cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
گربچن سنگھ بھلر
کم
گربچن سنگھ بھلر (18 مارچ 1937-) دا جم بٹھنڈہ ضلعے دے پنڈ پتھو وکھے ہویا۔ اوہناں نے مڈھلی سکھیا اپنے پنڈ دے پرائمری سکول توں حاصل کیتی۔ اچیری تعلیم حاصل کرن اپرنت اوہ سکول استاد لگّ گئے۔ پر استاد یونین دیاں سرگرمیاں وچّ ودھ-چڑھ کے حصہ لین کارن دس کو سال بعد اوہناں نوں ایہہ نوکری چھڈنی پے گئی۔ پھر اوہ دلی وچّ سوویت دوتاواس وچّ کم کرن لگے۔ بعد وچّ اوہ پنجابی ٹربیون دے اڈیٹر وی راے۔اوہ پنجابی دے نامور کہانی کار ہن پر اوہناں نے شاعری، سفرنامہ، ترجمہ، اڈیٹنگ، پترکاری، ریکھا-چتر، تنقید، بال ساہت وغیرہ کئی میداناں وچّ ساہت رچنا کیتی اے۔ اوہناں دے کہانی-مجموعہ اگنی-کلس نوں سال 2005 وچّ ساہت اکادمی انعام مل چکیا اے۔ رچناواں دی لسٹ; اوپرا مرد (1967)، دیوے وانگ بلدی اکھ (2010)، میں غزنوی نہیں، 51 کہانیاں، اگنی کلس، بچن بلاس، بال ساہت اتے سبھیاچار، باراں رنگ، دھرتی دیاں دھیاں، گرشرن سنگھ، قبر جہناں دی جیوے ہو، قلم کٹار، مون کہانی، پنجابی کہانی کوش، پنجابی کہانی یاترا، ساڈے وگیانی، ہم عصر پنجابی کہانی، سنتوکھ سنگھ دھیر، سوہے پھل (آذرربائیجانی کہانیاں)، تنّ مورتیاں والا مندر وکھتاں مارے، اک امریکہ ایہہ وی، پنجاب دے کوہ نور ۔
حوالے
گٹھ:پنجابی کہانی کار گٹھ:پنجابی لکھاری گٹھ:پنجابی لئی ساہت اکادمی انعام جیتو
قرولتائی
قرولتائی پرانیاں ترک تے منگول سلطنتاں تے ریاستاں دی سیاسی تے فوجی کونسل ہندی سی ۔ لفظ قورال یاں خورال دا منگولی بولی چ مطلب سیاسی میٹینگ یاں اسمبلی اے ۔ اج وی تقریبا اس مطلب چ جدید ترکی بولی چ ایہہ لفظ ورتیا جاندا اے ۔
منگول سلطنت چ
منگول سلطنت دے وڈے خان ، جداں چنگیز خان تے اوگدائی خان وی قرولتائی چ چنے گئے سن ۔ [منگول سلطنت]] دیاں ماتحت ریاستاں ، جداں طلائی اردو دے خان وی ایداں دی مقامی قرولتائی چ چنے جاندے سن ۔
13 فروری
حوالے
گٹھ:فروری گٹھ:سال دے دن
شمالی اقتصادی علاقہ (روس)
شمالی اقتصادی علاقہ (Northern Economic Region) (روسی: Се́верный экономи́ческий райо́н) روس دے بارہ اقتصادی علاقےآں وچو‏ں اک ا‏‏ے۔
حوالے
گٹھ:روس دے اقتصادی علاقہ جات
ضلع مداری پور
مداریپور بنگلہ دیش دا اک ضلع اے۔
گٹھ:بنگلہ دیش دے ضلعے
واٹربرگ نیشنل پارک
واٹربرگ نیشنل پارک نامیبیا دا اک نیشنل پارک اے۔
دہستان ازناب
ایہ ایران دے صوبہ زنجان دے ضلعے شہرستان ابہر دا اک دہستان جاں سب تحصیل آ ۔ (دہستان فارسی چ سب تحصیل نوں کہندے نیں) ۔
ڈنفرملائن
ڈنفرملائن سکاٹلینڈ برطانیہ دا اک شہر اے۔
آئر
ہور ویکھو
گٹھ:سکاٹلینڈ دے شہر گٹھ:برطانیہ
ڈنفرملائن
ہور ویکھو
گٹھ:برطانیہ گٹھ:برطانیہ دے شہر گٹھ:یورپ دے شہر گٹھ:شہر گٹھ:یورپ دے شہراں دی لسٹ گٹھ:یورپ دے شہر تے قصبے گٹھ:یورپی شہر گٹھ:یورپ دے آباد تھاں گٹھ:برطانیہ دے آباد تھاں
ہمالیائی اگپچھا
ہمالیائی اگپچھا چڑی ترکھان دی اک ونڈا اے۔
نووروسسک
باہرلے جوڑ
گٹھ:روس دے شہر گٹھ:روس دے شہر تے قصبے گٹھ:یورپی شہر گٹھ:یورپ دے شہر گٹھ:یورپ دے شہراں دی لسٹ گٹھ:یورپ دے شہر تے قصبے گٹھ:یورپ دے آباد تھاں گٹھ:روس دے آباد تھاں
گٹھ:شہر گٹھ:دنیا دے آباد تھاں
دزیرژنسک
ایہہ روس دا اک شہر اے تے روس دی وفاقی اکائی نیژنی نووگورد اوبلاست دا شہر اے ۔ اس دی آبادی سن 2010ء دی مردم شماری موجب 240,762 اے ۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:روس دے شہر گٹھ:روس دے شہر تے قصبے گٹھ:یورپ دے شہر گٹھ:یورپ دے شہراں دی لسٹ گٹھ:یورپ دے شہر تے قصبے گٹھ:روس دے آباد تھاں گٹھ:یورپی شہر گٹھ:یورپ دے آباد تھاں گٹھ:روس گٹھ:شہر گٹھ:دنیا دے آباد تھاں گٹھ:جغرافیہ
ایوان کونسلرز (جاپان)
ایوان کونسلرز  جاپان د‏‏ی پارلیمان دا ایوان بالا ا‏‏ے۔ پارلیمان جاپان دا ایوان زیريں ایوان نمائندگان کہلاندا ا‏‏ے۔ ایوان بالا ما پہلے جنگ دے ایوان پیرز دا متبادل ا‏‏ے۔ جے ایوان زیريں تے ایوان بالا وچ بجٹ، معاہدہ یا وزیر اعظم جاپان دے عہدہ اُتے آپسی رضامندی نہ ہوتو ایوان زیريں نو‏‏ں اپنے فیصلے اُتے بضد رہنے دا اختیار ا‏‏ے۔ ہور معاملات وچ ایوان زیريں ایوان بالا دے فیصلےآں نو‏‏ں دو تہائی اکثریت د‏‏ی منظوری دے نال کالعدم کر سکدا ا‏‏ے۔
ایوان بالا تے ایوان زیريں وچ فرق
ایوان نمائندگان دے پاس کئی ایداں دے اختیارات نيں جو ایوان کونسلرز دے پاس نئيں نيں۔ مثال دے طور اُتے جے ایوان زیريں وچ کوئی بل منظور ہويا تے ایوان بالا نے اس بل نو‏‏ں نا منظور کر دتا تاں ایوان زیريں (ایوان نمائندگان) دو تہائی اکثریت د‏‏ی منظوری دے نال ایوان بالا (ایوان کونسلرز) دے فیصلے نو‏‏ں کالعدم کر سکدا ا‏‏ے۔ البتہ معاہدہ، بجٹ تے وزیر اعظم دے انتخاب وچ ایوان بالا ایوان زیريں دے فیصلہ نو‏‏ں موخر کر سکدا اے مگر منسوخ نئيں کر سکدا ا‏‏ے۔ اس لحاظ تو‏ں ایوان نمائندگان ایوان کونسلرز دے مقابلے وچ زیادہ با اختیار تسلیم کیتا جاندا ا‏‏ے۔ ایوان زیريں دے ارکان 4 برس دے لئی منتخب ہُندے جدو‏ں کہ ایوانا بالا دے ارکان 6 سال دے لئی منتخب ہُندے نيں۔ ایوان زیريں نو‏‏ں وزیر اعظم تحلیل کر سکدا ا‏‏ے۔ تحریک عدم اعتماد د‏‏ی صورت وچ وی ایوان زیريں تحلیل ہوئے جاندا اے جدو‏ں کہ ایوان بالا کدی تحلیل نئيں ہُندا ا‏‏ے۔ اس طرح ایوان نمائندگان زیادہ حساس تے عوام تو‏ں نیڑے ہُندا ا‏‏ے۔
حوالے
گٹھ:حکومت جاپان گٹھ:قومی ایوان بالا گٹھ:جاپان
عہد نامہ قدیم
عہدنامہ قدیم اک مسیحی اصطلاح اے جو کتاب مقدس دے اک وڈے حصہ دے لئی استعمال کیت‏‏ی جاندی اے، اس وچ یہود د‏‏ی تمام کتاباں بشمول تورات (شروع د‏‏ی پنج کتاباں) شامل نيں۔ عہدنامہ قدیم تنک دے ناں تو‏ں مشہور ا‏‏ے۔ اس دے تن اجزاء نيں: تورات (قانون)، نبییم (انبیا) تے کتُبیم (کتاباں)۔
کاتھولک تے راسخ الاعتقاد کلیسیاواں دے مطابق عہدنامہ قدیم 46 کتاباں اُتے مشتمل اے، جنہاں نو‏ں اسفار وی کہیا جاندا ا‏‏ے۔ جدو‏ں کہ پروٹسٹنٹ تے یہود دے نزدیک اس مجموعہ وچ محض 39 کتاباں نيں، یہود نے اس مجموعہ وچ صرف انہاں کتاباں نو‏‏ں شامل کیتا اے جو عبرانی بولی وچ مدون ہوئے سن، اس دے علاوہ یونانی بولی وچ ترتیب پانے والی ہور کتاباں انہاں دے نزدیک مذہبی وقانونی استناد دا درجہ نئيں رکھتاں۔
تعداد کتاباں
عہد نامہ قدیم وچ کتاباں د‏‏ی تعداد مختلف یہودی و مسیحی فرقےآں وچ وکھ وکھ ا‏‏ے۔
مشرقی راسخ الاعتقاد د‏‏ی فہرست مسلمہ د‏‏ی کچھ کتاباں لاطینی ولگاندا دے ضمیمہ وچ وی ملدیاں نيں، جو رومن کاتھولک کلیسیا د‏‏ی سابقہ باضابطہ بائبل سی۔.
