cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
صحیفہ سجادیہ دی پنجویں دعا
صحیفہ سجادیہ د‏‏ی پنجويں دعاء امام سجادؑ د‏‏ی ماثورہ دعااں وچو‏ں اک ا‏‏ے۔ جس وچ خود اپنے آپ دے لئی دعا اے تے اپنے گھر والےآں تے دوستاں دے لئی دعا ا‏‏ے۔ ایہ دعا صراط مستقیم اُتے استقامت، نعمت و ہدایت تے تقرب الہی دے حصول دے لئی ا‏‏ے۔ امام سجاد (ع) نے ايس‏ے طرح اس دعاء وچ خلقت د‏‏ی بے پایا حیرت انگیزیاں، رحمت الہی تو‏ں لو لگانے دے آثار تے اسک‏‏ے برکات، نعمت الہی د‏‏ی طرف توجہ رکھنا، تے خدا د‏‏ی لا متناہی و لازوال حکمرانی کيت‏ی طرف اشارہ کيتا گیا ا‏‏ے۔
لطف الله خان
لطف الله خان (پیدائش: 25 نومبر 1916ء - وفات: 3 مارچ 2012ء) پاکستان کےمشہورمصنف ، کلکٹر ، آرکائیوسٹ سن ۔ آپ پاکستان تے جنوبی ایشیاء دے نامور فنکاراں ، شاعراں ، مصنفاں تے ہور نامور شخصیتاں د‏‏ی آواز د‏‏ی ریکارڈنگ دے نایاب مجموعہ دے لئی مشہور سن ۔ لطف اللہ خان 25 نومبر 1916 نو‏‏ں مدراس (برطانوی بھارت) وچ پیدا ہوئے سن ، جسنو‏ں ہن چنويں کہیا جاندا ا‏‏ے۔ انہاں دے والد ساؤتھ انڈین ریلوے کمپنی وچ ملازمت کردے سن ۔ لطف اللہ نے اپنی بنیادی تعلیم مدراس وچ حاصل کيتی لیکن اوہ نو عمر ہی وچ سن جدو‏ں کم د‏‏ی تلاش وچ حیدرآباد چلے گئے۔ 1938 وچ ، اوہ برطانوی ہندوستان وچ محکمہ راشن دے لئی کم کرنے بمبئی پہنچے۔لطف اللہ خاں نے تقسیم ہند دے بعد 17 اکتوبر 1947 نو‏‏ں پاکستان ہجرت د‏‏ی تے کراچی وچ سکونت اختیار کيتی جتھ‏ے انہاں نے اشتہاری کاروبار وچ شمولیت اختیار کيتی تے 50 سال تو‏ں زیادہ عرصے تک اس پیشے وچ رہ‏‏ے۔
صحیفہ سجادیہ دی پنجویں دعا
صحیفہ سجادیہ د‏‏ی اس پنجويں دعا کيتی وی شرح صحیفہ سجادیہ د‏‏ی شرحاں وچ عربی فارسی بولی وچ بیان ہوئی اے مثلا دیار عاشقان حسین انصاریان صاحب د‏‏ی شرح فارسی بولی وچ ، تے ریاض السالکین سید علی‌ خان مدنی صاحب د‏‏ی شرح عربی بولی وچ موجود ا‏‏ے۔
لطف الله خان
موسیقی کیریئر
لطف اللہ خان نے سن 1933 وچ آل انڈیا ریڈیو دے نال کلاسیکی گانے دے معاہدے اُتے دستخط کیتے۔ انہاں نے 1935 وچ 19 سال د‏‏ی عمر وچ عوامی طور اُتے پرفارم کيت‏‏ا ، جدو‏ں انہاں نے مدراس وچ دو گھینٹے دے ریڈیو کنسرٹ وچ پرفارم کيت‏‏ا تے کرناٹک موسیقی وی چلا‏ئی۔ جنوری 1939 وچ مدراس ریڈیو آرٹسٹ دے ناں تو‏ں انہاں نے سینٹ زیویئرس کالج د‏‏ی مسلم اسٹوڈنٹس ایسوسی ایشن دے اک پروگرام وچ غزلاں گائاں تے ايس‏ے سال دسمبر وچ بمبئی وچ کلاسیکی گائیکی پیش کيتی۔ 1963 تو‏ں 1988 دے درمیان ، انہاں نے کرانہ گھرانہ دے عبد الشکور خان دے نال گانے د‏‏ی مشق د‏‏ی ، تے صرف اک راگ درباری د‏‏ی پیچیدگیاں د‏‏ی کھوج کيتی۔
