عبد_اللہ_بن_عباس
غدیر دی گواہی
عبد اللہ بن جعفر بن ابی طالب دا بیان اے کہ وچ ،امام حسن و امام حسین دے نال معاویہ بن ابی سفیان دے پاس موجود سی تے اوتھ‏ے عبد اللہ بن عباس و فضل وی سن، معاویہ میری طرف متوجہ ہوکر بولا: تم حسن و حسین دی وڈی تعظیم کردے ہو،حالانکہ نہ اوہ تساں تو‏ں بہتر ہيں تے نہ انہاں دے باپ تیرے باپ تو‏ں بہتر ،اورجے دختر رسولؐ فاطمہ زہراءؑ نہ ہوتيں تو وچ کہندا کہ تواڈی ماں اسماء بنت عمیس انہاں دی ماں تو‏ں کمتر اے ؟ ميں نے کہیا: خدا دی قسم! تواڈی معلومات انہاں دے تے انہاں دے والدین دے بارے وچ بہت کم ہيں،خدا دی قسم ایہ دونے میرے تو‏ں بہتر ہيں، انہاں دے والدین میرے والدین تو‏ں بہتر ہيں،اے معاویہ! جو کچھ ميں نے انہاں دے متعلق تے انہاں دے والدین دے متعلق رسول اکرم ﷺ تو‏ں سنیا تے اسنو‏ں یاد کیتا ہويا اے اس تو‏ں تو قطعی غافل ا‏‏ے۔ معاویہ بن ابی سفیان: اچھا تو اوہ سب بیان کرو،تم نہ جھوٹے ہو ،نہ تساں اُتے تہمت لگائی جاسکدی اے ۔ ابن جعفر: میرا خیال تواڈے خیال تو‏ں بہت بلند ہوئے گا۔معاویہ بن ابی سفیان: ٹھیک اے ،چاہے اوہ احد و حراء پہاڑ تو‏ں وی وڈا ہو،اس وقت تو خدا نے انہاں نو‏‏ں قتل کر دتا تے تواڈی جمعیت پراگندہ کردی، خلاقت نو‏‏ں اس دے مستحق تک پہنچیا دتا ،فضائل بیان کرنے وچ کوئی حرج نہيں اے تے نہ اس تو‏ں مینو‏ں نقصان ہوئے گا۔ ابن جعفر:جب ایہ آیت[تے(اے رسول  اوہ وقت یاد کراں)جب اسيں نے آپ تو‏ں کہیا سی کہ آپ دے رب نے لوگاں نو‏‏ں گھیر رکھیا اے تے جو خواب اسيں نے آپ نو‏‏ں دکھلیایا اے تے اوہ درخت جسنو‏ں قرآن وچ ملعون ٹھہرایا گیا اے اسنو‏ں اسيں نے صرف لوگاں دی آزمائش قراردتا تے اسيں انہاں نو‏ں ڈراندے نيں مگر ایہ تو انہاں دی وڈی سرکشی وچ اضافے دا سبب بندا جاندا اے ] نازل ہوئي لوگاں دے استفسار اُتے نبی اکرم ﷺ نے فرمایا: ميں نے خواب وچ اپنے منبر اُتے بارہ گمراہی دے سرداراں کوچڑھتے تے اترتے دیکھیا تے مات نو‏‏ں الٹے پیر واپس کرنے دی سعی کردے دیکھیا ميں نے نبی اکرم ﷺ نو‏‏ں فرماندے سنیا کہ اوہ ابو العاص دے بیٹے ہيں ،جب انہاں دی تعداد پندرہ تک پہنچ جائے گی تو کتاب خدا وچ تحریف، بندگان خدا نو‏‏ں غلام تے مال خدا نو‏‏ں شخصی ملکیت سمجھنے لگاں گے ۔ اے معاویہ! ميں نے نبی اکرم ﷺ نو‏‏ں فرماندے سنیا،آپ منبر اُتے سن تے وچ آپ دے پہلو وچ موجود سی، نبر دے سامنے عمربن ابی سلمہ، اسامہ بن زيد، سعد بن ابی وقاص، سلمان فارسی، ابوذر، مقدادتے زبیر بن عوام وی سن ،آپ نے فرمایا: کیتا وچ مومنین دے نفساں اُتے انہاں تو‏ں زیادہ بااختیار نہيں ہاں؟ سب نے کہیا: یقینا ہيں، اے خدا دے رسولؐ! پھر فرمایا:کیتا میری بیویاں تواڈی مائيں نہيں نيں؟ سب نے کہیا:یقینا ہيں ۔ پھر فرمایا: جس جس کاماں مولا ہاں اس دے نفس اُتے علیؑ اس تو‏ں زیادہ اختیار رکھدے نيں۔ پھر امام علی دے شانے اُتے ہتھ مارا تے فرمایا:خدایا! جو انہاں تو‏ں محبت رکھے تو اس تو‏ں محبت رکھ تے جو انہاں تو‏ں دشمنی رکھے تو اسنو‏ں دشمن رکھ۔ اے لوگو! وچ مومنین اُتے انہاں دے نفساں تو‏ں زیادہ بااختیار ہاں،مومنین اُتے صرف ایہی میرا امر اے انہاں دے بعد میرا بیٹا حسنؑ مومنین اُتے اولی بالتصرف اے تے مومنین اُتے صرف ایہی اس دا امر اے ۔ دوبارہ لوگاں تو‏ں خطاب فرمایا:جب وچ دنیا تو‏ں رخصت ہوجااں تو علی تواڈے نفساں اُتے زیادہ مختار کل ہون گے، جدو‏ں علی دنیا تو‏ں رخصت ہوجائيں تو میرا بیٹا حسن مالک و مختار اے ،حسن دے بعد میرا فرزند حسین مالک و مختار اے ۔ آخر وچ عبد اللہ دا بیان اے کہ معاویہ کہنے لگیا:اے فرزند جعفر!تم نے وڈی گل کہی اے جے تواڈی گل سچ اے تو تواڈے خاندان والےآں دے سوا سبھی ہلاک ہو گئے، نہ مہاجر باقی بچے نہ انصار۔ ابن جعفر: خدا دی قسم جو کچھ ميں نے کہیا اوہ حق و حقیقت اے ميں نے خود نبی اکرم تو‏ں سنیا اے ۔معاویہ بن ابی سفیان نے امام حسن و حسین ہور عبد اللہ بن عباوہدی طرف رخ کرکے کہیا: فرزند جعفر کیتا کہہ رہے ہيں؟ ابن عباس نے جواب دتا: جے تمہيں انہاں دے بیان اُتے ایمان نہين تو انہاں نے جنہاں لوگاں دا نام لیا انہاں تو‏ں پوچھ لو۔معاویہ بن ابی سفیان نے عمر بن سلمہ و اسامہ دے پاس آدمی بھیجیا تو انہاں نے گواہی دتی کہ فرزند جعفر نے جو کچھ کہیا اسنو‏ں اسيں لوگاں نے وی سنیا اے ۔ آخر وچ عبد اللہ بن جعفر نے کہیا: ساڈے رسول ؐنے یقینا بہترین افراد نو‏‏ں غدیر خم وچ تے دوسرے مواقع اُتے امت دی ہدایت دے لئی متعین فرمایا، انہاں اُتے حجت قرار دتا، انہاں دی اطاعت دا حکم دتا، انہيں سمجھیا دتا کہ علی دی نسبت رسول تو‏ں اوہی اے جو ہارون نو‏‏ں موسیؑ تو‏ں سی تے ایہ کہ نبی اکرمﷺ دے بعد اوہ تمام مومنین دے ولی ہيں اولی بالتصرف ہيں رسول ؐکی طرح، علی جانشین رسول ؐ ہيں ، انہاں دے وصی ہيں، انہاں دی اطاعت خدا دی اطاعت ،انہاں دی نافرمانی خدا دی نافرمانی اے، انہاں دی دوستی خدا دی دوستی اے، انہاں تو‏ں کینہ خدا تو‏ں کینہ ا‏‏ے۔