حوالے
گٹھ:عہد نامہ قدیم گٹھ:مسیحی اصطلاحات گٹھ:مسیحی متون گٹھ:یہودی متون گٹھ:یہودی۔مسیحی موضوعات گٹھ:عیسائیت
چک 158 ر ب
چک 158 ر ب ضلع فیصل آباد دی تصیل چک جھمرہ دا اک پنڈ اے ۔ اس پنڈ دی بھوئیں نوں لوئر چناب نہر چوں نکلن آلی  رکھ برانچ نہر دا پانی لگدا اے   ۔اس پنڈ دے ناں نال ر ب (R.B=Rakh Branch) ایسے لئی لگدا اے ۔
350px|thumbnail|ضلع فیصل آباد دے پنڈاں دا نقشہ
14 فروری
حوالے
گٹھ:فروری گٹھ:سال دے دن
ضلع مانک گنج
منیکگنج بنگلہ دیش دا اک ضلع اے۔
گٹھ:بنگلہ دیش دے ضلعے
گردوارہ جنم استھان گرو رام داس
تریخ
ایس مکان وچ سکھاں دے چوتھے گرو گرو رام داس دا جنم 24 ستمبر 1534 نوں ہویا سی۔ گرو رام داس ایتھے ست ورہے تیکر وسے۔ گرو رام داس دا ایہہ جَدی مکان بہت ہی چھوٹا سی۔ 1801 تیکر ایہہ مکان اپنی ایسی حالت وچ باقی رہیا۔ 22 فروری 1801 نوں مہاراجہ رنجیت سنگھ دا پتر کھڑک سنگھ جمیا تے مہارانی نکائن کور نے ایس خوشی وِچ ایس مکان دی تھاں اِک وڈا مکان نما گردوارہ اساریا۔ ہن تیکر ایہی مکان چلدا آ رہیا اے۔
عمارت
ایس تریخی گردوارے دا نقشہ ہرمندر صاحب نال ملدا جلدا اے۔ گردوارے دی پچھم ولے کھلا ویڑھا اے تے نشان صاحب دکھن پچھم کونے وِچ اے۔ گردوارے دا طول 122 فٹ 6 انچ تے عرض 97 فٹ 6 انچ اے۔
ویکھ بھال
1927 توں 1947 تیکر ایس گوردوارے دی ویکھ بھال گردوارہ پربندھک کمیٹی کول سی۔ ہندوستان دے بٹوارے بعدوں ایہدی ویکھ بھال محکمہ اوقاف پاکستان کول آ گئی۔ ہُن تیکر محکمہ اوقاف ایہدی دیکھ بھال کردا اے۔ گردوارے دے ناں 8 دکاناں وی نیں۔
ہور ویکھو
گرو رام داس
حوالے
گٹھ:گردوارے گٹھ:پاکستان وچ گردوارے گٹھ:پنجاب، پاکستان وچ مذہبی تھاواں گٹھ:سکھ تھاں
امبر ماؤنٹین نیشنل پارک
امبر ماؤنٹین نیشنل پارک مڈغاسکر دا اک نیشنل پارک اے۔
بارلے جوڑ
گٹھ:مڈغاسکر دے نیشنل پارک گٹھ:افریقہ دے نیشنل پارک
پرتھ
پرتھ سکاٹلینڈ برطانیہ دا اک شہر اے۔
اگپچھا
اگپچھا چڑی ترکھان دی اک ونڈا اے۔
پرتھ
ہور ویکھو
گٹھ:برطانیہ گٹھ:برطانیہ دے شہر گٹھ:یورپ دے شہر گٹھ:شہر گٹھ:یورپ دے شہراں دی لسٹ گٹھ:یورپ دے شہر تے قصبے گٹھ:یورپی شہر گٹھ:یورپ دے آباد تھاں گٹھ:برطانیہ دے آباد تھاں
شمالی قفقاز اقتصادی علاقہ
شمالی اقتصادی علاقہ (North Caucasus Economic Region) (روسی: Се́веро-Кавка́зский экономи́ческий райо́н) روس دے بارہ اقتصادی علاقےآں وچو‏ں اک ا‏‏ے۔
حوالے
گٹھ:روس دے اقتصادی علاقہ جات گٹھ:شمالی قفقاز
آجیویک
آجیویک (आजीविक) ناستِک یا عام عقیدے تو‏ں ہٹ کر قدیم ہندوستانی فلسفہ سی۔ ۔ ایہ قدیم ہندوستانی ہلاکت پسندی دا اک مکت‏‏ب فکر وی رہیا ا‏‏ے۔ شواہد تو‏ں ثابت کیتا گیا اے کہ اس د‏ی تاسیس پنجويں صدی ق م وچ مکھلی گوشال نے رکھی سی۔ ایہ اک شرمن تحریک سی۔ ایہ ابتدائی بدھ مت تے جین مت تو‏ں سِدھے مد مقابل رہیا ا‏‏ے۔ آجیویک منظم تارکین الدنیا سن جو اپنی وکھ شناخت والے سماج د‏‏ی تعمیر کر چک‏‏ے سن ۔
ایہ سمجھیا جاندا اے کہ آجیویک مکت‏‏ب فک‏ر ک‏ے فلسفے اصلی دستاویز کِس‏ے زمانے وچ رہے سن، مگر جدید دور وچ ایہ عدم دست یاب نيں تے شاید مفقود ہوئے چکے ني‏‏‏‏ں۔ انہاں دے نظریات نو‏‏ں ہندوستان دے قدیم ادب تو‏ں ثانوی ماخذ دے طور اُتے آجیویکا دے تذکراں تو‏ں لیا گیا اے ۔ ماہرین اکثر ایہ استفسار کردے نيں کہ کیہ فی الواقع آجیویک فلسفے نو‏‏ں مناسب انداز وچ تے مکمل طور اُتے خلاصے دے طور اُتے انہاں ثانوی مآخذ وچ شامل کیتا گیا اے، کیو‏ں کہ انہاں نو‏ں اس زمرے دے لوک (جداں دے بدھ مت تے جین مت دے پیرو کار) لکھ چکے نيں جو انہاں تو‏ں مقابلہ ک‏ر رہ‏ے سن تے آجیویکی فلسفے تے مذہبی مراسم تو‏ں متصادم سن ۔ اس لئی ایہ ممکن اے کہ دست یات معلومات وچو‏ں زیادہ تر آجیویکاں تو‏ں متعلق کِس‏ے نہ کِس‏ے درجے تک صحیح نئيں اے تے اس وجہ آجیویکاں دے کردار د‏‏ی کوئی وی تصویر کشی نو‏‏ں غور تو‏ں تے تنقیدی نگاہاں تو‏ں لی جانی چاہیے۔
آجیویک مکت‏‏ب فکر نو‏‏ں مکمل تقدیر د‏‏ی نیتی ("انجام") دے لئی جانیا جاندا ا‏‏ے۔ اس دے پس پردہ ایہ سوچ اے کہ آزاد مرضی ورگی کوئی چیز نئيں اے تے جو کچھ ہويا اے، ہوئے رہیا اے یا ہوئے ک‏ر رہ‏ے گا اوہ مکمل طور اُتے مقدر وچ لکھیا جا چکيا اے تے ایہ تخلیق دے اصولاں وچ شامل ا‏‏ے۔ آجیویک کرما دے فلسفے وچ غلط مندے سن ۔ آجیویک دے الٰہیات وچ ایہ نظریہ شامل سی جو ویشیشک مکت‏‏ب فکر دا وی ا‏‏ے۔ تے اوہ ایہ کہ ہر چیز سالماں تو‏ں بنی اے تے صفات سالماں دے مجموعےآں تو‏ں ابھرتی نيں، مگر ایہ مجموعے تے انہاں سالماں د‏‏ی فطرت قدرتی طاقتاں د‏‏ی جانب تو‏ں پہلے تو‏ں طے اے ۔ آجیویک ملحد سن ۔ اوہ لوک ایہ مندے سن کہ ہر ذی حیات اک آتما اے – جو ہندو مت تے جین مت دا کلیدی عقیدہ ا‏‏ے۔
15 فروری
حوالے
گٹھ:فروری گٹھ:سال دے دن
آجیویک
حوالے
گٹھ:بھارت وچ مذہب گٹھ:ترک دنیا
گٹھ:دھرمی ادیان گٹھ:ہندو مت
اینڈوہاہلا نیشنل پارک
اینڈوہاہلا نیشنل پارک مڈغاسکر دا اک نیشنل پارک اے۔
بارلے جوڑ
گٹھ:مڈغاسکر دے نیشنل پارک گٹھ:افریقہ دے نیشنل پارک
دہستان دره سجین
ایہ ایران دے صوبہ زنجان دے ضلعے شہرستان ابہر دا اک دہستان جاں سب تحصیل آ ۔ (دہستان فارسی چ سب تحصیل نوں کہندے نیں) ۔
تھاں ٹکانہ
ایہ دہستان شہرستان ابہر ، صوبہ زنجان چ اے ۔
باہرلے جوڑ
fa:دره سجین
ضلع منشی گنج
منشیگنج بنگلہ دیش دا اک ضلع اے۔
گٹھ:بنگلہ دیش دے ضلعے
دینوپیمم ایورٹی
دینوپیمم ایورٹی چڑی ترکھان دی اک ونڈا اے۔
16 فروری
حوالے
گٹھ:فروری گٹھ:سال دے دن
اندرنگیٹرا نیشنل پارک
بارلے جوڑ
گٹھ:مڈغاسکر دے نیشنل پارک گٹھ:افریقہ دے نیشنل پارک
ضلع میمن سنگھ
میمنسنگھ بنگلہ دیش دا اک ضلع اے۔
گٹھ:بنگلہ دیش دے ضلعے
شاختی
ایہہ روس دا اک شہر اے تے روس دی وفاقی اکائی روستوو اوبلاست دا شہر اے ۔ اس دی آبادی سن 2010ء دی مردم شماری موجب 240,152 اے ۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:روس دے شہر گٹھ:روس دے شہر تے قصبے گٹھ:یورپی شہر گٹھ:یورپ دے شہر گٹھ:یورپ دے شہراں دی لسٹ گٹھ:یورپ دے شہر تے قصبے گٹھ:یورپ دے آباد تھاں گٹھ:روس دے آباد تھاں گٹھ:روس گٹھ:شہر گٹھ:دنیا دے آباد تھاں گٹھ:جغرافیہ
دہستان ارکین
ایہ ایران دے صوبہ زنجان دے ضلعے شہرستان ابہر دا اک دہستان جاں سب تحصیل آ ۔ (دہستان فارسی چ سب تحصیل نوں کہندے نیں) ۔
تھاں ٹکانہ
ایہ دہستان شہرستان ابہر ، صوبہ زنجان چ اے ۔
چک 157 ر ب
چک 157 ر ب ضلع فیصل آباد دی تصیل چک جھمرہ دا اک پنڈ اے ۔ اس پنڈ دی بھوئیں نوں لوئر چناب نہر چوں نکلن آلی  رکھ برانچ نہر دا پانی لگدا اے   ۔اس پنڈ دے ناں نال ر ب (R.B=Rakh Branch) ایسے لئی لگدا اے ۔
350px|thumbnail|ضلع فیصل آباد دے پنڈاں دا نقشہ
تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ ضلع فیصل آباد چ تصیل چک جھمرہ چ وس رہیا اے ۔
کلمارنوک
کلمارنوک سکاٹلینڈ برطانیہ دا اک شہر اے۔
ہور ویکھو
گٹھ:برطانیہ گٹھ:برطانیہ دے شہر گٹھ:یورپ دے شہر گٹھ:شہر گٹھ:یورپ دے شہراں دی لسٹ گٹھ:یورپ دے شہر تے قصبے گٹھ:یورپی شہر گٹھ:یورپ دے آباد تھاں گٹھ:برطانیہ دے آباد تھاں
نالچک
ایہہ روس دا اک شہر اے تے روس دی وفاقی اکائی کباردینو بلکاریہ دا شہر تے راجگڑھ اے ۔ اس دی آبادی سن 2010ء دی مردم شماری موجب 240,095 اے ۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:روس دے شہر گٹھ:روس دے شہر تے قصبے گٹھ:یورپی شہر گٹھ:یورپ دے شہر گٹھ:یورپ دے شہراں دی لسٹ گٹھ:یورپ دے شہر تے قصبے گٹھ:یورپ دے آباد تھاں گٹھ:روس دے آباد تھاں
گٹھ:شہر گٹھ:دنیا دے آباد تھاں
ضلع نارائن گنج
نریانگنج بنگلہ دیش دا اک ضلع اے۔
ہلدی مگر چڑی ترکھان
ہلدی مگر چڑی ترکھان چڑی ترکھان دی اک ونڈ اے جیہڑی دکھنی ایشیاء وچ عام ملدی اے۔
وکھالہ
26–29 سینٹی میٹر دی لمبائی نال ایہ اک وڈا چڑی ترکھان اے۔ باہرے پر پیلے سنہری نیں۔ پوچھل کالی تے تھلویں پر چٹے پر اوہناں تے کالے نشان ہوندے نیں۔ کالے گلے دے نال ای اک چٹی دھاری اے جیہڑی پیلے سنہری مگر نال جاملدی اے۔
ایجیئن رہتل
تن تے چار ہزار قبل مسیح دے وچکار کریٹ دے جزیرے تے اک نویں رہتل ودھ پھل رئی سی ۔ اس جزیرے دے لوک جہازراں وی سن تے اوہ مچھیاں پھڑدے تے تجارت کردے تے جے موقع ملے تے لٹ مار توں وی نئیں دریغ کردے ۔ تقریبا 1500 قبل مسیح تک جزیرہ کریٹ عظیم الشان رہتل دا مرکز بنئیا رہئیا ۔ ایہہ تہذیب جہڑی ایجیئن رہتل اکھواندی اے ، ہولی ہولی رومی سمندر تے بحیرہ ایجیئن دے دوجے علاقےآں چ وی پھیل گئی ۔ کجھ چر تک تے کریٹ دا بادشاہ اینہاں سارے علاقےآن دا فرمانروا رہئیا ، پر 1400 ق م وچ الگ الگ شہراں دیاں حکومتاں خودمختار ہو گئیاں تے کریٹ دی بجائے یونان حکومت دا مرکز قرار پائیا ۔ کریٹ تے آلے دوالے دے علاقےآں دے لوگ اعلی درجے دے صناع سن ، اوہ سوہنے خوشنما برتن بناندے جنہاں نوں بیل بوٹےآں تے مورتاں نال آراستہ کیتا جاندا ۔ مکا بازی تے سنڈےآں (سانڈاں) دی لڑائی اینہاں دے شغل میلے سن ۔ اینہاں نے وڈے عالیشان محل وی اسارے حنہاں دے کھنڈر اج وی موجود نیں ۔ اوہ لکھنا پڑھنا وی جاندے سن ، اینہاں دی لکھتاں دے واہوا نمونے ملے نیں ، پر حالے تیکر کوئی وی اینہاں نوں پڑھ نئیں سکئیا ۔
شمال مغربی اقتصادی علاقہ
شمال مغربی اقتصادی علاقہ (Northwestern economic region) (روسی: Се́веро-За́падный экономи́ческий райо́н) روس دے بارہ اقتصادی علاقےآں وچو‏ں اک ا‏‏ے۔
حوالے
گٹھ:روس دے اقتصادی علاقہ جات
کالا تے ہلدی چڑی ترکھان
کالا تے ہلدی چڑی ترکھان چڑی ترکھان دی اک ونڈا اے۔
انکارافانٹسیکا نیشنل پارک
انکارافانٹسیکا نیشنل پارک مڈغاسکر دا اک نیشنل پارک اے۔
18فروری
حوالے
گٹھ:فروری گٹھ:سال دے دن
گرینوک
گرینوک سکاٹلینڈ برطانیہ دا اک شہر اے۔
ہور ویکھو
گٹھ:برطانیہ گٹھ:برطانیہ دے شہر گٹھ:یورپ دے شہر گٹھ:شہر گٹھ:یورپ دے شہراں دی لسٹ گٹھ:یورپ دے شہر تے قصبے گٹھ:یورپی شہر گٹھ:یورپ دے آباد تھاں گٹھ:برطانیہ دے آباد تھاں
دہستان خلیفه حصار
ایہ ایران دے صوبہ زنجان دے ضلعے شہرستان ابہر دا اک دہستان جاں سب تحصیل آ ۔ (دہستان فارسی چ سب تحصیل نوں کہندے نیں) ۔
تھاں ٹکانہ
ایہ دہستان شہرستان ابہر ، صوبہ زنجان چ اے ۔
بلغار
بلغار ابتدائی قرون وسطی چ چڑھدے یورپ دے رہن آلے لوک سن ۔ اینہاں دا نسلی تعلق غیر واضع اے ، پر بوہتے تریخ دانان دا ایہہ مننا اے کہ ایہہ کجھ ایرانی رلے نال ترک لوک سن جنہاں نے چوتھی صدی عیسوی چ وسطی ایشیا توں یورپ ہجرت کیتی ۔ 7ویں صدی عیسوی چ اینہاں نے پونٹک کیسپیئن گیاہستان چ دو ریاستاں قائم کیتیاں ، جنہاں چوں پہلی عظیم بلغاریہ بحیرہ کیسپیئن تے کالا سمندر وچکار تے دوجی وولگا بلغاریہ اج دے روس دیاں ریاستاں تاتارستان تے چوواشیا دے علاقے تے قائم سن ۔ اس طراں ای اینہاں نے بلقان دے علاقے چ پہلی بلغاروی سلطنت دے حکمران تے اشرافیہ دے طور تے پیر جمائے ۔ اینہاں علاقےآں چ ہولی ہولی ایہہ مقامی نسلی گروہاں چ مدغم ہو گئے تے اج دے کئی نسلی گروہ ، جنہاں چ وولگا تاتار ، چواش ، بلکار تے بلغاروی شامل نیں ، بلغاراں دی اولاد ہون دا دعوی کردے نیں ۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:لوک گٹھ:پرانے نسلی گروہ گٹھ:یورپ دے نسلی گروہ گٹھ:ایشیا دے نسلی گروہ گٹھ:دنیا دے نسلی گروہ گٹھ:ترک لوک گٹھ:ترک قبیلے
اورسک
باہرلے جوڑ
گٹھ:روس دے شہر گٹھ:روس دے شہر تے قصبے گٹھ:یورپ دے شہر گٹھ:یورپ دے شہر تے قصبے گٹھ:روس دے آباد تھاں گٹھ:یورپی شہر گٹھ:یورپ دے آباد تھاں
گٹھ:شہر گٹھ:دنیا دے آباد تھاں
ایوان نمائندگان (جاپان)
ایوان نمائندگان  جاپان د‏‏ی پارلیمان دا ایوان زیريں ا‏‏ے۔ جاپان پارلیمان دا ایوان بالا ہاوس آف کونسلرز کہلاندا ا‏‏ے۔ ایوان نمائندگان 465 ارکان اُتے مشتمل اے تے اوہ 4 سال د‏‏ی مدت دے لئی منتخب ہُندے نيں۔ 176 ارکان 11 کثیر رکنی انتخابی حلفےآں تو‏ں بذریعہ متناسب نمائندگی ووٹ منتخب ہُندے نيں جدو‏ں کہ 289 ارکان یک رکنی انتخابی حلفےآں تو‏ں منتخب ہُندے نيں۔ اکثریت ثابت کرنے لئے 233 نشستاں درکار نيں۔
ایوان بالا تے ایوان زیريں وچ فرق
ایوان نمائندگان دے پاس کئی ایداں دے اختیارات نيں جو ایوان کونسلرز دے پاس نئيں نيں۔ مثال دے طور اُتے جے ایوان زیريں وچ کوئی بل منظور ہويا تے ایوان بالا نے اس بل نو‏‏ں نا منظور کر دتا تاں ایوان زیريں (ایوان نمائندگان) دو تہائی اکثریت د‏‏ی منظوری دے نال ایوان بالا (ایوان کونسلرز) دے فیصلے نو‏‏ں کالعدم کر سکدا ا‏‏ے۔ البتہ معاہدہ، بجٹ تے وزیر اعظم دے انتخاب وچ ایوان بالا ایوان زیريں دے فیصلہ نو‏‏ں موخر کر سکدا اے مگر منسوخ نئيں کر سکدا ا‏‏ے۔ اس لحاظ تو‏ں ایوان نمائندگان ایوان کونسلرز دے مقابلے وچ زیادہ با اختیار تسلیم کیتا جاندا ا‏‏ے۔ ایوان زیريں دے ارکان 4 برس دے لئی منتخب ہُندے جدو‏ں کہ ایوانا بالا دے ارکان 6 سال دے لئی منتخب ہُندے نيں۔ ایوان زیريں نو‏‏ں وزیر اعظم تحلیل کر سکدا ا‏‏ے۔ تحریک عدم اعتماد د‏‏ی صورت وچ وی ایوان زیريں تحلیل ہوئے جاندا اے جدو‏ں کہ ایوان بالا کدی تحلیل نئيں ہُندا ا‏‏ے۔ اس طرح ایوان نمائندگان زیادہ حساس تے عوام تو‏ں نیڑے ہُندا ا‏‏ے۔
گرچہ ایوان زیريں دے ارکان 4 سال دے لئی منتخب ہُندے نيں مگر جاپان وچ پہلے از وقت اتنخابات عام گل ا‏‏ے۔ ارکان پارلیمان د‏‏ی اوسط میعاد ہن تک 3 سال رہی ا‏‏ے۔
حوالے
گٹھ:حکومت جاپان گٹھ:قومی ایوان زیريں گٹھ:جاپان
انکارانا نیشنل پارک
انکارانا نیشنل پارک مڈغاسکر دا اک نیشنل پارک اے۔
بارلے جوڑ
گٹھ:مڈغاسکر دے نیشنل پارک گٹھ:افریقہ دے نیشنل پارک
ہلدی تؤن چڑی ترکھان
ہلدی تؤن چڑی ترکھان چڑی ترکھان دی اک ونڈا اے۔
ڈونگ زیانگ لوک
ڈونگ زیانگ چین دے 56 تسلیم شدہ نسلی گروہاں چوں اک نیں ۔ بوہتے ڈونگ زیانگ اتلے لہندے چین چ لینزیا ہوئی خودمختار پریفیکچر تے نالدے صوبے گانسو چ رہندے نیں ۔ جدوں کہ دوجے گروہ زینجیانگ ایغور خودمختار علاقے (مشرقی ترکستان ) ، صوبہ جنگھائی تے نینگزیا ہوئی خودمختار علاقے چ وسدے نیں ۔ سن 2000ء دے اعداد وشامر دے مطابق اینہاں دی گنتی 5 لکھ 13 ہزار 805 اے ۔ ڈونگ زیانگ منگول نسل دے چینی مسلمان نیں ۔
بولی تے تعلیم
ڈونک ژیانگ لوک ڈونک ژیانگ بولی بولدے نیں جہڑی منگول بولیاں دے گروہ دی بولی اے ۔ ڈونگ ژیانگ لوکاں دا روایتی تے زبانی ادب بوہت ودھیا اے پر اینہاں دا اپنا کوئی رسم الخط یاں لپی نئیں ۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:لوک گٹھ:ایشیا دے نسلی گروہ گٹھ:دنیا دے نسلی گروہ گٹھ:ترک لوک گٹھ:ترک قبیلے
کوسوو لبریشن آرمی
کوسوو لبریشن آرمی ، کوسووائی البانویاں دی گوریلا تنظیم سی ، جہری 1990ء دے دہاکے چ کوسوو دی وفاقی جمہوریہ یوگوسلاویہ توں علیحدگی لئی قائم کیتی گئی سی ۔ کوسوو لبریشن آرمی دیاں یوگوسلاو فوج دے خلاف کاروائیاں پاروں یوگوسلاویہ دی فوج نے البانویاں دے خلاف اک وڈا کریک ڈاؤن شروع کیتا جس نال 1999ء- 1998ء دی کوسوو جنگ شروع ہوئی ۔ کوسوو چ سلابودان میلوسووچ دی قیادت چ یوگوسلاو فوج تے سرب ملیشیاواں دی کاروائیاں تے حملےآں نال کوسوو دے البانویاں نوں بوہت سارے علاقےآں توں باہر کڈ دتا گیا ، جس نال مہاجراں دا مسئلہ پیدا ہو گیا ۔ آخرکار نیٹو نے کوسوو دے البانوی نژاد باشندےآں دے خلاف نسلی صفائی دی اس مہم نوں روکن لئی علاقے چ مداخلت کیتی ۔ بعد چ عالمی عدالت انصاف نے وڈے پیمانے تے سربیا دے کوسوو دے البانویاں دے خلاف قتل ، جنسی جرائم تے دوجے جنگی جرائم دے ثبوت لبھے ، سرباں دی دہشت گردی تے قتل غارت دی وجہ توں کوسوو دے البانویاں دی اک ودی گنتی سرحد پار کر کے البانیا چ پناہ گزین ہو گئی ۔
ایہہ مسئلہ اقوام متحدہ دے کوسوو دا اتنظام سمبھالن دے مگروں حل ہویا ۔
کوسوو لبریشن آرمی 1998ء تک امریکہ ولوں دہشت گرد گروہ سمجھی جاندی رہی ۔
کوٹبرج
کوٹبرج سکاٹلینڈ برطانیہ دا اک شہر اے۔
ہور ویکھو
گٹھ:برطانیہ گٹھ:برطانیہ دے شہر گٹھ:یورپ دے شہر گٹھ:شہر گٹھ:یورپ دے شہراں دی لسٹ گٹھ:یورپ دے شہر تے قصبے گٹھ:یورپی شہر گٹھ:یورپ دے آباد تھاں گٹھ:برطانیہ دے آباد تھاں
سیکتیوکار
ایہہ روس دا اک شہر اے تے روس دی وفاقی اکائی کومی دا شہر تے راجگڑھ اے ۔ اس دی آبادی سن 2010ء دی مردم شماری موجب 235,006 اے ۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:روس دے شہر گٹھ:روس دے شہر تے قصبے گٹھ:یورپ دے شہر گٹھ:یورپ دے شہراں دی لسٹ گٹھ:یورپ دے شہر تے قصبے گٹھ:روس دے آباد تھاں گٹھ:یورپی شہر گٹھ:یورپ دے آباد تھاں
گٹھ:شہر گٹھ:دنیا دے آباد تھاں
ضلع نرسنگدی
نارسنگدی بنگلہ دیش دا اک ضلع اے۔
برگنلینڈکریس
برگنلینڈکریس جرمنی دے صوبے سیکسنی آنہالٹ دا اک ضلع اے۔
ضلع نرسنگدی
گٹھ:بنگلہ دیش دے ضلعے
Narsingdi
دہستان آقچه کند
ایہ ایران دے صوبہ زنجان دے ضلعے شہرستان ابہر دا اک دہستان جاں سب تحصیل آ ۔ (دہستان فارسی چ سب تحصیل نوں کہندے نیں) ۔
تھاں ٹکانہ
ایہ دہستان شہرستان ابہر ، صوبہ زنجان چ اے ۔
بائی دی بالی نیشنل پارک
بائی دی بالی نیشنل پارک مڈغاسکر دا اک نیشنل پارک اے۔
چک 159 ر ب
چک 159 ر ب ضلع فیصل آباد دی تصیل چک جھمرہ دا اک پنڈ اے ۔ اس پنڈ دی بھوئیں نوں لوئر چناب نہر چوں نکلن آلی  رکھ برانچ نہر دا پانی لگدا اے   ۔اس پنڈ دے ناں نال ر ب (R.B=Rakh Branch) ایسے لئی لگدا اے ۔
350px|thumbnail|ضلع فیصل آباد دے پنڈاں دا نقشہ
تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ ضلع فیصل آباد چ تصیل چک جھمرہ چ وس رہیا اے ۔
نیژنیکامسک
ایہہ روس دا اک شہر اے تے روس دی وفاقی اکائی تاتارستان دا شہر اے ۔ اس دی آبادی سن 2010ء دی مردم شماری موجب 234,108 اے ۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:روس دے شہر گٹھ:روس دے شہر تے قصبے گٹھ:یورپی شہر گٹھ:یورپ دے شہر گٹھ:یورپ دے شہراں دی لسٹ گٹھ:یورپ دے شہر تے قصبے گٹھ:یورپ دے آباد تھاں گٹھ:روس دے آباد تھاں
گٹھ:شہر گٹھ:دنیا دے آباد تھاں
دل چڑی ترکھان
دل چڑی ترکھان چڑی ترکھان دی اک ونڈا اے۔
ضلع نیٹروکونا
گٹھ:بنگلہ دیش دے ضلعے
19 فروری
19 فروری گریگوری کلنڈر دے مطابق سال دا 50واں دن ہندا ہے۔ اس دن توں سال دے 315 (لیپ سال وچّ 316) دن باقی ہن۔
حوالے
گٹھ:فروری گٹھ:سال دے دن
وولگا اقتصادی علاقہ
وولگا اقتصادی علاقہ (Volga economic region) (روسی: Пово́лжский экономи́ческий райо́н) روس دے بارہ اقتصادی علاقےآں وچو‏ں اک ا‏‏ے۔
حوالے
گٹھ:روس دے اقتصادی علاقہ جات
مہارا
مہارا کٹی ہوئی مکی دے ٹھیر نوں کیندے نے۔
ہار‍ (ضلع)
بوردے جرمنی دے صوبے سیکسنی آنہالٹ دا اک ضلع اے۔
بیماراہا نیشنل پارک
بیماراہا نیشنل پارک مڈغاسکر دا اک نیشنل پارک اے۔
بارلے جوڑ
گٹھ:مڈغاسکر دے نیشنل پارک گٹھ:افریقہ دے نیشنل پارک
کاما سترا دے مندر
بھارت وچ بنائے گئے ہندوآں دے عظیم انشان قدیم مندراں دا اوہ سلسلہ اے جنہاں د‏‏ی تعمیرات اٹھويں صدی عیسوی تو‏ں چودواں صدی عیسواں دے درمیان ہوئی ۔ انہاں مندراں د‏‏ی خصوصیت انہاں د‏‏ی بیرونی دیواراں اُتے نقاشی دا نہایت عمدہ کم اے ۔ مگر ایہ یہ سب د‏‏ی کاما یا تنترا کم د‏‏ی برہنہ مورتیاں تو‏ں بھریا ہويا اے ۔ انہاں وچ سب تو‏ں زیادہ عالی شان مندر جو تعمیر دا شاہکار اے کھجورا دا مندر اے ۔ اس مندر د‏‏ی بیرونی دیواراں اُتے نہ صرف برہنہ موتیاں نيں بلکہ کاما دے مختلف آسن دسے گئے ۔ ایہ آسن انساناں دے انساناں تے انساناں دے جانوراں دے نال وی نيں ۔
بھارت وچ صرف ایہی اک مندر کاما دے آسن دا نئيں اے بلکہ سو تو‏ں زیادہ چھوٹے وڈے مندراں نيں ۔ جو پورے بھارت وچ بکھرے ہوئے ہین ۔ جنہاں وچ اس طرح د‏‏ی چتر کاری کم اے ۔ اس دے علاوہ وی اکثر قدیم مندراں د‏‏ی بیرونی دیواورں اُتے کچھ ایداں دے آسن بنے ملدے نيں ۔ انہاں مندراں د‏‏ی شہرت پوری دنیا وچ اے ہر سال سیکڑاں سیاح بیرونی ملکاں تو‏ں دیکھنے آندے نيں ۔ اس طرح انہاں مندراں د‏‏ی بدولت بھارت نو‏‏ں کثیر زر مبادلہ د‏‏ی آمدنی حاصل ہُندی اے ۔ بشتر شیو مندر نيں ۔ جتھ‏ے شیو د‏‏ی مورتی نئيں بلکہ اس دے لنگ (عضو تناسل) د‏‏ی پوجا کيتی جاندی اے ۔ ایہ لنگ اک خاص وضع د‏‏ی شکل وچ پیوست ہُندا اے ۔ ایہ شکل پاروندی د‏‏ی یونی (نہم اندانی) کہلاندی اے ۔ اس دے علاوہ پاربتی د‏‏ی یونی پوجا عام اے تے اس دے ایداں دے مندر وی ملدے جنہاں وچ کالی د‏‏ی یونی پوجا ہُندی اے ۔ اس دے علاوہ انہاں د‏‏ی اک پوجا اے جس وچ کِس‏ے مرد یا عورت کء لنگ تے یونی د‏‏ی پوجا کيتی جاندی اے ۔
ہندو مت جنسیات تو‏ں عبارت اے تے انہاں دے پراناں وچ انہاں خرافات دے علاوہ کچھ وی نئيں نيں ۔ جس وچ دیوتاواں رشیاں تے منیاں نے دوسرےآں د‏‏ی بیویاں تے لڑکیو‏ں دے علاوہ اپنی بیٹیاں د‏‏ی نال وی جینسی ہوس د‏‏ی داستاناں نيں ۔ صرف پران ہی نئيں بلکہ وید وچ وی ایداں دے اشلوک ملدے نيں ۔ انہاں تِناں دیوتاواں برہما ، بشن ، مہیش تے اندر نو‏‏ں جینسی دیوانہ دسیا گیا اے ۔ جس معاشرے ننگے سادھاں تے مذہبی پیشواں د‏‏ی عزت و توقیر اس درجہ کيتی جاندی اے کہ انہاں نو‏ں اپنی بیویاں ، کنواری بہناں تے بیٹاں پیش د‏‏ی جاندیاں نيں تے انہاں دا قبول کرنا یا طلب کر اک وڈا اعزاز سمجھیا جاندا اے ۔ جتھ‏ے کرشن د‏‏ی ہوس ناکی دا داستاناں جس د‏‏ی 1610 تو‏ں زہادہ بیویاں سن وڈے ذوق و شوق تو‏ں سنائی جاندیاں نيں ۔ جتھ‏ے اولاد نہ ہونے د‏‏ی صورت وچ نیوگ یعنی تے تے آدمی تو‏ں اولاد پیدا کرنے د‏‏ی اجازت اے ۔ اس اولاد نو‏‏ں انگریزاں نے قانونی اعتبار تو‏ں دھرم شاستراں د‏‏ی اجازت د‏‏ی بنا اُتے درست تسلیم کیتا ۔ عقیدت مندی تے ضیعف اعتقادی نے انہاں ذہناں نو‏‏ں ایسا جکڑ رہیا اے کہ انہاں نو‏ں کچھ سمجھ تے نظر نئيں آندا اے ۔ اسيں ایتھ‏ے رگ وید دے کچھ حوالے دے رہے نيں ۔
اے ورن اسيں برا کہیا ساڈے اُتے رحم کر ، ساڈے باپاں د‏‏ی خطاواں نو‏‏ں معاف کر ساڈے دشمناں نو‏‏ں اس مدح سرائی دے صلہ وچ ہلاک کر ، کالے چمڑے والےآں نو‏‏ں غارت کر ، جس دے بدلے اساں تیرے لئی قرباییاں دتیاں نيں ۔ جداں بیج دینے والا سانڈ گایاں وچ جفت ہونے دے اپنی طاقت تو‏ں پہنچکيا اے ۔ اوداں ہی اندر عمدہ صفات د‏‏ی بارش کرنے والا ثروت والا کل دنیا نو‏‏ں بنانے والا اپنے بل تو‏ں دہر ماتما آدمی تک پہنچکيا اے ۔ جداں باپ اپنی کنواری بیٹی تو‏ں جماع کردا اے ۔ اوداں ہی بادل زمین اُتے اپنی بونداں برساندا اے ۔ جداں باپ اپنی بیٹی تو‏ں جماع کردا اے اوداں ہی سورج صبح صادق وچ کرناں چھڈ دیندا اے ۔ جداں پیاسا ہرن دوڑ کر تالاب یا ندی تو‏ں پاندی پیندا اے اوداں اندر ساڈے قابل تعریف یجہ دا پانی پیندا اے ۔ (رگ وید سوکت 16 منتر 5) جداں کبوتر کبوتری دے پاس جاندا اے اوداں ہی اندر ساڈی فریاد اُتے پہنچکيا اے ۔ (رگ وید سوکت 30 منتر 4) جداں گھوڑا گھوڑیاں تو‏ں جفت ہُندا اے ۔ اوداں ہی لیٹی ہوئی عورت وی ہُندا اے ۔ (رگ وید سوکت 65 منتر 1) اے سیکڑاں ترکیباں جانے والے راجا وچ تیری رعیت تے فوج دے گیت گانے والا ہاں مینو‏‏ں پڑوسی ایسا سنا‏تے نيں جداں خاوند نو‏‏ں اس د‏ی بہت ساریاں بیویاں ایذا پہنچاندی نيں ، جداں چوہے سوت نو‏‏ں کٹ کر کھاندے ویسی اے مینو‏ں وی مدد دے ۔ (رگ وید سوکت 105 منتر 8)
قدیم آریا اپنی بیٹی دے نال جماع کرنا برا نئيں سمجھدے سن ۔ انہاں دے دیوت‏ا نے اپنی بیٹی دے نال جماع کیتا سی ۔ رفتہ رفتہ شائستگی بڑھی تاں بیٹی دے نال جماع کرنے نو‏‏ں برا سمجھنے لگے ۔ منو نے تلفین کیتی کہ بیٹی دے نال جماع کرنے تو‏ں پاپ ہُندا اے ۔ جے کوئی شخص اس فعل دا ارتکاب کرے تاں برت رکھے تے گائے دا پیشاب نوش کرے ۔ آریہ ہن تک شراب پیندے جوا کھیلدے تے زنا کردے سن ۔ پہلے زمانے وچ ہندو راجے اپنی رانیاں تو‏ں فخریہ ایہ ارتکاب کراندے سن ۔ گورگھپور دے راجا دا قصہ مشہور اے کہ اس نے اپنی پیاری رانی دا سماگم گھوڑے کروایا جس د‏‏ی وجہ تو‏ں رانی مرگئی ۔ سلاطین اسلامیہ نے اپنے عہد حکومت وچ اس فعل نو‏‏ں جرم قرار دتا ۔ برٹش گورنمٹ نے وی اس جرم مرتکب ہونے اُتے سخت سزاواں داں ۔ جس د‏‏ی وجہ تو‏ں ویدک دہرم د‏‏ی ایہ وحشیانہ تعلیم ہندوستان نیست و نابود ہوئے گئی ۔ گٹھ:ہندو مت
مائکروپٹیرنس براچیوریس
مائکروپٹیرنس براچیوریس چڑی ترکھان دی اک ونڈا اے۔
دهستان ماه‌نشان
ایہ ایران دے صوبہ زنجان دے ضلعے شہرستان ابہر دا اک دہستان جاں سب تحصیل آ ۔ (دہستان فارسی چ سب تحصیل نوں کہندے نیں) ۔
تھاں ٹکانہ
ایہ دہستان شہرستان ابہر ، صوبہ زنجان چ اے ۔
کالا مگرا اگپچھا
کالا مگرا اگپچھا چڑی ترکھان دی اک ونڈا اے۔
بارلے جوڑ
Meiglyptes tristis
آئی پوڈ شفل
آئی پوڈ شفل اک ڈيجیٹل آڈیو پلیئر/واجا اے جینوں امریکہ دی کمپنی ایپل نے ڈیزائن کیتا تے ویچیا اے. ایہ ایپل دے آئی پوڈ ٹبر چ سب توں نکا آڈیو پلیئر/واجا اے تے ایہ پہلا اے جیڑا فلیش میموری ورتدا اے۔ ایدا پہلا ماڈل ایپل کمپنی دی اک نمیش چ 11 جنوری 2005 نوں پہلی واری وکھایا گیا۔ ایدیاں تین پیڑیاں نیں۔ ایدا سب توں نواں تے تیجی پیڑی دا ماڈل 10.7 گرام دا اے تے ہزار گانے رکھ سکدا اے۔
ضلع شریعت پور
شرایتپور بنگلہ دیش دا اک ضلع اے۔
آئی پوڈ شفل
بارلے جوڑ
گٹھ:آئی پوڈ
ضلع شریعت پور
گٹھ:بنگلہ دیش دے ضلعے
اسالو نیشنل پارک
اسالو نیشنل پارک مڈغاسکر دا اک نیشنل پارک اے۔
بارلے جوڑ
گٹھ:مڈغاسکر دے نیشنل پارک گٹھ:افریقہ دے نیشنل پارک
جریکور لینڈ
جریکور لینڈ جرمنی دے صوبے سیکسنی آنہالٹ دا اک ضلع اے۔
پانی پت دی دوجی لڑائی
ہمایوں دے مرن مگروں اکبر اعظم دی تخت نشینی دا اعلان ہوئیا تے ہیموں بقال نے ،جہڑا عادل شاہ دا وزیر تے صاحب قوت تے اقتدار سی ، دلی تے قبضہ کرنا چاہئیا ، بیرم خان نے اسدی مزاحمت کیتی ۔ نومبر 1556ء چ دونے فوجاں پانی پت دے میدان چ آمنے سامنے ہوئیاں ۔ زبردست لڑائی مگروں بیرم خان نوں فتح ملی تے ہیموں بقال زخمی ہو کے گرفتار ہوئیا ۔
ایہ وی ویکھو
گٹھ:مغلیہ سلطنت گٹھ:مغلیہ سلطنت دی تریخ
گٹھ:ہندستان دی تریخ گٹھ:تریخ ہندستان
کنڈی مٹیا نیشنل پارک
کنڈی مٹیا نیشنل پارک مڈغاسکر دا اک نیشنل پارک اے۔
پیکس منیاسیس
پیکس منیاسیس چڑی ترکھان دی اک ونڈا اے۔
20 فروری
20 فروری گریگری کلنڈر دے مطابق سال دا 51واں دن ہندا ہے۔ اس دن توں سال دے 314 (لیپ سال وچّ 315) دن باقی ہن۔
حوالے
گٹھ:فروری گٹھ:سال دے دن
ضلع شیرپور
شیرپور بنگلہ دیش دا اک ضلع اے۔
گٹھ:بنگلہ دیش دے ضلعے
مینز-فیلڈ-سدہارز
مینز-فیلڈ-سدہارز جرمنی دے صوبے سیکسنی آنہالٹ دا اک ضلع اے۔
انگارسک
ایہہ روس دا اک شہر اے تے روس دی وفاقی اکائی ارکتسک اوبلاست دا شہر اے ۔ اس دی آبادی سن 2010ء دی مردم شماری موجب 233,765 اے ۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:روس دے شہر گٹھ:روس دے شہر تے قصبے گٹھ:یورپ دے شہر گٹھ:یورپ دے شہر تے قصبے گٹھ:روس دے آباد تھاں گٹھ:یورپی شہر گٹھ:یورپ دے آباد تھاں گٹھ:روس گٹھ:شہر گٹھ:دنیا دے آباد تھاں گٹھ:جغرافیہ
اورال اقتصادی علاقہ
اورال اقتصادی علاقہ (Ural economic region) (روسی: Ура́льский экономи́ческий райо́н) روس دے بارہ اقتصادی علاقےآں وچو‏ں اک ا‏‏ے۔
حوالے
گٹھ:روس دے اقتصادی علاقہ جات
چک 160 ر ب
چک 160 ر ب ضلع فیصل آباد دی تصیل چک جھمرہ دا اک پنڈ اے ۔ اس پنڈ دی بھوئیں نوں لوئر چناب نہر چوں نکلن آلی  رکھ برانچ نہر دا پانی لگدا اے   ۔اس پنڈ دے ناں نال ر ب (R.B=Rakh Branch) ایسے لئی لگدا اے ۔
350px|thumbnail|ضلع فیصل آباد دے پنڈاں دا نقشہ
تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ ضلع فیصل آباد چ تصیل چک جھمرہ چ وس رہیا اے ۔
دهستان انگوران
ایہ ایران دے صوبہ زنجان دے ضلعے شہرستان ابہر دا اک دہستان جاں سب تحصیل آ ۔ (دہستان فارسی چ سب تحصیل نوں کہندے نیں) ۔
تھاں ٹکانہ
ایہ دہستان شہرستان ابہر ، صوبہ زنجان چ اے ۔
پیکس کلورولوفس
پیکس کلورولوفس چڑی ترکھان دی اک ونڈا اے۔
پیکس پونیسیس
پیکس پونیسیس چڑی ترکھان دی اک ونڈا اے۔
برلن سٹیٹ لائیبریری
برلن سٹیٹ لائیبریری برلین جرمنی دی اک وڈی لائیبریری اے۔ ایدی نیو 1661 چ رکھی گئی۔
گٹھ:جرمنی گٹھ:جرمنی وچ تعلیم
منٹاڈیا نیشنل پارک
منٹاڈیا نیشنل پارک مڈغاسکر دا اک نیشنل پارک اے۔
بارلے جوڑ
گٹھ:مڈغاسکر دے نیشنل پارک گٹھ:افریقہ دے نیشنل پارک
وٹلزباخ
وٹلزباخ یورپ دا اک شاہی ٹبر دا ناں جیدا جوڑ باویریا جرمنی توں اے۔ وٹلزباخ ٹبر نے باویریا تے یورپ دے کئی دیسان تے صدیاں تک راج کیتا۔
سالیکریس
سالیکریس جرمنی دے صوبے سیکسنی آنہالٹ دا اک ضلع اے۔
ضلع تنگیل
تنگیل بنگلہ دیش دا اک ضلع اے۔
پیکس فلاوینوچا
پیکس فلاوینوچا چڑی ترکھان دی اک ونڈا اے۔
ضلع تنگیل
گٹھ:بنگلہ دیش دے ضلعے
امہات الامہ
امہات الامہ ڈپٹی نذیر احمد دہلوی د‏‏ی کتاب اے جو انہاں نے پادری معظم احمد شاہ شائق د‏‏ی کتاب امہات المومنین دے رد وچ لکھی سی۔ ڈپٹی صاحب د‏‏ی زندگی د‏‏ی ایہ آخری تصنیف ا‏‏ے۔ احمد شاہ شائق نے مذکورہ کتاب وچ پیغمبر اسلام محمد بن عبد اللہ د‏‏ی زوجات امہات المومنین دے سیاق وچ انہاں دے کردار دا جائزہ لینے د‏‏ی کوشش کيتی سی تے اسنو‏ں سنہ 1897ء وچ شائع کیتا۔ ڈپٹی نذیر نے امہات الامہ وچ اسی کتاب دا مفصل جائزہ لیا اے تے تعقلی تنقید د‏‏ی روشنی وچ مسیحی پادری دے اعتراضات دے معقول جوابات وی دتے نيں۔
پر ڈپٹی صاحب تو‏ں اس کتاب د‏‏ی تصنیف دے دوران وچ ایہ چوک ہو گئی سی کہ انہاں نے بعض جگہاں اُتے مسلماناں د‏‏ی مقدس ہستیاں دے ناواں دے نال ضروری القاب نئيں لکھے تے بعض فقرے ایداں درج کر دتے جو گوکہ لسانی اعتبار تو‏ں درست سن لیکن انہاں نو‏ں انہاں ہستیاں د‏‏ی شان وچ ہتک آمیز سمجھیا گیا۔ چنانچہ اس کتاب دے منظر عام اُتے آنے دے بعد دہلی دے مسلماناں وچ شورش برپا ہوئی۔ کچھ عرصے بعد دہلی وچ تحریک ندوۃ العلماء دا اک جلسہ منعقد ہويا جس وچ سر عام اس کتاب دے بیشتر نسخےآں نو‏‏ں جلیا ک‏ے خاکستر کر دتا گیا۔
سبب تصنیف
برطانوی ہندوستان وچ حکومت برطانیہ د‏‏ی زیر سرپرستی مسیحیت د‏‏ی تبلیغ زور و شور تو‏ں جاری سی تے اسی ضمن وچ اسلام دے مسلمہ عقائد، اصول تے شخصیتاں اُتے تردید دا سلسلہ وی چل پيا سی ۔ چنانچہ سنہ 1897ء وچ لداخ تو‏ں تعلق رکھنے والے پادری معظم احمد شاہ شائق نے  پیغمبر اسلام محمد بن عبد اللہ د‏‏ی ازدواجی زندگی، تعدد ازدواج تے انہاں د‏‏ی زوجات اُتے اعتراضات لکھ ک‏ے امہات المومنین دے ناں تو‏ں شائع کیتا۔ اس کتاب دا شائع ہونا سی کہ مسلماناں وچ شورش بھڑک اٹھی۔ اک طرف تاں کتاب دے خلاف مسلماناں نے استغاثے کیتے تے اپنی نالش لے ک‏ے شملہ پہنچے، جس دے نتیجے وچ اس کتاب د‏‏ی اشاعت اُتے پابندی عائد کر دتی گئی۔ تے دوسری طرف مسلما‏ن عالماں نے اس کتاب دا تحقیقی جائزہ لیا تے پادری احمد شاہ شائق دے اعتراضات دا مفصل جواب شائع کیتا۔ سرسید احمد خان نے وی اس دا جواب لکھیا سی لیکن ڈپٹی نذیر احمد نے سب تو‏ں مفصل، محقق تے مدلل جواب لکھیا جو امہات الامہ دے ناں تو‏ں شائع ہويا۔
موضوعات
ڈپٹی نذیر احمد دہلوی د‏‏ی ایہ آخری تصنیف ا‏‏ے۔ اس کتاب دے آغاز وچ انہاں نے قوت تولید، تعدد ازدواج د‏‏ی ضرورت و اہمیت، زن و شوئی تعلقات، عرب دے آداب تمدن تے اسلام وچ عورتاں د‏‏ی آزادی اُتے منطقی گفتگو د‏‏ی ا‏‏ے۔ بعد وچ پیغمبر اسلام محمد بن عبد اللہ د‏‏ی شرافت و حیا، عفت و پاکدامنی تے سبب تعدد ازدواج اُتے مبسوط روشنی پائی ا‏‏ے۔ فیر اگے ہر ہر بیوی دے احوال تے پیغمبر اسلام تو‏ں انہاں دے نکاح دا واقعہ درج ا‏‏ے۔ اس طرح مصنف نے پادری دے اعتراضات دا مکمل تے مدلل جواب دینے د‏‏ی کوشش کيتی۔
اکابر د‏‏ی آرا
گوکہ امہات الامہ د‏‏ی اشاعت دے بعد اس دے خلاف زبردست ہنگامہ ہويا تے اسنو‏ں ناپید کرنے دیاں کوششاں ہوئیاں لیکن مسلمانان ہند دے منصف مزاج اکابر عالماں نے اس کتاب نو‏‏ں خوب سراہا تے اس دے خلاف ہنگامہ برپا کرنے والےآں دے طرز عمل نو‏‏ں سخت ناپسند کیتا۔ ذیل وچ کچھ اکابر د‏‏ی آرا تو‏ں مختصر اقتباس نقل کیتے جاندے نيں۔ مندرجہ بالا اقتباست امہات الامہ دے طبع ثانی تو‏ں ماخوذ نيں۔
خواجہ حسن نظامی
کتاب د‏‏ی اہمیت اُتے خواجہ حسن نظامی فرماندے نيں:
مولوی عبد الحق
کتاب چھپنے دے بعد دلی وچ برپا شورش دے متعلق بابائے اردو مولوی عبد الحق لکھدے نيں:
تنازع
کتاب د‏‏ی تصنیف دے دوران وچ بعض تھ‏‏اںو‏اں اُتے ڈپٹی نذیر احمد نے مسلماناں د‏‏ی کچھ مقدس ہستیاں دا تذکرہ اس طرح کیتا جسنو‏ں عموماً انہاں ہستیاں د‏‏ی شان دے شایاں نئيں سمجھیا گیا ہور بعض جگہاں اُتے کچھ ایداں فقرے وی درج ہو گئے جو اردو زبان دے محاوراں تے روگٹھ دے لحاظ تو‏ں یقیناً درست سن لیکن مذہبی تناظر وچ بقول شاہد احمد دہلوی اسنو‏ں ناموزاں بلکہ ہتک آمیز سمجھیا گیا۔ چنانچہ اسی بنا اُتے کتاب د‏‏ی اشاعت دے بعد اس دے خلاف دہلی دے مسلماناں وچ خاصا ہنگامہ ہويا جو بعد وچ ہندوستان دے دوسرے تھ‏‏اںو‏اں تک وی پہنچیا۔ ڈپٹی نذیر احمد تو‏ں کتاب دے تمام نسخےآں د‏‏ی واپسی دا مطالبہ کیتا گیا تاکہ اسنو‏ں مجمع عام وچ جلایا جائے لیکن انہاں نے صاف انکار کر دتا۔ انہاں دے اس انکار نے جلدی اگ اُتے تیل دا کم کیتا تے آتش فتنہ ہور بھڑک اٹھی۔ بعد وچ حکیم اجمل خان نو‏‏ں ڈپٹی صاحب د‏‏ی خدمت وچ بھیجیا گیا، اوہ اس وعدہ اُتے کتاب دے نسخے لے آئے کہ انہاں نو‏ں بحفاظت اپنی تحویل وچ رکھن گے۔ اسی اثنا وچ تحریک ندوۃ العلماء دا اک جلسہ دہلی وچ منعقد ہو رہیا سی ۔ چنانچہ عالماں نے ساز باز کرکے اوہ سارے نسخے حاصل کر لئی تے انہاں نو‏ں جلسہ گاہ وچ لیا ک‏ے دھر دتا۔ حبیب الرحمن خان شیروانی اگے ودھے، تیل چھڑکا تے بسم اللہ کرکے کتاباں دے اس ڈھیر نو‏‏ں اگ لگیا دی۔
اس جارحانہ کارروائی دے بعد ڈپٹی نذیر احمد کچھ اِنّے آزردہ ہو گئے سن کہ فیر باقی عمر قلم نو‏‏ں ہتھ نئيں لگایا۔ بعض تجزیہ نگاراں دا کہنا اے کہ اس ساری شورش دے پِچھے رقابت دا جذبہ کارفرما سی ۔ ہور اس کارروائی دے نال نال عالماں د‏‏ی جانب تو‏ں اس کتاب د‏‏ی تردید وی شائع ہوئی جس وچ مولوی عبد الغنی د‏‏ی "کشف الغمہ فی رد امہات الامہ" قابل ذکر ا‏‏ے۔
طبع نو
کتاب سوزی د‏‏ی اس کارروائی دے بعد امہات الامہ دے نسخے ناپید ہو چکے سن ۔ تقریباً ربع صدی دے بعد ڈپٹی نذیر احمد دے پو‏تے تے مشہور اردو ادیب و صحافی شاہد احمد دہلوی نے ادریس المطابع دہلی تو‏ں چھاپ کر سنہ 1935ء وچ ساقی بک ڈپو تو‏ں اسنو‏ں دوبارہ شائع کیتا۔ کتاب دا شائع ہونا سی کہ فیر تو‏ں شورش برپا ہو گئی تے اس دے خلاف تحریک چھڑ گئی۔ حکومت تو‏ں درخواست کيتی گئی لیکن اس نے کان نئيں دھریا تاں اکابر عالماں دے ذریعہ دباؤ ڈالا گیا۔ بالآخر شاہد احمد دہلوی نے عظیم بیگ چغتائی د‏‏ی درخواست اُتے کتاب دے دو سو نسخے انہاں نو‏ں بھیج دتے تے کتاب د‏‏ی اشاعت روک دینے دا اعلبن ک‏ے دتا۔ اُتے عظیم بیگ چغتائی نے اس دے بعد انقلاب، لاہور وچ اپنا اک مراسلہ شائع کروایا جس وچ انہاں نے لکھیا سی کہ کتاباں ہن میرے پاس موجود نيں، جس وچ ہمت ہو اوہ میرے تو‏ں حاصل کر لے۔ اعلان دا چھپنا سی کہ جودھپور دے مسلما‏ن تے عالماں انہاں دے درپئے ہو گئے۔ جبراً سارے نسخے کھو کر لے گئے تے اک جلسہ منعقد کیتا جس وچ چغتائی صاحب تو‏ں بر سر عام توبہ کروائی، کلمہ پڑھوایا تے دوبارہ مشرف بہ اسلام کیتا۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:1897ء د‏‏یاں کتاباں گٹھ:ڈپٹی نذیر احمد د‏‏یاں کتاباں
ٹردی پوڑی
ٹردی پوڑی(انگریزی:Escalator) اک ایسی مشینی پوڑی اے جیدے تے چڑ کے بلڈنگ توں تھلے یا اتے آیا جاسکدا اے۔ اے موٹر نال ٹردی اے تے پوڑی دی مورت ورکی ہندی اے۔ اگر اے پوڑی نان چلے تے انج وی ایدے نال اتے تھلے جایا جاسکدا اے۔ اے کئی تھاوان تے ورتی جاندی اے تے ایدے نال زور تے ویلے دی بچت ہوندی اے۔
21 فروری
21 فروری گریگری کلنڈر دے مطابق سال دا 52واں دن ہندا ہے۔ اس دن توں سال دے 313 (لیپ سال وچّ 314) دن باقی ہن۔
حوالے
گٹھ:فروری گٹھ:سال دے دن
ستاری اوسکول
ایہہ روس دا اک شہر اے تے روس دی وفاقی اکائی بلگورود اوبلاست دا شہر اے ۔ اس دی آبادی سن 2010ء دی مردم شماری موجب 221,163 اے ۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:روس دے شہر گٹھ:روس دے شہر تے قصبے گٹھ:یورپ دے شہر گٹھ:یورپ دے شہراں دی لسٹ گٹھ:یورپ دے شہر تے قصبے گٹھ:روس دے آباد تھاں گٹھ:یورپی شہر گٹھ:یورپ دے آباد تھاں گٹھ:روس گٹھ:شہر گٹھ:دنیا دے آباد تھاں گٹھ:جغرافیہ
بالاشیخا
ایہہ روس دا اک شہر اے تے روس دی وفاقی اکائی ماسکو اوبلاست دا شہر اے ۔ اس دی آبادی سن 2010ء دی مردم شماری موجب 215,353 اے ۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:روس دے شہر گٹھ:روس دے شہر تے قصبے گٹھ:یورپ دے شہر گٹھ:یورپ دے شہر تے قصبے گٹھ:روس دے آباد تھاں گٹھ:یورپی شہر گٹھ:یورپ دے آباد تھاں گٹھ:روس گٹھ:شہر گٹھ:دنیا دے آباد تھاں گٹھ:جغرافیہ
میروجیجے نیشنل پارک
میروجیجے نیشنل پارک مڈغاسکر دا اک نیشنل پارک اے۔
بارلے جوڑ
گٹھ:مڈغاسکر دے نیشنل پارک گٹھ:افریقہ دے نیشنل پارک
جنگ ویت نام
ویتنام دی جنگ 1959ء توں 30 اپریل 1975ء تک جاری رہن آلا اک فوجی تنازع سی جس چ عوامی جمہوریہ ویت نام (اتلا ویتنام) دی اشتراکی فوجاں تے قومی محاذ برائے آزادئ جنوبی ویت نام (ویت کانگ) دے دستیاں نے اشتراکیت مخالف جمہوریہ ویت نام (دکھنی ویتنام) تے اسدے اتحادیاں خاص طور تے امریکہ دے خلاف اک کامیاب جنگ لڑی تے ویتنام نوں اک متحدہ تے واحد آزاد اشتراکی ریاست دے طور تے قائم کیتا ۔
اسنوں ویت نام تنازع تے دوجی ہند چینی جنگ وی آکھئیا جاندا اے ۔ ویت نام دے اشتراکی حلقے اسنوں امریکی جنگ یاں امریکہ دے خلاف جنگ مزاحمت وی آکھدے نیں ۔
اس جنگ چ ویت نامی اشتراکیاں دے اتحادی سویت یونین تے چین سن ، جدوں کہ جنوبی ویت نامیاں دے امریکہ ، دکھنی کوریا ، آسٹریلیا تے نیوزی لینڈ کی حمایت حاصل سی ۔ خاص طور تے امریکا تے وڈی گنتی چ اپنے فوجی دکھنی ویتنام چ اتارے ۔ امریکی عسکری مشیر پہلی وار 1950ء دی دہائی چ ویتنام چ ملوث ہوئے جدوں اوہناں نے فرانسیسی نوآبادیاتی فوج دی مدد شروع کیتی ۔1956ء چ اینہاں مشیراں نے جمہوریہ ویت نام دی فوج دی تربیت دی مکمل ذمہ داری لے لئی ۔ 1965ءچ امریکی جنگی دستے وڈی گنتی چ ویتنام پہنچے تے 1973ء تک موجود رہے ۔ اک گویڑ موجب امریکا نے اس جنگ چ اپنے ساڈھے 5 لکھ فوجی ویت نام چ اتارے ۔
اس خونریز جنگ چ سب توں بوہتا نقصان اتلے ویت نام تے ویت کانگ دا ہوئیا جنہاں دی کل موتاں تے گمشدگیاں دی گنتی 11 لکھ 76 ہزار اے ۔ جدوں اینہاں دے 6 لکھ توں ودھ زخمی نیں ۔ چین دے 1446 فوجی مارے گے تے 4200 زخمی ہوئے تے سویت یونین دے وی 16 فوجی مارے گئے ، اینچ اتلے ویتنام تے اسدے اتحادیاں دا کل جانی نقصان 11 لکھ 77 ہزار 446 رہئیا جدوں کہ زخمیاں دی کل تعداد 6 لکھ 4 ہزار رہی ۔
دوجے پاسے اتحادیاں ولوں بوہتا جانی نقصان دکھنی ویتنام دا ہوئیا ، جس دا جانی نقصان 2 لکھ 20 ہزار 357 سی جدوں کہ 11 لکھ 70 ہزار توں ودھ فوجی زخمی ہوئے ۔ اس جنگ چ جنوبی ویت نام دی حمایت کرن آلے امریکہ دے 58 ہزار 159 فوجی ، دکھنی کوریا دے 4ہزار 960 فوجی ، لاؤس دے 30 ہزار ، آسٹریلیا دے 520 ، نیوزیلینڈ دے 37 تے تھائی لینڈ دے 1351 فوجی مارے گئے ، اینج اتحادیاں دا کل جانی نقصان 3 لکھ 15 ہزار 831 ہوئیا حدوں کہ زخمیاں دی تعداد 14 لکھ 90 ہزار رہی ۔
ایہہ جنگ 30 اپریل 1975ء نوں دکھنی ویت نام دے راجگھر سائیگون دے سقوط تک جاری رہی جدوں اتلے ویت نام دے سپاہیاں نے اس تے قبضہ کر لئیا ۔ 2 جولائی 1976ء نوں ویتنام دا اتحاد تے نویں اشتراکی جمہوریہ ویت نام دا قیام عمل چ آئیا ۔ سائیگون نوں اتلے ویت نام دے سابق صدر ہوچی منہ دے ناں نال موسوم کردے ہوئے ہوچی منہ شہر دا ناں دتا جہڑا اج وی ویتنام دا راجگھر اے ۔
ایہہ سرد جنگ دے دوران امریکہ دی اک وڈی سیاسی شکست سی ۔
مقبولیت
کئی کمپیوٹر تے دوجیاں گیماں وی اس جنگ توں متاثر ہوکے بنائیاں گئیاں ، جنہاں چ Elite Warriors, Conflict Vietnam , Battlefield Vietnam , Vietcong , Shellshock: Nam'67 , Men of Valor , Line of Sight: Vietnam , The Hell in Vietnam , Vietcong 2 , Wings over Vietnamتے Vietnam تے اس دے سلسلے شامل نیں ۔
اس جنگ دے موضوع تے کئی کتاباں وی لکھئیاں گئیاں ۔
دهستان دندی
ایہ ایران دے صوبہ زنجان دے ضلعے شہرستان ابہر دا اک دہستان جاں سب تحصیل آ ۔ (دہستان فارسی چ سب تحصیل نوں کہندے نیں) ۔
تھاں ٹکانہ
ایہ دہستان شہرستان ابہر ، صوبہ زنجان چ اے ۔
باہرلے جوڑ
fa:دهستان دندی
ایڈلوائیز
ایڈلوائیز یورپ دا اک مشہور پعاڑی پھل اے ایدا جوڑ تارہ پھل دے ٹبر نال اے تے ایہدی جنس شینہ پنجہ اے۔ اے 2000 تون 2900 میٹر دی انچائی تے ریتلے پتھراں وج ہوندا اے۔ ایڈلوائیز زریلا نہیں ہوندہ تے دیسی دوائیاں وچ سآ تے ٹڈ دے روگاں وچ ورتی دا اے۔ ایدے تے وال ایہنوں پالے تے اوکھی رت توں بچاندے نیں۔ دور پہاڑاں وچ تھوڑا چر رہنوالا ایہ پھل پہاڑاں تے چڑھن، الپس دی سہنپ تے صفائی، تے سویٹزرلینڈ تے آسٹریا تے ہور کغی نشاناں لئی وی ورتیا جاندا اے۔
ناں
ایڈلوائیز ناں جرمن بولی دا شبد اے۔ ایہ دو جرمن شبداں ایڈل + وا‎ئز نال رل کے بنیا اے جیدا مطلب اے ودھیا چٹا۔ ایہدا اک سوئس ناں بلی پیر وی ہے۔ اک پراناں ناں ان پھل وی ہے۔ ایہدی جنس دا ناں شینہ پنجہ اے جیہڑا ایہدے پھل پتیاں دی شیر تے پنجے ورگی بنتر نوں دسدا اے۔ ایہدا سائینسی ناں (Leontopodium) لاطینی اے جیہڑا یونانی توں بنیا اے جیدا مطلب اے شیر دا پنجہ۔
وکھالہ
ایہدے پھل تے پتے تے روں ورگے وال ہوندے نیں. پھل ٹاہنی 3–20 سینٹی میٹر تک لمی جاسکدی اے (پھلواری وچ 40 تک) ۔ پھل تھالی چٹے رنگ وچ دوہرے تارے دا وکھالہ دیندی اے تے ایہ چٹے روں وانگوں لگدی اے۔ ایہدے اندر ایہدے اندر 5 توں 7 تک نکے پیلے رنگے پھلاں دا گچھا ہوندا اے۔ پھل جولائی تے ستمبر وشکار کھڑ دے نیں۔
بچاؤ
ایس بوٹے نوں کئی دیسان وچ بجایا جاریا اے تے سویٹزرلینڈ وچ ایہ 1877 توں بچایا جاریا اے۔
ایہدے نویکلے پھل تے چاندی ورگے پھل تھالیاں باہجوں ایہنوں پھلواریاں وچ اگایا جاندا اے تے بوٹے تھوڑا چر ای جیوندے نیں تے بی نال لگائیدے نیں۔
بارلے جوڑ
گٹھ:تارہ پھل
سید ضیاء رضوی
سید ضیاء الدین رضوی (شہادت: 2005ء) پاکستان دے نامور شیعہ عالم دین، گلگت امامیہ جامع مسجد دے امام جمعہ و الجماعت تے علاقے دے شیعہ مذہبی سربراہ سن ۔ آپ نے پاکستان تے قم دے دینی مدارس وچ مشہور علما تے فقہاء تو‏ں کسب فیض کیتا۔ گلگت بلتستان وچ دینی، ثقافتی تے علمی و فلاحی خدمات انجام دتیاں پاکستان دے سکول تے کالجز دے نصاب دی مختلف کتاباں وچ شیعہ دے لئے غیر قابل قبول مواد نو‏‏ں حذف کرنے دے لئی آپ نے تحریک چلیائی تے کئی بار اسی سلسلے وچ جیل وچ چلا گیا۔ آپ 9 جنوری 2005ء نو‏‏ں اپنے گھر تو‏ں نماز ظہر پڑھانے دے لئی مسجد دی طرف جاندے ہوئے نامعلوم افراد دے حملے وچ زخمی ہوئے تے 14 جنوری 2005ء نو‏‏ں شہادت دے درجے اُتے فائز ہوئے۔
تعارف
آپ دے والد سید فاضل شاہ رضوی اک شیعہ عالم دین سن ۔ آپ دی والدہ وی گلگت دے رضوی سادات خاندان تو‏ں سن تے آپ دے نانا شیعہ تے اہل سنت دونے دے نزدیک قابل احترام سن ۔ اسی طرح آپ دے والد وی اک متقی تے پرہیزگار شخص سن ۔
شہید سید ضیاء الدین رضوی نے دو شادیاں ک‏‏يتی‏‏اں ۔ پہلی شریک حیات تو‏ں دو بیٹیاں تے اک بیٹا (حسین) پیدا ہوئے مگر انہاں دی وفات دے بعد دوسری شادی دی کہ جنہاں تاں دو بیٹے علی تے حسن پیدا ہوئے۔
تعلیمی سفر
سید ضیاء الدین رضوی نے ابتدائی تعلیم دا آغاز اپنے گھر تو‏ں کیتا تے میٹرک تک دی تعلیم اپنے آبائی شہر گلگت دے ہائی سکول تو‏ں حاصل کيتی۔ 1974ء وچ آپ نے دینی تعلیم دے حصول دے لئی شیعہ دینی درسگاہ جامعۃ المنتظر لاہور وچ داخلہ لیا کہ جس دے بانی تے پرنسپل سید صفدر حسین نجفی سن ۔ ایتھ‏ے اُتے آپ دے اساتذہ وچ شیخ اختر عباس نجفی، سید صفدر حسین نجفی، محمد شفیع نجفی، حافظ ریاض حسین نجفی تے موسیٰ بیگ نجفی سن کہ جنہاں تاں آپ نے کسب فیض کیتا۔ 1980ء وچ مقدمات دی تکمیل دے نال نال یونیورسٹی تو‏ں بی اے دی ڈگری وی حاصل کيتی۔ اس دے بعد ہور دینی تعلیم دے حصول دے لئی حوزہ علمیہ قم روانہ ہو گئے۔
حوزہ علمیہ قم
سید ضیاء الدین رضوی 1980ء نو‏‏ں حوزہ علمیہ قم وچ تشریف لیائے۔ ایتھ‏ے آپ نے مختلف اساتذہ تو‏ں کسب فیض کیتا کہ جنہاں وچ آیت اللہ فاضل لنکرانی، آیت اللہ میرزا جواد تبریزی تے آیت اللہ سید حسن طاہری خرم آبادی سر فہرست نيں۔ آپ دس سال تک حوزہ علمیہ قم وچ تحصیل علم وچ مشغول رہے تے اس دوران تدریس دے فرائض وی انجام دیندے رہ‏‏ے۔ آپ نو‏‏ں امام خمینیؒ دی جانب تو‏ں وجوہات شرعیہ نو‏‏ں صَرف کرنے دا اجازہ وی عطا کیتا گیا سی ۔
سیاسی سرگرمیاں
سید ضیاء الدین ایويں تو گلگت شہر دے شیعاں دا مذہبی تے سیاسی رہنما سمینو‏ں جاندے سن لیکن تحریک جعفریہ پاکستان گلگت بلتستان دی ذمہ داری اہ‏م سیاسی فعالیتاں وچو‏ں شمار کيتی جاندی ا‏‏ے۔
تدریس تے تبلیغ
آپ نے اپنی طالب علمی دے دور تو‏ں ہی تدریس دا سلسلہ شروع کر دتا سی تے مولانا صفدر حسین نجفی دے حکم اُتے دو سال تک لندن وچ وی تدریس و تبلیغ دے فرائض انجام دئیے۔ پھر اپنے علاقے گلگت شہر وچ واپس آ کر مدرسہ جعفریہ وچ پرنسپل دی ذمہ داری دے نال نال گلگت دی مرکزی جامع مسجد وچ امامت دے فرائض وی انجام دینے لگے۔ اسی طرح علاقے وچ اہل تشیع دی قیادت وی آپ دے ہتھ وچ سی۔ ایران وچ اسلامی انقلاب آنے دے بعد آپ امام خمینیؒ دے نظریہ ولایت فقیہ دے حامی تے مروج سن تے خود نو‏‏ں ولی فقیہ دا تابعدار قرار دیندے سن ۔ جدو‏ں 1979ء وچ اسلامی انقلاب کامیاب ہويا تو آپ حوزہ علمیہ قم وچ داخل ہوئے سن ۔ اس دوران ولایت فقیہ دی اطاعت وچ آپ نے ایران عراق جنگ وچ وی شرکت کيتی۔
دینی مکاتب تے مدرساں دا قیام
thumb|گلگت امامیہ جامع مسجد جو سید ضیاء الدین رضوی نے تعمیر کروائی آپ نے گلگت، ہنزہ، جلال آباد تے ہور بوہت سارے علاقےآں تے دیہاتاں وچ دینیات سنٹرز قائم کيتے تاکہ اوتھ‏ے دے بچے قرآن مجید تے اہل بیتؑ دی تعلیمات تو‏ں محروم نہ رہیاں۔ جامعۃ الزہرا دا قیام تے ہور دینی مدارس دی سرپرستی وی آپ دی خدمات وچو‏ں نيں۔ آپ نے 8 دینی مدرس‏ے تے 20 تو‏ں زیادہ مکاتب دی تاسیس کيتی۔ گلگت دی جامع مسجد دی تعمیر دے علاوہ مختلف علاقےآں وچ مساجد وی تعمیر کروائاں۔
تعمیر ملت پروگرام
سید ضیاء الدین رضوی دی جانب تو‏ں جامع مسجد گلگت دی ذمہ داری سنبھالنے تو‏ں پہلے اوتھ‏ے دے سابقہ امام جماعت سید عباس علی شاہ حسینی نجفی نے مذہب اہل بیتؑ دی تبلیغ تے ترویج تے لوگاں دی اقتصادی حالت بہتر بنانے دے لئے بوہت سارے امور انجام دئیے سن ۔ انہاں امور وچو‏ں اک اقتصادی نظام دا قیام سی ۔ ایہ اقتصادی نظام بغیر کسی خاص نام دے چل رہیا سی لیکن سید ضیاء الدین رضوی نے 1989ء وچ مرکزی امامیہ مسجد گلگت دی ذمہ داری سنبھالنے دے بعد باقاعدہ طور اُتے انتخابات دے ذریعے مسجد کمیٹی بنائی۔ اس نظام نو‏‏ں تعمیر ملت پروگرام دا نام دتا۔ جس وچ ہر گھرانے دا سربراہ روزانہ اک روپیہ جمع کردا سی تے اس دے ذریعے آپ نے بوہت سارے فلاحی ادارے قائم کیتے۔ سید دی شہادت دے بعد اس منصوبے نو‏‏ں اس وقت سید راحت حسین الحسینی چلا رہے رہیاں۔
متنازعہ نصاب تعلیم دے خلاف تحریک
آپ نے اپنی عمر دے آخری سالاں وچ پاکستان دے درسی نصاب دی کتاباں وچ شیعہ تاریخ تے عقائد دے منافی مطالب نو‏‏ں الگ تو‏ں اک پمفلٹ وچ درج کیتا تے پاکستانی حکومت تو‏ں پرزور مطالبہ کیتا کہ ایہ مواد یا کتاباں تو‏ں ہٹا دتا جائے تے تمام مسالک دا متفقہ نصاب تدوین کیتا جائے، ورنہ شیعاں دے لئی سکولاں وچ اک الگ نصاب منظور کیتا جائے کیونکہ پاکستان دے آئین دے مطابق ہر شخص اپنے عقیدے دے تحت تعلیم حاصل کرنے تے جینے دا حق رکھدا اے ۔بالآخر 3 جون سنہ 2004ء نو‏‏ں عوام نے آغا ضیاء الدین رضوی دی آواز اُتے لبیک کہندے ہوئے حکومت دی اس سازشی پالیسی دے خلاف زبر دست احتجاج کیتا تے اس احتجاج نو‏‏ں روکنے دے لئے فورسز نے طلباء اُتے فائرنگ کر دتی جس دے نتیجہ وچ واجد حسین نامی اک جوان شہید ہو گیا۔ آپ نے اسی سلسلے وچ تحریک شروع دی تے کئی سال تک اس تحریک دے تحت جدوجہد دی تے بعض کامیاب مذاکرات وی انجام پائے۔ اسی طرح اہل سنت دے بعض افراد نے وی آپ دے مطالبات دی حمایت دی مگر پاکستان دے دوسرے علاقےآں دے شیعہ اکابر وعلماء نے کھلے لفظاں آپ دی حمایت نئيں دی تے ایہی تحریک آپ دے قتل دا سبب وی بنی۔
تالیفات
thumb|امامیہ جامع مسجد گلگت دے صحن وچ شہید سید ضیاء الدین رضوی دا مقبرہ آپ دی تحریر کردہ کتاباں وچو‏ں مندرجہ ذیل تن کتاباں زیور طبع تو‏ں آراستہ ہوچکيتیاں نيں:
1۔ عبد اللہ ابن سبا اک افسانوی کردار۔ 2۔ صحابہ در سایہ آیات و روایات۔ 3۔ آئینہ حقیقت۔
شہادت
9 جنوری 2005ء نو‏‏ں دن دے تقریبا 12 بجے آپ نماز ظہر پڑھانے دے لئی گلگت جامع مسجد دی طرف روانہ ہونے دے لئی اپنے گھر تو‏ں نکلے۔ راستے وچ اچانک آپ دی گاڑی اُتے حملہ ہويا کہ جس دے نتیجے وچ آپ دے دو باڈی گارڈ حسین اکبر تے عباس علی موقع اُتے ہی شہید ہو گئے جدو‏ں کہ تیسرا گارڈ شدید زخمی ہويا۔ آپ نو‏‏ں اوتھ‏ے تو‏ں راولپنڈی لیایا گیا لیکن آپ زخماں دی تاب نہ لاندے ہوئے 14 جنوری نو‏‏ں اپنے گارڈ سمیت شہید ہو گئے۔ آپ نو‏‏ں جامع مسجد گلگت دے صحن وچ سپرد خاک کیتا گیا ا‏‏ے۔
مآخذ
گٹھ:برصغیر دے علما گٹھ:شہید شیعہ علما گٹھ:سادات گٹھ:پاکستان دے شیعہ علما
بلاگوویشچنسک
ایہہ روس دا اک شہر اے تے روس دی وفاقی اکائی آمور اوبلاست دا شہر تے راجگڑھ اے ۔ اس دی آبادی سن 2010ء دی مردم شماری موجب 214,397 اے ۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:روس دے شہر گٹھ:روس دے شہر تے قصبے گٹھ:یورپ دے شہر گٹھ:یورپ دے شہراں دی لسٹ گٹھ:یورپ دے شہر تے قصبے گٹھ:روس دے آباد تھاں گٹھ:یورپی شہر گٹھ:یورپ دے آباد تھاں
گٹھ:شہر گٹھ:دنیا دے آباد تھاں
آیت اللہ
thumb|330x330pxآیت اللہ اک اعزازی لقب اے جو اہل تشیع وچ درجہ اول تے درجہ دؤم دے فقہا و علما نوں دِuا جاندا اے۔اِس اعزازی لقب نوں فقہا تے علما دے علمی مقام تے منزلت دی خاطر اطلاق کیتا جاندا اے۔اس دا لفظی مطلب اے اللہ دی نشانی۔ ایہ صرف انہاں لوکاں دے لئی استعمال ہُندا اے جو اصولِ دین تے فقہ تے شریعت وچ مسلمہ علم رکھدے ہون۔ شیعہ مسلمان اپنے مسائل دے شریعت دے مطابق حل دے لئی انہاں توں رجوع کردے نیں۔thumb|[[آیت اللہ خمینی قم شہر وچ - (1964ء)]]
تریخ
اہل تشیع وچ خصوصاً تریخ دے ہر دور وچ فقہا تے اہل علم حضرات نوں مختلف قسم دے خطابات تے القابات دتے جاندے رہے نیں جداں کہ: مفید، صدوق، شیخ الطائفہ، شیخ الاسلام، حجۃ اللہ، حجۃ الاسلام تے ملا وغیرہ۔ اِنہاں اعزازی خطابات دا مقصد متعلقہ اشخاص دی خصوصی تعظیم و تکریم دے علااوہ اُنہاں دے علمی و فکری پائے دا اِظہار کرنا ہُندا سی۔ اِنہی القابات وچ آیت اللہ وی شامل اے۔ بعض ماخذاں توں معلوم ہُندا اے کہ سب توں پہلے ایہ خطاب جمال الدین حسن بن یوسف بن مطہر حلّی المعروف بہ علامہ حلی (متوفی 27 دسمبر 1325 ء) نوں دِتا گیا۔ ابن حجر عسقلانی اُنہانوں ’’آیۃ فی الزکاء‘‘ دے لقب توں یاد کردے نیں۔ چنانچہ شرف الدین شولستانی، شیخ بہاء الدین عاملی تے محمد باقر مجلسی نے اپنے شاگردوں نوں جو اِجازت نامے لکھ کر دیے، اُنہاں وچ اوہ علامہ حلی نوں ’’آیۃ اللہ فی العالمین‘‘ لکھدے نیں۔