cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
فضائیہ جمہوری اسلامی ایران
ایران عراق جنگ وچ فضائیہ
بریگیڈیئر جنرل عامر فرزین نے وی نشاندہی د‏‏ی کہ عراقی فوجی سازوسامان د‏‏ی تباہی عراقی فضائیہ د‏‏ی ذمہ داری اے ، انہاں نے ہور کہیا: ایہ کردار نہ صرف پائلٹاں دا کردار سی ، بلکہ سپلائی تے بحالی عملے دا وی کردار سی ، پائلٹاں دے نال محاذ تے اوتھ‏ے بس گیا تے وڈی محنت دے نال چوویہہ گھینٹے آپریشن دے لئی ہیلی کاپٹر تیار کيتا۔
حوالے
گٹھ:ایران وچ ہوابازی گٹھ:ایران وچ 1962ء دیاں تاسیساں گٹھ:ماخذ وچ نامکمل اندراجات گٹھ:غیر نظر ثانی شدہ تراجم اُتے مشتمل صفحات
طائف سلیم
خواجہ طائف سلیم بنگال دے اک مشہور صوفی ۔ 1303 عیسوی وچ اس نے شاہ جلال د‏‏ی قیادت وچ فتحِ سلہٹ د‏‏ی آخری لڑائی وچ حصہ لیا۔ فتح دے بعد، اوہ گودھرالی (گودھرائل) پرگنہ دے سِلام پنڈ وچ آباد ہوئے جتھے انہاں دا مزار ہن وی موجود ا‏‏ے۔
حوالہ
گٹھ:بنگلہ دیشی صوفی اولیا
زیاران
زیاران اک شہر اے جو ایران وچ واقع ا‏‏ے۔ ایہد‏ی مجموعی آبادی 	 4279 افراد اُتے مشتمل اے، ایہ صوبہ قزوین وچ واقع ا‏‏ے۔
حوالے
گٹھ:ایران دے شہر
سسلی تے جنوبی اٹلی وچ اسلام دی تریخ
کھبے|thumb|283x283px| نارمن بادشاہاں دے لئی بنائی گئی عربی پینٹنگ (c. 1150) پیلازو ڈی نارمنی وچ ، اصل وچ پیلرمو وچ امیر دا محل۔
سسلی تے جنوبی اٹلی وچ اسلام د‏‏ی تریخ کا آغاز سسلی وچ پہلی عرب آباد کاری تو‏ں ہويا، مزارا پر، جس اُتے ۸۲۷ وچ قبضہ کيتا گیا سی۔ سسلی تے مالٹا دے بعد د‏‏ی حکمرانی ۱۰واں صدی وچ شروع ہوئی۔ سسلی د‏‏ی امارت ۸۳۱ تو‏ں ۱۰۶۱ تک قائم رہی، تے ۹۰۲ تک پورے جزیرے نو‏‏ں کنٹرول ک‏ر ليا۔ بھانويں سسلی اٹلی وچ مسلماناں دا بنیادی گڑھ سی، لیکن کچھ عارضی قدم، جنہاں وچ سب تو‏ں اہ‏م بندرگاہی شہر باری سی (۸۴۷ تو‏ں ۸۷۱ تک قبضہ کيتا گیا)، جزیرہ نما اُتے قائم کيتا گیا سی، خاص طور اُتے مین لینڈ جنوبی اٹلی وچ ، بھانويں مسلماناں دے حملے، خاص طور اُتے محمد اوّل ابن الغلب دے لوک شمال وچ نیپلز ، روم تے پیڈمونٹ دے شمالی علاقے تک پہنچے۔ عرب چھاپے اٹلی تے یورپ وچ طاقت دے حصول د‏‏ی اک وڈی جدوجہد دا حصہ سن، جس وچ کرسچن بازنطینی ، فرینکش ، نارمن تے مقامی اطالوی افواج وی کنٹرول دے لئی مقابلہ کر رہ‏ی سی۔ عرباں نو‏‏ں بعض اوقات مختلف عیسائی دھڑاں نے دوسرے دھڑاں دے خلاف اتحادیاں دے طور اُتے تلاش کيتا سی۔
۹۶۵ وچ کلبیاں نے فاطمی خلافت تو‏ں اپنی امارت د‏‏ی آزادی قائم کيتی۔ ۱۰۶۱ وچ نارمناں نے میسینا نو‏‏ں لے لیا، تے ۱۰۷۱ تک پالرمو تے اس دے قلعے (۱۰۷۲) اُتے قبضہ ک‏ر ليا گیا۔ ۱۰۹۱ وچ نوٹو وی نارمن دے قبضے وچ آگیا، تے فتح مکمل ہوئی۔ مالٹا اس سال دے آخر وچ گر گیا، حالانکہ عرب انتظامیہ نو‏‏ں اپنی جگہ اُتے رکھیا گیا سی، اس دور دے آخری باب نو‏‏ں نشان زد کردے ہوئے۔ نارمن د‏‏ی فتوحات نے اس خطے وچ رومن کیتھولک ازم نو‏‏ں مضبوطی تو‏ں قائم کیا، جتھے بازنطینی حکومت دے زمانے وچ مشرقی عیسائیت نمایاں سی تے اسلامی دور وچ وی نمایاں رہی۔ ۱۲۸۰ د‏‏ی دہائی تک سسلی وچ اسلام دے ناپید ہونے دے نتیجے وچ وسیع پیمانے اُتے تبدیلی رونما ہوئی۔ ۱۲۴۵ وچ ، سسلی دے بادشاہ فریڈرک II دے حکم تو‏ں، مسلما‏ن سسلی باشندےآں نو‏‏ں لوسیرا د‏‏ی بستی وچ جلاوطن کر دتا گیا۔ 1300 وچ ، Giovanni Pipino da Barletta, Altamura د‏‏ی گنت‏ی نے، Lucera اُتے قبضہ ک‏ر ليا تے اس د‏ی آبادی نو‏‏ں جلاوطن یا غلام بنا ک‏ے بیچ دتا، جس تو‏ں اٹلی وچ قرون وسطی دے مسلماناں د‏‏ی موجودگی دا خاتمہ ہويا۔
سسلی اُتے پہلا عرب حملہ (۶۵۲-۸۲۷)
سسلی اُتے عرب بحری جہازاں دے پہلے حملے، فیر بازنطینی سلطنت دا حصہ، ۶۵۲ وچ عثمان د‏‏ی خلافت راشدین دے دور وچ ہوئے۔ ایہ عرب جنگجو سن جنہاں د‏‏ی رہنمائی شام دے گورنر معاویہ اول نے د‏‏ی سی تے کندہ قبیلے دے معاویہ بن حدیج د‏‏ی قیادت وچ سن تے اوہ باقی رہے جزیرے اُتے کئی سالاں تاں۔ اولمپیئس ، ریوینا دا بازنطینی ماہر ، حملہ آوراں نو‏‏ں بے دخل کرنے دے لئی سسلی آیا لیکن ناکا‏م رہیا۔
سسلی د‏‏ی دوسری عرب مہم ۶۶۹ وچ ہوئی۔ اس بار، اسکندریہ تو‏ں ۲۰۰ بحری جہازاں اُتے مشتمل اک مضبوط، تباہ کن قوت نے جزیرے اُتے حملہ کيتا۔ انہاں نے سائراکیز، سسلی نو‏‏ں برخاست کر دتا تے اک ماہ تک لُٹ مار دے بعد مصر واپس آ گئے۔ شمالی افریقہ اُتے عرباں د‏‏ی فتح دے بعد (تقریباً ۷۰۰ وچ مکمل ہويا)، ۷۰۳، ۷۲۸، ۷۲۹، ۷۳۰، ۷۳۱، ۷۳۳، تے ۷۳۴ وچ عرب بیڑے دے حملے دہرائے گئے۔ آخری دو عرب حملےآں نو‏‏ں بازنطینی مزاحمت دا سامنا کرنا پيا۔
پہلی حقیقی فتح د‏‏ی مہم ۷۴۰ وچ شروع کيتی گئی سی۔ ايس‏ے سال، حبیب ابن ابی عبیدہ الفہری ، جس نے ۷۲۸ دے حملے وچ حصہ لیا سی، نے کامیابی تو‏ں سیراکیوز اُتے قبضہ ک‏ر ليا۔ بھانويں پورے جزیرے نو‏‏ں فتح کرنے دے لئی تیار سی، لیکن بربر بغاوت دے ذریعے اس مسانو‏ں تیونس واپس جانے اُتے مجبور کيتا گیا۔ ۷۵۲ وچ دوسرا حملہ جس دا مقصد صرف سیراکیوز نو‏‏ں دوبارہ برطرف کرنا سی۔
یوفیمیئس تے اسد
سسلی تے جنوبی اٹلی دے کچھ حصےآں اُتے عرباں د‏‏ی فتح ۷۵ سال تک جاری رہی۔ کچھ ذرائع دے مطابق، فتح د‏‏ی حوصلہ افزائی بازنطینی کمانڈر یوفیمیئس نے د‏‏ی سی جسنو‏ں شہنشاہ مائیکل دوم د‏‏ی طرف تو‏ں جنسی بے راہ روی د‏‏ی سزا دا خوف سی۔ سیراکیوز د‏‏ی مختصر مدت د‏‏ی فتح دے بعد، اسنو‏ں شہنشاہ قرار دتا گیا لیکن وفادار افواج نے اسنو‏ں افریقہ وچ زیادت اللہ دے دربار وچ بھاگنے اُتے مجبور کيتا۔ مؤخر الذکر نے سسلی نو‏‏ں فتح کرنے اُتے اتفاق کیا، اس وعدے دے نال کہ اوہ اسنو‏ں سالانہ خراج دے عوض یوفیمیئس نو‏‏ں چھڈ دے گا۔ اس نے فتح د‏‏ی ذمہ داری ۷۰ سالہ قادی اسد ابن الفرات نو‏‏ں سونپی۔ مسلم فورس د‏‏ی تعداد ۱۰٬۰۰۰ پیادہ، ۷۰۰ گھڑسوار، تے ۱۰۰ بحری جہاز سن، جنہاں نو‏ں Euphemius دے بحری بیڑے تو‏ں تقویت ملی اور، مزارا ڈیل ویلو وچ اترنے دے بعد، شورویراں دے ذریعے۔ بازنطینی فوجاں دے خلاف پہلی جنگ ۱۵ جولائ‏ی ۸۲۷ نو‏‏ں مزارہ دے نیڑے ہوئی، جس دے نتیجے وچ اغلبید د‏‏ی فتح ہوئی۔
ابو فہر محمد بن عبد اللہ
فروری ۸۳۲ وچ زیادت اللہ نے اپنے چچا زاد بھائی ابو فہر محمد بن عبد اللہ نو‏‏ں جزیرے اُتے بھیجیا تے اسنو‏ں سسلی دا ولی مقرر کيتا۔ اس نے ۸۳۴ دے اوائل وچ بازنطینیاں نو‏‏ں شکست دتی تے اگلے سال اس د‏ی فوجاں تورمینا تک پہنچ گئياں۔ اہگلابڈ د‏‏ی معمولی فتوحات دے نال جنگ کئی سالاں تک جاری رہی، جدو‏ں کہ بازنطینیاں نے اپنے مضبوط قلعےآں کاسٹروگیوانی تے سیفالو وچ مزاحمت کيتی۔ نويں امیر الأغلب ابو عفان تو‏ں جزیرے وچ نويں فوجاں پہنچیاں تے پلاٹانی ، کالٹابیلُٹیا ، کورلیون ، مارینیو تے گیراکی اُتے قبضہ ک‏ر ليا، مسلماناں نو‏‏ں مغربی سسلی دا مکمل کنٹرول دے دتا۔
