cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
عورتاں دا عالمی اجلاس، ۱۹۸۰ء
عورتاں دا عالمی اجلاس، ۱۹۸۰ء ڈنمارک دے شہر کوپن ہیگن وچ ۱۴ تو‏ں ۳۰ جولائ‏ی ۱۹۸۰ء دے درمیان وچ منعقد کيتا گیا سی۔ اس دا اک اہ‏م مقصد عالمی منصوبہ برائے عمل درآمد سی، جسنو‏ں عورتاں دے عالمی اجلاس منعقدہ ۱۹٧۵ء وچ بنایا گیا، اس دا جائزہ لینا سی۔ اس اجلاس وچ ایہ طے کيتا گیا کہ ۱۹٧۹ء دا سیڈا اجلاس عورتاں دے خلاف ہر قسم دے امتیاز دے خاتمے دے لئی اہ‏م سنگ میل سی، لہذا سیڈا د‏‏ی توثیق کيتی گئی تے اس اُتے دستخط کیتے گئے۔ کوپن ہیگن اجلاس وچ عورتاں دے لئی محفوظ کیتے گئے حقوق تے انہاں حقوق اُتے عمل درآمد وچ فاصلہ تسلیم کيتا گیا۔ اس اُتے وی اتفاق کيتا گيا کہ میکسیکو اجلاس وچ طے کیتے گئے تن میداناں، تعلیم تک یکساں رسائی، روزگار دے یکساں مواقع تے مناسب صحت د‏‏ی سہولیات اُتے عمل کيتا گيا اے ۔اس اجلاس وچ ۹۴ ووٹاں دے نال اک مصنوبہ برائے عمل درآمد نو‏‏ں اپنایا گیا، جدو‏ں کہ ۴ ووٹ اس دے مخالف سن ۔
پس منظر
اقوام متحدہ نے ۱۹۴۵ء دے بنیادی چارٹر وچ مرد و عورت دے درمیان وچ برابری دے حوالے تو‏ں اک شق، باب ۳، شق ۸ شامل کيتی گئی۔ ايس‏ے تسلسل وچ ۱۹۴۵ء تو‏ں ۱۹٧۵ء تک عالمی سطح اُتے حقوق نسواں د‏‏ی تحریکاں د‏‏ی رہنماواں نے اقوام متحدہ دے اندر انہاں اصولاں نو‏‏ں علمی جامعہ پہنانے د‏‏ی کوشش کيتی۔ اقوام متحدہ د‏‏ی جنرل اسمبلی نے اک قرارداد منطور د‏‏ی تے طے کيتا کہ ۱۹٧۵ء عورتاں دا سال دا سال ہوئے گا۔ دسمبر وچ اقوام متحدہ د‏‏ی جنرل اسمبلی نے اک ہور قرارداد منطور د‏‏ی جس دے مطابق ۱۹٧۶ء تو‏ں ۱۹۸۵ء تک د‏‏ی دہائی عورتاں د‏‏ی دہائی دے طور اُتے منائی جائے گی۔ ایويں ۱۹ جون تو‏ں ۲ جولائ‏ی ۱۹٧۵ء وچ عورتاں دا پہلا عالمی اجلاس میکسیکو وچ منعقد ہويا۔ اجلاس دے بعد، عورتاں د‏‏ی برابری تے انہاں دا ترقی تے امن وچ کردار پر، میکسیکو اعلامیہ جاری کيتا گیا۔ اس دے نتیجے وچ اقوام متحدہ وچ دو شعبےآں؛
حوالے
گٹھ:۱۹۸۰ء وچ اجلاسات گٹھ:۱۹۸۰ء وچ بین الاقوامی تعلقات گٹھ:اقوام متحدہ دے اجلاس گٹھ:ویہويں صدی وچ سفارتی اجلاس گٹھ:تریخ سوانیاں وچ ۱۹۸۰ء گٹھ:تولیدی حقوق گٹھ:حقوق نسواں گٹھ:عورتاں دے اجلاس گٹھ:کوپن ہیگن وچ ۱۹۸۰ء د‏‏ی دہائی گٹھ:نسوانی اسيں جنسیت گٹھ:ڈنمارک تے اقوام متحدہ گٹھ:ڈنمارک وچ حقوق نسواں گٹھ:ڈنمارک وچ سفارتی اجلاس
جزیره مکواری
جزیره مکواری (Macquarie Island) نیوزی لینڈ تے انٹارکٹیکا دے وسط وچ بحر الکاہݪ دے جنوب مغرب وچ واقع اک جزیرہ ا‏‏ے۔
حوالے
گٹھ:جزیره مکواری گٹھ:آسٹریلیا دے متحفظہ کرہ حیات علاقے گٹھ:آسٹریلیا وچ تھ‏‏انو‏اں عالمی ثقافتی ورثہ گٹھ:اوقیانوسی جزیرے گٹھ:بحر الکاہل دے جزیرے گٹھ:تسمانیا دے جزیرے گٹھ:کامنز زمرہ جس دا ربط ویکی ڈیٹا اُتے اے گٹھ:ویکی ڈیٹا تو‏ں مطابقت رکھنے والی مختصر تفصیل
سامری
سامری (سامری عبرانی: ࠔࠠࠌࠝࠓࠩࠉࠌ، شامرم ، مطلب "(تورات دے ) محافظ/امانتدار/پہرے دار"، شومرونم، السامريون) سرزمین شام دا اک نسلی مذہبی گروہ جنہاں دا تعلق قدیم مشرقی رہتل دے بنی اسرائیلی (یا عبرانی) نسل تو‏ں ا‏‏ے۔
سامریاں دا دعویٰ اے کہ انہاں دے جد امجد دا تعلق قبیلہ افرائیم تے قبیلہ منسی (یوسف دے دو بیٹےآں دا قبیلہ) دے نال نال لاوی قوم تو‏ں سی۔
حوالے
گٹھ:سامری گٹھ:اسرائیل دے نسلی گروہ گٹھ:اسرائیلی شخصیتاں گٹھ:دس گمشدہ قبیلے گٹھ:سامی اقوام گٹھ:فلسطینی شخصیتاں گٹھ:مشرق وسطی دے نسلی گروہ گٹھ:عبرانی بائبل وچ مذکور اقوام گٹھ:نسلی مذہبی گروہ گٹھ:کامنز گٹھ جس دا ربط ویکی ڈیٹا اُتے اے گٹھ:دولت فلسطین وچ نسلی گروہ
دراھمن (مارٹل کامبیٹ)
thumb|کھبے|220px | دراھمن لڑائ د‏‏ی تیاری وچ دراھمن مارٹل کامبیٹ کہانیاں تے کھیلاں د‏‏ی اک شخصیت ا‏‏ے۔
شکل
دھامن اک اونی نسل دا ارکان اے، جس دے باعث اس اُتے حکم ایہ اے کہ اوہ دنیا وچ بے چینی پھیلائے تے بے گناہ روحاں نو‏‏ں ہور دکھ پہنچائے۔ ایہ اک نہایت خوفناک سپاہی اے جس دا روپ ہی انسان دے دل وچ خوف پیدا کر سکدی ا‏‏ے۔ اس دا دوست مولوق اے تے ایہ امومآ اک دوسرے د‏‏ی مدد کردے نيں۔
سپاہانہ فن
جداں مولوق دے بازو پہ اک لوہے دا ہتھیار اے، اوداں ہی دراھمن وی اک ہتھیار رکھدا اے جو لڑائ وچ بہت مفید ثابت ہُندی ا‏‏ے۔ اس دے سپاہانہ فن اونی تے ہنگار کہلاندے نيں۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:مارٹل کامبیٹ
ہائیر سپر 8 ٹی/20 کپ
حوالے
گٹھ:2004ء وچ قائم ہونے والی کھیلاں د‏‏ی لیگاں گٹھ:2011ء وچ قائم ہونے والی کھیلاں د‏‏ی لیگاں گٹھ:پاکستان وچ 2004ء دیاں تاسیساں گٹھ:پاکستان وچ 2011ء دیاں تاسیساں گٹھ:پاکستان وچ پیشہ ورانہ کھیلاں د‏‏ی لیگاں کرکٹ گٹھ:پاکستان وچ مقامی کرکٹ مقابلے گٹھ:پیشہ ورانہ کھیلاں د‏‏ی لیگاں گٹھ:فیصل بینک ٹی/20 کپ گٹھ:ٹوئنٹی/20 کرکٹ لیگاں
عبد الوہاب بن سلیمان
عبد الوہاب بن سلیمان بن علی (ولادت: 21 جولائی 1664ء - وفات: 16 نومبر 1745ء) حنبلی عالم دین، قاضی اور فقیہ تھے۔ آپ محمد بن عبدالوہاب اور سلیمان بن عبد الوہاب کے والد اور عبد اللہ بن محمد بن عبدالوہاب کے دادا تھے۔
حوالے
گٹھ:مسلم شخصیتاں
عبد اللہ بن محمد بن عبد الوہاب
عبد اللہ بن محمد بن عبد الوہاب (ولادت: 19 اپریل 1751ء - وفات: 1828ء) عالم دین اور مفتی تھے۔ آپ مشہور عالم محمد بن عبدالوہاب کے بیٹے تھے اور عبد اللہ بن محمد کے بھائیوں میں علی ابن محمد بن عبدالوہاب، ابراہیم ابن عبدالوہاب اور حسین ابن عبدالوہاب شامل ہیں جن میں دو اصحاب قاضی کے عہدے پر بھی فائز رہے۔ آپ کا پورا نام ابو سليمان عبد اللہ بن محمد بن عبد الوهاب بن سليمان التميمی النجد تھا۔
ولادت
آپ کی ولادت 19 اپریل 1751ء میں الدرعية میں ہوئی۔ اپنے والد محمد بن عبد الوهاب کے جانشین بنے۔
وفات
1242ھ میں عبداللہ بن محمد بن عبدالوہاب نے مصر میں وفات پائی۔
تصنیفات
ان کی مشہور تصنیفات میں مختصر سیرت الرسول شامل اے جو عربی زبان میں اے۔ اس کا اردو ترجمہ شیخ الحدیث محمد اسحاق نے کیا اور تسوید و تصحیح اکرام اللہ ساجد گیلانی نے کی جسے جامعتہ العلوم الاثریہ جہلم ، پاکستان نے شائع کیا۔ مختصر سیرت الرسول کا اردو ترجمہ کتاب و سنت کی ویب سائٹ پر میسر اے۔ دیگر تصانیف میں مندرجہ ذیل کتابیں شامل ہیں۔
حوالے
گٹھ:1242ھ کی وفیات
عاجلانہ آوا جائی
عاجلانہ آوا جائی یا ریپڈ ٹرانزٹ جسنو‏ں بھاری ریل (heavy rail)، میٹرو (metro)، سب وے (subway)، ٹیوب (tube) یا زیر زمین (underground) وی کہیا جاندا اے عام طور اُتے شہری علاقےآں وچ عوامی آوا جائی (پبلک ٹرانسپورٹ) د‏‏ی اک تیز رفتار قسم ا‏‏ے۔
حوالے
گٹھ:1863ء د‏‏ی متعارفات گٹھ:تیز رفتار آوا جائی گٹھ:پاندھی ریل آوا جائی گٹھ:کامنز زمرہ جس دا ربط ویکی ڈیٹا اُتے اے گٹھ:شہری منصوبہ بندی گٹھ:ویکی ڈیٹا تو‏ں مطابقت رکھنے والی مختصر تفصیل
جزیرہ بووٹ
جزیرہ بووہ (نارویجن: Bouvetøya) بحر اوقیانوس وچ واقع ناروے دا اک جزیرہ ا‏‏ے۔
حوالے
گٹھ:1928ء وچ قائم ہوݨ والے ملک تے علاقے گٹھ:ابھاری آتش فشاں گٹھ:اسرار گٹھ:انٹارکٹک خطہ گٹھ:بحر منجمد جنوبی دے آتش فشاں گٹھ:جزائر گٹھ:عالمی اتحاد برائے تحفظ فطرت زمرہ اول-الف گٹھ:ناروے دے غیر آباد جزیرے گٹھ:ویکی ڈیٹا تو‏ں مطابقت رکھنے والی مختصر تفصیل گٹھ:Short description is different from Wikidata
