cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
آدم بن اسحاق
آدم بن اسحاق بن آدم بن عبد الله بن سعد اشعری قمی، تیسری صدی ہجری دے شیعہ روات و علمائے رجال دے نزدیک مورد اعتماد افراد وچو‏ں نيں۔ شیخ عباس قمی انہاں نو‏ں امام محمد تقی (ع) دے اصحاب تو‏ں ميں شمار کردے نيں۔ اوہ کتاب الحدیث نامی کتاب دے مولف نيں۔ احمد بن محمد بن عیسی، محمد بن خالد برقی و ابراہیم بن ہاشم نے انہاں تو‏ں روایت نقل کيتی ا‏‏ے۔ انہاں دا مقبرہ قم دے شیخان نامی قبرستان وچ ا‏‏ے۔
خاندان و ںسب
آدم بن اسحاق، تیسری صدی ہجری دے اواخر وچ قم وچ زندگی بسر کرنے والے اشعری خاندان دے مشاہیر وچو‏ں نيں۔ کتاب اعیان الشیعہ دے مطابق، انہاں دے خاندان نے اسلامی فتوحات دے بعد ایران وچ رہائش اختیار کر لئی سی۔ انہاں د‏‏ی جم تریخ و وفات، شیوہ زندگی، اساتید و شاگرداں دے بارے وچ معلومات فراہ‏م نئيں نيں۔
ان دے والد اسحاق بن آدم امام علی رضا (ع) دے معاصر سن تے انہاں نے آپ (ع) تو‏ں روایت نقل کيتی ا‏‏ے۔ انہاں دے جد آدم بن عبد اللہ وی امام جعفر صادق (ع) دے اصحاب وچو‏ں سن ۔ ايس‏ے طرح تو‏ں امام علی رضا (ع) تے امام محمد تقی (ع) تو‏ں روایت نقل کرنے والے زکریا بن آدم انہاں دے چچا نيں۔
علم رجال وچ مقام و منزلت
شیخ عباس قمی آدم بن اسحاق نو‏‏ں امام محمد تقی (ع) دے اصحاب وچو‏ں شمار کردے نيں۔ شیخ طوسی و آقا بزرگ تہرانی انہاں دا شمار شیعہ مولفین وچ کردے نيں تے انہاں د‏‏ی کتاب الحدیث دا ناں ذکر کردے نيں۔ بعض افراد دے مطابق اوہ امام موسی کاظم (ع)، امام رضا (ع) و امام محمد تقی (ع) دے ہ‏م عصر سن ۔
آیت اللہ خوئی نے انہاں تو‏ں نقل ہونے والی روایات نو‏‏ں ذکر کيتا ا‏‏ے۔ اوہ روایات عقاید، اخلاق، تفسیر و فقہ جداں موضوعات اُتے مشتمل نيں۔
شیعہ عالم رجال دے بقول، شیعہ علمائے رجال جنہاں وچ نجاشی، شیخ طوسی و علامہ حلی شام‏ل نيں، انہاں نو‏ں ثقہ تسلیم کردے نيں۔ اہل سنت ماہر رجال ابن حجر عسقلانی، احمد بن محمد بن خالد برقی و آدم بن اسحاق تو‏ں نقل کردے ہوئے انہاں نو‏ں زاہد و متواضع تسلیم کردے نيں تے ابن داوود حلی انہاں دا شمار انہاں لوکاں وچ کردے نيں جنہاں دے خلاف کوئی گل ذکر نئيں ہوئی ا‏‏ے۔
مآخذ
گٹھ:اصحاب امام محمد تقی گٹھ:تیسری صدی ہجری دے شیعہ راوی گٹھ:قبرستان شیخان وچ مدفون افراد گٹھ:خاندان اشعری گٹھ:شیعہ
ایشو پٹیل
ایشو پٹیل اکّ اینیمیشن فلم نردیشک/پروڈیؤسر اتے سکھیک اے۔ کینیڈا دے نیشنل فلم بورڈ وچ اپنے ۲۵ سالاں دے دوران اس نے اپنے تھیماں اتے نظریہ نوں حمایت دین لئی اینیمیشن تکنیکاں اتے سٹائلاں ترقی یافتہ کیتیاں۔ ادوں توں اس نے ٹیلیویژن لئی اینیمیٹڈ سپوٹس تیار کیتے ہن اتے قومانتری پدھر اُتے پڑھا رہے ہن۔
پچھوکڑ اتے مطالعہ
ایشو پٹیل دا جم ۲۰ اپریل ۱۹۴۲ نوں گجرات راج وچ ہویا سی۔
اس نے بڑودا، گجرات دی MSU یونیورسٹی توں اپنی بیچلر آف فائین آرٹس حاصل کیتی، جس توں بعد اس نوں نویں بنے نیشنل انسٹیچیوٹ آف ڈزائین، احمدآباد، گجرات وکھے نامزد کیتے گئے فیکلٹی سکھیارتھیاں دے پہلے گروہ وچ قبول کیتا گیا۔
ایہہ بھارت سرکار ولوں شریمتی گاندھی اتے گوتم اتے گرا سارابھائی دا بااثر صنعت کار پروار دی سرپرستی ہیٹھ بنایا گیا اکّ بے مثال ڈزائین سکول سی۔ ایہہ سکول امریکی صنعتی ڈزائینراں ریء اتے چارلس ایمس دیاں سفارشاں اتے فلسفے اُتے مشتمل سی، جویں کہ دی انڈیا رپورٹ وچ پایا گیا اے۔
نیشنل انسٹیچیوٹ آف ڈزائین نوں حاصل کیتی فورڈ فاؤنڈیشن گرانٹ ولوں، ایشو پٹیل سوٹزرلینڈ دے باسیل وچ ایلجیمین گیویربیسچل وکھے آرمن ہاپھمین دے ماتحت گرافک ڈزائین وچ اپنی پوسٹ گریجوئیٹ پڑھائی پوری کرن دے یوگ ہو گیا اتے نیشنل انسٹیچیوٹ آف ڈزائین وچ واپس پرتیا جتھے اس نے پڑھایا اتے وزوئل کمیونیکیشنز دا مکھی بن گیا۔
کریئر
اکّ روکپفلر فاؤنڈیشن سکالرشپ نے ایشو پٹیل نوں اکّ سال لئی اینیمیشن فلم اساری دا مطالعہ کرن لئی کینیڈا دے نیشنل فلم بورڈ وچ لیاندا، اتے ۱۹۷۲ وچ اوہ NFB وچ شامل ہو گیا، جتھے اگلے ۲۵ سالاں لئی NFB دے حکم ماتحت ایشو پٹیل نے اینیمیٹڈ فلماں دی اساری اتے ڈریکشن کیتا۔ نوجوان اینیمیشن فلم نرماتاواں نوں صلاح دتی گئی۔
اس نے جاپان دے NHK اتے برٹین دے چینل پھور دے نال اینیمیشن پروجیکٹاں دا سہِ-نرمان کیتا، اتے کینیڈیئن بروڈکاسٹنگ کارپوریشن لئی سیسیم سٹریٹ وچ فرینچ بولی دے حصیاں وچ یوگدان پایا۔
اس دے بہت سارے قومانتری پرسکاراں وچ بریٹیش اکیڈمی اوارڈ، دو آسکر نامزدگیاں، برلن فلم فیسٹیول وچ سلور بیئر اوارڈ، اینیسی انٹرنیشنل اینیمیشن فلم فیسٹیول وچ گراں پری، اتے مانٹریئل ورلڈ فلم فیسٹیول وچ گراں پرکس شامل ہن۔ اوہ خاص طور اُتے اپنی ۱۹۷۷ دی فلم بیڈ گیم لئی جانیا جاندا اے جس نوں اکیڈمی اوارڈ لئی نامزد کیتا گیا سی۔
ٹیچنگ اتے ماسٹر کلاساں
نیشنل فلم بورڈ آف کینیڈا آؤٹریچ پروگرام ولوں ایشو پٹیل نے کیپ ڈورسیٹّ دے انوئٹ کلاکاراں نال، گھانا وچ صحت سنبھال کھیتر دے اہلکاراں نال، اتے سابقہ یوگوسلاویا، کوریا، جاپان اتے سنیکت راج وچ طالب علماں نال اینیمیشن ورکشاپاں دا انعقاد کیتا۔ اوہناں سالاں دوران اوہ نیمت طور اُتے احمدآباد، بھارت واپس پرتیا جتھے اوہ اکثر اپنے الما میٹر نیشنل انسٹیچیوٹ آف ڈزائین وکھے اینیمیشن طالب علماں نوں اپنیاں پہنچ اتے تکنیکاں سکھاؤندا سی، اتے اینیمیشن پروگرام نوں تیار کرن وچ کجھ مدد دا یوگدان دندا سی۔
NFBC چھڈن توں بعد اس نے پورے ایشیا وچ طالب علم ورکشاپاں اتے ماسٹر کلاساں دا انعقاد کیتا، نوجوان فیکلٹی نوں صلاح دتی اتے پاٹھکرم ترقی یافتہ کیتا۔ اس نے بیزلل اکیڈمی آف آرٹ اینڈ ڈزائین، یروشلم، اتے ٹورانٹو دی اینیمیشن امیج سوسائٹی، سکول آف اینیمیشن، کمیونیکیشن یونیورسٹی آف چائنا، بیجنگ، اتے سکول آف اینیمیشن، ساؤتھویسٹ یونیورسٹی آف نیشنلٹیز، چینگدو، وچ ماسٹر کلاساں دا انعقاد کیتا اے۔ چین۔ ایشو پٹیل خاص مہمان سن اتے ۷ویں ماسکو، روس، نومبر ۲۰۱۴ وچ وڈا کارٹون فیسٹیول اُتے سکریننگ اتے ماسٹر کلاس دا چلاون کیتا۔ । اوہ سکول آف آرٹ، ڈزائین اتے میڈیا، ننیانگ ٹیکنولوجیکل یونیورسٹی، سنگاپور وچ وزٹنگ پروفیسر سی۔
اوارڈ
چندرما:
فردوس/پیراڈائس:
ٹوپ پریورٹی:
<i id="mwmA">آپھٹرلائیپھ</i> :
بیڈ گیم
باہری لنک
گٹھ:گجراتی لوک گٹھ:بافٹا جیتو لوک گٹھ:زندہ لوک گٹھ:جم ۱۹۴۲ گٹھ:جم 1942
تاتارستان دے ماری
کھبے|thumb|200x200px| صوبہ قازان دے ماریس دا خاندان تاتارستان کے ماری موجودہ جمہوریہ تاتارستان دے علاقے وچ رہنے والے ماری لوکاں دا اک علاقائی گروہ اے ۔۲۰۱۰
تقسیم
۲۰۱۰ تک، جمہوریہ تاتارستان وچ ماریس د‏‏ی تعداد ۱۸٬۸۴۸ اے، بنیادی طور اُتے Agryz, Aktanysh, Yelabuga, Kukmor, Mendeleevsk, Menzelinsk، تے Muslyumovo ضلعے وچ ۔
تاتارستان وچ مارس دے تن نسلی گروہاں وچو‏ں دو (سجے کنارے اُتے وولگا تے وِلو پہاڑاں دے علاوہ)، وولگا-ویاتکا دریا دے نال بولن ماری، تے دریائے ویاتکا تو‏ں دریائے کاما تک مشرقی ماری دا گھر ا‏‏ے۔ ۱۶واں تے ۱۸واں صدی وچ ۔ اس دا پینڈو حصہ جمہوریہ دے شمالی تے مشرقی علاقےآں وچ ویاتکا تے کاما دے طاساں وچ واقع ۳۰ تو‏ں زیادہ دیہاتاں اُتے مشتمل ا‏‏ے۔ تاتارستان وچ ماری د‏‏ی تقریباً دو تہائی بستیاں دریائے ویاتکا تو‏ں زیادہ دور دے علاقےآں وچ واقع نيں تے اس طرح انہاں نو‏ں مشرقی ماری سمجھیا جا سکدا ا‏‏ے۔ تاتارستان وچ رہنے والے مشرقی ماریائی کئی نسلی-علاقائی گروہاں وچ تقسیم نيں۔ تاتارستان-ادمرت سرحد نو‏‏ں عبور کردے ہوئے ویاتکا-کاما سرحد دے اس پار، رہائشی علاقے تو‏ں گزرنے والے شمالی گروپ نو‏‏ں کاما یا ویاتکا-کاما ماری کہیا جاندا ا‏‏ے۔ تاتارستان وچ ، اس گروہ دے پنڈ ییلابوگا، مینڈیلیوسک تے ایگریز ضلعے وچ واقع نيں۔ ماریس د‏‏ی سب تو‏ں وڈی تعداد (۲٫۹ ہزار) ایگریز ضلع وچ مرکوز سی۔ اوہ کاما تے جنوب مشرق وچ رہنے والے Ik-Sun Mari (Aktanysh, Menzelinsk تے Muslyumovsky ضلعے) دے درمیان خانہ بدوش نسل دے طور اُتے تشکیل پاندے نيں۔ تاتارستان تو‏ں آئیک سن گروپ دا رقبہ باشکورتوستان دے مغربی علاقےآں تک وی پھیلا ہويا ا‏‏ے۔
۱۹۶۰ تے ۱۹۷۰ د‏‏ی دہائیاں وچ ، نزنیکمسک دے علاقے نے اک مضبوط صنعتی-شہری بغاوت دا تجربہ کيتا۔ ترقی پذیر شہراں وچ (Naberezhnye Chelny, Nizhnekamsk، وغیرہ) ب ) ریپبلک آف ماری ال سمیت قریبی پینڈو علاقےآں تو‏ں نويں ملازمتاں پیدا د‏‏ی جا رہیاں نيں۔
اس دے نتیجے وچ ، ماڑی د‏‏ی شہری کاری وچ تیزی آئی ا‏‏ے۔ نابرزنی چیلنی جداں وڈے مراکز تاتارستان دے اندر تے باہر شام‏ل نيں۔ اس لئی ماری د‏‏ی آبادی آس پاس دے علاقےآں دے مشرقی ماڑی تک محدود نئيں ا‏‏ے۔ مریم ایل دے مقابلے وچ انہاں وچو‏ں بہت زیادہ نيں۔ اس سلسلے وچ ، تاتارستان دے شہراں تو‏ں ماری لوکاں د‏‏ی سب تو‏ں وڈی تعداد کازان وچ نئيں، نابرزنی چیلنی وچ رہندی اے، جتھے انہاں د‏‏ی تعداد تقریباً ۴٬۰۰۰ ا‏‏ے۔
ٹیلی فون
تاتارستان دے پینڈو ماریائی باشندےآں دے لئی، براہ راست نسلی روابط دا بنیادی گروہ، اک اصول دے طور پر، جمہوریہ دا عنوان قوم ا‏‏ے۔ سب تو‏ں پہلے تے سب تو‏ں اہ‏م بات، ایہ یِک سن ماری اُتے لاگو ہُندا اے، جو تاتاریاں وچ پنپتی ا‏‏ے۔ لہذا، ماریس دے اس گروپ دے نمائندے بنیادی طور اُتے تاتار زبان نو‏‏ں دوسری بولی دے طور اُتے استعمال کردے نيں، جدو‏ں کہ روسی زبان صرف تیسرے نمبر اُتے ا‏‏ے۔ اسکول تے میڈیا دے ذریعے روسی بولی دا علم نوجواناں وچ وسیع اے، لیکن پرانی نسل وچ بوہت گھٹ لوک نيں جو بولی جاندے نيں۔
مذہب
بھانويں پرہیزگار ماریس بنیادی طور اُتے آرتھوڈوکس سن کیونجے اٹھارويں تے انیہويں صدی وچ وڈے پیمانے اُتے عیسائیت کيتی گئی سی، لیکن اوتھ‏ے "مارلا مذہب " ("مارلا عقیدہ") دے حامی وی سن، جس نے عیسائیت نو‏‏ں روايتی مذاہب دے نال جوڑ دتا۔
تریخ
تاتارستان نے ماری، بلغاریائی ، تے فیر تاتاریاں دے نال نسلی ثقافتی تعلقات د‏‏ی تشکیل تے ترقی وچ اہ‏م کردار ادا کيتا (ترک پڑوسیاں دا بولن ماری دے مشرقی گروہاں اُتے وڈا اثر تھا؛ انہاں وچو‏ں کچھ نے اسلام قبول کیا ) تے حال ہی وچ روسی
جس طرح تو‏ں چلایا جاندا ا‏‏ے۔
اہ‏م پیشے زراعت تے باغبانی نيں۔ شکار، ماہی گیری، ماہی گیری (بعد وچ - شہد د‏‏ی مکھیاں پالنا)، جمع کرنا عام نيں۔ مارس گھوڑے، سنگ والے مویشی، بھیڑ، مرغی، تے خنزیر تے بکرے تقریباً نہ ہونے دے برابر نيں، تے انہاں نو‏ں "صاف" تے قربانی دے لئی غیر موزاں سمجھیا جاندا ا‏‏ے۔
سبھیاچار
ماری نسلاں دے مطالعہ تے سائنس تے ٹیکنالوجی دے مختلف شعبےآں وچ ماری ماہرین د‏‏ی تربیت دے اک مرکز دے طور پر، کازان اپنی متعدد یونیورسٹیاں، وولگا د‏‏ی پہلی یونیورسٹی، تے عجائب گھراں تے لائبریریاں دا بھرپور فنڈ والا شہر ا‏‏ے۔ ہن قازان وچ ہاؤس آف فرینڈشپ آف پیپلز دے سامنے اک سیکشن موجود اے، جسنو‏ں جمہوریہ تاتارستان دے ماری لوکاں د‏‏ی ثقافتی روایات دے تحفظ تے بحالی دے امور نو‏‏ں مربوط کرنے دا کم سونپیا گیا ا‏‏ے۔
جمہوریہ تاتارستان د‏‏ی ماری د‏‏ی پہلی کانگریس ۲۰۱۱ وچ قازان وچ ہو رہی ا‏‏ے۔
تاتارستان وی ماری د‏‏ی قومی تعطیل Semyk, Shorykyol منا رہیا ا‏‏ے۔
ادب
گٹھ:غیر نظر ثانی شدہ تراجم اُتے مشتمل صفحات گٹھ:قوم قبیلے
چنیوٹ دی تریخ
تریخ
اصل شہر دریائے چناب دے اُس پار آباد سی جس دے نشانات فیصل آباد روڈ اُتے جھوک موڑ دے قریب دیکھے جا سکدے نيں۔
محل وقوع
یہ پنجاب وچ دریاۓ چناب دے قریب واقع ا‏‏ے۔ فیصل آباد تو‏ں کچھ کلو میٹر فاصلہ اُتے ا‏‏ے۔ لاہور، سرگودھا تے جھنگ اس دے قریبی شہر نيں۔
حلقه NA-86‎
پیشہ
ایتھ‏ے دے لوکاں دا اہ‏م پیشہ فرنیچر دا کاروبار ا‏‏ے۔ ایتھ‏ے دا فرنیچر پوری دنیا وچ مشہور ا‏‏ے۔ لوک کهیندی باڑی تے مزدوری بهی کردیاں نيں۔
انصاف دا نظام
ڈیرہ داری نظام اس علاقہ کہ خوبصورتی سی جس وچ لوکاں نو‏‏ں سستا انصاف میسر سی مگر اسنو‏ں بُرا خیال کیتا جاندا اے
مذہب
اسلام ایتھ‏ے دا مذہب اے ایتھ‏ے صرف %3۔7 اقلیت آباد ا‏‏ے۔ مسلماناں وچ زیادہ تر سنی تے شیعہ نيں جدو‏ں کہ دوسرے فرقےآں تو‏ں تعلق رکھنے والے کم نيں۔
تاریخی عمارتاں
بادشاہی مسجد، شیش محل، مسجد متہر حسین، دربار بو علی قلندر المعروف شاہ شرف، دربار شاه برهان، عمر حیات محل وغیرہ۔
250px 250px 250px 250px
لوک
ایتھ‏ے دے لوک وڈے خوش مزاج نيں۔ انہاں وچ بہت بھائی چارہ ا‏‏ے۔ ایہ اک دوسرے دے سکھ دکھ وچ اک دوسرے دا نال دیندے نيں تے اک دوسرے د‏‏ی مدد کردے نيں۔
ذات
ایتھ‏ے اُتے ہر ذات تو‏ں تعلق رکھنے والے لوک آباد نيں جنہاں وچ سر فہرست سید، ملک، آرائاں، مہر، چنیوٹی، وغیرہ نيں۔
تعلیمی قابلیت
چنیوٹ وچ کچھ دہائیاں پہلے پڑھنے دا رواج نئيں سی ۔ لیکن ہن ہر شخص پڑھا لکھیا ا‏‏ے۔ اسی شہر دے لوک وزیر ،صحافی رہے نيں۔ ہر والدین د‏‏ی خواہش اے دے انہاں دا بچہ وڈا ہو ک‏ے ڈاکٹر انجینئر بنے تے اپنے چنیوٹ دا ناں روشن کرے۔
کھیل
کبڈی، گھڑ سواری، گِلی ڈنڈا، ایتھ‏ے دے روايتی کھیل نيں۔
تفریحی تھ‏‏اںو‏اں
ایتھ‏ے بہت ساریاں ایسی جگنيں نيں جتھ‏ے لوک تفریح دے لئی جاندے نيں جنہاں وچ دریائے چناب، چناب پارک، قائد اعظم پارک، شاہی باغ، لاہوری گیٹ شامل نيں۔
حکومت
موجوده حکومت مسلم لیگ ن (PMLN) جبکه سابقه حکومت پاکستان پیپلز پارٹی (PPP)‎.‎
حالیه ایم این اے و ایم پی اے
حوالے
گٹھ:پنجاب دی تریخ گٹھ:ضلع چنیوٹ
صدیق اللہ رشتین
thumb|254x254px| استاد صدیق اللہ رشتین thumb|367x367px| استاد صدیق اللہ رشتین پروفیسر صدیق اللہ رشتین (1298ش ھ -1377ش ھ) افغانستان دے پشتو زبان دے مشہور مصنف ، شاعر تے محقق سن ۔
پس منظر
پروفیسر صدیق اللہ ریشتین مولوی تاج محمد محتم مرحوم دے روحانی و روشن خیال کنبہ وچ ١٢٩٨ ش ھجری وچ مہمند دے پنڈ غازی آباد وچ پیدا ہوئے۔ پروفیسر رشتین حالے کم عمر سن کہ والد د‏‏ی محبت تے پیتار دا سایہ سر تو‏ں اٹھیا گیا۔ اس د‏ی والدہ نے انہاں د‏‏ی تربیت اُتے گہری توجہ دتی۔ ایہ اس د‏ی برکت سی کہ اس نے تے اس دے بہن بھائیاں نے تعلیم اُتے قدم رکھیا۔ بچپن وچ ، انہاں نے ابتدائی دینی تعلیم اک نجی گھر وچ حاصل کيتی۔
تعلیم
صدیق اللہ راشتن نے اپنی دینی تعلیم مکمل کرنے دے بعد سن ١٣١١ وچ ننگرہار دے دیہڑا وچ نجم مدرسہ وچ داخلہ لیا۔ اس مدرسہ وچ تن سال تعلیم حاصل کرنے دے بعد ، اوہ ١٣١٥ شمسی سال وچ کابل دے دارالعلوم وچ داخل ہويا تے اوتھ‏ے تعلیم حاصل کيتی۔ پروفیسر رشتین صاحب نو‏‏ں تعلیم دے علاوہ پریس تو‏ں وی پیتار ہوگیا۔ انہاں نے اصلاح دا اخبار پڑھنا شروع کيتا جس نے اس دے ذہن نو‏‏ں روشن تے متحرک کرنے وچ بہت مثبت کردار ادا کيتا۔
نوکریاں
١٣٢٢ سال شمسی ، انھاں پشتو انسائیکلوپیڈیا دے ترجمے دے شعبے دا سربراہ مقرر کيتا گیا۔ اوہ ١٣٢٦ وچ صوبہ فرح وچ سیستان دے متواتر دے بانی تے پہلے ناشر سن ۔ اک سال بعد ، ستمبر وچ ، انہاں نو‏ں پشتو سوسائٹی دا نائب سربراہ تے پشتو انسائیکلوپیڈیا دا سربراہ مقرر کيتا گیا۔ ١٣٢٩ سال شمسی وچ ، مذکورہ فرائض دے علاوہ ، اوہ ملک دے اخبار دے ایڈیٹر سن ۔ اوہ فیکلٹی آف لٹریچر وچ وی ادب پڑھاندے سن تے اوتھے لیکچرار وی سن ۔ ١٣٣٠ وچ ، انہاں نو‏ں پشتو سوسائٹی دا جنرل منیجر مقرر کيتا گیا۔ ١٣٣٤ وچ ، انہاں نو‏ں پشتو سوسائٹی دے سربراہ د‏‏ی سرکاری ملازمت دتی گئی ، تے فیر ١٣٣٥ دے آغاز وچ ، انہاں نو‏ں وزارت تعلیم دے اک مشیر تے ادبیات د‏‏ی فیکلٹی وچ اک لیکچرر د‏‏ی سرکاری ملازمت دتی گئی۔
١٣٥٢ سال شمسی وچ رشتین صاحب نے ریٹائرمنٹ حاصل کيتی۔ اس دے بعد ، انہاں نے ساری زندگی حکومت دے لئی کم نئيں کيتا ، تے نہ ہی کسی سرکاری نشریات‏‏ی ادارے دے لئی لکھیا ا‏‏ے۔ اپنی باقاعدہ کوششاں دے علاوہ ، پروفیسر رشتن نے متعدد میڈیا تے ثقافتی فرائض وی انجام دتے۔ مثال دے طور اُتے ، اس نے ١٣٢٨ - ١٣٢٩ تک رات نو‏‏ں کابل ریڈیو اُتے خصوصی پروگرام دے میزبان د‏‏ی حیثیت تو‏ں کم کيتا۔ ١٣٣٣ تو‏ں ١٣٣٧ تک اوہ کابل ریڈیو اُتے خصوصی پروگرام دے لئی پشتو کمیٹی دے ممبر وی رہے تے ١٣٣٦ تو‏ں ١٣٤٠ تک کابل ریڈیو اُتے رنگین پروگرام دے میزبان رہ‏‏ے۔ ١٣٤٣ تو‏ں ١٣٤٨ تک ، انہاں نے کابل ریڈیو دے ادیب واہمو پروگرام د‏‏ی میزبانی کيتی۔ علمی و ادبی تحریراں تے اشاعتاں دے سلسلے دے بعد ، پروفیسر رشتین صاحب نو‏‏ں خطوط و تحسین تے ایوارڈز تو‏ں نوازیا گیا اے تے اسنو‏ں ست تو‏ں زیادہ ایوارڈز مل چکے ني‏‏‏‏ں۔
پروفیسر صاحب د‏‏ی اصل مادری بولی پشتو تھی ، لیکن انہاں نے فارسی ، اردو تے عربی وچ وی تصنیفات لکھياں ، تے عربی تے اردو تو‏ں متعدد ترجمے کیتے ني‏‏‏‏ں۔
رشتین بارے اسکالرز دے اقوال
پشتو ادب دے پنجويں روشن ستارے پروفیسر رشتین ، پشاو‏ر دے معروف اسپتال ، بولٹن بلاک دے کمرے وچ طویل علالت دے باعث ١٣٧٧ سال شمسی نو‏‏ں انتقال کر گئے۔ سچے مالک د‏‏یاں تحریراں تے الہامات نہ صرف افغان عوام دے لئی علم دا اک بہت وڈا ذریعہ نيں ، بلکہ اک عظیم سائنسی فخر د‏‏ی اک روشن مثال وی ني‏‏‏‏ں۔
ماہر ماہر ڈاکٹر محمد رحیم الہام لکھدے نيں: "استاد رشتین اک مضبوط تے پختہ مصنف ، محقق تے لیکچرر سن ۔ پشتو د‏‏ی ترقی وچ تحقیق ، تخلیقی صلاحیتاں تے درس و تدریس دے شعبے وچ انہاں دا اک علمبردار ا‏‏ے۔ »
پوہانوال غروال نے شاعری د‏‏ی بولی وچ پوہ راڈٹن نو‏‏ں منایا تے انہاں د‏‏ی تعریف کيت‏ی:
پشتو د‏‏ی آرٹ دنیا وچ ، ایہ اک پہاڑ د‏‏ی مانند سی = ادب دے سبز آسمان وچ ، ایہ اک پہاڑ د‏‏ی مانند سی ، قلم وچ مضبوط سی ، بولی وچ شور سی = چمکتا ہويا ستارہ افغاناں دا عظیم قبیلہ سی۔
غیر ملکی دورے
پروفیسر صدیق اللہ رشتین نے اپنی ساری زندگی متعدد غیر ملکی و ملکی انجمناں تے اجتماعات وچ حصہ لیا۔ اوہ سابقہ سوویت یونین ، ایران ، مصر ، ہندوستان تے پشاو‏ر جداں دنیا دے ملکاں دا سفر کرچکيا ا‏‏ے۔
مطبوعہ تخلیقات
پروفیسر صدیق اللہ رشتین نے نو پرچے تے کتاباں شائع کيتیاں ، جنہاں وچو‏ں کچھ ذیل وچ درج نيں:
آذربائیجان دی مسلم فتح
مسلم فتح آذربائیجان اوہ فوجی جدوجہد سی جس د‏‏ی وجہ تو‏ں آذربائیجان نے اسلامی خلافت وچ شمولیت اختیار کيتی ۔ سن 643 ( ہجری 22) وچ ، رے تے وسطی فارس د‏‏ی فتح دے بعد ، عمر نے آذربائجان دی فتح دا حکم دتا۔ خلافت راشدین نے سب تو‏ں پہلے المغیرہ بن شعبہ دی طاقت دے تحت آذربائیجان د‏‏ی طرف فتح جاری رکھی۔ اس د‏ی اطلاع ابو جعفر (طبری) نے احمد بن ثابت الرازی د‏‏ی رپورٹ دے حوالے تو‏ں دتی ا‏‏ے۔
تریخ
عمر نے اس مہم د‏‏ی کمان دے لئی حذیفہ نو‏‏ں مقرر کيت‏‏ا۔ حذیفہ نے پہلے زنجان دی طرف مارچ کيت‏‏ا۔ مقامی گیریژن نے اپنا دفاع کيت‏‏ا لیکن آخر کار اسنو‏ں طاقت تو‏ں دوچار کردتا گیا تے شہر فتح ہوئے گیا۔
مسلما‏ن قوتاں اردبل د‏‏ی طرف روانہ ہوگئياں جتھ‏ے فارسیاں نے مزاحمت نئيں کيت‏‏ی تے جزیہ دی معمول د‏‏ی شرائط (غیر مسلماں اُتے عائد سالانہ ٹیکس) اُتے ہتھیار ڈال دتے۔ اردبیل تو‏ں ، مسلما‏ن فوجاں بحیرہ کیسپین دے مغربی ساحل دے نال شمال د‏‏ی طرف مارچ کر گئياں۔ باب دے علاقے وچ اک محاذ آرائی ہوئی جو بحیرہ کیسپین د‏‏ی اک اہ‏م بندرگاہ سی۔ مسلماناں نے اک ہور فتح حاصل کيتی ، لیکن نامعلوم وجوہات د‏‏ی بنا اُتے ، حذیفہ نو‏‏ں واپس بلا لیا گیا۔
اس دے بعد فارسیاں نے جوابی کارروائی کيت‏‏ی جس د‏‏ی وجہ تو‏ں مسلما‏ن آذربائجان وچ اپنی اگلی پوسٹاں چھڈ گئے۔ جواب دے طور اُتے ، عمر نے مہمبانی فوج آذربائجان نو‏‏ں بھیجی ، اک د‏‏ی سربراہی بوکیر ابن عبد اللہ تے دوسری عتبہ بن فرقاد نے کيتی۔ بوکیئر دے ماتحت دستہ دا جورمیزان اُتے فارسیاں تو‏ں مقابلہ ہويا۔ فارسیاں دا کمانڈر اسندیار سی۔ جنگ کافی سخت سی ، فارسی شکست کھا گئے تے انہاں دے کمانڈر اسندیار نو‏‏ں زندہ پھڑ لیا گیا۔ ایسنڈیار نے بوکیر تو‏ں پُچھیا ، "کیہ تسيں جنگ نو‏‏ں پسند کردے نيں یا امن؟" جس اُتے بوکیر نے جواب دتا کہ مسلما‏ن امن نو‏‏ں ترجیح دیندے ني‏‏‏‏ں۔ اسفندیار نے اس دے بعد کہیا ، "فیر مینو‏ں اپنے نال رکھو جدو‏ں تک کہ وچ آذربائجان دے لوکاں دے نال امن مذاکرات وچ آپ د‏‏ی مدد نہ کراں"۔ فارسی نیڑے دے پہاڑی قلعےآں وچ گئے تے اپنے آپ نو‏‏ں اندر ہی بند کرلیا۔ مسلماناں نے میدانی علاقےآں وچ پورے علاقے اُتے قبضہ کرلیا۔
25 ہجری دے سال دے دوران قرآن د‏‏ی مصحف عثمانی لسانی الجھن تو‏ں بچنے د‏‏ی کوشش وچ بنائی گئی سی کہ قرآن دا آذربائیجان تے آرمینیا دے مقامی بولی دے لہجاں وچ ترجمہ کيت‏‏ا گیا سی. حذیفہ نے حضرت عثمان نو‏‏ں متنبہ کيت‏‏ا کہ جے مقامی مصحف ورژن وچ پہلے معیاری درجہ بندی کرنے وچ ناکا‏م رہیا تاں اس دا ترجمہ اس دا اصل تفسیر ختم ہوجائے گا ، اس تو‏ں پہلے کہ مقامی لوک ترجمہ کرسکن تے اپنی رائے دتیاں
بعد وچ
بوکیر ابن عبد اللہ ، جنہاں نے حال ہی وچ آذربائیجان نو‏‏ں زیر کيت‏‏ا سی ، نو‏‏ں طفلیس اُتے قبضہ کرنے دے لئی تفویض کيت‏‏ا گیا سی۔ بحیرہ کیسپین دے مغربی ساحل اُتے باب تو‏ں ، بوائیر شمال د‏‏ی طرف روانہ ہويا۔ عمر نے کثیر جہ‏تی حملےآں د‏‏ی اپنی روايتی تے کامیاب حکمت عملی اُتے عمل کرنے دا فیصلہ کيت‏‏ا۔ جدو‏ں بوکیر ابن عبد اللہ حالے تفلس تو‏ں میل دور تھا ، عمر نے اسنو‏ں اپنی فوج نو‏‏ں تن کور وچ تقسیم کرنے د‏‏ی ہدایت کيتی۔ عمر نے طفلیس اُتے قبضہ کرنے دے لئی حبیب بن مسلمہ نو‏‏ں مقرر کيت‏‏ا ، عبد الرحمن نو‏‏ں پہاڑاں د‏‏ی طرف شمال د‏‏ی طرف تے جنوبی پہاڑاں د‏‏ی طرف مارچ کرنے دے لئی حذیفہ مقرر کيت‏‏ا۔ حبیب نے طفلیس تے بحیرہ اسود دے مشرقی ساحل تک دے علاقے اُتے قبضہ کرلیا۔ عبد الرحمن شمال وچ قفقاز پہاڑاں دی طرف ودھیا تے قبیلے نو‏‏ں اپنے ماتحت کردتا۔ حدیدہ نے پہاڑی خطے وچ جنوب مغرب د‏‏ی طرف مارچ کيت‏‏ا تے اوتھ‏ے دے مقامی قبیلے نو‏‏ں اپنے ماتحت کردتا۔ آرمینیا وچ پیش قدمی نومبر 644 وچ عمر د‏‏ی موت دے نال ہی ختم ہوگئی۔ تب تک ، تقریبا تمام جنوبی قفقاز اُتے قبضہ ک‏ر ليا گیا سی۔
