cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
نازی جرمنی
تريح
2 اگست 1934 نوں ہنڈنبرگ دے مرنے تے ریشتاگ نے صدر تے چانسلر دی کرسی نوں اک کردیاں ہویاں ہٹلر نوں چانسلر ہے فیوہرر بنا دتا۔ روہم دے ہٹن تے تے فوج وچ وادھا کرن تے فوجی جرنیل وی اوہدے نال رل گۓ۔ ہنڈنبرگ دے مرن تے ہٹلر دے چانسلر تے فیہرر بنن تے جرمن فوج نے ہٹلر نال وفاداری دا وعدھ کیتا۔
سکولاں وج کتاباں وج تبدیلی کرکے اک نسلی سوج والے وڈے جرمنی نوں اگے لیاندا گیا۔ اوہ استاد جنہاں ایس گل نون پسند ناں کیتا اوہناں نون نوکری توں کڈھ دتا گیا۔ لوکاں تے قابو رکھن لئی اک لکی پولیس گسٹاپو بنائی گئی جیہڑی کسے عام سول بندے دے اکھ تھلے نہین اندی سی۔ گسٹاپو اک لکھ دے نیڑے جسوساں دے دساں دینوالیاں دی ہتھ ونڈائی نال جرمن لوکاں تے اکھ رکھ رئی سی تے نازی پارٹی دے ویریاں نوں وی نبڑ رئی سی۔
چوکھے سارے جرمن ایس گل تے حوش سن جے وائمر ویلے روز دے لڑائی چگڑے مک گۓ سن اوہ گوئبلز دے ایس پروپیگنڈے وج مست سن جے اوہ اک اکٹھے پرامن تے کمیونسٹاں توں ازاد تے ورسائی ٹریٹی توں ازاد محول وچ جی رۓ سن۔ سیاسی بندھیاں لئی پہلا کیمپ ڈاچاؤ وج 1933 نوں بنایا گیا تے 1933 توں 1945 تک 30 لکھ توں ود جرمناں نوں ایہناں کیمپاں وچ لیایا کیا۔ ہزاراں جرمن سیاسی ویر باہجوں مارے گۓ۔ اچیچیاں عدالتاں نے 12،000 دے نیڑے جرمن مارے۔ 25،000 توں ود جرمن سپاہیاں نوں کورٹ مارشل کرکے ماریا گیا جد کے سول عدالتاں نے 40،000 جرمن نوں سزا دتی۔ ایہناں وچوں کئی جرمن فوج یا سرکار دا انگ سن تے اوہناں سرکار دے خلاف تھوڑا یا چوکھا کسے کم وچ حصہ لیا۔
1934 وچ ہٹلر نے جرمنی نوں لیگ آف نیشنز توں باہر کڈ لیا۔ ایہ کم ہٹلر دے اوہناں پہلے کماں وچوں اک سے جنہان نال اوہنے اک پربندھ نال ورسائی ٹریٹی نوں توڑیا۔ اوتھوں نکلدیاں ہویاں ہٹلر نے ایہ گل آکھی جے دیساں نوں ہتھیاراں توں پرے کرن والا فنون صرف جرمنی تے لاگو کیتا گیا اے جیہڑا کے نیاؤں نہیں۔ جنوری 1935 وج سارلینڈ نے جرمنی نال رلن دا ووٹ دتا۔ ایہ تھاں 15 ورے لئی لیگ آف نیشنز نوں دتا گیا سی تے ایس چنوتی نے نویں جرمنی نوں اک ودی جت دی خوشی دتی۔ مارچ 1935 وج ہٹلر نے جرمن فوج نوں 5،50،000 تک کرن تے جرمن ہوائی فوج بنان دی گل کیتی۔ برطانیہ نے جرمن سمندری بیڑہ بنان تے وی ہاں کردتی۔
1935 وچ جدوں اٹلی نے ایتھیوپیا تے چڑھائی کیتی تے برطانیہ تے فرانس نے گلاں باتاں وچ اوہنوں پیڑا گیا پر ہور کجھ ناں کیتا ایس تے ہٹلر نے جرمن فوج نوں رہاغن لینڈ دے بنا فوج دے علاقے وج پیجیا ایہ کہ کے جے اگر فرانس دی فوج اۓ تے چھیتی نال واپس آجانا اے۔ فرنچ سرکار اوس ویلے آپسی چگڑیاں وج پئی ہوئی سی تے برطانیہ یورپی دے رپھڑاں توں پرے ای ریندا سی۔ اینج ہٹلر نے اپنے ویریاں نون میچ لیا۔ فرنچ اپنی میجنیوٹ کند پچھے رۓ جدکے برطانوی سیاستداں رہائن لینڈ نوں جرمنی دا ویہڑہ ای سمجھدے سن۔ ایس جرت والے کم نال ہٹلر دا قد اپنی قوم اگے ہور ودھ گیا۔ اگلے ورے جرمن ہوائی فوج نے سپین دی گھر دی لڑائی وج حصہ لیا۔
چیکوسلویکیہ دے اوہ تھاں جنہاں نال جرمنی دی ولگن جڑدی سی اوتھے دے لوک جرمن سن تے سوڈیٹن اخواندے سن۔ ہٹلر ایس تھاں نوں جرمنی نال جوڑنا چاہندا سی۔ سوڈیٹن جرمن پارٹی دے آگو کونراڈ ہینلن نے چیک سرکار کولوں ایسیاں منکان کیتیاں جنہان نوں پورا کرنا اوکھا سی۔ میونخ وچ برطانیہ تے فرانس دے وزیراعظم ہٹلر دی مانگ نوں مندے نین تے چیکو سلواکیہ نوں ایہ جرمن بولنوالے تھاں جرمنی نون دینے پیندے نیں۔ مارچ 1939 نوں ہٹلر ریندے چیکوسلواکیہ تے وی مل مار لیندا اے۔
پولینڈ ہٹلر دا اگلا شکار سی۔ پہلی وڈی لڑاغی مگرون پرشیا نون جرمنی تون وکھرا کردتا کیا سی تے اک جرمن شہر ڈانزک وی اوہدے کولوں کھو لیا گیا سی۔ ہٹلر نے ایس کم لئی سوویت یونین نال صلا کیتی تے دونان دیساں نے پولیند نوں اپس وچ ونڈ لیا۔ ایس کم لئی جرمن بدیسی وزیر ربن ٹراپ ماسکو گیا۔ دوناں دیساں وشکار دس ورے لئی لڑائی ناں کرن دی لکھت ہوئی۔ ایہدے نال ای دوناں دیساں لکے کاغڈان تے ایہ وی منیا جے بالٹک دیس سوویت یونین کول جان کے تے جرمنی دے پولینڈ دی جڑھائی تے سوویت یونین منہ پرے کرلے گا تے اپنا حصہ لے لویگا۔
1 ستمبر 1939 نوں جرمنی نے پولیند تے چڑھائی کردتی تے دو دن مگروں برطانیہ تے فرانس نے وی جرمنی دے خلاف لڑائی دا ہوکا دتا۔ 17 ستمبر نوں سوویت یونین نے وی پولینڈ تے چڑھائی کردتی۔ پولینڈ پلو پل وج ای ڈگ گیا۔ برطانیہ نے اک دو تھانوان تے بمب سٹے پر اوہدی لڑائی گلیں باتیں ای رئی۔ جدوں جرمنی نون ایہ پتہ چلیا جے برطانیہ ناروے تے مل مار کے جرمنی دے دوالے کھیرا کرنا چاہندا اے تے ہٹلر نے جرمن فوج نوں 9 اپریل نوں ناروے پیجیا۔ 10 جون تک ناروے جرمنی کول سی تے لندن وج اک بن باسی سرکار ناروے دی بنی۔
مئی 1940 چ جرمن فوج لکسمبرگ بیلجیم نیدرلینڈز تے چڑھائی کردی اے کج ہفتیاں وج ای فرانس دے اندر تک وڑ جاندی اے۔ 14 جون 1940 نوں جرمن فوج شانزے لیزے پیرس وچ پریڈ کر رئی سی۔ فرانس نوں ہران دے مگروں ہٹلر نے برطانیہ نوں صلح والا ہتھ اگے کیتا پر برطانیہ ڈٹیا ریا۔ ہوا تے سمندر تے دوناں دی لڑائی لگی رئی برطانیہ برلن تے بمباری کردا اے ایس تے برطانوی شہراں تے وی بمباری کیتی گئی۔ ایہ ہوائی لڑائی برطانیہ نے جت لئی پر جرمنی نے اپنا مکھ سوویت یونین ول پھیر لیا تے اوس تے چڑھائی دی سوج وچ پے گیا۔
سوویت یونین تے جڑھائی وچ دیر ہوگئی۔ اٹلی افریقہ وچ کٹ کھاریا سی تے جرمن فوج نوں اوہدر جانا پیا۔ اپریل 1941 نوں جرمن فوج یوگوسلاویہ تے ہلہ بول رئی سی تے فیر اوہنوں سوویت یونین نوں چھڈ کے یونان تے وی ہلہ بولنا پیا۔ اتلے افریقہ تے بلقان وج ویلہ کھنجان باہجوں جرمن فوج نوں 23 جون نوں سوویت یونین تے چڑھائی کرنی پئی۔ ایہدے نال ہٹلر نوں یورپ نوں اپنے ہتھ وج رکھن لئی بندے تے سمان وڈے ناپ تے لانا پیا۔ سوویت یونین تے چڑھائی دا ناں باربروسہ سی۔ دسمبر 1941 نوں جرمن فوجاں ماسکو دے بوۓ تک اپڑ گئیاں سن اتر وچ لینن گراڈ جرمن فوج دے گھیرے وج سی۔ نیوٹرل ترکی سپین پرتگال آئرلینڈ سویڈن نوں جھڈ کے نیڑے تریڑے سارا یورپ جرمنی تے اوہدے ساتھیاں کول سی۔ 11 دسمبر 1941 نوں پرل ہاربن تے جپانی بمباری دے چار دن مگروں جرمنی نے امریکہ دے خلاف وی لڑائی دا ہوکا دیدتا۔ لڑائی کرن وچ امریکی سمندری جہاز ازادی نال برطانیہ تے سوویت یونین نال بپار کر رے سن۔ لڑائی ہوکے مگروں جرمن سمندری فوج نے سمندراں تے برطانیہ دوالے گھیرا تگڑا کردتا تے کوئی جہاز اسانی نال ہن نہیں اپڑ سکدا سی۔
جرمن سوج ای سی جے برطانیہ کوئی شے ناں اپڑے۔ سمان تے کھان پین جدوں برطانیہ نہیں اپڑے گا تے برطانیہ ڈگ پویگا۔ اک وڈا جرمن سمندری جہاز بسمارک ایس کم لئی بنایا تے سمندری اڈے توں باہر کڈیا گیا۔ بسمارک نے برطانیہ دے سب توں وڈے سمندری جہاز تے برطانوی سمندری فوج دی آدر ہوڈ نوں مئی 1941 وچ ڈوب دتا تے دوجے جہاز پرنس آف ویلز نوں نسا دتا۔ خفکی کھادے برطانوی وزیراعظم نے بسمارک نوں ہر مل تے ڈوبن دا حکم دتا۔ برطانوی سمندری فوج کتیاں وانگوں ایہدے پچھے پے گئی۔ 27 مئی 1941 نوں بسمارک ڈب گیا۔ سمندراں وچ اتحادیاں نوں ایہ جت اڈے مینگے مل تے لینی پئی۔ اوہناں دے 3،500 جہاز 1939 توں 1945 دے وشکار جرمنان ڈوبے جد کے جرمنی دیاں 783 یو کشتیاں ڈبیاں۔
یہودیاں تے ہور دوجے لوکاں نال جرمنی تے جرمنی دے تھلے لکے دیساں وچ نسل مت دی نیو تے پیڑا ورتن کیتا گیا۔ 1941 توں یہودیاں لئی لازمی سی جے اوہ بانہ تے پیلی پٹی بنن۔ اوہناں نوں دوجیاں توں وکھ تنگ تھانواں تے رہن لئی آکھیا گیا۔ 60 لکھ دے نیڑے یہودی، پولش روسی بندی، جپسی، یملے، ٹھمنے نازیاں مار دتے۔ اوہ روسی جیہڑے آریا نسل نال سن یا جنہاں دا یا جنہاں دے پرکھاں دا جوڑ یہودیاں نال نہیں سی جڑدا اوہناں نوں کج ناں آکھیا گیا۔ نازی چڑھدے یورپ وچ اپنی پسند دے لوک بچا کے تے جرمن رنگ وچ رنگ کے ریندے ساریاں نوں مکا دینا چاہندے سن۔ نسلی جرمناں نوں بالٹک توں لیا کے پولینڈ وج وسایا گیا۔
1941 وچ لال فوج نے جرمن فوج نوں توں باہر روک لیا۔ کوہ کاف دکھنی روس وچ جرمن فوج تیل دے کھوواں تے مل مانا چاہندی سی، سٹالن گراڈ دی لڑائی (17 جولائی 1942 – 2 فروری 1943) وچ جرمن فوج نوں ہار ہوئی تے پجھے ہٹنا پیا۔ کرسک دی لڑائی (جولائی 1943) جیہڑی ٹینکاں دی سب توں وڈی لڑائی منی جاندی اے اوہدے وج وی جرمن فوج نوں ہار ہوئی۔ ایس مگروں لال فوج جرمنی ول مڑی تے جرمن فوج بچاؤ دے کم وچ پے گئی۔
لبیا وچ جرمن افریقی فوج نوں العالمین دی لڑائی وج (1–27 جولائی 1942) ہار دا منہ ویکھنا پیا۔ جرمن نگراں تے قلینی بمباری کیتی گئی تے ایہ برباد کردتے گۓ۔ 55 لکھ جرمن ایس لڑائی وج مارے گۓ۔**
برلن دی لڑائی (16 اپریل 1945 – 2 مئی 1945) نازی جرمنی دی آخری لڑائی سی۔ ایہدے وج ہار نے نازی جرمنی دا انت کردتا۔ ہٹلر نے برلن وچ اپنے بنکر وج اپنے آپنوں مار لیا۔ 8 مئی 1945 نوں نازی جرمن فوج نے ہتھیا سٹ دتے تے جرمنی تے ایہدے ویریاں نے مل مار لیا۔
بھانويں نازیاں نے 1932 دے دو ریخ اسٹگ عام انتخابات وچ عوامی ووٹ دا سب تو‏ں وڈا حصہ حاصل کيتا ، لیکن انہاں دے پاس اکثریت نئيں سی۔ ہٹلر نے اس وجہ تو‏ں جرمنی د‏‏ی نیشنل پیپلز پارٹی دے نال تشکیل پانے والی اک مختصر مدت د‏‏ی مخلوط حکومت کیت‏‏ی قیادت کیتی۔ [18] سیاستداناں ، صنعت کاراں تے کاروباری طبقے دے دباؤ دے تحت ، صدر پال وان ہینڈین برگ نے 30 جنوری 1933 نو‏‏ں ہٹلر نو‏‏ں جرمنی دا چانسلر مقرر کيتا۔ ایہ واقعہ مکٹر گری فنگ ("اقتدار اُتے قبضہ") دے ناں تو‏ں جانیا جاندا ا‏‏ے۔ [19]
27 فروری 1933 د‏‏ی رات ، ریخ اسٹگ د‏‏ی عمارت نذر آتش ہوگئی۔ مارلن وین ڈیر لببی ، اک ڈچ کمیونسٹ ، جس نے اس آتشبازی دا آغاز کيتا سی۔ ہٹلر نے اعلان کيتا کہ آتش زنی تو‏ں کمیونسٹ بغاوت دا آغاز ہويا ا‏‏ے۔ 28 فروری 1933 نو‏‏ں نافذ کیتے جانے والے ریخ اسٹگ فائر ڈپارٹمنٹ نے اسمبلی دے حقوق تے آزادی صحافت سمیت بیشتر شہری آزادیاں نو‏‏ں بری کردتا۔ اس فرمان دے تحت پولیس نو‏‏ں لوکاں نو‏‏ں بلا معاوضہ لوکاں نو‏‏ں حراست وچ رکھنے د‏‏ی وی اجازت دتی گئی سی۔ اس قانون سازی دے نال اک پروپیگنڈا مہم وی چلا‏ئی گئی سی جس دے نتیجے وچ اس اقدام نو‏‏ں عوامی حمایت حاصل سی۔ ایس اے دے ذریعہ کمیونسٹاں اُتے پرتشدد دباؤ پورے ملک وچ چلایا گیا سی تے جرمنی د‏‏ی کمیونسٹ پارٹی دے 4000 ارکان نو‏‏ں گرفتار کيتا گیا سی۔ [20]
مارچ 1933 وچ ، انیملنگ ایکٹ ، جو ویمر آئین وچ ترمیم کيتی گئی سی ، ریخ اسٹگ وچ 444 تو‏ں 94 دے ووٹاں تو‏ں منظور ہويا۔ [21] اس ترمیم دے نتیجے وچ ہٹلر تے اس د‏ی کابینہ نو‏‏ں صدر یا ریکسٹاگ د‏‏ی رضامندی دے بغیر قانون laws حتی کہ آئین د‏‏ی خلاف ورزی کرنے والے قوانین وی منظور کرنے د‏‏ی اجازت دتی گئی۔ چونکہ اس بل د‏‏ی منظوری دے لئی دوتہائی اکثریت د‏‏ی ضرورت سی ، نازیاں نے دھمکی آمیز ہتھکنڈاں دے نال نال کئی سوشل ڈیموکریٹک نائباں نو‏‏ں شرکت تو‏ں روکنے دے لئی رِک اسٹگ فائر ڈپارٹمنٹ د‏‏ی دفعات دا وی استعمال کيتا سی ، تے کمیونسٹاں اُتے پہلے ہی پابندی عائد کردتی گئی سی۔ [23] [24] 10 مئی نو‏‏ں ، حکومت نے سوشل ڈیموکریٹس دے اثاثےآں اُتے قبضہ کرلیا ، تے 22 جون نو‏‏ں انہاں اُتے پابندی عائد کردتی گئی۔ [25] 21 جون نو‏‏ں ، ایس اے نے جرمنی د‏‏ی نیشنل پیپلز پارٹی دے دفتراں اُتے چھاپہ ماریا - انہاں دے سابق اتحادیاں نے - تے فیر اسنو‏ں 29 جون نو‏‏ں ختم کردتا۔ باقی وڈی سیاسی جماعتاں نے وی اس د‏ی پیروی کیتی۔ 14 جولائ‏ی 1933 نو‏‏ں جرمنی اک جماعتی ریاست بن گیا جس دے نال ہی نازی پارٹی نو‏‏ں جرمنی د‏‏ی واحد قانونی جماعت قرار دینے دا قانون منظور ہويا۔ نويں جماعتاں د‏‏ی تشکیل نو‏‏ں وی غیر قانونی بنا دتا گیا سی ، تے باقی تمام سیاسی جماعتاں نو‏‏ں جو پہلے ہی تحلیل نئيں کيتا گیا سی ، اُتے پابندی عائد کردتی گئی سی۔ [26] نفاذ ایکٹ بعد وچ نازیاں دے قائم کردہ آمریت د‏‏ی قانونی بنیاد دا کم کريں گا۔ [2]] نومبر 1933 ، 1936 ، تے 1938 وچ ہور انتخابات نازیاں دے زیر اقتدار سن ، صرف پارٹی دے ممبران تے آزاد امیدواراں د‏‏ی اک چھوٹی تعداد منتخب ہوئی۔
زرعی گروپاں ، رضاکار تنظیماں ، تے اسپورٹس کلباں سمیت تمام سویلین تنظیماں نے ، انہاں د‏‏ی قیادت د‏‏ی جگہ نازی ہمدرداں یا پارٹی دے ممبراں دے نال لی سی۔ انہاں شہری تنظیماں نو‏‏ں یا تاں نازی پارٹی وچ ضم کردتا گیا یا فیر تحلیل دا سامنا کرنا پيا۔ [] 33] نازی حکومت نے یوم مئی 1933 دے لئی "یوم قومی مزدور" دا اعلان کيتا ، تے بہت ساری ٹریڈ یونین دے نمائندےآں نو‏‏ں برلن وچ تقریبات دے لئی مدعو کيتا۔ پرساں ، ایس اے طوفان برداراں نے ملک بھر دے یونین دفاتر نو‏‏ں منہدم کردتا۔ تمام ٹریڈ یونیناں نو‏‏ں تحلیل کرنے اُتے مجبور کيتا گیا تے انہاں دے رہنماواں نو‏‏ں گرفتار کرلیا گیا۔ [34] پروفیشنل سول سروس د‏‏ی بحالی دے لئی قانون ، اپریل وچ منظور ہويا ، تے تمام استاداں ، پروفیسرز ، ججز ، مجسٹریٹ ، تے یہودی سن یا جنہاں د‏‏ی پارٹی تو‏ں وابستگی دا شبہ سی ، انہاں سرکاری ملازمین نو‏‏ں ملازمت تو‏ں ہٹا دتا گیا۔ [[35] اس دا مطلب صرف غیر سیاسی ادارے سن جو نازیاں دے ماتحت نئيں سن چرچ سن ۔ [] 36]
نازی حکومت نے جمہوریہ ویمار د‏‏ی علامتاں ، جنہاں وچ سیاہ ، سرخ ، تے سونے دا ترنگا جھنڈا شامل سی ، نو‏‏ں ختم کر دتا تے دوبارہ علامت بانی نو‏‏ں اپنایا۔ پچھلے شاہی سیاہ ، سفید تے سرخ ترنگے نو‏‏ں جرمنی دے دو سرکاری پرچماں وچو‏ں اک دے طور اُتے بحال کيتا گیا سی۔ دوسرا ، نازی پارٹی دا سواستکا پرچم سی ، جو 1935 وچ واحد قومی پرچم بن گیا سی۔ پارٹی دا ترانہ "ہورسٹ ویسل لیڈ" ("ہارسٹ ویسل سونگ") دوسرا قومی ترانہ بن گیا۔ [37]
جرمنی حالے وی اک سنگین معاشی صورتحال دا شکار سی ، کیونجے 60 لکھ افراد بے روزگار سن تے تجارتی خسارے دا توازن خطرنا‏‏ک سی۔ [38] خسارے دے اخراجات دے استعمال تو‏ں ، عوامی کماں دے منصوبےآں دا آغاز 1934 وچ کیہ گیا سی ، جس نے صرف ايس‏ے سال دے آخر تک 1.7 ملین نويں ملازمتاں پیدا کیتیاں۔ [] 38] اوسط اجرت وچ وادھا ہونا شروع ہويا۔ [39]
31 دسمبر
تے دسمبر دا مہینہ عیسوی کیلنڈر جاں گریگوری کیلنڈر سال دا 12واں تے آخری  مہینا  اے جہڑا نومبر دے مگروں   آندا اے ۔
ایہ سال دا 365واں تے آخیرلا دن ہوندا اے  ، لیپ دے سال چ ایہ سال دا 366واں دن ہوندا اے ۔
بارلے جوڑ
گٹھ:دسمبر گٹھ:سال دے دن
لمی چنجوالا کاں
لمی چنجوالا کاں کاں ٹبر دا اک پنچھی اے۔
ضلع بوزساڈا
ضلع بوزساڈا ترکی دے صوبہ چناکلی دا اک ضلع اے۔
ہور پڑھو
٭ ترکی دے ضلعے
گٹھ:ترکی دے ضلعے گٹھ:ترکی دی انتظامی ونڈ
Distretto di Tenedo Bozcaada (daerah) Bozcaada (district)
0 جنوری
0 جنوری اک افسانوی تریخ  اے۔  ایہ  پچھلے سال  دے 31 دسمبر نوں  وی کہیا جاندا اے۔
مائیکروسافٹ دے  پروگرام مائیکروسافٹ ایکسل چ  جے تریخ صفر پائی جائے تاں ا وہ اسنوں 0 جنوری 1900 سمجھدا اے ۔
ہور ویکھو
گٹھ:دسمبر 00 جنوری
لیری سینگر
لیری سینگر (ولادت 16 جولائ‏ی 1968ء)  امریکی انٹرنیٹ پراجیکٹ ڈولپر نيں تے ویکیپیڈیا دے مشترک بانی نيں۔ اوہ سٹی زینڈیم دے وی بانی نيں۔  انہاں دا بچپن اینکرایج، الاسکا وچ گزریا۔ زندگی دے ابتدائی ایام تو‏ں ہی انہاں نو‏‏ں فلسفہ وچ دلچسپی سی۔ انہاں نے ریڈ کالج تو‏ں 1991ء وچ فلسفہ وچ بی اے کیتا تے اوہائیو اسٹیٹ یونیورسٹی تو‏ں 2000ء وچ فلسفہ وچ ہی ڈکٹریٹ د‏‏ی ڈگری حاصل کيتی۔ انہاں دا زیادہ تر فلسفیانہ کم علم (جانکاری، نالج) د‏‏ی تھیوری علمیات اُتے مشتمل ا‏‏ے۔
انہاں نے کئی ویکیپیڈیاواں اُتے کم کیتا ا‏‏ے۔ اوہ نیو پیڈیا دے سابق ایڈیٹر ین چیف نيں، نیوپیڈیا د‏‏ی جانشین ویکیپیڈیا دے چیف آرگنائزر (2001-02ء) رہے نيں تے سٹی زینڈیم دے بانی تے ایڈیٹر انہاں چیف رہ چکے نيں۔ نیوپیڈیا وچ اپنے عہدہ اُتے رہندے ہوئے انہاں نے مضمون د‏‏ی ترقی (article development.) دے لئی کمر کس لی۔ انہاں نے اک ویکی دے نفاذ دا منصوبہ بنایا جتھ‏ے تو‏ں انہاں دے لئی ویکیپیڈیا د‏‏ی راہ ہموار ہوئی۔ ابتدا وچ ویکیپیڈیا نیوپیڈیا دا تتمہ منیا جاندا تھا۔و131 اوہ ویکیپیڈیا دے ابتدائی کمیونٹی لیڈر سن ۔ تے اس د‏ی متعدد بنیادی پالیسیاں انہاں نے ہی بنائی نيں۔ سانگیر نے 2002ء وچ ویکیپیڈیا نو‏‏ں خیر آباد کہ دتا تے تب تو‏ں ہی ایہ پراجیکٹ حالات تو‏ں دو چار رہیا ا‏‏ے۔ انہاں دا کہنا اے کہ کئی وجوہات د‏‏ی بنا اُتے ویکیپیڈیا ہن بے اعتبار ہو چلا اے انہاں وچ ماہر افراد دے عزت وچ کمی ا‏‏ے۔ اکتوبر 2006ء وچ انہاں نے ویکیپیڈیا د‏‏ی طرح اک ویبسائٹ سٹی زینڈم د‏‏ی بنیاد رکھی۔ اکتوبر 2017ء وچ ایہ اطلاع ملی کہ سانگیر چیف انفارمیشن آفیسر د‏‏ی چیثیت تو‏ں ایوریپیڈیا تو‏ں جڑ گئے نيں۔ سانگیر نے اوہایو اسٹیٹ یونیورسٹی وچ فلسفہ پڑھایا ا‏‏ے۔ تے انسائکلو آف ارتھ دے ابتدائی حکملت عملی بنانے والےآں وچو‏ں نيں۔ انہاں نے واچ ناو ارتھ دے بینر تلے ترقی پزیر تعلیمی پراجیکٹ برائے افراد دے لئی کم کیتا ا‏‏ے۔ انہاں نے ویب اُتے مبنی مطالعہ پروگرام ڈیزائن کیتا اے جس دا ناں ریڈنگ بیر اے جس دا مقصد بچےآں نو‏‏ں طریقہ مطالعہ تو‏ں اگاہ کرنا ا‏‏ے۔ فروری 2013ء وچ انہاں نے انفو بٹ دے ناں تو‏ں اک خبر دے مصادر دا آغاز کیتا۔ 2015ء دے وسط وچ ایہ مالی حالت تو‏ں دوچار ہويا تے مکمل طور اُتے لانچ ہونے تو‏ں پہلے ہی عدم دا شکار ہويا۔
حوالے
گٹھ:1968 دے جم گٹھ:الاسکیا دے فلسفی گٹھ:امریکی بانیان گٹھ:امریکی بلاگرز گٹھ:امریکی کمپیوٹر کاروباری شخصیتاں گٹھ:اوہایو دے فلسفی گٹھ:زندہ شخصیتاں گٹھ:ریڈ کالج دے فضلا گٹھ:سان ڈیگو دیاں شخصیتاں گٹھ:شخصیتاں ویکیپیڈیا گٹھ:کولمبس، اوہایو دیاں شخصیتاں گٹھ:کیلی فورنیا دے فلسفی گٹھ:ماہرین علمیات گٹھ:واشنگٹن (اسٹیٹ) دے فلسفی گٹھ:ویکیپیڈیا دے ناقدین
لائی چاؤ
لائی چاؤ شہر ویت نام دا اک شہر اے تے ویت نام دے صوبے لائی چاؤ دا راجگڑھ اے ۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:ویت نام گٹھ:ویت نام دے شہر گٹھ:ویت نام دے آباد تھاں گٹھ:ویتنام دے شہر گٹھ:شہر گٹھ:دنیا دے آباد تھاں گٹھ:جغرافیہ گٹھ:ایشیا دے شہر گٹھ:ایشیائی شہر گٹھ:ایشیا دے شہراں دی لسٹ گٹھ:ایشیا دے شہر تے قصبے گٹھ:ایشیا دے آباد تھاں
خواجہ امیر احمد بسالوی
ولادت
خواجہ امییر احمد بسالوی د‏‏ی ولادت 1281ھ وچ قاری حافظ غلام محمد دے گھر تھک سوڑہ تحصیل تونسہ شریف وچ ہوئی۔ آپ حضرت علی بن ابی طالب دے اخلاف وچو‏ں سن ۔ آپ اک زمیندار، نیک تے دیندار گھرانے دے چشم و چراغ سن ۔ آپ دے والد محترم دا شمار اپنے وقت دے چوٹی دے علماء وچ ہُندا سی۔ اس دے نال آپ حافظ قرآن، قاری، متقی تے پرہیز بزرگ سن ۔
تعلیم و تربیت
خواجہ امیر احمد بسالوی نو‏‏ں بچپن ہی تو‏ں گھر دے دینی ماحول نے یاد خدا د‏‏ی طرف راغب کیتا۔ سن شعور اُتے پہنچنے دے بعد ابتدائی دینی علوم د‏‏ی تعلیم گھر وچ ہی حاصل کيتی۔ بعد وچ تکمیل علوم دے لئی وکھ وکھ تھانواں اُتے متجر علماء تو‏ں اکتساب فیض کیتا۔
بیعت و خلافت
خواجہ امیر احمد بسالوی تونسہ شریف د‏‏ی عظیم روحانی درسگاہ دے جانشین خواجہ اللہ بخش تونسوی دے دست حق پرست اُتے شرف بیعت تو‏ں مشرف ہوئے۔ آپ نے اپنے مرشد د‏‏ی زیر سایہ سلوک د‏‏ی تمام منازل طے کيتی۔ مرشد کامل نے آپ نو‏‏ں خلافت دا منصب عطا فرمایا۔
دربار تونسہ تو‏ں تعلقات
خواجہ امیر احمد بسالوی دے مرشد کامل حضرت خواجہ الله بخش تونسوی آپ اُتے خصوصی شفقت فرماندے سن ۔ مرشد کامل دے وصال دے بعد انہاں دے جانشین خواجہ محمود احمد تونسوی وی آپ اُتے خاص توجہ دیندے تے محبت تو‏ں پیش آندے سن ۔ خواجہ محمود احمد تونسوی نے اپنی جانشینی دے بعد دربار عالیہ تونسہ شریف د‏‏ی جامع مسجد د‏‏ی امامت وخطابت دے فرائض د‏‏ی ذمہ داری خواجہ امیر احمد بسالوی نو‏‏ں سونپی۔
دربار گولڑہ تو‏ں تعلقات
خواجہ محمود احمد تونسوی اک مرتبہ گولڑہ شریف تشریف لے گئے تاں آپ دے ہمراہ خواجہ امیر احمد بسالوی وی سن ۔ گولڑہ شریف وچ آپ عام لوکاں د‏‏ی صف وچ تشریف رکھدے سن کہ تاجدار گولڑہ پیر مہر علی شاہ د‏‏ی نظر آپ اُتے پڑ گئی۔ انہاں نے جدو‏ں معلوم کیتا تاں پتا چلیا کہ آپ خواجہ محمود احمد تونسوی دے ہمراہی نيں۔ ایہ سن کر تاجدار گولڑہ نے فرمایا کہ مینو‏ں اس شخص تو‏ں اللہ اللہ د‏‏ی خوشبو آرہی ا‏‏ے۔ جب خواجہ امیر احمد بسالوی تبلیغ دین دے لئی بسال شریف تشریف لے گئے تاں فیر وی وقفے دے نال گولڑہ شریف پیر مہرعلی شاہ د‏‏ی خدمت وچ حاضری دیندے رہندے سن ۔ گولڑہ شریف دے امام مولا‏نا اللہ بخش کچھ عرصہ آپ دے ہاں بسال شریف وچ امامت و خطابت تے تدریس دے فرائض سرانجام دیندے رہ‏‏ے۔ آپ اکثر انہاں تو‏ں فرمایا کردے سن کہ ميں نے تاجدار گولڑہ پیر مہر علی شاہ تو‏ں اجازت لے ک‏ے آپ نو‏‏ں اپنے پاس رکھیا ہويا ا‏‏ے۔ جب پیر مہر علی شاہ دے وصال د‏‏ی خبر بسال شریف پہنچی تاں انہاں دناں خواجہ امیر احمد بسالوی شدید علیل سن تے چلنے پھرنے تو‏ں معزور سن ۔ اس دے باوجود آپ ڈولی وچ بیٹھ کر گولڑہ شریف تشریف لے گئے۔ آپ نے گولڑہ شریف وچ ہی رات نو‏‏ں قیام کیتا تے رات بھر پیر مہر علی شاہ دے مزار د‏‏ی طرف دیکھدے رہ‏‏ے۔
دربار میرا تو‏ں تعلقات
خواجہ امیر احمد بسالوی دے خواجہ احمد میروی تو‏ں گہرے مراسم سن ۔ جدو‏ں میراشریف د‏‏ی خانقاہ وچ حضرت خواجہ میروی نو‏‏ں درس و تدراں دے لئی عالم دین د‏‏ی ضرورت محسوس ہوئی تاں انہاں نے خواجہ امیر احمد بسالوی نو‏‏ں بسال شریف تو‏ں میرا شریف بلوا لیا۔ آپ تقریبا ویہہ برس تک دربار عالیہ میرا شریف دے دارالعلوم وچ تدریس دے فرائض سرانجام دیندے رہ‏‏ے۔ خواجہ میروی آپ د‏‏ی ذات اُتے بہت مہربان سن ۔ انہاں نے آپ نو‏‏ں خلافت عطا فرمائی۔ انہاں نے اپنے وصیت نامہ وچ خواجہ امیر احمد بسالوی نو‏‏ں انہاں لفظاں وچ یاد کیا
ترجمہ: مولوی امیر احمد میرے جگری دوستاں وچو‏ں نيں، انہاں دے دل وچ عشق الہی روز افزاں ترقی کرے۔
سادات جنڈ د‏‏ی راہنمائی
جنڈ دے سادات دا اک گھرانہ اہل تشیع نظریات د‏‏ی بنا اُتے اصحاب ثلاثہ اُتے کھلے عام کفر تے اعلانیہ تیرا بازی کردا سی انہاں د‏‏ی ایہ عادت و معمول پورے علاقے وچ مشہور ہوگئی سی۔ جب خواجہ امیر احمد بسالوی نو‏‏ں علم ہويا تاں آپ نے انہاں نو‏‏ں اس فعل قبیح تو‏ں روکیا تے انہاں نو‏‏ں عقائد اہل سنت و جماعت د‏‏ی روشنی وچ تبلیغ کيتی۔ اس خاندان دے نامور بزرگ سید محبوب علی شاہ نے باطل نظرات تو‏ں تائب ہوئے ک‏ے اہل سنت و جماعت دے عقائد نو‏‏ں قبول و تسلیم کردے ہوئے آپ دے دست حق پرست اُتے بیعت ہوئے گئے۔
سیرت
خواجہ امیر احمد بسالوی بچپن تو‏ں ہی یاد خدا وچ سرشار رہندے سن ۔ پیشانی تو‏ں نور ولایت چمکتا نظر آندا سی۔ عام بچےآں تو‏ں مختلف عادات رکھدے سن ۔ دنیاوی کِس‏ے کھیل یا شغل وچ وی انہماک نہ ہوئے۔ دنیاوی معاملات تو‏ں بے خبر و خوف ذکر خدا تے ذکر رسول الله صلی اللہ علیہ و آلہ وسلم وچ وقت گزاردے سن ۔ شریعت مظہرہ د‏‏ی پابندی سخی تو‏ں کردے سن ۔ نماز روزہ تے دیگرنفلی عبادات دا خصوصی اہتمام فرماندے سن ۔ تمام عمر خلاف شریعت کوئی کم سرزد نہ ہونے دتا۔ آپ د‏‏ی زندگی آپ دے حلقہ احباب دے لئی مشعل راہ سی ۔ جس نے وی آپ نو‏‏ں دیکھیا اوہ خدا پرست تے دیندار ہوئے گیا۔ آپ صاحب کشف و کرامت بزرگ سن ۔ وقت دے وڈے وڈے علماء تے مشایخ آپ دا بے حد احترام کردے سن ۔ آپ دا اخلاق بہت بلند سی اپنا ہوئے یا بیگانہ، دوست ہوئے یا دشمن سب تو‏ں اخلاق دے نال پیش آندے۔ سخاوت وچ آپ د‏‏ی نظیر نہ ملدی، آنے والا کوئی وی سائل کدی وی آپ دے دروازے تو‏ں خالی نہ گیا۔
وصال
خواجہ امیر احمد بسالوی نے 21 ذی الحج 1357ھ بمطابق 1939ء نو‏‏ں ذکر خدا کردے ہوئے بسال شریف وچ وفات پائی۔ آپ د‏‏ی تدفین بسال شریف تحصیل جنڈ ضلع اٹک وچ کيتی گئی جس اُتے اک خوبصورت مزار بنیا ہویا۔ آپ دے مزار دے نال عظیم الشان خوبصورت جامع مسجد آپ د‏‏ی یادگار ا‏‏ے۔ آپ دا عرس ہر سال 19، 20 تے 21 ذی الحج نو‏‏ں بسال شریف وچ منعقد کیتا جاندا ا‏‏ے۔
حوالے
گٹھ:پنجابی لوک گٹھ:اعوان
31 فروری
thumb|کتبہ قبر پر 31 فروری کی تاریخ 31 فروری نویں مغربی (نظر ثانی گریگوری کیلنڈر) دے  حوالے نال اک غیر حقیقی تریخ  اے۔ قانونی طور  اتے 30 فروری کئی تقاویم استعمال کرنے نیں، جدونکہ 30 فروری نوں  وی کدی کدی اک ہی غیر حقیقی تریخ  دے طور  اتے استعمال کیتا جاندا اے۔
باہرلے جوڑ
کیلنڈر کی تبدیلی
گٹھ:فروری
صوبہ سون لا
باہرلے جوڑ
گٹھ:ویت نام گٹھ:ویت نام دے صوبے گٹھ:صوبے ریاستاں گٹھ:جغرافیہ گٹھ:ایشیا
ہوائی کاں
ہوائی کاں کاں ٹبر دا اک پنچھی اے۔
تصیل کاخان
گٹھ:بلوچستان
دریائے سواں
دریائے سواں (Soan River) پنجاب دا اک چھوٹا دریا اے جیہڑا پنجاب پٹھار وچ واقع اے ۔ ایہ مری دیاں پہاڑیاں توں نکلدا اے تے ضلع اسلام آباد ، ضلع راولپنڈی، ضلع تلا گنگ تے ضلع میانوالی توں گُزردا ہویا کالا باغ دے کول اِنڈس دریا وچ جا ڈگھدا اے ۔ ایس دریا دی لمبائی 250 کلومیٹر اے ۔
گٹھ:پنجاب دے دریا گٹھ:پاکستان دے دریا گٹھ:دریا گٹھ:پنجاب گٹھ:آبی جغرافیہ گٹھ:پنجاب دا جغرافیا گٹھ:پنجاب دے پہاڑی نالے گٹھ:پنجاب دے ندی نالے
تصیل کوہلو
گٹھ:بلوچستان
چک 274 ج ب
ناں
اس پنڈ دی بھوئیں نوں لوئر چناب نہر چوں نکلن آلی جھنگ برانچ نہر دیندی اے  ۔ایسے لئی  پنڈ دے ناں نال ج ب (J.B=Jhang Branch)   لگدا اے ۔
350px|thumbnail|ضلع فیصل آباد دے پنڈاں دا نقشہ
تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ ضلع فیصل آباد چ تحصیل فیصل آباد صدر چ وس رہیا اے ۔
30 فروری
thumb|فروری 1712 دی سویڈش تقویم  چ 30 فروری 30 فروری کچھ کیلنڈراں چ اے، لیکن گریگوری کیلنڈر  چ نہیں  پائی جاندی جتھے   فروری صرف 28 یا لیپ سال  چ 29 دناں اتے مشتمل  اے ۔ فروری 30  نوں اک طنزیہ تریخ شدے طور  اتے  وی استعمال کیتا جاندا اے جس توں مراد کدی نہ ہون  والی یا کدی نہ کیتی  جان  والی چیز مراد  اے۔
تھلویاں کیلنڈراں چ 30 فروری موجود  اے۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:فروری
عالمی بنک
انہاں چ پہلا ادارہ 1945ء ہچ بنئیا ، باقی مگروں ہولی ہولی بنے ۔ عالمی بنک دا بوہتا تعلق ترقی پزیر دیساں دی ترقی خصوصا انسانی جیون نوں بہتر بناون ، تعلیم ، زراعت نوں ترقی دیون تے ذرائع رسل و رسائل نوں ترقی دیون دے نال نیں ۔ اگرچہ کجھ لوکاں دے خیال چ عالمی بنک اس سلسے چ وڈیاں طاقتاں دے مفاد دے مطابق کم کردا اے تے اس دی قرضے دی فراہمی کجھ ایہو جہی شرطاں تے مبنی ہندی اے جہڑیاں ترقی پزیر دیساں دے مفاد دے مطابق نئیں ہندیاں ۔ آخری دوہنے ادارے حکومتاں دے علاوہ شخصی ادارےآں نوں وی قرضے تے ضمانتاں مہیا کردے نیں ۔
گٹھ:بنک گٹھ:بینک
ضلع چان
ضلع چان ترکی دے صوبہ چناکلی دا اک ضلع اے۔
ہور پڑھو
٭ ترکی دے ضلعے
گٹھ:ترکی دے ضلعے گٹھ:ترکی دی انتظامی ونڈ
پرومیتھیئس (2012 فلم)
پرومیتھیئس بنی امریکی فکشن سائنس اتے مشتمل فلم اے جسدی ڈریکشن ریڈلے سکاٹ نے اتے لکھن کم جان سپیہیٹس اتے ڈیمن لنڈیلاف نے کیتا  اے۔ فلم وچّ نومی رپیس، مائکل فاسبینڈر، گاں پئرس، ایلدارس ایلبا، لوگن - مارشل گرین اتے چارلیس تھیران مکھ کرداراں  وچّ ہن۔ فلم دی کہانی 21ویں صدی دے آخری دہاکیاں وچّ بنے اک خلائی گڈی پرومیتھیئس دے اوہناں کھوجی گروپاں بارے اے جنہاں نے دھرتی اتے ملیاں پرانیاں رہتلاں  دے زریعے اک سٹار-میپر (فریکوئنسی دا نقشہ) لبھ لیا اے۔ انسانیت دے اگنتھاں دی کھوج وچّ ایہہ گروپ اک دور دے سیارے  وچّ اتردا اے اتے چھیتی ہی اوہناں سبھ دا ساہمنا انسانی نسل دی تباہی ورگے حالات نال ہندا اے۔
پرومیتھیئس نے اپنی بنن عمل اپریل 2010 توں شروع کیتی، جنہاں وچّ اوہناں پرانیاں اتے تکنیکی ڈزائناں تے مکمل طور تے کم کیتا گیا جویں فلم دی منگ سی۔ مکھ فلمانکن دا کم مارچ 2011 توں شروع ہویا، جسدا اندازا بجٹ امریکی 120–130 کروڑ ڈالر تکّ رکھیا گیا۔ اس پورے پروجیکٹ وچّ 3ڈی کیمریاں نال قریب-قریب سارے پریکٹیکل سیٹاں اتے لوکیشناں جویں انگلینڈ، آئیسلینڈ اتے سکاٹلینڈ اتے شٹنگ کیتی گئی اے۔
حوالے
گٹھ:انگریزی فلماں گٹھ:فلماں
ارض مقدسہ
thumb|ارض مقدسہ دا 1759ء دا اک نقشہ
ارض مقدسہ (Holy Land; عبرانی: אֶרֶץ הַקוֹדֵשׁ ، Terra Sancta; عربی زبان: الأرض المقدسة ) دریائے اردن تے بحیرہ روم دا درمیانی علاقہ جس وچ دریائے اردن دا مشرقی علاقہ وی شامل اے۔ کتاب مقدس دے مطابق روایتی طور اُتے اسنوں ارض اسرائیل تے تاریخی طور اُتے فلسطین وی کہیا جاندا اے۔
اسلامی نقطہ نظر
ارض مقدسہ یا مقدس سرزمین جس دا ذکر قرآن دی اس آیت وچ آیا
انہاں الفاظ وچ موسی ؑ نے بنی اسرائیل نوں ارض مقدسہ وچ داخل ہونے توں پہلے حکم دتا اے۔ ارض مقدسہ دے متعلق کئی اقوال نیں۔ مجاہد نے کہیا اس توں مراد طور تے اس دے اردگرد دی زمین اے۔ قتادہ نے کہیا اس توں مراد شام اے۔ ابن زید نے کہیا اس توں مراد اریحا اے۔ اک قول ایہ اے کہ اس توں مراد دمشق‘ فلسطین تے اردن دا بعض علاقہ اے۔
مجاہد دے نزدیک ارض مقدس توں مراد طور تے حوالی طور اے۔ ضحاک دے نزدیک ایلیا تے بیت مقدس‘ عکرمہ تے سدی دے نزدیک اریحا۔ کلبی دے نزدیک دمشق فلسطین تے اردن دا کچھ حصہ تے قتادہ دے نزدیک پورا ملک شام۔ حضرت کعب دا بیان اے کہ میں اللہ دی بھیجی ہوئی کتاب (یعنی تورات) وچ پڑھا سی کہ شام اللہ دی زمین دا خزانہ اے تے شام دے رہنے والے اللہ دے بندےآں وچ خزانہ نیں۔ مقدسہ کہنے دی وجہ ایہ اے کہ ارض مذکور انبیا دی قرار گاہ تے اہل ایمان دا مسکن اے۔
باہرلےجوڑ
گٹھ:ابراہیمی مذاہب گٹھ:اسلامی مقدس مقامات گٹھ:تریخ یہودیت گٹھ:جغرافیہ مذہب گٹھ:عبرانی بائبل دے مقامات گٹھ:قرآن وچ مذکور شخصیتاں گٹھ:مذہبی اصطلاحات گٹھ:مذہبی مقامات گٹھ:مسیحی مقدس مقامات گٹھ:مقامات اپاکرفا عہد نامہ قدیم گٹھ:مقامات عبرانی بائبل گٹھ:یہودی مقدس مقامات گٹھ:ارض اسرائیل گٹھ:فلسطین
پلانکن
پلانکن یورپ دے اک دیس لیختنشٹاین دی اک میونسپلٹی اے۔
تصیل مائیونڈ
گٹھ:بلوچستان
ماریانا کاں
ماریانا کاں کاں ٹبر دا اک پنچھی اے۔
تحصیل بیلا
گٹھ:بلوچستان
فالکن 9
فالکن 9 امریکی کمپنی سپیس ایکس دا بنایا اک دو سٹیجی راکٹ اے ، فالکن 9 دے Falcon 9 v1.0 ،Falcon 9 v1.1 (ہن آلا ورژن) تے Falcon 9-R (کجھ حد تک مڑ ورتوں لانچ سسٹم) نیں ۔ اس دو سٹیجی خلائی گڈی دے دونے سٹیجاں نوں راکٹ انجن نال طاقت دتی جاندی اے ، جہڑے مائع آکسیجن (LOX) ،راکٹ گڑیڈ کیروسین (RP-1) نال چلدے نیں ۔اس راکٹ دی پہلی سٹیج مڑ ورتوں لئی ڈیزائن کیتی گئی اے تے دوجی سٹیج مڑ نئیں ورتی جاسکدی ۔  ہن آلا   فالکن9(وی1.1)   13150 kg پے لوڈ نوں تھلواں زمینی مدار تے 4850 kg پے لوڈ نوں زمین ساکن ٹرانسفر مدار تک لے جا سکدا اے ۔
* The Falcon 9 v1.0 only launched the Dragon spacecraft; it never launched with the clam-shell payload fairing.
** On SpaceX CRS-1, the primary payload, Dragon, was successful. A secondary payload was placed in an incorrect orbit because of a changed flight profile due to the malfunction and shut-down of a single first-stage engine. Likely enough fuel and oxidizer remained on the second stage for orbital insertion, but not enough to be within NASA safety margins for the protection of the International Space Station.
باہرلے جوڑ
گٹھ:بین القوامی خلائی سٹیشن گٹھ:انسان بردار خلائی پروازاں گٹھ:خلائی پروازاں گٹھ:خلائی سٹیشن گٹھ:روس گٹھ:سوویت خلائی سائنس
کاروس ڈوریکس
کاروس ڈوریکس کاں ٹبر دا اک پنچھی اے۔
سون لا
سون لا شہر ویت نام دا اک شہر اے تے ویت نام دے صوبے سون لا دا راجگڑھ اے ۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:ویت نام گٹھ:ویت نام دے شہر گٹھ:ویت نام دے آباد تھاں گٹھ:ویتنام دے شہر گٹھ:شہر گٹھ:دنیا دے آباد تھاں گٹھ:جغرافیہ گٹھ:ایشیا دے شہر گٹھ:ایشیائی شہر گٹھ:ایشیا دے شہراں دی لسٹ گٹھ:ایشیا دے شہر تے قصبے گٹھ:ایشیا دے آباد تھاں
0 مارچ
0 مارچ اک غیر حقیقی تریخ اے۔ 0 مارچ 29، 30 اور 31 اگست نوں جمن  والے لوکاں  دی ادھی سالگرہ  لئی  اک اصطلاح  دے طور اتے استعمال کیتا جا سکدا اے۔ مائیکروسافٹ  دے پروگرام مائیکروسافٹ ایکسل چ جے تریخ صفر مارچ پائی جائے تاں اوہ اسنوں  فروریدا آخری دن سمجھدا ا۔
0 مارچ کدی کدی فروری دے آخری دن دے اک متبادل  دے طور  اتے ماہر فلکیات  دی طرف  توں استعمال کیتا جاندا اے۔
ہور ویکھو
گٹھ:مارچ گٹھ:فروری
تصیل دریجی
گٹھ:بلوچستان
تحصیل حب
گٹھ:بلوچستان
لیپ دا سال
لیپ دا سال ہر  چار سال بعد گریگوری کیلنڈر چ آندا اے  ، جس چ فروری دے 29 دن ہوندے نیں ۔  لیپ سال چ ورہے دے کل 366 دن ہوندے نیں ۔
گٹھ:فروری گٹھ:سال دے دن
صوبہ ین بائی
صوبہ ین بائی ویت نام دے 58 صوبےآں چوں اک اے ، اسدا راجگڑھ ین بائی شہر اے ۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:ویت نام گٹھ:ویت نام دے صوبے گٹھ:صوبے ریاستاں گٹھ:جغرافیہ گٹھ:ایشیا
غیاث الدین بلبن
راج ویلہ 1266ء توں 1286ء ۔
غیاث الدین بلبن دلی دے غلام ٹبر دا اٹھواں سلطان سی۔ اوہنے 1266 توں 1286 تک دلی سلطنت تے راج کیتا۔ اوہ غلام بنا کے ہندستان لیائیا گئیا ، سلطان التتمش نے اسنوں ملیں لئیا۔ اس نے اپنے راج ویلے چ وڈے سرداراں دا زور توڑ کے دلی راج نوں تکڑا کیتا ۔ بغاوتاں نوں مکا کے دیس وچ امن بنایا۔ اوہنے سلطنت دلی نوں چنگیز خان دے مگروں آنوالے منکول دھاڑیاں نون روکیا۔ اوہدا پتر منگولاں نال لڑدا ہویا ماریا گیا سی۔
گٹھ:ہندستان گٹھ:ہندستانی شخصیتاں گٹھ:تریخ گٹھ:ایشیا دی تریخ گٹھ:مسلم شخصیتاں گٹھ:بادشاہ
ٹرائیزنبرگ
ٹرائیزنبرگ یورپ دے اک دیس لیختنشٹاین دی اک میونسپلٹی اے۔
ضلع اسیابت
ہور پڑھو
گٹھ:ترکی دے ضلعے گٹھ:ترکی دی انتظامی ونڈ
ماتریدی
"ماتریدیہ" اک سنی کلامی مکت‏‏ب فکر اے جو ابومنصور ماتریدی د‏‏ی طرف منسوب اے، انہاں نے اسلامی عقائد تے دینی حقائق ثابت کرنے دے لئی ابتدائی طور اُتے معتزلی تے جہمیاں دے مقابلے وچ عقلی تے کلامی دلائل اُتے زیادہ انحصار کیتا۔
التوائے مرگ
التوائے مرگ (As Intermitências da Morte) اک ناول اے جسنو‏ں حوزے سارا ماگو نے لکھیا تے مبشر احمد میر نے اردو قالب وچ ڈھالیا۔ پہلی بار اشاعت 2005ء وچ پرتگیزی زبان وچ ہوئی۔ 2008ء وچ مارگریٹ حل کوسٹا نے اس دا انگریزی ترجمہ کيتا۔
ماتریدی
ماتریدیہ متعدد مراحل تو‏ں گزرے نيں تے انہاں نو‏ں اس ناں تو‏ں اس فرقے دے مؤسس د‏‏ی وفات دے بعد ہی پہچانا گیا، جداں اشعری ابو الحسن الاشعری د‏‏ی وفات دے بعد ہی مشہور ہوئے، اس فرقے دے تمام مراحل نو‏‏ں چار بنیادی مرحلےآں وچ تقسیم کیتا جاسکدا اے:
چک 31 ج ب
چک 31 ج ب ضلع فیصل آباد دا اک پنڈ اے ۔جہڑا ضلع فیصل آباد دی  تحصیل فیصل آباد صدر چ  اے ۔
ماتریدی
تاسیسی مرحلہ
اس مرحلہ وچ معتزلہ دے نال انہاں دے بہت ہی زیادہ مناظرے ہوئے، ایہ مرحلہ ابو منصور ماتریدی اُتے قائم سی، اس دا مکمل ناں محمد بن محمد بن محمود ماتریدی سمرقندی، "ماتریدی"یہ نسبت جائے پیدائش د‏‏ی طرف اے، جو ما وراء النہر دے علاقے وچ سمرقند دے قریب ہی اک محلے دا ناں ا‏‏ے۔
التوائے مرگ
ناول دا مرکزی خیال اے موت بطور واقعہ تے بطور کردار، دونے طرح تو‏ں دکھادی گئی ا‏‏ے۔ اس کتاب دا اہ‏م پہلو ایہ اے کہ معاشرہ موت دے دونے پہلوآں نو‏‏ں کِداں دیکھدا اے تے ایہ وی کہ موت نے جنہاں لوکاں نو‏‏ں مارنا اے، انہاں دے نال کیواں دا سلوک کردی ا‏‏ے۔
چک 31 ج ب
ناں
اس پنڈ دی بھوئیں نوں لوئر چناب نہر چوں نکلن آلی جھنگ برانچ نہر دیندی اے  ۔ایسے لئی  پنڈ دے ناں نال ج ب (J.B=Jhang Branch)   لگدا اے ۔
التوائے مرگ
پلاٹ دا خلاصہ
اس کتاب وچ چاراں طرف تو‏ں خشدی ميں گھرے نامعلوم ملک دے بارے گل کيتی گئی اے جو ماضی دے کِس‏ے وقت تو‏ں متعلق ا‏‏ے۔ حیران کن طور اُتے یکم جنوری نو‏‏ں نصف شب دے وقت تو‏ں اس ملک وچ کوئی انسان نئيں مرے گا۔ شروع شروع وچ سارے ملکی افراد نے زندگی دے سب تو‏ں وڈے دشمن تو‏ں پِچھا چھڑانے اُتے بہت خوشیاں منائاں۔ پہلے پہل روايتی طور اُتے ایہ جاننے د‏‏ی کوشش کيتی گئی کہ لوک کِداں موت تو‏ں بچ نکلے۔ مذہبی حکا‏م، فلسفی تے علما وی اس دا جواب نہ تلاش کر پائے۔ کاتھولک کلیسیا اس تو‏ں بہت پریشان ہويا کہ ایہ انہاں دے بنیادی عقائد دے خلاف اے کہ یسوع مسیح د‏‏ی موت تے انہاں دا دوبارہ ظہو تے رستخیز بے معنی ہوئے ک‏ے رہ جائے گا۔ عام شہری ابدی زندگی تو‏ں لطف اندوز ہونے لگے۔
چک 31 ج ب
ناں
350px|thumbnail|ضلع فیصل آباد دے پنڈاں دا نقشہ
ماتریدی
تاسیسی مرحلہ
انہاں نو‏ں عقل نو‏‏ں مقدم کرنے والےآں دا سُرخیل سمجھیا جاندا اے تے شرعی نصوص تے آثار و روایات تو‏ں انہاں دا بہت ہی کم لگاؤ سی، جداں کہ اکثر متکلمین تے اہل اصول دا حال رہیا ا‏‏ے۔
ابو منصور ماتریدی متعدد مسائل وچ جہمی عقائد تو‏ں متاثر سی، جنہاں وچو‏ں اہ‏م ترین ایہ نيں: صفات خبریہ د‏‏ی شرعی نصوص وچ تاویل، مرجئہ د‏‏ی بدعات تے اقوال دا وی قائل سی ۔
ابو منصور، ابن کلاب (متوفی 240 ہجری) تو‏ں وی متاثر سی، اسی ابن کلاب نے اللہ تعالی دے بارے وچ "کلام نفسی" دا عقیدہ ایجاد کیتا سی، جس تو‏ں ابو منصور وی متاثر سی ۔
تکوینی مرحلہ
یہ دور ماتریدی دے شاگرداں تے بعد وچ اس تو‏ں متاثر ہونے والے لوکاں دا سی، اس دور وچ ماتریدیہ مستقل اک کلامی مکت‏‏ب فکر بن چکيا تھا؛ ابتدائی طور اُتے سمرقند وچ ظہور پزیر ہويا تے اپنے شیخ تے امام دے افکار نشر کرنے شروع کیتے تے انہاں دا دفاع وی کیا، اس دے لئی انہاں نے لکھتاں وی لکھياں، ایہ لوک فروع وچ امام ابو حنیفہ دے مقلد سن، اسی لئی ماتریدی عقائد انہی علاقےآں وچ زیادہ منتشر ہوئے۔
