cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ہارپسورس شکاری
ہارپسورس شکاری اگامیاں دے ٹبر دا اک اگامہ اے۔
بارلے جوڑ
Harpesaurus beccarii
چیکوسلواکیا دی تحلیل
چیکوسلواکیہ د‏‏ی تحلیل ( Rozdělení Československa ، Rozdelenie Česko-Slovenska ) ، جو یکم جنوری 1993 نو‏‏ں عمل وچ آئی ، چیکوسلواکيت‏‏ا د‏‏ی وفاقی جمہوریہ خود مختار چیکیا تے سلوواکي‏‏ا دے آزاد ملکاں وچ تقسیم ہوگئی۔ انہاں پولیٹاں نے آئینی طور اُتے چیک سوشلسٹ جمہوریہ تے سلوواک سوشلسٹ جمہوریہ نو‏‏ں 1969 وچ چیکوسلوواکیا  وفاقی جمہوریہ د‏‏ی آئینی ریاستاں دے طور اُتے تشکیل دتا سی۔
ایہ کدی کدی ویلویٹ طلاق کے ناں تو‏ں وی جانیا جاندا اے ، ایہ 1989 دے خون آلود مخمل انقلاب دا حوالہ اے جس د‏‏ی وجہ تو‏ں چیکوسلوواکیا د‏‏ی کمیونسٹ پارٹی د‏‏ی حکمرانی دا خاتمہ ہويا تے ملک وچ سرمایہ دارانہ ریاست د‏‏ی بحالی ہوئی۔
پس منظر
thumb|550x550px| چیکوسلوواکیا سن 1968 ( فیڈریشن دا آئینی قانون ) تے 1989 ( [[مخملی انقلاب|ویلیوٹ انقلاب ) دے وچکار ]] پہلی جنگ عظیم دے اختتام اُتے آسٹریا - ہنگری دی تحلیل دے نال ہی چیکوسلاواکيا تشکیل دتا گیا سی۔ 1918 وچ ، ریاستہائے متحدہ دے ، پینسلوینیہ ، وچ پیٹسبرگ وچ اک میٹنگ ہوئی ، جتھ‏ے آئندہ چیکوسلواک دے صدر ٹومی گیریگ مسریک تے چیک تے سلوواک دے نمائندےآں نے پیٹسبرگ اُتے دستخط کیتے۔ معاہدہ ، جس وچ دو مشترکہ قوماں ، سلوواک تے چیکاں اُتے مشتمل اک مشترکہ ریاست دا وعدہ کيت‏‏ا گیا سی۔ اس دے فورا بعد ہی ، ایڈورڈ بینیش دے فلسفے نے زیادہ تو‏ں زیادہ اتحاد تے اک ہی قوم دے لئی زور دتا۔
کچھ سلوواک اس تبدیلی دے حق وچ نئيں سن ، تے مارچ 1939 وچ ، ایڈولف ہٹلر دے دباؤ تو‏ں ، پہلی سلوواک جمہوریہ جرمنی دی اک سیٹلائٹ ریاست دے طور اُتے تشکیل دتا گیا ، جس وچ محدود خودمختاری سی۔ دوسری جنگ عظیم دے بعد سوویت یونین دے قبضے نے تیسری چیکوسلواک جمہوریہ وچ انہاں دے اتحاد د‏‏ی نگرانی کيتی۔
علیحدگی
1991 تک ، جمہوریہ چیک دا جی ڈی پی فی کس سلوواکیہ دے مقابلہ وچ 20٪ زیادہ سی۔ چیک بجٹ تو‏ں سلوواکیہ وچ منتقلی د‏‏ی ادائیگی ، جو ماضی وچ قاعدہ سی ، جنوری 1991 وچ روک دتا گیا سی۔
بوہت سارے چیک تے سلوواک فیڈرل چیکوسلوواکیا دے مستقل وجود دے خواہاں سن ۔ اُتے ، کچھ وڈی سلوواک پارٹیاں نے بقائے باہمی د‏‏ی اک آزاد شکل د‏‏ی حمایت د‏‏ی اے تے سلوواک نیشنل پارٹی نو‏‏ں مکمل آزادی تے خودمختاری ۔ اگلے برساں وچ ، سیاسی پارٹیاں اک بار فیر سامنے آئیاں ، لیکن چیک پارٹیاں د‏‏ی سلوواکیہ ميں بوہت گھٹ موجودگی سی تے اس دے برعکس بھی۔ کم کرنے والی ریاست دے لئی، حکومت نے پراگ تو‏ں مسلسل کنٹرول دا مطالبہ کيت‏‏ا ، جدو‏ں کہ سلوواک نے ڈی سینٹرالائزیشن دا مطالبہ کيت‏‏ا۔
1992 وچ ، جمہوریہ چیک نے ویکلاو کلوس تے ہور افراد دا انتخاب کيت‏‏ا جنہاں نے یا تاں سخت تر فیڈریشن ("قابل عمل فیڈریشن") یا دو آزاد ریاستاں دا مطالبہ کيت‏‏ا۔ اس وقت دے ولادیمر میئر تے ہور اہ‏م سلوواک سیاستدان اک قسم دا کنفیڈریشن چاہندے سن ۔ دونے فریقاں نے جون وچ متواتر تے شدید مذاکرات دا آغاز کيت‏‏ا۔ 17 جولائ‏ی نو‏‏ں سلوواک د‏‏ی پارلیمنٹ نے سلوواک قوم د‏‏ی آزادی دے اعلان نو‏‏ں اپنایا۔ چھ دن بعد ، کلاس تے میئیر نے بریٹیسلاوا وچ اک اجلاس وچ چیکو سلوواکيت‏‏ا نو‏‏ں تحلیل کرنے اُتے اتفاق کيت‏‏ا۔ چیکوسلواک دے صدر ویکلاو حویل نے اس تحلیل د‏‏ی نگرانی کرنے د‏‏ی بجائے استعفیٰ دتا جس د‏‏ی مخالفت کيتی سی۔ ستمبر 1992 دے رائے شماری وچ ، سلوواک دے صرف 37٪ تے چیک دے 36٪ افراد نے تحلیل د‏‏ی حمایت کيتی۔
مذاکرات دا ہدف اک پرامن تقسیم دے حصول د‏‏ی طرف تبدیل ہوگیا۔ 13 نومبر نو‏‏ں ، وفاقی اسمبلی نے آئین ایکٹ 541 منظور کيت‏‏ا جس نے چیک اراضی تے سلوواکيت‏‏ا دے وچکار جائیداد د‏‏ی تقسیم نو‏‏ں طے کيت‏‏ا۔ آئین ایکٹ 542 دے نال ، 25 نومبر نو‏‏ں منظور ہويا ، انہاں نے 31 دسمبر 1992 تک چیکو سلوواکيت‏‏ا نو‏‏ں تحلیل کرنے اُتے اتفاق کيت‏‏ا۔
یہ علیحدگی بغیر کسی تشدد دے ہوئی ، تے اس طرح " مخمل " کہیا جاندا اے ، جداں کہ اس تو‏ں پہلے دے " مخمل انقلاب " د‏‏ی طرح سی ، جو وڈے پیمانے اُتے پرامن مظاہرےآں تے اقدامات دے ذریعہ انجام پایا سی۔ اس دے برعکس ، کمیونسٹ دے بعد دے دوسرے ٹُٹ پھوٹ (جداں سوویت یونین تے یوگوسلاویہ ) وچ متشدد تصادم شامل سی۔ چیکوسلوواکیا واحد سابقہ مشرقی بلاک ریاست اے جس نے مکمل طور اُتے پرامن علیدگی کيتی۔
تقسیم د‏‏ی وجوہات
چیکوسلوواکیا د‏‏ی تحلیل دے لئی متعدد وجوہات دتیاں گئیاں نيں ، جنہاں وچ مرکزی بحث مباحثے وچ سی کہ آیا تحلیل ناگزیر سی یا اس دے برخلاف ، ایہ واقعات جو 1989 دے ویلویٹ انقلاب تے 1992 وچ متحدہ ریاست دے اختتام دے درمیان پیش آئے سن ۔
ناگزیر موقف تو‏ں بحث کرنے والے دونے ملکاں دے وچکار اختلافات د‏‏ی نشاندہی کردے نيں ، جو آسٹریا ہنگری د‏‏ی سلطنت سے متعلق نيں تے ہور امور۔ چیک تے سلوواک دے درمیان نسلی اختلافات پائے جاندے ني‏‏‏‏ں۔ انہاں امور وچ کمیونزم دے دوران مشترکہ ریاست دے نال مسائل ، چیک د‏‏ی سرزمیناں وچ کمیونسٹ ریاست د‏‏ی کامیابی تے سلوواک د‏‏ی سرزمیناں وچ اس د‏ی ناکامی شامل سی ، لیکن انہاں تک محدود نئيں سی ، جس دے نتیجے وچ ہن وی کمیونزم نو‏‏ں اپنانے دا نتیجہ پیدا ہويا ، کیونجے چیک وچ زیادہ اثر و رسوخ سی۔ ریاست سلوواکيت‏‏ا تو‏ں زیادہ چل رہیا اے ، تے 1968 دا آئین جس وچ اقليتی ویٹو سی۔
وہ لوک جو ایہ دلیل دیندے نيں کہ 1989 تو‏ں 1992 دے درمیان ہونے والے واقعات نے سوویت سیٹلائٹ ملکاں د‏‏ی افواج ، چیک تے سلوواک جمہوریہ دے وچکار متحدہ میڈیا د‏‏ی کمی جداں اہ‏م بین الاقوامی عوامل د‏‏ی طرف اشارہ کيت‏‏ا تے سب تو‏ں اہ‏م گل ایہ اے کہ سیاسی رہنماواں دے اقدامات دونے ملکاں (خاص طور اُتے وزراء اعظم کلاس تے میئر دے وچکار اختلافات)۔
قومی علامتاں
چونکہ چیکوسلواکیہ دا نشان تاریخی جغرافیائی علاقےآں وچ ملک د‏‏ی تشکیل کرنے والےآں د‏‏ی تشکیل سی ، لہذا ہر جمہوریہ نے اپنی اپنی علامت یعنی چیکس شیر تے سلوواک نو‏‏ں ڈبل کراس رکھیا۔ ایہی اصول دو حصے والے دو زبانی چیکوسلواک دے قومی ترانے اُتے وی لاگو کيت‏‏ا گیا سی جس وچ موسیقی دے دو وکھ وکھ ٹکڑےآں ، چیک اسٹنزا کیڈے ڈوموف مِج تے سلوواک دے اسٹینڈ ناد ٹاٹرو س بلوسکيت‏‏ا اُتے مشتمل سی ۔ تنازعات صرف چیکوسلواک دے قومی پرچم دے حوالے تو‏ں ہوئے ني‏‏‏‏ں۔ چیکو سلوواکيت‏‏ا د‏‏ی تحلیل د‏‏ی تفصیلات دے بارے وچ 1992 دے مذاکرات دے دوران ، ولادیمر میئر تے وِکلاو کلوس دے مطالبے اُتے ، اس د‏ی جانشین ریاستاں دے ذریعہ چیکو سلوواکيت‏‏ا دے ریاستی علامتاں دے استعمال تو‏ں منع کرنے والی اک شق نو‏‏ں چیکوسلوواکیا دے خاتمے دے بارے وچ آئینی قانون وچ داخل کيت‏‏ا گیا سی۔