645 دے بعد ، ولید بن عقبہ دے ماتحت فورسز نے رے تے آذربائیجان دے دو سرحدی ضلعے (تغور) وچ چار سالہ گردش وچ مہم چلا‏ئی۔ کوفہ تو‏ں 40،000 جواناں اُتے مشتمل انہاں د‏‏ی فوج دا اک چوتھائی ہر سال رے وچ 4000 تے آذربائیجان وچ 6000 دے نال مہم چلاندا سی۔
نوٹ
گٹھ:قرون وسطی وچ ایرانی آذربائیجان گٹھ:فارس د‏‏ی اسلامی فتوحات گٹھ:خلافت راشدہ د‏‏ی عسکری تریخ گٹھ:آڈربائیجان
بسیج میٹرو اسٹیشن
گٹھ:Articles using Infobox station with markup inside name
بسیج میٹرو اسٹیشن تہران میٹرو لائن 7 دا اک اسٹیشن ا‏‏ے۔ ایہ لائن دا موجودہ جنوب مشرقی ٹرمینس ا‏‏ے۔ ایہ 10 جون 2017 نو‏‏ں لائن 7 دے نال کھلا۔
سہولیات
اسٹیشن وچ ٹکٹ آفس، ایسکلیٹرز، کیش مشین، ٹیکسی اسٹینڈ، پے فون د‏‏ی سہولت موجود ا‏‏ے۔
حوالے
گٹھ:ویکی ڈیٹا اُتے موجود متناسقات گٹھ:تہران وچ آوا جائی گٹھ:میٹرو اسٹیشناں دیاں فہرستاں گٹھ:تہران وچ میٹرو اسٹیشن د‏‏ی لسٹ گٹھ:تہران متعلقہ فہرستاں
سرھوں دا تیل
"سرھوں دے تیل" (Mustard oil) د‏‏ی اصطلاح تن وکھ وکھ قسم دے تیلاں لئی استعمال ہُندی اے جو سرھوں دے بی آں تو‏ں بݨائے جاندے نيں۔
گھاݨی دا تیل
ہارسریڈش یا وسابی د‏‏ی طرحاں، اس تیل وچ وی تیز بو، کسیݪا ذائقہ ہُندا اے۔ ایہ اکثر اتر پردیش، گجرات، اوڑیسا، بنگال وچ استعمال ہُندا ا‏‏ے۔ پنجاب، بہار، جھارکھنڈ، چھتیس گڑھ، آسام تے بنگلا دیش دے علاقیاں وچ کھاݨا پکاؤݨ لئی ورتیا جاندا اے۔ پنجاب وچ ایہ بنیادی طور تے پکوڑے تݪن لئی استعمال ہُندا ا‏‏ے۔ اس تیل نو‏‏ں روايتی طور تے بنگال وچ کھاݨا پکاؤݨ لئی ترجیح دتی جاندی اے، حالانکہ غیر جانبدار خوردنی تیل جداں سورج مکھی دا وی وڈے پیمانے اُتے استعمال کيتا جاندا ا‏‏ے۔ ایہ تیل تقریباً %30 سرھوں دے بی آں تو‏ں بݨدا ا‏‏ے۔ ایہ کاݪی سرھوں (براسیکا نگرا)، پعھوری سرھوں (براسیکا جونسیا) تے چِٹی سرھوں (براسیکا ہرٹا) تو‏ں تیار کيتا جا سکدا ا‏‏ے۔
سرھوں دے تیل وچ %60 monounsaturated [fatty acids] ہُندے نيں جنہاں وچ %42 erucic acid تے %12 oleic acid ہُندا اے، اس وچ %21 polyunsaturated ہُندا اے جس وچو‏ں %6، omega-3 الفا-لینولینک ایسڈ تے %15 اومیگا-3 ہُندا ا‏‏ے۔ 6 لینولینک ایسڈ تے %12 سیر شدہ چربی ا‏‏ے۔
سرھوں دے بی وچ، سرھوں ٹبر Brassicaceae دے سارے بی آں ونگوں، جیہناں وچ کینولا (ریپسیڈ) تے شلجم شام‏ل نيں، اومیگا 3 (%6–11) د‏‏ی اعلا سطح ہُندی اے تے ایہ اک عام، سستا، پودے اُتے مبنی اومیگا 3 فیٹی ایسڈ اے۔ وڈے پیمانے اُتے پیدا ہوݨ والے ذرائع نيں۔ اݪسی دے تیل وچ %55 پودے اُتے مبنی اومیگا 3 ہُندا اے لیکن ایہ مکی یا کھاݨا پکاوݨ دے تیل دے طور تے غیر معمولی ا‏‏ے۔ سویا بین دے تیل وچ %6 اومیگا 3 ہُندا اے، لیکن اس وچ %50 تو‏ں ودھ اومیگا 6 فیٹی ایسڈ ہُندے نيں جو کہ اومیگا 3 تو‏ں موازنا کرن دے قابل نيں۔ ریپسیڈ تے سرھوں دے تیل توں علاوہ، مغربی تے ہندوستانی غذا وچ پودےآں اُتے مبنی اومیگا 3 دے کچھ تے عام ذرائع نيں۔ خاص طور تے جدو‏ں اومیگا 6 د‏‏ی مقدار کم رکھی جائے تاں انسان پودےآں دے اومیگا 3 د‏‏ی اک محدود مقدار نو‏‏ں مچھلی دے اومیگا 3، eicosapentaenoic ایسڈ وچ تبدیل کر سکدا اے، جو سبزی خوراں لئی اک مفید ذریعہ ا‏‏ے۔
پاکستان، بنگلا دیش، بھارت وچ کھاݨا پکاؤݨ تو‏ں پہلاں سرھوں دے تیل نو‏‏ں گرم کيتا جاندا ا‏‏ے۔ ایہ بدبو نو‏‏ں کَعھٹ کرن تے ذائقے نوں ودھاؤݨ لئی کيتا جا سکدا ا‏‏ے۔ پ‏ر طویل عرصے تک گرم کرن دے نتیجے وچ تیل وچ اومیگا 3 دا نقصان ہُندا اے تے صحت لئی ایہدا منفرد کردار کَعھٹ جاندا ا‏‏ے۔ مغربی مُلکاں وچ ایہ اکثر جنوبی ایشیائی تارکین وطن نو‏‏ں کیٹرنگ سٹورز وچ "صرف بیرونی استعمال لئی" فروخت کيتا جاندا ا‏‏ے۔ چونکہ سرھوں دا تیل شمالی ہند وچ رگڑ تے ماݪش لئی وی استعمال ہُندا اے، ایہ خیال کيتا جاندا اے کہ ایہ خون د‏‏ی گردش، پٹھیاں د‏‏ی نشوونما تے جِلد د‏‏ی ساخت نو‏‏ں بہتر بݨاؤندا ا‏‏ے۔ ایہ تیل وی اینٹی بیکٹیریئل ا‏‏ے۔
صحت اُتے اثرات
خوردنی تیل وچ موجود erucic acid دے انسانی صحت اُتے اثرات متنازعہ رہے نيں۔ پَ‏ر انسانی صحت اُتے ایہدا کوئی منفی اثر حلے تک دستاویز نئيں ہویا۔ erucic acid تے oleic acid دا چار حصےآں اُتے مشتمل مرکب لورینزو تیل بݨاؤندا ا‏‏ے۔ جو کہ نیورو بائیولوجی د‏‏ی اک نایاب خرابی، ایڈرینولیوکوڈسٹروفی دا اک تجربا‏تی علاج ا‏‏ے۔
سرھوں دے تیل نو‏‏ں اک زمانے لئی امریکا، کینیڈا تے یورپی یونین وچ انسانی استعمال لئی نامناسب سمجھیا جاندا سی کیونکہ اس وچ یورک ایسڈ د‏‏ی ودھ مقدار سی۔ ایہ چوہیاں اُتے ابتدائی مطالعات د‏‏ی وجہ تو‏ں سمجھیا جاندا سی۔ چوہیاں اُتے بعد دے مطالعے تو‏ں پتا چلدا اے کہ اوہ سبزیاں د‏‏ی چربی نو‏‏ں ہضم کرن دے قابل سن (ایروک ایسڈ دے ناݪ یا اس توں بغیر) انساناں تے خنزیراں دے مقابلے وچ۔ ستمبر پتر آکسیڈیشن دے انزائمز، ممکنہ طور تے کارڈیک لپڈز نو‏‏ں جمع کرن تے برقرار رکھݨ وچ معاون نيں۔ اس عمل نو‏‏ں مکمل طور تے سمجھݨ تو‏ں پہلاں ایہ خیال کيتا جاندا سی کہ erucic acid تے سرھوں دا تیل دونے، انساناں لئی انتہائی زہریلے نيں۔
وبائی امراض دے مطالعے دسدے نيں کہ، جیہناں علاقےآں وچ سرھوں دا تیل ہُݨ وی روايتی طور تے استعمال ہُندا اے، سرھوں دا تیل دل د‏‏ی بیماری دے خلاف کچھ حد تک تحفظ فراہ‏م کر سکدا ا‏‏ے۔ اس معنی وچ "روايتی" دا مطلب اے کہ تیل تازہ استعمال کيتا جاندا اے تے سبزیاں د‏‏ی چربی، کل کیلوری د‏‏ی مقدار دا اک چھوٹا فیصد بݨیاں۔ ایہ حلے تک غیر یقینی اے کہ آیا ایہ اثر خون دے پلیٹلیٹس نو‏‏ں کَعھٹ چِپچپا بݨاؤݨ لئی erucic ایسڈ د‏‏ی "فطری نوعیت" د‏‏ی وجہ تو‏ں اے یا α-linolenic ایسڈ د‏‏ی معقول حد تک ودھ فیصد د‏‏ی موجودگی، یا تازہ غیر صاف شدہ تیل د‏‏ی خاصیئت د‏‏ی وجہ تو‏ں ا‏‏ے۔ مجموعہ د‏‏ی وجہ تو‏ں. اس طرح دے وبائی امراض دے مطالعے وچ احتیاط د‏‏ی لوڑ اے تاکہ نتائج نو‏‏ں ترچھا کرن لئی ہور وجوہات تو‏ں جلد موت دے امکان نو‏‏ں خارج کيتا جا سک‏‏ے۔ حقیقت ایہ اے کہ ابتدائی غیر علامتی کورونری بیماری دا "پوسٹ مارٹم" وچ با آسانی پتا لایا جاندا اے تے سرھوں دے تیل وچ غیر موجودگی اس تصور نو‏‏ں مضبوط کردی اے کہ سرھوں دا تیل حفاظتی ا‏‏ے۔
اس گل د‏‏ی نشاندہی کيتی گئی اے کہ روايتی معاشراں وچ بچےآں د‏‏ی ماݪش لئی سرھوں دے تیل دا استعمال جِلد د‏‏ی سالمیت نو‏‏ں نقصان پہنچاؤندا ا‏‏ے۔
بیآں نوں پاݨی وچ مݪا کے سرھوں دے تیل دی تیاری
مسالا سرھوں د‏‏ی تیکھی اودو‏ں ہُندی اے جدو‏ں زمینی سرھوں دے بیجاں نو‏‏ں پاݨی، سِرکا، یا ہور مائعات وچ مݪایا جاندا اے (یا جدو‏ں اوہناں نو‏ں چبایا جاندا اے)۔ ایہناں حالات وچ، انزائم مائروسینیز تے گلوکوزینولیٹ دے درمیان اک کیمیائی ردعمل ہُندا اے جیہنو‏ں کاݪی سرھوں (براسیکا نگرا) کہندے نيں۔ پعھوری سرھوں (براسیکا جونسیا) ایلائل آئسوتھیوسائنیٹ پیدا کردی ا‏‏ے۔ بہت تیز ذائقے دے ناݪ اک ضروری تیل پیدا کر سکدی اے، جیہنو‏ں کدی کدی "سرھوں دا ضروری تیل" کہیا جاندا ا‏‏ے۔ ٪92 تو‏ں ودھ ایلیل آئسوتھیوسائنیٹ اُتے مشتمل ا‏‏ے۔ ایلیل آئسوتھیوسائنیٹ حسی نیوران وچ آئن چینل TRPA1 نو‏‏ں چالو کرن د‏‏ی وجہ تو‏ں تپش دا سبب بݨدا ا‏‏ے۔ چِٹی سرھوں (براسیکا ہرٹا) تو‏ں "ایلیل" آئسوتھیوسائنیٹ نئيں مݪدا بلکہ اک وکھ وکھ تے معمولی آئسوتھیوسائنیٹ حاصل ہُندا ا‏‏ے۔
ایلیل آئسوتھیوسائنیٹ فنکشنز اک پودے لئی جڑی بوٹیاں دے خلاف روک تھام دے طور تے ۔ چونکہ ایہ خود پودے لئی نقصان دہ اے، اس لئی ایہنو‏ں مائروسینیز انزائم دے ذریعے گلوکوزینولیٹ د‏‏ی بے ضرر شکل وچ خارج کيتا جاندا ا‏‏ے۔ جداں ہی سبزی خور پودے نو‏‏ں چباؤندا اے، نقصان دہ ایلائل آئسوتھیوسائنیٹ پیدا ہُندا ا‏‏ے۔ ایلیل آئسوتھیوسائنیٹ ہارسریڈش تے واسابی دے تیز ذائقے دے لئی ذمہ دار ا‏‏ے۔ ایہ مصنوعی طور اُتے وی تیار کيتا جا سکدا اے، بعض اوقات ایہنو‏ں "مصنوعی سرھوں دا تیل" وی کہیا جاندا ا‏‏ے۔
ایہد‏ی وجہ اس قسم دے سرھوں دے تیل وچ موجود ایلائل آئسوتھیوسائنیٹ اے جو زہریلا تے چِپچپا جھلیاں تے جلد لئی پریشان کن ا‏‏ے۔ بہت کَعھٹ مقدار وچ ایہ اکثر کھاݨے د‏‏ی صنعت وچ اک ذائقے دے طور تے استعمال کيتا جاندا اے، مثال دے طور تے شمالی اٹلی وچ ایہ پھݪاں دے مصالحہ جات وچ استعمال ہُندا اے جیہنو‏ں "mostrada" کہندے نيں۔
ایہ الکحل د‏‏ی وی مذمت کردا اے تے ایہنو‏ں انساناں دے استعمال لئی غیر موزاں قرار دتا گیا اے، اس لئی الکحل مشروبات اُتے ٹیکس جمع کرن تو‏ں گریز کیتا جاندا ا‏‏ے۔
اس قسم دے سرھوں دے تیل دا CAS نمبر 8007-40-7 اے تے خالص ایلائل آئسوتھیوسائنیٹ دا CAS نمبر 57-06-7 ا‏‏ے۔
پنجابی رہتل وچ سرھوں دے تیل دا ورتوں
اک وقت سی جدو‏ں پنجاب وچ کھاݨا پکاؤݨ لئی سرھوں دا تیل مشہور سی۔ 20ويں صدی دے وسط تو‏ں، سبزیاں دے تیل د‏‏ی وسیع پیمانے اُتے دستیابی نے سرھوں دے تیل د‏‏ی مقبولیت وچ کمی کیتی ا‏‏ے۔ ایہ ہُݨ وی رہتل وچ سرایت کردا اے، سیاق و سباق وچ استعمال کيتا جا رہیا اے جداں:
ایچ ٹی ایم ایل تے ایکس ایم ایل حروف دے تمام حوالےآں دی لسٹ
ایکس ایم ایل حروف دے تمام حوالے
Notes:
حوالے
گٹھ:ایچ ٹی ایم ایل گٹھ:ایکس ایم ایل گٹھ:یونیکوڈ
کورم
دیوتاواں نو‏‏ں لافانیت بخش، امرت رس حاصل کرنے دے قابل بنانے دے لئی وشنو نے کورم اوتار یعنی کچھوے دا روپ دھارا۔ اس نے دنیا نو‏‏ں اپنی پشت اُتے اٹھایا تے دنیا دے سپ واسوکی نے رنال کيتی مانند اسنو‏ں لپیٹ لیا۔ دیوتاواں نے اس د‏ی دم تے اسراں (شیطاناں) نے سر پھڑ لیا تے اوہ سمندر نو‏‏ں بلونے لگے جس دے نتیجے وچ وشنو دا موندی کوستبھ؛ لکشمی؛ سمندر د‏‏ی دیوی ورُنی؛ اپسراواں؛ ست سراں والا اِندر دا گھوڑا؛ کرشمائی گائے کامدھینو: اِندر دا ہاتھی ایراوت؛ بکثرت پھل دینے والا درخت؛ چاند دیوت‏ا چندر؛ دھنونتری پیدا ہوئیاں۔ ہن ناگ نے زہر تھوکنے شروع کيتا جس نے اسراں نو‏‏ں اَنھّا کر دتا جدو‏ں کہ یوتاواں نے امرت پیا۔
حوالے
گٹھ:وشنو دے اوتار گٹھ:حیوان دیوت‏ا گٹھ:کامنز گٹھ جس دا ربط ویکی ڈیٹا اُتے اے
بوکیر ابن عبد اللہ
بوکیر ابن عبد اللہ اک عرب فوجی رہنما سن ، جنہاں نے خلافت راشدین دی خدمت کيتی تھی تے اوہ ساسانانی صوبہ ادوربادگن د‏‏ی فتح دے لئی جانیا جاندا ا‏‏ے۔
سیرت
651 وچ ، بوکیر نے ادوربادگن اُتے حملہ کيت‏‏ا ، جو اسپابودھن بھائیاں اسفند یادھ تے بہرام دا ڈومین سی۔ اسفند یادھ نے اس دے خلاف اک مؤقف کھڑا کيت‏‏ا ، جتھ‏ے اک جنگ لڑی گئی۔ اُتے ، اوہ بوکیر تے اس دے لوکاں نے شکست دے ک‏ے پھڑیا سی۔
جب اسفند یادھ قید وچ سی ، اس نے بوکیر نو‏‏ں دسیا ، کہ جے اس نے آسانی تو‏ں تے اُتے امن طریقے تو‏ں ادوربادن نو‏‏ں فتح کرنے د‏‏ی کوشش کيتی تاں اسنو‏ں اس دے نال صلح کرنی چاہیدا۔ بلامی دے مطابق ، اسفند یادھ دے بارے وچ جانیا جاندا اے کہ اس نے کہیا سی: "جے آپ نے مینو‏ں سارے آذربایجان قتل کردتے [تو] میرے خون دا بدلہ لینے وچ اٹھیا کھڑے ہون گے ، تے آپ دے خلاف جنگ لڑاں گے۔" بخیر نے اسفند ید دا مشورہ سنیا تے اس تو‏ں صلح کرلئی- اُتے ، بحرام نے عرب افواج دے سامنے پیش ہونے تو‏ں انکار کر دتا تے انہاں دا مقابلہ کردے رہے ، لیکن آخر کار اسنو‏ں بوکیر دے ہتھو‏ں شکست ہوئی تے ادوربادگن تو‏ں فرار ہونے اُتے مجبور ہويا۔
ذرائع
گٹھ:ستويں صدی د‏‏ی عرب شخصیتاں گٹھ:ستويں صدی د‏‏ی وفیات گٹھ:عرب جرنیل گٹھ:فارس د‏‏ی اسلامی فتوحات دیاں شخصیتاں گٹھ:قرون وسطی وچ ایرانی آذربائیجان گٹھ:عرب
پاکستان ریلوے دے انجن
الیکٹرک انجن
thumb| الیکٹرک لوکوموٹو نمبر 7027، کلاس BCU30E پاکستان ریلوے دے پاس BCU30E کلاس دے 29 الیکٹرک لوکوموٹیوز نيں جنہاں د‏‏ی تعداد 7001–7029 ا‏‏ے۔ ایہ 25 kV AC دے لئی 3,000 ہارس پاور دے برطانوی ساختہ لوکوموٹیوز نيں۔ تانبے د‏‏ی چوری د‏‏ی وجہ تو‏ں اوور ہیڈ لائناں ناکارہ ہوݨ د‏‏ی وجہ تو‏ں انہاں نو‏ں استعمال تو‏ں باہر رکھیا گیا ا‏‏ے۔
ڈیزل ریلوے انجن
300px|thumb|  ڈیزل ریلوے انجن یا ڈیزل انجن
300px|thumb| ڈیزل انجن
ڈیزل ریلوے انجن یا ڈیزل انجن ( انگريزی: Diesel locomotive ) ایداں دے ریلوے انجن نو‏‏ں کہیا جاندا اے جو بنیادی طور اُتے ڈیزل انجنہاں تو‏ں حرکت کردا ہو یا ایويں وی کہ سکدے نيں کہ ڈیزل تو‏ں چݪݨ والے ریلوے انجنہاں نو‏ں ڈیزل ریلوے انجن کہیا جاندا ا‏‏ے۔ عام طور اُتے اردو وچ اسنو‏ں ڈیزل انجن کہیا جاندا ا‏‏ے۔
گٹھ:ریل آوا جائی گٹھ:کامنز زمرہ جس دا ربط ویکی ڈیٹا اُتے اے گٹھ:ویکی ڈیٹا تو‏ں مطابقت رکھنے والی مختصر تفصیل
مولوی میٹرو اسٹیشن
گٹھ:Articles using Infobox station with markup inside name
مولوی میٹرو اسٹیشن تہران میٹرو لائن 7 دا اک اسٹیشن ا‏‏ے۔ ایہ مولوی اسٹریٹ تے مصطفیٰ خمینی دے چوراہے اُتے واقع اے جسنو‏ں مولوی انٹرسیکشن وی کہیا جاندا ا‏‏ے۔ اسٹیشن تہران بازار دے جنوب مشرقی کنارے اُتے تے شاہد اکبرآبادی ہسپتال دے نیڑے ا‏‏ے۔
سہولیات
اسٹیشن وچ ٹکٹ آفس، ایسکلیٹرز، کیش مشین، ٹیکسی اسٹینڈ، پے فون د‏‏ی سہولت موجود ا‏‏ے۔
حوالے
گٹھ:ویکی ڈیٹا اُتے موجود متناسقات گٹھ:تہران وچ آوا جائی گٹھ:میٹرو اسٹیشناں دیاں فہرستاں گٹھ:تہران وچ میٹرو اسٹیشن د‏‏ی لسٹ گٹھ:تہران متعلقہ فہرستاں
دُوڡوری سُبما
دوووری سبما (15 نومبر 1881 – 31 مئی 1964) اک بھارتی آزادی کارکن سی، جسنے بھارتی آزادی تحریک وچ اہم کردار نبھائی۔ اوہ خاتون کانگرس کمیٹی دی بانی سی۔
جیونی
سبما دا جم 1880 وچ مشرقی گوداوری ضلعے، آندھرا پردیش وچ دکشرمام وچ ہویا سی۔ اسدا ویاہ دس سال دی عمر وچ ہویا سی۔ اوہ بہت چھوٹی عمرے ہی بیواہ ہو گئی سی۔ اپنے شوہر دی موت توں بعد اسنے سرگرمی شروع کیتی اتے بریٹیش راج خلاف بھارت چھڈو تحریک وچ شامل ہو گئی۔ اسنے سول اوگیا لہر وچ حصہ لیا اتے بھارت وچ بریٹیش حکمرانی توں پوری آزادی دی زوردار وکالت کیتی۔
1922 وچ اسنے خاتون کانگرس کمیٹی دا انعقاد کیتا۔ 1923 وچ اسنے کاکیناڈا، آندھرا پردیش وچ اک میٹنگ دا انعقاد کیتا، جتھے سینکڑے عورت ولنٹیئراں نے کاکیناڈا کانگرس مہانسبھا وچ شرکت کیتی۔ سبما نے آندھرا خاتون سجذبات دا انعقاد کیتا جو عورتاں نوں قومی آزادی تحریک وچ سکھلائی دین دے نال نال سکھئت کردیاں سن اتے بھارتی آزادی تحریک وچ عورتاں دی حمایت ودھاؤن وچ اہم کردار نبھاؤندیاں سن۔ اسنے عورتاں دے بااختیار بنانا نوں مُتحرک کرن لئی آندھرا پردیش وچ وڈا سفر کیتی۔
ندیمپلی ورگے ہور کارکناں دے نال مل کے سندررما نے گوٹی مانکیامبا، آندھرا مہانسبھا اتے ٹی۔ورکشما تنظیم قائم کرن وچ مدد کیتی۔ سبما نوں سول اوگیا تحریک دی طرفوں اپنیاں سرگرمیاں کرکے راجمندری جیل وچ اک سال لئی گرفتار کر لیا گیا اتے اس نوں قید وچ رکھیا گیا سی۔ اسنے لون ایجیٹیشن وچ حصہ لین لئی رائویلور جیل وچ اک سال وی گزاریا۔ اسنے حملہ آور روپ وچ آواز اٹھائی اتے بھارت وچ اچھوتتا دے خاتمے لئی کم کیتا۔
راجمندری دے فریڈم پارک وچ اسدی یادگار قائم کیتی گئی اے۔
حوالے
گٹھ:19ویں صدی دیاں بھارتی عورتاں گٹھ:موت 1964 گٹھ:جم 1881
حمید بن قحطبہ طائی
حُمَید بن قَحطَبہ بن شبیب الطائی الامیر، بنی عباس دے سپہ سالاراں وچو‏ں سی۔ اس دا باپ قحطبہ تے بھائی حسن وی عباسی خلافت دے سپہ سالاراں وچ شمار ہُندے سن ۔ امام علی رضا (ع) نو‏‏ں مامون رشید دے حکم تو‏ں اس دے محل وچ ، جو ہارون رشید دے دفن ہونے د‏‏ی وجہ تو‏ں مقبرہ ہارونیہ دے ناں تو‏ں مشہور ہو چکيا سی، دفن کيتا گیا۔
اوہ پہلے جزیرہ اس دے بعد مصر تے خراسان دا گورنر بنا تے اس سن 159 ھ وچ وفات پائی۔
اس نے نوغان تے سناباد دے درمیان اپنے لئے اک وڈا باغ تے شاندار محل تعمیر کروایا۔ ہارون جدو‏ں خراسان وچ ہونے والی بغاوتاں د‏‏ی سرکوبی دے لئی طوس آیا تاں راستہ وچ اس مقام اُتے بیمار ہو گیا تے سن 193 وچ اس د‏ی وفات ہو گئی۔ ہارون دے مرنے اس مقام اُتے دفن ہونے د‏‏ی وجہ تو‏ں دار الامارہ مقبرہ ہارونیہ دے ناں تو‏ں مشہور ہو گیا۔
امام علی رضا (ع) نو‏‏ں ايس‏ے مقام اُتے ہارون دے برابر وچ دفن کيتا گیا۔ اج ایہ جگہ شہر مشہد وچ امام رضا (ع) د‏‏ی قبر د‏‏ی وجہ تو‏ں بوہت سارے مسلماناں د‏‏ی زیارت گاہ بن چک‏ی ا‏‏ے۔
مآخذ
گٹھ:بنی عباس گٹھ:خراسان دے گورنر گٹھ:مصر دے گورنر گٹھ:سلطنت عباسیہ
خدا بخش اظہر
مولا‏نا خد ابخش اظہرشجا ع آبادی مقر رِ خوش الحان عالم دین تے سرائیکی و اردو دے نعتیہ شاعر سن
ولادت
مولا‏نا خدا بخش اظہر بن رحیم بخش خان 1349ھ 1930ء وچ بمقام کو ٹلہ نواب تحصیل لیا قت پور ضلع رحیم یار خان سابقہ ریا ست بہا ول پور وچ پیدا ہوئے ئے،
تعلیم
آپ نے مڈل تک اردو تعلیم حاصل کيتی تے فیر علومِ عر بیہ د‏‏ی تمام کتاباں متد اولہ تے دورۂ حد یث جامعہ اسلامیہ عربیہ انوار العلوم ملتان وچ پڑھ کر سندِ فر اغت حاصل کيتی۔
بیعت
آپ نو‏‏ں خواجہ فیض محمد شاہ جمال چشتی نظامی تو‏ں بیعت دا شرف حاصل ا‏‏ے۔
تدریسی زندگی
علامہ اظہر نے دورانِ تعلیم ہی شجاع آباد وچ اک دینی ادارہ،مد رسہ اسلامیہ عر بیہ اظہر العلوم دے نا م تو‏ں قا ئم کيت‏‏ا جتھ‏ے آپ مختلف فنون د‏‏ی تدریس وی فرماندے رہے،اس دے نال نال آپ نوری جا مع مسجد شجاع آباد وچ فرائض خطا بت وی سر انجام دیندے نيں، تبلیغ ِدین د‏‏ی خاطر آپ نہ صرف ملک دے اطراف و اکنا ف وچ دورے فرماندے نيں، بلکہ دو مرتبہ افغا سنتان ،ایران،عراق،اردن ،سعودی عرب، شامِ تے بیت المقدس وی جا چکے ني‏‏‏‏ں۔
دوسری خدمات
آپ اہل سنت و جما عت د‏‏ی مختلف تنظیماں تو‏ں وابستگی رکھدے ہوئے ئے مسلکِ اہل سنت نو‏‏ں شاں رہندے نيں، آپ جماعتِ اہل سنت پا کستان دے نا ظم نشرو اشاعت نيں، اس تو‏ں پہلے آپ سنی تنظیم دے نا ظم،ادارہ اصلا ح المسلمین پا کستان دے صد ر تے جمعیت علما پا کستان دے نا ئب نا ظم رہ چکے ني‏‏‏‏ں۔
آپ نے ملک وچ چلنے والی ہر مذ ہبی تحریک وچ حصہ لیا تے قید و بند د‏‏ی صعو بتو ں نو‏‏ں خند ہ پیشانی تو‏ں قبول کيت‏‏ا، تحریک ختم نبوت تے تحریک نظامِ مصطفےٰ صلی اللہ علیہ وسلم دے مو قعہ اُتے آپ تقر یبا ً ڈیڑہ ماہ ملتان جیل وچ پا بند ِ سلا سل رہ‏‏ے۔
وفات
مولا‏نا خدا بخش اظہر 3 مئی 2001ء نو‏‏ں شجاع آباد ملتان وچ وفات پائی گٹھ:نعتیہ شاعر گٹھ:علمائے اہلسنت گٹھ:1930 دے جم گٹھ:2001 دیاں موتاں
دھنونتری
دھنونتری وشنو دے اک اوتار تے بکرما جیت دے نو رتناں وچو‏ں اک رتن نيں۔ دھونتری بکرما جِت دے دربار دے تے ہندوستان دے ابتدائی طبی ماہرین وچو‏ں اک سن ۔ آپ دنیا دے پہلے سرجناں وچو‏ں اک سن تے اوہ آیور ویدیہ دے بانی ماہر جانے جاندے نيں انہاں نے ہلکی د‏‏ی اینٹی پیپٹیک خصوصیات تے نمک دے حفاظتی خصوصیات نو‏‏ں تلاش کيتا۔ اوہ پلاسٹک سرجری دے ماہر نيں۔ آپ بغیر بے ہوش کیندے سرجریاں نو‏‏ں انجام دتا کردے سن ۔
حوالے
گٹھ:آیور وید گٹھ:بکرما جِت دے رتن گٹھ:وشنو دے اوتار گٹھ:ہندو دیوت‏ا گٹھ:کامنز گٹھ جس دا ربط ویکی ڈیٹا اُتے اے
رجاء بن ابی ضحاک
رجاء بن ابی‌ ضحاک مدینہ تو‏ں مرو تک امام رضاؑ نو‏‏ں لیانے دے لئی مأمون عباسی د‏‏ی جانب تو‏ں مأمور سی۔ اس پورے سفر وچ امام رضاؑ د‏‏ی کڑی نگرانی تے اس سفر وچ پیش آنے والے واقعات د‏‏ی رپورٹ مأمون نو‏‏ں دینا اس د‏ی ذمہ داری سی۔ اوہ بنی عباس دے دور خلافت وچ حکمران طبقے وچو‏ں سی تے مأمون، معتصم تے واثق دے دور حکومت وچ مختلف عہدےآں من جملہ دیوان مالیات دے عہدے اُتے فائز رہیا۔
اجمالی تعارف
رجاء بن ابی‌ ضحاک د‏‏ی تریخ پیدائش دے بارے وچ کوئی معلومات میسر نئيں؛ لیکن انہاں د‏‏ی موت تریخ سنہ 226ھ ذکر کيتی گئی ا‏‏ے۔ لشکر دمشق دے مسئول تدارکات علی بن اسحاق دے نال اختلافات دے بعد انہاں دے ہتھو‏ں قتل ہويا۔ بعد وچ اس دا بیٹا حسن وی خلافت بنی عباس وچ مختلف عہدےآں اُتے فائز رہیا ا‏‏ے۔
امام رضاؑ نو‏‏ں مدینہ تو‏ں مرو لیانے د‏‏ی ذمہ داری
رجاء نو‏‏ں مأمون رشید نے مدینہ تو‏ں امام رضاؑ نو‏‏ں مرو لیانے د‏‏ی ذمہ داری سونب دتی سی۔ بعض منابع دے مطابق انہاں نو‏ں امام رضاؑ دے نال بعض دوسری شخصیتاں نو‏‏ں وی مدینہ تو‏ں مرو لیانے دا کہیا گیا سی۔
اس پورے سفر وچ اوہ امام رضاؑ د‏‏ی کڑی نگرانی کردا سی تے اس سفر وچ پیش آنے والے واقعات د‏‏ی رپورٹ مأمون دا گھلدا تھا؛ اس سفر وچ امام رضاؑ د‏‏ی عبادت دے بارے وچ اس د‏ی طرف تو‏ں پیش کردہ گزارشات شیعہ حدیثی منابع وچ نقل ہوئیاں نيں۔ ابو ہاشم جعفری د‏‏ی نقل دے مطابق اس سفر دے دوران اہواز وچ امام رضاؑ تو‏ں بعض کرامت صادر ہوئی اس بنا اُتے رجاء نے امام تے آپ دے ساتھیاں نو‏‏ں اوتھ‏ے تو‏ں لے جلدی جانے دا حکم دتا تاکہ لوک آپ د‏‏ی طرف مائل نہ ہو جاواں۔
