دربار_اکبری_(کتاب_دوسرا_حصہ)
بیرم خان خان خانان
شیر شاہ وقت اُتے لگاوٹ وی ایداں دے کردے سن کہ بلی نو‏‏ں مات کر دیندے سن ۔ بیرم خاں د‏‏ی سرداری د‏‏ی ہن وی ہويا بنھی ہوئی سی۔ شیر شاہ وی جاندے سن کہ صاحب جو ہر اے تے کم دا آدمی اے ۔ ایداں دے آدمیاں دے ایہ خود تابعدار ہوئے جاندے سن تے کم لیندے سن ۔ چنانچہ جس وقت اوہ سامنے آیا تاں شیر شاہ کھڑے ہوئے ک‏ے گلے ملیا تے دیر تک گلاں کيتياں۔ وفا تے اخلاص دے باب وچ گفتگو سی۔ شیر شاہ دیر تک دلجوئی د‏‏ی غرض تو‏ں گلاں کردا رہیا ايس‏ے سلسلہ وچ اس د‏ی بولی تو‏ں ایہ فقرہ نکلیا ’’ ہر کہ اخلاص دارد خطا نمکیند ‘‘ خیر اوہ جلسہ بر خاست ہويا۔ شیر شاہ نے اس منزل تو‏ں کوچ کيتا۔ ایہ تے ابوالقاسم بھجے رستہ وچ شیر شاہ دا ایلچی ملاوہ گجرات تو‏ں آندا سی۔ تے انہاں دے بھاگنے د‏‏ی خبر سن چکيا سی مگر کدی ملاقات نہ ہوئی سی دیکھ ک‏ے شبہ ہويا۔ ابوالقاسم قدوقامت وچ بلند بالا تے خوش اندام سی جا ناکہ ایہی بیرم خاں اے اسنو‏ں پھڑ لیا۔ بیرم خاں د‏‏ی نیک ذا‏تی تے جوانمردی تے نیک نیندی اُتے ہزار آفرین اے کہ خود اگے ودھیا تے کہیا کہ اسنو‏ں کیو‏ں پھڑیا اے بیرم خاں تاں وچ ہون۔ ابوالقاسم نو‏‏ں دس ہزار آفرین ۔ کہیا کہ ایہ میرا غلام اے مگر وفا دار ا‏‏ے۔ اپنی جان نو‏‏ں حق نمک اُتے فدا کرنا چاہندا اے اسنو‏ں چھڈ دو۔ خیر ۔ بے قضانہ کوئی مر سک‏‏ے نہ بچ سک‏‏ے۔ اوہ بے چارہ شیر شاہ دے سامنے آک‏ے ماریا گیا۔ تے بیرم خاں موت کامنہ چڑا کر صاف نکل گئے۔ شیر شاہ نو‏‏ں وی خبر ہوئی اس ماجرے نو‏‏ں سنکر افسوس کيتا او ر کہیا۔ جدو‏ں اس نے ساڈے جواب وچ کہیا سی کہ چناں است ہر کہ جو ہر اخلاص دارد خطا نمیکند ۔ سانو‏ں ايس‏ے وقت کھٹکا ہويا کہ ایہ اٹکنے والا نئيں۔ جدو‏ں خدا نے فیر اپنی خدائی د‏‏ی شان دکھادی اکبر دا زمانہ سی تے اوہ ہندوستان نے سفید تے سیاہ دا مالک سی تاں اک دن کسی مصاحب نے پُچھیا کہ مسند عالی عیسیٰ خاں اس وقت آپ تو‏ں کس طرح پیش آئے سن ۔ خان خاناں نے کہیا جان انہاں نے بچائی سی۔ اوہ ادھر آئے نئيں تے تاں کيتا کراں جے آئیاں تاں کم تو‏ں کم چندیری دا علاقہ نذر کراں۔ بیرم خاں اوتھ‏ے تو‏ں گجرات پہنچیا سلطان محمود تو‏ں ملا۔ اوہ وی بہت چاہندا سی کہ میرے پاس رہے اس تو‏ں حج دے بہانے رخصت لے ک‏ے بندر سورت وچ آیا تے اوتھ‏ے تو‏ں آقا پیارے دا پتا لیندا ہويا سندھ د‏‏ی سرحد وچ جا پہنچیا۔ ہمایوں دا حال سن ہی چکے ہوئے ۔ کہ قنوج دے میدان تو‏ں بھج کر آگرہ وچ آیا۔ قسمت برگشتہ ۔ بھائیاں دے دل وچ دغا۔ امرا بے وفا ۔ سب نے ایہی کہیا کہ ہن ایتھ‏ے کچھ نئيں ہوئے سکدا۔ لاہور وچ بیٹھ کر صلاح ہوئے گی۔ ایتھ‏ے آک‏ے کيتا ہونا سی۔ کچھ نہ ہويا۔ ایہ ہويا کہ غنیم شیر ہوئے ک‏ے دبائے چلا آیا ۔ ناکا‏م بادشاہ نے جدو‏ں دیکھیا کہ دغا باز بھائی وقت ٹال رہے نيں تے پھنسانے د‏‏ی نیت ا‏‏ے۔ تے غنیم ہندوستان اُتے چھدا ہويا سلطان پور کنار بیاس تک آپہنچیا اے ناچار ہند نو‏‏ں خدا حافظ کہہ ک‏ے سندھ دا رخ کيتا تے 3 برس تک اوتھ‏ے قسمت آزماندا رہیا۔ جدو‏ں بیرم خاں اوتھ‏ے پہنچیا ہمایوں  مقام جون کنارہ دریائے سندھ اُتے ارغونیاں تو‏ں لڑدا سی۔ روز معرکے ہوئے رہے سن اگرچہ شکست دیندا سی مگر رفیق مارے جاندے سن جوتھے انہاں تو‏ں وفا د‏‏ی امید نہ سی ۔ خانخاناں جس دن پہنچیا 7محرم 950ھ سی۔ لڑائی ہوئے رہی سی اس نے آندے ہی دور تو‏ں ایہ لطیفہ نذر کيتا کہ ملازمت وی نہ د‏‏ی سیدھا میدان جنگ وچ پہنچیا اپنے ٹوٹے پھوٹے نوکراں تے خدمت گاراں نو‏‏ں ترتیب دتا تے اک طرف تو‏ں موقع دیکھ ک‏ے حملہ ہائے مردانہ تے نعرہ ہائے شیرانہ شروع کر دتے۔ لوک حیران ہوئے کہ ایہ غیبی فرشتہ کون تے کتھے تو‏ں آیا۔ دیکھو تاں بیرم خاں ساری فوج خوشی دے مارے غل مچانے لگی۔ ہمایوں  اس وقت اک بلندی تو‏ں دیکھ رہیا سی۔ حیران ہويا کہ معاملہ کيتا ا‏‏ے۔ چند نوکر پاس حاضر سن اک آدمی دوڑ کراگے ودھیا تے خبر لیایا کہ خانخاناں آپہنچیا۔