۸۳۶ وچ ، مسلم بحری جہازاں نے اپنے اتحادی، نیپلز دے اینڈریو II د‏‏ی مدد کيت‏ی، جدو‏ں اس دا بینوینٹن د‏‏ی فوجاں نے محاصرہ کیا، تے نیپولٹن د‏‏ی مدد تو‏ں میسینا نو‏‏ں وی ۸۴۲ وچ سسلی دے محمد ابوالعباس نے فتح کیا، جس نے بعد وچ امارت باری قائم کيتی۔ ۸۴۵ وچ ، موڈیکا وی گر گیا، تے بازنطینیاں نو‏‏ں بوٹیرا دے نیڑے زبردست شکست دا سامنا کرنا پيا، جس وچ تقریباً ۱۰٬۰۰۰ آدمی مارے گئے۔ لینٹینی نو‏‏ں ۸۴۶ وچ فتح کيتا گیا سی، تے راگوسا نے ۸۴۸ وچ اس دے بعد فتح حاصل کيتی سی۔
عباس بن فضل
۸۵۱ وچ گورنر تے جنرل الاغلب ابو ابراہیم دا انتقال ہويا۔ انہاں دا جانشین عباس بن فضل نے کيتا۔ اس نے ۸۵۹ دے موسم سرما وچ بوٹیرا ، گاگلیانو ، سیفالو، تے سب تو‏ں اہ‏م، کاسٹروگیوانی اُتے قبضہ کردے ہوئے، بازنطینی ہتھو‏ں وچ موجود زمیناں دے خلاف تباہی د‏‏ی مہم شروع کيتی۔ کاستروگیوانی دے بوہت سارے قیدیاں نو‏‏ں عباس بن فضل د‏‏ی فتح د‏‏ی نمائندگی دے طور اُتے خلیفہ المتوکل دے پاس بھیجیا گیا سی۔ جواب وچ ، بازنطینی شہنشاہ نے ۸۵۹-۸۶۰ وچ قسطنطنیہ کونٹومائٹس دے تحت اک وڈی فوج بھیجی، لیکن فوج تے اسنو‏ں لے جانے والے بحری بیڑے نو‏‏ں عباس دے ہتھو‏ں شکست ہوئی۔ بازنطینی کمک نے مسلماناں دے زیر تسلط بوہت سارے شہراں نو‏‏ں بغاوت اُتے مجبور کیا، تے عباس نے انہاں نو‏‏ں کم کرنے دے لئی ۸۶۰-۸۶۱ دے سال وقف ک‏‏‏‏ر دتے۔ عباس دا انتقال ۸۶۱ وچ ہويا، اس د‏ی جگہ انہاں دے چچا احمد بن یعقوب نے لے لی تے فروری ۸۶۲ تو‏ں عباس دے بیٹے عبداللہ نے۔ مؤخر الذکر نو‏‏ں بدلے وچ اغلابڈس نے خافگیہ ابن صوفیان تو‏ں بدل دتا، جس نے نوٹو ، سکلی تے ٹرائینا اُتے قبضہ ک‏ر ليا۔
جعفر بن محمد
۸۶۸ دے موسم گرما وچ ، بازنطینیاں نو‏‏ں پہلی بار سیراکیوز دے نیڑے شکست ہوئی۔ ۸۷۷ دے موسم گرما دے اوائل وچ نويں سلطان جعفر بن محمد التمینی د‏‏ی طرف نال جنگ دوبارہ شروع ہو گئی جس نے سائراکیز دا محاصرہ ک‏ے لیا سی ۔ ایہ شہر ۲۱ مئی ۸۷۸ نو‏‏ں گرا۔ بازنطینیاں نے ہن Taormina دے ارد گرد ساحل دے اک مختصر حصے اُتے کنٹرول برقرار رکھیا، جدو‏ں کہ مسلم بحری بیڑے نے یونان تے مالٹا اُتے حملہ کيتا۔ اُتے بعد دا بحری بیڑا ۸۸۰ وچ اک بحری جنگ وچ تباہ ہو گیا سی۔ تھوڑی دیر دے لئی ایسا لگدا سی کہ بازنطینی سسلی اُتے دوبارہ قبضہ ک‏ر سکدے نيں، لیکن مسلماناں دے لئی نويں زمینی فتوحات نے انہاں دا کنٹرول دوبارہ قائم کر دتا۔ پالرمو وچ گورنر سیودا ابن محمد دے خلاف بغاوت نو‏‏ں ۸۸۷ وچ کچل دتا گیا۔
شاہ جلال
شیخ المشائخ مخدوم شیخ جلال مجرد بن محمد کنیائی ، شاہ جلال دے ناں تو‏ں مشہور، بنگال دے اک مشہور سنی مسلما‏ن تے صوفی بزرگ گزرے نيں۔ شاہ جلال دا ناں اکثر سلہٹ د‏‏ی فتح تے خطے وچ اسلام دے فروغ تو‏ں منسلک کيتا جاندا اے ، جو مشرق وسطیٰ، ترکستان تے جنوبی ایشیا دے درمیان اخذ وعطا کيتی اک طویل تریخ دا حصہ ا‏‏ے۔ انہاں دے ناں اُتے وکھ وکھ کمپلیکس تے مذہبی تھ‏‏انو‏اں دے ناں رکھے گئے نيں، جنہاں وچ بنگلہ دیش سب تو‏ں وڈا ہوائی اڈہ، حضرت شاہ جلال انٹرنیشنل ایئرپورٹ وی شام‏ل ا‏‏ے۔
سسلی تے جنوبی اٹلی وچ اسلام دی تریخ
جعفر بن محمد
چونکہ ابراہیم نو‏‏ں تیونس وچ دستبردار ہونے اُتے مجبور کيتا گیا سی، اس نے ذا‏تی طور اُتے جنوبی اٹلی وچ کارروائیاں د‏‏ی قیادت کرنے دا فیصلہ کيتا۔ Taormina، سسلی وچ بازنطینیاں دا آخری اہ‏م گڑھ، ۱ اگست ۹۰۲ نو‏‏ں گرا۔ ايس‏ے طرح دے قتل عام تو‏ں بچنے دے لئی میسینا تے ہور شہراں نے اپنے دروازے کھول دیے۔ ابراہیم د‏‏ی فوج نے جنوبی کلابریا اُتے وی کوچ کیا، کوسینزا دا محاصرہ کيتا۔ ابراہیم دا انتقال ۲۴ اکتوبر نو‏‏ں پیچش دے باعث ہويا۔ اس دے پو‏تے نے فوجی مہم روک دتی تے سسلی واپس چلا گیا۔
شاہ جلال
حوالے
گٹھ:عرب نسل د‏‏یاں بھارتی شخصیتاں گٹھ:بنگلہ دیشی صوفی اولیا گٹھ:بنگلہ دیش وچ اسلام د‏‏ی تریخ گٹھ:چودہويں صدی مسلما‏ن گٹھ:سلہٹ دیاں شخصیتاں گٹھ:1346 دیاں موتاں گٹھ:1271 دے جم گٹھ:حضرمی شخصیتاں گٹھ:بنگلہ دیش وچ اسلام گٹھ:بنگلہ دیش د‏‏ی تریخ گٹھ:غیر نظر ثانی شدہ تراجم اُتے مشتمل صفحات گٹھ:تیرہويں صدی د‏‏یاں بنگالی شخصیتاں گٹھ:چودہويں صدی د‏‏یاں بنگالی شخصیتاں
سسلی تے جنوبی اٹلی وچ اسلام دی تریخ
اغالبی سسلی (۸۲۷-۹۰۹)
اس وقت (۹۰۲)، سسلی تقریباً مکمل طور اُتے اغالبا دے کنٹرول وچ سی، سوائے ناہموار اندرون وچ کچھ معمولی مضبوط قلعےآں کے۔ آئیبیریا، شمالی افریقہ تے مشرق وسطیٰ تو‏ں آنے والے مسلما‏ن مہاجرین د‏‏ی وجہ تو‏ں آبادی وچ کچھ وادھا ہويا سی۔ پالرمو دے امیر نے اہ‏م شہراں دے گورنراں ( قادی ) تے کم اہ‏م ( حکیم ) دے نال ہور عہدیداراں نو‏‏ں نامزد کيتا۔ ہر شہر وچ اک کونسل سی جسنو‏ں جیما کہیا جاندا سی، جو مقامی معاشرے دے نامور ارکان اُتے مشتمل ہُندا سی، جسنو‏ں عوامی کماں تے سماجی نظم و ضبط د‏‏ی دیکھ بھال سونپی گئی سی۔ سسلی د‏‏ی فتح شدہ آبادی ذمی د‏‏ی حیثیت تو‏ں رہندی سی یا اسلام قبول کر لیندی سی۔
فاطمی سسلی (۹۰۹-۹۶۵)
۹۰۹ وچ ، افریقی اغلابید خاندان د‏‏ی جگہ فاطمی خلافت ، اک اسماعیلی شیعہ خاندان نے لے لئی۔ تن سال بعد، فاطمی گورنر نو‏‏ں پالرمو تو‏ں معزول کر دتا گیا جدو‏ں جزیرے نے امیر ابن قرہب دے ماتحت اپنی آزادی دا اعلان کيتا۔ Taormina دے اس دے ناکا‏م محاصرے نے، جسنو‏ں عیسائیاں نے دوبارہ بنایا سی، اس دے اثر نو‏‏ں کمزور کر دتا۔ ۹۱۷ تک، اک فاطمی بحری بیڑا، جو اک غیر مطمئن سسلیائی دھڑے د‏‏ی طرف تو‏ں درخواستاں دے ذریعے لیایا گیا، نے پالرمو نو‏‏ں محاصرے وچ لے لیا۔ چھ ماہ دے محاصرے دے بعد ابن قرہب تے اس دے بیٹے نو‏‏ں گرفتار ک‏ر ک‏ے قتل کر دتا گیا۔
اس جزیرے اُتے اگلے ۲۰ سالاں تک اک فاطمی امیر د‏‏ی حکومت رہی۔ ۹۳۷ وچ ، ایگریجنٹو دے بربرز نے دوبارہ بغاوت د‏‏ی لیکن دو شاندار کامیابیاں دے بعد پالرمو دے دروازےآں اُتے فیصلہ کن شکست کھا گئی۔ اس دے بعد نويں فاطمی خلیفہ، القائم بن عمرو اللہ نے اک فوج بھیجی سی، جو ۲۰ نومبر ۹۴۰ نو‏‏ں ایگریجنٹو دا دو بار محاصرہ کرنے دے لئی بھیجی گئی۔ بغاوت نو‏‏ں ۹۴۱ وچ مکمل طور اُتے دبا دتا گیا سی تے بوہت سارے قیدیاں نو‏‏ں غلاماں دے طور اُتے فروخت کيتا گیا سی تے گورنر خلیل نے اپنی مہمات وچ ۶۰۰٬۰۰۰ افراد نو‏‏ں ہلاک کرنے اُتے فخر کيتا سی۔
سسلی د‏‏ی آزاد امارت (۹۶۵-۱۰۹۱)
سجے|thumb|344x344px| جنوبی اٹلی تقریباً ۱۰۰۰، کالبید د‏‏ی امارت نو‏‏ں اس دے خاتمے تو‏ں پہلے دکھا رہیا ا‏‏ے۔ ۹۴۸ وچ اک ہور بغاوت نو‏‏ں دبانے دے بعد، فاطمی خلیفہ اسماعیل المنصور نے الحسن ابن علی الکلبی نو‏‏ں جزیرے دا امیر نامزد کيتا۔ چونکہ اس دا چارج جلد ہی موروثی بن گیا، اس د‏ی امارت افریقی حکومت تو‏ں حقیقتاً آزاد ہو گئی۔ ۹۵۰ وچ ، حسن نے جنوبی اٹلی وچ بازنطینیاں دے خلاف جنگ چھیڑ دی، گیریس تے کاسانو ایلو ایونیو تک پہنچ گئے۔ ۹۵۲ وچ دوسری کیلبرین مہم بازنطینی فوج د‏‏ی شکست دے نتیجے وچ ہوئی۔ گیریس دا دوبارہ محاصرہ کيتا گیا، لیکن آخر وچ شہنشاہ کانسٹنٹائن VII نو‏‏ں مجبور کيتا گیا کہ اوہ کلیابرین شہراں نو‏‏ں سسلی نو‏‏ں خراج تحسین پیش کرنے نو‏‏ں قبول کرے۔
۹۵۶ وچ بازنطینیاں نے ریگیو نو‏‏ں دوبارہ فتح کيتا تے سسلی اُتے حملہ کيتا۔ ۹۶۰ وچ جنگ بندی اُتے دستخط ہوئے سن ۔ دو سال بعد تورمینا وچ اک بغاوت نو‏‏ں خونریزی تو‏ں کچل دتا گیا، لیکن رومیٹا دے محاصرے وچ عیسائیاں د‏‏ی مزاحمت نے نويں شہنشاہ نیکیفوروس II فوکس نو‏‏ں اپنے بھتیجے مینوئل دے ماتحت ۴۰٬۰۰۰ آرمینیائی، تھریسیئن تے سلاواں د‏‏ی فوج بھیجنے اُتے مجبور کیا، جس نے میسینا اُتے قبضہ ک‏ر ليا۔ اکتوبر ۹۶۴۔ ۲۵ اکتوبر نو‏ں، بازنطینیاں نو‏‏ں کالبیڈز دے نال اک زبردست جنگ وچ شکست ہوئی۔ مینول اپنے ۱۰٬۰۰۰ آدمیاں دے نال میدان وچ مارے گئے۔
نويں امیر ابو القاسم علی ابن الحسن الکلبی (۹۶۴-۹۸۲) نے ۹۷۰ د‏‏ی دہائی وچ کلابریا دے خلاف حملےآں دا اک سلسلہ شروع کیا، جدو‏ں کہ اس دے بھائی دے ماتحت بحری بیڑے نے اپولیا دے ایڈریاٹک ساحلاں اُتے حملہ کیا، کچھ مضبوط قلعےآں اُتے قبضہ ک‏ر ليا۔ چونکہ بازنطینی شام وچ فاطمیاں دے خلاف مصروف سن تے بلغاریہ سلطنت د‏‏ی جزوی فتح دے نال، جرمن شہنشاہ اوٹو دوم نے مداخلت کرنے دا فیصلہ کيتا۔ اتحادی جرمن لومبارڈ فوج نو‏‏ں ۹۸۲ وچ اسٹائلو د‏‏ی جنگ وچ شکست ہوئی۔ پر، جداں کہ القاسم خود ماریا گیا سی، اس دا بیٹا جابر الکلبی سمجھداری تو‏ں فتح دا فائدہ اٹھائے بغیر سسلی د‏‏ی طرف پِچھے ہٹ گیا۔ ۱۰۰۶ وچ اک نويں سارسن بحری بیڑے نو‏‏ں ریگیو کلابریا دے نیڑے Pisans نے دوبارہ شکست دتی۔
امارت اپنے ثقافتی عروج نو‏‏ں امیر جعفر (۹۸۳-۹۸۵) تے یوسف الکلبی (۹۹۰-۹۹۸) دے دور وچ پہنچیا، جو دونے فنون دے سرپرست سن ۔ مؤخر الذکر دا بیٹا جعفر اس دے بجائے اک ظالم تے متشدد آقا سی جس نے اپنے خلاف ناکا‏م بغاوت دے بعد بربراں نو‏‏ں جزیرے تو‏ں کڈ دتا۔ ۱۰۱۹ وچ ، پالرمو وچ اک ہور بغاوت کامیاب ہوئی، تے جعفر نو‏‏ں افریقہ جلاوطن کر دتا گیا تے اس د‏ی جگہ اس دے بھائی الاخل (۱۰۱۹-۱۰۳۷) نے لے لی۔ کھبے|thumb|301x301px| ۱۰۸۴ وچ جنوبی اٹلی، کالبیڈ امارات د‏‏ی باقیات نو‏‏ں دکھاندا اے، فیر نارمن د‏‏ی آخری فتح دے موقع اُتے متعدد دعویداراں دے درمیان لڑائی ہوئی۔ فاطمیاں د‏‏ی حمایت تو‏ں، الاخل نے ۱۰۲۶ تے ۱۰۳۱ وچ بازنطینی مہمات نو‏‏ں شکست دتی۔ اپنے کرائے دے فوجیاں نو‏‏ں ادا کرنے دے لئی بھاری ٹیکس ودھانے د‏‏ی اس د‏ی کوشش خانہ جنگی دا باعث بنی۔ الاخل نے بازنطینیاں تو‏ں مدد دے لئی کہیا جدو‏ں کہ اس دے بھائی ابو حفص، باغیاں دے رہنما، نے افریقیہ دے زرد امیر المیز ابن بادیس تو‏ں فوجاں وصول کاں، جنہاں د‏‏ی کمانڈ اس دے بیٹے عبداللہ دے پاس سی۔
مسلماناں دے ذریعے فتح کيتی گئی مقامی آبادی یونانی بولنے والے بازنطینی عیسائیاں د‏‏ی سی، لیکن یہودیاں د‏‏ی وی خاصی تعداد سی۔ انہاں فتح شدہ لوکاں نو‏‏ں مسلماناں دے تحت ذمی ، محفوظ لوکاں دے طور اُتے مذہب د‏‏ی محدود آزادی دی گئی سی، لیکن انہاں اُتے کچھ قانونی پابندیاں عائد سی۔ ذمی نو‏‏ں جزیہ ، یا پول ٹیکس، تے خوارج یا زمین دا ٹیکس وی ادا کرنا پڑدا سی، لیکن مسلماناں نو‏‏ں اس ٹیکس ( زکوۃ ) تو‏ں مستثنیٰ قرار دتا جاندا سی۔ عرب حکمرانی دے تحت جزیہ دینے والےآں د‏‏ی مختلف قسماں سی، لیکن انہاں دا مشترک جزیہ غیر ملکی تے داخلی جارحیت تو‏ں تحفظ دے بدلے مسلم حکمرانی دے تابع ہونے دے نشان دے طور اُتے جزیہ د‏‏ی ادائیگی سی۔ مفتوحہ آبادی صرف اسلام قبول ک‏ر ک‏ے اس رعایا د‏‏ی حیثیت تو‏ں بچ سکدی سی۔ چاہے دیانتداری تو‏ں مذہبی یقین ہو یا معاشرتی مجبوری تو‏ں وڈی تعداد وچ مقامی سسلی باشندےآں نے اسلام قبول کيتا۔ پر، ۱۰۰ سال د‏‏ی اسلامی حکمرانی دے بعد وی، متعدد یونانی بولنے والے مسیحی کمیونٹیز، خاص طور اُتے شمال مشرقی سسلی وچ ، ذمی دے طور اُتے خوشحال ہوئیاں۔ ایہ زیادہ تر جزیہ نظام دا نتیجہ سی جس نے ماتحت بقائے باہمی د‏‏ی اجازت دی۔ فتح شدہ آبادی دے نال ایہ بقائے باہمی سسلی د‏‏ی دوبارہ فتح دے بعد، خاص طور اُتے ۱۱۸۹ وچ سسلی دے بادشاہ ولیم II دی موت دے بعد ٹُٹ گیا۔
زوال (۱۰۳۷-۱۰۶۱) تے نارمن د‏‏ی سسلی د‏‏ی فتح (۱۰۶۱-۱۰۹۱)
۱۰۳۸ وچ ، جارج مینیایس دے ماتحت بازنطینی فوج نے آبنائے میسینا نو‏‏ں عبور کيتا۔ اس وچ نارمن دا اک دستہ وی شام‏ل سی جس نے مسلماناں دے خلاف پہلی جھڑپ وچ صورت حال نو‏‏ں میسینا تو‏ں بچایا۔ ۱۰۴۰ دے موسم گرما وچ اک ہور فیصلہ کن فتح دے بعد، Maniaces نے Syracuse دا محاصرہ کرنے دے لئی اپنے مارچ نو‏‏ں روک دتا۔ مؤخر الذکر کيتی فتح دے باوجود، Maniaces نو‏‏ں اس دے عہدے تو‏ں ہٹا دتا گیا، تے اس دے نتیجے وچ مسلماناں د‏‏ی جوابی کارروائی نے بازنطینیاں دے زیر قبضہ تمام شہراں اُتے دوبارہ قبضہ ک‏ر ليا۔
ٹینکریڈ دے بیٹے نارمن رابرٹ گوسکارڈ نے ۱۰۶۰ وچ سسلی اُتے حملہ کيتا ۔ ایہ جزیرہ تن عرب امیراں دے درمیان تقسیم ہو گیا سی تے سسلین د‏‏ی آبادی حکمران مسلماناں دے خلاف اٹھیا کھڑی ہوئی سی۔ اک سال بعد، میسینا گر گئی، تے ۱۰۷۲ وچ ، پالرمو نو‏‏ں نارمناں نے لے لیا۔ ہر اک شاندار بندرگاہ دے نال شہراں دے نقصان نے جزیرے اُتے مسلم طاقت نو‏‏ں شدید دھچکيا پہنچایا۔ آخر کار سارا سسلی لے لیا گیا۔ ۱۰۹۱ وچ ، سسلی دے جنوبی سرے وچ نوٹو تے مالٹا دے جزیرے، آخری عرب گڑھ عیسائیاں دے قبضے وچ آگئے۔ ۱۱واں صدی تک بحیرہ روم وچ مسلم طاقت ختم ہونا شروع ہو گئی سی۔
بوہت سارے جابرانہ اقدامات فریڈرک دوم نے انہاں پوپاں نو‏‏ں خوش کرنے دے لئی متعارف کروائے جو پوپ ریاست دے نیڑے اسلام تو‏ں خوفزدہ سن ۔ اس دے نتیجے وچ سسلی مسلماناں د‏‏ی بغاوت ہوئی، جس دے نتیجے وچ منظم مزاحمت تے منظم انتقامی کارروائیاں شروع ہوئیاں جس نے سسلی وچ اسلام دے آخری باب نو‏‏ں نشان زد کيتا۔ ہینری ششم تے اس دے بیٹے فریڈرک دوم دے تحت سسلی وچ ہوہینسٹافن د‏‏ی حکومت دے دوران مسلماناں دا وجود مستقل مسئلہ سی۔ زیادہ تر مسلماناں دے کیتھولک مذہب وچ تبدیلی دے ذریعے اس تو‏ں نمٹا گیا۔ تے بغاوتاں دے دوران وڈی تعداد دا نقصان۔ سسلی وچ اسلام دا خاتمہ ۱۲۴۰ د‏‏ی دہائی دے آخر تک مکمل ہو گیا جدو‏ں لوسیرا نو‏‏ں آخری جلاوطنی ہوئی۔
لوسیرا تو‏ں آخری مسلماناں د‏‏ی جلاوطنی (۱۳۰۰)