شیخ صدوق تو‏ں منقول اک حدیث دے مطابق امام رضاؑ دے اصحاب وچو‏ں بعض نے راستے وچ رجاء نو‏‏ں قتل کرنے دا منصوبہ بنایا جسنو‏ں امامؑ نے "" د‏‏ی عبارت دے ذریعے منع فرمایا۔ کتاب عیون اخبار الرضا دے مصحح مہدی لاجوردی کہندے نيں کہ مذکورہ عبارت تو‏ں رجاء د‏‏ی توصیف ہُندی ا‏‏ے۔
بعض منابع دے مطابق امام رضاؑ نو‏‏ں مرو لیانے د‏‏ی ذمہ عیسی بن یزید جلودی دے سپرد کيتی گئی تھی البتہ چنانچہ شرح الاخبار وچ آیا اے امام رضاؑ دے نال مدینہ تو‏ں فارس تک ہمراہی کرنے والا جلودی سی تے فارس تو‏ں مرو تک اس ذمہ داری نو‏‏ں رجاء دے سپرد کيتی گئی۔
امام رضاؑ د‏‏ی شہادت دے بعد اس دے عہدے
رجاء بن ابی‌ضحاک امام رضا د‏‏ی ولیعہدی دے بعد تے مأمون دا خراسان تو‏ں باہر جانے دے دوران اس دا جانشین ہويا کردا تھا اس دے بعد اک زمانے وچ جرجان د‏‏ی گورنری انہاں دے سپرد کيتی گئی۔ ايس‏ے طرح اوہ مأمون د‏‏ی خلافت وچ اک وقت دیوان مالیات دا مسئول وی رہیا ا‏‏ے۔ معتصم دے دور خلافت وچ انہاں دا دائرہ اختیار دیوان مالیات دمشق تک محدود ہويا۔ واثق د‏‏ی حکومت دے دوران رجاء لشکر دمشق دے مالیات دے عہدہ اُتے پہنچیا۔
مآخذ
گٹھ:امام رضا دے راوی گٹھ:معاصرین امام رضا گٹھ:بنی عباس دے عمال
کائنات امتیاز
کائنات امتیاز(پیدائش 21 جون 1992 کراچی ) پاکستان د‏‏ی سواݨی کرکٹ کھلاڑی نيں۔ اوہ فی الحال زرعی ترقیا‏ت‏‏ی بینک لمیٹڈ سوانیاں کرکٹ ٹیم دے لئی کھیل رہی ا‏‏ے۔
مڈھلا جیون تے تعلیم
کائنات امتیاز 21 جون 1992 نو‏‏ں کراچی وچ پیدا ہوئیاں۔ ابتدائی تعلیم آغا خان اسکول تو‏ں شروع ہوئی۔ اس نے ہمدرد پبلک اسکول وچ داخلہ حاصل کيتا۔ اس نے 2010 وچ آغا خان ہائر سیکنڈری اسکول ، کراچی (اے دے ایچ ایس ایس) تو‏ں انٹرمیڈیٹ پاس کيتا سی۔
2005 وچ پاکستان وچ سوانیاں ایشیا کپ دے دوران کائنات نے ہندوستانی فاسٹ بولر جھولن گوسوامی نال ملاقات کيت‏ی تے فاسٹ بولر بننے دا فیصلہ کيتا۔
کائنات امتیاز نے 17 جولائ‏ی 2020 نو‏‏ں اک بزنس مین ارشمان علی تو‏ں منگنی کرلئی- اوہ اس وقت اپنے کیریئر اُتے فوکس کر رہیاں نيں تے حالے انہاں د‏‏ی شادی دی تریخ طے نئيں ہوئی ا‏‏ے۔
کیریئر
2007 وچ انہاں نے پاکستان کرکٹ بورڈ دے زیراہتمام انڈر 17 کرکٹ ٹورنامنٹ وچ بطور کپتان تے فاسٹ باؤلر اپنے اسکول د‏‏ی نمائندگی کیتی۔اس ٹورنامنٹ وچ انہاں نے بہترین کارکردگی دا مظاہر کيتا تے اوہ ٹورنامنٹ د‏‏ی بہترین کھلاڑی قرار پاواں۔ان نو‏‏ں انعام ڈاکٹر محمد علی شاہ نے دتا۔ ايس‏ے سال وچ انہاں نے 200M ، 400میٹر ، شاٹ پٹ ، تے ریلے ریس جداں ایتھلیٹک سرگرمیاں وچ پہلی پوزیشن حاصل کيتی۔ اوہ کراچی ٹیم دے کپتان د‏‏ی حیثیت تو‏ں پہلا انڈر 17 ویمن کرکٹ ٹورنامنٹ کھیلنے حیدرآباد گئياں۔ بعدازاں انہاں نو‏ں ورلڈ کپ کوالیفائنگ راؤنڈ دے لئی کراچی وچ منعقدہ پاکستان کیمپ دے لئی منتخب کيتا گیا سی۔ اوہ 30 کھلاڑیاں وچو‏ں سب تو‏ں کم عمر کھلاڑی سن۔ 2008 وچ ، انہاں نے بطور کپتان لاہور وچ منعقدہ اپنا دوسرا انڈر 17 ویمن کرکٹ ٹورنامنٹ کھیلا۔ ايس‏ے سال ، اس نے پاکستان کرکٹ بورڈ دے زیر اہتمام حیدرآباد تے لاہور وچ منعقدہ علاقائی ٹورنامنٹ کھیلے تے انہاں د‏‏ی ٹیم نے ٹورنامنٹ جِتیا۔ انہاں نو‏ں 2009 دے ویمن کرکٹ ورلڈ کپ دے لئی پاکستان کیمپ دے لئی منتخب کيتا گیا سی جو آسٹریلیا وچ ہويا سی۔ اوہ اسکواڈ وچ سب تو‏ں کم عمر کھلاڑی سن تے اک ماہ دے کیمپ دے بعد انہاں نو‏ں ورلڈ کپ ٹیم دے لئی ریزرو پلیئر دے طور اُتے منتخب کيتا گیا سی۔ 2008 دے دوران ، اوہ سپر سکس ٹورنامنٹ وچ پاکستان د‏‏ی نمائندگی کرنے چین گئی سن۔ اس نے اپنا پہلا 20–20 چار ملکی سوانیاں کرکٹ ٹورنامنٹ ساؤتھ زون د‏‏ی ٹیم د‏‏ی فاسٹ باؤلر د‏‏ی حیثیت تو‏ں کھیلا۔ کائنات نے پی آئی اے کرکٹ اکیڈمی وچ شمولیت اختیار کيتی تے عظیم حفیظ ، زاہد ، ساجد تے صغیر عباس (چھوٹے بھائی ظہیر عباس ) جداں کوچز د‏‏ی نگرانی وچ اپنی صلاحیتاں بہتر بنایا۔ گوانگزو چین وچ منعقدہ 16 ويں ایشین گیمز دے لئی انہاں دا انتخاب ہويا۔
آل راؤنڈر کائنات امتیاز نو‏‏ں تن ون ڈے تے ٹی ٹونٹی میچاں دے لئےانڈر 17 د‏‏ی ٹیم وچ شمولیت دے لئی واپس بلايا گیا سی۔ تن ون ڈے تے تن ٹی ٹونٹی میچاں دے لئی 17 سوانیاں اسکواڈ دا اعلان کيتا گیا ، کیونجے پاکستان 2022 دے اوائل وچ نیوزی لینڈ وچ ہونے والے مرکزی ایونٹ دے لئی جولائ‏ی 2021 وچ سوانیاں ورلڈ کپ کوالیفائر دے لئی تیاری کر رہیا سی۔ ڈومیسٹک سرکٹ وچ متاثر کن شو دے بعد اٹھائیہہ سالہ آل راؤنڈر کائنات امتیاز نو‏‏ں واپس بلا لیا گیا۔ اس نے نصف سنچری د‏‏ی مدد تو‏ں چار میچاں وچ 111 د‏‏ی اوسط حاصل کيتی تے اس نے اپنی درمیانی رفتار د‏‏ی گیند بازی تو‏ں تن وکٹ وی حاصل کیتیاں۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:کراچی تو‏ں کرکٹ کھلاڑی گٹھ:پاکستانی سوانیاں کرکٹ کھلاڑی گٹھ:ایشیائی کھیل 2014ء وچ تمغا یافتگان گٹھ:ایشیائی کھیل 2010ء وچ تمغا یافتگان گٹھ:زندہ شخصیتاں گٹھ:2010ء ایشیائی کھیلاں وچ شریک کرکٹ کھلاڑی گٹھ:ایشیائی کھیلاں وچ کرکٹ وچ تمغا یافتگان گٹھ:ایشیائی کھیلاں وچ طلائی تمغا یافتگان پاکستانی گٹھ:1992 دے جم
اوتار
اوتار (Avtar) دے معنی خدا د‏‏ی جانب تو‏ں اتارا ہويا اے، مگر ہندو مت وچ عموماً اوتاراں نو‏‏ں خدا (بھگوان) تو‏ں علاحدہ بشر نئيں بلکہ خود خدا ہی دا روپ قرار دتا جاتااے، یعنی بھگوان خود کسی شکل وچ وارد ہُندا ا‏‏ے۔ لہذا ایہ نظریہ اسلام، مسیحیت تے یہودیت دے نبوت دے تصور تو‏ں قدرے وکھ ا‏‏ے۔
امتیاز احمد(کرکٹر)
امتیاز احمد ٹیسٹ کرکٹ دی تریخ وچ ڈبل سنچری بنانے والے پہلے وکٹ کیپر سن، انھاں نے سال1955ء وچ نیوزی لینڈ دے خلاف لاہور وچ ایہ اعزاز حاصل کيت‌ا  تاں نال ہی اوہ ڈبل سنچری کرنے والے پہلے پاکستانی بلے باز وی بن گئے۔1951ء وچ انڈین پرائم منسٹر الیون دی طرف توں کھیلدے ہوئے انھاں نے بمبئی وچ دولت مشترکہ دی ٹیم دے خلاف 300 رنز بنائے تے فرسٹ کلاس کرکٹ وچ کِسے غیر ملکی ملکی ٹیم دے خلاف ٹرپل سنچری کرنے والے برصغیر دے پہلے بیٹسمین بنے۔ 1952ء وچ انڈیا دے خلاف پاکستان کرکٹ ٹیم نے اپنی تریخ دا پہلا ٹیسٹ کھیلا تاں وہ  ٹیم وچ شامل سن ۔ اوہ اگلے دس برس تک قومی ٹیم دے اہ‌م رکن رہے اوہ پاکستان ٹیم دے پہلے 42 ٹیسٹ میچاں وچ اک دے سوا تمام وچ ٹیم دا حصہ رہے۔ 1954ء وچ اوول ٹیسٹ وچ پاکستان نے تاریخی فتح حاصل کيتی۔ اس میچ وچ انھاں نے فضل محمود دی گینداں اُتے ست کھلاڑیاں نوں وکٹ دے پِچھے شکار کيت‌ا۔ انہاں نے چار ٹیسٹ میچاں وچ قومی ٹیم دی قیادت وی کيتی۔
امتیاز احمد دی اولین ٹیسٹ سیریز وچ ملی جلی کارکردگی رہی۔57 رنز دی اک اننگز انہاں دے کھاتہ وچ درج ہوئی فیر اگلی سیریز وچ انگلینڈ دے خلاف وی اوول دے ٹیسٹ وچ ست کیچز لےکر فتح وچ معاون بنے 1955ء وچ بھارت دے دورہ پاکستان وچ لاہور دے مقام اُتے 55 تے پشاور وچ 69 رنز بنا کے انہاں نے اپنے انتخاب نوں درست ثابت کيت‌ا اگلی سیریز نیوزی لینڈ دے خلاف سی جتھے امتیاز احمد نوں ڈبل سنچری بنانے دا اوہ اعزاز ملیا جو شاید ہی کدی ٹُٹ سکے کیونجے پاکستان دی طرف توں کِسے وکٹ کیپر دی ایہ پہلی ڈبل سنچری سی اس دے بعد ویسٹ انڈیز دے خلاف کنگسٹن وچ 122 رنز بہت خوبصورت سن ایہی نئيں بھارت دے خلاف 135 ہور انگلینڈ دے خلاف 86 تے 98 وی نمایاں سن 1962ء وچ نیوزی لینڈ دے خلاف انہاں نے اپنا آخری ٹیسٹ کھیلا اُتے فرسٹ کلاس تک انہاں دا سفر 1972 ء تک جاری رہیا
امتیاز احمد دی بیٹنگ دی خاص گل انہاں دا بے جگری توں کھیلنا سی۔ اوہ کِسے بولر نوں اپنے اُتے حاوی نہ ہونے دیندے تے نیچرل انداز وچ بیٹنگ کردے۔ پاکستان کرکٹ ٹیم دے سابق کپتان جاوید برکی دی رائے اے کہ انھاں نے شاٹ پچ گینداں اُتے امتیاز احمد توں زیادہ عمدگی توں کِسے نوں بیٹنگ کردے نئيں دیکھیا۔ دہشت دی علامت ویزلے ہال دی بولنگ دا جس بے خوفی  توں انھاں نے لاہور وچ 1959ء وچ مقابلہ کيت‌ا، اس نے ممتاز بیٹسمین ماجد خان نوں وی متاثر کيت‌ا۔ویزلے ہال نے اپنی کتاب Pace Like Fire وچ امتیاز احمد دے کھیل دی تعریف کيت‌ی اے۔ 1958 ءماں ویسٹ انڈیز دے خلاف برج ٹان ٹیسٹ وچ 91 رنز دی اننگز نوں اوہ کیریئر دی سب سے  یادگار اننگز قرار دیندے سن، جس وچ انہاں دے بقول، اوہ ایل بی ڈبلیو نئيں سن لیکن امپائر دے غلط فیصلے دی وجہ توں انھاں پویلین واپس لُٹنا پيا۔اس سیریز وچ انھاں نے سنچری وی بنائی امتیاز احمد تماشائیاں دے محبوب کھلاڑی سن جو انہاں دا جارحانہ کھیل دیکھنے خاص طور اُتے گراؤنڈ دا رخ کردے۔
امتیاز احمد دی شخصیت دا مرکزی حوالہ کرکٹ اے۔ اس کھیل وچ انہاں دے کارنامےآں دے حوالے توں بہت کچھ لکھیا جائے گا۔ ہن اسيں انہاں دی شخصیت دے اس رخ اُتے گل کردے نيں جس توں متعلق  بوہت گھٹ لوک جاندے نيں۔امتیاز احمد نوں پاکستانی ٹیسٹ کرکٹراں وچ ایہ امتیاز حاصل اے کہ انہاں دا شعری مجموعہ میرے شعر دے ناں توں سامنے آ چکيا اے۔ غالبا اوہ واحد پاکستانی ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑی نيں جنہاں دی شاعری دی کتاب اے۔ انہاں دی شاعری وچ محبوب توں لگاوٹ دا ذکر وی اے، اس دی بے اعتنائیاں دا شکوہ وی تے اسنوں کھو دینے دے اندیشے  ایہ سچ مچ تعجب تے مسرت دی گل اے کہ امتیاز احمد نہ صرف کرکٹ دے میدان دا ہیرو اے بلکہ اوہ گلستان شاعری دا وی اک خوش رنگ تے مہکتا پھُل اے ۔اس دا صحت مند جسم جے اک طرف کھیل دے میداناں وچ طناباں کھچ دیندا اے تاں دوسری طرف اس دا صحت مند دماغ اپنے شعور تے فکر دی قندیلاں توں پاکستان دی ادبی فضا نوں وی جگمگا دیندا اے۔
معروف مزاح نگار شوکت تھانوی نے امتیاز احمد دی شاعری اُتے نہایت پرلطف مضمون لکھیا جو انہاں دی کتاب نمک مرچ وچ شامل اے۔ شوکت تھانوی نے کرکٹ اُتے اپنے اک مضمون وچ کرکٹ توں لوکاں دی دلچسپی دا نقشہ نہایت پرلطف اسلوب وچ کھِچیا اے۔ اک ڈاکٹر صاحب مریضاں توں بے نیاز کمنٹری سن رہے نيں۔ امتیاز احمد دے آو ٹ ہونے دا سن کر اوہ اداس  ہوئے جاندے نيں۔ یکا یک مطب وچ شور اٹھا آٹ تے ڈاکٹر صاحب  نے بچے دی نبض اس طرح چھڈ دتی گویا ايسے دی وجہ توں امتیاز آٹ ہويا اے تے اس طرح سر جھکا کر بیٹھ گئے گویا خود انہاں دا ذاتی حادثہ ہوئے گیا اے۔ کچھ دیر تک امتیاز دے آو ٹ ہونے دا سوگ منا کر فیر میرے بچے دی طرف متوجہ ہوئے تے اس دی نبض دی طرف ہتھ جو ودھایا تاں ميں نے فیر اس دا حال سنانا شروع کيت‌ا۔پرساں اس نے ایہ بدپرہیزی دی اے کہ اسيں سب توں چھپا کر دہی وڈے کھا لئی۔وڈا جم کر کھیل رہیا سی تے نہایت اچھے اچھے ہتھ دکھائے اس نے۔ جے تھوڑی دیر تے آٹ نہ ہُندا تاں کھیل دا نقشہ ہی بدل جاندا۔ماں ڈاکٹر صاحب دا منہ دیکھدا رہ گیا جو بچے دی نبض ہتھ وچ لئی امتیاز دا طبی معائنہ فرما رہے سن شاعر دی حیثیت توں امتیاز احمد دا ادب توں براہ راست واسطہ اے لیکن انہاں دا ذکر ادبی تحریراں وچ وی آیا اے۔
سفر نامہ نگار تے نامور ادیب مستنصر حسین تارڑ دے ناول راکھ وچ وی امتیاز احمد دا حوالہ آیا اے جس توں معلوم ہُندا اے کہ بچےآں تے  نوجواناں وچ انہاں دی گوڈا ٹیک شاٹ کس قدر مشہور تھی۔راکھ توں اک ٹکڑا ملاحظہ کرن:ان دناں امتیاز احمد دا گوڈا ٹیک سٹائل لاہوریاں وچ بے حد مقبول سی۔ گیند کِسے قسم دی ہُندی باغ جناح وچ کرکٹ دے شائقین گوڈا ٹیک دے نعرے لگاندے تے امتیاز احمد انہاں نعراں دے سحر وچ آگر گھٹنا ٹیک کر بلا گھما دیندے۔جے گیند بلے کوچھو جاندی تاں شاندار لیگ گلانس ہوئے جاندی ورنہ اکثر ایل بی ڈبلیو ہوئے کے موصوف ٹھنڈے ٹھنڈے پویلین وچ واپس آجاندے۔ادھر لکشمی مینشن وچ وی ایہی سٹائل فالو کيت‌ا جاندا سی۔ گیند جے آف اُتے جا رہی اے لیکن بیٹسمین گھٹنا ٹیک کر اسنوں لیگ اُتے ہی کھیلنے دی کوشش کر رہیا اے ۔دلچسپ گل اے کہ باغ جناح ہی وچ کرکٹ کھیلدے ہوئے، مستنصر حسین تارڑ دے بچپن دی اک تصویر فیس بک اُتے اساں دیکھی، جس وچ اوہ گوڈا ٹیک کر امتیاز احمد بننے دی کوشش کردے نظر آندے نيں۔امتیاز احمد نے اردو وچ کرکٹ کوچنگ دے ناں توں بھی  کتاب لکھی جس وچ انھاں نے کرکٹ سکھانے توں متعلق اپنے خیالات آسان پیرائے وچ بیان کیتے نيں اُنئيں 1966ء وچ تمغا حسن کارکردگی دتا گیا۔
امتیاز احمد نے پاکستان دی کرکٹ ٹیم کےنال نال تقسیم ہندوستان توں پہلے مغربی ہندوستان دی طرف توں فرسٹ کلاس کرکٹ کھیلی بعد وچ پاکستان ائیر فورس، پنجاب تے سروسز دی طرف توں وی میداناں وچ اپنے جوہر دکھاندے رہے 31دسمبر 2016ء نوں 85 سال 361 دن دی عمر وچ انہاں دا انتقال ہويا انہاں دے اک چھو ٹے بھائی افتخار احمد (پیدائش 15 جون 1913ء ) فرسٹ کلاس میچاں تک ریفری دے فرائض ادا کردے رہے تے اس وقت انہاں دی عمر 96 برس توں تجاوز کرچک‌ی اے ۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:1928 دے جم گٹھ:2016 دیاں موتاں گٹھ:اسلامیہ کالج لاہور دے فضلا گٹھ:پاکستان دے کرکٹ کھلاڑی گٹھ:پاکستان دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑی گٹھ:پاکستانی کرکٹ دے کپتان گٹھ:پاکستانی کرکٹ کھیڈاری گٹھ:پاکستانی وکٹ کیپر گٹھ:پاکستانی یونیورسٹیاں دے کرکٹ کھلاڑی گٹھ:پاکستانی ٹیسٹ کرکٹ کپتان گٹھ:پنجاب (پاکستان) دے کرکٹ کھلاڑی گٹھ:پنجاب یونیورسٹی (پاکستان) دے کرکٹ کھلاڑی گٹھ:تمغائے حسن کارکردگی وصول کنندگان گٹھ:راولپنڈی دے کرکٹ کھلاڑی گٹھ:سوہنے کم دا ٹکا گٹھ:شمالی زون (پاکستان) دے کرکٹ کھلاڑی گٹھ:کمبائنڈ سروسز (پاکستان) دے کرکٹ کھلاڑی گٹھ:لاہور دے کھلاڑی
پاکستان لوکو موٹو کارخانہ ، رسالپور
پاکستان لوکوموٹو فیکٹری (انگریزی: Pakistan Locomotive Factory یا PLF) پاکستان ریلویز دے لئی انجن تیار کرنے والا ادارہ اے جو رسالپور، خیبر پختونخوا، پاکستان وچ واقع ا‏‏ے۔ ایہ کمپنی ۱۹۹۳ء وچ قائم ہوئی سی۔ فیکٹری نے ۳۰ جون ۲۰۱۵ء تک ۱٬۰۳۹ کوچز نو‏‏ں اوور ہال کيتا سی۔
حوالے
گٹھ:ویکی ڈیٹا تو‏ں مطابقت رکھنے والی مختصر تفصیل گٹھ:پاکستان ریلویز گٹھ:پاکستان د‏‏یاں ریلوے کمپنیاں ریلوے گٹھ:پاکستان
رضا الدین فخرالدین
رضاءالدین فخر الدین ( 13 جنوری 1859 ، کیچوچٹ ، صوبہ سماریا - 12 اپریل 1936 ، اوفا ) تاتاری تریخ د‏‏ی نمایاں شخصیتاں وچو‏ں اک ا‏‏ے۔ اوہ اک مؤرخ ، اک شاعر ، اک ماہر تعلیم تے اک اہ‏م مذہبی شخصیت نيں۔ اس د‏ی تخلیقی میراث ناقابل یقین حد تک امیر ا‏‏ے۔