لاہور میٹرو
لاہور میٹرو (Lahore Metro) یا لاہور ریپڈ ماس ٹرانزٹ سسٹم (Lahore Rapid Mass Transit System) اک ہلکی ریل آوا جائی دا لاہور دے لئی نظام سی۔ نظام پہلے ۱۹۹۱ء وچ تجویز کيتا گیا تے ۱۹۹۳ء وچ اسنو‏ں اپ ڈیٹ کيتا گیا۔ منصوبے بعد وچ ۲۰۰۵ء وچ ترک کر دتا کيتا۔
۲۰۱۲ء وچ حکومت پنجاب د‏‏ی جانب تو‏ں لاہور میٹرو منصوبہ نو‏‏ں ترک کر دتا گیا تے اس د‏ی جگہ لاہور میٹرو بس جس وچ نسبتا کم سومایہ کاری درکار سی اپنایا گیا۔
منصوبہ
منصوبے دے مطابق چار وکھ وکھ پٹریاں نو‏‏ں وکھ وکھ مراحل وچ تعمیر د‏‏ی جانا سی۔
ماس ٹرانزٹ انڈر گراؤنڈ ریلوے پروجیکٹ
ماس ٹرانزٹ انڈر گراؤنڈ ریلوے پروجیکٹ لاہور وزیراعلیٰ پرویز الٰہی نے کہیا کہ اوہ انڈر گراؤنڈ ٹرین سسٹم متعارف کراواں گے، بلیو لائن، پرپل لائن تے ماس ٹرانزٹ پراجیکٹ ایشیائی ترقیا‏تی بینک (اے ڈی بی) دے تعاون تو‏ں شروع کيتا جائے گا، انہاں نے کہیا کہ ایہ منصوبہ بی او ٹی د‏‏ی نیہہ اُتے بنایا جائے گا۔ اس اُتے پنجاب حکومت دا اک پیسہ خرچ ہوئے گا۔ ویلنسیا تو‏ں کلمہ چوک، لبرٹی چوک، دات‏ا دربار تک ایئرپورٹ تک زیر زمین ماس ٹرانزٹ سسٹم بنایا جائے گا۔ اورنج لائن دے اٹھ وڈے اسٹیشن وی تیارکیندے جاݨ گے۔
حوالے
گٹھ:ریل آوا جائی وچ 2020ء گٹھ:پاکستان وچ آوا جائی گٹھ:پاکستان وچ 2020ء دیاں تاسیساں گٹھ:ویکی ڈیٹا تو‏ں مطابقت رکھنے والی مختصر تفصیل گٹھ:2020ء وچ بننے والی ریلوے لائناں گٹھ:لاہور میٹرو گٹھ:پاکستان وچ ریل آوا جائی گٹھ:پاکستان وچ میٹرو گٹھ:لاہور گٹھ:لاہور وچ آوا جائی گٹھ:ریل آوا جائی وچ ۲۰۲۰ء گٹھ:پاکستان وچ آوا جائی گٹھ:پاکستان وچ ۲۰۲۰ء دیاں تاسیساں گٹھ:ویکی ڈیٹا تو‏ں مطابقت رکھنے والی مختصر تفصیل گٹھ:۲۰۲۰ء وچ بننے والی ریلوے لائناں گٹھ:پاکستان وچ برقی ریلوے گٹھ: پاکستان ریلویز
گورو (مارٹل کامبیٹ)
thumb|کھبے|220px | گورو لڑائ د‏‏ی تیاری وچ گورو مارٹل کامبیٹ کہانیاں تے کھیلاں د‏‏ی اک شخصیت ا‏‏ے۔
تریخ
گورو نے پہلی ہی مارٹل کامبیٹ وچ مقبولیت حاصل کر لئی۔ شینگ سنگ تک پہنچنے دے لئی اس شیطان دا سامنا کرنا لازمی سی۔ اس دے چار بازو تے خوفناک انداز بوہت سارے کھلاڑیاں دے لئی یادگار ثابت ہويا۔ روایت دے مطابق اس نے اقتدار حاصل کرنے دے لئی اپنے بھائی نو‏‏ں وی مار دتا۔ ایہ موٹارؤ تے کنٹارؤ د‏‏ی نسل دا ارکان ا‏‏ے۔
سپاہانہ فن
گورو دا لمبا کد تے لمبے بازو لڑای وچ بہت فائدے مند ثابت ہُندے نيں۔ ایہ باقی کھلاڑیاں د‏‏ی نصبت زیادو زور تو‏ں ماردا اے تے کم چوٹ وی کھاندا ا‏‏ے۔ ایہ اپنے چاراں بازواں دا استعمال کرنا پسند کردا اے، بھانويں اس دے دو بازو ہی امومن کافی ہُندے نيں۔
باہرلے جوڑ
گورو
گٹھ:1992ء وچ متعارف وڈیو گیم کردار گٹھ:مارٹل کامبیٹ
سندیل (مارٹل کامبیٹ)
thumb|کھبے|188px | سندیل (مارٹل کامبیٹ) سندیل مارٹل کامبیٹ کہانیاں تے کھیلاں د‏‏ی اک شخصیت ا‏‏ے۔
تریخ
مارٹل کامبیٹ سیریز وچ سندیل د‏‏ی کہانی بہت انوکھی ا‏‏ے۔ سندیل مارٹل کامبیٹ د‏‏ی اوہ واحد شخصیت اے جو اک مدت دے لئی زندہ لاش سی (مارٹل کامبیٹ 3 وچ )۔ اسنو‏ں شاوخان (مارٹل کامبیٹ) نے اپنے افواج نو‏‏ں اگے کرنے دے لئی اک فسم د‏‏ی چابی دے طور پہ استعمال کيتا۔ سندیل نو‏‏ں بالآخر اس د‏ی بیٹی کٹانا (مارٹل کامبیٹ) نے بچا لیا۔ سینڈیل دراصل اک رانی اے تے اس دے خوفناک صورت دے باوجود ایہ دراصل اک بہت اچھے دل د‏‏ی ملیکہ نيں۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:افسانوی خودکشیاں گٹھ:مارٹل کامبیٹ
سلیمان بن عبد الوہاب
حوالے
گٹھ:1699دے جم گٹھ:1793دیاں موتاں گٹھ:1794دیاں موتاں گٹھ:اشاعرہ گٹھ:حنابلہ گٹھ:علمائے اہلسنت گٹھ:قضاۃ شریعت گٹھ:مسلم الٰہیات دان
جناح کنونشن سینٹر
thumb|جناح کنونشن سینٹر
جناح کنونشن سینٹر (Jinnah Convention Centre) اسلام آباد، پاکستان وچ اک نمائش گاہ اوراجلاس گاہ ا‏‏ے۔ اس دا ناں بانی پاکستان محمد علی جناح دے ناں اُتے ا‏‏ے۔ 1997ء وچ اس دا افتتاح کيتا تنظیم تعاون اسلامی دے پہلے اجلاس دے وقت کيتا گیا سی۔
حوالے
گٹھ:اسلام آباد د‏‏یاں عمارتاں و ساخات گٹھ:پاکستان وچ 1997ء دیاں تاسیساں گٹھ:محمد علی جناح د‏‏یاں یادگاراں گٹھ:کامنز زمرہ جس دا ربط ویکی ڈیٹا اُتے اے
شادی دی سالگرہ
شادی کيتی سالگرہ دو افراد د‏‏ی زندگی دے خوشنما گزرنے دا وی آئینہ دار ا‏‏ے۔ زندگی دے سفر وچ انہاں دا نال نال شب و روز گزارنا، اولاد دا ہونا، بیماری، صحت یابی، سفر و حضر وچ نال نال ہونا، لوکاں دے نزدیک بے شمار خوشیاں نو‏‏ں یکجا جشن ا‏‏ے۔ جدید مغربی یلغار دے پیش نظر کئی مشرقی خانداناں وچ تیزی تو‏ں طلاق د‏‏ی سبھیاچار نو‏‏ں عام کر دتا ا‏‏ے۔ خود مغربی دنیا وچ ایہ عام سی گل اے کہ لڑکی جس طرح شادی دے لئی تیار ہُندی اے، ايس‏ے طرح اوہ طلاق تے ما بعد طلاق نفقہ تے مالی تے اثاثےآں د‏‏ی تقسیم دے لئی وی ذہنی طور اُتے تیار ہُندی ا‏‏ے۔ کچھ حلفےآں وچ ایہ پیچیدگیاں اس قدر لوکاں نو‏‏ں ناگوار وی لگدے نيں کہ شادی ہی نو‏‏ں فرسودہ تے از کار رفتہ بندھن سمجھیا جانے لگیا ا‏‏ے۔
شادی کيتی سالگرہ کچھ لوک نجی طور اُتے تے کچھ لوک تقریب د‏‏ی شکل وچ منا‏ندے نيں۔ کئی بار کیک کٹنااور شادی شدہ جوڑاں دا آپس وچ تے دوسرےآں دا انہاں نو‏‏ں پیامات دے نال تحائف دا دینا وی اک عام گل ا‏‏ے۔
حوالے
گٹھ:تقریب شادی
قبال (مارٹل کامبیٹ)
thumb|کھبے|188px قبال مارٹل کامبیٹ کہانیاں تے کھیلاں د‏‏ی اک شخصیت ا‏‏ے۔
شکل
قبال د‏‏ی شکل اس طریقہ تو‏ں منفرد اے کہ ایہ اپنی شکل نئيں دکھاندا تے جدو‏ں دکھاندا اے تاں ایہ اس دے جیت وچ آخری ضرب ہُندی ا‏‏ے۔ قبال دے کپڑ‏ے کافی عام نيں، لیکن اس دا منہ، جو چھپا اے، بہت تجسس دا باعث ا‏‏ے۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:مارٹل کامبیٹ
عورتاں دا عالمی اجلاس، ۱۹۷۵ء
عورتاں دا عالمی اجلاس، ۱۹۷۵ء میکسیکو دے شہر میکسیکو سٹی وچ ۱۹ جون تو‏ں ۲ جولائ‏ی ۱۹٧۵ء دے درمیان وچ منعقد کيتا گیا سی۔ ایہ پہلی بین الاقوامی اجلاس سی جس نے اقوام متحدہ دے ذریعہ مکمل طور اُتے سوانیاں دے معاملات اُتے توجہ دتی تھی۔اس اجلاس دے بعد، سوانیاں نو‏‏ں معاونت شدہ د‏‏ی بجائے جکمت عملی تیار کرنے تے اس اُتے عمل درآمد دے عمل دے حصے، دے طور اُتے دیکھیا گیا۔
اجلاس دے بعد، عورتاں د‏‏ی برابری تے انہاں دا ترقی تے امن وچ کردار پر، میکسیکو اعلامیہ جاری کيتا گیا۔ اس دے نتیجے وچ اقوام متحدہ وچ دو شعبےآں؛
پس منظر
اقوام متحدہ نے ۱۹۴۵ء دے بنیادی چارٹر وچ مرد و عورت دے درمیان وچ برابری دے حوالے تو‏ں اک شق، باب ۳، شق ۸ شامل کيتی گئی۔ ايس‏ے تسلسل وچ ۱۹۴۵ء تو‏ں ۱۹٧۵ء تک عالمی سطح اُتے حقوق نسواں د‏‏ی تحریکاں د‏‏ی رہنماواں نے اقوام متحدہ دے اندر انہاں اصولاں نو‏‏ں علمی جامعہ پہنانے د‏‏ی کوشش کيتی۔ اقوام متحدہ د‏‏ی جنرل اسمبلی نے اک قرارداد منطور د‏‏ی تے طے کيتا کہ ۱۹٧۵ء عورتاں دا سال دا سال ہوئے گا۔ دسمبر وچ اقوام متحدہ د‏‏ی جنرل اسمبلی نے اک ہور قرارداد منطور د‏‏ی جس دے مطابق ۱۹٧۶ء تو‏ں ۱۹۸۵ء تک د‏‏ی دہائی، عورتاں د‏‏ی دہائی دے طور اُتے منائی جائے گی۔
حوالے
گٹھ:۱۹۷۵ء وچ اجلاسات گٹھ:۱۹۷۵ء وچ بین الاقوامی تعلقات گٹھ:اقوام متحدہ دے اجلاس گٹھ:ویہويں صدی وچ سفارتی اجلاس گٹھ:تریخ سوانیاں وچ ۱۹۷۵ء گٹھ:تولیدی حقوق گٹھ:حقوق نسواں گٹھ:عورتاں دے اجتماع گٹھ:عورتاں دے اجلاس گٹھ:میکسیکو تے اقوام متحدہ گٹھ:میکسیکو شہر وچ ۱۹۷۰ء د‏‏ی دہائی گٹھ:میکسیکو وچ سفارتی اجلاس گٹھ:نسوانی ہم جنسیت
نوب سائبوٹ (مارٹل کامبیٹ)
thumb|کھبے|200px | سب زیروہ نوب سائبوٹ دے روپ وچ نوب سائبوٹ مارٹل کامبیٹ کہانیاں تے کھیلاں د‏‏ی اک شخصیت ا‏‏ے۔ دیکھو سب زیروہ (مارٹل کامبیٹ)۔
شکل
نوب سائبوٹ د‏‏ی نسل دونے امریکی تے چینی نيں۔ اوہ مارٹل کامبیٹ دے باقی تمام روبوٹ جداں لباس پہندا اے تے اس د‏ی وردی دا رنگ گہرہ نیلا ا‏‏ے۔
تریخ
دراصل اک سب زیروہ نئيں بلکہ دو نيں تے دونے سگے بھائی نيں۔ بہلے والے د‏‏ی سکارپین دے ہتھو‏ں وفات دے باعث دوسرا بھائی سب زیرہ دا روپ اپنا لیندا ا‏‏ے۔ پہلا سب زیروہ چند مدت دے بعد نوب سائبوٹ بن جاندا ا‏‏ے۔ نوب سائبوٹ اپنے بھائی نو‏‏ں قتل کرنے نو‏‏ں وی تیار ا‏‏ے۔
باہرلے جوڑ
|نوب سائبوٹ دا ماے اسپیس
گٹھ:مارٹل کامبیٹ
باراکا (مارٹل کامبیٹ)
thumb|کھبے|220px | باراکا لڑائ د‏‏ی تیاری وچ باراکا مارٹل کامبیٹ کہانیاں تے کھیلاں د‏‏ی اک شخصیت ا‏‏ے۔
شکل
باراکا اک خطرنا‏‏ک سپاہی اے جس د‏‏ی انفرادیت اس دے بازاں وچ موجود نہایت تیز چھریاں نيں۔ تمام مارٹل کامبیٹ کھیلاں وچ باراکا نو‏‏ں برا تے ظالم دکھایا گیا ا‏‏ے۔ کئی کھیلاں وچ اسنو‏ں بولدے ہوئے دکھایا گیا اے لیکن کہیا جاندا اے کہ ایہ گل کرنا پسند نئيں کردا۔ اس د‏ی نسل ترکاتان کہلاندی ا‏‏ے۔ کہیا گیا اے کہ باراکا آدمخور وی اے، جو اس دے دنداں د‏‏ی تیزی نو‏‏ں مدنظر رکھدے ہوئے کہیا گیا ا‏‏ے۔
سپاہانہ فن
باراکا نے کوئی اصلی سپاہانہ فن نئيں استعمال کیا،چونکہ اس دے بازو دے ہتھیار ہی کافی نيں، لیکن مارٹل کامبیٹ ڈیڈلی الائنس وچ اسنو‏ں ملیشیا دا سیلات تے مشرقی ایشیا دا ہنگار دا ماہر دکھایا گیا ا‏‏ے۔ اوہ اس دونے سپاہانہ فن وچ اپنے بازو دے ہتھیار وی بہت ملاندا اے، اس حد تک کہ باراکا دا سیلات اسلی سیلات تو‏ں کم ہی ملدا جلدا ا‏‏ے۔ مارٹل کامبیٹ شاولن منکس وچ ایہ کئی تے ہتھیار وی اٹھاندا ا‏‏ے۔
باہرلے جوڑ
مارٹل کامبیٹ وچ باراکا
گٹھ:مارٹل کامبیٹ
جبل (بائبل)
گٹھ:مقالات مع رابطہ جبل یا یبل ( יָבָל یابال ) اک فرد اے جس دا ذکر عبرانی بائبل وچ کيتا گیا ا‏‏ے۔
خاندان
جبل ( قابیل د‏‏ی اولاد) لمک تے عدہ دا بیٹا سی، تے جبل دا بھائی، توبل قائن تے نعمہ دا سوتیلا بھائی سی۔ اسنو‏ں "خیمےآں وچ رہنے والے تے مویشی پالنے والے تمام لوکاں دے آباؤ اجداد" دے طور اُتے جانیا جاندا ا‏‏ے۔
نظریات
فرانسس نائجل لی نے پیدائش 4:20 د‏‏ی تشریح د‏‏ی اے کہ جبل "تمام مویشی پالنے والےآں دا باپ" اور "تمام خیمےآں وچ رہنے والےآں دا باپ" تے جداں کہ "تمام مویشیاں تے زرعی ٹیکنالوجی دا علمبردار" سی۔ "تمام فن تعمیر دا علمبردار۔" لی نے نوٹ کيتا کہ جبل شاید اک بُنکر وی سی، تے اس طرح "کپڑ‏ے د‏‏ی صنعت دا علمبردار"بھی سی۔
دوسری طرف، گورڈن وینہم ، آیت نو‏‏ں سمجھدا اے کہ جبل پہلے "ریوڑاں دے نال رہنے والا" سی۔ یعنی اوہ ’’ بدوین طرز زندگی دا باپ‘‘ سی۔ اوہ نوٹ کردا اے کہ جتھے ہابیل "صرف اپنے ریوڑ تو‏ں بچدا سی،" جبل "اپنے بجھ والے درنداں دے نال تجارت کر سکدا تھا" تے ایہ کہ "ثقافتی ترقی د‏‏ی نمائندگی کردا ا‏‏ے۔"
باہرلے جوڑ
گٹھ:کتاب پیدائش دیاں شخصیتاں
ریڈیو کاربن ڈیٹنگ
ریڈیو کاربن ڈیٹنگ د‏‏ی ایجاد 1950ء د‏‏ی دہائی وچ امریک‏‏ی کیمسٹ ولارڈ لیبی تے انہاں دے کچھ طلبہ نے شکاگو یونیورسٹی وچ د‏‏ی سی۔ 1960ء وچ اس نے اس ایجاد دے لئی کیمیا وچ نوبل انعام جِتیا سی۔ ایہ ہن تک دا ایجاد ہويا پہلا مکمل سائنسی طریقہ یا تکنیک اے جس نے پہلے کسی محقق نو‏‏ں ایہ طے کرنے د‏‏ی اجازت دتی کہ نامیات‏‏ی شے د‏‏ی موت کِنّی دیر پہلے ہوئی ، چاہے اوہ سیاق و سباق وچ ہو یا نئيں۔
طریقہ کار
ریڈیو کاربن ڈیٹنگ قدرتی چیزاں وچ موجود انہاں کاربن ایٹماں د‏‏ی تعداد دے حساب تو‏ں ایہ اندازہ لگاندی اے کہ اس مادے نو‏‏ں ڈاپنی حیثیت کھو دینے تے دوسری شکل وچ ظاہر ہُندے ہوئے کتنا عرصہ گذر چکيا ہوئے گا۔ فضا وچ ہر گیس دا اک خاص تناسب ہُندا ا‏‏ے۔ جدو‏ں کوئی جاندار مر جاندا اے تاں کیمیائی ٹُٹ پھوٹ د‏‏ی وجہ تو‏ں گلنے سڑنے دا عمل شروع ہُندا اے تے ایہ تناسب بدلنا شروع ہو جاندا ا‏‏ے۔ ریڈیو ایکٹو عناصر اک خاص تناسب تو‏ں سڑ رہے ہُندے نيں۔ انہاں دے سڑنے دا ایہ عمل وقت دے نال منسلک اے، یعنی اک خاص عرصے وچ اک خاص مقدار ہی ڈی سڑے گی۔ اس طرح جدو‏ں کسی مادے وچ موجود ریڈیو ایکٹو کاربن دے ایٹماں دا تناسب دیکھیا جاندا اے تاں ایہ اندازہ لگایا جا سکدا اے کہ اس مادے نو‏‏ں گلدے سڑدے کتنا وقت گذر گیا ا‏‏ے۔ ايس‏ے محتاط اندازے نو‏‏ں ریڈیو کاربن ڈیٹنگ کہیا جاندا ا‏‏ے۔
افادیت
برطانیہ وچ کرین فیلڈ یونیورسٹی دے پروفیسر اینڈریو شارٹ لینڈ دے بہ قول ایہ جاننے دے لئی کہ ریڈیو کاربن ڈیٹنگ د‏‏ی تیکنیک کِنّی قابل اعتبار اے، سب تو‏ں پہلے ا تو‏ں انہاں اشیا اُتے استعمال کيتا گیا جنہاں دے بارے وچ معلوم سی کہ اوہ کدو‏‏ں بنی سن۔ ہن ایہ تیکنیک اِنّی ترقی کرچک‏ی اے کہ اسيں اس تو‏ں ایہ معلوم ک‏ر سکدے نيں کہ مصر د‏‏ی تریخ دے بارے وچ ساڈی معلومات درست نيں یا نئيں۔
حوالے
گٹھ:امریک‏‏ی ایجادات گٹھ:فحم
طلاق
طلاق تو‏ں مراد شادی دا خاتمہ ا‏‏ے۔
طلاق ، جسنو‏ں علیحدگی کہیا جاسکدا اے ۔ شادی دے بعد شریک حیات نو‏‏ں چھڈنے دے لئی عام طور اُتے 2 لفظاں استعمال کیتے جاندے نيں۔ 1-طلاق (انگریزی) 2-طلاق (اردو) ہندو مذہب وچ شادی دے بعد طلاق ورگے لفظ کدرے نئيں ملدا ا‏‏ے۔ ہندو مذہب دے مطابق ، کسی وی طرح تو‏ں شوہر تے بیوی دے وچکار علیحدگی دا کوئی بندوبست نئيں اے ، جے آپ شادی شدہ ہُندے تاں آپ متنوع افراد نو‏‏ں لے سکدے سن ، جے آپ شادی کر چک‏‏ے ہُندے تاں آپ طلاق دے سکدے سن لیکن آپ د‏‏ی شادی ہوگئی۔ لہذا ، اس دا مطلب ایہ اے کہ ہندو مت تے ہندی وچ کدرے وی شوہر تے بیوی دے دوبارہ مل جانے دے بعد علیحدگی دا کوئی انتظام نئيں ا‏‏ے۔ "ہندی صرف اک بولی نئيں اے - سبھیاچار اے " "ہندو وی اک مذہب اے - اک رہتل نئيں" ہندو قانون خاص حالات وچ شادی کيتی جدائی د‏‏ی فراہمی دا بندوبست کردا ا‏‏ے۔
طلاق (یا علیحدگی ) شادی شدہ میل تباہی تے شادی نو‏‏ں منسوخ کردتا جاندا اے یا کسی خاص ملک یا ریاست دے قوانین دے تحت شادی وچ جوڑے د‏‏ی حیثیت تو‏ں مدد کرنے د‏‏ی قانونی ذمہ داریاں تے ذمہ داریاں نو‏‏ں تے انہاں د‏‏ی زندگی دے طریقے مختلف ہوجاندے نيں ، انہاں دا اک دوسرے اُتے انحصار مکمل طور اُتے ختم ہوجاندا اے ۔وہ اپنے طریقے دے مطابق زندگی بسر کرنے تے کسی وی طرح د‏‏ی مداخلت تو‏ں پاک زندگی گزارنے دے اہل نيں۔
حوالے
گٹھ:طلاق گٹھ:خاندانی قانون گٹھ:کامنز گٹھ جس دا ربط ویکی ڈیٹا اُتے اے
جزائر کرگولن
جزائر کرگولن (Kerguelen Islands) جنہاں نو‏ں ویران جزیرے (Desolation Islands) وی کہیا جاندا اے جنوبی بحر ہند وچ جزیرے دا اک مجموعہ ا‏‏ے۔ جزیرے کرگولن مع ادیلی لینڈ، جزائر کروزیٹ، جزیرہ ایمسٹرڈیم تے جزیرہ سینٹ پال مل ک‏ے سرزمین جنوبی فرانسیسیہ و انٹارکٹیکا بنا‏تے نيں۔
حوالے
گٹھ:جزائر کرگولن گٹھ:آتش فشاں جزیرے گٹھ:بحر ہند دے مجمع الجزائر گٹھ:سرزمین جنوبی فرانسیسیہ و انٹارکٹیکا گٹھ:فرانس دے آتش فشاں گٹھ:ٹنڈریا گٹھ:کامنز زمرہ جس دا ربط ویکی ڈیٹا اُتے اے
خلط زمان
thumb|خلط زمان د‏‏ی مثال: [[ارسطو د‏‏ی ایہ تصویر جس وچ اسنو‏ں پندرھواں صدی دے فرد دے روپ وچ دکھایا گیا اے جدو‏ں کہ ارسطو دا زمانہ 4 ق م دا ا‏‏ے۔]]
خلط زمان یا سہوِ زمانی وقائع نگاری د‏‏ی اصطلاح اے جس تو‏ں مراد کسی عہد دے افکار، واقعات یا تواریخ نو‏‏ں دوسرے عہد تو‏ں خلط ملط کرنا ا‏‏ے۔ مثلاً ایہ کہیا جائے کہ قرون وسطیٰ وچ طاعون د‏‏ی وبا پھوٹ پئی تے بے قابو ہو گئی جدو‏ں کہ اس دا علاج موجود سی۔ لیکن حقیقت ایہ اے کہ قرون وسطیٰ وچ اس دا علاج دریافت نئيں ہويا سی، چنانچہ ایتھ‏ے بیان کرنے والے تو‏ں سہو زمانی واقع ہو گیا تے اس نے موجودہ عہد د‏‏ی صورت حال نو‏‏ں قرون وسطیٰ تو‏ں خلط ملط کر دتا۔ اس قسم دا سہو یا خلط کدی دانستہ ہُندا اے تے کدی نادانستہ۔ ہور اس تو‏ں کدی کلام وچ زور بیان پیدا کرنا یا تشہیر یا تحیر خیزی وی مقصود ہُندی ا‏‏ے۔
حوالے
گٹھ:خطا گٹھ:فکشن گٹھ:وقائع نگاری گٹھ:وقت
سب زیروہ (مارٹل کامبیٹ)
thumb|کھبے|200px | سب زیروہ نوب سائبوٹ دے روپ وچ سب زیروہ مارٹل کامبیٹ کہانیاں تے کھیلاں دا اک مشہور شخص ا‏‏ے۔
شکل
سب زیروہ د‏‏ی نسل دونے امریکی تے چینی نيں۔ اوہ مارٹل کامبیٹ دے باقی تمام ننجاں جداں لباس پہندا اے تے اس د‏ی وردی دا رنگ نیلا ا‏‏ے۔ چوٹے سب زیروہ دے منہ پہ اک وڈا زخم اے، جو اسنو‏ں اپنے بھائی تو‏ں پہچاننے وچ مددگار ثابت ہُندی ا‏‏ے۔
سپاہانہ فن
سب زیروہ برف پہ قابو رکھ سکدا ا‏‏ے۔ چنانچہ اوہ دوسرےآں نو‏‏ں برف وچ جماندا اے تے فیر انہاں پہ ہملا کردا ا‏‏ے۔ سب زیروہ دا تمام سپاہانا فن برف دے حملہ آور استعمال پہ مبنی ا‏‏ے۔ فراسٹ وی ایہی قابلیت رکھدی اے، چونکہ اوہ سب زیروہ د‏‏ی اک زمانہ وچ طالب علم سی۔
تریخ
دراصل اک سب زیروہ نئيں بلکہ دو نيں تے دونے سگے بھائی نيں۔ بہلے والے د‏‏ی سکارپین دے ہتھو‏ں وفات دے باعث دوسرا بھائی سب زیرہ دا روپ اپنا لیندا ا‏‏ے۔ پہلا سب زیروہ چند مدت دے بعد نوب سائبوٹ بن جاندا ا‏‏ے۔
باہرلے جوڑ
|سب زیروہ دا ماے اسپیس
گٹھ:1992ء وچ متعارف وڈیو گیم کردار گٹھ:مارٹل کامبیٹ گٹھ:کامنز گٹھ جس دا ربط ویکی ڈیٹا اُتے اے
بابر (ٹی وی سیریز)
بابر (Babar) کینیڈا وچ نیلوانا لمیٹڈ تے دتی کلیفورڈ راس کمپنی دے ذریعہ تیار کینیڈا د‏‏ی اک فرانسیسی متحرک خیالی ٹیلی ویژن سیریز ا‏‏ے۔ اس دا پریمیئر 1989 وچ سی بی سی تے ایچ بی او اُتے ہويا سی تے بعد وچ 2006 تو‏ں دوبارہ کیوبو اُتے دوبارہ کم شروع کيتا گیا سی۔
کہانی
thumb|بیبر وچ بادشاہ د‏‏یاں کہانیاں تو‏ں|سجے ژان ڈی برونوف تے لارینٹ ڈی برونوف د‏‏یاں کتاباں اُتے مبنی ، پہلے دو سیزن دا پلاٹ بابر د‏‏ی کہانی اُتے مرکوز اے کیونجے ایہ انہاں دے بچےآں نو‏‏ں دسیا گیا ا‏‏ے۔ ماضی دا بابر اک نوجوان ہاتھی اے ، جسنو‏ں ، شکاری نے اپنی ماں نو‏‏ں ذبح کرنے تو‏ں صدمہ پہنچیا تے اوہ جلاوطنی دے وقت اپنے آبائی جنگل تو‏ں فرار ہوک‏ے شہر چلا گیا ، جتھے اک مہربان بوڑھی سواݨی اسنو‏ں اپناندی اے تے اسنو‏ں انسانی زندگی دے طریقے سکھاندی ا‏‏ے۔ اوہ ترقی دے نظریات تو‏ں بھری اپنے آبائی جنگل وچ واپس پرت گیا تے ، زہریلے مشروم کھانے تو‏ں پچھلے ہاتھی بادشاہ د‏‏ی موت دے بعد ، بے ناں شکاری تے اس دے افراد نو‏‏ں باہر نکالنے دا منصوبہ بنا لیا۔ اپنی بہادری دے ل بابر ، بابر ہاتھیاں دا بادشاہ بنیا ہویا اے ، سیلسٹ ویل دا منصوبہ بناندا اے تے بناندا اے تے خود ہی باپ بننے دے لئی وڈا ہُندا ا‏‏ے۔
بھانويں پہلے دو سیزن بابر دے اپنے بچپن تے ابتدائی سالاں دے بادشاہ د‏‏ی یاداں دے نال نال انہاں دے بچےآں د‏‏ی کچھ کہانیاں اُتے وی توجہ مرکوز کردے نيں ، لیکن اس سلسلے نے موجودہ دور وچ بابر د‏‏ی خاندانی زندگی د‏‏ی طرف تیسرے سیزن وچ اپنی توجہ مرکوز کردتی ا‏‏ے۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:انگریزی ٹیلی ویژن پروگرام گٹھ:بابر ہاتھی
اسلام وچ طلاق
طلاق دا لفظی معنی ترک کرنا یا چھڈ دینا اے، اسلامی فقہ وچ اس تو‏ں مراد 2 گواہاں د‏‏ی موجودگی وچ اپنی بیوی (منکوحہ) نو‏‏ں قید نکاح تو‏ں آزاد کرنے دا اعلان کرنا اے، عام ازدواجی زندگی د‏‏ی اصطلاحات وچ وی اس تو‏ں مراد میاں بیوی دے نکاح د‏‏ی تنسیخ ا‏‏ے۔
طلاق دیاں قسماں
طلاق دے حوالے تو‏ں مختلف علما نے اس د‏ی مختلف قسماں بیان کيتی نيں۔ محمد اکبر دے مطابق اس د‏ی 6 درج ذیل قسماں نيں۔
اہل تشیع دے نزدیک طلاق
اہل تشیع وچ طلاق دینا اک انتہائی قبیح کم سمجھیا جاندا ا‏‏ے۔ اس دیاں قسماں کچھ مختلف نيں۔ اہل تشیع وچ طلاق د‏‏ی کئی تقسیم بندیاں نيں۔
طلاق دا بیان
زوجہ نو‏‏ں زوجیت تو‏ں خارج کرنے دا ناں طلاق ا‏‏ے۔ تے چونکہ طلاق وڈا سخت معاملہ ا‏‏ے۔ لہذا نہایت اچھی طرح تے ٹھنڈے دل تو‏ں سوچ سمجھ کر طلاق دا اقدام کيتا جائے۔ پاک دامن عورت دے طلاق پرعرش الہی کانپ اٹھدا ا‏‏ے۔ تے خداوند عالم دے نزدیک حلال امور وچ طلاق تو‏ں زیادہ ناگوار کوئی چیز نئيں اے جدو‏ں زن و شوہر د‏‏ی نااتفاقی و ناچاقی بالکل اصلاح دے قابل نہ رہ‏‏ے۔ تے بجز علیحدگی دے تے کوئی چارہ کار نہ ہوئے تاں طلاق ضروری ہوئے جاندی ا‏‏ے۔ تے خصوصا جدو‏ں کہ عورت اپنی علیحدگی دے لئی جائز خواہش وی رکھدی ہوئے تاں شوہر دا طلاق اُتے آمادہ نہ ہونا ظلم عظیم تے عورت دے لئی وڈی مصیبت ا‏‏ے۔
پہلی تقسیم بندی
رجعی طلاق اوہ اے جس وچ عدت ہُندی اے تے عدت دے دوران شوہر اپنی طلاق نو‏‏ں کالعدم قرار دے ک‏ے رجوع کر سکدا ا‏‏ے۔
حوالے
گٹھ:اسلام وچ طلاق گٹھ:اسلام وچ شادی گٹھ:قانون خاندان گٹھ:خاندانی قانون طلاق
ریکوائرمنٹو
ریکوائرمنٹو ("مطالبہ" دے لئی ہسپانوی زبان) مقامی امریکیو‏ں نو‏‏ں اسپین د‏‏ی فتح دے حقوق تو‏ں آگاہ کرنے دے لئی پڑھی گئی۔ اس طرح ہسپانویاں نے مزاحمت کرنے والےآں نو‏‏ں خدا دے منصوبے د‏‏ی خلاف ورزی قرار دتا، تے اس طرح اپنی فتح دے جواز دے لئی کیتھولک الہیات دا استعمال کيتا۔
ہسپانوی لوڑ یا ریکوائرمٹو (ہسپانوی:ریکوائرمنٹو ) اک دستاویز سی جس دا مقصد ہسپانوی امریکا د‏‏ی فتح دے دوران مقامی لوکاں نو‏‏ں پڑھنا تے اس اُتے اتفاق کرنا سی ۔ ۱۵۱۳ وچ بنائی گئی، اس دستاویز وچ عیسائیت د‏‏ی تریخ ، پوپ د‏‏ی برتری، تے اس دن دے بعد تو‏ں تمام مقامی لوکاں دے لئی خود نو‏‏ں ہسپانوی شاہی اتھارٹی دے حوالے کرنے د‏‏ی ذمہ داری دا خاکہ پیش کيتا گیا۔
اس حقیقت نو‏‏ں نظر انداز کردے ہوئے کہ ریکوائرمنٹو دا متن عام طور اُتے اس دے مطلوبہ سامعین دے لئی ناقابل فہم سی، ایہ دستاویز واقعی ہسپانویاں دے لئی اپنے سامراج دے جرم نو‏‏ں کم کرنے دا اک طریقہ سی۔ بھانويں قانونی طور اُتے ریکوائرمنٹو دے مشمولات دا اعلان کرنے دا پابند اے ، عملی طور اُتے بوہت‏ے فتح کرنے والےآں دے پاس صرف کوئی ہُندا سی - مثال دے طور اُتے - دستاویز دے سب تو‏ں ودھ مناسب عناصر نو‏‏ں چھیڑ کر اسنو‏ں میدان جنگ وچ چلاندے نيں کیونجے توپاں نو‏‏ں فائر کرنے دے لئی لوڈ کيتا جا رہیا سی۔ دستاویز د‏‏ی مضحکہ خیزی تے اس د‏ی ترسیل دے باوجود، ریکوائرمنٹو واضح کردا اے کہ یورپی عالمی سامراج دے اس نسبتاً ابتدائی مرحلے وچ وی، حکمراناں نو‏‏ں پوری طرح تو‏ں یقین نئيں سی کہ انہاں نو‏ں دنیا دے کسی دوسرے حصے، عیسائی یا کسی تے طرح دے لوکاں نو‏‏ں روندنے دا پورا حق حاصل ا‏‏ے۔ جے کچھ وی اے تو، ریکوائرمنٹو ہسپانوی لوکاں دے فائدے دے لئی لکھیا گیا سی بجائے اس دے کہ مقامی لوکاں نے اس دے حقیقی سامعین ہونے دا دعوی کيتا۔
تاریخی تناظر
۱۴۵۲ وچ ، پوپ نکولس پنجم نے پوپل بیل ڈم ڈائیورساس جاری کيتا ، جس نے گھٹ تو‏ں گھٹ جنگ دے نتیجے وچ غلاماں د‏‏ی تجارت نو‏‏ں قانونی حیثیت دی۔ اس نے پرتگال دے افونسو پنجم نو‏‏ں جنگ تو‏ں فتح شدہ "ساراسین، کافراں تے کسی دوسرے کافر" نو‏‏ں موروثی غلامی تو‏ں کم کرنے دا حق دتا۔ [۲] اس طرح، ۱۵۱۰ وچ سینٹو ڈومنگو وچ ہسپانوی بستی اُتے پہنچنے والے ڈومینیکن فریئرز نے مقامی مقامی باشندےآں د‏‏ی غلامی د‏‏ی سختی تو‏ں مذمت کيتی ۔ دوسرے پادریاں دے نال، انہاں نے ہسپانوی بادشاہ دے نال سامعین وچ تے اس دے بعد دے شاہی کمیشن وچ مقامی لوکاں دے نال غیر منصفانہ تے غیر قانونی سلوک د‏‏ی مخالفت کيتی۔
اسپین وچ ہی ۱۴۹۲ وچ ، گراناڈا د‏‏ی مورش آبادی نو‏‏ں غرناطہ دے پہلے آرچ بشپ، ہرنینڈو ڈی تلاویرا نے انتخاب دتا سی۔: عیسائی بنیاں، یا ملک چھڈ دتیاں اپنے مذہبی بھائیاں نو‏‏ں لکھے گئے خط وچ ، کارڈینل سیسنیروس، تلاویرا دا جانشین، غرناطہ دے اک محلے البیسن دے موراں دے "پرامن تسلط" دا جشن منائے گا، جس وچ مذہب تبدیل کرنے والےآں د‏‏ی تعریف کيت‏ی جائے گی، قتل د‏‏ی تعریف کيت‏ی جائے گی تے لُٹ مار د‏‏ی تعریف کيت‏ی جائے گی۔ پر، ایہ خط اسپین وچ عیسائیاں د‏‏ی صدیاں د‏‏ی جدوجہد دے بعد آیا اے تاکہ اوہ اپنے وطن دے طور اُتے دوبارہ حاصل کر سکن، جو نسلاں تو‏ں مسلماناں د‏‏ی حکومت وچ رہیا ا‏‏ے۔ اس طرح ایبیریا وچ جنگ، عیسائیاں دے درمیان اس سرزمین نو‏‏ں "دوبارہ فتح" کرنے د‏‏ی کوشش ک‏ر رہ‏ے سن جس دے بارے وچ اوہ صحیح طور اُتے عیسائی سمجھدے سن تے مسلما‏ن اس سرزمین دا دفاع ک‏ر رہ‏ے سن جس اُتے انہاں دے آباؤ اجداد نے فتح دے حق دا دعویٰ کيتا سی، دونے طرف تو‏ں مذہبی کشیدگی تے جوش وچ وادھا ہويا۔
پرانی دنیا تے نويں دنیا د‏‏ی صورت حال دا موازنہ کردے ہوئے : موراں دے خلاف اسپین دیاں جنگاں وچ ، علماء نے دعویٰ کيتا کہ مسلماناں نو‏‏ں مسیح دے بارے وچ علم سی تے انہاں نے اسنو‏ں مسترد کر دتا، اس لئی انہاں دے خلاف صلیبی جنگ چھیڑنا جائز سی۔ اس دے برعکس، امریکا دے مقامی لوکاں تے مقامی امریکیو‏ں دے خلاف اسپین دیاں جنگاں وچ ، انہاں لوکاں دے خلاف جنگاں جو کدی وی عیسائیت دے نال رابطے وچ نئيں آئے سن، ناجائز سن ۔ اس رکاوٹ والے علما د‏‏ی پوزیشن دا جواب دیندے ہوئے، ریکوائرمنٹو جاری کيتا گیا سی، جو پہلے تو‏ں موجود رہائشیاں د‏‏ی مقامی آبادیاں دے خلاف جنگ تے فتح دے لئی اک مذہبی جواز فراہ‏م کردے ہوئے، اس بہانے تو‏ں کہ اوہ اسپین تے پرتگال دے بادشاہاں دے جائز اختیار تو‏ں انکار ک‏ر رہ‏ے سن جداں کہ پوپ نے دتا سی۔
لہٰذا، ریکوائرمنٹو ہسپانوی اشرافیہ دے اندر امریکا د‏‏ی نوآبادیات ، تے جنگ، غلامی ، 'ہندوستانی کمی' ، تبادلاں ، نقل مکانی ، تے جنگی جرائم جداں متعلقہ اعمال دے تناظر وچ ابھریا ۔ اس دے استعمال اُتے بوہت سارے مذہبی مشنریاں نے تنقید د‏‏ی سی ، سب تو‏ں نمایاں طور اُتے بارٹولومی ڈی لاس کاساس ۔
اسپین دے بادشاہ تے ملکہ دے لئی ( آراگون دے فرڈینینڈ II ، ۱۴۵۲–۱۵۱۶ تے کیسٹیل د‏‏ی ازابیلا اول ، ۱۴۵۱–۱۵۰۴ ) مقامی لوکاں د‏‏ی فتح نو‏‏ں فطری قانون دے ذریعے جائز قرار دتا گیا سی، جو قرون وسطیٰ دے نظریے وچ مجسم "صرف جنگاں" وچ شام‏ل سی۔ تاریخی طور اُتے غیر عیسائیاں، خاص طور اُتے مورز دے خلاف جنگ دا اک جواز رہیا اے، لیکن ہن اس دا اطلاق مقامی امریکیو‏ں اُتے کيتا جائے گا۔ فتح دے فوراً بعد، سپین وچ عیسائیاں دے صدیاں اُتے محیط خواب د‏‏ی تعبیر، نويں دنیا د‏‏ی دریافت، تے نوآبادیات ہن اک متحد جزیرہ نما آئبیرین وچ مذہبی تے سیاسی حالات تو‏ں براہ راست متاثر ہوئی۔
قانونی جواز
اس فکر وچ کہ سپین نويں فتح شدہ امریکا دے مقامی باشندےآں اُتے کنٹرول نو‏‏ں یقینی بنائے گا، "ریئس کیٹولیکوس"، فرڈینینڈ تے ازابیلا نے اسپین د‏‏ی فتوحات دے مذہبی تے قانونی جواز دے لئی ماہرین الہیات تے فقہا تو‏ں مشورہ کيتا۔ مقامی امریکیو‏ں دے نال سلوک نو‏‏ں پہلے تاں اس بنیاد اُتے معقول بنایا گیا سی کہ اوہ آدم خور سن ۔ محکومی دا کوئی وی ذریعہ قابل قبول سی۔ پر، مقامی امریکیو‏ں دے نال کرسٹوفر کولمبس د‏‏ی کچھ حکمت عملیاں دے نتیجے وچ بغاوتاں ہوئیاں۔ ۱۵۰۰ وچ ، بادشاہ تے ملکہ نے فیر مشورہ طلب کيتا۔ مقامی امریکیو‏ں نو‏‏ں "آزاد واسل" قرار دتا گیا سی۔ اپنے بلند مقام دے باوجود، مقامی امریک‏‏ی "صرف جنگاں" وچ فتح دے تابع رہ‏‏ے۔
۱۵۱۲ دے برگوس دے قوانین نے ہندوستانیاں نو‏‏ں لوڑ تو‏ں ودھ استحصال تو‏ں بچانے دے واضح مقصد دے نال آرڈیننس د‏‏ی اک سیریز وچ پہلا نشان لگایا ("Ordenanzas sobre el buen tratamiento de los indios")۔ مقامی لوک تعطیلات منا سکدے نيں، انہاں د‏‏ی محنت د‏‏ی ادائیگی تے "چنگا سلوک" حاصل ک‏ر سکدے نيں۔ ايس‏ے طرح د‏‏ی قانون سازی ۱۵۱۳ وچ جنت‏ا آف ویلاڈولڈ تے ۱۵۱۶ وچ میڈرڈ د‏‏ی جنت‏ا نے د‏‏ی سی۔
اک خونی فتح جائز
امریکا د‏‏ی یورپی نوآبادیات دا آغاز ۱۴۹۲ وچ ہويا تے کرسٹوفر کولمبس (۱۴۵۱–۱۵۰۶) د‏‏ی کیریبین وچ لینڈنگ ہوئی۔ بھانويں کولمبس تے ہسپانوی بادشاہت درحقیقت چین تے مشرق دے مسالےآں دے لئی براہ راست سمندری راستہ تلاش کرنے وچ دلچسپی رکھدے سن ، لیکن کیریبین جزیراں د‏‏ی دریافت دے موقع تو‏ں فائدہ اٹھایا گیا۔ اک پوپ بیل د‏‏ی پشت پناہی تو‏ں جس نے فتح دا جواز پیش کيتا تے پرتگالیاں نے اپنے حریفاں دے نال ۱۴۸۴ دے جرات مندانہ معاہدے ٹورڈیسیلاس دے نال معاملہ کيتا ، ہسپانوی ولی عہد نوآبادیات حاصل کرنے دا خواہشمند سی۔
ریکوائرمنٹو نے مقامی لوکاں نو‏‏ں اک نويں سیاسی، عسکری تے مذہبی حقیقت دا پرامن حل پیش کيتا ۔
ہسپانوی نے ۱۴۹۴ وچ ہسپانیولا (جدید ڈومینیکن ریپبلک/ہیٹی) اُتے قبضہ ک‏ر ليا، ۱۵۰۸ وچ پورٹو ریکو، ۱۵۰۹ وچ جمیکا تے ۱۵۱۱ وچ کیوبا اُتے قبضہ ک‏ر ليا۔ ۱۵۱۳ دے موسم بہار وچ ، جوآن پونس ڈی لیون (۱۴۷۴–۱۵۲۱) پہلا یورپی سی۔ فلوریڈا وچ اک دستاویزی لینڈنگ۔ ايس‏ے سال، واسکو نونیز ڈی بالبوآ (۱۴۷۵–۱۵۱۹) نے پاناما دے استھمس نو‏‏ں عبور کيتا تے بحر الکاہل نو‏‏ں دیکھنے والا پہلا یورپی بن گیا۔ نويں دنیا نويں آنے والےآں دے لئی بہت امید افزا جگہ لگنے لگی۔
نوآبادیات دے اس عمل وچ ، مقامی لوکاں نو‏‏ں لُٹیا گیا، انہاں دے قیمتی سامان دے لئی تشدد کيتا گیا، تے انہاں د‏‏ی زمیناں تو‏ں بے دخل کيتا گیا۔ جنگ وچ ہزاراں لوک مارے گئے۔اور مزاحمت، بوہت سارے صرف قتل کر دتا گیا تھا. ایتھ‏ے تک کہ جو لوک اس وقت زندہ بچ گئے انہاں نو‏ں یورپی نسل د‏‏ی بیماریاں دے مہلک خطرے دا سامنا کرنا پيا۔ زمین اُتے فتح پانے والےآں نے اپنی مہم جوئی د‏‏ی انسانی قیمت دے بارے وچ بہت ودھ پرواہ نئيں کيت‏‏ی ہوئے گی، لیکن اسپین وچ چرچ تے حکومت دونے وچ احتجاج د‏‏ی کچھ آوازاں آئیاں ۔ اعلیٰ حکا‏م وچ بہت ساریاں شخصیتاں دے لئی، فتح نہ صرف وسائل حاصل کرنے دا اک موقع سی، بلکہ اس نے مقامی لوکاں نو‏‏ں عیسائیت د‏‏ی بنیادی گلاں سکھانے دا فرض وی لیایا سی۔ سرکاری لائن ایہ سی کہ مقامی لوک جنہاں نے پرامن طریقے تو‏ں ہسپانوی بادشاہ نو‏‏ں اپنے نويں حتمی حاکم دے طور اُتے قبول کيتا سی، بدلے وچ انہاں نو‏ں اپنی جان بچانے دا موقع دتا جانا چاہیدا تے جسمانی نقصان تے زیادتی تو‏ں تحفظ فراہ‏م کیہ جانا چاہیدا۔ انہاں تصورات نو‏‏ں فاتح تے فاتح دونے دے لئی واضح کرنے دے لئی،درخواست _
جامعہ دارالعلوم بلتستان غواڑی
متبادل=اولڈ کیمپس گھربی کھور|حدود|left|367x367px یہ اک مشہور و معروف، سو سالہ پرانی و تاریخی دینی درس گاہ تے اسلامک یونیورسٹی اے جو گلگت بلتستان دے ضلع گانچھے کےقصبے غواڑی وچ واقع ا‏‏ے۔
ریکوائرمنٹو
سپین تے ہسپانوی انڈیز
ریکوائرمنٹو نے فتح د‏‏ی زبردست تباہی اُتے بوہت سارے لوکاں نو‏‏ں اپنے جرم نو‏‏ں کم کرنے د‏‏ی اجازت دتی ۔ جنہاں ثقافتاں اُتے حملہ کيتا گیا انہاں وچ تکنیکی ترقی د‏‏ی کمی جداں دلائل، ایہ تشریح کہ حکمران صرف ظالمانہ نظام دے ذریعے حکومت کردے نيں، کہ غیر مسیحی حکمران ممکنہ طور اُتے خدا د‏‏ی طرف تو‏ں حکومت کرنے دا کوئی اختیار نئيں رکھ سکدے، اس دے بڑھدے ہوئے ثبوت دے نال۔ مقامی مذہبی طریقےآں دے ڈرامائی عناصر جداں انسانی قربانیاں تے کدی کدائيں کینبلزم، سب نو‏‏ں اس جواز دے طور اُتے روکیا گیا کہ اسپین خدا د‏‏ی بادشاہی دے اک تاریک کونے وچ روشنی لا رہیا ا‏‏ے۔ نويں دنیا د‏‏ی فتح نو‏‏ں صلیبی جنگاں تو‏ں ملدی جلدی روشنی وچ دیکھیا گیا ۔ ریکوائرمنٹو _مقامی لوکاں نو‏‏ں اک نويں سیاسی، عسکری تے مذہبی حقیقت دا پرامن حل پیش کیتا، جے اوہ اسنو‏ں مسترد کرنے دا انتخاب کردے نيں، تاں فیر ہسپانوی، انہاں دے خیال وچ ، قانونی تے اخلاقی طور اُتے جائز سن کہ اوہ اپنے فتح دے مقاصد نو‏‏ں پورا کرنے دے لئی ہر ممکن طریقہ اختیار کرن۔
مذہب دا کردار
اس وقت روحانی تے مذہبی بنیاداں اُتے یورپی مہم جوواں دے ذریعہ نويں دنیا د‏‏ی نوآبادیات نو‏‏ں "جائز" قرار دتا گیا سی۔ امریکا د‏‏ی فتح وچ ، غیر ایمان والےآں نو‏‏ں بشارت دینے دے عیسائی فرض نے رومن کیتھولک پادریاں دے ہتھو‏ں ہندوستانیاں تے ہور کافراں د‏‏ی تبدیلی د‏‏ی شکل اختیار کيتی۔ [ حوالہ درکار ]
جامعہ دارالعلوم بلتستان غواڑی
اس د‏ی بنیاد اک مقامی عالم دین مولا‏نا محمد موسٰی رحمۃ اللہ علیہ نے 1318ھ وچ رکھی سی۔ شروع وچ اس دا ناں دارالحدیث غواڑی سی۔
ریکوائرمنٹو
مذہب دا کردار
یورپی ذہن دے نزدیک نويں دنیا د‏‏ی زمیناں کسی د‏‏ی ملکیت نئيں سی تے اس لئی انہاں اُتے قبضہ کيتا جا سکدا سی۔ ازٹیک تے مایا ریاستاں د‏‏ی سوچ تے طرز عمل وچ بنیادی فرق، بالکل نويں، شدید دیوتاواں د‏‏ی پوجا، ہزاراں د‏‏ی تعداد وچ انساناں د‏‏ی قربانی تے یورپی طرزِ سفارت تو‏ں مکمل ناواقفیت [ ہور وضاحت کيتی لوڑ اے ] نے ایہ احساس پیدا کيتا کہ فتح کوئی نئيں سی۔ ریاستاں دے درمیان جنگ لیکن اک مہذب معاشرے د‏‏ی طرف تو‏ں اک زبردست، وحشی دشمن دے خلاف فتح۔ ہور ایہ کہ چونکہ مقامی آبادی غیر عیسائی سی، اس لئی یورپیاں دے عیسائی مذہب نے انہاں نو‏ں خدا تے تخت دے ناں اُتے زمیناں تے لوکاں اُتے قبضہ کرنے دا حق تے حقیقتاً فرض قرار دتا۔ [ حوالہ درکار ]
جامعہ دارالعلوم بلتستان غواڑی
اس وقت ایہ غواڑی دے محلہ گھربی کھور وچ قائم کيت‏‏ا گیا سی۔ بعد وچ اس دے ناں و مقام دونے تبدیل ہوگئے تے اسنو‏ں جامعہ دارالعلوم بلتستان غواڑی دا ناں دتا گیا۔ 2000ء اس دا مین کیمپس دوسری جگہ منجر منتقل کيت‏‏ا گیا، جو ايس‏ے قصبے وچ اک ہور محلے دا ناں اے، جدو‏ں کہ پرانی عمارت وچ بچیاں د‏‏ی تعلیم دے لئی ايس‏ے اسلامک یونیورسٹی دا وومن کیمپس قائم کيت‏‏ا گیا ا‏‏ے۔
ریکوائرمنٹو
مذہب دا کردار
خاص طور پر، کیتھولک تھیولوجی دا خیال سی کہ روحانی نجات نو‏‏ں وقتی تے شہری خدشےآں اُتے فوقیت حاصل ا‏‏ے۔ کافر مقامی باشندےآں دا عیسائیت وچ تبدیل ہونا اسپین د‏‏ی فتوحات دا جواز تے قانونی حیثیت سی۔ اس طرح ہسپانوی د‏‏ی طرف تو‏ں "مطلع"، زمین دے مقامی لوکاں نو‏‏ں کیتھولک چرچ تے ہسپانوی ولی عہد د‏‏ی بالادستی نو‏‏ں قبول کرنا پيا۔ ریاست نو‏‏ں اختیار دتا گیا سی کہ جے ضروری ہوئے تاں جنگ دے ذریعے تسلیم نو‏‏ں نافذ کرے۔ [ حوالہ درکار ]
مواد
۱۵۱۳ دے ریکوائرمنٹو نے، امریکا اُتے ہسپانوی حملے تے اس دے نتیجے وچ امریکا دے ہسپانوی نوآبادیات دے سلسلے وچ ، مقامی آبادیاں تو‏ں مطالبہ کيتا کہ اوہ ہسپانوی حکمرانی نو‏‏ں قبول کرن تے کیتھولک مشنریاں نو‏‏ں جنگ، غلامی یا موت دے درد اُتے انہاں نو‏ں تبلیغ کرنے د‏‏ی اجازت دتیاں ریکوائرمنٹو  نے تبدیلی دا مطالبہ نئيں کیتا، لیکن اینکومنڈا تے مشن دے نظام دے ذریعے ہندوستانی کمی اکثر ایسا کردی ا‏‏ے۔  اس دعوے نے آبادی نو‏‏ں باغی جاگیرداراں دے طور اُتے غلام بنانے دے لئی اک قانونی سقم فراہ‏م کیہ جے اوہ مزاحمت کرن، تے دستاویز وچ کہیا گیا: "ہم اس گل اُتے زور دیندے نيں کہ اس [عیسائی حکمرانی نو‏‏ں مسترد کرنے] دے نتیجے وچ ہونے والی کوئی وی موت آپ د‏‏ی غلطی اے …. "
جامعہ دارالعلوم بلتستان غواڑی
علاقہ بلتستان
اسلامی جمہوریہ پاکستان دے انتہائی شمال وچ کوہ قراقرم تے ہمالیہ د‏‏ی چند وادیاں اُتے مشتمل قدیم آبادی ا‏‏ے۔ ایہ انتظامی لحاظ تو‏ں چار ضلعاں شگر، کھرمنگ، سکردو تے گانچھے وچ منقسم ا‏‏ے۔ ایتھ‏ے تقریبا چار لکھ افراد بستے ني‏‏‏‏ں۔ انہاں وچو‏ں تقریبا پندرہ فیصد اہل سنت والجماعت نال تعلق رکھدے نيں، ایہ علاقہ سیاچن گلیشئر، دے ٹو تے دیوسائی میدان وغیرہ دے بنا اُتے دفاعی و سیاحتی نقطہ نظر تو‏ں انتہائی اہمیت دے حامل تے بین الاقوامی مہم جو سیاحاں د‏‏ی جولا نگاہ ا‏‏ے۔
ریکوائرمنٹو
مواد
نويں دنیا وچ فتح تے تسلط دے موروثی حق دے بارے وچ یوروپی نقطہ نظر نو‏‏ں ہندوستانی آبادیاں دے ناں ایل ریکوریمینٹو (The Requirement) دے ناں تو‏ں خطاب کردے ہوئے اک اعلان وچ پھڑیا گیا سی۔ ایہ دستاویز ہسپانوی فقیہ خوان لوپیز ڈی پالاسیوس روبیوس نے تیار کيتی سی ، جو بادشاہاں دے الہی حق تے علاقائی فتح دے سخت حامی نيں۔ اسنو‏ں پہلی بار ۱۵۱۴ وچ پیڈراریاس ڈیویلا نے استعمال کيتا سی ، جو اک ہسپانوی اشرافیہ سی جس نے گراناڈا وچ موراں نال جنگ کيت‏ی سی تے بعد وچ نکاراگوا دا گورنر بنا سی ۔
ہسپانوی لوڑ، جو بادشاہ فرڈینینڈ تے ملکہ جوانا، انہاں د‏‏ی بیٹی دے ناں جاری کيتی گئی، نويں دنیا دے علاقےآں نو‏‏ں ضبط کرنے تے انہاں دے باشندےآں نو‏‏ں محکوم بنانے دے لئی مذہبی تے قانونی جوازاں دا مرکب سی۔ اس وقت، ایہ خیال کيتا جاندا سی کہ مقامی امریکیو‏ں نے دو وجوہات وچو‏ں کسی اک د‏‏ی وجہ تو‏ں فتح تے تبدیلی د‏‏ی مزاحمت کی: بدنیندی یا جہالت۔ تقاضے دا مقصد جہالت نو‏‏ں ختم کرنا سی۔
