cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ٹرین ٹو پاکستان
کہانی
ناول وچّ اس پنڈ دا بہت سٹیک چترن کیتا گیا ہے۔ پنڈ دے لوک ملجل کے رہِ رہے ہن، اتے اوہناں وچّ جات دھرم دے نام تے کوئی بھیدبھاو نہیں ہے۔ ہندو سکھ لوک وی مسجداں وچّ دعا منگن پہنچ جاندے ہن، اتے مسلمان بھرا وی دیوالی جاں دشہرا نوں عید وانگ ہی مناؤندے ہن۔ پھر تیزی نال گھٹناکرم بدلن لگدا ہے، اتے راجنیتی دی گھناؤنی گھمنگھیری وچّ منکھتا کسے سکے تیلے وانگ اڈن لگدی ہے۔ ایہہ لہر منو ماجرہ وی پہنچ جاندی ہے۔ جدوں فساداں دا سندیہ اس پنڈ وچّ وی ہندا ہے اتے پرے پنڈ دے ہندو، مسلمان اکٹھے بیٹھ کے اس مشکل مدعے اتے چرچہ کردے ہن۔ دنگیاں دی اس گھڑی وچّ جگا اتے اقبال سنگھ دونوں جیل وچّ پئے ہن، اتے مجسٹریٹ ہکمچند کجھ وی کر سکن وچّ اسمرتھ ہے۔ اجیہی مشکل دی گھڑی وچّ ہکمچند جگا اتے اقبال سنگھ دوناں نوں آزاد کر دندا ہے، اتے گھٹّ ولوں گھٹّ اقبال سنگھ توں ایہہ امید لگاؤندا ہے کہ ایہہ جرر اپنی قابلیت دوارا دنگیاں نوں روکن وچّ کامیاب ہو جائیگا۔
پر، بدھیجیوی اقبال وسکی دی بوتل دے نال چنتن ہی کردے رہِ جاندا ہے اتے پھکڑ اتے ڈاکو منیا جان والا جگا اپنے پران نچھاور کرکے ہزاراں لوکاں دی جان بچا لیندا ہے۔ جگے نے اپنے دھرم دے نہیں سگوں اس سمیں مسلمان لوکاں دے پران بچائے۔
پنجابی التھا
پاکستان میل ٹرین ٹو پاکستان دا کھلھا پنجابی التھا ہے۔اس دا ترجمہ گلزار سنگھ سندھو نے کیتا ہے۔
حوالے
گٹھ:انگریزی ناول گٹھ:تریخی ناول گٹھ:ناول گٹھ:ادب
ضلع بیشری
ضلع بیشری ترکی دے صوبہ بارتن دا اک ضلع اے۔
ہور پڑھو
٭ ترکی دے ضلعے
گٹھ:صوبہ بارتن دے ضلعے گٹھ:ترکی دے ضلعے گٹھ:ترکی دی انتظامی ونڈ
کالروالا ٹروگن
کالروالا ٹروگن ٹروگن دے ٹبر دی اک چڑی اے۔
ضلع یروند
یروند فرانس دا اک ضلع (departmnt)اے۔
گٹھ:فرانس دے ضلعے
ضلع گرجش
ضلع گرجش ترکی دے صوبہ بارتن دا اک ضلع اے۔
ہور پڑھو
٭ ترکی دے ضلعے
گٹھ:صوبہ بارتن دے ضلعے گٹھ:ترکی دے ضلعے گٹھ:ترکی دی انتظامی ونڈ
چک 118 ج ب
چک 118 ج ب ضلع فیصل آباد دا اک پنڈ اے ۔جہڑا ضلع فیصل آباد دی  تحصیل فیصل آباد صدر چ  اے ۔
ناں
اس پنڈ دی بھوئیں نوں لوئر چناب نہر چوں نکلن آلی جھنگ برانچ نہر دیندی اے  ۔ایسے لئی  پنڈ دے ناں نال ج ب (J.B=Jhang Branch)   لگدا اے ۔
350px|thumbnail|ضلع فیصل آباد دے پنڈاں دا نقشہ
تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ ضلع فیصل آباد چ تحصیل فیصل آباد صدر چ وس رہیا اے ۔
توماں پکیتی
حوالے
گٹھ:معاشیات دان گٹھ:فرانسیسی شخصیتاں
21 نومبر
تے نومبر دا مہینہ عیسوی کیلنڈر جاں گریگوری کیلنڈر سال دا 11واں مہینا  اے جہڑا اکتوبر دے مگروں تے دسمبر توں پہلوں آندا اے ۔
بارلے جوڑ
گٹھ:اکتوبر گٹھ:سال دے دن
تحصیل شاہ پور
شاہ پور پنجاب دے ضلع سرگودھا دی اک تحصیل اے ۔
گٹھ:پنجاب گٹھ:پنجاب دیاں تحصیلاں گٹھ:لہندے پنجاب دیاں تحصیلاں گٹھ:ضلع سرگودھا
محمد شیبانی خان
thumb|محمد شیبانی خان
ابو الفتح محمد شیبانی خان سولہویں صدی وچ وسط ایشیا وچ قائم ازبکاں دی سلطنت سلسلہ شیبانیان دا سب توں وڈا بادشاہ سی جو ابو الخیر خان دے دوسرے بیٹے شاہ بداغ خان دا بیٹا سی۔ ازبک قبائل ابو الخیر خان دے انتقال دے بعد دریائے سیحوں دی زیراں وادی وچ منتقل ہو گئے سن تے ایتھوں اوہ کدی مشرقی ترکستان دے  منگول حکمراناں تے تیموریاں دے حلیف دی حیثيت توں تے کدی انہاں دے خلاف لشکر وچ حصہ لیندے رہندے۔
1468ء وچ منگول حکمران محمود خان ابن یونس خان نے محمد شیبانی نوں اس دی خدمت دے سلسلے دریائے سیحوں دے کنارے شہر ترکستان دی حکومت دے دتی۔ شیبانی خان 1494ء ماوراء النہر وچ داخل ہویا تے پنج چھ سال دے عرصے وچ پورے ماوراء النہر اُتے قبضہ کر لیا۔ بخارا تے سمرقند دے درمیان سر پل دی جنگ وچ بابر نوں شکست دے کے 1500ء وچ سمرقند اُتے وی قبضہ کر لیا تے ترکستان وچ تیموریاں دی حکومت دا خاتمہ کر دتا۔ 1505ء وچ اس نے خوارزم فتح کرنے دے بعد دریائے جیحوں نوں پار کیتا تے مرو دے قریب حسین مرزا بایقرا دے بیٹے بدیع الزماں تے دوسرے تیموری شہزادیاں دے متحدہ لشکر نوں شکست دتی تے 24 مئی 1507ء نوں ہرات وچ داخل ہوکر تیموری اقتدار دا خاتمہ کر دتا۔
1508ء وچ شیبانی نے صوبہ جرجان اُتے وی قبضہ کر لیا۔ ہن اوہ اک وسیع و عریض سلطنت دا مالک سی جو جھیل ارال توں بلخ تے ہرات تک تے فرغانہ توں جرجان تک پھیلی ہوئی سی۔ ایہ اوہ زمانہ سی جدو‏‏ں ایران وچ شاہ اسماعیل صفوی اک طاقتور حکومت قائم کر چکیا سی تے سنیاں نوں زبردستی شیعہ بنا رہیا سی۔ اس دے اس تعصب تے کٹر پن نے عثمانی ترکاں تے ازبکاں وچ اگ لگا دتی سی کیونجے اوہ کٹر سنی سن۔ ازبکاں دا رد عمل خاص طور اُتے ویسا ای متعصبانہ سی جداں صفوی حکمران دا سی تے اوہ کسے صورت صفویاں توں تصفیہ دے لئی تیار نہ سن۔ چنانچہ جدو‏‏ں ازبکاں نے ایران ول پیش قدمی کیتی تے شاہ اسماعیل توں ٹکراؤ ہو گیا۔ مرغاب دے کول 1510ء نوں ازبکاں تے صفویاں وچ اک خونریز جنگ ہوئی۔ ازبک بے جگری نال لڑے لیکن انہاں نوں شکست ہو گئی تے شیبانی خان ماریا گیا۔ شاہ اسماعیل دی نفرت دا ایہ عالم سی کہ اس نے شیبانی دی کھوپڑی اتار لئی تے اس اُتے سونا چڑھا لیا تے اس نوں پیالے دی جگہ استعمال کردا سی۔
ایہ گل حقیقت اے کہ ازبک جاہل تے نیم وحشی سن تے انہاں دی زندگیاں اُتے اسلام دے اثرات بوہت سطحی سن بلکہ انہاں دی رسوم ترکاں تے منگولاں دیاں اسلام توں پہلے دیاں رسومات تے اسلام دا مجموعہ سن۔ اس لئی ایرانی مورخاں توں انہاں دیاں برائیاں نوں بوہت زیادہ ودھا چڑھا کے پیش کیتا جس وچ مبالغہ تے تعصب شامل اے انہاں نے شیبانی خان دی بوہت کریہہ تصویر کھینچی اے جو حقیقت توں دور اے۔ ہنگری دا مشہور مستشرق ویمبری اپنی کتاب وچ شبانی دے متعلق لکھتا اے کہ
"شیبانی ہر گز وحشی نہ سی جداں کہ اس دے ایرانی دشمن بیان کر دے نیں۔ اس نوں راگ رنگ تے شاعری نال دلچسپی سی۔ لڑائیاں تک وچ اس دے نال اس دا چھوٹا کتب خانہ رہندا سی۔ اوہ شاعر وی سی تے اس دا کلام مشرقی ترکی ادب دا چنگا نمونہ اے۔ اوہ علما دی عزت کردا سی۔ سلطان حسین مرزا بایقرا دے مرنے دے بعد جو علما تے فضلاء بے خانماں ہو گئے سن، انہاں شیبانی نے روزگار فراہم کیتا۔ بخارا، سمرقند تے تاشقند وچ اس نے مدرسے بنائے۔ جدو‏‏ں اوہ تریخ دے منظر اُتے پہلی بار ظاہر ہویا تو لفظ ازبک جاہل تے وحشی دے ہم معنی سی لیکن ایہ تعریف شیبانی اُتے صادق نئی‏‏ں آندی۔ اوہ ویسا ای شائستہ تے مہذب سی جداں تیموری گھرانے دے دوسرے شہزادے"۔
حوالے
گٹھ:1450ء دی دہائی دے جم گٹھ:1510 دیاں موتاں گٹھ:آل شیبان گٹھ: ازبکستان دی تریخ گٹھ: وسطی ایشیا دی تریخ گٹھ:چنگیز خان دی اولاد گٹھ:منگولی خان گٹھ:شیبانی
اشناک ٹروگن
اشناک ٹروگن ٹروگن دے ٹبر دی اک چڑی اے۔
ضلع ایرو
گٹھ:فرانس دے ضلعے
23 نومبر
تے نومبر دا مہینہ عیسوی کیلنڈر جاں گریگوری کیلنڈر سال دا 11واں مہینا  اے جہڑا اکتوبر دے مگروں تے دسمبر توں پہلوں آندا اے ۔
بارلے جوڑ
گٹھ:اکتوبر گٹھ:سال دے دن
دهستان شرق و غرب شیرگاه
ایہ ایران دے صوبہ مازندران دے ضلعے شہرستان سوادکوہ دا اک دہستان جاں سب تحصیل آ ۔ (دہستان فارسی چ سب تحصیل نوں کہندے نیں) ۔
تھاں ٹکانہ
ایہ دہستان شہرستان سوادکوہ ، صوبہ مازندران چ اے ۔
تحصیل ساہیوال، سرگودھا
ساہیوال پنجاب دے ضلع سرگودھا دی اک تحصیل اے ۔
گٹھ:پنجاب گٹھ:پنجاب دیاں تحصیلاں گٹھ:لہندے پنجاب دیاں تحصیلاں گٹھ:ضلع سرگودھا
ضلع ہاسنکیف
ضلع ہاسنکیف ترکی دے صوبہ بارتن دا اک ضلع اے۔
ہور پڑھو
٭ ترکی دے ضلعے
گٹھ:صوبہ بارتن دے ضلعے گٹھ:ترکی دے ضلعے گٹھ:ترکی دی انتظامی ونڈ
سیموئل بیکٹ
thumb|225px|upright|ایڈمنڈ ایسّ والٹمین ولوں بیکٹ دی بھنڈ مورت سیموئل بیکٹ (انگریزی: Samuel Beckett, 13 اپریل 1906–22 دسمبر 1989) اک آئرش ناول کار، ناٹک کار، تھیٹر ڈریکٹر، اتے شاعر، جسنے اپنا سارا بالغ جیون پیرس وچّ بتایا اتے انگریزی اتے فرانسیسی دونوں بولیاں وچّ ساہت رچیا۔ بیکٹ مکمل طور تے 20ویں صدی دے سبھ توں بااثر لکھاریاں وچوں اک منیا جاندا اے۔ اوہ جیمس جائس توں بہت متاثر سی اتے اسنوں اخیرلے جدت پسنداں وچوں اک منیا جاندا اے۔ اس توں بعد والے کئی لکھاریاں نے اس توں پریرنا لئی اے، اس لئی اس نوں وی کئی وار پہلے اعلیٰ جدت پشنداں وچوں اک وی منیا جاندا اے۔
بیکٹ نوں 1969 وچّ ساہت دے نوبل انعام نال نوازیا گیا گیا۔
حوالے
گٹھ:انگریزی لکھاری گٹھ:قرانسسی لکھاری گٹھ:نوبل جیتو ساہتکار گٹھ:نوبل انعام جیتو
مالٹے ٹڈوالا ٹروگن
مالٹے ٹڈوالا ٹروگن ٹروگن دے ٹبر دی اک چڑی اے۔
ضلع الے ولیں
گٹھ:فرانس دے ضلعے
چک 27 ج ب شمالی
چک 27 ج ب شمالی ضلع فیصل آباد دا اک پنڈ اے ۔جہڑا ضلع فیصل آباد دی  تحصیل فیصل آباد صدر چ  اے ۔
ناں
اس پنڈ دی بھوئیں نوں لوئر چناب نہر چوں نکلن آلی جھنگ برانچ نہر دیندی اے  ۔ایسے لئی  پنڈ دے ناں نال ج ب (J.B=Jhang Branch)   لگدا اے ۔
تحصیل کمالیا
کمالیا پنجاب دے ضلع ٹوبھا ٹیک سنگھ دی اک تحصیل اے ۔
چک 27 ج ب شمالی
ناں
350px|thumbnail|ضلع فیصل آباد دے پنڈاں دا نقشہ
جونی لیڡر
گٹھ:بھارتی فلم جگت گٹھ:مخولیا اداکار
ٹروگن پرسوناٹس
ٹروگن پرسوناٹس ٹروگن دے ٹبر دی اک چڑی اے۔
بارلے جوڑ
گٹھ:ٹروگن
ضلع اندرے
اندرے فرانس دا اک ضلع (departmnt)اے۔
گٹھ:فرانس دے ضلعے
دهستان لفور
ایہ ایران دے صوبہ مازندران دے ضلعے شہرستان سوادکوہ دا اک دہستان جاں سب تحصیل آ ۔ (دہستان فارسی چ سب تحصیل نوں کہندے نیں) ۔
تھاں ٹکانہ
ایہ دہستان شہرستان سوادکوہ ، صوبہ مازندران چ اے ۔
24 نومبر
تے نومبر دا مہینہ عیسوی کیلنڈر جاں گریگوдддшдری کیلنڈر سال دا 11واں مہینا  اے جہڑا اکتوبر دے مگروں تے دسمبر توں پہلوں آندا اے ۔
лтттоооорррроо
بارلے جوڑ
گٹھ:اکتوبر گٹھ:سال دے دن
ضلع کوزلک
ضلع کوزلک ترکی دے صوبہ بارتن دا اک ضلع اے۔
ہور پڑھو
٭ ترکی دے ضلعے
گٹھ:صوبہ بارتن دے ضلعے گٹھ:ترکی دے ضلعے گٹھ:ترکی دی انتظامی ونڈ
25 نومبر
تے نومبر دا مہینہ عیسوی کیلنڈر جاں گریگوری کیلنڈر سال دا 11واں مہینا  اے جہڑا اکتوبر دے مگروں تے دسمبر توں پہلوں آندا اے ۔
بارلے جوڑ
گٹھ:اکتوبر گٹھ:سال دے دن
مڈنائیٹس چلڈرن
مڈنائیٹس چلڈرن سلمان رشدی دا 1981 دا ناول ہے۔ ایہہ برطانوی راج توں آزادی اتے برطانوی ہند دی ونڈ دی کہانی ہے۔ اسنوں بعد استعماری ساہت اتے جادوئی حقیقت پسندی دی اک اداہرن منیا گیا ہے۔ اس دا مکھ پاتر، سلیم سینائی کہانی سناؤندا ہے، اتے اسنوں تریخی گلپ دے نال اصل تریخی واقعات دے پرسنگ وچّ سیٹ کیتا گیا ہے۔
گٹھ:انگریزی ناول گٹھ:تریخی ناول گٹھ:ناول
ٹروگن روفس
ٹروگن روفس ٹروگن دے ٹبر دی اک چڑی اے۔
بارلے جوڑ
Trogon personatus
ضلع اندرے لوئر
اندرے لوئر فرانس دا اک ضلع (departmnt)اے۔
گٹھ:فرانس دے ضلعے
دهستان راستوپی
ایہ ایران دے صوبہ مازندران دے ضلعے شہرستان سوادکوہ دا اک دہستان جاں سب تحصیل آ ۔ (دہستان فارسی چ سب تحصیل نوں کہندے نیں) ۔
تھاں ٹکانہ
ایہ دہستان شہرستان سوادکوہ ، صوبہ مازندران چ اے ۔
26 نومبر
تے نومبر دا مہینہ عیسوی کیلنڈر جاں گریگوری کیلنڈر سال دا 11واں مہینا  اے جہڑا اکتوبر دے مگروں تے دسمبر توں پہلوں آندا اے ۔
بارلے جوڑ
گٹھ:اکتوبر گٹھ:سال دے دن
پیلی صحافت
اصطلاح
پیلی صحافت دی اصطلاح 1890 دی دہائی چ بݨی جد نیو یارک ورلڈ دے جوزف پُلِٹزر تے نیو یارک جرنل دے ولیئم رینڈولف ہرسٹ دے وچکار اشاعتی جنگ چ سنسنی خیز خبراں نوں نمایاں کرن لئی پیلے رنگ چ چھپائی کیتی جاندی سی۔ پیلی صحافت دے بارے چ ایہ وی روایت اے کہ پیلی صحافت دی اصطلاح اصل چ اک سنسنی خیز کامک سیریل توں ماخوذ اے جیہڑی Yellow kid دے سرناویں نال امریکی اخباراں چ چَھپدا ہُندی سی۔
سپینی امریکی جنگ
پیلی صحافت دی اشاعتی جنگ (Circulation War) اوس ویلے سِرے تے پہنچ گئی جد بعض اخباراں نے کیوبا چ سپینی فوجاں دے مظالم دیاں داستاناں خوب نوݨ مرچ لا کے چھاپیاں تے امریکی رائے عامہ نوں سپین دے خلاف اینا برانگیختہ کر دتا کہ امریکا تے سپین دی جنگ تقریبن ناگزیر ہو گئی۔
گٹھ:صحافی گٹھ:نیو یارک شہر
کابادباران
کابادباران فلپائن دا اک شہر اے ۔ ایہہ شہر فلپائن دے صوبہ آگوسان ڈیل نوٹرے دا صوبائی راجگڑھ اے ۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:فلپائن دے شہر گٹھ:فلپائن دے آباد تھاں گٹھ:شہر گٹھ:دنیا دے آباد تھاں
گٹھ:ایشیا دے شہر گٹھ:ایشیا دے شہراں دی لسٹ گٹھ:ایشیا دے شہر تے قصبے گٹھ:ایشیا دے آباد تھاں
ضلع ساسون
ضلع ساسون ترکی دے صوبہ بارتن دا اک ضلع اے۔
چک 27 ج ب جنوبی
چک 27 ج ب جنوبی ضلع فیصل آباد دا اک پنڈ اے ۔جہڑا ضلع فیصل آباد دی  تحصیل فیصل آباد صدر چ  اے ۔
ضلع ساسون
ہور پڑھو
٭ ترکی دے ضلعے
گٹھ:صوبہ بارتن دے ضلعے گٹھ:ترکی دے ضلعے گٹھ:ترکی دی انتظامی ونڈ
چک 27 ج ب جنوبی
ناں
350px|thumbnail|ضلع فیصل آباد دے پنڈاں دا نقشہ
تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ ضلع فیصل آباد چ تحصیل فیصل آباد صدر چ وس رہیا اے ۔
عرب سمندر
عرب سمندر(بحر مکران) اِنڈک ساگر وچ اک سمندر اے ۔ ایہدے چڑھدے پاسے بھارت، اُبھے پاسے پاکستان تے ایران، لہندے پاسے افریقا تے عرب تے لمے پاسے اِنڈک ساگر اے۔ ایہ 3,862,000 مربع کلومیٹر تھاں تے پھیلیا ہویا اے ۔ ایہدی سبھ توں چوکھی ڈونگھ 4,652 میٹر (15,262 فٹ) اے ۔
اہم ونڈاں تے جزیرے
عرب سمندر دیاں دو اہم شاخاں نیں ۔ اک لمے لہندے وچ خلیج عدن اے ۔ جتھے باب المندب دے نال لال سمندر  عرب سمندر نال مِلدا اے تے دوجی خلیج اومان اے ۔جہڑی خلیج فارس نوں ایہدے نال ملاوندی اے۔ ایہناں دے نال نال گجرات دے سمندری کنڈھیاں تے خلیج کھمبھات تے خلیج کچھ اے ۔ عرب سمندر وچ بوہتے جزیرے نہیں ۔ ایہدے وچ سبھ توں وڈا جزیرہ افریقا تے عرب دے کنڈھیاں دے نال سقوطرا دا جزیرہ اے تے سری لنکا کول مالدیپ تے لشکادیپ جزیرے نیں ۔
ہور دیکھو
گٹھ:سمندر گٹھ:پانی گٹھ:جغرافیہ گٹھ:آبی جغرافیہ
اسسٹنٹ کمشنر
اسسٹنٹ کمشنر (Assistant commissioner) سرکاری نوکری دا اک افسری عہدا اے ۔ اسسٹنٹ کمشنر ناں دا عُہدا برطانوی سابق نوآبادی مُلکاں وچ انتظامیہ ، پولیس ، ٹیکس وصولی تے ہور مُختلف محکمیاں وچ موجود اے ۔
پاکستان وچ اسسٹنٹ کمشنر
پاکستان وچ اسسٹنٹ کمشنر دا عُہدا فیڈرل بورڈ آف ریوینیو وچ اِنکم ٹیکس تے اِن لینڈ ریوینیو دے کھیتراں لئی ورتیا جاندا اے ۔ ایس توں علاوا اسسٹنٹ کمشنر دا عُہدا صوبائی محکما مال دے عہدے دار تے تحصیل دے انتظامی سرکاری افسر دے طور تے موجود اے ۔
محکما پولیس وچ اسسٹنٹ کمشنر
کچھ برطانوی نوآبادی مُلکاں چ اسسٹنٹ کمشنر محکمہ پولیس دا اک عہدہ اے۔ ایہناں مُلکاں چ تھلے دتے گئے مُلک شامل نیں۔
دوجے محکمیاں وچ اسسٹنٹ کمشنر
بھارت تے بنگلا دیش وچ محکما پولیس توں علاوہ اِنکم ٹیکس، کسٹم، ایکسائز تے ریوینیو دے محکمیاں وچ وی ایہ عُہدا ورتیا جاندا اے ۔
صوبہ آگوسان ڈیل سور
فلپائن دے صوبے ، فلپائن دی بنیادی سیاسی تے انتظامی اکائی نیں ۔ صوبےآں نوں ہور اگے شہراں تے میونسپلٹیاں چ ونڈیا ہویا اے ۔ فلپائن دے صوبےآں دی 17 علا‍ےآں چ جغرافیائی ، تہذیبی تے لسانی بنیاد اتے گروپ بندی کیتی گئی اے ۔
اس ویلے فلپائن دے 80 صوبے نیں تے صوبہ آگوسان ڈیل سور اینہاں 80 صوبےآں چوں اک اے ۔ اس دا راجگڑھ پروسپیریڈاڈ شہر اے ۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:فلپائن گٹھ:فلپائن دا جغرافیہ گٹھ:فلپائن دے صوبے گٹھ:صوبے ریاستاں گٹھ:جغرافیہ گٹھ:ایشیا
تحصیل بورے والا
بورے والا پنجاب دے ضلع وہاڑی دی اک تحصیل اے ۔
تھللی ونڈ
تحصیل بورے والا انتظامی طور تے 32 یونین کونسلاں وچ وںڈی ہوئی اے ۔
350px|thumbnail|تحصیل بورے والا دے پنڈاں دا نقشا
حوالے
گٹھ:پنجاب گٹھ:پنجاب دیاں تحصیلاں گٹھ:لہندے پنجاب دیاں تحصیلاں گٹھ:ضلع وہاڑی
دیسمڈرو
دیسمڈرو (پنجابی: سوہنا منڈا) وچ 2007ء وچ جاری ہونے والی اک بھارتی تیلگو زبان د‏‏ی ہنگامہ خیز فلم ا‏‏ے۔ اس فلم دے ہدایت کار پوری جگناتھ نيں۔ اس فلم نو‏‏ں ڈی وی وی ڈنایا نے یونیورسل میڈیا دے بینر تلے پروڈیوس کیتا۔ اس فلم دے مرکزی ستارے اللو ارجن تے ہنسیکا موٹوانی نيں۔ ایہ فلم 12 جنوری، 2007ء نو‏‏ں 400 تو‏ں ودھ سنیماگھراں وچ جاری ہوئی۔ ایہ فلم اللو ارجن دے فلمی سفر د‏‏ی کامیاب فلماں وچو‏ں اک ا‏‏ے۔ ایہ اداکارہ ہنسیکا د‏‏ی بطور مرکزی کردار پہلی فلم ا‏‏ے۔ رمبھا نے آئٹم گانے وچ اللو ارجن دے نال رقص کیتا۔ ایہ فلم ملیالم تے تمل وچ ہیرو: دتی ریئل ہیرو تے ہندی وچ اک جوالا مکھی دے عنوان تو‏ں ڈب کيتی گئی۔
تیاری
thumb|سجے|[[ہنسیکا موٹوانی نو‏‏ں اللو ارجن دے نال فلم د‏‏ی مرکزی اداکارہ چنا گیا، جو اس فلم دے ذریعے اپنے فلمی سفر آغاز کر رہ‏ی نيں۔]]
اللو ارجن د‏‏ی فلم ہیپی د‏‏ی اشاعت دے بعد ایہ دسیا جا رہیا سی کہ آپ تمل فلم سواکاسی دے تیلگو ری میک وچ کم کرن گے۔ اس فلم دے مرکزی ستارے وجے تے اسین سن ۔ لیکن بعد وچ ، پوری جگناتھ د‏‏ی ہدایت کردہ تے ڈی ڈی ڈنایا د‏‏ی یونیورسل میڈیا دے بینر تلے تیار کردہ اس فلم وچ کم کیتا۔ اس فلم دا عنوان دیسمڈرو رکھیا گیا۔ پوری جگناتھ نے فلم د‏‏ی کہانی اُتے بینکاک وچ کم کیتا تے 16 جون، 2006ء نو‏‏ں حیدرآباد واپس آئے۔ اس فلم د‏‏ی منصوبہ بندی باضابطہ طور اُتے 19 جون، 2006ء نو‏‏ں پوری جگناتھ د‏‏ی پروڈکشن کمپنی ویشنو اکیڈمی وچ ہوئی۔
اللو ارجن نے اس فلم وچ اک میڈیا رپورٹر دا کردار نبھایا۔ اس کردار دے لئی، اللو ارجن نے اپنے بالاں تے سکس پیک (six-pack) اُتے کافی توجہ دتی۔ ہنسیکا موٹوانی نو‏‏ں فلم د‏‏ی مرکزی اداکارہ دے طور اُتے چنا گیا، جنہاں نے اس فلم دے ذریعے صرف 16 سال د‏‏ی عمر وچ اپنے فنی سفر دا آغاز کیتا۔ انہاں نے اس فلم وچ اک سنیاسن دا کردار نبھایا۔ رمبھا نے اللو ارجن دے نال آئٹم نمبر وچ رقص کیتا۔
فلمنگ
سجے|260px|thumb|[[سلسلہ کوہ ہمالیہ]] شوٹنگ د‏‏ی شروعات 28 جولائ‏ی، 2016ء نو‏‏ں حیدرآباد وچ ہوئی۔ فلم دا اگلا شیڈول ہماچل پردیش وچ شوٹ کیتا گیا۔ ستمبر 2006ء د‏‏ی شروعات وچ کچھ ہنگامی منظر منالی وچ شوٹ ہوئے۔ اس دے کچھ ہفتےآں بعد مرکزی کرداراں دے درمیان دے کچھ منظر ہماچل پردیش وچ شوٹ ہوئے۔ شوٹنگ دے اس حصے نو‏‏ں 5 دسمبر، 2006ء نو‏‏ں ختم ہونا سی ۔ لیکن بعد وچ 10 اکتوبر، بھارتی ختم ہويا۔ فلم دے کچھ ہنگامی منظر دسمبر 2006ء د‏‏ی شروعات وچ گچی بولی د‏‏ی اک الومینیم فیکٹری وچ شوٹ ہوئے۔
اشاعت
فلم نو‏‏ں دنیا بھر وچ 500 اسکریناں اُتے جاری کیتا گیا، جس وچ آندھرا پردیش وچ 424، کرناٹک وچ 32، اوڈیشا وچ 8، چینائی وچ 2، ممبئی وچ 3 تے بیرون ملک وچ 31 اسکریناں شامل نيں۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:2000ء د‏‏ی دہائی د‏‏یاں تیلگو فلماں گٹھ:بھارتی ایکشن تھرلر فلماں گٹھ:بھارتی ایکشن فلماں گٹھ:بھارتی جرم فلماں گٹھ:بھارتی رومانوی فلماں گٹھ:بھارتی رومانوی ڈراما فلماں گٹھ:بھارتی فلماں گٹھ:تلنگانہ وچ عکس بند فلماں گٹھ:تلنگانہ وچ ہونے والے واقعات اُتے فلماں گٹھ:تیلگو بولی د‏‏ی فلماں گٹھ:حیدرآباد، بھارت وچ عکس بند فلماں گٹھ:حیدرآباد، بھارت وچ فلم سیٹ گٹھ:مصالحہ فلماں گٹھ:ہماچل پردیش وچ عکس بند فلماں گٹھ:ہماچل پردیش وچ ہونے والے واقعات اُتے فلماں گٹھ:ہندی وچ ڈب شدہ تیلگو بولی د‏‏ی فلماں گٹھ:فلماں
ابو الغازی بہادر خان
ابوالغازی بہادر خان (پیدائش: 24 اگست 1603ء— وفات: 1663ء) وسطی ایشیا دی  خانیت خیوا دا چغتائی حکمران سی۔
تاج و تخت دے حصول دیاں کوششاں
1619ء وچ بہادر خان نوں اُس دے والد نے کاث شہر وچ اپنا نائب مقرر کیتا لیکن چند روز دے بعد اپنے دو بیٹیاں دی سرکشی دے استیصال وچ عرب محمد خان جاں بحق ہو گیا تے بہادر خان نوں مجبوراً سمرقند وچ امام قلی خاں دے کول پناہ لینا پئی۔ بعد ازاں طویل جنگ دے بعد اوہ تے اُس دا بھائی اسفندیار باہم متحد ہوکے بعض ترکمانی قبائل دی مدد نال اپنے سرکش بھائیاں نوں حکومت توں برطرف کردینے وچ کامیاب ہو گئے۔ 1623ء وچ اوہ گرکانج وچ اپنے بھائی دا نائب مقرر ہویا لیکن بعض ترکمانی قبائل نال اختلاف دے باعث اوہ اپنے بھائی نال جھگڑ پیا تے اِس جھگڑے دا نتیجہ برا نکلیا تے اوہ 1626ء وچ ناچار حالت وچ تاشقند فرار ہویا جتھے اُس نے دو سال قازق دربار (Kazakhs) وچ بسر کیتے۔ خیوا دا تخت و تاج حاصل کرنے دی اک ہور کوشش دے بعد اوہ بحالت جلاوطنی  دس سال تک صفویاں دے کول ایران وچ مقیم رہیا۔ اِس دور وچ بہادر خان دا قیام زیادہ تر اصفہان وچ رہیا جتھے اُس نے اُنہاں معلومات نوں فارسی ماخذاں دے ذریعے تے زیادہ تر وسیع کیتا جو اُس نے قازقاں دے دربار وچ اپنی قوم دے ماضی دے متعلق حاصل کیتیاں سن۔
دور حکومت
1642ء وچ حاکم خیوا اسفندیار دے انتقال دے بعد بہادر خان خیوا دا حاکم بن گیا۔ خان خیوا دی حیثیت توں اُس نے روس دے نال نال دوسرے ہمسایہ ملکاں نال وی سفارتی تعلقات قائم رکھے حالانکہ اِنہاں سفارتی تعلقات وچ بار بار دیاں جنگاں توں خلل اندازی وی واقع ہُندی رہی۔ ترکمان قبائل دے خلاف 1644ء، 1646ء، 1648ء، 1651ء تے 1653ء دی مسلسل مہمات دے نتیجے وچ قرہ قوم تے منغیشلاق دے بعض قبائل نے بہادر خان دی اِطاعت قبول کرلی۔ 1649ء، 1653ء تے 1656ء وچ اُس دے قلموقاں دے خلاف صف آرائی جاری رہی۔ 1655ء تے 1662ء وچ اوہ بخارا دے خلاف محاذ آرائی وچ شریک رہیا۔کدی کدی اوہ اُنہاں روسی قافلیاں نوں وی جو اُس دے علاقیاں توں گزردے سن، لوٹ لینے دی اجازت دے دیندا سی مگر فیر کسے ہور بنا اُتے نئی‏‏ں تے اپنے ملک دے تجارتی مفاد ای دے پیش نظر اِس قسم دی لوٹ مار دا ہرجانہ وی اداء کردیندا۔ باقی تمام اُمور وچ اوہ اپنے ملک و سلطنت دی بہبود دی خاطر علم و ہنر دی ترقی وچ کوشاں رہیا۔ عسکری صلاحیتاں جو معمولی درجے دیاں سن، اُس نے خود نال منسوب کیتیاں نیں جنہاں دا ثبوت اُس دی تاریخی کتب توں وی ملدا اے۔
وفات
1663ء وچ بہادر خان 60 جاں 61 سال دی عمر وچ خیوا وچ انتقال کرگیا۔
حوالے
گٹھ:1603 دے جم گٹھ:1663 دیاں موتاں گٹھ:ستارہویں صدی دے مؤرخین گٹھ:وسطی ایشیا دے مؤرخین گٹھ:ازبکستان دی تریخ
سوروکوا ٹروگن
سوروکوا ٹروگن ٹروگن دے ٹبر دی اک چڑی اے۔
ضلع آئیزیر
آئیزیر فرانس دا اک ضلع (departmnt)اے۔
گٹھ:فرانس دے ضلعے
ضلع بیبورت
ہور پڑھو
٭ ترکی دے ضلعے Bayburt
گٹھ:ترکی دے ضلعے گٹھ:ترکی دی انتظامی ونڈ
وکٹوریہ ٹاور
وکٹوریہ ٹاور لندن برطانیہ چ ویسٹ منسٹر پیلس کول اک ٹاور اے اے 1855 چ بنایا گیا اے۔ 323 فٹ اچا اے۔
27 نومبر
تے نومبر دا مہینہ عیسوی کیلنڈر جاں گریگوری کیلنڈر سال دا 11واں مہینا  اے جہڑا اکتوبر دے مگروں تے دسمبر توں پہلوں آندا اے ۔
بارلے جوڑ
گٹھ:اکتوبر گٹھ:سال دے دن
دهستان سرخکلا
ایہ ایران دے صوبہ مازندران دے ضلعے شہرستان سوادکوہ دا اک دہستان جاں سب تحصیل آ ۔ (دہستان فارسی چ سب تحصیل نوں کہندے نیں) ۔
تھاں ٹکانہ
ایہ دہستان شہرستان سوادکوہ ، صوبہ مازندران چ اے ۔
پروسپیریڈاڈ
پروسپیریڈاڈفلپائن دا اک شہر اے ۔ ایہہ شہر فلپائن دے صوبہ آگوسان ڈیل سور دا صوبائی راجگڑھ اے ۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:فلپائن دے شہر گٹھ:فلپائن دے آباد تھاں گٹھ:شہر گٹھ:دنیا دے آباد تھاں
گٹھ:ایشیا دے شہر گٹھ:ایشیا دے شہراں دی لسٹ گٹھ:ایشیا دے شہر تے قصبے گٹھ:ایشیا دے آباد تھاں
ضلع آئیدنٹیپ
ضلع آئیدنٹیپ ترکی دے صوبہ بیبورت دا اک ضلع اے۔
ہور پڑھو
٭ ترکی دے ضلعے
گٹھ:ترکی دے ضلعے گٹھ:ترکی دی انتظامی ونڈ
نیل آرمسٹرانگ
تعلیم تے ملازمت
1955 چ اونے پرڈیو یونیورسٹی توں بی ایس سی تے 1970 چ یونیورسٹی آف ساؤتھرن کیلیفورنیا توں ایم ایس سی دی ڈگری لئی۔ 26 جنوری 1949 چ اونے امریکی سمندری فوج چ چلا گیا جتھے اونے 18 معینے پائلٹ بنن دی سکھلائی کتی تے 16 اگست 1950 چ اپنے 20ویویں جمن دیہاڑے توں دو ہفتے پہلے اونوں سمندری فوج دے پائلٹ دا سرٹیفیکیٹ مل گیا۔
کوریا دی لڑائی وچ
نیل آرمسٹرانگ کوریا دی لڑائی چ گیا ایتھے اونے 78 مشن کیتے ہوا ج 121 گھینٹے ریا۔ اونوں کئی تمغے دتے گۓ۔ 23 اگست 1952 چ اونے فوج نوں جھڈ دتا تے پرڈیو ونیورسٹی ج فیر پڑھن لگ گیا۔ 28 جنوری 1956 چ اونے جین الزبتھ نال ویا کرلیا۔
ٹیسٹ پائلٹ
جولائی 1955 چ اونے ٹیسٹ پائلٹ دی نوکری کرلی۔ 15 اگست نوں اونے پہلا راکٹ ہوائی جعاز اڑایا۔ X-15 چ اونے 7 اڈاریاں کیتیاں، 207،500 فٹ (63۔2 کلومیٹر) دی اچائی تک گیا۔ اودی سب توں تیز اڈاری 4000 میل اک کینٹہ سی۔ اپنے کم چ اونے 200 وکھرے ہوائی جعاز اڑاۓ تے 2400 کینٹے اودا اڈاری ویلہ سی۔
پہلی مہم
آرمسٹرانگ نے 1962ء وچ ناسا خلا باز دستے وچ شمولیت اختیار کيتی تے پہلی بار 1966ء وچ ناسا دی مہم جیمینائے 8 (انگریزی: Gemini 8) وچ اپنا پہلا خلائی سفر کیتا تے خلا وچ بھیجے گئے امریکا دے اولین شہریاں وچو‏ں اک بنے۔ اس مہم وچ انہاں نے ساتھی پائلٹ ڈیوڈ اسکاٹ دے نال دو انسان بردار خلائی جہازاں نو‏‏ں متصل کرنے دا کم انجام دتا۔
دوسری تے آخری مہم
آرمسٹرانگ دا خلا وچ دوسرا تے آخری سفر جولائ‏ی 1969ء وچ اپالو 11 دا اوہ تاریخی مشن سی جس وچ انہاں نو‏ں چاند اُتے اترنا سی ۔ آرمسٹرانگ تے انہاں دے ساتھی بز ایلڈرن چاند دی سطح اُتے اتنے تے اوتھ‏ے ڈھائی گھنٹے گزارے جدو‏ں کہ مائیکل کولنز کمانڈ ماڈیول دے ذریعے مدار وچ گردش کردے رہ‏‏ے۔ اس دوران وچ دونے خلا بازاں نے چاند دی سرزمین دا جائزہ لیا، تصاویر لاں تے مٹی تے پتھراں دے نمونے جمع کیتے۔ دونے نے چاند دی سطح اُتے امریکی جھنڈا لہرانے دے علاوہ اک لوح وی نصب کيتی جس اُتے درج سی کہ
اے انسان دا اک قدم انساناں لئی اک وڈی چھلانگ اے۔
اینج اوہ پہلا انسان سی جینے زمین توں بار کسے ہور تھاں تے پیر رکھیا ہووے۔
نیل آرم اسٹرانگ نے جدو‏ں پہلی بار چاند اُتے قدم رکھیا تو انہاں دی زبان تو‏ں ایہ الفاظ نکلے:
اس دے بعد دونے خلاباز خلائی گاڑی ایگل دے ذریعے چاند دے گرد چکر لگاندے ہوئے اپالو 11 جہاز تک پہنچے تے پھر 24 جولائ‏ی نو‏‏ں واپس زمین اُتے اترے۔
آرمسٹرانگ نو‏‏ں کولنز تے ایلڈرن دے نال صدر رچرڈ نکسن دی جانب تو‏ں صدارتی تمغۂ آزادی تو‏ں، 1978ء وچ صدر جمی کارٹر دی جانب تو‏ں کانگریسی خلائی تمغا اعزاز تے 2009ء وچ کانگریسی طلائی تمغے تو‏ں نوازیا گیا۔
25 اگست 2012ء نو‏‏ں آرمسٹرانگ سنسناٹی، اوہائیو وچ 82 سال دی عمر وچ وفات پا گئے، جس دی وجہ دل دی شریاناں دے بند ہونے دی وجہ تو‏ں پیدا ہونے والی پیچیدگی سی۔
چاند اُتے قدم رکھنے والے پہلے انسان دی حیثیت تو‏ں نیل آرمسٹرانگ دا نام تاریخ وچ ہمیشہ دے لئی امر ہو گیا ا‏‏ے۔
ہور ویکھو
کیتا انسان کدی چاند اُتے اترا؟
باہرلےجوڑ
گٹھ:1930 دے جم گٹھ:2012 دیاں موتاں گٹھ:آئرش نژاد امریدیاں شخصیتاں گٹھ:امریکی خلانورد گٹھ:امریدیاں شخصیتاں گٹھ:امریکی ہوافضائی انجینئرز گٹھ:اوہائیو دے ہواباز گٹھ:جرمن نژاد امریدیاں شخصیتاں گٹھ:نیشنل اکیڈمی آف انجینئرنگ ریاستہائے متحدہ دے اراکین
سینٹ لوئی یونیورسٹی
گٹھ:بیلجیم دیاں یونیورسٹیاں گٹھ:بیلجیئم وچ تعلیم گٹھ:یونیورسٹیاں
سارہ حمید احمد
پس منظر
سارہ صبا حمید احمد د‏‏ی پیدائش بنگلور، کرناٹک وچ ہوئی۔ 2007ء وچ جیوندی نواس کالج وچ پی یو سی مکمل کرنے دے نال اوہ ویرو بیچ، فلوریڈا دے پیرس ایئر فلائٹ ٹریننگ اسکول وچ شریک ہوئے گئی۔ سانحہ 11 ستمبر 2001ء دے بعد دے حالات وچ اسلاموفوبیا دا دور چل رہیا سی، جس وچ اس نے دعوٰی کیتا کہ مسلما‏ن طلبہ نو‏‏ں امریکی ویزا نئيں مل رہیا سی، مگر اسنو‏ں ایہ حاصل کرنے وچ کوئی پریشانی نئيں ہوئی۔
سارہ دے والد دے مطابق جس روايتی فرقے تو‏ں اس دا تعلق اے تے جس وچ اوہ پلی تے بڑھی اے، اک عورت د‏‏ی ذمے داری اس دا گھر تے بچے نيں۔ بوہت گھٹ لوک باہر د‏‏ی ملازمتاں نو‏‏ں لبھدے نيں جنہاں وچ آنے جانے دے وقت کِس‏ے دا نال نہ ہوئے۔ سارہ نو‏‏ں شروع وچ اپنی برادری تے خاندان تو‏ں کِس‏ے وی طرح د‏‏ی مدد نئيں ملی جو اس د‏ی حوصلہ شکنی اُتے آمادہ سن ۔ مگر انہاں لوکاں دے رویے وچ ایہ دیکھ ک‏ے فرق آیا کہ سارہ اپنے موقف اُتے اٹل اے تے اس دے والد دا اک دوست جو خود اک ساؤتھ ویسٹ ایئر لائنز وچ پائلٹ اے، طمانیت دینے اگے آیا۔
اک سال دے مطالعے تے 200 پرواز گھنٹےآں د‏‏ی مشقت دے بعد سارہ نو‏‏ں اس دا کمرشیل لائسنس 2008ء وچ ملا۔ جدو‏ں اوہ بھارت لوٹی تاں اوہ اپنے لائسنس نو‏‏ں بھارتی سرٹیفیکیشن وچ بدلنے دے کم وچ جٹ گئی، جس دے لئی انتظار دا وقت تے لتھووینیا وچ ہور تربیت شامل سی تاکہ اوہ مخصوص کمرشیل کرافٹ د‏‏ی قسماں نو‏‏ں سمچھ سک‏‏ے۔ تجارتی ہوابازی دے بارے وچ سارہ نے کہیا کہ مرداں د‏‏ی اجارہ داری ختم ہوئے چک‏ی اے مگر برابری دے لئی تے وقت درکار ا‏‏ے۔
کم
ایم بی اے تے تقریبًا 1200 گھینٹے پرواز د‏‏ی تکمیل دے بعد سارہ نو‏‏ں 2010ء وچ سپائس جیٹ وچ اک کمرشیل پائلٹ دے طور اُتے بھرتی کیتا گیا۔ اوہ پہلی مسلما‏ن خاتون اے جسنو‏ں ہوابازی دے شعبے وچ چنا گیا تے تقریبًا دو سالاں تک اوہ واحد مسلما‏ن پائلٹ رہی جدو‏ں کہ بھارتی ہوابازی د‏‏ی صنعت وچ 600 خاتون پائلٹ موجود نيں۔
مثالی شخصیت
سارہ د‏‏ی کامیابی ایہ رہی اے کہ اوہ اپنی برادری وچ مثبت مثال بن گئی تے ایہ ہور مسلما‏ن خواتین دے لئی حوصلہ افزائی دا سبب اے کہ اوہ ہوابازی د‏‏ی تربیت لاں۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:1989 دے جم گٹھ:۱۹۸۹ دے جم گٹھ:زندہ شخصیتاں گٹھ:بنگلور دیاں شخصیتاں گٹھ:بھارتی خواتین ہواباز گٹھ:بھارتی مسلم شخصیتاں گٹھ:خواتین پیشہ ور ہواباز گٹھ:پیشہ ور ہواباز
نیلے تاجوالا ٹروگن
نیلے تاجوالا ٹروگن ٹروگن دے ٹبر دی اک چڑی اے۔
ہرنان کورٹیز
ہرنان کورٹیز (1485 - 1547) سپین دا اک لڑاکا سردار سی جینے میکسیکو تے مل ماریا۔
28 نومبر
تے نومبر دا مہینہ عیسوی کیلنڈر جاں گریگوری کیلنڈر سال دا 11واں مہینا  اے جہڑا اکتوبر دے مگروں تے دسمبر توں پہلوں آندا اے ۔
بارلے جوڑ
گٹھ:اکتوبر گٹھ:سال دے دن
کالی پوچھلوالا ٹروگن
کالی پوچھلوالا ٹروگن ٹروگن دے ٹبر دی اک چڑی اے۔
ضلع جورا
جورا فرانس دا اک ضلع (departmnt)اے۔
یونیورسٹی آ‌ف ایگرو-بائیو ٹیکنالوجی
یونیورسٹی آ‌ف ایگرو-بائیو ٹیکنالوجی بیلجیم دی اک یونیورسٹی اے-
گٹھ:بیلجیم دیاں یونیورسٹیاں گٹھ:بیلجیئم وچ تعلیم گٹھ:یونیورسٹیاں
پیلی واسکٹ والیاں دی تحریک
پیلی واسکٹ والاں دی تحریک ، (Mouvement des gilets jaunes،) فرانس دی اک احتجاجی تحریک اے جو 17 نومبر 2018ء نیں شروع ہوئی تے جلد ہی ہمسایہ ممالک (مثلاً اٹلی (gilet gialli)، بیلجیئم تے نیدرلینڈز (gele hesjes) وچ پھیل گئی۔
ایندھن دی قیمتوں وچ اضافہ، مصارف زندگی دے بڑھتے اخراجات تے حکومتی ٹیکس اصلاحات جیتوں مسائل دا ناپسندیدہ بوجھ محنت کشاں تے درمیانے طبقے (خاص طور اُتے اوہ دایہی تے نیم شہری علاقیاں ) اُتے مسلسل ڈالا جا رہیا اے  ۔ ان مشکلات دا حل تے فرانسیسی صدر دے استعفے دے مطالبات شامل نیں۔
ایہ تحریک فرانس دے شہراں وچ بہت نظر آ رہی اے، لیکن احتجاج وچ دیہی علاقیاں نوں غیر معمولی طور اُتے متحرک پایا گیا اے۔ پیلے رنگ دے واسکٹ نوں اک علامت دے طور اُتے منتخب کیتا گیا سی کیونکہ 2008ء دے بعد توں تمام کمرشل گاڑی چلانے والیاں نوں قانون دے تحت پیلی رنگ دی جیکٹ پہننا لازمی قرار دتا جا چکیا اے جس دی وجہ توں ایہ عکس انداز جیکٹس وسیع پیمانے اُتے سستے دستیاب نیں ۔
پس منظر
1980ء دی دہائی توں، فرانسیسی حکومت نے ڈیزل انجنیں دی پیداوار وچ سبسڈی فراہم کرنا شروع دی اے ۔ تجارتی بنیاداں اُتے گاڑیاں اُتے اضافی قدری محاصل وچ کمی دی وجہ توں فرانس وچ ڈیزل گاڑیاں دی طلب وچ اضافہ ہویا ۔
2018ء دے دوران وچ پٹرول (SP95-E10) دی قیمت وچ جنوری وچ 1.4682 €/L توں نومبر دے آخری ہفتے وچ 1.4305 €/L ہوگئی ۔ پٹرول تے ڈیزل ایندھن دی قیمتوں وچ، اکتوبر 2017ءتے اکتوبر 2018ءدے درمیان وچ بالترتیب 15٪ تا23 فیصداضافہ ہویا ۔ گزشتہ سال دے دوران وچ تقسیم کاراں دے لئے پٹرول دی عالمی مارکیٹ دی خریداری دی قیمت وچ 28 فیصد اضافہ ہویا۔ ڈیزل دے لئے، 35 فیصد، تقسیم دی قیمت 40 فیصد بڑھ گئی۔اس قیمت وچ اضافی قدری محاصل وی شامل اے، ڈیزل ٹیکس وچ اک سال وچ 14 فیصد توں زائد اضافہ ہویا اے تے پیٹرول اُتے ٹیکس 7.5فیصد اضافہ ہویا۔2018ء وچ ڈیزل اُتے 7.6 سینٹ فی لیٹر تے 3.98 سینٹ پٹرول ٹیکس وچ اضافہ کیتا گیا جبکہ یکم جنوری 2019ء توں ڈیزل اُتے 6.5 سینٹ اضافے تے پیٹرول اُتے 2.9 سینٹ اضافہ دی منصوبہ بندی کیتی گئی ۔
ایندھن دی فروخت اُتے ٹیکسز دی تفصیل کچھ ہاں اے؛
ایندھن دی قیمتوں دے خلاف احتجاج دی تحریک وچ بنیادی طور اُتے اوہ افراد شامل نیں، جننیں TICPE دی جزوی یا مجموعی معافی توں فائدہ ہُندا اے ۔مظاہرین اڈور فلپ دی دوسری حکومت اُتے تنقید کر راے نیں تے اننیں کاربن ٹیکس دے نفاذ دے بعد ایندھن دی لاگت وچ اضاف ذمہ دار قرار دتا اے۔
صدر میکون نے ابتدائی نومبر وچ خصوصی سبسڈی تے مراعات دی پیشکش کردے ہوئے ان دے خدشات نیں ختم کرنے دی کوشش دی ۔صدر میکرون نیں فرانسنیں اولیندے دے دور حکومت دے تحت نافذ شدہ پالیسیاں نیں توسیع دینے دی وحہ توں مظاہرین دے غصے دا سامنا اے ۔
دیگر غیر یونین احتجاجات
پٹرول دی قیمتوں اُتے ٹیکس دے خلاف فرانس وچ پہلی مرتبہ 1931ء وچ لیل شہر وچ مظاہرے ہوئے۔ ٹیکس وچ اضافے دے خلاف تحریک نے 1950ء دی دہائی دے " پاڈوادیزم " نیں ابھارا، جس نے درمیانی طبقات نیں متحرک کردے ہوئے ٹیکس مخالف بغاوت نیں جم دتا۔ 1970 ء وچ ‘سست روی تحریک" وی شروع کیتی گئی۔ جولائی 1992وچ ، پوائنٹس اُتے مبنی اجازت نامے دے متعارف کروانے دے خلاف احتجاج کرنے دے لئے اس تحریک نیں دوبارہ زندہ کیتا گیا سی ۔
اقتصادی اصلاحات
مظاہرین دا دعوی اے کہ ایندھن دے ٹیکس دا مقصد وڈے کاروبار دے لئے ٹیکسز وچ دی کمی نیں فروغ دینا اے اس دے نال نال بعض دانشوراں جیتوں ڈینیا کوللت ختب نے دعوی کیتا کہ اس دی بجائے اخراجات کاٹ داں ۔ میکون نے کہیا کہ انتظامایہ دے معاشی اصلاحاتی پروگرام دا مقصد عالمی معیشت وچ فرانس دی مسابقت بڑھانا اے تے ان دا کہنا اے کہ ایندھن ٹیکس دا مقصد حفری ایندھن دے استعمال دی حوصلہ شکنی اے ۔ بہت توں پیلی جیکٹس مظاہرین بنیادی تنخواہاں وچ کمی تے زائد توانائی دی قیمتوں دی وجہ توں اقتصادی مشکلات دی وجہ توں احتجاجات وچ سرگرم عمل نیں ۔
بنیاد تے تنظیم
فرانس دے سکالر بیٹریس جبینل دے مطابق، موجودہ تحریک جائل جینس تے بونٹس راجز تحریکاں (جس نے 2013 وچ اک نئے ٹیک ٹیکس دی مخالفت دی سی) دے درمیان مماثلت اُتے بات کردے ہوئے لکھیا کہ بونٹس راجز دی ناکامی دا ذمہ دار "حقیقی رہنماؤں، جیتوں کارائی وار دے میئر، برٹنی دے عظیم مالک " سن تاہم حالایہ پیلے رنگ دی جیکٹ وچ ایسا کچھ ننیں اے۔موجودہ تحریک دا کوئی رہنما ننیں بلکہ ایہ خودارادی طور اُتے اگے بڑھ رہی اے۔ غیر رسمی رہنما ابھرتے نیں لیکن فوری طور اُتے پیلے رنگ جیکٹس ول توں تشدد دے نال مسترد کر دیاجاندا اے ۔ جان لیچ فیلڈ دے مطابق، تحریک وچ توں مروجہ سیاست دانیں دے خلاف ایتھے تک نفرت دا اظہار کیتا جاندا ہر کہ اگر کوئی ان وچ توں وی سیاست دانیں دی طرح روایہ اختیار کرنے دی کوشش کردا ہو تو اتوں وی اپنی صفاں توں ندور دتا جاندا اے ۔ پیلے رنگ دی جیکٹ تحریک کسی مخصوص سیاسی جماعت یا ٹریڈ یونین توں منسلک ننیں اے تے اس توں زیادہ تر سوشل میڈیا توں پھیل گئی اے
17 نومبر
فرانس دے سمندر پار علاقہ رے یونیاں وچ وی احتجاجات منعقد ہوئے، جتھے صورتحال کشیدہ رہی تے فسادات توں خراب ہوگئی۔ مظاہرین دی جانب توں سڑکاں تک رسائی نیں روکنے دے بعد تن دن تک جزیرے دے اسکول بند کردیےگئے۔ 21 نومبر نیں صدر مکون نے جزیرے وچ تشدد نیں پرسکون کرنے دے لئے فوجیاں دی تعیناتی دا حکم دتا ۔
24 نومبر
پیرس وچ مظاہراں دے نال پچھلے ہفتے کشیدگی بڑھ گئی اے، وزارت داخلہ نے 24 نومبر نیں چیمپئن مریس وچ جمع ہونے دی اجازت دی ۔مظاہرین نے فرانس بھر وچ 106،000 افراد نیں اپنی طرف متوجہ کیتا۔ جنہاں وچ توں صرف پیرس وچ 8000 خواتن سن۔ مظاہرین نے سڑکاں اُتے اگ لگائی، سڑکاں اُتے مبنی اشاراں نیں توڑ دتا گیا تے رکاوٹاں نیں تعمیر کیتا ۔ پولیس نے مظاہرین نیں روکنے دے لئے آنسو گیس تے پانی دے کینن توں استعمال دی۔
26 نومبر نیں اک اہلکار نے اندازہ کیتا کہ دو پچھلے دنیں دے دوران وچ پیرس وچ ہونے والے فسادات وچ 1.5 لکھ یورو نقصان ہویا۔ صفائی تے مرمت دے کام وچ مدد دے لئے دو سو اضافی کارکنیں نیں تفویض کیتا گیا سی ۔
یکم دسمبر "ایکٹ III"
اک دسمبر دے لئے "ایکٹ 3 - میکرون حکومت چھوڑو“ نامی احتجاج دا اہتمام کیتا گیا ۔
1-2 دسمبر نیں مارسئی، پیرس ( A6 ) ہائی وے اُتے ٹریفک نیں لیون دے شمال وچ روک دتا گیا سی ۔
1 دسمبر نیں احتجاج دے دوران وچ پیرس وچ 100 توں زائد کاراں جلا دی گئاں، تے آردی ڈی ٹرراومہ نیں تباہ کیتا گیا۔اگلی صبح پیر نیں پیرس میئر این ہیڈلگو نے جائیداد دے نقصانات دا 3-4ملین یورو دا اندازہ لگایا ۔
ملک انوکھا
ملک انوکھا پاکستان دا فلم، ٹی وی، سٹیج تے ریڈیو ادکار سی۔ ملک انوکھا نے کءی فِلماں، سٹیج تے ٹی وی ڈرامیاں چ کم کیتا۔ اوہناں نے کُچھ ورھے لہور چ وی رہائش اختیار کیتی۔ ملک انوکھا نے لہور چ فِلماں، ٹی وی شوز تے تھیٹر چ کم کیتا تے فیر لہوروں کراچی چلے گئے تے ٹیلی ویژن چ تے سٹیج تے اداکاری کیتی۔ اوہناں نے بشمول نگار ایوارڈ بہت سارے ایوارڈ حاصل کیتے۔ ملک انوکھا نے پاکستان ٹیلی ویژن دے کئی ڈرامیاں چ اداکاری کیتی جیہناں چ نجات، دبئی چلو تے کشکول وغیرہ زیادہ مشہور ہوئے۔ اوہناں نے کشکول ڈرامے چ بہترین اداکار ہون دا ایوارڈ وی حاصل کیتا۔
پیلی واسکٹ والیاں دی تحریک
حکومت دی تعلیمی اصلاحات دے خلاف طلباء مظاہرہ
6 دسمبر نیں، 140 توں زائد طالب علم نیں متیس لا لا جولی وچ اک اسکول دے باہر توں گرفتار ہوئے۔ وڈے پیمانے اُتے گرفتار طلبہ دی بندھے ہوئے ہتھاں دی ویڈیو نے مزید بغاوت نیں جم دتا۔ فرانسیسی تعلیم دے وزیر جین مائیکل بلنک نے کہیا کہ اگرچہ ایہ منظر توں "مشکوک" سی لیکن اتوں "سیاق و نسق وچ" دیکھنا ضروری اے ۔ اسی دن، فرانس بلیو نے رپورٹ کیتا کہ سینٹ ایٹیینے "محاصرہ" وچ سی۔ اس وجہ توں سینٹ ایٹیین دے میئر دے پہلے ٹویٹ پھر پریس ریلیز دے مطابق،علاقے وچ پولیس نفری وچ اضافہ دے لئے پڑوسی لیون دے روشنیاں دے تہوار نیں منسوخ کر دتا جائے ۔
ملک انوکھا
گٹھ:پاکستانی اداکار
پیلی واسکٹ والیاں دی تحریک
فرانس توں باہر احتجاجات
گارڈین دے کم وائلر دے مطابق، اس احتجاج نے اٹلی وچ حکومت حمایتی تحریک دی حوصلہ افزائی دی، اخبار نے اک اطالوی آرگنائزر دا حوالہ دیتے ہوئے کہیا کہ "ہم فرانسیسی گیت جیوسس توں متاثر ہوئے نیں […] تاہم ہم فرانس دے برعکس، ہماری حکومت دی حمایت کردے نیں۔ ہم یورپ دے خلاف احتجاج کردے نیں، ہم چاہندے نیں کہ یورپ اب اطالوی سیاست وچ مداخلت نہ کرے ۔"
برسلز وچ فسادات دے دوران مظاہرین دی جانب توں پولیس اُتے ربڑ دی گولیاں، تے پتھر پھیندے گئے، پولیس نے پانی دے کینن توں جواب دتا، اس دوران وچ 60 گرفتاریاں عمل وچ لائاں گئی ۔والونیا وچ 16 نومبر 2018 دے دوران وچ کئی تیل ڈپوز بند کردیئے گئے نیں، تاہم برسلز وچ روسی لوکیلو ڈپو نیں بند کرنے دے لئے مظاہرین دی کوششاں نیں فوری طور اُتے پولیس نے ناکام بنا دتا۔اب تحریک 2019 وچ ملدی وفاقی انتخابات دے لئے نئی پارٹی بنانے دے لئے کام کر رہی اے ۔
1 دسمبر کو-، نیدرلینڈز دے شہراں وچ "پیلی واسکٹ" پہنے تھوڑی سی تعداد وچ مظاہرین نے احتجاج کیتا۔ 4 دسمبر نیں، ڈووری پارٹی دے رہنما بوشنیں اوبرادویدی نے 8 دسمبر نیں سربیا وچ بلند ایندھن دی قیمتوں دے خلاف مظاہراں دا اعلان کیتا ۔ جرمنی وچ علامتی طور اُتے تارکین وطن دے گروپاں برانڈ نبرگ گیٹوچ مظاہرے کیتے گئے ۔
5 دسمبر نیں، عراق دے شہر بصرہ وچ پیلی جیکٹ توں متاثر ہو کراحتجاج کیتا گیا، مبینہ طور اُتے حکومت دی جانب توں ان اُتے گولیاں برسا کر اننیں منتشر کیتا گیا۔
ردعمل
مظاہرین نے ٹرکاں خاص طور اُتے نشانہ بنایا۔ دو مزدور یونین، سی جی ٹی تے ایف او نے اتوار نیں ٹرک ڈرائیورز نیں ہڑتال شروع کرنے دا کہیا لیکن انہاں نے 7 دسمبر نیں حکومت تے اپنی رکنیت توں مشورہ کرنے دے بعد واپس بلا لیا ۔
وزیر داخلہ کرسٹوفر کاسٹنٹر نے 2017 صدارتی انتخاب وچ میکرون مخالف امیدوار ماری لی پین اُتے انہاں احتجاجات دی سازش دا الزام لگایا تے 24 نومبر نیں تشدد دے بعد اس دی نیشنل پارٹی نے مبینہ طور اُتے لوگاں نیں شانزے لیزے اُتے جانے دے لئے زور دتا ۔ میری لی پین نے جواب دتا کہ شانزے لیزے اُتے لوگاں نیں جانے دی اجازت دینا حکومت دی ذمہ داری سی تے وزیر داخلہ نیں تحریک نیں بدنیں کرنے دے لئے کشیدگی نیں بڑھانے دا ذمہ دار قرار دتا ۔
اگرچہ صدر میکون نے اس بات دا اصرار کیتا سی کہ ایندھن ٹیکس وچ اضافہ منصوبے دے مطابق ہو گا تاہم 4 دسمبر نیں حکومت نے اعلان کیتا کہ ٹیکس دے نفاذ نیں روک دتا جائے گا ۔ وزیر اعظم اڈارڈ فلپ دے الفاظ وچ "کوئی ٹیکس وی قومی اتحاد نیں خطرے وچ ڈالنے دی اجازت ننیں دیتا" ۔
حوالے
گٹھ:2018 وچ احتجاج گٹھ:فرانس وچ احتجاج گٹھ:فرانس وچ پیٹرولیم گٹھ:فرانس وچ فسادات تے شہری انتشار
گٹھ:فرانس
صوبہ اکلان
اس ویلے فلپائن دے 80 صوبے نیں تے صوبہ اکلان اینہاں 80 صوبےآں چوں اک اے ۔ اس دا راجگڑھ کالیبو شہر اے ۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:فلپائن گٹھ:فلپائن دا جغرافیہ گٹھ:فلپائن دے صوبے گٹھ:صوبے ریاستاں گٹھ:جغرافیہ گٹھ:ایشیا
دهستان ولوپی
ایہ ایران دے صوبہ مازندران دے ضلعے شہرستان سوادکوہ دا اک دہستان جاں سب تحصیل آ ۔ (دہستان فارسی چ سب تحصیل نوں کہندے نیں) ۔
تھاں ٹکانہ
ایہ دہستان شہرستان سوادکوہ ، صوبہ مازندران چ اے ۔
ایکویڈاری ٹروگن
ایکویڈاری ٹروگن ٹروگن دے ٹبر دی اک چڑی اے۔
ضلع لانڈی
لانڈی فرانس دا اک ضلع (departmnt)اے۔
بعد استعماری ساہت
بعد استعماری ساہت ساہتک رچناواں دا اوہ سموہ ہے جس وچّ ایشیا، افریقہ، مڈل ایسٹ، آسٹریلیا اتے ہور تھائیں یورپی سامراجیت دے بودھک ڈسکورس دا جواب ملدا ہے۔ بستیوادی بودھک ڈسکورس دا منتوَ بستیاں دے اتہاس اتے گیان نوں نینترت کرنا اتے توڑنا مروڑنا سی اتے اس دے دے ورودھ وچّ اتربستیواد اس گیان اتے اتہاس نوں مڑ کھوجن، اس دی مولکتا اتے ولکھنتا نوں ابھارن اتے بستیواد-ورودھی اندولن دے انوبھوَ وچوں نروپت نویں سنسار دے درشٹیکون نوں سمرپت ڈسکورس ہے۔ اتربستیوادی ساہت اک دیش اتے قوم دے آزاد ہون دیاں سمسیاواں اتے اس دے نتیجیاں نوں، خاص کر پوروَ-بستیاں دی پرجا دے سیاسی اتے سبھیاچارک آزادی دے مثلیاں نوں سنبودھت ہندا ہے۔ ایہہ نسل واد اتے بستیواد نوں جائز ٹھہراؤن والیاں اتربستیوادی ساہت دیاں ساہتک آلوچناواں نوں وی سنبودھت ہندا ہے۔
ضلع لانڈی
گٹھ:فرانس دے ضلعے
بعد استعماری ساہت
آلوچناتمک پہنچ
اتربستیوادی ساہتک آلوچنا بستیوادی ساہت دا پنر-ملانکن کردی ہے۔ ایہہ سبھیاچارک آلوچنا دی اک قسم ہے، جو عامَ طور تے اپنے اتہاس دے کسے موڑ' تے یورپی بستیوادی شکتیاں دے کنٹرول ہیٹھ آ گئے دیشاں اتے سبھیاچاراں وچّ پیدا ہوئے ساہتک پاٹھاں دا وشلیشن کردی ہے۔ اس دے نال ہی، ایہہ بستیکاری سبھیاچار دے پرتیندھ لیکھکاں دے بستیاں بارے لکھے پاٹھاں دا وی وشلیشن کر سکدی ہے۔ اپنی پستک اوریئینٹلجم (1978) وچّ، ایڈورڈ سعید (موڈھی اتربستیوادی آلوچک اتے سدھانتکار)، دسدا ہے کہ کویں بستیکاری پہلے وشو نے، تیجے (اتربستی) وشو بارے کلپت اتے جھوٹھے بمب گھڑے، جہناں راہیں پوربی اتے مدھ پوربی سبھیاچاراں اتے لوکاں دے کیتے پچھمی شوشن اتے غلبے نوں صحیح ٹھہرایا گیا۔ اپنے لیکھ اتربستی آلوچنا (1992) وچّ، ہومی کے بھابا نے دکھایا ہے کہ کویں کجھ سبھیاچار ہور سبھیاچاراں دی (غلط) پیشکاری کردے ہن، جس نال اوہ آدھونک وشو ووستھا وچّ اپنے سیاسی اتے سماجک غلبے دا وستار کردے ہن۔
کیتھولک یونیورسٹی آف لووین
گٹھ:بیلجیم دیاں یونیورسٹیاں گٹھ:بیلجیئم وچ تعلیم گٹھ:یونیورسٹیاں
طلال بن عبدالعزیز آل سعود
طلال بن عبد العزیز آل سعود اک سعودی شہزادہ سی۔ شاہ سعود تے فیصل دے درمیان وچ اختلافات]] دے دوران وچ طلال نے شاہ سعود  دا ساتھ دتا تے اس وقت دے بادشاہ فیصل توں بغاوت کیتی تے قاہرہ جاکر شاہ سعود دے نال ہو گئے جس دے بعد انہاں نوں سعودی بادشاہت یا کوئی تے عہد نہ دتا گیا۔ فیر بعد وچ طلال نوں سعودی عرب وچ کاروبار دی اجازت دے دتی گئی تے انہاں دے بیٹے [[ولید بن طلال نے کاروبار وچ انی ترقی کیتی کہ آج دنیا دے امیر ترین لوکاں وچ شمار ہُندا اے۔
کیتھولک یونیورسٹی آف لووین
Université catholique de Louvain
طلال بن عبدالعزیز آل سعود
حوالے
گٹھ:سعودی کاروباری شخصیتاں گٹھ:عبد العزیز آل سعود دے بیٹے گٹھ:وزرائے سعودی عرب گٹھ:سعودی عرب
چک 46 ج ب
چک 46 ج ب ضلع فیصل آباد دا اک پنڈ اے ۔جہڑا ضلع فیصل آباد دی  تحصیل فیصل آباد صدر چ  اے ۔
ناں
اس پنڈ دی بھوئیں نوں لوئر چناب نہر چوں نکلن آلی جھنگ برانچ نہر دیندی اے  ۔ایسے لئی  پنڈ دے ناں نال ج ب (J.B=Jhang Branch)   لگدا اے ۔
تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ ضلع فیصل آباد چ تحصیل فیصل آباد صدر چ وس رہیا اے ۔
ضلع دیمیروزو
ضلع دیمیروزو ترکی دے صوبہ بیبورت دا اک ضلع اے۔
ہور پڑھو
٭ ترکی دے ضلعے
گٹھ:ترکی دے ضلعے گٹھ:ترکی دی انتظامی ونڈ
اورگنج
اُرگینچ (Urganch/Урганч، ئۇرگەنج؛ ، Gorgnch/Gorgānč/Gorgnc) مغربی ازبکستان دا اک شہر اے۔ 24 اپریل، 2014 نوں شہر دی آبادی 150110 سی اتے 1999 وچ 139100 سی۔ ایہہ خوارزم صوبہ دا راجگڑھ اے۔ ایہہ آمو دریا اتے شاوات نہر دے کنڈھے واقع اے۔ ایہہ شہر بخارا توں 450 km لہندے وچ اتے قزل قم صحرا دے دوجے پاسے واقع اے۔
پرانا اتے نواں ارگینچ
اس شہر دا اتہاس 19ویں صدی دے دوجے ادھ نال جڑدا اے۔ دھیان یوگ اے کہ اس شہر دا ناں کہنہ ارگینچ (جسنوں پرانا ارگینچ جاں گرگینچ وی کیہا جاندا اے)، جہڑا کہ ترکمانستان دا شہر اے دے ناں ورگا اے پر ایہہ شہر الگ اے۔ پرانا ارگینچ دا شہر اسدے وسنیکاں ولوں چھڈّ دتا گیا سی کیونکہ آمو دریا نے 16ویں صدی وچ اپنا رستہ بدل لیا جس کرکے شہر وچ پانی دی گھاٹ ہو گئی۔ نویں ارگینچ دا قیام روسیاں نے 19ویں صدی دے دوجے ادھ وچ خیوا خانیت دے اک چھوٹے جہے وپار اڈے تے کیتا سی۔
جدید ارگینچ
جدید ارگینچ سوویت یونین دے نمونے دا شہر اے۔ سوویت یونین نے آس-پاس دے کھیتر وچ کپاہ دی کھیتی تے زور دتا سی، جس کرکے پورے شہر دیاں بتیاں اتے مکاناں اپر کپاہ متعلق آکرتیاں اتے چتر اکرے ہوئے ہن۔ اتھے اک یادگار اے جہڑی اوہناں 20 بچیاں دی کمیونسٹ ٹولی نوں یاد کردی اے، جہڑے 1922 وچ سر دریا دے کنارے بسماچی باغیاں ولوں مارے گئے سن۔ اتھے محمد الخوارزمی دی وی اک مورتی اے، جہڑا کہ اس کھیتر دا 19ویں صدی دا اک مشہور ریاضی دان سی۔ بہت سارے سیلانی اتھوں 35 ک م۔ دکھن-مشرق وچ واقع خیوا شہر وچ گھمن لئی ارگینچ شہر وچوں لنگھدے ہن۔
حوالے
گٹھ:ازبکستان گٹھ:ازبکستان دے شہر گٹھ:خورازم گٹھ:وچکار ایشیا دے شہر
جزیرا نما
جزیرا نما (انگریزی: Peninsula)، زمین دا ایہجا تھاں ہُندا اے جیہدے تِن پاسے پاݨی ہووے تے اک پاسے سُکی زمین ہووے۔
ہور دیکھو
گٹھ:جغرافیا گٹھ:آبی جغرافیا گٹھ:جزیرے گٹھ:جزیرا نما
جیمز کک
جیمز کک (1728 1779) برطانیہ دا اک کھوجی تے نقشے بنان والا سی۔
جیمز کک یارکشائر، انگلینڈ دے اک پنڈ مارٹن چ 7 نومبر 1728 نوں جمیا۔ کک اٹھ پعین پعراواں چوں دوجے نمبر تے سی۔ اودا پیو اک سکاٹ کھیت مزدور جیمز کک تے ماں یارکشائر دی گریس پیس سی۔ 1741 چ 5 ورے سکول جان مگروں اودے پیو نے اونوں وائی بیجی تے لادتا۔ 1747 چ اوہ اک سمندری جعاز تے چلا گیا۔ جعاز تے کم کردیاں ہویاں اونے الجبرا جمیٹری تے ہور رلدیاں سائینسان پڑھیاں۔ 1752 چ اونے مال ٹعون والے جعاز تے کم کیتا۔ ست ورہ لڑائی باجون اونے 1755 چ اوہ سمندری فوج چ چلا گیا۔ اکتوبر نومبر 1755 چ اونے اک فرانسیسی جیعاز تے مل مارن تے دوجے نوں ڈبون چ حصہ لیا۔ کینیڈا چ ہون والی لڑائی چ اودے بناے ہوۓ نقشے نے بڑا کم کیتا۔ 1760 دے وریاں چ اونے نیوفاؤنڈلینڈ دے اوکھے کنڈیاں دے اونے نقشے بناۓ۔
پہلا سفر (1768 - 1771)
1766 چ رائل سوسائٹی نے اونوں اپنے کم لیا رلایا تے 1768 چ بحرالکاہل پاندھی وینس نوں تکن لئی کلیا۔ اوہ لیندے ول جاندیاں کیپ ہارن، دکھنی امریکہ کولوں لنگیا تے تاہیتی 13 اپریل 1769 نوں اپڑیا۔ سوسائی دا کم کرکے اوہ دکھن ول مڑیا تے نیوزی لیند اپڑیا تے ایدے نقشے بناۓ ایس کم مگروں اونے لیندے ول اپنے جعاز نوں موڑیا تے 19 اپریل 1770 نوں اسٹریلیا دے دکھنی چڑھدے کنڈے تک اپڑیا۔ اوہ پہلا یورپی سی جیہڑا ایتھے اپڑیا۔ جوزف بینکس وی ایس سفر چ اودے نال سی۔ 12 جولائی 1771 نوں اوہ انگلینڈ واپس اپڑیا۔ انگلینڈ ج اودیاں لکھتاں چھپیان جناں نے اونون ہیرو بنا دتا۔
دوجا سفر (1775 - 1772)
1772 چ جیمز کک اپنے دوجے سفر تے گیا ایس وچ اونے تھلوین سمندراں دی کھوچ کیتی تے انٹارکٹکا دے نیڑے اپڑیا۔
تیجا سفر (1779 - 1776)
تیجے سفر دا وڈا کم براعظم امریکہ دے اتوں اوہ ران ٹعونڈنا جیہڑا بحرالکاہل تے وڈا سمندر اوقیانوس نوں رلاۓ۔ 1778 نوں اوہ ہوائی دے جزیرے پونچیا تے اوہ پہلا یورپی سی جیہڑا ایتھون تک اپڑیا۔ فیر اوہ اتے ول جاندا ہویا بیرنگ سٹریٹ اپڑیا پر اوہ جس کم لئی آیا سی اوہ ران ناں لبیا۔ 1778 چ اوہ واپس ہوائی دے جزیرے تے اپڑیا۔ 14 فروری 1779 نوں اونوں ہوائی دے لوکاں نے جناں تے اونوں چوری دا شبہ سی ماردتا۔ مرن ویلے اوہ 50 ورے دا سی۔
گودو دی اُڈیک
گودو دی اڈیک (فرانسیسی: En attendant Godot, انگریزی Waiting for Godot)، سیموئل بیکٹ ولوں رچت اک ابسرڈ ڈرامہ اے، جس وچّ دو مکھ پاتر ولادیمیر اتے ایسٹراگن، اک ہور خیالی پاتر گودو دے آؤن دی بےانت اتے نسپھل اُڈیک کردے ہن۔ گودو دی غیر حاضری اتے ہور پہلوآں دی بنیاد تے اس ڈرامے دیاں پریمیئر توں لیکے ہن تکّ کئی ویاکھیاواں کیتیاں جا چکیاں ہن۔ اسنوں ویہویں صدی دا انگریزی بولی دا سبھ توں بااثر ڈرامہ وی کیہا گیا اے۔ اصل وچّ ویٹنگ فار گودو بیکٹ دے ہی فرانسیسی ڈرامے 'این اٹینڈینٹ گودو' دا خود آپ ہی کیتا گیا انگریزی ترجمہ اے اتے انگریزی وچّ اسنوں دو حصےآں دی تراسدی - کامیڈی دا اپ-سرلیکھ دتا گیا اے۔ فرانسیسی مول رچنا 9 اکتوبر 1948 اتے 29 جنوری 1949 دے وچکار کیتی گئی۔ اسدا سٹیج پریمیئر 5 جنوری 1953 نوں پیرس دے 'ڈِ بابلان' نامی تھئیٹر وچّ ہویا۔ اسدے ڈریکٹر راجر بلن سن، جنہاں نے اس وچّ پوجو دا کردار وی ادا کیتا۔
سچل سرمست
سچل سرمست سرائیکی بولی دا اک شاعر سی ۔ اوہدا مزار ضلع خیرپور وچ اے ۔
گودو دی اُڈیک
کتھانک
ویٹنگ فار گودو دونوں مکھ پاتراں دے جیون دے دو دناں دا ورنن اے، جتھے اوہ دونوں کسے گودو نام دے انسان دے آمد دی فضول اتے نسپھل اڈیک کر راے اے۔ اوہ کہندے ہن کہ اوہ اسنوں جاندے ہن پر آپ ہی کہہ جاندے ہن کہ جیکر اوہ آیا تاں اسنوں پہچان نہیں پاؤنگے، استوں ثابت ہو جاندا اے کہ اوہ اسنوں نہیں پچھاندے۔ اس اڈیک وچّ اپنے آپ نوں مصروف رکھن لئی اوہ کھانا، سونا، لڑائی جھگڑا کرنا، کھیل - کھیڈنا، کسرت کرنا، آپس وچّ ہیٹ بدلنا اتے اتھے تکّ کہ خودکُشی دا وچار کرنا ورگے سارے کم کردے ہن یعنی اجیہا کجھ وی کم جسدے نال اس بھیانک سناٹے نوں دور رکھیا جا سکے۔
سچل سرمست
گٹھ:شاعر گٹھ:سندھ
گودو دی اُڈیک
حصہ اک
ڈرامہ دی شروات وچّ اسٹراگن اپنے پیر نال جتا کڈھن دی ناکام کوشش کر رہا اے۔ ہار کے اوہ بڑبڑاؤندا اے کہ کرن نوں کجھ نہیں اے۔ اس واک نوں پھڑکے ولادیمیر وچار کرن لگدا اے، جویں کجھ نہیں اصل وچّ کوئی وڈا کم اے جسنوں اوہناں نے سارے ڈرامے دے دوران کرنا اے۔ جدوں اسٹراگن جتا کڈھن وچّ کامیاب ہو جاندا اے تاں اوہ اسدے اندر جھاکدا اے، اتے اتھے کجھ نہیں پاؤندا۔ استوں ٹھیک پہلاں ولادیمیر اپنے ہیٹ وچّ جھاکدا اے۔ ایہہ پرتیمان سارے ڈرامے دے دوران دہرایا گیا اے۔
دونوں مکھ پاتر ڈرامے دے دوران پشچاتاپ دی گلّ کردے ہن، جس وچّ اوہ حضرت عیسی علیہ سلام دے نال کراس اتے ٹنگے گئے دونوں چوراں دا ذکر کردے ہن۔ نال ہی ایہہ وی چرچہ کردے ہن کہ چار وچوں صرف اک اوینجلسٹ نے دسیا کہ دو وچوں اک چور نوں بچا لیا گیا سی۔ ایہہ چرچہ ڈرامے دے دوران بائیبل نال متعلق کئی چرچاواں وچوں اک سی، جو ڈرامے وچّ پرتکھ ہندی اے۔ استوں ایہہ آبھاس ہندا اے کہ ڈرامے دا مول اتے لکیا موضوع ربّ نوں ملنا اتے نروان اے۔ جد - جد دونوں مکھ پاتراں نوں لگدا اے گودو نزدیک اے تاں اوہ خوشی نال چیخ اٹھدے ہن، اسیں بچّ گئے۔
ولادیمیر ویلے ویلے اتے اسٹراگن دی آواز اکشلتا تے ناراض ہندا اے۔ اداہرن لئی اوہ کہندا اے اوئے گوگاں توں گھٹو گھٹّ اک وار تاں گیند واپس میری ولّ بھیج سکدا ہیں؟ اوہ اسٹراگن اتے گوگاں نوں اپنی سنواد کلا سدھارن نوں راعب کر رہا اے۔ گوگاں سارے ڈرامے وچّ سنواد کلا وچّ سنگھرش کردا پرتیت ہندا اے اتے ولادیمیر اوہناں دے آپسی اتے ہور لوکاں، دونوں دے وچّ سنواداں وچّ اس توں آگوُ رہندا اے۔ وچّ - وچّ چ ولادیمیر گوگاں دے پرتی اپنا وڈا بھائی وی کھوہ دندا اے، پر زیادہتر دونوں وچّ نیڑتا رہندی اے جسدا نشان اوہناں دے میتریپورن گلوکڑی اتے اک دوجے دا سمرتھن کرن وچّ پرتکھ ہو جاندا اے۔
اسٹراگن درشک دیرگھا دے ولّ ویکھدا اے اتے کہندا اے کہ کیا بے رنگ ماحول اے۔ اوہ اتھوں دور جانا چاہندا اے، پر اسنوں یاد دوایا جاندا اے کہ اوہ اڈیک کر راے ہن۔ حالانکہ دونوں پاتر اس گلّ اتے سہمت نہیں ہو پاندے کہ گودو دے ملن دا نئت سماں اتے تھاں اج اتے ہن ہی اے۔ اوہناں نوں اتھے تکّ واضع نہیں اے کہ اج کہڑا دن اے۔ پورے ڈرامے وچّ سماں جاں تاں رکیا ہویا اے جاں کھنڈت، اتے اسدا استتو ہی نہیں اے۔ اوہناں نوں صرف اکو اک گلّ دا پورنعلم اے کہ اوہ اک درخت دے نزدیک ملن والے ہن۔ اوہ درخت نزدیک ہی موجود اے۔
اسٹراگن سوں جاندا اے پر ولادیمیر اسنوں نہیں اٹھاؤندا کیونکہ اوہ نہیں چاہندا کہ گوگاں اٹھ کے اپنے سپنیاں دے خبراں نال اسنوں بور کرے۔ اسٹراگن اٹھدا اے اتے کسے ویشیاگھر والا کوئی پرانا ہاسے بھریا قصہ سننا چاہندا اے جسنوں ولادیمیر سناؤنا شروع کردا اے پر وچّ وچّ ہی اسنوں پرزریعہ نیم لینا پیندا اے۔ واپس آؤن اتے اوہ ایہہ قصہ وچّ وچکار ہی چھڈّ دندا اے اتے اسٹراگن نال پچھدا اے کہ اوہ سماں بتیت کرن لئی ہور کی کرو۔ اسٹراگن پرستاو دندا اے کہ اوہ سولی اتے لٹک سکدے ہن، پر ایہہ وچار ایہہ سوچ کے تیاگ دتا جاندا اے کہ جیکر دونوں وچوں اک بچّ گیا تاں اک دا جیون اتی کشٹمئی ہووےگا۔ انت وچّ دونوں کجھ نہ کرن دا سرکھات رستہ چندے ہن۔ اسٹراگن کہندا اے ایہی سرکھات رستہ اے، اتے پچھدا اے جدوں گودو آئیگا تاں اوہ کی کریگا۔ اس اتے اک وار لئی ولادیمیر نوں وی کجھ نہیں سجھدا اتے اوہ صرف انا ہی کہہ پاؤندا اے: کجھ پکا نہیں اے۔ جدوں اسٹراگن کہندا اے کہ اسنوں بھکھ لگی اے تاں ولادیمیر اسنوں اک گاجر دندا اے۔ اسٹراگن نوں اوہ زیادہ پسند تاں نہیں آؤندی پر کھا لیندا اے۔ سماں بتیت کرن دا ایہہ اپاء وی ختم ہو جاندا اے اتے اسٹراگن کہہ اٹھدا اے ساڈے کول کرن نوں ہن کجھ نہیں اے۔
thumb|300px|لکی اتے پوجو دونوں پاتراں دے انتظار وچّ اک نواں موڑ آؤندا اے جدوں پوجو اتے اسدا بھار نال لدیا داس لکی اتھوں گزردے ہن۔ اک دردپورن ردن دے نال لکی دے آمد دی اعلان ہندی اے۔ اسدی گردن وچّ رسی بجھی اے۔ اوہ ادھی سٹیج پار کر جاندا اے جسدے بعد دوجا نوک پھڑے پوجو نظر آؤندا اے۔ پوجو اپنے داس لکی اتے خوب چیکھدا اے اتے اسنوں سور قہقے پکاردا اے، پر اوہ اسٹراگن اتے ولادیمیر دے پرتی سنسکاری/سبھیاچاری اے۔ ایہہ دونوں پہلاں پوجو نوں ہی گودو سمجھ بیٹھدے ہن اتے اسدے ہٹھی اتے اسبھء ورتاؤ دے ولّ دھیان نہیں دندے۔ گودو سمجھے جان اتے پوجو تھوڑھا چڑ جاندا اے۔ اوہ اوہناں نوں دسدا اے کہ سڑک اتے ساریاں دا سامان ادھیکار اے۔
سو کمار سین (ماہر لسانیات)
سو کمار سین  (بنگالی زبان:সুকুমার সেন;) (16 جنوری 1900ء-3 مارچ 1992ء) بنگالی زبان دے مشہور ماہر لسانیات تے ادبی تریخ داں نيں۔ بنگالی بولی د‏‏ی طرح اوہ پالی، پراکرت تے سنسکرت وچ یکساں طور اُتے مقبول نيں۔
گودو دی اُڈیک
حصہ اک
اسدے بعد پوجو چکن اتے شراب دا سیون کرکے آرام دا وچار کردا اے۔ جدوں اوہ خاکے ہڈیاں سٹن لگدا اے تاں اسٹراگن اوہناں ولّ لپکدا اے۔ استوں ولادیمیر اتیئنت گلانی دا تجربہ کردا اے۔ پوجو کہندا اے کہ ایہہ ہڈیاں لکی لئی ہن اتے اسٹراگن نوں لکی توں پچھنا ہووےگا۔ اسٹراگن لکی توں پچھدا اے اتے لکی چپ رہکے منھ جھکیا لیندا اے۔ اسنوں نہ منّ کے اسٹراگن ہڈیاں قبول کر لیندا اے۔