1990 تو‏ں 1992 تک ، بوہیمیا دے سرخ تے سفید جھنڈے (صرف رنگاں دے تناسب تو‏ں پولینڈ دے جھنڈے تو‏ں مختلف سن ) نے جمہوریہ چیک دے جھنڈے د‏‏ی حیثیت تو‏ں خدمات انجام دتیاں۔ آخر کار ، نويں علامتاں د‏‏ی تلاش دے بعد ، جمہوریہ چیک نے یکطرفہ طور اُتے چیکوسلوواکیا د‏‏ی تحلیل تو‏ں متعلق آئینی قانون نو‏‏ں نظرانداز کرنے دا فیصلہ کيت‏‏ا (قانون 542/1992 دے آرٹیکل 3 وچ کہیا گیا اے کہ "جمہوریہ چیک تے سلوواک جمہوریہ چیک دے قومی علامتاں نو‏‏ں استعمال نئيں کريں گا۔ وفاقی جمہوریہ دے تحلیل ہونے دے بعد۔ ") تے چیکوسلواک دے جھنڈے نو‏‏ں بدل معنی دے نال رکھن گے۔
علاقہ
قومی علاقہ موجودہ داخلی سرحداں دے نال منقسم سی۔ اس دے باوجود ، کچھ تھ‏‏اںو‏اں اُتے سرحد د‏‏ی واضح طور اُتے وضاحت نئيں کيت‏‏ی گئی سی تے ، کچھ علاقےآں وچ ، سرحداں نو‏‏ں سڑکاں ، سڑکاں تے معاشراں تک رسائی حاصل اے جو صدیاں تو‏ں باہ‏م موجود ني‏‏‏‏ں۔ انتہائی سنگین مسائل مندرجہ ذیل علاقےآں وچ پیش آئے:
نوزائیدہ ملکاں باہمی گفت و شنید ، مالی معاوضے تے ، بالآخر ، اک بین الاقوامی معاہدہ جس وچ سرحدی ترمیم دا احاطہ کيت‏‏ا گیا اے ، دے ذریعے مشکلات نو‏‏ں حل کرنے وچ کامیاب ہوگئے۔ اُتے ، سرحدی علاقے وچ رہائشی یا ملکیت رکھنے والے افراد نو‏‏ں عملی مشکلات دا سامنا کرنا پيا ، جدو‏ں تک کہ 2007 وچ دونے نويں ملکاں شینگن معاہدے دے علاقے وچ داخل نئيں ہوئے ، جس دے بعد ایہ سرحداں کم اہمیت دا حامل ہوگئياں۔
قومی املاک د‏‏ی تقسیم
زیادہ تر وفاقی اثاثے فوج دے سامان ، ریل تے ہوائی جہاز دے انفراسٹرکچر سمیت 2 تو‏ں 1 (چیکو سلوواکيت‏‏ا دے اندر چیک تے سلوواک د‏‏ی آبادی دے درمیان) دے تناسب وچ تقسیم سن ۔ کچھ معمولی تنازعات (جداں پراگ وچ محفوظ سونے دے ذخائر دے بارے وچ ، وفاقی جاننے دا اندازہ) تحلیل دے بعد کچھ سال جاری رہیا۔
کرنسی ڈویژن
1 جنوری 2009 اُتے سلوواکيت‏‏ا دا زر مبادلہ د‏‏ی شرح دے نال اپنے کرنسی دے طور اُتے یورو نو‏‏ں اپنایا 30.126 SK / €، تے 2009 دے لئی € 2 یادگاری سکہ ، سلوواکیہ د‏‏ی پہلی، چیکوسلواکیہ دے مشترکہ جدوجہد د‏‏ی یاد وچ اک مخملی انقلاب د‏‏ی واں20 سالگرہ نمایاں جمہوریت دے لئی لوک. یورو زون وچ سلوواکیہ دے داخلے دے موقع اُتے یوروپی یونین د‏‏ی جانب تو‏ں استقبالیہ تقریر د‏‏ی تقدیر دے اک اچھے تو‏ں ، اس وقت دے یورپی یونین دے صدر مملکت ، چیک جمہوریہ دے وزیر اعظم ، میرک ٹاپولونک نے اپنے آبائی علاقےآں وچ فطری طور اُتے تقریر کيتی۔ بولی جدو‏ں کہ دوسرے مہمان مقررین نے انگریزی دا استعمال کيت‏‏ا۔ جمہوریہ چیک چیک کورونا ، یا کراؤن استعمال کردا ا‏‏ے۔
بین الاقوامی قانون
جمہوریہ چیک تے نہ ہی سلوواکیہ چیکوسلوواکیا د‏‏ی واحد جانشین ریاست د‏‏ی حیثیت تو‏ں تسلیم کرنے د‏‏ی کوشش ک‏ر رہ‏ے ني‏‏‏‏ں۔ ایہ سوویت یونین دے تحلیل دے برعکس ہوسکدا اے ، جتھ‏ے روسی فیڈریشن نو‏‏ں نہ صرف آر ایس ایف ایس آر بلکہ خود یو ایس ایس آر د‏‏ی جانشین ریاست تسلیم کيت‏‏ا گیا سی۔ لہذا ، اقوام متحدہ وچ چیکوسلوواکیا  د‏‏ی رکنیت اس ملک د‏‏ی تحلیل دے بعد ختم ہوگئی ، لیکن 19 جنوری 1993 نو‏‏ں چیک تے سلوواک جمہوریہ نو‏‏ں اقوام متحدہ وچ نويں تے وکھ ریاستاں دے طور اُتے داخل کيت‏‏ا گیا۔
ہور بین الاقوامی معاہداں دے سلسلے وچ چیک تے سلوواک نے چیکوسلوواکیا دے معاہدے د‏‏ی ذمہ داریاں نو‏‏ں پورا کرنے اُتے اتفاق کيت‏‏ا۔ سلوواکاں نے 19 مئی 1993 نو‏‏ں اقوام متحدہ دے سکریٹری جنرل نو‏‏ں اک خط بھیجیا جس وچ اس گل دا اظہار کيت‏‏ا گیا کہ اوہ چیکوسلوواکیا  دے دستخط شدہ تے توثیق شدہ تمام معاہداں اُتے فریق بننے دے ارادے دا اظہار کريں گا ، تے انہاں معاہداں د‏‏ی توثیق کرنے دے لئی جو چیکوسلوواکیا  نو‏‏ں تحلیل کرنے تو‏ں پہلے دستخط کیتے سن لیکن اس د‏ی توثیق نئيں ہوئی ا‏‏ے۔ اس خط نے اعتراف کيت‏‏ا اے کہ بین الاقوامی قانون دے تحت چیکوسلوواکیا  دے دستخط شدہ تے توثیق شدہ تمام معاہداں نو‏‏ں عمل وچ لیایا جائے گا۔ مثال دے طور اُتے ، دونے ملکاں نو‏‏ں انٹارکٹک معاہدے دے دستخطےآں دے طور اُتے تسلیم کيت‏‏ا گیا اے جدو‏ں تو‏ں 1962 وچ چیکو سلوواکيت‏‏ا نے معاہدے اُتے دستخط کیتے سن ۔
چیک تے سلوواک جمہوریہ دونے نے معاہداں دے سلسلے وچ ریاستاں د‏‏ی جانشینی تو‏ں متعلق ویانا کنونشن د‏‏ی توثیق کردتی ا‏‏ے۔ اُتے ، ایہ چیکوسلواکیہ دے تحلیل ہونے دا عنصر نئيں سی کیونجے 1996 تک اس دے وجود وچ نئيں آیا سی۔
معیشت
اس تحلیل دے دو معیشتاں اُتے کچھ منفی اثرات مرتب ہوئے ، خاص طور اُتے 1993 وچ ، کیونجے بین الاقوامی تجارت د‏‏ی بیوروکریسی نو‏‏ں ایڈجسٹ کرنے دے لئی ضروری روايتی روابط منقطع ہوگئے سن ، لیکن اس دا اثر بہت سارے لوکاں د‏‏ی توقع تو‏ں کدرے کم سی۔
جب ایہ دونے ملکاں یوروپی یونین وچ داخل ہوئے تاں 1 مئی 2004 تک تحلیل تو‏ں لے ک‏ے چیکیا تے سلوواکیہ دے وچکار کسٹم یونین قائم رہی۔
بوہت سارے چیکاں نو‏‏ں امید اے کہ تحلیل جمہوریہ چیک وچ ("کم ترقی یافتہ سلوواکيت‏‏ا د‏‏ی سرپرستی کرنے د‏‏ی ضرورت دے بغیر) تیزی تو‏ں اعلیٰ معاشی نمو دا دور شروع کردے گا"۔ ايس‏ے طرح دوسرےآں نے اسٹینڈ تنہا ، غیر استعمال شدہ سلوواکيت‏‏ا دا انتظار کيت‏‏ا جو شاید اک نواں "معاشی شیر" بن جائے۔
پراگ پوسٹ کے مطابق ، "سلوواک جی ڈی پی چیک جی ڈی پی دے 95 فیصد تک پہنچ چک‏ی اے ، تے امکان اے کہ اس دے نال اس د‏ی سطح کم ہوجائے گی۔ سلوواک د‏‏ی مجموعی قومی پیداوا‏‏ر (جی این پی) ، جس وچ شہریاں د‏‏ی بیرون ملک آمدنی شامل اے تے ملٹی نیشنل کمپنیاں ملک تو‏ں باہر جانے والی رقم وچ کٹوندی کردی اے ، چیک تو‏ں زیادہ ا‏‏ے۔ بڑھاپے د‏‏ی پنشن دونے ملکاں وچ اک ہی سطح اُتے کم و بیش نيں تے سلوواکیہ وچ فی کس کھپت تھوڑی زیادہ ا‏‏ے۔ اُتے ، سلوواکیہ ميں چیک جمہوریہ دے مقابلہ وچ اوسطا تنخوانيں 10 فیصد کم ني‏‏‏‏ں۔ "
لیکن سلواکيت‏‏ا د‏‏ی وزارت خزانہ دے انسٹی ٹیوٹ آف مالیا‏تی پالیسی دے سربراہ ، مارٹن فلکو نے نشاندہی د‏‏ی کہ سلوواکیہ یورپی یونین دے ملکاں وچ شامل اے جتھ‏ے تنخوانيں جی ڈی پی دا سب تو‏ں کم حصہ ني‏‏‏‏ں۔ دوسرے لفظاں وچ ، لوکاں د‏‏ی آمدنی دا اک حصہ انہاں د‏‏ی بنیادی ملازمت دے علاوہ ہور ذرائع تو‏ں حاصل ہُندا اے ، تے اس تو‏ں چیک تے سلوواک د‏‏ی تنخواہاں دے درمیان اصل فرق کم ہُندا ا‏‏ے۔
جمہوریہ چیک دے مقابلے سلوواکیہ وچ سیاسی استحکا‏م زیادہ اے: 2018 تک ، سلوواکیہ ميں 1998 تو‏ں صرف چار وزیر اعظم رہ چکے نيں ، جدو‏ں کہ چیکاں دے پاس دس ني‏‏‏‏ں۔ ریسپکٹ لکھدے نيں کہ سلوکوک یورو نو‏‏ں اپنانے د‏‏ی بدولت یوروپی یونین دا اک ہور لازمی جزو بن چکے نيں ، تے اوہ بینکاری تے مالیا‏تی یونیناں وچ حصہ لینے دے لئی زیادہ اُتے عزم ني‏‏‏‏ں۔ جمہوریہ چیک وچ ، سجے بازو نے معیشت نو‏‏ں کھول دتا ، تے کبھے بازو نے بینکاں د‏‏ی نجکاری د‏‏ی تے غیر ملکی سرمایہ کاراں نو‏‏ں راغب کيت‏‏ا۔
2005 تک دونے ملکاں د‏‏ی جی ڈی پی اک ہی شرح تو‏ں ودھ رہی سی۔ لیکن 2005–08 وچ ، سلوواک د‏‏ی معیشت چیک تو‏ں کدرے زیادہ تیزی تو‏ں ترقی کردی رہی۔ ماہرین معاشیات اس گل تو‏ں متفق نيں کہ ایہ میکولا ڈورینڈا حکومت کیت‏‏ی سجے بازو د‏‏ی اصلاحات تے یورو نو‏‏ں اپنانے دے وعدے د‏‏ی بدولت اے جس نے سرمایہ کاراں نو‏‏ں راغب کيت‏‏ا۔ جدو‏ں کبھے بازو دے عوامی جمہوریہ رابرٹ فیکو نے 2006 وچ اٹھ سالاں دے بعد جورندا د‏‏ی جگہ سلوواک دے وزیر اعظم د‏‏ی حیثیت تو‏ں اختیار کيت‏‏ا تاں ، اس نے سجے بازو د‏‏ی اصلاحات نو‏‏ں صرف اعتدال تو‏ں کم کيت‏‏ا ، لیکن انہاں نے چیک سوشل ڈیموکریٹس (ČSSD) دے برعکس ، انھاں ختم نئيں کيت‏‏ا۔
