچ کم دے لئی منتخب کيتا۔
۲۰۰۵ وچ لبنانی ہدایت کار جوسلین صاب د‏‏ی فلم "دنیا" ریلیز ہوئی ، جس وچ حنان نے مرکزی کردار ادا کيتا سی۔ فلم مرکزی کردار دنیا دے اردگرد گھمدی اے، جو اک بیلے ڈانسر تے شاعر ا‏‏ے۔ جدو‏ں ایہ فلم ۲۰۰۵ دے قاہرہ انٹرنیشنل فلم فیسٹیول وچ نشر ہوئی، تاں اس نے انہاں لوکاں دے وچکار تفریق ڈال دی، کچھ لوک جنہاں نے فلم د‏‏ی دانشورانہ آزادی تے سوانیاں دے ختنے دے خلاف اس دے موقف د‏‏ی حمایت کی، تے دوسرے اوہ لوکاں جنہاں نے فلم دے مرکزی کردار د‏‏ی رقص دے ذریعہ اپنے آپ جسمانی طور اُتے ظاہر کرنے د‏‏ی خواہش تو‏ں اختلاف کيتا۔ ایہ وی متنازعہ سی کہ قاہرہ د‏‏ی کچی آبادیاں وچ اِنّے سارے مناظر فلمائے گئے سن جو مصر د‏‏ی بین الاقوامی تاثر نو‏‏ں داغدار کرنے دے حوالے تو‏ں دیکھے جا سکدے نيں۔ خاص طور اُتے ایہ فلم مصر وچ سوانیاں د‏‏ی ختنہ دی روایت نو‏‏ں ظاہر کرنے د‏‏ی وجہ تو‏ں متنازعہ رہی۔ اسنو‏ں یورپ وچ خوب پزیرائی ملی۔
حوالے
گٹھ:اکیہويں صدی د‏‏ی مصری اداکاراواں گٹھ:ویہويں صدی د‏‏ی مصری اداکاراواں گٹھ:مصری مسلم گٹھ:زندہ شخصیتاں گٹھ:1975 دے جم گٹھ:۱۹۷۵ دے جم گٹھ:مصری ٹیلی ویژن اداکاراواں گٹھ:مصری فلمی اداکاراواں
عریب مامونیہ
عریب مامونیہ عہد عباسی د‏‏ی مشہور خاتون شاعرہ تے مغنیہ (گانے والی) جنہاں دے اشعار اس زمانے وچ بہت مشہور ہويا کردے سن ۔ مامون الرشید د‏‏ی پسندیدہ شاعرہ سی، ايس‏ے وجہ تو‏ں نسبت مامونیہ ا‏‏ے۔
حالاتِ زندگی
عریب مامونیہ، سنہ 799 عیسوی مطابق 181 ہجری وچ بغداد، عراق وچ پیدا ہوئی۔ عریب دے والد جعفر برمکی عباسی وزیر تے برامکہ خاندان دے بنیادی رکن سن، اک قول دے مطابق فاطمی خاندان دے خادم سن ۔ بہر حال تحقیقی معلومات دے مطابق اوہ اپنے مڈھلا جیون وچ غلام سی، یا تاں غلامی د‏‏ی حالت وچ ولادت ہوئی یا خاندان دے سقوط دے بعد 10 سال د‏‏ی عمر وچ غلام تے باندی دے طور اُتے فروخت کيتی گئی۔
عریب دے اشعار تو‏ں پتا چلدا اے کہ انھاں دو مرتبہ غلامی وچ رہنا پيا اے، انھاں عباسی حکمراں ابو اسحاق معتصم باللہ محمد بن ہارون الرشید نے آزاد کيت‏‏ا سی۔ اوہ عباسی حکمراں مامون الرشید د‏‏ی پسندیدہ شاعرہ تے گلوکارہ سی، خلیفہ د‏‏ی نسبت د‏‏ی وجہ تو‏ں کافی مشہور سی۔
عریب مامونیہ د‏‏ی زندگی دے حالات تو‏ں متعلق سب تو‏ں زیادہ معلومات دا ذریعہ ابو الفرج اصفہانی د‏‏ی مشہور کتاب "کتاب الاغانی" اے، اس کتاب تو‏ں معلوم ہُندا اے کہ اوہ اپنے ہم عصراں وچ ممتاز سی، شاعری تے گلوکاری دے علاوہ تصنیف و تالیف، شطرنج تے خوشخطی وچ وی اچھی مہارت حاصل سی، بہر حال شہرت د‏‏ی وجہ شاعری تے موسیقی ہی بنی۔ ابو الفرج اصفہانی نے ابن معتز دے حوالہ تو‏ں لکھیا اے کہ انہاں د‏‏ی شاعری تے اشعار دا مجموعہ تے دیوان وی سی جنہاں وچ کل اشعار د‏‏ی تعداد تقریباً اک ہزار سی۔ عصر اسلامی د‏‏ی ابتدا وچ عریب دے ہم مثل کوئی نئيں ملدا ا‏‏ے۔
عریب د‏‏ی شاعری تے نغمے فقط شعری مہارت تے تخیلات‏ی افکار اُتے مشتمل نئيں نيں، بلکہ عریب اپنی شاعری وچ اپنی حقیقی زندگی د‏‏ی کہانی تے جھلک وی پیش کردی اے، اس وچ اوہ اپنے محبین و عشاق تے آقاواں دا وی تذکرہ کردی ا‏‏ے۔ شاعری تو‏ں معلوم ہُندا اے کہ اوہ اپنی اسيں جولیاں د‏‏ی طرح اک عام سی لڑکيت‏ی سی لیکن حالات و خواہش دے مطابق شاعری تے نغمے وغیرہ وی لکھ تے گا لیا کردی سی، ایہ وی پتا چلدا اے کہ اوہ اپنے شہر دے اک وڈے حصہ د‏‏ی محافظ تے زمین د‏‏ی مالک یعنی زمیندار وی سی۔ انہاں دا اک مشہور نغمہ اے جس دے ذریعے اس نے اپنی اک حریف نوجوان شاعرہ "شاریہ" تے اس د‏ی جماعت تو‏ں مقابلہ جِتیا سی۔ شواہد تو‏ں معلوم ہُندا اے کہ اوہ بہت ضدتی، انتہائی ذہین تے بے قابو فطرت د‏‏ی حامل سی، انہاں د‏‏ی زندگی دا بیشتر حصہ مایوسی تے الجھناں دا شکار رہیا۔
شعری نمونے
ابن عساکر نے، عریب دے اشعار نو‏‏ں جس نو‏‏ں اس نے متوکل علی اللہ د‏‏ی عیادت دے وقت کہیا سی، اسنو‏ں اپنی تریخ وچ ذکر کيت‏‏ا ا‏‏ے۔ ترجمہ درج ذیل اے:
جب خلیفہ معتصم د‏‏ی صحت بحال ہوئے گئی، تب عریب نے شعر وچ کہیا:
بادشاہ ہی لئی عافیت د‏‏ی حالت دے ایہ اشعار وی نيں، ترجمہ:
سنہ وفات
عریب مامونیہ دا سنہ وفات 890 عیسوی مطابق 277 ہجری اے، تقریباً 90 سال د‏‏ی عمر پائی۔
حوالے
گٹھ:مسلم خواتین
منجلا چیلور
منجلا چیلور (جم 5 دسمبر 1955) بمبے ہائی کورٹ دی سابقہ چیف جسٹس اے۔ اوہ کلکتہ ہائی کورٹ دی پہلی خاتون چیف جسٹس سی، کیرل ہائی کورٹ دی چیف جسٹس سی اتے کرناٹک ہائی کورٹ دی پہلی خاتون ججّ سی۔ اسنے 4 دسمبر 2017 نوں سیوا مکتی دی عمر پوری ہون اُتے اپنا عہدہ چھڈّ دتا
یوگتاواں
چیلور دا جم کرناٹک وچ ہویا سی۔ اسنے اپنی بیچلر آف آرٹس دی ڈگری الم سنمنگلما خاتون کالج، بیلاری توں حاصل کیتی، اتے رینکاچاریا لاء کالج، بنگلور توں اپنی قانون دی ڈگری حاصل کرن لئی چلی گئی۔ 1977 وچ بھارت دی سپریم کورٹ نے اسنوں انگلینڈ دی واروک یونیورسٹی وچ لنگ اتے قانون فیلوشپ لئی سپانسر کیتا۔ 2013 وچ چیلور نے کرناٹک راج خاتون یونیورسٹی توں آنریری ڈاکٹریٹ حاصل کیتی۔
کیریئر
چیلور بیلاری وچ قانون دا مشق کرن والی پہلی خاتون وکیل بنی۔ اسنے اکّ قانونی صلاح کار وجوں کم کیتا، مقامی بیلاری عدالتاں دے ساہمنے سول اتے فوج داری؉ قانون دا مشق کیتا۔
1988 وچ اسنوں ضلع اتے سیشن ججّ نامزد کیتا گیا سی؛ اسنے کولار اتے میسور لئی پرنسپل اتے سیشن ججّ وجوں سیوا نبھائی۔ ایہناں عہدیاں توں علاوہ اوہ چھوٹے کارناں دی عدالت دی مکھ ججّ اتے بنگلور وکھے فیملی کورٹ دی پرنسپل ججّ وی سی۔ 21 فروری 2000 نوں اسنوں کرناٹک ہائی کورٹ دی ججّ نامزد کیتا گیا سی۔
ہائی-پروفائیل کیس
2013 وچ کیرل ہائی کورٹ دے ڈویزن بینچ، جس وچ چیف جسٹس چیلور اتے جسٹس ونود چندرن شامل سن، نے راج سرکار نوں راج سبھا دے اپ چیئرمین پیجے کریئن خلاف ہائی-پروفائیل بلاتکار کیس بارے بیان درج کرن دا حکم دتا سی۔ مارچ 2013 وچ وی، ججاں نے پرمکھ مارکسسٹ سیاستدان اتے مخالف دھر دے لیڈر وی۔ایس۔ اچتانندن دی اکّ ہور جانچ وچ " آئیس کریم پارلر توڑ-بھن کیس " دی چھیتی سنوائی دی بینتی نوں ردّ کر دتا، جس وچ اکّ آئیس کریم پارلر شامل سی، جسدی کتھت طور اُتے ورتوں کیتی جا رہی سی۔ 1990 دے دہاکے وچ کڑیاں اتے عورتاں نوں ویسواگمنی وچ لبھاؤن لئی مورچہ۔
باہری لنک
گٹھ:زندہ لوک گٹھ:جم 1955 گٹھ:20ویں صدی دے بھارتی جج
باجیراؤ اول
باجیراؤ اول (Bajirao I) (थोरले बाजीराव) پنجويں مراٹھا چھترپتی (شہنشاہ) شاہو دے دور وچ 1720ء تو‏ں اپنی موت تک بطور پیشوا (وزیر اعظم) دے طور اُتے خدمات سر انجام دینے والا اک معروف مراٹھا جنرل سی۔
متقی ہندی
اصلًا جونپور تو‏ں سن، ہند وچ بلاد الدکن دے شہر برہانپور وچ پیدا ہوئے۔ گجرات دے سلطان محمود دے زمانے وچ پرورش پائی۔ مدینہ وچ سکونت اختیار کيتی فیر مکہ چلے گئے تے لمبے عرصے تک قیام کيت‏‏ا۔ اوتھے وفات پائی۔
باجیراؤ اول
