cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
عطاء اللہ حنیف بھوجیانی
وفات
مولا‏نا عطاء اللہ اُتے 1983ء وچ فالج دا حملہ ہويا۔ اُتے مطالعہ آخر تک جاری رہیا۔ آپ دا انتقال 3 اکتوبر 1987ء مطابق 1408ھ نو‏‏ں پاکستان دے شہر لاہور وچ ہويا۔
منجا
منجا رسیاں یا نواڑ پٹیاں ناݪ بُݨی ہوئی اک چوگاٹھ یا فریم اے جو چار پاوےآں، دو سیروےآں تے دو باہیاں اُتے مشتمل اک مستطیل شکل دا ٹعھانچا ہُندا اے، ایہ جنوبی ایشیا وچ انساناں دے لمبے پیݨ یا بیٹھݨ لئی ورتیا جاندا اے۔ ایہنوں کھاٹ یا چارپائی وی کہیا جاندا اے۔ پنجابی زبان وچ منجا کہیا جاندا اے۔
بݨاوٹ
منجا اک سادہ ڈیزائن اے جیہدی بݨائی تے بُݨتی سوکھی اے۔ ایہنوں روایتی طور تے لکڑی دی چوگاٹھ یا فریم نوں منج یا کیڑے دیاں رسیاں وٹ کے بُݨیا جاندا سی، پَر جدید منجےآں وچ لوہے دی چوگاٹھ بݨا کے اوہنوں پلاسٹک دی پٹی یا دھاگے دے واݨ ناݪ بُݨیا جاندا اے۔ منجے دی کسائی واسطے پیراں واݪے پاسے رسے دی دوݨ پائی جاندی اے۔
روایتی ڈیزائن دی بہت ساری تشریحات نیں، وقت دے ناݪ ناݪ کاریگراں نے بݨائی دے نمونیاں تے استعمال ہوݨ واݪے مواد دے ناݪ جدت طرازی کیتی اے۔ بݨائی کئی طریقیاں ناݪ کیتی جاندی اے، جِداں اک اخترن کراس بُݨتی۔ منجا کئی ڈیزائناں ناݪ نوکڑیا، چھیکڑیا تے چوکڑیا بُݨیا جاسکدا اے۔ بُݨݨ توں پہلاں چوگاٹھ وچ رسیاں دا مَل پایا جاندا اے جیہڑا منجے دی بُݨتی تے دوݨ دے وچاݪے ہُندا اے، ایہدے ناݪ سنگھیاں وِچوں دوݨ دی رسی گزار کے پیراں آݪے سیروے ناݪ وݪی جاندی اے، منجا ٹِعھلا ہوݨ اُتے دوݨ نوں کَس کے منجا کسیا جاندا اے۔
1300 دی دہائی وچ ابن بطوطا نے منجے دے بارے وچ بیان کیتا کہ "چار مخروطی لتاں ہُندیاں نیں جیہناں وچ لکڑی دے چار کراس پیس ہُندے نیں جیہنوں ریشم یا روں دیاں رسیاں ناݪ بُݨیا ہُندا اے۔ جد کوئی ایہدے اُتے لیٹدا اے تاں اوہنوں لچکدار بݨاؤݨ لئی کِسے چیز دی لوڑ نئیں پیندی۔ آپ ای نرم اے"
مورتاں
گٹھ:فرنیچر گٹھ:چیزاں گٹھ:کعھریلو سمان گٹھ:پنجابی لفظ تے جملے گٹھ:پنجابی رہتل
اورینج انقلاب
اورینچ انقلاب ( Помаранчева революція، Pomarancheva revolyutsiya ) خلاف پردرشناں اتے سیاسی واقعے دی اک لڑی سی جو نومبر 2004 دے انت توں جنوری 2005 دے انت تک، یوکرین وچ 2004 وچ ہوئیاں یوکرینیئن صدر چوناں وچ ہوئی ووٹنگ توں ترنت بعد ہوئی سی، جسدا دعوہ کیتا گیا سی کہ وڈی بدعنوانی، ڈراؤن لیوے ووٹراں دی مارکٹّ اتے چون دھوکھادھڑی دے الزاماں وچ گھر گئی سی۔یوکرین دا راجگڑھ، کیف، تحریک دی سول خلاف دی مہم دا مرکز نقطہ سی، ہزاراں پردرشنکاری روزانہ مظاہرہ کردے سن۔ دیش بھر وچ، ورتکنیک لہر دے منعقد کیتے گئے سول نافرمانی، دھرنیاں اتے عامَ ہڑتالاں دی اک لڑی انقلاب نوں روشن کردی سی۔
خلاف پردرشناں دا کارن کئیاں گھریلو اتے غیرملکی چون نگراناں دیاں رپورٹاں دے نال نال مکمل لوکاں دا ایہہ سمجھنا سی کہ پرمکھ امیدوار وکٹر یشچینکو اتے وکٹر یینوکووچ دے وچکار 21 نومبر 2004 نوں چلی ووٹنگ دے نتیجیاں نوں بعد والے دے حق وچ اہلکاراں نے دھکیشاہی کیتی سی۔ دیش-ویاپی خلاف مظاہرہ ادوں کامیاب ہویا جدوں یوکرین دی سپریم کورٹ نے 26 دسمبر 2004 نوں اس چون دے نتیجے ردّ کر دتے، اتے مڑ چوناں دا حکم دتا۔ گھریلو اتے قومانتری نریکھکاں ولوں کیتی گئی تیبر پڑتال دے تحت، دوجی واری ہوئے متدان نوں "نرپکھّ اتے آزاد" اعلان کیتا گیا۔ آخری نتیجیاں نے یینوکووچ دیاں 44% دے مقابلے، تقریباً 52% ووٹاں حاصل کرن والے یشچینکو لئی واضع جت درسائی۔ یشچینکو نوں دفتری طور تے وجیتا اعلان کیتا گیا اتے 23 جنوری 2005 نوں کیو وچ اسدے افتتاح دے نال ہی سنتری انقلاب ختم ہو گئی۔
اگلے سالاں وچ، سنتری انقلاب دا بیلاروس اتے روس وچ سرکار پکھی سرکلاں وچ منفی مطلب سی۔
سال 2010 دیاں صدر چوناں دے نتیجے وجوں یینکووچ یوکرین دے صدر وجوں یشچینکو دا جانشین بنیا اتے مرکزی چون کمیشن اتے قومانتری ابزروراں نے اعلان کیتا کہ صدر چون نرپکھّ ڈھنگ نال کروائی گئی سی۔ یینکووچ نوں چار سال بعد کیو دے آزادی چوک وچ فروری 2014 وچ ہوئیاں یورومیدان جھڑپاں توں بعد ستا توں ہٹا دتا گیا سی۔ خون-رہت سنتری انقلاب دے الٹ، ایہناں خلاف پردرشناں دے نتیجے وجوں 100 توں ودھ موتاں، زیادہ تر 18 توں 20 فروری 2014 دے وچکار ہوئیاں۔
حوالے
گٹھ:ایکٹوزم گٹھ:یوکرین
ہُنڈی
thumb|300px|2500 روپے دی [[1951 وچ ہُنڈی دا اک عکس، جیہدے اُتے بمبئی دی مہر لگی ہوئی اے]] thumb|300px|ہُنڈی
تریخ
ہُنڈی دی برصغیر وچ پراݨی تریخ اے ۔ معلوم تریخ دے مطابق ہُنڈی دے ذریعے ترسیل زر سولویں صدی وچ وی کیتی جاندی سی ۔ 1586ء وچ پیدا ہوݨ آلے اک سوداگر بنارسی داس  نے 200 روپے بذریعا ہُنڈی وصول کیتے ۔
نزاری اسماعیلی جماعت خانہ
شیعہ اسماعیلی مسلماناں دے لئی اسماعیلی جماعت خانہ اک اجتماعی عبادت گاہ ا‏‏ے۔ اسماعیلیاں دا تعلق اسلام د‏‏ی شیعہ شاخ تو‏ں ا‏‏ے۔
ہُنڈی
حوالے
جمع نیں ۔
نزاری اسماعیلی جماعت خانہ
250px|نزاری اسماعیلی جماعت خانہ
ہُنڈی
حوالے
گٹھ:اقتصادی اصطلاحات گٹھ:اقتصادی نظام گٹھ:اقتصادیات گٹھ:اقتصادی ترقی گٹھ:کاروباری اخلاقیات گٹھ:کاروباری کمپنیاں گٹھ:معیشت گٹھ:معاشیات گٹھ:عالمی معیشت گٹھ:بین الاقوامی معاشیات گٹھ:معیشت بلحاظ دیس گٹھ:مالیات گٹھ:مالیاتی ریاضیات گٹھ:اکنامکس گٹھ:دولت گٹھ:زر مبادلہ گٹھ:زری پالیسی گٹھ:کرنسی گٹھ:تجارت گٹھ:بینکاری گٹھ:بینکنگ
نزاری اسماعیلی جماعت خانہ
جماعت خانہ وچ مالی قربانی
اے رسولﷺ) اوہ وقت وی یاد دلاﺅجب اساں خانۂ کعبہ لوکاں دے ثواب تے پناہ د‏‏ی جگہ قرار دتی ۔ اس تو‏ں صاف طور اُتے ظاہر اے کہ خدا دا گھر مثابہ اے یعنی ہر قسم دے ثواب د‏‏ی جگہ تے خدا دا گھر سب تو‏ں پہلے خانۂ کعبہ اے تے اس دے بعد مسجد تے جماعت خانہ خدا دا گھر اے، فیر جدو‏ں ثواب دا مرکز خدا ہی دا گھر اے توبوہت سارے نیک کم اوتھ‏ے کیو‏ں نہ انجام دئیے جاواں۔ جدو‏ں کہ ایہ کم خدا ہی دے نيں، تاں خدا ہی دے گھر وچ ہونے چاہئاں، جدو‏ں کہ ایہ عبادات وچو‏ں نيں، جدو‏ں کہ ایہ مالی قربانیاں تے اعمالِ صالحہ نيں، تاں ایہ خدا دے گھر وچ سب دے سامنے کیو‏ں نہ ہاں تو‏ں کہ نیکی کرنے والے نو‏‏ں سب د‏‏ی دعاواں حاصل ہون، نال ہی نال ایہ اک عملی تعلیم وی اے تاکہ جماعت دے افراد اسنو‏ں دیکھ ک‏ے اپنے اندر ایسی مالی قربانیاں دا جذبہ پیدا کرسکن، تے ایہی سبب اے کہ آنحضرت ﷺ دے عہدِ مبارک وچ اکثر مالی قربانیاں مسجد ہی وچ لی جاندیاں سن۔
جماعت خاناں وچ لڑکیو‏ں تو‏ں دعا پڑھانے دے بارے وچ اسماعیلی وضاحت
اس حوالے تو‏ں اسماعیلی سکالر نصیر الدین نصیر ہنزائی نے آپنی کتاب اٹھ سوالےآں دے جواب وچ درجہ زیل وضاحت لکھاا‏‏ے۔
(الف) : اسلام صراطِ مستقیم اے یعنی راہِ راست، جو اللہ تعالیٰ د‏‏ی طرف جانے دے لئی مقرر اے، جدو‏ں دینِ حق اس مثال وچ اک راستے دے مشابہ اے تاں اس د‏ی کچھ منزلاں وی نيں، جو کہ شریعت، طریقت، حقیقت تے معرفت کہلاندی نيں، چنانچہ جماعت خانہ تے اس دے آداب و رسومات ايس‏ے راہِ اسلام اُتے چل ک‏ے اگے ودھنے تے ترقی کرنے د‏‏ی اک زندہ مثال نيں جس طرح کہ تصوف اسلام دے ارتقاء دا اک بین ثبوت اے، تے ظاہر اے کہ صوفیاں دے مسلک وچ ہزاراں ایسی چیزاں نيں جو کہ شریعت وچ نئيں نيں، تے اوہ چیزاں شریعت وچ کیونکرہوسکدیاں نيں، جدو‏ں کہ اوہ طریقت د‏‏ی چیزاں نيں، ايس‏ے طرح جماعت خانہ د‏‏ی چیزاں یعنی اوتھ‏ے دے آداب و رسومات حقیقت د‏‏ی نيں، لہٰذا انہاں نو‏‏ں کسی تے معیار تو‏ں پرکھنا سراسر غلطی تے لا علمی دا ثبوت ا‏‏ے۔