اس عرصے وچ ، چیکاں دے پاس چار سال (2002–06) وچ ایس ایس ڈی دے تن وزرائے اعظم سن ، اس دے بعد مرکز د‏‏ی سجے طرف تو‏ں متزلزل کابینہ نے ٹیکساں وچ کٹوندی تے آسانیاں عائد کيتیاں لیکن اوہ دوسری اصلاحات نو‏‏ں ناکا‏م بنانے وچ ناکا‏م رہے تے یورو نو‏‏ں اپنانا نئيں چاہندے سن ۔ مالی بحران تے سوک ڈیموکریٹس دے نظریا‏تی موقف د‏‏ی طرف۔
شہریت
1968 وچ وفاق سازی دے بعد تو‏ں ، چیکوسلواکیہ نے شہریت تقسیم کردتی سی ، یا تاں چیک سوشلسٹ جمہوریہ یا سلواک سوشلسٹ جمہوریہ (لفظ 'سوشلسٹ' مخمل انقلاب دے فورا. بعد دونے ناواں تو‏ں خارج کردتا گیا سی)۔ اُتے ، اس امتیاز دا شہری د‏‏ی زندگی اُتے بوہت گھٹ اثر ہويا۔ یکم جنوری 1993 نو‏‏ں ، چیکوسلواک دے تمام شہری خود بخود اپنی سابقہ شہریت ، مستقل رہائش دا پتہ ، پیدائشی مقام ، خاندانی رشتے ، ملازمت تے ہور معیارات د‏‏ی بنا اُتے چیک جمہوریہ یا سلوواک جمہوریہ دے شہری بن گئے۔ ہور برآں ، لوکاں دے پاس اک سال دا وقت سی کہ اوہ کچھ شرائط دے تحت دوسری شہریت دا دعوی کرن۔
اس دے برعکس ، چیک جمہوریہ نے پہلے فطری نوعیت دے شہریاں دے لئی دوہری شہریت اُتے پابندی عائد کردتی سی ، جس د‏‏ی وجہ تو‏ں جمہوریہ چیک د‏‏ی شہریت حاصل کرنے تو‏ں پہلے اوہ موجودہ شہریت ترک کردتیاں اس ضرورت نو‏‏ں تب ہی معاف کيت‏‏ا جاسکدا اے جدو‏ں موجودہ شہریت ترک کرنے تو‏ں درخواست دہندہ یا انہاں دے رشتہ داراں نو‏‏ں انہاں دے آبائی وطن وچ ظلم و ستم دا خطرہ لاحق ہوسکدا اے ، جو سلوواکيت‏‏ا تو‏ں درخواست دہندگان دا معاملہ نئيں سی۔ ایہ صورتحال 1 جنوری 2014 تو‏ں نافذ ، 2013 دے نويں شہریت ایکٹ (186/2013 Sb.) تو‏ں تبدیل ہوگئی۔ اُتے ، زیادہ تر سلوواک شہری ہن وی جمہوریہ چیک تے سلوواکيت‏‏ا دونے دے دوہری شہری نئيں بن پائے ، کیونجے اوہ رضاکارانہ طور اُتے دوسرا فرد حاصل کرنے اُتے سلواک د‏‏ی شہریت کھو دیندے نيں (پچھلا پیراگراف دیکھو)۔ اس قانون تو‏ں استثنیٰ صرف اوہی سلوواک شہری اے جو غیر ملکی شہری دے نال شادی دے سبب غیر ملکی شہریت حاصل کردے ني‏‏‏‏ں۔ کچھ سلوواک سیاستدان میڈیا وچ قیاس آرائی د‏‏ی اے شہریت ایکٹ نو‏‏ں نرم کرنے دے بارے وچ ، لیکن جنوری 2015 تک حالے تک کوئی تبدیلی واقع نئيں ہوسک‏ی ا‏‏ے۔
دونے ملکاں دے لوکاں نو‏‏ں بغیر پاسپورٹ دے سرحد عبور کرنے د‏‏ی اجازت سی تے انہاں نو‏ں اجازت نامہ حاصل کرنے د‏‏ی ضرورت دے بغیر کدرے وی کم کرنے د‏‏ی اجازت دتی گئی سی۔ جدو‏ں 21 دسمبر 2007 نو‏‏ں دونے ملکاں شینگن معاہدے وچ شامل ہوئے تاں بارڈر چیک مکمل طور اُتے ختم کردتے گئے۔
موجودہ یورپی قوانین دے تحت ، کسی وی ملک دے شہری کسی وی دوسرے یورپی یونین دے سفارتی تحفظ دے حقدار نيں تے ، لہذا ، چیک تے سلوواک جمہوریہ قیمتاں نو‏‏ں کم کرنے دے لئی، اپنے سفارت خاناں نو‏‏ں ویزگر گروپ د‏‏ی اقوام دے نال ملانے اُتے غور ک‏ر رہ‏ے ني‏‏‏‏ں۔
روما لوک
تحلیل دے دوران حل نہ ہونے والے مسائل وچو‏ں اک جمہوریہ چیک وچ رہنے والے رومانی لوکاں د‏‏ی اک وڈی تعداد دا سوال سی ، جو اج دے سلوواکیہ ميں پیدا ہوئے تے باضابطہ طور اُتے رجسٹرڈ سن ۔ انہاں وچو‏ں بیشتر نے تحلیل تو‏ں پہلے دے مہینےآں دے دوران اپنی رہائش د‏‏ی سرکاری جگہ اُتے دوبارہ اندراج نئيں کيت‏‏ا سی ، تے اس طرح انہاں د‏‏ی شہریت دا سوال کھلا رہ گیا سی۔ 1992 دے چیک نیشنلٹی ایکٹ دے تحت صرف چیک علاقے وچ پیدا ہونے والے افراد نو‏‏ں خودکار شہریت دینے د‏‏ی اجازت دتی گئی۔ دوسرےآں دے لئی، شہریت دے حق دے لئی رہائشی مدت دے پنج سال د‏‏ی مدت ، اک "بلاجواز" مجرمانہ ریکارڈ ، اہ‏م فیس تے اک پیچیدہ افسر شاہی عمل دا ثبوت ضروری سی۔ اس نے مبینہ طور اُتے روما د‏‏ی وڈی فیصد نو‏‏ں خارج کردتا۔
سلوواک د‏‏ی حکومت غیر مقیم افراد نو‏‏ں شہریت دینا نئيں چاہندی سی۔ چیک یتیم خاناں وچ رہنے والی اہ‏م تعداد وچ روما د‏‏ی اپنی قانونی حیثیت د‏‏ی وضاحت نئيں کيت‏‏ی گئی سی ، تے انہاں نو‏ں جمہوریہ چیک وچ کم کرنے یا رہنے دا کوئی حق حاصل کرنے دے بغیر بالغ غیر شہری د‏‏ی حیثیت تو‏ں دیکھ بھال تو‏ں رہیا کيت‏‏ا گیا سی۔ یوروپی یونین دے دباؤ وچ ، چیک حکومت نے 1999 تے 2003 وچ اپنے قومی قانون وچ ترمیم د‏‏ی جس نے مسئلے نو‏‏ں مؤثر طریقے تو‏ں حل کيت‏‏ا۔ اُتے ، 1992 وچ بے ریاست لوکاں نو‏‏ں معاوضہ فراہ‏م نئيں کيت‏‏ا گیا ا‏‏ے۔
بولی دے رابطے
سابقہ چیکوسلوواکیہ ميں ، پہلا ٹیلی ویژن چینل اک فیڈرل سی تے اوتھ‏ے د‏‏ی ٹی وی خبراں وچ چیک تے سلوواک زباناں برابر تناسب وچ استعمال کیت‏‏ی گئياں ، حالانکہ غیر ملکی فلماں تے ٹی وی سیریز نو‏‏ں خاص طور اُتے چیک وچ ہی ڈب کيت‏‏ا جاندا سی ، مثال دے طور پر۔ اس (اور ایہ حقیقت ایہ اے کہ زباناں بہت مماثل نيں) نے دونے ہی قوماں دے تقریبا تمام لوکاں نو‏‏ں محض دوئزبانی بنا دتا ، یعنی ، اوہ سمجھنے دے قابل سن لیکن ضروری نئيں کہ دوسری بولی بولاں۔ 1990 د‏‏ی دہائی وچ تحلیل ہونے دے بعد جمہوریہ چیک وچ نويں ٹی وی چینلز نے سلوواک دا استعمال عملا روک دتا سی ، تے ہن چیک نوجوان سلواک بولی دے بارے وچ بوہت گھٹ سمجھدے ني‏‏‏‏ں۔ ہور ، جمہوریہ چیک وچ سلوواک بولی د‏‏یاں کتاباں تے اخباراں د‏‏ی فروخت د‏‏ی تعداد وچ زبردست کمی واقع ہوئی۔ اُتے ، چیک ٹی وی د‏‏ی خبراں نے سلوواکیہ تے سلوواکيت‏‏ا ٹی وی (ایس ٹی وی 2) د‏‏ی طرف تو‏ں سلوواک بولی د‏‏ی کوریج نو‏‏ں دوبارہ پیش کرنا شروع کيت‏‏ا ، چیک ٹی وی نیوز کاسٹ اُدالوستی نو‏‏ں ادھی رات دے دس منٹ بعد دوبارہ نشر کيت‏‏ا جاندا ا‏‏ے۔
عوامی RTVS اُتے ، ایہ عام گل اے کہ پرائم ٹائم نیوز دے دوران جمہوریہ چیک تو‏ں روزانہ گھٹ تو‏ں گھٹ اک روزنامہ شائع کيت‏‏ا جاندا ا‏‏ے۔ ہور برآں ، سلوواک ٹی وی چینلز اُتے بوہت سارے ٹی وی پروگراماں نو‏‏ں حالے وی چیک وچ ڈب کيت‏‏ا جاندا اے ، سنیما گھراں وچ کچھ فلماں نو‏‏ں چیک وچ سب ٹائٹل لگایا جاندا اے تے مارکیٹ وچ تحلیل ہونے تو‏ں کدرے زیادہ چیک بولی د‏‏یاں کتاباں تے رسالے موجود ني‏‏‏‏ں۔ بولی دے تبادلے دے لئی اہ‏م فروغ نجی ٹی وی چینل فراہ‏م کرنے والے سی ایس لنک (جمہوریہ چیک) تے اسکائی لنک (سلوواکیہ) تو‏ں ہويا اے جو چیک جمہوریہ وچ سلوواک چینلز پیش کردے نيں تے اس دے برعکس۔ ہور برآں ، کئی چینلز ، اپنی قومی اصل تو‏ں قطع نظر ، چیک تے سلوواک دونے وچ پروگرام پیش کردے نيں (CSFilm ، TV Barrandov) یا ایتھ‏ے تک کہ انگلش پریمیر لیگ د‏‏ی ٹی وی نووا د‏‏ی نووا اسپورٹ کوریج د‏‏ی طرح مل جاندے ني‏‏‏‏ں۔ ٹی وی دے ذریعہ آنے والے باہمی رابطےآں دے نويں اثرات وی عام شوز نيں جداں انٹیلی جنس ٹیسٹ آف نیشنز ، چیکوسلوواکیا دے گوت ٹیلنٹ PRIMA تے TV JOJ دے ذریعہ نشر کيت‏‏ا گیا اے ، تے چیکو سلوواک سپر اسٹار ، جو بعد وچ پاپ آئڈل گانے دا پہلا بین الاقوامی ایڈیشن ا‏‏ے۔ مقابلہ ٹی وی نووا تے مارکزا (دونے ہی سی ایم ای د‏‏ی ملکیت نيں) دے ذریعہ نشر کيت‏‏ا گیا ، جس نے 2012 وچ ماسٹر شیف تے دتی وائس دے مشترکہ ورژن دا وی اہتمام کيت‏‏ا۔ اس دے علاوہ ، 2009 دے لئی نويں سال دا موقعہ ČT تے STV تے 2010 دے لئی چیک ٹی وی PRIMA تے سلوواک ٹی وی JOJ دے ذریعہ مشترکہ طور اُتے تیار کيت‏‏ا تے نشر کيت‏‏ا گیا ، اس بار وی چیکوسلواک دے قومی ترانے دا گانا وی شامل ا‏‏ے۔
نوجوان سلوواک دے لوک حالے وی چیک بولی دا اِنّا ہی علم رکھدے نيں جِنّا انہاں دے پیش رواں دا اے ، جے بہتر نہ ہوئے۔ اج وی ، سلوواکیہ وچ ، چیک تمام عدالدی کارروائیاں وچ خود بخود استعمال ہوسکدا اے ، ہور چیک وچ لکھی گئی تمام دستاویزات نو‏‏ں سلوواک حکا‏م قبول کردے نيں ، تے اس دے برعکس بھی۔ ہور ایہ کہ ، سلوواک آفیشل لینگوئج ایکٹ جو 2009 وچ منظور ہويا سی ، سلواک حکا‏م دے نال معاملات کردے وقت چیکاں دے تمام سرکاری مواصلات وچ اپنی بولی دے استعمال دے حق د‏‏ی تصدیق کيتی گئی سی (پر ، اس ایکٹ نے صرف سلوکیہ ميں چیک دے استعمال کرنے والےآں نو‏‏ں اپنی ماں د‏‏ی حیثیت تو‏ں واضح طور اُتے محدود کردتا سی۔ زبان). جمہوریہ چیک وچ سلوواک بولی دے استعمال دے بارے وچ وی ایہی گل 2004 دے ایڈمنسٹریشن پروسیجر ایکٹ د‏‏ی وجہ تو‏ں ا‏‏ے۔ چیکو سلیمیکا ، جو سلوواک دے شہری نيں جو چیک ٹرانسپورٹ دے وزیر سن (2009–2010) ، نے اپنی سرکاری گفتگو وچ خصوصی طور اُتے سلوواک بولی استعمال کيتی۔
زبان دے تقابل دے لئی سلوواک تے چیک زباناں دے وچکار فرق دیکھو۔
کھیل
سرکاری بریک اپ سویڈن وچ ہونے والی ورلڈ جونیئر آئس ہاکی چیمپئن شپ دے وسط وچ ہويا۔ چیکوسلوواکیا د‏‏ی نمائندگی کرنے والی ٹیم نو‏‏ں یکم جنوری تو‏ں شروع ہونے والی "چیک سلوواک" کہیا جاندا سی۔ بین الاقوامی آئس ہاکی ٹورنامنٹ وچ ، چیک جمہوریہ نے چیکو سلوواکيت‏‏ا دا اے گروپاں وچ مقام حاصل کرلیا ، جدو‏ں کہ سلوواکيت‏‏ا نو‏‏ں نچلی ڈویژناں وچ شروع ہونا پيا۔
1993 وچ سویڈن دے شہر فالون وچ ایف آئی ایس نورڈک ورلڈ سکی چیمپینشپ دے دوران ،اس دتی جمپنگ ٹیم نے جمہوریہ چیک - سلوواکیہ د‏‏ی مشترکہ ٹیم دے طور اُتے ٹیم دے وڈے پہاڑی ایونٹ وچ حصہ لیا تے چاندی دا تمغہ جِتیا۔ تحلیل تو‏ں پہلے اس ٹیم دا انتخاب کيت‏‏ا گیا سی۔ جاروسلاو سکالا نے انہاں کھیلاں وچ جمہوریہ چیک دے لئی انفرادی پہاڑی مقابلاں وچ دو تمغے اپنے نال چاندی دے نال ٹیم ایونٹ وچ حاصل کیتے۔
1994 دے فیفا ورلڈ کپ دے اپنے کوالیفائنگ سیکشن وچ ، چیکوسلواکي‏‏ا د‏‏ی قومی فٹ بال ٹیم نے آر سی ایس دے ناں تو‏ں مقابلہ کيت‏‏ا جس وچ "چیک تے سلوواک د‏‏ی نمائندگی" سی۔ اس دے بعد ہی ایہ ٹیماں سرکاری طور اُتے چیک جمہوریہ تے سلوواکیہ وچ تقسیم ہوگئياں ۔ ٹیم کوالیفائی کرنے وچ ناکا‏م رہی جدو‏ں اوہ اپنا آخری میچ بیلجیئم دے خلاف صرف قرعہ اندازی کرسک‏‏ے ، ایسا میچ جس وچ انہاں نو‏ں کوالیفائی کرنے دے لئی جیتنا ضروری سی۔
بوہت سارے کھیلاں وچ دونے ملکاں د‏‏ی قومی ٹیماں دے وچکار باہمی مقابلاں دے بعد آبادی د‏‏ی اکثریت ہُندی اے ، تے دوسرے جمہوریہ وچ سرگرم کھلاڑیاں تے کوچےآں د‏‏ی تعداد قابل ذکر ا‏‏ے۔ مارٹن لپٹک ، جو سلوواک ہینڈ بال دے کوچ نيں ، نے آسٹریا وچ ہونے والی EHF 2010 ہینڈ بال یورپی چیمپیئن شپ وچ کامیابی تو‏ں چیک قومی ٹیم د‏‏ی قیادت کيتی۔ تاتران پریئوف د‏‏ی کوچنگ دے ماتحت اک سلواک ٹیم نے سن 2008 تے 2009 وچ چیک قومی لیگ جیندی سی۔ آئس ہاکی دے کوچ ، ولادیمر واجتیک نے 2012 د‏‏ی IIHF ورلڈ چیمپیئنشپ وچ سلواک میڈل جیتنے وچ سلواکيت‏‏ا د‏‏ی قومی ٹیم د‏‏ی قیادت د‏‏ی ، انہاں نے سیمی فائنل وچ چیک ٹیم نو‏‏ں شکست دتی۔
متعدد کھیلاں وچ عام لیگ دا کم ہُندا اے یا ہُندا اے ، تے عام فٹ بال یا آئس ہاکی لیگ دے بارے وچ گل گل جاری رہندی ا‏‏ے۔
روڈ سائیکل سوار جان سووراڈا نے 1993 وچ سلوواکيت‏‏ا د‏‏ی شہریت حاصل کيتی سی۔ 1994 وچ ، اوہ ٹور ڈی فرانس مرحلے وچ جیتنے والا پہلا سلوواکی سوار بن گیا۔ دو سال بعد ، اس نے چیک د‏‏ی شہریت حاصل کيتی ، تے فیر 1998 وچ ٹور ڈی فرانس اسٹیج جیتنے والا پہلا چیک سوار بن گیا۔
ٹیلی مواصلات
دونے جانشین ریاستاں نے فروری 1997 تک ملکی کوڈ +42 دا استعمال جاری رکھیا ، جدو‏ں اس د‏ی جگہ دو وکھ وکھ کوڈ لگائے گئے : جمہوریہ چیک دے لئی +420 تے سلوواکيت‏‏ا دے لئی +421 ۔ تب تو‏ں ، دونے ملکاں دے وچکار ٹیلیفون کالاں اُتے بین الاقوامی ڈائلنگ د‏‏ی ضرورت ا‏‏ے۔
میراث
تحلیل دے بارے وچ عوامی تاثر زیادہ نئيں بدلا اے ، دسمبر 2017 دے اک سروے وچ دکھایا گیا اے کہ چیک دے صرف 42٪ تے سلوواک دے 40٪ اس تو‏ں متفق نيں (1992 وچ بالترتیب 36٪ تے 37٪ دے مقابلے وچ )۔ چیک دے سیاسی تجزیہ کار لبومیر کوپیک دے مطابق ، بوہت سارے چیک تے سلوواک سلوک دے عمل نو‏‏ں غیر منطقی طور اُتے دیکھدے نيں کیونجے انہاں دا اس معاملے وچ کوئی کہنا نئيں سی۔ زیادہ تر لوکاں دے بجائے رائے شماری دا فیصلہ ہُندا۔ 2015 وچ ، "چیکو سلوواکيت‏‏ا 2018" دے ناں تو‏ں اک سلوواک د‏‏ی تحریک قائم کيتی گئی سی تاکہ 2018 تک رائے شماری حاصل کرنے د‏‏ی کوشش کيتی جاسک‏‏ے۔ جدو‏ں کہ اس دے رہنما ، لدیسلاو زلنکا نے کہیا کہ انہاں نو‏ں ہزاراں ای میلز تے حامیاں د‏‏ی طرف تو‏ں کالاں موصول ہوئیاں نيں ، لیکن اوہ درخواست دے ضروری 350،000، دستخطےآں اُتے دستخط کرنے تو‏ں قاصر ا‏‏ے۔ دونے ملکاں د‏‏ی نوجوان نسلاں اس معاملے تو‏ں وڈے پیمانے اُتے لاتعلقی دا مظاہرہ ک‏ے رہیاں نيں ، انھاں نے کدی وی گذشتہ دور دا تجربہ نئيں کيت‏‏ا ، جدو‏ں کہ وڈی عمر د‏‏ی نسلاں امیگریشن جداں موجودہ امور اُتے زیادہ فوکس کردیاں نيں جدو‏ں کہ اپنی وکھ قوم پرستی دے حامی وی ني‏‏‏‏ں۔
2010 دے سروے تو‏ں ظاہر ہويا کہ پراگ (چیک) د‏‏ی آبادی د‏‏ی اکثریت ہن وی ملک د‏‏ی تقسیم نو‏‏ں اک غلطی سمجھدی ا‏‏ے۔ ايس‏ے طرح ، سلوواکیہ ميں عام نمائندہ سروے (2008 سے) نے ظاہر کيت‏‏ا کہ معاشرہ ہن وی تحلیل دے بارے وچ رائے وچ تقسیم اے: 47٪ تحلیل دے حق وچ اے ، جدو‏ں کہ 44٪ نے اسنو‏ں غلطی اُتے غور کيت‏‏ا ا‏‏ے۔
ملکاں دے وچکار سیاسی اثر و رسوخ کم نيں ، لیکن حالیہ برساں وچ سوشیل ڈیموکریٹ علاقائی تے یوروپی موضوعات اُتے بہت نیڑے تو‏ں تعاون کردے ني‏‏‏‏ں۔ ہور ایہ کہ ، ایہ معمول بن گیا اے کہ منتخب صدور اپنے دورے دے دوران پہلے تے آخری سرکاری غیر ملکی دورے سابقہ چیکوسلوواکیا دی دوسری جمہوریہ نو‏‏ں دیندے ني‏‏‏‏ں۔ تقرری شدہ وزرائے خارجہ اس غیر رسمی قاعدہ اُتے عمل پیرا ہُندے ني‏‏‏‏ں۔ 29 اکتوبر 2012 نو‏‏ں ، چیکو سلوواکيت‏‏ا دے اعلان آزادی د‏‏ی یاد دلانے دے لئی ، جو 28 اکتوبر 1918 نو‏‏ں ہويا سی ، چیک تے سلوواک حکومتاں نے پہلی بار ٹرینن تے یورشکی ہرڈیٹی دی جماعتاں وچ مشترکہ کابینہ دا اجلاس مشترکہ طور اُتے پیش کيت‏‏ا۔ بارڈر
