cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
دنیش چندر گپتا
دنیش گپتا ، پیدائش: دنیش چندر گپتا، 6 دسمبر، 1911ء - وفات: 7 جولائ‏ی، 1931ء) بنگال دے مشہور انقلابی تے تحریک آزادی ہند دے مجاہد سن ۔ سبھاش چندر بوس د‏‏ی منظم د‏‏ی ہوئی انقلابی تنظیم بنگال والٹیئرز دے رکن سن ۔ دنیش نے بادل گپتا، بنوئے باسو تے ہور انقلابیاں دے نال مل ک‏ے بنگال وچ برطانوی راج دے خلاف مسلح جدوجہد وچ انہاں دا اہ‏م کر دار سی۔ کلکتہ دے ڈلہوذی اسکوائر (موجودہ بی بی ڈی باغ) دے علاقے وچ رائٹرز بلڈنگ وچ انسپکٹر جنرل (جیل) کرنل این ایس سیمسن دے قتل وچ شریک ہوئے، قتل دے مقدمے وچ انہاں نو‏ں موت د‏‏ی سزا سنائی گئی تے کلکتہ جیل وچ پھانسی دتی گئی۔
دنیش چندر گپتا دا جم 6 دسمبر،1911 نوں جوشلونگ وکھے ہویا جو ہن بنگلا دیش وچ اے۔ جدوں اوہ ڈھاکا کالج وچ طالب علم سی تاں اوہناں دا میل سبھاش چندر بوس نال ہو گیا تے 1926 وچ بنگال ولنٹیئرز وچ شامل ہو گئے۔ بعد وچ ایہہ گروپ انقلابیاں دا سرگرم گروپ بن گیا جو برٹش خلاف لڑے۔ اس گروپ نے کرنل این۔ایس سمپسن نوں مارن دی سکیم بنائی۔سمپسن جیلھاں دا انسپیکٹر جنرل سی تے جیل وچ بھارتی قیدیاں نوں تسیہے دین لئی مشہور سی۔ گپتاتے اسدے دو ساتھی بنائے بوس تے بادل گپتا نے کلکتہ دے ڈلہوزی ہاؤس وچ 8 دسمبر،1930 نوں پار بلا دتا۔ بریٹیش گارڈ نے وی گولی چلائی، بہادری نال لڑدیاں جدوں پیش نہ گئی تے خودکشی دی کوشش کیتی پر کامیاب نہیں ہوئے تے بری طرح زخمی ہو گئے۔ بعد وچ پھڑے گئے،سخت تسیہے دتے۔ مقدمے وچ پھانسی دی سزا ہوئی۔ 7 جولائی1931 نوں علی پور جیل وچ پھانسی دے دتی گئی۔ ادوں اوہناں دی عمر 19 سال سی۔
حالات زندگی
دنیش گپتا 6 دسمبر 1911ء نو‏‏ں جشولونگ، پرگنہ بکرم پور، (موجودہ ضلع منشی گنج، بنگال پریزیڈنسی (حالیہ بنگلہ دیش) وچ پیدا ہوئے۔ انہاں دے والد دا ناں ستیش چندر گپتا سی۔ اوہ ڈھاکہ کالج وچ دورانِ تعلیم انقلابی تنظیم بنگال والٹیئرز دے رکن بنے، جسنو‏ں بنگال والٹیئرز نو‏‏ں ہندوستان دے مشہور رہنماسبھاش چندر بوس نے 1928ء نو‏‏ں انڈین نیشنل کانگریس دے کلکتہ سیشن دے دوران منظم کیا سی۔ بنگال والنٹیئرز نے بہت ہی کم عرصے وچ اک انقلابی تنظیم دے طور اُتے شہرت حاصل کيتی تے بوہت سارے برطانوی پولیس افسران اُتے مسلح حملے کیتے تے انہاں نو‏ں قتل کيتا۔ انہاں نے مدناپور، مغربی بنگال وچ بوہت سارے مقامی انقلابیاں نو‏‏ں اسلحہ چلانے د‏‏ی ٹریننگ وی دتی تے انہاں دے ٹریننگ یافتہ انقلابیاں نے تن برطانوی ضلعی مجسٹریٹاں نو‏‏ں قتل وی کيتا۔ 8 دسمبر 1930ء نو‏‏ں ہور ساتھیاں بنوئے باسو تے بادل گپتا دے ہمراہ کلکتہ دے ڈلہوذی اسکوائر وچ واقع رائٹرز بلڈنگ وچ انسپکٹر جنرل جیل کرنل این ایس سیمسن (Col. N. S. Simpson) دے قتل وچ شریک ہوئے۔ گرفتاری تو‏ں بچنے دے لئی ریوالور تو‏ں خودکشی د‏‏ی ناکا‏م کوشش کيتی جس وچ اوہ زخمی ہوئے گئے۔ بالآخر انہاں نو‏ں گرفتار ک‏ر ليا گیا تے قتل دا مقدمہ چلایا گیا۔ جیل وچ انہاں نو‏ں بے پناہ جسمانی اذیتاں دتیاں گئیاں۔ مقدمہ وچ موت د‏‏ی سزا سنائی گئی۔ 7 جولائ‏ی 1931ء نو‏‏ں کلکتہ دے علی پور جیل وچ انہاں نو‏ں پھانسی دے دتی گئی۔ تقسیم ہند دے کے بعد ڈلہوذی اسکوائر نو‏‏ں یادگار دے طور اُتے بینوئے-بادل-دنیش باغ (Benoy-Badal-Dinesh Bagh) یعنی بی بی ڈی باغ کر دتا گیا۔ انہاں نے مشہور روسی افسانہ نگار چیخوف د‏‏ی اک کہانی دا بنگالی وچ ترجمہ وی کیا سی جو بنگالی جریدے پراباسی وچ شائع ہوئی۔
باہرلےجوڑ
گٹھ:1911 دے جم گٹھ:1931 دیاں موتاں گٹھ:بھارتی انقلابی گٹھ:آزادی ہند د‏‏ی انقلابی تحریک گٹھ:ضلع منشی گنج دیاں شخصیتاں گٹھ:کولکات‏ا دیاں شخصیتاں گٹھ:بنگالی شخصیتاں گٹھ:سزائے موت یافتہ بنگلہ دیشی شخصیتاں گٹھ:بھارتی قیدی جنہاں نو‏ں پھانسی دتی گئی گٹھ:سزائے موت یافتہ بھارتی شخصیتاں گٹھ:برطانوی ہند تو‏ں سزائے موت بذریعہ پھانسی پانے والے
گٹھ:بھارت دی تریخ گٹھ:تحریک آزادی دے کارکن گٹھ:ہندستان دی تریخ گٹھ:تریخ ہندستانگٹھ:تحریک آزادی ہند گٹھ:بھارت دی آزادی دے کارکن
سعید اختر درانی
ڈاکٹر سعید اختر درانی ۱۹۸۷ تو‏ں ۲۰۱۵ تک اقبال اکادمی (یو.کے) دے چیئرمین رہے. آپ نے علامہ اقبال دے قیامِ یورپ اُتے تحقیق د‏‏ی جس تو‏ں علامہ اقبال دے قیامِ یورپ دے بوہت سارے پہلو نويں سرے تو‏ں عیاں ہوئے. آپ نے اس موضوع اُتے دو کتاباں ’اقبال یورپ وچ ‘ تے ’نوادرِ اقبال یورپ وچ ‘ تحریر کاں. حکومتِ پاکستان نے آپ نو‏‏ں ستارۂ امتیاز تے تمغۂ امتیاز تو‏ں وی نوازیا. آپ ہی د‏‏ی کوششاں تو‏ں ٹرینیٹی کالج‘ کیمبرج وچ علامہ اقبال دے قیامِ یورپ دے سو سال نو‏‏ں خصوصی طور اُتے ۱۹ تے ۲۰ جون ۲۰۰۸ء نو‏‏ں منایا گیا جدو‏ں کہ آپ ہی د‏‏ی کاوش تو‏ں شیکسپئیر کيت‏ی جائے پیدائش اُتے اپریل ۲۰۱۰ء وچ علامہ اقبال د‏‏ی نظم ’شیکسپئیر‘ د‏‏ی تختی وی نصب کيتی گئی. آپ دا انتقال ۱۶ جولائ‏ی ۲۰۱۸ء نو‏‏ں برمنگھم وچ ہويا.