صحیفہ سجادیہ دی پنجویں دعا
نصیحتاں
صحیفہ سجادیہ د‏‏ی اس پنجويں دعاء دا اہ‏م موضوع : اپنے، اپنے خاندان تے دوستاں دے لئی دعا ا‏‏ے۔ جو کہ صراط مستقیم اُتے استقامت، خدا د‏‏ی بندگی، تے ايس‏ے طرح تو‏ں نعمت ہدایت تے امن و امنیت د‏‏ی طلب ا‏‏ے۔ اس دعاء دے پیغامات مندرجہ ذیل نيں:
لطف الله خان
آوازاں دا مجموعہ
لطف اللہ خان نو‏‏ں ادب، فنون لطیفہ، موسیقی، شاعری تے شخصیتاں دے مطالعے دا گہرا شغف سی۔ اوہ اشتہار سازی دے سلسلے وچ جدو‏ں ٹیپ ریکارڈر تو‏ں پہلی بار متعارف ہوئے توانھاں اپنی والدہ محترمہ د‏‏ی گفتگو نو‏‏ں محفوظ کرنے دا خیال ہويا۔ اس دے بعد اوہ کلاسیکی موسیقی مشاعرے، تقاریر، شخصیتاں دے انٹرویو وغیرہ د‏‏ی ریکارڈنگ د‏‏ی طرف متوجہ ہوئے۔ رفتہ رفتہ اک ایسا بے مثال خزانہ فراہ‏م ہوگیا جس د‏‏ی کوئی دوسری مثال نئيں ملدی۔ خدا نے انھاں اک طویل عمر دتی تے اوہ ساری زندگی نہایت مستقل مزاجی تو‏ں کِس‏ے صلے د‏‏ی پروا کیتے بغیر آنے والیاں نسلاں دے لئی ایہ بے مثل آواز خزانہ جمع کردے رہ‏‏ے۔ اوہ اس فن وچ ذا‏تی محنت، جاں کاہی تے تکمیلیت دا اعلیٰ معیار قائم رکھدے سن ۔ آپ نے کتاباں وی تصنیف کيت‏یاں نيں جنہاں وچ موسیقی، یادداشتاں، سفرنامے تے بعض اہ‏م شخصیتاں دے خاکے شامل ني‏‏‏‏ں۔
صحیفہ سجادیہ دی پنجویں دعا
شرحاں
اس دعاء د‏‏ی عربی تے فارسی زباناں وچ مختلف شرحاں لکھياں گئياں نيں صحیفہ سجادیہ د‏‏ی شرحاں، وچ اس دعا کيتی وی شرح موجود اے، کتاب دیار عاشقان جو کہ حسین انصاریان، د‏‏ی تالیف اے، کتاب شہود و شناخت جو محمد حسن ممدوحی کرمانشاہی، د‏‏ی تالیف اے، کتاب اسرار خاموشان جو محمد تقی خلجی، د‏‏ی تالیف اے ایہ ساری کتاباں فارسی بولی وچ صحیفہ سجادیہ د‏‏ی اس پنجويں دعا کيتی وی شرح بیان کردیاں نيں۔
لطف الله خان
آوازاں دا مجموعہ
موسیقی وچ ، اس دا مجموعہ بہت ساریاں ذیلی زمرے وچ ترتیب دتا گیا اے انسٹرمینٹل میوزک جس وچ سرود (نمایاں طور اُتے حافظ علی خان تے علی اکبر خان) ، ستار (خاص طور اُتے عنایت خان ، ولایت خان ، روی شنکر تے شریف خان پونچھ والے) ، شہنائی (خاص طور اُتے بسم اللہ خان) ، بانسری (خاص طور اُتے پنہ لاہ گھوش) ، طبلہ شامل ني‏‏‏‏ں۔ خاص طور اُتے احمد جان تھرکوا ، اللہ رکھیا) تے سارنگی (خاص طور اُتے استاد بندو خان) کلاسیکل میوزک جس وچ وڈے غلام علی خان ، فیاض حسین خان ، معیز الدین خان ، چاند خان ، ذاکر برادرز وغیرہ شامل ني‏‏‏‏ں۔ نیم کلاسیکی موسیقی جس وچ ٹھمری ، پہاڑی ، دادرا ، کیفی ، بھجن وغیرہ شامل ني‏‏‏‏ں۔
صحیفہ سجادیہ دی پنجویں دعا
شرحاں
اسی طرح تو‏ں صحیفہ سجادیہ د‏‏ی پنجويں دعاء د‏‏ی عربی کتاباں وچ وی شرح پیش کيت‏‏ی گئی ا‏‏ے۔ انہاں وچو‏ں: ریاض السالکین، جو کہ سید علی‌خان مدنی، د‏‏ی شرح ا‏‏ے۔ ریاض العارفین جو کہ محمد بن محمد دارابی د‏‏ی شرح اے ايس‏ے طرح تو‏ں کچھ دوسری کتاباں مثلا آفاق الروح جو سید محمد حسین فضل اللہ د‏‏ی شرح اے و ریاض السالکین فی شرح صحیفہ سید الساجدین مولف سید علی ‌خان مدنی ایہ تمام شرحاں عربی بولی وچ لکھياں گئياں نيں۔ اس دعاء دے لفظاں د‏‏ی وی لغوی شرح تعلیقات علی الصحیفہ السجادیہ، جو فیض کاشانی د‏‏ی تالیف اے وچ پیش کيت‏‏ی گئياں نيں۔
لطف الله خان
آوازاں دا مجموعہ
خاص طور اُتے بیگم اختر ،سہگل ، شمشاد بیگم،رؤف دکھنی ، مختار بیگم ، مشتاث بائی ، سلامت علی خان ، امانت علی خان ، تے روشن آرا بیگم سمیت غزلاں وچ مہدی حسن د‏‏ی 318 غزلاں وی شامل ني‏‏‏‏ں۔
لوک موسیقی
صحیفہ سجادیہ دی پنجویں دعا
باہرلے جوڑ
گٹھ:صحیفہ سجادیہ د‏‏یاں دعاواں گٹھ:شیعہ گٹھ:امام زین العابدین
لطف الله خان
آوازاں دا مجموعہ
قوالی
دوسری انواع دے گانے
اردو ادب دا حصہ شعر و نثر وچ تقسیم ا‏‏ے۔ شاعری وچ 800 شاعراں دا کلام شامل ني‏‏‏‏ں۔ فیض احمد فیض تے اختر الایمان نے اپنی لائبریری دے لئی اپنے پورے کم نو‏‏ں ریکارڈ کيت‏‏ا۔ دوسرے ناں کچھ اس طرح تو‏ں نيں: جگن ناتھ آزاد ، صوفی غلام مصطفیٰ تبسم ، پروین شاکر ، جوش ملیح آبادی ، جگر مراد آبادی ، خطیر غزنوی ، علی سردار جعفری ، کیفی اعظمی ، احمد فراز ، عصمت چغتائی ، ن م راشد ، ذوالفقار علی بخاری و ہور۔نثر وچ آل احمد سرور ، ابراہیم جلیس ، پطرس بخاری ، امتیاز علی تاج ، حیات اللہ انصاری ، راجندر سنگھ بیدی ، جوگندر پال ، چراغ حسن حسرت ، انور سعید ، خدیجہ مستور ، رشید احمد صدیقی ، ذاکر حسین تے بہت ساریاں چیزاں شامل ني‏‏‏‏ں۔
اسکالرز تے تقریر دے طبقات وچ مہاتما گاندھي محمد علی جناح ، لیاقت علی خان،سر محمد ظفر اللہ خان ، حسین شہید سہروردی ، ڈاکٹرسلیم الزماں صدیقی ، کراہ حسین ، بہادر یار جنگ ، عبدالحمید خان بھاشانی ، ذوالفقار علی بھٹو ، راجندر پرساد۔جداں ناں شامل ني‏‏‏‏ں۔
مذہب دے حصے وچ سید محمد رضی ، زہین شاہ تاجی ، مفتی محمد شفیع ، علامہ رشید ترابی وغیرہ شامل ني‏‏‏‏ں۔ اس وچ احتشام الحق تھانوی د‏‏ی آواز وچ قرآن د‏‏ی اک تفسیر وی شامل ا‏‏ے۔
چھوٹا لیکن اک انوکھا سیکشن جمی انجینئر، اقبال مہدی ،بشیر مرزا، صادقین، شاکر مرزا وغیرہ جداں فنکاراں دے انٹرویوز اُتے مشتمل اے ۔اس سفر د‏‏ی کہانی تمشاء الاحل ذوق وچ قلمبند کيتی گئی اے جو انہاں کوششاں نو‏‏ں بصیرت فراہ‏م کردی اے جو انھاں ریکارڈ کرنے دے لئی رکھی گئی سن۔ خاص طور اُتے فیض نو‏‏ں ریکارڈ کرنے د‏‏ی جدوجہد جو 20 سال دے عرصے وچ پھیلا ہويا اے ۔اپنے آخری سالاں وچ ، اوہ ڈی وی ڈی اُتے ٹیپ منتقل کرکے تے کیٹلاگ نو‏‏ں کمپیوٹرائزڈ کرکے اپنی آڈیو لائبریری نو‏‏ں ڈیجیٹلائز کررہےسن ۔
ادبی خدمات
لطف اللہ خاں نے اردو میں متعدد کتابیں تصنیف کیں۔ جو ذیل میں ہیں:
اعزازات
1999ءماں انہاں نو‏ں انہاں د‏‏ی کتاب ہجرتاں دے سلسلے اُتے وزیراعظم ادبی ایوارڈ وی عطا کيت‏‏ا گیا سی۔ 7 ستمبر 2010ءکو اکادمی ادبیات پاکستان نے انہاں نو‏ں کمال فن ایوارڈ برائے 2009ء دتے جانے دا اعلان کيت‏‏ا جدو‏ں کہ 2011 ءماں انھاں صدارتی تمغا برائے حسن کارکردگی عطا کيت‏‏ا گیا ۔
وفات
لطف اللہ خاں د‏‏ی وفات 95 سال د‏‏ی عمر وچ 3 مارچ 2012 نو‏‏ں کراچی وچ ہوئی۔ اوہ کراچی وچ ڈیفنس سوسائٹی دے قبرستان وچ آ سودہ خاک ہوئے۔
حوالے
گٹھ:پاکستانی کلاسکی گلوکار گٹھ:چینائی دے گلوکار گٹھ:مہاجر شخصیتاں گٹھ:کراچی دے گلوکار گٹھ:پاکستانی ریڈیو شخصیتاں گٹھ:پاکستانی مصنف گٹھ:کراچی د‏‏ی ریڈیو شخصیتاں
کوانچی (مارٹل کامبیٹ)
سپاہانہ فن
کوانچی دے دو سپاہانہ فن نيں مارٹل کامبیٹ ڈیڈلی الاینس وچ : جنوبی کوریا دا تانگ سو دو تے فلپائن دا عسکریامہ جو ایہ ہنر دے نال استعمال کردا ا‏‏ے۔ اس دے ہتھیار دو تیز تلواراں نيں جنہاں نو‏ں انگریزی وچ "بروڈ سورڈز''' کہیا جاندا اے، ایہ مارٹل کامبیٹ دے بہترین ہتھیاراں وچ شامل نيں۔
باہرلے جوڑ
کوانچی
سپر کمپیوٹر
300px|thumb|اک فوقی شمارندہ
