cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
روڑالہ روڈ
اتہ پتہ
روڑالہ روڈ چک نمبر 283گ ب تے منڈی روڑالہ روڈ دے ناں نال وی جانیا جاندا اے۔ روڑالہ روڈ دا سارا تھاں میدانی اے۔ ایہہ قصبہ تحصیل جڑانوالہ تے تحصیل تاندلیانوالہ دے وچکار ریلوے لاءن دی پٹی تے وسدا اے۔ ایہدا ڈاک بھیجن دا کوڈ 37200 تے ٹیلی فون دا کوڈ 041 اے۔ ایس قصبے وچ ایک ریلوے سٹیشن وی موجود ایہہ جتھے ریل گڈیاں دا کراس وی ہو سکدا اے۔ ایہدے باہجوں ایتھے بساں دا اڈا تے ٹیکسیاں دا اڈا وی موجود ہے جتھوں تہانوں نال نال دے شہراں وچ جان لءی بس یا ٹیکسی وغیرہ مل سکدی اے۔
محکمہ خوراک
روڑالہ روڈ وچ پنجاب حکومت دے محکمہ خوراک نے کنک وغیرہ اکٹھی کرن لءی وڈے وڈے بھڑولے وی بناءے ہوءے نیں۔
پڑھن لکھن
روڑالہ روڈ وچ ایس ویلے جیہڑے سکول پڑھائی عام کرن وچ ودھ چڑھ کے حصہ لے رہے نیں اوہناں دے ناں تھلے لکھے جاندے نیں۔
مسیتاں
روڑالہ روڈ وچ بہت سوہنیاں تے وڈیاں وڈیاں مسیتاں وی موجود نیں جنہاں وچوں کجھ ایتھے دسیاں جاندیاں نیں۔
کھیڈ تے کھڈاری
روڑالہ روڈ وچ فٹ بال تے کرکٹ بہت مشہور نیں۔ قصبہ دے ریلوے سٹیشن دے لاگے ایتھے دے کھڈاریاں نے ریلوے دی زمین نوں میدان بنا لیا اے تے ایہہ کھیڈاں ایہناں میداناں وچہ ای کھیڈیاں جاندیاں نیں۔ ایتھے ہر سال علاقے دے مشہور کھلاڑی شرافت امجد وقار (مرحوم)دے ناں نال کرکٹ ٹورنامنٹ وی کروایا جاندا اے تے ایس ٹورنامنٹ وچ علاقے دیاں بہت ساریاں ٹیماں حصہ لیندیاں نیں۔
باہرلے جوڈ
گٹھ:لہندے پنجاب دے قصبے گٹھ:ایشیا دے آباد تھاں گٹھ:پاکستان دے آباد تھاں گٹھ:فیصل آباد دے قصبے گٹھ:روڑالہ روڈ
رنجیت سرانوالی
رنجیت سرانوالی پنجابی دا اک نوجوان شاعر ہے جو غزل ودھا وچّ لکھدا ہے ۔ اسدی پلیٹھی چھپی کتاب پانی اتے میناکاری نوں بھارتی ساہت اکادمی یوا لیکھک سنمان 2016 دتا گیا ہے ۔
شعری ونگی
میں وی شاید سمیں دا ہانی ہو جاواں۔ سوجھ بوجھ دی اگر کہانی ہو جاواں۔
پربت بن اوہ راہ وچّ آئے ایس لئی، میں نہ کدھرے وگدا پانی ہو جاواں۔
رکھ دی لگر ہریک ہمیشہ چاہندی ہے، چھیتی پھلاں لدی ٹاہنی ہو جاواں۔
بھکھ دے دکھوں روندے بال نیانے دی، جی کردا ہے اکھ دا پانی ہو جاواں۔
الجھن وچوں سلجھن نکل آؤندی ہے، اکا غم نہیں الجھی تانی ہو جاواں۔
حوالے
گٹھ:پنجابی شاعرگٹھ:پنجابی لوک گٹھ:پنجابی سکھ
گٹھ:سکھ شخصیتاں گٹھ:جٹ
وسوندرا داس
وسوندرا داس (جم 1977) اک بھارتی اداکارہ تے گلوکارہ اے۔
مڈلا جیون
وسوندرا داس دا جم بنگلور دے اک تامل پروار وچ ہویا۔ اسنے بنگلور دے کلونی کانوینٹ ہائی سکول وچ پڑھائی کیتی اتے ماؤنٹ کارمیل کالج توں مطلب شاستر اتے حساب پڑھیا۔
انھاننے چھ سال دی عمر توں ہندوستانی کلاسیکل سنگیت وچ سکھیا لینی شروع کیتی۔ اوہ سنگیت دی سکھیا لین توں بچن لئی گھر چوں بھجّ جایا کردی سن۔ اپنے کالج دے دناں وچ، اوہ اک آل - گرل بینڈ دا حصہ سی اتے اپنے گٹار اتے کجھ بے سرے فلیمینکو وجا لیندی سی۔
اوہ کنڑ، تامل، ہندی، انگریزی، اتے تھوڑھی تیلگُو بول لیندی اے۔
کیریئر
اوہ بنگلور توں ممبئی منتقل ہو گئی اتے رابرٹو نرائن دے نال ملکے انھاننے آریا نامک اک سنگیت بینڈ دا قیام کیتا۔ اس بینڈ وچ شامل میمبر سنگیت دی دنیا دے وکھرے پس منظر ولوں ہن۔
وسندھرا نے کمل ہاسن دی فلم اے رام (1999) دے نال اداکاری دی شروعات کیتی اتے گلوکارہ دے روپ وچ اس دا کیریئر تدّ شروع ہویا جدوں اسنے اک تمل - بھاشی فلم مدھالون لئی اے۔آر۔ رحمٰن دے نال کم کیتا۔ اسنُوں منرتنم ولوں الائیپایتھیئے وچ آر مادھون دے نال ہیروئن دی مکھ کردار لئی چنیا گیا سی۔
حوالے
گٹھ:گلوکارہ
ایڈوبی سسٹم
ایڈُبی سسٹم (Adobe Systems) سافٹ ویئر (software ) بنانے والا اک امریکی کاروباری ادارہ اے، جس دا مرکزی دفتر سان جوز کیلی فورنیا (San Jose California) ریاستہائے متحدہ امریک‏‏ا (United States of America) وچ واقع ا‏‏ے۔ اڈُبی دے زیادہ تر سافٹ ویئر (software) تخطیط (graphics) ، طباعت (Printing) تے کثیرالوسیط (multimedia) منتجات (products) تخلیق (Create) کرنے دے لئی استعمال ہُندیاں نيں۔
اڈُبی نظامیات د‏‏ی بنیاد دسمبر 1982ء وچ جان وارناک (John Warnock) تے چارلس گیسک (Charles Geschke) نے رکھی۔ "اڈُبی" (Adobe) ناں رکھنے دا سبب بانی ادارہ دے گھر د‏‏ی پشت اُتے بہنے والا "دریاے َ اڈُبی" (Adobe Creek) بنیا۔ اڈُبی نظامیات نے کمپیوٹر تخطیط دے شعبے وچ ایداں بامقصد، صارف دوست تے معیاری سافٹ ویئر (software) بناے َ کہ ادارے نے دن دگنی رات چوگنی ترقی د‏‏ی تے اس دے بناے َ ہوئے سافٹ ویئر (software) جدید تخطیطی عمل وچ معیار د‏‏ی حثیت اختیار کر گئے۔ ترقی د‏‏ی منزلاں وچ اک اہ‏م واقعہ دسمبر 2005ء وچ ہويا جدو‏ں اڈُبی نظامیات نے اپنے اولین حریف میکرومیڈیا نو‏‏ں خرید کر کمپیوٹر تے کثیرالوسیط (multimedia) تخطیط وچ اپنی اجارہ داری قائم کر لئی۔
منتجات (Products)
اڈُبی د‏‏ی بہت ساریاں منتجات نيں مگر اسيں اختصار دے پیش نظر صرف اہ‏م تے شہرہ آفاق رکھنے والی منتجات ہی پیش کراں گے۔
پوسٹ اسکرپٹ
اڈُبی نے کاروبار دا آغاز پوسٹ اسکرپٹ (PostScript) جو بولی برہ‏ے َ تفصیل صفحہ (page description language) اے، نو‏‏ں بنانے تے تجارتی بنیاداں اُتے بیچنے تو‏ں کيتی۔ ایپل کمپیوٹرز نے اپنے لیزر رائیٹر چھاپے خاناں (LaserWriter printers) دے لئی پوسٹ اسکرپٹ نو‏‏ں استعمال کرنے دے لئی اجازت نامہ دتا۔
خط اول
پوسٹ اسکرپٹ دے بعد اڈُبی نے "رقمی نویست" (digital fonts) "خط اول" (Type 1) دے ناں تو‏ں تخلیق کیتے۔
اڈُبی ناظم خط
خط صحیح (True Type) (جس نو‏‏ں ایپل کمپیوٹرز نے بنا ک‏ے مائیکروسوفٹ نو‏‏ں ویچیا تھا) دا مقابلہ کرنے دے لئی اڈُبی نے "اڈُبی ناظم خط" (Adobe Type Manager) دے ناں تو‏ں اک سافٹ ویئر (software) جو جو دیکھیا اوہ پایا (What You See is What You Get) یا جوکایا (WYSIWYG) خصوصیات دا حامل سی ۔ اسکرین اُتے خط اول نو‏‏ں خط صحیح د‏‏ی مانند چھوٹا وڈا کرنے د‏‏ی صلاحیت رکھدا سی ۔ لیکن دیر ہو جانے د‏‏ی وجہ تو‏ں ایہ کوششاں خط صحیح نو‏‏ں مقبول عام ہونے تو‏ں نہ روک سکن۔ خط صحیح کاروباری تے عام ونڈوز صارفین وچ معیار بن گیا جدو‏ں کہ خط اول طباعت تے تخطیط دے شعبے وچ معیار تصور کیتا جانے لگیا۔
خط آزاد
1996ء وچ اڈُبی نظامات تے مائیکروسوفٹ نے خط آزاد (OpenType) دے ناں تو‏ں شکلبند برہ‏ے َ فونٹس (font format) دے اجرا دا اعلان کیتا تے اڈُبی نظامات نے 2003ء وچ خط اول دے تمام تر مجموعے نو‏‏ں خط آزاد وچ منتقل کرنے دا عمل مکمل کیتا۔
اڈُبی تصویر نگار
1989ء وچ ادارہ نے ایپل میکنتاش (Macintosh) دے لئی "اڈُبی تصویر نگار" (Adobe Photoshop) دے ناں تو‏ں اک ایسا سافٹ ویئر (software) متعارف کرایا جو اڈُبی د‏‏ی پہچان بن گیا تے اس نے اڈُبی دے سارے شمارندی برنامجاں نو‏‏ں پِچھے چھڈ دتا۔ "اڈُبی مصور" (Adobe Illustrator) دے برعکس "اڈُبی تصویر نگار" (Adobe Photoshop) بنیادی طور اُتے تثمی نقشہ جاندی تخطیط (bitmap graphics) یا راسٹر تخطیط (Raster Graphics) دا شمارندی برنامج ا‏‏ے۔ برساں د‏‏ی نمو دے بعد ہن "اڈُبی تصویر نگار" (Adobe Photoshop) اپنے اندر سمتی تخطیط د‏‏ی خصوصیات وی رکھدا ا‏‏ے۔
"اڈُبی مصور" (Adobe Illustrator) د‏‏ی طرح شروع وچ "اڈُبی تصویر نگار" (Adobe Photoshop) ایپل میکنتاش (Macintosh) دے لئی بنایا گیا سی ۔ ہن ایہ مختلف تعملیاندی نظاماں (operating systems) دے لئی دستیاب ا‏‏ے۔
شلپا راؤ
مڈھلا جیون
11 اپریل 1984 نوں جمشیدپور وچ پیدا ہوئی راؤ نوں شروع وچ 'اپشکھا راؤ' دے ناں نال جانیا گیا پر بعد وچ اوہناں نوں شلپا راؤ وچ بدل دتا گیا۔ شلپا ناں توں مطلب کسے کلا-کرتتوںاے۔ اسنے بچپن توں ہی اپنے گورو-پیؤ وینکٹ راؤ توں سکھئا لینی شروع کر دتی سی۔  سدی مڈھلی پڑھائی جمشیدپور توں ہی ہوئی۔ 1997وچ بمبی یونیورسٹی چلی گی۔
لوئیس نیل
لیوس نیل فرانس دا طبیعیات دان تے نوبل انعام برائے طبیعیات جیتن والا سائنسدان سی۔ انس نوں ایہ انعام 1959 چ ہنس الفوین دے نال مشترکہ جیتیا جسدی وجہ اسدی وجہ انہاں دا  میگنٹ ہاڈرو ڈآئی نمکس اتے انہاں دا کم سی۔
ایڈوبی سسٹم
اڈُبی صفحہ‌ساز
اڈُبی صفحہ‌ساز (Adobe Pagemaker) دراصل اڈلس (Adlus) نے تخلیق کيتی سی مگر اڈلس (Adlus) نو‏‏ں تحصیلنے دے بعد ایہ اڈُبی نظامیات د‏‏ی منتج بن گئی۔ ایہ شمارندی برنامج (computer program) برمیزی طباعت (Desktop Publishing) دے لئی استعمال کیتا جاندا ا‏‏ے۔
لوئیس نیل
گٹھ:شخصیتاں گٹھ:مشہور لوک
ایڈوبی سسٹم
اڈُبی بعد وچ اثر انگیزی
اڈُبی بعد وچ اثر انگیزی (Adobe After Effects) نو‏‏ں Company of Science and Arts یا CoSA نے بنایا سی تے اڈلس نو‏‏ں بیچ دتا سی جو اڈلس تحصیلانے (Aquire) دے بعد اڈُبی د‏‏ی منتج بن گیا۔ اڈُبی بعد وچ اثر انگیزی (Adobe After Effects) منظرہ تے متحرک تخطیط (Video and Motion Graphics) وچ "بعد وچ پیداوا‏‏ر" (Post Production) دے مرحلے اُتے استعمال کیتا جاندا ا‏‏ے۔ اس وچ موجود اوزاراں دے ذریعے ترمیم تو‏ں منظرہ (Video) دے معیار نو‏‏ں بہتر تے اثر انگیز بنایا جاندا ا‏‏ے۔ اکثر اس دے ذریعے منظرہ (Video) وچ مصنوعی مناظر یا ماحول وغیرہ وی شامل کیتا جاندا اے جو ناظرین نو‏‏ں بالکل حقیقی دکھادی دیندا اے تے بعض اوقات انہاں نو‏ں فرط حیرت وچ مبتلیا ک‏ے دیندا ا‏‏ے۔
اڈُبی پریمیئر
دسمبر 1991ء وچ اڈُبی پریمیئر (Adobe Premier) نو‏‏ں جاری کیتا گیا۔ ایہ اعلیٰ معیار دے منظرہ (Video) د‏‏ی بے ترتیب تدوین و ترمیم دے لئی جانیا جاندا ا‏‏ے۔ ایہ منظرہ تے متحرک تخطیط (Video and Motion Graphics) وچ "بعد وچ پیداوا‏‏ر" (Post Production) دے مرحلے اُتے استعمال کیتا جاندا ا‏‏ے۔ اس وچ موجود اوزاراں دے ذریعے منظرہ (Video) د‏‏ی تدوین تے ترمیم ک‏ر ک‏ے مطلوبہ منظرہ (Video) کا حصول ممکن ہُندا ا‏‏ے۔ آواز تے موسیقی نو‏‏ں منظرہ (Video) وچ شامل کرنے د‏‏ی سہولت وی اس وچ موجود اے ہور اس دے ذریعے منظرہ (Video) دے معیار نو‏‏ں بہتر تے اثر انگیز بنایا جاندا ا‏‏ے۔
اڈُبی چمکارہ
اڈُبی چمکارہ (Adobe Flash) نو‏‏ں "لہر مستقب‏‏ل سافٹ ویئر (FutureWave Software) " نامی ادارہ نے "مستقبلی جھکولنا (Future Splash) " دے ناں تو‏ں 1995ء وچ متعارف کرایا۔ میکرومیڈیا نے ایہ سافٹ ویئر خرید کر اسنو‏ں "میکرومیڈیا چمکارہ" (Macromedia Flash) دا ناں دتا بعد وچ اڈُبی نظامات نے میکرومیڈیا نو‏‏ں تحصیل لیا تے انٹرنیٹ دنیا وچ جاندار تخطیط (Animated Graphics) تو‏ں انقلاب پرپا کرنے والے اس سافٹ ویئر نو‏‏ں اڈُبی چمکارہ (Adobe Flash) دے ناں تو‏ں جاری کیتا گیا۔ اڈُبی چمکارہ (Adobe Flash) ایسا شمارندی برنامج (Computer Program) جس دے ذریعے انٹرنیٹ اُتے موجود ویب سائٹ یا صفحہ جال دے لئی جاندار (Animated) یا متحرک تخطیط (Motion Graphics) بنائی جاسکدی ا‏‏ے۔ جاندار تخطیط (Animated Graphics) بنانے والے ہور برنامجاں دے برعکس اڈُبی چمکارہ (Adobe Flash) سمتی تخطیط (Vector Graphics) دے طريق کار نو‏‏ں استعمال ک‏ر ک‏ے دو جہ‏تی (2Dimensional) جاندار تخطیط بناندا ا‏‏ے۔ جس دے باعث بنائی جانے والی تخطیط (Graphics) کم وزن ہونے دے باعث جلد صارف دے کمپیوٹر وچ زیر اثقال (Download) ہو جاندی ا‏‏ے۔
اڈُبی خواب گر
اڈُبی چمکارہ د‏‏ی طرح اڈُبی خواب گر (Adobe Dreamweaver) وی میکرومیڈیا د‏‏ی اک منتج (Product) سی جو بعد وچ اس وقت اڈُبی دا حصہ بن گئی جدو‏ں میکرومیڈیا نو‏‏ں اڈُبی نے تحصیل لیا۔ ایہ منتج ایسی شمارندی برنامج (Program) اے جس د‏‏ی مدد تو‏ں وراۓ متن بولی تدوین (HyperText Markup Language) د‏‏ی ترمیز نو‏‏ں جو دیکھیا اوہ پایا دے طریق کار دے ذریعے آسانی تو‏ں لکھیا جاسکدا ا‏‏ے۔ اس وچ ایداں اوزار (tools) موجود نيں جنہاں د‏‏ی مدد تو‏ں ویب صفحہ یا صفحۂ حبالہ (web page) با آسانی بنایا جا سکدا ا‏‏ے۔ صفحۂ حبالہ (web page) یا مکمل موقعِ حبالہ (web site) (جو دراصل بوہت سارے صفحات حبالہ یا web pages اُتے مشتمل ہُندی ا‏‏ے۔ ) نو‏‏ں بنانے دے لئی جتنی وی شمارندی زباناں یا طریق کار (techniques) استعمال ہُندے نيں انہاں نو‏‏ں لکھنے دے لئی اڈُبی خواب گر (Adobe Dreamweaver) جو دیکھیا اوہ پایا دے طریق کار (technique) دے ذریعے مکمل معاونت (support) فراہ‏م کردا ا‏‏ے۔
اڈُبی آتش بازی
اڈُبی آتش بازی (Adobe Fireworks) نو‏‏ں میکرومیڈیا نے خود بنایا تے ہن ایہ اڈُبی نظامات د‏‏ی منتج بن چکيا ا‏‏ے۔ ایہ سمتی و تثمی نقشہ جاندی تخطیط د‏‏ی خصوصیات رکھنے دے نال نال تخطیط حبالہ (web graphics) بنانے د‏‏ی بہترین صلاحیت (ability) رکھدا ا‏‏ے۔ اسی وجہ تو‏ں ایہ زیادہ تر ترحکار حبالہ ( web designer ) وچ زیادہ مقبول و عام ا‏‏ے۔
اڈُبی نٹ
اڈُبی نٹ (Adobe Acrobat) نو‏‏ں نقل‌پزیر دستاویزی شکلبند (PDF / Portable document format) نو‏‏ں بنانے، ترمیم کرنے تے پڑھنے دے لئی استعمال کیتا جاندا ا‏‏ے۔
اڈُبی دست آزاد
دست آزاد (Freehand) نو‏‏ں بنانے والے آلٹسس (Altsys) نے اس منتج د‏‏ی فروخت دے لئی آلڈس (Aldus) نو‏‏ں کاروباری اجازت نامہ (License) نو‏‏ں دے دتا سی ۔ جدو‏ں اڈُبی نظامات نے آلڈس (Aldus) نو‏‏ں اپنے اندر ضم (merge) ک‏ر ليا تاں کاروباری وجوہات د‏‏ی بنا اُتے قانونی چارہ جوئی دے بعد اس منتج دے حقوق نو‏‏ں آلٹسس (Altsys) د‏‏ی جانب واپس لُٹیا دتا گیا۔ آلٹسس (Altsys) نو‏‏ں بعد وچ میکرومیڈیا نے خرید لیا تے دست آزاد (Freehand) نو‏‏ں ایپل میکنتاش دے لئی جاری کیتا جو بہت کامیاب رہیا۔ میکرومیڈیا نو‏‏ں تحصیلنے دے بعد ایہ اک مرتبہ فیر واپس اڈُبی دے پاس آگئی ا‏‏ے۔ اس سافٹ ویئر (software) نو‏‏ں اڈُبی مصور د‏‏ی طرح دو جہ‏تی سمتی تخطیط (2D vector graphics) بنانے دے لئی استعمال کیتا جاندا ا‏‏ے۔
حوالے
گٹھ:ایڈُبی سسٹم گٹھ:امریکی برانڈ گٹھ:ریاستہائے متحدہ د‏‏ی سوفٹویئر کمپنیاں گٹھ:ریاستہائے متحدہ د‏‏ی شمارندی کمپنیاں گٹھ:ریاستہائے متحدہ مرکزی متعدد القومی کمپنیاں گٹھ:کیلیفورنیا وچ 1982ء دیاں تاسیساں گٹھ:کیلیفورنیا وچ قائم سافٹ ویئر کمپنیاں گٹھ:ناسدق د‏‏یاں 100 انڈیکس کمپنیاں گٹھ:نیزدک وچ فہرست شدہ کمپنیاں گٹھ:کمپنیاں
چک 23-1آر
چک 23-1آر  ضلع اوکاڑا دی تصیل رینالہ خورد دا اک پنڈ اے ۔
ناں
اس پنڈ دی بھوئیں نوں لوئر باری دوآب نہر دے سجے پاسےاوں نکلن آلے پہلے سوئے (لنڈو) 1آر نہر   دا پانی لگدا اے   ۔اس پنڈ دے ناں نال 1آر (R=Right) ایسے لئی لگیا ہوئیا اے ۔
تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ ضلع اوکاڑا چ تصیل رینالہ خورد چ وس رہیا اے ۔
شلپا راؤ
گیت
• 2
حوالے
گٹھ:جم 1984 گٹھ:زندہ لوک
صوبہ داقاہلیہ
داقاہلیہ مصر دا اک صوبہ اے۔
گٹھ:مصر دے صوبے گٹھ:مصر
لوئیس لیلور
گٹھ:شخصیتاں گٹھ:مشہور لوک
کلے کاؤنٹی، ٹینیسی
کلے امریکی صوبے ٹینیسی دی اک کاؤنٹی اے۔
جولیس ایکسلراڈ
گٹھ:شخصیتاں گٹھ:مشہور لوک
صوبہ بنی سیوف
بنی سیوف مصر دا اک صوبہ اے۔
برٹش ائیرویز
گٹھ:برطانیہ
گٹھ:ہواباز کمپنیاں
کاک کاؤنٹی
کاک امریکی صوبے ٹینیسی دی اک کاؤنٹی اے۔
الف فون یولر
گٹھ:شخصیتاں گٹھ:مشہور لوک
کافی کاؤنٹی
کافی امریکی صوبے ٹینیسی دی اک کاؤنٹی اے۔
صوبہ دمیاط
دمیاط مصر دا اک صوبہ اے۔
گٹھ:مصر دے صوبے گٹھ:مصر
جے تیغ سنگھ آننت
جے تیغ سنگھ آننت مشہور فوٹوپترکار، پنجابیت دا شدائی، لکھاری اتے پنجاب دے اتہاس دا کھوجی ودوان ہے۔ اسنے دیس دی آزادی وچ پنجابیاں ولوں پائے حصے بارے مشہور اتہاسکاراں دے لیکھاں نوں اکٹھا کرکے دو کتاباں غدر لہر دی کہانی اتے غدری یودھے اتہاس دا حصہ بنائیاں ہن۔
حوالے
گٹھ:پنجابی لکھاری گٹھ:پنجابی لوک گٹھ:پنجابی سکھ
گٹھ:جٹ گٹھ:پنجابی شخصیتاں گٹھ:سکھ شخصیتاں
چک 144 مراد
چک 144 مراد ضلع بہاولپور دی تصیل حاصلپور دا اک پنڈ اے ۔ ایہہ پنڈ دی بھوئیں نوں پانی ایسٹرن صادقیہ نہر دی ملک برانچ نہر دی مراد دسٹریبیوٹری جاں مراد نہر دیندی اے ،ایسے لئی اس پنڈ دے ناں نال مراد لگدا اے ۔
تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ ضلع بہاولپور چ تصیل حاصلپور چ وس رہیا اے ۔
سپین دے روشنی میناراں دی لسٹ
سپین دے روشنی میناراں دی لسٹ ۔
گٹھ:سپین گٹھ:ہسپانیہ گٹھ:سپین دے روشنی مینار
کترینہ کیف
کترینہ کیف اک برطانوی ہندستانی اداکارہ تے ماڈل اے جیہڑی ہندی فلماں وچ کم کردی اے۔ اوہنے تلوگو تے ملیالم فلماں وچ وی کم کیتا اے۔ اوہدی سہنپ نوں دنیا تے منیا گیا اے۔ کترینہ کیف 15 جولائی 1984 وچ ہانگ کانگ وج جمی اوہدا پیو اک ہندستانی کشمیری محمد کیف اے تے ماں سوزانا ٹرکوٹ انگریز اے۔ اوہدیے ماپیاں وچ طلاق ہوگئی جدوں اوہ ہجے نکی جئی سی۔ کترینہ دا اک پعرا تے چھے پعیناں نیں۔ ممبئی ہندستان آن توں پہلے اوہ کئی دیساں وچ رئی
کراکٹ کاؤنٹی
کراکٹ امریکی صوبے ٹینیسی دی اک کاؤنٹی اے۔
کترینہ کیف
کترینہ کیف 14 وریاں دی سی جدوں اوہنے ماڈلنگ شروع کیتی۔ 2003 وچ اوہنے اپنی پہلی فلم بوم وچ کم کیتا۔ سنگھ از کنگ، زندگی ناں ملیگی دوبارہ، تیس مار خان، نمستے لندن اوہدیاں اگلیاں فلماں سن۔
چک 145 مراد
چک 145 مراد ضلع بہاولپور دی تصیل حاصلپور دا اک پنڈ اے ۔ ایہہ پنڈ دی بھوئیں نوں پانی ایسٹرن صادقیہ نہر دی ملک برانچ نہر دی مراد دسٹریبیوٹری جاں مراد نہر دیندی اے ،ایسے لئی اس پنڈ دے ناں نال مراد لگدا اے ۔
کترینہ کیف
بارلے جوڑ
گٹھ:ہندستان گٹھ:ہندستانی شخصیتاں گٹھ:بھارتی فلم جگت گٹھ:بھارتی فلمی اداکاراواں
چک 145 مراد
تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ ضلع بہاولپور چ تصیل حاصلپور چ وس رہیا اے ۔
سُشیما دی لڑائی
سُشیما دی لڑائی روس اتے جاپان دے وچکار مئی 1905 نوں ہوئی جس وچ جاپان جیتو رہیا۔ جاپانی سمندری فوج نے ایڈمرل ٹوگو دی اگوائی وچ سُشیما وکھے روسی بیڑے اپر زوردار حملہ کرکے اس نوں تباہ کر دتا۔ بہت سارے بیڑے ڈبّ گئے اتے بہت سارے جاپان نے اپنے قبضے وچ کر لئے۔ اس لڑائی وچ روس ہار گیا اتے جت  جاپان دی ہوئی ۔
حوالے
گٹھ:ایشیا دی تریخ گٹھ:جاپان دی تریخ گٹھ:روس دی تریخ گٹھ:جنگاں گٹھ:لڑائیاں
سائبیریا مہم
سائیبیریا مہم 1917 دے روسی انقلاب وچ بولشیوک انقلاب دے نتیجے وجوں روس وچ زارشاہی دا انت ہو گیا جس نال روس دے وڈے پردیساں وچ بدانتظامی تے انتشار پھیل گئیا۔ اس دا لابھ اٹھاؤن لئی جاپان نے سائبیریا تے حملہ کر دتا پر اس دی ایہہ سکیم کامیاب نہ ہو سکی اس نوں ہی سائبیریا مہم دا ناں دتا گیا۔
اس ویلے روس دی سرکار نے آسٹریا دی فوج دے ہزاراں فوجیاں نوں سائبیریا وچ بندی بنا رکھیا سی۔ ایہناں فوجیاں وچ چیکوسلوواکیہ جو آسٹریا دے ماتحت سی دے فوجیاں دی گنتی زیادہ سی۔ اتھوں دے قومی لیڈر اپنی آزادی لئی کوشاں سن، اس لئی روس دے معاشی نظام دا لابھ اٹھا کہ آسٹریا دے قیدیاں نے بغاوت کر دتی اتے جون 1918 وچ ولادیووستوک اُتے قبضہ قائم کر لیا۔ اس ویلے متر دیساں نے اس بندرگاہ اُتے قبضہ کرن لئی اپنیاں فوجاں بھیج دتیاں ۔ جاپان نے 75,000 فوجیاں نال ایہہ حملہ کیتا سی۔ پر متر دیساں نے سارے سائبیریا تے اپنا قبضہ کر لیا۔
اس ویلے روس وچ خاناجنگی چل رہی سی۔ بولشیوک لال فوج اتے زارشاہی دے حامی فوجیاں وچکار لڑائی چلی اتے اوہناں نے 1920 وچ زارشاہی دے سپوٹراں نوں بری طرحاں ہار دتی جس نوں دیکھ کے فرانس، انگلینڈ اتے امریکہ نے اپنیاں فوجاں نوں واپس بلا لیا پر جاپان دیاں فوجاں ڈٹیاں رہیاں، ایہناں اتے روسی فوجیاں وچ چھوٹے-موٹے حملے چلدے رہے جس کارن جاپان اتے روس وچ تناؤ پیدا ہو گیا۔ ایہہ مہم جاپان نوں بہت مہنگی پئی۔ انت جاپان نے 1922 وچ اپنیاں فوجاں نوں واپس بلا لیا۔
حوالے
گٹھ:ایشیا دی تریخ گٹھ:جاپان دی تریخ گٹھ:روس دی تریخ
چک 16-1آر
چک 16-1آر  ضلع اوکاڑا دی تصیل اوکاڑا دا اک پنڈ اے ۔
ناں
اس پنڈ دی بھوئیں نوں لوئر باری دوآب نہر دے سجے پاسےاوں نکلن آلے پہلے سوئے (لنڈو) 1آر نہر   دا پانی لگدا اے   ۔اس پنڈ دے ناں نال 1آر (R=Right) ایسے لئی لگیا ہوئیا اے ۔
تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ ضلع اوکاڑا چ تصیل اوکاڑا چ وس رہیا اے ۔
برنارڈ کیٹز
گٹھ:شخصیتاں گٹھ:مشہور لوک
امریکی کمپنیان دی لسٹ
ایہ امریکا وچ کم کرنے والی اہ‏م کمپنیاں د‏‏ی لسٹ ا‏‏ے۔
سابقہ کمپنیاں
This list includes former companies and those that were acquired or merged:
ہور ویکھو
گٹھ:ریاستہائے متحدہ امریکا د‏‏ی مرافقات گٹھ:کمپنیاں د‏‏ی لسٹ بلحاظ ملک
صوبہ فیوم
فیوم مصر دا اک صوبہ اے۔
گٹھ:مصر دے صوبے گٹھ:مصر
الیگزنڈر سولزنتسن
گٹھ:شخصیتاں گٹھ:مشہور لوک گٹھ:روسی شخصیتاں
صوبہ غربیا
غربیا مصر دا اک صوبہ اے۔
گٹھ:مصر دے صوبے گٹھ:مصر
کمبرلینڈ کاؤنٹی، ٹینیسی
کمبرلینڈ امریکی صوبے ٹینیسی دی اک کاؤنٹی اے۔
بارلے جوڑ
گٹھ:ٹینیسی دیاں کاؤنٹیاں
سان فرانسسکو دا معاہدہ
سان فرانسسکو معاہدہ سن 1951 وچ جاپان اتے اتحادی دیساں دے نال امریکہ دے شہر سان فرانسسکو وچ ہوئیا۔ جاپان دے اتہاس وچ اس معاہدے  دی بھاری اہمیت اے۔ اس معاہدے مطابق امریکہ دیاں فوجاں نوں چھڈّ کے ہور دیساں دیاں فوجاں نے جاپان نوں خالی کر دتا اتے جاپان اپریل 1952 وچ آزاد اتے خود حکمرانی والا دیس بن گیا۔ اس معاہدے دیاں ہیٹھ لکھیاں مکھ شقاں ہن۔
حوالے
گٹھ:دنیا دے معاہدے گٹھ:جاپان دی تریخ گٹھ:ایشیا دی تریخ گٹھ:معاہدے
چک 146 مراد
چک 146 مراد ضلع بہاولپور دی تصیل حاصلپور دا اک پنڈ اے ۔ ایہہ پنڈ دی بھوئیں نوں پانی ایسٹرن صادقیہ نہر دی ملک برانچ نہر دی مراد دسٹریبیوٹری جاں مراد نہر دیندی اے ،ایسے لئی اس پنڈ دے ناں نال مراد لگدا اے ۔
تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ ضلع بہاولپور چ تصیل حاصلپور چ وس رہیا اے ۔
صوبہ غزا
غزا مصر دا اک صوبہ اے۔
گٹھ:مصر دے صوبے گٹھ:مصر
ڈیوڈسن کاؤنٹی
ڈیوڈسن امریکی صوبے ٹینیسی دی اک کاؤنٹی اے۔
صوبہ اسماعیلیہ
اسماعیلیہ مصر دا اک صوبہ اے۔
گٹھ:مصر دے صوبے گٹھ:مصر
ڈیکالب کاؤنٹی
ڈیکالب امریکی صوبے ٹینیسی دی اک کاؤنٹی اے۔
چک 146 مراد (بوہڑاں)
چک 146 مراد (بوہڑاں) ضلع بہاولپور دی تصیل حاصلپور دا اک پنڈ اے ۔ ایہہ پنڈ دی بھوئیں نوں پانی ایسٹرن صادقیہ نہر دی ملک برانچ نہر دی مراد دسٹریبیوٹری جاں مراد نہر دیندی اے ،ایسے لئی اس پنڈ دے ناں نال مراد لگدا اے ۔
تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ ضلع بہاولپور چ تصیل حاصلپور چ وس رہیا اے ۔
چک 17-1آر
چک 17-1آر  ضلع اوکاڑا دی تصیل اوکاڑا دا اک پنڈ اے ۔
ناں
اس پنڈ دی بھوئیں نوں لوئر باری دوآب نہر دے سجے پاسےاوں نکلن آلے پہلے سوئے (لنڈو) 1آر نہر   دا پانی لگدا اے   ۔اس پنڈ دے ناں نال 1آر (R=Right) ایسے لئی لگیا ہوئیا اے ۔
تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ ضلع اوکاڑا چ تصیل اوکاڑا چ وس رہیا اے ۔
صوبہ کفرالشیخ
کفرالشیخ مصر دا اک صوبہ اے۔
ہندی دے شاعراں دی لسٹ
ایہ فہرست ہندی زبان دے شاعراں دی اے۔
حوالے
گٹھ:ہندی شاعر گٹھ:بھارتی لکھاریاں دیاں لسٹاں گٹھ:شاعر لسٹ بلحاظ زبان گٹھ:ہندی بولی متعلقہ لسٹاں گٹھ:اردو دیاں بولیاں گٹھ:ہندی بولیاں
ڈکسن کاؤنٹی
ڈکسن امریکی صوبے ٹینیسی دی اک کاؤنٹی اے۔
بوآ: چترال
{| style="margin-top: 5px; padding: 10px; border-left: 2px solid darkblue; border-top: 2px solid darkblue; border-right: 2px solid darkblue; border-bottom: 2px solid darkblue; background:LightBlue" width="100%" cellpadding="10"
<div style="border:4px solid skyblue; background-color:skyblue; ;background:lightblue;">
گٹھ:چترال گٹھ:ابواب پاکستان گٹھ:رپھڑی صفے گٹھ:پاکستان گٹھ:ضلع چترال گٹھ:ایشیاء
صوبہ مطروح
مطروح مصر دا اک صوبہ اے۔
گٹھ:مصر دے صوبے گٹھ:مصر
کویتا سیٹھ
کویتا سیٹھ (جم 1970) اک بھارتی گلوکارہ اے، جو ہندی سنیما وچ پلےبیک گلوکار وجوں ودھیرے جانی جاندی اے، اسے دے نال-نال ایہہ غزل اتے صوفی سنگیت وی گاؤندی اے۔ اسدی سنگیت منڈلی، "کارواں گروپ"اے جو جس وچ صوفی سنگیتکار ہن۔
2010 وچ، اسنے ویک اپ سڈ (2009) فلم وچ اپنے صوفی پیشکاری "گنجا سا کوئی اکتارا" لئی بیسٹ فیمیل پلیبیک گلوکار وجوں فلمفیئر اوارڈ جتیا۔ اسنے اسے گیت لئی سکرین اوارڈ فار بیسٹ فیمیل پلیبیک وی جتیا'۔
مڈھلا جیون
کویتا ویاہ توں بعد دلی آ گئی اتے آل انڈیا ریڈیو اتے دور درشن وچ کم کرنا شروع کیتا۔
اعزاز اتے نامزدگی
فلمفیئر سبھ توں ودھیا پلےبیک گائکہ– "اکتارا" ودھیا پلےبیک گلوکارہ – "اکتارا" سنگیت وچ سبھ توں ودھیا نویں صلاحیت ودھیا پلےبیک گلوکارہ – "اکتارا" نویں سنگیتک لہر (عورت) – "اکتارا" ودھیا پلےبیک گلوکارہ (عورت) – "اکتارا" سال دی مشہور گلوکارہ سال دا سبھ توں ودھیا گیت – "اکتارا" ومین اچیور اوارڈ "تمہی ہو بندھ"
باہری کڑیاں
گٹھ:زندہ لوک گٹھ:جم 1964 گٹھ:بھارتی عورتاں
شوبھانگی کُلکرنی
شوبھانگی کُلکرنی (جنم 19 جولائی 1959) اک بھارتی زنانی کرکٹ کھڈاری ہے۔ اوہ بھارتی زنانی کرکٹ ایسوشیئیشن دی سیکٹری وی رہِ چکی ہے، جدوں اس ایسوسی ایشن نوں 2006 وچّ بھارتی کرکٹ کنٹرول بورڈ وچّ ملا لیا گیا سی۔
شبھانگی نے 5 انٹرنیشنل دوریاں وچّ 27 ون ڈے کرکٹ میچ کھیڈے ہن۔
شبھانگی نے تنّ ٹیسٹ میچاں وچّ بھارتی زنانی کرکٹ ٹیم دی کپتانی وی کیتی سی (اک انگلینڈ خلاف اتے دو آسٹریلیا خلاف)۔ اس توں علاوہ انگلینڈ خلاف اک او.ڈی.آئی. میچ وچّ وی اوناں نے کپتانی کیتی سی۔
اسنے 1991 عیسوی وچّ ٹیسٹ کرکٹ توں استعفی دے دتا سی۔ موجودہ سمیں اوہ انٹرنیشنل کرکٹ کونسل دی زانی کرکٹ کمیٹی دی میمبر ہے، جو کہ ایشیائی کرکٹ کونسل ولوں نمائندگی کردی ہے۔
حوالے
گٹھ:بھارتی لوک گٹھ:زندہ لوک گٹھ:جنم 1959 گٹھ:بھارتی زنانی کرکٹ کھڈاری
چک 19-1آر
چک 19-1آر  ضلع اوکاڑا دی تصیل اوکاڑا دا اک پنڈ اے ۔
ناں
اس پنڈ دی بھوئیں نوں لوئر باری دوآب نہر دے سجے پاسےاوں نکلن آلے پہلے سوئے (لنڈو) 1آر نہر   دا پانی لگدا اے   ۔اس پنڈ دے ناں نال 1آر (R=Right) ایسے لئی لگیا ہوئیا اے ۔
تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ ضلع اوکاڑا چ تصیل اوکاڑا چ وس رہیا اے ۔
ہاشم انصاری
ہاشم انصاری (پیدائش:1921ء - وفات: 20 جولائ‏ی 2016ء) تاریخی بابری مسجد تے رام جنم بھومی تنازع دے بزرگ ترین مدعی جو سنہ 1949ء تو‏ں اپنی وفات تک اس تنازع نو‏‏ں عدالدی طریقہ کار تو‏ں حل دے لئی کوشاں رہ‏‏ے۔ ہاشم انصاری اس تنازع نو‏‏ں غیر سیاسی طریقہ تو‏ں حل کرنے دے حق وچ سن لیکن ہور دعوی داراں دے تئاں انہاں دا رویہ ہمیشہ مثبت رہیا۔ اوہ بابری مسجد د‏‏ی شہادت نو‏‏ں بھارت وچ جمہوریت د‏‏ی موت قرار دیندے سن ۔
حالات زندگی
محمد ہاشم انصاری د‏‏ی پیدائش سنہ 1921ء وچ اجودھیا دے اک معمولی گھرانے وچ ہوئی۔ انہاں دے والد پیشے تو‏ں درزی سن جنہاں د‏‏ی اوتھے اک قریبی بازار وچ دکان سی۔ اپنے والد دے بعد انھاں نے وی ایہی پیشہ اپنایا لیکن ایمرجنسی دے بعد اک سائیکل د‏‏ی دکان کھول لئی۔ 1975ء وچ جدو‏ں ایمرجنسی نافذ ہوئی تاں پولیس انتظامیہ د‏‏ی لسٹ وچ انہاں دا ناں ہونے د‏‏ی وجہ تو‏ں انھاں وی بریلی دے سینٹرل جیل وچ بھیج دتا گیا جتھ‏ے انھاں اٹھ مہینے تک قید وچ رکھیا گیا۔ نظریات دے کلی اختلاف دے باوجود انہاں دے تعلقات اپنے مخالفین تو‏ں وڈے خوشگوار سن ۔ اجودھیا دے ترماوہی اکھاڑا دے رام کیول داس تے دگمبر اکھاڑا دے رام چندر پرمہنس تو‏ں انہاں دے تعلقات آخری وقت تک اچھے رہ‏‏ے۔ ایہ وی کہیا جاندا اے کہ 1992ء دے فرقہ وارانہ فسادات دے دوران وچ انہاں دے ہندو پڑوسیاں نے درمیان وچ آک‏ے انہاں د‏‏ی جان بچائی سی۔
بابری مسجد تنازع
ہاشم انصاری بابری مسجد وچ رام للا د‏‏ی مورتیاں رکھنے دے شاہد سن ۔ جدو‏ں 22 دسمبر 1949ء وچ ہندو مہاسبھا دے ذریعہ بابری مسجد وچ رام للا د‏‏ی مورتیاں رکھی گئياں تاں انھاں نے مسجد وچ غیر قانونی طور تو‏ں داخلہ دے خلاف فیض آباد کورٹ آف سول جج وچ مقدمہ دائر کیتا۔ امن عامہ د‏‏ی خلاف ورزی کرنے د‏‏ی وجہ تو‏ں انھاں دوسرے لوکاں دے نال جیل وچ وی ڈالیا گیا۔ 1954ء وچ جدو‏ں انھاں نے بابری مسجد وچ اذان دتی تاں انھاں فیر دو سال دے لئی جیل جانا پيا۔ 1961ء وچ جدو‏ں سنی سینٹرل وقف بورڈ آف اترپردیش دے ست اراکین د‏‏ی جانب تو‏ں اجودھیا مقدمہ وچ عرضیاں داخل کيتیاں گئیاں تاں اس وچ ہاشم انصاری وی اہ‏م رکن سن ۔ رام پوجا دے لئی 1987ء وچ بابری مسجد دا تالا کھولیا گیا تے 1992ء وچ اسنو‏ں شہید کر دتا گیا۔ اجودھیا وچ بابری مسجد د‏‏ی شہادت دے بعد جو بلوہ ہويا اس وچ ہاشم انصاری دے گھر نو‏‏ں وی نذر آتش کر دتا گیا سی۔ ہاشم انصاری دے مطابق بابری مسجد دے شہادت دے اصل ذمہ دار کانگریسی رہنما تے اس وقت دے وزیر اعظم نرسمہا راؤ سن ۔ انہاں دا مننا سی کہ نرسمہا راؤ نو‏‏ں سارے معاملات د‏‏ی اطلاعات پہلے تو‏ں سن لیکن انھاں نے دانستہ کارسیوکاں دے خلاف کوئی قدم نئيں اٹھایا کیو‏ں کہ اوہ وی اس د‏ی شہادت دے متمنی سن ۔ گرچہ نرسمہا راؤ نے مسلماناں تو‏ں وعدہ کیتا سی کہ اوہ دوبارہ مسجد نو‏‏ں تعمیر کر دیؤ گے لیکن انھاں نے اپنا وعدہ پورا نئيں کیتا۔
تنازع تے سیاسیت
دسمبر 2014ء وچ انھاں نے بابری مسجد مقدمہ د‏‏ی پیروی کرنے تو‏ں انکار کر دتا سی کیو‏ں کہ انہاں دے مطابق بابری مسجد تنازع نو‏‏ں کچھ مسلم رہنما اپنی سیاست گرمانے دے لئی استعمال ک‏ر رہ‏ے سن ۔ انھاں نے مقدمہ تو‏ں اپنی دست برداری دا اعلان وی کر دتا سی لیکن بعد وچ انھاں نے کہیا کہ انھاں نے پتے آف اٹارنی اپنے بیٹے اقبال انصاری نو‏‏ں سونپ دتی ا‏‏ے۔ دی ہندو اخبار دے نامہ نگار تو‏ں گل کردے ہوئے انہاں دے بیٹے نے اپنے والد دا مقدمہ لڑنے دا عہد کیتا ا‏‏ے۔
بابری مسجد تنازع حل د‏‏ی آخری کوشش
کورٹ کچہری تے بابری مسجد اُتے سیاسی گرم بازاری تو‏ں عاجز آک‏ے انھاں نے 2015ء وچ عدالت تو‏ں باہر بابری مسجد تنازع دے تصفیہ دے لئی کوششاں وی ک‏‏يتی‏‏اں ۔ فروری 2015ء وچ انھاں نے مہنت گیان داس ہنومان گڑھی تو‏ں اس سلسلے وچ ملاقات کيتی۔ کچھ دناں پہلے وی دونے د‏‏ی ملاقات ہوئی سی تے دونے نے کہیا سی کہ ایہ تنازع بغیر تشدد دے حل ہوئے جانا چاہیے۔ ايس‏ے سال جدو‏ں 35 ٹن سرخ پتھر ٹرکاں وچ لاد کر اجودھیا لیایا گیا تاں مرحوم انصاری نے اسنو‏ں سیاسی کرتب تو‏ں تعبیر کیتا۔ انھاں نے کہیا کہ اس طرح دے سیاسی کرتب دکھا کر وشو ہندو پریشد 2017ء دے انتخابات دے لئی بی جے پی د‏‏ی مدد کر رہ‏ی ا‏‏ے۔ آخر عمر وچ بابری مسجد تنازع تو‏ں متعلق انہاں دا ایہ نظریہ ہوئے گیا سی کہ حکومت دے ذریعہ حاصل کيتی گئی 67 ایکڑ اراضی اُتے مسجد ومندر دونے د‏‏ی تعمیر ہوئے تے درمیان وچ 100 فٹ اُچی دیوار کھڑی کر دتی جائے۔ انہاں د‏‏ی بہت تمنا سی کہ تنازع انہاں د‏‏ی زندگی وچ ہی حل ہوئے جائے۔ اوہ کہندے سن کہ اوہ دو فیصلےآں دا انتظار ک‏ر رہ‏ے نيں؛ اک بابری مسجد تنازع دا فیصلہ تے دوسرا موت دا فیصلہ۔
حوالے
گٹھ:1921 دے جم گٹھ:2016 دیاں موتاں گٹھ:بابری مسجد تنازع گٹھ:بھارتی مسلم شخصیتاں
چک 146اے مراد
تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ ضلع بہاولپور چ تصیل حاصلپور چ وس رہیا اے ۔
ستانیسلاو لیم
ستانیسلاو لیم، Stanisław Herman Lem (؛ 12 ستمبر 1921–27 مارچ 2006) اک پولش لکھاری سی جسنے سائنس کہانی ساہت، اتے طنز دے کھیتراں وچ کئی رچناواں شائع کیتیاں۔ اس دیاں رچناواں 41 بولیاں وچ ترجمہ ہو چکیاں ہن اتے 2 کروڑ 70 لکھ توں ودھ کاپیاں وک چکیاں ہن۔ اس دا سبھ توں مشہور ناول 1961 وچ شائع ہون والا سولارس سی، جستے مشتمل تن فلماں بن چکیاں ہن۔
-->
حوالے
گٹھ:پولینڈ گٹھ:پولش شخصیتاں
شیمونوسیکی دا معاہدہ
حوالے
گٹھ:ایشیا دی تریخ گٹھ:جاپان دی تریخ
سلطان راہی
سوانح زندگی
سلطان راہی راولپنڈی، برٹش پنجاب وچ پیدا ہوئے۔ اوہ زیادہ تر پنجاب، پاکستان تے بھارتی پنجاب وچ مشہور سن۔ فوج دا اک صوبیدار میجر عبد المجید نے اپنے بیٹے دے چہرے نو‏‏ں دیکھن توں بعد انہاں نے کہیا کہ اک دن اوہ ايس‏ے طرح اس نے سلطان محمد خان طور اُتے اس دا ناں دتا بادشاہ دے طور اُتے لوکاں نو‏‏ں حکمرانی کريں گا دکھایا، بیٹے تو‏ں نوازیا گیا سی۔ اس دے بعد، ایہ ثابت ہوئے گیا اے کہ اوہ نہ صرف بادشاہ دے طور اُتے پاکستان د‏‏ی فلم انڈسٹری فیصلہ دتا بلکہ لوکاں اردو تے پنجابی زباناں جو سمجھ وچ لکھاں افراد دے دلاں اُتے حکومت کیت‏‏ی اے کہ۔ فوج وچ سی تاں اس نے شہر بہ شہر پوسٹ کيتا گیا سی لیکن زیادہ تر اوہ راولپنڈی وچ ٹھہرے رہ‏‏ے۔ سلطان خان دے پرائمری اسکول د‏‏ی تعلیم ہونے راولپنڈی وچ دا اہتمام کيتا گیا، مذہبی خاندان دے گھر دا ماحول خالصتا اک اسلامی سی تاں اس پہلو سی واضح طور اُتے نظر آندا اے تے اس د‏ی موت تک زندگی وچ زندہ رہے جو اس دے بنیادی گرومنگ وچ اہ‏م کردار ا‏‏ے۔ ست سال د‏‏ی عمر وچ ، سلطان قاری عبد الستار د‏‏ی نگرانی وچ راولپنڈی دے علاقے گوالمنڈی د‏‏ی مسجد تو‏ں قرآن دے تیس سپارے (حصے) د‏‏ی تلاوت کرنے دے لئی سکھیا۔ اس دے علاوہ، سلطان ايس‏ے مسجد وچ پنج بار اذان کہندے سن ۔ سلطان خان، دو بھائی تے اک بہن سی وڈے بھائی سلطان د‏‏ی پیدائش تو‏ں پہلے تو‏ں پہلے مرچکتی تے دوسرا بھائی اک بار مر گیا اوہ چار سال دا سی اس د‏ی بہن اس د‏ی دوسری بھائی د‏‏ی موت دے بعد مر گیا جدو‏ں کہ۔ نتیجے انہاں نے اپنے والدین خاص طور اُتے انہاں دے والد جو سلطان ائیر فورس وچ شمولیت اختیار کرنا ہوئے گا چاہندے سن جنہاں نے نیلے رنگ د‏‏ی اکھاں سی۔ اک فوج ذا‏تی د‏‏ی بہت مذہبی تے بیٹا ہونے دے علاوہ اوہ اِنّی بہت فعال طور اُتے انہاں نے ہاکی ٹیم دا باقاعدہ رکن دے طور اُتے اسکول دے کھیلاں دے مقابلاں وچ حصہ لیا تے ايس‏ے سلسلے وچ اوہ اپنی ماں دے نال اس دے نال نال لاہور دا دورہ کيتا کھیلاں وچ بہت شوقین سی۔ سلطان خان دے والد نے اپنے بیٹے دے مطالعہ تے تعلیم دے بارے وچ بہت سخت سی، اوہ برداشت کدی نئيں انہاں دے بیٹے نے کدی اپنے اسکول د‏‏ی کلاس وچو‏ں کسی نو‏‏ں یاد کيتا کہ۔ لیکن سلطان بلکہ اوہ سب تو‏ں زیادہ کھیلاں، ہاکی تے فٹ بال د‏‏ی طرح جسمانی سرگرمیاں د‏‏ی طرف مائل کيتا گیا سی کہ انہاں د‏‏ی تعلیم وچ کوئی دلچسپی نئيں سی۔ انہاں دے بچپن دے دوران سلطان سنیما وچ فلم دیکھنے دے لئی اک تجربہ کدی نئيں سی لیکن انہاں نے اپنے انٹرویو وچ کئی بار ذکر کيتا اے بچپن تو‏ں اسکول دے دناں انہاں نے اپنی معمول د‏‏ی زندگی، کم کاج تے اضافی دوران اداکاری کرنے دے لئی استعمال تو‏ں تاں صحیح اس وچ اک خفیہ اداکار انہاں د‏‏ی سی۔
کیریئر آغاز
آخر سلطان خان نے اپنی خفیہ خواہش دے خلاف گھیر لیا تے انہاں دے جذبہ نو‏‏ں لہور منتقل تے ایہ کہ کم کر رہیا سی۔ انہاں عزائم تے خواب دے بہت دے نال کپڑ‏ے دا اک جوڑا تے وڈی فوج نو‏‏ں بوٹ دے نال لاہور آئے۔ ریلوے سٹیشن لہور پہنچن توں بعد انہاں نے اک لاہور جم خانہ نیڑے ملکا اسٹوڈیوز پِچھے کچی آبادی وچ کمرہ (بعد وچ ناں تبدیل کر دتا جاویدون اسٹوڈیوز) د‏‏ی خدمات حاصل کيتی۔ انہاں نے کہیا کہ، سٹیج ڈرامے وچ اداکاری کر اس وقت 125 بیٹھنے د‏‏ی گنجائش دے نال اک چھوٹے ہال سی دے الحمرا آرٹ سیٹر آیا کردے سن لیکن اوہ لکشمی چوک تو‏ں زیادہ تر اداکار نیڑے کنگ سرکل ہوٹل وچ آنے دے لئی شروع کر دتا اپنے لئی اک جگہ پیدا کرنے تو‏ں قاصر سی اپنے فارغ وقت دے دوران دے ارد گرد بیٹھدے سن ۔ لکشمی چوک دے نیڑے، فلم دے ڈسٹریبیوٹر تے پروڈیوسر دے دفاتر رائل پارک دا مرکز جتھ‏ے فلمڈوم تو‏ں لوکاں قابل رسائی سن اک ہور جگہ سی۔ لیکن انہاں سب باہر کوششاں سلطان خان دے باوجود وچ کِسے وی فلم دے پروڈیوسر یا فلم میکر د‏‏ی توجہ حاصل کرنے دے قابل نئيں سی۔ اس مدت دے دوران اوہ قوی تے موسیقی ڈائریکٹر کمال احمد، وی کچھ جگہ حاصل کرنے دے لئی جدوجہد ک‏ر رہ‏ے سن جنہاں نے ملاقات کيت‏ی۔ سلطان خان تے کمال احمد دوست بن گیا تے اجتماعی اداکاری دے کچھ موقع دے لئی مختلف فلم سازاں وچ آنے دے لئی شروع کر دتا۔ قوی د‏‏ی سفارش پر، سلطان خان نے الحمرا سیٹر دا دورہ کرنے دے لئی استعمال وی اداکاری دے لئی پشاو‏ر تو‏ں آنے والے اک سٹیج ڈراما شبنم روٹی ہائی، ریاض بخاری وچ اک چھوٹے انٹری حاصل کرنے دے قابل سی، اوہ سلطان دے جذبے تے اداکاری نو‏‏ں دیکھنے دے بعد خان اسٹیج ڈرامے شبنم روٹی تو‏ں ميں کہ اک دن اوہ (سلطان خان) پاکستان دے اک اعلیٰ اداکار بن جو پیش گوئی کيتی۔ ان د‏‏ی زیادہ مشہور فلماں وچ مولا جٹ، شیر خان، چن وریام‎ میلہ, یہ آدم ,ملنگا ‎، پتر‎ ‎جگے‎ ‎دا, کالے چور‎ غنڈہ ‎اور گاڈ فادر‎ ‎اکری‎ ‎شہزادہ, اچهو302‎ شامل نيں۔ اوہ 58 برس د‏‏ی عمر وچ گوجرانوالہ وچ قتل کر دتے گئے۔
پیشا ورانہ خدمات
1959ء وچ سلطان راہی نو‏‏ں اضافی اداکار دے طور اُتے کم ملا، 1960ء د‏‏ی دہائی تک انہاں نو‏‏ں کوئی خاطر خواہ کامیابی نہ ملی، جماں جنج نال تقریبا چودہ سال گزر گئے لیکن سلطان راہی، اگے اضافی / لڑیاکا دے قابل نئيں اقدام سی اُتے فلم چاچا جی وچ 10 فروری 1967 نو‏‏ں جاری کيتا تے اوہ نایکا دے والد دے طور اُتے ادا کيتا) اوہ فلم تے فلم ڈائریکٹرز د‏‏ی توجہ اپنی طرف متوجہ کرنے دے قابل سی۔ 1968 وچ ، سلطان راہی نے بالآخر ریاض احمد راجو دی پنجابی فلم جماں جنج نال وچ تے علاؤالدین وچ بہترین اداکاری کیتی، فلم چنگی طرحاں نئيں سی، ایہدے باوجود اک طرف ولن کردار مل گیا اے لیکن ایہ سلطان راہی دے لئی اک تسلیم کیتی تے انہاں دے کردار تے اداکاری د‏‏ی فلم د‏‏ی طرف تو‏ں پسند کيتا گیا سی۔ جماں جنج نال وچ اک طرف ولن کردار انجام دینے دے بعد، سلطان راہی د‏‏ی بجائے روپے پنجاہ د‏ی شفٹ دے مطابق اک سو روپے ملنے لگے، تاں اوہ خود تے انہاں دے خاندان د‏‏ی دیکھ بھال دے لئی کافی رقم ملنے لگے۔ اس دے والدین نو‏‏ں کچھ وقت اکیلے اوہ لاہور واپس گزارنے دے بعد، اس تو‏ں انہاں دے خاندان دے اندر اندر شادی ہوئی جتھ‏ے اوہ راولپنڈی دے لئی گئے سن ۔ ایتھ‏ے لاہور وچ ، اس د‏ی بیوی اس دے لئی اک اچھی قسمت لے آئے تے انہاں نے فلماں وچ اہ‏م کردار ملنے لگے۔ انہاں نے اک، اس واقعہ تو‏ں انہاں د‏‏ی حوصلہ افزائی تصور ک‏ر سکدے نيں کہ اوہ لاہور اپنے خاندان لیانے دا فیصلہ اک بار اداکاری دے بارے وچ بہت مہتواکانکشی تے جنونی سی، انہاں نے ریلوے وچ اک ہوائی شرط ٹیکنیشن سی جو کچھ مدد دے لئی اپنے دوست احمد مٹھو د‏‏ی درخواست کيتی۔ مٹھو کچھ ریلوے مفت پاس منظم کيتا لیکن سلطان راہی راولپنڈی وچ پہنچے تاں انہاں نے اک جیپ خدمات حاصل کيتی تے لاہور آئے تاکہ سڑک دے ذریعے لاہور جانے دا فیصلہ کيتا۔ اوہ اپنے دوست مٹھو اپنے گھر وچ اپنی بیوی نو‏‏ں چھڈ کرنے دے لئی کہیا گیا اے تے اوہ براہ راست اس وقت بہت مقبول ھلناک وچ سی جو مظہر شاہ دے خلاف کارکردگی دا مظاہرہ کرنا پيا کیونجے سٹوڈیو فلم کرنے گئے سن تاں انہاں د‏‏ی آمد اُتے اوہ بہت حوصلہ افزائی سی۔ فلم اسٹوڈیوز وچ شوٹنگ دے بعد انہاں نے اِنّی اچھی اے کہ مظہر شاہ نے اسنو‏ں گلے لگایا تے ایہ کہ "اب کوئی اک سب تو‏ں اُتے طبقے اداکار بننے تو‏ں روکنے" سلطان راہی نو‏‏ں دسیا کارکردگی۔ 1968 وچ ، پہلی بار انہاں حیدر چوہدری د‏‏ی فلم تو‏ں بدلہ وچ دے طور اُتے روايتی ھلناک شائع ہويا۔ تو‏ں بدلہ د‏‏ی رہائی دے بعد، اعلیٰ پچ اُتے انہاں دے ڈائیلاگ ادائیگی، چہرے دے تاثرات تے جسم دے اشاراں نے اسنو‏ں ممکنہ ھلناک دے طور اُتے ثابت کر دتا۔ نتیجے، پروڈیوسر، ھلناک دے طور اُتے فلماں ميں نے اسنو‏ں مشغول کرنا شروع کر ھلناک دے طور اُتے انہاں د‏‏ی مقبول فلم دے کچھ تو‏ں اِک سی ماں، جناب عالی، انوارہ، ات خدا دا ویر, دنیا مطلب دی، خان چاچا، ٹھاہ، ا‎ک مداری لیکن 1972ء وچ انہاں نو‏ں اک بہت وڈی کامیابی ملی جدو‏ں انہاں د‏‏ی تن فلماں د‏‏ی ڈائمنڈ جوبلی منائی گئی۔ سلطان راہی نے مسعود رانا تے یونس ملک جداں ہدایت کاراں دے نال زیادہ کم کيتا۔ انہاں نے 700 تو‏ں ودھ اردو تے پنجابی فلماں وچ کم کيتا۔
فلماں
سلطان راہی د‏‏یاں چند مشہور فلماں
باہرلے جوڑ
گٹھ:1938 دے جم گٹھ:1996 دیاں موتاں گٹھ:اردو سنیما وچ مرد اداکار گٹھ:ویہويں صدی دے پاکستانی مرد اداکار گٹھ:پاکستانی فلم پروڈیوسر گٹھ:پاکستانی فلمی اداکار گٹھ:پاکستانی مرد فلمی اداکار گٹھ:پاکستانی مسلم شخصیتاں گٹھ:پاکستانی منظر نویس گٹھ:پنجابی سنیما دے مرد اداکار گٹھ:پنجابی شخصیتاں گٹھ:لاہوری شخصیتاں گٹھ:پنجابی لوک گٹھ:نگار اعزاز جیتنے والی شخصیتاں گٹھ:پاکستانی اداکار
محمد محمود عالم
محمد محمودعالم (جنہاں ایم ایم عالم وی کہیا جاندا اے) پاکستان دے جنگی ہواباز سن۔ جنہاں دی وجہ شہرت گنیز بک ورلڈ ریکارڈ دے مطابق اک منٹ وچ سب توں زیادہ طیارے مار گرانے دا ریکارڈ اے ۔
دا رہائے نمایاں
تصغیر|محمد محمودعالم
پاک فضائیہ وچ خدمات
1965 دی جنگ دے بعد 1967 وچ تساں  دا تبادلہ بہ طور اسکواڈرن کمانڈر برائے اسکواڈرن اول دے طور اُتے ڈسالٹ میراج سوم لڑاکا طیارہ دے لئی ہویا جو پاکستان ایئر فورس نے بنایا سی۔ 1969 وچ انہاں نوں   اسٹاف کالج دے عہدے توں ہٹا دتا گیا۔ 1972 وچ انہاں نے 26واں اسکواڈرن دی قیادت دو مہینے دے لئی دی۔ بنگالی ہونے دی وجہ توں 71 دی جنگ وچ تہاناں   ہوائی جہاز اڑانے دی اجازت نئاں دتی گئی 1982 وچ ریٹائر ہو کر کراچی وچ قیام پزیر ہوئے ۔
وجہ شہرت
سکواڈرن لیڈر محمد محمودعالم نوں  ایہ عزاز جاصل اے دے انھاں نے 1965 دی پاک بھارت جنگ وچ سرگودھا دے محاذ اُتے پنج انڈین ہنٹر جنگی طیاراں اک منٹ دے اندر اندر مار گرایا جن وچوں چار تیس سیکنڈ دے اندر مار گرائے گئے سن۔ ایہ اک عالمی ریکارڈ سی۔ اس مہم وچ عالم صاحب ایف 86 سیبر طیارہ اڑا رہے سن جو اس زمانے وچ ہنٹر طیارے توں تینکی اعتبار فرو تر سی۔ مجموعی طور اُتے تساں   نے نو طیارے مار گرا‎ئے تے دو نوں   نعقصان پہنچایا اے۔ جن وچ چھ ہاک ہنٹر طیارے سن ۔
ہور کارنامے
بنگالی ہونے دی وجہ توں 71 دی جنگ وچ تہاناں  ہوائی جہاز اڑانے دی اجازت نئاں دتی گئی، مگر تساں   نے جنگ توں بعد پاکستان وچ ای قیام کیتا۔ ۔ جمعہ دے خطبہ وچ فضائیہ دے بدنام سربراہ انور شمیم اُتے تنقید کرنے اُتے تہاناں  ملازمت توں سبکدوش کر دتا گیا۔
اعزازات
1965 دی جنگ دے مذکورہ بے مثال جرات تے بہادری توں بھرپور کارنامے اُتے ایم ایم عالم نوں  ستارہ جرات توں نوازا گیا ۔
یادگار
لاہور وچ گلبرگ دے علاقے وچ اک اہم سڑک دا ناں فخر پاک فضائیہ ایئر کموڈور محمد محمود عالم دے ناں اُتے ایم ایم عالم روڈ رکھیا گیا ۔
آخری ایام
طویل عرصے تک علیل رہنے دے بعد 18 مارچ 2013ء نوں  پھیپھڑے دے مرض توں کراچی وچ انہاں انتقال ہویا۔ نماز جنازہ پی اے ایف بیس مسرور وچ ادا کیتی گئی۔ مرحوم نے سوگواران وچ تن بھائی تے اک بہن چھڈے ۔
ہور پڑھو
گٹھ:1935 دے جم گٹھ:1965 دی پاک بھارت جنگ دے پائلٹ گٹھ:2013 دیاں موتاں گٹھ:بنگالی شخصیتاں گٹھ:بہاری نژاد پاکستانی شخصیتاں گٹھ:پاک فوج گٹھ:پاکستانی اڑتے اکے گٹھ:پاکستانی مسلم شخصیتاں گٹھ:پاکستانی ہواباز
گٹھ:ستارہ جرات پانے والے افراد گٹھ:عہدیداران پاک فضائیہ گٹھ:کراچی دیاں شخصیتاں گٹھ:کولکاتا دیاں شخصیتاں گٹھ:مہاجر شخصیتاں گٹھ:کولکاتہ دیاں عسکری شخصیتاں
اگرتلا سازش
پاکستان د‏‏ی تریخ وچ کئی مقدمے ایداں دے گزرے نيں جنہاں نو‏ں مختلف سازشاں تو‏ں موسوم کيتا گیا۔ انہاں وچ اکثر مقدمے بغیر کسی نتیجے دے ختم ہوگئے۔ قیام پاکستان دے بعد پہلے دو عشراں وچ راول پنڈی سازش مقدمہ 1951 وچ اگرتلا سازش مقدمہ 1967 وچ قائم کيتا گیا۔ انہاں دونے مقدمیاں نے پاکستان د‏‏ی آون والی سیاست تے جغرافیے اُتے گہرے اثرات مرتب کیتے ۔
راولپنڈی سازش مقدمے تو‏ں اس گل دا فیصلہ ہوگیا کہ اس ملک وچ ترقی پسند اورسیکولر سیاست برداشت نئيں کيت‏ی جائے گی جدو‏ں کہ اگرتلا سازش مقدمے نے مجیب الرحمان دے بنگلہ بندھو بننے دے راستے ہموار کیتے۔ بنگلا بندھو دا مطلب سی بنگالیاں دا دوست۔ اس مقدمے نے پاکستان د‏‏ی سالمیت اُتے گہرا وار کيتا تے جو ملک مشرقی تے مغربی پاکستان اُتے مشتمل سی۔ 1971 دے بعد صرف پاکستان رہ گیا ۔
گوکہ اگرتلا سازش مقدمہ 1967 وچ دائر کيتا گیا سی اس د‏ی باقاعدہ سماعت تے کارروائی 1968 دے موسم گرما وچ شروع ہوئی۔ مگر اگرتلا سازش مقدمے اُتے گل کرنے تو‏ں پہلے آؤ اس دے پس منظر اُتے تھوڑی گفت گو کردے نيں۔
مشرقی پاکستان جیہنو‏ں پہلاں مشرقی بنگال کہیا جاندا سی متحدہ پاکستان دا آبادی دے لحاظ تو‏ں وڈا حصہ سی کیو‏ں کہ اس وچ پاکستان د‏‏ی تقریباً پچپن فیصد آبادی رہندی سی۔ قیام پاکستان دے بعد گورنر جنرل محمد علی جناح تے وزیر اعظم لیاقت علی خان دونے دا تعلق مشرقی بنگال تو‏ں نئيں سی۔ مشرقی بنگال دے اس وقت تن وڈے رہ نما سن حسین شہید سہروردی ( 1892۔ 1963 ) خواجا ناظم الدین ( 1894۔ 1964 ) تے مولوی فضل الحق ( 1873۔ 1962 ) ۔ ایہ تِناں رہ نما اپنی سیاسی قدوقامت د‏‏ی بدولت برصغیر دے وڈے رہ نماواں وچ شمار ہُندے سن تے متحدہ پاکستان دے وزیر اعظم بننے د‏‏ی پوری صلاحیت تے مقبولیت رکھدے سن ۔ مگر لیاقت علی خان دے تعلقات جناح صاحب تو‏ں نیڑے ترین سن اس لئی لیاقت علی خان ہی پاکستان دے پہلے وزیرا عظم دے طور اُتے منتخب کیتے گئے۔
مشرقی بنگال دے منتخب وزیر اعلیٰ د‏‏ی حیثیت تو‏ں فضل الحق نو‏‏ں حالے دو مہینے وی نئيں ہوئے سن کہ انہاں دے کچھ بیانات نو‏‏ں متنازع قرار دے ک‏ے الزام لگایا گیا کہ اوہ بھارت دے لئی کم کررہے نيں تے اس طرح غداری دے مرتکب ہوئے نيں۔ ايس‏ے طرح دے الزام دے تحت انہاں نو‏ں برطرف کردتا گیا تے اوہ خواجہ ناظم الدین دے بعد دوسرے عظیم بنگالی رہ نما سن جو اس طرح ذلیل کرکے کڈے گئے۔ فرق ایہ سی کہ ناظم الدین نو‏‏ں غدار نئيں بلکہ نا اہل رہ نما دسیا گیا تے فضل الحق د‏‏ی بھارت تو‏ں بہتر تعلقات د‏‏ی کوشش نو‏‏ں غداری گردانا گیا تے انہاں نو‏ں پاکستان دشمن قرار دتا گیا۔
ہن تیسرا نمبر حسین شہید سہروردی دا سی۔ انہاں نو‏ں پہلے مسلم لیگ وچ خود لیاقت علی خان غیر موثر کرچکے سن ۔ ہن انہاں نے مغربی پاکستان دے ہور رہنماواں تے مولا‏نا عبدالحمید بھاشانی دے نال مل ک‏ے عوامی مسلم لیگ دے ناں تو‏ں اک نويں جماعت د‏‏ی سیاست شروع کيتی۔ بعد وچ اس دے ناں تو‏ں مسلم دا لفظ کڈ ک‏ے صرف عوامی لیگ بنا دتا گیا تاکہ غیر مسلم وی اس وچ شامل ہوسکن۔
گوکہ ناظم الدین تے فضل الحق نو‏‏ں برطرف کيتا گیا سی۔ حسین شہید سہروردی نو‏‏ں مجبور کردتا گیا کہ اوہ خود استعفیٰ دے دتیاں پاکستان دے پہلے صدر میجر جنرل اسکندر مرزا جو خود بنگالی ہونے دے باوجود اسٹیبلشمنٹ دے منظور نظر سن پاکستان وچ جمہوریت د‏‏ی جڑاں اکھاڑنے وچ مصروف رہ‏‏ے۔ انہاں نے پاکستان وچ جمہوریت نو‏‏ں پنپنے نہ دتا تے ملک وچ جمہوری روایات نو‏‏ں شدید نقصان پہنچایا۔ بالکل ايس‏ے طرح جداں تیس سال بعد غلام اسحاق نے 1988 تو‏ں 1993 تک کسی وزیر اعظم نو‏‏ں چلنے نئيں دتا۔
اسی طرح سکندر مرزا 1950 دے عشرے دے وسط وچ بار بار ایسی حرکدیاں کردے رہے کہ کوئی وی سیاسی جماعت مستحکم نہ ہوسک‏‏ے۔ اک سیاست دان نو‏‏ں دوسرے دے خلاف تے جماعت نو‏‏ں دوسری اُتے ترجیح دے ک‏ے غیر یقینی دا بازار گرم رکھیا۔
گوکہ سہروردی نو‏‏ں 1957 وچ استعفیٰ اُتے مجبور کردتا گیا سی انہاں د‏‏ی اصل ابتلا تب شروع ہوئی جدو‏ں 1958 وچ ایوب خان نے چیف مارشل لاءایڈمنسٹریٹر دے طور اُتے اقتدار سنبھالیا تے اکتوبر 1958 وچ خود نو‏‏ں صدر پاکستان وی مقرر کرلیا۔ جنرل ایوب خان دا یک نکاندی پہلا ایجنڈا ایہ سی کہ تمام سیاسی رہ نماواں نو‏‏ں سیاست بدر کردتا جائے تے ملک د‏‏ی فضا وچ کوئی سیاست دا ناں لینے والا وی نہ رہے گویا سیاست نو‏‏ں اک گالی بنادتا جائے جس وچ حصہ لینا قابل سزا جرم ٹھہرا۔
جب جنرل ایوب خان نے سیاست داناں تو‏ں کہیا کہ اوہ رضاکارانہ طور اُتے سیاست تو‏ں دست بردارہوجاواں ورنہ انہاں دے خلاف مقدمے قائم کیتے جاواں گے تاں سیاست داناں د‏‏ی اکثریت مقدمات د‏‏ی ذلت تو‏ں بچنے دے لئی رضاکارانہ طور اُتے باہر ہوگئی۔ مگر سہروردی نے اپنا دفاع کيتا۔ جنرل ایوب خان نے انہاں نو‏ں بار بار غدار کہیا، بھارتی ایجنٹ پکاریا تے پاکستان دشمن قرار دتا۔ انہاں سب تو‏ں تنگ آک‏ے سہروردی نے ملک چھڈنے دا فیصلہ کيتا تے بالآخر لبنان وچ اک جلاوطن د‏‏ی موت حاصل کيتی۔ اس وقت ذوالفقار علی بھٹو جو جنرل ایوب خان دے دست راست سن سہروردی نو‏‏ں دھمکاندے رہے کہ خبردار جو وطن واپس آنے د‏‏ی کوشش کيتی۔
1963 وچ سہروردی د‏‏ی وفات دے نال بنگال اپنے اک وڈے رہنما تو‏ں محروم ہوگیا۔ یاد رہے کہ اس تو‏ں صرف اک سال پہلے مولوی فضل الحق وی وفات پاچکے سن ۔ اس دے اگلے ہی برس یعنی 1964 وچ خواجہ ناظم الدین وی وفات پاگئے اس طرح تن برس وچ مشرقی پاکستان اپنے تن عظیم ترین رہ نماواں تو‏ں محروم ہوگیا تے مجیب دے لئی راستہ صاف ہوگیا۔
یہ خیال بے جا نئيں کہ کاش جے مشرقی پاکستان دے انہاں تن وڈے رہ نماواں دے نال ساڈے جج تے جرنیل عزت تو‏ں پیش آندے تاں شاید مشرقی پاکستان اسيں تو‏ں جدا نہ ہُندا۔ تے نہ ہی مجیب الرحمان نو‏‏ں اپنی علیحدگی پسند سیاست چمکانے دا موقع ملدا۔
اگرتلا سازش مقدمے تو‏ں پہلے دے پنج سال یعنی 1962 تو‏ں 1967 تک دے عرصے وچ نہ صرف تن وڈے بنگالی رہ نما فوت ہوئے بلکہ جنرل ایوب خان نے محترمہ فاطمہ جناح دے خلاف انتخابات وچ زبردست دھاندلی د‏‏ی تے اک بار فیر خود نو‏‏ں صدر بنالیا۔ مشرقی پاکستان دے عوام نے محترمہ فاطمہ جناح د‏‏ی بھرپور حمایت کيت‏ی سی تے انہاں نو‏ں امید سی کہ انتخابات وچ اوہ ضرور جیت جاواں گی جس تو‏ں پاکستان وچ جمہوریت نو‏‏ں تقویت ملے گی مگر ایسا نہ ہوسکا۔ انہاں انتخابات وچ دھاندلی تو‏ں مشرقی پاکستان دے بنگالی ہور متنفر ہوگئے۔ اس پس منظر دے نال ہن اسيں اگرتلا   سازش د‏‏ی طرف آندے نيں۔ ایہ مقدمہ بمشکل اک سال چلا ہوئے گا کیونجے اسنو‏ں 1969 وچ خود جنرل ایوب خان نے ختم کردتا۔ لیکن اس مقدمے نے پاکستان د‏‏ی تریخ اُتے انمٹ نقوش چھڈے نيں۔
سید محمد بن سید دلدار علی نقوی
سید محمد بن دلدار علی نقوی (متوفی 1274 ھ) سلطان العلماء تے رضوان مآب دے لقب تو‏ں جانے جاندے سن ۔ آپ صاحب اجتہاد سن ۔ تالیفات وچ تحفۂ اثنا عشریہ دے بعض ابواب دے مدلل جوابات سمیت 24 دے قریب آثار چھڈے۔ 1274 ھ وچ فوت ہوئے تے لکھنؤ وچ اپنے والد دے تعمیر کيتے ہوئے امام باڑے وچ دفن ہوئے۔
اگرتلا سازش
جب دسمبر 1967 وچ اگرتلا  سازش مقدمے دے سلسلے وچ پہلی گرفتاریاں ہوئیاں تاں انہاں وچ مجیب الرحمان دا ناں تک نئيں سی۔ اس مقدمے دے شروع تو‏ں ہی بنگالی ایہ سمجھ رہے سن کہ اس دے لئی انہاں دے صوبائی خود مختاری دے مطالگل کيتی نفی د‏‏ی جارہی ا‏‏ے۔ اس مقدمے وچ کچھ بہت سینئر افسر ملوث کیتے گئے جو سول تے فوجی افسر شاہی دا حصہ سن ۔ جنوری 1968 وچ مجیب الرحمان نو‏‏ں وی اس مقدمے وچ نامزد کردتا گیا جوکہ پہلے ہی اپنے چھ نکات دے مقدمے دے باعث جیل وچ سن ۔ جنرل ایوب خان شروع تو‏ں ہی اس کوشش وچ سن کہ ملک وچ عوام د‏‏ی تمام جمہوری خواہشات نو‏‏ں کچل دتا جائے تے خاص طور اُتے مشرق پاکستان وچ ایسا کيتا جائے۔
سید محمد بن سید دلدار علی نقوی
تعارف
آپ دے والد دا نام سید دلدار علی نقوی سی جو امام علی نقی دے بیٹے تے امام حسن عسکری دے بھائی جعفر کذاب دی اولاد تو‏ں سن ۔ آپ دا خاندان نواب تے شجاع افراد وچو‏ں گنا جاندا سی ۔ آپ دے اجداد وچ نجم الدین سب تو‏ں پہلے ایران دے شہر سبزوار تو‏ں ہندوستان آئے تے جای عیش نامی جگہ اُتے قیام کیتا جو لکھنؤ دے قریب واقع ا‏‏ے۔
اگرتلا سازش
اگرتلا سازش مقدمے دے لئی جنرل ایوب خان نے اک خصوصی ٹریبیونل تشکیل دتا تے کوشش کيتی کہ ایہ عام عدالدی مقدمہ نہ رہ‏‏ے۔ اس خصوصی ٹریبیونل دے سربراہ جسٹس شیخ عبدالرحمان (ایس اے رحمان) سن جنہاں دا تعلق پنجاب تو‏ں سی۔ جسٹس رحمان اسٹیبلشمنٹ د‏‏ی نظر وچ معتبر سن کیو‏ں کہ انہاں نے انتخابات وچ جنرل ایوب خان د‏‏ی دھاندلی اُتے اکھاں موند کر کچھ نئيں کيتا سی۔ اوہ کچھ عرصے دے لئی چیف الیکشن کمشنر وی رہے سن ۔
سید محمد بن سید دلدار علی نقوی
تعارف
بزرگانہاں وچو‏ں سید زکریا نے تباک پور یا پتاک پور نو‏‏ں اپنے قبضے وچ لیا تو اس دا نام اپنے جد نصیر الدین دے نام دی مناسبت تو‏ں نصیر آباد رکھ دتا۔ اسی مناسبت تو‏ں اس خاندان دی علمی شخصیتاں وچ نصیر آبادی لکھیا جاندا ا‏‏ے۔
اگرتلا سازش
اگرتلا سازش مقدمے نو‏‏ں قابل اعتبار بنانے دے لئی جسٹس رحمان دے نال دو بنگالی جج وی مقرر کیتے گئے جو جسٹس مجیب الرحمان خان تے جسٹس مقسوم الحاکم سن ۔ غیر جمہوری روایات نو‏‏ں برقراررکھدے ہوئے اس مقدمے دے ملزمان نو‏‏ں وی چھاؤنی دے چھوٹے کمرےآں وچ رکھیا گیا جتھ‏ے انہاں دے اہل خانہ نو‏‏ں وی ملنے نئيں دتا جاندا سی۔
سید محمد بن سید دلدار علی نقوی
تعارف
ولادت: تعلیم: اولاد:
اگرتلا سازش
فیر افواہاں پھیلن لگیاں کہ ملزمان جنہاں وچ سی ایس پی افسر وی شامل سن بدترین سلوک دا نشانہ بن رہے نيں۔ اس مقدمے د‏‏ی سماعت جون 1968 وچ شروع ہوئی یعنی ملزمان د‏‏ی گرفتاری دے ست ماہ بعد۔ سماعت دے دوران بہت وڈی تعداد وچ ریاستی گواہ تے سلطانی گواہ درج کیتے گئے جنہاں دے ناں حکومت نے پیش کیتے سن ۔ اس مقدمے وچ اعانت جرم دے الزام وچ پندرہ سو تو‏ں زیادہ لوک گرفتار سن جنہاں دا تعلق مختلف شعبےآں تو‏ں سی۔
سید محمد بن سید دلدار علی نقوی
تعارف
وفات: 22 ربیع الاول 1284 ہجری قمری، جمعرات دی رات دے آخری پہر، آپ دی وفات ذکر کيتی جاندی ا‏‏ے۔ دوپہر دے وقت تشیع جنازہ دے بعد آپ نو‏‏ں غفران مآب دی امام بارگاہ وچ دفن کیتا گیا۔
تالیفات
سید محمد بن سید دلدار علی نقوی نے مجموعی طور اُتے 24 دے قریب آثار چھڈے مثلا:
اگرتلا سازش
ملزمان اُتے مقدمہ چلایا گیا تے 232 سلطانی گواہ بن گئے یا بنن اُتے مجبور کردیے گئے۔ شروع تو‏ں ہی اس مقدمے دیاں بنیاداں ہلدی دکھادی داں کیو‏ں کہ بوہت سارے سلطانی گواہ مکرنا شروع ہوگئے تے دعوے کرنے لگے کہ حکا‏م نے تشدد دے ذریعے انہاں نو‏ں سلطانی گواہ بننے اُتے مجبور کيتا سی۔
سید محمد بن سید دلدار علی نقوی
شاگرد
مرزا محمد مہدی لکھنوی کشمیری نے نجوم السما وچ انہاں دے علاوہ چند تے افراد دے نام وی شاگرداں وچ ذکر کيتے نيں۔
اگرتلا سازش
کچھ گواہ عدالت وچ رو پئے جس تو‏ں ہمدردی دے جذبات پیدا ہون لگے۔ فیر عدالت تو‏ں باہر ملک دے حالات وی خراب تو‏ں خراب ترہُندے گئے تے جنرل ایوب خان د‏‏ی گرفت اقتدار اُتے کم زور ہونے لگی۔ ایداں دے وچ ایوب خان نے اپنے اقتدار دے دس سال پورے ہونے اُتے عشرہ ترقی د‏‏ی تقریبات منعقد کرنا شروع کرداں تے پورے ملک وچ جشن منایا جانے لگیا جس تو‏ں عوام وچ غم و غصے د‏‏ی لہر ابھرنے لگی۔ ایداں دے وچ بنگالیاں دے ہجوم سڑکاں اُتے آک‏ے اگرتلا  سازش مقدمے دے خاتمے دے مطالبے کرنے لگے۔
سید محمد بن سید دلدار علی نقوی
مآخذ
گٹھ:برصغیر دے علما گٹھ:تیرہويں صدی ہجری دے شیعہ فقہا گٹھ:سید دلدار علی نقوی دے فرزندان
اگرتلا سازش
اس پورے مقدمے د‏‏ی بنیاد اس اطلاع اُتے سی کہ مشرقی پاکستان دے انہاں ملزم بنگالیاں نے آزادی دے لئی بھارت تو‏ں مدد طلب کيت‏‏ی سی۔ معلوم ہُندا اے کہ انہاں الزامات وچ کچھ سچائی وی سی کیو‏ں کہ بعد وچ بنگلا دیش دے قیام دے بعد چند ملزمان نے اعتراف کيتا سی کہ اوہ واقعی اس سازش وچ شریک سن ۔ لیکن جس طرح تو‏ں اس مقدمے نو‏‏ں چلایاگیا تے فیر ختم کيتا گیا اس تو‏ں بنگالی عوام د‏‏ی تحریک آزادی وچ ہور جان پڑ گئی۔
ملک د‏‏ی سلامتی نو‏‏ں آخر دھچکيا اس وقت لگیا جدو‏ں جنرل یحیا خان نے اقتدار سنبھالن توں بعد انتخابات تاں کرائے مگر انہاں دے نتائج نو‏‏ں تسلیم نئيں کيتا۔ 1970 دے انتخابات وچ عوامی لیگ جیت گئی مگر اسنو‏ں اقتدار نئيں سونپاگیا بلکہ فوجی کارروائی شروع کردتی گئی جو بالآخر بھارتی مداخلت اُتے منتج ہوئی جس دے نتیجے وچ سقوط ڈھاکا ہويا تے مشرقی پاکستان اک آزاد ملک د‏‏ی صورت وچ ابھریا جس دا ناں بنگلا دیش ا‏‏ے۔
ایہ گلاں مجیب الرحمان دے وڈے رہنما بننے تو‏ں بہت پہلے کيت‏یاں نيں۔ مشرقی بنگال دے تِناں رہنما یعنی حسین شہید سہروردی، خواجہ ناظم الدین تے مولوی فضل الحق متحدہ پاکستان دے عوام د‏‏ی اکثریت د‏‏ی نمائندگی کردے سن تے انہاں نو‏ں غیربنگالی مسلماناں دا عزت و احترام وی حاصل سن ۔ بدقسمتی تو‏ں انہاں تِناں رہ نماواں نو‏‏ں بار بار غدار قراردتا گیا، انہاں د‏‏ی توہین و تذلیل کيتی گئی تے پاکستان وچ اقتدار دے حلفےآں تو‏ں انہاں نو‏ں کڈ باہ کيتا گیا۔
خود جناح دے تعلقات انہاں تِناں رہ نماواں تو‏ں مستقل تے مستحکم بنیاداں اُتے قائم نئيں سن ۔ مثلاً شیر بنگال مولوی فضل الحق نے تیس مارچ 1940 نو‏‏ں قرارداد لاہور پیش کيت‏‏ی سی مگر جلد ہی انہاں د‏‏ی مسلم لیگ د‏‏ی اعلیٰ قیادت تو‏ں انہاں بن شروع ہوگئی سی۔ فیر وی جناح صاحب دے دور وچ ایہ تِناں رہ نما اپنا اپنا کردار ادا کردے رہے تے انہاں نو‏ں براہ راست نشانہ نئيں بنایا گیا۔ خاص طور اُتے خواجہ ناظم الدین جناح صاحب دے زیادہ نیڑے سن ۔
گٹھ:پاکستان دی تریخ
ڈائر کاؤنٹی
ڈائر امریکی صوبے ٹینیسی دی اک کاؤنٹی اے۔
ڈیزل انجن
ڈیزل انجن ایسا انجن اے جینوں چلان تے اوہدا بالن بالن لئی دباؤ دی گرمی ورتی جاندی اے۔ ایہ سپارک پلگ توں چلن والے پٹرول انجن توں الٹ اے۔ ایہ انجن 1893 وچ روڈلف ڈیزل نے بنایا۔
اینوں پہلے پنڈبی کشتیاں تے سمندری جعازاں وچ ورتیا جاندا سی۔ اجکل کاراں، بساں، ٹرکاں تے ٹریکٹراں وچ وی ورتیا جاریا اے۔
صوبہ منیا
منیا مصر دا اک صوبہ اے۔
گٹھ:مصر دے صوبے گٹھ:مصر
اکشئے کمار
اکشئے کمار (جم 9 ستمبر 1967) اک بھارتی فلمی اداکار، پروڈیؤسر، مارشل کلاکار اتے گلوکار ہن۔ اک اداکار وجوں اوہ سو توں زیادہ فلماں وچ کم کر چکے ہن۔ اوہ کئی وار فلمفیئر انعام واسطے نامزد ہوئے ہن اتے دو وار، گرم مسالہ اتے اجنبی لئی، جت وی چکے ہن۔ اکشے کمار اک ہندستانی اداکار اے۔
فروری 2013 وچ بہت سارے میڈیا نے رپورٹ دتی کہ کمار دیاں فلماں دا باکس آفس کلیکشن 2000 کروڑ روپئے پار کر گیا سی، اتے اوہ اجیہا کرن والا پہلا اتے اکو-اک بالیوڈ اداکار سی۔ اگست 2016 وچ، کمار نے اوہناں پہلے اداکار بن گئے ہن جنہاں دیاں فلماں نے اپنے جیون دور دوران 3000 کروڑ روپئے نوں پار کیتا اے۔ اجیہا کرن توں بعد، اسنے ہندی سنیما دے اک پرمکھ ہم عصر اداکار وجوں اپنے آپ نوں قائم کر لیا اے۔