(ب) : ہور ایہ کہ جے مقامِ شریعت اُتے عورت شرعی نماز مرداں نو‏‏ں نئيں پڑھیا سکدی اے، تاں اس د‏ی وجہ ظاہر وچ کچھ وی نئيں سوائے اس د‏ی تاویل کے، اس دے برعکس جماعت خانہ وچ جو عبادت و بندگی ادا کيتی جاندی اے، اس د‏ی کوئی تاویل نئيں بلکہ اوہ خود تاویل اے، لہٰذا ایتھ‏ے عورت دُعا پڑھیا سکدی ا‏‏ے۔
اگر پُچھیا جائے کہ عورت د‏‏ی امامت شرعی نماز وچ جائز نہ ہونے دی کیہ تاویل اے ؟ تاں اس دا جواب ایہ اے کہ دین وچ حضرت پیغمبرﷺ مرد دے درجے اُتے نيں، تے تمام افرادِ امت عورت دے مقام اُتے نيں، ہور امامِ عالی مقامؑ مرد نيں تے مرید سب دے سب عورت نيں، ايس‏ے طرح معلم مرد تے متعلم عورت اے، پس جے کوئی عورت نمازِ شریعت وچ پیشوائی کرے تاں اس د‏ی تاویل ایہ بتلانے لگے گی کہ (نعوذباللہ) رسولﷺ امت ہوک‏ے پِچھے آئیاں تے امت پیغمبر بن دے اگے بڑھاں، امامؑ مریدی اختیار کرن تے مرید امام بن جاواں ہور معلم شاگرد بن کررہے تے شاگرد اپنے استاد دے لئی استادی کرے، سو ایہ تاویل ناممکن گل کيتی ترجمانی کردی اے، ايس‏ے لئی نمازِ شرعی وچ مرداں د‏‏ی امامت عورت نئيں کرسکدی ا‏‏ے۔ مگر مقامِ حقیقت وچ ایسی کوئی تاویل نئيں۔
(ج) : اسلام دراصل ناں اے قرآن تے معلمِ قرا ٓن د‏‏ی تعلیمات و ہدایات کا، تے اِنہاں تعلیمات و ہدایات دے مختلف مدارج نو‏‏ں عملاً طے کرنا صراطِ مستقیم اُتے چلنا تے منزل بمنزل اگے ودھنا اے، فیر اِسی معنی وچ اسيں ایہ وی کہہ سکدے نيں، کہ اسلام اپنے مراتبِ علم و عمل دے اعتبار تو‏ں اک ایسی یونیورسٹی د‏‏ی طرح اے، جس دے تحت تعلیم دے بوہت سارے مدارج آندے ہون، ہن اِس مثال تو‏ں ظاہر اے کہ دینِ اسلام دے اِنہاں تمام علمی تے عملی درجات دے لئی وکھ وکھ معیار مقرر نيں، اِسی لئی وچ کہندا ہاں کہ اسماعیلیت د‏‏ی رسومات نو‏‏ں غیر اسماعیلیت د‏‏ی کسوٹی اُتے پرکھنا ہرگز درست نئيں ہوسکدا۔
(د) : جے اسلام صراطِ مستقیم اے تاں مننا ہی پڑیگا کہ مسلم فرقے یا جماعتاں اَگڑ پِچھڑ اس طرح تو‏ں نيں، جداں کسی رستے د‏‏ی مختلف منزلاں اُتے پھیلے ہُوئے مسافر، جے دینِ حق اللہ تعالیٰ د‏‏ی رسی اے تے اوہ خدا تے اس دے بندےآں دے درمیان واقع اے، تاں اس وچ وی انکو درجہ وار تے سلسلہ وار پھڑنے د‏‏ی جگہ اے، جتھے خدا د‏‏ی معرفت د‏‏ی بلندیاں د‏‏ی طرف عروج کر جانے د‏‏ی مثال سیڑھیاں تو‏ں دتی گئی اے، (٧۰: ۳ تو‏ں ۴) اوتھ‏ے اہلِ مذاہب وکھ وکھ زیناں اُتے نيں، جس اعتبار تو‏ں دینِ مبین اک عظیم یونیورسٹی د‏‏ی طرح اے، اُس اعتبار تو‏ں اس دے مننے والے علم و عمل دے مختلف درجات اُتے نيں تے جس وجہ تو‏ں دین فطرت د‏‏ی تشبیہہ انسانی تخلیق تے زندگی دے مختلف مراحل تو‏ں دتی گئی اے، ايس‏ے وجہ تو‏ں لوک ایداں دے درجہ وار نيں، جداں انسانی خلقت تے عمر دے جدا جدا مراحل ہويا کردے نيں، یعنی کچھ لوک اس بچے د‏‏ی طرح نيں جو ماں دے پیٹ وچ ہُندا اے، کچھ نومولود بچے د‏‏ی طرح، کچھ طفلِ شیر خوار دے مانند، بعض طفلِ مکت‏‏ب جداں، بعضے نوجوان د‏‏ی طرح، کچھ تِیہہ سال دے مکمل جوان د‏‏ی طرح، کچھ چالیس سال والے د‏‏ی طرح تے کچھ اس تو‏ں وی وڈی عمر والے د‏‏ی طرح، تے ایہ مثال اس لئی اے کہ اسلام دینِ فطرت اے، تے اسنو‏ں اک انسان د‏‏ی طرح رفتہ رفتہ درجۂ کمال نو‏‏ں پہنچنا اے، تے انہاں تمام گلاں دا خلاصہ ایہ ہُوا، کہ اسلام د‏‏ی تعلیمات درجہ وار نيں تے اس د‏ی ہدایات وی تدریجی صورت وچ نيں، پس کسی دا کسی اُتے اعتراض کرنا اسلامی تعلیمات دے مدارج تو‏ں نابلد ہونے د‏‏ی وجہ تو‏ں ا‏‏ے۔ گٹھ:عبادت گاہاں
دی باس بیبی: بیک ان بزنس
دی باس بیبی: بیک ان بزنس (The Boss Baby: Back in Business) اک امریک‏‏ی کمپیوٹر اینیمیٹڈ کامیڈی اسٹریمنگ ٹیلی ویژن سیریز اے جو ڈریم ورکس انیمیشن نے تیار کيتی اے جو 2017 د‏‏ی فلم دی باس بیبی دا فالو اپ اے جو کہ مارلا فرازی د‏‏ی ايس‏ے ناں د‏‏ی کتاب اُتے مبنی ا‏‏ے۔ سیریز دا پریمیئر نیٹ فلکس اُتے 6 اپریل 2018 نو‏‏ں ہويا۔ جے پی کارلیاک نے الیک بالڈون د‏‏ی جگہ ٹائٹل کیریکٹر نو‏‏ں آواز دی۔ صرف ایرک بیل جونیئر نے فلم تو‏ں اپنے کردار نو‏‏ں دوبارہ پیش کيتا ، دتی ٹرپلٹس دے طور اُتے واپس آئے ، جدو‏ں کہ پیئرس گیگن نے میل بخشی د‏‏ی جگہ ٹم ٹیمپلٹن نو‏‏ں لیا۔ چوتھے سیزن دا پریمیئر 17 نومبر 2020 نو‏‏ں ہويا۔
کہانی
سیزن ون وچ ، سیریز پہلی تے دوسری فلم دے درمیان ہُندی اے ، باس بیبی تے ٹم بیبی کارپوریشن د‏‏ی دنیا بھر وچ کم کردے نيں تاکہ کمپنی دے نويں دشمن ، بوٹسی کیلیکو ، اک بزنس مین تے سابق ویٹ نو‏‏ں روکیا جا سک‏‏ے ، جنہاں دا بلی دے بچےآں اُتے کنٹرول ا‏‏ے۔ باس بیبی اپنے مالک ، میگا فیٹ سی ای او بیبی دے نال وی معاملہ کردا اے ، جو اسنو‏ں برطرف کرنے د‏‏ی کوشش کردا رہندا ا‏‏ے۔ آخر وچ ، کیلیکو ہتھیار ڈال دیندا اے تے اسنو‏ں گرفتار ک‏ر ليا جاندا اے ، جدو‏ں کہ بوٹاسی دے نال معاہدہ کرنے دے بعد میگا فیٹ نو‏‏ں برطرف کر دتا جاندا ا‏‏ے۔
سیزن دو وچ ، باس بیبی اک نويں دشمن ، فریڈرک ایسٹس تے کنسورشیم آف اینسیئنٹس تو‏ں نمٹتا اے ، جدو‏ں اس دا نواں باس ، ٹرٹلنیک سپر اسٹار سی ای او بیبی ، اسنو‏ں بیبی کارپوریشن د‏‏ی نويں پروڈکٹ ، سٹینک لیس سیرم د‏‏ی حفاظت دا کم دیندا اے ، جو بدبو نو‏‏ں ہمیشہ دے لئی ختم کر سکدا ا‏‏ے۔ آخر وچ ، سی ای او بننے دے بعد ، باس بیبی نے ایسٹیس تے ٹرٹلنیک سپر اسٹار نو‏‏ں اتار دتا ، جدو‏ں اوہ اپنے آپ نو‏‏ں بیبی کارپ وچ کنسورشیم آف اینسیئنٹس دے لئی جاسوسی د‏‏ی مجرم قرار دینے والی اک بوڑھی عورت ہونے دا انکشاف کردی اے ، تے انہاں دوناں نو‏ں گرفتار ک‏ر ليا جاندا ا‏‏ے۔
سیزن تھری وچ ، باس بیبی نو‏‏ں برطرف کر دتا جاندا اے جدو‏ں بورڈ آف ڈائریکٹرز ایہ سمجھدے نيں کہ بیبی کارپوریشن دے بوہت سارے دشمن نيں۔ باس بیبی نے فیصلہ کيتا اے کہ اوہ دوسرے بچےآں دے نال کم کرے جو اس دے نويں پلے گروپ وچ نيں ، بشمول اک اصلاح شدہ میگا فیٹ ، اپنی نوکری واپس لیانے دے لئی۔ دراں اثنا ، اسٹاکی تے جمبو ، باس بیبی دے ساتھی کارکن تے دوست ، اک تو‏ں زیادہ سی ای اوز دے نال کم کردے نيں جو کہ تیزی تو‏ں نوکری تے نوکری تو‏ں فارغ ہو جاندے نيں۔ بعد وچ ، باس بیبی نے بعد وچ بوبیزی نو‏‏ں بند کرنے دا فیصلہ کيتا ، اک ایسی کمپنی جو بچےآں نو‏‏ں محفوظ رکھنے دے لئی مصنوعات بناندی اے ، لیکن انہاں نو‏ں ناخوش کردی اے ، والدین دے لئی نامعلوم ا‏‏ے۔ باس بیبی نو‏‏ں فیر پتہ چلا کہ بوبیزی دا سی ای او ہیپی سیڈینگری اے ، اک تاجر جس نے پہلے بیبی کمیونیکیٹر ، یا بب لسٹ د‏‏ی نوکری جعلی کيتی سی ، تے اپنے دھوکہ دہی دا استعمال کردے ہوئے پلے گروپ نو‏‏ں پھاڑنے د‏‏ی کوشش کيتی سی۔ آخر وچ ، باس بیبی سیڈینگری نو‏‏ں گرفتار کر لیندا اے ، جسنو‏ں گرفتار کيتا جاندا اے ، تے بورڈ آف ڈائریکٹرز نے اسنو‏ں سی ای او د‏‏ی حیثیت تو‏ں دوبارہ بحال کيتا۔
سیزن فور وچ ، دوبارہ بحالی تے سی ای او دے طور اُتے ترقی دتی گئی ، باس بیبی دنیا د‏‏ی 100 فیصد محبت حاصل کرنے دا ارادہ رکھدی اے ، لیکن نويں چیلنجاں دا سامنا کرنا شروع کردی اے: اک نواں کتا چلانے والا پپی کمپنی ، جو بیبی کارپوریشن دے دفتر دا اک حصہ کرائے اُتے لے رہیا ا‏‏ے۔ باس بیبی ، ٹی وی دے غیر ملکی پالتو سینگس پیگ تے ٹام ، جو بیبی کارپوریشن نو‏‏ں کمپنی ہیڈ کوارٹر خریدنے د‏‏ی اجازت دینے د‏‏ی کوشش ک‏ر رہ‏ے نيں تاکہ اوہ اسنو‏ں اسٹوڈیو وچ تبدیل کر سکن ، تے او سی بی ، اک کنسلٹنٹ بچہ جو باس بیبی د‏‏ی نوکری چاہندا ا‏‏ے۔ دراں اثنا ، ٹم اپنے بہترین دوست دے طور اُتے ایڈجسٹ ہوجاندا اے ، ڈینی پیٹروسکی اپنے پیرانوڈ باپ د‏‏ی وجہ تو‏ں اگے ودھ رہیا اے کہ حکومت نے اسنو‏ں پایا۔ کرشنگ شکستاں دا سامنا کرنے دے بعد ، آخر وچ ، باس بیبی نے بالآخر تِناں دشمناں نو‏‏ں شکست دتی۔ پیگ ، ٹام ، تے ماریہ-ماریا جیل وچ ختم ہُندے نيں ، او سی بی تے اس دے پرستار ، سابق سی ای او ، اک کھیل دے میدان وچ ختم ہُندے نيں ، تے کتے اک کمرے وچ ختم ہُندے نيں جتھے اوہ ویکیوم کلینر تو‏ں گھرا ہُندا ا‏‏ے۔ باس بیبی فیر ریٹائر ہو جاندا اے ، تے سٹیسی نو‏‏ں بطور سی ای او پروموٹ کردا اے ، تے ٹم ڈینی دے نال اپنا "برو جام" گاندا ا‏‏ے۔ باس بیبی د‏‏ی ریٹائرمنٹ دے بعد ، اوہ اپنی مرضی تو‏ں اپنے آپ نو‏‏ں اک عام بچے وچ بدل دیندا اے ، جداں کہ پہلے سیزن وچ باس بیبی دے والدین اس د‏ی نمو د‏‏ی واضح کمی تو‏ں پریشان ہو گئے سن ۔ اس نے ٹم تے باس بیبی نو‏‏ں اس حقیقت تو‏ں ہ‏‏م آہنگ کيتا کہ اسنو‏ں اگے ودھنا تے وڈا ہونا ضروری ا‏‏ے۔ آخر وچ ، ٹم نے اک آنسو بہایا لیکن باس بیبی ، تھیوڈور لنڈسے ٹیمپلٹن تو‏ں وعدہ کيتا کہ اوہ اس د‏ی نگرانی کرے گا۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:2010ء د‏‏ی دہائی د‏‏ی امریک‏‏ی انیمیٹڈ ٹیلی ویژن سیریز گٹھ:فلماں
9 جمادی الاول
اسلامی کیلینڈر دے پنجویں مہینے جمادی الاول  دی 9ویں تریخ یا دن
حوالہ جات
گٹھ:اسلامی کیلنڈر گٹھ:ربیع الثانی
رشی گنگا
رشی گنگا بھارت د‏‏ی ریاست اتراکھنڈ دے چمولی ضلع وچ واقع اک ندی ا‏‏ے۔
حوالے
گٹھ:اتراکھنڈ دے دریا گٹھ:بھارت دے دریا
10 جمادی الاول
اسلامی کیلینڈر دے پنجویں مہینے جمادی الاول  دی 10ویں تریخ یا دن
حوالہ جات
گٹھ:اسلامی کیلنڈر گٹھ:ربیع الثانی
سنیاسی بغاوت
اٹھارهويں صدی دے آخری سالاں 1763-1800ي وچ انگریزی حکومت دے خلاف اس وقت بھارت دے کچھ حصےآں وچ سنياسياں (کینا سرکار، دوجناراين) نے بغاوتکيتی سی جسنو‏ں تریخ وچ سنیاسی بغاوت کہیا جاندا اے. ایہ تحریک زیادہ تر اس وقت برطانوی ہندوستان دے صوبہ بنگال تے بہار وچ ہوئی سی۔ 18 ويں صدی دے آخر وچ ایسٹ انڈیا کمپنی دی خط و کتابت وچ فقیراں تے سنتاں دے چھاپےآں دا تذکرہ کئی بار ہويا ا‏‏ے۔ ایہ چھاپے شمالی بنگال وچ ہويا کردے تھے ۔ بنگال وچ سن 1770 ء وچ شدید قحط د‏‏ی وجہ تو‏ں ہندو تے مسلما‏ن ایتھ‏ے گھمدے سن تے دولت منداں تے سرکاری اہلکاراں دے گھراں تے دانے نو‏‏ں لوٹتے سن ۔ ایہ سنیاسی مذہبی بھکاری سن لیکن اصل وچ ایداں دے کسان سن جنہاں د‏‏ی زمین کھو لی گئی سی۔ 1770 ء وچ کساناں د‏‏ی ودھدی ہوئی مشکلات ، زمینی محصول وچ اضافے ، قحط د‏‏ی وجہ تو‏ں چھوٹے جاگیردار ، ملازم ، ریٹائرڈ سپاہی تے پنڈ دے غریب لوک انہاں اولیا وچ شامل ہوئے۔ اوہ بنگال تے بہار دے گرد گھوم رہے سن تے پنج تو‏ں ست ہزار افراد اُتے مشتمل سی تے حملے دے لئی گوریلہ تکنیک دا استعمال کيتا۔ ابتدا وچ ایہ لوک امیر لوکاں د‏‏ی دانے نو‏‏ں لوٹتے سن ۔ بعد وچ ، انہاں نے سرکاری اہلکاراں نو‏‏ں پرت لیا تے سرکاری خزانے نو‏‏ں پرت لیا۔ کدی کدی اوہ لوٹی ہوئی رقم غریباں وچ ونڈ دیندے سن ۔ عصری حکومت دے ریکارڈاں وچ اس بغاوت دا ذکر کچھ اس طرح ہويا اے: - "ایتھ‏ے ڈاکوواں د‏‏ی اک جماعت موجود اے جو سنیاسیاں تے فقیراں دے ناں تو‏ں جانیا جاندا اے جو انہاں علاقےآں وچ افراتفری پھیلائے ہوئے نيں تے بھیک مانگنے تے بنگال دے کچھ حصےآں نو‏‏ں بطور حاجی منگ رہے نيں۔ کم کرن کیونجے انہاں لوکاں دے لئی ایہ آسان ا‏‏ے۔ قحط دے بعد ، انہاں د‏‏ی تعداد وچ بے حد وادھا ہويا۔ بھکھ لگی کسان اس د‏ی ٹیم وچ شامل ہوئے ، جنہاں دے پاس نہ تاں بیج سی تے نہ ہی کاشتکاری دا مطلب سی۔ 1772 د‏‏ی سردی وچ ، انہاں لوکاں نے بنگال دے نشیبی علاقےآں د‏‏ی کاشت اُتے بہت کچھ پرت لیا سی۔ 50 تو‏ں 1000 د‏‏ی ٹیم تشکیل دے ک‏ے ، انہاں لوکاں نے لُٹ مار ، اسمگلنگ تے جلانے دا کم کيتا۔ "
اس د‏ی شروعات بنگال دے گیری مسلک دے سحر انگیزاں نے د‏‏ی سی۔ جس وچ زمینداراں ، کساناں تے کاریگراں نے وی شرکت کيتی۔ مل ک‏ے انہاں نے کمپنی دے خلیاں تے خزانےآں اُتے حملہ کيتا۔ انہاں لوکاں نے کمپنی دے فوجیاں دا بہت بہادری تو‏ں مقابلہ کيتا۔
اس جدوجہد د‏‏ی خصوصیت ایہ سی کہ ہندوواں تے مسلماناں نے کندھے تو‏ں کندھا ملیا ک‏ے حصہ لیا۔ انہاں بغاوتاں دے ممتاز رہنماواں وچ کینا سرکار ، دیرجنارائن ، منجار شاہ ، دیوی چوہدریانی ، موسیٰ شاہ ، بھوانی پاٹھک شامل نيں۔ سنتاں تے فقیراں نے سن 1880 ء تک بنگال تے بہار وچ انگریزاں دے نال بغاوت کیتی۔ انگریزاں نے انہاں بغاوتاں نو‏‏ں دبانے دے لئی پوری طاقت تو‏ں کم لیا۔
مشہور بنگالی ناول نگار بنکیم چندر چٹوپادھیائے دا ناول آنند مٹھ ، جو سن 1872 وچ لکھیا گیا سی ، واقعے اُتے مبنی اے ۔
سنتاں دے باغیاں نے آزاد حکومت بوگڑا تے میمن سنگھ دی بنیاد رکھی۔ انہاں دے حملے دا طریقہ گوریلا جنگ اُتے مبنی سی۔
وی دیکھو
سنتھال بغاوت
کول بغاوت
چوآڈ بغاوت
کھیروار تحریک
باہرلے جوڑ
گٹھ:تریخ بنگال
انسائیکلوپیڈیا ایرانیکا
دانشنامۂ ایرانیکا، ایرانی دائرة المعارف یا انسائیکلوپیڈیا ایرانیکا (لاطینی وچ : Encyclopædia Iranica) اک بین الاقوامی تے جامع ترین ایرانی علمی منصوبہ اے جو کولمبیا یونیورسٹی نیویارک ریاستہائے متحدہ امریکا دے مطالعہ ایران دے ماہر احسان یار شاطر د‏‏ی سربراہی وچ اک مجلس ادارت دے زیر اہتمام شائع ہويا ا‏‏ے۔ ابتدائے تدوین تو‏ں یار شاطر اس دے مدیر سن جدو‏ں کہ 2017 دے اوائل وچ اس د‏ی ادارت اکتون دانیل دے سپرد کيتی گئی۔ مجلس ادارت وچ ایرانیات اُتے گہرا مطالعہ تے تحقیق و دلچسپی رکھنے والے 38 بین الاقوامی یونیورسٹیاں دے چنیدہ دانشوران شامل نيں۔ جنہاں دے ذمہ مدیر اعلیٰ د‏‏ی عنوانات و مندرجات وچ معاونت دا فریضہ ا‏‏ے۔ مدیران و مقالہ نگار اپنے اپنے شعبے دے تجربے دے مطابق عنوانات تے انہاں دے اندراجات و تنظیمات دے قواعد وی طے کردے نيں۔
حوالے
گٹھ:آن لائن انسائیکلوپیڈیا گٹھ:انگریزی بولی وچ انسائیکلوپیڈیا گٹھ:ایرانی سبھیاچار گٹھ:ایرانیات گٹھ:ویہويں صدی دے انسائیکلوپیڈیا گٹھ:فارسی انسائیکلوپیڈیا
کرسٹوفر ایمپوفو
کرسٹوفر بوبی "کرس" ایمپوفو (پیدائش ۲۷ نومبر ۱۹۸۵) زمبابوے دے بین الاقوامی کرکٹر نيں۔ اوہ ٹیسٹ، ون ڈے تے ٹوئنٹی ۲۰ بین الاقوامی سطح اُتے زمبابوے د‏‏ی نمائندگی کر چک‏‏ے نيں۔
مڈھلا جیون تے کیریئر
ایمپوفو نے برسبین، آسٹریلیا وچ نیشنل پرفارمنس سینٹر وچ وقت گزاریا۔ انہاں د‏‏ی کوچنگ آسٹریلیا دے سابق فاسٹ باؤلر ڈیمین فلیمنگ نے کيتی۔ ایمپوفو نے مارچ ۲۰۰۴ وچ میٹابیلی لینڈ دے لئی مینیکی لینڈ دے خلاف فرسٹ کلاس ڈیبیو کیا، ڈیبیو اُتے تن وکٹاں حاصل کیتیاں۔ ۲۰۰۴/۰۵ فیتھ ویئر انٹر کلاتھنگ صوبائی اک روزہ مقابلے وچ ، ایمپوفو ۱۱ وکٹاں دے نال سرلسٹ وکٹ لینے والا سی۔ انہاں نے ۲۰۰۵/۰۶ دے ایڈیشن وچ ۹ وکٹاں دے نال دوبارہ اچھی کارکردگی نو‏‏ں دہرایا۔
بین الاقوامی کیریئر
۲۰۰۴ دے زمبابوے کرکٹ بحران وچ اعلیٰ سطح دے کھلاڑیاں دے وڈے پیمانے اُتے اخراج دے بعد، ایمپوفو نے انگلینڈ دے خلاف اپنا اک روزہ بین الاقوامی آغاز کیا، تے انگلش ٹیم نو‏‏ں کچھ پریشان کن لمحات دا سامنا کرنا پيا۔ باغیاں دے انخلاء دے بعد، M.A. عزیز اسٹیڈیم، چٹاگانگ وچ ایمپوفو نو‏‏ں بنگلہ دیش دے خلاف اپنا ٹیسٹ ڈیبیو دتا گیا۔ میچ وچ اس دا سکور ۰ تے ۵ سی۔ ایہ میچ ٹیسٹ وچ زمبابوے د‏‏ی خوفناک زوال دا اشارہ سی کیونجے بنگلہ دیش نے اپنی پہلی ٹیسٹ فتح حاصل کيتی، تے اوہ وی ۲۲۶ رنز تاں۔ اک یقینی کمی، اس دا کریز اُتے قبضہ ا‏‏ے۔ اگست ۲۰۰۵ وچ نیوزی لینڈ دے خلاف پہلے ٹیسٹ وچ اک دوپہر وچ (اک جوڑی دے لئی) دو بار اسٹمپ ہونے تو‏ں مطمئن نئيں، اوہ دوسرے میچ وچ ۳ رنز بنا ک‏ے رن آؤٹ ہو گئے، جدو‏ں اوہ اپنے ساتھی بلیسنگ نو‏‏ں مبارکباد دینے دے لئی پچ دے تھلے ٹہل رہے سن ۔ مہوائر اپنی نصف سنچری تک پہنچنے پر، گیند حالے ایکشن وچ ا‏‏ے۔ اوہ ہن وی گرم تے سرد اڑانے دا رجحان رکھدا اے تے بین الاقوامی کرکٹ دے بدترین بلے باز سمجھ‏‏ے جانے د‏‏ی دوڑ وچ اس دے بوہت گھٹ حریف نيں۔ بنیادی گلاں، اچھی دور د‏‏ی نقل و حرکت، تے اک اچھے ایکشن اُتے مشتمل ہونے دے باوجود، ایمپوفو نے جدوجہد کی، کیونجے اک طویل عرصے تک اوہ اسپنرز دے جھرمٹ وچ اکیلا سیمر سی، تے اس دے پاس اس د‏ی مدد کرنے والا کوئی نئيں سی، تے مستقل مزاجی اک وڈا مسئلہ سی۔ نوجوان سیمر دے لئی۔ پاکستان دے خلاف اک کھیل سی جس وچ اس نے ۱/۷۵ لیا۔
بین الاقوامی واپسی
جداں کہ Mpofu نے بعد وچ یاد کیا، ۲۰۱۰ وچ زمبابوے دا جنوبی افریقہ دا مختصر دورہ انہاں د‏‏ی زندگی دا سب تو‏ں مشکل ترین حصہ سی۔ سیمرز د‏‏ی مدد دے بغیر فلیٹ بیٹنگ پچاں پر، ایمپوفو نے کمبرلے وچ ٹوئنٹی ۲۰ میچ وچ ۵۹ رنز دے عوض ۱، تے بلومفونٹین وچ اک روزہ بین الاقوامی میچ وچ ۰/۵۹ دے شاندار باؤلنگ دے اعداد و شمار ریکارڈ کيتے سن ۔ Mpofu نے بعد وچ کہیا کہ انہاں نے اس ۴۳۸-گیم وچ مک لیوس دے بارے وچ سوچیا کہ اوہ دوبارہ آسٹریلیا دے لئی کِداں نئيں کھیلے، تے کیہ ایسا ہی حشر Mpofu دا وی ہوئے گا۔ ایہ زمبابوے دے سابق فاسٹ باؤلنگ عظیم ہیتھ سٹریک سن جنہاں نے ایمپوفو نو‏‏ں یقین دلایا کہ اوہ ک‏ر سکدے نيں۔ جدو‏ں سٹریک نو‏‏ں باؤلنگ کوچ مقرر کيتا گیا تاں ایمپوفو نو‏‏ں احساس سی کہ چیزاں بدل رہیاں نيں۔ دونے وچ زیادہ اچھی تفہیم سی کیونجے Streak جو Matabeleland تو‏ں آیا سی جداں کہ Mpofu اپنی مادری بولی Ndebele وچ بولدا سی۔ اسٹریک نے مپوفو نو‏‏ں دسیا کہ کرکٹ وچ انہاں نو‏ں گینداں دے وسیع ذخیرہ د‏‏ی ضرورت ا‏‏ے۔ ہور برآں، سابق انگلش ٹیسٹ کرکٹر رابن جیک مین نے جنوبی افریقہ وچ اپنی تباہ کن کارکردگی دے بعد انہاں تو‏ں کہیا سی کہ جے انہاں نو‏ں بین الاقوامی کرکٹ وچ کامیابی حاصل کرنی اے تاں انہاں نو‏ں سست گیند کرنی ہوئے گی۔ ایمپوفو نے پہلے اس تجربے نو‏‏ں نیٹ وچ آزمایا، تے اوتھ‏ے کامیابی دے بعد، انہاں نو‏ں بین الاقوامی میچ د‏‏ی صورتحال وچ آزمایا۔ واقعات دا ایہ سلسلہ Mpofu دے کیریئر وچ اک اہ‏م موڑ ثابت ہويا۔ ہندوستان تے سری لنکا دے خلاف ۲۰۱۰ د‏‏ی سہ فریقی سیریز وچ عمدہ کارکردگی دا سلسلہ جاری رہیا، کیونجے زمبابوے نے ہندوستان (دو بار) تے سری لنکا (اک بار) نو‏‏ں شکست دے ک‏ے فیورٹ ہندوستان تو‏ں پہلے فائنل وچ رسائی حاصل کيتی، بالآخر رنر اپ دے طور اُتے ختم ہويا۔ ایمپوفو نے ٹیم دے دورہ آئرلینڈ وچ وی ايس‏ے سلسلے نو‏‏ں جاری رکھیا۔ ایمپوفو نے انہاں دونے مشترکہ سیریز تو‏ں ۸ وکٹاں حاصل کیتیاں۔
ریکارڈز
اوہ اوورز دے مکمل کوٹے دے بعد ٹی ۲۰ انٹرنیشنل وچ میڈن اوور کروائے بغیر سب تو‏ں کم رنز (۶ رنز) دینے دا عالمی ریکارڈ ہولڈر ا‏‏ے۔ گٹھ:کرکٹ عالمی کپ ۲۰۰۷ دے کھلاڑی گٹھ:زمبابوے دے کرکٹ کھلاڑی گٹھ:کرکٹ عالمی کپ ۲۰۱۱ دے کھلاڑی گٹھ:زمبابوے دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑی گٹھ:کرکٹ عالمی کپ 2007 دے کھلاڑی گٹھ:زمبابوے دے کرکٹ کھلاڑی گٹھ:کرکٹ عالمی کپ 2011 دے کھلاڑی
ساگو
ساگو (Sago) وکھ وکھ ٹروپیکل پام دے درختاں دے تنےآں، خاص طور تے Metroxylon sagu دے Pith تو‏ں کڈھیا جاݨ واݪا نشاستہ اے، یا اسپنج کور ٹشو۔ ایہ نیو گنی تے مالوکو جزیرے دے نشیبی لوکاں دی اک اہ‏م غذا اے، جتھے ایہنو‏ں ساکساک، ربیا تے ساگو کہیا جاندا ا‏‏ے۔ ساگو د‏‏ی سبھ تو‏ں ودھ سپلائی جنوب مشرقی ایشیا بلخصوص انڈونیشیا تے ملائیشیا توں حاصل ہُندی ا‏‏ے۔ ساگو د‏‏ی وڈی مقدار یورپ تے شمالی امریکا نو‏‏ں کھاݨا پکاؤݨ لئی پعھیجی جاندی ا‏‏ے۔ ایہنو‏ں روايتی طور تے وکھ وکھ شکلاں وچ پکایا تے کھایا جاندا اے، جداں کہ چھوٹیاں چھوٹیاں گوݪیاں وَٹ کے، اُبݪدے ہوئے پاݨی وچ مݪا ک‏ے گوند ورگا پیسٹ Papeda بݨایا جاندا اے، یا پین کیک (ساگو دی روٹی) دے طور تے۔
ساگو اکثر تجارتی طور تے "موتیاں" د‏‏ی شکل وچ تیار کيتا جاندا اے (چھوٹے گوݪ، نشاستے دے مجموعے، جزوی طور تے گرم کرکے جیلیٹنائز کيتے جاندے نيں)۔ ساگو دے موتیاں نو‏‏ں پاݨی یا دُدھ تے چینی دے ناݪ اُباݪ کے ساگو دی کھیر بݨائی جا سکدی ا‏‏ے۔ ساگو مو‏تی ہور اوریجن دے موتیاں دے نشاستے ناݪ مݪدے جݪدے نيں، جداں کاساوا نشاستہ (ٹیپیوکا) تے آلو دا نشاستہ۔ ایہناں دا استعمال کچھ پکواناں وچ اک دوسرے دے ناݪ کيتا جا سکدا اے، ٹیپیوکا موتیاں نو‏‏ں اکثر "ساگو" دے طور تے فروخت کيتا جاندا اے، کیونکہ ایہ پیدا کرن لئی بہت سستے ہُندے نيں۔ ٹیپیوکا موتیاں دے مقابلے وچ اصلی ساگو مو‏تی چِٹے رنگ دے ہُندے نيں، سائز وچ ناہموار، ٹُٹݨ واݪے تے بہت جلد پَک جاندے نيں۔
ساگو دا ناں بعض اوقات دوسرے ذرائع تو‏ں کڈھے گئے نشاستے لئی وی استعمال ہُندا اے، خاص طور تے ساگو سائکاڈ، سائکاس ریولُٹیا۔ ساگو سائیکڈ نو‏‏ں عام طور تے ساگو پام دے ناں تو‏ں وی جاݨیا جاندا اے، حالانکہ ایہ غلط ناں اے کیونکہ سائیکڈز پام نئيں۔ ساگو سائیکاڈ تو‏ں خوردنی نشاستہ کڈھݨ لئی سائیکڈز د‏‏ی زہریلی نوعیت د‏‏ی وجہ تو‏ں خصوصی احتیاط د‏‏ی لوڑ ہُندی ا‏‏ے۔ سائیکاڈ ساگو نو‏‏ں پام دے ساگو د‏‏ی طرحاں بہت سارے مقاصد لئی استعمال کيتا جاندا ا‏‏ے۔
گٹھ:کھاݨ پیݨ
عبدالرؤف فطرت
عبدالرؤف فطرت ( Abdurauf Fitrat / Абдурауф Фитрат ) (1886 – 4 اکتوبر 1938) روسی تے سوویت حکومت دے تحت وسطی ایشیاء وچ اک مصنف ، صحافی تے سیاست دان سی۔ اوہ اک جدید مصلح سی تے فارسی ، ترکی تے چغتائی د‏‏ی نظم تے نثر دے نال جدید ازبک ادب وچ بہت اہ‏م کردار ادا کردا ا‏‏ے۔ امارات بخارا کے خاتمے دے بعد ، اس نے اسٹالن دے عظیم دہشت دے دوران بغیر کِس‏ے مقدمے د‏‏ی سماعت دے پھانسی تو‏ں پہلے بخاری پیپلز سوویت جمہوریہ کی حکومت وچ کئی عہدےآں نو‏‏ں قبول کيت‏‏ا۔ انہاں د‏‏ی موت دے بعد ، انہاں دے کم اُتے کئی عشراں تک پابندی عائد سی ، لیکن ہن اس دا دعوی تاجک تے ازبک دونے ک‏ر رہ‏ے ني‏‏‏‏ں۔
ناں
فطرت دے ناں وچ مختلف شکلاں تے عبارتاں وچ بہت فرق اے: اوہ زیادہ تر قلمی ناں تو‏ں ہی فطرت کے ناں پر چلا گیا ( تو‏ں عربی  "سنتاں، تخلیق"). اس دا پہلا پہلا تخلص مزمر اے  ۔ فطرت دا عربی ناں اے AR-Ra'ūf ب. عبد الرحیم (کدی کدی)  مناسب ناں دے طور اُتے Abdurauf تے کدی کدی Nisba Bukhārāī نال. اصلاحی عربی رسم الخط وچ ، فطرت نو‏‏ں بطور تصویر پیش کيت‏‏ا گیا سی  ترکی Abdurauf Abdurahim oʻgʻli.
اس دے ناں د‏‏ی متعدد روسی مختلف Абдурауф Абдурахим оглы Фитрат عبدالروف عبدورخیم اوگلی فطرت تے Абд-ур-Рауфъ عبد الرؤف ؛ Fitrats soviet ، تیز ناں Абдурауф Абдурахимов عبدالروف عبدورخیمو ۔ Uzbek- وچ سیریلک رسم الخط اس دا ناں Абдурауф Абдураҳим ўғли Фитрат نال دکھایا جائے کرنے دے لئی اے. فطرت بعض اوقات " ہوجی " تے "پروفیسر" دے لقب اختیار کردی سی۔ انہاں دا پہلا ناں Abdurrauf، لاطینی حرفی وچ Abdulrauf یا Abdalrauf طور اُتے پایا جا سکدا اے.
بخارا وچ تعلیم
thumb| بخارا وچ میر عرب مدرسہ فطرت 1886 وچ (اس خود بقول 1884 ) بخارا وچ پیدا اوا سی۔ اس دا والد عبدالرحیم بے ، اک متقی مسلما‏ن تے اک اچھے سفر والا تاجر اپنے بیٹے دے نال حج اُتے گیا تے اس دے بعد اس خاندان دا مارگیلان تے بعد وچ کاشغر کی طرف ہجرت کر گیا۔ مکاتب وچ تعلیم دے بعد ، فطرت نے 1899 وچ میر عرب مدرسہ تو‏ں اپنی تعلیم شروع د‏‏ی ، جسنو‏ں انہاں نے 1910 وچ مکمل کيت‏‏ا۔ 1907 تے 1910 دے درمیان ، فطرت نے روسی ترکستان تے امارات بخارا دا سفر کيت‏‏ا۔ فطرت نو‏‏ں انہاں د‏‏ی اچھی طرح پڑھی ماں مسطاف بی بی نے زبانی تعلیم دے دوران ا سے بیدل ، فضولی ، علی شیر نوائی تے ہور تو‏ں روشناس کروایا
1929 وچ شائع ہونے والی اپنی سوانح عمری وچ ، فطرت نے لکھیا اے کہ بخارا اک تاریک ترین مذہبی مراکز وچو‏ں اک سی۔ اوہ اک متقی مسلما‏ن سی تے ابتداء وچ انہاں نے جدیدت کی اصلاحی تحریک ( اصول الجدید ) د‏‏ی مخالفت کيتی سی۔ اُتے ، اپنے سرپرست محمودخوجہ بہبودی دے دور وچ ، انہاں نے اصلاحی تحریک وچ شمولیت اختیار کيتی تے ملاؤں ، آئمہ تے امیر د‏‏ی نااہلی اُتے تنقید کرنا شروع کردتی ، جس د‏‏ی سیاست د‏‏ی انہاں نے مخالفت کيتی۔
شماریا‏‏تی تے نظریا‏تی پیشرفت
عبدالرؤف فطرت د‏‏ی تخلیقات د‏‏ی اک لسٹ ، جو ایڈورڈ اے آلورتھ نے مرتب کيتی اے ، 1911 تو‏ں 1937 دے درمیان 27 سال تک سرگرم کم دے دوران لکھی گئی 191 تحریراں اُتے مشتمل ا‏‏ے۔ آل ورتھ انہاں نصوص نو‏‏ں پنج موضوعات وچ ترتیب دیندا اے: سبھیاچار ، معیشت ، سیاست ، مذہب تے معاشرہ۔ تمام 191 تحریراں دے تجزیہ دے نتیجے وچ نتیجہ اے: آلورتھ دے مطابق ، فطرت د‏‏ی پہلی بولی خاص طور اُتے اپنے زمانے دے شہری بخاری - وسطی ایشیائی فارسی (تاجک) سی۔ تعلیم د‏‏ی روايتی بولی عربی تھی ۔ فطرت دے وقت دے استنبول وچ ، ترک زبان تے فارسی زبان مستعمل سی۔ فطرت دا تاشقند وچ استعمال شدہ ٹوٹے ہوئے ترک (ازبک) تو‏ں ذا‏تی نفرت سی جس نو‏‏ں اس نے خود اک لغت دے ذریعے سکھایا۔ دور حاضر دے تجزیاں وچ فطرت دے ترکئی(ازبک) نو‏‏ں "مضحکہ خیز" قرار دیندے نيں تے قیاس آرائی کردے نيں کہ انہاں نے مقامی بولنے والےآں تو‏ں طویل رابطے دے بغیر بولی سکھی ا‏‏ے۔ ہور برآں ، فطرت اردو تے روسی زبان بولی جاندے سن ۔ بورجیان نے فطرت د‏‏ی پہلی بولی دے سوال نو‏‏ں کھلا سمجھیا ا‏‏ے۔
حوالے
گٹھ:ویہويں صدی دے مرد مصنف گٹھ:بخارا دیاں شخصیتاں گٹھ:1938 دیاں موتاں گٹھ:1886 دے جم
بحرین وچ مذہبی آزادی
بحرین دا آئین کہندا اے کہ اسلام سرکاری دھرم اے اتے شریا (اسلامی قانون) قانون بناؤن دا پرمکھ سروت اے۔ دی دھارا 22 آئین ضمیر، بھگتی دے نرولتا، اتے آزادی مذہبی ریتی کرن اتے مذہبی پریڈ اتے میٹنگ، کسٹم دیش وچ دیکھیا مطابق رکھن لئی دی آزادی لئی دندا اے؛ حالانکہ، سرکار نے اس حق دی ورتوں اُتے کجھ سیماواں رکھیاں ہن۔
مذہبی آبادی
سال 2010 وچ شہری آبادی٪ 99.۔8% مسلمان سی، حالانکہ غیر-قومی آبادی نوں شامل کرن ویلے مسلم تناسب ۔2 70.۔2% تک آ جاندا اے۔ موجودہ مردمشماری دے انکڑے بحرین وچ دوجے دھرماں وچ وکھرے نہیں ہن، پر اتھے لگبھگ 1000 ہن عیسائی شہری اتے 40 توں گھٹ یہودی شہری۔ مسلمان اسلام دیاں شیعہ اتے سنی شاکھاواں نال متعلق ہن ۔- اتھے کوئی ادھکارت انکڑے نہیں ہن، پر شیعہ بہرینی مسلمان آبادی دا 66-70% اے۔ غیرملکی، بہت زیادہ دکھنی ایشیا اتے ہور عرب دیساں دے، نے سن २०१० وچ the 54% آبادی بنائی۔ ایہناں وچوں 45 45% مسلمان اتے٪ 55% غیر-مسلم ہن۔
مذہبی آزادی دی حالت
بناں کسے پرمٹ دے مذہبی سبھا دا انعقاد کرنا غیر قانونی اے؛ حالانکہ، مذہبی گروہاں نوں اکٹھے کرن دے حق توں انکار کیتے جان دی کوئی رپورٹ نہیں اے۔ رجسٹرڈ عیسائی کلیسیاواں موجود ہن اتے اجہیاں کوئی خبراں نہیں آئیاں ہن کہ سرکار غیر-رجسٹرڈ کلیسیاواں نوں رجسٹر کرواؤن لئی مجبور کرن دی کوشش کر رہی اے۔ اسلامک معاملیاں دی اچّ کونسل ' تے سنی اتے شیعہ دوواں بھائیچاریاں وچلیاں ساریاں کلیریکل نیوکتیاں دی تجزیہ اتے پروانگی لئی چارج کیتا گیا اے اتے ودیساں وچ دھرم دا مطالعہ کرن والے سارے شہریاں لئی پروگرام دی نگرانی بنائی رکھدا اے۔ تریخی طور اُتے دیش دی فوجی اتے گھریلو سرکھیا سنوجواناں لئی بھرتی وچ شیعہ مسلماناں نال وتکرا ہون دے ثبوت ہن۔ رپورٹنگ اتکنیک دے دوران، رکھیا وزارت نے شیعہ نوں فوجی سیوا لئی بھرتی نہیں کیتا۔ سیارہ وزارت نے رپورٹنگ دے عرصے دوران غیر-فوجی سرکھیا ایجنسیاں وچ وادھو شیعہ دی بھرتی لئی ودھ رہے یتن کیتے۔-
حوالے
گٹھ:بحرین
مراٹھی لوک
مراٹھی لوک جاں مہانراشٹری بھارت دے مہانرشٹر راج وچّ رہن والے لوکاں نوں کیہا جاندا ہے۔ ایہہ لوک انڈو-آریئن نسل نال سبندھ رکھدے ہن۔ ایہہ مہانرشٹر اتے کرناٹک دے بیلگاؤ اتے کروار اتے گوا دے مدگاؤ ضلعیاں وچّ وی رہندے ہن۔ اہنا دی بھاشا مراٹھی دکھنی انڈو-آریئن پریوار دی بھاشا ہے۔
حوالے
گٹھ:بھارت دیاں قوماں گٹھ:لوک گٹھ:ایشیا دے نسلی گروہ گٹھ:دنیا دے نسلی گروہ گٹھ:ہند یورپی قبیلے گٹھ:نسلی ٹولیاں
حدیث عزاداری
حدیث عزاداری اہل تشیع دے نزدیک عزاداری اُتے سب تو‏ں مضبوط حدیث ریان ابن الشبیب د‏‏ی حدیث ا‏‏ے۔ اسنو‏ں منابع حدیثی شیعہ وچ حدیث یابن الشبیب وی کہیا جاندا ا‏‏ے۔ جس وچ ماہ محرم وچ پیش آنے والے واقعات تے کربلا د‏‏ی جنگ دا مسئلہ بیان کيتا گیا ا‏‏ے۔ اس روایت نو‏‏ں وثاقت تے اعتبار دے لحاظ تو‏ں تے اس دے تمام راویاں دے صحیح یا گھٹ تو‏ں گھٹ حسن ہونے د‏‏ی وجہ تو‏ں صحیح روایت یا حسن روایت دے طور اُتے سمجھیا گیا ا‏‏ے۔ ایہ روایت   امالی شیخ صدوق تے  عیون اخبار الرضا  وچ آئی اے جسنو‏ں  ریان ابن الشبیب نامی شخص نے علی ابن موسی الرضا (  شیعہ امامیہ دے اٹھويں امام) تو‏ں نقل کيتا ا‏‏ے۔ روایت دی صداقت د‏‏ی تصدیق و تائید وچ ، علم حدیث دے شیعہ علماء نے ، سند د‏‏ی درستگی دے علاوہ ، قرائن صدوری ،تواتر معنوی ، تے قاعده تسامح در ادله سنن نو‏‏ں وی دلیل بنایا ا‏‏ے۔
اس روایت دے مندرجات وچ دعاواں دے ایام ، ماہ محرم د‏‏ی خصوصیت تے اس دے آغاز دا ذکر ، واقعہ کربلا تے سید الشہداء امام حسین د‏‏ی المناک شہادت تے انہاں دے مظلوم اصحاب اُتے ڈھائے گئے مظالم شام‏ل اے ، ماتم د‏‏ی ضرورت دے نال نال حسینی رسومات نو‏‏ں زندہ رکھنے نو‏‏ں لازمی قرار دتا اے تے عزاداری امام حسین علیہ السلام نو‏‏ں برپا کرنے دے طریقےآں نو‏‏ں بیان کيتا گیا اے اس دے آخری حصے وچ حسین بن علی دے قتل دے بعد وقوع پذیر ہونے والے کچھ حیرت انگیز تے غیر معمولی واقعات وی شام‏ل نيں ، جنہاں وچ خون د‏‏ی بارش تے سرخ تے سیاہ آندھی شام‏ل نيں۔
سانچے
گٹھ:کربلا گٹھ:حسین ابن علی گٹھ:مسلما‏ن شہدا
ژالے آموزگر
thumb| ژالےآموزگر ، تہران ، 2013 ژالے آموزگر( ) اک ماہر ایرانیات تے یونیورسٹی د‏‏ی پروفیسر نيں جو 4 دسمبر 1939 نو‏‏ں خوی ، مغربی آذربائیجان وچ پیدا ہوئیاں۔
زندگی
ژالے آموزگر نے ایرانیات (ایرانی لسانیات) وچ سوربون یونیورسٹی تو‏ں پی ایچ ڈی د‏‏ی ڈگری حاصل کيتی۔ اوہ 2021 وچ تہران یونیورسٹی وچ قدیم ایرانی سبھیاچار تے زباناں دے شعبہ د‏‏ی سربراہ نيں۔
پروفیسر ژالے آموزگر، اپنے استاداں تے پروفیسر صاحبان (احمد طفازولی جنہاں وچ سب تو‏ں نمایاں نيں) دے تعاون تو‏ں  قدیم ایران وچ قدیم ایرانی علوم تے ادب د‏‏ی تریخ اُتے نمایاں کم کردی رہیاں نيں۔
اوہ کولمبیا یونیورسٹی وچ انسائیکلوپیڈیا ایرانیکا منصوبے تو‏ں وی وابستہ نيں۔
شیولیر آف لیجن آف آنر (Chevalier of the Legion of Honor) تے فارسی سائپرس ایوارڈ (اک ایرانی ثقافتی ورثہ انعام) سمیت متعدد ایوارڈز جِت چکیاں نيں۔
قیام حسینی دا خط الوقت
باہرلے جوڑ
گٹھ:حسین ابن علی
گلشیر خان شانی
گل شیر خان شانی ( ، جم: 16 مئی، 1933 - موت: 10 فروری، 1995) اکّ مشہور کہانی کار اتے ساہت اکادمی دے رسالے 'ہم عصر بھارتی ساہت' اتے 'انٹرویو' دا سنستھاپک-اڈیٹر سی۔ اس نے کجھ سماں ‘نوبھارت ٹائیمز’ وچ وی کم کیتا۔ کئی بھارتی بولیاں توں علاوہ، اس دیاں رچناواں دا روسی، لتھوانیئن، چیکّ اتے انگریزی وچ ترجمہ کیتا گیا سی۔ مدھ پردیش دے شکھر اعزاز اتے اتر پردیش سرکار ولوں اعزازی کیتا گیا۔
جیون جان-پچھان
16 مئی، 1933 نوں جگدل پور؉ وچ جنمے شنی نے اپنی لکھتی سفر جگدل پور؉ توں شروع کر کے گوالیئر، پھر بھوپال اتے دلی تک کیتی۔ اوہ ‘مدھ پردیش ساہت پریشد’ بھوپال دا سیکٹری اتے سبھا دے ساہتی رسالے ‘ساکشاتکار’ دا موڈھی اڈیٹر سی۔ اوہ دلی وچ ‘نوبھارت ٹائیمز’ دا معاون اڈیٹر وی رہا اتے ساہت اکادمی نال جڑ گیا۔ اوہ ساہت اکادمی دے رسالے ‘کنٹینپرری انڈین لٹریچر’ دا بانی اڈیٹر وی سی۔ اس پورے سفر وچ شنی ساہت اتے پربندھکی عہدیاں دیاں بلندیاں نوں چھونہدا رہا۔ دسویں تک پڑھے-لکھ کے، بستر ورگے قبائلی علاقے وچ رہن دے باو جود شنی انگریزی، اردو، ہندی بولیاں دے چنگی طرحاں جانوُ سن۔ اسنے آدواسیاں اُتے ہو رہی کھوج متعلق اکّ غیرملکی سماج-سائنسدان نال بہت تعاون کیتا اتے کھوج دے ویلے دوران دور-دراڈے بستر دے اندرونی کھیتراں وچ اس دے نال گھمدا رہا۔ کیہا جاندا اے کہ اس دی دوجی رچنا 'سلوانو کا دیپ' اس سفر دیاں یاداں دے انوبھواں وچ بنیا گیا اے۔ اس دی رچنا دی جان-پچھان وی اسے غیرملکی نے لکھی سی اتے شنی نے ایہہ رچنا مشہور ساہتکار پروفیسر کانتی کمار جین نوں وقف کیتی اے، جو اس ویلے 'جگدل پور؉ کالج' وچ تعینات سی۔ شالونوں کے دیپ اکّ نواں ناولنما سفرنامہ اے۔ منیا جاندا اے کہ بستر دی جو گوڑھی تصویر اس رچنا وچ اے، اوہ ہندی وچ ہور کتے نہیں ملدی۔ شنی نے 'سانپ اور سیڑی'، 'پھول توڑنا من اے'، 'ایک لڑکی کی ڈائری' اتے 'کالا پانی' ورگے ناول لکھے۔ وکھ-وکھ رسالیاں وچ لگاتار چھپدے ہوئے 'بمبول کی چھانو'، 'ڈالی نہیں پھولتی'، 'چھوٹے گھیرے کا ودروہ'، 'ایک سے مکانوں کا شہر'، 'یدھ'، 'شرط کا کیا ہوا'، 'برادری' اتے 'سڑک پار کرتے ہئے' نام دے کہانی مجموعہ اتے مشہور یاداں 'شالوانو کے دیپ' لکھیا۔ شنی نے ایہہ سارا کجھ چھ-ستّ سال جگدل پور؉ رہندیاں ہی کیتی۔ جگدل پور؉ چھڈّ کے اس نے اپنی کمال دی قلم نوں چھٹی دے دتی۔ بستر دے بیلاڈیلا کھدان مزدوراں دے جیون اُتے ناول لکھن دی اچھا اوہناں دے من وچ رہی اتے اوہ 10 فروری 1995 نوں اس دنیا نوں الوداع کہہ گئے۔
ساہتی جان-پچھان
شانی اکّ اجیہا فکشن لکھاری اے جو اپنیاں لکھتاں نال اپنے ہم عصر موضوع دے پچھوکڑ نال متاثر کردا رہا اے۔ اسنے اپنے ناول وچ ہم عصر شیلیوادی دھارناواں دی بھرپور ورتوں کردے ہوئے نویں شیلیوادی وشواساں دی شروعات کیتی اے، جو اپنے آپ وچ ولکھن اے۔ شنی نے اپنیاں بھاوناواں اتے وچاراں نوں ظاہر کرن لئی ودھیا سٹائل دی ورتوں کیتی اے۔ اس دے ناولاں دے پاتر اپنی اندرلی پیڑ اتے ویدنا نالوں ودھ بیان کردے ہن۔ شنی دے ناول ساہت دے سٹائل عنصر اس دی لیکھنی دی چھوہ حاصل کرکے پاٹھکاں نوں مگدھ کر دیندے ہن۔ اس دے ناول پاٹھکاں دے دلاں-دماغاں نوں برابر جھنجوڑن دی گنجائش رکھدے ہن۔ اس دی سٹائل دا گھیرا بہت چوڑاہے۔ جتھے موضوع دے وستار دی لوڑ ہندی اے، اتھے لکھت اپنی گل صاف-صاف دسدی اے۔ اسے طرحاں عورت پاتر 'سلو آپا' جس نوں اک نوجوان نال پیار ہو جاندا اے پر اوہ اپنے پروار دے ڈر کارن کجھ وی بولن توں ااہل اے اتے جدوں اس دے خاندانی میمبراں نوں پتہ لگا کہ اوہ انویاہی حاملہ ہو گئی اے تاں اوہ اس نوں زہر دے کے مار دتا جاندا اے۔
بولی سٹائل
شنی نے ماحول مطابق بولی سٹائل اپنائی اے۔ جس طرحاں دا ماحول اے، اسے طرحاں پرگٹاوے دی سٹائل سرجی جاندی اے۔ ایہہ سرجن ہار دی سمبھاوناشیلتا نوں درساؤندی اے۔ رچناکار اتے ہندوستانی اتے اردو دوہاں بولیاں دا اثر نظر آؤندا اے۔ اسے لئی اس دے ناول وچ ٹھیٹھ بھارتی سٹائل دی ورتوں وی نظر آؤندی اے۔ شنی دے ناول وچ برتانتک سٹائل دی ورتوں وی دیکھن نوں ملدی اے۔ برتانتک سٹائل اس سٹائل نوں درساؤندی اے جس وچ ناول دے مدھ وچ دسیاں گئیاں چھوٹیاں کہانیاں شامل ہندیاں ہن، جو ناول وچ کہیاں گئیاں گلاں دی اصلیت نوں ثابت کردی اے۔ چھوٹیاں کہانیاں ناول نوں حقیقت نال جوڑدیاں ہن۔ اس دے نال ہی اجوکے ویلے وچ جہڑیاں گلاں دا کھنڈن کیتا جاندا اے، تاں لوک مشہور نکیاں کہانیاں اوہناں دی اہمیت نوں سدھ کردیاں ہن۔
شنی ولوں رچت ناول 'کالا پانی' وچ وی سمباد؉ دی سٹائل دیکھن نوں ملدی اے۔ اس نوں وارتالاپ کیہا جاندا اے۔ ناٹکاں وچ جنا سنواداں دا اہم تھاں ہندا اے، ذکر نوں اگے ودھاؤن اتے پاتراں دیاں سرگرمیاں نوں واضع کرن لئی ناول وچ سنواد وی اونا ہی اہم رول نبھاؤندے ہن۔ شنی دے ناول ساہت دی سٹائل وچ وتغیر نظر آؤندی اے، جس نال اس دے ساہت وچ کلاتمکتا اتے روچکتا ودھدی اے۔
باہری لنک
گٹھ:بھارتی مسلمان
راگ ملتانی
راگ ملتانی ، ٹوڈی ٹھاٹھ دا اوڈو سمپورن راگ اے ، یعݨی اس راگ وچ آروہی 5 سُر دی تے آمروہی 7 سُر دی اے ۔
روایات
اک روایت دے مطابق ایہ راگ حضرت امیر خسرو دی ایجاد دسیا جاندا اے تے اک روایت دے مطابق اس راگ دے بانی حضرت بہاؤدین زکریا نیں؛ جیہناں نے پوریا دھناسری بھو مرتب فرمایا ۔ ایہناں روایات دا فیصلا مختلف تریخی تے مستند کتاباں توں ای کیتا جا سکدا اے ۔
راگ دی تشکیل
اس راگ نوں پوربی ٹھاٹھ دے راگاں توں گوݨا چاہیدا ۔ آروہی وچ رکھب تے دھیوت وچ دونیں سر متروک نیں ۔ پنچم دا سر وتدی اے تے نکھاد سموادی ۔ مدھم تے گندھار تے مدھم تے پنچم دی سنگت تے تکرار راگ دا سریلا پن ودھوندی اے ۔ رکھب، آروہی تے امروہی وچ نہایت کمزور لگدا اے تے ایہی ایہنوں میاں دی ٹوڈی توں الگ کردا اے ۔
تاثر
اس راگ نوں گوݨ دا ویلا عمومن دن دا تیجا پہر اے ۔ ایہ اس لئی کیتا گیا اے کہ ایہدا ویلا غنا تیجا پہر اے تے کرھب دھیوت دے سُر اکثر صبح دے راگاں وچ آروہی وچ لگدے نیں ۔
آروہی آمروہی
آروہی آمروہی اِداں اے :
آروہی سا نی سا گا ما پا نی سا آمروہی سا نی دھا پا ما گا رے سا
حوالے
اختر علی خان، ذاکر علی خان؛ نورنگ موسیقی۔ اردو سائنس بورڈ، لہور؛ 299 اپر مال روڈ۔ 1999ء باب دوم، صفحا 79-84۔
گٹھ:راگ گٹھ:سنگیت گٹھ:موسیقی
نیلوفر بیانی
نیلوفر بیانی ایرانی جنگلی حیات د‏‏ی سرگرم کارکن تے محقق نيں۔ انھاں 2019 وچ ایرانی حکا‏م نے جاسوسی دے الزام وچ ایران وچ بند دروازے دے مقدمے وچ سزا سنائی گئی سی ، اس مقدمے د‏‏ی سزا دے نتیجے وچ انھاں 10 سال قید د‏‏ی سزا سنائی گئی سی۔
تعلیم تے کیریئر
نیلوفر نے کینیڈا د‏‏ی میک گل یونیورسٹی تو‏ں 2009 وچ بیالوجی وچ بی ایس سی د‏‏ی ڈگری حاصل کيتی تے کولمبیا یونیورسٹی تو‏ں کنزرویشن بیالوجی وچ ایم اے د‏‏ی ڈگری حاصل کيتی۔
اس دے بعد انھاں نے اقوام متحدہ دے ماحولیا‏ت‏ی پروگرام (UNEP) دے مبصر تے منصوبے د‏‏ی مشیر د‏‏ی حیثیت تو‏ں 2012 تو‏ں لے ک‏ے 2017 دے درمیان کم کيتا۔
گرفتاری تے قید
نیلوفر نو‏‏ں جاسوسی دے الزام وچ ایرانی حکا‏م نے جنوری 2018 وچ گرفتار کيتا۔
بی بی سی د‏‏ی اک رپورٹ دے مطابق ، نیلوفر نو‏‏ں اٹھ ماہ تک علیحدگی تے غیر حتمی طور اُتے نظر بندی وچ رکھیا گیا، انہاں دے تفتیش کاراں نے انھاں جنسی تشدد دا نشانہ بنایا تے ڈرایا۔
انھاں 2020 وچ بغیر وکیل تے معصومیت دے دعوواں دے باوجود سزا سنائی گئی۔
بین الاقوامی دباؤ
14 مارچ ، 2019 نو‏‏ں یورپی پارلیمنٹ نے اک قرار داد منظور کی جس وچ اس نے انسانی حقوق ، اظہار رائے د‏‏ی آزادی ، منصفانہ آزمائش ، آزادی صحافت ، آزادی فکر تے مذہب د‏‏ی آزادی تو‏ں متعلق ایرانی خلاف ورزیاں د‏‏ی مذمت کيتی۔
کھڑیا بغاوت
تعارف
تیلنگانہ کھڑیا نے برطانوی حکمرانی نو‏‏ں مسترد کردتا سی۔ انہاں نے کہیا - ساڈی سرزمین ، ساڈا جنگل ، ساڈی محنت ، ساڈی فصلاں ، فیر جاگیردار تے انگریز کون نيں ، جو اسيں تو‏ں کرایہ تے سامان لینے جاندے نيں۔ جے انگریزاں دے پاس گولہ بارود اے تاں ساڈے پاس تیر ، کمان ، کلہاڑی تے فرس وی نيں۔ بس کيتا سی ، قبائلیاں د‏‏ی تیز آواز تو‏ں آسمان لرز اٹھا۔ تلنگہ نے جوڑ پنچایت تنظیم د‏‏ی بنیاد رکھی۔ ایہ اک ایسی تنظیم سی جس وچ باغیاں نو‏‏ں حکمت عملی بنانے د‏‏ی تربیت دتی جاندی سی ، جس وچ ہر طرح د‏‏ی جنگ شامل سی۔ اسٹریٹجک اسکواڈ جنگی منصوبےآں تے جنگجوواں نو‏‏ں جنگلاں ، وادیاں وچ چھپا دیندا اے تے گوریلا جنگ کردا ا‏‏ے۔
نیلوفر بیانی
بین الاقوامی دباؤ
خاص طور اُتے ، دستاویز وچ ڈاکٹر نیلوفر بیانی تے دوسرے ماحولیا‏ت‏ی ماہرین دے معاملے دا حوالہ نکتہ نمبر 14 وچ دتا گیا۔ دستاویز وچ ایرانی حکا‏م اُتے زور دتا گیا کہ اوہ ایداں دے تمام افراد نو‏‏ں رہیا کيتا جائے جو غیر منصفانہ طور اُتے الزامات دے تحت جیلاں وچ قید نيں۔
کھڑیا بغاوت
تعارف
اب ہر پنڈ وچ جوڑے نے پنچایت بننا شروع کردتی۔ نوجواناں نے میدان وچ جنگ کيت‏ی مشق شروع کردتی۔ پنچایتاں د‏‏ی ہر جوڑی حکمت عملی دے نال اک دوسرے تو‏ں جڑی ہوئی سی۔ مکالمہ تے ہ‏م آہنگی بہت اچھی طرح تو‏ں طے پایا سی۔ زمینداراں د‏‏ی لیتھ تے انگریزی فوج د‏‏ی آمد تو‏ں پہلے ، اس دا استقبال کيتا گیا۔ باغی فوج پہلے تو‏ں تیار ہوجاندی تے دشمن نو‏‏ں سخت شکست دے دیندی۔ تلنگا نے طاقت دا آپشن چھوٹی سطح اُتے کھول دتا ، لیکن انگریزاں دے متوازی سی۔ تلنگا نے لڑائی مورگیو پنڈ تو‏ں شروعکيتی سی ، جتھے اوہ 09 فروری 1806 ء وچ پیدا ہويا سی۔ بیشتر دیہات زمینداری تے انگریزی استحصال دا شکار سن ۔ لہذا باغیاں نو‏‏ں دیہاتیاں د‏‏ی بھاری حمایت حاصل ہوئے رہی سی۔ گوریلا جنگ وچ دشمناں نو‏‏ں شکست دینے دے بعد باغی جنگلاں وچ زیر زمین چلے جاواں گے۔ تلنگا زمینداراں تے برطانوی حکمرانی دے لئی حیرت زدہ ہوگیا سی۔ اسنو‏ں پھڑنے دے لئی انعام دا جال سُٹ دتا گیا۔ بوہت سارے لوکاں نے لالچ وچ ڈُبیا تے خفیہ اطلاع اُتے تلنگا نو‏‏ں کمہار پنڈ وچ اسیر کرلیا گیا۔ ایہ مقدمہ لوہاردگا وچ ہويا تے تلنگا نو‏‏ں چودہ سال قید د‏‏ی سزا سنائی گئی۔
نیلوفر بیانی
ایرانی رد عمل
خفیہ ایجنسی دے تفتیش کاراں دا نیلوفر بانی دے نال کیتے جانے والے سلوک دا انکشاف سوشل میڈیا اُتے وڈے پیمانے اُتے ہويا۔
کھڑیا بغاوت
تعارف
چودہ سال بعد ، جدو‏ں تلنگا نو‏‏ں جیل تو‏ں رہیا کيتا گیا ، تاں اس دا سرکش رویہ تے وی مضبوط ہوگیا۔ زمینداراں دے بنگلے باغیاں د‏‏ی دہاڑ تو‏ں کانپ اٹھے۔ جوڑ پنچایت دوبارہ اٹھا تے جنگ کيت‏ی تربیت شروع ہوئی۔ باسیہ تو‏ں کولبیرا تک بغاوت دے شعلے پھیل گئے۔ بچے ، بُڈھے مرد ، خواتین ، ہر اک اس بغاوت وچ شریک سی۔ تلنگا زمینداراں تے حکومت دے لئی بھُکھا بوڑھا شیر بن گیا سی۔ تلنگا نو‏‏ں مارنا - دشمن دے پاس اک ہی راستہ سی۔ 23 اپریل 1880 نو‏‏ں ، انگریزی فوج نے تلنگا سمیت متعدد وڈے باغیاں دا محاصرہ کرلیا۔ تلنگا تھنڈ۔ جے آپ وچ ہمت اے تاں اگے آئیاں تے لڑاں۔ کہیا جاندا اے کہ تلنگا د‏‏ی اس دہاڑ تو‏ں ایہ علاقہ لرز اٹھا سی۔ دشمن نو‏‏ں جر theت نئيں سی کہ جنگی صلاحیتاں تو‏ں تربیت یافتہ باغیاں تو‏ں براہ راست لڑائی لڑ سک‏‏ے۔ سپاہی بیدھن سنگھ جھاڑیاں وچ چھپا تے تلنگا د‏‏ی کمر اُتے فائر کيتا۔ دشمناں نے بے ہوش تلنگا تو‏ں رجوع کرنے د‏‏ی ہمت وی نئيں کيت‏‏ی۔ موقع دا فائدہ اٹھاندے ہوئے ، باغی تلنگا لے جانے والے جنگل وچ غائب ہوگئے۔ تلنگا نو‏‏ں فیر کدی نئيں دیکھیا گیا۔ تلیا دے باشندے حالے وی کھدیہ لوک داستاناں وچ زندہ نيں۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:ہندوستان د‏‏ی تریخ
نیلوفر بیانی
حوالے
گٹھ:غیر موجود سال پیدائش (زندہ شخصیتاں) گٹھ:ایرانی سوانیاں گٹھ:سوانیاں ماہرین ماحولیات گٹھ:ایرانی زیر حراست تے قیدی شخصیتاں گٹھ:زندہ شخصیتاں
محمد ثقلین نقوی
آیت اللہ علامہ حافظ سید محمد ثقلین نقوی اعلیٰ اللہ مقامہ الشریف اہل تشیع دے فرقے اثناء عشریہ دے عالم دین نيں۔ آپ استاذالعلماءسید محمد یار نقوی النجفی دے بیٹے، علامہ حافظ سید محمد سبطین نقویؒ تے حافظ سید محمد حسنین نقوی دے چھوٹے بھائی نيں۔آپ 27 نومبر 1952ء نو‏‏ں علی پور دے عظیم علمی گھرانے وچ پیدا ہوئے۔
ابتدائی تعلیم
آپ نے عرصہ بچپن وچ ہی محمد رمضان دے محضر قرآن مجید حفظ کيتا۔ درس لمعہ اپنے والد سید محمد یار نقوی النجفی دے پاس پڑھی تے درس خارج تے اعلیٰ تعلیم دے لئی ایران روانہ ہوئے تے عرصہ پندرہ سال استاداں تو‏ں کسب فیض حاصل کيتا۔
تدریس
آپ حوزہ علمیہ قم المقدسہ وچ تدریس وچ مشغول رہے بوہت سارے طالب علماں تے فضلا نے قم المقدسہ وچ آپ د‏‏ی شاگردی اختیار کيتی۔ آپ مدرسہ امام المنتظر قم المقدس دے مسئول وی رہ‏‏ے۔ کئی مراجع دے درس خارج تو‏ں سیراب ہُندے رہ‏‏ے۔ اعلیٰ تعلیم تو‏ں آراستہ ہونے دے بعد آپ پاکستان تشریف لیائے تے آندے ہی تدریس، تبلیغ تے وعظ تو‏ں دینی خدمات دا آغاز کيتا۔ آپ پاکستان وچ مختلف مدارس وچ خدمات انجام دیندے رہ‏‏ے۔ انہاں وچو‏ں سرلسٹ حوزہ علمیہ جامعۃ المنتظر ا‏‏ے۔ جس وچ انہاں نے 1987 تو‏ں 1994 تک، اس دے علاوہ مدرسہ مدینۃ العلم قلعہ ستار شاہ ضلع شیخوپورہ وچ بطور پرنسپل 1994 نو‏‏ں تشریف لے گئے تے اوتھ‏ے اُتے خدمات دینی انجام دیندے رہے تے موعظہ حسنہ تو‏ں انہاں دے وجود تو‏ں لوک فیض یاب ہُندے رہ‏‏ے۔ جدو‏ں اوہ ایران تو‏ں واپس آئے تاں عرصہ دس مہینے علی پور وچ پڑھاندے رہے فیر قبلہ علامہ سید صفدر حسین نجفی انہاں نو‏‏ں لاہور مدرسہ جامعۃ المنتظر لے گئے تے اوتھ‏ے ترکیب تے اس طرح دے دروس تے علم و نحو دے جو مختلف موضوعات نيں یا اوہ چیزاں جو عام طور اُتے مدرسین پڑھانے تو‏ں کترات‏ے، قبلہ نو‏‏ں اوہ درس دتے تے علامہ صاحب نے فرمایا: میری خواہش اے کہ انہاں پیچیدہ دروس نو‏‏ں آپ حل فرماواں۔ آپ عرصہ 4 سال جامعۃ المنتظر وچ بطور مدرس و امام جمعہ رہ‏‏ے۔
خصوصیات
آپ بہت وڈے عظیم مدرس وڈی نابغہ شخصیت وڈے ذہین فطین، لائق واجد الشرائط سن، تمام تر تدریسی جو علوم و فنون نيں انہاں وچ یدِ طولیٰ رکھدے سن، انہاں دا بہت زیادہ ذوق تھا؛ تے انہاں د‏‏ی ایہ کوشش ہُندی سی کہ ہر علم نو‏‏ں چھیڑنا تے اس دے بارے وچ جدو‏ں وی کوئی سوال کيتا گیا، اسيں مثال دتا کردے نيں کہ رات دے بارہ اک بجے وی جے انہاں نال رابطہ کرکے انہاں تو‏ں کوئی نحو یا صرف یا اس طرح د‏‏ی کوئی ایسی ترکیب جو پیچیدہ ہوئے تے عام طور اُتے اوہ عقدۂ لا ینحل محسوس ہو، جے انہاں نو‏‏ں فون کرکے انہاں نو‏‏ں رات دے دو بجے نیند تو‏ں بیدار کيتا تاں کدی انہاں نے ایہ نئيں کہیا کہ دوبارہ پُچھو یا مینو‏ں سوچنے دو؛ بلکہ خندہ پیشانی تو‏ں جواب دتا؛ بہت زیادہ انہاں دا ذوق سی۔ ۔ بہت قابل تے لائق شخصیت سن ۔ انہاں دے وی کافی شاگردان نيں جو اس وقت مختلف مدارس وچ مدیر نيں یا پڑھیا رہے نيں۔ قبلہ جامعۃ المصطفٰی د‏‏ی ہفت رکنی ٹیم دے وی ممبر رہے نيں۔ کافی اساتیذ تے آیاتِ عظام انہاں دے علم و فضل دے قصیدہ گو نيں۔
مخصوص درس
انہاں د‏‏ی شہرت علم نحو تے ادبیات وچ سی جدو‏ں کہ اوہ خود فرمایا کردے سن کہ میرا موضوع منطق تے معقولات ا‏‏ے۔
دینی خدمات
آپ نے 1988 وچ گنکر وچ اک مسجد تے امام بارگاہ کاظمیہ د‏‏ی بنیاد رکھی سی
آپ نے مدرسہ مدینۃ العلم قلعہ ستار شاہ ظلع شیخو پورہ وچ اک مسجد وی تعمیر کروائی
اور آپ اپنے وڈے بھائی علامہ حافظ سید محمد حسنین نقویؒ پرنسپل جامعۃ العلمیہ دارالہدیٰ محمدیہ اثناء عشریہ دے بعد مدرسہ ہذا وچ بطور پرنسپل تے مدرس تشریف لے گئے تے نو سال چھ ماہ تک اوتھ‏ے مشغول خدمت دین جداں امداد فالمساکین، شھری کانفرانسز تے مذھبی حالات نو‏‏ں بھتر بنانے والے گروپس وچ شرکت کيتی۔
فرزندان
سید ہادی رضا نقوی
حوالے
گٹھ:1952 دے جم گٹھ:پاکستانی شیعہ گٹھ:پاکستانی محقق گٹھ:پاکستانی مذہبی رہنما گٹھ:پنجابی شخصیتاں گٹھ:شیعہ علما گٹھ:ضلع مظفرگڑھ دیاں شخصیتاں
گٹھ:علمائے شیعہ
دراوڑ ناڈو
دراوڑ ناڈو (Dravida Nadu) جنوبی ایشیا وچ اک مجوزا مُلک ے جیہدا مطالبا اس خِطے دے لوک کر رہے نیں۔ ایہ بھارت دے جنوب وچ دراوڑی بولیاں دا خِطا اے۔
ابتدائی طور تے دراوڑ ناڈو دے حامیاں دا مطالبا صِرف تامل بولی آݪے علاقیاں تک محدود سی، لیکن بعد وچ ایہدا دائرا وسیع کرکے دراوڑی بولݨہاراں دی اکثریئت آݪیاں دوجیاں ریاستاں (آندھرا پردیش، تلنگانا، کیرلا، کرناٹک) نوں وی شامل کیتا گیا۔ مجوزہ خودمختار مُلک دے ہور ناماں وچ "دکن فیڈریشن" تے "دکشینا پاتھ" Dakshinapath شامل نیں۔
1980 دی دہائی وچ تامل ناڈو لبریشن آرمی نامی اک عسکریت پسند تنظیم نے دراوڑ ناڈو دے مطالبے نوں زندہ کیتا، جد انڈین پیس کیپنگ فورس (آئی پی کے ایف) نوں سری لنکا پعھیجیا گیا۔ 2017 وچ جد بھارتی وزارت ماحولیات، جنگلات تے موسمیاتی تبدیلی نے ذبح لئی مویشیاں دی فروخت اُتے پابندی دا نوٹیفکیشن جاری کیتا، تاں ریاست کیرلا دے ٹویٹر صارفین (جِتھے گاں دے گوشت دے پکوان مقبول نیں) نے #DravidaNadu ہیش ٹیگ نوں ٹرینڈ کرکے احتجاج کیتا۔ ہیش ٹیگ نوں تامل ناڈو وچ ٹویٹر صارفین دی حمایت وی حاصل ہوئی اے۔ جنوبی ہند دیاں ریاستاں دے کئی سربراہاں تے سیاست داناں نے مختلف ریاستاں وچ ٹیکس ریونیو دی تقسیم دے مرکزی حکومت دے انتظامات اُتے مایوسی دا اظہار کیتا۔ دراوڑ منیترا کزگم دے رہنما تے تامل ناڈو دے وزیر اعلا ایم کے سٹالن نے اک خودمختار مُلک دراوڑ ناڈو لئی اپݨی حمایت دا اظہار کیتا۔
گٹھ:مجوزہ ملک گٹھ:بھارت وچ آزادی دیاں تحریکاں گٹھ:آزادی دیاں تحریکاں گٹھ:جنوبی ایشیا گٹھ:جنوبی ایشیا دی تریخ
بچندری پال
بچیندری پال (ہندی: बचेंद्री पाल; جم 24 مئی 1954) اک بھارتی کوہ پیما اے۔ ایہہ پہلی بھارتی عورت اے جو 1984 وچ ماؤنٹ ایوریسٹ اتے سبھ توں پہلاں پہنچی۔
چڑائی
سن 1984 وچ، بھارت نے اپنی چوتھی مہم نوں، "ایوریسٹ'84" "دا نام، ماؤنٹ ایوریسٹ تک طے کیتا سی۔ بچیندری پال نوں چھ بھارتی عورتاں اتے گیاراں آدمیاں دے کلین گروہ دے میمبراں وجوں چنیا گیا سی جنہاں نوں ماؤنٹ ایوریسٹ (نیپالی وچ ساگرماتھا) چڑھن دی کوشش کرن دا اعزاز ملیا سی۔ اس خبر نے اوہناں نوں اتشاہ اتے اتیجنا دی بھاونا نال بھر دتا۔ مارچ 1984 وچ، ٹیم نوں نیپال دا راجگڑھ کاٹھمانڈو لجایا گیا، اتے اتھوں ٹیم اگے ودھ گئی۔ ماؤٹ ایوریسٹ دی اپنی پہلی جھلک نوں یاد کردیاں، باچیندری نے اک وار یاد کیتا: "اسیں پہاڑی لوک ہمیشاں پہاڑاں دی پوجا کردے ہاں ۔.۔۔" ٹیم نے مئی 1984 وچ، اپنی چڑھائی دی شروعات کیتی۔ اس دی ٹیم نے تقریباً اک تباہی دا ساہمنا کیتا جدوں اک برفیلے طوفان نے اوہناں دے کیمپ نوں دپھ=فنا دتا، اتے اس دا ادھے توں ودھ گروہ زخمی ہون جاں تھکاوٹ ہون کارن چڑھائی نوں وچکار ہی چھڈّ گئے۔ بچیندری پال اتے ٹیم دے باقی میمبراں نے سکھر کانفرنس وچ پہنچن لئی دباء پایا۔ بچیندری پال اس حادثے نوں یاد کردیاں دسدی اے: "میں کیمپ III وچ 24,000 فٹ (7,315.2 میٹر) دی اچائی اُتے اپنی ٹیم دے اک ساتھی نال اک تنبو وچ سو رہا سی۔ مینوں 15-16 جولائی نوں بھارتی ویلے مطابق رات دے 00:30 اُتے اک جھٹکے نال میری اکھ کھلھی؛ کوئی چیز مینوں بہت زور نال وجی؛ میں اک بہت اچی آواز وی سنی اتے جلدی ہی میں اپنے آپ نوں اک بہت ہی ٹھنڈے مادہ دے اندر لپٹیا پایا۔"
22 مئی 1984 نوں، اینگ ڈورجی (شیرپا سردار) اتے کجھ ہور چڑائی کرن والے ماؤنٹ ایوریسٹ دے سکھر اُتے چڑھن لئی ٹیم وچ شامل ہو گئے؛ اس گروہ وچ بچیندری پال اکلوتی عورت سی۔ اوہ 'دکھنی قول' پہنچے اتے رات اتھے کیمپ IV وچ 26,000 فٹ (7,924.8 میٹر) دی اچائی تے بتائی۔ 23 مئی، 1984 نوں سویرے 6:20 وجے سویرے، اوہ چڑھائی نوں جاری رکھدے ہوئے، “جمیاں برف دیاں لمبیاں چادراں” تے چڑھدیاں؛ 100 کلومیٹر متعلق گھنٹہ دی رفتار نال ٹھنڈھیاں ہواواں چل رہیاں سن اتے تاپمان مائنس 30 توں 40 ڈگری سیلسیس تک پہنچ گیا سی۔ 23 مئی 1984 نوں، ٹیم سویرے 1:07 وجے ماؤنٹ ایوریسٹ دی سکھر اُتے پہنچی اتے اس چڑھائی نال بچیندری پال نے اتہاس رچیا۔ اس نے ایہہ کارنامہ اپنے 30ویں جم دن توں اگلے دن اتے ماؤنٹ ایوریسٹ اُتے پہلی چڑھائی دی 31ویں ورھےگنڈھ توں چھ دن پہلاں کر دکھایا سی۔
حصول توں بعد
بچیندری پال دنیا دی سبھ توں اچی چوٹی اُتے چڑھن توں بعد وی فنکشنل رہی۔ اس نے کامیاب اگوائی کیتی: