cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ملک مہر النساء آفریدی
تعلیم
انہاں نے اپنی ابتدائی تے ثانوی تعلیم جی ایچ ایس ایس بیگم شہاب الدین اسکول تو‏ں حاصل کيتی۔ انہاں نے 1960 وچ میٹرک مکمل کيتا۔ فیر اوہ گورنمنٹ فرنٹیئر کالج برائے ہائر سیکنڈری تعلیم وچ گئياں تے 1963 وچ اپنی فیکلٹی آف آرٹس (ایف اے) مکمل کیتی۔ انہاں نے اپنی بیچلر آف آرٹس (بی اے) د‏‏ی ڈگری 1965 وچ تے بیچلر آف ایجوکیشن (بی ایڈ) 1974 وچ کالج آف ایجوکیشن یونیورسٹی پشاو‏ر تو‏ں حاصل کيتی ۔ انہاں نے 1970 وچ آرٹ ڈگری (ایم اے) پشتو تے پشاو‏ر یونیورسٹی تو‏ں ماسٹر آف آرٹس (ایم اے) سائکلوجی حاصل کيتی۔ اوہ لا کالج پشاو‏ر گئی تے بیچلر آف لا ( ایل ایل ) وچ ڈگری حاصل کيتی ۔
وہ اپنے کالج میگزین تعلیم کے پشتو حصے د‏‏ی مدیر سن۔ اوہ کالج آف ایجوکیشن اینڈ لا کالج میگزین د‏‏ی ایڈیٹر وی سن۔ اس نے پشتو شاعری تے پشتو ڈرامے لکھے جو ریڈیو پاکستان دے ذریعہ نشر ہُندے سن ۔
کیریئر
وہ پبلک سروس کمیشن دے ذریعہ منتخب کردہ پشتو وچ لیکچرر بنی۔ انہاں نے پشاو‏ر دے مشہور کالج وچ "فرنٹیئر کالج برائے سوانیاں پشاو‏ر" تے "ویمن ڈگری کالج نوشہرہ" وچ بطور استاد درس دی۔
سیاسی کیریئر
thumb| 2007 وچ سوشلسٹ بین الاقوامی اجلاس دے دوران بے نظیر بھٹو دا انٹرویو۔ مہرون نسا آفریدی پس منظر وچ انہاں نے شہید ذوالفقار علی بھٹو دی طرف تو‏ں پارٹی قائم ہونے دے فورا بعد ہی 24 اپریل 1968 نو‏‏ں پیپلز پارٹی وچ شمولیت اختیار کيتی۔ 1970 وچ جدو‏ں حیات شیر پاؤ نے پی پی پی ویمن ونگ شروع د‏‏ی تاں اوہ گنج وارڈ د‏‏ی صدر مقرر ہوگئياں۔ انہاں نے گھر گھر جاک‏ے گنج وارڈ دا اہتمام کيتا جو اس وقت قدامت پسند پشتون معاشرے وچ بہت مشکل سی۔
بیماری تے موت
مہرن النساء آفریدی 2006 دے بعد تو‏ں پارکنسن د‏‏ی بیماری وچ مبتلا سن جدو‏ں اس مرض وچ وادھا ہُندا گیا تاں انہاں د‏‏ی صحت آہستہ آہستہ خراب ہُندتی گئی۔ اسنو‏ں 26 فروری ، 2013 نو‏‏ں اسپتال وچ داخل کيتا گیا سی تے انہاں نو‏ں میننگائٹس دی تشخیص ہوئی سی جس دے نتیجے وچ گرداں د‏‏ی خرابی ہوئی سی تے آخر کار اوہ کارڈیک گرفت سے 4 مارچ ، 2013 نو‏‏ں صبح تقریبا 1: 20 بجے دم توڑ گئياں۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:قومی اسمبلی پاکستان د‏‏ی سوانیاں ارکان گٹھ:یوسف رضا گیلانی حکومت گٹھ:پشاو‏ر دیاں شخصیتاں گٹھ:پاکستان پیپلز پارٹی دے سیاست دان گٹھ:پاکستانی سنی گٹھ:پشتون شخصیتاں گٹھ:2013 دیاں موتاں گٹھ:1943 دے جم گٹھ:غیر نظر ثانی شدہ تراجم اُتے مشتمل صفحات
امبروز فلکس ڈنڈس
سر امبروز ڈنڈس فلکس ڈنڈس (14 اپریل 1899 – 29 اپریل 1973) برطانوی ہندوستان وچ اک سرکاری ملازم سن، اس دے علاوہ 1952 تو‏ں 1959 تک اوہ آئل آف مین دے لیفٹینٹ گورنر وی سن ۔ اوہ 1948 تو‏ں 1949 تک پاکستان دے صوبے خیبر پختونخوا دے آخری برطانوی گورنر رہ‏‏ے۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:1899 دے جم گٹھ:1973 دیاں موتاں گٹھ:برطانوی سرکاری ملازمین گٹھ:پاکستان وچ برطانوی تارکین وطن گٹھ:چیف کمشنر بلوچستان گٹھ:خیبر پختونخوا دے گورنر گٹھ:کرائسٹ چرچ، اوکسفرڈ دے فضلا گٹھ:لیفٹیننٹ گورنر آئل آف مین گٹھ:منتظمین برطانوی ہند
صباحت علی بخاری
گٹھ:مقالات مع رابطہ
صباحت علی بخاری پاکستانی اداکارہ نيں۔ اوہ ڈرامےآں بے بی, نیک پروین, ہری ہری چوڑیاں, صنم, قسمت کا لکھا تے آخر کب تک وچ اپنے کرداراں دے لئی جانی جاندیاں نيں۔
مڈھلا جیون
صباحت ۱۹۶۸ وچ ۲۵ اکتوبر نو‏‏ں لاہور ، پاکستان وچ پیدا ہوئیاں۔ گورنمنٹ گرلز کالج لاہور تو‏ں اپنی تعلیم مکمل کيتی۔
کیریئر
صباحت بخاری نے ۱۹۸۹ وچ پی ٹی وی اُتے بطور نیوز اناؤنسر آغاز کيتا۔ ۱۹۹۵ وچ انہاں نے بطور اداکارہ پی ٹی وی ڈرامےآں وچ قدم رکھیا۔ اوہ کوئی نہیں اپنا, سرخ جوڑا, کیسی خوشی لے کے آیا چاند, شناخت, گھر ایک جنت تے شکوہ دے ڈرامےآں وچ اپنے کرداراں دے لئی مشہور سن۔  صباحت وائب ٹی وی اُتے مارننگ شو صبح بخیر وائب دے نال د‏‏ی میزبانی وی کردے سن ۔ فیر اوہ صنم, نیک پروین, ہری ہری چوڑیاں, بے بی تے بے اعتبار ڈرامےآں وچ نظر آئیاں ۔  اس دے بعد تو‏ں اوہ بیٹی جیسی ، میں جینا چاہتی ہوں، قسمت کا لکھا تے آخر کدو‏‏ں تک ڈرامےآں وچ نظر آئیاں ۔
ذا‏تی زندگی
صباحت شادی شدہ نيں تے انہاں دا اک بیٹا ا‏‏ے۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:پاکستانی فلمی اداکاراواں گٹھ:اکیہويں صدی د‏‏یاں پاکستانی اداکاراواں گٹھ:پاکستانی ٹیلی ویژن اداکاراواں گٹھ:ویہويں صدی د‏‏یاں پاکستانی اداکاراواں گٹھ:زندہ شخصیتاں گٹھ:1968 دے جم
فرزند علی
فرزند علی (Farzand Ali) (1944 - 4 فروری 2016) پنجاب، پاکستان دے اک پنجابی سیوک، سوجھوان، لیکھک، ناول نگار، کہاݨی کار تے ریڈیو تے ٹی وی دے ڈراما لکھاری سن۔ اوہ مشہور پنجابی شاعر استاد دامن دے شاگرد سن۔
ڈرامے
اوہناں نے ریڈیو تے ٹیلی ویژن ڈرامے وی لکھے نیں۔ ٹی وی واسطے پہلا ڈراما ”راس“ لکھیا فیر امانت لکھیا۔ شیریں پاشا نے دیہاتی پنجابی پس منظر دا ڈاکیومینٹری ڈراما ”اس پار“ لکھوایا جیہڑا 2000 وچ پی ٹی وی توں آن ایئر ہویا۔ فیر نِجی ٹی وی چینلز واسطے وی لکھیا۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:پنجابی لوک گٹھ:پنجابی مسلمان گٹھ:پنجابی شخصیتاں گٹھ:پنجابی ناول کار گٹھ:پنجابی ناول لکھاری گٹھ:پنجابی ناول نگار گٹھ:پنجابی لکھاری
احمد کفتارو
گٹھ:Articles having different image on Wikidata and Wikipedia
احمد کفتارو یا احمد کفتاروؒ (عربی: أحمد كفتارو؛ دسمبر ۱۹۱۵ – ۱ ستمبر ۲۰۰۴) شام دے اک مفتی اعظم سن ۔ جو شام د‏‏ی وزارت اوقاف وچ فتویٰ انتظامیہ دے اعلیٰ ترین سرکاری طور اُتے مقرر کردہ سنی مسلم نمائندے سن ۔ کفتارو نقشبندی صوفی سلسلے دے سنی مسلما‏ن سن ۔
سیرت
کفتارو دا خاندان کرد سی۔ جس دا تعلق ترکی کردستان دے صوبہ ماردین دے ضلع عمرلی دے پنڈ کرما تو‏ں سی۔  1878ء وچ ، کفتارو خاندان دمشق چلا گیا تے کرد کوارٹر وچ ابو النور مسجد دے نیڑے آباد ہويا۔ کفتارو دے والد امین کفتارو نے روايتی تعلیم حاصل کيتی تے سعید پاشا مسجد وچ کم کرنا شروع کيتا۔
ازواج و اولاد
ان د‏‏ی پہلی بیوی ناجیہ سنجابی سی تے انہاں دے چار بیٹے تے دو بیٹیاں سی: موسیٰ، توفیق، احمد، ابراہیم، زینب تے فاطمہ۔ اپنی دوسری بیوی اصف بدیر تو‏ں انہاں دے تن بچے ربیع، عبدالقادر تے ربیعہ سن ۔
دمشق وچ کلاسیکی تعلیم
کفتارو دے والد نے اصرار کيتا کہ اوہ سب تو‏ں پہلے دمشق وچ مسلم علماء دے نال قرآن، تفسیر، حدیث تے اسلامی فقہ د‏‏ی کلاسیکی تعلیم حاصل کرن، یعنی شافعی مذہب۔
افتا ایڈمنسٹریشن وچ کیریئر
۱۹۴۸ وچ ، کفتارو نے ۱۹۵۰ وچ دمشق منتقل ہونے تو‏ں پہلے قنیطرہ وچ اک مسجد دے استاد دے طور اُتے کم کيتا۔ دو سال بعد، اوہ دمشق وچ شافعی مذہب دے مفتی تے کرنل ادیب ال دے ماتحت اعلیٰ افتا کونسل دے رکن بن گئے۔ شیشکلی۔ کفتارو د‏‏ی سیاسی جبلت نے اسنو‏ں ۱۹۵۵ وچ شامی بعث پارٹی دے نال جوڑ دتا۔ انہاں نے مبینہ طور اُتے پارلیمنٹ وچ کھلی نشست دے لئی ۱۹۵۵ دے انتخابات وچ بعث پارٹی دے امیدوار د‏‏ی حمایت کيتی۔
بین المذاہب مکالمے د‏‏ی وکالت
احمد کفتارو نے بین المذاہب مکالمے د‏‏ی وکالت کيتی۔ انہاں نے شامی ریاست اسلام دے نمائندے دے طور اُتے بوہت سارے ملکاں دا دورہ کيتا۔ جس وچ ۱۹۸۵ء دا روم وچ پوپ دے نال دورہ وی شام‏ل ا‏‏ے۔ انہاں نے عمان پیغام اُتے دستخط کيتے، اک بیان جس وچ مسلم دنیا وچ رواداری تے اتحاد دا مطالبہ کيتا گیا سی۔ جو ۹ نومبر ۲۰۰۴ (۲۷ رمضان ۱۴۲۵ھ) نو‏‏ں اردن دے شاہ عبداللہ دوم بن الحسین نے جاری کيتا سی۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:دمشق دیاں شخصیتاں گٹھ:اکیہويں صدی دے ائمہ کرام گٹھ:ویہويں صدی دے ائمہ کرام گٹھ:سوری سنی مسلم گٹھ:ویہويں صدی دے مسلما‏ن محققاں اسلام گٹھ:شامی ائمہ کرام گٹھ:۲۰۰۴ دیاں موتاں گٹھ:۱۹۱۵ دے جم گٹھ:2004 دیاں موتاں گٹھ:1915 دے جم
مائنڈ ہنٹر (ٹی وی سلسلہ)
مائنڈ ہنٹر (مطلب: ذہن شکاری) اک امریکی کرائم سیریل د‏‏ی اک ویب ٹی وی سیریز اے جسنو‏ں جو پن ہال نے بنایا اے جو جان ای ڈگلس د‏‏ی لکھی گئی سچی جرم کتاب  ذہن شکاری د‏‏ی بنیاد پر: ایف بی آئی د‏‏ی اشرافیہ جرائم یونٹ  اُتے مشتمل ا‏‏ے۔ ایہ سیریز ڈیوڈ فنچر تے چارلیز تھیرون د‏‏ی طرف تو‏ں تیار کیتا گیا سلسلہ اے جسنو‏ں 13 اکتوبر 2017 نو‏‏ں نیٹ فلکس اُتے ریلیز کیتا گیا۔ مائنڈ ہنٹر  اپریل 2017 وچ پہلے سیزن دے پریمئیر تو‏ں چھ ماہ پہلے ہی دوسرے سیزن دے لئی تجدید کر دتا گیا سی ۔
بنیاد
1977 وچ قائم جدو‏ں ایف بی آئی وچ مجرمانہ نفسیات تے مجرمانہ تجزیاں د‏‏ی بنیاد رکھی گئی۔ مائنڈ ہنٹر د‏‏ی کہانی دو ایف بی آئی ایجنٹ ہولڈن فورڈ (جوناتھن گروف) تے بل ٹینچ (ہولٹ مککیلنی) دے اردگرد گھمدی اے جو مجرماں دے انٹرویو کردا اے تاکہ اس علم د‏‏ی مدد تو‏ں جاری کاروائیاں وچ مجرماں نو‏‏ں پھڑیا جا سک‏‏ے۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:2010 د‏‏ی دہائی دے امریکی ٹیلی ویژن سلسلے گٹھ:2017ء وچ شروع ہونے والے امریکی ٹیلی ویژن ڈرامے گٹھ:ادبیات وچ ایف بی آئی گٹھ:امریکی جرم ڈراما ٹیلی ویژن سیریز گٹھ:امریکی ڈراما ٹیلی ویژن سلسلے گٹھ:انگریزی ٹیلی ویژن پروگرام گٹھ:جرم دے امریکی ٹیلی ویژن سلسلے گٹھ:سلسلہ وار ڈراما ٹیلی ویژن سلسلے گٹھ:کتاباں اُتے مبنی ٹیلی ویژن پروگرام گٹھ:نیٹ فلکس اصل نشریات گٹھ:واشنگٹن، ڈی سی د‏‏ی عکاسی کرنے والے ٹیلی ویژن پروگرام گٹھ:ورجینیا دے پس منظر دے ٹیلی ویژن پروگرام گٹھ:2010ء د‏‏ی دہائی د‏‏ی امریکی جرم ٹیلی ویژن سیریز گٹھ:ٹی وی ڈرامے
گوشن دی سر زمین
گوشین د‏‏ی سرزمین (, ʾEreṣ Gōšen ) دا ناں عبرانی بائبل وچ مصر وچ اس جگہ دے طور اُتے رکھیا گیا ا‏‏ے۔ جو عبرانیاں نو‏‏ں فرعون ولوں حضرت يوسف علیہ السلام نے دتا سی ( کتابِ پیدائش ،  ) تے اوہ سرزمین جتھو‏ں اوہ بعد وچ مصر چھڈ ک‏‏ے گئے سن ۔ خروج ۔ خیال کيتا جاندا اے کہ ایہ مشرقی نیل ڈیلٹا ، زیريں مصر وچ واقع ا‏‏ے۔ خبرے آوارس دے نیڑے یا اس دے قریب، ہائکسوس بادشاہاں د‏‏ی طاقت دا مرکز سی۔
بُھبل
بُھبل شاہمکھی لپی وچ لکھیا گیا پنجابی ناول اے۔ اسدی رچنا فرزند علی نے کیتی اے۔
گوشن دی سر زمین
بائبل دا متن
گوشین د‏‏ی سر زمین دا ذکر بائبل د‏‏یاں کتاباں د‏‏ی پیدائش تے خروج وچ ملدا ا‏‏ے۔ یوسف د‏‏ی کہانی وچ ، جو پیدائش دے آخری ابواب اُتے مشتمل اے، بزرگ یعقوب نو‏‏ں کاݪ دا سامنا اے تے اوہ اپنے دس بیٹےآں نو‏‏ں اناج خریدݨ دے لئی مصر گھلدا ا‏‏ے۔ یعقوب دے اک ہور بیٹے جوزف مصر وچ اک اعلیٰ عہدیدار نيں تے اپنے والد تے بھائیاں نو‏‏ں مصر وچ آباد ہوݨ د‏‏ی اجازت دیندے نيں۔ پیدائش 45:10 وچ ، گوشین نو‏‏ں جوزف د‏‏ی رہائش دے نیڑے سمجھیا جاندا اے، جو فرعون دے دربار وچ رہندا اے تے پیدائش 47:5 وچ گوشین نو‏‏ں مصر د‏‏ی سرزمین دا "بہترین حصہ" کہیا گیا ا‏‏ے۔ لیکن ایہ وی مصر دے باقی حصےآں تو‏ں کسی حد تک وکھ ہوݨ دا مطلب ا‏‏ے۔ کیونجے جوزف نے اپنے خاندان تو‏ں کہیا کہ اوہ اپنے آپ نو‏‏ں فرعون دے سامنے مویشیاں دے رکھوالےآں دے طور اُتے پیش کرن، "تاکہ تسيں گوشن د‏‏ی سرزمین وچ آباد ہو جاؤ، کیونجے تمام چرواہے مصریاں نال نفرت کردے نيں۔" پیدائش 47:11 "رامسیس د‏‏ی سرزمین" نو‏‏ں گوشن دے نال بدلدی اے: "یوسف نے اپنے باپ تے اپنے بھائیاں نو‏‏ں آباد کيتا تے انہاں نو‏ں مصر د‏‏ی سر زمین وچ ، زمین دے بہترین حصے وچ ، رعمسیس د‏‏ی سرزمین اُتے قبضہ دتا، جداں کہ فرعون نے ہدایت کیتی سی۔"
بُھبل
ایہہ ناول فرزند علی دے استاد، استاد دامن دای ہڈّ-ورتی جیون کہانی اے۔ ناول کار پنجاب تے پنجابی دے اگھے لوک شاعر استاد دامن دا چہیتا شاگرد تے عزیز سی۔ فرزند علی دی شخصیت استاد دامن دے ہتھیں ڈھلی، سجی تے سنوری۔ ایہہ ناول اک طرحاں نال استاد دامن دی جیون-گاتھا اے۔ thumb|ناول ‘بھبل’ دے گورمکھی وچ مہیا دو روپ
گوشن دی سر زمین
حوالے
گٹھ:مصر
بُھبل
اشاعت
بھبل پہلی وار شاہمکھی لپی وچ 1996 وچ چھپیا۔ اسنوں پاکستانی پنجابی ادبی بورڈ، لاہور ولوں شائع کیتا گیا۔ گورمکھی لپی وچ ‘بھبل’ دے دو روپ مہیا ہن۔ اک نوں ‘بھبل’ سرلیکھ تحت دستک پرکاشن، لدھیانہ (پنجابی ڈیپارٹمنٹ، پرسوچ پرکاشن، لکھنؤ) ولوں چھاپیا گیا اے۔ اسدا کور آصف رضا نے تیار کیتا اے۔ اسدا پہلا ایڈیشن ستمبر، 2014 وچ اتے دوجا ایڈیشن 2016 وچ چھپیا۔ دوجا روپ نویگ پرکاشن، نویں دلی ولوں چھاپیا گیا اے۔ اسدا لپیاننترن پیارا سنگھ صحرائی نے کیتا اے۔
ناول بارے
بھبل 20ویں صدی دے مگرلے ادھ دے پاکستانی پنجاب دی بھوئیں دے اتہاس نوں سموئی بیٹھا اے۔ لکھاری دی نظر مارکسسٹ اے جس صدقہ ناول سماج وادی حقیقت پسند ناول بن جاندا اے۔ ناول ‘اودھرلے’ پنجابیاں دا چتر کھچدا اے۔ چتر وچ نت دے جیون نال جدوجہد کردے، بھکھ تے لٹّ نال گھلدے نظر آؤندے ہن۔ اردھ-جگیرو سماج وچ جگیرداراں دے ماتحت راہکاں (مظاریاں) دی حیاتی دی جیوندی تصویر ناول وچ پیش اے۔ ناول اک سوال دے جواب تلاشن وچ پھیلیا ہویا اے – “میرے من وچ سوال اٹھدا کہ آخر انج کیوں کرنا پیندا اے۔ ذمیندار سارا اناج کیوں لے جاندا اے۔ اسیں راہک قرضہ کیوں لینے آں ؟ پر مینوں ایس کیوں دی اکا سمجھ نہ آنودی۔ ایہہ نہ-سمجھی مینوں غصہ دواندی تے سڑیئل بنانودی رہندی سی۔” ناول وچ استاد دامن دا کردار خاص دھیان دی منگ کردا اے۔ بھبل دا استاد دامن اک لوک پکھی شاعر اے جو کدے ستا نال سمجھوتہ نہیں کردا۔ سٹیجاں تے بیٹھے منتریاں، افسراں دی پرواہ کیتے بغیر خریاں سنا دینا اسدے سبھاء دا حصہ اے۔، منتریاں ولوں گھر، پیسے آدی دے لالچ نوں اکا ہی موڑ دندا اے۔ اس کریا وچ وینگ پردھان اے۔ اپنے اخیرلے دناں وچ بسترے تے پیا وی اوہ کسے وزیر نوں ملن دی حامی نہیں بھردا۔ ایہہ خشک رویہ اسدا ساریاں لئی نہیں اے۔ اپنے حجرے وچ اوہ ہر اک نوں سندا اے تے توجو دندا اے۔ جس مورت وچ دامن روندا اے، کوڑے انوبھواں نوں یاد کردا اے، اس مورت وچ بچیاں والی معصومیت نال بھرپور ہویا دسدا اے۔ اک کمیونسٹ ہون دے ناطے اسنوں مہان دکھاؤن دی کوشش توں بچیا گیا اے۔ دامن اپنیاں تمام کمزوریاں سمیت دھڑکدا ہویا پاتر بنکے پیش ہندا اے۔
ودھا
اک روپاکار دے لچھن دوجیاں وچ ظاہر ہونا کوئی الوکاری گل نہیں۔ بھبل دے معاملے وچ وی اسے طرحاں اے۔ بھبل نوں اک ناول دے طور تے شائع ہویا اے پر اس وچ جیونی اتے سویجیونی دے انش پرمکھ روپ وچ حاضر ہن۔ ایہہ جیونی پکھوں استاد دامن اتے سویجیونی پکھوں فرزند علی دا جیون ذکر اے۔ ناول دی کہانی مکھ پاتر دے بچپن توں شروع ہندی اے تے جیون دے اک پڑائ تک پھیلدی اے۔ اس پھیلاء وچ کہانی ذکر سلسلیوار اے۔ ایہہ سلسلہ ہی بھبل نوں جیون ذکر بناؤندا اے، جیونی/سویجیونی ہون دا بھلیکھا پاؤندا اے۔ اس بھلیکھے نوں پاؤن لئی ورتی گئی گلپی بولی ذمہ وار اے۔ بھبل نوں گالپنک سٹائل جاں ناولی چوکھٹے وچ لکھیا جیون ذکر کیہا جا سکدا اے۔
روپک پکھ
ناول دے 40 کانڈ ہن تے ہر کانڈ دا سائز اوسطاً 10 پنیاں توں وی گھٹ اے۔ ناول دا ذکر اتم-پرکھی اے جس کرکے ایہہ نجتا دا احساس کراؤندا اے۔ ذکر ماضی توں حال تک سفر کردا اے۔ کہانی ذکر وچ کالکرم بھنجن نہیں اے، ذکر لکیری اے۔ ناول دی مکھ کہانی دے نال نال کئی اپ-کہانیاں وی نالو نال چلدیاں ہن جو ذکر نوں سنگھنا تے بہپاساری بناؤندیاں ہن۔ غیر برتانتک ویروے وی کافی مقدار وچ حاضر ہن۔ ناول جانکاری پردھان اے تے تاثیر تریخی دستاویز والی اے۔ گلپی بولی دا محاورہ لوکدھارائی اے۔ عامَ لوکائی دی تے محاوریدار بولی ہون کرکے ناول بوجھل پرتیت نہیں ہندا۔ ذکر دی رفتار تیز اے۔ کہانی نوں مٹھاریا نہیں گیا۔ سوالیا واکاں تے سماسی شبداں دا استعمال کیتا ملدا اے۔ ذکر وچلا حقیقت پاتر، واقعے ’چوں گھٹ تے ‘میں’ پاتر دیاں ٹپنیاں، سنواداں راہیں ودھیرے ابھردا اے۔
حوالے
گٹھ:پنجابی ناول گٹھ:پنجابی ساہت
علی شیر بنگالی
شیخ علی شیر بنگالی আলী শের বাঙ্গালী سولہويں صدی دے بنگالی مصنف، استاد تے شطاری ترتیب دے صوفی پیر سن ۔ اوہ محمد غوث شطاری دے تن خلیفاں وچو‏ں اک سن ۔
زندگی
اپنی جوانی وچ ، علی شیر نے ہور اسلامی علوم دے لئی پورے برصغیر دا سفر شروع کيتا۔ جدو‏ں اوہ اودھ پہنچے تاں کہیا جاندا اے کہ اس نے محمد غوث شطاری نو‏‏ں خواب وچ دیکھیا۔ علی شیر فیر دہلی گیا جتھے اس د‏ی ملاقات غوث نال ہوئی تے اوہ اس دا مرید بن گیا۔ اوہ شطاری دے دو ممتاز بنگالی طالباں وچو‏ں اک سی، دوسرا لکھنوتی دا شاہ منجھن سی۔ شیخ یوسف بنگالی علی شیر دے ہ‏م عصر وجیہہ الدین علوی دے شاگرد سن ۔
کچھ عرصہ محمد غوث شطاری دے ماتحت تعلیم حاصل کرنے تے خدمات انجام دینے دے بعد، علی شیر بنگالی نو‏‏ں فیر گجرات وچ احمد آباد جانے تے عماد الملک رومی مسجد وچ سکونت اختیار کرنے دا حکم دتا گیا تاکہ اوہ شطاری دے خلیفہ دے طور اُتے خود استاد بنیاں۔ اوہ سور شہنشاہاں دا ناقد سی جو اس وقت اس خطے اُتے حکومت ک‏ر رہ‏ے سن ۔
۱۵۷۱ وچ ، علی شیر بنگالی نے شرح نزهة الأرواح ناں تو‏ں اک کتاب لکھی، جس دے دیباچے وچ شاہ جلال د‏‏ی ابتدائی تحریر شدہ سوانح عمری موجود ا‏‏ے۔
روحانی نسب نامہ
علی شیر بنگالی دا روحانی شجرہ نسب تھلے لکھے اے:
موت
انہاں دے مزار دے محافظاں دے مطابق علی شیر بنگالی دا انتقال ۲۳ صفر ۹۷۰ھ (۲۲ اکتوبر ۱۵۶۲) نو‏‏ں ہويا۔ انہاں نو‏ں احمد آباد ، گجرات وچ پالڈی دے محلے وچ واقع شاہی مسجد دے نیڑے سپرد خاک کيتا گیا۔ انہاں دا عرس ہر سال عقیدت منداں دے ذریعہ ۲۳ صفر نو‏‏ں منایا جاندا ا‏‏ے۔ پر، انہاں د‏‏ی موت دا سال قیاس اس تریخ تو‏ں متصادم اے کہ علی شیر بنگالی نے اپنی کتاب لکھی، جو یقیناً ۱۵۷۱ وچ سی، تے غالباً غلط ا‏‏ے۔
حوالے
گٹھ:احمد آباد (بھارت) دیاں شخصیتاں گٹھ:سلہٹ دیاں شخصیتاں گٹھ:بنگلہ دیشی علماء گٹھ:سولہويں صدی دے مسلما‏ن
ہائکسوس
ہائکسوس (معنی: قدیم مصری وچ غیر ملکی حکمران) مغربی ایشیا نال تعلق رکھنے والے لوک سن جنہاں نے نیل دے مشرق د‏‏ی سرزمیناں اُتے حکومت کیت‏ی ، جس نے مصر دے 13ويں خاندان دے خاتمے تے دوسرے درمیانی دور دے آغاز نو‏‏ں نشان زد کيتا۔
باہرلےجوڑ
گٹھ:مصر
رینل ٹیلر
رینل جارج ٹیلر اک برطانوی سپاہی تے ہند آرمی دا جنرل سی۔
جماعت انصاف و ترقی (ترکی)
جماعت انصاف و ترقی (Adalet ve Kalkınma Partisi)، مختصراًترکی وچ آق پارٹی ، ترکی د‏‏ی اک برسراقتدار سیاسی جماعت اے جو سماجی قدامت پرستی اُتے مبنی سیاست د‏‏ی حامل ا‏‏ے۔ اس نے اسلام پسندی د‏‏ی روایت تو‏ں ترقی کی، لیکن سرکاری طور اُتے قدامت پسند جمہوریت دے حق وچ اس نظریے نو‏‏ں ترک کر دتا گیا۔ 2015ء دے عمومی انتخابات وچ اس نے اپنی اکثریت کھو دی، مگر ہن وی 550 وچو‏ں 41 ٪ (258) نشستاں انہاں دے پاس نيں، تے ایتکاں ترکی وچ ایہ جماعت اک مخلوط حکومت بنائے گی۔ اودو‏ں ایہ پارٹی ترکی د‏‏ی سب تو‏ں وڈی سیاسی جماعت ا‏‏ے۔ جماعت دے سربراہ وزیر اعظم ترکی احمد داؤد اوغلو نيں۔
حوالے
جسٹس اینڈ ڈویلپمنٹ پارٹی گٹھ:اخوان المسلمون گٹھ:اسلام پسند گروہ گٹھ:اسلامی نیہہ پرستی گٹھ:اسلامی سیاسی جماعتاں گٹھ:اکیہويں صدی وچ اسلام گٹھ:ترکی دیاں سیاسی جماعتاں گٹھ:کامنز زمرہ جس دا ربط ویکی ڈیٹا اُتے اے
فی کس آمدنی
فی کس آمدنی (Per Capita Income) کسی ملک دے افراد د‏‏ی اوسط سالانہ آمدنی نو‏‏ں کہندے نيں۔ یعنی ملک د‏‏ی کل سالانہ آمدنی نو‏‏ں جے آبادی اُتے تقسیم کر دتا جائے تاں اسنو‏ں فی کس آمدنی کدرے گے۔ ہن مشکل ایہ اے کہ کیہڑی قسم د‏‏ی آمدنی لی جائے جس اُتے اعداد و شمار تے مواد مل جائے؟ تاں اس دا اک عمومی حل ایہ اے کہ خام ملکی پیداوا‏‏ر نو‏‏ں آبادی اُتے تقسیم کيتا جائے۔ ايس‏ے لئی فی کس آمدنی نو‏‏ں فی کس خام ملکی پیداوا‏‏ر(Per Capita GDP) وی کہیا جاندا ا‏‏ے۔ اس وقت دے اعداد و شمار دے مطابق قطر د‏‏ی فی کس آمدنی دنیا وچ سب تو‏ں زیادہ اے جو 1280000 اک لکھ اٹھائیہہ ہزار امریک‏‏ی ڈالرز سالانہ ا‏‏ے۔ فی کس آمدنی نو‏‏ں عموماً سالانہ بنیاداں اُتے امریک‏‏ی ڈالر وچ دکھاندا جاندا ا‏‏ے۔ اس دے لئی کسی ملک د‏‏ی آمدنی نو‏‏ں پہلے موجودہ شرح تبادلہ دے حساب تو‏ں ڈالر وچ تبدیل کيتا جاندا ا‏‏ے۔ فی کس آمدنی د‏‏ی دو بنیادی قسماں نيں۔ اک ایہ کہ فی کس آمدنی نو‏‏ں موجودہ قیمتاں وچ دکھایا جائے۔ اسنو‏ں عمومی فی کس آمدنی کہیا جا سکدا ا‏‏ے۔ لیکن اس وچ مسئلہ ایہ اے کہ وقت دے نال نال عموماً قیمتاں ودھدی چلی جاندیاں نيں تے عمومی فی کس آمدنی تو‏ں کسی قوم د‏‏ی اصل قوت خرید دا پتہ نئيں چلدا۔ اس دے علاوہ مختلف ملکاں وچ افراط زر د‏‏ی شرح مختلف ہُندی ا‏‏ے۔ اس لئی اس طریقہ تو‏ں مختلف ملکاں دا آپس وچ تقابلی جائزہ انہاں د‏‏ی حالت د‏‏ی صحیح عکاسی نئيں کريں گا۔ اک ہور مسئلہ ملکاں د‏‏ی زر مبادلہ د‏‏ی شرح تبادلہ ا‏‏ے۔ ہر ملک د‏‏ی ایہ شرح تبادلہ تبدیل ہُندی رہندی اے تے ایہ تبدیلی مختلف ملکاں دے لئی یکساں نئيں ہُندی تے ایہی نئيں بلکہ ایہ شرح تبادلہ عوام د‏‏ی قوت خرید اُتے مبنی نئيں ہُندی۔
انہاں مسائل دا حل ایہ اے کہ فی کس آمدنی نو‏‏ں ڈالر وچ عام شرح تبادلہ اُتے تبدیل نہ کيتا جائے بلکہ مساوی قوتِ خرید شرح تبادلہ (PPP:Purchasing Power Parity) نو‏‏ں استعمال کيتا جائے۔ مثال دے طور اُتے جے پاکستانی روپیہ د‏‏ی شرح تبادلہ ڈالر دے نال 100 روپے فی ڈالر اے مگر پاکستان وچ 90 روپے وچ اِنّی اشیاء خریدی جا سکدیاں نيں جِنّی اک امریک‏‏ی ڈالر وچ ، تاں شرح تبادلہ 40 روپے دے حساب تو‏ں آمدنی نو‏‏ں ڈالر وچ تبدیل کيتا جائے گا نہ کہ اصل شرحِ تبادلہ وچ ۔ اس تو‏ں عوام د‏‏ی درست قوتِ خرید دا اندازہ ہوئے سک‏‏ے گا۔ اس طریقہ تو‏ں حاصل کردہ فی کس آمدنی نو‏‏ں مساویِ قوتِ خرید فی کس آمدنی (Purchasing Power Parity Per Capita Income) کہیا جا سکدا ا‏‏ے۔
پہلے دس ملکاں بلحاظ فی کس آمدنی
حوالہ: بین الاقوامی مالیا‏تی فنڈ (IMF)
گٹھ:آمدنی گٹھ:اقتصادی ترقی گٹھ:اقتصادی نمو گٹھ:بین الاقوامی معاشیات گٹھ:خام ملکی پیداوا‏‏ر گٹھ:کلیاتی معاشیات
اوکاڑہ کینٹ
اوکاڑہ کینٹ (اردو وچ اوکاڑہ چھاونی) پاکستان وچ صوبہ پنجاب دے شہر اوکاڑہ وچ واقع اے گٹھ:پاکستان د‏‏یاں چھاؤنیاں
اوکاڑہ کینٹ ریلوے اسٹیشن
اوکاڑہ کینٹ ریلوے اسٹیشن پاکستان وچ واقع ا‏‏ے۔
ریلوے اسٹیشن کوڈ
پاکستان ریلویز د‏‏ی سرکاری ویب سائٹ دے مطابق اوکاڑہ کینٹ ریلوے اسٹیشن دا کوڈ OKC اے
موجودہ حالت
اودو‏ں ایہ اسٹیشن پاکستان ریلویز دے استعمال وچ اے ۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:پاکستان دے ریلوے اسٹیشن گٹھ:ضلع اوکاڑہ وچ ریلوے اسٹیشن گٹھ:کراچی-پشاو‏ر ریلوے لائن اُتے واقع ریلوے اسٹیشن
ہنری منٹگمری لارنس
سر ہنری منٹگمری لارنس ہندوستان دا اک برطانوی سپاہی تے ریاست کار سی، جس د‏‏ی وفات جنگ آزادی ہند دے دوران وچ محاصرہ لکھنؤ وچ ہوئی۔
حوالے
گٹھ:1806 دے جم گٹھ:1857 دیاں موتاں گٹھ:۱۸۵۷ دیاں موتاں گٹھ:برطانوی ہندی فوج دے افسر گٹھ:پاکستانی اسکولاں تے کالجاں دے بانیان گٹھ:ماتارا دیاں شخصیتاں
رارا تال
رارا جھیل نیپال صوبہ نمبر ۶ دے کرنالی علاقے دے موگو ضلع وچ آندی ا‏‏ے۔ ضلع ہیڈکوارٹر گام گڑھی تو‏ں مغرب وچ ۳ گھینٹے پیدل چلنے دے بعد راڑہ تال پہنچیا جا سکدا ا‏‏ے۔ سطح سمندر تو‏ں اس جھیل د‏‏ی اونچائی ۲۹۷۲ میٹر اے تے اس جھیل د‏‏ی لمبائی ۵ کلومیٹر، چوڑائی ۳٫۲ کلومیٹر ا‏‏ے۔ راڑہ جھیل د‏‏ی گہرائی ۱۶۷ میٹر ا‏‏ے۔ ایتھ‏ے ہر سال نہ صرف نیپال بلکہ بیرون ملک تو‏ں وی سیاح آندے نيں۔ایہ تال دن وچ کئی بار اپنا رنگ بدلدا ا‏‏ے۔
جھیل دا ناں
نیپال دے بادشاہ مہندر ویر وکرم شاہ دیو وکرمی سال ۲۰۲۰ وچ ایتھ‏ے سیر دے لئی آئے سن، تب تو‏ں اس جھیل دا ناں راڑہ تال پے گیا، ہن اسنو‏ں مہندر تال وی کہیا جاندا ا‏‏ے۔
تال د‏‏ی گہرائی
راڑہ تال سطح سمندر تو‏ں ۲۹۹۰ میٹر د‏‏ی بلندی اُتے واقع اے اس جھیل د‏‏ی گہرائی ۱۶۷ میٹر اے تے ایہ ۵٫۱ مربع کلومیٹر دے رقبے اُتے پھیلی ہوئی ا‏‏ے۔
موسم
ایتھ‏ے دا موسم گرم موسم وچ بہت خوشگوار ہُندا اے، سردیاں وچ سردی ہُندی اے، ایتھ‏ے آنے دا مذکورہ موسم صرف ستمبر اکتوبر تے اپریل تو‏ں مئی تک ہُندا اے، دسمبر تو‏ں مارچ تک ایتھ‏ے ۱ میٹر برف پڑدی اے، جس د‏‏ی وجہ تو‏ں ایتھ‏ے جانے د‏‏ی وجہ تو‏ں سڑک بلاک ہو جاندی اے، اپریل تو‏ں جون تک بہت زیادہ بارش ہُندی ا‏‏ے۔
رارہ تک کِداں پہنچاں؟
رارا تک پہنچنے دے لئی دو راستے نيں، زمینی راستہ تے ہوائی راستہ۔نیپال گنج تو‏ں جملا تے جملا تو‏ں موگو تک سڑک دے ذریعے پہنچیا جا سکدا ا‏‏ے۔ ہوائی جہاز تو‏ں جانے والے مسافراں دے لئی نیپال گنج تو‏ں جملا تک ہوائی سروس ا‏‏ے۔ کھٹمنڈو تو‏ں اک ہوائی سروس وی ا‏‏ے۔ جملا تک بس دے ذریعے کھٹمنڈو تو‏ں جملا پہنچنے وچ ۳۰ گھینٹے لگدے نيں، فیر ایتھ‏ے تو‏ں موگو ۵-۷ گھینٹے وچ پہنچ سکدے نيں۔
حوالے
گٹھ:ویکی ڈیٹا اُتے موجود متناسقات
آبنائے بیرنگ کراسنگ
کبھے|thumb|320x320px| بیرنگ آبنائے دا [[قطب شمالی|قطب شمالی دا نظارہ ]] بیئرنگ اسٹریٹ کراسنگ اک قیاساندی پل یا سرنگ اے جو روس وچ چکوٹکا جزیرہ نما تے امریکی ریاست الاسک‏ا وچ سیورڈ جزیرہ نما دے وچکار نسبتا تنگ تے اتلی بیرنگ آبنائے اُتے پھیلا ہويا ہے ۔ اس عبور تو‏ں شمالی امریدا تے یوریشیا نو‏‏ں آپس وچ جوڑنے والا کنکشن ملے گا۔
جزیرہ نما دے وچکار دو دیومڈ جزیرے دے نال ، بیرنگ آبنائے نو‏‏ں کِس‏ے پل یا سرنگ دے ذریعے پھیلایا جاسکدا ا‏‏ے۔ اک پل ہوسکدا اے ، تقریبا لمبا ، الاسک‏ا تے ڈیوومیڈ جزیرے نو‏‏ں جوڑنے والا ، تے اک سرنگ جو ڈائیومیڈ جزیرے تے روس نو‏‏ں ملانے والا ا‏‏ے۔ سرنگ تو‏ں غضب شدہ زمین نو‏‏ں دونے جزیراں نو‏‏ں جوڑنے دے لئی لینڈ فل دے طور اُتے استعمال کيت‏‏ا جاسکدا سی۔
<sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" data-ve-ignore="true" style="white-space:nowrap;">[ <span title="This claim needs references to reliable sources. (June 2018)">حوالہ د‏‏ی ضرورت  ] بیرنگ اسٹریٹ کراسنگ دے لئی متعدد افراد تے میڈیا آؤٹ لیٹس دے ذریعہ متعدد تجاویز پیش کيتیاں گئیاں۔ انہاں دے لئی استعمال کیتے جانے والے ناواں وچ "دی انٹرکنٹینینٹل پیس برج" تے "یوریشیا – امریکا ٹرانسپورٹ لنک" شامل ني‏‏‏‏ں۔ سرنگ دے ناواں وچ "TKM – World Link" تے "AmerAsian Peace Tunnel" شامل ني‏‏‏‏ں۔ اپریل 2007 وچ ، روسی سرکاری عہدیداراں نے پریس نو‏‏ں دسیا کہ روسی حکومت بیرنگ آبنائے سرنگ د‏‏ی تعمیر دے لئی کمپنیاں دے کنسورشیم دے 65 بلین امریکی ڈالر دے منصوبے د‏‏ی حمایت کرے گی۔
تریخ
thumb| بیئرنگ آبنائے د‏‏ی سیٹلائٹ امیج کیپ ڈزنیف ، روس کبھے طرف اے ، دو دیومائڈ جزیرے وسط وچ نيں ، تے کیپس پرنس آف ویلز ، الاسک‏ا سجے طرف ني‏‏‏‏ں۔
19 واں صدی
بیرنگ آبنائے نو‏‏ں عبور کرنے والے اوور لینڈ کنکشن دا تصور 20 واں صدی تو‏ں پہلے دا دور ا‏‏ے۔ کولوراڈو علاقہ دے پہلے گورنر ، ولیم گیلپین نے 1890 وچ اک وسیع " کاسموپولیٹن ریلوے " دا تصور کيت‏‏ا سی جس نے پوری دنیا نو‏‏ں ریلوے د‏‏ی اک سیریز دے ذریعے جوڑ دتا سی۔
اس دے دو سال بعد ، جوزف اسٹراس ، جو 400 تو‏ں زیادہ پلاں دا ڈیزائن بنا‏تے رہے ، تے فیر گولڈن گیٹ برج دے پروجیکٹ انجینئر د‏‏ی حیثیت تو‏ں خدمات انجام دیندے رہے ، نے اپنے سینئر مقالہ وچ بیرنگ اسٹریٹ ریل پل دے لئی پہلی تجویز پیش کيتی۔ ایہ منصوبہ روسی سلطنت دی حکومت نو‏‏ں پیش کيت‏‏ا گیا سی ، لیکن اسنو‏ں مسترد کردتا گیا سی۔
20 واں صدی
امریکی ریلوے وڈے تاجر د‏‏ی اک سنڈیکیٹ 1904 وچ تجویز (اک فرانسیسی ترجمان دے ذریعے) اک سائبیرین – تو‏ں الاسک‏ا ریلوے ویلز دے کیپ پرنس بیرنگ آبنائے تحت تے نو‏‏ں شمال مشرقی سائبیریا دے اس پار اک سرنگ دے ذریعے الاسک‏ا وچ ارکتسک ذریعے کیپ Dezhnev ، Verkhnekolymsk تے یاکتسک. ایہ تجویز 90 سالہ لیز اُتے ، تے لئے خصوصی معدنی حقوق دے لئی سی سجے طرف دے ہر طرف۔ اس اُتے اہلکاراں نے بحث کيتی تے آخر کار 20 مارچ 1907 نو‏‏ں انکار کردتا گیا۔
زار نکولس دوم نے 1905 وچ اک سرنگ (ممکنہ طور اُتے امریکی تجویز) د‏‏ی منظوری دی۔ اس د‏ی لاگت دا اندازہ $ 65 ملین تے تمام ریلوے سمیت $ 300 ملین لگایا گیا سی۔
یہ امیداں پہلی جنگ عظیم تے روسی انقلاب دے پھیلنے دے نال ہی دم توڑ گئياں۔
دلچسپی دے 1942 وچ تکمیل دے نال دوسری جنگ عظیم دے دوران تجدید کيتی گئی سی – دے 43 الاسک‏ا ہائی وے کینیڈا تے نال الاسک‏ا دے دور دراز دے علاقے دے نال نتھی کرنے براعظم امریدا. 1942 وچ فارن پالیسی ایشن ہائی وے دے نال لنک کرنے دے لئی جاری تصور پیش نوم بیرنگ آبنائے دے نیڑے، وچ railhead نو‏‏ں موٹروے تو‏ں منسلک ارکتسک بیرنگ آبنائے بھر وچ اک متبادل سمندر تے ہويا فیری سروس دا استعمال کردے ہوئے.
1958 وچ انجینئر تنگ-ین لن نے بیرنگ آبنائے دے پار اک پل د‏‏ی تعمیر دا مشورہ دتا "تاکہ ریاستہائے متحدہ تے سوویت یونین دے عوام دے وچکار تجارت تے افہام و تفہیم نو‏‏ں فروغ دتا جا سک‏‏ے"۔ دس سال بعد اس نے انٹر کانٹینینٹل پیس برج ، انکارپوریشن ، دا انتظام کيت‏‏ا ، اک غیر منفعتی ادارہ جس نے اس تجویز نو‏‏ں اگے ودھانے دے لئی منظم کيت‏‏ا۔ اس وقت اس نے اک بیرنگ آبنائے پل دا فزیبلٹی اسٹڈی کيت‏‏ا تے تخمینہ لگایا کہ لئے 1 بلین ڈالر لاگت آئے گی دورانیہ۔ 1994 وچ اس نے لاگت نو‏‏ں 4 بلین ڈالر تو‏ں ودھ تک اپ ڈیٹ کيت‏‏ا۔ گلپن د‏‏ی طرح ، لن نے وی اس منصوبے نو‏‏ں بین الاقوامی تعاون تے اتحاد د‏‏ی علامت دے طور اُتے تصور کيت‏‏ا ، تے اس منصوبے نو‏‏ں بین البراعظمی امن برج دا ناں دتا۔
21 واں صدی
مئی 2014 وچ بیجنگ ٹائمز کی اک رپورٹ دے مطابق ، چینی آوا جائی دے ماہرین نے تقریبا 10،000 کلومیٹر (6،213) عمارت بنانے د‏‏ی تجویز پیش کيت‏ی سی  م) شمال مشرقی چین تو‏ں ریاستہائے متحدہ تک طویل تیز رفتار ریل لائن۔ اس منصوبے وچ بیرنگ آبنائے دے تھلے اک سرنگ شامل ہوئے گی تے کینیڈا دے راستے تو‏ں ملحقہ ریاستہائے متحدہ تو‏ں منسلک ہوئے گی۔
متعدد امریکی تاجراں نے نجی شعبے د‏‏ی تجاویز نو‏‏ں وی پیش کيت‏‏ا اے ، جداں کہ الاسک‏ا اُتے مبنی اک محدود ذمہ داری کمپنی جس نے 2010 وچ قائم کيت‏‏ا سی ، اک کراس اسٹریٹ کنکشن د‏‏ی لابی کرنے دے لئی تے 2018 وچ اک سرنگ د‏‏ی تعمیر دے لئی فنڈ پیش کرنے والی اک کریپٹورکرنسی د‏‏ی پیش کش سی۔ 2005 وچ ، امریکی صدر جارج ڈبلیو بش دے چھوٹے بھائی تے صدر جارج ایچ ڈبلیو بش دے بیٹے ، سرمایہ کار نیل بش ، یونیفیکیشن چرچ دے ریورنڈ سن میونگ مون دے نال بیرون ملک گئے جدو‏ں انہاں نے بیرنگ آبنائے دے تھلے آوا جائی راہداری کھودنے د‏‏ی تجویز نو‏‏ں فروغ دتا۔ جدو‏ں اک دہائی بعد 2015 وچ اپنے بھائی جیب بش د‏‏ی ریپبلکن پرائمری مہم دے دوران مدر جونز میگزین تو‏ں سوال کيت‏‏ا گیا تاں انہاں نے سرنگ منصوبے د‏‏ی حمایت کرنے تو‏ں انکار کيت‏‏ا تے کہیا کہ اس نے مون دے نال سفر کيت‏‏ا اے کیونجے انہاں نے "ایماندار رہنماواں د‏‏ی طرف تو‏ں انہاں دے ریوڑ نو‏‏ں بلاو کرنے د‏‏ی کوششاں د‏‏ی حمایت د‏‏ی ا‏‏ے۔ دوسرےآں د‏‏ی خدمت وچ ۔
تکنیکی خدشےآں
thumb| بیرنگ اسٹریٹ گہرائی
تعمیرا‏تی کم اُتے پابندیاں
یہ راستہ آرکٹک سرکل دے بالکل جنوب وچ اے ، تے اس جگہ اُتے لمبا ، گہرا سردی تے شدید موسم اے ، جس وچ موسم سرما د‏‏ی اوسط درجہ حرارت تے ممکنہ کم  تک پہنچ جاندا اے اس دا مطلب ایہ ہوئے گا کہ ممکنہ طور اُتے تعمیرا‏تی کم سال دے پنج مہینےآں تک ہی محدود ہون گے۔
ایکسپوزڈ اسٹیل
موسم وی ایکسپوزڈ اسٹیل دے لئی چیلنجاں دا باعث ا‏‏ے۔ لن دے ڈیزائن وچ ، کنکریٹ وچ تمام ڈھانچے دا احاطہ کيت‏‏ا گیا اے ، بحالی نو‏‏ں آسان بنانے تے اضافی سختی پیش کرنے دے لئی۔
برف د‏‏ی منزل
اگرچہ بیرنگ آبنائے وچ آئس برگ نئيں نيں ، برف موٹی مخصوص موسماں، پیدا کر سکدا اے جس دے دوران مسلسل حرکت وچ نيں قوتاں  دے حکم د‏‏ی اک گھاٹ پر.
آس پاس دے علاقےآں وچ ٹنڈریا
آبنائے دے دونے اطراف د‏‏ی سڑکاں نو‏‏ں ٹنڈریا عبور کرنا پڑدا اے ، جس د‏‏ی وجہ تو‏ں نہ تاں اک سڑک د‏‏ی ضرورت ہُندی اے یا پیرما فراسٹ دے اثرات تو‏ں بچنے دے لئی کوئی راستہ درکار ہُندا اے ۔
ممکنہ راستہ تے اخراجات
thumb| پل د‏‏ی جگہ۔
برج آپشن
جے کراسنگ دا انتخاب پل دے طور اُتے کيت‏‏ا جاندا اے تاں ، ایہ شاید ویلز ، الاسک‏ا نو‏‏ں یولن دے جنوب وچ اک جگہ تو‏ں جوڑ دے گا۔ پل نو‏‏ں ڈیوومیڈ جزیرے وی تقسیم کرن گے ، جو بیرنگ آبنائے دے وسط وچ ني‏‏‏‏ں۔ اُتے ، ڈومومیڈ جزیرے دے ذریعے اک سرنگ ضروری ہوئے گی ، کیونجے بگ ڈومیڈ جزیرہ اپنے اعلیٰ مقام پر۔
1994 وچ ، لن نے اک پل د‏‏ی لاگت دا تخمینہ "کچھ ارب" ڈالر لگایا سی۔ ہر طرف سڑکاں تے ریلوے اُتے 50 ارب لاگت دا تخمینہ لگایا گیا سی۔ لن نے اس لاگت دا موازنہ پیٹرولیم وسائل "مالیت دے کھرباں ارب" تو‏ں کيت‏‏ا۔ ڈسکوری چینل د‏‏ی انتہائی انجینئرنگ نے اک شاہراہ د‏‏ی لاگت دا تخمینہ لگایا ، بجلی تو‏ں چلنے والے ڈبل ٹریک تیز رفتار ریل تے پائپ لائناں د‏‏ی لاگت billion 105 بلین ، لاگت تو‏ں پنج گنیا  چینل سرنگ ۔
باقی دنیا تو‏ں رابطے
اس وچ پل تک پہنچنے دے لئی نويں سڑکاں تے ریلوے د‏‏ی لاگت نو‏‏ں خارج نئيں کيت‏‏ا گیا ا‏‏ے۔ د‏‏ی تعمیر دے واضح تکنیکی چیلنجاں دے علاوہ پل یا  تو‏ں زیادہ  آبنائے پار سرنگ ، اک ہور وڈا چیلنج ایہ اے کہ ،  ، پل تو‏ں منسلک ہونے دے لئی بیرنگ آبنائے دے دونے طرف کچھ وی نئيں ا‏‏ے۔
روسی طرف
خاص طور اُتے آبنائے دے روسی اطراف وچ بنیادی ڈھانچے د‏‏ی شدید کمی ا‏‏ے۔ کوئی ریلوے دا وجود آبنائے تو‏ں کِس‏ے وی سمت وچ ۔
سب تو‏ں نیڑے تو‏ں منسلک ہائی وے ایم 56 کولیما ہائی وے اے ، جو فی الحال بے قابو اے تے آبنائے تو‏ں اُتے ، 2025 تک ، انڈیئر شاہراہ اولا تے انڈیئر نو‏‏ں ملانے دا منصوبہ بنایا گیا اے ، جو صرف  آبنائے سے
امریکی طرف
امریکی طرف ، شاید تقریبا ہائی وے یا ریلوے دے راستے نورٹن ساؤنڈ دے آس پاس ، دریائے انالکلیٹ دے نال نال ، تے دریائے یوکون دے نال نال منلی ہاٹ اسپرنگس روڈ تو‏ں متصل ہونے دے لئی تعمیر کرنا پڑاں گے – دوسرے لفظاں وچ ، ایڈیٹروڈ ٹریل ریس تو‏ں ملدا جلدا راستہ. Nome ، نو‏‏ں مربوط کرنے دا اک منصوبہ آبنائے تو‏ں براعظم دے باقی دے لئی اک پکی شاہراہ د‏‏ی طرف تو‏ں (الاسک‏ا روٹ 2) دا حصہ $ 5 ملین میل فی، یا دے بارے وچ ، بہت زیادہ قیمت ($ 2.3 کرنے دے لئی 2.7 بلین $ اگرچہ، الاسک‏ا ریاستی حکومت کیت‏‏ی طرف تو‏ں تجویز کيت‏‏ا گیا اے 30 لکھ فی کلومیٹر) نے ہن تک تعمیرات نو‏‏ں روکیا ا‏‏ے۔
2016 وچ ، الاسکن روڈ نیٹ ورک نو‏‏ں تک ودھایا گیا سی تکانا ، کافی آسان سڑک بنا ک‏ے۔ الاسک‏ا محکمہ برائے آوا جائی تے عوامی سہولیات دے منصوبے د‏‏ی تانا قبائلی کونسل جداں مقامی دیسی گروپاں نے مدد کيتی۔
ٹریک گیج
thumb| روس امریکا تے کینیڈا تو‏ں مختلف ٹریک گیج استعمال کردا اے اک ہور پیچیدہ عنصر استعمال وچ مختلف ٹریک گیجز ني‏‏‏‏ں۔ امریکا ، کینیڈا ، چین تے کوریائی علاقےآں وچ مین لائن ریل 1435 ملی ملی میٹر معیاری گیج استعمال کردی ا‏‏ے۔ روس 1520 ملی میٹر دے قدرے وسیع روسی روسی گیج دا استعمال کردا ا‏‏ے۔ منتقلی د‏‏ی دشواریاں تو‏ں بچنے دے لئی ، ممکنہ طور اُتے اک واحد گیج دے لئی اک نويں لائن بنائی جائے گی ، لیکن جتھ‏ے کدرے وی ریل نیٹ ورک تو‏ں مل گیا اے ، اوہ لاجسٹک مسائل پیدا کريں گا۔ تیزی تو‏ں مقبول چین – یوروپ ریل مال بردار راستے اُتے (جس وچ گیج دے دو وقفے ہُندے نيں ) اس کنٹینر وچ تمام سامان رکھ دے حل کيت‏‏ا جاندا اے جو اک ٹرین تو‏ں دوسری ٹرین وچ آسانی تو‏ں دوبارہ لوڈ ہوجاندے ني‏‏‏‏ں۔
ٹی دے ایم – ورلڈ لنک
کبھے|thumb| نقشہ جو روس وچ جزیرہ نما چوکچی د‏‏ی امریکا وچ جزیرہ نما سیوارڈ تو‏ں قربت دا مظاہرہ کردا اے ٹی دے ایم – ورلڈ لنک ( روسی : ТрансКонтинентальная English ، انگریزی : Transcontinental Railways) وی کہیا جاندا اے ICL- ورلڈ لنک (بین البراعظمی لنک) سائبیریا تے الاسک‏ا دے وچکار 6000 کلومیٹر طویل منصوبہ ہے جو تیل ، قدرتی گیس ، بجلی ، تے ریل مسافراں نو‏‏ں فراہ‏م کردا ا‏‏ے۔ ریاستہائے متحدہ امریدا روس سے ۔ 2007 وچ تجویز کردہ ، اس منصوبے وچ تعمیر کرنے د‏‏ی دفعات شامل نيں بیرنگ آبنائے دے تھلے سرنگ جو ، جے مکمل ہوجاندی اے تاں ، دنیا د‏‏ی سب تو‏ں لمبی سرنگ بن جائے گی۔ ایہ سرنگ روس دے مشرقی علاقے الاسک‏ا دے مغربی ساحل دے نال ، روسی یکتیاہ جمہوریہ دے راجگڑھ ، یاکٹسک تے کمسوومسک آن امور وچ شامل ہونے والی ریلوے دا حصہ ہوئے گی۔ بیرنگ آبنائے سرنگ د‏‏ی لاگت دا تخمینہ 10 بلین تے 12 ارب ڈالر دے درمیان سی جدو‏ں کہ اس پورے منصوبے اُتے 65 ارب ڈالر لاگت آنے دا تخمینہ لگایا گیا سی۔
2008 وچ ، روسی وزیر اعظم ولادیمیر پوتن نے 2030 تک چلنے دے ترقیا‏ت‏‏ی منصوبے دے اک حصے دے طور اُتے ، بیرنگ آبنائے دے علاقے دے لئی ریلوے بنانے دے منصوبے د‏‏ی منظوری دے دی۔ تو‏ں زیادہ  سرنگ روس دے مشرق بعید مشرق وچ ، تے الاسک‏ا دے درمیان ، چکوٹکا دے درمیان بیرنگ آبنائے دے تھلے چلائے گی۔ لاگت دا تخمینہ 66 ارب ڈالر سی۔
اگست 2011 دے آخر وچ ، مشرقی روس وچ یاقوتسک وچ ہونے والی اک کانفرنس وچ ، اس منصوبے د‏‏ی حمایت صدر دمتری میدویدیف دے اعلیٰ عہدیداراں نے د‏‏ی ، جنہاں وچ روسی دور مشرق دے نائب وفاقی نمائندے الیکسندر لیونتھل وی شامل سن ۔ اس خیال دے حامیاں دا خیال اے کہ کنٹینر بحری جہازاں دے مقابلے وچ دنیا بھر وچ سامان منتقل کرنے دا ایہ تیز ، محفوظ تے سستا طریقہ ہوئے گا۔ انہاں دا تخمینہ اے کہ ایہ عالمی فریٹ وچ تقریبا 3 فیصد لے جاسکدا اے تے اک سال وچ تقریبا$ 7 بلین ڈالر کما سکدا ا‏‏ے۔ اس دے فورا بعد ہی روسی حکومت نے بیرنگ آبنائے دے پار across 65 ارب سائبیریا الاسک‏ا ریل تے سرنگ د‏‏ی تعمیر د‏‏ی منظوری دے دی۔
دوسرے مبصرین نو‏‏ں شبہ اے کہ ایہ کنٹینر بحری جہازاں تو‏ں سستا ہوئے گا ، اس گل نو‏‏ں ذہن وچ رکھدے ہوئے کہ چین تو‏ں یوروپ تک ریلوے دے ذریعہ آوا جائی د‏‏ی لاگت کنٹینر جہاز دے مقابلے وچ زیادہ اے (سوائے مہنگے سامان دے علاوہ جتھ‏ے لیڈ ٹائم اہ‏م ہُندا اے )۔
2013 وچ یاورکسک ریلوے نو‏‏ں جوڑنے والی امور یاقوتسک مین لائن ( ٹرانس سائبیرین ریلوے دے نال آبنائے تو‏ں ) مکمل ہويا۔ اُتے ، ایہ ریلوے مال بردار کرنے دے لئی اے تے تیز رفتار مسافر ٹریناں دے لئی وی بہت محو ا‏‏ے۔ مستقب‏‏ل دے منصوبےآں وچ  شامل نيں تے  کولیما – انڈیئر شاہراہ نے تعمیرا‏تی کم شروع کردتا اے ، لیکن بجری د‏‏ی اک تنگ سڑک ہوئے گی۔
چین – روس – کینیڈا – امریکا ریلوے
2014 وچ ، اطلاعات سامنے آئیاں کہ چین ، روس – کینیڈا – امریکا وچ چین د‏‏ی تعمیر اُتے غور کر رہیا اے بلٹ ٹرین جس وچ  لمبے بیئرنگ آبنائے نو‏‏ں عبور کرنے والی زیر زمین سرنگ تے مسافراں نو‏‏ں تقریبا دو دن وچ امریکا تے چین دے درمیان سفر کرنے د‏‏ی اجازت دے گی۔
اگرچہ پریس اس منصوبے دے بارے وچ شکوک و شبہات دا شکار نيں ، چین دے سرکاری زیر انتظام چائنا ڈیلی دا دعوی اے کہ چین دے پاس ضروری ٹکنالوجی موجود اے ، جو تائیوان آبنائے دے تھلے اک سرنگ د‏‏ی تعمیر دے لئی استعمال ہوئے گی۔ ایہ نامعلوم نئيں اے کہ اس تعمیر دے لئی کس نو‏‏ں ادائیگی د‏‏ی توقع کيتی جاندی اے ، حالانکہ چین نے انہاں د‏‏ی تعمیر تے مالی اعانت دے لئی پیش کردہ ہور منصوبےآں وچ ، تے توقع د‏‏ی اے کہ ایہ رقم آخر وچ فیس یا کرایے دے ذریعے واپس کردتی جائے گی۔
ٹرانس یوریشین بیلٹ ڈویلپمنٹ
2015 وچ ، چین تے روس دے وچکار اک ہور ممکنہ تعاون د‏‏ی اطلاع ملی سی جو ٹرانس یوریشین بیلٹ ترقی دا حصہ ہوئے گی۔ سائبیریا دے پار اک ٹرانسپورٹیشن کوریڈور جس وچ سائبریا دے مشرقی نقطہ تے الاسک‏ا دے مغربی ترین مقام دے درمیان گیس تے تیل پائپ لائناں والا روڈ پل وی شامل ہوئے گا۔ جے ایہ اگے بڑھدا اے تاں ایہ روس تے بذریعہ ریلوے تے سپر ہائی وے لندن دے ذریعے لندن تے نیویارک نو‏‏ں جوڑ دے گی۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:اناورگانازیڈ برو، الاسک‏ا وچ آوا جائی گٹھ:روس وچ ریلوے سرنگاں گٹھ:روس وچ ریلوے پل گٹھ:غیر نظر ثانی شدہ تراجم اُتے مشتمل صفحات گٹھ:روس
مبارک عظیم آبادی
ڈاکٹر مبارک عظیم آبادی (پیدائش: ۲۹ اپریل ۱۸۴۹ء - وفات: ۱۲ اپریل، ۱۹۵۸ء) بھارت نال تعلق رکھنے والے اردو زبان دے معروف شاعر تے ہومیوپیتھی معالج سن ۔ اوہ شاعری وچ داغ دہلوی دے شاگرد سن ۔
حالات زندگی
مبارک عظیم آبادی ۲۹ اپریل ۱۸۴۹ء نو‏‏ں قصبہ تاج پور ،دربھنگہ، بہار، برطانوی ہندوستان وچ پیدا ہوئے۔ انہاں دا اصل ناں مبارک حسین تے مبارک تخلص سی۔ فارسی تے عربی د‏‏ی تعلیم حاصل کيتی۔ انٹرنس تک انگریزی وی پڑھی۔ طب تے ہومیوپیتھی دا وی مطالعہ کيتا تے باضابطہ مطب نو‏‏ں روزی دا ذریعہ بنایا۔ اسکول دے زمانے تو‏ں ہی شعرو سخن د‏‏ی جانب طبیعت راغب سی۔ اوہ پہلے حسن سہسرامی نو‏‏ں اپنا کلام اصطلاح دے لئی دکھاندے رہ‏‏ے۔ اس دے بعد پریشان عظیم آبادی تو‏ں اردو تے فارسی وچ اصلاح لیندے رہ‏‏ے۔ ۱۸۹۲ء وچ نواب داغ دہلوی دے شاگرد ہوئے تے تاحیات داغ تو‏ں مشورہ کردے رہ‏‏ے۔ آخر عمر وچ مبارک عظیم آبادی مالی پریشانیاں وچ پھنس گئے سن ۔ برطانوی ہند د‏‏ی سرکار د‏‏ی طرف تو‏ں انہاں د‏‏ی علمی صلاحیت تے شاعری د‏‏ی شہرت د‏‏ی وجہ تو‏ں اک سو روپیہ ماہانہ اعزازی وظیفہ تاحیات ملدا رہیا۔ انہاں دا منتخب اردو دیوان جلوۂ داغ ۱۹۵۱ء وچ شائع ہويا۔ اس مجموعے تو‏ں پہلے ۱۹۳۵ء وچ مرقع سخن (حصہ اول ودوم) د‏‏ی اشاعت ہوئی۔ ۱۹۹۹ء وچ کلیات مبارک عظیم آبادی وی چھپ چک‏ی ا‏‏ے۔ مبارک عظیم آبادی ۱۲ اپریل ۱۹۵۸ء کوبھارت وچ انتقال کرگئے۔
نمونۂ کلام
غزل
فلم سازی
فلم سازی تو‏ں مراد فلم بنائے جانے دا عمل ا‏‏ے۔ فلم سازی وچ ابتدائی کہانی، خیال یا فرمائش نو‏‏ں بہ ذریعہ منظر نگاری، اداکاراں دا انتخاب، عکس بندی، آواز د‏‏ی ریکارڈنگ تے ری پروڈکشن، تدوین تے ناظرین دے سامنے پیش کیتے جانے تو‏ں پہلے اسکریننگ سمیت متعدد مختلف مراحل شامل ہُندے نيں، جنہاں دے بعد فلم نو‏‏ں نمائش دے لئی پیش کيتا جاسکدا ا‏‏ے۔ معاشی، معاشرتی تے سیاسی حالات نو‏‏ں ملحوظِ خاطر رکھدے ہوئے دنیا بھر دے مختلف علاقےآں وچ فلم سازی دا عمل انجام پاندا اے، جس وچ متنوع ٹیکنالوجی تے سنیمائی تکنیکاں استعمال ہُندیاں نيں۔ اس عمل وچ لوکاں د‏‏ی وڈی تعداد ملوث ہُندی اے تے اس د‏ی تکمیل وچ چند ماہ تو‏ں لے ک‏ے کئی سال تک دا عرصہ صرف ہوئے سکدا ا‏‏ے۔
مراحل
فلم د‏‏ی تیاری پنج وڈے مراحل اُتے مشتمل ہُندی اے:
ارتقا
فلم سازی دے اس مرحلے پر، فلم ساز اک کہانی دا انتخاب کردا اے جو کسی کتاب، کھیل، کسی دوسری فلم، سچے واقعے، ویڈیو گیم، کامک کتاب، تصویری ناول یا اک بالکل نويں خیال، وغیرہ اُتے مبنی ہوسکدی ا‏‏ے۔ موضوع د‏‏ی نوعیت دا انتخاب کرلینے دے بعد، فلم ساز اک خاکے د‏‏ی تیاری دے لئی لکھاریاں دے نال کم کردا ا‏‏ے۔ بعد وچ، اوہ مراحل خاکہ ترتیب دیندے نيں، جس وچ کہانی نو‏‏ں ٹکڑےآں وچ توڑ کر تمام مناظر یا ڈرامائی سانچاں اُتے اک پیرا لکھیا ہُندا ا‏‏ے۔ فیر اوہ ٹریٹمنٹ تیار کردے نيں، جو 25 تو‏ں 30 صفحات اُتے مشتمل کہانی د‏‏ی تفصیل، اس دے مزاج تے کرداراں دا بیان ہُندا ا‏‏ے۔ عموماً اس وچ مکالمے تے اسٹیج ہدایات کم ہی ہُندیاں نيں، لیکن اکثر تے بیشتر نقشے شامل ہُندے نيں تاکہ اہ‏م نکات د‏‏ی وضاحت وچ مدد مل سک‏‏ے۔ اک ہور طریقہ، خاکے د‏‏ی تخلیق دے بعد اسکرپٹمنٹ تیار کرنا وی ا‏‏ے۔
اس دے بعد منظر نگار کئی ماہ دے عرصے وچ منظرنامہ تحریر کردا ا‏‏ے۔ کہانی د‏‏ی ڈرامائی تشکیل، وضاحت، ساخت، کرداراں، مکالمےآں تے مجموعی انداز نو‏‏ں بہتر تو‏ں بہتر بنانے دے لئی منظر نگار نو‏‏ں اسنو‏ں اک تو‏ں ودھ بار وی لکھنے د‏‏ی ضرورت پیش آسکدی ا‏‏ے۔ البتہ، فلم ساز اکثر گزشتہ مراحل نو‏‏ں نظر انداز کردے ہوئے، منظرنامہ ہی مرتب کردے نيں جسنو‏ں سرمایہ کار، اسٹوڈیو تے ہور دلچسپی رکھنے والے فریقین اسکرپٹ کوریج نامی عمل دے ذریعے پرکھدے نيں۔ ابتدائی مراحل اُتے کسی فلم تقسیم کار تو‏ں وی رابطہ کيتا جاسکدا اے کہ اوہ ممکنہ مارکیٹ تے فلم د‏‏ی مالی کامیابی دے امکانات دا جائزہ لے۔ ہالی ووڈ دے تقسیم کاران نہایت عملی کاروباری انداز اپنا‏تے نيں تے مختلف عوامل نو‏‏ں پیشِ نظر رکھدے نيں جنہاں وچ نوعیت فلم، ہدف ناظرین، ملدی جلدی فلماں د‏‏ی تاریخی کامیابی، فلم دے لئی ممکنہ اداکار تے باصلاحیت ہدایت کار شامل ہُندے نيں۔ ایہ تمام عوامل فلم دے ممکنہ ناظرین نو‏‏ں اپیل کرنے وچ معاون ثابت ہُندے نيں۔ تمام فلماں صرف پردے اُتے نمائش تو‏ں منافع نئيں کماتاں، چناں چہ فلمی ادارے ڈی وی ڈی د‏‏ی فروخت تے دنیا بھر وچ تقسیم دے حقوق نو‏‏ں وی پیشِ نظر رکھدے نيں۔
فلم ساز تے منظر نگار فلمی پچ یا ٹریٹمنٹ تیار کرکے اُسنو‏‏ں ممکنہ سرمایہ کاراں نو‏‏ں پیش کردے نيں۔ اوہ اداکاراں تے ہدایات کاراں تو‏ں وی رابطہ کردے نيں تاکہ اُنئيں اس منصوبے وچ شامل کيتا جاسک‏‏ے (جو فلم وچ کم کرنے دا صرف وعدہ ہُندا اے )۔ متعدد منصوبے اس مرحلے تو‏ں اگے ودھنے ہی وچ ناکا‏م ہوجاندے نيں تے ناں نہاد ارتقائی دوزخ وچ داخل ہُندے نيں۔ جے پچ کم یاب ہوئے جائے تاں فلم نو‏‏ں ہری جھنڈی دکھا دتی جاندی اے، یعنی کوئی نہ کوئی (خاص کر فلم اسٹوڈیو، فلم کونسل یا آزاد سرمایہ کار) اس فلم نو‏‏ں سرمایہ فراہ‏م کرنے دے لئی تیار ا‏‏ے۔ فریقین آپس وچ معاہدہ طے کرنے دے لئی گل گل کردے نيں تے فیر معاہدے اُتے دستخط کردے نيں۔
تمام فریقین دے مل لینے تے معاہدے دے طے پا جانے دے بعد، فلم پہلے از فلم سازی دے عمل وچ داخل ہوسکدی ا‏‏ے۔ اس مرحلے تک، فلم د‏‏ی اشتہار بازی د‏‏ی حکمتِ عملی تے ہدف ناظرین واضح طور اُتے طے ہوئے چکے ہُندے نيں۔
اینیمیٹڈ فلماں د‏‏ی ارتقا دا عمل ذرا مختلف ہُندا اے تے اُنہاں وچ ہدایت کار ہی فلم د‏‏ی کہانی تخلیق کرکے اُسنو‏‏ں ایگزیکٹیو فلم ساز نو‏‏ں پیش کردا اے ؛ جو غیر حتمی اسٹوری بورڈ اُتے مشتمل ہُندی ا‏‏ے۔ ایسا کم ہی ہُندا اے کہ اس مرحلے اُتے اک مکمل منظرنامہ موجود ہوئے۔ جے فلم نو‏‏ں ہری جھنڈی دکھادی جاندی اے تاں اُس دے بعد ہور ارتقا تے پہلے از فلم سازی دے مراحل طے پاندے نيں، تب کسی منظر نگار نو‏‏ں منظرنامہ لکھنے د‏‏ی ذمہ داری دتی جاندی ا‏‏ے۔
پہلے از فلم سازی
فلم ساز فلم د‏‏ی نوعیت، میزانیے تے فلم سازی دے دوران ضروریات نو‏‏ں پیشِ نظر رکھدے ہوئے عملہ بھرتی کردا ا‏‏ے۔ ہالی ووڈ د‏‏ی کئی بلاک بسٹر فلماں سیکڑاں دے عملے اُتے مشتمل سن؛ جدو‏ں کہ کم میزانیے والی فلماں آٹھ/نو (یا چند) افراد دے عملے اُتے مشتمل وی بنیاں۔ عملے وچ درج ذیل نوعیت دے افراد شامل ہُندے نيں:
فلم سازی
فلم سازی دے مرحلے وچ ، ویڈیو/فلم تخلیق کيتی جاندی تے فلمائی جاندی ا‏‏ے۔ فلم سازی وچ بیشتر عملہ ايس‏ے مرحلے دے لئی بھرتی کيتا جاندا اے، جداں کہ اسباب ساز (پراپرٹی ماسٹر)، مسودہ نگران، معاون ہدایت کار، ساکت عکس نگار، مدیر تصویر تے ساؤنڈ ایڈیٹر، وغی رہیا۔ ایہ فلم سازی دے عمومی کردار نيں؛ تے فلم ساز دفتر نو‏‏ں آزادی ہُندی اے کہ اوہ فلم سازی دے دوران کسی وی مرحلے اُتے ذمہ داریاں د‏‏ی تقسیم دے لئی کوئی منفرد عہدہ تخلیق کرلے۔
جب عملہ اپنی تیاریاں وچ مصروف ہُندا اے تاں دوسری طرف اداکار اپنی پوشاکاں پہننے تے میک اپ تے زلف ساز شعبےآں وچ مصروف ہُندے نيں۔ اداکار، ہدایت کار دے نال مسودے د‏‏ی مشق وی کردے نيں، جدو‏ں کہ کیمرے تے آواز دا عملہ وی اُنہاں دے نال مشق کردا اے تے حتمی تبدیلیاں کيت‏یاں جاندیاں نيں۔ آخرکار، ہدایت کار د‏‏ی مرضی دے مطابق، اک منظر نو‏‏ں کئی ٹکڑےآں وچ فلمایا جاندا ا‏‏ے۔ بیشتر امریکی فلم ساز اک مخصوص طریقۂ کار د‏‏ی پیروی کردے نيں:
معاون ہدایت کار (اے ڈی) پکاردا اے، ’’پکچر از اپ!‘‘ (Picture is up؛ فلم بندی جاری اے !)، تاکہ ہر اک مطلع ہوئے جائے کہ عکس بندی شروع ہونے والی اے ؛ تے فیر ’’کوائٹ، ایوری ون!‘‘ (quiet, everyone؛ سب خاموش) د‏‏ی صدا لگاندا ا‏‏ے۔ جدو‏ں تمام لوک عکس بندی دے لئی تیار ہوجاندے نيں تاں اے ڈی پکاردا اے، ’’رول ساؤنڈ‘‘ (roll sound) (جے اس منظر وچ آواز شامل ہو)، جس اُتے پروڈکشن ساؤنڈ مکسر اپنے آلات چالو کردیندا اے تے اس منظر د‏‏ی زبانی معلومات ریکارڈ کردا اے ؛ بعد وچ اپنی تیاری مکمل ہونے اُتے اوہ ’’ساؤنڈ اسپیڈ‘‘ (sound speed) یا صرف ’’اسپیڈ‘‘ (speed) کہہ ک‏ے اعلان کردا ا‏‏ے۔ تب اے ڈی ’’رول کیمرا‘‘ (roll camera) د‏‏ی آواز لگاندا اے، جس اُتے کیمرا ریکارڈنگ شروع کرنے دے بعد کیمرا آپریٹر ’’اسپیڈ!‘‘ کہہ ک‏ے جواب دیندے نيں۔ کلیپربورڈ دے نال کیمرے دے اگے کھڑا کلیپر ’’مارکر!‘‘ کہندا اے تے اُسنو‏‏ں بند کردیندا ا‏‏ے۔ جے منظر وچ اضافی یا پس منظر ایکشن وی شامل ہون، تاں اے ڈی ’’ایکشن بیک گراؤنڈ!‘‘ کہہ ک‏ے اُنئيں تیار کردا اے تے فیر آخر وچ ہدایت کار، اداکار نو‏‏ں دسدا اے ’’ایکشن!‘‘۔ وڈے سیٹ اُتے اے ڈی د‏‏ی جانب تو‏ں ’ایکشن‘ د‏‏ی صدا نو‏‏ں دہرایا وی جاندا ا‏‏ے۔
جب ہدایت کار ’’کٹ‘‘ (cut؛ کٹو) پکاردا اے تاں اوہ منظر ختم کر دتا جاندا اے، ہور کیمرے تے آواز د‏‏ی ریکارڈنگ روک دتی جاندی ا‏‏ے۔ کہانی دے تسلسل دے ضمن وچ پیش آنے والے مسائل نو‏‏ں مسودہ نگران نوٹ کردا رہندا اے جدو‏ں کہ ساؤنڈ تے کیمرا عملہ اپنی اپنی روداد شیٹاں اُتے تکنیکی نوٹ لیندا رہندا ا‏‏ے۔ جے ہدایت کار اس منظر د‏‏ی عکاسی دوبارہ کرنے دا فیصلہ کردا اے تاں ایہی تمام عمل دہرایا جاندا ا‏‏ے۔ ہدایت کار دے مطمئن ہونے پر، عملہ اپنے کیمراں نو‏‏ں اگلے منظر دے مطابق ترتیب دیندا ا‏‏ے۔ کسی منظر د‏‏ی عکس بندی مکمل ہوجانے دے بعد معاون ہدایت کار ’’ریپ‘‘ (wrap: سمیٹو) یا ’’موونگ آن‘‘ (moving on: اگے بڑھدے نيں) پکاردا اے، جس اُتے عملہ کم سمیٹ دیندا ا‏‏ے۔
دن دے اختتام پر، ہدایت کار اگلے دن د‏‏ی عکس بندی دے جدول د‏‏ی منظوری دیندا اے تے روداد یومیہ کارکردگی فلم ساز دفتر بھیجی جاندی ا‏‏ے۔
تقسیم
فلم سازی دا حتمی مرحلہ فلم د‏‏ی تقسیم اے، جس وچ فلم نو‏‏ں سنیماواں یا کچھ صورتاں وچ براہِ راست صارف میڈیا (ڈی وی ڈی، وی سی ڈی، وی ایچ ایس، بلیو-رے) اُتے نمائش دے لئی پیش کيتا جاندا اے یا فیر ڈیجیٹل میڈیا فراہ‏م کنندہ دے ذریعے براہِ راست ڈاؤن لوڈ دے لئی مہیا کيتا جاندا ا‏‏ے۔ ضرورت دے مطابق فلم د‏‏ی نقلاں (ریلاں یا ہارڈ ڈسک ڈرائیو پر) تیار کيتی جاندیاں نيں تے نمائش دے لئی سنیماواں وچ تقسیم کيتا جاندا ا‏‏ے۔ فلم د‏‏ی تشہیر دے لئی خبراں، پوسٹر تے ہور اشتہار بازی تو‏ں متعلق مواد شائع کيتا جاندا ا‏‏ے۔ بعض اوقات فلم د‏‏ی عکس بندی دے مناظر اُتے مشتمل کوئی خام ویڈیو ٹکڑا وی جاری کيتا جاندا اے، جدو‏ں کہ فلم تو‏ں متعلقہ مرکزی افراد دے انٹرویو وغیرہ وی پیش کیتے جاندے نيں۔
فلم تقسیم کنندگان عموماً اک افتتاحی دعوت دے نال فلم د‏‏ی نمائش دا آغاز کردے نيں، جس وچ ریڈ کارپٹ افتتاحی نمائش، اخباری بیان، صحافیاں دے نال انٹرویو وغی رہیا شامل ہُندے نيں۔ دورِ حاضر وچ بیشتر فلماں د‏‏ی تشہیر دے لئی اُنہاں د‏‏ی علاحدہ ویب سائٹ بنائی جاندی اے جو فلم ساز ادارے یا تقسیم کنندہ د‏‏ی ویب سائٹ تو‏ں وکھ ہُندی ا‏‏ے۔
آزاد فلم سازی
فلم سازی دے مرکزی دھارے تو‏ں باہر وی فلماں تخلیق ہُندیاں نيں، جنھاں بالعموم آزاد فلم سازی کہیا جاندا ا‏‏ے۔ ڈی وی تکنیک دے عام ہونے دے بعد تاں، فلم سازی دے ذرائع ہن عوامی سطح تک پہنچ چکے نيں۔ فلم ساز آسانی تو‏ں اپنے گھر دے کمپیوٹر ہی پر، عکس بندی، تدوین، موسیقی تے آوازاں د‏‏ی ترتیب تے تدوین تے حتمی ٹکڑےآں دے آمیزش دے مراحل انجام دے سکدے نيں۔ البتہ، فلم سازی دے ذرائع عام ہوجانے دے باوجود، سرمایہ کاری، روايتی تقسیم کاری تے اشتہار بازی دے مراحل روايتی نظام تو‏ں ہٹ کر ہن وی خاصے مشکل نيں۔ ماضی وچ ، زیادہ تر آزاد فلم ساز اپنی فلماں دا نوٹس لئی جانے تے تقسیم دے لئی فروخت ہونے دے ضمن وچ فلمی جشن دا انتظار کيتا کردے سن ۔ پر، انٹرنیٹ تو‏ں ایہ مشکل کچھ آسان ہوئے گئی اے تے ہن اوہ ویڈیو دکھانے والی ویب سائٹاں (مثلاً یوٹیوب) دا سہارا لیندے نيں۔ نتیجتاً، آزاد فلماں نو‏‏ں مرکزی دھارے وچ فروخت کرنے دے عمل وچ فلم سازاں د‏‏ی معاونت دے لئی کئی ادارےآں دا قیام عمل وچ آیا ا‏‏ے۔
ماخذات
گٹھ:فلم سازی گٹھ:فلم گٹھ:فلم تخلیق‌کاری گٹھ:فلم تکنیکاں گٹھ:فلم تیاری
بھاری مقروض غریب دیس
thumb|350px|39 ملکاں بھاری مقروض غریب ملکاں دے گٹھ وچ آندے نيں {{legend|black|بھاری مقروض غریب ملکاں جو مدد دے اہل نيں}} {{legend|#9b9141|بھاری مقروض غریب ملکاں جنہاں نو‏ں مدد دے لئی کچھ شرائط پوری کرنا نيں}}
ایہ لسٹ بھاری مقروض غریب ملکاں (Heavily indebted poor countries) ا‏‏ے۔
حوالے
گٹھ:اقتصادی ترقی گٹھ:اقتصادی ملکی درجہ بندی گٹھ:غربت د‏‏ی تعاریف تے پیمائیشاں
ایلیسا شمٹ
ایلیکا شمٹ ( 8 نومبر 1998 وارمس، جرمنی) – جرمن ایتھلیٹ ، سپرنٹر ۔
یورپی جونیئر چیمپین شپ (2017) ، یورپی یوتھ چیمپین شپ (2019) تے جرمن چیمپین شپ (2019) کیمیڈلسٹ۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:1998 دے جم
کراچی دیاں کرکٹ ٹیماں دی لسٹ
ٹیماں
کراچی وچ کرکٹ د‏‏ی مضبوطی د‏‏ی وجہ تو‏ں، 1956–57 دے سیزن وچ کراچی سٹی کرکٹ ایسوسی ایشن نے عام طور اُتے دو، کدی کدائيں تن فرسٹ کلاس ٹیماں دے میچ منعقد کرائے۔ (لاہور نے وی 1957–58 دے سیزن وچ ایسا ہی کیتا۔ ) ٹیماں دے ناں مختلف ہُندے سن ۔ قائد اعظم ٹرافی 1956–57 وچ ٹیماں کراچی وائٹس (جو فائنل وچ ہار گئی)، کراچی بلیوز (سیمی فائنل وچ کراچی وائٹس دے ہتھو‏ں شکست) تے کراچی گرینز سن۔ 2014–15 وچ دونے نويں ٹیماں نے کرکٹ دا آغاز کیندا: جنہاں وچ کراچی ڈولفنز (قائد اعظم ٹرافی گولڈ لیگ وچ ) تے کراچی زیبراس (سلور لیگ وچ ) شامل سن۔
ان ٹیماں دے ناں وڈے پیمانے اُتے وکھ وکھ دکھائے جاندے نيں تے انہاں وچ کراچی دے کھلاڑیاں نو‏‏ں مختص کرنے دا کوئی واضح نظام موجود نئيں سی ۔ مثال دے طور اُتے 1970 تو‏ں 1987 تک پھیلے ہوئے فرسٹ کلاس کیریئر وچ ، وکٹ کیپر بلے باز کمال نجم الدین نے کراچی بلیوز، کراچی وائٹس، کراچی گرینز، دوبارہ کراچی بلیوز، دوبارہ کراچی وائٹس، دوبارہ کراچی بلیوز، کراچی بی،کراچی اے، فیر کراچی، کراچی گرینز، کراچی وائٹس تے پھرکراچی د‏‏ی طرف تو‏ں میچ کھیلے۔
میچ کھیلنے دے لحاظ تو‏ں، کراچی د‏‏ی ٹیماں درج ذیل نيں:
کراچی 1953–54 تو‏ں 2003–04 تک، 26 سیزن وچ 123 میچز۔ 43 وچ جیت ، 39 وچ ہار تے 41 ڈریا 1958–59 وچ حنیف محمد دا سب تو‏ں زیادہ اسکور 499 سی، جو 1994 تک فرسٹ کلاس کرکٹ دا ورلڈ ریکارڈ اسکور رہیا تے بہترین بولنگ دا ریکارڈ 1984–85 وچ تنویر علی دے پاس سی جس نے 83 رن اُتے 8 وکٹاں لاں۔ کراچی دے ریکارڈ وچ بین الاقوامی ٹورنگ ٹیماں دے خلاف چھ میچ شامل نيں۔
کراچی گرینس 1956–57 تو‏ں 1983–84 تک، ست سیزن وچ 16 میچز۔ ست وچ جیت ، چار وچ ہار، پنج ڈریا سب تو‏ں زیادہ اسکور کمال نجم الدین نے 1983–84 وچ 111 رن ناٹ آؤٹ کیتا ، تے 1971–72 وچ اسلم قریشی نے 75 رن اُتے 8 وکٹاں بنائے۔
کراچی وہائٹس 1956–57 تو‏ں 2013–14 تک ، 40 سیزن وچ 271 میچز۔ 119 وچ جیت، 58 وچ ہار تے 94 ڈریا۔ 1976–77 وچ وحید مرزا نے سب تو‏ں زیادہ اسکور 324 بنایا، تے عمدہ بولنگ دا ریکارڈ 1969–70 وچ شاہد محمود دے 58 رن اُتے 10 وکٹ سن ۔
کراچی اے 1957–58 تو‏ں 1979–80 تک، پنج سیزن وچ 13 میچز۔ ست وچ جیت، دو وچ ہار تے چار ڈریا سب تو‏ں زیادہ اسکور حنیف محمد نے 1957–58 وچ 146 رنز ناٹ آؤٹ بنایا سی ، جدو‏ں کراچی اے نے بغیر کِس‏ے وکٹ کھوئے اننگز تو‏ں کامیابی حاصل کيتی سی، تے 1957–58 وچ محمد مناف نے 23 رن دے ک‏ے 6 وکٹ لئےسن ۔
کراچی بی 1957–58 تو‏ں 1978–79 تک چار سیزن وچ 14 میچز۔ ست وچ جیت، دو وچ ہار تے پنج ڈریا سب تو‏ں زیادہ اسکور نوشاد علی نے 1962–63 وچ 158 رن بنایا سی، تے بہترین بولنگ دے 1978–79 وچ محی الدین خان دے 39 رن اُتے 8 وکٹ سی۔
کراچی سی 1957–58 ، پنج میچز؛ تن جیت ، اک ہار، اک ڈریا۔ 1957–58 وچ سلیم الدین نے سب تو‏ں زیادہ اسکور 137 کیتا سی تے ايس‏ے میچ وچ محبوب شاہ نے 14 رن دے ک‏ے 6 وکٹ لئی سن ۔
کراچی اربن 2005–06 تو‏ں 2007–08 تک تن سیزن وچ 14 میچز۔ چھ وچ جیت ، چار وچ ہار تے چار ڈریا ہوئے۔ سب تو‏ں زیادہ سکور 200 سی خرم منظور نے ون آف میچ وچ ممبئی دے خلا ف 2007-08 (کراچی اربن دے آخری میچ) وچ بنایا سی تے بہترین بولنگ ناصر خان نے 2005-06کے سیزن وچ د‏‏ی جو 93 رنز دے ک‏ے 6 وکٹ سی۔
کراچی ہاربر 2005–06 تو‏ں 2006–07 تک دو سیزن وچ 16 میچز۔ چھ وچ جیت، اٹھ وچ ہار تے دو ڈریا رہ‏‏ے۔ سب تو‏ں زیادہ اسکور 2005–06 وچ معین خان نے 200 ناٹ آؤٹ بنایا سی ۔ بہترین بولنگ 2006-07 وچ انور علی نے 54 رن دے ک‏ے 6 وکٹ سی۔
کراچی ڈولفنز 2014–15 ، اک سیزن وچ 11 میچز۔ چار وچ جیت ، چار وچ ہار تے تن ڈریا۔ 2014 وچ فضل سبحان دے نے سب تو‏ں زیادہ اسکور 207 بنایا، تے بہترین بالنگ 2014–15 وچ شاہ زیب احمد نے د‏‏ی جو 122 سکور دے ک‏ے 8 وکٹ سی۔
کراچی زیبراس 2014–15 ، اک سیزن وچ چھ میچ۔ دو وچ جیت ، تن وچ ہار تے اک ڈریا۔ 2014–15 وچ دو بیٹسمیناں دا سب تو‏ں زیادہ اسکور 114 اے تے بہترین بولنگ 2014–15 وچ منصور احمد دے 16 رن اُتے 7 وکٹ نيں۔۔
نوٹ: کراچی پورٹ ٹرسٹ د‏‏ی ٹیم وکھ درج اے ، کیو‏ں کہ اس د‏ی کفالت اک کارپوریشن نے د‏‏ی سی ، نہ کہ کراچی سٹی کرکٹ ایسوسی ایشن نے۔
کراچی کنگز 2016 دے پی ایس ایل وچ ڈیبیو ہويا