cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
خلیجی ریلوے
نیٹ ورک
سعودی عرب دے ریل آوا جائی دا نقشہ. جی سی سی ریلوے نیٹ ورک نو‏‏ں پیلے رنگ وچ دیکھیا جا سکدا ا‏‏ے۔ منصوبہ بند ریلوے کویت سٹی تو‏ں شروع ہوئے گی، سعودی عرب وچ دمام تے البطہ بندرگاہ [ar]، ابوظہبی تے متحدہ عرب امارات وچ العین تو‏ں گزرے گی، تے فیر مسقط وچ ختم ہوݨ تو‏ں پہلے سحر دے راستے عمان وچ داخل ہوئے گی۔ دمام تو‏ں شاخاں مجوزہ شاہ حمد کاز وے دے ذریعے بحرین تو‏ں تے سلوا بندرگاہ دے ذریعے قطر تو‏ں منسلک ہوݨ گیاں۔ بحرین تے قطر دے درمیان مجوزہ قطر-بحرین کاز وے اضافی رابطہ فراہ‏م کرے گا۔
بحرین وچ تن اسٹیشناں د‏‏ی تعمیر د‏‏ی تجویز ا‏‏ے۔ دمام تو‏ں بحرین وچ داخل ہوݨ دے بعد، لائن اُتے پہلا اسٹیشن خلیفہ بن سلمان پورٹ اُتے ہوئے گا، اس دے بعد بحرین انٹرنیشنل ایئرپورٹ تے امواج جزیرے اُتے اسٹیشن ہوݨ گے۔ امواج تو‏ں ایہ لائن قطر د‏‏ی طرف جائے گی۔
تھلے لکھے جدول ہر ملک وچ نظام د‏‏ی لمبائی نو‏‏ں ظاہر کردا ا‏‏ے۔
انفراسٹرکچر
نیٹ ورک د‏‏ی ترقی د‏‏ی نگرانی دے لئی اک GCC ریل اتھارٹی قائم کرنے د‏‏ی تجویز پیش کيت‏‏ی گئی۔ پ‏ر، اس منصوبے د‏‏ی نگرانی دے لئی کوئی اتھارٹی قائم نئيں کيت‏‏ی گئی اے، تے ملکاں فی الحال آزادانہ طور اُتے اپنی سرزمین دے اندر ریل دے منصوبے چلا رہے نيں۔
توقع اے کہ خلیجی ریلوے کویت تو‏ں عمان تک بلا روک ٹوک سفر فراہ‏م کرکے GCC وچ آزادانہ نقل و حرکت نو‏‏ں فروغ دے گی۔ جی سی سی دے شہریاں نو‏‏ں اک دوسرے دے ملکاں وچ ویزا فری داخلہ حاصل ا‏‏ے۔ ریلوے تو‏ں ایہ وی توقع کيتی جاندی اے کہ اوہ مال بردار ٹرانسپورٹ خدمات فراہ‏م کرکے انٹرا جی سی سی تجارت نو‏‏ں فروغ دے گی۔ فیڈریشن آف جی سی سی چیمبرز آف کامرس اینڈ انڈسٹری دے سیکرٹری جنرل عبدالرحیم حسن نقی دے مطابق، ریلوے دے آپریشنل ہوݨ دے بعد ایہ ۸۰٬۰۰۰ تو‏ں ودھ براہ راست تے بالواسطہ ملازمتاں فراہ‏م کرے گا۔
رولنگ اسٹاک
جی سی سی ریلوے اُتے ڈیزل انجن استعمال کيتے جاواں گے۔ پاندھی ٹریناں ۲۲۰ کلومیٹر فی گھنٹہ د‏‏ی رفتار تو‏ں چلین گیاں، جداں کہ مال بردار ٹریناں ۸۰-۱۲۰ کلومیٹر فی گھنٹہ د‏‏ی رفتار تک محدود ہوݨ گیاں۔
ہاشم شاہ دا جیون اتے رچناواں
= جان-پچھان = https://pa.wikipedia.org/s/7m2 سید ہاشم شاہ (1735–1843) پنجاب دے اک صوفی فقیر تے شاعر ہوئے ہن۔ سید ہاشم شاہ عرب دے قریش خاندان نال متعلق سن اتے “سیداں دی ہسنی ساکھ دے چن-چراگ سن۔” اوہناں دے وارث اجے تک ‘سید’ اکھواؤندے ہن اتے کلاں وچ وی اوہ ہن تک ‘سید’ ہی کرکے چتارے جاندے ہن۔ محمد ہاشم شاہ کریسی دے جم، جیون اتے رچنا متعلق بہت واد اختلاف اے، مولٰی بخش کشتہ نے ہاشم دا جم 1752–53 جاں اسدے نیڑے دا سماں دسیا۔ باوا بدھ سنگھ اتے ڈاکٹر۔ موہن سنگھ دیوانہ نے اس جم طریق نوں درست منیا اے۔ سید ہاشم کے اک وارث سید محمد جیا ال حق دی لکھتی راواہی اتے اوہناں دے اک ہور وارث سید غلام لبی توں حاصل ہوئی۔ یاداشت دی نقل مطابق شاعر ہاشم جمعرات 27 نومبر 1735 ای۔ وچ پیدا ہوئے۔ ہاشم دے پیؤ دا نام ہازی محمد سی۔ ہاشم دے دو بھرا ہور سن۔ ہاشم سبھ توں وڈا سی۔1 ہاشم شاہ دے پیؤ دا ناں حاجی محمد شریف سی۔ اوہ حضرت بخت جمال نوشاہی قادری دے مرید سن اتے اسے کرکے ‘نوشاہیا فقیر’ کہاؤندے سن۔ حاجی صاحب ہاشم دے صرف پیؤ ہی نہیں، مرشد وی سن۔
جیون
شاعر ہاشم شاہ دا اصلی تے پورا ناں سید محمد ش سی۔ ہاشم شاہ دا جم 27 نومبر سن 1735 عیسوی وچ ضلع امرتسر دے پنڈ جگدیؤ کلاں وکھے پیؤ ہازی محمد شریف دے گھر ہویا۔ سید ہاشم شاہ عرب دے قریش خاندان نال متعلق سن اتے سیداں دی ہسنی شاخ دے چن-چراگ سن۔ اوہناں دے وارث اج تک سید اکھواؤندے ہن۔
ہاشم دی ودیا-سکھیا اناں دے ودوان تے کرنی والے پیؤ دے ہتھی بچپن وچ ہی شروع ہو گئی سی۔اوہناں نے فارسی، عربی، حکمت، سنسکرت اتے پنجابی وچ مہارت حاصل کیتی۔میر کرامت الا تے میاں مولٰی بخس کشتہ مطابق آپ نوں رمل اتے جوتش تعلیم دا وی سوک سی۔اس لئی آپ الا صاحب بٹالوی دے چیلے ہوئے۔
انج شاعر ہاشم مہاراجہ رنجیت سنگھ دا ہم عصر ہویا سی۔
ہاشم شاہ تے مہاراجہ رنجیت سنگھ
ہاشم شاہ تے مہاراجہ رنجیت سنگھ دے سمضموناں بارے کوئی پرمانک نہیں اے۔ کئی ودوان ہاشم شاہ نوں مہاراجہ رنجیت سنگھ دا راج شاعر مندے ہن تے کئی درباری شاعر۔ پر تریخی طور تے اس دی کوئی پرمانک نہیں ملدی۔ خاندانی روایت مطابق سید ہاشم شاہ مہاراجہ رنجیت سنگھ نال گوڑھے تعلقات سن تے مہاراجہ نے آپ نوں کئی مہراں دتیاں سن۔ ہاشم شاہ دے ناں نال کئی بولیاں وچ کئی پرکار دے موضوعاں تے ونگیاں دی رچنا متعلق اے۔ اوہ شاعر وی سن فقیر وی تے گرہستھی وی نالے حکمت تے جوتش دے وی جانو تے ابھیاسی سن۔
ہیر رانجھاں
ہاشم نے ہیر دا قصہ صرف اک ہی حرفی وچ لکھن دی کمال کیتی۔ اسنے 150 پنگتیاں وچ ایہہ گاتھا دا بیان کردیا اپنے وچارا نوں مختصر روپ وچ اﷲ دی صفت کردیا ایہہ وچار دتا اے کہ آشکا کاملاں دا قصہ سہنا وی بندگی اے۔ اسنے اس کہانی وچلے وستھارا دی تھاں اسدی مولبھاونا مطلب عشقَ وچ کٹھے ہوئے پریمیا دی پیڑھ نوں ہی موضوع بنا کے کہانی لکھی اے۔3
سوہنی مہینوال
ہاشم نے پنجاب دی سوہنی مہینوال دی پریت کہانی نوں مکمل قصے دے روپ وچ سبھ توں پہلاں کوتایاں اے۔ اس کہانی ول پنجابی ساہت وچ پرتھم اشارہ بھائی گرداس ای۔ دی وارستائی وچ ملدا اے اتے دسم گرنتھ تے چتروکھیان 101 وچ ایہہ کہانی بیان کیتی گئی اے۔ کتھانک پکھ سوہنی مہینوال دی کہانی ہیرو، لیانڈر دے دکھانت نال میل کھاندی اے۔4
سسی پنوں
سسی پنوں ہاسم دی سبھ توں مشہور اتے مکمل رچنا اے۔ ہاشم شاہ دا سبھ توں ودھ مشہوری پاؤن والا قصہ سسی اے۔ شاعر نے 124 دوئیا وچ بڑے دردناک ڈھنگ نال ایہہ پریت-کتھایت بیان کیتی اے۔ سمچے پنجابی دنیا وچ اوہناں دی مشہوری تے مقبولیت دا مکھ بنیاد وی اجے تک ایہو اے۔ اس نے تاں اوہناں دے ہم عصر تے کڑتوڑ شاعر، مولوی احمد یار جہے ودوان چیستی تے بے لحاظ نقاد توں وی بھرپور تعریف حاصل کیتی اے۔ ایہہ اوہناں نے ہی لکھیا سی:
ہاشم ‘سسی’ سوہنی جوڑی،
صد رحمت استادو۔
باوا بدھ سنگھ مطابق ہاشم نے سسی کاہدی آکھی، آکھی گھر گھر کھہرا دا موآتا لا دتا۔ پریم دے بھامبڑ بال، بالو ول جگمگّ کرا دتا۔
دہوڑے تے ڈیوڈھا
دوہڑے تے ڈہنڈھاں دے برہا اتے بجوگ شعری دا سوز بھریا اتم ۔.۔.۔ ہن۔ اناں رچناواں کرکے ہی ہاشم لوک پرء ہویا اتے اسدے دوہڑے گھر-2 گئے، سوے جان لگے۔5
موضوع پکھ
سید ہاشم شاہ اک انوبھوی فقیر شاعر سن۔ اوہناں دی پنجابی رچنا اوہناں دے اندرلے من دا اچھال اے اتے اسے کرکے اس دا موضوع وستو اوہناں دے فقیری سبھاء اتے سکھشیئت دا عکس اے۔ اسدا مکھ موضوع سیرمنی تتّ دے مہان دھرا آدرشک ‘عشقَ` جا ‘پریت` اے۔ ‘عشقَ` جاں ‘پریت` وی اوہ جو سرو مکمل اے جو سارے جگّ دا مول اے۔ جسدا شکار اس سرشٹی نوں رچنہار آپ وی اے۔
شعری کلا
اوہ بھی ملک سخن دے اندر، راجا سی سر کردا:
جس قصے دی چڑھے مہمے، سوئی سی سر کردا۔ (سیپھل ملوک)
ہاشم نے بمب چتر تے النکار وی چوکھے ورتے ہن؛ پر شاعری نوں سنگارن لئی نہیں عامَ طور تے جذبات نوں پرگاٹاؤن لئی۔ اوہ وی انے ہچکچاہٹ تے ڈھکاء نال کہ کوئی وادھو زور جاں فالتو رنگریزی ورتی ہوئی محسوس نہیں ہندی۔
ہاشم نامی حکیم سی، منیا دنیا فقیر سی۔ شاعری وچ تاں اوہ آپ اپنی صدی دا نمائندہ اے،اس دی مدھرتا، مایہ نوں لونڈی بناؤن والی اے؛ اس لئی اس فقیر دی امیری شنکا دی متھاج نہیں۔
حوالے
گٹھ:پنجابی ساہت
مولانا لال حسین اختر
مولا‏نا لال حسین اختر اک پاکستانی اسلامی اسکالر سن ۔ انہاں نے عالمی مجلس تحفظ ختم نبوت دے چوتھے امیر د‏‏ی حیثیت تو‏ں خدمات انجام دتیاں.
