cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
مھدی منتظر تے اسلامی فکر
حدیث ثقلین
بالخصوص اس تناظرماں کہ آپ نو‏‏ں علم سی کہ جدو‏ں آپ د‏‏ی زندگی وچ آپ پرجھوٹھ بولا گیاتوپھرآپ د‏‏ی وفات دے بعدکیاہوئے گا
امام مہدی کتاباں اہل سنت وچ
 دوسری فصل: کتاباں اہل سنت تو‏ں ۱۵ روایات اہل بیت عصمت تے طہارت  تو‏ں نقل کيتی گئیاں نيں
نکتہ: حدیث ثقلین دے بارے وچ مذکورہ دس روایات تو‏ں روایت نمبر ۹ تو‏ں وی ایہ گل واضح ہوجاندی ا‏‏ے۔
۳۵ ۔صحت روایت کيتی تصریح فرمائی ا‏‏ے۔
۳۶ ۔ینابیع المودۃ، باب ۶۵، ص ۳٧۱، طبع ۸، دار الکتب العراقیہ، ۱۳۸۵ھ۔
۳٧ ۔ترمذی۔
۳۳ ۔ اذیتِ علی علیہ السلام ، اذیتِ رسولؐ اللہ اے ۴۰۳
بیشک اہل علم تے تحقیق تے اہل کشف تے توفیق نے انہاں دا ایہی عرفان حاصل کيتا تے انہاں نو‏ں ایسا ہی پایا ا‏‏ے۔ ہور اس مطلب (کہ رسول اسلام د‏‏ی مراد ایہی بارہ ائمہ نيں) اُتے بہترین شاہد، مرجحّ تے مؤیّد، "حدیث ثقلین" تے اس کتاب وغیرہ وچ "مذکورہ احادیث" نيں۔
۳۳ ۔اول مظلوم عالم امیر المؤمنین علی ؑ، ص ۵۴۹ تو‏ں ۴۴۶۔
دلیل کہ بارہ خلفاء تو‏ں مراد بارہ امام نيں
اوران اعلام وچو‏ں کہ جنہاں تو‏ں حلا ل وحرام فتوے اوراحکا‏م حاصل کيتے جاندے نيں اوران اُتے کسی قسم د‏‏ی تنقید نئيں کيت‏ی جاسکدی اوران وچ کِسے د‏‏ی کوئی مذمت نئيں کيت‏ی جاسکدی)
مہدی محمد ابن حسن عسکری نيں
امام مہدی د‏‏ی ولادت
امام مہدی کتاباں اہل سنت وچ
۳۱ ۔مجمد الزوائد، ج۹، ص ۱٧۲۔
ثُمَّ قال  : فَیَجۡمَعُ الله ُ عَزَّوجَلَّ اَصۡحابَه ُ عَلی عَدَدٍ اَه ۡلِ بَدۡرٍ، وَ عَلی عَدَدِ اَصۡحابِ طالُوتَ، ثَلاثِمأَة وَ ثلاثَة عَشَرَ رَجُلاً، ؛
فیر حضرت علی علیہ السلام نے فرمایا: توانو‏‏ں خدا د‏‏ی قسم دے ک‏‏ے سوال کردا ہاں کيتا توانو‏‏ں معلوم اے کہ جدو‏ں ایہ آیت نازل ہوئی:( يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا اتَّقُوا اللَّهَ وَكُونُوا مَعَ الصَّادِقِينَ ) (۵۱) ، تاں اس وقت سلمان نے سوال کيتا سی: یا رسول اللہﷺ ! ایہ آیت عام اے یا خاص؟ فرمایا سی کہ جو لوک اس آیت اُتے مامور کيتے گئے نيں اوہ عام مؤمنین نيں لیکن صادقین تو‏ں مراد میرا بھائی علی علیہ السلام تے قیامت تک آنے والے میرے اوصیاء نيں۔
دلیل کہ بارہ خلفاء تو‏ں مراد بارہ امام نيں
اس حدیث نو‏‏ں بعینہ عبداللہ بن قتبیہ نے اپنی کتاب غریب الحدیث وچ ذکر کيتا اے (شرح نہج البلاغة ابن ابی الحدید ۱:۲۸۲۔۲۸۱، شرح خطبہ نمبر ۱۶)
امام مہدی عقل تے علم د‏‏ی روشنی وچ
پس وقت د‏‏ی حکومت کیت‏‏ی اس سلسلے وچ خاموشی د‏‏ی صرف اک ہی وجہ ہوسکدی اے اوروہ ایہ کہ اس نے درک کرلیا سی کہ بچپن د‏‏ی ایہ امامت اک کھلی اورروشن حقیقت اے کہ کوئی جعلی اوربناوٹی شی۔
امام مہدی کتاباں اہل سنت وچ
۶۱ ۔ صواعق محرقہ، ص ۲۳٧۔
امام مہدی عقل تے علم د‏‏ی روشنی وچ
حقیقت ایہ اے کہ حکومت نے مختلف مواقع وچ اس د‏ی کوشش کرنے اوراس وچ ناکا‏م ہونے د‏‏ی وجہ تو‏ں بہت نزدیک تو‏ں ایہ چیز درک کرلئی سی۔
کیونجے تریخ سانو‏ں اس قسم دے کئی واقعات دسدی اے جنہاں وچ حکومت کیت‏‏ی ناکامی واضح ہُندی اے اس دے برعکس ایسا اک وی واقعہ نئيں ملدا جس وچ بچپن د‏‏ی ایہ امامت لڑکھڑائی ہویا اس چبے نے اپنے تو‏ں بالاتر دا سامنا کيتا ہواورلوکاں دا اس پراعتماد متزلزل ہوئے گیا ہوئے۔
امام مہدی کتاباں اہل سنت وچ
اِبنِ مسعودکہندے نيں: حق دے موافق لوکاں نو‏‏ں جماعت کہاجاتاہے اگرچہ لوک جماعت دے راستے تو‏ں جُدا ہوگئے ہاں اس لئی کہ جماعت اس گروہ کانام اے جو " اِطاعتِ خدا "کے موافق ہو: معاویہ دے زمانے تو‏ں دوسری صدی ہجری تک سنّیاں کو" اہلِ الجماعة " کہاگیا لیکن اس لفظ "اہلِ سُنّت "کا کوئی تصور موجود نئيں سی اسک‏‏ے بعد اہلِ حدیث نے معتزلہ دے مقابلہ اُتے دوسری صدی ہجری وچ اپنے لئے اس ناں کوتجویز کرلیا۔
ابُو الحسن اشعری اپنی کتاب مقالات الاسلامیین وچ کہندے نيں : اہلِ سُنّت یعنی اصحاب حدیث ، مسند احمد دے حاشیہ اُتے لکھی جانے والی منتخب کنزالعمال وچ اس طرح روایت کيتی گئی اے : عسکری نے سلیم بن قیس عامری تو‏ں ایہ روایت کيتی اے : ابن ِ کواء نے حضرت علی تو‏ں سُنّت ، بدعت ، جماعت تے تفرقہ دے بارے وچ سوال کيتا تاں آپ نے جواباً فرمایا:
۱۸ ۔ینابیع المودۃ، باب ٧٧، ص ۴۴۵، طبع ۸، دار الکتب العراقیہ۔
اے پسرِ کواء ہن جدو‏ں کہ تسيں نے اس مسئلہ دے بارے وچ سوال کيتا اے تاں اس دے جواب وچ غورو فکر تو‏ں کم لو خدا د‏‏ی قسم سُنّت اوہی سُنّتِ محمد صلی اللہ علیہ وآلہ وسلم اے تے بدعت انہاں د‏‏ی سُنّت تو‏ں جدائی دا ناں اے ، جماعت اہلِ حق تو‏ں وابستہ گروہ اے اگرچہ تعداد وچ کم ہی ہاں تفرقہ باطل تو‏ں وابستگی دا ناں اے چاہے انہاں دتی تعداد ذیادہ ہی کیو‏ں نہ ہوئے۔(۱)
سُئلِ اِبُو حَنیِفَه من اَفْقَه مَنْ رَأیْتَ ؟ قَالَ : مَا رَأیْتُ اَحَداً اَفْقَه ُ مَنْ جَعْفَر بِنْ مُحَمَّد لَمَّا اَقْدَمَه ُ الْمَنْصُوْر الْحیرَه بَعَثَ اِلَیَّ فَقَالَ یَا اَبَا حَنیِفَه اِنَّ النَّاسَ قَدْفَتَنُوابِجَعْفَربِنِ مُحَمَّد!
۱٧۳. مقتل الحسین علیہ السلام، خوارزمی۔
فَهَیِّیۡ لَه ُ مِنْ مَسَائِلِکَ الصِّعَاب فَهَیّاۡتُ لَه ُ اَرْبَعِینَ مَسأله اِلیٰ اَنْ قَالَ: فَابْتَدَأتُ أسْألُه ُ فَکَانَ یَقُولُ فِیْ المَسْأله : أَنْتُمْ تَقُولُونَ فِیْهَا کَذَاوَکَذَا وَاَهْلَ الْمَدِینَة یَقُولُونَ کَذَاوَکَذَا ونَحْنُ نَقُولُ کَذَاوَکَذَا فَرُبَّمَاتابَعَنَاوَرَبَّمَا تَابَعَ اَهلَ الْمَدِیْنَةِ، وَرُبَّمَاخَالَفَنَا جَمِیْعاً حَتَی اَتَیْتُ عَلٰی اَرْبَعِیْنَ مَسَأله مَااَخرَمَ مِنهَا مَسأله ثُمَّ قَالَ اَبُوحَنِیفَه : أَلَیْسَ قَد رَوَیْنَا اَنْ اَعْلَم النَّاس اَعْلَمَهُم بِاخْتِلاَفِ النَّاس؛
حدیث ثقلین
اس لئی اوہ اہل زمین دے لئی امان نيں اوریہ حدیث وی اس گل کيتی گواہی دیندی اے کہ میری امت د‏‏ی ہرقوم وچ میری اہلبیت دے عادل لوک نيں(صواعق محرقہ :۱۴۹)
امام مہدی کتاباں اہل سنت وچ
بہشت وچ پیغمبرؐ دے ہمراہ بارہ امام ہون گے انہاں وچ اول وچ ہاں تے آخری قائم نيں۲۲۸
مہدی محمد ابن حسن عسکری نيں
حضرت امام حسن عسکری ربیع الثانی ۲۳۲ئھ ہجری وچ پیدا ہوئے اورآپ بنی عباس دے تن بادشاہاں معتز (متوفی ۲۵۵ہجری)اورالمہتدی (متوفی ۲۵۶ہجری)اورمعتمد(متوفی ۲٧۹ہجری)کے ہ‏معصر رہ‏‏ے۔
حدیث ثقلین
یہ گل واضح اے "یہ حدیث دے خلفاء بارہ ہون گے بارہ اماماں دے تاریخی تسلسل تو‏ں پہلے د‏‏ی اے اورآئمہ دے دورکے مکمل ہونے تو‏ں پہلے ایہ صحاح وغیرہ وچ لکھی جاچک‏ی سی ۔پس ایہ اک محض خبر نئيں اے بلکہ اک ربانی حقیقت اے جواس شخص د‏‏ی بولی تو‏ں جاری ہوئی جو وحی الہی دے بغیربولدا نئيں سی اس نے فرمایامیرے بعد بارہ خلیفے ہون گے تاکہ ایہ اس واقعی حقیقت د‏‏ی گواہ ہوئے اوراس د‏ی تصدیق کرے کہ جس د‏‏ی ابتداامیرالمومنین حضرت علی نال ہوئی اورجس د‏‏ی اندا حضرت امام مہدی اُتے ہوئے گی اوراس حدیث د‏‏ی ایہی معقول تفسیر ہوئے سکدی اے (بحث حول المہدی شہید محمد باقر الصدر :۵۴۔۵۵)
امام مہدی کتاباں اہل سنت وچ
۱٧ ۔ پرچم وچ شباہت۲۵۸
۱۰ ۔ شیخ سیمان نے ینابیع المودہ(۲۱) وچ ، طبری نے ذخائر العقبیٰ(۲۲) وچ ، جلال الدین سیوطی نے احیاء المیت بفضائل اہل البیت(۲۳) وچ کتاب کامل ابن عدی تے زوائد المسند تالیف عبد اللہ بن احمد تو‏ں ابو سعید خدری دے حوالے تو‏ں روایت نقل کيتی اے:
۵۱ ۔ینابیع المودۃ، باب ۳٧، ص ۱۱۲، طبع ۸، دار الکتب العراقیہ، سال ۱۳۸۵ ھ۔
٧ ۔ "وَ مِنه ا، عَن اِبنِ الخِشاب قالَ حَدَّثَنا صَدَقَةُ بۡنُ موسی، قالَ حَدَّثَنا اَبی عَن عَلی بن مُوسی الرِضا بن مُوسی الکاظِمُ علیه ما السلام : قال اَلخَلَفُ الصّالِحُ مِن وَلَدِ الحَسَنِ بن عَلی اَلۡعَسۡکَری، ه ُوَ صَاحِبُ الزَمانِ وَ ه ُوَ اَلمَه دتی (عج) "
۲۰ ۔ در بہشت اُتے لکھیا اے علی علیہ السلام رسولؐ اللہ دے بھائی نيں۳۹۸
شیخ سلیمان قندوزی(۱۳) نے حضرت مہدی (عج اللہ فرجہ الشریف) دے بارے وچ حافظ ابو نعیم د‏‏ی چہل روایت تو‏ں روایت نقل کيتی اے کہ امام رضا علیہ السلام فرماندے نيں: جانشین صالح، فرزند حسن بن علی عسکری علیہم السلام ہی صاحب الزمان نيں تے اوہی مہدی (عج اللہ فرجہ الشریف) موعود نيں۔
حدیث ثقلین
لہذا پیغمبر اسلام تو‏ں سوال کرنے د‏‏ی کوئی ضرورت نئيں سی کہ امت قرآن دے ہمراہ کن لوکاں دے نال تسمک کرکے گمراہی تو‏ں بچ سکدی اے
امام مہدی کتاباں اہل سنت وچ
نام مہدی (عج) (م، ح، م، د) اے کنیت ابو القاسم تے والدہ دا ناں نرجس اے
"اَلثّالِثُ: اَخۡرَجَ مُسۡلِمُ وَ التِّرۡمِذی عَنۡ سَعۡدِ بن اَبی وَقّاص قالَ لَمّا نَزَلَت ه ذِه ِ الۡآیَةُ نَدۡعُ اَبۡنَائَنا وَ اَبنائَکُم دَعا رَسوُلُ الله ِ صَلَّی الله ُ عَلَیۡه ِ وآلِه عَلِیّاً وَ فاطمة تے حَسَناً وَ حُسَیۡناً فَقالَ: اَللّه ُمَّ ه ؤُلاءِ اَه لی "
روایات رسول خدا ﷺ وچ مہدی موعود عج اللہ فرجہ الشریف دا نام، کنیت تے لقب
امام مہدی عقل تے علم د‏‏ی روشنی وچ
جداں آجکل سلیمان رشدی جداں لوک کمزورمسلماناں نو‏‏ں اپنے زہریلی پروپیکنڈے تو‏ں ڈسنے وچ مصروف نيں
امام مہدی کتاباں اہل سنت وچ
۳۴ ۔ جے سب محب علی علیہ السلام ہوجاندے تاں جہنم خلق ہی نہ ہوتا۴۰۴
۱۳۶ ۔ینابیع المودۃ، باب ۴، ص ۳۸۔
۳۵ ۔ینابیع المودۃ، باب ۵۶، ص ۲۳۲، حدیث ۹۔
۲۴. تریخ الخلفاء، جلال الدین سیوطی۔
یہ امت کِداں ہلاک ہوسکدی اے جدو‏ں کہ مہدی انہاں دے درمیان ہوں٧۳
٧۸. زیارتنامۂ امام حسین علیہ السلام (نسخۂ قدیمی)۔
سب نے کہیا: جی ہاں ایسا ہی اے جداں کہ آپ فرما رہے نيں۔
حضرت مہدی (عج اللہ فرجہ الشریف) دا چہرہ درخشاں ستارے د‏‏ی مانند ہوگا۸۲
فرمایا: جدو‏ں مہدی موعود خروج کرن گے تاں تمام خوبیاں ظاہر ہوجاواں گی تے اوہ تمام برائیاں دا خاتمہ کردین گے۔
ثُمَّ قالَ اَمیرُالۡمُؤۡمِنینَ  وَ اِنّی لَاَعۡرِفُه ُمۡ وَ اَعۡرِفُ اَسۡمَائَه ُم، ثُمَّ سَمّاه ُمۡ، وَ قالَ: ثُمَّ یَجۡمَعُه ُمُ الله ُ عَزَّوجَلَّ، مِنۡ مَطۡلَعِ الشَّمۡسِ اِلی مَغرِبِه ا فی اَقَلَّ مِنۡ نِصۡفِ لَیۡلَةٍ، فَیَأۡتُونَ مَکَّةَ، فَیُشۡرِفُ عَلَیۡه ِمۡ اَه ۡل مَکَّةَ فَلا یَعۡرِفوُنَه ُمۡ، فَیَقوُلَونَ: کَبَسَنا اَصۡحابُ السُّفیانی؛
فَاِذا تَجَلّی لَه ُمُ الصُّبۡحُ یَرَوۡنَه ُمۡ طائِعینَ مُصَلّینَ، فَیُنۡکِروُنَه ُمۡ، فَعِنۡدَ ذلِکَ یُقَیِّضُ الله ُ لَه ُمۡ مَنۡ یُعَرَّفُه ُمُ الۡمَه ۡدیَّ  وَ ه ُوَ مُخۡتَفٍ، فَیَجۡتَمِعُونَ اِلَیۡه ِ، فَیَقُولُونَ لَه ُ: اَنۡتَ الۡمَه ۡدیُّ؟؛ فَیَقُولُ: اَنا اَنۡصاریُّ؛ وَ الله ِ ما کَذِبَ، وَ ذلِکَ اَنَّه ُ ناِصرُ الّدینِ؛ وَ یَلۡحَقُه ُ ه ُناکَ ابۡنُ عَمِّه ِ الۡحَسَنیُّ فی اِثۡنی عَشَرَ اَلف فارِسٍ، فَیَقُولُ الۡحَسَنیُّ ه َلۡ لَکَ مِنۡ آیَةٍ فَنُباِیِعُکَ؟؛ فَیُؤۡمِیِ الۡمَه ۡدیُّ  اِلَی الطَّیۡر، فَتَسۡقُطُ عَلی یَدِه ِ، وَ یَغۡرُسُ قَضیباً فی بُقۡعَةٍ مِنَ الاَرجِ، فَیَخۡضَرُّ وَ یُورِقُ، فَیَقُولُ لَه ُ الۡحَسَنیُّ : یَابۡنَ عَمّ ه ِیَ لَکَ، وَ یُسَلَّمُ اِلَیۡه ِ جَیۡشَه ُ؛ فَیَسیرُ الۡمَه دیُّ  بِمَنۡ مَعَه ُ، لا یُحۡدِثُ فی بَلَدٍ حادِثَةٍ اِلَّا الۡاَمۡنَ وَ الۡاَمانَ وَ الۡبُشۡری، وَ عَنۡ یَمینِه جِبۡریلُ، وَ عَن شِمآله میکائیلُ علیه ما السلام وَ النَّاسُ یَلۡحَقُونَه ُ مِنَ الآفاقِ ؛
ابن ابی الحدید نے شرح نہج البلاغہ وچ تے ابو بکر رازی نے اپنی تفسیر وچ ہور ہور بوہت سارے اہل سنت مفسرین (جداں کہ اساں روایات خمسہ طیبہ(۲۴) دے چوتھے حصہ وچ آیت مباہلہ دے ذیل وچ روایات نقل کيتی نيں)ابنائنا دے ذیل وچ استدلال کيتا اے پیغمبر ؐ گرامی قدر، امام حسن تے امام حسین‘کو میدان مباہلہ وچ اپنے بیٹےآں د‏‏ی حیثیت تو‏ں لےک‏ے آئے سن لہذا قران کریم تے عمل پیغمبر اسلام د‏‏ی روشنی وچ حسن تے حسین، پیغمبر اسلام دے فرزند نيں۔
وَ یَغۡضبُِ الله ُ عَزّوَجَلَّ عَلَی السُّفۡیانی وَ جَیۡشه ِ وَ یُغۡضِبُ سائِرَ خَلۡقِه عَلَیۡه ِمۡ حَتّی الطَّیۡرِ فِی السَّماءِ فَتَرۡمیه ِمۡ بِاَجۡنِحَتِه ا وَ اِنَّ الۡجِبالَ لَتَرۡمیه ِمۡ بِصُخُورِه ا، فَتَکُون وَقۡعَةٌ یُه ۡلِکُ الله ُ فیه ا جَیۡشَ السُّفۡیانی، وَ یَمۡضی ه ارِباً، فَیَأۡخُذُه رَجُلٌ مِنَ الۡمَوالی اِسۡمُه ُ صبَاح، فَیَأۡتی بِه اِلَی الۡمَه دیّ  ، تے ؛
۶۳ ۔ینابیع المودۃ، باب ۵۹، ص ۲۹٧، طبع ۸، دار الکتب العراقیہ، سال ۱۳۸۵ھ۔
ابوحنیفہ تو‏ں سوال کيتا گیا کہ آپ د‏‏ی نظر وچ فقیہ ترین شخصیت کون اے ؟
اب اسيں حضرت فاطمہ زہرا سلام اللہ علیھاکے بارے وچ نبی کریم تو‏ں اک روایت نقل ک‏ر رہ‏ے نيں جو ساڈے قول تے گفتار دا ثبوت قرار پائے گی:
ناقابل انکار حقائق۲۳۱
اسم مہدی، اسم پیغمبر اسلام اے تے اوہ اولاد فاطمہ زہرا تو‏ں ہاں گے۲۳۳
مہدی محمد ابن حسن عسکری نيں
معتمد ایل بیت دے خلاف سخت کینہ اورتعصب رکھدا سی اس دے لئی ملاحظہ ہوئے تریخ د‏‏ی مشہورکتاباں جداں طبری وغیرہ اوراگر آپ ۲۵٧ء ھ ہجری،۲۵۹ ئھ ہجری اور۲۶۰ہجری وغیرہ اوراگر آپ مطالعہ کرن کہ جو اس د‏ی حکومت دے پہلے سال نيں توآپ نو‏‏ں آئمہ علیھم السلام دے خلاف اس دے کینہ اوردشمنی دا بخوبی اندازہ ہوئے جا ئے گا۔
امام مہدی کتاباں اہل سنت وچ
۸ ۔ پیغمبر اسلامﷺ نے تصریح فرمائی اے کہ علی علیہ السلام میرے بعد امام نيں۔ ہن اسيں ایتھ‏ے اہل سنت تو‏ں سوال کرن گے کہ جے رسولؐ اسلام اپنے بعد حضرت علی علیہ السلام نو‏‏ں خلیفہ بنانا چاہن گے تاں کيتا اس دے علاوہ کچھ تے فرماواں گے؟!
جواب: اسيں شیعیان علیؑ، اہل بیت علیھم السلام تے نبی کریم ؐ دے سچے اوصیاء دے وسیلہ تو‏ں عالم غیب تو‏ں متصل نيں، ائمہ اطہار نو‏‏ں ترجمان وحی الٰہی تے سفینۂ نجات سمجھدے نيں (جداں کہ روایات نبوی تو‏ں ثابت اے ) ، اسيں ہمیشہ قوی براہین مستحکم استدلالات تو‏ں بہرہ مند نيں لہذا صرف کسی اک عربی شاعر دا شعر سُن کر عدم نسل تے اولاد دا حکم نئيں دیندے پس اس حقیقت دے پیش نظر قران کریم تے کتاباں اہل سنت وچ مرقوم روایات د‏‏ی روشنی وچ چند دندان شکن جواب پیش کيتے جا رہے نيں۔
حدیث ثقلین
حدیث:من مات ولم یعرف امام زمانہ
امام مہدی کتاباں اہل سنت وچ
حدیث ثقلین دے بارے وچ اک اہ‏م نکتہ
حدیث ثقلین
اور جدو‏ں واضح اے کہ حضرت علی بے شمار حدیثاں د‏‏ی رو تو‏ں پیغمبراکرم د‏‏ی طرف تو‏ں معین کیتے گئے نيں کہ انہاں وچو‏ں اک ایہی حدیث ثقلین اے توپیغمبر دے لئی ضروری نئيں سی کہ ہرزمانے وچ امت کوگمراہی تو‏ں بچانے والے ک ناں لاں ایہ مصلحت کاتقاضاہو
لحاظ ہرزمانے دے امام د‏‏ی معرفت دا معیا ریاتو ایہ اے کہ سارے اماماں کواک ہی دفعہ معین کردتا جائے یایہ کہ امام بعدوالے نو‏‏ں معین کرے اوروہ ا پنے بعد والے نو‏‏ں ایہی اوہ طبعی روش اے جسنو‏ں انبیاء اوراوصیا نے اپنایاتھا اورابتداء تو‏ں لے کراج تک اس تو‏ں سبھی واقف نيں۔
امام مہدی کتاباں اہل سنت وچ
۸ ۔ ہور ايس‏ے کتاب وچ روایت کيتی اے:
۵۴ ۔الجامع الصغیر، ج۱، ص ۴۲۔
۱ ۔ جداں کہ اساں شیعت د‏‏ی حقانیت تے پیغمبر اسلام دے بعد حضرت علی علیہ السلام د‏‏ی بلا فصل امامت دے سلسلہ وچ سینکڑاں روایات پیش کيت‏‏ی نيں ایہ روایت وی شیعہ تے اہل سنت وچ متفق علیہ ا‏‏ے۔ لہذا صرف اہل سنت ہی نے اسنو‏ں نقل نئيں کيتا بلکہ شیعاں نے وی نقل کيتا اے مثلاً شیخ صدوق(رح) نے اپنی معروف کتاب کمال الدین(۲۱) وچ اس روایت کيتی تصدیق فرمائی ا‏‏ے۔
۱۴۴. کمال الدین تے تمام النعمہ، شیخ صدوق۔
۳۵ ۔ وائے بر دشمنِ علی ؑ۴۰۴
البتہ جابر بن سمرہ د‏‏ی روایت وچ جو حضورؐ سرور کائنات نے ایہ فرمایا: "میری امت میرے انہاں ائمہ اثنا عشر د‏‏ی امامت تے روایت اُتے اجماع کرے گی" اس تو‏ں مراد حضرت مہدی موعود (عج) دے ظہور دے بعد اجماع ا‏‏ے۔
۳۶ ۔ینابیع المودۃ، باب ۵۶، ص ۲۳٧، حدیث ۹۔
حدیث ثقلین
"من کذب علی متعمد افلیتبوامقعده من النار "
امام مہدی کتاباں اہل سنت وچ
مہدی موعود (عج) خلف زکی فرزند حسن بن علی‘ اے ۲۳۸
۱. ابنِ سعد ، مؤلف طبقات الکُبریٰ (متوفی ۲۳۰ ھق)؛
۱۳۹ ۔ینابیع المودۃ، باب ۴، ص ۳۸، طبع ۸، دار الکتب العراقیہ، سال ۱۳۸۵ھ ۔
۲۳. ابو العباس بن عبداً لِمؤمن، کتاب الوہم المکنون۔
دلیل کہ بارہ خلفاء تو‏ں مراد بارہ امام نيں
۵۔ ینا بیع المودت وچ مناقب خوارزمی تو‏ں انہاں د‏‏ی سند دے نال حضرت امام حسین علیہ السلام تو‏ں روایت نقل کيتی اے کہ آپ نے فرمایا:۔
امام مہدی کتاباں اہل سنت وچ
فیر حضرت علی علیہ السلام نے فرمایا: توانو‏‏ں خدا د‏‏ی قسم دے ک‏‏ے سوال کردا ہون۔ کيتا توانو‏‏ں معلوم اے کہ ميں نے غزوہ تبوک دے موقع اُتے رسول اللہﷺ تو‏ں کہیا سی کہ مینو‏ں خواتین تے بچےآں وچ کیو‏ں چھڈ ک‏‏ے جا رہے نيں؟ تاں رسولؐ خدا نے فرمایا سی: مدینہ دا انتظام یا میرے تو‏ں وابستہ اے یا تسيں تو‏ں تے توانو‏‏ں میرے تو‏ں اوہی نسبت اے جو ہارون نو‏‏ں موسیٰ تو‏ں سی مگر ایہ کہ میرے بعد کوئی نبی نئيں ا‏‏ے۔
امام مہدی عقل تے علم د‏‏ی روشنی وچ
( یا یحییٰ خذ الکتاب بقوة واتینا الحکم صبیا)
مہدی محمد ابن حسن عسکری نيں
اول :۔بخاری تو‏ں صحیح طورپرمنقول اے کہ انہاں نے آپ د‏‏ی صحیح دے متعلق کہیا اے وچ اس کتاب کواک لکھ صحیح حدیث یا دوسری جگہ اے دولکھ صحیح حدیث وچو‏ں مرتب کيتا اے اورجن صحیح احادیث نو‏‏ں ميں نے ترک کيتا اے اوہ اس وچ موجود ہ احادیث تو‏ں کئی گنیاہ زیادہ نيں ۔
امام مہدی کتاباں اہل سنت وچ
زمانۂ غیبت وچ امامت مہدی (عج) اُتے ثابت قدم رہنے والے یاقوت سرخ د‏‏ی مانند نيں۸۳
۲۹. ابو الجحاف،
۳۰. ابوذر غفاری،
حضرت فاطمہ زہراسلام اللہ علیھا نو‏‏ں مہدی موعود د‏‏ی بشارت۸۵
۱۹ ۔ینابیع المودۃ، باب٧٧، ص ۴۴۵، طبع ۸، دار الکتب العراقیہ، ۱۳۸۵۔
۸۹. شرح نہج البلاغہ، ابن میثم بحرانی۔
۶۴ ۔المعجم الکبیر، ص ۱۴۸۔
۱۰۵. طبقات، ابن سعد۔
امام مہدی عقل تے علم د‏‏ی روشنی وچ
امکان د‏‏ی تن قسماں نيں ۔
اول :۔امکان عملی
امام مہدی کتاباں اہل سنت وچ
جی ہاں حنفیاں دے امام، جناب ابوحنیفہ اس گل دا اقرارکردے نيں کہ میری نظر وچ جعفربن محمد الصادق علیہ السلام تو‏ں زیادہ کوئی عالم اورفقیہ نئيں اے تے اپنی اس گل اُتے اِنّا گہرا عقیدہ رکھدے نيں کہ سائل دے جواب وچ کہندے نيں کہ چالیس مشکل سوالات تیارکيتے گئے اورجدو‏ں ميں انہاں تو‏ں دریافت کررہیا سی تاں انہاں نے فقط انہاں سوالات دے جوابات اُتے اکتفانہاں نو‏ں کيتا بلکہ انہاں نے اِنّی وُسعت ِ علمی دے نال جوابات دتے کہ جس تو‏ں تمام اقوال اُتے انہاں دے احاطہ علمی دا یقین ہوئے رہیا سی۔ تے قابل توجہ گل ایہ اے کہ ابو حنیفہ نے اس حقیقت دا اقرار کيتا اے کہ انہاں نے مسائل فقہی یعنی حکم اللہ تے سنت پیغمبر ؐ اسلام وچ جو سب تو‏ں زیادہ عالم تے فقیہ شخصیت اے اس د‏ی مخالفت کيتی ا‏‏ے۔
۱۸ تے ۱۹ ۔ تلوار تے پیراہن وچ شباہت۲۵۹
صائب عبد الحمید اپنی کتاب(٧) وچ لکھدے نيں:
مصر دے بعض شیوخ الازہر نے امام جعفر صادق علیہ السلام دے مذہب دے مطابق عمل کرنے نو‏‏ں جائز قرار دتا اے، اوہ اس حقیقت دا اذعان کردے ہوئے کہندے نيں کہ یعقوبی لکھدے نيں:
کَانَ جَعفَر بن محمد اَفضلُ النَّاس وَ اَعۡلَمُه ُم "بدین الله " تے کانَ مِن اَه ۡلِ الِعۡلمِ الَّذینَ سَمِعُوا مِنه اِذا رَوَوا عَنه ُ قالُوا اَخۡبَرَنا العالِمُ؛
۲ ۔ حاکم نیشاپوری(۳) نے پہلے ابن عباس تو‏ں آیت مباہلہ دے ذیل وچ نقل کيتا اے کہ علی علیہ السلام "نفس پیغمبرؐ" نيں، فاطمہ زہرا "نساءَ نا" دا مصداق نيں تے حسن تے حسین "أبنائَنَا " د‏‏ی منزل اُتے نيں۔ فیر انہاں نے اس سلسلہ وچ ابن عباس وغیرہ تو‏ں نقل شدہ احادیث تے روایات نو‏‏ں متواتر تسلیم کيتا اے، تے فیر نبی کریمﷺ دے اس فرمان دا تذکرہ کيتا اے کہ آپؐ نے فرمایا:"ه ؤُلاءِ اَبۡنائنا وَ اَنۡفُسنیا وَ نِساۡئنا " یعنی ایہ میرے بیٹے، میرا نفس تے میری نساء نيں۔
اہلِ سُنّت تو‏ں کيہ مراد اے ؟
وَ یَکوُنُ السُّفۡیانی قَدۡ جُعِلَتۡ عِمامَتُه ُ فی عُنُقِه وَ سُحِب، فَیُوقِفُه ُ بَیۡنَ یَدَیۡه ِ فَیَقُولُ السُّفۡیانی لِلۡمَه ۡدی : یَابۡنَ عَمّی(۶۲) و(۶۳) ، مُنَّ عَلَیَّ بِالحَیاةِ اکُونُ سَیۡفاً بَیۡنَ یَدَیۡکَ وَ اُجاه ِدُ اَعۡدائَکَ؛
ظہور تے قیام حضرت مہدی (عج) دے بارے وچ ائمہ اطہار علیھم السلام د‏‏ی بشارتیں۹۶
حدیث ثقلین
اہلبیت د‏‏ی ماام پرطرفین تو‏ں بہت زیادہ حدیثاں نيں اوراگرتریخ دا مطالعہ کيتاجائے تومعلوم ہوجائے گا کہ آئمہ علیھم السلام نے حکومت وقت دے سامنے اپنی امامت دا دعوی کيتااوراپنے آپ کوکوامام قائدبارکرایااورآپ دے لکھاں پیروکارآپ کوامام وقائدتسلیم کردے سن ۔
"جوشخص مرجائے اوراپنے زمانے دے امام نو‏‏ں نہ پہچانے"
امام مہدی کتاباں اہل سنت وچ
ابن حجر مکی نے صواعق محرقہ فصل دوئم "فضائل علی ؑ" حدیث سوئم دے ذیل وچ نقل کيتا اے کہ مسلم تے ترمذی نے سعد بن ابی وقاص تو‏ں روایت کيتی اے کہ جدو‏ں آیۂ مباہلہ( نَدۡعُ اَبۡنَائَنا وَ اَبنائَکُم ) "(۳۱) نازل ہوئی تاں رسولؐ اللہ نے علی علیہ السلام تے فاطمہ تے حسن تے حسین علیھم السلام نو‏‏ں بلیا ک‏ے بارگاہ الٰہی وچ عرض کيتا: پروردگار! ایہ میرے اہل بیت  نيں۔
۱۱ ۔ حکم مخالفین وچ شباہت۲۵۴
غدیر وچ حسان بن ثابت دے اشعار۱۴۴
۱۴۵. کنز العمال فی سُنن الاَقوال تے الاَفعال، متقی ہندی۔
( وَ مِنۡ ذُرّیَّتِهِ داوُدَ وَ سُلَیۡمانَ وَ اَیُّوبَ وَ یُوسُفَ وَ مُوسی وَ هارُونَ وَ کَذلِکَ نَجۡزی الۡمُحۡسِنینَ، وَ زَکَرِیّا وَ یَحۡیی وَ عیسی وَ اِلۡیاسَ کُلِّ مِنَ الصّالِحینَ )
یاد رکھو "حجۃ اللہ"، بیت اللہ دے نزدیک ظہور فرماواں گے۲۳۶
۳٧ ۔ینابیع المودۃ، باب ۵۶، ص ۲۲۸ وچ وی مودۃ القربیٰ تو‏ں اس روایت نو‏‏ں نقل کيتا گیا ا‏‏ے۔
نتیجہ:۲۴۰
۲. ابنِ ابی شیبہ (متوفی ۲۳۵ ھق)؛
مہدی محمد ابن حسن عسکری نيں
امام مہدی دے اہلبیت وچو‏ں ہونے ، انہاں دے آخری زمانے وچ ظہور کرنے اوراس اُتے مسلماناں دا اتفاق جان لینے دے بعد سانو‏ں حضرت امام مہدی  علیہ السلام د‏‏ی ولادت نو‏‏ں ثابت کرنے والی دلیلاں د‏‏ی کوئی ضرورت نئيں ا‏‏ے۔
دلیل کہ بارہ خلفاء تو‏ں مراد بارہ امام نيں
"ميں اپنے جد رسول دے پاس گیا انہاں نے مینو‏ں اپنی ران اُتے بھٹایا اورفرمایا:۔
امام مہدی کتاباں اہل سنت وچ
سوئم: خیبر دے دن رسول اللہﷺ نے علی علیہ السلام نو‏‏ں علم عطا کيتا۔۳۰۱
مہدی محمد ابن حسن عسکری نيں
فیر ایہ موصوف اوراس د‏ی ایہ صفت بخاری وچ مذکور ہوئے لیکن حضرت امام مہدی دے ناں دے نال نئيں بلکہ اک مرد دے عنوان دے نال توکسی عقل مند نو‏‏ں شک نئيں ہوئے سکدا جی اس مرد تو‏ں مراد حضرت امام مہدی  نيں ورنہ بعض احادیث دے اجمال نو‏‏ں کِداں دورکیا جائیگا؟ کيتا شرق وغرب وچ علماء مسلمین دے بیان مجمل نو‏‏ں مفصل د‏‏ی طرف لوٹانے دا کوئی اورطریقہ اے چاہے ایہ مجمل ومفصل اک کتاب وچ ہاں یا دوماں۔
امام مہدی کتاباں اہل سنت وچ
۸. تریخ الخلفاء ( جلال الدین عبدُ الرحمن بن ابی بکر سیوطی متوفی ۸۱۱ ھ ق)،
امام مہدی عقل تے علم د‏‏ی روشنی وچ
لہذا مسلماناں نو‏‏ں گھٹیا ہتھکنڈیاں دے خطرات تو‏ں آگاہ کرنا انہاں دے ناپاک عزائم تو‏ں بچانا اورقرآن وسنت اورمکت‏‏ب اہلبیت علیھم السلام دے حقیقی ایمان دے قلعے وچ محفوظ کرنا ناشرعا واجب اے
امام مہدی کتاباں اہل سنت وچ
نکتہ: طبرانی نے ایہ روایت معجم الکبیر وچ ابن مسعود تو‏ں تے متقی ہندی نے کتاب "البرہان فی علامات مہدی آخر الزمان" وچ طبرانی سےنقل کيتی ا‏‏ے۔
دلیل کہ بارہ خلفاء تو‏ں مراد بارہ امام نيں
اورفیر صدوق نے تختی والی حدیث نو‏‏ں باب دے اول وچ اس دے نال ذکر کيتا اے مینو‏ں بیان کيتا میرے باپ ااورمحمد بن حسن رضی اللہ عنہما)انہاں نے کہیا سانو‏ں بیان کيتا سعد بن عبداللہ بن جعفر حمریی نے انہاں نے ابو الحسن صالح بن حماد اورحسن بن طریف تو‏ں انہاں نے بکر بن صالح تو‏ں اوردوسری سند ایہ اے :۔
امام مہدی کتاباں اہل سنت وچ
۳۱. ابو سلمی،
۳۲. ابو وائل،
۶۵ ۔سورہ زمر (۳۹) آیت ۱٧ تے ۱۸۔
امام مہدی عقل تے علم د‏‏ی روشنی وچ
دوم :۔امکان علمی!
مہدی محمد ابن حسن عسکری نيں
سوم:۔علماء جو صحیح حدیث یا خبر متواتر د‏‏ی تعریف کردے نيں تواس وچ کدرے اُتے ایہ شرط نئيں اے کہ صحیحین یا انہاں وچو‏ں اک اسنو‏ں ذکرکیا ہوپس کسی حدیث د‏‏ی صحت یا تواتر دے لئی ایہ شرط نئيں اے کہ اس دے روای ایہ دونے یا انہاں دونے تو‏ں کوئی اک ہوئے بلکہ اگربخاری اورمسلم دونے نے اک متواتر خبر د‏‏ی روایت نہ د‏‏ی ہوئے تاں ایہ چیز وی اس دے تواتر کوکوئی نقصان نئيں پہنچاندی ۔
امام مہدی عقل تے علم د‏‏ی روشنی وچ
یعنی اوہ امکان جو عقلاء د‏‏ی نظر وچ محال نئيں اے اورعقل اس دے وجود نو‏‏ں نا ممکن قرارنئيں دیندی ۔اب اسيں اس مسئلہ کوامکان منطقی تو‏ں شروع کردے ہوئے مندرجہ ذیل صورت وچ پیش کردے نيں ۔
حکومت‏ی اقدامات امام مہدی د‏‏ی ولادت د‏‏ی دلیل نيں
لہذا جوشخص محمدبن عبداللہ نامی مہدی کامنتظرہے اوہ اسلامی تعلیمات دے مطابق درحقیقت اس سراب کاانتظارکررہیا اے جسنو‏ں پیاساپانی کاسمجھتاا‏‏ے۔
امام مہدی کتاباں اہل سنت وچ
۵ ۔ محمد بن یوسف گنجی شافعی (متوفی ۶۵۸ ھ ق) اپنی کتاب البیان فی اخبار صاحب الزمان، باب ۱۱ وچ رقمطراز نيں: "تَواتَرَتِ الۡاَخبارُ وَ اسۡتَفاضَتۡ بِکَثۡرَةِ رُواتِه ا عَنِ المُصطفیﷺ فی اَمۡرِ الۡمَه ۡدی (۸۰) " حضرت مہدی (عج اللہ فرجہ الشریف) دے بارے وچ احادیث پیغمبر اکرمﷺ، کثیر التعداد راویاں دے نقل کرنے د‏‏ی بنا اُتے "متواتر" نيں۔
۲۰ ۔ محل ظہور وچ شباہت۲۵۹
ابنِ میثم بحرانی نے روایت کيتی اے کہ اک شخص نے حضرت علی د‏‏ی بارگاہ وچ عرض کيتی : یا امیرالمؤمنین! اہلِ جماعت ، اہلِ تفرقہ ، اہلِ سُنّت اوراہلِ بدعت دے بارے وچ کچھ وضاحت فرمائیے؟
نتیجہ:۲۶۰
حضرت نے جواب وچ فرمایا : ہن جدو‏ں کہ تسيں نے سوال کيتا اے تاں توجہ تو‏ں سنو اس لئی کہ اس سلسلے وچ دوسرےآں د‏‏ی نظر د‏‏ی کوئی اہمیت نئيں اے ۔ اہلِ جا عت وچ تے میرے پیروکار نيں اگرچہ ساڈی تعداد کم ہی کیو‏ں نہ ہواور ایہ اوہی حق گل اے جسنو‏ں خداورسول خدا صلی اللہ علیہ وآلہ وسلم نے بیان کيتا اے ۔ اہلِ تفرقہ میرے تے میرے پیروکاراں دے مُخالفین دا گروہ اے چاہے انہاں د‏‏ی تعداد ذیادہ ہی کیو‏ں نہ ہوئے ، تے اہلِ سُنّت اوہ نيں جو سُنّتِ خدا تے رسولِ خدا ﷺ تو‏ں تمسک کردے نيں ، نہ اپنی خواہشات د‏‏ی اِتباع کرنے والے چاہے انہاں د‏‏ی تعداد ذیادہ ہی کیو‏ں نہ ہو"۔(۲)
تیسرا باب۲۶۲
پس انہاں دونے روایات وچ چند قابلِ توجہ نکات پائے جاندے نيں :
مہدی موعود (عج)، اہل بیت رسولﷺ تو‏ں نيں۲۶۲
اوّل : بتحقیق سُنّت تو‏ں مرادسُنّتِ رسول خدا ﷺ اے تے اہلِ سُنّت اوہ ہی لوک نيں جو سُنّت ِ خدا تے رسول اکرم ﷺ تو‏ں تمسک کردے نيں ، نہ اپنی ذا‏تی رائے تے خواہشات ِ نفس د‏‏ی اتباع کرنے والے۔
پہلی فصل۲۶۲
دوئم : کسی گروہ دے لوکاں د‏‏ی تعداد دا کم یا ذیادہ ہونا اس د‏ی حقانیت د‏‏ی دلیل نئيں اے ، بلکہ حقانیت دا معیارومیزان سُنّتِ خداورسول خدا اُتے عمل پیرا ہونا ا‏‏ے۔
سوّم : دونے روایات د‏‏ی اِبتداء وچ امیرالمؤمنین نے سائل تو‏ں ایہ ہی فرمایا: دِقتِ نظراورتوجہ کرو، تے دوسری روایت وچ ایہ وی فرمایاہے کہ اس مسئلہ وچ دوسرےآں د‏‏ی نظر د‏‏ی کوئی اہمیت نئيں ا‏‏ے۔
توجہ: ابنِ ابی الحدید کہندے نيں : اہلِ سُنّت اوہ لوک نيں جو حقیقت وچ سُنّتِ خدا تے رسول خداؐ اُتے عمل کردے نيں یعنی جعفر بن محمد الصادق دے پیروکارہیاں ، نہ اوہ لوک جو ظاہری طور اُتے اہلِ سُنّت ہونے دا دعویٰ کردے نيں،(۳)
ابنِ ابی الحدید تمام صحابہ اُتے حضرت علی د‏‏ی افضلیت دے بارے وچ اقوال نقل کرنے دے بعد کہندے نيں :
وَ مِنَ الْعُلُومِ عِلْمُ الْفِقْهِ، وَ هُوَ علیه السلام أَصْلُهُ وَ أَسَاسُهُ وَ كُلُّ فَقِيهٍ فِي الْإِسْلَامِ فَهُوَ عِيَالٌ عَلَيْهِ وَ مُسْتَفِيدٌ مِنْ فِقْهِهِ، أَمَّا أَصْحَابُ أَبِي حَنِيفَةَ كَأَبِي يُوسُفَ وَ مُحَمَّدٍ وَ غَيْرِهِمَا فَأَخَذُوا عَنْ أَبِي حَنِيفَةَ، وَ أَمَّا الشَّافِعِيُّ فَقَرَأَ عَلَى مُحَمَّدِ بْنِ الْحَسَنِ فَيَرْجِعُ فِقْهُهُ أَيْضاً إِلَى أَبِي حَنِيفَةَ، وَ اَمّا اَحمدُ بن حَنبَل فَقَرَاَ عَلَی الشّافِعی فَیرجِع فِقه ُه ُ اَیضاً الی اَبی حنیفَه وَ أَبُو حَنِيفَه َ قَرَأَ عَلَى جَعْفَرِ بْنِ مُحَمَّدٍ علیه السلام وَ قَرَأَ جَعْفَر عَلَى أَبِيهِ وَ يَنْتَهِي الْأَمْرُ إِلَى عَلِيٍّ علیه السلام وَ أَمَّا مَالِكُ بْنُ أَنَسٍ فَقَرَأَ عَلَى رَبِيعَةَ الرَّأْيِ وَ قَرَأَ رَبِيعَةُ عَلَى عِكْرِمَه َ، وَ قَرَأَ عِكْرِمَه عَلَى عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبَّاس، وَ قَرَأَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَبَّاسٍ عَلَى عَلِيِّ بْنِ أَبِي طَالِبٍ (۴)
علوم وچو‏ں اک علم علمِ فقہ اے تے اس د‏ی اصل تے اساس علی د‏‏ی ذات اے ، عالم اسلام دا ہر فقیہ حضرت علی علیہ السلام دے ہی دسترخوانِ علم تو‏ں بہرہ مند ہويا اے ، اصحاب ابو حنیفہ ، مثل ابو یوسف تے محمد وغیرہ نے فقہ تے سُنّت ابوحنیفہ تو‏ں سکھی نيں، شافعی نے فقہ محمد بن حسن (ابوحنیفہ دے اک شاگرد) تو‏ں حاصل کيتی اے اس لئی انہاں د‏‏ی بازگشت وی ابوحنیفہ د‏‏ی طرف اے، احمد ابنِ حنبل نے فقہ تے سُنّت شافعی تو‏ں حاصل کيتی نيں لہٰذاان د‏‏ی فقہ وی (شافعی ومحمد بن حسن دے واسطے سے) ابوحنیفہ تو‏ں حاصل شدہ اے ، ابوحنیفہ نے جعفربن محمدسے فقہ وسُنّت دا سبق پڑھاہے اورامام جعفرصادق علیہ السلام نے فقہ اپنے والد(امام محمدباقر  ) تو‏ں حاصل کيتی اے ایتھ‏ے تک کہ ایہ سلسلہ امام سجاد تے امام حُسینٍ‘ دے ذریعے امام علی بنِ ابیطالب‘ تک پہنچ جاندا اے ۔ پس ایہ تِناں حضرات اہلِ سُنّت دے آئمہ اربعہ وچو‏ں نيں جوعظیم فقہااورامام تسلیم کيتے جاندے نيں انہاں نے فقہ تے سّنّت رسولِ خدا ﷺکو امام صادق تو‏ں حاصل کيتا ا‏‏ے۔
مہدی موعود (عج) از فرزندان امام حسنؑ مجتبیٰ۱۰٧
لفظ "بعدی" اُتے اشکال تے اس دے جوابات۱۴۵
دلیل کہ بارہ خلفاء تو‏ں مراد بارہ امام نيں
استو‏ں علاوہ شیخ مفید نے اپنے رسالہ عددیہ وچ انہاں نو‏ں موثق قرارد یا اے ( سلسلہ مولفات شیخ مفید (الرسالة الددیہ )جوابات اہل الموصل فی العددو الرویة طبع بیروت ۹:۲۵، اس وچ انہاں نو‏ں حضرت امام محمد باقر دے صحابی فقہا وچ شمار کيتا ا‏‏ے۔
امام مہدی کتاباں اہل سنت وچ
جواب:۱۴۵
۲ ۔ آپ اس ورگی اک روایت وی متفق علیہ نئيں دیکھ پاواں گے جس وچ حضور سرور کائنات نے (حضرت) ابوبکر تے عمر تے عثمان دے لئی فرمایا ہوئے کہ ایہ میرے بعد خلیفہ ہون گے جدو‏ں کہ حضرت علی علیہ السلام دے بارے وچ اس قسم د‏‏ی روایات تواتر دے نال نقل کيتی گئیاں نيں۔
۱۴۱. کشف المراد، علامہ حلی۔
حدیث ثقلین
لہذا معقول نئيں اے کہ پیغمبر اکرم اپنی شریعت کودوسرے لوکاں دے اجتہادکے رحم وکرم پرچھوڑجاواں اوراس دے لئی کوئی ایسا راہمنا اورجامع اصول معین نہ کرن جوپورے قرآن دا حقیقی علم رکھدا ہواورسنت کواس د‏ی پوری تفاصیل دے نال جانتاہوئے۔
امام مہدی کتاباں اہل سنت وچ
۳۸ ۔تالیف ہادی عامری، انتشارات پیام حجت۔
۱٧۴. الملاحم، ابو الحسین احمد بن جعفر منادی۔
۳. احمد ابنِ حنبل امام حنبلی (متوفی ۲۴۱ ھق)؛
مہدی محمد ابن حسن عسکری نيں
جب کہ امام مہدی دے نسب تو‏ں جو بحث اسیںکيتی سی اس دا نتیجہ وی واضح اے کہ بیشک امام مہدی  اہل بیت دے بارہ اماماں وچو‏ں بارہويں امام نيں اورآپ دا سلسلہ نسب ایويں اے محمد بن حسن بن علی بن محمد بن علی بن موسی جعفر بن محمد بن علی بن حسین بن علی بن ابو طالب علیھم السلام ۔
دلیل کہ بارہ خلفاء تو‏ں مراد بارہ امام نيں
اے حسین اللہ نے تیری پشت تو‏ں نو اماماں نو‏‏ں منتخب فرمایا اے انہاں وچ نواں قائم ہوئے گا اوروہ سب دے سب اللہ تعالی د‏‏ی نظر وچ فضلیت اورمقام ومرتبے لحاظ تو‏ں برابر نيں"(ینابیع المودة ۳:۱۲۸باب ۶۴)
امام مہدی کتاباں اہل سنت وچ
۳۶ ۔ محبت علی ؑ، خدا تے رسولؐ نال محبت اے ۴۰۴
۱۴۸. کنوز المطالب فی مناقب بنی ابی طالب۔
ہويا تے شیاطین اُتے جناب سلیمان نو‏‏ں تسلط عطا کيتا گیا، چیونٹی تے ہدہد د‏‏ی بولی سمجھدے سن ۔ پس نبوت تے سلطنت دونے حضرت سلیمان نو‏‏ں عطا کيتیاں گئیاں سن تے ایہ گل اہل سنت د‏‏ی منقولہ روایات دے ابطال دے لئی بہترین دلیل اے کہ جس د‏‏ی بنیاد اُتے ایہ حضرات دعویٰ کردے نيں کہ حکومت تے نبوت اک خاندان وچ جمع نئيں ہوسکتاں۔
۱۴۰ ۔انتشارات پیام حجت، طبع اول، ہادی عامر۔
۲۰ ۔ینابیع المودۃ، باب ٧٧، ص ۴۴۵، طبع۸، دار الکتب العراقیہ۔
امام مہدی عقل تے علم د‏‏ی روشنی وچ
یعنی اوہ امکان جو صرف علمی پہلو تو‏ں محال نئيں اے اورعلم اس دے وجود نو‏‏ں محال قرارنئيں دیندا
کیا انسان دا صدیاں تک زندہ رہنا عقلی لحاظ تو‏ں ممکن اے ؟اس دا جواب مثبت اے پس عمر دا طبیعی حدسے کئی گناہ زیادہ ہونا محال نئيں اے اوریہ گل تھوڑے جہے غوروفکر تو‏ں واضح ہوجاندی اے البتہ عام طور اُتے ایسا نئيں ہُندا لیکن ایداں دے حالات نو‏‏ں اہل تریخ نے درج کيتا اے اورعلمی نشریات نے نقل کيتاہے جنہاں تو‏ں انسان کوتعجب نئيں ہوناچاہیدا خاص طورپر مسلماناں کوکہ جنہاں دے کاناں وچ وحی الہی د‏‏ی ایہ آوازٹکراندی ا‏‏ے۔
امام مہدی کتاباں اہل سنت وچ
۶۶ ۔ینابیع المودۃ، باب ۵۹، طبع ۸، دار الکتب العراقیہ، ۱۳۸۵ ھ۔
۸ ۔ خلقت نورانی وچ شباہت۲۵۱
۶٧ ۔آیۂ تطہیر (احزاب (۳۳) آیت ۳۳)۔
امام مہدی عقل تے علم د‏‏ی روشنی وچ
( ولقد ارسلنا نوحا الی قومه فلبث فیهم الف سنة الا خمسین عاما)
امام مہدی کتاباں اہل سنت وچ
۶۸ ۔ینابیع المودۃ، باب ۵۹، طبع ۸، دار الکتب العراقیہ، ۱۳۸۵ ھ۔
۶۹ ۔آیۂ صلوات بر نبی (احزاب ۵۶)۔
۱۲ ۔ چالیس سال عمر وچ شباہت۲۵۵
مہدی محمد ابن حسن عسکری نيں
اگراسنو‏ں ایہ علم نہ ہوتاکہ ایہ اوہی حضرت مہدی منتظر علیہ السلام اے کہ جس دے درخشندہ دور د‏‏ی خبر احادیث متواترہ نے دتی اے اورظالم وجابر حکمراناں دے بارے وچ اس دے موقف د‏‏ی روایات نے وضاحت کيتی ا‏‏ے۔
امام مہدی کتاباں اہل سنت وچ
۱۵ ۔عقد الدرر فی اخبار المنتظر، ص ۳۹، مطبع مسجد مقدس جمکران ، سال ۱۴۲۵ ھ۔
حدیث ثقلین
یہ حدیث مختلف لفظاں دے نال شیعہ سنی دونے فرقےآں د‏‏ی اہ‏م کتاباں وچ موجود اے اورا ن سب د‏‏ی بازگشت اک معنی تے اک مقصد د‏‏ی طرف اے
امام مہدی کتاباں اہل سنت وچ
۳ ۔ محمد بن یوسف گنجی شافعی نے اپنی کتاب کفایت الطالب باب ۵۰ دا موضوع "سدّ الابواب" قرار دتا اے جس وچ بیان کيتا اے کہ حضور اکرمؐ نے مسجد وچ کھلنے والے علی علیہ السلام دے گھر دے دروازے دے علاوہ تمام دروازے بند کرا دتے سن ۔
ظہور حضرت مہدی (عج) تو‏ں پہلے لوکاں وچ شدید اختلافات تے مصائب
حضرت علی علیہ السلام یا ہور اہل بیت علیھم السلام دے اسماء قران کریم وچ کیو‏ں نئيں آئے نيں؟۱۵۵
دین حضرت مہدی (عج ) اُتے اختتام پذیر ہوئے گا جس طرح اسيں تو‏ں شروع ہوا۱۰٧
مہدی (عج) موعود بیت المقدس ہجرت کرن گے تے تن ہزار فرشتے انہاں د‏‏ی مدد کرن گے۱۰۸
۳ ۔ اس روایت وچ نبی کریمؐ د‏‏ی تصریح دے مطابق امیرالمؤمنین حضرت علی علیہ السلام ، آنحضرتؐ دے بلا فصل امام  نيں(۲۲) ۔ کیونجے حضور سرور کائنات نے اس روایت وچ فرمایا اے کہ "إِنَّ عَلِياً إِمَامُ أُمَّتِي مِن بَعْدِي " یعنی میرے بعد میری امت دے امام تے سرپرست علی علیہ السلام ہون گے۔
"عَنۡ اَبی سَعیدٍ الۡخُدۡری رَضِی الله عَنۡه ُ قالَ: قالَ رَسوُلُ الله ِ ﷺ :مَنۡ اَبۡغَضَنَا اَه ۡلَ الۡبَیۡت فَه ُوَ مُنافِقٌ "
۸ ۔ شیخ محمد بن علی صبان (متوفی ۱۲۰۶ ھ ق) کتاب اسعاف الراغبین فی سیرۃ المصطفیٰ تے فضائل اہل بیتہ الطاہرین" وچ رقمطراز نيں: "تَواتَرَتِ الۡاَخبارُ عَنِ النّبیﷺ بِخُروُجِه وَ اَنَّه ُ مِن اهل بَیتِه ِ وَ اَنَّه ُ یَمۡلَأُ الۡاَرۡضَ عَدلاً (۸۳) " پیغمبر گرامی قدر تو‏ں متواتر روایات نقل کيتی گئیاں نيں جو اس گل کيتی وضاحت کر رہیاں نيں کہ مہدی خروج کرن گے تے اوہ اہل بیت نبی تو‏ں ہون گے تے اوہ زمین نو‏‏ں عدل تے انصاف تو‏ں بھر دین گے۔
۱۴٧. کنوز الدقائق، عبد الرئوف مناوی مصری۔
دلچسپ گل ایہ اے کہ حتی اک متفق علیہ روایت وی ایسی دیکھنے وچ نئيں آندی جس وچ نبی کریمؐ نے فرمایا ہوئے کہ میرے بعد حضرت ابوبکر میرے وصی، امام تے خلیفہ ہون گے جدو‏ں کہ متعدد متواتر روایات پائی جاندیاں نيں جنہاں وچ حضور سرورکائنات نے تصریح فرمائی اے کہ "میرے بعد علی علیہ السلام میرے جانشین، وصی، وزیر تے امام ہون گے تے اسيں ہن تک ایسی ہی کئی روایات پیش کرچکے نيں منجملہ مذکورہ پنج روایات وی نيں جنہاں وچ آنحضرت نے لفظ "بعدی یعنی میرے بعد" استعمال کيتا ا‏‏ے۔ ہن اسيں ہور پنج روایات ايس‏ے سلسلہ وچ پیش ک‏ر رہ‏ے نيں۔
۱٧۵. مناقب المہدی، ابو نعیم اصفہانی۔
مہدی محمد ابن حسن عسکری نيں
آپ باپ د‏‏ی طرف تو‏ں حسینی اورماں د‏‏ی طرف تو‏ں حسنی نيں کیونجے امام باقر د‏‏ی والدہ گرامی امام حسن د‏‏ی دختر اختر جناب فاطمہ سلام اللہ علیھا سن۔
امام مہدی کتاباں اہل سنت وچ
۴. بُخاری (متوفی ۲۵۶ ھق)؛ انہاں نے حضرت مہدی (عج اللہ فرجہ الشریف) دا ناں نئيں لیا اے صرف وصف دا تذکرہ کيتا ا‏‏ے۔
ابو القاسم طاہر بن ہارون بن موسیٰ کاظم  نے اپنے والد دے وسیلہ تو‏ں اپنے جد بزرگوار تو‏ں روایت کيتی اے کہ اوہ کہندے نيں: میرے سید تے سردار حضرت امام جعفر صادق نے فرمایا: میری اولاد وچو‏ں جانشین صالح، مہدی ہون گے، انہاں دا نام" م، ح، م، د" اے تے کنیت ابوالقاسم اے، اوہ آخر الزمان وچ ظہور کرن گے، انہاں د‏‏ی والدہ دا ناں نرجس ہوئے گا، انہاں دے سر اُتے بادل سایہ فگن ہوئے گا جو انہاں نو‏ں تمازتِ آفتاب تو‏ں محفوظ رکھے گا، تے ایہ بادل ہر جگہ انہاں دے ہمراہ ہوئے گا تے فصیح آواز وچ ندا دیندا ہوئے گا کہ ایہ مہدی (عج) نيں انہاں د‏‏ی اطاعت تے پیروی کرو، خدا دا انہاں اُتے سلام ہوئے۔
حدیث ثقلین
اورہر امام اپنے پیروکار نو‏‏ں اپنے بعد والے امام دا ناں بتارہاتھا ايس‏ے وجہ تو‏ں اوہ ہمیشہ حکومت کیت‏‏ی قیدوبند د‏‏ی مصیبتاں جھیلدے رہے اورحکا‏م دے ہتھو‏ں کدی زہر تو‏ں اورکدی میدان جنگ وچ شہید کيتے گئے۔
امام مہدی کتاباں اہل سنت وچ
اور فیر ابراہیم د‏‏ی اولاد وچ داؤد، سلیمان، ایوب، یوسف، موسیٰ تے ہارون قرار دتے تے ايس‏ے طرح نیک عمل کرنے والےآں نو‏‏ں جزا دیندے نيں۔ تے زکریا، یحیی، عیسیٰ تے الیاسنو‏ں رکھیا جو سب دے سب نیک کرداراں وچ سن ۔
۳٧ ۔ علی علیہ السلام اُتے سبّ نبیؐ اُتے سبّ تے شتم اے ۴۰۵
۸. تاج العروس ( محب الدین ابو الفیض واسطی زبیدی حنفی متوفی ۱۲۰۵)،
امام مہدی عقل تے علم د‏‏ی روشنی وچ
چنانچہ ندا سلام اُتے لبیک کہندے ہوئے اساں اس کتاب وچ اسلام دے اک بنیادی نظریے دے بارے وچ بحث کيتی اے اوروضاحت تو‏ں بیان ہوچکيا اے کہ ظہور حضرت امام مہدی دا نظریہ اسلام دے دائمی پیغام دا لازمہ اے اوراسنو‏ں جھٹلیانا اسلام دے پیغام نو‏‏ں جھٹلانے دے مترادف ا‏‏ے۔
امام مہدی کتاباں اہل سنت وچ
جدو‏ں کہ مالک ابن انس نے فقہ تے سُنّت ، ربیعہ دے سامنے قرأت د‏‏ی اے ، ربیعہ نے عکرمہ تو‏ں ، عکرمہ تو‏ں عبدُاللہ ابنِ عباس اورعبدُاللہ ابنِ عباس نے امیرالمؤمنین حضرت علی ابنِ ابیطالبؑ تو‏ں حاصل کيتی نيں۔
جعفر بن محمد لوکاں وچ سب تو‏ں زیادہ با فضیلت تے "دین خدا" وچ سب تو‏ں زیادہ عالم نيں۔ اوہ ایداں دے عالم نيں کہ جدو‏ں لوک انہاں تو‏ں کوئی روایت سندے نيں تاں نقل کردے ہوئے کہندے نيں کہ سانو‏ں "عالم" نے ایہ خبر دتی اے "۔(۸)
۲۱ ۔ینابیع المودۃ، باب٧٧، ص ۴۴۶، طبع۸، دار الکتب العراقیہ، ۱۳۸۵ ھ۔
۱۰٧. عقد الفرید، ابن عبد رّبہ۔
"مہدیؑ" پروردگار د‏‏ی جانب تو‏ں سانو‏ں عطا کردہ ست خصال وچو‏ں نيں٧۴
مہدی محمد ابن حسن عسکری نيں
اورجب اسيں صحیحین اُتے نگا ہ کردے نيں تودیکھنے نيں کہ بخاری اورمسلم نے امام مہدی دے بارے وچ دسیاں مجمل احادیث روایت کيتی نيں جنہاں نو‏ں علماء اہل سنت نے امام مہدی  د‏‏ی طرف لوٹایا اے کیونجے صحاح ، مسایند اورمستدرکات وچ ایسی صحیح احادیث موجود نيں جو اس اجمال نو‏‏ں رفع کردیاں نيں ۔
پس خودامام بخاری وی نئيں کہندے کہ جوبھی حدیث انہاں نے نقل کيتی اوہ ضعیف اے بلکہ جنہاں کوانہاں نے صحیح قرارد یا اے اوہ انہاں د‏‏ی ذکر کردہ احادیث تو‏ں دسیاں گنازیادہ نيں ۔
امام مہدی کتاباں اہل سنت وچ
۳۳. جابر بن سمرۃ،
امام مہدی عقل تے علم د‏‏ی روشنی وچ
دوسراسوال :۔ طول عمر
امام مہدی کتاباں اہل سنت وچ
٧۰ ۔احزاب (۳۳) آیت ۵۶۔
امام مہدی عقل تے علم د‏‏ی روشنی وچ
اوراساں نوح نو‏‏ں اس د‏ی قوم د‏‏ی طرف بھیجیا پس آپ انہاں وچ پنجاہ کم ہزار سال رہے(العنکبوت:۲۹۔۱۴)
مہدی محمد ابن حسن عسکری نيں
اوراللہ تعالی نے اسنو‏ں زندگی ہی وچ سزا دتی کیونجے اس دے پاس بالکل کچھ نئيں رہیا سی حتی کہ اسنو‏ں تن سو دینار د‏‏ی ضرورت ہوئی جو اسنو‏ں نہ مل سک‏‏ے اوراس د‏ی موت وی بہت بریت طریقے نال ہوئی کہ ترک اس تو‏ں ناراض ہوگئے اورمورخین دا اتفاق اے کہ انہاں نے پگھلے ہوئے سیتو‏ں ميں سُٹ کراسنو‏ں ہلاک کردتا۔
امام مہدی کتاباں اہل سنت وچ
"قائم" تے "منتظر" ہی مہدی (عج اللہ فرجہ الشریف) موعود نيں
۱ ۔ شوکانی: جناب شوکانی نے انہاں روایات نو‏‏ں متواتر ثابت کرنے دے لئی خصوصی کتاب "اَلتُّوضیحُ فی تَواتُرِ ما جاءَ فی الۡمُنتَظَر وَ الدَّجّالِ وَ الۡمَسیح " تالیف کيتی ا‏‏ے۔ حضرت مہدی (عج اللہ فرجہ الشریف) دے بارے وچ احادیث نقل کرنے دے بعد لکھدے نيں:
مہدی محمد ابن حسن عسکری نيں
علماء اہل سنت دے نزدیک اس د‏ی بہترین مثال عشرہ مبشرہ والی حدیث اے کہ جسنو‏ں اہل سنت متواتر سمجھدے نيں لیکن نہ اسنو‏ں بخاری نے روایت کيتی اے اورنہ مسلم نے
امام مہدی کتاباں اہل سنت وچ
حضرت مہدی (عج) دے اسم، کنیت تے لقب دے بارے وچ علمائے اہل سنت د‏‏ی تصریحات۲۴۰
اس دے بعد موصوف کہندے نيں: مسجد وچ حالت جنابت وچ داخل ہونا صرف تے صرف حضرت علی علیہ السلام تو‏ں مخصوص تے مباح سی ا س دا ایہ مطلب ہرگز نئيں اے کہ کسی وی مجنب تے حائض دے لئی مسجد وچ داخل ہونا تے ٹھہرنا صحیح ا‏‏ے۔
مہدی محمد ابن حسن عسکری نيں
۲۔ مقدسی شافعی نے عقدالدرر وچ امام محمد بن باقر تو‏ں روایت کيتی اے آپ نے فرمایا:"یہ حکومت سن دے لحاظ تو‏ں اسيں وچو‏ں سب تو‏ں چھوٹے دے پاس آئے گی"(عقدالدرر :۱۸۸باب ۶)
امام مہدی کتاباں اہل سنت وچ
تیسری فصل۱۶۵
۳۲ ۔ "وَ عَنۡ اَبی جَعۡفَر مُحَمَّدِ بۡنِ عَلیٍّ‘، قالَ : لا یَظۡه َرُ الۡمَه ۡدِیُّ اِلّا عَلی خَوۡفٍ شَدیدٍ مِنَ النّاسِ، وَ زِلۡزالٍ، وَ فِتۡنَةٍ، وَ بَلاءٍ یُصیبُ النّاسَ، وَ طاعُونٍ قَبۡلَ ذلِکَ، وَ سَیۡفٍ قاطِعٍ بَیۡنَ الۡعَرَبِ، وَ اخۡتِلافٍ شَدیدٍ فیِ النّاسِ، وَ تَشَتُّتٍ فی دینِه ِم، وَ تَغَیُّرٍ فی حالِه ِمۡ، حَتّی یَتَمَنَّی الۡمُتِمَنّی الۡمَوۡتَ صَباحاً وَ مَسائاً، مِنۡ عِظَمِ ما یَری مِنۡ کَلَبِ النّاسِ وَ اَکۡلِ بَعۡضِه ِمۡ بَعۡضاً، فَخُروُجُه ُ  اِذا خَرَجَ یَکُونُ عِنۡدَ الۡیَأۡسِ وَ القُنُوطِ مِنۡ اَنۡ نَری فَرجاً، فَیا طوبی لِمَنۡ اَدۡرَکَه ُ وَ کانَ مِنۡ اَنصارِه ، وَ الۡوَیۡلُ کُلُّ الۡوَیۡلِ لِمَنۡ خالَفَه ُ وَ خالَفَ اَمرَه ُ "
مہدی موعود (عج) دے ظہور دے بارے وچ اصحاب کرام تے تابعین ذوی الاحترام د‏‏ی بشارتیں۱۶۵
حدیث ثقلین
پس رسالت نو‏‏ں بچانے اس د‏ی حفاظت کرنے ،اسکی راہ کودوام بخشنے اورتمام عالم بشریت تک پہنچانے دے لئی اک ہدایت گراورراہنما کاہونا بہت ضروری اے ایتھے تو‏ں حدیث ثقلین (قرآن وعترت )اور امت دے دین حق حاصل کرنے دے لئی انہاں د‏‏ی طرف رجوع کرنے د‏‏ی اہمیت واضح ہوجاندی ا‏‏ے۔
امام مہدی کتاباں اہل سنت وچ
یوسف بن یحیی(۴۹) نے امام محمد باقر  تو‏ں روایت کيتی اے کہ آپ نے فرمایا: ظہور مہدی (عج اللہ فرجہ الشریف) تو‏ں پہلے لوک شدید خوف تے ہراس وچ مبتلا ہون گے، زلزلہ، مختلف فتنےآں تے طرح طرح دے مصائب دا سامنا ہوئے گا۔ آمد مہدی (عج اللہ فرجہ الشریف) تو‏ں پہلے لوک طاعون تو‏ں دچار ہون گے، عرباں وچ جنگ تے جدائی حاکم ہوئے گی تے لوکاں وچ شدید اختلافات رونما ہون گے، لوک دین وچ پراکندگی دا شکار ہون گے، تے ايس‏ے طرح انہاں دے حالات متغیر ہوجاواں گے کہ لوک صبح تے شام موت د‏‏ی آرزو کرن گے کیونجے حالات دا مشاہدہ انہاں دے لئی گرانبار ہوئے گا کہ لوک اک دوسرے نو‏‏ں درنداں د‏‏ی طرح چیر پھاڑنے لگياں گے تے اک دوسرے نو‏‏ں کھانے نو‏‏ں دوڑاں گے تے جدو‏ں لوک فَرج تے گشائش تو‏ں مایوس ہوجاواں گے تاں ايس‏ے اثناء وچ مہدی موعودؑ ظہور تے خروج کرن گے پس مہدی دے زمانے نو‏‏ں پانے والےاور انہاں د‏‏ی مدد کرنے والے خوش نصیب نيں تے انہاں د‏‏ی مخالفت کرنے والےآں اُتے حیف ا‏‏ے۔
حضرت مہدی (عج) دے بارے وچ روایات اہل سنت د‏‏ی تیسری قسم۱۶۵
زمانہ مہدی (عج اللہ فرجہ الشریف) وچ سرخ تے سفید موت
مہدی موعود (عج)۔ خلف صالح نيں تے انہاں دا ناں "م، ح، م، د" اے ۲۳٧
خروج مہدی (عج) دے وقت اہل آسمان خوشحال ہاں گے۱۰۹
مذکورہ راویاں نے ابو سعید خدری تو‏ں روایت کيتی اے کہ رسول ؐ خدا نے فرمایا: جو شخص میرے اہل بیت علیھم السلام تو‏ں بغض رکھے اوہ منافق ا‏‏ے۔
مہدی (عج) خوبصورت تے نورانی ہاں گے۱۰۹
شیخ صدوق نے عیون اخبار الرضا وچ تے علامہ طبرسی نے احتجاج وچ امام موسیٰ کاظم  تو‏ں اک روایت نقل کيتی اے کہ خلیفہ عباسی ہارون رشید نے امام موسیٰ کاظم  تو‏ں عرض کيتا:
۱٧۶. مناقب شافعی، اسنوی۔
ابن عباس نے کہیا: وچ تواڈے نال آندا ہون۔
ابن میمون کہندے نيں کہ حالے ابن عباس د‏ی بینائی موجود سی، انہاں نے اک طرف جاک‏ے گفتگو شروع کردتی، سانو‏ں نئيں معلوم ہوسکا کہ انہاں نے کيتا گل کيتی (کچھ دیر بعد) ابن عباس اپنے کپڑےآں نو‏‏ں جھاڑدے ہوئے آئے تے کہنے لگے: افسوس صد افسوس! لوک ایداں دے شخص د‏‏ی برائیاں ک‏ر رہ‏ے نيں جس وچ ایسی دس تو‏ں زیادہ فضیلتاں پائی جاندیاں نيں جو کسی وچ موجود نئيں نيں۔ پیغمبر اکرمؐ نے اس دے بارے وچ فرمایا اے ۔۔۔ تے علی علیہ السلام تو‏ں فرمایا:"اَنۡتَ وَلیُّ کُلِّ مُؤۡمِنٍ بَعۡدی وَ مُؤمِنَةٍ " اے علی ! تسيں میرے بعد ہر مؤمن تے مؤمنہ دے ولی تے سرپرست ہو"۔
وَ الۡمَه ۡدیُّ جالِسٌ بَیۡنَ اَصۡحابه وَ ه ُوَ اَحیی مِنۡ عذراء، فَیَقُولُ : خُلُّوه ُ، فَیقوُلُ اَصۡحابُ الۡمَه ۡدی : یَابۡنَ بِنۡتِ رَسوُلِ الله ِ، تَمُنُّ عَلَیۡه ِ بِالۡحَیاةِ؟ وَ قَدۡ قَتَلَ اَوۡلادَ رَسُولِ الله ِﷺ، ما نَصۡبِرُ عَلی ذلِکَ؛
۳۸ ۔ علی علیہ السلام تے قران اک دوسرے تو‏ں جدا نئيں ہوسکتے۴۰۵
حالے تک اساں اس مقام اُتے دو روایات تے گذشتہ صفحات اُتے ست روایات بیان کيتی نيں جنہاں وچ حضور صلی اللہ علیہ وآلہ وسلم دے بعد حضرت علی علیہ السلام د‏‏ی خلافتِ بلافصل دے لفظِ بعدی دے ذریعے تصریح کيتی گئی اے اوراب دسويں روایت پیش خدمت اے:
جوابِ اول تے دوم وچ باہمی فرق ایہ اے کہ جوابِ اول وچ ساڈی تمام تر توجہ اس گل کيتی طرف سی کہ ایہ روایت اہل سنت، قران کریم د‏‏ی آیات دے برخلاف اے جو روایت دے بطلان اُتے بہترین تے مستحکم دلیل اے، جدو‏ں کہ جواب دوم وچ ساڈی توجہ پروردگار عالم د‏‏ی جانب تو‏ں حضرت سلیمان نو‏‏ں عطا کيتی جانے والی وسیع سلطنت تے حکومت کیت‏‏ی طرف اے کہ جس وچ جنہاں تے انس، شیاطین ایتھ‏ے تک کہ حیوانات وغیرہ وی شامل سن ؛ پس جے حکومت تے نبوت دا اک خاندان وچ جمع ہونا ممنوع سی تاں خداوند عالم نے حضرت داؤد تے سلیمان نو‏‏ں نبوت تے وسیع حکومت کیو‏ں عطا فرمائی تھی؟!
امام مہدی عقل تے علم د‏‏ی روشنی وچ
اوراس کتاب دا سلاست اسلوب اورقوت دلیل دے علاوہ امتیاز ایہ اے کہ اس وچ نظریہ مہدویت د‏‏ی حقیت دے متلاشی ہر شخص دے لئی جواب موجود اے
حدیث ثقلین
اس د‏ی صحت دے لئی کافی اے کہ اسنو‏ں اہل سنت وچو‏ں بخاری اورمسلم نے(صحیح بخاری ۵:۱۳ باب الفتن ،صحیح مسلم ۶:۲۱۔۲۲۔۱۸۴۹
امام مہدی کتاباں اہل سنت وچ
۲۹ ۔ علی علیہ السلام وچ " ۹۰" خِصال انبیاء نيں
۱۴۹. لَآلیِ المصنوعہ، جلال الدین سیوطی۔
۶ ۔ ابن حجر عسقلانی شافعی (متوفی ۸۵۲ ھ ق) کتاب فتح الباری شرح صحیح بخاری وچ رقمطراز نيں: "تَواتَرَتِ الۡاَخبارُ بِانَّ الۡمَه ۡدی مِنۡ ه ذِه ِ الۡاُمَّة وَ اَنّ عیسی سَیَنۡزِلُ وَ یُصَلّی خَلۡفَه ُ (۸۱) " تواتر دے نال احادیث موجود نيں جو اس گل کيتی وضاحت کر رہیاں نيں کہ مہدی اس امت تو‏ں ہون گے تے عیسیٰ آسمان تو‏ں نازل ہوک‏ے انہاں دے پِچھے نماز پڑھیاں گے۔