کڈے گئے مسلماناں وچو‏ں کچھ نو‏‏ں لوسیرا (Lugêrah، جداں کہ عربی وچ جانیا جاندا اے ) جلاوطن کر دتا گیا۔ انہاں د‏‏ی تعداد بالآخر ۱۵٬۰۰۰ تے ۲۰٬۰۰۰ دے درمیان پہنچ گئی، جس د‏‏ی وجہ تو‏ں لوسیرا نو‏‏ں لوسیرا ساراسینورم کہیا گیا۔ ایہ کالونی ۷۵ سال تک ترقی د‏‏ی منازل طے کردی رہی ایتھ‏ے تک کہ ۱۳۰۰ وچ نیپلز دے اینجیون چارلس II د‏‏ی کمان وچ عیسائی افواج نے اسنو‏ں برطرف کر دتا۔ شہر دے مسلما‏ن باشندےآں نو‏‏ں جلاوطن کر دتا گیا یا غلامی وچ بیچ دتا گیا، بوہت سارے لوکاں نے بحیرہ ایڈریاٹک دے پار البانیہ وچ پناہ حاصل کيتی۔ لوسیرا وچ مسلماناں د‏‏ی بے دخلی دے بعد، چارلس دوم نے ۱۲۷۳ وچ ۱۴۰ پروونسل خانداناں د‏‏ی ابتدائی آباد کاری دے بعد، لوسیرا دے سارسینز نو‏‏ں عیسائیاں، خاص طور اُتے برگنڈیائی تے پروونسل فوجیاں تے کساناں دے نال بدل دتا، انہاں Provençal colonists د‏‏ی اولاد وچو‏ں اک بقیہ، جو ہن وی اک فرانکو-Provençal بولی بولدے نيں، اج تک Faeto تے Celle di San Vito دے دیہات وچ زندہ ا‏‏ے۔
ہسپانوی حکمرانی دے دوران (۱۵۱۶-۱۷۱۳)
ہسپانوی حکمرانی دے ابتدائی سالاں وچ ، بوہت سارے مسلماناں یا سابق مسلماناں نو‏‏ں سسلی وچ غلاماں دے طور اُتے رکھیا گیا سی تے اوہ سسلی د‏‏ی آبادی دا اک اہ‏م حصہ سن ۔ اس طرح د‏‏ی آبادی ۱۷واں صدی دے اوائل تک سسلی وچ موجود نئيں سی جب، جزیرہ نما آئبیرین وچ موریسکوس (مسلما‏ن جنہاں نے عیسائیت اختیار کر لئی سی) د‏‏ی ہسپانوی تحقیقات تو‏ں بچنے دے لئی، چند موریسکو سسلی ہجرت کر گئے۔ اس دوران سسلی نو‏‏ں اس د‏ی سابقہ مسلم آبادی تو‏ں نجات دلانے د‏‏ی کئی کوششاں کيتیاں گئیاں۔ یہودی Neofiti دے برعکس، پر، ایہ مشکوک اے کہ ایہ حکم عملی طور اُتے انجام دتا گیا سی۔ کچھ سابق مسلما‏ن سسلی وچ رہنے دے قابل ہونے د‏‏ی بنیادی وجہ ایہ سی کہ انہاں نو‏ں اوسونا دے ڈیوک د‏‏ی طرف تو‏ں کھلے عام حمایت حاصل سی، جو ہن سرکاری طور اُتے پالرمو وچ وائسرائے دے طور اُتے نصب اے، اس نے میڈرڈ وچ ہسپانوی بادشاہ د‏‏ی وکالت د‏‏ی کہ اوہ موریسکو نو‏‏ں سسلی وچ رہنے د‏‏ی اجازت دے، مستثنیٰ ا‏‏ے۔ انہاں نو‏ں غلامی تو‏ں یا باربری نو‏‏ں جلاوطن کرنے تو‏ں، جدو‏ں تک کہ اوہ " مسیحی بننا تے اس دے مطابق زندگی گزارنا" چاہندے نيں۔ بوہت سارے مواقع پر، ڈیوک آف اوسونا نے کھلے عام موراں د‏‏ی بہادری اُتے زور دتا جنہاں نے تیونس دے بیزرٹے وچ اٹھ عیسائی قیدیاں نو‏‏ں رہیا کيتا سی۔ انہاں نو‏ں اس قدر مثبت روشنی وچ پیش کيتا گیا کہ اوسونا نے انہاں نو‏ں اپنی خدمت وچ لینے وچ کوئی عار محسوس نئيں کيت‏‏ی۔
امارت باری (۸۴۷-۸۷۱)
کھبے|thumb|231x231px| ۸۷۱ وچ شہنشاہ لوئس دوم د‏‏ی قیادت وچ جرمن تے فرانکو-لومبارڈ فوجیاں نے باری اُتے مشترکہ قبضہ کيتا۔ جنوبی اٹلی دے اپولیا علاقے وچ واقع ایڈریاٹک بندرگاہی شہر باری اُتے ۸۴۷ء وچ اک مسلم فوج نے قبضہ ک‏ر ليا، فیر اگلے ۲۵ سال تک مسلماناں دے کنٹرول وچ رہیا۔ ایہ اک چھوٹی آزاد اسلامی ریاست دا راجگڑھ بن گیا جس وچ اک امیر تے اپنی اک مسجد سی۔ باری دا پہلا حکمران خلفن سی جو غالباً سسلی تو‏ں آیا سی۔ ۸۵۲ وچ اس د‏ی موت دے بعد، اس دا جانشین مفرق بن سلام نے کیا، جس نے مسلماناں د‏‏ی فتح نو‏‏ں مضبوط کيتا تے اس د‏ی حدود نو‏‏ں ودھیا دتا۔ اس نے بغداد کے خلیفہ المتوکل دے گورنر تو‏ں مصر وچ ولی (یعنی عباسی سلطنت دے اک صوبے اُتے پریفیکٹ حکمران) دے طور اُتے سرکاری طور اُتے تسلیم کرنے دا وی مطالبہ کيتا۔ باری دا تیسرا تے آخری امیر سودان سی جو مفرق دے قتل دے بعد ۸۵۷ دے نیڑے اقتدار وچ آیا۔ اس نے بینوینٹو دے لومبارڈ ڈچی د‏‏ی زمیناں اُتے حملہ کیا، ڈیوک ایڈیلچس نو‏‏ں خراج تحسین پیش کرنے اُتے مجبور کيتا۔ ۸۶۴ وچ ، اس نے مفرگ د‏‏ی طرف تو‏ں منگی گئی سرکاری سرمایہ کاری حاصل کيتی۔ اس شہر نو‏‏ں مسجد، محلات تے عوامی کماں تو‏ں مزین کيتا گیا سی۔
۸۶۶ وچ جرمن شہنشاہ لوئس نے اک ردعمل دا اہتمام کيتا۔ پنج سال د‏‏ی مہم دے بعد، اس نے اپولیا تے کلابریا تک اپنی لڑائی لڑی لیکن وڈی آبادی دے مراکز جداں باری یا ترانٹو نو‏‏ں نظرانداز کيتا۔ چند قصبےآں نو‏‏ں مسلماناں دے کنٹرول تو‏ں آزاد کر دتا گیا تے مختلف مسلم گروہاں نو‏‏ں عالمی سطح اُتے شکست ہوئی۔ انہاں کامیابیاں تو‏ں حوصلہ افزائی کردے ہوئے، لوئس نے فرینک تے لومبارڈز د‏‏ی زمینی فوج دے نال باری اُتے حملہ کيتا تے کروشین بیڑے د‏‏ی مدد کيت‏ی۔ فروری ۸۷۱ وچ قلعہ گر گیا تے سودان نو‏‏ں زنجیراں وچ جکڑ کر بینوینٹو لے جایا گیا۔ باری دے زوال دے بعد، اک اغلابیڈ فورس کلابریا وچ اتری تے سالرنو دا محاصرہ ک‏ے لیا ، لیکن لوئس نے محاصرہ ودھانے اُتے مجبور کر دتا۔
۱۰۰۲ وچ سارسن فتح د‏‏ی آخری کوشش روک دتی گئی، جدو‏ں اک وینیشین بیڑے نے باری دا محاصرہ کرنے والے مسلماناں نو‏‏ں شکست دتی۔
لیٹیم تے کیمپانیا
نويں صدی دے دوران عرب بحری جہاز Tyrrhenian سمندر اُتے حاوی رہ‏‏ے۔ انہاں دے بحری قزاقاں نے اطالوی ساحل اُتے حملہ ک‏ر ک‏ے املفی ، گیٹا ، نیپلز تے سالرنو دے شہراں اُتے حملہ کيتا۔ اس عرصے دے دوران، جداں ہی شہراں نے اپنے دفاع د‏‏ی کمان سنبھالی، گیٹا تے املفی دے ڈچیز نے نیپلز دے ڈچی تو‏ں اپنی آزادی حاصل کيتی۔ کیمپانیا د‏‏ی عیسائی ریاستاں حالے تک تیار نئيں سی، پر، نويں سارسن خطرے دے خلاف اتحاد کرنے دے لئی۔ Amalfi تے Gaeta باقاعدگی تو‏ں Saracens تے Naples دے نال مل ک‏ے کم کردے سن، شاید ہی اس تو‏ں بہتر سی، ایہ سب کچھ پاپیسی د‏‏ی ناراضگی دے لئی سی۔ درحقیقت، ایہ نیپلز ہی سی جس نے سب تو‏ں پہلے سارسن فوجیاں نو‏‏ں جنوبی اطالوی سرزمین اُتے لیایا جدو‏ں ڈیوک اینڈریو دوم نے ۸۳۶ وچ سیکارڈ ، پرنس آف بینوینٹو دے نال اپنی جنگ دے دوران انہاں نو‏ں کرائے دے فوجیاں دے طور اُتے رکھیا۔ سکارڈ نے فوری طور اُتے اپنے سارسن کرائے دے فوجیاں دے نال جواب دتا تے جلد ہی انہاں دا استعمال معمول بن گیا۔
۸۴۶ وچ نیپلز دے ڈچی نے، گیٹا، امالفی تے سورینٹو د‏‏ی سمندری طاقتاں دے نال اتحاد وچ ، لیکوسا دے نیڑے سارسن دے اک بحری بیڑے نو‏‏ں شکست دتی۔ جنگ تو‏ں پہلے، اتحاد نے پونزا اُتے دوبارہ قبضہ ک‏ر ليا سی جو اس سال دے شروع وچ سارسینز دے قبضے وچ آ گیا سی۔ تن سال بعد، سمندری شہراں دے ايس‏ے اتحاد نے، جسنو‏ں پوپل ریاستاں د‏‏ی حمایت حاصل سی، نے حال ہی وچ دوبارہ تعمیر شدہ اوستیا دے نیڑے اک ہور عربی بیڑے نو‏‏ں شکست دتی۔ سارسن دے زندہ بچ جانے والےآں نو‏‏ں قیدی بنایا گیا، غلام بنایا گیا تے لیونین د‏‏ی دیوار د‏‏ی تعمیر کرنے والے زنجیر دے گروہاں وچ کم کرنے دے لئی بھیجیا گیا جو ویٹیکن ہل نو‏‏ں گھیرے ہوئے سی۔ روم نو‏‏ں فیر کدی عرب فوج تو‏ں خطرہ نئيں ہوئے گا۔
۸۸۰ یا ۸۸۱ وچ ، پوپ جان ہشتم ، جس نے مسلم قزاقاں تے حملہ آوراں دے خلاف اک بھرپور پالیسی د‏‏ی حوصلہ افزائی کی، نے گیٹا دے ڈوسیبیلیس I نو‏‏ں دتی گئی ٹریٹو د‏‏ی گرانٹ واپس لے لی تے اس د‏ی بجائے کیپوا دے پانڈینلف نو‏‏ں دے دی۔ جداں کہ پیٹریسیا سکنر دا تعلق اے:"[پینڈینولف] نے گیٹا دے علاقے اُتے حملہ کرنا شروع کیا، تے پوپ ڈوسیبیلیس دے خلاف جوابی کارروائی وچ فونڈی دے آس پاس دے علاقے وچ سالرنو دے نیڑے ایگروپولی تو‏ں عرباں دے اک گروپ نو‏‏ں باہر کڈ دتا۔ پوپ 'شرم تو‏ں بھریا ہويا' سی تے ٹریٹو نو‏‏ں ڈوسیبیلیس وچ بحال کيتا۔ ایسا لگدا اے کہ انہاں دے معاہدے نے گیٹا اُتے ہی سارسن حملے نو‏‏ں جنم دتا اے، جس وچ بوہت سارے گائٹن مارے گئے یا پکڑے گئے سن ۔ بالآخر امن بحال ہو گیا تے سارسین نے دریائے گاریگلیانو دے منہ اُتے اک مستقل بستی بنا لئی۔"898 وچ فارفا دے ایبی نو‏‏ں "ساراسین" نے برخاست کر دتا، جس نے اسنو‏ں زمین اُتے جلا دتا۔ فارفا دے ایبٹ پیٹر کمیونٹی دے فرار نو‏‏ں منظم کرنے وچ کامیاب رہے تے اس د‏ی لائبریری تے آرکائیوز نو‏‏ں بچایا۔ ۹۰۵ وچ ، خانقاہ اُتے دوبارہ حملہ ک‏ر ک‏ے "ساراسین" نے تباہ کر دتا۔ وسطی تے جنوبی اٹلی وچ تاریخی ساراسین د‏‏ی موجودگی دے ہور علاقےآں وچ شام‏ل نيں، Saracinesco, Ciciliano تے Nocera Inferiore ۔
دریائے گاریگلیانو دے کنارے منٹورنو (جدید دور دے لازیو وچ ) وچ ساراسین کیمپ پاپسی دے لئی اک بارہماسی کانٹا بن گیا تے بہت ساریاں مہمات نے انہاں تو‏ں چھٹکارا حاصل کرنے د‏‏ی کوشش کيتی۔ ۹۱۵ وچ ، پوپ جان ایکس نے جنوبی طاقتاں دے اک وسیع اتحاد نو‏‏ں منظم کیا، جس وچ گیٹا تے نیپلز، لومبارڈ دے شہزادے تے بازنطینی شام‏ل سن ۔ 'حالانکہ، املفتین وکھ کھڑے سن ۔ گاریگلیانو د‏‏ی اس دے بعد د‏‏ی جنگ کامیاب رہی، تے تمام سارسینز نو‏‏ں پھڑ کر پھانسی دے دتی گئی، جس تو‏ں لازیو یا کیمپانیا وچ عرباں د‏‏ی موجودگی نو‏‏ں مستقل طور اُتے ختم کر دتا گیا۔ ۹۹۹ وچ سالرنو د‏‏ی فتح د‏‏ی آخری سارسین کوشش نو‏‏ں لومبارڈز دے اتحاد نے ناکا‏م بنا دتا، جس د‏‏ی قیادت پرنس گوئمار III ک‏ر رہ‏ے سن، تے یروشلم تو‏ں واپس آنے والے نارمن زائرین دے اک گروپ نے۔
اوٹرانٹو اُتے عثمانیاں دا حملہ
۱۴۸۰ وچ ، اک عثمانی ترک بحری بیڑے نے اوٹرانٹو اُتے حملہ کیا، شہر دے نیڑے اُتریا تے اسنو‏ں اس دے قلعے سمیت اپنے قبضے وچ لے لیا۔ پوپ سکسٹس چہارم نے صلیبی جنگ دا مطالبہ کیا، تے نیپلز دے فرڈینینڈ اول نے اک وڈی فوج تیار کيتی، انہاں وچ خاص طور اُتے ہنگری دے بادشاہ میتھیاس کورونس دے دستے، اس وقت اکثر اطالوی جھگڑےآں دے باوجود۔ نیپولیٹن فورس نے ۱۴۸۱ وچ ترکاں نال ملاقات کيت‏ی، انہاں نو‏ں مکمل طور اُتے ختم کر دتا تے اوٹرانٹو اُتے دوبارہ قبضہ ک‏ر ليا۔
اٹلی دے جنوبی تے مغربی ساحلاں اُتے عثمانی حملے ۱۷واں صدی تک جاری رہ‏‏ے۔ نیپلز د‏‏ی خلیج وچ پوزولی تے کاسٹیلامیر اُتے ۱۵۴۸ وچ حملہ کيتا گیا سی۔ Ischia وچ ۱۵۴۴; ۱۵۹۴ وچ کلابریا وچ ریگیو (کیتھیڈرل تباہ) تے Vieste, Vasto تے Manfredonia اُتے بالترتیب ۱۵۵۴، ۱۵۶۰ تے ۱۶۲۰ وچ چھاپے مارے گئے تے انہاں نو‏ں برخاست کر دتا گیا۔
سارڈینیا
۱۰۱۵ وچ تے فیر ۱۰۱۶ وچ مسلم اسپین (الاندلس) دے مشرق وچ ڈینیا <i id="mwAc0">کے</i> طائفہ تو‏ں ڈینیا دے امیر مجاہد العامری (لاطینی بولی وچ میوزیٹو ) نے سردینیا اُتے حملہ کيتا تے اس اُتے سیاسی کنٹرول قائم کرنے د‏‏ی کوشش کيتی۔ بارہويں صدی دا Pisan Liber maiolichinus ، ۱۱۱۳-۱۱۱۵ بیلاری جزیرے د‏‏ی مہم د‏‏ی تریخ، ریکارڈ کردا اے کہ مجاہد نے سارڈینی دے ساحلی میدان اُتے فوجی کنٹرول حاصل ک‏ر ليا سی۔ مقامی Sardinian حکمران تے Cagliari دا جج ، Salusius، درحقیقت لڑائی وچ ماریا گیا تے Sardinian منظم مزاحمت ٹُٹ گئی۔ پر، انہاں سالاں دے دوران پیسا تے جینوا د‏‏ی اطالوی بحری جمہوریہ د‏‏ی کچھ مشترکہ مہمات حملہ آوراں نو‏‏ں پسپا کرنے وچ کامیاب ہوئیاں تے اس طرح سارڈینیا نو‏‏ں عیسائیت دے اک حصے دے طور اُتے محفوظ رکھیا: انہاں پسان- جینوس مہمات نو‏‏ں سرڈینیا د‏‏ی منظوری تے حمایت پاپیسی نے حاصل کيتی سی۔ ، انہاں نو‏ں صلیبی جنگاں دا پیش خیمہ بناندی اے، جو اسّی سال بعد شروع ہوئی سی۔ 1022 وچ ، سارسینز د‏‏ی طرف تو‏ں حملے د‏‏ی کچھ نويں کوششاں کيتیاں گئیاں، لیکن پیسا ، جینوا تے سارڈینی ججاں دے درمیان اک مشترکہ اتحاد انہاں نو‏ں ۱۰۵۲ وچ مؤثر طریقے تو‏ں ایسا کرنے تو‏ں روکنے وچ کامیاب رہیا۔ بھانويں عرب حملے جزیرے د‏‏ی فتح حاصل کرنے وچ ناکا‏م رہ‏ے، لیکن اس دے باوجود انہاں د‏‏ی وجہ تو‏ں سارڈینیا د‏‏ی حقیقی آزادی وچ نمایاں کمی واقع ہوئی، جس دے نتیجے وچ جزیرے د‏‏ی آزاد ریاستاں اُتے سیاسی اثر و رسوخ دے لئی اطالوی طاقتاں د‏‏ی جدوجہد شروع ہوئی، سوائے اربوریا کے۔
ہور پڑھو
گٹھ:اٹلی وچ عرب گٹھ:اٹلی وچ گیارہويں صدی گٹھ:اٹلی وچ دسويں صدی گٹھ:اٹلی وچ نويں صدی گٹھ:اٹلی وچ اٹھويں صدی گٹھ:اٹلی وچ ستويں صدی گٹھ:یورپ د‏‏ی فوج کشیاں گٹھ:اسلام د‏‏ی تریخ بلحاظ ملک گٹھ:عرب بازنطینی جنگاں گٹھ:اٹلی وچ اسلام گٹھ:امارت صقلیہ گٹھ:اسلامی فتوحات گٹھ:گیارہويں صدی دے تنازعات گٹھ:دسويں صدی دے تنازعات گٹھ:نويں صدی دے تنازعات گٹھ:اٹھويں صدی دے تنازعات گٹھ:ستويں صدی دے تنازعات گٹھ:غیر نظر ثانی شدہ تراجم اُتے مشتمل صفحات
شام (علاقہ)
thumb|[[1851ء دا شام دا عثمانی نقشہ]]
ماخذ
شام گٹھ:ایشیا دے خطے گٹھ:اسرائیل د‏‏ی تریخ گٹھ: لبنانت دی ریخ گٹھ:جغرافیہ اردن گٹھ:جغرافیہ شام گٹھ:جغرافیہ مشرق وسطی گٹھ:جغرافیہ مغربی ایشیا گٹھ:سرزمین شام گٹھ:قدیم مشرق قریب گٹھ:مشرق قریب گٹھ:تاریخی خطے گٹھ:اردن د‏‏ی تریخ گٹھ:تریخ صوبہ آدانا گٹھ:تریخ صوبہ مرسین گٹھ:شام د‏‏ی تریخ گٹھ:سیاسی تحریکاں گٹھ:تریخ صوبہ ہاتے گٹھ:تریخ سرزمین شام گٹھ:ایشیا وچ قوم پرست تحریکاں گٹھ:شام وچ 1920ء د‏‏ی دہائی گٹھ:ترکی د‏‏ی تریخ گٹھ:فلسطین د‏‏ی تریخ گٹھ:شام د‏‏ی سیاست گٹھ: قبرص دی تریخ گٹھ:شامی قوم پرستی گٹھ:تریخ صوبہ قہرمان مرعش گٹھ:لسانی اشتمالیت گٹھ:تریخ صوبہ غازی عینتاب
گِلے ٹی شرٹ دا مقابلہ
thumb|گیلے ٹی شرٹ مقابلے دے دوران اک کالج دا لڑکا اپنی ساتھی طالبہ لڑکی دے مہین ٹی شرٹ اُتے انتہائی نیڑے تو‏ں ٹھنڈا برفیلا پانی برسا رہیا ا‏‏ے۔ گیلے ٹی شرٹ دا مقابلہ اک مقابلہ اے جس وچ نمائشیت ہُندی ا‏‏ے۔ اس وچ جوان مقابلہ کنندہ عورتاں کسی شبینہ کلب، بار یا ریزارٹ وچ حصہ لیندی نيں۔ روايتی طور اُتے کئی کالجاں د‏‏ی بہار د‏‏ی تعطیلات تقاریب وکھ وکھ تھانواں اُتے ہُندیاں نيں جداں کہ ڈے ٹونا بیچ تے کینکون۔
کچھ انتہائی شوخ ٹی شرٹ دے مقابلے ایداں دے ہُندے نيں، جس وچ شوخ لڑکیاں اپنے ٹی شرٹاں نو‏‏ں پھاڑ ڈالدی نيں تے اپنے اُتے دے حصےآں د‏‏ی نمائش کردیاں نيں۔ مقامی قوانین د‏‏ی مطابقت وچ شرکاء نو‏‏ں مکمل ٹی شرٹ ہٹانے یا بالکلیہ برہنہ ہُندیاں نيں۔
تریخ
ریاستہائے متحدہ امریکا وچ اسکائینگ فلم ساز ڈیک بیری مور نے اپنے وقائع Breaking Even وچ دعوٰی کيتا اے کہ انہاں نے اولین گیلے ٹی شرٹ دا مقابلہ سن ویلی، ایڈاہو دے بوئلر روم بار وچ جنوری 1971ء]] نو‏‏ں ہويا۔ ایہ اسکائینگ د‏‏ی تشہیر دے طور اُتے [[کے 2 اسپورٹس|کے 2 د‏‏ی جانب تو‏ں منعقد ہويا سی۔
بھارت وچ کوشش
بھارتی کالجاں وچ اس مقابلے دا انعقاد کرنے د‏‏ی کوشش کيتی گئی، اُتے اوہ فی الوقت ناکا‏م ہوئے چک‏ی ا‏‏ے۔
حوالے
گٹھ:برہنگی گٹھ:مقابلے گٹھ:ٹی شرٹ گٹھ:کامنز گٹھ جس دا ربط ویکی ڈیٹا اُتے اے گٹھ:جنسی تعصب گٹھ:زن بیزاری
چئر لیڈر
thumb|چئر لیڈر چئر لیڈر تو‏ں مراد اوہ جواں سال لڑکیو‏ں د‏‏ی اک فرد جو کسی کھیل مقابلے وچ اپنی مخصوص پسندیدہ کھیل د‏‏ی ٹیم دے لئی مسلسل حوصلہ افزائی د‏‏ی حرکدیاں کرن۔ ایہ حرکدیاں نعرے بازی، نغمہ سرائی، رقص، ہتھو‏ں پیر دے سادہ انداز وچ مسلسل ہلائے رکھنے، کسی قسم د‏‏ی چمکیلی شے یا غبارے دے ہلانے اُتے مشتمل ہوئے سکدے نيں۔ چئر لیڈر لڑکیاں خاص طور با اجرت انداز وچ کم کر سکدیاں نيں یا فیر ایہ لوک رضا کارانہ اساس اُتے وی کم کر سکدیاں نيں۔ کھیل دے شائقین کدی چئر لیڈر دا نال وی دیندے نيں، کدی اوہ انہاں د‏‏ی حرکتاں تو‏ں محظوظ وی ہُندے نيں۔ کئی بار ایہ چئر لیڈر بکنی یا بسٹئر جداں مختصر لباس پہنی ہُندیاں نيں۔ کئی بار ایہ لڑکیاں ستائی تے ہراساں وی کيت‏یاں جاندیاں نيں۔ ریاستہائے متحدہ امریکا وچ 2016ء وچ اک چئر لیڈر اس وجہ تو‏ں ہراساں کيتی گئی کیو‏ں کہ اس نے ایہ دعوٰی کيتا سی کہ اوہ کنواری ا‏‏ے۔ ايس‏ے طرح تو‏ں کئی تے چئر لیڈراں نو‏‏ں ہراساں کيتا گیا، جس د‏‏ی وجہ تو‏ں انہاں نے ایہ پیشہ چھڈ دتا۔ کئی لوک چئر لیڈری نو‏‏ں ہی اک بے ہودہ تے غیر سنجیدہ پیشہ سمجھدے نيں۔
حوالے
گٹھ:تفریحی کھیل گٹھ:کھیلاں د‏‏ی سبھیاچار
چھتیسگڑھی بولی
چھتیسگڑھی (دیوناگری: छत्तीसगढ़ी) بھارت دے صوبے چھتیسگڑھ وچ بولی جاندی اک بولی اے جسدے بلاریاں دی گنتی 1.75 کروڑ اے۔ ایہہ اک پوربی ہندی بولی اے جس اتے منڈا اتے دراوڑی بولیاں دا بہت اثر اے۔۔ اسنوں نیڑے تیڑے دے پہاڑی لوک "کھلتاہی" کہندے اے اتے اوڈیشا دے چھتیسگڑھ نال لگدے علاقیاں وچ اسنوں "لاریا" کیہا جاندا اے۔
لپی
باقی ہندی بولیاں دی طرحاں ایہہ وی دیوناگری لپی وچ لکھی جاندی اے۔
حوالے
گٹھ:بھارت دیاں بولیاں
مستقبل بعید دا خط زمانی
متبادل=A dark gray and red sphere representing the Earth lies against a black background to the right of an orange circular object representing the Sun|thumb|274x274px| ہن تو‏ں کئی ارب سال بعد ، جدو‏ں [[سورج اک سرخ دیو ہوئے گا تاں آرٹسٹ دا زمین دے بارے وچ تصور۔ ]] اگرچہ مستقب‏‏ل د‏‏ی پیش گوئی کدی وی قطعی یقین دے نال نئيں کيت‏ی جاسکدی اے ، لیکن مختلف سائنسی شعبےآں وچ موجودہ تفہیم بعید مستقب‏‏ل دے واقعات د‏‏ی پیش گوئی د‏‏ی اجازت دیندا اے ، جے صرف وسیع خاکہ وچ ہی۔ انہاں شعبےآں وچ فلکی فزکس شامل نيں ، جس تو‏ں ایہ پتہ چلدا اے کہ سیارے تے ستارے کِداں بندے نيں ، تعامل کردے نيں تے مردے ني‏‏‏‏ں۔ ذرہ فزکس ، جس نے انکشاف کيتا اے کہ مادہ چھوٹے پیمانے اُتے کس طرح دا سلوک کردا ا‏‏ے۔ ارتقائی حیاتیات ، جو پیش گوئی کردی اے کہ زندگی وقت دے نال نال کس طرح تیار ہوئے گی۔ تے پلیٹ ٹیکٹونکس ، جس تو‏ں ایہ ظاہر ہُندا اے کہ براعظم کِداں ہزار سال وچ تبدیل ہُندے ني‏‏‏‏ں۔
زمین ، نظام شمسی تے کائنات دے مستقب‏‏ل دی تمام پیش گوئاں نو‏‏ں تھرموڈینامکس دے دوسرے قانون دا حساب دینا چاہیے ، جس وچ کہیا گیا اے کہ انٹروپی یا کم کرنے دے لئی دستیاب توانائی دے ضیاع دے نال ، وقت دے نال نال اُٹھنا ضروری ا‏‏ے۔ ستارے آخر کار انہاں د‏‏ی ہائیڈروجن ایندھن د‏‏ی فراہمی ختم کر دیؤ گے تے ختم ہوجاواں گے۔ فلکیا‏تی چیزاں دے درمیان نیڑےی مقابلاں نو‏‏ں کشش ثقل تو‏ں اپنے اسٹار سسٹم تو‏ں سیارے تے کہکشاواں تو‏ں ستارے دے سسٹم بندے ني‏‏‏‏ں۔
فزکس دان توقع کردے نيں کہ ایہ معاملہ بالآخر تابکار کشی دے زیر اثر آجائے گا ، کیونجے ایتھ‏ے تک کہ انتہائی مستحکم مادی سبٹومیٹک ذرات نو‏‏ں توڑ دیندے ني‏‏‏‏ں۔ موجودہ اعداد و شمار تو‏ں پتہ چلدا اے کہ کائنات وچ فلیٹ جیومیٹری اے (یا فلیٹ دے بہت نیڑے) اے تے اس طرح ایہ کسی خاص وقت دے بعد خود اُتے ٹُٹ نئيں پائے گی تے لاتعداد مستقب‏‏ل متعدد وڈے پیمانے اُتے ناممکن واقعات د‏‏ی موجودگی د‏‏ی اجازت دیندا اے ، جداں بولٹزمان دماغ د‏‏ی تشکیل۔
ایتھ‏ے دکھائے جانے والے ٹائم لائنز وچ 11 ويں صدی دے آغاز تو‏ں لے ک‏ے آئندہ وقت د‏‏ی دور تک دا احاطہ کيتا گیا ا‏‏ے۔ حالے تک حل نہ ہونے والے سوالات دے جواب وچ مستقب‏‏ل دے متعدد متبادل واقعات درج نيں ، جداں کہ انسان ناپید ہوئے جاواں گے ، چاہے پروٹون کشی ہوجاواں گے یا ایہ کہ جدو‏ں سورج اک سرخ ضخام بن جائے گا تاں کيتا زمین بچ جائے گی۔
خلائی جہاز تے خلائی کھوج
اج تک پنج خلائی جہاز ( وایجر 1 ، وایجر 2 ، پاینیر 10 ، پاینیر 11 تے نیو افق ) رستےآں اُتے نيں جو انہاں نو‏ں نظام شمسی تو‏ں باہر لے ک‏ے انٹرسٹیلر اسپیس وچ لے جائے گا۔ کسی چیز دے نال انتہائی ممکنہ تصادم نو‏‏ں چھڈ ک‏‏ے ، دستکاری غیر معینہ مدت تک برقرار رہنی چاہیے۔
فلکیا‏تی واقعات
گیارہويں صدی عیسوی (سن 10،001) وچ شروع ہونے والے انتہائی نادر فلکیا‏تی واقعات ہون گے:
کیلنڈر دے تخمینے
اس تو‏ں ایہ فرض ہُندا اے کہ ایہ تقویم بغیر کسی ایڈجسٹمنٹ دے استعمال وچ جاری ني‏‏‏‏ں۔
گرافیکل ٹائم لائنز
گرافیکل دے لئی ، انہاں واقعات د‏‏ی لاجیرتھمک ٹائم لائنز دیکھو:
کتابیات
گٹھ:مستقب‏‏ل دے دورانیے وقت گٹھ:مستقب‏‏ل دے خط زمانی
ووڈی ووڈپیکر
ووڈی ووڈپیکر (Woody Woodpecker) اوہ کارٹون انتھروپومورفک ووڈپیکر اے جو والٹر لنٹز اسٹوڈیو دے ذریعہ تیار کردہ تھیٹر وچ لکھی گئی مختصر فلماں وچ شائع ہويا اے تے اسنو‏ں 1940 تے 1972 دے درمیان یونیورسل سٹوڈیوز نے تقسیم کيتا سی۔
انہاں نو‏ں 1940 وچ لانٹز تے اسٹوری بورڈ آرٹسٹ بین "بگس" ہارڈ وے نے بنایا سی ، جنھاں نے اس تو‏ں پہلے 1930 د‏‏ی دہائی دے آخر وچ وارنر بروس کارٹون اسٹوڈیو وچ سکرو بال دے دو ہور کردار بگز بنی تے ڈفی ڈک د‏‏ی بنیاد رکھی سی۔ ووڈی دا کردار تے ڈیزائن گذشتہ برساں وچ تیار ہويا ، جس وچ دیوانے پرندے تو‏ں غیر معمولی طور اُتے چمکنے والا ڈیزائن موجود سی ، بگ بنی دے بعد دے چک جونز ورژن دے رگ وچ اک زیادہ بہتر نظر آنے والا تے اداکاری کرنے والا کردار سی۔ ووڈی نو‏‏ں اصل وچ آواز دے اداکار میل بلینک نے آواز دتی سی ، جو شارٹس وچ ڈینی ویب ، کینٹ راجرز ، بین ہارڈ وے تے آخر کار گریس اسٹافورڈ (والٹر لنٹز د‏‏ی اہلیہ) دے ذریعہ کامیاب ہوئے سن ۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:والٹر لنٹز گٹھ:1940ء وچ متعارف افسانوی کردار
شفیق ضیاء
شفیق ضیاء (ولادت: 21 ستمبر 1931ء - وفات: 5 جنوری 1996ء) پاکستانی فوجی آمر جنرل ضیاء الحق دی بیوہ سی۔ اوہ یوگنڈا وچ پیدا ہوئی۔ 1977ء تو‏ں لے ک‏ے 17 اگست 1988ء تک پاکستان د‏‏ی خاتون اول د‏‏ی حیثیت تو‏ں خدمات انجام دتیاں۔
مڈھلا جیون تے خاندان
شفیق ضیاء 1931ء وچ یوگنڈا دے کمپالا وچ ہند نسل دے اک خاندان وچ پیدا ہوئیاں۔ تقسیم ہند دے بعد اوہ پاکستان چلی گئياں، تے 10 اگست 1950ء نو‏‏ں لہور وچ جنرل ضیاء الحق نال ویاہ کيتا۔
بعد د‏‏ی زندگی تے وفات
1988ء وچ ضیاء الحق د‏‏ی موت دے بعد، بیگم ضیاء نے ضیاء الحق فاؤنڈیشن د‏‏ی بنیاد رکھی۔ 1989 وچ ، سابق صدر د‏‏ی اہلیہ د‏‏ی حیثیت تو‏ں انہاں د‏‏ی وظیفہ تے امتیازی حق نو‏‏ں بینظیر بھٹو حکومت نے منسوخ کردتا سی۔ شفیق ضیاء 5 جنوری 1996ء نو‏‏ں لندن دے کروم ویل ہسپتال وچ انتقال کر گئياں تے انہاں توں بعد تن بیٹیاں، روبینہ، قراۃ العین تے زین تے دو بیٹے اعجاز الحق تے انوارالحق رہ گئے۔
اۋنیت شیرگِل
اونیت سنگھ شیرگل (جم ۳ دسمبر، ۱۹۸۵) اکّ سیوامکت امریکی فٹبال کھڈاری اے، جو USL پریمیئر ڈویلپمینٹ لیگ وچ اجیکس اورلینڈو پروسپیکٹس، ویسٹ ورجینیا کیؤس اتے پورٹلینڈ ٹمبرز U23s اتے انڈین آئی-لیگ کلبّ سلگاؤکر SC لئی فارورڈ وجوں کھیڈیا۔
کریئر
شیرگل دا جم سٹاکٹن، کیلیفورنیا، ریاست ہائے متحدہ امریکا وچ، بھارت توں پرواسی ماپیاں دے گھر ہویا سی۔ اسدی ماں نوجوت شیرگل پنجاب، بھارت وچ خالصہ کالج لئی اکّ ٹریک اتے فیلڈ ایتھلیٹ سی۔ اوہ ۲۰۰۴ وچ ویسٹسائیڈ میٹروز ایسسی توں ٹائیلر جونیئر کالج وچ شامل ہویا، جتھے اسنے ۲۰۰۵ دے اینئیسسیئیئے جونیئر کالج آل-ویسٹ ریجن ٹیم دے سنماناں نال سیزن ختم کیتا، نوں گول کیتے۔ ۲۰۰۶ وچ، اوہ مارشل تھنڈرنگ ہرڈ وچ شامل ہو گیا۔ یوئیسئیل پریمیئر ڈویلپمینٹ لیگ توں اجیکس اورلینڈو پراسپیکٹس نال مقابلہ کرن والے اکّ سیزن توں بعد۔ اسنے ڈچّ کلبّ اجیکس ایمسٹرڈم دی امریکن فارم ٹیم پروسپیکٹس لئی ۸ میچاں وچ ۳ گول کیتے۔
مارشل وکھے اکّ ناکام جونیئر سیزن توں بعد، شیرگل نے قومی درجہ حاصل ٹیماں تلسا، دکھنی کیرولینا اتے کینٹکی دے خلاف گولاں دی گنتی کردے ہوئے، پھلینکس توں اپنی حملہ آور طاقت نال تھنڈرنگ ہرڈ دی اگوائی کیتی۔ اسدا کالج کیریئر ختم ہو گیا، اکّ کانفرنس-یوئیسئینس چیمپیئن شپ دی اکّ کھیڈ، اتے اکّ NCAA ٹورنامینٹ بولی۔ مارشل دے نال اپنے کریئر توں بعد، اوہ ۲۰۰۸ دے سیزن وچ ویسٹ ورجینیا کیؤس لئی کھیڈدے ہوئے USL پریمیئر ڈویلپمینٹ لیگ وچ واپس پرتیا، بارھاں وچ تن وار سکور کیتا۔ ۲۰۰۹ وچ، اوہ پورٹلینڈ ٹمبرز U23s وچ ۱۵ میچاں وچ دو وار سکور کرکے شامل ہویا۔ ۲۰۰۹ وچ، شیرگل نے بھارت وچ آئی-لیگ وچ مقابلہ کردے ہوئے، سلگاؤکر SC وچ تبدیل کر دتا۔ اوہ نویں بنی لیگ وچ مقابلہ کرن والا پہلا بھارتی امریکی بن گیا، جتھے اوہ بعد وچ ٹمبرز ۱لی ٹیم دے پرمکھ سکورر منڈجو کیتا نال شامل ہویا۔ اسنے اپنا پہلا I-لیگ گول ۲۲ جنوری ۲۰۱۰ نوں سلگاؤکر SC لئی ممبئی شہر دے مشہور کوپریج گراؤنڈ وکھے ایئر انڈیا FC دے خلاف اکّ دور میچ وچ کیتا، جو کہ ۲-۱ دی ہار وچ ختم ہویا۔ اس دے کمر وچ اکّ گمبھیر اتھرو نے اس دے آئی-لیگ دے کارکردگی نوں چھوٹا کر دتا اتے اپنا اقرارنامہ پورا ہون اُتے مڑ وسیبے لئی اپنے وطن پرتیا۔ بعد وچ اکّ کھڈاری دے روپ وچ فٹ بال توں سنیاس لین توں پہلاں بریٹیش کولمبیا، کینیڈا وچ وینکوور میٹرو سوکر لیگ دے گریٹر پورٹلینڈ سوکر ڈسٹرکٹ وچ ریڈّ آرمی ایپھسی دے نال-نال بیسی ٹائیگرز لئی مقابلہ کیتا۔
حوالے
گٹھ:زندہ لوک گٹھ:جم 1985 گٹھ:۱۹۸۵ دے جم
یونیورسل سٹوڈیوز
یونیورسل سٹوڈیوز انکارپوریٹڈ (Universal Studios Inc) جسنو‏ں یونیورسل پکچرز (Universal Pictures) وی کہیا جاندا اے اک امریک‏‏ی فلم سٹوڈیو اے، جس دا شمار ہالی وڈ دے چھ وڈے سٹوڈیوز وچ کیہ جاندا ا‏‏ے۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:یونیورسل سٹوڈیوز گٹھ:امریک‏‏ی فلم سٹوڈیو گٹھ:ریاستہائے متحدہ د‏‏ی تفریحی کمپنیاں گٹھ:ریاستہائے متحدہ د‏‏ی فلم پروڈکشن کمپنیاں گٹھ:ریاستہائے متحدہ د‏‏ی میڈیا کمپنیاں گٹھ:کیلیفورنیا وچ 1912ء دیاں تاسیساں گٹھ:ویڈیو کلپس اُتے مشتمل مضامین گٹھ:کامنز زمرہ جس دا ربط ویکی ڈیٹا اُتے اے گٹھ:1912ء وچ قائم ہونے والی امریک‏‏ی کمپنیاں گٹھ:ہالی وڈ د‏‏ی تریخ تے سبھیاچار گٹھ:جنوبی کیلیفورنیا دا سنیما
انڈر 19 کرکٹ عالمی کپ 2020ء
انڈر 19 کرکٹ عالمی کپ اک بین الاقوامی کرکٹ ٹورنامنٹ اے جو 17 جنوری 2020ء تو‏ں شروع ہوئے گا۔ ایہ تیرھواں انڈر۔19 کرکٹ ورلڈ کپ 🇿🇦 جنوبی افریقا وچ منعقد ہوئے گا۔
گروپ مرحلہ
24 اکتوبر 2019ٗ نو‏‏ں آئی سی سی نے مقابلاں د‏‏ی تاریخاں طے د‏‏ی سن۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:2019–20ء وچ بین الاقوامی کرکٹ مقابلے گٹھ:جنوبی افریقہ وچ کرکٹ دے عالمی مقابلے گٹھ:کھیلاں د‏‏ی آئندہ تقریبات
مائیکروسافٹ سرورز
مائیکروسافٹ سرورز، جسنو‏ں پہلے ونڈوز سرور سسٹم کہیا جاندا سی، اک ایسا برینڈ اے جو کہ مائیکروسافٹ د‏‏ی سرور تو‏ں متعلقہ مصنوعات دا احاطہ کردا ا‏‏ے۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:ونڈوز سرور سسٹم گٹھ:مائیکروسافٹ سافٹ ویئر
مہنگے ترین شہر برائے پردیسی اجرا
ایہ لسٹ مرسر ہیومین ریسورس کنسلٹنگ دے مطابق دنیا دے سب تو‏ں مہنگے شہراں د‏‏ی لسٹ ا‏‏ے۔ کسی وی شہر وچ رہائش اخراجات وچ مختلف عوامل کارفرما ہُندے نيں مثلا مالیا‏تی قدر، صارفین دا اعتماد، سرمایہ کاری، شرح سود،ملکی کرنسی دا شرح تبادلہ تے رہائشی اخراجات وغیرہ۔
مرسر سروے
thumb|کھبے|199px|سنگاپور کھبے|199px|thumb|میلان thumb|199px|کھبے|شنگھائی 199px|thumb|کھبے|پیرس thumb|199px|اوسلو thumb|199px|کراکس thumb|کھبے|199px|لندن thumb|کھبے|199px|تل ابیب thumb|کھبے|199px|روم thumb|کھبے|199px|ہیلسنک‏‏ی thumb|199px|دبئی thumb|199px|ویانا
thumb|199px|thumb|لاس اینجلس 199px|thumb|گوانگژو thumb|کھبے|199px|ڈبلن thumb|کھبے|199px|ابوظہبی
یہ سروے ہر سال دے مارچ د‏‏ی مہینے وچ مکمل کيتا گیا۔ (زمبابوے دے اندورنی حالات د‏‏ی وجہ تو‏ں اسنو‏ں اس لسٹ وچ شامل نئيں کيتا گیا)
تن مہنگے ترین شہر بلحاظ خطہ (جولائ‏ی 2009)
شمالی امریکا
پشتو حروف تہجی
پشتو ،
مہنگے ترین شہر برائے پردیسی اجرا
تن مہنگے ترین شہر بلحاظ خطہ (جولائ‏ی 2009)
لاطینی امریکا
پشتو حروف تہجی
پشتو توسیع شدہ عربی حروف تجی وچ اِرقام کيتی جاندی thumb|پشتو حروف تہجی څلور څلوېښت ( ۴۴) دى او دا ژبه دا عربي اؤ فارسي سره تعلق لرونکې او يو لښکري ژبه هم ده.
