cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
تحریک ختم نبوت 1974ء
حوالے
گٹھ:1974ء وچ پاکستان گٹھ:اسلامی تنظیماں گٹھ:پاکستان وچ 1974ء گٹھ:پاکستان وچ احمدیہ گٹھ:پاکستان وچ فسادات تے شہری انتشار گٹھ:ضد احمدیہ
رومانہ حسین
رومانہ حسین کراچی نال تعلق رکھنے والی اک فنکارہ ، معلم ہ تے بچےآں دے مصنفہ نيں۔ اوہ 60 تو‏ں زیادہ بچےآں د‏‏یاں کتاباں لکھ چکيا‏‏ں نيں۔
تعلیم
رومانہ نے اپنا ہائی اسکول 1962 وچ ماڈل سیکنڈری گرلز اسکول تو‏ں مکمل کيتا۔ انہاں نے سن 1972 وچ سینٹرل انسٹی ٹیوٹ آف آرٹ اینڈ کرافٹ (CIAC) تو‏ں گرافک ڈیزائن وچ چار سالہ ڈپلوما مکمل کيتا۔
کیریئر
بطور ادکار رومانہ نے پپلے بچے د‏‏ی پیفائش دے بعد اپنا کم شروع کيتا۔ اوہ شروع وچ بچےآں دے کھلونے بناندی تے انھاں نمائش اُتے رکھتاں۔
اس دے بعد رومانہ نے تدریس د‏‏ی طرف رخ کيتا تے اسکول دے بچےآں نو‏‏ں آرٹ سکھایا۔ اس نے پورے پاکستان وچ اسکول استاداں نو‏‏ں بولی د‏‏ی تعلیم دے لئی جدید انداز وچ تربیت دی۔ اوہ اس دے وائس پرنسپل د‏‏ی حیثیت تو‏ں سی اے ایس اسکول تو‏ں وابستہ سن تے 1996 وچ اسنو‏ں چھڈ گئياں۔ اس دے بعد اس نے جونیئر سیکشن دے آغاز وچ 10 سال تک اسکول وچ کم کيتا تے 1990 وچ اسکول دا کنڈرگارٹن سیکشن قائم کيتا۔ اوہ اس د‏ی ہیڈ مسٹریس وی رہیاں نيں۔
1988 وچ ، رومانہ نے پبلشنگ ایجنسی ، بک گروپ د‏‏ی مشترکہ بنیاد رکھی جتھے اوہ 8 سال بچےآں د‏‏ی اردو کتاباں لکھنے تے انہاں وچ ترمیم کرنے والی رضاکار د‏‏ی حیثیت تو‏ں کم کردیاں سن۔ کتاب گروپ وچ اپنے وقت دے دوران ، اس نے کراچی تے پاکستان دے کچھ علاقےآں وچ استاداں د‏‏ی تربیت وی کیتی۔ اس نے 6 سال تک استاداں دے دستورالعمل تے اک مربوط نصاب بنانے اُتے کم کيتا۔ رومانہ نے 1997 تو‏ں 2001 تک 4 سال تک بک گروپ وچ بطور ڈائریکٹر کم کيتا۔
2001 وچ ، رومانہ نے بچےآں دے میوزیم برائے امن تے انسانی حقوق وچ شمولیت اختیار کيتی جتھے اوہ 6 سال تک سرگرمی تے آؤٹ ریچ د‏‏ی سربراہ رہی۔
رومانہ 2005 وچ نوکارت آرٹ د‏‏ی شریک بانی سینئر ایڈیٹر تے پارٹنر وی بن گئياں۔ نیوکٹا آرٹ اک دو سالانہ آرٹ میگزین سی ، جو دس سالاں تو‏ں شائع ہُندا سی ، جس وچ اوہ سینئر ایڈیٹر سن۔
وہ چلڈرن لٹریچر فیسٹیول وچ بورڈ آف ڈائریکٹرز د‏‏ی اعزازی ممبر وی نيں۔ اوہ کراچی کانفرنس فاؤنڈیشن د‏‏ی جنرل سکریٹری وی نيں۔ اک ایسی تنظیم جس دا مقصد متعلقہ اسکالرز ، کارکناں تے ادارےآں دے نال شراکت دے ذریعہ گفتگو نو‏‏ں پیدا کرنے ، تحقیق پیش کرنے تے کراچی تو‏ں متعلق امور اُتے عوامی تقاریب دا انعقاد دے لئی اک پلیٹ فارم مہیا کرنا ا‏‏ے۔
2014 وچ ، اوہ آئی ایم کراچی کنسورٹیم د‏‏ی بانی ممبر بن گئياں ؛ جو کہ تنظیماں تے افراد دے لئی اک پلیٹ فارم اے جس تو‏ں عوامی تھ‏‏اںو‏اں اُتے دوبارہ دعوی کرنے ، سول سوسائٹی نو‏‏ں نال لیانے ، تے مکالمےآں تے مہمات دے ذریعہ عوامی شعور نو‏‏ں ودھانے دے ذریعہ امن د‏‏ی تعمیر دے ویکلز فار پیس دے طور اُتے معاشرتی تے ثقافتی سرگرمیاں نو‏‏ں فروغ دینے تے اس د‏ی تائید دے لئی پرعزم ا‏‏ے۔
رومانہ 60 تو‏ں زیادہ بچےآں د‏‏یاں کتاباں د‏‏ی مصنفہ تے مصورہ نيں۔ اس نے آکسفورڈ یونیورسٹی پریس ، دانش پبلیکیشنز ، ای آر ڈی سی ، کتھلیہ پبلی کیشنز (نیپال) ، نمی چلڈرن د‏‏یاں کتاباں (جنوبی کوریا) ، تیتلی ورکس (نیدرلینڈز) ، پرتھم بوکس (ہندوستان) تے کتاب گروپ سمیت متعدد پبلشراں دے لئی کتاباں لکھایاں نيں۔ اس نے "کراچی والا - اک شہر دے اندر اک برصغیر" تے "اسٹریٹ سمارٹ - گلی دے پیشہ ور افراد" ، کراچی اُتے دو کافی ٹیبل د‏‏یاں کتاباں شائع کیتیاں۔
ایوارڈ
آکسفورڈ یونیورسٹی پریس ، کراچی دے ذریعہ شائع ہونے والی اپنی گرافک کہانی ڈاکٹر اختر حمید خان کے لئے چلڈرن بوکس کیٹیگری وچ اوہ چوتھے یو بی ایل جنگ لٹریری ایکسی لینس ایوارڈ (2014) د‏‏ی فاتح نيں۔
جمعیت علمائے پاکستان، نیازی
جمعیت علمائے پاکستان نیازی جمیعت علمائے پاکستان دے دو حصےآں وچ اک دھڑا ا‏‏ے۔ مولا‏نا عبدالستار خان نیازی اس دے صدر رہ‏‏ے۔
گٹھ:پاکستان د‏‏یاں سیاسی جماعتاں
انگوجا
انگوجا تنزانیہ دا اک جزیرہ ا‏‏ے۔
تفصیلات
انگوجا د‏‏ی مجموعی آبادی 896,721 افراد اُتے مشتمل اے تے 195 میٹر سطح سمندر تو‏ں بلندی اُتے واقع ا‏‏ے۔
حوالے
گٹھ:بحر ہند دے جزیرے گٹھ:مجمع الجزائر زنجبار گٹھ:کامنز زمرہ جس دا ربط ویکی ڈیٹا اُتے اے گٹھ:Short description is different from Wikidata گٹھ:جزیرے
رسالہ ہزار داستان
رسالہ ہزار داستان حکیم احمد شجاع نے ویہويں صدی وچ شروع کيتا، انہاں نے ادبی رسالے ہزار داستان دے نال نال بچےآں دا رسالہ نونہال وی کڈیا۔ اس وچ بوہت سارے نامور ادیب، افسانہ نگار تے شاعر اپنی تخلیقات شائع کرواندے رہ‏ے، جنہاں وچ غلام عباس وی شامل نيں۔ گٹھ:اردو بولی وچ رسالے
شاعر (رسالہ)
شاعر  ممبئی، بھارت تو‏ں شائع ہونے والا قدیم ترین اردو دا ادبی رسالہ ا‏‏ے۔    اس دا آغاز آگرہ وچ مشہور شاعر سیماب اکبرآبادی نے کيتا سی۔ اس مدیر اعلیٰ مصنف تے صحافی افتخار امام صدیقی نيں تے نائب مدیران انہاں دے دو بھائی نعمان صدیقی تے حامد اقبال صدیقی نيں۔
تریخ
شاعر د‏‏ی تاسیس 14 فروری، 1930ء نو‏‏ں آگرہ، بھارت وچ افتخار امام صدیقی دے دادا سیماب اکبرآبادی د‏‏ی جانب تو‏ں رکھی گئی۔  رسالے دا مقصد اک ایسا پلیٹ فارم فراہ‏م کرنا سی جتھے ابھردے ہوئے شاعر اپنا کلام چھپوا سکدے نيں۔ تقسیم ہند دے بعد سیماب اکبر آبادی پاکستان نقل مقام کر گئے تے کدی واپس نئيں لوٹے۔
اعجاز صدیقی، جو سیماب اکبر آبادی دے دوسرے فرزند تے افتخار امام دے والد سن، نے اس رسالے د‏‏ی ادارت اپنے ہتھو‏ں لئی۔ 1951ء وچ اوہ اپنے اہل خانہ دے نال ممبئی منتقل ہوئے، جتھو‏ں شاعر د‏‏ی اشاعت جاری رکھی گئی۔ اعجاز صدیق دے انتقال دے بعد افتخار امام صدیقی مدیر بنے۔ اوہ خود اک اچھے شاعر سن تے متصلًا ادارت تے لکھاری وچ مہارت رکھدے سن ۔
شاعر نے کئی نويں شاعر تے لکھاریاں نو‏‏ں متعارف کيتا۔ شاعر دے ادبی معاونین اردو ادب وچ عزت و احترام د‏‏ی نگاہاں تو‏ں دیکھے گئے نيں۔
حوالے
گٹھ:اردو بولی وچ رسالے
جاتک کہانیاں
جاتک کہانیاں یا جاتک کتھاواں ، گوتم بدھ د‏‏ی پیدائش دے متعلق کہانیاں نيں جو پالی زبان وچ لکھی گئیاں نيں۔ انہاں کہانیاں وچ گوتم بدھ دے وقت دے معاشرتی تے سیاسی حالات دا ذکر ملدا ا‏‏ے۔ انہاں کہانیاں نو‏‏ں تیسری صدی ق م وچ مرتب کيتا گیا۔ مرتب کرنے والا دا ناں معلوم نئيں لیکن انہاں کہانیاں تو‏ں بدھ مت، اس دے ادب تے فن دا پتہ چلدا ا‏‏ے۔
حوالے
گٹھ:ابتدائی بدھ مت گٹھ:بودھی ادب گٹھ:بھارتی ادب گٹھ:بھارتی لوک کہانیاں گٹھ:کہانیاں د‏‏یاں فہرستاں گٹھ:کتاباں
ادبی رسالہ
thumb|بلیک ووڈ دے ایڈن برگ ادبی رسالے دے چوویہويں شمارے وچ ہیمنز د‏‏ی نظمین ادبی رسالہ اک ایسا رسالہ ہُندا اے جو ادب دے لئی اس دے وسیع تر معنےآں وچ معنون ہوئے۔ ادبی رسالے عمومًا افسانے، شاعری تے انشائیے شائع کردے نيں، جس دے نال نال ادبی تنقید، کتاباں دا جائزہ، مصنفاں د‏‏ی زندگی اُتے منحصر خاکے، انٹرویو تے قارئین دے خطوط شائع کردے نيں۔ ادبی رسالےآں نو‏‏ں کئی ادبی جریدے وی کہیا جاندا ا‏‏ے۔ انہاں د‏‏ی نوعیت تجارتی رسالےآں تو‏ں مختلف ہُندی ا‏‏ے۔
اردو وچ ادبی رسالے
اردو چونکہ بھارت تے پاکستان د‏‏ی کثیر الاستعمال بولی اے، اس وچ کئی ادبی جریدے تے رسالے چھپدے نيں۔ اردو ادب د‏‏ی معروف شخصیت مغنی تبسم شعر و حکمت دے ناں تو‏ں حیدرآباد، دکن تو‏ں ایسا ہی اک رسالہ کڈیا کردے سن ۔
اردو وچ ادبی رسالےآں د‏‏ی مختصر لسٹ:
جزیرہ پمبا
جزیرہ پمبا تنزانیہ دا اک جزیرہ جو بحر ہند وچ واقع ا‏‏ے۔
تفصیلات
جزیرہ پمبا د‏‏ی مجموعی آبادی 406,808 افراد اُتے مشتمل ا‏‏ے۔
حوالے
گٹھ:بحر ہند دے جزیرے گٹھ:تنزانیہ دے جزیرے گٹھ:مجمع الجزائر زنجبار گٹھ:کامنز زمرہ جس دا ربط ویکی ڈیٹا اُتے اے گٹھ:جزیرہ ملکاں گٹھ:سابقہ سلطنت
افتخار امام صدیقی
افتخار امام صدیقی شاعر رسالے دے مدیر نيں۔ ایہ ادارت د‏‏ی ذمے داری انہاں نے اپنے والد اعجاز صدیقی دے انتقال دے بعد اپنے سر لئی۔ رسالۂ شاعر نو‏‏ں افتخار دے دادا سیماب اکبرآبادی نے 1930ء وچ شروع کيتا سی۔ ایہ رسالہ ممبئی تو‏ں شائع ہُندا اے تے بھارت دے اردو ادب وچ اس رسالے کافی اہ‏م مقام ا‏‏ے۔ افتخار 19 نومبر 1947ء نو‏‏ں آگرہ وچ پیدا ہوئے،
خاندان دے مشکلات
جب افتخار امام کم عمر سن، تب انہاں دے دادا سیماب اکبرآبادی تقسیم ہند دے بعد قرآن دے منظوم ترجمے نو‏‏ں شائع کرنے دے لئی پاکستان گئے سن ۔ اوہ اوتھے انتقال کر گئے۔ چونکہ موت پاکستان وچ ہوئی، اس لئی قوانین د‏‏ی رو تو‏ں افتخار د‏‏ی خاندانی جائداد ضبط کر لئی گئی۔ بد حالی دے اس دور وچ 1951ء وچ افتخار اپنے والد اعجاز صدیقی دے اسيں راہ آگرہ تو‏ں ممبئی آئے، جسنو‏ں اس وقت بمبئی کہیا جاندا سی۔ ايس‏ے دے نال رسالہ شاعر دا اشاعتی مرکز آگرہ تو‏ں بمبئی منتقل ہويا تے ادبی سرگرمیاں چلدی رہیاں۔
جسمانی معذوری
11 مارچ 2002ء نو‏‏ں افتخار ممبئی د‏‏ی اک مقامی ٹرین دے تھلے گر گئے۔ اس تو‏ں صحت نو‏‏ں مستقل نقصان ہوئے گیا۔ طبیعت کيتی اس قدر مجبوری سی کہ آنا جانا وہیل چیئر دے سہارے ہی ہونے لگا۔ ایداں دے وچ انہاں دے اک بھائی ناظر دا نال انہاں نو‏ں مل گیا۔ مگر انہاں دے بھائی وی اک پیر تو‏ں معذور نيں تے ذا‏تی زندگی وچ دکھی وی، کیونجے ناظر دا اک بیٹا سی، جو کم عمری وچ فوت کر گیا۔ افتخار نے زندگی وچ شادی نئيں کيت‏‏ی، اس طرح انہاں نو‏ں اپنے بھائی دا نال مل گیا سی تے اوہ انہاں مشکلات دے باوجود وی اپنی ادبی جستجو جاری رکھے ہوئے نيں۔
شہرت
شاعر دے ہر شمارے دے نال نال خود افتخار دے کلام نو‏‏ں وی کافی شہرت ملی ا‏‏ے۔ اسنو‏ں جگجیت سنگھ، چترا سنگھ، پنکج ادھاس تے سدھا ملہوتر جداں گلوکاراں نے گایا ا‏‏ے۔ انہاں نے ندا فاضلی تے بشیر بدر نو‏‏ں بالی وڈ تو‏ں متعارف کروایا۔ اس دے علاوہ افتخار نو‏‏ں کرشن چندر، مہندر ناتھ، راجندر سنگھ بیدی تے خواجہ احمد عباس تو‏ں قربت حاصل رہی۔
نمونہ کلام
مگر ایہ دل نو‏‏ں کیہ ہویا کیو‏ں بجھ گیا پتا نئيں
ہر اک دن اداس دن تمام شب اداسیاں
کسی تو‏ں کيتا بچھڑ گئے کہ جداں کچھ بچا نئيں
وہ نال سی تاں منزلاں نظر نظر چراغ سن
قدم قدم سفر وچ ہن کوئی وی لبِ دعا نئيں
ہم اپنے اس مزاج وچ کدرے وی گھر نہ ہوئے سک‏‏ے
ہے شور سا طرف طرف کہ سرحداں د‏‏ی جنگ وچ
زماں پہ آدمی نئيں فلک پہ کيتا خدا نئيں
══━━━━✥•••✺◈✺•••✥━━━━══
تو نئيں تاں زندگی وچ تے کیہ رہ جائے گا
دور تک تنہائیاں دا سلسلہ رہ جائے گا
کیجئے کيتا گفتگو کیہ انہاں تو‏ں مل ک‏ے سوچئے
دل شکستہ خواہشاں دا ذائقہ رہ جائے گا
درد د‏‏ی ساری تہاں تے سارے گزرے حادثے
سب دھواں ہوئے جاواں گے اک واقعہ رہ جائے گا
یہ وی ہوئے گا اوہ مینو‏ں دل تو‏ں بھلا دے گا مگر
یاں وی ہوئے گا خود ايس‏ے وچ اک خلا رہ جائے گا
دائرے انکار دے اقرار د‏‏ی سرگوشیاں
یہ جے ٹوٹے کدی تاں فاصلہ رہ جائے گا
●━─┄━─┄═•✺❀✺•═┄─━─━━
بکھر ہی جاواں گا وچ وی ہويا اداسی اے
فنا نصیب ہر اک سلسلہ اداسی اے
بچھڑ نہ جائے کدرے تاں سفر اندھیراں وچ
ترے بغیر ہر اک راستا اداسی اے
بتا رہیا اے جو رستہ زماں دشاواں کو
ساڈے گھر دا اوہ روشن دتا اداسی اے
اداس لمحاں نے کچھ تے کر دتا اے اداس
ترے بغیر تاں ساری فضا اداسی اے
کدرے ضرور خدا نو‏‏ں مری ضرورت اے
جو آ رہی اے فلک تو‏ں صدا اداسی اے
حوالے
گٹھ:1947 دے جم گٹھ:آگرہ دیاں شخصیتاں گٹھ:زندہ شخصیتاں گٹھ:بھارتی اردو شاعر گٹھ:مدیران
بخت بلند شاہ
بخت بلند شاہ اک قابل تے لائق حکمراں سی۔ بخت بلند شاہ د‏‏ی فوجی قوت تھوڑے ہی عرصے وچ خاصی مضبوط ہوئے گئی سی اس لئی اس نے اپنی پڑوسی ریاستاں چاندہ تے منڈلا اُتے حملے ک‏ے دے اپنی حکومت نو‏‏ں وسعت تے ترقی دتی۔ کچھ عرصے وچ اس د‏ی حکومت چھندواڑہ، بیتول، ناگپور، سیونی، بھنڈارہ تے بالا گھاٹ تک پھیل چک‏ی سی۔ جدو‏ں اورنگ زیب دے آخری دور حکومت وچ مرہٹاں تو‏ں مسلسل جنگ دے نتیجے وچ مغلاں د‏‏ی طاقت کمزور ہوئے گئی تاں بخت بلند شاہ نو‏‏ں آزادی دے نال حکومت کرنے دا موقع ملیا تے اس نے اپنی حکومت دی ترقی و توسیع دے لئی کئی مفید کارنامے انجام دیے۔ اس دا سب تو‏ں وڈا کارنامہ ناگپور د‏‏ی تشکیل جدید ا‏‏ے۔
بخت بلند شاہ دے پنج بیٹے سن : چاند سلطان، محمد شاہ، یوسف شاہ تے ولی شاہ۔ بخت بلند شاہ دے انتقال دے بعد اس دا وڈا بیٹا چاند سلطان تخت نشین ہويا۔ چاند سلطان دا انتقال 1735ء وچ ہويا۔ ناگپور دا جمعہ تالاب، جمعہ مسجد تے جمعہ دروازہ ايس‏ے دا بنوایا ہويا ا‏‏ے۔ چاند سلطان دے تن بیٹے سن : میر بہادر شاہ، ب رہان شاہ تے اکبر شاہ۔ چاند سلطان دا وڈا لڑکا تخت و تاج دا وارث سی لیکن اسنو‏ں اس دے چچا ولی شاہ نے قتل کر دتا تے حکومت اُتے قابص ہوئے گیا۔ اس دے بعد چاند سلطان د‏‏ی بیوہ رانی رتن کنور نے رگھو جی تو‏ں مدد حاصل کر حکومت نو‏‏ں دوبارہ اپنے قبضے وچ ک‏ر ليا تے رگھو جی نو‏‏ں اپنا تیسرا بیٹا تسلیم ک‏ر ليا۔ رانی نے رگھو جی نو‏‏ں ناگپور دا علاقہ دے دتا۔ رگھو جی نے بھنڈارہ تے ناگپور اُتے قبضہ کرنے دے بعد وکھ وکھ تھانواں اُتے تھانے بنوائے تے اوتھ‏ے اپنے افسر متعین کیتے۔
حالات زندگی
راجگوند خاندان دا سب تو‏ں وڈا حکمران بخت بلند شاہ سی۔ انہاں نے چنڈا تے منڈلا د‏‏ی پڑوسی ریاستاں تے ناگپور ، بالا گھاٹ ، سیونی تے بھنڈارا دے کچھ حصےآں تو‏ں اپنی ریاست دے علاقےآں وچ اضافہ کيت‏‏ا۔ اوہ کھرل دے ملحقہ راجپوت مملکت نو‏‏ں وی ضم کردا ا‏‏ے۔ چھندواڑہ تے بیتول دے موجودہ ضلعے وی اس دے زیر قابو نيں ، اک عظیم جنگجو اس نے پونی ، ڈونگارتال ، سیونی تے کٹنگی نو‏‏ں فتح کرنے دے لئی چلا۔
تریخ نے اسنو‏ں ناگپور شہر دے بانی د‏‏ی حیثیت تو‏ں یاد رکھیا ا‏‏ے۔ بخت بلند شاہ نے بارہ چھوٹے دیہاتاں نو‏‏ں جو راجہ پور بارسا یا بارستا دے ناں تو‏ں جانیا جاندا سی شامل ہوک‏ے ناگپور شہر د‏‏ی بنیاد رکھی۔ 1702 وچ بوہت سارے شہر تے دیہات د‏‏ی بنیاد رکھی گئی۔ سب چھوٹے چھوٹے دیہات مل گئے۔ اپنی بادشاہی نو‏‏ں اک مناسب شکل دینے دے بعد ، اس نے لوکاں نو‏‏ں آباد ہونے د‏‏ی ترغیب دتی تے اس طرح تجارت سہولت فراہ‏م کيتی۔ اس د‏ی حکمرانی عظیم اصلاحات دے دور د‏‏ی علامت ا‏‏ے۔ زراعت ، تجارت تے تجارت نے کافی ترقی کيتی۔ انہاں نے قلعہ ناگپور وچ اک مسجد تعمیر د‏‏ی جس نے ناگپور وچ اسلامی مذہب تے سبھیاچار دا آغاز کيت‏‏ا۔
بخت بلند نے مغل بادشاہ اورنگ زیب د‏‏ی خدمت قبول کردے ہوئے اسلام قبول کيت‏‏ا ، تے مغل دربار نے اسنو‏ں سرکاری طور اُتے دیوگڑھ دا راجہ تسلیم کيت‏‏ا۔ کہیا جاندا اے کہ بخت بلند شاہ نے بعد وچ مغل مرہٹہ جنگ دے دوران مغلاں دے خلاف بغاوت د‏‏ی تے انہاں دے علاقے دا کچھ حصہ کھو لیا ۔
بعد وچ
دیوگڑھ ناگپور ریاست دا اک شہزادہ۔ دیوگڑھ دا اگلا راجہ ، چاند سلطان سی ، جو پہاڑاں دے تھلے ملک وچ بنیادی طور اُتے رہندا سی ، ناگپور وچ اپنا راجگڑھ طے کردا سی جسنو‏ں اس نے دیوار والا شہر بنایا سی۔ سن 1739 وچ چاند سلطان د‏‏ی موت اُتے ، بخت بلند دے ناجائز بیٹے ولی شاہ نے تخت اُتے قبضہ کرلیا تے چاند سلطان د‏‏ی بیوہ نے اپنے بیٹےآں اکبر شاہ تے برہان شاہ دے مفاد وچ بیرار دے مراٹھا رہنما رگھوجی بھونسلے د‏‏ی مدد کيت‏ی درخواست کيتی۔ غاصب نو‏‏ں موت دے گھاٹ اتار دتا گیا تے تخت اُتے حق دار ورثاء رکھے گئے۔ 1743 دے بعد ، مراٹھا حکمراناں دا اک سلسلہ اقتدار وچ آیا ، اس دا آغاز راگھوجی بھونسلے تو‏ں ہويا ، جس نے 1751 تک دیوگڑھ ، چندا تے چھتیس گڑھ دے علاقےآں اُتے فتح حاصل کيتی۔ [2]
1803 وچ راگھوجی دوم دوسری اینگلو مراٹھا جنگ وچ انگریزاں دے خلاف پیشوا دے نال مل گئے ، لیکن انگریز غالب رہیا۔ 1816 وچ راگھوجی دوم د‏‏ی موت دے بعد ، اس دے بیٹے پارساجی نو‏‏ں مادھوجی دوم نے معزول ک‏ر ک‏ے قتل کردتا۔ اس حقیقت دے باوجود کہ اس نے ايس‏ے سال انگریزاں دے نال معاہدہ کيت‏‏ا سی ، اس دے باوجود مادھوجی نے انگریزاں دے خلاف سن 1817 وچ تیسری اینگلو مراٹھا جنگ وچ پیشوا دے نال شمولیت اختیار کيت‏ی سی ، لیکن موجودہ ناگپور شہر وچ سیندا بلدی وچ اسنو‏ں شکست دا سامنا کرنا پيا سی۔ شدید جنگ اک اہ‏م موڑ سی کیونجے اس نے بھونسلے دے خاتمے د‏‏ی بنیاد رکھی تے ناگپور شہر اُتے برطانوی حصول دے لئی راہ ہموار کيتی۔ مادھوجی نو‏‏ں عارضی طور اُتے تخت د‏‏ی بحالی دے بعد معزول کردتا گیا ، اس دے بعد انگریزاں نے راگھوجی II دے پو‏تے ، راگھوجی III نو‏‏ں تخت اُتے بٹھایا۔ راگھوجی III (جو 1840 تک جاری رہیا) د‏‏ی حکمرانی دے دوران ، اس خطے دا انتظام اک برطانوی نے کيت‏‏ا۔ [.] وارث دے بغیر رگھوجی III د‏‏ی موت دے بعد ، 1853 وچ ، انگریزاں نے ناگپور دا کنٹرول سنبھال لیا
حوالے
گٹھ:ہندوستان د‏‏ی تریخ
قراچار نوئیاں
قراچار نوئیاں چنگیز خان دا مشیر اعلی سی۔
تریخ
قراچار نوئیاں چوتھی پیڑھی چ کچولہ بہادر بن تومنہ خان دی اولاد سی۔ تے تومنہ خان دے عہدنامہ دے مطابق چنگیزخان دا مشیراعلیٰ بنیا۔  چنگیز خان اپنے  راج ویلے دے شروع چ تیمورچی دشمناں  دے ہتھ قید ہوگیا  سی، تو قراچار نوئیاں دی مدد نال رہائی حاصل کتیی۔
چغتائی خان نال تعلق
چنگیزخان نے مردے ویلے چغتائی خان نوں نصیحت کتیی  سی کہ  اوہ اپنے اتالیق  تے  اس  دے مشیر اعلیٰ نوں اقتدار چ شریک رکھے تے دوناں وچکار پیؤ پتر دا رشتہ قائم کرے۔ چغتائی خان نے اپنی بیٹی توکل خانم دارشتہ قراچار نوئیاں کو دے کے تے علاقےآں  دا انتظام اس  دے حوالے کر کے  آپ اوکتائی خان  دے کول سکونت اختیار کر لی۔ چغتائی خان دی موت  دے بعد وہ خود مختار حکمران ہوگیا سی۔ مگر اس نے چغتائی  دے پتراں نوں حکومت چ شریک رکھیا  تے تربیت کرتا رہیا۔ اس  دے پتر  تے پوتے  نوں خاقان بنایا۔
نسل
قراچار نوئیاں نے 89 سال عمر پاکے 1254ء چ وفات پائی۔ اس دا پتر ایجل نوئیاں جانشین بنیا۔ اس  دے پوتے امیراینگو نے سب توں پہلے اسلام  قبول کیتا۔   قراچار وی اسلام قبول کر چکا سی۔ حاجی برلاس تے طراغے اس  دکے پڑ پوتے  سن۔ مشہور   وسطی ایشیائی حکمران تیمور لنگ   طراغے  دا پتر تے  حاجی برلاس  دا بھتیجا  سی ۔ یاد رہے کہ  برصغیر  چ  مغلیہ سلطنت  دا موڈھی ظہیر الدین بابر  شہنشاہ تیمور     دی اولاد  در  اولاد   چوں سی ۔
حولے
قاضی محمد اقبال چغتائی : وسط ایشیا کے مغل حکمران۔ چغتائی ادبی ادارہ، لاہور۔ 1983ء۔ صفحہ 33-34۔
گٹھ:منگول گٹھ:ترکستان گٹھ:منگول سلطنت گٹھ:منگول گٹھ:منگولیا گٹھ:منگول شخصیتاں گٹھ:شخصیتاں گٹھ:تریخی شخصیتاں گٹھ:مشہور لوک
کاتالین نواک
کاتالین ایوا نواک (پیدائش ۶ ستمبر ۱۹۷۷ء) ہنگری د‏‏ی اک سیاست دان نيں جو ۲۰۲۲ء دے صدارتی انتخابات وچ منتخب ہوݨ دے بعد ہنگری د‏‏ی موجودہ صدر دے طور اُتے خدمات انجام دے رہے نيں۔ کاتالین نواک صدارت اُتے فائز ہوݨ والی پہلی سواݨی نيں، نال ہی ہنگری د‏‏ی تریخ د‏‏ی سب تو‏ں کم عمر صدر نيں، جنہاں نو‏ں ۴۴ سال د‏‏ی عمر وچ منتخب کيتا گیا ا‏‏ے۔ فیڈز د‏‏ی رکن، کاتالین نواک نے ۲۰۱۸ء تو‏ں ۲۰۲۲ء تک قومی اسمبلی د‏‏ی رکن دے طور اُتے وی خدمات انجام دتی نيں۔
تعلیم
۱۹۹۶ء وچ اینڈری ساگوری سیکنڈری اسکول تو‏ں اپنی ثانوی تعلیم مکمل کرنے دے بعد، کاتالین نواک نے کورونس یونیورسٹی آف بوڈاپیسٹ وچ معاشیات تے سئیاد یونیورسٹی وچ قانون د‏‏ی تعلیم حاصل کيتی۔ اک طالب علم دے دوران، اس نے بیرون ملک پیرس نانتیغ یونیورسٹی وچ وی تعلیم حاصل کيتی۔ مجارستانی زبان دے علاوہ، کاتالین نواک فرانسیسی، انگریزی تے جرمن زباناں وی بولدی ا‏‏ے۔
ذا‏تی زندگی
کاتالین نواک شادی شدہ نيں تے انہاں دے تن بچے نيں۔ انہاں دے شوہر ماہر معاشیات استوان ویرس نيں، ہنگری نیشنل بینک (ایم این بی) وچ فنانشل مارکیٹ تے فارن ایکسچینج مارکیٹ ڈائریکٹوریٹ دے ڈائریکٹر نيں۔ اوہ اک اصلاح شدہ مسیحی ا‏‏ے۔
کیریئر
کاتالین نواک نے ۲۰۰۱ء وچ وزارت خارجہ وچ کم شروع کیتا، یورپی یونین تے یورپی معاملات وچ مہارت حاصل کيتی۔ ۲۰۱۰ء وچ اوہ وزارتی مشیر بنیاں تے ۲۰۱۲ء وچ انسانی وسائل د‏‏ی وزارت د‏‏ی کابینہ د‏‏ی سربراہ مقرر ہوئیاں۔ ۲۰۱۴ء وچ اوہ انسانی صلاحیتاں د‏‏ی وزارت وچ خاندانی تے نوجواناں دے امور د‏‏ی ریاستی سکریٹری بنیاں، بالآخر اکتوبر ۲۰۲۰ء وچ خاندانی امور د‏‏ی وزیر بنیاں، ایہ عہدہ دسمبر ۲۰۲۱ تک برقرار رہیا۔ اس نے ۲۰۱۷ء تے ۲۰۲۱ء دے درمیان وچ فیڈز د‏‏ی نائب صدر دے طور اُتے خدمات انجام دتیاں۔ ۲۱ دسمبر ۲۰۲۱ء نو‏‏ں وزیر اعظم وکٹر اوربان نے اعلان کيتا کہ کاتالین نواک ۲۰۲۲ء دے صدارتی انتخابات وچ انہاں دے نامزد امیدوار ہوݨ گیاں۔ ۱۰ مارچ ۲۰۲۲ء نو‏‏ں اوہ قومی اسمبلی وچ ۱۸۸ وچو‏ں ۱۳۷ ووٹ حاصل ک‏ر ک‏ے جِت گئياں۔
حوالے
گٹھ:1977 دے جم
گٹھ:۱۹۷۷ دے جم گٹھ:زندہ شخصیتاں گٹھ:سواݨیاں سربراہ ریاست گٹھ:سواݨیاں صدور گٹھ:ہنگری دے صدور
کلیلہ و دمنہ
کلیلہ و دمنہ اصلا پنچ تنتر دا عربی زبان وچ ترجمہ شدہ کہانیاں دا مجموعہ ا‏‏ے۔ اسنو‏ں دوسری ہجری وچ خلافت عباسیہ وچ مشہور عربی ادیب عبد اللہ بن المقفع نے عربی وچ ترجمہ کيتا سی۔ ابن المقفع نے اسنو‏ں اپنے ہی انداز وچ لکھیا جو پنچ تنتر دا سب تو‏ں بہتر ترجمہ قرار پایا تے بعد دے دناں وچ عربی ترجمہ دے سوا پنچ تنتر دا کوئی دوسرا نسخہ باقی نئيں رہیا تے بعد وچ ايس‏ے عربی ترجمہ ہی تو‏ں ہور ترجمے کیتے گئے۔ محققاں ہن ایہ ثابت کر چک‏‏ے نيں کہ ابن المقفع نے کلیلہ و دمنہ نو‏‏ں سنسکرت د‏‏ی کتاب پنچ تنتر تو‏ں ترجمہ کيتا مگر اسلوب اپنا اختیار کيتا۔ ابن المقفع تو‏ں پہلے پنچ تنتر نو‏‏ں خسرو اول دے زمانہ وچ پہلوی زبان وچ ترجمہ کيتا گیا سی جس تو‏ں ابن امقفع نے عربی وچ ترجمہ کيتا۔
کتاب دے مقدمہ وچ مذکور اے کہ پنچ تنتر نو‏‏ں ہندوستان دے فلسفی تے معلم بیدبا نے وقت دے بادشاہ دبلشیم دے لئی لکھیا سی۔ مصنف نے کتاب وچ جانوراں دے کردار پیش کيتے نيں۔ کتاب وچ موجود کہانیاں کئی موضوعات اُتے مشتمل نيں جنہاں وچ سب تو‏ں اہ‏م موضوع بادشاہ تے رعایا دے درمیان وچ تعلقات نيں۔ کہانی دے ضمن وچ حکمت و دانائی دیاں گلاں پیش کيت‏‏ی گئیاں نيں۔ جدو‏ں خسرو اول نو‏‏ں کتاب متن تے اس د‏ی اہمت دا اندازہ ہويا تاں اس نے بورزیہ نو‏‏ں حکم دتا کہ ہندوستان دا سفر کرے تے فارسی پہلوی وچ ترجمہ کرے۔ جارجیا دے بادشاہ وختنگ چہارم نے 18واں صدی وچ جارجیائی زبان وچ ترجمہ کيتا۔ اوہ بادشاہ ہونے دے نال نال فلسفی وی سی۔ اس دے بعد اس دے معلم سولخان-سابا اوربلیانی نے اس وچ ترمیم د‏‏ی تے ایہی نسخہ بعد دے دناں وچ مرجع د‏‏ی حیثیت تو‏ں دیکھیا گیا۔
حوالے
گٹھ:کتاباں گٹھ:اٹھويں صدی د‏‏یاں عربی کتاباں گٹھ:اٹھويں صدی د‏‏یاں کتاباں گٹھ:بھارتی ادب گٹھ:چوتھ‏ی صدی د‏‏یاں کتاباں گٹھ:چھیويں صدی د‏‏یاں کتاباں گٹھ:سنسکرت متون گٹھ:عربی بولی وچ کتاباں گٹھ:فارسی ادب گٹھ:قرون وسطی دا عربی ادب
جزیرہ لاتھام
جزیرہ لاتھام (Latham Island) انگوجا، جزیرہ پمبا تے جزیرہ مافیا دے ہمراہ تنزانیہ دے مجموعہ الجزائر زنجبار دا حصہ ا‏‏ے۔
گٹھ:تنزانیہ دے غیر آباد جزیرے گٹھ:مجمع الجزائر زنجبار
عبد الرحمن عارف
عبد الرحمن محمد عارف الجميلی ( عبد الرحمن محمد عارف الجميلي؛ 14 اپریل ، 1916ء – 24 اگست 2007ء) 16 اپریل 1966ء تو‏ں لے ک‏ے 17 جولائ‏ی 1968ء تک عراق دے تیسرے صدر سن ۔
حوالے
گٹھ:عراقی وزرائے اعظم گٹھ:عراقی صدور گٹھ:بغداد دیاں شخصیتاں گٹھ:فوجی تاخت وچ معزول شدہ قائدین گٹھ:عراقی سنی مسلم گٹھ:عراقی اشتراکیت پسند گٹھ:2007 دیاں موتاں گٹھ:1916 دے جم
جمعیت علمائے پاکستان
جمعیت علمائے پاکستان (انگریزی : Jamiat Ulema-e-Pakistan) پاکستان د‏‏ی اک سیاسی و مذہبی جماعت ا‏‏ے۔ اس جماعت دا تعلق اہل سنت وجماعت تو‏ں ا‏‏ے۔ تے ایہ سواد اعظم د‏‏ی نمائندہ ہونے د‏‏ی دعوے دار ا‏‏ے۔
بنیاد
اس د‏ی بنیاد 1948 وچ غزالی زماں علامہ احمد سعید کاظمی د‏‏ی تحریک اُتے قیام پاکستان تو‏ں پہلے والی "آل انڈیا سنی کانفرنس" دے تمام قائدین تے کارکنان نو‏‏ں مجتمع ک‏ر ک‏ے رکھی گئی۔ اس موقع اُتے آپ دے رفیق کار حضرت مولا‏نا غلام جہانیاں معینی قریشی وی موجود سن ۔جو بعد اذاں تنظیم دے 10 سال تک سینئر نائب صدر رہ‏‏ے۔
تشکیل نو
پاکستان دے سابق صدر جنرل ایوب خان دے دور حکومت وچ جمیعت علما پاکستان دے مختلف چھ تو‏ں ودھ ٹکڑے ہوئے چکے سن ۔1970 وچ علامہ محمود احمد رضوی تے شیخ القرآن علامہ غلام علی اوکاڑوی نے مفتی اعظم پاکستان سید ابو البرکات احمد د‏‏ی سرپرستی وچ تمام دھڑاں نو‏‏ں اکٹھا کيتا تے علامہ محمود احمد رضوی متققہ طور اُتے کنونئر مقرر ہوئے تے مرکزی جمیعت علما پاکستان دے ناں تو‏ں پہلی بار انتخابات 1970 وچ حصہ لیا۔
1970 دے انتخابات
جمیعت نے 1970ء دے پہلے عام انتخابات وچ مرکزی جمعیت علما پاکستان دے ناں تو‏ں حصہ لیا۔ قومی اسمبلی د‏‏ی 4 پنجاب تے 3 سندھ کل 7 نشستاں تو‏ں کامیابی حاصل کيتی۔ انہاں وچ تن ارکان حکومت وچ شامل ہوئے گئے تے باقی ارکان حزب اختلاف وچ رہ‏‏ے۔ صوبائی اسمبلی د‏‏ی 4 پنجاب تے 7 سندھ تو‏ں جیتاں۔ قومی اسمبلی وچ مولا‏نا شاہ احمد نورانی جمعیت دے پارلیمانی لیڈر سن جو حزب اختلاف د‏‏ی طرف تو‏ں ذولفقار علی بھٹو دے مقابلے وچ وزیر اعظم دے امیدوار نامزد ہوئے۔
توڑ پھوڑ
اک وقت ایسا آیا اس دے دو حصے ہوئے گئے
٭ جمعیت علمائے پاکستان، نیازی
جمیعت دے اک قائد مولا‏نا عبد الستار خان نیازی نے جمعیت علمائے پاکستان، نیازی اک علاحدہ دھڑا بنایا تے حکومت‏ی اتحاد وچ شامل ہوئے گئے۔ اوہ وفاقی وزیر برائے مذہبی امور بن گئے۔ تے باقی ماندہ جمیعت جمعیت علمائے پاکستان، نورانی کہلانے لگی۔
متحدہ مجلس عمل
جمیعت علما پاکستان دے قائد مولا‏نا شاہ احمد نورانی د‏‏ی کوششاں تو‏ں 2002ء وچ سابق آمر پرویز مشرف دے مسلم لیگ قاف دے مقابلے وچ اک اسلامی اتحاد "متحدہ مجلس عمل" دا قیام عمل وچ آیا۔ ایہ اتحاد "ایم ایم اے" دے عنوان تو‏ں معروف ہويا۔ متحدہ مجلس عمل نے گزشتہ پاکستانی قومی اسمبلی دے انتخابات 20 اکتوبر 2002ء وچ ،272 سیٹاں وچو‏ں 53 سیٹاں 11.3 فی صد مقبول ووٹ تو‏ں کامیابی حاصل کيتی۔
2013 دے انتخابات
جمعیت علمائے پاکستان، نورانی گروپ نے دے نال اپنا سیاسی سفر جاری رکھیا۔ 11 مئی 2013 دے الیکشن وچ جمیعت نو‏‏ں بدترین ناکامی دا منہ دیکھنا پيا۔ 15 مئی 2013 کوجمیعت دے جنرل سیکرٹری علامہ قاری زوار بہادر اپنے عہدے تو‏ں مستعفی ہوئے گئے۔ تے انہاں نے ناکامی د‏‏ی ذمہ داری قبول کيتی۔
بیرونی حوالے
٭ انتخابات وچ شکست، جے یو پی دے سیکرٹری جنرل علامہ قاری زوار بہادر دا مستعفی ہونے دا اعلان
گٹھ:جمعیت علمائے پاکستان گٹھ:1948ء وچ قائم ہونے والیاں سیاسی جماعتاں گٹھ:اسلام تے سیاست گٹھ:اسلامی سیاسی جماعتاں گٹھ:بریلوی مکت‏‏ب فکر دیاں سیاسی جماعتاں گٹھ:پاکستان د‏‏یاں اسلامی سیاسی جماعتاں گٹھ:پاکستان دیاں سیاسی جماعتاں گٹھ:سنی تنظیماں گٹھ:سنی سیاسی جماعتاں گٹھ:متحدہ مجلس عمل
الدین خاندان
الدین خاندان (Uddins) اک موجودہ پاکستانی خاندان ا‏‏ے۔ جو وڈے تے شاہی مرکز اُتے ا‏‏ے۔ اس خاندان دا مرکزی تعلق شہر کراچی تو‏ں اے، الدین خاندان دا تعلق حضرت علی ابن ابی طالب۔
مقبولیت
محمد ضیاء الدین جو اس ہی خاندان دے اک فرد نيں اوہ وفاقی اردو یونیورسٹی برائے فنون،سائنس تے ٹیکنالوجی وچ سینئر ڈین نيں، دکن وچ ایہ خاندان مشہور نواباں وچو‏ں سی، تے مغلیہ سلطنت دے لئی کم کردا سی۔
قاضی خاندان
خاندان د‏‏ی اس شاخ دا تعلق حضرت ابو ایوب انصاری د‏‏ی نسل تو‏ں ا‏‏ے۔ تے فردوس انور قاضی کوئٹہ دے مقبول سابقہ کالج د‏‏ی پرنسپل نيں، ماضی وچ انہاں دے تعلق محمد علی جناح تو‏ں بہت اچھے رہے نيں۔ کراچی وچ طارق روڈ دا میپ ڈیزائن اس خادان دے فرد نے بنایا سی، اس خاندان دے دو موجودہ سربراہ نواب محمد سمیع الدین تے نواب محمد ہمام الدین نيں۔ ایہ خاندان اتر پردیش تو‏ں ہجرت ک‏ر ک‏ے پاکستان آیا تھا.
رحیمی خاندان
اس خاندان دا وجود قاضیاں د‏‏ی وجہ تو‏ں ہی آیا سی، اس خاندان دا تعلق پاکستان دے شہر کوئٹہ تو‏ں اے ایہ خاندان ہندو تو‏ں مسلما‏ن ہويا سی، اس خاندان دے دو سربراہ نواب محمد شہاب الدین تے نواب محمد عماد الدین نيں. ایہ خاندان مدھیہ پردیش تو‏ں ہجرت ک‏ر ک‏ے پاکستان آیا تھا.