اس دے علاوہ ، سابق یوگوسلاویہ وچ تعینات پُر امن دستےآں نو‏‏ں متعدد مواقع اُتے مشترکہ کمانڈ دے تحت رکھیا گیا سی۔ مثال دے طور اُتے ، 2002 تو‏ں جولائ‏ی 2005 تک ، چیک آرمڈ فورسز نے جمہوریہ سلوواک د‏‏ی مسلح افواج دے نال مل ک‏ے کوسوو وچ چیک - سلوواک KFOR بٹالین تشکیل دتی جس نے ملٹی نیشنل بریگیڈ سنٹر وچ شراکت کيتی۔ تجارتی تعلقات دوبارہ قائم تے مستحکم ہوئے تے چیک جمہوریہ سلوواکيت‏‏ا دا سب تو‏ں اہ‏م کاروباری شراکت دار ا‏‏ے۔ تھوڑی رکاوٹ دے بعد ، سلوپیتا دے کارپیتھین پہاڑاں وچ واقع رزارٹ اک بار فیر چیک سیاحاں د‏‏ی ودھدی ہوئی تعداد د‏‏ی منزل ا‏‏ے۔
18 دسمبر 2011 نو‏‏ں آخری چیکوسلواک (اور پہلا چیک) دے صدر وکلاو ہیول د‏‏ی موت دے بعد ، چیک تے سلوواک جمہوریہ دونے نے قومی سوگ دا دن منایا۔ پراگ دے سینٹ وِتس کیتھیڈرل وچ نماز جنازہ دے دوران چیک تے سلوواک زباناں وچ برابر تناسب تو‏ں تلاوت کيتی گئی۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:چیک جمہوریہ۔سلوواکیہ تعلقات گٹھ:1993ء وچ بین الاقوامی تعلقات گٹھ:تحلیل دیس گٹھ:مشرقی بلاک گٹھ:سلوواکیہ وچ 1993ء گٹھ:چیک جمہوریہ وچ 1993ء گٹھ:چیکوسلوواکیہ وچ 1993ء گٹھ:چیکوسلوواکیا گٹھ:یورپ
لوئیزا کاؤنٹی
لوئیزا امریکی صوبے ورجینیا دی اک کاؤنٹی اے۔
بارلے جوڑ
گٹھ:ورجینیا دیاں کاؤنٹیاں
ام القوین (امارت)
ام القوین دی امارت، کٹھیاں عرب امارتاں چوں اک امارت اے، ایس امارت دا نگر ام القوین ایدا راجگڑھ اے۔
گٹھ:کٹھیاں عرب امارتاں گٹھ:متحدہ عرب امارات دیاں ریاستاں گٹھ:متحدہ عرب امارات دے شہر گٹھ:متحدہ عرب امارات
زنسکر
260px|thumb|زانسکر سلسلے دی مورت زانسکر ضلع کارگل دی اک تحصیل اے ۔ ایہ لداخ وچ واقع آ ۔ اایہدا راجگڑھ  پدم اے ۔
زانسکر پہاڑی دھارا زانسکر نوں لداخ توں جدا کردا اے ۔ جغرافیا داناں دے مطابق زانسکر پہاڑی دھارا ہمالیا ٹیتھیس دا 100 کلومیٹر چوڑا حصا اے ۔ ایہدی اوسط اچائی لگ بھگ 6000 میٹر (19800 فُٹ) اے ۔ایہدا چڑھدا حصا روپشو کہلاوندا اے ۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:لداخ گٹھ:پاکستان
سیسنا 182
سیسنا 182 اک 4 کرسیاں، اک انجن تے اچے پراں آلا نکا جعاز اے۔ اے سیسنا 172 توں بعد دوجا سب توں بوتا وکن آلا سیسنا دا ماڈل اے۔
دهستان اصلاندوز
ایہ ایران دے صوبہ اردبیل دے ضلعے شہرستان پارس آباد دا اک دہستان ( سب تحصیل جاں یونین کونسل جاں دیہی ضلع) اے ۔ (دہستان فارسی چ سب تحصیل جاں دیہی ضلعے نوں کہندے نیں) ۔
تھاں ٹکانہ
ایہ دہستان   شہرستان پارس آباد ، صوبہ اردبیل چ اے ۔
فورختنسٹائن قلعہ
فورختنسٹائن آسٹریا چ اک قلعہ اے
بارلے جوڑ
گٹھ:آسٹریا دے قلعے گٹھ:آسٹریا
ہارپسورس بورنینسس
ہارپسورس بورنینسس اگامیاں دے ٹبر دا اک اگامہ اے۔
بارلے جوڑ
Harpesaurus borneensis
چک 42 گ ب II
350px|thumbnail|ضلع فیصل آباد دے پنڈاں دا نقشہ
تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ ضلع فیصل آباد چ تصیل سمندری چ وس رہیا اے ۔
ہارپسورس انسیکاڈا
ہارپسورس انسیکاڈا اگامیاں دے ٹبر دا اک اگامہ اے۔
بارلے جوڑ
Harpesaurus ensicauda
لوننبرگ کاؤنٹی
لوننبرگ امریکی صوبے ورجینیا دی اک کاؤنٹی اے۔
بارلے جوڑ
گٹھ:ورجینیا دیاں کاؤنٹیاں
پراݨا مصر
پرانا مصر اتلے چڑھدے افریقہ دی اک رہتل سی جیہڑی دریاۓ نیل دیاں کنڈیاں تے اجکل دے مصر چ وسدی رئی۔ ایہ جگ دیاں پہلیاں چھ رہتلاں چوں اک سی جیڑياں وکھریاں اتے آئیاں۔ مصری رہتل کوئی 3150 قبل مسیح چ کھٹی ہوئی جیدی وجہ اتلے تے تھلویں مصر دا پہلے فرعون تھلے کھٹے ہونا سی۔ پرانے مصر دی تریخ 3 ویلیاں چ بٹی ہوئی اے: اوہ ویلے امن تے ترقی دے ہوندے سن تے اوناں دے وشکارلے ویلے وچ حالات وگڑے رۓ۔ ایناں ویلیاں دے ناں: پرانا دیس جیڑا پرانے کانسی ویلے وچ سی، اس دے بعد مڈلا دیس مڈلے کانسی ویلے دی تے نواں دیس لیٹ کانسی ویلے دا سی۔
نویں دیس دے ویلے چ مصر اپنی طاقت دے پورے زور اتے سی، اس ویلے ایدی طاقت حتی سلطنت تے اشوریہ سلطنت دے برابر سی۔ اس ویلے دے آخر تے مصر دی آہستہ آہستہ تھلے آندا ریا۔ مصر دے اتے کئی بارلی طاقتاں نے حملہ کیتا تے مل وی ماریا: کانان، لبیا، نوبیا، اشوریہ، بابل، ھخامشی سلطنت تے یونان۔ سکندر دے مرن تے اسدے جرنیل بطلومیس سوٹر نے مصر اتے حکومت کیتی، ایہ بطلومیسی دیس 30 قبل مسیخ تک ریا جدوں کلوپیٹرا(قلوپطرہ) دی حکومت وچ ایہ رومی سلطنت دا اک صوبہ بن گیا۔
پرانے مصر دی ترقی دی وجہ اوناں دے دریاۓ نیل دی حالت نوں ویکھ کہ وائی بیجی سی۔ اوہ نیل دے سیلاباں دی پیشن گوئی کردے سن تے بند باند کہ بوت فصلاں اگاندے سن۔ ایناں نال اوناں کول بوت اناج بچ وی جاندا سی جیدے نال زيادہ آبادی، لوک ترقی تے کلچر اتے جاندا سی۔ مصری حکومت کول ایناں فالتو سرمایا ہوندا سی جس نال اوہ ارد گرد دی تھاں وچ کاناں بناندے سن، لکھائی دا اک سسٹم سیٹ کیتا، وڈے ناپ تے تعمیراتی تے وائی بیجی دے منصوبے ٹورے، ارد گرد دے لوکاں نال تجارت تے اک فوج نوں سمبھالدے سن جس دا کم دشمناں نال لڑنا تے مصری زور نوں اتے رکھنا سی۔ ایہ کم فرعون دے تھلے مزہبی گرو، لکھاری تے سرکاری نوکر کردے سن۔
پرانے مصر دیاں کامیابیاں وچ وڈے وڈے ہرم، مندر تے ستون بنانے لئی وڈے وڈے وٹیاں دی کٹائی، تھاں دا حساب کتاب تے تعمیراتی سسٹم، حساب دا اک سسٹم، کم کردا خاص دوائیاں دا سسٹم، نہری سسٹم، وائی بیجی دا سسٹم تے جگ دے پہلے سمندری جعاز نیں۔ مصری مورتاں، شیشے دے کم، ادب تے جگ دی پہلی صلاح وچ وی اس ویلے خاصیت رکھدا سی۔ مصر دے آرٹ تے آرکیٹیکچر دا جگ اتے اوناں بعد وی وڈا نشان رہ گیا تے اوناں دے آرٹ تے آرکیٹیکچر دی پورے جگ چ بوت نقل کیتی گئی تے پرانے مصر دیاں شیواں جگ دے نکڑ نکڑ تک پہنچ گئیاں۔ پرانے مصر دے کھنڈرات نوں ویکھ کے سینکڑوں لکھاریاں نوں اپنے کم لئی جزبہ ملیا۔ اج کل دے دور وچ یورپ تے مصر نے رل کے کھنڈرات نوں لبیا اے تے پرانے مصری رہتل تے کلچر وارے وچ جگ نوں کافی جانکاری لبی اے۔
ٹبر حکومت توں پہلے دا ویلا (3100 قبل مسیح توں پہلاں تک)
ٹبر حکومت توں پہلے تے شروع دے ٹبر ویلے وچ مصری موسم اج توں کافی نرم سی۔ نا ای ایناں خشک نا ای ایناں گرم۔ اس ویلے مصر وی گھاہ تے بوٹیاں نال بھریا سی جیناں اتے جانور چردے سن۔ ہر پاسے جانور تے بوٹے سن تے نیل اتے کافی بطخاں ریندیاں سن۔ اس ویلے مصری شکار کردے سن تے اوسے ویلے ای اوناں نیں ڈنگر پالنا سکھیا۔ 5500 قبل مسیح وچ وادی نیل وچ وسدے قبیلے خاص کلچر بن گۓ جیڑے وائی بیجی تے ڈنگر پالن وچ ماہر ہوگۓ تے اوناں دی پہچان مٹی دے پانڈے، کنگیاں، کڑے تے موتی سن۔ ایناں وچوں سب توں وڈا کلچر بداری سی۔ بداری لوک لیندے صحرا توں سن، تے اوناں دی خاصیت وٹے دے اوزار، چنگی کوالٹی دیاں سرامک شیواں تے کانسی دا ورتنا سی۔
بداری کلچر دے بعد امراٹی تے گرزے کلچر آۓ جیناں نوں نقادا 1 تے 2 وی کیندے نیں، جیناں نیں ٹیکنالوجی وچ کافی ترقی کیتی۔ امراٹی ویلے وچ مصری لوک ایتھوپیا توں اوبسیڈین لیاندے سن جیدے نال اوہ وٹیاں توں ورتن آلیاں شیواں بناندے سن۔ گرزے ویلے وچ گروواں نوں اس گل دی جانکاری لبی اے کہ مصری کانان تے ہور ارد گرد دیاں رہتلاں نال وی ملے سن۔ اگلے 1000 وریاں وچ نقادا کلچر اک نکی وائی بیجی دی لوک رہتل توں اک بوت وڈی رہتل بن گئی جیناں دے راجے لوکاں تے نیل دی وادی اتے پوری حکومت کردے سن۔ اوناں نیں اپنا راجگڑھ ہیئیراکونپولس وسایا تے فیر ابیڈوس وچ وسا دتا۔ نقادے دے راجے اپنا زور اپلے مصر ال وداندے رۓ۔ اوہ دکھن ال وسدے نوبیا، لیندے صحرا دے لوک تے چڑدے پاسے دے لوکاں نال وی تجارت کردے سن۔ مصری تریخ گروواں نوں کسٹل دے کول نوبیا دے راجیاں دیاں قبراں لبیا سن جیناں وچ مصر اتے سب توں پہلی ٹبر حکومت دے نشان لبے سن: مصر دا چٹا تاج تے فالکن۔
