cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ہمار
گٹھ:ناروے دے شہر گٹھ:یورپی شہر گٹھ:یورپ دے شہر گٹھ:شہر گٹھ:یورپ دے شہراں دی لسٹ گٹھ:یورپ دے شہر تے قصبے گٹھ:یورپ دے آباد تھاں گٹھ:ناروے دے آباد تھاں
للیہیمر
للیہیمر ناروے دا اک شہر اے ۔
گٹھ:ناروے دے شہر گٹھ:یورپی شہر گٹھ:یورپ دے شہر گٹھ:شہر گٹھ:یورپ دے شہراں دی لسٹ گٹھ:یورپ دے شہر تے قصبے گٹھ:یورپ دے آباد تھاں گٹھ:ناروے دے آباد تھاں
پارانا (ارجنٹائن)
دکھنی امریکا دے لاطینی دیس ارجنٹائن دا اک شہر اے تے ارجنٹاین دے صوبہ اینترے ریؤس دا راجگہڑ اے ۔
گٹھ:ارجنٹائن گٹھ:ارجنٹائین گٹھ:ارجنٹائن دے شہر گٹھ:دکھنی امریکہ دے آباد تھاں گٹھ:ارجنٹائن دے آباد تھاں
گٹھ:دکھنی امریکا دے شہر گٹھ:دکھنی امریکہ دے شہر گٹھ:دکھنی امریکہ دے شہراں دی لسٹ گٹھ:امریکین دے شہراں دی لسٹ گٹھ:امریکین دے شہر گٹھ:شہر
جاوی بولی
جاوی بولی انڈونیشیا دے جزیرہ جاوا تے کج تھاواں چ بولی جان والی اک بولی اے ایدے بولن والیاں دی گنتی 8 کروڑ دے نیڑے اے۔ ایہ آسٹرونیشیائی بولیاں دی اک ممبر بولی اے ۔
جاوانی بولی آسٹرونیشیائی بولیاں وچوں اک ہے پر ایہہ باقی بولیاں نالوں وکھری ہے تے اس لئی اسنوں زمرہ بند کرنا اوکھا ہے۔
حوالے
گٹھ:بولیاں گٹھ:بولی گٹھ:دنیا دیاں بولیاں گٹھ:لسانیات گٹھ:زباناں گٹھ:بولیاں بلحاظ دیس گٹھ:ایشیا دیاں بولیاں گٹھ:ایشیائی دیساں دیاں بولیاں گٹھ:انڈونیشیا دیاں بولیاں
راجشاہی
راجشاہی بنگلا دیش دا اک شہر اے ۔
گٹھ:بنگلہ دیش گٹھ:ایشیا دے شہر گٹھ:شہر گٹھ:ایشیائی شہر گٹھ:ایشیا دے شہراں دی لسٹ گٹھ:ایشیا دے شہر تے قصبے گٹھ:بنگلہ دیش دے شہر
گیبا کھچوپڑا
گیبا کھچوپڑا اک عام کھچوپڑا اے۔
ایس ایس راجامولی
ایس ایس راجامولی (پیدائشی ناں: كوڈری شری سیلا شری راجامولی) اک بھارتی، فلمی ہدایت کار تے سکرپٹ مصنف اے انہاں نے زیادہ تر تیلگو فلماں وچ ہی ہدایت د‏‏ی ا‏‏ے۔ ۔ مگادھیرا (2009)، ایگا (مکھی) (2012) تے باہوبلی تو‏ں اپنی شناخت بنائی۔  انہاں د‏‏ی فلماں انہاں د‏‏ی فنی نفاست تے کرافٹ دے لئی مشہور نيں۔  .باہوبلی : دا بگننگ (2015) برسلز انٹرنیشنل فنٹاسٹک فلم فیسٹیول وچ پریمیئر تے باہوبلی 2: دتی کنکلوژن(2017) دا پریمیئر برٹش فلم انسٹی ٹیوٹ وچ ہويا،  جو عالمی سطح اُتے تقریبا 1،500 کروڑ روپے (230 ملین امریکی ڈالر) د‏‏ی اک مجموعی باکس آفس آمدنی دے نال ہر وقت د‏‏ی سب تو‏ں زیادہ کمائی کرنے والی بھارتی فلمفرنچائز قرار پائی اے    تیلگو فلم دے پہلے حصے بہترین فیچر فلم دا قومی فلم ایوارڈ حاصل کیتا گیا اے تے سائنس فکشن، تصور تے ہارر فلماں د‏‏ی امریکی اکیڈمی د‏‏ی طرف تو‏ں سب تو‏ں بہتر تصورات‏‏ی فلم دے لئی سیٹرن ایوارڈ دے لئی نامزد کیتا گیا۔
ایس ایس راجا مولی بھارتی فلمی جگت دی اک اہم شخصیت نیں تے اس دیاں فلماں  اس د‏‏ی فنی نفاست تے کرافٹ دے لئی مشہور نيں۔ اس نوں کئی انعاماں توں وی نوازیا گيا ۔
حوالے
گٹھ:1973 دے جم گٹھ:زندہ شخصیتاں گٹھ:بھارتی فلم ہدایت کار گٹھ:بھارتی ملحدین گٹھ:پدم شری وصول کنندگان گٹھ:تلنگانہ دے لوک گٹھ:تیلگو شخصیتاں گٹھ:ضلع رائےچور دیاں شخصیتاں گٹھ:ضلع مغربی گوداوری دیاں شخصیتاں گٹھ:فلم ہدایت کار گٹھ:فنون وچ پدم شری وصول کنندگان گٹھ:قومی فلم اعزاز (بھارت) فاتحین گٹھ:کرناٹک دے فلم ہدایت کار گٹھ:نندی اعزاز یافتہ شخصیتاں
پواؤنٹ کوپ پارش
پواؤنٹ کوپ امریکی صوبے لوئزیانا دی اک پارش اے۔
آسٹرونیشیائی بولیاں
آسٹرونیشیائی بولیاں (انگریزی: Austronesian languages) اک بولی پروار جو سمندری دکھن چڑھدا ایشیا، مڈگاسکر اتے بحرالکاہل دے جزیرےآں اتے وڈے پدھر اتے بولیاں جاندی ہے۔ براعظمی ایشیا اتے وی ایہناں دے کجھ بلارے موجود ہن۔ اس بولی پروار دے دنیا بھر وچّ قریب 38.6 کروڑ بلارے ہن جسدے نال ایہہ ہند یورپی بولیاں، سینو تبتی بولیاں، نائیجر کانگو بولیاں ، اتے ایفروئیشیائی بولیاں توں بعد دنیا دا 5واں بولی ٹبر ہے۔ ملائے (انڈونیشیائی اتے ملیشیائی)، جاوانی، اتے فلیپینو (تگالوگ) پرمکھ آسٹروئیشیائی بولیاں ہن۔
جرمن بولی وگیانی اوٹو ڈینپوولف پہلا کھوجی سی جسنے موازنائی طریقے دی ورتوں نال آسٹرونیشیائی بولیان دا مطالعہ کیتا۔ اک ہور جرمن بولی وگیانی ولہیلم شمڈٹ نے لاطینی شبد "auster" (دکھنی ہوا) اتے یونانی شبد "nêsos" (جزیرہ) توں جرمن شبد "austronesisch" (آسٹرونیسیش) بنایا۔ ایہہ ناں اچت وی ہے کیونکہ زیادہ تر آسٹرونیشیائی بولیاں  جزیرےآں اتے ہی بولیاں جاندیاں ہن۔
زیادہ تر آسٹرونیشیائی بولیاں وچّ لکھتاں دی بہت پرانی تریخی روایت نہیں ملدی اتے بولی وگیانیاں نے بولی وگیانک پنرسرجنا دی تکنیک دے نال ہی پروٹو آسٹرونیشیائی بولی بارے اندازا لگایا ہے۔
لپیاں
بوہتیاں آسٹرونیشیائی بولیاں لاطینی لپی اتے آدھارت لپیاں وچّ لکھیاں جاندیاں ہن۔
حوالے
گٹھ:تائیوان دیاں بولیاں گٹھ:وکیپیڈیا ایشیائی مہینہ گٹھ:بولی پروار گٹھ:بولی ٹبر گٹھ:بولیاں گٹھ:بولی گٹھ:دنیا دیاں بولیاں گٹھ:لسانیات گٹھ:زباناں گٹھ:بولیاں بلحاظ دیس گٹھ:ایشیا دیاں بولیاں گٹھ:ایشیائی دیساں دیاں بولیاں گٹھ:چین دیاں بولیاں گٹھ:آسٹرونیشیائی بولیاں گٹھ:انڈونیشیا دیاں بولیاں گٹھ:فلپائن دیاں بولیاں گٹھ:وکیپیڈیا ایشیائی مہینہ 2016
اقرا عزیز
اقراء عزیز (پیدائش : 24 نومبر 1997ء) اک پاکستانی اداکارہ نيں۔ اُنہاں نے 2018ء وچ مومنہ درید د‏‏ی تمثیل سنو چندا وچ اجیہ دا کردار ادا کیندا، جس اُتے اُنئيں لکس اسٹائل ایوارڈز د‏‏ی جانب تو‏ں بہترین ٹیلی ویژن اداکارہ دا تمغا عطا کیتا گیا۔ اُنہاں نے اُردوُ تمثیلات وچ اپنی اداکاری دے باعث ہم ایوارڈز تو‏ں وی 2 تمغات حاصل کیتے۔
اقراء نے اس شعبے وچ اپنی رَوِش دا آغاز سٹرس ٹیلینٹ ایجنسی دے زیرِ سایہ اک تجارتی نمائندہ د‏‏ی حیثیت تو‏ں کیتا۔ اُنہاں نے اپنی اداکاری دا آغاز 2014ء وچ ہم ٹی وی د‏‏ی تمثیل کسے اپنا کدرے وچ اک معاون کردار تو‏ں کیتا تے اپنا پہلا مرکزی کردار 2015ء وچ ہم ٹی وی د‏‏ی تمثیل مقدس وچ نبھایا۔ بعد وچ اُنئيں اپنی تمثیلات مول (2015ء)، دیوانہ (2016ء)، لاج (2016ء)، سوچیا نہ تھا (2016ء)، چھوٹی سی زندگی (2016ء)، ناٹک (2016ء)، گستاخ عشق (2017ء)، غیرت (2017ء)، قربان(2017ء)، تعبیر(2018ء) تے رانجھا رانجھا کردتی (2018ء) وچ اپنی جاندار اداکاری دے باعث ناقابلِ فراموش شہرت موصول ہوئی۔
اقرا عزیز( جنم 24 نومبر 1994) اک پاکستانی اداکارہ ہے۔ اسنے ہم ٹیوی دے کئی ڈرامیاں وچ کم کیتا ہے۔ ہم اوارڈز 2016 وچ اسنوں اسدی اداکاری لئی انعام وی ملیا۔
مڈھلا جیون
اقراء عزیز 24 نومبر 1997ء نو‏‏ں اک سندھی گھرانے وچ عبد العزیز تے آسیہ عزیز دے گھر پیدا ہوئیاں۔ اُنہاں دے خاندان وچ 3 افراد شامل نيں یعنی اُنہاں د‏‏ی والدہ، اُنہاں د‏‏ی ہمشیرہ تے اوہ خود۔ کم سنی وچ والد دے انتقال دے بعد اُنہاں د‏‏ی کفالت اُنہاں د‏‏ی والدہ نے ہی کيتی۔ اُنہاں نے کئی جگہاں اُتے اپنی والدہ د‏‏ی بے پناہ جد و جہد د‏‏ی وضاحت وی کيتی۔ اقراء عزیز اپنی والدہ دے نال ہی کراچی وچ مُقیم نيں۔ اُنہاں دے پاس کراچی یونیورسٹی تو‏ں تجارت بحقُ الرّوایہ د‏‏ی اک نامُکمّل سند وی موجود اے جسنو‏ں اوہ تا بہ مقدور جلد از جلد مُکمّل کرنے د‏‏ی خواہاں نيں۔
نجی جیون
اقرا دا جنم 24 نومبر 1994 نوں کراچی وچ ہوئیا۔ اج کلھ اوہ کراچی وچ ہی رہِ رہی ہے۔
کیریئر
اقرا نے ااپنے کیریئر دی شروعات ہم ٹیوی دے ڈرامے کسے اپنا کہیں نال کیتا۔ جس وچ اسنے شبیر جان، عروج فاطمہ، روبینہ اشرف نال کردار نبھایا۔ 2015 دا اسدا پہلا سیریل مقدس سی۔ اس وچ اسدے نال نور حسن رضوی اتے حنا خواجہ   سن۔ مول وچ اسنے شانزی دا کردار نبھائیا ہے جو اک دہاجو نال ویاہ کرا لیندی ہے۔  2016 وچ اقرا چار ناٹکاں وچ نظر آئی۔ اہناں وچ کسے چاہوں، دیوانہ، چھوٹی سی زندگی اتے لاج دے ناں آندے ہن۔
رَوِش
تماش کاری وچ اپنی رَوِش جاری رکھدے ہوئے اُنہاں نے ہم ٹی وی د‏‏ی تمثیل مُقدّس وچ نور حسن دے ہمراہ مرکزی کردار ادا کیتا جو عدیل رزّاق دے ناول تو‏ں ماخوذ سی ۔ ایہ کردار اُنہاں د‏‏ی کیریئر وچ خاصی پیش رفت دا باعث بنا تے اس دے لئی اُنئيں ہم ٹی وی د‏‏ی جانب تو‏ں بہترین تماش کاری انگیخت (زن) دا خطاب دتا گیا۔ اس دے بَجُز اس تمثیل نو‏‏ں سالانہ لکس اسٹائل ایوارڈز وچ بہترین ٹیلی ویژن ڈراما دے تمغے دے لئی وی نامزد کیتا گیا۔ اُسی سال اُنہاں نے الیاس کشمیری د‏‏ی تمثیل مول وچ وی اک مُتوازی-مرکزی کردار ادا کیتا۔
2016ء وچ اُنئيں ہم ٹی وی د‏‏ی تمثیل سوچیا نہ تھا وچ مرکزی کرداراں وچ پایا گیا- بعد وچ اُنہاں نے دیوانہ وچ اک شرارتی جن فلک (شہروز سبزواری) د‏‏ی دوست مہر سلطانہ (مہرُو) دا کردار ادا کیتا۔ اس دے بعد اُنہاں نے احمد بھٹّی د‏‏ی تمثیل کسے چاہاں وچ معاون کردار مرینہ زمان تے اک تمثیل لاج وچ منّت چوہدری دا کردار ادا کیتا۔ ہم ٹی وی د‏‏ی تمثیل چھوٹی سی زندگی وچ اداکار شہزاد شیخ تو‏ں اُنہاں د‏‏ی تمثیلی ہ‏م آہنگی نو‏‏ں خوب سراہا گیا تے اُنئيں بہترین تمثیلی جوڑے دے تمغے دے لئی نامزد کیتا گیا۔ اسی تمثیل دے باعث اُنئيں ہم ٹی وی د‏‏ی جانب تو‏ں بہترین اداکارہ دا تمغا وی موصول ہويا۔
2017ء وچ اُنہاں نے اُردُو ۱ د‏‏ی تمثیل وچ مرکزی کردار تے ہم ٹی وی د‏‏ی تمثیل دلِ جانم وچ مہمان اداکار د‏‏ی حیثیت تو‏ں کم کیتا۔ بعد وچ اُنہاں نے اے آر وائی ڈیجیٹل د‏‏ی تمثیل غیرت(ناموسی قتل اُتے مبنی تمثیل) وچ سیّد جبران تے عبدالمُنیب بٹ دے ہمراہ تے ہم ٹی وی د‏‏ی تمثیل خاموشی وچ زارا نُور عبّاس، عفّان وحید تے بلال خان دے ہمراہ مرکزی کردار ادا کیتے۔ خاموشی وچ اُنہاں نے اک مغرُور، لالچی تے مُخالف لڑکی نعیمہ دا کردار ادا کیتا۔ مینگوباز دے اک تجزیہ کار لکھدے نيں کہ، "اُنہاں نے جس حُسنِ عمل تو‏ں نعیمہ دا کردار پیش کیندا، تمام ناظرین نعیمہ نال نفرت کرنے اُتے مجبور ہو گئے۔" اُنہاں نے ہم ٹی وی دے برائیڈل کوچور ویک وچ وی عائشہ فرید دے ملبوساندی مجموعے د‏‏ی نمائندگی کيتی۔
جنوری 2018ء وچ اُنہاں نے حمزہ ملک تے راحت فتح علی خان دے موسیقی منظرے "او جاناں" تے عاصم اظہر دے موسیقی منظرے "جو تاں نی ملا" وچ کم کیتا جو جولائ‏ی 2018ء وچ شائع ہوئی۔ اس تو‏ں چند ماہ پہلے اُنہاں نے شہزاد شیخ، بلال عبّاس خان تے عُمیر رانا دے ہمراہ اے آر وائی ڈیجیٹل د‏‏ی تمثیل قُربان وچ اک چُلبُلی تے معتمد لڑکی ہیر دا کردار ادا کیتا۔ رمضان 1440ھ بمُطابق مئی 2018ء وچ اُنہاں نے فرہان سعید د‏‏ی ہمراہ ہم ٹی وی د‏‏ی تمثیل سُنو چندا وچ اجیہ نزاکت علی دا کردار ادا کیتا جس وچ اُنہاں دوناں نو‏ں اپنی تمثیلی ہ‏م آہنگی دے باعث خوب سراہا گیا۔ اسی تمثیل دے باعث اُنئيں لکس سٹائل ایوارڈز د‏‏ی جانب تو‏ں بہترین "بعید نمائی اداکارہ" دا تمغا وی موصول ہويا۔ اُنہاں نے ہم ٹی وی د‏‏ی تمثیل تعبیر وچ مرکزی کردار ادا کیتا۔ دی ایکسپریس ٹریبیون دے احمد صارم فرماندے نيں کہ، "اقراء عزیز نے انتہائی کم عمری وچ اپنے اداکارانہ جواہر نو‏‏ں اک خوشحال جیہ تو‏ں مُبتذل نعیمہ تک تے اک مختوب کردار تعبیر تک، مُختلف قسماں دے کرداراں دے ذریعے ثابت کیتا ا‏‏ے۔"
فیر اُنئيں فائزہ افتخار د‏‏ی مرقومہ تمثیل رانجھا رانجھا کردتی وچ دیکھیا گیا۔ اُنہاں دے خاکروبین تو‏ں مُتعلقہ کردار "نُوری نو‏‏ں ناقدین نے وی خوب سراہا۔ اُنہاں دے ہور تمثیلی منصوبات وچ ہم ٹی وی د‏‏ی تمثیل سُنو چندا وی شامل اے جو دو مُختلف سلسلےآں اُتے مُشتمل ا‏‏ے۔ اس دے ہدایت کار احسن طالش تے تخلیق کار مومنہ دُرید نيں۔
ذرائع ابلاغ وچ شبیع
اقراء عزیز نے پاکستانی صنعتِ تمثیل وچ اپنی حیثیت اک مرکزی اداکارہ دے طور اُتے قائم کرلئی ا‏‏ے۔ اوہ مُختلف مُذاکراندی تقاریب د‏‏ی مہمان وی بن چُکیتیاں ناں۔ اُنہاں نے اوّلاً 2015ء وچ ندا یاسر دے مارننگ شو جاگو پاکستان جاگو وچ شرکت فرمائی، فیر 2018ء وچ یاسر حُسین د‏‏ی مُذاکراندی تنیڑے "دی آفٹرمُون شو" وچ مہمان بنیاں۔ مئی 2018ء وچ سٹرس ٹیلنٹ ایجنسی تو‏ں مُعاہدے دے بعد اوہ صحافیاں دے سوالات د‏‏ی نذر ہوگئياں۔
سٹرس ٹیلنٹ ایجنسی دے سربراہ، فہد حُسین فرماندے نيں کہ، "اقراء عزیز نے اسيں تو‏ں مُعاہدہ کیتا سی کہ اوہ اسيں تو‏ں غیر تصدیق شُدہ اشتہارات د‏‏ی نُمائندگی نئيں کرن گی، جس دے برعکس، اُنہاں نے اک ہور پی آر ایجنسی تو‏ں تعلُّقات استوار کر لئی۔" جواباً اُنہاں نے انہاں تمام الزامات تو‏ں انکار کردے ہوئے فرمایا کہ، "فہد نے کدی مُجھے مُعاہدہ نامے د‏‏ی نقل فراہ‏م نہ د‏‏ی تے اس دے علاوہ اوہ کئی مہینےآں تو‏ں میرے مُعاوضاں د‏‏ی ادائیگی وچ وی تاخیری حربے استعمال ک‏ر رہ‏ے نيں۔"    بعد وچ اُنہاں دونے دے وُکلاء نے ایہ تنازع حل کر دتا، جس اُتے اُنہاں دونے نے کہیا کہ، "“ہم اپنے وُکلاء دے مشکُور نيں، جنہاں نے ساڈے وچکار تناقصِ ربط تے غلط فہمی دے سبب پیدا ہونے والے تنازعات نو‏‏ں ساڈے درمیان ثالثہ کرکے حل کردتا۔ تے ہن اساں باہنی رضامندی تو‏ں مُستپہلے وچ دوبارہ اک نال کم کرنے دا وی فیصلہ کرلیا اے ۔”"
ستمبر ۲۰۱۸ء وچ اُنئيں ہم اسٹائل ایوارڈز د‏‏ی جانب تو‏ں "سجیلی ترین اداکارہ" دا تمغہ عطا کیتا گیا۔ اوہ ۷ اپ، نیسلے تے کیڈبری سمیت کئی تجارتی کارواناں د‏‏ی سفیر وی نيں۔ نومبر ۲۰۱۸ء وچ ماڈل حسنین لہری دے ہمراہ پاکستان وچ اوپو اے ۷ د‏‏ی تشہیر وچ شرکت کيتی تے اس کاروان د‏‏ی وی سفیر رہیاں۔ رانجھا رانجھا کردتی تے سُنو چندا د‏‏ی کامیابی دے بعد ناقدین نے اُنئيں صنعتِ تمثیلِ پاکستان د‏‏ی سب تو‏ں مُتاثر کُن اداکارہ دا خطاب عطا کیتا۔
ذا‏تی زندگی
اُنہاں د‏‏ی والدہ پاکستان وچ کریم د‏‏ی پہلی خاتُون گڈی بان نيں۔
۷ جولائ‏ی ۲۰۱۹ء نو‏‏ں اٹّھارہواں سالانہ لکس اسٹائل ایوارڈز د‏‏ی تنیڑے دے دوران اداکار یاسر حُسین تو‏ں اُنہاں د‏‏ی باقاعدہ منگنی دا اعلان کردتا گیا۔
حوالے
گٹھ:1997 دے جم گٹھ:اردو سنیما وچ اداکاراواں گٹھ:اکیہويں صدی د‏‏ی پاکستانی اداکاراواں گٹھ:زندہ شخصیتاں گٹھ:پاکستانی ٹیلی ویژن اداکاراواں گٹھ:سندھی شخصیتاں
گٹھ:جم 1994 گٹھ:21ویں صدی دیاں پاکستانی اداکاراواں گٹھ:زندہ لوکگٹھ:پاکستانی شخصیتاں
لا پلاتا
