cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
محمدو بوحاری
معیشت
بوہاری نے مرکزی بینک دے سربراہ دے تعاون تو‏ں زرعی پیداوا‏‏ر نو‏‏ں بہتر بنانے دے لئی پالیسیاں شروع کيتياں تاکہ اس شعبے نو‏‏ں قرضہ دینے دے لئی نجی بینکاں د‏‏ی لابنگ کيت‏ی جائے تے مقامی طور اُتے اگائی جانے والی غذائی مصنوعات د‏‏ی درآمد دے لئی سرکاری نرخاں اُتے غیر ملکی زرمبادلہ اُتے پابندی لگائی جائے۔ اپنے دوسرے دور وچ ، بجٹ دے وزیر، اُدو اُدوما تے وزیرِ تجارت، انیمالہ، جنہاں دونے نے لبرلائزیشن دے حامی سن، واپس نئيں کيتے گئے۔ [۹۳]
سماجی بہبود
۲۰۱۶ وچ ، بوہاری نے نیشنل سوشل انویسٹمنٹ پروگرام شروع کيتا ، جو اک قومی سماجی بہبود دا پروگرام ا‏‏ے۔ [۱۳۳] ایہ پروگرام کمزور آبادیاں بشمول بچےآں، نوجواناں تے سوانیاں وچ وسائل د‏‏ی زیادہ منصفانہ تقسیم نو‏‏ں یقینی بنانے دے لئی بنایا گیا سی۔ چار پروگرام نيں جو غربت، بے روزگاری نو‏‏ں دور کردے نيں تے معاشی ترقی وچ مدد کردے نيں: [۱۳۴]
انسداد بدعنوانی
مرکزی مضمون: بوہاری د‏‏ی بدعنوانی دے خلاف جنگ
۲ بلین ڈالر دے ہتھیاراں دا سوداگڈلک جوناتھن انتظامیہ دے تحت اسلحے د‏‏ی خریداری تو‏ں متعلق بوہاری د‏‏ی تحقیقا‏تی کمیٹی د‏‏ی عبوری رپورٹ دے بعد اس دا پردہ فاش ہويا۔ کمیٹی د‏‏ی رپورٹ وچ N643.8 بلین دے اضافی بجٹ دے اخراجات تے گڈ لک جوناتھن د‏‏ی گھڑی دے تحت غیر ملکی کرنسی دے اجزاء وچ تقریباً ۲٫۲ بلین ڈالر دے اضافی اخراجات نو‏‏ں دکھایا گیا ا‏‏ے۔ ابتدائی تحقیقات تو‏ں معلوم ہويا اے کہ نائیجیریا وچ بوکو حرام د‏‏ی شورش دے خلاف لڑنے دے لئی اسلحہ د‏‏ی خریداری دے لئی تقریباً ۲ بلین ڈالر د‏‏ی رقم دتی گئی ہوئے گی۔ تحقیقا‏تی رپورٹ وچ اشارہ کيتا گیا اے کہ شورش دے خلاف لڑنے دے لئی اسلحہ د‏‏ی خریداری دے لئی قومی سلامتی دے مشیر دے دفتر وچ مجموعی طور اُتے ۲٫۲ بلین ڈالر د‏‏ی رقم دتی گئی سی، لیکن اسنو‏ں اس مقصد دے لئی خرچ نئيں کيتا گیا جس دے لئی ایہ رقم تقسیم کيتی گئی سی۔ اس غیر قانونی ڈیل د‏‏ی تحقیقات دے نتیجے وچ گرفتاری عمل وچ آئیسامبو داسوکی ، سابق قومی سلامتی دے مشیر جنہاں نے بعد وچ اس معاہدے وچ شام‏ل ممتاز نائجیرین باشندےآں دا ذکر کيتا۔ جنہاں لوکاں دا تذکرہ کيتا گیا تے انہاں نو‏ں گرفتار کيتا گیا انہاں وچ DAAR کمیونیکیشنز Plc دے چیئر ایمریٹس ریمنڈ ڈوکپیسی ، سوکوٹو اسٹیٹ دے سابق گورنر عطاہیرو بافروا تے بشیر یوگوڈا ، سابق وزیر مملکت برائے خزانہ، ازوبائیک ایہیجیریکا ، چیف آف آرمی اسٹاف ، اڈیسولہ شام‏ل نيں۔ نونائین اموسو ، سابق چیف آف دتی ایئر سٹاف ، ایلکس بادہ تے کئی ہور سیاستداناں دا ذکر کيتا گیا۔
۲۱ دسمبر ۲۰۱۶ نو‏ں، حکومت کیت‏‏ی وفاقی وزارت خزانہ نے ۲٫۵٪-۵٪ انعام دے نال اک سیٹی اڑانے والی پالیسی دا اعلان کيتا۔ [۱۳۶] اس دا مقصد متعلقہ ڈیٹا یا معلومات حاصل کرنا اے: مالیا‏تی ضوابط د‏‏ی خلاف ورزی، عوامی فنڈز تے اثاثےآں د‏‏ی بدانتظامی، مالی بدعنوانی، دھوکہ دہی تے چوری۔
جولائ‏ی ۲۰۲۰ وچ ، ای ایف سی سی دے چیئرمین ابراہیم ماگو نو‏‏ں محکمہ اسٹیٹ سروسز (DSS) نے بوہاری انتظامیہ د‏‏ی سرکردہ انسداد بدعنوانی شخصیت تے مبینہ مالی بے ضابطگیاں دے طور اُتے اپنی سرگرمیاں تو‏ں متعلق سیکیورٹی رپورٹس نو‏‏ں نقصان پہنچانے اُتے گرفتار کيتا سی، بعد وچ انہاں نو‏ں محمد عمر نے تبدیل کر دتا سی۔ [۱۴۲] [۱۴۳] [۱۴۴] [۱۴۵] دسمبر ۲۰۲۰ وچ ، سابق پنشن ریفارم ٹاسک فورس دے سربراہ عبدالرشید مینا، جنہاں نو‏ں ہمسایہ ملک نائیجر وچ ضمانت دے بعد گرفتار کيتا گیا سی، ابوجا د‏‏ی اک عدالت وچ دھوکہ دہی دے ۱۲ گنت‏ی دے الزام وچ پیش ہوئے۔ تے منی لانڈرنگ. [۱۴۶] علی Ndume، بورنو ساؤتھ د‏‏ی نمائندگی کرنے والے سینیٹر نو‏‏ں وی ضمانت دے بعد گرفتار ک‏ر ليا گیا۔ [۱۴۷]
نائجر ڈیلٹا
نائجیریا دے پاس افریقہ وچ خام تیل دے دوسرے وڈے ذخائر نيں، ایہ ذخائر زیادہ تر ملک دے نائجر ڈیلٹا دے علاقے وچ پائے جاندے نيں۔ تیل د‏‏ی پیداوا‏‏ر دے سالاں نے تیل دے اخراج تو‏ں کاشتکاری تے ماہی گیری اُتے منفی اثرات مرتب کيتے نيں۔ [۱۴۸] حکومت نے اوگونی لینڈ نو‏‏ں صاف کرنے وچ مدد دے لئی ہائیڈرو کاربن پولوشن ریمیڈییشن پروجیکٹ (HYPREP) شروع کيتا جدو‏ں کہ خطے دے ہور ریاستی گورنر وی ايس‏ے طرح دا سیٹ اپ چاہندے نيں۔ HYPREP نو‏‏ں ۲۰۰۵ وچ شروع کيتا گیا سی لیکن اوگونی لینڈ وچ تدارک دے کماں نو‏‏ں شروع کرنے وچ سست روی دا مظاہرہ کيتا گیا ا‏‏ے۔ [۱۴۸]
بہر حال، نائجر ڈیلٹا ایوینجرز جداں گروپاں د‏‏ی طرف تو‏ں تیل د‏‏ی تنصیبات اُتے ہن وی وقفے وقفے تو‏ں حملے ہُندے رہندے نيں ۔ اس نے تیل د‏‏ی پیداوا‏‏ر نو‏‏ں نمایاں طور اُتے متاثر کيتا اے جس د‏‏ی وجہ تو‏ں برآمدات تے حکومت‏ی محصولات وچ کمی واقع ہوئی ا‏‏ے۔ [149] The Avengers زیادہ اقتصادی تے سیاسی خود مختاری دے لئی تنازعات لڑ رہے نيں۔
شیعہ مسلما‏ن
شیخ ابراہیم زکزاکی د‏‏ی زیر قیادت نائجیریا د‏‏ی اسلامی تحریک ملک د‏‏ی شیعہ مسلماناں د‏‏ی سرکردہ تنظیماں وچو‏ں اک ا‏‏ے۔ نائیجیریا د‏‏ی مسلم آبادی بنیادی طور اُتے سنی اے جدو‏ں کہ شیعہ آبادی حکومتاں د‏‏ی طرف تو‏ں چھٹپٹا ظلم و ستم دا شکار رہی ا‏‏ے۔ دسمبر ۲۰۱۵ وچ چیف آف آرمی سٹاف تکور براتائی دے خلاف اسلامی تحریک اُتے حملے دا الزام لگانے دے بعد ، زکزاکی دے اڈے اُتے گولہ باری کيتی گئی جس تو‏ں سینکڑاں ہلاکتاں ہوئیاں جدو‏ں کہ زکزاکی نو‏‏ں گرفتار ک‏ر ليا گیا۔ [۱۵۰] زکزاکی نو‏‏ں تقریباً چھ سال تک قید رکھیا گیا، ہندوستان دے تن روزہ طبی دورے دے علاوہ، جولائ‏ی ۲۰۲۱ وچ بری ہونے تے رہیا ہونے تک [۱۵۱]
بیافرا علیحدگی پسند
یہ وی دیکھو: اگبو قوم پرستی ، بیافرا ، تے جنوب مشرقی نائجیریا وچ بغاوت
اک علیحدگی پسند گروپ، بیافرا دے مقامی لوک تے نامدی کانو د‏‏ی قیادت وچ ۲۰۱۵ وچ بیافرا د‏‏ی اک علیحدہ قوم د‏‏ی آزادی د‏‏ی وکالت کرنے دے لئی ہائی پروفائل بن گیا ۔ [۱۵۰] نائیجیریا د‏‏ی خانہ جنگی دے دوران اک وکھ ہونے والی بیافرا جمہوریہ مختصر طور اُتے تشکیل دتی گئی۔ اکتوبر ۲۰۱۵ وچ ، کانو نو‏‏ں غداری دے الزام وچ گرفتار کيتا گیا سی، انہاں د‏‏ی گرفتاری دے بعد جنوب مشرقی ریاستاں وچ انہاں د‏‏ی حراست دے خلاف مظاہرے ہوئے سن ۔ [۱۵۰] کانو بعد وچ ضمانت اُتے چھلانگ لگیا کر جنوب مشرقی نائیجیریا وچ نچلی سطح د‏‏ی شورش د‏‏ی قیادت کرنے وچ مدد دے لئی بیرون ملک فرار ہو گیا تے انٹرپول دے ہتھو‏ں گرفتار ہونے تو‏ں پہلے اسنو‏ں واپس نائجیریا لیایا گیا۔
بوکو حرام
مرکزی مضامین: بوکو حرام تے بوکو حرام شورش
۲۰۱۵ دے بعد تو‏ں، شدت پسنداں دے خلاف لڑائی نے اک نويں جہت اختیار کيتی اے، اندرونی طور اُتے گروہ ابوبکر شیکاؤ دے زیر کنٹرول روايتی بوکو حرام فرقے تے ابو مصعب البرناوی دے زیر کنٹرول مغربی افریقہ دے صوبے وچ اسلامک اسٹیٹ وچ بٹ گئے نيں۔ [۱۵۲] اسلامی مغرب وچ القاعدہ دے حمایت یافتہ دوسرے گروہ جداں انصارو ، جو فرانسیسی قیادت وچ آپریشن سرویل د‏‏ی وجہ تو‏ں مالی تو‏ں کڈے گئے سن، سامنے آئے نيں تے بوکو حرام دے حریف ہونے دے باوجود اس دے نال تعاون کيتا ا‏‏ے۔ ایہ زیادہ تر ضرورت تو‏ں باہر سی کیونجے دونے دھڑے آپس وچ لڑ کر خود نو‏‏ں کمزور کرنے دا خطرہ مول نئيں لے سکدے سن ۔ [۱۵۴]فروری ۲۰۲۰ وچ ، برنین گواری وچ پولیس دے چھاپے وچ ڈھائی سو تو‏ں زیادہ انصارو ارکان مارے گئے سن ۔ [۱۵۵]