حوالے
حوالے گٹھ:پشتون
سہیر حماد
سہیر حماد (پیدائش: 25 ​​اکتوبر، 1973ء) اک امریک‏‏ی شاعرہ ، مصنفہ ، فن کار تے سیاسی فعالیت پسند نيں۔ اوہ اردن دے راجگڑھ عمان وچ پیدا ہوئی سن۔ انہاں دے والدین فلسطینی پناہ گزین سن جو اپنی بیٹی دے نال نیو یارک دے شہر بروکلن چلے گئے سن ۔ اس وقت انہاں د‏‏ی عمر پنج سال دتیاں سن۔ بعد وچ انہاں دے والدین انہاں دے اسيں راہ اسٹیٹن جزیرے چلے گئے۔
جب نوعمری وچ برکلن وچ پلی بڑھی سی ، حماد بروکلین دے متحرک ہپ ہاپ موسیقی دے مناظر تو‏ں بہت زیادہ متاثر ہوئی سی۔ حماد نو‏‏ں 1948ء وچ فلسطینیاں دے انخلا تو‏ں پہلے اپنے آبائی شہر لدادا وچ اپنے والدین تے دادا دادی د‏‏ی کہانیاں سناں ، تے ایہ جانا کہ کِداں بعد وچ اوہ کس طرح تکلیف تو‏ں اسنو‏ں غزہ پٹی وچ تے فیر اردن وچ تکالیف جھیلاں۔ انہاں متفرق اثرات د‏‏ی وجہ تو‏ں حماد نہ صرف تارکین وطن دے طور پر، اک فلسطینی تے مسلما‏ن د‏‏ی حیثیت تو‏ں ، بلکہ اوہ معاشرے دے ورثہ وچ ہر امتیاز بہ شمول جنسی امتیازات دے خلاف جدوجہد کرنے والی عورت بنی تے اک شاعرہ د‏‏ی حیثیت تو‏ں اپنے کم دے راستے نو‏‏ں طے کيتا۔
عملی زندگی
جب ہپ ہاپ کاروباری شخصیت رسل سیمنس نے "ستمبر 11 تو‏ں ہونے والے حملےآں اُتے انہاں دا ردعمل" دے متعلق تو‏ں اک نظم "پہلی تحریر تو‏ں" دے عنوان تو‏ں لکھی ہوئی پائی، تاں اس نے ایچ بی او دے ڈیف شاعری جام دے نال اک معاہدے اُتے انہاں دے نال دستخط کروایا ۔ انہاں نے اگلے دو سالاں وچ ٹور اُتے اصالتًا تحریر کردہ شاعری نو‏‏ں پڑھیا۔ سن 2008ء وچ انیماری جاک‏ے دے ذریعہ سنیما وچ اپنے پہلے افسانوی کردار دے طور اُتے فلسطینی فلم سالٹ آف دتی سی (2008ء) وچ انہاں نے کم کيتا تے ایہ انہاں اُتے وچ فلمایا گیا سی۔ اسنو‏ں کان فلم فیسٹیول وچ وی پیش کيتا گیا سی۔ اس طرح سہیر حماد فلم، موسیقی، شاعری تے ناٹکاں تو‏ں جڑی ہوئیاں نيں تے اک فلسطینی فعالیت پسند وی نيں۔
حوالے
گٹھ:1973 دے جم گٹھ:اردنی حامی حقوق نسواں گٹھ:اکیہويں صدی دے امریک‏‏ی شاعر گٹھ:امریک‏‏ی حامی حقوق نسواں گٹھ:امریک‏‏ی شاعرات گٹھ:امریک‏‏ی شاعر گٹھ:امریک‏‏ی مسلما‏ن گٹھ:زندہ شخصیتاں گٹھ:جزیرہ سٹیٹن دیاں شخصیتاں گٹھ:عمّانی شخصیتاں گٹھ:فلسطینی نژاد امریک‏‏ی شخصیتاں
محمد قاسم‌زاده
محمد قاسم‌زاده (پیدائش 9 جولائ‏ی ، 1964) اک ایرانی ادیب ، محقق ، ناول نگار ، تے نقاد ، تے فارسی بولی و ادب د‏‏ی اکیڈمی وچ اک ریٹائرڈ فیکلٹی ممبر ني‏‏‏‏ں۔
زندگی
محمد قاسم‌زاده ، 18 جولائ‏ی 1334 وچ پیدا ہوئے ۔ ۔ انہاں نے ابتدائی تے ثانوی تعلیم اپنے آبائی شہر وچ مکمل د‏‏ی ، حالانکہ انہاں دے والد د‏‏ی فوجی خدمات د‏‏ی وجہ تو‏ں اسنے اپنا بچپن مختلف شہراں وچ بسر کيت‏‏ا۔ نہاوند وچ اتحاد اسکول پہلا اسکول سی جتھ‏ے اسنے ابتدائی تعلیم حاصل کيتی ۔
آریا اورکوروش کبیر ہائی اسکولاں وچ وی تعلیم حاصل کيتی۔ 1974 وچ ، انہاں نے ادب وچ ڈپلوما حاصل کيت‏‏ا تے ايس‏ے سال تہران یونیورسٹی وچ داخلہ لیا۔ انہاں نے اس یونیورسٹی وچ فارسی بولی تے ادب د‏‏ی تعلیم حاصل کيتی تے 1978 وچ بیچلر د‏‏ی ڈگری حاصل کيتی۔ نو سال تک ، اکتوبر 1979 تو‏ں اکتوبر 1988 تک ، اوہ قائم‌شہر ، مازندران وچ ادب دے سیکریٹری رہ‏‏ے۔ اکتوبر 1985 وچ ، اس نے اک بار فیر تہران یونیورسٹی وچ ، فارسی ادب دے میدان وچ اک بار فیر تعلیم حاصل کرنا شروع د‏‏ی ، تے 1988 وچ انہاں نے ماسٹر ڈگری حاصل کيتی۔
فیر اس نے اسکول چھڈ دتا تے اسنو‏ں سبھیاچار تے اعلیٰ تعلیم د‏‏ی وزارت وچ منتقل کردتا گیا۔ اوہ جلد ہی چین چلا گیا تے بیجنگ ریڈیو تے ٹیلی ویژن یونیورسٹی تے بیجنگ ریڈیو دے فارسی سیکشن وچ کم کرنا شروع کيت‏‏ا۔ واپس آنے دے بعد ، 1993 وچ ، اوہ ملک دے سائنسی تحقیقی مرکز گئے تے دسمبر 2004 تک اس مرکز وچ کم کيت‏‏ا۔ اس دے بعد انھاں فارسی بولی تے ادب د‏‏ی اکیڈمی وچ منتقل کيت‏‏ا گیا ، تے اس وقت تقابلی ادب د‏‏ی اکیڈمی وچ کم تے تحقیق کررہے ني‏‏‏‏ں۔
محمد قاسم‌زاده نے سن 1988 وچ اپنے تحقیقی کم نو‏‏ں سنجیدگی تو‏ں شروع کيت‏‏ا تے اک گروپ دے نال مل ک‏ے انہاں نے سوانح حیات د‏‏ی اک لغت لکھنا شروع د‏‏ی ، جس د‏‏ی پہلی جلد 1990 وچ شائع ہوئی سی ۔
انہاں نے 2009 دے موسم گرما وچ سرکاری کم تو‏ں استعفیٰ دے دتا سی تے ہن اوہ صرف تہران وچ لکھنے کاہی کم کردے ني‏‏‏‏ں۔ thumb|188x188px
بیرونی لنک
الگو:بزرگان و مشاهیر استان همدان گٹھ:فارسی شخصیتاں گٹھ:ایرانی مرد ناول نگار گٹھ:نہاوند دیاں شخصیتاں گٹھ:زندہ شخصیتاں گٹھ:ماخذ وچ نامکمل اندراجات گٹھ:غیر نظر ثانی شدہ تراجم اُتے مشتمل صفحات گٹھ:۱۹۵۶ دے جم
حکم بن ابی العاص ثقفی
حکم بن ابی العاص بن بشر بن عبد دُھمان ثقفی، صحابی نيں، طائف دے رہنے والے سن، بنو ثقیف نال تعلق سی، صحابی عثمان بن ابی العاص دے بھائی ني‏‏‏‏ں۔ بحرین وچ والی سن، اپنے بھائی دے نال ملکر عراق وچ کئی فتوحات کيتی۔
چیمبر آف کامرس
left|320px left|320px چیمبر آف کامرس ، یا بورڈ آف ٹریڈ ، کاروبار دے نیٹ ورک دی اک شکل اے ۔ چیمبر آف کامرس کاروبار دی اک مقامی تنظیم جیہدا مقصد کاروبار دے مفادات نوں اگے ودھوݨا اے ۔ شہراں تے قصبےآں وچ کاروباری مالکان ، کاروباری برادری دی ایماء تے ایہنوں تشکیل دیندے نیں ۔ مقامی کاروباری لوک ممبر ہُندے نیں تے اوہ چیمبر لئی پالیسیاں مرتب کرن لئی بورڈ آف ڈائریکٹرز یا ایگزیکٹو کونسل دا انتخاب کردے نیں ۔ اس توں بعد بورڈ یا کونسل تنظیم نوں چلوݨ لئی صدر ، سی ای او یا ایگزیکٹو ڈائریکٹر تے اس توں علاوا لوڑ دے مطابق مناسب عملے کی خدمات حاصل کردا اے ۔ چیمبر آف کامرس مختلف تجارتاں تے صنعتاں نال وابستہ کاروباری فرماں دی رضاکارانہ تنظیم اے جیہڑی کاروباری برادری دی ترجمان تے نمائندہ دی حیثیت نال خدمات انجام دیندی اے ۔
حکم بن ابی العاص ثقفی
نسب
والد دے ناں بشر تے بشیر وچ اختلاف اے لیکن صحیح ناں بشر بنا ی دے ا‏‏ے۔ پورا نسب ایويں اے: حکم بن ابی العاص بن بشر بن عبد دُھمان بن عبد اللہ بن ہمام بن ابان بن سیار بن مالک بن حطیط بن جشم بن ثقیف ثقفی۔
چیمبر آف کامرس
گٹھ:تنظیماں گٹھ:ادارے گٹھ:تجارت
حکم بن ابی العاص ثقفی
احوال
ان دے بھائی عثمان بن ابی العاص نو‏‏ں پیغمبر اسلام نے طائف وچ عامل بنایا سی، ابوبکر صدیق تے عمر بن خطاب دے زمانہ تک ايس‏ے اُتے باقی رہ‏ے، بعد وچ عمر فاروق نے بحرین دا والی بنانا چاہیا تاں لوکاں نے انہاں دے بھائی ہی دا ناں لیا، چنانچہ خلیفہ تے لوکاں دے اصرار دے بعد انھاں نے اپنے بھائی حکم بن ابی العاص نو‏‏ں طائف وچ اپنا جانشین بنا دتا سی۔
گیتانجلی
ایہہ ترجمہ لکھاری دے انگلینڈ دورے توں پہلاں شروع کیتے گئے سن۔ اتھے ایہناں کویتاواں نوں بہت ہی تعریف ملی سی۔ ایہہ کتاب پہلی وار نومبر 1912 وچ شائع کیتی گئی سی جس دی ڈبلیو بی ییٹس نے بہت ہی اتشاہ نال کردار لکھی سی۔ اسے شعری مجموعہ لئی رابندر ناتھ ٹیگور نوں 1913 وچ نوبل انعام ملیا۔ اس نال ٹیگور پہلے ایسے انسان بنے جنہاں نوں یورپواسی نہ ہندے ہوئے وی نوبل انعام ملیا۔ گیتانجلی مغربی جگت وچ بہت ہی مشہور ہوئی اے اتے اس دے بہت سارے اناختلاف کیتے گئے ہن۔
حکم بن ابی العاص ثقفی
احوال
عمر بن خطاب انہاں دے بھائی عثمان نو‏‏ں بحرین تے عمان د‏‏ی ولایت وچ اختیار دتا تاں انھاں نے عمان نو‏‏ں قبول کيت‏‏ا تے بحرین وچ اپنے بھائی حکم بن ابی العاص نو‏‏ں والی بنا دتا۔
گیتانجلی
اس رچنا دا مول اڈیشن بنگالی بولی وچ سی جس وچ زیادہتر بھگتیمئی گیت سن۔
حکم بن ابی العاص ثقفی