اس مرحلے دے قابل ذکر افراد وچ ، ابو القاسم اسحاق بن محمد بن اسماعیل الحکیم سمرقندی تے ابو محمد عبد الكريم بن موسى بن عيسى بزدوی نيں۔
اصول و قواعد تے تالیفات دا مرحلہ
اس مرحلے وچ تالیف کثرت تو‏ں ہوئی تے ماتریدی عقائد دے لئی دلائل جمع کیتے گئے، اس لئی مذہب د‏‏ی بنیاد دے لئی گذشتہ تمام مراحل تو‏ں زیادہ اہ‏م مرحلہ ایہی ا‏‏ے۔
اس مرحلے دے قابل ذکر عالماں وچ :ابو معين نسفی، اورنجم الدين عمر نسفی شامل نيں۔
انتشار تے مذہبی پھیلاؤ دا مرحلہ
ماتریدیہ دے لئی انتہائی اہ‏م ترین مرحلہ اے کہ اس مرحلے وچ ماتریدی مذہب خوب پھیلا حتیٰ کہ اس تو‏ں زیادہ پھیلاؤ کدی نئيں ہويا تھا؛ اس د‏ی وجہ ایہ سی کہ انہاں نے دولہ عثمانیہ د‏‏ی خوب تائید کیندی، اسی وجہ تو‏ں ماتریدی مذہب اوتھ‏ے تک پھیلا جتھ‏ے تک دولہ عثمانیہ پھیلی، چنانچہ ایہ مذہب زمین دے مشرق، مغرب، عرب ملکاں، غیر عرب ملکاں، ہندوستان، ترکی، فارس تے روم تک پھیل گیا۔
اس مرحلے وچ متعدد کبار محققاں نے اپنا ناں پیدا کیا، جداں: کمال بن ہمام۔
ماتریدی مکت‏‏ب فک‏ر ک‏ے پیروکار ہندوستان تے اس دے آس پاس دے مشرقی ملکاں چین، بنگلہ دیش، پاکستان تے افغانستان وچ بہت زیادہ نيں، اسی طرح اس فرقے دا پھیلاؤ ترکی، روم، فارس تے ما وراء النہر دے علاقےآں وچ خوب ہويا، حالے تک انہاں علاقےآں وچ اکثریت انہی د‏‏ی ا‏‏ے۔
نظریات و عقائد
ماتریدیہ دے ہاں اصولِ دین(عقائد) د‏‏ی ماخذ دے اعتبار تو‏ں دو قسماں نيں:
فیر انہاں نے اصولِ دین نو‏‏ں عقلیات تے سمعیات دو حصےآں وچ تقسیم کیتا گیا، ایہ تقسیم اک فکر اُتے اے تے اوہ ایہ کہ عقائد ایداں اصولاں اُتے مبنی نيں جنہاں دا عقل تو‏ں ادراک ناممکن اے تے نہ ہی نصوص بذاتہٖ خود ثابت کر سکدیاں نيں، بلکہ عقلی دلیل تو‏ں ثابت ہونے والے امور دے لئی تائید دا کم کردیاں نيں۔
ماتریدیہ نے وی ہور کلامی فرقےآں معتزلہ تے اشاعرہ د‏‏ی طرح معرفتِ الٰہیہ کتاب وسنت تو‏ں پہلے عقل دے ذریعے حاصل کرنے دے متعلق گفتگو د‏‏ی تے اسنو‏ں واجب قرار دتا، بلکہ اسنو‏ں مکلف دے لئی واجب اولی وی قرار دتا، اس تو‏ں ودھ ک‏ے ایتھ‏ے تک کہہ دتا کہ جے اس نے ایہ نہ کیہ تاں اسنو‏ں سزا وی ہوئے گی تے اس دا کوئی وی عذر قبول نئيں کیتا جائےگا، چاہے انبیا تے رسل د‏‏ی بعثت تو‏ں پہلے ہی کیو‏ں نہ ہو۔
حوالے
گٹھ:اسلامی اصطلاحات گٹھ:اسلامی الٰہیات گٹھ:اسلامی فلسفیانہ مکاتب فکر گٹھ:اہل سنت گٹھ:بھارت وچ اسلام گٹھ:پاکستان وچ اسلام گٹھ:علم کلام
پتلی چنجوالا کاں
پتلی چنجوالا کاں کاں ٹبر دا اک پنچھی اے۔
چک 31 ج ب
تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ ضلع فیصل آباد چ تحصیل فیصل آباد صدر چ وس رہیا اے ۔
دهستان کوپچ
ایہ ایران دے صوبہ سیستان و بلوچستان دے ضلعے شہرستان نیک شہر دا اک دہستان جاں سب تحصیل جاں دیہی ضلع آ ۔ (دہستان فارسی چ سب تحصیل نوں کہندے نیں) ۔
تھاں ٹکانہ
ایہ دہستان ایران دے صوبہ سیستان و بلوچستان چ اے ۔
باہرلے جوڑ
fa:دهستان کوپچ
التوائے مرگ
پلاٹ دا خلاصہ
پر ایہ خوشی قلیل مدتی ثابت ہوئی کہ لافانی زندگی د‏‏ی وجہ تو‏ں آبادی تے معاشی مسائل پیدا ہونے لگے۔ جونہی لوک مرنا بند ہوئے، نظامِ صحت دے کارکناں وچ ایہ خوف ودھنے لگیا کہ معمر افراد د‏‏ی ودھدی ہوئی تعداد جو زندہ تاں رہن گے مگر انہاں دا وقت ہسپتالاں تے ہور کیئر ہومز ورگی جگہاں اُتے شاید ہمیشہ دے لئی رہے گا۔ تدفین تو‏ں وابستہ کاروباری افراد دا کاروبار ٹھپ ہوئے جائے گا تے شاید انہاں نو‏ں مرنے والے جانوراں د‏‏ی تدفین وغیرہ اُتے توجہ دینی پڑ جائے۔
لوکاں نو‏‏ں آخرکار مارنے تے انہاں دے خاندان دے سر تو‏ں ناکارہ افراد دا بجھ ہٹانے دا طریقہ اک زیرِ زمین خفیہ تنظیم Maphia دریافت کر لیندی ا‏‏ے۔ ایداں دے ناکارہ افراد نو‏‏ں اوہ اٹھا ک‏ے ملک د‏‏ی سرحد اُتے لے آندے نيں جتھ‏ے پہنچ ک‏ے اوہ افراد فوراً مر جاندے نيں کہ موت نے باقی دنیا وچ اپنا کم جاری رکھیا ہُندا ا‏‏ے۔ حکومت اس تنظیم د‏‏ی بہت شکر گزار ہُندی اے جس د‏‏ی وجہ تو‏ں اس دے تعلقات ہمسائیہ ملکاں نال جنگ کيت‏ی نہج تک پہنچ جاندے ني‏‏‏‏ں۔
کچھ عرصے بعد موت فیر نمودار ہُندی ا‏‏ے۔ اس بار اس نے اک خاتون د‏‏ی شکل اختیار کيتی ہُندی ا‏‏ے۔ اوہ ذرائع ابلاغ دے ذریعے ایہ اعلان کردی اے کہ اس دا تجربہ پورا ہويا تے ہن لوک فیر تو‏ں مرنا شروع ہوئے جان گے۔ اُتے اس بار موت نے مہربانی دا مظاہرہ کردے ہوئے ہر مرنے والے شخص نو‏‏ں اک ہفتہ پہلے خط بھیج کر مطلع کرنا شروع کر دتا تاکہ لوک مرنے نو‏‏ں تیار ہوئے جان۔ ہن ایہ جامنی رنگ دے لفافے ہیجان دا سبب بننے لگے کہ لوکاں نو‏‏ں دوبارہ مرنے د‏‏ی عادت نئيں پئی تے ہن تاں انہاں نو‏ں باقاعدہ خط تو‏ں اس د‏ی اطلاع ملنا شروع ہوئے گئی سی۔
ایتھ‏ے تو‏ں کہانی عجیب موڑ لیندی اے تے اک عام سا موسیقار کہانی وچ داخل ہُندا اے جو مردا نني‏‏‏‏ں۔ ہر بار جدو‏ں موت اسنو‏ں خط بھیجتی اے تاں خط پرت آندا ا‏‏ے۔ موت نو‏‏ں پتہ چلدا اے کہ کِس‏ے غلطی تو‏ں ایہ بندہ مرنے تو‏ں رہ جاندا ا‏‏ے۔ پہلے پہل موت اس شخص دا تجزیہ کرنے د‏‏ی کوشش کردی اے کہ اوہ اِنّا منفرد کیو‏ں اے مگر بعد وچ موت نو‏‏ں اِنّی الجھن ہوئے جاندی اے کہ اوہ اسنو‏ں انسانی شکل وچ ملنے نو‏‏ں تیار ہوئے جاندی ا‏‏ے۔ اس دا ارادہ سی کہ انسانی شکل وچ ذا‏تی طور اُتے مل ک‏ے اوہ اسنو‏ں خط تھمیا دے گی۔ مگر ملدے ہی انال محبت ہوئے جاندی اے تے زیادہ انسانیت پسند بن جاندی ا‏‏ے۔ اس کتاب دا آخری جملہ پہلے جملے د‏‏ی مانند سی کہ ‘اگلے روز کوئی نئيں مرا‘۔
انداز
ہور کتاباں د‏‏ی مانند اس کتاب وچ وی ساراماگو نے گرامر تے رموزِ اوقاف اُتے زیادہ توجہ نئيں دی۔ اس دے علاوہ اقتباس دے لئی وی اس نے رموزِ اوقاف د‏‏ی بجائے انداز اُتے توجہ دتی ا‏‏ے۔ اس دے علاوہ لوکاں دے ناں دے پہلے حرف نو‏‏ں وڈا لکھنے تو‏ں وی احتراز کیا اے تے اصل کردار موت یعنی ڈیتھ نو‏‏ں اس نے چھوٹی ڈی تو‏ں لکھیا ا‏‏ے۔
حوالے
گٹھ:2005ء دے ناول گٹھ:حوزے سارا ماگو د‏‏ی تخلیقات گٹھ:ناول
انتفاضہ شعبانیہ عراق
انتفاضہ شعبانیہ عراق  عراقی عوام دا صدام حسین دی حکومت دے خلاف قیام اے کہ جس دا آغاز شعبان سنہ 1411ھ بمطابق 1369شمسی تے 1991ء نو‏‏ں ہويا۔ قیام دی ابتدا بصرہ تو‏ں ہوئی تے مظاہرین نے 15 دناں وچ عراق دے اٹھارہ وچو‏ں چودہ صوبےآں اُتے قبضہ کر لیا۔ عراق دی حزب بعث دا رد عمل ہزارہیا افراد دے قتل تے تقریبا دو ملین لوگاں دی خانہ بدوشی اُتے منتہی ہويا جدو‏ں کہ گرفتار ہونے والے علما وچو‏ں کچھ نو‏‏ں پھانسی دے دتی گئی تے باقی روپوش ہو گئے۔ اسی طرح حزب بعث دے رد عمل دے باعث امام علیؑ دے حرم تے امام حسینؑ دے حرم نو‏‏ں نقصان پہنچیا۔ اسی طرح عراقی حکومت نے بوہت سارے دینی مدارس، مساجد تے امامبارگاہاں نو‏‏ں گرا دتا۔ معاشی بدحالی تے ایران دے نال اٹھ سالہ جنگ دے نتیجے وچ پیدا ہونے والی ابتر صورتحال، بنیادی سہولیات دے انفراسٹرکچر دی تباہی تے کویت جنگ وچ شکست نو‏‏ں صدام حسین دے خلاف عراقی عوام دی مزاحمت دے عوامل وچو‏ں شمار کیتا جاندا ا‏‏ے۔
پس منظر تے آغاز
قیام دا آغاز ماہ شعبان 1411ھ وچ بصرہ تو‏ں ہويا۔ کویت جنگ تو‏ں لوٹنے والے اک عراقی فوجی نے ٹینک دا اک گولہ صدام دی تصویر اُتے داغ دتا۔ اس دے بعد لوگاں نے حزب بعث دی عمارت تے پھر شہر دے جیل اُتے حملہ کرکے اس اُتے قبضہ کر لیا۔ مظاہرین نے مختصر مدت وچ بصرہ شہر اُتے وی قبضہ کر لیا۔ بصرے اُتے قبضے دی خبر دے بعد عوام نے عراق دے کچھ دوسرے صوبےآں دا کنٹرول وی سنبھال لیا۔ کویت دے خلاف جنگ دے بعد عراق دی اقتصادی بدحالی، بنیادی سہولیات فراہ‏م کرنے دے انفراسٹرکچر دی تباہی، ایران اُتے مسلط کردہ جنگ تو‏ں ہونے والے نقصانات تے بعث پارٹی دی حکومت تو‏ں عوام دی ناراضگی نو‏‏ں عراقی عوام دی جانب تو‏ں صدام دے خلاف قیام دے عوامل وچو‏ں قرار دتا جاندا ا‏‏ے۔ عراق دے کویت اُتے حملے دے بعد امریکا دی سربراہی وچ متحدہ فورسز نے عراق اُتے حملہ کر دتا تے وڈے پیمانے اُتے عراق دے اقتصادی تے سروسز انفراسٹرکچر نو‏‏ں تباہ کر دتا۔
وسعت
اتنفاضہ شعبانیہ دے نتیجے وچ عراق دے اٹھارہ وچو‏ں چودہ صوبےآں اُتے عوام نے قبضہ کر لیا۔ مظاہرین نے صوبہ دیالی، واسط، میسان، بصرہ، ذی قار، مثنی، قادسیہ، بابل، کربلا، نجف، دہوک، اربیل، کرکوک تے سلیمانیہ اُتے تسلط حاصل کر لیا تے مرکز دے علاوہ صرف صلاح الدین، بغداد، نینوا تے الانبار اُتے حکومتی کنٹرول باقی رہ گیا۔ اس اعتبار تو‏ں انتفاضہ شعبان نو‏‏ں صدام حسین دی حکومت نو‏‏ں درپیش عراق دا سب تو‏ں وڈا داخلی محاذ قرار دتا جاندا ا‏‏ے۔
نجف
نجف وچ عوامی تحریک دا آغاز 16 شعبان نو‏‏ں امام علیؑ دے حرم دے اطراف وچ مظاہرےآں دی صورت وچ ہويا۔ کچھ عرصے دے بعد اس نے بعثی فورسز تے لوگاں دے مابین مسلحانہ لڑائی دی شکل اختیار کر لی کہ جس تو‏ں دونے گروہاں دے کچھ لوگ قتل تے زخمی ہوئے۔ ایہ لڑائی 17 شعبان دی ظہر تک جاری رہی تے اس وچ عوامی گروہاں نو‏‏ں کامیابی نصیب ہوئی تے شہر دے مرکزی مقامات اُتے سبز پرچم لہرا دتا گیا۔
کربلا
کربلا شہر وچ قیام دا آغاز 18 شعبان نو‏‏ں ہويا اگرچہ اس شہر وچ 16 شعبان تک مختلف مقامات اُتے لڑائی جاری رہی۔ کربلا دی عوامی تحریک تن دن تک جاری رہی تے آخرکار تیسرے دن عوام نے شہر اُتے قبضہ کر لیا۔
انجام
thumb| [[خوئی|آیت اللہ خوئی دی صدام حسین کینال جبری ملاقات دا منظر ]] انتفاضہ شعبان 15 دن تک جاری رہیا۔ انقلابیاں نو‏‏ں صدام دی فورسز نے سختی تو‏ں کچل دتا۔ غیر سرکاری اعداد و شمار دے مطابق تن لکھ تو‏ں پنج لکھ افراد مارے گئے جدو‏ں کہ دو ملین دے لگ بھگ عراقی وطن چھوڑنے اُتے مجبور ہوئے۔ تن شہر نجف ، کربلا تے کرکوک سب تو‏ں زیادہ متاثر ہوئے۔ بعثی فورسز نے کربلا تے نجف وچ دسیاں مساجد، دینی مدارس تے امامبارگاہاں نو‏‏ں مسمار کر دتا۔ اسی طرح بہت سی نایاب قلمی کتب وی ضائع ہو گئياں۔ تحریک نو‏‏ں کچلنے دے بعد آیت اللہ خوئی نو‏‏ں اپنے کچھ گھر والےآں تے عزیز و اقارب کینال گرفتار کرکے بغداد منتقل کر دتا گیا تے کچھ دناں دے بعد انہاں نو‏ں ٹیلی وژن دے کیمراں دے سامنے مجبورا صدام تو‏ں گفتگو کرنا پئی۔ آیت اللہ خوئی دے نمائندےآں؛ سید محمد رضا موسوی خلخالی، سید جعفر بحر العلوم تے سید عز الدین بحر العلوم نو‏‏ں قیام دی ناکامی دے بعد پھانسی دے دتی گئی۔ سید محمد سبزواری، شیخ محمدرضا شبیب ساعدی تے سید محمد صالح خرسان وی عراق تو‏ں ہجرت کر گئے۔ thumb| کربلا وچ حرم دی دیوار دا انہدام
مقامات مقدسہ دی بے حرمتی
کربلا وچ تحریک آزادی نو‏‏ں دبانے دا چارج صدام دے داماد حسین کامل دے ذمے سی تے نجف دے عوام دی جدوجہد نو‏‏ں کچلنے دی ذمہ داری حزب بعث دے اہ‏م تے معروف شخص طہ یٰسین رمضان دے پاس سی۔ صدام دی فوج نے توپاں تے ٹینکاں کینال کربلا تے نجف اُتے حملہ کیتا۔ انہاں حملےآں وچ حرم امام علیؑ ، حرم امام حسینؑ تے حرم حضرت عباسؑ دی بے حرمتی ہوئی تے بعد وچ وی چھ ماہ تک حرم دے دروازے بند رہ‏‏ے۔
حکومت دے حامی
1991ء وچ عراق نو‏‏ں کویت تو‏ں نکالنے دے بعد امریکی حکومت دی پالیسی ایہ سی کہ عراق وچ حکومت نو‏‏ں تبدیل کر دتا جائے مگر انتفاضہ شعبانیہ وچ جارج بش نے صدام نو‏‏ں عوام دے خلاف پوری طاقت استعمال کرنے دی اجازت دے دت‏ی۔ پالیسی وچ تبدیلی دی وجہ ایہ سی کہ امریکا عراق وچ اک دینی حکومت دے قیام دا سدباب چاہندا سی ۔
سازمان مجاہدین دا کردار
150px.jpg|thumb| انتفاضہ عراق نو‏‏ں کچلنے دے لئی مجاہدین خلق دی مداخلت دا منظر بعض منابع دی رپورٹ دے مطابق دہشت گرد گروہ سازمان مجاہدین خلق ایران نے انتفاضہ شعبانیہ نو‏‏ں کچلنے دے لئی عراقی حکومت دا نال دتا۔ کچھ اسناد دے مطابق انہاں نے بصرہ دے عوام نو‏‏ں کچلنے وچ کردار ادا کیتا تے بوہت سارے مقتولین نو‏‏ں اجتماعی قبراں وچ دفن کردے رہ‏‏ے۔ بعد وچ 7 آبان 1396 شمسی وچ خود نو‏‏ں شہدائے انتفاضہ شعبانیہ دے اہل خانہ دسدے والے اک گروہ نے اک میزائل حملے وچ مجاہدین خلق دے 25 کارکناں نو‏‏ں مار ڈالا تے انہاں دے دو سو افراد نو‏‏ں زخمی وی کیتا۔
ناکامی دی وجوہات
thumb| کربلا وچ [[حرم حضرت عباس دے گنبد نو‏‏ں پہنچنے والا نقصان ]] محققین نے انتفاضہ شعبانیہ دی جلد شکست دی وجہ چند عوامل نو‏‏ں قرار دتا اے:
مآخذ
گٹھ:عراق وچ شیعہ تحریکاں گٹھ:ویہويں صدی دے واقعات گٹھ:پندرہويں صدی ہجری دے واقعات گٹھ:حزب بعث عراق گٹھ:عراق
فلورز کاں
فلورز کاں کاں ٹبر دا اک پنچھی اے۔
ٹرآئیزن
ٹرآئیزن یورپ دے اک دیس لیختنشٹاین دی اک میونسپلٹی اے۔ ایدے چ 15ویں صدی دے کئی تریخی گرجے کعر مجود نیں۔
تصیل بوری
گٹھ:بلوچستان
1437ھ
آگلا 1438ھ
ذو الحجہ
* گٹھ:پندرہویں صدی ہجری گٹھ:1430ھ دا دہاکا گٹھ:2015ء گٹھ:2016ء
تحصیل اوتھل
اوتھل پاکستان دے ضلع لسبیلا دی اک تحصیل اے ۔
گٹھ:بلوچستان گٹھ:لسبیلا
ین بائی
ین بائی شہر ویت نام دا اک شہر اے تے ویت نام دے صوبے ین بائی دا راجگڑھ اے ۔
ابن باجہ
اسدا پورا ناں :ابو بکر بن یحیی بن الصا‏غ التجیبی" اے تے ابن باجہ دے لقب نال مشہور ہوئیا ۔ اوہ اندلس چ عرب دے سبتوں پہلے مشہور فلسفی سن ۔ فلسفہ دے علاوہ اوہ سیاست ، طبیعات علم فلک(فلکیات) ریاضی ، موسیقی تے طب چ وی مہارت رکھدا سی ۔ خاص طور تے علم طب چ اسقدر شہرت پائی کہ اسدے ہم عصر طبیب اس نال حسد کرن لگے تے اک سازش دے تحت اسنوں زہر دے دتا گئیا ، جس نال اوہ فاس (مراکش) چ 529 ہجری چ انتقال کر گئیا ۔
ابن ابی اصیبعہ تن مختلف زمرےآں ( شررحات ارسطو طالیس ، تصنیفات اشراقیہ ، طبی تصنیفات) چ اسدیاں 28 تصنیفاں دسدے نیں ۔ اس دیاں طبی لکھتاں ایہہ نیں ۔
گٹھ:سپین گٹھ:ہسپانیہ گٹھ:اندلسی مسلمان
گٹھ:یورپ گٹھ:یورپی شخصیتاں
دهستان گنبد علوی
ایہ ایران دے صوبہ سیستان و بلوچستان دے ضلعے شہرستان دلگان دا اک دہستان جاں سب تحصیل جاں دیہی ضلع آ ۔ (دہستان فارسی چ سب تحصیل نوں کہندے نیں) ۔
ضلع ازین
ضلع ازین ترکی دے صوبہ چناکلی دا اک ضلع اے۔
ہور پڑھو
٭ ترکی دے ضلعے
گٹھ:ترکی دے ضلعے گٹھ:ترکی دی انتظامی ونڈ
صوبہ ہوآ بنہ
صوبہ ہوآ بنہ ویت نام دے 58 صوبےآں چوں اک اے ، اسدا راجگڑھ ہوآ بنہ شہر اے ۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:ویت نام گٹھ:ویت نام دے صوبے گٹھ:صوبے ریاستاں گٹھ:جغرافیہ گٹھ:ایشیا
1ھ
موت
گٹھ:1ھ
تصیل دکی
گٹھ:بلوچستان
ایٹمی مدار
[[File:neon orbitals.png|thumb|442px|پہلے پنج ایٹمی آربیٹلاں دے سائز ہن: 1s, 2s, 2px، 2py، and 2pz۔ دو رنگ ہر فیلڈ وچ فیس جاں ویو فنکشن دا نشان دکھاؤندا اے۔ ایہہ گراف
ψ(x، y، z)
اوہ فنکشناں دے ہن جو اک الیکٹرون دے دھرے تے انحصار کردے ہن۔
دی لمائی شکل نوں ویکھن لئی فنکشن جو سدھے پروبیبلٹی کپیسٹی ​​نوں دکھاؤندے ہن، ہیٹھاں ڈی-اؤربیٹل دے گراف ویکھو۔]]
کوانٹم مکینکس وچّ، اک اٹامک آربیٹل اک گنتی فنکشن اے جو کہ اک الیکٹرون جاں اک ایٹم وچّ الیکٹرون دی اک جوڑی دی موومنٹ دے سبھاء دا بیان کردا اے۔ اس فنکشن دی ورتوں نال اک ایٹم دے نیوکلیئس دے چارے پاسے کسے وی خاص فیلڈ وچّ کسے وی الیکٹران پاؤن دے امکان دی گنتی کرن لئی کیتی جا سکدی اے۔ اٹامک آربیٹل کسے وی فیلڈ جاں تھاں جتھے الیکٹرون دے موجود ہون لئی گنتی کیتی جا سکدی اے، جویں کہ سسٹم دے خاص گنت روپ ولوں متاثر کیتا گیا اے۔
اک ایٹم وچ ہر اک اٹامک آربیٹل نوں تنّ کوانٹم نمبراں n، ℓ، اتے m دے ملاں دے ولکھن سیٹ نال درسایا جاندا اے، جو ترتیب وار الیکٹرون دی توانائی، اینگولر رفتار، اتے اک اینگولر رفتار ویکٹر کمپونینٹ (مقناطیسی کوانٹم نمبر) نال میل کھاندا اے۔ ہر اک اجیہے آربیٹل وچّ ودھ توں ودھ دو الیکٹرون قبضہ کر سکدے ہن، ہر اک اپنے الگّ سپن کوانٹم نمبر s نال۔ عام ناواں ،ایس آربیٹل، پی آربیٹل، ڈی آربیٹل اتے ایف آربیٹل ترتیب وار کون والی رفتار نمبر ℓ = 0, 1, 2 اتے 3 دے لئی ورتے جاندے ہن۔ ایہناں ناواں دے نال، n دے ملّ دے نال، ایٹماں دے الیکٹرون سنرچنا نوں بیان کرن لئی ورتے جاندے ہن۔
حوالے
گٹھ:فزکس گٹھ:ایٹمی فزکس گٹھ:کیمیائی بندھن گٹھ:کوانٹم کیمیا سائنس
چک 33 ج ب
چک 33 ج ب ضلع فیصل آباد دا اک پنڈ اے ۔جہڑا ضلع فیصل آباد دی  تحصیل فیصل آباد صدر چ  اے ۔
ناں
350px|thumbnail|ضلع فیصل آباد دے پنڈاں دا نقشہ
تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ ضلع فیصل آباد چ تحصیل فیصل آباد صدر چ وس رہیا اے ۔
کیومرث
شمس الدین کیومرث (1290ء) دلی دے غلاماں ٹبر دا آخری بادشاہ سی ۔ اوہ مغزالدین کیقباد(1286ء - 1290ء) دا پتر سی تے اپنے پیؤ دی بیماری تے بعد چ خلجی سرداراں ولوں اسدے قتل دے بعد دلی دے تخت تے بیٹھا ۔ پر جلال الدین فیروز خلجی اسنوں اقتدار ٹوں لاہ کے خود تخت تے بیہہ گئیا ۔ اینچ سلطنت دلی دے پہلے ٹبر دی حکومت دا خاتمہ ہوگئیا ۔
ابومنصور ماتریدی
ناں ونسب
پورا ناں محمد بن محمد بن محمود ابو منصور ماتریدی سمرقندی حنفی اے اسلامی فقہ قرآنی تفسیر دے اک مشہور عالم سن ۔ امام ماتریدی مذہب اہلسنت ماتریدیہ دے بانی نيں آپ اپنے دور دے عالماں کرام دے درمیان اک اعلیٰ مقام دے حامل نيں۔
ولادت
آپ د‏‏ی جم تریخ دے متعلق کوئی متعین تریخ تونئيں ملد‏ی مگر عالماں کرام نے لکها اے کہ آپ د‏‏ی ولادت عباسی خلیفہ المتوكل دے عہد وچ ہوئی، سمرقند دے قریب ماترید وچ پیدا ہوئے۔
ماتریدی نسبت
ماتریدی نسبت اے ماترید د‏‏ی طرف تے ایہ سمرقند ماوراء النهر وچ اک مقام دا ناں اے ،
القابات
امام أبو منصور الماتريدي کوبهی عالماں امت نے "امام الہدى" و "امام المتكلمين" و "امام اہل سنت " وغير القابات تو‏ں یاد کیتا ،اسلامی الہیات، تفسیر قرآن تے اسلامی فقہ مہارت رکھدے۔
استاداں
ان دے استاداں ابو نصر العياضی ابو بكر الجوزجانی، امام ابو سليمان موسى بن سليمان الجوزجانی، نصير البلخی ،محمد بن مقاتل الرازی نيں آپ نے جنہاں مشائخ تو‏ں علم حاصل کیہ انہاں سب د‏‏ی سند امام اعظم ابو حنيفہ النعمان تو‏ں ملد‏ی ا‏‏ے۔
علمی حیثیت
آپ علوم قران ،اصول فقہ ،علم كلام وعقائد دے بے مثال ومستند امام نيں تے آپ د‏‏ی پوری زندگی حمایت اسلام ونصرت عقيدة اہلسنت والجماعت تو‏ں عبارت اے، اورآپ بالاتفاق اہلسنت والجماعت دے امام جلیل محافظ عقائد اہلسنت قرار پائے، معتزلہ اورہور فرق ضالہ دا اپنی مناظرات ومحاورات وچ تے تصنیفات وتالیفات وچ بھرپور رد وتعاقب کیتا تے تمام عمر عقائد اہلسنت د‏‏ی حفاظت وصیانت وتبلیغ وتشہیرکيتی۔
وفات
صاحب كتاب "كشف الظنون" نے ذکرکیا اے کہ آپ د‏‏ی وفات ( 332ھ ) وچ ہوئی اے، ہور کئی مؤرخين نے سنہ وفات ( 333ھ ) وی لکھی عبد الله القرشی نے بهى "الفوائد البھیہ" وچ سنہ وفات ( 333ھ) 944ء اے تے آپ د‏‏ی قبرسمرقند وچ ا‏‏ے۔ امام اہل سنت اُتے اللہ د‏‏ی بیشمار رحمتاں ہاں تے انہاں دے صدقے وچ ساڈی مغفرت فرمائے آمین
حوالے
گٹھ:853 دے جم گٹھ:944 دیاں موتاں گٹھ:اٹھويں صدی دے اسلامی مسلم عالماں گٹھ:احناف گٹھ:ازبکستانی مسلم گٹھ:حنفی فقہا گٹھ:دسويں صدی دے اسلامی مسلم عالماں گٹھ:سنی ائمہ گٹھ:سنی فقہا گٹھ:شخصیتاں بلحاظ عرب نسب گٹھ:عرب نسل د‏‏ی ایرانی شخصیتاں گٹھ:فارسی ادب گٹھ:فارسی گٹھ:فارسی کتاباں گٹھ:فارسی ساہت گٹھ:فقہا گٹھ:مجددین گٹھ:مفسرین گٹھ:نويں صدی دے اسلامی مسلم عالماں
تصیل ماستنگ
گٹھ:بلوچستان
بلیزرز
بلیزرز یورپ دے اک دیس لیختنشٹاین دی اک میونسپلٹی اے۔ ایس پنڈ دی زیادہ تر تھاں دریاۓ رائن دے اک پاسے مجود اے۔
جنگل کاں
جنگل کاں کاں ٹبر دا اک پنچھی اے۔
وزن
کسے شے چ مادے دی مقدار نوں وزن کیندے نیں۔ ایہ اوہدے ٹرن وچ روک نوں وی دسدا اے۔ اک پہاڑ دا وزن اک پڑی نالوں چوکھا ہویگا۔ زمین ورگے وڈے ماس والی چیز نکیاں شیواں نون اپنے ول کھجدیاں نیں۔ وزن ناپن دے ناپاں وچ کلوگرام، گرام، سیر، چھٹانک آندے نیں۔
حافظ شیرازی
حافظ شیرازی فارسی دے مشہور شاعر سن ۔ حافظ دی شاعری نیڑے تریڈے ہر ایرانی د کعر لبدی اے تے اودی شاعری لوکۂ نوں وبانی یاد اے۔ اے مزے لئی تے اکھان لئی وی ورتی جاندی اے۔ حافظ دی شاعری تے بعوت کم ہویا اے تے اودی شاعری نے سب توں چوکھا لوکاں نوں تے ایرانی شاعری نوں متاثر کیتا اے۔ حافظ دی شاعری قسمت دا حال پتہ کرن لئی ورتی جاندی اے۔ اودی شاعری خطاطی دے ودیا نمونے بنان لئی وی ورتی جاندی اے۔ ایرانی شہر شیراز چ حافظ دی قبر ایرانی آرکیٹیکچر دا ودیا نمونہ اے۔ حافظ شیرازی دی شاعری کئی بولیاں چ پلٹی جا چکی اے۔