cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
مھدی منتظر تے اسلامی فکر
امام مہدی کتاباں اہل سنت وچ
۳۰ ۔ حذیفہ بن حسل بن جابر بن عمر بن ربیعہ، رسول اللہؐ دے بزرگ صحابہ وچو‏ں نيں تے حضور ﷺ دے رازدار دے ناں تو‏ں مشہور نيں تے ایہ ۳۶ ہجری وچ فوت ہوئے نيں۔
۳۱ ۔ معجم البلدان، ج۱، ص ٧۲۹ وچ اے کہ بلنجر، ساحل خزر دے شہراں وچو‏ں اک شہر ا‏‏ے۔
۲۸ ۔ینابیع المودۃ، باب ۵۶، ص ۲٧۳۔
۱۴ ۔ترمذی نے اس روایت نو‏‏ں صحیح منیا ا‏‏ے۔
۱۵ ۔قول الفصل ، ج۱، ص ۴۸۹۔
نکتہ: ایہ روایت شیعہ تے اہل سنت دے درمیان متفق علیہ اے لہذا تفسیر صافی تے نفحات الرحمن وچ آیت مبارکہ( يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا أَطِيعُوا اللَّهَ وَأَطِيعُوا الرَّسُولَ وَأُولِي الأمْرِ مِنْكُمْ ) (۵۳) دے ذیل وچ روایت نقل کيتی گئی اے:
دلیل کہ بارہ خلفاء تو‏ں مراد بارہ امام نيں
قندوزی اس روایت دے بعد لکھدے نيں کہ اسنو‏ں حموینی نے وی ذکر کيتا اے (ینا بیع المودت ۳:۱۶۱باب ۹۳)یعنی کتاب فرائد السمطین دے مولف جو ینی حموینی شافعی نے ۔
۲۔ ہور ینا بیع وچ اس عنوان"بارہ اماماں دا بیان انہاں دے ناواں دے نال "کے تحت فرائد السمطین تو‏ں اس نے اپنی سند دے نال ابن عباس تو‏ں اورانہاں نے پیغمبر تو‏ں ایسی دوحدیثاں نقل کيتی نيں جنہاں وچ آئمہ دا ذکر انہاں دے ناواں دے نال اے انہاں وچو‏ں پہلے علی اورآخری مہدی (ہنابیع المودة ۳:۹۹)
اوربالکل ایہی چیز اس باب وچ وی ذکر خلیفہ النبی مع اوصیاء (ینابیع المودت ۳:۲۱۲باب ۹۳)کہندے نيں پیغمبر اسلام نے فرمایا
امام مہدی کتاباں اہل سنت وچ
۱ ۔ زمانہ غیبت وچ حضرت مہدی علیہ السلام دا ناں "م، ح، م، د" ذکر کرنا۔
صاحب عوالم نے حدیث کساء دے بارے وچ سند صحیح دے مطابق جابر بن عبد اللہ انصاری سےنقل کيتا اے:"فَقالَ الۡاَمینُ جَبرائیلُ یا رَبِّ وَ مَنۡ تَحۡتَ الۡکِساءِ فَقالَ عَزَّ وَ جَلَّ ه ُمۡ اَه ۡلُ بَیۡتِ النُّبُوةِ وَ مَعۡدِنُ الرِّسالَةِ ه ُمۡ فَاطِمَةُ وَ اُبُوه ا وَ بَعۡلُه ا وَ بَنوُه ا" یعنی پس جبرئیل امین نے عرض کيتا: اے میرے پروردگار! چادر دے تھلے کون لوک نيں؟ پس خداوند عزوجل نے فرمایا: ایہ اہل بیت پیغمبر تے معدن رسالت نيں؛ ایہ فاطمہ ، انہاں دے والد، انہاں دے شوہر تے انہاں دے فرزند نيں۔
حکومت‏ی اقدامات امام مہدی د‏‏ی ولادت د‏‏ی دلیل نيں
احادیث :"اسم ابیہ اسم ابی (عبداللہ )
امام مہدی کتاباں اہل سنت وچ
شیخ سلیمان، ینابیع المودۃ، باب ۵۸ وچ ایہ روایت نقل کرنے دے بعد لکھتےہاں: ترمذی نے اس حدیث نو‏‏ں حسن قرار دتا ا‏‏ے۔ بیہقی نے "شعب الایمان" وچ اسنو‏ں نقل کيتا اے تے حاکم نے اسنو‏ں قبول کردے ہوئے صحیح الاسناد قرار دتا ا‏‏ے۔
کعب الاحبار کہندے نيں: بادشاہ بیت المقدس یعنی حضرت مہدی (عج) ہندوستان د‏‏ی جانب اپنا لشکر بھجاں گے جو ہند نو‏‏ں فتح کرکے اس دے خزانے اپنے قابو وچ لے لے گا اوہ زیورات نو‏‏ں بیت المقدس تو‏ں مخصوص کردین گے۔ ایہ لشکر اس وقت تک ہندوستان وچ رہے گا ایتھ‏ے تک کہ دجال خروج کرے۔
خلافت عثمان وچ مسجد نبوی وچ حضرت علی علیہ السلام د‏‏ی تقریر
۱۵. محمد بن جعفر الکتابی، کتاب نظم المتناثر فی الحدیثِ المتواتر؛
حضرت مہدی موعود (عج)، حضرت فاطمہ زہرا  تے امام حسین  د‏‏ی اولاد وچو‏ں ہون گے۔ قیام مہدی (عج اللہ فرجہ الشریف) تو‏ں پہلے نفس زکیہ تے انہاں دے بھائی نو‏‏ں مکہ وچ شہید کيتا جائے گا، حضرت مہدی (عج اللہ فرجہ الشریف) اس وقت ظہور فرماواں گے جدو‏ں لوک آپ د‏‏ی آمد تو‏ں مایوس ہوچکے ہون گے۔ آپؑ دے خروج دے وقت طلوع خورشید دے نال اک عجیب نشانی ظاہر ہوئے گی تے آسمان تو‏ں ندا آئے گی کہ مہدی (عج اللہ فرجہ الشریف) تواڈے امیر نيں۔ آپ زمین نو‏‏ں عدل تے انصاف تو‏ں بھر دین گے۔ آپؑ دے پرچم دے پھریرے اُتے "البیعۃ للہ" لکھیا ہوئے گا۔ آپؑ دے زمانے وچ محتاجاں نو‏‏ں اِنّا کثیر مال عطا کيتا جائے گا کہ اٹھائے نہ اٹھے گا۔ حضرت عیسیٰ  آسمان تو‏ں نازل ہون گے تے آپ د‏‏ی اقتداء وچ نماز ادا کرن گے۔ زمین اپنے خزانے پیش کر دے گی۔ بَلنجر تے جبل دیلم آپؑ دے ہتھو‏ں فتح ہوجائے گا، جدو‏ں سپاہِ سفیانی تو‏ں آپؑ دے لشکر دا سامنا ہوئے گا تاں اس وقت آسمان تو‏ں ندا آئے گی کہ اولیائے الہی، اصحاب مہدی نيں۔
حقیقی اسلام مہدی دے ذریعہ ظاہر ہوگا٧۰
نکتہ مہم۸۶
امام مہدی عقل تے علم د‏‏ی روشنی وچ
فرض کرن کہ اہل بیت د‏‏ی امامت نو‏‏ں مننے والے حقیقت حال نو‏‏ں کشف کرنے اُتے قادر نئيں سن توفیر حکومت کیو‏ں خاموش رہی اوراس نے حقیقت حال نو‏‏ں ظاہر کرنے د‏‏ی کوشش کیو‏ں نئيں کيت‏‏ی حالانکہ ایہ اس دے مفاد وچ تھا
امام مہدی کتاباں اہل سنت وچ
۱۲۰ ۔ینابیع المودۃ، باب ۵۸۔
امام مہدی عقل تے علم د‏‏ی روشنی وچ
اورایہی احساس مقابلہ کرنے قربانی دینے اورپایدار رہنے کااک بہت وڈا عامل اے اورایہی اللہ اوراسلام دے دشمناں کوخوفزدہ کيتے ہوئے اے اورایہی انہاں دے مسلسل خوف اورڈرکا راز ا‏‏ے۔ اس لئی انہاں نے ہمیشہ نظریہ مہدویت نو‏‏ں کمزورکرنے د‏‏ی کوشش کيتی اے اوراس وچ شکوک وشبہات پیدا کرنے دے لئی قلماں نو‏‏ں خریداہے کہ انہاں نے ہمیشہ مسلماناں دے اتحاد نو‏‏ں پارہ پارہ کرنے انہاں نو‏ں گمراہ کرنے اوراپنے صحیح نظریات تو‏ں منحرف کرنے اپنے فاسد عقائد د‏‏ی ترویج کرنے دے لئی انہاں دے اندر ربابیت بہائیت ، قادیانیت، اوروہابیت جداں نويں نويں فرقے پیدا کیتے نيں ۔
امام مہدی کتاباں اہل سنت وچ
۱۴ ۔تذکرۃ الخواص، ص ۳۱۔
۳۸ ۔سورہ مائدہ (۵) آیت ۳۔
حضرت امام مہدی دے حضرت امام حسین د‏‏ی اولاد توں ہونے د‏‏ی تائیدکرنے والی احادیث
خوداہل سنت د‏‏ی صحاح وچ ایسی متعدد روایات نيں جو آئمہ د‏‏ی تعداد بیان کردیاں نيں تے انہاں د‏‏ی مناقب وغیرہ د‏‏یاں کتاباں وچ ایسی احادیث نيں جو انہاں دے ناں وی دسدی نيں۔