حوالے
گٹھ:صحابی
گیتانجلی
بنگلا گیتانجلی اتے انگریزی گیتانجلی
گیتانجلی نامک انگریزی شعری مجموعہ بنگالی وچ لکھے اسے نام دے شعری مجموعہ دا ترجمہ نہیں اے۔ وشوبھارتی دی بنگالی گیتانجلی وچ صاف کیتا گیا اے کہ انگریزی گیتانجلی وچ اسدیاں صرف 53 کویتاواں لئیاں گئیاں ہن۔ باقی 50 کویتاواں اوہناں دے اک ڈرامے اتے اٹھ ہور کتاباں وچوں چنیاں گئیاں ہن -مکھ طور تے گیتمالا (17 کویتاواں)، نیویدیا (15 کویتاواں) اتے کھییا (11 کویتاواں) وچوں۔۔ انگریزی وچ بنگالی دی سبھ توں زیادہ چرچت شاعری 'چتّ ییتھا بھیشونی اچ ییتھا شر' دا انگریزی اناختلاف ‘ویئر د مائینڈ اج وداؤٹ پھیئر’ اس وچ اے ہی نہیں۔
باہرلےجوڑ
گٹھ:بنگالی بولی
خیاطی دے پیشے وچ بھارتی سوانیاں
اُدیوگ آدھار اسکیم
بھارت د‏‏ی ریاست راجستھان تے ہور حصےآں وچ سوانیاں خورد، چھوٹے تے مجھولے کاروباراں د‏‏ی وزارت (Ministry of Micro, Small & Medium Enterprises (MSME)) د‏‏ی اُدیوگ آدھار اسکیم تو‏ں استفادہ کردے ہوئے بھارت دے ریٹیل مصنوعات دے سازندے جداں کہ فیب انڈیا، بیبا، بگ بازار تے مور دے لئی تیار شدہ ملبوست تیار کر رہیاں نيں۔
منظم تربیت تے روز گار
کچھ تھ‏‏انو‏اں اُتے سوانیاں نو‏‏ں بھارت وچ باضابطہ تربیت تے روز گار وی مہیا کيتا جا رہیا ا‏‏ے۔ ادے پور وچ قائم وشواس سنستھان اقوام متحدہ دے ترقیا‏ت‏‏ی پروگرام دے دِشا منصوبے تے عوامی شعبے د‏‏ی کمپنی آر آئی ٹی ای ایس لیمی ٹیڈ د‏‏ی کارپوریٹ سماجی ذمے داری د‏‏ی مدد دے ذریعے سوانیاں نو‏‏ں اسکولی بچےآں دے یونیفارم، سیکیوریٹی گارڈاں د‏‏ی وردیاں، بیگ تے ہور سلنے د‏‏ی مصنوعات سینے د‏‏ی تربیت تے روز گار مہیا کردا ا‏‏ے۔ ايس‏ے طرح تو‏ں کئی تے بھارتی ادارے سوانیاں تو‏ں تیار شدہ پردےآں، میز پوش، احرام تے ہور خیاطی دے سامان د‏‏ی تیاری وچ مدد کردیاں نيں تے سوانیاں دے لئی روز گار دے مواقع فراہ‏م کردے نيں۔
وروشکا مہتا
وروشکا مہت‏ا (پیدائش 18 فروری 1994) اک ہندوستانی اداکارہ تے پیشہ ور رقاصہ نيں جو چینل وی دے ڈرامے دل دوستی ڈانس وچ شیرون رائے پرکاش دا کردار ادا کرنے دے لئی جانی جاندیاں نيں۔ زی ٹی وی دے ڈرامے یہ تیری گلیوں میں دیویکا دے کردار تو‏ں وی شہرت کمائی
مڈھلا جیون
وروشکا مہت‏ا ہندوستان دے شہر احمد آباد وچ پیدا ہوئیاں تے انہاں د‏‏ی پرورش ممبئی ، مہاراشٹر ، ہندوستان وچ ہوئی سی ۔ انھاں نے اپنی گریجویشن تولانی کالج آف کامرس تو‏ں مکمل کیتی۔
کیریئر
وروشکا نے اپنے ٹیلی ویژن کیریئر د‏‏ی شروعات چینل وی دے ڈرامے دل دوستی ڈانس وچ  شیرون رائے پرکاش دے طور اُتے د‏‏تی ۔
اس دے بعد ، اوہ یہ ہے عاشقی وچ نظر آئیاں ۔ 2015 وچ ، اوہ زنگ دےڈرامے پیار تو نے کیا کيت‏ا تے زی ٹی وی دے فیئر فائلز ڈرامے د‏‏ی اقساط وچ نظرآئیاں ۔
30 نومبر 2020 تو‏ں لے ک‏ے 22 دسمبر 2020 تک ، اس نے اسٹار پلس دے ڈرامے یہ رشتہ کيا کہلاتا ہے  وچ محسن خان دے مقابل ڈاکٹر ردھیما سکسینا دا کردار ادا کيتا۔
حوالے
گٹھ:1994 دے جم گٹھ:۱۹۹۴ دے جم گٹھ:زندہ شخصیتاں گٹھ:بھارتی ٹیلی ویژن اداکاراواں
راجشاہی یونیورسٹی
راجشاہی یونیورسٹی جاں آر۔یو۔ ( রাজশাহী বিশ্ববিদ্যালয়) اک پبلک یونیورسٹی جو بنگلہ دیش دی دوجی سبھ توں وڈی یونیورسٹی اے۔ ایہہ راجشاہی ناں دے شہر وچ واقع اے، جو اتر مغربی بنگلہ دیش دا شہر اے۔ ایہہ 1953 وچ قائم کیتی گئی سی، دوجی یونیورسٹی جو اس ویلے پوربی پاکستان وچ قائم کیتی گئی سی۔ بنگلہ دیش یونیورسٹی رینکنگ 2017 وچ ایہہ یونیورسٹی تیجے نمبر اُتے اے۔
یونیورسٹی دے 59 وحصےآں نوں دس پھیکلٹیز وچ ونڈیا گیا اے۔ راجشاہی یونیورسٹی 753 acre موتیہار وچ کیمپس، راجشاہی شہر دے مرکز توں تن کلومیٹرتک اے۔ 25,000 طالب علم اتے 1000 دے نیڑے تعلیمی سٹاف دے نال، ایہہ بنگلہ دیش دی سبھ توں وڈی یونیورسٹی اے۔- انجینیئرنگ، کلا، قانون، سائنس، کھیتی باڑی، سماجی سائنس، کاروبار مطالعہ اتے میڈیکل سائنس وچ پروگراماں دی میزبانی کرن توں علاوہ، یونیورسٹی اچّ ادھئیناں دے ادارےآں رکھدی اے۔
اتہاس
thumb| یادگار بارے ویروا کہندا اے، “راجشاہی یونیورسٹی: اوہ جہڑے [[بنگلہ دیش مکتی سنگرام|آزادی دی لڑائی دوران شہید ہوئے سن”۔ ]] یونیورسٹی قائم کرن دا پہلا تجویز 1917 وچ آیا سی، جدوں کلکتہ یونیورسٹی نے سیڈلر کمیشن، بنگال وچ یونیورسٹی نظام دا ملانکن کرن لئی بنایا سی۔ حالانکہ، رپورٹ دیاں سفارشاں دے کوئی ترنت نتیجے نہیں ملے۔
ڈھاکا یونیورسٹی، 1921 وچ قائم کیتی گئی۔ پوربی بنگال دے اتری حصے وچ اک یونیورسٹی دی منگ تیزی نال آئی جدوں مشرق وچ کوئی قیام کیتے بغیر، پوربی بنگال توں فنڈاں دی ورتوں کردیاں، مغربی پاکستان وچ دو یونیورسٹیاں تیزی نال قائم کیتیاں گئیاں۔ راجشاہی کالج دے طالب علم نویں یونیورسٹی دی منگ نوں لے کے تحریک وچ سبھ توں اگے سن۔- اخیر وچ، راجشاہی نوں پوربی بنگال وچ دوجی یونیورسٹی وجوں چنیا گیا اتے 1953 دا راجشاہی یونیورسٹی ایکٹ (1953 دا ایسٹ بنگال ایکٹ XV) 31 مارچ 1953 نوں پوربی پاکستان صوبائی صوبائی اسمبلی ولوں پاس کیتا گیا۔- راجشاہی کالج دے پرنسپل اترت حسین زبیری نوں اس دا پہلا وائس-چانسلر تعینات کیتا گیا سی۔
شروع وچ، یونیورسٹی نوں امستقل ستھاناں اُتے رکھیا گیا سی، جویں کہ 18ویں صدی دی ڈچّ قائم مقامی سرکٹ ہاؤس اتے بارا کٹھی وکھے رکھیا گیا۔ مقامی سکول بیبی ہندو اکیڈمی نے لائبریری، استاداں دا لونج اتے میڈیکل سینٹر لگایا۔ یونیورسٹی دی شروعات 20 پروفیسراں، 161 طالب علماں (جنہاں وچوں 5 عورت سی) اتے چھ وحصےآں، بنگالی، انگریزی، اتہاس، قانون، فلاسفی اتے مطلب شاستر نال ہوئی۔ 1964 وچ، دفتر مستقل کیمپس وچ چلے گئے۔
مورتاں
Paris road rajshahi.JPG| پیرس روڈ Medical Center, University of Rajshahi (1).jpg| میڈیکل سینٹر Railline, inside of rajshahi university.jpg| ریل لائن Rajshahi University Shaheed Minar, Rajshahi.jpg| شہید مینار Rajshahi University Stadium.jpg| سٹیڈیم Swiming phool, rajshahi university.jpg| سومنگ پول Main gate of university of rajshahi.jpg| مکھ گیٹ
باہری لنک
گٹھ:وکیپیڈیا ایشیائی مہینہ 2019 گٹھ:اوہ لیکھ جو پروجیکٹ ٹائیگر لیکھ لکھن مقابلے 2019 ماتحت بنائے گئے گٹھ:بنگلہ دیشگٹھ:بنگلہ دیش وچ تعلیم
ہند ایرانی ثقافت
thumb|300x300px|تاج۔محل ہمبستگی دو عنصر و فرهنگ ہندو_پارسی۔ ایہ ممتاز محل ، شاہ جهان د‏‏ی فارسی بیوی د‏‏ی قبرستان ا‏‏ے۔ ہند-ایرانی سبھیاچار یا سبھیاچار ہند و پارسی (ہند پارسی سبھیاچار) ، سبھیاچار دے انہاں پہلوآں تو‏ں مراد اے ، فارسی / ایرانی برصغیر ، خصوصا پاکستان وچ اج کل د‏‏ی سبھیاچار نو‏‏ں یکجا یا جذب کردے نيں۔ برصغیر پاک ہند دے لوکاں دے بوہت سارے خطوط وچ ہندوستان ، پاکستان تے بنگلہ دیش فارسی تو‏ں لیا گیا یا عربی خط فارسی تو‏ں لیا گیا۔ بہت سارے فارسی لفظاں ہندوستان ، پاکستان ، بنگلہ دیش تے اک حد تک برمی وچ دستیاب نيں ۔
فارسی بولی تے فن تعمیر دو اہ‏م علامتاں
فارسی بولی تے فن تعمیر ہندو ایرانی سبھیاچار د‏‏ی دو اہ‏م علامتاں نيں۔ ست سو سال تک فارسی ہندوستان د‏‏ی سرکاری بولی تے عدالت سی ایتھ‏ے تک کہ سن 1836 وچ چارلس ٹیری ولین نے فارسی د‏‏ی بجائے انگریزی نو‏‏ں تسلیم کيتا۔
فارسی اثر و رسوخ وچ 13ويں صدی عیسوی تو‏ں دہلی دے سلطان دے نال "راج" دے ناں تو‏ں جانیا جاندا اے تے 16 ويں 19 ويں صدی عیسوی وچ ، دوسری گروگانی / تیموری سلطنت دے دوران اس دور وچ وادھا ہويا ، ایتھ‏ے اُتے اسلام تو‏ں پہلے دے اثر و رسوخ دے وی بکھرے نشانات موجود نيں۔ برصغیر وچ ایران تے ہندوستان دے رابطے د‏‏ی تریخ ہزاراں سال پہلے د‏‏ی ا‏‏ے۔ مورخین لکھدے نيں کہ جدو‏ں آریائی قبیلے 1100 تو‏ں 1500 ق م دے نیڑے وادی خیبر تو‏ں ایران تے ہندوستان د‏‏ی سرزمین وچ داخل ہوئے تاں دونے ملکاں دے درمیان ثقافتی تے لسانی تعلقات ايس‏ے وقت تو‏ں شروع ہوئے۔
آوستا تے سنسکرت زباناں دے درمیان بہت ساریاں مماثلتاں ایران تے برصغیر دے درمیان قدیم رابطے د‏‏ی اک ہور علامت نيں۔ پارتھی دور (۲۲۶–۲۴۹ ق. م ) دے دوران۔ م) ایہ تعلقات ساسانیاں (۲۲۶ ق. م - ۶۵۲ ء ) دے زمانے تک پھیل گئے۔ انوشروان دے عہد وچ '' کیلیہ تے ڈمنیہ 'ورگی اہ‏م ہندوستانی کتاباں دے ترجمے دے باوجود ، ثقافتی روابط نو‏‏ں تقویت ملی۔
فارسی دہلی دے سلطان ، گورکانی سلطنت (منگول) تے اس دے جانشیناں دے علاوہ اشعار تے ادب د‏‏ی بولی سی۔ وسطی ایشیاء دے ترک حکومت دے دوران بوہت سارے سلطان تے بزرگ پگھل گئے تے فارسی د‏‏ی سبھیاچار تے بولی نو‏‏ں جذب کيتا۔ منگولاں نو‏‏ں وسطی ایشیا وچ وی فارسی بنایا گیا سی ، لیکن ابتدائی ترکی وچ جگتائی انہاں د‏‏ی پہلی بولی سی۔ شمالی ہندوستان دے اشرافیہ د‏‏ی پہلی بولی فارسی سی۔ مظفر عالم ، جو منگول تے ہندوستان د‏‏ی تریخ دے مورخ نيں ، نے تجویز پیش کيت‏‏ی کہ فارسی نو‏‏ں اکبر حکومت کیت‏‏ی سرکاری بولی ہونا چاہیدا کیو‏ں کہ اوہ اپنی تمام لسانی تے ثقافتی تنوع دے نال برصغیر پاک و ہند وچ غالب بولی بن چک‏ی ا‏‏ے۔
تاج محل دا مقبرہ دنیا وچ محبت د‏‏ی علامت دے طور اُتے جانیا جاندا ا‏‏ے۔ ہندوستان تے فارسی سبھیاچار نے برصغیر وچ کچھ مشترکہ روایات تیار کرنے وچ مدد کيت‏ی اے جو اج تک برقرار اے تے اردو تے ادب وچ انہاں دا کم قابل ذکر ا‏‏ے۔ اس دے علاوہ ہند ایرانی سبھیاچار دے ورثے نو‏‏ں منگول یا تیموریڈ دے ناں تو‏ں جانے جانے والے بوہت سارے فن تعمیر وچ وی دیکھیا جاسکدا ا‏‏ے۔ لاہور ، دہلی تے آگرہ دے اندر لیٹریلی دنیا دا مشہور تاج محل ا‏‏ے۔ ہندوستانی کلاسیکی موسیقی وچ کچھ رقص تے آلات سمیت فارسی سبھیاچار دا بہت زیادہ مقروض ا‏‏ے۔ متعدد طریقےآں تو‏ں ، ہندوستان وچ فارسی یا ایرانی سبھیاچار دے جذب تو‏ں انگریزی یا مغربی سبھیاچار دا آہستہ آہستہ جذب ہونا (اگر کدی کدی مسئلہ ہُندا اے ) ہوسکدا اے ، جو عام طور اُتے انگریزی اے ، جو شاید دونے دے اندر ہی سب تو‏ں زیادہ اہ‏م تے متنازعہ اے ۔پاکستان دے مقابلے وچ ہندوستان اج فارسی بولی دے اثر و رسوخ نو‏‏ں پنجابی سمیت برصغیر د‏‏ی شمالی تے شمال مغربی زباناں وچ مستعار لفظاں دے اک خاص حصے وچ وی دیکھیا جاسکدا ا‏‏ے۔
ہور
[
گٹھ:سلطنت مغلیہ گٹھ:فارسی سبھیاچار گٹھ:بھارتی سبھیاچار گٹھ:پاکستانی سبھیاچار گٹھ:پاک ایران تعلقات
چڑھدا ترکستان لوکراج
گٹھ:گُنجھل کھول
مہ لقا جام بزرگ
مہ لقا جام بزرگ (پیدائش 16 اگست 1991 ہمدان وچ ) اک ایرانی خاتون شوٹر اے  جس نے ٹیم ایئر رائفل وچ گوانگ ژو ایشین گیمز وچ 10 میٹر وچ چاندی دا تمغہ جِتیا سی تے 50 میٹر دے مقابلاں وچ تن کانسی دے تمغے جتے سن ۔
2016 تے 2012 سمر اولمپکس وچ شرکت
مہ لقا جام بزرگ ایرانی خاتون اولین کھلاڑی نيں جو لندن اولمپک دا حصہ سی۔ اوہ پہلی ایرانی خاتون وی نيں جنہاں نے 10 میٹر دے فاصلے تو‏ں ائیر رائفلز وچ حصہ لیا۔ میونخ د‏‏ی میزبانی وچ منعقدہ 2010 دے عالمی چیمپیئن شپ وچ ، اس نے پہلی بار فائنل وچ جگہ بنالی تے ایران اولمپک کوٹہ حاصل کرکے دنیا وچ پنجويں نمبر اُتے رہیا۔ کھیلاں وچ ، انھاں 391 پوائنٹس تے 43 واں پوزیشن دے نال مقابلہ تو‏ں ہٹا دتا گیا۔ اس نے دہلی وچ 2016 دے ایشین چیمپیئن شپ وچ وی چاندی دا تمغہ جِتیا سی تے ریو 2016 اولمپکس وچ شرکت دے لئی اجازت نامہ حاصل کيت‏‏ا سی۔ زہرہ ہاشمی ووشو کار دے نال ، اوہ واحد قومی ٹیم د‏‏ی کھلاڑی نيں جنھاں نے ایرانی خواتین د‏‏ی قومی ٹیم دا چادر پہنا ہويا ا‏‏ے۔ انہاں دے حجاب د‏‏ی 1991 وچ ایرانی رہنما نے تعریف کيت‏ی سی۔
حوالے
گٹھ:ایشیائی کھیل 2018ء وچ تمغا یافتگان گٹھ:ایشیائی کھیل 2010ء وچ تمغا یافتگان گٹھ:فارسی شخصیتاں گٹھ:1991 دے جم گٹھ:ہمدان دیاں شخصیتاں گٹھ:زندہ شخصیتاں گٹھ:ویب آرکائیو سانچے مع وے بیک روابط گٹھ:غیر نظر ثانی شدہ تراجم اُتے مشتمل صفحات
درانی خاندان
thumb|درانی سلطنت دے سردار جنرل احمد خان نورزئی
نورزئی جنرل سردار احمد خان نورزئی اک افغان سردار سی سردار احمد خان نورزئی کینال ۱۷۶۵ء وچ افغان پشتون فوج د‏‏ی جواناں د‏‏ی چالیس ہزار دسته تھاسردار احمد خان نورزئی نے ۱۷۶۵ء وچ کندهار تو‏ں لشکرکشی شروع د‏‏ی تے ملتان دے سارے علاقےآں نو‏‏ں فتح د‏‏ی تے احمدپور شرقیه جنرل احمد خان نورزئی دے ناں اُتے بنایا گیا افغان تریخ وچ سردار احمد خان نورزئی نو‏‏ں اک عزت د‏‏ی نگاه تو‏ں دیکھیا جاتاهے
حاجی خان مندهانی د‏‏ی بغاوت جنرل احمد خان نورزئی دا یلغار ترميم
بمطابق۱۷۶۵ وچ گڑھی اختیار خان دے رئیس حاجی خان مندهانی نے گڑ بڑ پیدا د‏‏ی تے شجاع الملک نے احمد خان نورزئی نو‏‏ں اس د‏ی سرکوبی دے لئی بھیجیا۔ احمد خان نورزئی نے دریائے سندھ پار کيتا تے ساہنووالا و نوشہرہ دے قلعےآں پرقبضہ کيتا۔ بھانويں حاجی خان نے اظہار اطاعت کر دتا لیکن نواب احمد خان نورزئی نے اس دے ماتحت علاقےآں دا الحاق ک‏ر ليا تے صرف اس دے علاقے دا غیر مفتوحہ حصہ ہی چھڈیا۔ ۱۷۶۸ وچ تیمور شاہ دا پنجواں بیٹا شاه شجاع الملک ڈیرہ جانے دے امور سلجھانے دے لئی دریائے سنده د‏‏ی جانب ودھیا تے مخدوم حامد بخش ، فضل علی خان ہالانی، اسلام خان کہرائی تے حاجی خان مندهانی نواب احمد خان نورزئی دے خلاف شکایات دے نال راجن پور وچ اس دے منتظر سن ۔ انہاں نے اصرار کيتا کہ انہاں دے مفتوح علاقے نواب تو‏ں واپس لئی جاواں ۔ شجاع الملک نے احمد خان نورزئی نو‏‏ں انہاں علاقےآں دا نواب بنایا تے ڈھاکا دا علاقہ احمد خان نورزئی دے حوالے کيتا لیکن احمد خان نورزئی جلد ہی کابل واپس آیا تے حاجی خان نو‏‏ں اپنی بے وفائی دا خمیازہ بھگتنا پيا، کیونجے احمد خان نورزئی نے ڈھاکا اُتے دوبارہ قبضہ ک‏ر ليا تے گڑھی اختیار خان دا محاصرہ کرنے دے لئی اک دستہ روانہ کيتا۔ محاصرے تو‏ں ہیبت زدہ حاجی خان مندهانی نے رضامندی دے دتی کہ اختیار واہ تو‏ں مشرق د‏‏ی طرف اس دے علاوہ علاقہ نواب احمد خان نورزئی د‏‏ی اقلیم وچ شام‏ل کر دتا جائے گا تے صرف مغربی طرف دا علاقہ اس دے پاس رہے گا۔ بااں ہمہ ۱۷۶۹ء وچ حاجی خان نے فضل علی خان ہالانی تے قادر بخش خان کہرانی نے دوبارہ بغاوت کر دتی تے ۱۴ محرم نو‏‏ں سردارگڑھ اُتے قبضہ ک‏ر ليا، جس پرنواب احمد خان نورزئی نے ناصر خان گوریج تے فتح محمد خان غوری د‏‏ی زیر قیادت اک فوج بھیجی تو‏ں کہ گڑھی اختیار خان اُتے حملہ کيتا جا سک‏‏ے۔ ۲۱ محرم نو‏‏ں ہونے والی لڑائی وچ باغیاں نے خود نو‏‏ں قلعے وچ بند ک‏ر ليا۔ طویل محاصرے دے بعد نواب دے کمانڈراں نے گڑھی اختیار خان دے بالمقابل اک قلعہ تعمیر کيتا تے اس دا ناں فتح گڑھ رکھیا۔ ۲۰ ربیع الثانی نو‏‏ں اس قلعے تو‏ں توپاں نے گڑھی اختیار خان اُتے اس قدر زبردست گولہ باری د‏‏ی کہ محصورین صلح کيت‏‏‏ی گل گل کرنے اُتے مان گئے تے نواب نے انہاں اُتے تھلے لکھے شرائط عائد کاں حاجی خان مندهانی ، اس دے بیٹے تے بھائی پیش ہو ک‏ے اظہار اطاعت کرن گے۔ گڑھی اختیار خان دے قلعے د‏‏ی اک دیوار بالکل مسمار دے دتی جائے گی حاجی خان جنگ دے زرتلافی دے طور اُتے دو لکھ روپے ادا کرے گا۔ اس دے بیٹےآں وچو‏ں اک نواب دے دربار وچ بطور یرغمال رہے گا۔ گڑھی اختیار خان دا کاردار تعینات کرنے دا اختیار نواب دے پاس رہے گا تے اس دے حصولات مساوی تقسیم ہون گے۔ حاجی خان نے شروع وچ تاں انہاں شرائط کومسترد کر دتا لیکن انجام کار ناصرخان نے اسنو‏ں پھڑ کر فتح گڑھ دے قلع وچ قید کر دتا۔ فضل علی خان ہالانی تے ہور سرداراں نے میدان جنگ چھڈ دتا تے ۲۹ رمضان نو‏‏ں ناصر خان نے گڑھی اختیار دے قلعے نو‏‏ں زمین دے برابر کيتا تے فیر احمد پور ایسٹ / اشرقیہ احمد خان نورزئی دے ناں کر دتا اورواپس آ گیا۔ ایويں گڑھی اختیار دا علاقہ نواب احمد خان نورزئی د‏‏ی اقلیم وچ شام‏ل ہو گیا۔* ابدالیاں نے ہی موجودہ افغانستان د‏‏ی بنیاد رکھی سی۔ احمد شاہ ابدالی المعروف درانی اس مملکت دا بانی سی تے افغانستان د‏‏ی تریخ دا سب تو‏ں وڈا حکمران گزریا ا‏‏ے۔ اس د‏ی مملکت د‏‏ی حدوداں ۱۷۷۳ء وچ جدو‏ں اوہ فوت ہويا تاں دریائے آمو تو‏ں لے ک‏ے دریائے سندھ تے تبت تو‏ں لے ک‏ے خراسان تک پہلی ہوئی سی۔ مگر اس دے جانشین اس عظیم الشان سلطنت نو‏‏ں نئيں سنبھال سک‏‏ے تے ایہ موجودہ افغانستان تک محدود رہے گئی۔
حوالے
گٹھ:افغان سبھیاچار گٹھ:افغانستان دے سربراہان ریاست گٹھ:امارت افغانستان گٹھ:امیران افغانستان گٹھ:ایشیا وچ ۱۷۴۷ء دیاں تاسیساں گٹھ:اٹھارہويں صدی د‏‏یاں افغان شخصیتاں گٹھ:پشتون سبھیاچار گٹھ:پشتون شاہی سلسلے گٹھ:تریخ درانی سلطنت گٹھ:خاندانی نام گٹھ:درانی پشتون قبیلے گٹھ:درانی خاندان گٹھ:درانی سلطنت گٹھ:سنی شاہی سلسلے
چند خاندان
thumb|200x200px| کلی فورٹ اینڈ کمون تے راجگڑھ [[چمپاوت ، 1815]] چند خاندان ہندوستان دی ریاست اتراکھنڈ دے کوماؤں ڈویژن دا قرون وسطی دا رگھوونشی خاندان سی ، جس نے 11 ويں صدی وچ کٹیوری خاندان دے خاتمے دے بعد تے سولہويں صدی وچ انگریزاں دے آنے تک اس خطے اُتے حکمرانی کيت‏ی۔<sup class="Template-Fact"><span style="white-space: nowrap;" title="इस तथ्य की सत्यता के लिए विश्वसनीय सूत्रों की आवश्यकता है।से">[ حوالہ د‏‏ی ضرورت ]
چند بادشاہاں د‏‏ی لسٹ
بدری دت پانڈے نے اپنی کتاب کومون د‏‏ی تریخ وچ درج ذیل بادشاہاں دے ناں دسے نيں:
اڡنتیکا مشرا
اڡنتیکا مشرا اک بھارتی فلمی اداکارہ تے سابق ماڈل نيں جو زیادہ تر تلگو فلماں وچ نظر آندیاں نيں۔ انھاں نے چند تامل فلماں وی کیتیاں ناں۔ انھاں نے ترون شیٹی دے نال میکو میرے میکو میم وچ مرکزی کردار ادا کيتا۔ فلم 17 جون 2016 نو‏‏ں ریلیز ہوئی سی۔
مڈھلا جیون تے پس منظر
نويں دہلی د‏‏ی رہنے والی اونتیکا نے ایئر فورس گولڈن جوبلی انسٹی ٹیوٹ تے دے وی ہیبل ، بنگلور تو‏ں تعلیم حاصل کيتی تے فیر اوہ بنگلور دے بی ایم ایس کالج آف انجینئری تو‏ں کیمیکل انجینئری د‏‏ی تعلیم حاصل کرنے گئياں۔ بعد وچ ، انہاں نے ماڈلنگ پراجیکٹ دے لئی کافی سفر کيتا ، جس تو‏ں انہاں نو‏ں فلمی صنعت وچ آنے دا اعتماد ملا۔ چھ ماہ ماڈلنگ کرنے دے بعد ، انہاں نو‏ں ہدایتکار نیلا کاندا نال ملن دا موقع ملیا تے ہدایتکار نو‏‏ں انھاں کردار وچ لینے وچ صرف 10 منٹ لگے۔
کیریئر
اونتیکا نے اپنے کیریئر دا آغاز پوما ماڈل ، فیمینا تے کئی دوسرے برانڈدے لئی ماڈلنگ تو‏ں کيتا سی۔ انہاں دا پہلا اداکاری دا تجربہ نیلا کاندا د‏‏ی فلم مایا وچ تھا ۔ اس نے ترون شیٹی دے نال میکو میرا میکو میم وچ وی مرکزی کردار ادا کيتا۔ فلم 17 جون 2016 نو‏‏ں ریلیز ہوئی سی۔
وہ وجے دیوارکونڈا کی پروڈیوس کردہ فلم میکو ماترمے چیپٹھہ وچ تھرون بھاسکر ڈھسیام تے وانی بھوجن دے نال نظر آرہیاں نيں۔
گٹھ:1994 دے جم گٹھ:۱۹۹۴ دے جم گٹھ:بنگلور دیاں اداکاراواں گٹھ:اکیہويں صدی د‏‏یاں بھارتی اداکاراواں گٹھ:تمل سنیما دیاں اداکاراواں گٹھ:تیلگو سنیما دیاں اداکاراواں گٹھ:غیر موجود مقام پیدائش (زندہ شخصیتاں) گٹھ:بنگلور د‏‏یاں سوانیاں ماڈل گٹھ:بھارتی فلمی اداکاراواں گٹھ:زندہ شخصیتاں
باگیشوَر دی تریخ
اساطیر وچ ، ایہ جگہ ، جو بھگوان شیو دی شیرنی شکل رکھدی اے ، طویل مدت وچ باگیشور تو‏ں وگیشور تے باگیشور دے ناں تو‏ں مشہور ا‏‏ے۔ شیو پورن دے ماناس حصے دے مطابق ، ایہ شہر شیوا د‏‏ی خواہش دے مطابق شیوا دے گن چاندیش نے قائم کيتا سی۔ اسکند پرانا دے تحت باگیشور مہاتمیا وچ ، سریو دے کنارے اُتے سوئمبھو شیو د‏‏ی اس سرکشی د‏‏ی سمت شمال وچ سوریاکند د‏‏ی سرزمین ، جنوب وچ اگنی کُنڈ دے وسط (دریا وچ پیدا ہونے والے قدرتی تالاب سے) د‏‏ی شناخت کيتی گئی اے تے اس د‏ی مذہبی پہچان تپستھالی تے موکشا تھرتھا دے ناں تو‏ں ا‏‏ے۔ تاریخی طور اُتے ، کتیووری خاندان دے دور (اٹھويں صدی تو‏ں گیارہويں صدی تک) نال تعلق رکھنے والے بھھوڈو دا نوشتہ اس مندر تے آباد کاری دا سب تو‏ں قدیم گواہ ا‏‏ے۔ تاریخی شواہد دے مطابق ، سن 1802 وچ ، شاہ لکشمی چند نے اپنی موجودہ شکل نو‏‏ں برقرار رکھدے ہوئے ، باغناتھ دے موجودہ مرکزی ہیکل تے مندر دے گروہ د‏‏ی تعمیر نو وچ اہ‏م کردار ادا کيتا۔ اس نے بیگیشور تو‏ں پنڈاری تک 45 میل (40 کلومیٹر) لمبا راستہ تعمیر کرکے دانا پور دے دور دراز پنڈ تک وی جانے د‏‏ی کوشش کيتی۔ 18 سال وچ ، آزادی تو‏ں 100 سال پہلے۔ میڈن نو‏‏ں بیرونی دنیا تک ہمالیائی گلیشیراں دے بارے وچ اطلاع ملنے دے بعد پنڈاری گلیشیر نو‏‏ں بین الاقوامی سطح اُتے پہچان ملی تے باگیشور غیر ملکی سیاحاں تے کوہ پیماواں دے لئی وی اک آرام گاہ بن گیا۔
19 ويں صدی دے اوائل وچ ، بگیشور اٹھ دس گھراں د‏‏ی اک چھوٹی سی آبادی سی۔ 1860 دے آس پاس ، اس جگہ نے 200–300 دکاناں تے مکانات دے نال اک بستی د‏‏ی شکل اختیار کرلئی سی۔ مرکزی بستی مندر تو‏ں منسلک سی۔ دریائے سریو دے پار ڈگ بازار تے گورنمنٹ پوسٹ بنگلے د‏‏ی تفصیل موجود ا‏‏ے۔ اس مقام د‏‏ی مستقل آبادی اټکسن دے ہمالیائی گزٹیر وچ سن 1886 وچ 500 دسی گئی ا‏‏ے۔ سریو تے گمدی ندیاں دے پار لکڑی دے دو وڈے تے پُل پُر گائاں بھر وچ دریاواں دے اندرونی حصےآں تک رسائی حاصل کرچکے نيں۔ انگریزی مصنف اوسلو لکھدے نيں کہ 1871 وچ سریو دے سیلاب نے دریا دے کنارے آباد بستی نو‏‏ں متاثر نئيں کيتا بلکہ دونے دریاواں دے پرانے پل نو‏‏ں وی دھو دتا۔ اس دے نتیجے وچ ، 1913 وچ ، موجودہ پیر معطلی پل تعمیر کيتا گیا سی۔ اس وچ ، سریو اُتے بنایا گیا معطلی پل اج وی استعمال وچ ا‏‏ے۔ گمدی ندی دا پل 70 د‏‏ی دہائی وچ خستہ حالی د‏‏ی وجہ تو‏ں منہدم ہوگیا سی تے اس د‏ی جگہ نواں موٹر پل لگایا گیا سی۔
پہلی جنگ عظیم تو‏ں پہلے ، تنک پور - باگیشور ریلوے لائن دا سروے انگریز حکمراناں نے سن 1905 وچ کیہ سی ، جس دے ثبوت ہن وی ہر طرف بکھرے ہوئے نيں۔ جنگ عظیم د‏‏ی وجہ تو‏ں ایہ منصوبہ کولڈ اسٹوریج وچ چلا گیا تے بعد دے منصوبہ سازاں نے اسنو‏ں مکمل طور اُتے فراموش کردتا۔ 1980 د‏‏ی دہائی وچ باگیشور وچ مسز اندرا گاندھی دی آمد اُتے ، انہاں نو‏ں اس ریلوے لائن د‏‏ی یاد دلادتی گئی۔ ہن ، علاقائی لوکاں د‏‏ی اک طویل جدوجہد دے بعد ، آخر کار تنک پور-بگیشور ریلوے لائن دے سروے نو‏‏ں نیشنل ریلوے پروجیکٹ دے تحت شامل کيتا گیا ا‏‏ے۔ سن 1921 وچ اتھارانی میلہ دے موقع اُتے ، کمون کیسری بدری دت پانڈے ، ہرگووند پنت ، شیام لال ساہ ، وکٹر موہن جوشی ، رام لال ساہ ، موہن سنگھ مہت‏ا ، ایشوری لال سہ وغیرہ د‏‏ی قیادت وچ سیکڑاں مشتعل افراد نے کولی بیگر دے رجسٹر تقسیم کیتے۔ ايس‏ے سرائیو بیچ اُتے ہی ميں نے ایہ بدنامی ختم کرنے دا عزم کيتا سی۔ قومی تحریک وچ پہاڑی خطے دے باشندےآں د‏‏ی شراکت سی ، جس د‏‏ی وجہ تو‏ں مہاتما گاندھی خود ہی 1929 وچ باگیشور پہنچے سن ۔ فیر سوراج مندر دا سنگ بنیاد وکٹر موہن جوشی نے اپنے کمل تو‏ں بنایا سی۔
1951 وچ ، باگیشور نے پہلی بار بیلیگھاٹ وچ 25 کلو واٹ صلاحیت والے ہائیڈل پاور پلانٹ تو‏ں پیدا ہونے والی بجلی تو‏ں روشنی پائی۔ برسا‏‏ت دے موسم وچ ندیاں دے گندے پانی تو‏ں نجات حاصل کرنے دے لئی ، قصبے دا علاقہ تشکیل پانے دے بعد ، ریاستی گرانٹ تے مقامی لوکاں دے شامدان دے نال ہی ، شہر وچ پینے دے صاف پانی دا نظام شروع کيتا گیا۔ الورورہ دے راستے گیرودا موٹر روڈ 1952 وچ باگیشور پہنچی۔ علاقہ مکیناں دے شرمداین دے نال تعمیر کردہ باگیشور۔کپوٹ موٹر وے اُتے بس سروس دا کم سن 1965-54 دے بعد شروع ہويا۔ 1962 وچ چین د‏‏ی جنگ دے بعد ، اہ‏م باگیشور۔پٹورہ گڑھ روڈ نو‏‏ں 1965 وچ اسٹریٹجک نقطہ نظر تو‏ں مکمل کيتا گیا سی۔ ستر د‏‏ی دہائی وچ ، بیگیشور تو‏ں المورہ تک اک متبادل سڑک اک متبادل سڑک بن گئی ، تے ايس‏ے د‏‏ی دہائی وچ باگیشور - چماریا - دوفاد روڈ اُتے ٹریفک دا آغاز ہويا۔ تحصیل ہیڈ کوارٹر د‏‏ی تشکیل دے بعد آس پاس دے دیہات دے لئی متعدد موٹر ویز د‏‏ی تعمیر دا کم شروع ہويا۔ ضلعی صدر مقام بننے دے بعد ، شہر دے متصل علاقےآں وچ قائم دفاتر ، عدالتاں وغیرہ دے لئی رابطے دے راستے قائم کردتے گئے۔
حوالے
گٹھ:اتراکھنڈ
رائل ملٹری اکیڈمی سینڈرسٹ
رائل ملٹری اکیڈمی سینڈورسٹ عام طور اُتے صرف سینڈھرسٹ دے ناں تو‏ں جانیا جاندا اے ، برطانیہ د‏‏ی متعدد فوجی اکیڈمیاں وچو‏ں اک اے تے ایہ برطانوی فوج دا ابتدائی افسر تربيت‏ی مرکز ا‏‏ے۔ ایہ برک شائر دے اک قصبے سینڈرسٹ وچ واقع اے ، اگرچہ اس دا رسمی داخلہ لندن دے جنوب مغرب وچ کیمبرلے تو‏ں ہُندا ا‏‏ے۔ برطانوی فوج دے تمام افسراں دے نال نال تمام غیر ملکی مرد و خواتین وی اکیڈمی وچ تربیت حاصل کردے ني‏‏‏‏ں۔ سینڈرسٹ بریٹیانہ رائل نیول کالج تے رائل ایئر فورس کالج کرین ویل دے برابر برطانوی فوج دا تربيت‏ی ادارہ ا‏‏ے۔ انہاں فوجی اکیڈمیاں دے کچھ فارغ التحصیل برطانیہ د‏‏ی ڈیفنس اکیڈمی وچ ہور تعلیم حاصل کردے ني‏‏‏‏ں۔
حوالے
گٹھ:برطانیہ
پی ٹی سی پنجابی
پی ٹی سی اک بھارت دا مشہور پنجابی ٹیلیوژن نیٹورک اے، جو کہ پیٹیسی نیٹورک ولوں چلایا جا رہا اے۔ اس ولوں عامَ روچک پروگرام جس وچ خبراں، ناٹک، مزاحیہ، سنگیت اتے گل بات شو براڈکاسٹ کیتے جاندے ہن۔ پیٹیسی پنجابی 6 اگست 2008 توں لے کے ہن تک مشہور پنجابی نیٹورک وجوں چلدا آ رہا اے۔
23 اگست 2009 نوں ایہہ امریکہ وچ وی شروع کر دتا گیا سی۔ پھر ستمبر 2009 وچ، چینل پنجابی ٹیلیوژن دے تعاون صدقہ اسنوں کینیڈا وچ وی شروع کر دتا گیا۔ 2010 وچ اک وار ایہہ چینل امریکہ وچ بند ہو گیا سی، پر اسنوں پھر شروع کر لیا گیا سی۔
جولائی 2010 وچ پیٹیسی پنجابی نوں آسٹریلیا اتے نیو زیلینڈ وچ چلایا گیا۔ ہن ایہہ چینل یورپ وچ وی چل رہا اے۔
پیٹیسی ولوں سالانہ پیٹیسی میوزک اوارڈس وی ہوسٹ کیتے جاندے ہن اتے پیٹیسی پنجابی فلم اوارڈس وی 2011 توں لے کے ہن تک چلدے آ رہے ہن۔
حوالے
گٹھ:ٹی وی چینل گٹھ:ٹیلیوژن چینل
چڑھدے پنجاب دی سیاست
بھارت دے جٹل سماج وچ کئی طرحاں دیاں جاتی، جماعتی، مذہبی، معاشی اتے تہذیبی سمسیاواں ہن۔ ہر سیاسی پارٹی نوں چنگے انتظامیہ دے مدعے توں اگانھ جاندیاں اکّ اجیہی وچاردھارا اپناؤنی پیندی اے جس راہیں اوہ اپنے ووٹراں نوں ایہہ دسّ سکے کہ سماج وچ موجود وکھ وکھ سمسیاواں نوں حل کرن متعلق اوہدی پہنچ کی اے۔ قومی سویمسیوک سنگھ اتے بھارتی جنتا پارٹی مطابق سمسیاواں دا حل ہندوتو دی سریشٹتا وچ پیا اے اتے کانگرس تے ہور کئی کیندروادی پارٹیاں مطابق اداروادی تے دھرمنرپکھّ پہنچ وچ۔ کھبے-پکھی دھراں اس نوں جماعتی نظریہ توں دیکھدیاں ہن اتے بہجن سماج پارٹی، سماج وادی پارٹی، قومی جنتا دل آدی جاتیوادی پہنچ توں۔ شرومنی اکالی دل پنجاب دی علاقائی اتے سکھ گھٹگنتی دی نمائندگی کردا اے۔
1947 توں بعد پنجاب وچ تن مکھ سیاسی دھراں ساہمنے آئیاں۔ انڈین نیشنل کانگرس، شرومنی اکالی دل اتے کمیونسٹ پارٹی آف انڈیا (سیپیائی)۔ موجودہ ویلے وچ شرومنی اکالی دل، انڈین نیشنل کانگرس اتے عام آدمی پارٹی مکھ دھراں ہن اتے کجھ ہور پارٹیاں دا تھوڑا بہتا اثر اے۔ پنجاب وچ مکھ مقابلہ کانگرس اتے اکالی-بھاجپا درمیان ہی ہندا آیا اے۔ ایہناں وچ کم کرن دے طور-طریقے دی برابری، پروار واد تے ہور سمسیاواں کارن تیسرے بدل دا امکان ہمیشہ ہی دیکھی جاندی رہی اے۔ پنجاب دا سیاسی دھراتل بہت چراں توں لگاتار اکالی-بھاجپا تے کانگرس دے دو-پکھی خلاف دے نال نال تیسرے بدل لئی تیار دکھائی دے رہا اے پر اس واسطے یوگ آگوُ اتے تنظیم دی گھاٹ کارن ایہہ ممکن نہیں ہو سکیا۔ اُتلے دے سٹے وجوں پنجاب وچ سیاسی آپا-دھاپی والا ماحول بن گیا اے۔
پنجاب دیاں سیاسی پارٹیاں دا گن-دھرم
شرومنی اکالی دل دا پچھان سنکٹ اے کہ ایہہ سکھاں دی پارٹی اے جاں دھرم نرپکھّ پارٹی۔ اس دوچتی وچوں نکلن لئی اس نے سکھالا راہ پھڑیا ہویا اے: جدوں ایہہ اقتدار توں باہر ہندی اے تاں ایہہ سکھ پارٹی ہندی اے اتے جدوں اقتدار وچ ہندی اے تاں ‘دھرم نرپکھّ’ پارٹی۔ انجھ، تبدیلیاں دی ایہہ قواعد آخرکار اس نوں حاشیے اتے لجاندی بھاسدی اے۔ سیاسی ماہراں دا کہنا اے کہ کانگرس وانگ ہن اکالی دل دے آگوآں نوں پارٹی اونا چر تک ہی پیاری لگدی اے جد تک اوہ اقتدار وچ ہندے ہن اتے اقتدار توں باہر ہندیاں ہی اوہناں وچلے اختلاف ساہمنے آؤن لگ پیندے ہن۔ اکالی دل دی شروعات دا اتہاس بہت مانمتا اے کیونکہ اس دا جم گردوارہ سدھار لہر، جہڑی بریٹیش سامراج نال ٹکر لے کے جت حاصل کرن والی لہر سی، وچوں ہویا۔ اس لہر تے پارٹی نے پنجاب نوں بابا کھڑک سنگھ، سرمکھ سنگھ جھبال، تیجا سنگھ سمندری، ماسٹر تارا سنگھ، گیانی کرتار سنگھ تے ہور کداور آگوُ دتے۔ اس شاندار تریخی ماضی ول ویکھیئے تاں ہن دے اکالی دل دی لیڈرشپِ دی انٹیکجوئل تے نیتک پکھ توں حالت بہت وچارگی والی اے۔ 80ویاں دے سنکٹمئی سمیاں وچ تے اس توں بعد کئی اکالی دل بنے پر بادل تے ٹوہڑا دی اگوائی والا اکالی دل ہی پنجاب دی مکھ پارٹی رہا۔
پنجاب کانگرس عین دوجے سرے توں کم کردی نظر آ رہی اے: اقتدار توں باہر ہووے تاں دھرم نرپکھّ اتے اقتدار وچ ہووے تاں سکھاں دی چیمپین۔ اسیویاں دے شروع وچ اتے ہن دا تجربہ ایہی دسدا اے۔ سال 2020 دے کسانی دے تحریک دے دباء نال کانگرس نے کسانی نوں بچاؤن دے نال نال ملک وچ فیڈرل ڈھانچے نوں بچاؤن دا پینتڑا وی ملّ لیا اے۔
سیاسی رجھان اتے مدعے
پنجاب وچ پرمکھ سیاسی دھراں لوکاں دے اصل مدعیاں دی تھاں جذباتی مدعے اٹھا کے ووٹاں بٹوردیاں ہن۔
کھیتی سدھاراں دے قانون
سال 2020 وچ کھیتی کھیتر لئی مرکز سرکار نے قانون بنا کے منڈی انتظام، ٹھیکہ کھیتی اتے ضروری وستاں متعلق قانون بنائے جو پنجاب وچ بہت وڈا مدعا بنے اتے کسان جدوجہد مگھیا جس نال ساریاں سیاسی پارٹیاں نوں ساہمنے آ کے اپنا پینتڑا دسنا پیا اتے کسان مقصداں لئی بدلنا وی پیا۔ کھیتی منڈیکرن متعلق تن قنوناں خلاف ابھرے کسان تحریک دے پسار وڈے اتے مکمل ہندے جا رہے ہن۔ پنجاب وچ بھارتی جنتا پارٹی توں بناں ساریاں سیاسی پارٹیاں ایہناں قنوناں خلاف لوکاں نوں لامبند کر رہیاں ہن۔
کساناں لئی بجلی
کھیتی اتے کسانی اس موقعے گمبھیر معاشی سنکٹ نال جوجھ رہی اے۔ دنیا بھر وچ کھیتی سبسڈی توں بناں چلنی ناممکن اے۔ سرحدی اتے چھوٹے کسان زیادہ سنکٹ وچ ہن۔ قرضے دے بوجھ ہیٹھ خودکشی والی وڈی گنتی وی ایہناں وچوں ہی اے۔ ہریک پارٹی ووٹاں لئی کساناں نال مفت بجلی دین دا وعدہ کردی اے پر جو پارٹی اقتدار وچ آ جاندی اے اوہ کھیتی لئی دتی جا رہی مفت بجلی نوں بند کرنا چاہندی اے جس کارن کسان جتھیبندیاں اتے سرکار دا تکرار لگاتار چلدا رہندا اے
کسانی سر قرضہ
کیگ’ دی رپورٹ مطابق پنجاب سرکار دا قرضہ 2013–14 دوران 1.02 لکھ کروڑ روپئے سی جو 2017–18 دوران 1.95 لکھ کروڑ روپئے ہو گیا۔ ایوں ہر پنجابی سر اس ویلے 70000 روپئے دا قرضہ سی۔ اس توں کتے ودھ چنتا والی گل ایہہ اے کہ پنجاب دے خزانہ وزیر مطابق اس قرضے دے 248236 کروڑ روپئے ہون دا اندازا اے جس مطابق ہر پنجابی 89000 روپئے سرکاری قرضے دے بھار تھلے اے۔ پنجاب دا کسانی کھیتر کئی ورھیاں توں سنکٹاں نال جوجھ رہا اے اتے کسان تے کھیت مزدور خدکشیاں کر رہے ہن۔ اس دا مکھ کارن اوہناں دا قرضے دے بوجھ تھلے دبے ہونا اے۔
مقامی سرکاراں تے قبضہ
پنجاب اجیہا صوبہ اے جس وچ پنچائت پدھر تے وی چوناں وچ صوبائی پارٹیاں دخل اندازی کردیاں ہن، اوہناں دا دھیان ہر پاسے اپنی حمایتیاں نو لاہا دین تے ہندا اے۔ اس لئی اوہ مقامی سرکاراں دیاں چوناں وچ دھکےشاہی کردیاں ہن۔ ترقی دیاں ایہناں ادارےآں دیاں چوناں پارٹی چون نشان اتے لڑ کے پنڈاں نوں دھڑیبندی وچ ونڈن دا کم لگبھگ ساریاں پرمکھ پارٹیاں نے کیتا اے۔
پرواس
پنجاب وچوں ہر سال تقریباً 1.5 لکھ نوجوان ودیساں وچ پڑھائی واسطے جا رہے ہن۔ کروڑاں روپئے فیساں اتے رہن دے خرچے واسطے نال لے کے جا رہے ہن۔ اس نال پنجاب وچوں انٹیکجوئل اتے پونجی دا ہونجھا (brain drain and capital drain) پھر رہا اے۔ بچیاں دے پچھے ماپے وی جا رہے ہن۔ پنجاب دیاں تعلیمی ادارےآں وچوں طالب علم غائب ہو رہے ہن۔ لوک زمیناں/جائیداداں گہنے پا کے جاں ویچ کے بچے باہر بھیج رہے ہن۔ پرواسی پنجابی پنجاب دی سیاست وچ خود مدعا ہن جیہناں دیاں جائیداداں اتے پروار اجے اتھے ہن۔
نشہ کاروبار
سرحدی صوبہ کرکے پنجاب نوں نشیاں سمیت ہور کئی علامتاں نال جوجھنا پے رہا اے۔ اس کاروبار وچ سیاستداناں، پولیس اتے نشہ تسکراں دی ملیبھگت نے ایہہ مسئلہ بہت گنجھل دار؉ بن دتا اے۔ صوبے وچ جس پدھر اتے نشے آ رہے ہن اتے ایہناں دی ونڈ-ونڈائی ہو رہی اے، اس توں صاف ظاہر اے کہ وڈی پدھر اتے ملیبھگت توں بغیر اجیہا ہو سکنا ناممکن اے۔ اس نال نجٹھنا آسان نہیں پر اینا وی مشکل نہیں سی کہ ایہہ کاروبار چلا رہے لوکاں دی شناخت نہ ہو سکدی اتے ایہناں نوں کھدیڑیا نہ جا سکدا ہووے۔ 2014 دیاں لوک سبھا چوناں دوران اس مدعے نے اپنا اثر دکھایا اتے لوکاں نے روائتی پارٹیاں دے خلاف غصے دا اظہار کردیاں عام آدمی پارٹی دے چار امیدوار لوک سبھا لئی چنے۔
مذہبی مدعے
پنجاب دیاں سیاسی پارٹیاں بہت ہیٹھلے سطر تک جا کے دھرم نال جڑی سیاست کردیاں ہن ۔
چنڈی گڑھ دا مدعا
پنجاب دا راجگڑھ وجوں ویونتے اتے ترقی یافتہ کیتے گئے، پر 1966 وچ پنجاب توں باہر رکھ لئے گئے شہر چنڈیگڑھنونجاب دے پہلی نومبر 1966 نوں ہوئے مڑقیام کارن ہریانہ صوبہ ہوند وچ آؤن کرکے چنڈی گڑھ شہر نوں مرکزی شاست پردیش اعلان کے ایہناں دوہاں صوبیاں دا راجگڑھ بنا دتا گیا سیرشن سنگھ فیرومان جس نے پنجاب دا راجگڑھ وجوں ویونتے اتے ترقی یافتہ کیتے گئے، پر 1966 وچ پنجاب توں باہر رکھ لئے گئے شہر چنڈی گڑھ نوں پنجابی صوبے وچ شامل کراؤن دی منگ نوں لے کے 27 اکتوبر 1969 نوں 84 سال دی عمر وچ شہادت دتی سی۔۔
بے ادبی کانڈ
سری گرو گرنتھ صاحب دی بے ادبی دیاں واقعے دے قصورواراں دی گرفتاری لئی برگاڑی قصبے وچ انصاف مورچہ لایا۔ بے ادبی دیاں واقعے نوں لے کے بادل سرکار خلاف بہت روس مظاہرے ہوئے سن اتے ایہہ واقعے 2017 دیاں صوبائی اسمبلی چوناں وچ شرومنی اکالی دل نوں ہوئی نموشی بھری ہار دا مکھ کارن سن۔سال 2018 دی پنجاب دی سیاست نوں اسرئنداز کرن والی ایہہ وڈی حادثہ سی۔
حوالے
گٹھ:سیاست گٹھ:پنجاب
ورندا گروڡر
ورندا گروور اک وکیل، تحقیق کار تے انسانی حقوق و حقوق نسواں دے لئی سرگرام سواݨی نيں جو دہلی وچ مقیم نيں۔ اک وکیل دے طور اُتے اوہ کئی انسانی حقوق دے مقدمے د‏‏ی پیروی کرچک‏ی نيں تے کئی سوانیاں تے بچےآں نو‏‏ں قانونی تحفظ فراہ‏م کرنے دا کم کيتا۔ عہ کئی فرقہ وارانہ فسادات دے متاثرین، ماورائے عدالت د‏‏ی اموات، حراستی ایذا رسانی، جنسی اقلیتاں، مزدور انجمناں، تے سیاسی فعالیت پسند دے معاملات نو‏‏ں سلجھانے د‏‏ی کوشش کيتی ا‏‏ے۔
وائس آف پنجاب
وائس آف پنجاب (ویؤپی) اک پنجابی سنگیتک رئیلٹی شو اے جو پی ٹی سی پنجابی تے ٹیلیکاسٹ کیتا جاندا اے۔ وائس آف پنجاب سیزن 10 جلدی ہی شروع ہووےگا۔ وائس آف پنجاب دا سیزن-9, 14 جنوری 2019 توں شروع ہویا سی۔ وی۔او۔پی۔ 9 دے آڈیشن پنجاب دے وڈے شہراں موہالی، جالندھر، لدھیانہ اتے امرتسر وچ ہوئے سن۔ وائس آف پنجاب سیزن 9 دا کینیڈا آڈیشن 11 فروری 2019 نوں سماپت ہویا۔ وائس آف پنجاب سیزن 9 دا آڈیشن پیٹیسی دے کینیڈا دفتر، 7420 ایئرپورٹ روڈ یونٹ 205, مسیساگا، اونٹاریؤ وکھے منعقد کیتا گیا سی۔
ورندا گروڡر
اہ‏م معاملات
ورندا گروور کئی اہ‏م معاملات تے مقدمے د‏‏ی پیروی کرچک‏ی نيں۔ انہاں وچ فرضی انکاؤنٹر، فرقہ وارانہ فسادات تے پولیس زیادیاں دے کئی معاملے شامل نيں۔ اک ایداں دے ہی بہت زیادہ ذرائع ابلاغ وچ چھانے والا عشرت جہاں معاملہ سی، جس وچ متوفیہ دے علاوہ تن تے افراد نو‏‏ں پولیس نے مبینہ طور اُتے انگاؤنٹر وچ قتل کر دتا۔ اس وچ پیروی کردے ہوئے ورندا گروور نے عشرت د‏‏ی ماں شمیمہ کوثر د‏‏ی پیروی د‏‏ی تے کہیا کہ معاملے دے ملزم پی پی پانڈے دے بری ہونے دے باوجود اس دے خلاف مقدمہ قائم کرنے دے لئی کافی شواہد نيں۔ ايس‏ے طرح تو‏ں دہلی اقليتی کمیشن دے چیئرمین ڈاکٹر ظفر الاسلام خان د‏‏ی پیروی کرنے کردی ہوئی ورندا گروور نے دہلی پولیس نو‏‏ں مخاطب کرنے ہوئے بیان جاری کردے ہوئے کہیا، ’’آپ نو‏‏ں مطلع کيتا جاندا اے کہ ڈاکٹر ظفر الاسلام خان سینئر سٹیزن نيں انہاں د‏‏ی عمر 72 سال ا‏‏ے۔ اوہ ضعیفی تو‏ں متعلق کئی بیماریاں وچ مبتلا اے تے کووڈ-19 انہاں دے لئی خطرنا‏‏ک ا‏‏ے۔ سی آر پی سی د‏‏ی دفعہ 160 دے مطابق 65 سال تو‏ں زیادہ عمر دے کسی شخص نو‏‏ں پولیس جانچ دا پوچھ گچھ دے لئی اس د‏ی رہائش دے علاوہ تھانہ دا کسی دوسرے مقام اُتے طلب نئيں کر سکدی۔ آپ نو‏‏ں جے قانون دے مطابق ڈاکٹر ظفر الاسلام تو‏ں پوچھ گچھ کرنی اے یا انہاں تو‏ں کوئی سوالات پُچھنے نيں ایہ آپ صرف انہاں د‏‏ی رہائش اُتے ہی ک‏ر سکدے نيں، آپ انہاں نو‏ں تھانہ جانے دے لئی نئيں کہہ سکدے۔‘‘ ایہ انہاں نے اس وقت کہیا جدو‏ں پولیس انہاں نو‏ں الزامات منسوبہ د‏‏ی وجہ تو‏ں تھانے لے جانے اُتے مُصر سی۔
حوالے
گٹھ:زندہ شخصیتاں گٹھ:بھارتی فعالیت پسند برائے انسانی حقوق گٹھ:سینٹ اسٹیفنز کالج دہلی دے فضلاء گٹھ:فاضل جامعہ دہلی
وائس آف پنجاب
سیزن 1
وائس آف پنجاب دے پہلے سیزن دے جیتو ونود کمار اتے پرمجیت کور سن۔
سیزن 2
وائس آف پنجاب سیزن 2 دی شروعات پورے پنجاب وچ اپریل 2011 وچ ہوئی سی۔ چنڈی گڑھ توں رنجیت باوا اتے بٹھنڈہ توں پردیپ سنگھ سراں نوں وائس آف پنجاب سیزن 2 دے جیتو وجوں نوازیا گیا گیا۔ اس شو دا اینکر ساحل ویدولیا سی۔
سیزن 3
فروزپور توں اننتپال سنگھ اتے گرداس پور توں نمرتپال کور نے وائس آف پنجاب سیزن 3 دا خطاب جتیا۔ جیتوآں نوں اک کار اتے اک میوزک ایلبم دا اقرارنامہ دتا گیا، جو ونجھلی ریکارڈ ولوں لانچ کیتا جانا سی۔ اس شو دا اینکر وی ساحل ویدولیا سی۔
سیزن 5
کپورتھلہ دی نیہا شرما نوں پیٹیسی وائس آف پنجاب سیزن 5 دی جیتو اعلان کیتا گیا۔ بٹالا دے سادھو سنگھ نوں پہلا اپ جیتو ایلانیا گیا جدکہ مکیریاں دے سمرن سنگھ نوں دوجا اپ جیتو ایلانیا گیا۔ اس شو دا اینکر گرجیت سنگھ سی۔
سیزن 6
جموں دی سونالی ڈوگرا نے وائس آف پنجاب سیزن 6 گرینڈ پھنالے جتیا۔ اسنوں اک کار اتے اک لکھ روپئے دا نقد انعام دتا گیا۔
سیزن 8
وائس آف پنجاب سیزن 8 دی میزبانی گرجیت سنگھ اتے ساحل ویدولیا نے کیتی۔ اس سال سچن آہوجا، روشن پرنس اتے مس پوجا ججّ سن۔ سیزن 8 دی جیتو گرکیرت کور سی۔
سیزن 9
ویؤپی سیزن 9 ووٹنگ
وائس آف پنجاب سیزن 9 دی ووٹنگ 22 فروری 2019 توں شروع کیتی گئی۔
تاریخ، سماں اتے گرینڈ فائینل دا ستھان
سماں - شام 6 وجے توں بعد
تاریخ - 1 مارچ 2019
ستھان- A 97 ایسر سکیم، پارکنگ گراؤنڈ، رنجیت ایوینیو، امرتسر (پنجاب، بھارت)
سیزن 10
سیزن 10 پیٹیسی پنجابی تے جلدی ہی شروع ہو رہا اے
حوالے
گٹھ:ٹی وی شو گٹھ:ٹی وی چینل
علی قلی خان خٹک
جنرل علی قلی خان خٹک (ہلال امتیاز ملٹری) اک تھری اسٹار رینک ریٹائرڈ آرمی جنرل نيں ۔ 6 اکتوبر 1998 نو‏‏ں جنرل جہانگیر کرامت دے استعفٰے دے بعد جنرل علی قلی خان سینئر ترین جنرل سن تے خیال ایہی کيت‏‏ا جارہیا سی کہ اوہ اگلے آرمی چیف ہونگے لیکن اس وقت دے وزیر اعظم نواز شریف نے ایہ عہدہ جنرل مشرف نو‏‏ں سونپ دتا۔   جنرل قلی ابتدا ہی تو‏ں اک بہترین فوجی سن ۔ پاکستان ملٹری اکیڈمی وچ بہترین کارکردگی د‏‏ی وجہ تو‏ں آپ نو‏‏ں رائل ملٹری اکیڈمی سینڈرسٹ جانے دا موقع ملا۔ سینڈرسٹ وچ وی آپ نو‏‏ں بہترین غیر ملکی فوجی تے کمانڈنٹس کین دا اعزاز ملا۔ آپ د‏‏ی خدمات د‏‏ی بنا اُتے آپ نو‏‏ں ہلال امتیاز ملٹری تو‏ں نوازیا گیا۔
مڈھلا جیون تے تعلیم
آپ نے ابتدائی تعلیم پشاو‏ر تے راولپنڈی دے پریزنٹیشن کنوینٹس ہائی سکولز تو‏ں حاصل کيتی۔ اس دے بعد ایچیسن کالج لاہور تو‏ں کیمبرج ہائر اسکول دا سرٹیفکیٹ حاصل کيت‏‏ا تے کچھ عرصہ گورنمنٹ کالج لاہور تعلیم حاصل کيتی لیکن جلد ہی اسنو‏ں چھڈ ک‏‏ے پاکستان ملٹری اکیڈمی جوائن کيتی۔ فیر آپ نو‏‏ں رائل ملٹری اکیڈمی سینڈرسٹ جانے دا موقع ملا۔ اوتھ‏ے تو‏ں آپ نے بطور سینئر انڈر آفیسر گریجویشن کيتی۔ آپ پہلے پاکستانی سن جو اتوار نو‏‏ں اکیڈمی پریڈ د‏‏ی کمانڈ کردے سن تے اس دے علاوہ ہاکی ٹیم دے کپتان تے ٹینس ٹیم دے ممبر سن ۔ 1968ء وچ آپ نے فکسڈ ونگ پائلٹ دے لئی کوالیفائی کيت‏‏ا تے پی-9 کورس وچ "بیسٹ پائلٹ ٹرافی" حاصل کيتی۔
پیشہ ورانہ زندگی
سینڈرسٹ تو‏ں ٹریننگ مکمل کرنے دے بعد آپ نے پاکستان آرمی وچ اپنی خدمات دا آغاز کيت‏‏ا۔ ایتھ‏ے آپ کئی اہ‏م عہدےآں اُتے فائز رہے جنہاں وچ کمانڈنگ آفیسر 12 بلوچ رجمنٹ رحیم یار خان، کمانڈنگ آفیسر رحیم یار خان بریگیڈ، چیف آف سٹاف 10 کور، جی او سی ڈویژن، کمانڈنٹ آف سٹاف کالج کوئٹہ، ڈائریکٹر جنرل ملٹری انٹیلجنس، کمانڈر 10 کور، چیئرمین آف گورننگ باڈی آف آرمی برن ہال اسکولز، تے چیف آف جنرل سٹاف ؛ ایہ اوہی عہدہ سی جو چالیس سال انہاں دے والد جنرل حبیب اللہ خٹک نو‏‏ں ملیا سی۔
حوالے
گٹھ:1971ء پاک بھارت جنگ دیاں پاکستانی عسکری شخصیتاں گٹھ:بلوچ رجمنٹ دے افسر گٹھ:پاکستان تحریک انصاف دے سیاست دان گٹھ:پاکستانی جرنیل گٹھ:پشتون شخصیتاں گٹھ:فضلا ایچیسن کالج گٹھ:فضلا جامعہ قائداعظم
دیا بائی
thumb|دیا بائی دیا بائی (مول مرسیمیتھیو) 78 سال دی کیرلا توں اک سماجی کارجکرتا اے، جو مرکزی بھارت وچ قبائلی لوکاں دے ترقی لئی کم کردی اے۔ موجودہ ویلے اوہ مدھ پردیش دے چھندواڑا ضلعے دے برول پنڈ وچ رہندی اے۔
مڈھلا جیون
مرسی میتھیو، پالا (کیرلا) وچ رہن والے اک خوش حال پروار وچوں اے۔ اسنے اک خوش اتے اکسارتاپوروک بچپن دی زندگی بتائی اے اتے اس دا سارے دکھاں نوں دور کرن والے پرمیشور وچ مضبوط یعقین سی۔
سماجی کم
اسنے پالا نوں 16 سال دی عمر وچ اک ننّ   بنن لئی چھڈّ دتا سی اتے بعد وچ بھارت دی مڈلینڈ وچ آدواسی آبادی لئی کم کرن لئی سبھ کجھ چھڈّ دتا۔ اس دے پریرنادائک بھاشن اس دے ناظرین، اس دے ایجیٹیشن اتے مقامی اتھارٹیاں نوں سکولاں کھولن لئی پرچار دی مہم چلاؤندے ہن اتے اندرونی اتے قبائلی مدھ پردیش وچ پنڈاں نوں اہل بناؤن دے یتناں اُتے زور دندے ہن کہ کویں دئیا بائی نے آدواسیاں دے جیون نوں بہتر بنایا اے۔ اوہ نرمدا بچاؤ اکالی اتے چینگڑا تحریک نال جڑی ہوئی سی، اس توں علاوہ اس نے اکلے بہار، ہریانہ، مدھ پردیش، مہاراشٹر اتے مغربی بنگال وچ جنگل نواسیاں اتے پنڈاں دے لوکاں دی نمائندگی کیتی۔ اسنے اپنی جنگی لڑائی دوران بنگلہ دیش دے عامَ لوکاں نوں اپنیاں سنوجواناں وی دتیاں۔ دیا بائی، جو کہ آزادی دے دھرم شاستر دی پریکٹس کردی اے، مدھ پردیش دے چھنداواڑا ضلعے وچ رہندی اے۔ اسنے بارول پنڈ وچ اک سکول وی قائم کیتا ۔ جتھے دیا بائی جاندی اے اتھے اوہ پنڈ دے لوکاں دی مدد کرن دا موقع لبھّ ہی لیندی اے۔ دیا بائی ہریک پنڈ وچ جا کے ایہہ سکھاؤندی اے کہ اوہ اپنے آپ دی سانبھ-سنبھال کویں کرنی اے اتے پھر اگلے پنڈ ول چلی جاندی اے، جس نال اوہ ہور کئی اکھوتی سماج سیوکاں توں الگ اپنی پہچان بناؤندی اے۔
غریبی دے خاتمے لئی اک زریعہ وجوں، اسنے 90 ویاں دے اخیر وچ سویییم مدد گروپ شروع کیتا۔  جس وچ اسنوں دلالاں، مواوزادھاریاں اتے پنڈ دے مکھی دا غصہ وی جھلنا پیا۔ اسنے بینک دے ادھیکاریاں نوں دبے-کچلے اتے دکھی غریباں دی ترقی لئی اپنی حالت دی ورتوں کرن لئی کیہا۔ thumb
ایوارڈ
دیا بائی نوں 2007 وچ ونتا خواتین انعام  ملیا۔ جنوری 2012 وچ اس نوں 'گڈّ سمیریٹن نیشنل ایوارڈ' نال وی سنمانیا گیا (جو کوٹیام سوشل سروس سوسائٹی اتے ایجیپی موومینٹ، شکاگو ولوں قائم کیتا گیا)۔
وراثت
اوٹائل جاں 'ون ویمن الون،  جیکب بینیامین ولوں دیا بائی اتے بنائی گئی اک گھنٹے دی لمی دستاویزی فلم اے۔ نندتا داس،فلم دی شخصیت، نے 2005 وچ اس نوں اک شردھانجلی دتی سی، جس نوں اسنے اپنی زندگی دی اک پریرنا وجوں لیا۔
حوالے
گٹھ:20ویں صدی دیاں بھارتی عورتاں گٹھ:بھارتی عورتاں دے حقاں دے سرگرم کارکن گٹھ:بھارتی عورت کارکن گٹھ:بھارتی خواتین سماجی ورکر گٹھ:زندہ لوک گٹھ:بھارتی عورتاں
پہاڑی مصوری
پہاڑی پینٹنگ دی اک سوچ پدھر دا ناں اے جیہڑی ۱۷ - ۱۹ ویں صدی وچ اتلے پہاڑی پنجاب دے کج تھانواں تے ٹری۔ گولیر، چمبا، گڑھوال تے بسولی ایہدے کڑھ سن۔ ایہ مفل پینٹنگ توں چلی اے۔
ایس دا مڈھ اودوں بجیا جدوں داراشکوہ دا پتر اورنگزیب توں جان بچاندا ایس پہاڑی تھاں ول آیا تے اوہدے نال اوہدا درباری پینٹر تے اوہدا پتر وی نال سن۔ شہزادھ تے اج مہینیاں مگروں اوتھوں ٹر گیا پر ایہ پینٹر پیو پتر ایتھے ای وس گۓ اوہ مغل پینٹنگ دے گرو سن۔ اوہناں نوں ایہ تھاں پسند آندی اے تے ایس تھاں تے ایتھوں دیاں سوچاں تے مغل پیٹنگ نوں رلا کے اوہناں اک نویں ول دی پینٹنک دا مڈھ رکھیا۔
thumb|300x300px| [[نل|نالہ – دمینتی تھیم، پہاڑی سٹائل وچ مہابھارت توں]] پہاڑی مصوری (شبدی مطلب پہاڑی کھیتراں دی پینٹنگ: پہاڑ دا مطلب اے ہندی وچ پہاڑ) اکّ چھتری شبد اے جو بھارتی پینٹنگ دے اکّ روپ لئی ورتیا جاندا اے، جو کہ زیادہتر مختصر روپاں وچ کیتا جاندا اے، اتری بھارت دے ہمالیئن پہاڑی راجاں توں اتپن ہویا، ۱۷ویں-۱۹ویں صدی دوران۔ صدی، خاص طور اُتے بصوہلی، مانکوٹ، نورپور، چمبا، کانگڑا، گلیر، منڈی اتے گڑھوال۔ نینسکھ ۱۸ویں صدی دے مدھ دا اکّ مشہور ماسٹر سی، اس توں بعد اس دی خاندانی ورکشاپ ہور دو پیڑھیاں لئی سی۔ پہاڑی مصوری دا مرکزی موضوع ہندو دیوتیاں رادھا اتے کرشن دے سدیوی پیار دا چترن اے۔