cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
نسٹ بزنس اسکول
نسٹ بزنس سکول (این بی ایس) ، جو پہلے نیشنل انسٹی ٹیوٹ آف مینجمنٹ سائنسز (نمز) دے ناں تو‏ں جانیا جاندا سی، نیشنل یونیورسٹی آف سائنسز اینڈ ٹیکنالوجی، پاکستان (نسٹ) دا بزنس سکول ا‏‏ے۔
ڈگری پروگرام
این بی ایس بیچلرز تے ماسٹرز دونے سطحاں وچ ڈگریاں پیش کردا ا‏‏ے۔
ہور ویکھو
نیشنل یونیورسٹی آف سائنسز اینڈ ٹیکنالوجی، پاکستان
باہرلے جوڑ
گٹھ:پاکستان وچ کاروباری اسکولاں گٹھ:نیشنل یونیورسٹی آف سائنسز اینڈ ٹیکنالوجی
ارباب نیاز اسٹیڈیم
ارباب نیاز سٹیٍڈیم ٹیسٹ کرکٹ دا میدان اے جو پشاور وچ واقع ا‏ے۔ ایہ اس تو‏ں پہلے پشاور کرکٹ ٹیم دے لئی مخصوص پشاور کلب گراؤنڈ دے ناں تو‏ں مشہور سی لیکن 1985ء وچ اسنو‏ں بین الاقوامی کرکٹ دے لئی مخصوص کر دتا گیا۔ اس سٹیڈیم وچ 1984ء تو‏ں ہن تک تقریباً 17 اک روزہ جدو‏ں کہ 1995ء تو‏ں ہن تک تقریباً 7 ٹیسٹ میچ کھیلے جا چکے نيں۔ اس سٹیڈیم وچ تقریباً 20000 تماشائیاں دے بیٹھنے دی گنجائش ا‏ے۔
باہرلےجوڑ
گٹھ:پاکستان دے اسٹیڈیم گٹھ:پاکستان دے کرکٹ میدان گٹھ:پاکستان وچ ٹیسٹ کرکٹ دے میدان گٹھ:پشاور گٹھ:پشاور وچ کھیل گٹھ:خیبر پختونخوا وچ کھیل گٹھ:پاکستانی کھیلاں دے نامکمل مضامین گٹھ:کرکٹ عالمی کپ، 1996ء دے گراؤنڈ گٹھ:کرکٹ عالمی کپ، 1987ء دے گراؤنڈ
صدارتی نظام
صدارتی نظام (Presidential system) کِسے مُلک دی حکومت د‏ی اک شکل اے جیہدے وچ حکومت دا سربراہ، عام طور تے صدر دے عنوان دے ناݪ، حکومتی تنظیم د‏‏ی قیادت کردا اے۔ صدارتی نظام وچ سربراہ حکومت، سربراہ ریاست وی ہُندا ا‏‏ے۔ صدارتی نظام وچ حکومت دا سربراہ براہ راست عام لوکاں دے ذریعے منتخب ہُندا اے تے مقننہ ایہدے لئی ذُما دار نئيں ہُندی، تے مقننہ صدر نو‏‏ں غیر معمولی معاملات توں علاوا برطرف نئيں کر سکدی۔ صدارتی نظام، پارلیمانی نظام تو‏ں اُلٹ اے، جِتھے حکومت دا سربراہ منتخب مقننہ دا اعتماد حاصل کرکے اقتدار وچ آوندا ا‏‏ے۔
ہور دیکھو
گٹھ:سیاسی اصطلاحات گٹھ:طرز حکومت گٹھ:سیاسیات گٹھ:عہدے گٹھ:حکومت
رابن اتھاپا
رابن وینو اتھاپا (پیدائش: ۱۱ نومبر ۱۹۸۵ء) اک ہندوستانی کرکٹر اے جو ڈومیسٹک کرکٹ وچ کیرالہ دے لئی کھیلدا ا‏‏ے۔ رابن نے ون ڈے تے ٹی ۲۰ وچ ٹیم انڈیا د‏‏ی نمائندگی د‏‏ی ا‏‏ے۔ فی الحال، رابن اتھپا آئی پی ایل وچ چنويں سپر کنگز دے لئی کھیل رہے نيں۔
مڈھلا جیون
اتھاپا بھارت دے کرناٹک وچ کوڈاگو وچ پیدا ہوئے۔ اس نے اپنی تعلیم سری بھگوان مہاویر جین کالج وچ حاصل کيتی جو جین یونیورسٹی ، بنگلور د‏‏ی چھتری دے تھلے آندا ا‏‏ے۔
کیریئر
اتھاپا پہلی بار لوکاں د‏‏ی توجہ وچ آئے جدو‏ں انہاں نے ۲۰۰۵ء وچ چیلنجر ٹرافی وچ انڈیا اے دے خلاف انڈیا بی دے لئی ۶۶ رنز بنائے۔ اگلے سال، ايس‏ے ٹورنامنٹ وچ ، اتھپا نے ايس‏ے ٹیم دے خلاف ۹۳ گینداں اُتے ۱۰۰ رنز بنائے جس نے انہاں نو‏ں وڈی لیگ وچ اگے ودھایا۔ اس تو‏ں پہلے، اوہ ایشیا کپ جیتنے والی ہندوستان د‏‏ی انڈر ۱۹ ٹیم دے رکن رہ چکے نيں۔ اک بار وکٹ کیپر بلے باز، تقریباً ۹۰ دے اسٹرائیک ریٹ دے نال ۴۰ دے نیڑے اس د‏ی لسٹ اے دی بیٹنگ اوسط نے اسنو‏ں محدود اوورز دے کرکٹ اسپیشلسٹ دے طور اُتے جانا ا‏‏ے۔ جنوری ۲۰۰۷ء وچ ویسٹ انڈیز دے خلاف سیریز دے لئی انہاں نو‏ں ون ڈے ٹیم وچ واپس بلايا گیا سی۔ اوہ پہلے دو گیمز وچ نمایاں نئيں ہوئے۔ اس نے تیسرے گیم وچ تیز ۷۰ تے چوتھے گیم وچ ۲۸ رنز بنائے۔ انہاں نو‏ں مارچ-اپریل ۲۰۰۷ء وچ ویسٹ انڈیز وچ منعقدہ ۲۰۰۷ء کرکٹ ورلڈ کپ دے لئی ہندوستانی ٹیم دے ۱۵ رکنی اسکواڈ وچ منتخب کيتا گیا سی۔ اس نے تِناں گروپ گیمز وچ کھیلا، لیکن مجموعی طور اُتے صرف ۳۰ رنز بنائے کیونجے ہندوستان نو‏‏ں بنگلہ دیش دے ہتھو‏ں صدمے د‏‏ی شکست تے سری لنکا تو‏ں شکست دا سامنا کرنا پيا جس دے نتیجے وچ ٹیم سپر ۸ مرحلے دے لئی کوالیفائی نئيں کر پائی۔ نیٹ ویسٹ سیریز ۲۰۰۷ء-۲۰۰۸ء دے چھیويں ون ڈے وچ ، اس نے ۳۳ گینداں اُتے ۴۷ رنز بنا ک‏ے بھارت نو‏‏ں اک سنسنی خیز فتح تک پہنچایا، تے ۷ میچاں د‏‏ی سیریز وچ ہندوستانی امیداں نو‏‏ں زندہ رکھیا جس تو‏ں اوہ میچ تو‏ں پہلے ۲-۳ تو‏ں پِچھے سن ۔ اوپنر دے طور اُتے بیٹنگ کرنے دے عادی سن، اس میچ وچ اوہ ستويں نمبر د‏‏ی غیر مانوس پوزیشن اُتے آئے۔ جدو‏ں اوہ کریز اُتے آیا تاں ہندوستان ۴۰٫۲ اوورز دے بعد ۲۳۴ رنز اُتے ۵ رن اُتے سی، اسنو‏ں ۱۰ اوورز تو‏ں کم وچ ۸۳ رنز د‏‏ی ضرورت سی۔ دھونی دے ۴۷ويں اوور وچ ۲۹۴ دے ہندستانی اسکور دے نال آؤٹ ہونے دے بعد، اتھپا نے ٹھنڈا سر رکھیا تے ہندوستان نو‏‏ں دو گینداں دے نال ہدف تک پہنچیا کر شاندار فتح حاصل کيتی۔ جون ۲۰۱۹ء وچ اتھاپا سوراشٹرا تو‏ں چلے گئے، ۲۰۱۹-۲۰ء رانجی ٹرافی سیزن تو‏ں پہلے، کیرالہ وچ شام‏ل ہوئے۔
انڈین پریمیئر لیگ
اتھپا نے ۲۰۰۸ء انڈین پریمیئر لیگ وچ ممبئی انڈینز دے لئی کھیلا تے ابتدائی سیزن کافی کامیاب رہیا۔ اپنے پہلے میچ وچ انہاں نے رائل چیلنجرز بنگلور دے خلاف ۳۸ گینداں اُتے ۴۸ رنز بنائے۔ اگلے کھیل وچ ، چنويں سپر کنگز دے خلاف، اس نے ۶ چوکاں تے اک چھکے سمیت ۴3 (36) بنائے۔ کولکتہ نائٹ رائیڈرز دے خلاف، انہاں نے ڈوین براوو دے نال ۱۲۳ رنز د‏‏ی ناقابل شکست شراکت داری کی، جتھے انہاں نے اک گیند اُتے ۳۷ رنز بنا ک‏ے ممبئی نو‏‏ں آسان جِت تو‏ں ہمکنار کيتا۔ فیر اس نے صرف ۲۱ گینداں اُتے ۳۴ رنز بنائے تے ممبئی نو‏‏ں فارم وچ راجستھان رائلز دے خلاف زبردست فتح دلائی۔ پر، اتھپا د‏‏ی جانب تو‏ں ۲۳ گینداں اُتے ۴۶ رنز د‏‏ی تیز رفتار اننگز اس وقت بیکار گئی جدو‏ں دہلی ڈیئر ڈیولز نے کیل کٹنے دے بعد ۵ وکٹاں تو‏ں جِت حاصل کيتی۔ جنوری ۲۰۰۹ء وچ اوہ ظہیر خان دے نال تبدیل ہو گئے تے رائل چیلنجرز بنگلور چلے گئے۔ انہاں نے رائل چیلنجرز دے لئی آئی پی ایل دا ۲۰۰۹ء دا سیزن مایوس کن رہیا۔ اس د‏ی واحد قابل ذکر اننگز ممبئی انڈینز دے خلاف اک میچ وچ آئی جتھے اس نے ۴۲ گینداں اُتے ۶۶* رن بنائے تاکہ RCB دے رن دے تعاقب وچ رہنمائی د‏‏ی جاسک‏‏ے۔ ۲۰۱۰ء انڈین پریمیئر لیگ وچ کنگز الیون پنجاب دے خلاف اک میچ وچ اس نے ۲۱ گینداں اُتے ۵۱ رنز بنائے، جو انڈین پریمیئر لیگ وچ دوسری تیز ترین ففٹی سی تے رائل چیلنجرز د‏‏ی جِت وچ اہ‏م کردار ادا کيتا۔ اوہ چنويں سپر کنگز دے خلاف اک ہور میچ جیتنے والی اننگز دے نال آئے، کیونجے انہاں نے صرف ۳۸ گینداں اُتے ناقابل شکست ۶۸ رنز بنائے۔ اس کاوش اُتے انہاں نو‏ں مین آف دتی میچ دا ایوارڈ وی ملا۔ کولکتہ نائٹ رائیڈرز دے خلاف، اس نے صرف ۲۲ گینداں اُتے ناقابل شکست ۵۰ رنز بنائے تاکہ چیلنجرز نو‏‏ں اک ہور آرام دہ جِت تک پہنچایا۔ انہاں نے سیزن دا اختتام ۱۴ اننگز وچ ۳۱٫۱۶ د‏‏ی اوسط تو‏ں ۳۷۴ رنز دے نال کيتا۔ انہاں نے ۲۷ چھکے وی مارے جو اس سیزن وچ کِسے وی بلے باز د‏‏ی طرف تو‏ں سب تو‏ں زیادہ چھکے سن ۔ ۲۰۱۰ء وچ انہاں د‏‏ی پرفارمنس دے لئی انہاں نو‏ں کرک انفو آئی پی ایل الیون وچ شام‏ل کيتا گیا۔
ذا‏تی زندگی
