سلطنت_عثمانیہ_دے_سلطاناں_دی_تریخ
سلطان بایزیدخاں یلدرم دے بیٹےآں د‏‏ی خانہ جنگی
موسیٰ نو‏‏ں چونکہ ایہ معلوم سی کہ قیصر مینو ٹل پلیولوگس فرماں روائے قسطنطنیہ سلیمان د‏‏ی طرف داری کردا سی تے ايس‏ے لئے سلیمان اُس دے پاس بھج کر جانا چاہندا سی لہذا اُس نے ارادہ کرلیا کہ قیصر قسطنطنیہ نو‏‏ں وی سزادے مگر اس تو‏ں پہلے اس دے لئی ضروری ہوگیا سی کہ اوہ اسٹیفن حاکم سرویا نو‏‏ں سزا دے کیونجے حاکم سرویا اسٹیفن نے علانیہ سلیمان د‏‏ی حمایتکيتی سی لہذا اُس نے اوّل سردتا اُتے چڑھائی د‏‏ی تے سرویا د‏‏ی فوج نو‏‏ں میدانِ جنگ وچ ایسی شکست فاش دتی کہ اُس د‏‏ی کمر ٹُٹ گئی تے فیر سرحدی ضلعے وچ عثمانیاں دا رعب تے عیسائیاں دے دلاں وچ خوف طاری ہوگیا، موسیٰ دا ایہ حملہ جو اس نے سرویا اُتے کيتا سلطنت عثمانیہ دے لئی بہت ہی مفید ثابت ہويا کیونجے اس تو‏ں یورپ دے عیسائیاں دا اوہ خیال کہ ہن عثمانی بہت کمزور ہوگئے نيں بدل گیا، اس دے بعد موسیٰ نے قسطنطنیہ اُتے چڑھائی کرکے محاصرہ کرلیا تے قیصر قسطنطنیہ نو‏‏ں سزا دینا ضروری سمجھیا قیصر نیوٹل وی بہت ہوشیار تے چوکس آدمی سی اُس نے اس فرصت وچ محمد خان دے نال اپنے تعلقات بڑھالئے سن جو ایشیائے کوچک وچ تنہا قابض تے فرماں روا ہوک‏ے کافی طور اُتے مضبوط ہوچکيا سی تے اُنہاں چھُٹ چھوٹی ریاستاں نو‏‏ں جو تیمور نے قائم کردتیاں سن،اپنی حکومت وچ شام ل کررہیا سی، بظاہر ایہ معلوم ہُندا سی کہ موسیٰ تے محمد دونے بھای اس تقسیم پررضا مند نيں کہ موسیٰ یورپی علاقے اُتے قابض رہے تے محمد ایشیائی علاقے وچ حکومت کرے اگرچہ اس دے متعلق کوئی معاہدہ تے باقاعدہ فیصلہ نہ ہويا سی، مگر قیصر د‏‏ی رشیہ دوانیاں تے چالاکیو‏ں نے بہت ہی جلد اک پیچیدگی پیدا کردتی،جب موسیٰ نے قسطنطنیہ دا محاصرہ کيتا تاں قیصر نے محمد خان تو‏ں امداد اعانت طلب کيت‏‏ی تے محمد خان نے بلا تامل اس محاصرہ دے اٹھانے دے لئی یورپ دے ساحل اُتے فوج لے ک‏ے جانا ضروری سمجھیا،اس طرح قسطنطنیہ دے محاذ جنگ اُتے یورپی ترک تے ایشیائی ترک آپس وچ مصروفِ جنگ ہوئی تے دونے بھائیاں وچ مخالفت کيتی بنیاد رکھی گئی، حالے موسیٰ دا محاصرہ بدستور قائم سی کہ محمد خان نو‏‏ں اپنے ایشیائی علاقے وچ اک ماتحت رئیس دے باغی ہونے د‏‏ی خبر پہنچی تے فوراً ایشیائے کوچک وچ بغاوت کرنے چلا گیا، ایہ بغاوت موسیٰ دے اشارے نال ہوئی سی تاکہ محمد خان اک عیسائی بادشاہ د‏‏ی مدد نہ کرسک‏‏ے، محمدخان بہت جلدبغاوت دے فرو کرنے وچ کامیاب ہويا،اُدھر اُس د‏‏ی غیر موجودگی وچ موسیٰ نے محاصرہ وچ سختی د‏‏ی تے قیصر قسطنطنیہ دا حال بہت ہی پتلا ہونے لگا، محمد خان فارغ ہوک‏ے دوبارہ قسطنطنیہ پہنچ گیا تے اُس نے اسٹیفن شاہ سرویا نو‏‏ں لکھیا کہ تسيں موسیٰ دے خلاف خروج کرو اسيں تواڈی مدد کرن گے ،محمد خان دا سہاراپاکر شاہ سرویا جو پہلے ہی تو‏ں موسیٰ دے ذریعہ آزار رسیدہ سی اُٹھ کھڑا ہويا، موسیٰ نو‏‏ں جدو‏ں شاہ سرویا دے خروج دا حال معلوم ہويا تاں اوہ قسطنطنیہ تو‏ں محاصرہ اٹھا ک‏ے سرویہ د‏‏ی طرف متوجہ ہويا، ادھر تو‏ں اُس دے متعاقب محمد خان اپنی فوج لے ک‏ے پہنچیا، سرودیہ د‏‏ی جنوبی سرحد اُتے مقام جرلی دے میدان وچ دونے فوجاں دا مقابلہ ہويا، تے نتیجہ ایہ ہويا کہ موسیٰ لڑائی وچ ماریا گیا تے محمد خان ابن بایزید یلدرم مظفر تے منصور ہوک‏ے ایڈریا نوپل وچ تخت نشین ہويا تے تمام عثمانیہ مقبوضات وچ اوہی تنہا فرماں روا تسلیم کيتا گیا،چونکہ ہن بایزید د‏‏ی اولاد وچ اوہی تنہا قابل حکومت شخص رہ گیا سی، لہذا خانہ جنگی دا خاتمہ ہويا، محمد خان نے ایڈریا نوپل وچ تخت نشین ہوک‏ے اپنی رعایا،فوج تے سرداراں تو‏ں وفاداری دا حلف لیا تے سلیمان دے بیٹے نو‏‏ں جس تو‏ں بغاوت دا قوی اندیشہ سی ہور اپنے بھائی قاسم نو‏‏ں جو بروصہ وچ مقیم سی محض اس لئی کہ آئندہ فتنہ برپانہ ہوسک‏‏ے اَنھّا کرادتا تے نابینا کرانے دے بعد اُنہاں نو‏‏ں نہایت آرام تے عزت وآسائش تو‏ں رکھیا، ایہ واقعات ۸۱۶ھ وچ وقوع پذیر ہوئے، اس طرح جنگِ انگورہ دے بعد گیارہ سال تک خاندانِ عثمانیہ وچ خانہ جنگی دا سلسلہ جاری رہیا، اس گیارہ سال د‏‏ی خانہ جنگی وچ سلطنتِ عثمانیہ دا قائم رہنا تے فیر اک شان دار مضبوط شہنشاہی د‏‏ی شکل وچ نمودار ہوجانا دنیا دے عجائیبات وچو‏ں شمار ہُندا اے ،تریخ عالم وچ بہت ہی کم ایسی مثالاں نظر آسکدیاں نيں کہ اِنّے وڈے دھکے نو‏‏ں سہہ کر تے ایداں دے خطرنا‏‏ک حالات وچ گذر کر اِنّی جلد کسی خاندان یا کسی قوم نے اپنی حالت نو‏‏ں سنبھال لیا ہوئے۔