cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
مھدی منتظر تے اسلامی فکر
امام مہدی کتاباں اہل سنت وچ
۱ ۔ ابن حجر مکی نے اپنی کتاب صواعق محرقہ وچ فضائل اہل بیت علیھم السلام دے بارے وچ جو آیات بیان کيتی نيں انہاں وچو‏ں تیسری آیت دے ذیل وچ فخر رازی(۲) تو‏ں نقل کردے نيں کہ پیغمبر اکرمؐ تے آنحضرتؐ دے اہل بیت پنج چیزاں وچ برابر دے شریک نيں۔ تے عجیب گل ایہ اے کہ جدو‏ں فخر رازی اس مقام اُتے اپنے کلام دے آغاز وچ جدو‏ں نبی کریمؐ اُتے صلوات گھلدے نيں تاں اہل بیت علیھم السلام اُتے صلوات ترک کر دیندے نيں حالانکہ اس عقیدہ دا وی اظہار ک‏ر رہ‏ے نيں کہ اہل بیت علیھم السلام تے رسولؐ خدا صلوات وچ برابر دے شریک نيں، فخر رازی د‏‏ی عبارت ملاحظہ فرماواں: "اِنَّ اَه ۡلَبَیۡتِه صَلَّی الله ُ عَلَیۡه ِ وَ سَلَّمَ یُساوُونَه ُ فی خَمۡسَةِ اَشیاءٍ، فِی السَّلامِ :قالَ السَّلامُ عَلَیۡکَ اَیُّه َا النَّبِیُّ وَ قالَ: سَلامٌ عَلی آلِ یاسین، وَ فِی الصَّلوةِ عَلَیۡه ِ وَ عَلَیۡه ِمۡ فِی التَّشَه ُّدِ، وَ فِی الطّه ارَةِ قالَ تَعالی: طه یا طاه ِر، وَ قالَ : یُطَه ِّرَکُمۡ تَطۡه یراً، وَ فی تَحریمِ الصَّدَقَةِ وَ الۡمَحَبَّةِ " یعنی بتحقیق اہل بیت علیھم السلام رسول(کہ انہاں اُتے خدا دا درود تے سلام ہو) پنج چیزاں وچ پیغمبر گرامی قدر دے نال برابر دے شریک نيں:
"اَخۡرَجَ اِبۡنُ عَساکِر عَنۡ عَلیٍّ ، قالَ: قالَ رَسُولُ الله ِ صَلَّی الله ُ عَلَیه ِ وَ آلِه : مَنۡ صَنَعَ اِلی اَحَدٍ مِنۡ اَه ۡلِ بَیۡتی یَداً، کافَیۡتُه ُ یَوۡمَ الۡقِیامَةِ "
نکتہ: روایت کيتی روشنی وچ جس د‏‏ی نماز رد کر دتی جائے گی اس دا کوئی عمل قابل قبول نئيں اے پس اہل بیت علیھم السلام اُتے صلوات نہ بھیجنے د‏‏ی وجہ تو‏ں جس د‏‏ی نماز ہی باطل ہوجائے بھلا اس دا فیر کونسا عمل قابل قبول ہوئے گا۔ توجہ تے غور کیجئے!
دایہ د‏‏ی امام مہدی د‏‏ی ولادت دے بارے وچ گواہی
کوفہ تو‏ں :۔ عاصمی
امام مہدی کتاباں اہل سنت وچ
علی علیہ السلام نے فرمایا: توانو‏‏ں خدا د‏‏ی قسم دے ک‏ے سوال کردا ہاں کہ تسيں وچو‏ں کس نے میرے تو‏ں پہلے نماز پڑھی تے میرے تو‏ں پہلے کس نے دونے قبلاں د‏‏ی طرف نماز پڑھی ا‏‏ے۔
دایہ د‏‏ی امام مہدی د‏‏ی ولادت دے بارے وچ گواہی
اہواز تو‏ں :۔ محمد بن ابراہیم بن مہزیار
امام مہدی کتاباں اہل سنت وچ
فَقالَتۡ : خَبراً عَنۡ اِبۡنِ اَخی اَبی مُحَمَّد علیه السلام کَتَبَ بِه اِلی اُمِّه ِ، فَقُلۡتُ لَه ا : فَاَیۡنَ الۡوَلَدُ فَقَالَتۡ: مَستُورٌ (وَساقَ الحَدیث اِلی اَنۡ قالَ) ثُمَّ قالَتۡ اِنَّکُمۡ قَوۡمُ اَصۡحابِ اَخۡبارٍ وَ رِجالٍٍ وَ ثقاتٍ، اَما رَوَیۡتُمۡ اَنَّ التّاسِعَ مِنۡ وُلۡدِ الۡحُسَیۡنِ یَقسِمُ میراثه ُ وَ ه ُوَ حَیٌّ باقٍ؟ "
دایہ د‏‏ی امام مہدی د‏‏ی ولادت دے بارے وچ گواہی
قم تو‏ں :۔احمد بن اسحاق۔
عیسیٰ بن مریم ہی مہدی نيں
بعض مشترقین اورغیرمشترقین نے امام مہدی دے انکار دے سلسلے وچ محمد بن خالدجندی د‏‏ی اس حدیث نو‏‏ں بہانہ بنایا اے کہ اللہ دا نبی عیسیٰ ہی مہدی اے لیکن ميں نے علماء اسلام وچ کوئی ایسا عالم نئيں دیکھیا جس نے حدیث نو‏‏ں ذکر کرنے دے بعد اس پرتنقید نہ د‏‏ی ہوئے اوراس دا مذاق نہ اڑایا ہوئے۔
امام مہدی کتاباں اہل سنت وچ
شعبان المعظم ۱۴۲٧ ھ
اب جدو‏ں کہ حضرت مہدی (عج اللہ فرجہ الشریف)کے بارے وچ نقل شدہ روایات دا متواتر ہونا ثابت ہوچکيا اے تے نبی کریم دے صادق القول ہونے اُتے ایمان د‏‏ی وجہ تو‏ں ایہ گل وی ثابت ہوجاندی اے کہ ایہ اخبار غیبی وچو‏ں اے، اس موقع اُتے مکہ وچ واقع وہابیت دے سب تو‏ں وڈے مرکز" رابطۃ العالم الاسلامی" دے جاری کردہ رسمی بیان نو‏‏ں اک زندہ تے جاوید دلیل تے سند دے طور اُتے پیش کرنا مناسب سمجھدے نيں کہ تمام مسلمانان عالم عقیدہ مہدویت اُتے یقین رکھدے ہں ۔
اس سلسلہ وچ ہور وضاحت دے لئی کتاب "صحیح مسلم" د‏‏ی طرف رجوع کيتا جاسکدا ا‏‏ے۔(۳۴)
۴ ۔ ینابیع المودۃ، باب ۳۳، ص ۱۰٧، طبع ۸، دار الکتب العراقیہ سال ۱۳۸۵ ھ ۔
رسول اکرمﷺ نے فرمایا: اک ایسا زمانہ آنے والا اے جدو‏ں طرح طرح دے فتنے سر اٹھاواں گے اس وقت اک شخص ظاہر ہوئے گا جسنو‏ں مہدی کہندے نيں اوہ اہل عطا تے بخشش ہوئے گا۔
مہدی موعود (عج)، امام حسن  د‏‏ی اولاد وچو‏ں نيں
نکتہ: حافظ ابو نعیم اصفہانی نے ایہ روایت عوالی تے صفت المہدی وچ تے محمد بن یوسف گنجی شافعی نے ابو سعید خدری دے حوالے تو‏ں کتاب "البیان فی اخبار صاحب الزمان" وچ نقل کيتی ا‏‏ے۔
جناب امّ سلمہ تو‏ں روایت کيتی گئی اے اوہ کہندی نيں: بیشک نبی کریمؐ نے فاطمہ زہراسلام اللہ علیھا تو‏ں فرمایا: اپنے شوہر تے اپنے بچےآں نو‏‏ں لےک‏ے آؤ پس جدو‏ں اوہ انہاں نو‏ں اپنے نال لے آئیاں تاں حضورؐ نے اپنی فدکی چادر انہاں دے اُتے تانی فیر انہاں دے سراں اُتے اپنا ہتھ کرکے بارگاہ الٰہی وچ عرض کيتا: پروردگار ایہ آل محمدؐ نيں پس تاں محمد تے آل محمد دے لئی اپنی صلوات تے برکاۃ قرار دے بیشک تاں حمید تے مجید اے پس ام سلمہ کہندی نيں کہ ميں نے چادر وچ داخل ہونے دے لئی چادر دا کونہ اٹھایا تاں حضورؐ نے میرے ہتھ وچو‏ں لے لیا تے فرمایا اے امّ سلمہ اوتھے رہو، بیشک تسيں خیر اُتے ہوئے۔
عیسیٰ بن مریم ہی مہدی نيں
اس سلسلے وچ وارد ہور احادیث دے معارض اے فیر محمد بن خالد اُتے طعن کرنے والےآں اوراس د‏ی حدیث نو‏‏ں رد کرنے والےآں دے اقوال نقل کرنے بعد کہیا اے
امام مہدی کتاباں اہل سنت وچ
۲٧ ۔ ابن حجر(۵۲) نے ابن عاصم تاں، شیخ سلیمان(۵۳) نے طبرانی د‏‏ی الاوائل تے دیلمی د‏‏ی مسند تے جلال الدین سیوطی نے "احیاء المیت بفضائل اہل البیتؑ" حدیث نمبر ۴۵ دے ذیل وچ اس طرح روایت کيتی اے:
امّ سلمہ تو‏ں روایت اے اوہ کہندی نيں: رسولؐ اللہ میرے پاس سن اس وقت فاطمہ کھانا تیار کرکے اپنے بچےآں دے ہمراہ ساڈے پاس آئیاں ۔ حضورؐ نے فاطمہ زہرا تو‏ں فرمایا: علی علیہ السلام نو‏‏ں وی مدعو کرلو۔ فاطمہ گئياں تے حضرت علی علیہ السلام نو‏‏ں وی لےک‏ے آگئياں تے فیر سب کھانا کھانے وچ مصروف ہوگئے فیر حضورؐ نے انہاں سب دے اُتے چادر ڈھانپ دی۔ کھبے ہتھ تو‏ں چادر نو‏‏ں پھڑیا تے دایاں ہتھ آسمان د‏‏ی طرف بلند کرکے بارگاہ الٰہی وچ عرض کيتا: پروردگار! ایہ میرے اہل بیت علیھم السلام تے حامی تے مددگار نيں، تاں انہاں تو‏ں ہر رجس تے گناہ نو‏‏ں دور رکھ تے انہاں نو‏ں مکمل پاکیزہ قرار دے، فیر فرمایا: جو انہاں نال جنگ کريں گا اس تو‏ں میری جنگ اے تے جو انہاں تو‏ں صلح کرے اس تو‏ں میری صلح اے تے جو انکا دشمن اے اوہ میرا دشمن ا‏‏ے۔
۲۰ ۔صحیح مسلم، ج۵، ص ۲۳، کتاب فضائل الصحابہ، باب من فضائل علی بن ابی طالب‘، حدیث ۳۲۔
ارشاد خداوند اے:( فَبَشِّرْ عِبَادِ الَّذِينَ يَسْتَمِعُونَ الْقَوْلَ فَيَتَّبِعُونَ أَحْسَنَهُ ) (۶۵) اے میرے حبیب میرے انہاں بندےآں نو‏‏ں بشارت دیدیجئے جو گل نو‏‏ں سندے نيں تے انہاں وچو‏ں بہترین د‏‏ی اتباع کردے نيں۔
جب رسول اکرمؐ دے ناں مبارک دا ذکر کردے نيں تاں سلام تے صلوات وچ صرف حضورؐ دا ناں کیو‏ں لیندے نيں تے آنحضرت د‏‏ی آلؑ پاک نو‏‏ں فراموش کیو‏ں کر دیندے نيں؟ ہور آل رسولؐ اُتے صلوات بھیجنے والے نو‏‏ں رافضی کیو‏ں کہندے نيں؟ بعض اہل سنت، آل رسولؐ اُتے صلوات نو‏‏ں بدعت کیو‏ں سمجھدے نيں؟ تے بعض انہاں تو‏ں متاثر ہوک‏ے آلِؑ رسولؐ اُتے صلوات نو‏‏ں ترک کر دیتےہاں۔ تے اپنی دلیل وچ کہندے نيں کہ خداوند عالم نے سورہ احزاب د‏‏ی آیت نمبر ۵۶ وچ فرمایا اے:( إِنَّ اللَّهَ وَمَلائِكَتَهُ يُصَلُّونَ عَلَى النَّبِيِّ يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا صَلُّوا عَلَيْهِ وَسَلِّمُوا تَسْلِيمًا ) یعنی اللہ تے اس دے ملائکہ اپنے نبی اُتے درود گھلدے نيں۔ اے اہل ایمان تسيں وی انہاں اُتے درود تے سلام بھیجو۔
مہدی محمد ابن حسن عسکری نيں
۴۔ محمد ابن یوسف ابو عبداللہ کنجی شافعی:۔(مقتول ۶۵۸ ء ہجری)اپنی کتاب "کفایة الطالب "کے آخری صحیفہ وچ امام حسن عسکری دے متعلق لکھدے نيں ۔
امام مہدی کتاباں اہل سنت وچ
حصۂ اوّل : اہلِ سُنّت محدثین تے ناقلین روایات مہدی موعودؑ۳۴
۴۹. تقریب الرہتل، ابن حجر عسقلانی۔
مہدی محمد ابن حسن عسکری نيں
سلام علی ٰ الاورعی الحسین
امام مہدی کتاباں اہل سنت وچ
مناقب د‏‏ی گذشتہ بیان کردہ دو روایات د‏‏ی طرح روایات اثنا عشریہ تو‏ں استشھاد کیو‏ں نئيں کردے؟ آخر روایات مہدی موعودؑ تو‏ں استشھاد کیو‏ں نئيں کردے؟
مہدی محمد ابن حسن عسکری نيں
ابراہیم بن ادریس ابواحمد (الکافی ۱:۳۳۱۔۸باب٧٧۔ارشادشیخ مفید ۲:۲۵۲شیخ طوسی د‏‏ی کتاب الغیبة ۲۳۲۔۲۶۸اور۳۱۹،۳۵٧)
امام مہدی کتاباں اہل سنت وچ
٧ ۔ حضور سرور کائنات (ﷺ) نے مناقب د‏‏ی اس روایت وچ حضرت مہدی (عج) د‏‏ی غیبت د‏‏ی تصریح فرمائی ا‏‏ے۔ اسيں غیبت دے موضوع دے ذیل وچ اسنو‏ں تفصیل تو‏ں بیان کرن گے۔
۱۰۲ ۔سورہ اعراف (٧) آیت ۴٧۔
۲ ۔معروف عالم اہل سنت جناب علاء الدین علی بن حسام الدین، المعروف بہ متقی ہندی متوفی ۹٧۵ ھ، کتاب البرہان فی علامات مہدی آخر الزمان، باب۳، بنابر نقل از منتخب الاثر، آیت اللہ صافی، طبع۱، موسسۂ حضرت معصومہ سلام اللہ علیھا ، فصل۲، باب۳، ص ۲۳٧۔
مہدی محمد ابن حسن عسکری نيں
من آل بیت المصطفیٰ خیر البشر
دلیل کہ بارہ خلفاء تو‏ں مراد بارہ امام نيں
اورکسی اُتے ایہ گل پوشیدہ نئيں اے کہ اک غیر موثق شخص جو کسی شئی دے واقع ہونے دے بارے وچ خبر دے رہیا اے تواس د‏ی گل قبول کرنے دے لئی زیادہ اوہی شرائط نيں جو اک خبر ضعیف نو‏‏ں قبول کرنے دے لئی ہُندیاں نيں یا اس شئی دا خبر دے مطابق وقوع پذیر ہوجانا ایہ وی اس دے صدوق د‏‏ی علامت اے اگرچہ کتاباں رجال نے اسنو‏ں ثقہ قرار نہ دتا ہو(اوراگر مخبر موثق ہوئے تاں فیر بالاتفاق ایہ شرط نئيں اے کیونجے فرض ایہ اے کہ اوہ سچا اے اورصدق دے بعد ایہی ہُندا اے کہ خبر واقع دے مطابق ہوجداں عیسیٰ دے نازل ہوئے نے والا مسئلہ ، مہدی دا ظاہر ہونا ، دجال ک افتنہ وغیرہ اگرچہ حالے تک انہاں وچ کوئی رونما نئيں ہويا )
امام مہدی کتاباں اہل سنت وچ
سب نے کہیا: بخدا کسی نے نئيں۔
ائمہ اہل بیت علیھم السلام دے بارے وچ روایات اثنا عشریہ
۵۱ ۔جداں کہ فصل اول (رسول اللہؐ د‏‏ی بشارتاں) د‏‏ی بارہويں روایت وچ ذکر کيتا گیا ا‏‏ے۔
ماں ۲۶۲ ھ وچ مدینہ منورہ وچ حضرت امام محمد تقی  د‏‏ی دختر نیک اختر تے امام ہادی  د‏‏ی خواہر عزیز جناب خدیجہ د‏‏ی خدمت اقدس وچ حاضر ہويا تے پشت پردہ تو‏ں ہمکلام ہويا تے انہاں تو‏ں انہاں دے مذہب (یعنی مذہب اہل بیت علیھم السلام دے بارے وچ سوال کيتا، آپؑ نے اپنے مذہب دے بارے وچ کچھ تفصیلات تے توضیحات بیان کيتياں فیر فرمایا: خلف زکی (مہدی موعود (عج)) میرے بھائی حسن بن علی دے فرزند امام حسن عسکری  دے فرزند دا ناں ا‏‏ے۔ ميں نے عرض کيتا: جنہاں دا آپؑ تذکرہ ک‏ے رہیاں نيں کيتا خود آپؑ نے وی انہاں نو‏ں درک کيتا اے، یا صرف بعنوان خبر بیان کر رہیاں نيں؟
آپؑ نے فرمایا: ایہ خبر اے جو ميں نے اپنے بھتیجے ابو محمد (امام حسن عسکری  ) تو‏ں سنی اے، جس وقت انہاں نے اپنی والدہ دے لئی ایہ خبر لکھی سی تاں ميں نے اس وقت سوال کیہ ایہ خلف زکی کتھے اے ؟ والدہ نے فرمایا: پردۂ غیبت وچ اے (حدیث جاری اے ایتھ‏ے تک کہ راوی دا کہنا اے کہ) فیر جناب خدیجہ نے فرمایا: بیشک تسيں اصحاب خیر تے رجال وچو‏ں ہوئے تے قابلِ اطمینان ہوئے۔ کیہ ایہ روایت نئيں کيت‏‏ی گئی اے کہ حسین  د‏‏ی اولاد وچ نويں نسل وچ مہدیؑ موعود ہون گے تے اوہ زندہ رہن گے؟
آخرت وچ پل صراط تو‏ں گذرنے، قیامت وچ سوال دے موقع پر، آتش دوزخ تو‏ں نجات دے لئی، مقام اعراف وچ پہچان تے شناسائی دا ذریعہ، شفاعت دے موقع پر، بہشت وچ داخل ہونے دے لئی تے اعمال تے عبادات دے قبول ہونے دے لئی ایہی ولایت تے سرپرستی اہل بیت علیھم السلام کم آنے والی اے کیونجے حدیث ثقلین د‏‏ی روشنی وچ اہل بیت علیھم السلام تو‏ں تمسک، نجات دا ذریعہ تے انہاں تو‏ں دوری ہلاکت دا سبب ا‏‏ے۔
حضرت مہدی (عج اللہ فرجہ الشریف)، ناں تے اخلاق وچ نبی کریم جداں ہاں گے۱۹٧
۲ ۔ صلوات: جس طرح نماز دے تشہد وچ نبی کریم اُتے صلوات گھلدے نيں ايس‏ے طرح آل نبی اُتے صلوات بھیجی جاندی ا‏‏ے۔
سید بہادر علی زیدی قمی
عیسیٰ بن مریم ہی مہدی نيں
لہذا بالاتفاق قابل قبول نئيں اے لیکن اس غرض تو‏ں کہ اس دا بطلان کسی اُتے پوشیدہ نہ رہے اس د‏ی حقیقت نو‏‏ں بیان کرنا ضروری ا‏‏ے۔
امام مہدی کتاباں اہل سنت وچ
مہدی (عج اللہ فرجہ الشریف)کو مہدی کیو‏ں کہندے نيں؟
۵ ۔ ینابیع المودۃ، باب ۵۶، صفحہ ۲۲۸، دار الکتب العراقیہ، ۱۳۸۵ ھ۔
۶ ۔کتاب مشکل الآثار، ج۱، ص ۳۳۳ دار الباز ۔
٧ ۔ تریخ مدینہ دمشق، ج۱۴، ص ۴۵، دار الفکر۔
۶ ۔ ابو داؤد نے اپنی کتاب سنن ج ۲ ، ص ۴۲۳ تے ۴۲۴ کتاب المہدیؑ وچ ، ابوبکر بیہقی نے البعث تے النشور وچ تے یوسف بن یحیی مقدسی شافعی(۶) ،(٧) نے حضرت علی علیہ السلام تو‏ں روایت کيتی اے: "وَ عَنۡ اَبی اِسۡحاق، قالَ: قالَ علَیٌّ علیه السلام، وَ نَظَرَ اِلی اِبۡنِه ِ الۡحَسَنِ فَقالَ : اِنَّ اِبۡنی ه ذا سَیِّدٌ کَما سَمّاه ُ رَسوُلُ الله ﷺ تے سَیَخۡرُجُ مِنۡ سُلۡبِه رَجُلٌ یُسَمّی بِاِسۡمِ نَبیِّکُمۡ، یُشۡبِه ُه ُ فِی الۡخُلقِ وَلا یُشۡبِه ُه َ فیِ الۡخَلۡقِ، یَمۡلَأُ الۡاَرضَۡ عَدلاً"
لیکن اوہ روایات جنہاں وچ اک ہی شخص نے دو مختلف مدتاں بیان کيتی نيں قابلِ توجیہ نيں تے اوہ اس طرح کہ اس نے پہلی مرتبہ کم مدت والی روایت بیان کيتی اے لیکن جدو‏ں اس مدت مذکورہ دے بعد وی مسلسل اس عمل دا مشاہدہ کيتا تاں دوبارہ زیادہ مدت والی روایت بیان کيتی ا‏‏ے۔ مثلاً ابو الحمراء نے اک حدیث وچ ایہ مذکورہ مدت چھ ماہ بیان کيتی اے کیونجے اس نے چھ ماہ تک حضور نو‏‏ں ایہ عمل انجام دیندے دیکھیا لیکن جدو‏ں اس دے بعد وی اوہ حضور نو‏‏ں مسلسل ایہی عمل انجام دیندے دیکھدا رہیا تے ايس‏ے طرح دو ماہ تے گذر گئے ہن جدو‏ں دوبارہ حدیث بیان کيتی تاں چھ ماہ دے بدلے اٹھ ماہ بیان کيتے نيں تے دسیا کہ حضور اٹھ ماہ تک در خانہ فاطمہ اُتے "اے اہل بیت" کہہ ک‏ے خطاب فرماندے رہے(۱٧) ۔
۲ ۔ مسند ابی داؤد(۲) وچ روایت کيتی گئی اے کہ رسول خداﷺ اک ماہ تک روزانہ در خانہ فاطمہ زہراسلام اللہ علیھا اُتے آئے تے با آواز بلند اے میرے اہل بیت علیھم السلام کہہ ک‏ے خطاب فرماندے سن ۔
کتاب د‏‏ی ایہ فصل محمد بن حسن الخالص بن علی الہادی، بن محمد الجواد بن علی الرضا بن موسی کاظم بن جعفر صادق بن محمد باقر بن علی زین العابدین بن حسین بن علی بن ابی طالب علیھم السلام دے مناقب وچ اے، انہاں د‏‏ی والدہ امّ ولد نيں تے انہاں نو‏ں نرجس، صیقل تے سُوسَن کہیا جاندا اے، آپ د‏‏ی کنیت ابو القاسم اے تے امامیہ والے انہاں نو‏ں حجت، مہدی، قائم، منتظر تے صاحب الزمان دے القاب سےیاد کردے نيں کہ انہاں وچ مشہور ترین لقب "مہدی" ا‏‏ے۔
۴ ۔ احمد ابن حنبل(۶) ، ترمذی(٧) ، ذہبی(۸) (جداں کہ شیخ سلیمان بلخی د‏‏ی روایت آپ نے ملاحظہ فرمائی) نے روایت کيتی اے: رسول خداﷺ چھ ماہ تک مسلسل درِ خانۂ فاطمہ زہرا اُتے تشریف لیائے تے انہاں نو‏ں "میرے اہل بیت" کہہ ک‏ے خطاب فرماندے رہ‏‏ے۔
پس جے کوئی منصف مزاج کتاباں اہل سنت وچ حضرت مہدی (عج) موعود دے نام، کنیت تے لقب دے بارے وچ نقل شدہ روایات د‏‏ی جانچ پڑتال کرے تاں اسنو‏ں معلوم ہوجائے گا کہ حضرت مہدی(عج) موعود نو‏‏ں ایہ القاب امامیہ نے نئيں دتے نيں بلکہ نبی کریمؐ تے اہل بیت اطہار علیھم السلام نے عطا کيتے نيں۔
مہدیؑ ہی بارہويں امام تے "قائم" نيں
ابن حجر، حاکم نیشاپوری تو‏ں ایہ روایت نقل کرنے دے بعد لکھدے نيں:
"وَ فیه ِ دَلیلٌ ظاه ِرٌ عَلی اَنَّ الۡاَمۡرَ بِالصَّلوةِ عَلَیۡه ِ، اَلصَّلوةُ عَلی آله ِ مُرادٌ مِنۡ ه ذِه ِ الۡآیَةِ، وَ اَنَّه ُ صَلَّی الله ُ عَلَیۡه ِ وَ سَلَّمَ جَعَلَ نَفۡسَه ُ مِنۡه ُمۡ"
حاکم د‏‏ی روایت تو‏ں دو نکات قابل فہم نيں:
۱ ۔ ایہ روایت اس گل کيتی واضح دلیل کہ پیغمبرؐ اُتے صلوات دے حکم وچ اہل بیت علیھم السلام اُتے صلوات بھیجنے دا حکم وی شامل ا‏‏ے۔ یعنی خداوند عالم نے آیت وچ نبی کریمؐ اُتے صلوات بھیجنے دا حکم وی دتا اے تے اہل بیت اُتے صلوات بھیجنے دا حکم وی دتا ا‏‏ے۔
جندل دے سوال دے جواب وچ اوہی پیغمبرؐ کہ جس دا تعارف سورہ نجم دے آغاز وچ دوست تے ساتھی کہہ ک‏ے کروایا گیا اے تے کہیا گیا اے کہ اوہ گمراہ نئيں ہويا اے تے نہ ہی بہکا اے، اوہ اپنے ہوائے نفس تو‏ں کلام نئيں کردا، اس دا کلام صرف تے صرف وحی اے تے جبرئیل نے اسنو‏ں تعلیم دتی اے ؛ اوہ ہی پیغمبر جواب وچ فرماندا اے کہ میرے اوصیاء وچو‏ں پہلے علی علیہ السلام ابو الائمہ نيں فیر انہاں دے بیٹے حسنؑ تے حسینؑ تو‏ں آخر تے آخری تے بارہويں مہدیؑ نيں۔
دایہ د‏‏ی امام مہدی د‏‏ی ولادت دے بارے وچ گواہی
ہمدان تو‏ں :۔محمد بن صالح
مہدی محمد ابن حسن عسکری نيں
لیکن کلینی نے اپنے قول نو‏‏ں علی بن محمد د‏‏ی طر ف نسبت نئيں دتی کیونجے ایہ مشہور اے اوراس اُتے اتفاق ا‏‏ے۔
امام مہدی کتاباں اہل سنت وچ
شیخ سلیمان(۸۰) نے بنابر نقل از جواہر العقدین سمہودی، ابو طفیل تو‏ں روایت کيتی اے کہ حسن بن علی ؑنے اک خطبہ وچ اسيں تو‏ں خطاب کردے ہوئے ایہ آیت کریمہ تلاوت فرمائی:( وَ اتَّبَعْتُ مِلَّةَ آبائِي إِبْراهِيمَ وَ إِسْحاقَ وَ يَعْقُوبَ ) وچ فرزند بشیر ہون، وچ فرزند نذیر ہون، وچ فرزند داعی اِلی اللہ ہون، وچ فرزند سراج منیر ہون، وچ فرزند رحمۃ للعالمین ہون، وچ اہل بیت وچو‏ں ہاں جنکی طہارت د‏‏ی گواہی آیت تطہیر اس انداز تو‏ں دے رہی اے کہ خداوند عالم نے انہاں تو‏ں ہر رجس نو‏‏ں دور رکھیا اے تے ایسا پاک تے پاکیزہ قرار دتا اے جداں کہ پاک قرار دینے دا حق ا‏‏ے۔ وچ انہاں اہلبیت علیھم السلام وچو‏ں ہاں خداوند عالم نےجنکی مودّت نو‏‏ں واجب قرار دیندے ہوئے فرمایا اے:( قُلْ لا أَسْئَلُكُمْ عَلَيْهِ أَجْراً إِلَّا الْمَوَدَّةَ فِي الْقُرْبى )
۲۴ ۔ علی ؑ، رسولؐ اللہ نو‏‏ں سب تو‏ں زیادہ محبوب نيں
۳ ۔ابو الحسن علی بن حسین مسعودی، صاحب مروج الذھب، متوفی ۳۳۳ھ، کتاب اثبات الوصیہ، بنابر نقل از مہدی قائم، عماد زادہ، طبع۶، انتشارات قائم، ۱۸۴۔
دایہ د‏‏ی امام مہدی د‏‏ی ولادت دے بارے وچ گواہی
تے اس نے امام نو‏‏ں دوسری مرتبہ (شیخ صدوق دے والد اورکلینی دے مشایخ وچو‏ں )سعد بن عبداللہ بن ابی خلف اشعری دے ہمراہ وی دیکھیا تھا(کمال الدین ۲:۴۵۶۔۲۱باب ۴۳)احمد بن حسین بن عبدالملک ابو جعفر ازدی بعض نے کہیا اے اودی (کمال الدین ۲:۴۴۴۔۱۸باب ۴۳۔الغیبة ۲۲۳۔۲۵۳)عباس د‏ی اولاد وچو‏ں احمد بن عبداللہ ہاشمی انتالیس مرداں دے ہمراہ(الغیبة ۲۲۶۔۲۵۸)احمد بن محمد بن مطہر ابو علی جو امام ہادی اورامام عسکری دے اصحاب وچو‏ں نيں(الکافی ۱: ۳۳۱۔۵ باب ٧٧ ۔ارشاد ۲:۲۳۵۲۔الغیبة ۲۳۳:۲۶۹)
صحیح مسلم وچ بیابان وچ دھنسنے والی احادیث
اس تو‏ں ودھ نو‏‏ں ابو سعید خدری د‏‏ی جدو‏ں احادیث نو‏‏ں انہاں نے ذکر کيتا اے انہاں دے وی سارے طرق نو‏‏ں ذکرنئيں کيتا اے فقط چند نو‏‏ں ذکر کيتا اے کیونجے ہور طرق دا انہاں نو‏ں علم ہی نئيں اے ۔اوراگرآپ ساڈے ذکرکردہ طرق ملاحظہ فرماواں اورفیر انہاں دا موازنہ انہاں تو‏ں کرن جنہاں نو‏ں ابن خلدون نے اپنی تریخ د‏‏ی جلد اول د‏‏ی فصل نمبر ۵۲ماں بیان کيتا اے توآپ نو‏‏ں ساڈی اس گل دا یقین ہوجائے گا۔
امام مہدی کتاباں اہل سنت وچ
۳۱ ۔بنابر نقل از ینابیع المودۃ، باب ۶۸، ص ۴۱۰، طبع ۸، دار الکتب العراقیہ، ۱۳۸۵ ھ۔
مہدی محمد ابن حسن عسکری نيں
بخض زین العابدین شین
امام مہدی کتاباں اہل سنت وچ
نکتہ: حضرت خدیجہ بنت امام جواد محمد تقی  ، حضرت فاطمہ معصومہ کریمہ اہل بیت علیھم السلام د‏‏ی طرح امام د‏‏ی بیٹی، امام د‏‏ی بہن (خواہر امام ہادیؑ) تے امام حسن عسکری د‏‏ی پھُپھی نيں لہذا ایہ بی بی پاک اہل بیت علیھم السلام وچو‏ں نيں تے ایہ قانون اے کہ "اَہلُ البیت اَدری بما فی البیت؛ یعنی جو کچھ گھر وچ واقع ہُندا اے اوہ گھر والے ہی جاندے نيں" لہذا ایہ بی بی حضرت امام حسن عسکری  دے گھر وچ رونما ہونے والے واقعات تو‏ں کاملاً باخبر سن تے ناقابل بیان مقام تے مرتبہ اُتے فائز سن۔ بنابرااں جدو‏ں اسيں آپؑ دے کلام تے گفتار اُتے غور تے فکر کردے نيں تاں آپؑ نے سائل دے سوال دے مقابلے وچ دو گلاں تو‏ں استناد کيتا اے:
مہدی محمد ابن حسن عسکری نيں
محمد باقر کم علم دریٰ ؟
والصادق ادع جعفراً بین الوری
امام مہدی کتاباں اہل سنت وچ
۱۵۵. ادریس عراقی مغربی ، کتاب " المھدی" ،
اختتام ترجمہ
۳ ۔ اہل تسنن، تمام صحابہ کرام نو‏‏ں مطلق طور اُتے عادل مندے ہین تاں فیر اوہ اس حقیقت اُتے توجہ کیو‏ں نئيں دیندے کہ حضرت علی علیہ السلام وی تاں اصحاب وچو‏ں نيں تے نبی کریمؑ دے چچا زاد بھائی تے اہلبیت علیھم السلام وچو‏ں ہونے دے نال نال اہل سنت دے خلیفہ چہارم وی نيں تے روایت نبوی د‏‏ی روشنی وچ فاروق امت تے مدار حق نيں کہ جتھے علی علیہ السلام نيں اوتھ‏ے حق اے ؟
(حضرت) عائشہ کہندی نيں: ميں نے نیڑے جاک‏ے عرض کيتا: یا رسولؐ اللہ کیہ ميں آپؐ دے اہل بیت وچو‏ں ہاں؟ حضورؐ نے فرمایا: دور ہوجاؤ البتہ تسيں خیر اُتے ہوئے۔
حدیث ثقلین
لوک تن قسم دے نيں عالم ربانی ،اوروہ متعلم جو نجات دے راستے پرگامزن اے اورتیسرے اوہ لوک جوہرآوازدینے والے دے پِچھے چل پڑدے نيں اورہويا دے جھونکاں دے نال مڑجاندے نيں انہاں نے نورعلم تو‏ں روشنی حاصل نئيں کيت‏‏ی اورکسی مضبوط پہاڑکی پناہ نئيں لی"
امام مہدی کتاباں اہل سنت وچ
ابو اسحاق تو‏ں روایت کيتی گئی اے کہ اک مرتبہ حضرت علی علیہ السلام نے اپنے فرزند حسن  د‏‏ی طرف دیکھدے ہوئے فرمایا: بیشک میرا ایہ بیٹا "سید" تے "سردار" اے جداں کہ نبی کریمؐ نے اسنو‏ں ایہی ناں عطا کيتا اے (۸) تے یاد رکھو اس دے صُلب تو‏ں اک شخص پیدا ہوئے گا جس دا ناں تواڈے نبی دے ناں جداں ہوئے گا جو اخلاق وچ اس (حسنؑ) تو‏ں بالکل مشابہ ہوئے گا لیکن خلقت (یعنی شکل تے صورت) وچ نئيں، اوہ زمین نو‏‏ں عدل تے انصاف تو‏ں بھر دے گا۔
نکتہ: امام محمد باقر د‏‏ی والدہ، امام حسنؑ د‏‏ی دختر نیک اختر نيں(۹) ۔ لہذا اس لحاظ تو‏ں آپؑ حسنی وی نيں تے حسینی وی ايس‏ے طرح تمام ائمہ علیھم السلام حسنی وی تے حسینی بھی۔ پس بنابراں حضرت مہدی (عج اللہ فرجہ الشریف)، امیرالمؤمنین دے اس روایت شدہ فرمان د‏‏ی روشنی وچ امام حسن د‏‏ی اولاد وچو‏ں نيں جو کہ اخلاق وچ انہاں د‏‏ی مانند ہون گے نہ کہ شکل تے صورت وچ ۔
حضرت مہدی (عج اللہ فرجہ الشریف)، پیغمبرؐ دے ہمنام نيں تے تن ہزار فرشتے انہاں د‏‏ی مدد کرن گے
ثانیاً: جے ایہ القاب صرف امامیہ ہی دے نزدیک نيں تاں فیر بزرگ علمائے اہل سنت نے اپنی کتاباں دے ناں انہاں القاب اُتے کیو‏ں رکھے نيں۔ مثلاً:
٧ ۔ یوسف بن یحیی مقدس شافعی نے کتاب عقد الدّرر فی اخبار المنتظر(۱۰) باب سوم "فی عدلہ تے حلیتہ، صفحہ نمبر ۶۴ اُتے حضرت علی بن ابی طالب‘ تو‏ں روایت کيتی اے:
۲ ۔ نبی کریم ؐ نے اپنے آپ نو‏‏ں اہل بیت علیھم السلام دا جزء قرار دتا اے "جَعَلَ نَفۡسَه ُ مِنۡه ُمۡ"
چوتھا حصہ: خمسہ طیبہ دے بارے وچ مختلف تے کثیر روایات
اساں حالے تک آیت تطہیر دے ذیل وچ خمسہ طیبہ دے بارے وچ گذشتہ تن حصےآں وچ ۳۶ روایات دا تذکرہ کيتا اے تے انہاں تمام روایات وچ واضح طور اُتے بیان کيتا گیا اے کہ "اہل بیت علیھم السلام " تو‏ں مراد علی تے فاطمہ تے حسن تے حسین علیھم السلام نيں۔ لہذا اس نص جلی د‏‏ی موجودگی وچ کِسے دے وی غیر عالمانہ اجتہاد د‏‏ی کوئی گنجائش باقی نئيں رہندی۔ ہور ایہ دسنیا وی مناسب سمجھدے نيں کہ ذکر شدہ روایات دے علاوہ وی بہت ساریاں روایات موجود نيں جنہاں تو‏ں خمسہ طیبہ نو‏‏ں ثابت کيتا جاسکدا اے لیکن انہاں تمام روایات دے ذکر کرنے تو‏ں کتاب دے حجم وچ وادھا تے کلام طولانی ہوجائے گا۔ مثلاً آیہ مباہلہ دے ذیل وچ خمسہ طیبہ دے بارے وچ وارد ہونے والی روایات۔ تفصیلات اسيں آپ اُتے چھوڑدے ہوئے صرف اختصار تو‏ں کم لیندے ہوئے چند روایت بطور نمونہ پیش ک‏ر رہ‏ے نيں۔
۲۱ ۔مؤسسۂ عز الدین للطباعۃ تے النشر۔
پس خداوند عالم نے اس آیت کریمہ وچ درود تے سلام نو‏‏ں صرف اپنے نبی تو‏ں مخصوص کيتا اے لہذا ائمہ اہل بیت تے آلؑ محمدؐ اُتے شیعاں دا درود تے سلام بھیجنا بدعت اے انہاں نے اس چیز نو‏‏ں جو دین نئيں اے اسنو‏ں دین دے ناں اُتے دین وچ داخل کردتا اے لہذا شیعاں نو‏‏ں ائمہ اہل بیت اُتے درود تے سلام بھیجنے دے بجائے "رضی اللہ عنہم" کہنا چاہیے تے صلوات نو‏‏ں ترک کردینا چاہیے۔
ہور دوسرے باب د‏‏ی پہلی فصل وچ روایت نمبر ۲۲ تے ۲۳ وچ تصریح کيتی گئی اے کہ حضورؐ نے فرمایا: آسمان تو‏ں منادی ندا دے گا: "ه ذَا الۡمَه ۡدی خَلیفَةُ الله ِ فَاتَّبِعُوه ُ " یعنی ایہ مہدی خلیفہ خدا اے پس اس د‏ی پیروی کرو۔
۶ ۔ ابو ہریرہ د‏‏ی روایات دے ناقابل اعتبار ہونے د‏‏ی جملہ دلائل وچو‏ں اک انہاں دا نفاق تے حضرت علی علیہ السلام د‏‏ی نسبت دُھرا رویہ اے ؛ جداں کہ زمخشری نے کتاب ربیع الابرار تے ابن ابی الحدید نے شرح نہج البلاغہ وچ نقل کيتا اے کہ ابوہریرہ جنگ صفین وچ بعض مرتبہ نماز حضرت علی علیہ السلام دے پِچھے پڑھدے لیکن کھانا ہمیشہ معاویہ دے پُرچرب دستر خوان اُتے تناول کردے سن ؛ جدو‏ں انہاں تو‏ں اس دُھرے رویہ دے بارے وچ سوال کيتا گیا تاں کہنے لگے:
امام مہدی عقل تے علم د‏‏ی روشنی وچ
( تلک من انباء الغیب نوهیها الیک ) ۔۔۔۔۔
مہدی محمد ابن حسن عسکری نيں
۳۔ذہبی:۔ (متوفی ٧۴۸ہجری )نے اپنی تن کتاباں وچ امام مہدی د‏‏ی ولادت دا اعتراف کيتا اے انہاں نے اپنی کتاب "العبر"ميں لکھیا اے "اور۲۵۶ئہجری وچ امام مہدی  بن حسن عسکری بن علی نقی بن محمد تقی بن علی رضا بن موسی کاظم بن جعفر صادق شیعاں نے انہاں نو‏ں خلف حجة ، مہدی منتظر اورصاحب الزمان جداں القاب دے رکھے نيں اوریہ بارہ وچو‏ں آخری امام نيں (المعبر خبر من غبر ۳:۳۱)
آپ د‏‏ی پیدائش ربیع الثانی ۲۳۲ ء ہجری نو‏‏ں مدینہ منورہ وچ ہوئی اورربیع الاول تو‏ں اٹھ دن پہلے ۲۶۰ ء ہجری وچ وفات پائی اس وقت آپ د‏‏ی عمر ۲۸برس سی اورآ پ سرمن رای والے گھر دے ايس‏ے کمرے وچ دفن ہوئے جہان آپ دے والد دفن نيں اوراپنے بعد اپنے بیٹے امام منتظر نو‏‏ں خلیفہ بنایا اورہم کتاب نو‏‏ں ایہی اُتے ختم کردے نيں اوران دے بارے وچ وکھ وکھ کتاباں لکھياں گے۔
امام مہدی کتاباں اہل سنت وچ
۸ ۔ جابر بن عبد اللہ انصاری نے نبی کریمﷺ تو‏ں سوال کيتا سی کہ لوک زمانہ غیبت وچ انہاں دے وجود مبارک تے ہدایت تو‏ں کِداں بہرہ مند ہون گے؟ تاں آنحضرتؐ نے انہاں دے جواب وچ فرمایا سی: "ای وَ الّذی بَعَثَنی بِالنُّبُوَّتِ اِنَّه ُمۡ یَسۡتَضیئوُنَ بِنوُرِ وِلایَتِه فی غَیۡبَتِه کَاِنۡتِفاعِ النّاسِ بِالشَّمۡسِ وَ اِنۡ سَتَرَه ا سَحابٌ " جی ہاں قسم اے اس خدا د‏‏ی جس نے مینو‏ں نبوت اُتے مبعوث کيتا اے قائم کيتی غیبت دے زمانے وچ لوک انہاں دے وجود تو‏ں تے انہاں دے نور ولایت تو‏ں ايس‏ے طرح ضیاء حاصل کرن گے جس طرح لوک بادلاں دے پِچھے چھپے ہوئے سورج تو‏ں فائدہ حاصل کردے نيں حالانکہ بادل سورج نو‏‏ں مکمل ڈھانپے ہُندے نيں۔
۳۴ ۔ شیخ سلیمان(۶۶) نے ابن حجر مکی د‏‏ی کتاب صواعق محرقہ وچ فضائل اہل بیت علیھم السلام دے بارے وچ جمع کردہ آیات(۶٧) وچو‏ں پہلی آیت دے ذیل وچ روایت کيتی اے کہ رسول ؐخدا نے فرمایا
۶۴ ۔ زکات صحیح۔
صحیح مسلم وچ بیابان وچ دھنسنے والی احادیث
اس لئی ابن خلدون پرسخت تنقید ہوئی اوران کومختصراورمفصل جواب دتا گیا اس سلسلہ وچ ابوالفیض اپنی کتاب "ابرازالوہم"ميں ابن خلدون د‏‏ی تصعیفات کینال تمسک کرنے والےآں دے بارے وچ لکھدے نيں :۔
امام مہدی کتاباں اہل سنت وچ
۵۰. تلخیص المستدرک، ذہبی۔
۳۲ ۔مروج الذھب، طبع مصر، ۱۳۰۳ ھ دے حاشیہ اُتے طبع شدہ۔
۵۳ ۔سورہ نساء (۴) آیت ۵۹۔
۱ ۔ اوہ خبر مکتوب کہ جسنو‏ں امام حسن عسکری  نے اپنی والدہ گرامی دے لئی تحریر فرمایا تے اس وچ اپنی والدہ ماجدہ نو‏‏ں حضرت مہدی آل ؑمحمدؐ د‏‏ی خبر دتی ا‏‏ے۔
"قائم" تے "منتظر" ہی مہدی (عج اللہ فرجہ الشریف) موعود نيں۱۹٧
مہدی محمد ابن حسن عسکری نيں
شهید یریٰ جمسه کربلا
موسی هو الکاظم ، ابنة علی
امام مہدی کتاباں اہل سنت وچ
۱۰۳ ۔ینابیع المودۃ، باب ۳۸، ص ۱۱۴، دار الکتب العراقیہ، ۱۳۸۵ھ ۔
۱۵۶. ابو عمرو عثمان بن سعد الدانی ، کتاب " الفتن " ،
عیسیٰ بن مریم ہی مہدی نيں
اس حدیث نو‏‏ں ابن ماجہ نے یونس بن عبدالاعلیٰ تو‏ں انہاں نے شافعی تو‏ں انہاں نے محمدبن خالدجندی تو‏ں انہاں نے ابان بن صالح تو‏ں انہاں نے حسن بصری تو‏ں انہاں نے انس بن مالک تو‏ں انہاں نے پیغمبر اسلام تو‏ں نقل کيتا اے کہ آپ نے فرمایا :۔
امام مہدی کتاباں اہل سنت وچ
۲۹ رمضان المبارک ۱۴۳۴ ھ بروز بدھ بمطابق ٧ اگست ۲۰۱۳
۱۵ ۔ عقد الدّرر وچ روایت کيتی گئی اے (۳۵) :"وَ عَنۡ کَعۡبِ الۡاَحۡبارِ ، قالَ : اِنَّما سُمِّیَ الۡمَه ۡدیُّ لِاَنَّه ُ یُه ۡدی اِلی اَمۡرٍ خَفِیَ وَ یَسۡتَخۡرِجُ التَّوۡراةَ وَ الۡاِنۡجیلَ مِنۡ اَرضٍ یُقالُ لَه ا اَنۡطاکِیَّةُِ (۳۶) "
۱ ۔ینابیع المودۃ، باب ۵۹، ص ۲٧۹، دار الکتب العراقیہ، ۱۳۸۵ ھ۔
کیا امام علی علیہ السلام نے خود نئيں فرمایا: "ميں پہلا امام ہاں تے قائم آخری امام ہون گے" تاں فیر اہل سنت اس امر نو‏‏ں اپنا عقیدہ کیو‏ں قرار نئيں دیندے؟ کیہ ایہ انہاں دے عقائد وچ تناقض نئيں اے کہ اک طرف تاں اوہ حضرت ابوبکر ، حضرت عمر، حضرت عثمان تے حضرت علی علیہ السلام نو‏‏ں خلیفہ مندے نيں تے دوسری طرف اس ورگی دسیاں روایات تو‏ں غفلت برتتے نيں کہ اس امت وچ نبیؐ دے بعد بارہ امام ہون گے پہلے حضرت علی تے آخری قائم مہدی (عج) ہون گے؟!!
عیسیٰ بن مریم ہی مہدی نيں
"حضرت امام مہدی دے ظہور اوران د‏‏ی عترت اوراولاد فاطمة سلام اللہ علیھا تو‏ں ہونے دے سلسلے وچ پیغمبر اکرم تو‏ں صحیح احادیث موجود نيں پس فیصلہ انہاں نو‏ں دے مطابق کيتا جائے گا کہ اس حدیث دے مطابق"(التذکرہ ۲:٧۰۱)
حدیث ثقلین
اللهم بلیٰ لا تخلو الارض من قائم بحجة اما ظهر امشهورا، واما خائفا مغمورا، لئلا تبطل حجج الله تے بیناته "
"خدایا ہاں ! زمین حجت خدا تو‏ں خالی نئيں ہُندی یا اوہ ظاہراورمشہور اے یاخوف زدہ اورگمنام اے تاکہ اللہ تعالی د‏‏ی واضح نشانیاں اوراحکا‏م اورحجتاں معطل نہ ہوجاواں (نہج البلاغہ شرح شیخ محمد عبدہ ۴:۲۹۱۔۸۵،شرح ابن ابی الحدید ۱۸:۳۵۱)
امام مہدی کتاباں اہل سنت وچ
۲ ۔ شیخ سلیمان بلخی نے ینابیع المودہ وچ ، جلال الدین سیوطی نے اِحیاء المیت (فضائل اہل بیت، حدیث دوئم) وچ ، ابن منذر تے ابن ابی حاتم تے ابن مردویہ نے سورہ شوریٰ د‏‏ی ۲۳ واں آیہ دے ذیل وچ اپنی اپنی تفسیر وچ ، طبرانی نے معجم کبیر وچ تے واحدی نے اپنی سند دے مطابق اعمش تو‏ں انہاں نے سعید بن جبیر تو‏ں تے انہاں سب نے ابن عباس تو‏ں روایت کيتی اے کہ:
"اَخۡرَجَ الطّبرانی وَ اِبۡنُ جَریر وَ اِبۡنُ مُنۡذر عَنۡ اُمّ سلمه رَضِیَ الله ُ عَنۡه ا قالَتۡ: فی بَیۡتی نَزَلَتۡ اِنَّمَا يُرِيدُ اللَّهُ لِيُذْهِبَ عَنْكُمُ الرِّجْسَ أَهْلَ الْبَيْتِ وَيُطَهِّرَكُمْ تَطْهِيرًا، فَجائَتۡ فاطِمَةُ بِبَرَمَةٍ فیه ا ثَریدٌ، فَقالَﷺ اُدۡعی زَوۡجَکِ وَ حَسَناً وَ حُسَیۡناً، فَدَعۡتۡه ُمۡ فَبَیۡناه ُمۡ یَأۡکُلُونَ اِذۡ نَزَلَتۡ ه ذِه ِ الۡآیَةُ فَغَشّاه ُمۡ بِکِساءٍ خَیۡبَری کانَ عَلَیۡه ِ فَقالَ اَلۡلَّه ُمَّ ه ؤُلاءِ اَه ۡلُ بَیۡتی وَ حامَّتی فَاَذۡه ِبۡ عَنۡه ُمُ الرِّجۡسَ وَ طَه ِّرۡه ُمۡ تَطۡه یراً، ثَلاثَ مَرّات "
حصۂ دوم : روایات مہدی موعود دے مصادر تے کتاباں اہلِ سُنّت۴۴
"اَلا اِنَّ حجَّةَ الله ِ قَدۡ ظَه َرَ عِنۡدَ بَیۡتِ الله " آگاہ ہوجاؤ کہ بیت اللہ دے پاس (مکہ وچ ) حجت خدا دا ظہور ہوگیا ا‏‏ے۔
عقد الدرر فی اخبار المنتظر، تالیف یوسف بن یحیی مقدسی شافعی، ستويں صدی ہجری دے بزرگ عالم اہل سنت۔
امام مہدی عقل تے علم د‏‏ی روشنی وچ
فیر مسلما‏ن جو اپنا عقیدہ قرآن کریم اورسنت شریفہ تو‏ں حاصل کردا اے نو‏‏ں اس پرتعجب یا انکار نئيں کرنا چاہیدا کیونجے اس دے سامنے اس تو‏ں وی زیادہ مضبوط طبیعی قانون ٹُٹ گیا اے جداں کہ جناب ابراہیم نو‏‏ں جدو‏ں بھڑکتے ہوئے شعلاں وچ ڈالیا گیا تاں اللہ تعالیٰ نے معجزہ دے ذریعے انہاں نو‏‏ں نجات دتی تے اگ گلزار بن گئی۔قرآن اس د‏ی ایويں تصریح کردا اے
امام مہدی کتاباں اہل سنت وچ
ایتھ‏ے موقع اے کہ اسيں ابن حجر تو‏ں ایہ سوال کرن کہ جے آپ دا عقیدہ اے کہ نبیؐ اُتے صلوات دا حکم آلؑ نبیؐ اُتے صلوات دا حکم اے ہور جے آپ دا ایہ عقیدہ اے کہ نبی کریمؐ نے اپنے آپ نو‏‏ں اہل بیت علیھم السلام دا جزء قرار دتا اے تاں فیر آپ نے اپنے کلام وچ آل نبیؐ اُتے صلوات نو‏‏ں کیو‏ں ترک کر دتا اے تے کہیا اے:
"وَ اَنَّه ُ صَلَّی الله عَلَیۡه وَ سَلَّمَ جَعَلَ نَفۡسَه ُ مِنۡه ُمۡ"، حالانکہ آپ نو‏‏ں ایہ کہ نا چاہ یے تہا:" صَلَّی الله عَلَیۡه وَ آلِه تے سَلَّمَ جَعَلَ نَفۡسَه ُ مِنۡهمۡ"
ہور دلچسپ اے کہ ابن حجر صلوات بر آل محمد ترک کرنے دے بعد اہل بیت علیھم السلام اُتے صلوات بھیجنے دے لئی حدیث کساء تو‏ں استشہاد ک‏ر رہ‏ے نيں کہ نبی کریمؐ نے حدیث کساء وچ اپنے آپ نو‏‏ں اہلبیت علیھم السلام دا جزء قرار دیندے ہوئے بارگاہ الٰہی وچ عرض کيتا: "اَللّه ُمَّ اِنَّه ُمۡ مِنّی وَ اَنَا مِنۡه ُمۡ فَاجۡعَلۡ صَلَواتِکَ وَ بَرَکاتِکَ وَ رَحۡمَتَکَ تے مَغۡفِرَتَکَ وَ رِضۡوَانَکَ عَلَیَّ وَ عَلَیۡه ِمۡ" یعنی اے میرے پروردگار! ایہ (اہل بیت (ع)) میرے تو‏ں نيں تے وچ انہاں تو‏ں ہاں پس اپنی صلوات تے برکات، رحمت تے مغفرت تے رضوان مجھ اُتے تے انہاں اُتے قرار دے۔
۴ ۔ کيتا خداوند عالم نے قران مجید وچ نئيں فرمایا:( ما آتاکُمُ الرَّسوُلُ فَخُذُوه ُ وَما نَه اکُمۡ عَنۡه ُ فَانۡتَه وُا ) (۴۸) تے جو کچھ وی رسول توانو‏‏ں دیدے اسنو‏ں لیلو تے جس چیز تو‏ں منع کردے اس تو‏ں رک جاؤ۔
اب تک اساں ایہ گل ثابت د‏‏ی اے کہ اہل بیت "علی تے فاطمہ تے انہاں دے فرزند" نيں۔ ہور ایہ وی ثابت کر دتا اے کہ ازواج نبی اہل بیت وچ شامل نئيں نيں۔
"مضیرَةُ مُعاوِیَة اَدۡسَم، وَ الصّلوةُ خَلۡفَ عَلیَّ اَفۡضَل "
"اَخۡرَجَ اَحۡمَدُ بۡنُ حَنۡبَل وَ اِبۡنُ اَبی شَیۡبَة عَنۡ اَنسِ بن مالِک ، قالَ: اِنَّ رَسُولَ الله ﷺ کانَ یَمُرُّ بِبابِ فاطِمَةَ اِذا خَرَجَ اِلی صَلوةِ الۡفَجۡرِ، یَقُول: اَلصَّلوة یا اَه ۡلَ الۡبَیۡتِ یَرۡحَمُکُمُ الله ُ، ثَلاثاً، مُدَّةً سِتَّةِ اَشۡه ُر "
امام مہدی عقل تے علم د‏‏ی روشنی وچ
یہ غیب د‏‏ی خبراں نيں جنہاں د‏‏ی اسيں تیری طرف وحی گھلدے نيں (سورة ہود۴۹)
امام مہدی کتاباں اہل سنت وچ
۳ ۔ طہارت: خداوند عالم قران کریمؐ وچ ارشاد فرماندا اے: طہ یعنی اے طاہر مراد رسول خدا د‏‏ی ذات اے ايس‏ے طرح آل دے لئی فرمایا: "یُطَه ِّرَکُمۡ تَطه یراً " (احزاب/ ۳۳)
مہدی محمد ابن حسن عسکری نيں
یوسف کنجی شافعی نے امام مہدی دے بارے وچ اک مستقل کتاب لکھی اے اوراس دا ناں "البیان فی اخبار صاحب الزمان "رکھیا اے اوریہ انہاں د‏‏ی کتاب کفایة الطالب دے نال چھپی اے اوردونے اک ہی جلد وچ نيں اس وچ انہاں نے بہت ساری چیزاں ذکر کيتی نيں اورآخر وچ ایہ ثابت کيتا اے کہ مہدی غیبت تو‏ں لےک‏ے آخری زمانے تک زندہ اورباقی نيں آپ ظہور فرما کر دنیا نو‏‏ں عدل وانصاف تو‏ں اُتے کردین گے جداں کہ اوہ ظلم وجور تو‏ں اُتے ہوئے چک‏ی ہوئے گی(البیان فی اخبار صاحب الزمان :۵۲۱باب ۲۵)
امام مہدی کتاباں اہل سنت وچ
جس طرح خداوند عالم نے عالم خلقت وچ اہل زمین دے لئی اک سورج نو‏‏ں پیدا کيتا اے تاکہ لوک مختلف انداز تو‏ں اس تو‏ں بہرہ مند ہاں ايس‏ے طرح اس نے منظومۂ نفوس وچ اک خورشید نو‏‏ں معین کيتا اے تاکہ اس انسان کامل نورانی خورشید دے ذریعے قلوب بھرپور انداز تو‏ں منور ہوسکن۔
حکومت‏ی اقدامات امام مہدی د‏‏ی ولادت د‏‏ی دلیل نيں
پس حضرت امام باقرعلیہ السلام باپ کیطرف تو‏ں حسینی اورماں د‏‏ی طرف تو‏ں حسنی نيں تودرحقیقت آپ د‏‏ی اولا دونے نواساں د‏‏ی اولادسے ہوئی۔
امام مہدی کتاباں اہل سنت وچ
اس بیان دے اہ‏م ہونے د‏‏ی اک وجہ ایہ وی اے کہ شیعاں د‏‏ی شدت تو‏ں مخالفت کرنے والےآں (یعنی وہابیاں) نے وی اس موضوع نو‏‏ں صرف قبول ہی نئيں کيتا اے بلکہ شدت تو‏ں اس دا دفاع وی کيتا اے تے اسنو‏ں اسلامی قطعی تے مسلم عقائد وچو‏ں تسلیم کيتا اے تے اس د‏ی وجہ اس موضوع اُتے کثرت تو‏ں دلائل تے اسناد دا موجود ہونا ا‏‏ے۔ علاوہ بر ااں ایہ مرکز اسلامی دنیا دے باہمی تعلقات تے روابط دے مرکز د‏‏ی حیثیت تو‏ں کم کر رہیا ا‏‏ے۔
نکتہ: جداں کہ آپ نے ملاحظہ فرمایا ایہ عالم اہل سنت جدو‏ں حضرت مہدی (عج) دے القاب دا تذکرہ کردے نيں تاں کہندے نيں کہ امامیہ نے انہاں نو‏ں حجت، مہدی، قائم، منتظر تے صاحب الزمان القاب دتے نيں حالانکہ:
"وَ عَنۡ اَمِیر المؤمنینَ علیِّ بن ابیطالبٍ علَیه السَّلامُ، قالَ:اَلۡمَه دیُّ مَوۡلِدُه ُ بِالۡمَدینَةِ، مِنۡ اَه ۡلِبَیۡتِ النَّبیﷺ، وَ اِسۡمُه ُ اِسۡمُ نَبیّ، وَ مُه اجَرُه ُ بَیۡتُ الۡمَقۡدِسِ، کَثُّ اللِّحۡیَةِ، اَکۡحَلُ الۡعَیۡنَیۡنِ، بَرّاقُ الثَّنایا، فی وَجۡه ِه خالٌ، اَقۡنی، اَجۡلی، فی کَتِفِه عَلامَةُ النَّبی، یَخۡرُجُ بِرایَةِ النَّبیﷺمِنۡ مِرۡطٍ مُخۡمَلَةٍ، سَوۡداءَ مُرَبَّعَةٍ فیه ا حِجۡرٌ، لَمۡ تُنۡشَرۡ مُنۡذُ تُوُفِّیَ رَسُولُ الله ِﷺوَلا تُنۡشَرُ حَتّی یَخۡرُجَ الۡمَه ۡدِیُّ، یُمِدُّه ُ الله ِ بِثَلاثَةِ آلاف مِنَ الۡمَلائِکَةِ، یَضۡرِبوُنَ وُجُوه َ مَنۡ خالَفَه ُ وَ اَدۡبارَه ُمۡ، یُبۡعَثُ وَ ه ُوَ ما بَیۡنَ الثَّلاثینَ اِلی الۡاَرۡبَعینَ "
تتمۂ باب دوم
۵۴ ۔سورہ نجم (۵۳)، آیات ۲ تو‏ں ۵۔
مہدی محمد ابن حسن عسکری نيں
ابراہیم بن عبدہ نیشاپوری (الکافی ۱:۳۳۱۔۶باب ٧٧، ارشاد ۲:۳۵۲، الغیبة ۲۳۱۔۲۶۸)ابراہیم بن محمدتبریزی(الغیبة۲۲۶۔۲۵۹)
امام مہدی کتاباں اہل سنت وچ
۶۵ ۔ مسند احمد ابن حنبل، ج۲، ص ۱۶۳ تے ۱٧۵۔
۶۶ ۔ "تواتر" تے "متواتر" علم حدیث د‏‏ی اصطلاح اے جس دا مطلب ایہ اے: ایسی جماعت د‏‏ی جانب تو‏ں خبر دا صادر ہونا جنہاں دا جھوٹھ تے کذب اُتے یکجا ہونا محال ہوئے جس دے نتیجہ وچ مفہوم خبر قطعی تے یقینی ہُندا ا‏‏ے۔
۶٧ ۔طبع مصر، سال ۱۳۱۲ ھ ق ۔
۵۱. تلخیص، ذہبی۔
۶۸ ۔ طبع قاہرہ، مکتبۃ المشھد الحسینی۔
۵۲. التنبیہ الکبیر، ابو الشیخ بن حبان۔
مہدی محمد ابن حسن عسکری نيں
لقبة بالرضا وقدره علی
امام مہدی کتاباں اہل سنت وچ
۶۹ ۔ طبع مصر۔
دایہ د‏‏ی امام مہدی د‏‏ی ولادت دے بارے وچ گواہی
ابو غالی ملعون احمد بن ہلال ابو جعفر العبر تائی اک جماعت دے ہمراہکہ جس وچ علی بن بلال ،محمد بن معاویہ بن حکیم ، حسن بن ایوب بن نوح ، عثمان بن سعید عمری (رضی اللہ عنہ )اورہور افراد انہاں د‏‏ی پوری تعداد چالیس تھی(الغیبة ۳۱۹۔۳۵٧)اسماعیل بن علی النو بختی ابو سہل (الغیبة ۲۳٧۔۲٧۲)ابو عبداللہ بن صالح(الکافی ۱:۳۳۱۔٧باب ٧٧ ، ارشاد ۲:۳۵۲)ابو محمد الحسن بن وجناء النصیبی (کمال الدین ۲:۴۴۳۔۱٧باب ۴۳)ابو ہارون جو محمد بن حسن کرخی دے مشایخ وچو‏ں نيں (کمال الدین ۲:۴۳۲، ۹باب ۴۳،اور ۴۳۴۲۔۱باب ۴۳)امام زمانہ دا چچا جعفر کذاب اس نے آپ نو‏‏ں دومرتبہ دیکھیا سی (الکافی ۱:۳۳۱۔۹باب ٧٧، کمال الدین ۲:۴۴۲۔۱۵باب ۴۳الارشاد۲:۳۵۳الغیبة ۲۱٧۔۱۴٧)سیدہ علویة حکیمہ بنت امام جواد(الکافی ۱:۳۳۱۔۳باب ٧٧، کمال الدین ۲:۴۲۴، ۱باب ۴۲اور۲:۴۲۶۔۲باب ۴۲، الارشاد ۲:۳۵۱،الغیبة ۲۰۴،۲۳۴اور۲۰۵۔۲۳٧اور۲۰٧۔۲۳۹)
صحیح مسلم وچ بیابان وچ دھنسنے والی احادیث
"جن پراج تواترمخفی اے اوراس تو‏ں جاہل نيں اوران دا جہل انہاں نو‏ں علم دے راستے تو‏ں دور تے رو دے ہوئے اے ایہ اوہ لوک نيں جوظہورمہدی کاانکار کردے نيں اوران دے بار ے وچ وارد ہونے والی احادیث دے ضعیف ہونے دا یقین رکھدے نيں جدو‏ں کہ ایہ لوک ضعیف ہونے دے اسباب حدیث ضعیف دے معنی اورعلم حدیث دے قواعد واصول سی وی واقف نئيں نيں اوران کاظرف انہاں احادیث مہدی تو‏ں خالی اے جنہاں دا تواترکسی بیان دا محتاج نئيں اے "
امام مہدی کتاباں اہل سنت وچ
۱۹ ۔ ینابیع المودۃ(۳۵) وچ مناقب خوارزمی اخطب الخطباء تو‏ں روایت کيتی گئی اے:
مہدی محمد ابن حسن عسکری نيں
"وقالو الن نومن لک حتی تفجرلنا من الارض ینبوعاً ، اوتکون لک جنة من نخیل وعنب فتفجر الانهارخلالها تفجیرا،اوتسقط السماء کمازعمت علینا کسفااو تاندی بالله والملائکة قبیلاً ، اویکون لک بیت من زخرف اوترقی فی السماء ولن نومن لرقیبک حتی تنزل علینا کتابا نقروه! قل سبحان ربی هل کنت الا بشرا رسولا
اوراس فصل وچ کنجی شافعی دے اس قول نو‏‏ں دلیل دے طور اُتے ذکر کيتا اے "مہدی د‏‏ی غیبت تو‏ں لےک‏ے ہن تک انہاں دا زندہ اورباقی رہنا کوئی محال نئيں اے جداں کہ اللہ دے اولیاء وچو‏ں عیسی بن مریم ،خضراورالیاس ہن تک زندہ اورباقی نيں اوراب دے دشمناں وچ دجال اورابلیس لعین حالے تک زندہ نيں انہاں د‏‏ی دلیل کتاب سنت نيں
عیسیٰ بن مریم ہی مہدی نيں
ابن حجر دا کہنا اے نسائی نے واضح طور اُتے کہیا اے کہ ایہ حدیث قابل قبول نئيں اے اورہور حفاظ نے قطعی طور اُتے کہیا اے کہ اس تو‏ں پہلے والی احادیث جو واضح طور اُتے کہندی نيں کہ مہدی اولاد فاطمہ تو‏ں اے زیادہ صحیح نيں(الصواعق المحرقہ:۲۶۴)
امام مہدی کتاباں اہل سنت وچ
طبرانی، ابن جریر تے ابن منذر نے ام سلمہ تو‏ں روایت کيتی اے اوہ کہندی نيں: آیت تطہیر( اِنَّمَا يُرِيدُ اللَّهُ لِيُذْهِبَ عَنْكُمُ الرِّجْسَ أَهْلَ الْبَيْتِ وَيُطَهِّرَكُمْ تَطْهِيرًا ) میرے گھر وچ نازل ہوئی اے جس وقت فاطمہ ساڈے گھر تشریف لاواں جدو‏ں کہ انہاں دے نال طعام وی سی، رسول اللہﷺ نے فاطمہ سلام اللہ علیھا تو‏ں فرمایا: علی تے حسن تے حسین علیھم السلام نو‏‏ں وی مدعو کرلو۔ حضرت فاطمہ نے انہاں نو‏ں وی مدعو کرلیا جدو‏ں سب کھانا تناول فرما رہے سن تاں اس وقت آیت تطہیر نازل ہوئی پس رسولؐ اللہ نے خیبری چادر اٹھا ک‏ے انہاں حضرات اُتے تانی تے تن مرتبہ ایہ دعا فرمائی: پروردگار! ایہ میرے اہل بیت تے میرے حامی تے مددگار نيں پس تاں انہاں تو‏ں ہر رجس تے گناہ نو‏‏ں دور رکھ تے انہاں نو‏ں پاک تے پاکیزہ قرار دے۔
نکتہ: موصوف ایہ روایت نقل کرنے دے بعد لکھدے نيں: "اَیۡضاً اَخۡرَجَ ه ذَا الۡحَدیثَ، اَلۡحاکِمُ عَنۡ سَعیدِ بن اَبی وَقّاص "یعنی ہور ایہی روایت حاکم نے سعید بن ابی وقاص تو‏ں نقل کيتی ا‏‏ے۔
۲۱ ۔ شیخ سلیمان(۲۸) نے ذخائر العقبی تالیف امام الحرم محب الدین طبری تو‏ں روایت کيتی اے:
۳ ۔ نماز دے تشہد وچ اہل بیت اُتے صلوات بھیجنے دے واجب ہونے د‏‏ی تیسری دلیل بوہت سارے علمائے اہل سنت دا نظریہ تے انہاں دتی فرمائش اے، مثلاً سید ابوبکر شہاب الدین علوی، نسائی، ابن حجر مکی، بیہقی، سمہودی تے شیخ سراج الدین یمنی وغیرہ۔
مذکورہ شباہتاں دا نتیجہ بیان کرنے تو‏ں پہلے ایہ بیان کر دينا ضروری اے کہ ایہ بسا شباہتاں صرف بطور نمونہ پیش کيت‏‏ی گئیاں نيں ورنہ حضور سرور کائنات تے حضرت مہدی (عج) وچ انہاں تو‏ں کدرے زیادہ شباہتاں پائی جاندیاں نيں۔ مثلاً ناصران تے اصحاب د‏‏ی تعداد، کیونجے ہجرت دے بعد پہلی جنگ وچ مسلماناں د‏‏ی تعداد ۳۱۳ تھی؛ تے حضرت مہدی (عج) دے ناصرانِ د‏‏ی تعداد وی ۳۱۳ ا‏‏ے۔ ہور سجے رخسار اُتے تِل دا ہونا وغیرہ۔
پس نبی کریمﷺ تے حضرت مہدی (عج) وچ فراوان شباہتاں پائی جاندیاں نيں جنہاں وچو‏ں اساں ایتھ‏ے مندرجہ ذیل ۲۰ شباہتاں ذکر کيتی نيں: انہاں دا ناں "محمد" تے کنیت ابو القاسم اے، ایہ خاتم (انبیاءو ائمہ) نيں، انکا "سایہ" نئيں اے، انکا محل ظہور چالیس سال د‏‏ی عمر وچ مکہ اے، ایہ اک دوسرے تو‏ں اخلاق تے خلقت وچ سب تو‏ں زیادہ مشابہ نيں، خدا نے دوناں نو‏ں اک ہی نور تو‏ں خلق کيتا اے دونے اولیٰ بالتصرف نيں یعنی حق ولایت تے سرپرستی رکھدے نيں، دونے ولایت تکوینیہ دے مالک نيں، دونے دے پاس شب قدر وچ ملائکہ نازل ہوئے، دونے د‏‏ی تکذیب کرنے والا کافر اے، انہاں دے ہُندے ہوئے امت ہرگز ہلاک نئيں ہوسکدی، لہذا ایہ دونے ہی نجات دہندہ نيں، جنگ دے موقع اُتے دونے دا پیراہن، تلوار تے پرچم اک ہی اے، دونے د‏‏ی مدد کرنے والے ۳۰۰۰ فرشتے نيں دونے دے اصحاب تے انصار د‏‏ی تعداد ۳۱۳ اے، دونوںاَکحلُ العینین (یعنی قدرتی اکھاں وچ سرمہ)، دونے منصوب من اللہ نيں، دونے دا کلام ، کلام الٰہی اے، جس نے انہاں نو‏ں سبّ تے شتم د‏‏ی اس نے اللہ نو‏‏ں سبّ تے شتم کی، انہاں دے سجے رخسار اُتے تِل اے وغیرہ وغیرہ۔
۱ ۔ینابیع المودۃ، باب ۹۳، صفحہ ۴۸٧، آخری روایت، طبع۸، دار الکتب العراقیہ، ۱۳۸۵۔
دلیل کہ بارہ خلفاء تو‏ں مراد بارہ امام نيں
اسی طرح کلینی اورصدوق نے صحیح سند دے نال ابان بن عیاش تو‏ں انہاں نے سلیم بن قیس ہلالی تو‏ں انہاں نے عبداللہ بن جعفرطیار تو‏ں انہاں نے پیغمبر تو‏ں اک حدیث روایت کيتی اے جس وچ علی دے امام ہونے اُتے نص ہیان دے بعد انہاں دے فرزند حسن وی آپ دے فرزند حسین فیر علی بن حسین فیر محمد باقر پھراس نے کہیا کہ بارہ امام مکمل کیتے نيں اوران وچ نوامام حسین د‏‏ی اولاد وچو‏ں نيں(اصول کافی۱۔۵۶۹:۴باب ۱۲۵، کمال الدین ۱۔۲٧۰:۱۵باب ۲۴خصال ۴٧٧باب ۴۱ازابواب اثنی عشر)
امام مہدی کتاباں اہل سنت وچ
وضاحت:
۱ ۔ جداں کہ اسيں اس کتاب دے مقدمہ وچ ۵۴ ایداں دے اصحاب نبیؐ دا تذکرہ کرچکے نيں جنہاں نے نبی کریمؐ تو‏ں حضرت مہدی (عج اللہ فرجہ الشریف) دے بارے وچ متعدد روایات نقل کيتی نيں مثلاً امیرالمؤمنین حضرت علی بن ابی طالب‘، حضرت فاطمہ زہرا سلام اللہ علیھا، امام حسن مجتبیٰ  سبط الشہید، امام حسین  سید الشہداء جو سب اہل بیت علیھم السلام عصمت تے طہارت نيں تے اصحاب جداں ابوذر غفاری، سلمان فارسی مقلب بہ سلمان محمدیؐ، عمار یاسر تے جابر بن عبد اللہ انصاری وغیرہ نيں۔
۲ ۔ اہل سنت وچ محدثین تے ناقلین روایات مہدی (عج اللہ فرجہ الشریف) د‏‏ی تعداد ۱۶۰ تو‏ں وی زیادہ پائی جاندی اے جنہاں دے ناں اساں مقدمہ دے آخر وچ ذکر کردتے نيں۔ جو خود اس گل کيتی دلیل اے کہ حضرت مہدی (عج اللہ فرجہ الشریف) دا صرف موضوع ہی انہاں دے نزدیک اہمیت دا حامل نئيں اے بلکہ اس سلسلہ وچ وارد ہونے والی روایات وی انہاں د‏‏ی توجہ دا مرکز قرار پائی نيں۔
۳ ۔ اساں ايس‏ے کتاب دے مقدمہ وچ علمائے اہل سنت د‏‏ی تالیف کردہ ۱۱۵ ایسی کتاباں دے اسامی دا تذکرہ کيتا اے جنہاں وچ حضرت مہدی (عج اللہ فرجہ الشریف) موعود دے بارے وچ روایات نقل کيتی گئیاں نيں۔
جواب اشکال:
اب اسيں ایہ ثابت کرن گے کہ حضرت امام حسین  د‏‏ی نسل تو‏ں ۹ ائمہ علیھم السلام حضرت مہدی موعود تک سب دے سب اہل بیت وچ شامل نيں۔
امام مہدی عقل تے علم د‏‏ی روشنی وچ
اورحدیث د‏‏یاں کتاباں وچ ایسی سینکڑاں روایات موجود نيں جو ایمان بالغیب اورانبیاء ورسل د‏‏ی دتی ہوئی خبراں د‏‏ی تصدیق کرنے اُتے زور دیندی نيں اورایمان بالغیب دے انکار دے باوجود مسلما‏ن کاعقیدہ صحیح نئيں ہوسکدا چاہے اسنو‏ں سمجھ لے اوراس دے اسرار اوررتفصیلات تک پہنچ جائییانہ جداں کہ فرشتے ، جنہاں عذاب قبر ، سوال منکرونکیراورہور اوہ غیب د‏‏ی خبراں جدو‏ں اُتے ایمان لیانے دا حکم دتا گیا ا‏‏ے۔
امام مہدی کتاباں اہل سنت وچ
پنجم: آلؑ محمدؐ اُتے صلوات د‏‏ی پنجويں دلیل ایہ اے کہ حضورؐ سرور کائنات نے آلؑ محمدؐ اُتے ترک صلوات د‏‏ی ممانعت فرمائی ا‏‏ے۔
۲۲ ۔ج۵، ص ۵۶۵، دار الفکر۔
۴ تے ۵ ۔ جس طرح نبی اُتے صدقہ حرام اے ايس‏ے طرح آلِ نبی اُتے صدقہ حرام ا‏‏ے۔ تے جس طرح نبیؐ د‏‏ی محبت ضروری اے ايس‏ے طرح آلِ نبی د‏‏ی محبت ضروری ا‏‏ے۔
نکتہ: موصوف کہندے نيں: ايس‏ے طرح ایہ روایت غسانی نے اپنی کتاب معجم وچ وی نقل کيتی اے:
اس خورشید عالم تاب دے نور ہدایت تو‏ں بہرہ مند ہونے د‏‏ی دو راہاں نيں:
نکتہ: شیخ سلیمان اس روایت نو‏‏ں نقل کرنے دے بعد لکھدے نيں: ایہ روایت طبرانی نے کتاب معجم الکبیر تے معجم الاوسط وچ وی نقل کيتی ا‏‏ے۔
حکومت‏ی اقدامات امام مہدی د‏‏ی ولادت د‏‏ی دلیل نيں
اسی جمع د‏‏ی قرآن مجید وی تائیدکردا اے چنانچہ ارشاد ا‏‏ے۔
"( ووهبنا له اسحاق کلا هدینا ونوحا هدینا من پہلے ومن زریته داودو سلیمان ) ۔۔۔( وعیسیٰ والیاس کل من الصالحین ) "انعام ۶:۸۴۔۸۰
امام مہدی کتاباں اہل سنت وچ
بہرحال ۱۹٧۶ وچ "کینیا" دے رہنے والے اک شخص "ابو محمد" نے حضرت مہدی منتظر دے بارے وچ "رابطہ العالم الاسلامی" تو‏ں سوال کيتا، اس دے جواب وچ اس مرکز دے ڈائریکٹر جنرل نے اس نکتہ د‏‏ی طرف ا شارہ کردے ہوئے کہ وہابی مذہب دے بانی "ابن تیمیہ" نے وی حضر ت مہدی (عج اللہ فرجہ الشریف) دے بارے وچ نقل شدہ روایات د‏‏ی تصدیق د‏‏ی اے، مکمل نامہ ارسال کيتا اے، جس دے متن نو‏‏ں حجاز دے پنج معروف علماء د‏‏ی مدد تو‏ں تیار کيتا گیا سی۔
حکومت‏ی اقدامات امام مہدی د‏‏ی ولادت د‏‏ی دلیل نيں
اوراساں ابراہیم نو‏‏ں اسحاق ویعقوب عطا کیتے اساں سب د‏‏ی ہدایت د‏‏ی اوران تو‏ں پہلے نوح د‏‏ی (بھی )اساں ہدایت د‏‏ی اوران ہی د‏‏ی اولادسے داؤد سلیمان ۔۔۔۔اورعیسیٰ والیاس (سب د‏‏ی ہدایت کی)یہ سب خدا دے نیک بندےآں وچو‏ں نيں۔
امام مہدی کتاباں اہل سنت وچ
اس نامہ وچ حضرت دے ناں تے محل تے ظہور (یعنی مکہ) دے ذک‏ر ک‏ے بعد بیان کيتا گیا اے: "جب دنیا وچ فتنہ تے فساد، کفر تے نقاق تے ظلم تے ستم پھیل جائے گا تاں اس وقت پروردگار عالم انہاں دے (یعنی حضرت مہدیؑ) دے ذریعے دنیا نو‏‏ں ايس‏ے طرح عدل تے انصاف تو‏ں بھر دے گا جس طرح اوہ ظلم تے جور تو‏ں بھری ہوئے گی اوہ بارہ خلفاءِ راشدین وچو‏ں آخری ہون گے کہ کتاباں صحاح وچ پیغمبر اکرم نے انہاں دے بارے وچ خبر دتی ا‏‏ے۔ حضرت مہدی (عج اللہ فرجہ الشریف) دے بارے وچ بوہت سارے اصحاب کرام نے احادیث بیان فرمائی نيں جداں: عثمان بن عفان، علی بن ابی طالب، طلحہ بن عبد اللہ، عبد الرحمن بن عوف، عبد اللہ بن عباس، عمار بن یاسر، عبد اللہ بن مسعود ، ابو سعید خدری، ثوبان، قرۃ بن ایاس مزنی، عبد اللہ بن حارث، ابوہریرہ، حذیفہ بن یمان، جابر بن عبد اللہ، ابو امامہ، جابر بن ماجد، عبد اللہ بن عمر، انس بن مالک، عمران بن حصین تے امّ سلمہ۔
رسول خداﷺ تے حضرت مہدی موعود (عج) وچ ویہہ شباہتاں
حکومت‏ی اقدامات امام مہدی د‏‏ی ولادت د‏‏ی دلیل نيں
یہ اس صورت وچ اے کہ داودکی حدیث مان لاں ورنہ مذکورہ ادلہ د‏‏ی روشنی وچ حدیث صحیح ہی نئيں اے
امام مہدی کتاباں اہل سنت وچ
ہور لکھدے نيں: بعض اہل علم تے فضل نے اس سلسلہ وچ مخصوص کتاباں تالیف کيتی نيں جداں: