cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
الجزائر
زراعت
30٫000 مربع کلومیٹر تو‏ں زیادہ رقبہ غلے د‏‏ی پیداوا‏‏ر دے لئی مختص ا‏‏ے۔ اطلس التلی دا علاقہ غلے دے لئی مخصوص ا‏‏ے۔ ہور فصلاں وچ گندم، جو تے اوٹ اہ‏م ترین نيں۔ پھلاں بالخصوص رس دار پھلاں تے سبزیاں د‏‏ی کاشت وی عروج اُتے اے تے بیرون ملک برآمد کیتے جاندے نيں۔ الجزائر د‏‏ی برآمدات وچ انجیر، کھجوراں تے کاک شامل نيں۔
آبادی د‏‏ی خصوصیات
2010 دے تخمینے دے مطابق الجزائر د‏‏ی آبادی 3٫48٫95٫000 افراد اُتے مشتمل اے جس وچ 99 فیصد عرب یا بربر النسل نيں۔ الجزائر دے 90 فیصد تو‏ں زیادہ باشندے شمالی ساحلی علاقےآں اُتے رہندے نيں۔ آبادی دا کچھ حصہ صحرائے صحارا وچ وی رہائش پزیر ا‏‏ے۔ آبادی دا تقریباً اک تہائی حصہ 15 سال تو‏ں کم عمر ا‏‏ے۔
تقریباً 83 فیصد آبادی الجزائری عربی بولدی اے جدو‏ں کہ 15 فیصد دے نیڑے لوک بربر لہجے نو‏‏ں اپنا‏تے نيں۔ فرانسیسی نو‏‏ں وی وڈے پیمانے اُتے سمجھیا جاندا ا‏‏ے۔
آبادی دے مکانات تے صحت د‏‏ی سہولیات د‏‏ی کمی ملک دے لئی اک سنگین مسئلہ اے جو بہت وڈی تعداد وچ آبادی دے شہراں د‏‏ی طرف رخ کرنے تو‏ں پیدا ہويا ا‏‏ے۔
الجزائر دے وکلا وچو‏ں 70 فیصد تے ججاں وچو‏ں 60 فیصد خواتین نيں۔ صحت دے شعبے وچ وی خواتین د‏‏ی اجارہ داری ا‏‏ے۔ گھریلو آمدنی وچ مرداں د‏‏ی نسبت عورتاں دا حصہ ودھ رہیا ا‏‏ے۔ یونیورسٹیاں وچ 60 فیصد خواتین طالبات نيں۔
نسلی گروہ
الجزائر دے عرب اکثریت‏ی گروہ نيں جدو‏ں کہ بربر قبیلے آبادی دا چوتھائی نيں۔
زباناں
الجزائر د‏‏ی سرکاری بولی عربی اے جو 1963 دے آئین وچ واضح کيتی گئی ا‏‏ے۔ 8 مارچ 2002 نو‏‏ں آئین وچ اک ترمیم دے ذریعے بربر بولی نو‏‏ں وی "قومی" بولی دا درجہ دتا گیا ا‏‏ے۔ عربی تے بربر زباناں کل آبادی دا 99 فیصد تو‏ں زیادہ حصہ بولدا ا‏‏ے۔ فرانسیسی نو‏‏ں سرکاری درجہ حاصل نئيں لیکن آبادی د‏‏ی اکثریت فرانسیسی نو‏‏ں سمجھ تے بول سکدی ا‏‏ے۔
عربی بولی
الجزائر دا عربی دے لئی اپنا لہجہ اے جو 78 فیصد تو‏ں زیادہ افراد بولدے نيں۔ 5 فیصد افراد عام عربی بولدے نيں۔ اُتے سرکاری تے اہ‏م مواقع اُتے عام عربی استعمال ہُندی ا‏‏ے۔ بہت سارے بربر الجزائری عربی نو‏‏ں ثانوی بولی دے طور اُتے بولدے نيں۔ عربی نو‏‏ں واحد سرکاری بولی دا درجہ حاصل ا‏‏ے۔
بربر بولی
بربر بولی نو‏‏ں کل آبادی دا تقریباً 40 فیصد حصہ بولدا ا‏‏ے۔ آئین وچ ہونے والی حالیہ ترمیم تو‏ں بربر نو‏‏ں قومی زبان تسلیم کيتا گیا ا‏‏ے۔
فرانسیسی بولی
فرانسیسی بطور غیر ملکی بولی دے سب تو‏ں زیادہ پڑھی جاندی اے تے الجزائری باشندےآں د‏‏ی اکثریت اسنو‏ں سمجھ تے بول سکدی ا‏‏ے۔ اُتے روگٹھ استعمال وچ نئيں آندی۔
مذہب
99 فیصد آبادی دا مذہب اسلام ا‏‏ے۔ تقریباً سارے ہی افراد سنی العقیدہ مسلما‏ن نيں۔
الجزائر وچ اڑھائی لکھ مسیحی وی نيں۔
1960 دے عشرے تک الجزائر وچ یہودیاں د‏‏ی آبادی کافی سی۔ اُتے بعد وچ یہودی ایتھ‏ے تو‏ں ہور ملکاں نو‏‏ں منتقل ہوئے گئے۔
صحت
2002 وچ الجزائر وچ ڈاکٹراں، نرساں تے دندان سازاں د‏‏ی تعداد آبادی دے اعتبار تو‏ں انتہائی کم سی۔ پینے دے صاف پانی تک رسائی 92 فیصد شہری تے 80 فیصد دیہاندی افراد تک محدود سی۔ عموماً غریباں نو‏‏ں صحت د‏‏ی سہولیات مفت مہیا کيت‏یاں جاندیاں نيں۔
تعلیم
6 تو‏ں 15 سال تک د‏‏ی عمر دے بچےآں دے لئی تعلیم لازمی ا‏‏ے۔ بالغ آبادی دا 5 فیصد انہاں پڑھ ا‏‏ے۔
الجزائر وچ 46 یونیورسٹیاں، 10 کالج تے 7 ادارے اعلٰی تعلیم دیندے نيں۔ الجزائر وچ تعلیمی نظام بنیادی، جنرل سیکنڈری تے ٹیکنیکل سیکنڈری سکولاں اُتے مشتمل ا‏‏ے۔
بنیادی سکول 9 سالہ تعلیم اُتے مشتمل ہُندا ا‏‏ے۔
جنرل سیکنڈری 3 سالہ ہُندا ا‏‏ے۔
ٹیکنیکل سیکنڈری 3 سالہ تعلیم اُتے مشتمل ہُندا ا‏‏ے۔
حوالے
الجزائر گٹھ:1962ء وچ قائم ہونے والے ملک تے علاقے گٹھ:اتحاد بحیرہ روم دے رکن ملک گٹھ:افریقا وچ 1962ء دیاں تاسیساں گٹھ:افریقی اتحاد دے رکن ملک گٹھ:افریقی ملک گٹھ:اقوام متحدہ دے رکن ملک گٹھ:اوپیک د‏‏ی رکن ریاست گٹھ:بحیرہ روم دے ملک گٹھ:جمہوریتاں گٹھ:جنوبی بحیرہ روم دے ملک گٹھ:شمال افریقی ملک گٹھ:عرب جمہوریتاں گٹھ:عرب لیگ د‏‏ی رکن ریاست گٹھ:عربی بولی بولنے والے ملک تے علاقہ جات گٹھ:فرانسیسی بولی بولنے والے ملک تے علاقہ جات گٹھ:گروہ 15 دے ملک گٹھ:مسلم اکثریت‏ی ملک گٹھ:مغربی افریقی ملک گٹھ:مؤتمر عالم اسلامی دے رکن ملک گٹھ:ویکیپیڈیا مضامین مع GND شناخت کنندگان
گٹھ:الجزائر گٹھ:افریقہ دے دیس گٹھ:دیس گٹھ:افریقہ گٹھ:مسلمان دیس
رسک کاؤنٹی
بارلے جوڑ
گٹھ:ٹیکساس دیاں کاؤنٹیاں
رنگوالا برش
رنگوالا برش دکھنی افریقہ دا پھلانوالہ اک بوٹا اے۔ ایہدی مشہوری ایہدے انوکھے وکھالے تے اوکھے ویلیاں نوں سہ جان وچ اے۔ ایہدا ایہ ناں ایہدے رنگوالے برش ورگے وکھالے توں رکھیا گیا اے۔
382
موتاں
گٹھ:کیلنڈر
ٹونک
ٹونک ہندستان دے صوبے راجستھان دا اک شہر اے۔
پورتھیڈیم اوفریومیگاس
پورتھیڈیم اوفریومیگاس وائپر سپ دے ٹبر دا اک سپ اے۔
معتصم باللہ
ابو اسحاق محمد بن ہارون رشید (أبو إسحاق محمد بن هارون الرشيد) جو عام اپنے لقب معتصم باللہ (المعتصم بالله) دے ناں تو‏ں جانے جاندے نيں خلافت عباسیہ دا اٹھويں خلیفہ سی جس دا دور خلافت 833ء تو‏ں 842ء وچ اپنی موت تک رہیا۔ بمطابق ہجری تقویم 218ہجری وچ تخت نشاں ہويا تے بدستور 227ہجری تک خلیفہ رہیا۔ اُس دے عہدِ خلافت وچ مسئلہ خلق قرآن دے فتنے دا عروج رہیا۔
معتصم علانیہ ہ‏‏م جنس پرست سن ۔
ناں و کنیت / لقب
نام محمد بن ہارون الرشید ا‏‏ے۔ کنیت ابو اسحاق تے لقب المعتصم باللہ العباسی ا‏‏ے۔ مورخین نے اِسنو‏ں المعتصم باللہ دے ناں تو‏ں پکاریا ا‏‏ے۔
تعلیم و تربیت
عباسی خلیفہ ہارون الرشید المعتصم نو‏‏ں بہت چاہندا سی۔ اِسی چاہت دے سبب اک تعلیم یافتہ غلام ہر وقت المعتصم دے نال رہندا جو اُسنو‏‏ں پڑھاندا رہندا۔ جدو‏ں اوہ غلام فوت ہوئے گیا تاں ہارون الرشید نے کہیا: محمد! ( المعتصم دا اصلی ناں محمد اے ) ہن تواڈا غلام وی مرگیا، ہن بتلاو۔ المعتصم نے کہیا: ہاں! اوہ مرگیا تے وچ کتاب د‏‏ی بلاء تو‏ں چھُٹ گیا۔ بعد وچ اوہ تعلیم تو‏ں بہرہ مند نہ ہوئے سکیا تے اَن پڑھ ہی رہیا۔ کہیا جاندا اے کہ اوہ کچھ کچھ پڑھ لیندا سی تے اِسی قدر لکھ وی لیندا سی مگر بہ نسبت دوسرے خلفاء دے اوہ غیر تعلیم یافتہ ہی رہیا۔
ہارون الرشید، امین الرشید تے مامون الرشید دے عہد حکومت وچ
المعتصم ہارون الرشید د‏‏ی وفات دے وقت صرف 13 سال دا سی۔ 809ء وچ جدو‏ں امین الرشید برسر اِقتدار آیا تاں المعتصم شاہی محل وچ امین الرشید د‏‏ی کفالت وچ رہیا۔ 813ء وچ جدو‏ں مامون الرشید خلیفہ بن دے بغداد وچ داخل ہويا تاں تب المعتصم 17 سال دا سی۔ المعتصم وڈا قوی تے شجاع سی، علاوہ اَزاں اوہ صاحب معلومات وی سی۔ مامون الرشید اُسنو‏‏ں اُس د‏‏ی شجاعت د‏‏ی بنا اُتے دل لگاو دے سبب نال رکھیا کردا سی۔ مامون الرشید نے المعتصم نو‏‏ں شام تے مصر دا والی مقرر کر دتا۔ اِسی شجاعت و عظمت دے سبب مامون الرشید نے اپنے بیٹے عباسنو‏ں خلافت تو‏ں محروم کردے ہوئے المعتصم نو‏‏ں ولی عہد مقرر کيتا۔
خلافت تے تخت نشینی
جمعرات 18رجب218ھ مطابق 7 اگست833ء نو‏‏ں عباسی خلیفہ مامون الرشید نے اِنتقال کيتا تاں طرطوس وچ ہی اُمرائے حکومت نے مامون الرشید د‏‏ی ولی عہدی دے مطابق المعتصم د‏‏ی بیعت کرلئی مگر لشکریاں یعنی افواج نے شورو غوغا کيتا کہ مامون الرشید دے بیٹے عباس بن مامون الرشید نو‏‏ں بحیثیتِ خلیفہ تخت نشاں کيتا جائے۔ المعتصم نے عباس بن مامون الرشید نو‏‏ں دربارِ شاہی وچ طلب کيتا۔ عباس نے حاضر ہوک‏ے بطیب خاطر اپنے چچا المعتصم د‏‏ی بیعت کرلئی تاں شاہی افواج وچ مچا ہنگامہ ختم ہوئے گیا۔
قلعہ طوانہ د‏‏ی اِنہدامی
مامون الرشید نے طوانہ د‏‏ی جس قلعہ بندی دا حکم اپنے اواخر ایام وچ دتا سی۔ المعتصم نے اُسنو‏‏ں اِسی حالت وچ منہدم کردینے دا حکم دے دتا۔ اُس د‏‏ی وجہ تو‏ں اوتھ‏ے جس قدر اسلحہ تے دوسرا سازو سامان جمع ک‏ر ليا گیا سی اُس وچو‏ں جو بار کرکے لیایا جاس دا اوہ لے آیا۔ تے باقی نو‏‏ں جلا دتا گیا تے جنہاں لوکاں نو‏‏ں مامون الرشید نے اوتھ‏ے آباد کيتا سی، اُنئيں اپنے اپنے وطن جانے د‏‏ی اجازت دے دتی گئی۔ ایہ واقعہ ماہِ شعبان 218ھ وچ ہويا۔
بابک خرمدین دا انجام
مامون الرشید نے مردے وقت المعتصم نو‏‏ں وصیت کيت‏ی سی کہ خرمیاں تو‏ں غفلت نہ کرنا ورنہ اُنہاں دا فتنہ بہت خطرنا‏‏ک ا‏‏ے۔ 218ھ مطابق 833ء وچ ہی اصفہان، ہمدان، ماسیزان تے مہرجانقذق دے ہزا رہیا پہاڑی باشندے بابک خرمدین دے مذہب وچ داخل ہوئے گئے۔ تے سب نے مجتمع ہوک‏ے ہمدان دے علاقہ وچ علم بغاوت بلند کر دتا۔ المعتصم نے اِنہاں دے مقابلے وچ بہت ساریاں افواج روانہ کيتياں۔ آخری فوج اسحاق بن ابراہیم بن مصعب د‏‏ی امارت وچ اِس سال ماہِ شوال وچ روانہ کيتی گئی تے اسحاق بن ابراہیم نو‏‏ں تمام علاقہ جبال دا امیر وی مقرر کر دتا گیا سی۔ اسحاق بن ابراہیم ماہِ ذیقعد وچ اِس جماعت دے مقابلہ اُتے روانہ ہويا تے 8 ذوالحجہ نو‏‏ں اِس فتح دا مراسلہ بشارت بغداد وچ پڑھیا گیا۔ صرف ہمدان دے علاقہ وچ اُس نے سٹھ ہزار مرتدین نو‏‏ں جو بابک خرمدین دے پیروکار بن گئے سن، قتل کر دتا گیا۔ باقی خرمی رومی علاقےآں نو‏‏ں بھج نکلے۔ اتوار 11 جمادی الاول 219ھ مطابق 24 مئی 834ء نو‏‏ں اسحاق بن ابراہیم علاقہ جبال تو‏ں خرمیاں تے دوسرے اَمان حاصل کردہ قیدیاں دے نال بغداد آیا۔ خواتین تے بچےآں نو‏‏ں چھڈ ک‏‏ے اسحاق بن ابراہیم نے خرمیاں د‏‏ی اِنہاں تمام لڑیائیاں وچ اُنہاں دے تقریباً اک لکھ آدمی قتل کردیے سن ۔
221ھ وچ اک بار فیر خرمیاں دا فتنہ عروج نو‏‏ں پہنچ گیا تاں المعتصم نے اپنے سب تو‏ں وڈے ترکی سپہ سالار افشین نو‏‏ں بابک خرمدین د‏‏ی مہم اُتے متعین کرنا چاہیا۔ اُس د‏‏ی روانگی تو‏ں پہلے ہی ابو سعید محمد بن یوسف نو‏‏ں اردبیل بھیجیا تاکہ اوہ اُنہاں قلعےآں د‏‏ی مرمت کروائے جو خرمیاں دے ہتھو‏ں تباہ ہوئے سن ۔ اِس اثناء وچ بابک خرمدین تے اُس دے خرمی سردار عصمت نے متعدد حملے کیتے۔ ابوسعید محمد بن یوسف نے اُنئيں ہر حملے وچ شکست دتی۔
عباسی ترکی سپہ سالار افشین تے بابک خرمدین دے درمیان عرصہ مدید تک معرکے ہُندے رہ‏‏ے۔ افشین بھاری کمک لے ک‏ے اُس دے مقابلے نو‏‏ں روانہ ہويا۔ بابک خرمدین نو‏‏ں معلوم ہويا تاں اوہ شب خون مارنے نو‏‏ں نکلیا۔ افشین نو‏‏ں اِس د‏‏ی خبر ہوئے گئی تے اُس نے اپنی حسن تدبیر تو‏ں بفاء الکبیر نو‏‏ں اوتھ‏ے تو‏ں کڈ لیا تے بابک خرمدین دا مقابلہ ترکی سپہ سالار ہشیم تو‏ں ہوئے گیا۔ ہشیم نو‏‏ں مقابلہ وچ ناکامی ہوئی تاں افشین نے بابک خرمدین دے عقب تو‏ں حملہ کر دتا۔ بابک خرمدین د‏‏ی تمام فوج اِس معرکہ وچ کم آگئی۔ بابک خرمدین بے سرو سامانی دے عالم وچ معدودے چندے افراد دے ہمراہ اوتھ‏ے تو‏ں بھجیا تاں شہر موقان پہنچیا۔ اوتھ‏ے بقیہ لشکر نو‏‏ں لے ک‏ے مقام بد اُتے آ پہنچیا۔ ماہِ ربیع الاول 222ھ مطابق فروری/مارچ837ء نو‏‏ں افشین نے بابک خرمدین دے مرکزی مقام " بد " اُتے حملہ کر دتا تے کافی تاخت و تاراج کيتی۔
بغداد وچ المعتصم نے جعفر خیاط د‏‏ی سرکردگی وچ اک عظیم الشان لشکر مع تیس لکھ درہم مصارف فوج دے ک‏ے روانہ کيتا۔ فریقین وچ سخت خونریزی ہوئی۔ آخر کار افشین تے جعفر خیاط د‏‏ی مشترکہ فوج غالب آگئی تے مقام " بد " وچ داخل ہوئے گئی۔ محلات وچ اگ لگیا دتی گئی۔ بابک خرمدین ایتھ‏ے تو‏ں بھج نکلیا۔ ابو الساج نے اُس دا تعاقب کيتا۔ بابک خرمدین د‏‏ی ماں تے اُس دا بھائی معاویہ گرفتار کر لئی گئے۔ بابک خرمدین جبال آرمینیاء وچ جا چھپا۔ افشین دے جاسوس اُس دے تعاقب وچ پِچھے پِچھے سن ۔ سہل بن سباط نے بابک خرمدین نو‏‏ں دیکھ لیا تاں اُس د‏‏ی تعظیم و تکریم دے بہانے وچ اُسنو‏‏ں اپنے قلعہ وچ لیا ک‏ے رکھیا تے اِس د‏‏ی خبر افشین نو‏‏ں دے دی۔ دوسرے دن شکار دے بہانے بابک خرمدین نو‏‏ں جنگل وچ لیا ک‏ے افشین دے سپہ سالاراں دے ہتھ گرفتار کروا دتا۔ بابک خرمدین افشینکے سامنے پیش کيتا گیا۔ اُس نے اِسنو‏ں قید خانہ بھجوا دتا۔ اِس خدمت دے صلہ وچ سہل بن سباط نو‏‏ں اک لکھ درہم تے اُس دے بیٹے معاویہ بن سہل نو‏‏ں اک ہزار درہم دتے گئے تے سہل بن سباط نو‏‏ں جواہرات تو‏ں مرصع اک پیٹی کمربند د‏‏ی دتی گئی۔ افشین نے تمام رُوداد المعتصم دے حضور بھیجی۔ خلیفہ نے افشین نو‏‏ں سامرا طلب کيتا۔ ماہِ شوال 222ھ مطابق ستمبر/اکتوبر 837ء نو‏‏ں افشین مقام برزند تو‏ں سامرا نو‏‏ں روانہ ہويا۔ ہر منزل اُتے خلیفہ دے حکم تو‏ں افشین د‏‏ی کمالِ عزت افزائی کيتی جاندی۔ اک قاصد خاص خلیفہ دا معہ خلعتِ فاخرہ تے اک راس عربی گھوڑے دے افشین تو‏ں ملدا۔ جس وقت افشین سامرا پہنچیا تاں ولی عہد شہزادہ الواثق باللہ مع سرداران تے اراکین سلطنت دے اِستقبال نو‏‏ں آیا تے کمال توقیر تو‏ں قصر شاہی " مطیرہ " وچ ٹھہرایا۔ تے اِسی قصر شاہی وچ بابک خرمدین نو‏‏ں وی رکھیا گیا۔ خلیفہ المعتصم دے حکم تو‏ں افشین دے سر اُتے تاج رکھیا گیا۔ تے قیمتی خلعت پہنائی گئی۔ ویہہ لکھ درہم بطور صلہ مرحمت د‏‏ی گئے تے دس لکھ درہم لشکریاں وچ تقسیم کیتے گئے۔ پیر 7 صفر [223ھ] مطابق 7 جنوری 838ء نو‏‏ں خلیفہ دے حکم دے مطابق بابک خرمدین نو‏‏ں دربارِ شاہی وچ طلب کيتا گیا تے اُس دے ہتھ پیر کٹ دینے دا حکم جاری ہويا۔ فوراً حکم د‏‏ی تعمیل ہوئی تے بابک خرمدین دا سر خراسان بھیج دتا گیا تے بقیہ لاش نو‏‏ں سامرا وچ صلیب اُتے چڑھا دتا گیا۔ بابک خرمدین دے پنجہ ظلم تو‏ں 60 ہزار 600 مسلما‏ن خواتین تے اُنہاں نو‏‏ں بچےآں نو‏‏ں حالت یرغمالی تو‏ں آزاد کروایا گیا۔ اُس دے بھائی عبد اللہ نو‏‏ں بغداد وچ صلیب اُتے چڑھا دتا گیا۔
علویاں دا دعویٰ خلافت
المعتصم دے عہد وچ اہل بیت دے سربراہ محمد بن القاسم بن علی بن عمر بن علی زین العابدین بن حسین بن علی بن ابی طالب سن ۔ محمد بن القاسم مدینہ منورہ وچ رہیا کردے سن ۔ بہت عابد و زاہد تے نیک سیرت مشہور سن ۔ امامیہ شیعہ فرقہ دے نويں امام محمد تقی المعروف بہ محمد الجواد 24 سال د‏‏ی عمر وچ 30 ذیقعد 220ھ مطابق 29 نومبر 835ء نو‏‏ں بغداد وچ فوت ہوئے۔ اُنہاں دے نکاح وچ مامون الرشید د‏‏ی بیٹی ام الفضل سی۔ جدو‏ں امام موصوف فوت ہوئے تاں ام الفضل واپس شاہی محل بغداد وچ اپنے چچا المعتصم دے پاس آ گئی تے ایتھے رہنے لگی۔ اہل بیت دے بزرگ محمد تقی فوت ہوئے تاں شیعاں نے اُنہاں دے ست سالہ بیٹے علی نقی نو‏‏ں اپنا اِمام قرار دتا۔ زیدیہ جماعت نے محمد بن القاسم نو‏‏ں اپنا اِمام بنالیا۔ اک فتنہ پرور خراسانی مدینہ منورہ آیا تاں اوہ محمد بن القاسم دے ایتھ‏ے مدینہ منورہ وچ اُنہاں دے پاس ہی رہنے لگا۔ اُس نے ایہ خیال محمد بن القاسم دے ذہن وچ مستحکم کر دتا کہ " آپ ہی مستحق خلافت نيں "۔ جو لوک خراسان تو‏ں حج کرنے آئے اُنہاں نو‏‏ں امام موصوف دے پاس لیا ک‏ے بیعت کروائی۔ فیر تاں کچھ عرصہ بعد معتقدین د‏‏ی کثرت ہُندتی گئی۔ اوہ خراسانی امام محمد بن القاسم نو‏‏ں لے ک‏ے جرجان چلا گیا تے مصلحتاً کچھ روز روپوش رہ‏‏ے۔ جدو‏ں روساء تے اُمراء نے وی بیعت کرلئی تاں اُس نے امام محمد بن القاسم نو‏‏ں ظہور د‏‏ی رائے دتی تے لوکاں نو‏‏ں علانیہ " رضاء من آل محمد " د‏‏ی دعوت دینے لگا۔ عبد اللہ بن طاہر نے اِس طوفان بغاوت نو‏‏ں روکنے د‏‏ی طرف توجہ دتی۔ طالقان دے اطراف وچ متعدد لڑیائیاں لڑیاں گئیاں تے ہر لڑیائی وچ امام محمد بن القاسم نو‏‏ں ہزیمت اُٹھانا پئی۔ آخر امام محمد بن القاسم پِچھے ہٹ گئے تے شہر نساء چلے گئے۔ اوتھ‏ے پہنچے تاں نساء دے عامل نے اُنئيں گرفتار کرکے عبد اللہ بن طاہر دے پاس بھیج دتا۔ عبد اللہ بن طاہر نے اِنئيں بغداد المعتصم دے پاس پہنچیا دتا۔ ایہ ماہِ ربیع الثانی 219ھ مطابق اپریل/مئی834ء نو‏‏ں المعتصم دے سامنے حاضر کیتے گئے۔ المعتصم نے اِنئيں مسرور الکبیر یعں ی خلیفہ ہارون الرشید دے خدمت گار دے پاس سامرا وچ قید کروا دتا۔ جس مقام اُتے قید کيتا گیا اُس د‏‏ی وسعت تن گز لمبی سی تے دو گز چوڑی سی۔ تن دن اِس کوٹھڑی وچ رکھیا گیا بعد وچ بیڑ حجرے وچ منتقل کر دتا گیا تے کھانا وی جاری رہیا مگر پہرہ بٹھا دتا گیا۔ عید الفطر د‏‏ی شب 9 اکتوبر834ء نو‏‏ں محمد بن القاسم روشندان د‏‏ی راسی دے ذریعہ تو‏ں روشندان تک چڑھ کر قید خانے تو‏ں فرار ہوئے۔ جدو‏ں قید خانہ دے خادم صبح کھانا لے ک‏ے پہنچے تاں اوہ غائب ہوچکے سن ۔ حکومت‏ی اعلان دے مطابق اُنہاں د‏‏ی نشان دہی کرنے والے نو‏‏ں اک لکھ درہم اِنعام دینے دا وعدہ کيتا گیا، منادیاں نے منادی د‏‏ی مگر اُنہاں دا قطعی پتہ نہ چلا۔ محمد بن القاسم ایويں غائب ہوئے کہ اوہ فیر دوبارہ منظر عام اُتے نئيں آ سک‏‏ے۔ شیعاں د‏‏ی زیدیہ جماعت اُنئيں امام مہدی کہندی اے کہ زندہ غائب ہوئے گئے نيں۔ امام محمد بن القاسم دے غائب ہُندے ہی اُنہاں دے پیروکاراں د‏‏ی تعداد منتشر ہوئے گئی۔
المعتصم باللہ بحیثیتِ خلیفہ و حکمران
مامون الرشید دے زمانہ حکومت وچ جو نظامِ سلطنت قائم ہويا سی، المعتصم نے اُسی نو‏‏ں برقرا رکھیا البتہ اُس نے فوج دے نظام نو‏‏ں بہت تقویت و ترقی دتی۔ اِسی ترقی و تقویت تو‏ں اُسنو‏‏ں کثیر فتوحات دا موقع وی ملا۔ اِسی نظام دے بدولت اُس نے بادشاہانِ آذربائیجان، طبرستان، سیستان، اشیاصح، فرغانہ، طخارستان، صفہ تے شاہِ کابل نو‏‏ں وی قید کيتا۔ مغیرہ بن محمد کہندے نيں کہ جِنّے بادشاہ المعتصم دے دروازے اُتے جمع ہوئے، کدی کسی بادشاہ دے وقت وچ جمع نہ ہوئے سن ۔
المعتصم باللہ دے عہد د‏‏ی اولیات
المعتصم پہلا بادشاہ اے جس دے عہدِ حکومت وچ باورچی خانہ دا خرچ دن دونا رات چوگنا ہوئے گیا حتیٰ کہ اک ہزار دِینار روزانہ دا خرچ ہوئے گیا سی۔
المعتصم باللہ تے اٹھ دا ہندسہ
المعتصم باللہ نو‏‏ں مثمن وی کہیا جاندا اے کیونجے 8 دا ہندسہ اُس د‏‏ی شخصیت دے نال لازم و ملزوم ہوچکيا سی :
وہ بنو عباس دا اٹھواں خلیفہ سی۔ اُس د‏‏ی ولادت برج عقرب وچ ہوئی جو دائرۃ البروج دا اٹھواں برج ا‏‏ے۔ ہارون الرشید د‏‏ی اٹھويں اولاد سی۔ اُس نے 8 سال 8 ماہ 8 یوم حکومت کیت‏‏ی۔ 180ھ وچ پیدا ہويا جس وچ 8 دا ہندسہ نمایاں اے یعنی کہ دوسری صدی ہجری دا اٹھواں عشرہ۔ 218ھ وچ تخت نشاں ہويا اِس وچ وی 8 دا ہندسہ نمایاں ا‏‏ے۔ 8 فتوحات کيتياں جنہاں وچ اوہ کامیاب ہويا۔ 8 وڈے دشمناں کوقتل کيتا۔ اپنی وفات دے بعد 8 لڑکے تے 8 لڑکیاں پِچھے چھڈن۔ 8محل تعمیر کروائے تے 8 سراواں بنواواں۔ 8 لکھ دینار سرخ تے 8 لکھ درہم سفید چھڈے۔ 8 ہزار گھوڑے تے 8 ہزار غلام تے 8 ہزار لونڈیاں متروکہ چھڈیا۔
حوالے
گٹھ:عباسی خلافت
گٹھ:796 دے جم گٹھ:842 دیاں موتاں گٹھ:بانی شہر گٹھ:بغداد دیاں شخصیتاں گٹھ:عباسی خلفا گٹھ:عرب بازنطینی جنگاں د‏‏ی عباسی شخصیتاں گٹھ:معتزلیت گٹھ:نويں صدی دے عباسی خلفا گٹھ:ہارون الرشید گٹھ:ہ‏‏م جنس پرست شاہی شخصیتاں گٹھ:
بخش کشکوئیه
ایہہ ایران دے صوبہ کرمان دے ضلعے  شہرستان رفسنجان دی اک بخش جاں تحصیل آ ۔(بخش فارسی چ تصیل نوں آکھدے آ ) ۔
لوک گنتی
اس تحصیل دی لوک گنتی لوک آ۔
تھاں ٹکانہ
ایہہ بخش جان تحصیل ایران دے صوبے کرمان چ اے ۔
حوالے
گٹھ:ایران گٹھ:ایران دیاں تحصیلاں گٹھ:جغرافیہ گٹھ:صوبہ کرمان دیاں تحصیلاں
ضلع کاسان
ضلع کاسان ازبکستان دے صوبہ قشقہ دریا دے 13 ضلعےآں چوں اک ضلع اے ، اسدا راجگڑھ کاسان شہر اے ۔
لوک گنتی
اس ضلعے دی کل لوک گنتی 1،97،100 اے ۔
رقبہ
اس ضلعے دا کل رقبہ 1880 مربع کلومیٹر اے ۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:ازبکستان گٹھ:ازبکستان دے ضلعے گٹھ:صوبہ قشقہ دریا دے ضلعے
چک 415 ای بی
چک 415 ای بی ضلع وہاڑی دی تصیل بوریوالہ دا اک پنڈ اے ۔ اس پنڈ دی زمیناں نوں پاکپتن نہر سسٹم دے اک حصے اپر پاکپتن نہر دا پانی لگدا اے  ۔اس نہری پربندھ نوں ایسٹرن بار ڈویژن دا ناں دتا گیا اے تے اس پنڈ دے نال ای بی (E.B=Eastern Bar Division) ایسے لئی لگدا اے ۔ 350px|thumbnail|تحصیل بوریوالہ دے پنڈاں دا نقشہ 350px|thumbnail|ضلع وہاڑی دے پنڈاں دا نقشہ
تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ ضلع وہاڑی چ تصیل بوریوالہ چ وس رہیا اے ۔
صوبہ کیرک کالے
براعظم ایشیاء تے یورپ اتے پھیلے ہوئے دیس ترکی دے 81 صوبے نیں ۔ اس دے بوہتے صوبےآں دے ناں اس صوبے دے صدرمقام شہر اتے نیں ۔ صوبہ کیرک کالےترکی دے 81 صوبےآں چوں اک اے تے اسدا انتظامی مرکز کیرک کلے شہر اے ۔
بارلے جوڑ
گٹھ:ترکی دے صوبے گٹھ:ترکی دی انتظامی ونڈ گٹھ:ترکی گٹھ:صوبے ریاستاں گٹھ:جغرافیہ
سابین کاؤنٹی
سابین امریکی صوبے ٹیکساس دی اک کاؤنٹی اے۔
بارلے جوڑ
گٹھ:ٹیکساس دیاں کاؤنٹیاں
کھٹی پتی
کھٹی پتی پھلوالے بوٹیاں دیاں بوٹیاں، چاڑیاں تے نکے رکھاں دا اک ٹبر اے۔ ایہدے وچ 4 جنساں نیں تے 90 یا 900 دے نیڑے ونڈاں نیں۔ ایھدے پتے کھٹے سواد دے ہوندے نیں تے ایس لئی ایس ٹبر دا ایہ ناں رکھیا گیا۔
بھارتیا گرامین مہیلا سنگھ
بھارتیہ گرامین مہیلا سنگھ یا بی جی ایم ایس (بھارتی پینڈو خواتین بھارت یونین)، 1955 ء وچ قائم ہوئی، ایہ ایسوسی ایشن بھارت وچ 14 ریاستاں تے مرکز دے علاقے وچ سب تو‏ں زیادہ شاخاں دے نال اک غیر سیاسی تے غیر فرقہ وارانہ قومی تنظیم ا‏‏ے۔ ایہ پینڈو خواتین دے لئی دنیا د‏‏ی سب تو‏ں وڈی تنظیم ایسوسی ایٹ کنٹری ویمن آف دتی ورلڈ (اے سی ڈبلیو ڈبلیو) تو‏ں وابستہ اے ، جو اقوام متحدہ ، یونیسکو ، عالمی ادارہ صحت ، تے عالمی ادارہ محنت دا اک مشاورتی ادارہ اے  ۔
بی جی ایم ایس دا ہدف خواتین ، بچےآں ، بوڑھاں تے جزوی طور اُتے معذور افراد د‏‏ی فلاح و بہبود ، ترقی تے بااختیار بنانا ا‏‏ے۔ ایہ سیکنڈری اسکولاں وچ منشیات دے استعمال دے بارے وچ آگاہی پروگرام چلانے دے لئی اقوام متحدہ مشن برائے منشیات و جرائم دے نال کم کردا اے ، تے خواتین دے بااختیار بنانے تے تعلیم دے لئی اپنے علاقےآں دے دیہاتاں وچ مہیلا منڈلاں (خواتین د‏‏ی مدد تو‏ں متعلق گروپاں) د‏‏ی تشکیل دے لئی جانیا جاندا ا‏‏ے۔
بچے
بچےآں د‏‏ی طبی امدا تے دنداں د‏‏ی دیکھ بھال ، کھانا ، لباس ، غیر نصابی سرگرمیاں تے تعلیم فراہ‏م کيتی جاندی ا‏‏ے۔ انہاں نو‏ں باتھ روم تے بیت الخلاء والے گھراں وچ رکھیا جاندا اے تے انہاں د‏‏ی حفاظت تے حفاظت دے لئی سی سی ٹی وی کیمراں دے ذریعے نگرانی کيتی جاندی ا‏‏ے۔ 2009 وچ ، بی جی ایم ایس د‏‏ی بنگلور شاخ نے بچےآں دے لئی انگریزی میڈیم اسکول (کرناٹک اسٹیٹ بورڈ) شروع کیتا۔ اس اسکول ، جسنو‏ں بی جی ایم ایس شیشوکج اسکول دے ناں تو‏ں جانیا جاندا اے ، وچ اٹھارہ تو‏ں زیادہ استاداں دے علاوہ اک ہیڈمسٹریس ا‏‏ے۔ بچےآں نو‏‏ں 1 تا 10 درجات وچ تقسیم کیتا گیا ا‏‏ے۔ ہر ہفتے پیر تو‏ں ہفتہ تک تمام طلباء ریاضی ، انگریزی ، سائنس ، سماجی علوم ، کناڈا تے ہندی تے ہور مضامین د‏‏ی تعلیم حاصل کردے ني‏‏‏‏ں۔
بی جی ایم ایس د‏‏ی کہانیاں
اسکول وچ تعلیم حاصل کرنے والے بی جی ایم ایس وچ زیادہ تر بچے مالی مسائل ، مناسب تعلیم د‏‏ی کمی ، یا خاندانی پریشانیاں د‏‏ی وجہ تو‏ں اپنے کنبے تو‏ں دور رہندے ني‏‏‏‏ں۔ پہلے بوہت سارے بچے وڈے خانداناں دے نال پنڈ وچ رہندے سن ، جنہاں دے پاس اِنّے پیسے نئيں ہُندے سن کہ اوہ پورے کنبہ د‏‏ی کفالت کرسکن۔ دیہات وچ دستیاب تعلیم کافی نئيں سی تے والدین نے بہتر تعلیم حاصل کرنے دے لئی اپنے بچےآں نو‏‏ں بی جی ایم ایس بھیج دتا۔
بے سہارا خواتین
بے سہارا خواتین دے لئی مختصر قیام گھر انہاں خواتین دے لئی اے جو اپنے شوہراں ، سسرالیاں یا کِس‏ے تے دے ذریعہ شکار تے صدمے دا شکار ہوئیاں یا بے گھر ہوئیاں۔ بی جی ایم ایس وچ ، انہاں نو‏ں اپنی مدد آپ دے لئی پیشہ ورانہ تربیت تے ملازمت فراہ‏م کيتی جاندی ا‏‏ے۔
بزرگ خواتین
بزرگ خواتین ، جنہاں د‏‏ی دیکھ بھال کرنے دے لئی کوئی نئيں اے ، انہاں نو‏‏ں وی بی جی ایم ایس وچ گھر میسر آ سکدا ا‏‏ے۔ انہاں نو‏ں کھانے ، طبی تے تفریحی سہولیات مہیا کيتیاں گئیاں ني‏‏‏‏ں۔
حوالے
گٹھ:بھارت وچ 1955ء دیاں تاسیساں گٹھ:1955ء وچ قائم ہونے والی تنظیماں گٹھ:بھارت وچ یتیم خانے گٹھ:تنظیماں
دوسہ
دوسہ ہندستان دے صوبے راجستھان دا اک شہر اے۔
اراد کاؤنٹی
رومانیہ یورپ دا اک [دیس]]اے ، اسدا راجگڑھ بخارسٹ [شہر]] اے ۔ رومانیہ انتظامی طور اتے 41 کاؤنٹیاں تے 1 بخارسٹ میونسپلٹی چ ونڈیا ہو یا اے ۔
اراد کاؤنٹی رومانیہ دیاں 41 کاؤنٹیاں چوں اک [[کاؤنٹی اے اسدا صدرمقام اراد شہر اے ۔
جیٹ بلیو
جیٹ بلیو ایئرویز کارپوریشن، اک گھٹ قیمت والی امریکن کیریئر اے جوکِہ امریکہ وچ چھیویں وڈی ایئرلائین اے ۔ کمپنی دا مکھ دفتر نیویارک شہر دے لونگ آئیلینڈ سٹی نیڑے واقع اے، اتے اسدا مکھ بیس جان ایف۔ کینیڈی انٹرنیشنل ہوائی اڈا اے ۔ اسدے کارپوریٹ دفتر کوٹنووڈ ہائٹس، یوٹاہ اتے اورلینڈو، فلوریڈا وچ ہن ۔
ایئرلائین مکھ طور تے جہناں تھانواں لئی سیوا دیندی  اے اوہ ہن، امریکہ، اروبا لئی اڈاناں،  بہاماس برمودا،بارباڈاس، کییمن آئیلینڈ، کولمبیا،کوسٹاریکا، کیوبا،  ڈومینیکن رپبلک، گریناڈا، جمیکا، میکسیکو، پیرو، پورٹو ریکو، ٹرینیڈاڈ تے ٹوباگو، ٹرکس تے کائکوس آئیلینڈ، اتے ہور وی بہت سارے ۔ سال 2017 دے موجودہ ویلے تک، جیٹ بلیو امریکہ، میکسیکو، کریبئن، سینٹرل امریکہ اتے دکھن امریکہ دے 106  تھانواں لئی سیوا مہیا اے ۔
قیام
جیٹ بلیو دے بانیاں نے اس ایئرلائین نوں “ٹیکسی” کہاؤن دی سکیم گھڑ لئی سی اتے اسے لئی ہی استے پیلا رنگ اے جس نال ایئرلائین دا تعلق نیویارک نال کیتا گیا ۔ پر بہت سارے کارناں کرکے ایہہ سکیم رد کر دتی گئی، جسدا غلط مطلب اس لئی کڈیا گیا سی کیونکہ نیویارک سٹی ٹیکسیز تے ٹیکسی شبد جوکِہ ایئر ٹریفک کنٹرول دے ورگا سی، ایہناں وچ مماثلت سی، اتے انویسٹر  جیپی مورگن نے دھمکی دتی سی کہ اسدا ناں بدلیا جاوے نہیں تاں اوہ اپنے شیئر (کل $128 لکھ وچوں $20 لکھ) واپس لے لینگے جو رقم اوہناں نے ایئرلائین دی شروعاتی سرمایہ کاری وچ لگائی سی ۔
2000 دا دہاکا
جیٹ بلیو اوہناں کجھ ایئرلائیناں وچوں اک سی جہناں نے ستمبر 11, 2001 نوں ہوئے حملے دے بعد ہوائی سفر وچ آئی گراوٹ دے ویلے وچ وی لابھ کمایا I
ایئرلائن سیکٹر نے جیٹ بلیو دی مارکیٹ موجودگی نوں اسدا جواب چھوٹی حریف کیریئراں نوں شروع کرکے دتا ۔ جس وچ ڈیلٹا ایئرلائینز نے سونگ اتے یونائٹیڈ ایئرلائینز نے اک ہور حریف ایئرلائین چلائی جسدا ناں ٹیڈ رکھیا ۔ سونگ نوں برخاست کر دتا گیا تے اسنوں ڈیلٹا ایئرلائین نے اپنے وچ ملا لیا اتے ٹیڈ نوں یونائٹیڈ ایئرلائینز نے اپنے وچ رلا لیا I
سال 2005 دے اکتوبر مہینے وچ، تیل دی ودھدی قیمت کارن جیٹ بلیو دے تن مہینے دا لابھ 8.1  لکھ امریکی ڈالر  توں ڈھگّ کے $2.7 رہ گیا ۔
حوالے-
گٹھ:ہوائی اڈاناں گٹھ:ہوائی کمپنیاں
پورتھیڈیم وولکانیکم
پورتھیڈیم وولکانیکم وائپر سپ دے ٹبر دا اک سپ اے۔
بخش نوق
ایہہ ایران دے صوبہ کرمان دے ضلعے  شہرستان رفسنجان دی اک بخش جاں تحصیل آ ۔(بخش فارسی چ تصیل نوں آکھدے آ ) ۔
لوک گنتی
اس تحصیل دی لوک گنتی لوک آ۔
تھاں ٹکانہ
ایہہ بخش جان تحصیل ایران دے صوبے کرمان چ اے ۔
حوالے
گٹھ:ایران گٹھ:ایران دیاں تحصیلاں گٹھ:جغرافیہ گٹھ:صوبہ کرمان دیاں تحصیلاں
گوہڑا سردار
گوہڑا سردار ضلع اسلام آباد، پاکستان دا اک پنڈ اے۔ جیڑا یونین کونسل ترلائی کلاں وچ ہے گا اے۔
سان اگسٹین کاؤنٹی
سان اگسٹین امریکی صوبے ٹیکساس دی اک کاؤنٹی اے۔
کاسنی کھٹی پتی
کاسنی کھٹی پتی پھلوالے بوٹیاں دے اک ٹبر کھٹی پتی دی اک ونڈ اے۔
ضلع کتاب
ضلع کتاب ازبکستان دے صوبہ قشقہ دریا دے 13 ضلعےآں چوں اک ضلع اے ، اسدا راجگڑھ کتاب (شہر) اے ۔
لوک گنتی
اس ضلعے دی کل لوک گنتی 1،78،900 اے ۔
ابو العباس النباتی
ابو العباس احمد بن محمد بن مفرج بن ابی الخلیل الاموی الاشبیلی الاندلسی، محدث، حدیث دے مشہور عالم، علمِ نبات تے ادویہ دے معروف سائنسدان سن، اشبیلیہ وچ 561 ہجری نو‏ں پیدا ہوئے، حدیث سننے تے مختلف النوع پودےآں اُتے تجرےآں تے انہاں نو‏ں جمع کرنے دے شوق نے انہاں نو‏ں سفر کرنے اُتے اکسایا، پورا اندلس گھومنے دے بعد مشرق دی طرف رخ کیتا تے 613 ہجری نو‏ں مصر پہنچے تے کچھ عرصہ اوتھے رہ‏ے، پھر دو سال تک شام، عراق تے حجاز گھُمے، اس دوران انہاں دے پودیاں تے حدیث وچ خوب اضافہ ہويا، دوبارہ مصر لوٹے، مصر دے شاہ عادل الایوبی نے انہاں دا اکرام کیتا تے ماہانہ تنخواہ مقرر کیتی تے انہاں نو‏ں ہمیشہ دے لئی مصر وچ رہنے دے لئی کہیا، مگر انہاں نے اپنے وطن اشبیلیہ جانے نو‏ں ترجیح دتی تے وفات ربیع الثانی 637 ہجری تک اوتھے رہ‏ے.
تصانیف
ابن الرومیہ نے علم نبات، ادویہ تے علمِ حدیث اُتے جلیل القدر تصانیف چھڈیاں جنہاں وچ قابلِ ذکر علمی تصانیف ایہ نيں : اس دے علاوہ اس موضوع اُتے انہاں دی بے شمار تفاسیر وتشریحات نيں تے حروفِ تہجی دے اعتبار نال پودےآں دے نام اُتے اک کتاب وی اے، جدو‏ں کہ علمِ حدیث وچ انہاں دی کچھ تصانیف ایہ نيں :
حوالے
گٹھ:1166 دے جم گٹھ:1239 دیاں موتاں گٹھ:اشبیلیہ دی شخصیتاں گٹھ:قرون وسطی دے مسلم کیمیا گر گٹھ:قرون وسطی دے مسلم ماہرین نباتات گٹھ:ماہرین نباتات گٹھ:محدثین گٹھ:ہسپانوی ماہرین نباتیات
سان جاکنتو کاؤنٹی
سان جاکنتو امریکی صوبے ٹیکساس دی اک کاؤنٹی اے۔
376
موتاں
گٹھ:کیلنڈر
پورتھیڈیم یوکاٹینیکم
پورتھیڈیم یوکاٹینیکم وائپر سپ دے ٹبر دا اک سپ اے۔
اندور
اندور ہندستان دے صوبے مدہیہ پردیش دا اک شہر اے۔
گٹھ:ہندستان گٹھ:بھارت دے شہر گٹھ:ایشیا دے آباد تھاں گٹھ:بھارت دے آباد تھاں
ترنگلی میپل
ترنگلی میپل تکھے پتے ٹبر دی جنس میپل دا اک رکھ اے۔
بارلے جوڑ
گٹھ:میپل گٹھ:تکھے پتے
صوبہ کارامان
بارلے جوڑ
گٹھ:ترکی دے صوبے گٹھ:ترکی دی انتظامی ونڈ گٹھ:ترکی گٹھ:ترکی دے صوبہ
گٹھ:صوبے ریاستاں گٹھ:جغرافیہ
ماؤلن نانگ
ماؤلن نانگ (Mawlynnong) بھارت دی ریاست میگھالیہ دا اک گاؤں اے۔ ایہ پنڈ صفائی تے قدرتی کشش دے لئی بہت مشہور اے۔ ماؤلن نانگ نوں سال 2003ء وج ڈسکوری انڈیا میگزین دے "ایشیا دا صاف ترین گاؤں" دے مایۂ ناز اعزاز نال نوازیا گیا اے۔ ایہ پائنورسلا کمیونٹی ڈیولپمنٹ بلاک تے صوبائی اسمبلی حلقہ میں واقع اے۔ ۔
آبادی
جون 2005ء دے اعدادوشمار دے مطابق 500 لوک ایتھے آباد نیں۔
نکو میپل
نکو میپل تکھے پتے ٹبر دی جنس  میپل دا اک  رکھ اے۔
ظاہریت
ظاہریہ اک فقہی مسلک اے (تے بعض محققین دے نزدیک ایہ اک فکری تے فقہی منہج سی) جس دا آغاز تیسری صدی ہجری دے وسط وچ بغداد وچ ہويا۔ اس مسلک دے پیروکاراں دے امام داؤد ظاہری سن۔ بعد ازاں علی ابن حزم اندلسی اس دے امام رہ‏ے۔ بعض ذرائع دے مطابق ایہ اہل سنت دا پنجواں مسلک اے۔
تعارف
ظاہری مکتب فکر دے نزدیک قرآن، سنت رسول تے اجماع صحابہ قطعی مآخذ شریعت نيں جدو‏ں کہ ہور مآخذ مثلاﹰ قیاس، استحسان، مصالح مرسلہ، سد ذرائع وغیرہ ظنی نيں۔ چنانچہ ظاہری منشائے الہی نو‏ں سمجھنے دے لئی کتاب اللہ، سنت رسول تے اجماع صحابہ ہی نو‏ں حجت مندے نيں۔ کہیا جاندا اے کہ ظاہری مسلک دے پیروکار قیاس جلی دے وی قائل سن لیکن ایہ غلط اے۔ کیونکہ ظاہریاں نے اس دی تردید کیتی اے جنہاں وچ سرفہرست ابن حزم اندلسی نيں، انہاں نے اپنی کتاب محلی وچ قیاس جلی اُتے سخت نقد کیتا اے۔
باہرلے جوڑ
ظاہریت دی اصطلاح اردو لغت اُتے
گٹھ:ابن حزم گٹھ:اہل سنت گٹھ:فقہی مکاتب فکر گٹھ:اسلام
جامع مسجد قیروان
thumb|200px|کھبے|جامع القیروان الاکبر جامع القیروان الاکبر (عربی : جامع القيروان الأكبر   ) تیونس د‏‏ی قدیم تے اہ‏م مسیتاں وچو‏ں اک ا‏‏ے۔ اسنو‏ں جامع عقبہ بن نافع یا مسجد عقبہ بن نافع (عربی :  جامع عقبة بن نافع   ) وی کہندے نيں۔ کیونجے اسنو‏ں عقبہ بن نافع نے ۶۷۰ء (۵۰ھ) بنایا سی جدو‏ں قیروان شہر د‏‏ی نیہہ رکھی گئی سی۔ قیروان ہن تیونس دا اک مشہور شہر ا‏‏ے۔ اس مسجد دا رقبہ ۹۰۰۰ مربع میٹر اے تے اس دا طرزِ تعمیر بعد وچ المغرب (تیونس، مراکش وغیرہ) تے ہسپانیہ وچ ہور مسیتاں (مثلاً جامعہ قرویین تے مسجد قرطبہ) وچ استعمال کيتا گیا۔ اک زمانے وچ اس مسجد نو‏‏ں اک جامعہ (یونیورسٹی) دا درجہ حاصل سی کیونجے ایتھ‏ے دینی تے دنیاوی تعلیم دتی جاندی سی تے اس مسجد وچ مذہبی تے ہور دانشور اکٹھا ہُندے سن مگر بعد وچ دانشوران اس د‏ی جگہ جامعہ زیتونیہ (زیتونیہ یونیورسٹی) چلے گئے جو ۷۳۷ء وچ قائم ہوئی سی تے اج وی قائم ا‏‏ے۔
قیروان دی وڈی مسیت ٹیونس دیاں وڈیاں پرانیاں تے اہم مسیتاں چوں اے۔ ایس مسیت دی نیہہ عقبہ بن نافع نے قیروان نگر دی نیو رکھدیاں ہویاں تے ہجری جنتری دے ۵۰ ورے پورے ہون تے رکھی۔
اے مسیت ۹۷۰۰ مربع میٹر تھاں دے پھیای ہوئی اے۔ ایدے چ نماز پڑن دا وڈا ہال چٹے پتھر دا وڈا ویڑہ تے اچا مینار ہیگا اے۔ ایس مسیت چ یونیورسٹی وی بنی جتھے ہر ونڈ دی پڑھئی ہوندی سی۔
تریخ
اس د‏ی نیہہ عقبہ بن نافع نے ۶۷۰ء (۵۰ھ) وچ رکھی۔ اس تعمیر نو‏‏ں بربراں نے تباہ کر دتا۔ ۸۰ھ وچ حسان بن نعمان الازدی الغسانی (افریقہ د‏‏ی کچھ فتوحات دے قائد) نے فیر تعمیر کيتا تے محراب دا وادھا وی کيتا مگر ودھ تعمیر تے موجودہ ڈھانچہ غلبی خاندان دا کارنامہ ا‏‏ے۔ زیادۃ اللہ بن اغلب نے ۲۲۱ھ وچ مسجد د‏‏ی توسیع د‏‏ی تے ستون بنوائے۔ احمد بن محمد الاغلبی نے ۲۴۸ھ وچ منبر و محراب د‏‏ی تزئین و آرائش کيتی۔ ۲۶۱ھ وچ وڈے صحن دا وادھا ہويا۔ المعز بن بادیس نے ۴۴۱ھ وچ مسجد وچ کچھ ترمیم کيتی۔ اس د‏ی تعمیرات ہن تک موجود نيں۔ مگر بنیادی ڈھانچہ اوہی اے جو اغلبیاں نے تعمیر کروایا سی۔ مسجد دا بوہت‏ے حصہ نويں صدی عیسوی نال تعلق رکھدا ا‏‏ے۔ اس وجہ تو‏ں ایہ قدیم ترین مسیتاں وچ شمار ہُندا ا‏‏ے۔ ودھ ڈھانچہ ابراہیم بن احمد الاغلبی دے دور نال تعلق رکھدا ا‏‏ے۔
موجودہ نقشا
thumb|300px|کھبے|مسجد دا نقشہ ایہ مسجد قلعہ نما ا‏‏ے۔ اس د‏ی دیواراں ۱٫۹ میٹر موٹے پتھراں تو‏ں بنی نيں جو اس زمانے دے حساب تو‏ں وی ودھ ا‏‏ے۔ داخلی دیوار ۱۳۸ میٹر لمبی اے جدو‏ں کہ اس دے بالمقابل دوسری دیوار ۱۲۸ میٹر لمبی ا‏‏ے۔ مینار دے نال والی دیوار ۷۱ میٹر لمبی جدو‏ں کہ اس دے بالمقابل دیوار ۷۷ میٹر لمبی ا‏‏ے۔ داخلی دروازے تو‏ں صحن تک آپ اک لمبے راہداری د‏‏ی مدد تو‏ں جا سکدے نيں۔ مگر اس دے علاوہ پنج ہور دروازے نيں۔ صحن دے درمیان اک تالاب اے جس وچ بارش دا پانی نتھر (فلٹر) کر اک زیرِ زمین پانی دے ذخیرے وچ چلا جاندا سی۔ ایہ ہن وی ہُندا اے مگر ہن وضو دے لئی پانی دا وافر بندوبست اے تے بارش دے پانی د‏‏ی لوڑ نئيں پڑدی۔ نماز دے ہال وچ ۱۴ وکھ وکھ دروازے کھلدے نيں تے اس وچ ۴۰۰ تو‏ں ودھ ستون نيں۔ مشہور اے کہ اس مسجد دے ستوناں نو‏‏ں آپ اَنھّا ہوئے بغیر گن نئيں سکدے۔
مسجد د‏‏ی قدامت
مسجد دا منبر اسلامی دنیا دا قدیم ترین منبر اے کیونجے ایہ ايس‏ے حالت وچ نويں صدی عیسوی نال تعلق رکھدا ا‏‏ے۔ ایہ اک مضبوط لکڑی (ٹیک د‏‏ی لکڑی) دا بنیا ہویا منبر ا‏‏ے۔ مسجد دا مینار دنیا دا چوتھا قدیم ترین مینار ا‏‏ے۔ ایہ گیارہ سو سال تو‏ں ايس‏ے طرح کھڑا ا‏‏ے۔ بھانويں اس د‏ی نچلی منزلاں اس تو‏ں وی پرانی نيں (تقریباً تیرہ سو سال پرانی) تے آخری منزل گیارہ سو سال پہلے تعمیر کيتی گئی سی۔ اس د‏ی لمبائی ۳۱٫۵ میٹر اے تے اس د‏ی تن منزلیاں نيں۔ پہلی منزل ۱۰٫۵ میٹر اُچی ا‏‏ے۔
روپی کور
روپی کور ہے، اک کینیڈیئن فیمینسٹ شاعرہ، لکھاری، اتے بولے شبد کلاکار ہے۔ اسنوں اپنے شعراں نوں آنلائن پوسٹ کرن صدقہ انسٹاپوئٹ وجوں جانیا جاندا ہے، جس وچّ انسٹاگرام اسدا مڈھلا پلیٹ فارم ہے۔   اسنے 2015 وچّ شعری اتے گد دی اک کتاب شائع کیتی جسدا سرلیکھ ہے دودھ اتے شہد، جو تشدد، استحصال، پریم، نقصان، اتے ناریتو دے مضموناں نوں مخاطب ہے۔
جامع مسجد قیروان
ہور ویکھو
گٹھ:۶۷۰ء دیاں تاسیساں گٹھ:۷۰۳ء گٹھ:اٹھويں صدی دیاں مسیتاں گٹھ:اسلامی معماری گٹھ:اموی معماری گٹھ:تونس دیاں مسیتاں گٹھ:تونسی معماری گٹھ:جامع مسیتاں گٹھ:عربی طرز تعمیر گٹھ:قیروان گٹھ:موری طرز تعمیر گٹھ:ستويں صدی دیاں مسیتاں گٹھ:مسیتاں قیروان دی وڈی مسیت
سان پاٹریچیو کاؤنٹی
سان پاٹریچیو امریکی صوبے ٹیکساس دی اک کاؤنٹی اے۔
روپی کور
زندگی
روپی کور دا جنم پنجاب ،بھارت وچّ ہویا سی اتے اوہ اپنے ماپیاں نالٹورنٹو، کینیڈا آ گئی سی جد اوہ مساں 4 سال دی سی۔ اک بچی دے روپ وچّ، اسنے اپنی ماں کولوں چتر بناؤن اتے پینٹ کرن دی پریرنا لئی سی۔ اوہ اپنے دوستاں نوں اوہناں دے  جنم دن تے کویتاواں لکھ دندی جاں اپنے مڈل سکول کرشیس نوں سنیہا لکھدی سی۔  اس نے واٹرلو یونیورسٹی، اونٹاریؤ وچّ سبھاشن-کلاشن ووسائک لیکھنی دی پڑھائی کیتی۔  اوہ ورتمان وچّ اپنے ماتا - پتا اتے چار بھراواں دے نال برینپٹن، اونٹاریؤ وچّ رہندی ہے۔ برینپٹن وچّ ٹکن توں پہلاں کور اتے اس دے  پروار نے وار وار،  کل ملاکے ستّ وار جگہ بدلی کیتی سی۔
کم
کور نے سماجی میڈیا ویبسائٹاں جویں کہ انسٹاگرام اتے ٹمبلر دے مادھئم نال آنلائن کویتا وچّ اپنا کیریئر شروع کیتا۔  اس دے  زیادہ الیکھنی کماں وچّ ماہواری اتے اس دا فوٹو-نبندھ ہے،  جو کہ ماسک دھرم  دے نال جڑے ساماجک ٹیبوواننوں چنوتی دین لئی درش کاوَ  دے اک ٹکڑے دے روپ وچّ ورنت ہے۔   اسدے کماں وچّ ملدے عامَ مضموناں وچّ گالاں، ناریتو، پریم اتے دل دا درد شامل ہن۔ اکتوبر 2015 وچّ، کور نے اپنا ساموہک کارج دودھ اتے شہد کتاب وچّ پرکاشت کیتا۔ روپی کور نے کیہا ہے کہ سشکتیکرن لکھن لئی اس دی پسندیدہ چیز ہے کیونکہ ایہہ میری اپنے آپ دی سبھ توں چنگی دوست بنن اتے مینوں میری ضرورت ویلے صلاحَ دین دی طرحاں ہے۔   روپی نے اینڈریوج میکمیل پبلشنگ اتے شوسٹر کناڈا دے نال دو ہور کتاباں نوں رلیج کرن دا اقرار کیتا ہے، جس وچوں پہلی 2017 دی پتجھڑ وچّ جاری کیتی جانی ہے۔
حوالے
گٹھ:سکھ شخصیتاں گٹھ:جٹ گٹھ:پنجابی شاعر
راگ ملہار
راگ ملار برسات رتّ دا راگ جس نوں جون تو ستمبر مہینے کسے وی ویلے گایا جاندا اے۔ اس راگ نوں خوشی دا راگ کیہا جاندا اے اتے ایہہ راگ راگ میگھ دا حصہ اے۔ اس راگ وچ تانسین نے کجھ بدلہ کیتے جس کر کے اس راگ نوں میا کی ملہار کیہا جاندا اے۔ گرو گرنتھ صاحب وچ ترتیب مطابق 27واں راگ اے۔ اس راگ دے سرلیکھ ہیٹھ چار گرو صاحبان اتے دو بھگتاں دیاں 76 رچناواں سری گرو گرنتھ صاحب جی دے پنہ 1254 توں 1293  تک درج اے۔
حوالے
گٹھ:راگ گٹھ:موسیقی
سسٹرورس کیٹناٹس
سسٹرورس کیٹناٹس وائپر سپ دے ٹبر دا اک سپ اے۔
بخش جبالبارز
ایہہ ایران دے صوبہ کرمان دے ضلعے  شہرستان جیرفت دی اک بخش جاں تحصیل آ ۔(بخش فارسی چ تصیل نوں آکھدے آ ) ۔
لوک گنتی
اس تحصیل دی لوک گنتی لوک آ۔
تھاں ٹکانہ
ایہہ بخش جان تحصیل ایران دے صوبے کرمان چ اے ۔
صوبہ زونگولداک
براعظم ایشیاء تے یورپ اتے پھیلے ہوئے دیس ترکی دے 81 صوبے نیں ۔ اس دے بوہتے صوبےآں دے ناں اس صوبے دے صدرمقام شہر اتے نیں ۔ صوبہ زونگولداک ترکی دے 81 صوبےآں چوں اک اے تے اسدا انتظامی مرکز زونگولداک شہر اے ۔
بارلے جوڑ
گٹھ:ترکی دے صوبے گٹھ:ترکی دی انتظامی ونڈ گٹھ:ترکی گٹھ:ترکیہ گٹھ:ترکی دے صوبہ
چک 417 ای بی
چک 417 ای بی ضلع وہاڑی دی تصیل بوریوالہ دا اک پنڈ اے ۔ اس پنڈ دی زمیناں نوں پاکپتن نہر سسٹم دے اک حصے اپر پاکپتن نہر دا پانی لگدا اے  ۔اس نہری پربندھ نوں ایسٹرن بار ڈویژن دا ناں دتا گیا اے تے اس پنڈ دے نال ای بی (E.B=Eastern Bar Division) ایسے لئی لگدا اے ۔ 350px|thumbnail|تحصیل بوریوالہ دے پنڈاں دا نقشہ 350px|thumbnail|ضلع وہاڑی دے پنڈاں دا نقشہ
تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ ضلع وہاڑی چ تصیل بوریوالہ چ وس رہیا اے ۔
گٹا
گٹا بندیاں وچ لت تے پیر دے وشکار جوڑ اے۔
سان سابا کاؤنٹی
سان سابا امریکی صوبے ٹیکساس دی اک کاؤنٹی اے۔
سسٹرورس ملیاریسٹ
سسٹرورس ملیاریسٹ وائپر سپ دے ٹبر دا اک سپ اے۔
ارجش کاؤنٹی
رومانیہ یورپ دا اک دیساے ، اسدا راجگڑھ بخارسٹ شہر اے ۔ رومانیہ انتظامی طور اتے 41 کاؤنٹیاں تے 1 بخارسٹ میونسپلٹی چ ونڈیا ہو یا اے ۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:رومانیہ دیاں کاؤنٹیاں گٹھ:رومانیہ گٹھ:یورپ دا جغرافیہ گٹھ:جغرافیہ
لیزٹال
لیزٹال شہر سویٹزرلینڈ دا اک شہر اے تے سویٹزرلینڈ دے باسل دیس دا انتظامی مرکز اے ۔
پرانی ترکی لپی
thumb|230px|[[قزل وچّ پرانی ترکی لپی وچّ تراشیا ہویا اک شلالیکھ]] thumb|230px| ولہیلم تومسین ولوں بنائی پرانی ترکی لپی دے ورناں دی فہرست پرانی ترکی لپی ( Old Turkic script ), جنوں اورخون لپی ( Orkhon script ) , اورکھون - یینسی لپی ( Orkhon - Yenisey script ) اتے گوکترک لپی ( Göktürk script ) وی کہندے ہن ، گوک ترک اتے ہور ترکی - بلاری سلطنتاں وچ پرانی ترک بولی نوں لکھن لئی 8ویں توں لے کے 10ویں صدی تکّ ورتی جان والے اک حروف تہجی سی ۔ اسنوں کدے - کدے رونینما ترکی لپی ( Runiform Turkish script ) وی کہندے ہن کیونکہ ویکھن وچّ ایہہ یورپ دیاں جرمینی بولیاں لکھن لئی استعمال ہون والی رونی لپی ورگی سی ، حالانکہ ایہناں دوناں لپیاں دا انج کوئی اصلی تعلق نہیں ہے ۔ پرانی ترکی لپی اردو اتے عربی - فارسی لپی دی طراں سجے توں کھبے پاسے پڑھی جاندی سی ۔
صوبہ آق سرائے
صوبہ آق سرائے ترکی دے 81 صوبےآں چوں اک صوبہ اے اس دا صدر مقام آق سرائے شہر اے ۔
پرانی ترکی لپی
نتارا
پرانی ترکی لپی کتھوں پیدا ہوئی ، اس گلّ نوں لے کے ودواناں وچّ اختلاف ہے حالانکہ بہو گنتی مت دے مطابق ایہہ فونیشیائی لپی توں ڈیویلپ ہوئی آرامی لپی دی اولاد ہے ۔ کجھ لوک اس توں سہمت نہیں ہن اتے چینی بھاوچتروں ، سوگدائی لپی جاں خروشتیلپی نوں اسدا پوروج دسدے ہن ۔
صوبہ آق سرائے
بارلے جوڑ
گٹھ:ترکی دے صوبے گٹھ:ترکی دی انتظامی ونڈ گٹھ:ترکی گٹھ:ترکیہ گٹھ:ترکی دے صوبہ گٹھ:ایشیا دے دیس گٹھ:صوبے ریاستاں گٹھ:جغرافیہ
پرانی ترکی لپی
حوالے
گٹھ:لپی گٹھ:لپیاں گٹھ:ترک بولیاں گٹھ:وسطی ایشیا دی تریخ گٹھ:وکیپیڈیا ایشیائی مہینہ 2016
पुरानी तुर्की लिपि
اطالوی میپل
اطالوی میپل تکھے پتے ٹبر دی جنس میپل دا اک رکھ اے۔
بارلے جوڑ
گٹھ:میپل گٹھ:تکھے پتے
چک 433 ای بی
چک 433 ای بی ضلع وہاڑی دی تصیل بوریوالہ دا اک پنڈ اے ۔ اس پنڈ دی زمیناں نوں پاکپتن نہر سسٹم دے اک حصے اپر پاکپتن نہر دا پانی لگدا اے  ۔اس نہری پربندھ نوں ایسٹرن بار ڈویژن دا ناں دتا گیا اے تے اس پنڈ دے نال ای بی (E.B=Eastern Bar Division) ایسے لئی لگدا اے ۔ 350px|thumbnail|تحصیل بوریوالہ دے پنڈاں دا نقشہ 350px|thumbnail|ضلع وہاڑی دے پنڈاں دا نقشہ
تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ ضلع وہاڑی چ تصیل بوریوالہ چ وس رہیا اے ۔
گُلڡنت فارغ
گُل ڡنت فارغ (جنم 15 جنوری 1932) اک پنجابی شاعر اے ۔ گُلڡنت فارغ نے بہت ساریاں انگریزی رچناواں دا پنجابی ترجمہ کیتا اے ۔ لکھاری نے زیادہ تر شعری روپ وچ ای رچنا کیتی اے ۔ اوہناں دی اک گلپ رچنا وی ملدی اے ۔
جیون
گُلڡنت فارغ دا جنم 15 جنوری 1932 نوں پنڈ باہلا ،ڈاک خانا گڑدیوالا ، ضلع ہشیا رپور ڡچ ہویا ۔ اوہناں دا پیؤ دے ناں ماسٹر تارا سنگھ اے ۔ تعلیم دے میدان وچ لکھاری نے ایم.اے. (پنجابی،انگریزی)، بی.اے.آنرز (پنجابی) کیتی اے ۔
حوالے
گٹھ:جم 1932 گٹھ:پنجابی لوک گٹھ:پنجابی سکھ گٹھ:سکھ شخصیتاں گٹھ:جٹ گٹھ:پنجابی شخصیتاں گٹھ:پنجابی شاعر
سنیہ رانا
سنیہ رانا (جنم 18 فروری 1984 عیسوی) اک بھارتی خواتین کرکٹ ٹیم دی کھڈاری ہے۔ اوہ سجے ہتھ دی بلیباز اتے گیندباز ہے۔
حوالے
گٹھ:جم 1984 گٹھ:بھارتی عورت کرکٹ کھڈاری گٹھ:بھارتی لوک گٹھ:زندہ لوک گٹھ:کرکٹ دے کھیڈاری
بخش گلباف
ایہہ ایران دے صوبہ کرمان دے ضلعے  شہرستان کرمان دی اک بخش جاں تحصیل آ ۔(بخش فارسی چ تصیل نوں آکھدے آ ) ۔
لوک گنتی
اس تحصیل دی لوک گنتی لوک آ۔
تھاں ٹکانہ
ایہہ بخش جان تحصیل ایران دے صوبے کرمان چ اے ۔
حوالے
گٹھ:ایران گٹھ:ایران دیاں تحصیلاں گٹھ:جغرافیہ گٹھ:صوبہ کرمان دیاں تحصیلاں
گویٹے مالا
گویٹے مالا وشکارلے امریکہ دا اک دیس اے۔ ایدے اتر لیندے ول میکسیکو اے، لیندے دکھن ول بحرالکاہل، چڑھدے اتر ول بیلیز اے، چڑھدے ول کریبیئن تے ہونڈراس اے تے چڑھدے دکھن ول ال سالواڈور اے۔ ایدی تھاں 108,890 مربع کلومیٹر اے۔ ایتھے ہسپانوی بولی بولی جاندی اے۔
گٹھ:اتلے امریکی دیس گٹھ:گوئٹے مالا
ضلع غوزار
ضلع غوزار ازبکستان دے صوبہ قشقہ دریا دے 13 ضلعےآں چوں اک ضلع اے ، اسدا راجگڑھ غوزار اے ۔
لوک گنتی
اس ضلعے دی کل لوک گنتی 1،47،000 اے ۔
رقبہ
اس ضلعے دا کل رقبہ 2620 مربع کلومیٹر اے ۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:ازبکستان گٹھ:ازبکستان دے ضلعے گٹھ:صوبہ قشقہ دریا دے ضلعے
Guzor District
رزم نامہ
رزمنامہ (فارسی: رزم نامہ جنگ دی کتاب) مہا بھارت دا فارسی ترجمہ اے جو کہ بادشاہ اکبر دے ویلے وچّ کروایا گیا۔
1574 وچّ اکبر نے فتح پور سیکری وکھے مکتبخانہ (کتاب گھر) شروع کیتا۔ اس دے نال اکبر نے راجترنگنی، رامائن اتے مہابھارت ورگے سنسکرت گرنتھاں نوں فارسی وچّ ترجمہ کرن لئی سرسپرتی دتی۔
پہلا ترجمہ
مہابھارت نوں فارسی وچّ ترجمہ کرن دا حکم 1582 وچّ دتا گیا اتے اسدے 1 لکھ شلوکاں دا ترجمہ 1584 توں 1586 تکّ کیتا گیا۔ اس ترجمہ ویلے مشفق نے تصویراں بناؤن دا کم کیتا جس نال مہابھارت دی کتھا نوں سمجھن وچّ سوکھ ہندی اے۔ اس ویلے اس ترجمہ دی اک نقل جے پور شہر دے "محل عجائبگھر" وکھے موجود اے۔
دوجا ترجمہ
اس کتاب دا دوجا ترجمہ1598 توں 1599 دے وچّ کیتا گیا۔ پہلے ترجمے دی مقابلے وچّ دوجے ترجمے وچّ زیادہ وضاحت اے۔ اس وچّ 161 مورتاں موجود سن۔ اس ترجمہ دیاں کئی نقلاں شاہی پروار دے میمبراں نوں تحفے وجوں دتیاں گئیاں۔
ایہ تصویراں تے پئینٹنگ، اکبر دے دور دے فنون دا اک بہترین نمونہ نیں۔اس نال اس گل دا پتہ لگدا اے کہ اکبر فنکاراں دی قدرشناسی رکھدا سی۔ رزم نامے دیاں کاپیاں اوہنان سارے  مسلم امراء نوں بھیجیاں گئیاں، جو ہندو علاقےآں چ اموری کم کردے سن۔ اکبر دے درباری عبدالقادر بدایونی دے مطابق، اکبر نے انہاں کاپیاں نوں اپنی سلطنت دے تمام علاقےآں دے امراء نوں بھیجیا، تے شاہی فرمان جاری کیتا کہ اس کتاب نوں اللہ ولوں تحفہ منیا جائے۔ ابوالفضل دے مطابق، اس کتاب دی اشاعت تے تحفہ دے پچھے اچھے تے نیک ارادے سن۔
حوالے
گٹھ:کتاباں گٹھ:مغلیہ سلطنت گٹھ:مغلیہ سلطنت دی تریخ
ناروے میپل
ناروے میپل تکھے پتے ٹبر دی جنس میپل دا اک رکھ اے۔
بارلے جوڑ
گٹھ:میپل گٹھ:تکھے پتے
الفریڈ نوبل
الفریڈ نوبل سویڈن دا کیمیادان ، انجینیئر ، نویں خیال دین والا ،فوجی جنگی ساز وسامان تیار تے ‍ڈیزائن کرن والا تے ڈائنامائیٹ دا موجد سی ۔اسنے "بوفورس " سٹیل مل نوں خریڈ کے اسنوں سویڈن دی فوجی جنگی سامان تیار کرن والی اک وڈی کمپنی چ تبدیل کردتا ۔ اپنی وصیت چ اسنے اپنی بے شمار دولت دا اک وڈا حصہ نوبل انعام دین واسطے وقف کیتا ۔ مصنوعی تیار کیتے گۓ عنصر نوبلیئم دا ناں وی اسدے ناں تے رکھیا گئیا اے ۔
ذاتی زندگی
الفریڈ نوبل عمانوئیل نوبل تے آندریتے اہیلسل نوبل دا تیجا پتر سی تے 21 اکتوبر 1833ء سٹاک ہالم چ پیدا ہوئیا تے 1842ء اپنے خاندان نال سینٹ پیٹرزبرگ روس جلا گئیا ،ایتھے اسدے والد نے تارپیڈو بنان دا کم شروع کیتا ، پلائی وڈ وی اسدے والد دی ایجاد سی ۔ الفریڈ نوبل نے پروفیسر نکولائی نکولائیوچ زینن کولوں کیمسٹری پڑھی تے 18 سال دی عمر چ 4 سال لئی امریکہ کیمسٹری پڑھن چلا گئیا ،ایتھے اہنے کجھ چر[وقت] لئی جان ایریکسن کول وی کم کیتا ۔ 1859ء اسدے والد دی فیکٹری اسدے دوجے بھائی لودویک نوبل دی نگرانی چ چلے گئی جسنے اس فیکٹری نوں بہت وسعت دتی ۔ اپنے خاندانی کاروبار دے دیوالیہ ہون توں بعد الفریڈ نوبل اپنے والد نال واپس سویڈن چلا گئیا تے اپنے آپ نوں دھماکہ خیز مواد دے مطالعے واسطے وقف کردتا خاص طور تے اسدی محفوظ تیاری دے مطالعے واسطے ۔ 3 ستمبر 1864ء اہناں دی فیکٹری چ بہت وڈا دھماکہ ہوئیا جس چ اسدے چھوٹے بھائی ایمل سمیت 5 بندے مارے گۓ ۔ الفریڈ نوبل نے 1895ء چ نوبل انعام دی بنیاد ، اپنی وصیت لکھن ویلے رکھی تے اس انعام نوں چلان واسطے اپنی دولت دا اک وڈا حصہ وقف کیتا ۔ نوبل انعام 1901ء توں فزکس ، کیمسٹری ، طب ، ادب تے امن دے شعبیاں چ نمایاں خدمات دین والے مرداں تے عورتاں نوں دتا جانا شروع ہوئیا ۔ اگرچہ الفریڈ نوبل ساری عمر غیر شادی شدہ رہیا پر اسدے سوانح نگار اسدے کم از کم 3 معاشقے لکھدے نیں ۔ الفریڈ نوبل نے پہلا معاشقہ روس چ اک روسی کڑی الیکزینڈرا نال کیتا جسنے اسدے ویاہ دے پیغام نوں رد کردتا سی ۔ 1876ء بیروتھا کنسکی اسدی سیکٹری بنی تے کجھ عرصے بعد اسنوں چھڈ کے "بارن آرتھر گونڈاکار شٹنر " نال ویاہ کر لئیا ،اگرچہ اسدا الفریڈ نال تغلق بہت گھٹ عرصے لئی رہیا لیکن اسنے الفریڈ نال خط وکتابت اسدی موت 1896ء تک رکھی ،ایہہ وی کہیا جاندا اے کہ اپنی وصیت چ امن دا نوبل انعام رکھن دا فیصلہ وی بیروتھا دے مشورے دی وجہ تون سی ۔ 1906ء چ امن دا نوبل انعام بیروتھا وان شٹنر نوں اسدیاں امن واسطے کوششاں تے ملیا ۔ الفریڈ دی تیجی تے سب توں زیادہ 18 سال تک قائم رہن والی محبت ویانا دی پھل ویچن والی کڑی صوفیہ نال سی ، بہت سارے خطاں چ الفریڈ نے اسنوں " میڈم صوفیہ نوبل " وی لکھیا اے ۔
ہور پڑھو
گٹھ:شخصیتاں گٹھ:تریخی شخصیتاں گٹھ:مشہور لوک
گٹھ:یورپ گٹھ:یورپی شخصیتاں گٹھ:سویڈن گٹھ:سویڈنی شخصیتاں
سسٹرورس راوس
سسٹرورس راوس وائپر سپ دے ٹبر دا اک سپ اے۔
ضلع شہر سبز
ضلع شہر سبز ازبکستان دے صوبہ قشقہ دریا دے 13 ضلعےآں چوں اک ضلع اے ، اسدا راجگڑھ شہر سبز شہر اے ۔
لوک گنتی
اس ضلعے دی کل لوک گنتی 2،72،400 اے ۔
رقبہ
اس ضلعے دا کل رقبہ 1700 مربع کلومیٹر اے ۔
ونڈ
ضلع شہر سبز چ اک شہر :سہر سبز ، اک قصبہ: میراقی تے 12 دیہی کونسلاں :دوکچی, کنچیکار, مومن آباد, نعمتان, آقسو, تودامیدان, خطائی, شاکارتیری, شاماتان, ازبکستان, قوتچی, حصارک شامل نیں ، ضلع دا راجگڑھ شہر سبز شہر اے ۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:ازبکستان گٹھ:ازبکستان دے ضلعے گٹھ:صوبہ قشقہ دریا دے ضلعے
گھانا
گھانا لیندے افریقہ دا اک دیس اے۔ گیمبیا دے اتر وچ برکینا فاسو، لیندے ول آئیوری کوسٹ تے چڑدے ول ٹوگو اے تے دکھن وچ وڈا سمندر اوقیانوس۔ گیمبیا دا تھاں 238,535 مربع کلومیٹر / 92,099 مربع میل اے۔ گیمبیا دی لوک گنتی 1,882,450 اے۔ گیمبیا دی دیسی بولی انگریزی ایے۔ اریٹریا دا راجگڑھ بانجول اے۔
رونی لپی
thumb|240px| ڈنمارک دے قومی عجائب-گھر وچّ رکھی وموس کنگھی (   Vimose Comb   ) 160ء دے آسپاس بنی سی اتے اس اتے سبھتوں پرانی گیات رونی لکھائیاں ہن
رونی لپی ( انگریزی : Runic alphabets, رونک ایلفابٹس ) پرانے ویلے دے یورپ وچّ کجھ جرمینی بولیاں لئی استعمال ہون والی حروف تہجی نوں کیہا جاندا سی جو رون ( rune ) ناں دے اکھر استعمال کردیاں سن ۔  ویلے دے نال جویں - جویں یورپ وچّ عیسائی کرن ہویا اتے لاطینی بولی دھارمک بولی بنّ گئی تاں اینہاں بولیاں نے رومن لپی نوں اپنا لیا اتے رونی لپیاں دا استعمال گھٹدا گیا ۔ سکینڈینیویا وچّ استعمال ہون والی رونی لپیاں نوں فتھارک ( futhark جاں fuþark ) کیہا جاندا سی کیونکہ ایہناں دے پہلے چھ اکھراں دیاں فونیٹک(آوازاں) ف ( F ) , او ( U ) , تھ ( Þ ) , ا ( A ) , ر ( R ) اتے ک ( K ) سن ۔  اسوچّ تھ دی آواز اتے دھیان دیو کیونکہ ایہہ بناں بندی والے تھ توں ذرا وکھ ہے ۔ پرانی انگریزی وچّ کجھ آوازاں بدل جان نال اس حروف تہجی نوں فتھورک ( futhorc جاں fuþorc ) کیہا جاندا سی ۔
سبھتوں پرانیاں رونی لکھائیاں سنّ 150 عیسوی دے آسپاس شلاوانئتے ہور چیزاں اتے ملدیاں ہن ۔ جویں - جویں عیسائی دھرم پھیلیا اتلے یورپ دیاں ایہہ پرانیاں لپیاں مردیاں گئیاں ۔ 700 عیسوی تکّ ایہہ وچکار یورپ وچّ ختم ہو چکی سن اتے 1100 عیسوی تکّ ایہہ اتلے یورپ وچّ ختم ہو گئی ۔ پھر وی جتھے - اتھے ایہناں دا استعمال جاری رہا ، جویں کہ تصویراں وچّ سجاوٹ لئی جاں کیلینڈراں اتے ۔
ویروا
رونی لپیاں دیوناگری اتے لاطینی لپی دی طرحاں کھبے پاسے توں سجے لکھیاں جاندیاں سن ۔ سمجھیا جاندا ہے کہ ایہہ پرانی اطالوی لپیاں توں اٹلی توں شمال دے ولّ پھیلیاں ۔ ایہہ تنّ رونی حروف تہجی سن جنہاں اتے سبھ توں زیادہ لینگؤئسٹک جانکاری ہے --
حوالے
گٹھ:لپی گٹھ:لپیاں گٹھ:یورپ دی تریخ گٹھ:جرمینی بولیاں
شلائچر کاؤنٹی
شلائچر امریکی صوبے ٹیکساس دی اک کاؤنٹی اے۔
بارلے جوڑ
گٹھ:ٹیکساس دیاں کاؤنٹیاں
باکیؤ کاؤنٹی
رومانیہ یورپ دا اک دیساے ، اسدا راجگڑھ بخارسٹ شہر اے ۔ رومانیہ انتظامی طور اتے 41 کاؤنٹیاں تے 1 بخارسٹ میونسپلٹی چ ونڈیا ہو یا اے ۔
بھالو
بھالو دکھنی ایشیاء دا رچھ اے۔
گٹھ:رچھ
اجین
اجین ہندستان دے صوبے مدہیہ پردیش دا اک شہر اے۔
اجین بھارت دے مدھ پردیش راج دا اک پرمکھ شہر ہے جو کھپرا ندی دے کنڈے بسیا ہے ۔ ایہہ اک اتیئنت پراچین (پرانا)شہر ہے ۔ ایہہ وکرمادتء دے راج دی راجدھانی سی ۔ اسنوں کالی داس دی نگری دے نام ولوں وی جانیا جاندا ہے ۔ اتھے ہر 12 سال اتے سنہستھ کمبھ میلہ لگدا ہے ۔ بھگوان شو دے 12 جوتیرلنگوں وچّ اک مہاکال اس نگری وچّ ستھت ہے ۔ اجین مدھ پردیش دے سبھتوں وڈے شہر اندور ولوں 55 کلومیٹر اتے ہے. اجین دے پراچن نام اونتیکا ، اجینی ، کنکشرنگا آدی ہے ۔ اجین مندراں دی نگری ہے ۔ اسدی لوک گنتی ( جنسنکھیا) لگبھگّ 4 لکھ ہے ۔
گٹھ:شہر گٹھ:دنیا دے آباد تھاں گٹھ:ہندستان گٹھ:ہندستان دے شہر گٹھ:بھارت دے شہر گٹھ:ایشیا دے آباد تھاں گٹھ:بھارت دے آباد تھاں
سائیکامور میپل
سائیکامور میپل تکھے پتے ٹبر دی جنس میپل دا اک رکھ اے۔
بارلے جوڑ
گٹھ:میپل گٹھ:تکھے پتے
سکری کاؤنٹی
سکری امریکی صوبے ٹیکساس دی اک کاؤنٹی اے۔
آیوشمان کھرانا
آیوشمان کھرانا (جم 14 ستمبر 1984) اک بھارتی فلم اداکار، گلوکار اتے اینکر اے۔ اوہ دو فلمفیئر انعام حاصل کرتا اے۔ 2012 وچ، کھرانا نے شوجیت سرکار دی رومانٹک کامیڈی "وکی ڈونر" وچ اپنی فلم کریئر دی شروعات کیتی، جس نے بھارت وچ شکرانو دے دان دے موضوع اُتے بیسٹ نر ڈیبیو لئی فلمفیئر اوارڈ حاصل کیتا۔ اوہ رومانٹک کمیڈیز دم لاگا کے ہائشا (2015) اتے بریلی کی برفی (2017)، اتے کامیڈی-ڈرامای شبھ منگل ساودھان (2017) دے نال پرمکھتا حاصل کرن لئی آئے سن، جنہاں نے سبھ توں اہم اتے وپاری سفلتا حاصل کیتی۔ اسنے شاہ رخ خان، پرپالیسی چوپڑہ اتے کرن جوہر نال 63 ویں فلمفیئر اوارڈ دا انعقاد کیتا۔
صوبہ بیبورت
براعظم ایشیاء تے یورپ اتے پھیلے ہوئے دیس ترکی دے 81 صوبے نیں ۔ اس دے بوہتے صوبےآں دے ناں اس صوبے دے صدرمقام شہر اتے نیں ۔ صوبہ بیبورت ترکی دے 81 صوبےآں چوں اک اے تے اسدا انتظامی مرکز بیبورت شہر اے ۔
آیوشمان کھرانا
شروعاتی زندگی اتے سکھیا
کھرانا دا جم چنڈی گڑھ وچ پونم اتے پی۔ کھرانا وچ ہویا سی، اتے سینٹ جونس ہائی سکول اتے چنڈی گڑھ وچ ڈی۔اے۔وی۔ کالج وچ پڑھیا سی۔ اس کول انگریزی ساہت وچ اتے چنڈیگڑ • دے پنجاب یونیورسٹی، د کمیونیکیشن مطالعہ ڈیپارٹمنٹ توں ماس کمیونیکیشن وچ ماسٹر دی ڈگری اے۔ اسنے پنج سالاں لئی گمبھیر تھئیٹر کیتا۔ اوہ ڈی۔اے۔وی۔ کالج دے "اغاز" اتے "منچتنتر" دا بانی میمبر وی سی، جو کہ چنڈی گڑھ وچ سرگرم تھئیٹر گروہ ہن۔ اوہناں نے عام ناٹکاں وچ تجزیہ لیا اتے کم کیتا اتے قومی کالج دے تیوہاراں جویں کہ موڈ انڈیگو (آئیائیٹی بمبئی)، اوئیسس (برلا انسٹیچیوٹ آف ٹیکنولوجی اینڈ سائنس، پلانی) اتے سینٹ بیدس سملا وچ انعاماں جتیاں۔ اوہناں نے دھرمویر بھارتیاں دے اشوتھما کھیڈن لئی وی اک سبتوں ودھیا اداکار دا انعام جتیا اتے 2017 دے اداکار راجیو مسان ولوں منعقد گولف مینیٹ وچ اوہناں نوں سدا دتا گیا۔
صوبہ بیبورت
بارلے جوڑ
گٹھ:ترکی دے صوبے گٹھ:ترکی دی انتظامی ونڈ گٹھ:ترکی گٹھ:ترکیہ گٹھ:ترکی دے صوبہ گٹھ:ایشیا دے دیس گٹھ:صوبے ریاستاں گٹھ:جغرافیہ
آیوشمان کھرانا
2004–2011: ٹیلیوژن شو اتے شروعاتی کریئر
ریڈیو توں بعد، کھرانا ایمٹیوی اُتے پیڈی ایمٹیوی ویسپ، دی وائس آف ینگٹائین، جو کہ نوجواناں لئی اک سوچناجنک مظاہرہ اے،' تے ویڈیو جوکی بن گئی۔
ایمٹیوی راک اون اتے بھارت دے گوٹ صلاحیت دے رنگاں دی دوجی سیزن دی میزبانی توں علاوہ، کھرانا سیٹی میکس تے انڈین پریمیئر لیگ دے تیسرے سیزن لئی ایکسٹرا انیجنگ ٹی 20 دے انارکراں دی ٹیم سن جنہاں نے گرو کپور، سمیر کوچھڑ اتے انگد بیدی نوں شامل کیتا سی۔ جس توں بعد اسنے ڈانس-مشتمل ریتی رلیز شو پیش کرن دی پیش کش نوں لے لیا۔
2012–13: فلم دی شروعات اتے تنقیدی پرشنسا
2012 وچ، اسنے یاکی گوتم دے ساہمنے شوجیت سرکار دی وکی ڈونڈر نال اپنی بالیوڈّ وچ شروعات کیتی۔ فلم نے اداکار جوہن ابراہم نوں اک پروڈیوسر وجوں پیش کیتا۔ اوہ وکی اروڑا نوں اک بالینی کڑی نال ویاہ کراؤندا اے، جو اس نوں اپنے ماضی بارے اک شکرانک ​​دانی وجوں نہیں دسے۔ اسدے چھوٹے بجٹ دے باو جود، فلم اک وڈی وپاری سفلتا بن گئی اتے اسنے مکمل پرشنسا حاصل کیتی۔ فلم لئی، اس نے "پانی دا رنگ" گیت گا کے رچک کوہلی رچیا۔ فلم اتے گانے دوویں چنگی طرحاں نال حاصل ہوئے سن۔ کھرانا نے اوہناں دے مظاہرہ لئی نویکلی پرشنسا حاصل کیتی۔ ترن آمورت کہندا اے: "آیوشمان پوری قدرتی اے، اس دے سنہری اداکار دے سارے شونکنے ہن اتے اک سپر بھروسیم مظاہرہ حاصل کردے ہن" گرو ملانی کہندے ہن کہ کھرانا "انی قدرتی اے کہ ایہہ کدی وی نہیں لگدا کہ اوہ کم کر رہا اے پر رول دے کردار نبھا راے ہن۔ اوہ دوویں کامیڈی اتے بھاوناتمک درشاں وچ اک پرو۔" کھرانا نے اوہناں دے مظاہرہ لئی بہت پرشنسا حاصل کیتی، جس وچ سروبہترین مرد انعام لئی فلمفیئر اوارڈ اتے سبتوں ودھیا نر پلیبیک سنگر لئی فلمفیئر اوارڈ شامل سن۔ اس نے وکی ڈونر لئی سارے پہلے انعام جتے۔
اس نے آئیپھا اوارڈ (2012)، پیپلز چوائس اوارڈز انڈیا (2012) اتے سکرین اوارڈز (2013) نوں اینکر کیتا۔ کھرانا بعد وچ اک Peta اشتہار مہم وچ ظاہر ہویا، پالتو جانور مالک اپنے کتے اتے بلیاں نوں نروگھن بناؤن لئی مُتحرک کیتا۔ [[تصویر:Ayuyshmann_Khurana_and_Kunaal_Roy_Kapur_at_'MTV_Video_Music_Awards_India_2013'۔jpg|thumb|'ایمٹیوی وڈیؤ میوزک ایوارڈز انڈیا 2013' وچ ایشمان کھرانا اتے کنال روئے کپور