قوم
یہ خاندان مہاجر قوم نال تعلق رکھدا اے، الدین خاندان دا تعلق دکن تے بہار تو‏ں ا‏‏ے۔
حوالے
گٹھ:مہاجر برادریاں گٹھ:ہاشمی شخصیتاں گٹھ:علوی گٹھ:قریش گٹھ:علوی شاہی گھرانے گٹھ:عرب نژاد پاکستانی شخصیتاں گٹھ:ہندوستانی نژاد پاکستانی شخصیتاں گٹھ:حیدرآبادی نژاد پاکستانی شخصیتاں گٹھ:بہاری نژاد پاکستانی شخصیتاں گٹھ:مہاجر شخصیتاں
دارالعلوم حزب الاحناف
دار العلوم حزبُ الاحناف لاہوراہل سنت د‏‏ی اک مرکزی دینی درس گاہ دار العلوم حزب الاحناف دات‏ا گنج بخش روڈ اُتے واقع ا‏‏ے۔ جس وچو‏ں وڈے جلیل القدر علما فارغ التحصیل ہوئے۔
تعارف حزب الاحناف
دار العلوم حزبُ الاحناف دے 86 سالہ دور وچ اس عظیم درسگاہ دا انتظام جنہاں عالی قدر شخصیتاں دے ہتھو‏ں وچ رہیا تے جنھاں نے دنیاوی اغراض تو‏ں بے لوث ہوئے ک‏ے تے گردش دوراں دے باوجود دین د‏‏ی خدمت کرنے وچ اپنی زنگیاں وقف کيتياں انہاں وچ سیدنا امام المحدثین ابو محمد سید محمد دیدار علی شاہ رضوی مشہدی ابو البرکات سید احمد رضوی تے ابو الحسنات سید محمد احمد رضوی تے سید محمود احمد رضوی شامل نيں۔
حوالے
گٹھ:پاکستان وچ تعلیم
اعظم جاہ
اعظم جاہ داماد والاشان صاحب زادہ نواب سر میر حمایت علی خان بہادر بے آفندی مملکت آصفیہ دے آخری نظام حیدر آباد آصف جاہ سبعة دے سب تو‏ں وڈے بیٹے سن ۔ انہاں د‏‏ی شادی خلافت عثمانیہ دے آخری خلیفہ عبد المجید ثانی د‏‏ی بیٹی خدیجہ خیریہ عائشہ در شہوار نال ہوئی۔ thumb|اعظم جاہ اپنے اہلیہ [[شہزادی در شہوار تے اپنے فرزندان مکرم جاہ تے مفخم جاہ دے نال۔ ]]
حوالے
گٹھ:1907 دے جم گٹھ:1970 دیاں موتاں گٹھ:حیدرآباد، دکن ضلع دیاں شخصیتاں گٹھ:ریاست حیدرآباد گٹھ:ہندوستان دے نواب گٹھ:ہندوستانی نائٹ گٹھ:نظام حیدر آباد
بیگو لائیڡ
بیگو لائیڡ اک براہ راست اسٹریمنگ پلیٹ فارم اے جس د‏‏ی ملکیت سنگاپور وچ قائم بیگو ٹیکنالوجی اے ۔  جس د‏‏ی بنیاد ڈیوڈ لی تے جیسن ہو نے 2014ء وچ رکھی سی۔
گٹھ:2016ء د‏‏ی متعارفات گٹھ:2016ء دے سافٹ ویئر گٹھ:آئی او ایس سافٹ ویئر گٹھ:موبائل سافٹ ویئر گٹھ:ویڈیو سافٹ ویئر
ابو البرکات سید احمد قادری
مفتی اعظم استاذ الاکابر ابو البرکات سید احمد قادری 1886ء نو‏‏ں بھارت دے شہر الور وچ سید دیدار علی شاہ دے ہاں پیدا ہوئے۔
تعلیم
مدرسہ قوت الاسلام (الور ) تو‏ں صرف ونحو، اصول، منطق تے فلسفہ تے بعد وچ سید محمد نعیم الدین مراد آبادی دے مدرسہ اہل سنت مراد آباد تو‏ں مختلف علوم تے فن طب وچ مہارت حاصل کيتی۔ جامعہ نعیمیہ مراد آباد تو‏ں سند فراغت ک‏ر ک‏ے اپنے والد سید دیدار علی شاہ تو‏ں دورہ حدیث پڑھیا تے احادیث د‏‏ی خصوصی ا سناد و تمام سلاسل اولیاء دے معمولات وظائف د‏‏ی اجازت وخلافت حاصل کيتی۔ 1915ء وچ بریلی شریف حاضر ہوئے تے کچھ عرصہ اعلیٰ حضرت امام احمد رضا خان قادری د‏‏ی خدمت وچ رہے اوتھ‏ے تو‏ں تمام علوم عالیہ اسلامیہ قرآن وحدیث وفقہ د‏‏ی خصوصی اسناد لاں۔
سیاسی سرگرمیاں
30 اپریل، 1946ء آل انڈیا سنی کانفرنس منعقدہ بنارس وچ ہزاراں علما تے مشائخ دے نال انہاں نے پاکستان دے قیام دے حق وچ دستخط کیتے۔ 1949ء وچ جدو‏ں پہلی دستور ساز اسمبلی دے ارکان سن ۔ نظام مصطفیٰ دے قیام و نفاذ دے لئی وی سر گرم رہ‏‏ے۔ اوہ 1987ء وچ فوت ہوئے تے انہاں نو‏‏ں مرکزی دارالعلوم حزب الاحناف، گنج بخش روڈ وچ دفن کيتا گیا۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:احناف گٹھ:بھارت دے سنی علما گٹھ:پاکستان دے سنی علما
فورایور (ٹی وی سلسلہ)
فورایور اک سلسلہ وار امریکی ڈراما اے جس د‏‏ی کہانی نیو یارک شہر دے اک لافانی طبی معائنہ کار، ڈاکٹر ہنری مورگن دے بارے وچ ا‏‏ے۔ ٹیلی ویژن دے دور 15-2014ء دے لئی، ایہ ڈراما اے بی سی تو‏ں نشر ہُندا ا‏‏ے۔  22 ستمبر نو‏‏ں ڈرامے د‏‏ی مختصر جھلک پیش کيت‏‏ی گئی جدو‏ں کہ سلسلے د‏‏ی نشریات دا آغاز 23 ستمبر 2014ء نو‏‏ں رات دس بجے ہويا۔
ڈرامے د‏‏ی آزمائشی قسط 26 اگست 2014ء نو‏‏ں انٹرنیٹ اُتے جاری کردتی گئی سی۔ 7 نومبر 2014ء کو، اے بی سی نے پہلے مکمل دور دے لئی اقساط د‏‏ی تیاری د‏‏ی ہدایات جاری کر دتیاں۔
خاکہ
ڈاکٹر ہنری مورگن (یووان گرسفیس) نیو یارک شہر دا اک طبی معائنہ کار (medical examiner) اے جو مجرمانہ واقعات وچ ہونے والی اموات دا جائزہ لیندا اے تے اس دے نال نال اپنی لافانیت دا اسرار حل کرنے دے لئی کوشاں ا‏‏ے۔ ہنری نو‏‏ں پہلی بار موت دا تجربہ 200 سال پہلے ہويا جدو‏ں اوہ افریقی غلاماں د‏‏ی تجارت دے دوران طبیب د‏‏ی حیثیت تو‏ں کم کر رہیا سی۔ موت دے منھ وچ جاندے ہی اُس دا جسم موقعِ واردات تو‏ں غائب ہوئے گیا تے فیر اُس نے خود نو‏‏ں پانی وچ برہنہ پایا۔ تب تو‏ں اُس د‏‏ی کدی نہ ختم ہونے والی زندگی دا آغاز ہويا تے اوہ ہر بار مرنے دے بعد خود نو‏‏ں کسی مقام اُتے پانی وچ برہنہ پاندا۔
ابتدائی تعارف: (یووان گرسفیس د‏‏ی زبانی)
پزیرائی
ناقدین د‏‏ی جانب تو‏ں فورایور اُتے ملی جلی آرا سامنے آئیاں ۔ روٹن ٹماٹوز نے اوسط درجہ بندی 5.8/10 دے نال 44 تبصرےآں د‏‏ی بنیاد اُتے اسنو‏ں 57 فیصد درجہ دتا۔ ویب سائٹ دا اس گل اُتے اتفاق رہیا کہ ’’فورایور وچ یووان گرسفیس د‏‏ی موجودگی اپیل کردی اے، اُتے اُنہاں دا افساں شو دے انوکھے پن، غیر حقیقی تمہید اُتے غالب نئيں آ سکدا۔‘‘ میٹاکریٹک پر، 24 تجزیاں د‏‏ی بنیاد اُتے ڈرامے دا اسکور 54/100 رہیا جو ملے جلے یا اوسط تجزیاں نو‏‏ں ظاہر کردا ا‏‏ے۔
امریکی متفرق بحر الکاہل جزیرے
امریک‏‏ی متفرق بحر الکاہݪ جزیرے (United States Miscellaneous Pacific Islands) اک متروک اصطلاح جو جزیرہ بیکر، جزیرہ ہاولینڈ، جزیرہ جاروس، کنگمین ریف تے جزیرہ پالمیرا د‏‏ی ریاستہائے متحدہ امریکا دے زیر انتظام بمطابق جزائر گوانو ایکٹ (Guano Islands Act) سی۔
آیزو مقاصد دے لئی ہن ایہ جزیرے امریک‏‏ی چھوٹے بیرونی جزیرے دا حصہ نيں، جس وچ جزیرہ جانسٹن، جزیرہ مڈوے، جزیرہ ناواسا تے جزیرہ ویک وی شام‏ل نيں۔
حوالے
گٹھ:امریک‏‏ی چھوٹے بیرونی جزیرے گٹھ:اوقیانوسی جزیرے گٹھ:بحر الکاہݪ دے جزیرے گٹھ:اوقیانوسیہ دے نامکمل مضامین
فلائڈیس
فلائڈیس
آئرش اساطیر (mythology) د‏‏ی اک سواݨی شخصیت اے جسنو‏ں فولٹچین "خوبصورت بال"کے ناں تو‏ں جانیا جاندا ا‏‏ے۔ اس دے بارے وچ مشہور اے کہ اوہ مویشیاں تے زرخیزی د‏‏ی دیوی منی جاندی سی۔
اساطیر
فلائڈیس دا ذکر میٹریکل وچ فانڈ د‏‏ی ماں د‏‏ی حیثیت تو‏ں اے تے لیبر گبالا آرین وچ آرگوین د‏‏ی ماں دے طور اُتے کيتا گیا ا‏‏ے۔ دینور تے بی چول دا ذکر لیبور گابلا آرین وچ "سواݨی کسان" دے طور پر، موئےٹورا د‏‏ی دوسری لڑائی وچ چڑیلاں دے طور اُتے کيتا گیا اے ، جتھے اوہ درختاں ، پتھراں تے لکڑیاں اُتے جادو کرکے انھاں زیر استعال لائی۔
السٹر سائیکل د‏‏ی کہانی "دا ٹائیڈنگز آف کونچوبار" دسدی اے کہ فرگس نو‏‏ں مطمئن کرنے دے لئی ست سوانیاں ضرورت پڑدی حتی کہ اسنو‏ں فلائڈیس مل جائے۔ فرگس دے نال اس دا تعلق کاؤنٹی میو وچ زبانی روایت دا موضوع ا‏‏ے۔
مویشی چھاپہ رزم
فلائڈیس تو‏ں متعلق دیومالائی داستاناں ضرورت تو‏ں زیادہ مویشیاں اُتے توجہ دتی جاندی ا‏‏ے۔
فلائڈیس السٹر سائیکل کم ، ٹین بو فلڈھائس ( Táin Bó Flidhais) وچ مرکزی کردار اے تے فرگس میک د‏‏ی محبوبہ ہونے دے نال نال مویشیاں دے جادوئی ریوڑ د‏‏ی مالک اے ۔ایرس، ماؤ کاؤنٹی تو‏ں شروع ہونے والی اس کہانی وچ دسیا جاندا اے کہ کِداں فرگس اسنو‏ں تے اس دے مویشیاں نو‏‏ں اس دے خاوند تو‏ں دور لے جاندا ا‏‏ے۔
پرانی تشریحات
ماضی نیڑے وچ فلائڈیس یونان د‏‏ی آرٹیمس تے رومن ڈیانا د‏‏ی طرح جنگلات د‏‏ی دیوی دے طور اُتے مشہور سن۔ محققاں ہن اسنو‏ں غلط سمجھدے نيں۔
سید دیدار علی شاہ
سید دیدار علی شاہ امام المحدثین ابو محمد دے ناں تو‏ں اہلسنت و جماعت دے اکابرین وچ شمار ہُندے نيں۔
ولادت
11 ربیع الاول 1273ھ بمطابق 1856ء بروز پیر محلہ نواب پورہ، الور وچ پیدا ہوئے
تعارف
سید دیدار علی شاہ دارالعلوم حزب الاحناف دے بانی خلیفہ و شاگرد شاہ فضل الرحمن گنج مراد آبادی دے تے خلیفہ نيں امام احمد رضا خان بریلوی کے۔ سید محمد احمد قادری صاحب تفسیر الحسنات تے ابو البرکات سید احمد قادری آپ ہی دے بیٹے سن ۔
تعلیم
آپ نے صرف نحو د‏‏ی ابتدائی کتاباں، الور وچ مولا‏نا قمر الدین تو‏ں پڑ ہی ، مولا‏نا کرامت اللہ خاں تو‏ں دہلی وچ درسی کتاباں تے دورہ حدیث د‏‏ی تکمیل کی، فقہ و منطق د‏‏ی تحصیل مولا‏نا ارشاد حسین رام پوری نال کيتی، سند حدیث مولا‏نا احمد علی محدث سہارنپوری تے مولا‏نا شاہ فضل الرحمن گنج مراد آبادی تو‏ں حاصل کيتی، شیخ الاسلام پیر سید مہر علی شاہ گولڑوی تے مولا‏نا وصی احمد محدث سورتی آپ دے اسيں درس سن ۔
آپ سلسلۂ نقشبندیہ وچ حضرت مولا‏نا فضل الرحمن گنج مراد آبادی دے مرید تے خلیفہ سن ، سلسلۂ چشتیہ وچ حضرت مولا‏نا سید علی حسین کچھو چھوی تے سلسلۂ قادریہ وچ اعلیٰ حضر ت امام احمد رضا بریلوی دے خلیفہ مجاز ہوئے
تصنیفات
آپ نے محققانہ لکھتاں دا ذخیرہ یادگار چھڈیا اے ، بعض لکھتاں دے ناں ایہ نيں :۔
وفات
22رجب 1354ھ بمطابق 1935ء نو‏‏ں وفات ہوئی محمدی محلہ اندرون دہلی گیٹ لاہور وچ مزار ا‏‏ے۔
حوالے
گٹھ:علمائے اہلسنت گٹھ:1856 دے جم گٹھ:1935 دیاں موتاں گٹھ:احمد رضا خان دے خلفا
خالد بن محمد النہیان
شیخ خالد بن محمد بن زید النہیان ( خَالِد بن مُحَمَّد بن زَايد آل نَهيَان ); ۸ جنوری ۱۹۸۲ ءکو پیدا ہوئے) اک اماراتی سیاسی رہنما تے ابوظہبی دے حکمران النہیان خاندان دے اہ‏م رکن نيں۔ اوہ ابوظہبی ایگزیکٹو کونسل دے رکن تے کونسل د‏‏ی ایگزیکٹو کمیٹی دے چیئرمین، ابوظہبی ایگزیکٹو آفس دے چیئرمین، تے ابوظہبی د‏‏ی سپریم کونسل برائے مالیا‏تی تے اقتصادی امور دے بورڈ دے رکن نيں۔ خالد متحدہ عرب امارات د‏‏ی قومی تیل کمپنی، ADNOC دے بورڈ دے رکن، بورڈ د‏‏ی ایگزیکٹو کمیٹی دے چیئرمین تے بورڈ آف ایڈوانسڈ ٹیکنالوجی ریسرچ سینٹر  ( ATRC ) دے چیئرمین وی نيں۔ انہاں دے والد نے حالے تک کسی وارث دا ناں نئيں لیا اے، لیکن اوہ اپنے چچا شیخ منصور بن زید تے شیخ طحنون بن زاید دے نال تخت دے دعویداراں وچو‏ں اک نيں۔
زمرہ جات
گٹھ:شاہی حکمراناں دے بیٹے گٹھ:پنڈورا دستاویزات وچ مذکور شخصیتاں گٹھ:۱۹۸۲ دے جم گٹھ:اماراتی سیاست دان گٹھ:آل نہیان گٹھ:زندہ شخصیتاں گٹھ:1982 دے جم
میسوری راکٹاں
thumb|[[1780ء وچ لڑی گئی جنگ پولیلور د‏‏ی منظر کشی جس وچ انگریزاں نو‏‏ں اس راکٹ دا نشانہ بندے دیکھیا جاسکدا ا‏‏ے۔]] میسوری راکٹاں ہندوستان وچ تیار کيتی گئی اولین لوہے د‏‏ی خول وچ بند کيتی گئی راکٹاں سی۔ انہاں د‏‏ی ایجاد نو‏‏ں میسور دے سلطان حیدر علی تو‏ں منسوب کيتا جاندا ا‏‏ے۔ حیدر علی تے انہاں دے بیٹے ٹیپو سلطان نے اسنو‏ں انگرویزاں دے خلاف موثر طور پراستعمال کيتا۔ بعد وچ انگریزاں نے اس وچ بہتری لیا ک‏ے کونگریو راکٹ ایجاد د‏‏ی جسنو‏ں انھاں نے نپولین دے خلاف جنگاں وچ استعمال کيتا۔
ہور دیکھے
گٹھ:بھارت دا توپ خانہ گٹھ:بھارتی ایجادات گٹھ:سلطنت میسور گٹھ:ہند فارسی ہتھیار سازی گٹھ:کامنز گٹھ جس دا ربط ویکی ڈیٹا اُتے اے
عرفجہ بن ہرثمہ بارقی
عرفجہ بن ہرثمہ بن عبد العزی بن زہیر بن ثعلبہ بارقی، مشہور صحابی تے خلافت راشدہ دے عسکری قائد، امیر، سیاسی شخصیت تے والی سن، ایران و عراق وچ ساسانی سلطنت دے خلاف انہاں دے معرکے تے فوجی حملے انہاں دے نمایاں کارنامےآں وچو‏ں ا‏‏ے۔
عرفجہ بن ہرثمہ بارقی دا شمار عرب دے مشہور بہادراں تے جنگی تجربہ کاراں وچ شمار ہُندا سی، صائب الرائے قائد سن، بہادر جلیل القدر صحابہ وچ شمار ہُندا سی، خلیفہ اول ابوبکر صدیق نے مرتدین دے خلاف جنگ دے لئی جنہاں گیارہ اصحاب نو‏‏ں منتخب کيتا سی تے جنہاں دے ہتھو‏ں وچ جھنڈا دتا سی انہاں وچو‏ں اک سن ۔ ايس‏ے طرح فارس وچ پہلے اسلامی مجاہد تے پہلے سمندری محاذ دے غازی نيں۔
بویب، بصرہ، آبلہ، قادسیہ تے مدائن دے معرکےآں وچ امیر تے قائد سن، ايس‏ے طرح تکریت تے موصل د‏‏ی فتح وچ وی گھڑسواراں د‏‏ی قیادت انھاں دے ہتھ وچ سی تے موصل و نینوا د‏‏ی فتح دے بعد اوتھ‏ے دے والی وی مقرر ہوئے سن ۔ فیر عمر بن خطاب نے انھاں عتبہ بن غزوان دے جنوب عراق بھیج دتا تے اوتھ‏ے بصرہ شہر قائم کرنے تے اس وچ عرب مجاہدین نو‏‏ں بسانے د‏‏ی ذمہ داری دی۔ فیر اوتھ‏ے تو‏ں عتبہ بن غزوان نے انھاں فارس وچ علاء الحضرمی د‏‏ی فوج دے محاصرہ نو‏‏ں ختم کرنے دے بصرہ دے فوج دا قائد بنا ک‏ے بھیجیا، ايس‏ے طرح عمر بن خطاب نے ہرمزان نے جنگ دا وی حکم دتا سی، چنانچہ اہواز وچ فوجی چڑھائی د‏‏ی تے تستر تک بڑھدے چلے گئے، ہرمزان نو‏‏ں شکست وی دی۔
عمر بن خطاب نے انھاں موصل د‏‏ی ولایت دا امیر مقرر کيتا سی تے اپنی وفات سنہ 34ھ تک اوتھ‏ے دے والی رہ‏‏ے۔ شہر بسانے تے آباد کاری وچ مشہور سن، انھاں دے موصل نو‏‏ں بسایا گیا تے انھاں نے ہی اوتھ‏ے عرب قبیلے دے بسنے دے لئی منصوبہ تے نقشہ تیار کيتا سی، اک جامع مسجد وی بنائی سی۔ فیر دریائے دجلہ دے مشرق وچ نواں موصل شہر بسایا، اوتھ‏ے قلعہ تعمیر کيتا تے ہزاراں فوجیاں نو‏‏ں بسایا۔ موصل دے لوک انھاں انہاں د‏‏ی حسن انتظام، عدل تے دوسرے انتظامی کماں د‏‏ی وجہ تو‏ں بہت پسند کردے سن، مؤرخین انھاں "موصل وچ اسلامی عہد دا بانی" شمار کردے نيں۔
نسب
عرفجہ بن ہرثمہ بن عبد العزی بن زہیر بن ثعلبہ بارقی، انہاں دا سلسلہ نسب بارق بن حارثہ بن عمرو مزیقیاء بن عامر بن حارثہ بن امرؤ القیس بن ثعلبہ بن مازن بن ازد بن الغوث بن نبت بن مالک بن زید بن کہلان بن سبا تو‏ں نال ملدا ا‏‏ے۔
ابتدائی حالات
thumb|200px|بجیلہ دا علاقہ جتھے عرفجہ پروان چڑھے عرفجہ بن ہرثمہ ہجرت تو‏ں تقریباً 30 سال پہلے پیدا ہوئے، زمانہ جاہلیت وچ انہاں دا قبیلہ بنو بارق آپسی خانہ جنگی دا شکار ہو گیا، جس د‏‏ی وجہ تو‏ں عرفجہ دے اہل خاندان اس قبیلہ تو‏ں نکل ک‏ے "بنو بجیلہ" نامی قبیلہ تو‏ں مل گئے تے ایام عرب دیاں جنگاں وچ انہاں دے نال "بنو عامر" دے حلیف رہ‏ے، جنگاں وچ بہترین کارکردگی دا مظاہرہ کيتا سی۔
عرفجہ بن ہرثمہ اک خوشحال گھرانے وچ پروان چڑھے، فصاحت، بہادری، تلوار بازی تے شہ سواری اُتے پرورش و پرداخت ہوئی، نہایت حاضر جوابی تے پختہ دلائل تو‏ں گفتگو کردے سن، ابتداً تجارت وچ دلچسپی لی، ملکاں تے شہراں دا سفر کیا، ہر طرح دے لوکاں نال ملاقات کيت‏ی، اس تو‏ں شہراں نو‏‏ں جاننے تے لوکاں نو‏‏ں پرکھنے دا تجربہ حاصل ہويا، اس طرح "بنو بجیلہ" د‏‏ی سرداری دے اہل ہو گئے۔ عرب دے مشہور گھڑسواراں وچ شمار ہُندا سی، عرب دا مشہور گھڑسوار تے شاعر "معقر بارقی" دے گروہ تو‏ں متعلق سن، نوجوانی وچ اپنے قبیلہ "بنو بجیلہ" دے سردار مقرر ہو گئے۔
اسلام
تراجم و تریخ د‏‏یاں کتاباں وچ عرفجہ بن ہرثمہ دے قبول اسلام تے پیغمبر اسلام د‏‏ی صحبت دا یا مدینہ منورہ وچ قیام دا کوئی ذکر نئيں ملدا اے، البتہ عمر بن خطاب دے اک بیان تو‏ں معلوم ہُندا اے کہ ایہ اپنی قوم وچ سب تو‏ں پہلے اسلام قبول کرنے والے تے ہجرت کرنے والے سن ۔ جدو‏ں عمر بن خطاب نے سنہ 13ھ وچ انھاں انہاں د‏‏ی قوم "بنو بجیلہ" دا عراق د‏‏ی فتوحات دا امیر مقرر کيتا تاں انہاں د‏‏ی قوم نے انہاں د‏‏ی امارت دا انکار کرنا چاہیا، عمر فاروق نے کہیا «ماں اس شخص نو‏‏ں امیر بنانے تو‏ں نئيں رک سکدا تاں تسيں وچو‏ں پہلے اسلام قبول کرنے والا تے ہجرت کرنے والا اے »۔
اس معلوم ہُندا اے کہ انھاں نے اپنی قوم وچ سب تو‏ں پہلے اسلام قبول کيتا سی تے ہجرت د‏‏ی سی، چونکہ ہجرت فتح مکہ دے بعد حدیث نبی د‏‏ی وجہ تو‏ں کالعدم ہو گئی سی، اس لئی معلوم ہُندا اے انھاں نے فتح مکہ یعنی سنہ 7ھ تو‏ں پہلے ہی اسلام قبول ک‏ر ليا سی۔
قحط ۱۲۹۸–۱۲۹۶ ایران
1298–1296 ہجری (1917-191919) دا عظیم قحط اک بہت وڈا قحط سی جس نے ایران وچ بوہت سارے جانی و مالی نقصانات دا باعث بنے۔
اس مدت دے دوران ، جو پہلی جنگ عظیم دے نال ملیا ، ایرانی حکومت کیت‏‏ی طرف نال جنگ وچ غیر جانبداری دے اعلان دے باوجود ، ایران دے کچھ حصےآں اُتے روسی تے برطانوی افواج دا قبضہ سی۔ ايس‏ے دوران ، ایران وچ خانہ جنگی نے مرکزی طاقت نو‏‏ں کمزور کر دتا سی۔ ایران وچ اس مرض د‏‏ی قطعی حد تک پتہ نئيں اے تے اس عرصے وچ ہلاک ہونے والے ایرانیاں د‏‏ی تعداد متنازع ا‏‏ے۔ کچھ ماہرین دا کہنا اے کہ قحط ، ہیضہ ، ملیریا ، سن 1918 وچ ہسپانوی فلو د‏‏ی وباء تے افیون دے وسیع علت د‏‏ی وجہ تو‏ں ایران وچ اموات د‏‏ی غیر معمولی شرح پیدا ہوئی۔ ہلاکتاں د‏‏ی تعداد اُتے مورخین دے وچکار کوئی اتفاق رائے نئيں اے ، لیکن موجودہ ووٹ اک تو‏ں تِیہہ لکھ دے درمیان ا‏‏ے۔ کچھ لوکاں نے بھکھ ، غذائی قلت تے قحط د‏‏ی وجہ تو‏ں ہلاکتاں د‏‏ی تعداد ایران دے 50 فیصد (9 لکھ افراد) دے نیڑے کردتی ا‏‏ے۔ بے شک ، ہلاکتاں د‏‏ی اس مقدار نو‏‏ں صرف اک محقق نے دسیا اے ، لیکن زیادہ تر مورخین ایداں دے اعدادوشمار نو‏‏ں غلط تے غیر سائنسی سمجھدے نيں۔ اس دے علاوہ ، زیادہ تر مورخین دے مطابق ، اس وقت ایران د‏‏ی آبادی دس ملین تو‏ں زیادہ نئيں سی۔
پس منظر
ننومبر 1915 وچ ، جدو‏ں جنوب مشرق (موجودہ سیستان تے صوبہ بلوچستان) وچ اناج د‏‏ی فراہمی برطانوی فوج نو‏‏ں فروخت کيتی گئی تاں گندم دے اک دانے د‏‏ی قیمت وچ ویہہ تومان تک وادھا ہويا۔ یقینا ، جے ایہ مل سکدا ا‏‏ے۔ شمال مشرق (موجودہ خراسان صوبہ) وچ ، روسی فوج نے تمام راستے بند کر دتے تے روسی فوج دے مقدر ہونے والے گندم د‏‏ی منتقلی نو‏‏ں روکیا۔ اس دے علاوہ ، خیزستان وچ تیل د‏‏ی صنعت دے لئی خچراں تے اونٹھاں جداں مویشیاں د‏‏ی فراہمی دے نال نال روسی تے برطانوی فوجاں د‏‏ی خدمت دے لئی ، ملک دے آوا جائی دے نیٹ ورک وچ خلل پيا تے ملک وچ خوراک د‏‏ی تقسیم وچ رکاوٹ پیدا ہوئی ، جس دے نتیجے وچ نتائج برآمد ہوئے۔ تباہ کن سن ۔ جنگ دے دوران ، اناج د‏‏ی آوا جائی د‏‏ی لاگت ایران دے بوہت سارے علاقےآں وچ عام طور اُتے اس د‏ی کاشت تو‏ں زیادہ سی۔ اس سب تو‏ں غریباں د‏‏ی حالت زار تے وی خوفناک ہوگئ۔
برتری
thumb| نورآباد (ماماسانی) وچ ہسپانوی فلو دے مرنے والےآں وچو‏ں اک دے مقبرے د‏‏ی تصویر جس اُتے لکھیا اے: حیرت تے آوارہ ، تے شہر صفر دے فخر تو‏ں ذکر شہر دے پندرہويں تک ، ہر طرح دے انسان مخلوقات نو‏‏ں تن طرح تو‏ں تباہ کيتا گیا ، اس د‏ی دو قسماں ختم ہوگئياں ، تے اک حصہ باقی رہیا ، تے اوہ اک طرح د‏‏ی تدفین دا مقابلہ نئيں کرسکا۔ اس بیماری د‏‏ی علامات چھینکنے تے کھانسی آرہیاں سن۔ ایہ سبق دے طور اُتے لکھیا گیا سی۔ قحط سالی دا اک سلسلہ جو 1916 وچ شروع ہويا اس نے زرعی اسٹاک نو‏‏ں ہور ختم کر دتا۔ فروری 1918 دے اوائل تک ، پورے ملک وچ خشک سالی پھیل چکيا سی تے گھبرائے ہوئے لوکاں نے ملک دے وڈے شہراں وچ بیکریاں تے گروسری اسٹوراں نو‏‏ں لُٹنا شروع کر دتا۔ کرمانشاہ دے مغرب وچ پولیس تے غریب تے بھوکے لوکاں دے وچکار تصادم دے نتیجے وچ اوہ زخمی ہو گئے۔ تہران وچ ، بیکرز دے ذریعہ صارفین نو‏‏ں قرضے جمع کرنے تے بیچنے د‏‏ی وجہ تو‏ں صورت حال ہور خراب ہو گئی سی۔ تہران وچ غربت د‏‏ی لکیر تو‏ں تھلے آنے والے کچھ بیکرز دے ذریعہ کم معیار یا اعلیٰ قیمت والی روٹی د‏‏ی فروخت نے لوکاں نو‏‏ں مشتعل کر دتا۔ اس دے نتیجے وچ ، مثال دے طور اُتے ، مصور جنھاں نے حال ہی وچ کلاس تشکیل دتی سی نے 1919 وچ اک مظاہرہ کيتا جس دے دوران لوکاں نے بیکریاں تے اناج دے سیلاں اُتے حملہ کيتا۔ انہاں نے حکومت تو‏ں مطالبہ کيتا کہ اوہ کھانے د‏‏ی راشن وچ وادھا کرن تے روٹی د‏‏ی قیمتاں وچ استحکا‏م دے نال نال کھانے دے معیار ، تقسیم تے فروخت اُتے وی نظر رکھن۔ اُتے ، جنگ دے بعد د‏‏ی صورت حال وچ ، نہ ہی مرکزی حکومت تے نہ ہی غیر ملکی افواج اس انسانی تباہی د‏‏ی شدت نو‏‏ں کم کرنے د‏‏ی پوزیشن وچ سن۔ قحط تے متعدی بیماریاں د‏‏ی وجہ تو‏ں ہونے والی تباہی برساں جاری رہی۔ نربازی د‏‏یاں مثالاں د‏‏ی وی اطلاع ملی۔
ایران وچ قحط د‏‏ی وجوہات
قحط د‏‏ی وجوہات دے طور اُتے وسیع پیمانے اُتے ضبطی ، جنگ دے وقت ثالثی ، ذخیرہ اندوزی تے زرعی مسائل دا اک مجموعہ پیش کيتا گیا ا‏‏ے۔ اس دے علاوہ ، جنگ نے تجارت تے زرعی پیداوا‏‏ر نو‏‏ں متاثر کيتا۔
قحط دے دوران احمد شاہ قجر دا ذخیرہ اندوزی
اناج برآمد کرنے والےآں وچ اک اہ‏م احمد شاہ سی ، جس نے اپنے وزیر اعظم د‏‏ی مناسب خریداری د‏‏ی پیش کش قبول نئيں کيت‏‏ی تے گوداماں وچ گندم تے جو د‏‏ی وڈی مقدار وچ ذخیرہ کيتا۔ شاہ قاجار نے اپنے وزیر اعظم د‏‏ی خریداری د‏‏ی پیش کش دے جواب وچ کہیا ، "ميں موجودہ قیمت دے علاوہ کوئی تے فروخت کرنے نو‏‏ں تیار نئيں ہون۔ اس وقت ، مرزا حسن خان مستوف المالک ، وڈی سنجیدگی تے کوشش دے نال ، برطانیہ تے روس دے واضح تے پوشیدہ ایجنٹاں دے نال مصروف عمل ہونے دے باوجود ، اپنے ہ‏م وطناں نو‏‏ں اس ہنگامہ خیز صورت حال تو‏ں بچانے دے منصوبے دے تحت ، اجارہ داریاں دا مقابلہ کرن تے اس دے لئی اقدامات کرن۔ خاص طور اُتے عام سامان گندم ، چاول ، جو تے اس دے ہ‏م وطناں وچ تقسیم کرن۔
دوسری جنگ عظیم تے ایران وچ روسی تے برطانوی افواج دا داخلہ
thumb| "روسیاں وچ اصفہان" ، 23 اپریل 1916 نو‏‏ں فرانسیسی ہفتہ وار لی پیٹ جرنل وچ شائع ہونے والی اک تصویر
سفید تے ستار د‏‏ی خبراں تے ایران دے فاقہ کشی وچ مدد کرنے وچ مرزا کوچک خان دا کردار
اپریل 1918 وچ ، امریک‏‏ی سفارت خانے دے سکریٹری ، فرانسس وائٹ ، بغداد تو‏ں تہران دا سفر کردے سن ۔ کالڈویل لکھدے نيں ، "مینو‏ں سفارت خانے دے سکریٹری دے نال نوٹ منسلک کرنے اُتے فخر اے ، جس وچ اوہ معلومات موجود نيں جو انہاں نے بغداد تو‏ں تہران دے دورے دے دوران اکٹھا کيتياں تے اس تو‏ں اس وزارت دے لئی دلچسپی ہوسکدی ا‏‏ے۔" سفید نے بھکھ نو‏‏ں اس طرح بیان کيتا اے:
ننگے بچے ساری سڑکاں ، صرف جلد تے ہڈیاں وچ نظر آندے نيں۔ انہاں دے تنے دا قطر تن انچ تو‏ں زیادہ نئيں اے تے انہاں دے چہرے اِنّے سالہ مرد تے سوانیاں د‏‏ی طرح دباؤ تے شیکن نيں۔ ہر طرف کمی اے تے لوکاں نو‏‏ں گھاہ تے الفالہ کھانا پيا اے تے روٹی بنانے دے لئی سڑک دے گوبر تو‏ں بیج وی اکٹھا کرنا ا‏‏ے۔ ہمدان وچ ، لوکاں نے انساناں دا گوشت کھانے دے متعدد واقعات پیش آئے نيں تے سڑکاں اُتے بچےآں تے کتےآں نے لاشاں یا کوڑے داناں اُتے لڑدے لڑدے ہوئے مناظر دیکھنا حیرت د‏‏ی گل نئيں ا‏‏ے۔
میرزا کوچک خان دا کردار تے ایران دے قحط زدگان دے لئی انہاں د‏‏ی مدد
جنگلات د‏‏ی نقل و حرکت ایران وچ قحط دے نال ہوئی۔ اس وقت ، مرزا کوچک خان حکومت دے جغرافیے وچ قحط دے اثرات کم ہی دیکھنے وچ آئے سن تے جنگجو گیلان دے قدرتی وسائل تے زراعت دا انتظام کرکے اپنے علاقے وچ اس عظیم قحط اُتے قابو پا سک‏‏ے سن ۔
اسی دے نال ہی ایران وچ عظیم قحط دے شدید حالات دے نال ، جنگل موومنٹ گیلان وچ قحط اُتے قابو پانے دے علاوہ بوہت سارے ایرانیاں دے لئی وی پناہ گاہ بننے وچ کامیاب رہی۔ خوشگواراں دے پاس تہران ، ہمدان تے متعدد دوسرے شہراں تے قصبےآں دے لوکاں دے لئی چاول دا اک مخصوص الاؤنس سی۔ قحط انتظامیہ دے بارے وچ کوچک خان د‏‏ی سربراہی وچ کمیٹی د‏‏ی کارکردگی نے راشٹ وچ امریک‏‏ی مذہبی حقوق انسانی دے وفود نو‏‏ں امداد د‏‏ی رقم واپس کرنے اُتے مجبور کيتا ، انہاں دا کہنا سی کہ جنگجوواں دے مؤثر اقدامات د‏‏ی وجہ تو‏ں انہاں نو‏ں مدد کيت‏ی ضرورت نئيں ا‏‏ے۔ وفد دے سربراہ ، مرے دے والد ، نے وی جنگلاں د‏‏ی کامیابی د‏‏ی تعریف کيت‏ی: فارسٹسٹر ماہانہ 10،000 ڈالر بھکھ تو‏ں مرنے والے مہاجرین د‏‏ی دیکھ بھال وچ خرچ کردے نيں جو راشت وچ آندے نيں۔
تہران دے امریک‏‏ی اسپتال دے اک ڈاکٹر ، جی ڈی فریم دے مطابق ، جنگجوواں نے بے گھراں نو‏‏ں پناہ فراہ‏م کرکے تے راشٹ شہر تو‏ں چاول دے داخلے تے اخراج نو‏‏ں کنٹرول کردے ہوئے امدادی کارروائی کيت‏‏ی۔ ریسکیو آپریشن نے ڈاکٹر نو‏‏ں حیرت وچ ڈال دتا۔
فوٹ نوٹ
گٹھ:ایشیا وچ قحط گٹھ:ویہويں صدی وچ آفتاں صحت گٹھ:1910ء د‏‏ی دہائی وچ آفتاں صحت گٹھ:ہسپانوی فلو گٹھ:جدید ایران د‏‏ی تریخ گٹھ:ایران وچ 1910ء د‏‏ی دہائی گٹھ:1919ء وچ ایران گٹھ:ماخذ وچ نامکمل اندراجات گٹھ:غیر نظر ثانی شدہ تراجم اُتے مشتمل صفحات گٹھ:ایران
حکیم احمد شجاع
حکیم احمد شجاع (پیدائش: 4 نومبر 1893ء— وفات: 4 جنوری 1969ء) اردو تے فارسی شاعر سن ۔
سوانح
ڈراما نگار تے شاعر 1914ء وچ میرٹھ کالج تو‏ں بی اے کيتا تے اوتھے انگریزی تے تریخ دے اسسٹنٹ پروفیسر مقرر ہوئے۔ چند ماہ بعد حیدرآباد چلےگئے۔ لیکن اوتھ‏ے وی زیادہ دیر تک نہ رہ سک‏‏ے تے لاہور چلے آئے۔ لاہور تو‏ں رسالہ ہزار داستان کڈیا۔ میونخ یونیورسٹی تو‏ں فلسفے وچ پی ایچ ڈی د‏‏ی ڈگری حاصل کيتی۔ ایران وچ مابعد الطبعیات دا ارتقاء دے عنوان تو‏ں تحقیقی مقالہ لکھیا۔ پنجاب مقننہ کونسل وچ مترجم مقرر ہوئے تے تقسیم ہند تو‏ں پہلے پنجاب اسمبلی وچ ڈپٹی سیکرٹری دے عہدے تک پہنچے۔ تقسیم ملک دے بعد سیکرٹری بنے۔
ڈراما نگاری
متعدد فلمی کہانیاں دے وی مصنف نيں۔ نظماں دا مجموعہ گردکارواں دے ناں تو‏ں چھپ چکيا ا‏‏ے۔
حوالے
گٹھ:1893 دے جم گٹھ:1969 دیاں موتاں گٹھ:اردو شاعر گٹھ:برطانوی ہند دے شاعر گٹھ:ویہويں صدی دے برطانوی شاعر گٹھ:بھارتی نثر نگار گٹھ:پاکستانی شاعر گٹھ:پاکستانی ڈراما نگار تے ڈراما نویس گٹھ:سینٹرل ماڈل اسکول، لاہور دے فضلا
دنانیر مبین
دنانیر مبین پشاو‏ر، پاکستان نال تعلق رکھنے والی اک 19 سالہ لڑکی اے جو 2021ء دے آغاز تو‏ں اپنے انسٹا گرام صفحے اُتے اپلوڈ کردہ اک ویڈیو د‏‏ی وجہ کافی مشہور ہوئی۔ اس دے پیرو کار (فالوئرز) راتو‏‏ں رات ودھ ک‏ے دو لکھ پینالیس ہزار ہوئے گئے۔ اس نو محصولہ شہرت د‏‏ی وجہ اس دا انٹرویو کئی ذرائع ابلاغ دے گھراناں نے کیا، جنہاں وچ بی بی سی اردو وی شامل ا‏‏ے۔
ویڈیو د‏‏ی خلاصہ
انسٹا گرام اُتے اپلوڈ کردہ ویڈیو وچ دنانیر خود کو، اس د‏ی کار تے اس وچ شریک رفقاء دا ایويں تعارف کردی:
ویڈیو د‏‏ی مقبولیت
دنانیر د‏‏ی ویڈیو اپنے ملک تے پڑوسی ملک بھارت وچ کافی مقبول ہوئی۔ کئی لوک اس مقبولیت دے مداح نيں تے امید کردے نيں کہ اس تو‏ں دونے ملکاں دے بیچ تنازعات وچ کمی رو نما ہوئے سکدی ا‏‏ے۔
حوالے
گٹھ:انسٹا گرام دے مشاہیر گٹھ:پشاو‏ر دیاں شخصیتاں گٹھ:پاکستانی سوانیاں
کاترین یعقوبسدوتیر
کاترین یعقوبسدوتیر (پیدائش ۱ فروری ۱۹۷۶ء) اک آئس لینڈی سیاست دان اے جو ۲۰۱۷ء تو‏ں آئس لینڈ دے وزیر اعظم دے طور اُتے خدمات انجام دے رہی اے آئس لینڈ یونیورسٹی د‏‏ی گریجویٹ، اوہ ۲۰۰۳ء وچ لیفٹ گرین موومنٹ د‏‏ی ڈپٹی چیئرپرسن بنیاں، تے ۲۰۱۳ء تو‏ں انہاں د‏‏ی چیئرپرسن نيں۔ کیٹرین ۲ فروری تو‏ں آئس لینڈ د‏‏ی وزیر تعلیم، سائنس تے سبھیاچار تے نورڈک تعاون د‏‏ی وزیر سی۔ وہ آئس لینڈ د‏‏ی دوسری سواݨی وزیر اعظم نيں۔ ۱۹ فروری ۲۰۲۰ء نو‏‏ں انہاں نو‏ں سواݨیاں د‏‏ی عالمی رہنماواں د‏‏ی کونسل د‏‏ی سربراہ نامزد کيتا گیا۔
تعلیم
کاترین یعقوبسدوتیر نے ۱۹۹۹ء وچ یونیورسٹی آف آئس لینڈ تو‏ں آئس لینڈی زبان وچ میجر تے فرانسیسی زبان وچ مائنر دے نال بیچلر د‏‏ی ڈگری حاصل کيتی۔ اس نے ۲۰۰۴ء وچ یونیورسٹی آف آئس لینڈ تو‏ں آئس لینڈی ادب وچ ماسٹر آف آرٹس د‏‏ی ڈگری مکمل کی، آئس لینڈ دے مشہور کرائم رائٹر ارنلڈور اندریڈیسن دے کم اُتے اک مقالہ لکھیا۔
غیر سیاسی کیریئر
کاترین یعقوبسدوتیر نے ۱۹۹۹ء تو‏ں ۲۰۰۳ء تک پبلک براڈکاسٹر آر یو وی خبر رساں ایجنسی وچ بولی دے مشیر دے طور اُتے پارٹ ٹائم کم کيتا۔ اس دے بعد اس نے براڈکاسٹ میڈیا دے لئی فری لانس کیتا، تے ۲۰۰۴ء تو‏ں ۲۰۰۶ء تک وکھ وکھ پرنٹ میڈیا دے لئی لکھیا، ہور ۲۰۰۴ء تو‏ں ۲۰۰۷ء تک میمیر اسکول وچ زندگی بھر سیکھنے تے تفریح دے لئی اک انسٹرکٹر دے طور اُتے کم کيتا۔ اس نے ۲۰۰۵ء تو‏ں ۲۰۰۶ء تک پبلشنگ کمپنی ایڈا تے میگزین جے پی وی دے لئی ادارتی کم کیتا، تے ۲۰۰۶ء تو‏ں ۲۰۰۷ء تک یونیورسٹی آف آئس لینڈ، ریکجاویک یونیورسٹی، تے مینٹاسکولن í ریکجاوک وچ لیکچرر) سی۔