نقادا کلچر کم دیاں بوت شیواں بناندا سی جس نال اوناں دی وددی طاقت تے پیسے دا اندازہ ہوندا اے تے اوہ لوکاں دے ورتن دیاں شیواں وی بناندے سن جنج کنگیاں، نکیاں مورتاں، رنگی ہوۓ مٹی دے پانڈے، سوہنے پھلدان، سرخی پوڈر تے قیمتی وٹیاں، سونے تے ہاتھی دے دنداں نال بنے زیور۔ اوناں نیں کانچ نال مگ، مورتاں تے ہار سوہنے کرنا وی سکھیا۔ ٹبر حکومت توں پہلاں دے ویلے دے آخر تے نقادا کلچر لکھائی لئی کج مورتاں ورتنا شروع ہوگۓ جیڑیاں پرانی مصری لکھائی دا سب توں پہلا سسٹم بن گیا۔
پرانا ٹبر ویلا (3050 - 2686 قبل مسیح)
پرانا ٹبر ویلا مصر وچ اس ویلے سی جدوں میسوپوٹامیا وچ اکادی رہتل نویں سی تے ایران وچ ایلام رہتل۔ 3 صدی قبل مسیح دے مصری پادری مانیتھو نیں پرانے مصری فرعوناں دی لسٹ بنائی جیناں دے ٹبر نیں مصر اتے حکومت کیتی سی، ایہ سسٹم اج تک ورتیا جاندا اے۔ مانیتھو نیں جیڑی تریخ لکھی اودے وچ پہلا راجا مینی سی جینے 3100 قبل مسیح وچ اتلے تے دکھنی مصر نوں کھٹیاں کیتا سی۔
گروواں دا خیال اے کہ ایہ کم صرف اکو راجے نیں نئیں کیتا بلکہ ویلے دے نال نال مصر اک ہوگیا سی۔ گرو کیندے نیں کہ مینی ناں دا راجا کوئی نئیں سی بلکہ مینی اصل چ نارمر اک فرعون سی جینے کھٹے مصر دا نشان اپنے تاج اتے پایا ہوندا سی۔ پرانے ٹبر ویلے وچ کوئی 3150 قبل مسیح وچ مصری فرعوناں نیں ممفیس نوں اپنا راجکعر بنا کہ دکھنی مصر اتے اپنا زور پا لیا۔ اوتھوں مصری فرعوناں نیں مزدور، وائی بیجی تے لیونت دے تجارتی راہ قابو کر لۓ۔ اس ویلے دے فرعوناں دی طاقت تے دولت دا پتا اوناں دیاں وڈیاں مستابا قبراں تے اوناں دے مرن توں بعد دیاں وڈیاں وڈیاں مورتاں نال چلدا اے۔ فرعوناں نیں حکومت دا طاقتور سسٹم بنایا سی جس نال حکومت تھاں، مزدوری تے وسائل سانھبدی سی تے ایہ کم پرانے مصر دی ترقی دا سب توں وڈا تھم سی۔
پرانا دیس (2686 - 2181 قبل مسیح)
پرانے دیس وچ آرکیٹیکچر، آرٹ تے ٹیکنالوجی نیں بوت ترقی کیتی سی جیدا بالن ودی ہوئی وائی بیجی سی جیڑی اک اور وڈی آبادی نوں پال سکدی سی تے اس سب نوں سانبھن آلی اک حکومت سسٹم سی۔ پرانے مصر دیاں کج وڈیاں کامیابیاں پرانے دیس وچ ہوئیاں سن، گیزا ہرم تے گیزا سفنکس اس ویلے وچ ای بنیاں سن۔ وزیر دی ہدایت نال سرکار دے نوکر ٹیکس لیندے سن، نہری سسٹم بناندے سن، مزدوراں نوں کم لاندے سن تے کچہری وچ انصاف دیندے سن۔
پرانے دیس وچ حکومت دے سسٹم نوں چلان آلے لوکاں دی اک خاص ونڈ بن گئی۔ ایناں وچ حکومت دے لکھاری تے سرکاری نوکر سن جیناں نوں فرعون اوناں دے کم دے بدلے جیداداں دیندا سی۔ فرعون پادریاں تے مندراں نوں وی مال تے تھاں دیندے سن تاکہ فرعون دے مرن دے بعد وی اونوں پوجیا جاۓ۔ گروواں دا خیال اے کہ اگلے 500 وریاں وچ فرعوناں دی دولت کٹ ہوندی گئی جیدی وجہ ایہ سی کہ پورا دیس اینی گوڑی حکومت دا تھم بوتی دیر نئیں رہ سکدا سی۔ جنج جنج فرعوناں دی طاقت کٹدی گئی، مصر دے صوبیاں دے گورنراں نیں فرعوناں اگے بغاوت کر دتی۔ اس دے نال نال 2200 توں 2150 قبل مسیح وچ کافی خشکی پئي جس نال پورا مصر وچ قحط پے گیا جیڑا 140 وریاں تک ریا، اس ویلے نوں پہلا درمیانی ویلا کیندے نیں۔
پہلا درمیانا ویلا (2181 - 1991 قبل مسیح)
پرانے دیس ویلے دے آخر تے مصر دی حکومت ڈگ گئی، حکومت اپنی کوششاں دے بوجود وی دیس دی ایکانمی نوں ٹھیک نئیں کر سکی۔ دیس وچ قحط پے گیا تے جدوں صوبیاں دے گورنراں نیں فرعوناں توں مدد منگی اوناں نوں ککھ نا لبیا، جس نال لڑائیاں ٹر پئیاں تے کئی صوبیاں نے فرعون اگے بغاوت کردتی۔ انیاں مشکلاں دے نال نال ای چلدیاں عام تھاواں دے لیڈر جیڑے ہن فرعون نوں ٹیکس نئیں دیندے سن، اپنی نويں آزادی نوں ورتدیاں اپنے اپنے صوبیاں چ نویں کلچر بنا گۓ۔ اس ویلے وچ ہر صوبے کول اپنے اپنے وسائل ہوندے سن، جیناں نال اوہ امیر ہوندے گۓ: ہر قسم دے لوکاں دیاں قبراں چنگیاں ہوگئیاں سن۔ اس ویلے وچ ہر صوبے دے آرٹسٹ اوناں شیواں دا آرٹ بنان لگ پۓ جیڑے پہلے صرف فرعون تے اودے ٹبر لئی ہوندے سن، جس نال اس ویلے دی خوشی تے نویں پن دا پتا چلدا اے۔
مڈلا دیس (2134 - 1690 قبل مسیح)
مڈلے دیس دے فرعوناں نیں مصر نوں دوبارہ خوشحال تے پکا کر دتا۔ جس نال آرٹ تے ادب وچ جان پئی تے عمارتاں بنان دے وڈے پروگرام ٹر پۓ۔ منٹوہوٹپ 2 تے اودھا ٹبر جیڑا مصر دے 11ویں شاہی ٹبر توں سی۔ 11واں شاہی ٹبر تیبائی توں حکومت کردے سی۔ مگر اوناں دا وزیر امنامہٹ I 1985 قبل مسیح وچ جدوں فرعون بنیا، اوہ تے اودھا شاہی ٹبر مصر دے راجکعر نوں اتجتاوے لے گۓ۔ اتجتاوے توں 12ویں شاہی ٹبر نیں بوت وڈا پروگرام ٹوریا جیدے وچ بند بنا کہ سیلاب آۓ ہوۓ تھاں نوں واپس لے کے وائی بیجی کیتی گئی۔ نال نال فوج نیں نوبیا اتے وی مل مارلیا، نوبیا وچ سونے تے ہور شیواں دیاں کافی کاناں سن۔ نیل دے چڑدے پاسے دے ڈیلٹا وچ اک دیوار بنائی گئی جیدا کم دشمناں دی روک سی۔
فرعوناں نیں دیس دا فوجی تے سیاسی بچاؤ کرلیا تے بوت زيادہ وائی بیجی تے معدنیات نال لئی گئی دولت نال مصر نیں بوت ترقی کیتی۔ اس دولت دے نال کافی سکون ہویا جس دے وچ آبادی، آرٹ تے مزہب وی ود گۓ۔ پرانے دیس وچ صرف صرف بادشاہ لوک ای مرن توں بعد زندہ سمجے جاندے سن تے اوناں دی پوجا کیتی جاندی سی۔ مگر مڈلے دیس وچ سمجیا جاندا سی کہ ہر بندے دی روح اے تے اوہ مرن توں بعد دیوتاں نال رل مل جان گے۔ مڈلے دیس دے ادب وچ ودھیا کہانیاں تے گہرے ہیرو ہوندے سن جیناں نوں زبردست لکھاری وچ لکھیا جاندا سی۔ اس ویلے وچ بنائی جان آلے ریلیف تے مورتاں وچ بوت نکی نکی شے دے اتے دیہان دتا گیا جس نال نویں تکنیکی خاصیت تک پونچیا گیا۔
مڈلے دیس دا آخری فرعون امنامہٹ III نيں دکھن دے پاسے وسدے کانائٹ لوکاں نوں نیل دے ڈیلٹا آلے تھاں وچ وسا لیا جیناں نال اوہ عمارتاں تے کاناں اتے مزدوری کراندا سی۔ ایناں وڈے کاناں تے عمارتاں دے پروگراماں دے نال نال نیل وچ آن آلے سیلاباں نیں مصر دی ایکانمی نوں کچھ لیا جس نال دیس آہستہ آہستہ تھلے آندا گیا تے 13ویں تے 14ویں شاہی ٹبر دے راج وچ آکے دوجا درمیانا ویلا آگیا۔ مصر دی حکومت دے کمزور ہون نال نال کانائٹ لوکاں نے مصر اتے مل مارن پے گۓ تے آخرکار ہائکوس ناں نال مصر دی حکومت لے لئی۔
دوجا درمیانا ویلا (1674 - 1549 قبل مسیح)
کوئی 1785 قبل مسیح دے نیڑے مڈلے دیس دے فرعوناں دی طاقت کٹی تے کانائٹ لوک جیناں نوں ہائکسوس کیندے نیں مصر دے قصبے اواروس توں مصر دی حکومت اتے مل مار لیا۔ جس نال فرعوناں دی حکومت تیبائی نس گئی۔ فرعون ہن ہائکسوس دے بادشاہ دے تھلے آندا سی تے اوہ اونھوں ٹیکس دیندا سی۔ ہائکسوس لوک مصر وچ مصری حکومت سسٹم وچ ای رل مل گۓ، اوہ وی اپنے آپ نوں فرعون کیندے سن جس نال اوناں دے کلچر وچ وی مصری شیواں آگئیاں۔ اوہ مصر وچ اپنے نال جنگ لڑن دے نوے ہتھیار لے کے آگۓ جیناں وجوں سب توں خاص بگی سی جینوں گھوڑا کچھدا اے تے کمپوزٹ کمان سی۔
نواں دیس (1549 - 1069 قبل مسیح)
نویں دیس دے فرعوناں نیں اپنے باڈراں نوں سانبھیا تے اپنے پڑوسیاں نال چنگۓ تعلقات بناۓ جینا وچ مٹانی سلطنت، اشوریہ سلطنت تے کانان سلطنت آندے نیں جس نال نویں دیس وچ پرانے ویلیاں توں بوت زيادہ ترقی ہوئی۔ فرعون ٹتھموسس I تے اودے پوتے ٹتھموسس III نیں کئی جنگاں د بعد مصر دی سب توں وڈی سلطنت بنا دتی۔ فرعون ہاٹشیپسٹ نیں امن ودھایا تے ہائکسوس دی حکومت وچ جیڑے تجارتی راہ ٹٹ گۓ سن اوہ ٹھیک کیتے تے مزید ہور راہ وی کڈے۔ 1425 قبل مسیح وچ جدوں ٹتھموسس III مریا مصر دی سلطنت اتلے لیندے پاسے نییا، شام توں لے کے نوبیا وچ دریاۓ نیل دی چوتھی چھمبر تک ہوگئی سی تے وچ آن آلے سارے لوکاں داں وفاداریاں پکیاں ہوگئیاں سن تے کانسی تے لکڑ دی تجارت وی ٹر پئی سی۔
نویں دیس دے فرعوناں نیں اپنے دیوتا آمون نوں ودھان لئی نویں مندراں تے موتاں بنان دے پروگرام ٹورے۔ آمون دیوتا دے پجاری کارناک نگر وچ وددے جارۓ سن۔ فرعوناں نیں اپنیاں اصلیاں تے سوچیاں کامیابیاں دیاں یادگاراں وی بنانیاں ٹوردتیاں۔ کارناک مندر مصر دا سب توں وڈا مندر اے۔ فرعون ہاٹشیپسٹ نیں اپنے 22 وریاں دی حکومت وچ بوت وڈائی دے کم کیتے۔ اودی حکومت بوت کامیاب رئی جیدے وچ سکھ، دھن وددنا، پنٹ تک تجارت، پرانے تجارتی راہواں دا کھلنا، وڈے تعمیراتی پروگرام جیدے وچ اک سونہا مندر سی جیڑا 1000 وریاں بعد دے یونانی آرکیٹیکچر دے برابر دا سی، بوت وڈے تھم تے کارناک دا مندر سی۔ اودے اینے بوتے کماں دے بعد اودے بعد دے بعد آن آلے فرعون امنہوٹپ II نیں اودا نشان مٹان دی کوشش وی کیتی تے اودے کم اپنے ناں لاندا ریا۔ اونے کئی پرانے رواجاں نوں بدلن دی وی کوشش کیتی جیدے وچ عورتاں دا حکومت چ آنا تے فرعون بننا سی مگر اے نئیں ہوسکیا۔
1350 قبل مسیح وچ نویں دیس دے سکھ نوں خطرہ پے گیا جدوں امنہوٹپ IV فرعون بنیا۔ اونیں پورے دیس وچ بوت زیادہ تبدیلیاں کیتیاں جیناں وچ سب توں وڈی اٹن دیوتا دی پوجا سی تے باقی دیوتاں دی پوجا اتے پابندیاں لا دتیاں۔ اونیں اپنا ناں وی اٹن دیوتا دے ناں اتے آخناٹن رکھ لیا تے دوجے دیوتاں دے تیبائی وچ بیٹھے پجاریاں اتے وی حملہ کر دتا جیناں نوں اوہ کرپٹ سمجدا سی۔ اونیں اپنا راجکعر اک نویں نگر، امارا، ٹور لیا تے مصر دے چڑدے پاسے دے اتے کوئی توجہ نا دتی۔ اوہ سارا جیون اپنے مزہب تے آرٹ ال لگیا ریا۔ اودے مرن تون بعد اٹن دے پجاری وی مک گۓ تے راجکعر وی تیبائی واپس آگيا۔ پرانے پجاریاں نال رل کے نويں فرعوناں نیں امنہوٹپ IV دے کماں نوں مصر توں مکا دتا۔
کوئی 1279 قبل مسیح وچ رامسیس II مصر دا فرعون بنیا۔ اونوں تریخ وچ سب توں زبردست فرعون آخیا جاندا اے۔ اونیں تاج پاندیاں ای ہور بوتے مندر، مجسمے تے تھم بنانے ٹور دتے۔ اودھے سارے فرعوناں چوں سب توں بوتے بچے ہوۓ۔ اوہ اک بہادر فوجی کمانڈر وی سی، اونیں اپنی فوجاں حتی سلطنت دے خلاف پیجیاں تے شام وچ وڈی جنگ کیتی جینوں کوئی وی نا جت سکیا۔ اس جنگ دے بعد جگ دی پہلی لکھی صلاح ہوئی۔ مصری تے حتی سلطنت دوویں وددی اشوریہ سلطنت توں ڈر رئیاں سن تے رامسیس نیں اپنیاں فوجاں واپس بلا لئیاں جس دے بعد حتی سلطنت کلے مارے گۓ۔
مصر دی دولت دے لالچ وچ کئی دشمناں نیں ایدے اتے مل مارن دی کوشش کیتی، جیناں وچ لیبیا دے بربر تے ایجی سمندر دے سمندری لوک شامل سن۔ پہلاں تے مصری فوج اوناں نوں نسا چڑھدی سی مگر فیر مصر نوں اپنے چڑدے پاسے دا کافی تھاں اشوریہ سلطنت دے ہتھوں گنوایا۔ اس دے نال نال مصر دے اپنے مسئلیاں نیں ہور سکھ وگاڑ چھڑیا۔ تیبائی دے پادری ہور طاقتور ہوۓ تے اوناں نیں بوت تھاں دے دولت پھڑ کے مصر دے فیر ٹوٹے کر کے تیجے درمیانے ویلے وچ سٹ دتا۔
تیجا درمیانا ویلا (1069 - 653 قبل مسیح)
تیجا درمیانا ویلا فرعون رامسیس IX دے 1070 قبل مسیح وچ مرن نال چل پیا، جیدے نال ای نواں دیس مک گیا۔ فرعون سمندس اتلے مصر اتے حکومت کردا سی تے دکھنی پاسے تیبائی چوں امون مندر دے پادری حکومت کردے سن۔ ایسے ویلے بربر قبیلے لیبیا توں نیل دے لیندے پاسے آکے وس گۓ۔ بربراں نے 945 قبل مسیح وچ نیل ڈیلٹا اتے مل مار کے 200 ورے حکومت کیتی۔ بربراں دے بادشاہ شوشنک نیں اپنے ٹبر دے لوکاں نوں حکومت وچ پا کے دکھنی مصر اتے وی کافی زور کر لیا۔
کوئی 727 قبل مسیح وچ مصر دے دکھن وچ وسدے نوبیا دے بادشاہ پیئے نیں اپنا کعر چھڈیا دے مصر اتے حملہ کر کے مل مار لیا۔ اونیں فرعوناں دا 25واں شاہی ٹبر ٹوریا جیناں نیں فیر اتلے تے دکھنی مصر اتے حکومت کیتی۔ 25ویں شاہی ٹبر دے ویلے چ پرانے مصر وچ نوی جان پے گئی۔ مزہب، آرٹ، آکریٹیکچر اپنے پرانے ویلے دی خاصیت تک واپس آگۓ۔ اس ٹبر دے فرعون ٹاہرکا نیں کئی نویں مندر بناۓ تے پرانیاں نوں ٹھیک کیتا۔ 25ویں ٹبر دی حکومت وچ ای سوڈان-مصر دے باڈر اتے کئی حرم بنے۔
674 قبل مسیح وچ اشوریہ سلطنت دے بادشاہ ایسارہادون نے مصر اتے حملہ کیتا جینوں فرعون ٹاہرکا نیں روک لیا۔ مگر اونیں 671 قبل مسیح وچ فیر بوتا وڈا حملہ کیتا جس دے بعد اونیں سارے مصر اتے مل مار لیا تے فرعون اپنے پنڈ نوبیا نس گیا۔ ایسارہادون مصر نوں لٹ کہ دہن ودھا کے واپس ٹر گيا تے اپنی جت دے نشان بنا گیا۔ اونیں مصر اتے حکومت کرن لئی مصری شہزادیاں نوں پعرتی کیتا جیڑے اودے ناں وچ حکومت کردے رۓ۔
ایہ شہزادے بوتی دیر مصر نوں سکھ نا دے سکے تے دو وریاں بعد ٹاہرکا نوبیا توں واپس آیا تے ممفیس تک دکھنی مصر اتے مل مار گیا۔ اشوریہ دا بادشاہ ایسارہادون نیں فیر ٹاہرکا نوں مارن دا سوچیا مگر اوہ بیمار ہو کہ اپنے راجکعر وچ ای مر گیا۔ اودے بعد دے بادشاہ نيں اپنے اک جرنیل نوں نکی جی چنگی فوج نال پیجیا جینے ٹاہرکا نوں فیر مصر توں کڈ دتا۔ ٹاہرکا نوبیا وچ دو وریاں بعد مرگیا۔
دیر ویلا (672 - 332 قبل مسیح)
اشوریہ سلطنت مصر اتے حکومت کرن لئی 26ویں شاہی ٹبر چھڈ گئی جیناں نوں سائٹے بادشاہ کیندے نیں۔ 653 قبل مسیح وچ سائٹے بادشاہ سامٹک نیں ویکھیا کہ اشوریہ ایران دی رہتل ایلام نال جنگ چ لگی اے، اونیں یونانی کراۓ دے فوجیاں نال مصر نوں اشوریہ سلطنت نالوں وکھرا کر لیا۔ ایناں فوجیاں نیں بعد چ مصر دی پہلی سمندری فوج بنائی۔ مگر اس دے بعد وی سامٹک دے اودے بعد دے بادشاہ اشوریہ سلطنت نال چنگے یاری لا کے رکھدے سن۔ یونان دا مصر اتے اثر وی نال نال وددا گیا تے ناوکراٹس ڈیلٹا وچ یونانیاں دا کعر بن گیا۔
609 قبل مسیح وج مصری فرعون نیکو نیں اشوریہ سلطنت دی مدد کرن لئی بابل، چالڈین، میڈین تے سکیتھین نال جنگ کیتی۔ مگر اوہ کمزور اشوریہ سلطنت نوں نا بچا سکیا۔ مصریاں نوں یہودیاں دی فوج نیں ہرا دتا۔ یہودیاں نیں بابل تے ہور سنگیاں نال رل کے 605 قبل مسیح وچ مصریاں تے اشوریہ سلطنت نوں بلکل ہر دتا۔ جس دے بعد اشوریہ سلطنت اتے مار لیا گیا تے مصری فوجاں ہور بوتا لڑ لڑ کے واپس ٹر گئیاں۔ اس ویلے مصر وچ کافی سکھ سی مگر 525 قبل مسیح وچ طاقتور فارس سلطنت نیں مصر اتے حملہ کیتا تے مل مار لیا۔ اوناں نیں مصر اتے اپنا گورنر لا دتا تے آپ فارس توں مصر اتے حکومت کردے سن۔ مصر نیں فارس توں آزاد ہون دی بتیری کوشش کیتی مگر کدی وی اوناں توں جان نا چھڑا سکیا۔
