cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
خلائی ملبہ
خلائی ملبہ دی تاریخ
خلائی ملبے وچ اضافہ خلائی جہازاں دے لئی خطرناک ثابت ہو سکدا اے خاص طور تو‏ں بین الاقوامی خلائی اڈا، 12 مارچ 2009ء نو‏‏ں بین الاقوامی خلائی اڈا ISS International Space Station اک خلائی جسم دے خطرناک حد تک اس دے قریب آنے اُتے خالی کرا لیا گیا، اگرچہ اس خلائی جسم دا حجم اک انچ دے تیسرے حصے تو‏ں زیادہ نئيں سی اُتے جداں کہ دسیا گیا اے اِنّا چھوٹا جسم وی اک وڈی تباہی دا باعث بن سکدا اے تے بین الاقوامی خلائی اڈے دا مستقبل خطرے وچ ڈال سکدا اے جس دی قیمت 100 بلین ڈالر تو‏ں وی زیادہ اے، چونکہ بین الاقوامی خلائی اڈے دے خلاء نورداں نو‏‏ں اس جسم دی بابت تاخیر تو‏ں مطلع کیتا گیا اس لئی اوہ اس تو‏ں بچنے دی کوئی کوشش نئيں کر سکدے سن چنانچہ انہاں نے خلائی اڈے نو‏‏ں خالی کردے ہوئے بچاؤ دے کیپسول سویوز Soyuz escape ship وچ جا پناہ لی تاکہ ٹکراؤ دی صورت وچ دباؤ وچ شدید کمی تو‏ں بچا جاسدے۔
خلائی ملبے دا پتہ لگانا
thumb|بائاں|250px|'Long duration exposed facility خلائی ملبہ دا پتہ لگانے دا اک اہ‏م ذریعہ
اقوامِ متحدہ دی کمیٹی کوپس (United Nations Committee on the Peaceful Uses of Outer Space (COPUOS) دی 1999ء وچ جاری کردہ اک رپورٹ وچ خلائی ملبہ دا پتہ لگانے دے کچھ طریقے تجویز کیتے گئے نيں:
زمینی آلات تو‏ں پتہ لگانا:
- بذریعہ ریڈار: کچھ ملکاں دے پاس ایسے ریڈار نيں جنہاں دے ذریعہ خلائی اجسام دا پتہ لگایا جاسکدا اے جنہاں وچ جرمنی دے پاس دو، جاپان دے پاس تین، روس تے اوکرینیا دے پاس اک، جدو‏ں کہ امریکا دے پاس ایسے پنج ریڈار موجود نيں، انہاں وچو‏ں سب تو‏ں دقیق ریڈار ناسا دا گولڈ سٹون Goldstone اے جو 500 کلو میٹر دی اونچائی اُتے موجود 2 ملی میٹر قطر دے جسم دا آسانی تو‏ں پتہ چلا سکدا ا‏‏ے۔
- بذریعہ ٹیلی سکوپ: رات دے وقت سورج دی روشنی منعکس کرنے اُتے خلائی اجسام نو‏‏ں بذریعہ ٹیلی سکوپ دیکھیا جاسکدا ا‏‏ے۔
سیارچاں تو‏ں پتہ لگانا:
- خلائی تجربا‏تی ریک rack دے ذریعہ جو خلاء وچ خلائی اجسام دا پتہ لگانے تے انہاں دے سیمپل حاصل کرنے دے لئی چھڈے جاندے نيں جنہاں وچ اک LDEF سی یعنی Long Duration Exposure Facility اسنو‏ں خلائی شٹل چیلنجر دے ذریعہ اپریل 1986ء وچ چھڈیا گیا سی، 5 سال تے 7 مہینےآں وچ یعنی جنوری 1990ء تک اس نے زمین دے گرد 32422 چکر لگائے اوہدی جگہ 1992ء تو‏ں Space shuttle orbiter نے لے لی اے، اوہدی سطح دا رقبہ کوئی 100 مربع میٹر ا‏‏ے۔.
مشہور خلائی ملبہ
- 18 نومبر 2008ء نو‏‏ں خلاء نورد Heidemarie Stefanyshyn-Piper دے ہتھ تو‏ں بین الاقوامی خلائی اڈے دے اک روبوٹک بازو دی مرمت دے دوران اوزاراں دا اک ڈبہ چھوٹ گیا، اوزاراں دے اس ڈبہ دی قیمت 100000£ سی جدو‏ں کہ 10000£ فی کلو گرام بین الاقوامی خلائی اڈے اُتے انہاں اوزاراں نو‏‏ں منتقل کرنے دا خرچہ الگ اے اُتے اوزاراں دا وزن اک کلو گرام تو‏ں کم سی ۔
- 1966ء وچ خلاء نورد میجر مائکل کولنز Michael Collins دے ہتھ تو‏ں اک قیمتی کیمرا چھوٹ گیا جسنو‏ں اوہ خلاء تو‏ں زمین دی تصویراں اتارنے دے لئی استعمال کردا سی تے چونکہ کیمرا سویڈن دا بنا ہويا سی چنانچہ اس وقت سویڈش عوام بہت خوش ہوئے تے کیمرے نو‏‏ں پہلا سویڈش مصنوعی سیارہ قرار دتا، خیال کیتا جاندا اے کہ ایہ کیمرا ہن وی زمین دے گرد اپنے مدار وچ گردش کر رہیا ا‏‏ے۔
- فروری 2006ء وچ ریڈیو دی فریکوینسی اُتے سگنل بھیجنے دی صلاحیت دا حامل اک خلائی سوٹ پھینکا گیا تاکہ خلائی سوٹ دی صلاحیت دا جائزہ لیا جاسدے تے مستقبل وچ انہاں نو‏ں خلائی سیارچاں دی جگہ استعمال کیتا جاسدے، اس سوٹ نو‏‏ں SuitSat-1 دا نام دتا گیا، ایہ سوٹ ستمبر 2006ء نو‏‏ں زمین دے کرہ ہوائی تو‏ں ٹکرا کر جل گیا، ہن اس نوعیت دے سوٹ دا اک بہتر نسخہ تیار کیتا جا رہیا اے جس دا نام SuitSat-2 ا‏‏ے۔
- انسانی اختراع دا سب تو‏ں عجیب جسم اوہ اے جو 1957ء وچ لوس الاموس Los Alamos نیو میکسیکو دے ایٹمی تجربہ تو‏ں پیدا ہويا، دھماکا دی وجہ تو‏ں دھمادے دے چینل دا ڈھکن اس تیزی تو‏ں اڑا کہ کرہ ہوائی تو‏ں باہر نکل گیا، ایہ ڈھکن انسان دا بنایا ہويا پہلا خلائی جسم سی کیونکہ ایہ تجربہ سوویندی سپوٹنک-1 دے چھڈے جانے تو‏ں پہلے کیتا گیا سی جو انسان دی طرف تو‏ں چھڈیا گیا پہلا مصنوعی سیارچہ سی ۔
حادثات
thumb|بائاں|250px|سعودی حکم 21 جنوی 2001ء نو‏‏ں سعوی عرب وچ گرنے والے اک خلائی ملبہ دا جائزہ لے رہے نيں گزشتہ چالیس سالاں تو‏ں خلائی ملبہ دا کم تو‏ں کم اک جسم روزانہ زمین دے کرہ ہوائی وچ داخل ہُندا ا‏‏ے۔ اُتے انہاں دی اکثریت بہت چھوٹی ہُندی اے تے کوئی نقصان نئيں پہنچاندی، لیکن بعض اجسام کرہ ہوئی تو‏ں رگڑ کھانے دے با وجود زمین دی سطح تک پہنچ سکدے نيں، ذیل وچ ایسے ہی کچھ مشہور واقعات درج کیتے جا رہے نيں: - خلائی ملبہ وچو‏ں کسی جسم دا زمین تک پہنچنے دا سب تو‏ں وڈا حادثہ جولائ‏ی 1979ء نو‏‏ں پیش آیا جدو‏ں امریکی خلائی اڈا سکائی لیب Skylab اپنے مقررہ وقت تو‏ں پہلے زمین دے کرہ ہوائی وچ داخل ہو گیا، 78 ٹن وزنی اس خلائی اڈے دے ٹکڑے اسٹریلیا دے مختلف علاقےآں وچ گرے۔ - 22 مارچ 2007ء وچ لین ائیر لائینز LAN Airlines دا اک مسافر بردار جہاز جس وچ 270 مسافر سوار سن تے جو سینٹیاگو چیلی Santiago Chile تو‏ں آکلینڈ Auckland نیوزیلینڈ جا رہیا سی تے بحر الکاہل اُتے اڑان بھر رہیا سی، دے قریب تو‏ں جاسوسی دی غرض تو‏ں چھڈے گئے اک روسی سیارچے دا ملبہ گزریا۔ - خلائی ملبہ دی وجہ تو‏ں ہن تک صرف اک شخص دا زخمی ہونا ریکارڈ اُتے اے، 1997ء وچ اوکلاہوما Oklahoma دی لوٹی ولیمز Lottie Williams دے کندھے تو‏ں 10 x 13 سینٹی میٹر دا اک خلائی جسم ٹکرایا جس تو‏ں اوہ زخمی ہوگئياں، تحقیق کرنے اُتے پتہ چلا کہ اوہ ٹکڑا دراصل ڈیلٹا دوم Delta II دے ایندھن دے ٹینک دا اک حصہ سی جسنو‏ں امریکی فضائیہ نے 1996ء وچ چھڈیا سی ۔
خلائی ملبہ وچ کمی دیاں کوششاں
اس سلسلہ وچ کئی تجاویز زیر غور نيں، اک تجویز دے مطابق اک ایسا مصنوعی سیارچہ چھڈیا جائے جو خلائی اجسام دا راستہ بدل کر انہاں نو‏ں زمین دے کرہ ہوائی دی طرف موڑ دے اس طرح انہاں نو‏ں جلا کر ہمیشہ دے لئی ختم کر دتا جائے، جدو‏ں کہ خلائی جسم دی رفتار کم کرنے دے لئی electrodynamic tether دا طریقہ استعمال کرنے دی تجویز دتی گئی ا‏‏ے۔ اس دے علاوہ وی کئی ہور طریقاں اُتے غور کیتا جا رہیا اے جنہاں وچ لیزر دا استعمال وی شامل ا‏‏ے۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:خلاء گٹھ:خلائی پرواز
ضلع اتلا
اتلا نیوزی لینڈ دا اک ضلع اے۔
گٹھ:نیوزی لینڈ دے ضلعے
ضلع دوگانشار
ضلع دوگانشار ترکی دے صوبہ سیواس دا اک ضلع اے۔
ہور پڑھو
٭ ترکی دے ضلعے
گٹھ:ترکی دے ضلعے گٹھ:ترکی دی انتظامی ونڈ
شوال
شوال، اسلامی کیلنڈر دا دسواں مہینا اے ۔ ایس مہینے دی پہلی تریخ نوں مسلمان عید الفطر مناوندے نیں ۔
گٹھ:اسلامی کیلنڈر گٹھ:اسلامی تقویم گٹھ:کیلنڈر گٹھ:اسلامی مہینے
ایوانووا
ایوانووا روس دا اک شہر اے ۔
Ivanovo
شعبان
شعبان اسلامی کیلنڈر دا اٹھواں مہینا اے ۔ایہنوں شعبان المعظم وی کہیا جاندا اے ۔ ایس مہینے نوں حضرت محمد نال منسوب کیتا جاندا اے ۔ ایہا اک مبارک مہینا اے ۔ ایس مہینے وچ مسلمان نفلی روزے رکھدے نیں ۔ شعبان دے مہینے وچ زیادہ توں زيادہ روزے رکھنا ثواب اے ۔ حدیث وچ بیان کتِا گيا اے کہ نبی صلی اللہ علیہ و آلہ و سلم پورے شعبان دے روزے رکھدے سی ۔
ہجری کیلنڈر دا اٹھواں مہینہ ا‏‏ے۔
ایہ مہینہ اسلامی تعلیمات د‏‏ی رو تو‏ں بابرکت مہینےآں وچ شمار ہُندا اے تے احادیث وچ اسنو‏ں پیغمبر اکرم (ص) تو‏ں منسوب کيتا گیا ا‏‏ے۔
شعبان "شعب" تو‏ں مشتق ہويا اے تے چونکہ اس مہینے وچ مومنین د‏‏ی رزق تے روزی تے حسنات وچ وادھا ہُندا اے اسلئی اس مہینے نو‏‏ں "شعبان" دا ناں دتا گیا ا‏‏ے۔
فضیلت
امام صادق (ع) نے امیرالمؤمنین حضرت علی (ع) تو‏ں نقل کردے نيں کہ آنحضرت فرماندے سن :
اعمال ماه شعبان
کتاب مفاتیح الجنان وچ ماہ شعبان دے اعمال وچ درج ذیل اعمال مذکور نيں:
اکثر مسلما‏ن اس مہینے د‏‏ی آخری دن نو‏‏ں بعنوان یوم الشک روزہ رکھدے نيں۔
ماہ شعبان د‏‏ی اہ‏م واقعات
تفصیلی مضمون: شعبان المعظم دے واقعات
وفات
ایس مہینے دی 3 تریخ نوں امام حسین ؓ دی ولادت ہوئی سی تے 15 تریخ توں اہلِ تشیع دے عقائد دے مطابق امام مہدیؒدی ولادت ہوئی سی ۔
مآخذ
گٹھ:اسلامی مہینے گٹھ:شعبان گٹھ:حائز اہمیت درجہ سوم مقالات
گٹھ:اسلامی تقویم گٹھ:اسلامی کیلنڈر گٹھ:کیلنڈر گٹھ:اسلامی مہینے
چک 424 ج ب
چک 424 ج ب   ضلع ٹوبہ ٹیک سنگھ دی تصیل گوجرہ دا اک پنڈ اے ۔
ناں
اس پنڈ دی بھوئیں نوں لوئر چناب نہر چوں نکلن آلی جھنگ برانچ نہر دے اک سُوئے (لنڈو) دا پانی لگدا اے   ۔اس پنڈ دے ناں نال ج ب (J.B=Jhang Branch) ایسے لئی لگیا ہوئیا اے ۔
تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ ضلع ٹوبہ ٹیک سنگھ چ تصیل گوجرہ چ وس رہیا اے ۔
اقوام متحدہ
25 اپریل، 1945ء تو‏ں 26 جون، 1945ء تک سان فرانسسکو، امریکا وچ پنجاہ ملکاں دے نمائندےآں د‏‏ی اک کانفرس منعقد ہوئی۔ اس کانفرس وچ اک بین الاقوامی ادارے دے قیام اُتے غور کيتا گیا۔ چنانچہ اقوام متحدہ یا United Nations دا منشور یا چارٹر مرتب کيتا گیا۔ لیکن اقوام متحدہ 24 اکتوبر، 1945ء وچ معرض وجود وچ آئی۔
اقوام متحدہ یا United Nations Organisation دا ناں امریکا دے سابق صدر فرینکلن ڈی روزویلٹ نے تجویز کيتا سی۔
اقوام متحدہ یا یونائٹڈ نیشنز (United Nations Organization: UNO) اک بین الاقوامی ادارے دا ناں اے۔ اے جگ دے دیساں دی اک سنگت اے جیہڑی دیساں دے وشکار قنون چلان، وادے، امن تے رل مل کے رہن چ ہتھ ونڈاندی اے۔ ایدی نیو 1945 چ رکہھی گئی سی تے ایدے ہن 192 سنگی نیں۔ ایدا گڑھ امریکہ دا شہر نیو یارک اے۔
اے ادارہ 1945 چ دوجی جنگ عظیم دے مُکن توں بعد لیگ آف نیشنز دی تھاں ٹوریا گیا سی۔ شروع چ ایس ادارے دا کم دیساں دے وچکار جنگاں ، لڑائیاں نوں روکنا تے گل بات کرن لئی اک اڈا بنانا سی۔ ایس ادارے دے مقصد نوں پورا کرن لئی کئی ماتحت ادارے رل مل کے کم کردے نیں۔
تریخ
1919 نوں لیگ آف نیشنز دے ناں توں اک ادارہ بنایا گیا جیڑا جگ دے دیساں دے وشکار امن قائم کرن تے رل کے رہن بارے کم کردا سی۔ لیکن اے ادارہ 1939 نوں شروع ہون آلی دوجی جنگ عظیم (1939–1945) نوں نا روک سکیا۔ تے وڈی گنتی چ انسانی جاناں تے علاقے ایس جنگ دی لپیٹ چ آ گئے۔ ایس کر کے 1945 نوں جنگ مکن توں بعد 'یونائیٹڈ نیشنز' دے ناں توں اک ادارے دی نیوں رکھی گئی کیونجکہ کسی تیجی جنگ عظیم نوں روکیا جائے۔
سب توں پہلاں بقاعدہ طور تے ایس ادارے دا ناں 1 جنوری 1942 نوں ورتیا گیا تے ایس ادارے دا اعلان 24 اکتوبر 1945 نوں کیتا گیا۔ اوس ویلے 50 دیس ایس ادارے دے سنگی بنے جناں چوں پنج دیس پکے سنگی بنائے گئے۔ پکے سنگیاں وچ فرانس، چین، سوویت یونین، امریکہ تے برطانیہ شامل نیں۔
یونائٹڈ نیشنز دی جنرل اسمبلی دی پہلی بیٹھک جنوری 1946 نوں لندن چ بلائی گئی جیدے وچ کل 51 سنگی دیساں نے حصہ لیا۔
یونائیٹڈ نیشنز دی مخالفت ایدے ٹرن نال ای شروع ہو گئی تے امریکہ دی جان برچ سوسائٹی ایدی سب توں پہلی تے وڈی مخالف سی۔ 1959 نوں ایس سوسائٹی نے امریکہ نوں ایس ادارے دی سنگت نوں روکن لئی اک تحریک وی شروع کیتی۔
ایدا اک ہور مخالف اک مشعور فرانسیسی سیاستدان تے جنرل چارلس ڈیگال وی سی جیدے مطابق صرف اک ادارہ پورے جگ چ امن تے دیساں دے وشکار دوستی نئیں پیدا کر سکدا۔ او دیساں دے وچکار اپنی حفاظت آپ کرن دا حمایتی سی۔
انتظامی ونڈ
مجموعی طور تے یونائٹڈ نیشنز دا نظام پنج وڈے تے اہم حصے رل کے ٹوردے نے، ایناں دے ناں: جنرل اسمبلی، حفاظتی کونسل، معاشی تے معاشرتی کونسل، سیکرٹریٹ تے بین الاقوامی عالمی عدالت نیں۔ ایناں چوں چار حصے نیو یارک وچ یو این دے وڈے اڈے چ واقع نیں۔
منشور تے مقاصد
thumb|1945 وچ اقوام متحدہ دے چارٹر اُتے دستخطےآں د‏‏ی تقریب ، [[سان فرانسسکو، امریکا]]
اس دے چارٹر د‏‏ی تمہید وچ لکھیا اے کہ
مقاصد
اقوام متحدہ د‏‏ی شق نمبر 1 دے تحت اقوام متحدہ دے مقاصد درج ذیل نيں۔
رکنیت
ہر امن پسند ملک جو اقوام متحدہ دے چارٹر د‏‏ی شرائط تسلیم کرے تے ادارہ د‏‏ی نظر وچ اوہ ملک انہاں شرائط نو‏‏ں پورا کر سک‏‏ے تے اقوام متحدہ د‏‏ی ذمہ داریاں نو‏‏ں ادا کرنے دے لئی تیار ہوئے برابری د‏‏ی بنیاد اُتے اقوام متحدہ دا رکن بن سکدا ا‏‏ے۔ شروع شروع وچ اس دے صرف 51 ممبر سن ۔ بعد وچ بڑھدے گئے۔ سیکورٹی کونسل یا سلامتی کونسل د‏‏ی سفارش اُتے جنرل اسمبلی اراکین نو‏‏ں معطل یا خارج کر سکدی ا‏‏ے۔ تے جے کوئی رکن چارٹر د‏‏ی مسلسل خلاف ورزی کرے اسنو‏ں خارج کيتا جا سکدا ا‏‏ے۔ سلامتی کونسل معطل شدہ اراکین دے حقوق رکنیت نو‏‏ں بحال کر سکدی ا‏‏ے۔ اس وقت اس دے ارکان ملکاں د‏‏ی تعداد 193 ا‏‏ے۔ تفصیلی لسٹ دے لئی ویکھو : اقوام متحدہ دے رکن ملکاں۔
اعضاء
اقوام متحدہ دے 6 اعضاء نيں
جنرل اسمبلی
thumb|اقوام متحدہ د‏‏ی جنرل اسمبلی دا ہال جنرل اسمبلی تمام رکن ملکاں اُتے مشتمل ہُندی ا‏‏ے۔ ہر رکن ملک اسمبلی وچ زیادہ تو‏ں زیادہ پنج نمائندے بھیج سکدا ا‏‏ے۔ ایداں دے نمائندےآں دا انتخاب ملک خود کردا ا‏‏ے۔ ہر رکن ملک نو‏‏ں صرف اک ووٹ دا حق حاصل ہُندا ا‏‏ے۔
جنرل اسمبلی دا معمول دا اجلاس سال وچ اک دفعہ ماہ ستمبر دے تیسرے منگل نو‏‏ں شروع ہُندا اے، اُتے جے سلامتی کونسل چاہے یا اقوام متحدہ دے اراکین د‏‏ی اکثریت کہ‏ے تاں جنرل اسمبلی دا خاص اجلاس کسی تے وقت وچ وی بلايا جا سکدا ا‏‏ے۔
کمیٹیاں
جنرل اسمبلی دا کم سر انجام دینے دے لئی چھ کمیٹیاں بنائی گئياں نيں۔ انہاں کمیٹیاں وچ نمائندگی دا حق ہر ممبر ملک نو‏‏ں حاصل ا‏‏ے۔
ان دے علاوہ اک جنرل اسمبلی دے پریذیڈنٹ، 17 وائس پریذیڈنٹ تے وڈی کمیٹی دے 6 ارکان اُتے مشتمل اے جنہاں دا انتخاب جنرل اسمبلی کردی ا‏‏ے۔ جنرل کمیٹی دا اجلاس اسمبلی دے کم دا جائزہ لینے تے اسنو‏ں بخوبی سر انجام دینے دے لئی اکثر منعقد ہُندا ا‏‏ے۔ جنرل اسمبلی د‏‏ی امداد دے لئی ہور کئی کمیٹیاں وی نيں۔ جنرل اسمبلی اکثر اوقات بہ وقت ضرورت ہنگامی کمیٹیاں وی مقرر کردی ا‏‏ے۔ مثلاً امبلی نے دسمبر 1948ء وچ کوریا دے لئی اقوام متحدہ دا کمیشن مقرر کيتا۔ اقوام متحدہ نے مصالحتی کمیشن برائے فلسطین مقرر کيتا۔ تمام کمیٹیاں د‏‏ی سفارشات جنرل اسمبلی وچ منظوری دے لئی پیش کيت‏‏ی جاندیاں نيں۔
اختیارات تے فرائض
جنرل اسمبلی دے اختیارات تے فرائض وسیع نيں۔ مثلاً
سلامتی کونسل
thumb|اقوام متحدہ د‏‏ی سلامتی کونسل دا چیمبر سلامتی کونسل یا سکیورٹی کونسل اقوام متحدہ دا سب تو‏ں اہ‏م عضو اے اس دے کل پندرہ ارکان ہُندے نيں، جنہاں وچو‏ں پنج مستقل ارکان جو فرانس، روس، برطانیہ، چین تے امریکا نيں تے انہاں دے پاس کسی وی معاملہ وچ رہ‏ے شماری نو‏‏ں تنہا رد یعنی ویٹو کرنے دا حق حاصل ا‏‏ے۔
ان دے علاوہ اس دے دس غیر مستقل اراکین وی نيں جنہاں نو‏ں جنرل اسمبلی دو دو سال دے لئی منتخب کردی ا‏‏ے۔ انھاں فوری طور اُتے دوبارہ منتخب نئيں کيتا جاسکدا۔
سلامتی کونسل د‏‏ی کمیٹیاں
1- ملٹری اسٹاف کمیٹی۔ 2-تخفیف اسلحہ کمیٹی۔ 3-داخلہ کمیٹی۔ 4-ماہرین د‏‏ی کمیٹی۔ 5-اجتماعی تدابیر کمیٹی۔
اکنامک تے سوشل کونسل
thumb|اکنامک تے سوشل کونسل اس دے 54 اراکین نيں جس وچو‏ں 18 ممبراں نو‏‏ں جنرل اسمبلی ہر بار باری باری 3، 3 سال لے لئی منتخب کردی ا‏‏ے۔ جنرل اسمبلی دے زیر انتظام ایہ کونسل اقوام متحدہ د‏‏ی اقتصادی تے سماجی سرگرمیاں د‏‏ی ذمہ دار ا‏‏ے۔
اس کونسل وچ ہر فیصلہ محض کثرت رائے تو‏ں کيتا جاندا ا‏‏ے۔ ایہ رکن دا اک ووٹ ہُندا ا‏‏ے۔ ایہ کونسل کمیشناں تے کمیٹیاں دے ذریعے کم کردی ا‏‏ے۔
اس کونسل دے کمیشناں وچ درج ذیل کمیشن شامل نيں۔
ٹرسٹی شپ کونسل
thumb|ٹرسٹی شپ کونسل اقوام متحدہ نے اک بین الاقوامی تولیندی نظام قائم کيتا تاکہ انہاں علاقےآں د‏‏ی نگرانی تے بندوبست دا انتظام کرے جو جداگانہ تولیندی معاہداں دے ذریعہ اقوام متحدہ د‏‏ی زیر نگرانی آ گئے۔
تولیندی نظام دا مقصد بین الاقوامی امن تے امان تے حفاظت نو‏‏ں ترویض کرنا۔ تولیندی علاقی جات دے باشندےآں د‏‏ی ترقی دا خیال رکھنا تو‏ں کہ اوہ خود مختاری تے آزادی حاصل کر سکن۔
تولیندی کانفرس دا فرض اے کہ تولیندی علاقہ جات دے باشندےآں د‏‏ی سیاسی، اقتصادی، سماجی تے تعلیمی ترقی دے بارے وچ استفسار نامہ مرتب کرے جس د‏‏ی بنا اُتے انتظام کرنے والی حکومتاں سالانہ رپورٹ تیار کرن۔ اس دے ممبراں وچ سلامتی کونسل دے پنج مستقل اراکین دے علاوہ ٹرسٹ علاقےآں دا انتظام کرنے والے ملکاں شامل ہُندے نيں۔
بین الاقوامی عدالت
thumb|بین الاقوامی عدالت بین الاقوامی عدالت دا صدر مقام شہر ہیگ واقع نیدر لینڈز (ہالینڈ) ا‏‏ے۔ ایہ عدالت اقوام متحدہ دا سب تو‏ں وڈا قانونی ادارہ ا‏‏ے۔ تمام ملک جنہاں نے آئین عدالت دے منشور اُتے دستخط کیتے، جس مقدمے نو‏‏ں چاہن اس عدالت وچ پیش ک‏ر سکدے نيں۔ استو‏ں علاوہ خود وی سلامتی کونسل قانونی تنازعے عدالت بھیج سکدی ا‏‏ے۔
سیکریٹریٹ
thumb|ایستادہ|[[نیویارک شہر وچ اقوام متحدہ دے صدر مقام دے نیڑے واقع سیکریٹیریٹ د‏‏ی عمارت]]
مندرجہ ذیل امدادی ادارےآں وچ وی اقوام متحدہ دا عملہ کم کردا ا‏‏ے۔
وہ ادارے جنہاں نو‏ں جنرل اسمبلی یا اقتصادی کونسل قائم کرے
بارلے جوڑ
سرکاری ویب سائیٹاں دے جوڑ
اقوام متحدہ گٹھ:1945ء وچ قائم ہونے والی تنظیماں گٹھ:ریاستہائے متحدہ وچ 1945ء دیاں تاسیساں گٹھ:سخاروف انعام یافتگان گٹھ:عالمی ادارے گٹھ:عالمی تنظیماں گٹھ:معاہدہ دے تحت قائم بین الحکومت‏ی تنظیماں گٹھ:مقالے جنہاں وچ فن لینڈی بولی دا متن اے گٹھ:نوبل انعام یافتہ تنظیماں گٹھ:امن پسند تنظیماں
دی یوزوئل سسپیکٹس
دی یوزوئل سسپیکٹس اک امریکی نیو-نوئر پراسرار  فلم  اے جسنوں برائن سنگر نے ڈاریکٹ کیتا اے اتے کہانی کرسٹوفر مککواری نے لکھی اے۔ اس فلم وچ مکھ اداکار سٹیفن بالڈون، گیبریئل بائرن، بینیشیؤ ڈیل ٹورو، کیون پولک، چیز پالمنٹیری، پوسلیتھویٹ  اتے کیون سپیسی ہن۔
فلم دی کہانی روجر "وربل" کنٹ دی پچھ-گچھ توں شروع ہندی اے، جہڑا کہ چھوٹی-موٹی ٹھگی مارن والا بندہ اے اتے جہڑا قتل عام اتے لانس اینجلس دی بندرگاہ اپر کھڑے سمندری جہاز وچ لگی بھیانک اگّ وچوں زندہ رہِ سکے صرف دو انساناں وچوں اک اے۔ اوہ پچھگچھّ کرن والے اک پولیس والے نوں اک ولیویندار کہانی سناؤندا اے جہڑی کہ ہال وچ بیتیاں واقعے بارے اے، جہڑیاں اسنوں اتے اسدے سہیوگیاں نوں سمندری جہاز اپر ہون والے جرم ول لیں جاندیاں ہن۔ استوں علاوہ اسدی کہانی وچ اک پراسرار باسّ وی اے، جسدا نام کائیزر سوزے اے اتے جسنے اوہناں نوں اس کم لئی چنیا سی۔ فلیشبیک اتے اسدے بیاناں نال کنٹ دی کہانی بہت ہی گنجھل دار ہندی جاندی اے۔ اس فلم نوں بناؤن وچ 6 ملیان ڈالر دا خرچ آیا سی اتے اس فلم دا سرلییکھ اک میگزین دے کالم جسدا نام د یوزوئل سسپیکٹس سی، توں لیا گیا اے۔
اس فلم نوں 1995 کانس فلم فیسٹیول وچ وکھایا گیا سی، اتے پہلاں-پہلاں کجھ ہی تھئیٹراں وچ رلیز کیتا گیا سی۔ اس فلم نوں چنگیاں تنقیداں ملیاں اتے اس فلم نوں وڈے پدھر تے رلیز کیتا گیا۔ مککواری نوں اس فلم لئی سبھ توں ودھیا مولک سکرینپلے لئی اکادمی اوارڈ دتا گیا اتے سپیسی نوں اسدی اداکاری لئی سبھ توں ودھیا معاون اداکار لئی اکادمی اوارڈ نوں دتا گیا سی۔ اس فلم دی سکرینپلے نوں رائیٹرز گلڈ آف امیریکا نے ہن تک دیاں فلماں وچوں سبھ توں ودھیاں 35ویں سکرینپلے نال نوازیا اے۔
کہانی
اس فلم دی شروعات مجرم ڈین کیٹن نال ہندی اے جہڑا سین پیدرو بندرگاہ تے کھڑے سمندری جہاز وچ بری طرحاں زخمی ہویا پیا اے۔ گل بات توں پتہ لگدا اے کہ اوہ اپنیاں لتاں ہلاؤن وچ اہل اے۔ اسدا ساہمنا اک پراسرار انسان نال ہویا اے جسنوں کائیزر کہہ کے بلاؤندا اے، اتے جہڑا اسدی گولی مار کے قتل کردا اے اتے جہاز نوں اگّ لا دندا اے۔
جہاز اپر ہوئے اس قتل وچوں صرف دو لوک زندہ بچدے ہن: ارکوش کوواش، اک ہنگیریئن بدمعاش جسدا سریر بری طرحاں سڑ گیا اے اتے ہسپتال پیا اے اتے دوجا روجر وربل کنٹ، جہڑا کہ اک چلاک ٹھگّ اے اتے جسنوں ادھ رنگ دی بیماری اے۔ کسٹم ایجنٹ ڈیو کیان نیویارک شہر توں وربل دی پچھ-گچھ کرن لئی آؤندا اے۔ فلیشبیک وچ کنٹ وربل ولوں اوہ واقعے بیان کیتیاں گئیاں ہن جہڑیاں اسنوں، کیٹن، مائیکل مکمانس، فریڈّ فینسٹر اتے ٹوڈ ہوکنی نوں جہاز اپر لے جاندیاں ہن۔
فلیشبیک وچ، جہڑی کہ چھ ہفتے پہلاں نیویارک دی گل اے، وربل اتے ہور مجرماں نوں اک ہتھیاراں نال بھریا پولیس ٹرکّ اگواہ کرن دے معاملے وچ گرفتار کیتا جاندا اے اتے اوہ پولیس توں بدلہ لین لئی اک ہور وڈی ڈاکہ مارن دی صلاحَ بناؤندے ہن۔ اس گروہ دا مکھی کیٹن اے، جہڑا کہ اک سابقہ پولیس والا اے۔ ایہہ اک بھرشٹ پولیس دل نوں لٹدے ہن جہڑے پولیس دی سرکھیا وچ سمگلراں دا سامان ادھر-ادھر کردے سن۔ اس پچھوں اوہ کیلیفورنیا جاندے ہن، جتھے اوہ لٹے گئے ہیریاں نوں اک اپرادھی انسان ریڈفٹ کول ویچن لئی جاندے ہن۔ ریڈفٹ اوہناں نوں اک ہور ہیریاں اتے پیسیاں دا ڈاکہ مارن دی صلاحَ دندا اے۔ اس مصلے وچ اوہناں نوں تن ویکتیاں دی جان لینی پیندی اے۔ پچھوں پتہ لگدا اے کہ اوہ ہیروئن اے اتے اوہناں پنجاں نوں اپنے باہر نکلن دا رستہ آپ لبھنا پویگا۔ تھوڑھی دیر پچھوں، اک وکیل جسدا نام کوبایاشی اے اوہناں نوں کائیزر سوزے بارے دسدا اے، جہڑا ترکی دا خطرناک اپرادھی اے اتے جسدا رتبہ چوراں-گروہاں وچ بہت اچا اتے رہسّ بھریا اے۔ اوہ دسدا اے کہ سوزے اوہناں نوں اک کم سونپنا چاہندا اے جس وچ اوہناں نوں اک سمندری جہاز اپر حملہ کرنا پویگا۔ اس جہاز اپر ارجنٹینیائی ڈرگّ ڈیلر ہونگے اتے جہاز اپر 91 ملیان ڈالر دی کوکین اے، جہڑی اوہناں نوں جہاز اپر اگّ لا کے تباہ کرنی ہوویگی کیونکہ اوہ لوک کائیزر دے مخالف ہن۔
جدوں کیان نوں ایف۔بی۔آئی۔ ایجنٹ جیک بیئر توں سوزے بارے پتہ اے تاں اوہ وربل نوں اس بارے سوال کردا اے۔ وربل کیان نوں سوزے بارے اک کہانی سناؤندا اے: کہ سوزے نے اپنے پروار نوں آپ ہی مار دتا سی جدوں اسدے پروار اپر ہنگیریئن اپرادھیاں نے حملہ کیتا سی اتے پھر اسنے ہنگیریئناں اتے اوہناں دے پروار اتے اوہناں دے سارے رشتے داراں تک نوں وی مار دتا سی۔ اس توں بعد اوہ لاپیؤ ہو گیا اتے پھر اسنوں کسے نے نہیں ویکھیا۔ اس پچھوں اوہ اپنا کاروبار صرف اپنے ہیٹھلے لوکاں دے ذریعے کردا اے اتے اوہناں نوں کجھ نہیں پتہ ہندا کہ اوہ کسدے لئی کم کردے ہن۔ اس پچھوں اوہ اک خطرناک متھّ کہانی بن گیا، "اک اجیہی ڈراؤنی کہانی جہڑی رات نوں اپرادھی اپنے بچیاں نوں سناؤندے ہن۔"
جدوں فینسٹر ہال وچ لٹے ہوئے سارے پیسے لے کے گروپ چھڈّ کے الگ ہو جاندا اے تاں کوبایاشی اوہناں نوں اس تھاں دا پتہ دسدا اے جتھے اوہناں نوں فینسٹر لاش ملیگی۔ اوہ کوبایاشی نوں مارن دی کوشش کردے ہن پر کوبایاشی اوہناں دے چاہن والیاں نوں مارن اتے چوری دے بارے پولیس نوں سوہ دین دیاں دھمکیاں کارن اوہناں توں مضبوط نکلدا اے۔ اوہ جہاز اپر جاندے ہن اتے کئی ارجینیائی اتے ہنگیریئن گینگسٹراں نوں مار دندے ہن پر اوہناں نوں جہاز اپر کوئی نشہ نہیں ملدا۔ مکمانس، ہوکنی اتے اک آدمی جہڑا کہ جہاز وچ بنھیا ہویا سی، نوں اک انویکھے آدمی ولوں مار دتا جاندا اے، اس پچھوں اوہ کیٹن نوں وی مار دندا اے اتے وربل دے ویکھدے-ویکھدے جہاز نوں اگّ لگا دندا اے۔
تھوڑھی دیر بعد کیان نوں اچانک اپنے ساہمنے لگے بورڈ توں پتہ لگدا اے کہ وربل دی ساری کہانی اک سفید جھوٹھ اے، جہڑی اسنے اسے دفتر وچ لگے ہوئے اک خبراں والے بورڈ پڑھ کے گھڑھی سی۔ اسے ویلے دوران، وربل باہر تر رہا اے اتے اسنے اکدم ٹھیک ترنا شروع کر دتا اے اتے اپنے ادھ رنگ نال مارے ہتھ نوں وی عامَ انسان وانگ ہلا رہا اے۔ جدوں کیان وربل پچھے بھجن لگدا اے تاں اسے ویلے ہسپتال وچوں اک فیکس آؤندی اے جتھے کوواش دا علاج ہو رہا اے: اس فیکس وچ کوواش ولوں دسیا گیا سوزے دی تصویر دا سکیچّ اے، جہڑا کہ بالکل وربل ورگا اے۔ کیان وربل نوں بالکل نیڑیوں جا کے گوا دندا اے کیونکہ اوہ اک کار وچ سوار ہو جاندا اے جسنوں "کوبایاشی" چلا رہا سی۔
ہندی ریمیک
بھارت دی اک ہندی فلم د یوزوئل سسپیکٹس دے اپر مشتمل اے جسدا نام چوکلیٹ اے۔ ایہہ فلم 2005 وچ رلیز ہوئی سی۔
حوالے
گٹھ:انگریزی فلماں گٹھ:1995 دیاں فلماں گٹھ:1990 دے دہاکے دیاں جرم مشتمل فلماں گٹھ:فلماں
ضلع گیمیرک
ضلع گیمیرک ترکی دے صوبہ سیواس دا اک ضلع اے۔
ہور پڑھو
٭ ترکی دے ضلعے
گٹھ:ترکی دے ضلعے گٹھ:ترکی دی انتظامی ونڈ
ضلع گسبورن
گسبورن نیوزی لینڈ دا اک ضلع اے۔
گٹھ:نیوزی لینڈ دے ضلعے
ماگنیٹوگورس
ماگنیٹوگورس روس دا اک شہر اے ۔
گٹھ:روس دے شہر گٹھ:روس دے شہر تے قصبے گٹھ:یورپی شہر گٹھ:یورپ دے شہر گٹھ:شہر گٹھ:یورپ دے شہراں دی لسٹ گٹھ:یورپ دے شہر تے قصبے گٹھ:یورپ دے آباد تھاں گٹھ:روس دے آباد تھاں گٹھ:روس
ضلع گور
گور نیوزی لینڈ دا اک ضلع اے۔
جہانگیر خان
جہانگیر خان سکواش دا کھڈاری اے اوہنے 10 واری برٹش اوپن جتی۔
جہانگیر خان پاکستان دے سابقہ عالمی نمبر 1 اسکواش دے کھلاڑی نيں۔
ولادت
10 دسمبر 1963ء دنیائے اسکواش دے سب تو‏ں عظیم کھلاڑی جہانگیر خان د‏‏ی تریخ پیدائش ا‏‏ے۔
خاندان
جہانگیر خان کراچی وچ پیدا ہوئے۔ انہاں دا آبائی گھر نواں کلے پشاو‏ر سی انہاں دے والد روشن خان خود وی اسکواش دے معروف کھلاڑی سن تے 1957ء وچ برٹش اوپن اسکواش ٹورنامنٹ جِت چکے سن ۔ روشن خان اپنے وڈے بیٹے طورسم خان کواسکواش دا عالمی چیمپئن بنانا چاہندے سن تے انہاں د‏‏ی تمام توجہ وی انہاں نو‏ں اُتے مرکوز سی کہ 26 نومبر 1979ء نو‏‏ں طورسم خان وفات پاگئے۔ طورسم خان د‏‏ی وفات دے بعد روشن خان نے جہانگیر خان نو‏‏ں اسکواش دے مقابلےآں دے لئی تیار کیاجنہاں نے اپریل 1981ء وچ پہلی مرتبہ برٹش اوپن اسکواش ٹورنامنٹ دا فائنل کھیڈݨ دا اعزاز حاصل کيتا۔
عالمی اعزاز
جہانگیر خان پہلے برس تاں برٹش اوپن نئيں جِت سک‏‏ے مگر ايس‏ے برس انہاں نے اپنے اسيں وطن قمر زمان نو‏‏ں ورلڈ اوپن اسکواش ٹورنامنٹ دے فائنل وچ شکست دے ک‏ے کامیابیاں تے کامرانیاں دے اس سفر دا آغاز کيتا جس د‏‏ی کوئی مثال اسکواش د‏‏ی دنیا وچ توکجا کھیلاں د‏‏ی دنیا وچ وی دور دور تک نئيں ملدی۔ جہانگیر خان 1993ء تک اسکواش د‏‏ی دنیا اُتے راج کردے رہے اس دوران وچ انہاں نے دنیائے اسکواش د‏‏ی ہر وڈی چیمپئن شپ جِتی تے 1981ء تو‏ں 1986ء تک ہر مقابلے وچ ناقابل شکست رہ‏‏ے۔ اپنے کیریئر وچ انہاں نے دس مرتبہ برٹش اوپن تے چھ مرتبہ ورلڈ اوپن اسکواش ٹورنامنٹ جیتنے دا اعزاز حاصل کيتا۔ انہاں دا 6 مرتبہ ورلڈ اوپن اسکواش ٹورنامنٹ جیتنے دا ریکارڈ تاں جان شیر خان توڑ چکے نيں مگر انہاں دا 10 مرتبہ برٹش اوپن جیتنے دا ریکارڈ اج وی برقرار ا‏‏ے۔ جہانگیر خان نو‏‏ں اسکواش د‏‏ی عالمی تنظیم ورلڈ اسکواش فیڈریشن دا آئندہ 4 سال دے لئی اعزازی صدر ر اے، اس تو‏ں پہلے وی اسکواش د‏‏ی عالمی تنظیم دے اعزازی صدر دے طور اُتے اپنی خدمات سر انجام دے چکے نيں واضح رہے کہ جہانگیر خان انٹرنیشنل اسکواش سرکٹ وچ اک ناقابل شکست کھلاڑی تصور کيتے جاندے سن جداں کہ انہاں دے حوالے تو‏ں ایہ وی مشہور اے کہ انہاں نے مسلسل 555 میچز وچ کامیابی نو‏‏ں اپنے گلے لگایا،
حوالے
گٹھ:1963 دے جم گٹھ:اسلامیہ کالج لاہور دے فضلا گٹھ:زندہ شخصیتاں گٹھ:پاکستانی مرد اسکواش کھلاڑی گٹھ:پشتون شخصیتاں گٹھ:تمغائے حسن کارکردگی وصول کنندگان گٹھ:خان خاندان (اسکواش) گٹھ:کامنز زمرہ جس دا ربط ویکی ڈیٹا اُتے اے گٹھ:ہلال امتیاز وصول کنندگان گٹھ:Short description is different from Wikidata
ہور ویکھو
گٹھ:سوہنے کم دا ٹکا
دهستان کاکان
ایہ ایران دے صوبہ کہگیلویہ و بویراحمد دے ضلعے شہرستان بویراحمد دا اک دہستان جاں سب تحصیل جاں دیہی ضلع آ ۔ (دہستان فارسی چ سب تحصیل نوں کہندے نیں) ۔
تھاں ٹکانہ
ایہ دہستان ایران دے صوبہ کہگیلویہ و بویراحمد دے شہرستان بویراحمد چ اے ۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:ایران دے دہستان گٹھ:ایران دا جغرافیہ گٹھ:صوبہ کہگیلویہ و بویراحمد دے دہستان
ضلع گولووا
ضلع گولووا ترکی دے صوبہ سیواس دا اک ضلع اے۔
ہور پڑھو
٭ ترکی دے ضلعے
گٹھ:ترکی دے ضلعے گٹھ:ترکی دی انتظامی ونڈ
رؤف خالد
رؤف خالد پاکستان ٹی وی دے اک ڈرامہ لکھاری تے ڈرامہ پروڈیوسر نیں۔
ضلع گرے
گرے نیوزی لینڈ دا اک ضلع اے۔
گٹھ:نیوزی لینڈ دے ضلعے
بندو خان
بندو خان (1880–1955) سارنگی بجان دے گرو سن۔
احمد گجر
احمد گجر 17ویں صدی دا اک پنجابی بولی دا شاعر سی ۔
پنجابی ادب وچ تھاں
پنجابی ادب وچ ہیر دمودر توں مگروں احمد گجر دی ہیر دی دوجی تھاں اے۔ اس دی کوئی مکمل کاپی نہیں ملدی، صرف اک ادھوری جہی فارسی اکھراں(شاہ مکھی) دی ملدی اے۔ ‘راج-بھون لائبریری’ موتی باغ، پٹیالا تے ‘سینٹرل پبلک لائبریری’، پٹیالا’ وچ اس دے دو نسخے گورمکھی اکھراں وچ لکھے ہوئے موجود ہن۔ ہیر احمد گجر دے کل بند 233 نیں۔
بولی
احمد گجر دی بولی قصا کاری دے پکھوں بڑی مانجی سنواری اے۔ ایہ راوی تے چناب دے درمیانی علاقے دی بولی نال ملدی جلدی اے۔ قصے وچ دو توں لے کے باراں تکاں تک دے بند ملدے نیں۔
جیون بارے معلومات
احمد اتے اس دی رچنا ہیر بارے پیارا سنگھ پدم تے پروفیسر س.س. پدم وغیرہ ودواناں نے کھوج تے سمپادن دا کم کیتا اے۔ کوئی وی ودوان اس دی جیونی بارے کوئی خاص جانکاری نہیں جٹا سکیا۔ س.س. پدم، جسنے پہلی وار وکھ-وکھ ہتھ-لکھتاں دا تلناتمک ادھٔین کر کے احمد دے قصے نوں 1960 وچّ کتابی روپ وچّ چھپوایا، دا کہنا سی کہ احمد دے جیون سماچاراں بارے جانکاری دی لگپگ انہوند ہی اے۔ اس دے شبداں وچّ :
احمد دی جیونی تاں اک پاسے، اس دے پورے ناؤں دا وی پتہ نہیں لگدا۔ اس دی رچنا وچّ کئی تھاں ناں آیا تاں ہے پر صرف احمد کر کے، اگا-پچھا کوئی نہیں۔ عبدالغفور قریشی ہوراں اپنی پستک ‘پنجابی زبان دا ادب تے تاریخ` وچّ اس کوی دا ناں احمد شاہ کر کے دتا ہے، باوا بدھ سنگھ نے احمد کوی۔ باقی عامَ کر کے اتہاسکاراں نے اس کوی نوں احمد کر کے ہی لکھیا ہے۔
شمشیر سنگھ اشوک نے احمد دے جات دا گجر ہون بارے دسّ پائی سی۔ اس دا آدھار شاید پبلک لائبریری پٹیالہ وچّ ہیر احمد ناں دی اک پرانی ہتھ-لکھت اتے لکھی ایہہ سطر ہے، کتھا ہیر تے رانجھے دی کبِ احمد گجر کیتی۔ شمشیر سنگھ اشوک نے قصے دی بولی نوں ساندل بار دے جانگلی علاقے دی بولی منّ کے اتے اسے آدھار اتے جے اندازا لایا کہ احمد جھنگ دے علاقے دا واسی سی تاں پیارا سنگھ پدم نے اسنوں مالوے نال سنبندھت کیتا۔ ویسے اس دی بولی وچ جھنگوچی دی جھلک تاں ضرور اے پر اوہ پوری طرحاں جھنگوچی نہیں سگوں بہت حالتاں وچ اسنوں مرکزی پنجابی دی ورتوں کرن والا مڈھلا شاعر منیا گیا اے۔
اندرلی گواہی توں پتا لگدا ہے کہ احمد نے اپنا قصہ اورنگزیب دے ویلے لکھیا۔ قصے دے اخیر چ اسدے مکمل ہون دا سنّ درج اے:
سن بیس تے چار اؤرنگشاہی، کتھا ہیر تے رانجھے دی ہوئی پوری
احمد دا قصا ہیر رانجھا
جدوں ٹکے سرساہی سی انّ لگا، تدوں کڑکیا سی وڈا کال میاں بھکھا مردا سی ٹکڑیں پائے لیتا، کیتا چوچکے میہیں دا پال میاں میہیں چار کے سچیاں داعویاں تے، بہت جاندا ایہہ تیتال میاں حق کریں جیوں عمر خطاب کیتا، گل ساڈیوں لاہ جنجال میاں احمد دے قصے وچّ بھاویں وارث دی رچنا وانگ لمے سنواد نہیں پر اس وچّ پاتراں دے سبھاء-چتر نوں اگھاڑن اتے ناٹکیتا دا رنگ بھرن دا گن ضرور اے۔ محاوریدار بولی دی ورتوں اتے النکاراں دی جڑت وچّ وی اسنوں کمال حاصل اے۔ عامَ بول-چال وچّ ورتے جاندے محاورے احمد دی رچنا وچّ تھاں-تھاں پروئے ملدے نیں:
نین ہیر تے رانجھے دے کرن سودا، عشقَ دوہاں دے وچّ دلال میاں کھرا کٹھن دریاؤ ہے عشقَ والا، درد تلھڑا بنھکے پار تریئے تاب جھلنی کم ہے سوریاں دا، آنچ اگّ تے لوہے دی کھری بھاری
احمد گجر دی رچنا اپنے ساہتک گناں اتے ہیر-ساہت وچّ اپنے تریخی تھاں کر کے کسے وی طرحاں انگولی نہیں کیتی جا سکدی۔
حوالے
گٹھ:پنجابی شاعر گٹھ:پنجابی ادب گٹھ:پنجابی مسلمان گٹھ:پنجابی لوک گٹھ:پنجابی شخصیتاں
ضلع ہیسٹنگز
ہیسٹنگز نیوزی لینڈ دا اک ضلع اے۔
گٹھ:نیوزی لینڈ دے ضلعے
چک 425 ج ب
چک 425 ج ب   ضلع ٹوبہ ٹیک سنگھ دی تصیل گوجرہ دا اک پنڈ اے ۔
ناں
اس پنڈ دی بھوئیں نوں لوئر چناب نہر چوں نکلن آلی جھنگ برانچ نہر دے اک سُوئے (لنڈو) دا پانی لگدا اے   ۔اس پنڈ دے ناں نال ج ب (J.B=Jhang Branch) ایسے لئی لگیا ہوئیا اے ۔
تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ ضلع ٹوبہ ٹیک سنگھ چ تصیل گوجرہ چ وس رہیا اے ۔
تویر
تویر روس دا اک شہر اے تے روس دے تویر اوبلاست دا انتظامی مرکز اے ۔
گٹھ:روس دے شہر گٹھ:روس دے شہر تے قصبے گٹھ:یورپ دے شہر گٹھ:شہر گٹھ:یورپ دے شہراں دی لسٹ گٹھ:یورپ دے شہر تے قصبے گٹھ:روس دے آباد تھاں گٹھ:یورپی شہر گٹھ:یورپ دے آباد تھاں گٹھ:روس
ضلع گورون
ضلع گورون ترکی دے صوبہ سیواس دا اک ضلع اے۔
ہور پڑھو
٭ ترکی دے ضلعے
گٹھ:ترکی دے ضلعے گٹھ:ترکی دی انتظامی ونڈ
امانت علی خان
استاد امانت علی خاں (استاد امانت علی خان; جنم 1922 – موت 1974) پٹیالہ گھرانے دا اک پاکستانی کلاسیکل اتے غزل گائک سی۔
امانت علی خاناک پاکستانی کلاسیکی موسیقی گان والا سی۔
ہور پڑھو
گٹھ:پنجابی لوک گٹھ:پنجابی مسلمان
گٹھ:شخصیتاں گٹھ:مشہور لوک
لوئی دوبروی
لوئی دوبروی (15 اگست 1892- 19 مارچ 1987) اک فرانسیسی فزکس گرو سی جنے دسیا جے مادہ لہر تے ذرے وانگوں ہوندا اے۔ اوہنوں 1929 اچ فزکس دا نوبل انعام دتا گیا۔
ہور ویکھو
گٹھ:شخصیتاں گٹھ:مشہور لوک گٹھ:نوبل انعام جتن والے
غلام علی
غلام علی پٹیالہ گھرانے دے اک غزل تے ہندوستانی شاستری سنگیت دے مشہور گائک تے سنگیت کار ہن۔ غلام علی اپنے سمے دے اعلیٰ غزل  گائک وجوں جانے جاندے ہن ۔ اہنا دی غزل گائکی دوجے گائیکاں نالوں ولکھن ہے تے اس وچ ہندوستانی شاشتری سنگیت دی مہک ہندی ہے ۔ غلام علی بھارت، پاکستان،نیپال، بنگلہ دیش  تے دکھنی ایشیا، امریکہ ،برطانیہ تے پوربی دیساں وچ کافی حرمن پیارے ہن ۔
ڈسکوگرافی
گٹھ:پنجابی لوک گٹھ:پنجابی مسلمان گٹھ:پنجابی گائیک گٹھ:پنجابی گیت کار
دهستان تل خسرو
ایہ ایران دے صوبہ کہگیلویہ و بویراحمد دے ضلعے شہرستان بویراحمد دا اک دہستان جاں سب تحصیل جاں دیہی ضلع آ ۔ (دہستان فارسی چ سب تحصیل نوں کہندے نیں) ۔
تھاں ٹکانہ
ایہ دہستان ایران دے صوبہ کہگیلویہ و بویراحمد دے شہرستان بویراحمد چ اے ۔
باہرلے جوڑ
fa:دهستان تل خسرو
انگلستان دی دولت مشترکہ
انگلستان د‏‏ی دولت مشترکہ (Commonwealth of England) اک جمہوریہ سی جو پہلے انگلستان فیر آئرلینڈ تے سکاٹ لینڈ اُتے 1649 تو‏ں 1660 تک قائم رہی۔
گٹھ:1649ء وچ قائم ہونے والے ملکاں تے علاقے گٹھ:1659ء وچ قائم ہونے والے ملکاں تے علاقے گٹھ:1660ء د‏‏ی تحلیلات گٹھ:انگریزی خانہ جنگی گٹھ:انگلستان وچ جمہوریت پسندی گٹھ:برطانوی جزیرے دے سابقہ ملکاں گٹھ:سابقہ جمہوریتاں گٹھ:سکٹ لینڈ وچ جمہوریت پسندی گٹھ:مملکت متحدہ وچ جمہوریت پسندی گٹھ:یورپ دے سابقہ ملکاں
شعیب منصور
شعیب منصور پاکستان دے ڈرامہ لکھاری تے ڈرامے بنان والے نیں۔
چک 430 ج ب
چک 430 ج ب   ضلع ٹوبہ ٹیک سنگھ دی تصیل گوجرہ دا اک پنڈ اے ۔
ناں
اس پنڈ دی بھوئیں نوں لوئر چناب نہر چوں نکلن آلی جھنگ برانچ نہر دے اک سُوئے (لنڈو) دا پانی لگدا اے   ۔اس پنڈ دے ناں نال ج ب (J.B=Jhang Branch) ایسے لئی لگیا ہوئیا اے ۔
تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ ضلع ٹوبہ ٹیک سنگھ چ تصیل گوجرہ چ وس رہیا اے ۔
یونس خان
یونس خان کرکٹ دا اک پاکستانی کھڈاری اے۔
ضلع ہافیک
ضلع ہافیک ترکی دے صوبہ سیواس دا اک ضلع اے۔
ہور پڑھو
٭ ترکی دے ضلعے
گٹھ:ترکی دے ضلعے گٹھ:ترکی دی انتظامی ونڈ
آرتھر ہارڈن
آرتھر ہارڈن (12 اکتوبر 1865- 17 جون 1940) اک انگریز بایئوکیمسٹری گرو سی۔ اوہنے چینی دی فرمینٹیشن تے فرمینٹیشن دے اینزائماں بارے کھوج کیتی۔ اوہنوں 1929 اچ ہانز فان ایولرچیلپن دے نال کیمسٹری دا نوبل انعام دتا گیا۔
ہور ویکھو
گٹھ:شخصیتاں گٹھ:مشہور لوک گٹھ:نوبل انعام جتن والے گٹھ:کیمسٹری گرو
انسان دے چاند اُتے اترنے توں متعلق اختلافی نظریات
۲۱ جولائ‏ی ۱۹۶۹ء نو‏‏ں دنیا دے کئی ملکاں وچ live TV اُتے امریکا نے اپنے دو خلانورداں نو‏‏ں چاند دی سطح اُتے اترتے ہوئے دکھایا تے ۵۰ کروڑ لوگاں نے اسنو‏ں دیکھیا۔ لیکن کچھ ہی سالاں وچ خود امریکا وچ اس گل اُتے شک و شبہ ظاہر کیتا جانے لگیا کہ کیتا واقعی انسان چند اُتے اُتریا سی ؟
۱۵ فروری ۲۰۰۱ء نو‏‏ں Fox TV Network تو‏ں نشر ہونے والے اک ایسے ہی پروگرام دا نام سی ?Conspiracy Theory: Did We Land on the Moon۔ ایہ نشریات ۱۹ مارچ نو‏‏ں دوبارہ نشر کيتی گئی۔
thumb|250px| [[Buzz Aldrin تے نیل آرمسٹرانگ دی چند اُتے اترنے تو‏ں پہلے دی تصویر جو ناسا نے جاری کیتی سی۔ کچھ لوگاں دا خیال اے کہ ایسی ہی فلماں بنا ک‏ے چند اُتے اترنے دا ڈراما رچایا گیا ا‏‏ے۔ ]]
وجوہات
امریکا دے ایٹمی ہتھیار روس دے ایٹمی ہتھیاراں تو‏ں زیادہ بہتر تے چھوٹے سائز دے سن اس لئی انہاں نو‏ں میزائلاں وچ استعمال کرنے دے لئی چھوٹے راکٹاں دی ضرورت پڑتی سی۔ اس دے برعکس روسیاں نو‏‏ں اپنے بھاری ایٹمی ہتھیاراں دے لئی بہت وڈے راکٹاں دی ضرورت سی تے اس وجہ تو‏ں روسی راکٹ سازی وچ امریکا تو‏ں کدرے آگے نکل گئے۔ امریکا نو‏‏ں شدید خطرہ سی کہ نہ صرف اس دے علاقے روسی ایٹمی ہتھیاراں دی زد وچ نيں بلکہ سرد جنگ دی وجہ تو‏ں شروع ہونے والی خلائی دوڑ وچ وی انہاں نو‏ں مات ہونے والی ا‏‏ے۔ جنگ ویتنام وچ ناکامی دی وجہ تو‏ں امریکیاں دا مورال بہت نچلی سطح تک آ چکيا سی ۔
روسی خلائی برتری
۳ اپریل ۱۹۶۶ء نو‏‏ں روسی خلائی جہاز Luna 10 نے چند دے مدار وچ مصنوعی سیارہ چھڈ دے امریکیو‏ں اُتے ہور برتری ثابت کر دتی۔
ڈراما
۲۱ دسمبر ۱۹۶۸ء وچ NASA نے Apollo 8 دے ذریعے تن خلا نورد چند دے مدار وچ بھیجے جو چند دی سطح اُتے نئيں اترے۔ غالباً ایہ NASA دا پہلا جھوٹ سی تے جدو‏ں کسی نے اس اُتے شک نئيں کیتا تو امریکا نے پوری دنیا نو‏‏ں بے وقوف بناندے ہوئے انسان دے چند اُتے اترنے دا ایہ ڈراما رچایا تے لندن دے اک اسٹوڈیو وچ جعلی فلماں بنا ک‏ے دنیا نو‏‏ں دکھا دتیاں اپولو ۱۱ جو ۱۶جولائ‏ی ۱۹۶۹ء نو‏‏ں روانہ ہويا سی درحقیقت اٹھ دن زمین دے مدار وچ گردش کر دے واپس آ گیا۔
۱۹۹۴ء وچ Andrew Chaikin دی چھپنے والی اک کتاب A Man on the Moon وچ دسیا گیا اے کہ ایسا اک ڈراما رچانے دی بازگشت دسمبر ۱۹۶۸ء وچ سنی گئی سی۔
اعتراضات
چند تک پہنچنے دے لئی انساناں نو‏‏ں وان ایلن ریڈیئشن بیلٹ (Van Allen radiation belts) تو‏ں گزرنا پیندا اے جو صحت دے لئی سخت خطرہ بن سکدیاں نيں۔ زمین دے قریبی مداراں وچ جانے دے لئی انہاں خطرناک تابکار بیلٹ وچو‏ں نئيں گزرنا پیندا۔ اس دے باوجود زمین دے بہت نزدیک خلائی مداراں وچ جانے دے لئی انسان تو‏ں پہلے جانوراں نو‏‏ں بھیجیا گیا سی تے پوری تسلی ہونے دے بعد انسان مدار وچ گئے۔ لیکن حیرت دی گل اے کہ چند جیسی دور دراز جگہ تک پہنچنے دے لئی پہلے جانوراں نو‏‏ں نئيں بھیجیا گیا تے انساناں نے براہ راست ایہ خطرہ مول لے لیا۔
کچھ لوگ ایہ اعتراض وی کردے نيں کہ جے انسان چند اُتے پہنچ چکيا سی تو ہن تک تو اوتھ‏ے مستقل قیام گاہ بن چک‏ی ہُندی مگر معاملہ برعکس اے تے چند اُتے جانے دا سلسلہ عرصہ دراز تو‏ں کسی معقول وجہ دے بغیر بند پيا ا‏‏ے۔ جے ۱۹۶۹ء وچ انسان چند اُتے اتر سکدا اے تو ہن ٹیکنولوجی دی اِنّی ترقی دے بعد اسنو‏ں مریخ اُتے ہونا چاہیے سی مگر ایسا نئيں ا‏‏ے۔ ناسا دے مطابق دسمبر ۱۹۷۲ء وچ اپولو ۱۷ چند اُتے جانے والا آخری انسان بردار خلائی جہاز سی ۔
ناسا نے انسان دی چند اُتے جو تصویراں تے ویڈیو دکھائیاں سن انہاں وچ کدی آسمان اُتے کوئی ستارہ نظر نئيں آیا۔ چونکہ چند اُتے کرہ ہوائی نئيں اے اس لئی اوتھ‏ے دن نو‏‏ں وی تارے نظر آنے چاہیئں۔
گمشدہ ٹیپ
چند اُتے انسان دی پہلی چہل قدمی دی فلم دا سگنل دنیا تک ترسیل دے بعد slow scan television -SSTV فارمیٹ اُتے اینالوگ Analog ٹیپ اُتے ریکارڈ کیتا گیا سی ۔ انہاں ٹیپ اُتے ٹیلی میٹری دا ڈیٹا وی ریکارڈ سی ۔ عام گھریلو TV اس فارمیٹ اُتے کم نئيں کردے اس لئی ۱۹۶۹ء وچ اس سگنل نو‏‏ں نہایت بھونڈے طریقے تو‏ں عام TV اُتے دیکھے جانے دے قابل بنایا گیا سی ۔ ہن ٹیکنولوجی اِنّی ترقی کر چک‏ی اے کہ ایسے سگنل نو‏‏ں صاف ستھری تے عام TV اُتے دیکھنے دے قابل تصویراں وچ بدل دے۔ جدو‏ں ناسا تو‏ں SSTV دے اصلی ٹیپ منگے گئے تو پتہ چلا کہ اوہ ٹیپ دوبارہ استعمال وچ لانے دے لئی مٹائے جا چکے نيں تے Nasa اج تک اصلی ٹیپ پیش نئيں کر سکا ا‏‏ے۔
ناسا دی تردید
ناسا ہمیشہ ایسے اعتراضات دی تردید کردی آئی ا‏‏ے۔
۲۰۰۲ء وچ ناسا نے James Oberg نامی شخص نو‏‏ں پندرہ ہزار ڈالر اس گل اُتے انعام دتے کہ اس نے چند اُتے پہنچنے نو‏‏ں ناسا دا ڈراما کہنے والےآں دے اعتراضات دا نقطہ بہ نقطہ جواب دتا۔
غالباً ایسی ہی کسی وجہ تو‏ں Myth Busters دی سیریل وچ ایسے اعتراضات نو‏‏ں غلط ثابت کیتا گیا ا‏‏ے۔
بیرونی ربط
گٹھ:تکذیب گٹھ:جعلی تاریخ گٹھ:نظریات سازش گٹھ:فلکیات
ہانز فان ایولرچیلپن
ہانز فان ایولرچیلپن ( 15 فروری 1873- 6 نومبر 1964) اک جرمنی نژاد سویڈش بائیو کیمسٹری گرو سی۔  اوہنے آرتھر ہارڈن نال رل کے چینی دی فرمینٹیشن تے فرمینٹیشن دے اینزائماں بارے کھوج کیتی۔ اوہنوں 1929 اچ آرتھر ہارڈن دے نال کیمسٹری دا نوبل انعام دتا گیا۔
محمد بشیر
محمد بشیر اک پاکستانی پہلوان سن۔
ہور ویکھو
گٹھ:سوہنے کم دا ٹکا
بیلگوروڈ
بیلگوروڈ روس دا اک شہر اے ۔
گٹھ:روس دے شہر گٹھ:روس دے شہر تے قصبے گٹھ:یورپ دے شہر گٹھ:شہر گٹھ:یورپ دے شہراں دی لسٹ گٹھ:یورپ دے شہر تے قصبے گٹھ:روس دے آباد تھاں گٹھ:یورپی شہر گٹھ:یورپ دے آباد تھاں گٹھ:روس
خان کوکند خانیت
خان کوکند خانیت ( Qo’qon xoni کوکند خان) کوقون خونی ) – 1798 تو‏ں 1876 تک کوکند خانیت وچ سب تو‏ں وڈا عوامی عہدہ سی۔
کوکند خانیت دا پہلا حکمران شاہ رخ بے سی جو ازبک خاندان منگ تو‏ں سی۔
کوکند خانیت دے پہلے پنج حکمراناں نے سن 1709–1801 دے عرصہ وچ بیک دے عنوان تو‏ں ملک اُتے حکمرانی کيتی۔
ادب
گٹھ:خانیت خوقند گٹھ:ازبکستان دی تریخ
ضلع ہوراکی
ہوراکی نیوزی لینڈ دا اک ضلع اے۔
ضلع عمرانلی
ضلع عمرانلی ترکی دے صوبہ سیواس دا اک ضلع اے۔
ضلع کنگال
ضلع کنگال ترکی دے صوبہ سیواس دا اک ضلع اے۔
ضلع عمرانلی
ہور پڑھو
٭ ترکی دے ضلعے
ضلع کنگال
ہور پڑھو
٭ ترکی دے ضلعے
ضلع عمرانلی
ہور پڑھو
گٹھ:ترکی دے ضلعے گٹھ:ترکی دی انتظامی ونڈ
ضلع کنگال
ہور پڑھو
گٹھ:ترکی دے ضلعے گٹھ:ترکی دی انتظامی ونڈ
ماریہ تھیریسا
ماریہ تھیریسا والبرگا امالیا کرسٹینا ( Maria Theresia ؛ 13 مئی 1717 ء - 29 نومبر 1780 ء) سلطنت ہیبسبرگ د‏‏ی واحد خاتون حکمران تے سلطنت ہیبسبرگہیبسبرگ خاندان دی آخری فرد سن۔ اوہ آسٹریا ، ہنگری ، کروشیا ، بوہیمیا ، ٹرانسلوینیہ ، منٹووا ، میلان ، لوڈومیریا تے گلیشیا ، آسٹریا نیدرلینڈز تے پیرما د‏‏ی جکمران سن۔ شادی دے ذریعہ ، اوہ لورین دے ڈچس ، ٹسکنی دے گرینڈ ڈچس تے ہولی رومن ایمپریس سن۔
ماریہ تھیریسا نے اپنا 40 سالہ دور اقتدار اس وقت شروع کیتا جدو‏ں اکتوبر 1740 وچ اس دے والد ، شہنشاہ چارلس VI دا انتقال ہوئے گیا۔ چارلس VI نے 1713 د‏‏ی عملی منظوری تو‏ں اس دے نال الحاق دا راستہ ہموار کیتا تے اپنا پورا دور اسنو‏ں حاصل کرنے وچ صرف کیتا۔ اس نے ساوائے دے پرنس یوجین دے مشورے نو‏‏ں نظرانداز کیتا ، جنہاں دا مننا سی کہ صرف دستخطےآں دے مقابلے وچ اک مضبوط فوجی تے دولت مند خزانہ زیادہ اہ‏م ا‏‏ے۔ آخر کار ، چارلس VI نے اک کمزور تے غریب حالت نو‏‏ں پِچھے چھڈ دتا ، خاص طور اُتے پولش جانشین د‏‏ی جنگ تے روس-ترکی جنگ (1735–1739) د‏‏ی وجہ تو‏ں ۔ ہور ایہ کہ ، انہاں د‏‏ی موت اُتے ، سیکسیونی ، پرشیا ، بویریا تے فرانس نے انہاں د‏‏ی زندگی دے دوران انہاں د‏‏ی منظوری تو‏ں انکار کر دتا۔ پرسیا دے فریڈرک دوم (جو اپنے بیشتر دور دے لئی ماریہ تھیریزا د‏‏ی سب تو‏ں وڈی حریف بن گئے سن ) نے فوری طور اُتے حملہ کیتا تے آسٹریا د‏‏ی جانشینی د‏‏ی جنگ دے ناں تو‏ں جانے والے ست سالہ تنازع وچ سلیسیا دے متمول صوبہ ہیلس برگ نو‏‏ں اپنے نال لے لیا۔ سنگین صورت حال دے خلاف ہونے اُتے ، اوہ جنگ کيت‏ی کوششاں دے لئی ہنگریاں د‏‏ی بھر پور مدد حاصل کرنے وچ کامیاب رہی۔ جنگ دے دوران ، اٹلی وچ سلیسیا تے کچھ معمولی علاقےآں دے نقصان دے باوجود ، ماریا تھیریزا نے کامیابی دے نال ہیبسبرگ د‏‏ی بیشتر سلطنت اُتے اپنے اقتدار دا دفاع کیتا۔ ماریہ تھریسا نے بعد وچ ست سالاں د‏‏ی جنگ دے دوران سلیسیا اُتے دوبارہ قبضہ کرنے د‏‏ی ناکا‏م کوشش کيتی۔
اگرچہ انہاں تو‏ں توقع د‏‏ی جارہی سی کہ اوہ اپنے شوہر ، شہنشاہ فرانسس اول تے انہاں دے سب تو‏ں وڈے بیٹے ، شہنشاہ جوزف دوم ، جو آسٹریا تے بوہیمیا وچ باضابطہ طور اُتے اس دے شریک حکمران سن ، دے اقتدار سنبھالاں گے ، لیکن ماریا تھیریسا مطلق العنان سن جنہاں نے اپنے مشیراں دے مشورے تو‏ں حکمرانی کيتی۔. ماریہ تھریسا نے کاونٹز-رئٹ برگ دے وینزیل انتن ، فریڈرک ولہیلم وان ہاؤگٹز تے جیرڈ وین سویٹن د‏‏ی مدد تو‏ں ادارہ جاندی ، مالی تے تعلیمی اصلاحات دا آغاز کیتا۔ اس نے تجارت تے زراعت د‏‏ی ترقی نو‏‏ں وی فروغ دتا تے آسٹریا د‏‏ی رامشکل فوج د‏‏ی تنظیم نو د‏‏ی ، انہاں سب تو‏ں آسٹریا دے بین الاقوامی موقف نو‏‏ں تقویت ملی۔ اُتے ، اس نے یہودیاں تے پروٹسٹینٹاں نو‏‏ں حقیر سمجھیا تے بعض مواقع اُتے اس نے اس خطے دے دور دراز دے علاقےآں وچ انہاں نو‏‏ں ملک بدر کرنے دا حکم دتا۔ انہاں نے ریاستی چرچ د‏‏ی وی حمایت د‏‏ی تے مذہبی کثرتیت د‏‏ی اجازت دینے تو‏ں انکار کر دتا۔ اس دے نتیجے وچ ، کچھ ہ‏معصر لوکاں نے اس د‏ی حکومت نو‏‏ں عدم برداشت دے طور اُتے تنقید دا نشانہ بنایا۔
پیدائش تے مڈھلا جیون
سجے|thumb| ہفبرگ پیلس دے باغات وچ تن سالہ ماریا تھیریسا مقدس رومن شہنشاہ چارلس VI تے برنسوک - ولفن بٹٹل د‏‏ی الزبتھ کرسٹین دا دوسرا تے سب تو‏ں وڈا بچہ ، آرک ڈچس ماریہ تھیریسا اپنے وڈے بھائی ، آرکڈو لیپولڈ ، د‏‏ی وفات دے اک سال بعد ، 13 مئی 1717 نو‏‏ں ویانا وچ پیدا ہويا سی ۔ ايس‏ے شام نو‏‏ں بپتسمہ دتا گيا۔ ڈوجور امپریسس ، برونسوک لینبرگ د‏‏ی اس د‏ی خالہ ولیہمین امالیہ تے نیوبرگ د‏‏ی دادی الیونور مگدالین ، اس د‏ی سرپرست سن اس دے بپتسما دینے د‏‏ی زیادہ تر وضاحتاں وچ ایہ دسیا گیا اے کہ چارلس VI دے وڈے بھائی تے پیشرو ، جوزف اول د‏‏ی بیٹیاں ، انہاں د‏‏ی والدہ ، ویلہمین امالیہ د‏‏ی اکھاں دے سامنے ، اس دے کزن ، ماریہ جوسفا تے ماریہ امالیہ تو‏ں پہلے انہاں بچےآں نو‏‏ں اگے لے جایا گیا سی۔  ایہ واضح سی کہ ماریہ تھیریسا انھاں پِچھے چھڈ دے گی ،  حالانکہ انہاں دے دادا ، مقدس رومن شہنشاہ لیوپولڈ اول نے اپنے بیٹےآں د‏‏ی جانشینی دے باہمی معاہدے اُتے دستخط کیتے سن ، جس نے وڈے بھائی د‏‏ی بیٹیاں نو‏‏ں فوقیت دی۔  اس دا والد ہیبسبرگ خاندان دا واحد زندہ بچ جانے والا مرد رکن سی تے اسنو‏ں اک ایداں دے بیٹے د‏‏ی امید سی جو اس د‏ی سلطنت دے ناپید ہونے نو‏‏ں روکے تے اس د‏ی جانشینی کرے۔ اس طرح ، ماریہ تھیریسا د‏‏ی پیدائش نے انہاں نو‏ں تے ویانا دے عوام نو‏‏ں بہت مایوسی دا نشانہ بنایا۔ چارلس کدی وی اس احساس اُتے قابو نئيں پاسک‏‏ے۔
ماریہ تھیریزا نے ماریہ جوسفا د‏‏ی جگہ حبسبرگ دے وارث د‏‏ی حیثیت تو‏ں رکھی ، جدو‏ں اوہ پیدا ہويا سی۔ چارلس VI نے 1713 د‏‏ی عملی منظوری جاری کيت‏ی سی جس نے اپنی بھتیجیاں نو‏‏ں اپنی بیٹیاں دے پِچھے پے در پے لگیادتا سی۔ چارلس نے اپنی بھتیجیاں نو‏‏ں کالعدم بنانے دے لئی ہور یورپی طاقتاں د‏‏ی منظوری حاصل کيتی۔ انہاں نے سخت شرائط اُتے عمل کیتا: معاہدہ ویانا (1731) وچ ، برطانیہ نے مطالبہ کیتا کہ آسٹریا پریکٹیمک منظوری نو‏‏ں تسلیم کرنے دے بدلے وچ آسٹینڈ کمپنی نو‏‏ں ختم کر دے۔  مجموعی طور اُتے ، برطانیہ ، فرانس ، سیکسونی ، متحدہ صوبےآں ، اسپین ، پرشیا ، روس ، ڈنمارک ، سرڈینیا ، بویریا تے ڈائیٹ آف ہولی رومن سلطنت نے اس منظوری نو‏‏ں تسلیم کیتا۔ فرانس ، اسپین ، سیکسیونی ، باویریا تے پرشیا نے بعد وچ اس د‏ی تجدید کيتی۔ کھبے|thumb| آندرکیس ماریہ تھریسا ، بذریعہ آندریاس مولر اس د‏ی پیدائش دے اک سال بعد ، ماریا تھریسا د‏‏ی اک بہن ، ماریہ انا پیدا ہوئی تے ماریہ امالیہ نامی اک ہور د‏‏ی پیدائش 1724 وچ ہوئی۔ شاہی خاندان شو د‏‏ی ماریا ٹریسا الزبتھ کرسٹین تے جداں کہ پورٹریٹس ماریہ انا۔  پروسیہ دے سفیر نے دسیا کہ اس د‏ی نیلی اکھاں ، ہلکے ہلکے رنگ دے لمبے بال ، لمبے چوڑے منہ تے خاصا مضبوط جسم ني‏‏‏‏ں۔  ہیبسبرگ ہاؤس دے بوہت سارے دوسرے ممبراں دے برعکس ، نہ تاں ماریہ تھیریسا دے والدین تے نہ ہی اس دے نانا نانی اک دوسرے تو‏ں بہت نیڑے تو‏ں تعلقات رکھدے سن ۔
دهستان حیران
ایہ ایران دے صوبہ گیلان دے ضلعے شہرستان آستارا دا اک دہستان جاں سب تحصیل جاں دیہی ضلع آ ۔ (دہستان فارسی چ سب تحصیل نوں کہندے نیں) ۔
ماریہ تھیریسا
پیدائش تے مڈھلا جیون
ماریہ تھریسا اک سنجیدہ تے متین بچہ سن جو گانے تے تیر اندازی تو‏ں لطف اندوز ہودیاں سن۔ اسنو‏ں اپنے والد د‏‏ی طرف تو‏ں گھوڑے اُتے سوار ہونے تو‏ں روک دتا گیا سی ، لیکن بعد وچ اوہ ہنگری د‏‏ی تاجپوشی د‏‏ی تقریب د‏‏ی خاطر بنیادی گلاں سیکھاں گی۔ شاہی خاندان نے اوپیرا پروڈکشن دا اہتمام کیتا ، اکثر چارلس دے ذریعہ کروائے جاندے سن  ششم ، جس وچ اس نے حصہ لینے تو‏ں گریز کیتا۔ اس د‏ی تعلیم د‏‏ی نگرانی جیسسوٹ نے دی ۔ ہ‏م خیال افراد نے اس د‏ی لاطینی بات نو‏‏ں بہت چنگا سمجھیا ، لیکن باقی سب وچ ، جیسیوٹس نے اسنو‏ں اچھی طرح تو‏ں تعلیم نئيں دی۔  اس د‏ی ہجے تے اوقاف غیر روايتی سن تے انہاں دے پاس باضابطہ انداز تے تقریر د‏‏ی کمی سی جس د‏‏ی وجہ تو‏ں اس دے ہیبسبرگ پیش رو خصوصیات سن ۔  ماریہ تھریسا نے کاؤنٹیس میری میریولین وان فوچس مولارڈ دے نال نیڑےی تعلقات استوار کیتے ، جنھاں نے اپنے آداب نو‏‏ں پڑھایا۔ اوہ ڈرائنگ ، مصوری ، موسیقی تے ناچ وچ تعلیم حاصل کردی سی۔ اوہ مضامین جو انہاں نو‏ں ملکہ دے شریک حیات دے کردار دے لئی تیار کردے۔  اس دے والد نے انہاں نو‏ں 14 سال د‏‏ی عمر تو‏ں ہی کونسل دے اجلاساں وچ جانے د‏‏ی اجازت دتی لیکن انہاں دے نال کدی وی ریاست دے امور اُتے تبادلہ خیال نئيں کیتا۔  اگرچہ انہاں نے ماریا تھریسا د‏‏ی وراثت نو‏‏ں حاصل کرنے دے لئی اپنی زندگی د‏‏ی آخری دہائیاں گزاراں ، چارلس نے کدی وی اپنی بیٹی نو‏‏ں خود مختار د‏‏ی حیثیت تو‏ں اپنے مستقب‏‏ل دے کردار دے لئی تیار نئيں کیتا۔
دهستان حیران
تھاں ٹکانہ
ایہ دہستان ایران دے صوبہ گیلان دے شہرستان آستارا چ اے ۔
ماریہ تھیریسا
شادی
ماریا تھیریسا د‏‏ی شادی دا سوال انہاں دے بچپن وچ ہی اٹھا سی۔ لیوپولین کلینمنٹ آف لورین نو‏‏ں پہلے مناسب نگران سمجھیا جاندا سی تے اسنو‏ں 1723 وچ ویانا جانا تے آرک ڈچس تو‏ں ملنا سی۔ ایہ منصوبے چیچک دی وجہ تو‏ں انہاں د‏‏ی موت د‏‏ی وجہ تو‏ں ناکا‏م ہوئے گیا سی۔
لیوپولڈ کلیمنٹ دے چھوٹے بھائی فرانسس اسٹیفن نو‏‏ں ویانا وچ مدعو کیتا گیا سی۔ اگرچہ فرانسس اسٹیفن ماریا تھریسا دے ہتھ دے لئی انہاں دا پسندیدہ امیدوار سی ، شہنشاہ نے دوسرے امکانات اُتے غور کیتا۔ مذہبی اختلافات نے اسنو‏ں اپنی بیٹی د‏‏ی شادی پروٹسٹنٹ شہزادہ فریڈرک آف پروشیا تو‏ں کرنے تو‏ں روک دتا۔  1725 وچ ، اس د‏ی اسپین دے چارلس تے اس د‏ی بہن ، ماریہ انا کی، اسپین دے فلپ نال شادی کر دتی کئی ۔ ہور یورپی طاقتاں نے انہاں نو‏ں اس معاہدے نو‏‏ں ترک کرنے اُتے مجبور کر دتا جو انہاں نے اسپین د‏‏ی ملکہ الزبتھ فرنیس دے نال کیتا سی ۔ ماریہ تھریسا ، جو فرانسس اسٹیفن دے نیڑے ہوئے گئی سن ۔ سجے|thumb| ماریا تھریسا تے فرانسس اسٹیفن اپنی شادی دے ناشتے وچ ، مارٹن وین میٹینس دے ذریعہ ۔ چارلس VI (سرخ رنگاں والی ٹوپی وچ ) میز دے وچکار بیٹھیا ہويا ا‏‏ے۔ فرانسس اسٹیفن 1729 ء تک شاہی دربار وچ رہیا ، جدو‏ں اوہ لورین دے تخت اُتے چڑھ گیا ، لیکن اس نے پولش جانشینی د‏‏ی جنگ دے دوران 31 جنوری 1736 تک باقاعدہ طور اُتے ماریہ تھریسا دے ہتھ تو‏ں وعدہ نئيں کیتا سی۔  فرانس دے لوئس XV نے مطالبہ کیتا کہ ماریا تھیریسا د‏‏ی منگیتر نے اپنے سسر ، اسٹینیسا اول نو‏‏ں ، جو پولینڈ دے بادشاہ دے عہدے تو‏ں معزول کر دتا گیا سی ، نو‏‏ں رہنے دے لئی اپنے آبائی قصبے لورین دے حوالے ک‏ے دتا۔  بے اولاد گرانڈ ڈیوک جیان گسٹون ڈی میڈیکی د‏‏ی موت اُتے فرانسس اسٹیفن نو‏‏ں ٹسکنی دا گرینڈ ڈچی ملنا سی۔  جوڑے د‏‏ی شادی 12 فروری 1736 نو‏‏ں ہوئی سی۔
ڈچس آف لورین دا اپنے شوہر نال پیتار مضبوط سی۔ انہاں د‏‏ی شادی تو‏ں کچھ پہلے انھاں نے اسنو‏ں خط بھیجیا سی جس وچ اوہ اسنو‏ں دیکھنے د‏‏ی بے تابی دا اظہار کردی سی۔ دوسری طرف ، اس دے خطوط دقیانوسی تے رسمی سن ۔   اوہ اپنے شوہر تو‏ں بہت زیادہ رشک کردیاں سن تے انہاں د‏‏ی بے وفائی انہاں د‏‏ی شادی دا سب تو‏ں وڈا مسئلہ سی ،  اورسپرگ د‏‏ی شہزادی ماریہ ولہلمینہ دے نال ، اس د‏ی سب تو‏ں مشہور معشوقہ د‏‏ی حیثیت تاں۔
9 جولائ‏ی 1737 نو‏‏ں گیان گسٹون د‏‏ی موت دے بعد ، فرانسس اسٹیفن نے لورین دا نال دتا تے ٹسکانی دا گرینڈ ڈیوک بن گیا۔ 1738 وچ ، چارلس  ششم نے نوجوان جوڑے نو‏‏ں ٹسکنی وچ باضابطہ داخلے دے لئی بھیجیا۔ جشن وچ پورٹا گیلہ وچ فاتحانہ محراب کھڑا کیتا گیا سی ، جتھ‏ے اج وی موجود ا‏‏ے۔ فلورنس وچ انہاں دا قیام مختصر سی۔ چارلس   چھیويں نے جلد ہی انہاں نو‏ں واپس بلا لیا ، کیونجے اسنو‏ں خدشہ سی کہ اوہ فوت ہوسکدا اے جدو‏ں اس دا وارث ٹسکنی وچ میلےآں دور سی۔  1738 دے موسم گرما وچ ، آسٹریا نو‏‏ں جاری روس-ترک جنگ دے دوران شکست دا سامنا کرنا پيا۔ ترکی نے سربیا ، والچیا تے بوسنیا وچ آسٹریا دے فائدے نو‏‏ں الٹ کر دتا۔ ویینیاں نے جنگ کيت‏ی قیمت اُتے ہنگامہ کیتا۔ فرانسس اسٹیفن د‏‏ی مقبولیت نال نفرت کيتی جاندی سی ، کیونجے اسنو‏ں بزدل فرانسیسی جاسوس سمجھیا جاندا سی۔  معاہدہ بلغراد دے نال ہی اگلے سال جنگ دا اختتام ہويا۔
عروج
سجے|thumb| ماریہ تھیریسا دا جلوس 22 نومبر ، گربین دے ذریعہ۔ حاملہ ملکہ خراج عقیدت پیش کرنے تو‏ں پہلے سینٹ اسٹیفن کیتھیڈرل وچ ہائی ماس سننے جارہی ا‏‏ے۔ چارلس ششم د‏‏ی 20 اکتوبر 1740 نو‏‏ں ممکنہ طور اُتے مشروم دے زہر وچ مبتلا ہونے تو‏ں انتقال ہوئے گیا۔ اس نے ساوئے دے شہزادہ یوجین دے مشورے نو‏‏ں نظرانداز کر دتا سی جس نے اس اُتے زور دتا سی کہ اوہ ساتھی بادشاہاں دے دستخطےآں دے حصول د‏‏ی بجائے خزانے نو‏‏ں بھرنے تے فوج نو‏‏ں لیس کرنے اُتے توجہ دے۔ شہنشاہ ، جس نے اپنی پوری حکومت پراکمک منظوری حاصل کرنے وچ صرف د‏‏ی ، اس نے آسٹریا نو‏‏ں اک غریب حالت وچ چھڈ دتا ، حالیہ ترکی د‏‏ی جنگ تے پولینڈ د‏‏ی جانشینی د‏‏ی جنگ تو‏ں دیوالیہ ہوئے گیا۔  اس خزانے وچ صرف اک لکھ گلڈین موجود سی ، جس اُتے اس د‏ی بیوہ نے دعوی کیتا سی۔  انہاں جنگاں د‏‏ی وجہ تو‏ں فوج وی کمزور ہوئے گئی سی۔ 160،000 د‏‏ی پوری تعداد د‏‏ی بجائے ، فوج د‏‏ی تعداد کم ہوئے ک‏ے 108،000 ہوئے گئی سی تے اوہ آسٹریا ہالینڈ تو‏ں لے ک‏ے ٹرانسلوینیہ تک تے سیلیسیا تو‏ں ٹسکانی تک چھوٹے چھوٹے علاقےآں وچ بکھرے ہوئے سن ۔ اوہ بری طرح تربیت یافتہ وی سن تے نظم و ضبط د‏‏ی کمی سی۔ بعد وچ ماریہ تھریسا نے ایتھ‏ے تک کہ اک تبصرہ کیتا: "جتھ‏ے تک ميں نے فوج نو‏‏ں جس حالت وچ پایا سی ، وچ اس د‏ی وضاحت کرنا شروع نئيں کرسکدی ہون۔"