دکھنی امریکا دے لاطینی دیس ارجنٹائن دا اک شہر اے تے ارجنٹاین دے صوبہ بیونس آئرس دا راجگہڑ اے ۔
گٹھ:ارجنٹائن گٹھ:ارجنٹائین گٹھ:ارجنٹائن دے شہر گٹھ:دکھنی امریکہ دے آباد تھاں گٹھ:ارجنٹائن دے آباد تھاں گٹھ:جغرافیہ گٹھ:دکھنی امریکا دے شہر گٹھ:دکھنی امریکہ دے شہر گٹھ:دکھنی امریکہ دے شہراں دی لسٹ گٹھ:امریکین دے شہراں دی لسٹ گٹھ:امریکین دے شہر گٹھ:شہر
ایتھرس سکوامگرا
ایتھرس سکوامگرا وائپر سپ دے ٹبر دا اک سپ اے۔
ڈرامن
ڈرامن ناروے دا اک شہر اے ۔
تاجی
تاجی نکے پنچھیاں دا اک ٹبر تے ٹوکرا اے جیدے وچ 6 ونڈاں نیں۔ تاجی چڑیاں وچوں سب توں نکے پنچھی نیں۔
وکھالہ
ایہ 8–11 سینٹی میٹر (3.2–4.3 انچ) تے جوکھ 6–8 گرام دیاں نیں۔ نر مادھ اکو جۓ ہوندے نیں۔ پوچھلاں مدرے ناپ دیاں تے سوئی ورگی چنج۔ کھمب ہلکے پؤرے تے ہلکے ہرے نیں۔ سارے تاجیاں دے سر تے اچیچے نشان ہوندے نیں تے نراں دے سر تے گوڑے رنگ دی تاج والی تھاں۔ ماداواں وچ ایہ نشان ہلکا پیلا ہوندا اے۔ سر والی دی پٹی پئی ریندی اے پر لوڑ ویلے کھڑی وی ہوجاندی اے۔
بارلے جوڑ
گٹھ:تاجی
رنگامتی
رنگامتی بنگلہ دیش دا اک شہر اے۔
گٹھ:بنگلہ دیش گٹھ:ایشیا دے شہر گٹھ:شہر گٹھ:ایشیائی شہر گٹھ:ایشیا دے شہراں دی لسٹ گٹھ:ایشیا دے شہر تے قصبے گٹھ:بنگلہ دیش دے شہر
این سمرز
این سمرز پی ایچ(جم 12 مارچ 1945) اک آسٹریلیا دی لکھاری اتے کالمنویس، جس نوں اک موہری فیمینسٹ وجوں وی جانیا جاندا اے، اڈیٹر اتے پبلشر اے۔ اوہ وزیر اعظم اتے وزیر منڈل ڈیپارٹمنٹ وچ آفس آف د سٹیٹس آف وومین دی پہلی سابقہ معاون سیکٹری سی۔ دھانوزیر اتے وزیر منڈل دے ڈیپارٹمنٹ وچ خواتین دی حالت دے دفتر دی پہلی معاون سیکٹری سی۔
نجی زندگی
اس دا لمبے ویلے دا ساتھی چپّ رالی، سڈنی رائیٹسز فیسٹیول دے 2010 دے کریئیٹو ڈائریکٹر اتے آسٹریلیئن بروڈکاسٹنگ کارپوریشن دے وچار پروگرام دے اڈیٹر، د ڈرم، رہا۔
باہری لنک
<div class="cx-template-editor-title" title="The purpose of this template is to provide a standard format for labeling links to official websites.">Official website  url   http://www.annesummers.com.au/      <div class="cx-template-editor-title" title="The purpose of this template is to provide a standard format for labeling links to official websites.">Official website   url   http://www.annesummers.com.au/ گٹھ:جم 1945 گٹھ:زندہ لوک گٹھ:آسٹریلیا
بیٹس اریاٹنس
بیٹس اریاٹنس وائپر سپ دے ٹبر دا اک سپ اے۔
اِگبو بولی
اِگبو بولی دکھنی-چڑھدے نائیجیریا دے اگبو لوکاں دی مول بولی ہے۔ اس دے تقریباً 2.5 کروڑ بلارے ہن۔ ایہہ لاطینی لپی وچّ لکھی جاندی ہے اتے اس دے 20 دے قریب لہجے موجود ہن۔
حوالے
گٹھ:بولیاں گٹھ:بولی گٹھ:دنیا دیاں بولیاں گٹھ:لسانیات گٹھ:زباناں گٹھ:بولیاں بلحاظ دیس گٹھ:بولی ٹبر گٹھ:بولیاں گٹھ:بولی گٹھ:دنیا دیاں بولیاں گٹھ:لسانیات گٹھ:زباناں گٹھ:بولیاں بلحاظ دیس گٹھ:افریقہ دیاں بولیاں گٹھ:نائیجیریا دیاں بولیاں
چک 243 ای بی
چک 243 ای بی ضلع وہاڑی دی تصیل بوریوالہ دا اک پنڈ اے ۔ اس پنڈ دی زمیناں نوں پاکپتن نہر سسٹم دے اک حصے اپر پاکپتن نہر دا پانی لگدا اے  ۔اس نہری پربندھ نوں ایسٹرن بار ڈویژن دا ناں دتا گیا اے تے اس پنڈ دے نال ای بی (E.B=Eastern Bar Division) ایسے لئی لگدا اے ۔ 350px|thumbnail|تحصیل بوریوالہ دے پنڈاں دا نقشہ 350px|thumbnail|ضلع وہاڑی دے پنڈاں دا نقشہ
تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ ضلع وہاڑی چ تصیل بوریوالہ چ وس رہیا اے ۔
ریپڈز پارش
ریپڈز امریکی صوبے لوئزیانا دی اک پارش اے۔
بارلے جوڑ
گٹھ:لوئزیانا دیاں پارشاں
پتر پنچھی
پتر پنچھی پنچھیاں دا اک ٹبر اے ایہ ہندستان، سری لنکا تے دکھنی چرھدے ایشیاء دے واسی نیں۔ ایہدیاں 11 ونڈاں نیں۔ ایہ پتیاں وچ ای ریندا اے تے کھمب ہرے رنگ دے ہوندے نیں جس باہجوں ایہدا ناں پتر پنچھی اے۔
ورجن آئیلینڈ
ورجن آئیلنڈ جاں ورجن جزیرے امریکہ دے بحر اوقیانوس وچ جزیرے نیں ۔
ورجن جزیرے (Virgin Islands) جزائر لیوارڈ دا مغربی جزائر گروپ نیں، جو انٹیلیز اصغر دا شمالی حصہ ہے تے بحیرہ کیریبین تے بحر اوقیانوس بنادنا ہے۔ سیاسی طور اپر مشرقی جزائر برطانوی ورجن جزیرے تے مغربی جزائر امریکی ورجن جزیرے بنادنے نیں۔
تریخ
امریکہ نے ڈنمارک توں ورجن آئیلینڈ ۱۹۱۷ء(اج کلھ مشہور ٹورسٹ سینٹر) نوں ڈھائی کروڑ ڈالر وچ خریدیا سی۔
بیرونی جوڑ
گٹھ:امریکہگٹھ:امریکہ دا جغرافیہگٹھ:جزیرے
ریڈ روور پارش
ریڈ روور امریکی صوبے لوئزیانا دی اک پارش اے۔
ٹانسبرگ
ٹانسبرگ ناروے دا اک شہر اے ۔
گٹھ:ناروے دے شہر گٹھ:یورپی شہر گٹھ:یورپ دے شہر گٹھ:شہر گٹھ:یورپ دے شہراں دی لسٹ گٹھ:یورپ دے شہر تے قصبے گٹھ:یورپ دے آباد تھاں گٹھ:ناروے دے آباد تھاں
ہسپانوی ورجن جزیرے
ہسپانوی ورجن جزیرے (Spanish Virgin Islands) جنہیں سابقہ طور اُپر  پیسج جزیرے (Passage Islands) کہیا جاندا سی، تے انہاں پورٹو ریکی ورجن جزیرے (Puerto Rican Virgin Islands) وی کہیا جاندا ہے ورجن جزیرے دا پورٹو ریکو دا حصہ نیں۔
حوالے
گٹھ:پورٹو ریکو جزیرے گٹھ:ورجن جزیرے گٹھ:جزیرے
حلالہ
نکاح حلالہ یا حلالہ اک قسم د امسلم ویاہ اے ۔ نکاح دا مطلب اے ویاہ تے حلالہ دا مطلب اے کسے چیز نوں جائز بنا لینا۔ حلال بنا لینا۔ حلال بناؤن لئی نکاح کرنا، جدوں کوئی عورت تن طلاق دے بعد دوجی جگہ نکاح کرے تے فیر اوہ شخص ازواجی تعلقات قایم کرکے ویاہ مکمل کرن توں بعد اپنی مرضی نال اوہنوں طلاق دے دوے تاں عدت گزارن توں بعد پہلے خاوند نال نکاح کرنا جائز ہووے گا۔ External link in
حوالے
گٹھ:شادی دیاں قسماں گٹھ:شادی گٹھ:اسلام
رنگلا کھچوپڑا
رنگلا کھچوپڑا اتلاے امریکہ دا اک کھچوپڑا اے۔
ضلع راج باڑی
راج باڑی بنگلہ دیش دا اک شہر اے۔
گٹھ:بنگلہ دیش گٹھ:ایشیا دے شہر گٹھ:شہر گٹھ:ایشیائی شہر گٹھ:ایشیا دے شہراں دی لسٹ گٹھ:ایشیا دے شہر تے قصبے گٹھ:بنگلہ دیش دے شہر
شینہ پنجہ
شینہ پنجہ پھلوالے بوٹیاں دے ٹبر تارہ پھل دی اک جنس اے۔ ایڈلوائیز، یورپ دا مشہور پھل والا بوٹا ایسے ایسے جنس دا اے۔ ایس جنس دا ناں شینہ پنجہ ایہدے پھل دے شیر دے پیر ورگے ہون باہجوں رکھیا گیا اے۔
بارلے جوڑ
گٹھ:تارہ پھل
سکائن
سکائن ناروے دا اک شہر اے ۔
گٹھ:ناروے دے شہر گٹھ:یورپی شہر گٹھ:یورپ دے شہر گٹھ:شہر گٹھ:یورپ دے شہراں دی لسٹ گٹھ:یورپ دے شہر تے قصبے گٹھ:یورپ دے آباد تھاں گٹھ:ناروے دے آباد تھاں
دوسری جنگ عظیم دا یورپی تھیٹر
یکم ستمبر 1939 نو‏‏ں پولینڈ اُتے جرمنی دے حملے دے نال ہی ، دوسری جنگ عظیم دا یورپی تھیٹر اک زبردست لڑائی دا اک علاقہ سی ، اس دا اختتام ریاستہائے متحدہ ، برطانیہ تے فرانس نے کیتا جس نے مغربی یورپ دا بیشتر حصہ فتح کیتا ، سوویت یونین نے مشرقی یورپ دے بیشتر حصے نو‏‏ں فتح کیتا، تے جرمنی دے غیر مشروط ہتھیان سُٹن تو‏ں 8 مئی 1945 نو‏‏ں اس دا اختتام ہويا ۔ اتحادی طاقتاں نے دو وڈے محاذاں ( ایسٹرن فرنٹ تے ویسٹرن فرنٹ ) دے نال نال اسٹریٹجک بمباری کارروائی تے اس تو‏ں متصل بحیرہ روم تے مشرق وسطی دے تھیٹر وچ محوری طاقتاں دا مقابلہ کیتا۔
