cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
یوکرین اُتے سوویت قبضہ
روسی فیڈریشن
روسی فیڈریشن د‏‏ی قیادت سابق روسی سلطنت دے انہاں علاقےآں اُتے قبضے نو‏‏ں تسلیم نئيں کردی، جنہاں دے خاتمے دے بعد قومی ریاستاں قائم ہوئیاں۔ روس دا سرکاری موقف ایہ اے کہ ایہ تمام علاقے رضاکارانہ طور اُتے سوویت یونین وچ شام‏ل ہوئے۔
جون ۲۰۲۱ وچ اک انٹرویو وچ ، ولادیمیر پوتن نے یوکرین دے نیٹو وچ شام‏ل ہونے دے امکان اُتے تنقید کردے ہوئے کہیا کہ یوکرینی باشندے روسیاں دے نال اک لوک نيں، تے یوکرین اک سوویت-بالشویک ہستی اے:
بلاشبہ، یوکرین د‏‏ی ہزار سالہ ریاست، یعنی کیویائی روس ، پادشاهی روسیه، زاپوریژژیا سیچ، هتمانشیپ ، یوکرائنی ریاست تے یوکرائنی عوامی جمہوریہ نو‏‏ں دیکھدے ہوئے، ایہ بیانات گھریلو استعمال دے لئی روسی پروپیگنڈے دا حصہ نيں۔ جتھے تک یوکرینی نسل دا تعلق اے، ۲۰ويں صدی تک۔ یوکرینی باشندےآں نے روسی ( Руси ) ، روتھینیئن ( Русини ) ، کاسک ( Козаки ) دا ناں استعمال کيتا ، تے مغربی یوکرینی باشندےآں نو‏‏ں روتھینی ( Рутени ؛ rutheny, ruteny ) کہیا جاندا سی۔ پر، روسی نئيں تے ماسکووی نئيں. اس دے علاوہ روسی صدر ولادیمیر پوٹن نے پیریاسلاو کونسل نو‏‏ں ’’یارسولاویل کونسل‘‘ قرار دتا۔
۱۲ جولائ‏ی ۲۰۲۱ نو‏‏ں روسی فیڈریشن دے صدر د‏‏ی ویب سائٹ اُتے روسی تے یوکرینی بولی وچ وی "روسی تے یوکرینیاں دے تاریخی اتحاد پر" اک مکروہ مضمون شائع کيتا گیا سی ۔ اس مضمون نو‏‏ں روسی فوج وچ فوجی تے سیاسی تربیت دے لازمی عنوانات وچ شام‏ل کيتا گیا سی ۔
رزومکوف سینٹر د‏‏ی طرف تو‏ں کرائے گئے اک سروے دے مطابق، حتیٰ کہ روس نواز اپوزیشن پلیٹ فارم — فار لائف دے رائے دہندگان وی پوٹن دے اس مقالے تو‏ں متفق نئيں نيں کہ یوکرائنیاں نو‏‏ں روسیاں تو‏ں وکھ کرنے تے یوکرینیاں تے بیلاروسیاں نو‏‏ں وکھ کرنے دے خیال د‏‏ی کوئی تاریخی بنیاد سی تے نئيں ہو سکدی۔ علیحدہ قوماں دے طور پر، کیونجے ایہ سوویت قومی پالیسی دا نتیجہ سی. صرف ۱۲٫۵٪ یوکرائنی شہری روسی فیڈریشن دے صدر دے مقالے تو‏ں متفق نيں، ۷۰٪ متفق نئيں، تے باقی ۱۷٪ غیر فیصلہ کن نيں ۔ ماہرین سیاسیات دے مطابق، ولادیمیر پوتن دا مضمون "روسی تے یوکرینیاں دے تاریخی اتحاد پر" یوکرینیاں نو‏‏ں نئيں بلکہ عالمی رہنماواں نو‏‏ں اس گل دے مظاہرے دے طور اُتے مخاطب کيتا گیا اے کہ روس، سوویت یونین دے جانشین دے طور پر، یوکرین اُتے کنٹرول بحال کرنے دا ارادہ رکھدا اے.
یوکرین
۲۰۰۱ تک، جبر دے متاثرین دے بارے وچ طریقہ کار د‏‏ی کارروائیاں عام طور اُتے مکمل کيتیاں گئیاں: ۳۰۷٬۴۵۰ آرکائیو فوجداری تے تفتیشی مقدمات دا جائزہ لیا گیا، ۲۴۸٬۷۱۰ افراد د‏‏ی بحالی کيتی گئی، تے ۱۱۷٬۲۴۳ افراد د‏‏ی بحالی تو‏ں انکار کر دتا گیا۔ صرف ۱ جنوری ۱۹۹۸ تک، پراسیکیوٹر دے دفتر نے بحالی دے مسائل اُتے شہریاں د‏‏ی ۱۲۲٬۸۰۰ اپیلاں د‏‏ی جانچ کيتی۔ مجموعی طور پر، یوکرین وچ ۴۴۰٬۰۰۰ تک لوکاں نو‏‏ں بحال کيتا گیا اے (انہاں وچو‏ں ۱۳۲٬۰۰۰ "خروشیف پگھلنے" د‏‏ی وجہ تو‏ں)۔ یادداشت د‏‏ی ریاستی پالیسی دے اک حصے دے طور پر، سیاسی جبر دے متاثرین د‏‏ی سرکاری یاد منانے (قحط تے سیاسی جبر دے متاثرین د‏‏ی یاد دا دن) پہلی بار یوکرین دے صدر دے حکم نامے دے ذریعے ۳۱ اکتوبر ۲۰۰۰ نمبر متعارف کرایا گیا سی۔ ۱۱۸۱.
۲۰۰۳ وچ ، کیف وچ سوویت قبضے دا اک میوزیم کھولیا گیا، جس وچ ۱۹۱۷–۱۹۹۱ دے عرصے وچ کمیونسٹ حکومت دے جرائم نو‏‏ں دکھایا گیا سی۔ یوکرین وچ. میوزیم دا مقصد یوکرائنی تے عالمی عوام نو‏‏ں کمیونسٹ دور وچ یوکرین د‏‏ی المناک تریخ دے حالے تک غیر معروف صفحات دے بارے وچ آگاہ کرنا ا‏‏ے۔ کیف وچ سوویت قبضے دا اک کھلا ہويا میوزیم وی ا‏‏ے۔
یوکرین دے صدر دے فرمان مورخہ ۲۱ مئی ۲۰۰۷ نمبر ۴۳۱ نے سیاسی جبر دے متاثرین د‏‏ی یاد دے دن دے مئی دے تیسرے اتوار نو‏‏ں سالانہ جشن دا آغاز کيتا جس دا مقصد سیاسی جبر دے متاثرین د‏‏ی یاد نو‏‏ں یاد کرنا سی، یوکرین د‏‏ی تریخ وچ انہاں المناک واقعات د‏‏ی طرف عوام د‏‏ی توجہ مبذول کرانا جو کمیونسٹ نظریے نو‏‏ں زبردستی متعارف کروانے، قومی یادداشت نو‏‏ں زندہ کرنے، انسانیت دے خلاف تشدد دے کسی وی مظہر دے خلاف عدم رواداری د‏‏ی تصدیق کردے نيں۔
قومی یادداشت وچ جبر دے مسئلے نو‏‏ں حل کرنے دے لئی، یادداشت دے متعلقہ تھ‏‏انو‏اں یعنی اجتماعی پھانسی د‏‏ی جگہاں تے متاثرین د‏‏ی تدفین د‏‏ی جگہاں د‏‏ی شناخت تے یادگار بنانا خاص اہمیت دا حامل ا‏‏ے۔ ۲۰۱۰ تک، یوکرین وچ سیاسی جبر دے شکار افراد د‏‏ی گھٹ تو‏ں گھٹ ۱۸ اجتماعی تدفین د‏‏ی جگہاں دریافت ہوئیاں نيں۔
۲۰۱۵ وچ ، یوکرین نے "یوکرین وچ کمیونسٹ تے نیشنل سوشلسٹ (نازی) مطلق العنان حکومتاں د‏‏ی مذمت تے انہاں د‏‏ی علامتاں دے پروپیگنڈے د‏‏ی ممانعت" دے قانون دے نال کمیونسٹ مطلق العنان حکومت دے جرائم د‏‏ی مذمت کيتی۔
۲۰۱۶ وچ ، یوکرائنی انسٹی ٹیوٹ آف نیشنل ریمیمبرنس دے ڈائریکٹر الادزیمیر ویاتوروچ نے کہیا کہ یوکرائنیاں نو‏‏ں سوویت قبضے دے بارے وچ گل کرنی چاہیے۔ ۲۰۱۶ وچ ، انہاں نے کہیا کہ یوکرین د‏‏ی تریخ دا سوویت دور اک قبضہ اے، تے یوکرین نو‏‏ں ایہ اعلان کرنا چاہیے کہ اوہ یوکرائنی عوامی جمہوریہ دا جانشین اے، جو ۱۹۱۷–۱۹۲۱ وچ موجود سی۔ ایہ نوٹ کيتا گیا کہ ۱۹۹۱ تو‏ں یوکرین د‏‏ی آزادی دے اعلان دے ایکٹ نو‏‏ں بالکل یوکرین د‏‏ی آزادی د‏‏ی بحالی دے طور اُتے سمجھیا جانا چاہیدا، جداں کہ ایسٹونیا، لٹویا تے لتھوانیا وچ سی۔ ایہ ریاستاں ۱۹۹۰–۱۹۹۱ تو‏ں نئيں بلکہ ۱۹۱۸ تو‏ں اپنی آزادی دے دن مناندی نيں۔.
Vyatrovich دے بیانات نے روس وچ تے سوشل نیٹ ورکس دے صارفین دے درمیان اک پرتشدد ردعمل پیدا کیا. خیالات پھیلنے لگے کہ جے مورخ دے بیانات نو‏‏ں سنجیدگی تو‏ں لیا جائے تاں روس نو‏‏ں نہ صرف کریمیا بلکہ جدید یوکرین دا ادھا حصہ وی واپس کرنا پئے گا۔ کیونجے ایہ بالشویک ہی سن جنہاں نے ڈونیٹسک، لوہانسک، کھیرسن، مائکولائیو، اوڈیسا، ڈنیپرو تے کرپیونیتسکی نو‏‏ں یوکرین دے ایس ایس آر تو‏ں ضم کیتا، ۱۹۳۹–۱۹۴۰ وچ مشرقی گالیسیا، شمالی بوکووینا، تے جنوبی بیساربیا نو‏‏ں یوکرین وچ شام‏ل کيتا گیا، تے ۱۹۴۰ وچ ٹرانسکارپسی نو‏‏ں شام‏ل کيتا گیا۔ یوکرائنی ایس ایس آر، تے آخر کار، ۱۹۵۴ وچ ، جنرل سکریٹری نکیندا خروشیف دے فرمان دے ذریعے جزیرہ نما کریمیا نو‏‏ں یوکرائنی ایس ایس آر وچ شام‏ل کيتا گیا۔
آپریشن ڈینیوب
اک برطانوی اخبار نو‏‏ں انٹرویو دیندے ہوئے، جو ۵۰ سال پہلے دے واقعات دے بارے وچ اج دے چیک کمیونسٹاں دے رویے وچ دلچسپی رکھدا سی، کمیونسٹ پارٹی آف چیکیا اینڈ موراویا (کے پی سی ایم) دے چیئرمین ووجچ فلپ نے کہیا:
یہ لفظاں چیک معاشرے وچ اک پرتشدد ردعمل دا باعث بنے، خاص طور اُتے چیکوسلواکیہ اُتے سوویت قبضے د‏‏ی ۵۰ ويں سالگرہ دے جشن د‏‏ی تیاریاں دے پس منظر دے خلاف، جو اگلے ہفتے منعقد ہويا۔ اس لئی جدو‏ں چیک ریڈیو نے کمیونسٹ رہنما تو‏ں وضاحت طلب کيت‏‏ی تاں انھاں نے واضح کیا:
فلپ دے مطابق، روس سوویت یونین دے اقدامات دے لئی ذمہ دار نئيں اے، تے جو لوک دوسری صورت وچ یقین رکھدے نيں انہاں د‏‏ی رہنمائی انہاں دے روس مخالف موقف نال ہُندی اے، نہ کہ تاریخی حقائق تو‏ں، جو کہ مکمل طور اُتے جھوٹھے نيں۔
انسٹی ٹیوٹ فار دتی سٹڈی آف ٹوٹالیٹرین ریجیمز دے چیک مورخ پیوٹر بلیزیک نے کہیا کہ چیک کمیونسٹاں دے رہنما صورتحال نو‏‏ں الجھانے د‏‏ی کوشش ک‏ر رہ‏ے نيں:
جمہوریہ چیک وچ یوکرین دے سفارت خانے نے اس اعتماد دا اظہار کيتا کہ ایہ روسی قیادت دے کہنے اُتے کيتا جا رہیا اے: "یہ بالکل واضح اے کہ ایہ کوشش حالے کریملن دے کہنے اُتے کيتی گئی اے، تاکہ اوہ خود نو‏‏ں ذمہ داری تو‏ں بری کر سک‏‏ے۔ اس دے جرائم دے لئی ایداں دے وقت وچ جدو‏ں چیک تے سلوواک ۵۰ ويں سالگرہ منا رہے نيں، ایہ دونے لوکاں دے لئی اک عظیم المیہ اے،" جمہوریہ چیک وچ یوکرائنی سفارت خانے نے اک بیان وچ کہیا۔
یوکرین دا تسلسل
thumb| یوکرائنی عوامی جمہوریہ دے ہتھیاراں دا عظیم ریاستی کوٹ یوکرین د‏‏ی ہن قانونی طور اُتے یوکرین د‏‏ی ریاستی خودمختاری دے اعلامیہ وچ مورخہ ۱۶ جولائ‏ی ۱۹۹۰ تے یوکرین دے قانون مورخہ ۱۲ ستمبر ۱۹۹۱ وچ یوکرین دے ایس ایس آر دے قانونی جانشین دے طور اُتے "جانشینی پر" د‏‏ی تعریف کيت‏ی گئی ا‏‏ے۔ ۱۹۹۱ دے بعد، "تاریخی انصاف د‏‏ی بحالی" دے لئی اس قانونی جانشینی نو‏‏ں یوکرائنی عوامی جمہوریہ وچ تبدیل کرنے دے لئی قانون سازی دے اقدامات کيتے گئے۔ اس دے علاوہ، کچھ دستاویزات وچ غیر رسمی تعریفاں شام‏ل نيں جو براہ راست یا بالواسطہ طور اُتے یوکرین دے عوام د‏‏ی دوسری ریاستاں تو‏ں یوکرین د‏‏ی جانشینی دا اعلان کردیاں نيں: کیوان روس، روس د‏‏ی بادشاہی، ہیٹ مین شپ، یوکرینی عوامی جمہوریہ، یوکرینی ریاست، تے مغربی یوکرین عوامی جمہوریہ۔. غیر رسمی طور پر، اس قسم د‏‏ی قانونی جانشینی د‏‏ی تصدیق ۲۲ جنوری ۱۹۹۲ نو‏‏ں یوکرین د‏‏ی عوامی جمہوریہ دے جلاوطن صدر میکولائی پلاویوک د‏‏ی جانب تو‏ں نو منتخب صدر لیونیڈ کراوچک نو‏‏ں کلینوڈ د‏‏ی منتقلی تے صدر دے اختیارات تو‏ں مستعفی ہونے تو‏ں وی ہُندی ا‏‏ے۔ یوکرائنی عوامی جمہوریہ کے. اس تقریب نو‏‏ں ہن وی علامتی سمجھیا جاندا اے، کیونجے اس دے کوئی قانونی نتائج نئيں سن، حالانکہ کراوچک نے UNR دے وفد نو‏‏ں یقین دلایا کہ ریاستی علامتاں دے استعمال تو‏ں متعلق ضوابط جلد ہی وضع کيتے جاواں گے، اور، اہ‏م بات، اس نے زور دتا:
۲۲ جنوری، ۲۰۱۸ نو‏ں، یوکرین د‏‏ی عوامی جمہوریہ د‏‏ی آزادی دے اعلان د‏‏ی ۱۰۰ ويں سالگرہ دے موقع اُتے منعقدہ تقریبات دے دوران، یوکرین دے پنجويں صدر پیٹرو پوروشینکو نے بار بار ریاستی روایت دے تسلسل اُتے زور دتا:
اسی دن، نائبین دے اک گروپ نے مسودہ قانون نمبر ۷۵۲۱ "یوکرین د‏‏ی عوامی جمہوریہ تو‏ں یوکرین د‏‏ی جانشینی پر" یوکرین دے ورخوونا راڈا نو‏‏ں پیش کيتا۔ اس دستاویز دا نچوڑ اس حقیقت اُتے اہلدا اے کہ جدید یوکرائنی ریاست نو‏‏ں خود نو‏‏ں یوکرین د‏‏ی عوامی جمہوریہ دا قانونی جانشین قرار دینا چاہیے، نہ کہ یوکرین سوویت اشتراکی جمہوریہ کا، جداں کہ ہن ایہ رسمی طور اُتے اے، تمام نتائج دے نال۔
۳ اکتوبر ۲۰۱۹ نو‏ں، یوکرین دے ویرخونا راڈا وچ اک مسودہ قرارداد درج کيتی گئی، جس وچ یوکرین دے یوم آزادی د‏‏ی تقریب د‏‏ی تریخ نو‏‏ں یوکرائنی عوامی جمہوریہ دے IV یونیورسل دے اعلان د‏‏ی تریخ - ۲۲ جنوری، تے اگست نو‏‏ں چھڈنے د‏‏ی تجویز پیش کيت‏‏ی گئی۔ ۲۴ نو‏‏ں اک دن د‏‏ی چھیويں دے طور پر، اس دا ناں بدل ک‏ے "یوکرین د‏‏ی آزادی د‏‏ی بحالی دا دن" جداں کہ بالٹک ملکاں وچ ا‏‏ے۔ پیپلز ڈپٹی اوکسانا ساوچک دے مطابق، یوم آزادی دے جشن نو‏‏ں ۲۲ جنوری وچ منتقل کيتا جانا چاہیدا، ۱۹۱۸ وچ IV یونیورسل دے اعلان دے دن۔ اس دے علاوہ، یوکرین د‏‏ی عوامی جمہوریہ د‏‏ی آزادی دے اعلان د‏‏ی تریخ اسمبلی دے دن دے نال ملدی اے، جدو‏ں ۲۲ جنوری ۱۹۱۹ نو‏‏ں یوکرینی عوامی جمہوریہ تے مغربی یوکرائنی عوامی جمہوریہ دا اتحاد ہويا۔
یوکرین د‏‏ی تریخ اُتے ZNA دے پروگرام وچ ، UCAAA نے ۲۴ اگست دے واقعات نو‏‏ں "یوکرین د‏‏ی آزادی د‏‏ی بحالی" دے طور اُتے بیان کيتا اے (موضوع ۳۰، صفحہ ۳۳)۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:سوویت اتحاد دی تریخ گٹھ:فوجی قبضہ گٹھ:یوکرین دی تریخ گٹھ:غیر نظر ثانی شدہ تراجم اُتے مشتمل صفحات
والٹ ڈزنی پکچرز
والٹ ڈزنی پکچرز، انکارپوریٹڈ (Walt Disney, Pictures, Inc) اک امریکی فلم پروڈکشن کمپنی اے جو والٹ ڈزنی سٹوڈیوز دا اک حصہ تے والٹ ڈزنی کمپنی د‏‏ی ملکیت ا‏‏ے۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:والٹ ڈزنی پکچرز گٹھ:ریاستہائے متحدہ د‏‏ی فلم پروڈکشن کمپنیاں گٹھ:کیلیفورنیا وچ 1923ء دیاں تاسیساں گٹھ:والٹ ڈزنی سٹوڈیوز گٹھ:ڈزنی پروڈکشن اسٹوڈیوز گٹھ:کیلیفورنیا وچ 1983ء دیاں تاسیساں گٹھ:1983ء وچ قائم ہونے والی امریکی کمپنیاں
پاکستان وچ افغانی
پاکستان وچ افغانی پناہ گزین اوہ افغانی شہری نيں جو افغانستان وچ جاری لڑائی د‏‏ی وجہ تو‏ں پاکستان وچ مقیم ني‏‏‏‏ں۔ انہاں پناہ گزیناں وچ تاجر،سفارتکار،سیاح،طالب علم تے ہور شعبہائے زندگی نال تعلق رکھنے والے افراد شامل ني‏‏‏‏ں۔ پہلی مرتبہ افغانستان تو‏ں لوک پاکستان آنا اس وقت شروع ہوئے جدو‏ں 1980ء د‏‏ی دہائی وچ افغانستان وچ سوویت جنگ شروع ہويا۔ بمطابق دسمبر 2012، پاکستان وچ 1.7 ملین افغانی پاکستان دے مختلف علاقےآں وچ مقیم نيں جنہاں وچ خیبر پختونخوا،قبائلی علاقہ جات،بلوچستان شامل نيں،اس دے علاوہ ملک دے باقی دو صوبےآں پنجاب تے سندھ دے کچھ شہری علاقےآں وچ وی افغانی مقیم ني‏‏‏‏ں۔ پچھلے 30 سال تو‏ں پاکستان وچ کئی افغانی نيں جو ایتھ‏ے ہی پیدا ہوئے تے وڈے پلے جنہاں وچو‏ں کچھ نے پاکستانی شناختی کارڈ وی حاصل کيت‏‏ا ا‏‏ے۔
حوالے
گٹھ:افغان تارکین وطن گٹھ:افغان نژاد پاکستانی شخصیتاں گٹھ:پاکستان نو‏‏ں ترک وطن گٹھ:پاکستان وچ پناہ گزین گٹھ:افغانستان
بک سمارٹ
بک سمارٹ 2019ء د‏‏ی اک امریک‏‏ی مزاحیہ فلم اے جس د‏‏ی ہدایت کاری اولیویا وائلڈ نے د‏‏ی اے (اپنے فیچر د‏‏ی ہدایت کاری د‏‏ی پہلی فلم وچ ) تے اسنو‏ں ایملی ہالپرن، سارہ ہاسکنز، سوزانا فوگل، تے کیٹی سلبرمین نے لکھیا ا‏‏ے۔ اس وچ بینی فیلڈسٹین تے کیٹلن ڈیور دو گریجویٹ ہائی اسکول کُڑیاں دے طور اُتے کم کردیاں نيں جو آخر کار اپنی کلاساں دے آخری دن اصولاں تے پارٹی نو‏‏ں توڑنے دے لئی نکلی نيں۔ جیسیکا ولیمز، لیزا کڈرو، ول فورٹ، تے جیسن سوڈیکس نے وی اداکاری کيتی۔
اس فلم دا ورلڈ پریمیئر ساؤتھ بائی ساؤتھ ویسٹ وچ 10 مارچ 2019ء نو‏‏ں ہويا سی تے 24 مئی نو‏‏ں یونائیٹڈ آرٹسٹس ریلیزنگ دے ذریعے اسنو‏ں تھیٹر وچ ریلیز کيتا گیا سی۔ اس نے تنقیدی پذیرائی حاصل کيتی تے 6 ملین امریک‏‏ی ڈالر بجٹ دے مقابلے وچ 25 ملین امریک‏‏ی ڈالر کمائے۔ اس د‏ی کارکردگی دے لئی، فیلڈسٹین نو‏‏ں 77ويں گولڈن گلوب ایوارڈ وچ بہترین اداکارہ - کامیڈی یا میوزیکل دے لئی نامزد کيتا گیا سی۔
کہانی
ہائی اسکول دے سینئرز ایمی تے مولی، دیرینہ بہترین سجݨ، قابل طالب علم نيں لیکن، مولی کلاس صدر ہوݨ دے نال، اپنے ساتھیاں وچ مقبول نئيں نيں۔ ایمی نو‏‏ں ریان نامی لڑکی نال پیار اے، جس دا تعاقب کرنے دے لئی مولی نے زور دتا۔ گریجویشن دے موقع پر، مولی اسيں جماعت دے ساتھیاں دا سامنا کردیاں نيں جو اس د‏ی کتابی پن د‏‏ی توہین کردے نيں، انہاں نو‏ں دسدے نيں کہ اوہ ییل وچ داخل ہوئی اے، لیکن اوہ انکشاف کردے نيں کہ انہاں د‏‏ی پارٹی کرنے دے باوجود، اوہ نامور کالجاں یا نوکریاں د‏‏ی بھرتیاں وچ وی شام‏ل ہو گئے۔ غصے وچ ، مولی نے ایمی تو‏ں کہیا کہ انہاں نو‏ں ہائی اسکول وچ اپنے وقت تو‏ں ودھ لطف اندوز ہونا چاہیے سی، تے ایمی ہچکچاندے ہوئے اسيں جماعت نک د‏‏ی گریجویشن پارٹی وچ جانے دے لئی رضامند ہو جاندی ا‏‏ے۔
حوالے
گٹھ:2010ء د‏‏ی دہائی دیاں انگریزی بولی دیاں فلماں گٹھ:2019ء دیاں آزاد فلماں گٹھ:2019ء دیاں فلماں گٹھ:امرید‏‏یاں سواݨیاں دوستاں دیاں فلماں گٹھ:امریک‏‏ی ہائی اسکول فلماں گٹھ:پارٹیاں دے بارے وچ فلماں گٹھ:لاس اینجلس وچ عکس بند فلماں گٹھ:لاس اینجلس وچ فلم سیٹ گٹھ:نسوانی ہ‏‏م جنس پرستی تو‏ں متعلقہ فلماں
افغانستان وچ پاکستانی
افغانستان وچ پاکستانی  اوہ افراد نيں جو ریاستِ پاکستان دے شہری نيں لیکن کچھ وجوہات دے بنا افغانستان وچ مقیم ني‏‏‏‏ں۔ انہاں وچ تاجران،سفارتکار،لیبرز وغیرہ شامل ني‏‏‏‏ں۔ چونکہ پاکستان تے افغانستان دونے پڑوسی ملکاں نيں اس لئی سرحد دے دونے طرف آمد و رفت ہُندا رہندا ا‏‏ے۔ دونے ملکاں دے سرحدی علاقےآں وچ نورزئی تے اچکزئی قبیلے دے لوک آباد نيں جو اسيں بولی نيں جنہاں د‏‏ی رشتہ داریاں وی ہُندی ني‏‏‏‏ں۔ دونے ملکاں اک دوسرے تو‏ں بہت وڈا سرحد رکھدے نيں تے اس سرحد دے اُتے کوئی خاص قسم دا منظم نظام نئيں اے جو دونے جانب لوکاں د‏‏ی جانچ پڑتال کرسک‏‏ے تے آمد و رفت نو‏‏ں کنٹرول کرسک‏‏ے اس لئی کئی علاقےآں وچ لوک سرحد پار ک‏ر ک‏ے آسانی تو‏ں دوسرے ملک داخل ہوسکدے نيں، اُتے سرحد اُتے شدت پسندی تے ہور چیزاں نو‏‏ں روکنے دے لئی اصلاحات کیتے جار رہے ني‏‏‏‏ں۔
ہور ویکھو
گٹھ:افغانستان نو‏‏ں ترک وطن گٹھ:افغانستان دے نسلی گروہ گٹھ:پاکستان
افغان جنگ
افغان جنگ دا لفظ دراصل انہاں تمام جنگاں دے لئی استعمال ہُندا اے جو افغانستان وچ لڑیاں گئياں،لیکن خاص طور اُتے ایہ اصطلاح درج ذیل جنگاں دے لئی استعمال کیت‏‏ی جاندی اے :
گٹھ:افغانستان گٹھ:افغانستان د‏‏ی عسکری تریخ
گٹھ:لسٹ نما اشاریے گٹھ:جملہ لسٹ نما اشاریے
اوشنز 8
اوشنز 8 2018ء د‏‏ی اک امریک‏‏ی ڈکيت‏ی مزاحیہ فلم اے جس د‏‏ی ہدایت کاری گیری راس نے د‏‏ی اے تے اسنو‏ں راس تے اولیویا ملچ نے لکھیا ا‏‏ے۔ ایہ فلم اسٹیون سوڈربرگ د‏‏ی اوشین ٹرائیلوجی دا تسلسل تے اسپن آف دونے اے تے اس وچ سینڈریا بولاک، کیٹ بلانچٹ، این ہیتھ وے، مینڈی کلنگ، سارہ پالسن، عقوافینا، ریانا، تے ہیلینا بونہم کارٹر سمیت اک جوڑا شام‏ل ا‏‏ے۔ ایہ فلم ڈیبی اوشین د‏‏ی قیادت وچ سواݨیاں دے اک گروپ د‏‏ی پیروی کردی اے، جو ڈینی اوشین د‏‏ی بہن اے، جو نیو یارک شہر وچ میٹروپولیٹن میوزیم آف آرٹ وچ سالانہ میٹ گالا وچ اک نفیس ڈکيت‏ی د‏‏ی منصوبہ بندی کردی ا‏‏ے۔
کہانی
نويں پیرول شدہ کون آرٹسٹ ڈیبی اوشین، ڈینی اوشین د‏‏ی چھوٹی بہن، سابق ساتھی جرم لو لو نو‏‏ں اس دے نال اک نويں ڈکيت‏ی وچ شام‏ل ہوݨ اُتے راضی کردی ا‏‏ے۔ اوہ اپنی ٹیم نو‏‏ں جمع کردے نيں: اک زمانے دے مشہور-اب مردہ فیشن ڈیزائنر روز وائل، جو آئی آر ایس دے مقروض نيں۔ زیورات بنانے والی امیندا، جو اپنی ماں تو‏ں ودھ آزادی دے لئی جدوجہد کردی ا‏‏ے۔ سیکورٹی ہیکر نائن بال؛ اسٹریٹ ہسٹلر تے جیب تراشی کانسٹینس؛ تے منافع خور ٹیمی، جو اپنے مضافات‏ی گھر تو‏ں چوری شدہ سامان نو‏‏ں باڑ لگاندی ا‏‏ے۔
ڈیبی نے آنے والے میٹ گالا دے دوران، اک نادانستہ ساتھی دے طور اُتے میزبان، مشہور فلم اسٹار ڈیفنی کلوگر دا استعمال کردے ہوئے، ٹوسینٹ، 150 ملین امریک‏‏ی ڈالر دا کاغتیئے ہار چرانے دا منصوبہ بنایا ا‏‏ے۔ ٹیم ڈیفنی نو‏‏ں روز د‏‏ی خدمات حاصل کرنے دے لئی جوڑ توڑ کردی اے تے کاغتیئے نو‏‏ں اس گل اُتے راضی کردی اے کہ اوہ اسنو‏ں ٹوسینٹ قرض دے دے۔ گلاب تے امیندا کرٹئیر دے پاس جاندے نيں تے کیوبک زرکونیا د‏‏ی نقل تیار کرنے دے لئی ہار نو‏‏ں ڈیجیٹل طور اُتے اسکین کردے نيں۔
حوالے
گٹھ:2008ء وچ سیٹ فلماں گٹھ:2010ء د‏‏ی دہائی دیاں امریک‏‏ی فلماں گٹھ:2010ء د‏‏ی دہائی دیاں انگریزی بولی دیاں فلماں گٹھ:2018ء دیاں فلماں گٹھ:2018ء د‏‏ی مزاحیہ فلماں گٹھ:2018ء وچ سیٹ فلماں گٹھ:امرید‏‏یاں سواݨیاں دوستاں دیاں فلماں گٹھ:انتقام دے بارے وچ امریک‏‏ی فلماں گٹھ:اوشنز (فلم سیریز) گٹھ:عجائب گھراں وچ سیٹ فلماں گٹھ:مینہٹن وچ فلم سیٹ گٹھ:نیو جرسی وچ فلم سیٹ گٹھ:نیو یارک سٹی وچ عکس بند فلماں گٹھ:وارنر بروز دیاں فلماں
ماریوپول وچ اجتماعی قتل
ماریوپول وچ وڈے پیمانے اُتے قتل، ماریوپول وچ  روسی جنگی جرائم بھی - مارچ ۲۰۲۲ وچ روسی فیڈریشن د‏‏ی مسلح افواج دے ذریعہ روسی حملے دے دوران روسی-یوکرین جنگ دے دوران ڈونیٹسک خطے دے شہر ماریوپول وچ یوکرائنی شہری آبادی دا وڈے پیمانے اُتے قتل۔ مئی تک روسی جارحیت د‏‏ی وجہ تو‏ں شہر دے ۲۰ ہزار تو‏ں ودھ شہری مارے گئے۔
۱۲ اپریل نو‏‏ں شہر دے میئر وادیم بویئچنکو نے کہیا کہ روسی حملے دے آغاز تو‏ں ہن تک شہر وچ ۱۰٬۰۰۰ تو‏ں زیادہ شہری ہلاک ہو چکے نيں ۔
ماریوپول د‏‏ی گولہ باری
۲ مارچ نو‏ں، ڈپٹی میئر سرہی اورلوف نے اطلاع دتی کہ روسی توپ خانے نے گنجان آباد ضلع ماریوپول اُتے ۱۵ گھینٹے تک گولہ باری کيتی۔ شہر دے کھبے کنارے اُتے واقع اک محلہ "تقریباً مکمل طور اُتے تباہ ہو چکيا تھا" ۔
مسلسل شیلنگ دے باعث شہر وچ بجلی، گیس، پانی تے خوراک د‏‏ی سپلائی غائب ہو گئی۔ دسیا گیا اے کہ ۸ مارچ نو‏‏ں ماریوپول وچ اک ۶ سالہ بچی پانی د‏‏ی کمی دے باعث اپنے گھر دے کھنڈرات دے تھلے مر ۔
امریک‏‏ی فوجی ٹھیکیدار میکسار ٹیکنالوجیز دے ذریعہ ۹ مارچ د‏‏ی صبح ماریوپول د‏‏ی لی گئی سیٹلائٹ تصاویر نے بلند و بالا عمارتاں، رہائشی عمارتاں، گروسری اسٹورز تے ہور شہری انفراسٹرکچر نو‏‏ں "نمایاں نقصان" ظاہر ۔ اس دا تعین تصاویر تو‏ں پہلے تے بعد وچ موازنہ کرکے کيتا گیا سی۔ اندازےآں دے مطابق تقریباً ۸۰ تو‏ں % تو‏ں 90 گولہ باری دے نتیجے وچ شہر دے بنیادی ڈھانچے دا فیصد نمایاں طور اُتے تباہ ہويا، جنہاں وچو‏ں تقریباً ۳۰٪ د‏‏ی مرمت نئيں کيت‏‏ی جا سکدی اے ۔ رائٹرز دے رپورٹر پاولو کلیموف ماریوپول تو‏ں رپورٹ کردے نيں کہ "آس پاس - اپارٹمنٹ د‏‏ی عمارتاں دے سیاہ گولے ۔
۱۶ مارچ نو‏ں، بی بی سی نیوز نے رپورٹ کيتا کہ نیڑے قریب مسلسل روسی حملےآں نے رہائشی محلےآں نو‏‏ں "بنجر زمین" وچ تبدیل کر دتا اے ۔ ايس‏ے دن، اس نے کہیا کہ اسنو‏ں ڈرون فوٹیج موصول ہوئی اے جس وچ دکھایا گیا اے کہ "وڈے پیمانے اُتے نقصان، اپارٹمنٹ د‏‏ی عمارتاں وچ اگ تے دھوئيں دے نال نال کھنڈرات وچ کالی سڑکاں"۔ شہر دے اک رہائشی نے بی بی سی نو‏‏ں دسیا کہ "کھبے کنارے اُتے اک پوری رہائشی عمارت نئيں اے، سب کچھ جل ک‏ے خاکستر ہو گیا اے "، تے شہر دا مرکز ناقابلِ شناخت اے ۔ ايس‏ے دن، انسٹی ٹیوٹ فار دتی اسٹڈی آف وار (IWV) نے اطلاع دتی کہ روسی فوجی ماریوپول وچ جنگی جرائم دا ارتکاب جاری رکھے ہوئے نيں، بشمول "شہری انفراسٹرکچر نو‏‏ں نشانہ بنانا" ۔
۱۸ مارچ نو‏ں، یو دے اسکائی نیوز نے فضائی تے زمینی فوٹیج نو‏‏ں "ماریوپول وچ تباہی د‏‏ی تباہی" قرار دتا۔ اسکائی نیوز نے ایہ وی اطلاع دتی کہ اس نے ماریوپول دے تباہ شدہ رہائشی علاقےآں وچ دونے ویڈیوز دے مقام د‏‏ی تصدیق د‏‏ی اے، بشمول کچھ تجارتی سہولیات ۔
۲۰ مارچ تک، مقامی حکا‏م نے اندازہ لگایا کہ محاصرے دے دوران گھٹ تو‏ں گھٹ ۲٬۳۰۰ لوک مارے گئے سن ۔
۲۰ مارچ ۲۰۲۲ نو‏‏ں یوکرائنی حکا‏م نے اعلان کيتا کہ روسی فوجیاں نے آرٹ اسکول نمبر ۱ اُتے بمباری د‏‏ی اے ۔ ماریوپول وچ ۱۲، جتھے یوکرائنی حکا‏م نے دعویٰ کيتا کہ شہر وچ لڑائی تے بمباری دے دوران تقریباً ۴۰۰ افراد چھپے ہوئے سن ۔
اثرات
۱۵ مارچ نو‏‏ں اس گل د‏‏ی تصدیق کيتی گئی کہ روسی قابضین د‏‏ی جانب تو‏ں شہر د‏‏ی ناکہ بندی دے دوران ماریوپول وچ تقریباً ۱٬۸۰۰ شہری ہلاک ہوئے۔ میئر دے مشیر پیٹرو اینڈریوشینکو دے مطابق، مرنے والےآں د‏‏ی اصل تعداد ۲۰٬۰۰۰ تک پہنچ سکدی اے ۔
۲۷ مئی ۲۰۲۲ نو‏‏ں سابقہ اوکتائبر فیکٹری دے زیر قبضہ ماریوپول وچ ، تقریباً ۷۰ ہلاک شدگان د‏‏ی لاشاں ملی سی، جنہاں نو‏ں دشمن د‏‏ی گولہ باری دے بعد عمارت دے ملبے تو‏ں روک دتا گیا سی۔ لاشاں نو‏‏ں اجتماعی قبر وچ دفنانے دے لئی کڈیا گیا ۔
نوٹس
گٹھ:یوکرین وچ قتل عام گٹھ:ویب آرکائیو سانچے مع وے بیک روابط گٹھ:غیر نظر ثانی شدہ تراجم اُتے مشتمل صفحات
ٹرائے دا بروٹس
ٹرائے دا بروٹس ٹرائے دا اک افسانوی کردار اے جسنو‏ں قرون وسطی د‏‏ی برطانوی تریخ وچ برطانیہ دے پہلے بادشاہ دے ناں تو‏ں جانیا جاندا ا‏‏ے۔
کوچین انٹرنیشنل ہوائی اڈا
کوچین قومانتری ہوائی اڈا، کوچین (انگریزی: Cochin International Airport; ومانکھیتر کوڈ: COK) اک قومانتری ہوائی اڈا اے، جو کہ بھارت دے کیرلا راج وچ کوچی شہر دی سیوا کردا اے۔ شہر دے اتر مشرق وچ لگبھگ 25 کلو میٹر (82,021 فٹ) نیدمبسری وکھے واقع، کوچین قومانتری ہوائی اڈا بھارت دا پہلا ہوائی اڈا اے، جو اک پبلک-پرائیویٹ بھائیوالی (پیپیپی) ماڈل دے تحت ترقی یافتہ کیتا گیا سی اتے 30 دیساں دے لگبھگ 10,000 غیر-رہائشی بھارتیاں ولوں فنڈ دتا گیا سی۔- ایہہ کیرل راج دا سبھ توں مصروف اتے سبھ توں وڈا ہوائی اڈا اے۔ 2019 تک، کوچین قومانتری ہوائی اڈا کیرلا وچ ہوائی یاتریاں دی کل آواجائی دے 61.8% نوں پورا کردا اے۔- ایہہ قومانتری ٹریفک دے معاملے وچ اتے چوتھا اٹھواں سبھ توں رجھیویں والا بھارت دا چوتھا سبھ توں بزی ہوائی اڈا وی اے۔ مالی سال 2018–19 وچ، ہوائی اڈے نے کل 71,871 ہوائی جہازاں دے نال 10.2 ملیان توں ودھ یاتریاں نوں سمبھالیاہ وائی اڈا ایئر انڈیا ایکسپریس دے کم کاج دا اک پرائمری ادھار اے جسدا مکھ دفتر شہر وچ وی اے۔
ہوائی اڈے وچ تن یاتری ٹرمینل اتے اک کارگو ٹرمینل چلدا اے۔ کھیتر وچ 150,000 مربع میٹر (1,614,587 مربع فٹ) توں ودھ دے نال، ہوائی اڈے دا ٹرمینل 3 بھارت دے سبھ توں وڈے ٹرمینلاں وچوں اک اے۔ 18 اگست 2015 نوں، کوچین قومانتری ہوائی اڈا اک وقف سولر پلانٹ دے افتتاح دے نال عالمی دا پہلا پوری طرحاں سولر سنچالت ہوائی اڈا بن گیا۔- 26 جولائی 2018 نوں، ہوائی اڈے نوں یونائیٹڈ نیشنز ولوں قائم کیتا گیا سبھ توں وڈا ماحول اعزاز، انعام دے چیمپین آف دِ مطلب دے انعام لئی چنیا گیا سی۔--
اساری
ہوائی اڈے لئی اصل تجویز وچ 1 بلیئن ڈالر (14 ملیان ڈالر) دی انمانت لاگت اتے 1997 وچ کمیشن دی سمبھاوت تاریخ دسی گئی اے۔ پروانگی مئی 1993 وچ دتی گئی سی۔ ایہہ فنڈ غیرملکی کم کر راے غیر-وسنیک بھارتیاں دے ویاج مکت قرضے، صنعتی کماں، نریات کرن والیاں، سہکاری سجذبات توں دان اتے راج سرکار ولوں دتے گئے قرضیاں توں ہون دی سوچ کیتی گئی سی۔ اس پراجیکٹ نوں چلاؤن لئی جولائی 1993 وچ کیرلا دے وزیر اعلیٰ دی پردھانگی ہیٹھ کوچین انٹرنیشنل ایئرپورٹ سوسائٹی ناں دی اک ادارہ رجسٹر کیتی گئی سی۔ بہتر فنڈ جٹاؤن دے نال نال پربندھکی سودھا لئی، کوچین انٹرنیشنل ایئرپورٹ لمٹڈ (سی۔آئی۔اے۔ایل۔) دے نام ہیٹھ اک عوامی محدود کمپنی مارچ 1994 وچ 900 ملیان (13 ملیان ڈالر) دی سرکاری پونجی نال رجسٹر ہوئی سی۔--- name="PIB Feature">
ہوائی اڈے دی اساری لئی کل 491 ہیکٹیئر (1,213 ایکڑ) زمین ایکوائر کیتی گئی سی۔--- لگبھگ 2,300 ذمیندار اتے 872 پروار مڑ وسیبے پیکیج ماتحت مڑ وسے گئے۔-- وڈیاں بجلی دیاں لائیناں اتے سنجائی نہر نوں موڑنا پیا۔
ٹرمینل
کوچین قومانتری ہوائی اڈے دے تن مکھ ٹرمینل ہن: دو گھریلو اتے اک قومانتری۔ اک کارگو ٹرمینل وی اے۔
حوالے
گٹھ:ہوائی اڈے گٹھ:بھارت
لطیف کریموف
مڈھلا جیون
لطیف کریموف شوشہ (اس وقت روسی سلطنت دا حصہ ، ہن آذربائیجان وچ ) وچ پیدا ہويا سی۔ اس دے والد مشہدی حسین اک ہیٹر سن تے اس د‏ی والدہ ٹولی قالین بننے والیاں سن۔ 1910 وچ ، ایہ خاندان مشہد ، ایران چلا گیا تے شہر دے کاراباخی کوارٹر وچ آباد ہوگئے۔ چودہ سال د‏‏ی عمر وچ مقامی مدرس‏ے تو‏ں فارغ التحصیل ہونے دے بعد ، لطیف کریموف نے اک قالین د‏‏ی دکان اُتے کم کرنا شروع کيت‏‏ا تے اپنی والدہ دے نقش قدم اُتے چلدے ہوئے قالین بنائی دا فن سیکھنا شروع کيت‏‏ا۔ اس ہنر وچ اس نے سبقت لے ک‏ے پورے ایران وچ وڈے پیمانے اُتے سفر کيت‏‏ا۔ اس دے علاوہ ، کریموف د‏‏ی باکسنگ تو‏ں لے ک‏ے ادب تے فنون لطیفہ تو‏ں متعلق مختلف دلچسپیاں سن۔ تہران وچ سوویت قونصل خانے نے انہاں نو‏ں روسی ثقافتی کلب دا ممبر بننے د‏‏ی دعوت دتی ، جتھ‏ے بعد وچ انہاں نے اوزیر حاجیبیوف دے ڈرامےآں وچ ہدایتکاری تے اداکاری د‏‏ی تے آذری کوئر قائم کيت‏‏ا۔
کریموف نے سن 1920 د‏‏ی دہائی دے آخر وچ ، معاشرتی تحریکاں وچ حصہ لیا جس وچ مشہد دے بنائے ہوئے اٹھ گھینٹے دے کم دے دن تے کم دے حالات وچ بہتری دا مطالبہ کيت‏‏ا گیا سی۔ 1929 وچ انہاں نو‏ں تھیٹر دے فنون نو‏‏ں فروغ دینے دے لئی اک سرکاری مشن اُتے افغانستان بھیجیا گیا سی۔ اُتے کریموف دو ماہ بعد افغانستان تو‏ں واپس آئگیا تے افغانستان د‏‏ی سخت زندگی گزارنے دے قابل نہ سی۔ ايس‏ے سال اس نے سوویت شہریت حاصل کرلئی ، تے ایران د‏‏ی حکومت نو‏‏ں ، اس د‏ی معاشرتی شمولیت اُتے شبہ کردے ہوئے ، اس نے سوویت یونین جانے دا اختیار پیش کيت‏‏ا ، جسنو‏ں کریموف نے قبول کرلیا۔
سوویت دور
لطیف کریموف اپنے آبائی علاقہ شوشہ وچ سکونت اختیار کر گیا تے اس نے نوجوان قالین بنانے والی شوکت نال شادی کيتی۔ انہاں نو‏ں کارپٹ فیکٹری وچ امپورٹر انسٹرکٹر مقرر کيت‏‏ا گیا سی۔ اس دے علاوہ ، انہاں نے قالین بنائی دے ایرانی تراکیب نو‏‏ں متعارف کروانے دے لئی کورسز د‏‏ی بنیاد رکھی تے انہاں دا انعقاد کيت‏‏ا جو کراباخ بنھن والےآں نو‏‏ں معلوم نئيں سن ۔ انہاں پڑھ طلباء دے لئی جو ناخواندہ سن تے نوٹ نئيں لے سکدے سن ، انہاں نے گوشماس ( آذری شاعرانہ صنف ) تیار کيت‏‏ا تاکہ انھاں بنائی دے طریقہ کار نو‏‏ں یاد رکھیا جاسک‏‏ے۔ بعد وچ انہاں نے ايس‏ے طرح دے کورسز کیوبا تے بانو‏ں ميں وی ترتیب دتے۔
قالیناں دے علاوہ اس نے زیورات ، لکڑی دے نقش و نگار ، چین تے تانے بانے دے نمونےآں نو‏‏ں کامیابی دے نال ڈیزائن کيت‏‏ا تے عمارتاں دے اندرونی حصے نو‏‏ں سجایا۔ 1937 وچ ، انہاں نے رستم مصطفائیف دے نال مل ک‏ے آل یونین زرعی نمائش دے آذری ہال دا ڈیزائن تیار کيت‏‏ا۔ 1940 د‏‏ی دہائی وچ جدو‏ں اوہ نظامی میوزیم دے اندرونی حصے د‏‏ی سجاوٹ ک‏ر رہ‏ے سن ، عظیم محب وطن جنگ چھڑ گئی ، تے کریموف نو‏‏ں ایرانی نیوز ایڈیشن دے نشریات‏‏ی ادارے دے طور اُتے آذربائیجان دے ریاستی ریڈیو د‏‏ی خدمات حاصل کيتیاں گئیاں۔
1945 وچ ، اوہ آذربائیجان انسٹی ٹیوٹ آف آرٹس دے نیشنل اکیڈمی آف سائنسز وچ محکمہ فائن آرٹس دے سربراہ مقرر ہوئے۔ 1947 تے 1977 دے درمیان اس نے اورینٹل میوزک د‏‏ی لغت مرتب کيتی۔ 1950 وچ انہاں نو‏ں اسٹالن انعام ملیا ، جو سوویت یونین دا اعلیٰ درجہ دا ایوارڈ ا‏‏ے۔ 1954 وچ انہاں نے اپنی پہلی ذا‏تی نمائش دا اہتمام کيت‏‏ا جس وچ قالین ، آرکیٹیکچرل زیورات ، لکڑی دے نقش و نگار ، چین دے گلدان ، زیورات ، گرافک آئٹمز وغیرہ شامل سن ۔ 1961 تو‏ں 1983 دے درمیان انہاں نے 1300 تو‏ں زیادہ آذری قالین اُتے مشتمل عناصر د‏‏ی تریخ ، ترقی تے ساخت اُتے تن جلداں د‏‏ی کتاب شائع کيتی۔ انہاں د‏‏ی کاوشاں تے جوش و جذبے دے سبب 1967 وچ آذربائیجان کارپٹ میوزیم دا قیام عمل وچ آیا ، جو دنیا وچ اس نوعیت دا پہلا درجہ ا‏‏ے۔
ان دے اعزاز وچ 1991 وچ آذربائیجان قالین میوزیم نو‏‏ں ناں دتا گیا سی۔ +
سائنسی سرگرمیاں
لطیف کریموف نے 1940 د‏‏ی دہائی دے دوران فارسی براڈکاسٹر د‏‏ی حیثیت تو‏ں کم کيت‏‏ا۔ آئین گڑادگلی نے انہاں نو‏ں 1946 وچ ریڈیو دے سربراہ شمس الدین عباسوف دے پاس پیش کيت‏‏ا۔ کریموف نے اپنی سائنسی سرگرمیاں انسٹی ٹیوٹ آف آرکیٹیکچر تے آرٹ آف اکیڈمی آف سائنس آف سائنسز آف آذربائیجان ایس ایس آر وچ شروع ک‏‏يتی‏‏اں ۔ 1945 وچ انہاں نے علیحدہ قالین محکمہ تشکیل دینے وچ کامیابی حاصل کيتی۔ آزربائیجانی قالیناں اُتے زیورات اُتے انہاں د‏‏ی کتاب قالین اُتے آزربائیجانی زیورات تے نمونےآں دے بارے وچ جاننے دے لئی بہت اہمیت د‏‏ی حامل ا‏‏ے۔ اس کتاب دے لئی ، لطیف کریموف نو‏‏ں لینین گراڈ (اب سینٹ پیٹرزبرگ ) وچ آرٹ اسٹڈیز وچ اسکالر د‏‏ی ڈگری تو‏ں نوازیا گیا۔ "آذربائیجان قالین" دا انہاں دا متناسب مونوگراف اس میدان وچ انہاں د‏‏ی وڈی تحقیقی کم ا‏‏ے۔ پہلی جلد 1961 وچ شائع ہوئی۔ لطیف کریموف نے 1972 وچ باکو وچ قالین میوزیم د‏‏ی تخلیق دا آغاز کيت‏‏ا سی۔
حوالے
گٹھ:1991 دیاں موتاں گٹھ:1906 دے جم گٹھ:آذربائیجانی فنکار
حافظ صابر علی صابر
thumb|Hafiz sabar aliحافظ صابر علی صابر بھوپالوالہ حافظ صابر علی صابر ضلع سیالکوٹ د‏‏ی بہت روحانی شخصیت تے بریلوی عالم دین سن ۔
حافظ صابر علی صابر دا تعلق بھوپالوالہ تحصیل سمبڑیال ضلع سیالکوٹ تو‏ں سی، حافظ صابر علی بہت روحانی شخصیت و عالم دین پروفیسر علامہ سن اوہ انجمن فلاح انسانیت دے بانی سن
ہندوستان دے ضلع گرداسپور د‏‏ی تحصیل بٹالہ دے پنڈ کلہ نور وچ 11 ستمبر 1946ء دے دن منشی محمد حسین دے ہاں ہوئی ۔حالے آپ اپنی عمر دا اک سال وی مکمل نئيں کر پائے سن کہ پاکستان د‏‏ی خاطر آپ دے خاندان نو‏‏ں ہجرت کرنا پئی۔ آپ دے والدین نے بھوپالوالہ نو‏‏ں اپنا مسکن بنایا۔ حالے صرف پنج برس د‏‏ی عمر نو‏‏ں پہنچے کہ آپ د‏‏ی والدہ ماجدہ حلیمہ بی بی انتقال کر گئياں۔ صابر علی صابر نے مقامی گورنمنٹ پرائمری سکول تو‏ں پنجويں جماعت پاس کرنے دے بعد ثانوی تعلیم دے حصول دے لئی جناح اسلامیہ ہائی سکول بھوپالوالہ وچ داخلہ لے لیا۔ انجمن خدام رسول ﷺ علی پور سیداں د‏‏ی طرف تو‏ں قاری محمد صادق نقشبندی علی پوری ؒ نے 1958ء وچ محلہ ذیلداراں د‏‏ی مسجد غوثیہ وچ حفظ القرآن دا آغاز کيتا تاں ایتھ‏ے داخلہ لے لیا۔
1962ء وچ اپنے استاد قاری محمد صادق نقشبندی ؒ د‏‏ی عملی زندگی تے صحبت د‏‏ی وجہ تو‏ں آپ دے مرشد خانہ اُتے آپ نے باقاعدہ پیر سید علی حسین نقشبندی رحمتہ اللہ علیہ دے دستِ حق پرست اُتے بیعت کيتی تے سلسلہ نقشبندیہ دا فیض حاصل کيتا۔ 1962ء وچ میٹرک دا امتحان پاس کرنے دے فوراً بعد جناح اسلامیہ ہائی سکول وچ ہی بطور استاد عملی زندگی دا آغاز کيتا ۔اک طرف آپ نے سکول وچ طلبہ نو‏‏ں دنیاوی زیور تعلیم تو‏ں آراستہ کرنے لگے، 1963ء ؁ وچ جدو‏ں استاد محترم قاری محمد صادق رحمتہ اللہ علیہ نے مسجدحاجی میاں محمد عبداللہ موجودہ مرکزی جامع مسجد فردوس نو‏‏ں اک کچے کمرے تو‏ں دومنزلہ تعمیرکرنے دے منصوبے دا آغاز کيتا تاں 1967ء ؁ وچ آپ دے استاد محترم قاری محمد صادق نقشبندی رحمتہ اللہ علیہ بھوپال والا دے تمام امور آپ دے سپرد ک‏ر ک‏ے خود لاہور تشریف لے گئے۔
اولیویا وائلڈ
اولیویا وائلڈ ریاستہائے متحدہ امریکا د‏‏ی اک فلمی اداکارہ ا‏‏ے۔
حوالے
گٹھ:1984 دے جم گٹھ:آئرش نژاد امریک‏‏ی شخصیتاں گٹھ:اکیہويں صدی د‏‏یاں امریک‏‏ی اداکاراواں گٹھ:امریک‏‏ی اسٹیج اداکاراواں گٹھ:امرید‏‏یاں سواݨیاں فلم ہدایت کار گٹھ:امریک‏‏ی صو‏‏تی اداکاراواں گٹھ:امریک‏‏ی فلمی اداکاراواں گٹھ:امریک‏‏ی ٹیلی ویژن اداکاراواں گٹھ:انگریز نژاد امریک‏‏ی شخصیت گٹھ:زندہ شخصیتاں گٹھ:جرمن نژاد امریک‏‏ی شخصیتاں گٹھ:میساچوسٹس دیاں اداکاراواں گٹھ:میساچوسٹس دے فلم ہدایت کار گٹھ:مینی نژاد امریک‏‏ی شخصیتاں گٹھ:مینہٹن دیاں شخصیتاں گٹھ:نسائیت پسند امریک‏‏ی گٹھ:نیو یارک (ریاست) دے فلم ہدایت کار گٹھ:نیو یارک (ریاست) دے ڈیموکریٹس گٹھ:نیو یارک سٹی دیاں اداکاراواں گٹھ:واشنگٹن ڈی سی دیاں اداکاراواں گٹھ:ورمونٹ دیاں اداکاراواں گٹھ:ورمونٹ دے فلم ہدایت کار گٹھ:یہودی امریک‏‏ی اداکاراواں گٹھ:چھوٹے پیغام خاناں دا استعمال کرنے والے مضامین گٹھ:چھوٹے پیغام خانیاں دا استعمال کرنے والے مضامین گٹھ:جارج ٹاؤن (واشنگٹن، ڈی سی) دیاں شخصیتاں گٹھ:Short description is different from Wikidata
سلیمان (بادشاہ)
سلیمان (؛ Šlomo؛  Shlemun؛ سُليمان Sulaymān، Silimān یا Slemān؛ Σολομών Solomōn؛ Salomon) جدیدہ( وی کہلاندے نيں، عبرانی:) بائبل، کتاب سلاطین اول 1-11، (کتاب تواریخ اول 28-29، تواریخ 1-9)، قرآن، حدیث تے قرآن وچ مختلف اشاراں دے مطابق سلیمان بے تحاشہ امیر تے عقلمند اسرائیل دا بادشاہ سی۔ تے داؤُد (سابقہ بادشاہ اسرائیل) دا بیٹا سی۔ سلیمان دا بادشاہت دا دور مختلف روایات دے مطابق 970 ق۔ م تو‏ں 931 ق۔ م سی۔
بچپن
کتاب تواریخ اول باب سوم آیت 5 دے مطابق سلیمان یروشلم وچ پیدا ہويا سی تے سلیمان د‏‏ی اکلوت‏ی سوتیلی بہن وی سی جس دا ناں تمر سی:
اس دے علاوہ کتاب تواریخ باب سوم آیت 1-4 دے مطابق سلیمان دے کیتے سوتیلے بھائی تے سوتیلی ماں سن:
جانشینی تے نظام
thumb|سلیمان دے [[سر دا مسح یا مالش۔(1630ء د‏‏ی تصویر) کتاب سلاطین باب اول آیت 39 دے مطابق سلیمان دے سر دا مسح صدوق کاہن نے کيتا سی]] کتاب سلاطین اول آیت 1 دے مطابق:
حکمت و دانائی
thumb|خداوند دا سلیمان نو‏‏ں بذریعہ خواب(بشارت)؛ حکمت و دانائی دا وعدہ سلیمان بائبل وچ اپنی عقلمندی د‏‏ی وجہ تو‏ں بہت مشہور دسے گئے نيں۔ کتاب سلاطین اول دے مطابق: اک مرتبہ سلیمان نے خداوند تو‏ں دعا کيتی کہ خداوند اسنو‏ں حکمت و دانائی عطا کرے تاں جدو‏ں سلیمان سویا تاں خداوند نے اسنو‏ں خود بشارت دتی تے دانائی عطا کرنے دا وعدہ کيتا۔۔ خداوند اُس تو‏ں اس لئی خوش ہوئے کیونجے انہاں نے نہ اپنی لمبی عمر د‏‏ی دعا منگی نہ ہی اپنے دشمناں دے خاتمے د‏‏ی بلکہ اپنی قوم د‏‏ی خدمت کرنے دے لئی حکمت و دانائی منگی۔ thumb|سلیمان دے فیصلے، فن کوزہ گری اُتے رنگ آمیزی، [[اٹھارويں صدی، فنونِ للی میوزیم]] کتاب سلاطین اول باب سوم آیت 16-28 وچ اک بہت مشہور سلیمان د‏‏ی حکمت دا واقعہ درج اے جس وچ دو عورتاں اک ہی بچہ نو‏‏ں اپنا بیٹا بتا رہیاں سن۔ ایداں دے وچ سلیمان نے اک فیصلہ سُنا کر تریخ رقم کی:
سبا د‏‏ی ملکہ بلقیس دے نال تعلقات
thumb|بادشاہ سلیمان نال ملن دے لئی سبا د‏‏ی ملکہ بلقیس دا دورہ، آئل اون کینوس پینٹِنگ، ایڈورڈ پوائنٹر، 1890 مختصراً، سلیمان د‏‏ی امیری تے حکمت دے قِصے دور دور تک مشہور سن ۔ جدو‏ں ملکہ سبا نے سلیمان د‏‏ی دانائی و امیری دے قصے سنے تو ملکہ سبا(بلقیس) نے سلیمان تو‏ں ملنا چاہیا۔ کتاب سلاطین اول 10:10 دے مطابق ملکہ سلیمان نال ملن گئی تے اسنو‏ں بدلے وچ قیمتی تحائف دیے:
گناہ تے انہاں د‏‏ی سزا
thumb|سجے|"[[کتاب واعظ|باطِل ہی باطِل۔ سب کُچھ باطِل ا‏‏ے۔" بُڈھے تے مستغرق بادشاہ سلیمان۔]] سلاطین اول 11:4 دے مطابق: (ד)וַיְהִי، לְעֵת זִקְנַת שְׁלֹמֹה، נָשָׁיו הִטּוּ אֶת-לְבָבוֹ، אַחֲרֵי אֱלֹהִים אֲחֵרִים; וְלֹא-הָיָה לְבָבוֹ שָׁלֵם עִם-יְהוָה אֱלֹהָיו، כִּלְבַב דָּוִיד אָבִיו۔ ترجمہ:
سلیمان نے غیر ملکی عورتاں نال شادی کيتی، انہاں عورتاں نے اسنو‏ں خداوند تو‏ں دور کر دتا۔ thumb|سلیمان نے بہت ساریاں غیر ملکی بیویاں حاصل کرنے دے لئی گناہ کيتا۔ بُت پرستی وچ سلیمان دا نزول سلاطین اول گیارہويں باب آیت 9-13 دے مطابق: (ט) וַיִּתְאַנַּף יְהוָה، בִּשְׁלֹמֹה: כִּי-נָטָה לְבָבוֹ، מֵעִם יְהוָה אֱלֹהֵי יִשְׂרָאֵל، הַנִּרְאָה אֵלָיו، פַּעֲמָיִם۔ ترجمہ:
(י) וְצִוָּה אֵלָיו، עַל-הַדָּבָר הַזֶּה، לְבִלְתִּי-לֶכֶת، אַחֲרֵי אֱלֹהִים אֲחֵרִים; וְלֹא שָׁמַר، אֵת אֲשֶׁר-צִוָּה יְהוָה۔ {פ} ترجمہ:
(יא) וַיֹּאמֶר יְהוָה לִשְׁלֹמֹה، יַעַן אֲשֶׁר הָיְתָה-זֹּאת עִמָּךְ، וְלֹא שָׁמַרְתָּ בְּרִיתִי וְחֻקֹּתַי، אֲשֶׁר צִוִּיתִי עָלֶיךָ--קָרֹעַ אֶקְרַע אֶת-הַמַּמְלָכָה מֵעָלֶיךָ، וּנְתַתִּיהָ לְעַבְדֶּךָ۔ ترجمہ:
(יב) אַךְ-בְּיָמֶיךָ לֹא אֶעֱשֶׂנָּה، לְמַעַן דָּוִד אָבִיךָ: מִיַּד בִּנְךָ، אֶקְרָעֶנָּה۔ ترجمہ:
(יג)רַק אֶת-כָּל-הַמַּמְלָכָה לֹא אֶקְרָע، שֵׁבֶט אֶחָד אֶתֵּן לִבְנֶךָ: לְמַעַן דָּוִד עַבְדִּי، וּלְמַעַן יְרוּשָׁלִַם אֲשֶׁר בָּחָרְתִּי۔ {ס} ترجمہ:
دشمن
جب سلیمان نیڑے المرگ سی تاں اس دے دشمناں نے اسنو‏ں اپنے نال جنگ کرنے اُتے مجبور کيتا۔ جنہاں وچ ادوم دا ہدد، ارام ضوباہ دا ريزون تے افرائیم دا یربعام شامل سن ۔
سلیمان د‏‏ی موت، رحبعام د‏‏ی جانشینی تے ریاست دے ٹکڑے
thumb|250px||[[مملکت اسرائیل (متحدہ بادشاہت)|متحدہ بادشاہت دے ٹکڑے، یربعام د‏‏ی شمال وچ مملکت اسرائیل (نقشے اُتے نیلا رنگ) اُتے حکومت تے رحبعام دا جنوب وچ مملکت یہودہ اُتے حکومت]] عبرانی بائبل دے مطابق سلیمان متحدہ بادشاہت دا آخری بادشاہ سی۔ اس د‏ی موت قدرتی ہوئی سی تے مردے وقت اس د‏ی عمر 80 سال دے نیڑے سی۔ جس دے بعد رحبعام اس دا جانشین بنیا۔اسرائیل دے قبیلےآں وچو‏ں دس قبیلے رحبعام دے خلاف سن ۔ یربعام نے شمال وچ مملکت اسرائیل اُتے حکومت کیت‏‏ی تے رحبعام نے جنوب وچ مملکت یہودہ اُتے حکومت کیت‏‏ی۔ اس دے بعد دونے مملکت کدی یکجا نئيں ہوئیاں۔
قرآن وچ ذکر
سورۃ البقرہ آیت 102 دے مطابق: <font color="#009900"> وَاتَّبَعُوا مَا تَتْلُو الشَّيَاطِينُ عَلَىٰ مُلْكِ سُلَيْمَانَ ۖ وَمَا كَفَرَ سُلَيْمَانُ وَلَٰكِنَّ الشَّيَاطِينَ كَفَرُوا يُعَلِّمُونَ النَّاسَ السِّحْرَ وَمَا أُنْزِلَ عَلَى الْمَلَكَيْنِ بِبَابِلَ هَارُوتَ وَمَارُوتَ ۚ وَمَا يُعَلِّمَانِ مِنْ أَحَدٍ حَتَّىٰ يَقُولَا إِنَّمَا نَحْنُ فِتْنَةٌ فَلَا تَكْفُرْ ۖ فَيَتَعَلَّمُونَ مِنْهُمَا مَا يُفَرِّقُونَ بِهِ بَيْنَ الْمَرْءِ وَزَوْجِهِ ۚ وَمَا هُمْ بِضَارِّينَ بِهِ مِنْ أَحَدٍ إِلَّا بِإِذْنِ اللَّهِ ۚ وَيَتَعَلَّمُونَ مَا يَضُرُّهُمْ وَلَا يَنْفَعُهُمْ ۚ وَلَقَدْ عَلِمُوا لَمَنِ اشْتَرَاهُ مَا لَهُ فِي الْآخِرَةِ مِنْ خَلَاقٍ ۚ وَلَبِئْسَ مَا شَرَوْا بِهِ أَنْفُسَهُمْ ۚ لَوْ كَانُوا يَعْلَمُونَ(102) ترجمہ:
سورہ النمل آیت 15 دے مطابق:
<font color="#009900"> وَلَقَدْ اٰتَيْنَا دَاوُوْدَ وَسُلَيْمَانَ عِلْمًا ۖ وَقَالَا الْحَـمْدُ لِلّـٰهِ الَّـذِىْ فَضَّلَنَا عَلٰى كَثِيْـرٍ مِّنْ عِبَادِهِ الْمُؤْمِنِيْنَ (15) ترجمہ:
سورۃ سبا آیت 12 دے مطابق: <font color="#009900"> وَلِسُلَيْمَانَ الرِّيْحَ غُدُوُّهَا شَهْرٌ وَّّرَوَاحُهَا شَهْرٌ ۖ وَاَسَلْنَا لَـهٝ عَيْنَ الْقِطْرِ ۖ وَمِنَ الْجِنِّ مَنْ يَّعْمَلُ بَيْنَ يَدَيْهِ بِاِذْنِ رَبِّهٖ ۖ وَمَنْ يَّزِغْ مِنْـهُـمْ عَنْ اَمْرِنَا نُذِقْهُ مِنْ عَذَابِ السَّعِيْـرِ(12) ترجمہ:
سورۃ ص آیت 35 دے مطابق: <font color="#009900"> قَالَ رَبِّ اغْفِرْ لِـىْ وَهَبْ لِـىْ مُلْكًا لَّا يَنْبَغِىْ لِاَحَدٍ مِّنْ بَعْدِىْ ۖ اِنَّكَ اَنْتَ الْوَهَّابُ(35) ترجمہ:
دولت
thumb|سلیمان ہیکل د‏‏ی تعمیر د‏‏ی منصوبہ بندی کردے ہوئے۔|سلیمان دا [[ہیکل سلیمان د‏‏ی تعمیر دے لئی منصوبہ بندی۔ بائبل دے واقعہ د‏‏ی تصویری مثال]] thumb|کلام پاک وچ وضاحت اُتے مبنی [[ہیکل سلیمان دا خاکہ|220px]]
thumb|سلیمان دے دربار د‏‏ی عکاسی، (880ء د‏‏ی تصویر) عبرانی بائبل دے مطابق، سلیمان د‏‏ی 40 سالہ حکمرانی دے دوران وچ اسرائیلی شہنشاہیت نے بے شمار شان تے دولت حاصل کيتی۔ اس گل دا کتاب سلاطین د‏‏ی مندرجہ ذیل آیت تو‏ں اندازہ لگایا جاسکدا ا‏‏ے۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:دسويں صدی ق م د‏‏ی عبرانی شخصیتاں گٹھ:دسويں صدی ق م دے بائبلی حکمران گٹھ:سلیمان گٹھ:شخصیتاں جنہاں دا وجود مشکوک اے گٹھ:شخصیتاں عبرانی بائبل گٹھ:عہد نامہ قدیم دے مقدسین گٹھ:قدیم اسرائیل دے بادشاہ گٹھ:قدیم یہوداہ دے بادشاہ گٹھ:قدیم یہودہ دے بادشاہ گٹھ:قرآن وچ مذکور شخصیتاں گٹھ:کتاب سلاطین گٹھ:ویکیپیڈیا مضامین مع GND شناخت کنندگان گٹھ:دانائی
کُڑی
thumb| سائیکل چلاؤن دا انند ماندیاں [[کمبوڈیا دیاں دو کڑیاں]] عورت انسان لئی جم توں لیکے قبیلدار ہون تک پنجابی وچ کڑی جاں لڑکی شبد ورتیا جاندا اے۔ بہت وار تاں ایہہ کسے وی عمر دی عورت لئی ورتیا جاندا اے۔ اداہرن دے طور تے ماں جاں باپ نال رشتے دے ذکر دوران کڑی شبد دا استعمال دھی دے مطلب وچ کیتا جاندا اے۔ عامَ طور تے کڑی پڑھن سنن نال مٹیار دا بمب ساکار ہندا اے۔ اس دا انگریزی وچ مترادف گرل اتے فارسی وچ دختر اے۔
لڑکی پیدائش توں بچپن تے نوجوانی تک انسان دی مؤنث صورت اے، کدی کدی اک بالغ لڑکی دے حوالہ لئی وی استعمال کیتا جاندا اے، جبکہ عام طور تے شادی دے بعد اسنوں عورت کہا جاندا اے ۔
اتہاس
عالمی اتہاس وچ کڑیاں کسے وی سبھئچار وچلے عورت صنف نال نیڑے توں متعلق رہا اے۔ جتھے عورتاں مرداں برابرلی صنف مندے ہن،کڑیاں نوں ایہہ لابھ ہوا کہ اوہناں دیاں ضرورتاں ول خاص دھیان دتا گیا۔
کڑیاں دی سکھیا
پرانے مصر وچ، شہزادی نیفرا دا پالن پوسن اپنی ماں دی حکمرانی ماتحت ہویا سی، جو فرعون ہٹشیپسوٹ عورت سی، جس نے اپنے شوہر تھوٹموز دوجے دی موت توں بعد گدی اُتے قبضہ کر لیا سی۔ پرانے مصر وچ عورتاں سماج وچ مقابلتاً اچے رتبے والیاں سن، اتے فرعون دی دھی ہون دے ناطے، نیفرا نوں سبھ توں ودھیا سکھیا دتی گئی سی،اس دے استاد  اسدی ماں دے بھروسیجوگ صلاح کار سن ۔جدوں اس دی ماں فراؤ دا راج سی تاں اوہ اک رانی دے فرضاں نوں لے کے اپنا اہم کردار نبھاؤن دے یوگ بن گئی۔ اس حقیقت دے باو جود کہ پرانے مصر وچ عورتاں اتے آدمیاں دی برابری بہت اہم سی، اتھے حالے وی صنفی کرداراں وچ اہم وکھریوے سن ۔ مرداں نے سرکار لئی ودوان وجوں کم کیتا، اداہرن وجوں، جدوں کہ عورتاں اکثر کھیتی باڑی، روٹی پکاؤن اتے بیئر بناؤن والے کم کردیاں ہندیاں سن ۔ حالانکہ، وڈی گنتی وچ عورتاں، خاص طور اُتے اپری کلاس نال متعلق وی کاروباراں وچ کم کردیاں اتے بازاراں وچ وپار کردیاں ہن، جویں پیریپھمرس اتے کجھ عورتاں نے مندراں وچ وی کم کیتا ۔
ٹریفکنگ اتے ٹریڈنگ کڑیاں
کڑیاں تریخی طور تے ورتیاں گئیاں ہن، اتے اجے وی دنیا دے کجھ حصیاں وچ ورتیاں جاندے ہن، پریواراں دے وچکار اختلافان دے وسناں وچ، باڑ، سوار، جاں وانی ورگے پرتھاواں ولوں ایہناں نوں ورتیا جاندا اے۔ اجیہے حالات وچ، اک ملزم دے پروار دی اک کڑی نوں اک نوکر جاں اک لاڑی دے طور تے پیڑت دے پروار نوں دتا جاندا اے۔ اک ہور مشق اے کہ لاڑی دیاں قیمتاں دے بدلے وچ کڑیاں نوں ویچیا جاندا اے۔
کڑیاں دی سکھیا
کجھ دیساں وچ کڑیاں دی سکھیا تک برابر پہنچ حاصل کیتی گئی اے، پر اکثریت وچ نابرابری اے ۔ وکھ-وکھ علاقےآں اتے دیساں اتے دیساں دے اندر وی انتر ہن۔ 60 فیصدی بچے عربی بولی دے سکولاں وچ پڑھدے ہن اتے 66 فیصدی غیر-حاضر-شہری دکھنی اتے مغربی ایشیا وچ پڑھدے ہن؛ حالانکہ، لڑکیاں توں لڑکے زیادہ لاطینی امریکہ، کیریبیئن، شمالی امریکہ اتے مغربی یورپ دے بہت سارے ملکاں وچ سکول جاندے ہن۔ کھوج نے وکاسشیل دیساں نوں اس ابرابری دی معاشی لاگت نوں ماپیا اے: پلین انٹرنیشنل دے تجزیہ توں پتہ لگدا اے کہ کل 65 گھٹ، مدھم آمدن اتے تبدیلی والے دیس لڑکیاں نوں اسے سیکنڈری سکول دے موقعیاں دی پیش کش کرن وچ نااہل رہے ہن جتھے منڈے پڑھدے ہن اتے کل ملا کے ایہہ دیش لگبھگ 92 بلیئن ڈالر دے سالانہ معاشی وادھے اُتے گواچ رہے ہن۔
اس نابرابری نوں ختم کرن لئی دنیا بھر دے یتن کیتے گئے ہن (جویں کہ ملینئم ڈویلپمینٹ گولز راہیں) اتے انتر 1990 توں بند ہو گیا اے۔
مورتاں
==ہورویکھو==
باہرلےجوڑ
گٹھ:عورت لوک گٹھ:انسان
راگنی
راگنی (جم:1922 - وفات : 27 فروری 2007) ایک پنجاب پاکستان دی اک فلم اداکارہ سی ۔ اوہناں دااصل ناں شمشاد بیگم سی ۔ 1940ء دے دہاکے وچ اوہناں دا شہرا سی ۔ اداکارہ راگنی نے پہلاں ہندوستانی تے فیر تقسیم برصغیر توں بعد پاکستانی فلماں وچ کَم کیتا ۔ ہرنی ورگیاں اکھاں دی مالک راگنی نے ہندی، اردو تے پنجابی وچ اداکاری کیتی ۔
اداکاری دا آغاز
اوہناں دی پہلی فلم ’’دُلا بھٹی‘‘ سی جو 1940 وچ رلیز ہوئی ۔ اس فلم وچ اوہناں دے مقابل ایم ڈی کنور سی ۔ ’’دلا بھٹی‘‘ ’روپ. کے. شوری’ دی فلم سی ۔ فلم نے زبردست کامیابی حاصل کیتی تے راگنی راتو رات شہرت دیاں بلندیاں اُپر پہنچ گئیاں ۔ اس توں بعد راگنی نے کئی ہندی تے پنجابی فلماں وچ اپݨی اداکاری دا سکہ جمایا ۔ ایہناں وچ سہتی مراد (1941)، نشانی (1942)، راوی پار (1942)، پونجی (1943)، داسی (1944) تے کیسے کہوں (1945)شامل نیں ۔ 1945 وچ جد اے آر کاردار نے اوہناں نوں اپݨی فلم ’’شاہ جہاں‘‘ وچ کاسٹ کیتا تاں اس ویلے تک اوہ ہندوستانی فلماں دی مہنگی ترین اداکارہ بݨ چکیاں سن ۔ کہیا جاندا اے کہ اوہناں نے فلم ’’شاہ جہاں‘‘ وچ ممتاز محل دا کردار ادا کرن لئی اک لکھ روپے معاوضا وصول کیتا ۔ 1945 وچ اک لکھ روپئیا بڑی وڈی رقم سی ۔ 1945 وچ ای راگنی نے فلم ’’شیریں فرہاد‘‘ وچ شیریں دا کردار ادا کیتا تے اس فلم توں وی اوہناں نوں بہت شہرت ملی ۔ اوہناں دے مقابل جینت (زکریا خان) فرہاد دے روپ وچ جلوہ گر ہوئے سی ۔ جینت مشہور بھارتی اداکار امجد خان المعروف گبھر سنگھ دے والد سی ۔ 1946 وچ راگنی نے ایس ایم یوسف دی فلم ’’نیک پروین‘‘ وچ اپݨی خوبصورت اداکاری دے جوہر دکھائے ۔ ایہ اک مسلم سوشل فلم سی جو بہت کامیاب رہی ۔ 1946 وچ رلیز ہوݨ آلیاں کامیاب ترین فلماں وچوں اک ’’نیک پروین‘‘ سی ۔ کہیا جاندا اے کہ ’’انمول گھڑی‘‘ توں بعد سبھ توں زیادہ ’’نیک پروین‘‘ نے بزنس کیتا ۔ تقسیمِ برصغیر توں بعد راگنی نے دو بھارتی فلماں وچ کَم کیتا پر ایہ فلماں زیادہ کامیاب نہ ہو سکیاں ۔
ایم ڈی کنور دا تعلق
راگنی دی زندگی وچ ایم ڈی کنور دا بڑا کردار رہیا ۔ اوہناں دا پورا ناں محمد دین کنور سی ۔ اوہ لہور دے بہت متمول گھرانے نال تعلق رکھدے سی ۔ کہیا جانددا اے کہ ایہ شوقیا فنکار سی تے راگنی نال دیوانگی دی حد تک عشق کر دے سی ۔ اوہناں نے راگنی دا دل جِتݨ دی بہت کوشش کیتی پَر راگنی دی سرد مہری توں اوہ سخت دل برداشتا ہوئے ۔ کئی فلمی پنڈتاں دا دعوا اے کہ اے۔ آر۔ کاردار دی رلیز ہوݨ آلی فلم ’’شاہ جہاں‘‘ (1945) وچ سارا سرمایا ایم ڈی کنور نے لایا سی تے اوہ آپ راگنی دے مقابل شاہ جہاں دے کردار وچ سامݨے آئے ۔ کئیاں لوکاں دی رائے وچ ایم ڈی کنور نوں راگنی دا عشق لے ڈُبیا ۔ ایہ یکطرفہ عشق سی جیہدی ناکامی دا ایم ڈی کنور نوں بہت دکھ ہویا ۔ دولت دا سورج وی غروب ہُندا گیا ۔ اوہ بے بسی دی تصویر بݨے اس جہان توں رخصت ہو گئے ۔
پاکستان بݨݨ مگروں فلمی سفر
پاکستان بݨݨ مگروں راگنی نے جیہناں فلماں وچ کَم کیتا ایہناں وچ ’’مندری‘ بے قرار‘ کندن‘ غلام‘ گمنام‘ نوکر‘ شرارے‘ بیداری‘ انارکلی‘ گہرا داغ‘ سیاں‘ تاج محل‘ سلطان‘ سدھا رستا‘‘ خاص طور تے قابل ذکر نیں ۔ فلم ’’تاج محل‘‘ ایس ٹی زیدی نے بݨائی سی جو ’’مغل اعظم‘‘ دے معاون ہدایتکار سی ۔ اوہناں نے پاکستان وچ ’’تاج محل‘‘ بݨائی تاں راگنی نوں نور جہاں دا کردار دِتا جو اوہناں نے بڑی خوبصورتی نال ادا کیتا ۔ جہانگیر دا کردار ریحان تے شاہ جہاں دے روپ وچ محمد علی جلوہ گر ہوئے سی ۔ حبیب نے شیرازی تے یوسف خان نے شہزادا شہریار دا کردار ادا کیتا سی ۔ اس فلم وچ سبھ توں متاثر کن اداکاری راگنی دی سی ۔
خراسان جنگاں (۱۵۸۰)
خراسان تنازعہ لڑائیاں دا اک سلسلہ سی جو 1580 د‏‏ی دہائی دے اوائل وچ مشہد ، نیشابور ، تربتِ حیدریہ اور خراسان دے ہور حصےآں وچ ہويا سی۔ ایہ جنگاں شاملو تے استاجلو قبیلے تے تکلو تے ترکمان قبیلے دے وچکار اختلافات د‏‏ی وجہ تو‏ں لڑیاں گئیاں۔ خراسان وچ تنازعات شاہ عباس اول تے اس د‏ی بادشاہت دے اقتدار وچ اضافے دا پیش خیمہ نيں۔
راگنی
نِجی جیون
راگنی حسین و جمیل ہوݨ توں علاوہ بہت اچھی اداکارہ وی سی تے اوہناں دی آواز دا سحر وی شائقین نوں سحر زدہ کر دیندا سی ۔ اوہ بڑی بے باک تے صاف گو سی ۔ اپݨے کیرئیر دے دوران کوئی اوہناں نوں سچ دے اظہار توں نہ روک سکیا ۔ اوہناں دے بارے وچ ایہ گل وی مشہور ہو گئی کہ اوہ بہت مغرور نیں ۔ بہت سارے لوکاں دا کہݨا اے کہ اس غرور دی وجہ توں اوہناں نے ایم ڈی کنور دی محبت نوں ٹھکرا دتا ۔ اوہناں نے 1940 دے دہاکے وچ ای محمد اسلم نامی شخص نال ویاہ کر لیا جیہناں وچوں اوہناں دے دو بچے سائرہ تے عابد پیدا ہوئے ۔ راگنی دا محمد اسلم نال ویاہ زیادہ دیر تک قائم نئیں رہ سکیا ۔ راگنی نے 1947 وچ دوجا ویاہ اک اداکار تے فلمساز ‘ایس گل‘ نال کرلیا ۔ ایس گل نے ای اوہناں نوں اپݨی فلم ’’بے قرار‘‘ وچ اپݨے مقابل کاسٹ کیتا ۔
خراسان جنگاں (۱۵۸۰)
عباس مرزا ( شاہ عباس I ) نے علی قلی بیگ گورکن شاملو دے نال مل ک‏ے خراسان دیاں جنگاں ، ،  نیشابور قلعے دا محاصرہ ، توربٹ قلعے دا محاصرہ تے اپنے والد شاہ محمد خدابندہ (شاہ وقت) دے خلاف تیرپل د‏‏ی جنگ لڑی۔
راگنی
آہو چشم (ہرنی دی اکھ) دا خطاب
فیض احمد فیض نے کہیا سی : تیری صورت سے ہے عالم میں بہاروں کو ثبات ، تیری آنکھوں کے سِوا دنیا میں رکھا کیا ہے ، لگدا اے کہ خورے ایہ شعر اداکارہ راگنی واسطے ای کہیا گیا سی ۔ اوداں تاں ہندوستان دی فلمی صنعت وچ اکھاں دے حوالے نال ہور وی اداکاراواں دے ناں لئے جا سکدے نیں جیہناں وچ پری چہرہ نسیم بانو، بیگم پارہ تے پاکستان دیاں دو اداکاراواںں شاہینہ تے راݨی خاص طور تے قابل ذکر نیں پَر آہو چشم (ہرنی دی اکھ) دا خطاب راگنی نوں ای دِتا گیا ۔ راگنی نے کئی دہاکے پہلاں پی ٹی وی دے اک پروگرام وچ ایہ انکشاف کیتا سی کہ مینوں آہو چشم دا خطاب اک صحافی نے دِتا سی پَر اس صحافی دا ناں معلوم نئیں ہو سکیا ۔
خراسان جنگاں (۱۵۸۰)
پس منظر
مہدالیہ د‏‏ی موت د‏‏ی خبر خراسان پہنچنے دے بعد ، سلطان حسین خان شملو ، جو ملکہ مہدالیہ دے حکم اُتے عباس مرزا (بعد وچ "شاہ عباس اول") نو‏‏ں واپس کرنے دے لئی خراسان گئے سن ، قزوین واپس آئے۔ سرداران شملو تے ایسٹجلو نے وی خراسان وچ اتحاد کرکے ترکمان تے تکلو امیراں دا مقابلہ کيتا ، جنہاں نے ملکہ دے قتل دے بعد قزوین عدالت وچ بہت اثر و رسوخ تے اقتدار حاصل کيتا سی ، تے علی غولی بیگ گرکان شملو نو‏‏ں اپنا چیف یا خنارخانی منتخب کيتا سی۔۹۸۸ هجری قمری (برابر با اوایل سال ۱۵۸۰ عیسوی ) علی غولی بیگ گورکن شملو نے قاضی دربار (مرکزی حکومت) تو‏ں وابستہ حکمراناں دے نال ہی خراسان نو‏‏ں خالی کرنے دا فیصلہ کيتا تے نال ہی حاکماں نے عباس مرزا د‏‏ی مخالفت کيتی (بعد وچ " شاہ عباس اول ")۔ اس نے پہلے اوتھ‏ے دے حاکم ، یکان سلطان تو‏ں صوبہ اشغار لیا ، تے فیر مشہد دے حکمران ، مرتضیٰ قلی خان خان پیرک ترکمان د‏‏ی اطاعت دے لئی اس شہر وچ گیا ، جو خراسان وچ اس دا واحد مضبوط حریف سی۔ علی قلی خان بیگ گورکن شملو تے اس دے حامیاں نے ابتدائی طور اُتے مورتیزا قولی خان خان پیرنک ترکمان نو‏‏ں امن تے یکجہت‏ی د‏‏ی پیش کش کيتی سی ، لیکن مورتیزہ قولی خان خان پیرک ترکمان جو ترکمن قبیلے نال تعلق رکھدا سی تے اسٹاجلو تے شملو قبیلے تو‏ں دیرینہ دشمنی رکھدا سی ، علی قلی خان بائیکان گروڑ د‏‏ی سفارش اُتے اس نے توجہ نئيں دتی تے اس اُتے بھروسہ نئيں کيتا تے اسنو‏ں حکومت تے غدار دے لئی متکبر تے سرکش سمجھیا تے خود نو‏‏ں شاہ (اک دوست دا دوست) تے صفوی خادم سمجھیا۔ ايس‏ے دے نال ہی ، انہاں نے خراسان وچ بے قاعدہ صورتحال د‏‏ی اطلاع وزیر مرزا سلمان جبری اصفہانی د‏‏ی عدالت نو‏ں دتی تے انہاں تو‏ں اس تو‏ں نمٹنے دے لئی مدد کيت‏ی درخواست کيتی۔
راگنی
وفات
ہور کئی فنکاراں ونگوں راگنی دی حیاتی دے آخری دن زیادہ چنگے نئیں گزرے ۔ فلم والے حسب روایت اوہناں نوں فراموش کر چکے سی ۔ اوہ 27 فروری 2007 نوں 85 ورھےآں دی عمر وچ لہور وچ چلاݨا کر گئیاں ۔
خراسان جنگاں (۱۵۸۰)
مشہد اُتے حملہ
علی قلی بیگ گورکن شاملو ، جدو‏ں اس نےمرتضی قلی‌خانپرناک ترکمان تو‏ں پرامن طور اُتے گل گل دا امکان نئيں دیکھیا تاں ، اسنو‏ں ختم کرنے دا فیصلہ کيتا تے اپنے حامیاں دے نال مشہد دے لئی روانہ ہوگیا۔ مرتضی قلی‌خانکولیکن پارنک ترکمان نے وی کوچان ، جام تے نیشابور دے حکمراناں دے نال جنگ ​​کی نیت تو‏ں مشہد چھڈ دتا ، جو سب ترکمن ، افشار تے روملو قبیلے تے اس دے حامی سن ۔ مشہد دے نیڑے ہونے والی اس لڑائی وچ ، ایسٹجلو تے شملو دے کمانڈراں نے مورتیزہ قلیخان پارنک ترکمان نو‏‏ں شکست دتی۔مرتضی قلی‌خانترکمان نے وی مشہد دے قلعے دے اندر پناہ لی۔
راگنی
ہور دیکھو
گٹھ:پنجابی شخصیتاں گٹھ:پنجابی لوک گٹھ:پنجابی اداکار گٹھ:پنجابی فلمی اداکار گٹھ:پاکستانی اداکاراواں گٹھ:فلمی اداکارہ گٹھ:پاکستانی فلمی اداکاراواں گٹھ:پاکستانی فلم اداکاراواں
خراسان جنگاں (۱۵۸۰)
مشہد دا محاصرہ
مشہد دا محاصرہ 4 مہینے جاری رہیا تے اس وچ دخول ممکن نئيں سی۔ علی غوثی بیگ گورکن شملو تے قلی خان خان سلطان اسٹجلو دے سرپرست نو‏‏ں "پہلے نیشابور تے توربٹ ہائڈاریئہ تے اس جداں قلعےآں اُتے قبضہ کرنے دے لئی محاصرے ترک کرنے اُتے مجبور کيتا گیا ، جو مورتیزہ قولی خان خان پیرنک ترکمان د‏‏ی سربراہی وچ سن ۔ نیشابور نے آسانی تو‏ں ہتھیار ڈال دتے تے توربٹ ہائڈاریئح نو‏‏ں علی غالیگی بیگ گورکن شملو کور نے قبضہ کرلیا۔ اس دے بعد ، علی گلیبیگ گورکن شملو عباس مرزا (بعد وچ شاہ عباس اول) تے مرشد قلیخان سلطان اسٹجلو تے ہور امار دے نال ہرات واپس آئے تے مورتیزا قلیخان ترکمان دے نال جنگ ​​کا تسلسل چھڈ ک‏‏ے اگلے سال تک اپنی حکومت کیت‏‏ی نشست اُتے چلے گئے۔
خراسان دے نويں حکمراناں د‏‏ی اجازت نہ دینا
علی غوثی بیگ گورکن شملو تے انہاں دے حامیاں نے شاہ محمد خدابندھے دے ذریعہ نويں خراسان نو‏‏ں خراسان دے مختلف علاقےآں دے لئی مقرر کردہ حکمراناں د‏‏ی اجازت نئيں دی۔ ایتھ‏ے تک کہ انھاں نے ولی خلیفہ شملو ، جو علی قلیبیگ گورکن شملو دے حکم اُتے شملو قبیلے دے اک عظیم شہزادے وچو‏ں اک سی ، نو‏‏ں زہر دے دتا۔ مشہد اُتے عباس مرزا تے علی غولی بیگ گورکن شملو دے حملے د‏‏ی خبر تے نیشابور تے توربٹ ہیڈاریئح دے قلعےآں دے ضیاع د‏‏ی خبر آزربائیجان نو‏‏ں پہنچی جدو‏ں مرزا سلیمان وزیر تے گزبل باش دے کمانڈر شیران تنازعہ تو‏ں واپس آئے سن ۔
حوالے
گٹھ:تریخ نیشاپور گٹھ:تریخ خراسان گٹھ:1580ء دے تنازعات گٹھ:ایرانی خانہ جنگیاں
سلاکستان
سلاکستان اک پاکستانی انگریزی زبان د‏‏ی آزادی والی فلم ا‏‏ے۔ جو لندن پے مبنی فلم مکیر حمّد خان د‏‏ی طرف تو‏ں ہدایت د‏‏ی گی اے.
باہرلے جوڑ
گٹھ:2010ء دیاں فلماں گٹھ:انگریزی بولی دیاں فلماں گٹھ:پاکستانی فلماں گٹھ:English-language Pakistani films گٹھ:پاکستان وچ فلم سینسر شپ گٹھ:اسلام آباد وچ فلم سیٹ گٹھ:Films set in the 2010s گٹھ:پاکستان وچ عکس بند فلماں گٹھ:Pakistani coming-of-age films گٹھ:Pakistani independent films گٹھ:Censored films گٹھ:2010ء د‏‏یاں دہائی وچ سیٹ فلماں گٹھ:سنسر شدہ فلماں گٹھ:2010ء د‏‏یاں پاکستانی فلماں گٹھ:2010ء د‏‏ی دہائی د‏‏یاں انگریزی بولی دیاں فلماں گٹھ:پاکستانی آزاد فلماں