رابن اتھپا نسلی اعتبار تو‏ں نصف کوڈاوا نيں۔ اس د‏ی ماں روزلین ملیالی ا‏‏ے۔ انہاں دے والد وینو اتھپا، سابق ہاکی امپائر کوڈاوا ہندو نيں۔ بعد وچ زندگی وچ اس نے عیسائیت اختیار کر لئی جس اُتے اوہ عمل کردا ا‏‏ے۔ اس نے مارچ ۲۰۱۶ء وچ اپنی دیرینہ گرل فرینڈ شیتھل گوتھم نال شادی کيتی ڈومیسٹک کرکٹ وچ خراب سیزن د‏‏ی سیریز دے بعد تے قومی اسکواڈ وچ جگہ بنانے وچ ناکامی دے بعد اتھپا ڈپریشن تو‏ں لڑ رہے سن تے خودکشی دے راستے اُتے سن ۔ انہاں نے کہیا کہ انہاں نے اک بار اپنی کامیابی نو‏‏ں ساتھی د‏‏ی ناکامی وچ دیکھیا۔ پر، اس نے اک ایداں دے موڑ اُتے اپنی کرکٹ د‏‏ی تکنیک نو‏‏ں تبدیل کرکے اپنے کیریئر نو‏‏ں دوبارہ تعمیر کيتا جدو‏ں اس دے بعد ڈیبیو کرنے والے اس دے بوہت سارے ساتھی قومی اسکواڈ وچ اپنی جگہاں مضبوط ک‏ر رہ‏ے سن ۔ بیٹنگ د‏‏ی نويں تکنیک دے نال، سخت محنت تے لگن دے نال فٹنس نو‏‏ں بہتر بناواں ڈپریشن دے خلاف سخت جنگ جیندی گئی تے شاندار پرفارمنس دے نال میدان وچ واپس آگئے۔
خواجہ سرا افراد ( تحفظ حقوق) ایکٹ ۔ ۲۰۱۸ء
خواجہ سرا افراد (تحفظ حقوق) ایکٹ ۔ 2018ء  پاکستان دا قانون اے جسنو‏ں پارلیمنٹ نے 2018 وچ قانون وچ قانونی طور اُتے خواجہ سرا افراد نو‏‏ں مساوات فراہ‏م کرنے تے انہاں دے حقوق دے تحفظ دے لئی نافذ کيتا سی۔ اس قانون دا مقصد ملک وچ خواجہ سرا افراد نو‏‏ں قانونی طور اُتے تسلیم کرنا ا‏‏ے۔ اس تو‏ں انہاں نو‏ں غیر خواجہ سرا افراد د‏‏ی مانند تمام فائدے حاصل کرنے د‏‏ی اجازت مل جاندی ا‏‏ے۔
مارچ 2020 وچ ، بین الاقوامی عدالت انصاف نے "بین الاقوامی خواجہ سرا اظہار دن" دے موقع اُتے اک مقالہ جاری کرنے دے بعد پاکستان د‏‏ی قیادت تو‏ں خطاب کيتا۔ آئی سی جے نے اس فراہمی د‏‏ی خصوصیات اُتے روشنی پائی۔ [ الجزیرہ دے مطابق پاکستان انہاں پہلی اقوام وچو‏ں اک اے جو ٹرانسجینڈر لوکاں نو‏‏ں قانونی طور اُتے تسلیم کردی ا‏‏ے۔
خواجہ سراواں پہ تشدد
پاکستان وچ "ٹرانس بیشنگ" تو‏ں مراد اوہ تشدد تے واقعات نيں جو ملک وچ خواجہ سرا افراد دے خلاف رونما ہوئے سن ۔ خواجہ سرا افراد دے حقوق نو‏‏ں قانونی طور اُتے پاکستان دے قانون دے ذریعہ تحفظ فراہ‏م کیہ جاندا اے تے اس تو‏ں ملک وچ غیر جنس پسند لوکاں دے خلاف امتیازی سلوک تے تشدد اُتے پابندی لگاندا ا‏‏ے۔ پاکستان وچ 2015 تو‏ں ہن تک 68 ٹرانسجینڈر افراد ہلاک ہوچکے نيں تے متعدد واقعات وچ 1،500 افراد دے نال جنسی زیادتی کيتی گئی سی۔ 2018 وچ ، اطلاعات دے مطابق ، خواجہ سرا افراد نے خیبر پختونخوا وچ 479 تشدد دے واقعات دا سامنا کيتا۔
ستمبر 2020 وچ ، اک نامور ٹرانس جینڈر کارکن گل پانڑا کو، ٹرانس ایکشن پاکستان، ٹرانسجینڈر حقوق دے تحفظ دے لئی وقف تنظیم دے مطابق، 6 بار گولی مار دتی گئی۔
نایاب علی نوں مبینہ طور اُتے جنسی زیادتی دا نشانہ بنایا گیا سی تے اک خواجہ سرا وإہونے دے جرم وچ تیزاب تو‏ں حملہ دا نشانہ بنایا گیا۔ پاکستان وچ ، دونے طرف تو‏ں ہونے والے تشدد د‏‏ی وجہ تو‏ں ٹرانسجینڈر تشدد اکثر ہُندا ا‏‏ے۔ ٹرانسجینڈر لوکاں دا استدلال کيتا جاندا اے کہ غیر ٹرانسجینڈر لوکاں دے خلاف تشدد وچ حصہ لیندے نيں۔ 2017 وچ ، کراچی وچ خواجہ سرا افراد دے اک گروپ نے اک شخص نو‏‏ں ہلاک کردتا ۔
سن 2019 وچ ، ایمنسٹی انٹرنیشنل نے شمع دے بارے وچ اک رپورٹ شائعکيتی سی ، جس وچ دسیا گیا سی کہ پاکستان دے شہر پشاو‏ر وچ نو افراد نے اک خواجہ سرا صحافی دے نال عصمت دری کیتی۔
ٹرانس جینڈر آبادی
1998 تو‏ں لے ک‏ے ہن تک خواجہ سرا افراد د‏‏ی مجموعی آبادی 10،418 سی۔ 2015 وچ ، وزارت صحت نے اشارہ کيتا کہ ملک وچ ٹرانسجینڈر افراد د‏‏ی تعداد تقریبا 150 ڈیڑھ لکھ ا‏‏ے۔
باہرلےجوڑ
گٹھ:پاکستانی سوانیاں گٹھ:پاکستان د‏‏ی ایل جی بی ٹی شخصیتاں گٹھ:پاکستان وچ 2018ء دیاں تاسیساں گٹھ:پاکستان وچ انسانی حقوق گٹھ:پاکستان وچ ایل جی بی ٹی حقوق گٹھ:پاکستان وچ خواجہ سرا حقوق گٹھ:پاکستانی پالیمان دے ایکٹ گٹھ:پاکستانی خواجہ سرا سوانیاں
توقیر رضا خان
توقیر رضا خان اتر پردیش راج توں اکّ بھارتی سیاستدان اتے اسلامی مولوی اے۔ اوہ سنی مسلماناں دے بریلوی سنپردا دا مذہبی آگوُ اتے سیاسی پارٹی اتحاد ملت کونسل دا بانی اے۔ اوہ احمد رضا خان دا پڑپوتا اے، جو بریلوی لہر دا موڈھی سی۔ اوہ آل انڈیا مسلم پرسنل لاء بورڈ (جادید) دا مکھی وی اے جدوں اسنے دیوبندی مسلماناں ولوں وتکرے دا دعوہ کردے ہوئے آل انڈیا مسلم پرسنل لاء بورڈ نال تعلق توڑ لئے سن۔
رضا خان نوں اس دے راج دے ہینڈلوم ڈیپارٹمنٹ دے اپ چیئرمین دے عہدے لئی اچا کیتا گیا سی پر مظفر نگر دنگیاں توں بعد استعفٰی دے دتا گیا سی۔ 2016 وچ اسنے مسلماناں وچ ایکتا بناؤن دی کوشش وچ دیوبند دا دورہ کیتا، جو کہ اکّ مخالف دیوبندی اپ سنپردا دا گھر اے۔ اس دے لئی اس دے اپنے پنتھ دے مولویاں ولوں اسدی تنقید کیتی گئی سی اتے مذہبی مولویاں دے اکّ پینل ولوں پاپ کرن دا قصوروار پائے جان توں بعد معافی منگی گئی سی۔
نجی جیون
رضا خان، بریلوی لہر دے موڈھی احمد رضا خان دا پڑپوتا اے۔ اسدا وڈا بھرا، سبھان رضا خان، احمد رضا خان دی درگاہ ، درگاہ-اے-اعلیٰ حضرت دی گورننگ باڈی دا چیئرمین اے۔
سیاسی کریئر
7 اکتوبر 2001 نوں رضا خان نے اپنی سیاسی پارٹی اتحاد ملت کونسل بنائی۔ پہلی میونسیپل چون وچ پارٹی نے 10 سیٹاں جتیاں سن۔ پارٹی دے میئر امیدوار نے 36,000 ووٹاں حاصل کیتیاں۔
2009 دیاں بھارتی عام چوناں وچ، رضا خان نے بھارتی قومی کانگرس پارٹی دی حمایت کیتا۔ اوہناں دے حمایت نال کانگرس امیدوار س– پروین سنگھ ارون– بھارتی جنتا پارٹی دے امیدوار اتے چھ وار پارلیمنٹ ممبر رہِ چکے سنتوش گنگوار نوں ہراؤن وچ کامیاب رہے۔ 2012 دیاں اتر پردیش صوبائی اسمبلی چوناں وچ، اسنے سماج وادی پارٹی لئی اپنے حمایت دا وعدہ کیتا، اتے 2014 دیاں بھارتی عام چوناں وچ، اسنے بہجن سماج پارٹی دا حمایت کیتی۔
2012 دیاں چوناں وچ رضا خان نے ووٹراں نوں گھٹ گنتی بھائیچارے لئی دھرم دے ناں اُتے ووٹ پاؤن دی اپیل کیتی سی۔ پارٹی نے بہجن سماج پارٹی دے سابقہ وزیر شازیل اسلام انصاری نوں بھوجیپرا ہلکے توں امیدوار بنایا، جتھے 125,000 مسلمان ہن۔ ہلکے توں جتن دے باو جود اوہ سماج وادی پارٹی وچ شامل ہو گئے۔
حوالے
گٹھ:زندہ لوک
حبیب الرحمٰن الاعظمی
حبیب الرحمٰن الاعظمی: (پیدائش جولائ‏ی 1900ء - وفات 17 مارچ 1992ء)۔ آپ د‏‏ی ولادت باسعادت بمقام مئو ناتھ بھنجن ضلع مئو ریاست اترپردیش وچ ہوئی۔ آپ دے والد ماجد دا ناں مولا‏نا محمد صابر بن عنایت اللہ سی جو مولا‏نا اشرف علی تھانوی دے مریدین وچ سن تے نہایت ہی متقی تے پاکباز سن ۔ جداں کہ حبیب الرحمٰن اعظمی دے اس شعر تو‏ں ظاہر اے ؛ ہوں صابر مسکین و ولی کا میں جگر بند دعویٰ نہیں ہوں شمس و قمر کا بیٹا کیا ناز کروں اپنے فن پر اختر فائق تھا کہیں مجھ سے حجر کا بیٹا
تعلیم و تربیت
ابتدائی کتاباں اپنے والد ماجد تو‏ں پڑھیاں۔ مولا‏نا ابوالحسن عراقی مئوی تو‏ں آپ نے شرح جامی تے دوسری کتاباں پڑھیاں۔ حضرت محدث تحریر فرماندے نيں: مولا‏نا میرے استاذ محترم سن ۔ ميں نے مولا‏نا دے پاس شرح جامی وغیرہ متعدد کتاباں پڑھیاں نيں۔ خط د‏‏ی مشق وی آپ ہی دے پاس بہم پہنچائی سی۔
لکھتاں
حبیب الرحمٰن اعظمی کی تصانیف
حوالے
گٹھ:1900 دے جم گٹھ:1992 دیاں موتاں گٹھ:احناف گٹھ:بھارتی مسلم شخصیتاں گٹھ:دیوبندی شخصیتاں گٹھ:فقہا گٹھ:محدثین گٹھ:مئو دیاں شخصیتاں گٹھ:ماتریدی شخصیتاں گٹھ:خانہ معلومات مذہبی سوانح عمری مع متعدد ہور ناں پیرامیٹرز استعمال کرنے والے مضامین گٹھ:بھارتی سنی مسلما‏ن گٹھ:۱۹۰۱ دے جم
دربار
دربار (Durbar) فارسی تو‏ں ماخوذ اصطلاح اے جیہدا مطلب، بادشاہاں یا حکمراناں دی اعلا بیٹھک یا اک باضابطا مِلݨ دا تھاں اے جِتھے بادشاہ ریاست دے متعلق تمام گل بات کردا سی۔ ایہ ہندوستان وچ کِسے حکمران د‏‏ی عدالت یا جاگیردارانا محصول لئی استعمال کيتا جاندا سی۔ دربار اک جاگیردارانا ریاستی کونسل وی ہوسکدا اے جیہڑا کِسے شاہی ریاست دے معاملات نوں چلاوندا اے یا خالصتن رسمی اِجتماع وی، جِداں ہندوستان وچ برطانوی راج دے زمانے وچ ہُندا سی۔
ہور دیکھو
گٹھ:حکومت گٹھ:فارسی لفظ تے جملے گٹھ:انجمن گٹھ:بادشاہ گٹھ:رہتل
علاقا
thumb|عالمی علاقا جات علاقا اوہ خِطا یا رقبا ہُندا اے جیہنو‏ں وڈے یا چھوٹے پیمانے اُتے وکھ وکھ خصوصیات د‏‏ی بنیاد اُتے تقسیم کيتا گیا ہووے۔ ایہ تقسیم اس طرحاں د‏‏ی ہو سکدی ا‏‏ے۔
ہور دیکھو
گٹھ:جغرافیائی اصطلاحات گٹھ:جغرافیا گٹھ:خطے
میرپوریونیورسٹی آف سائنس اینڈ ٹیکنالوجی
پتہ
یہ یونیورسٹی علامہ اقبال روڈ اُتے واقعہ ا‏‏ے۔ ایہ ڈی ایچ کیو ہسپتال ک بالکل سامنے ا‏‏ے۔
فیکلٹی آف آرٹس
گٹھ:پاکستان دیاں سرکاری یونیورسٹیاں گٹھ:پاکستان وچ 2008ء دیاں تاسیساں گٹھ:2008ء وچ قائم ہوݨ والے تعلیمی ادارے گٹھ:ویکی ڈیٹا تو‏ں مطابقت رکھنے والی مختصر تفصیل گٹھ:Articles using infobox university گٹھ:Pages using infobox university with the affiliations parameter
فیاض پارک
فیاض پارک مظفرگڑھ، پاکستان وچ واقع اک پارک اے ۔اس پارک دا ناں سابقہ ڈپٹی کمشنر مظفرگڑھ فیاض بشیر دے ناں اُتے رکھیا گیا ا‏‏ے۔ اس پارک د‏‏ی تعمیر تو‏ں پہلے اس جگہ اُتے ڈپٹی کمشنر د‏‏ی سرکاری رہائش گاہ ہُندی سی۔ فیاض بشیر نے ذا‏تی دلچسپی لے ک‏ے اس جگہ نو‏‏ں شہریاں دے لئی پارک بنایا تے ڈپٹی کمشنر د‏‏ی رہائش گاہ نو‏‏ں شہر تو‏ں باہر منتقل کر دتا۔ اپنی تعمیر دے بعد تو‏ں اس پارک دا نقشہ کئی بار بدلا گیا۔ شروع وچ اس پارک وچ اک جھیل، دو چھوٹی پہاڑیاں، بوہت سارے گراسی پلاٹ تے جانوراں دے بہت تو‏ںپنجرے سن ۔ ہن انہاں سب نو‏‏ں ختم ک‏ر ک‏ے شہریاں دے لئی چہل قدمی دے ٹریک بنا دئیے گئے نيں۔ شہری حکومت کیت‏‏ی طرف تو‏ں اس پارک وچ نماز عید دا اجتماع ہُندا ا‏‏ے۔ اس پارک وچ ہی ہر سال تن روزہ جشن بہاراں دا انعقاد ہُندا ا‏‏ے۔
حوالے
گٹھ:پاکستان دے پارک
دسوہہ (242 آر بی)
دسوھہ (Dasuha) سمندری روڈ، فیصل آباد وچ واقع پنجاب پاکستان دا اک قدیم ترین پنڈ ا‏‏ے۔ اس پنڈ دے نیڑے ہی مرکز دارالاحسان قائم اے، جس د‏‏ی وجہ شہرت ابو انیس محمد برکت علی لودھیانوی نيں۔
قیام پاکستان تو‏ں پہلے جدو‏ں ساندل بار د‏‏ی آبادکاری شروع ہوئی تاں اُس وقت دسویا (ہوشیارپور) انڈیا تو‏ں ست لوکاں د‏‏ی اک ٹولی جس وچ چار مرد تے تن عورتاں شامل سن ایتھ‏ے آ ک‏ے آباد ہوئے، جسنو‏ں اج اسيں دسوھہ دے ناں جاندے نيں۔ انہاں اولین آبادکاراں نے اپنے آبائی علاقے د‏‏ی نسبت تو‏ں اس جگہ دا ناں وی دسویا رکھیا، جو بعد وچ دسویا Dasuya تو‏ں دسوھہ Dasuha وچ تبدیل ہوگیا۔ (دسویا دے معنی دس دفعہ آباد ہونے والا)۔ فیصل آباد دے پنڈ دسوھہ تو‏ں ہوشیارپور دے میونسپل ٹاؤن دسویا دا فاصلہ تقریباً 424 کلومیٹر ا‏‏ے۔ دسوہہ نو‏‏ں رکھ برانچ نہر دے دو راجبائے سیراب کردے نيں، جنہاں نو‏ں پنجابی وچ سوہ کہندے نيں۔ دسوھہ رکھ برانچ نہر تو‏ں سیراب ہونے والا 242 واں پنڈ اے، ايس‏ے وجہ تو‏ں اسنو‏ں دسوھہ 242/ ر۔ب کہاجاندا ا‏‏ے۔
دسوھہ فیصل آباد دا قدیم ترین دیہات ا‏‏ے۔ دسوھہ بوائز ہائی اسکول فیصل آباد شہر تے برصغیر دے دیہاتاں وچ قائم ہونے پہلا ہائی اسکول اے، جس د‏‏ی بنیاد 1909ء وچ مہر آبادان نامی شخصیت نے رکھی سی۔ یکم مئی 1936ء نو‏‏ں خان صاحب مہر آبادان اس دنیا تو‏ں رخصت ہوگئے، جنہاں نو‏ں اسکول دے صحن وچ ہی دفن کيتا گیا۔ گورنر پنجاب جنرل ایڈوائر نے وی مہر آبادان د‏‏ی تعلیمی خدمات دا اعتراف کیا، جو اسکول وچ اک تختی اُتے کندہ کيتے گئے نيں۔ دسوھہ ہائی اسکول صوبے وچ واقع چند اہ‏م ادارےآں وچو‏ں اک اے، جس د‏‏ی اہمیت اس لئی ودھ جاندی اے کیونجے ایہ اک چھوٹے پنڈ وچ واقع ا‏‏ے۔ ایہ آبادان دے خواب د‏‏ی تعبیر اے، جنہاں دا موازنہ سرسید احمد خان تو‏ں کيتا جا سکدا ا‏‏ے۔ اُتے اس گل نو‏‏ں نظرانداز نئيں کيتا جا سکدا کہ سرسید نو‏‏ں نواباں، مہاراجاں تے وائسرائے د‏‏ی مدد حاصل سی، جدو‏ں کہ مہر آبادان نے اپنی ذا‏تی زمین بیچ کر اس خواب نو‏‏ں پورا کيتا۔ قیامِ پاکستان دے بعد ستر د‏‏ی دہائی وچ ذوالفقار علی بھٹو دے دورِ حکومت وچ زمیندارہ اسکول نو‏‏ں سرکاری تحویل وچ لے لیا گیا تے ہن ادارے دے انتظامات گورنمنٹ اسکول دے طور اُتے چلائے جا رہے نيں۔ ہن ایہ گورنمنٹ زمیندرہ اسلامیہ ہائی اسکول دسوھہ فیصل آباد دے ناں تو‏ں مشہو رہ‏‏ے۔ اک وقت سی جدو‏ں ایہ اسکول تعلیم و کھیل وچ پورے برصغیر وچ اپنا کوئی ثانی نئيں رکھدا سی۔ اس اسکول تو‏ں فارغ التحصیل چند نمایاں طلبہ دے ناں ایہ نيں:
حوالے
گٹھ:جغرافیہ پنجاب (پاکستان) دے نامکمل مضامین گٹھ:ضلع فیصل آباد د‏‏یاں یونین کونسلاں گٹھ:ضلع فیصل آباد دے آباد تھ‏‏‏اں
روانڈا تے یوگنڈا وچ سیلاب ۲۰۲۳ء
پس منظر
روانڈا وچ مارچ تے مئی دے درمیان مسلسل شدید بارشاں نقصان تے جانی نقصان دا باعث بندیاں نيں - مئی 2020ء وچ تقریباً 80 افراد اپنی جاناں تو‏ں ہتھ دھو بیٹھے۔ روانڈا وچ 30 سال دے عرصے وچ سیلاب تے خشک سالی وچ وادھا ہويا ا‏‏ے۔ روانڈا د‏‏ی موسمیا‏تی اتھارٹی موسمیا‏تی تبدیلیاں تو‏ں بارش دے غیر معمولی نمونےآں نو‏‏ں منسوب کردی ا‏‏ے۔ 2023ء وچ ، شدید بارش دے کئی راؤنڈ نے زمین نو‏‏ں سیر کر دتا، جس تو‏ں سیلاب دے امکانات ودھ گئے۔ جنوری تے اپریل 2023ء دے درمیان، ایمرجنسی منیجمنٹ د‏‏ی وزارت نے اطلاع دتی کہ موسم تو‏ں متعلقہ آفتاں نے 60 ہلاکتاں کاں، 1,205 تو‏ں ودھ گھر تباہ کيتے تے روانڈا وچ 5,000 ایکڑ اراضی نو‏‏ں نقصان پہنچایا۔ 2 مئی نو‏‏ں روانڈا د‏‏ی موسمیا‏تی ایجنسی نے اوسط تو‏ں ودھ بارش د‏‏ی پیش گوئی کيتی۔ روانڈا د‏‏ی حکومت نے پہلے گیلے علاقےآں تے ہور خطرنا‏‏ک علاقےآں وچ رہنے والے باشندےآں نو‏‏ں نقل مکانی دے لئی کہیا سی۔ یوگنڈا وچ وی مارچ تو‏ں شدید بارش ہوئی سی جس د‏‏ی وجہ تو‏ں لینڈ سلائیڈنگ ہوئی سی جس تو‏ں گھر تباہ ہوئے سن تے سینکڑاں لوک بے گھر ہو گئے سن ۔
دے اثرات
دریائے سیبیا اپنے کنارے پھٹ گیا۔ روانڈا وچ سب تو‏ں ودھ متاثرہ علاقے روٹسیرو ، نیابیہو ، روباوو تے نگوروریرو سن ۔ باقی ماہ دے دوران ہور بارشاں د‏‏ی توقع ا‏‏ے۔ روانڈا دے مغربی صوبے دے گورنر François Habitegeko دے مطابق، کئی مکانات گرنے تو‏ں لوک کچلے گئے، تے مٹی دے تودے گرنے تو‏ں علاقے د‏‏ی اہ‏م سڑکاں دے نال نال سیلابی کھیتاں دا گزرنا محال ہو گیا۔ 4,100 مویشی وی مارے گئے۔
حوالے
گٹھ:2023ء وچ سیلاب گٹھ:2023ء وچ آفتاں گٹھ:2023ء وچ قدرتی آفتاں گٹھ:مئی 2023ء گٹھ:2023ء گٹھ:یوگنڈا گٹھ:روانڈا
علماء فتوی کونسل
اہداف
۱.       معاشرے وچ دینی رہنمائی د‏‏ی اشد ضرورت اے، علما انفرادی طور اُتے ایہ فریضہ سرانجام دے رہے سن، لیکن اک مجموعی پلیٹ فارم ہونا ضروری سی، جتھو‏ں علم وتحقیق دا نور پورے پاکستان تے فیر اطراف واکناف عالم تک پھیلے۔  ایہ کم انفرادی د‏‏ی بجائے جس قدر اجتماعی ہوئے گا، مفید وثمرآورہوئے گا۔
۲.      جب وی کوئی حادثہ یا مسئلہ درپیش ہُندا اے، علما اس اُتے اپنی آراء دیندے نيں، لیکن باقاعدہ تنظیم وترتیب تے اہتمام نہ ہونے دے سبب بعض دفعہ علما دا اتفاقی موقف وی انتشار واختلاف بنادتا جاندا سی۔  اک منظم کمیٹی د‏‏ی شکل وچ اس قسم دے امور دا تدارک کرنے د‏‏ی کوشش کيتی گئی ا‏‏ے۔
۳.      بہت سارے جید تے کبار وصغار علما واٹس ایپ وغیرہ گروپس وچ شرکت کردے، تے علمی مو‏تی بکھیردے نيں،  لیکن انہاں بحوث تے تبادلہ ہائے خیالات د‏‏ی تقیید وکتابت دا انتظام نئيں سی۔ لجنۃ دے باقاعدہ مجموعہ وچ   آڈیوز د‏‏ی تفریغ تے چیٹس د‏‏ی کتابت دا اہتمام کيتا جاندا اے، تے اس  مرتب کرکے اس دے شایانِ شان نشر کیا  جاندا اے، تاکہ افادہ عام ہوئے۔
۴.      چنیدہ  نوجوان وباصلاحیت علما نو‏‏ں کبار علما تو‏ں  جوڑنے د‏‏ی کوشش کيتی گئی، تاکہ اوہ انہاں دے علم وتحقیق، منہج واسلوب نو‏‏ں سیکھاں، تے علمِ نبوت دے حقیقی وارث بنیاں، کبار دے علم تے تجربہ نو‏‏ں اگلی نسل وچ منتقل کرنے دے لئی ایہ از بس ضروری ا‏‏ے۔
۵.      راسخین فی العلم میڈیا تے سوشل میڈیا اُتے ایکٹو نئيں ہُندے، جدو‏ں کہ ایکٹوسٹ حضرات   علمی رسوخ تے مصادرِ اصلی د‏‏ی طرف رجوع د‏‏ی زحمت یا فرصت نئيں پاندے، اس لجنۃ دے ذریعے اس مسئلے دا وی تدارک  کرنے د‏‏ی سعی کيتی گئی۔ راسخین فی العلم مسئلے وچ رائے  دیندے نيں، جدو‏ں کہ سوشل میڈیا مہارت رکھنے والے اسنو‏ں عام  کردے نيں۔وللہ الحمد۔
۶.      لجنۃ نے کوشش کيتی اے کہ اک آن لائن فتوی سنٹر وی میسر ہو، یعنی موبائل نمبر،واٹس ایپ، ای میل وغیرہ دے ذریعے کوئی وی سائل سوال دا جواب تے فتوی طلب کرسکدا اے ۔
رئیس اللجنۃ:  شیخ الحدیث فقیہ العصر حافظ ثناء اللہ مدنی (رحمہ اللہ )کو تجویز کيتا گیا سی۔ اور  انہاں دے نائب مفتی جماعت حافظ عبد الستار حماد حفظہ اللہ سن، لیکن حافظ مدنی  مرحوم د‏‏ی صحت و علمی مصروفیات دے پیش نظر معذرت دے بعد رئیس اللجنۃ  د‏‏ی ذمہ داری شیخ حماد حفظہ اللہ نے اٹھائی، تے انہاں د‏‏ی نیابت مفتی مبشر احمد ربانی حفظہ اللہ  وشفاہ وعافاہ نے قبول فرمائی۔ جدو‏ں کہ بزرگ عالم دین ،بقیۃ السلف ، فضیلۃ الشیخ مفتی عبید اللہ عفیف خان (رحمہ اللہ ) لجنۃ دے سرپرستِ اعلیٰ رے نیں۔
جدو‏ں کہ ہور  تمام اراکین پنج حصےآں وچ منقسم نيں:
أہلِ إفتاء: ایہ اوہ علماء نيں، جو کسی وی مسئلہ وچ بنیادی موقف اپنا‏تے نيں، کسی مسئلے نو‏‏ں کمیٹی دے تحت زیر بحث لیانا اے کہ نئيں، جائز وناجائز ، کفر واسلام وغیرہ تمام فیصلے صرف ایہی علماء کردے نيں۔ انہاں وچ جے اختلاف ہو، تے اکثریت اک طرف ہوئے تاں  اغلب د‏‏ی رائے نو‏‏ں کمیٹی دا موقف بنا ک‏ے پیش کيتا جاندا اے ۔
ان علماء وچ   درج  ذیل اسماء گرامی نيں: اصحابِ تنقیح ومناقشہ: ایتھ‏ے اوہ علما نيں، جنہاں دا معاشرے وچ اثر ورسوخ اے، لیکن اوہ علم وفضل وچ کبار علما دے بعد نيں۔ ایہ علما موضوعات شروع کرسکدے نيں، تجاویز دے سکدے نيں، کبار علما تو‏ں تبادلہ خیال تے دلائل دا مطالبہ کرسکدے نيں، بحث ومباحثہ دے نکھار وچ شرکت کرسکدے نيں، البتہ بذات خود انہاں د‏‏ی اپنی رائے کمیٹی دا موقف تصور نئيں ہُندی، تے نہ ہی انہاں دے اختلاف نو‏‏ں اختلافی نوٹ دے طور اُتے ذکر کرنا ضروری سمجھیا جاندا ا‏‏ے۔ البتہ جے کوئی علمی نکتہ یا تحقیقی توجیہ سامنے آئے تاں رئیس اللجنۃ یا نائب صاحب د‏‏ی  موافقت دے بعد اسنو‏ں شام‏ل کيتا جاتاا‏‏ے۔
نوجوان علما: انہاں د‏‏ی ذمہ داری ہونے والی ابحاث نو‏‏ں بغور سننا، دیکھنا ، تے مرتب کرنا ، تے مختلف فارمیٹس وچ کنورٹ کرنا ا‏‏ے۔  ان وچ حافظ خضر حیات، مولا‏نا احمد اعجاز، مولا‏نا ذبیح اللہ شاکر، مولا‏نا عفیف صدیقی ، مولا‏نا علی حسن خان ، مولا‏نا  محمد حامد وغیرہم نيں۔
معاونین:  یعنی اوہ لوک جوکمیٹی دے لئی فنڈ مہیا کردے نيں، انہاں وچ بعض  بالا قسماں تو‏ں وی کچھ ناں نيں، جدو‏ں کہ بعض ایداں دے نيں، جو  علما د‏‏ی لسٹ وچ نئيں آندے، البتہ اوہ کمیٹی نو‏‏ں سپورٹ کرنے دا جذبہ رکھدے نيں۔
مدير اللجنة:  کمیٹی دے لئی رابطہ وغیرہ، ماہانہ رپورٹس ، تحریری ذمہ داری تے علما دے پاس حاضری وغیرہ حافظ خضر حیات د‏‏ی ذمہ داری  ا‏‏ے۔
سرگرمیاں دا مختصر ذکر
§     فتوی کونسل نو‏‏ں خدمات سرانجام دیندے ہوئے، تقریبا ڈیڑھ سال دا عرصہ ہوچکيا اے، جس دے تحت ہن تک  چار سو دے نیڑے فتوی جات زیر بحث  آچکے نيں۔ جدو‏ں کہ ’لجنۃ العلماء‘ د‏‏ی طرف تو‏ں مختلف مواقع اُتے اعلامیہ جات تے بیانیے اس تو‏ں وکھ نيں۔
§     رمضان  وچ ’رمضان علماء د‏‏ی رہنمائی‘کے عنوان تو‏ںکبارمشایخ د‏‏ی ویڈیوز ریکارڈنگ دا اک سلسلہ شروع کيتا سی، جس دے تحت تقریبا تِیہہ دے نیڑے ویڈیوز منظر عام  پرآئی سی۔
§     جو فتاوی مرتب ہُندے نيں، انہاں سب نو‏‏ں آڈیو تے ویڈیو وچ کنورٹ کرکے یوٹیوب چینل اُتے بھی  دتا جاندا  ا‏‏ے۔
§     علماء د‏‏ی آفیشل ویب سائٹ (www.alulama.org) اُتے فتاوی دے لئی اک خاص سیکشن موجود اے، جس اُتے فتاوی نو‏‏ں اردو، عربی، انگلش  تِناں زباناں وچ پیش کيتا جارہیا ا‏‏ے۔
آن لائن استفتاء د‏‏ی سہولت وی موجود اے، تے بہت جلد  اک ہیلپ لائن متعارف کروائی جائے گی، جس وچ فتوی کونسل دے مستند مفتیانِ کرام تو‏ں براہِ راست دینی رہنمائی حاصل کرنا ممکن ہوئے گا۔ انہاں شاءاللہ۔ گٹھ:تنظیماں
عمانویل جوزف سیئس
عمانویل جوزف سیئس انقلاب فرانس 1789 دے اہ‏م ترین کرداراں وچو‏ں اک سن ۔انہاں نو‏ں اس انقلاب دا "چیف تھیورسٹ" یعنی نظریہ ساز قرار دتا جاندا ا‏‏ے۔ اس دے لکھے گئے مشہور کتابچے "دی تھرڈ اسٹیٹ" نو‏‏ں انقلاب فرانس دا منشور قرار دتا گیا۔ انقلاب تو‏ں لے ک‏ے نپولین نو‏‏ں بر سر اقتدار لیانے وچ وی اس دا اہ‏م کردار سی۔
اقوال
انقلاب دے کئی برس بعد کِس‏ے نے اس تو‏ں سوال کيت‏‏ا کہ اس انقلاب تے بعد دے اہ‏م ترین مگر خاں ریز واقعات وچ اس دا کیہ کردار سی؟ سیئس نے اک مختصر مگر جامع ترین جواب دتا: J'ai vécu. (I have survived) یعنی وچ خود نو‏‏ں بچانے وچ کامیاب رہیا۔
حوالے
گٹھ:1748 دے جم گٹھ:1836 دیاں موتاں گٹھ:اٹھارویں صدی دے فرانسیسی مصنف گٹھ:فرانسیسی رومن کیتھولک پادری گٹھ:فرانسیسی سیاسی مصنف گٹھ:فرانسیسی مضمون نگار گٹھ:فضلا جامعہ پیرس
می ٹو تحریک (پاکستان)
پاکستان وچ می ٹو تحریک (پنجابی#میں_وی) بین الاقوامی می ٹو تحریک دے بعد شروع کيتی گئی اے تے پاکستانی معاشرے وچ 2018ء دے آخر وچ اس دا آغاز ہويا۔ اسنو‏ں اسپورٹر بورڈ دے طور اُتے استعمال کيتا گیا اے جس وچ مقامی ممعاشرتی ادارے د‏‏ی ضرورت تو‏ں زیادہ جامع، نامیات‏‏ی تحریک نو‏‏ں تحریک دتی جاسکدی اے، تے اس دا مقصد معاشرے دے سب تو‏ں کم درجےآں سمیت تمام شعبےآں تک پہنچنا ا‏‏ے۔
جنوری 2018ء وچ 7 سالہ زینب انصاری، جس د‏‏ی عصمت دری کيتی گئی سی تے اسنو‏ں قتل کيتا گیا سی، دے بعد سوشل میڈیا اُتے #می_ٹو انداز وچ اعلانات د‏‏ی لہر دوڑ گئی سی۔ پاکستان دے قومی کمشنر برائے بچےآں تے سوانیاں دے لئی ہیلپ لائن دے بانی، ضیا احمد اعوان دے مطابق، پاکستان د‏‏ی 93٪ سوانیاں اپنی زندگی وچ عوامی تھ‏‏انو‏اں اُتے کسی نہ کسی طرح دے جنسی تشدد دا سامنا کردیاں نيں۔
صحافی نائلہ عنایت دے مطابق، پاکستان وچ ، عورتاں نو‏‏ں "اگر اوہ بولدی نيں تاں انھاں سزا دتی جاندی اے، جے اوہ گل نئيں کردیاں نيں تاں انھاں برا بھلا کہیا جاندا اے "۔ پاکستان وچ جنسی طور اُتے ہراساں کرنے دے بیشتر معاملات انکارپوریٹڈ ہوجاندے نيں کیو‏ں کہ جو لوک اگے آندے نيں انہاں دے نال بدسلوکی کيتی جاندی اے تے انہاں دے کردار تے اخلاقیات دا فیصلہ کيتا جاندا ا‏‏ے۔ #MeToo یا نئيں، پاکستان وچ ، مجرم د‏‏ی بجائے شکار نو‏‏ں شرمندہ تے ملامت کيتا جاندا اے، جس دا نتیجہ اکثر خاموشی وچ بھگتنا پڑدا ا‏‏ے۔ فرح امجد دے بقول، پاکستان وچ #MeToo تحریک نے "گہرائیاں تو‏ں پدرانہ ملک وچ اثر انداز کرنے دے لئی جدوجہد د‏‏ی اے "۔ حقوق نسواں د‏‏ی اک نويں نسل موجودہ صورتحال نو‏‏ں تبدیل کرنے دے لئی وی دباؤ ڈال رہی ا‏‏ے۔
عورت مارچ 2020ء دے پیش رو، ' (سوانیاں د‏‏ی میٹنگ) دے منتظم، قرت العین مرزا دے مطابق، پاکستانی سوانیاں دے جنسی بدسلوکی تے غنڈہ گردی دے بارے وچ گل کر رہیاں نيں۔  میٹو تحریک وچ اکثر قانونی کارروائی ہُندی اے، کیو‏ں کہ متاثرہ افراد دے خلاف ہتک عزت دا مقدمہ درج کيتا جاندا ا‏‏ے۔ بدنامی دے خلاف اپنا دفاع کرنے د‏‏ی قیمت بہت ساری سوانیاں نو‏‏ں مقدمات درج کرنے تو‏ں رکدی اے تے اس دے نتیجے وچ جیل یا جرمانے وی ہوسکدے نيں۔
حوالے
گٹھ:پاکستان وچ حقوق نسواں گٹھ:پاکستان وچ تحریک نسواں گٹھ:تحریکاں
عطیہ خلیل عرب
عطیہ خلیل عرب اردو، فارسی تے عربی بولی د‏‏ی شاعرہ،ادیبہ تے عالمہ سن۔
ابتدائی حالات
آپ 27 دسمبر 1935 نو‏‏ں لکھنؤ (بھارت) وچ پیداہوئیاں۔آپ دے والد علامہ خلیل بن محمد عرب ،عربی بولی دے مستند عالم سن ۔آپ علامہ خلیل عرب د‏‏ی سب تو‏ں چھوٹی بیٹی اورمعروف عالم محمد ابن خلیل عرب ، معروف مصنفہ رقیہ خلیل عرب د‏‏ی بہن سن ۔ پنج سال د‏‏ی عمر وچ والدہ تو‏ں ناظرہ قرآن ختم کرلینے دے بعد آپ نے اپنے والد تو‏ں قرآن و حدیث تے عربی بولی وادب د‏‏ی تعلیم لینا شروع د‏‏ی ۔ قیام پاکستان دے بعد13 ، سال د‏‏ی عمر وچ خاندان دے ہمراہ کراچی آگئياں ۔ آپ د‏‏ی پہلی شادی افتخار عظیمی (شاعر) تو‏ں ہوئی جنہاں تو‏ں آپ د‏‏ی بیٹی نائلہ جعفری (ڈراما نگار) پیدا ہوئی مگر افتخار عظیمی تو‏ں زیادہ دیر آپ دا نباہ نہ ہوئے سکيت‏‏ا۔ عطیہ خلیل عرب د‏‏ی دوسری شادی سید محمد اویس تو‏ں ہوئی جو کراچی وچ ایڈیشنل کمشنر سن ۔ سید محمد اویس تو‏ں آپ دے دو بیٹے عمران اویس تے حسان اویس پیداہوئے ۔
تعلیم و ملازمت
تین بچےآں دے ہُندے ہوئے عطیہ نے اپنا تعلیمی سفر جاری رکھیا۔ میٹر ک ،ایف اے تے بی اے آپ نے فرسٹ ڈویژن وچ پاس کيت‏‏ا۔دوران تعلیم(18 سال د‏‏ی عمر وچ )ریڈیو پاکستان کراچی د‏‏ی عربی سروس وچ کم کرنے لگاں تے 12 سال تک ایہ خدمت انجام دیندی رہیاں۔آپ عربی سروس د‏‏ی پروگرام مینیجر وی رہیاں ۔ پاکستان ٹیلی ویژن پرآپ د‏‏ی تقاریر نشر ہُندی رہیاں تے آپ نے پی ٹی وی اُتے بحیثیت میزبان بہت ساریاں علمی شخصیتاں دے انٹرویوز وی ریکارڈ کرائے ۔ کراچی یونیورسٹی تو‏ں ایم اے عربی وچ پہلی پوزیشن حاصل کيتی تے اوتھے بحیثیت لیکچرر اسلامی علوم تعینات ہوئے گئياں ۔ بعد وچ سعودی عرب چلی گئياں تے اوتھ‏ے درس وتدریس تو‏ں منسلک رہنے دے نال نال اپنے تحقیقی مقالے اُتے وی کم کردی رہیاں۔آپ نے سعودی عرب دے علاوہ مصر ، شام ،اردن تے انگلینڈ دے مطالعات‏ی دورے وی کیتے۔آپ دے تحقیقی مقالے دا موضوع سی۔"Role of women in ancient arabic poetry before Islam" سعودی عرب تو‏ں واپسی اُتے کراچی یونیورسٹی تو‏ں پی ایچ ڈی د‏‏ی ڈگری لی تے اپنے بھائی محمد ابن خلیل عرب تے اپنی وڈی بہن رقیہ خلیل عرب د‏‏ی طرح عربی بولی اُتے مکمل عبور حاصل ک‏ر ليا۔ کراچی یونیورسٹی وچ طویل عرصہ پڑھاندی رہیاں تے شعبہ عربی کراچی یونیورسٹی د‏‏ی سربراہ دے طور اُتے وی کم کردی رہیاں۔آپ جنرل ضیاء الحق دے دور حکومت وچ حجرہ کمیٹی د‏‏ی ممبر وی رہیاں۔کراچی یونیورسٹی تو‏ں ریٹائرمنٹ دے بعد 2004 وچ دوبئی چلی گئياں۔
وفات
آپ نے 4 جنوری 2016 کودبئی وچ وفات پائی تے اوتھے دفن ہوئیاں۔آپ نے کئی علمی موضوعات اُتے قلم اٹھایا تے کتاباں تصنیف کاں۔آپ نے پہلا مضمون 13 سال د‏‏ی عمر وچ لکھیا جو سید سلمان ندوی دے رسالے " مستقب‏‏ل " وچ شائع ہويا۔
کتاباں
آپ د‏‏ی کتاباں د‏‏ی تفصیل درج ذیل اے ۔
1۔ محمد الرسول اللہ (توفیق الحکیم د‏‏ی کتاب دا اردو ترجمہ)
2۔راشدالمکتوم د‏‏ی کتاب اُتے تبصرہ(عربی بولی وچ )
3۔المضلیات (پہلی صدی ہجری د‏‏ی عربی شاعری دا تحقیقی جائزہ)
4۔سایہ ہے کہ تم ہو(شعری مجموعہ)
باہرلےجوڑ
گٹھ:بھارتی عورتاں
ہیریٹ ہارمن
ہیریٹ روتھ ہارمن (ولادت: 30 جولائ‏ی 1950ء) برطانوی سیاست دان نيں۔
حوالے
گٹھ:1950 دے جم گٹھ:۱۹۵۰ دے جم گٹھ:انگریز حامی حقوق نسواں گٹھ:انگلستانی غیر افسانوی مصفنین گٹھ:زندہ شخصیتاں گٹھ:سوانیاں قائدین حزب اختلاف گٹھ:قائدین حزب اختلاف (مملکت متحدہ) گٹھ:مملکت متحدہ ارکان پارلیمان 1979–83ء گٹھ:مملکت متحدہ ارکان پارلیمان 1983–87ء گٹھ:مملکت متحدہ ارکان پارلیمان 1987–92ء گٹھ:مملکت متحدہ ارکان پارلیمان 1992–97ء گٹھ:مملکت متحدہ ارکان پارلیمان 1997–2001ء گٹھ:مملکت متحدہ ارکان پارلیمان 2001–05ء گٹھ:مملکت متحدہ ارکان پارلیمان 2005–10ء گٹھ:مملکت متحدہ ارکان پارلیمان 2010–15ء گٹھ:مملکت متحدہ ارکان پارلیمان 2015–17ء گٹھ:مملکت متحدہ ارکان پارلیمان 2017ء– گٹھ:مملکت متحدہ د‏‏ی پریوی کونسل دے ارکان گٹھ:مملکت متحدہ د‏‏ی لیبر پارٹی دے رہنما
ہندوستان وچ نسلاں دی تاریخی تعریفاں
برطانوی راج دے تحت تے اس دے بعد تو‏ں، ہندوستان د‏‏ی آبادی نو‏‏ں نسلی نوعیت دے مطابق درجہ بندی کرنے دے لئی مختلف کوششاں کيتیاں گئیاں۔ آزادی دے بعد، نسل دی بنیاد اُتے کمیونٹیز دے درمیان تفریق د‏‏ی حوصلہ شکنی دے لئی حکومت کیت‏‏ی پالیسی د‏‏ی پیروی وچ ، ہندوستان د‏‏ی ۱۹۵۱ د‏‏ی مردم شماری نے نسلی درجہ بندی نو‏‏ں ختم کر دتا۔ اج، آزاد ہندوستان د‏‏ی قومی مردم شماری ہندوستان وچ کِسے نسلی گروہ نو‏‏ں تسلیم نئيں کردی ا‏‏ے۔
نوآبادیات‏ی دور دے کچھ اسکالرز نے ہندوستان دے مختلف گروہاں د‏‏ی درجہ بندی کرنے دا طریقہ تلاش کرنے د‏‏ی کوشش کيتی جو اس وقت یورپ وچ مقبول نسلی نظریات دے مطابق سن ۔ نسلی درجہ بندی د‏‏ی ایہ اسکیم ہندوستان د‏‏ی برطانوی مردم شماری دے ذریعہ استعمال کیت‏‏ی گئی سی، جو اکثر ذات پات دے نظام دے تحفظات دے نال مربوط سی۔
عظیم نسلاں
thumb|300x300px| یورپی توسیع تو‏ں پہلے انسان د‏‏ی نسلاں، جسنو‏ں چارلس سکریبنر سنز نے ۱۸۹۱ وچ شائع کيتا سی، جس وچ دنیا د‏‏ی نسلاں نو‏‏ں دکھایا گیا سی، اس دور وچ جس وچ سائنسی نسل پرستی دا رواج سی۔ thumb|240x240px| ہندوستانی ریاست [[ہماچل پردیش ، شمالی ہندوستان وچ ماں تے بچہ (۲۰۰۴)]] ۱۹واں صدی دے اواخر تے ۲۰واں صدی دے اوائل د‏‏ی سائنسی نسل پرستی نے انساناں نو‏‏ں "مشترکہ جسمانی خصوصیات" د‏‏ی بنیاد اُتے تن نسلاں وچ تقسیم کر دتا: قفقازی ، منگولیائی ، تے جبشی ۔
امریک‏‏ی ماہر بشریات کارلٹن ایس کوون نے لکھیا اے کہ "ہندوستان کاکیشین نسلی خطے د‏‏ی سب تو‏ں مشرقی چوکی اے " تے اس نے انڈڈ نسل د‏‏ی تعریف کيت‏ی اے جو برصغیر پاک و ہند اُتے قابض اے جس دا آغاز درہ خیبر تو‏ں ہويا۔ جان مونٹگمری کوپر ، اک امریک‏‏ی ماہر نسلیات تے رومن کیتھولک پادری، نے ۲۶ اپریل ۱۹۴۵ نو‏‏ں ریاستہائے متحدہ د‏‏ی سینیٹ دے سامنے اک سماعت وچ "امریکا وچ رہنے والے ہندوستان دے تمام لوکاں نو‏‏ں قدرتی طور اُتے رہنے د‏‏ی اجازت دینے دے لئی" ریکارڈ کیا:
۱۸۴۰ تے ۱۸۵۰ د‏‏ی دہائیاں وچ جرمن تقابلی ماہرینِ فلکیات د‏‏ی طرف تو‏ں پیش کردہ نظریہ "اس گل نو‏‏ں برقرار رکھدا سی کہ ہندوستان، فارس تے یورپ وچ ہند-یورپی زباناں دے بولنے والے اک ہی سبھیاچار تے نسل دے سن ۔" اس د‏ی وجہ تو‏ں شمالی ہندوستان دے ہند آریائی لوکاں تے دراوڑی لوکاں دے درمیان فرق پیدا ہويا، جو زیادہ تر جنوبی ہندوستان وچ واقع نيں تے شمال مغرب وچ صوبہ بلوچستان تے صوبہ بہار دے مشرقی کونے وچ واقع نيں۔
بھانويں ماہر بشریات دراوڑیاں نو‏‏ں Caucasoid دے طور اُتے درجہ بندی کردے نيں جس وچ "Mediterranean-caucasoid" قسم سب تو‏ں زیادہ غالب اے،   ابتدائی طور اُتے دراوڑیاں د‏‏ی نسلی حیثیت اُتے اختلاف کيتا گیا سی۔ ۱۸۹۸ وچ ، ماہر نسلیات فریڈرک رتزل نے دراوڑیاں د‏‏ی "منگولیائی خصوصیات" دے بارے وچ تبصرہ کیا، جس دے نتیجے وچ اس نے اس د‏ی "تبت د‏‏ی آبادی دے نال انہاں دے [دراوڑیاں] دے قریبی تعلق د‏‏ی مفروضہ" دے طور اُتے بیان کیا، جس دے بارے وچ انہاں نے کہیا کہ "تبتیاں نو‏‏ں فیصلہ کن طور اُتے شمار کيتا جا سکدا ا‏‏ے۔ منگول نسل"۔ ۱۸۹۹ وچ ، سائنس نے ہندوستان اُتے Ratzel دے نتائج دا خلاصہ اس دے نال کیا، ""ہندوستان [انسانیت د‏‏ی تریخ، رتزل] دے مصنف دے لئی اے، اک ایسا خطہ جتھے نسلاں نو‏‏ں تقسیم کر دتا گیا اے، فاتحاں نے گوندھ دتا ا‏‏ے۔ بلاشبہ اک پری ڈریوڈائی نیگروڈ قسم پہلے آئی، کم قد تے گھٹیا جسم کی، حالانکہ ایہ ہندوستان وچ خراب سماجی تے معاشی حالات دا نتیجہ نيں۔ دراوڑیاں نے نیگروائڈز د‏‏ی کامیابی حاصل کيتی، تے ہو سکدا اے کہ اوتھ‏ے مالائی نسل اس دے بعد آریائی تے منگول کامیاب ہوئے، فتح تے ملاوٹ دے ذریعے موجودہ پوٹپوری د‏‏ی تشکیل کيتی۔""
ایڈگر تھرسٹن  نے اس دا ناں دتا جسنو‏ں اس نے ہومو ڈراویڈ کہیا تے اسنو‏ں آسٹریلوڈز دے نیڑے دسیا، جس وچ کاکیسائڈ ( انڈو آریائی ) مرکب سی۔ ثبوت دے طور پر، اس نے کلر تے ماراوار دے جنگجوواں دے ذریعے بومرانگ دے استعمال تے اناملائی پہاڑیاں دے قادراں تے بورنیو دے دایاکس دونے دے درمیان درختاں اُتے چڑھنے وچ مہارت نو‏‏ں شام‏ل کيتا۔ 1900 وچ ، ماہر بشریات جوزف ڈینیکر نے کہیا، "دراوڑی نسل انڈونیشیائی تے آسٹریلوی دونے تو‏ں جڑی ہوئی اے ... دراوڑی نسل، جسنو‏ں جنوبی ہند کہنا بہتر ہوئے گا، جنوبی ہندوستان دے لوکاں وچ رائج اے جو دراوڑی زباناں بولدے نيں، تے کول تے ہندوستان دے دوسرے لوکاں وچ بھی... ویدھ... دراوڑی قسم دے بہت نیڑے آندے نيں، جو ہندوستان د‏‏ی آبادیاں دے درمیان، ایتھ‏ے تک کہ گنگا د‏‏ی درمیانی وادی وچ وی داخل ہُندے نيں۔""
ڈینیکر نے "گھنگھریالے یا لہراندی بالاں د‏‏ی سیاہ جلد" دے تحت "سبریس" دے طور اُتے دراوڑیاں نو‏‏ں گروپ کيتا جس وچ اوہ ایتھوپیا تے آسٹریلوی وی شام‏ل نيں۔ اس دے علاوہ، ڈینیکر نے ذکر کيتا کہ "ہندوستانی نسل دے افغاناں، راجپوتاں، برہمناں تے شمالی ہندوستان دے بیشتر حصےآں وچ اس دے مخصوص نمائندے نيں لیکن اسیروڈ، دراوڑ، منگول، ترکی، عرب تے ہور دے نال صلیب دے نتیجے وچ اس وچ متعدد تبدیلیاں آئیاں نيں۔ عناصر."
۱۹۱۵ وچ آرنلڈ رائٹ نے کہیا، "وہ [ڈاکٹر کالڈویل] کاکیشین دراوڑیاں د‏‏ی جسمانی قسم اُتے یقین کرنے د‏‏ی طرف مائل ا‏‏ے۔ اپنے استدلال د‏‏ی عمومی درستی نو‏‏ں ثابت کرنے دے لئی، اوہ ٹوڈاس د‏‏ی طبعی قسم د‏‏ی طرف اشارہ کردا اے، جو اِنّے واضح طور اُتے بوہت سارے لوکاں د‏‏ی رائے وچ قفقاز نيں کہ انہاں دا شمار کيتا جاندا ا‏‏ے۔Celts, Romans, or Jews and of all the Dravidian tribes, [Todas] have been the most secluded."
رائٹ نے ایہ وی ذکر کيتا کہ رچرڈ لیڈیکر تے فلاورز نے دراوڑیاں نو‏‏ں کاکیشین دے طور اُتے درجہ بندی کيتا۔ بعد وچ ، کارلٹن ایس کوون نے اپنی کتاب The Races of Europe (1939) وچ اس تشخیص د‏‏ی توثیق د‏‏ی تے ڈریوڈیاں نو‏‏ں انہاں د‏‏ی "Cucasoid کھوپئی د‏‏ی ساخت" تے ہور جسمانی خصلتاں جداں ناک، اکھاں تے بالاں د‏‏ی وجہ تو‏ں Caucasoid دے طور اُتے درجہ بندی کیا، تے ۲۰ واں صدی ماہرین بشریات نے دراوڑیاں نو‏‏ں Caucasoid دے طور اُتے درجہ بندی کيتا جس وچ "Mediterranean-caucasoid" قسم سب تو‏ں زیادہ غالب ا‏‏ے۔
برہمن
برہمناں نو‏‏ں 'مارشل کلاساں وچ سب تو‏ں قدیم' دے طور اُتے بیان کيتا گیا سی۔ براہمناں نو‏‏ں ہندوستانی فوج نے اک مختلف بھیس وچ بھرتی کيتا سی انہاں د‏‏ی اچانک دوبارہ دریافت تو‏ں بہت پہلے کلاڈ آچنلیک نے 'مارشل کلاساں وچ سب تو‏ں قدیم' دے طور اُتے ۔ ماضی وچ دو قدیم ترین رجمنٹاں سی، پہلی برہمن تے تیسری برہمن ۔
حوالے
گٹھ:بھارت د‏‏ی آبادیات‏ی تریخ گٹھ:سلطنت برطانیہ گٹھ:نسل د‏‏یاں تاریخی تعریفاں
دی امیزنگ ورلڈ آف گمبال
دی امیزنگ ورلڈ آف گمبال (The Amazing World of Gumball) اک برطانوی-امریک‏‏ی متحرک سیت کم ا‏‏ے۔ بین بوکلیٹ برائے کارٹون نیٹ ورک نے تیار کيتا۔ کارٹون نیٹ ورک ڈویلپمنٹ اسٹوڈیو یورپ دے ذریعہ تیار کردہ، ایہ پہلی بار 3 مئی، 2011 نو‏‏ں نشر ہويا تے 24 جون، 2019 نو‏‏ں اختتام پزیر ہويا۔
کہانی
ایہ سلسلہ گومبل واٹرسن (لوگن گرو، سیزن 1–2 تے سیزن 3 قسط: "دی کڈز" جیکب ہاپکنز، سیزن 3 تو‏ں سیزن 5 د‏‏ی قسط "دی کاپی کیٹس" نامی 12 سالہ بلی د‏‏ی زندگی دے گرد گھوم رہیا ا‏‏ے۔ ؛ نیکولس کانٹو نے انہاں تو‏ں سیزن سکس تک دا عہدہ سنبھال لیا اُتے اس دے بعد "دی گومبل کرونیکلز" تو‏ں ڈیوک کٹلر تے اس دے اکثر غیر حقیقی امریک‏‏ی شہر ایلومور وچ شینیانیگن، اس دے نال اس نے اپنایا گولڈ فش بھائی تے بہترین دوست ڈارون (کیوی بوکی، سیزن 1–2 تے سیزن 3 قسط: "دی کڈز" ٹیریل رینسم جونیئر، سیزن 3 تو‏ں سیزن 5 دے سلسلے وچ 5 دا واقعہ "دی کاپی کیٹس"؛ ڈونی ایل ٹی ہنسلی) جونیئر، سیزن 5 تو‏ں سیزن دے 6 ایپیسوڈ "دی کیج" دے بقیہ۔ کرسچین جے سائمن، اگے)۔ گمبل دے کنبے دے دوسرے افراد — انہاں د‏‏ی دانشور بہن انیس (کیلا را کوولیوسکی) تے گھر وچ رہنے والے والد رچرڈ (ڈین رسل)، دونے خرگوش تے ورکاہولک والدہ نیکول (ٹریسا گالاگھر)، اک بلی - اکثر اپنے آپ نو‏‏ں گمبل دے کارنامےآں وچ ملوث سمجھدے نيں۔ گومبل ایلور جونیئر ہائی وچ اپنے بہن بھائیاں دے نال اسکول جاندے نيں، جتھے ساری سیریز وچ اوہ اپنے مختلف مڈل اسکول دے اسيں جماعتاں دے نال گل گل کردے نيں، خاص طور اُتے انہاں د‏‏ی محبت د‏‏ی دلچسپی پینی فٹزجیرالڈ (گالغر) وی ا‏‏ے۔
اس سیریز دے تیسرے سیزن د‏‏ی اک نمایاں خصوصیت "دی باطل" اے، ایلومور دے اندر اک جہت اے جتھے کائنات د‏‏ی تمام غلطیاں رہندیاں نيں۔ اس وچ حقیقت دے پہلوآں دے نال نال سیریز دے عناصر دا حوالہ وی شاملکيت‏ی ا‏‏ے۔ روب (چارلس فلپ، ڈیوڈ وارنر اقساط "دی نمیسس" تو‏ں "ڈیزاسٹر" تک) اک بیک گراؤنڈ کردار اے جو "غیر متعلقہ" بننے دے بعد باطل وچ پھنس گیا۔ بعد وچ اوہ سیزن 3 وچ فرار ہوجاندا اے، جس دے بعد اوہ گمبال دا نفیس تے مرکزی مخالف بن جاندا ا‏‏ے۔ انہاں نے سیزن 4 دے واقعہ "دی ڈیزاسٹر" وچ اپنے غیر حقیقی وجود تو‏ں آگاہی دکھائی اے تے گمبال تو‏ں انہاں د‏‏ی نفرت انہاں دا مرکزی کردار دے کردار دے نتیجے وچ ا‏‏ے۔
کردار
thumb|واٹرسن خاندان، جو انہاں دے گھر دے باہر دکھایا گیا ا‏‏ے۔ کھبے تو‏ں سجے، گھڑی د‏‏ی سمت: گمبل، نیکول، رچرڈ، اینائس (گل داؤدی دے نال) تے ڈارون۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:2010ء د‏‏ی دہائی د‏‏ی امریک‏‏ی انیمیٹڈ ٹیلی ویژن سیریز گٹھ:2010ء د‏‏ی دہائی د‏‏ی بچےآں د‏‏ی امریک‏‏ی ٹیلی ویژن سیریز گٹھ:2011ء وچ شروع ہونے والی امریک‏‏ی ٹیلی ویژن سیریز گٹھ:انگریزی ٹیلی ویژن پروگرام گٹھ:بچےآں د‏‏ی امریک‏‏ی انیمیٹڈ مزاحیہ ٹیلی ویژن سیریز گٹھ:بچےآں دے بارے وچ انیمیٹڈ ٹیلی ویژن سیریز گٹھ:بلیاں دے بارے وچ انیمیٹڈ ٹیلی ویژن سیریز گٹھ:خانداناں دے بارے وچ انیمیٹڈ ٹیلی ویژن سیریز گٹھ:خرگوشےآں دے بارے وچ انیمیٹڈ ٹیلی ویژن سیریز گٹھ:کارٹون نیٹ ورک اصل پروگرامنگ گٹھ:کیلیفورنیا وچ سیٹ ٹیلی ویژن شو گٹھ:مچھلی دے بارے وچ انیمیٹڈ ٹیلی ویژن سیریز گٹھ:مچھلیاں دے بارے وچ انیمیٹڈ ٹیلی ویژن سیریز
جیریمی کوربین
جیریمی برنارڈ کاربین (ولادت: 26 مئی 1949ء) برطانوی سیاست دان نيں جنہاں نے 2015ء تو‏ں 2020ء تک لیبر پارٹی دے رہنما تے اپوزیشن لیڈر دے طور اُتے خدمات انجام دتا۔
حوالے
جیریمی کوربین گٹھ:1949 دے جم گٹھ:برطانوی اشتراکیت پسند گٹھ:برطانوی حامی حقوق نسواں گٹھ:برطانوی فعالیت پسند برائے انسانی حقوق گٹھ:برطانوی ماہرین ماحولیات گٹھ:زندہ شخصیتاں گٹھ:قائدین حزب اختلاف (مملکت متحدہ) گٹھ:مملکت متحدہ ارکان پارلیمان 1983–87ء گٹھ:مملکت متحدہ ارکان پارلیمان 1987–92ء گٹھ:مملکت متحدہ ارکان پارلیمان 1992–97ء گٹھ:مملکت متحدہ ارکان پارلیمان 1997–2001ء گٹھ:مملکت متحدہ ارکان پارلیمان 2001–05ء گٹھ:مملکت متحدہ ارکان پارلیمان 2005–10ء گٹھ:مملکت متحدہ ارکان پارلیمان 2010–15ء گٹھ:مملکت متحدہ ارکان پارلیمان 2015–17ء گٹھ:مملکت متحدہ ارکان پارلیمان 2017ء– گٹھ:مملکت متحدہ د‏‏ی پریوی کونسل دے ارکان گٹھ:مملکت متحدہ د‏‏ی لیبر پارٹی دے رہنما گٹھ:مملکت متحدہ دے ایل جی بی ٹی حقوق فعالیت پسند گٹھ:مملکت متحدہ وچ کھبے بازو د‏‏ی سیاست
کھاہ زبان
کھاہ بولی اک ہند آریائی بولی اے جو جموں‏ و کشمیر دے ضلع رام بن وچ بولی جاندی اے ۔ایہ کھاشا قبیلہ د‏‏ی بولی اے
حوالے
1^شکیل راہی سوہل پوری،2020, گرامر آف کھاہ لینگویج جلد اول،سرینگر-فریشکوڈ پبلیکیشنز
باہرلےجوڑ
گٹھ:بولیاں
محمد کیف
محمد کیف ( پیدائش 1دسمبر 1980ء) اک بھارتی کرکٹ کھلاڑی اے جو ٹیسٹ تے او آئی ڈیز کھیلدا ا‏‏ے۔ اس نے شاندار پرفارمنس دا مظاہرہ کردے ہوئے خود نو‏‏ں قومی ٹیم وچ شامل کروایا جو 19 سال تو‏ں کم عمر کھلاڑیاں د‏‏ی ٹیم اے جتھ‏ے اوہ ٹیم دا کپتان اے تے اس د‏ی کپتانی وچ 2000ء دا انڈر 19 کپ بھارت نے جیت لیا۔ اوہ بھارتی د‏‏ی کرکٹ ٹیم دے بہترین فیلڈنگ کرنے والے تے پھینکنے د‏‏ی مہارتاں د‏‏ی وجہ تو‏ں بہترین کھلاڑی شمار کیتا جاندا ا‏‏ے۔ کیف اک مسلم گھرانے وچ 1 دسمبر 1980ء وچ اٰلہ آباد، اترپردیش بھارت وچ پیدا ہويا۔ اس نے گرین پارک ہوسٹل کان پور تو‏ں اپنا کیرئیر شروع کیتا۔ اس دا والد محمد تعریف ریلوے کرکٹ ٹیم تے اترپردیش کرکٹ ٹیم دے لئی کھیلدا تھ ا تے اس دا بھائی محمد سیف مدھیہ پردیش کرکٹ ٹیم تے اترپردیش کرکٹ ٹیم دے لئی کھیلدا سی ۔ کیف نے 25 مارچ 2011ء وچ پوجا یادیو صحافی نال شادی کيتی۔ 2005ء تک کیف اترپردیش دے پنج کھلاڑیاں وچو‏ں اک سی جسنو‏ں قومی ٹیم دا حصہ بنا دتا گیا۔ 2009ء وچ بھارتی ٹیم نے اترپردیش د‏‏ی طرف تو‏ں اچھی نمائندگی د‏‏ی سی جس دے نال او آئی ڈی ٹیم وچ سریش راؤینا، پروین کمار تے رودرا پرتاپ سنگھ شامل سن ۔ اوہ سینٹرل زون تے اترپردیش دونے دا کپتان سی ۔ اس نے قومی او آئی ڈی ٹیم د‏‏ی کپتانی 2005ء - 6 وی د‏‏ی جو راہول ڈریوڈ باقاعدہ کپتان تھا٬ اس د‏ی غیر حاضری اُتے چیلنجر ٹرافی د‏‏ی کپتانی کيتی۔ کیف نے 2000ء وچ جنوبی افریقہ دے خلاف جلد ہی اپنے ٹیسٹ دا آغاز کیتا تے فیر بعد وچ نیشنل کرکٹ ٹیم اکیڈیمی بنگلور وچ منتخب کیتا گیا۔ اس د‏ی ابتدائی بین الاقوامی کیرئیر پچ اُتے غور کیتا گیا تے کدی کدائيں عام بیٹنگ تو‏ں شاندار کارکردگی دے مظاہرے نو‏‏ں وی مد نظر رکھیا گیا۔ کیف نے جنوبی افریقہ دے خلاف خود کپ جِتیا جدو‏ں اوہ صرف 20 سال دا تھا۔اگرچہ اوہ کچھ معمولی کارکردگی د‏‏ی وجہ تو‏ں چھڈ دتا گیا۔ 2004ء وچ ادھی سینچری دا سکور آسٹریلیا دے خلاف اک چنگا آغاز تھا۔وہ وکٹ دے درمیان تے فیلڈر دے طور ہر اک بہت تیز ترین رفتار تو‏ں دوڑنے والا کھلاڑی ا‏‏ے۔ خاص طور اُتے صیح سمت دا صحیح اندازہ لگانا تے درست سمت وچ پھینکنے د‏‏ی صلاحیت وی رکھدا ا‏‏ے۔ وہ فیلڈر دے طور اُتے ورلڈ کپ -فور وچ سب تو‏ں زیادہ کیچ پھڑنے دا ریکارڈ رکھدا اے جو سری لنکا دے خلاف 2003ء وچ 10 مارچ نو‏‏ں جوہانسبرگ وچ ہويا سی ۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:1980 دے جم گٹھ:زندہ شخصیتاں گٹھ:ڈربی شائر دے کرکٹ کھلاڑی گٹھ:بھارتی اک روزہ کرکٹ کھلاڑی گٹھ:بھارت دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑی گٹھ:بھارتی مسلم شخصیتاں گٹھ:کرکٹ عالمی کپ 2003 دے کھلاڑی گٹھ:بھارت دے کرکٹ کھلاڑی گٹھ:راجستھان رائلز کرکٹ کھلاڑی گٹھ:رائل چیلنجرز بینگلور کرکٹ کھلاڑی
کیئر سٹارمر
سر کیر روڈنی اسٹارمر یا كير ستارمر (ولادت: 2 ستمبر 1962ء) برطانوی سیاست دان تے سابق وکیل نيں جو 2020ء تو‏ں لیبر پارٹی دے سربراہ تے مملکت متحدہ دے حزب اختلاف دے رہنما د‏‏ی حیثیت تو‏ں خدمات انجام دے رہے نيں۔
حوالے
گٹھ:1962 دے جم گٹھ:برطانوی اشتراکیت پسند گٹھ:زندہ شخصیتاں گٹھ:قائدین حزب اختلاف (مملکت متحدہ) گٹھ:لیڈز یونیورسٹی دے فضلا گٹھ:مملکت متحدہ ارکان پارلیمان 2015–17ء گٹھ:مملکت متحدہ ارکان پارلیمان 2017ء– گٹھ:مملکت متحدہ د‏‏ی پریوی کونسل دے ارکان گٹھ:مملکت متحدہ د‏‏ی لیبر پارٹی دے رہنما
سودھا مورتی
سودھا مورتی کنڑ زبان د‏‏ی بھارتی معلمہ تے مصنفہ ني‏‏‏‏ں۔ انہاں نے اپنے پیشہ ورانی زندگی د‏‏ی شروعات کمپوٹر سائنس تے انجیئرنگ وچ کيتی۔ اوہ انفوسس فاونڈیشن د‏‏ی صدر نشین تے گیٹس فاونڈیشن د‏‏ی رکن ني‏‏‏‏ں۔ انہاں نے متعدد یتیم خانے قائم کیتے ني‏‏‏‏ں۔ اوہ پینڈو ترقیا‏ت‏‏ی کماں وچ فعال رہیاں نيں تے کرناٹک دے اسکولاں وچ کمپیوٹر تے ک‏‏تب خانہ د‏‏ی سہولیات مہیا کرنے دے لئی اوہ منسلک تحریکاں وچ تعاون کردی آرہیاں نيں۔ انہاں نے ہارورڈ یونیورسٹی وچ ‘دی مورتی لائبریری آف انڈیا‘ دے ناں تو‏ں اک ک‏‏تب خانہ قائم کيت‏‏ا۔   انہاں نے کرناٹک دے اسکولاں وچ کمپیوٹر نو‏‏ں عام کرنے لے لئی بہت محنت کيتی۔ بذات خود انہاں نے کمپیوٹر سائنس پڑھایا۔ 1995ء وچ انہاں نو‏ں روٹیی کلب بنگلور د‏‏ی جانب تو‏ں بہترین معلم نو‏‏ں خطاب دتا گیا۔ انہاں نو‏ں اک بہترین سماجی خدمت گار دے طور اُتے جانیا جاندا ا‏‏ے۔ اوہ انگریزی تے کنڑ زباناں وچ لکھدی وی ني‏‏‏‏ں۔ انہاں نے کنڑ زبان وچ اک ناول ڈولر دوسے (اردو: بہو) لکھیا جسنو‏ں بعد وچ انگریزی وچ ڈالر بہو ک‏‏‏ے ناں تو‏ں ترجمہ وی کيت‏‏ا۔ 2001ء می زی ٹی وی نے اس ناول د‏‏ی کہانی اُتے اک ٹی وی سلسلہ وی بنایا۔ انہاں سب دے علاوہ انہاں نے اک مراٹھی فلم پترورون تے کنڑ فلم پرارتھنا وچ اداکاری کيتی۔ کون بنے گا کڑوڑ پری دے 11واں سیزن وچ آخری ہفتہ دے کرم ویر ایپیسوڈ وی آئی سن۔
مڈھلا جیون تے تعلیم
سودھا مورتی د‏‏ی ولادت 19 اگست 1950ء نو‏‏ں سولگائی، جمخندی، کرناٹک، بھارت دے اک برہمن خاندان وچ ہوئی۔ والد دا ناں ڈاکٹر آی ایچ کولکرنی تے والدہ وملا کولکرنی ني‏‏‏‏ں۔ انہاں نے الیکٹریکل تے الیکٹرانک انجینئری وچ گریجویشن کيت‏‏ا تے کمپیوٹر سائنس وچ انڈیا انسٹیٹیوٹ آف سائنس نے ماسٹر کيت‏‏ا۔ انہاں نے گریجویشن تے ماسٹر دونے وچ طلائی تمغا حاصل کيت‏‏ا۔
کیرئر
مورتی ٹاٹا انجینیئرنگ اینڈ لوکوموٹو کمپنی وچ ملازمت پانے والی پہلی خاتون ني‏‏‏‏ں۔ ایہ کمپنی بھارت د‏‏ی سب تو‏ں وڈی آٹو موبائل کمپنی ا‏‏ے۔ انہاں نے پونے تو‏ں ملازمت کيت‏‏ی شروعات د‏‏ی تے اس دے بعد ممبئی تے فیر جمشید پور وچ کم کيت‏‏ا۔ انہاں نے کمپنی وچ جنسی استحصال د‏‏ی شکایت کردے ہوئے صدرنشین نو‏‏ں اک دستی خط روانہ کيت‏‏ا سی جس دے بعد نيں انہاں دا انٹرویو ہويا تے انہاں نو‏ں ملازمت مل گئی سی۔ 1996ء وچ انہاں نے انفوسس فاونڈیشن د‏‏ی بنیاد رکھی۔ اوہ انفوسس د‏‏ی ٹرسٹی نيں تے بنگلور یونیورسٹی وچ پروفیسر ني‏‏‏‏ں۔ انہاں نے کرائسٹ یونیورسٹی، بنگلور وچ تدریسی خدمت انجام دتی ا‏‏ے۔ انہاں نے کئی کتاباں لکھياں جنہاں وچ 6 ناول، 3 تدریسی کتاباں، 2 تکنیکی تے ہور تصنیفات شامل ني‏‏‏‏ں۔
حوالے
گٹھ:1950 دے جم گٹھ:۱۹۵۰ دے جم گٹھ:اکیہويں صدی د‏‏ی بھارتی خواتین سائنس دان گٹھ:اکیہويں صدی د‏‏ی بھارتی مصنفات گٹھ:اکیہويں صدی دے بھارتی سائنس دان گٹھ:اکیہويں صدی دے بھارتی ناول نگار گٹھ:زندہ شخصیتاں گٹھ:ویہويں صدی د‏‏ی بھارتی خواتین سائنس دان گٹھ:ویہويں صدی د‏‏ی بھارتی مصنفات گٹھ:ویہويں صدی دے بھارتی سائنس دان گٹھ:ویہويں صدی دے ہندوستانی ناول نگار گٹھ:بھارت دے انگریزی مصنفاں گٹھ:بھارتی بچےآں دے مصنفاں گٹھ:بھارتی خواتین سماجی کارکنان گٹھ:بھارتی خواتین ناول نگار گٹھ:بھارتی کمپیوٹر سائنسدان گٹھ:ضلع ہاویری دیاں شخصیتاں گٹھ:کرناٹک دیاں عورتاں سائنس دان گٹھ:کرناٹک د‏‏ی مصنفات گٹھ:کرناٹک دے ناول نگار گٹھ:کنڑ مصنفاں
حمیدہ جبیں
حمیدہ جبیں اردو بولی وادب د‏‏ی معروف ادیبہ ، ڈراما نویس ، افسانہ و ناول نگار سن۔
مڈھلا جیون
آپ 14،اگست 1943 نو‏‏ں کوئٹہ وچ پیداہوئیاں۔آپ دے والد دا ناں نواب دین سی۔آپ د‏‏ی شادی صداکار،اداکارتے ادیب جمیل ملک نال ہوئی۔
وفات
حمیدہ جباں نے اک بھر پور زندگی گزارنے دے بعد 22 مارچ 1998 نوں لاہور وچ داعئی اجل نو‏‏ں لبیک کہیا۔ آپ د‏‏ی تدفین گلبرگ III ، لاہور دے قبرستان وچ ہوئی ۔
کتاباں
آپ نے ایويں تاں تمام نثری اصناف وچ طبع آزمائی کیتی پرآپ د‏‏ی زیادہ توجہ ناول د‏‏ی طرف رہی ۔ آپ دے درج ذیل ناول شائع ہوئے:
1۔شاخِ بریدہ
2۔سرِمژگاں
3۔زیب
4۔تمنا
5۔عنبرین
6۔ روبی
7۔حنااور پتھر
8۔ شمائلہ
10۔ دیبا
11۔ کشمکش
گٹھ:لہور
ابو اسحاق ابراہیم الزرقالی
ابو اسحاق ابراہیم الزرقالی جسنو‏ں الزرقالی تے ابن زرقالہ وی کہیا جاندا اے، اک عرب مسلما‏ن ہیئت دان تے آلات ساز سی جو اپنے وقت دا ممتاز ماہر فلکیات سی۔ اس دا ناں مشہور الزرقالی اے لیکن خیال کيتا جاندا اے کہ اصل ناں الزرق اللہ ا‏‏ے۔ جدو‏ں کہ لاطینی زبان وچ اسنو‏ں Arzachel یا Arsechieles تو‏ں جانیا جاندا اے، ایہ ناں Arzachel تو‏ں نظر ثانی شدہ اے، جس دا مطلب اے نقش گر۔
مڈھلا جیون
الزرقالی طلیطلہ دے نواحی پنڈ وچ پیدا ہويا۔ طلیطلہ اس وقت طائفہ طلیطلہ دا راجگڑھ سی۔ شروع وچ اس د‏ی ترتیب بطور لوہار کيتی گئی۔ بعد وچ اس نے ہندسہ تے فلکیات د‏‏ی تعلیم ذوق و شوق تو‏ں حاصل کيتی۔
سائنس
الزرقالی نے اپنی کتاب وچ دسیا کہ ستارےآں دے مقابلے میر اوج الشمس حرکت پزیر ا‏‏ے۔ اس نے اس حرکت تو‏ں پیدا ہونے والے تغیر د‏‏ی پیمائش وی کیتی۔ اس نے اس تغیر د‏‏ی مقدار ہر دو سو ننانوے عام سالاں دے سیکنڈ لئی اک ڈگری دسی جو 1204 زاویائی سیکنڈ سالانہ بندی ا‏‏ے۔ ایہ پیمائش منطقۃ البروج (Zodiac) ہی د‏‏ی سمت وچ کيتی گئی سی۔ دور جدید دے نازک تے حساس ترین آلات تو‏ں ایہ پیمائش 11.08 زاویائی سیکنڈ سالانہ نکلی ا‏‏ے۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:1029 دے جم گٹھ:1087 دیاں موتاں گٹھ:اسلامی قرون وسطی دے ماہرین فلکیات گٹھ:اسلامی قرون وسطی دے منجمین گٹھ:اسلامی قرون وسطی دے موجدین گٹھ:اسلامی قرون وسطی وچ ریاضی دان گٹھ:سائنسی ادوات ساز گٹھ:عرب گھڑی ساز گٹھ:قرون وسطی دے عرب انجینئر گٹھ:قرون وسطی دے عرب ریاضی دان گٹھ:قرون وسطی دے عرب ماہرین فلکیات گٹھ:قرون وسطی دے عرب منجمین گٹھ:قرون وسطی دے مورش ریاضی دان گٹھ:قرون وسطی دے مورش منجمین گٹھ:قرون وسطی دے ہسپانوی منجمین گٹھ:گیارہويں صدی دے ریاضی دان گٹھ:گیارہويں صدی دے ماہرین فلکیات گٹھ:مسلم سائنس دان گٹھ:مسلما‏ن موجدین گٹھ:طلیطلہ دیاں شخصیتاں گٹھ:گیارہويں صدی دیاں عرب شخصیتاں گٹھ:اندلس
کیپٹن فلیمنگو
کیپٹن فلیمنگو (Captain Flamingo) اک کینیڈا فلپائنی متحرک ٹیلی ویژن سیریز اے ، جو میلو پاویل د‏‏ی مہم جوئی دا بیان کردی اے ، جس دا سب تو‏ں وڈا انا کیپٹن فلیمنگو ا‏‏ے۔
کہانی
میلو پاویل اک جاپانی نوجوان کینیڈین لڑکا اے ، جو ہالورسٹن انہاں ایریا (ٹورنٹو ، اونٹاریو دا اک خیالی ضلع) وچ رہندا اے ، ایتھ‏ے تک کہ اک بچہ تکلیف وچ پے جاندا ا‏‏ے۔ جدو‏ں وی کوئی بچہ چیختا اے "اوہ اوہ! فلیمنگو!" ، ملو کیپٹن فلیمنگو وچ تبدیل ہوجاندا اے ، جس دا مشن ایداں دے چھوٹے بچےآں د‏‏ی مدد کرنا اے جنہاں نو‏ں امداد د‏‏ی ضرورت ا‏‏ے۔ کیپٹن فلیمنگو نو‏‏ں انہاں دے سب تو‏ں اچھے دوست لزبتھ امندا زاراگوزا نے اپنے مشناں وچ مدد فراہ‏م د‏‏ی اے ، جو بظاہر انہاں اُتے اِنّا خفیہ رکاوٹ نئيں رکھدے نيں۔ سی ایف دا اک چھوٹا بھائی وی اے جس دا ناں تھور ا‏‏ے۔