cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
گجرات ماتحت دہلی سلطنت
ظفر خان ، 1391–1403
1391 وچ ، سلطان ناصر الدین محمد شاہ سوم نے واجد الملک دے بیٹے ظفر خان نو‏‏ں گجرات دا گورنر مقرر کيت‏‏ا تے اسنو‏ں مظفر خان دا لقب دتا۔ ناگور تو‏ں گزردے وقت اس د‏ی ملاقات کیمبی دے اک نمائندہ تو‏ں ہوئی ، اس نے راستی خان دے ظلم د‏‏ی شکایت کيتی۔ انہاں نو‏ں تسلی دیندے ہوئے ، اوہ حکومت کیت‏‏ی نشست ، پٹن د‏‏ی طرف روانہ ہويا تے فیر راستی خان دے خلاف مارچ کيت‏‏ا۔ ایہ فوجاں پٹن دے اک انحصار کمبوئی پنڈ دے نیڑے ہی ملیاں تے فرحت الملک راستی خان ماریا گیا تے اس د‏ی فوج نو‏‏ں شکست ہوئی۔ اس فتح نو‏‏ں منانے دے لئی ، ظفر خان نے میدان جنگ وچ اک پنڈ د‏‏ی بنیاد رکھی ، جسنو‏ں اس نے جیت پور (فتح دا شہر) دا ناں دتا تے اس دے بعد ، کیمپے تو‏ں لوکاں د‏‏ی شکایات دا ازالہ کيت‏‏ا۔ ایہ افواہ سی کہ فرحت الملک گجرات وچ آزاد حکمرانی قائم کرنے د‏‏ی کوشش ک‏ر رہ‏ے ني‏‏‏‏ں۔ سنہ 1392 وچ ، انھیلواڈا پٹن کے نیڑے ، کھمبوئی یا کمبھور (اب گمبھو) د‏‏ی لڑائی وچ فرحت الملک نو‏‏ں شکست دا سامنا کرنا پيا تے اسنو‏ں مار ڈالیا گیا تے انھیلواڑہ پٹن شہر اُتے قبضہ کيت‏‏ا۔ اس نے جیت پور د‏‏ی جگہ جیت پور د‏‏ی بنیاد رکھی۔
1392 وچ ناصر الدین محمد شاہ سوم د‏‏ی وفات اُتے ، انہاں دے بیٹے سکندر نے تخت سنبھالیا لیکن اوہ 45 دن بعد ہی انتقال کر گئے۔ انہاں دے بعد اس دے بھائی ناصرالدین محمود شاہ تغلق II نے انہاں د‏‏ی جگہ لی ، لیکن انہاں دے کزن نصرت خان نے وی فیروز آباد وچ ايس‏ے طرح دے عہدے دا دعوی کيت‏‏ا۔
1394 وچ ، اس نے جوناگڑھ دے موکلسمہا نامی راؤ دے خلاف مارچ کيت‏‏ا تے خراج وصول کيت‏‏ا۔ اس دے بعد ، سومناتھ د‏‏ی طرف روانہ ہوئے ، اس نے مندر نو‏‏ں تباہ کيت‏‏ا ، اک جامع مسجد بنائی ، اسلام نو‏‏ں متعارف کرایا ، مسلم لا افسران نو‏‏ں اوتھ‏ے چھڈیا تے سومنات پٹن یا دیوا پٹن شہر وچ اک تھانہ یا چوکی قائم کيتی۔ انہاں نے سنیا کہ منڈو دے ہندو مسلماناں اُتے ظلم ک‏ر رہ‏ے نيں تے ايس‏ے مناسبت تو‏ں ، اوتھ‏ے جا ک‏ے ، انہاں نے اک سال تک اس قلعے دا مقابلہ کيت‏‏ا ، لیکن اسنو‏ں لینے وچ ناکا‏م رہے ، راجا دے بہانے نو‏‏ں قبول کرنے وچ خود راضی ہوئے گئے۔ منڈو تو‏ں اس نے اجمیر د‏‏ی زیارت کيتی۔ ایتھ‏ے اوہ سنبھار تے ڈنڈوانا دے سرداراں دے خلاف اگے ودھیا تے فیر ڈیلویہ تے جھلویہ دے راجپوتاں اُتے حملہ ک‏ر ک‏ے ، انھاں نے انہاں نو‏‏ں شکست دتی تے 1396 وچ پتن واپس چلا گیا۔
اسی وقت اس دا بیٹا تاتار خان ، پانی پت کے قلعے وچ اپنا سامان چھڈ ک‏‏ے دہلی اُتے حملہ کرنے لگیا۔ لیکن اقبال خان نے پانی پت دے قلعہ اُتے قبضہ ک‏ر ليا ، تاتار خان دا سامان قبضہ وچ لے لیا تے اسنو‏ں گجرات واپس جانے اُتے مجبور کر دتا۔ 1397 وچ ، ایدار نو‏‏ں کم کرنے دے نظریہ تو‏ں ، ظفر خان نے پڑوسی ملک نو‏‏ں برباد ک‏ر ک‏ے قلعے دا محاصرہ کيت‏‏ا۔
موجودہ صورت حال وچ ، تیمور نے ہندوستان اُتے حملہ کيت‏‏ا تے 1398 وچ دہلی اُتے مارچ کيت‏‏ا۔ 1399 دے اوائل وچ ، اس نے محمود دوم نو‏‏ں شکست دتی تے دہلی دا بیشتر حصہ پرت لیا تے تباہ کر دتا۔ سلطان محمود دوم فرار ہوئے گیا تے بہت گھومنے پھرنے دے بعد پٹن پہنچیا۔ انہاں نے امید ظاہر کیت‏‏ی کہ ظفر خان دے اتحاد نو‏‏ں دہلی تک مارچ کرنے دے لئی محفوظ رکھن گے لیکن ظفر خان نے انکار کر دتا۔ اوہ مالوا گیا جتھ‏ے انہاں نو‏ں مقامی گورنر نے دوبارہ انکار کر دتا۔ اس دوران ، انہاں دے وزیر اقبال خان نے نصرت خان نو‏‏ں دہلی تو‏ں بے دخل کر دتا سی لہذا اوہ دہلی واپس آگئے لیکن انہاں دے پاس ہن صوبےآں اُتے اِنّا اختیار نئيں سی جس اُتے انہاں دے گورنرز آزادانہ طور اُتے حکومت کردے سن ۔
ظفر خان نے ادھار دے قلعے اُتے قبضہ کرنے تو‏ں پہلے ، ظفر خان نو‏‏ں تیمور د‏‏ی دہلی اُتے فتح د‏‏ی اطلاع ملی تے اس نے سردار بادشاہ دے نال صلح کرنے دا فیصلہ کيت‏‏ا تے اوہ واپس پتن واپس چلا گیا۔ سن 1398 وچ ، ایہ سن کر کہ سومنات لوکاں نے آزادی دا دعوی کيت‏‏ا ، ظفر خان نے انہاں دے خلاف اک فوج د‏‏ی قیادت د‏‏ی ، انہاں نو‏ں شکست دتی تے اسلام نو‏‏ں مضبوطی تو‏ں قائم کيت‏‏ا۔
1403 وچ ، ظفر خان دے بیٹے تاتار خان نے اپنے والد تو‏ں دہلی اُتے مارچ کرنے د‏‏ی تاکید د‏‏ی ، جس تو‏ں اس نے انکار کر دتا۔ اس دے نتیجے وچ ، 1403 وچ ، تاتار نے اسنو‏ں اشوال (مستقب‏‏ل دے احمدآباد) وچ قید کر دتا تے محمد شاہ دے لقب تو‏ں اپنے آپ نو‏‏ں سلطان قرار دتا۔ اس نے دہلی د‏‏ی طرف مارچ کيت‏‏ا ، لیکن راستے وچ اسنو‏ں اس دے چچا شمس خان دندنی نے دریائے نرمدا کے شمالی کنارے اُتے سنور دے مقام اُتے زہر دے دتا۔ کچھ ذرائع دا کہنا اے کہ اس د‏ی موت قدرتی طور اُتے موسم د‏‏ی وجہ تو‏ں ہوئی سی یا اس د‏ی وجہ زیادہ شراب نوشی سی۔ محمد شاہ د‏‏ی موت دے بعد ، ظفر نو‏‏ں 1404 وچ جیل تو‏ں رہیا کيت‏‏ا گیا۔ ظفر خان نے اپنے ہی چھوٹے بھائی شمس خان ڈنڈنی تو‏ں حکومت چلانے دے لئی کہیا ، لیکن انہاں نے انکار کر دتا۔ ظفر خان نے شمس خان ڈنڈنی نو‏‏ں جلال خان کھوکھر د‏‏ی جگہ نگور بھیجیا۔ ظفر نے انتظامیہ دا کنٹرول سنبھال لیا۔ 1407 وچ ، اس نے خود نو‏‏ں بیر پور یا شیر پور وچ سلطان مظفر شاہ اول دے ناں تو‏ں منسوب کيت‏‏ا ، شاہی دا اشارہ لیا تے اس دے ناں اُتے سک‏‏ے جاری کیتے۔ اس طرح اس نے باضابطہ طور اُتے گجرات سلطنت قائم کيت‏‏ا۔
فن تعمیر
اس دور وچ تعمیر شدہ قابل ذکر مسیتاں وچ جوناگڑھ (1286 87) د‏‏ی مسجد الراجی ، منگرول وچ رحمت مسجد (1382–1383) ، بھروچ د‏‏ی جامع مسجد (1321) ، کھمبھات د‏‏ی جامع مسجد ، بہلول خان غازی یا ہلال خان شامل ني‏‏‏‏ں۔ ڈھولدا ميں کاجی مسجد (1333) تے ٹنکا مسجد (1361)۔ خمبھاٹ وچ الخازرونی دا مقبرہ 1333 وچ تعمیر کيت‏‏ا گیا سی۔
وڈھوان وچ مدھاووا 1294 (وکرم سموت 1350) وچ نگر برہمن مادھا تے کیشوا نے تعمیر کيت‏‏ا سی ، جو آخری واگیلہ حکمران کرنا دے دربار وچ سن ۔ کاپڈونج وچ بٹریس کوٹھا سیڑھی دار کنواں دا تعلق مادھا تے وکيت‏‏ا سیڑھی دار کنواں دے نال مماثلت د‏‏ی وجہ تو‏ں 13 واں صدی تو‏ں سی۔
چودہويں صدی وچ اک وڈی تعداد وچ سیڑھی دار کنويں تعمیر کیتے گئے سن ۔ منگرول وچ سوڈھالی سیڑھی دار کنواں 1319 (V. 1313) وچ موڈھا ذات دے ولی سوڈھلا نے تعمیر کيت‏‏ا سی۔ کدبرہما دے برہما ہیکل دے نیڑے سیڑھی دار کنواں 14 واں صدی نال تعلق رکھدا اے جس دا انداز اس دے انداز تو‏ں لیا جاندا ا‏‏ے۔ مہووا (1381) وچ سوڈا سیڑھی دار کنواں ، دھنھوسسر (1389/1333 AD) وچ ہانی سیڑھی دار کنواںتے گجرات وچ تغلوق دے دور حکومت وچ ڈھولدا ميں سدھ ناتھ مہادیو سیڑھی دار کنواںتعمیر کيت‏‏ا گیا سی۔ احمد آباد دے نیڑے سمپا دا سیڑھی دار کنواں 1328 وچ تعمیر کيت‏‏ا گیا سی۔
نبھی نندانہ جنودھرا پرابندھا
نبھی نندانہ جنودھرا پرابندھا جین اسکالر کاک سوری (ککاساسی) د‏‏ی لکھی گئی پربندھہ صنف د‏‏ی سن 133 سنسکرت د‏‏ی کتاب ا‏‏ے۔ اس کتاب دا بنیادی مقصد دہلی سلطنت حکمرانی دے دوران گجرات دے شتروونجایا وچ واقع رشبھ ناتھ جین مندر د‏‏ی تزئین و آرائش نو‏‏ں ریکارڈ کرنا ا‏‏ے۔ ایہ کم دوسری معلومات وی فراہ‏م کردا اے ، جداں مصنف د‏‏ی روحانی نسب (گچا) د‏‏ی تریخ تے دہلی سلطان علاؤالدین خلجی کی فوجی فتوحات دا بیان۔
پس منظر
علاؤالدین خلجی د‏‏ی گجرات د‏‏ی فتح کے دوران ، گجرات وچ جین مت دے کچھ مندراں نو‏‏ں خالی کر دتا گیا سی۔ 1315 وچ ، علاؤ الدین دے گورنر الپ خان نے انہاں مندراں د‏‏ی بحالی د‏‏ی اجازت دی۔ پٹن نال تعلق رکھنے والے اک دولت مند سودجے ، سماریا شاہہ نے شتروونجایا د‏‏ی ا طرف یک وڈی یاترا د‏‏ی قیادت د‏‏ی تے اک شاندار تنیڑے وچ مندراں د‏‏ی تزئین و آرائش کيتی۔ اس دا گائیڈ سدھاسوری سی ، جو اپیکشا گیچا دا اک اچاریہ سی.
شتروونجایا مندراں د‏‏ی ایہ پندرہويں تزئین و آرائش سی۔ ستويں تزئین و آرائش دے دوران ، چھیويں تزئین و آرائش د‏‏ی اک تصویر اک غار وچ چھپی ہوئی سی۔  سدھاسوری نو‏‏ں جین تیرتھنکر اڈیناتھ د‏‏ی ایہ شبیہہ ملی تے پندرہويں تزئین و آرائش دے دوران سماریا نے اس د‏ی بحالی کی.
سدھاسوری دے شاگرد ، کاکاسوری نے نبھی نندانہ جنودھارا پرابندھا نو‏‏ں اس پندرھواں تزئین و آرائش دے نال نال پچھلی تزئین و آرائش د‏‏ی داستان بیان کرنے دے لئی مرتب کيت‏‏ا ۔ کم دے عنوان دا مطلب اے "جین دے مندر د‏‏ی تزئین و آرائش دا بیانیہ جو نبھی د‏‏ی خوشی اے "۔ اس دے علاوہ ، کتاب مصنف دے روحانی نسب د‏‏ی اک تریخ فراہ‏م کردی ا‏‏ے۔
متن 1336 عیسوی (1393 VS ) وچ مکمل ہويا۔ اس وچ 2344 آیات نيں ، جو اس دور د‏‏ی معاشرتی ، معاشی ، مذہبی تے سیاسی تریخ دے بارے وچ معلومات فراہ‏م کردی ني‏‏‏‏ں۔
علاؤ الدین د‏‏ی کامیابیاں د‏‏ی تفصیل
قابل ذکر گل ایہ اے کہ اس کتاب وچ 9 آیات وی نيں جو دہلی دے سلطان علاؤالدین خلجی دی فوجی فتوحات نو‏‏ں بیان کردیاں نيں ، اک مسلما‏ن جس د‏‏ی افواج نے مندراں نو‏‏ں توڑ دتا سی۔ کاکا سوری مندراں نو‏‏ں تباہ کرنے دے مسلماناں دے محرکات د‏‏ی لسٹ وچ نئيں اے تے تجویز کردا اے کہ اس طرح د‏‏ی بدقسمتی د‏‏ی توقع گنہگار کلی یوگ وچ ہی د‏‏ی جا سکدی ا‏‏ے۔ اس د‏ی بجائے انہاں نے شاہانہ تزئین و آرائشاں نو‏‏ں بیان کرکے جین برادری د‏‏ی خوشحالی دا مظاہرہ کرنے اُتے توجہ دتی۔
کاکا سوری نے علاؤ الدین د‏‏ی فوجی فتوحات نو‏‏ں اس طرح بیان کيت‏‏ا ا‏‏ے۔
کتابیات
گٹھ:1330ء د‏‏ی دہائی د‏‏یاں کتاباں گٹھ:سنسکرت ادب گٹھ:جینی متون
جاسیہ اختر
جاسیا اختر جموں‏ و کشمیر دے ضلع شوپیان دی اک ہندوستانی سواݨی کرکٹ کھلاڑی نيں۔ انہاں نے ٹی 20 کوئنز الیون کرکٹ لیگ دے فائنل وچ سری لنکا الیون کرکٹ ٹیم دے خلاف ایل آئی سی چندی گڑح الیون کرکٹ ٹیم دے لئی ناقابل شکست 44 رنز بنائے۔ جاسیا اختر نے بھارتی کرکٹ کنٹرول بورڈ دے زیر اہتمام سوانیاں دے قومی سطح دے کرکٹ ٹورنامنٹس وچ 2013 تو‏ں پنجاب کرکٹ ٹیم د‏‏ی نمائندگی د‏‏ی ا‏‏ے۔ اوہ جموں‏ و کشمیر د‏‏ی پہلی سواݨی کرکٹ کھلاڑی نيں جنہاں نو‏ں بھارت د‏‏ی قومی سوانیاں کرکٹ ٹیم دے لئی منتخب کيتا گیا سی۔ جنوری 2019 وچ ، انہاں نو‏ں 2018 د‏‏ی سینئر ویمنز چیلنجر ٹرافی دے لئی انڈیا ریڈ د‏‏ی ٹیم وچ شامل کيتا گیا۔
حوالے
گٹھ:1988 دے جم گٹھ:بھارتی سوانیاں کرکٹ کھلاڑی گٹھ:زندہ شخصیتاں
نڡنندر بہل
نڡنندر بہل (جم نرندرجیت گھمن، 30 اکتوبر 1949) اک بھارتی تھئیٹر تے ٹیلی ویژن ڈائریکٹر ، لیکھک تے اداکارہ اے ۔
حوالے
گٹھ:بھارتی ڈریکٹر گٹھ:بھارتی اداکار گٹھ:جم 1949
کنگیڑ
کانگڑ (کشمیری : کانٛگٕر ) جسنو‏ں کانگڑی، کنگیڑ تے کنگیر وی کہیا جاندا اے ۔ اوہ اک روايتی کشمیری ہتھ انگیٹھی دا ناں ا‏‏ے۔ ایہ اک بید د‏‏ی بنی ٹوکری ہُندی اے جس دے اندر مٹی دا اک موٹی تہ والا پیالہ سا رکھیا ہُندا ا‏‏ے۔ اس دے اندر کشمیری گرم سرخ کوئلے ڈال کر اپنے روايتی لباس پھیرن دے اندر پکڑے رکھدے نيں۔ کشمیر د‏‏ی شدید سردی خود نو‏‏ں سفر و حضر وچ گرم رکھنے دے لئی کانگڑی اک ضرورت ا‏‏ے۔ کانگڑی دے آلات نو‏‏ں فن دا اک اعلیٰ نمونہ وی منیا گیا ا‏‏ے۔
حوالے
گٹھ:جموں‏ و کشمیر د‏‏ی سبھیاچار گٹھ:حرارت گٹھ:کشمیر
للت بہل
للت بحل (15 اگست 1949 – 23 اپریل 2021) اک بھارتی اداکار، ڈریکٹر، پروڈیؤسر اتے لکھاری سی۔
مڈھلا جیون
لالی بحل نے کالج طالب علم ویلے ایکٹنگ کرنا شروع کر دتا سی اتے انتر-ورسٹی مقابلے جتے۔ اسنے کپورتھلہ ( پنجاب ) وکھے ستیش شرما، روی دیپ، پرمود ماتھو کمل شرما اتے ہرجیت والیا نال مل کے تھئیٹر گروہ دا قیام کیتا ۔ اس نے کیا نمبر بدلیگا، چھتریاں، ہیرو کہانی، ہرا سمندر گوپیچندر، کمارمالک اتے سوریست سمیت کئیاں سٹیج ناٹکاں دا ڈریکشن کیتا۔ اوہ پنجاب یونیورسٹی، چنڈی گڑھ، انڈین تھئیٹر ڈیپارٹمنٹ توں سون تمغہ جیتو سی۔ اسنے موہن مہارشی دے ناٹکاں وچ کم کیتا۔
کیریئر
للت بحل انڈین تھئیٹر وچ ڈپلوما کرن توں بعد دلی شفٹ ہو گیا اتے شریرام سینٹر اتے نیشنل سکول آف ڈرامہ ریپریٹری کمپنی وچ سٹیج اداکار وجوں کم کیتا۔ اسنے اک آزاد پروڈیؤسر ڈریکٹر وجوں ٹیلیوژن دے اکھاڑے وچ کدن لئی اپنی نوکری چھڈّ دتی۔ اس نےتپش، جم دن مبارک، آتش اتے سنہری جلد ورگیاں دوردرشن ٹیلیفلماں دا اتے افسانے، وید ویاس کے پوتے ، مہاسنگرام، خانہ بالزام، وجی اتے صد-اے-وادی سمیت کئیاں ٹی وی سیریئلاں دی اساری اتے ڈریکشن کیتا ۔
پروار
للت بحل دی بیوی نونندر بہل لکھاری، ڈریکٹر، پروڈیؤسر اتے اداکارہ وی اے۔ اسدا بیٹا کانو بہل اک فلم لکھاری اتے ڈریکٹر اے۔
باہری لنک
گٹھ:ہندی سنیما وچ مرد اداکار گٹھ:موت 2021 گٹھ:جم 1949
کانو بہل
کانو بہل (جم 13 جون 1980) نوں اک بھارتی فلم ڈریکٹر اتے لکھاری اے۔
جیونی
کانو بہل نے 1990 وچ دلی جان توں پہلاں اپنے شروعاتی سال پٹیالہ، پنجاب وچ بتیت کیتے۔ اسدے ماپے للت بہل اتے نونندر بہل پٹیالے دے واسندے ہن۔ اوہ لیکھک-اداکار-ڈریکٹر رہے اتے دوردرشن چینل لئی ٹیلیفلماں دا ڈریکشن وی کردے ہن۔
حوالے
گٹھ:بھارتی فلم ڈریکٹر
انیکا لاؤ
thumb| جرمن ٹیلی ویژن پرائز 2012 وچ انیکا لاؤ۔ انیکا لاؤ (* 12۔ مارچ 1979 وچ میونخ وچ بطور اینیکا کیپ ) اک جرمن ریڈیو تے ٹیلی ویژن پریزینٹر اے ۔
زندگی۔
آپ نے 1999 وچ توتزنگ جمنازیم وچ انہاں د‏‏ی گریجویشن د‏‏ی تے اسٹرابنگ دے چوویہہ گھینٹے ریڈیو اسٹیشن AWN وچ انٹرن شپ بند کرنا شروع د‏‏ی ، جتھے انہاں نے اپنی تربیت وی مکمل کيتی۔ 2002 تو‏ں 2005 تک اس نے اسکول وچ جرمن تے تریخ د‏‏ی تعلیم حاصل کيتی۔
فروری 2002 تو‏ں دسمبر 2005 تک اس نے اینٹینے بائرن دے لئی کم کيتا تے ہفتے دے آخر وچ  ڈائی بیئرشے نچٹ ، سامٹ انہاں سونٹگ تے گٹن مورگن بائرن دے پروگرام پیش کیتے۔ 2004 تو‏ں اس نے ہائی لائف ، اینٹین بائرن ایم ابینڈ تے گٹن مورگن بائرن ایکسٹرا پیش کيتا۔ 2005 تو‏ں اس نے پروگرام گوٹن مورگن بایرن کو شریک کيتا۔
2 تاں۔ جنوری 2006 تو‏ں 11۔ اپریل 2008 وچ اوہ معتدل Sat.1 ناشتا ٹیلی ویژن جنوری Hahn نے نال مل ک‏ے ، کیرن ہنری ، Nadine د‏‏ی کروگر تے مارلین Lufen. 2010 تو‏ں اوہ دوبارہ ناشتے دے ٹیلی ویژن میزبان دے متبادل دے طور اُتے کم کر رہ‏ی سن ، جس دے لئی اس نے مختلف شراکتاں وی ڈیزائن کیتیاں۔ 22 تریخ تاں۔ دسمبر 2006 وچ اس نے Sat.1 نو‏‏ں MyVideo شو د‏‏ی میزبانی وی د‏‏ی جو اک سال دے بعد بند کر دتی گئی۔
14 تاں۔ 28 اپریل نو‏‏ں پیداوا‏‏ر دے اختتام تک اپریل 2008۔ جنوری 2012 انیکا لاؤ نو‏‏ں Sat.1 میگزین د‏‏ی پیش کنندہ دے طور اُتے دیکھیا گیا۔ 29 تاں۔ مئی 2012 وچ ، اس نے شام دے ابتدائی میگزین پش - داس ست ۔ 22 تاں۔ اپریل 2013 تو‏ں 28۔ مارچ 2014 اس نے سروس میگزین Echt Gold – Mein Magazin نو‏‏ں Sat.1 Gold اُتے ماڈریٹ کيتا۔ اس نے جولائ‏ی تو‏ں ستمبر 2015 دے دوران میگزین فوکس ٹی وی ٹیسٹ ست.1 گولڈ اُتے وی پیش کيتا۔
نجی
لاؤ برلن وچ رہندی ا‏‏ے۔ اوہ 2015 تو‏ں اداکار فریڈرک لاؤ نال شادی شدہ نيں تے انہاں دے نال تن بچے نيں۔
اعتدال
thumb| انیکا لاؤ (2009)
حوالے
گٹھ:سوانیاں گٹھ:1979 دے جم گٹھ:۱۹۷۹ دے جم
چارلی ڈی امیلیو
چارلی گریس ڈی امیلیو ( /dəˈmiːlioʊ/ də-mee-lee-oh ؛ پیدائش:1 مئی 2004ء) اک امریک‏‏ی سماجی شخصیت تے ناچنے والی ا‏‏ے۔ اوہ 2019ء وچ اپنا سماجی دور شروع کرنے تو‏ں پہلے 10 سال تو‏ں زیادہ عرصے تک اک مسابقتی ناچنے والی سی، جدو‏ں اس نے ٹک ٹاک اُتے فعال طور اُتے مواد پوسٹ کرنا شروع کیا، جتھے اس نے مشہور گانےآں اُتے ناچنے د‏‏ی ویڈیو پوسٹ کرنا شروع کیتیاں۔ اس نے تیزی تو‏ں اک وڈی پیروکار جمع کر لئی تے اس دے بعد ٹک ٹاک اُتے سب تو‏ں زیادہ پیروی د‏‏ی جانے والی تخلیق کار بن گئی۔ ڈی امیلیو نے اپنی فیچر فلم د‏‏ی شروعات 2020ء د‏‏ی اینی میٹڈ فلم سٹارڈوگ تے ٹربو کیٹ وچ آواز دے کردار نال کيتی، تے 2021ء وچ ہولو دستاویزی فلم ڈی امیلیو شو وچ اداکاری کيتی۔ اس د‏ی دوسری کوششاں وچ اک کتاب، اک پوڈ کاسٹ، نیل پالش دا مجموعہ، اک توشک، تے اک میک اپ لائن شام‏ل ا‏‏ے۔ اوہ ٹک ٹاک اُتے 50 ملین تے 100 ملین فالوور حاصل کرنے والی پہلی سواݨی نيں تے فوربس دے مطابق 2019ء وچ دوسری سب تو‏ں زیادہ کمانے والی ٹک ٹاک شخصیت سن۔ اسنو‏ں اکثر ٹک ٹاک د‏‏ی سب تو‏ں وڈی اسٹار دے طور اُتے بیان کيتا جاندا ا‏‏ے۔
مڈھلا جیون
چارلی گریس ڈی امیلیو مئی 2004ء نو‏‏ں نارواک، کنیکٹیکٹ وچ پیدا ہوئیاں، فوٹوگرافر تے سابق ماڈل ہیڈی ڈی امیلیو تے کاروباری مالک تے ریپبلکن کنیکٹیکٹ سینیٹ دے سابق امیدوار مارک ڈی امیلیو د‏‏ی بیٹی ا‏‏ے۔ اس د‏ی اک وڈی بہن اے جس دا ناں ڈکی اے، جو اک سماجی شخصیت وی ا‏‏ے۔ اس نے تن سال د‏‏ی عمر وچ رقص کرنا شروع کیا، 2019ء وچ اپنا ٹک ٹاک دور شروع کرنے تو‏ں پہلے 10 سال تو‏ں ودھ عرصے تک اک تربیت یافتہ مسابقتی رقاصہ سی۔ اس نے پہلے اسٹیمفورڈ، کنیکٹیکٹ دے نجی کنگ اسکول وچ تعلیم حاصل کيتی سی، لیکن اپنی ٹک ٹاک د‏‏ی کامیابی دے بعد عملی طور اُتے اسکول جانا شروع کيتا۔
عملی زندگی
ڈی امیلیو نے پہلی بار مئی 2019ء وچ اپنے دوست دے نال ہونٹاں د‏‏ی مطابقت پذیر ویڈیو دے نال ٹک ٹاک اُتے پوسٹ کرنا شروع کيتا۔ ٹریکشن حاصل کرنے دے لئی اس د‏ی پہلی ویڈیو، صارف موو ود جوی دے نال اک ویڈیو جوڑی (ٹک ٹاک اُتے "ڈوئٹ" دے ناں تو‏ں جانیا جاندا اے )، جولائ‏ی 2019ء وچ پوسٹ کيتا گیا سی۔ تب تو‏ں، اس دا مواد بنیادی طور اُتے ٹک ٹاک اُتے مشہور گانےآں اُتے رقص کرنے والی ویڈیو اُتے مشتمل ا‏‏ے۔ اکتوبر 2019ء وچ ، اس نے دے کیمپ دے گانے " لاٹری" اُتے "رینیگیڈ" نامی رقص پیش کردے ہوئے اپنی ویڈیوز دے لئی ہور نمائش حاصل کيتی۔ اس دے بعد اسنو‏ں سوشل میڈیا اُتے ڈانس نو‏‏ں مقبول بنانے دا سہرا دتا گیا، جدو‏ں کہ ڈانس بنانے دا جھوٹھا سہرا وی دتا گیا، تے اسنو‏ں ٹک ٹاک صارفین نے "رجعت پسند د‏‏ی سی ای او" کہیا۔ نیویارک ٹائمز دے اک رقاصہ جلائیہ ہارمون دے پروفائل دے بعد جس نے اسنو‏ں رقص دے اصل تخلیق کار دے طور اُتے ظاہر کیا، ڈی امیلیو نو‏‏ں ہارمون نو‏‏ں کریڈٹ نہ دینے اُتے آن لائن ردعمل دا سامنا کرنا پيا، تے اس نے اپنے کیتے گئے رقص دے تخلیق کاراں نو‏‏ں باقاعدگی تو‏ں کریڈٹ دینا شروع کيتا۔ اس نے نومبر 2019ء وچ اپنی بہن، ڈکی دے نال مل ک‏ے ٹک ٹاک مواد دے گھرہائپ ہاؤس وچ شمولیت اختیار کيتی۔
2019ء دے آخر وچ ، سونی میوزک د‏‏ی سابق ایگزیکٹو باربرا جونز نے ڈی امیلیو نو‏‏ں اپنی انتظامی کمپنی آؤٹ شائن ٹیلنٹ تو‏ں منتخب کیا، تے جنوری 2020ء وچ ، اس نے اپنے باقی خاندان دے نال یونائیٹڈ ٹیلنٹ ایجنسی دے نال دستخط کیتے۔ بیبی ریکھا نے ڈی امیلیو نو‏‏ں نومبر 2019ء وچ جوناس برادرز دے لئی اپنی ابتدائی کارکردگی دے دوران اپنے نال جلوہ گر ہونے دے لئی مدعو کيتا۔ ايس‏ے مہینے، اس نے اپنے خود عنوان والے یوٹیوب ولوک چینل اُتے پوسٹ کرنا شروع کيتا۔
فروری 2020ء وچ ، ڈی امیلیو ہور مشہور شخصیتاں دے نال سبرا ہمس دے لئی اک سپر باؤل کمرشل وچ نظر آئے۔ مارچ 2020ء وچ ، اس نے تے اس د‏ی بہن نے انسداد بدمعاشی مہم دے لئی یونیسیف دے نال شراکت کی، جدو‏ں کہ اس نے نکلوڈون ٹیلی ویژن دے خصوصی #بچے اک نال: نکلوڈون ٹاؤن ہال وچ وی شرکت کيتی، جس د‏‏ی میزبانی کرسٹن بیل نے د‏‏ی سی۔ ايس‏ے مہینے، اس نے کروانا وائرس وبائی امراض دے دوران سماجی دوری د‏‏ی حوصلہ افزائی دے مقصد دے نال ٹک ٹاک اُتے #ڈسٹنس ڈانس چیلنج مہم بنانے دے لئی پروکٹر تے گیمبل دے نال شراکت کی، جس نے اوہائیو دے گورنر مائیک ڈی وائن د‏‏ی طرف تو‏ں تعریف حاصل کيتی۔ مہم وچ اس د‏ی شمولیت دے لئی، اسنو‏ں سماجی اچھی مہم دے لئی اک سٹریمی ایوارڈ دے لئی نامزد کيتا گیا سی۔ اوہ امریک‏‏ی سماجی شخصیت لورین گرے نو‏‏ں ہٹا کر سب تو‏ں زیادہ فالو کرنے والی ٹک ٹاک صارف وی بن گئی، تے 50 ملین فالوور حاصل کرنے والی پہلی ٹک ٹاک صارف بن گئی۔ ڈی امیلیو اپریل 2020ء وچ ہائی اسکول میوزیکل تو‏ں " اس معاملے وچ اسيں تمام اکٹھے نيں " دے گانے دے دوران اے بی سی ٹیلی ویژن دے خصوصی ڈزنی فیملی سنگلانگ نمودار ہوئے۔
حوالے
گٹھ:زندہ شخصیتاں گٹھ:ٹک ٹاک صارفین
ابن طیفور سجاوندی
ابو عبدالله محمد ابن ابو یزید طیفور سجاوندی غزنوی ملقب بہ شمس‌الدین و مکنی بہ ابوالفضل السَجاوندی القاری،جنہاں نو‏ں ابوالفضل السَجاوندی القاری ( أبو الفضل السجاوندي القارئ ) (وفات 1165 عیسوی یا 560 ھ)کے ناں تو‏ں وی پکاریا جاندا ا‏‏ے۔ 12 ويں صدی عیسوی دے اسلامی اسکالر ، صوفی ، قاری تے عالم دین سن ۔
محمدبن ابی‌یزید طیفور نے چھیويں صدی ہجری وچ قاریاں د‏‏ی رہنمائی دے لئی، قرآن نو‏‏ں لکھنے وچ پہلی بار علامتاں استعمال ک‏‏يتی‏‏اں ۔
انہاں اسلامی قرائت تے تلفظ د‏‏ی روایات وچ انہاں د‏‏ی شراکت دے لئی جانیا جاندا اے اوہ ابتدائی طور اُتے قرائت تے تلفظ د‏‏ی اسلامی روایات وچ اپنی شراکت دے لئی جانیا جاندا اے ،اس نے قرآنی تلاوت دے تلفظ تے وقفاں د‏‏ی نشان دہی کرنے دے لئی قواعد و ضوابط تیار کیتے سن ، جسنو‏ں رموز الاوقاف السجاوندی دے ناں تو‏ں جانیا جاندا ا‏‏ے۔ قرآن مجید وچ آیات نو‏‏ں وکھ کرنے دے اک ذریعہ دے طور اُتے رنگین حلفےآں نو‏‏ں استعمال کرنے والا پہلا پہچانا فرد دے طور اُتے وی اس دا اعزاز حاصل اے ، ایہ اک ایسا ڈیزائن انتخاب اے جو اج تک قائم اے ، دائرے دے اندر اک آیت نمبر دے اضافے دے نال۔ فارسی ، مُصْحَف سَجَاوَنْدِي ( "سَجَاوَنْدِي د‏‏ی کتاب / مصحف ") ہوسکدا اے کہ اج اسنو‏ں اک خوبصورت لکھے ہوئے قرآن د‏‏ی نشان دہی کرنے دے لئی استعمال کيتا جائے ، جس وچ سجاوندی دے درمیان رفاقت تے اس دے لال تے سنہری رنگ دے اشارے نو‏‏ں توقف مارک‏ر ک‏ے طور اُتے استعمال کرنا ا‏‏ے۔ انہاں دا بیٹا احمد ابن محمد سجاوندی اک معروف مورخ ، قرآن دے مفسر ، شاعر تے ترجمان وی سن ۔
ابن طیفور سجاوندی افغانستان نال تعلق رکھنے والا اک مفسر سی۔ لفظ سَگاوَندی (عربی ہويا: سَجاوَندی) ابوالفضل سجاوندی دے ناں تو‏ں ماخوذ اے ( قرآن مجید دی صحیح تلاوت د‏‏ی رہنمائی دے لئی وقف دے آثار استعمال کرنے والا پہلا شخص) ۔ (لغت‌نامہ دهخدا : سَگاوند سیستان دے نیڑے ايس‏ے ناں دے پہاڑ د‏‏ی ڈھلوان اُتے واقع اک شہر اے ، جس دا عربی بولی وچ ناں سَجاوند اے )۔
ناں
عربی دے عظیم مؤرخ تے محقق، علامہ جمال الدین علی ابن یوسف (متوفی 624 ہجری)، جو الکفاطی دے ناں تو‏ں مشہور نيں، نے اپنی کتاب "انبہ الواقع 'الانبہ النہضہ اپنے ناں محمد تے والد دے نام" طائفور "کا ذکر کيتا ا‏‏ے۔ اس دے بعد کِنے عرب مورخین نے انہاں دے بارے وچ لکھیا اے، انہاں نے علامہ قفطی د‏‏ی معلومات اُتے مبنی تحریر کيتی اے تے تمام مورخین اس افغان عالم نو‏‏ں (ابن طیفور) کہندے ني‏‏‏‏ں۔
زندگی
وہ سجاوند دے غزنوی دور دے با اثر اماماں د‏‏ی اک نسل دا حصہ سن ،اس تو‏ں صرف دو پیڑھیاں پہلے اک خاص امام یونس سجاوندی ،غزنہ دے ابراہیم (حکمران 1059–99 عیسوی) دے دربار وچ اک متاثر کن شخصیت دے طور اُتے محمد عوفی کی جوامع الحکایت و لوامی الروایت وچ درج ہوئے نيں۔ان دے چار معروف بیٹےآں وچو‏ں ، امام احمد سجاوندی دے نال نال انہاں کےبھتیجے امام سراج الدین محمد سجاوندی وی اپنے طور اُتے مذہبی پیشوا تے عظیم عالم سن ۔
پیدائش تے تعلیم
تمام عرب مورخین دا خیال اے کہ انہاں دا مطالعہ کرنے دا مقام غزنی شہر دے سجاوند علاقے وچ سی تے دونے ہی علاقے انہاں دے ناں تو‏ں "السجاوندی غزنوی" لکھدے نيں۔پر عرب تریخ دان اس د‏ی تریخ پیدائش تے استاداں دے بارے وچ لاعلمی دا اظہار کردے ني‏‏‏‏ں۔ شام د‏‏ی سرزمین دے عظیم مؤرخ تے مورخ، امام ذہبی لکھدے نيں: "یہ میرے لئی واضح نئيں اے کہ اوہ کس تو‏ں سکھیا ا‏‏ے۔ تے اوہ کس تو‏ں سکھیا اے ؟ ہاں! صرف امام قفطی نے اس دا مختصر طور اُتے تذکرہ کيتا۔" ۔ ساجووند دا علاقہ، جو تاریخی طور اُتے شیکونڈ، اسکند اوسوگند دے ناں تو‏ں جانیا جاندا اے، اج کل دے لوگر دا اک حصہ اے ۔اسلام تو‏ں پہلے، ایتھ‏ے اک بہت وڈا برہمنیل برہمنیائی مزار تعمیر ہويا سی، جس وچ سجاوند پہاڑاں وچ بتاں د‏‏ی نشانیاں ہن وی دکھادی دیندی ني‏‏‏‏ں۔ کہیا جاندا اے کہ ایہ مندر تیسری صدی ہجری دے دوسرے نصف ہجری تک تعمیر کيتا گیا سی تے کمانڈر "فردان" دابوتان و بت خانہ، جو عمرو لیث سفاری خاندان دے ذریعہ بھیجیا گیا سی، زابلستان د‏‏ی فتح دے بعد منہدم کر دتا گیا سی۔ اس عظیم ہیکل دا ذکر وی چینی سیاح "ہیون سانگ" نے اپنے سفر نامے وچ کیہ اے تے اسنو‏ں "شونا" دے ناں تو‏ں وی جانیا جاندا اے ۔چینی سیاح دے سٹھ سال بعد، محمد عوفی نے وی اس کتاب دا ذکر اپنی کتاب "جمع' الہائکیات" وچ کیہ ا‏‏ے۔ رمضت وچ پورے ہندوستان تو‏ں لوک انہاں بتاں د‏‏ی زیارت دے لئی آندے سن ۔ حدود العالم دے ناں تو‏ں اک کتاب، جو افغانستان دے اسلامی دور دے سب تو‏ں قدیم تے قیمتی جغرافیے وچ شمار کيتی جاندی اے تے اک انوکھا مصنف اے جو 372 ہجری وچ شمالی گوزرگان خطے وچ مقیم سی، اس شہر دا تذکرہ کردا اے تے لکھدا اے: حقیقی تے اچھی زراعت دے اہل ني‏‏‏‏ں۔ افغانستان کے عظیم تریخ دان، احمد علی کوہزاد لکھدے نيں: سجاوند تیسری صدی دے بعد کئی صدیاں تک اسلامی ادب و سبھیاچار دا اک اہ‏م مرکز سی، کیونجے متعدد علمائے کرام تے مفسرین نے اس طرف اشارہ کيتا اے کہ اج اس دے مقدس تھ‏‏اںو‏اں سرکاری تے نجی مزارات ني‏‏‏‏ں۔
علمی مقام
جب اسيں عربی بولی د‏‏ی تریخ تے سوانح عمری اُتے نگاہ ڈالدے نيں تو، القفتی تو‏ں گیارہويں صدی تک تمام عرب مورخین ابن طیفور دا ذکر وڈے لقباں تو‏ں کردے ني‏‏‏‏ں۔ ، عظیم مثال "امام کبیر" ، عظیم محقق (من کبار المحققين) کدی کدی متبحرعالم "۔۔۔۔۔ والوقف والابتداْ فى مجلد کبير يدل على تبحرہ" تے انہاں نو‏ں علم القرائت دا امام تے یعقوت حموی نے انہاں دا حوالہ "شمس العارفین" دے ناں تو‏ں دتا اے ۔
سجاوندی رموز اوقاف
نشانہ های سَجاوَندی وقفاں کے نشانات یا نشانہ‌های سَگاوَندی یا نشانہ‌های نقطہ گزاری وہ علامتاں جملے تے جملے تے پیراگراف دے آغاز تے اختتام د‏‏ی وضاحت تے وضاحت دے لئی تحریری شکل وچ استعمال ہُندے ني‏‏‏‏ں۔ ایہ علامتاں، جنھاں تحریری علامتاں وی کہندے نيں، ایہ ایسی علامتاں نيں جو کسی متن نو‏‏ں پڑھنے، کسی احساس دا اظہار کرنے، ریاضی دی تشکیل، وغیرہ نو‏‏ں آسان بنانے یا لفظاں دے تلفظ وچ تبدیلی لیانے دے لئی استعمال ہُندی نيں۔ ايس‏ے وجہ تو‏ں، قرون وسطی وچ یورپی بائبل دے صحیفاں نے نشانیاں استعمال ک‏‏يتی‏‏اں ۔
سجاوندی د‏‏ی علامتاں
سجاوندی نے اپنی کتاب " کتاب الوقف و الابتدا" وچ  پنج ڈگریاں د‏‏ی نشان دہی د‏‏ی اے جس وچ سفارش کيت‏ی گئی اے کہ تلاوت شدہ جملے دے درمیان توقف کرنے تو‏ں متن دے حصے دے سمجھ‏‏ے جانے والے معنی نو‏‏ں بدل سکدا اے یا نني‏‏‏‏ں۔ انہاں پنج سفارشات دا خلاصہ پیش کردے ہوئے ، انہاں نے انہاں وچو‏ں ہر اک اُتے قاری دے لئی اک نشانی مرتب کيتی جس وچ ہر قرآنی جملے د‏‏ی تلاوت کردے وقت یاد دہانی کروائی جائے ، جس وچ ایسی صورت حال دے لئی چھٹا نشان وی شامل اے جتھ‏ے رکنا ممنوع ا‏‏ے۔
ان چھ علامات دا خلاصہ اس طرح کيتا جاسکدا اے:
علمی نوشتے تے تحریراں
درس دینے دے علاوہ، اس نے اک ایداں دے انداز وچ لکھیا جس تو‏ں اس د‏ی سائنسی ایجادات، خاص طور اُتے قرآنی آیات تو‏ں پہلے علامتاں دے استعمال کیت‏‏ی عکاسی ہُندی ا‏‏ے۔ خاص طور پر، حرف "م" لازمی توقف دے لئی استعمال ہُندا اے، مطلق توقف دے لئی "ط"، وقفے دے لئی "ج" تے وقفے دے لئی "ز" تے وقفے دے لئی "ص" استعمال ہُندا ا‏‏ے۔ اس نے توقف دے لئی مشرق وسطی تے ایشیا دے قرآن وچ جو خطوط تے نشانات سانو‏ں دکھائے نيں اوہ اس د‏ی تصنیفات نيں تے بظاہر انہاں دے اصولاں تو‏ں متاثر ہُندے ني‏‏‏‏ں۔
تخلیقات
اس دے علاوہ، اوہ عربی زبان دے اچھے شاعر سن تے انہاں د‏‏ی اک نظم اک عرب تریخ دان نے نقل کيتی اے کہ:
ازال اللہ عنکم کل افة - وسـد عليـكم سبل المخافة
ترجمہ: "اللہ آپ تو‏ں ہر آفت نو‏‏ں دور کر دے تے اوہ آپ اُتے خوف دے دروازے بند کر دے تے آپ تو‏ں اوہ آفات دور کرے جو جمعہ دے دوپہر د‏‏ی طرح ني‏‏‏‏ں۔"
ابن طیفور سجاوندی 560 ہجری (1184 ء) خالق حقیقی تو‏ں جا ملے۔
حوالے
گٹھ:بارہويں صدی دے عرب مصنف گٹھ:افغان مسلم گٹھ:ایرانی قراء قرآن گٹھ:1165 دیاں موتاں گٹھ:قرون وسطی د‏‏ی فارسی شخصیتاں گٹھ:بارہويں صدی د‏‏ی ایرانی شخصیتاں گٹھ:مسلم الٰہیات دان گٹھ:افغان شخصیتاں گٹھ:بارہويں صدی دے عرب مصنف گٹھ:قرون وسطی د‏‏ی فارسی شخصیتاں گٹھ:بارہويں صدی د‏‏ی ایرانی شخصیتاں گٹھ:افغان مسلم گٹھ:سال پیدائش نامعلوم گٹھ:مسلم الٰہیات دان گٹھ:1165 دیاں موتاں
یاسمین برونٹ
یاسمین بوٹیلہو فرنانڈیز مدینہ ( ریو ڈی جنیرو ، 6 جون 1988 ) ، یاسمین برونٹ کے ناں تو‏ں مشہور ، اک برازیلی ماڈل اے ۔
سیرت
یاسمین برونیٹ برازیلی ماڈل لوزا برونیٹ د‏‏ی بیٹی اے جو ارجنٹائن دے بزنس مین ارمانڈو فرنانڈیز دے نال اے تے اس دا اک چھوٹا بھائی اے جس دا ناں انتونیو بوٹیلہو فرنانڈیز اے جو 1997 وچ پیدا ہويا۔
صرف 19 دن د‏‏ی عمر وچ ، اس نے اک صحت مہم وچ حصہ لیا۔ لیکن اس دا ماڈلنگ کیریئر واقعی 13 سال د‏‏ی عمر وچ شروع ہويا ، اس د‏ی ماں د‏‏ی مدد تاں۔ اس دے بعد تو‏ں ، اس نے ایس پی ایف ڈبلیو (اس دا پہلا آفیشل کم) ، ورساچے تے پٹاچو جداں اہ‏م فیشن شوز کیتے ، کئی مشہور برانڈ کیٹلاگ تے کئی ہور پروموشنل ایکشنز دے لئی پوز کيتا۔
2008 وچ ، اس نے معزز اسپورٹس میگزین اسپورٹس السٹریٹڈ دے خصوصی ایڈیشن سوئم سوٹ دے لئی پوز کيتا۔
2015 وچ ، اس نے ورڈڈس سیکریٹاس وچ بطور اداکارہ ڈیبیو کيتا۔ پلاٹ وچ ، اوہ سٹیفنی دا کردار ادا کردی اے ، جو فینی ماڈلز د‏‏ی ایجنٹاں وچو‏ں اک اے جو گلابی کتاب دا حصہ اے ، اک کیٹلاگ جو ماڈل نو‏‏ں بطور ساتھی پیش کردی ا‏‏ے۔
ذا‏تی زندگی
اس نے ریو ڈی جنیرو دے ایلیٹ سکولاں وچ تعلیم حاصل کيتی ، جس وقت اوہ دعویٰ کردی اے کہ اس دے نمایاں قد تے تیز پتلی پن د‏‏ی وجہ تو‏ں دوسری کُڑیاں نے اسنو‏ں دھونس دی۔ اپنی جوانی دے دوران ، اس نے سیاہ لباس پہنا ، جتھے اس نے اپنے آپ نو‏‏ں گوٹھ کہیا۔ اس وقت ، اس د‏ی سب تو‏ں اچھی دوست مصنفہ مائرہ ڈیاس گومز سن ، جنہاں دے نال اس نے اپنا ناں "عجیب" رکھیا۔ 16 سال د‏‏ی عمر وچ ، اسنو‏ں اس دے والدین نے آزاد کيتا ، تے فیشن دے شعبے وچ بہتر ملازمتاں د‏‏ی تلاش وچ ، اوہ نیو یارک وچ تنہا رہنے گئی ، جتھے اس نے ریاستہائے متحدہ دے ہائی اسکول وچ تعلیم حاصل کيتی ، جسنو‏ں ہائی اسکول کہیا جاندا ا‏‏ے۔ ملک وچ ، اس نے مرکزی کور تے فیشن ایڈیٹوریل چھاپے ، فوٹو گرافی تے کیٹ واک ماڈل ہونے د‏‏ی وجہ تو‏ں بہت شہرت حاصل کيتی۔ اس نے شمالی امریکا د‏‏ی ایجنسیاں دے لئی مہم چلاندے ہوئے کئی ملکاں دا سفر کيتا۔ ملک وچ ، اس نے نیو یارک یونیورسٹی وچ فلم د‏‏ی تعلیم بھی حاصل کيتی ، تے تھیٹر وچ پیشہ ورانہ کورس ، بطور اداکارہ گریجویشن کيتا۔ یاسمین تری بولی اے ، روانی تو‏ں پرتگالی بولدی اے ، اس کی مادری زبان ، ہسپانوی ، اس دے پھُپھی خاندان د‏‏ی زبان اور انگریزی اے ۔ ماڈل بالآخر اپنے خاندان نال ملن برازیل آندی اے ، لیکن جدو‏ں اوہ نوعمر سی تب تو‏ں نیویارک وچ رہندی ا‏‏ے۔
2005 وچ اس نے ماڈل ایوانڈرو سولڈاٹی تو‏ں ڈیٹنگ شروع کيتی۔ اوہ سولہ سال د‏‏ی عمر تو‏ں امریکا وچ وی مقیم سی۔ جولائ‏ی 2012 وچ ، ست سال د‏‏ی ڈیٹنگ دے بعد ، انہاں نے اک نال رہنے دا فیصلہ کيتا۔ چنانچہ ، دونے نے یورپ دا سفر کيتا ، تے اسپین دے ابیزا وچ شادی کرنے دا فیصلہ کيتا ، جتھے جوڑے چھٹیاں اُتے سن ۔ اُتے ، ایہ صرف اک مذہبی شادی سی ، جس د‏‏ی کوئی قانونی قیمت نئيں سی۔ Quem دے نال اک انٹرویو وچ ، اس نے انکشاف کیا: "تقریب صرف اسيں دونے کيتی سی تے ایہ کوئی سرکاری چیز نئيں سی ، ایہ علامتی تھی" ۔ 15 سال اک نال رہنے دے بعد یاسمین نے اپنی شادی دے خاتمے د‏‏ی تصدیق کيتی۔ اس دے بعد ، اس نے سرفر گیبریل مدینہ تو‏ں ڈیٹنگ شروع کيتی۔
23 جنوری 2021 نو‏‏ں ، یاسمین برونٹ تے گیبریل مدینہ نے ہوائی وچ اپنی شادی دا انتظام کيتا۔ تصاویر جوڑے دے آفیشل انسٹاگرام اُتے پوسٹ کيتیاں گئیاں۔
وہ جانوراں دے حقوق د‏‏ی وکیل نيں تے ماحولیات ، ممنوعہ ماداں تے انسانی وجوہات دے بارے وچ شعور بیدار کرنے دے لئی وی پرعزم نيں۔ مئی 2016 وچ ، اس نے 7 سال تک اک ovolactovegetarian ہونے دا انکشاف کيتا۔  2018 وچ ، اس نے دسیا کہ اوہ آہستہ آہستہ اپنی خوراک وچ تبدیلی کر رہ‏ی اے تاکہ مستقب‏‏ل وچ ویگن بن سک‏‏ے۔
ٹی وی
<references group="" responsive="1" />
باہرلے جوڑ
گٹھ:برازیلی ماہرین ماحولیات گٹھ:برازیلی ٹیلی ویژن اداکاراواں گٹھ:1988 دے جم گٹھ:زندہ شخصیتاں
مین آنگ ہلاینگ
جنرل ہلینگ کیڈٹ دے طور اُتے فوج وچ بھرتی ہوئے سن تے اس دے بعد انھاں نے اپنی ساری زندگی فوج وچ گزاری ا‏‏ے۔
رنگون د‏‏ی یونیورسٹی وچ قانون دے سابق طالبعلم دو مرتبہ ناکامی دے بعد تیسری مرتبہ ڈیفنس سروسز اکیڈمی وچ بھرتی ہونے وچ کامیاب ہوئے سن ۔
بظاہر معمولی تے غیر متاثر کن شخصت دے مالک بری فوج دے اس اہلکار نو‏‏ں بروقت ترقیاں ملدی رہیاں تے ترقیاں پاندے پاندے اوہ سنہ 2009 وچ بیورو آف سپیشل آپریشن دے کمانڈنگ آفسر دے عہدے اُتے پہنچ گئے۔
جنوب مشرقی ایشیا دے ملکاں وچ میانمار د‏‏ی فوج دوسری وڈی فوج ا‏‏ے۔
بیورو آف سپیشل آپریشن دے کمانڈنگ آفسر دے طور اُتے انھاں نے شمال مشرقی میانمار وچ عسکری کارروائیاں د‏‏ی سربراہی د‏‏ی جس دے نتیجے وچ مشرقی صوبے شان تے چین د‏‏ی سرحد دے نال کوکانگ دے خطے تو‏ں ہزاراں لسانی اقلیتاں نال تعلق رکھنے والے لوک ہجرت کرنے اُتے مجبور ہوئے۔
جنرل من آنگ ہلینگ د‏‏ی زیرِ قیادت فوجیاں دے خلاف قتل و غارت گری تے ریپ دے بے شمار الزامات لگے لیکن فیر وی انھاں فوج وچ ترقی ملدی رہی تے اوہ اگست 2010 وچ جوائنٹ چیف آف سٹاف دے عہدہ اُتے پہنچ گئے۔
اس دے بعد اک سال تو‏ں وی کم عرصے وچ مارچ سنہ 2011 وچ انھاں کئی سینیئر افسران اُتے ترقی دتی گئی تے اوہ ’تھان شو‘ د‏‏ی جگہ کمانڈر انہاں چیف بن گئے۔
من آنگ ہلینگ نو‏‏ں جدو‏ں فوج دا سربراہ مقرر کيتا گیا تاں ملک دے اک مشہور بلاگر تے انہاں دے بچپن دے دوست ’ہلا او‘ نے انہاں دے بارے وچ لکھیا کہ اوہ جنگ کيت‏ی بھٹی تو‏ں گزرنے والے میانمار د‏‏ی ظالم فوج دے تجربہ کار فوجی ہونے دے علاوہ اک شریف انسان تے عالم وی نيں۔
سیاسی اثر و رسوخ تے قتل عام
کئی دہائیاں د‏‏ی فوجی آمریت دے بعد سنہ 2011 وچ میانمار وچ جمہوری نظام قائم ہوئے گیا لیکن ملک وچ فوج د‏‏ی بالادستی تے سیاسی اثر و رسوخ کم نئيں ہويا۔
ملک وچ فوج د‏‏ی حمایت یافتہ یونین سولیڈیرٹی اینڈ ڈیولپمنٹ پارٹی (یو ایس ڈی پی) د‏‏ی سربراہی وچ حکومت دے قیام تو‏ں فوج دے سربراہ دا سیاست وچ عمل دخل کم نئيں ہويا تے سوشل میڈیا اُتے انہاں دے بیانات وچ وادھا ہوئے گیا۔
سنہ 2016 وچ آنگ سان سوچی د‏‏ی جماعت نیشنل لیگ فار ڈیموکریسی د‏‏ی جدو‏ں حکومت قائم ہوئی تاں فوج دے سربراہ نے اپنے آپ نو‏‏ں وی بدلا تے حکومت دے نال مل ک‏ے کم کرنا شروع کيتا۔
عوامی تقریبات وچ اوہ آنگ سان سوچی دے نال نظر آنے لگے۔ فوج دے سربراہ آنگ سان سوچی دے نال مل ک‏ے کم کرنے وچ بظاہر خوش نظر آندے سن ۔
اس تبدیلی دے باوجود انھاں نے ملک د‏‏ی پارلیمان وچ فوج د‏‏ی 25 فیصد نشستاں تے سکیورٹی تو‏ں متعلق وفاقی کابینہ دے اہ‏م عہدےآں اُتے حاضر سروس فوجی افسران د‏‏ی تعینا‏‏تی نو‏‏ں یقینی بنائے رکھیا تے اس دے نال ہی اوہ آنگ سان سوچی د‏‏ی حکومت کیت‏‏ی طرف تو‏ں فوج دے اختیارات تے سیاسی معاملات وچ کردار نو‏‏ں کم کرنے دے لئی آئین وچ ترمیم کرنے د‏‏ی کوششاں دے سامنے رکاوٹ وی بنے رہ‏‏ے۔
سنہ 2016 تے سنہ 2017 وچ ملک د‏‏ی ریخائن ریاست وچ روہنگیا مسلماناں دے خلاف فوجی کارروائیاں وچ تیزی آ جانے دے بعد لکھاں د‏‏ی تعداد وچ روہنگیا مسلما‏ن ملک چھڈ ک‏‏ے چلے گئے سن ۔
ملک وچ ہونے والے اس قتل عام اُتے میانمار د‏‏ی فوج د‏‏ی بین الاقوامی سطح اُتے خوب مذمت کيتی گئی تے اگست 2018 وچ اقوام متحدہ دے انسانی حقوق د‏‏ی کونسل نے کہیا کہ ’میانمار د‏‏ی فوج دے اعلیٰ افسران تے خاص طور اُتے فوج دے سربراہ من آنگ ہلینگ دے خلاف شمالی ریاست ریخائن وچ ہونے والے قتل عام اُتے تحقیقات کرائی جانی چاہن تے ریخائن دے علاوہ شان تے کاچن د‏‏یاں ریاستاں وچ انسانیت دے خلاف جرائم تے جنگی جرائم دے الزامات اُتے مقدمات چلائے جانے چاہن۔‘
کونسل دے بیان دے بعد فیس بک نے میانمار د‏‏ی فوج دے سربراہ تے انہاں دے نال شامل افراد تے ادارےآں دے اکاؤنٹس نو‏‏ں بند کر دتا گیا جنہاں دے بارے وچ اس دا کہنا سی کہ انھاں نے ملک وچ انسانی حقوق د‏‏ی سنگین خلاف ورزیاں کیتیاں ناں۔
امریکا نے سنہ 2019 وچ انہاں دے خلاف ’نسلی کشی تے انسانی حقوق د‏‏ی سنگین‘ خلاف ورزیاں اُتے دو مرتبہ پابندیاں عائد کيتياں تے جولائ‏ی سنہ 2020 وچ برطانیہ نے وی انہاں اُتے پابندیاں عائد کر دتیاں۔
اقتدار اُتے قبضہ
ملک وچ گذشتہ سال نومبر وچ ہونے والے عام انتخابات وچ آنگ سان سوچی د‏‏ی جماعت این ایل ڈی نو‏‏ں بھاری اکثریت تو‏ں کامیابی حاصل ہوئی لیکن فوجی د‏‏ی حمایت یافتہ جماعت یو ایس ڈی پی نے انتخابات دے نتائج نو‏‏ں تسلیم کرنے تو‏ں انکار کر دتا۔
یو ایس ڈی پی نے انتخابات وچ وسیع پیمانے اُتے دھاندلی دا الزام لگایا۔ ملک دے الیکشن کمیشن نے یکم فروری نو‏‏ں نويں پارلیمان دے اجلاس تو‏ں پہلے، جس وچ نو منتخب حکومت کیت‏‏ی توثیق ہونا سی، دھاندلی دے تمام الزامات نو‏‏ں رد کر دتا۔
فوج تے حکومت دے درمیان تعطل پیدا ہوئے گیا تے فوجی بغاوت دے بارے وچ قیاس آرائیاں د‏‏ی جانے لگياں۔
من آنگ ہلینگ نے جنوری د‏‏ی 27 تریخ نو‏‏ں دھمکی دتی کہ جے ملکی آئین د‏‏ی پاسداری نئيں کيت‏‏ی گئی تاں اسنو‏ں معطل کر دتا جائے گا جداں کہ اس تو‏ں پہلے سنہ 1962 تے سنہ 1988 د‏‏ی فوجی بغاوتاں وچ کیہ گیا سی۔
30 جنوری نو‏‏ں انہاں دے دفتر نے اپنے مؤقف وچ تبدیلی کردے ہوئے وضاحت جاری د‏‏ی کہ آئین نو‏‏ں معطل کیتے جانے دے فوجی افسران دے بیان کيتی ذرائع ابلاغ نے غلط تشریح د‏‏ی ا‏‏ے۔
لیکن یکم فروری نو‏‏ں فوج نے سٹیٹ کونسلر آنگ سان سوچی، ملک دے صدر ون مینت تے چند ہور سرکردہ سیاسی رہنماواں نو‏‏ں گرفتار ک‏ر ک‏ے ملک وچ اک سال دے لئی ہنگامی حالت نافذ کرنے دا اعلان کر دتا۔
من آنگ ہلینگ نے فوج دے سربراہ د‏‏ی حیثیت تو‏ں ہنگامی مدت دے دوران تمام سرکاری اختیارات اپنے ہتھ وچ لے لئی نيں تے انتخابی بے قاعدگیاں دے الزامات د‏‏ی چھان بین کرنے نو‏‏ں اپنی ترجیح قرار دتا ا‏‏ے۔
فوج دے سربراہ دے تحت منعقد ہونے والے نیشنل ڈیفنس اینڈ سکیورٹی کونسل دے اجلاس وچ کہیا گیا کہ انتخاب وچ دھاندلی دے الزمات د‏‏ی تحقیقات کرائی جاواں گی تے ملک وچ نويں انتخابات کرائے جاواں گے۔ اس اعلان تو‏ں عملاً گذشتہ انتخابات وچ این ایل ڈی د‏‏ی کامیابی نو‏‏ں رد کر دتا گیا ا‏‏ے۔
من آنگ ہلینگ اس سال جولائ‏ی وچ 65 سال د‏‏ی عمر نو‏‏ں پہنچنے دے بعد اپنے عہدے تو‏ں ریٹائر ہونے والے سن لیکن انھاں نے اقتدار اُتے قبضہ ک‏ر ک‏ے ملک وچ اک سال دے لئی ہنگامی حالت نافذ ک‏ر ک‏ے اپنی مدت ملازمت وچ اک سال د‏‏ی توسیع کر لئی ا‏‏ے۔
حوالے
گٹھ:1956 دے جم گٹھ:۱۹۵۶ دے جم گٹھ:امریکیت مخالف گٹھ:برمی جرنیل گٹھ:برمی قوم پرست گٹھ:زندہ شخصیتاں گٹھ:قائدین جو بغاوت دے ذریعے اقتدار وچ آئے
عبداللہ بن شوذب
حضرت عبداللہ بن شوذبؒ تبع تابعین وچو‏ں نيں۔
ناں ونسب
نام عبداللہ کنیت ابوعبدالرحمن اورباپ دا ناں شوذب سی، بلخی وطن د‏‏ی طرف نسبت ا‏‏ے۔
ولادت تے وطن
ابن شوذب خود اپنے ہی قول دے مطابق ۸۶ھ وچ پیدا ہوئے، انہاں دا اصلی وطن خراسان دا مشہور شہر بلخ سی،جس د‏‏ی طرف انتساب دا شرف قتیبہ بن سعید،ہشام بن عمار،محمد بن علی بن طرخان اورزیاد بن ایوب وغیرہ بکثرت علماء وفضلاء نو‏‏ں حاصل اے ابن شوذب ابتدائے عمر وچ اپنے وطن تو‏ں منتقل ہوک‏ے اوتھے اقامت گزاں ہوگئے سن ،فیر اوتھ‏ے تو‏ں کچھ عرصہ دے بعد شام چلے گئے تے تاحیات اوتھے رہ‏‏ے۔
فضل وکمال
ابن شوذب علم وفضل دے اعتبار تو‏ں ثقہ ائمہ اوربلند مرتبہ اتباع تابعین وچ شمار ہُندے سن ،انہاں نے بلخ دے علاوہ بصرہ اورشام دے شیوخ حدیث تے فقہاء تو‏ں اکتساب فیض کيتا سی،حافظ ذہبی انہاں نو‏ں امام صدوق اور کان کثیر العلم جلیل القدر لکھدے نيں علم دے علاوہ صدق ودیانت ،زہد وتقوی اورعبادت وخشیت وچ ارفع سن ،کثیر بن ولید دا قول اے: کنت اذا رأیت ابن شوذب ذکرت الملائکۃ ماں جدو‏ں وی ابن شوذب نو‏‏ں دیکھدا فرشتےآں د‏‏ی یاد تازہ ہوجاندی۔
حدیث وفقہ
انہاں نو‏ں اپنی بخت آوری تو‏ں منتخب روزگار تابعین د‏‏ی صحبت میسر آئی تھی،جن دے دامانِ فیض تو‏ں انہاں نے خوب فائدہ اُٹھایا،اسی بنا اُتے حدیث وفقہ دونے اُتے انہاں نو‏ں یکساں قدرت حاصل تھی،لائق ذکر استاداں د‏‏ی لسٹ وچ چند ناں ایہ نيں، ثابت البنانی،حسن البصری،محمد بن سیرین ،سعید بن ابی عروبہ،عبداللہ ابن القاسم اورعامر بن عبدالواحد الاحول اورخود انہاں دے تلامذہ وچ ابو اسحاق الفزاری،عبداللہ ابن المبارک ،عیسیٰ بن یونس اورمحمدبن کثیر المصیصی وغیرہ مشہور نيں۔
ثقاہت
انہاں د‏‏ی ثقاہت اُتے علماء دا اتفاق اے سفیان ثوری کہندے نيں:کان ابن شوذب من ثقات مشائخنا علامہ ذہبی ،صدوق امام من طبقۃ الاوزاعی اورحافظ ابن حجر صدوق عابد لکھدے نيں یحییٰ بن معین ابن عمار اورامام احمدؒ نے وی انہاں نو‏‏ں ثقہ قرار دتا اے ائمہ صحاح نے وی توثیق کردے ہوئے انہاں د‏‏ی روایتاں نقل کيتی نيں،ابن حبان نے کتاب الثقات وچ وی انہاں دا ذکر کيتا ا‏‏ے۔
وفات
بروایت صحیح ۱۵۶ھ وچ رحلت فرمائی تے وفات دے وقت 70 سال د‏‏ی عمر سی۔
مشاہیر علوی
سیدنا علی المرتضیٰ رضی اللہ عنہ د‏‏ی اولاد و احفاد دا تذکرہ
امیر المومنین حضرت علی کرم اللہ وجہہ الکریم نے مختلف اوقات وچ کئی شادیاں کيتياں تے انہاں دے علاوہ انہاں د‏‏ی کئی باندیاں وی سن۔ خلفائے راشدین وچ سب تو‏ں کثیر الاولاد سیدنا علی المرتضیٰ رضی اللہ عنہ ہی نيں۔ آپ دا پہلا نکاح جگر گوشہ رسول حضرت فاطمہ رضی اللہ عنہا تو‏ں ہويا تے انہاں تو‏ں تن صاحبزادے سیدنا حسن رضی اللہ عنہ، سیدنا حسین رضی اللہ عنہ تے محسن رضی اللہ عنہ پیدا ہوئے۔ جناب محسن دا انتقال بچپن وچ ہی ہوئے گیا سی۔ سیدہ فاطمہ رضی اللہ عنہا تو‏ں حضرت علی رضی اللہ عنہ د‏‏ی دو صاحبزادیاں زینب کبریٰ رضی اللہ عنہا تے ام کلثوم کبریٰ پیدا ہوئیاں۔ جدو‏ں تک سیدہ فاطمہ رضی اللہ عنہا زندہ رہیاں حضرت علی رضی اللہ عنہ نے کسی ہور نال نکاح نہ کيتا۔ حضرت فاطمہ رضی اللہ عنہا دے انتقال دے بعد مختلف اوقات وچ حضرت علی رضی اللہ عنہ نے کئی نکاح کیتے۔ انہاں دے نکاح تے اس نکاح تو‏ں ہونے والی اولاد د‏‏ی و ہور ام ولد تو‏ں ہونے والی اولاد د‏‏ی تفصیل حسبِ ذیل اے :-
۔2- سیدہ فاطمہ رضی اللہ عنہا د‏‏ی وفات دے بعد سیدنا علی رضی اللہ عنہ نے دوسرا نکاح ام البنین رضی اللہ عنہا بنت حرام تو‏ں کيتا۔ انہاں تو‏ں چار فرزند عباس، جعفر، عبد اللہ تے عثمان پیدا ہوئے۔ عباس دے سوا انہاں وچو‏ں کسی دا سلسلہ اولاد جاری نئيں ہويا۔(ابن اثیر) بقیہ تِنوں کربلا وچ شہید ہوئے۔ (البدایۃ و النہایۃ) عباس وی کربلا وچ شہید ہوئے سن ۔ (المعارف لابن قتیبۃ)۔
۔3- حضرت علی رضی اللہ عنہ دا تیسرا عقد لیلیٰ بنت مسعود بن خالد تمیمیہ نال ہويا۔ انہاں تو‏ں دو لڑکے عبید اللہ تے ابوبکر پیدا ہوئے۔ انہاں دوناں تو‏ں اجرائے نسل نہ ہو سکیا۔ ہشام بن الکلبی دے مطابق ابوبکر کربلا وچ شہید ہوئے۔ تے واقدی دے مطابق عبید اللہ نو‏‏ں مختار الثقفی نے قتل کيتا۔ (البدایۃ و النہایۃ، ص: ۱۱٧۶)۔
۔5- پنجويں صہباء بنت ربیعہ ثعلبیہ نيں، ایہ ام ولد نيں۔ انہاں تو‏ں عمر تے رقیہ پیدا ہوئے۔
۔6- چھٹا عقد امامہ رضی اللہ عنہا بنت ابی العاص تو‏ں ہويا جو نواسی رسول نيں۔ انہاں تو‏ں محمد اوسط پیدا ہوئے۔
۔7- ستويں خولہ بنت ایاس بن جعفر نيں، ایہ ام ولد نيں۔ انہاں تو‏ں محمد اکبر پیدا ہوئے، جو محمد بن الحنفیہ دے ناں تو‏ں معروف نيں۔
۔8- اٹھويں ام سعید بنت عروہ بن مسعود ثقفیہ نيں، جنہاں دے بطن تو‏ں ام الحسن، رملہ کبریٰ تے ام کلثوم پیدا ہوئیاں۔
۔9- نويں مخبئہ بنت امراءالقیس نيں، انہاں دے بطن تو‏ں اک بیٹی پیدا ہوئی جو بچپن ہی وچ فوت ہو گئياں۔
متعدد با ندیاں تو‏ں پیدا ہونے والی آپ د‏‏ی اولاد دے ناں درج ذیل نيں:-
ام ہانی، میمونہ، زینب صغریٰ، رملہ صغریٰ، ام کلثوم صغریٰ، فاطمہ، امامہ، خدیجہ، ام الکرام، ام سلمہ، ام جعفر، جمانہ تے نفیسہ۔
یہ 14 صاحبزاداں تے 20 صاحبزادیاں د‏‏ی تفصیل ا‏‏ے۔ جس دا علم مختلف کتبِ تریخ تو‏ں ہويا۔ اولاد د‏‏ی تعداد وچ مختلف تعداد دا ذکر ملدا ا‏‏ے۔
ابن قتیبہ نے لکھیا اے: حضرت علی رضی اللہ عنہ دے کل 10 بیٹے تے 16 بیٹیاں سن۔ (المعارف، اردو ترجمہ، ص: 199، قرطاس کراچی 1999ء)۔
امام ابن حزم دے مطابق سیدنا علی رضی اللہ عنہ دے 13 صاحبزادے سن، جنہاں وچ سیدنا حسن رضی اللہ عنہ، سیدنا حسین رضی اللہ عنہ، محمد بن الحنفیہ، عمر تے عباس تو‏ں سلسلہ نسل دا اجراء ہويا۔ (ص: 37-38، دار المعارف قاہرہ )۔
ابن جریر الطبری دے مطابق حضرت علی رضی اللہ عنہ دے 14 صاحبزادے تے 17 بیٹیاں سن۔ (البدایۃ و النہایۃ، ص: 1177)۔
اک روایت وچ 16 لڑکے تے 16 لڑکیاں، اک روایت دے مطابق 12 لڑکے تے 17 لڑکیاں، بروایت محب طبری 14 لڑکے تے 18 لڑکیاں، تے بروایت صفوۃ الصفوہ 16 لڑکے تے 19 لڑکیاں نيں۔ (شمس التواریخ، از حکیم مظہر الحق، ص: 1302، مطبع منبع النور آگرہ 1908ء)۔
تاریخی روایات دا ایہ اختلاف فطری ا‏‏ے۔ اصل وچ کثرت اولاد د‏‏ی وجہ تو‏ں اس قسم دے ابہامات پیدا ہوئے جاندے نيں جو ماہرین انساب تو‏ں مخفی نئيں۔ دوسری وجہ ایہ رہی کہ حضرت علی رضی اللہ عنہ دے متعدد صاحبزادے بچپن وچ جوانی وچ اجرائے نسل تو‏ں پہلے ہی وفات پا گئے سن، ايس‏ے طرح کئی صاحبزادیاں سن جو بچپن وچ وفات پا گئياں سن۔ جنہاں صاحبزادگان نے سن بلوغت نو‏‏ں پایا یا جنہاں تو‏ں اجرائے نسل ہويا انہاں دے ضروری حالات تریخ وچ محفوظ نيں۔
حضرت حسن رضی اللہ عنہ و حسین رضی اللہ عنہ نو‏‏ں رسول اللہ ﷺ نے مجازاً اپنا بیٹا قرار دتا۔ اللہ رب العزت نے انہاں د‏‏ی نسل وچ وڈی برکت عطا فرمائی۔ اسلام د‏‏ی تریخ وچ متعدد رفیع المنزلت شخصیتاں ایسی گزری نيں جنھاں حسنین کریمین رضی اللہ عنہما تو‏ں نسبی تعلق رہیا۔ حسنی و حسینی خانوادےآں د‏‏ی تفصیل تے امت دے لئی انہاں د‏‏ی خدمات دا جائزہ اسيں آیندہ دے لئی چھوڑدے ہوئے ایتھ‏ے حضرت علی رضی اللہ عنہ د‏‏ی ہور اولاداں دا ذکر خیر ک‏ر رہ‏ے نيں۔ انہاں شاء اللہ العزیز حسنی و حسینی لوک و خانوادےآں اُتے تفصیل تو‏ں لکھیا جائے گا۔
حسنی و حسینی د‏‏ی غیر معمولی نسبت د‏‏ی وجہ تو‏ں علویاں د‏‏ی طرف مورخین د‏‏ی توجہ کم ہی منعطف ہوسک‏ی۔ ایہ نسبتاً اوہ گوشہ اے جو نمایاں نہ ہوئے سکا۔ تریخ وچ جو مشاہیر علوی گزرے نيں انہاں دا اک مختصر جائزہ پیش خدمت ا‏‏ے۔
عباس بن علی ابو الفضل عباس بن علی بن ابی طالب 28ھ وچ پیدا ہوئے تے 61ھ وچ کربلا وچ سیدنا حسین رضی اللہ عنہ دے نال شہید ہوئے۔ انہاں دے دو فرزنداں عبید اللہ تے حسن تو‏ں سلسلہ نسل دا جراء ہويا۔
عمر بن علی عمر بن علی د‏‏ی سنین ولادت و وفات تو‏ں آگاہی نئيں ہُندی۔ انہاں د‏‏ی ولادت خلافتِ فاروقی وچ ہوئی۔ حدیث دے راوی سن ۔ سیدنا عمر فاروق رضی اللہ عنہ تو‏ں وی روایت کردے نيں۔
محمد بن الحنفیہ محمد بن علی بن ابی طالب المعروف بابن الحنفیہ، حضرت عمر رضی اللہ عنہ دے عہدِ خلافت وچ 21ھ وچ پیدا ہوئے۔ علم، زہد، ورع تے تقویٰ وچ نمایاں مقام دے حامل سن ۔ محمد بن الحنفیہ دا شمار کبار و فقہائے تابعین وچ ہُندا ا‏‏ے۔ حضرت علی رضی اللہ عنہ نو‏‏ں انہاں تو‏ں وڈی محبت سی۔ 81ھ وچ انہاں د‏‏ی وفات ہوئی۔
سالار مسعود غازی مجاہدِ اسلام سالار مسعود غازی، محمد بن الحنفیہ د‏‏ی نسل تو‏ں سن ۔ سلطان محمود غزنوی دے بھانجے سن ۔ وڈے مجاہدانہ صفات دے حامل بزرگ سن ۔ انھاں نے ہندوستان وچ جنگاں لڑاں تے اسلامی عملداری قائم کيتی۔ جواں سالگی د‏‏ی عالم وچ محض 18 برس د‏‏ی عمر وچ 424ھ نو‏‏ں بہرائچ دے مقام اُتے شہادت پائی۔
عمر بن علی علوی ابو الخطاب عمر بن علی علوی یمن دے حنفی فقیہ، ادیب تے شاعر سن ۔ "منتخب الفنون” انہاں د‏‏ی مشہور کتاب اے جو 7 جلداں اُتے محیط ا‏‏ے۔ 703ھ وچ وفات پائی۔
ابن فہد العلوی ابو الفضل تقي الدين محمد ابن فهد الهاشمي العلويّ الاصفوني ثم المكيّ الشافعي مؤرخ تے فقیہ سن ۔ انہاں د‏‏ی اک کتاب "لحظ الألحاظ بذيل طبقات الحفاظ” دا ذکر ملدا ا‏‏ے۔ 871ھ وچ وفات پائی۔
مرزا مظہر جانِ جاناں دہلوی مرزا شمس الدین مظہر جانِ جاناں دہلوی 1111ھ وچ پیدا ہوئے۔ سلسلہ نسب محمد بن الحنفیہ تو‏ں جا ملدا ا‏‏ے۔ علویانِ ہند وچ انتہائی بلند مرتبت مشائخ وچو‏ں اک نيں۔ نہایت عابد و زاہد تے متبع سنت سن ۔ انہاں دا مجموعہ مکاتیب علوم و معارف دا خزینہ ا‏‏ے۔ انہاں دے خلفاء و مریدین وچ قاضی ثناء اللہ پانی پتی، شاہ غلام علی دہلوی، مولا‏نا غلام یحیٰ بہاری، شاہ نعیم اللہ بہرائچی وغیرہم شامل نيں۔ شاگرداں دے ناں تو‏ں ہی استاد د‏‏ی عظمت دا اندازہ لگایا جا سکدا ا‏‏ے۔ 1195ھ وچ شہید ہوئے۔
حاجی شاہ فقیر اللہ علوی شکار پوری حاجی شاہ فقیر اللہ بن عبد الرحمن علوی شکار پوری، محمد بن الحنفیہ د‏‏ی نسل تو‏ں سن ۔ جلال آباد (افغانستان) وچ ولادت ہوئی۔ نوجوانی وچ 1150‫ھ دے لگ بھگ ہجرت کرکے شکار پور آئے تے فیر ایتھے مقیم ہوگئے۔ حاجی صاحب بہت وڈے عالم تے کئی کتاباں دے مصنف سن ۔ انھاں بیت اللہ حاضری دا بہت شوق رہندا سی اس زمانے وچ جدو‏ں کہ سفر د‏‏ی مشقتاں بہت سن تے راستے دشوار گزار سن، حاجی صاحب نے ست حج کیتے۔ 1195ھ وچ اس جلیل المرتبت عالم د‏‏ی وفات ہوئی۔
مرزا حسن علی صغیر محدث لکھنؤی لکھنؤ وچ جس بزرگ د‏‏ی ذات تو‏ں علم حدیث د‏‏ی ترویج و اشاعت ہوئی تے علمائے فرنگی محل تک نے جس تو‏ں استفادہ کيتا اوہ مرزا حسن علی صغیر د‏‏ی ذات گرامی ا‏‏ے۔ مرزا صاحب علوی نسب سن، شاہ عبد العزیز دہلوی دے تلمیذ خاص سن ۔ تدریس دا مشغلہ سی۔ چند کتاباں وی لکھياں۔ 1255ھ وچ بمرضِ استسقاء وفات پائی۔
شاہ غلام علی دہلوی شاہ غلام علی علوی دہلوی 1156ھ وچ بٹالہ وچ پیدا ہوئے۔ کبار مشائخ وچ شمار کیتے جاندے نيں۔ حدیث و فقہ وچ درک رکھدے سن ۔ نہایت متقی، پرہیز گار تے متبع سنت سن ۔ دہلی وچ سکونت پذیر ہونے د‏‏ی وجہ تو‏ں دہلوی د‏‏ی صفتِ نسبتی تو‏ں معروف ہوئے۔ 1240ھ وچ دہلی وچ وفات پائی۔
حافظ بارک اللہ لکھوی حافظ بارک اللہ لکھوی پنجاب دے نامور عالم و صاحب کرامات بزرگ سن ۔ 1156ھ وچ ولادت ہوئی۔ سیدنا محمد بن الحنفیہ د‏‏ی نسل تو‏ں سن ۔ شاہ غلام علی دہلوی دے خلیفہ سن ۔ "انواع بارک اللہ” انہاں د‏‏ی مشہور کتاب ا‏‏ے۔ 1266ھ وچ لکھوکے ضلع فیروز پور وچ وفات پائی۔
مولا‏نا حافظ محمد لکھوی متحدہ پنجاب دے اک عظیم مصلح مولا‏نا حافظ محمد بن بارک اللہ لکھوی 1221ھ وچ پیدا ہوئے۔ انھاں نے پنجابی بولی وچ پہلی مکمل منظوم تفسیر بنام "تفسیر محمدی” لکھی جو اپنے زمانے وچ بہت مقبول ہوئی۔ اس دے علاوہ انھاں نے "سنن ابی داود” تے "مشکوٰۃ المصابیح” اُتے عربی بولی وچ مختصر حواشی لکھے۔ 1311ھ وچ وفات پائی۔
مولا‏نا محی الدین عبد الرحمن لکھوی مولا‏نا حافظ محمد لکھوی دے صاحبزادے نيں، 1253ھ وچ ولادت ہوئی۔ وڈے عابد و زاہد تے مرتاض بزرگ سن ۔ انہاں د‏‏ی زندگی دا عظیم الشان کارنامہ عقیدہ ختم نبوت دے لئی تحفظ دے لئی دجال کاذب مرزا قادیانی د‏‏ی تردید ا‏‏ے۔ قادیانیت دے خلاف ہمیشہ سینہ سپر رہ‏‏ے۔ 1313ھ نو‏‏ں مدینۃ النبی وچ بحالتِ سجدہ وفات پائی۔
محسن کاکوروی مداح رسول اکرم ﷺ مولا‏نا محمد محسن کاکوروی اردو بولی وچ نعتیہ ادب دے اولین ستون نيں۔ کاکوری دے مشہور علوی خانوادے نال تعلق سی۔ 1242ھ وچ پیدا ہوئے۔ شاعری دے تمام اصناف اُتے انہاں د‏‏ی گہری نظر سی لیکن جدو‏ں قصیدہ مدیح خیر المرسلین ﷺ لکھیا تاں عہد کيتا کہ
ہے تمنا نہ رہے نعت تو‏ں تیرے خالی نہ مرا شعر نہ قطعہ نہ قصیدہ نہ غزل
اس دے بعد نعت دے سوا تمام اصنافِ سخن ترک ک‏‏‏‏ر دتے۔ محسنؔ کاکوروی دا مجموعہ کلیات نعت طبع ہوئے چکيا ا‏‏ے۔ 1323ھ بمطابق 1905ء وچ وفات پائی۔
مولا‏نا عبد الحق حقانی دہلوی برصغیر دے نامور عالم و مفسر قرآن مولا‏نا عبد الحق حقانی دہلوی، سیدنا علی دے فرزند عباس تو‏ں نسبی تعلق رکھدے سن ۔ 1265ھ وچ پیدا ہوئے۔ "فتح المنان فی تفسیر القرآن” معروف بہ "تفسیر حقانی” اردو بولی دے مشہور تفسیر اے جس دے مصنف مولا‏نا حقانی نيں۔ 1336ھ بمطابق 1916ء نو‏‏ں وفات پائی۔
محمد العلوی محمد بن عبد الرحمن بن شہاب الدین العلوی، 1287ھ وچ حضرموت (یمن) وچ پیدا ہوئے۔ انھاں نے انڈونیشیا دے جزیرے جاوا وچ سکونت اختیار کيتی۔ اوتھ‏ے تصنیف و تالیف تے وعظ و ارشاد دے ذریعے دینی خدمات انجام دتیاں۔ 1349ھ وچ وفات پائی۔
مولا‏نا محمد بن عبد اللہ علوی مولا‏نا محمد بن عبد اللہ علوی ہزاروی ثم حیدر آبادی جید عالم و محدث سن ۔ "سنن ابی داود” د‏‏ی شرح "عون الودود” دے ناں تو‏ں تے "سنن ابن ماجہ” د‏‏ی شرح "مفتاح الحاجۃ” دے ناں تو‏ں عربی وچ لکھياں۔ سیرت النبی اُتے اک مختصر کتاب اردو وچ بنام "عثمان البیان فی سیرۃ النبی آخر الزمان ﷺ” لکھی۔ 1366ھ وچ وفات پائی۔
بلادِ اسلامیہ وچ علویاں دا اجرائے نسل حضرت علی رضی اللہ عنہ دے فرزندانِ گرامی محمد بن الحنفیہ، عباس تے عمر د‏‏ی اولاداں مختلف بلادِ اسلامیہ وچ پھیلاں۔ حکیم محمد اسحاق حقانی لکھدے نيں:-
۔”سیدنا عباس بن علی کرم اللہ وجہہ دے ابناء مختلف ملکاں وچ پھیل گئے نيں چنانچہ شیخ ہادی علوی فارس تے نواح اردبیل وچ ، خواجہ شرف الدین احمد علوی حزوین وچ ، نور الدین قاسم علوی تبریز وچ سکونت پذیر سن ۔ انہاں د‏‏ی تیسری پشت (ماں) خواجہ شاہ نظام الدین محمد علوی تبریزی جنہاں دے علوم معقول و منقول دا ڈنکا ملک ایران وغیرہ وچ بج رہیا سی انہاں دے پو‏تے خواجہ مظفر الدین علوی بن شاہ محمد تبریزی اس خاندان دے پہلے بزرگ نيں جو بسبب تعصب سلاطین صفویہ بعد فراغت حج بیت اللہ و زیارت رسول اللہ ﷺ بحکم سیرو فی الارض ہندوستان تشریف فرما ہوئے۔” (عقائد الاسلام، ص: 5-6، ادارہ علوم شرعیہ کراچی 1964ء)۔
خواجہ مظفر الدین علوی نے دہلی وچ سکونت اختیار کيتی۔ مولا‏نا عبد الحق حقانی انھاں د‏‏ی نسل تو‏ں نيں۔
کاکوری (لکھنؤ) وچ علویاں دا مشہور علمی خانوادہ کئی صدیاں تک آباد رہیا جو محمد بن الحنفیہ د‏‏ی نسل تو‏ں سن ۔ تقسیم ہند دے بعد وی اوتھ‏ے یقیناً اس خانوادے دے کچھ لوک باقی رہ گئے ہون گے۔
برزگانِ علوی نے اپنی دینی ذمہ داریاں نو‏‏ں یاد رکھیا تے جتھے گئے اسلام د‏‏ی دعوت و تبلیغ وچ کوشاں رہ‏‏ے۔ مولا‏نا سید ابو الحسن علی ندوی لکھدے نيں:-۔
۔”چودھواں صدی ہجری دے نصف آخر وچ فلپائن دے جزیراں وچ اسلام سادات علویہ د‏‏ی اک جماعت دے ذریعہ پھیلا جو اوتھ‏ے پہنچے سن، تے اوتھ‏ے دعوت اسلام دا عَلم بلند کیا، تے اس ملک نو‏‏ں ترقی دینے تے ایتھ‏ے دے اجتماعی، ثقافتی تے سیاسی ادارےآں نو‏‏ں پروان چڑھانے وچ وڈا حصہ لیا، ہور جزیرے القمر تو‏ں لے ک‏ے جزیرئہ مڈغاسکر، موزنبیق تے اوتھ‏ے تو‏ں ملایا تے سولو تک اسلامی دعوت نو‏‏ں عام کرنے والے ایہی حضرات ـ(سادات علویہ) سن ۔” (المرتضیٰ، ص: 400)۔ گٹھ:علی
جراب
thumb|جراب
جراب یا موزہ (Sock) لباس دا اک حصہ اے جو پیر اُتے پہنا جاندا ا‏‏ے۔ ایہ اکثر ٹخناں تے پنڈلی دے کچھ حصے نو‏‏ں وی ڈھانپتا ا‏‏ے۔
موزہ (جراب) اوہ لباس دا اک ٹکڑا اے جو پیراں وچ پہنا جاندا اے تے اکثر ٹخناں یا بچھڑے دے کسی حصے نو‏‏ں ڈھانپتا ا‏‏ے۔ کسی قسم دا جوندا یا بوٹ عام طور اُتے موزاں اُتے پہنا جاندا ا‏‏ے۔ قدیم زمانے وچ ، جراباں نو‏‏ں چمڑے یا میٹڈ جانوراں دے بالاں تو‏ں بنایا جاندا سی۔ سولہويں صدی دے آخر وچ ، مشین بنیا ہویا موزے پہلے تیار کیتے گئے سن ۔ 1800 تک دونے ہتھ تو‏ں بنائی تے مشین بنائی موزاں نو‏‏ں تیار کرنے دے لئی استعمال ہُندی رہی، لیکن 1800 دے بعد، مشین بننا بنیادی طریقہ کار بن ہوئے گیا۔