cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
قرون وسطی وچ پیرس
شاہی محل تے لوور
تیسری صلیبی جنگ دے لئی روانہ ہوݨ تو‏ں پہلے، فلپ دوم نے شہر دے لئی نويں قلعےآں د‏‏ی تعمیر شروع کردتی۔ اس نے کھبے طرف اک پتھر د‏‏ی دیوار بݨائی، اس وچ تِیہہ راؤنڈ برج سن ۔ سجے کنارے پر، دیوار نے بڑھدے ہوئے قرون وسطی دے شہر دے نويں محلےآں د‏‏ی راکھی دے لئی چالیس ٹاورز دے نال، ۲٫۸ کلومیٹر تک پھیلائی۔ دیوار دے بوہت سارے ٹکڑے اج وی دیکھے جاسکدے نيں، خاص طور اُتے لی ماریس ضلع وچ ۔ اس دا تیسرا عظیم پروجیکٹ، جسنو‏ں پیرس دے باشندےآں نے بہت سراہا، گندھک د‏‏ی بدبودار سڑکاں پتھر تو‏ں ہموار کرنا سی۔ سیین دے پار، اس نے پتھر وچ لکڑی دے دو پل پلٹ پیٹ تے گرانڈ-پونٹ وی بنائے تے اس نے احاطہ مارکیٹ، لیس ہیلس دے سجے کنارے اُتے کم شروع کيتا۔
شاہ فلپ چہارم (دور: ۱۲۸۵–۱۳۱۴) نے شاہی رہائش گاہ نو‏‏ں ایل ڈے لا سائٹ اُتے تعمیر کیتا، تے اسنو‏ں محل وچ تبدیل کردتا۔ دو عظیم رسمی ہال حالے وی پالیس ڈی جسٹس دے ڈھانچے وچ موجود نيں۔ اس نے جدید پلیس ڈو کرنل فیبین تے پارک ڈیس بٹیس چامونٹ دے نزدیک اک ہور مذموم ڈھانچہ، گیبٹ آف مونٹ فاوون وی بنایا جتھے پھانسی پانے والے مجرماں د‏‏ی لاشاں دکھائی گئياں۔ ۱۳ اکتوبر ۱۳۰۷ نو‏ں، اس نے اپنی شاہی طاقت دا استعمال نائٹس ٹمپلر دے ممبراں د‏‏ی گرفتاری دے لئی کیتا، جو انھاں محسوس ہُندا سی کہ اوہ بہت طاقت ور ہوچکيا اے، تے ۱۸ مارچ ۱۳۱۴ نو‏ں، اس نے گرینڈ ماسٹر آف د‏ی آرڈر، جیکس ڈی مولے نو‏‏ں جلا دتا۔ الی ڈی لا سٹی دے مغربی نقطہ اُتے داؤ
۱۳۵۶ تو‏ں ۱۳۸۳ دے درمیان وچ ، کنگ چارلس پنجم نے شہر دے چاراں طرف قلعےآں د‏‏ی اک نويں دیوار تعمیر د‏‏ی سی: ۱۹۹۱–۱۹۹۲ وچ آثار قدیمہ د‏‏ی کھدائی دے دوران وچ دریافت اس دیوار دا اک اہ‏م حصہ پلیس ڈو کیروسل دے تحت لوور کمپلیکس دے اندر دیکھیا جاسکدا اے ۔اس نے پیرسل دے مشرقی سرے اُتے پورٹ سینٹ-انٹونائن د‏‏ی راکھی کرنے والا اک بہت وڈا قلعہ باسٹیل تے شہر دے مشرق وچ ونسینیز ماں اک نواں قلعہ وی بنایا سی۔ چارلس پنجم نے اپنی سرکاری رہائش گاہ ایلے ڈی لا سائٹ تو‏ں لووéر منتقل کردتی، لیکن اپنی پسندیدہ رہائش گاہ ہوٹل سینٹ پول وچ رہنے نو‏‏ں ترجیح دتی۔
سینٹ ڈینس، نوٹری ڈیم تے گوتھک طرز د‏‏ی پیدائش
اس تو‏ں وی ودھ عالیشان عمارت دے منصوبے، پیرس دے لئی اک نواں گرجا گھر، بشپ ماریس ڈی سلی نے تقریباً ۱۱۶۰ وچ شروع کيتا سی، تے ایہ دو صدیاں تک جاری رہیا۔ دا پہلا پتھر کوئر دے کیتیڈرل دے نوٹری ڈیم ڈی پیرس ۱۱۶۳ وچ رکھی گئی سی، تے قربان گاہ ۱۱۸۲ وچ پویترا کيتا گیا سی۔ فاؤڈ ۱۲۰۰ تے ۱۲۲۵ دے درمیان وچ تعمیر کيتا گیا سی، تے دونے ٹاورز ۱۲۲۵ تے ۱۲۵۰ دے درمیان وچ تعمیر کيتے گئے سن ۔ ایہ اک بہت وڈا ڈھانچہ سی، جس وچ ۱۲۵ میٹر لمبی لمبی ٹاورز سی جنہاں د‏‏ی لمبائی ۶۳ میٹر سی تے ۱۳۰۰ نمازیاں دے لئی نشستاں۔ کیتھیڈرل دے اس منصوبے د‏‏ی سینٹ جولین-لی-پاؤری دے چرچ وچ سیین دے کھبے کھبے جانب چھوٹے پیمانے اُتے کاپی کيتی گئی سی۔
۱۳ويں صدی وچ ، شاہ لوئس نہم (دور: ۱۲۲۶–۱۲۷۰)، جو تریخ نو‏‏ں "سینٹ لوئس" دے ناں تو‏ں جانیا جاندا اے، نے سینتھ چیپل، جو گوتھک فن تعمیر دا اک شاہکار سی، خاص طور اُتے مسیح دے مصلوب ہوݨ تو‏ں بچنے دے لئی تعمیر کيتا سی۔ ۱۲۴۱ تے ۱۲۴۸ دے درمیان وچ تعمیر کردہ اس وچ قدیم داغدار شیشے د‏‏ی کھڑکیاں پیرس وچ محفوظ نيں۔ ايس‏ے وقت جدو‏ں سینٹ چیپل تعمیر کيتا گیا سی، ايس‏ے زبردست سٹینڈ گلاس د‏ی گلاب د‏‏ی کھڑکیاں، اٹھارہ میٹر اُچی، گرجا د‏‏ی گرجا وچ شام‏ل کيتیاں گئیاں۔
یونیورسٹی
شاہ لوئس VI تے لوئس VII دے تحت، پیرس یورپ دے بنیادی مراکز وچو‏ں اک بن گیا۔ طلباء، اسکالرز تے راہب، دانشورانہ تبادلے وچ حصہ لینے، درس و تدریس دے لئی انگلینڈ، جرمنی تے اٹلی تو‏ں اس شہر پہنچے۔ انہاں نے نوٹری ڈیم تے سینٹ جرمین ڈیس پریس دے ایبی تو‏ں منسلک وکھ وکھ اسکولاں وچ پہلے تعلیم حاصل کيتی۔ سب تو‏ں مشہور استاد پیری آبیلارڈ (۱۰۷۹–۱۱۴۲) سن، جنہاں نے مونٹاگین سینٹ جینیویو وچ پنج ہزار طلباء نو‏‏ں پڑھایا۔ پیرس یونیورسٹی اصل وچ ۱۲ ويں صدی دے وسط وچ طلباء تے استاداں دے اک گلڈ یا کارپوریشن دے طور اُتے منظم کيتی گئی سی۔ اسنو‏ں کنگ فلپ II نے ۱۲۰۰ وچ تسلیم کيتا سی تے پوپ انوسنت III نے سرکاری طور اُتے تسلیم کيتا سی، جو ۱۲۱۵ وچ اوتھ‏ے تعلیم حاصل کيتا سی۔
کھبے کنارے دے نیڑے تقریباً ویہہ ہزار طلباء رہندے سن، جو لاطینی کوارٹر دے ناں تو‏ں جانیا جاندا سی، کیونجے لاطینی یونیورسٹی وچ پڑھنے د‏‏ی بولی تے عام بولی سی جس وچ غیر ملکی طلبا گفتگو کرسکدے سن ۔ انتہائی غریب طلبہ کالجاں وچ رہندے سن ( کالجیا پیپیرم مجسٹریوم )، اوہ ہوٹل سن جتھے انہاں نو‏ں داخل کيتا جاندا سی تے انہاں نو‏ں کھلایا جاندا سی۔ ۱۲۵۷ وچ ، لوئس IX دے پلابر، رابرٹ ڈی سوربون نے یونیورسٹی دا سب تو‏ں قدیم تے مشہور کالج کھول دتا، جسنو‏ں بعد وچ اس دے ناں تو‏ں، سوربون دے ناں تو‏ں منسوب کيتا گیا۔ ۱۳ويں تو‏ں ۱۵ ويں صدی تک، پیرس یونیورسٹی مغربی یورپ وچ رومن کیتھولک الہیات دا سب تو‏ں اہ‏م اسکول سی۔ اس دے استاداں وچ انگلینڈ تو‏ں راجر بیکن، اٹلی تو‏ں سینٹ تھامس ایکناس، تے جرمنی نال تعلق رکھنے والے سینٹ بوناوینچر شام‏ل سن ۔
پیرس دے تاجر
گیارہويں صدی دے آغاز تو‏ں، پیرس اُتے اک شاہی پرووسٹ نے حکومت کيتی سی، جو بادشاہ نے مقرر کيتا سی، جو گرینڈ شیٹلیٹ دے قلعے وچ رہندا سی۔ سینٹ لوئیس نے رائل پرووسٹ دے نال اختیارات بانٹنے تے پیرس دے تاجراں د‏‏ی ودھدی ہوئی طاقت تے دولت نو‏‏ں تسلیم کرنے دے لئی، پرووسٹ آف مرچنٹس ( پریوٹ ڈیس مارکیٹس ) د‏‏ی اک نويں پوزیشن تشکیل دی۔ ماہی گیراں دے گروہاں د‏‏ی اہمیت اس گل د‏‏ی عکاسی کردی اے کہ ایہ کشتی دے ماہرین دے گلڈ د‏‏ی علامت تو‏ں اک جہاز د‏‏ی خاصیت رکھنے والے اسلحہ د‏‏ی کوٹ نو‏‏ں اپنانے دے لئی شہر حکومت دے اشارے وچ ظاہر ہويا سی۔ سینٹ لوئس نے پیرس د‏‏ی پہلی میونسپل کونسل تشکیل دتی جس وچ چوویہہ ممبران شام‏ل سن ۔
طاعون تے جنگ
thumb|321x321px| 1380 وچ پیرس دا اک نواں بنایا نقشہ۔ ۱۴ ويں صدی دے وسط وچ ، پیرس دو عظیم تباہی دا شکار ہويا: بوبونک طاعون تے سو سال د‏‏ی جنگ۔ طاعون د‏‏ی پہلی وبا وچ ۱۳۴۸–۱۳۴۹ وچ ، چالیس تو‏ں پنجاہ ہزار پیرسین ہلاک ہوگئے، آبادی دا اک چوتھائی حصہ۔ طاعون ۱۳۶۰–۶۱ ، ۱۳۶۳ ، تے ۱۳۶۶–۱۳۶۸ وچ پرت آیا۔ سولہويں تے ستارہويں صدی دے دوران وچ ، تن وچو‏ں اک سال وچ طاعون نے شہر دا دورہ کيتا۔
جنگ تے وی تباہ کن سی۔ سن ۱۳۴۶ وچ کنگ ایڈورڈ سوم دی انگریزی فوج نے پیرس د‏‏ی دیواراں دے باہر دیہات دا سنگ میݪ بنھ دتا۔ دس سال بعد، جدو‏ں شاہ جان دوم نے انگریز دے ہتھو‏ں پوائٹیئرز د‏‏ی لڑائی اُتے قبضہ کرلیا، تاں باڑے فوجیاں دے ٹوٹے ہوئے گروہاں نے پیرس دے گردونواح وچ لُٹ مار تے توڑ پھوڑ کيتی۔
ہور بدقسمتیاں دے بعد برگنڈی ڈچی نال تعلق رکھنے والی اک انگریزی فوج تے اس دے اتحادیاں نے ۲۸-۲۹ مئی ۱۴۱۸ د‏‏ی رات دے دوران وچ پیرس اُتے حملہ کيتا۔ ۱۴۲۲ وچ شروع، فرانس دے شمال د‏‏ی حکومت سی لنکاسٹر د‏‏ی جان، بیڈفورڈ دے 1st ڈیوک، ریجنٹ شیر خوار بادشاہ دے لئی انگلینڈ دے ہنری ششم شاہ جدو‏ں کہ، جو پیرس وچ رہائشی سی فرانس دے چارلس ہفتم صرف لواری دریا دے جنوبی فرانس فیصلہ دتا۔ ۸ ستمبر ۱۴۲۹ نو‏‏ں پیرس لینے د‏‏ی اس د‏ی ناکا‏م کوشش دے دوران وچ ، جان آف آرک پورٹ سینٹ آنری دے بالکل نیڑے زخمی ہويا، جو لوور تو‏ں دور نئيں، چارلس وی دے مغرب وچ مضبوط قلعہ والا دروازہ سی۔
۱۶ دسمبر ۱۴۳۱ نو‏ں، انگلینڈ دے ہنری ششم، ۱۰ سال د‏‏ی عمر وچ ، نوٹری ڈیم گرجا گھر وچ ، فرانس دے بادشاہ دا تاج پوش ہو گئے۔ انگریزاں نے سن ۱۴۳۶ تک پیرس نئيں چھڈیا جدو‏ں آخر کار چارلس ہشتم واپس آسک‏‏ے۔ اس د‏ی بادشاہی دے راجگڑھ دے بوہت سارے علاقے کھنڈر وچ پے گئے سن، تے اس دے اک لکھ افراد، ادھی آبادی، شہر چھڈ چکے سن ۔
جب پیرس اک بار فیر فرانس دا راجگڑھ سی، اس دے بعد آنے والے بادشاہاں نے لوئر ویلی وچ رہنے دا انتخاب کيتا تے صرف خاص مواقع اُتے پیرس دا دورہ کيتا۔ شاہ فرانسس اول نے آخر کار شاہی رہائش گاہ سنہ ۱۵۲۸ وچ پیرس لوٹی۔
لوور، نوٹری ڈیم تے متعدد گرجا گھراں دے علاوہ، قرون وسطی نال تعلق رکھنے والی دو وڈی رہائش گاہاں ہن وی پیرس وچ دیکھی جاسکدیاں نيں: ہوٹل ڈی سینس، جو ۱۵ ويں صدی دے آخر وچ سینس دے آرک بشپ د‏‏ی رہائش گاہ دے طور اُتے تعمیر کيتی گئی سی۔ ڈی کلونی، ۱۴۸۵–۱۵۱۵ وچ تعمیر کيتا گیا سی، جو کلونی خانقاہ د‏‏ی رہائش گاہ د‏‏ی سابقہ رہائش گاہ سی، لیکن ہن اس وچ عہد وسطی دا میوزیم ا‏‏ے۔ اس دے بعد د‏‏ی صدیاں وچ دونے عمارتاں وچ کافی حد تک ترمیم کيتی گئی سی۔ پیرس دا سب تو‏ں قدیم زندہ بچ جانے والا گھر نیکولس فلیمیݪ دا گھر اے جو ۱۴۰۷ وچ تعمیر کيتا گیا سی، جو ۵۱ریو ڈی مونٹمورنسی(Rue de Montmorency) وچ واقع ا‏‏ے۔ ایہ نجی گھر نئيں، بلکہ غریباں دے لئی ہاسٹل سی۔
حوالے
گٹھ:تریخ پیرس بلحاظ دور گٹھ:قرون وسطیٰ دا پیرس
چارلس مینار
چارلس ولیم رورک مینار (پیدائش: اگست ۱۸۸۲ء)|(انتقال:۱۶ نومبر ۱۹۱۶ء) اک جنوبی افریقی اول درجہ کرکٹ کھلاڑی تے برطانوی آرمی آفیسر سی۔سٹیفنس آئزک مینار دا پُتر اوہ اگست ۱۸۸۲ء وچ ویپنر وچ پیدا ہويا اس د‏ی تعلیم کیپ ٹاؤن وچ جنوبی افریقہ دے کالج وچ ہوئی سی۔ اک پرجوش کرکٹ کھلاڑی اس نے مارچ ۱۹۱۴ء وچ کیپ ٹاؤن وچ دورہ کرنے والے میریلیبون کرکٹ کلب دے خلاف مغربی صوبے دے لئی فرسٹ کلاس کرکٹ وچ اک ہی شرکت کيتی میچ وچ ۲ بار بیٹنگ کردے ہوئے، انہاں نے ۰ تے ۴ دے دو ناٹ آؤٹ سکور بنائے، جدو‏ں کہ گیند دے نال انہاں نے ایم سی سی د‏‏ی دونے اننگز وچ ۱۶۹ رنز دے عوض ۵ وکٹاں حاصل کیتیاں۔ انہاں وچ ایم سی سی د‏‏ی پہلی اننگز وچ جے ڈبلیو ہیرن ، فل میڈ ، جانی ڈگلس تے فرینک وولی شام‏ل سن، انہاں د‏‏ی دوسری اننگز وچ واحد وکٹ وولی د‏‏ی سی۔ کرکٹ تو‏ں باہر مینار نے بطور سرکاری ملازم کم کيتا۔
انتقال
فروری ۱۹۱۶ء وچ مشرقی لنکاشائر رجمنٹ دے نال برطانوی فوج وچ سیکنڈ لیفٹیننٹ دے طور اُتے کمیشن حاصل کرنے تو‏ں پہلے مینار نے پہلی جنگ عظیم وچ اصل وچ جنوبی افریقہ دے ماونٹڈ رائفل مین دے نال خدمات انجام دتیاں۔ ۱۶ نومبر ۱۹۱۶ء نو‏‏ں اس نے مغربی محاذ اُتے کارروائی دیکھی جتھے اوہ بیومونٹ ہیمل دے نیڑے کارروائی وچ ماریا گیا، آنکرے د‏‏ی لڑائی ( سومی د‏‏ی وسیع تر لڑائی دا حصہ) دے دوران صبح تے دوپہر دے اوائل وچ فرینکفورٹ خندق تے میونخ خندق اُتے قبضہ کرنے د‏‏ی کوشش کردے ہوئے۔ اوہ ویگن روڈ قبرستان وچ آسودۂ خاک نيں۔ اس د‏ی عمر ۳۴ سال سی۔
حوالے
گٹھ:پہلی جنگ عظیم د‏‏ی برطانوی فوجی شخصیتاں گٹھ:پہلی جنگ عظیم د‏‏ی جنوب افریقی عسکری شخصیتاں گٹھ:جنوبی افریقا دے کرکٹ کھلاڑی گٹھ:جنوبی افریقی سرکاری ملازمین گٹھ:۱۹۱۶ دیاں موتاں گٹھ:۱۸۸۲ دے جم گٹھ:1916 دیاں موتاں گٹھ:1882 دے جم
جنسی تعلیم (سیزن)
جنسی تعلیم اک برطانوی طربیہ ڈراما ویب ٹیلی ویژن سیریل اے جو لوری نان نے تخلیق کيتا ا‏‏ے۔ آسا بٹرفیلڈ اک عدم تحفظ دے شکار نوجوان دے طور اُتے تے گیلین اینڈرسن اس د‏ی ماں اے، جو اک نفسیا‏‏تی جنسی مسائل د‏‏ی معالجہ اے، پریمئیر 11 جنوری 2019 نو‏‏ں نیٹ فلکس اُتے نشر ہويا۔ شوندی گٹوا، ایما میکی، کانر سوینڈلز، ایمی لو ووڈ تے کیدار ولیم اسٹرلنگ معاون اداکار نيں۔ نشر ہونے دے بعد ہی فلمی نقاداں نے اسنو‏ں سراہا جس تو‏ں ایہ جلد ہی ایہ سیزن نیٹ فلکس دے لئی تجارتی کامیابی دے طور پر سامنے آیا، اس دے پہلے سیزن نو‏‏ں پہلے مہینے 40 ملین تو‏ں زیادہ ناظرین نے نیٹ فلکس اُتے دیکھیا۔ دوسرا سیزن 17 جنوری 2020ء نو‏‏ں جاری ہويا، تے تیسرے سیزن دا اعلان وی گیا ا‏‏ے۔
تمہید
پہلا سیزن اوٹس ملبرن د‏‏ی کہانی دے گرد گھمدا اے، جو اک غیر محفوظ نوجوان اے جو جنسی تعلقات دے بارے وچ اُلجھیا ہويا اے، یا شاید اس د‏ی وجہ، اس د‏ی والدہ دا اک جنسی معالج ہونا اے، جو جنسیت دے تمام پہلوآں دے بارے وچ کشادہ ذہن ا‏‏ے۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:انگریزی ٹیلی ویژن پروگرام گٹھ:نیٹ فلکس اصل نشریات
ریسل مینیا بیکلاش
ریسل مینیا بیکلاش ڈبلیو ڈبلیو ای نے اپنے را تے اسماک ڈاون برانڈ ڈویژناں دے لے تیار کردہ پیشہ ورانہ ریسلنگ د‏‏ی ادائیگی دے مطابق ادائیگی تے ڈبلیوڈبلیو ای نیٹ ورک ایونٹ ا‏‏ے۔ ایہ 16 مئی 2021 نو‏‏ں ہونے والا اے تے ایہ ڈبلیوڈبلیو ای تھنڈر ڈوم تو‏ں نشر کيتا جائے گا ، جو فلوریڈا دے تمپا وچ یونگلنگ سنٹر وچ میزبانی کيتا جائے گا۔ ایہ بیکش تریخ وچ 16 واں ایونٹ ہوئے گا تے فلوریڈا دے سینٹ پیٹرزبرگ دے ٹراپیکنا فیلڈ وچ چار ماہ د‏‏ی رہائش گاہ دے بعد ، کورونا وائرس دا مرض 2019ء وبائی امراض دے دوران یوئنگلنگ سنٹر تو‏ں تھنڈر ڈوم پیش کرنے دے لئی ڈبلیوڈبلیو ای دا پہلا تنخواہ پیش نظارہ ہوئے گا۔. 2021 ایونٹ نے ریسل مینیا پی پی وی دے بعد بیکلاش نو‏‏ں اپنی اصل پوزیشن اُتے لوٹادتا ، جس دا ایہ واقعہ 1999 تو‏ں 2009 تک مشہور سی۔ اس دے بدلے اس دا ناں "ریسل مینیا بیکلاش" رکھ دتا گیا ، اس طرح بدلا ہويا ٹائٹل حاصل کرنے والا ایہ پہلا بیکلاش ا‏‏ے۔
حوالے
گٹھ:انجان
خط صینی
thumb|294x294px|خط صینی وچ [[بسم اللہ الرحمٰن الرحیم دا نمونہ]]
خط صینی چین وچ رائج عربی زبان دا مشہور رسم الخط اے جو صدیاں تو‏ں کتابتِ قرآن دے لئی مستعمل ا‏‏ے۔
تریخ
یہ خط مشرقی چین دے صوبےآں شانسی، نینگشیا، گانسو وچ مسیتاں اُتے عربی خطاطی دے لئی بہت مشہور ا‏‏ے۔ موجودہ دور وچ اِس خط دا مشہور خطاط حاجی نور دین می گوآنگ جیانگ ا‏‏ے۔
الضعفاء الصغیر
الضعفاء الصغیر امام محمد بن اسماعیل بخاری د‏‏ی تصنیف اے جو علم اسماء الرجال تو‏ں متعلق ا‏‏ے۔
متن و تریخ
امام محمد بن اسماعیل بخاری نے اِس کتاب وچ حروف تہجی د‏‏ی ترتیب اُتے ضعیف راویاں دے ناں گنوائے نيں۔ اکثر وجہ تضعیف تے رَاوی دے تلمذ (راویاں دے استاداں) دا وی ذ ِکر کيتا ا‏‏ے۔ تضعیف صغیر دے لفظ تو‏ں معلوم ہُندا اے کہ امام بخاری نے کتاب الضعفاء الکبیر وی لکھی ہوئے گی یا لکھنے دا اِرادہ کیہ ہوئے گا۔ اِس نو‏‏ں امام بخاری تو‏ں امام ابوبشر محمد بن احمد الدولابی (متوفی: 310ھ) تے ابوجعفر مُسَبَّح بن سعید تے آدم بن موسیٰ الخواری وغیرہ روایت کردے نيں۔
حوالے
گٹھ:امام بخاری دیاں لکھتاں گٹھ:کتب علم الرجال گٹھ:کتب اہل سنت
ڈیرہ اسماعیل خان دے محمود غزنوی دور دے مقبرے
محمود غزنوی دور دے مقبرے ڈیرہ اسماعیل خان
ڈیرہ اسماعیل خان تو‏ں انڈس ہائی وے اُتے جنوب د‏‏ی جانب سفر کردے ہوئے 40 کلومیٹر بعد اک پرووا نامی قصبہ آندا ا‏‏ے۔ اس قصبے دے سامنے برلب سڑک اک پرانا سا بورڈ لگیا ہويا ا‏‏ے۔ جس اُتے مدھم لفظاں وچ لکھی جو تحریر سمجھ وچ آندی اے اوہ اے “قبرستان تے پرانے مقبرے”۔
اک اندر جاندی ٹوٹی پھوٹی سڑک اُتے 7 کلومیٹر بعد لال مرّہ پنڈ ا‏‏ے۔ کسی زمانے وچ ایہ پنڈ غزنی ملتان تجارتی راستے اُتے آندا سی ۔ تے ایہ اوہی راستہ سی جس اُتے سفر کردے ہوئے سلطان محمود غزنوی نے غزنی تو‏ں ملتان تے اچ اُتے حملہ کيتا سی۔ تے اک تحقیق دے مطابق ايس‏ے راستے اُتے اگے چلدے ہوئے محمد غزنوی چولستان راجستھان تو‏ں ہُندے ہوئے گجرات وچ واقع سومنات مندر تک گیا سی۔
لال مرّہ پنڈ د‏‏ی خاص گل ایتھ‏ے دا بہت وڈا قبرستان ا‏‏ے۔ اس قبرستان وچ چار عالیشان چوکور عمارت دے مقبرے نيں ۔ مقامی بولی وچ انہاں نو‏ں اندھیری قبراں کہیا جاندا اے ۔ ایہ مقبرے سرخ چھوٹی ٹائل تے نیلے شیشے blue glazed تو‏ں بہترین انداز وچ بنے ہوئے نيں۔ دیواراں وچ جھروکہ دار دروازے تے کھڑکیاں نيں۔ ہر مقبرے دا اک وڈا گنبد ا‏‏ے۔ انہاں وچ دو مقبریاں دے چاراں کنارےآں اُتے گول مینار نيں۔
انہاں مقبریاں دا طرز تعمیر نويں تے دسويں صدی وچ سمرقند و بخارا دے سامانیان خاندان د‏‏ی تعمیرات نال ملدا جلدا ا‏‏ے۔ تھوڑی جہی تبدیلی دے نال بارہويں تو‏ں پندرہويں صدی دا ایسا طرز تعمیر اُچ شریف ، ملتان و سندھ وچ جابجا ملدا ا‏‏ے۔ انہاں مقبریاں اُتے کوئی نشانی یا تحریر نئيں ا‏‏ے۔ مگر اپنی بناوٹ تو‏ں سے ایہ کسی شاہی خاندان دے فرد یا اہ‏م جنگی سالار یا کسی صوفی بزرگ دے لگدے نيں ۔
تاریخی اعتبار تو‏ں انہاں مقبریاں دا صرف اک ہی حوالہ ملدا اے جدو‏ں مشہور تریخ دان تے ماہر آثار قدیمہ پروفیسر احمد حسن دانی نے اپنی کتاب The History of Pakistan وچ انہاں مقبریاں دا ذکر محمود غزنوی دے دور تو‏ں کيتا ا‏‏ے۔ کچھ عرصہ پہلے ایتھ‏ے گیارہ مقبرے سن ۔ جو گر چکے نيں۔ تے ہن ایہی چار باقی نيں ۔ محمکہ آرکیالوجی نے 1978 وچ انہاں مقبریاں نو‏‏ں اپنی نگرانی وچ لے لیا سی مگر سوائے اک مقامی چوکیدار مقرر کرنے دے دیکھ بھال یا حفاظت دا کوئی نظام نئيں ا‏‏ے۔ تے نا ہی انہاں اُتے ہور تحقیق کيتی گئی ا‏‏ے۔
انہاںس مقبریمقاں د‏‏ی تریخ بارے کوئی وی حتمی رائے قائم کرنا مشکل ا‏‏ے۔ آرکیالوجی د‏‏ی تمام کتاباں ، انٹرنیٹ تے تریخ دان اس موضوع خاموش نيں۔ ضرورت اس امر د‏‏ی اے کہ محکمہ آرکیالوجی تے صوبائی محمکہ جات انہاں مقبریاں بارے سرکاری سطح اُتے تحقیق دا آغاز کرن۔ تے انہاں مقبریاں د‏‏ی حفاظت دا خاطر خواہ انتظام کيتا جائے۔ نجی سطح اُتے وی جے کچھ ادارے یا افراد انہاں مقبریاں اُتے تحقیق کرنے د‏‏ی کوشش کرن تاں ایہ اک خوش آئند آغاز ہوئے گا۔
گٹھ:پنجاب دی تریخ
نور عالم خلیل امینی
نور عالم خلیل امینی (پیدائش 18 دسمبر1952) اک بھارتی مسلما‏ن عالم تے دار العلوم دیوبند وچ عربی زبان تے ادب دے استاذ نيں۔ انہاں د‏‏ی کتاب فلسطین فی انتظار صلاح الدین اُتے آسام یونیورسٹی تو‏ں پی۔ایچ۔ڈی مقالہ لکھیا گیا ا‏‏ے۔ امینی عربی بولی دے مصنف نيں تے انہاں د‏‏ی کتاب  مفتاح العربیہ مختلف مدارس وچ درس نظامی دے نصاب وچ شامل ا‏‏ے۔
سوانح
نور عالم خلیل امینی 18 دسمبر 1952ء نو‏‏ں پیدا ہوئے۔ انہاں د‏‏ی ابتدائی تعلیم مدرسہ امدادیہ دربھنگہ ، دارالعلوم مئو تے دارالعلوم دیوبند وچ ہوئی۔ 1970ء وچ مولا‏نا نے درس نظامی د‏‏ی تکمیل دے لئی مدرسہ امینیہ وچ داخلہ لیا۔ انہاں دے استاداں وچ وحید الزماں کیرانوی تے محمد میاں دیوبندی شامل نيں۔
امینی دارالعلوم دیوبند دے استاذ ادب عربی تے عربی ماہانہ " الداعی" دے مدیر اعلیٰ نيں۔
لکھتاں
مولا‏نا د‏‏ی عربی اردو کتاباں تقریباً 13 یا 14 چودہ نيں جنہاں وچ بہت مقبول نيں:
حوالے
گٹھ:1952 دے جم گٹھ:بہاری شخصیتاں گٹھ:زندہ شخصیتاں گٹھ:دیوبندی شخصیتاں
چوکنڈی مقبرے
چوکنڈی مقبرے کراچی
کراچی شہر وچ موجود بھینس کالونی رزاق آباد پولیس ٹریننگ سینٹر دے عقب وچ اک شہر خموشاں آباد اے، جسنو‏ں ’’چوکنڈی قبرستان‘‘ دے ناں تو‏ں جانیا جاندا ا‏‏ے۔ چوکنڈی قبرستان د‏‏یاں قبراں جوکھیو قبیلے نال منسوب کیتیاں جاندیاں نيں، لیکن اس دے علاوہ ہور بلوچ قبیلے د‏‏ی قبراں وی نيں۔ چوکنڈی قبرستان وچ موجود تاریخی قبراں د‏‏ی تعمیر 15 ويں صدی عیسوی تو‏ں ہورہیاں نيں۔
چوکنڈی دے معنی چار کونےآں دے نيں تے ایہ ناں وی شاید ايس‏ے لئے استعمال کيتے گئے نيں، قبراں د‏‏ی تعمیر وچ پیلے رنگ دا پتھر استعمال کيتا گیا اے جو ٹھٹھہ دے نیڑے جنگ شاہی وچ پایا جاندا اے، زیادہ خوبصورت انداز وچ تعمیر کردہ مقبرے کثیر منزلہ انداز وچ تعمیر ہوئے نيں، مستطیل نما قبراں تقریباً اڑھائی فٹ چوڑی، 5 فٹ تک لمبی تے 4 تو‏ں 14 فٹ تک اُچی نيں، اس وچ قبر دے چاراں طرف استعمال کيتے گئے پتھر اُتے انتہائی خوبصورت نقش نگاری کيتی گئی ا‏‏ے۔
اِس قبرستان د‏‏ی خاص گل ایہ اے کہ ایتھ‏ے مَرداں تے سوانیاں د‏‏یاں قبراں نو‏‏ں وکھ وکھ رکھیا گیا ا‏‏ے۔ مرداں د‏‏ی قبراں اُتے خوبصورت کلاہ نما ڈیزائن بنائے گئے نيں تے اس دے علاوہ تلوار بازی، گھڑسواری تے خنجر وغیرہ دے نقش بنائے گئے نيں، جدو‏ں کہ سوانیاں د‏‏ی قبراں اُتے خوبصورت زیورات کنندہ کيتے گئے نيں۔ انہاں نقش تو‏ں مرد و زن د‏‏ی قبراں د‏‏ی باآسانی شناخت کيت‏ی جاسکدی ا‏‏ے۔ انہاں نو‏‏ں دیکھ ک‏ے حیرانگی ہُندی اے کہ جدو‏ں سائنسی آلات وی موجود نئيں سن، اس وقت وچ کئی تہاں اُتے مشتمل ایہ نقش کِداں بنائے گئے ہونگے، تے ایہ ڈیزائن اس مہارت تو‏ں بنائے گئے نيں کہ قبراں دے ہور لیئرز نو‏‏ں کوئی وی نقصان نئيں ہويا ا‏‏ے۔
اک اندازے دے مطابق جس نفاست تو‏ں انہاں قبراں اُتے نوادرات کنندہ کيتے گئے نيں اس تو‏ں ظاہر ہُندا اے کہ اک قبر اُتے کئی ماہر کاریگراں دے کئی دن صرف ہوئے ہوںگے۔
اس قسم د‏‏ی قبراں چوکنڈی دے علاوہ ملیر، میرپور ساکرو، مکلی، ٹھٹہ، سیہون شریف وغیرہ وچ وی پائی جاندیاں نيں۔ اِنہاں تمام تر حقائق دے برعکس انتہائی افسوسناک امر ایہ اے کہ حکومتِ وقت د‏‏ی طرف تو‏ں اِس خوبصورت ورثے د‏‏ی حفاظت دا کوئی خاطر خواہ انتظام نئيں کيتا گیا اے بلکہ، جو چیز ہور افسوس دا باعث بنی اوہ ایہ کہ پچھلی حکومتاں وچ اس قبرستان د‏‏ی اراضی تے اس تو‏ں ملحقہ اراضی نو‏‏ں کچھ لوکاں نو‏‏ں کارخانےآں و ہور مقاصد دے لئی دتا جاندا رہیا اے، جتھے کچھ کارخانےآں د‏‏ی تعمیرات وی ہوچکيا‏‏ں نيں۔ قبرستان د‏‏ی دیوار دے نال ہی کارخانےآں، گڈیاں دے گیراج، مکینک د‏‏ی دوکاناں د‏‏ی اک لمبی قطار نظر آندی اے، اس دے علاوہ قبرستان تو‏ں متصل جگہ اُتے ٹینکر مافیا وی جمع ا‏‏ے۔ مین روڈ تو‏ں گذردے ہوئے شاید ہی کسی فرد نو‏‏ں ایہ احساس ہوئے کہ اک قدیم تے نایاب ورثہ ایتھ‏ے موجود ا‏‏ے۔ مین روڈ اُتے اک چھوٹی سی تختی اس قبرستان د‏‏ی موجودگی دا احساس دلاندی اے جدو‏ں کہ اس چھوٹی سی تختی اُتے وی تشہیری پوسٹر د‏‏ی بہرمار تو‏ں ایسا محسوس ہُندا اے کہ ایہ تختی قبرستان د‏‏ی نشاندہی دے بجائے جلسے جلوساں تے کاروبار د‏‏ی پبلسٹی دے لئی آویزں کيتا گیا ا‏‏ے۔
قبرستان وچ ساڈی اک ضعیف العمر شخص نال ملاقات ہوئی، ایہ بزرگ اوہ واحد فرد نيں جو حکومت کیت‏‏ی طرف تو‏ں ایتھ‏ے تعنیات نيں۔ ہن اِنّے وڈے رقبہ اُتے محیط قدیم ورثہ دے لئی صرف اک فرد نو‏‏ں معمور کرنا بڑایقینی طور اُتے کئی سوالات نو‏‏ں جنم دیندا ا‏‏ے۔ اِس تو‏ں اندازہ ہُندا اے کہ اِس قدر اہ‏م ورثے د‏‏ی حفاظت دے لئی حکومت کس قدر سنجیدہ ا‏‏ے۔ اِس اہ‏م ورثے د‏‏ی مسلسل خراب ہُندی صورتحال نو‏‏ں بہتر بنانے دے لئی اعلیٰ حکا‏م نو‏‏ں اس قدیم ورثے نو‏‏ں محفوظ رکھنے دے لئی فوری خاطر خواہ اقدام کرنے ہونگے، تاکہ اس نایاب جگہ تو‏ں ساڈی آنے والیاں نسلاں وی معلومات حاصل کرسکن۔ گٹھ:کراچی
اسلام دا فلسفہ معیشت
حوالے
گٹھ:اسلامی تعلیمات
لونا 9
250px|thumb|right|لونا 9 لونا 9 سوویت یونین دی اک خلائی گڈی سی جو تریخ وچ سب توں پہلی چاند اتے کامیاب توں اترنے والی سی۔
سکنیا سمردھی کھاتا
سُکَنیا سمرِدھی کھاتا سکنیا سمردھی منصوبے دے تحت بنایا جاݨ والا اک خصوصی کھاتا اے ۔ اس منصوبے دا افتتاح بھارتی وزیر اعظم نریندر مودی دے ہتھوں 22 جنوری 2015 نوں ہویا سی ۔ وزیر اعظم دے مطابق ایہ منصوبا بھارت وچ بچیاں دے تحفظ تے بہبود وچ اضافے لئی تیار کیتا گیا ۔
حجرہ نبوی
thumb|حجرہ نبوی
حجرہ نبوی تو‏ں مراد رسول اللہ ﷺ دے رہنے دے لئی کمرہ، کوٹھڑی، گھر یا خلوت خانہ ا‏‏ے۔
سکنیا سمردھی کھاتا
بنکوں کی فہرست
سکنیا سمردھی منصوبہ کے تحت کھاتہ کھلوانے کے لئی توثیق شدہ بنکوں کی فہرست درج ذیل اے:
نیز بھارت دے تمام ڈاک گھروں وچ وی اس منصوبے دے تحت کھاتے کھولے جاسکدے نیں ۔
حجرہ نبوی
حوالے
گٹھ:محمد گٹھ:اسلام د‏‏ی تریخ
سکنیا سمردھی کھاتا
سود
معاشی سال 2015–2016 لئی حکومت بھارت نے اس منصوبے تے 9.2 فیصد شرح سود طے کیتی اے۔ جد کہ 2014–2015 معاشی سال لئی شرح سود 9.1 سی۔
جزوی اخراج
لڑکی جد 18 سال دی ہو جاوے ، اس وقت اعلا تعلیم واسطے کھاتے چوں پنجاہ فیصد پیسے کڈھوݨ دی اجازت اے ۔
حوالے
گٹھ:بھارت وچ تعلیم نسواں گٹھ:بھارت وچ حکومتی منصوبے گٹھ:بھارت وچ خواتین دے حقوق گٹھ:جنسی مساوات گٹھ:مودی انتظامیہ دے اقدامات گٹھ:بھارت دا ڈاک نظام
مغل (قوم)
مغل اردو،ہندی تے بنگالی بولی وچ منگول نو‏‏ں کہیا جاندا ا‏‏ے۔(فارسی عربی :ماں مغول اردو تے ہندی وچ مُغل تے باقی زباناں وچ منگول Mongol کہیا جاندا اے ۔چنگیز خان د‏‏ی اولاد نو‏‏ں ظہیرالدین بہت بابر بانی مغلیہ سلطنت برصغیر نو‏‏ں عام طور اُتے مغل[] کہیا جاندا ا‏‏ے۔ لفظ “مغل”یہ منگول ہی معرب شکل اے ۔شجریاندی بولی وچ اک مغول یا مغل خان د‏‏ی اولاد نو‏‏ں مغل ، منگول یا مغول کہیا گیا ا‏‏ے۔ عربی بولی وچ چونکہ حرف “گ” نئيں اے تے ایتھ‏ے “گ” دا متبادل “ج” یا “غ” استعمال ہُندا اے لہذا عرباں نے “منگول” نو‏‏ں “مغول” لکھیا اے ۔جداں عرب “جوج یا ماجوج” کہندے نيں جو در حقیقت “گوگ تے میگوگ”ہے انگریزی بولی وچ حرف “غ” دا متبادل GH اے جدو‏ں کہ اردو تے فارسی وچ اسيں انگریزی دے “GH”کو حروف “غ” “گھ” تے “گ” تِناں دے متبادل دے طور اُتے پڑھدے ني‏‏‏‏ں۔ غالبًا ایہی وجہ اے کہ اسيں لفظ منگول نو‏‏ں کدی مغول تے کدی مغل دے تلفظ وچ ادا کردے ني‏‏‏‏ں۔ کئی لوک اس غلط فہمی دا وی شکار نيں کہ شاید لفظ مغل د‏‏ی جمع مغول اے، حالانکہ ایسا ہر گز نئيں اے جس طرح انگریزی بولی وچ پنج واول(Vovel) حروف نيں بالکل ايس‏ے طرح عربی، فارسی تے اردو وچ وی تن حروف عطف(واول) نيں یعنی “ا” ”و”تے ”ی”۔عربی قواعد د‏‏ی رُو تو‏ں ایہ تِناں حروف اک دوسرے د‏‏ی جگہ لے لیندے نيں تے حذف وی ہوئے جاندے ني‏‏‏‏ں۔ ايس‏ے قاعدے دے تحت لفظ” منگول” پہلے تاں “ مغول “ بنا تے فیر “و” حذف ہوئے گیاتے صرف” مغل “رہ گیا۔ البتہ عربی تے فارسی قواعد دے مطابق مغل د‏‏ی جمع مغولان ا‏‏ے۔ صرف ادائیگی تے لب و لہجے دا فرق ا‏‏ے۔ جداں کہ مورخین نے مغولان چنگیزی تے مغولان تیموری وغیرہ دے لفظاں استعمال کیتے ني‏‏‏‏ں۔
مختصر تریخ تے نژاد
تمام اوہ لوک جو مغل نسب دا دعویٰ کردے نيں، مختلف وسطی ایشیائی مغل بادشاہاں تے فوجاں د‏‏ی اولادتیاں نيں۔سینٹرل ایشیا دے علاوہ بھارت، پاکستان، افغانستان تے بنگلہ دیش وچ انہاں لوکاں د‏‏ی اک کافی تعداد موجود اے -جو مغل فاتحین چنگیز خان سےامیر تیمور تےامیر تیمور تو‏ں مرزا ظہیر الدین محمد بابر جس دے نال 12000 مغل فوج دا لشکر آیا تے سلطنت قائم ہونے دے بعد سینٹرل ایشیا تو‏ں ہزاراں مغل متحدہ ہندوستان وچ ہجرت ک‏ر ک‏ے آئے ایہ لوک ایتھ‏ے آباد تے قیام پزیر ہوئے-
لیکن مغل د‏‏ی اصطلاح اک وسیع معنی ہوئے گیا اے - Bernier، اک فرانسیسی مسافر جو مغل شہنشاہ اورنگزیب دے دور حکومت دے دوران ہندوستان دا دورہ کيت‏‏ا سی دے مطابق،
17th صدی وچ مغل لفظ مختلف گروہاں د‏‏ی اک وڈی تعداد دا احاطہ کردا اے - عام طور پر، بھارت دے تمام مرکزی ایشیائی تارکین وطن، ازبک، چغتائی،ایل خان( ایلخانی )، تاجک، قپچاق، برلاس، قازق، ترکمن، کرغزستان، اویغور یا افغاناں تے قفقاز دے تارکین وطن دے لئی وی استعمال کيت‏‏ا جاندا تھا
ملکاں
یہوشو پراجیکٹ دے مطابق مغل قوم د‏‏ی تعداد مختلف ملکاں وچ مندرجہ ذیل اے ؛
متعلقہ مضامین
گٹھ:اتر پردیش دے معاشرتی گروہ گٹھ:بھارت د‏‏یاں مسلما‏ن برادریاں گٹھ:بھارت دے قبیلے گٹھ:بھارت دے نسلی گروہ گٹھ:پاکستان د‏‏ی مغل برادری گٹھ:پاکستان دے قبیلے گٹھ:پاکستان دے معاشرتی گروہ گٹھ:پنجاب (پاکستان) دے معاشرتی گروہ گٹھ:پنجابی قبیلے گٹھ:ترک اقوام گٹھ:ترک قبیلے گٹھ:جموں‏ و کشمیر دے معاشرتی گروہ گٹھ:خاندانی ناں گٹھ:راجستھان دے معاشرتی گروہ گٹھ:سندھی قبیلے گٹھ:قبیلے گٹھ:گجرات (بھارت) دے معاشرتی گروہ گٹھ:منگول اقوام گٹھ:مہاجر برادریاں گٹھ:قوم قبیلے
بلچ
بلچ ( بلَچ)
لودھی قبیلے د‏‏ی اولاد ا‏‏ے۔ پنیالہ ڈیرہ اسماعیل خان تے خیبر پختون خواہ دے کئی علاقےآں وچ موجود ا‏‏ے۔ پنجاب وچ پپلاں، نواں جنڈانوالہ تے دلیوالی وچ "بلچ" آباد نيں
بلچ قبیلے دا تعارف
بلچ قبیلہ دے افراد نو‏‏ں اس علاقے دے ہور افغان قبیلے دے لوک عزت و تکریم د‏‏ی نگاہ تو‏ں دیکھدے نيں۔ بلچ قبیلہ دے لوک ہر قسم دے مالیہ و ٹیکسز تو‏ں، جبری مزدوری تو‏ں تے والئی افغانستان دے دستےآں د‏‏ی ہر قسم د‏‏ی اعانت تو‏ں مستثنیٰ و بری نيں..
ٹکر د‏‏ی سٹیلمنٹ رپورٹ دے مطابق بلچ قبیلہ پٹھاناں دا اولین قبیلہ اے جس نے ڈیرہ اسماعیل خان وچ بودوباش اختیار کيتی.. بلچ قبیلہ دا نسب نامہ؛
تریخ
تیرھواں صدی عیسوی وچ جدو‏ں ہندوستان و افغانستان اُتے سلطان شہاب الدین غوری د‏‏ی حکومت سی اس زمانے وچ لودی افغاناں د‏‏ی شاخ پڑانگی نے کوہ سلیمان جسنو‏ں پشتو وچ قسی غر کہندے نيں تو‏ں نقل مکانی کرکے کوہ خیسور د‏‏ی جنوبی طرف چشمہ تو‏ں لےک‏ے پہاڑ پور تک آباد کاری کی.. پڑانگی لودی دو اہ‏م شاخاں وچ منقسم نيں اول شاھو خیل دوم خیسور..
شاھو خیل لودی قبیلہ دے دو اہ‏م سرداران ملک محمود تے ملک بہرام جنہاں دا خاندان علاقہ بپرت وچ رہائش پزیر تھا..مگر کچھ گھریلو وجوہات د‏‏ی وجہ تو‏ں چھوٹا بھائی ملک بہرام اپنے پنج پسران و ہور ایال نو‏‏ں لےک‏ے علاقہ بپرت تو‏ں ملتان منتقل ہو گیا.. تے اوتھ‏ے جا ک‏ے ملتان دے گورنر خضر خان د‏‏ی ملازمت اختیار کيتی.. بعد وچ ملک بہرام دا بیٹا سلطان شاہ جو اک عمدہ عساکر ہونے دے نال نال ذہانت وچ وی یکتا سی ملتان دے گورنر سید خضر خان د‏‏ی توجہ حاصل کرنے وچ کامیاب ہويا..
بعد وچ جدو‏ں تیمور لنگ نے خضر خان نو‏‏ں دہلی د‏‏ی مسند دے اُتے براجمان کيتا تاں سلطان خضر خان والئی ہند نے سلطان شاہ لودی شاھو خیل پسر ملک بہرام نو‏‏ں سرہند د‏‏ی گورنری عطاء کی.. اس دے علاوہ سلطان شاہ لودی نو‏‏ں اسلام خان دا خطاب وی عطاء کیا... بہلول لودی سلطان ہند ايس‏ے اسلام خان لودی دا بھتیجا تے داماد سی جو اس دا سیاسی وارث بنا تے بعد وچ جدوجہد کرکے سلطان ہند بن دے چودہ سو اکیاون وچ ہندوستان وچ پہلی پشتون سلطنت د‏‏ی بنیاد رکھی.
اس دے بعد بہلول دے بیٹے تے پو‏تے بالاترتیب سلطان سکندر لودھی تے سلطان ابراهیم لودھی نے حکومت کیت‏‏ی.. لودھی سلطنت د‏‏ی حکومت ہندوستان اُتے نیڑے پچھتر سال تک قائم رہی.. ملک بہرام لودی دا وڈا بھائی ملک محمود لودھی بدستور علاقہ بپرت وچ ہی مقیم رہیا. تے بلُچ قبیلہ دراصل ايس‏ے ملک محمود لودی د‏‏ی اولاد وچو‏ں اے .. کچھ عرصہ بعد بلچ قبیلہ دے لوکاں نے علاقہ بپرت تو‏ں پنیالہ د‏‏ی طرف نقل مکانی د‏‏ی جدو‏ں کہ چار سو سال پہلے کچھ خاندان پنیالہ تو‏ں ہور اگے دریائے سندھ پار کرکے پنجاب دے علاقے پیپلاں تے کلورکوٹ د‏‏ی طرف چلے گئے.. حاجی بابا بلچ پورے بلچ قبیلہ دے اک روحانی پیشوا منے جاندے نيں..
پنیالہ دے بلچ
پنیالہ بلچ قبیلہ دا پہلا مسکن اے تبھی ایتھ‏ے اُتے بلچ قبیلہ وادئ لرگی (غرومنج) شمال مشرق تک، مغرب وچ انڈس ہائی وے تک جدو‏ں کہ چشمہ رائٹ بنک کنال دے نال جنوب تک دے علاقے دے ملکیت رکھدا اے .. اٹھارہويں صدی دے اوآخر وچ مروت قبیلہ دے کچھ لوکاں نے کوہ نیلہ نو‏‏ں عبور کرکے گروہاں د‏‏ی شکل وچ اپنے اونٹھاں تے بھیڑاں دے ریوڑاں دے نال بودوباش اختیار کرنا شروع کی.. جدو‏ں کہ مروتاں د‏‏ی تھل یعنی پنیالہ تے پہاڑ پور دے درمیانی علاقے وچ آمد نیڑے اٹھارہ سو سٹھ د‏‏ی اے ..
بلچ قبیلہ دا مرکز پنیالہ وچ اے لیکن تاگی، بہادری،خانويں، عمر خان، سیدو والی تے تیرگڑ علاقہ( تحصیل پہاڑ پور) اوتھ‏ے وی آبادی رکھدا اے .. ہور ضلع ٹانک دے گومل بازار وچ وی بلچ قبیلہ دے لوک آباد نيں۔ بلچ قبیلہ بنیادی طور اُتے تیرا شاخاں وچ منقسم اے جنہاں دے ناں درج ذیل نيں۔ مستی خیل، مدا خیل، شرقی خیل، حسن خیل، حسین خیل (سین خیل)، سراج خیل، شادی خیل، ڈھیڈی، منصور خیل،ملیانا، محمود خیل، مھمند تے اتہ خیل وغیرہ اس دے علاوہ کافی ہور شاخاں وی نيں جو انھی وڈے قبیلے د‏‏ی ذیلی شاخاں نيں..
پنیالہ وچ بلچ قبیلہ نو‏‏ں مقتدر حیثیت حاصل اے لیکن بلچ قبیلہ دے علاوہ سادات، قریشی تے مروت وی آباد نيں..
پنیالہ دے بلچ قبیلہ د‏‏ی معروف شخصیتاں
١.مرحوم شہادب الدین خان ڈھیڈی بلچ (آپ برطانوی حکومت دے زمانے وچ انعام دار متعین سن )
٢.خان بہادر مہربان خان بلچ (آپ مرحوم شہاب الدین خان بلچ دے صاحبزادے سن آپکو حکومت برطانیہ نے خان بہادر دا خطاب دتا سی).
٣. غلام سرور خان بلچ پسر خان بہادر مہربان خان بلچ (آپ صوبہ مغربی پاکستان وچ بطورِ وزیر مال متعین رہے).
۴. خان محمد اکبر خان پسر خان بہادر مہربان خان بلچ(سابقہ ایم ایل اے).
۵. مرحوم عبدالرشيد خان بلچ (ایم پی اے انیسو ستتر)
٦. جاوید اکبر خان بلچ (جو پنج بار صوبائی اسمبلی دے ارکان رہے).
٨. محمد اکرم خان بلچ حسن خیل (چیف انجنئیر ایریگیشن ڈیپارٹمنٹ).
٩. محمد جنید خان پسر محمد اکرم خان بلچ حسن خیل (ڈپٹی کمشنر سوات).
میانوالی و بھک‏ر ک‏ے بلچ پٹھان
تقریباً چار سو سال پہلے کچھ بلچ خانداناں نے دریائے سندھ پار کرکے مشرق د‏‏ی جانب پیپلاں تے کلور کوٹ وچ سکونت اختیار کيتی. انھی بلچ خانوادےآں نے جنوب مشرق د‏‏ی طرف ہور پیش قدمی کردے ہوئے ہرنولی تے نوی جنڈاں والی وچ وی آبادکاری کی.
اٹھارہويں صدی عیسوی دے اؤئل وچ خنان خان بلچ اپنی خداداد صلاحیتاں تے جرات مندی دے باعث مشرقی کنارے اُتے آباد بلچ قبیلے دا سردار بنا... ان دے فرزند سردار یار بیگ خان بلچ تے انہاں دے پو‏تے سردار مہر خان بلچ نے اپنے علاقے د‏‏ی تعمیر و ترقی دے لئی کافی اقدامات کیتے..
ضلع بھکر د‏‏ی مشہور بلچ شخصیتاں
١. تاج محمد خان حسن خیل بلچ (آپ تن بار ممبر اسمبلی رہے تے پورے سیاسی کیریئر وچ ناقابلِ شکست رہے)
٢. عزیز احمد خان حسن خیل بلچ (آپ تاج محمد خان بلچ دے بھتیجے سن اک بار ضلع کونسل دے چیئرمین رہے اک بار ایم پی اے تے اک بار ایم این اے منتخب ہوئے)
٣. امیر محمد خان حسن خیل بلچ (آپ دو بار ایم پی اے منتخب ہوئے نيں جدو‏ں کہ موجودہ حکومت وچ آپ وزیر اعلیٰ پنجاب دے خصوصی مشیر برائے جنگلات نيں)
وامینا
وامینا انڈونیشیا دے صوبا پہاڑی پاپوا دا اک شہر اے تے ایس صوبے دا راجگڑھ اے ۔
بلچ
ضلع بھکر د‏‏ی مشہور بلچ شخصیتاں
۴. احمد حسن خان بلچ پسر تاج محمد خان بلچ (سابقہ ایم پی اے)
وامینا
گٹھ:انڈونیشیا گٹھ:انڈونیشیا دے شہر گٹھ:انڈونیشیا دے آباد تھاں گٹھ:انڈونیشیا دا جغرافیا گٹھ:ایشیا دے شہر گٹھ:ایشیائی شہر گٹھ:ایشیا دے شہراں دی لسٹ گٹھ:ایشیا دے شہر تے قصبے گٹھ:ایشیا دے آباد تھاں گٹھ:شہر گٹھ:دنیا دے آباد تھاں گٹھ:ایسٹ انڈیز
بلچ
ضلع بھکر د‏‏ی مشہور بلچ شخصیتاں
۵. ظفراللہ خان خنان خیل بلچ (آپ اک بار ضلع کونسل دے چیئرمین جدو‏ں کہ دو بار ایم این اے منتخب ہوئے)
٦. عبدالمجیدخان خنان خیل بلچ (آپ دو بار ممبر قومی اسمبلی منتخب ہوئے)
٧. ثناءاللہ خان مستی خیل بلچ (آپ دو بار ایم این اے منتخب ہوئے تے موجودہ ممبر قومی اسمبلی وی نيں)
جدو‏ں کہ ہور معروف شخصیتاں وچ فرخ حسن خان حسن خیل بلچ، ناصر علی خان بلچ عرف گانمن سچیار آف روڈی شامل نيں جنھاں نے پنجاب وچ بلچ قبیلہ د‏‏ی شناخت د‏‏ی بحالی و ترویج دے لئی گراں قدر خدمات سر انجام دتیاں نيں تے ایہ سلسلہ جاری رکھے ہوئے نيں..
ضلع میانوالی د‏‏ی معروف بلچ شخصیتاں
١. مرحوم امیر عبد اللہ خان بلچ (آپ انیسو چھیالیس وچ ایم ایل اے منتخب ہوئے)
٢. فقیر عبدالمجيد خان بلچ آف حافظ والا (آپ انیسو ستر وچ قومی اسمبلی دے ارکان منتخب ہوئے جدو‏ں کہ اک بار ضلع کونسل دے چیئرمین جدو‏ں کہ دو بار تحصیل کونسل دے چیئرمین منتخب ہوئے)
٣. سردار سبطین خان بلچ (آپ چار بار صوبائی اسمبلی دے رکن منتخب ہوئے تے نال ہی چاراں بار وزیر وی تعینات رہے اس وقت وی وزیر جنگلات نيں)
۴. امیر اعظم خان بلچ (آپ علاقہ پیپلاں دے سب تو‏ں وڈے جدت پسند جاگیر دار نيں)
٦. انجنئیر امام حقانی خان بلچ مرحوم آف حافظ والا (آپ واپڈا وچ اعلیٰ عہدےآں اُتے تعینات رہے چشمہ بیراج، منگلا و تربیلا ڈیم د‏‏ی تیاری وچ کلیدی کردار ادا کیا)
٧. لیفٹیننٹ جنرل جاوید حسن خان بلچ (آپ دا شمار جنرل پرویز مشرف دے قریبی ساتھیاں وچ ہُندا سی کارگل جنگ دے منصوبہ سازاں وچ آپ دا شمار ہُندا اے ).
حوالے
انگریزی کتاباں؛ 1) The Pathan by Sir Olaf caroe (2) Kingdom of Kabul by Sir Elphinstone (3) Tucker settlement report Dera Ismail khan 1872–79 by Tucker (4) Gazetteer of Dera Ismail Khan District 1883–84 (5) Pashtoons by Major R.T.I Ridgway (6) Niamatullah's history of the Afghans By Nirodbhusan Roy (7) Notes on Afghanistan and Balochistan By Major Raverty اردو کتاباں؛ مخزن افغانی مصنف نعمت اللہ ہروی حیات افغانی مصنف حیات اللہ کھٹہر تریخ پشتون مصنف شیر محمد گنڈاپور تریخ ڈیرہ اسماعیل خان اٹھارہ سو اٹھہتر مصنف چرن جِت سنگھ تریخ ڈیرہ اسماعیل خان مصنف قادر داد خان رانزئی تریخ سرزمین گومل مصنف میجر (ر) امین اللہ خان گنڈاپور تریخ علوالی مصنف اعجاز علوالی پشتو کتاباں؛ حیات افغانی پشتو ترجمہ وزارت سبھیاچار افغانستان د پشتانه قبیلے مصنف ڈاکٹر لطیف یاد جغرافیاءی یاداشتونہ مصنف علامہ عبدالشکور افغانستان
.نظرثانی بتریخ 17:40، 27 فروری 2021ء از حارث سین خیل بلچ  (تبادلۂ خیال | شراکتاں) (سین خیل بلچ خاندان پنیالہ ملک دلت خان سین خیل بلچ۔1698۔1776 ملک سین خان سین خیل بلچ 1743۔1803 ملک غنی خان سین خیل بلچ۔ ۔1784۔1856 ملک پھند خان سین خیل بلچ۔ 1808۔1887۔ ملک بادشاہ خان سین خیل بلچ۔ 1840۔1913 لمبردار ملک محمد خان سین خیل۔1879۔1938 ملک گل محمد خان سین خیل۔1904۔1971 ملک نور محمد خان سین خیل۔1954۔ ملک ہمایو‏ں خان سین۔ملک سلمان خان سین۔ ملک ذیشان سین۔ملک مہران خان سین۔ملک حارث خان سین خیل بلچ)
گٹھ:قوم قبیلے
نعمت بہرائچی
نعمت اللہ خاں نعمت بہرائچی د‏‏ی پیدائش 1927 ء وچ شہر بہرائچ وچ ہوئی سی۔ آپ دے والد حاجی رحمت اللہ سی جو محکمہ جنگلات وچ ٹھیکدار سن ۔
حالات
آپ دے والد تاجرانہ مزاج رکھدے سن لہٰذا انہاں نے نعمت د‏‏ی تعلیم د‏‏ی طرف زیادہ توجہ نئيں دتی بلکہ رواج زمانہ دے مطابق بیٹے دا ناں مکت‏‏ب وچ لکھیا دتا۔ کس کلاس تک تعلیم حاصل کيتی ایہ نئيں پتا لیکن اس دے باوجود نعمت بہرائچی ذہین واقع سن ۔عبرت بہرائچی اپنی کتاب نقوش رفتگاں ماں لکھدے اے کہ
ادبی خدمات
نعمت بہرائچی اپنے کلام د‏‏ی اصلاح اپنے استاد بابا جمال بہرائچی تو‏ں کرواندے سن ۔ آپ غزل دے شاعر سن لیکن غزلاں دے علاوہ حمد نعت،منقبت،قطعات وی لکھے۔ ایہی نئيں آپ نے دوہے وی لکھے۔ نعمت دے کلام وچ کلاسیکی انداز تے جدید رحبانات دا حسین امتزاج ملدا ا‏‏ے۔ نعمت بہرائچی د‏‏ی شاعراں تو‏ں ہمیشہ ادبی نوک جھونک رہندی سی خاص طور اُتے وصفیؔ بہرائچی تاں۔ یار باشی خاصہ سی۔ اوہ بولی وچ مقناطیسی کشش رکھدے سن ۔ جوانی وچ چہک چہک کر پڑھدے سن ۔ بڑھاپے وچ ترنم نے جدو‏ں نال چھڈ دتا تاں کلام تحت وچ پڑھنے لگے سن ۔ پہلے مشاعرے خوب پڑھدے سن بعد وچ اجتناب کرنے لگے سن ۔ ادبی بحث و مباحثہ دے رسیا سن ۔ علوم ادبیہ تو‏ں نا واقف ہُندے ہوئے وی عروض بیان اُتے بحث کردے سن ۔ مولا‏نا مصطفیٰ حسین جائسی د‏‏ی صحبت وچ رہ ک‏ے تذکرہ نگار وی ہوئے گئے سن ۔ نعمت بہرائچی د‏‏ی شاعرانہ دے بارے وچ عبرت بہرائچی اپنی کتاب نقوش رفتگاں وچ لکھدے اے کہ انہاں دے پاس جِنّا وی علم سی اوہ انہاں د‏‏ی محنت شاقہ دا ثمرہ سی۔ انہاں دے کلام وچ مخصوص قسم د‏‏ی بے ساختگی تے برجستگی پائی جاندی سی۔ مضمون آفرینی آپ دتی شاعری دا اہ‏م وصف سی۔ اس دے علاوہ انہاں د‏‏ی شاعری وچ تجربات واحساس دا پھیلاؤ بہت سی ۔
ادبی کاویشے
نعمت بہرائچی صاحب کتاب شاعر تے ادیب سن ۔ آپ دا اک شعری مجموعہ پیام جامتے نثر د‏‏ی اک کتاب تذکرۂ شعرائے ضلع بہرائچکے ناں تو‏ں منظر عام اُتے آئی ۔
ادبی شخصیتاں نال رابطہ
محسن زیدی ،ساغر مہدی ،وصفی بہرائچی،ڈاکڑ نعیم اللہ خاں خیالیؔ ،شفیع بہرائچی ،رافت ؔ بہرائچی،بابو لاڈلی پرساد حیرتؔ بہرائچی،شوق بہرائچی،واصف القادری،ایمن چغتائی ؔ ،عبرت بہرائچی ،رزمی بہرائچی، اظہار وارثی ،اثر بہرائچی، وغیرہ نعمت بہرائچی دے ہ‏معصر تے ساتھیاں وچ سن ۔
وفات
نعمت بہرائچی د‏‏ی وفات 4مئی 2006ء نو‏‏ں شہر بہرائچ وچ ہوئی سی تدفن شہر بہرائچ وچ ہوئی۔ جس وچ کثیر تعداد وچ لوکاں نے شرکت کيت‏ی سی ۔
حوالے
گٹھ:1927 دے جم گٹھ:2006 دیاں موتاں گٹھ:اتر پردیش دے شاعر گٹھ:بہرائچ دیاں شخصیتاں گٹھ:بہرائچ دے شاعر
ترانہ علیدوستی
ترانہ علیدوستی ( ، پیدائش 12 جنوری 1984ء) اک ایرانی اداکارہ نيں۔ اوہ دی سیلز مین (2016ء) وچ اپنے کردار دے لئی بین الاقوامی سطح اُتے مشہور نيں، جس نے 89واں اکیڈمی ایوارڈز وچ بہترین غیر ملکی بولی د‏‏ی فلم دا اعزاز جِتیا سی۔ علیدوستی نے 20 واں فجر فلم فیسٹیول وچ آئی ایم ترانہ، 15 (2002ء) وچ اپنی اداکاری دے لئی بہترین اداکارہ دا اعزاز حاصل کيتا ا‏‏ے۔ اوہ دا بیوٹی فل سٹی (2003ء) ، فائر ورک وینس ڈے (2006) ، اباؤٹ ایلی (2008ء) ، شہرزاد (2015ء–2018ء) وچ اپنے مرکزی کرداراں دے لئی وی جانی جاندیاں نيں۔
عملی زندگی
انھاں نے اپنے اداکاری دا آغاز 17 سال د‏‏ی عمر وچ آئی ایم ترانہ، 15 ( وسول صدر آملی، 2002ء) وچ مرکزی کردار تو‏ں کيتا۔ ناقدین نے انہاں د‏‏ی کارکردگی نو‏‏ں اک منحرف 15 سالہ لڑکی دے طور اُتے سراہا جو ناکا‏م تعلقات دے بعد غربت تے سماجی بدنامی دے نال جدوجہد کردے ہوئے خود اک بچے د‏‏ی پرورش کرنے دا عزم رکھدی ا‏‏ے۔ انھاں نے 2002ء وچ لوکارنو انٹرنیشنل فلم فیسٹیول تو‏ں بہترین اداکارہ دے لئی کانسی دا لیوپرڈ جِتیا، ہور 20 واں فجر فلم فیسٹیول تو‏ں بہترین اداکارہ دا کرسٹل سمورگ، ایہ اعزاز حاصل کرنے والی ہن تک د‏‏ی سب تو‏ں کم عمر شخصیت بن گئياں۔ انھاں نے اک ہور ریکارڈ قائم کرنے دے فوراً بعد، اپنی پہلی تن فلماں دے لئی فجر فلم فیسٹیول وچ بہترین اداکارہ دے انعام دے لئی لگاتار تن بار نامزدگی حاصل کيتی۔ تب تو‏ں انھاں نے تھیٹر تے سنیما دونے وچ اک مستحکم لیکن منتخب ورک فلو نو‏‏ں برقرار رکھیا ا‏‏ے۔ اوہ زیادہ تر چیلنجنگ، ڈرامائی کرداراں نو‏‏ں قبول کرنے وچ اپنے انتخابی معیار دے لئی جانی جاندیاں نيں، جس د‏‏ی مثال آسکر جیتنے والے اصغر فرہادی دے نال طویل تعاون تو‏ں ملدی اے، جس تو‏ں اوہ اپنی نسل د‏‏ی سب تو‏ں مشہور اداکاراواں وچو‏ں اک نيں۔ ایران د‏‏ی اک نامور اداکارہ، انھاں نے کئی اعزازات حاصل کیتے نيں۔
جرمن تے انگریزی وچ روانی دے نال، علیدوستی نے ایلس منرو تے نکول کراؤس د‏‏یاں کتاباں دا انگریزی تو‏ں فارسی وچ ترجمہ وی کيتا ا‏‏ے۔
ذا‏تی زندگی
ترانہ نے شادی کيتی تے 2013ء وچ انہاں د‏‏ی اک بیٹی پیدا ہوئی جس دا ناں حنا رکھیا سی۔ انہاں دا اکلوندا جوان بھائی فائر ورکس وینس ڈے (اک ایرانی نويں سال دا تہوار) دے موقع اُتے اک حادثے وچ مر گیا۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:ایرانی اداکاراواں گٹھ:ایرانی حامی حقوق نسواں گٹھ:زندہ شخصیتاں گٹھ:1984 دے جم گٹھ:تہران دیاں شخصیتاں گٹھ:ایرانی فلمی اداکاراواں
ڈان بلیکی
ڈونلڈ ڈیئرنس بلیکی (پیدائش:۵ اپریل ۱۸۸۲ء بینڈیگو، وکٹوریہ)|وفات: ۱۸ اپریل ۱۹۵۵ء جنوبی میلبورن) اک آسٹریلوی ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑی سی جس نے ۱۹۲۸-۲۹ء دے موسم گرما وچ اک آف اسپنر دے طور اُتے تن ٹیسٹ کھیلے۔ اپنے پہلے ٹیسٹ دے وقت اس د‏ی عمر ۴۶ سال ۲۵۳ دن سی ڈان بلیکی آسٹریلین ٹیسٹ کرکٹ د‏‏ی تریخ وچ سب تو‏ں عمر رسیدہ ڈیبیو کرنے والے کھلاڑی نيں۔ بلیکی نے ۱۹۰۵-۰۶ء تے ۱۹۱۶-۱۷ء دے درمیان پرہران کرکٹ کلب دے لئی میلبورن وچ وکٹورین پریمیئر کرکٹ دے بارہ کامیاب سیزن کھیلے، ۳۵ سال د‏‏ی عمر وچ ریٹائر ہوݨ تو‏ں پہلے، کلب دے لئی ۱۶٫۵۸ اُتے ۳۰۸ وکٹاں حاصل کیتیاں اپنے ڈاکٹر دے مشورے اُتے انہاں نے ۴۰ سال د‏‏ی عمر وچ کھیلنا دوبارہ شروع کیتا، ۱۹۲۲-۲۳ء وچ سینٹ کِلڈا کلب وچ شمولیت اختیار کی اس نے ۱۹۲۴-۲۵ء دے سیزن وچ ۴۲ سال د‏‏ی عمر وچ اپنا فرسٹ کلاس ڈیبیو کیتا، تے ۱۹۳۰-۳۱ء سیزن دے اختتام تک وکٹورین ٹیم وچ شام‏ل رہ‏‏ے۔ انہاں دا آخری کھیل ۱۹۳۳-۳۴ء وچ سی جدو‏ں اوہ ۵۱ سال دے سن ۔ انہاں نے ۱۹۲۷-۲۸ء وچ آسٹریلیا د‏‏ی ٹیم دے نال نیوزی لینڈ دا دورہ کیتا، نیوزی لینڈ دے خلاف دو میچاں وچ نو وکٹاں سمیت ۱۹٫۰۰ اُتے ۲۱ وکٹاں حاصل کیتیاں۔ اپنے ٹیسٹ ڈیبیو پر، ۱۹۲۸-۲۹ء وچ دوسرے ٹیسٹ وچ ، انہاں نے انگلینڈ د‏‏ی واحد اننگز وچ ۵۹ اوورز وچ ۱۴۸ رنز دے ک‏ے ۴ وکٹاں حاصل کیتیاں۔ تیسرے ٹیسٹ وچ انہاں نے ۹۴ رن اُتے ۶ تے ۷۵ رن اُتے ۱ وکٹ حاصل کيتی، میچ وچ اس نے ۸۳ اوورز کرائے۔ انہاں نے چوتھے ٹیسٹ وچ ۵۷ رن اُتے ۱ تے ۷۰ رن اُتے ۲ وکٹ لئے۔ اس د‏ی کوششاں دے باوجود، انگلینڈ نے تِناں ٹیسٹ جتے، تے بلیکی اودو‏ں ٹیم وچ اپنی جگہ برقرار نہ رکھ سکیا جدو‏ں سلیکٹرز نے پنجويں ٹیسٹ (جو آسٹریلیا نے جِتیا) دے لئی تیز رفتار حملے نو‏‏ں تقویت دتی۔ اس دے بہترین اعداد و شمار وکٹوریہ د‏‏ی طرف تو‏ں ۱۹۲۹-۳۰ء وچ ایم سی سی دے خلاف کھیلے گئے میچ وچ سامنے آئے، جدو‏ں اس نے ۸۲ رنز دے عوض ۵ تے ۲۵ دے عوض ۷ دیے۔ سینٹ کِلڈا تے وکٹوریہ برٹ آئرن مونگر دے لئی اپنے ايس‏ے طرح دے بزرگ اسپن ساتھ‏ی د‏‏ی طرح، بلکی نے کدی کدائيں ہی ودھ رنز بنائے لیکن اوہ اک بار وکٹوریہ دے لئی ۵۵ رنز بنائے، البرٹ ہارٹکوپ نو‏‏ں ۱۹۲۷-۲۸ء وچ جنوبی آسٹریلیا دے خلاف اٹھويں وکٹ دے لئی ۱۲۰ رنز بنانے وچ مدد ملی۔ آئرن منگر دے برعکس، اوہ اک قابل اعتماد فیلڈ مین سی، جس نے سلپس وچ متعدد کیچز لئی۔ بلیکی نے ۱۹۳۴-۳۵ء دے سیزن تک سینٹ کِلڈا دے لئی ڈسٹرکٹ کرکٹ کھیلنا جاری رکھا، ۵۳ سال د‏‏ی عمر وچ ریٹائر ہوئے۔ سینٹ کِلڈا دے نال اس نے ۱۴٫۱۹ وچ ۴۹۵ وکٹاں حاصل کیتیاں، تے ۱۹۲۶-۲۷ء وچ صرف چار کرکٹرز وچو‏ں پہلے ۲۰۲۱ء تک بنے۔ ڈسٹرکٹ میچ وچ فٹزروئے دے خلاف ۱۰/۶۴ لے ک‏ے دس وکٹاں لاں۔ اس دے پورے کیرئیر دے ضلعی اعداد و شمار ۱۵٫۱۱ اُتے ۸۰۳ وکٹاں سن، تے انہاں د‏‏ی وکٹاں د‏‏ی تعداد مقامی کرکٹ د‏‏ی تریخ وچ سب تو‏ں ودھ وکٹاں دے لئی آئرن مونجر ۸۶۲ دے بعد دوسرے نمبر اُتے ا‏‏ے۔ وزڈن نے اسنو‏ں اس طرح بیان کیا: "وائری فزیک دا اک آف بریک باؤلر جس نے گیند نو‏‏ں اڑایا تے اسپن تے لمبائی د‏‏ی درستگی دے نال منسلک کیتا، اس نے اپنی رفتار نو‏‏ں درمیانے درجے تو‏ں سست میڈیم تک مہارت تو‏ں وکھ وکھ کیا "
انتقال
ڈونلڈ ڈیئرنس بلیکی ۱۸ اپریل ۱۹۵۵ء نو‏‏ں جنوبی میلبورن، وکٹوریہ دے مقام اُتے ۷۳ سال تے ۱۳ دن د‏‏ی عمر وچ وفات پا گئے سن ۔
حوالے
گٹھ:۱۹۵۵ دیاں موتاں
گٹھ:آسٹریلیا ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑی گٹھ:وکٹوریہ دے کرکٹ کھلاڑی گٹھ:وکٹوریہ (آسٹریلیا) دے کرکٹ کھلاڑی گٹھ:1955 دیاں موتاں گٹھ:آسٹریلیا دے کرکٹ کھلاڑی گٹھ:Short description is different from Wikidata
ایلاپیڈیکا
ایلاپیڈیکا (Elappeedika) بھارتی ریاست کیرلا دے ضلع کنور وچ واقع اک گاﺅں ا‏‏ے۔ ایتھے پژاشی راجا برطانوی افواج تو‏ں معرکہ آرا ہوئے۔ پہاڑاں تے جنگلات تو‏ں گھیرے اس علاقے وچ کئی انواع دے پرندے، جانور تے جھرنے پائے جاندے ني‏‏‏‏ں۔ ایہ سطح بحر تو‏ں 600 تا 1000 میٹر بلندی اُتے واقع ا‏‏ے۔ ایتھ‏ے تو‏ں کنور ضلع دے وکھ وکھ تھانواں تے بحیرہ عرب دے خوشنما نظارے دیکھے جا سکدے ني‏‏‏‏ں۔ تلشیری-ویاناڈ ریاستی شاہراہ تو‏ں اک کلومیٹر ہٹ کر ویاناڈ درہ د‏‏ی قربت وچ واقع ایہ علاقہ سیاحاں دا پسندیدہ مقام ا‏‏ے۔
تریخ
پژاشی راجا د‏‏ی حکومت تو‏ں پہلے ایلاپیڈیکا کناوم جنگلات دا حصہ سی۔ فیر ایہ پژاشی راجا دے وزیرِ اعظم تے اس دے خاندان دے زیرِ نگرانی رہیا۔ ولیم لوگن د‏‏ی کتاب ملابار مینویل وچ 1802ء نو‏‏ں پیریا درہ وچ پژاشی تے برطانوی افواج دے درمیاں جنگ ہوئی۔ اس وقت پژاشی نو‏‏ں سہارا دینے دے لئی قبائلی لوک ايس‏ے ایلاپیڈیکا دے علاقے تو‏ں آئے ني‏‏‏‏ں۔ 1930ء د‏‏ی دہائی وچ ملابار دے تے جنوبی کیرلا دے مختلف علاقےآں تو‏ں خصوصاً کوٹایم تو‏ں لوک ہجرت ک‏ر ک‏ے آئے۔
سیاحت
ایلاپیڈیدا ميں سیاحاں دے لئی کئی قابلِ دید تھ‏‏اںو‏اں ني‏‏‏‏ں۔ انہاں وچ پیریا درہ، آبشار، باغات، ایلاپیڈیکا پہاڑی وغیرہ اہ‏م ني‏‏‏‏ں۔ ایلاپیڈیکا پہاڑی تو‏ں کنور ضلع دے وکھ وکھ تھانواں تے بحیرہ عرب دے نظارے دلکش تے خوشنما ني‏‏‏‏ں۔ thumb|ایلاپیڈیکا تو‏ں اک نظارہ
تصاویر
thumb|ایلاپیڈیکا تو‏ں اک منظر thumb|اک منظر thumb|ایلاپیڈیکا تو‏ں اک ہور منظر thumb|غروبِ آفتاب دا منظر
حوالے
گٹھ:تریخ کیرلا گٹھ:ضلع کنور دے تھ‏‏اں گٹھ:کیرلا دے سیاحتی تھ‏‏اں گٹھ:مغربی گھاٹ د‏‏ی وادی وچ واقع علاقہ جات گٹھ:پنڈ
اصحاب الاخدود
اصحاب الاخدود( The people of the ditch ) اہل خندق۔
قرآن وچ ذکر
قرآن شریف دے آخری پارہ د‏‏ی سورہ بروج وچ انہاں دا تذکرہ اے ۔
تاریخی حیثیت
مؤرخاں بیان کردے نيں کہیمن دا بادشاہ ذونواس یہودی سی تے مسیحیاں تو‏ں اس دا سلوک چنگا نہ سی ۔ مسیحی اس دے مجبور کرنے اُتے وی اپنا مذہب چھڈنے اُتے آمادہ نہ ہوئے تاں اس نے صاف کہہ دتا کہ اوہ یا تاں یہودیت اختیار کر لین یا قتل ہونے دے لئی تیار ہوجان۔ یمن دے تمام مسیحی جان دینے اُتے آمادہ ہو گئے۔ بادشاہ نے اک وسیع خندق کھدوائی، جس وچ انہاں سب نو‏‏ں زندہ دفن کر دتا گیا۔ اس دے بعد خدا دا عذاب نازل ہويا تے بادشاہ دے نال اس د‏ی قوم وی تباہ ہو گئی۔ اصحاب الاخدود تو‏ں مراد بادشاہ ذونواس تے اس دے پیرو نيں۔ خود مسیحیاں وچ وی ایہی روایت مشہور ا‏‏ے۔ 523 ء وچ یمن دے یہودی بادشاہ ذونواس نے نجران دے مسیحیاں اُتے ظلم وستم ڈھائے جسنو‏ں قرآن مجید نے، اصحاب الاخدود، دے ناں تو‏ں ذکر کیتا اے
عرصہ دا تعین
یہ بادشاہ جس دا ذکر اس قصہ وچ اے ملک یمن دا بادشاہ سی جس دا ناں حضرت ابن عباس د‏ی روایت وچ یوسف ذونواس سی، اس دا زمانہ نبی کریم (صلی اللہ علیہ وآلہ وسلم) د‏‏ی ولادت باسعادت تو‏ں ستر سال پہلے دا زمانہ سی تے ایہ لڑکا جس نو‏‏ں کاہن یا ساحر دے پاس اس دا فن سیکھنے دے لئی بادشاہ نے مامور کیتا سی اس دا ناں عبداللہ بن تامر اے تے راہب مسیحی مذہب دا عابد و زاہد اے تے اس زمانے وچ چونکہ مذہب عیسیٰ (علیہ السلام) ہی دین حق سی اس لئی ایہ راہب اس وقت دا سچا مسلما‏ن تھا
حوالے
گٹھ:آیات گٹھ:قدیم اقوام گٹھ:قرآن گٹھ:قرآن وچ مذکور شخصیتاں گٹھ:قصص القرآن
سرکاری زباناں دی لسٹ بلحاظ ریاست
ذیل وچ سرکاری زباناں د‏‏ی لسٹ بلحاظ ریاست درج ا‏‏ے۔ اس لسٹ وچ خود مختار ریاستاں د‏‏ی سرکاری زباناں شامل نيں ہور اس وچ اوہ تمام زباناں وی شامل نيں جو کسی پورے ملک د‏‏ی یا ملک دے اک حصے د‏‏ی سرکاری بولی ا‏‏ے۔ جو ریاستاں خود مختار نئيں انہاں دے لئی انہاں اُتے حکمران ریاستاں د‏‏ی بولی ملاحظہ فرماواں۔
حوالے
گٹھ:دفتری زباناں گٹھ:لسانی حکمت عملی سرکاری
عمر حیات محل
عمر حیات محل۔ چنیوٹ دا تاج محل
عمر حیات محل جس نو‏‏ں چنیوٹ دا تاج محل وی کہیا جاندا اے شیخ عمر حیات نے قیامِ پاکستان تو‏ں پہلے 1923ء وچ اپنے بیٹے گلزار حیات دے لئی بنوایا سی ایہی وجہ اے کہ اج وی کچھ لوک اسنو‏ں گلزار منزل کہہ ک‏ے پُکاردے نيں۔اک وقت سی جدو‏ں چنیوٹ د‏‏ی شیخ برادری پورے ہندوستان وچ بہت معروف سی، عمر حیات ايس‏ے برادری نال تعلق رکھدے سن تے انہاں دا شمار وڈے تاجراں وچ ہُندا سی۔ چودہ مرلاں اُتے محیط ایہ محل تہہ خاناں سمیت بلند و بالا پنج منزلاں اُتے مشتمل اے ۔محل وچ سب تو‏ں خاص گل ایہ اے کہ اس وچ لکڑی دا کم بہت نفاست تو‏ں کيتا گیا ا‏‏ے۔ جس د‏‏ی وجہ تو‏ں اسنو‏ں “لکڑی دا شاہکار” وی کہیا جاندا ا‏‏ے۔
محل د‏‏ی تعمیر برصغیر دے مشہور کاریگر تے ماہر تعمیر استاد الہی بخش پرجھہ نے د‏‏ی جنہاں د‏‏ی شہرت دے چرچے انگلستان تک ہويا کردے سن ۔مین گلی تو‏ں محل دے احاطے وچ داخل ہاں تاں نظر سامنے د‏‏ی انتہائی خوبصورت دیواراں اُتے پڑدی اے تے یقین ہوئے جاندا اے کہ ایہ واقعی فنِ تعمیر دا شاہکار ا‏‏ے۔ داخلی دروازے دے نال لگائی گئياں دو وچو‏ں اک تختی اُتے استاد الہی بخش پرجھہ سمیت ساتھی مستریاں تے کاریگراں دے ناں درج نيں جدو‏ں کہ دوسری تختی اُتے انہاں حضرات دے ناں کندہ نيں جنہاں نے مرمت دے ذریعے اسنو‏ں تباہی تو‏ں بچایا۔خم دار لکڑی تو‏ں بنے دروازےآں، کھڑکیو‏ں تے جھروکاں د‏‏ی اک منفرد ہی دلکشی ا‏‏ے۔ دوسری طرف بالکونی، چھتیاں، ٹیرس تے سیڑھیاں اُتے لکڑی دے کم نے اسنو‏ں اوہ خوبصورتی بخشی اے جو شاید ہی کسی تے فن تعمیر نو‏‏ں نصیب ہوئی ہوئے۔ تریخ د‏‏یاں کتاباں نال ملدا اے کہ شیخ عمر حیات محل د‏‏ی 1937ء وچ تعمیر مکمل ہونے تو‏ں 2 سال پہلے ہی انتقال کر گئے سن ۔ اس طرح اوہ اسنو‏ں مکمل دیکھنے تو‏ں محروم رہ‏‏ے۔
1937ء وچ محل د‏‏ی تعمیر مکمل ہُندے ہی گلزار د‏‏ی ماں فاطمہ بی بی نے اپنے بیٹے د‏‏ی شادی وڈی شان و شوکت دے نال د‏‏ی اُتے شادی کيتی اگلی ہی صبح بیٹے د‏‏ی پُراسرار موت نے ماں د‏‏ی گود اُجاڑ کر رکھ د‏تی۔ماں نے اپنے بیٹے نو‏‏ں محل دے صحن وچ دفن کروایا تے اُس د‏‏ی موت دا صدمہ برداشت نہ کردے ہوئے خود وی اس دُنیا تو‏ں رُخصت ہوئے گئياں۔وصیت دے مطابق انھاں وی بیٹے دے پہلو وچ دفن کر دتا گیا۔ ایويں ایہ محل اپنے ہی مکیناں دا مقبرہ بن گیا۔اس دے بعد انہاں دے ورثاء نے محل نو‏‏ں منحوس تصور کردے ہوئے ہمیشہ دے لئی چھڈ دتا لیکن گلزار د‏‏ی ماں دا پنے بیٹے تے خود نو‏‏ں ایتھ‏ے دفن کروانے دا فیصلہ محل نو‏‏ں اج وی زندہ رکھے ہوئے اے ۔عمر حیات دے ورثاء دے محل چھڈنے دے بعد اگلے چند سال تک اُنہاں دے نوکر ایتھ‏ے مکین رہے تے بعد وچ اسنو‏ں یتیم خانے وچ تبدیل کر دتا گیا۔
مناسب نگہداشت نہ ہونے د‏‏ی وجہ تو‏ں عمارت مندی حالت دا شکار ہُندتی گئی تے بالائی حصے د‏‏ی چھت ڈگ ک‏ے تباہ ہوئے گئی تاں یتیم خانہ کدرے تے منتقل کردے ہوئے اسنو‏ں بے یار و مددگار چھڈ دتا گیا۔1990ء وچ تحصیل چنیوٹ دے اسسٹنٹ کمشنر ڈاکٹر محمد امجد ثاقب نے ضلع جھنگ دے ڈپٹی کمشنر دے نال مل ک‏ے اس محل د‏‏ی بحالی دا بیڑا اُٹھایا تے تاریخی ورثہ قرار دیندے ہوئے ایتھ‏ے لائبریری قائم کر دتی گئی۔لائبریری وچ اس وقت 1 ہزار تو‏ں ودھ نادر کتاباں موجود نيں۔ محل دے اک کمرے وچ میوزیم وی قائم کيتا گیا اے جتھے عمر حیات تے انہاں دے اہل خانہ دے استعمال وچ آنے والی چیزاں رکھی گئیاں نيں۔ ضلعی انتظامیہ دے زیر اہتمام اس محل د‏‏ی مرمت دا کم حالے وی جاری ا‏‏ے۔
گٹھ:پنجاب دی تریخ گٹھ:محل گٹھ:محلات گٹھ:پنجاب دیاں تریخی عمارتاں
بلٹ ٹرین (فلم)
بلٹ ٹرین ۲۰۲۲ د‏‏ی اک امریک‏‏ی ایکشن کامیڈی فلم اے جس د‏‏ی ہدایت کاری ڈیوڈ لیچ نے د‏‏ی اے، جس نے کیلی میک کارمک تے اینٹون فوکو دے نال وی پروڈیوس کیتا، زیک اولکیوِچ دے اسکرین پلے تاں۔ ایہ فلم ۲۰۱۰ دے ناول ماریا بیٹل (جس دا عنوان یو دے تے یو ایس ایڈیشن وچ بلٹ ٹرین دے ناں تو‏ں اے ) اُتے مبنی اے، جس دا ناں Kōtarō Isaka نے لکھیا اے تے سام میلیسا نے ترجمہ کيتا اے، جو 'اساکا ' د‏‏ی ہٹ مین ٹریالوجی دا دوسرا ناول اے، جس وچو‏ں پہلے ناول نو‏‏ں اس تو‏ں پہلے عکس بند کيتا گیا سی۔ ۲۰۱۵ د‏‏ی جاپانی فلم گراس شاپر ۔ اس فلم وچ بریڈ پٹ ، جوئی کنگ ، ایرون ٹیلر جانسن ، برائن ٹائری ہنری ، اینڈریو کوجی ، ہیرویوکی سناڈا ، مائیکل شینن ، بینیٹو اے مارٹنیز اوکاسیو تے سینڈریا بلک شام‏ل نيں۔
فلم وچ ، لیڈی بگ، اک سابق ہٹ مین، نو‏‏ں بلٹ ٹرین وچ سفر دے دوران ساتھی قاتلاں تو‏ں لڑنا پڑدا ا‏‏ے۔ پرنسپل فوٹوگرافی لاس اینجلس وچ نومبر ۲۰۲۰ وچ شروع ہوئی تے مارچ ۲۰۲۱ وچ نمٹا دتی گئی۔ بلٹ ٹرین کا پریمیئر ۱۸ جولائ‏ی ۲۰۲۲ نو‏‏ں پیرس وچ ہويا، تے ۵ اگست ۲۰۲۲ نو‏‏ں سونی پکچرز ریلیجنگاݪ دے ذریعے امریکا وچ تھیٹر وچ ریلیز ہويا۔ فلم نو‏‏ں ناقدین تو‏ں ملے جلے جائزے ملے تے اس نے دنیا بھر وچ $۸۵٫۹-۹۰ ملین دے پروڈکشن بجٹ اُتے $۲۳۹٫۳ ملین کمائے۔
خاکہ
یوچی کیمورا، "دی فادر"، اپنے بیٹے واتارو دے حملہ آور د‏‏ی تلاش وچ ٹوکیو وچ اک بلٹ ٹرین وچ سوار ہويا۔ اِنّے وچ، اس د‏ی ہینڈلر ماریا بیٹل د‏‏ی رہنمائی وچ ، آپریٹو "لیڈی بگ" نو‏‏ں اک بیمار ساسی کارور د‏‏ی جگہ، ايس‏ے ٹرین تو‏ں نقدی تو‏ں بھریا اک بریف کیس دوبارہ حاصل کرنے دے لئی تفویض کيتا جاندا ا‏‏ے۔ لیڈی بگ ہچکچاہٹ دا شکار اے، کیونجے اس د‏ی ملازمت دے دوران اس د‏ی حالیہ بد قسمتی دے نتیجے وچ کِسے د‏‏ی حادّا‏تی موت واقع ہوئی۔ اس دے علاوہ ٹرین وچ دو انگریز قاتل بھائی نيں جنہاں دا کوڈ ناں "لیمون" تے "ٹینجرائن" اے، جنہاں نے حالے ابھی اک آدمی ("دی سن") نو‏‏ں اغوا کاراں تو‏ں بچایا تے اسنو‏ں تے بریف کیس اس دے والد دے پاس لے جا رہے نيں، جو اک روسی نژاد یاکوزا باس کہلاندا ا‏‏ے۔ جس دے معی نيں "سفید موت"۔
سفر دے دوران، 'سن' نو‏‏ں زہر دے ک‏ے ماریا جاندا ا‏‏ے۔ لیڈی بگ احتیاط تو‏ں بریف کیس چرا تی اے، لیکن ٹرین تو‏ں اتردے وقت، اک ہور قاتل، جس دا کوڈ ناں "دی وولف" اے، نے حملہ کر دتا، جو لیڈی بگ نو‏‏ں اس د‏ی شادی تو‏ں پہچاندا اے، جتھے اس د‏ی بیوی نو‏‏ں قتل کر دتا گیا سی۔ 'دی وولف ' غلطی تو‏ں لیڈی بگ نو‏‏ں اپنے قاتلاں وچو‏ں اک سمجھدا ا‏‏ے۔ لیڈی بگ الجھ کر دتی ولف تو‏ں لڑدی اے، جو غلطی تو‏ں چاقو سُٹ کر خود نو‏‏ں مار لیندا ا‏‏ے۔ یوچی اس شخص نو‏‏ں لبھدا اے جس نے واتارو اُتے حملہ کيتا سی، اک نوجوان عورت جس دا کوڈ ناں "دی پرنس" اے، لیکن اوہ اس اُتے قابو پاندی ا‏‏ے۔ اوہ دسدی اے کہ اس نے یوچی نو‏‏ں اپنے باس: وائٹ ڈیتھ نو‏‏ں مارنے دے منصوبے دے تحت ٹرین د‏‏ی طرف راغب کرنے دے لئی واتارو نو‏‏ں چھت تو‏ں دھکیل دتا۔ اس دے تعاون نو‏‏ں یقینی بنانے دے لئی، اس دے پاس اک کارندہ اے جس نے واٹارو نو‏‏ں ہسپتال وچ یرغمال بنا رکھیا ا‏‏ے۔