نادر_شاہ_دی_افغانستان_اُتے_لشکرکشی
قندھار اُتے قبضہ کرنے دے لئی نادر د‏‏ی فوج
شاہ حسین ہوتک دے حکم اُتے شہر دے لوکاں نے نادر دے لئی شہر دے دروازے بند کردتے تے دس ماہ تک اس دا بھرپور دفاع کيتا ، بعض اوقات لوکاں نو‏‏ں رات دے وقت حملہ آوراں نے ہراساں کيتا۔ مضبوط برج تے پہاڑ شہر د‏‏ی حفاظت کردے نيں ، لہذا ایہ گل واضح اے کہ انہاں نو‏ں اِنّی جلدی قبضہ نئيں کيتا جاسکدا۔ چنانچہ انہاں نے شہر دے چاراں طرف اپنے فوجی اڈاں نو‏‏ں بڑھانا تے انہاں د‏‏ی تعمیر شروع کردتی جس تو‏ں مقامی لوکاں نو‏‏ں کم کرنے اُتے مجبور کرنا پيا ، اس علاقے وچ بہت وڈی دیواراں ، ٹاورز ، عمدہ منڈیاں ، مسیتاں ، حمام تے ہور مختلف چیزاں بنائی گئياں۔ ادارےآں نے تعمیرات دا آغاز کيتا ، جس دے نتیجے وچ نادر آباد نامی قصبے د‏‏ی تعمیر ہوئی۔ نادر آباد اک مضبوط دیوار د‏‏ی شکل وچ سی ، جس نے قندھار نو‏‏ں گھیر لیا سی ، تے دیوار دے ہر سو قدماں دے بعد ، شہر اُتے گولیاں دے لئی وڈے وڈے برج لگیائے گئے سن ، تاکہ شہر گر پئے۔ شدید معاشی محاصرہ ، خاص طور اُتے خوراک د‏‏ی قلت دے وقت ، بغداد دے محاصرے دے دوران نادر دے اقدامات دا اک رد عمل سی۔ آخر وچ ، شاہ حسین دے اک رشتہ دار (داد خان یا دادوخان) دے نال دھوکہ دہی د‏‏ی وجہ تو‏ں ، نادر د‏‏ی افواج نو‏‏ں شہر وچ داخل ہونے دا راستہ دکھایا گیا۔ نادر نے وی ذی الحجہ (1151 ھ) دے مہینے وچ جمعہ (23 مارچ ، 1738) نو‏‏ں ، اس نے اپنی فورس (بختیری دا) دا اک حصہ شہر اُتے حملہ کرنے دے لئی بھیجیا تے حملے دا وقت نماز جمعہ دے لئی مقرر کيتا گیا سی۔ اس طرح ، شہر دے ٹاوراں اُتے دستی بم تے توپ خانے تو‏ں اگ بھڑک اٹھنے والے اک حملے وچ ، لیکن اک خونی لڑائی دے بعد ، شہر دے دروازے نادر د‏‏ی افواج دے لئی کھول دتے گئے ، جدو‏ں شاہ حسین نو‏‏ں اس معاملے دا علم ہويا۔ چلی گئی ، تاں اس د‏ی آخری کوششاں رائیگاں گئياں ، لہذا اس نے نادر دے سامنے ہتھیار ڈال دتے۔ قندھار اُتے قبضہ کرنے دے بعد ، جو لوک دس ماہ تو‏ں نادر د‏‏ی مزاحمت ک‏ر رہ‏ے سن ، انہاں نو‏‏ں پرت لیا گیا تے نیزےآں دے ذریعہ نادر آباد منتقل کرنے اُتے مجبور کيتا گیا۔ تب نادر نے حکم دتا کہ شہر نو‏‏ں مکمل طور اُتے ختم کردتا جائے۔ جہانکاشئی ندری د‏‏ی کتاب دے مصنف دے مطابق: "نادر: شہر تے اس دے قلعے نو‏‏ں اس طرح تباہ کردتا گیا کہ اک وی پتھر نو‏‏ں اچھالا نئيں گیا۔" لیکن (لاچارٹ) سوچکيا اے: "چونکہ اس شہر وچ اک بہت ہی مضبوط دیوار سی تے اورنگزیب دے بعد ستارہويں صدی دے وسط وچ اس دے بھائی داراشکوہ نے اس دیوار د‏‏ی تعمیر دے لئی اپنا بیشتر خزانہ خرچ کيتا سی ، لیکن نادر دا ایہ فرمان (یعنی سبھی) شہر نو‏‏ں ملبے وچ گھٹا دینا چاہیدا سی (لاگو نئيں ہويا سی تے شہر دا کچھ حصہ برقرار نئيں سی)۔ "دولت نادر شاہ افشار" دے مصنفاں دا کہنا اے کہ نادر دے قندھار اُتے قبضہ کرنے دے بعد ، "اک ماہ دے عرصے وچ اسنو‏ں شہر تو‏ں نکالنے دے لئی کافی رقم سی۔" قندھار اُتے قبضہ کرنے دے بعد ، نادر نے شاہ حسین ہوتک تے غلزئی قبیلے دے تمام رہنماواں نو‏‏ں جلاوطن کردتا ، انہاں د‏‏ی جگہ نیشا پور تے خراسان دے ہور حصےآں وچ بسنے والے تمام ابدالین دے نال ، تے ہوتک شاہی خاندان دے امور انہاں دے حوالے کردتے۔ آپ دے حوالے کيتا۔ عبد الغنی خان الکوزئی ، جنھاں نے بغداد تے ترکی د‏‏ی فتح وچ تے ندirیر دے حق وچ ابدالی د‏‏ی فوجاں دے ذریعہ ہرات تے قندھار اُتے قبضہ کرنے دا حلف لیا سی ، نے انہاں نو‏ں قندھار د‏‏ی حکومت وچ مقرر کيتا ، تے دوسرے ابدالی ، الکوزئی تے علی زئی رہنماواں نو‏‏ں اس عہدے اُتے مقرر کيتا۔ گرشک تے زمیندور حکومت تے قیادت دے لئی منتخب ہوئے۔ گنداسنگھ تے محمد کاظم دے مطابق ، ذوالفقار خان ، جو قندھار د‏‏ی فتح تک اپنے بھائی احمد خان (بعد وچ احمد شاہ) دے نال شاہ حسین ہوتک د‏‏ی جیل وچ قید سی ، بظاہر اک رہنما د‏‏ی حیثیت تو‏ں نادر دے حکم اُتے مژندران بھیج دتا گیا سی زہر شاہ حسین نو‏‏ں دتا گیا۔ لیکن ذوالفقار خان دا بھائی ، احمد خان نادر د‏‏ی فوج وچ شامل ہوگیا تے جلد ہی نادر د‏‏ی فوج دے ابدالی ڈویژن وچ 4،000 مضبوط فوجی افسر دے طور اُتے قبول ک‏ر ليا گیا۔ سیدال خان ناصر نادر دے حکم اُتے اکھاں بند کردتے گئے ، حاجی اسماعیل غلزئی ہرات حکومت وچ واپس آئے تے ، ذوالفقار تے احمد خان د‏‏ی بہن د‏‏ی حیثیت تو‏ں ، ابدالین دے حوالے کردتا گیا ، جو نادر د‏‏ی اجازت تو‏ں مغربی ہرات واپس آئے۔ شو