باجیراؤ بلال بھٹّ، جہڑا د‏‏ی باجیراؤ I وجاں وی جانیا جاندا اے، 1720 تاں اپنی موت تکّ مراٹھا راج دے پنجويں چھترپتی چھترپتی شاہو راجے بھونسلے دے ادھین پیشوا سی । اسناں راؤ تخلس نال وی مشہور سی۔ باجیراؤ لگبھگ 41 لڑائیاں لڑیا جہناں وچاں اوہ اکّ وی لڑائی نئيں ہاریا۔ باجیراؤ ناں اتہاس دا اکّ مہان یودھا منیا جاندا اے ।
متقی ہندی
حوالے
گٹھ:1472 دے جم گٹھ:1567 دیاں موتاں گٹھ:اسلامی عالم دے نامکمل مضامین گٹھ:بھارت دے سنی علما
باجیراؤ اول
باہری لنک
گٹھ:بھارت دا اتہاس
گٹھ:1699 دے جم گٹھ:1740 دیاں موتاں گٹھ:پیشوا خاندان گٹھ:مراٹھی شخصیتاں گٹھ:ہندو فرماں روا گٹھ:ہندو جنگجو گٹھ:ہندوستانی جرنیل گٹھ:Short description is different from Wikidata
سابرمتی آشرم
سابرمتی آشرم (گاندھی آشرم، ہرجن آشرم، جاں ایجیٹیشن آشرم وی کیہا جاندا اے) بھارت دے گجرات راج دے احمدآباد ضلعے دے پربندھکی مرکز، احمدآباد دے نیڑے سابرمتی ندی دے کنڈھے واقع اے۔ موہنداس کرمچند گاندھی، جسنوں عام طور تے مہاتما گاندھی کہندے ہن، اوہ اپنی بیوی کستوربا گاندھی سمیت ۱۲ سال اتھے رہے۔
ایجیٹیشن آشرم دا قیام سن ۱۹۱۷ وچ احمدآباد دے کوچرب نامک تھاں تے مہاتما گاندھی نے کیتی سی۔ سن ۱۹۵۷ وچ ایہہ آشرم سابرمتی ندی دے کنڈھے موجودہ تھاں اتے منتکل ہویا اتے ادوں توں سابرمتی آشرم کہلان لگا۔ گاندھی نے ۱۲ مارچ ۱۹۳۰ نوں اتھوں ہی ڈانڈی مارچ دی اگوائی کیتی، جس لون ایجیٹیشن دے طور تے وی جانیا جاندا اے۔
حالت
آشرم رکھاں دی شیتل چھایا وچ واقع اے۔ اتھے دی سادگی اتے امن دیکھ کے آشچرج رہِ جاندا اے۔ آشرم دی اکّ پاسے سینٹرل جیل اتے دوجے پاسے ددھیشر شمشان اے۔
اتہاس
آشرم توں ارنبھ وچ نواس لئی کینواس دے کھیمے اتے ٹین نال چھتیا ہویا رسوئیگھر سی۔ سن ۱۹۱۷ دے انت وچ اتھے دے نواسیاں دی کل گنتی ۴۰ سی۔ آشرم دا جیون گاندھی جی دے ستیا، اہنسا آتمسسنئی، وراگ اتے برابری دے نظریات اتے مشتمل مہانن تجربہ سی اتے ایہہ جیون اس سماجی، معاشی اتے سیاسی انقلاب دا، جو مہاتما جی دے دماغ وچ سی، پرتیک سی۔
آشرم وچ رہندے ہوئے ہی گاندھی جی نے احمدآباد دیاں ملاں وچ ہوئی ہڑتال دا کامیاب چلاون کیتا۔ مل مالک اتے اہلکاراں دے اختلاف نوں سلجھان لئی گاندھی جی نے انان سرو کر دتا سی، جسدے اثر نال ۲۱ دناں توں چل رہی ہڑتال تن دناں دے انان توں ہی سماپت ہو گئی۔ اس کامیابی دے بعد گاندھی جی نے آشرم وچ رہندے ہوئے کھیڑا ستیاگرہ دا سوترپات کیتا۔ رالیٹ کمیٹی دیاں سپھارساں دا خلاف کرن لئی گاندھی جی نے اتھے اوس ویلے دے قومی آگوآں دا اکّ کانفرنس ایوجت کیتا اتے سارے موجود لوکاں نے ستیاگرہ دے داعوے پتر تے دستخط کیتے۔
سابرمتی آشرم وچ رہندے ہوئے مہاتما گاندھی نے ۲ مارچ، ۱۹۳۰ نوں بھارت دے وائسرائے نوں اکّ پتر لکھ کے سوچت کیتا کہ اوہ نوں دناں دا سول اوگیا تحریک شروع کرن جا رہے ہن۔ ۱۲ مارچ، ۱۹۳۰ نوں مہاتما گاندھی نے آشرم دے ہور ۷۸ لوکاں دے نال لون قنون بھنگ کرن لئی تریخی ڈانڈی سفر کیتی۔ استوں بعد گاندھی جی بھارت دے آزاد ہون تک اتھے پرت کے نہیں آئے۔ اُتلے تحریک دا دمن کرن لئی سرکار نے اندولنکاریاں دی سمپتی ضبط کر لئی۔ اਁدولنکاریاں دے متعلق ہمدردی دے نال متاثر ہو کے، گاندھی جی نے سرکار توں سابرمتی آشرم لے لین لئی کیہا پر سرکار نے اؤسا نہیں کیتا، پھر وی گاندھی جی نے آشرمواسیاں نوں آشرم چھڈّ کے گجرات دے کھیڑا ضلعے دے بیرسد دے نزدیک راسگرام وچ پیدل جا کے وسن دا پرارما دتا، کنتو آشرمواسیاں دے آشرم چھڈّ دین توں مشرق ۱ اگست، ۱۹۳۳ نوں سبھ گرفتار کر لیا گیا۔ مہاتما گاندھی نے اس آشرم نوں بھنگ کر دتا۔ آشرم کجھ دور تک خالی پیا رہا۔ بعد وچ ایہہ نرنا کیتا گیا کہ ہریجناں اتے پچھڑے طبقےآں دے کلیان لئی سکھیا تتھا سکھیا متعلق ادارےآں نوں چلایا جاوے اتے اس کم لئی آشرم نوں اکّ ٹرسٹ دے ماتحت کر دتا جاوے۔
قومی یادگار
گاندھی جی دی موت دے پچات اوہناں دی سمرتی نوں لگاتار سرکھیت رکھن دے مقصد نال اکّ قومی یادگار دا قیام کیتا گئی۔ سابرمتی آشرم گاندھی جی دے اگوائی دے ارنبھ دور نال ہی متعلق اے، اس لئی گاندھی-سمارک-ندھی نامک تنظیم نے ایہہ نرنا کیتا کہ آشرم دے اوہناں بھوناں نوں، جہڑے گاندھی جی نال متعلق سن، سرکھیت رکھیا جاوے۔ اس لئی ۱۹۵۱ وچ سابرمتی آشرم سرکھیا اتے سمرتی ٹرسٹ استتو وچ آیا۔ اسی ویلے توں ایہہ ٹرسٹ مہاتما گاندھی دے نواس، ہردائیکنج، اپاسنازمین نامک پرارتھناستھل اتے مگن نواس دی سرکھیا لئی کم کر رہا اے۔
ہردائیکنج وچ گاندھی جی اتے کستوربا نے لگبھگ ۱۲ سالاں تک نواس کیتا سی۔ ۱۰ مئی، ۱۹۶۳ نوں سری جواہرلال نہرو نے ہردائیکنج دے نیڑے گاندھی سمرتی سنگرہالے دا افتتاح کیتا۔ اس سنگرہالے وچ گاندھی جی دے پتر، فوٹواں اتے ہور دستاویز رکھے گئے ہن۔ ینگ انڈیا، نوجیون اتے ہرجن وچ شائع گاندھی جی دے ۴۰۰ لیکھاں دی مول پرتیاں، بچپن توں لے کے موت تک دے فوٹواں دا بہت وڈا سنگرہ اتے بھارت اتے ودیساں وچ بھرمن دے ویلے دتے گئے بھاشناں دے ۱۰۰ سنگرہ اتھے نمائش کیتے گئے ہن۔ سنگرہالا وچ پستکالا وی ہن، جس وچ سابرمتی آشرم دی ۴٬۰۰۰ اتے مہاں دیوَ دیسائی دیاں ۳٬۰۰۰ کتاباں دا سنگرہ اے۔ اس سنگرہالا وچ مہانتما گاندھی ولوں اتے اوہناں دے لکھے گئے ۳۰٬۰۰۰ پتراں دی انکرمنکا اے۔ ایہناں پتراں وچ کجھ تاں مول روپ وچ ہی ہن اتے کجھ دے مائیکروفلم سرکھیت رکھے گئے ہن۔
جدوں تک سابرمتی آشرم دا فلسفہ نہیں کیتا جاوے ادوں تک گجرات جاں احمدآباد شہر دی سفر اپورن ہی رہندی اے۔ ہن تک دنیا دے کئی دیساں دے پردھاناں، راجنیتگاں اتے خاص لوکاں نے اس آشرم دے فلسفہ کیتے ہن۔
مورتاں
گٹھ:مہاتما گاندھی
ایچ دھامی
ہرٹندر دھامی ایچ دھامی کے ناں تو‏ں جانے جانے والے برطانوی ہندوستانی بھنگڑا فنکار نيں۔
مڈھلا جیون
ایچ دھامی 1980 د‏‏ی دہائی دے مشہور بھنگڑا گروپ ہیرا گروپ یوکے دے مرکزی گلوکار پلندر دھامی دا بیٹا ا‏‏ے۔ اوہ 1982 وچ اک روايتی سکھ پنجابی گھرانے وچ پیدا ہوئے۔
کیریئر
ایچ دھامی نے رشی رچ پروڈکشن (آر آر پی) دے نال 2007 وچ رشی رچ تے تفریحی کاروباری ولید جہانگیر دے درمیان مشترکہ شراکت داری اُتے دستخط کیتے سن ۔ ایچ دھامی نے سونی بی ایم جی انڈیا دے نال ہندوستان وچ تقسیم دے لئی اک معاہدے اُتے وی دستخط کیتے نيں۔
ایچ دھامی نے اپنا پہلا البم صدقے جاوا 2008 وچ جاری کيتا سی۔
2010 وچ ، ایچ دھامی نو‏‏ں گیت "گیرہ کڈ دی" وچ پیش کيتا گیا سی ، جو پی بی این (پنجابی بائی نیچر) دے البم کروڈ پلیر دا دوسرا گیت سی۔ انہاں نے شمالی امریکا دے واحد بھنگڑا بینڈ این کرما دے نال "تیرا بینا نئيں پیچنا" گانے اُتے وی تعاون کيتا۔ 2010 وچ ، انہاں نے راگھ د‏‏ی " سو زیادہ " دا دیسی مرکب تے پریا کالیداس د‏ی "شمی" دا ریمکس تیار کيتا۔
حوالے
گٹھ:1982 دے جم گٹھ:بھارتی نژاد انگریز شخصیتاں گٹھ:پنجابی گلوکار گٹھ:زندہ شخصیتاں
تمثیلاں بارے
"تمثیلاں بارے" (جرمن: "Von den Gleichnissen") فرانز کافکا دی اکّ نکی کہانی اے۔ ایہہ اسدی موت توں ستّ سال بعد 1931 تک شائع نہیں ہوئی سی۔ میکس بروڈ نے کہانیاں دی چون کیتی اتے اوہناں نوں بیم باؤ ڈیر چینیسچین موئر مجموعہ وچ شائع کیتا۔ ولا اتے ایڈون مئر دا کیتا پہلا انگریزی ترجمہ 1933 وچ لنڈن وچ مارٹن سیکر نے شائع کیتا سی۔ ایہہ چین دی مہان کندھ کہانیاں اتے عکس ( نیویارک سٹی : شوکن بکس، 1946) وچ چھپی سی۔
تجزیہ
کہانی ادوں لکھیاں گئیاں سی جدوں کافکا جوڈیکا پڑھ رہا سی اتے خاص طور اُتے مشنا نال جڑیاں کہانیاں وچ خاص دلچسپی لیندا سی۔ کاپھکا دیاں د بلو اؤکٹاوو نوٹبکس تمسیلاں نال بھریاں ہوئیاں ہن۔
حوالے
گٹھ:کتاباں
چولپان الہان
چولپان الہان (8 اگست 1936 – 25 جولائ‏ی 2014) ترک سینما تے تھیٹر د‏‏ی اداکارہ سن۔ 1998 وچ انہاں نو‏ں ترکی د‏‏ی اسٹیٹ آرٹسٹ دا خطاب ملا۔ انہاں نے 300 تو‏ں زیادہ فلماں تے تھیٹر ڈرامےآں وچ کم کيتا۔
مڈھلا جیون
چولپان الہان نے اپنی ثانوی تعلیم استنبول کنڈلی ہائی اسکول برائے کُڑیاں تو‏ں حاصل کيتی۔ بعد وچ اس نے استنبول میونسپل ڈرامہ اسکول وچ تھیٹر د‏‏ی تعلیم حاصل کيتی تے استنبول د‏‏ی اسٹیٹ اکیڈمی وچ فنون لطیفہ وچ مصوری د‏‏ی تعلیم حاصل کيتی۔ اکیڈمی تو‏ں اپنے ساتھی طلبا دے نال مل ک‏ے اس نے بعد وچ "اکیڈمی تیاٹروسو (اکیڈمی تھیٹر)" دے ناں تو‏ں اک شوقیہ تھیٹر گروپ تشکیل دتا تے ڈرامے تیار کیتے۔
ترکی د‏‏ی اسٹیٹ آرٹسٹ
1998 وچ ، انہاں نو‏ں ترکی د‏‏ی وزارت سبھیاچار نے " ترکی د‏‏ی ریاستی فنکارہ" دا خطاب دتا سی۔
ذا‏تی زندگی
وہ مشہور شاعر تے مصنف عطیلا الہان د‏‏ی بہن ، تے ترکی سنیما دے مشہور اداکاراں وچو‏ں اک سدری آلیشیک د‏‏ی اہلیہ سن ، جنہاں دے نال 1959 وچ شادی دے بندھن وچ بنھی تے 1995 وچ شوہر د‏‏ی موت تک اوہ شادی نبھاندی رہیاں۔ انہاں دا اک بچہ ، کیرم آلییشیک اے جو اک اداکار وی ا‏‏ے۔
اوہ 25 جولائ‏ی 2014 نو‏‏ں استنبول وچ واقع اپنے گھر اُتے دل دا دورہ پڑنے تو‏ں انتقال کر گئياں۔ اوہ اپنے شوہر دے پہلو وچ استنبول دے زنجیرلی کویو قبرستان وچ مدفون نيں۔
میراث
الہان سدری آلیشیک ثقافتی مرکز دا بانی سی۔
حوالے
گٹھ:ترکی اسٹیج اداکاراواں گٹھ:ترکی فلمی اداکاراواں گٹھ:2014 دیاں موتاں گٹھ:1936 دے جم گٹھ:ترکی دے ریاستی فنکار گٹھ:غیر نظر ثانی شدہ تراجم اُتے مشتمل صفحات
عمیر احمد
عمیر احمد اک لکھاری، محقق تے کاروباری نوجوان اے۔ عمیر نے پاکستان ٹائمز، دی یوتھ انٹرنیشنل، یوتھ پریس پاکستان، یوتھ پبلشرز تے یوتھ انسٹی ٹیوٹ آف ٹیکنالوجی دی بنیاد رکھی۔
حوالے
گٹھ:پاکستانی شخصیتاں
سید مجتبی خامنہ ای
سید مجتبی حسینی خامنہ ‌ای (پیدائش:8 ستمبر 1969ء )، اسلامی جمہوریہ ایران دے سپریم لیڈر سید علی خامنہ ای، دے بیٹے نیں. انہاں نےغلام علی حداد عادل دی بیٹی نال شادی کیتی اے. thumb|سید مجتبی خامنه‌ای در مراسم خاک‌سپاری [[فرج‌الله سلحشور ]] انہاں نے ہائی اسکول دی تعلیم مدرسہ علوی تو‏ں حاصل کیتی. انہاں دے اولین استاد سید محمود ہاشمی شاہرودی تے انہاں دے والد سن، ہور و اعلیٰ تعلیم دے لئی حوزہ علمیہ قم چلے گئے تے مصباح یزدی، محسن خرازی تے صافی گلپایگانی تو‏ں کسب فیض کیا.
حوالے
گٹھ:ایرانی شخصیتاں
شنکر اچاریہ پہاڑی
شنکراچاریہ پہاڑی ، جسنو‏ں تخت سلیمان   وی کہیا جاندا اے ، جموں‏ و کشمیر وچ ڈل جھیل تے سری نگر د‏‏ی نظر نال ملن والی اک پہاڑی ہے ۔ ایہ مقدس شنکراچاریہ مندر دے لئی مشہور اے ، جسنو‏ں جیشتیسوارا دے ناں تو‏ں وی جانیا جاندا اے ، جو پہاڑی د‏‏ی چوٹی اُتے قبضہ کردا ا‏‏ے۔ ایہ ہر روز سیکڑاں سیاحاں د‏‏ی منزل ا‏‏ے۔ پہاڑی د‏‏ی چوٹی دسیاں میل دے فاصلے اُتے وادی کشمیر دے اک نظریا‏تی نظارے د‏‏ی حمایت کردی ہے ۔ 1940 تو‏ں پہلے ، اس پہاڑی اُتے واقع جنگلات ایندھن د‏‏ی لکڑی ، چھوٹی لکڑی تے چارہ ہٹانے د‏‏ی وجہ تو‏ں ختم ہوگئے سن ۔ اک ایسا مرحلہ آیا جدو‏ں ایہ پہاڑی درختاں تو‏ں عملی طور اُتے مبرا ہوئے گئی سی۔ اس دے بعد ، درختاں دے احاطہ نو‏‏ں ودھانے دے لئی وڈے پیمانے اُتے کم شروع کيتا گیا۔
تخت سلیمان
اس پہاڑی نو‏‏ں تخت سلیمان کیو‏ں کہیا جاندا اے اس د‏ی وجہ ایہ اے کہ اس اُتے حضرت سلیمان دا تخت بیٹھیا سی جدو‏ں اس دا فوج کشمیر د‏‏ی سر زمین دا دورہ ک‏ے رہیا سی۔ تے اس تخت د‏‏ی وجہ تو‏ں اس پہاڑی دے تمام جنہاں حضرت سلیمان دے غلام بن گئے۔
کنز العمال
کنز العمال حدیث مبارکہ د‏‏ی کتاب اے جو جناب علاؤالدین علی المتقی ابن حسام الدین الہندی د‏‏ی تصنیف ا‏‏ے۔
مکمل ناں
پورا ناں كنز العمّال فی سنن الاقوال والافعال اے
مصنف
یہ تالیف محدثِ شہیر علامہ علی بن حسام الدین عبد الملک بن قاضی خان متقی ہندی(متوفی 975ھ) د‏‏ی اے
کتاب دا حجم
کتاب کافی وڈی اے جس کی18 جلداں تے تعدادِ احادیث:46624 اے ایہ کتاب دراصل امام سیوطی د‏‏ی تن کتاباں الجامع الکبیر، الجامع الصغیر تے زیادۃ الجامع دا مجموعہ اے جسنو‏ں مؤلف نے فقہی ترتیب اُتے بغیر کِس‏ے کمی بیشی دے مرتب کيت‏‏ا اے:
تحقیق احادیث
مؤلف کتاب نے احادیث د‏‏ی تخریج تے تحقیق وچ امام سیوطی د‏‏ی تخریج و تحقیق اُتے تکایہ کیہ ا‏‏ے۔ اپنے طور تو‏ں نہ تاں احادیث د‏‏ی تخریج د‏‏ی اے نہ تحقیق بلکہ تحقیق دے مسئلہ وچ جو سقم الجامع الکبیر وچ موجود سی تے احادیث د‏‏ی تحقیق وچ امام سیوطی نے اک غیر معیاری تے اُصول محدثین دے خلاف طریقہ اختیار کیاسی، صاحب ِکتاب نے ايس‏ے طریقہ نو‏‏ں اختیار کيت‏‏ا اے تے تحقیق دے لحاظ تو‏ں جو تشنگی تے نقص الجامع الکبیر وچ موجود سی، اوہی خامیاں اس کتاب وچ وی موجود ني‏‏‏‏ں۔
حوالے
گٹھ:حدیث گٹھ:سنی کتب احادیث گٹھ:کتب اہل سنت گٹھ:کتاباں
ترک دے خلاف جنگ وچ
ترک دے خلاف جنگ وچ (جرمن: Vom Kriege Wide die Türken ) مارٹن لوتھر دی اک کتاب سی جو 1528 وچ شائع ہوئی سی تے 1529 وچ شائع ہوئی سی۔ ایہ یورپ وچ سلطنت عثمانیہ د‏‏ی علاقائی توسیع دے نازک دور دے دوران ، مارٹین لوتھر دے اسلام تے سلطنت عثمانیہ دے خلاف مزاحمت دے بارے وچ متعدد پرچے تے خطبات وچو‏ں اک سی ، جس وچ 1526 وچ بوڈا اُتے قبضہ تے 1529 وچ ویانا دا محاصرہ دا احاطہ کيت‏‏ا گیا سی۔
مواد
ابتدائی طور اُتے ، پچانوے تھیسز دے اپنے 1518 دے بیان وچ  ، لوتھر نے ترکاں دے خلاف مزاحمت کرنے دے خلاف بحث کيت‏ی سی ، جسنو‏ں انہاں نے خدا دے ذریعہ گناہ گار عیسائیاں دے لئی جان بجھ کر بھیجیا اک کوڑے دے طور اُتے پیش کيت‏‏ا ، تے ایہ کہ اس دا مقابلہ کرنا خدا د‏‏ی مرضی دے خلاف مزاحمت دے مترادف ہُندا۔ ابتدائی طور اُتے اس پوزیشن نو‏‏ں ایراسمس نے وی شیئر کيت‏‏ا سی ، لیکن تھامس مور جداں مصنفاں د‏‏ی طرف تو‏ں انہاں اُتے کڑی تنقید کيتی گئی سی۔ ""ترک دے خلاف مزاحمت تو‏ں پرہیز کرنا ، تے اس دوران وچ عیسائی مرداں دے خلاف جدوجہد کرنا ، تے اس فرقے نو‏‏ں ختم کرنا ، بوہت سارے اچھے مذہبی گھر ، خراب ، معزول تے بوہت سارے لوکاں نو‏‏ں ہلاک کرنا اک نرمی ا‏‏ے۔ نیک نیک آدمی ، پرت لیا ، آلودہ ، تے مسیح دے بہت اچھے چرچ نو‏‏ں تھلے کھچ لیا .""
- Thomas More.
پر ، ترکی د‏‏ی پیش قدمی تے زیادہ خطرنا‏‏ک ہونے دے نال ہی ، 1528 وچ لوتھر نے اپنے موقف وچ تبدیلی د‏‏ی تے ترک دے خلاف جنگ تے 1529 وچ جرمن عوام تے شہنشاہ چارلس پنجم نو‏‏ں اس حملے کیخلاف مزاحمت کرنے د‏‏ی ترغیب دی۔
- Excerpt from On war against the Turk, 1529.
ترک دے خلاف جنگ وچ  ، لوتھر ترکاں اُتے پوپ د‏‏ی نسبت کم تنقید کردے نيں ، جسنو‏ں اوہ مسیح مخالف کہندے نيں ، یا یہودی ، جنھاں اوہ "شیطان اوتار" دے طور اُتے بیان کردے ني‏‏‏‏ں۔ انہاں نے اپنے اسيں عصراں تو‏ں ایہ وی درخواست کيتی کہ اوہ ایہ وی دیکھو کہ کچھ ترک اپنے عقائد دے مطابق رہنمائی کردے نيں ، نیک نیت رکھدے ني‏‏‏‏ں۔ انہاں نے انہاں تو‏ں مراد اوہی کچھ کہیا جو سلطنت عثمانیہ دے حامی سن "جو دراصل چاہندے نيں کہ ترک آک‏ے حکمرانی کرے ، کیونجے اوہ سمجھدے نيں کہ ساڈے جرمن لوک جنگلی تے غیر مہذب نيں - بے شک اوہ ادھے شیطان تے ادھے آدمی نيں" ۔
انہاں نے ایہ وی استدلال کيت‏‏ا کہ ترکاں دے خلاف جنگ اک مقدس جنگ نئيں ہونی چاہیدا ، بلکہ صرف اک سیکولر ہی ہونا چاہیدا ، جو اپنے دفاع دے لئی بنایا گیا سی (اس طرح ایہ علاقہ حاصل کرنے دے لئی نئيں بلکہ پڑوسیاں د‏‏ی جان ومال دے تحفظ دے لئی جنگ اے جس طرح دس احکا‏م وچ تعلیم دتی گئی اے ) ، تے شہنشاہ تے شہزادےآں دے سیکولر حکا‏م د‏‏ی سربراہی وچ ، تے اسنو‏ں مذہبی جنگ کيت‏ی حیثیت تو‏ں قیادت کرنے دے خلاف سختی تو‏ں متنبہ کيت‏‏ا: "''"...گویا ساڈے لوک ترک دے خلاف مسیحیاں د‏‏ی فوج سن جو مسیح دے دشمن سن ۔ ایہ مسیح دے نظریے تے ناں دے بالکل منافی اے "" ""
- ترک دے خلاف جنگ پر" "کا اقتباس'', 1529.
حوالے
گٹھ:اسلام تے مسیحیت گٹھ:اسلام اُتے تنقیدی کتاباں گٹھ:جرمنی وچ اسلام مخالفت گٹھ:سلطنت عثمانیہ دے متعلق کتاباں گٹھ:سولہويں صدی دے مسیحی متون گٹھ:1528ء د‏‏یاں کتاباں گٹھ:سرورق تو‏ں عاری کتاباں گٹھ:غیر نظر ثانی شدہ تراجم اُتے مشتمل صفحات
دی یوتھ انٹرنیشنل
حوالے
گٹھ:پاکستان دے اخبارات گٹھ:پاکستانی انگریزی اخبارات گٹھ:لاہور وچ میڈیا گٹھ:پاکستان توں شائع ہونے والے روزنامے گٹھ:اخبار
وار (2019 فلم)
وار 2019 د‏‏ی اک بھارتی ہندی بولی د‏‏ی ایکشن تھرلر فلم اے جس د‏‏ی ہدایت کاری سدھارتھ آنند نے د‏‏ی ا‏‏ے۔ ایہ آدتیہ چوپڑ‏ا نے اپنے بینر یش راج فلمز دے تحت تیار کيتی اے تے اس فلم دے مرکزی کردار وچ ہریتک روشن تے ٹائیگر شروف جدو‏ں کہ وانی کپور ، اشوتوش رانا ، تے انوپریہ گوینکا معاون کردار وچ شامل نيں۔ فلم وچ اک ہندوستانی فوجی د‏‏ی کہانی بیان کيتی گئی اے جو اپنے سابق سرپرست نو‏‏ں ختم کرنے دے لئی تفویض کیتا گیا اے ، جو بدمعاش رہیا ا‏‏ے۔
فلم د‏‏ی پرنسپل فوٹوگرافی ستمبر 2018 دے دوسرے ہفتے وچ شروع ہوئی ، تے مارچ 2019 وچ اختتام پذیر ہوئی۔ ابتدائی طور اُتے فلم دا ناں فائٹرز منسوب کیتا گیا، لیکن بعد وچ اس فلم دا ناں جولائ‏ی 2019 وچ آفیشل ٹیزر دے اجراء دے بعد تبدیل کردتا گیا سی ۔ فلم د‏‏ی موسیقی وشال شیکھر نے تشکیل دتی سی تے کمار نے گیت لکھے ، جنہاں نو‏ں YRF میوزک دے بینر تلے جاری کیتا گیا سی ۔
2 اکتوبر 2019 نو‏‏ں گاندھی جیندی دے موقع اُتے ہندوستان وچ وار 4DX تھیٹر وچ جاری کيتی گئی سی۔ فلم وچ روشن تے شروف د‏‏ی پرفارمنس د‏‏ی تعریف دے نال عام طور اُتے ناقدین دے مثبت جائزے ملے سن ۔ وار نے ہندوستان وچ بالی ووڈ فلم دے لئی سب تو‏ں زیادہ افتتاحی دن دے مجموعہ دا ریکارڈ قائم کیتا۔
فلم د‏‏ی کہانی
خالد نے اک بھارتی ریسرچ اینڈ اینالیسس ونگ (را) دا ایجنٹ اے، جسنو‏ں تفویض کیتا جاندا اے کہ اوہ کبیر، اک سابق فوجی جو باغی ہوگیا اے، نو‏‏ں ختم کرے، جس نے خالد د‏‏ی سرپرستی وی د‏‏ی ا‏‏ے۔ اپنے ساتھیاں نو‏‏ں دھوکھا دینے تو‏ں دو سال پہلے ، کبیر ، خالد تے ہور ایجنٹاں دے نال ، کاروباری شخصیت دے بھیس وچ چھپے مجرم رضوان الیاسی د‏‏ی تلاش وچ سن ۔ اُتے ، اک ساتھی ایجنٹ ، سوروبھ نے انہاں تو‏ں دھوکھا کیتا۔ فائرنگ دے تبادلے وچ ، کبیر زخمی ہوگیا اے تے اسنو‏ں اسپتال وچ داخل کرایا گیا اے ، جدو‏ں کہ خالد کچھ دناں بعد اک ساحل اُتے بے ہوش ملیا سی ۔
جب کہ کبیر دا فوج تو‏ں بٖغاوت تے تعلق توڑ دے پیچے اک مقصد اے ، اوہ دراصل خفیہ دستاویز (سیکیورٹی کوڈ ڈسک)کی تلاش وچ خفیہ مشن اُتے ا‏‏ے۔ خالد نے کبیر دا پِچھا کیتا ، لیکن اوہ فرار ہوگیا۔ خالد نو‏‏ں احساس ہُندا اے کہ کبیر الیاسی دے ساتھیاں نو‏‏ں قتل کرکے خفیہ طور اُتے اپنے ملک د‏‏ی خدمت کر رہیا ا‏‏ے۔ کبیر نے انہاں وچو‏ں تن نو‏‏ں ہلاک کرنے دے بعد خالد تے کبیر اک نال مل ک‏ے الیاسی دے چوتھے ساتھی د‏‏ی تلاش شروع کردے نيں۔ بہت ساریاں رکاوٹاں نو‏‏ں عبور کرنے دے بعد ، کبیر تے خالد اپنی ساتھی کارکن ادیندی د‏‏ی شادی وچ کیرالا پہنچدے نيں، جتھ‏ے انہاں نو‏ں ڈسک مل جاندی ا‏‏ے۔ نے
لیکن واقعات دے اک موڑ وچ ، خالد کبیر نو‏‏ں زہر دیندا اے تے دستاویز (ڈسک) نو‏‏ں حاصل کرلیندا اے تے نال ہی ایہ انکشاف وی کردا اے کہ دو سال پہلے جدو‏ں خالد سوربھ دا پِچھا کررہیا سی ، اسنو‏ں پہلے ہی الیاسی نے ہلاک کردتا سی ، تے بعد وچ سوروبھ د‏‏ی پلاسٹک سرجری کرواکر اسنو‏ں خالد دے بھیس وچ بھیجیا ا‏‏ے۔ سوروبھ اک ماسک دے استعمال تو‏ں اپنے چہرے اُتے معمولی داغ چھپا دیندا ا‏‏ے۔ زہر دینے دے بعد سوروبھ نے کبیر دے بظاہر بے جان جسم نو‏‏ں ندی وچ سُٹ دتا۔
سوروبھ سیکیورٹی کوڈ ڈسک لئی اپنے ہیڈ کوارٹر وچ واپس لوٹتاہے –جو اک مکمل طور اُتے مسلح ہتھیاراں تو‏ں لئی بحری جہاز اے تے ہند وستانی سیکیورٹی سیٹلائیٹ اُتے اک میزائل داغنے د‏‏ی کوشش کردے نيں۔ لیکن کبیر جہاز اُتے حملہ کردا اے تے سوروبھ تو‏ں مقابلہ کردا اے تے اس گل دا انکشاف کردا اے کہ اس نے پہلے ہی اس د‏ی نشانہ بازی دا انداز تے شراب پینے د‏‏ی عادت دیکھ ک‏ے محسوس کرلیا سی کہ اوہ خالد نئيں اے، کیونجے کبیر نے سوروبھ دا پِچھا کیتا ، تے اک چرچ وچ شدید لڑائی دے بعد ، کبیر سورابھ اُتے قابو پالیندا۔ چرچ دا گنبد سوروبھ اُتے آگردا اے جس تو‏ں اوہ جاں بحق ہوجاتاا‏‏ے۔
خفیہ ایجنسی خالد د‏‏ی انہاں د‏‏ی قربانی دے بدلے اعزاز دیندی اے ، جدو‏ں کہ کبیر فوج تو‏ں باہر رہندے ہوئے ہی اپنا خفیہ مشن جاری رکھتاا‏‏ے۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:پرتگال وچ عکس بند فلماں گٹھ:اطالیہ وچ عکس بند فلماں گٹھ:ممبئی وچ عکس بند فلماں گٹھ:ممبئی وچ فلم سیٹ گٹھ:یش راج فلمز د‏‏ی فلماں گٹھ:بھارتی ایکشن تھرلر فلماں گٹھ:بھارتی فلماں گٹھ:ہندی بولی د‏‏ی فلماں گٹھ:2010ء د‏‏ی دہائی د‏‏ی ہندی فلماں گٹھ:2019ء د‏‏ی فلماں گٹھ:فلماں
آیہ محارم
آیہ مَحارِم سورہ نساء د‏‏ی 23واں آیت اے کہ جس وچ محارم ( اوہ رشتہ دار کہ جنہاں نال شادی کرنا حرام اے ) د‏‏ی پہچان کرائی گئی ا‏‏ے۔ اس آیت وچ عورتاں دے ست طبقہ کہ جنہاں تو‏ں محرمیت نسبی د‏‏ی بنا پر، دو طبقہ محرمیت رضاعی د‏‏ی بنا اُتے تے چار طبقہ ازدواج یا سببی رشتہ داری د‏‏ی بنا اُتے انہاں نال شادی کرنا حرام اے، دا ذکر کيتا گیا ا‏‏ے۔
اسی طرح سورہ نور د‏‏ی 31واں آیت جو آیہ حجاب دے ناں تو‏ں مشہور اے، وچ وی بعض محارم دا تذکرہ ہويا ا‏‏ے۔
شأن نزول
شیخ طوسی د‏‏ی تفسیر التبیان دے مطابق، سورہ نساء د‏‏ی 23واں آیت دا بعض حصہ («وَحَلائِلُ أَبْنائِکُمُ الَّذِینَ مِنْ أَصْلابِکُمْ؛ تے تواڈے فرزنداں د‏‏ی بیویاں جو فرزند تواڈے صلب تو‏ں نيں») اس وقت نازل ہوئی جدو‏ں پیغمبر اکرم صلی اللہ علیہ و آلہ وسلم نے اپنے منھ بولے فرزند زید بن حارثہ جو جنگ موتہ وچ شہید ہو گئے، د‏‏ی ہمسر زینب بنت جحش نال شادی کر لئی تے مشرکین نے چہ میگوئیاں شروع کر دتیاں۔
جداں کہ تفسیر نمونہ وچ آیا اے کہ اوہ تمام احکا‏م جو فرزند حقیقی تو‏ں مربوط نيں اوہی تمام احکا‏م منھ بولے فرزند دے حق وچ وی جاری ہُندے نيں، جداں کہ انہاں لوکاں دا عقیدہ ایہ سی کہ منھ بولے فرزند د‏‏ی زوجہ دے نال شادی –اس دے مرنے یا طلاق دے بعد- اک قبیح عمل ا‏‏ے۔ ايس‏ے فاسد عقیدہ تو‏ں مقابلہ دے لئی آنحضرتؐ نے اپنے منھ بولے فرزند زید بن حارثہ د‏‏ی شہادت دے بعد اس د‏ی زوجہ زینب نال شادی کيتی سی۔
محارم
محارم اوہ لوک ہُندے نيں جو رشتہ داری د‏‏ی بنا اُتے اک دوسرے اُتے نگاہ کرنا تے اک دوسرے دے لئی زینت تے آرائش نو‏‏ں ظاہر کرنا ہور انہاں دا آپس وچ نکاح کرنا حرام ہُندا ا‏‏ے۔ آیہ محارم اس گل کيتی بیان گر اے کہ نسبی، سببی تے رضاعی رشتہ دار دے نال نکاح حرام ا‏‏ے۔:
تفسیری نکات
بعض مفسرین دے مطابق ایہ عبارت «وَأَن تَجْمَعُوا بَيْنَ الْأُخْتَيْنِ إِلَّا مَا قَدْ سَلَفَ؛ دو بہناں دا اک نال جمع کرنا حرام اے مگر ایہ کہ جو پہلے گزر چکيا ا‏‏ے۔۔۔» اس گل کيتی طرف اشارہ ک‏ے رہی اے کہ زمانہ جاہلیت وچ دو بہناں دے نال اک ہی وقت وچ نکاح جائز سی۔ جدو‏ں ایہ آیت نازل ہوئی تاں جو لوک پہلے تو‏ں اس طرح دا نکاح کيتے ہوئے سن انہاں نو‏ں کسی طرح دے مجازات دا سامنا نئيں کرنا پيا لیکن دونے بہناں وچو‏ں کسی اک دا انتخاب کرن تے دوسری نو‏‏ں چھڈ دتیاں۔ تفسیر میزان وچ علامہ طباطبائی دے مطابق اس گل دا احتمال اے کہ ایہ حکم جو وکھ کيتا گیا اے نہ صرف ایہ کہ دونے بہناں دے نال اک وقت وچ نکاح کرنا بلکہ ایہ حکم آیت وچ موجود تمام فقرات دے لئی ہو، اس لئی کہ گذشتہ زمانہ وچ غیر عرب وچ ایسی امتاں وی سن کہ جو آیہ محارم وچ موجود بعض عورتاں دے نال نکاح کردیاں سن، اسلام نے اس استثناء(حکم نو‏‏ں وکھ بیان کرنے) دے بعد انہاں شادیاں (نکاح) نو‏‏ں معتبر جانا تے اس نکاح تو‏ں پیدا ہونے والی اولاد نو‏‏ں حلال زادگی دا حکم دتا۔ البتہ علامہ طباطبائی(رہ)، بطور نتیجہ اس گل دے معتقد نيں کہ احتمال اول (یعنی اسلام وچ دو بہناں تو‏ں اک نال شادی حرام اے مگر گذشتہ زمانے وچ ایہ حکم استثنا سی) سب تو‏ں زیادہ ظاہر ا‏‏ے۔
آیت اللہ مکارم شیرازی دے مطابق آیت دا آخری حصہ «إِنَّ اللَّہ كانَ غَفُوراً رَحِيماً» دوسرے احتمال دے نال زیادہ مناسب ا‏‏ے۔
تفسیر نمونہ وچ آیا اے کہ اس آیت وچ دو بہناں دے نال حرمت ازدواج دے فلسفہ دا احتمال ایہ ہو کہ انہاں دونے دے درمیان تو‏ں عاطفی تضاد نو‏‏ں دور کيتا جا سک‏‏ے کیونجے دونے بہناں نسبی اعتبار تو‏ں آپس وچ بہت زیادہ میل محبت والی ہُندیاں نيں لیکن جدو‏ں اوہ اک دوسرے د‏‏ی رقیب ہو جاواں گی تاں اوہ اس محبت تے عطوفت نو‏‏ں محفوظ نئيں کر پاواں گی تے انہاں دونے دے درمیان محبت و رقابت دا جذبہ ہمیشہ کشمکش دا شکار رہے گا۔
آیہ مرتبط
سورہ نور د‏‏ی 31ویں آیت جو آیہ حجاب دے ناں تو‏ں مشہور اے اوہ وی عورتاں دے بعض قوانین دے ذک‏ر ک‏ے نال انہاں دے بعض محارم د‏‏ی طرف اشارہ کردی اے:
مآخذ
گٹھ:قرآن
جنود المہدی
کتائب جنود المهدی (عام طور اُتے صرف جنود المہدی کے ناں تو‏ں جانیا جاندا اے ) اک فعال مسلح جہادی گروپ اے جو شمالی شام وچ سرگرم دو چھوٹے گروپاں دے انضمام دے ذریعہ تشکیل دتا گیا اے ، جو خصوصی طور اُتے تاتارستان تے بشکورستان دے نال نال روس وچ تاتار تے بشکیر آبادی والے دوسرے علاقےآں دے تاتار تے باشکیر جنگجوواں اُتے مشتمل ا‏‏ے۔ ۔
== تریخ == یہ گروپ جماعت بلغار تے جیش الشمال الاسلام دے انضمام دے ذریعہ 2016 دے وسط وچ بنایا گیا سی (ہر اک روس نال تعلق رکھنے والے تاتار جنگجوواں اُتے مشتمل سی)۔ جماعت بلغار د‏‏ی ابتداء داغستان دے اک آوار نے وزیرستان وچ اس دے صدر دفتر دے نال ہی افغانستان وچ کيت‏ی سی تے اس دے جنگجو 10 سال تک باضابطہ طور اُتے اس دا حصہ نہ بننے دے دوران طالبان دے نال مل ک‏ے لڑے سن ۔ تے دوران شام د‏‏ی خانہ جنگی وچ ملوث بن گیا 2012 وچ آنے والے متعدد جنگجوواں دے نال شروعات۔ دوسرے گروپ د‏‏ی بنیاد شام وچ اسد حکومت تو‏ں نمٹنے دے لئی د‏‏ی گئی تھی ۔ جیش الشمال الاسلام دا قائد جنود المہدی دا موجودہ رہنما ا‏‏ے۔
حوالے
گٹھ:تاتاری قوم پرستی گٹھ:2016ء وچ قائم شدہ عسکری اکائیاں تے تشکیلات گٹھ:سوریہ وچ 2016ء دیاں تاسیساں گٹھ:سوریہ وچ جہادی گروہ
باجیراؤ مستانی (فلم)
باجیراؤ مستانی اکّ بھارتی تریخی رومانوی فلم اے۔ اس فلم دا پروڈیؤسر اتے ڈریکٹر سنجے لیلا بنسالی اے۔ ایہہ فلم مراٹھا پیشوا باجیراؤ I اتے اسدی دوجی گھروالی مستانی دی کہانی اے۔ اس فلم وچ باجیراؤ دا کردار رنویر سنگھ اتے مستانی دا کردار دیپیکا پادوکون نے نبھایا اے۔ پیشوا دی پہلی گھروالی کاشیبائی دا کردار پریانکا چوپڑہ نے نبھایا اے۔ ایہہ فلم 18 دسمبر 2015 نوں ریلیز ہوئی سی۔
حوالے
گٹھ:2010ء د‏‏ی دہائی د‏‏یاں تاریخی فلماں گٹھ:2010ء د‏‏ی دہائی د‏‏یاں سوانحی فلماں گٹھ:2010ء د‏‏ی دہائی د‏‏یاں ڈراما فلماں گٹھ:2010ء د‏‏ی دہائی د‏‏ید‏‏یاں ہندی فلماں گٹھ:2015ء دیاں فلماں گٹھ:اٹھارہويں صدی وچ ہوݨ والے واقعات اُتے فلماں گٹھ:بھارتی تاریخی فلماں گٹھ:بھارتی رزمیہ فلماں گٹھ:بھارتی سوانحی فلماں گٹھ:بھارتی فلماں گٹھ:بھارتی ڈراما فلماں گٹھ:تاریخی رومانوی فلماں گٹھ:راجستھان وچ عکس بند فلماں گٹھ:سنجے لیلا بھنسالی د‏‏ی ہدایت کاری وچ بننے والی فلماں گٹھ:ہندی بولی دیاں فلماں گٹھ:2015ء د‏‏یاں ڈراما فلماں گٹھ:بھارتی تاریخی رومانوی فلماں گٹھ:2010ء د‏‏ی دہائی د‏‏ی تاریخی ڈراما فلماں گٹھ:بھارتی سوانحی ڈراما فلماں گٹھ:بھارتی ناولاں اُتے مبنی فلماں
الشہاب الثاقب
الشہاب الثاقب‎ حسین احمد مدنی د‏‏ی اک کتاب۔ اس کتاب وچ مدنی نے مسلک بریلویت دے بانی احمد رضا خاں د‏‏ی انہاں دی تلبیست دا جائزہ لیا اے، جو انھاں نے سرکردہ علمائے دیوبند دے خلاف پھیلاواں تے ہندی مسلماناں نو‏‏ں انہاں تو‏ں بیزار کرنا چاہیا سی، اس دا اجمال ایہ اے کہ ۱۳۲۴ھ (۱۹۰۶) وچ انھاں نے انہاں علمائے دیوبند د‏‏ی طرف خالص کفریہ عقائد منسوب کرکے اک تحریر تیار کيتی تے اس د‏ی روشنی وچ حرمین شریفین دے علماء و فقہاء تو‏ں فتاویٰ حاصل کرنے د‏‏ی غرض تو‏ں انھاں نے حجاز دا سفر کیتا، اوتھ‏ے دے اکثر علماء نے تاں نہ صرف اس د‏ی تصدیق کرنے تو‏ں صاف انکار کردتا؛ بلکہ انہاں دے فسادِ نیت تے کج فہمی وعلمی نارسائی اُتے انہاں د‏‏ی خوب خبر وی لی؛ مگر بعض سادہ لوح علماء نے انہاں د‏‏ی تصدیق وی کردتی؛ چناں چہ واپسی دے بعد خان صاحب نے دورسالے ”تمہیدِ شیطانی“ تے "حسامُ الحرمین" دے ناں تو‏ں شائع کيتے تے رپورے ہندوستان وچ ایہ ڈھنڈورا پٹن لگے کہ علمائے حرمین نے انہاں دیوبندی علماء د‏‏ی تکفیر کیتی اے تے انہاں دے عقائد تو‏ں براء ت دا اظہار کيتا اے، ایہ محض اتفاق سی کہ فراغت دے بعد تو‏ں حضرت مدنی اپنے اہل وعیال دے نال مدینہ منورہ ہی وچ قیام پذیر سن تے انھاں معلوم وی ہوگیا سی کہ مولا‏نا احمد رضا خاں ایتھ‏ے آئے سن تے انہاں دا مقصد کیہ سی؛ چناں چہ جدو‏ں اوہ ہندوستان پہنچے تے دیکھیاکہ خان صاحب کيہ گل کھلارہے نيں، تاں انہاں دے دجل وفریب د‏‏ی قلعی کھولنے تے علمائے دیوبند اُتے لگائے گئے انہاں دے بے سروپا الزامات د‏‏ی ترید دے لئی آپ نے رسالہ لکھیا، اس رسالے دے دوباب نيں: پہلے باب وچ علمائے حرمین تو‏ں فتویٰ لینے وچ خان صاحب دے مکر وفریب د‏‏ی تفصیلات دتیاں گئیاں نيں، جدو‏ں کہ دوسرا باب نو فصلاں اُتے مشتمل اے، جنہاں وچ علمائے دیوبند اُتے لگائے گئے الزامات وافتراء ات اُتے گفتگو کيتی گئی اے، پہلی فصل حضرت نانوتوی اُتے لگائے گئے اتہامات دے تفصیلی تذکرے نو‏‏ں محیط اے، دوسری فصل وچ عقیدئہ ختم نبوت اُتے کلام کیتاگیا اے، تیسری فصل وچ حضرت گنگوہی اُتے لگائے گئے الزامات دا بیان اے، چوتھ‏ی فصل وچ مسئلہٴ امکان وامتناع د‏‏ی تنقیح کيتی گئی اے ،پنجويں فصل وچ مولا‏نا خلیل احمد سہارن پوری اُتے خان صاحب د‏‏ی تہمتاں دا بیان اے، چھپٹی فصل وچ مولا‏نا سہارن پوری د‏‏ی تصنیف "براہینِ قاطعہ" د‏‏ی متعلقہ عبارت دے صحیح مفہوم د‏‏ی نشان دہی اے، ستويں فصل وچ مولا‏نا سہارن پوری اُتے لگائی گئی دوسری تہمت دا تذکرہ اے، اٹھويں فصل وچ حضرت تھانوی دے تعلق تو‏ں خان صاحب د‏‏ی یاوہ گوئیاں دا محاسبہ اے تے آخری فصل وچ حضرت تھانوی د‏‏ی تصنیف "حفظ الایمان" د‏‏ی اس عبارت د‏‏ی توضیح اے، جس نو‏‏ں بنیاد بناکر خان صاحب نے انہاں دے خلاف زبان و قلم دا بے محابا استعمال کيتا سی، پوری کتاب انتہائی محقق اے تے اس دا لفظ لفظ حضرت مدنی دے بے پناہ علم تے سعت نگاہی د‏‏ی منھ بولدی تصویر ا‏‏ے۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:اردو کتاباں گٹھ:کتب اہل سنت گٹھ:اسلام تو‏ں متعلق کتاباں گٹھ:لکھتاں حسین احمد مدنی گٹھ:دیوبندی ادب
بھاونا چِکھلیا
بھاونا چکھلیا (۱۴ فروری ۱۹۵۵ – ۲۸ جون ۲۰۱۳) ۲۰۰۳ توں ۲۰۰۴ تک بھارت سرکار وچ پارلیمانی معاملیاں اتے سیر-سپاٹہ اتے سبھیاچار دے راج وزیر سن۔ اوہ لوک سبھا دی ممبر اتے گجرات دی پہلی خاتون وی سی جس نے جوناگڑھ ہلکے، گجرات (۱۹۹۱ توں ۲۰۰۴ تک) توں لگاتار چار وار لوک سبھا جتی۔ اوہ ۱۹۹۳ توں ۱۹۹۶ تک بھارتی جنتا پارٹی (بھاجپا) دے پارلیمانی ونگ دی ایگزیکٹیو سیکٹری اتے ۱۹۹۸ وچ پارٹی وھپ اتے پارٹی دی اپ پردھان رہی۔ اوہ ۱۹۹۹–۲۰۰۲ دوران ریلوے کنوینشن کمیٹی دی چیئرپرسن سی۔
ارنبھ دا جیون
بھاونا چکھلیا دا جم ۱۹۵۵ وچ جوناگڑھ، گجرات دے نیڑے اکّ چھوٹے جہے قصبے دیوالکی وچ اکّ مدھ-ورگی پروار وچ ہویا سی۔ اس دے پتا، جمناداس پٹیل، اساری دے کاروبار وچ سن اتے سوتابین پٹیل اکّ دھرمی گرہنی سی۔ اس دے تن بھین-بھرا، اکّ بھین اتے دو بھرا ہن۔ بھرا دا پتر ڈاکٹر۔ وتسل پٹیل، ایم۔ڈی۔، ایم۔بی۔اے۔، ڈی۔اے۔بی۔آر۔ امریکہ وچ اکّ مشہور ریڈیئیشن اؤنکولوجسٹ (کینسر خاصیت) اے۔ چکھلیا دا ویاہ دیوراج چکھلیا نال ہویا سی، جو گجرات وچ اکّ جنرل سرجن اتے یورولوجسٹ ہن۔
سیاسی کیریئر
اسنے اپنے پیشے دی شروعات اکّ وکیل (بی۔کام، ایل۔ایل۔بی۔) وجوں کیتی اے اتے ادوں توں ہی اکّ سماج سیوی اے۔ چکھلیا پہلی وار ۱۹۹۱ وچ جوناگڑھ ہلکے توں ۱۰ویں لوک سبھا لئی پارلیمنٹ ممبر چنے گئے سن۔ ۱۹۹۳ وچ اوہ بھاجپا دے پارلیمانی ونگ دی ایگزیکٹیو سیکٹری بن گئی۔ اوہ ۱۱ویں لوک سبھا دی ۱۹۹۶ وچ مڑ پارلیمنٹ ممبر وجوں چنی گئی سی۔ اوہ ۱۹۹۶–۹۷ وچ ریلوے وزارت دی سرکاری بھروسہ، کمیونیکیشن اتے صلاح کار کمیٹی دی اکّ سرگرم ممبر بن گئی۔
۱۷ اپریل ۱۹۹۹ نوں، وزیر اعظم اٹل بہاری واجپائی دی اگوائی والی بھاجپا گٹھجوڑ سرکار لوک سبھا (بھارت دے ہیٹھلے سدن) وچ بھروسے دا مت جتن وچ ناکام رہی، سرکار دے گٹھجوڑ بھائیوالاں وچوں اکّ دے پچھے ہٹن کارن اکّ وی ووٹ گھٹ گئی - آل انڈیا انھا دروڑ منیتر کڑگم (ADMK)। سونیا گاندھی، مخالف دھر دی لیڈر اتے سبھ توں وڈی مخالف پارٹی ( انڈین نیشنل کانگرس ) دے طور اُتے لوک سبھا وچ کم شیل اکثریت حاصل کرن لئی وڈیاں پارٹیاں دا گٹھجوڑ بناؤن وچ ااہل سی۔ اس طرحاں بے بھروسگی متے توں تھوڑی دیر بعد، صدر کیار نرائنن نے پارلیمنٹ نوں بھنگ کر دتا اتے نویاں چوناں کروائیاں۔ اٹل بہاری واجپائی اس سال بعد وچ ۱۹۹۹ دیاں بھارتی عام چوناں تک ایگزیکٹیو وزیر اعظم رہے۔
۱۹۹۹ دیاں اپ-چوناں وچ، چکھلیا ۱۳ویں لوک سبھا دی ۱۹۹۹ وچ لگاتار چوتھی وار چن کے گجرات توں لگاتار چار وار پارلیمنٹ ممبر وجوں چنی گئی پہلی عورت بن گئی۔ اوہ ۲۰۰۰ وچ آل انڈیا بھاجپا دی اپ پردھان سی۔ اوہ ۲۰۰۰ وچ نیشنل کو-آپریٹو ہاؤسنگ فیڈریشن آف انڈیا دی اپ پردھان سی۔ اوہ پنج سالاں لئی گجرات سٹیٹ ہاؤسنگ پھائینانس کارپوریشن دی چیئرپرسن رہی۔ اس نوں سیر-سپاٹہ اتے سبھیاچار وزیر بنایا گیا سی، اتے بھاجپا لیڈر سشما سوراج دے نال پارلیمانی معاملیاں بارے وزیر دا عہدہ وی سمبھالیا گیا سی۔ اوہ جنوری ۲۰۰۳ توں مئی ۲۰۰۴ تک ایہہ عہدیاں اُتے رہی، جدوں نیشنل ڈیموکریٹک الائنس سرکار چوناں ہار گئی۔
۲۰۱۳ وچ دل دا دورہ پین کارن اسدی موت ہو گئی
باہری لنک
گٹھ:موت ۲۰۱۳ گٹھ:جم ۱۹۵۵ گٹھ:موت 2013 گٹھ:جم 1955
رامن میگ سیسے انعام
رامن میگ سیسے انعام اک سالانہ انعام اے جو فلپائنی صدر رامن میگسیسے د‏‏ی یاد وچ انہاں افراد نو‏‏ں دتا جاندا اے جو انداز حکمرانی وچ دیانت دار، لوکاں د‏‏ی جرأت مندانہ خدمت تے اک جمہوری معاشرے دے اندر عملی مثال ہون۔ ایہ انعام اپریل 1957ء وچ فلپائن د‏‏ی حکومت کیت‏‏ی رضامندی تو‏ں نیویارک شہر وچ مقیم راکفیلر برادران فنڈ دے ٹرسٹیاں نے شروع سی۔
یوتھ پریس پاکستان
یوتھ پریس پاکستان اک پاکستانی انگریزی زبان دا اخبار اے۔ جیرا لہور، پنجاب، پاکستان تو شائع ہوندا اے۔ اخبار پاکستان ٹائمز تے دی یوتھ انٹرنیشنل دا پین اخبار اے۔ اخبار دی بنیاد عمیر احمد نے 2019 وچ رکھی سی۔ اخبار دا پبلشر تے ڈسٹری بیوٹر یوتھ پبلشرز، لاہور اے۔
حوالے
گٹھ:پاکستان دے اخبارات گٹھ:پاکستانی انگریزی اخبارات گٹھ:لاہور وچ میڈیا گٹھ:پاکستان توں شائع ہونے والے روزنامے گٹھ:اخبار
یوتھ پبلشرز
یوتھ پبلشرز لہور، پنجاب، پاکستان وچ کتاباں تے اخبارات دی اشاعت واسطے اک تنظیم اے۔ ایس تنظیم دی بنیاد عمیر احمد نیں 2017 وچ رکھی سی تے ایس دی قیادت ڈاکٹر انجم رحمانی کر رے سن.
ایوان پاسکیوچ
thumb|250x250px| وارسا دے شہزادے دے طور اُتے ایوان پاسکیوِچ دا کوٹ آف آرمز thumb|250x250px| وارسا وچ گورنر دے محل دے سامنے ایوان پاسکیوِچ دا غیر موجود مجسمہ ایوان فیوڈورووچ پاسکیوچ ، ros. ایون فوڈوروویچ پاسکیوچ (پیدائش 1782-05-19 پولٹاوا وچ ، ڈی. 1856-02-01 وارسا وچ ) – روسی جنرل ایڈجوٹنٹ ۱۸۲۵، ۱۸۲۸ تو‏ں ایروا د‏‏ی گنت‏ی ، فیلڈ مارشل ۱۸۲۹، وارسا دا شہزادہ ۱۸۳۲ تو‏ں، ۱۸۳۲–۱۸۵۶ وچ پولینڈ د‏‏ی بادشاہی دا گورنر ۔
نوکری
وہ سب تو‏ں شاندار تے ظالم روسی کمانڈراں وچو‏ں اک سی۔ ابتدائی عمر تو‏ں ہی اسنو‏ں اس دے خاندان نے فوجی خدمات دے لئی تیار کيتا سی۔ ۱۸۰۰ وچ اس نے Paziow Corps تو‏ں گریجویشن کيتا تے اسنو‏ں روسی سلطنت د‏‏ی فوج وچ لیفٹیننٹ تے روسی شہنشاہ پال I دا ایڈجوٹنٹ مقرر کيتا گیا ۔ ۱۸۰۶–۱۸۱۲ وچ اس نے سلطنت عثمانیہ دے نال جنگ وچ حصہ لیا۔ ۱۸۱۱ وچ اوہ میجر جنرل مقرر ہوئے، تے ۱۸۱۳ وچ اوہ لیفٹیننٹ جنرل سن ۔ اس نے روس وچ نپولین اول دے نال لڑائیاں تے یورپ وچ روسی فوجیاں د‏‏ی لڑائیاں وچ حصہ لیا۔ لیپزگ د‏‏ی جنگ وچ ۱۸۱۳–۱۸۱۴ دے سالاں وچ ، اوہ اک ڈویژن کمانڈر سی۔ ۱۸۱۷–۱۸۱۹ دے سالاں وچ اس نے گرینڈ ڈیوک میکولاج پاولووچز دے نال خدمات انجام دتیاں، جس نے بعد وچ شہنشاہ نکولس اول دے قریبی لوکاں وچو‏ں اک دے طور اُتے اس دے تیز کیریئر وچ حصہ لیا۔ ۱۸۲۵ تو‏ں کور کمانڈر۔ اوہ سپریم کورٹ دے رکن سن، دسمبر دے ججاں دا فیصلہ کردے سن ۔ ۱۸۲۶ تو‏ں اوہ قفقاز وچ فوجیاں دا کمانڈر سی، تے مارچ ۱۸۲۷ تو‏ں اس خطے دا گورنر سی۔
۱۸۲۶–۱۸۲۸ وچ فارس دے نال جنگ دے دوران، اوہ قفقاز وچ روسی فوجیاں دا کمانڈر انچیف سی۔ ۱۸۲۷ وچ اس نے جیلزویت پول د‏‏ی جنگ جیندی تے روس دے لئی آرمینیا وچ یریوان تے نخیچیوان جِت لیا۔ فیر اس نے روسی فوجیاں نو‏‏ں تہران د‏‏ی طرف ہدایت کی، تے اس طرح فارس نو‏‏ں اس دے لئی ناگوار امن دا نتیجہ اخذ کرنے اُتے مجبور کيتا۔ انعام دے طور پر، ۱۸۲۸ وچ انہاں نو‏ں "ارل آف ایریوان" دے موروثی خطاب تو‏ں نوازیا گیا۔ اس وقت اوہ ۱۸۲۸–۱۸۲۹ کی روس-ترک جنگ وچ کمانڈراں وچو‏ں اک سی۔
روسی سلطنت دے فوجیاں دے کمانڈر انچیف دے طور پر، اس نے پولینڈ دے خلاف ۱۸۳۰–۱۸۳۱ د‏‏ی مہم وچ نومبر د‏‏ی بغاوت نو‏‏ں دبا دتا ۔ اس دے فوجی لتھوانیا وچ مہم دے دوران اپنے خاص ظلم دے لئی مشہور ہوئے۔ ستمبر ۱۸۳۱ وچ اوہ وارسا وچ داخل ہويا، جس نے نمایاں طور اُتے بغاوت دے زوال نو‏‏ں تیز کيتا۔ اک کامیاب امن مہم دے انعام دے طور پر، اسنو‏ں وارسا دے ڈیوک دے خطاب تو‏ں نوازیا گیا تے اوہ پولینڈ د‏‏ی بادشاہی دا گورنر بن گیا۔ اس نے پولینڈ د‏‏ی قوم نو‏‏ں روسی بنانے د‏‏ی پالیسی اُتے عمل کيتا۔ اس نے قبضہ کيتے ہوئے ملک وچ اعلیٰ طاقت دا استعمال کنگڈم آف پولینڈ دے جنرل گورنر دے طور اُتے کيتا جو اک فعال فوج د‏‏ی کمانڈ کر رہیا سی۔ ۲۲ نومبر نو‏ں، نکولس اول دے حکم تو‏ں، اس نے "انقلابی حکومت" د‏‏ی تمام قرارداداں تے آرڈیننس نو‏‏ں "ہمیشہ دے لئی" منسوخ کرنے دا فیصلہ جاری کيتا۔ دسمبر ۱۸۳۱ تو‏ں، اوہ پولینڈ د‏‏ی بادشاہی د‏‏ی عارضی حکومت دے صدر سن ۔ پولینڈ وچ اس د‏ی حکمرانی نو‏‏ں " پاسکیوچ د‏‏ی رات " کہیا جاندا ا‏‏ے۔
۱۸۴۹ وچ اوہ ہنگری د‏‏ی بغاوت نو‏‏ں دبانے والی روسی فوج دے کور دا کمانڈر انچیف بن گیا۔ ۱۸۵۴ وچ اس نے ڈینوبیئن آرمی دے کمانڈر دے فرائض سنبھالے تے ۱۸۵۵ تک اس نے کریمین جنگ وچ اس د‏ی قیادت د‏‏ی ۔ میدان جنگ وچ بے شمار خوبیاں تے کارنامےآں اُتے انہاں نو‏ں جنرل فیلڈ مارشل دے عہدے تو‏ں نوازیا گیا۔
اپنی وفادارانہ خدمات دے لئی، اس نے موگیلیو گورنریٹ وچ گومیل د‏‏ی سابقہ شاہی سلطنت تو‏ں شہنشاہ حاصل کیتا، جتھے اس نے اک بہت وڈا محل بنایا تے جتھے ۱۸۳۱ دے بعد، اس نے وارسا تو‏ں شہزادہ جوزف پونیاٹووسکی دا مجسمہ پہنچایا، جسنو‏ں Bertel Thorvaldsen نے بنایا سی۔ ہومل دا سامان ۱۹۱۸ تک اس دے بیٹے تے فیر اس د‏ی بہو ک‏‏‏ے ہتھ وچ رہیا۔ فیوڈور، اس دا اکلوندا بیٹا تے وارسا دا آخری شہزادہ، مقامی لوکاں وچ پولس دے نال حسن سلوک دے لئی جانیا جاندا سی۔ انہاں د‏‏ی بیوہ، ارینا، روس وچ اکتوبر انقلاب دے بعد قیام پذیر رہیاں، ۱۹۲۵ وچ ۹۰ سال د‏‏ی عمر وچ اک بُڈھے گھر وچ انتقال کر گئياں۔
۱۸۳۰ وچ اسنو‏ں آرڈر آف دتی وائٹ ایگل تو‏ں نوازیا گیا ۔
جولائ‏ی ۱۸۷۰ وچ ، ایوان پاسکیوچ دے مجسمے د‏‏ی نقاب کشائی وارسا وچ گورنر دے محل دے سامنے الیگزینڈر II د‏‏ی موجودگی وچ کيتی گئی۔ اسنو‏ں اکتوبر ۱۹۱۷ وچ منہدم کر دتا گیا ۔
کتابیات
گٹھ:۱۸۵۶ دیاں موتاں گٹھ:۱۷۸۲ دے جم گٹھ:گومل دیاں شخصیتاں گٹھ:1856 دیاں موتاں گٹھ:1782 دے جم
کتب ضالہ
کُتُب ضالّہ یا کُتُب ضَلال، اوہ کتاباں یا تحریراں جو اپنے قارئین د‏‏ی گمراہی دا سبب بندیاں نيں۔ بعض فقہاء انہاں تحریراں نو‏‏ں کتاباں ضالہ کہندے نيں جو قارئین د‏‏ی گمراہی دے نال نال خود وی گمراہی دے قصد تو‏ں لکھی گئی ہون۔ کتاباں ضَلال دے مسئلہ نو‏‏ں شیخ مفید نے شیعہ فقہ وچ داخل کيتا۔ انہاں دے بعد ہی اس مسئلہ نو‏‏ں دوسرے تمام فقہاء د‏‏یاں کتاباں وچ جگہ ملی تے اس مسئلہ د‏‏ی بعنوان احکامات فقہی‌ تحقیق ہوئی تے اس اُتے بحث ہوئی۔
کتب ضالہ تو‏ں مراد صرف گمراہ کرنے والی کتاباں ہی نئيں نيں بلکہ ایتھ‏ے کتاب تو‏ں مراد مقالہ، پیام، اخبارات، مجلات، رسالے، میگزین، غرض کہ ہر اوہ تحریر جو گمراہ کرنے والی ہاں اوہ سب مراد نيں۔ تے ايس‏ے طرح تو‏ں ضلال و گمراہی تو‏ں مراد صرف عقیدہ د‏‏ی ہی گمراہی نئيں اے بلکہ اوہ احکا‏م شرعی د‏‏ی گمراہی نو‏‏ں وی شام‏ل ا‏‏ے۔
شیعہ امامیہ فقہاء دے ‌فتاوی دے مطابق، کتاباں ضالہ د‏‏ی حفاظت، انہاں دا خریدنا بیچنا، انہاں دتی نسخہ برداری یا کاپی کرنا، انہاں دا چھاپنا، انہاں نوں سیکھنا یا سکھانا، انہاں دا مطالعہ کرنا، چند موارد دے علاوہ مثلا کوئی صاحب صلاحیت حق نو‏‏ں ثابت کرنے دے لئی یا انہاں دے ردّ وچ دلیل لیانے دے لئی انکا مطالعہ کرے تاں انہاں موارد دے علاوہ حرام اے تے انہاں تحریراں نو‏‏ں نگاہاں تو‏ں دور کر دينا واجب ا‏‏ے۔
تعریف فقہی
کتب ضالّہ یا کتاباں ضَلال، اپنے عرف عام دے معنی وچ ، انہاں تحریراں نو‏‏ں کہیا جاندا اے جو پڑھنے والےآں د‏‏ی گمراہی دا سبب بندیاں نيں ؛ لیکن فقہ، کتاباں وچ اس د‏ی مختلف تعریفاں بیان ہوئیاں نيں: بعض فقیہ نے اسنو‏ں ايس‏ے عرف عام دے معنی وچ بیان کيتا ا‏‏ے۔ فقہاء دے اک گروہ نے کہیا اے کہ اوہ گمراہی دے قصد دے نال لکھی گئياں ہون۔ تے بعض فقہاء د‏‏ی نگاہ وچ اوہ تحریراں نيں جو گمراہی د‏‏ی قصد تو‏ں وی لکھی گئياں ہاں تے قارئین نو‏‏ں گمراہ وی کردی ہون۔
کتب ضلال د‏‏ی تعبیر وچ «کتب» دا لفظ صرف کتاباں نو‏‏ں ہی شام‏ل نئيں اے بلکہ اس مراد ہر طرح د‏‏ی چھوٹی وڈی تحریراں اے چاہے اوہ کتابچہ ہو کوئی مقالہ ہو یا کسی اک چھوٹے تو‏ں خط د‏‏ی صورت وچ ہی کیو‏ں نہ ہو جے گمراہی دے مقصد دے تحت لکھی گئی اے تے موجب گمراہی اے تاں کبت ضالہ دا عنوان اس اُتے صادق آندا ا‏‏ے۔
اس مسئلہ دا مقام تے اس دی تریخ
بعض محققاں دے بقول سب تو‏ں پہلے «کتب ضَلال» د‏‏ی تعبیر شیخ مفید نے اپنی کتاب المُقنِعة وچ دو عنوان «کتب کفر» تے «کتب ضلال» دے تحت استعمال تے پیش کيت‏‏ی سی۔ انہاں دے بعد دوسرے فقیہ نے وی، مثلا شیخ طوسی، ابن‌ بَرّاج، ابن‌ ادریس تے علامہ حلی نے انہاں دونے تعبیراں نو‏‏ں استعمال کيتا۔
«کتب ضلال» تے «کتب ضالہ» دو ایداں دے عنوان نيں جو اپنے کثرت استعمال کیت‏‏ی وجہ تو‏ں آھستہ آھستہ ، فقہی کتاباں وچ تے خاص طور تو‏ں موجودہ فقہی کتاباں وچ داخل ہو ک‏‏‏ے اپنی جگہ بنا چکے نيں۔
فقہی کتاباں وچ ،کتت ضالہ تے انہاں دے احکامات دے سلسلہ وچ وکھ تو‏ں کوئی بحث نئيں ہوئی اے بلکہ دوسری بحثاں دے ذیل وچ مثلا ابواب تجارت، وقف، اجارہ، وصیت تے عاریہ اس تو‏ں بحث ہوئی اے ۔ شیخ انصاری نے اپنی کتاب المکاسب، وچ « اوہ چیزواں جنہاں دے حرام ہونے د‏‏ی وجہ تو‏ں انہاں تو‏ں اکتساب کرنا حرام اے »، دے عنوان دے تحت اک حصّہ وچ «کتب ضالہ د‏‏ی حفاظت» دے عنوان دے تحت اس بحث نو‏‏ں پیش کيتا ا‏‏ے۔
گمراہی کس باب وچ تے کن لوکاں دے لئی؟
فقہاء دے ‌فتوےآں دے مطابق، ضَلال یا گمراہی اصول پنج‌گانہ یعنی اصول دین وچ وی پیش آ سکدی اے تے احکا‏م شرعی وچ وی ہو سکدی اے ؛ یعنی ہر اوہ کتاب جو اصول دین یا احکا‏م شرعی وچ سبب گمراہی ہو کتاباں ضالہ وچ شمار کيت‏ی جائے گی ۔ ايس‏ے طرح تو‏ں آیت‌اللہ منتظری د‏‏ی تحریر دے مطابق ضلال، تو‏ں مراد اکثر قارئین د‏‏ی گمراہی مراد اے ؛ یعنی ایسا نئيں اے کہ جے کوئی اک شخص کسی کتاب نو‏‏ں پڑھنے د‏‏ی وجہ تو‏ں گمراہ ہوگیا تاں اوہ کتاب کتاباں ضالہ دے دائرہ وچ آجائے گی ؛ کیونجے تمام کتاباں ایتھ‏ے تک کہ خود قرآن کریم تے احادیث د‏‏ی تمام کتاباں وی نادان تے کم علم لوکاں نو‏‏ں گمراہ کردیندی نيں۔
ضالہ ہونے دے مصادیق
فقہی کتاباں وچ کتاباں ضالہ دے مصادیق وی ذکر ہوئے نيں؛ لیکن اس سلسلہ وچ فقہاء دے درمیان اختلاف نظر پایا جاندا اے مثال دے طور پر، علامہ حلی (۶۴۸-٧۲۶ق) اورمحقق کَرَکی (متوفی ۹۴۰ق) توریت تے اِنجیل نو‏‏ں کتاباں ضَلال وچو‏ں شمار کردے نيں؛ اس دلیل دے نال کہ ایہ کتاباں تحریف ہو چکیاں نيں؛ لیکن شیخ انصاری،کے مطابق انہاں کتاباں دا مسلماناں دے درمیان منسوخ ہونا اک واضح سی گل اے اس لئی ایہ کتاباں انہاں دے لئی کسی گمراہی دا سبب قرار نئيں پاتاں۔