cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
کیخسرو جہاں
بیگم کیخسرو سلطان جہان(9 جولائی 1858 – 12 مئی 1930) بھوپال دی اک اہم اتے ترقی پسند بیگم سی جسنے 1901 توں 1926 تک راج کیتا سی۔ سلطان کیخسرو جہاں (پیدائش: 9 جولائی 1858ء– وفات: 12 مئی 1930ء) ریاست بھوپال دی چوتھی مسلم خاتون حکمران تے آخری بیگم بھوپال سن۔ اوہ سلطان شاہ جہاں، بیگم بھوپال دے انتقال دے بعد ریاست بھوپال دی حکمران بنیاں تے 1926ء وچ اپنے بیٹے نواب حمید اللہ خان دے حق وچ اقتدار توں دستبردار ہوگئیاں۔ 1930ء وج وفات پائی۔
مڈھلا جیون
سلطان جہان (سلطان اسدا کوئی خطاب نہیں سگوں ناں اے) دا جم بھوپال وچ ہویا، اوہ نواب بیگم سلطان شاہ جہان اتے اسدے شوہر جرنل ایچ ایچ ناصر الدولا، نواب باقی محمد خان بہادر (1823–1867) دی سبھ توں وڈی اتے جیون والی اکلوتی بچی سی۔1868 وچ،اسدی دادی، سکندر بیگم دی موت اتے اسدی ماں اسدی (دادی) راج گدی دی جانشین رہی جس توں بعد اسنوں بھوپال دی راج گدی دے دی جانشین اعلان کیتا گیا 1901 وچ، سلطان جہان نے اپنی ماں موت توں بعد سفلتا حاصل کیتی، دار-ال-اقبال-اے-بھوپال دی نواب بیگم بن گئی۔
thumb|314x314px|سلطان کیخسرو جہاں [[دہلی دربار وچ شرکت دے لئی جاندے ہوئے– (12 دسمبر 1911ء)]]
ہور ویکھو
link=[[:ur:فائل:Sultan Jahan Begum of Bhopal and Nawab Nasr-Ullah Khan Bahadur۔jpg|thumb|325x325px|نواب نصر اللہ خان بحیثیتِ ولی عہد ریاست بھوپال سلطان کیخسرو جہاں، بیگم بھوپال دے ہمراہ دہلی دربار وچ شرکت کردے ہوئے۔ (12 دسمبر 1911ء)]]
حوالے
گٹھ:جم 1858 گٹھ:20ویں صدی دیاں بھارتی عورتاں گٹھ:ہندی لکھاری گٹھ:بھارتی مسلمان
گٹھ:1858 دے جم گٹھ:1930 دیاں موتاں گٹھ:انیہویں صدی دے ہندوستانی مؤرخین گٹھ:بھارت دے اردو مصنفین گٹھ:بھارتی مسلم شخصیتاں گٹھ:بھارتی مخیرین گٹھ:بھوپال دیاں بیگمات گٹھ:بھوپال دے نواب گٹھ:حکمراں رانیاں گٹھ:مسلم حکمران گٹھ:مسلم مصنفین گٹھ:وصول کنندگان ایمپریس آف انڈیا میڈل گٹھ:ہندوستانی خاتون شاہی اقتدار گٹھ:ہندی زبان دے مصنفین گٹھ:ویہویں صدی دیاں بھارتی خواتین گٹھ:تخت توں دستبردار شاہی حکمران گٹھ:بھارتی حکمران عورتاں
آندرے سخاروف
گٹھ:شخصیتاں گٹھ:مشہور لوک گٹھ:روسی شخصیتاں گٹھ:زندہ لوک گٹھ:نوبل انعام جتن والے
کٹ کارسن کاؤنٹی
کٹ کارسن امریکی صوبے کولوراڈو دی اک کاؤنٹی اے۔
باغجلار
باغجلار استمبول ترکی دا اک حصہ تے صوبہ استمبول دا اک ضلع اے۔
بارلے جوڑ
گٹھ:ترکی دے ضلعے گٹھ:ترکی دی انتظامی ونڈ
مونا کیا
مونا کیا امریکی صوبے ہوائی دی سب توں اچی تھاں اے۔
لیونڈ کانٹوروچ
ہور ویکھو
گٹھ:شخصیتاں گٹھ:مشہور لوک
منو بھنڈاری
منو بھنڈاری (ہندی: मन्नू भंडारी) (جم: 3 اپریل 1931 - 2021) ہندی دی مشہور کہانی کار اے۔ مدھ پردیش وچ مندسور ضلعے دے بھانپورا پنڈ وچ جنمی منو دا بچپن دا نام مہیندر کماری سی۔ لکھاری وجوں اس نے منو نام دی چون کیتی۔ کولکاتہ یونیورسٹی توں گریجوئیشن کر کے اس نے 1953 ایم۔اے ہندی، بنارس ہندو یونیورسٹی توں کیتی اتے سالاں تک دلی دے میرانڈا ہاؤس وچ معلمہ رہی۔ ستیگ وچ سیریل وجوں شائع ناول 'آپکا بنٹی' (آپکا بنٹی) اتے 'مہابھوج' (مہابھوج) لئی مشہوری حاصل کرن والی منو بھنڈاری وکرم یونیورسٹی، اجین وچ پریمچند سرجنپیٹھ دی نگران وی رہی۔ لکھن دے کلا اس نوں وراثت وچ ملی سی۔ اس دے پیؤ سکھ سمپترائے وی مشہور لکھاری سن۔
حوالے
گٹھ:ہندی لکھاری گٹھ:جم 1931
قاضی حسین احمد
قاضی حسین احمد پاکستان دے اک سیاستدان تے جماعت اسلامی دا تیجا مکھی (1987–2009) ریا۔
گٹھ:جماعت اسلامی
ضلع کوہستانات
ضلع کوہستانات افغانستان دے صوبہ جوزجان دا اک ضلع اے جسدا صدر مقام کوہستانات شہر اے ۔
ہواناکیولیکو
ہواناکیولیکو دکھنی امریکہ دے دیس پیرو دا اک تھاں اے۔
ہیملتا کالا
ہیملتا کالا (جنم 15 اگست 1975 نوں آگرہ، اتر پردیش) اک بھارتی خواتین کرکٹ ٹیم دی کھڈاری ہے۔ اسنے بھارتی خواتین کرکٹ ٹیم وچّ 7 ٹیسٹ کرکٹ میچ اتے 74 ون ڈے کرکٹ میچ کھیڈے ہن۔ اوہ سجے ہتھ دی بلیباز اتے گیندباز ہے۔
باہری کڑیاں
گٹھ:جم 1975 گٹھ:بھارتی لوک گٹھ:زندہ لوک گٹھ:بھارتی عورت کرکٹ کھڈاری گٹھ:کرکٹ دے کھیڈاری
چک 11 فورڈواہ
چک 11 فورڈواہ ضلع بہاولنگر دی تصیل چشتیاں دا اک پنڈ اے ۔ ایہہ پنڈ دی بھوئیں نوں پانی بہاول فورڈ فیڈر نہر(جہڑی سلیمانکی ہیڈورکس توں پانی لے کے اپر بہاول نہر نوں دیندی اے) دی دی فورڈواہ دسٹریبیوٹری جاں فورڈواہ نہر دیندی اے ،ایسے لئی اس پنڈ دے ناں نال فورڈواہ  لگدا اے ۔
تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ ضلع بہاولنگر چ تصیل چشتیاں چ وس رہیا اے ۔
ضلع اورگانچ
ضلع اورگانچ ازبکستان دے صوبہ خوارزم دے 10 ضلعےآں چوں اک ضلع اے ، اسدا راجگڑھ قراؤل شہر اے ۔
لوک گنتی
اس ضلعے دی کل لوک گنتی 1،41،100 اے ۔
رقبہ
اس ضلعے دا کل رقبہ 460 مربع کلومیٹر اے ۔
حوالے
`
گٹھ:ازبکستان گٹھ:ازبکستان دے ضلعے گٹھ:صوبہ خوارزم دے ضلعے
مائیکل ڈی مونتین
مائیکل ڈی مونتین اک منیا پرمنیا فرانسیسی لھکاری سی۔اوہدیاں لکھتاں نین آن والے یورپ دے لکھاریاں تے کوڑے رنگ جھڈے۔
گٹھ:فرانس
لا پلاٹا کاؤنٹی
لا پلاٹا امریکی صوبے کولوراڈو دی اک کاؤنٹی اے۔
بخش مرکزی شهرستان مشهد
لوک گنتی
اس تحصیل دی لوک گنتی لوک آ۔ایہہ تصیل ایران چ لوک گنتی دے لحاظ نال دوجے نمبر اتے آ تے پہلے نمبر اتے صوبہ تہران دی تحصیل بخش مرکزی شهرستان تهران آ ۔
تھاں ٹکانہ
ایہہ بخش جان تحصیل ایران دے صوبے خراسان رضوی چ اے ۔
ہوانوکو
ہوانوکو دکھنی امریکہ دے دیس پیرو دا اک تھاں اے۔
خواب سمندر پار دے
شہزاد اسلم دی شاعری دی کتاب "خواب سمندر پار دے" وِچّوں انتخاب
غزل
کوئی سوُرج نواں،مدار نواں
اِس نویں لئی، کوئی دیار نواں
ٹَھنڈدِل وِّچ پوے نویں کوئی
ویرَیاں نوُں چڑھے بُخار نواں
عِشق دے اِس پُرانے جال لئی
حُسن کوئی نواں، شِکار نواں
کدتک ایہو بہار،ایہو خِزاں
مالک !اِس وار کجھ اتار نواں
کون ہویااے کول ہو کے پَرے
درد اُٹھیا اے پہلی وار نواں
جام وِچ عکس ہے اُہد ے مُکھ دا
ایویں اکھیاں چ نئیں خمار نواں
ہِجر وِّچ نئیں رہیامزا ہُن اوہ
تِیر دِل چوں کوئی گُزار نواں
اُٹھ رہے نے قدم ستاریاں وَل
سیر لئی،ہے نا!ایہ بزار نواں
واہ شہزادؔ ! جوڑ توڑ تِرے
اوہو اَکھر نیں ،پر نکھار نواں
ساہمنے جے تِرے سوا کوئی نئیں
دِل دے اَندر وی دُوسرا کوئی نئیں
کِتھّے دَر چھوڑ کے تِرا جائیے
کدھرے وی تے تِرے جہیا کوئی نئیں
اوس بے مثل دی اے دین ،اِیہ دَرد
دَرد وی اوہ، جِہدی دَوا کوئی نئیں
جلوہ تکیا اے تیرے حُسن دا مَیں
کسِ طرحاں کہہ دَوَاں خُدا کوئی نئیں
بول اوہ، دِل تِرا جو چاہندا اے
کیہ تِرا اَپنا فیصلا کوئی نئیں؟
ڈُھونڈ لینی پتنگیاں نیں شمع
کول بھاویں اَتا پَتا کوئی نئیں
جان والے لئی نہ رو شہزاد
کون ایتھے سَدا رہیا،کوئی نئیں
اِک ہارے ہوۓ ہیرو دے ناں
سر تے بھاویں رات کھڑی اے
دل نُوں فِروی آس بڑی اے
کیہ ہویا جے ہر گئےآں تے
جنگ تے آپنی آپ لڑی اے
سبھ نوُں جانا پَیندااِک دِن
بخش رضویه
ایہہ ایران دے صوبہ خراسان رضوی دے ضلع مشہد (شہرستان مشہد دی اک تحصیل (فارسی چ بخش) اے ۔
خواب سمندر پار دے
کیہدی ایتھے توڑ چڑھی اے
بخش رضویه
حوالے
گٹھ:ایران گٹھ:ایران دیاں تحصیلاں گٹھ:جغرافیہ گٹھ:صوبہ تہران دیاں تحصیلاں
خواب سمندر پار دے
کیہ سوچدی پئ ایں
دِل دی گّل نہ ٹال نی،کیہ سوچدی پئ ایں
اکھیاں ہویاں لال نی،کیہ سوچدی پئ ایں
عشق چ اپنا آپ گوا کے
اُچّیاں دے سنگ یاری لا کے
دنیاوانگ سوال نی،کیہ سوچدی پئ ایں
سجناں میلہ لایا ہویا
تُوں کیہ حال بنایا ہویا
اپنا آپ سمھال نی،کیہ سوچدی پئ ایں
نہ بہہ سوچاں کول نی کُڑئے
عشق تِرا انمول نی کُڑئے
مار چنھاں وچ چھال نی،کیہ سوچدی پئ ایں
پیار تے دُشمن داری دی گل
ٹیلی فون تے چَس نئیں دیندی
اَکھ نال اَکھ ملا کے گل کر
ہِمّت کر۔۔۔تے آہمنے ساہمنے آ کے گل کر
پِنڈ دی اِک کُڑی
ہاڑ چ کِن مِن،
پوہ وچ دُھپ جہئ
جنھوں ویکھ کے
ہر بندے نُوں
لگ جاندی اِک وکھری چُپ جہئ
کَلّا بہہ کے ہر کوئ اوہدے ہجر چ رویا
ساریاں ساہمنے ہر کوئ اُس توں لُکدا پِھردا
سہمیاں سہمیاں ڈریا ہویا
کیوں جے اوہ ہے
سارے پِنڈ دا سانجھا شیشا
اَت نموشی بَھریا ہویا
اَج وی
پیئر کورنی
اپنی جوانی دی عمر وچ ہی اسنوں کارڈینل رچلو دی اہم سرپرستی حاصل ہو گئی سی، جہڑا کہ رسمی لیکاں دے نال-نال کلاسیکی تراسدی نوں ودھاوا دین دی کوشش کر رہا سی پر مگروں اوہناں وچکار جھگڑا ہو گیا سی، جسدا مکھ کارن اسدی شاہکار کرت لے سڈ سی، جو کہ وچکار دور دے سپینی جنگجو دی کہانی اے جس اپر اک نویں بنی فرانسیسی اکادمی ولوں کلاسیکل ایکتا  نوں ختم کرن دا الزام لا دتا جاندا اے۔ اوہ اگلے 40 سالاں تک بہت پرچلت المیہ ناٹک لکھدا رہا۔
خواب سمندر پار دے
اَج وی بَندا
نِھیری اَگّے، جَھکّھڑ اَگّے
پیئر کورنی
مڈھلا جیون
کورنی دا جم روآں، نورمینڈی، فرانس وچ ہویا سی۔ اسدے پیؤ دا نام پیئرے کورنی اتے ماں دا نام مارتھا لے پیسینٹ سی، اسدا پیؤ اک وکیل سی۔ اسدا چھوٹا بھرا تھومس کورنی وی اک مشہور ناٹک کار سی۔ اسنے اپنی جیسٹ دی سخت پڑھائی بوربن دے کالج وچ پوری کیتی۔ 18 سالاں دی عمر وچ اسنے قانون دی پڑھائی شروع کیتی پر اسدیاں وہارک قانونی کوششاں کافی حد تک اکامیاب ہی رہیاں۔ کورنی دے پیؤ نے اس لئی دو اچّ نوکریاں دا پربندھ کر لیا سی جس وچ روآں دا جنگلی ڈیپارٹمنٹ اتے نہری ڈیپارٹمنٹ شامل سی۔ ڈیپارٹمنٹ وچ کم کردیاں اسنے اپنا پہلا ناٹک لکھیا۔ ایہہ جانکاری نہیں ملدی کہ اسنے اپنا پہلا ناٹک کدوں لکھیا پر اسدا ایہہ کومیڈی ناٹک جسدا نام میلائیٹ سی، اس ویلے ساہمنے آیا جدوں اسنے ایہہ اک اداکاراں دے گروہ نوں وکھایا جہڑے کہ اتھے گھمن لئی آئے سن۔ اداکاراں نوں اسدا ایہہ ناٹک پسند آیا اتے اوہ اسنوں نبھاؤن لئی تیار ہو گئے۔ ایہہ ناٹک پیرس وچ بہت پسند کیتا گیا اتے اس پچھوں اوہ لگاتار ناٹک لکھن لگا۔ اوہ اسے سال پیرس وچ آ گیا اتے کجھ ویلے وچ ہی اسدا نام فرانسیسی سٹیج دے مشہور ناٹک کاراں وچ گنیا جان لگا۔ اسدا پہلا تراسدی ناٹک میڈی دا اساری 1635 وچ کیتا گیا سی۔
ورثہ
ناٹک کار، لکھاری اتے فلسفی وولٹیئر نے فرانسیسی اکادمی دی مدد نال کورنی دیاں ناٹکی کرتاں دی وضاحت 12 حصےآں وچ چھپوائی جسدا نام کومینٹیئرس سر کورنی سی۔ وولٹیئر نے فرانسیسی اکادمی نوں کورنی دے کماں بارے دسیا کہ اسنے فرانسیسی زبان لئی اوہ کم کیتا اے جہڑا کہ ہومر نے یونان لئی کیتا اے، جس وچ اسنے دنیا نوں وکھایا اے کہ کلا نوں اس طرحاں وی پیش کیتا جا سکدا اے۔
خواب سمندر پار دے
تَن سَک دا اے
پیئر کورنی
باہرلے لنک
گٹھ:جم 1606 گٹھ:موت 1684 گٹھ:فرانسیسی ڈرامہ نگار گٹھ:17ویں صدی دے فرانسیسی لکھاری گٹھ:فرانسیسی شخصیتاں
خواب سمندر پار دے
راہ دی
ہر مشکل دی آکڑ
تجالنگ کوپمانز
ہور ویکھو
گٹھ:شخصیتاں گٹھ:مشہور لوک
خواب سمندر پار دے
دل وچ ہووے
تھوڑا جیہا خلوص
تے اَج وی
اِک بُوٹے توں
باغ بغیچہ بَن سَک دا اے
سَمَے دا سچ
روز دیہاڑے پاڑدا گلماں
روز دیہاڑے سِیندا
تک لَیندا سقراط جے تینوں
زہر کدے نہ پِیندا
ਸਾਡੇ ਹੱਥ ਬਰਾਫ ਦੇ ਸੱਜਣਾ
ਸੋਚ ਰਹੇ ਆਂ
ਖ਼ਵਰੇ ਲਿਖਦਿਆਂ ਲਿਖਦਿਆਂ
ਕਲਮ ਕਿਥੇ ਰੁਕ ਜਾਵੇ
ਦਿਲ ਦੀ ਦਿਲ ਵਿਚ ਰਹਿ ਜਾਵੇ। ...
ਤੇ ਹੱਥ ਮੁਕ ਜਾਵੇ
ਸ਼ਹਿਜ਼ਾਦ ਅਸਲਮ
شالا ایس دسمبر پِچّھوں
خُشیاں اِنج دی جھومر پاوَن
اَؤندے جاندے ساہواں دے نال
بَدّھے ہوئے دُکھ کُھل جاوَن
سُکھ دے ہَڑھ وِچ رُہڑ جاوے دل
تے دل چوں سُکھ ڈُلھ ڈُلھ جاوَن
ویلے دے سُنّے مَتّھے تے
گیت اجہیاں ڈلھکاں مارَن
سانوں غزلاں بُھل بُھل جاوَن
کدھرے بُھل کے سوں جائیے تے
سُتیاں ہویاں ساڈیاں اَکّھاں
سفنیاں وِچ وی کُھل کُھل جاوَن
ایہ دُنیا مَن موہنی ہو جائے
سوچ توں ودھ کے سوہنی ہو جائے
غزلاں ساڈے مگروں لہہ جان
ਦਿਲਾਸਾ
ਨਾ ਕਹਿ ਦਿਲ ਤੋਂ ਭਾਰ ਹਿਜਰ ਦੇ ਲਹਿਣੇ ਨਾਹੀਂ ।
ਵਿਛੜੇ ਹੋਏ ਕਦੀ ਵੀ ਰਿਲ ਮਿਲ ਬਹਿਣੇ ਨਾਹੀਂ ।
ਸੱਚੇ ਪਿਆਰ ਦਾ ਰਸਤਾ ਰੁਕਣਗੇ
ਸਦਾ ਤੇ ਸੱਚ ਦੀ ਆਖ ਇਹ ਮੰਜ਼ਰ ਸੋਹਣੇ ਨਾਹੀਂ
ਰੋ ਰੋ ਅੱਖੀਆਂ ਨਮ ਨਾ ਕਰ
ਤੇ ਗ਼ਮ ਨਾ ਕਰ
ਜੇ ਉਹ ਦਿਨ ਨਹੀਂ ਰਹੇ
ਤੇ ਇਹ ਵੀ ਰਹਿਣੇ ਨਾਹੀਂ ।
میں دُنیا  لئی  چَن،  تُوں سُورج،  تُوں  رُشنائی  میری
میں کیوں  نہ  مُنہ  نِت اِس  دل دا یاد تِری وَل رَکّھاں
ویکھ گلاب دے پُھل وَل تَکدِیاں کِنج کنڈیاں دِیاں اَکّھاں
کد تَک  پانی  پانی   کہہ  کہہ  پیاس  ودھائی  جائیے
ویکھیں کِنج  سواہ  ہُندی   ہے  جِندڑی  لمّے  دُکھ  دی
بال تے  سہی  اِک  واری  ساہمنے شمع اپنے مُکھ دی
ਸ਼ਹਿਰ ਕੀ ਆ ਗਿਆ ਦਿਲ ਬਣ ਠਣ ਕੇ ।
ਰਹਿ ਗਿਆ ਸ਼ੌਕ ਤਮਾਸ਼ਾ ਬਣ ਕੇ ।
ਨੀਵੀਂ ਪਾ ਕੇ ਨਈਂ ਜੀਣਾ ਸਿਖਿਆ
ਵੈਰੀਆਂ ਅੱਗੇ ਰਹੇ ਹਾਂ ਤਣ ਕੇ ।
ਸਾਡੀ ਮਿੱਟੀ ਚ ਬਗ਼ਾਵਤ ਸੀ ਬੜੀ
ਤੇਰਾ ਕੁਝ ਦੋਸ਼ ਨਈਂ ਸੀ ਕਣਕੇ ।
ਤਕ ਕੇ ਉਸ ਹੁਸਨ ਨੂੰ, ਮੈਂ ਕਿਧਰੇ ਹਾਂ
ਕਿਧਰੇ ਧਾਗੇ ਨੇ ਤੇ ਕਿਧਰੇ ਮਣਕੇ
ਸ਼ੌਹ ਨਜ਼ਰ ਆਇਆ ਤੇ ਸ਼ਹਿਜ਼ਾਦ ਅਸਲਮ
رہ گیا  شوق  تماشا بَن  کے
نِیوِیں پا کے نہیں جِینا سِکھیا
وَیرِیاں اَگّے  رہے  ہاں تَن کے
ساڈی مِٹّی چ بغاوت سی بڑی
تیرا کجھ دوش نئیں سی کَنکے
تَک کے اُس حسن نُوں، میں کدھرے ہاں
کدھرے دھاگے نیں  تے  کدھرے  مَنکے
شوہ نظر  آیا  تے شہزاد اسلم
کِتے گھنگرو تے کِتے دِل چھنکے
ਲਵ ਇਜ਼ ਨੌਟ ਆ ਪਾਰਟ ਟਾਈਮ ਜੌਬ
ਕਿਸਤਾਂ ਦੇ ਵਿਚ ਲੱਭਣ ਵਾਲਿਆ
ਪੂਰੇ ਪਿਆਰ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ
ਪਿਆਰ ਕੋਈ ਜੁਜ਼ ਵਕਤੀ ਕੰਮ ਨਹੀਂ
ਪਿਆਰ ਤੇ ਹੈ ਕੁਲ ਵਕਤੀ
ਇਸ ਤੋਂ ਹਟ ਕੇ ਹਰ ਕੰਮ ਨਫਲੀ
ਇਹ ਕੰਮ ਹਰ ਦਮ ਫਰਜ਼ ਈ
ਮੰਨਿਆ ਕਰ...ਮਨਵਾਇਆ ਨਾ ਕਰ
ਜੇ ਮਨਜ਼ੂਰ ਕਰਾਉਣੀ ਏੰ ਤੂੰ
ਸਾਡਾ ਕੰਮ ਸਮਝਾ ਦੇਣਾ ਸੀ
ਅੱਗੇ ਤੇਰੀ ਮਰਜ਼ੀ
ਸਮੇ ਦਾ ਸੱਚ
ਰੋਜ਼ ਦਿਹਾੜੇ ਸੀਂਦਾ
ਤਕ ਲੈਂਦਾ ਸੋਕਰਾਤ ਜੇ ਤੈਨੂੰ
ਜ਼ਹਿਰ ਕਦੇ ਨਾ ਪੀਂਦਾ
کھٹن گیا، کماؤن گیا ______________
بارھیں برسیں کھٹن گیا
تے کھٹ کے لیایا چانن ساڈا بھاویں ککھ نہ رهوے ساڈے بال حیاتیاں مانن
تے کھٹ کے لیایا ڈَھگّے ڈَھگّے پِچھے رہ گئے
تے لنگھ گئے ٹریکٹر اَگّے
تے کھٹ کے لیایا کُجھ ناں ہاں نُوں اڈیکدیا
کدے نظراں دی گل وی بُجھ ناں
تے کھٹ کے لیایا چِٹّھی
اوہ ہئو کسراں دا
جہدی چِٹّھی ہے شہد توں مِٹّھی
تے کھٹ کے لیایا حیلہ عشق ناں اکھ مِلی تے رنگ پے گیا نیلا
تے کھٹ کے لیایا مُورت مُورت ویکھ لئی ہُن یار وکھا جا صُورت
تے کھٹ کے لیایا کلیاں
کلیاں دی فکر کرو
خشبوواں تے اُڈ چَلیاں
تے کھٹ کے لیایا لوئی
دنیا توں بَچ کے رہویں
ایہ کدے نہ کِسے دی ہوئی
تے کھٹ کے لیایا یاداں
میرا کدے وَس جے چَلے
تے میں چن تے چکور پچاداں
تے کھٹ کے لیایا کھاداں دھرتی تیہائی وِلکے
تے کھٹ کے لیایا باتاں درشن منگیا سی
ٹلہ بوراہ
ٹلہ بوراہ امریکی صوبے اڈاہو دی سب توں اچی تھاں اے۔
خواب سمندر پار دے
مِلے کاغذ، قلم، دواتاں
تے کھٹ کے لیایا بُندے
ہَس ہَس مِلن والے
ایڈے دل دے چنگے نئیں ہُندے
گٹھ:پنجابی ساہت
فاماٹینا چنچلا چوآ
فاماٹینا چنچلا چوآ چنچلا چوۓ ٹبر دا اک ددپلانا اے۔
کیوشیکمیج
کیوشیکمیج استمبول ترکی دا اک حصہ تے صوبہ استمبول دا اک ضلع اے۔
بارلے جوڑ
گٹھ:ترکی دے ضلعے گٹھ:ترکی دی انتظامی ونڈ
لیک کاؤنٹی، کولوراڈو
لیک امریکی صوبے کولوراڈو دی اک کاؤنٹی اے۔
بارلے جوڑ
گٹھ:کولوراڈو دیاں کاؤنٹیاں
ضلع باغات
ضلع باغات ازبکستان دے صوبہ خوارزم دے 10 ضلعےآں چوں اک ضلع اے ، اسدا راجگڑھ باغات شہر اے ۔
لوک گنتی
اس ضلعے دی کل لوک گنتی 1،31،000 اے ۔
حوالے
`
گٹھ:ازبکستان گٹھ:ازبکستان دے ضلعے گٹھ:صوبہ خوارزم دے ضلعے
گولکنڈہ
گولکنڈہ (Golkonda) جنوبی ہندوستان وچ قدیم سلطنت قطب شاہی دا راجگڑھ تے اک شہر سی جس دے کھنڈر ہن وی باقی ني‏‏‏‏ں۔ ایہ حیدرآباد دے مغرب وچ 11 کلومیٹر دے فاصلے اُتے واقع ا‏‏ے۔
یہ علاقہ دنیا بھر وچ اس د‏ی کاناں تو‏ں ہیرے جواہرات د‏‏ی کان کنی دے لئی مشہور ا‏‏ے۔ ایتھ‏ے نال ملن والے ہیراں وچ کوہ نور، دریائے نور، ہوپ ڈایمنڈ، آئڈل آئی دنیا دے مشہور ہیرے ني‏‏‏‏ں۔
گولکنڈہ د‏‏ی ترقی وچ سب تو‏ں اہ‏م کردار ابراہیم قلی قطب شاہ ولی دا اے جو سلطنت قطب شاہی دے چوتھے قطب شاہی (بادشاہ) سن ۔
تصاویر
گٹھ:آندھرا پردیش دے قلعے گٹھ:بھارت دے سابقہ آباد تھ‏‏اںو‏اں گٹھ:بھارت وچ تھ‏‏اںو‏اں عالمی ثقافتی ورثہ گٹھ:تریخ آندھرا پردیش گٹھ:تریخ تلنگانہ گٹھ:حیدرآباد، بھارت د‏‏ی عمارتاں و ساخات گٹھ:حیدرآباد، بھارت وچ سیاحتی تھ‏‏اں گٹھ:دسويں صدی وچ آباد ہونے والے تھ‏‏اں گٹھ:ریاست حیدرآباد گٹھ:سابقہ ہندوستانی پایۂ تخت گٹھ:سلطنتاں گٹھ:قرون وسطی د‏‏ی ہندوستان د‏‏ی تریخ گٹھ:تلنگانہ وچ قلعے گٹھ:تلنگانہ دے سیاحتی تھ‏‏اں
چک 9 گھگھ
چک 9 گھگھ  ضلع خانیوال دی تصیل کبیروالا دا اک پنڈ اے ۔
ناں
اس پنڈ دی بھوئیں نوں تریموں سدھنائی لنک نہر چوں نکلن آلی گھگھ ڈسٹریبیوٹری نہر دیندی اے  ۔ایسے لئی  پنڈ دے ناں نال گھگھ     لگدا اے ۔
برٹن رختر
گٹھ:شخصیتاں گٹھ:مشہور لوک گٹھ:جرمن شخصیتاں گٹھ:جرمن لوک گٹھ:نوبل انعام جتن والے
سیموئل ٹنگ
گٹھ:شخصیتاں گٹھ:مشہور لوک گٹھ:نوبل انعام جتن والے
ضلع فیض آباد (بدخشان)
گٹھ:افغانستان گٹھ:افغانستان دے ضلعے گٹھ:جغرافیہ گٹھ:صوبہ بدخشان
اکا
اکا دکھنی امریکہ دے دیس پیرو دا اک تھاں اے۔
گٹھ:پیرو گٹھ:پیرو دے تھاں
چارلز ماؤنڈ
چارلز ماؤنڈ امریکی صوبے الینوۓ دی سب توں اچی تھاں اے۔
لاریمر کاؤنٹی
لاریمر امریکی صوبے کولوراڈو دی اک کاؤنٹی اے۔
بارلے جوڑ
گٹھ:کولوراڈو دیاں کاؤنٹیاں
یمرانیہ
یمرانیہ استمبول ترکی دا اک حصہ تے صوبہ استمبول دا اک ضلع اے۔
بارلے جوڑ
گٹھ:ترکی دے ضلعے گٹھ:ترکی دی انتظامی ونڈ
سیرا ڈل ٹونٹل چنجلا چوآ
سیرا ڈل ٹونٹل چنجلا جوآ چنچلا چوۓ ٹبر دا اک ددپلانا اے۔
ضلع خانقاہ
ضلع خانقاہ ازبکستان دے صوبہ خوارزم دے 10 ضلعےآں چوں اک ضلع اے ، اسدا راجگڑھ خانقاہ(شہر) شہر اے ۔
لوک گنتی
اس ضلعے دی کل لوک گنتی 1،50،400 اے ۔
رقبہ
اس ضلعے دا کل رقبہ 430 مربع کلومیٹر اے ۔
حوالے
`
گٹھ:ازبکستان گٹھ:ازبکستان دے ضلعے گٹھ:صوبہ خوارزم دے ضلعے
بخش احمدآباد
ایہہ ایران دے صوبہ خراسان رضوی دے ضلع مشہد (شہرستان مشہد دی اک تحصیل (فارسی چ بخش) اے ۔
تھاں ٹکانہ
ایہہ بخش جان تحصیل ایران دے صوبے خراسان رضوی چ اے ۔
حوالے
گٹھ:ایران گٹھ:ایران دیاں تحصیلاں گٹھ:جغرافیہ گٹھ:صوبہ خراسان رضوی دیاں تحصیلاں
جونین
گٹھ:پیرو گٹھ:پیرو دے تھاں
چک 19 فورڈواہ
چک 19 فورڈواہ ضلع بہاولپور دی تصیل حاصلپور دا اک پنڈ اے ۔ ایہہ پنڈ دی بھوئیں نوں پانی بہاول فورڈ فیڈر نہر(جہڑی سلیمانکی ہیڈورکس توں پانی لے کے اپر بہاول نہر نوں دیندی اے) دی دی فورڈواہ دسٹریبیوٹری جاں فورڈواہ نہر دیندی اے ،ایسے لئی اس پنڈ دے ناں نال فورڈواہ  لگدا اے ۔ 350px|thumbnail|تحصیل حاصلپور دے پنڈاں دا نقشہ
تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ ضلع بہاولپور چ تصیل حاصلپور چ وس رہیا اے ۔
ولیم لپسکومب
ہور ویکھو
گٹھ:شخصیتاں گٹھ:مشہور لوک
ضلع آرگو
ضلع آرگو افغانستان دے صوبہ بدخشان دا اک ضلع اے جسدا راجگڑھ آرگو شہر اے ۔
گٹھ:افغانستان دے ضلعے گٹھ:صوبہ بدخشان
متالی راج
متالی راج دا جنم 3 دسبر 1982 نوں ہویا سی۔ ایہہ بھارتی خواتین کرکٹ ٹیم دی کپتان سی۔ ایہہ ٹیسٹ میچ وچّ دبل سینچری بناؤن والی پہلی عورت سی۔
شروع دا جیون
متالی راج دا جنم 3 دسمبر 1982 نوں جودھپور، راجستھان وچّ ہویا سی۔ اناں نے بھرتناٹیم نریتی وچّ وی ٹرینگ حاصل کیتی ہے اتے کئی سٹیج پروگرام وی دتے ہن۔ کرکٹ دے کارن ہی اوہ اپنی بھرتناٹیم نریتی دیا کلاساں توں بہت سمے تکّ دور رہندی سی۔ اس دے استاد نے اس نوں  نریتی اتے کرکیٹ وچوں اک چُنن دی صلاحَ دتی۔  اس دی ماں لیلا راج اک اہلکار سی۔  اسدے پیؤ دا ناں ڈورائے راج سی۔ اوہ بینک وچّ نوکری کرن توں بعد ایئر فورس وچّ سی۔ اوہ آپ وی وی اک کرکیٹر رہا اے۔
بخش مرکزی شهرستان اصفهان
ایہہ ایران دے صوبہ اصفہان دے ضلع اصفہان (شہرستان اصفہان دی اک تحصیل (فارسی چ بخش) اے ۔
متالی راج
کھیڈ جیون
حیدرآباد دی متالی راج نے ون ڈے میچ وچّ 1999 وچّ پہلی واری حصہ لیا۔ ایہہ میچ ملٹن کنیس، آئرلینڈ ویہہ ہویا سی۔ جس وچّ متالی نے ناباد 114 رن بنائے۔ اس نے 2001-2002 وچّ لکھنؤ وچّ انگلینڈ دے خلاف پہلا ٹیسٹ میچ کھیڈیا۔ متالی راج جدوں پہلی وار ٹیسٹ میچ وچّ شامل ہوئی،اتے بنا کوئی رن بنائے زیرو تے آؤٹ ہو گئی۔
باہری کڑیاں
گٹھ:بھارتی لوک گٹھ:زندہ لوک گٹھ:بھارتی عورت کرکٹ کھڈاری گٹھ:کرکٹ دے کھیڈاری
بخش مرکزی شهرستان اصفهان
حوالے
گٹھ:ایران گٹھ:ایران دیاں تحصیلاں گٹھ:جغرافیہ گٹھ:صوبہ تہران دیاں تحصیلاں
ہوسیر ہل
ہوسیر ہل امریکی صوبے انڈیانا دی سب توں اچی تھاں اے۔
لاس آنیماس کاؤنٹی
لاس آنیماس امریکی صوبے کولوراڈو دی اک کاؤنٹی اے۔
اسپلاٹا چنچلا چوآ
اسپلاٹا چنچلا چوآ چنچلا چوۓ ٹبر دا اک ددپلانا اے۔
لا لبرٹڈ
لا لبرٹ دکھنی امریکہ دے دیس پیرو دا اک تھاں اے۔
گٹھ:پیرو گٹھ:پیرو دے تھاں
283گ ب
چک نمبر 283گ ب روڑالہ روڈ دے ناں نال وی جانیا جاندا اے۔
گٹھ:ضلع فیصل آباد دے پنڈ
چک 10 گھگھ
چک 10 گھگھ  ضلع خانیوال دی تصیل کبیروالا دا اک پنڈ اے ۔
ناں
اس پنڈ دی بھوئیں نوں تریموں سدھنائی لنک نہر چوں نکلن آلی گھگھ ڈسٹریبیوٹری نہر دیندی اے  ۔ایسے لئی  پنڈ دے ناں نال گھگھ     لگدا اے ۔
تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ ضلع خانیوال چ تصیل کبیروالا چ وس رہیا اے ۔
ضلع خیوا
ضلع خیوا ازبکستان دے صوبہ خوارزم دے 10 ضلعےآں چوں اک ضلع اے ، اسدا راجگڑھ خیوا شہر اے ۔
لوک گنتی
اس ضلعے دی کل لوک گنتی 1،74،500 اے ۔
رقبہ
اس ضلعے دا کل رقبہ 470 مربع کلومیٹر اے ۔
حوالے
گٹھ:ازبکستان گٹھ:ازبکستان دے ضلعے گٹھ:صوبہ خوارزم دے ضلعے
منڈی روڑالہ روڈ
گٹھ:پنجاب دے پنڈ
انٹرنیشنل رائٹرز فورم
قومانتری لکھاری منچ (انٹرنیشنل رائٹرز فورم) پنجابی ساہت ،بولی اتے سبھیاچار نوں وقف اک رضاکارانہ ادارہ اے۔ایہہ ادارہ پنجابی دے انقلابی اتے ترقی پسند لکھاری سکھوندر کمبوج  اتے نامور غزل گو کلوندر دی رہنمائی ماتحت 2004 وچ بنائی گئی سی۔ایہہ دوویں شاعر اس ادارہ دے ترتیب وار پردھان اتے میت پردھان ہن اتے اجکل امریکہ وچ وسدے ہن اتے اس ادارہ دا کم پھگواڑا نواسی پنجابی شاعر سرجیت جج  بطور جنرل سیکٹری چلاؤندے ہن۔اس ادارہ نے سال 2019 دی تقریب 9 مارچ نوں سلطان پور لودھی ،کپورتھلہ وکھے کروائی جو بابا گرو نانک  دے 550 سالا پرکاش موقعہ نوں وقف سی۔ اس ادارہ ولوں ہر سال باپو جگیر سنگھ کمبوج یادگاری قلم انعام  جس وچ علاقے تے دیس دے وکھ-وکھ حصیاں وچ پاٹھکاں تے طالب علماں نے حصہ لیا ۔ اس موقعے قومانتری لکھاری منچ (قلم) ولوں باپو جگیر سنگھ کمبوج یادگاری قلم انعام ،کیسر سنگھ کیسر تنقید انعام، اتے بلوندر رشی انعام اتے نوَ صلاحیت انعام دتے جاندے ہن۔ ۔ اس موقعے باپو جگیر سنگھ کمبوج یادگاری قلم انعام  نال اگھے لکھاری کرپال سنگھ قزاق نوں نوازیا گیا گیا اتے تنقید دے قلم انعام نال ڈاکٹر سرجیت نوں ڈاکٹر کیسر سنگھ کیسر دے ناں اُتے، دتا گیا اتے  مدن ویرا نوں بلوندر رشی یادگاری تے امریندر سوہل، گرتیج کہاروالا ننو نوصلاحیت قلم انعام نال نوازیا گیا۔اس موقعے انوپ ورک، درشن بٹر، کلونت اؤجلا، شمشیر موہی، بلوندر سندھو، گرتیج کہاروالا، ہروندر بھنڈال، جسوندر جنگجو، گرباز سنگھ چھینا، دیو راج دادر، مالک انتر نیرو، لکشمی نرائن بھیکھی، سردول سنگھ اؤجلا، ہروندر چنڈی گڑھ، کلوندر کنول، ڈاکٹر: سورن سنگھ نے وی کلام پیش کیتے |
حوالے
گٹھ:پنجابی شاعر گٹھ:پنجابی شاعری گٹھ:پنجابی شاعر گٹھ:پنجابی ساہت
نوال السعداوی
نوال السعداوی د‏‏ی ولادت 27 اکتوبر 1931ء نو‏‏ں ہوئی۔وہ مصری مصنفہ، ناول نگار، نسوانیت د‏‏ی علم بردار، سماجی کارکن، طبیبہ تے ماہر نفسیات ني‏‏‏‏ں۔ انہاں نے اپنیاں تحریراں، تقریراں تے سماجی خدمات وچ اسلام وچ خواتین اُتے بہت کم کیتا تے بالخصوص نسوانی ختنہ انہاں دا توجہ دا مرکز رہیا۔ انہاں نو‏ں عرب دنیا د‏‏ی سیمون دتی بووار کہیا جاندا ا‏‏ے۔
نوال السعدی عرب خواتین یکجہت‏ی ایسوسی اے شن د‏‏ی بانی تے صدر نشین ني‏‏‏‏ں۔ اوہ عرب ایسو سی اے شن برائے حقوق انسانی د‏‏ی وی شریک بانی ني‏‏‏‏ں۔ انہاں نو‏ں تن زمراں وچ اعزازی ڈاکٹری د‏‏ی ڈگری تو‏ں نوازیا گیا ا‏‏ے۔ 2004ء وچ یورپ د‏‏ی کونسل نے انہاں نو‏ں نارتھ ساوتھ اعزاز دتا۔2005ء وچ بیلجئیم وچ انانا انٹرنیشنل پرائز ملا۔ تے 2012ء وچ عالمی امن دفتر نے 2012ء عالمی امن دفتر دے اعزاز تو‏ں سرفراز کیتا۔ نوال السعدی متعدد عہدےآں اُتے فائز نيں، جداں؛ قاہرہ وچ سماجیات و فنون د‏‏ی آتھور آف سپریم نيں، وزارت صحت، قاہرہ د‏‏ی ڈائریکٹ جنرل، میڈیکل ایسو سی اے شن، قاہرہ، مصر د‏‏ی سکریٹری جنرل، وزارت صحت، مصر تے یونیورسٹی ہاسپٹل د‏‏ی ڈاکٹر ني‏‏‏‏ں۔ اوہ ہیلتھ ایجوکیشن ایسو سی اے شن تے اجپشین ومن رائٹرز ایسو سی اے شن د‏‏ی بانی وی ني‏‏‏‏ں۔ صحت مجلہ د‏‏ی صدر نشین وی رہ چک‏ی ہی تے میڈیکل ایسو سی اے شن مجلہ د‏‏ی ایڈیٹر ني‏‏‏‏ں۔
مڈھلا جیون
ان د‏‏ی ولادت 1931ء وچ كفر طحلہ نامی اک چھوٹے تو‏ں گااں وچ ہوئی سی۔ انہاں دا خاندان روايتی ترقی پسند سی تے 6 سال د‏‏ی عمر وچ السعداوی دا بچپن وچ ختنہ کر دتا گیا سی۔ انہاں سب دے باوجود انہاں دے والد نے اپنی تمام اولاد نو‏‏ں پڑھانے دا عزم کیتا۔
ان دے والد وزارت تعلیم، مصر وچ ملازم سن تے انہاں نے مصری انقلاب، 1919ء وچ مصر تے سوڈان وچ برطانوی سامراج دے خلاف اپنی آواز بلند ورگی۔ نتیجتا انہاں نو‏ں ایل چھوٹے تو‏ں جزیرہ وچ ملک بدر کر دتا گیا سی تے حکومت وچ سزا دے طور اُتے دس سال تک کوئی ترقی نئيں دی۔ اوہ ترقی پسند خیالات دے سن تے انہاں نے اپنی بیٹی نو‏‏ں وی اپنی سوچ تے اپنی فکر نو‏‏ں وسیع کرنے تے اس د‏ی آواز بننے د‏‏ی تعلیم دتی سی۔ انہاں نے بیٹی نو‏‏ں عربی زبان سیکھنے اُتے ابھارا۔ انہاں دے والدین انہاں د‏‏ی ابتدائی عمر وچ انتقال کرگئے۔ تے سعداوی دے نوجوان کندھےآں اُتے وڈے خاندان دا پورا بجھ آگیا۔ ان د‏‏ی والدی ترکی النسل سن۔ دادی تے نانی وی ترک خاندان تو‏ں ہی تعلق رکھدیاں سن۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:مصری فعالیت پسند برائے حقوق نسواں گٹھ:مصری حامی حقوق نسواں گٹھ:1931 دے جم گٹھ:1930 دے جم گٹھ:مصری ملحدین گٹھ:ترک نژاد مصری شخصیتاں گٹھ:مصری سابقہ مسلم شخصیتاں گٹھ:ویہويں صدی دے مضمون نگار گٹھ:مصری افسانہ نگار گٹھ:ویہويں صدی دے افسانہ نگار گٹھ:مصری مصنفات گٹھ:اکیہويں صدی د‏‏ی مصنفات گٹھ:ویہويں صدی د‏‏ی مصنفات گٹھ:مصری سیاسی خواتین گٹھ:مصری ناول نگار گٹھ:اکیہويں صدی دے ناول نگار گٹھ:ویہويں صدی دے ناول نگار گٹھ:جامعہ کولمبیا دے فضلا گٹھ:فاضل جامعہ قاہرہ گٹھ:مصر وچ حقوق نسواں گٹھ:زندہ شخصیتاں گٹھ:صفحات مع ویکی ڈیٹا حوالے گٹھ:صفحات مع استعمال P166 خاصیت گٹھ:بی بی سی 100 خواتین گٹھ:کارہائے نمایاں ویکی ڈیٹا تو‏ں ماخوذ گٹھ:ویکی ڈیٹا تو‏ں ماخوذ پیشہ ورانہ زبان گٹھ:27 اکتوبر د‏‏ی پیدائشاں
پنڈیک
پنڈیک استمبول ترکی دا اک حصہ تے صوبہ استمبول دا اک ضلع اے۔
بارلے جوڑ
گٹھ:ترکی دے ضلعے گٹھ:ترکی دی انتظامی ونڈ
ہاکآئ پوائنٹ
ہاکآئ پوائنٹ امریکی صوبے آئیووا دی سب توں اچی تھاں اے۔
ہوائینا پچو
ہوائینا پچو دکھنی امریکہ دے دیس پیرو چ انڈیز دے پعاڑی سلسلے چ اک پعاڑ اے۔
ضلع آرغنج خواہ
ضلع آرغنج خواہ افغانستان دے صوبہ بدخشان دا اک ضلع اے جسدا راجگڑھ آرغنج خواہ شہر اے ۔
بخش مرکزی شهرستان خمینی شهر
ایہہ ایران دے صوبہ اصفہان دے اک شہرستان (صنع) دی   تحصیل (فارسی چ بخش) اے ۔
حوالے
گٹھ:ایران گٹھ:ایران دیاں تحصیلاں گٹھ:جغرافیہ گٹھ:صوبہ تہران دیاں تحصیلاں
لنکن کاؤنٹی، کولوراڈو
لنکن امریکی صوبے کولوراڈو دی اک کاؤنٹی اے۔
بارلے جوڑ
گٹھ:کولوراڈو دیاں کاؤنٹیاں
پنٹا ڈی وکاس چنجلا چوآ
پنٹا ڈی وکاس چنجلا چوآ چنچلا چوۓ ٹبر دا اک ددپلانا اے۔
بہاؤالدین نقشبند
خواجہ خواجگان بہاؤالدین نقشبند بخاری نقشبندی (پیدائش: نومبر 1327ء— وفات: 21 فروری 1390ء) مسلم صوفی سلسلہ نقشبندیہ دے بانی سن۔ ایہ سلسلہ پوری دنیا وچ سب توں زیادہ مقبول تے وڈا سلسلہ منیا جاندا اے۔ سلسلہ مجددیہ، سلسلہ خالدیہ، سلسلہ سیفیہ اس دیاں مشہور شاخاں نیں ۔
ولادت
تساں  دا اسم شریف محمد تے والد گرامی دا ناں وی محمد اے۔ آپ دا تعلق سادات خاندان توں اے۔ اسلامی تریخی شہر بخارا توں تن میل دے فاصلہ اُتے قصر ہندواں نیا ناں قصر عارفاں نامی قصبہ وچ محرم الحرام 728 ہجری وچ پیدا ہوئے۔
تعارُف
اسمِ گرامی بہاؤ الدین،لقب نقشبند، عُرف مشکل کشاا‏‏ے۔ آپ ساداتِ بخارا (1) تو‏ں نيں۔ وِلادت با سعادت 6 محرم الحرام 718ھ وچ قصرِ عارِفاں وچ (شہر بخارا تو‏ں اک فرسنگ دے فاصلہ پر) ہوئی۔ قصرِ عارِفاں دا پہلا ناں ”کوشک ِہندواں“ سی جو حضرت خواجہ د‏‏ی برکت تو‏ں ”قصر عارِفاں“بن گیا۔
جداں کہ پہلے ذکر کيتا جا چکيا اے کہ پیدا ش تو‏ں پہلے حضرت محمد بابا سماسی قدس سرہٗ نے آپ د‏‏ی وِلادت د‏‏ی بشارت دتی سی تے تولد دے تیسرے روز آپ دے جدِّ امجد آپ نو‏‏ں حضرت بابا سماسی قدس سرہٗ د‏‏ی خدمت وچ لے گ ے، جنھاں نے آپ نو‏‏ں اپنی فرزندی وچ قبول فرما کر اپنے خلیفہ سیّد امیر کلال قدس سرہٗ تو‏ں آپ د‏‏ی تربیت دے بارے وچ عہد لیا۔
نسبت ِباطنی
اِس دا رہ ِقطبیت دے مرکز دا انتسا بِ باطنی بظاہر حضرت سیّد امیر کلال قدس سرہٗ تو‏ں اے تے ظاہری تربیت وی اُنہی تو‏ں ہو ی مگر حقیقتاً آپ اویسی نيں کیونجے آپ د‏‏ی تربیت باطنی خواجہ عبدالخالق غجدوانی قدس سرہٗ د‏‏ی رُوحانیت تو‏ں ہو ی۔
تربیت ِباطنی
آپ فرماندے نيں کہ اوا ل احوال،تجلیات و جذبات وبے قراری دے زمانہ وچ راتاں نو‏‏ں مَاں اطراف ِبخارا وچ گزشتہ اولیا ے عظام دے مزارات اُتے حاضری دتا کردا سی۔ اک رات تن مزاراں اُتے حاضری دی، جس مزار اُتے پہنچدا اک چراغ ٹمٹماندا ہويا نظر آندا۔ حالانکہ چراغ وچ پورا تیل تے بتی ہُندی مگر بتی نو‏‏ں ذرا ُکسانے د‏‏ی ضرورت ہُندی تاکہ تیل تو‏ں باہر آجا ے تے بتی بخوبی جلے۔
شروع رات وچ خواجہ محمد واسع قدس سرہٗ (1)کے مزار ِمبارک اُتے پہنچیا، اوتھ‏ے اِشارہ ملنے اُتے خواجہ محمود انجیر فغنوی قدس سرہٗ دے مزار اُتے پہنچیا فیر خواجہ مزداجن قدس سرہٗ دے مزار اُتے پہنچیا تاں فیتہ تے چراغ اُسی حالت وچ سی اُس د‏‏ی بتی وی اُچی د‏‏ی تے قبلہ رُو ہو ک‏ے بیٹھ گیا۔ ايس‏ے توجہ وچ غیبت ہو گ ی تے دیکھیا کہ قبلہ د‏‏ی جانب اک تخت اُتے اک بزرگ تشریف فرما نيں تے اُنہاں دے سامنے سبز پردہ لٹکا ہويا سی۔ اس تخت دے اِرد گرد اک جماعت حاضر اے، اِس جماعت وچو‏ں مَاں نے حضرت محمد بابا سماسی قدس سرہٗ نو‏‏ں پہچانا تاں جان گیا کہ ایہ بزرگاں د‏‏ی جماعت ا‏‏ے۔
فیر خیال گزریا کہ ایہ بزرگ کون نيں؟ اُنہاں وچو‏ں اک شخص اُٹھا تے دسیا کہ ایہ بزرگ خواجہ عبدالخالق غجدوانی قدس سرہٗ نيں اوریہ جماعت انہاں دے خلفا د‏‏ی اے تے سب دے ناں بتا ے کہ ایہ خواجہ احمد صدیق نيں، ایہ خواجہ اولیا کبیر، ایہ خواجہ عارِف ریوگری، ایہ خواجہ محمود انجیرفغنوی، ایہ خواجہ علی رامیتنی تے ایہ خواجہ محمد بابا سماسی نيں قدس اللہ اسرارہم تے ایہ وی کہیا کہ خواجہ محمد بابا سماسی قدس سرہٗ نو‏‏ں تسيں نے زندگی وچ دیکھیا اے، ایہ تواڈے پیر نيں۔ فیر اس جماعت نے میرے تو‏ں کہیا کہ کان لگیا کر سنو حضرت خواجہ عبدالخالق غجدوانی تسيں تو‏ں کچھ ارشاد فرما اں گے، جو تینو‏ں راہِ حق دے سلوک وچ کم آ اں گے۔مَاں نے حضرت خواجہ نو‏‏ں سلام عرض کیا، حضرت خواجہ نے جواب وچ دو ارشادات ایداں دے فرما ے جو ہر اک مرتبہ سلوک، اِبتدا، وسط تے انتہا دے ل ے کارآمد نيں؛
اوّل ایہ کہ جو چراغ تینو‏ں اس حالت وچ دِکھا ے گ ے نيں، اوہ تیرے ل ے بشارت نيں کہ تینو‏ں اس راستے د‏‏ی استعداد و قابلیت اے مگر استعداد د‏‏ی بتی نو‏‏ں اُکسانا چاہیے تاکہ روشن ہو جا ے تے اسرار ظاہر ہاں تے قابلیت دے مطابق عمل کرو کہ مقصود حاصل ہو۔دوم جس د‏‏ی آپ نے تاکید فرما ی کہ ہر حال وچ جادہ شریعت تے استقامت اُتے ثابت قدم رہنا چاہیے، عزیمت و سنت اُتے عمل کرنا تے بدعت تو‏ں دُور رہنا چاہیے۔ ہمیشہ سنت رسول اللہﷺ تے آثارِ صحابہ د‏‏ی تلاش وچ سرگرداں رہنا چاہیے۔
اس دے بعدحضرت خواجہ نے مینو‏ں سیّد امیر کلال قدس سرہٗ د‏‏ی متابعت دا حکم دتا۔
تلقینِ طریقہ
اوتھ‏ے تو‏ں ميں نسف پہنچ ک‏ے سیّد امیر کلال د‏‏ی خدمت وچ حاضر ہويا۔ حضرت سیّد امیر کلال قدس سرہٗ نے مینو‏ں ذکر کيتی تلقین د‏‏ی تے بطریقِ خفیہ نفی اثبات وچ مشغول فرمایا، اک مدت تک اس سبق اُتے عزیمت حاصل کيتی تے ذکر جہر نہ کيتا۔
چونکہ مینو‏ں اخبارِ رسول اللہﷺ تے آثارِ صحابہ کرام رضوان اللہ علیہم اجمعین اُتے عمل دا حکم سی اس ل ے علما  د‏‏ی خدمت وچ حاضر ہويا کردا سی تے احادیث پڑھیا کردا سی تے انہاں اُتے عمل ک‏ے دے اپنے باطن وچ مشاہدہ کردا سی۔
حضرت امیر قدس سرہٗ تو‏ں رُخصت
اک عرصہ بعد سیّد امیر کلال قدس سرہٗ نے فرمایا؛
'''اے بہاؤالدین! حضرت محمد بابا سماسی قدس سرہٗ نے تواڈے حق وچ جو وصیت فرما ی سی، مَاں نے اُسنو‏‏ں پورا کيتا۔ جس طرح انہاں نے میری تربیت فرما ی سی، مَاں نے وی ايس‏ے طرح تواڈی تربیت وچ نو‏‏ں ی دقیقہ فروگزاشت نئيں کيتا تے مَاں نے تواڈے ل ے ایہ پستان خشک ک ے نيں، تواڈی ہمت دا مرغ بلند پرواز واقع ہويا اے، ترک وتاجیک تو‏ں جس جگہ تو‏ں نو‏‏ں ی خوشبو تواڈے دماغ وچ پہنچے طلب کرو تے اپنی ہمت دے بموجب طلب وچ کوتاہی نہ کرو۔'''
خواجہ سید بہاؤالدین محمد نقشبندی
محمد بن محمد بہاؤ الدین البخاری ∗سلسلہ نقشبندیہ دے بانی انہاں دا لقب شاہ نقشبند (لفظی معنی: مصور) دی تشریح علم الٰہی دی لاثانی تصویر کھیچنے والا توں کیتی گئی۔ جاں زیادہ صوفیانہ انداز وچ اپنے دل وچ کمال حقیقی دا نقش رکھنے والا۔ انہاں الشاہ دا جو لقب دتا گیا اے اس توں مراد روحانی رہبر اے۔ نسبت الاویسی توں ایہ مراد اے کہ انہاں دی نسبت روحانی براہ راست حضرت سیدنا خضر علیہ السلام تے حضرت محمد رسول اللہ ﷺ نال سی۔ thumb|مزار اقدس شيخ بہاؤالدين نقشبندبخارا ـ ازبكستان|300px
آثار ولایت
∗ بچپن ای توں آپ دی پیشانی اُتے آثار ولایت و ہدایت نمایاں سن تے ایہ کیوں نہ ہوf جدونکہ آپ دی ولادت توں وی پہلے اوتھے توں گذرتے ہوئے قطب عالم محمد بابا سماسی نے فرمایا سی کہ مینوں  ایتھے توں اک مرد خدا دی خوشبو آندی اے۔ اک تے مرتبہ فرمایا ہن اوہ خوشبو زیادہ ہو گئی اے تے جدوں تساں   پیدا ہوئے تے دعا دے لئی تساں   دے کول لیائے گئے تو انہاں اپنی فرزندی وچ قبول فرمایا تے توجہات توں نوازیا۔ اس طرح  شاہ نقشبند  دی ابتدائی روحانی تربیت بابا سماسی نے دتی تے بعد وچ تہانوں   سید امیر کلال دے سپرد فرمایا۔
اکابر اربعہ نقشبندیہ
اکابر اربعہ نقشبندیہ وچ انہاں دا شمار کیتا جاندا اے
علامہ محمد مراد مکی معرب مکتوبات وچ لکھدے نیں بعض نے انہاں حضرات نوں شامل کیتا
حصول علم باطنی
∗گو تساں  نے ظاہری طور اُتے طریقت دی تعلیم و تربیت سید امیر کلال توں حاصل کیتی لیکن روحانی طور اُتے آپکی تربیت قطب عالم عبد الخالق غجدوانی نے اویسی طریقہ اُتے فرمائی۔ چنانچہ خود فرماندے نیں وچ اوائل احوال وچ جذبات و بیقراری دے عالم وچ راتاں نوں   اطراف بخارا وچ پھریا کردا سی تے ہر مزار اُتے جاندا سی۔ اک رات وچ تن مزارات اُتے گیا۔ آخر وچ جس بزرگ دے مزار اُتے گیا اوتھے حالت بے خودی وچ میں دیکھیا کہ قبلہ دی جانب توں کندھ شق ہو گئی تے اک وڈا تخت ظاہر ہویا جس اُتے اک بزرگ تشریف فرما سن۔ الغرض اک شخص نے مینوں   دسیا کہ ایہ عبد الخالق غجدوانی رحمۃ اللہ علیہ نیں  ۔ میں خواجہ دی خدمت وچ سلام عرض کیتا۔ تساں   نے سلام دا جواب دتا تے اوہ ارشادات فرمائے جو سلوک دے ابتدا تے درمیان و انتہا توں تعلق رکھدے نیں  ۔ یعنی مکمل سلوک دی تعلیم دی دتی۔ اس موقع اُتے تاکیدی طور اُتے تساں   نے مینوں   ارشاد فرمایا استقامت توں شریعت دے شاہراہ اُتے چلنا۔ کدی اس توں قدم باہر نہ نکالنا۔ عزیمت تے سنت اُتے عمل کرنا تے بدعت توں دور رہنا۔ اسی لئی مدت العمر تساں   شریعت و سنت اُتے کاربند رہے تے اتباع شریعت تے رسم و بدعت توں نفرت طریقہ عالیہ نقشبندیہ دی امتیازی علامات نیں  ۔ نقشبندی سلسلہ تساں   ول منسوب اے۔ طریقہ عالیہ نقشبندیہ دیاں تن  اصطلاحات  وقوف زمانی، وقوف عددی تے وقوف قلبی شاہ نقشبند قدس سرہ نے مقرر فرمائی نیں   تے تساں   اویسی وی نیں   کہ تہانوں   روحانی نسب خواجہ عبد الخالق توں حاصل ہوئی۔
وصال
thumb|300px|مزار اقدس - ([[بخارا)]]
تساں  دا وصال بروز پیر 3 ربیع الاول 791ھ مطابق 21 فروری 1390ء نوں   73 برس دی عمر وچ آبائی گاوٴں قصر عارفاں وچ ہویا۔ انہاں دی قبر اُتے اک شاندار مزار تعمیر کیتا گیا تے ایہ بخارا دے قابل ذکر تھاں وچ شامل اے۔  مشہور ایہ اے کہ تساں   نے وصیت فرمائی سی کہ میرے جنازہ دے سامنے ایہ شعر پڑھیا جائے مفلسانیم آمدہ در کوئے تو شیئا للہ از جمال روئے تو ترجمہ: میرے مولیٰ وچ اک مفلس دی حیثیت توں آپ دی بارگاہ وچ حاضر ہویا آں، خدارا اپنا جلوہ جہاں آرا مینوں  دکھادے۔ مزار دی لوکیشن
حوالے
گٹھ:1318 دے جم گٹھ:1389 دیاں موتاں گٹھ:791ھ دیاں موتاں گٹھ:اہل بیت گٹھ:سلسلہ نقشبندیہ گٹھ:صوفی اولیا گٹھ:صوفی مذہبی رہنما گٹھ:صوفیا گٹھ:صوفیاء بلحاظ سلسلہ طریقت گٹھ:نقشبندی خواجگان صوفیاء گٹھ:نقشبندی صوفیاء گٹھ:ہاشمی شخصیتاں گٹھ:صوفی سنت
جڑانوالا
جڑانوالا پنجاب دے ضلع فیصل آباد دی تحصیل جڑانوالا وچ اک شہر اے ۔ ایہ شہر تحصیل جڑانوالا دا راجگڑھ اے ۔
گٹھ:پنجاب دے شہر گٹھ:پاکستان دے شہر گٹھ:ایشیا دے آباد تھاں گٹھ:پاکستان دے آباد تھاں گٹھ:ضلع فیصل آباد
ضلع اشکاشیم
ضلع اشکاشیم افغانستان دے صوبہ بدخشان دا اک ضلع اے جسدا راجگڑھ اشکاشیم شہر اے ۔
گٹھ:افغانستان گٹھ:افغانستان دے ضلعے
ٹلہ سورج مکھی
ٹلہ سورج مکھی امریکی صوبے کنساس دی سب توں اچی تھاں اے۔
ضلع شاوات
ضلع شاوات ازبکستان دے صوبہ خوارزم دے 10 ضلعےآں چوں اک ضلع اے ، اسدا راجگڑھ شاوات شہر اے ۔
لوک گنتی
اس ضلعے دی کل لوک گنتی 1,36,200 اے ۔
حوالے
`
گٹھ:ازبکستان گٹھ:ازبکستان دے ضلعے گٹھ:صوبہ خوارزم دے ضلعے
چک 1 فورڈواہ
چک 1 فورڈواہ ضلع بہاولنگر دی تصیل چشتیاں دا اک پنڈ اے ۔ ایہہ پنڈ دی بھوئیں نوں پانی بہاول فورڈ فیڈر نہر(جہڑی سلیمانکی ہیڈورکس توں پانی لے کے اپر بہاول نہر نوں دیندی اے) دی  دی فورڈواہ دسٹریبیوٹری جاں فورڈواہ نہر دیندی اے ،ایسے لئی اس پنڈ دے ناں نال فورڈواہ  لگدا اے ۔
تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ ضلع بہاولنگر چ تصیل چشتیاں چ وس رہیا اے ۔
کاڈیکوۓ
کاڈیکوۓ استمبول ترکی دا اک حصہ تے صوبہ استمبول دا اک ضلع اے۔
بارلے جوڑ
گٹھ:ترکی دے ضلعے گٹھ:ترکی دی انتظامی ونڈ
لوگن کاؤنٹی، کولوراڈو
لوگن امریکی صوبے کولوراڈو دی اک کاؤنٹی اے۔
بارلے جوڑ
گٹھ:کولوراڈو دیاں کاؤنٹیاں
جیا شرما
جیا شرما (جنم 17 ستمبر 1980 نوں غازی آباد وچّ) اک بھارتی عورت کرکٹ کھڈاری ہے۔ اسنے بھارتی خواتین کرکٹ ٹیم وچّ اک ٹیسٹ کرکٹ میچ اتے 77 ون ڈے انٹرنیشنل کرکٹ میچ کھیڈے ہن، جسدے وچّ دکھنی افریقہ وچّ ہویا 2005 خواتین کرکٹ عالمی کپ وی شامل ہے۔  اوہ پہلی عورت کرکٹ کھڈارن ہے، جسنوں "بھارتی کرکٹ کنٹرول بورڈ پلیئر آف دی ییئر" (2007) اوارڈ ملیا ہووے۔
اسدیاں پاکستان خلاف بنائیاں 138* دوڈاں کسے وی بھارتی عورت کھڈاری ولوں او.ڈی.آئی. میچاں وچّ بنائیاں دوڈاں وچوں ودھیا ہن۔
حوالے
گٹھ:جم 1980 گٹھ:بھارتی لوک گٹھ:زندہ لوک گٹھ:بھارتی عورت کرکٹ کھڈاری گٹھ:کرکٹ دے کھیڈاری
انیتا ہسنندنی ریڈی
انیتا ہاسنندنی ریڈی اک بھارتی اداکارہ اتے ماڈل اے جسنے کئی بولیاں دیاں فلماں اتے ٹیلیوژن پروگراماں وچّ کم کیتا اے۔ 2001 وچّ اسدے اک سیریل کبھی سوتن کبھی سہیلی نال ملی چرچہ نال اسنے بالیوڈّ وچ قدم رکھیا۔ اسدی پہلی فلم 2003 وچّ کچھ تو ہے سی۔ ہن اوہ یہ ہے محبتیں وچّ سگن اروڑا دا کردار نبھا رہی اے۔
حوالے
گٹھ:بھارتی اداکاراواں گٹھ:زندہ لوک
ضلع بہارک
ضلع بہارک افغانستان دے صوبہ بدخشان دا اک ضلع اے جسدا صدر مقام بہارک شہر اے ۔
گٹھ:افغانستان گٹھ:افغانستان دے ضلعے گٹھ:جغرافیہ گٹھ:صوبہ بدخشان
ضلع قشقاپیر
ضلع قشقاپیر ازبکستان دے صوبہ خوارزم دے 10 ضلعےآں چوں اک ضلع اے ، اسدا راجگڑھ قشقاپیر شہر اے ۔
لوک گنتی
اس ضلعے دی کل لوک گنتی 1,28,700 اے ۔
رقبہ
اس ضلعے دا کل رقبہ 540 مربع کلومیٹر اے ۔
حوالے
`
بخش مرکزی شهرستان کاشان
ایہہ ایران دے صوبہ اصفہان دے اک شہرستان (ضلع) دی   تحصیل (فارسی چ بخش) اے ۔
حوالے
گٹھ:ایران گٹھ:ایران دیاں تحصیلاں گٹھ:جغرافیہ گٹھ:صوبہ تہران دیاں تحصیلاں
ضلع قشقاپیر
حوالے
گٹھ:ازبکستان گٹھ:ازبکستان دے ضلعے گٹھ:صوبہ خوارزم دے ضلعے
نیس
نیس فرانس دا اک شہر اے۔
پھول پریڈ
گٹھ:فرانس دے شہر گٹھ:یورپی شہر گٹھ:یورپ دے شہر گٹھ:شہر گٹھ:یورپ دے شہراں دی لسٹ گٹھ:یورپ دے شہر تے قصبے گٹھ:یورپ دے آباد تھاں گٹھ:فرانس دے آباد تھاں
کالا پعاڑ
کالا پعاڑ امریکی صوبے کینٹکی دی سب توں اچی تھاں اے۔
تحصیل جڑانوالا
جڑانوالا پنجاب دے ضلع فیصل آباد دی اک تحصیل اے ۔
گٹھ:پنجاب گٹھ:پنجاب دیاں تحصیلاں گٹھ:لہندے پنجاب دیاں تحصیلاں گٹھ:ضلع فیصل آباد
میسا کاؤنٹی
میسا امریکی صوبے کولوراڈو دی اک کاؤنٹی اے۔
بارلے جوڑ
گٹھ:کولوراڈو دیاں کاؤنٹیاں
چک 11 گھگھ
چک 11 گھگھ  ضلع خانیوال دی تصیل کبیروالا دا اک پنڈ اے ۔
ناں
اس پنڈ دی بھوئیں نوں تریموں سدھنائی لنک نہر چوں نکلن آلی گھگھ ڈسٹریبیوٹری نہر دیندی اے  ۔ایسے لئی  پنڈ دے ناں نال گھگھ     لگدا اے ۔
تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ ضلع خانیوال چ تصیل کبیروالا چ وس رہیا اے ۔
بخش مرکزی شهرستان نجف آباد
ایہہ ایران دے صوبہ اصفہان دے اک شہرستان (ضلع) دی   تحصیل (فارسی چ بخش) اے ۔
حوالے
گٹھ:ایران گٹھ:ایران دیاں تحصیلاں گٹھ:جغرافیہ گٹھ:صوبہ تہران دیاں تحصیلاں
fa:بخش مرکزی شهرستان نجف آبا
ضلع تگاب
ضلع تگاب افغانستان دے صوبہ بدخشان دا اک ضلع اے جسدا صدر مقام تگاب شہر اے ۔
اسنیرت
اسنیرت استمبول ترکی دا اک حصہ تے صوبہ استمبول دا اک ضلع اے۔
ضلع تگاب
گٹھ:افغانستان گٹھ:افغانستان دے ضلعے گٹھ:جغرافیہ گٹھ:صوبہ بدخشان
اسنیرت
بارلے جوڑ
گٹھ:ترکی دے ضلعے گٹھ:ترکی دی انتظامی ونڈ
پاکا
پاکا کترے ددپلانے ددپلانیاں دا اک ٹبر اے۔ ایہ وڈے ناپ دے کترے نین تے ایہناں دیاں 2 ونڈاں نیں۔
ٹلہ ڈرسکل
ٹلہ ڈرسکل امریکی صوبے لوئزیانا دی سب توں اچی تھاں اے۔
ضلع تیشکان
ضلع تیشکان افغانستان دے صوبہ بدخشان دا اک ضلع اے جسدا صدر مقام تیشکان شہر اے ۔
گٹھ:افغانستان گٹھ:افغانستان دے ضلعے گٹھ:جغرافیہ گٹھ:صوبہ بدخشان
سورج لتا دیوی
سورج لتا دیوی (3 جنوری 1981 منیپور وچ) بھارت دی خواتین قومی ہاکی ٹیم دے سابقہ کپتان اے اتے منیپور دی رہن والی اے۔
2002 وچ راشٹرمنڈل کھیڈاں (2007 دی بالیوڈّ ہٹ فلم چکّ دے انڈیا)، 2003 افرو-ایشیائی کھیڈاں اتے 2004 دے ہاکی ایشیا کپ نوں کھیلدے کردے ہوئے اوہ لگاتار تنّ ورھیاں دوران گولڈ ٹیم دی اگوائی کیتی۔
حوالے
گٹھ:جم 1981 گٹھ:21ویں صدی دیاں بھارتی کھڈاری عورتاں گٹھ:زندہ لوک
منرل کاؤنٹی، کولوراڈو
منرل امریکی صوبے کولوراڈو دی اک کاؤنٹی اے۔
بارلے جوڑ
گٹھ:کولوراڈو دیاں کاؤنٹیاں
نانتیز
نانتیز فرانس دا اک شہر اے۔
گٹھ:فرانس گٹھ:فرانس دے شہر گٹھ:یورپی شہر گٹھ:یورپ دے شہر گٹھ:شہر گٹھ:یورپ دے شہراں دی لسٹ گٹھ:یورپ دے شہر تے قصبے گٹھ:یورپ دے آباد تھاں گٹھ:فرانس دے آباد تھاں
ضلع ہزار اسپ
ضلع ہزار اسپ ازبکستان دے صوبہ خوارزم دے 10 ضلعےآں چوں اک ضلع اے ، اسدا راجگڑھ ہزار اسپ شہر اے ۔
لوک گنتی
اس ضلعے دی کل لوک گنتی 1,88,500 اے ۔
حوالے
`
گٹھ:ازبکستان گٹھ:ازبکستان دے ضلعے گٹھ:صوبہ خوارزم دے ضلعے
چک 2 فورڈواہ
چک 2 فورڈواہ ضلع بہاولنگر دی تصیل چشتیاں دا اک پنڈ اے ۔ ایہہ پنڈ دی بھوئیں نوں پانی بہاول فورڈ فیڈر نہر(جہڑی سلیمانکی ہیڈورکس توں پانی لے کے اپر بہاول نہر نوں دیندی اے) دی  دی فورڈواہ دسٹریبیوٹری جاں فورڈواہ نہر دیندی اے ،ایسے لئی اس پنڈ دے ناں نال فورڈواہ  لگدا اے ۔
لیلیان گیش
للیئن ڈایانا گِش  (اکتوبر 14, 1893 - فروری 27, 1993) سکرین دی اک امریکی  اداکارہ سی، نال ہی اک ڈریکٹر اتے لکھاری وی۔ اس دا اداکاری کیریئر 75 سال، 1912 توں، موک فلم شارٹس وچ 1987 تک پھیلیا ہویا سی۔ گش نوں امریکی سنیما دی پہلی لیڈی کیہا جاندا اے اتے اس نوں پائنیئری کرن والی بنیادی فلم بناؤن دیاں تکنیکاں دا سہرا جاندا اے۔
گش 1912 توں 1920 وچ اک پرمکھ فلم سٹار سی، خاص طور اُتے ڈائریکٹر ڈی۔ ڈبلیو۔ گرفتھ دی فلم نال جڑی، جس وچ اس نے چپّ-کالا یگ دی گریزنگ فلم دی سبھ توں وڈی کردار نوں شامل کیتا سی، گرتھتھ دی روایتی جم دا نیشن (1915)। جدید یگ دی شروعات تے، اوہ سٹیج اُتے واپس آ گئی اتے کئی واری فلم' چ نظر آئی، ووادپورن مغربی ڈیول ان دی ڈائب ان سور (1946) اتے د نائیٹ آف د ہ Hunter (1955) وچ مشہور کرداراں وی شامل سن۔ اسنے 1950 دے دہاکے دے شروع توں لے کے 1980 دے دہاکے تک ٹیلیوژن دا کافی کم کیتا اتے 1987 دے فلم 'دِ ویلز آف اگست' وچ بیٹ ڈیوس دے خلاف اپنا کریئر بند کر دتا۔ اس دے آخری سالاں وچ گیش موک فلم دی قدر اتے سانبھ سنبھال لئی اک سمرپت وکیل بنے۔ گش نوں موک یگ دی مہان اداکارہ منیا جاندا اے، اتے سنیما دے اتہاس وچ سبھ توں وڈی اداکاراواں وچوں اک اے۔ اس دی فلم دے کم لئی بہتر جانے جان دے باو جود، گش اک ودھیا سٹار اداکارہ وی سی، اتے 1972 وچ اس نوں امریکی تھئیٹر ہال آف پھیم وچ شامل کیتا گیا سی۔
آنرز
امیریکن فلم انسٹیچیوٹ دا ناں گش 17 ویں کلاسک امریکن سنیما دے سبھ توں وڈیاں سٹاراں وچ شامل اے۔ 1955 وچ، جارج ایسٹمن میوزیم (پھر جارج ایسٹمین ہاؤس) دے ادگھاٹنی تقریب وچ فلمی کلاکاراں نوں فلم دی کلا لئی خاص یوگدان پاؤن لئی اس نوں جارج ایسٹمین انعام نال سنمانیا گیا سی۔ اوہناں نوں 1971 وچ اک آنریری اکادمی اوارڈ نال نوازیا گیا گیا اتے 1984 وچ اوہناں نوں اے ایف آئی لائیپھ اچیومینٹ اوارڈ حاصل ہویا۔ گش، اک امریکی آئیکن، نوں وی کینیڈی سینٹر آنرز وچ نوازیا گیا گیا سی۔
1979 وچ اسنے لاس اینجلس دے ولرٹر تھئیٹر دے سکریننگ وچ د ونڈ نوں پیش کیتا۔ اوہ 1983 وچ ٹیلرائڈ فلم پھیسٹیول وچ خاص مہمان سی۔
نجی زندگی
]] گش نے کدے ویاہ نہیں کیتا جاں اس دے بچے نہیں سن۔ گش اتے ڈی۔ ڈبلیو۔ گریفتھ وچکار تعلق بہت نیڑے سی، جو کہ کجھ لوکاں نوں اک شرارتی تعلقات سمجھدے سن، اک مدعے نوں گش نے قبول نہیں کیتا سی، حالانکہ اوہناں دے کئی شراکت دار مقررہ سن کہ اوہ گھٹو گھٹ مختصر وچ شامل سن۔ اپنی باقی دی زندگی لئی، اس نے ہمیشاں اس نوں "مسٹر گرپھتھ" کیہا۔ اوہ پروڈیؤسر چارلس ڈیل اتے ڈرامہ نقاد اتے اڈیٹر جارج زین ناتھن نال وی شامل سی۔ 1920 دے دہاکے وچ، ڈش دے نال گش دا تعلقات ٹیبلوئڈ سکینڈل دی اک چیز سی کیونکہ اس نے اس اتے مقدمہ چلایا سی اتے اس دے تعلقات جنتا دے ویروے دتے سن۔
لیلین گش اداکارہ ڈروتھی گش دی بھین سی اوہ 1918 دے پھلو دے مہانماری وچوں اک زندہ سی، جنہاں وچ بروکن پھلاں دی شوٹنگ دوران پھلو ہویا سی۔
امریکہ وچ سیاسی اتھل-پتھل دے ویلے دوران دوجی عالمی لڑائی دے جاپان دے پرل ہاربر اتے حملے توں بعد اس نے اک نویکلے غیر-روائتی رجھان قایم رکھیا۔ اوہ امریکہ دی پہلی کمیٹی دا سرگرم میمبر سی، جو اک اینٹی-دکھلی اندازی ادارہ سی جو رٹائرڈ جنرل روبرٹ ای۔ وڈّ ولوں ایویئیشن پائنیئر چارلس لڈبرگ دے پرمکھ بلارے وجوں قائم کیتی گئی سی۔ اسنے کیہا کہ اس نوں فلم اتے تھئیٹر صنعتاں ولوں بلیکلسٹ کیتا گیا سی جدوں تک اس نے اقرارنامے اُتے ہستاکھر نہیں کیتے سن، جس وچ اسنے اپنی ورتکنیک دکھلئندازی دیاں سرگرمیاں نوں ختم کرن دا وعدہ کیتا سی اتے اس حقیقت دا خلاصہ کدے نہیں کیتا سی کہ اوہ اجیہا کرن لئی سہمت ہو گئی اے۔
اسنے اپنی پوری زندگی لئی اسدی بھین ڈورتھی اتے میری پکفورڈ نال اک نیڑلا رشتہ بنائی رکھیا۔ اس دے سبھ توں نیڑلے متراں وچوں اک ہور سی "امیرکن تھئیٹر دی پہلی لیڈی" اداکار ہیلن ہیئس۔ گش ہییس دے پتر جیمز میک آرتھر دے ماں جی سن۔ گش نے اس دی جائداد دا اک لابھپاتری وجوں ہیجے نامت کیتا، اک مہینیاں توں وی گھٹ ویلے تک ہیئیس اسنوں بچدا رہا۔
گش اک شردھامئی ایپسکوپلیئن سی۔
موت
للین گش 27 فروری، 1993 نوں 99 سال دی عمر وچ دل دے دورے دے وچ نیند وچ مر گئی۔ اس دا سریر نیویارک سٹی دے سینٹ بریتھولومو دے ایپیسکوپل چرچ وچ اپنی بھین ڈوروتھی دے نال ہی دخل دتا گیا س۔ اس دی جائداد دی قیمت کئی لکھ ڈالر وچ سی، جس دی وڈی گنتی ڈورتھی اتے للیئن گش انعامی ٹرسٹ دی سرجنا ول ودھ گئی۔
حوالے
گٹھ:موت 1993 گٹھ:20ویں صدی دیاں امریکی اداکاراواں گٹھ:20ویں صدی دے امریکی لکھاری گٹھ:امریکی شخصیتاں گٹھ:امریکی فلمی اداکاراواں
سنیتا سنگھ
سنیتا سنگھ (جنم: امرتسر، پنجاب وکھے، 22 فروری 1974) ون ڈے اتے ٹیسٹ کرکٹ لئی کھیڈن والی بھارتی خواتین کرکٹ ٹیم دی سابقہ میمبر رہی۔ اوہ سجے-ہتھے دی کھڈارن سی۔ اسنے بھارتی ٹیم دی اگوائی وی کیتی۔  اسنے 2 ٹیسٹ میچ اتے 18 او.ڈی.آئی. میچ کھیڈے۔
حوالے
گٹھ:بھارتی لوک گٹھ:زندہ لوک گٹھ:بھارتی عورت کرکٹ کھڈاری گٹھ:کرکٹ دے کھیڈاری
کونیکولس پاکا
کونیکولس پاکا پاکا ٹبر دا اک سنگی اے۔
جل محل
جل محل بھارت دے راجستھان،  دے  راجگڑھ  جے پور دے مانساگر جھیل دے  وچکار واقع اک مشہور تریخی محل اے۔ اراولی پہاڑیاں دی گود وچ اسریا ایہہ محل جھیل دے وچ بنیا ہون کرکے اسنوں آئی بال وی کیہا جاندا اے۔ اسنوں رومینٹک محل دے نام نال وی جانیا جاندا اے۔ جےَ سنگھ ولوں اساری کروائے گئے اس محل وچ پرانے محلاں وانگ ہی، محراباں ، برج، چھتریاں اتے پوڑیاں وی ہن۔ ایہہ محل مربع سائز وچ اے۔
جل محل پرواسی پنچھیاں لئی کھچّ دا مرکز اے ۔ اس محل دی نرسری وچ اک لکھ توں وی ودھ پودے ہن اتے راجستھان دے سبھ توں اچے پودے وی ملدے ہن۔
تریخ
left|thumb|پانی مہل دے نزدیک مانساگر ڈیم جے پور آمیر رستا تے مانساگر جھیل وچ جل محل دی اساری راجا سوائی جےَ سنگھ دوجا نے اشومیگ جگّ توں بعد اپنیاں رانیاں اتے پنڈت نال اشنان کرن لئی اس محل دی اساری کروائی سی۔ اس محل دے اساری توں پہلاں جے سنگھ نے جے پور دی پانی ضرورت لئی گربھبتی ندی اتے بنھ بنوایا اتے مانساگر جھیل دی اساری کروائی۔ اس 300 ایکڑ وچ پھیلیا ہویا اے۔ اسدے اساری لئی راجپوت سٹائل نال تیار کیتیاں گئیاں کشتیاں دی مدد لئی گئی سی۔ راجا جےَ سنگھ اس محل وچ اپنیاں رانیاں نال خاص سماں وتیت کردے۔ اس محل وچ راج تقریباں وی کروائیاں جاندیاں سی۔
بنتر
left|thumb|200x200px|مرمت ہون تو بعد پانی محل پرانے محلاں وانگ ہی، محراباں ، برج، چھتریاں اتے پوڑیاں وی ہن۔ ایہہ محل مربع سائز وچ اے۔ اپر والی منزل دے چارے کناریاں اتے سنگمرمر دی اساری کیتی گئی اے۔
خاصیت
گرم ریگستان وچ اسارے گئے اس محل وچ گرمی نہیں لگدی، کیوکی اسدے کئی تل پانی دے اندر بنائے گئے ہن۔ اس محل توں پہاڑاں اتے جھیلاں دا خوبصورت نظراں ویکھن نوں ملدا اے۔ چاننی رات وچ اس محل دا پانی وچ دکھدی تصویر بہت ہی سوہنی لگدی اے۔ اتھے 40 سال پرانے پودیاں نوں نواں جیون دتا گیا اے۔
حوالے
<div class="reflist " style="list-style-type: decimal؛ min-height: 176px؛">
گٹھ:راجستھان دی تریخ گٹھ:راجستھان دے قلعے گٹھ:عمارتاں گٹھ:راجستھان
ٹلہ کاتہدین
ٹلہ کاتہدین امریکی صوبے مینے دی سب توں اچی تھاں اے۔
ضلع درایم
ضلع درایم افغانستان دے صوبہ بدخشان دا اک ضلع اے جسدا صدر مقام درایم شہر اے ۔
بخش مرکزی شهرستان فلاورجان
ایہہ ایران دے صوبہ اصفہان دے اک شہرستان (ضلع) دی   تحصیل (فارسی چ بخش) اے ۔
حوالے
گٹھ:ایران گٹھ:ایران دیاں تحصیلاں گٹھ:جغرافیہ گٹھ:صوبہ تہران دیاں تحصیلاں
پہاڑی پاکا
پہاڑی پاکا پاکا ٹبر دا اک سنگی اے۔
نظام الملک آصف جاہ اول
میر قمر الدین خان صدیقی نظام الملک آصف جاہ اول مملکت آصفیہ دے بانی سن جو 1724ء تو‏ں 1748ء تک ریاست حیدرآباد دے تخت اُتے متمکن رہ‏‏ے۔
ابتدائی حالات
نظام الملک دا اصل ناں میر قمر الدین سی تے ایہ ناں خود مغل شہنشاہ اورنگ زیب عالمگیر نے رکھیا سی۔ نظام الملک دے اجداد دا تعلق ترکستان تو‏ں سی۔ انہاں نے عالمگیر د‏‏ی زیر نگرانی تربیت پائی سی تے اپنی عادات و اطوار وچ تے اپنی صلاحیتاں وچ اس تو‏ں بہت ملدے جلدے سن ۔ نظام الملک وچ اوہ تمام صلاحیتں سن جو سلطنت مغلیہ دے زوال نو‏‏ں روک سکدیاں سن تے جے انہاں نو‏‏ں موقع ملدا تاں نظام الملک برصغیر وچ اوہی کردار ادا کرسکدے سن جو سلطنت عثمانیہ وچ سلیمان اعظم دے بعد وزیراعظم محمد صوقوللی تے محمد کوپریلی تے احمد کوپریلی نے ادا کیتا۔ انہاں نو‏‏ں جدو‏ں محمد شاہ دے دور وچ 1722ء وچ ہندوستان دا وزیر اعظم بنایا گیا تاں انہاں نے زوال سلطنت نو‏‏ں روکنے دے لئی ضروری اصلاحات کرنا چاہن تے جدو‏ں بادشاہ تے انہاں دے نا اہل مصاحبین نے انہاں اصلاحات د‏‏ی راہ وچ رکاوٹاں ڈالاں تاں نظام الملک بد دل ہوئے ک‏ے دکن چلے گئے جتھ‏ے دے چھ صوبےآں دا انہاں نو‏‏ں صوبہ دار بنادتا گیا سی۔ ایتھ‏ے انہاں نے اک خود مختار حکمران د‏‏ی حیثیت تو‏ں حکومت کیت‏‏ی، مگر اوہ مغل بادشاہ دا اِنّا لحاظ کردے سن کہ اس دے حکم اُتے دہلی پہنچ جاندے سن، چنانچہ نادر شاہ دے حملے دے موقع اُتے انہاں نے دہلی جاک‏ے مغل بادشاہ دے حقوق د‏‏ی حفاظت دے لئی ہر ممکن کوشش کيتی۔
وسیع ریاست
نظام الملک نے جو وسیع ریاست قائم کيتی اوہ دریائے نربدا تو‏ں راس کماری تک پھیلی ہوئی سی تے مہاراشٹر دے مغربی تے شمال مشرقی حصےآں تے موجودہ کیرالا دے علاوہ ایہ سارا علاقہ انہاں دے قبضے وچ سی۔ حیدر آباد، اورنگ آباد، احمد نگر، بیجا پور، ترچناپلی، تنجور تے مدورا مملکت آصف جاہی دے مشہور شہر سن ۔ مملکت دا رقبہ تن لکھ مربع میل تو‏ں کم نہ سی۔ نظام الملک نے مغلیہ سلطنت دے بہت وڈے حصے نو‏‏ں مرہٹاں د‏‏ی تباہ کاریاں تو‏ں محفوظ کر دتا سی تے اک ایداں دے وقت وچ جدو‏ں کہ پورے بر صغیر وچ انتشار پھیلا ہويا سی انہاں نے دکن وچ امن و امان د‏‏ی فضا قائم کيتی۔