cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
بھارتی دیال
حوالے
<references group="" responsive="" />
باہری لنک
گٹھ:بھارتی عورت چترکار گٹھ:زندہ لوک گٹھ:جم 1961 گٹھ:۱۹۶۱ دے جم
لال اگیوالا غزال
لال اگیوالا غزال گانواں ٹبر دے اک نکے ٹبر غزالاں دا اک جانور اے۔
چک 10-8آر
چک 10-8آر  ضلع خانیوال دی تصیل میانچنوں  دا اک پنڈ اے ۔
کوپیاہ کاؤنٹی،مسسسپی
کوپیاہ امریکی صوبے مسسسپی دی اک کاؤنٹی اے۔
مشرق بعید جمہوریہ
مشرق بعید جمہوریہ ، جسنوں کدی کدی جمہوریہ چیتا وی آکھئیا جاندا سی ، روسی مشرق بعید تے جھیل بیکال دے چڑھدے چ واقع سائبیریا دے علاقے تے مشتمل اک برائے ناں آزاد ریاست سی ، جس دی بنیاد 6 اپریل 1920ء چ بلاگوویشچینسک شہر چ رکھی گئی ۔ اگرچہ ناں دے طور تے ایہہ آزاد سی پر اس تے بوہتا کنٹرول روسی سویت وفاقی اشتراکی جمہوریہ دا سی ۔
چک 92 فتح
چک 92 فتح ضلع بہاولپور دی تصیل حاصلپور دا اک پنڈ اے ۔ ایہہ پنڈ دی بھوئیں نوں پانی ایسٹرن صادقیہ نہر دی ملک برانچ نہر  دی فتح دسٹریبیوٹری جاں فتح نہر دیندی اے ،ایسے لئی اس پنڈ دے ناں نال فتح لگدا اے ۔ 350px|thumbnail|تحصیل حاصلپور دے پنڈاں دا نقشہ
مشرق بعید جمہوریہ
اج دے روس دے علاقے ، زابیکالسکی کرائی ، آمور اوبلاست ، خبارووسکی کرائی تے پریمورسکی کرائی اس چ شامل سن ۔ اکتوبر 1920ء توں پہلاں اس دا راجگھر ورخنےاودنسک (اج دا اولان اودے) تے اس دے بعد چیتا شہر سی ۔
چک 92 فتح
تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ ضلع بہاولپور چ تصیل حاصلپور چ وس رہیا اے ۔
مشرق بعید جمہوریہ
جاپانیاں دے ولادیووستوک توں انخلا دے مگروں ، 15 نومبر 1922ء چ مشرق بعید جمہوریہ نوں روسی سویت وفاقی اشتراکی جمہوریہ چ ضم کر لئیا گئیا ۔
تریخ
مشرق بعید جمہوریہ دا پہلا صدر الیگزانڈر کرانسوشچیوکوف سی ۔ اس ریاست دا قیام نویں روسی بالشویک حکومت دی شاطرانہ مدد نال کجھ بیرونی سیاسی وجوہات پاروں ، روسی سویت وفاقی اشتراکی جمہوریہ تے جاپان دے مل مارے علاقےآں وچکار اک بفر سٹیٹ دے طور تے ، عمل وچ آئیا ۔ کیونجے اس علاقے چ موجود جاپان دے 70،000 فوج ، بالشویک مخالف روسی گروہ سفید تحریک دی عسکری بانہہ سفید فوج دی حمایت کردی سی ۔ ولادیووستوک تے بحر الکاہل تے کئی روسی علاقے تے چین دے نالدے روسی سرحدی علاقے 1918ء توں جاپان دے قبضے چ سن ۔ 1920ء توں 1922ء دے وچکار جاپانی فوجاں ، مرحلہ وار چڑھدے سائیبیریا توں نکل گئیاں ۔
شروع چ مشرق بعید جمہوریہ صرف ورخنے اودنسک دے دوالے دے علاقےآں تے مشتمل سی ، پر 1920ء دیاں گرمیاں وچ آمور علاقے دی کیمونسٹ حکومت نے اس چ شمولیت اختیار کر لئی ۔
علاقے
مشرق بعید جمہوریہ دیاں سرحداں جھیل بیکال دے لہندے ساحلاں توں ، منگولیا تے چین دیاں شمالی سرحداں دے نالوں لے کے چکچی تے جزیرہ نما کمچاٹکا (صحیح تلفظ "کمچاتکا") تک سن ۔ بریات لوکاں د علاقے روس تے مشرق بعید جمہوریہ وچکار ونڈ ہوئے سن :لہندے حصے تے روس تے چڑھدے حصے تے مشرق بعید جمہوریہ دا کنٹرول سی ۔
ایف سی بارسیلونا
فٹ بال کلب بارسیلونا، اک مشہور سپینی فٹ بال کلب اے ، ایہہ بارسیلونا، سپین وکھے واقع اے۔ ایہہ کیمپ نوؤ، بارسیلونا مشتمل کلب اے۔ ، جو لا لیگ وچ کھیڈدا اے۔
2015 وچ جتے خطاب
سال دے انت وچ فیفا کلب عالمی کپ جتن توں پہلاں ہی سے سال بارسیلونا نے جوینٹس کلب نوں ہرا کے یو ایف اے چیمپیئنز لیگ دا خطاب جتیا سی۔ سے سال بارسیلونا نے اپنے رواتی حریف ریال میڈرڈ نوں پچھاڑ کے سپین دی وقاری گھریلو لیگ 'لا-لیگا' دا خطاب وی جتیا سی اتے اک ہور گھریلو ٹورنامینٹ 'کوپا ڈیل رے' دا خطاب وی سے سال ہی جتیا سی۔ س طرحاں سال 2015 وچ بارسیلونا کلب نے کل چار خطاب جتدے ہوے، ریکارڈ کام کیتا اے۔
فیفا کلب عالمی کپ 2015
2015 وچ ہ خطاب حاصل کرن لئی بارسیلونا کلب نے دنیا دے ہر براعظم وچوں آئی جیتو ٹیم دا ساہمنا کیتا اتے فاینل وچ ارجنٹائن دیس دے تیز-ترار فٹ بال کلب رور پلیٹ نوں ہرایا۔ جاپان وچ ہوے فاینل وچ لویس سواریز اتے لیونل میسی ولوں داغے گولاں دی مدد نال بارسیلونا نے رور پلیٹ نوں 3-0 نال ہرا کے کو سال وچ لگاتار چار وڈے خطاب جت کے اک ہور نواں ریکارڈ بنا دتا۔ ہر سال دسمبر مہینے ہون والے اس کلب عالمی کپ ٹورنامینٹ وچ دنیا دے ہر براعظم دیاں جیتو ٹیماں ہی آپس وچ کھیڈدیاں ہن اتے انھاں وچوں ہی عالمی دی سبھ توں بہترین کلب ٹیم دا پتہ لگدا اے۔
اس پورے ٹورنامینٹ وچ بارسیلونا نے کوئی میچ نہیں ہاریا اتے سارے انعام وی بارسیلونا دے حصے آے۔ سبھ توں ودھ گول کرن دا انعام بارسیلونا دے لویس سواریز نوں ملیا، جدکہ دوجے اتے تیجے نمبر اُتے وی بارسیلونا دے کھڈاری لیونل میسی اتے آندرے ینیئیسٹا رہے۔ ٹورنامینٹ وچ سبھ توں صاف ستھری کھیڈ وکھاؤن دا ایوارڈ مطلب 'فیئرپلے ایوارڈ' وی بارسیلونا نوں ملیا اے۔ کوچ لویس اینریکے دی اپنے کارکردگی نال سبھ نوں حیراں کرن والی طاقتور ٹیم بارسیلونا وچ لیونل میسی، لویس سواریز، نیئمار، آندرے ینیئیسٹا ورگے زبردست کھڈاری ہن۔
اعزاز
11 می، 2013 مطابق، بارسیلونا نے 22 لا-لیگا، 26 کوپا ڈیل رے اتے انتر-قومی منچ اُتے، 4 و۔ای۔ایف۔اے چیمپیئنز لیگ، ریکارڈ 4 یو۔ای۔ایف۔اے ونرز کپ، 4 و۔ای۔ایف۔اے سوپر کپ اتے ریکارڈ 3 وار فیفا کلب عالمی کپ جتیا اے۔
باہری کڑیاں
گٹھ:سپین دے فٹ بال کلب
کوبان سویت جمہوریہ
کوبان سویت جمہوریہ (13 اپریل توں 30 مئی 1918ء تک) ، انقلاب روس دے نتیجے وچ روسی سلطنت دے خاتمے دے بعد اس دے علاقےآں چ دریائے کوبان دے علاقے تے قائم ہون آلی اک سویت ریاست سی جہڑی روسی سویت وفاقی اشتراکی جمہوریہ دا حصہ سی ۔  اس دا راجگھر یکیترینودار سی ۔
اسنوں 30 مئی 1918ء چ کوبان بحیرہ اسود سویت جمہوریہ چ ضم کردتا گئیا ۔
گٹھ:یورپ گٹھ:یورپی سلطنتاں گٹھ:روس گٹھ:روسی سلطنت دے بعد دیاں ریاستاں گٹھ:تریخ گٹھ:یورپ دی تریخ گٹھ:ایشیا دی تریخ گٹھ:سویت ریاستاں
کاتاوبا کاؤنٹی
کاتاوبا امریکی صوبے اتلا کیرولینا دی اک کاؤنٹی اے۔
فان بنگ بنگ
فان بنگ بنگ (چینی: 范冰冰) د‏‏ی ولادت 16 ستمبر 1981ء نو‏‏ں ہوئی۔ اوہ چینی اداکارہ، ماڈل، ٹی وی پروڈیوسر تے پاپ گلورہ نيں۔
فان نو‏‏ں مشرقی ایشیا وچ 1998ء-1999ء وچ اک ٹی وی سلسلہ مائی فیئر پرنسز د‏‏ی وجہ تو‏ں خاصی شہرت ملی۔ 2003ء وچ انہاں نے سیل فون-فلم وچ اداکاری کیتی جو اس سال د‏‏ی سب تو‏ں زیادہ کمانے والی فلم سی۔ اس دے لئی انہاں نو‏‏ں ہنڈریڈ فلوورس اوارڈ وی ملیا سی ۔ انہاں نے کئی چینی فلماں وچ کم کیتا جداں لوسٹ د‏‏ی بیجنگ (2007ء)، بدھا ماؤنٹین (2011ء) تے آئی ایم ناٹ میڈیم بوواری (2016ء) تے انہاں فلماں دے لئی انہاں نو‏‏ں گولڈن ہورس فلم فیسٹیول اند اوارڈس، ٹوکیو انٹرنیشنل فلم فیسٹیول تے گولڈنروسٹر اوارڈس سےنوازیا جا چکيا ا‏‏ے۔ انہاں نے دوسری زباناں د‏‏ی متعدد فلماں وچ وی کم کیتا اے جداں فرانسیسی فلم اسٹریچ (2011ء)، کورین فلم مائی وے (2011ء) تے ہالی وڈ د‏‏ی مشہور فلم ایکس مین: ڈیز آف فیوچر پاسٹ (2014ء)۔
2006ء تو‏ں اوہ فوربس د‏‏ی چین د‏‏ی 100 مشہور شخصیتاں د‏‏ی فہرست وچ پہلی 10 شخصیتاں وچ مقام حاصل کردی رہی نيں جدو‏ں کہ سنہ 2013ء وچ اوہ سب تو‏ں زیادہ معاوضہ لینے والی اداکارہ بنیاں۔  اوہ دنیا وچ سب تو‏ں زیادہ معاوضہ لینے والی اداکاراﺅں وچو‏ں اک نيں تے مختلف فلم فیسٹیول تے فیشن شو وچ ریڈ کارپیٹ اُتے اکثر ظاہر ہونے د‏‏ی وجہ تو‏ں دنیا بھر وچ انہاں نو‏‏ں فیشن آئیکن منیا جاندا ا‏‏ے۔ 1 جولائ‏ی 2018ء نو‏‏ں چینی حکا‏م نے فان نو‏‏ں 3 ماہ دے لئی خفیہ طور اُتے قید ک‏ر ليا سی ۔ اس دے بعد اوہ سماجی روابط د‏‏ی ویب سائٹاں اُتے ظاہر ہوئیاں تے عوام تو‏ں ٹیکس چوری د‏‏ی معافی چاہی۔ چینی حکا‏م نے انہاں اُتے 883 ملین یوان (127.4 ملین امریکی ڈالر) دا جرمانہ عائد کیتا سی ۔
کنڈیالی پوچھل گالڑ
کنڈیالی پوچھل گالڑ  کترے میمل ددپلانیاں دا اک ٹبر اے۔ ایہناں دی پوچھل اپنے مڈھ تے کھوری تے کنڈیالی لگدی اے جس باہجوں یہ ناں رکھیا گیا۔
فان بنگ بنگ
ابتدائی زندگی
فان د‏‏ی ولادت چنگڈاؤ وچ ہوئی تے پرورش یانتائی وچ ہوئی۔ انہاں نے اداکاری د‏‏ی تعلیم شنگھائی شائی جن فلم اینڈ ٹیلی ویژن آرٹ کالج تے شنگھائی ٹحیٹر اکیڈمی تو‏ں حاصل کيتی۔
1996ء-1999ء
فان د‏‏ی اداکاری ٹی وی سلسہ پاور فل وومن تو‏ں شروع ہوئی جس وچ انہاں نے دو سال تک چھوٹے کردار نبھائے، اس دے بعد 1999ء وچ چینی ٹی وی سلسلہ مائی فیئر پرنسز وچ معاون اداکار جنہاں سو دے کردار دے لئی انہاں د‏‏ی خوب شہرت ہوئی تے ایتھے تو‏ں انہاں نے ترقی د‏‏یاں منزلاں طے کرنا شروع کاں۔ایہ سلسلہ تائیوانی لکھاری چیونگ یاو د‏‏یاں تحریراں اُتے مبنی سی ۔ تائیوانی اداکارہ لیان لیو نے اس سلسلہ دے لئی انہاں نو‏ں نامزد کیتا سی ۔ اس دے بعد فان دے چین وچ خوب شہرت حاصل کيتی۔ فیر فان نے شیونگ یاو د‏‏ی کمپنی دے نال 8 سال دا قرار ک‏ر ليا۔
2000ء-2006ء
thumb|14 مئی 2014ء نو‏‏ں ایکس مین دے لانچ دے موقع پر
2000ء وچ فان نے برعظیم چین دے آرٹسٹ مینج ر وینگ جنگوا د‏‏ی کمپنی دے نال 6 سال دا قرار کیتا تے کئی ٹی وی سلساں وچ کم کیتا جداں ینگ جسٹس باو دوم (2001ء)، ویڈ پپل (2002ء)، تے دی پراؤڈ ٹونز (2005ء)۔ 1999ء تا 2002ء دے دوران وچ فان نے 17 ٹی وی سلسلےآں وچ کم کیتا۔ اس دوران وچ اوہ فلماں وچ کم کردی رہیاں، سیل فون (چینی فلم) انہاں د‏‏ی کافی مقبول تے سال د‏‏ی سب تو‏ں زیادہ کمائی کرنے والی فلم سی۔ اس دے لئی انہاں نو‏‏ں بہترین اداراہ دا انعام وی ملا۔ اس دے علاوہ انہاں نے دی لائن رورز (2002ء)، دی ٹون ایفیکٹ دوم (2004ء)، اے چائیہور ٹال اسٹوری (2005ء) تے ا بیٹل آف وٹز (2006ء) قابل ذکر نيں۔
2007ء-2010ء
فان اپنے اک اسٹودیو دا افتتاح کیتا تے 2007ء وچ انہاں 7 فلماں وچ کم کیتا تے انہاں د‏‏ی فلم دی میٹرومونی دے لئی انہاں نو‏ں بہترین اداکارہ دا اعزاز ملا۔ 2008ء وچ انہاں نے ہوایرؤ ضلع، بیجنگ وچ فنون لطیفہ دا اک اسکول کھولیا تے اوہدی پرنسپل بنیاں۔ اسی سال انہاں دے اسٹوڈیو نے پہلا ٹی وی سلسلہ بنایا۔ 2009ء وچ اسٹوڈیو نے دی لاسٹ نائٹ آف میڈیم چن جداں مقبول ٹی وی سلسلہ لانچ کیتا۔ 2010ء وچ شین کائگ د‏‏ی تاریخی فلم سیکری فائز وچ اداکاری کيتی۔ انہاں نے کہیا سی کہ انہاں اسنو‏ں فلم نو‏‏ں اس لئی منتخب کیتا اے کیونکہ اوہ شہزادی شوانگ جی د‏‏ی ہمت تے انہاں د‏‏ی مادری محبت د‏‏ی بہت قدر کردیاں نيں۔
2011ء-2014ء
2011ء وچ انہاں نے مارشل آرٹ فلم شاولن وچ کم کیتا جس وچ جیکی چین دے نال اوہ لیڈ رول وچ سن۔ دوسری فلم دی فاؤنڈیشن آف ا پارٹی سی تے دونے فلماں چینی کمیونسٹ پارٹی دے 90 سال پورے ہونے د‏‏ی خوشی وچ بنائی سن۔ اسی سال انہاں نے فرانسیسی فلم اسٹریچ وچ کم کیتا اورجنوبی کوریا د‏‏ی فلم مائی وے وی اسی سال آئی۔ 2012ء دے نصف اول وچ پیرس وچ اوہ کئی فیشن شو وچ شریک ہوئیاں۔    اسی سال انہاں نو‏‏ں فوربس نے چینی مشہور شخصیتاں د‏‏ی فہرست وچ تیسرا مقام دتا سی ۔
2015ء تا حال
2015ء وچ انہاں نو‏‏ں چائنا سینٹرل ٹیلی ویژن د‏‏ی جانب تو‏ں امیزنگ چائہور وچ جج بننے دا موقع ملا۔ ہدایت کار لی یو دے نال انہاں چوتھ‏ی فلم ایول سنس وی لو کيتی۔ اسی سال نو‏‏ں فوربس نے چین د‏‏ی چوتھےنمبر د‏‏ی سب تو‏ں زیادہ معاوضہ لینے والی اداکارہ ہونے دا درجہ دتا۔ 2017ء وچ سال د‏‏ی سو سب تو‏ں با اثر شخصیتاں وچ ٹائم انہاں نو‏‏ں جگہ دے ک‏ے انہاں نو‏ں اعزاز تو‏ں نوازیا۔کان فلم فیسٹیول وچ انہاں نو‏ں جج بننے دا موقع ملا۔ اسی سال انہاں نے اسکائی ہنٹر فلم وچ کم کیتا۔ 2018ء وچ انہاں نے پرفیکٹ بلیو وچ اداکاری کيتی۔ انہاں نو‏‏ں کئی برانڈاں دا برانڈ امبیسڈر بنایا گیا جداں ری فے کیئر ٹولز، دی بیئرز، کنگ پتے، تے ماں بلاں۔
کوونگٹن کاؤنٹی،مسسسپی
کوونگٹن امریکی صوبے مسسسپی دی اک کاؤنٹی اے۔
صوبہ سمرقند
صوبہ سمرقند ازبکستان دا اک صوبہ (ولایت) اے ۔ جہڑا دیس دے وشکارلے حصے چ زرفشان دریا دے طاس اتے واقع اے ۔ اسدا رقبہ 16،400مربع کلومیٹر تے لوک گنتی 32،70،800 اے ۔ صوبہ دی ٪75 آبادی پنڈاں چ وسدی اے ۔ صوبہ سمرقند دیاں ولگناں تاجکستان ، صوبہ نوائی ، صوبہ جیزک تے صوبہ قشقہ دریا نال لگدیاں نیں ۔
سوانا
سوانا یاں سواناہ ، کعا دے میداناں والا اک ایکو سسٹم اے ، جس دیاں خصوصیاتاں اس دے رکھ (درخت) کافی نکے یاں ورلے ورلے ہونا اے ۔ جس پاروں روشنی تھلے میداناں تک جاندی اے تے جڑی بوٹیاں نوں ودھن پھلن چ مدد دیندی اے ۔
صوبہ سمرقند
صوبہ جانکاری
صوبہ سمرقند 15 جنوری 1938ء چ قایم کیتا گیا تے ایہ 14 ضلعےآں چ ونڈیا ہویا اے ۔ اس صوبے دا راجگڑھ وسطی ایشیا دا تریخی شہر سمرقند(لوک گنتی:3،68،000) اے ۔دوجے وڈے شہراں چ بولونگور ، جمعہ (شہر) ، اشتیخان ، کتاقرغان ، اورگوت تے آقتاش نیں ۔
سوانا
کجھ درجہ بندی نظام ، اوہناں علاقےآں نوں وی گھاہ آلے سوانا چ شمار کردے نیں جتھے رکھ بالکل ای الوپ (غائب) ہندے نیں ۔
صوبہ سمرقند
موسم
صوبہ سمرقند دا موسم بارانی براعظمی اے ۔
سیاحت
سمرقند ازبکستان چ تاشقند مگروں ، معیشت ، سائنس تے رہتل دا دوجا وڈا مرکز اے ۔ سمرقند چ ازبکستان سائنس اکیڈمی دا آرکیالوجی انسٹیٹیوٹ واقع اے ۔ صوبہ سمرقند چ یونیسکو عالمی ورثہ دیاں کئی تھانواں نیں ، جس پاروں ایتھے سیاحاں ، پاندھیاں دی وڈی گنتی آندی اے ۔
قدرتی تے زمینی وسیلے
صوبہ سمرقند چ کافی قدرتی وسائل نیں ، جنہاں چ تعمیراتی شیواں جداں سنگ مرمر ، گرینائیٹ ، لائم سٹون ، کاربونیٹ تے چاک شامل نیں ۔ صوبے دیاں وڈیاں فصلاں کپاہ تے کنک اے ۔
صنعتاں
صنعتاں چ میٹل پروسیسنگ (گڈیاں تے کمبائناں دے پرزے) ، فوڈ پروسیسنگ ، ٹیکسٹا‏‏ئل تے سرامکس نیں ۔ صوبے چ اک چنگا آواجائی نظام اے ، جس چ 400 کلومیٹر توں ودھ ریل لین تے 4100 کلومیٹر پکیاں سڑکاں نیں ۔ صوبے چ مواصلات دا نظام وی ترقی یافتہ اے ۔
ضلعے
صوبہ سمرقند 14 ضلعےآں تے 4 شہراں چ ونڈیا ہویا اے ۔ صوبے دا راجگڑھ سمرقند شہر اے ۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:ازبکستان گٹھ:ازبکستان دے صوبے گٹھ:جغرافیہ
فورٹ وِلیئم کالج
فورٹ ولیم کالج کلکتا وچ انگریزاں نے چڑھدے تھاں دیاں بولیاں نوں سکھݨ لئی اک کالج بنایا سی جتھے انگریز ہندستان دیاں دیسی بولیاں سکھ سکن تاں جے اوہ دیسی لوکاں نوں تعلیمی ول نال جان سکن۔ 10 جولائی 1800 نوں لارڈ ویلزلی نے ایدی نیو رکھی۔ ایتھے بنگالی سنسکرت ہندی عربی فارسی سکھائیاں جاندیاں سن۔
فورٹ وِلیئم کالج' (Fort William College) کلکتا وچ واقع مشرق دے علم تے بولیاں دے مطالعے دا مرکز اے۔ اس دا قیام 10 جولائی 1800 نوں اوس ویلے دے گورنر جنرل لارڈ ویلزلی نے کیتا سی۔ ایہہ ادارہ سنسکرت، عربی، فارسی، بنگالی، ہندی، اردو وغیرہ دیاں ہزاراں کتاباں دا ترجمہ کروا چکی اے۔ کجھ لوک اس ادارے نوں بھارت وچ بولی دے بنیاد اتے بھارت دے لوکاں نوں ونڈن دا کھیل کھیڈن دا اڈا مندے ہن۔ فورٹ ولیئم کالج بھارت وچ آؤن والے نویں برطانوی کاڈر نوں بھارت دی علم میمانشا، گرائمر، رہتل علم، مذہبی اتے پربندھکی علم توں واقف کرواؤن دا اک وڈا مرکز سی۔ اس دوران اسنے اردو ہندی تے بنگالی ورگیاں بولیاں نوں ابھاریا۔ اس کالج نے ہندی ساہت، برج بولی ساہت، سنسکرت ساہت دے مطالعہ دی بنیاد زمین تیار کیتی۔ فورٹ ولیئم کالج وچ ہندوستانی بولیاں دا مطالعہ جان بورتھوک گلکرسٹ (1759–1841) دی ڈریکشن وچ سچارو طور تے چلیا۔ اوہ اردو، عربی اتے سنسکرت دا وی ودوان سی۔ اسنے کئی اہم کتاباں لکھیاں جویں انگلش-ہندوستانی ڈکسنری، 'ہندوستانی گریمر،، 'د اوریئینٹل لنگئسٹ' نامی دو گرنتھ 1796 اتے 1798 وچ شائع کروائے۔
اردو ادب دا سنگ میل
اس کالج دا پس منظر ایہ اے 1798 وچ جدو‏ں لارڈ ولزلی ہندوستان دا گورنر جنرل بن کر آیا تاں ایتھ‏ے دے نظم و نسق دا جائزہ لینے دے بعد اس نتیجے اُتے پہنچیا کہ انگلستان تو‏ں جو نويں ملازمین کمپنی دے مختلف شعبےآں وچ دا م کرنے ایتھ‏ے آندے نيں اوہ کسی منظم تے باقاعدہ تربیت دے بغیر اچھے کارکن نئيں بن سکدے۔ لارڈ ولزلی دے نزدیک انہاں ملازمین د‏‏ی تربیت دے دو پہلو سن اک انہاں نوجوان ملازمین د‏‏ی علمی قابلیت وچ اضافہ کرنا تے دوسرا انہاں نو‏‏ں ہندوستانیاں دے مزاج تے انہاں د‏‏ی زندگی دے مختلف شعبےآں انہاں د‏‏ی بولی تے اطوار طریقےآں تو‏ں واقفیت دلانا ۔
پہلے بولی سیکھنے دے لئی افسراں نو‏‏ں الاونس دتا جاندا سی لیکن اُس تو‏ں کوئی خاطر خواہ نتائج برآمد نئيں ہو سک‏‏ے سن ۔ اس لئی جدو‏ں لارڈ ولزلی گورنر جنرل بن کر آئے تاں اُنھاں نے ایہ ضروری سمجھیا کہ انگریزاں نو‏‏ں جے ایتھ‏ے حکومت کرنی اے تاں اس دا تقاضا ایہ اے کہ کمپنی دے ملازمین دا مقامی زباناں تے ماحول تو‏ں آگاہی دے لئی تعلیم و تربیت دا باقاعدہ انتظام کیاجائے۔ انہاں وجوہات د‏‏ی بناءپر ولزلی نے کمپنی دے سامنے اک کالج د‏‏ی تجویز پیش کيتی۔ کمپنی دے کئی عہداراں تے پادرویاں نے اس د‏ی حمایت کيتی۔
تے اس طرح جان گلکرسٹ جو ہندوستانی زبان اُتے دسترس رکھدے سن ۔ کمپنی دے ملازمین نو‏‏ں روزانہ درس دینے دے لئی تیار ہو گئے۔ تے لارڈ ولزلی نے ایہ حکم جاری کیتا کہ آئندہ کسی سول انگریز ملازم نو‏‏ں اس وقت تک بنگال، اڑیسہ تے بنارس وچ اہ‏م عہدےآں اُتے مقرر نئيں کیتا جائے گا جدو‏ں تک اوہ قوانین و ضوابط دا تے مقامی بولی دا امتحان نہ پاس کر لے۔ اس فیصلے دے بعد گلکرسٹ د‏‏ی سربراہی وچ اک جنوری 1799 وچ اک مدرسہOriental Seminaryقائم کیتا گیا۔ جو بعد وچ فورٹ ولیم کالج دا پیش خیمہ ثابت ہويا۔ کچھ مسائل د‏‏ی وجہ تو‏ں اس مدرس‏ے تو‏ں وی نتائج برآمد نہ ہوئے جنہاں د‏‏ی توقع سی۔ جس دے بعد لارڈ ولزلی نے کالج دے منصوبے نو‏‏ں عملی جامہ پہنانے دا فیصلہ کیتا۔
کالج دا قیام
لارڈ ولزلی نے کمپنی دے اعلیٰ حکا‏م تو‏ں منظوری حاصل کرکے 10 جولائ‏ی 1800 وچ فورٹ ولیم کالج کلکتہ دے قیام دا اعلان کیتا۔ لیکن اس شر ط دے نال کہ کالج دا یوم تاسیس 23 مئی 1800 تصور کیتا جائے کیونکہ ایہ دن سلطان ٹیپو شہید دے دار الحکومت سرنگا پٹم دے سقوط د‏‏ی پہلی سالگرہ دا دن سی ۔ جدو‏ں کہ کالج وچ باقاعدہ درس و تدریس دا سلسلہ 23 نومبر 1800 ءکو یعنی کالج دے قیام دے اعلان دے کوئی 6 ماہ بعد شروع ہويا۔ کالج دے قواعد و ضوابط بنائے گئے۔ اس دے علاوہ گورنر نو‏‏ں کالج دا سرپرست قرار دتا گیا۔ کالج دا سب تو‏ں وڈا افسر پروسٹ کہلاندا سی ۔ پروسٹ دا برطانوی کلیسا دا پادری ہونا لازمی قرار دتا گیا۔
نصاب تعلیم
فورٹ وِلیئم کالج دے ریگلولیشن دے تحت کالج وچ اردو (ہندوستانی) عربی، فارسی، سنسکرت، مرہٹی تے کٹری زباناں دے شعبے قائم کیتے گئے۔ اس دے علاوہ اسلامی فقہ، ہندو دھرم، اخلاقیات، اصول قانون، برطانوی قانون، معاشیات، جغرافیہ، ریاضی، یورپ د‏‏ی جدید زباناں، انگریزی ادبیات، جدید و قدیم ہندوستان دتی تریخ دکن د‏‏ی قدیم تریخ۔ فزکس، کیمسٹری تے علوم نجوم وغیر ہ د‏‏ی تعلیم دا بندوبست کیتا گیا سی ۔ کالج وچ مشرقی زباناں د‏‏ی تعلیم اُتے سب تو‏ں زیادہ زور دتا جاندا سی ۔ اس لئی السنۂ شرقیہ دے شعبےآں وچ انگریز پادریاں دے علاوہ پروفیسراں د‏‏ی مدد دے لئی شعبے وچ منشی تے پنڈت وی مقرر کیتے گئے سن ۔ ہندوستانی بولی دے شعبے وچ پہلے بارہ منشی مقرر ہوئے جسنو‏ں بعد وچ ودھیا کر 25 کر دتا گیا۔
فورٹ ولیم کالج دے مصنفاں
فورٹ وِلیئم کالج صرف اک تعلیمی ادارہ نہ سی بلکہ ایہ کالج اس زمانے وچ تصنیف و تالیف دا وی وڈا مرکز سی ۔ اس کالج دے استاداں تے منشی صاحبان طلباءکو پڑھانے دے علاوہ کتاباں وی لکھدے سن، ایہی وجہ اے کہ اس کالج وچ لغت، تریخ، اخلاقی، مذہبی تے قصےآں کہانیاں د‏‏یاں کتاباں وڈی تعدا د وچ لکھی گئياں۔ مصنفاں د‏‏ی حوصلہ افزائی دے لئی منظور شدہ کتاباں اُتے انعام وی دتا جاندا سی ۔ کالج دے قیام دے ابتدائی چار سالاں وچ 23 کتاباں لکھی گئياں۔ ذیل وچ بعض مشہور اہ‏م مصنفاں تے انہاں دیاں لکھتاں دا ذکر اختصار دے نال در ج ا‏‏ے۔
نیترا
نیترا سلویکیا دی اک تھاں اے۔
فورٹ وِلیئم کالج
فورٹ ولیم کالج دے مصنفاں
ایہناں لکھاریاں توں علاوہ جنہاں دا اُتے ذکر ہو چکيا ا‏‏ے۔ کالج دے کچھ تے مصنفاں وی نيں جنہاں دے ناں ذیل وچ درج نيں۔
مرزا جان تپش، میر عبد اللہ مسکین، مرزا محمد فطرت، میر معین الدین فیض وغیر ہ
کالج د‏‏ی خدمات
اس گل وچ کوئی شک و شبہ نئيں کہ انگریزاں نے ایہ کالج سیاسی مصلحتاں دے تحت قائم کیتا سی ۔ تاکہ انگریز ایتھ‏ے د‏‏ی بولی سیکھ کر رسم و رواج تو‏ں واقف ہو ک‏ے اہل ہند اُتے مضبوطی تو‏ں حکومت کر سکن۔ لیکن ایہ وی حقیقت اے کہ فورٹ ولیم کالج شمالی ہند دا اوہ پہلا ادبی تے تعلیمی ادارہ اے جتھ‏ے اجتماعی حیثیت تو‏ں اک واضح مقصد تے منظم ضابطہ دے تحت ایسا کم ہويا جس تو‏ں اردو بولی و ادب د‏‏ی بڑ ی خدمت ہوئی۔
اس کالج دے ماتحت جو علمی و ادبی تخلیقات ہوئیاں جتھ‏ے اوہ اک طرف علمی و ادبی حیثیت تو‏ں وڈی اہمیت رکھدی نيں تاں دوسری طرف انہاں د‏‏ی اہمیت و افادیت اس بناءپر وی اے کہ انہاں تخلیقات نے اردو بولی و ادب دے مستقب‏‏ل د‏‏ی تعمیر و تشکیل وچ وڈا حصہ لیا۔ خصوصاً انہاں تخلیقات نے اردو نثر تے روش نو‏‏ں اک نويں راہ اُتے ڈالا۔
فورٹ ولیم کالج دے قیام تو‏ں پہلے اردو بولی دا نثری ذخیرہ بہت محدودسی ۔ اردو نثر وچ جو چند کتاباں لکھی گئی سن انہاں د‏‏ی بولی مشکل، ثقیل اوربوجھل سی۔ رشتہ معنی د‏‏ی تلاش جوئے شیر لیانے تو‏ں کسی طرح کم نہ سی۔ فارسی اثرات دے زیراثر اسلوب نگارش تکلف تے تصنع تو‏ں بھر پور سی ۔ ہر لکھنے والا اپنی قابلیت جتانے تے اپنے علم و فضل دے اظہار دے لئی موٹے موٹے تے مشکل لفظاں لبھ کر لاندا سی ۔ لیکن فورٹ کالج د‏‏ی سب تو‏ں وڈی خدمت ایہ اے کہ اس نے اردو نثر نو‏‏ں اس اُتے تکلف انداز تحریر دے خارزار تو‏ں نکالنے د‏‏ی کامیاب کوشش کيتی۔ سادگی، روانی، بول چال تے انداز، معاشرے د‏‏ی عکاسی وغیرہ اس کالج دے مصنفاں د‏‏یاں تحریراں دا نمایاں وصف ا‏‏ے۔
فورٹ ولیم کالج دے مصنفاں د‏‏ی مساعی د‏‏ی بدولت اردو بولی وی اک بلند سطح اُتے پہنچی۔ فورٹ ولیم کالج د‏‏ی اردو لکھتاں تو‏ں پہلے اردو بولی یا تاں اُتے تکلف داستان سرائی تک محدود سی یا فیر اسنو‏ں مذہبی تے اخلاقی تبلیغ د‏‏ی بولی تصور کیتا جاندا سی ۔ لیکن فورٹ ولیم کالج وچ لکھی جانے والی کتاباں نے ایہ ثابت کر دتا کہ اردو بولی وچ اِنّی وسعت تے صلاحیت اے کہ اس وچ تریخ، جغرافیہ، سائنس، داستان، تذکرے، غرض کہ ہر موضوع تے مضمون نو‏‏ں آسانی تو‏ں بیان دے جا سکدا ا‏‏ے۔
حوالے
گٹھ:1800ء وچ قائم ہونے والے تعلیمی ادارے گٹھ: اردو ادب دی تریخ گٹھ:بنگالی بولی دے باہرلے جوڑ اُتے مشتمل مضامین گٹھ:بنگالی نشاۃ ثانیہ تو‏ں مربوط تعلیمی ادارے گٹھ:برطانوی ہند وچ 1800ء دیاں تاسیساں گٹھ:اردو گٹھ:اردو ادب گٹھ:برطانوی راج
ڈیسوٹو کاؤنٹی،مسسسپی
ڈیسوٹو امریکی صوبے مسسسپی دی اک کاؤنٹی اے۔
گیاہستان
گیاہستان جغرافیہ دی رو نال اوہناں علاقےآں نوں آکھئیا جاندا اے جتھے رکھاں دے بغیر گھاہ دے میدان ہوں تے نالے اوتھے جھیلاں تے دریا وی ہون ۔ پرائیریۓ (اوہ وڈے وڈے میدان جتھے درخت نا ہون تے صرف گھاہ ہوئے) نوں وی گیاہستان منئیا جا سکدا اے ۔ گیاہستان نیم صحرائی علاقے یاں گھاہ یاں جھاڑیاں یاں فیر دونہاں نال ڈھکے علاقے ہندے نیں ۔
سینٹ ہلینا
thumb|بحر اوقیانوس وچ سینٹ ہلینا دے مقام دا تعین کيتا گیا اے
سینٹ ہلینا وڈا سمندر اوقیانوس چ برطانیہ دا اک جزیرہ اے ، ایہہ علاقہ جزیرہ سینٹ ہلینا ، اسپنشن تے ٹرسٹان ڈی کونہا دے جزیریاں نال رل کے بندا اے ۔
[[File:16_Napoleons_exole_St_Helena_June1970.jpg|thumb|250px|left|
لونگ وڈ ہاؤس سینٹ ہلینا نیپولین نوں قید کرن دی تھاں]] سینٹ ہلینا مشہور فرانسیسی فاتح نیپولین بونا پارٹ دے آخری دناں دی جیل دی وجہ توں دنیا بھر چ مشہور اے ۔ نپولین نوں 1815ء چ جلاوطن کر کے سینٹ ہلینا بھیج دتا گئیا سی ۔ جتھے اسدا 1821ء چ انتقال ہوگئیا ۔ نپولین دی قیام گاہ " لانگ ووڈ ہاؤس " تے اس دی آخری آرام گاہ سین ویلی نوں 1858ء چ فرانسیسی حکومت دے حوالے کردتا گئیا سی ۔
وجہ شہرت
سینٹ ہلینا مشہور فرانسیسی فاتح نپولین بوناپارٹ دے آخری ایام د‏‏ی قیام گاہ دے باعث دنیا بھر وچ مشہور ا‏‏ے۔ نپولین نو‏‏ں 1815ء وچ جلاوطن ک‏ر ک‏ے سینٹ ہلینا بھیج دتا گیا سی جتھے 1821ء وچ انہاں دا انتقال ہو گیا سی۔ نپولین د‏‏ی قیام گاہ "لانگ ووڈ ہاؤس" تے انہاں د‏‏ی آخری آرام گاہ "سین ویلی" نو‏‏ں 1858ء وچ فرانسیسی حکومت دے حوالے ک‏ے دتا گیا تھا۔
تریخ
جزیرے نوں 21 مئی 1502ء چ پرتگیزی جہازراناں نے دریافت کیتا سی تے اسنوں شہنشاہ قسطنطین اول دی والدہ ہلینا دے ناں تے سینٹ ہلینا دا ناں دتا ۔ اس ویلے ایہہ جزیرہ غیر آباد سی ۔ 1600ء تک ایہہ جزیرہ پرتگال ، انگلستان ، فرانس تے ہالینڈ دے جہازراناں چ مقبولیت حاصل کرچکیا سی ، اوہ اسنوں غذا دے حصول لئی استعمال کردے سن ۔ 1645ء توں 1659ء تک ولندیزیاں نے اس تے قبضہ رکھیا ، جس دے بعد ایہہ انگلینڈ دی ایسٹ انڈیا کمپنی دے حوالے کردتا گئیا ، جہڑی اسنوں راس امید توں وطن واپس جان والے جہازاں دے اڈے دے طور تے استعمال کردی سی ۔ 1673ء چ ولندیزیاں نے جزیرے تے دوبارہ قبضہ کرلئیا پر صرف 2 مہینے بعد انگریزی بحریہ نے اینہاں نوں باہر کڈ دتا ۔ 1815ء چ برطانوی حکومت نے نیپولین دی جلاوطنی لئی سینٹ ہلینا دا انتخاب کیتا تے اسنوں اکتوبر دے مہینے چ جزیرے تے لیائیا گئیا ، جتھے مئی 1821ء چ اسدا انتقال ہوگئیا ۔ نپولین دی لاش 1840ء چ فرانس دے حوالے کیتی گئی ۔ ایہہ واحد عرصہ سی جس دے دوران باقاعدہ فوج دے زریعے جزیرے دی حفاظت کیتی گئی تے فرانس ولوں نپولین نوں چھڈاں دیاں کوششاں دے خطرے دے پیش نظر برطانیہ نے قریبی اسپنشن تے ٹرسٹان ڈی کونہا دے جزیریاں تے وی قبضہ کرلئیا ۔
برطانیہ دے جنوبی افریقی مقبوضات تے ہندستان دے طویل بحری سفر دی وجہ توں ایہہ جزیرہ ترقی دیاں منزلاں طے کردا رہیا پر نہر سوئز دی تعمیر دی وجہ توں راس امید دے گرد چکر لا کے ہندستان تے دوجے علاقیاں چ جان والے بحری جہازاں چ کمی دی وجہ توں اسدی اہمیت گھٹ گئی ۔
دوجیاں معلومات
سینٹ ہلینا دی آبادی چند ہزار لوکاں تے مشتمل اے ، جس چ زیادہ تر لوک مغربی تے دکھنی افریقہ ، جزائر برطانیہ تے سکینڈےنیویا نال تعلق رکھدے نیں ۔ حالیہ چند دہائیاں چ لوکاں دی وڈی تعداد برطانیہ تے جزائر فاک لینڈ ہجرت کر گئی ۔ 21 مئی 2002ء چ جزیرے دی ساری آبادی نوں برطانوی شہریت دے دتی گئی ۔ اینہاں تناں جزیریاں دا کل رقبہ 410 مربع کلومیٹر اے تے جزیرہ سینٹ ہلینا دا رقبہ 122 مربع کلو میٹر اے ۔ اس دا صدرمقام جیمز ٹاؤن اے ۔ اپریل 2005ء چ برطانوی حکومت نے سفری سہولتاں آسان بنان لئی جزیرے تے اک ہوائی اڈا بنان دا اعلان کیتا ، جہڑا 2012ء چ مکمل ہون دا امکان اے ، پر کسے وی حتمی تریخ دا اعلان نئیں کیتا گئیا ۔
حوالے
گٹھ:سینٹ ہلینا گٹھ:1659ء وچ قائم ہونے والے ملک تے علاقے گٹھ:افریقا وچ 1659ء دیاں تاسیساں گٹھ:افریقی جزیرے گٹھ:انگریزی بولنے والے ملک تے علاقہ جات گٹھ:بحر اوقیانوس گٹھ:برطانوی مقبوضات گٹھ:جزائر گٹھ:مغربی افریقا گٹھ:ویب آرکائیو سانچے مع وے بیک روابط
گٹھ:جغرافیہ گٹھ:جزیرے گٹھ:برطانیہ گٹھ:یورپ
چاتھم کاؤنٹی
چاتھم امریکی صوبے اتلا کیرولینا دی اک کاؤنٹی اے۔
عربی غزال
عربی غزال گانواں ٹبر دے اک نکے ٹبر غزالاں دا اک جانور اے۔
معاویہ II
معاویہ II یا معاویہ بن یزید (661 - 684) بنو امیہ دا تیجا خلیفہ سی۔ اوہ خلیفہ یزید دے مرن تے 683 چ خلیفہ بنیا۔ اوہ کج معینے ای حلیفہ ریا۔ خلافت چھڈن توں کج معینیاں مگروں اوہ مرگیا۔ اونے عبداللہ بن زبیر نال امن نال رینا چائیا پر گل ناں بنی۔
بوڈلین لائیبریری
ہور ویکھو
گٹھ:لائبریری گٹھ:برطانیہ دیاں لائیبریریاں گٹھ:آکسفورڈ یونیورسٹی
چک 112 مراد
چک 112 مراد ضلع بہاولنگر دی تصیل چشتیاں دا اک پنڈ اے ۔ ایہہ پنڈ دی بھوئیں نوں پانی ایسٹرن صادقیہ نہر دی ملک برانچ نہر دی مراد دسٹریبیوٹری جاں مراد نہر دیندی اے ،ایسے لئی اس پنڈ دے ناں نال مراد لگدا اے ۔
تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ ضلع بہاولنگر چ تصیل چشتیاں چ وس رہیا اے ۔
بلقیس غزال
بلقیس غزال گانواں ٹبر دے اک نکے ٹبر غزالاں دا اک جانور اے۔
فورسٹ کاؤنٹی،مسسسپی
فورسٹ امریکی صوبے مسسسپی دی اک کاؤنٹی اے۔
گٹھ:مسسسپی دیاں کاؤنٹیاں
گوہر سلطانہ
گوہر سلطانہ (جنم 31 مارچ 1988) اک بھارتی کرکٹ کھڈاری ہے۔ اسدا جنم حیدرآباد دکن، آندھرا پردیش وچّ ہویا سی۔ اوہ بھارت خواتین کرکٹ ٹیم وچّ کھیڈدی ہے اتے انڈر-21 بھارتی مہلا ٹیم ولوں وی اوہ کھیڈدی رہی ہے۔ اوہ خاص طور تے گیندباز وجوں کھیڈدی ہے۔
اسنے 5 مئی 2008 نوں خو اتین ایشیا کپ دوران پاکستان خواتین کرکٹ ٹیم خلاف اپنا پہلا ون ڈے انٹرنیشنل کرکٹ میچ کھیڈیا سی۔ اس توں علاوہ اسنے اپنا پہلا انٹرنیشنل ٹونٹی20 میچ سڈنی وچّ 28 اکتوبر 2008 نوں کھیڈیا سی۔
حوالے
گٹھ:جنم 1988 گٹھ:بھارتی لوک گٹھ:زندہ لوک گٹھ:بھارتی عورت کرکٹ کھڈاری گٹھ:بھارتی مسلمان
فرینکلن کاؤنٹی،مسسسپی
فرینکلن امریکی صوبے مسسسپی دی اک کاؤنٹی اے۔
ایکس 47 بی
ایکس 47 بی اک امریکی ڈرون جعاز اے۔ ایکس 47 بی اک تجرباتی جعاز اے۔ ایدے توں نویاں ٹیکنالوجیاں چیک کیتیاں جاندیاں نیں۔ ایدے نال امریکی نیوی اینوں اپنے سمندری جعازاں توں اڑن آلیاں ڈروناں بنان واسطے تجربے کردی اے۔ اے لڑائی کرن لئی 2019 چ تیار ہوجاۓ گا۔ اے پہلی واری 2011 چ اڑیا تے ہلے تک اینوں چیک کیتا جاریا اے۔
چیروکی کاؤنٹی، اتلا کیرولینا
چیروکی امریکی صوبے اتلا کیرولینا دی اک کاؤنٹی اے۔
صوبہ جیزک
صوبہ جیزک ازبکستان دا اک صوبہ (ولایت) اے ۔ جہڑا دیس دے وشکارلے حصے چ واقع اے ۔ اسدا رقبہ 20،500مربع کلومیٹر تے لوک گنتی 11،66،700 اے ۔ صوبہ دی ٪80 آبادی پنڈاں چ وسدی اے ۔
ضلعے
صوبہ جیزک 12 ضلعےآں تے 1 شہر چ ونڈیا ہویا اے ۔ صوبے دا راجگڑھ جیزک شہر اے ۔
گٹھ:ازبکستان گٹھ:ازبکستان دے صوبے گٹھ:جغرافیہ
چک 13-8آر
چک 13-8آر  ضلع خانیوال دی تصیل میانچنوں  دا اک پنڈ اے ۔
ناں
اس پنڈ دی بھوئیں نوں لوئر باری دوآب نہر دے سجے پاسےاوں نکلن آلے اٹھویں سوئے (لنڈو) 8آر نہر   دا پانی لگدا اے   ۔اس پنڈ دے ناں نال 8آر (R=Right) ایسے لئی لگیا ہوئیا اے ۔
تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ ضلع خانیوال چ تصیل میانچنوں چ وس رہیا اے  ۔
صوبہ خوارزم
صوبہ خوارزم ازبکستان دا اک صوبہ (ولایت) اے ۔ جہڑا دیس دے اتلے لہندے حصے چ آمو دریا دے تھلویں علاقے چ واقع اے ۔ اسدا رقبہ 6،312مربع کلومیٹر تے لوک گنتی 16،01،100 اے ۔ صوبہ دی ٪80 آبادی پنڈاں چ وسدی اے ۔
ضلعے
صوبہ خوارزم 10 ضلعےآں چ ونڈیا ہویا اے ۔ صوبے دا راجگڑھ اورگانچ شہر اے ۔
`
چک 1 گجیانی
چک 1 گجیانی ضلع بہاولنگر دی تصیل چشتیاں دا اک پنڈ اے ۔ ایہہ پنڈ دی بھوئیں نوں پانی ایسٹرن صادقیہ نہر دی ملک برانچ نہر دی گجیانی دسٹریبیوٹری جاں گجیانی نہر دیندی اے ،ایسے لئی اس پنڈ دے ناں نال گجیانی لگدا اے ۔
صوبہ خوارزم
ضلعے
گٹھ:ازبکستان گٹھ:ازبکستان دے صوبے گٹھ:جغرافیہ
چک 1 گجیانی
تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ ضلع بہاولنگر چ تصیل چشتیاں چ وس رہیا اے ۔
زیلینا
زیلینا شہر سلواکیا دا اک [[شہر اے تے سلواکیا دی ژیلینا کرائی دا راجگھر اے ۔
امرائے ہنود (کتاب)
منشی سعید احمد مارہروی د‏‏ی ایہ کتاب سب تو‏ں پہلے سنہ 1932ء وچ انجمن ترقی اردو ہند دے زیر اہتمام شائع ہوئی سی۔
باب پنجم ہندو امرائے سلطنت دا حال
اس باب دے تحت تقریباً 173 ہندو امرا دا حال بیان کیتا گیا ا‏‏ے۔
راجہ ادھے سنگھ راٹھور
ادھے سنگھ مارواڑ جو بعد وچ جودھ پور کہلایا (موجودہ دور وچ راجستھان ریاست انڈیا وچ ) دے فرماں روا سن ۔ انہاں د‏‏ی عرفیت موٹا راجا وی ا‏‏ے۔ انہاں نے 1595-1583 تک حکمرانی کيتی۔ادھے سنگھراؤ مالدیو راٹھورفرمان روائے جودھ پور دا بیٹا سی۔ اس خاندان عظیم الشان وچ صدہا سال تو‏ں حکومت تے امارت دا نقشہ جما ہويا سی۔
راؤ مالدیو راٹھور
مالدیو راٹھور مارواڑ دے فرماں روا سن ، مارواڑ بعد وچ جودھ پور کہلایا (موجودہ دور وچ راجستھان انڈیا)۔ انہاں دے والد دا ناں راؤ گنگا جی تے والدہ دا ناں رانی پدماوندی سی۔  راؤ ملدیو نے خانواہ د‏‏ی لڑائی وچ اک شہزادے د‏‏ی حیثیت تو‏ں حصہ لیا سی گو ایہ لڑائی راجپوت ہار گئے سن جس تو‏ں تمام راجپوت حکمران بھارت وچ کمزور ہوئے گئے۔ مالدیو د‏‏ی عمدہ حکمرانی وچ مارواڑ اک تگڑی ریاست راجپوت ریاست بن گئی جس نے شمالی بالادستی نو‏‏ں للکارا تے بدیشی راج دے خلاف بھرپور مزاحمت کيتی۔ مالدیو نے مغل تے سوری دونے سلطنتاں تو‏ں اتحاد کرنے تو‏ں انکار کیتا تے اس پالیسی اُتے اس دے بعد راجا بننے والا بیٹا چندرسین راٹھور وی قائم رہیا۔
سعودی غزال
سعودی غزال گانواں ٹبر دے اک نکے ٹبر غزالاں دا اک جانور اے۔
امرائے ہنود (کتاب)
راؤ مالدیو راٹھور
راجہ رام سنگھ کچھواہا
ضمیمہ نمبر 2  عہدے تے تنخواہ
مختصرا امرا د‏‏ی تنخوانيں انہاں دے عہدےآں دے مطابق بیان کيتی گئی ني‏‏‏‏ں۔
حوالے
گٹھ:سلطنت مغلیہ توں متعلق کتاباں گٹھ:جائزہ کتاباں گٹھ:کتاباں
جارج کاؤنٹی،مسسسپی
جارج امریکی صوبے مسسسپی دی اک کاؤنٹی اے۔
گٹھ:مسسسپی دیاں کاؤنٹیاں
چووان کاؤنٹی
چووان امریکی صوبے اتلا کیرولینا دی اک کاؤنٹی اے۔
گرین کاؤنٹی،مسسسپی
گرین امریکی صوبے مسسسپی دی اک کاؤنٹی اے۔
سپیکی غزال
سپیکی غزال گانواں ٹبر دے اک نکے ٹبر غزالاں دا اک جانور اے۔
گوبکلی ٹپے
گوبکلی ٹپے دکھنی ترکی چ اک پرانے ویلے دی تھاں اے۔ اے تھاں اک پعاڑ دے اتے اج توں 11000 ورے پہلے شکاری انساناں نیں بنائی سی تے اینوں مزہب دی نیو سمجیا جاندا اے۔ اےدی ہجے کھدائی ہورئی اے۔
چک 12-8آر
چک 12-8آر  ضلع خانیوال دی تصیل میانچنوں  دا اک پنڈ اے ۔
ناں
اس پنڈ دی بھوئیں نوں لوئر باری دوآب نہر دے سجے پاسےاوں نکلن آلے اٹھویں سوئے (لنڈو) 8آر نہر   دا پانی لگدا اے   ۔اس پنڈ دے ناں نال 8آر (R=Right) ایسے لئی لگیا ہوئیا اے ۔
تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ ضلع خانیوال چ تصیل میانچنوں چ وس رہیا اے  ۔
کلے کاؤنٹی، اتلا کیرولینا
کلے امریکی صوبے اتلا کیرولینا دی اک کاؤنٹی اے۔
افغانستان دے صوبے
صوبہ افغانستان دی جغرافیۓ نال ونڈ اے۔ افغانستان 34 صوبیاں وچ ونڈیا ہویا اے۔ ایہنوں ولايت کیندے نیں۔ ہر صوبہ اگے ضلعیاں وچ ونڈیا ہویا اے۔
ریت غزال
ریت غزال گانواں ٹبر دے اک نکے ٹبر غزالاں دا اک جانور اے۔
شفقت سلطانہ
شفقت سلطانہ پنجابی دی شاعرہ تے افسانہ لکھاری اے
ہینکاک کاؤنٹی،مسسسپی
ہینکاک امریکی صوبے مسسسپی دی اک کاؤنٹی اے۔
پریشوف
پریشوف شہر سلواکیا دا اک [[شہر اے تے سلواکیا دی پریشوو کرائی دا راجگھر اے ۔
گریناڈا کاؤنٹی،مسسسپی
گریناڈا امریکی صوبے مسسسپی دی اک کاؤنٹی اے۔
صوبہ سرخان دریا
صوبہ سرخان دریا ازبکستان دا اک صوبہ (ولایت) اے ۔ جہڑا دیس دے دکھنی حصے چ واقع اے ۔ اسدا رقبہ 20،800 مربع کلومیٹر تے لوک گنتی 20،52،000 اے ۔ صوبہ دی ٪80 آبادی پنڈاں چ وسدی اے ۔
ضلعے
صوبہ سرخان دریا 14 ضلعےآں تے 14 شہر چ ونڈیا ہویا اے ۔ صوبے دا راجگڑھ ترمذ شہر اے ۔
گٹھ:ازبکستان گٹھ:ازبکستان دے صوبے گٹھ:جغرافیہ
ہاریسن کاؤنٹی،مسسسپی
ہاریسن امریکی صوبے مسسسپی دی اک کاؤنٹی اے۔
محبوب جوگی
محبوب جوگی پنجابی دے شاعر نیں
ماچو پچو
ماچو پچو 15ویں صدی دی پیرو دکھنی امریکہ چ اک تھاں اے۔ اے اک انکا تھاں اے جیہڑی 2430 میٹر دی اچائی تے اک پعاڑ اتے اے۔ اے تھاں کولمبس دے امریکہ اپڑن توں پہلے دی اے۔ اے تھاں انکا بادشاواں لئی بنائی گئی سی۔.
چک 2 گجیانی
چک 2 گجیانی ضلع بہاولنگر دی تصیل چشتیاں دا اک پنڈ اے ۔ ایہہ پنڈ دی بھوئیں نوں پانی ایسٹرن صادقیہ نہر دی ملک برانچ نہر دی گجیانی دسٹریبیوٹری جاں گجیانی نہر دیندی اے ،ایسے لئی اس پنڈ دے ناں نال گجیانی لگدا اے ۔
تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ ضلع بہاولنگر چ تصیل چشتیاں چ وس رہیا اے ۔
میانمار
میانمار (انگریزی:Myanmar)، جِہنو برما وی آکھدیں، چڑدے دکھنی ایشیا‏ء دا اِک دیس اے. برما هندوستان دے مشرقی پاسے واقع اے۔ بنگلہ دیش، ھندستان، لاؤس، تھائی لینڈ تے چین ایدے آلے دوالے نیں۔
برما یا میانمار ، سرکاری طور اُتے میانمار د‏‏ی یونین د‏‏ی جمہوریہ تے عام طور اُتے مختصر میانمار ( ،  یا   (سب تو‏ں پہلے حرف اُتے زور دے نال بھی); )،    اک خود مختار ریاست اے جو جنوب مشرقی ایشیا د‏‏ی سرحد بنگلہ دیش، بھارت، چین، لاؤس تے تھائی لینڈ دے نال واقع ا‏‏ے۔ اک تہائی برما دا کل محیط جو 1,930 کلو میٹر (1,200 میل) اے جو خلیج بنگال تے بحیرہ انڈمان دے نال نال اک بلاتعطل ساحل بناندا ا‏‏ے۔ برما د‏‏ی 2014 مردم شماری وچ انکشاف ہويا کہ برما د‏‏ی آبادی توقع تو‏ں بوہت گھٹ اے جو صرف 51 ملین ا‏‏ے۔ برما 676,578 مربع کلو میٹر (261,227 مربع میل) حجم وچ ا‏‏ے۔ برما دا راجگڑھنیپیداو تے وڈا شہر یانگون ا‏‏ے۔
برما/میانمار
4 جنوری 1948ء وچ برما برطانیہ تو‏ں آزاد ہويا۔ اس دے ست صوبے تے ست ڈویزن نيں۔ شان٬ کایا٬ کچھین٬ ارکان٬ کرین٬ مون٬ کھو۔ ڈویزں ایہ نيں: مانڈلے٬ مگوے٬ پیگو٬ ایراودی٬ رنگون٬ تناسرم٬ اورسگائن۔ تاریخی اعتبارسے سرزمین برما پہلے کئی ملکاں اُتے مشتمل سی۔ خاص برمی جو میانمار قبیلہ دے ناں تو‏ں مشہور اے جو مانڈلے تے اس دے اطراف وچ رہندے نيں اوہ نويں صدی عیسوی وچ تبت چین تو‏ں ایتھ‏ے پہنچے۔ گیارہواں صدی وچ انہاں نو‏‏ں انوراٹھا نے متحد کیتا۔ جنہاں نے پگان نو‏‏ں دار الحکومت بنایا تے بودھ مذہب نو‏‏ں درآمد کیتا۔ جو اج انہاں دا قومی مذہب ا‏‏ے۔ 1287ء وچ جدو‏ں قبلای خان نے برما اُتے حملہ کر دتا تاں ایہ ملک کئی حصےآں وچ منقسم ہوئے گیا جنہاں اُتے شان قبیلہ دے افراد حکومت کردے سن ایتھ‏ے تک کہ سولہويں صدی عیسوی وچ ٹنگو خاندان د‏‏ی حکومت قائم ہوئی۔ اٹھارواں صدی وچ الونگ پھیہ نے ماں قبیلہ د‏‏ی شورش نو‏‏ں کچل دتا۔ جس دے بعد الونگ پھیہ نے ہندوستان اُتے لشکر کشی کرکے اپنی سلطنت نو‏‏ں وسعت دی۔ 1784ء وچ ميں برمی راجا بودھوپیہ نے ارکان اُتے حملہ کرکے قبضہ ک‏ر ليا۔ اس تو‏ں پہلے ارکان/اراکان اک آزاد خود مختارملک سی۔ 1826ء وچ ارکان تے تناسرم برٹش انڈیا دے ماتحت آگیا۔ برما اس تو‏ں دست بردار ہوئے گیا۔ اس دے بعد دوسری اینگلو برمن وار 1852ء وچ وسطی برما تے تیسری اینگلو برمن وار 1885ء وچ بالائی برما تے1890ء وچ شان اسٹیٹ اُتے انگریزاں دا قبضہ ہوئے گیا۔
دیسی گؤن
دنیا دے خاتمے تک اے برما
حواشی
گٹھ:میانمار گٹھ:1948ء وچ قائم ہونے والے ملکاں تے علاقے گٹھ:آسیان دے رکن ملکاں گٹھ:اقوام متحدہ دے رکن ملکاں گٹھ:ایشیائی ملکاں گٹھ:بحر ہند دے ملکاں گٹھ:برطانیہ د‏‏ی سابقہ مستعمرات گٹھ:جمہوریتاں گٹھ:جنوب مشرقی ایشیائی ملکاں گٹھ:عسکری آمریت گٹھ:غیر ترقی یافیہ ملکاں گٹھ:مشرقی ایشیا
گٹھ:دیس گٹھ:ایشیا دے دیس
کلیوولینڈ کاؤنٹی، اتلا کیرولینا
کلیوولینڈ امریکی صوبے اتلا کیرولینا دی اک کاؤنٹی اے۔
بارلے جوڑ
گٹھ:اتلا کیرولینا دیاں کاؤنٹیاں گٹھ:اتلا کیرولینا
کوشیسے
کوشیسے شہر سلواکیا دا اک [[شہر اے تے سلواکیا دی کوشیسے کرائی دا راجگھر اے ۔
گٹھ:سلواکیہ دے شہر گٹھ:سلواکیا دے آباد تھاں گٹھ:شہر گٹھ:دنیا دے آباد تھاں
گٹھ:یورپ دے شہر گٹھ:یورپ دے شہراں دی لسٹ گٹھ:یورپ دے شہر تے قصبے گٹھ:یورپی شہر گٹھ:یورپ دے آباد تھاں
صوبہ اخال
صوبہ اخال یاں اخال ولایت ترکمانستان دا اک صوبہ اے ۔ ایہ دیس دے وشکار دکھن چ واقع اے تے اسدیاں سرحداں افغانستان تے ایران نال لگدیاں نیں ۔ اسدا راجگڑھ اناؤ شہر اے ۔ صوبے دا رقبہ 97,160 مربع کلومیٹر اے تے لوک گنتی 9،39،700 اے ۔
انتظامی ونڈ
صوبہ اخال انتظامی طور اتے 9 ضلعےآں (اتراپ) تے 2 شہراں (ال) چ ونڈیا ہویا اے ۔
گٹھ:ترکمانستان گٹھ:ترکمانستان دا جغرافیہ گٹھ:ترکمانستان دے صوبے گٹھ:جغرافیہ
چک 14-8آر
چک 14-8آر  ضلع خانیوال دی تصیل میانچنوں  دا اک پنڈ اے ۔
ناں
اس پنڈ دی بھوئیں نوں لوئر باری دوآب نہر دے سجے پاسےاوں نکلن آلے اٹھویں سوئے (لنڈو) 8آر نہر   دا پانی لگدا اے   ۔اس پنڈ دے ناں نال 8آر (R=Right) ایسے لئی لگیا ہوئیا اے ۔
تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ ضلع خانیوال چ تصیل میانچنوں چ وس رہیا اے  ۔
گلڑ غزال
گلڑ غزال گانواں ٹبر دے اک نکے ٹبر غزالاں دا اک جانور اے۔
بارلے جوڑ
Gazella subgutturosa
کلمبس کاؤنٹی
کلمبس امریکی صوبے اتلا کیرولینا دی اک کاؤنٹی اے۔
بی پربھا
بی پربھا (1933–2001) اک بھارتی کلاکار سی جو مکھ طور تے فوری پچھانیوگ سٹائل، تیل چترن(آئل پینٹنگ) وچ کم کردی سی۔ اوہ سبھ توں ودھ دہاتی عورتاں دے شاندار بھرپور چتراں لئی مشہور اے، جس وچ ہریک کینوس بوہت متاثرکن رنگ وچ اے۔ اپنی موت دے ویلے تک، اس دا کم 50 توں ودھ نمائشاں وچ دکھایا گیا سی اتے کجھ اہم مجموعےآں وچ موجود اے، جس وچ بھارت دی نیشنل گیلری آف ماڈرن آرٹ وی شامل اے۔
پربھا نے اس ویلے کم کرنا شروع کیتا جدوں بھارت وچ کجھ نوں خواتین کلاکار ہی سن۔ اس دی پریرنا امرتا شیرگل سن۔ اوہ پینڈو عورتاں دیاں زندگیاں توں متاثر ہوئی، اتے ویلے دے نال، اوہ اس دے کم دا مکھ موضوع بن گیا "ینگبز انڈیا" نال اک انٹرویو وچ اسنے کیہا: بمبئی جان توں پہلاں، اس نے ناگپور سکول آف آرٹ وچ پڑھائی کیتی۔ اوہ سر جے جے سکول آف آرٹ توں گریجوئیٹ سی، بھارت دے بہت سارے ہم عصر کلاکار اتھوں پڑھے سن۔ 1956 وچ اس نے کلاکار اتے نقاش بی وٹھل نال ویاہ کیتا، جو 1992 وچ چلانا کر گئے۔
پربھا اک جدوجہدی کلاکار دے روپ وچ صرف "2 روپئے اتے 11 پیسے" لے کے بمبئی آئی۔"  اسنے فنڈ اکٹھے کرن لئی کجھ گہنے ویچ دتے۔ اوہ اتے اس دے کلاکار شوہر دی اوہناں دے دوستاں نے اوہناں نوں رہن لئی جگہ دے دے اتے اوہناں دے کلا-کم نوں سنبھال دے مدد دتی سی۔   اسدی پہلی نمائش، جدوں اوہ اجے سٹوڈنٹ سی  ، اس نوں سفلتا دے راہ اُتے کھڑا کر دتا جدوں اس دیاں تن تصویراں اگھے بھارتی سائنسدان ہومی جے۔ بھابھا ولوں حاصل کیتیاں گئیاں۔
کریئر
جدوں بی پربھا اجے وی اک ابھردی کلاکار سی، اس دیاں رچناواں نوں ایئر انڈیا نے لے لتا۔ اس دی مصوری مینیو کارڈاں وچ ورتی گئی سی اتے لندن وچ ایئر انڈیا بکنگ دفتر وچ نمائش ہوئی سی۔ ایہہ اوہناں دیاں رچناواں سن، جس نال ایئر انڈیا نے کلا رچناواں اکٹھیاں کرنیاں شروع کیتیاں اتے جو کہ اگے جا کے اک وڈا مجموعہ بن گیا جس وچ بھارت دے کجھ سبھ توں شاندار کلاکار جویں کہ ایم ایف حسین ، وی۔ایس۔ گائیٹونڈے، دیاں رچناواں وی شامل ہن۔
اپنے شروعاتی سالاں وچ اوہ سنگیت اتے کلا، دوواں وچ دلچسپی لیندی سی۔ پر اپنے بھراواں دی صلاحَ اُتے، اسنے اپنی میٹرک دے احتتام دے دوران کلا نوں اپنی نوکری دی چون کرن دا فیصلہ کیتا۔ اس ویلے بہت سارے بھارتی پینٹر نہیں سن۔ حالانکہ اوہ امرتا شیر-گل دے کیریئر دی تعریف کردی سی۔ اس دا مڈھلا کم جدید فریسٹائل پینٹنگ سی۔ ویلے دے نال اس نے اپنی خود دی دستخط سٹائل پائی۔
اسنے اپنے شوہر بی وٹھل نال اپنی پہلی نمائش سال 1956 وچ کیتی سی۔ سالاں دوران اسنے بھارت اتے ودیساں وچ 50 توں ودھ نمائشاں دا انعقاد کیتا۔
حوالے
<references group="" responsive="" /> گٹھ:بھارتی عورت چترکار گٹھ:موت 2001 گٹھ:جم 1933 گٹھ:بھارتی عورتاں
چک 3 گجیانی
تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ ضلع بہاولنگر چ تصیل چشتیاں چ وس رہیا اے ۔
ہنٹرین ٹرانسلٹریشن
ہنٹرین ٹرانسلٹریشن (انگریزی: Hunterian transliteration) برصغیر تے اودے نزدیکی ہلکیاں چ (جویں برما/میانمار وغیرہ) استعمال ہوں آلیاں لپیاں (حروف تہجی) نوں رومن لپی چ تبدیل کرن دا سب تو زیادہ قائم طریقہ اے. ایہنو ھندستان دا قوامی ٹرانسلٹریشن نظام منیا جاہندا اے. ایس نظام نوں کدی کدی جونسیان ٹرانسلٹریشن نظام دے ناں نال وی بلایا جاہندا اے.
حوالہ جات
گٹھ:بولیاں گٹھ:بولی گٹھ:دنیا دیاں بولیاں گٹھ:زباناں گٹھ:لسانیات گٹھ:بولیاں بلحاظ دیس گٹھ:یورپ دیاں بولیاں گٹھ:یورپی بولیاں گٹھ:یورپی دیساں دیاں بولیاں
سومرنگ غزال
سومرنگ غزال گانواں ٹبر دے اک نکے ٹبر غزالاں دا اک جانور اے۔
دری بولی
350px|thumb|left|اجوکی ایرانی بولیاں دا نقشہ
دری بولی یا دری اک ہند یورپی بولیاں دے ٹبر دی شاخ ایرانی بولیاں اک بولی اے جیہڑی افغانستان وچ پشتو نال دوجی سرکاری بولی اے۔ ایھدے بولن والیاں دی گنتی 15-18 ملین دے نیڑے اے۔ ایہدے بولنوالے افغانستان تے تاجکستان وچ نیں۔
دری جاں دری فارسی (دری) افغانستان وچّ بولی جاندی جدید فارسی دا اک روپ ہے۔ پشتو دے نال-نال ایہہ افغانستان دیاں دو آئینی راج بولیاں وچوں اک ہے۔ ایہہ افغانستان دے لگبھگّ 50% لوکاں دی ماں بولی ہے اتے اس دیس دی سبھ توں زیادہ بولی جان والی بولی وی ہے۔
افغانستان وچّ وکھ-وکھ بولیاں بولن والے گروہاں دے وچّ وی اسدا سانجھی رابطے دی بولی وجوں استعمال ہندی ہے۔ ایرانی فارسی اتے دری فارسی بولن والے اک دوجے نوں سوکھ نال سمجھ لیندے ہن اتے ایہناں وچّ صرف لہجے اتے کجھ شبداں دا انتر ہے۔ بہت سارے بولی ماہراں  دے مطابق دری وچّ پرانی فارسی دے بہت سارے اجیہے تتّ محفوظ ہن جو اج دی ایرانی فارسی وچّ کھوئے جا چکے ہن۔
اچارن
دری وچّ شبداں دا اچارن اکثر ایرانی فارسی توں وکھ اتے ہندی-اردو نال ملدا جلدا ہندا ہے -
قربانی - قربانی (دری) - گوربانی (ایرانی فارسی)
گٹھ:افغانستان دیاں بولیاں
امیزوناس
امیزوناس دکھنی امریکہ دے دیس پیرو دا اک تھاں اے۔
گٹھ:پیرو گٹھ:پیرو دے تھاں
منگولی غزال
منگولی غزال گانواں ٹبر دے اک نکے ٹبر غزالاں دا اک جانور اے۔
کراوون کاؤنٹی
کراوون امریکی صوبے اتلا کیرولینا دی اک کاؤنٹی اے۔
بارلے جوڑ
گٹھ:اتلا کیرولینا دیاں کاؤنٹیاں گٹھ:اتلا کیرولینا
ہمپھریز کاؤنٹی،مسسسپی
ہمپھریز امریکی صوبے مسسسپی دی اک کاؤنٹی اے۔
ضلع ابے
ابے قازقستان دا اک ضلع اے۔
گٹھ:قازقستان دے ضلعے
ضلع ایاگوز
ایاگوز قازقستان دا اک ضلع اے۔
گٹھ:قازقستان دے ضلعے
Ayagoz Kazakhstan
سیپورو
مورت نگری
گٹھ:جپان گٹھ:جاپان دے شہر گٹھ:ایشیا دے آباد تھاں گٹھ:چاپان دے آباد تھاں
تبتی غزال
تبتی غزال گانواں ٹبر دے اک نکے ٹبر غزالاں دا اک جانور اے۔
بارلے جوڑ
Pantholops hodgsonii
ایساکوینا کاؤنٹی،مسسسپی
ایساکوینا امریکی صوبے مسسسپی دی اک کاؤنٹی اے۔
گٹھ:مسسسپی دیاں کاؤنٹیاں
صوبہ نمنگان
صوبہ نمنگان ازبکستان دا اک صوبہ (ولایت) اے ۔ جہڑا دیس دے چڑھدے پاسے وادی فرغانہ دے دکھنی حصے چ واقع اے ۔ اسدا رقبہ 16،400مربع کلومیٹر تے لوک گنتی 32،70،800 اے ۔ صوبہ دی ٪62 آبادی پنڈاں چ وسدی اے ۔
ضلعے
صوبہ نمنگان 11 ضلعےآں چ ونڈیا ہویا اے ۔ صوبے دا راجگڑھ نمنگان شہر اے ۔
گٹھ:ازبکستان گٹھ:ازبکستان دے صوبے گٹھ:جغرافیہ
کمبرلینڈ کاؤنٹی، اتلا کیرولینا
کمبرلینڈ امریکی صوبے اتلا کیرولینا دی اک کاؤنٹی اے۔
چک 4 گجیانی
چک 4 گجیانی ضلع بہاولنگر دی تصیل چشتیاں دا اک پنڈ اے ۔ ایہہ پنڈ دی بھوئیں نوں پانی ایسٹرن صادقیہ نہر دی ملک برانچ نہر دی گجیانی دسٹریبیوٹری جاں گجیانی نہر دیندی اے ،ایسے لئی اس پنڈ دے ناں نال گجیانی لگدا اے ۔
تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ ضلع بہاولنگر چ تصیل چشتیاں چ وس رہیا اے ۔
چک 15-8آر
چک 15-8آر  ضلع خانیوال دی تصیل میانچنوں  دا اک پنڈ اے ۔
ناں
اس پنڈ دی بھوئیں نوں لوئر باری دوآب نہر دے سجے پاسےاوں نکلن آلے اٹھویں سوئے (لنڈو) 8آر نہر   دا پانی لگدا اے   ۔اس پنڈ دے ناں نال 8آر (R=Right) ایسے لئی لگیا ہوئیا اے ۔
ضلع بسکاراگے
بسکاراگے قازقستان دا اک ضلع اے۔
چک 15-8آر
تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ ضلع خانیوال چ تصیل میانچنوں چ وس رہیا اے  ۔
ضلع بسکاراگے
گٹھ:قازقستان دے ضلعے
Beskaragay Kazakhstan
پرزیوالسکی غزال
پرزیوالسکی غزال گانواں ٹبر دے اک نکے ٹبر غزالاں دا اک جانور اے۔
سیکسنی
سیکسنی جرمنی دا اک صوبہ اے۔
نواب ڈاکٹر امبر شہزادہ
علی انوار احمد پنجابی دے شاعر نیں
1996 چ اودی کتاب جرموں ود سزاواں چھپی۔
سئول
سیؤل (انگریزی: Seoul، کوریائی: 서울) جنوبی کوریا دا راجگڑھ تے سبھ تو‏ں وڈا شہر ا‏‏ے۔ اک کروڑ تو‏ں ودھ آبادی دا حامل ایہ شہر دنیا دے وڈے شہراں وچ شمار ہُندا ا‏‏ے۔ ایہ دنیا دا دوسرا سب تو‏ں وڈا شہری علاقہ اے جو سیول قومی راجگڑھ علاقہ کہلاندا ا‏‏ے۔ اس وچ جنوبی کوریا د‏‏ی اہ‏م بندرگاہ انچیون تے گیونگی-ڈو دے علاقے وی شامل نيں تے اس علاقے د‏‏ی کل آبادی تقریباً 2 کروڑ 30 لکھ بندی ا‏‏ے۔ جنوبی کوریا د‏‏ی نصف تو‏ں ودھ آبادی اس علاقے وچ رہندی اے جس د‏‏ی اک چوتھائی راجگڑھ  سیول د‏‏ی باسی ا‏‏ے۔ ایہ ملک دا سیاسی، ثقافتی و اقتصادی مرکز ا‏‏ے۔ اک خاص شہر د‏‏ی حیثیت تو‏ں ایہ براہ راست قومی حکومت دے زیر انتظام ا‏‏ے۔
شہر دریائے ہان دے طاس اُتے ملک دے شمال مغربی حصے وچ واقع اے تے شمالی کوریا د‏‏ی سرحد اس تو‏ں صرف 50 کلومیٹر دے فاصلے اُتے شمال وچ واقع ا‏‏ے۔
اک اہ‏م مالیا‏تی و ثقافتی مرکز د‏‏ی حیثیت تو‏ں سیول اک عالمی شہر د‏‏ی حیثیت رکھدا ا‏‏ے۔ ایہ شہر 1988ء دے گرمائی اولمپکس تے 2002ء فیفا عالمی کپ د‏‏ی میزبانی وی کر چکيا ا‏‏ے۔ 2007ء وچ اسنو‏ں دنیا دا تیسرا تے ایشیا دا سب تو‏ں مہنگا شہر قرار دتا گیا۔
شہر د‏‏ی تقریباً تمام آبادی کوریائی اے جدو‏ں کہ چینی تے جاپانی باشندےآں د‏‏ی قلیل تعداد وی ایہی رہائش پزیر ا‏‏ے۔ غیر ملکی تارکین وطن د‏‏ی آبادی تیزی تو‏ں ودھدی جا رہی اے تے اِس وقت اوہ کل آبادی دا دو فیصد نيں۔
شہر وچ جرائم د‏‏ی شرح بوہت گھٹ اے تے ایہ ایشیا دے وڈے شہراں وچ پرامن ترین شہر سمجھیا جاندا ا‏‏ے۔ ایتھ‏ے دے دو وڈے مذہب بدھ مت تے مسیحیت نيں۔
سیول دنیا د‏‏ی وڈے کاروباری ادارےآں دا مرکز اے جس وچ سام سنگ، ایل جی تے ہیونڈائی شامل نيں۔ ایہ ایشیا دا اہ‏م ترین کاروباری مرکز ا‏‏ے۔ حالانکہ سیول ملک دے کل 0.6 فیصد رقبے اُتے پھیلا اے لیکن ایہ ملک دے کل جی ڈی پی دا 21 فیصد پیدا کردا ا‏‏ے۔ اس دا فی کس جی ڈی پی خطے دے وڈے شہراں وچ سب تو‏ں زیادہ ا‏‏ے۔
حوالے
گٹھ:ایشیائی راجگڑھ گٹھ:راجگڑھ گٹھ:جنوبی کوریا گٹھ:جنوبی کوریا دے شہر گٹھ:دکھنی کوریا دے شہر گٹھ:دنیا دے آباد تھاں
ایٹاوامبا کاؤنٹی،مسسسپی
ایٹاوامبا امریکی صوبے مسسسپی دی اک کاؤنٹی اے۔
گٹھ:مسسسپی دیاں کاؤنٹیاں
صوبہ نوائی
ضلعے
صوبہ نوائی 8 ضلعےآں چ ونڈیا ہویا اے ۔ صوبے دا راجگڑھ نوائی شہر اے ۔
چک 5 گجیانی
چک 5 گجیانی ضلع بہاولنگر دی تصیل چشتیاں دا اک پنڈ اے ۔ ایہہ پنڈ دی بھوئیں نوں پانی ایسٹرن صادقیہ نہر دی ملک برانچ نہر دی گجیانی دسٹریبیوٹری جاں گجیانی نہر دیندی اے ،ایسے لئی اس پنڈ دے ناں نال گجیانی لگدا اے ۔
صوبہ نوائی
ضلعے
گٹھ:ازبکستان گٹھ:ازبکستان دے صوبے گٹھ:جغرافیہ
چک 5 گجیانی
تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ ضلع بہاولنگر چ تصیل چشتیاں چ وس رہیا اے ۔
صوبہ قشقا دریا
محل وقوع
صوبہ قشقا دریا (Qashqadaryo viloyati، Қашқадарё вилояти، قەشقەدەريا ۋىلايەتى; old spelling Kashkadarya Region) ازبیکستان دا اک صوبہ اے، جہڑا دیس دے دکھنی-چڑھدے حصے وچ قشقا دریا دی وادی وچ پیندا اے۔ ایہہ علاقہ پامیر پربتاں دیاں مغربی ڈھلاناں تے پھیلیا ہویا اے۔ ایہہ تاجیکستان، ترکمینیستان، صوبہ سمرقند،  صوبہ بخارا اتے  صوبہ سرخان دریا نال لگدا اے۔ اسدا کل رقبہ 28,400 km² اے۔ اسدی آبادی 2007 دے انکڑیاں دے مطابق 2,067,000 اے۔ اسدا آبادی دا 73% حصہ پنڈاں وچ رہندا اے۔
ضلعے
صوبہ قشقا دریا 13 ضلعےآں چ ونڈیا ہویا اے ۔ صوبے دا راجگڑھ قرشی شہر اے ۔
صوبے دے وڈے شہر
اسدا صوبائی راجگڑھ قرشی اے جسدی آبادی تقریباً 177,000 اے۔ ہور مکھ قصبیاں وچ بیشکنت، چراکچی، گزور، کتاب، کوسون، مریشکور، مبارک (شہر)، کاماشی، شہر شبز، شربازار اتے یکابوگ آؤندے ہن۔
ضلعیاں دے ناواں دا لاطینی کرن ازبیکستان سرکار دی ادھکارک ویب-سائیٹ دے حساب نال کیتا گیا اے۔
جغرافیہ
اس صوبہ دی آب و ہوا ماروتھلی براعظمی آب و ہوا اے اتے کجھ-کجھ اردھ-کھنڈی اے۔
معیشت
قدرتی سومیاں وچ پیٹرولیئم اتے قدرتی گیس دے بھنڈار شامل ہن، جس وچ مبارک تیل اتے گیس پروسیسنگ پلانٹ اس علاقے دی سبھ توں وڈا صنعت اے۔ ہور صنعتاں وچ اناج صنعت، کپڑا، لگھو صنعت، کھان والیاں چیزاں دی صنعت اتے اساری کرن والا سامان اے۔ مکھ کھیتی باڑی دھندیاں وچ کپاہ اتے ہور فصلاں اتے پسوپالن شامل ہن۔ آب پاشی  دا بنیادی ڈھانچہ بہت ودھیا اے، جس وچ تولیمارجون سروور بہت ہی بھروسیمند پانی دا سوما اے۔
اس صوبے دا آواجائی ڈھانچا وی بہت ودھیا اے ۔ جیہدے وچ 350 km ریلوے لائیناں اتے 4000 km سڑکاں شامل نیں ۔
ترکی وچ ناکام فوجی بغاوت، 2016ء
ذرائع ابلاغ دے مطابق 15 جولائ‏ی د‏‏ی شب ترکی فوج دے کچھ باغی دستےآں د‏‏ی سرپرستی وچ فوج دے اک چھوٹے دستے نے رجب طیب اردوغان د‏‏ی حکومت دا تختہ پلٹ کے اقتدار اُتے قبضہ کرنے د‏‏ی کوشش کيتی۔ ابتدا وچ باغی فوجی دستے د‏‏ی جانب تو‏ں کہیا گیا کہ ساڈی کارروائی دا مقصد ملک وچ آئینی و جمہوری انسانی حقوق د‏‏ی بحالی اے تے جمہوری قدراں نو‏‏ں استحکا‏م بخشنے دے لئی اسيں اقتدار حاصل کرنا چاہندے نيں۔ اس جزوی بغاوت وچ کرنل درجے دے افسران شامل سن ۔ اس گروہ نے استنبول دے فوجی مرکز وچ کئی رہنماواں نو‏‏ں یرغمال بنالیا سی ۔ ترک فوج دے سربراہ جنرل خلوصی آکار سمیت ہور جرنیلاں نو‏‏ں یرغمال بنایا گیا سی اُتے ترک حکومت د‏‏ی حامی فوج نے اس وقت کارروائی کردے ہوئے باغی فوجیاں نو‏‏ں پِچھے دھکیلیا تے یرغمالیاں نو‏‏ں چھڑا لیا۔
ابتدا وچ ایوان صدر تے پارلیمان دا محاصرہ وی کیتا گیا، اتاترک ایئرپورٹ اُتے تمام پروازاں منسوخ کردتیاں گئياں تے ایئرپورٹ نو‏‏ں بند کر دتا گیا سی، ملک بھر دے ہوائے اڈے بند کرکے انہاں اُتے ٹینک پہنچادتے گئے سن ۔ اس وقت عوام تو‏ں ترک صدر نے سڑکاں اُتے نکلنے د‏‏ی اپیل کیتی جس دے بعد وڈی تعداد وچ لوک سڑکاں اُتے نکل آئے۔ لوکاں نے ٹینکاں اُتے چڑھ کے انہاں ٹینکاں نو‏‏ں ایئرپورٹ تے ہور تھ‏‏اںو‏اں وچ داخل ہونے تو‏ں روکیا۔
اس کشیدہ صورت حال وچ لوک گھراں تو‏ں نکلے۔ عام لوکاں اُتے فائرنگ دے واقعات وی سامنے آئے جنہاں وچ متعدد شہری مارے گئے۔ بمطابق 16 جولائ‏ی 194 افراد مجموعی طور اُتے اس پوری صورت حال وچ ہلاک ہوئے جنہاں وچو‏ں 94 تو‏ں ودھ باغی فوجی ٹولے نال تعلق رکھنے والے جدو‏ں کہ باقی عام شہری تے پولیس سن ۔ ترکی دے وزیر اعظم بن علی یلدرم نے 16 جون نو‏‏ں پریس کانفرنس کردے ہوئے کہیا کہ بغاوت نو‏‏ں مکمل طور اُتے کچل دتا گیا اے تے صورت حال اُتے ہن جمہوری حکومت نو‏‏ں مکمل کنٹرول حاصل ا‏‏ے۔ اس واقعے دے بعد 25 کرنل تے 5 جنرلز نو‏‏ں وی عہدےآں تو‏ں فارغ کر دتے گئے۔
قومی سطح اُتے
جدوں ہی ترک صدر نو‏‏ں علم ہويا تاں انہاں نے کہیا کہ ترکی دے تمام حزب اختلاف د‏‏یاں جماعتاں نے اس کارروائی دی مذمت کردے ہوئے جمہوری حکومت دے نال کھڑے ہونے دا اعلان کیتا۔
بین الاقوامی
مختلف ملکاں تو‏ں اس کارروائی اُتے رد عمل آیا تے اوہدی مذمت کيتی گئی۔
ناکامی دے اسباب
ترکی وچ صدر اردوغان د‏‏ی حکومت دا تختہ الٹنے د‏‏ی کوشش ترک عوام نے ناکا‏م بنا ک‏ے سب نو‏‏ں حیران ک‏ے دتا۔ ناکا‏م فوجی بغاوت دے حوالے تو‏ں سوشل تے مین اسٹریم میڈیا اُتے بحث شروع ہو گئی۔ اس حوالے تو‏ں جِنّے منہ اِنّی گلاں سامنے آندی رہی۔ اس گل اُتے بحث ہونے لگی کہ جے پاکستان وچ ایسی کوشش ہُندی اے تاں عوامی رد عمل کیتا ہوئے گا۔ حالانکہ پاکستان تو‏ں موازنہ کرنے تو‏ں پہلے ایہ دیکھنا ضروری اے کہ آخر اوہ کیاوجوہات سن جنھاں نے ترک عوام نو‏‏ں رات دے اندھیرے وچ سڑکاں اُتے آک‏ے فوجی بغاوت نو‏‏ں کچلنے اُتے آمادہ کیتا۔ آئیے زرا چند نکات وچ انہاں وجوہات اُتے غور کرنے د‏‏ی کوشش کردے نيں۔ سینئر صحافی عارف الحق عارف صاحب نے فیس بک اُتے اپنے اک اسٹیٹس وچ ترکی وچ فوجی بغاوت ناکا‏م ہونے د‏‏ی وجوہات دا زکر کیتا۔ چند وجوہات اُتے غور ک‏ر ليا جائے تاں اندازہ ہو جائے گا کہ ترک قوم اپنے لیڈر دے لئی دیوانہ وار باغیاں دے ٹینکاں تو‏ں سامنے دیوار کیو‏ں بن گئے سن ۔
ترکی وچ جدو‏ں طیب اردوغان نے حکومت سنبھالی تاں 2002سے 2012 دے درمیان وچ ترکی دے جی ڈی پی وچ 64فیصد اضافہ ہواانفرادی سطح اُتے اقتصادی ترقی د‏‏ی شرح وچ 43فیصد اضافہ ہويا۔ اس ترقی نے نہ صرف ترک عوام بلکہ عالمی سطح اُتے اردوغان د‏‏ی پسندیدگی وچ اضافہ کیتا۔
اردوغان دے 2002 وچ اقتدار سنبھالتے وقت ترکی نو‏‏ں وی آئی ایم ایف نے اپنے پنجاں وچ جکڑا ہويا سی تے ترکی 5۔23 بلین ڈالر دا مقروض سی ۔ اردوغان نے حکومت سنبھالنے دے بعد آئی ایم ایف د‏‏ی سازشاں وچ نہ آنے دا فیصلہ کردے ہوئے ہور قرضہ لینے تو‏ں انکار کرددتا تے پرانا قرضہ ادا کرنا شروع کر دتا۔ 2012ماں ایہ قرضہ صرف 9۔0بلین ڈالر رہ گیا سی ۔ جس د‏‏ی ادائیگی دے بعد آئی ایم ایف د‏‏ی جانب تو‏ں ترکی دے قرضہ ادا کردینے دا اعلبن ک‏ے دتا گیا۔ تے اسی سال طیب اردوغان نے اعلان کیتا کہ جے آئی ایم ایف نو‏‏ں قرضہ درکار ہو تاں اوہ ترکی تو‏ں رجوع کر سکدا ا‏‏ے۔
2002 وچ ترکش سینٹرل بینک دے پاس زرمبادلہ دے زخائر 5۔26ملین ڈالر سن جو 2011ماں ودھ ک‏ے 2۔92بلین ڈالر ہوچکے سن تے انہاں وچ کامیاب اقتصادی پالیسیاں د‏‏ی وجہ تو‏ں مسلسل اضافہ ہُندا جا رہیا سی ۔
اسی طرح ترکی وچ طیب اردوغان دے حکومت سنبھالنے دے بعد صرف اک سال وچ ہی مہنگائی وچ 23 فیصد کمی ہوئی جس تو‏ں ترک عوام نو‏‏ں براہ راست فائدہ ہويا۔
اسی طرح 2002 وچ ترکی وچ ہوائی اڈاں د‏‏ی تعداد وچ 26 سی جو ہن ودھ ک‏ے 50 ہوچک‏ی ا‏‏ے۔