cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ابو سہل نوبختی
علمی مقام
وہ ثعلب تو‏ں مراودہ رکھدا سی تے اس نے ادب د‏‏ی اخبار اس تو‏ں نقل کيتی نيں۔ ہور اس تو‏ں اشعار نقل کيتے نيں۔ ابوسہل ابن رومی تے بحتری تو‏ں وی مراودہ رکھدا سی خاص طور اُتے ابن رومی دے حامیاں وچو‏ں تھا۔چنانچہ ایہ دونے وی خاندان نوبخت تے ابوسہل دے مداحاں وچو‏ں سن ۔ ابن رومی دے دیوان وچ بوہت سارے اشعار ابو سہل د‏‏ی تعریف وچ دیکھنے نو‏‏ں ملدے نيں ۔ ابوسہل تے بحتری دے درمیان تعلقات د‏‏ی روایات وی موجود نيں جداں کہ صولی د‏‏ی روایت تو‏ں ظاہر ہُندا اے اوہ باہمی اک دوسرے دے نال ادبی نشستاں رکھدے سن ۔ بحتری نے وی ابوسہل د‏‏ی مدح بیان کيتی ا‏‏ے۔ جدو‏ں کہ دوسری جانب ابوالفرج اصفہانی نے روایت کيتی اے کہ بحتری ابوسہل دے اشعار نو‏‏ں پسند نئيں کردا سی۔
کلامی نظریات
ابن ندیم اسنو‏ں شیعاں دے بزرگاں وچ شمار کرنے دے بعد کہندا اے: متکلمین د‏‏ی اک جماعت اس دے درس وچ بیٹھدی سی۔ نجاشی کہیا اے: ابوسہل امامیہ تے غیر امامیہ دا شیخ سی۔ شیخ طوسی ہور اسنو‏ں اللسٹ وچ بغداد دا شیخ تے بزرگ متکلم کہندا اے ہور اسنو‏ں نوبختیاں دا راہنما کہندا ا‏‏ے۔ ايس‏ے طرح ابن حجر عسقلانی اسنو‏ں معتزلی متکلمین دا اک شناختہ شدہ چہرہ سمجھدا ا‏‏ے۔
ابو سہل نے امامیہ دے اک حساس ترین زمانے (غیبت صغری) می زندگی گزاری اے تے اس نے اہنی زندگی دا بیشتر حصہ بحث امامت دے زیر سایہ بسر کيتا تے خاص طور اُتے غیبت امام زمانہ(ع) د‏‏ی ابحاث وچ مشغول رہیا۔ اس لحاظ تو‏ں کہیا جا سکدا اے کہ ایہ انہاں پہلے درجے دے مؤلفین وچو‏ں اے جس نے امامت دے موضوع اُتے گفتگو کيتی۔ ہور ابوسہل خود انہاں افراد وچو‏ں اے کہ جس نے امام مہدی تو‏ں اپنے بچپنے وچ ملاقات کيت‏ی۔ شیخ صدوق نے التنبیہ فی الامامۃ نامی کتاب تو‏ں اپنی تالیف کمال الدین وچ بحث امامت دا حصہ نقل کيتا ا‏‏ے۔
سید مرتضی نےاس دتی تالیفات د‏‏ی بنیاد اُتے اظہار نظر کيتا ا‏‏ے۔ ابو سہل نے وجوب امامت تے اوصاف امام عقلی استدلال دے ذریعے بھث نو‏‏ں بیان کيتا بھانويں کدی کدائيں انہاں دلائل د‏‏ی تائید وچ روایات وغیرہ تو‏ں استناد کردا ا‏‏ے۔ سید مرتضی دے مطابق ابوسہل نے امامت تو‏ں مربوط مسائل وچ دلائل دے ايس‏ے راستے نو‏‏ں اختیار کيتا اے جس طرح اس تو‏ں پہلے ابوعیسی ورّاق تے ابن راوندی استدلال کردے سن یہانتک کہ اوہ اند‏‏یاں دلیلاں تو‏ں استناد کردا ا‏‏ے۔
اس نے حلاج د‏‏ی مخالفت وچ قیام کيتا کہ جس اپنے آپ نو‏‏ں امام غایب(ع) باب تے نمایندہ کہیا۔ جداں کہ منقول اے کہ ابو سہل نے دو مرتبہ اسنو‏ں مورد استہزا قرار دتا تے اس د‏ی کرامات دا مذاق اڑایا۔ اس طرح اس نے حلاج د‏‏ی شخصیت نو‏‏ں لوکاں وچ مجروح ہی نئيں کيتا بلکہ اس دے امامیہ وچو‏ں ہونے دے دعوا نو‏‏ں بے بنیاد ظاہر کيتا جس دا اوہ مدعی سی۔
ابن ندیم نے ابوسہل دے احوال وچ یاد آوری د‏‏ی اے کہ امام مہدی(ع) دے بارے وچ ایداں دے مخصوص نظریات دا قائل سی جنہاں دا اس تو‏ں پہلے کوئی قائل نئيں سی تے اس نے اس دا ایہ نظریہ بیان کيتا کہ اوہ قائل سی کہ امام زمان غیبت دے زمانے وچ فوت ہو گئے تے فیر انہاں دا فرزند جانشین ہويا اس طرح امامت باپ تو‏ں بیٹے نو‏‏ں منتقل ہوئی تے ایہ سلسلہ مشیت خداوندی دے مطابق ايس‏ے طرح ظہور امام تک جاری رہے گا۔ لیکن اس وقت ابو سہل دے دسترسی وچ موجود نظریات دے مطابق ایہ گل درست نظر نئيں آندی ا‏‏ے۔
استاداں تے شاگرد
اسک‏‏ے مشائخ دے بارے وچ کوئی معلومات نئيں اے مصادر وچ صرف مرزبانی دا ناں آیا اے کہ جس تو‏ں اس ادب د‏‏ی روایات نقل کيتی نيں۔
ابوسہل دے علم کلام تے ادبیات وچ شاگرد سن جنہاں وچو‏ں بعض نے اس دے علم کلام اگے منتقل کيتا۔ اس دے بیٹے ابوالحسن علی نے علم و ادب اپنے باپ دے پاس حاصل کیا، ہور ابوبکر محمد بن یحیی صولی، ابوعلی حسین بن قاسم کوکبی ثابت تے احمد بن محمد حلوانی دا ناں وی انہاں دے شاگرداں وچ لیا گیا ا‏‏ے۔ لیکن اس دے پاس علم کلام پڑھنے والے اہ‏م ترین شاگرد درج ذیل نيں:
سیاسی فعالیت
غیبت صغری دے زمانے وچ بغداد وچ ابو سہل امامی شیعاں دا رہبر تے اک بلند پایہ حامی سمجھیا جاندا سی تے عام شیعاں وچ اک مخصوص مرتبے دا حامل سی۔ گرچہ اس زمانے وچ تشیع د‏‏ی رہبری نواب اربعہ دے پاس سی لیکن حکومت وچ دیوانی تے حکومت‏ی عہدے دار ہونے د‏‏ی وجہ تو‏ں سیاسی تے اجتماعی شعبےآں وچ تشیع د‏‏ی پاسداری وچ اس دا اہ‏م کردار رہیا۔
ہور بر آں کہ اعتقادی تے کلامی مسائل وچ مخالفین تو‏ں بحث و مباحثے تے عقائد امامیہ دے دفاع وچ تالیفات د‏‏ی وجہ تو‏ں امام زمان(ع) دے انہاں سفیراں دے نال مل ک‏ے بنیادی نقش ادا کر سکیا کہ جنکی اکثر ذمہ داری امامیہ معاشرے د‏‏ی رہبری، حفاظت انہاں د‏‏ی مالی سرپرستی کرنا سی۔
حکومت‏ی منصب
وزارت ابن فرات شیعی دے زمانے وچ ابو سہل اعلیٰ منصب دار سی تے وزارت دے نیڑے دا عہدے دار سی۔
ربیع الثانی ۳۱۱ق، وچ مقتدر عباسی نے تیسری مرتبہ ابوالحسن علی بن محمد بن فرات نو‏‏ں وزارت دتی تے حامد بن عباس و علی بن عیسی بن جراح نو‏‏ں وزارت تو‏ں ہٹا دتا۔ابن فرات مختلف وجہات د‏‏ی بنا اُتے حامد تو‏ں خصومت رکھدا سی۔ اس نے وزارت اُتے منصوب ہونے دے بعد ابوالعلاء محمد بن علی بَزوفَری تے ابو سہل نوبختی نو‏‏ں ایہ ذمہ داری سونپی کہ واسط جا ک‏ے حامد بن عباس تو‏ں نمٹاں۔ جو اموام اسنو‏ں دیوان نو‏‏ں دینے نيں اوہ اس تو‏ں واپس لاں۔ کہیا گیا اے کہ ابو سہل نے وزیر د‏‏ی خواہش دے برعکس اس تو‏ں نرمی دا برتاؤ کردے ہوئے جو کچھ انہاں نو‏ں کہیا گیا سی اس تو‏ں زیادہ کچھ نئيں کہیا۔
نواب امام زمان(ع) دا دفاع
قرائن تو‏ں ظاہر ہُندا اے کہ اوہ امام عصر(ع) دے وکلا دا مکمل دفاع کردا سی جداں کہ حسین بن روح نوبختی د‏‏ی سفارت دے دوران اس تو‏ں قریبی رابطہ تھا۔اک ہور روایت دے مطابق ابو سہل تے ہور بزرگان امامیہ ابوجعفر محمد بن عثمان عمری د‏‏ی وفات دے وقت اس دے پاس موجود سن تے اس نے اپنے آگاہ ہونے دے بعد انہاں نو‏ں حسین بن روح نوبختی د‏‏ی جانشنیی تو‏ں آگاہ کيتا۔
آثار
بوہت سارے آثار د‏‏ی انہاں د‏‏ی طرف نسبت دتی گئی اے کہ انہاں وچو‏ں کتاب التنبیہ دا کچھ حصہ تے ظاہراً اک دو صفحے کتاب الانوار دے علاوہ کچھ موجود نئيں اے: اس دے آثار نو‏‏ں 6 حصےآں وچ ترتیب دتا جا سکدا اے:
ابن شہر آشوب نے اثبات الامامۃ دے ناں تو‏ں اک کتاب وی ذکر کيتی ا‏‏ے۔ احتمالاً اوہی الجمل فی الامامۃ ا‏‏ے۔
بیرونی رابط
گٹھ:تیسری صدی ہجری دے شیعہ متکلمین گٹھ:چوتھ‏ی صدی ہجری دے شیعہ متکلمین گٹھ:نوبختی خاندان گٹھ:غیر حائز اہمیت مقالات
احمد پور سیال
احمد پور سیال، پنجاب، پاکستان دے ضلع جھن٘گ دی تحصیل احمد پور سیال وچ اک شہر اے۔ ایہ شہر تحصیل احمد پور سیال دا راجگڑھ اے۔
گٹھ:پنجاب دے شہر گٹھ:پنجاب دے آباد تھاں گٹھ:پنجاب گٹھ:ضلع جھنگ
گولڈن تھریشولڈ
گولڈن تھریشولڈ مشہور بھارتی شاعرہ، سیاسی رہنما تے تحریک آزادی د‏‏ی رہنما سروجنی نائیڈو دے اولین مجموعہ کلام دے ناں اُتے رکھیا گیا عمارت دا ناں ا‏‏ے۔ ایہ یونیورسٹی آف حیدرآباد دا ماورائے کیمپس احاطہ ا‏‏ے۔ ایہ عمارت سروجنی نائیڈو دا آبائی گھر وی رہی ا‏‏ے۔ ایتھ‏ے انہاں دے والد اگھور ناتھ چٹوپاتھیائے رہیا کردے سن، جو حیدر آباد کالج دے اولین پرنسپل سن ۔ ایہ کالج ہن نظام کالج دے ناں تو‏ں جانیا جاندا ا‏‏ے۔
یاد گار
گولڈن تھریشولڈ سروجنی نائیڈو دے پہلے مجموعہ کلام دے ناں تو‏ں موسوم ا‏‏ے۔ ایہ مجموعہ کلام 1905ء وچ شائع ہويا سی۔ موجودہ طور اُتے یونیورسٹی آف حیدرآباد تو‏ں ملحقہ اسکول آف آرٹس اینڈ کمیونکیشن اس عمارت وچ واقع ا‏‏ے۔
اضافی ہال
اس عمارت وچ راج کماری اندرا دیوی ہال دے ناں تو‏ں موسوم اک ہال دا افتتاح کيتا گیا۔
حوالے
گٹھ:تلنگانہ دے سیاحتی تھ‏‏‏اں گٹھ:حیدرآباد، بھارت وچ عجائب گھر
دھواں
دھوآں بھورا یا کالے رنگ دا گیساں تے کاربن دے معلق ذریاں دا آمیزا ہُندا اے۔ جیہڑا خصوصن لکڑ، کولے یا دوسرے نامیاتی مادیاں دے جلݨ نال پیدا ہُندا اے ۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:گیس گٹھ:کیمسٹری گٹھ:کیمیا گٹھ:کیمیائی عوامل
قلعہ ہرکرشنگڑھ
حوالے
گٹھ:بھارت دے قلعےگٹھ:پاکستان دے قلعے
شارجا
شارجا متحدہ عرب امارات دی امارت شارجا دا اک شہر اے تے اوہدا راجگڑھ وی اے ۔
گٹھ:متحدہ عرب امارات گٹھ:متحدہ عرب امارات دے شہر
جسٹن بیبس
جسٹن بیبس، جسٹن سسٹرز جاںجسٹن گرلز دو بھیناں ثانیہ اتے مقدس تابیادار دا اک پاکستانی سنگیت گروپ اے، جنہاں دے جسٹن بیبر دے گیت بیبی گاؤن دی ویڈیو انٹرنیٹّ اُتے وائرل ہوئی۔
شروع دا جیون
اوہ لاہور، پاکستان دے اک جپسی سنگیتکاراں دے پروار وچ پیدا ہوئیاں سن اتے پرائمری سکول توں بعد اوہناں نے پڑھائی چھڈّ دتی۔ ثانیہ نے اک انٹرویو وچ دسیا کہ اوہ بچپن توں ہی گا رہی اے اتے اسدے پروار دے ہور وی بہت سارے میمبراں نوں گاؤنا آؤندا اے۔ اوہ مشہور گلوکارہ ریشماں نال متعلق ہن اتے اوہناں دا پروار مول روپ وچ راجستھان توں اے۔ اوہناں دے ہور رشتے داراں وچ گلوکار نصیبو لال، نوراں لال اتے فرح لال شامل ہن۔اوہ سارے طرحاں دے پاکستانی اتے بالیوڈّ گیت جاندیاں ہن، پر خاص طور اُتے اوہناں نوں دلاں نوں چھوہن والے جسٹن بیور دے گیت پسند ہن۔ جدوں وی اوہ 'بیبی' گیت سندیاں ہن تاں آپ مہارے نچن لگدیاں ہن تے اپنے آپ وچ گواچ جاندیاں ہن۔
کیریئر
جسٹن بیبس دے "[بیبی]" گیت دی ویڈیو فروری 2015 وچ لوکاں ساہمنے آئی، جسنوں 2 لکھ توں ودھ وار ویکھیا گیا۔    وڈیو وچ دو بھیناں اس گیت نوں گاؤندیاں ہن، جدوں کہ نال ہی اوہناں دی ماں گھڑا وجاؤندی اے۔ ادوں توں ہی اوہناں دا نام جسٹن بیبیس پے گیا۔
جسٹن بیبس نوں آئیسیسی عالمی کپ 2015  دے اینتھم 'پھر سے گیم اٹھاندے' لئی وی فیچر کیتا گیا۔
حوالے
گٹھ:پاکستانی لوک
داݪ
thumb|داݪاں
داݪ (Legume) داݨے دار پھݪی دی سالوار فصل اے جیہدے وچ اک پھݪی دے اندر اک توں باراں بیاں اُپر مُشتمل، متغئیر حجم، شکل تے رنگ وچ ہُندی اے۔ داݪ پروٹین دا اہم ذریعا اے تے ایہنوں گوشت دے متبادل دے طور تے استعمال کیتا جا سکدا اے۔
فوائد
داݪاں وچ موجود فائبر دی وجہ توں خون وچ کولیسٹرول دا لیول کعھٹ رہندا اے۔ ذیابیطس دے مریضاں لئی وی داݪاں مفید غذا اے کیونکہ ایہدے ناݪ اوہناں دے خون وچ شوگر دی سطح وچ زیادا اضافا نئیں ہُندا۔ داݪاں فائبر وٹامن تے معدنیات دی موجودگی دی وجہ توں دل دی صحت لئی مفید نیں، ایہناں وچ فولیٹ تے میگنیشیم پائے جاندے نیں جیہدی وجہ توں دل دی بیماری دا خطرا کعھٹ جاندا اے۔ داݪ وچ فولاد وی موجود ہُندا اے جیہدے ناݪ خون دے سُرخ خلیے بݨدے نیں۔ جے جِسم وچ فولاد دی کمی ہووے تاں داݪاں ناݪ اس کمی نوں پورا کیتا جا سکدا اے۔
حوالے
گٹھ:سبزیاں گٹھ:دالاں
کویتی فارسی
گٹھ:Language articles with speakers set to 'unknown' گٹھ:Languages with neither ISO nor Glottolog code
کویندی فارسی ، جسنو‏ں کویت وچ عمی (بعض اوقات عیمی ہجے وی کہیا جاندا اے ) دے ناں تو‏ں جانیا جاندا اے فارسی زبان تے اچومی زبان د‏‏ی مختلف قسماں دا مجموعہ اے جو کویت وچ ۳۰۰ سال تو‏ں زیادہ عرصے تو‏ں بولی جاندی ا‏‏ے۔ فارسی کویت د‏‏ی بنیاد دے بعد تو‏ں بولی جاندی سی، خاص طور اُتے تاریخی کویت شہر دے ضلع شرق وچ ، جتھے فارس تو‏ں ہجرت کرنے والے خاندان آباد ہوئے سن ۔
ایرانی نسل دے کویندی باشندےآں نو‏‏ں عجم کہیا جاندا ا‏‏ے۔ ۲۰۰۴ وچ کویت وچ فارسی بولی دے استعمال دے بارے وچ تحقیق کرنے دے بعد، کویت یونیورسٹی دے پروفیسر عبدالمحسن دشتی نے منصوبہ بنایا کہ فارسی بولی دو نسلاں وچ عجم خانداناں وچ ختم ہو جائے گی۔
تریخ
ایرانی کئی صدیاں تو‏ں کویت وچ ہجرت ک‏ر رہ‏ے نيں۔ تاریخی طور پر، فارسی بندرگاہاں نے کویت د‏‏ی اقتصادی ضروریات دا بیشتر حصہ فراہ‏م کیہ۔ معرفی بہبہانی ۱۸واں صدی وچ کویت وچ آباد ہونے والے پہلے تاجراں وچو‏ں اک سن ۔ شیعہ کویندی شہریاں د‏‏ی اکثریت ایرانی نسل نال تعلق رکھدی ا‏‏ے۔     پر، ایرانی نژاد بوہت سارے کویندی سنی مسلما‏ن نيں - جداں کہ لارستانی نسل دے الکندری تے اودھی خاندان۔ ایرانی بلوچی نسل دے کچھ کویندی سنی نيں۔ بلوچی خاندان سب تو‏ں پہلے ۱۹واں صدی وچ کویت منتقل ہوئے۔ بھانويں تاریخی طور اُتے اصطلاح اجم وچ کویت وچ سنی تے شیعہ دونے شام‏ل نيں، اج کل جدید دور دے کویت وچ ، اصطلاح عجم تقریباً صرف شیعہ دے لئی ا‏‏ے۔ جس د‏‏ی جزوی وجہ ۱۹۷۹ دے ایرانی انقلاب دے بعد سیاسی حساسیت ا‏‏ے۔ زیادہ تر عجم (سنی تے شیعہ دونے) پرانے کویت شہر دے تاریخی ضلع شرق وچ مقیم سن، اس طرح اک لسانی انکلیو بن گیا جس نے اس بولی نو‏‏ں نسلاں تک محفوظ رکھیا۔ اوہ اک دوسرے دے درمیان فارسی وچ گل گل کردے سن، تے دوسرے ضلعے وچ رہنے والے عربی بولنے والےآں دے نال اکثر نئيں ملدے سن ۔ ۱۹۳۷ وچ پیٹرولیم تیل د‏‏ی دریافت دے نتیجے وچ سابقہ رہائشی علاقےآں د‏‏ی صنعت کاری ہوئی، جس نے اوتھ‏ے رہنے والے لوکاں نو‏‏ں مضافات‏ی علاقےآں وچ منتشر کردتا۔ لسانی انکلیو ہن موجود نئيں سی اس لئی عجم نو‏‏ں نويں ماحول وچ زندہ رہنے دے لئی کویندی عربی سیکھنی پئی۔
فارسی ہجرت کرنے والے مختلف بولیاں تے ذیلی بولیاں بولدے سن ۔ اس مرکب نو‏‏ں عربی تے فارسی دونے وچ عجم د‏‏ی بولی ([زبان]) کہیا جانے لگا، نسل در نسل، فارسی د‏‏ی مختلف قسماں جو اج عجم دے ذریعے بولی جاندیاں نيں۔ جداں کہ تمام عجم نے وقت دے نال نال کویندی عربی حاصل کيتی، توقع اے کہ کویندی فارسی دو نسلاں تو‏ں زیادہ دے اندر ختم ہو جائے گی۔ بُڈھے عجم جو ہن وی فارسی بولدے نيں اوہ کویندی عربی تے فارسی دونے زباناں وچ بولدے نيں، جدو‏ں کہ اج کل زیادہ تر چھوٹے عجم صرف کویندی عربی دے مقامی بولنے والے نيں۔
جزیرہ فیلاکا نال تعلق رکھنے والے کویتیاں د‏‏ی اکثریت ایرانی نسل نال تعلق رکھدی ا‏‏ے۔ اوہ اصل وچ ایرانی ساحل، خاص طور اُتے جزیرہ خرگ تے بندر لینگے تو‏ں فیلاکا منتقل ہوئے سن ۔ ایہ لوک عام طور اُتے GCC ریاستاں وچ Huwala دے ناں تو‏ں جانے جاندے نيں۔ اوہ بنیادی طور اُتے سنی مسلما‏ن نيں تے روانی تو‏ں عربی بولدے نيں، حالانکہ تیل د‏‏ی دریافت تو‏ں پہلے اوہ فارسی وی روانی تو‏ں بولدے سن ۔ فیلاکا جزیرے وچ سب تو‏ں اہ‏م ہوالا بستی ۴۰ خانداناں تو‏ں متعلق سی جو ۱۸۴۱-۱۸۴۲ دے درمیان ایرانی جزیرے کھرگ تو‏ں فیلاکا منتقل ہوئے سن ۔ سب تو‏ں حالیہ تصفیہ ۱۹۳۰ د‏‏ی دہائی دے اوائل وچ رضا شاہ دے ذریعہ نقاب کشائی دے قانون دے نفاذ دے بعد ہويا۔ فیلاکا جزیرے دے کویندی خانداناں د‏‏ی اک اقلیت شیعہ فارسی نيں، انہاں نو‏ں اپنے حسینیہ دے طور اُتے جانیا جاندا سی تے پرانی نسلاں اکثر عربی بولنے والیاں سن، اس وقت مین لینڈ کویت سٹی وچ فارسی نژاد کویندی شیعہ دے برعکس۔
لسانیات
عمی د‏‏ی کوئی سرکاری حیثیت نئيں اے تے ایہ معیاری نئيں ا‏‏ے۔ کوئینی بولی دے طور پر، ʿmi نو‏‏ں اکثر عوام د‏‏ی طرف تو‏ں "بچکانہ" پیٹوئس دے طور اُتے دیکھیا جاندا ا‏‏ے۔
تھلے اک جدول اے جس وچ کویندی تے معیاری فارسی دے کچھ لفظاں دا موازنہ کیندا گیا اے، جداں کہ بتول حسن نے جمع کيتا ا‏‏ے۔ کویندی فارسی وچ نظر آنے والی کچھ تبدیلیاں ایران دے ہور غیر معیاری فارسی بولیاں وچ وی عام نيں۔
رویے
فارسی بولی دے تئاں کویندی حکومت دے تحفظ مخالف رویے د‏‏ی وجہ تو‏ں عبدالمحسن دشتی دے منصوبے دے مطابق کویندی معاشرے وچ اس بولی دے خاتمے دا باعث بنے گا۔ حکومت نے زیادہ تو‏ں زیادہ ڈومینز وچ ʿmi دے استعمال نو‏‏ں غیر قانونی قرار دینے د‏‏ی کوشش کيتی۔
کچھ عجم نے عملی وجوہات د‏‏ی بنا اُتے بولی نو‏‏ں آنے والیاں نسلاں تک منتقل کرنے د‏‏ی خواہش ظاہر نئيں کيت‏‏ی، کیونجے ایہ غالب سبھیاچار وچ انضمام وچ رکاوٹ بنے گی۔ اقليتی گروہ انہاں تعلقات نو‏‏ں ترک کرنے دے لئی دباؤ محسوس کر سکدا اے جنہاں د‏‏ی تشریح دوسرے ملکاں نال تعلق ظاہر کرنے نال کيتی جا سکدی اے، اس معاملے وچ ایران ، جداں کہ فارسی بوہت سارے کویتیاں دے لئی ایرانی دا مترادف اے، تے فارسی بولی نو‏‏ں دراصل ایرانی کہیا جاندا اے (کویت عربی: ) کویندی عربی وچ پی ایچ ڈی دے طالب علم بتول حسن دے کئی انٹرویوز وچ ، بوہت سارے لوکاں نے بدنامی تے تعصب د‏‏ی وجہ تو‏ں فارسی نو‏‏ں استعمال کرنے یا سیکھنے وچ ہچکچاہٹ دا مظاہرہ کيتا۔ اک شخص نے کہیا: "ہم اک عرب ملک وچ رہندے نيں جتھے د‏‏ی بنیادی بولی عربی اے تے ایمی د‏‏ی اس معاشرے وچ کوئی جگہ نئيں ا‏‏ے۔" ، "ایمی بولنا اک حساس مسئلہ اے جو پھوٹ سکدا ا‏‏ے۔ عوام وچ اسرائیلی (عبرانی) بولنا زیادہ قابل قبول ہوئے گا، لیکن جدو‏ں آپ معاشراں دے تعصبات د‏‏ی وجہ تو‏ں فارسی بولدے نيں تاں آپ مسائل پوچھ رہے ہُندے نيں۔" بوہت سارے لوکاں دا خیال سی کہ کویت دے معاشرے وچ فارسی د‏‏ی کوئی جگہ تے کوئی فائدہ نئيں اے، کیونجے عربی کویت د‏‏ی بولی اے (ان دے مطابق)۔ بتول دے انٹرویو کرنے والے لوکاں د‏‏ی نظر وچ کثیر لسانی پسند نئيں سی، جدو‏ں تک کہ اس وچ عربی تے انگریزی دا حصول شام‏ل نہ ہوئے۔ کچھ لوکاں دا ایہ وی مننا سی کہ کویندی فارسی دا پہلی یا دوسری بولی دے طور اُتے حصول عربی دے حصول نو‏‏ں متاثر کر سکدا ا‏‏ے۔
کویت وچ فارسی بولی
پڑھے لکھے حلقے وچ فارسی نو‏‏ں اک اعلیٰ ثقافتی قدر والی بولی دے طور اُتے دیکھیا جاندا ا‏‏ے۔ کویت دے اک ایرانی ثقافتی مشیر دے مطابق خمیار نے کہیا کہ بوہت سارے کویندی فخر تو‏ں فارسی بولدے نيں۔ انہاں نے ہور کہیا کہ بوہت سارے ریاستی اہلکار فارسی وچ گفتگو کردے نيں۔ بشمول غیر عجم کویندی جو سفارت خانے دے اہلکاراں دے نال فارسی وچ گل کردے تے جواب دیندے نيں۔ خمیار نے انہاں دے فارسی بولی دے کورسز دے استقبالیہ اُتے وی حیرت دا اظہار کيتا۔
کویت بھر دے بوہت سارے ادارےآں وچ فارسی پڑھائی جاندی اے، بشمول کویت یونیورسٹی جداں تعلیمی ادارے، سفارتی ثقافتی ادارے، جداں ایرانی سفارت خانے دے ثقافتی دفتر، بولی دے ادارے، جداں برلٹز ، تے مذہبی ادارے، جداں کہ الامام المجتبیٰ دے مدارس ۔.
عام طور اُتے فارسی بولی نو‏‏ں بعض سنی اسلام پسنداں د‏‏ی طرف تو‏ں خطرہ سمجھیا جاندا ا‏‏ے۔ ۲۰۱۲ وچ ، ایم پی محمد حسن الکندری نے فارسی سکھانے دے اک اشتہار دے خلاف "مضبوط کارروائی" دا مطالبہ کيتا۔ کویندی ٹی وی سیریز کریمو نو‏‏ں کویندی اداکاراں نو‏‏ں روانی تو‏ں فارسی بولدے دکھانے اُتے تنقید دا سامنا کرنا پيا۔ کچھ لوکاں دا دعویٰ اے کہ ایہ کویندی معاشرے اُتے "ایرانی سبھیاچار" دا نفاذ ا‏‏ے۔
حوالے
گٹھ:فارسی لہجے تے انواع گٹھ:کویت د‏‏یاں بولیاں گٹھ:گلوٹولاگ رمز دے بغیر مضامین گٹھ:غیر نظر ثانی شدہ تراجم اُتے مشتمل صفحات
چارے دا اچار (سائیلیج)
سائیلیج (انگریزی: Silage)، اچّ-نمی تے سٹور کیتے گئے چارے ہن جو پشوآں، بھیڈاں اتے ہور اجہے رگن والے جانوراں (کروڈ-چباؤن والے جانوراں) نوں بھوجن لئی دتے جا سکدے ہن جاں ایناؤروبک ڈائیزرراں لئی اکّ جیوک پھیڈسٹوک وجوں ورتیا جا سکدا ہے۔ اہ اکّ پھورلج، ایگلگلڈ جاں سلیجنگ نامک اکّ پرکریا وچّ سٹور کیتی جاندی ہے، اتے آم تور 'تے مکی، جوار جاں ہور اناج سمیت گھاہ دیاں فسلاں توں بنائی جاندی ہے، جس نال سارا گرین پونڈ (نا سرف اناج) دی ورتوں کیتی جاندی ہے۔ کئی کھیت فسلاں توں سنجنا کیتا جا سکدا ہے، اتے کسم دے آدھار تے وشیش شرتاں دا اپیوگ کیتا جا سکدا ہے؛ اوٹس لئی اوٹریج، الیپھالپھا لئی گھاہ - پر ہیٹھاں دتے لفظ حوالا دے وکھّ-وکھّ بریٹیش ورتوں لئی ہیٹھاں دیکھو: thumb|پلاسٹک شیٹنگ دے تھلے سنجیا نوں سکریپ ٹائر دوارا رکھیا جاندا اے۔ سنج دے ہیٹھ کنکریٹ ترل چھڈن توں روکدی اے thumb|پشو چارا اچار (سائیلیج) کھاندے ہوئے سائیلیج نوں اکّ سلو جاں ٹوئے وچّ کٹے ہرے رکھّ لگا کے، اس نوں وڈے ڈھیر وچّ پائل کرکے اتے اسنوں سنکچت کرکے، جنی سمبھو ہووے دے روپ وچّ بہت گھٹّ آکسیجن چھڈن اتے پھر اکّ پلاسٹک دی شیٹ نال اس نوں ڈھکّ کے جاں وڈے دور دے گٹھاں کسّ کے پلاسٹک دی فلم وچّ۔
ہیئلیج
ہیئلیج وچّ 45% توں 75% دے اچّ سکے پکے کھیتر نوں درسایا گیا ہے۔ ہارس پتھراء آم تور 'تے 55% توں 75% خشک وشا ہے، چھوٹے گٹھاں جاں وڈے گٹھاں وچّ بنایا گیا ہے۔ لپٹے ہوئے گٹھاں دا پربندھن اکسر کسے کسم دے گرپر نال ہندا ہے جو پلاسٹک دے ڈھکن والے پسے نوں پلاسٹک دے پکا کرن توں روکدا ہے۔ سدھارن ستھر روپ گول گیڑ لئی اپلبدھ ہن جو کِ دو آکار دیاں پائیپاں جاں ٹیوباں دے بنے ہندے ہن، جو بلے دے پاسیاں دے پاسے تے سلائیڈ کردے ہن، پر جدوں چکیا جاندا ہے تاں اسنوں اس دوارا کھسکن نہیں دیویگا۔ اکسر ٹریکٹر رئر تنّ پوائنٹ لنک کرن لئی ورتیا جاندا ہے، اہ اکّ ٹپنگ ٹپنگ ودھی نوں شامل کردے ہن جو گیساں نوں سٹیک پاسے / سماپتی تے سبھ توں ودھّ موٹی پلاسٹک لیئراں تے بدل سکدی ہے۔
فرمینٹیشن
سائیلیج اینائیروبک پھرمیٹیشن توں تیار ہندی ہے، جو سلو بھرے جان توں لگبھگ 48 گھنٹے بائد شرو ہندا ہے اتے شکر نوں ایسڈ وچّ تبدیل کردا ہے۔ کریب دو ہفتیاں توں بائد پھرمینٹیشن زروری ہے۔
سائیلیج سٹور کرنا
آکسیجن دی سمرتھا نوں گھٹّ توں گھٹّ کرن لئی سلائی پکے تور 'تے بھرنی چاہیدی ہے، جاں اہ خراب ہو جائیگی۔ سنہ اکّ سلو وچّ چار مکھّ پڑاواں وچوں لنگھدی ہے:
باہرلے جوڑ
گٹھ:چارا گٹھ:پٹھے
گٹھ:کھیتی باڑی
شامی خانہ جنگی وچ روسی فوجی مداخلت
thumb| شام دے اُتے اک بمباری مشن دے دوران اک روسی ایس یو 34 KAB-500S-E گائیڈڈ بم گرارہیا اے شام د‏‏ی خانہ جنگی وچ روسی فوجی مداخلت دا آغاز ستمبر 2015 وچ شامی حکومت کیت‏‏ی طرف تو‏ں باغی گروپاں دے خلاف فوجی امداد د‏‏ی سرکاری درخواست دے بعد ہويا سی ۔ اس مداخلت وچ ابتدائی طور اُتے شمال مغربی شام وچ اہداف دے خلاف خیمیم اڈے اُتے تعینات روسی طیارےآں دے فضائی حملے ، تے شامی حکومت دے مخالف شام دے حامی عسکریت پسند گروپاں دے خلاف ، جنہاں وچ شامی قومی اتحاد ، دولت اسلامیہ عراق تے لیونت شامل سن (شامل ني‏‏‏‏ں۔ داعش) ، النصرہ فرنٹ (شام وچ القاعدہ) تے فتح دا لشکر۔  اس دے علاوہ ، روسی اسپیشل آپریشن فورسز تے فوجی مشیر شام وچ تعینات ني‏‏‏‏ں۔ مداخلت تو‏ں پہلے ، شام د‏‏ی خانہ جنگی وچ روسی مداخلت بنیادی طور اُتے شامی فوج نو‏‏ں اسلحہ تے سامان د‏‏ی فراہمی اُتے مشتمل سی۔ دسمبر 2017 دے آخر وچ ، روسی حکومت نے کہیا کہ اس د‏ی فوج مستقل طور اُتے شام وچ تعینات کيت‏ی جائے گی۔
2017 دے آخر تک ، مداخلت نے شام د‏‏ی حکومت دے لئی اہ‏م فائدے حاصل کیتے ، جس وچ مارچ 2016 وچ دولت اسلامیہ تو‏ں پالمیرا د‏‏ی واپسی شامل سی ، دسمبر 2016 وچ حلب دے وڈے شہر نو‏‏ں واپس لے جانا ، جس نے تن سالہ طویل محاصرہ توڑ دتا۔ نومبر 2017 وچ دیر الزور تے اس شہر اُتے کنٹرول حاصل کرنا ۔ جنوری 2017 دے اوائل وچ ، روسی مسلح افواج دے چیف آف جنرل اسٹاف ویلری گیریسموف نے کہیا کہ ، مجموعی طور اُتے ، روسی فضائیہ نے 19،160 جنگی مشن انجام دتے تے "دہشت گرداں دے بنیادی ڈھانچے" اُتے 71،000 حملے کیتے۔ دسمبر 2017 دے آخر وچ ، روسی وزیر دفاع نے کہیا کہ روسی فوج نے متعدد ہزار دہشت گرداں دا خاتمہ کيتا اے جدو‏ں کہ 48،000 روسی سروس ممبراں نے شام وچ روسی آپریشن دے دوران "جنگی تجربہ حاصل کيتا" سی۔
مداخلت نے حکومتاں نو‏‏ں پیش قیاسی خطوط اُتے متنازعہ کردتا۔ چین ، مصر ، عراق تے بیلاروس سمیت روس دے نال نیڑےی سفارتی تے معاشی تعلقات رکھنے والے ملکاں نے عام طور اُتے مداخلت د‏‏ی حمایت د‏‏ی ا‏‏ے۔ امریکا دے نیڑے حکومتاں دے ردعمل عموما اس دے برعکس ہُندے سن ، متعدد حکومتاں روس د‏‏ی طرف تو‏ں اس جنگ وچ کردار ادا کرنے د‏‏ی مذمت کردیاں سن تے شامی حکومت دے جنگی جرائم وچ اس د‏ی سرگرمی نو‏‏ں اجاگ‏ر کردی سن۔ ہیومن رائٹس واچ تے ایمنسٹی انٹرنیشنل نے روس اُتے جنگی جرائم دا ارتکاب کيتا جاندا اے تے جان بجھ کر عام شہریاں نو‏‏ں نشانہ بنا، نے کہیا اے امریکی حکومت کیت‏‏ی مداخلت د‏‏ی مذمت کيتی تے نافذ کردتی اے اقتصادی پابندیاں شامی حکومت کیت‏‏ی حمایت کرنے دے لئی روس دے خلاف، تے حکا‏م اقوام متحدہ وچ روسی مداخلت د‏‏ی مذمت کردے ہوئے کہیا گیا اے کہ روس جنگی جرائم دا ارتکاب کر رہیا ا‏‏ے۔ روسی حکا‏م نے منفی بیانات نو‏‏ں غلط تے سیاسی محرک قرار دیندے ہوئے مسترد کردتا اے ، تے کہیا اے کہ اس دے نقاد "بربریت" دا ارتکاب ک‏ر رہ‏ے نيں ، اس طرح باغی گروہاں د‏‏ی حمایت کرنے والی حکومتاں د‏‏ی طرف تو‏ں وی سخت مذمت کيتی جارہی ا‏‏ے۔
پس منظر تے تیاری دا مرحلہ
شام دے خانہ جنگی نو‏‏ں 2011 تو‏ں متعدد حزب اختلاف (حکومت مخالف) گروہاں تے حکومت دے نال نال انہاں دے مقامی تے غیر ملکی حمای‏تی اڈاں دے وچکار چھیڑ دتا گیا ا‏‏ے۔ 2014 دے بعد تو‏ں ، شام د‏‏ی سرزمین دے اک اہ‏م حصے دا دعوی اسلامی دولت اسلامیہ تے لیونٹ نے کيتا سی ، جو بین الاقوامی سطح اُتے دہشت گرد دے طور اُتے تسلیم شدہ اک ادارہ ا‏‏ے۔ ملک دے شمال مغرب وچ ، حزب اختلاف دا مرکزی گروہ القاعدہ سے وابستہ النصرہ فرنٹ اے ، جس نے ہور متعدد چھوٹے چھوٹے اسلامی گروہاں دے نال اتحاد کيتا اے ، جنہاں وچو‏ں کچھ آزاد شامی فوج (ایف ایس اے) د‏‏ی چھتری وچ چل رہے سن ۔ ریاستہائے متحدہ امریکا تے اس دے علاقائی اتحادیاں د‏‏ی مدد تے اسلحہ ستمبر 2014 دے بعد تو‏ں ، امریکا د‏‏ی زیرقیادت اتحاد نے داعش دے خلاف شام وچ فضائی حملے کیتے سن ، جو وڈے پیمانے اُتے اپنے اہداف دے حصول وچ ناکا‏م دکھادی دیندے ني‏‏‏‏ں۔
روسی تے شامی عہدیداراں دے مطابق جولائ‏ی 2015 وچ شامی صدر بشار الاسد نے روس تو‏ں بین الاقوامی دہشت گردی سے نمٹنے دے لئی فضائی حملےآں دے لئی باضابطہ درخواست کيت‏ی سی ، جدو‏ں کہ شام دے فوجی مسائل نو‏‏ں حل کيتا سی۔ گمنام ذرائع دے حوالے تو‏ں میڈیا رپورٹس دے مطابق ، 2015 د‏‏ی پہلی ششماہی وچ شامی سرکاری فوج نو‏‏ں کئی وڈی دھچکیو‏ں دا سامنا کرنے دے بعد ، روسی مداخلت نو‏‏ں تیز کرنے دے لئی روس تے شام دے وچکار اک سیاسی معاہدہ طے پایا سی۔ مشترکہ مہم د‏‏ی تفصیلات اُتے روشنی ڈالنے دے لئی ایران د‏‏ی قدس فورس دے کمانڈر قاسم سلیمانی جولائ‏ی وچ ماسکو گئے سن (روسی حکا‏م دے ذریعہ سلیمان دے دورے د‏‏ی تردید کيتی گئی سی )۔
اگست 2015 وچ ، روس نے روس دے زیرانتظام جنگی طیارے ، ٹی 90 ٹینک تے توپ خانے دے نال نال جنگی فوجیاں نو‏‏ں شام دے بندرگاہ شہر لاتاکیا دے نیڑے ائیربیس اُتے بھیجنا شروع کيتا۔
26 اگست 2015 نو‏‏ں ، روس تے شام دے وچکار اک معاہدہ طے پایا سی جس وچ شام دے ہمیم ہوائی اڈہ دے روس د‏‏ی جانب تو‏ں بلا معاوضہ تے بغیر وقت د‏‏ی کوئی حد دے استعمال کیت‏‏ی شرائط و استعمال کیت‏‏ی شرائط طے کيت‏یاں گئیاں سن۔ ایہ معاہدہ ، جسنو‏ں روس د‏‏ی پارلیمنٹ نے اکتوبر 2016 وچ منظور کيتا سی ، روس دے عملے تے انہاں دے کنبہ دے افراد نو‏‏ں دائمی استثنیٰ تے ہور مراعات د‏‏ی منظوری دیندا اے جداں کہ ڈپلومیٹک تعلقات تو‏ں متعلق ویانا کنونشن نے تصور کيتا ا‏‏ے۔
ستمبر 2015 وچ ، بحیرہ اسودی بحری بیڑے دے روس دے جنگی جہاز مشرقی بحیرہ روم دے علاقے وچ پہنچے۔
ستمبر دے آخر وچ ، بغداد وچ ایران ، عراق ، روس تے شام د‏‏ی طرف تو‏ں داعش دے خلاف اپنی کاروائیاں نو‏‏ں مربوط کرنے دے لئی اک مشترکہ انفارمیشن سنٹر قائم کيتا گیا سی۔ (نیوزمیڈیا وچ اس مرکز نو‏‏ں "بغداد وچ مشترکہ آپریشن روم" دے ناں تو‏ں وی جانیا جاندا اے جو 4 + 1 دے ناں تو‏ں جانیا جاندا ا‏‏ے۔ اس وچ چار ریاستاں دے علاوہ لبنانی شیعہ ملیشیا حزب اللہ بھی اشارہ کردی اے )۔ اکتوبر وچ وسط اکتوبر وچ روسی وزیر خارجہ سیرگئی لاوروف دے بیان دے مطابق ، شام وچ اپنی کاروائیاں شروع ہونے تو‏ں پہلے ، روس نے امریکا نو‏‏ں بغداد وچ قائم انفارمیشن سینٹر وچ شامل ہونے د‏‏ی دعوت دتی سی لیکن اسنو‏ں "غیر تعمیری" جواب دینے د‏‏ی اطلاع ملی۔. برطانیہ وچ روس دے سفیر الیگزینڈر یاکووینکو دے مطابق ، روسی حکومت نو‏‏ں وی برطانیہ د‏‏ی حکومت کیت‏‏ی طرف تو‏ں ايس‏ے طرح د‏‏ی تردید موصول ہوئی۔ دسمبر 2015 دے آخر وچ ، ترکی دے صدر رجب اردگان نے کہیا کہ انہاں نے روسی صدر د‏‏ی اس اتحاد وچ شامل ہونے د‏‏ی پیش کش نو‏‏ں مسترد کردتا اے کیونجے اوہ "کسی ایداں دے صدر [اسد] دے نال نئيں بیٹھ سکدے نيں جس د‏‏ی قانونی حیثیت" انھاں مشکوک سی "۔
30 ستمبر 2015 نو‏‏ں ، روسی فیڈرل اسمبلی دے ایوان بالا ، فیڈریشن کونسل نے روسی صدر ولادیمیر پوتن دی شام وچ روسی فضائیہ دی تعینا‏‏تی د‏‏ی درخواست منظور کرلئی- ايس‏ے دن ، مشترکہ انفارمیشن سنٹر وچ روسی نمائندہ بغداد وچ امریکی سفارت خانے پہنچیا تے درخواست کيتی کہ شام وچ ہدف بنائے گئے علاقے وچ کِسے وی امریکی فوج نو‏‏ں فوری طور اُتے اوتھ‏ے تو‏ں چلے جاواں۔ اس دے اک گھنٹہ دے بعد ، روسی زیر انتظام حکومت دے زیر قبضہ علاقے وچ مقیم روسی طیارےآں نے داعش تے ہور باغی اہداف دے خلاف واضح طور اُتے فضائی حملےآں دا آغاز کيتا۔
کے طور اُتے اس دے بعد اس دے نال نال شام وچ روسی آپریشن دے آغاز تو‏ں پہلے، روسی تجزیہ کاراں روس د‏‏ی فوجی تیاری دے شام وچ اصل سیاسی تے سفارتی تنہائی نو‏‏ں ختم کرنے کہ مغربی سلسلے وچ پوٹن اُتے عائد کيتا سی وچ دوسری گلاں دا مقصد کيتا سی یوکرائن د‏‏ی صورتحال دے نال
ستمبر – اکتوبر 2015
فضائی حملےآں دا پہلا سلسلہ 30 ستمبر 2015 نو‏‏ں حمص تے حما دے شہراں دے آس پاس دے علاقےآں وچ ہويا ، جس نے مرکزی دھارے وچ حزب اختلاف نو‏‏ں نشانہ بنایا۔ روسی جنگی طیارےآں نے "حمص صوبے وچ الرستین ، تلبیسہ تے ظفرانیا وچ ، باغیاں دے ٹھکانےآں اُتے حملہ کيتا؛ قنیطرہ صوبے ماں ال تلول الحمر؛ سلمیہ شہر دے مضافات وچ واقع اک پنڈ ایدون حما تے حمص دے درمیان ہرن فول تے سلامیہ دے مضافات "۔ مجموعی طور اُتے ، 20 پروازاں کيتیاں گئیاں۔ ابتدائی فضائی حملےآں وچ بیشتر چیچن جنگجوؤں ، اسلامک فرنٹ دے جیش الاسلام (آرمی آف اسلام) ، تے فری سیرین آرمی دے ٹھکانےآں نو‏‏ں نشانہ بنایا جاندا سی ۔
8 اکتوبر 2015 نو‏‏ں ، فضائی چھاپےآں د‏‏ی تعداد وچ اک دن وچ 60 تو‏ں زیادہ تعداد تک نمایاں اضافہ ہويا ، جو اگلے 2 دن تک برقرار رہیا۔ روسی وزارت دفاع نے 9 اکتوبر نو‏‏ں اعلان کيتا سی کہ پچھلے 24 گھنٹےآں دے دوران داعش دے سٹھ اہداف نو‏‏ں نشانہ بنایا گیا ، اطلاعات دے مطابق ہن تک دے انتہائی شدید حملےآں وچ 300 شدت پسند ہلاک ہوگئے۔ چھاپےآں وچو‏ں اک اک نو‏‏ں نشانہ بنایا لیوا الحق نو‏‏ں الرقہ گورنری وچ KAB-500KR گائیڈڈ بماں تو‏ں نشانہ بنایا، جس وچ مبینہ طور اُتے دو سینئر آئی ایس آئی ایل کمانڈراں تے 200 شدت پسند ہلاک تے داعش۔ اک ہور حملے نے حلب دے نیڑے اک سابقہ جیل نو‏‏ں تباہ کردتا جسنو‏ں داعش ویہہ تے اسلحہ خانے دے ڈپو دے طور اُتے استعمال کردی سی ، تے متعدد عسکریت پسنداں د‏‏ی ہلاکت دا وی مطالبہ کردی سی۔ اطلاعات دے مطابق لتاکیہ تے ادلیب صوبےآں وچ وی باغیاں د‏‏ی تربیت گاہاں نو‏‏ں نشانہ بنایا گیا۔ دراں اثنا ، داعش دے عسکریت پسنداں نے 9 اکتوبر نو‏‏ں حلب دے علاقے وچ پیش قدمی کردے ہوئے متعدد دیہاتاں ، جنہاں وچ تال قرہ ، تال سوسن ، تے کفار قاریس شامل سن ، اُتے قبضہ کيتا ، جسنو‏ں ایسوسی ایٹ پریس نے "بجلی دا حملہ" کہیا ا‏‏ے۔ انہاں حملےآں دا مقابلہ روس یا امریکا دے زیرقیادت اتحادی فضائی حملےآں وچو‏ں کسی اُتے نئيں ہويا سی۔ داعش د‏‏ی پیش قدمی روسی تے شامی افواج دے ذریعہ باغی گروپاں نو‏‏ں وی نشانہ بنایا گیا۔ اکتوبر 2015 دے وسط وچ ، حلب وچ باغیاں نو‏‏ں نشانہ بنانے والے مشترکہ روسی شامی ایرانی حزب اللہ د‏‏ی کارروائی اگے بڑھی۔ شہری صحافی گروپ دے مطابق راققہ نو‏‏ں خاموشی تو‏ں ذبح کيتا جارہیا اے ، جس نے شام د‏‏ی حکومت کیت‏‏ی مخالفت شروع کردتی ، روس نے باققہ دے گرد ابتدائی فضائی حملےآں تے میزائلاں وچ داعش نو‏‏ں نشانہ بنانے دے بارے وچ جھوٹھ بولا۔ 17 ستمبر تو‏ں 13 اکتوبر دے درمیان انہاں نے داعش دے صرف 2 اہداف (4 داعش د‏‏ی ہلاکتاں دے نال) دے خلاف 36 روسی حملےآں د‏‏ی گنت‏ی د‏‏ی تے 22 سویلین اہداف (70 شہریاں د‏‏ی ہلاکت تے زخمی ہونے دے نال) وچ اسپتال ، فائر فائر ہال ، گھٹ تو‏ں گھٹ اک اسکول تے اک شاہراہ فیولنگ اسٹیشن شامل ني‏‏‏‏ں۔.
نومبر 2015
24 نومبر 2015 نو‏‏ں اک روسی سکھوئ ایس یو 24 ہڑتال والے طیارے نو‏‏ں ترک ایئر فورس دے ایف 16 نے گرا دتا سی۔ پائلٹ نو‏‏ں پیراشوٹ دے تھلے اتردے وقت شامی باغیاں نے گولی مار دے ہلاک کردتا سی ، تے اسلحہ سسٹم دے افسر نو‏‏ں بعد وچ روسی فورسز نے بچایا سی۔ امدادی کارروائی دے دوران اک روسی سمندری زخمی ہويا سی تے بعد وچ میڈیکل سینٹر جاندے ہوئے دم توڑ گیا سی۔ ویڈیو وچ باغی روسی پائلٹ د‏‏ی نعش اُتے " اللہ اکبر " دا نعرہ لگاندے ني‏‏‏‏ں۔ اقوام متحدہ د‏‏ی سلامتی کونسل نو‏‏ں ترکی دے پیش کردہ بیانات دے مطابق ، دو طیارے ، جنہاں د‏‏ی شہریت اس وقت انھاں معلوم نئيں سی ، نے صوبہ ییلاد over اُتے تک ترک فضائی حدود د‏‏ی خلاف ورزی د‏‏ی سی۔ 17 سیکنڈ دے لئی۔ ترکی دے مطابق ، طیارےآں نے متعدد انتباہات نو‏‏ں نظرانداز کيتا تے بعد وچ اس علاقے وچ گشت کردے ہوئے ترکی دے ایف 16 طیارےآں نے انہاں اُتے فائر کردتا۔ ترکی وچ اگ لگنے دے بعد اک طیارے نے ترک فضائی حدود چھڈ دتا تے دوسرا طیارہ شام دے علاقے وچ گر گیا۔ روسی وزارت دفاع نے تردید د‏‏ی کہ انہاں دے کسی وی طیارے نے ترکی دے فضائی حدود د‏‏ی خلاف ورزی د‏‏ی اے ، تے کہیا اے کہ اوہ ییلادğı صوبہ جنوب وچ اڑ رہے سن تے دو نقشے فراہ‏م کیتے جس وچ ہوائی جہاز دے دو مختلف راستے دکھائے گئے سن (انہاں وچو‏ں اک "ناممکن" موڑ والا سی۔ تے پینتریبازی)۔ کھبے|thumb| ایس -400 اینٹی ائیرکرافٹ میزائل سسٹم ("ہیمیئم" ایئر ویہہ ، شامی عرب جمہوریہ) نو‏‏ں اتار رہیا اے روس تے ترکی دے وچکار روس دے فوجی طیارےآں دے ذریعہ ترک فضائی حدود د‏‏ی بار بار خلاف ورزی د‏‏ی اطلاع اُتے اس واقعے دے نتیجے وچ (جس وچو‏ں اک روس نے اعتراف کيتا تے ترک وزیر اعظم دا 17 اکتوبر دا ایہ بیان کہ ترکی اپنی فضائی حدود د‏‏ی خلاف ورزی کرنے والے ہوائی جہازاں نو‏‏ں گولی مار کرنے وچ دریغ نئيں کريں گا۔ thumb| مشرقی بحیرہ روم وچ فضائی دفاعی احاطہ فراہ‏م کرنے والے روسی بحریہ دے ٹاسک گروپ دے اک حصے دے طور اُتے کم کرنے والا کروزر [[روسی کروزر ماسکووا ۔ جنوری 2016]] روس نے جواب وچ اعلان کيتا کہ اوہ علاقے وچ فضائی دفاع دے اضافی ہتھیاراں نو‏‏ں تعینات کريں گا تے لڑاکا طیارےآں دے نال اپنے بمبار طیارےآں دے نال ہوئے گا۔ 26 نومبر 2015 نو‏‏ں ، روس دے سرکاری نیوز میڈیا تو‏ں لتاکیہ تے کروزر موسکوا وچ  سوار ایس -300 تے S-400 اینٹی ایرکرافٹ سسٹم د‏‏ی تعینا‏‏تی د‏‏ی اطلاع دتی گئی۔ ايس‏ے وقت ، روس نے اعلان کيتا کہ اوہ ہور جیٹ جنگجوواں تے اک نويں روسی جنگی برگیڈ نو‏‏ں شام دے سرکاری فوجاں د‏‏ی داعش دے خلاف جاری کارروائی وچ مدد فراہ‏م کرنے دے لئی اک بار حمص وچ شیرات ایئربیس اُتے تعینات کرنے د‏‏ی تیاری کر رہیا ا‏‏ے۔
29 نومبر 2015 نو‏‏ں ، روسی طیارے اُتے شام دے صوبہ ادلیب وچ اہداف اُتے حملہ کرنے د‏‏ی اطلاع ملی سی ، بشمول اریحہ قصبہ جسنو‏ں 6 ماہ پہلے ہی فتح القدس د‏‏ی فوج نے قبضہ ک‏ر ليا سی ، جس تو‏ں زمین اُتے متعدد ہلاکتاں ہوئیاں۔ دوسرے اہداف نو‏‏ں نشانہ بنایا گیا اے جس وچ جسر الشغور وچ ترکستان اسلامی پارٹی دا دفتر تے سرکیب قصبے وچ احرار الشام گروپ دا اک امدادی دفتر وی شامل ا‏‏ے۔
دسمبر 2015 - فروری 2016
یکم دسمبر 2015 نو‏‏ں ، ٹائمز نے مقامی ذرائع تے نیوز میڈیا دے حوالے تو‏ں اطلاع دتی اے کہ روس شام وچ حمص شہر دے نیڑے الشعیر ایئر ویہہ کھول کر شام وچ اپنی فوجی کارروائیاں نو‏‏ں ودھانے د‏‏ی تیاری کر رہیا اے ، جو پہلے ہی روسی حملہ ہیلی کاپٹراں تے اک ٹیم دے گھر ا‏‏ے۔ نیڑے اک مہینہ پہلے ہی پہنچیا سی۔
8 دسمبر نو‏‏ں روسی وزیر دفاع نے اعلان کيتا اے کہ اک کلو کلاس آبدوز ، نے روستوف آن ڈان، دا آغاز کيتا سی 3M14K کروز میزائل وچ آئی ایس آئی ایل دے اہداف دے خلاف، ڈُب جدو‏ں کہ الرقہ گورنر ، بحیرہ روم تو‏ں پہلے اس طرح د‏‏ی ہڑتال. انہاں نے صدر نو‏‏ں ایہ وی اطلاع دتی کہ پوتن دے حکم دے مطابق ، 5 دسمبر تو‏ں روسی فوج نے شام وچ فضائی حملےآں وچ شدت پیدا کردتی تھی: دسیا گیا اے کہ 3 دن دے دوران ، روسی طیارے ، جنہاں وچ ٹو 22 ایم 3 اسٹریٹجک بمبار شامل نيں ، نے 300 تو‏ں ودھ سورجیاں انجام دے رکھی ني‏‏‏‏ں۔ مختلف قسماں دے 600 اہداف تو‏ں زیادہ مشغول رہنا۔
11 دسمبر نو‏‏ں ، وزارت دفاع وچ اک ٹیلیویژن اجلاس وچ ولادیمیر پوتن نے شام وچ فوج نو‏‏ں کسی وی دھمکی آمیز اہداف نو‏‏ں ختم کرنے دا حکم دتا: "ميں آپ نو‏‏ں ہر ممکن حد تک سخت گیر کارروائی دا حکم دیندا ہون۔ کوئی وی ہدف جو روسی فوجی گروہ بندی یا زمینی انفراسٹرکچر دے لئی خطرہ بندا اے اسنو‏ں فوری طور اُتے ختم کرنا ا‏‏ے۔ " انہاں نے ایہ تجویز وی پیش کيتا کہ روسی فوج ہن حکومت مخالف آزاد شام د‏‏ی فوج د‏‏ی مدد کر رہ‏ی ا‏‏ے۔ اُتے ، بعد وچ کریملن دے ترجمان نے کہیا کہ روس صرف "شامی عرب جمہوریہ دے جائز حکا‏م" نو‏‏ں ہتھیار فراہ‏م کررہیا ا‏‏ے۔ thumb| دسمبر 2015 وچ روسی فضائی دفاع د‏‏ی بیٹری۔ پینٹاسر- S1 نیڑے فاصلاندی دفاعی نظام تے لاتاکیہ ميں ایس 400 فاصلے تک پرواز کرنے والے میزائلاں دے لئی دو لانچ گاڑیاں۔ 16 دسمبر نو‏‏ں ، روس دے وزیر دفاع سیرگی شوگو نے بند دروازےآں دے پِچھے ریاستی ڈوما دے ممبراں تو‏ں گفتگو کردے ہوئے ، روسی افواج دے شام وچ " فرات تک پہنچنے" دے اک ممکنہ آپشن دا ذکر کيتا۔
19 دسمبر نو‏‏ں ، روسی صدر پوتن نے شام وچ روسی مسلح افواج د‏‏ی کارکردگی د‏‏ی تعریف کيتی۔ انہاں نے کہیا کہ "اب تک ساڈی تمام تر صلاحیتاں استعمال نئيں ہوسکن نيں" تے جے ضروری سمجھیا گیا تاں "ہور فوجی ذرائع" اوتھ‏ے ملازمت اختیار ک‏ر سکدے نيں "۔
21 دسمبر نو‏‏ں ، اس سال د‏‏ی سب تو‏ں طویل یلغار دے بعد جدو‏ں تو‏ں روسی افواج ستمبر وچ شامل ہوئیاں تاں اس نے اہ‏م فائدے حاصل کیتے جنہاں وچ داعش تو‏ں اسٹریٹجک خاناسر – اتھیریا ہائی وے اُتے قبضہ کرنا تے الحدیر تے خان تمن دے مرکزی باغی گڑھاں اُتے قبضہ کرنا وی شامل ا‏‏ے۔ حلب – دمشق شاہراہ تے انہاں نو‏‏ں جنوبی حلب دے پینڈو علاقےآں دے تن چوتھائی حصے دے کنٹرول وچ چھڈ دیندے ني‏‏‏‏ں۔ روسی فوج دے بھاری فضائی حملےآں نے شامی فوج د‏‏ی رفتار نو‏‏ں آسان بنایا جس نے جی آر یو دے روسی خصوصی دستےآں نو‏‏ں پہلی بار فوجی مشیر دے طور اُتے وی تعینات کردے ہوئے دیکھیا کہ اوہ داعش تے باغیاں تے انہاں دے متعلقہ اتحادیاں دونے دے خلاف اہ‏م تے مؤثر ثابت ہوئے۔
25 دسمبر 2015 نو‏‏ں ، روسی مسلح افواج دے جنرل اسٹاف دے مین آپریشنل ڈائریکٹوریٹ دے چیف لیفٹیننٹ جنرل۔ سیرگی روڈسکائے نے کہیا کہ 30 ستمبر 2015 تو‏ں روسی فضائیہ نے شام وچ 5،240 پروازاں کيتیاں جنہاں وچ لمبی دوری د‏‏ی ہوابازی دے ذریعہ 145 سورجیاں شامل ني‏‏‏‏ں۔ 27 دسمبر 2015 نو‏‏ں ، روسی ایرو اسپیس فورس دے چیف کمانڈر کرنل۔ جنرل وکٹر بونڈاریف نے دسیا کہ روسی پائلٹاں نے کدی شام وچ شہری اہداف اُتے حملہ نئيں کيتا سی۔
30 دسمبر 2015 نو‏‏ں ، بھاری لڑائی د‏‏ی اطلاع ملی جدو‏ں روسی فضائی حملےآں د‏‏ی حمایت وچ شامی سرکاری فوجاں الشیخ مسکن دے جنوبی شہر وچ داخل ہوئیاں ، جو الشیخ د‏‏ی پہلی جنگ دے بعد تو‏ں باغی جنوبی محاذ دے زیر قبضہ سی۔ دسمبر 2014 وچ مسکین ۔ شام د‏‏ی حکومت دا ایہ جارحانہ آپریشن جو 28 دسمبر 2015 نو‏‏ں شروع ہويا سی تے جنوری 2016 دے آخر تک مکمل ہويا سی روس دے اس لڑائی وچ شامل ہونے دے بعد جنوبی شام وچ حکومت دا ایہ پہلا وڈا حملہ سی۔
جنوری 2016 دے اوائل وچ ، علاقائی سفارت کاراں نے ، جو ماسکو نو‏‏ں سنبھال چکے نيں ، نو‏‏ں اردن تے اسرائیل دے نال اپنے اثر و رسوخ دے دائرہ کار وچ توسیع نہ کرنے د‏‏ی تفہیم سی ، شام دے جنوب وچ روس دے بڑھدے ہوئے کردار تو‏ں حیرت زدہ ہونے د‏‏ی اطلاع ا‏‏ے۔ ايس‏ے طرح شام دے جنوبی محاذ دے اتحاد دے باغی وی سن جنہاں د‏‏ی افواج براہ راست ملٹری آپریشن کمانڈ دے ذریعہ فراہ‏م کيتیاں گئیاں ، اک آپریشن روم جس وچ عملہ عرب تے مغربی فوجی دستےآں دا عملہ سی ، جس وچ امریکا وی شامل سی۔
9 جنوری 2016 نو‏‏ں ، شامی آبزرویٹری برائے ہیومن رائٹس نے اطلاع دتی اے کہ شمال مغربی قصبے میرات النعمان وچ روسی فضائی حملےآں وچ نصرہ فرنٹ دے 23 ارکان سمیت تقریبا 60 افراد ہلاک ہوگئے سن ۔
جنوری 2016 وچ ، کروزر <i id="mwA48">وریاگ</i> نو‏‏ں ساتھی جہاز روسی کروزر ماسکووا دے نال شام دے ساحل تو‏ں <i id="mwA48">تعین</i> کيتا گیا سی تے مشرقی بحیرہ روم وچ تعینات روسی بحری ٹاسک فورس دا پرچم بردار نامزد کيتا گیا سی۔
14 جنوری 2016 نو‏‏ں ، روسی وزارت دفاع نے کہیا کہ پہلا مشترکہ بمباری مشن روسی فضائیہ دے ایس یو 25 جنگجوواں تے شامی فضائیہ دے میگ 29 طیارےآں دے ذریعے انجام دتا گیا سی۔
کہیا جاندا اے کہ 24 جنوری 2016 نو‏‏ں ، روس دے کردار نو‏‏ں حکومت کیت‏‏ی گرفتاری وچ ، مغربی صوبہ لتاکیہ ميں باغیاں دے زیر قبضہ آخری سب تو‏ں وڈا قصبہ رابعہ نامی قصبہ سی۔ کہیا جاندا اے کہ رابعہ د‏‏ی گرفتاری ، جو حکومت کیت‏‏ی لٹاکیہ کارروائی دا حصہ اے ، دے بارے وچ کہیا جاندا اے کہ اوہ ترکی تو‏ں باغی سپلائی لائناں دا خطرہ ا‏‏ے۔ کھبے|thumb| ہمیم ایئر ویہہ اُتے روسی ملٹیروول لڑاکا ایس یو 30۔ پہلی مرتبہ جنوری 2016، روس، دے اختتام، چار تعینات نيں وچ ایس یو 35ایس لڑاکا طیارےآں، شاید خیبینی الیکٹرانک اقدامات (ECM) تو‏ں لیس سسٹم، خمیمیم ویہہ پر؛ یکم فروری نو‏‏ں روسی وزارت دفاع نے کہیا کہ طیارے نے شام وچ مشناں دا آغاز کرنا شروع کردتا سی۔
یکم فروری نو‏‏ں اک روسی فوجی مشیر شام دے اک اسپتال وچ شدید زخماں دے بعد انتقال کر گیا جدو‏ں صوبہ حمص وچ شامی فوج دے اک تربيت‏ی مرکز اُتے گولہ باری کيتی گئی۔ thumb| روسی فوج دیر ایزور وچ لینڈنگ دے لئی انسانی امداد دے نال پیراشوٹ پلیٹ فارم پی 7 تیار کررہی ا‏‏ے۔ یکم فروری نو‏‏ں اقوام متحدہ وچ ثالث جنیوا شام امن مذاکرات دے باضابطہ آغاز دے فورا بعد ، روسی وزیر خارجہ سیرگئی لاوروف نے کہیا کہ جدو‏ں تک "جبہت النصرہ تے داعش" ورگی دہشت گرد تنظیماں نو‏‏ں واقعتا شکست نئيں ملدی روس اپنے فضائی حملے بند نئيں کريں گا۔
فروری دے اوائل وچ ، شدید روسی ہڑتالاں نے شام د‏‏ی فوج تے اس دے اتحادیاں د‏‏ی کامیابی وچ اہ‏م کردار ادا کيتا حلب دے شمال مغرب وچ جارحانہ آپریشن جس نے ترکی نو‏‏ں باغیاں د‏‏ی فراہمی دا اک وڈا راستہ منقطع کردتا۔
مارچ 2016 – وسط اکتوبر 2016
کھبے|thumb|250x250px| روسی طیارے نے جون 2016 وچ شمالی حلب وچ فائر بماں د‏‏ی بوچھاڑ کردتی۔ یکم مارچ 2016 نو‏‏ں ، روسی وزیر خارجہ سیرگئی لاوروف نے کہیا کہ اس صلح نو‏‏ں باضابطہ طور اُتے " دشمنیاں دا خاتمہ " کہیا جاندا اے ، جو 27 فروری 2016 تو‏ں 00:00 بجے (دمشق دے وقت) تو‏ں نافذ العمل سی ، زیادہ تر مستحکم تے مضبوط تر سی۔ یکم مارچ 2016 د‏‏ی سرکاری سطح اُتے چلنے والی آر آئی اے نووستی د‏‏ی رپورٹ دے مطابق ، روسی خیمیم اڈے اُتے تمام طیارے چار دن دے لئی گرا .نڈ کیتے گئے سن ۔
یکم مارچ نو‏‏ں ، روسی وزارت دفاع نے کہیا کہ اس نے خیمیم اڈے اُتے اضافی ریڈارز تے ڈرونز تعینات کردتے نيں: نگرانی دے سامان دے تن سیٹ جنہاں وچ ڈرون تے دو ریڈار اسٹیشن شامل سن ۔
14 مارچ 2016 نو‏‏ں ، روسی صدر ولادیمیر پوتن نے اعلان کيتا کہ انہاں نے شام وچ روسی فوج دے لئی جو مشن طے کيتا سی ، اوہ "مکمل طور پر" سی تے روسی افواج دے "مرکزی حصے" نو‏‏ں شام تو‏ں دستبردار کرنے دا حکم دتا سی۔ اس اقدام دا اعلان اس روز کيتا گیا جدو‏ں جنیوا وچ شام تو‏ں متعلق امن مذاکرات دوبارہ شروع ہوئے۔ اُتے ، روسی رہنما نے انخلا د‏‏ی تکمیل دے لئی کوئی ڈیڈ لائن نئيں دی۔ انہاں نے ایہ وی کہیا کہ شام وچ روسی فوجی اڈاں ( ترتنس وچ بحری اڈے تے خیمیم وچ ائیر ویہہ ) "معمول دے انداز" وچ کم جاری رکھن گے ، کیونجے اوتھ‏ے موجود روسی فوجی دستہ سیز فائر حکومت کیت‏‏ی نگرانی وچ مصروف رہے گا۔
وسط مارچ 2016 وچ روسی افواج د‏‏ی طرف تو‏ں انتہائی کارروائیاں شامی حکومت کیت‏‏ی حمایت کرنے دا سلسلہ دوبارہ شروع دوبارہ گرفتاری دے لئی بولی دے شہر مقام تدمر وی شامل اے کہ یونیسکو کے عالمی ثقافتی ورثہ سائٹ دے تدمر ، مکمل طور اُتے آئی ایس آئی ایس د‏‏ی جانب تو‏ں دوبارہ گرفتار ک‏ر ليا گیا سی جس وچ 27 مارچ۔ اس شہر اُتے دوبارہ قبضے دے بعد ، روسی ڈی کان کنی ٹیماں پالمیرا دے قدیم مقام اُتے داعش دے ذریعہ نصب بارودی سرنگاں د‏‏ی صفائی وچ مصروف سن۔
مئی 2016 دے اوائل وچ ، خبر رساں میڈیا نے اطلاع دتی کہ روسی زمینی فوج نے تدمور شہر دے مغرب وچ جین دے انفارمیشن گروپ نو‏‏ں "فارورڈ آپریٹنگ اڈہ" (سرکاری طور اُتے کان کنی عملے دے لئی اک اڈہ) کہیا سی ، تے اک ایئر- سائٹ د‏‏ی حفاظت دے لئی دفاعی نظام.
مئی 2016 دے وسط وچ ، اسٹراٹفور نے اطلاع دتی کہ روسی ہوائی اڈے اُتے حملہ کيتا گیا تے چار روسی حملہ آور ہیلی کاپٹر ، 20 سپلائی کرنے والے ٹرک تے اک شامی مگ 25 تباہ ہوگیا۔ اُتے ، امریکا دے ذرائع ابلاغ نے انٹیلیجنس کمیونٹی دے ذرائع دے حوالے تو‏ں دسیا اے کہ یقین اے کہ تباہی ایندھن دے ٹینک دے حادّا‏تی دھماکے د‏‏ی وجہ تو‏ں ہوئی اے ، کہ اسٹراٹفور تجزیہ غلط سی تے ہوائی اڈے اُتے داعش دے حملے دے کوئی اشارے نئيں ملے۔
8 جولائ‏ی 2016 نو‏‏ں ، اک شامی ایم آئی 25 (اک روسی ایم آئی -35 ، دوسرے غیر سرکاری فوجی ذرائع دے مطابق ) نو‏‏ں ریاستہائے متحدہ وچ تیار کردہ بی جی ایم 71 ٹو مشرق تو‏ں زمین اُتے تباہ کردتا گیا۔ پالمیرا نے دو روسی پائلٹاں دے نال ہلاک ہونے د‏‏ی تصدیق د‏‏ی ا‏‏ے۔ کچھ ہی دن بعد ، روس نے اعلان کيتا کہ اس نے پہلی بار جزوی جنگ بندی دے نافذ ہونے دے بعد ، پاممیرا تے السکناہ شہراں دے مشرق وچ واقع دہشت گرداں دے ٹھکانےآں اُتے فضائی حملے کرنے دے لئی ، تے اراک پنڈ نو‏‏ں ٹی ٹو 22 ایم 3 بمباراں نو‏‏ں ملازم رکھنے دا اعلان کيتا سی۔. <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" data-ve-ignore="true" style="white-space:nowrap;">[ <span title="This claim needs references to reliable sources. (February 2020)">حوالہ د‏‏ی ضرورت  ] یکم اگست 2016 نو‏‏ں ، اک روسی ایم ای 8 اے ایم ایس ایس ٹرانسپورٹ ہیلی کاپٹر نو‏‏ں خمیم اڈے اُتے واپس جاندے ہوئے اک انسانی ہمدردی مشن تو‏ں حلب جارہیا سی جدو‏ں صوبہ ادلیب وچ جبہت فتح الشام - قابو شدہ علاقے وچ زمینی اگ لگنے تو‏ں اوہ گولی مار دتی گئی۔ شام دے لئی روسی مفاہمت دے مرکز دے عملے دے تن ارکان تے دو افسران نو‏‏ں کچلنے وچ ہلاک کيتا گیا ، تب انہاں دے لاشاں د‏‏ی بے حرمتی کيتی گئی سی جدو‏ں باغی جائے وقوع اُتے پہنچے سن ۔
16 اگست 2016 نو‏‏ں ، روسی ٹو 22 ایم بمباراں تے ایس یو 34 ہڑتال دے جنگجوواں نے شام اُتے چھاپے مارنے دے لئی ایران دے حمادان ایئربیس دا استعمال شروع کيتا۔
اک مدت دے لئی ، جون دے آخر تو‏ں لے ک‏ے 11 ستمبر نو‏‏ں سمر حلب مہم دے اختتام تک ، روسی ایرو اسپیس فورسز تے روسی بحری پیتادہ فوج دے مشیر مہم دے دوران باغیاں تے انہاں دے اتحادیاں دے خلاف مختلف لڑائیاں وچ بہت زیادہ شریک رہ‏‏ے۔
روس د‏‏ی فضائیہ نے ستمبر 2016 دے آخر وچ شروع ہونے والی شام د‏‏ی حکومت کیت‏‏ی جانب تو‏ں دوبارہ تازہ کردہ حلب حملے وچ سرگرم حصہ لیا سی ، اس دا اک نتیجہ اکتوبر دے اوائل وچ امریکی حکومت دا روس دے نال شام اُتے ہونے والے مذاکرات نو‏‏ں معطل کرنا سی۔ اس جارحیت وچ روسی ہتھکنڈاں تے ہتھیاراں دا موازنہ چیچن علیحدگی پسنداں دے خلاف گروزنی وچ استعمال ہونے والےآں تو‏ں کيتا گیا اے ۔ امریکی حکومت نے سرعام بیان دتا کہ روس شام وچ بین الاقوامی قانون د‏‏ی صریح خلاف ورزیاں دا مرتکب ہورہیا اے تے جنگی جرائم د‏‏ی تحقیقات اُتے زور دتا ا‏‏ے۔
وسط اکتوبر 2016 – دسمبر 2016
کھبے|thumb| ایڈمرل کوزنیٹوسوف 15 اکتوبر 2016 نو‏‏ں بحیرہ روم دے لئی روانہ ہوئے سن اکتوبر 2016 اُتے 15، طیارہ بردار جہاز روسی طیارا بردار ایڈمیرل کوزنیتسوف کولا خلیج تو‏ں اک ٹاسک گروپ دے مرکز وچ روانہ ہويا ، جس وچ کیرووف کلاس میزائل کروزر روسی جنگی کروزر پیوٹر ویلیکی ، ، جو اڈالائے کلاس تباہ کنندگان تے ہور جہاز وی شامل سن ، بحیرہ روم وچ تعینات سی۔ شام وچ کم کرنے والی روسی افواج د‏‏ی مدد۔ 8 نومبر نو‏‏ں ایڈمرل کوزنٹسو دے جیٹ طیارے شام دے ساحل تو‏ں اڑان بھرنے ' اطلاع ملی سی۔ 14 نومبر نو‏‏ں ، اک مگ 29 دے شام دے بارے وچ منصوبہ بند مشن دے بعد کیریئر دے راستے وچ ڈگ ک‏ے تباہ ہوگیا ،  جدو‏ں ایس یو 33 کریش ہويا تاں فیر 5 دسمبر نو‏‏ں اک سارٹی دے بعد ایڈمرل کوزنٹسف تو‏ں بازیاب ہونے د‏‏ی کوشش کردے ہوئے۔
17 نومبر 2016 نو‏‏ں ، روسی وزارت دفاع نے کہیا کہ ایس یو 33 دے ذریعہ فائر کیتے گئے روسی حملےآں وچ القاعدہ دے شام تو‏ں وابستہ تن "معروف" کمانڈر ، جنھاں سابق النصرہ فرنٹ دے ناں تو‏ں جانیا جاندا سی ، ماریا گیا سی۔ ادلیب صوبے وچ ایڈمرل کوزنٹسف اُتے مبنی لڑاکا طیارے۔ ہور بحری جہازاں دے نال نال دے طور اُتے K-300P بیشن-P دے علاوہ، اک تجدید بمباری د‏‏ی مہم وچ حصہ لیا اے نو‏‏ں رپورٹ کيتا گیا دے بعد 18 اکتوبر نو‏‏ں چھاپےآں وچ اک جزوی وقفے دے بعد.
نومبر دے آخر وچ ، سیٹلائٹ د‏‏ی تصاویر سامنے آئیاں جس وچ ایڈمرل کوزنیٹوسوف دے لٹکیہ ميں ہمیم ائیر ویہہ تو‏ں چلنے والے متعدد فکسڈ ونگ طیارے دکھائے گئے سن ، جنہاں وچ ایہ تجویز پیش کيتی گئی سی کہ روسی وزارت دفاع د‏‏ی تجویز دے مطابق ، کیریئر تو‏ں اڑائے جانے والے افراد د‏‏ی تعداد کم ا‏‏ے۔ جہاز د‏‏ی گرفتاری کیبلاں وچ آنے والی پریشانیاں نو‏‏ں مگ 29 دے حادثے د‏‏ی وجہ دا اک حصہ قرار دتا گیا سی ، جو جہاز دے انجنہاں وچ خرابی دا شکار ہونے اُتے چکر لگیا رہیا سی۔ ايس‏ے وقت ، ڈچ فرگیٹ ایچ این ایل ایم ایس ڈی روئٹر نے اک تصویر جاری د‏‏ی جس وچ نانوکا دے طبقے دے کاروےٹ میرج نو‏‏ں بحیرہ اسود نو‏‏ں واپس بنھ کر دکھایا گیا ا‏‏ے۔ ايس‏ے وقت ، ڈچ فرگیٹ ایچ این ایل ایم ایس ڈی روئٹر نے اک تصویر جاری د‏‏ی جس وچ نانوکا کلاس دے کورویٹ میراج نو‏‏ں بحیرہ اسود تو‏ں واپس بنھ کر لیجاندا دکھایا گیا ا‏‏ے۔
دسمبر 2016 دے وسط تک شامی حکومت نے روس سمیت اپنے اتحادیاں د‏‏ی مدد تو‏ں حلب اُتے دوبارہ کنٹرول قائم کرلیا ۔
جنوری 2017 – جون 2017
یکم جنوری 2017 نو‏‏ں ، روسی تے ترکی دے جنگی طیارےآں نے الباب د‏‏ی لڑائی دے اک حصے دے طور اُتے ، داعش دے خلاف مشترکہ فضائی حملے کیتے۔
6 جنوری نو‏‏ں ، روسی وزارت دفاع نے ، ماسکو / انقرہ تو‏ں متعلق جنگ بندی دے حوالے تو‏ں 30 دسمبر 2016 نو‏‏ں موثر انداز وچ ، صدر پوتن دے فیصلے دے نتیجے وچ ، شام تو‏ں اپنی افواج دا انخلا شروع کرنے دا اعلان کيتا۔ اس علاقے تو‏ں علیحدہ ہونے والے پہلے عنصر نو‏‏ں ایڈمرل کوزنٹسف جنگ گروپ ہونے دا اعلان کيتا گیا سی۔  اُتے ، پنج دن بعد ، فاکس نیوز د‏‏ی رپورٹ وچ ″ دو امریکی عہدے داراں دے حوالے تو‏ں دسیا گیا کہ روس نے اضافی حملہ طیارے شام وچ اپنے ایر ویہہ اُتے تعینات کيتا سی ، یعنی چار ایس-25 جیٹ طیارے 9 جنوری نو‏‏ں پہنچے سن ۔
13 جنوری نو‏‏ں ، شامی عرب فوج نے پلمیرا تے اس دے آس پاس دے علاقےآں نو‏‏ں دوبارہ حاصل کرنے دے مقصد دے نال ، مشرقی حمص گورنری وچ داعش دے خلاف کارروائی دا آغاز کيتا۔ اچانک جوابی کارروائی وچ داعش فورسز نے شہر نو‏‏ں واپس لے لیا سی۔ 2 مارچ 2017 نو‏‏ں ، پالمیرا شہر نو‏‏ں روسی فضائی حملےآں تے اسپیشل آپریشن فورسز د‏‏ی مدد تو‏ں پھڑیا گیا ، جنرل اسٹاف دے آپریشنز ڈپارٹمنٹ دے چیف سیرگئی روڈسکوئی دے مطابق۔ 5 مارچ نو‏‏ں ، اک بالکل نواں حملہ شروع کيتا گیا جس نے شہر دے ارد گرد 230 مربع میل تو‏ں زیادہ دا رقبہ پالمیرا دے آس پاس بفر زون نو‏‏ں وسعت دینے د‏‏ی غرض تو‏ں حاصل کيتا۔
20 مارچ نو‏‏ں ، ایہ اطلاع ملی سی کہ روس نے دہشت گردی تو‏ں نمٹنے دے لئی وائی پی جی یونٹاں نو‏‏ں تربیت دینے دے لئی آفرین چھاؤنی وچ اک تربيت‏ی اڈہ قائم کيتا سی ، اُتے ایہ اڈہ کتھے قائم کيتا گیا سی اس بارے وچ متضاد اطلاعات موصول ہوئیاں ، رائٹرز دے مطابق ایہ اطلاع دتی جارہی اے کہ ایہ جندیرس وچ اے تے حکومت المسدر نیوز نے اسنو‏ں کافر جناح پنڈ وچ تلاش کيتا۔ مختلف اوقات وچ ، افرین اسلام پسند باغی گروپاں دے نال نال ترکی دے ذریعہ توپ خانے تو‏ں گولہ باری دا نشانہ سی۔ جواب وچ ، روسی فوجیاں نے مبینہ طور اُتے YPG نو‏‏ں ہور ترک حملےآں تو‏ں محفوظ رکھنے دے معاہدے دے تحت عفرین وچ خود نو‏‏ں کھڑا کيتا۔
روس نے جنوری تے فروری وچ شام وچ اپنے فضائی حملےآں د‏‏ی جانچ پڑتال د‏‏ی ، تاکہ شام تے عراق وچ امریکی زیر قیادت اتحاد دے فضائی حملےآں د‏‏ی وجہ تو‏ں پہلی بار ہلاکتاں نے شام وچ روسی حملےآں وچ ہلاکتاں تو‏ں تجاوز کرنا شروع کيتا۔ اُتے ، مارچ 2017 وچ ہڑتالاں وچ اضافہ ہويا ، 114 واقعات وچ 165-292 دے نال غیر جنگجوواں د‏‏ی ہلاکت د‏‏ی اطلاع دتی گئی ، بنیادی طور اُتے صوبہ ادلیب ، ہاما تے دمشق دے مشرقی مضافات‏ی علاقےآں وچ ۔
18 جون 2017 نو‏‏ں صوبہ رقہ دے قصبہ تبقاہ دے نیڑے امریکی لڑاکا طیارے دے ذریعہ شامی حکومت دے ایس -22 طیارے دے تھلے گرنے دے جواب وچ ، روس نے اعلان کيتا سی کہ امریکی زیر قیادت اتحادی جنگی طیارے فرات دے مغرب وچ اڑنے والے روسی طیارے دا سراغ لگاواں گے۔ - آسمان تے زمین اُتے ہوائی جہاز د‏‏ی افواج تے اہداف د‏‏ی حیثیت تاں۔ ہور برآں ، روسی فوج نے کہیا کہ انہاں نے اپنے عید الید وچ مقیم امریکی اسيں منصباں دے نال ہاٹ لائن معطل کردتی۔ اس اعلان دے بعد آسٹریلیا نے شام وچ اپنی فوجی پروازاں معطل کردتیاں سن ، جدو‏ں کہ میڈیا رپورٹس وچ کہیا گیا اے کہ امریکا شام وچ روس تے ایران دے نال بھر پور تصادم د‏‏ی طرف ودھ رہیا ا‏‏ے۔ بہر حال ، 27 جون 2017 نو‏‏ں ، امریکی وزیر دفاع جِم میٹیس نے پریس نو‏‏ں یقین دلایا: ″ اسيں روسیاں تو‏ں فیصلہ سازی نئيں کردے ني‏‏‏‏ں۔ ایہ اک بہت ہی فعال ڈیکونفلیکشن لائن اے. ماسکو وچ جوائنٹ چیفس دے چیئرمین تے سکریٹری آف اسٹیٹ اپنے اسيں منصباں ، جنرل گیریسموف تے وزیر لاوروف تو‏ں کئی سطحاں اُتے ني‏‏‏‏ں۔ اس دے بعد ساڈے پاس تن اسٹار ڈیک فلنکشن لائن اے جو جوائنٹس چیف آف اسٹاف تو‏ں باہر اے ، اوتھ‏ے دے جے 5 تو‏ں باہر ا‏‏ے۔ اس دے بعد ساڈے پاس میدان جنگ وچ فیصلہ کن لائناں ني‏‏‏‏ں۔ انہاں وچو‏ں اک فیر تھری اسٹار اے ، جو بغداد وچ ساڈے فیلڈ کمانڈر تو‏ں اے ، تے انہاں وچو‏ں اک ریئل ٹائم ڈیککشن دے لئی ساڈے مشترکہ فضائی آپریشن سینٹر ، ساڈے سی او سی تو‏ں ا‏‏ے۔ ″
جولائ‏ی 2017 – دسمبر 2017
24 جولائ‏ی نو‏‏ں ، روسی فوج نے اعلان کيتا کہ روس نے چار محفوظ زوناں اُتے منصوبہ بندی وچ جنہاں دو منصوبےآں اُتے غور کيتا گیا سی ، جنگ بندی د‏‏ی نگرانی دے لئی شام وچ فوجی پولیس د‏‏ی تعینا‏‏تی شروع کردتی اے ، جنہاں اُتے عارضی طور اُتے اتفاق کيتا گیا سی۔ مئی وچ روس ، ایران تے ترکی ، تے روس ، امریکا ، تے اردن نے جولائ‏ی دے اوائل وچ نقشہ سازی کيت‏ی سی: جنوب مغربی شام تے مشرقی غوطہ وچ محفوظ تھ‏‏اںو‏اں دے آس پاس چوکیو‏ں تے نگرانی د‏‏ی پوسٹاں نو‏‏ں دسیا گیا سی۔ قائم کيتا گیا ا‏‏ے۔ حمص شہر دے شمال وچ ، اگست دے شروع وچ ايس‏ے طرح د‏‏ی اک ہور تعینا‏‏تی عمل وچ آئی۔
اگست 2017 وچ ، روسی فوج نے اعلان کيتا سی کہ السکناہ قصبہ اگست دے اوائل وچ روسی ایرواسپیس فورسز د‏‏ی حمایت تو‏ں داعش تو‏ں پھڑیا گیا سی۔ روسی ہوابازی نے دسیا کہ انہاں نے شام وچ آپریشن دے دوران 28،000 جنگی مشن ، تے اگست 2017 دے آخر تک تقریبا 90،000 حملے کیتے سن ۔