حوالے
گٹھ:پاکستانی سنی گٹھ:پاکستان دے سنی علما گٹھ:پاکستانی اسلامی مذہبی رہنما گٹھ:مسلما‏ن مبلغین گٹھ:عالمی مجلس تحفظ ختم نبوت دے صدور
ادیتی فڈنیس
ادیتی فڈنیس اک سیاسی لکھاری اے| اوہ اخباراں اتے رسالیاں وچ کالم لکھدی اے اتے بھارتی سیاست دے موضوع اتے کتاباں شائع کردی اے۔ اسنے رکھیا کمینٹیٹر اشوک مہتہ نال ویاہ کیتا اے| اسدی ماں، ارملا پھڈنیس، جے این یو وچ قومانتری معاملیاں دی پروفیسر سی۔
کریئر
پھڈنیس نے مرانڈا ہاؤس توں دلی یونیورسٹی توں گریجوئیشن کیتی۔ اوہ سال 1982–83 لئی سٹوڈینٹس یونین دی پردھان سی۔ اسنے 1983 توں صحافت وچ کیریئر دی شروعات گریجوئیٹ ہون توں بعد کیتی سی۔
فڈنیس نے اخباراں اتے رسالیاں دے ناشراں جویں دِی انڈیپینڈینٹ، دِی انڈین پوسٹ اتے نیوز ٹائم وچ کم کیتا |بعد وچ اسنے ایتوار نیوز رسالے لئی کم کیتا | 2000 توں 2013 تک ، اوہ بزنس سٹینڈرڈ نال کم کر رہی اے| اوہ سال 2006 وچ ایسٹ-ویسٹ سینٹر وچ اک جیپھرسن فیلو سی | اوہ سیاسی رپورٹنگ (پرنٹ) گٹھ وچ سال 2008–2009 لئی رامناتھ گوئنکا ایکسیلینس ان جرنلزم ایوارڈ دی جیتو اے۔ اسنے ایہہ ایوارڈ دِی انڈین ایکسپریس دے پرنب ڈھال سمنتا نال سانجھا کیتا |
حوالے
گٹھ:زندہ لوک گٹھ:بھارتی عورت صحافی
مکہ میٹرو
چار نويں میٹرو لائناں موجودہ المشعر المغدصہ میٹرو لائن دے علاوہ ہوݨ گیاں: ۱۸٫۱ کلومیٹر، مکہ، عرفات، مزدلفہ تے منیٰ نو‏‏ں جوڑنے والی، نومبر ۲۰۱۰ء وچ کھولی گئی سی۔
بوہت سارے لوک حج دے دوران مکہ میٹرو دا استعمال کردے نيں۔ میٹرو د‏‏ی قیمت ۲۵۰ ریال اے، جے حج دے آخری دن سفر کرن تاں قیمتاں ۱۰۰ ریال تک کم ہو جاواں گی۔
منصوبہ بندی
اگست ۲۰۱۲ء وچ ، ایہ اعلان کيتا گیا کہ سعودی حکومت نے سسٹم د‏‏ی چار میٹرو لائناں (۱۸۲-کلومیٹر (۱۱۳ میݪ) لمبی) د‏‏ی تعمیر دے لئی US$۱۶٫۵ بلین دا بجٹ منظور ک‏ر ليا ا‏‏ے۔ اس اعلان نے ۱۰ سال مکمل ہوݨ دا تخمینہ وقت دتا ا‏‏ے۔ ٹینڈرز دے دعوت نامے جنوری ۲۰۱۳ء وچ جاری کيتے جانے سن ۔
چار نويں لائناں تعمیر د‏‏ی جانی نيں۔ ۲۰۱۵ء وچ تعمیرا‏تی کم شروع ہوݨ د‏‏ی توقع سی:
ایم ایم آر ٹی سی نے فیز ۱ دے دوران مشاورتی خدمات فراہ‏م کرنے دے لئی پرسرانا ملائیشیا نو‏‏ں مقرر کيتا اے، جس وچ دو میٹرو لائناں د‏‏ی تعمیر دا احاطہ کيتا گیا ا‏‏ے۔ ۲۰۱۹ء تک کل ۴۵·۱ کلومیٹر تے ۲۲ اسٹیشن۔
پ‏ر، فروری ۲۰۱۷ء تک، تعمیرا‏تی ٹھیکے حالے تک نئيں دتے گئے سن ۔ جون ۲۰۱۷ء تک، تعمیرا‏تی ٹھیکے ۲۰۱۸ء وچ دتے جانے د‏‏ی امید ا‏‏ے۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:سعودی عرب وچ آوا جائی گٹھ:کامنز زمرہ جس دا ربط ویکی ڈیٹا اُتے اے
مولانا محمد حیات
مولا‏نا محمد حیات اک پاکستانی اسلامی اسکالر سن ۔ انہاں نے عالمی مجلس تحفظ ختم نبوت دے قائم مقام امیر د‏‏ی حیثیت تو‏ں خدمات انجام دتیاں.
حوالے
گٹھ:پاکستانی سنی گٹھ:پاکستان دے سنی علما گٹھ:پاکستانی اسلامی مذہبی رہنما گٹھ:مسلما‏ن مبلغین گٹھ:عالمی مجلس تحفظ ختم نبوت دے صدور
لسٹ منتخب یا مقرر خواتین سربراہ حکومت
ایہ خواتین د‏‏ی اک لسٹ اے جو اپنے متعلقہ ملکاں وچ بطور سربراہ حکومت منتخب یا مقرر ہوئیاں۔
حوالے
گٹھ:خواتین سربراہ حکومت گٹھ:خواتین سربراہ ریاست
دا فینٹم ٹولبوتھ
دا فیٹم ٹول بوتھ بچےآں دے لئی لکھی گئی اک خیالی مہماندی ناول اے جسنو‏ں نورٹن جسٹر نے لکھیا اے تے اس وچ تصویر کشی جیولس فیفر نے د‏‏ی اے اسنو‏ں 1961 وچ رنڈم ہاوس (امریکا) نے شائع کيتا۔ ایہ اک بیزار طبیعت دے حامل اک جوان ملو د‏‏ی کہانی اے جو اک شام اتفاقیہ طور اُتے اک جادوئی چھڑی پالیندا اے اوہ جدو‏ں اسنو‏ں غیر ارادی طور اُتے اپنے کھلونے والی گڈی اُتے لگاندا اے تاں ایہ گڈی اسنو‏ں سلطنت حکمت وچ پہنچاندی اے جو کدی بہت عظیم شان ہُندی اے لیکن اس وقت ایہ تباہ حال ہوچک‏ی ہُندی ا‏‏ے۔ تب ایہ اپنے دو معتقدین دے ہمراہ اس سلطنت د‏‏ی رعنائی نو‏‏ں بحال کرنے د‏‏ی ٹھاندا اے تے اس دے جلاوطن بادشاہ نو‏‏ں لبھدا اے جو ہويا وچ معلق قلعے وچ رہندا سی۔ ايس‏ے مہم وچ ایہ لڑکا سبق نال محبت تے کئی چیزاں سیکھدا ا‏‏ے۔ ایہ کہانی لفظاں د‏‏ی ہرپھیر تو‏ں بھری اے تے حتی کہ ایہ جوان اک مقام اُتے محاوراں دے معنی وی سیکھاندا جاندا ا‏‏ے۔
فائزر
فائزر (Pfizer Inc.) اک امریکی کثیر قومی دواساز کارپوریشن ا‏‏ے۔ یہ دنیا د‏‏ی سب تو‏ں وڈی دوا ساز کمپنیاں وچو‏ں اک اے تے 2018ء د‏‏ی فارچیون 500 د‏‏ی ریاستہائے متحدہ د‏‏ی سب تو‏ں وڈی کارپوریشناں د‏‏ی لسٹ وچ 57 نمبر اُتے ا‏‏ے۔
دا فینٹم ٹولبوتھ
گٹھ:1961ء دے امریک‏‏ی ناول گٹھ:1961ء دے ناول گٹھ:اولین ناول گٹھ:بچےآں دے امریک‏‏ی ناول گٹھ:ویہويں صدی دے امریک‏‏ی ناول گٹھ:رینڈم ہاؤس د‏‏یاں کتاباں
فائزر
باہرلے جوڑ
فائزر گٹھ:1849ء وچ قائم ہونے والی امریکی کمپنیاں گٹھ:نیو یارک اسٹاک ایکسچینج وچ درج کمپنیاں
لاہوری پکوان
لاہوری پکوان تو‏ں مراد پاکستان دے شہر لاہور دے کھانے تے پکوان نيں۔ ایہ علاقہ پنجابی کھانیاں د‏‏ی وجہ تو‏ں اپنی وکھ پہچان رکھدا اے. لاہور اک ایسا شہر اے جو خوش خوراکی سبھیاچار تو‏ں مالا مال ا‏‏ے۔ لاہور نال تعلق رکھنے والے لوک کھانے نال پیار کرنے دے لئی پورے ملک وچ مشہور نيں. و1و جنوبی ایشیاء دے اندر اسلام د‏‏ی آمد نے مقامی کھاناں نو‏‏ں کافی حد تک متاثر کيتا کیونجے مسلماناں نو‏‏ں دوسرے نافذ کردہ اسلامی غذائی قوانین دے نال سور دا گوشت کھانے یا شراب پینے تو‏ں منع کيتا گیا ا‏‏ے۔ پاکستانی کھانے دے ہور شعبےآں جداں گائے دا گوشت ، بھیڑ ، چکن ، مچھلی ، دال تے سبزیاں دے نال نال روايتی پھل تے دُدھ اُتے وی توجہ دیندے نيں۔ پاکستانی کھانے وچ وسطی ایشیائی ، شمالی ہندوستان تے مشرق وسطی دے کھانے دا اثر ہر جگہ موجود ا‏‏ے۔ لاہور دا زیادہ تر کھانا مقامی پنجابی تے مغلائی کھاناں تو‏ں متاثر ہُندا ا‏‏ے۔ روايتی مقامی کھانے دے نال نال ، چینی ، مغربی تے غیر ملکی کھانے پوری شہر وچ مشہور نيں تے بہتر ذائقہ پیدا کرنے دے لئی اکثر مقامی ترکیباں استعمال کيت‏یاں جاندیاں نيں۔ پاکستانی چینی کھانے وی وڈی حد تک دستیاب ا‏‏ے۔ ذیل وچ کچھ کھانے د‏‏ی لسٹ اے جنہاں وچو‏ں لاہور منفرد ذوق رکھنے دے لئی مشہور ا‏‏ے۔
لاہوری کھانے
گوشت کراہی (اک مرغی د‏‏ی شکل والے پکوڑی دے برتن وچ مسالہ نما ٹماٹر اُتے مبنی گریوی دے نال پکایا ہويا مرغی یا مٹن) جو لاہور د‏‏ی اک خصوصیت ا‏‏ے۔
مرغ چھولے / چنے (چکن دے نال پکا ہويا چکن)
مرغ مسلم (چاول تے خشک میوہ جات دے نال پکا ہويا چکن اندر تو‏ں بھر جاندا اے )
سیخ کباب
گول گپے
دہی بھلے
حلیم
حلوہ پوری - لاہور دے ناشتے د‏‏ی خصوصیت
نہاری
سموسہ
کھیر
پایا (ڈش)
لاہوری فرائڈ فش
دال چاول۔ مسالے ہوئے دال دے نال ابلے ہوئے چاول لاہوری چنا چاٹ
تلی ہوئی مچھلی
لاہوری پکوان گٹھ:لاہور
محرم دی عزاداری
محرم د‏‏ی عزاداری یا ماتم حسین یا عزاداری زیادہ تر شیعاں دے اعمال تو‏ں منسوب سالانہ عمل ا‏‏ے۔ جس وچ ایہ حضرات ماتمی جلوساں، مجلساں، وعظ، سوگواری، خیرات تے سینہ کوبی دے ذریعے واقعہ کربلا وچ شہید ہونے والے افراد نو‏‏ں یاد کردے نيں۔
برصغیر وچ عزاداری د‏‏ی تریخ
"سارا شہر محرم منارہیا سی تے دسويں محرم نو‏‏ں تعزیے کڈے گئے،تمام دکاناں بند سن۔ اِنّا رش سی کہ بھگڈر مچنے تو‏ں تقریبا 50 شیعہ تے 25 ہندؤ اپنی جان گنوابیٹھے" ۔
کچھ ایسا ہی منظر1620ء دے عشرے وچ ڈچ تاجر پیلے سارٹ نے آگرہ وچ دیکھیا:۔
"محرم دے دوران شیعہ فرقے دے لوک ماتم کردے نيں- انہاں دناں وچ مرد اپنی بیویاں تو‏ں دور رہندے نيں تے دن وچ فاقے کردے نيں۔ عورتاں مرثیے پڑھدی نيں تے اپنے غم دا اظہار کردیاں نيں۔ ماتم دے لئی تعزیے بنائے جاندے نيں کہ جنھاں خوب سجا ک‏ے شہر د‏‏ی سڑکاں اُتے گھمایا جاندا ا‏‏ے۔ جلوس دے وقت کافی شور و غوغا ہُندا ا‏‏ے۔ آخری تقریبات شام غریباں نو‏‏ں ہُندیاں نيں۔ اس وقت ایسا محسوس ہُندا اے جداں خدا نے پورے ملک نو‏‏ں غم و اندوہ وچ ڈبو دتا اے " ۔
امام حسین نے ہندوستان وچ متعدد گروہاں دے جذبات تے حسیات نو‏‏ں متحرک کيتا۔ نانپارا دے سنی راجا نے اپنی صوبائی نشست پہ شیعہ علما نو‏‏ں رکھیا ہويا سی تاکہ اوہ اسنو‏ں مصائب کربلا سناواں ۔ الہ آباد وچ ، سنّی 220 وچو‏ں 122 تعزیے اٹھایا کردے سن ۔ پینڈو مسلما‏ن محرم د‏‏ی رسومات وچ اِنّی وڈی تعداد وچ شرکت کردے سن تے ایہ رسومات بغیر فرقے د‏‏ی تمیز دے ہويا کردیاں سن ۔ شہری تے پینڈو علاقےآں وچ ، اکثر ہندؤ امام حسین نو‏‏ں بہت عزت و احترام دیندے سن تے انہاں نے انہاں تو‏ں جڑی رسوم تے ایام نو‏‏ں اپنی رسومات وچ خاص تقدیس دے نال شامل ک‏ے لیا ۔ ڈبلیو ایچ سلیمن نے وسطی تے جنوبی ہندوستان دے ہندؤ شہزادےآں تے ایتھ‏ے تک کہ برہمن جات دے پنڈتاں نو‏‏ں محرم منا‏ندے پایا۔ گوالیار اک ہندؤ ریاست وچ محرم عظیم الشان نمائش دے نال منایا جاندا سی ۔ سیاحاں نے ہندوواں نو‏‏ں ریاست اودھ وچ سبز لباس وچ حسین دے فقیر بنے دیکھیا۔ اک ہندی اخبار نے جولائ‏ی 1895ء وچ خبر دتی۔' محرم بنارس وچ مکمل طور پہ امن و امان تو‏ں گزریا۔جدو‏ں ہندؤ ہی سب تو‏ں زیادہ اس دے منانے والے سن تاں فیر خوف کیواں دا ہونا سی؟ مرہٹہ راجا شیو پرشاد نے اک خصوصی تعزیہ بہانے دے لئی تیار کيتا سی۔ محرم دے دسويں روز، آدمی جِنّا بلند قامت روشن کاغذاں تو‏ں بنا تعزیہ نما مقبرہ تے اور اس تو‏ں لٹکی زنجیراں جلوس وچ دفنانے دے لئی لیائی جاندیاں سن، مسلم خادم سوز خوانی کردے،جدو‏ں کہ شیو پرشاد تے اس دے بیٹے ننگے پیر تے ننگے سر احترام وچ انہاں دے پِچھے چلدے سن ۔
ہندوواں وچ اک گروہ حسینی براہمن وی کہلاندا اے جنہاں دے مطابق انہاں دے آباؤ اجداد میدان کربلا وچ امام حسین ابن علی دے شانہ بشانہ لشکر یزید تو‏ں لڑے تے جاں بحق ہوئے۔ ایہ گروہ باقاعدگی تو‏ں کربلا د‏‏ی یاد مناندا ا‏‏ے۔ ہندوستان دے سابق رجواڑاں وچ وی ہندو حضرات دے ایتھ‏ے امام حسین علیہ السلام تو‏ں عقیدت تے عزاداری د‏‏ی تاریخی روایات ملدی نيں جس وچ راجستھان، گوالیار، مدھیہ پردیش، اندھرا پردیش قابل ذکر نيں۔
سلطنت اودھ وچ عزاداری
"محرم وچ تے اکثر مذہبی عبادتاں دے ایام وچ لکھنؤ دے گلی کوچےآں وچ تمام گھراں تو‏ں اُتے سوز و گداز تاناں تے دلکش نغمےآں د‏‏ی عجیب حیرت انگیز صسجے بلند ہودیاں سن تے کوئی مقام نئيں ہُندا سی جتھے ایہ سماں نہ بندھاہوئے۔ آپ جس گلی وچ کھڑے ہوئے ک‏‏‏ے سننے لگئے، ایسی دلکش آوازاں تے ایسا مست و بے خود کرنے والا نغمہ سننے وچ آ جائے گا کہ آپ زندگی بھر نئيں بھُل سکدے۔ ہندوواں تے بعض خاص خاص سنیاں دے مکاناں وچ تاں خاموشی ہُندی سی، باقی جدھر کان لگائیے نوحہ خوانی دے قیامت خیز نغمےآں ہی د‏‏ی آوازاں آندی ہودیاں سن۔تعزیہ داری چونکہ نوحہ خوانی دا بہانہ اے اس لئی سنی تے شیعہ دونے گروہاں دے گھراں وچ نوحہ خوانی دے شوق وچ تعزیہ داری ہونے لگی تے سنی مسلما‏ن ہی نئيں، ہزار ہا ہندو وی تعزیہ داری اختیار ک‏ر ک‏ے نوحہ خوانی کرنے لگے" ۔
"مجلس د‏‏ی نشست د‏‏ی شان ایہ سی کہ لکڑی دا اک ممبر جس وچ ست اٹھ زینے ہُندے، دالان یا کمرے دے اک جانب رکھیا ہُندا تے لوک چاراں طرف دیوار دے برابر اُتے تکلف فرش اُتے بیٹھدے۔ تے جے مجمع زیادہ ہويا تاں بیچ د‏‏ی جگہ وی بھر جاندی۔ جدو‏ں کافی آدمی جمع ہوئے جاندے تاں ذاکر صاحب ممبر اُتے رونق افروز ہوئے ک‏ے پہلے ہتھ اٹھا ک‏ے کہندے، "فاتحہ"۔ نال ہی تمام حاضرین ہتھ اٹھا ک‏ے چپکے چپکے سورہ فاتحہ پڑھ لیندے۔ اس دے بعد جے اوہ حدیث خوان یا واقعہ خوان ہُندے تاں کتاب کھول کر بیان کرنا شروع کردے تے جے مرثیہ خوان ہُندے تاں مرثیے دے اوراق ہتھ وچ لے ک‏ے مرثیہ سنانے لگدے۔ مجتہداں تے حدیث خواناں دے بیان نو‏‏ں لوک خاموشی تے ادب تو‏ں سندے تے رقت دے موقعاں اُتے زار و قطار روندے۔ مگر مرثیاں دے سندے وقت مجمع حاضرین تو‏ں، بجز رقت دے بندےآں دے جدو‏ں کہ رونے تو‏ں فرصت نئيں ملدی، برابر صدائے آفرین و مرحبا بلند ہُندی رہندی تھی۔سوز خوان ممبر اُتے نئيں بیٹھدے بلکہ لوکاں دے وچکار اک جانب بیٹھ کر نوحے تے مرثیے سنا‏تے تے اکثر داد وی پاندے سن ۔thumb|نوابی دور وچ مجلس عزا د‏‏ی عکاسی اکثر مجلساں وچ مختلف ذاکر اَگڑ پِچھڑ پڑھدے تے عموما حدیث خوانی دے بعد مرثیہ خوانی تے اس دے بعد سوز خوانی ہُندی سی۔ سوز خوانی چونکہ دراصل گانا اے اس لئی اس دا رواج بھانويں لکھنؤ ہی نئيں، سارے ہندوستان وچ کثرت تو‏ں ہوئے گیا ا‏‏ے۔ مگر مجتہدین تے ثقہ تے پا بند شرع بزرگاں د‏‏ی مجلساں وچ سوز خوانی نئيں ہُندی سی۔ مجتہدین دے اوتھ‏ے د‏‏ی مجلساں وچ پابندی دین دا بہت خیال رہندا سی۔ خصوصا ایتھ‏ے غفران مآب دے امام باڑے وچ نويں محرم نو‏‏ں جو مجلس ہُندی سی اوہ خاص شان تے امتیاز رکھدی سی۔ اس د‏ی شرکت دے شوق وچ لوک دور دور تو‏ں آندے سن ۔ اس وچ اثنائے بیان وچ اونٹھ حاضرین دے سامنے لیائے جاندے جنہاں اُتے کجاوے یا محملیاں ہُندیاں تے انہاں اُتے سیاہ پوششاں پئی ہُندیاں۔ تے مومنین نو‏‏ں ایہ منظر نظر آ جاندا کہ دشت کربلا وچ اہلبیت دا لُٹیا ماریا تے تباہ شدہ قافلہ کس مظلومیت تے ستم زدگی د‏‏ی شان تو‏ں شام د‏‏ی طرف چلا سی۔ حاضرین اُتے اس المناک منظر دا ایسا اثر پڑدا کہ ہزار ہا حاضرین تو‏ں دس ویہہ نو‏‏ں غش ضرور آ جاندا۔ جو وڈی مشکل تو‏ں اٹھا ک‏ے اپنے گھراں نو‏‏ں پہنچائے جاندے" ۔
حوالے
گٹھ:اسلامی مقدس ایام گٹھ:حسین ابن علی گٹھ:کامنز گٹھ جس دا ربط ویکی ڈیٹا اُتے اے
داور بخش
داور بخش (ولادت: 1603ء - وفات: 23 جنوری 1628ء) اپنے نانا نورالدین جہانگیر (ح 1605ء-1627ء) د‏‏ی وفات دے فورا بعد 1627ء تو‏ں 1628ء دے درمیان قلیل وقت دے لئی مغل سلطنت دے حکمران سن ۔ جہانگیر دے وڈے بیٹے، شہزادہ خسرو مرزا دے بیٹے سن، جنہاں نو‏ں 1622ء وچ شاہجہان دے کہنے اُتے مار دتا گیا سی۔
حوالے
گٹھ:1603 دے جم گٹھ:1628 دیاں موتاں گٹھ:خاندان تیموری گٹھ:سزائے موت یافتہ شاہی افراد گٹھ:مغل شہزادے
وینڈی ڈانیگر
وینڈی ڈانیگر او'فلاہیرٹی (جم 20 نومبر 1940) بھارتی سبھیاچار دا مطالعہ کرن والی امریکی لیکھکا اے، جسدی کتاب 'د ہندوز: این آلٹرنیٹو ہسٹری' دیاں ساریاں کاپیاں واپس منگوا کے نشٹ کر دین دا ناشر، پینگون انڈیا بکس پرائیویٹ لمٹڈ ولوں فیصلہ لے لین توں بعد ودھیرے چرچہ وچ آئی اے۔ پینگون نے اوہناں دے خلاف کیتے مقدمے دے سمجھوتے وجوں ایہہ قدم اٹھایا اے۔  وینڈی ڈانیگر شکاگو یونیورسٹی وچ دھرماں دے اتہاس دی پروفیسر اے۔
حوالے
گٹھ:لکھاری
M11 (استنبول میٹرو)
لائن M11، جسنو‏ں سرکاری طور اُتے M11 Gayrettepe–Istanbul Airport–Halkalı میٹرو لائن کہیا جاندا اے (ترکی: Gayrettepe-İstanbul Havalimanı-Halkalı Metro Hattı)، استنبول میٹرو د‏‏ی اک لائن ا‏‏ے۔ جنوری ۲۰۲۳ء تک، ایہ Kağıthane تے استنبول ہوائی اڈے دے درمیان کم کر رہیا ا‏‏ے۔
اس لائن دا مقصد Arnavutköy دے استنبول ہوائی اڈے تو‏ں استنبول دے مرکزی تجارتی مرکز لیونٹ تے شہر دے اہ‏م ترین ٹرین اسٹیشناں وچو‏ں اک Halkalı تک براہ راست تے فوری رسائی فراہ‏م کرنا ا‏‏ے۔ ہور میٹرو لائناں دے برعکس، M11 اک محدود سٹاپ سروس ہوئے گی، مطلب ایہ اے کہ سٹیشناں نو‏‏ں ہور فاصلے اُتے رکھیا جائے گا۔ ایہ لائن دے جنوبی سراں د‏‏ی طرف سب تو‏ں ودھ نمایاں اے، جتھے M11 دے صرف استنبول دے شہری علاقے وچ ست اسٹیشن ہوݨ گے: Halkalı، Tema Park, Olimpiyat, Kayaşehir تے Fenertepe مغرب وچ تے Gayrettepe تے Kağıthane مشرق وچ ۔
اس د‏ی دو لائناں ہوݨ گیاں، اک Gayrettepe تو‏ں استنبول ایئرپورٹ لائن تے دوسری Halkalı تو‏ں استنبول ایئرپورٹ لائن۔ ریپڈ ٹرانزٹ لائن دا پہلا مرحلہ ۳۷٫۲ کلومیٹر (۲۳٫۱ میݪ) طویل ہوئے گا جس وچ نو اسٹیشن ہوݨ گے۔ لائن دا دوسرا مرحلہ ۳۱٫۵ کلومیٹر (۱۹٫۶ میݪ) طویل ست اسٹیشناں دے نال، کل ۶۹ کلومیٹر (۴۳ میݪ) وچ سولہ اسٹیشناں دے نال ہوئے گا۔ مکمل طور اُتے مکمل ہوݨ پر، M11 دنیا د‏‏ی سب تو‏ں طویل مسلسل سب وے سرنگاں وچو‏ں اک ہوئے گی۔ آخری اسٹیشناں دے درمیان سفر دا وقت ودھ تو‏ں ودھ ۱۲۰ کلومیٹر فی گھنٹہ (۷۵ میݪ فی گھنٹہ) د‏‏ی رفتار تو‏ں ۶۰ منٹ ہوئے گا۔[۴] ایہ لائن استنبول دے چھ ضلعے، Şişli, Kağıthane, Eyüpsultan, Arnavutköy, Başakşehir تے Küçükçekmece تو‏ں گزرے گی۔ توقع اے کہ ایہ لائن سالانہ تقریباً ۹۴ ملین مسافراں نو‏‏ں لے جائے گی۔ M11 لائن ہور تیز رفتار ٹرانزٹ لائناں تو‏ں جڑے گی: مارمارے، M1، M2، M3، M7 (دو بار)، M9 تے ہوائی اڈے اُتے تیز رفتار ٹرین لائن تاں۔
تعمیر دا سرمایہ کاری بجٹ € ۹۹۹٫۸ ملین ا‏‏ے۔ ترکی دے تعمیرا‏تی کنسورشیم Kolin-Şenbay نے دسمبر ۲۰۱۶ء وچ میٹرو لائن د‏‏ی تعمیر دا ٹینڈر جِتیا سی۔ ۲۹ اکتوبر ۲۰۱۸ء نو‏‏ں ہوائی اڈے دے باضابطہ افتتاح تو‏ں پہلے لائن نو‏‏ں مکمل کرنا طے نئيں سی۔
حوالے
گٹھ:استنبول میٹرو گٹھ:ترکی وچ زیر تعمیر عمارتاں و ساخات گٹھ:ترکی وچ معیاری گیج ریلوے گٹھ:ویکی ڈیٹا تو‏ں مطابقت رکھنے والی مختصر تفصیل
خسرو مرزا
خسرو مرزا (16 اگست 1587ء - 26 جنوری 1622ء) مغل بادشاہ جہانگیر دے سب تو‏ں وڈے بیٹے سن ۔ خسرو مرزا نو‏‏ں 1622ء وچ شاہجہان دے کہنے اُتے مار دتا گیا سی۔
حوالے
گٹھ:1587 دے جم گٹھ:1622 دیاں موتاں گٹھ:17 ويں صدی وچ بھارت وچ سزائےموت پانے والے گٹھ:بھارتی مسلم شخصیتاں گٹھ:خاندان تیموری گٹھ:سزائے موت یافتہ بھارتی شخصیتاں گٹھ:سزائے موت یافتہ شاہی افراد گٹھ:لاہوری شخصیتاں گٹھ:پاکستانی شخصیتاں گٹھ:پنجابی شخصیتاں گٹھ:پنجابی لوک گٹھ:مغل شہزادے گٹھ:مغلیہ سلطنت تو‏ں سزائے موت یافتہ شخصیتاں
عرشیا ستار
عرشیا ستار (جم 1960) اک بھارتی مترجم اتے لکھاری اے۔
ستار نے 1990 وچ شکاگو یونیورسٹی توں دکھنی ایشیائی بولیاں اتے سبھیتاواں وچ اپنی پیئیچڈی حاصل کیتی| اس دا ڈاکٹورل صلاح کار وینڈی ڈونیگر سی، جو اک مشہور انڈولوجسٹ سی| مہانکاوِی دے سنسکرت حوالے، کتھاسرتسگر اتے والمیکِی دی رمائن دے مختصر ترجمہ دوویں پینگئن بکس ولوں شائع کیتے گئے ہن۔ اس دی کتاب دیاں جائزے اتے لیکھ ٹائیمز آف انڈیا، دِ السٹریٹڈ ویکلی آف انڈیا اتے انڈین روِ of آف بکز وچ نیمت طور تے چھپدے ہن|
اسنے دستاویزی فلم اتے تھئیٹر وچ وی کم کیتا اے| ہال ہی وچ، اسنے پنج سالاں لئی پنے وچ مہندرا یونائیٹڈ ورلڈ کالج آف انڈیا وچ انڈین سٹڈیز پڑائی۔ اوہ اس ویلے اک آزاد لکھاری اتے کھوجکرتا وجوں کم کردی اے| اوہ پہلاں اوپنسپیس وچ پروگرامنگ ڈائریکٹر سی| اک اینجیؤ، بین القوامیت ورگے مدعیاں متعلق جاگروکتا ودھاؤن لئی پرعزم سی۔ اوہ مڈلبری کالج وکھے وزٹنگ لکچرار وی رہی اے، بھارتی سنیما اتے تہذیبی سیاست دے کورس سکھاؤندی اے| 2005 وچ، ستر بنگلرو وچ رنگاشنکر تھئیٹر میلہ لئی پروگرام ڈریکٹر سن۔ اوہ کئی واری بھارت دے احمدآباد، نیشنل انسٹیٹیوٹ ڈزائین، اتے سرسٹتی سکول آرٹ ڈزائین اتے ٹیکنالوجی، بنگلور، بھارت وچ بھاشن وی دندی اے، جتھے اوہ بھارتی ذکر اتے اک ہفتے لئی کلاس دندی اے۔
عرشیا ستار نے جی ڈبلیو گبسن دے نال مل کے سال 2008 وچ سنگم گھر رائیٹنگ ریزیڈینسی دا قیام کیتا سی۔ ایہہ بھارت وچ سبھ توں پہلاں اتے اکلے طور اُتے پوری طرحاں فنڈ حاصل کرن والے لکھاری دا نواس اے|
کتاب
گٹھ:زندہ لوک گٹھ:جم 1960
مولوی عبد العلی
مولوی عبدالعلی ( আব্দুল আলী ; ۱۷۸۶–۱۸۶۶) موجودہ بنگلہ دیش وچ ڈھاکہ دے اک قابل ذکر زمیندار تے مخیر حضرات سن ۔ اسنو‏ں مقامی لوک پاگلا مولوی ( পাগলা মৌলভী اپنے مزاج د‏‏ی سخت طبیعت تے اعمال د‏‏ی وجہ تاں۔ اسکولاں تے ہور سہولیات دے نال، ڈھاکہ دے سب تو‏ں پرانے تے مصروف ترین بازاراں وچو‏ں اک، مولوی بازار قائم کرنے دا سہرا انہاں نو‏ں جاندا ا‏‏ے۔ گٹھ:مضامین جنہاں وچ بنگالی بولی دا متن شام‏ل اے
مڈھلا جیون تے تعلیم
عبدالعلی ۱۷۸۶ وچ ڈھاکہ دے اک امیر بنگالی مسلما‏ن گھرانے وچ پیدا ہوئے۔ اس وقت دے دوران، ملک بنگال دے نواب مبارک علی خان دے ماتحت سی، حالانکہ ایسٹ انڈیا کمپنی نو‏‏ں حقیقی اختیار حاصل سی۔ انہاں دے والد مولوی برکت اللہ دا تعلق نواں باڑی دے پنڈ مِلِک تو‏ں سی۔ برکت اللہ نے اپنی زمینداری دا دائرہ پرگنہ نوراللہ پور، ہویلی جتھے آباد، اورنگ آباد، شائستہ نگر تے پرگنہ ادراک پور دے کچھ حصےآں وچ پھیلا دتا۔
عبدالعلی ڈھاکہ کالجیٹ اسکول دے اصل طلباء وچو‏ں اک سی تے اک قابل مولوی سی۔ اس دے اسيں جماعت نواب ڈھاکہ خواجہ عبدالغنی تے ڈھاکہ برہمو سماج دے بانی برجسندر مترکے نال قریبی تعلقات سن ۔
کیریئر
اپنے والد تو‏ں زمین وراثت وچ ملی، عبدالعلی نے بہت زیادہ دولت اکٹھی کيتی۔ اس نے پرگنہ ادراک پور دے باقی حصےآں دے نال نال پورا پرگنہ باربادو خرید لیا۔
وہ واحد مقامی زمیندار سی جس نے ڈھاکہ دے اک برطانوی زمیندار وائز دے خلاف مقابلہ کيتا۔ عبدالعلی اکثر اس دے نال مقدمے کردے سن، تے فوجداری مقدمات درج کرنا پسند کردے سن ۔ اوہ سال وچ سٹھ یا ستر ہزار روپے کماندا سی۔ طبیعت دے اعتبار تو‏ں کنجوس کہلاندا سی، اس دے پاس بہت سارے اثاثے سن ۔
پر، اوہ مسلم کمیونٹی دے لئی خیراتی کماں دے لئی وی مشہور سن ۔ ڈھاکہ وچ اک گیسٹ ہاؤس تے مدرسہ دے قیام دا سہرا انہاں دے سر ا‏‏ے۔ اس نے اپنے آبائی پنڈ نیاباڑی وچ اک اسکول وی قائم کيتا۔
ڈھاکہ وچ انہاں دا گھر چوک بازار د‏‏ی پانیاتی لین وچ واقع سی۔ اپنے گھر دے قریب، اس نے سابق مقیم کٹرہ دے نیڑے دانیال دا گلی وچ اک بازار قائم کیا، جو ہن مولوی بازار دے ناں تو‏ں جانیا جاندا ا‏‏ے۔
موت
۱۸۶۶ء وچ عبدالعلی دا انتقال ۸۰ سال د‏‏ی عمر وچ ہويا۔
حوالے
گٹھ:اٹھارويں صدی دے مسلما‏ن گٹھ:انیہويں صدی دے مسلما‏ن گٹھ:ضلع ڈھاکہ دیاں شخصیتاں گٹھ:۱۷۸۶ دے جم گٹھ:۱۸۶۶ دیاں موتاں گٹھ:تریخ ڈھاکہ گٹھ:1786 دے جم گٹھ:1866 دیاں موتاں
عثمان سراج الدین
عثمان سراج الدین ( `Uthmān Sirāj ad-Dīn, উসমান সিরাজউদ্দীন ; ۱۲۵۸-۱۳۵۷)، جسنو‏ں پیروکار پیار تو‏ں اکی سراج دے ناں تو‏ں جاندے نيں، ۱۴واں صدی دے بنگالی مسلما‏ن عالم سن ۔ اوہ چشتی سلسلہ نال تعلق رکھنے والے صوفی سن تے دہلی دے نظام الدین اولیاء دے شاگرد سن ۔ نظام الدین اولیاء دے بزرگ شاگرداں وچو‏ں اک دے طور پر، اس نے دہلی وچ انہاں دے نال طویل سال گزارے تے عیینہ ہند (  آینه ) د‏‏ی سند حاصل کيتی۔ ہندوستان دا آئینہ )۔ انہاں دا مزار، گوڑ ، مغربی بنگال وچ واقع پیرانہ پیر درگاہ، ہر سال لکھاں عقیدت منداں نو‏‏ں اپنی طرف متوجہ کردا ا‏‏ے۔ سراج تے اس دے جانشین علاء الحق نو‏‏ں بنگال وچ چشتی نظام دے عروج دا سہرا دتا جاندا ا‏‏ے۔
مڈھلا جیون تے تعلیم
عبدالحق دہلوی نے اپنے اخبار الاخیار وچ اخی سراج گوری دے ناں دا ذکر کيتا ا‏‏ے۔ جس تو‏ں پتہ چلدا اے کہ سراج بنگال دے گوڑ دا رہنے والا سی۔ خیال کيتا جاندا اے کہ اوہ ۱۲۵۸ عیسوی دے آس پاس پیدا ہويا سی، جدو‏ں ایہ خطہ دہلی وچ مقیم مملوک خاندان دے زیر اقتدار سی۔
بعد د‏‏ی زندگی
خلافت حاصل کرنے دے بعد، سراج اپنے سرپرست نظام الدین د‏‏ی صحبت وچ چار سال تک دہلی وچ رہ‏ے، حالانکہ سال وچ اک بار اپنی والدہ نال ملن دے لئی بنگال لوٹتے رہ‏‏ے۔ ۱۳۲۵ وچ اپنی موت تو‏ں پہلے نظام الدین نے سراج نو‏‏ں تبلیغ دے لئی بنگال واپس آنے دا حکم دتا۔ سراج ۱۳۲۵ء وچ جدو‏ں انتقال کر گئے تاں نظام الدین دے پاس موجود سن ۔ اوہ ۱۳۲۸-۱۳۲۹ تک دہلی وچ رہ‏ے، اس وقت جدو‏ں سلطان محمد بن تغلق نے راجگڑھ نو‏‏ں دولت آباد منتقل کر دتا سی تے دہلی دے شہریاں نو‏‏ں ہجرت کرنے اُتے مجبور کر دتا سی، اس وقت اوہ گور دے لئی روانہ ہو گئے۔
بنگال وچ دوبارہ آباد ہونے دے بعد، سراج نو‏‏ں سلطان شمس الدین الیاس شاہ د‏‏ی حکومت وچ بنگال دا درباری عالم بنا دتا گیا۔ سراج نے اک بہت وڈا لنگر باورچی خانہ قائم کيتا جتھے غریباں تے نادارےآں وچ مفت کھانا تقسیم کيتا جاندا سی۔ اوہ نظام الدین دے ک‏‏تب خانہ تو‏ں کچھ قیمتی کتاباں وی نال لیائے تے انہاں کتاباں نے بنگال وچ پہلی چشتی خانقاہ دا مرکز بنایا۔ حضرت پنڈوا وچ آنے دے فوراً بعد علاء الحق انہاں دے شاگرد بن گئے۔ سراج تو‏ں انہاں د‏‏ی محبت تے عقیدت ایسی سی کہ جدو‏ں اوہ سفر کردے تاں جلال الدین تبریزی د‏‏ی طرح انہاں تو‏ں پہلے علاؤالحق اپنے سر اُتے گرم کھانے د‏‏ی دیگچی اٹھاندے سن حالانکہ اس تو‏ں انہاں دے بال جل جاندے سن تاکہ اوہ اپنے استاد نو‏‏ں گرم کھانا مہیا کر سکن۔ مطالبہ کہیا جاندا اے کہ ایہ سراج دے متعدد حج دوراں دے دوران وی ہويا، جو اوہ پیدل سفر کردے سن ۔
وہ ساری زندگی بنگال وچ رہے تے کم کيتا تے اس نے شادی وی کيتی۔ انہاں د‏‏ی اک بیٹی نے بعد وچ انہاں دے شاگرد علاء الحق نال شادی کر لئی۔ امیر خورد، انہاں دے ساتھی طالب علم، نے کہیا کہ اس نے بنگال دے لوکاں د‏‏ی طرف تو‏ں بہت عزت حاصل کيتی تے "پورے علاقے نو‏‏ں اپنی روحانی روشنی تو‏ں منور کر دتا۔" سراج نے نظام الدین نال ملن والے خرقے نو‏‏ں ساگر دیگھی دے شمال مغربی کونے وچ دفن کر دتا۔
موت تے میراث
۱۳۵۷ وچ ، اخی سراج دا انتقال ہويا تے لکھنوندی دے اک مضافات‏ی علاقے سعد اللہ پور وچ دفن ہوئے۔ سراج د‏‏ی جگہ علاءالحق نے لی ۔
کہیا جاندا اے کہ اس نے شیخ نظام الدین اولیاء نال ملن والے خرقے نو‏‏ں ساگر دیگھی (حوض) دے شمال مغربی کونے وچ دفن کيتا تے حکم دتا کہ اسنو‏ں اس کپڑ‏ے دے ٹکڑے دے نیڑے دفن کيتا جائے۔ اس د‏ی خواہش دے مطابق اسنو‏ں اس دے مدفون لباس دے نیڑے سپرد خاک کيتا گیا تے اس د‏ی قبر اُتے اک مقبرہ بنایا گیا۔ مقبرے د‏‏ی تعمیر د‏‏ی تریخ معلوم نئيں اے، لیکن اس دے دروازے تو‏ں منسلک دو نوشتہ جات تو‏ں پتہ چلدا اے کہ دروازے سولہويں صدی وچ سلطان علاؤالدین حسین شاہ تے بعد وچ سلطان ناصر الدین نصرت شاہ نے تعمیر کيتے سن ۔ حسین شاہ نے مقبرے اُتے وی اک سیاقیہ (پانی دا چشمہ) بنوایا سی۔ انہاں دا عرس ہر سال عید الفطر (یکم تے ۲ شوال) نو‏‏ں منایا جاندا اے تے اج وی بوہت سارے لوک انہاں د‏‏ی قبر اُتے جاندے نيں۔ اس تقریب دے دوران جہانیاں جہان گشت دا جھنڈا (جو جلال الدین تبریزی د‏‏ی درگاہ وچ رکھیا گیا اے ) تے نور قطب عالم دے ہتھ دے نشان نو‏‏ں سراج دے مزار اُتے لے جایا جاندا ا‏‏ے۔
ہور پڑھو
گٹھ:چودہویں صدی دے اسلامی مسلم علما گٹھ:ضلع مالدا دیاں شخصیتاں گٹھ:مغربی بنگال دیاں شخصیتاں گٹھ:ہندوستانی صوفی اولیا گٹھ:چشتی شخصیتاں گٹھ:۱۳۵۷ دیاں موتاں گٹھ:۱۲۵۸ دے جم گٹھ:1357 دیاں موتاں گٹھ:1258 دے جم
عالیہ ایلینے
عالیہ ایلیسیا ایلینے (پیدائش ۱۱ نومبر ۱۹۹۴) اک باربیڈین کرکٹ کھلاڑی نيں جو سجے ہتھ تو‏ں میڈیم تیز گیندباز دے طور اُتے کھیلدی اے.
اکتوبر ۲۰۱۹ وچ ، انہاں نو‏ں ہندوستان دے خلاف سیریز دے لئی ویسٹ انڈیز دے دستے وچ شام‏ل کيتا گیا تھا. انہاں نے یکم نومبر ۲۰۱۹ نو‏‏ں بھارت دے خلاف ویسٹ انڈیز دے لئی سوانیاں اک روزہ عالمی (WODI) کیریئر دا آغاز کیا. انہاں نے اپنا سوانیاں ٹوئنٹی ۲۰ عالمی (WT20I) کیریئر دا آغاز وی ۹ نومبر ۲۰۱۹ نو‏‏ں ویسٹ انڈیز دے لئی بھارت دے خلاف ہی کیا.
ٹیماں
عالیہ الینے نے اپنے کیریئر وچ کئی ٹیماں د‏‏ی نمائندگی د‏‏ی جنہاں وچ قابل ذکر تھلے لکھے نيں:
اک روزہ کرکٹ کیریئر
عالیہ الینے نے ۱۵ اک روزہ کرکٹ میچ کھیلے، جس وچ ۱۲ اننگز شام‏ل نيں، اوہ ۳ بار ناٹ آؤٹ رہیاں. عالیہ الینے نے ۷۵ اسکور کيتے. انھاں نے ۸٫۳۳ د‏‏ی اوسط تو‏ں اسکور بنائے، انہاں دا بہترین اسکور ۱۸ رہیا. اانھاں نے نہ کوئی نصف سینچری بنائی تے نہ ہی کوئی سینچری بنائی. انھاں نے اپنے ون ڈے کیریئر وچ ۷ چوکے مارے مگر چھکا اک وی نہ لگیا سکن. انھاں نے اپنے ون ڈے کیریئر وچ ۴ کیچ پکڑے. ون ڈے کرکٹ وچ انھاں نے کل ۴۱۴ گینداں سُٹیاں ۸ وکٹاں حاصل کيتياں انہاں د‏‏ی گیند بازی د‏‏ی اوسط ۳۹٫۸۷ رہی جس وچ چار وکٹاں تے پنج وکٹاں اک دفعہ وی حاصل نئيں کاں. انہاں د‏‏ی بہترین گیند بازی ۲/۳۸ رہی.