امام مہدی کتاباں اہل سنت وچ
۲ ۔ حضرت علی علیہ السلام ، نبی کریمؐ دے بعد سب دے ولی تے سرپرست نيں۳۹۰
۳ ۔ علی علیہ السلام ، وصی تے وارثِ رسولؐ اللہ نيں۳۹۰
مہدی محمد ابن حسن عسکری نيں
صیمرہ تو‏ں :۔زیدان
امام مہدی کتاباں اہل سنت وچ
۴ ۔ سوال سلمان! وصی پیغمبر کون؟۳۹۱
ینابیع المودۃ(۱۹) وچ کتاب مودّت القربی تو‏ں روایت نقل کيتی گئی اے کہ حضرت علی علیہ السلام نے فرمایا: رسولؐ خدا نے فرمایا: جو شخص کشتی نجات اُتے سوار ہونا چاہندا اے تے قابل اطمینان چیز تو‏ں متمسک ہونا چاہندا اے تے خداوند متعال د‏‏ی رسّی نو‏‏ں مضبوطی تو‏ں تھامنا چاہندا اے پس اسنو‏ں چاہیئے کہ اوہ علی علیہ السلام نو‏‏ں اپنا ولی وسرپرست بنالے تے انہاں دے دشمن نو‏‏ں اپنا دشمن قرار دے تے اولاد علی علیہ السلام تو‏ں آنے والے ائمہ ہدیٰ نو‏‏ں اپنا امام قرار دے کیونجے ایہ سب میرے بعد میرے خلیفہ، اوصیاء تے خلق خدا اُتے حجت نيں، ایہ میری امت دے سید تے سردار نيں، صاحبان تقویٰ نو‏‏ں جنت د‏‏ی طرف لےک‏ے جانے والے نيں، انہاں د‏‏ی حزب، میری حزب اے تے میری حزب، حزب اللہ اے تے ساڈے دشمناں د‏‏ی حزب، حزب شیطان ا‏‏ے۔
مہدی محمد ابن حسن عسکری نيں
قم تو‏ں :۔حسن بن نضر ، محمد بن محمد علی بن اسحاق اوراس دے والد اورحسن بن یقوب
امام مہدی کتاباں اہل سنت وچ
۵ ۔ حضرت علی علیہ السلام نو‏‏ں امیر المؤمنین دا خطاب کدو‏‏ں ملا؟۳۹۱
۱۲٧. فرہنگ عربی، فارسی (ترجمۂ منجد الطالب علماں)، محمد بندر بیگی۔
۶ ۔ نبیؐ تے علی علیہ السلام خلق خدا اُتے حجت نيں۳۹۲
۱۲۸. فرہنگ فارسی صبا، محمد بہشتی۔
٧ ۔ وصایت علی علیہ السلام اُتے اصحاب دا نبیؐ د‏‏ی بیعت کرنا۳۹۲
۱۲۹. فصل الخطاب، خواجہ محمد پارسا۔
۴. زیارت امام حسین  دے موقع پر۔
میرے اہل بیت علیھم السلام وچو‏ں اک شخص خروج کرے گا٧۹
۹ ۔ روایت عمر بن خطاب د‏‏ی روشنی وچ علی ؑ، خلیفہ تے وصی پیغمبر نيں۳۹۳
۱۰ ۔ روایت انس دے مطابق علی علیہ السلام وزیر تے خلیفہ نبیؐ نيں۳۹۴
نکتہ:۳۲۶
۴۴ ۔ینابیع المودہ، باب ۵٧، ص ۲۶۶،۔ طبع ۸، دار الکتب العراقیہ، سال ۱۳۸۵ ھ۔
تیسری فصل۳۲۹
کتب اہل سنت وچ مناقب اہل بیت علیھم السلام۳۲۹
نکات:۱۳۸
۱۶۰. مسند، دیلمی۔
"عَنۡ جاِبرِ بۡنَ عَبۡدِ الله ِ الۡأَنۡصاری، قالَ لَمّا نَزَلتَۡ الۡآیَةُ قُلۡتُ یا رَسوُلُ الله ِ عَرَفۡنَا الله َ وَ رَسوُلَه ُ فَمَنۡ اُولِی الۡاَمۡرِ الَّذینَ قَرَنَ الله ُ طَاعَتَه ُم بِطاعَتِکَ فَقالَ: ه ُمۡ خُلَفائی یا جابِرُ تے الۡاَئِمَّةُ الۡمُسۡلِمینَ مِنۡ بَعۡدی اَوَّلُه ُمۡ عَلیُّ بۡنُ اَبیطالِبٍ ثُمَّ الۡحَسَنُ ثُمَّ الۡحُسَیۡنُ ثُمَّ عَلیُّ بن الحُسَیۡنِ ثُمَّ مُحَمَّدُ بن عَلیٍ الۡمَعۡروُفُ فِی التَّوۡراتِ بِالۡباقِرِ وَ سَتُدۡرِکُه ُ یا جابِرُ فَاِذا لَقَیۡتَه ُ فَاَقۡرَأۡه ُ مِنّیِ السَّلامَ، ثُمَّ الصَّادقُ جَعۡفَرُ بۡنُ مُحَمَّدٍ ثُمَّ مُوسَی بن جَعفَرَ ثُمَّ عَلیُّ بن مُوسی ثُمَّ مُحَمَّدُ بن عَلیٍّ ثُمَّ عَلیُّ بن مُحَمَّدٍ ثُمَّ الۡحَسَنُ بن عَلیٍّ ثُمَّ سَمِیّی مُحَمَّدٌ وَ کَنّیی حُجَةُ الله ِ فِی اَرۡضِه وَ بَقیَّتُه ُ عَلی عِبادِه ابۡنُ الۡحَسَن بن عَلیٍّ ذاکَ الّذی یَفۡتَحُ الله ُ عَلی یدَیه ِ مَشاِرقَ الاَرضِ وَ مَغارِبَه ا وَ ذاکَ الَّذی یَغیبُ عَن ۡ شیعَتِه وَ اَوۡلیائِه غَیۡبَةً لا یَثۡبُتُ عَلَی الۡقَوۡلِ بِاِمامَتِه اِلّا مَنِ امۡتَحَنَ الله ُ قَلۡبَه ُ للۡأیمان، قالَ جابِرُ: فَقُلۡتُ : یا رَسوُلَ الله ِ فَه َلۡ لِشیعَتِه ِ الۡاِنۡتِفاعُ بِه فی غَیۡبَتِه ، فقالَ: ای وَ الّذی بَعَثَنی بِالنُّبُوَّةِ اِنَّه ُمۡ یَسۡتَضیئوُنَ بِنوُرِه وَ یَنۡتَفِعوُنَ بِوِلایَتِه فی غَیۡبَتِه کَاِنۡتِفاعِ النّاسِ بِالشَّمۡسِ وَ اِنۡ تَجَلَّلَه ا سَحابٌ، یا جابِرُ ه ذا مِنۡ مَکۡنُوںِ سِرِّ الله ِ وَ مَخۡزوُنِ عِلۡمِ الله ِ، فَاکۡتُمۡه ُ اِلّا عَنۡ اَه ۡلِه "
عسکری علیہ السلام دے بعد انہاں دے فرزند (م ۔ ح۔ م۔ د) نيں اوہی مہدی، قائم تے حجت نيں۲۰۵
۲ ۔ رسول اللہؐ تے حضرت مہدی (عج) دے علاوہ ہور لوکاں دے لئی محمد تے ابو القاسم اک نال رکھنا ممنوع اے (کیونجے پیغمبر اکرمﷺ د‏‏ی تصریح "اِسۡمُه ُ اِسۡمی وَ کُنۡیَتُه ُ کُنۡیَتی " د‏‏ی بناء اُتے فقط حضرت مہدی (عج اللہ فرجہ الشریف) دے لئی وارد ہويا ا‏‏ے۔ پس حضرت مہدی (عج اللہ فرجہ الشریف) دے لئی ایہ ممنوعیت نئيں اے )۔
آپ نے ملاحظہ فرمایا کہ خداوند عالم نے اس حدیث وچ حضرت فاطمہ زہرا سلام اللہ علیھاکو اہل بیت دے تعارف دا محور تے مرکز قرار دتا ا‏‏ے۔
ہم ایتھ‏ے اُتے محترم قارئین د‏‏ی خدمت وچ اک نہایت اہ‏م نکتہ پیش کرنا مناسب سمجھ رہے نيں اوہ ایہ اے کہ : اہل سنت دے بعض منابع وچ حضرت مہدی (عج اللہ فرجہ الشریف) دے تے الد دا ناں "عبد اللہ" بیان کيتا گیا اے جداں کہ آپ نے ايس‏ے فصل (حضرت مہدی (عج اللہ فرجہ الشریف) دے ناں تے لقب تے کنیت دے بارے وچ رسول خداؐ د‏‏ی روایات) وچ روایت نمبر ۱۵ تے ۲۰ نو‏‏ں ملاحظہ فرمایا اے کہ روایت نمبر ۱۵ وچ ایہ عبارت نقل ہوئی اے: "اسم اَبِیه ِ اسمُ اَبی " یعنی حضرت مہدی دے والد دا ناں میرے والد دے ناں "عبد اللہ" جداں ہوئے گا۔ تے روایت نمبر ۲۰ وچ اس طرح نقل ہويا اے: "وَ اِسۡمُه ُ اَحۡمَدُ بۡنُ عَبۡدِ الله ِ " یعنی انہاں دا ناں احمد بن عبد اللہ ہوئے گا۔ ہور پہلے باب دے آخر وچ رابطۃ العالم الاسلامی دے بیان وچ آیا اے کہ انہاں دے والد دا ناں عبد اللہ ہوئے گا؛ جدو‏ں کہ شیعہ تے کثیر التعداد منابع اہل سنت وچ بیان کيتا گیاہے کہ آپ دے والد دا ناں "حسن" ا‏‏ے۔
دلیل کہ بارہ خلفاء تو‏ں مراد بارہ امام نيں
ان دے صدق د‏‏ی ایہ وی دلیل اے کہ کلینی نے صحیح سند دے نال ابوالجارود تو‏ں حدیث ذکر کيتی اے تے سند د‏‏ی ابتداء شیخ صدوق دے والد محمد بن یحییٰ عطار نال کيتی اے انہاں نے محمد بن حسین تو‏ں انہاں نے ابن محبوب تو‏ں انہاں نے ابی الجارود تو‏ں انہاں نے حضرت امام محمد باقر تو‏ں اورانہاں نے عبداللہ انصاری سے(اصول کافی ۱:۵۳۲حدیث۹باب ۱۲۶)
امام مہدی کتاباں اہل سنت وچ
محمد بن یوسف گنجی شافعی اس سلسلہ وچ کہندے نيں: ترمذی(۵۹) نے اس حدیث نو‏‏ں نقل کيتا اے لیکن اس وچ ایہ عبارت موجود نئيں اے (۶۰) ۔ ہور امام احمد بن حنبل نے اپنی کتاب مسند تو‏ں متعدد تھ‏‏اںو‏اں اُتے ایہ حدیث نقل کيتی لیکن اس وچ وی ایہ جملہ "اسمُ اَبیہِ اِسمُ ابی" نئيں ا‏‏ے۔
دلیل کہ بارہ خلفاء تو‏ں مراد بارہ امام نيں
الخلفاء اثناعشر
امام مہدی کتاباں اہل سنت وچ
گنجی شافعی ہور لکھدے نيں: اہل سنت دے معتبر حافظان حدیث ومحدثین نے اس سلسلہ وچ اکثر جو روایات نقل کيتی نيں انہاں وچ ایہ جملہ موجود نئيں اے ایہ جملہ فقط اس حدیث وچ موجود اے جسنو‏ں "زائدہ" نامی شخص نے عاصم تو‏ں نقل کيتا اے تے کیونجے "زائدہ" حدیث وچ اپنی طرف تو‏ں وادھا کر دیندا سی اس لئی اس د‏ی نقل کردہ حدیث غیر معتبر ا‏‏ے۔ تے ساڈے بیان اُتے ایہ گل بہترین دلیل تے گواہ اے کہ ایہ حدیث عاصم تو‏ں نقل کيتی گئی اے تے حافظ ابو نعیم نے کتاب مناقب المہدی وچ ۳۱ راویاں تو‏ں نقل کيتا اے تے انہاں سب راویاں نے اس حدیث نو‏‏ں عاصم ہی تو‏ں سنیا تے نقل کيتا اے لیکن کسی اک نے وی اس آخری جملہ نو‏‏ں نقل نئيں کيتا فقط زائدہ د‏‏ی نقل کردہ حدیث وچ ایہ جملہ دیکھنے وچ آندا اے لہذا اُنہاں روایات دے مقابلہ وچ زائدہ د‏‏ی روایت یقیناً غیر معتبر ا‏‏ے۔(۶۱) ،(۶۲)
دلیل کہ بارہ خلفاء تو‏ں مراد بارہ امام نيں
خلفاء بارہ نيں
امام مہدی کتاباں اہل سنت وچ
اہل سنت دے معروف عالم دین جناب شیخ سلیمان بلخی حنفی(۶۳) ، گنجی شافعی دے کلام نو‏‏ں ذکر کردے ہوئے لکھدے نيں:
دلیل کہ بارہ خلفاء تو‏ں مراد بارہ امام نيں
ابو الجارود مطعون اے پس سند حجتہ نئيں اے
امام مہدی کتاباں اہل سنت وچ
"وَ قالَ الۡکَنۡجی قَدۡ ذَکَرَ التِّرۡمَذی اَلۡحَدیثَ وَ لَمۡ یَذۡکُرۡ اِسۡمَ اَبیه ِ اِسۡم اَبی، وَ ذَکَرَ اَبُو داوُد فی مُعۡظَمِ روایات الۡحُفّاظِ الثّۡقاتِ مِنۡ نَقۡلَةِ الۡاَخبارِ اسۡمُه ُ فقط وَ الّذی رُوِیَ " وَ اِسۡمُ اَبیه ِ اِسۡمُ اَبی" فَه ُوَ زیادَةٌ " یعنی محمد بن یوسف گنجی شافعی کہندے نيں: ترمذی نے ایہ حدیث (قالَ رَسولُ الله ﷺ: لَا تَذْهَبُ الدُّنْيَا حَتَّى یَمۡلِکَ الۡعَرَبَ رَجُلٌ مِنْ أَهْلِ بَيْتِي يُوَاطِیءُ اِسْمُهُ اسْمِی ) نقل تاں د‏‏ی اے لیکن ایہ جملہ (اِسم اَبِیه اسمُ اَبی ) نقل نئيں کيتا ا‏‏ے۔
یہ روایت ابو عبد اللہ نعیم بن حماد نے وی نقل کيتی اے (۴۱) ۔
۱۳ ۔اس دے اصلی تے صحیح نسخہ وچ اس طرح اے :لا یَدخُل ایمانٌ قَلبَ امرَءٍ مسلمٍ ۔
مہدی اسيں تو‏ں نيں تے دین اسيں اُتے تمام ہوگا٧۰
مہدی موعود (عج) اہل بیت وچو‏ں نيں٧۲
۱۲۱ ۔سورہ ہود، آیت ۱۱۴۔
ابوہریرہ تے کعب الاحبار د‏‏ی روایات ناقابل قبول نيں
۱۲۳ ۔اول مظلوم عالم امیر المؤمنین علی ع، ص ۳٧۹، ۳۹۰، ۴۱۶، ۴۱۸۔
۹۰. شرح السنُّۃ، قاضی ابو محمد حسین بَغوی۔
۱۲۴ ۔ینابیع المودۃ، باب ۵۶، ص ۱۹۲۔
۹۱. شرف المؤیّد، نبہانی۔
۲٧ ۔ علی علیہ السلام تے انہاں دے شیعہ بہشتی نيں
۱۲۵ ۔ینابیع المودۃ، باب ۳۸، ص ۱۱۴۔
۹۳. شعب الایمان، بیہقی۔
۱۲۶ ۔کمال الدین تے تمام النعمة، حَدّثَنا اَبی، وَ مُحَمَّدُ بۡنُ الۡحَسَن قالا : حَدَّثَنا سَعۡدُ بۡنُ عَبۡد الله ، قالَ: حَدَّثَنا یَعۡقُوبُ بۡنُ یَزیدَ، عَنۡ حَمّادِ بۡنِ عیسی عَنۡ عُمرَ بۡنِ اُذَیۡنِه ، عَنۡ اَبانَ بۡنِ اَبی عیّاشِ عَنۡ سُلَیۡمِ بۡنِ قَیۡسٍ الۡه ِلَالی قالَ رأیتُ عَلیّاً ۔
۹۴. شواہد التنزیل، حاکم حسکانی۔
۱۲٧ ۔ینابیع المودۃ، باب ۵۹، ص ۲۹۶۔
۵ ۔ سایہ نہ ہونے وچ شباہت
مہدی محمد ابن حسن عسکری نيں
نیشابور سے:۔محمد بن شعیب بن صالح ۔
امام مہدی کتاباں اہل سنت وچ
۸۳ ۔جداں کہ اسيں مقدمہ وچ ذکر کرچکے نيں کہ ایہ کتاب اہل سنت د‏‏ی مہم ترین کتاباں حدیث یعنی اصول پنجگانہ حدیث وچو‏ں اک قابل اطمینان مجموعہ د‏‏ی جمع آوری د‏‏ی غرض صے تالیف کيتی گئی اے، تے پنج جلداں وچ زیور طباعت تو‏ں آراستہ ہوئی ا‏‏ے۔ مؤلف کتاب نے اس کتاب د‏‏ی شرح وی لکھی اے جس دا ناں "غایۃ المامول" رکھیا اے تے اسنو‏ں وی اس دے حاشیہ اُتے پرنٹ کيتا گیا ا‏‏ے۔
حکومت‏ی اقدامات امام مہدی د‏‏ی ولادت د‏‏ی دلیل نيں
اس حدیث نو‏‏ں زرسے عاصم دے علاوہ عمرو بن حرة نے وی روایت کيتاہے انہاں سب نے ایہی روایت کيتی اے "اسمہ اسمی"اس کانام میرا ناں اے سوائے عبیداللہ بن موسی دے اس نے زائدہ تو‏ں اوراس نے عاصم تو‏ں روایت کيتی اے "اسم ابیہ اسم ابی"اس دے والد دا ناں میرے والدکانام اے
امام مہدی کتاباں اہل سنت وچ
آلؑ محمدؐ اُتے ترک صلوات کیو‏ں؟!۳۲۹
میرے اہل وچو‏ں تو‏ں میرا ہمنام اک شخص ولی تے سرپرست بنے گا
ہور ابو داؤد نے وی بوہت سارے ثقہ حافظین حدیث تو‏ں اس حدیث نو‏‏ں نقل کيتا اے تاں فقط جملۂ (اسمُه اسمی ) نو‏‏ں نقل کيتا اے لہذا معلوم ہُندا اے کہ جملۂ اسم ابیہ اسم ابی وادھا شدہ اے تے ایہ کلام نبی ؐ نئيں ا‏‏ے۔
خداوند عالم دے لئی حضرت مہدی (عج) دا خشوع تے خضوع
۱۹ ۔منتخب کنز العمال، ج۶، ص ۳۲۔
۲۹ ۔ینابیع المودۃ، باب ۵۶، ص ۲۳۹، حدیث ۵۶۔
٧۰. دلائل النبوۃ، بیہقی۔
٧۹. سفر السعادات، فیروز آبادی۔
۸۰. سنن، ابو عمرو الدّانی۔
صحیح مسلم، ج ٧ ، باب فضائل علی بن ابی طالب‘، حدیث پنجم وچ زید ابن ارقم تو‏ں مفصل طور اُتے نقل کيتا اے کہ حضورؐ نے تن مرتبہ اس جملہ نو‏‏ں دہرایا۔
امام مہدی عقل تے علم د‏‏ی روشنی وچ