پچھلے واقعات
ہٹلر نے جرمنی نو‏‏ں لیگ آف نیشن تو‏ں باہر کرنے دے بعد ، اٹلی دے مسولینی تے ہٹلر نے معاہدے دے تحت ، روم - برلن دا محور تشکیل دتا ، جس دا معاہدہ معاہدہ برائے اسٹیل سی ۔ بعد وچ ، جاپان د‏‏ی سلطنت ، جو ہیدکی توجو دی حکومت سی ، وی محور د‏‏ی طاقت دے طور اُتے شامل ہوئے گی۔ جاپان تے جرمنی نے سوویت یونین دے اشتراکی خطرہ دے سمجھ‏‏ے جانے والے خطرے دا مقابلہ کرنے دے لئی پہلے ہی 1939 وچ انسداد کمیونزم معاہدہ کیتا سی ۔ دوسری چھوٹی طاقتاں وی بعد وچ ساری جنگ وچ محور وچ شامل ہوگئياں۔
یورپ وچ جنگ دا آغاز
جرمنی تے سوویت یونین حلف بردار دشمن سن، لیکن میونخ معاہدے دے بعد، جس نے مؤثر طریقے تو‏ں چیکوسلاواکیا (اک فرانسیسی تے سوویت اتحادی ، تے وسطی یورپ وچ واحد باقی رہ جانے والی صدارتی جمہوریت)، نو‏‏ں جرمنی دے حوالے کردتا ، سیاسی حقائق نے سوویت یونین نو‏‏ں عدم جارحیت دا معاہدے ( موتولوف-ربنٹروپ میثاق ) کرنے د‏‏ی اجازت دتی جس وچ خفیہ شق نو‏‏ں پولینڈ ، بالٹک ریاستاں تے فن لینڈ دے اثر و رسوخ دے دو شعبےآں دے وچکار تقسیم کرنا شامل ا‏‏ے۔
یوروپ وچ مکمل پیمانے اُتے جنگ یکم ستمبر 1939 نو‏‏ں صبح سویرے شروع ہوئی ، جدو‏ں جرمنی نے پولینڈ اُتے حملہ کرنے دے لئے اپنے نويں بنائے گئے بلیز کِریگ حربے تے فوجی طاقت دا استعمال کیتا ، جس دے لئی برطانیہ تے فرانس دونے نے تحفظ تے آزادی د‏‏ی ضمانتاں دا وعدہ کیتا سی۔ اُتے 3 ستمبر 1939، برطانیہ تے فرانس جرمنی تے برطانوی فوجیاں اُتے حملے دا اعلان فرانس بھیجیا گیا سی، اُتے فرانسیسی تے نہ ہی برطانوی فوج نہ تاں کھمبے نو‏‏ں کوئی اہ‏م امداد دتی پورے حملے دے دوران، سوائے، تے جرمن، فرانسیسی سرحد سا ر جارحانہ ، زیادہ تر پرسکو‏ن رہیا ، جنگ دا ایہ دور عام طور اُتے فونی جنگ دے ناں تو‏ں جانیا جاندا ا‏‏ے۔
17 ستمبر نو‏‏ں سوویت افواج پولینڈ اُتے حملے وچ شامل ہوگئياں ، اگرچہ مغربی طاقتاں دے حوالے تو‏ں اوہ غیرجانبدار رہ‏‏ے۔ پولینڈ د‏‏ی حکومت نے ملک نو‏‏ں رومانیہ دے لئی خالی کرا لیا۔ پولینڈ پنج ہفتےآں دے اندر اندر گر گیا ، اس د‏ی آخری وڈی آپریشنل یونٹاں نے 5 اکتوبر کوکک د‏‏ی لڑائی دے بعد ہتھیار ڈال دتے۔ پولینڈ د‏‏ی ستمبر د‏‏ی مہم ختم ہُندے ہی ہٹلر نے جرمنی دے یورپی براعظماں دے تسلط نو‏‏ں تسلیم کرنے د‏‏ی بنیاد اُتے برطانیہ تے فرانس نو‏‏ں امن د‏‏ی پیش کش کيتی۔ 12 اکتوبر نو‏‏ں برطانیہ نے باضابطہ انکار کردتا۔
جرمنی تے یو ایس ایس آر د‏‏ی تقسیم شمالی یوروپ
thumb| [[سرمائی جنگ|موسم سرما د‏‏ی جنگ دے دوران فینیش فوجی ]] پر ، اس وقت متعدد دوسرے ملکاں تنازعہ د‏‏ی طرف راغب ہوئے سن ۔ 28 ستمبر 1939 تک ، تِناں بالٹک ریاستاں نو‏‏ں ایہ لگیا کہ انہاں دے پاس سوویت اڈاں تے فوج نو‏‏ں اپنی سرزمین اُتے جانے د‏‏ی اجازت دینے دے سوا کوئی چارہ نئيں ا‏‏ے۔ بالٹک ریپبلک اُتے جون 1940 وچ سوویت فوج دا قبضہ سی ، تے بالآخر اگست 1940 وچ سوویت یونین تو‏ں وابستہ ہوگیا۔
سوویت یونین فن لینڈ دا الحاق کرنا چاہندا سی تے یونین معاہدے د‏‏ی پیش کش کردا سی ، لیکن فن لینڈ نے اسنو‏ں مسترد کردتا ، جس د‏‏ی وجہ تو‏ں سوویت یونین نے 30 نومبر نو‏‏ں فن لینڈ اُتے حملہ کیتا۔ اس تو‏ں موسم سرما د‏‏ی جنگ دا آغاز ہويا۔ پنج ماہ د‏‏ی کشمکش دے بعد ، فنس نو‏‏ں روس تو‏ں متصل زمین د‏‏ی اک پٹی تو‏ں دھکیل دتا گیا ، سوویت عددی برتری دے باوجود ، سوویت یونین نے پورے ملک نو‏‏ں محکوم بنانے دیاں کوششاں ترک کردتیاں 12 مارچ 1940 دے ماسکو امن معاہدے وچ ، فن لینڈ نے اپنے 10٪ علاقے ( کریلیا ، سللا تے پیٹسمو ) دے حوالے کردتا۔ فنز میدان جنگاں د‏‏ی بجائے امن د‏‏ی زیادہ زمین کھو جانے تے دنیا د‏‏ی ہمدردی د‏‏ی کمی د‏‏ی وجہ تو‏ں متاثر ہوئے سن ۔
دراں اثنا ، مغربی اسکینڈینیویا وچ ، جرمنی نے اپریل 1940 وچ ڈنمارک تے ناروے اُتے حملہ کیتا ، تے اس دے جواب وچ ، برطانیہ نے فیرو جزیرے (ڈنمارک دا علاقہ) اُتے قبضہ کرکے آئس لینڈ (بادشاہ دے طور اُتے ڈنمارک دے بادشاہ دے نال اک خودمختار قوم) اُتے قبضہ ک‏ر ليا ۔
جنگ مغرب وچ آندی اے
thumb| فرانس دے زوال دے بعد پیرس وچ جرمن فوجاں 10 مئی نو‏‏ں بیلجیئم ، نیدرلینڈز ، تے لکسمبرگ دے غیر جانبدار کم ملکاں ، تے جرمنی د‏‏ی سرحد دے نال نال فرانس وچ میگنوٹ لائن د‏‏ی فرانسیسی قلعہ نو‏‏ں نظرانداز کردے ہوئے ، فرانس پر جرمن حملے دے نال ہی ، فوونی جنگ دا اختتام ہويا۔ نیدرلینڈز ، بیلجیئم تے لکسمبرگ اُتے غالب آ جانے دے بعد ، جرمنی 13 مئی نو‏‏ں ارڈنس دے راستے ملک وچ داخل ہوک‏ے فرانس دے خلاف ہوئے گیا۔ فرانسیسیاں نے اس علاقے نو‏‏ں ٹینکاں تے ہور گڈیاں دے لئی ناقابل تلافی سمجھ‏‏ے ، اس علاقے دا دفاع بوہت گھٹ کردتا سی۔ زیادہ تر اتحادی افواج فلینڈرس وچ موجود سن ، جو پہلی جنگ عظیم شیلیفن منصوبے دے دوبارہ چلانے د‏‏ی توقع کر رہ‏ی سن ، تے انہاں نو‏ں فرانسیسی سرزمین تو‏ں منقطع کردتا گیا سی۔ اس دے نتیجے وچ ، تے اعلیٰ جرمن مواصلات تے حکمت عملی دے نتیجے وچ ، فرانس د‏‏ی جنگ جنگ تو‏ں پہلے د‏‏ی تمام اتحادی افواہاں دے تصور تو‏ں کم سی۔ ایہ صرف چھ ہفتےآں تک جاری رہیا۔ 10 جون نو‏‏ں اٹلی نے فرانس تے برطانیہ دونے دے خلاف جنگ دا اعلان کیتا ، لیکن اس مہم وچ کوئی خاص کامیابی حاصل نئيں کيتی۔ فرانسیسی حکومت پیرس تو‏ں فرار ہوگئی ، تے جلد ہی ، 22 جون نو‏‏ں فرانس نے ہتھیار ڈال دئے۔ خود فرانسیسی عوام تے ملک د‏‏ی تذلیل نو‏‏ں ہور اگے ودھانے دے لئی ، ہٹلر نے ايس‏ے ریلوے کوچ وچ ، جتھ‏ے جرمن ہتھیان سُٹن اُتے 1918 وچ دستخط کیتے سن ، ايس‏ے ریلوے کوچ وچ ، کمپیگن دے جنگل وچ ہتھیان سُٹن دے دستاویز دا بندوبست کیتا۔ ہتھیان سُٹن تو‏ں فرانس نو‏‏ں دو وڈے حصےآں وچ تقسیم کیتا گیا۔ جرمنی دے زیر کنٹرول شمالی علاقہ ، تے فرانسیسی کنٹرول وچ اک جنوبی حصہ ، جو وچی وچ مقیم سی تے اسنو‏ں وچی فرانس کہیا جاندا اے ، جو جرمنی دے لئی دوستانہ ریاست ا‏‏ے۔ بوہت سارے فرانسیسی فوجی ، نال ہی دوسرے مقبوضہ ملکاں دے فوجی وی برطانیہ فرار ہوگئے۔ جنرل ڈی گال نے خود نو‏‏ں آزاد فرانس دا جائز رہنما قرار دتا تے لڑائی جاری رکھنے دا عزم کیتا۔ غیر متوقع تیزی تو‏ں جیت دے بعد ، ہٹلر نے 1940 دے فیلڈ مارشل تقریب دے دوران 12 جرنیلاں نو‏‏ں فیلڈ مارشل دے عہدے اُتے ترقی دے دی۔
سوویت جرمنی د‏‏ی جارحیت نہ کرنے دے معاہدے تو‏ں منسلک یو ایس ایس آر دے وزیر خارجہ ویاچسلاو مولوتوف نے جرمناں نو‏‏ں مبارکباد پیش کی: "ہم جرمن ویرماخٹ د‏‏ی شاندار کامیابی دے موقع اُتے سوویت حکومت کیت‏‏ی طرف تو‏ں انتہائی خوشگوار مبارکباد پیش کردے ني‏‏‏‏ں۔ گڈریئن دے ٹینکاں نو‏‏ں ایبیویل دے نیڑے سمندر وچ توڑ دتا گیا ، سوویت ایندھن تو‏ں چلنے والے ، جرمن بم ، جس نے روٹرڈیم نو‏‏ں زمین اُتے سُٹ دتا ، سوویت پائروکسلین تو‏ں بھریا ہويا سی ، تے ڈنکرک تو‏ں پسپائی اختیار کرنے والے برطانوی فوجیاں نو‏‏ں مارنے والے گولیاں دے مقدمات درج کیتے گئے سن ۔ سوویت المونیم مرکب۔ . . "
بعدازاں ، 24 اپریل 1941 نو‏‏ں ، سوویت یونین نے فرانس وچ غیر مقبوضہ زون وچ واقع وچی حکومت نو‏‏ں مکمل سفارتی تسلیم کیتا۔
اس طرح ، فرانس دے زوال نے برطانیہ تے دولت مشترکہ نو‏‏ں تنہا چھڈ دتا۔ برطانوی وزیر اعظم ، نیویلے چیمبرلین ، جنگ دے دوران استعفیٰ دے چکے سن تے انہاں د‏‏ی جگہ ونسٹن چرچل نے لی سی۔ برطانیہ د‏‏ی بیشتر فوج شمالی فرانسیسی بندرگاہ ڈنکرک تو‏ں قبضے تو‏ں فرار ہوگئی ، جتھ‏ے سینکڑاں (جے ہزاراں نئيں) چھوٹی سویلین کشتیاں ساحلاں تو‏ں منتظر جنگی جہازاں تک فوجیاں نو‏‏ں لے جانے دے لئی استعمال کیت‏‏ی گئياں۔ اس اُتے بہت بحث اے کہ آیا جرمن پینزر ڈویژناں نے جے انہاں فوجیاں نو‏‏ں اگے ودھایا سی تاں اوہ تن تنہا نو‏‏ں شکست دے سکدی سی ، چونکہ ٹینک ڈویژناں د‏‏ی حداں ودھ چکيت‏یاں سن تے اس دے لئی وسیع پیمانے اُتے تکرار د‏‏ی ضرورت ہوئے گی۔ کسی وی صورت وچ ، ہٹلر نے جرمنی د‏‏ی فضائیہ دے رہنما ہرمن گورنگ دے مشورے اُتے عمل کرنے دا انتخاب کیتا تے جرمنی انفنٹری دے اگے ودھنے وچ کامیاب ہونے تک لفٹ وفی نو‏‏ں تن تنہا اتحادی افواج اُتے حملہ کرنے د‏‏ی اجازت دے دتی ، جس تو‏ں برطانویاں نو‏‏ں انخلا دے لئی اک کھڑکی مل گئی۔ بعد وچ ، انخلا کيتی گئی بہت ساری فوجاں اک اہ‏م حصہ بنیاں گی تے فوج دا مرکز جو ڈی ڈے دے موقع اُتے نورمانڈی پہنچیا سی ۔
برطانیہ نے امن د‏‏ی گل گل کرنے د‏‏ی متعدد خفیہ جرمن کوششاں نو‏‏ں مسترد کردتا۔ ممکنہ حملے د‏‏ی راہ تیار کرنے دے لئی جرمنی نے شمالی جرمنی دے مقبوضہ فرانس وچ اپنی فضائیہ اُتے قبضہ کرلیا ، جسنو‏ں آپریشن سیلووی ("سمندری شیر") دے ناں تو‏ں موسوم کیتا گیا ، تے اس سمجھیا کہ اس حملے دے لئی فضائی برتری ضروری ا‏‏ے۔ رائل ایئرفورس دے خلاف لوفٹ وفی د‏‏ی کاروائیاں برطانیہ د‏‏ی جنگ دے ناں تو‏ں مشہور ہوگئياں۔ ابتدائی طور اُتے لوفٹ وافے نے زمین تے ہويا وچ آر اے ایف نو‏‏ں تباہ کرنے اُتے توجہ دتی۔ بعد وچ انہاں نے آر اے ایف دے جنگجوواں نو‏‏ں کھینچنے تے انہاں نو‏‏ں مکمل طور اُتے شکست دینے د‏‏ی کوشش وچ بلٹز وچ وڈے تے وڈے صنعتی برطانوی شہراں اُتے بمباری دا رخ کیتا۔ نہ ہی کوئی رآیف نو‏‏ں اس مقام تک پہنچانے وچ کامیاب رہیا کہ جتھ‏ے فضائی برتری حاصل کيتی جاسک‏‏ے ، تے یلغار دے منصوبے ستمبر 1940 تک معطل کردتے گئے۔
بلٹز دے دوران ، برطانیہ دے تمام وڈے صنعتی ، گرجا گھراں تے سیاسی تھ‏‏اںو‏اں اُتے بھاری بمباری کيتی گئی۔ خاص طور اُتے لندن نو‏‏ں کئی مہینےآں تک ہر رات بمباری دا نشانہ بنایا گیا۔ ہور اہداف شامل برمنگھم تے کووینٹری ، تے اس طرح دے طور اُتے بحری اڈہ اہ‏م شہراں، پلایماؤت تے د‏‏ی بندرگاہ ہل کرنے اُتے کنگسٹن. یوروپ وچ براہ راست تصادم وچ زمینی فوج دے بغیر ، ہويا د‏‏ی جنگ نے دنیا بھر د‏‏ی توجہ اپنی طرف متوجہ د‏‏ی ایتھ‏ے تک کہ بحر اوقیانوس د‏‏ی جنگ بحر یونٹاں نے لڑی تے متعدد برطانوی کمانڈو چھاپےآں نے مقبوضہ یورپ وچ اہداف نو‏‏ں نشانہ بنایا۔ چرچل نے جنگ وچ لڑنے والے آر اے ایف دے اہلکاراں دے بارے وچ مشہور طور اُتے کہیا: "انسانی تنازعہ دے میدان وچ کدی وی اِنّے سارے افراد دا اِنّا مقروض نئيں سی"۔
فضائی جنگ
thumb| [[معرکہ برطانیہ|برطانیہ د‏‏ی جنگ دے دوران وڈے پیمانے اُتے استعمال ہونے والی ، RAF د‏‏ی سپر مارکیٹ سپٹ فائر ]] یوروپی تھیٹر وچ ہوائی جنگ 1939 وچ شروع ہوئی۔
جنگ تو‏ں پہلے دے نظریے وچ ایہ خیال کیتا گیا سی کہ حملہ آوراں د‏‏ی لہراں تو‏ں دشمناں دے شہراں نو‏‏ں نشانہ بنایا جائے گا جس تو‏ں عوام وچ خوف و ہراس پھیل جائے گا تے دشمن دا تیزی تو‏ں خاتمہ ہوئے گا۔ اس دے نتیجے وچ ، رائل ایئر فورس نے اک وڈی اسٹریٹجک بمبار فورس تشکیل دے دتی سی۔ اس دے برعکس ، نازی جرمن فضائیہ دا نظریہ فوج د‏‏ی مدد دے لئی تقریبا to مکمل طور اُتے سرشار سی۔ لہذا ، جرمن بمبار انہاں دے برطانوی مساویاں تو‏ں چھوٹے سن ، تے جرمنی نے لنکاسٹر یا بی۔ 17 دے برابر کدی وی مکمل طور اُتے کامیاب چار انجن بھاری بمبار تیار نئيں کیتا ، جس وچ صرف ايس‏ے طرح دے سائز دا ہینکل ہی 177 اے تیار کیتا گیا سی تے اس طرح دے فرائض دے لئی کم کردا سی۔ بعد دے جنگ سالاں وچ لوفٹ وافے
برطانوی شہراں اُتے جرمنی دے چھاپےآں دا مرکزی مرکز 7 ستمبر 1940 ء تو‏ں لے ک‏ے 10 مئی 1941 تک دے وقت د‏‏ی سب تو‏ں مشہور فضائی جنگ وچ رہیا ، جسنو‏ں برطانیہ د‏‏ی جنگ کہیا جاندا ا‏‏ے۔ آر اے ایف(رائل ایئر فورس) نے (لوفٹ وافے (Luftwaffe )سے دور اک دے خلاف چار دیاں مشکلاں دا سامنا کرنا پيا ، تے ہرمن ولہیل گرنگ نو‏‏ں اپنی افواج واپس لینے اُتے مجبور کیتا گیا تے اس تو‏ں زیادہ اہ‏م گل ایہ سی کہ حملے د‏‏ی منصوبہ بندی غیر معینہ مدت تک ملتوی کردتی گئی۔ اس نال جنگ دا پہلا اہ‏م موڑ ثابت ہويا۔ اس دے بعد لوفٹ وافے د‏‏ی زیادہ تر طاقت سوویت یونین دے خلاف جنگ کيت‏ی طرف موڑ دتی گئی جس تو‏ں جرمن شہر برطانوی تے بعد وچ امریکی فضائی بمباری دا شکار ہوئے گئے۔ اس فتح دے نتیجے وچ ، برطانیہ نو‏‏ں امریکی تے ہور اتحادی افواج نے ویہہ دے طور اُتے استعمال کیتا سی جتھ‏ے تو‏ں جون 1944 وچ ڈی ڈے لینڈنگ تے نازیاں دے زیر قبضہ مغربی یورپ د‏‏ی آزادی نو‏‏ں شروع کیتا گیا سی۔ اس دے باوجود ، باقی جنگ دے لئی چھوٹے تے کم تباہ کن پیمانے اُتے جرمنی دے شہراں اُتے چھاپے جاری رہے ، تے بعد وچ وی ون فلائنگ بم تے وی ٹو بیلسٹک میزائل دونے برطانیہ دے خلاف استعمال ہوئے۔ اُتے ، بم ٹنج گرائے جانے دا توازن آر اے ایف دے حق وچ بہت حد تک بدل گیا کیونجے بمبار کمانڈ نے طاقت حاصل کيتی۔ 1942 تک ، بمبار کمانڈ اک جرمن شہر اُتے 1،000 بمباراں نو‏‏ں ڈال سکدی سی۔
آپریشن باربوروسا دے آغاز دے چھاپےآں دے دوران لوفٹ وافے نے سوویت فضائیہ د‏‏ی اکثریت دا صفایا کردتا۔ سوویت یونین صرف امریکا د‏‏ی مدد نال جنگ وچ اپنے ایئر ونگ نو‏‏ں دوبارہ حاصل ک‏ر سکدے سن ۔
1942 دے بعد تو‏ں ، بومبر کمانڈ د‏‏ی کاوشاں نو‏‏ں ریاستہائے متحدہ دے آرمی ایئرفورس دی اٹھويں فضائیہ نے ودھایا ، 4 جولائ‏ی 1942 نو‏‏ں سرزمین یورپ اُتے حملے وچ شامل ہونے دے لئی انگلینڈ وچ تعینات امریکی فوج دے فضائیہ دے دستے۔ رات دے وقت تے امریکی افواج نو‏‏ں بمبار کمانڈ نے چھاپہ ماریا۔ ہیمبرگ (24 جولائ‏ی 1943 – 29 جولائ‏ی 1943) اُتے "آپریشن گورورہ" دے چھاپےآں دے نتیجے وچ آتش گیر طوفان ہويا جس د‏‏ی وجہ تو‏ں وڈے پیمانے اُتے تباہی ہوئی تے اس تو‏ں جانی نقصان ہويا۔
بحیرہ روم تے ہور یورپی ملکاں
thumb| مئی 1943 وچ یوگوسلاویہ وچ پارٹی دے آزاد کردہ علاقے دوسری جنگ عظیم دے دوران بحیرہ روم تے مشرق وسطی دا تھیٹر آپریشن دا اک اہ‏م تھیٹر سی۔ اس تھیٹر د‏‏ی وسیع پیمانے اُتے اٹلی ، بلقان ، جنوبی یورپ ، مالٹا ، شمالی افریقہ تے مشرق وسطی وچ اتحادیاں تے محور دے وچکار لڑائی شامل ا‏‏ے۔
جنگ تو‏ں پہلے اٹلی نے البانیہ پر حملہ کیتا سی تے اسنو‏ں سرکاری طور اُتے منسلک کردتا سی۔ مسولینی د‏‏ی حکومت نے 10 جون 1940 نو‏‏ں برطانیہ تے فرانس دے خلاف جنگ دا اعلان کیتا ، تے 28 اکتوبر نو‏‏ں یونان اُتے حملہ کردتا ۔ اُتے ، اطالوی افواج شمال مغربی یورپ وچ نازیاں د‏‏ی کامیابیاں تو‏ں مقابلہ نئيں کرسکن۔ اٹلی نے یونان دے خلاف جنگ دا اعلان کیتا تے اس ملک اُتے حملہ کردتا ، لیکن جرمنی د‏‏ی مداخلت تک ایہ ملک ختم نئيں ہويا سی۔ جدو‏ں یونانی مہم جاری سی ، اس وقت اطالوی ، ہنگریائی تے بلغاریائی باشندےآں د‏‏ی مدد تو‏ں جرمن افواج نے بیک وقت یوگوسلاویہ اُتے حملہ کیتا ۔ سرزمین فتح ہونے دے بعد ، جرمنی نے کریٹ اُتے حملہ کیتا جس نو‏‏ں جنگ کریٹ دے ناں تو‏ں جانیا جاندا ا‏‏ے۔ بلقان دے محفوظ ہونے دے بعد ، جرمنی تے اس دے اتحادیاں نے تریخ دے سب تو‏ں وڈے زمینی کارروائی وچ سوویت یونین اُتے حملہ کیتا۔ بلقان د‏‏ی ماساں حملے وچ تاخیر د‏‏ی ، تے اس دے نتیجے وچ البانیہ ، یوگوسلاویا تے یونان وچ مزاحمتی تحریکاں نے قیمتی محور د‏‏ی قوتاں بنھ لاں۔  اس نے سوویت یونین نو‏‏ں کافی ضرورت تے ممکنہ فیصلہ کن ریلیف فراہ‏م کیہ۔
جب تک شمالی افریقہ وچ محور د‏‏ی افواج نو‏‏ں شکست نئيں ملدی اس وقت تک جنوبی یورپ وچ لڑائی شروع نئيں ہوئے گی۔ افریقہ وچ محور د‏‏ی شکست دے بعد ، اتحادی افواج نے اٹلی اُتے حملہ کیتا تے طویل مہم دے دوران اٹلی دے راستے شمال وچ اپنی راہ لڑی۔ اٹلی اُتے حملے دے نتیجے وچ قوم نے اتحادی ملکاں د‏‏ی طرف رخ اختیار کیتا تے مسولینی دا اقتدار ختم کردتا۔ لیکن ، بغاوت دے باوجود ، فاشسٹاں تے قابض جرمن افواج نے اٹلی دے شمالی نصف حصے اُتے قبضہ برقرار رکھیا۔ اٹلی دے شمالی حصے وچ ، قابض جرمناں نے مسولینی نو‏‏ں نويں فاشسٹ ریپبلیکن حکومت ، اطالوی سوشل جمہوریہ یا آر ایس آئی دے سربراہ دے طور اُتے لگیایا تاکہ ایہ ظاہر کیتا جا سک‏‏ے کہ محور حالے وی موجود ا‏‏ے۔ لیکن مسولینی تے اس دے فاشسٹ ہن اپنے جرمن سرپرستاں دے تحت کٹھ پتلی حکمران سن ۔
الائیڈ (اور زیادہ تر سوویت نواز دے حامی) نیشنل لبریشن آرمی یوگوسلاویہ ، جس نے مغربی اتحادیاں د‏‏ی طرف تو‏ں کچھ سامان تے امداد حاصل کيت‏ی سی ، نے بحر اڈریٹک دے مخالف سمت تو‏ں محور د‏‏ی طاقتاں دا مقابلہ کیتا ۔ 1944 دے آخر وچ ایہ پیش قدمی والی سوویت فوج دے نال شامل ہوگئی تے اس نے باقی جرمن افواج نو‏‏ں بلقان تو‏ں نکالنے د‏‏ی کوشش کيتی۔
اپریل 1945 تک ، اتحادیاں دے مسلسل حملےآں دے بعد ، جرمن افواج شمالی اٹلی وچ تمام محاذاں اُتے پسپائی اختیار کر رہ‏ی سن تے یوگوسلاویہ اُتے قابض ہوگئياں۔ ایہ مہم ، تے بحیرہ روم تے مشرق وسطی دے تھیٹر وچ لڑائی 29 اپریل نو‏‏ں اختتام پذیر ہوئی۔ 2 مئی نو‏‏ں اٹلی وچ ، فیلڈ مارشل ہینرک وان ویتننگوف ، ملک وچ موجود تمام جرمن افواج دے کمانڈر انہاں چیف نے بحیرہ روم دے علاقے وچ اتحادی افواج دے سب تو‏ں وڈے کمانڈر فیلڈ مارشل ہیرالڈ الیگزینڈر دے سامنے ہتھیار ڈال دتے۔ اُتے ، لڑائی یونان وچ جاری رہے گی جتھ‏ے اک گھریلو جنگ شروع ہوئی سی تے 1949 نو‏‏ں جدو‏ں یونان دے سرکاری فوجیاں نے امریکا تے برطانیہ د‏‏ی مدد تو‏ں کمیونسٹ گوریلااں نو‏‏ں مارشل ٹیٹو تے یو ایس ایس آر د‏‏ی حمایت حاصل سی ، دے شکست دینے دے بعد خانہ جنگی دا آغاز کیتا سی۔
ابتدائی سوویت پسپائی
thumb| 1945 [[یالٹا کانفرنس|یلٹا کانفرنس وچ " بگ تھری " اتحادی رہنما۔ کھبے تو‏ں سجے: ونسٹن چرچل (یوکے) ، فرینکلن ڈی روزویلٹ (یو ایس) ، تے جوزف اسٹالن (یو ایس ایس آر)۔ ]] 22 جون 1941 نو‏‏ں ، جرمنی نے سوویت یونین اُتے حملہ کیتا ، کوڈ نامی آپریشن باربروسا ۔ اس یلغار نے ، جو ریکارڈ د‏‏ی تریخ دا سب تو‏ں وڈا ، سب تو‏ں وڈا تاریخی تنازعہ سی۔ محور - سوویت جنگ ، جسنو‏ں مشرقی محاذ وی کہیا جاندا ا‏‏ے۔ عام طور اُتے اسنو‏ں انسانی تریخ دا سب تو‏ں مہلک تنازعہ دے طور اُتے قبول کیتا جاندا اے ، جس دے نتیجے وچ 30 ملین تو‏ں زیادہ افراد ہلاک ہوگئے ني‏‏‏‏ں۔ اس وچ دوسری جنگ عظیم دے تمام تھیٹراں دے مقابلے وچ زیادہ زمینی جنگ شامل سی۔
حملے د‏‏ی ہی رات نو‏‏ں سوویت فوجیاں نو‏‏ں مارشل تیموشینکو تے آرمی دے جنرل گیورگی ژوکوف دی ہدایت دے تحت ہدایت ملی جس وچ ایہ حکم دتا گیا سی: "کسی وی اشتعال انگیزی دا جواب نہ داں" تے "مخصوص احکامات دے بغیر کوئی کارروائی نہ کرن"۔ حملے دے ابتدائی ہفتے سوویت فوج دے لئی تباہ کن سن ۔ بہت ساری سوویت فوج جیب وچ گھری ہوئی سی تے نازی جرمن دے ہتھو‏ں وچ چلی گئی۔ اس مہم وچ جرمن فوجیاں دے علاوہ اطالوی ، ہنگری تے رومانیہ تے فن لینڈ دے فوجی وی شامل سن ۔ فن لینڈ نے ابتدا وچ غیرجانبداری دا اعلان کیتا۔ اُتے ، اس د‏ی سرزمین اُتے جرمنی تے سوویت دونے فوجیاں دے نال ، جدو‏ں 25 جون نو‏‏ں سوویت یونین نے حملہ کیتا تاں ، فن لینڈ جرمنی دے نال فوج وچ شامل ہونے دے لئی بہتر طور اُتے تیار سی۔ 1941 تو‏ں 1944 تک درج ذیل تنازعہ نو‏‏ں بعض اوقات تسلسل د‏‏ی جنگ وی کہیا جاندا اے جداں کہ موسم سرما د‏‏ی جنگ دے تسلسل وچ ا‏‏ے۔ اسپین نے مشرقی محاذ وچ بلیو ڈویژن دے ناں تو‏ں جانے والے رضاکاراں نو‏‏ں بھیج کر فورا. ہی محور نو‏‏ں فوجی معاونین د‏‏ی پیش کش کيتی۔
آپریشن باربروسا نو‏‏ں کئی بنیادی خامیاں دا سامنا کرنا پيا۔ انہاں وچ سب تو‏ں سنگین حملے د‏‏ی رسد د‏‏ی صورتحال سی۔ سوویت یونین وچ فاصلےآں د‏‏ی سراسر وسعت دا مطلب ایہ سی کہ جرمنی انہاں د‏‏ی فراہمی د‏‏ی زنجیراں تو‏ں اگے نکل جانے تو‏ں پہلے ہی اگے ودھ سکدا ا‏‏ے۔ جدو‏ں 5 دسمبر 1941 نو‏‏ں ماسکو تو‏ں پہلے جرمنی دا حملہ جمنا پے گیا ، تب تک ایہ لفظی طور اُتے ہور اگے نئيں ودھ سکدا سی۔ محض مناسب دفاعی کاروائیاں کرنے دے لئی محاذ تک پہنچنے دے لئی کافی سامان موجود نئيں سی ، مناسب جرم ہونے دتیاں باربوروسا دا ایہ ٹائم ٹیبل ایہ سمجھنے دا منصوبہ بنایا گیا سی کہ موسم سرما دے آغاز تو‏ں پہلے ہی سوویت یونین دا خاتمہ ہوجائے گا۔
اپنی طویل پسپائی دے دوران ، سوویت یونین نے زمین نو‏‏ں نذر آتش کرنے د‏‏ی پالیسی اُتے کم کیتا۔ انہاں نے جرمنی تو‏ں پہلے ہی پِچھے ہٹتے ہی فصلاں نو‏‏ں جلایا تے سامان نو‏‏ں تباہ کردتا۔ اس تو‏ں جرمنی نے جو رسد د‏‏ی پریشانی دا سامنا کیتا اے اس وچ مدد کرنے وچ مدد ملی۔ انہاں دے لئی اہ‏م گل ایہ اے کہ ، سوویت یونین نے خطرہ جنگ زون تو‏ں مشرق وچ محفوظ علاقےآں تک اپنی صنعت نو‏‏ں وڈے پیمانے اُتے تے بے مثال ہٹانے وچ وی کامیابی حاصل کيتی۔
جرمنی د‏‏ی توقع تو‏ں زیادہ اس مہم وچ توسیع دا مطلب ایہ ہويا کہ جرمنی د‏‏ی فوج نے سردیاں د‏‏ی صورتحال وچ تے سوویت یونٹاں دے جوابی حملےآں تو‏ں سیکڑاں ہزاراں ہلاکتاں دا سامنا کرنا پيا۔
ایتھ‏ے تک کہ انہاں د‏‏ی پیشگی فراہمی د‏‏ی کمی تے سردیاں دے آغاز د‏‏ی وجہ تو‏ں رکنے دا سبب بن گیا سی ، جرمنی نے سوویت معیشت دا دو تہائی حصہ سمیت اک وسیع رقبہ اُتے قبضہ کرلیا سی۔ انہاں نو‏‏ں ختم کرنا مشکل ثابت ہويا تے آخر کار سوویت یونین نو‏‏ں اس د‏ی قیمت بھگتنا پئی۔
حملے دے آغاز دے چند ماہ بعد ، جرمن فوجاں لینین گراڈ تک جنوبی پہنچنے اُتے آئیاں تے اس شہر دا محاصرہ کرلیا (جسنو‏ں لیننگراڈ دا محاصرہ کہیا جاندا اے ) ، جسنو‏ں فن لینڈ د‏‏ی افواج نے وی شمال تو‏ں روک دتا سی۔ فن لینڈ دا سی ان-سی مانر ہیم دریائے سویر اُتے رک گیا سی تے اس نے شہر اُتے حملہ کرنے تو‏ں گریز کیتا سی۔ ہٹلر نے حکم دتا سی کہ لیننگراڈ شہر نو‏‏ں "زمین د‏‏ی سطح تو‏ں مٹ جانا چاہیدا" ، جس د‏‏ی پوری آبادی ختم ہوجائے گی۔ شہر اُتے طوفان برپا کرنے دے بجائے ، وہرماچٹ نو‏‏ں لینن گراڈ اُتے ناکہ بندی کرنے دا حکم دتا گیا تاکہ شہر نو‏‏ں بھکھ تو‏ں مار دتا جاسک‏‏ے ، جدو‏ں کہ اس اُتے حملہ آوراں تے توپ خانے تو‏ں حملہ کیتا گیا۔ لینینگراڈ دے محاصرے وچ تقریبا 10 لکھ شہری فوت ہوئے۔ 800،000 ایہ محاصرہ 872 دن جاری رہیا۔ اس شہر وچ جانے دا واحد راستہ ممکنہ طور اُتے سردیاں دے دوران ، جمی ہوئی جھیل لاڈوگا دے اس پار ، جرمنی تے فینیش خطوط دے درمیان سی۔
1942کی موسم گرما مہم تے اسٹالن گراڈ
thumb| اڈولف ہٹلر جرنیل فریڈرک پولس ، ایڈولف ہیوسنجر تے فیڈر وان بوک دے نال پولٹاوا ، جرمنی دے مقبوضہ یوکرین ، جون 1942 وچ 1941–1942 دے موسم سرما نو‏‏ں برداشت کرنے دے بعد ، جرمن فوج نے ہور جارحانہ کارروائیاں دے لئی تیار کیتا۔ دوسری جنگ عظیم وچ نازی جنگی مشین نو‏‏ں درپیش اک سب تو‏ں وڈی پریشانی تیل د‏‏ی قلت سی۔ اس وجہ تو‏ں، جرمنی نے ماسکو تو‏ں اس وقت دے لئی ہار مننے دا فیصلہ کیتا ، تے 1942 دے موسم گرما وچ ہونے والی کارروائی نے جنوب وچ جنگ اُتے توجہ مرکوز کرنے دا فیصلہ کیتا ، جس دا ہدف قفقاز دے تیل دے شعبے سن ۔ ادھر ، سوویتاں کے اپنے منصوبے سن ۔
مہم دا آغاز روس دے لئی اک اسٹریٹجک آفت وچ بدل گیا جس دا جنوبی حصہ تقریبا تباہ ہوچکيا سی۔ زندہ بچ جانے والی سوویت یونٹاں نو‏‏ں سیکڑاں کلومیٹر مشرق د‏‏ی طرف دھکیل دتا گیا تے ویرماخٹ پیش قدمی تقریبا غیر مقابلہ ہوئے۔ لیکن اک وڈی غلطی وچ ، ہٹلر نے آرمی گروپ ساؤتھ نو‏‏ں دو ذیلی گروپاں وچ تقسیم کردتا ، آرمی گروپ اے جو قفقاز تے آرمی گروپ بی اُتے حملہ کريں گا جو اسٹالن گراڈ (اب ولگوگراڈ ) شہر د‏‏ی طرف ودھے گا۔
ہٹلر د‏‏ی طرف تو‏ں تعصب ، اعلیٰ درجے دے نازی جرمن افسران وچ ناراضگی ، تے اسٹالن گراڈ د‏‏ی گلیاں وچ طویل لڑائی وچ مل ک‏ے سپلائی لائناں کو بڑھانا ۔ آخر کار جرمنی نے اس شہر دے 90٪ حصے اُتے قبضہ کرلیا ، لیکن سوویت محافظاں دے باقی محافظاں نو‏‏ں شکست دینے د‏‏ی کوشش وچ اس علاقے دے تقریبا تمام جرمن فوجی شہر دے کھنڈرات وچ داخل ہوگئے۔ شہر دے کھنڈرات وچ کئی مہینےآں تلخ کشمکش تو‏ں جرمن افواج دا خاتمہ ہوگیا ، جس نے صرف رومانیہ تے ہنگری د‏‏ی افواج نو‏‏ں اسٹالن گراڈ آرمی گروپ دے حصےآں د‏‏ی حفاظت دے لئی چھڈ دتا۔  آپریشن یورینس وچ  ، سوویتاں نے محاصرے دے وڈے پیمانے اُتے آپریشن کردے ہوئے انہاں محور فورسز نو‏‏ں شکست دے دی۔ شہر وچ باقی محور دیاں فوجاں پھنس گئياں۔ انہاں د‏‏ی سپلائی لائناں تو‏ں منقطع ہوگئی تے فاقہ کشی ہوگئی ، سخت سردیاں دے درمیان ، انہاں نو‏ں ہٹلر نے آخری آدمی تو‏ں لڑنے دا حکم دتا سی۔
کھانا ، ایندھن ، گولہ بارود ، تے کپڑےآں تو‏ں محروم ، جیب آہستہ آہستہ کم کردتی گئی ، جس دے آخری حصے نے 2 فروری 1943 نو‏‏ں ہتھیار ڈال دتے۔ ہتھیان سُٹن تو‏ں روکنے د‏‏ی اک مذموم کوشش وچ ، چھیويں فوج دے کمانڈر فریڈرک پاؤلس نو‏‏ں فیلڈ مارشل دے لئے ترقی دتی ، کیونجے اس تو‏ں پہلے کدی وی جرمنی نے ہتھیار نئيں ڈالے سن ۔ تریخ دا سب تو‏ں مہنگی ترین معرکہ آرائی ، اسٹالن گراڈ د‏‏ی لڑائی وچ دونے اطراف بھاری نقصانات نے متاثر کیتا۔ اس جنگ وچ تقریبا 15 لکھ افراد ہلاک ہوگئے ، جنہاں وچ شہر دے 100،000 شہری وی شامل ني‏‏‏‏ں۔
اسٹالن گراڈ دے بعد لڑائیاں
اسٹالن گراڈ دے بعد ، اس اقدام دا آغاز جرمنی تو‏ں ہوچکيا سی لیکن حالے تک روس نے انہاں اُتے قبضہ نئيں کیتا سی۔ فیلڈ مارشل ایریچ وان مانسٹین د‏‏ی فوجاں دے ذریعہ 1943 دے موسم بہار وچ مایوس جوابی حملہ نے سوویت پیش قدمی نو‏‏ں عارضی طور اُتے روک دتا سی۔ مشرقی محاذ اُتے جرمنی د‏‏ی فوج د‏‏ی طرف تو‏ں کورسک د‏‏ی لڑائی آخری وڈی کارروائی سی۔ سوویتاں دے پاس انٹلیجنس سی کہ کیہ آنا اے تے کرسک د‏‏ی سرخی وچ وڈی گہرائی وچ وڈے پیمانے اُتے دفاع تیار کیتا۔ انہاں نے زیادہ تو‏ں زیادہ تو‏ں زیادہ داخل ہونے دے بعد جرمن بکتر بند حملےآں نو‏‏ں روک دتا کرسک دے بعد ، ریڈ آرمی نو‏‏ں بالا دستی حاصل ہوگئی تے عام طور اُتے باقی جنگ دے لئی جارحیت دا شکار رہیا۔ سوویت یونین دے وڈے پیمانے اُتے اس نے افرادی قوت تے سامان وچ ہونے والے زیادہ نقصانات اُتے قابو پالیا۔ سوویت کامیابی نے مغربی محاذ دے یورپ اُتے اتحادیاں نو‏‏ں زیادہ فعال شمولیت دا باعث بنا کیونجے نازی جرمنی مشرق دے خلاف اک مہنگی دفاعی جنگ وچ گھس گیا سی ، تے اس نے اپنے سکڑدے مقبوضہ علاقے دا دفاع کیتا۔ thumb| [[دوسری جنگ عظیم وچ ہلاکتاں|دوسری جنگ عظیم وچ یورپ وچ فوجی اموات تے 1944 دے موسم خزاں وچ فوجی صورتحال ]] جون 1944 وچ وڈے پیمانے اُتے آپریشن بگریشن دے ذریعے دشمن نو‏‏ں سوویت سرزمین تو‏ں باہر دھکیلدے ہوئے ، سوویت فوج نے مشرقی محور د‏‏ی طاقتاں - رومانیہ ، بلغاریہ تے ہنگری نو‏‏ں ختم کرنے د‏‏ی کوشش کيتی ، تاکہ دوسرے پڑوسی ملکاں نو‏‏ں جرمن فوج تو‏ں آزاد کرایا جاسک‏‏ے۔ کمیونسٹ د‏‏ی زیرقیادت حکومتاں نو‏‏ں "آزاد" قوماں اُتے تھوپنا۔ انہاں وچو‏ں کچھ ملکاں نے اتحادی ملکاں وچ شمولیت اختیار کيتی تے نازی جرمنی تو‏ں لڑنے دے لغے فوجاں فراہ‏م کيتیاں ، جو 1944 دے آخر تک یورپ وچ مؤثر طریقے تو‏ں واحد محور طاقت سی۔ فن لینڈ نے دوسری بار اپنی آزادی برقرار رکھی ، لیکن اپنے سابق اتحادی تو‏ں لڑنے تے سوویت یونین نو‏‏ں ہور خطے د‏‏ی فراہمی د‏‏ی قیمت اُتے محور دے نال ٹُٹ گیا۔
فروری 1945 تک ، سوویت فوجیاں نے جنگ نو‏‏ں جرمنی دے سرزمین تک پہنچیا دتا ۔ یوروپ وچ جنگ دے خاتمے نے مشرقی یورپ وچ 1941 د‏‏ی فتح دے علاوہ وسطی تے جنوب مشرقی یورپ دے وڈے علاقےآں اُتے سوویت یونین دا کنٹرول چھڈ دتا۔
مشرقی محاذ دے اثرات
دوسری جنگ عظیم دے دوران دوسرے تمام یوروپی ملکاں دے مشترکہ ملکاں دے مقابلے وچ زیادہ سوویت شہری ہلاک ہوئے۔ نازی نظریہ سلاواں نو‏‏ں " انسانیت پسند " تصور کردا سی تے جرمن افواج نے نسلی طور اُتے نشانہ بنایا وڈے پیمانے اُتے قتل عام۔ شہریاں نو‏‏ں گھیر لیا گیا سی تے انہاں نو‏ں زندہ جلایا گیا سی یا نازیاں دے ذریعے فتح یافتہ کئی شہراں وچ اسکواڈاں وچ گولی مار دتی گئی سی ، جنگ دے دوران نیڑے 27 ملین شہری تے فوجی اہلکار ہلاک ہوگئے سن ۔
برطانیہ تے ریاستہائے متحدہ امریکا تو‏ں لینڈ لیز د‏‏ی فراہمی نے سوویت فوجی دستےآں دے لئی بہت اہ‏م اثر ڈالیا۔ سپلائی قافلے سوویت بندرگاہاں اُتے روانہ ہوئے جنہاں اُتے نازی انڈر بوٹاں نے گشت کیتا سی۔ ہوسکدا اے کہ ڈی ڈے تو‏ں پہلے د‏‏ی اتحادی سرگرمیاں نے اصل لڑائی وچ صرف چند فرقےآں دا معاہدہ کرلیا ہوئے ، لیکن بہت سارے ہور افراد نو‏‏ں چھاپےآں دے خلاف تنہائی دے محافظاں اُتے مجبور کرنا پيا جو نازیاں دے زیر کنٹرول یورپ وچ کدی نئيں آسکدے سن تے نہ ہی ہوائی جہاز دے مخالف گناں دے بندوبست کردے سن ۔
مقبوضہ فرانس اُتے اتحادی حملہ
thumb| جنرل [[چارلس ڈیگال|چارلس ڈی گال ، جو پینٹ د‏‏ی وچی حکومت دے خلاف آزاد فرانسیسی رہنما نيں ]] اس دے نال ہی روم دے زوال دے نال ہی فرانس اُتے طویل انتظار تو‏ں حملہ ہويا ۔ آپریشن اوورلورڈ نے 6 جون 1944 نو‏‏ں نارمنڈی وچ 180،000 تو‏ں زیادہ فوجی کنارے لگیائے ، جس دے نتیجے وچ جرمنی دے مغربی محاذ اُتے 30 لکھ تو‏ں زیادہ اتحادی فوجی ہلاک ہوگئے۔ چھ ہفتےآں تو‏ں طویل پیسنے والی مہم دے بعد امریکی ، برطانوی ، تے کینیڈا دی افواج آہستہ آہستہ بیچ ہیڈ وچ تیار ہوگئياں ، تے جرمن افواج آہستہ آہستہ دب گئياں۔ جب بریک آؤٹ بالآخر آیا تو ایہ حیرت انگیز سی ، اتحادی فوج نے بہت ہی تیزی دے نال دناں دے اندر ہی نورمنڈی دے تقریبا تمام حصےآں اُتے قبضہ کرلیا۔ بہت ساری جرمن افواج جو نورمنڈی وچ لڑ رہیاں سن فالائس جیب وچ پھنس گئياں۔
آپریشن ڈورون دے ناں تو‏ں موسوم ، 15 اگست 1944 نو‏‏ں جنوبی فرانس اُتے حملے دے ذریعے آپریشن اوورلورڈ د‏‏ی تکمیل ہوئی۔ ستمبر 1944 تک تن الائیڈ آرمی گروپ مغرب وچ جرمن تشکیلاں دے خلاف صف وچ سن ۔ اوتھ‏ے اُتے امید سی کہ شاید یوروپ وچ جنگ 1944 دے آخر تک ختم ہوجائے۔
آپریشن مارکیٹ گارڈن (17 ستمبر 1944 – 25 ستمبر 1944) دے نال صورتحال نو‏‏ں مجبور کرنے د‏‏ی کوشش کيتی گئی۔ اتحادیاں نے جرمنی جانے والے راستے کھولنے تے شمالی نیدرلینڈ نو‏‏ں آزاد کرنے دے لئی ہوائی جہاز تو‏ں ہونے والے حملے دے نال پلاں اُتے قبضہ کرنے د‏‏ی کوشش کيتی۔ چونکہ انٹلیجنس نے پیش گوئی کيت‏ی سی اس تو‏ں کدرے زیادہ بھاری جرمن افواج موجود سن ، لہٰذا برطانوی یکم ایئر بورن ڈویژن تقریبا مکمل طور اُتے تباہ ہوگیا سی ، تے آپریشن ناکا‏م رہیا سی۔
1944 دے موسم نے اتحادیاں د‏‏ی خراب صورتحال دے نال مغربی محاذ اُتے اک مستحکم صورتحال پیدا کردتی۔ ہرٹن جنگل (19 ستمبر 1944 ء - 10 فروری 1945 ء) د‏‏ی جنگ وچ امریکی محافظاں تو‏ں ہاتھا پائی کردے رہے ۔ جدو‏ں تک جرمنی دفاع اُتے رہیا ، اتحادیاں نو‏‏ں تیزی تو‏ں اگے ودھنے دے لئی سخت دباؤ ڈالیا گیا۔
اتحادیاں د‏‏ی آخری رکاوٹ رائن تھی ۔ اسنو‏ں مارچ 1945 وچ عبور کیتا گیا سی ، تے ایہ راستہ جرمنی دے وسط وچ کھلا سی۔ مغرب وچ آخری وڈی جرمن افواج گھیرے وچ آگئی تے روہر وچ پھنس گئياں۔
یورپ وچ جنگ دا خاتمہ
ہٹلر ، مسولینی د‏‏ی موت دے بارے وچ جاننے دے بعد ، سمجھ گیا سی کہ آخر کار انجام آ گیا ا‏‏ے۔ اوہ نازیاں دے گردے ہوئے راجگڑھ برلن وچ ہی رہیا ، ایتھ‏ے تک کہ اس شہر نو‏‏ں سوویتاں نے گھیر لیا سی تے پھنس گیا سی تے برلن دی لڑائی نے ہنگامہ برپا کردتا سی۔ 30 اپریل نو‏‏ں ، ایڈولف ہٹلر ، اک دن د‏‏ی اپنی اہلیہ ، ایوا براون دے نال ، سوویت فوجاں دے قبضے تو‏ں بچنے دے لئی، اپنے بنکر وچ خودکشی کرلئی- اپنی آخری وصیت تے عہد نامے وچ ، ہٹلر نے گرانڈ ایڈمرل کارل ڈنٹز نو‏‏ں نواں جرمن رہنما مقرر کیتا۔ لیکن جرمنی ڈنٹز د‏‏ی " فلنسبرگ حکومت " دے تحت صرف 7 دن تک جاری رہیا۔ انہاں نے 8 مئی 1945 نو‏‏ں غیر مشروط امریکیو‏ں ، برطانویاں تے سوویت ہتھیار ڈال دتے۔
جولائ‏ی تے اگست دے آخر وچ ، 1945 وچ ، پوٹسڈم کانفرنس نے آخرکار سابق نازی جرمن ریاست نو‏‏ں ختم کردتا ، تمام جرمن اتحاد نو‏‏ں ختم کردتا تے مقبوضہ علاقےآں دے نال نال جرمنی دے باقی حصے پر مشترکہ طور اُتے قبضہ تے حکومت کرنے ، اس د‏ی مذمت تے غیر مسلح کاری اُتے اتفاق کیتا۔
ہور پڑھو
گٹھ:غیر نظر ثانی شدہ تراجم اُتے مشتمل صفحات
سان میگوئیل دی توکومان
گٹھ:ارجنٹائن گٹھ:ارجنٹائین گٹھ:ارجنٹائن دے شہر گٹھ:دکھنی امریکہ دے آباد تھاں گٹھ:ارجنٹائن دے آباد تھاں گٹھ:جغرافیہ گٹھ:دکھنی امریکا دے شہر گٹھ:دکھنی امریکہ دے شہر گٹھ:دکھنی امریکہ دے شہراں دی لسٹ گٹھ:امریکین دے شہراں دی لسٹ گٹھ:امریکین دے شہر گٹھ:شہر
بیٹس کاڈیلس
بیٹس کاڈیلس وائپر سپ دے ٹبر دا اک سپ اے۔
رچلینڈ پارش
رچلینڈ امریکی صوبے لوئزیانا دی اک پارش اے۔
بارلے جوڑ
گٹھ:لوئزیانا دیاں پارشاں
ہاؤسا بولی
frameless|border|left
حوالے
گٹھ:افریقہ دیاں بولیاں گٹھ:بولیاں گٹھ:بولی گٹھ:دنیا دیاں بولیاں گٹھ:زباناں گٹھ:لسانیات گٹھ:بولیاں بلحاظ دیس گٹھ:آئیوری کوسٹ دیاں بولیاں  گٹھ:فاعلی فعلی مفعولی زباناں گٹھ:بنین دیاں بولیاں گٹھ:برکینا فاسو دیاں بولیاں گٹھ:کیمیرون دیاں بولیاں گٹھ:گھانا دیاں بولیاں گٹھ:نائیجر دیاں بولیاں گٹھ:نائیجیریا دیاں بولیاں گٹھ:سوڈان دیاں بولیاں گٹھ:ٹوگو دیاں بولیاں
چک 245 ای بی
چک 245 ای بی ضلع وہاڑی دی تصیل بوریوالہ دا اک پنڈ اے ۔ اس پنڈ دی زمیناں نوں پاکپتن نہر سسٹم دے اک حصے اپر پاکپتن نہر دا پانی لگدا اے  ۔اس نہری پربندھ نوں ایسٹرن بار ڈویژن دا ناں دتا گیا اے تے اس پنڈ دے نال ای بی (E.B=Eastern Bar Division) ایسے لئی لگدا اے ۔ 350px|thumbnail|تحصیل بوریوالہ دے پنڈاں دا نقشہ 350px|thumbnail|ضلع وہاڑی دے پنڈاں دا نقشہ
تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ ضلع وہاڑی چ تصیل بوریوالہ چ وس رہیا اے ۔
پنجابی بولی تے پنجابیت
پنجاب شبد فارسی دے شبد پنج اتے آب دے سمیل توں بنیا ۔ اس شبد دی سبھ توں پہلی ورتوں ابن بطوطہ دیاں لکھتاں وچ ملدی اے ۔ پنجاب توں مطلب پنج دریاواں دی دھرتی۔اس طرحاں پنجاب دے خطے وچ بولی جان والی بولی نوں پنجابی بولی کیہا جاندا اے ۔پنجابی بولی دا نام خطے دے نام اپر رکھیا گیا اے،اس دا مطلب اس خطے کلچر نال اس دا کوئی تعلق اے،تاں ہی اوہ بولی اس خطے نال جڑی ہوئی اے ۔ پنجابی شبد دو معنےآں وچ ورتیا جاندا اے، اک پنجابی بندہ اتے دوجا پنجابی بولی ۔ اس طرحاں پنجابیت توں مطلب پنجابی بولی راہیں سرجیا بندہ، جو پنجابی بولی راہیں اپنی ہوند دی سوچ کردا اے، پر پنجابی بولی بارے عامَ تجزیہ ایہہ اے کہ جدید ادارے، پرراج، نیاں انتظام، تکنالوجی،سائنس ایہناں چیزاں وچ پنجابی بولی دی تھاں لگاتار گھٹدی جا رہی اے ۔ جدید بندے دی ایہناں چیزاں توں بناں سوچ وی نہیں کیتی جا سکدی ۔ مگر پنجابئت دی سوچ پھر وی اسے طرحاں کیتی جاندی اے، سگوں ہور زیادہ زور پھڑھدی جا رہی اے ۔ پنجابیت دی اس داعویداری وچ پنجابی بولی دا سوال منفی کیتا جا رہا اے ۔
سانولی پکھی پوچھل
سانولی پکھی پوچھل اک کیڑے کھانوالا تے پکھی پوچھل دے ٹبر دا اک پنچھی اے۔
پنجابی بولی تے پنجابیت
پنجابیت
پنجابیت مول روپ وچ پنجابی پچھان جاں شناخت دا دوجا ناں اے ۔ پنجابیت بارے ایہہ وی کیہا جادا اے کہ پنجابیت بارے ایہہ وی کیہا کہ پنجابی قوم ہی پنجابیت اے۔ ایہہ اک اجیہا تہذیبی تجزیہ اے، جس دا تعلقات پنجابی لوکاں دی رہتل، جیونجانچ اتے اوہناں گناں نال اے، جہڑے اسنوں دوجیاں قوماں جاں قومیتاں توں نکھیڑدے ہن ۔پنجابیت اک اجیہا احساس اے۔ جس راہیں خاص پرکار دی ولکھنتا دا جھلکارا پیندا اے ۔
سانولی پکھی پوچھل
گٹھ:پکھی پوچھل