cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ہربھجن مان
ہربھجن مان (جنم 30 دسمبر 1965) اک اُگھا پنجابی گائیک، اداکار اتے فلمساز اے۔ پنجابی فلماں نوں دوبارہ سرجیت کرن دا سہرا اس نوں دتا جاندا اے۔ اس دیاں اُگھیاں فلماں وچ 'جی آیاں نوں'، 'مٹی  واجاں ماردی'، 'جگّ جیوندیاں دے میلے' وغیرہ ناں شامل نیں۔
جیون
مان دا جم 30 دسمبر 1965 نوں اک جٹّ سکھ پروار وچ ہویا۔ اُگھا پنجابی گائیک گرسیوک مان اس دا چھوٹا بھرا اے۔
مان نے اگھے کویشر کرنیل سنگھ پارس "رامووالیا" توں سنگیت دی سکھیا لئی اتے 1980 وچ اپنی گائیکی دی شروعات کیتی۔ پہلاں-پہلاں ہربھجن اتے گرسیوک کویشری گایا کردے سن۔
مان دا ویاہ کرنیل سنگھ پارس دی پوتی نال ہویا اتے ایہہ دو پتراں اتے اک دھی دے باپ ہن۔
کم
مان نے 1980-81 وچ اپنی گائیکی دی شروعات کیتی اتے 1988 وچ اپنی ایلبم دل دے معاملے جاری کیتی۔ 1992 وچ آیا اسدا گیت، چٹھیئے نی چٹھیئے نال اس دی پچھان بنی۔ اس دا اگلا مشہور گیت، آ سوہنیا وے جگّ جیوندیاں دے میلے 1994 وچ دوردرشن توں ریکارڈ ہویا۔
اک اداکار دے روپ وچ اس نے 2002 وچ فلم جی آیاں نوں توں شروعات کیتی اتے پنجابی فلماں دی دوبارہ شروعات کیتی۔ اس توں بعد اساں نوں مان وطناں دا (2004)، دل اپنا پنجابی (2006)، مٹی واجاں ماردی (2007)، میرا پنڈ - مائی ہوم (2008)، جگّ جیوندیاں دے میلے (2009)، ہیر رانجھا (2010) اتے یارا او دلدارا (2011) وغیرہ فلماں رلیز ہوئیاں۔
حوالے
گٹھ:پنجابی لوک گٹھ:پنجابی سکھ گٹھ:سکھ شخصیتاں گٹھ:جٹ
بھٹ خاندان دے مرہٹہ پیشوا تے جرنیل
پیشوا خاندان جو پہلے بھٹ خاندان دے ناں تو‏ں معروف سی، ہندوستان دا اک مشہور خانوادہ اے جس نے اٹھارواں صدی عیسوی وچ تقریباً اک صدی تک ہندوستان اُتے حکومت کيتی۔ اس خاندان دے بیشتر افراد اپنے دور اقتدار وچ ميں پیشوا یعنی وزیر اعظم کہلاندے سن تے بعد وچ پیشوا انہاں دا خاندانی ناں بن گیا۔ پیشواواں دے عہد حکمرانی وچ ہندوستان دا بیشتر حصہ انہاں دے زیر نگین سی۔ آخری پیشوا باجی راؤ دوم نو‏‏ں برطانوی ایسٹ انڈیا کمپنی نے سنہ 1818ء د‏‏ی تیسری اینگلو مرہٹہ جنگ وچ شکست فاش دتی جس دے بعد مرہٹہ سلطنت دے سارے علاقے برطانوی ایسٹ انڈیا کمپنی د‏‏ی بامبے پریزیڈنسی وچ شامل ہوئے گئے تے ایويں مرہٹہ سلطنت دا آفتاب اقتدار غروب ہوئے گیا۔ باجی راؤ دوم نو‏‏ں انگریزاں د‏‏ی جانب تو‏ں وظیفہ دتا جاندا سی۔
پہلی نسل
بالاجی وشوناتھ (1662ء - 1720ء) موروثی پیشواواں دے سلسلہ د‏‏ی پہلی نسل سی جو کوکنی مرہٹہ سن ۔  اٹھارواں صدی وچ انہاں نو‏ں مرہٹہ سلطنت وچ غیر معمولی اقتدار حاصل ہويا۔ بالاجی وشو ناتھ نے استحکا‏م سلطنت وچ شیواجی دے پو‏تے شاہو اول دا ہر ممکن تعاون کیتا جس د‏‏ی حالت مغل حکمراناں دے متواتر حملےآں تو‏ں خاصی خستہ ہوئے گئی سی۔ چنانچہ بالاجی وشوناتھ د‏‏ی خدمات دے اعتراف وچ انہاں نو‏ں "مرہٹہ سلطنت دا بانی دوم" کہیا جاندا ا‏‏ے۔
دوسری نسل
بالاجی نے رادھا بائی (1690ء - 1752ء) نال شادی کيتی جنہاں تو‏ں دو بیٹے (باجی راؤ اول تے چیماجی اپا) تے دو بیٹیاں (بھیو بائی تے انو بائی) پیدا ہوئیاں۔
باجی راؤ اول (18 اگست 1700ء – 28 اپریل 1740ء) اک مشہور سالار سن جنہاں نو‏ں سنہ 1720ء وچ شاہو اول نے پیشوا مقرر کیتا۔
چیما جی اپا (1707ء - 1741ء) باجی راو پیشوا دے چھوٹے بھائی تے قابل سالار سن ۔ سنہ 1739ء د‏‏ی جنگ وچ پرتگیزیاں تو‏ں وسائی قلعہ آزاد کرایا تھا۔le in 1739,.
بھیو بائی نے بارامتی دے اباجی جوشی نال شادی کيتی جو بالاجی نائک دے بھائی سن تے باجی راو اول دے "تکلیف دہ قرض خواہ" مشہور سن ۔ انہاں دا تعلق دیشستھ برہمناں تو‏ں سی۔
حوالے
گٹھ:بھارتی خاندان گٹھ:بھارتی ہندو گٹھ:پیشوا خاندان گٹھ:مہاراشٹر دی تریخ گٹھ:ہندوستان د‏‏ی تریخ گٹھ:مرہٹہ سلطنت دیاں شخصیتاں گٹھ:مہاراشٹر گٹھ:ہندو خاندان
کچھ کچھ ہوتا ہے
کچھ کچھ ہوتا ہے  (English: Something.۔. Something Happens) جس نوں کے کے ایچ ایچ دے طور تے وی جانیا جاندا اے، اک 1998 دی بھارتی ہندی پروڈھ ہو گئی رومانٹک کامیڈی ڈرامہ فلم اے، جو 16 اکتوبر 1998 نوں بھارت اتے برطانیہ وچ رلیز ہوئی۔ اس نوں کرن جوہر ولوں لکھیا اتے ڈریکٹ کیتا گیا سی اتے شاہ رخ خان اتے کاجول دی ایہہ فلم وچ اکٹھے کم کرن دی چوتھی فلم سی۔ اس وچ رانی مکھرجی دی معاون کردار اے، جدکہ سلمان خان دی وی واہوا وڈا کردار سی۔ ثنا سعید، جسنے معاون وجوں خاص کردار نبھایا، اسدی ایہہ پہلی فلم سی۔
ایہہ بھارت، موریشیئس، اتے سکوٹلینڈ وچ فلمائی گئی اتے ایہہ کرن جوہر دی ڈریکٹر وجوں پہلی فلم سی۔ فلم لئی اس دے ٹیچیاں وچوں اک ہندی سنیما وچ سٹائل دا اک نواں پدھر قایم کرنا سی۔ اسدا پلاٹ دو پیار تکوناں نوں جوڑدا اے جنہاں وچ بڑے سالاں دا فرق ہندا اے۔  پہلے ادھ وچ اک کالج کیمپس وچ دوست-متر شامل ہندے ہن، جدوں کہ دوجے وچ اک بیواہ دی چھوٹی دھی دی کہانی اے جو اپنے ڈیڈی نوں اسدے پرانے دوست نال مڑ جوڑدی اے۔
پلاٹ
راہل (شاہ رخ خان) اتے انجلی (کاجول دیوگن) اک ہی کالج وچ پڑھدے ہن۔ راہل اک خوش دل اتے مستمولا منڈا ہندا اے اتے انجلی اک منڈیاں ورگی لگن والی اتے اوہناں ورگے شوق رکھن والی کڑی ہندی اے۔ انجلی اتے راہل دوناں بہت چنگے دوست ہندے ہن اتے پورے کالج دی جان ہندے ہن۔ راہل کالج دیاں لڑکیاں دے پچھے بھجدا اے پرانجلی نوں راہل دیاں اس طرحاں دی حرکتاں بے حدّ ناپسند ہندیاں ہن تے راہل نوں اپنے ہی کالج وچ آکسپھرڈ توںپڑھن آئی پرنسپل دی دھی ٹینا (رانی مخرجی) نال پیار ہوجاندا اے۔ راہل نوں ٹینا دے نال ویکھکے انجلی نوں جلن ہون لگدی اے اتے تدّ اسنوں احساس ہندا اے کہ انجلی دی راہل نال دوستی دوستی نہیں پیار اے۔ ٹینا وی راہل نوں پیار کرن لگدی اے لیکن اس دوران اوہ انجلی نوں ویکھکے جان جاندی اے کہ اوہ وی راہل نوں پیار کردی اے۔
اتھے کہانی وچ پریم تکون بندی اے۔ لیکن راہل اتے ٹینا لئی انجلی کالج چھڈّ دندی اے۔ راہل اتے ٹینا ویاہ کر لیندے ہن پر اوہناں دی اک دھی ہندی اے جسدا نام اوہ انجلی رکھدے ہن۔ ٹینا مرن توں پہلاں اپنی دھی لئی اسدے ہر جم دن اتے اک خط تحفے وچ چھڈّ کے جاندی اے۔ چٹھی وچ اسدی، راہل اتے انجلی دے کالج دی داستان بیان ہندی اے۔ انجلی نوں 8 سال دی ہون تے پتہ لگدا اے کہ کالج وچ انجلی (کاجول دیوگن) اسدے پاپا نال کنا پیار کردی سی اتے اسدی مردی ہوئی ماں دا اک ہی سپنا سی - راہل اتے انجلی نوں پھر توں ملاؤنا۔ اوہ قسم کھاندی اے کہ اوہ اپنے پاپا نوں انجلی نال ملاویگی اتے اوہ انجلی نوں لبھنا شروع کر دندی اے۔ اسنوں انجلی تاں مل جاندی اے لیکن تدّ تک انجلی دی منگنی امن (سلمان خان) نال ہو چکی ہندی اے۔ کی چھوٹی انجلی اپنے پاپا نوں اوہناں دی پرانی کالج دی دوست نال ملا دندی اے اتے منگنی ہون دے بعد وی کی انجلی اتے راہل مل پیندے ہن ایہہ فلم دا احتتام اے۔
فلم منورنجک اے لیکن کئی جگہ اتے کہانی نوں کٹّ کے چھوٹا کیتا جا سکدا اے۔ منیش ملہوترا نے کلاکاراں لئی بہت چنگے کپڑے ڈزائن کیتے ہن اتے فلم دی فوٹوگرافی دی جنی تعریف کیتی جاوے گھٹ اے۔ کارن جوہر نے اپنی پہلی فلم وچ اچھا ڈریکشن کیتا اے۔
حوالے
گٹھ:بھارتی فلماں گٹھ:بھارتی فلمی جگت
وڈا چٹی نک باندر
وڈا چٹی نک باندر پرانی دنیا دے باندراں دے ٹبر دا اک باندر اے۔
دهستان خیرگو
ایہ ایران دے صوبہ فارس دے ضلعے شہرستان لامرد دا اک دہستان جاں سب تحصیل جاں دیہی ضلع آ ۔ (دہستان فارسی چ سب تحصیل نوں کہندے نیں) ۔
تھاں ٹکانہ
ایہ دہستان ایران دے صوبہ فارس  چ اے ۔
چاندی باندر
چاندی باندر پرانی دنیا دے باندراں دے ٹبر دا اک باندر اے۔
532ھ
باہرلےجوڑ
گٹھ:چھیویں صدی ہجری گٹھ:530ھ دی دہائی
ضلع ہیمشن
ضلع ہیمشن ترکی دے صوبہ ریزے دا اک ضلع اے۔
ہور پڑھو
٭ ترکی دے ضلعے
گٹھ:ترکی دے ضلعے گٹھ:ترکی دی انتظامی ونڈ
چک 762 گ ب
چک 762 گ ب   ضلع ٹوبہ ٹیک سنگھ دی تصیل پیرمحل دا اک پنڈ اے ۔
ناں
اس پنڈ دی بھوئیں نوں لوئر چناب نہر چوں نکلن آلی گوگیرہ برانچ نہر دے اک سُوئے (لنڈو) دا پانی لگدا اے   ۔اس پنڈ دے ناں نال گ ب (G.B=Gogera Branch) ایسے لئی لگیا ہوئیا اے ۔
تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ ضلع ٹوبہ ٹیک سنگھ چ تصیل پیرمحل چ وس رہیا اے ۔
پاکستانی لکھاریاں دی لسٹ
اے پاکستان توں تعلق رکھن آلے اوناں لکھاریاں دی لسٹ اے جو پاکستان چ جمے یا ایتھے وس رئے نیں۔ اوناں دا تعلق ادب دی کسی وی صنف نال اے یا او  کسی وی بولی وچ لکھدے نیں۔
چترال ھیومین ڈولپمنٹ ایوارڈ
چترال ھیومین ڈولپمنٹ ایوارڈ اک انعام اے حیہڑا پاکستان چ زباننن چ ودیا کم کرن والیاں نوں دتا جاندا اے۔اے انعام چترال ھیومین ڈولپمنٹ آرگنائزیشن نامی اک این جی او دیندی اے۔ اے انعام پہلی واری پاکستانی ماہر لسانیات رحمت عزیز چترالی نوں دتا گیا۔
ارسٹائڈ بریانڈ
ارسٹائڈ بریانڈ (28 مارچ 1862- 7 مارچ 1932) اک فرانسیسی سیاسی گرو سی۔ او فرانس دا صدر ریا۔اوہنوں 1926 اچ گستاف سٹریسمان دے نال امن دا نوبل انعام دتا گیا۔
ہور ویکھو
گٹھ:شخصیتاں گٹھ:مشہور لوک
533ھ
باہرلےجوڑ
گٹھ:چھیویں صدی ہجری گٹھ:530ھ دی دہائی
سلطان سارنگ
سلطان سارنگ پنجاب دا اک سردار سی ۔ سلطان سارنگ قلعہ پھروالہ وچ جمیا سی ۔ اوہدے والد دا ناں تاتار خان سی ۔ سلطان سارنگ ، شیر شاہ سوری نال لڑیا سی ۔
روات کول سلطان دے 16 پتر لڑدے مارے گۓ تے سلطان سارنگ نوں قلعہ روہتاس دے بوہے تے پھانسی دتی گئی سی ۔ سلطان سارنگ پنجاب وچ شیر شاہ سوری لئی وڈی رکاوٹ سی ۔ قلعہ روات وچ اوہدے پتراں دیاں قبراں نیں ۔
ہور دیکھو
گٹھ:شخصیتاں گٹھ:تریخی شخصیتاں گٹھ:مشہور لوک گٹھ:پاکستانی شخصیتاں گٹھ:پنجابی مسلمان گٹھ:پنجابی شخصیتاں گٹھ:پنجابی لوک
سنہری باندر
سنہری باندر پرانی دنیا دے باندراں دے ٹبر دا اک باندر اے۔
گٹھ:پرانی دنیا دے باندر
ضلع اکیزدیرے
ضلع اکیزدیرے ترکی دے صوبہ ریزے دا اک ضلع اے۔
ہور پڑھو
٭ ترکی دے ضلعے
گٹھ:ترکی دے ضلعے گٹھ:ترکی دی انتظامی ونڈ
534ھ
باہرلےجوڑ
گٹھ:چھیویں صدی ہجری گٹھ:530ھ دی دہائی
ضلع آئیدیرے
ضلع آئیدیرے ترکی دے صوبہ ریزے دا اک ضلع اے۔
ہور پڑھو
٭ ترکی دے ضلعے
گٹھ:ترکی دے ضلعے گٹھ:ترکی دی انتظامی ونڈ
بھاف آلا انجن
بھاف آلا انجن (Steam Engine) اک اینج دا انجن ہوندا اے جیہڑا کہ مکینکی کم بھاف دے زور تے کردا اے۔ بھاف والے انجناں دی اک لمی تریخ اے جیہڑی کہ 2000 وریاں تک پھیلی ہوئی اے۔ شروع وچ ایہہ انجن مکینکی کم کرن جوگے نہیں سن پر اک سائنسدان جیمز واٹ نے اک طاقتور سٹیم انجن بنایا جیہڑا کہ اینا طاقتور سی کہ اوہ مکینکی کم واسطے کافی سی تے ایس انجن دے آن توں 300 ورھیاں تک بھاف والا انجن مکینکی کم کرن والا اک وڈا حصہ بن گیا اے تے ایس نال کم کاج دا انقلاب آگیا۔ ایس دے آن توں پہلاں مکینکی کم کرن والیاں مشیناں ہوائی چکیاں تے پانی توں چلن ولیاں چکیاں ہوندیاں سن جیہڑیاں کہ صرف تیز ہوا وچ یا فیر پانی وچ چل سکدیاں سن۔
بھاف والے انجن اصل وچ ایکسٹرنل کمسچن انجن ہوندے نیں جیہڑا کے کئی قسم دے بالن ورت سکدے نیں جیہناں وچ ایٹمی بالن توں لے کے کوڑا کرکٹ ہوندا اے۔ بالن اصل وچ پانی نوں گرم کردے نیں کے بھاف بن کے انجن ٹوردا اے۔ دنیا دی 80٪ بجلی بھاف والے انجن جمدے نیں۔ بھاف انجن (Steam engine) اک تاپ انجن (Heat Engine) اے، جو کوئی وی آلاتی کم لئی بھاف استعمال کردا اے۔
کردار
کجھ بھاف دے انجن سورجی توانائی، ایٹمی توانائی جاں جیؤتھرمل توانائی نال وی چلدے ہن۔ اس ہیٹ چکر (heat cycle) نوں رینکائن چکر Rankine cycle) کہندے ہن۔ نویں بھاف نجن دی کھوج جیمس واٹ نے کیتی سی۔
اتہاس
پانی نوں ابال کے بھاف ولوں کوئی مشینی کم کرن دے وچار دا  اتہاس  بہت پرانا اے، لگّ-بھگّ 2,000 سال۔ پہلاں دے آلے کوئی زیادہ کامیاب نہیں رہے، پر کوئی 300 سالاں توں اس دے ڈزائین وچ بہت سدھار آیا۔
ورتوں
بھاف انجن صنعتی انقلاب دے ویلے ایہہ انجن "آلاتی طاقت"دے مکھ سروت بنے۔ اج-کل بھاف دے انجن ریل گڈی اتے بجلی بنان لئی وی ورتے جاندے ہن۔
دهستان حسن‌آباد
ایہ ایران دے صوبہ فارس دے ضلعے شہرستان لامرد دا اک دہستان جاں سب تحصیل جاں دیہی ضلع آ ۔ (دہستان فارسی چ سب تحصیل نوں کہندے نیں) ۔
کھیڈ گیت
کھیڈ گیت
“پنجابی جن جیون وچّ لوک کھیڈاں وشیش مہتو رکھدیاں ہن ۔ دوواں دا انتم لکش منورنجن دینا ہے ۔ لوک کھیڈاں، گھر دے اندر تاش، شطرنج، باراں ٹیہنی، پیچو بکری آدی کھیڈے جا سکدے ہن ۔ پرنتو بہہتیاں کھیڈاں پرشاں جاں بچیاں دوارا کھیڈیاں جاندیاں ہن جہڑیاں لوکدھارائی رنگاں نال لیس ہندیاں ہن ۔ ودھیرے لوک کھیڈاں وچّ کھڈاریاں دی گنتی نشچت نہیں ہندی ۔ سگوں سمیں مطابق جنے کھڈاری ودھ جان اتنی جگہ کھلھی یا گھیرا ہور وڈا کر لیا جاندا ہے ۔ لوک کھیڈاں وچّ کوئی رسمی سکھلائی پراپت نہیں کیتی جاندی سگوں وکھ وکھ کھیڈاں دے کارج اتے کھیڈ جگت جاں کھیڈ ودھی دا پرچے جاتی دے لوکاں نوں اچیت روپ وچّ کھیڈ ورثے دوارا پراپت ہندا ہے ۔ لوک کھیڈاں دی روپ رچنا وچّ بھنتا، کھڈاریاں نوں اکتر کرن، پگن، ہانی سکھن دیاں کجھ سادھارن ودھیاں اتے کجھ کھیڈاں دی کاومئی پرگٹاوے دی پرکرتی دی ستھتی وچّ پرگٹ ہندی ہے ۔ بچیاں دیاں ودھیرے کھیڈاں گیت کھیڈاں ہندیاں ہن جویں: ‘تھال’، ‘ہرا سمندر’، ‘پھولوں سے ہم اعتے ہیں’، ‘انگلا پتنگلا’ آدی ۔”
پگن گیت
“پنجابی لوک کھیڈاں وچّ کھیڈ دے آرنبھ سمیں اک دھر دی واری نشچت کرن دے وکھ وکھ ڈھنگ پرچلت ہن ۔ بہتے ڈھنگاں وچّ بچے اکثر چکر پربندھاں وچّ کھڑے ہندے ہن اتے گھیرے وچّ کھڑھا اک مکھی بچہ ٹپا روپ پگن گیت دے ہر اک شبد دے اچارن نال گھیرے وچلے بچیاں نوں واری واری سنکیت کری جاندا ہے ۔ پگن لئی پرچلت ٹپے مکھ روپ وچّ کئی ہن پرنتو لوک-گیتاں دے وبھنّ روپاں وانگ لوک من، پگن گیتاں وچوں پنر سرجنا کردا رہندا ہے ۔ کجھ ٹپے اداہرن لئی پیش ہن: 1. اکڑ دکڑ بھمبا بھؤ، اسی نبے پورا سو، سو کھنوٹا تتر موٹا، چل مداری پیسہ کھوٹا، کھوٹے دی کھٹیائی بے بے، دوڑی دوڑی آئی ۔ 2. اینگن مینگن، تلی تلینگن، ساوا پیلا بکرا، گڑ کھاواں ویل ودھاواں، مولی پترا، پتریاں والے گھوڑے آئے، ہتھ کتاڑی پیر کتاڑی، نکل بیریا تیری باری ۔ 3. اک ملائی دو ملائی، تیجا بولے لیفٹ رائیٹ ۔ 4. آنٹے مانٹے ٹئیؤ ٹچّ، گھگی بٹیرا آلھنے وچّ ۔ دو ورودھی ٹولیاں متن دی حالت وچّ پہلاں دو وڈے بچے آگوُ جاں لیڈر منّ لئے جاندے ہن اتے باقی دے بچے جوٹیاں دے روپ وچّ اپنے وکھرے وکھرے کلپت نام رکھ لیندے ہن جو اکثر پرسدھ اتہاسک، متھہاسک پاتراں، پرکرتک تتاں جاں رنگاں دے نام تے ہندے ہن ۔ اس سمیں وی پگن گیت گایا جاندا ہے جویں: 1. کھوہ وچّ پپیتا، کوئی منگے رام کوئی سیتا ۔ 2. ڈکم ڈکم ڈئیا ڈو، جیوے تہاڈا ماں پیو، کھوہ وچّ ماری پاتھی، کوئی لؤ شیر تے کوئی لؤ ہاتھی ۔ 3. وڈے وڈے ہانیؤ – ہاں جی ! تہاڈے لئی اک چیز لیائے – ہاں جی ! کوئی گلاب دا پھلّ، کوئی لؤ چمبیلی دا پھلّ ۔ 4. پنڈ دی ستھّ وچّ گدڑ کھلھیا، گدڑ وچّ پپیتا، کوئی لؤ رام، کوئی لؤ سیتا ۔ 5. اچے محلیں پھاہیاں لگیاں، گھگی لاوندی زور کوئی لؤ تتر، کوئی لؤ مور ۔ 6. لاڑا وہوٹی سون لگے کندھ وچّ وجع گیا روڑ کوئی لؤ راجا، کوئی لؤ چور ۔ 7. کالے باغوں نھیری آئی نال لیائی گھٹا کوئی لؤ وچھا، کوئی لؤ کٹا ۔