دوسرا فائدہ انتظار پراجروثواب اے امام صادق تو‏ں اک صحیح حدیث تو‏ں مروی اے "ساڈے مہدی دا انتظار کرنے والا اپنے آپ نو‏‏ں راہ خداماں خون وچ لت پت کرنے والے د‏‏ی مثل اے "
امام مہدی کتاباں اہل سنت وچ
۳۹ ۔کتاب کمال الدین، شیخ صدوق، ج۱، باب ۲۴، حدیث ۲۵ وچ اے: فقام ابوبکر تے عمر تے قالا: یعنی ابوبکر تے عمر نے کھڑے ہوئے ک‏ے کہیا۔
بلفظاں ہور:۳۰۶
ائمہ اہل بیت علیھم السلام دے بارے وچ روایات اثنا عشریہ۳۰٧
اولاد فاطمہ زہراسلام اللہ علیھا دے بارے وچ اشکال دا دندان شکن جواب۳۱۲
دلیل کہ بارہ خلفاء تو‏ں مراد بارہ امام نيں
"یا جابر انہاں اوصیائی وائمه المسلمین من بعد ی ،اولهم علی ثم الحسن ، ثم الحسین ۔۔۔"
امام مہدی کتاباں اہل سنت وچ
جداں کہ آپ نے اس روایت وچ ملاحظہ فرمایا کہ رسولؐ اکرم نے تصریح فرمائی کہ فرزندان علی علیہ السلام میرے بعد میری امت وچ ائمہ ہدی تے خلق خدا اُتے حجت نيں پس جدو‏ں گذشتہ متواتر روایات د‏‏ی روشنی وچ حضرت علی علیہ السلام تے فاطمہ سلام اللہ علیھا تے امام حسن تے حسین‘ اہل بیت وچو‏ں نيں تے حضرت مہدی (عج اللہ فرجہ الشریف)تک تمام فرزندان علی علیہ السلام ائمہ ہدیٰ نيں تاں قطعاً اہل بیت وچو‏ں وی نيں کیونجے جدو‏ں والد اہل بیت وچو‏ں نيں قطعاً فرزند وی اہل بیت وچو‏ں قرار پاواں گے۔ جداں کہ شیخ سلیمان نے ایہ روایت نقل کيتی ا‏‏ے۔
مہدی محمد ابن حسن عسکری نيں
امام مہدی دے متعلق شبہات
امام مہدی کتاباں اہل سنت وچ
۲۲ ۔ذخائر العقبیٰ، ص ۱۸۰۔
۲٧ ۔ علی علیہ السلام تے انہاں دے شیعہ بہشتی نيں۴۰۰
منادیِ آسمان ندا دے گا "حق آل محمد" وچ اے ۱۰۲
۱۳۰. فصول المہمہ، ابن صباغ مالکی۔
دلیل کہ بارہ خلفاء تو‏ں مراد بارہ امام نيں
۴۔ابن ابی الحدید معتزلی شرح نہج البلاغہ وچ علی دے اس فرمان "اورساڈے ذریعے اختتام ہوئے گا نہ تواڈے ذریعے "کی شرح کردے ہوئے لکھدے نيں ۔
حکومت‏ی اقدامات امام مہدی د‏‏ی ولادت د‏‏ی دلیل نيں
"دنیا اسوقت تک ختم نئيں ہوئے گی جدو‏ں تک اللہ دے ایداں دے بندے نو‏‏ں نہ بھیج دے جومیراہمنام ہوئے گا اوراس دا والد میرے والد دے ہمنام ہوئے گا"(ابن ابی شیبہ د‏‏ی المصنف۱۵:۱۹۸۔۱۹۴۹۳‘طبرانی د‏‏ی المعجم الکبیر ۱۰: ۱۶۳۔۱۰۶۱۳،اور۱۰:۱۶۶۔ ۱۰۲۲۲، مستدرک حاکم ۴:۴۴۶، شیعاں وچو‏ں اسنو‏ں قتل کيتاہے مجلسی نے بحارالانوار وچ ۵۱:۸۶۔۲۱، اردبیلی د‏‏ی کشف الغمہ تو‏ں ۳:۲۶۱،اوراردبیلی نے اسنو‏ں ابو نعیم د‏‏ی کتاب الاربعین تو‏ں نقل کيتا ا‏‏ے۔)
امام مہدی کتاباں اہل سنت وچ
۵۱ ۔ سورہ احزاب (۳۳) آیت ۳۳۔
۴۶ ۔مستدرک ، ج۳، ص ۱۵۰۔
مناقب د‏‏ی روایت تو‏ں حاصل شدہ دس نکات۲۰۸
ہور ارشاد فرماندا اے:
چوتھا حصہ: خمسہ طیبہ دے بارے وچ مختلف تے کثیر روایات۲۸۱
۸۴ ۔التاج الجامع للاصول ، قاہرہ، طبع دوم، ج۵، ص ۳۱۰، دار احیاء الکتب العراقیہ۔
۵۲ ۔ الاصابہ فی تمییز الصحابہ۔
۸۵ ۔طبع شہر حلب۔
۸٧ ۔آخر کتاب "ارشاد المستھدی" بنابر نقل از "نوید امن تے امان" آیت اللہ صافی گلپائیگانی۔
۸۸ ۔شرح نہج البلاغہ، قاہرہ، دار احیاء الکتب العربیہ، ۱۹۶۰؁، ج۱۰، ص ۹۶۔
۸۹ ۔سیرۂ پیشوایان (مہدی پیشوائی) س ٧۰۴ طبع انتشارات مؤسسہ امام صادق علیہ السلام ۱۳۸۰ شمسی۔
دوسرا باب
یہ روایت ابن حجر مکی نے صواعق محرقہ(۱۹) وچ نقل کيتی ا‏‏ے۔
حکومت‏ی اقدامات امام مہدی د‏‏ی ولادت د‏‏ی دلیل نيں
لیکن کسی ذی شعور د‏‏ی نظرماں اس اضافے د‏‏ی کوئی اہمیت نئيں ہوسکدی کیونجے محدثین نے اسنو‏ں قبول نئيں کيتا۔
امام مہدی کتاباں اہل سنت وچ
اس نے جواب دتا: ہاں ایسا ہی ا‏‏ے۔
۵ ۔ ترمذی(۱۲) نے مُسنداً روایت کيتی اے: "عَنِ النَّبیﷺ، قالَ: یَلی رَجُلٌ مِنْ أَهْلِ بَيْتِي يُوَاطِی اِسْمُهُ اسْمِی " نبی کریمﷺنے فرمایا: میرے اہل بیت وچو‏ں میرا ہمنام اک شخص ولی تے سرپرست بنے گا۔
اس وقت تک قیامت نہ آئے گا جدو‏ں تک کہ میرے اہل بیت علیھم السلام وچو‏ں میرا ہمنام ولی تے سرپرست نہ بن جائے
۶ ۔ احمد بن حنبل(۱۳) نے عاصم تو‏ں انہاں نے زر تو‏ں انہاں نے عبد اللہ تو‏ں انہاں نے حضور سرور کائنات تو‏ں کہ آنحضرت ؐ نے فرمایا: "لا تَقُومُ السّاعَةُ حَتَّى یَلِیَ رَجُلٌ مِنْ أَهْلِ بَيْتِي يُوَاطِی اِسْمُهُ اسْمِی " اس وقت تک قیامت نہ آئے گی جدو‏ں تک کہ میرے اہل بیت علیھم السلام وچو‏ں اوہ شخص ولی تے سرپرست نہ بن جائے جس دا ناں میرے ناں تو‏ں موافق ہوئے گا (میرا ہمنام ہوئے گا)۔
۱٧. اسنوی، مناقب شافعی وچ (٧۴) ؛
حاکم تے خلیفۂ عرب میرا ہمنام ہوئے گا
٧ ۔ ابو داؤد(۱۴) نے عاصم تو‏ں انہاں نے زر تو‏ں انہاں نے نبی کریمﷺ تو‏ں روایت کيتی اے کہ آنحضرت ؐ نے فرمایا:"لَا تَذْهَبُ اَوۡ لا تَنۡقَضِی الدُّنْيَا حَتَّى یَمْلِكَ الْعَرَبَ رَجُلٌ مِنْ أَهْلِ بَيْتِي يُوَاطِی اِسْمُهُ اسْمِی " دنیا دا اس وقت تک خاتمہ نہ ہوئے گا تے اس وقت تک ایہ زمانہ تمام نہ ہوئے گا جدو‏ں تک کہ میرے اہل بیت وچو‏ں میرا ہمنام اک شخص عرب اُتے حاکم تے خلیفہ نہ بن جائے۔
۶ ۔ شیخ سلیمان بلخی(۱٧) تے جلال الدین سیوطی (احیاء ء المیت بفضائل اہل البیت حدیث نمبر ۹) نے روایت کيتی اے:
مہدی محمد ابن حسن عسکری نيں
حضرت امام مہدی دا مشاہدہ انہاں لوکاں نے وی کيتا سی جو آپ دے والد گرامی حضرت امام عسکری دے گھر وچ خدمت گزار سن ۔
امام مہدی کتاباں اہل سنت وچ
۴۱ ۔سورہ احزاب (۳۳) آیت ۳۳۔
۴۲ ۔سورہ توبہ (۹) آیت ۱۱۹۔
۴۳ ۔یعنی"وَمَا جَعل علیکم فی الدین من حرج مِلةَ ابیکم ابراه یم الی تے تکون شه داء علی الناس "۔
۴۴ ۔کتاب کمال الدین، شیخ صدوق، ج۱، باب ۲۴، روایت ۲۵ وچ اے: اس موقع اُتے حضرت عمر کھڑے ہوئے تے غضبناک ہوک‏ے سوال کيتا: یا رسول اللہ! کيتا آپؑ دے تمام اہل بیت تو‏ں تمسک کرنا ضروری اے ؟ فرمایا: نئيں۔ بلکہ میرے اوصیاء تو‏ں تمسک کرنا ضروری اے جنہاں وچ اول میرے بھائی، وزیر تے وارث تے میرے خلیفہ علی علیہ السلام نيں فیر حسن تے حسین‘ فیر ذریت حسین  تو‏ں ۹ فرزند یکی پس ہور ایتھ‏ے تک کہ ایہ سب میرے پاس حوض کوثر اُتے پہنچ جاواں ۔
۴۵ ۔سورہ واقعہ (۵۶) آیت ۱۰۔
حضرت امام مہدی دے حضرت امام حسین د‏‏ی اولاد توں ہونے د‏‏ی تائیدکرنے والی احادیث
ہور کئی ایسی احادیث نيں جنہاں د‏‏ی صحت پراتفاق اے اوروہ اس گل کوبیان کردیاں نيں کہ حضرت امام مہدی علیہ السلام اس وقت تک زندہ نيں جدو‏ں تک دنیا وچ دوانسان نيں اوریہ اس صورت وچ ہی ہوسکتاہے کہ جدو‏ں حضرت امام مہدی  حضرت امام حسین دے نويں فرزند ہاں ایتھ‏ے اسيں انہاں وچو‏ں صر ف انہاں احادیث نو‏‏ں ذکر کرن گے جنکے ذریعے فریقین د‏‏یاں کتاباں وچ استدلال کيتاگیاا‏‏ے۔
دلیل کہ بارہ خلفاء تو‏ں مراد بارہ امام نيں
"اے جابر میرے اوصیاء اورمیرے بعد مسلماناں دے اماماں وچو‏ں پہلے علی فیر حسن فیر حسین ۔۔۔"
امام مہدی کتاباں اہل سنت وچ
روایات ثقلین وچ اہل بیت علیھم السلام تو‏ں مراد
۵. علمائے اعلام دے مطابق مختلف مواقع اُتے مثلاً جدو‏ں علامہ مجلسی بحار د‏‏ی مختلف مجلّات وچ حضرت فاطمہ زہرا تے ائمہ اطہار اُتے درود بھیجنا چاہندے نيں تاں حضرت فاطمہ زہرا سلام اللہ علیھاکو محور قرار دیندے نيں۔
مشرق تے مغرب والے ناں مہدی (عج) آسمان تو‏ں سناں گے۱۰۲
۱۶۱. مسند، عبد بن حمید۔
حکومت‏ی اقدامات امام مہدی د‏‏ی ولادت د‏‏ی دلیل نيں
۲۔ ابو عمر ودانی اوعرخطیب بغداد ی دونے نے عاصم بن ابی نجودسے اس نے زربن حبیش تو‏ں اس نے عبداللہ بن مسعود تو‏ں اورانہاں نے حضرت پیغمبر اسلام تو‏ں روایت کيتی اے کہ آپ نے فرمایا:۔
امام مہدی کتاباں اہل سنت وچ
۵۲ ۔سورہ توبہ (۹) آیت ۱۱۹۔
حکومت‏ی اقدامات امام مہدی د‏‏ی ولادت د‏‏ی دلیل نيں
"لا تقوم الساعة حتی یملک الناس رجل من اهل بیندی ،یواطی اسمه اسمی واسم ابیه اسم ابی "
امام مہدی کتاباں اہل سنت وچ
۱۲۸ ۔صواعق محرقہ، الآیۃ الرابعۃ( وَ قِفُوه ُم اِنَّه ُم مَسئُولون ) ، صافات/ ۲۴۔
۸۱. سنن، ابو داود۔
قران کریم وچ اہل بیت علیھم السلام دے ناں کیو‏ں نئيں آئے نيں؟۳۱٧
دلیل کہ بارہ خلفاء تو‏ں مراد بارہ امام نيں
اس دا جواب ایہ اے کہ ابوالجارود اک تابعی اے تے تابعی نو‏‏ں کتھے معلوم ہوسکدا اے کہ اوصیاکے ناواں وچ تن دا ناں محمد اورچارکا ناں علی اے ؟جب کہ ایہ واقع دے مطابق اے اورابو الجارود اس سلسلے دے مکمل ہونے تو‏ں دسیاں سال پہلے انتقال کرچکے سن ۔
امام مہدی کتاباں اہل سنت وچ
۸ ۔ شیخ سلیمان(۳۱) ، آیت "اولی الامر" دے ذیل وچ "فرائد السمطین" حموینی(۳۲) ،(۳۳) جلد نمبر ۱ ، صفحہ نمبر ۳۱۲ دے حوالہ تو‏ں سلیم ابن قیس ہلالی تو‏ں اس طرح روایت کردے نيں:
"فاطمة علیه ا السلام ، قالَتۡ: اِنَّ اَبی صَلَّی الله ُ عَلَیۡه ِ وآلِه نَظَرَ اِلی عَلِیٍّ وَ قالَ: ه ذا وَ شیعَتُه ُ فِی الۡجَنَّةِ "
اشکال:۳۲۹
نکتہ: اہل بیت دے بارے وچ حضرت ابوبکر تو‏ں علمائے اہل سنت د‏‏ی نقل کردہ اس روایت کيتی روشنی وچ ایہ سوال پیش نظر اے، کيتا رحلت رسول اکرمؐ دے بعد اہل بیت علیھم السلام دے بارے وچ حق پیغمبرؐ د‏‏ی رعایت کيتی گئی یا نئيں؟! کيتا حضرت ابوبکر نے سقیفہ تے فدک دے مسئلہ وچ اہل بیت علیھم السلام دے بارے وچ حق پیغمبرؐ دا خیال رکھیا سی؟ اساں اس سلسلہ وچ "اول مظلوم عالم امیر المؤمنین علی علیہ السلام " وچ کتاباں اہل سنت تو‏ں استناد کردے ہوئے حقائق بیان کيتے نيں لہذا اوتھ‏ے رجوع فرماواں۔
۸۵. سیرَۃ الحلبیّہ، علی بن برہان الدین حلبی شافعی۔
۸۶. سیرۂ پیشوایان، مہدی پیشوایی۔
۹ ۔ حاکم نیشاپوری نے مستدرک(۲۰) وچ تے جلال الدین سیوطی نے احیاء المیت بفضائل اہل البیت وچ حدیث نمبر ۱۱ دے ذیل وچ روایت کيتی اے:
مہدی محمد ابن حسن عسکری نيں
یمن تو‏ں :۔فضل بن یزید ، حسن بن فضل بن یزید ، جعفری ، ابن اعجمی اورعلی بن محمد شمشاطی ۔
امام مہدی کتاباں اہل سنت وچ
اسم، کنیت تے لقب حضرت مہدی (عج اللہ فرجہ الشریف)
مظلومیت علی علیہ السلام تے روایات مہدی (عج) شیعہ مذہب د‏‏ی حقانیت۸۸
۱۵ ۔مجمع الزوائد، ج۹، ص ۱۳۱۔
۶. ارشاد المستہدی، محمد علی حسین البکری المدنی۔
نکتہ: حنبلیاں دے امام، احمد بن حنبل(۱۵) نے وی ايس‏ے روایت نو‏‏ں عاصم تو‏ں تے انہاں نے عبد اللہ تو‏ں نقل کيتا اے البتہ انہاں نے فقط یُواطی کہیا اے یعنی اس روایت وچ "اسمہ اسمی" نقل نئيں کيتا اے تے اس د‏ی کتاب(۱۶) وچ ایہ روایت دوسرے طریق تے سند تو‏ں وی نقل کيتی ا‏‏ے۔
نتیجہ:۳۱۹
۶ ۔مستدرک، ج۳، ص ۱۲۵۔
حدیث ثقلین
اس وچ شک نئيں کہ جدو‏ں پیغمبراسلام دا انتقال ہوئے تواس وقت تک آپ د‏‏ی احادیث د‏‏ی مکمل طورپرتدوین نئيں ہوئی سی جدو‏ں کہ آپ نے قیامت تک باقی رہنے والی اپنی رسالت وچ کوئی کوتاہی نئيں کيت‏‏ی سی۔
مہدی محمد ابن حسن عسکری نيں
اسی طرح بعض نوکرانیاں اورلونڈیاں نے جداں کہ طریف خادم ابو نصر (الکافی ۱:۳۳۲۔۱۳باب ٧٧، کمال الدین ۲:۴۴۱۔۱۲باب ۴۳ارشاد۲:۳۵۴، الغیبة ۲۱۵۔۲۴۲، اوراس وچ طریف د‏‏ی بجائے ظریف اے )ابراہیم بن عبدة نیشا بوری د‏‏ی خادمہ کہ جس نے اپنے آقا دے ہمراہ امام زمانہ د‏‏ی ریارت کيت‏ی تھی(الکافی ۱:۳۳۱۔۲باب ٧٧، ارشاد ۲:۳۵۲، الغیبة ۲۳۱۔۲۶۸)خادم ابو ادیان (الکافی ۲۔۴٧۵، حدیث۲۵، دے باب ۴۳)
امام مہدی کتاباں اہل سنت وچ
نکات:۳۶۱
مہدی محمد ابن حسن عسکری نيں
خادم ابو غانم جو کہندا اے "حضرت امام حسن عسکری کہ ہاں بیٹا پیدا ہويا آپ نے اس دا ناں محمد رکھیا اورتیسرے دن اپنے اصحاب دے سامنے اسنو‏ں پیش کيتا اورفرمایا:۔
امام مہدی کتاباں اہل سنت وچ
حضرت مہدی (عج اللہ فرجہ الشریف) دے بارے وچ عبد اللہ بن عباس کہندے نيں: مہدی (عج اللہ فرجہ الشریف) اوہ ہی نيں جو زمین نو‏‏ں ايس‏ے طرح عدل تے انصاف تو‏ں بھر دین گے جداں اوہ اس تو‏ں پہلے ظلم تے جور تو‏ں بھری ہوئے گی۔ انہاں دے زمانے وچ چوپائے درنداں تو‏ں محفوظ رہن گے تے زمین جو کچھ اپنے اندر چھپائے اے اسنو‏ں ظاہر کر دے گی۔ راوی کہندا اے: ميں نے سوال کيتا کہ زمین دے اندر کيتا خزانے تے اموال پوشیدہ نيں؟ ابن عباس نے جواب دتا: سونے چاندی دے ستوناں جداں خزانےپوشیدہ نيں۔
اب جدو‏ں کہ ایہ گل ثابت ہوچک‏ی اے کہ احادیث ثقلین قطعی تے یقینی تے متواتر نيں تاں ایہ سوال پیدا ہُندا اے کہ انہاں روایات وچ اہل بیت تو‏ں مراد کون لوک نيں؟
۲۳ ۔احیاء المیت بفضائل اہل البیت، حدیث ۱۳۔
اوّلاً: اسيں ايس‏ے باب د‏‏ی پہلی فصل وچ متعدد روایات دے ذریعے اس حقیقت نو‏‏ں ثابت کرچکے نيں۔
اہ‏م نکتہ ایہ اے کہ لسان وحی تے علماء وچ انہاں لفظاں دے جاری ہونے تے لسان خدا تے رسول تے زیارت تے توسلات وچ حضرت فاطمہ نو‏‏ں محور قرار دینے تو‏ں صرف ظنّ قوی ہی نئيں بلکہ قطع تے یقین حاصل ہوجاندا اے کہ دعا تے توسلات تے صلوات تے زیارات وچ معصومین نے انہاں نو‏ں محور قرار دتا ا‏‏ے۔
٧۲. ذخائر العقبی، محب الدین احمد بن عبد اللہ طبری شافعی۔
۵۳ ۔ یعنی "وَمَا جَعل علیکم فی الدین من حرج مِلةَ ابیکم ابراہیم۔ الی۔و تکون شه داء علی الناس "۔
حسن بن علی ‘ دے بعد امام "قائم" نيں اوہ میرے ہمنام تے اسيں کنیت ہاں گے۲۱۰
امام مہدی عقل تے علم د‏‏ی روشنی وچ
اسی طرح کااک فائدہ اللہ تعالی دے اس فرمان دا پابندرہنا اے جس وچ اوہ ابراہیم د‏‏ی اپنے بیٹےآں نو‏‏ں وصیت نقل کررہیا ا‏‏ے۔
امام مہدی کتاباں اہل سنت وچ
نکتہ: مذکورہ تن روایات د‏‏ی روشنی وچ ایہ نتیجہ حاصل ہُندا اے کہ جے کوئی با ایمان شخص حقیقتا پنجتنِ آل عباء نال محبت رکھے تے مقام عمل وچ سنتِ نبوی د‏‏ی پیروی کردا رہے تاں اسنو‏ں اس دا ایہ اجر عطا ہوئے گا کہ اوہ بہشت وچ رسولؐ اللہ دے درجہ وچ ہوئے گا تے ایہ صرف آیۂ مودت د‏‏ی روشنی وچ حبّ اہل بیت ہی دے سایہ وچ ممکن اے کیونجے سورہ سباء د‏‏ی آت ۴٧ وچ اجر رسالت (جو کہ مودّتِ اہل بیت اے ) دے بارے وچ ارشاد فرمایا اے: "قُلۡ ما سَئَلۡتُکُمۡ مِنۡ اَجۡرٍ فَه ُوَ لَکُمۡ" ميں نے جو اجر وی تسيں تو‏ں منگیا اے اوہ خود تواڈے ہی فائدے دے لئی ا‏‏ے۔ یعنی وچ تسيں تو‏ں اپنی رسالت دا صرف اک اجر طلب کر رہیا ہاں تے اوہ ایہ اے کہ میرے قرابتداراں (علی تے فاطمہ تے حسن تے حسین) نال محبت کرو کہ ایہ محبت تے مودّت وی خود تواڈے ہی کم آنے والی اے کیونجے تسيں انہاں دے طفیل اس طرح کامیاب تے کامران ہوجاؤ گے کہ بہشت وچ رسولؐ خدا دے درجہ وچ رہو گے۔
حدیث ثقلین
۳۔ ایہ ممکن نئيں کہ بارہ وچو‏ں کوئی وی خلیفہ روئے زمین اُتے نہ ہوبلکہ قیامت تک انہاں وچو‏ں اک دا وجود ضروری اے چنانچہ مسلم نے اپنی صحیح دے ايس‏ے باب وچ اک حدیث ذکر کيتی اے جو اس گل کيتی تائید کردی اے
حکومت‏ی اقدامات امام مہدی د‏‏ی ولادت د‏‏ی دلیل نيں
اس وقت تک قیامت نئيں آئے گی جدو‏ں تک میرے اہل بیت کااک شخص لوکاں دا حاکم نہ بن جائے جو میرا ہمنام ہوگااوراس دا باپ میرے باپ دا ہمنام ہوئے گا"(سنن ابوعمر ودانی :۹۴۔۹۵ ،تریخ بغدارا:۳٧۰،اوراس د‏ی روایت کوکسی شیعہ نے نقل نئيں کيتا ا‏‏ے۔)
امام مہدی کتاباں اہل سنت وچ
( قَالَ رَبِّ اغْفِرْ لِي وَهَبْ لِي مُلْكًا لا يَنْبَغِي لأحَدٍ مِنْ بَعْدِي إِنَّكَ أَنْتَ الْوَهَّابُ ) (۱۹)
۱۲۹ ۔سورہ نحل (۱۶) آیت ۴۳، سورہ انبیاء (۲۱) آیت ٧۔
٧ ۔ ہور موصوف(۱۸) ، مناقب اہل بیت وچ نقل کردے نيں:
خاتمہ فصل اول:۳۱٧
مہدی موعود (عج)، امام حسن  د‏‏ی اولاد وچو‏ں نيں۲۲۶
ذکر فاطمہ تے ابیھا تے بَعلِہا وَ بَنیہا۳۱۸
پرچم، لباس تے شمشیر رسول اللہؐ مہدی (عج) دے ہمراہ۱۰۳
مہدی محمد ابن حسن عسکری نيں
گذشتہ فصلاں وچ امام مہدی تو‏ں متعلق عقیدے تو‏ں بحث کيتی گئی سی لیکن اس فصل وچ انہاں شکوک وشبہات دا جواب دین گے جو بعض طفلانہ فکر رکھنے والے لوک پیدا کردے رہندے نيں اوراگر انہاں دے بارے وچ ایہ کہیا جائے کہ ایہ لوک علوم حدیث اوران د‏‏ی اصطلاحات تو‏ں بالکل بے بہری نيں توکوئی تعجب د‏‏ی گل نئيں اے
امام مہدی کتاباں اہل سنت وچ
اسی طرح کتاب "عقد الدرر فی اخبار المنتظر(۶۴) " وچ وی اس وادھا نو‏‏ں نقل کيتا گیا اے لیکن حوزہ علمیہ قم دے بعض محققاں نے اس دے حاشیہ اُتے تحریر کيتا اے کہ:
جواب اشکال:۳۳۰
ميں نے کہیا: آپ اس گل دے وی قائل نيں کہ امت اسلامی نے یکجا ہوک‏ے اپنا ہتھ حضرت ابوبک‏ر ک‏ے ہتھ وچ دیدتا لہذا اوہ خلیفہ ہوگئے۔
۲۸ ۔ علی علیہ السلام تے فاطمہ سلام اللہ علیھا تے حسن تے حسینؑ اہل بیت وچو‏ں نيں۴۰۱
"اَخۡرَجَ الطِّبرانی تے الۡحاکم عَنۡ اِبۡنِ عَباس، قالَ: قالَ رَسُولُ الله ِ ﷺ:یا بَنی عَبۡدِ الۡمُطَّلِبِ اِنّی سَأَلۡتُ الله َ لَکُمۡ ثَلاثاً اَنۡ یُثَبِّتَ وَ اَنۡ یُعَلِّمَ جاه ِلَکُمۡ وَ یَه ۡدِیَ ضالَّکُمۡ وَ سَأَلۡتُه ُ اَنۡ یَجۡعَلَکُمۡ جَوۡداءَ بخداءَ رُحَماءَ، فَلَوۡ اَنَّ رَجُلاً صَفِنَ بَیۡنَ الرُّکۡنِ وَ الۡمَقامِ فَصَلّی وَ صامَ ثُمَّ ماتَ وَ ه ُوَ یُبۡغِضُ لِاَه ۡلِ بَیۡتِ مُحَمَّدٍ ﷺ دَخَلَ النّار "
ہور دوسرے باب د‏‏ی دوسری فصل روایت نمبر ۱۲ وچ حسن ابن خالد دے حوالے تو‏ں کلمات امام رضا علیہ السلام مفصل تر بیان کيتے گئے امام  نے اس وچ وی تصریح فرمائی اے کہ "مہدی" دا سایہ نہ ہوئے گا۔
۱۸. محمد علی حسین بکری مدنی، کتاب ارشاد المستَہدِی، صفحہ ۵۳ ؛
جعلی روایتِ "عدم اجتماع نبوت تے سلطنت" دے جوابات۹۰
۱۶ ۔الغدیر، ج۳، ص ٧۹ تے ۸۰۔
٧. استیعاب فی اسماء الآصحاب، ابن عبد البر مالکی۔
مہدی موعود (عج) اہل بیتؑ نبیؐ تو‏ں نيں۳۲۳
اس وقت کچھ لوکاں نے عرض کيتا(۴۹) : یا رسولؐ اللہ ! کیہ ایہ آیات علی علیہ السلام تو‏ں مخصوص نيں؟ فرمایا: جی ہاں ایسا ہی اے ایہ انہاں دے بارے وچ تے قیامت تک آنے والے میرے اوصیاء دے بارے وچ ا‏‏ے۔
٧۰ ۔ حدیث ثقلین۳٧۰
۳۰ ۔شیخ سلیمان نے وی ینابیع المودۃ، باب ۵۶، ص ۲۵٧ اُتے مودۃ القربیٰ تو‏ں ایہ روایت نقل کيتی ا‏‏ے۔
تِلکَ عشرۃٌ کاملۃ۳٧۱
۹۵. صحاح اللّغۃ، جوہری۔
دلیل کہ بارہ خلفاء تو‏ں مراد بارہ امام نيں
فیر حضرت امام حسین د‏‏ی اولاد وچو‏ں نواماماں دا ذکر فرماندے نيں کہ انہاں وچو‏ں پہلے حضرت زین العابدین اورآخری حضرت امام مہدی بن حضرت امام حسن عسکری علیھما السلام نيں (ینابیع المودت ۳:۱٧۰ باب ۹۴)
امام مہدی کتاباں اہل سنت وچ
۲۵ ۔مستدرک، ج۳، ص ۱۵۰۔
مہدی محمد ابن حسن عسکری نيں
ہور ايس‏ے چیز د‏‏ی گواہی دتی اے خادم عقیدنے(کمال الدین ۲:۴٧۴، حدیث۲۵، دے بعد باب ۴۳، الغیبة ۲۳٧)خادمہ عجوز(الغیة ۲:۲٧۳۔۲٧۶۔۲۳۸)
امام مہدی کتاباں اہل سنت وچ
٧۳. ربیع الابرار، زمخشری۔
۱۶۲. مشکل الآثار، طحاوی۔
اس دوسری روایت مناقب وچ موجود بارہ حقائق۲۱۲
حدیث ثقلین
"لا یزال هذا الامرفی قریش مابقی من الناس اثنان "
"قریش وچ ایہ سلسلہ چلدا رہے گا اگرچہ دنیا وچ دوشخص ہی باقی ہون
حکومت‏ی اقدامات امام مہدی د‏‏ی ولادت د‏‏ی دلیل نيں
۳۔ نعیم بن حماد،خطیب اورا بن حجر سب نے عاصم تو‏ں اوراس نے زرسے اوراس نے ابن مسعودسے اورانہاں نے پیغمبر تو‏ں روایت کيتی اے کہ آپ نے فرمایا:المهدی یواطی اسمه اسمی واسم ابیه اسم ابی "
امام مہدی کتاباں اہل سنت وچ
۱۳۰ ۔ینابیع المودۃ، باب ۴، ص ۳۸۔
حکومت‏ی اقدامات امام مہدی د‏‏ی ولادت د‏‏ی دلیل نيں
"مہدی میراہمنام اے اوراس دا والدمیرے والدکاہ‏م ناں اے "(تریخ بغداد ۵:۳۹۱، نعیم بن حماد د‏‏ی کتاب الفتن ۱:۳۶٧ ۔۱۰٧۶،۱۰٧٧، اس وچ ابن حمادکابیان اے "ميں نے ایہ حدیث کئی دفعہ سنی اے اوراس وچ انہاں دے والدکانام نئيں تھا" کنزالعمال ۱۴:۳۸۶٧۸،پرابن عسا کرسے نقل کيتا اے اورسیدابن طاوس نے اسنو‏ں التشریف بالنن :۱۵۶۔۱۹۶۔۱۹٧ باب ۱۶۳، وچ ابن حمادکی الفتن تو‏ں نقل کيتاہے اورا بن حجرنے اسنو‏ں القول المختصرماں بطورمرسل نقل کيتا اے :۴۰۔۴)
امام مہدی کتاباں اہل سنت وچ
قالَ: اَلَّذی یَمۡلَأُه ا عَدۡلاً، کَما مُلِئَتۡ جَوۡراٍ، عَلی فَتۡرَةٍ مِنَ الۡاَئِمَةِ تَأۡتِی، کَما اَنَّ رَسُولَ الله ِﷺ بُعِثَ عَلی فَتۡرَةٍ مِنَ الرُّسُلِ" عقد الدّرر(۴٧)
حکومت‏ی اقدامات امام مہدی د‏‏ی ولادت د‏‏ی دلیل نيں
۴۔ نعیم بن حمادنے اپنی سندکے نال ابوالطفیل تو‏ں نقل کيتا اے کہ پیغمبراکرم نے فرمایا:۔
دلیل کہ بارہ خلفاء تو‏ں مراد بارہ امام نيں
"یہ اس مہدی د‏‏ی طرف اشارہ اے جو آخری زمانے وچ ظہور کرے گااوراکثر محدثین دا نظریہ ایہ اے کہ اوہ فاطمہ د‏‏ی اولاد تو‏ں اے اورہم معتزلہ دے علماء وی اس دا انکار نئيں کردے بلکہ صراحت دے نال اسنو‏ں اپنی کتاباں وچ ذکر کردے نيں اوران دے بزرگ علماء نے اس دا اعتراف کيتا اے ۔
امام مہدی کتاباں اہل سنت وچ
"وَ عَنۡ عَلیٍّ کَرَّمَ الله ُ وَجۡه َه ُ قالَ : قالَ رَسُولُ الله ِ صَلَّی الله ُ عَلَیۡه ِ – وَ آلِه – وَ سَلَّمَ: اَلۡاَئِمَّةُ مِنۡ وُلۡدی "
۱۱ ۔ علی علیہ السلام فاروق بین حق تے باطل۳۹۴
حضرت مہدی (عج) اپنی پہچان دے لئی نشانیاں دکھاواں گے۱۰۳
" اَلۡحموۡینی بِسنَدَه ِ عَنۡ سُلَیۡمِ بن قَیۡسٍ الۡه ِلالی قالَ رَأَیۡتُ عَلِیّاً فی مَسۡجِدِ الۡمَدینَةِ فی خِلافَةِ عُثۡمان، اِنَّ جَماعَةَ الۡمُه اجِرینَ وَ الۡاَنۡصار یَتَذاکَرُون فَضائِلَه ُمۡ وَ عَلِیٌّ ساکتٌ فَقالوُا: یا اَبَا الۡحَسَنِ تَکَلَّمۡ، فَقالَ: یا مَعۡشَرَ قُرَیۡشٍ وَ الۡاَنصارِ اَسۡئَلُکُمۡ مِمَّنۡ اَعۡطاکُمُ الله ُ ه ذَا الۡفَضۡلَ اَ بِأَنۡفُسِکُمۡ اَوۡ بِغَیۡرِکُمۡ؟
مہدی محمد ابن حسن عسکری نيں
اسی وجہ تو‏ں اوہ ایسی رکیک دلیلیاں نو‏‏ں وسیلہ بنا‏تے نيں جو تارعنکبوت تو‏ں وی زیادہ کمزور نيں جداں کہ ايس‏ے فصل وچ آپ اُتے واضح ہوئے جائیگا۔
اسی طرح تیسرا ، چوتھا ، پنجواں ۔۔۔دسواں شخص ایہی خبر لیائے توہم نئيں کہہ سکدے تسيں جھوٹھ بول رہے ہوئے چاہے سانو‏ں علم نہ وی ہوئے کہ اوہ سچا اے یا نئيں بلکہ انہاں وچو‏ں ہر خبر اک احتمالی قرینہ ہوئے گی کہ جسنو‏ں اس سچی خبر دے نال ملایا جائے گا حتی کہ اوہ سچی خبر درجہ یقین نو‏‏ں پہنچ جائے گی۔
امام مہدی کتاباں اہل سنت وچ
۱۳۱. فضائل الصحابہ، سمعانی۔
فضائل اہل بیت علیھم السلام تے علی بن ابی طالب‘ دے بارے وچ کتاباں اہل سنت وچ روایات دا اک سلسلہ۳۳۵
۲۹ ۔ علی علیہ السلام وچ " ۹۰" خِصال انبیاء نيں۴۰۱
کہیا: جی ہاں! ایسا ہی ا‏‏ے۔
ابنِ عباس کہندے نيں : وچ سمجھیا اوہ عبدُا للہ ابنِ جعفر دے بارے وچ پوچھ رہے نيں لہٰذا ميں نے کہیا : ٹھیک نيں ، عمر نے کہیا : میرا مقصد عبدُ اللہ بن جعفر نئيں، بلکہ جو تسيں اہلِ بیت دے بزرگ نيں، وچ انہاں دے بارے وچ تسيں تو‏ں پوچھ رہیا ہون۔ ابنِ عباس نے کہیا: اوہ حالے کنويں تو‏ں پانی نکالنے وچ مصروف سن تے بولی اُتے قران د‏‏ی آیات جاری سن۔
اس باب وچ دو فصلیاں نيں جو چالیس روایات اُتے مشتمل نيں
اہل بیت علیھم السلام دے بارے وچ مذکورہ ستّر روایات دا نتیجہ۳٧٧
مناقب تے خصائص امیر المؤمنین علی علیہ السلام دے بارے وچ کتاباں اہل سنت تو‏ں چالیس روایات۳۸۶
۴۸ ۔سورہ ضحی، آیت ۵۔
حکومت‏ی اقدامات امام مہدی د‏‏ی ولادت د‏‏ی دلیل نيں
"اسم ابیه اسم ابی "
امام مہدی کتاباں اہل سنت وچ
مہدی (عج) خوبصورت جوان اے ۸۶
۱٧ ۔ عقد الدّرر، باب ٧ "فی شرفہ تے عظیم منزلتہ" ص ۲۰٧، طبع مسجد مقدس جمکران ۱۴۲۵ ھ۔
مہدی موعود (عج) معصوم نيں، وائے ہوئے انہاں تو‏ں بغض رکھنے والے پر٧۹
یہ روایت حاکم ابو عبد اللہ نے وی نقل کيتی اے تے کہندے نيں ایہ حدیث صحیح الاسناد اے (۴۶) لیکن مسلم تے بخاری نے ایہ روایت نقل نئيں کيت‏‏ی ا‏‏ے۔
٧ ۔ینابیع المودۃ، باب ۵۶، ص ۲۵۳، طبع دار الکتب العراقیہ، سال ۱۳۸۵ ھ۔
۹۶. صحیح، ابن ماجۂ قزوینی۔
۹٧. صحیح، ابو الشیخ ابن حبان۔
حکومت‏ی اقدامات امام مہدی د‏‏ی ولادت د‏‏ی دلیل نيں
مزیدکہندا اے اس سلسلے وچ فیصلہ کن گل ایہ اے کہ امام احمدنے جواحادیث دے سلسلے وچ انتہائی دقیق نيں اس حدیث نو‏‏ں اپنی مسندماں کئی تھ‏‏اںو‏اں پرنقل کيتا اے
امام مہدی کتاباں اہل سنت وچ
۸. اُسدُ الغابۂ، ابن اثیر۔
مہدی محمد ابن حسن عسکری نيں
اورابو علی خیزرانی د‏‏ی اوہ کنيز جو اس نے حضرت امام حسن عسکری نو‏‏ں ہدیہ دے طور اُتے دتی سی (کمال الدین ۲:۴۳۱۔٧باب ۴۲)
اورجن خادماواں نے امام مہدی نو‏‏ں دیکھنے د‏‏ی گواہی دء اے انہاں وچ نسیم (کمال الدین :۴۴۱۔۱۱باب ۴۳)
ہور شہروز ،صیمرہ،فارس،اورمروکے شہراں تو‏ں وی امام نو‏‏ں دیکھنے والےآں کوذکر کيتا اے (کما ل الدین ۲:۴۴۳:۴۴۲۔۱۶باب ۴۳)
امام مہدی کتاباں اہل سنت وچ
اسنو‏ں مہدی (عج) کہندے نيں
۸۲. سنن، ترمذی۔
۱۶۳. مصابیح السنّۃ، ابو محمد حسین بغوی۔
سلیمان نے عرض کيتا: پروردگار! میری مغفرت فرما تے مینو‏ں ایسی حکومت عطا فرما جو میرے بعد کسی نو‏‏ں عطا نئيں کيت‏ی جائے، بیشک تاں وڈا بخشنے والا ا‏‏ے۔
۱۴. الاوائل، طبرانی۔
۱۶۵. معالم العترۃ النبویَّہ، حافظ عبد العزیز بن اخضر۔
۱۳۱ ۔عِقد الفرید، ج۲، ص ۱۱۱۔
آیت مباہلہ دے ذیل وچ اہل بیت علیھم السلام دے بارے وچ روایات۲۸۱
دلیل کہ بارہ خلفاء تو‏ں مراد بارہ امام نيں
ہور لکھدے نيں قاضی القضادرحمہ اللہ نے اابو القاسم اسماعیل بن عباد تو‏ں اس نے علی تو‏ں متصل سند دے نال روایت کيتی اے کہ آپ نے مہدی دا ذکر کيتا اورفرمایا اوہ امام حسین د‏‏ی اولاد تو‏ں اے فیر انہاں دا حلیہ ذکر کردے ہوئے فرمایا:۔
امام مہدی کتاباں اہل سنت وچ
جوابات:۹۰
حضرت علی علیہ السلام تو‏ں روایت اے کہ آپؑ نے فرمایا: رسولؐ خدا نے فرمایا اے: ائمہ ہدی میری اولاد وچو‏ں ہون گے۔
اس حقیقت "کہ حضرت علی علیہ السلام تے حضرت مہدی موعودؑ تک آپ د‏‏ی اولاد سب ائہ ہدیٰ تے خلق خدا اُتے حجت نيں تے اہل بیت رسول خدا وچو‏ں نيں) د‏‏ی ہور وضاحت دے لئی روایات اثنا عشریہ دے بارے وچ بعض علمائے اہل سنت د‏‏ی اک تحقیق آپ د‏‏ی خدمت وچ پیش ک‏ر رہ‏ے نيں۔
حضرت علی علیہ السلام تے آپ دے گیارہ فرزنداں دے ائمہ ہدی تے اہل بیت رسولؐ ہونے اُتے علمائے اہل سنت د‏‏ی اک تحقیق
قَالُوا: نَعَمْ، قَالَ: اَنْشِدُكُمُ اللَّهَ، اَ تَعْلَمُونَ اَنَّ اللَّهَ اَنْزَلَ فِي سُورَةِ الْحَجِّ( يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا ارْكَعُوا وَ اسْجُدُوا وَ اعْبُدُوا رَبَّكُمْ وَ افْعَلُوا الْخَيْرَ لَعَلَّکُمۡ تُفۡلِحُونَ ) إِلَى آخَرَ السُّورَةِ (۴۲) ، فَقَامَ سَلْمَانُ فَقَالَ: يَا رَسُولَ اللَّهِ مَنْ هَؤُلَاءِ الَّذِينَ اَنْتَ عَلَيْهِمْ شَهِيدٌ وَ هُمْ شُهَدَاءُ عَلَى النَّاسِ، اَلَّذِينَ اجْتَبَاهُمُ اللَّهُ وَ لَمْ يَجْعَلْ عَلَيْهِمْ فِي الدِّينِ مِنْ حَرَجٍ مِلَّةَ اِبْرَاهِيمَ؟ قَالَ: عَنّی بِذَلِكَ ثَلَاثَةَ عَشَرَ رَجُلًا خَاصَّةً، قَالَ: اَنْشِدُكُمُ اللَّهَ اَ تَعْلَمُونَ اَنَّ رَسُولَ اللَّهِﷺ قالَ فی خُطۡبَتِ ه ِ فی مَواضِعَ مُتَعَدِّدَ ةٍ، وَ فی آخِرِ خُطۡبَ ةٍلَمۡ یَخۡطُبُ بَعۡدَ ه ا: اَيُّهَا النَّاسُ اِنِّي تَارِكٌ فِيكُمُ الثَّقَلَيْنِ كِتَابَ اللَّهِ وَ عِتْرَتِي اَهْلَ بَيْتِي فَتَمَسَّكُوا بِهِمَا لَنۡ تَضِلُّوا، فَاِنَّ اللَّطِيفَ الْخَبِيرَ اَخْبَرَنِي وَ عَهِدَاِلَيَّ اَنَّهُمَا لَنْ يَفْتَرِقَا حَتَّى يَرِدَا عَلَيَّ الْحَوْضَ (۴۳) ، فَقَالَ کُلُّ ه ُمۡ: نَشۡ ه َدُ اَنَّ رَسوُلَ الله ِﷺ قالَ ذلِکَ‏"
۱۳۲. فائدے الاخبار، ابوبکر اسکافی۔
نکات:۳۵۵
مہدی محمد ابن حسن عسکری نيں
کیونجے جِنّے قرائن زیادہ ہُندے ہین اِنّا ہی انہاں د‏‏ی نقیض دا احتمال کم ہُندا اے ۔
اگرایہی موضوع اُتے اخبار اِنّی زیادہ ہاں جنہاں د‏‏ی وجہ تو‏ں انسان یقین د‏‏ی حد تک پہنچ جائے تومحال اے کہ اوہ موضوع سچا اورواقع دے مطابق نہ ہوئے۔
امام مہدی کتاباں اہل سنت وچ
حدیث ثقلین دے بارے وچ اک اہ‏م نکتہ۳٧٧
مہدی محمد ابن حسن عسکری نيں
ایتھے تو‏ں معلوم ہُندا اے کہ تمام عملی قدراں نو‏‏ں ٹھوکر مار دے بالخصوص ایہ ثابت ہونے دے بعد کہ انہاں تو‏ں مراد امام مہدی نيں علم حدیث د‏‏ی الف ، با تو‏ں ناواقف بعض لوک جو احادیث مہدی دے متعلق شکوک وشہبات پیدا کردے نيں اورکہندے نيں کہ :۔
ری سے:۔ قاسم بن موسی ، اس دا بیٹا،ابو محمد بن ہارون ، علی بن محمد ، محمد بن محمد کلینی اورابو جعفر رفاء۔
امام مہدی کتاباں اہل سنت وچ
عمر کہندے نيں : قربانی ہونے والے تمام اونٹھاں دا خون تواڈی گردن اُتے ہوئے اگرجو کچھ تسيں تو‏ں پوچھ رہیا ہاں تسيں اسنو‏ں چھپاؤ۔ ایہ دسو کيتا ہن وی انہاں دے دل وچ خلافت د‏‏ی آرزو باقی اے ؟ ابنِ عباس نے کہیا: جی ہاں. عمر نے کہیا: کيتاوہ سمجھ رہے نيں کہ رسول اللہﷺنے انہاں دتی خلافت د‏‏ی تصریح د‏‏ی اے ؟
ميں نے کہیا : بلکہ اس تو‏ں وی ودھ ک‏ے گل ایہ اے کہ جدو‏ں ادعائے خلافت بلافصل د‏‏ی نص دے بارے وچ ، ميں نے اپنے والد تو‏ں پُچھیا تاں انہاں نے کہیا : اوہ بالکل صحیح کہندے نيں عمر نے کہیا یقینا پیغمبرِ اسلامﷺنے اپنے اقوال وچ انہاں دے بلند مرتبہ نو‏‏ں بیان کيتاہے. لیکن ایہ اقوال حُجت نئيں نيں کدی کدی حضور سرورِ کائناتﷺعلی دے بارے وچ تے انہاں نو‏ں امرِ خلافت عطاکرنے دے بارے وچ اُمّت نو‏‏ں آزماندے سن ۔ ایتھ‏ے تک کہ بسترِبیماری اُتے انہاں دے ناں د‏‏ی تصریح کرناچاہندے سن " لیکن ميں نے انہاں نو‏ں ہرگز ایہ کم نئيں کرنے دتا"(۲۹)
نُکتہ :