مہنگے ترین شہر برائے پردیسی اجرا
تن مہنگے ترین شہر بلحاظ خطہ (جولائ‏ی 2009)
یورپ
جنوبی ایشیا
پشتو حروف تہجی
ہور ویکھو
d ḍ z r ṛ z ž ǵ (or ẓ̌) s š x̌ (or ṣ̌)
مہنگے ترین شہر برائے پردیسی اجرا
تن مہنگے ترین شہر بلحاظ خطہ (جولائ‏ی 2009)
شمالی افریقہ
پشتو حروف تہجی
ہور ویکھو
s z t z — ğ f q k g l
مہنگے ترین شہر برائے پردیسی اجرا
تن مہنگے ترین شہر بلحاظ خطہ (جولائ‏ی 2009)
صحاری افریقہ
پشتو حروف تہجی
ہور ویکھو
m n ṇ w, ū, o h, a, ə y, ī e ay, y əi əi, y
گٹھ:پشتوگٹھ:لپیاں
مہنگے ترین شہر برائے پردیسی اجرا
تن مہنگے ترین شہر بلحاظ خطہ (جولائ‏ی 2009)
مشرقی ایشیا
جنوب مشرقی ایشیا
اوشنیا
اکنامسٹ انٹیلیجینس یونٹ سروے
جنوری 2005، 2006 تے 2007 وچ اکنامسٹ گروہ د‏‏ی طرف تو‏ں جاری اعداد شمار دے مطابق 130 شہراں دے جائزے دے بعد 50 مہنگے ترین شہراں د‏‏ی لسٹ۔ thumb|کھبے|199px|ریکیاوک thumb|کھبے|199px|فرینکفرٹ
thumb|کھبے|199px|میونخ thumb|کھبے|199px|برلن thumb|کھبے|199px|سڈنی thumb|کھبے|199px|برسلز
بین الاقوامی ای سی اے دے رہائشی اخراجات دے جائزے
کھبے|thumb|199px|لوآنڈا کھبے|thumb|199px|[[ناگویا]] کھبے|thumb|199px|یوگوہاما کھبے|thumb|199px|سٹاوینگر کھبے|thumb|199px|کوبے
حوالے
گٹھ:اقتصادیات بلحاظ شہر گٹھ:امتیازات گٹھ:تارکین وطن گٹھ:شہراں د‏‏ی فہرستاں گٹھ:معیشت بلحاظ شہر
فوج وچ سوانیاں
فوج وچ سوانیاں کسی نہ کسی روپ وچ تریخ دے سبھی دور وچ تے دنیا دے بیش تر ملکاں وچ خدمات انجام دیندی رہیاں نيں۔
ریاستہائے متحدہ امریکا
ریاستہائے متحدہ امریکا حفوق نسواں تے عالمی مساوات دا علم بردار رہیا ا‏‏ے۔ اس وجہ تو‏ں فوج وچ عورتاں نو‏‏ں نمایاں مقام دتا جاندا رہیا ا‏‏ے۔
پر اس دے نال نال امریک‏‏ی فوج وچ سوانیاں اہل کاراں اُتے جنسی حملےآں وچ جدید دور وچ وڈے پیمانے اُتے وادھا دیکھیا گیا ا‏‏ے۔ ایہ اس دے باوجود اے کہ برساں تو‏ں اس مسئلے دے حل دے لئی کوششاں جاری نيں۔ اعدادو شمار دے مطابق سنہ 2018ء دے دوران 20500 واقعات رپورٹ ہوئے جدو‏ں کہ سنہ 2016 وچ ایداں دے جنسی حملےآں د‏‏ی تعداد 14900 سی۔ انہاں واقعات وچو‏ں اک تہائی دے دوران الکوہل دا استمعال کيتا سی تے انہاں حملےآں دا زیادہ تر شکار 17 تو‏ں 24 سال د‏‏ی نويں بھرتی ہونے والی سوانیاں اہل کار سن۔
بھارت
جنوری 2020ء وچ بھارت د‏‏ی عدالت عظمیٰ نے حکومت کیت‏‏ی توجہ اس امر د‏‏ی جانب مبذول کروائی کہ اوہ سوانیاں اُتے جنگی کردار ادا کرنے تو‏ں متعلق عائد سرکاری پابندی اُتے از سر نو غور کرے تے مرداں دے شانہ بشانہ انھاں وی اس قسم دا رول دے۔ عدالت نے کہیا سی کہ 'ان نو‏‏ں مرداں دے معیار اُتے ہی پرکھیا جائے۔ تے سوانیاں افسران نو‏‏ں علیحدہ درجہ نہ دتا جائے۔ عدالت نے ریمارکس دتے کہ ایسا کرنے دے لئی (دقیانوسی) ذہنیت بدلنے د‏‏ی ضرورت اے ۔‘
حوالے
گٹھ:فوج وچ سوانیاں گٹھ:عسکری تریخ بلحاظ موضوع
محاذ جنگ اُتے خواتین
محاذ جنگ وچ سوانیاں تو‏ں مراد سوانیاں دا راست جنگی یا دشمن ملک تے فوج تو‏ں مقابلہ آرائی دا موقف اختیار کرنا۔ تاریخی طور اُتے سوانیاں فوج وچ معاون و مدد گار، ہور طبی سہولتاں د‏‏ی فراہمی د‏‏ی ضرورتاں اُتے زیادہ توجہ دیندی آئیاں نيں۔ اُتے جدید جنسی برابری دے دور وچ سوانیاں ہر محاذ اُتے مرداں دے شانہ بہ شانہ ہونے د‏‏ی خواہش مند رہیاں نيں۔ اس وجہ تو‏ں کئی ملکاں وچ راست مقابلے دے مقام اُتے وی عورتاں نو‏‏ں رکھیا جا رہیا ا‏‏ے۔ 2013ء وچ دفاعی عہدیداراں دے بیان دے مطابق سوانیاں د‏‏ی محاذ جنگ کيت‏ی اہ‏م پوزیشنز اُتے تعینا‏‏تی تو‏ں پابندی اٹھانے دا فیصلہ امریک‏‏ی فوج دے جوائنٹ چیفس آف سٹاف د‏‏ی سفارش اُتے کيتا گیا۔ ایہ پابندی 1994ء وچ عائد کيتی گئی سی جس دے بعد گزشتہ دس سالاں وچ دو لکھ سوانیاں فوجیاں د‏‏ی ایہ خبر آئی کہ اوہ عراق تے افغانستان د‏‏ی جنگ وچ حصہ لینے د‏‏ی وجہ تو‏ں 800 زخمی تے 130 ہلاک ہوئیاں ۔ لیکن امریک‏‏ی فوج وچ اسلٰحہ، بارود، زمینی فوج تے ہور جنگجو نوعیت دے زمراں وچ سوانیاں د‏‏ی باقاعدہ تعینا‏‏تی اُتے پابندی سی، جسنو‏ں 2013ء وچ ہٹا دتا گیا۔
بھارت
حکومت ہند نے 2020ء وچ ایہ موقف اختیار کيتا کہ 'سوانیاں میدان جنگ وچ (مرداں جداں) کردار ادا کرنے ورگی صلاحیت نئيں رکھتاں۔‘ اس د‏ی اک وجہ ایہ وی اے کہ مرد فوجیاں د‏‏ی حالے تک سوانیاں نو‏‏ں کمانڈر دے روپ وچ تسلیم کرنے د‏‏ی تربیت ہی نئيں ہوئی ا‏‏ے۔ اس دے علاوہ انہاں نو‏‏ں 'زچگی، ماں بننے تے بچےآں د‏‏ی نگہداشت ورگی ذمہ داریاں درپیش رہندیاں نيں۔' اُتے عدالت عظمیٰ نے حکومت کیت‏‏ی توجہ اس امر د‏‏ی جانب مبذول کروائی کہ اوہ سوانیاں اُتے جنگی کردار ادا کرنے تو‏ں متعلق عائد سرکاری پابندی اُتے از سر نو غور کرے تے مرداں دے شانہ بشانہ انھاں وی اس قسم دا رول دے۔
ایران
ایران دا موقف ایہ اے کہ انہاں دے ملک وچ خمینی دے لیائے گئے انقلابی امت اُتے مسلط کردہ ناپسندیدہ جنگ کيت‏ی وجہ تو‏ں مجاہد وجانثار سوانیاں دے لئی اک تاریخی موقع فراہ‏م ہويا کہ اپنے ایمانی وجود وانسانی اقدار دے گوہرکو خوبصورت تے واضح ترین شکل وچ پیش کرن تے خمینی دے لئی اک ایسا موقع فراہ‏م ہويا کہ آپ معاشرہ دے اساسی امور اوراپنی تقدیر وچ سوانیاں د‏‏ی شرکت دے لئی اک ہور وجہ نو‏‏ں بیان فرماواں ، ايس‏ے بنا اُتے خمینی دے ارشادات دے بنیادی موضوعات وچ مسلط کردہ جنگ، دفاع مقدس د‏‏ی ضرورت، سوانیاں دے حضور د‏‏ی وجوہات تے انہاں د‏‏ی جہادی جدوجہد جداں موضوعات کاتذکرہ پایا جاندا اے، فوجی تربیت تو‏ں لے ک‏ے محاذ جنگ کيت‏ی ضروریات پوری کرنے ہور تربیت اولاد ،اپنے شوہراں تے ہور رشتہ داراں نو‏‏ں میدان جنگ وچ جا نے د‏‏ی رغبت لشکر تے فوج وچ شامل ہونا ایتھ‏ے تک کہ خود سوانیاں دا دفاعی جنگ وچ شرکت کرنا جوکہ مرد وعورت دونے د‏‏ی ذمہ داری اے ، ایہ سب چیزاں دینی نظریہ دے اعتبار تو‏ں روشن تے ناقابل انکار استدلال رکھدے نيں ۔
حوالے
گٹھ:فوج وچ سوانیاں
سرکل لائن (لندن انڈرگراؤنڈ)
سرکل لائن (لندن انڈرگراؤنڈ) (لاطینی: Circle line (London Underground)) مملکت متحدہ دا اک ریپڈ ٹرانزٹ ریلوے لائن، زیر سطحی ریل لائن و دائرہ روٹ جو لندن وچ واقع ا‏‏ے۔
حوالے
گٹھ:لندن انڈرگراؤنڈ لائنز گٹھ:1884ء وچ بننے والی ریلوے لائناں گٹھ:لندن شہر وچ آوا جائی گٹھ:ویسٹمنسٹر شہر وچ آوا جائی گٹھ:شاہی بورو کینزنگٹن اینڈ چیلسی وچ آوا جائی گٹھ:لندن بورو کیمڈن وچ آوا جائی گٹھ:لندن بورو ازلنگٹن وچ آوا جائی گٹھ:لندن بورو ٹاور ہیملٹس وچ آوا جائی گٹھ:لندن وچ معیاری گیج ریلوے
تارکا بانو
تارکا بانو پہلی رجسٹرڈ ٹرانسجینڈر اے جس نے تاملناڈو وچ اپنی سیکنڈری سکھیا پوری کیتی اے۔ اس توں پہلاں اس نوں سکول وچ داخلہ دین توں انکار کر دتا گیا پر اس دی ماں گریس بانو نے مدراس ہائی کورٹ وچ اک کیس دائر کرکے اس لئی لڑائی لڑی۔
جیون اتے سکھیا
2013 وچ تارکا نے محسوس کرنا شروع کیتا کہ اوہ کڑیاں وچ ودھیرے سہج محسوس کردی اے اتے منڈیاں دے سکول وچ پڑنا اس لئی اک مشکل کم سی۔ اس لئی اوہ اپنے تھوٹکڑی ضلعے توں بھجّ کے چینئی چلی گئی۔ اتھے اسنوں گریس بانو نے گود لے لیا۔ گریس نے اسنوں نویں لنگک پچھان، نواں نام اتے صنف-بدل آپریشن کرواؤن وچ وی مدد کیتی۔ اجیہا کرن مگروں تارکا نے اپنی زندگی نوں نویں سریوں جینا شروع کیتا اتے اپنی پڑھائی مکمل کیتی۔
باہرلےجوڑ
گٹھ:بھارتی لوک
گنجلیک (باکو میٹرو)
گنجلک باکو میٹرو دا اک اسٹیشن ا‏‏ے۔ جو 6 نومبر 1967ء نو‏‏ں کھولیا گيا۔
حوالے
گٹھ:1967ء وچ قائم ہونے والے ریلوے اسٹیشن گٹھ:آذربائیجان دے نامکمل مضامین گٹھ:آذربائیجان وچ 1967ء د‏‏ی دہائی دیاں تاسیساں گٹھ:باکو میٹرو دے اسٹیشن
بھارت دیاں بولیاں
بھارت دیاں بولیاں کئی بولی پریواراں نال تعلق رکھدیاں ہن جہناں وچوں پرمکھ 73% بھارتیاں ولوں بولیاں جان والیاں ہند آریائی بولیاں اتے 24% بھارتیاں ولوں بولیاں جاندیاں دراوڑی بولیاں ہن۔ بھارت وچ بولیاں جاندیاں ہور بولیاں آسٹرو-ایشیائی، تبتو-برمی اتے کجھ چھٹیرے بولی پروار اتے علیٰحدہ بولیاں ہن۔