چک 761 گ ب
چک 761 گ ب   ضلع ٹوبہ ٹیک سنگھ دی تصیل پیرمحل دا اک پنڈ اے ۔
ناں
اس پنڈ دی بھوئیں نوں لوئر چناب نہر چوں نکلن آلی گوگیرہ برانچ نہر دے اک سُوئے (لنڈو) دا پانی لگدا اے   ۔اس پنڈ دے ناں نال گ ب (G.B=Gogera Branch) ایسے لئی لگیا ہوئیا اے ۔
تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ ضلع ٹوبہ ٹیک سنگھ چ تصیل پیرمحل چ وس رہیا اے ۔
کھیڈ گیت
پھولوں سے ہم اعتے ہیں
ایہہ بچیاں دیاں دو ٹولیاں وچّ کھیڈی جاندی ہے ۔ جو آہمنو ساہمنے کھڑیاں ہندیاں ہن ۔ دوہاں ٹولیاں دے مدھ وچّ اک لکیر لگائی جاندی ہے ۔ اک دھر اس ٹپے ‘پھولوں سے ہم اعتے ہیں’ گیت نوں لے مئی بولدے ہن: پھولوں سے ہم اعتے ہیں ٹھنڈے موسم کے لیئے تم کسکو لینا چاہتے ہو، چاہتے ہو ٹھنڈے موسم کے لیئے ہم سکھے کو لینا چاہتے ہیں، چاہتے ہیں، ٹنڈھے موسم کے لیئے تم کسکو نوکر بھیجوگے، بھیجوگے، ٹھنڈے موسم کے لیئے ہم بھولو کو نوکر بھیجینگے، بھیجینگے، ٹھنڈے موسم کے لیئے ۔
ہرا سمندر/سمندر مچھی
ایہہ کھیڈ اٹھ دس سال دیاں لڑکیاں دی بڑی پیاری کھیڈ ہے ۔ اس کھیڈ وچّ لڑکیاں گول چکر بنا کے کھلو جاندیاں ہن ۔ جس لڑکی سر واری ہووے اوہ اوہناں دے وچکار کھڑی ہندی ہے ۔ کھیڈ شروع ہوم تے باہرلیاں کڑیاں دائرے وچّ گھمدیاں ہویاں اک آواز وچّ پچھدیاں ہن: کڑیاں: ہرا سمندر گوپی چندر بول میری مچھلی کنا کنا پانی ؟ واری والی: گٹے گٹے پانی کڑیاں: ہرا سمندر گوپی چندر بول میری مچھلی کنا کنا پانی ؟ واری والی: گوڈے گوڈے پانی کڑیاں: ہرا سمندر گوپی چندر بول میری مچھلی کنا کنا پانی ؟ واری والی: لکّ لکّ پانی کڑیاں: ہرا سمندر گوپی چندر بول میری مچھلی کنا کنا پانی ؟ واری والی: سر سر پانی ۔ سارے: ڈبّ گئے ! ڈبّ گئے ۔ اس توں بعد باہرلے بچے سمندر وچّ ڈبے ہوئے بچے نوں چونڈیاں وڈھدے ہن ۔ پھر کوئی بچہ مچھی بندا ہے اتے کھیڈ مڑ پہلاں وانگ شروع ہو جاندی ہے ۔
رسی ٹپنا
ایہہ تندرستی لئی ٹپی جاندی ہے ۔ اس لئی سماں نشچت نہیں ہندا ۔ اس کھیڈ وچّ دو لڑکیاں اکٹھیاں وی ٹپّ سکدیاں ہن ۔ جدوں کڑیاں ٹپدیاں ہن تاں اوہناں نوں ہلاشیری دین لئی باقی کڑیاں اچی اچی گیت بولدیاں ہن تے جس طرحاں کڑی دا ٹپنا تیزی پھڑدا ہے، کڑیاں دا بول وی انے ہی تیز ہو جاندے ہن ۔ اوہ گاؤندیاں ہن: کرسی تے کتاب کوئی میم کوئی صاحبَ میم جا وڑی کلکتے اتھے میرا صاحبَ نچے بابو سیٹیاں وجاوے گڈی فکّ فکّ آوے مچھی مور کنڈا، مچھی مور کنڈا ٹپی جا ٹپائی جا کنڈا توں کڈھائی جا اپنے ٹپے ودھائی جا ۔
ٹوچن پا وئی ٹوچن پا
اس کھیڈ وچّ بچیاں دی گنتی نسچت نہیں، پہلاں پگّ لیا جاندا ہے پھر جو اخیرلے دو رہِ جاندے ہن اوہ آپ اپنا نہ رکھ لیندیاں ہن جویں مولی، شلغم، کیلا کوئی وی چیز رکھ سکدے ہن اتے اس توں بعد اوہ بولنا شروع کر دندے ہن ۔ اسنوں پوشمپا وئی پوشمپا وی رہا جاندا ہے ۔
ٹوچن پا وئی ٹوچن پا ڈاکیئے نے کی کیہا ؟ سو روپئے دی گھڑی چرائی ہن تاں جیل وچّ جانا پویگا جیل دی روٹی کھانی پویگی جیل دا پانی پینا پویگا ۔
مائی پتنگڑا، مائی پتنگڑا
ایہہ کھیڈ کڑیاں دی کھیڈ ہے ۔ اس وچّ پنج توں ویہہ تک کڑیاں ہو سکدیاں ہن ۔ اس وچّ گول دائرہ بنا لیا جاندا ہے اتے گاؤندیاں ہن: مائی پتنگڑا، مائی پتنگڑا کیسا رنگ چڑھایا اٹھ نی بیبو میرا ویر ویاہیا ۔
دائیا دہکڑے
گٹھ:پنجاب دیاں کھیڈاں گٹھ:پنجابی رہتل
چٹےگلیوالا باندر
چٹےگلیوالا باندر پرانی دنیا دے باندراں دے ٹبر دا اک باندر اے۔
بیکلس اینتھراکس
بیکلس اینتھراکس اک جراسیم اے جیہڑا اینتھریکس روگ کردا اے۔ رابرٹ کوخ نے روگ کرن دی صفت لئی اینوں 1876 چ لبیا۔
گستاف سٹریسمان
گستاف سٹریسمان (10 مئی 1878- 3 اکتوبر 1929) اک جرمن سیاسی گرو سی۔اوہنوں 1926 اچ ارسٹائڈ بریانڈ دے نال امن دا نوبل انعام دتا گیا۔
ہور ویکھو
گٹھ:شخصیتاں گٹھ:مشہور لوک
ضلع کلکاندرے
ضلع کلکاندرے ترکی دے صوبہ ریزے دا اک ضلع اے۔
ہور پڑھو
٭ ترکی دے ضلعے
گٹھ:ترکی دے ضلعے گٹھ:ترکی دی انتظامی ونڈ
مائکروبیکٹیریم ٹیوبرکلوزز
مائکروبیکٹیریم ٹیوبرکلوزز ٹی بی کرن والے جراسیم دا ناں اے۔ اینوں سب توں پہلے رابرٹ کوخ نے 1882 چ لبیا۔ ایدی اوپری پرت وکھری تے مومی ہوندی اے اینے جین لئی چوکھی آکسیجن دی لوڑ ہوندی اے۔ اے ممالیا دے ساع پربندھ چ ریندا اے تے اے ٹی بی کردا اے۔ انو لیبارٹری دے وچ پرکھن لئی گرام سٹیننگ دی بجائے ایسڈ فاسٹ سٹیننگ کرنی پیندی اے۔ اے پھیپھڑاں وچ بیماری پیدا کردا اے۔
1998 وچ ایہدے جینوم دی مکمل سیقئوینسینگ کیتی گئی۔
ایدے لبن تے رابرٹ کوخ نوں فزیالوجی دا نوبل انعام 1905 چ دتا گیا۔ اینوں کوخ بیکلیس وی کیندے نیں۔
سلطان عمر علی سیف الدین مسجد
سلطان عمر علی سیف الدین مسیت سلطنت برونائی دے راجگھر بندر سری بیگوان چ واقع شاہی مسیت اے ۔ ایہہ خطہ ایشیا بحرالکاہل دیاں خوبصورت ترین مسیتاں تے ملک دے مشہور سیاحتی مرکزاں چوں اک اے ۔ ایہہ مسیت برونائی دی پہچان سمجھی جاندی اے ۔
تریخ تے تعمیر
ایہہ مسیت برونائی دے 28ویں سلطان دے ناں نال منسوب اے ۔ اس دی تعمیر 1958ء چ مکمل ہوئی تے ایہہ جدید اسلامی طرز تعمیر دا نمونہ سمجھی جاندی اے ، جس تے اسلامی تے اطالوی طرز تعمیر دی گہری چھاپ اے ۔ ایہہ مسجد دریائے برونائی دے کنارے اک مصنوعی تالاب تے تعمیر کیتی گئی اے ۔ مسجد سنگ مرمر دے میناراں ، سنہری گنبداں ، صحناں تے سرسبز باغاں تے مشتمل اے ۔
مسجد دے مرکزی گنبد تے خالص سونے نال کم کیتا گئیا اے ۔ مسجد 52 میٹر بلندی تے واقع اے تے بندر سری بیگوان شہر دے کسے وی حصے توں باآسانی دیکھی جا سکدی اے ۔ میناراں چ جدید برقی سیڑھیاں لگیاں ہوئیاں نیں تے اتے جان دے کم آندیاں نیں ۔ مسجد دے میناراں توں شہر دا طائرانہ نظارہ قابل دید اے ۔
گٹھ:برونائی گٹھ:معماری گٹھ:مسیتاں
نکا چٹی نک باندر
نکا چٹی نک باندر پرانی دنیا دے باندراں دے ٹبر دا اک باندر اے۔
535ھ
باہرلےجوڑ
گٹھ:چھیویں صدی ہجری گٹھ:530ھ دی دہائی
ضلع پازار
ضلع پازار ترکی دے صوبہ ریزے دا اک ضلع اے۔
ہور پڑھو
٭ ترکی دے ضلعے
گٹھ:ترکی دے ضلعے گٹھ:ترکی دی انتظامی ونڈ
536ھ
باہرلےجوڑ
گٹھ:چھیویں صدی ہجری گٹھ:530ھ دی دہائی
مائے سوٹ
تھائی لینڈ تھلویں چڑھدے ایشیاء دا اک دیس اے ، ایہہ ہند چینی علاقے چ شامل سمجھیا جاندا اے ۔ تھائی لینڈ دے صوبےآں دا ناں اس صوبے دے صوبائی راجگڑھ دے ناں اتے ہندا اے ۔
مائے سوٹ تھائی لینڈ دا اک شہر اے تے تھائی لینڈ دے صوبہ ٹاک دا سبتوں وڈا شہر اے ۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:تھائی لینڈ گٹھ:تھائی لینڈ دے شہر گٹھ:تھائی لینڈ دے آباد تھاں گٹھ:جغرافیہ گٹھ:ہند چینی گٹھ:ایشیا دے شہر گٹھ:ایشیائی شہر گٹھ:ایشیا دے شہراں دی لسٹ گٹھ:ایشیا دے شہر تے قصبے گٹھ:ایشیا دے آباد تھاں گٹھ:شہر گٹھ:دنیا دے آباد تھاں
سہاگا
سہاگی نکے ناپ دے سہاگے نوں کیندے نیں۔
کراہ
کراہ وائی بیجی دا اک اوزار اے۔ ایہ اک چوڑا پھٹہ ہوندا اے جیدے نال دو ہتھیاں تے تھلے دو کنڈے لگے ہوندے نیں۔ پھٹے دے تھلے لوۓ دا پترا لگیا ہوندا اے جینوں دند کیندے نیں۔ نوين زمین نوں پدہرا کرن لئی ایدے نال بلداں دی جوڑی بنکے کھچیا جاندا اے۔
کراہی نکے ناپ دے کراہ نون کیندے نیں۔
وبریو کولرا
وبریو کولرا اک جراسیم اے جیہڑا ہیضہ روگ کردا اے۔ اینوں سب توں پہلے فلپو پسینی نے 1854 چ لبیا پر ایدی لب دی مشہوری 30 ورے مگروں رابرٹ کوخ ہتھوں ہوئی۔
وبریو کولرا کوما شکل دا گرام نیگیٹو بیکٹیریا اے۔ ایہدے جسم تے حرکت کرن لئی اک فلیجیلم پایا جاندا اے۔
اے بیکٹیریا آلودہ خوراک تے آلودہ پانی نال جسم وچ داخل ہوندا اے, انتڑیاں نو روگ لاندے نے،اتھے ہیضہ دا زہر خارج کردے نے جیدےی وجہ توں بلغمی مادہ بندا اے، جلاب تے الٹی آندی اے، اگر فوری طبی امداد نہ کیتی جائے تے بندہ مر سکدا اے۔
اے بیکٹیریا بیمار انسان توں دوجے صحتمند انساناں وچ ٹٹی دی وجہ توں پھیلدے نے۔
اے زیادہ تر پانی وچ پایا جاندا اے۔ اے بغیرآکسیجن دے ماحول وچ رہندا اے۔
صوبہ ایوستا وادی
ایوستا وادی اٹلی دا اک تھاں اے۔
Aosta Valley
چک 763 گ ب
چک 763 گ ب   ضلع ٹوبہ ٹیک سنگھ دی تصیل پیرمحل دا اک پنڈ اے ۔
تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ ضلع ٹوبہ ٹیک سنگھ چ تصیل پیرمحل چ وس رہیا اے ۔
سکلیٹر دا باندر
سکلیٹر دا باندر پرانی دنیا دے باندراں دے ٹبر دا اک باندر اے۔
گٹھ:پرانی دنیا دے باندر
لطیف کھوسا
لطیف کھوسا اک پاکستانی بلوچ وکیل تے سیاستدان اے ۔ اوہدا تعلق پیپلز پارٹی نال اے ۔ اوہ ۱۳ جنوری ۲۰۱۱ توں ۲ جنوری ۲۰۱۳ تک پنجاب دا گورنر رہیا ۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:گورنر پاکستانی پنجاب گٹھ:بلوچ شخصیتاں
اینوویٹیو اینیشئٹیو ایوارڈ
اینوویٹیو اینیشئٹیو ایوارڈ پاکستان دا سب توں وڈا سائنسی اعزاز اے جہڑا کہ ہن تک دس پاکستانیوں نوں مل چکئیا اے۔ ایہہ ایوارڈ صرف اوہناں سائنسدانان نوں دتا جاندا اے ، جہڑے وطن لئی بوہت وڈا کارنامہ انجام دتا ہو۔چترالی سائنسدان رحمت عزیز چترالی نوں اے ایوارڈ انہاں نوں پاکستان دی چالی زبانن چ مفت سافٹویر ایجاد کرن توں دتا گیا، اج تک پاکستان چ صرف دس لوکان نوں اینوویٹیو اینیشئٹیو ایوارڈز دتے گئیے نیں۔
اتہ پتہ
گٹھ:اینوویٹیو اینیشئٹیو ایوارڈز گٹھ:سائنسی اعزاز گٹھ:اعزازات گٹھ:پاکستان گٹھ:سائنسی تمغے
بھارت دے صوبےآں دے گورنراں دی لسٹ
بھارت دے وکھ وکھ پرانتاں اتے کیندرشاست پردیشاں دے انوشاسکاں اتے راجپالاں دی لسٹ
حوالے
گٹھ:بھارت
537ھ
باہرلےجوڑ
گٹھ:چھیویں صدی ہجری گٹھ:530ھ دی دہائی
لال کنانولا باندر
گٹھ:پرانی دنیا دے باندر
چک 764 گ ب
ناں
اس پنڈ دی بھوئیں نوں لوئر چناب نہر چوں نکلن آلی گوگیرہ برانچ نہر دے اک سُوئے (لنڈو) دا پانی لگدا اے   ۔اس پنڈ دے ناں نال گ ب (G.B=Gogera Branch) ایسے لئی لگیا ہوئیا اے ۔
تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ ضلع ٹوبہ ٹیک سنگھ چ تصیل پیرمحل چ وس رہیا اے ۔
دهستان علامرودشت
ایہ ایران دے صوبہ فارس دے ضلعے شہرستان لامرد دا اک دہستان جاں سب تحصیل جاں دیہی ضلع آ ۔ (دہستان فارسی چ سب تحصیل نوں کہندے نیں) ۔
تھاں ٹکانہ
ایہ دہستان ایران دے صوبہ فارس  چ اے ۔
539ھ
باہرلےجوڑ
گٹھ:چھیویں صدی ہجری گٹھ:530ھ دی دہائی
صوبہ بیسیلیکاٹا
بیسیلیکاٹا اٹلی دا اک تھاں اے۔
538ھ
باہرلےجوڑ
گٹھ:چھیویں صدی ہجری گٹھ:530ھ دی دہائی
آسا سنگھ مستانا
'آسا سنگھ مستانہ( 22 اگست، 1927-23 مئی، 1999) دا جم پنڈ شیخوپورا (پاکستان) وکھے ماں امرت اور پیؤ پریتم سنگھ دے گھر ہویا ۔ بھارت پاکستان دی ونڈ توں بعد اسدا پروار دلی آ کے رہن لگّ پیا. دلی وکھے ہی مستانہ نے اپنی سنگیتک سکھیا"استاد پنڈت درگا پرساد" ہوراں کولوں لئی ۔ سنگیت سکھدے-سکھدے ہی آپ دی نوکری چاندنی چونک (دلی) وکھے سرکاری بینک وچّ لگّ گئی۔
ریڈیو توں
سنّ 1949 وچّ ریڈیو اپر پہلا گیت "تتیئے ہوائے، کہڑے پاسیوں توں آئی ایں’ پرسارت ہویا۔ "آسا سنگھ مستانہ" پنجابی گائیکی دا اوہ نام ہے جسنوں پنجابی گائیکی وچّ سدا ہی اپنے مٹھے سراں اور منے-منے بولاں لئی یاد کیتا جاندا رہے گا۔ اس توں بعد انیکاں ہی سدابہار مشہور گیت گائے۔
ولکھن گائیک اتے موت
آسا سنگھ مستانہ نوں سولو اور دوگانا دوہویں طرحاں دے گیتاں وچّ قبولیا گیا ۔ دوگانا گیتاں وچّ اس دی جوڑی پنجاب دی کوئل "سریندر کور" نال رہی ۔ 23 مئی، 1999 نوں آسا سنگھ مستانہ اس دنیا ٹر گیا ۔
حوالے
گٹھ:پنجابی گائیک گٹھ:پنجابی سنگیت گٹھ:پنجابی لوک گٹھ:پنجابی سکھ گٹھ:جٹ گٹھ:سکھ شخصیتاں
متوپلانی
متّوپلانی (تمل: முத்துப்பழனி) اٹھارواں صدی عیسوی وچ تیلگو زبان د‏‏ی اک شاعرہ تے دیوداسی گزری ني‏‏‏‏ں۔ متوپلانی تنجاور دے مرہٹہ بادشاہ پرتاپ سنگھ (1739–63) دے دربار تو‏ں منسلک رہی۔ بعض مورخین نے انہاں دا عرصہ حیات 1739ء تو‏ں 1790ء تک محیط دسیا تے تنجاؤر ضلع وچ واقع موناگاپاکا نو‏‏ں انہاں کيت‏ی جائے پیدائش قرار دتا اے ۔و1و متوپلانی نے اپنی شاعری تے علمی رسوخ دے باعث خاصی شہرت حاصل کيتی، خصوصاً انہاں د‏‏ی رزمیہ نظم "رادھکا سانت ونم" (رادھا د‏‏ی خوشنودی) وڈی مشہور ہوئی۔
سوانح حیات
متوپلانی تیلگو زبان د‏‏ی ماہر، سنسکرت ادب د‏‏ی عالمہ تے مشاق رقاصہ سن۔ انہاں دا تعلق اک دیوداسی خاندان تو‏ں سی ۔ انہاں دے دادا تنجنائیکی غیر معمولی صلاحیتاں دے حامل درباری، ماہر موسیقار تے نو رس وچ طاق سن ۔ انہاں دے گھر وچ منعقد ہونے والی محافل موسیقی وچ متوپلانی نو‏‏ں اصحاب علم و فضل تے اشرافیہ نال ملن تے انہاں تو‏ں استفادہ دے بھرپور مواقع میسر آئے۔
انہاں صحبتاں تو‏ں متوپلانی نے علم موسیقی دے اسرار تے فن شاعری دے رموز سیکھے تے خوب ریاض کیتا۔ فنون لطیفہ وچ انہاں د‏‏ی مہارت انہاں نو‏ں کشاں کشاں پرتاپ سنگھ دے دربار تک لے گئی تے جلد ہی انہاں نو‏ں ملکہ بننے دا اعزاز حاصل ہوئے گیا۔ اس عہد دے ہندوستان وچ کِس‏ے گھریلو خاتون دا لکھنا پڑھنا تے فنون لطیفہ دا مظاہرہ کرنا نادر الوقوع سی۔
متوپلانی نو‏‏ں تلگو تے سنسکرت ادب اُتے ​​عبور حاصل سی ، اوہ اک بہترین نرتکی سی ، تے دیوداسی گھرانے تو‏ں آئی سی:
متوپلانی تنزانیاکی نامی اک غیر معمولی ہنر مند عدالت دے پو‏تی سن جو نہ صرف اک باصلاحیت موسیقار سن بلکہ نوا راس وچ وی ماہر سن ۔ اس دے سویراں وچ ، جتھ‏ے موسیقی تے گفتگو چلدی سی ، اوہ عالم دین تے اشرافیہ تو‏ں محظوظ ہُندی سی۔ لیکن … اوہ اپنے بچے پیدا کرنے د‏‏ی آرزو رکھدی سی۔ اس نے آیوایا دے اک لڑکے تے اک لڑکی نو‏‏ں اپنایا ، اک ایسا شخص جسنو‏ں اوہ اپنا بھائی سمجھدی ا‏‏ے۔ اس نے چھوٹے لڑکے ، جس دا ناں انہاں نے متھالو دسیا ، جوانی وچ پیدا ہويا ، تے اس د‏ی شادی راما وھوندی نامی اک ہور باصلاحیت تے خوبصورت درباری تو‏ں کيتی۔ خداوند سبرامنیا سوامی دے اک سخت عقیدت مند ، میتھالو نے اپنی پہلی بیٹی دا ناں مندر دے شہر پلانی دے ناں اُتے رکھیا جتھ‏ے اک مشہور مندر اے جو بھگوا شیو دے خوبصورت جنگجو بیٹے دے لئی وقف کیتا گیا ا‏‏ے۔ ناں تو‏ں پہلے موڈو دا ناں رکھدے ہوئے ، جنوب وچ اک عام رواج ، موڈوپلانی اس طرح اک انتہائی باصلاحیت ، فنکارانہ تے متقی گھرانے وچ پیدا ہويا۔
حوالے
گٹھ:اٹھاراں صدی دے ہندوستانی شاعر گٹھ:اٹھارہويں صدی دے ہندوستانی مصنفاں گٹھ:بھارتی شاعرات گٹھ:تمل ناڈو دے شاعر گٹھ:تنجتے دیاں شخصیتاں گٹھ:تیلگو شاعر گٹھ:مرہٹہ سلطنت دیاں عورتاں گٹھ:مرہٹہ سلطنت
گھگی (ڈراما)
گھگی اک پاکستانی ڈراما اے ۔ ایہہ امرتا پریتم دے پنجابی ناول پنجر اتے بنی فلم پنجر توں متاثر اے۔ کہانی وچ بوہتے بدلاء نہیں ۔ ڈرامے دا مقصد ونڈ دیاں کوڑیاں یاداں نوں بیان کرنا اے۔ایہدے ڈریکٹر اقبال حسین نیں تے ایہنوں آمنا مفتی نے لکھیا اے ۔ ایہ ٹی وی ون چینل اپر براڈکاسٹ ہویا اے ۔
پریوس باندر
پریوس باندر پرانی دنیا دے باندراں دے ٹبر دا اک باندر اے۔
گھگی (ڈراما)
کہاݨی
کہانی شروع ہندی اے جولائی 1910 توں ۔ ساہوکاراں دا منڈا شاہ دی کڑی نال بدسلوکی کردا اے ۔ ساہوکار ایہ گل پنچائت وچ نہیں جان دینا چاوہندا۔ اوہنے قرضا لیا ہویا شاہوکاراں توں ۔ اوہ کہندا کہ جدوں کوئی غریب تکڑے دی شکایت پنچائت وچ کردا اے تاں اسنوں شکایت نہیں دشمنی سمجھیا جاندا اے تے شاہ شاہوکاراں نال دشمنی نہیں لینا چاہندا۔ پر عنایت دا بھرا سرپنچ نوں شکایت کر دندا اے ۔ شاہ دی گل سچ ثابت ہندی اے۔ جسکی لاٹھی اسکی بھینس۔ سرپنچ ایہہ فیصلہ کردا اے کہ شاہ ہوریں شاہوکار دے منڈے اپر غلط الزام لگا رہے ہن۔ سزا وجوں عنایت نوں تن دن شاہوکار دے گھر رہنا پیندا اے۔ عنایت دا بھرا مجید خدکشی کر لیندا اے۔ ایپیسوڈ دے انت تک مجید دا پتر جوان ہو چکیا ہندا اے جیہنوں گڑھتی ای بدلے دی ملی اے ۔
پریوس باندر
گٹھ:پرانی دنیا دے باندر
گھگی (ڈراما)
حوالے
گٹھ:ڈراما گٹھ:ناٹک گٹھ:پنجابی ناٹک
زیبا بختیار
کیریئر
بختیار دی ٹی.وی.ناٹک انارکلی(1988) اک اداس پیار کہانی نے پاکستانی منورنجن جگت وچّ اک تنقیدی ماحول پیدا کر دتا سی۔ انارکلی دے کردار نے اسنوں 1991 وچّ حنا فلم راہیں وڈے پردے اپر کردار نبھاؤن دا موقع ملیا، جو بھارت وچّ رندھیر کپور دی ڈائریکٹ کیتی گئی۔ حنا وچّ اس دے کم نوں وڈے پدھر اپر سراہیا گیا۔ اس نوں (1995) وچّ پاکستانی فلم سرگم لئی نگار اوارڈ ملیا۔
پل دی لڑائی
پس منظر
یرموک د‏‏ی جنگ وچ راشدین د‏‏ی فوج نے فیصلہ کن فتح حاصل کيتی سی ۔ اس فتح دے بعد، اوہ لیونٹ اُتے کنٹرول حاصل کرنے وچ کامیاب ہو گئے ۔ کچھ عرصہ بعد یروشلم فتح ہو گیا۔ اس دے بعد راشدین د‏‏ی افواج نے لیونٹ دے ہور حصےآں نو‏‏ں فتح کردے ہوئے شمال د‏‏ی طرف کوچ کيتا۔ اوہ اناطولیہ دے نال اس د‏ی سرحداں دے نیڑے شمالی شام وچ گھس گئے جس دا ارادہ انطاکیہ اُتے قبضہ کرنا سی ، تے فتح شدہ زمیناں نو‏‏ں شمال د‏‏ی طرف تو‏ں کسی وی ممکنہ خطرے تو‏ں محفوظ رکھنا سی۔ حلب د‏‏ی فتح دے بعد ، ابو عبیدہ بن الجراح نے مالک الاشتر دے ماتحت اک کالم شمالی شام وچ عزاز اُتے قبضہ کرنے دے لئی بھیجیا۔. عزاز د‏‏ی گرفتاری تے کلیئرنس اس گل نو‏‏ں یقینی بنانے دے لئی ضروری سی کہ کوئی وڈی بازنطینی فوج حلب دے شمال وچ نہ رہے ، جتھو‏ں اوہ انطاکیہ دے خلاف آپریشن دے دوران راشدین د‏‏ی فوج دے پہلو تے عقب وچ حملہ کر سکن۔ جداں ہی مالک دوبارہ فوج وچ شام‏ل ہويا، ابو عبیدہ نے انطاکیہ اُتے قبضہ کرنے دے لئی مغرب د‏‏ی طرف کوچ کیتا، خالد بن ولید اپنے موبائل گارڈ دے نال پیشگی گارڈ د‏‏ی قیادت ک‏ر رہ‏ے سن ۔ فوج نے حلب تو‏ں براہ راست حریم دے راستے مغرب د‏‏ی طرف مارچ کيتا تے مشرق تو‏ں انطاکیہ دے نیڑے پہنچیا۔ == ==جنگ شہر تو‏ں ویہہ کلومیٹر (۱۲ میل) دور جدید دور دے مہروبا دے نیڑے ، لوہے دا اک پل دریائے اورونٹس اُتے پھیلا ہويا سی ۔ ایتھے انطاکیہ دا دفاع کرنے والی راشدین فوج تے بازنطینی فوج دے درمیان لڑائی ہوئی سی۔ اک وڈی جنگ لڑی گئی جس د‏‏ی تفصیل درج نئيں ا‏‏ے۔ خالد بن ولید نے اپنے موبائل گارڈ دے نال اک نمایاں کردار ادا کیتا، جداں کہ انہاں نے یرموک د‏‏ی جنگ وچ کیہ سی ۔ بازنطینی افواج نو‏‏ں بھاری نقصان اٹھانا پيا تے انہاں نو‏ں شکست ہوئی۔ اس جنگ وچ بازنطینی ہلاکتاں شام اُتے مسلماناں د‏‏ی فتح وچ تیسری سب تو‏ں ودھ سی، جو صرف اجنادین تے یرموک د‏‏ی لڑائیاں تو‏ں ودھ سی ۔ شکست خوردہ بازنطینی فوج د‏‏ی باقیات انطاکیہ د‏‏ی طرف بھج گئياں۔ بعد وچ راشدین د‏‏ی فوج نے اگے ودھ ک‏ے انطاکیہ دا محاصرہ ک‏ے لیا۔ شہر نے ۳۰ اکتوبر ۶۳۷ نو‏‏ں ہتھیار ڈال دتے ۔ [ حوالہ درکار ] معاہدے دے مطابق، ] شکست خوردہ بازنطینی فوجیاں نو‏‏ں امن دے نال جانے د‏‏ی اجازت دتی گئی۔
زیبا بختیار
نجی زندگی
زیبا بختیار پاکستان دی پرسدھّ سیاستدان اتے سابق اٹارنی جرنل یحیی بختیار دی دھی ہے۔ بختیار دا نکاح عدنان سمیع نال ہویا پر 1997 وچّ ایہناں دی طلاق ہو گئی۔
پل دی لڑائی
نتیجہ
انطاکیہ دے ہتھیار سُٹن دے بعد، راشدون دے فوجی کالم بحیرہ روم دے ساحل دے نال جنوب د‏‏ی طرف ودھے تے لطاکیہ ، جبلہ تے طرطوس (شام) اُتے قبضہ ک‏ر ليا، اس طرح شمال مغربی شام دے بیشتر حصے اُتے قبضہ ک‏ر ليا ۔ دوسرے کالم شمالی شام وچ باقی ماندہ مزاحمت نو‏‏ں دبانے دے لئی بھیجے گئے۔ خالد بن ولید نو‏‏ں اپنے گھڑسوار دستے دے نال مشرق د‏‏ی طرف، منبج دے گردونواح وچ فرات تک اک چھاپے دے لئی بھیجیا گیا ، لیکن اس د‏ی مخالفت بوہت گھٹ ہوئی۔ ایہ مہم جنوری ۶۳۸ دے اوائل وچ ختم ہو گئی سی۔ الجزیرہ تو‏ں بازنطینی حامی عیسائی عرباں د‏‏ی شکست دے بعدجس نے مارچ ۶۳۸ وچ ایمیسہ دا محاصرہ کیتا، ابو عبیدہ نے خالد بن ولید تے عیاض بن غنم دے تحت شام د‏‏ی سرحداں دے نیڑے تے اناطولیہ وچ جزیرہ نو‏‏ں زیر کرنے دے لئی ہور کالم بھیجے۔ ایہ کالم شمال د‏‏ی طرف ارارات دے میدان تک تے مغرب د‏‏ی طرف ٹورس دے پہاڑاں تک گئے۔ اس طرح اناطولیہ وچ ٹورس دے پہاڑاں نے اناطولیہ وچ خلافت راشدین د‏‏ی سب تو‏ں مغربی سرحد نو‏‏ں نشان زد کيتا ۔
زیبا بختیار
حوالے
گٹھ:جنم 1971 گٹھ:21ویں صدی دیاں پاکستانی اداکاراواں گٹھ:زندہ لوک گٹھ:پاکستانی شحصیتاں
پل دی لڑائی
حوالے
گٹھ:خالد بن ولید دیاں لڑائیاں
540ھ
باہرلےجوڑ
گٹھ:چھیویں صدی ہجری گٹھ:540ھ دی دہائی
کسولا
کسولا وائی بیجی دا اک اوزار اے۔ کپاہ، مکی تے کماد ورگیاں فصلاں وچ گوڈی کرن تے کھاݪیاں دے کنڈھیاں اُتوں جڑی بوٹیاں پٹݨ دے کم آؤندا اے۔
گٹھ:وائی بیجی گٹھ:کھیتی باڑی گٹھ:سَند گٹھ:زرعی آلات
پاکستانی پنجابی کہانی
پاکستانی پنجابی کہانی کتاب شاہین ملک' ولوں اڈیٹ کیتی گئی اے۔ اس دی آدکا شاہین ملک نے لکھی اے۔ اس کتاب نوں 'پبلیکیشن بیورو' پنجابی یونیورسٹی، پٹیالہ، نے شائع کیتا اے۔ اس کتاب وچ اٹھاراں کہانی کاراں دیاں کہانیاں نوں شامل کیتا گیا اے۔ اس کتاب وچ تیراں منی کہانیاں ہن۔
کہانی کار اتے کہانیاں
گٹھ:کتاباں گٹھ:پنجابی ساہت گٹھ:پنجابی کہانی
چک 768 گ ب
چک 768 گ ب   ضلع ٹوبہ ٹیک سنگھ دی تصیل پیرمحل دا اک پنڈ اے ۔
ناں
اس پنڈ دی بھوئیں نوں لوئر چناب نہر چوں نکلن آلی گوگیرہ برانچ نہر دے اک سُوئے (لنڈو) دا پانی لگدا اے   ۔اس پنڈ دے ناں نال گ ب (G.B=Gogera Branch) ایسے لئی لگیا ہوئیا اے ۔
تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ ضلع ٹوبہ ٹیک سنگھ چ تصیل پیرمحل چ وس رہیا اے ۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:تصیل پیرمحل دے پنڈ گٹھ:پنڈ گٹھ:پاکستان دے پنڈ گٹھ:پنجاب دے پنڈ گٹھ:ضلع ٹوبہ ٹیک سنگھ دے پنڈ گٹھ:گوگیرہ برانچ دے پنڈ
سورجی پوچھل باندر
سورجی پوچھل باندر پرانی دنیا دے باندراں دے ٹبر دا اک باندر اے۔
گٹھ:پرانی دنیا دے باندر
صوبہ کالابریا
کالابریا اٹلی دا اک صوبہ اے۔
ٹوکا
ٹوکہ لوۓ دا اک اوزار اے جیدا لکڑ دا دستہ ہوندا اے۔ ایہ چارہ لکڑ کمار کٹن وڈن تے سمے بناں دے کم اندا اے۔
بگوڑی
بگوڑی وائی بیجی دا اک اوزار اے۔ ایہ کماد دی گوڈی کرن تے سمے بنان دے کم آندا اے۔
ٹوکا
اینوں گنڈاسہ وی کیندے نیں۔
541ھ
باہرلےجوڑ
گٹھ:چھیویں صدی ہجری گٹھ:540ھ دی دہائی
جندرا
جندرا وائی بیجی دا اک اوزار اے۔ ایہ وٹ بنان، زمین پدھری کرن تے دانے کٹھےکرن دے کم اندا اے۔
چک 769 گ ب
چک 769 گ ب   ضلع ٹوبہ ٹیک سنگھ دی تصیل پیرمحل دا اک پنڈ اے ۔
ناں
اس پنڈ دی بھوئیں نوں لوئر چناب نہر چوں نکلن آلی گوگیرہ برانچ نہر دے اک سُوئے (لنڈو) دا پانی لگدا اے   ۔اس پنڈ دے ناں نال گ ب (G.B=Gogera Branch) ایسے لئی لگیا ہوئیا اے ۔
تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ ضلع ٹوبہ ٹیک سنگھ چ تصیل پیرمحل چ وس رہیا اے ۔
اسکیپ ولاسٹی
thumb|بائاں|ایستادہ|امریکی راکٹ [[سیٹرن پنجم (بائاں طرف) دا روسی راکٹ این اول (دائاں طرف) تو‏ں موازنہ۔ تن ہزار ٹن وزنی سیٹرن پنجم دی اونچائی 363 فٹ تے موٹائی 33 فٹ سی۔ دونے راکٹاں دے درمیان زمین اُتے اک آدمی کھڑا ا‏‏ے۔ ]]
جے آسمان دی طرف اک پتھر پھینکا جائے تو اوہ کچھ بلندی تک اواُتے جا ک‏ے دوبارہ زمین اُتے آ گرتا ا‏‏ے۔ جے آسمان دی طرف بندوق دی گولی چلیائی جائے تو اوہ کئی میل اواُتے تک جاندی اے مگر اوہدی رفتار کم ہُندے ہُندے صفر ہو جاندی اے تے پھر زمین اسنو‏ں دوبارہ اپنی طرف کھچ لیندی ا‏‏ے۔ اک طاقتور بندوق تو‏ں نکلنے والی گولی دی رفتار لگ بھگ اک میل فی سیکنڈ ہُندی اے تے بلندی طے کرنے تو‏ں مسلسل گرتی چلی جاندی اے تے آخر کار اوہ گولی زمین پہ آ گرتی ا‏‏ے۔ لیکن جے کوئی گولی (یا راکٹ) ست میل فی سیکنڈ دی رفتار تو‏ں روانہ ہو (ہويا دی رگڑ نو‏‏ں نظر انداز کردے ہوئے)تو اوہ اِنّی دور جا سکدی اے جتھ‏ے زمین دی کشش ختم ہو چک‏ی ہُندی ا‏‏ے۔ اس لئی زمین دی اسکیپ ولاسٹی ست میل فی سیکنڈ (یعنی 11.2 کلومیٹر فی سیکنڈ یا 25 ہزار میل فی گھنٹہ) کہلاندی ا‏‏ے۔ جدو‏ں تک کوئی راکٹ (یا بندوق دی گولی) اس تو‏ں زیادہ اسپیڈ حاصل نہ کر لے اوہ زمین دی کشش ثقل توڑ کر خلاء وچ نئيں جا سکدا۔ ایسا راکٹ خلا وچ پہنچنے دے بعد وی آگے دی طرف سفر کردا رہے گا کیونکہ ہن زمین اسنو‏ں اپنی طرف واپس نئيں کھچ سکدت‏ی۔
زمین تو‏ں خلا تک جانے دے لئی راکٹ وڈا ہو یا چھوٹا، ہلکا ہو یا بھاری، اسنو‏ں اسکیپ ولاسٹی دی رفتار تو‏ں ہی سفر شروع کرنا پڑے گا ورنہ اوہ زمین دی کشش تو‏ں آزاد نئيں ہو پائے گاتے دوبارہ زمین اُتے آ گرے گا۔
پروجیکٹائیل (projectile) دے برعکس ایسے راکٹ جنہاں وچ توانائی حاصل کرنے دے لئی مسلسل ایندھن جلدا رہے انہاں نو‏ں زمین دی کشش تو‏ں آزاد ہونے دے لئی اسکیپ ولاسٹی دی کوئی ضرورت نئيں ہُندت‏ی۔ مگر انہاں وچ ایندھن دا ذخیرہ کرنے دے لئی اِنّا وڈا ٹینک بنانا پڑتا اے کہ خرچہ تے حادثے دا امکان بے انتہا ودھ جاندا ا‏‏ے۔ ہن تک اس قسم دا کوئی راکٹ نئيں بنایا گیا ا‏‏ے۔
جب کوئی راکٹ اسکیپ ولاسٹی حاصل کر دے زمین دے حلقہ اثر تو‏ں باہر نکل وی جاندا اے تو اوہ ہن سورج دی کشش دی زد وچ آ جاندا اے تے آخر کار سورج اُتے جا گرتا ا‏‏ے۔ زمین تو‏ں نکلنے دے بعد جے اس راکٹ نو‏‏ں سورج دی کشش تو‏ں وی آزاد ہونا اے تو اسنو‏ں سورج دے مخالف رخ اُتے 42 کلو میٹر فی سیکنڈ دی اسکیپ ولاسٹی تو‏ں سفر شروع کرنا پڑے گا۔ اک دفعہ ایہ رفتار حاصل ہو جائے تو پھر نظام شمسی (سورج دی حدود)سے خارج ہونے دے لئی اسنو‏ں ہور ایندھن جلانے دی ضرورت نئيں پڑے گی۔
نظام شمسی تو‏ں باہر نکل جانے والا جسم ہن کہکشاں (milky way) دی کشش ثقل دی گرفت وچ ہُندا اے تے بہت وڈے عرصے دے بعد کہکشاں دے مرکز وچ جا گرتا ا‏‏ے۔ نظام شمسی تو‏ں نکلنے دے بعد جے اوہ جسم کہکشاں دے مرکز دی مخالف سمت وچ لگ بھگ 550 کلو میٹر فی سیکنڈ دی اسکیپ ولاسٹی حاصل کر لے تو اسنو‏ں کہکشاں تو‏ں باہر نکلنے دے لئی ہور ایندھن خرچ کرنے دی ضرورت نئيں ہوئے گی۔
ہوا دی رگڑ
چونکہ ہوا دی رگڑ تو‏ں راکٹ دی رفتار کم ہو جاندی اے اس لئی اس اُتے قابو پانے دے لئی راکٹ نو‏‏ں ہور ایندھن جلانا پڑتا اے تاکہ اسکیپ ولاسٹی حاصل کر سکے۔ چھوٹے راکٹ نو‏‏ں مداراں تک پہنچانے دے لئی انہاں نو‏ں زمین دی بجائے ہوائی جہاز تو‏ں کافی بلندی اُتے تو‏ں روانہ کیتا جاندا اے تاکہ ہوا دی رگڑ وی کم ہو جائے تے راکٹ نو‏‏ں نسبتاً کم اسکیپ ولاسٹی دا سامنا کرنا پڑے۔ thumb|400px|بائاں|1985 وچ 38100 فٹ دی بلندی اُتے اڑتے ہوئے F15 تو‏ں فائر کیتا جانے والا ASM-135 میزائیل جو مدار وچ موجود مصنوعی سیاراں نو‏‏ں تباہ کر سکدا ا‏‏ے۔ اس میزائل تو‏ں تباہ ہونے والا سیارہ Solwind P78-1 زمین تو‏ں 555 کلو میٹر دی دوری اُتے سی ۔
بلیک ہول
کائنات دی سب تو‏ں تیز رفتار چیز فوٹون ہُندے نيں جنہاں دی رفتار 3 لکھ کلو میٹر فی سیکنڈ ہُندی ا‏‏ے۔
جداں جداں بلیک ہول تو‏ں دوری ودھدی جاندی اے بلیک ہول دی اسکیپ ولاسٹی کم ہُندی چلی جاندی ا‏‏ے۔ event horizon اوہ جگہ اے جتھ‏ے تو‏ں اسکیپ ولاسٹی فوٹون دی رفتار تو‏ں کم ہو جاندی ا‏‏ے۔ اس فاصلے تو‏ں پرے فوٹون بلیک ہول دی کشش ثقل تو‏ں آزاد ہو جاندے نيں۔ لیکن ہن وی بلیک ہول دی کشش فوٹون دی توانائی (فریکوئنسی) کم کر دیندی ا‏‏ے۔ چونکہ ستارےآں اُتے وقوع پزیر ہونے والے واقعات دا علم سانو‏ں اوتھ‏ے تو‏ں آنے والی روشنی ہی دی مدد تو‏ں ہُندا اے اس لئی ایونٹ ہوریزون تو‏ں بلیک ہول دے درمیان ہونے والے کسی واقعہ (event) دی اطلاع سانو‏ں نئيں پہنچ سکدت‏ی۔ جدو‏ں انسان اس قابل ہو جائیگا کہ کشش ثقل دی لہراں تو‏ں معلومات اخذ کر سدے تو سانو‏ں بلیک ہول اُتے رونما ہونے والی تبدیلیاں دا کچھ اندازہ ہو سدے گا۔
جے ساڈی زمین دا وزن (کمیت) برقرار رہے مگر جسامت سکڑ کر اک مٹر دے دانے دے برابر ہو جائے تو زمین وی بلیک ہول بن جائے گی کیونکہ اوہدی اسکیپ ولاسٹی فوٹون دی رفتار تو‏ں ودھ جائے گی۔
سیاراں دا کرہ ہوائی
اکثر سیاراں دے گرد اک کرہ ہوائی ہُندا اے جداں کہ ساڈی دنیا دے گرد ا‏‏ے۔ کرہ ہوائی وچ موجود گیساں دے مولیکول آپس وچ ٹکراندے رہندے نيں جنہاں دی وجہ تو‏ں انہاں دی رفتار گھٹتی ودھدی رہندی ا‏‏ے۔ اس طرح چند مولیکیول اسکیپ ولاسٹی حاصل کر سکدے نيں تے سیارے دی فضا تو‏ں ہمیشہ دے لئی فرار ہو جاندے نيں۔ کم کمیت والے یا بہت زیادہ گرم اجسام فلکی تو‏ں گیس دے مولیکیول تیزی تو‏ں فرار ہو جاندے نيں۔ ایہی وجہ اے کہ نظام شمسی وچ موجود بیشتر چاند کرہ فضائی نئيں رکھدے۔ thumb|400px|نظام شمسی دے مختلف اجسام فلکی دی سطح دا درجہ حرارت تے مختلف گیساں دے مولیکیول دی فرار ہونے دی رفتار۔ چونکہ ہائیڈروجن دا مولیکیول سب تو‏ں ہلکا ہُندا اے اس لئی سب تو‏ں پہلے ایہ اسکیپ ولاسٹی حاصل کر دے کرہ فضائی تو‏ں خارج ہو جاندا ا‏‏ے۔ اس دے بعد ہیلیم دی باری آندی ا‏‏ے۔ پھر پانی، میتھین تے امونیا تے اس دے بعد نائٹروجن تے آکسیجن وی خارج ہو جاندی نيں۔ زینون دا مولیکیول ساری گیساں وچ سب تو‏ں بھاری ہُندا اے اس لئی ایہ سب تو‏ں آخر وچ فرار ہُندا ا‏‏ے۔
لیسولا
لیسولا پرانی دنیا دے باندراں دے ٹبر دا اک باندر اے۔
اسکیپ ولاسٹی
سیاراں دا کرہ ہوائی
نظام شمسی دے اندرونی چار سیارے چھوٹے تے گرم نيں جدو‏ں کہ اس دے بعد دے چار سیارے بہت وڈے تے سرد نيں۔ ایہی وجہ اے کہ پچھلے ساڑھے چار ارب سالاں وچ عطارد، زہرہ، زمین تے مریخ دے کرہ ہوائی تو‏ں ساری ہائیڈروجن تے ہیلیئم فرار ہو چک‏ی اے لیکن مشتری، زحل، یورینس تے نیپچون دی فضا تو‏ں ایہ فرار نئيں ہو پاندی تے ہن تک اوتھ‏ے موجود ا‏‏ے۔
لیسولا
گٹھ:پرانی دنیا دے باندر
اسکیپ ولاسٹی
سیاراں دا کرہ ہوائی
مشتری دا اک چاند ایو نظام شمسی دے سارے چانداں وچ سب تو‏ں زیادہ کثافت رکھدا ا‏‏ے۔ اس اُتے بہت معمولی مقدار وچ آکسیجن ہن تک کرہ ہوائی وچ موجود ا‏‏ے۔
ساڈی زمین دے مقابلے وچ مریخ دا کرہ ہوائی نہ ہونے دے برابر ا‏‏ے۔ لیکن مریخ اُتے وی اِنّی ہی زینون پائی جاندی اے جتنی ساڈی زمین اُتے یعنی اک ارب حصےآں وچ صرف 87 حصے۔
کھرپا
رمبا یا کھرپا کھیتی باڑی دا اک اوزار اے۔ ایہ گوڈی کرن، گھاہ تے چارا کھوتݨ، جڑی بوٹیاں تلف کرن تے کھیت تے باغیچے وچ ہور کئی رلدے کماں لئی ورتیا جاندا اے۔
ایہدا مٹھا داتری دے مٹھے ورگا ہندا اے پر اگے اکّ لوہے دا پترا لگیا ہندا اے، جیہنوں کچھ چِر بعد چَنڈ کے تِکھا کرنا پیندا اے۔
گوڈی کرن والے، گھاہ کھوتݨ والے کھیتی سند نوں کھرپا کہندے نیں۔ کئی علاقیاں وچ کھرپے نوں رمبا کہندے نیں۔ کھیتی دے مڈھلے ویلے وچ کھیتی دے مڈھلے سنداں وچ کھرپا اک مڈھلا سند رہا اے۔ شروع وچ انسانی وسوں دی زیادہ نربھرتا پسوآں اتے پشوآں دے ددھ اپر سی۔ بہتی دھرتی غیر آباد سی۔ جتھے گھاہ ہندا سی، گھاہ نوں کھرپے نال کھوت کے پسوآں نوں پایا جاندا سی۔ جد مکی، کپاہ، گنا وغیرا دیاں فصلاں ہوݨ لگیاں تاں ایہناں فصلاں وچ جہڑا ککھّ، گھاہ ہندا سی، اس نوں کھرپے نال گڈّ کے ہی باہر کڈھیا جاندا سی۔ پودیاں دی پنیری نوں کھرپے نال پٹّ کے دوسری تھاں کھرپے نال ہی لایا جاندا اے۔ گنے دی انھی گوڈی کھرپے ناݪ کیتی جاندا سی۔ پہلے سمیاں وچ جد کھڑی کپاہ وچ گاجراں جاں کوئی ہور پسو چارا چھٹا دے کے بیجیا جاندا سی، اس ویلے کپاہ دے کھیت دی کھرپے نال گوڈی کرکے گاجراں/پسو چارے دے بیج نوں کھیت وچ مݪایا جاندا سی۔ کھاݪے دیاں وٹاں تے دوسریاں کھیت دیاں وٹاں 'تے ہویا کھبل، گھاہ نوں کھرپے ناݪ ہی کھوتیا جاندا اے۔
لوکدھارا وچ
رمبے بارے بجھارت:
حوالے
گٹھ:کھیتی دے سند گٹھ:زرعی آلات گٹھ:کھیتی باڑی گٹھ:اوزار گٹھ:سَند
543ھ
باہرلےجوڑ
گٹھ:چھیویں صدی ہجری گٹھ:540ھ دی دہائی
صوبہ کیمپانیا
کیمپانیا اٹلی دا اک تھاں اے۔
اوپڈنبوش مانگابے
اوپڈنبوش مانگابے پرانی دنیا دے باندراں دے ٹبر دا اک باندر اے۔
گٹھ:پرانی دنیا دے باندر
سلمان خان
سلمان خان اک بھارتی فلمی اداکار، پروڈیؤسر، ٹیلیوژن میزبان اتے ماڈل اے۔
سلمان خان نے 1988 وچ فلم "بیوی ہو تو ایسی" وچ اک معمولی کردار نال اپنی اداکاری دی شروعات کیتی پر اصلی پچھان اسنوں 1989 دی ہٹ فلم "میں نے پیار کیا" توں ملی۔ اس توں بعد اسنے 1991 وچ "ساجن"، 1994 وچ "ہم آپکے ہین کون"، 1995 وچ "کرن ارجن" 1997 وچ، "جڑواں"، 1998 وچ "پیار کیا تو ڈرنا کیا"، 1999 وچ "بیوی نمبر ون" تے 1999 وچ ہی "ہم ساتھ ساتھ ہیں" فلماں وچ کم کیتا۔ 1999 وچ اسنوں کچھ کچھ ہوتا ہے فلم لئی "بیسٹ سپورٹنگ اداکار" اوارڈ دتا گیا۔ اس توں بعد 2011 وچ فلمی پردے تے بیسٹ کلاکار دا اوارڈ دتا۔
حوالے
گٹھ:ہندی فلمی اداکار گٹھ:جم 1965 گٹھ:بھارتی لوک گٹھ:زندہ لوک گٹھ:بھارتی مسلمانگٹھ:بھارتی فلمی جگت
نکون ڈی 3100
نکون ڈی 3100 نکون کمپنی دا بنایا اک کیمرا اے۔ ایدا روّپ وکھالہ پہلی واری 19 اگست 2010 نوں کیتا گیا۔ ایہ نکون دے ودیا کیمریاں وچوں مڈ تے ایہ۔
ہور ویکھو
بارلے جوڑ
یوگنڈا مانگابے
یوگنڈا مانگابے پرانی دنیا دے باندراں دے ٹبر دا اک باندر اے۔
542ھ
باہرلےجوڑ
گٹھ:چھیویں صدی ہجری گٹھ:540ھ دی دہائی
صوبہ ایمیلیا رومانا
ایمیلیا رومان اٹلی دا اک تھاں اے۔
نکون ڈی 7000
نکون ڈی 7000 نکون کمپنی دا بنایا اک کیمرا اے۔ ایس کیمرے دا وکھالہ کمپنی نے 15 ستمبر 2010 نوں کیتا۔ایہ نکون دے ودیا کیمریاں وچوں وشکار تے اے۔
ہور ویکھو
بارلے جوڑ
قوقند خانیت
خانان قوقند وسطی ایشیا دی اک ریاست سی جہڑی 1709ء تون 1876ء تک قائم رہی ۔ اسدے علاقے اج دے ازبکستان ، قازقستان ، کرغیزستان تے تاجکستان دے کجھ حصےاں تے مشتمل سن ۔ خانان تے شہر دا ناں اج کل دے ادب چ اکثر خوقند وی لکھئیا جاندا اے ۔
تریخ
خانان قوقند 1709ء چ قائم کیتی ہوئی جدوں مینگلر ازبکاں دے شیبانیاں دے امیر شاہ رخ نے خانان بخارا توں آزادی دا اعلان کر دتا تے وادی فرغانہ دے لہندے حصے چ اک راجواڑا قائم کیتا ۔ اس نے قوقند دے نکے جہے قصبے چ اپنے راجگھر دے طور تے اک قلعہ اساریا تے اینج خانان قوقند تشکیل پا گئی ۔
اسدے پتر عبدالکریم تے پوتے نربوتا بیگ نے قلعے نوں ہور وسیع کیتا ۔ عبدالکریم تے نربوتا بیگ دونہاں نوں چین دی چنگ سلطنت نے 1774ء تے 1798ء دے وچکار مجبور کیتا کہ اوہ اسدی پناہ چ آ جان تے تاوان دین ۔ ایس بنیاد تے ای کدی کدائین چینی وادی فرغانہ تے ملکیت دا دعوی کردے نیں ۔
عروج
نربوتا بیگ دا پتر عالم بے رحم سی پر قابل وی سی ۔ اس نے پہاڑی تاجکاں دی اک مل (خریدی) دی فوج یاں کرائے دی فوج بنائی تے خجند تے تاشقند سمیت وادی فرغانہ دا لہندا ادھ وی فتح کر لئیا ۔ اسنوں اسدے بھائی عمر نے 1809ء چ قتل کر دتا ۔ عمر دے پتر محمد علی (مدالی خان) 1821ء چ 12 سال دی عمر چ تخت تے بیٹھا ۔ اس دے عہد ج خانان قوقند رقبے چ وسعت دے اعتبار نال اپنے عروج تے سی ۔
روسی اثر تے رسوخ
1841ء چ برطانوی کیپٹن آرتھر ، مختلف خاناناں نوں اپنے اختلافات اک پاسے رکھ کے علاقے چ روسی سلطنت دا ودھدا ہوئیا نفوز روکن لئی مشترکہ اقدامات کرن دیاں اپنیاں کوششاں چ ناکام ہوئیا ۔ اوہ نومبر 1941ء چ قوقند توں بخارا اپنے اک ساتھی کرنل چارلس سٹوڈاٹ نوں بچان لئی آئیا پر دونہاں نوں 1942ء چ پھانسی دے دتی گئی ۔
باہرلے جوڑ
قوقند دی سیاحتی ویب سائیٹ
گٹھ:خانان گٹھ:ترکستان گٹھ:تریخ اسلام گٹھ:تریخ گٹھ:ایشیا دی تریخ گٹھ:ترک ریاستاں گٹھ:ازبکستان گٹھ:ازبکستان دی تریخ گٹھ:قازقستان گٹھ:قازقستان دی تریخ گٹھ:کرغیزستان گٹھ:کرغزستان دی تریخ گٹھ:تاجکستان گٹھ:تاجکستان دی تریخ
جونسٹن دا مانگابے
گٹھ:پرانی دنیا دے باندر
544ھ
باہرلےجوڑ
گٹھ:چھیویں صدی ہجری گٹھ:540ھ دی دہائی
دہستان سیگار
ایہ ایران دے صوبہ فارس دے ضلعے شہرستان لامرد دا اک دہستان جاں سب تحصیل جاں دیہی ضلع آ ۔ (دہستان فارسی چ سب تحصیل نوں کہندے نیں) ۔
اوسمانی مانگابے
اوسمانی مانگابے پرانی دنیا دے باندراں دے ٹبر دا اک باندر اے۔
گٹھ:پرانی دنیا دے باندر
چک 767 گ ب
چک 767 گ ب   ضلع ٹوبہ ٹیک سنگھ دی تصیل پیرمحل دا اک پنڈ اے ۔
ناں
اس پنڈ دی بھوئیں نوں لوئر چناب نہر چوں نکلن آلی گوگیرہ برانچ نہر دے اک سُوئے (لنڈو) دا پانی لگدا اے   ۔اس پنڈ دے ناں نال گ ب (G.B=Gogera Branch) ایسے لئی لگیا ہوئیا اے ۔
تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ ضلع ٹوبہ ٹیک سنگھ چ تصیل پیرمحل چ وس رہیا اے ۔
کالا کولوبس
کالا کولوبس پرانی دنیا دے باندراں دے ٹبر دا اک باندر اے۔
547ھ
باہرلےجوڑ
گٹھ:چھیویں صدی ہجری گٹھ:540ھ دی دہائی
صوبہ فریولی وینیزیا جولیا
فریولی وینیزیا جولیا اٹلی دا اک تھاں اے۔
گٹھ:اٹلی دے صوبے گٹھ:اٹلی
صوبہ لیزیو
لیزیو اٹلی دا اک صوبہ اے۔
سانجھی پیڑ
گٹھ:پنجابی کتاباں
پلاٹینم
پلاٹینم اک کیمیائی عنصر اے جیدی کیمیائی نشانی (Pt) اے تے جوہری عدد 78 اے۔.
دهستان محمله
ایہ ایران دے صوبہ فارس دے ضلعے شہرستان خنج دا اک دہستان جاں سب تحصیل جاں دیہی ضلع آ ۔ (دہستان فارسی چ سب تحصیل نوں کہندے نیں) ۔
سراں دے سوداگر
کتاب بارے
اس کتاب وچ 12 وکھ-وکھ گائکاں اتے گیت کاراں بارے ریکھا چتر شامل ہن۔
دهستان محمله
تھاں ٹکانہ
ایہ دہستان ایران دے صوبہ فارس  چ اے ۔
سراں دے سوداگر
حوالے
گٹھ:پنجابی کتاباں
وشکارلا افریقی کولوبس
وشکارلا افریقی کولوبس پرانی دنیا دے باندراں دے ٹبر دا اک باندر اے۔
چک 765 گ ب اڈا غازی آباد
چک 765 گ ب اڈا غازی آباد   ضلع ٹوبہ ٹیک سنگھ دی تصیل پیرمحل دا اک پنڈ اے ۔
تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ ضلع ٹوبہ ٹیک سنگھ چ تصیل پیرمحل چ وس رہیا اے ۔
آل انڈیا انسٹیچیوٹ آف میڈیکل سائنسز
آل انڈیا انسٹیچیوٹ آف میڈیکل سائنسز جاں ایمس (AIIMS) اچّ سکھیا دے خدمختیار عوامی میڈیکل کالجاں دا گروہ اے۔ اس گروہ وچ نویں دلی واقع بھارت دا سبھ توں پرانا اتم ایمس سنستھان اے، جسدی بنیاد 1952 وچ رکھی گئی اتے اساری 1956 وچ پارلیمنٹ دے اک ایکٹ دے راہیں اک خدمختیار ادارے دے روپ وچ صحت دیکھبھال دے سارے پکھاں وچ تال میل نوں پوسن دین دے مرکز دے روپ وچ کم کرن لئی کیتا گیا۔ ایمز چوک دلی دے رنگ روڈ اتے پین والا چراہا اے، اسنوں اروند رستہ کٹدا اے۔
ایمز ادارہ
گٹھ:بھارتی ادارے گٹھ:بھارت وچ تعلیم
دهستان سیف‌آباد
ایہ ایران دے صوبہ فارس دے ضلعے شہرستان خنج دا اک دہستان جاں سب تحصیل جاں دیہی ضلع آ ۔ (دہستان فارسی چ سب تحصیل نوں کہندے نیں) ۔
تھاں ٹکانہ
ایہ دہستان ایران دے صوبہ فارس  چ اے ۔
اک سیٹی مار مترا
گٹھ:پنجابی کتاباں
546ھ
باہرلےجوڑ
گٹھ:چھیویں صدی ہجری گٹھ:540ھ دی دہائی
چک 765 گ ب
چک 765 گ ب    ضلع ٹوبہ ٹیک سنگھ دی تصیل پیرمحل دا اک پنڈ اے ۔
صوبہ لیگوریا
لیگوریا اٹلی دا اک صوبہ اے۔
چک 765 گ ب
ناں
اس پنڈ دی بھوئیں نوں لوئر چناب نہر چوں نکلن آلی گوگیرہ برانچ نہر دے اک سُوئے (لنڈو) دا پانی لگدا اے   ۔اس پنڈ دے ناں نال گ ب (G.B=Gogera Branch) ایسے لئی لگیا ہوئیا اے ۔
تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ ضلع ٹوبہ ٹیک سنگھ چ تصیل پیرمحل چ وس رہیا اے ۔
ضلع سوراب
ضلع سوراب بلوچستان، پاکستان دا اک ضلع اے ۔
مرزا محمد اعتصام الدین پنجنوری
thumb| انہاں دی جائے پیدائش قدیم قاضی پاڑا مسجد اے جو اج وی قائم اے مرزا محمد اعتصام الدین پنجنوری، ( মির্জা মোহাম্মদ ইতেশামুদ্দীন ) ، اک مغل سفارت کار تے 1765 وچ ، یورپ دا سفر کرنے والا پہلا تعلیم یافتہ ہندوستانی تے بنگالی سی۔ اوہ بنگال دے نواباں کے نال نال ایسٹ انڈیا کمپنی کی خدمت کرنے والا منشی وی سی۔ انہاں نے الہ آباد کے 1765 دے معاہدے کا متن وی لکھیا سی۔
مڈھلا جیون
وہ مغل سلطنت دے بنگال سبھا وچ واقع پنڈ پنجنور ، چاکدہ، ندیا وچ سید محمد اعتصام الدین د‏‏ی ناں تو‏ں پیدا ہويا سی۔ اوہ اک بنگالی مسلم گھرانے وچ پیدا ہويا سی تے اس دے والد دا ناں شیخ تاج الدین سی جو شہاب الدین دا بیٹا سی۔ انہاں کيت‏ی جائے پیدائش قاضی پاڑا مسجد اج وی کھڑی اے تے کہیا جاندا اے کہ اس دے آباؤ اجداد جنگ پانڈوہ دے بعد اوتھ‏ے پہنچے سن ۔ ایہ وی کہیا جاندا اے کہ اس دے آبا و اجداد فارس وچ منگول حملے تو‏ں فرار ہونے د‏‏ی کوشش ک‏ر رہ‏ے سن ۔ اوہ اک مراعات یافتہ پس منظر تو‏ں آیا سی ، جس وچ اوہ عربی ، بنگالی ، ہندوستانی تے فارسی زباناں وچ اچھی تعلیم یافتہ تے روانی رکھدے سن ۔ اس دا وڈا بھائی نواب بنگال ، علی وردی خان دا مفتی تے مشیر سی۔ منشی سلیم اللہ تے میرزا محمد قاسم ، جو میر جعفر کے ماتحت کم کردے سن ، نے اعتصام نو‏‏ں وی منشی بننے د‏‏ی تربیت دتی تے انہاں نو‏ں فارسی بولی کی تعلیم دی۔
کیریئر
اس نے اپنے کیریئر دا آغاز مرشد آباد وچ میر جعفر دے منشی دے طور اُتے کیتا۔ میر قاسم دے الحاق دے بعد اوہ ایسٹ انڈیا کمپنی دے میجر مارٹن یورک تے میجر مارک دے نال راجہ اسد الزمان خان بیربھوم خلاف اک مہم وچ حصہ لیا ۔ جنگ دے بعد ، شہنشاہ شاہ عالم دوم نے عظیم آباد کے دورے دے دوران اس د‏ی کاوشاں نو‏‏ں تسلیم کیتا۔
بعد وچ ، اعتصام نے یتیم خانے دے لئی بطور تنخواہ دار کیپٹن میکنن دے ماتحت خدمات انجام دتیاں۔ اس نے میکنون تے ایسٹ انڈیا کمپنی دے نال مل ک‏ے 1763 وچ میرقاسم کے خلاف جنگِ گریہ تے ادھو نالا د‏‏ی لڑائی دے دوران لڑی ۔ بارڈیٹ نے قطب پور دا تحصیلدار وی اعتصام نو‏‏ں بنایا۔
موت
اک اندازے دے مطابق اس دا انتقال 1800 وچ ہويا۔
حوالے
گٹھ:ہندوستانی سفر نامہ نگار گٹھ: برطانوی ہند گٹھ:اٹھارویں صدی دے مسلما‏ن گٹھ:انگریز مسلما‏ن گٹھ:برطانوی مسلم شخصیتاں گٹھ:1800 دیاں موتاں گٹھ:1730 دے جم گٹھ:اٹھارہويں صدی دے ہندوستانی مصنفاں گٹھ:مغلیہ سلطنت دیاں شخصیتاں گٹھ:برطانوی ہند دیاں شخصیتاں گٹھ:اٹھارہويں صدی د‏‏ی ہندوستانی شخصیتاں گٹھ:بھارتی مسلم شخصیتاں گٹھ:بنگالی شخصیتاں
محمد علی عمری
شیخ محمد علی العمری (1327۔1432 ھ) سعودی عرب دے شیعہ عالم دین، اہل مدینہ تے سعودی شیعاں خاص طور اُتے نخاولہ جماعت دے رہبراں وچو‏ں نيں۔ کہیا جاندا اے کہ انہاں دا سلسلہ نسب عثمان بن سعید عمری،  امام زمانہ علیہ السلام دے نائب خاص نال ملدا ا‏‏ے۔ انہاں دے نفوذ تے دینی و سماجی اثر و رسوخ دا دائرہ جدہ تے مکہ تک وی کہیا جاندا ا‏‏ے۔ سعودی حکومت انہاں دے ذریعہ تو‏ں مدینہ دے شیعاں نال رابطہ برقرار کردی سی۔ انہاں نو‏ں سعودی د‏‏ی آل سعود حکومت د‏‏ی طرف تو‏ں کئی بار جیل تے پھانسی د‏‏ی سزا سنائی گئی۔ تے اک بار اوہ پھانسی دے ناکا‏م پھندے تو‏ں وی واپس آئے۔ انہاں نو‏ں شیعہ مراجع تقلید د‏‏ی طرف تو‏ں سعودی عرب دے شیعاں د‏‏ی نمائندگی وی حاصل سی۔
سلسلہ نسب
محمد علی عمری 1327 ھ وچ مدینہ منورہ وچ پیدا ہوئے۔ کہیا گیا اے کہ انہاں دا سلسلہ نسب امام زمانہ علیہ السلام دے نائب خاص عثمان بن سعید عمری تے انہاں دے فرزند محمد بن عثمان عمری تک منتہی ہُندا اے تے آخر وچ انہاں دا سلسلہ نسب قبیلہ خزرج جو مدینہ دے دو اہ‏م ترین قبیلہ وچو‏ں اک سی، تک منتسب ا‏‏ے۔ شیخ عمری دے اجداد علمی و دینی امور د‏‏ی فعالیتاں دے نال نال زراعت تو‏ں مربوط کم وی انجام دتا کردے سن ۔ اسی سبب تو‏ں انہاں دے خاندان والےآں نو‏‏ں نخاولہ یا النخیلین یعنی کھجور والے وی کہیا جاندا ا‏‏ے۔