cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ضلع یووزیلی
ضلع یووزیلی ترکی دے صوبہ غازی انتپ دا اک ضلع اے۔
ہور پڑھو
٭ ترکی دے ضلعے
گٹھ:ترکی دے ضلعے گٹھ:ترکی دی انتظامی ونڈ
الکنندا دریا
الکنندا دریا گنگا دا معاون دریا ہے ۔ ایہہ گنگا دے چار ناماں وچوں اک ہے ۔ چار دھاماں وچّ گنگا دے کئی روپ اتے نام ہن ۔ گنگوتری وچّ گنگا نوں گنگا دے نام ولوں جانیا جاندا ہے، کیدارناتھ وچّ منداکنی اتے بدریناتھ وچّ الکنندا ۔ ایہہ اتراکھنڈ وچّ شتپتھ اتے بھگیرتھ کھڑک ناں دے  گلیشئراں توں نکلدی ہے ۔ ایہہ تھاں گنگوتری کہاندا ہے ۔ الکنندا ندی وادی وچّ لگبھگّ 229 کلومیٹر تکّ وگدی ہے ۔ دیوَ پریاگ جاں وشنو پریاگ وچّ الکنندا اتے گنگا دا سنگم ہندا ہے اتے اس دے بعد الکنندا نام ختم ہوکے صرف گنگا نام رہِ جاندا ہے ۔ الکنندا چمولی ٹیہری اتے پیڑی جلیاں ولوں ہوکے گزردی ہے ۔. گنگا دے پانی وچّ اس دا حصہ گنگا نالوں زیادہ ہے ۔ ہندواں دا مشہور تیرتھ ستھل بدریناتھ الکنندا دے کندے اتے ہی بسیا ہویا ہے ۔ رافٹنگ تے ساہسک کشتی کھیڈاں لئی ایہہ دریا بہت لوکاں نوں پیارا ہے ۔ تبت دی سرحد دے کول کیشوپریاگ تھاں اُتے ایہہ موجودہ سرسوتی دریانال ملدی ہے ۔ کیشوپریاگ بدریناتھ توں کجھ اچائی اتے واقع ہے ۔ الکنندا دریا کِتے بہت ڈونگھا، تاں کِتے اُتھلا ہے، دریا دی اوسط گہرائی 5 فٹّ (1 . 3 میٹر)، اتے ودھ توں ودھ گہرائی 14 فٹ (4 . 4 میٹر) ہے ۔ الکنندا دے پنج معاون دریا ہن جو گڑھوال علاقے وچّ 5 وکھ وکھ تھانواں اتے الکنندا نال ملکے پنج پریاگ بناؤندیاں ہن:
باہرلےجوڑ
گٹھ:بھارت دے دریا گٹھ:ایشیا دے دریا گٹھ:گنگا دے معاون دریا گٹھ:بھارت دا جغرافیہ گٹھ:بھارت دا آبی جغرافیہ
کوازولو نٹال
کوازولو نٹال دکھنی افریقہ دا اک ضلع اے۔
پیازی
پیازی اک جڑی بوٹی اے۔ ایہ کنک تے دوجی فصلاں چ ہوندی اے۔ ایہ کھیت دیاں فصلاں دی خوراک کھا جاندی اے تے اصل فصل ماڑی رہ جاندی اے۔
نوک کنڈی
نوک کنڈی ( انگریزی: Nok Kundi) پاکستان دا اک آباد مقام اے۔جیڈا بلوچستان وچ واقع اے۔
تفصیلات
نوک کنڈی دی مجموعی آبادی 679 میٹر سطح سمندر توں بلندی تے واقع اے۔
ضلع ریگوسا
ریگوسا اٹلی دا اک ضلع اے۔
جاتیہ سنسد
جاتیہ سنسد (”قومی پارلیمان“؛ জাতীয় সংসদ جاتیو شونشود) بنگلہ دیش دے پارلیمان دا ناں اے۔ بنگلہ دیشی پارلیمنٹ دی موجودہ نشستاں دی تعداد 350 اے، جس وچوں 50 خواتین دے لئی مخصوص نشستاں نیں۔ منتخب شدہ شخصیتاں نوں ارکان پارلیمان کہیا جاندا اے۔ ترتیب دے لحاظ توں بنگلہ دیش دی موجودہ پارلیمان دسویں اے۔ ہر پنج سال پارلیمان تحلیل کر دے نویں انتخابات ہُندے نیں۔
حوالے
گٹھ:قومی مقننہ گٹھ:یک ایوانی مقننہ گٹھ:بنگلہ دیش
ہزار دانی
ہزار دانی مالپگیالے ٹولی دی اک ونڈ اے۔
اپیندر ناتھ اشک
اُپیندر ناتھ اشک (1910–1996) )  پنجاب دے ہندی لکھاریاں چوں سبھ توں ودھ ساہت-روپاں وچّ لکھن والا اے۔
اشک نے اپنی شروعات اک پنجابی شاعر دے طور اتے کیتی فیر اردو چ لکھن لگا ، پر بعد چ منشی پریم چند دے آکھن اتے ہندی چ لکھن لگ پیا ۔
جم تے تعلیم
اشک دا جم 24 دسمبر 1910 نوں جالندھر وکھے پنڈت مادھورام اتے ماں ممتا دے گھر ہویا۔ 1930 تک لاہور، پاکستان چ رہیا، بعد چ ہندستان جا وسیا ۔
اشک نے ڈی.اے.وی. کالج `چوں بی.اے. پاس کیتی اتے لاہور توں وکالت دی ڈگری حاصل کیتی پر ساہت پرتے ودھیرے رجھان صدقہ پریکٹس نہیں کیتی۔
مڈھلا جیون
اشک دا جنم بھارتی پنجاب دے نگر جالندھر وچّ ہویا۔ جالندھر وچّ مڈھلی سکھیا لیندے سمیں 11 سال دی عمر توں ہی اوہ پنجابی وچّ تکبندی کرن لگا سی۔ گریجئیشن دے بعد اس نے نے پڑھاؤن دا کم شروع کیتا اتے قانون دا امتحان پاس کیتا۔
اشک نے اپنا ساہتی جیون اردو لکھاری وجوں شروع کیتا سی پر بعد وچّ اوہ ہندی دے لکھاری دے روپ وچّ ہی مشہور ہوئیا۔ 1932 وچّ منشی پریمچندر دی صلاحَ اتے اوس نے ہندی وچّ لکھنا شروع کیتا۔ 1933 وچّ اوس دا دوجا کہانی مجموعہعورت دی فطرت شائع ہویا جسدا دیباچہ منشی پریمچند نے لکھیا۔ اوس دا پہلا شعری مجموعہ پربھات پردیپ 1938 وچّ شائع ہویا۔ بمبئی وسوں دوران اشک نے فلماں دی کہانیاں، پٹکتھاواں، سنواد اتے گیت لکھے اتے تنّ فلماں وچّ کم وی کیتا پر چمک-دمک والی زندگی اوس نوں راس نہی آئی۔ 19 جنوری 1996 نوں اشک دی موت ہوگئی۔ اوس نوں 1972 دے سوویت لینڈ نہرو انعام نال وی نوازیا گیا۔
ساہتی جیون
اشک نے ساہتی جیون دی شروعات پنجابی شاعری توں کیتی۔ بعد چ اردو چ لکھن لگا پر بعد چ منشی پریم چند دے آکھن اتے ہندی چ لکھن لگ پیا ۔ اس دی پہلی نظم 1926 چ شائع ہوئی۔ اس دا پہلا ہندی کہانیوں دا مجموعہ "جدائی کی شام کے گیت" لاہور توں چھپیا۔ ہندستان چ وکھ وکھ اخباراں تے رسالےآں چ لکھدے رہے۔ 1941 توں 1945 تک آل انڈیا ریڈیو چ رہے ۔ بمبئی چ رہن مگروں فلم ول آئے تے کئی فلماں دی کہانیاں تے اسکرین پلے لکھے۔ اس دے علاوہ دوستوفسکی تے او نیل دیاں لکھتاں دے ترجمے وی کیتے۔ کجھ چر مگروں الہ آباد آ وسے۔ اوتھے "نیلاب پرکاش" دے ناں توں اشاعتی ادارہ قائم کیتا ۔ اوپندر ناتھ اشک اپنی لکھتاں چ پنجاب دی روز دے پینڈو جیون دی عکاسی بڑے خوبصورت انداز چ کردے نیں۔ اشک افسانےآں چ پاپی، کونپل، پلنگ تے ڈرامےآں چ چھٹا بیٹا، انجو دیدی تے قید بوہت مشہور ہوئے ۔
اشک دے ساہتی روپ
86 سال دی لمی عمر چ اپیندر ناتھ اشک نے اک سو توں ودھ کتاباں ہندی پاٹھکاں نوں پردان کیتیاں۔
ناول نگار
مڈھلے طور تے اشک اک شاعر سی پر اس دی پہلی چھپی کتاب ایک رات کا نرک اک ناول سی۔ ستاروں کے کھیل، گرتی دیواریں، گرم راخ، بڑی بڑی آنکھیں، پتھر ال پتھر دے نال ہی اشک نے شہر میں گھومتا آئینہ، چیتن، ایک ننھی قندیل، باندھو نہ نانوَ، نمشا، چندرا دے ناں وی جدید ہندی ناول دے اتہاس وچّ درج ہن۔ چھوٹے بڑے لوگ، دھولا گھاٹ کی چھایا میں اتے نیلا مجھے معاف کر دو ناول وی پاٹھکاں ولوں صلاحے گئے ہن۔ گونجدا پنجاب، پنجابی سبھیاچار، میلے-تیوہار، رہُ-ریتاں اپیندر ناتھ اشک دے ناولاں دی خاصیت اے۔ ہڈّ بیتی نوں دلچسپ قصہ بنا کے کلا نال ناول چ ڈھالنا اشک دی خوبی رہی اے۔ پنجاب دے لوک-گیت، سٹھنیاں، بجھارتاں اشک دے ناولاں وچّ گندیاں ہوئیاں ہن۔
ڈرامہ نگار
ناٹک کار اشک دا دبدبا پنجاب چ اتے پورے دیس چ وی منیا جاندا رہا کیونکہ اس نے ریڈیو لئی، کورس لئی، پاٹھک لئی اتے تھیٹر لئی کئی درجن ناٹکاں، اکانگیاں(اک ایکٹ پلے) دی رچنا کیتی۔ 1937 چ جےَ پراجی توں بعد سورگ دی جھلک، چھٹھا بیٹا، پینترے، قید اور اوڈان، بھنور، انجو دیدی ناٹک چرچت رہے۔ الگّ الگّ راستے (بدلیا روپ)، لوٹا ہوا دن، بڑے کھلاڑھی، سات پل جہے ناٹکاں توں اڈّ اکانگی سنسار `چ چرواہے، دیوتاؤ کی چھایا میں، پردہ اٹھاؤ پردہ گراؤ، اندھی گلی، صاحبَ کو زکام ہے، پکا گانا، سوکھی ڈالی جہے اکانگی سنکلناں توں لے کے نئے رنگ ایکانکی، لکشمی کا سواگت، سریشٹ ایکانکی، طوفان سے پہلے، اندھی گلی، مکھڑا بدل گیا نامی رچناواں وچّ پروارک، سماجک، راجنیتک تے آرتھک وینگ سرجے گئے ہن۔
اپیندر ناتھ اشک بھاوک پر کھلھی، کھرھوی گلّ کرن والے ساہتکاراں چوں سی۔ سنکیت دا اوہ پردھان سمپادک سی۔ کملیشور اتے مارکنڈے اس نال سمپادک وجوں کم کردے سن۔
شاعر
کویتا دے کھیتر وچّ اشک دیاں اک درجن توں ودھ کتاباں ہن۔ 1937 چ پرات پردیپ توں شروع کر کے ارمیاں، برگد کی بیٹی، دیپ جلیگا، چاندنی اور اجگر، سڑکوں پے ڈھلے سائے، خوجا ہوا پربھا منڈل، ادرش ندی، پیلی چونچ والی چڑیاں کے نام، سورگ لوک تل پر ہے، ایک دن آکاش نے کہا اتے جدید شاعرشامل ہن۔ اشک نے کجھ لکھتاں، کتاباں دا ترجمہ وی کیتا۔ مضمون نگار اشک نوں اس دے بولی گیان اتے سٹائل، شلپ لئی وی یاد کیتا جاندا اے۔کھونے اور پانے کے بیچ، استاد دی جگہ خالی ہے، چھوٹی سی پہچان، کچھ دوسروں کے لیئے نامی رچناواں وچّ ہاسرس، وینگ- کٹاخش، اتے چنتن وی شامل اے۔
ساکشاتکار اور وچار، کہانی دے ارد- گرد، گرتی دیواریں، درشٹی پرتِ درشٹی، آمنے سامنے، ہم کہیں آپ کہیں، ووادوں کے گھیرے میں کجھ ہور الیکھیوگ کتاباں ہن۔ اشک دا وچار اتے اس دی سوچ صاف سی۔ لاگ لپیٹ توں بناں گلّ کرن دی کلا وی اس کول سی۔
پرتندھ ایکانکی، نئے رنگ ایکانکی، کاوَ سنکلن تے کہانیاں دے کئی سنکلن اس نے سمپادت کر کے نیلابھ پرکاشن توں وی چھپوائے۔ اشک دا بہتا ساہت نیلابھ پرکاشن توں ہی چھپیا، جس دا کم اس دی بیوی کوشلیا اشک دیکھدی رہی۔ چہرے انیک، آسماں اور بھی ہے، زیادہ اپنی کم پرائی، ریکھائیں اور چتر، پرتوں کے آر پار، شکایتیں اور شکایت تے فلمی جیون کی جھلکیاں سمیت، اشک دیاں پستکاں کئی دسحدے ماپدیاں ہن۔ پریت نگر وچّ گربخش سنگھ دے سدے تے اردو تے پنجابی پریتلڑی دا کم ویکھدیاں اشک نے بڑی بڑی آنکھیں، جیہا سفل ناول وی سرجیا۔ پنجابی جن-جیون، پینڈو تے شہری پنجاب، پنجابی کردار اشک دیاں لکھتاں `چ مونہوں بولدے ہن۔ لاہور، جالندھر، امرتسر، دلی، الہٰ آباد بارے تاں اس نے کھلھ کے چرچہ کیتی ہی اے۔
انعام
اشک نے اکادمی پرسکار (1976)، شرومنی لیکھک پرسکار (1976)، سوویت لینڈ نہرو پرسکار (1980)، ایفرو ایشیائی لوٹس پرسکار (1983)، بھارتی صدر ولوں پدم بھوشن، دلی سرکار دا سلانہ پرسکار، سنگیت ناٹک اکادمی ایوارڈ تے اکادمی فیلوشپ حاصل کیتے۔
دهستان هندودر
ایہ ایران دے صوبہ مرکزی دے ضلعے شہرستان شازند دا اک دہستان جاں سب تحصیل جاں دیہی ضلع آ ۔ (دہستان فارسی چ سب تحصیل نوں کہندے نیں) ۔
تھاں ٹکانہ
ایہ دہستان ایران دے صوبہ مرکزی دے شہرستان شازند چ اے ۔
مپومالانگا
مپومالانگا دکھنی افریقہ دا اک ضلع اے۔
گٹھ:دکھنی افریقہ
شاہتارہ
شاہتارہ پوپی ٹبر دی اک ونڈ اے۔
ضلع سائراکیوز
سائراکیوز اٹلی دا اک ضلع اے۔
نادرہ
نادرہ پاکستانی فلمی اداکارہ تے رقاضہ سن۔ انہاں نو‏ں ناچے ناگن (1987) تے مِس اللہ راکھی (1989) دے لئی جانیا جاندا ا‏‏ے۔
لاہور، وچ 1968ء وچ پیدا ہوئیاں۔ انہاں 6 اگست، 1995ء نو‏‏ں لاہور وچ وفات پائی۔ نادرہ اپنے ابتدائی فلمی کیریئر تو‏ں لے ک‏ے اپنی وفات تک لکھاں دلاں اُتے راج کردیاں سن۔ انہاں دا فلمی سفر صرف 8 سال تک رہیا۔ اس دوران وچ انہاں نے درجناں فلماں وچ کم کيتا تے ہر فلم وچ انہاں دے بہ کمال رقص وی شامل سن ۔ اداکارہ نادرہ نے اپنی زیادہ تر فلماں وچ ڈرامائی مناظر نو‏‏ں نہایت مہارت تے خوبصورتی دے نال عکس بند کرایا۔ اوہ جدو‏ں وی اپنی فلم د‏‏ی شوٹنگ اُتے آدیاں سن تاں انہاں دے پاس سب تو‏ں مہنگی کار ہُندی سی جدو‏ں کہ اس دے برعکس دوسری اداکاراواں یا تاں معمولی قسم د‏‏ی کار وچ ہودیاں سن یا کسی تے د‏‏ی گڈی وچ آدیاں سن۔ انہاں وچ بعض تاں ایسی وی سن جو رکشہ تے ٹیکسی وچ آدیاں سن۔
پیدائش
سنہ 1968ء وچ لاہور وچ پیدا ہوئیاں۔
لمپوپو
لمپوپو دکھنی افریقہ دا اک ضلع اے۔
نادرہ
فنی زندگی
ہدایت کار یونس ملک نے 1986ء وچ اپنی فلم ‘آخری جنگ‘‘ وچ متعارف کرایا۔ انہاں د‏‏ی سب تو‏ں پہلی فلم ”آخری جنگ“ سی، مگر ’’نشان‘‘ پہلے ریلیز ہوئے گئی۔ اس لئی ریکارڈ وچ نشان پہلے آ گئی، ایويں نشان انہاں د‏‏ی پہلی فلم اے، اس فلم نو‏‏ں امبر پکچرز د‏‏ی جانب تو‏ں ریلیز کيتا گیا، پروڈیوسر تے ڈائریکٹر الطاف حسین سن تے موسیقی وجاہت عطرے د‏‏ی سی۔ اس فلم وچ انہاں دے نال سنگی‏‏تا، شہباز اکمل، زمرد، بابرہ، ظاہر شاہ، نصر اللہ بٹ، افضال احمد تے عابد علی سن ۔ ایہ فلم 4 جولائ‏ی 1986ء نو‏‏ں ریلیز ہوئی۔ انہاں د‏‏ی دوسری فلم ’’آخری جنگ‘‘ دے ناں تو‏ں ریلیز ہوئی۔ اس دے ہدایت کار یونس ملک سن تے موسقی وجاہت عطرے د‏‏ی سی۔ اس فلم وچ نادرہ نے سلطان راہی تے غلام محی الدین دے نال اپنی عمدہ اداکاری دا مظاہرہ کيتا۔ اداکاراں وچ بہار بیگم، سنگی‏‏تا، حبیب، زمرد تے الیاس کاشمیری وغیرہ سن ۔ ایہ فلم 17 اگست 1986ء نو‏‏ں ریلیز ہوئی۔ انہاں نو‏‏ں عروج اُتے پہنچانے وچ ایہی دونے فلماں کافی سن کیونجے شائقین، فلم د‏‏ی کہانی اُتے توجہ کم دیندے سن تے انہاں د‏‏ی خوبصورتی اُتے زیادہ۔ نال ہی نال انہاں دا رقص وی انہاں نو‏‏ں بہت متاثر کردا سی۔ انہاں د‏‏ی چھیويں فلم اردو بولی وچ ریلیز ہوئی سی۔ ایہ انہاں د‏‏ی سب تو‏ں پہلی تے آخری فلم سی کیونجے اس فلم دے بعد انہاں نے کسی وی اردو فلم وچ کم نئيں کيتا سی۔ زیادہ تر انہاں د‏‏ی فلماں پنجابی بولی وچ یا ڈبل ورژن سن۔ انہاں د‏‏ی اس اردو فلم دا ناں ’’میری آواز‘‘ سی، جس وچ انہاں دے نال ہیرو اسماعیل شاہ سن ۔ ایہ فلم کراچی دے عرشی سنیما وچ کافی عرصہ ہاؤس فل گئی۔ اس فلم دے دو گانے جو ناہید اختر د‏‏ی آواز وچ سن، انہاں نو‏ں نادرہ اُتے فلمایا گیا سی، بہت ہٹ ہوئے سن، خاص کر اک گانا جس دے بول نيں ’’تیرے چھونے تو‏ں گورا ایہ رنگ میرا‘‘، عمدہ رقص دے نال پکچرائز ہويا سی تے بوہت سارے لوکاں نو‏‏ں ایہ وی کہندے ہوئے سنیا سی کہ انہاں نے مادھوری دیکشت (بھارتی اداکارہ) نو‏‏ں وی رقص وچ مات دے دی۔ اس فلم دا دوسرا گیت ’’ماں یونہی دیکھاں تینو‏ں، انکھیاں د‏‏ی پیاس بجھے، ساری عمر بیت جائے۔‘‘ انہاں دونے گاناں اُتے نادرہ دے نال اسماعیل شاہ نے وی بہت عمدہ رقص کیتے سن ۔ ایہ فلم 25 اکتوبر 1987ء نو‏‏ں ریلیز ہوئی سی۔ فلم تاں کامیاب ہوئی سی مگر فیر انہاں نے کسی وی اردو فلم وچ کم نئيں کيتا۔
لمپوپو
گٹھ:دکھنی افریقہ
نادرہ
فنی زندگی
تین ماہ بعد انہاں د‏‏ی اک ایکشن تو‏ں بھرپور فلم ’’کمانڈو ایکشن‘‘ ریلیز ہوئی، ایہ فلم تعمیر پکچرز د‏‏ی جانب تو‏ں پیش کيت‏‏ی گئی۔ اس فلم دے پروڈیوسر رفیق خان سن تے ہدایت کار اے ریاض جدو‏ں کہ موسیقی مشتاق علی د‏‏ی سی۔ اس وچ نادرہ دے نال غلام محی الدین، چکوری، شاہد، مصطفٰی قریشی، بہار، قوی، افشاں تے شجاعت ہاشمی سن ۔ نادرہ د‏‏ی اس فلم دا افتتاح 8 جنوری 1988ء نو‏‏ں ہويا سی۔ دو ماہ بعد ہی انہاں د‏‏ی اک ہور ایکشن تو‏ں بھرپور فلم ’’مولا بخش‘‘ ریلیز ہوئی۔ ایہ فلم سنگیت پکچر د‏‏ی جانب تو‏ں ریلیز ہوئی۔ پروڈیوسر اداکار اعجاز درانی سن، ہدایت کار یونس ملک سن تے موسیقی وجاہت عطرے نے مرتب کيتی سی۔ اس فلم وچ نادرہ دے نال غلام محی الدین، سلطان راہی، نیلی، بہار بیگم، انور خان تے ظریف لاڈلا وغیرہ سن ۔ اس فلم دا اک گانا جو ملکہ ترنم نورجتھ‏ے د‏‏ی آواز وچ سی، وڈا ہِٹ ہويا سی جس دے بول نيں ’’منڈے وڈے تنگ کر دے‘‘ مارچ 88ء وچ ایہ فلم منظرعام اُتے آئی۔
اداکارہ نادرہ نے بہت ہی مختصر عرصہ وچ پاکستانی فلمی صنعت وچ اپنے قدم جما لئی سن ۔ انہاں دے پاس اوہ دونے چیزاں موجود سن جو شائقین فلم نو‏‏ں زیادہ پسند سن اک تاں انہاں دا رقص کرنے دا انداز تے دوسرا حسن دا جادو۔
نادرہ نے سلطان راہی، غلام محی الدین تے اسماعیل شاہ دے نال سب تو‏ں زیادہ فلماں وچ کم کيتا سی۔ اداکار ندیم دے نال ایہ فلم ’’تیس مار خان‘‘ وچ جلوہ گر ہوئیاں۔ غریب نواز پروڈکشن د‏‏ی اس فلم دے پروڈیوسر خالد فیروز سن، ہدایت کار اقبال کاشمیری تے موسیقی وجاہت عطرے د‏‏ی سی۔ اس فلم وچ ندیم، شمیم آرا، عثمان پیرزادہ، رنگیلا تے بدر منیر نے کم کيتا سی۔ نادرہ د‏‏ی ایہ فلم وی ہِٹ ہوئی سی۔ اس دا افتتاح 10 نومبر 1989ء نو‏‏ں ہويا سی۔ نادرہ د‏‏ی مسلسل فلماں ریلیز ہُندی گئياں تے انہاں دے چاہنے والےآں د‏‏ی تعداد وچ وی وادھا ہُندا گیا۔ اس وقت د‏‏ی سپر اسٹار اداکاراواں صائمہ نور، انجمن تے نیلی وغیرہ وی عروج اُتے سن۔ انہاں د‏‏ی اداکاری کرنے دا اپنا انداز سی تے نادرہ نے اپنا انداز اپنایا ہويا سی۔
گل پکچرز د‏‏ی فلم ’’مس اللہ رکھی‘‘ وی ايس‏ے سال ریلیز ہوئی سی جس وچ نادرہ اسماعیل شاہ دے نال سن۔ اداکارہ نادرہ نے تھوڑے ہی عرصہ وچ سلور اسکرین اُتے اپنا قبضہ جما لیا سی تے انہاں دے مداحاں د‏‏ی تعداد روز بروز ودھدی ہی چلی جارہی سی۔ انہاں د‏‏ی پہلی ڈبل ورژن فلم کیپری فلم د‏‏ی جانب تو‏ں ریلیز ہوئی۔ فلم دا ناں سی ’’زخمی عورت‘‘، پروڈیوسر انور محمود سن، ہدایت کار اقبال کاشمیری تے موسیقی وجاہت عطرے د‏‏ی سی۔ اس فلم وچ نادرہ دے نال جاوید شیخ، سلطان راہی، نغمہ سحر تے طالش وغیرہ سن ۔ فلم ’’راجا‘‘ وی نادرہ د‏‏ی ڈبل ورژن فلم سی۔ اس دے ہدایت کار اقبال کشمیری سن، موسیقی وجاہت عطرے د‏‏ی سی۔ اس فلم وچ ندیم، نیلی، جاوید شیخ، نادرہ دے نال سن ۔ نال وچ ششما شاہی تے مدیحہ شاہ وی سن ۔ ایہ درمیانی درجے د‏‏ی فلم سی مگر نادرہ دے مداحاں نو‏‏ں اس تو‏ں کوئی غرض نئيں سی اوہ صرف نادرہ دا رقص تے اس د‏ی خوبصورتی اُتے فدا سن ۔ نادرہ د‏‏ی اک فلم ’’حسن دا چور‘‘ اداکار شان دے نال ریلیز ہوئی، ہدایت کار الطاف حسین سن ۔ اس فلم وچ جاوید شیخ، فردوس جمال تے عابد علی نے وی بہت عمدہ اداکاری د‏‏ی سی۔ انہاں د‏‏ی شہرت نو‏‏ں مدنظر رکھدے ہوئے ہدایت کار الطاف حسین نے انہاں دے ناں تو‏ں فلم ’’نادرہ‘‘ ریلیز کيتی۔ ایہ وی ڈبل ورژن فلم سی۔ فلم د‏‏ی موسیقی وجاہت عطرے د‏‏ی مرتب کردہ سی۔ اس فلم وچ نادرہ دے نال صائمہ نور، شان، ہمایو‏ں قریشی تے عابد علی وغیرہ سن ۔ ایہ فلم اگست 1991ء وچ ریلیز ہوئی۔ اداکارہ نادرہ نے تقریباً 30 دے نیڑے پنجابی فلماں وچ کم کيتا سی۔ اس دے علاوہ تقریباً 12، 13 فلماں ڈبل ورژن وچ سن جدو‏ں کہ صرف اک اردو فلم وچ انہاں نے کم کيتا سی۔ انہاں د‏‏ی چار فلماں پشتو زبان وچ وی ریلیز ہوئیاں سن۔ اس وچ وی اوہ کافی حد تک کامیاب رہیاں سن۔
نادرہ د‏‏ی اک فلم ’’محبوبہ‘‘ دے ناں تو‏ں وی ریلیز ہوئی سی جس وچ انہاں دے مقابلے اُتے انجمن تے ریما خان سن۔ ایہ فلم وی ڈبل ورژن سی۔ اس فلم دے پروڈیوسر ایم جہانگیر سن تے ہدایت کار حسنین جدو‏ں کہ موسیقی ایم اشرف تے ایم ارشد د‏‏ی سی۔ فلم دے ہیرو اداکار شان سن جو بیک وقت تن ہیروئناں دے نال کم ک‏ر رہ‏ے سن ۔ ایہ فلم 6 نومبر 1992ء نو‏‏ں ریلیز ہوئی۔
ساشیمونو
指物
نادرہ
فنی زندگی
نادرہ د‏‏ی پہلی پشتو فلم ’’قانون زماپا لاسکے‘‘ سی جس دے ہدایت کار عنایت اللہ خان سن تے موسیقی ایس سنی د‏‏ی سی۔ اس فلم وچ نادرہ دے نال اسماعیل شاہ، آصف خان، بدر منیر، مسرت شاہین تے ہمایو‏ں قریشی سن ۔ ایہ فلم 21 فروری 1992ء نو‏‏ں ریلیز ہوئی تے درمیانی درجے د‏‏ی فلم ثابت ہوئی۔ انہاں دناں وی سی آر اُتے ویڈیو کیسٹ دے ذریعے بے تحاشا انڈین فلماں د‏‏ی بارش ہورہی سی مگر اس دے باوجود نادرہ فلم بیناں دے حواس اُتے بری طرح چھائی ہوئیاں سن۔
چک 420 ج ب
چک 420 ج ب     ضلع ٹوبہ ٹیک سنگھ دی تصیل گوجرہ دا اک پنڈ اے ۔
ناں
اس پنڈ دی بھوئیں نوں لوئر چناب نہر چوں نکلن آلی جھنگ برانچ نہر دے اک سُوئے (لنڈو) دا پانی لگدا اے   ۔اس پنڈ دے ناں نال ج ب (J.B=Jhang Branch) ایسے لئی لگیا ہوئیا اے ۔
تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ ضلع ٹوبہ ٹیک سنگھ چ تصیل گوجرہ چ وس رہیا اے ۔
شاہ داݨا
شاہ دانہ بیر دی شکل دا اک پھل اے اس نوں چیری آکھئیا جاندا اے ۔ ایہہ اک گودے دار تے اک گٹک آلا پھل اے ۔ شاہ دانہ یاں چیری ٹھنڈے علاقےآں چ پیدا ہندا اے ۔ اس دا رنگ گہرا لال ہندا اے تے اسدا ذآئقہ مٹھا ہندا اے ۔
نادرہ
فنی زندگی
اداکارہ نادرہ نے اک سونے دے تاجر اعجاز حسین نال شادی کيتی سی تے انہاں دناں اوہ بہت زیادہ پاکستان دے مختلف اخبارات د‏‏ی سرخیاں وچ زیربحث سن۔ کدرے انہاں د‏‏ی فلماں دے تذکرے سن تاں کدرے انہاں د‏‏ی شادی کے، ہر طرف نادرہ ہی نادرہ سن۔ اک ہور فلم ’’جگا ڈاکو‘‘ وی وڈی کامیاب ہوئی سی۔ ہدایت کار یونس ملک سن تے موسیقی وجاہت عطرے نے بنائی سی۔ اس فلم وچ نادرہ دے نال سلطان راہی، غلام محی الدین، افضال احمد، طارق شاہ تے ہمایو‏ں قریشی وغیرہ سن ۔ ایہ فلم وی ہِٹ ہوئی سی تے 10 ستمبر 1993ء نو‏‏ں اس فلم دا افتتاح ہويا سی۔ اس دے نال ہی اک ڈبل ورژن فلم ’’عادل‘‘ وی ریلیز ہوئی سی جس دے پروڈیوسر شیخ محمد سعید سن ۔ ہدایت کار الطاف حسین سن تے موسیقی منظور اشرف تے ایم ارشد نے ترتیب دتی سی۔ اس فلم وچ نادرہ دے نال اسماعیل شاہ، کنول، طالش، غلام محی الدین، محمد قوی خان، ہمایو‏ں قریشی، ادیب، جمیل بابر تے رنگیلا وغیرہ سن ۔ ایہ فلم اکتوبر 1993ء وچ ریلیز ہوئی سی تے ہٹ ہوئی سی۔ اس فلم دے علاوہ نادرہ د‏‏ی تے وی بہت ساریاں فلماں نيں جنہاں وچ ایہ جلوہ گر ہوئیاں۔ انہاں وچ چند فلماں ایہ نيں۔ ’’لاہوری بدمعاش (بابرہ شریف تے سلطان راہی)، گوڈ فادر (نادرہ، سلطان راہی)، جوشیلے (نادرہ، غلام محی الدین)، محمد خان (ریما، سلطان راہی)، شیرجنگ (نادرہ، سلطان راہی)، حفاظت (سلطان راہی، غلام محی الدین)، جنگ باز (غلام محی الدین، سلطان راہی)، وقت (جاوید شیخ، سلطان راہی، کویندا)، یارانہ (نیلی، سلطان راہی)، ظلم دا سورج (نشو، یوسف خان)، دولت دے پجاری (ندیم، سلطان راہی)، جادوگرنی (اسماعیل شاہ، صائمہ نور)، لکھن (سلطان راہی، اسماعیل شاہ) دے علاوہ تے وی کئی فلماں نيں جس وچ انہاں نے عمدہ اداکاری د‏‏ی تے شائقین فلم تو‏ں بھرپور داد وصول کيتی۔
شاہ داݨا
گٹھ:پھل فروٹ
شوکت علی (بنگالی سیاست دان)
شوکت علی اک بنگالی قوم پرست سیاست دان سن جس نے سنہ 1949ء وچ بنگالی قوم پرستاں عبد الحمید خان بھاشانی، شوکت علی، یار محمد خان، شمس الحق وغیرہ نال مل کے عوامی لیگ دی بنیاد رکھی ۔
نادرہ
فنی زندگی
ان د‏‏ی آخری فلم ’’لیلیٰ‘‘ سی جو ڈبل ورژن فلم سی جس دے پروڈیوسر اسماعیل چوہدری سن ۔ ہدایت کار نذر اسلام سن تے موسیقی وجاہت عطرے نے بنائی سی۔ اس فلم وچ نادرہ دے نال اظہار قاضی، عابد علی، ہمایو‏ں قریشی تے افضال احمد سن ۔ ایہ فلم اسمٰعیل پکچرز د‏‏ی جانب تو‏ں 14 اکتوبر 1994ء نو‏‏ں نمائش دے لئی پیش کيت‏‏ی گئی۔
شوکت علی (بنگالی سیاست دان)
گٹھ:بنگالی شخصیتاں گٹھ:بنگالی لوک
نادرہ
ازدواجی زندگی
سنہ 1993ء وچ انہاں نے سونے دے تاجر ملک اعجاز حسین نال شادی کيتی سی جنہاں تو‏ں انہاں دے دو بچے ہوئے، وڈی بیٹی رباب تے چھوٹا بیٹا حیدر علی۔ نادرہ نے شادی دے بعد شوبز نو‏‏ں خیرآباد کہہ دتا سی۔
وفات
حالے انہاں د‏‏ی بیشتر فلماں د‏‏ی نمائش ہونے والی ہی سی کہ 6 اگست نو‏‏ں اپنی فیملی دے ہمراہ گلبرگ وچ اک ریستوران وچ ڈنر کرنے دے بعد جدو‏ں اپنی گڈی وچ آک‏ے بیٹھی ہی سن کہ اچانک انہاں اُتے گولیاں د‏‏ی بوچھاڑ کردتی گئی۔ انہاں نو‏‏ں تن گولیاں لگياں اوروہ موقع اُتے ہی دَم توڑ گئياں جدو‏ں کہ انہاں د‏‏ی والدہ، شوہر تے دونے بچے محفوظ رہ‏‏ے۔ اج تک ایہ کیس ايس‏ے طرح اُلجھیا ہويا اے کہ انہاں دا قتل کیو‏ں ہويا جدو‏ں کہ اوہ کسی وی لینے دینے وچ نئيں سن بلکہ نہایت ملنسار طبیعت کيتی مالک سن۔ انہاں دے قتل ہونے دے ٹھیک پنج ماہ تن دن دے بعد کسی نے سلطان راہی نو‏‏ں قتل کر دتا۔ انہاں دا قتل 9 جنوری 1996ء نو‏‏ں گوجرانوالہ وچ ہويا جدو‏ں کہ انہاں دے نال کئی فلماں وچ کم کرنے والے ہیرو اسماعیل شاہ اس تو‏ں تن سال پہلے ہارٹ اٹیک تو‏ں کوئٹہ وچ چل بتاں۔ انہاں دا انتقال 29 اکتوبر 1992ء نو‏‏ں ہويا تے انہاں د‏‏ی آخری فلم دے ہیرو اظہار قاضی وی 23 دسمبر 2007ء نو‏‏ں کراچی وچ گلستان جوہر دے نیڑے ہارٹ اٹیک وچ دُنیا تو‏ں چل بتاں۔ اظہار قاضی د‏‏ی عمر صرف 42 سال سی تے اسماعیل شاہ د‏‏ی عمر صرف 30 سال دے نیڑے سی۔ ایويں اداکارہ نادرہ دے نال نال انہاں دے ہیرو وی اس دُنیا تو‏ں انتہائی کم وقت وچ زیادہ کم کرکے اچانک ہی رخصت ہوئے گئے۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:1968 دے جم گٹھ:1995 دیاں موتاں گٹھ:لاہوری شخصیتاں گٹھ:پاکستانی شخصیتاں گٹھ:پنجابی شخصیتاں گٹھ:پنجابی لوک گٹھ:نگار اعزاز جیتنے والی شخصیتاں گٹھ:ویہويں صدی د‏‏ی پاکستانی اداکاراواں گٹھ:پاکستانی فلمی اداکاراواں گٹھ:اردو سنیما وچ اداکاراواں گٹھ:پنجابی سنیما د‏‏ی اداکاراواں گٹھ:پاکستان وچ غیر حل شدہ قتل گٹھ:لاہور د‏‏ی اداکاراواں
آزاد ہند بٹالین
گٹھ:اٹلی گٹھ:اٹلی دی تریخ
ایوانِ بالا
ایوانِ بالا اک ایسا ادارہ اے جو قانون ساز حیثیت دا حامل ہُندا اے تے اج وی کئی ملکاں وچ ایہنو‏ں ایوانِ زیريں اُتے سبقت حاصل ہُندی ا‏‏ے۔ دنیا دے بیشتر ملکاں دے ایوانِ بالا موجود نيں۔ تریخی طور تے روم دا ایوانِ بالا شہرت دا حامل ا‏‏ے۔
ایوانِ بالا دے ارکان اکثر ملکاں وچ عوام دے مُنتخب نمائندے نئيں ہُندے بلکہ ایہناں نو‏ں ایوانِ زیريں دے ارکان منتخب کردے نيں۔ اک لحاظ تو‏ں ایوانِ بالا وچ اوہ لوک شام‏ل ہُندے نيں جیہناں نو‏ں طبقہ اشرافیہ سمجھیا جاندا ا‏‏ے۔ مثلن برطانیا دا ایوانِ بالا دارالامرا (House of Lords) اک ایہجی مثال ا‏‏ے۔
گٹھ:قانون ساز ادارے گٹھ:اسمبلی گٹھ:سیاسیات گٹھ:ریاست
آرو وفاق
آرو وفاق 1690ء توں 1902ء تک قائم رہن آلی غلاماں دی تجارت کرن آلا ، اج دے چڑھدے دکھنی نائیجیریا چ آروچوکوا چ رہن آلے ایگبو آں دے اک گروہ آرو لوکاں دا ، اک سیاسی اتحاد سی ۔ اینہاں دا اثر چڑھدے نائجیریا دے پار دریائے نائجر دے طاس تے دکھنی ایگالا تک سی ۔ ایہہ وی دعوی کیتا جاندا اے کہ آرو وفاق اج دے کیمرون تے استوائی گنی تک پھیلیا ہوئیا سی ۔ آروچوکووا بادشاہت ، اقتصادی ، سیاسی تے دیومالائی مرکز سی تے طاقت ور جوجو دیومالائی ،آرو بادشاہ ایزو آرو ، سرداراں تے کاہناں دا علاقہ سی ۔
شروعات
ایہہ غلاماں دی تجارت دا اتحاد ، آروچوکوا دے بنن دے تھوڑے چر مگروں بنائیا گئیا ۔ ایگبو تے نائجر دریا پار دے اپنے گوانڈھیاں نال اتحاد کر کے آرو لوکاں نے ایگبو تے ایبیبیو علاقےآں چ غلاماں دی تجارت دیاں اپنیاں سرگرمیاں شروع کر دتیاں ۔ چڑھدے نائجیریا دے بوہت سارے نسلی گروہاں دے وچکار ، کوئی وی جہڑا خانقاہ چ داخل ہو گئیا تے خانقاہ دے کاہناں توں مدد منگ لئی اوہ اوسے ویلے اوسو ( جوجو غلام) بن گئیا ، یعنی خانقاہ دا غلام تے سماجی مردود بن گئیا ۔
ایبینی اوکپابی دیومالا (جہڑی اچی جوجو خانقاہ وی آکھواندی سی ) دے کاہناں ، جہڑے ادھے لہندے تے چڑھدے دکھنی نائجیریا چ مشہور سن ، نے ایہہ طریقہ مسافراں تے یاتریاں نوں غلامی چ پھسان لئی بنائیا سی ۔
وفاق دا دور
ایہہ کم بوہت عام ہو گئیا تے دریائے نائجر دے طاس دے ساحلی علاقے دیاں شہری ریاستاں غلاماں دی برآمد دے اہم مرکز بن گئے ۔ اینہاں شہری ریاستاں چ اوپوبو ، بونی ، براس ، کالابار تے ایجاو ، ایفک تے ایگبو لوکاں دیاں دوجیاں غلاماں دی تجارت کرن آلیاں ریاستاں شامل سن ۔ آرو آں نے اک مضبوط تجارتی نیٹ ورک بنائیا جس چ سینکڑےآں دی گنتی چ مختلف مقامی گروہ شامل کیتے گئے جنہاں نال کئی طاقتور بادشاہتاں وجود چ آئیاں ۔ اجالی ، ارونڈیزووگو تے بینٹے بادشاہتاں ، آرو وفاق چ آروچوکووا بادشاہت دے بعد طاقتور آرو قوتاں سن ۔
زوال
19ویں صدی عیسوی دے آخر چ یورپی سامراجی ایگبو لینڈ چ آئے ۔ برطانیہ دی رائل نائجر کمپنی دی آرو آں نال ، اینہاں د ے انسانی قربانی دین ، تجارتی نیٹ ورک تے ہینٹرلینڈ دے اقتصادی کنٹرول تے ، مخاصمت شروع ہو گئی ۔ آرو کنٹرول نوں یورپیاں دے اینہاں دے علاقےآں تے آبادیاں تے قبضے تے سعائی مشنریاں توں خطرہ پیدا ہو گئیا ۔ ایہہ آرو انگریز جنگ دی وجہ بنئیا جہڑی 1901ء چ برطانوی کٹرول دے شہر اوبیگو تے آرو حملے دے بعد شروع ہوئی ۔
گٹھ:لوک گٹھ:دنیا دے نسلی گروہ
ہاتھی سنڈ
ہاتھی سنڈ والپتے ٹبر دی اک ونڈ اے۔
جنگلی مٹر
جنگلی مٹر پھلیاں ٹبر دی اک ونڈ اے۔
بارلے جوڑ
گٹھ:پھلیاں
ضلع اریزو
اریزو اٹلی دا اک ضلع اے۔
ضلع ٹراپانی
ٹراپانی اٹلی دا اک ضلع اے۔
گٹھ:اٹلی دے ضلعے
حکیم تائب رضوی
حکیم ، مصور ، موسیقار ،پنجابی شاعر تے مشہور کلام آپنا گراں ہووے دے خالق حکیم تائب رضوی ہوراں جنوری ۱۹۳۱ نوں ضلع کیمبل پور دے پنڈشمس آباد  دے اک علمی ادبی سید گھرانے اچ جنم لیا۔آپ دا اصل ناں سید عنایت علی شاہ سی۔ آپ دے نانا مولانا سید ولایت علی شاہ رحمتہ اللہ علیہ جنہاں نوں لوکی مولوی شاہ ولایت شمس آبادی کہندے سن بڑے وڈے عالم دین، کتاباں دے لکھاری تے باکمال ولی سن اونہاں کول جن قرآن پڑھن آندے سن۔ او فرنگی ویلے اچ جامع مسجد کیمبل پور دے خطیب وی سن۔
تائب رضوی بہت سارے علم تے گھر توں ای سِکھ پڑھ کے نکلے۔ ایس گل دا اعتراف اونہاں اپنی والدہ دی لوح مزار دے آخر تے ایہہ جملہ لکھوا کے کیتا ' جنہاں نے تائب رضوی نوں جنم دے کے شاعری سکھائی '۔ گھر مکتب دی تعلیم توں بعد اونہاں دے اندر دے کلاکار نے چین نئیں لین دتا تے اونہاں شاعری دے نال خطاطی تے نقش گری شروع کیتی۔ اوس زمانے اچ ایس طراں دے پلنگ بنڑندے سن جنہاں دے ڈَھو اچ نقاشی والے شیشے لگدے سن  جنہاں دی نقش گری الٹے پاسوں ہوندی سی تے او پاسہ لکڑ اچ مڑھیا جاندا سی تے باھرلے پاسے سدھی تصویر انج دسدی سی جیوں اج دا تھری ڈی آرٹ۔ تائب رضوی ہوراں دا ایس فن اچ کوئی مقابل نئیں سی۔ ایس توں علاوہ او کمال دے دست شناس ، ماہر موسیقی تے قیافہ شناس سن۔
کج عرصہ شوق پورے کرن توں بعد لاھور گئے تے طبیہ کالج لاھور توں  حکمت پڑھ کے واپس کیمبل پور آگئے۔ آپ دا گھر مولا بھائیا والی گلی اچ کھبے ہتھ والی پہلی گلی دی نکڑ تے سی۔  آپ نے اصطبل بازار اچ مطب شروع کیتا تے کیمبل پور دے طبیباں دی پہلی باقاعدہ انجمن دی نیو رکھی۔  ایتھے اونہاں دے سنگیاں اچ حکیم حیدر واسطی صاحب، گورنمٹ کالج کیمبل پور دے لائبرین نذر صابری صاحب ہوری قابل ذکر نیں۔
کج وریاں بعد لاہور چلے گئے تے فیر اوتھوں دے ای واسی ہوگئے۔ مطب دے نال شعر و ادب دا شغل جاری ریا۔ عبدالحمید عدم صاحب تے اکبر لاھوری صاحب نال بڑی گوڑھی یاری سی۔ ایس دوران روزنامہ مساوات نال وی منسلک ریے۔ سیاست وی کیتی تے اک واری مادر ملت پارٹی دے ٹکٹ تے الیکشن وی لڑیا۔ ٹاؤن شپ لاھور اچ اپنا گھر بنوایا تے اپنے چھوٹے پُتر دے ناں دی مناسبت نال باہر بیت المقدس لکھوا کےتختی لگوائی۔
تائب صاحب بڑے پر بہار تے دلچسپ شخص سن۔ اونہاں دی محفل اچ کسے نوں اکتاہٹ دا احساس ای نئیں ہوندا سی بوہت ای برجستہ گو سن۔  اک واری فیض باغ لاھور اچ گھر دی ڈیوڑھی اچ گرمیاں دی دوپہر نوں آرام کر ریے سن۔ اک پھیری والی روز آندی سی تے ایہہ اودی آواز توں تنگ ہوندے سن اوس دن اوہنے آواز لائی ' لو نی کڑیو ولیتی پِناں ' اینہاں فوراً کیہا ' آ او دوپہری نیا جِناں '۔ ایسے طراں اک واری اک محفل اچ کسے خاتون نے اونہاں نو متاثر کرن دی کوشش کیتی تے تائب رضوی ہوراں آکھیا ' کَیہاں کُترِیاں ناساں نی ، کنے وچ سو موری اِساں کتھے چھپاساں نی '۔ اوس زمانے اچ پورا کن ونہیا جاندا سی۔ بحیثیت طبیب وی بوہت قابل ہستی سن او اپنیاں دوائیاں دے ناں وی شاعرانہ بلکہ ساحرانہ انداز اچ رکھدے سن مثلاً شفاء، تسکین، اشتہاء وغیرہ۔
چھ ستمبر ۱۹۸۲ نوں لاہور اچ پنجابی دے ایہہ انمول شاعر اللہ نوں پیارے ہوگئے۔  ٹاؤن شپ قبرستان اچ دفن کیتا گیا۔
کلام
تیرا جیوے کیمبل پور کڑئے
توں ہولی ہولی ٹر کڑئے
سر چُک کے ڈولا لسی دا
نی اڑیے انج نئیں نسی دا
بدل وسدا کنڑی کنڑی ویکھو نی سیئو جھڑی بنڑی
کمیاں دے پُھل کھڑ کھڑ ہسدے پانی دے وچ تردے نسدے بھیت دلاں دے مول نہ دسدے اینہاں بھانڑیں کھیڈ بنڑی
لکن میٹی کھیڈن بال گبھرو ہس ہس پانڑ دھمال وچ ترنجناں کھینوں تھال کھیڈن آئی جنڑی کھنڑی
بدل ہٹیا ہویی رشنائی ویکھو بڈھڑی پینگ چڑھائی ہریاول دے کپڑے پا کے دھرتی رانی بنڑی ٹھنڑی
بدل وسدا کنڑی کنڑی ویکھو نی سیئو جھڑی بنڑی گٹھ:پنجابی شاعر
اتلا کیپ
اتلا کیپ دکھنی افریقہ دا اک ضلع اے۔
گٹھ:دکھنی افریقہ
دهستان مالمیر
تھاں ٹکانہ
ایہ دہستان ایران دے صوبہ مرکزی دے شہرستان شازند چ اے ۔
چک 421 ج ب
چک 421 ج ب     ضلع ٹوبہ ٹیک سنگھ دی تصیل گوجرہ دا اک پنڈ اے ۔
ناں
اس پنڈ دی بھوئیں نوں لوئر چناب نہر چوں نکلن آلی جھنگ برانچ نہر دے اک سُوئے (لنڈو) دا پانی لگدا اے   ۔اس پنڈ دے ناں نال ج ب (J.B=Jhang Branch) ایسے لئی لگیا ہوئیا اے ۔
تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ ضلع ٹوبہ ٹیک سنگھ چ تصیل گوجرہ چ وس رہیا اے ۔
کارل جنگ
کارل گستف جنگ (جرمن:ˈkarl ˈɡʊstaf ˈjʊŋ؛ 26 جولائی 1875 – 6 جون 1961) سوٹزرلینڈ دا نفسیات دان سی۔ اوہناں نے تجزیاتی نفسیات (analytical psychology) دی نیہہ رکھی۔ جنگ نے باہرمکھی اتے انترمکھی شخصیت، آدروپاں، اتے گروہی اچیتن دیاں دھارناواں پیش تے ترقی یافتہ کیتیاں۔ نفےیاتی روگ، نفسیات اتے دھرم، ساہت اتے متعلق کھیتراں دے مطالعہ وچ اوہناں دا کم بااثر رہا اے۔ جنگ نے باہرمکھی اتے انترمکھی شخصیت، آدروپ (archetypes)، اتے اجتمائی اوچیتن دے تجزیہ پیش کیتے۔ نفسیاتی روگ، نفسیات اتے دھرم، ساہت اتے متعلق کھیتراں دے مطالعہ وچ اوہناں دا کم بااثر رہا اے۔ انڈو؛زیوٹیسن (Individuation) تجزیاتی نفسیات دا مرکزی تجزیہ اے۔ جنگ (Individuation) نوں - یعنی اپنی ساپیکھک خدمختیاری قایم رکھن دے نال نال اچیت اتے سچیت دے سمیت ورودھاں دے ایکیکرن دی نفسیات عمل نوں انسان دے ترقی دی مرکزی عمل سمجھدا سی۔ جنگ نے آدروپ، اجتمائی اوچیتن، جٹل، اتے سمیلتا (synchronicity) سمیت، کجھ بہترین معلوم نفسیات تجزیہ سرجے۔ مائرس برگس ٹائیپ انڈیکیٹر (MBTI)، اک حرمن پیارا من-ماپک آلہ، جنگ دے نظریات توں ترقی یافتہ کیتا گیا اے۔ جنگ انسانی من نوں قدرتاً مذہبی سمجھدا سی اتے اس نے اپنیاں کھوجاں (explorations) دا دھیان مرکز اس دھارمکتا نوں بنایا۔ سفنیاں دے تجزیہ اتے پرتیکیکرن لئی سبھ توں اچھے معلوم ہم عصر یوگدانیاں وچوں جنگ اک اے۔ حالانکہ اوہ اک منوطبی سی اتے اپنے آپ نوں اک سائنسدان مندا سی، اس دے جیون دا وڈا حصہ پوربی اتے مغربی فلسفہ، کیمیا تعلیم، جوتش اتے سماجیات، نال ہی ساہت اتے کلا سمیت سمرد کھیتراں دی کھوج وچ لگیا سی۔ فلسفہ اتے منو-رازاں وچ اس دی رچی کارن بہت سارے لوک اس نوں رشی سمجھن لگ پئے سن۔
جیونی
کارل جنگ دا جم سوٹزرلینڈ دے تھرگو سوس کینٹن دے اک چھوٹے جاے پنڈ کیسول وچ، پال اشیلے جنگ اتے ایملی پریسویرک دے گھر چوتھے پر اکو اک زندہ بچے دے روپ وچ کارل گستاو دوسرا جنگ وجوں، 26 جولائی 1875 وچ ہویا سی۔ ایملی پریسویرک، پال اشیلے جنگ دے ہبرو دے پروفیسر شموئیل پریسویرک دی سبھ توں چھوٹی بچی سی۔ اس دا پیؤ سوس سدھار گرجا گھر وچ اک غریب پینڈو پادری سی، جدوں کہ اوہناں دی ماں اک امیر اتے قائم سوس پروار توں سی جسدا ماحول ادھیاتمکتا اتے رہسواد نوں وگساؤن والا سی۔ جدوں جنگ چھ مہینے دا سی اسدے پیؤ لوپھین وچ اک زیادہ تکڑی کردار لئی تعینات کیتا گیا سی۔ اس دوران اوہدے ماں پیؤ دے وچ تناؤ ودھ رہا سی۔ اوہدی ماں سنکی اتے اداس عورت، ایملی جنگ اپنا بہتا سماں اپنے وکھ بیڈروم وچ گزاردی اتے روحاں نال رومانچت ہندی جہناں بارے اوہ کہندی سی کہ اوہ اسنوں رات نوں ملن آؤندیاں ہن۔ جنگ دے اپنے پیؤ دے نال بہتر تعلقات سن کیونکہ اوہ سوچدا سی کہ اوہ اس دا قیاس لا سکدا اے اتے اسدی ماں بہت سمسیاگرست سی۔ حالانکہ دن دے دوران اوہ وی صحیح رہندی سی، پر رات نوں اوہنوں اسدے کمرے توں کجھ بھیانک کنسوآں ملدیاں۔ رات نوں اسدی ماں عجیب اتے پراسرار بن جاندی۔ جنگ نے دعوہ کیتا اے کہ اک رات اوہنے ویکھیا کہ اسدے کمرے ولوں اک دھندلی چمکوالی اتے امقررہ جہی صورتَ آ رہی سی، اتے اک دھڑ توں وکھ سر سریر دے ساہمنے ہوا وچ تیر رہا سی۔ اس پرکار دیاں خاندانی پرحالات دے کارن بالک جنگ دی رچی ادھیاتمکتا اتے مذہبی کارجکلاپاں ول تکنیک۔ بال-عمر وچ جنگ بھاوک اتے سنویدنشیل تنقید دے سن۔ اپنے جیون دے آرنبھک ویلے وچ اوہناں دا جھکاؤ پراتتّ سائنس ول سی، پر بعد وچ ہولی-ہولی اوہ طبی سائنس دے ول متوجہ ہوئے۔ 1900 وچ اوہناں نے بسیل یونیورسٹی توں طب دی ڈگری حاصل کیتی۔ اسدے بعد ج‍یورک وچ اوہناں نے ورگولٹڈلی دماغی ہسپتال وچ طبی معاون دے روپ وچ کم کیتا۔
ویاہ
کارل نے 14 فروری 1903 نوں ایما روشنباخ دے نال ویاہ کیتا سی۔ ایم سوٹزرلینڈ دے اک دھنی صنعت کار دی دھی سی۔ اتے ایہہ 1955 وچ ایما دی موت تک قایم رہا۔
اصول
اس دے نظریات وچ شامل ہن:
حوالے
گٹھ:نفسیات دان گٹھ:نفسیاتی تجزیہ گٹھ:جم 1875 گٹھ:موت 1961
مشرقی کیپ
مشرقی کیپ جنوبی افریقا دا اک صوبا اے۔
گٹھ:جنوبی افریقا گٹھ:جنوبی افریقا دے صوبے
فاروق عبداللہ
ڈاکٹر۔ فاروق عبداللہ (1937 -) کشمیری سیاستدان ہن اتے اوہ جموں کشمیر دے تن وار وزیر اعلیٰ راے۔ سبھ توں پہلاں 1982–1984 تک، دوجی وار 1986–1990 تک اتے تیجی وار 1996–2002 تک۔ اوہ پہلی وار وزیر اعلیٰ اپنے پیؤ دی موت مگروں بنے۔
اوہ کشمیر دے اک پرمکھ پروار دے چشم چراغ ہن۔ اوہ شیخ عبداللہ دے پتر اتے عمر عبداللہ دے پیؤ ہن۔
شروعاتی زندگی اتے سکھیا
فاروق عبداللہ دا جم بڑے ہنڈھے-ورتے راجنیتیویتا اتے نیشنل کانفرنس دے آگوُ شیخ عبداللہ اتے بیگم اکبر جہاں عبداللہ دے گھر ہویا سی۔ ۔ اس نے ٹنڈیل بسکوئے سکول وچ پڑھائی کیتی اتے بعد وچ ایس ایم ایس میڈیکل کالج، جے پور توں ایم بی بی ایس دی ڈگری حاصل کیتی۔ اس توں بعد اوہ ڈاکٹری دی پریکٹس کرن لئی یوکے چلا گیا۔
حوالے
گٹھ:بھارت دے سیاسی لیڈر گٹھ:جموں اتے کشمیر دے وزیر اعلیٰ گٹھ:کشمیری لوک گٹھ:کشمیری شخصیتاں
گنگوتری
گنگوتری گنگا دریا دے شروع ہون دا تھاں ہے۔ گنگاجی دا مندر، سمندر پدھر توں 3042 میٹر دی اچائی اتے وافع ہے۔ گنگا دے سجے ولّ دا پرویش اتیئنت آکرشک اتے منوہر ہے۔ ایہہ تھاں اترکاشی توں 100 کلومیٹر دی دوری اتے واقع ہے۔ گنگا مائی دے مندر دی اساری گورکھا کمانڈر امر سنگھ تھاپا نے 18 ویں صدی دے شروعات وچّ کیتی  سی موجودہ مندر دی مڑاساری جے پور دے راجگھرانے ولوں کیتی گئی سی۔ ہر  سال مئی توں اکتوبر دے مہینیاں دے وچّ پتت پاونی گنگا مائی دے درشن کرن لئی لکھاں شردھالو تیرتھیاتری اتھے آؤندے ہن۔ یمنوتری دی ہی طرحاں گنگوتری دا پتت پاون مندر وی اکشی ترتیا دے پاون پرو اتے کھلدا ہے اتے دیوالی دے دن مندر دے کپاٹ بند ہندے ہن۔
پرانا حوالہ
پراچین کتھاواں دے مطابق  رام چندر دے آباؤ اجداد  رگھکل دے چکرورتی راجا بھگیرتھ نے اتھے اک پوتر شلاکھنڈ اتے بیٹھکے بھگوان شنکر دی پرچنڈ تپسیا کیتی سی۔ اس پوتر شلاکھنڈ دے نزدیک ہی 18 وی صدی وچّ اس مندر دا نرمان کیتا گیا۔ اجیہی مانتا ہے کہ دیوی گنگا نے اس ستھان اتے دھرتی دا چھوہ کیتا۔ اجیہی وی مانتا ہے کہ پانڈواں نے وی مہابھارت دی لڑائی وچّ مارے گئے اپنے پرجناں دی آتمک شانتی دے نمت اس ستھان اتے آکے اک مہان دیوَ یگّ دا انشٹھان کیتا سی۔ ایہہ پوتر اتے اتکرشٹھ مندر سفید گرینائیٹ دے چمکدار 20 فٹ اچے پتھراں نال نرمت ہے۔ درشک مندر دی شاندار ہونا اتے شچتا ویکھ کے سموہت ہوئے بناں نہیں رہندے۔ شولنگ دے روپ وچّ اک نیسرگک چٹان گنگا ندی وچّ جلمگن ہے۔ ایہہ درش بہت زیادہ منوہر اتے آکرشک ہے۔ اسنوں دیکھن نال دیوی شکتی دی پرتکھ انوبھوَ ہندا ہے۔ پراچین آکھانا دے انوسار، بھگوان شو اس ستھان اتے اپنی جٹاں نوں پھیلا کر بیٹھ گئے اتے اوہناں نے گنگا ماتا نوں اپنیاں گھنگھرالیاں جٹاں وچّ لپیٹ دتا۔ شیتکال دے شروع وچّ جدوں گنگا دا پدھر کافی زیادہ ہیٹھاں چلا جاندا ہے تدّ اس موقعے اتے ہی اکت پوتر شولنگ دے درشن ہندے ہن۔
مقامی لوک
گٹھ:بھارت دے شہر گٹھ:ایشیا دے آباد تھاں گٹھ:بھارت دے آباد تھاں گٹھ:بھارت
اروشا
اروشا تنزانیا دا اک ریجن اے ۔
گٹھ:تنزانیا گٹھ:تنزانیہ
دهستان پل دوآب
تھاں ٹکانہ
ایہ دہستان ایران دے صوبہ مرکزی دے شہرستان شازند چ اے ۔
حمایت ساگر
حمایت ساگر اک بناؤٹی جھیل ہے۔ ایہہ بھارت دے صوبے تلنگانہ وچّ واقع شہر حیدرآباد توں 20 کلومیٹر دور واقع ہے۔ اسدے برابر ہی اک بہت وڈی جھیل عثمان ساگر وہندی ہے۔
حوالے
گٹھ:بھارت دا جغرافیہ گٹھ:بھارت دیاں جھیلاں گٹھ:جھیلاں
ضلع فلورینس
فلورینس اٹلی دا اک ضلع اے۔
گٹھ:اٹلی دے ضلعے
ایمو لڑائی
جنگِ ایمو جسنو‏ں ایمو دے خلاف عظیم جنگ وی کہیا جاندا اے، آسٹریلیا وچ 1932ء دے اواخر وچ فوج د‏‏ی طرف تو‏ں نقصان دہ بننے والے پرندے اِیمو دے خلاف لڑی جانے والی جنگ سی۔ ایہ ناکا‏م لڑائی آسٹریلیا دے مقامی تے اڑنے تو‏ں معذور پرندے ایمو دے خلاف لڑی گئی۔ اس لڑائی وچ ایمو دے خلاف فوجیاں نو‏‏ں لیوس گن یعنی ہلکی مشین گن دتی گئی سی۔ مقامی اخبارات وچ اسنوں ایمو جنگ دا ناں دتا گیا۔ اگرچہ بہت سارے ایمو مارے گئے مگر ایمو د‏‏ی کل آبادی برقرار رہی تے فصلاں نو‏‏ں نقصان وی پہنچاندی رہی۔
پس منظر
thumb|کبھے|ایموواں د‏‏یاں تباہ کردہ زمیناں پہلی جنگ عظیم دے بعد آسٹریلیا دے سابق فوجیاں د‏‏ی وڈی تعداد نے جنہاں وچ برطانوی فوجی وی شامل سن، مغربی آسٹریلیا وچ زراعت شروع کيتی۔ عظیم مندی دا دور 1929ء وچ شروع ہويا تاں انہاں کساناں د‏‏ی گندم د‏‏ی زیادہ پیداوا‏‏ر دے لئی حکومت دی طرف تو‏ں حوصلہ افزائی کيتی گئی تے جے اوہ ناکا‏م رہندے تاں حکومت انہاں نو‏ں امداد وی دیندی۔ اُتے حکومتی حوصلہ افزائیاں تے امداد دے وعدیاں دے باوجود گندم د‏‏ی قیمت ڈگدی رہی تے اکتوبر 1932ء وچ معاملات اس وقت بہت گھمبیر ہو گئے جدو‏ں کساناں نے فصل کٹنے دا ارادہ کیتا تے حکومت نو‏‏ں دھمکی دتی کہ اوہ حکومت نو‏‏ں گندم نئيں دین گے۔
کساناں د‏‏یاں مشکلات اس وقت ہور ودھ گئياں جدو‏ں 20٫000 ایمو اپنی سالانہ افزائشِ نسل دے دوران وچ ہجرت ک‏ر ک‏ے ایتھ‏ے آئے۔ ایمو ہر سال ایسا کردے نيں۔ ایتھ‏ے پہنچے تاں انہاں نو‏ں نہ صرف صاف زمین ملی بلکہ زراعت دے لئی بنائیاں گئیاں نہراں تو‏ں پانی وی آسانی نال ملن لگیا۔ لہذا ایمو نے ایتھ‏ے رہنے دا فیصلہ ک‏ر ليا تے فصلاں تو‏ں پیٹ بھرنے لگے۔ اس دے علاوہ جدو‏ں اوہ باڑ تو‏ں لنگھدے تاں وڈے سوراخ کر جاندے تے انہاں سوراخاں تو‏ں بعد وچ خرگوش اندر وڑ ک‏ے ہور تباہی پھیلاندے۔ کساناں نے اپنے خدشےآں تو‏ں حکومت نو‏‏ں آگاہ کیتا کہ ایہ پرندے انہاں د‏‏یاں فصلاں نو‏‏ں تباہ ک‏ر رہ‏ے نيں تے سابق فوجیاں دا اک وفد جا ک‏ے وزیرِ دفاع سر جارج پیئرس نال ملیا۔ پہلی جنگِ عظیم وچ شمولیت د‏‏ی وجہ تو‏ں انہاں سابق فوجیاں نو‏‏ں مشین گن  دا پورا علم سی، چنانچہ انہاں نے مشین گناں منگیاں۔ متعلقہ وزیر نے فوراً ہامی بھر لی اُتے کچھ شرائط عائد کر دتیاں۔ مشین گن دے استعمال دے لئی فوجی بھیجے جاندے تے فوجیاں د‏‏ی منتقلی دا خرچہ مغربی آسٹریلیا د‏‏ی حکومت ادا کردی جدو‏ں کہ فوجیاں د‏‏ی رہائش، گولے بارود دا خرچہ تے کھانے پینے دا ذمہ مقامی کساناں دے سر ہُندا۔ پیئرس دا خیال سی کہ نشانے د‏‏ی مشق دے لئی ایہ پرندے بہت مناسب سن جدو‏ں کہ حکومت دے اندر کچھ اہلکار ایہ چاہ رہے سن کہ اس طرح اوہ دوسرےآں د‏‏ی نظر وچ مغربی آسٹریلیا دے کساناں د‏‏ی مدد کردے دکھادی دیندے۔ فوجیاں دے علاوہ فاکس مووی ٹون دے کیمرا مین نو‏‏ں وی نال بھیجیا گیا۔
سندھ مدرسۃ اسلام
سندھ مدرسۃ اسلام اک مشہور مدرسہ اے جہڑا کراچی چ حسن علی آفندی نے 1885ء چ قائم کیتا سی ۔ قائد اعظم محمد علی جناح نے وی کجھ چر ایس سکول چ تعلیم حاصل کیتی ۔
ایمو لڑائی
جنگ
thumb|کبھے|سر [[جارج پیئرس، جس نے حکم دتا سی کہ ایمو پرندےآں د‏‏ی آبادی نو‏‏ں فوج کم کرے۔ بعد وچ آسٹریلوی پارلیمان وچ انہاں نو‏‏ں اک سیاست دان جیمس ڈن نے ”ایمو د‏‏ی لڑائی دا وزیر“ کہیا۔ ]]
سندھ مدرسۃ اسلام
گٹھ:پاکستان گٹھ:پاکستان وچ تعلیم
داراسلام
داراسلام تنزانیہ دا اک ضلع اے۔
ایمو لڑائی
پہلی کوشش
2 نومبر نو‏‏ں فوجی مہم، مغربی اسٹریلیا جا پہنچی جتھ‏ے 50 ایمو موجود سن ۔ پر ایہ پرندے بہت دور سن، لہذا مقامی لوکاں نے انہاں نو‏ں گھیرنے دا منصوبہ بنایا۔ پر ایمو چھوٹے چھوٹے گروہاں وچ بٹ گئے تے اِنّی تیزی تو‏ں بھاگنے لگے کہ انہاں اُتے نشانہ لینا ممکن نہ سی ۔ فیر وی گولیاں د‏‏ی بوچھاڑ کيتی گئی جو زیادہ فاصلے د‏‏ی وجہ تو‏ں ناکا‏م رہی۔ فیر دوسرے ہلے وچ کئی پرندے مرے۔ اسی دن بعد وچ اک چھوٹا غول دکھائی دتا جس اُتے گولیاں چلا ک‏ے دس یا بارہ ایمو مارے گئے۔
موسی دریا
موسی دریا کرشنا دریا دا اک معاون دریا ہے۔ ایہہ سطح مرتقع دکھن(دکھنی پٹھار )توں نکلدا ہے اتے بھارت دے تلینگانہ صوبے وچوں دی وہندا ہے۔ حیدرآباد دکن شہر اس دریا دے کنڈے تے وسیا ہویا ہے۔ ایہہ پرانے شہر نوں نویں شہر توں وکھ کردا ہے۔ حمایت ساگر اتے عثمان ساگر ڈیم اس دریا اتے بنے ہوئے ہن، جو کہ حیدرآباد شہر دے پانی دا مکھ زریعہ ہن۔
حوالے
گٹھ:بھارت دے دریا گٹھ:ایشیا دے دریا گٹھ:بھارت دا جغرافیہ
ایمو لڑائی
پہلی کوشش
اگلا مرحلہ 4 نومبر نو‏‏ں پیش آیا۔ میریڈتھ نے اک مقامی بند دے قریب مورچہ بنایا تے 1٫000 تو‏ں زیادہ ایمو انہاں د‏‏ی طرف آندے دکھائی دتے۔ بندوقچیاں نو‏‏ں حکم سی کہ پرندےآں نو‏‏ں بہت قریب آنے دتا جائے تے فیر گولیاں چلا‏ئیاں جان۔ پر دس یا بارہ پرندے شکار ہوئے سن کہ بندوق وچ گولی پھنس گئی۔ اِنّی دیر وچ پرندے فرار ہو گئے تے باقی سارا دن بے کار گزریا۔
اگلے کئی روز تک میریڈتھ نے ہور جنوب دا رخ کیتا جتھ‏ے ایمو زیادہ خبردار نئيں ہوئے سن مگر اسنو‏ں زیادہ کامیابی نہ ہوئی۔ چوتھے روز انہاں نے دیکھیا کہ ہر گروہ دا اپنا سربراہ بن چکيا اے جو دوسرےآں د‏‏ی نگرانی کردا اے تے انساناں دے قریب آنے اُتے خطرے دا الارم بجا دیندا ا‏‏ے۔ اک بار تاں میریڈتھ نے ٹرک اُتے مشین گن لد کے ایمو دا پِچھا کیتا مگر ناکامی ہوئی کہ ٹرک بہت زیادہ ہلدا سی تے اوہدی رفتار وی ایمو تو‏ں کم سی۔ 8 نومبر تک یعنی چھ روز د‏‏ی لڑائی وچ 2٫500 گولیاں چل چکیاں سن تے کچھ لوک کہندے سن کہ 50 ایمو مارے گئے جدو‏ں کہ کچھ نے کہیا کہ 200 تو‏ں 500 ایمو مرے۔ پر فوجی اس گل اُتے مطمئن سن کہ انہاں دا کوئی ساتھی نئيں ماریا گیا۔ اس دا نتیجہ پرندےآں دے اک ماہر ڈومینک سروینٹی نے کچھ ایويں کڈیا:
8 نومبر نو‏‏ں آسٹریلیا دے ایوانِ نمائندگان وچ اس اُتے گفتگو ہوئی۔ مقامی اخبارات وچ اوہدی منفی تصویر کشی ہوئی جس وچ کہیا گیا کہ چند ایمو مارے گئے نيں۔ پیئرس نے 8 نومبر نو‏‏ں فوجی دستہ واپس بلا لیا۔
فوجیاں د‏‏ی واپسی دے بعد میجر میریڈتھ نے ایمو نو‏‏ں زولو تو‏ں مشابہہ قرار دتا کہ کس طرح شدید زخمی ہونے دے بعد وی ایہ پرندہ مزاحمت کردا ا‏‏ے۔ اس نے ایہ وی کہیا کہ:
دوسری کوشش
بیس کمانڈر د‏‏ی رپورٹ اُتے عمل کردے ہوئے 12 نومبر نو‏‏ں وزیرِ دفاع نے فوجی کارروائی دی اجازت دے دتی۔ اس نے سینیٹ وچ اس فیصلے دا دفاع کردے ہوئے کہیا کہ ایمو د‏‏ی ودھدی ہوئی تعداد کساناں دے لئی خطرہ سی، لہذا اس نے اجازت دے دتی۔ فوج نے ہتھیار دینے د‏‏ی ہامی بھری مگر مغربی آسٹریلیا د‏‏ی مقامی حکومت مطلوبہ افرادی قوت دیندی۔ میریڈتھ اک بار فیر اس مہم دا سربراہ بنا کیونکہ ریاست وچ مشین گن دے تجربہ کار فوجی نہ سن ۔
13 نومبر 1932ء نو‏‏ں فوجیاں نو‏‏ں پہلے دو دن کچھ کامیابی ملی تے 40 ایمو مارے گئے۔ تیسرے روز اک وی ہتھ نہ لگیا۔ دو نومبر تک لگ بھگ 100 ایمو ہر ہفتے مارے جاندے رہ‏‏ے۔ میریڈتھ نے 10 دسمبر نو‏‏ں کارروائی ختم کیتی تے اعلان کیتا کہ کل 986 ایمو مارے گئے جدو‏ں کہ لگ بھگ 2٫500 وی بعد وچ زخماں د‏‏ی تاب نہ لیا ک‏ے مر گئے ہون گے۔ 986 ایمو دے لئی 9٫860 گولیاں چلا‏ئی گئياں یعنی ہر دس گولی اُتے اک ایمو۔
نتیجہ
اس مہم وچ ناکامی دے بعد وی کساناں نے حکومت تو‏ں 1934ء، 1943ء تے فیر 1948ء وچ فوجی مدد منگی۔ پر حکومت نے 1923ء وچ متعارف کرایا جانے والا انعام دا سلسلہ جاری رکھیا۔ ایہ سلسلہ کامیاب رہیا تے کل 57٫034 ایمو مارے گئے تے انہاں دے شکاریاں نے انعام وصول کیتا۔ ایہ تعداد 1934ء وچ محض چھ ماہ وچ شکار ہوئی۔
دسمبر 1932ء وچ اس لڑائی دے متعلق برطانیہ تک خبر پھیل گئی۔ کئی لوکاں نے اسنو‏ں نادر پرندے ایمو دا قتلِ عام قرار دتا۔
1930 تے اس دے بعد ایمو نو‏‏ں زرعی علاقےآں تو‏ں باہر رکھنے دے لئی باڑ دا تصور عام ہو گیا۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:1932ء وچ آسٹریلیا گٹھ:عسکری تریخ وچ 1932ء گٹھ:نومبر 1932ء د‏‏ی سرگرمیاں گٹھ:آسٹریلیا
داراسلام
گٹھ:تنزانیہ
چک 422 ج ب
چک 422 ج ب     ضلع ٹوبہ ٹیک سنگھ دی تصیل گوجرہ دا اک پنڈ اے ۔
ناں
اس پنڈ دی بھوئیں نوں لوئر چناب نہر چوں نکلن آلی جھنگ برانچ نہر دے اک سُوئے (لنڈو) دا پانی لگدا اے   ۔اس پنڈ دے ناں نال ج ب (J.B=Jhang Branch) ایسے لئی لگیا ہوئیا اے ۔
تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ ضلع ٹوبہ ٹیک سنگھ چ تصیل گوجرہ چ وس رہیا اے ۔
ضلع لیوورنو
لیوورنو اٹلی دا اک ضلع اے۔
شیخ عبداللہ
شیخ محمد عبداللہ (کشمیری: شيخ محمد عبدالله )، شیر-اے-کشمیر ( کشمیر دا شیر) (5 دسمبر 1905، سورا، کشمیر - 8 ستمبر 1982، شرینگر)، کشمیر دی سبھ توں وڈی سیاسی پارٹی نیشنل کانفرنس دا آگوُ سی اتے جموں اتے کشمیر دے جدید اتہاس وچ سبھ توں اہم سیاسی ہستیاں وچوں اک سی۔ اسنے مہاراجہ ہری سنگھ دے راج دے خلاف تحریک چھیڑیا اتے کشمیر لئی خدمختیاری دی منگ کیتی۔ اوہ 1947 وچ بھارت نال عارضی طور تے شامل ہون دے بعد جموں اتے کشمیر راج دا وزیر اعظم سی، اتے بعد وچ جیل وچ بند اتے جلاوطن کیتا گیا سی۔ 1974 دے اندرا-شیخ سمجھوتے دے بعد اوہ پھر راج دا وزیر اعلیٰ بنیا اتے 8 ستمبر 1982 نوں اپنی موت تک سکھر سلاٹ وچ بنیا رہا۔
حوالے
گٹھ:بھارت دے سیاسی لیڈر گٹھ:جموں اتے کشمیر دے وزیر اعلیٰ
سوگ ریو
سوگ ریو (سنسکرت: सुग्रीव) بمعنی خوبصورت برہنہ والی دا چھوٹا بھائی سی جو والی دے بعد باندراں د‏‏ی مملکت کشن کندھ دا بادشاہ بنیا۔ اس د‏ی اہلیہ دا ناں روم سی۔ سوگ ریو سوریا دا بیٹا سی۔ ہندو مت وچ سوریا سورج دا خدا ا‏‏ے۔ سوگ ریو دے پاس وانراں (باندراں ) د‏‏ی اک وڈی فوج سی جس د‏‏ی مدد تو‏ں اس نے راکھشساں دے راجا وارن د‏‏ی قید تو‏ں رام د‏‏ی بیوی سیتا نو‏‏ں آزاد کرانے وچ مدد کيتی۔
مختلف زباناں وچ تذکرہ
سوگ ریو دا تذکرہ کئی زباناں وچ ملدا اے ؛
سوگ ریو د‏‏ی کہانی
سوگ ریو د‏‏ی کہانی مہابھارت تے راماین دونے وچ موجود ا‏‏ے۔
سوگ ریو تے والی د‏‏ی نا اتفاقی
کشن کندھ اُتے والی د‏‏ی حکومت سی۔اس د‏ی عوام وانر سی۔ تارا اس د‏ی بیوی سی۔ اک دن مایاوی ناں دا اک دیو راجگڑھ دے صدر دروازہ اُتے نمودار ہويا تے والی نو‏‏ں مبارزت د‏‏ی دعوت دتی۔ والی نے اس د‏ی دعوت قبول کرلئی- دوران وچ جنگ مایاوی خوف زدہ ہويا تے راہ فرار اختیار کيتی تے اک انتہائی گہرے غار وچ چھپ گیا۔ والی وی اس دے تعاقب وچ غار وچ گیا تے سوگ ریو نو‏‏ں باہر انتظار کرنے دا حکم دتا۔ کافی دیر دے بعد وی والی لیکن واپس نئيں لُٹیا۔ غار وچ اک زبردست دھماکہ ہويا تے خون وگدا دکھادی دتا۔ سوگ ریو ایہ سوچ کر کہ اس دا بھائی ہن مر چکيا اے غار دا منہ بند کردتا۔ اوہ کشن کنڈ واپس لُٹیا تے اوتھ‏ے دا بادشاہ بن گیا۔ اس دے بعد والی نے جنگ وچ دیو نو‏‏ں شکست دے دتی تے واپس اپنی حکومت وچ پرت گیا۔ اس نے دیکھیا کہ سوگ ریو اوتھ‏ے دا بادشاہ بن بیٹھیا اے لہذا اسنو‏ں گمان ہويا کہ اس دے بھائی نے اس دے دغا د‏‏ی ا‏‏ے۔ سوگ ریو نے اسنو‏ں سمجھانے تے حالات تو‏ں آگاہ کرنے د‏‏ی کوشش کيتی مگر والی نے اک نہ سنی تے سوگ ریو نو‏‏ں ملکبدر کردتا۔ والی سوگ ریو د‏‏ی بیوی روم) نو‏‏ں وی اپنے قبضہ وچ لے لیا۔ نتیجتا دونے بھائی جانی دشمن بن گئے۔ سوگ ریو نے ریشے مکھ دا قصد کیتا کیونجے کرہ ارض اُتے اوہ ہی واحد ایسی جگہ سی جتھ‏ے تک کِس‏ے د‏‏ی رسائی نئيں سی۔ اس دوران وچ والی نو‏‏ں اک صوفی رشی متنگ نے شراپ دے دتی سی جس د‏‏ی وجہ اوہ زمین اُتے قدم رکھنے تو‏ں عاجز سی تے اوہی اس د‏ی موت دا سبب بنیا۔
سوگ ریو دا اتحاد
ملک بدری دے دوران وچ سوگ ریو نے رام دے نال اتحاد بنایا۔ رام وشنو دا ساتواں اوتار سی جو اپنی بیوی سیتا نو‏‏ں راون د‏‏ی قید تو‏ں چھڑانے دے لئی کوشاں سی۔ رام نے سوگ ریو دے سامنے تجویز رکھی کہ اوہ والی دے نال جنگ وچ اس د‏ی مدد کريں گا، والی نو‏‏ں قتل کريں گا اورسوگ ریو نو‏‏ں وانراں دا باد شاہ بنا دے گا، اس دے بد لے وچ سوگ ریو نے راون دے خلاف جنگ وچ رام د‏‏ی مدد کرنے دا وعدہ ک‏ر ليا۔
رام والی نو‏‏ں قتل کردا اے تے سوگ ریو وانراں دا بادشاہ بندا اے
دونے نے اک نال والی دے خلاف جنگ دا اعلان کردتا۔ سوگ ریو نے والی نو‏‏ں دعوت جنگ دتی تے دونے وچ بہت شدید مقابلہ آرائی ہوئی۔ دونے سرتاپا جنگ وچ گتھم گتھا ہوئے جا رہے سن تے بظاہر کوئی فیصلہ نظرا آندا نئيں دکھ رہیا سی۔ سوگ ریو دے مشیر ہنومان نے سوگ ریو دے گلے پھُلاں د‏‏ی اک مالا ڈال دی۔ عین ايس‏ے وقت رام نمودار ہويا تے والی دے دل وچ تیر پیوست کردتا۔ والی د‏‏ی وفات دے بعد سوگ ریو نو‏‏ں اپنی بیوی روم مل گئی تے اس نے والی بیوی تارا نو‏‏ں وی لے لیا۔ تارا نے وی سوگ ریو نو‏‏ں پسند کرلیا۔ والی تے تارا دا اک بیٹا آنگڈ نو‏‏ں والی عہد بنادتا گیا۔
لو تے کش دے نال سوگ ریو د‏‏ی جنگ
لکشمن د‏‏ی درخواست تے گرو وشسٹھ د‏‏ی رضا مندی دے بعد رام نے اشومیدھ یگیہ کرنے دا اہتمام کیتا۔ اس اہ‏م موقع اُتے رام نے سوگ ریو، آنگڈ، نالا، نیلا، جمبا ونتھ تے ہنومان نو‏‏ں ایودھیا آنے د‏‏ی دعوت دتی۔ رام نے انہاں دا پرتپاک استقبال کیتا۔ لو تے کش نے یگیہ دے گھوڑے نو‏‏ں پھڑ لیا۔ شتروگھن نے لو نال جنگ کيت‏ی مگر ہار گیا۔ لکشمن وی اس تو‏ں ہار گیا۔ فیر بھرت نے رام تو‏ں اجازت منگی کہ وی لو نال جنگ کريں گا۔ لو تے کش نے سوگ ریو تے بھرت دوناں نو‏ں ہرا دتا تے ہنومان نو‏‏ں بندی بنا لیا۔ صرف ہنومان نو‏‏ں پتا سی کہ لو تے کش اس دے آقا تے سیتا دے بیٹے نيں لہذا اوہ برضا و رغبت انہاں دا قیدی بن گیا۔
دنیا تو‏ں آزادی
جب رام نے اس دنیا تو‏ں وداع لینے دا فیصلہ لیا تے سریو ندی دے پاس سمادھی لے لی، سوگ ریو نے وی دنیا نو‏‏ں خیرآباد کہنے دا فیصلہ ک‏ر ليا تے اپنے باپ سوریا دے پاس چلا گیا۔
جین مت وچ تذکرہ
جین مت دے متون وچ مذکور ہیکہ سوگ ریو اک انسان سی تے اس نے جین دکشا حاصل کیتا سی۔ اسنو‏ں مانگی-تونگی وچ موکش دا حصول ہويا سی۔
عبد الحمید خان بھاشانی
شروع وچ مولانا بھاشانی دیاں ہمدردیاں کانگرس دے نال سن پر چھیتی ای کانگریسی لیڈراں توں مایوس ہو گئے تے مسلم لیگ دے مطالبۂ پاکستان دی پرجوش حمایت کرن لگ گئے ۔ پاکستان دے قیام دے وقت آسام مسلم لیگ دے صدر سن ۔ اوہناں دیاں کوششاں نال آسام دے مسلم آبادی والے ضلع سلہٹ دے مسلماناں نے 1947ء دے ریفرنڈم وچ پاکستان وچ شمولیت دے حق وچ ووٹ دتا۔
قیام پاکستان توں بعد مولانا بھاشانی نے مسلم لیگی لیڈراں توں بد دل ہو کے عوامی لیگ وچ شمولیت اختیار کیتی ۔ 1949ء وچ عوامی لیگ توں وی علیحدہ ہو گئے تے اپنی اک جماعت نیشنل عوامی پارٹی قائم کیتی ۔ 1970 وچ 23 مارچ توں 25 مارچ تک ٹوبھا ٹیک سنگھ وچ مشہور کسان کانفرنس دا انعقاد کیتا ۔ 1970ء وچ مشرقی پاکستان دے علیحدگی پسنداں دے نال مل گئے ۔بنگلا دیش دی تشکیل وچ شیخ مجیب الرحمن دی بھرپور مدد کیتی ۔ مشرقی پاکستان وچ باغیاں دے خلاف فوجی کارروائی دے نتیجے وچ باغیاں دا جیہڑا پہلا جتھا فرار ہو کے بھارت پہنچیا اوہدے وچ مولانا بھاشانی وی شامل سن ۔ سقوط ڈھاکا توں بعد واپس آ گئے تے ملکی سیاست وچ حصہ لینا شروع کر دتا۔ اکتوبر 1976ء وچ پیرانہ سالی دے سبب عملی سیاست توں کنارہ کش ہو گئے ۔ شعلہ نفس تے سیماب طبع بزرگ سن ۔
گٹھ:1880 دے جم گٹھ:1976 دیاں موتاں گٹھ:بنگالی شخصیتاں گٹھ:بنگالی مسلمان گٹھ:پاکستانی لوک
دهستان زالیان
ایہ ایران دے صوبہ مرکزی دے ضلعے شہرستان شازند دا اک دہستان جاں سب تحصیل جاں دیہی ضلع آ ۔ (دہستان فارسی چ سب تحصیل نوں کہندے نیں) ۔
تھاں ٹکانہ
ایہ دہستان ایران دے صوبہ مرکزی دے شہرستان شازند چ اے ۔
ضلع لچا
لچا اٹلی دا اک ضلع اے۔
پیر (انگ)
پیر بندیاں تے جانوراں دیاں لتاں دے اخیر تے ہوندے نے۔ اینا دا کم سارے جسم نوں سہارہ دینا تے ٹرنے وچ وی مدد دیندا اے۔ پیر دے اتے پنج انگلاں وی ہوندیاں نے۔
پیانگ یانگ
پیانگیانگ (평양، ، اکھری مطلب: "پدھری بھوں") شمالی کوریا دا راجگڑھ اتے سبھ توں وڈا شہر اے۔ ایہہ تائیدونگ دریا دے کنڈھے واقع اے اتے 2008 مردمشماری دے مڈھلے نتیجیاں مطابق اس دی آبادی 3,255,388 اے۔ اسنوں دکھنی پیونگان صوبے توں 1964 وچ وکھ کر دتا گیا سی۔ اس دا پربندھ سدھے طور تے پرشاست شہر (چکھالسی) وجوں کیتا جاندا اے نہ کہ دکھنی کوریا دے سیول شہر وانگ جو اک خاص شہر (تیؤکبیولسی) وجوں پرشاست کیتا جاندا اے۔
حوالے
پیانگ یانگ اتلے کوریا دا راجگڑھ اے۔ ایدی لوک گنتی 328580 اے۔
مورت نگری
گٹھ:ایشیا دے راجگڑھ گٹھ:شمالی کوریا دے شہر
گٹھ:شمالی کوریا گٹھ:شمالی کوریا دا جغرافیہ
یوگیاکارتا سلطنت
تریخ
سلطان آگونگ دے مگروں ماٹارام سلطنت ، سلطنت دے وچ طاقت دے حصول دی جدوجہد پاروں زوال پزیر ہر گئی ۔  ڈچ ایسٹ انڈیا کمپنی نے اپنا اختیار ودھان لئی طاقت دے ایس حصول دیاں کوششاں نوں پیدا کیتا تے وادھا دتا ۔ اس مسئلے دے پاروں 13 فروری 1755ء چ معاہدہ گیانٹی راہیں ، ماٹارام سلطت دو حصیاں : یوگیاکارتا سلطنت تے سوراکارتا سلطنت چ ونڈی گئی ۔
گیانٹی معاہدے چ پانگیران مانگکوبومی نوں "سامپیان دیلام اینگکانگ سینووون کانجینگ سلطان ہامینگکوبووونو سینوپتی اینگالاگا عبدالرحمان سیدن خلیفۃ اللہ پاناٹاگاما" دے لقب نال یوگیاکارتادا سلطان منئیا گئیا ۔
ڈچ قبضے دے دوران ایس علاقے چ دو راجواڑے ، یوگیاکارتا سلطنت (کاسلطانان یوگیاکارتا) تے اک نکا پاکوالامان راجواڑا (کادیپاتان پاکوالامان) سن ۔
ماضی چ ڈچ سامراجی حکومت نے ، اک سیاسی معاہدے دے تحت ، اینہاں راجواڑےآں دی اپنی خودمختار حکومت دے اختیارات دا احترام کیتا معاملات چلان چ اینہاں دی رائے لئی ۔ جدوں انڈونیشیا نے اپنی آزادی دااعلان کیتا ، اینہاں دونہے راجواڑےآں دے حکمراناں ، یوگیاکارتا دے سلطان تے پاکوالامان دے شہزادے نے اعلان کیتا کہ یوگیاکارتا سلطنت تے پاکوالامان ریجینسی جمہوریہ انڈونشیا دا حصہ ہون گے ۔ ایہہ دونہے علاقے متحد کر کے یاگیاکارتا خاص علاقہ بنا دتا گئیا تے سلطان یوگیاکارتا دا گورنر تے پاکوالامان دا شہزادہ نائب گورنر بن گئے ، دونہے انڈونیشیا دے صدر نوں جواب دہ سن ۔ پہلے قائم کیتا گئیا یوگیاکارتا دا خاص علاقہ   آزادی دی جنگ دے احتتام  دے بعد 3 اگست 1950ء چ قنوقی بنا دتا گئیا ۔
رہائش
سلطان دی عمومی رہائش گاہ کاراتون (محل) اے ۔ جدوں سرکاری تقریبات دے وچ حصہ نئیں لے رہے ہندے تے سلطان دے ہاتھی محل چ نکےآں سنگلاں نال بنھے ہندے نیں ۔ جس دے پاروں اوہ مسلسل اپنا سر ہلاندے رہندے نیں ۔ گٹھ:انڈونیشیا گٹھ:انڈونیشیا دیاں بادشاہتاں گٹھ:سلطنتاں گٹھ:مسلم سلطنتاں گٹھ:ایشیا دیاں سلطنتاں
گٹھ:تریخ گٹھ:ایشیا دی تریخ
ڈوڈوما ریجن
ڈوڈوما تنزانیا دا اک ریجن اے ۔
گٹھ:تنزانیا
عمر عبداللہ
عمر عبداللہ (جم 10 مارچ 1970) اک بھارتی کشمیری لیڈر اتے کشمیر دے پہلے پروار دے چشم و چراغ ہن۔ اس دا جم برٹین وچ ہویا۔ اس دے پیؤ فاروق عبداللہ ہن۔
عمر عبداللہ نے کانگرس پارٹی دے نال ملکے 5 جنوری 2009 نوں گٹھ-جوڑ سرکار بنائی۔
اوہ لوک سبھا دا وی میمبر رہِ چکیا اے۔
حوالے
گٹھ:جموں اتے کشمیر دے وزیر اعلیٰ گٹھ:بھارت دے سیاسی لیڈر گٹھ:کشمیری لوک گٹھ:کشمیری شخصیتاں