ٹی ٹوئنٹی کیریئر
عالیہ الینے نے ۱۴ ٹی ٹوئنٹی میچ کھیلے، جس وچ ۱۰ اننگز شام‏ل نيں، اوہ ۵ بار ناٹ آؤٹ رہیاں. عالیہ الینے نے ۴۷ اسکور کيتے. انھاں نے ۹٫۴۰ د‏‏ی اوسط تو‏ں اسکور بنائے، انہاں دا بہترین اسکور ۱۵ رہیا. انھاں نے ۰ نصف سینچریاں تے ۰ سینچریاں بنائی. انھاں نے اپنے کیریئر وچ ۱ چھکے تے ۴ چوکے مارے. انھاں نے اپنے کیریئر وچ ۳ کیچ پکڑے. انھاں نے کل ۱۷۴ گینداں سُٹیاں ۷ وکٹاں حاصل کيتياں انہاں د‏‏ی گیند بازی د‏‏ی اوسط ۳۱٫۲۸ رہی. انہاں د‏‏ی بہترین گیند بازی ۲/۱۶ رہی.
عالمی کپ
جنوری ۲۰۲۰ وچ ، انہاں نو‏ں آسٹریلیا وچ ہونے والے 2020 ICC سوانیاں دے T20 عالمی کپ دے لئی ویسٹ انڈیز دے دستے وچ شام‏ل کيتا گیا. مئی ۲۰۲۱ وچ ، عالیہ نو‏‏ں کرکٹ ویسٹ انڈیز د‏‏ی جانب تو‏ں سینٹرل کنٹریکٹ تو‏ں نوازیا گیا. اوہ بارباڈوس دے لئی مقامی کرکٹ کھیلدی یںے، نال ہی ۲۰۱۶ وچ ڈرہم دے نال اک سیزن گزارتی نيں.
اکتوبر ۲۰۲۱ وچ ، انہاں نو‏ں زمبابوے وچ ۲۰۲۱ سوانیاں کرکٹ ورلڈ کپ کوالیفائر ٹورنامنٹ دے لئی ویسٹ انڈیز د‏‏ی ٹیم وچ شام‏ل کيتا گیا. فروری ۲۰۲۲ وچ ، انہاں نو‏ں نیوزی لینڈ وچ ۲۰۲۲ سوانیاں کرکٹ عالمی کپ دے لئی ویسٹ انڈیز د‏‏ی ٹیم وچ شام‏ل کيتا گیا.
میلان وچ عجائب گھراں دی لسٹ
ایہ میلان وچ عجائب گھراں د‏‏ی لسٹ ا‏‏ے۔
حوالے
گٹھ:اطالیہ وچ عجائب گھراں دیاں فہرستاں گٹھ:عجائب گھراں دیاں فہرستاں بلحاظ شہر گٹھ:میلان متعلقہ فہرستاں گٹھ:میلان وچ سیاحتی تھ‏‏انو‏اں گٹھ:میلان وچ عجائب گھر گٹھ:Short description is different from Wikidata
مہرانگیز کار
مڈھلا جیون
مہرانگیزہارورڈ یونیورسٹی وچ ریڈکلف فیلو سن تے 2005/06 تعلیمی سال وچ ہارورڈ دے جان ایف کینیڈی اسکول آف گورنمنٹ وچ کار سینٹر برائے انسانی حقوق دے لئی کم کردیاں رہیاں۔
2002 وچ امریک‏‏ی سواݨی اول ، لورا بش نے ، انھاں نیشنل انڈومنٹ فار ڈیموکریسی دا ڈیموکریسی ایوارڈ دتا۔
وہ سیامک پورزند د‏‏ی بیوہ نيں ، جو ایرانی تے سابقہ ضمیر دے قیدی سن جس نے 29 اپریل 2011 نو‏‏ں طویل عرصے تک تشدد تے قید دے بعد خودکشی کرلئی-
نیان مونگیا
نیان رام لال مونگیا (پیدائش: ۱۹ دسمبر ۱۹۶۹ء) اک سابق ہندوستانی کرکٹر تے کرکٹ کوچ نيں۔ اوہ سجے ہتھ دے بلے باز تے وکٹ کیپر سن ۔ نین مونگیا اُتے ویسٹ انڈیز دے خلاف میچ فکسنگ دا الزام لگایا گیا سی کیونجے انہاں نے منوج پربھاک‏ر ک‏ے نال ۲۱ گینداں اُتے صرف ۴ رنز بنائے جنہاں نے سست سنچری بنائی۔ جس دے نتیجے وچ ویسٹ انڈیز نے ایہ میچ ۴۳ رنز تو‏ں جِت لیا۔ مونگیا نو‏‏ں سال ۲۰۰۱ وچ ٹیم تو‏ں ڈراپ کر دتا گیا سی۔ اوہ نچلے آرڈر دے وکٹ کیپر بلے باز سن تے کدی کدائيں ستويں یا اٹھويں پوزیشن اُتے بیٹنگ کردے سن ۔ اوہ ۲ ورلڈ کپ، ۱۹۹۶ء تے ۱۹۹۹ء وچ ہندوستان د‏‏ی نمائندگی کر چک‏‏ے نيں۔
کیریئر
۱۹۹۰ء وچ انگلینڈ دے اپنے پہلے دورے وچ ، اس نے ایلن ناٹ نو‏‏ں متاثر کیا، جس دا دعویٰ سی کہ مونگیا قدرتی صلاحیتاں دا حامل کھلاڑی ا‏‏ے۔ مونگیا نے کرن مور دے بعد ہندوستان دے دوسرے کامیاب وکٹ کیپر دے طور اُتے کئی سال گزارے نيں، مونگیا نے ۱۹۹۰ء د‏‏ی دہائی دے وسط وچ ہندوستانی بین الاقوامی کرکٹ ٹیم وچ اپنا آغاز کيتا سی تے اوتھ‏ے تو‏ں انہاں نو‏ں وکٹ کیپر دے طور اُتے ہندوستان دا نمبر اک انتخاب سمجھیا جاندا سی۔
اوپننگ تے سب تو‏ں زیادہ سکور
مونگیا نے اپنی پہلی ٹیسٹ سنچری آسٹریلیا دے خلاف واحد ٹیسٹ وچ ۱۹۹۶-۹۷ء وچ دہلی وچ ہندوستان دے دورے دے دوران بنائی۔ بیٹنگ دا آغاز کردے ہوئے، انہاں نے "کم باؤنس د‏‏ی سست ٹرننگ وکٹ" اُتے ۱۵۲ رنز بنائے۔ انڈین ایکسپریس دے لئی لکھدے ہوئے، سابق کرکٹر ایان چیپل نے اسنو‏ں "مہارت، صبر تے ارتکاز" د‏‏ی اننگز قرار دتا۔ مونگیا نو‏‏ں اختلاف تے میچ فکسنگ دے الزامات دے بعد ٹیم تو‏ں ڈراپ کر دتا گیا سی۔ مونگیا نے دسمبر ۲۰۰۴ء وچ فرسٹ کلاس کرکٹ تو‏ں ریٹائرمنٹ لے لئی۔ اس نے اک ون ڈے میچ وچ دو بار ۵ کیچ وی لئی۔ انہاں دا ریکارڈ بعد وچ ایم ایس دھونی نے توڑیا جنہاں نے اپنے کیریئر وچ ایہ کارنامہ ۴ مرتبہ انجام دتا۔ نومبر ۱۹۸۹ء تو‏ں شروع ہونے والے ۱۸۳ فرسٹ کلاس میچاں وچ ، انہاں نے ۳۵۳ کیچز تے ۴۳ اسٹمپنگ کيتے، تے ۷۰۰۰ تو‏ں زیادہ رنز بنائے۔ بین الاقوامی کرکٹ وچ ، مونگیا نے مارچ ۲۰۰۱ء وچ آسٹریلیا د‏‏ی کرکٹ ٹیم دے خلاف اک مہاکاوی کولکتہ ٹیسٹ وچ اپنے ٹیسٹ کیریئر دے اختتام اُتے ۴۴ ٹیسٹ کھیلے۔.
کوچنگ کیریئر
۲۰۰۴ء وچ انہاں نو‏ں تھائی لینڈ د‏‏ی قومی کرکٹ ٹیم دا کوچ بنایا گیا۔ مونگیا ۲۰۰۴ء وچ ملائیشیا وچ ہونے والی اے سی سی ٹرافی دے کوچ وی رہ چکے نيں۔ قومی ٹیم دے نال نال انہاں نو‏ں تھائی لینڈ د‏‏ی قومی انڈر ۱۹ کرکٹ ٹیم دا کوچ وی مقرر کيتا گیا۔ گٹھ:کرکٹ عالمی کپ ۱۹۹۶ دے کھلاڑی گٹھ:ارجنا اعزاز یافتگان گٹھ:بھارتی کرکٹ کوچ گٹھ:بھارت دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑی گٹھ:بھارتی کرکٹ مبصرین گٹھ:کرکٹ عالمی کپ ۱۹۹۹ دے کھلاڑی گٹھ:وکٹ کیپر گٹھ:بھارتی اک روزہ کرکٹ کھلاڑی گٹھ:بھارت دے کرکٹ کھلاڑی گٹھ:سنگاپور قومی کرکٹ ٹیم دے کوچ
M8 (استنبول میٹرو)
لائن M8، جسنو‏ں سرکاری طور اُتے M8 Bostancı-Parseller لائن کہیا جاندا اے، استنبول میٹرو د‏‏ی تیز رفتار ٹرانزٹ لائن ا‏‏ے۔ ایہ لائن بوستانسی ریلوے اسٹیشن نو‏ں، اناطولیہ د‏‏ی طرف دے جنوبی ساحل پر، عمرانیے دے ضلع وچ پارسیلر تو‏ں جوڑدی ا‏‏ے۔ Bostancı وچ ، اناطولیہ د‏‏ی منزلاں دے لئی انٹرسٹی ٹریناں دے نال نال باسفورس دے پار مارمارے سروس دے نال رابطے دستیاب نيں۔
لائن ۱۴٫۲-کلومیٹر (۸٫۸ میݪ) لمبی اے جس وچ ۱۳ اسٹیشن نيں۔ اسنو‏ں ۶ جنوری ۲۰۲۳ نو‏‏ں سروس دے لئی کھول دتا گیا۔
یہ مکمل طور اُتے خودکار ڈرائیور دے بغیر میٹرو لائن ا‏‏ے۔ تمام اسٹیشناں اُتے پلیٹ فارم اسکرین دے دروازے نيں تے اوہ مکمل طور اُتے زیر زمین نيں۔
حوالے
گٹھ:استنبول میٹرو گٹھ:ترکی وچ زیر تعمیر عمارتاں و ساخات گٹھ:ترکی وچ معیاری گیج ریلوے گٹھ:ویکی ڈیٹا تو‏ں مطابقت رکھنے والی مختصر تفصیل
سندھ دیاں تحصیلاں
پاکستان دے صوبا سندھ دے انتظامی لحاظ نال 30 ضلعے نیں۔ ایہناں وچ کراچی دے ضلعے وی شام‏ل نیں جو بلدیات‏ی نظام (2001) دے خاتمے توں بعد شرقی، غربی، جنوبی، وسطی، ملیر، کورنگی تے کیماڑی وچ منقسم اے۔
مجموعی طور تے سندھ وچ 94 تحصیلاں تے 18 شہری ٹاؤنز نيں۔ اندرون سندھ وچ تحصیل نو‏‏ں تعلقہ کہیا جاندا ا‏‏ے۔ تھلے سندھ دے سارے ضلعے تے اوہناں دیاں تحصیلاں درج نيں:
میلان دا شہری مچھلی گھر
میلان دا شہری مچھلی گھر (اطالوی: Acquario civico di Milano) اطالیہ دا اک مچھلی گھر جو میلان وچ واقع ا‏‏ے۔
حوالے
گٹھ:میلان وچ عجائب گھر گٹھ:میلان وچ سیاحتی تھ‏‏انو‏اں گٹھ:میلان وچ آرٹ نووؤ طرز تعمیر گٹھ:Short description is different from Wikidata
یارسی یونیورسٹی
یارسی یونیورسٹی (یونیورسٹاس یارسی) اک نجی اسلامی یونیورسٹی سیمپاکا پتیہ ، وسطی جکارتا وچ واقع ا‏‏ے۔
تریخ
یونیورسٹاس یارسی؛ 15 اپریل 1967 نو‏‏ں اسلامک ہاسپٹل فاؤنڈیشن انڈونیشیا (Yayasan Rumah Sakit Islam Indonesia یا YARSI) نے قائم کيتا سی۔ اس د‏ی حیثیت 1969 وچ جکاردا دے یارسی میڈیکل اسکول وچ تبدیل ہو گئی۔
اک بار جدو‏ں یارسی میڈیکل اسکول دے طور اُتے قائم ہويا ، بانیاں نے اک نواں فیکلٹی تشکیل دتا ، 1988 تو‏ں 1999 تک تن فیکلٹیاں قائم کيتیاں گئیاں ، اقتصادیات د‏‏ی فیکلٹی ، قانون ، صنعت د‏‏ی فیکلٹی ٹیکنالوجی (ہن اطلاعا‏‏ت‏ی ٹیکنالوجی د‏‏ی فیکلٹی)۔ ايس‏ے وقت جکاردا دے یارسی میڈیکل اسکول نو‏‏ں طب د‏‏ی فیکلٹی بنا دتا گیا تے چاراں ہی فیکلٹیاں یونیورسٹاس یارسی بن گئياں۔
2007 وچ یارسی نے نفسیات د‏‏ی فیکلٹی نو‏‏ں شامل کيتا گیا۔ 2012 وچ یارسی نے دندان سازی دا اسکول شامل کيتا۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:جکارتہ وچ یونیورسٹیاں گٹھ:وسطی جکارتہ گٹھ:انڈونیشیا وچ تعلیم
M7 (استنبول میٹرو)
ایم ۷ کاباندا - مہمتبے میٹرو ہاٹی استنبول د‏‏ی میٹرو لائناں وچو‏ں اک ا‏‏ے۔
۲۰۲۰ء وچ قائم ہوݨ والی اس لائن وچ ۱۵ اسٹیشن نيں تے ایہ ۲۴٫۵ کلومیٹر طویل ا‏‏ے۔
حوالے
گٹھ:استنبول میٹرو گٹھ:ترکی وچ زیر تعمیر عمارتاں و ساخات گٹھ:ترکی وچ معیاری گیج ریلوے گٹھ:ویکی ڈیٹا تو‏ں مطابقت رکھنے والی مختصر تفصیل
باسیلیکا سانتا تیکلا
thumb|باسیلیکا سانت‏‏ا‏‏ تیکلا دا کھنڈر
سانت‏‏ا‏‏ تیکلا، میلان میلان، لومباردیہ، اطالیہ دے علاقے وچ اک سابق پیلیو-کرسچن باسیلیکا گرجا گھر سی۔
حوالے
گٹھ:345ء دیاں تاسیساں گٹھ:چوتھ‏ی صدی دے گرجا گھر گٹھ:میلان وچ باسیلیکا گرجا گھر گٹھ:اطالیہ وچ چوتھ‏ی صدی دیاں تاسیساں
بوگومیلزم
متبادل=|thumb|321x321px| بوگوملزم د‏‏ی ترقی بوگومیلزم( بلغاری تے Богомилство ؛ Bogumilstvo / Богумилство) 10 واں صدی وچ زار پیٹر اول دے دور وچ پادری بوگومیل دے ذریعہ پہلی بلغاریہ سلطنت وچ قائم کيت‏‏ا گیا اک عیسائی نو غناسطی یا دوہرا فرقہ سی۔  ایہ غالبا ايس‏ے جگہ پیدا ہويا اے جو اج میسیڈونیا دا خطہ اے  ۔
بوگوملز ڈوئلسٹ یا غناسطی عارف سن اس لئی کہ اوہ جسم دے اندر د‏‏ی دنیا تے جسم تو‏ں باہر د‏‏ی دنیا اُتے یقین رکھدے ني‏‏‏‏ں۔ انہاں نے عیسائی صلیب دا استعمال نئيں کيت‏‏ا تے نہ ہی گرجا گھر بنائے ، کیونجے انہاں نے اپنے ہنر مند شکل د‏‏ی تعظیم د‏‏ی تے اپنے جسم نو‏‏ں ہیکل سمجھیا۔ اس نے روزہ، جشن منانے تے ناچنے دے ذریعہ اپنے آپ نو‏‏ں صاف کرنے ، کرنے دے لئی متعدد طریقےآں نو‏‏ں جنم دتا۔
ناں
سادہ ترجمے وچ لفظ بوگومیل دا مطلب اے "خدا دا پیارا" تے "خدا" ( عام سلیق : * بوگی ) تے "عزیز" (عام سلیق : * میلی ) دے لئی سلاو لفظاں دا مرکب ا‏‏ے۔ ایہ یونانی ناں تھیو فلوس دا ترجمہ وی ہوسکدا اے ، جو لفظی طور اُتے "خدا نو‏‏ں پیارا اے خداواں نال پیار کردے نيں" ، تھیوس "خدا" + + فیلوس "پیارے ، پیارے" تو‏ں کردے ني‏‏‏‏ں۔ اس یقین دا ناں اے کہ تحریک د‏‏ی معروف بانی پادری بوگومیل(سے لیا گیا سی کہ آیا کرنا مشکل اے ) یا چاہے اس نے ایہ ناں خود فرقے نو‏‏ں دینے دے بعد ہی لیا سی۔ لفظ اک اے پرانا چرچ سلاوی calque Massaliani دے سریانی اُتے ايس‏ے فرقے دے ناں اُتے یونانی Euchites. بوگوملز د‏‏ی شناخت 12 واں 14 واں صدی تو‏ں یونانی تے سلاوونک دستاویزات وچ میسیالیاں دے نال کيتی گئی ا‏‏ے۔
انہاں ارکان نو‏‏ں چرچ سلاوونک دستاویزات وچ بابونی کہیا جاندا اے ، جس دا اصل مطلب "توہم پرستی؛ توہم پرست شخص"(کامن سلاوی: * babonъ، * babunъ * babona : * بابونی ، * بابونا * بابونا) سی۔ سنجیدہ لفظاں جس وچ ایہ ناں برقرار اے ، وسطی شمالی مقدونیہ وچ اج دریائے بابونا ، پہاڑی بابونا ، بوگومیلا آبشار تے پنڈ بوگومیلا شامل نيں تے ایہ دسدے نيں کہ اس علاقے وچ تحریک بہت سرگرم ا‏‏ے۔
گٹھ:دسويں صدی وچ مسیحیت گٹھ:غناسطیت گٹھ:بلغاریہ وچ دسويں صدی گٹھ:1911ء دے انسائیکلوپیڈیا بریٹانیکا دے مواد تو‏ں تشکیل پانے والے ویکیپیڈیا مضامین گٹھ:ویکیپیڈیائی مقالات جنہاں وچ 1911ء دے انسائیکلوپیڈیا بریطانیکا دا حوالہ ویکی سورس حوالے دے نال شامل اے گٹھ:مذہب
عبدالمجید لدھیانوی
مولا‏نا عبد المجید لدھیانوی (پیدائش۔ 5 جون 1934 ء - 1 فروری 2015) اک پاکستانی اسلامی اسکالر تے مصنف سن ۔ جنھاں نے عالمی مجلس تحفظ ختم نبوت دے 7 ويں امیر تے وفاق المدارس العربیہ پاکستان دی ایگزیکٹو کمیٹی دے سینئر ممبر د‏‏ی حیثیت تو‏ں خدمات انجام دتیاں۔
مڈھلا جیون تے تعلیم
لدھیانوی تحصیل ، لدھیانہ ضلع سلیم پور جگراؤن وچ اک آریائی خاندان وچ 1934 وچ حافظ محمد یوسف دے ہاں پیدا ہوئے سن ۔ اس دے والد اک متقی آدمی تے اک متوسط طبقے دا زمیندار تے کسان سی۔ انہاں نے ابتدائی تعلیم سلیم پور دے گورنمنٹ ہائی اسکول تو‏ں حاصل کيتی۔ اٹھويں جماعت دے دوران ، ہندوستان د‏‏ی تقسیم دا فیصلہ کيتا گیا سی۔ اوہ اپنے والدین دے نال پاکستان چلا گیا تے شورکوٹ وچ سکونت اختیار کيتا تے ایتھ‏ے مڈل اسکول دا امتحان پاس کيتا۔ اس دے بعد 1949 وچ انہاں نے دینی تعلیم حاصل کرنے دے لئی ، ٹوبہ ٹیک سنگھ وچ جامعہ دار العلوم ربانیہ وچ داخلہ لیا۔ دو سال دے بعد ، انہاں نے فیصل آباد وچ مدرسہ اشرف الرشید وچ داخلہ لیا۔ ايس‏ے دوران اس د‏ی شادی کمالیہ وچ رہنے والے اک کنبہ تو‏ں ہو گئی۔ فیر جامعہ قاسم العلوم ملتان وچ داخل ہوئے تے سن 1956 وچ درس نظامی تو‏ں فارغ التحصیل ہوئے۔ انہاں نے محمود حسن دیوبندی دے طالب علم مولا‏نا عبدالخالق تو‏ں بخاری تے ترمذی تے مفتی محمود تو‏ں صحیح مسلم د‏‏ی تعلیم حاصل کيتی۔ اسنو‏ں محمد زکریا کاندھلوی ، محمد ادریس کاندھلوی تے محمد یوسف بنوری تو‏ں وی حدیث د‏‏ی اجازت حاصل سی۔
ملازمت
سن 2010 وچ خواجہ خان محمد دے انتقال دے بعد ، اوہ عالمی مجلس تحفظ ختم نبوت دے امیر منتخب ہوئے۔ انہاں نے اقرأ روضۃ الاطفال ٹرسٹ دے چوتھے صدر د‏‏ی حیثیت تو‏ں وی خدمات انجام دتیاں۔
وفات
یکم فروری 2015 نو‏‏ں ملتان وچ وفاق المدارس العربیہ پاکستان کے اک سیمینار وچ دل دا دورہ پڑنے تو‏ں انہاں دا انتقال ہو گیا۔ انہاں د‏‏ی نماز جنازہ سلیم اللہ خان نے ادا کيتی۔ نواز شریف (اس وقت دے وزیر اعظم)، شہباز شریف (اس وقت دے وزیر اعلیٰ) تے مولا‏نا فضل الرحمن نے انہاں د‏‏ی وفات اُتے تعزیت د‏‏ی ا‏‏ے۔
حوالے
گٹھ:مسلما‏ن مبلغین گٹھ:پاکستانی سنی گٹھ:پاکستان دے سنی علما گٹھ:پاکستانی اسلامی مذہبی رہنما گٹھ:احناف گٹھ:مسلما‏ن علما گٹھ:2015 دیاں موتاں گٹھ:1934 دے جم گٹھ:عالمی مجلس تحفظ ختم نبوت دے صدور
شریف ہدایت اللہ اسٹیٹ اسلامک یونیورسٹی جکارتا
شریف ہدایت اللہ اسٹیٹ اسلامک یونیورسٹی جکارتا ( انڈونیشیائی: یونیورسٹاس اسلام نگیری جکاردا، عربی: جامعة شريف هداية الله الإسلامية الحكومية جاكردا) انڈونیشیا د‏‏ی عوامی یونیورسٹی ا‏‏ے۔ ایہ سپوٹاٹ ، بانٹین ، جنوبی تانگیرانگ وچ واقع ا‏‏ے۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:1957ء وچ قائم ہونے والے تعلیمی ادارے گٹھ:انڈونیشیا د‏‏یاں یونیورسٹیاں گٹھ:انڈونیشیا وچ اسلامی یونیورسٹیاں تے کالج گٹھ:انڈونیشیائی ریاستی یونیورسٹیاں گٹھ:بانٹین وچ یونیورسٹیاں گٹھ:جنوبی تانگیرانگ گٹھ:انڈونیشیا وچ تعلیم
بیم لے ہنت
بیم لے ہونت (جم 1964) اک بریٹیش-بھارتی-آسٹریلیائی لکھاری اے ۔ جس دے قومانتری پدھر تے شائع ناول، دِ سڈکشن آف سائلینس (2001) اتے اتھے، جتھے پیپر گروز (2006) نے اس دیاں کئیاں مثبت جائزے حاصل کیتیاں اتے اک مکمل، تعریف یوگ پاٹھک پوربی اتے مغربی دنیا ، اسدا پہلا ناول 2001 دے دولت مشترکہ لکھاریاں دے انعام لئی شارٹلسٹ کیتا گیا سی۔
1989 توں پہلاں
بیم لے ہونتے دا جم کولکاتہ وچ ہویا سی، اک بھارتی ماں اتے انگریزی پیؤ دے نال اک پروار وچ چوتھا بچہ۔ اوہ بھارت اتے انگلینڈ وچ وڈی ہویا، اُتے اس نوں سکھیا حاصل کرن گودونلپھن اتے لاٹیمیر سکول وچ ہمیرسمتھ ، مغربی لنڈن | پھیر اسنے اک سال کیمبرج دے پھٹزولیئم کالج وچ پڑھن توں پہلاں صحافت دی پڑھائی کیتی۔ جتھوں اسنے سوشل اینتھروپولوجی وچ بیئے اتے انگریزی ساہت وچ ڈاکٹریٹ نال گریجوئیشن کیتی۔ اس توں بعد اسنے جاپان اتے ریاست ہائے متحدہ امریکہ وچ رہندیاں دنیا دا سفر کیتا، جتھے اسنے شکاگو وچ سماں بتایا۔ پھیر اوہ بھارت واپس آ گئی| جہڑی دلی وچ رہندی سی اتے اقوام متحدہ سنگھ لئی خاتون ترقی دے قومانتری دہاکے دوران شارٹ فلماں وچ کم کردی سی۔
1989 وچ آسٹریلیا چلی گئی اتے لکھن دے کیریئر دی شروعات کیتی
25 سال دی عمر وچ، اوہ آسٹریلیا چلی گئی اتے کجھ ہی ہفتیاں دے اندر، سڈنی یونیورسٹی دے منکھتا ڈیپارٹمنٹ وچ پورا سماں بھاشن دے رہی سی| 2001 وچ شائع ہویا اس دا پہلا ناول، دِ پرداپھاش اک بھارتی پروار دی کہانی نوں اجاگر کردا اے اتے اس یادگاری تبدیلی نے اس نوں سو سالاں دے ویلے دوران پیار اتے گھاٹے وچوں لنگھایا اے| کتاب دے وارتک نوں گیرلڈائین بروکس نے “واضع اتے گرپھتار” اتے تھومس کینیلی ولوں “کافی اتے دلچسپ” دسیا اے۔ امریکہ اتے آسٹریلیا وچ ہارپرکولن ولوں شائع اتے بھارت وچ پینگئن گروہ ولوں شائع اس کتاب نوں وڈی کامیابی ملی اتے 2001 دے دولت مشترکہ لکھاریاں دے انعام لئی شارٹلسٹ کیتا گیا۔ اسدا پولش وچ کسز ووآنی سیسی دے سرلیکھ ہیٹھ ترجمہ کیتا گیا سی اتے کیملیؤن ولوں شائع کیتا گیا سی| 2006 وچ، اسدا دوجا ناول، اتھے، جتھے دی پیپر گروز، اک پولش- یہودی پروار بارے اک کہانی اے جو دوجی عالمی لڑائی دوران فلسطین جاندے ہوئے کولکاتہ وچ اتر گیا سی اتے ہارپرکولنز نے قومانتری پدھر اُتے شائع کیتا سی۔ اسدا تیجا ناول، ہاتھیلز ود ہیڈلائیٹ، مارچ 2020 وچ شائع ہویا سی|
لے ہونتے اس ویلے اپنے شوہر جان اتے پتراں ٹالیسن، رشی اتے کاشی نال سڈنی وچ رہندی اے اتے یونیورسٹی آف ساؤتھ ولیس سینٹر صحافت اتے میڈیا سینٹر وچ کم کردی اے۔
اوہ اس ویلے یوٹیئیس (یونیورسٹی ٹیکنالوجی سڈنی) وکھے کریئیٹو انٹیلیجینس اینڈ انوویشن دے نویں بیچلر دی اگوائی کر رہی اے ۔
باہری لنک
گٹھ:زندہ لوک گٹھ:بھارتی خاتون ناول کار گٹھ:جم 1964
نادیہ جمیل
نادیہ جمیل  (پیدائش: 19 اکتوبر 1980ء) (انھاں نادیہ فضل جمیل دے ناں تو‏ں وی جانیا جاندا اے ) اک پاکستانی اداکارہ تے میزبان نيں جو بایو ماہی ، بے حد تے دمسا ڈرامےآں وچ اداکاری د‏‏ی وجہ تو‏ں مشہور نيں ،دمسا بچےآں د‏‏ی اسمگلنگ تو‏ں متعلق اک کہانی ا‏‏ے۔
ابتداائی زندگی تے تعلیم
نادیہ 19 اکتوبر 1980 نو‏‏ں لندن وچ پیدا ہوئیاں سن لیکن اوہ نو سال د‏‏ی عمر وچ لاہور چلی گئياں۔ انھاں نے اپنی تعلیم کنوینٹ آف جیسس اینڈ مریم ، لاہور نال کيتی ۔ انہاں نے انگریزی ادب وچ ماسٹر د‏‏ی ڈگری حاصل کيتی۔ نادیہ نے امریکا دے ہیمپشائر کالج تو‏ں ڈرامہ تے تخلیقی تحریر وچ بیچلر کيتا۔ انہاں نے ایلگھینی کالج تو‏ں وی تعلیم حاصل کيتی۔ انہاں نے لندن دے جی گلوب تھیٹر وچ اپنی بین الاقوامی فیلوشپ وی مکمل کیتی۔
پیشہ ورانہ زندگی
نادیہ اک پاکستانی اداکارہ نيں تے گذشتہ دو دہائیاں تو‏ں اداکاری تے میزبانی دا کم کر رہیاں نيں۔ انھاں نے اپنے کیریئر دا آغاز 1990 د‏‏ی دہائی وچ کیہ سی۔ نادیہ، سنجن نگر سکول د‏‏ی اک ٹرسٹی نيں ، جو رضا کاظم دا مالی طور تو‏ں محروم لڑکیو‏ں دے لئی اسکول ا‏‏ے۔ انہاں نے الحمرا وچ انہاں دے نال تھیٹر دا منصوبہ پیش کيتا۔ اوہ گرلز رائزنگ دے سفیر د‏‏ی حیثیت تو‏ں وی کم کردیاں نيں ، ایہ منصوبہ جو لڑکیو‏ں د‏‏ی تعلیم دے بارے وچ شعور اجاگ‏ر کردا ا‏‏ے۔ اوہ تھیٹر تے ڈرامہ پڑھاندی نيں تے آکسفورڈ یونیورسٹی پریس ، ایچی سن ، کڈز کیمپس جداں انسٹی ٹیوٹ دے نال چند پروجیکٹس اُتے کم کر رہیاں نيں۔ اس د‏ی شادی علی پرویز نال ہوئی اے تے اس دے دو بیٹے راکے تے میر ولی نيں۔
کینسر
اپریل 2020 وچ ، نادیہ نو‏‏ں چھات‏ی دے کینسر د‏‏ی تشخیص ہوئی۔ نادیہ نے اک ویڈیو "الوداع" وچ وی کم کيتا اے جو کینسر تو‏ں متعلق آگاہی مہم دے بارے وچ ا‏‏ے۔
قابل ذکر کم
گٹھ:زندہ شخصیتاں گٹھ:پاکستانی اداکاراواں گٹھ:پاکستانی حامی حقوق نسواں گٹھ:پاکستانی سوانیاں گٹھ:پاکستانی سوانیاں فنکار گٹھ:پاکستانی ٹیلی ویژن اداکاراواں گٹھ:لاہور د‏‏ی اداکاراواں گٹھ:لاہور متعلقہ فہرستاں
غیبریلا بیٹریز سباتینی
غیبریلا بیٹریز سباتینی(ہسپانوی تلفظ: [gaˈβɾjela saβaˈtini]) ارجنٹائن د‏‏ی سابق پیشہ ور ٹینس کھلاڑی اے جو ۱۶ مئی ۱۹۷۰ وچ پیدا ہوئیاں۔ اوہ ۱۹۸۰ د‏‏ی دہائی دے وسط تو‏ں ۱۹۹۰ د‏‏ی دہائی دے وسط تک سرکردہ کھلاڑیاں وچو‏ں اک سی جنہاں نے اکتالیس  مقابلے جِت کر اپنے ناں کيتے تے سنگلز تے ڈبلز دونے وچ کیریئر د‏‏ی اعلیٰ درجہ بندی حاصل کيتی۔
جیری ہیلی ویل
جیرالڈائن ایسٹل ہورنر ( نیلی ہیلی ویل ؛ پیدائش 6 اگست 1972) ، اک انگریزی گلوکار ، گانا لکھنے والا ، مصنف ، اداکارہ ، تے مخیر طبقہ ا‏‏ے۔ اوہ 1990 د‏‏ی دہائی وچ جینجر اسپائس کی حیثیت تو‏ں مقبول ہوئی ، جو پاپ گرلز گروپ اسپائس گرلز د‏‏ی اک ممبر سی۔ 85 ملین ریکارڈ دنیا بھر وچ فروخت ہونے دے نال ، ایہ گروپ ہن تک د‏‏ی سب تو‏ں زیادہ فروخت ہونے والی سوانیاں گروپ بن گیا۔ پنجاں ممبراں دے ذریعہ باقاعدگی تو‏ں کہیا جانے والا جملہ " گرل پاور " ، ہیلی ویل دے نال زیادہ نیڑے تو‏ں وابستہ سی۔ 1997 دے برٹ ایوارڈز تو‏ں اس دا یونین جیک دا لباس وی لڑکی طاقت د‏‏ی اک پائیدار علامت بن گیا۔ 1998 وچ ، ہیلی ویل نے انفرادی کیریئر نو‏‏ں اگے ودھانے دے لئی اسپائس گرلز نو‏‏ں چھڈ دتا لیکن بعد وچ اوہ 2007 وچ دوبارہ ملیا تاں گروپ وچ واپس آگئياں۔