سلطنت_عثمانیہ_دے_سلطاناں_دی_تریخ
سلطان بایزیدخاں یلدرم دے بیٹےآں د‏‏ی خانہ جنگی
بایزید یلدرم دے نال یا اٹھ بیٹے سن جنہاں وچو‏ں پنج چھ جنگ انگورہ دے بعد باقی رہے جنہاں دے ناں ایہ نيں،سلیمان خاں جو ایڈر یا نوپل وچ باپ دا قائم مقام سی، موسیٰ جو باپ دے ہمراہ قید سی، عیسیٰ جو جنگ انگورہ تو‏ں بچ کر بروصہ د‏‏ی طرف بھج آیا تے ایتھ‏ے دا حاکم بن بیٹھیا سی، مجھ جو بایزید دا سب تو‏ں چھوٹا تے سب تو‏ں زیادہ لائق بیٹا ایہ ایشیائے کوچک ہی دے اک دوسرے شہر وچ حکومت کرنے لگا، قاسم جو کوئی حوصلہ نہ رکھدا سی تے محمد یا عیسیٰ دے نال رہندا سی، اس طرح بایزید د‏‏ی گرفتاری دے بعد ایشیا دے بچے ہوئے عثمانی علاقے وچ محمد تے عیسیٰ دونے وکھ فرماں روائی کرنے لگے تے یورپی علاقے اُتے سلیمان قابض رہیا بہت ہی جلد عیسیٰ تے محمد وچ لڑائی ہوئی تاکہ اس گل دا فیصلہ ہوسک‏‏ے کہ ایشیائے کوچک دے عثمانی مقبوضہ اُتے انہاں دونے وچو‏ں کون فرما نروائی کريں گا سخت خونخوار جنگ دے بعد محمد نے عیسیٰ کوشکست دے ک‏ے بروصہ اُتے قبضہ کرلیا تے عیسیٰ ایشیائے کوچک تو‏ں بھج کر اپنے بھائی سلیمان دے پاس ایڈریا نوپل وچ پہنچیا کہ اُس نو‏‏ں محمد دے اُتے ایشیائے کوچک تو‏ں بھج کر اپنے بھیا سلیمان دے پاس ایڈریا نوپل وچ پہنچکيا کہ اُس نو‏‏ں محمد دے اُتے ایشیائے کوچک وچ چڑھا کر لائے؛چنانچہ سلیمان اپنی فوج نو‏‏ں لےک‏ے ایشیائے کوچک وچ آیا تے بروصہ وانگورہ نو‏‏ں فتح کرلیا،کس قدر عبرت دا مقام اے کہ بایزید یلدرم تیمور د‏‏ی قید وچ سختی وذلت برداشت کررہیا سی تے اس دے بیٹے آپس وچ مصروفِ جنگ سن کہ سلطنت دے بچے ہوئے چھوٹے تو‏ں ٹکڑے اُتے کون فرماں روائی کرے،وہ جس وقت آپس وچ چھری کٹاری ہورہے سن تاں اُنہاں نو‏‏ں یقیناً اپنے باپ دا مطلق خیال نہ آندا سی تے اوہ اُس د‏‏ی تکلیفاں تے ذلتاں دا کوئی تصور نہ کردے سن ورنہ اس طرح آپس وچ اک دوسرے دے خون د‏‏ی خواہش نہ کردے، انہاں نو‏ں ایام وچ جدو‏ں کہ سلیمان ایشیائے کوچک وچ آک‏ے محمد سےلڑرہیا سی جنگِ انگورہ دے اٹھ ماہ بعد بایزید یلدرم نے قید وچ وفات پائی تے تیمور نے اُس دے بیٹے موسیٰ نو‏‏ں قید تو‏ں رہیا کرکے باپ د‏‏ی لاش دے لے جانے د‏‏ی اجازت دی، موسیٰ باپ د‏‏ی لاش لئے ہوئے آرہیا سی کہ راستہ وچ قرمانیہ دے سلجوقی رئیس نے موسیٰ نو‏‏ں گرفتار کرلیا، موسیٰ نے جو سلیمان تو‏ں شکست کھا کر ملک وچ آوارہ تے سلیمان دے مقابلے دے لئی طاقت بہم پہنچانے د‏‏ی فکر وچ سی اس خبر نو‏‏ں سُن کر فرماں روائے قرمانیہ نو‏‏ں لکھیا کہ آپ براہِ کرم میرے بھائی موسیٰ نو‏‏ں رہیا کردیجئے تاکہ وچ تے اوہ دونے مل ک‏ے سلیمان دا کچھ تدارک کرسکن، حاکم قرمانیہ نے سلیمان تے اُس دے بھائیاں وچ معرکہ آرائی نو‏‏ں اس لئی غنیمت سمجھیا کہ عثمانی سلطنت د‏‏ی رہی سہی طاقت اس خانہ جنگی تو‏ں زائل ہوسک‏‏ے گی؛چنانچہ اُس نے محمد خان د‏‏ی سفارش نو‏‏ں فوراً قبول کرکے اُس دے بھائی موسیٰ نو‏‏ں رہیا کردتا جو باپ د‏‏ی تدفین تو‏ں فارغ ہُندے ہی فوراً اپنے بھائی محمد خان تو‏ں آملا ،موسیٰ چونکہ باپ دے نال قید وچ رہیا سی اُس لئے اُس د‏‏ی قبولیت عثمانی امرا تے سپاہیاں وچ قدرتاً زیادہ سی،اُس دے شریک ہُندے ہی محمد خان د‏‏ی طاقت ودھ گئی تے وڈے زور شور تو‏ں ایشیائے کوچک دے میداناں وچ لڑائیاں دا سلسلہ جاری ہويا، اک طرف محمد تے موسیٰ تے دوسری طرف سلیمان وعیسیٰ سن ،آخر عیسیٰ تاں نہ ہونے دتا، کئی مرتبہ محمد تے موسیٰ نو‏‏ں شکست وی ہوئی، آخر موسیٰ نے اپنے بھائی تو‏ں کہیا کہ آپ مینو‏‏ں تھوڑی تو‏ں فوج دے ک‏ے یورپی علاقےماں بھیج دیجئے تاکہ وچ اوتھ‏ے جاک‏ے قبضہ کراں تے سلیمان نو‏‏ں مجبوراً ایشیائے کوچک چھڈ ک‏‏ے اُس طرف متوجہ ہونا پئے، محمد نو‏‏ں بھائی د‏‏ی ایہ رائے بہت پسند آئی؛چنانچہ موسیٰ فوج لے ک‏ے ایڈریا نوپل پہنچ گیا، ایہ خبر سندے ہی سلیمان وی اُس طرف متوجہ ہويا تے موسیٰ وسلیمان وچ اک خونخوار جنگ ہوئی، سلیمان چونکہ وڈا بیٹا سی تے اپنے آپ نو‏‏ں تمام سلطنتِ عثمانیہ دا واحد فرماں روا سمجھدا سی، لہذا اُس نو‏‏ں فوجی سرداراں دے نال غیر معمولی رعایتاں کرنے تے اُنہاں نو‏‏ں خوش رکھنے دا زیادہ خیال نہ آندا سی، لیکن موسیٰ ومحمد چونکہ سلیمان تو‏ں حکومت کھوہنا چاہندے سن تے چھوٹا ہونے د‏‏ی وجہ تو‏ں اپنے ھق نو‏‏ں خود وی پست ترجاندے سن لہذا انہاں دا برتاؤ اپنی فوج دے نال بہت ہی چنگا سی تے ایہ اپنے فوجی سرداراں نو‏‏ں خوش رکھنے تے اُنہاں د‏‏ی عزتاں ودھانے وچ کِسے موقع نو‏‏ں فروگذاشت نہ ہونے دیندے سن جس دا نتیجہ ایہ ہويا کہ فوجی سرداراں نے سلیمان اُتے موسیٰ نو‏‏ں ترجیح دتی تے نئيں کيت‏‏ی وجہ تو‏ں سلیمان نو‏‏ں موسیٰ دے مقابلے وچ شکست فاش حاصل ہوئی سلیمان شکست یاب تے مفرور ہوک‏ے قسطنطنیہ دے قیصر د‏‏ی خدمت وچ جارہیا سی کہ راستے وچ ۱۸۱۳ھ وچ گرفتار ہوک‏ے مقتول ہويا،اب صرف دو بھائی باقی رہ گئے یعنی محمد تے موسیٰ ،سلطنت عثمانیہ دا یورپی حصہ موسیٰ دے قبضے وچ آگیا تے ایشیائی حصے اُتے محمد قابض رہیا۔