پنجابی_ڈراما
پنجابی ناٹک اتے تھیٹر دے بدلدے پرپیکھ
وساگت جاں شیلیگت پدھر تے پنجابی ناٹک دے بدلدے پرپیکھ تے چرچہ کریئے تاں پنجابی ناٹک لوکدھارا دی لائیو اتے درشک ساپیکھ لوک ناٹکی سٹائل توں اپنی شروعات کردا اے، جس وچ پاتر درشک نال جاری سدھا سنواد رچاؤندے ہن۔ مگر ساڈا جدید ناٹک آئی سی نندہ راہیں اکانگی/ناٹک دی ودھا توں اپنی شروعات کردا اے۔ اک خاص پرکار دے گندے ہوئے کتھانک نوں ویلے ستھان اتے کم دی ایکتا دے سوتر وچ بنّ کے حقیقت دا بھرم سرجدے ہوئے واقعے دے جاری اتے لڑیبدھّ ترقی وچوں اک مقررہ کلائیمیکس تک لے کے جانا ساڈے اس نوین ناٹک دا خاص سیٹ پیٹرن سی جو لما سماں پنجابی ناٹک دی مکھ دھارا رہا۔ اتھوں تک کہ اس سیٹ پیٹرن نوں توڑن والے ناٹک نوں پنجابی ناٹک دے پنڈت لما سماں ا-ناٹک دی سنگیا وی دندے راے۔ اس اپروکت پیٹرن وچوں ہی یروپ دے ناٹک دی طرحاں پنجابی ناٹک دیاں دو دھاراواں نکلیاں جنھاں نوں اسیں دکھانت اتے سکھانت دے ناں نال جاندے ہاں۔ مگر پنجابی ناٹک دے بدلدے ودھاگت پرپیکھ وچوں ودھا اتے سٹائل پکھوں وی وکھنڈن دا دور شروع ہویا اتے اس وکھنڈن وچوں کئی نویں ناٹکی روپ ہوند وچ آئے۔ ایہہ سارے ناٹکی روپ جدید ستھتیاں دی لوڑ وچوں آپمہارے پیدا ہوئے اتے جدید بہفی جیون حقیقت دیاں وکھ وکھ تنداں نوں اپنی ولکھن ودھاگت گنجائش راہیں پھڑن دا یتن کردے راے۔ جتھے کرتار سنگھ دگل دے ناٹک ‘اپرلی منزل’ توں چل کے سومپال ہیرے دے ‘داستانے دلّ’ ورگے نوین ناٹک کاراں دے اک پاتری ناٹکاں وچ ناٹک دا اکو اک مرکزی پاتر اپنی سویجیونی مولک تراسدک کہانی دا ناٹکی وکھیان کردا اے، اتھے پنجابی دے بہت سارے بال ناٹک صرف بال-نفسیات دے وکھ وکھ سروکاراں نوں پھڑنھ دی کوشش کردے ہن۔ دیدار سنگھ تے روندر روی ورگیاں دے شعری ناٹک، جگدیش فریادی تے جوگندر باہرلے ورگیاں دے سنگیت ناٹک تے حصہ سنگھ ورگیاں دے نرت ناٹک ترتیب وار شاعری، گیت-سنگیت تے نرت راہیں اپنے کتھّ نوں ابھویکت کردے ہن جد کہ ستیش کمار ورما ورگیاں دے موک ناٹکاں وچ کوئی بھاشائی سنواد نہیں ہندا بلکہ اس دی تھاں تے صرف سنکیت ہندے ہن جاں آوازاں ہندیاں ہن اتے جاں پھر سنگیت ہندا اے۔ کرتار سنگھ دگل ورگیاں دے ریڈیو ناٹک امورت پاتراں نوں اپنی دھنی طاقت راہیں مورت وچ رپانترت کردے ہن جد کہ گارگی دے ایکٹریس ورگے ٹی۔وی۔ ناٹک آڈیؤ تے ویوئل دے روپ وچ نویاں سمبھاوناواں والے جدید ناٹک ہن۔ روندر روی دے ‘روح پنجاب دی’ اتے مکھوٹے تے حادثے’ اتے ستیش کمار ورما دے ‘لوک مناں دا راجا’ ورگے بہو ودھائی ناٹک جدید دور دے مشرت ناٹکی روپ ہن جنھاں وچ اکو ویلے سکرین، پراجیکٹر، بینراں راہیں وڈئکاری مورت دکھائے جا سکدے ہن۔ پنجاب دیاں بہت ساریاں ٹیماں ولوں تیار کوریؤگراپھی ورگی ودھا کسے اک ناٹکی گیت جاں کجھ ناٹکی گیتاں دے بھاگاں نوں اڈیٹر کرکے تیار کیتی نوین ناٹکی ودھا اے جسدی سمچی پیشکاری سنگیتک ہندی اے۔ ‘کہانی دا ناٹک’ جاں ‘شاعری دا ناٹک’ اتے ‘ہور ودھاواں دا ناٹک’ بالکل ولکھن ناٹ روپ ہن جنھاں وچ کسے اک جاں کئی لکھاریاں دیاں کویتاواں تے کہانیاں نوں ستربدھّ کرکے ناٹکی رپانترن کیتا جاندا اے۔ جویں پنجابی وچ صرف دھالیوال ورگے نردیشکاں نے اتے گرشرن بھا جی اتے اجمیر سنگھ اؤلکھ ورگے ناٹک کاراں نے پاش، گربھجن گل، جوگا سنگھ اتے شو بٹالوی دیاں کویتاواں اتے وریام سندھو ورگے کئی کہانی کاراں دیاں کہانیاں تے مشتمل ناٹک لکھے ہن۔ اتھے ہی ‘ڈائریکٹر اتے ایکٹر دا ناٹک’ ورگیاں نویاں سمبھاوناواں دا آغاز ہندا اے جس وچ صرف دھالیوال، کیرتی کرپال، سیموئل جون اتے راج جوشی ورگے نردیشکاں اتے ابھلیڈراں نے حاصل سکرپٹاں نوں اپنے درسٹیکون توں پنر متاثر کرکے نویں ویژن دی تلاش کیتی اے۔ اپروکت ساریاں ناٹ ونگیاں پنجابی ناٹک دے اس نوین پرپیکھ دی پرتیندھتا کر رہیاں ہن جس وچ بدلدے ساہت اتے سوچ وچار دے دور وچ ودھاگت پدھر تے وڈیاں تبدیلیاں درشٹیگوچر ہو رہے ہن۔