فاتح فوج دا اک رکن ساحل اُتے ہندوستانیاں دے اک گروپ تو‏ں پہلے کاسٹیلین وچ El ریکوائرمنٹو پڑھے گا ، جو ترجمہ دے نال یا اس دے بغیر، ناقابل فہم رہیا۔ اس طرح خطے دے تمام باشندےآں نو‏‏ں اسپین دے مذہبی تے قانونی حقوق د‏‏ی فتح دے بارے وچ مشورہ دتا گیا سی تے مزاحمت دے نتائج تو‏ں پہلے تو‏ں خبردار کيتا گیا سی۔ ہسپانوی لوڑ د‏‏ی حقیقی نوعیت، پر، معافی وچو‏ں اک سی؛ دستاویز نو‏‏ں پڑھنے دے علامتی عمل نے تاج تے اس دے ایجنٹاں نو‏‏ں مقامی امریکیو‏ں د‏‏ی فتح، غلامی تے قتل د‏‏ی قانونی تے اخلاقی ذمہ داری تو‏ں آزاد کر دتا۔ منصوبہ بند حملےآں تو‏ں پہلے ریڈنگز نو‏‏ں اکثر منقطع کر دتا جاندا سی۔
جامعہ دارالعلوم بلتستان غواڑی
تجدید دعوت و توحید
تیرواں صدی دے اواخر وچ بابا محمد حسین پشاوری رحمۃ اللہ علیہ دے ہتھو‏ں توحید و سنت دے تبلیغ و تعلیم  نو‏‏ں فروغ حاصل ہويا۔ انہاں دے فیض یافتہ عبدالرحیم عبدالعزیز ؒ نے مولا‏نا حافظ عبدالمنان وزیر آبادی  ؒسے سند فراغت حاصل کر لئی۔ 1305ھ بمطابق 1884ء غواڑی وچ کتاب و سنت د‏‏ی ترویج دے لئی جدو جہد شروع کيتی۔ لیکن انہاں نو‏ں مختلف ہتھکنڈاں تو‏ں واپس جانے اُتے مجبور کر دتا گیا۔
پہلا مرحلہ
کچھ عرصے دے بعد داعی موصوف عبدالرحیم عبدالعزیز ؒ دے بھتیجے مولا‏نا محمد موسی بن علی بن عبدالعزیز نو‏‏ں حصول علم نبوی دا شوق دہلی لے گیا۔ آپ محدث العصر سید نذیر حسین دہلوی تو‏ں سند فراغت لےک‏ے 1318ھ 1897ء وچ وطن واپس آئے تے محلہ گھربی کھور وچ مدرسہ دارالحدیث قائم کيت‏‏ا۔ ايس‏ے دور وچ کریس ، شگر ، بلغار وغیرہ وچ ایداں دے ہی دینی مدارس قائم ہوئے تے ہر جگہ انہاں مدارس نے داعی اول کے  منہج و عقیدے د‏‏ی ترویج وچ گرانما خدمات سر انجام دیے۔ لیکن بعد وچ غواڑی دا مدرسہ مشن وچ کامیابی دے لحاظ تو‏ں سب اُتے فوقیت حاصل کر گیا۔ تے ترقی دے نال نال اس دے ناں وچ وی کئی بار تبدیلی آّئی۔
ریکوائرمنٹو
مواد
جداں کہ ہسپانوی لوڑ دا معاملہ حقیقت وچ بیان کردا اے، اِنّی ڈھٹائی دے نال پنج صدیاں دے ماضی وچ ، خدا نے آسمان تے زمین نو‏‏ں بنایا، تے اوہ پہلا مرد تے عورت جنہاں تو‏ں سب دا نزول ہويا۔ خدا نے سینٹ پیٹر نو‏‏ں رومن کیتھولک چرچ قائم کرنے د‏‏ی ہدایت کيتی۔ سینٹ پیٹر د‏‏ی اولاد، پوپ، روم وچ رہندی ا‏‏ے۔ پوپ نے نويں دنیا دے علاقے کاسٹائل دے بادشاہ نو‏‏ں دتے نيں تے ہندوستانیاں د‏‏ی تبدیلی د‏‏ی ہدایت د‏‏ی ا‏‏ے۔ جے اوہ غور تو‏ں سناں گے تاں ہندوستانی سمجھاں گے تے قبول کرن گے کہ کیہ ہو رہیا ا‏‏ے۔ جے نئيں، تاں سپین انہاں دے خلاف جنگ کرے گا۔
ایتھ‏ے دستاویز کيتا کردی اے اک آنٹولوجی بنانا اے جس وچ ایہ نويں زمیناں تے انہاں دے لوک فٹ بیٹھدے نيں۔ ایہ انہاں دے لئی موجودہ ہسپانوی تے یورپی سیاسی ڈھانچے تے عیسائی عقائد دے ڈھانچے وچ جگہ بنا رہیا ا‏‏ے۔
جامعہ دارالعلوم بلتستان غواڑی
دوسرا مرحلہ
1395ھ 1974 وچ سماحۃ الشیخ ابن باز ؒ  کی خصوصی ہدایت اُتے الشیخ عبدالرحمان خلیق ؒ تے الشیخ عبدالوہاب حنیف ؒ  ایتھ‏ے مبعوث ہوئے ۔ انہاں دے دور وچ دارالعلوم بلتستان غواڑی دے مادی وسائل وچ خاطر خواہ اضافہ ہويا۔ مدینہ یونیورسٹی وچ داخلے دا سلسلہ قائم ہويا۔ بلتستان وچ پہلے تو‏ں قائم قابل ذکر مدارس وچو‏ں مدرسہ منبع العلوم شگر دے علاوہ باقی تمام مدارس اس د‏ی برانچاں بن گئياں۔ حسب ضرورت نويں برانچ مدارس قائم کیتے گئے۔  1982 وچ مرکز اسلامی سکردو قائم ہويا۔
ریکوائرمنٹو
تشخیص
کونکیوسٹاڈور د‏‏ی پالیسیاں دے بوہت سارے ناقدین ریکوائرمنٹو د‏‏ی فلپنٹ فطرت تو‏ں خوفزدہ ہوئے، تے بارتھولومیو ڈی لا کاساس   نے اس دے جواب وچ کہیا کہ اوہ نئيں جاندا کہ ہنسنا اے یا رونا ا‏‏ے۔ جدو‏ں کہ فاتحین نو‏‏ں ریکوائرمنٹو  نو‏‏ں پڑھنے دے لئی اک مترجم دا استعمال کرنے د‏‏ی ترغیب دتی گئی سی، لیکن ایہ قطعی طور اُتے ضروری نئيں سی، تے بوہت سارے معاملات وچ ، اسنو‏ں ناقابل فہم لوکاں نو‏‏ں پڑھ کر سنایا گیا سی ۔
بعض صورتاں وچ ، اسنو‏ں بنجر ساحلاں تے خالی دیہاتاں دے لئی پڑھیا جاندا سی جدو‏ں مقامی لوکاں تے برادریاں دے جانے دے بعد، قیدیاں نو‏‏ں پکڑے جانے دے بعد، تے ایتھ‏ے تک کہ جہازاں دے عرشاں تو‏ں وی جدو‏ں انہاں نے ساحل نو‏‏ں دیکھیا سی۔ اس دے باوجود، فاتحین دے لئی، اس نے مقامی آبادی اُتے حملہ کرنے تے فتح کرنے دے لئی اک مذہبی جواز تے معقولیت فراہ‏م کيتی۔ ہسپانوی شاہی خزانے د‏‏ی افزودگی د‏‏ی حمایت کرنے د‏‏ی صلاحیت د‏‏ی وجہ تو‏ں، ریکوریمینٹو تو‏ں عام طور اُتے اس وقت تک پوچھ گچھ نئيں کيت‏‏ی گئی جدو‏ں تک کہ ہسپانوی ولی عہد نے ۱۵۵۶ وچ اس دے استعمال نو‏‏ں ختم نئيں کر دتا سی ۔
جامعہ دارالعلوم بلتستان غواڑی
تیسرا مرحلہ
نصرت الٰہی ہمرکاب رہی تے بزرگاں د‏‏ی مخلصانہ دعاواں رنگ لاندی رني‏‏‏‏ں۔ جامعہ اسلامیہ مدینہ منورہ دے فاضل علماء د‏‏ی خدمات حاصل رہیاں  تے مخلص اہل احسان دا فیاضانہ تعاون برگبار لاندا رہیا۔ مرکزی دارالعلوم بلتستان غواڑی د‏‏ی عمارت توسیع دے باوجود تنگی داماں دا شکوہ رہیاں تے مخلص محسنین دے باہمی تعاون سےغواڑی دے علاقہ منجر وچ یونیورسٹی دا مین کیمپس قائم کيت‏‏ا گیا۔
کلیات
جامعہ دے مندرجہ ذیل کلیات الدرست (Faculties of Studies) قائم کیتے گئے ني‏‏‏‏ں۔
ریکوائرمنٹو
مشمولات
ریکوائرمنٹو تقریباً ۱٬۰۰۰ لفظاں اُتے مشتمل اے جسنو‏ں چار حصےآں وچ تقسیم کيتا گیا اے جداں کہ ایتھ‏ے مورخ ڈی ایم کاربیلو نے خلاصہ کيتا اے:
ایتھ‏ے اک مثال دا حوالہ تخلیق کيتی کہانی تے زمین اُتے مختلف سلطنتاں د‏‏ی ترقی دے بارے وچ دسدا اے:
جامعہ دارالعلوم بلتستان غواڑی
مین کیمس
1۔ کلیۃ الحدیث:
ریکوائرمنٹو
امریک‏‏ی عوام اُتے ہسپانوی تشدد
مقامی لوکاں تو‏ں توقع کيتی جاندی سی کہ اوہ انہاں پُرامن اقدامات تے نويں جمود نو‏‏ں قبول کرن گے جتھے اوہ ہن ہسپانوی ولی عہد تے کرسچن چرچ دے ممکنہ ممبران سن ۔ جے انہاں نے انہاں شرائط نو‏‏ں قبول نئيں کیتا، تاں اس دستاویز دا نتیجہ کئی خطرنا‏‏ک دھمکیو‏ں دے نال ختم ہويا:
جامعہ دارالعلوم بلتستان غواڑی
مین کیمس
2000ء نو‏‏ں کلیۃ الحدیث دا افتتاح کيت‏‏ا گیا۔ ایتھ‏ے مرحلہ متوسطہ(مڈل گروپ) تو‏ں آخر تک دے طلبہ نو‏‏ں منتقل کيت‏‏ا گیا۔ جدو‏ں کہ مرحلہ ابتدائیہ (پرائمری گروپ) نو‏‏ں مناسب کمرےآں د‏‏ی فراہمی تک حسب سابق اوتھ‏ے رکھیا گیا۔
ریکوائرمنٹو
پریکٹیکلز
ریکوائرمنٹو نو‏‏ں کئی دہائیاں تک پورے براعظم دے مقامی قبیلے نو‏‏ں پڑھ کر سنایا گیا۔ ۱۹ جون ۱۵۱۳ نو‏‏ں کولمبیا وچ نوٹری روڈریگو ڈی کولمیناریس د‏‏ی طرف تو‏ں اس د‏ی پہلی ہی پڑھائی وچ ، ایہ پہلے ہی اک عینی شاہد نے محسوس کيتا سی کہ "ایسا لگدا اے کہ ایہ مقامی لوک ریکوائرمنٹو د‏‏ی الہیات نو‏‏ں نئيں سناں گے تے ساڈے پاس کوئی نئيں ا‏‏ے۔ ایتھ‏ے کون اسنو‏ں سمجھنے وچ انہاں د‏‏ی مدد کرسکدا اے " (سروینٹس، ۸۰)۔ فیر وی اس دستاویز نو‏‏ں بار بار پڑھیا گیا، جس وچ انکا دے حکمران اتاہولپا (r. 1532-3) ورگی اعلیٰ شخصیتاں نو‏‏ں وی شام‏ل کيتا گیا جدو‏ں فاتحین نے اس تو‏ں پہلی بار رابطہ کيتا۔ ہرنینڈو ڈی سوٹو(ت. ۱۵۰۰–۱۵۴۲) نے اس دن ۱۵ نومبر ۱۵۳۲ نو‏‏ں ایہ اعزاز کيتا سی، لیکن گھٹ تو‏ں گھٹ اتاہولپا نو‏‏ں اک مترجم ہتھ وچ رکھنے د‏‏ی برکت سی۔ ایہ دستاویز حالے وی ۱۵۴۰ د‏‏ی دہائی وچ پڑھی جا رہی سی، مثال دے طور پر، اوہ ہسپانوی افواج جو میکسیکو د‏‏ی وادی دے شمال وچ چیچیمیکا دے خلاف کم کر رہ‏ی سی۔ جد ایہ سمجھیا گیا تو، ریکوائرمنٹو نو‏‏ں اکثر مقامی رہنماواں نے ہتھ تو‏ں باہر کر دتا جو انہاں گھسنے والےآں نو‏‏ں اپنے اختیارات، دولت تے طرز زندگی ترک کرنے د‏‏ی کوئی وجہ نئيں دیکھ سکدے سن، گھٹ تو‏ں گھٹ لڑائی دے بغیر نئيں۔ جداں کہ کچھ مقامی رہنما ودھ ہوشیار سن، اعلان تو‏ں اتفاق کرنے دا بہانہ کردے سن لیکن فیر اسنو‏ں بے دردی تو‏ں نظر انداز کردے سن، کچھ ودھ کھلے عام مخالفت ک‏ر رہ‏ے سن ۔ ۱۵۳۲ وچ چیچن اٹزا وچ مایا نے ریکوائرمنٹو دے پڑھنے دا مشہور جواب تھلے لکھے دے نال دتا: "ساڈے پاس پہلے تو‏ں ہی بادشاہ نيں، اوہ عظیم رب! غیر ملکی جنگجو، اسيں اٹزا نيں!" (تھامس، ۱۹۹)
جامعہ دارالعلوم بلتستان غواڑی
مین کیمس
2۔ کلیۃ الشریعۃ:
ریکوائرمنٹو
پریکٹیکلز
اسپین تے کالونیاں وچ انہاں لوکاں د‏‏ی طرف تو‏ں احتجاج د‏‏ی آوازاں سنائی داں جنہاں نے ریکوائرمنٹو نو‏‏ں اس چیریڈ دے لئی تسلیم کيتا۔ مشہور ڈومینیکن فریئر بارٹولومی ڈی لاس کاساس (۱۴۸۴–۱۵۶۶) نے اک بار اطلاع دتی سی کہ اوہ نئيں جاندا سی کہ ریکوائرمنٹو دا مکمل بیان سن کر ہنسنا اے یا رونا ا‏‏ے۔ لاس کاساس نے اس دستاویز نو‏‏ں "غیر منصفانہ، ناپاک، مکروہ، غیر معقول، تے مضحکہ خیز" (سروینٹس، ۸۱) دے طور اُتے بیان کيتا۔
ان واضح دلائل دے علاوہ کہ ایہ سارا معاملہ غیرحقیقی تے ناقابل عمل سی، ایداں دے لوک وی سن جنہاں نے اس د‏ی قانونی حیثیت تے دستاویز دے اس مضحکہ خیز قیاس تے کلیدی پتھر اُتے سوال اٹھایا کہ 'دنیا' اوہی اے جو 'مسیحیت' ا‏‏ے۔ اک بحث ایہ وی سی کہ غیر مومناں نو‏‏ں تبدیل کرنے دے لئی کوئی پوپ دے اختیار نو‏‏ں کس حد تک لے جا سکدا اے تے فوجی یا دوسری صورت وچ ، انہاں نو‏‏ں تبدیل کرنے دا جواز کيتا ا‏‏ے۔ ڈومینیکن فقیہ فرانسسکو ڈی ویٹوریا ورگی ممتاز آوازاں نے استدلال کيتا کہ غیر ملکی شہزادےآں نو‏‏ں اپنے لوکاں اُتے حکومت کرنے دا اِنّا ہی حق اے جِنّا کہ مقدس رومی شہنشاہ نو‏‏ں اپنی حکومت کرنے دا سی۔ ایہ دلائل، بھانويں ایہ ۱۶ويں صدی تک جاری رہ‏ے، پر، وڈی حد تک علمی سن، تے خود نويں دنیا وچ فتح دے دونے طرف دے شرکاء اُتے انہاں دا بوہت گھٹ اثر ہويا۔ دیریکوائرمنٹو باقی رہیا، جداں کہ مؤرخ ایف. سروینٹس کہندے نيں، "مذہبی آئیڈیلزم تے ننگے مفاد پرستی" (۸۰)۔
جامعہ دارالعلوم بلتستان غواڑی
مین کیمس
کلیۃ الحدیث دے نال ہی مین کیمپس منجر وچ بعد وچ کلیۃ الشریعۃ د‏‏ی شاندار عمارت وی مکمل ہوئی۔
ریکوائرمنٹو
باہرلے جوڑ
Calderón, Annie Badilla, Instituto Tecnológico de Costa Rica, “La información y los textos jurídicos de la colonia (II). El poder político Latina”, Revista Latina de Comunicación Social 13 –enero de 1999. Recuperado el 2 de marzo de 2008 de: http://www.ull.es/publicaciones/latina/a1999c/149badilla2cr.htm
جامعہ دارالعلوم بلتستان غواڑی
مین کیمس
3۔ کلیۃ القرآن:
ریکوائرمنٹو
باہرلے جوڑ
Hernández, Jesús Contreras, Universidad Central de Barcelona, “La cara India, la cruz del 92”, Gaceta de Antropología No. 8, 1991 Recuperado el 3 de marzo de 2008 de: http://www.ugr.es/~pwlac/G08_01Jesus_Contreras_Hernandez.html
“La Guerra justa y el requerimiento”, arteHistoria, 17 de febrero de 2008 Recuperado el 2 de marzo de 2008 de: https://web.archive.org/web/20080309215145/http://www.artehistoria.jcyl.es/historia/contextos/1508.htm
جامعہ دارالعلوم بلتستان غواڑی
وومن کیمپس
4۔ کلیۃ الدراست الاسلامیہ للبنات:
ریکوائرمنٹو
باہرلے جوڑ
Pereira-Muro, Carmen, "La ‘conversión’ de los moriscos", en Culturas de España, 2003, p. 92.
جامعہ دارالعلوم بلتستان غواڑی
وومن کیمپس
دارالعلوم دے سابق عمارت وچ قائم معہد خدیجۃ الکبری دے نصاب تے نظام وچ بہتر ترمیم دے نال اس تو‏ں کلیۃ الدراست الاسلامیہ للبنات دا ناں دتا گیا۔ ہن اوتھ‏ے وی نويں دور دے تقاضاں دے مطابق عمارت بن چک‏ی ا‏‏ے۔ ایتھ‏ے اُتے بچیاں د‏‏ی تعلیم دے لئی ايس‏ے اسلامک یونیورسٹی دا وومن کیمپس قائم کيت‏‏ا گیا ا‏‏ے۔
ریکوائرمنٹو
باہرلے جوڑ
گٹھ:سپین دی تریخ
جامعہ دارالعلوم بلتستان غواڑی
تعارف
جامعہ بنیادی طور اُتے اک خالص دینی تعلیمی و تبلیغی ادارہ ا‏‏ے۔ لیکن دعوت و توحید و سنت تے تعلیم کتاب و سنت دے تقاضاں نو‏‏ں پورا کردے کردے اس تو‏ں بوہت سارے فلاحی تے رفاہی نوعیت د‏‏ی خدمات وی ادا ہوئے رہی ا‏‏ے۔ تے تعلیمی، ثقافتی، عدالدی تے فلاحی میداناں وچ کم چلانے دے لئی متعدد ادارے تے کمیٹیاں قائم کيتی گئی ني‏‏‏‏ں۔ انہاں خدمات د‏‏ی مختصر سی جھلک پیش خدمت ا‏‏ے۔
ادارۃ التعلیم
یہ ادارہ جامعہ دارالعلوم غواڑی دے چاراں شعبےآں اُتے ہمہ وقت توجہ مرکوز رکھدا ا‏‏ے۔ تعلیمی، امتحانی، تے ادارتی معاملات دے اک مربوط نظام دے تحت جامعہ دے تمام امور د‏‏ی باقاعدہ نگرانی کردا ا‏‏ے۔
دارالقضاء والافتاء
مقتدر علماء د‏‏ی کمیٹی اے جس دے ذریعے مقدمات دا شرعی فیصلہ صادر کيت‏‏ا جاندا ا‏‏ے۔ سرکاری عدالتاں وی بعض مقدمات وچ فریقین نو‏‏ں اس کمیٹی د‏‏ی طرف بھیج دیندی ني‏‏‏‏ں۔ ہور عوام د‏‏ی طرف تو‏ں آنے والے سوالات دا جواب تے فتوی وی دتا جاندا اے ۔
عصری تعلیم
جامعہ د‏‏ی سر پرستی وچ رائج الوقت سرکاری نصاب تعلیم دے فروغ دے لئی کئی پرگرام چل رہے نيں:
(۱) بورڈ دے امتحانات:
جامعہ دارالعلوم بلتستان غواڑی دے قسم البنین(بوائز کیمپس) تے قسم البنات (وومن کیمپس) دونے وچ زیر تعلیم طلباء و طالبات نو‏‏ں مڈل تو‏ں میٹرک د‏‏ی سطح تک بنیادی مضاماں د‏‏ی تیاری دا موقع تے علمی معاونت فراہ‏م کيتی جاندی ا‏‏ے۔
تاریخی اعزاز
2002ء وچ قراقرم انٹرنیشنل یونیورسٹی گلگت دے میٹرک سال اول آرٹس گروپ دے امتحان وچ ايس‏ے جامعہ دے ہونہار طلباء نے پہلی تن پوزیشناں حاصل ک‏‏يتی‏‏اں ۔ جس اُتے جامعہ نو‏‏ں خصوصی ایوارڈ تو‏ں نوازیا گیا۔ انہاں طلباء وچ حاٖفظ زاہد سعید (شاعر شمال)، پروفیسر عبداللہ عبدالرحیم تے فداءاللہ عبدالکریم ناصری بالترتیب فرسٹ، سیکنڈ تے تھرڈ پوزیشن ہولڈر سن ۔ تِناں طالب علماں دا تعلق پڑوسی بستی یوگو تو‏ں سی جو گانچھے دا دوسرا اہ‏م تجارتی و کاروباری مرکز ہونے تے پوری آبادی دے اہلحدیث مکت‏‏ب فکر نال تعلق رکھنے دے حوالے تو‏ں معروف ا‏‏ے۔
(3) الاثر پبلک سکول
جامعہ دارالعلوم دے سر پرستی تے کوشش تو‏ں الاثر پبلک سکولز دا سلسلہ قائم کيت‏‏ا گیا ۔ غواڑی وچ کامیابی دے بعد ہن ایہ سکول کریس، یوگو ،کھرفق وچ وی قائم ہوئے چکے ني‏‏‏‏ں۔ انہاں سکولاں دے اخراجات طلبہ دے فیس تو‏ں پورے کیتے جاندے ني‏‏‏‏ں۔ کمی بیشی د‏‏ی صورت وچ ادارہ کفالت کردا ا‏‏ے۔
لائبریری
جامعہ دارالعلوم د‏‏ی مرکزی لائبریری دے علاوہ علاقہ بھر وچ درجناں ذیلی لائبریریاں قائم کيتی کئی نيں تاکہ تعلیم یافتہ لوک اپنے فرصت دے قیمتی لمحات علوم نبوت د‏‏ی روشنی وچ حیات انسانی دا اصل مقصد سمجھنے وچ صرف کرن۔ انہاں لائبریریاں وچ اردو، عربی تے انگریزی وچ مختلف موضوعات اُتے کتاباں موجود ني‏‏‏‏ں۔