فارس دے تھلے مصر قبرس تے فونیشیا دے نال ھخامشی سلطنت دا چھٹا صوبہ بن گیا۔ مصر اتے فارس دی حکومت 27ویں شاہی ٹبر دی مورت چ ہوئی۔ اس شاہی ٹبر نیں مصر اتے کوئی 100 ورے حکومت کیتی تے 380 قبل مسیح وچ 30ویں شاہی سلطنت نیں صرف 37 ورے حکومت کیتی۔ 30واں شاہی ٹبر آخری مصری ٹبر سی جینے حکومت کیتی۔ اس دے بعر 343 قبل مسیح وچ فارس نیں فیر حکومت ٹور لئی تے 332 قبل مسیح وچ مصر نوں بغیر لڑے سکندر ہتھ دے دتا۔
بطلومیسی ویلا (332 - 30 قبل مسیح)
332 قبل مسیح وچ سکندر نیں فارسیاں توں تقریبا کسے لڑائی بغیر مصر اتے مل مار لیا تے اونوں مصریاں نے خوش آمد سمجیا۔ سکندر دے بعد مصر اتے بطلومیسی دیس بنا دتا گیا جیڑا مصریاں آر ای حکومت کردے سن تے اوناں دا راجکعر سکندریہ وچ سی۔ سکندریہ یونانیاں دے ویلے دی طاقت تے شان دی نشانی بن گیا تے ایہ پڑھائی تے کلچر دا سنٹر بن گیا۔ ایتھے مشہور لائبریری سکندریہ دی لائبریری وی بنائی گئی سی۔ سکندریہ دا روشنی کعر دور دور تک سمندری جعازاں نوں راہ وخاندا سی جیڑے جعاز تجارت نال اس نگر نوں زندہ رکھدے سن۔ بطلومیسی راجیاں دی پہلی ترجیح تجارت تے اوہ کم سن جیناں نال دولت بندی اے جنج پاپائرس بنانا۔
بطلومیسی ویلے وچ یونانی کلچر نیں مصری کلچر دی تھاں نئیں کچھی، بلکہ بطلومیسیاں نیں مصری لوکاں نال چنگے تعلقات بنان لئی اوناں دیاں رسماں نوں نبھایا۔ اوناں نیں مصری انداز وچ مندر بناۓ، پرانی پوجا نوں جاری رکھیا تے اپنے آپ نوں وی فرعون آخوایا۔ کج شیواں رل گئیاں جنج مزہب وچ مصری تے یونانی دیوتا رل کے اک دیوتا بن گۓ تے مصری دیوتاں دی کہانیاں ہن کلاسیکی آرکیٹیکچر وچ بنائی گئیاں۔ لوکاں نوں خوش کرن دیاں ایناں کوششاں باوجود بطلومیسیاں اگے وی مصریاں نے بغاوت کیتی، اوناں دے اپنے ٹبر وچ لڑائیاں ہوئیاں تے بطلوموس IV دے مرن دے بعد سکھ ہور وگڑ گیا۔ نال نال روم جیڑا مصر توں اناج خریددا سی، نیں مصری سیاست وچ خاص دلچسپی رکھنا شروع کردتی۔ ایناں بغاوتاں، سیاسی بحران تے چڑدے پاسے دشمناں نال پنگیاں نیں مصر نوں کمزور کر دتا جس دا فیدا چکدے رومیاں نیں مصر اتے مل مار کہ اینوں اپنا صوبہ بنا لیا۔
رومی ویلا (30 قبل مسیح - 641 عیسوی)
ایکٹیم دی لڑائی وچ اوکٹیوین نیں 30 قبل مسیح نوں مارک اینٹونی تے ملکہ کلیوپیٹرا نوں ہرا کہ مصر نوں رومی سلطنت دا اک صوبہ بنا لیا۔ رومی سلطنت مصر دے اناج اتے ٹردی سی۔ روم دے بادشاہ رومی فوج دے کج حصہ نوں اک اپنے بناۓ ہوۓ پریفکٹ نوں دیندی سی۔ ایہ پریفیکٹ فوج نال مصر وچ بغاوتاں نوں روکدا سی، پعاری ٹیکس اکھٹے کردا سی تے ڈاکواں نوں روکدا سی۔ سکندریہ ایشیاء نال تجارت دا اک خاص انگ بن گیا جتھوں دیاں شیواں دی روم وچ کافی منگ سی۔ رومیاں دا مصریاں دے نال رویہ بطلومیسیاں توں کئی گنا پیڑا سی مگر فیر وی پرانیاں رسماں ٹردیاں رئیاں جنج ممی بنانا تے پرانے دیوتاں دی پوجا۔ کج رومی بادشاہ اپنے آپ نوں وی فرعون آخواندے سن مگر بطلوموسیاں جیناں نئیں۔ مصر دے حکمران مصر توں بعر ریندے سن تے مصر نوں چلان دے کم رومی آپ کردے سن تے مصریاں دی اپنی کوئی حکومت نئیں سی۔
پہلی صدی عیسوی وچ عیسائیت مصر وچ آجاندی اے تے اینوں وی اک مزہب منیا جاندا اے۔ مگر آہستہ آہستہ ایہ بوت وددی اے تے لوک مصری مزہب تے یونانی-رومی مزہب چھڈ کے عیسائی ہو جاندے نیں۔ اس نوں روکن لئی کافی زور لایا گیا تے 303 عیسوی وچ عیسائیاں نوں مارن دی کوشش وی کیتی گئی مگر عیسائیت جت گئی۔ 391 وچ عیسائی بادشاہ تھیوڈوسیس نیں قنون وچ مندراں تے پرانے مزہب نوں کفر آخیا تے اتے پابندی لادتی۔ سکندریہ وچ کافراں خلاف جلسے نکلے تے اوناں نے پرانیاں مزہبی شیواں نوں تباہ کردتا۔ اس دے نال مصر دا پرانا کلچر کٹدا گیا۔ مصر دے اپنے لوک بولی تے پرانی بولدے سن مگر مصری لکھائی دا سسٹم مندراں تے پادریاں نال مک گیا۔ مندراں نوں گرجیاں وچ بدل دتا گیا یا فیر صحرا وچ چھڈ دتا گیا۔
بارلے جوڑ
گٹھ:مصر گٹھ:مصر دی تریخ گٹھ:تریخ گٹھ:افریقہ دی تریخ
برنسٹین قلعہ
برنسٹین آسٹریا چ اک قلعہ اے
بارلے جوڑ
گٹھ:آسٹریا دے قلعے گٹھ:آسٹریا
میئر
میئر (Mayor) بہت سارے مُلکاں وچ مقامی حکومت وچ اعلا ترین عہدے دار ہُندا اے جِداں کہ شہر، قصبے یا ضلعے دا۔ دُنیا پَعھر وچ مقامی قوانین تے رسم و رواج وچ میئر دے اختیارات تے ذُما داریاں دے ناݪ ناݪ میئر نوں منتخب یا بصورت دیگر مینڈیٹ کرن دے ذرائع دے حوالے توں وی واہوا فرق اے۔ اختیار کردہ نظام اُتے منحصر اے، اک میئر میونسپل حکومت دا چیف ایگزیکٹیو ہوسکدا اے، اک کثیر رکنی گورننگ باڈی دی سربراہی کرسکدا اے جیہدے وچ بہت کَعھٹ اختیارات نیں یا بلکل نئیں، یا اوہ مکمل طور تے رسمی کردار ادا کرسکدا اے۔ اک میئر دے فرائض تے ذُما داریاں میونسپل مینیجرز تے ملازمین دی تقرری تے نگرانی کرنا، حلقہ بندیاں نوں بنیادی سرکاری خِدمات فراہم کرنا تے میونسپل گورننگ باڈی (یا ریاست، صوبے یا قومی گورننگ باڈی ولوں) دے پاس کردہ قوانین تے آرڈیننس اُتے عمل درآمد کرنا ہو سکدا اے۔ میئر دے اِنتخاب دے طریقا کار وچ عوام دے ذریعے براہ راست اِنتخاب یا مُنتخب گورننگ کونسل یا بورڈ دے ذِریعے اِنتخاب شامل نیں۔
ہور دیکھو
گٹھ:مقامی حکومت گٹھ:عہدے گٹھ:بلدیات
چک 439 گ ب II
چک 439 گ ب (II)  ضلع فیصل آباد دی تصیل سمندری دا اک پنڈ اے ۔ اس پنڈ دی بھوئیں نوں لوئر چناب نہر چوں نکلن آلی گوگیرہ برانچ نہر دا پانی لگدا اے   ۔اس پنڈ دے ناں نال گ ب (G.B=Gugara Branch) ایسے لئی لگدا اے ۔
350px|thumbnail|ضلع فیصل آباد دے پنڈاں دا نقشہ
تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ ضلع فیصل آباد چ تصیل سمندری چ وس رہیا اے ۔
پنجاب ٹی وی
پنجاب ٹی وی پاکستان وچ پنجابی زبان دا ٹی وی چینل اے۔ پنجاب ٹی وی خبراں، ڈرامے تے انٹرٹینمنٹ پروگرامز نشر کردا اے۔ ایہدا ہیڈ کوارٹر لہور وچ اے۔
پروگرام
گٹھ:ٹی وی چینل گٹھ:پاکستانی ٹی وی چینل گٹھ:پنجابی ٹی وی چینل
شہرستان بوشہر
ایشیاء دے دیس ایران دے صوبے ہور اگے شہرستان ناں دی انتظامی اکائی چ ونڈے ہوے نیں ، شہرستان تقریبا اک پاکستان دے اک ضلع دے برابر دی انتظامی اکائی اے تے انگلستان دی اس دے برابر اکائی کاؤنٹی اے ۔ ایران دے صوبےآں دے کل شہرستان 336 نیں ۔ شہرستان بوشہرایران دے صوبہ بوشہر دا شہرستان (ضلع) اے اسدا انتظامی مرکز بوشہر شہر اے۔
گٹھ:ایران گٹھ:ایران دے شہرستان گٹھ:جغرافیہ گٹھ:صوبہ بوشہر
سیسنا 208
سیسنا 208 اک انجن آلا نکی دوری تک جان آلا سواری جعاز تے نکے موٹے کم کرن آلا جعاز اے۔ اینوں سمان چکن لئی وی ورتیا جاندا اے۔ پیراشوٹ نال چھالاں مارن لئی وی اینوں ورتیا جاندا اے۔
گسنگ قلعہ
گسنگ آسٹریا چ اک قلعہ اے
میڈیسن کاؤنٹی، ورجینیا
میڈیسن امریکی صوبے ورجینیا دی اک کاؤنٹی اے۔
بارلے جوڑ
گٹھ:ورجینیا دیاں کاؤنٹیاں