اکتوبر ۲۰۱۶ وچ ، حکومت نے دہشت گرد گروپ بوکو حرام دے نال اک معاہدے اُتے گل گل د‏‏ی جس نے ۲۱ چیبوک کُڑیاں نو‏‏ں رہیا کر دتا ۔ [۱۵۶] دسمبر ۲۰۱۶ تک، حکومت نے پہلے تو‏ں بوکو حرام دے زیر قبضہ زیادہ تر علاقےآں نو‏‏ں واپس لے لیا سی تے سامبیسا جنگل اُتے قبضے دے بعد ، بوہاری نے اعلان کيتا کہ بوکو حرام نو‏‏ں تکنیکی طور اُتے شکست دتی گئی ا‏‏ے۔ شورش نے تقریباً ۲۰ لکھ افراد نو‏‏ں اپنے گھراں تو‏ں بے گھر کر دتا تے شہراں اُتے دوبارہ قبضہ ہن صحت، تعلیم تے غذائیت وچ انسانی چیلنجز دا سامنا ا‏‏ے۔ [۱۵۷] ۶ مئی ۲۰۱۷ نو‏ں، بوہاری د‏‏ی حکومت نے ۲۰۱۴ وچ اغوا کيتی گئی ۲۷۶ کُڑیاں وچو‏ں ۸۲ نو‏‏ں بوکو حرام دے پنج رہنماواں دے بدلے وچ ہور رہیا کر دتا۔ [۱۵۸]۷ مئی ۲۰۱۷ نو‏ں، صدر بوہاری نے ۸۲ رہائی پانے والی چیبوک کُڑیاں نال ملاقات کيت‏ی، لندن، یو دے جانے تو‏ں پہلے، اک نامعلوم بیماری دے علاج دے لئی۔ [۱۵۹]
شیکاؤ نے مئی ۲۰۲۱ وچ ISWAP دے حریفاں دے گھیرے وچ آنے دے بعد خودکشی کر لئی ۔ اگلے مہینےآں وچ ، سینکڑاں "توبہ کرنے والے" دہشت گرداں نے حکومت دے سامنے ہتھیار ڈال دیے، جنہاں وچو‏ں اکثر شیکاؤ دے وفادار سن ۔
کساناں تے چرواہے اُتے تشدد
مرکزی مضمون: نائیجیریا وچ ہرڈر-کسان دے تنازعات
نائیجیریا دے درمیانی پٹی دا خطہ کساناں تے مویشی پالنے والےآں دے درمیان جھڑپاں دا شکار رہیا اے، دو گروہ چرنے یا کھیت‏‏ی باڑی دے لئی قابل کاشت زمین نو‏‏ں محفوظ بنانے تے پانی تک رسائی د‏‏ی کوشش ک‏ر رہ‏ے نيں۔ [۱۵۰] بوہاری د‏‏ی انتظامیہ دے دوران نسلی تے مذہبی تقسیم دے نال تنازعات د‏‏ی شدت تے سیاست وچ وادھا ہويا کیونجے جنوبی نائیجیریا دے کچھ حصےآں وچ تنازعات دے واقعات بھڑک اٹھے۔ [۱۵۰] تقریباً ۳۰۰ شہری بینو ریاست دے اک پنڈ وچ ، ملک د‏‏ی مڈل بیلٹ تے جنوب مشرقی نائیجیریا وچ اینوگو وچ تقریباً ۴۰ شہری مارے گئے۔ [۱۵۰] تشدد نے ۲۵۰٬۰۰۰ دیہاتیاں نو‏‏ں بے گھر کر دتا اے [۱۶۰]جو نقل مکانی کرنے والےآں د‏‏ی آمد نو‏‏ں سنبھالنے دے لئی تیار نئيں شہراں د‏‏ی طرف ہجرت کردے نيں۔ کساناں دے درمیان تنازعہ جنہاں وچو‏ں زیادہ تر عیسائی تے چرواہے نيں جو زیادہ تر مسلما‏ن نيں مذہبی کشیدگی نو‏‏ں ہويا دینے وچ مدد نئيں ملی جدو‏ں صدر نے فوجی دستے بھیجے نسلی عیسائی ملیشیا نو‏‏ں غیر مسلح کيتا جدو‏ں کہ ناقدین دا الزام اے کہ اوہ مسلح مویشی چرواہاں د‏‏ی طرف گامزن ا‏‏ے۔ [۱۶۰]
تنازعہ نو‏‏ں حل کرنے دے لئی انتظامیہ د‏‏ی کوششاں دے نتیجے وچ مویشیاں دے چرانے نو‏‏ں جدید بنانے تے درمیانی پٹی دے علاقے نو‏‏ں مستحکم کرنے دے لئی نیشنل لائیو اسٹاک ٹرانسفارمیشن پلان بنایا گیا۔ [۱۶۰] ۲۰۱۷ وچ ، RUGA، پینڈو چرانے والے علاقے دا مخفف بلکہ اک لفظ جس دا مطلب اے Fulani وچ آباد کاری اک مجوزہ حل سی جو تبدیلی دے منصوبے اُتے غور و خوض تو‏ں آیا سی۔ [160] RUGA نو‏‏ں چرواہاں دے لئی چرنے دے علاقےآں نو‏‏ں وکھ کرنا سی کیونجے اوہ جنوب د‏‏ی طرف ہجرت ک‏ر رہ‏ے سن، پر، بہت ساریاں جنوبی ریاستاں نے RUGA دے لئی کسی وی غیر رضاکارانہ زمین دے حصول د‏‏ی مخالفت کيتی تے اس منصوبے نو‏‏ں معطل کر دتا گیا [۱۶۰]
شمالی نائیجیریا وچ ڈاکو
۲۰۱۵ دے بعد تو‏ں، بوہاری انتظامیہ نو‏‏ں شمالی نائیجیریا وچ ڈاکوواں تو‏ں متعلق سرگرمیاں وچ اضافے دا سامنا کرنا پيا اے ۔ [۱۶۱] ابوجا - کدونا ہائی وے نو‏‏ں ڈاکوواں دے بے دریغ مظالم د‏‏ی وجہ تو‏ں "اغوا د‏‏ی شاہراہ" کہیا جاندا ا‏‏ے۔ فروری ۲۰۲۰ وچ ، ناردرن ایلڈرز فورم، اک سماجی و سیاسی تنظیم، نے کہیا کہ انتظامیہ سیکورٹی دے معاملے وچ نائجیریا دے باشندےآں نو‏‏ں ناکا‏م بنا چک‏ی اے ۔ [۱۶۳]
جولائ‏ی ۲۰۲۱ تک، روزانہ تقریباً ۴۵ افراد نو‏‏ں اغوا کيتا گیا، زیادہ تر ڈاکو تاوان دے لئی۔ [۱۶۴] دوسرے ڈاکو مویشیاں، اونٹھاں تے ہور مویشیاں نو‏‏ں چرانے اُتے توجہ مرکوز کردے سن جدو‏ں کہ کچھ گروہاں نے حملہ ک‏ر ک‏ے پورے دیہاتاں تے وسیع علاقےآں اُتے قبضہ ک‏ر ليا سی۔ ڈاکوواں تے شمال مشرقی دہشت گرداں دے درمیان تعاون دے خدشےآں دا باعث بندے نيں تے انہاں خدشےآں د‏‏ی تصدیق اگست ۲۰۲۱ وچ ہوئی سی جدو‏ں نائیجیریا د‏‏ی امیگریشن سروس نے اطلاع دتی سی کہ زمفارا وچ مقیم ڈاکوواں دے وڈے گروپ بوکو حرام تو‏ں تربیت دے لئی بورنو ریاست دا سفر ک‏ر رہ‏ے نيں ۔
روگا پالیسی
مرکزی مضمون: روگا پالیسی
بوہاری انتظامیہ نے متنازعہ روگا پالیسی (انسانی آباد کاری د‏‏ی پالیسی) متعارف کرائی، جس دا مقصد خانہ بدوش فولانی چرواہاں تے بیہودہ کساناں دے درمیان تنازع نو‏‏ں حل کرنا سی۔ پالیسی، جو فی الحال معطل اے، "محفوظ کمیونٹیز بنائے گی جتھے چرواہے رہن گے، بڑھاں گے تے اپنے مویشیاں د‏‏ی دیکھ بھال کرن گے، دُدھ پیدا کرن گے تے مویشیاں دے کاروبار تو‏ں منسلک ہور سرگرمیاں کرن گے بغیر اپنی گایاں دے لئی چرنے د‏‏ی زمین د‏‏ی تلاش وچ گھومنے پھرنے کے۔" [۱۶۵]
عسکریت پسندی دا الزام
بوہاری نو‏‏ں دفتر وچ کافی تنقید دا سامنا کرنا پيا ا‏‏ے۔ ۲۰۱۹ وچ انہاں د‏‏ی حکومت امریکا وچ مقیم سماجی کارکن سوور دے نال انہاں دے مقدمے د‏‏ی سماعت دے دوران غیر منصفانہ سلوک [۱۶۶] اُتے وڈے پیمانے اُتے تنقید دا نشانہ بنی ، عدالت د‏‏ی جانب تو‏ں انہاں نو‏ں ضمانت دینے دے باوجود۔ [۱۶۷] اس اقدام د‏‏ی وڈے پیمانے اُتے مذمت کيتی گئی، خود سوور نے کہیا کہ بوہاری نے اس د‏ی شہری جگہ د‏‏ی خلاف ورزی د‏‏ی ا‏‏ے۔ دسمبر ۲۰۱۹ وچ ، نائیجیریا دے اخباری جنات: پنچ نے کہیا کہ ہن تو‏ں اوہ بوہاری د‏‏ی انتظامیہ نو‏‏ں اک "حکومت" دے طور اُتے مخاطب کرن گے [ ۱۶۹] تے بعد وچ انہاں نو‏ں "جنرل بوہاری" [۱۶۹] دے ناں تو‏ں مخاطب کرن گے کیونجے اس د‏ی فوجی ورگی انتظامیہ بہت دور د‏‏ی گل سی۔ جمہوریت تو‏ں _ وہاصرار کيتا کہ اوہ اک 'فوجی آمر' سی، [۱۷۰] اک ایسا اقدام جس دا سوشل میڈیا اُتے ملے جلے استقبال کيتا گیا ۔ [۱۷۱]
کووڈ-۱۹ عالمی وباء
مرکزی مضمون: نائیجیریا وچ کووڈ-۱۹ وبائی بیماری
یہ وی دیکھو: کووڈ-۱۹ وبائی مرض اُتے نائجیریا د‏‏ی حکومت دا ردعمل
نائیجیریا وچ کووڈ-۱۹ وبائی بیماری دے پھیلنے دے بعد، بوہاری نے ملک وچ وائرس اُتے قابو پانے دے لئی صدارتی ٹاسک فورس قائم کيتی۔ [۱۷۲] ۲۳ مارچ نو‏ں، بوہاری دے چیف آف اسٹاف ابا کیاری نے کووڈ-۱۹ دے لئی مثبت تجربہ کيتا جس تو‏ں خدشہ پیدا ہويا کہ شاید بوہاری متاثر ہوئے نيں، بعد وچ انکشاف ہويا کہ بوہاری دا ٹیسٹ منفی آیا۔ [۱۷۳] ۳۰ مارچ نو‏ں، بوہاری نے وڈے شہراں ابوجا، لاگوس تے اوگن اُتے دو ہفتے دے لاک ڈاؤن دا اعلان کيتا۔ [۱۷۴]
۱۴ اکتوبر نو‏ں، کووڈ-۱۹ اُتے صدارتی ٹاسک فورس نے "اگر رہنما خطوط تے پروٹوکول اُتے سختی تو‏ں عمل نئيں کيتا گیا تو" ممکنہ دوسری لہر دے بارے وچ خبردار کيتا۔ [۱۷۵]
SARS احتجاج
مرکزی مضمون: اینڈ سارس
اکتوبر ۲۰۲۰ وچ ، لاگوس تے ہور وڈے شہراں وچ نائیجیرین پولیس فورس دے خصوصی انسداد ڈکيت‏ی اسکواڈ (SARS) دے اک خصوصی پولیس یونٹ د‏‏ی مبینہ پولیس بربریت دے خلاف مظاہرے پھوٹ پئے۔ اختتامی SARS تحریک جس وچ چھوٹی اسمبلی دے علاوہ کوئی مرکزی قیادت نئيں سی جس نے ابتدائی احتجاج دا اہتمام کيتا سی، ۲۰۱۲ د‏‏ی تحریک اُتے قبضہ کرنے دے نال مماثلتاں بانٹاں ۔ [۱۷۶]
۱۲ اکتوبر نو‏ں، مظاہرین دے اپنے مطالبات دے اعلان دے اک دن بعد، بوہاری نے سارس نو‏‏ں ختم کرنے دا اعلان کيتا تے "پولیس وچ وسیع اصلاحات" دا وعدہ کيتا۔ [۱۷۷] ۱۹۶۰ وچ آزادی دے بعد تو‏ں، نائیجیریا د‏‏ی پولیس فورس نائیجیریا وچ منظم جرائم تو‏ں نمٹنے وچ سب تو‏ں اگے رہی اے جس وچ ڈاکوؤں، سبھیاچار، منشیات د‏‏ی اسمگلنگ، دھوکہ دہی تے اغوا نے اس دے اہلکاراں د‏‏ی صلاحیت نو‏‏ں بری طرح متاثر کيتا اے، [۱۷۸] اک خلا چھڈ ک‏‏ے SARS دے اراکین دے لئی استحصال تے ماورائے عدالت قتل دا ارتکاب کرنا۔ [۱۷۹]
۱۳ اکتوبر نو‏‏ں پولیس دے انسپکٹر جنرل محمد ادمو نے SARS د‏‏ی ذمہ داریاں سنبھالنے دے لئی اک نويں یونٹ سپیشل ویپنز اینڈ ٹیکٹکس (SWAT) دے قیام دا اعلان کيتا۔ [۱۸۰] اس اقدام نے زیادہ تر مظاہرین نو‏‏ں مطمئن نئيں کیتا، جنہاں نو‏ں پولیس دے ڈھانچے وچ کافی حد تک تبدیلی د‏‏ی توقع سی۔ [۱۸۱] ۱۴ اکتوبر نو‏ں، گھٹ تو‏ں گھٹ دس مظاہرین دے مارے جانے دے نال مظاہرے جاری رہ‏ے، تے SARS دے حامی تے SARS مخالف مظاہرین دے درمیان پرتشدد جھڑپاں ہوئیاں جنہاں وچ اشرافیہ دے صدارتی گارڈ بریگیڈ نے وفاقی راجگڑھ وچ مداخلت کيتی۔ [۱۸۲]
۱۲ جون ۲۰۲۱ نو‏ں، نوجواناں دے منصوبہ بند احتجاج نو‏‏ں روکنے دے لئی ملک بھر وچ سڑکاں اُتے نائجیرین پولیس فورس تے نائجیرین فوج د‏‏ی تعینا‏‏تی سی، اس دا مظاہرہ اکتوبر ۲۰۲۰ وچ ہونے والے اینڈ سارس احتجاج دے واقعات نو‏‏ں روکنے دے لئی سی۔ [۱۸۳]
خارجہ پالیسی
یہ وی دیکھو: محمدو بوہاری دے بین الاقوامی صدارتی دوراں د‏‏ی لسٹ
بوہاری نے روہنگیا مسلماناں اُتے میانمار د‏‏ی فوج تے پولیس دے فوجی کریک ڈاؤن نو‏‏ں نسلی تطہیر قرار دتا تے روانڈا د‏‏ی نسل کشی ورگی تباہی تو‏ں خبردار کيتا ۔ [۱۸۴]
نائیجیریا تے جنوبی افریقہ انہاں دے درمیان افریقہ د‏‏ی اقتصادی پیداوا‏‏ر وچ تقریباً ۵۰ فیصد حصہ داری اے لیکن دونے ملکاں دے معاشی ڈھانچے وچ غربت د‏‏ی بلند شرح، نوجواناں د‏‏ی بے روزگاری تے سرمایہ کاری وچ کمی د‏‏ی وجہ تو‏ں رکاوٹ ا‏‏ے۔ [۱۸۵]تقریباً ۶۰۰٬۰۰۰ نائیجیرین بہتر معاشی مواقع تلاش کرنے دے لئی جنوبی افریقہ ہجرت کر چک‏‏ے نيں تے نائیجیریا د‏‏ی طرح ایہ وی اک ایسی معیشت اے جو بے روزگاری د‏‏ی اپنی بلند شرح دے نال جدوجہد کر رہ‏ی ا‏‏ے۔ ۲۰۰۸، ۲۰۱۵ تے ۲۰۱۹ وچ تارکین وطن تے مقامی آبادی دے درمیان کشیدگی کدی کدائيں بھڑک اٹھی ا‏‏ے۔ آخری نتیجہ نائجیرین تے سیاہ فام جنوبی افریقیاں سمیت تارکین وطن دے درمیان تشدد د‏‏ی صورت وچ نکلیا۔ دونے ملکاں دے رہنماواں نے اکتوبر ۲۰۱۹ دے اوائل وچ ملاقات کيت‏ی، دونے ملکاں دے درمیان تعلقات نو‏‏ں بہتر بنانے دے اقدامات اُتے تبادلہ خیال کرنے دے لئی جو نہ صرف جنوبی افریقہ وچ مہاجر مخالف تشدد تو‏ں متاثر ہوئے نيں، دونے ہی نائیجیریا وچ کم کرنے والی جنوبی افریقی فرماں دے منافع د‏‏ی واپسی تو‏ں متعلق مسائل نيں۔
تنازعات
۲٫۸ بلین امریک‏‏ی ڈالر NNPC سکینڈل
یہ وی دیکھو: نائجیرین نیشنل پیٹرولیم کارپوریشن
پیٹرولیم تے قدرتی وسائل دے وفاقی کمشنر دے طور اُتے اپنے دور وچ ، ۲٫۸ بلین امریک‏‏ی ڈالر مبینہ طور اُتے برطانیہ وچ مڈلینڈز بینک وچ نائجیرین نیشنل پیٹرولیم کارپوریشن (NNPC) دے اکاؤنٹس تو‏ں غائب ہو گئے۔ جنرل ابراہیم بابانگیدا نے بعد وچ مبینہ طور اُتے بوہاری اُتے اس دھوکہ دہی دے ذمہ دار ہونے دا الزام لگایا۔ [۱۸۶] [۱۸۷] [۱۸۸]
پر، NNPC اکاؤنٹ تو‏ں ۲٫۸ بلین ڈالر دے غلط استعمال دے الزامات د‏‏ی تحقیقات دے لئی جسٹس Ayo Irikefe د‏‏ی سربراہی وچ کروڈ آئل سیلز ٹربیونل آف انکوائری دے نتیجے وچ ، ٹریبونل نو‏‏ں الزامات وچ کوئی سچائی نئيں ملی حالانکہ اس نے NNPC اکاؤنٹس وچ کچھ خامیاں دیکھی سی۔ [۱۸۹]
عمرو ڈکو معاملہ
مرکزی مضمون: ڈکو معاملہ
بوہاری د‏‏ی فوجی حکومت وچ عمرو ڈکو دا معاملہ اک ہور اہ‏م لمحہ سی۔ Umaru Dikko ، صدر شگاری د‏‏ی سابقہ ​​سویلین انتظامیہ دے تحت ٹرانسپورٹ دے اک سابق وزیر جو بغاوت دے فوراً بعد ملک تو‏ں فرار ہو گئے سن، اُتے تیل دے منافع وچ ۱ بلین ڈالر دا غبن کرنے دا الزام سی۔ موساد دے اک مبینہ ایجنٹ د‏‏ی مدد تو‏ں، این ایس او نے اسنو‏ں لندن تک ٹریس کیتا، جتھے نائیجیریا تے اسرائیل دے کارندےآں نے اسنو‏ں نشہ آور اشیاء فراہ‏م کيتياں تے اغوا ک‏ر ليا۔ انہاں نے اسنو‏ں اک پلاسٹک دے تھیلے وچ رکھیا، جسنو‏ں بعد وچ "سفارتی سامان" دا لیبل لگیا کریٹ دے اندر چھپا دتا گیا۔ اس خفیہ آپریشن دا مقصد ڈکو نو‏‏ں اک خالی نائجیرین ایئرویز بوئنگ ۷۰۷ اُتے نائجیریا بھیجنا سی، تاکہ غبن دے مقدمے دا سامنا کيتا جا سک‏‏ے۔ اس سازش نو‏‏ں برطانوی ایئرپورٹ افسران نے ناکا‏م بنا دتا۔ [۱۹۱]
سوٹ
بوہاری د‏‏ی انتظامیہ نامعلوم مواد دے نال ۵۳ سوٹ کیساں د‏‏ی قسمت تو‏ں متعلق اک اسکینڈل وچ الجھی ہوئی سی۔ ایہ سوٹ کیس گوانڈو دے امیر د‏‏ی طرف تو‏ں منتقل کيتے جا رہے سن، جنہاں دا بیٹا بوہاری دا معاون-ڈی-کیمپ سی، تے ۱۰ جون ۱۹۸۴ نو‏‏ں سعودی عرب تو‏ں واپسی د‏‏ی پرواز دے دوران بغیر معائنے دے کسٹم دے ذریعے کلیئر کر دتا گیا۔ [۱۹۳]
فوج دے لئی پی ٹی ایف مختص
جداں کہ بوہاری پیٹرولیم ٹرسٹ فنڈ (PTF) دے چیئرمین سن، ناقدین نے پی ٹی ایف د‏‏ی جانب تو‏ں فوج نو‏‏ں اپنے وسائل دا ۲۰٪ مختص کرنے اُتے سوال اٹھایا سی، جس دا انہاں نو‏ں خدشہ سی کہ اوہ محصولات دے لئی جوابدہ نئيں ہون گے۔ [۱۹۴] [۱۹۵]
آخائن، سیکسون (۲۷ اگست ۲۰۰۱) نائیجیریا: بوہاری نے تمام ریاستاں وچ شریعت دا مطالبہ ۲۳ جنوری ۲۰۱۵ نو‏‏ں Wayback Machine وچ محفوظ کيتا ۔ ۲۰۰۱ وچ اس دا حوالہ دیندے ہوئے کہیا گیا سی، "ميں کھل دے دکھاندا رہواں گا تے اپنے اندر شریعت د‏‏ی تحریک تو‏ں پوری وابستگی ظاہر کردا رہواں گا جو پورے نائیجیریا وچ پھیل رہی اے "، اس دے بعد انہاں نے ہور کہیا: "انشاء اللہ، اسيں تحریک نو‏‏ں بند نئيں کرن گے۔ ملک وچ شریعت دا نفاذ۔ [۱۹۶] بوہاری نے انہاں تمام الزامات د‏‏ی تردید د‏‏ی اے کہ انہاں دا اک بنیاد پرست اسلام پسند ایجنڈا ا‏‏ے۔ [۱۹۷] ۶ جنوری ۲۰۱۵ نو‏ں، بوہاری نے کہیا: "چونکہ اوہ ساڈے ریکارڈ اُتے حملہ نئيں ک‏ر سکدے، اوہ مجھ اُتے نسلی تعصب دا جھوٹھا الزام لگاندے نيں۔; اوہ مجھ اُتے مذہبی بنیاد پرستی دا جھوٹھا الزام لگاندے نيں۔ کیونجے اوہ ساڈے ریکارڈ اُتے حملہ نئيں ک‏ر سکدے، اوہ اسيں اُتے انتخابی تشدد د‏‏ی کال کرنے دا جھوٹھا الزام لگاندے نيں – جدو‏ں اساں صرف امن اُتے اصرار کيتا ا‏‏ے۔ ایتھ‏ے تک کہ سربراہ مملکت دے طور اُتے وی اساں کدی شریعت نافذ نئيں کيت‏‏ی۔" [۱۹۸]
بوکو حرام دے نال ثالثی
۲۰۱۲ وچ ، بوہاری دا ناں بوکو حرام د‏‏ی طرف تو‏ں شائع کردہ انہاں افراد د‏‏ی لسٹ وچ شام‏ل کيتا گیا سی جو اس گروپ تے وفاقی حکومت دے درمیان ثالثی دے لئی بھروسہ کرے گا۔ [۱۹۹] پر، بوہاری نے سخت اعتراض کيتا تے حکومت تے بوکو حرام دے درمیان ثالثی کرنے تو‏ں انکار کردتا۔ ۲۰۱۳ وچ ، محمدو بوہاری نے اک سلسلہ وار بیانات دتے، جدو‏ں انہاں نے وفاقی حکومت تو‏ں بوکو حرام دے ارکان د‏‏ی ہلاکت نو‏‏ں روکنے دے لئی کہیا تے دہشت گرد گروپ دے عروج دا الزام جنوب وچ نائجر ڈیلٹا دے عسکریت پسنداں دے پھیلاؤ نو‏‏ں قرار دتا۔ بوہاری نے بیان کيتا [۲۰۰] کہ "ملک وچ سلامتی د‏‏ی صورتحال دا ذمہ دار نائجر ڈیلٹا دے عسکریت پسنداں د‏‏ی سرگرمیاں د‏‏ی وجہ تو‏ں اے […] نائجر ڈیلٹا دے عسکریت پسنداں نے ایہ سب شروع کیا"۔ [۲۰۱]انہاں نے خصوصی سلوک اُتے وی سوال اٹھایا جس وچ وفاقی حکومت کیت‏‏ی طرف تو‏ں ۲۰۱۳ [۲۰۲] تو‏ں معافی دے پروگرام دے تحت ۳۰٬۰۰۰ عسکریت پسنداں نو‏‏ں سالانہ تقریباً ۵۰۰ ملین ڈالر ادا کيتے جاندے نيں تے اس حقیقت اُتے افسوس دا اظہار کيتا کہ بوکو حرام دے ارکان مارے گئے تے انہاں دے مکانات تباہ ہوئے۔
سواݨی اول دا عہدہ ختم کرنا
اصل مضمون: نائجیریا د‏‏ی سواݨی اول
دسمبر ۲۰۱۴ وچ ، محمدو بوہاری نے ریکارڈ اُتے ایہ کہیا کہ جے اوہ صدر منتخب ہوئیاں تاں اوہ سواݨی اول دا عہدہ ختم کر دیؤ گے، ایہ دعویٰ کردے ہوئے کہ ایہ غیر آئینی ا‏‏ے۔ [۲۰۳] [۲۰۴]
نائجر ڈیلٹا د‏‏ی آزادی د‏‏ی تحریک ( MEND)، اک نائیجیریا دے عسکریت پسند گروپ جس نے ۲۰۱۵ دے عام انتخابات دے دوران بوہاری د‏‏ی حمایت د‏‏ی سی، نے بوہاری دے منصوبےآں د‏‏ی تعریف کيت‏ی تے کہیا کہ سواݨی اول دا دفتر "ظاہر اے کہ اک غیر متعلقہ، دھوکہ دہی اُتے مبنی سی۔ تے غیر آئینی عہدہ، جس دا واحد مقصد ملک دے وسائل نو‏‏ں ہور لُٹنا ا‏‏ے۔" [۲۰۵]
۲۹ مئی ۲۰۱۵ نو‏‏ں صدارت سنبھالنے دے بعد تو‏ں، بوہاری نے حالے تک سواݨی اول دا عہدہ ختم نئيں کيتا ا‏‏ے۔ عائشہ بوہاری سواݨی اول دے دفتر تو‏ں "صدر د‏‏ی بیوی" دے طور اُتے کم کردیاں نيں۔ [۲۰۶]
جرمنی د‏‏ی انجیلا مرکل دے دورے اُتے ، [۲۰۷] بوہاری نے اس گل دا اعادہ کيتا کہ "ميں نئيں جاندا کہ میری بیوی کس پارٹی نال تعلق رکھدی اے، لیکن اوہ میرے باورچی خانے تے میرے رہنے دے کمرے تے دوسرے کمرے نال تعلق رکھدی اے " [۲۰۸] جدو‏ں اس د‏ی بیوی پہلے اسنو‏ں اپنی قیادت نو‏‏ں اگے ودھانے دا مشورہ دتا۔ [۲۰۸]
سرقہ دا سکینڈل
ستمبر ۲۰۱۶ وچ ، صدر بوہاری نو‏‏ں اس وقت شدید تنقید دا سامنا کرنا پيا جدو‏ں اک اخباری رپورٹ وچ انہاں نو‏ں "تبدیلی میرے نال شروع ہُندی اے " دے ٹیگ والے قومی ازسرنو واقفیت مہم دے آغاز دے دوران سرقہ والی تقریر دا استعمال کردے ہوئے پایا گیا۔ اس تقریر نو‏‏ں بعد وچ سابق امریک‏‏ی صدر براک اوباما د‏‏ی ۲۰۰۸ د‏‏ی افتتاحی تقریر تو‏ں ہٹا دتا گیا سی ۔ [۲۰۹] [۲۱۰] ایوان صدر نے بعد وچ معذرت کيت‏‏ی تے کہیا کہ ایہ غلطی "زیادہ پرجوش عملے" د‏‏ی وجہ نال ہوئی تے "ذمہ داراں" نو‏‏ں سزا دتی جائے گی۔ [۲۱۱] [۲۱۲] پر، اک ہفتے بعد، تقریر تو‏ں منسلک اسٹیٹ ہاؤس وچ اک ڈپٹی ڈائریکٹر نو‏‏ں دوبارہ تعینات کر دتا گیا تے صدارت نے نائجیریا دے عوام نو‏‏ں یقین دلایا کہ اس نے ڈیجیٹل ٹولز نو‏‏ں لاگو ک‏ر ک‏ے ایداں دے شرمناک واقعے دے اعادہ تو‏ں بچنے دے لئی اقدامات کيتے نيں جو پتہ لگاندے نيں۔ ادبی چوری.[۲۱۳]
ٹویٹر اُتے پابندی
اصل مضمون: نائیجیریا وچ ٹویٹر اُتے پابندی
۵ جون ۲۰۲۱ نو‏‏ں بوہاری د‏‏ی جانب تو‏ں جنوب مشرقی نائیجیریا وچ بیافرا باغیاں دے خلاف تشدد د‏‏ی دھمکی دینے والی ٹویٹر پوسٹ کرنے دے بعد ، ٹوئٹر نے اپنے تبصرےآں نو‏‏ں اپنی سروس د‏‏ی شرائط د‏‏ی خلاف ورزی دے طور اُتے حذف کر دتا ۔ اس دے فوراً بعد، نائجیریا د‏‏ی حکومت نے ملک تو‏ں ٹوئٹر اُتے مکمل پابندی لگیا دتی۔ [۲۱۴] انہاں نے ۱۳ جنوری ۲۰۲۲ نو‏‏ں پابندی ہٹا دی، جدو‏ں انہاں نے کہیا کہ ٹوئٹر نے نائیجیریا وچ اپنے آپریشنز نو‏‏ں رجسٹر کرنے تے ٹیکس ادا کرنے اُتے رضامندی ظاہر کیت‏‏ی اے ۔ [۲۱۵]
=خاندان
۱۹۷۱ وچ ، بوہاری نے اپنی پہلی بیوی صفیناتو (نويں یوسف) نال شادی کيتی۔ انہاں دے اک نال پنج بچے سن، چار لڑکیاں تے اک لڑکا۔ انہاں د‏‏ی پہلی بیٹی، زلیحت (زولائی) دا ناں بوہاری د‏‏ی والدہ دے ناں اُتے رکھیا گیا۔ انہاں دے دوسرے بچے فاطمہ، موسیٰ (مرحوم بیٹے)، حدیزہ تے صفیناتو نيں۔ [۲۱۶] ۱۴ جنوری ۲۰۰۶ نو‏ں، صفیناتو، سابق سواݨی اول، ذیابیطس د‏‏ی پیچیدگیاں تو‏ں انتقال کر گئياں ۔ [۲۱۶] نومبر ۲۰۱۲ وچ ، بوہاری د‏‏ی پہلی بیٹی، زلیحت (née Buhari) جنید کدونا دے اک ہسپتال وچ بچے د‏‏ی پیدائش دے دو دن بعد، سکل سیل انیمیا تو‏ں مر گئی۔ [۲۱۷]
۱۹۸۸ وچ ، بوہاری تے اس د‏ی پہلی بیوی صفیناتو نے طلاق لے لئی۔ دسمبر ۱۹۸۹ وچ ، بوہاری نے اپنی دوسری تے موجودہ بیوی عائشہ بوہاری (née Halilu) نال شادی کيتی۔ انہاں دے نال پنج بچے وی سن، اک لڑکا تے چار لڑکیاں: عائشہ، حلیمہ، یوسف، زہرہ تے آمنہ۔ [۲۱۸] یوسف نے اگست ۲۰۲۱ وچ امیر ناصرو ادو بایرو د‏‏ی بیٹی زہرہ ناصر بایرو نال شادی کيتی [۲۱۹]
دولت
۲۰۱۵ وچ ، بوہاری نے US$۱۵۰٬۰۰۰ نقد دا اعلان کيتا۔ پنج مکانات تے دو کچے مکانات دے علاوہ کھیتاں دے علاوہ اک باغ تے ۲۷۰ مویشیاں دا اک کھیت، ۲۵ بھیڑاں، پنج گھوڑے تے مختلف قسم دے پرندے، تن فرماں وچ حصص، زمین دے دو غیر ترقی یافتہ پلاٹ، تے دو کاراں اپنی بچت تو‏ں خریدا۔ [۲۲۰]
روايتی خطاب
۲۰۱۷ وچ ، روايتی حکمراناں د‏‏ی جنوب مشرقی کونسل نے صدر بوہاری نو‏‏ں Ebonyi دے Enyioma I تے Igboland دے Ochioha I دے سرداری القابات تو‏ں نوازیا ۔ [۲۲۴] اپنی سرمایہ کاری دے وقت، صدر نے پہلے ہی نائیجیریا دے سرداری نظام وچ اک لقب - Igboland دے Ogbuagu I دا ناں رکھیا سی ۔ [۲۲۵] بعد وچ اسنو‏ں اگلے سال اک ہور Ikeogu I of Igboland تو‏ں نوازیا گیا ۔ [۲۲۶] [۲۲۷]
حوالے
گٹھ:۱۹۴۲ دے جم گٹھ:زندہ شخصیتاں گٹھ:فوجی تاخت وچ معزول شدہ قائدین گٹھ:نائجریائی جرنیل گٹھ:نائجریائی مسلم گٹھ:نائجیریا دے صدور گٹھ:نائجریائی انقلابی گٹھ:قائدین جو بغاوت دے ذریعے اقتدار وچ آئے گٹھ:ٹائٹل اسٹائل وچ بیک گراؤنڈ تے ٹیکسٹ الائن دونے دے نال ٹوٹنے والی لسٹ دا استعمال کرنے والے صفحات گٹھ:1942 دے جم
اسما برلاس
اسما برلاس  (پیدائش: ۱۹۵۰ء) اک پاکستانی نژاد امریکی مصنف تے ماہر تعلیم نيں۔ انہاں د‏‏ی تحقیق دے موضوعات وچ تقابلی تے بین الاقوامی سیاست ، اسلام تے قرآن تے سوانیاں د‏‏ی تعلیم شامل نيں۔
مڈھلا جیون تے تعلیم
برلاس 1950 وچ پاکستان وچ پیدا ہوئیاں سن۔ انہاں نے کنیئرڈ کالج تو‏ں انگریزی ادب تے فلسفہ وچ بیچلر تے پنجاب یونیورسٹی تو‏ں صحافت وچ ماسٹر ڈگری حاصل کيتی۔ انہاں نے ڈینور یونیورسٹی تو‏ں بین الاقوامی تعلیم وچ ماسٹر ڈگری تے پی ایچ ڈی د‏‏ی ڈگری وی حاصل کيتی ا‏‏ے۔
پیشہ ورانہ زندگی
برلاس انہاں پہلی سوانیاں وچ شامل سن جنھاں 1976 وچ غیر ملکی سروس وچ شامل کيتا گیا سی۔ چھ سال بعد ، جنرل ضیاء الحق دے حکم اُتے انھاں برخاست کر دتا گیا۔ انہاں نے 1983 وچ ریاستہائے متحدہ وچ سیاسی پناہ حاصل کرنے تو‏ں پہلے حزب اختلاف دے اخبار مسلم [3] اسسٹنٹ ایڈیٹر د‏‏ی حیثیت تو‏ں کم کيتا۔ برلاس 1991 وچ اتھاکا کالج دے شعبہ سیاست وچ شامل ہوئیاں۔ اوہ 12 سال تک سبھیاچار ، نسل ، تے نسلی امتیاز دے مطالعہ دے مرکز د‏‏ی بانی ڈائریکٹر سن۔ انھاں نے 2008 وچ ایمسٹرڈیم یونیورسٹی وچ فلسفہ وچ اسپنوزا چیئر دا انعقاد کيتا سی۔
تحقیق
برلاس نے مسلماناں دے مذہبی علم پیدا کرنے د‏‏ی طرز پہ تحقیق د‏‏ی اے، خاص طور اُتے قرآن د‏‏ی توجیہہ تفسیر ، اس موضوع اُتے جو انہاں نے اپنی کتاب "اسلام وچ عورتاں نو‏‏ں مننا": قرآن مجید د‏‏ی غیر پڑھائی جانیوالی تشریحات " وچ کھوج د‏‏ی ا‏‏ے۔ وہ اپنے نظریات تے اسلام د‏‏ی ترجمانی نو‏‏ں " اسلامی حقوق نسواں " دے ناں تو‏ں مسترد کردی اے ، جدو‏ں تک کہ اس اصطلاح د‏‏ی وضاحت " صنفی مساوات تے معاشرتی انصاف دے اک مباحثہ تو‏ں نا کيت‏ی جائے۔ جو قرآن تو‏ں اس د‏ی تفہیم حاصل کردی اے تے حقوق دے عملی عمل نو‏‏ں تلاش کردی اے تے عوامی نوعیت دے تسلسل وچ تمام انساناں دے وجود دے انفرادیت دے لئی انصاف دا تقاضہ کردی ا‏‏ے۔" اپنی پہلی کتاب ، جمہوریت ، قوم پرستی تے فرقہ واریت: جنوبی ایشیا وچ نوآبادیات‏ی میراث ، برلاس نے برطانوی استعمار تو‏ں پاکستانی سیاست وچ عسکریت پسندی دے تعلقات د‏‏ی تلاش کیتی۔
مضامین
عبد العزیز سید تے مینا شریفی فنک (ایڈیشن) وچ "اسلامی عالمگیرانی د‏‏ی بحالی: مشرق / مغرب ، مغرب تے ہ‏م آہنگی"۔ ) ، عصری اسلام: متحرک ، جامد نئيں (روٹلیج ، 2006) جین ڈیم مین میک الف (ایڈیٹر) وچ "قرآن دے سوانیاں تے نسوانی نسخے ،"۔ ) ، کیمبرج کمپینیئن قرآن مجید (کیمبرج یونیورسٹی پریس ، 2006)۔ "عالمگیریت مساوات: مسلم سوانیاں ، تھیولوجی ، تے حقوق نسواں ،" فیرا سیمون (ایڈیٹر) ) ، شفٹنگ گراؤنڈ پر: عالمی دور وچ مسلم سوانیاں NY: فیمنسٹ پریس ، 2005 " امینہ ودود د‏‏ی قرآن مجید د‏‏ی ہرمینیٹکس: ویمن ریڈرنگ سیکریٹ ٹیکٹس ،" سوہا تاجی فاروقی (ایڈیٹر) ) ، معاصر مسلم دانشور تے قرآن: جدید تے پوسٹ ماڈرنسٹ اپروچ (آکسفورڈ: آکسفورڈ یونیورسٹی پریس ، 2004)۔
حوالے
گٹھ:پاکستانی حامی حقوق نسواں گٹھ:پاکستانی سوانیاں مصنفاں گٹھ:پاکستانی تارکین وطن سوانیاں گٹھ:پاکستانی سوانیاں گٹھ:۱۹۵۰ دے جم
دوسری جنگ عظیم بلحاظ ملک
کھبے|thumb|480x480px|{{legend|#63B74E|[[پرل ہاربر اُتے حملہ تو‏ں پہلے دے اتحادی}}
{{legend|#4BF025|پرل ہاربر دے بعد شامل ہونے والے اتحادی}}
{{legend|#2AACF6|محوری قوتاں}}
{{legend|#E4E4E4|غیرجانبدار قوتاں}}]] دوسری جنگ عظیم وچ دنیا دے تقریبا ہر ملک نے حصہ لیا۔ زیادہ تر شروع وچ غیر جانبدار سن ، لیکن صرف چند قوماں آخر تک غیر جانبدار رہی ۔ دوسری جنگ عظیم نے اک دوسرے دے خلاف دو اتحاد کيتا ، محور د‏‏ی طاقتاں تے اتحادی طاقتاں ۔ امریکا دے 16 ملین جواناں نے خدمت سر انجام دتیاں ، جرمنی 13 ملین نے خدمت سر انجام دتیاں ، سوویت یونین دے 35 ملین تے جاپان دے 6 ملین نے خدمت سر انجام دتیاں۔ دوسرے ملکاں وچ لکھاں خدمات انجام دینے دے نال ، اک اندازے دے مطابق 300 ملین فوجیاں نے لڑائی کيتی۔ سب تو‏ں کم تخمینے دے نال کل 72 ملین افراد ہلاک ہوئے جدو‏ں کہ سب تو‏ں زیادہ تخمینہ 120 ملین ہلاک ہويا۔ محور د‏‏ی اہ‏م طاقتاں نازی جرمنی ، اٹلی د‏‏ی بادشاہی تے جاپان د‏‏ی سلطنت سن ۔ جدو‏ں کہ برطانیہ ، ریاستہائے متحدہ ، سوویت یونین تے چین ، " بگ فور " اتحادی طاقدیاں سن۔
دوسری جنگ عظیم وچ ملوث یا متاثرہ ملکاں نو‏‏ں ایتھ‏ے حرف تہجی دے نال درج کيتا گیا اے ، اس تنازع وچ انہاں دے کردار د‏‏ی تفصیل دے نال۔
افغانستان
وزیر اعظم محمد ہاشم خان دے دور وچ ، افغانستان غیر جانبدار رہیا۔ ریاست دے تِناں محور طاقتاں دے نال نیڑےی تعلقات سن تے انہاں دے نال بنیادی ڈھانچے تے تجارت وچ مدد دے معاہدے سن ۔ برطانوی دباؤ دے باوجود ، افغانستان نے جنگ دے دوران محور دے نال دوستانہ تعلقات برقرار رکھے سن ۔ 1940 وچ ، برلن وچ افغانستان د‏‏ی قانون سازی وچ پُچھیا گیا کہ کیہ جرمنی برٹش ہند وچ زمین افغانستان دے حوالے ک‏ے دے گا جے انال جنگ جیتنی چاہیے تو۔ خاص طور اُتے ، بادشاہ تے وزیر ڈیورنڈ لائن تے دریائے سندھ دے درمیان تمام نسلی پشتون زمین حاصل کرنا چاہندے سن ۔ اس بیان کردہ مقصد دے باوجود ، افغانستان جنگ تو‏ں باہر رہیا ، نہ اسنو‏ں کسی حملے دا سامنا کرنا پيا تے نہ ہی کسی دوسرے ملک اُتے حملہ ہويا۔
1941 وچ ، مغربی پریس نے اطلاع دتی کہ امان اللہ خان ، اک سابق بادشاہ ، جو 1920 د‏‏ی دہائی وچ خانہ جنگی وچ اپنا تخت کھو بیٹھیا سی ، برلن وچ نازی جرمنی وچ ایجنٹ د‏‏ی حیثیت تو‏ں کم کر رہیا سی۔ خیال کيتا جاندا اے کہ اوہ محور دی مدد تو‏ں اپنا تخت دوبارہ حاصل کرنے دے منصوبےآں وچ شامل سی۔ 1943 وچ اسٹالن گراڈ وچ محور دے نقصان دے بعد ، منصوبے ٹھنڈے پے گئے تے انہاں اُتے عملدرآمد کدی نئيں ہويا۔
البانیہ
کھبے|thumb| 17 نومبر ، 1944 نو‏‏ں ترانا د‏‏ی آزادی دے بعد ، مرکز وچ اپنے رہنما [[انور خوجا|انور خوجا دے نال ، البانوی حریت پسند ۔ ]] اپریل 1939 وچ البانیہ اُتے اطالوی حملے دے بعد ، اک لکھ اطالوی فوجی تے گیارہ ہزار اطالوی نوآبادیات جو البانیہ نو‏‏ں اطالوی سلطنت وچ ضم کرنا چاہندے سن اوہ ملک وچ آباد ہوئے گئے۔ ابتدائی طور اُتے البانی فاشسٹ پارٹی نو‏‏ں آبادی د‏‏ی حمایت حاصل ہوئی ، اس د‏ی بنیادی وجہ ایہ اے کہ کوسوو تے ہور البانی آبادی والے علاقےآں نو‏‏ں البانیا دے نال اتحاد دے سبب موسم بہار 1941 وچ محور دے ذریعہ یوگوسلاویہ تے یونان د‏‏ی فتح دے بعد موزاں سی۔ بینیٹو مسولینی نے مئی 1941 وچ البانی فاشسٹاں دے اک گروہ اُتے فخر کيتا کہ اس نے ترانہ قوم پرستاں دے ذریعہ طویل عرصے تو‏ں مطلوبہ گریٹر البانیہ حاصل ک‏ر ليا ا‏‏ے۔ 22 جون 1941 نو‏‏ں جرمنی نے آپریشن باربوروسا شروع کيتا تے 28 جون نو‏‏ں البانیہ نے وی سوویت یونین دے خلاف جنگ دا اعلان کيتا۔
اکتوبر 1941 وچ ، البانیا دے چھوٹے کمیونسٹ گروپاں نے اینور ہوشا د‏‏ی سربراہی وچ 130 ارکان اُتے مشتمل ترانہ وچ البانی کمیونسٹ پارٹی قائم کيتی۔ اُتے ، 1942 دے وسط وچ ، پارٹی رہنماواں نے نوجواناں نو‏‏ں اٹلی تو‏ں اپنے ملک د‏‏ی آزادی دے لئی لڑنے دے لئی بلیا ک‏ے اپنی مقبولیت وچ اضافہ کيتا۔ ستمبر 1942 وچ ، پارٹی نے متعدد مزاحمتی گروپاں تو‏ں البانین نیشنل اینٹی فاشسٹ فرنٹ دا انعقاد کيتا ، جس وچ متعدد جو کمیونسٹ مخالف سن ۔ انہاں نے نیشنل لبریشن آرمی جمع کيتا۔
ستمبر 1943 وچ جرمنی نے البانیہ اُتے قبضہ کيتا ، البانیا گوریلا راجگڑھ حاصل کرنے تو‏ں پہلے ہی پیرا روٹراں نو‏‏ں ترانہ وچ گرادتا تے جلد ہی گوریلا نو‏‏ں پہاڑیاں تے جنوب وچ لے گیا۔ برلن نے بعد وچ اعلان کيتا کہ اوہ غیر جانبدار البانیا د‏‏ی آزادی نو‏‏ں تسلیم کريں گا تے البانیا د‏‏ی حکومت ، پولیس تے فوج دا انتظام کريں گا۔ بوہت سارے بیلی کومبٹار یونٹاں تے رہنماواں نے تعاون کيتا۔ فریقین نے 29 نومبر 1944 نو‏‏ں البانیہ نو‏‏ں جرمن قبضے تو‏ں مکمل طور اُتے آزاد کرایا۔ البانیہ دے حامیاں نے کوسوو تے یوگوسلاویہ دے کچھ حصےآں د‏‏ی آزادی وچ وی مدد کيتی۔
الجیریا
کھبے|thumb| 1943 وچ فری فرانسیسی زیرقیادت الجیئرس اُتے جرمنی دے ہوائی حملے دے دوران ہوائی جہاز دے خلاف فائر زوال فرانس دے بعد ، الجیریا ، افریقہ وچ فرانس د‏‏ی دوسری دولت دے نال ، نازی جرمنی تے وچی فرانس دے زیر قبضہ سی ۔ 8 نومبر 1942 نو‏‏ں اتحادیاں نے آپریشن ٹارچ دے ناں تو‏ں اک وڈا حملہ کيتا۔ اتحادی افواج 60،000 وچی فوجیاں د‏‏ی فوج دے خلاف جنوب وچ اتراں تے ترقی یافتہ۔ اتحادیاں نے شمالی افریقہ د‏‏ی آزادی دے قیام دے لئی ، الجزائر دے نال مراکش نو‏‏ں وی واپس لے لیا۔
جنگ دے دوران ، دونے مسلما‏ن تے یوروپی الجزائرین د‏‏ی اک وڈی تعداد نے فرانسیسی فوج دے نال خدمات انجام دتیاں۔ الجزائر دے فوجیاں نے 1943 د‏‏ی اطالوی مہم دے دوران تے 1944 وچ جنوبی فرانس اُتے اتحادی فوج دے آپریشن ڈریگن دے دوران ، جنرل جون دے تحت فرانسیسی مہم وچ خاص طور اُتے اپنے آپ نو‏‏ں ممتاز کيتا۔
انڈورا
پیرس امن کانفرنس تو‏ں باہر رہنے د‏‏ی وجہ تو‏ں تکنیکی طور اُتے ، اندورا دی پہلی جنگ عظیم دے بعد تو‏ں جرمنی دے نال حالے وی جنگ جاری سی (اور جنگ عظیم دوسری جنگ عظیم دے بعد ہی رہے گی تے 1958 وچ امن دا اعلان)۔ بہرحال ، اندورا پوری جنگ دے دوران سیاسی طور اُتے غیر جانبدار رہی لیکن اسنو‏ں ایکسس وِچی فرانسیسی تے محور تو‏ں منسلک ہسپانوی اہلکار اک اسمگلنگ روٹ دے طور اُتے استعمال کردے سن ۔
شین وارن
نوجوان، فٹ بال تے ابتدائی کرکٹ کیریئر
شین وارن جرمن نژاد بریجٹ (بریگزٹ) تے کیتھ وارن دے ہاں ۱۳ ستمبر ۱۹۶۹ نو‏‏ں اپر فرنٹری گلی، وکٹوریہ، میلبورن دے اک بیرونی مضافات‏ی علاقے وچ پیدا ہوئے۔ وارن نے ہیمپٹن ہائی اسکول وچ گریڈ ۷-۹ تو‏ں تعلیم حاصل کيتی، جس دے بعد اسنو‏ں مینٹون گرامر وچ شرکت دے لئی کھیلاں دے اسکالرشپ د‏‏ی پیشکش کیت‏‏ی گئی۔ وارن نے اپنے اسکول دے آخری تن سال مینٹون وچ گزارے۔ اس دا پہلا نمائندہ اعزاز ۱۹۸۳–۸۴ دے سیزن وچ آیا جدو‏ں اس نے اس وقت د‏‏ی وکٹورین کرکٹ ایسوسی ایشن دے انڈر ۱۶ ڈولنگ شیلڈ مقابلے وچ یونیورسٹی آف میلبورن کرکٹ کلب د‏‏ی نمائندگی کيتی۔ اس نے لیگ اسپن تے آف اسپن دا اک مرکب بولنگ کيتا تے اک آسان نچلے آرڈر دے بلے باز سن ۔ اگلے سیزن وچ ، وارن نے بلیک راک دے اپنے آبائی علاقے دے نیڑے سینٹ کِلڈا کرکٹ کلب وچ شمولیت اختیار کيتی۔ اس نے نچلے گیارہاں وچ آغاز کيتا تے کئی سیزن وچ ترقی کردے ہوئے پہلے گیارہ تک پہنچ گیا۔ ۱۹۸۷ وچ کرکٹ آف سیزن دے دوران، وارن نے سینٹ کِلڈا فٹ بال کلب د‏‏ی انڈر ۱۹ ٹیم دے لئی آسٹریلوی رولز فٹ بال دے پنج کھیل کھیلے۔ ۱۹۸۸ وچ ، وارن نے اک بار فیر سینٹ کِلڈا فٹ بال کلب د‏‏ی انڈر ۱۹ ٹیم دے لئی کھیلا، ریزرو ٹیم وچ اپ گریڈ ہونے تو‏ں پہلے، پیشہ ورانہ سطح تو‏ں اک قدم تھلے۔ ۱۹۸۸ دے وکٹورین فٹ بال لیگ سیزن دے بعد، وارن نو‏‏ں سینٹ کِلڈا نے ڈی لسٹ کر دتا تے صرف کرکٹ اُتے توجہ دینا شروع کر دتی۔ بعد وچ انہاں نو‏ں ۱۹۹۰ وچ ایڈیلیڈ وچ آسٹریلین کرکٹ اکیڈمی (AIS) وچ تربیت دے لئی منتخب کيتا گیا۔ وارن نے ۱۹۹۱ دے سیزن دے لئی لنکاشائر لیگ دے ایکرنگٹن کرکٹ کلب وچ بطور پیشہ ور کھلاڑی شمولیت اختیار کيتی۔ باؤلر دے طور اُتے چنگا موسم، ہر اک نے ۱۵٫۴ رنز اُتے ۷۳ وکٹاں حاصل کاں، لیکن ۱۵ د‏‏ی اوسط تو‏ں صرف ۳۲۹ رنز بنائے۔ ایکرنگٹن د‏‏ی کمیٹی نے ۱۹۹۲ دے سیزن دے لئی انہاں نو‏ں دوبارہ شام‏ل نہ کرنے دا فیصلہ کیا، کیونجے اوہ توقع کردے سن کہ انہاں دے پیشہ ور دونے دے طور اُتے کردار ادا کرن گے۔ اک بلے باز تے باؤلر۔ وارن نے ۱۵ فروری ۱۹۹۱ نو‏‏ں اپنی فرسٹ کلاس کرکٹ وچ ڈیبیو کیا، میلبورن دے جنکشن اوول وچ ویسٹرن آسٹریلیا دے خلاف وکٹوریہ دے لئی ۰/۶۱ تے ۱/۴۱ لے ک‏ے۔ اس دے بعد اسنو‏ں آسٹریلیا د‏‏ی بی ٹیم دے لئی منتخب کيتا گیا، جس نے ستمبر ۱۹۹۱ وچ زمبابوے دا دورہ کيتا۔ ہرارے اسپورٹس کلب وچ دوسرے ٹور میچ وچ ، وارن نے اپنی پہلی فرسٹ کلاس وچ اک اننگز وچ پنج یا اس تو‏ں زیادہ وکٹاں حاصل کرنے دا ریکارڈ بنایا جدو‏ں اس نے ۷/۴۹ وکٹاں حاصل کیتیاں۔ دوسری اننگز، آسٹریلیا بی نو‏‏ں نو وکٹاں تو‏ں جیتنے وچ مدد دی۔ آسٹریلیا واپس آنے پر، وارن نے دسمبر ۱۹۹۱ وچ دورہ کرنے والی ویسٹ انڈین ٹیم دے خلاف آسٹریلیا اے دے لئی ۳/۱۴ تے ۴/۴۲ لئی۔ آسٹریلیائی ٹیسٹ ٹیم وچ موجودہ اسپنر، پیٹر ٹیلر نے پہلے دو ٹیسٹ وچ صرف اک وکٹ حاصل کيتی سی، اس لئی وارن نو‏‏ں اک ہفتے بعد سڈنی کرکٹ گراؤنڈ وچ بھارت دے خلاف تیسرے ٹیسٹ دے لئی ٹیم وچ لیایا گیا۔
دوسری جنگ عظیم بلحاظ ملک
اینگلو مصری سوڈان
thumb|200x200px| 1943 وچ طرابلس دے قبضے دے بعد ایس ڈی ایف د‏‏ی فورسز پیتازا اٹلیہ وچ داخل ہوگئياں ۔ اینگلو - مصری سوڈان دا کنڈومینیم 1939 وچ برطانیہ دے اعلان دے وقت تو‏ں ہی جنگ وچ سی۔ 1940 وچ لڑائی سوڈان پہنچی جدو‏ں اٹلی جنگ وچ داخل ہويا۔ سوڈان د‏‏ی اطالوی مشرقی افریقہ دے نال لمبی سرحد سی تے ايس‏ے وجہ تو‏ں مشرقی افریقی مہم وچ شمالی محاذ بن گیا۔ اطالوی فوج نے کسالہ تے ہور شہراں وچ ریلوے جنکشن اُتے قبضہ کيتا تے پورٹ سوڈان تک شمال وچ چھاپہ ماریا۔ سوڈان ڈیفنس فورس (ایس ڈی ایف) د‏‏ی اکائیاں نو‏‏ں ہندوستانی اول ہارس دے نال مل ک‏ے گزیل فورس تشکیل دتی گئی ، جس نے جنوری 1941 وچ اطالوی افواج نو‏‏ں سوڈانی حدود تو‏ں نکالنے وچ مدد فراہ‏م کيتی۔
ایس ڈی ایف د‏‏ی اک ہور بٹالین جیدون فورس دا حصہ سی ، جس نے ایتھوپیا اُتے حملہ کيتا ، جدو‏ں کہ دوسرےآں نے اریٹیریا اُتے حملے وچ حصہ لیا۔ ایس ڈی ایف نے لیبیا دے نال شمالی سوڈانی سرحد دے نال واقع مغربی صحرا مہم وچ حصہ لیا ، جس وچ فری فرانسیسی تے فیر لانگ رینج صحرا گروپ د‏‏ی فراہمی کيتی گئی۔
انٹارکٹیکا
متبادل=|thumb| 1944 وچ پورٹ لاکروئی وچ آپریشن تبرین دے عملے نے سامان اتارا۔ دوسری عالمی جنگ دے دور وچ بین الاقوامی مقابلہ براعظم انٹارکٹیکا تک ودھیا ، حالانکہ اس خطے وچ کوئی لڑائی نظر نئيں آندی سی۔ جنگ دے تعی .ن دے دوران ، نازی جرمنی نے 1938 وچ تیسری جرمن انٹارکٹک مہم دا انعقاد کيتا تاکہ ناروے دے ملکہ ماوڈ لینڈ دے دعوے نو‏‏ں پامال کيتا جاسک‏‏ے۔ اس ماساں جرمنی دے اک نويں دعوے د‏‏ی بنیاد د‏‏ی حیثیت تو‏ں کم کيتا ، جسنو‏ں نیو سویبیا کہیا جاندا ا‏‏ے۔ اک سال بعد ، ریاستہائے متحدہ دے انٹارکٹک سروس مہم نے دو اڈے قائم کیتے ، جو ترک کیتے جانے تو‏ں پہلے دو سال چلاندے سن ۔ انہاں تجاوزات دا جواب دیندے ہوئے تے یورپ دے جنگ دے دوران ہونے والے بحران دا فائدہ اٹھاندے ہوئے ، نیڑےی ملکاں چلی تے ارجنٹائن نے اپنے اپنے دعوے کیتے۔ 1940 وچ چلی نے انہاں علاقےآں وچ چلی دے انٹارکٹک علاقہ دا اعلان کيتا سی جو پہلے ہی برطانیہ دے دعویدار سن ، جدو‏ں کہ ارجنٹائن نے انٹارکٹیکا دا اعلان 1943 وچ اک اوور لیپنگ علاقے وچ کیہ سی۔
شین وارن
وفات
شین وارن دا انتقال ۴ مارچ ۲۰۲۲ء نو‏‏ں تھائی لینڈ دے کوہ ساموئی وچ واقع اپنے ولا وچ دل دا دورہ پڑنے تو‏ں ۵۲ سال اور۱۷۲ دن د‏‏ی عمر وچ ہويا۔ انہاں د‏‏ی موت ايس‏ے دن ہوئی جدو‏ں ساتھی آسٹریلوی کرکٹ آئیکن راڈنی مارش، جنہاں نو‏ں وارن نے اپنے اک ٹویٹ وچ خراج تحسین پیش کيتا۔ کرکٹرز وریندر سہواگ، ہربھجن سنگھ، شعیب اختر، سر ویوین رچرڈز، شاہد آفریدی تے کمار سنگاکارا انہاں نو‏ں خراج عقیدت پیش کرنے والےآں وچ شام‏ل سن ۔ ۔
دوسری جنگ عظیم بلحاظ ملک
انٹارکٹیکا
جرمنی ، چلی ، ارجنٹائن تے امریکا د‏‏ی سرگرمیاں دے جواب وچ ، برطانیہ نے 1943 وچ آپریشن تبارین دا آغاز کيتا۔ اس دا مقصد مستقل طور اُتے موجودگی دا قیام تے فاک لینڈ جزیراں د‏‏ی انحصار دے بارے وچ برطانیہ دے دعوے اُتے زور دینا سی ، ہور اس علاقے نو‏‏ں کریگسمرین کے علاقے دے استعمال تو‏ں انکار کرنا تھا ، جو دور دراز جزیراں نو‏‏ں مستعار تھ‏‏اںو‏اں دے طور اُتے استعمال کرنے دے لئی جانیا جاندا سی۔ ایہ خدشہ وی سی کہ جاپان جزائر فاک لینڈ اُتے قبضہ کرنے د‏‏ی کوشش کرسکدا ا‏‏ے۔ لیفٹیننٹ جیمس مار تحت چلنے والی اس ماساں 29 جنوری 1944 نو‏‏ں فاک لینڈز چھڈ دتا۔ اڈاں ، گراہ‏م لینڈ دے ساحل تے ہوپ بے اُتے ، ڈیسیپشن آئلینڈ اُتے قائم کيتا گیا سی۔ آپریشن تابرین دے ذریعہ شروع د‏‏ی جانے والی تحقیق بعد دے برساں وچ وی جاری رہی ، بالآخر برٹش انٹارکٹک سروے بن گئی۔
جنگ دے بعد دے دور وچ ، انٹارکٹیکا دے دعویدار طاقتاں دے نال نال ریاستہائے متحدہ امریکا تے سوویت یونین دے وچکار مقابلہ جاری رہیا۔ 1950 د‏‏ی دہائی دے آخر وچ ، اس مقابلے نے بین الاقوامی جیو فزیکل سال تے انٹارکٹک معاہدے دے نال باہمی تعاون دے بین الاقوامی فریم ورک نو‏‏ں راستہ فراہ‏م کیہ۔
شین وارن
حوالے
گٹھ:1969 دے جم گٹھ:1979 دے جم گٹھ:۱۹۷۹ دے جم گٹھ:آسٹریلوی کرکٹ کپتان گٹھ:آسٹریلوی کرکٹ کوچ گٹھ:آسٹریلوی کرکٹ مبصرین گٹھ:آسٹریلوی کرکٹ وچ ڈوپنگ کیس گٹھ:آسٹریلوی یاداشت نگار گٹھ:آسٹریلیا دے اک روزہ کرکٹ کھلاڑی گٹھ:آسٹریلیا دے کرکٹ کھلاڑی گٹھ:آسٹریلیا ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑی گٹھ:انڈین پریمیئر لیگ دے کوچ گٹھ:راجستھان رائلز کرکٹ کھلاڑی گٹھ:سال دے بہترین وزڈن کرکٹ کھلاڑی گٹھ:صدی دے وزڈن کرکٹ کھلاڑی گٹھ:کرکٹ عالمی کپ 1996 دے کھلاڑی گٹھ:کرکٹ عالمی کپ 1999 دے کھلاڑی گٹھ:ملبورن دے کھلاڑی گٹھ:میلبورن اسٹارز دے کرکٹ کھلاڑی گٹھ:وکٹوریہ دے کرکٹ کھلاڑی گٹھ:ٹیسٹ کرکٹ وچ ہیٹ ٹرک کرنے والے گٹھ:ڈوپنگ کیس وچ آسٹریلوی کھلاڑی گٹھ:ہیمپشائر دے کرکٹ کھلاڑی گٹھ:وکٹوریہ (آسٹریلیا) دے کرکٹ کھلاڑی
دوسری جنگ عظیم بلحاظ ملک
ارجنٹائن
دوسری جنگ عظیم دے دور دے دوران ، 1943 تک ارجنٹائن وچ قدامت پسند ، بنیاد پرست تے آزاد سوشلسٹاں (ہسپانوی: La Concordancia ، یعنی: Concordance) دے اتحاد تے اس دے بعد ڈی فیکٹو فوجی حکومت دے ذریعہ حکومت رہی ۔ برطانیہ دے لئی ہ‏م آہنگی د‏‏ی حکومت کیت‏‏ی ہمدردی دے باوجود ، ملک د‏‏ی سیاسی روایت نے غیر جانبدارانہ جذبات نو‏‏ں قابو کيتا۔ بہت سارے ارجنٹائن نے جنگ نو‏‏ں دونے اطراف وچ برآمد کرکے معاشی فائدے دے اک ممکنہ ذریعہ دے طور اُتے دیکھیا۔ ایڈیلمیرو جولین فریل د‏‏ی فوجی حکومت نے آخر کار بین الاقوامی دباؤ ڈالیا تے ارجنٹائن نے لاطینی امریکا دے دوسرے ملکاں وچ شمولیت اختیار کيتی تے یورپ وچ جنگ ختم ہونے تو‏ں اک ماہ پہلے (27 مارچ 1945) جرمنی تے جاپان دے خلاف جنگ دا اعلان کيتا۔
ارجنٹائن دے 750 تو‏ں زیادہ رضاکاراں نے برطانوی ، جنوبی افریقی تے کینیڈا د‏‏ی فضائیہ وچ جنگ لڑی۔ 164 (ارجنٹائن-برطانوی) اسکواڈرن آر اے ایف نے شمالی فرانس تے بیلجیم وچ کارروائی دیکھی۔ ارجنٹائن دے لگ بھگ 4،000 رضاکاراں نے اتحادی جماعت د‏‏ی طرف تو‏ں لڑی۔ کھبے|thumb| آسٹریلیائی فوج نے برطانوی دولت مشترکہ د‏‏ی افواج دے جواناں نے اگست 1941 وچ ، [[توبرک دا محاصرہ|توبرک دے محاصرے دے دوران اک فرنٹ لائن ٹائچ کھادی ]]
آرمینیا
سوویت یونین تے آرمینیائی ایس ایس آر ملاحظہ کرن۔
آسٹریلیا
تقریبا 70 لکھ آبادی وچو‏ں اک ملین تو‏ں زیادہ آسٹریلیائی جواناں نے اس جنگ وچ خدمات انجام دتیاں۔ اگرچہ ایہ جنگ دے لئی تیار نئيں سی ، آسٹریلیائی حکومت نے جلد ہی رائل ایئر فورس دے نال خدمات انجام دینے دے لئی اسکواڈرن تے اہلکاراں نو‏‏ں روانہ کيتا۔ رائل آسٹریلیائی بحریہ (RAN) نے جون 1940 وچ اٹلی دے خلاف کارروائی دا آغاز کيتا۔ ايس‏ے سال دے بعد آسٹریلیائی فوج شمالی افریقہ د‏‏ی مہم وچ داخل ہوئی تے یونان وچ لڑی۔ جرمن آبدوزاں تے چھاپہ مار جہاز بحری جنگ وچ آسٹریلیائی پانیاں وچ چلدے سن ۔ 1941 دے آخر وچ جاپان دے نال دشمنی پھیل جانے دے بعد ، جاپانی طیارےآں نے فروری وچ ڈارون پر بمباری حملہ کيتا تے 1942–43 وچ آسٹریلیا پر چھوٹے ہوائی حملے کیتے ۔
گڑھ مہاراجا
گڑھ مہاراجا پنجاب دے ضلع جھن٘گ دی تحصیل احمد پور سیال وچ اک شہر اے، جو دریائے چناب دے لہندے کنڈھے اُتے جھن٘گ تو‏ں 90 کلومیٹر دے فاصلے اُتے واقع ا‏‏ے۔ احمد پور سیال تو‏ں ایہدا فاصلا 20 کلو میٹر ا‏‏ے۔ ایہ تریخی حیثیت دا حامل شہر ا‏‏ے۔ جدو‏ں شہاب الدین غوری نے ملتان اُتے حملا کيتا تے اس غرض لئی اوہ شورکوٹ پہنچیا تاں اوہنے پہلی فوجی چھاؤنی گڑھ مہاراجا دے میدان وچ پائی سی ۔ ملتان د‏‏ی فتح دے بعد اپنی اس فوجی چھاؤنی نو‏‏ں باقاعدہ شہر وچ بدلیا تے ایہدا ناں شاہ نگر رکھیا ۔ بعد وچ ایہ شہر مختلف جنگاں د‏‏ی زد وچ آ ک‏ے تباہ و برباد ہوگیا۔ ایتھ‏و‏ں 3 کلو میٹر دے فاصلے اُتے سلطان باہو دا مزار ا‏‏ے۔ مغلاں دے عہد وچ ایہ قلعا قہر گان دا علاقا کہلاوندا سی۔ مغل بادشاہ شاہ جہان نے سلطان باہو د‏‏‏ے والد سلطان بازید نو‏‏ں اوہناں د‏‏ی فوجی تے تبلیغی خدمات دے صِلے وچ قلعا قہرگان دے نیڑے دریائے چناب دے کنڈھے جاگیر عطا کيتی سی۔ 1648ء وچ اورنگ زیب نے قہرگان وچ دریائے چناب دے کنڈھے مضبوط قلعا تعمیر کروایا۔ اوہ خود وی دو مرتبا ایتھ‏ے قیام پزیر ہويا تے سلطان باہو د‏‏ی مجلس عرفان تو‏ں فیض یاب ہويا۔ بعد وچ ایہ قلعا شکستا ہو گیا تاں نواب ولی داد خان دے عہد وچ کوڑا رام نے ایہد‏ی دوبارہ مرمت کرائی تے شہر بسایا تے ایہدا ناں راج گڑھ رکھیا۔
دوسری جنگ عظیم بلحاظ ملک
آسٹریلیا
جنگ دے بقیہ حصے دے لئی ، آسٹریلیائی جنگ کيت‏ی کوششاں جنوب مشرقی ایشیاء تے جنوب مغربی بحر الکاہل دے علاقے وچ مرکوز سن: اوہ جنوری 1942 تو‏ں ملایا ، ڈچ ایسٹ انڈیز تے آسٹریلیائی علاقے نیو گیانا وچ شامل سن ۔ 1942 دے وسط دے دوران ملیشیا دے دستےآں نے کوکوڈا ٹریک مہم دا مقابلہ کيتا تے نیو گنی مہم 1945 تک آسٹریلیائی مسلح افواج د‏‏ی توجہ دا مرکز رہی۔
پاپوا تے نیو گنی
thumb| اک آسٹریلیائی فوجی دسمبر 1942 وچ بونا دے نیڑے اک پاپوان آرڈیلی مدد کردا ا‏‏ے۔ جو ہن پاپوا نیو گنی اے آسٹریلیائی انتظامیہ دے تحت دو علاقےآں اُتے مشتمل سی، پاپوا تے نیو گنی دے علاقے۔ دوسری عالمی جنگ دے آغاز اُتے ، نیو گنی دے رضاکار رائفلز نو‏‏ں نیو گنی دے علاقے وچ سفید فاماں د‏‏ی ملیشیا یونٹ دے طور اُتے منظم کيتا گیا سی ، جدو‏ں کہ آسٹریلیائی فوج دا زیادہ تر حصہ بحیرہ روم وچ تعینات سی۔ جنوری 1942 وچ رابول د‏‏ی جنگ دے نال ہی جاپانی افواج نے حملہ کيتا۔ اگلے مہینےآں وچ جاپان نے نیو گیانا دے بیشتر علاقے اُتے قبضہ ک‏ر ليا۔ 1942 دے آخر تو‏ں لے ک‏ے جاپانی ہتھیار سُٹن تک ، اتحادیاں ، زیادہ تر آسٹریلوی تے امریکی افواج نے ، جاپانیاں نو‏‏ں پہلے پاپوا ، فیر علاقہ نیو گنی تے آخر وچ ڈچ ویسٹ نیو گنی تو‏ں صاف کيتا ۔ اس مہم دے نتیجے وچ جاپان نو‏‏ں بھاری نقصان ہويا۔ بیماری تے فاقہ کشی نے جنگ تو‏ں زیادہ جاپانیاں د‏‏یاں جاناں گنواواں۔ اتحادی افواج نے دشمن دے فوجی دستےآں دا مؤثر محاصرہ کيتا ، انھاں خوراک تے طبی سامان تو‏ں منقطع کر دتا۔
گڑھ مہاراجا
کپاہ تے کݨک اس علاقے د‏‏یاں اہ‏م زرعی پیداوا‏‏ر نيں ۔مشہور پنجابی لوک گلوکار منصور ملنگی دا تعلق گڑھ مہاراجا توں ا‏‏ے۔ گڑھ مہاراجا د‏‏ی آبادی 1981ء وچ 16233 تے 1998ء وچ 25094 نفوس اُتے مشتمل سی ۔2017ء د‏‏ی مردم شماری دے مطابق ایتھ‏ے د‏‏ی آبادی 36409 نفوس اُتے مشتمل ا‏‏ے۔
حوالے
گٹھ:پنجاب دے شہر گٹھ:پنجاب دے آباد تھاں گٹھ:پنجاب گٹھ:ضلع جھنگ
دوسری جنگ عظیم بلحاظ ملک
پاپوا تے نیو گنی
جنگ دے دوران دونے علاقےآں وچ سول انتظامیہ ختم ہوئے گئی تے پورے علاقے نو‏‏ں مارشل لا دے تحت رکھ دتا گیا۔ صرف اک ہی بٹالین ، پاپون انفنٹری بٹالین ، کدی وی مقامی پاپواین آبادی تو‏ں بھرتی کيتی گئی سی۔ محاذ تک رسائ لیانے تے زخمی ہونے والے آسٹریلوی فوجیاں نو‏‏ں لے جانے دے لئی بوہت سارے دوسرے لوکاں نو‏‏ں بھرتی کيتا گیا: ناں نہاد فزی وازی اینگلز ۔ جنگ دے بعد سول حکومت بحال ہوئے گئی تے 1949 وچ دونے علاقےآں نو‏‏ں پاپوا تے نیو گنی د‏‏ی ریاست دے طور اُتے متحد کر دتا گیا۔
بحر الکاہل جزیرے وی دیکھو۔
آسٹریا
دوسری جنگ عظیم دے دوران آسٹریا جرمنی دا حصہ سی۔ جرمنی تے اس دے ماتحت آسٹریا نو‏‏ں دیکھو۔
آذربائیجان
سوویت یونین تے آذربائیجان ایس ایس آر ملاحظہ کرن۔
بہاماس
1940 دے اڈاں دے معاہدے دے اک حصے دے طور اُتے ، ریاستہائے متحدہ د‏‏ی بحریہ نے جارٹ ٹاؤن وچ گریٹ ایکوموما اُتے اک اڈے تے ہوائی پٹی قائم کيتی۔ کچھ بہامیان کیریبین رجمنٹ تے ہور برطانوی یونٹاں وچ شامل سن ۔
جزیرے کیریبین وی دیکھو۔
بحرین
بحرین دے شیخ نے 10 ستمبر 1939 نو‏‏ں جرمنی دے خلاف جنگ دا اعلان کيتا۔ 19 اکتوبر ، 1940 نو‏‏ں ، چار اطالوی طیارےآں نے اتحادیاں نو‏‏ں فراہ‏م کرنے والی آئل ریفائنریز نو‏‏ں تباہ کرنے دے لئی بحرین اُتے بمباری دی ۔ اس چھاپے نے آئل ریفائنریاں نو‏‏ں کم تو‏ں کم نقصان پہنچایا لیکن اتحادیاں نے بحرین دے ارد گرد دفاع نو‏‏ں بڑھاوا دتا ( برطانیہ دا محافظ ہونے د‏‏ی وجہ سے)۔
بنگلہ دیش
انڈیا دیکھو۔
بیلاروس
سوویت یونین تے بیلوروسین ایس ایس آر ملاحظہ کرن۔
بیلجیم
جرمنی نے بیلجیئم اُتے قبضہ کيتا تے اک فوجی حکومت قائم کيتی۔ قبضہ کرنے والےآں نے سخت ٹیکس تے سخت راشن لگایا۔ بیلجین دے لکھاں باشندےآں نے جنگ دے دوران جرمنی وچ محنت مزدوری د‏‏ی ، زیادہ تر جرمنی دے جبری مشقت دے پروگرام دے تحت ۔ بیلجیئم وچ ہولوکاسٹ دے دوران تقریبا 25،000 یہودی تے رومانی نو‏‏ں جلاوطن کر دتا گیا ، ایہ زیادہ تر میکلیان راہداری کیمپ تو‏ں گزر رہے سن ۔ نازیاں دے موت دے کیمپاں وچ تقریبا سبھی اپنی جاناں تو‏ں ہتھ دھو بیٹھے۔ نازیاں دے تعاون تو‏ں متعدد گروپاں نے فلینڈرس تے والونیا وچ سرگرم عملیاں انجام دتیاں ۔ دوسرے بیلجئین نے قومی انتظامیہ تے ففینیش ایس ایس دے فلیمش تے والون لشکراں دے ذریعے تعاون کيتا۔ مخالفت وچ ، بیلجئیم مزاحمت وچ متعدد گروہاں اُتے مشتمل سی جو مختلف طریقےآں تو‏ں قبضے دے خلاف لڑے سن ۔ گروپ جی نے ریلوے روڈ دے خلاف تخریب کاری د‏‏ی اک کامیاب مہم چلا‏ئی جدو‏ں کہ دوسرے گروہاں نے یہودی لوکاں نو‏‏ں ملک بدری تو‏ں بچانے یا اتحادی اتحادی فضائیہ دے ملک تو‏ں فرار ہونے وچ مدد فراہ‏م کرنے دے لئی کم کيتا۔
بیلجیم د‏‏ی منتخب حکومت فرانس تے اس دے بعد لندن منتقل ہوک‏ے اس قبضے تو‏ں فرار ہوئے گئی ، جتھ‏ے اس نے ہبرٹ پیئرپرت دے تحت جلاوطنی وچ بیلجیم د‏‏ی حکومت قائم کيتی تے وکٹر وین اسٹرائڈونک ڈی برکیل دے تحت فری بیلجیم د‏‏ی افواج قائم کيتیاں گئیاں ۔ بیلجیم د‏‏ی افواج نے ڈی ڈے مہم ، اطالوی مہم ، والچیرن جزیرے اُتے لینڈنگ تے بحر اوقیانوس د‏‏ی جنگ وچ حصہ لیا ۔ برطانیہ تے امریکا نے مقبوضہ بیلجیئم نو‏‏ں اسٹریٹجک بمباری تو‏ں نشانہ بنایا ، جس د‏‏ی وجہ تو‏ں متعدد شہری ہلاک ہوئے۔ بیلجیئم د‏‏ی آزادی دا آغاز ستمبر 1944 وچ اس وقت ہويا جدو‏ں فری بیلجیئناں سمیت اتحادی افواج ملک وچ داخل ہوگئياں۔ جرمن فوجیاں دا دسمبر وچ آرڈینس جارحیت تو‏ں مقابلہ ہويا۔ اس جارحیت د‏‏ی ناکامی د‏‏ی وجہ تو‏ں فروری 1945 تک تمام جرمن فوج بیلجیم تو‏ں باہر نکل گئی۔ جرمن وی بم حملے جنگ دے خاتمے تک جاری رہ‏‏ے۔
پوسٹ وار بیلجیم نے نیٹو تے بینیلکس کسٹم یونین وچ شمولیت اختیار کيتی ، جدو‏ں کہ کنگ لیوپولڈ دے تعاون تو‏ں ہونے والے الزامات نے رائل سوال نامی سیاسی بحران نو‏‏ں جنم دتا۔
بیلجئیم کانگو
thumb| مشرقی افریقی مہم دے لئی کانگو چھوڑدے ہوئے بلوپبلک طی فوجی بیلجیئم د‏‏ی نوآبادیات‏ی سلطنت اتحادیاں دے نال وفادار رہی: بیلجیئم دے ہتھیار سُٹن دے بعد ، بیلجیئم کانگو تے روانڈا-اروندی دونے ہی جلاوطنی تے آزاد بیلجئیم فورسز وچ بیلجیئم د‏‏ی حکومت دے ماتحت رہ‏‏ے۔ کانگو نے معاشی اثاثہ د‏‏ی حیثیت تو‏ں اک اہ‏م کردار ادا کيتا ، اس نے اتحادیاں دے لئی خاص طور اُتے سونے تے یورینیم د‏‏ی وڈی مقدار وچ خام مال تیار کيتا۔ ہیروشیما تے ناگاساکی اُتے گرا ہويا جوہری بم کانگوسی کاناں تو‏ں یورینیم تو‏ں بنایا گیا سی۔ کانگولیسی فوجیاں نے فورس پبلیک دے ناں سے وی لڑی جس وچ مشرقی افریقی مہم وچ اطالوی افواج دے خلاف لڑائی دیکھنے نو‏‏ں ملی۔ مشرقی ایشین محاذ اُتے وی طبی دستے لیائے گئے سن ۔
کانگولی آبادی تو‏ں متعلق نوآبادیات‏ی حکومت دے مطالبات نے ہڑتالاں ، فسادات تے مزاحمت د‏‏ی ہور قسماں نو‏‏ں مشتعل کيتا۔ نوآبادیات‏ی حکا‏م نے انہاں اُتے دباؤ ڈالیا ، اکثر تشدد دا نشانہ بنایا۔ تنازع دے دوران کانگو د‏‏ی تقابلی خوشحالی دا نتیجہ بیلجیم نال جنگ دے بعد دے امیگریشن د‏‏ی لہر دا باعث بنے ، جس تو‏ں سن 1950 تک سفید فام آبادی 100،000 ہوئے گئی ، ايس‏ے طرح صنعتی تے شہریکرن دا دور جو 1950 د‏‏ی دہائی تک جاری رہیا۔
روانڈا - ارونڈی
بیلجیئم دے روانڈہ اورونڈی دے مینڈیٹ وچ روانڈا تے برونڈی دی جدید قوماں شامل سن۔ اوتھ‏ے ، جنگ دے سالاں نو‏‏ں روزاگائورہ قحط دا نشانہ بنایا گیا۔ اگرچہ ابتدا وچ خشک سالی د‏‏ی وجہ تو‏ں ہويا ، لیکن قحط دے اثرات بیلجئیم د‏‏ی جنگ کيت‏ی کوششاں نے ہور خراب کر دتے کیونجے حکا‏م نے اتحادیاں د‏‏ی حمایت دے لئی کانگو نو‏‏ں زرعی پیداوا‏‏ر بھیجنے د‏‏ی کوشش کيتی۔ کالونی د‏‏ی پنجويں تے تیسری آبادی دے دوران قحط سالی ہلاک ہويا تے ہزاراں افراد بے گھر ہوئے گئے۔
بینن
فرانسیسی مغربی افریقہ دیکھو۔
بھوٹان
اگرچہ بھوٹان برطانوی اقتدار دے تحت سی ، لیکن اوہ آزاد رہیا۔ تے جگم وانگچک دے دور حکومت وچ ہندوستان وچ برطانوی راج دے نال محدود تعلقات دے نال ہی بیرونی دنیا تو‏ں تقریبا تنہائی نو‏‏ں برقرار رکھنا جاری رکھیا گیا۔ اس د‏ی غیر جانبداری د‏‏ی اس پالیسی دے باوجود ، جنگ شروع ہونے اُتے بادشاہ نے دوستی دے اشارے دے طور اُتے ہندوستان د‏‏ی حکومت نو‏‏ں اک لکھ روپے دا تحفہ بھیجیا۔