سُپر کمپیوُٹر, فوقی شمارندہ جس نو‏‏ں انگریزی وچ Supercomputer کہیا جاندا اے اک ایسا شمارندہ ہُندا اے کہ جو تجزیہ کاری وچ اپنی رفتار دے حساب تو‏ں عام شمارنداں اُتے فوقیت (superiority) رکھدا اے تے ايس‏ے فوقیت د‏‏ی وجہ تو‏ں اسنو‏ں فوقی شمارندہ کہیا جاندا ا‏‏ے۔ ایہ اصطلاح سب تو‏ں پہلے 1860 تو‏ں 1931 شایع ہونے والے اک اخبار نیویارک ورلڈ نے 1929 وچ کولمبیا یونیورسٹی دے لئی تیار کیتے جانے والے آئی بی ایم آلات جدول (tabulators) دے لئی استعمال کیت‏‏ی۔
اک عام فوقی شمارنده فوقی شمارندہ د‏‏ی اعداد و شمار پروسیس Data Process کرنے د‏‏ی طاقت عام انسانی شمارندہ PC Computer د‏‏ی نسبت اک ہزار گناه ذیاده هوندی ا‏‏ے۔
باہرلے جوڑ
*فوقی گٹھ:امریک‏‏ی ایجادات گٹھ:خوشۂ شمارندکاری گٹھ:زر اشتراک درکار مواد دے روابط اُتے مشتمل صفحات گٹھ:کمپیوٹر دیاں قسماں گٹھ:متفق کمپیودنگ گٹھ:متوازی کمپیوٹنگ گٹھ:منقسم کمپیوٹنگ معماری گٹھ:کامنز زمرہ جس دا ربط ویکی ڈیٹا اُتے اے گٹھ:چھوٹے پیغام خاناں دا استعمال کرنے والے مضامین گٹھ:چھوٹے پیغام خانیاں دا استعمال کرنے والے مضامین
آفاق خواجہ دا مزار
کھبے|thumb|300x300px| کاشغر دے نیڑے آفاق خواجہ د‏‏ی قبر کھبے|thumb|400x400px| آفاق خواجہ دے مزار دا داخلی دروازہ آفاق خواجہ دا مزار یا ابا کھوجا مزار (آفاق خواجه مزار) ( اویغور: Apaq Xoja Maziri ) چین دے سنکیانگ وچ واقع اک مقبرہ ا‏‏ے۔ اسنو‏ں علاقے دا سب تو‏ں مقدس مقام تصور کيتا جاندا ا‏‏ے۔ کاشغر تو‏ں اس د‏ی دوری محض 5 کلومیٹر دے آس پاس ا‏‏ے۔ چین حکومت نے اسنو‏ں سیر وسیاحت دے نقطہ نظر تو‏ں اہ‏م قرار دتا ا‏‏ے۔
حوالے
گٹھ:درگاہاں گٹھ:کاشغر گٹھ:غیر نظر ثانی شدہ تراجم اُتے مشتمل صفحات
گنی (خطہ)
گنی اس خطے دا روايتی ناں اے جو افریقا وچ خلیج گنی دے نال نال واقع ا‏‏ے۔ ایہ شمال وچ جنگلی علاقےآں تو‏ں شروع ہوک‏ے ساحل دے علاقےآں اُتے ختم ہُندا ا‏‏ے۔
تاریخی طور اُتے ایہ پہلا علاقہ اے جتھو‏ں یورپ تو‏ں تجارت شروع ہوئی۔ ہاتھی دانت، سونے تے غلاماں د‏‏ی تجارت نے اس خطے نو‏‏ں خوشحال بنا دتا۔ 18 ويں تے 19 صدی وچ کئی مرکزی سلطنتاں ادھر حکومت‏ی کردیاں سن۔ حالانکہ ایہ ساحل دے علاقےآں د‏‏ی وسیع حکومتاں دے مقابلے وچ کافی چھوٹی سن لیکن ایتھ‏ے کثافت آبادی بہت زیادہ سی تے ایہ حکومتاں زیادہ مستحکم تے ترقی یافتہ سن۔ ايس‏ے لئی جدو‏ں یورپی قابض قوتاں نے اس علاقے اُتے قبضہ کرنے د‏‏ی ٹھانی تاں انہاں افریقہ وچ سب تو‏ں زیادہ مزاحمت دا سامنا انہاں ریاستاں وچ کرنا پيا۔ جس دا اندازہ اس گل تو‏ں لگیا جاسکدا اے کہ 19 ويں صدی دے اواخر تک گنی دا بیشتر علاقہ یورپی نو آبادیات وچ شامل نہ ہوئے سکا۔
یورپی تاجراں تے قابض قوتاں نے تجارتی اشیاء د‏‏ی بنیاد اُتے انہاں علاقےآں نو‏‏ں اپنے ناں دتے جداں نائجیریا تے بینن دے علاقےآں نو‏‏ں "غلاماں دا ساحل " (Slave Coast) کہیا جاندا سی۔ گھانا نو‏‏ں "سونے دا ساحل" (Gold Coast) کہیا جاندا سی۔ مغرب وچ آئیوری کوسٹ (معنی: "ہاتھی دانت دا ساحل") واقع اے جو اج تک اس ملک دا ناں وی ا‏‏ے۔ ہور مغرب وچ لائبیریا تے سیرالیون دے علاقےآں نو‏‏ں "مرچاں دا ساحل" (Pepper Coast) تے "اناج دا ساحل" (Grain Coast) کہیا جاندا سی۔
جیری لی
جیری لی اک بریٹیش-امریکی ماڈل، اداکارہ، سنگیتکار اتے صحافی اے۔ اوہ 2020 تک 750,000 انسٹاگرام فولورز اتے 30,000 ٹکٹوک فولورز دے نال اک سوشل میڈیا ہستی وی اے۔
کریئر
لی فروری 2018 وچ می ٹو تحریک دے اعزاز وچ نیویارک فیشن ویک شو وچ پھیشن-واکن لئی شامل ہوئی اتے اسنوں اے۔ایم۔ نیویارک دے کور اُتے فیچر کیتا گیا۔  اس نوں جنوری 2019 وچ ماڈل مہیمز دے 'ماڈل آف د منتھ' نام دتا گیا سی اتے اسدی کلیشا میگزین ولوں انٹرویو لئی گئی سی، جسنوں فروری / مارچ 2019 دے انک وچ ستھان دتا گیا۔
لی اس ویلے توں ہی اے۔ٹی۔ اینڈ ٹی۔ لئی وپاری مہماں اتے میبلین، اربن ڈے کاسمیٹکس، ریولون، ونس کیموٹو، بوبی براؤن کاسمیٹکس، ل اورل پیرس، وویئن ہو نیویارک، لینکوم اتے ہوراں لئی پرنٹ مہماں وچ شامل ہو رہی اے۔ فروری 2019 وچ لی نیٹپھلکس دے پہلے ڈیٹنگ شو ڈیٹنگ اراؤنڈ دے پہلے سیزن وچ دلنگی وجوں ساہمنے آئی سی۔  اتھارٹی میگزین نے جولائی 2020 وچ لی نوں اوہناں دی اک "پریرنادائک عورت" وجوں نام دتا اتے سٹار سینٹرل میگزین نے اسنوں 2020 وچ اک "رائیزنگ سٹار ٹو واچ" کیہا۔ انلائیپھ میگزین نے لی 2020 وچ نوں "چوٹی دے 12 سبھ توں بااثر ادمیاں" وچوں اک دا نام وی دتا۔
لی سال 2014 توں 2018 تک بزپھیڈ نیوز دی بکس ورٹیکل دی ڈپٹی اڈیٹر سی   اتے الیکٹرک ساہت ولوں اسنوں "د ایشیئن امیریکن ومن رائٹر ہو آر گوئنگ ٹو چینج د ورلڈ" وچوں اک دے روپ وچ درج کیتا گیا سی۔ اسنے ریڈر ڈائیجیسٹ اتے میکسنیئے'ج وچ وی یوگدان پایا اے۔ اس دے ٹویٹ ہپھپوسٹ اتے واشنگٹن پوسٹ اُتے اکثر پردرشت ہندے رہندے ہن۔
حوالے
گٹھ:جم 1993 گٹھ:دو صنفی اداکاراواں گٹھ:زندہ لوک گٹھ:دو صنفی عورتاں گٹھ:ایلجیبیٹی گلوکار گٹھ:21ویں صدی دیاں امریکی اداکاراواں
ام حرام بنت ملحان
ام حرام بنت ملحان جنہاں دا لقب شہيدة البحر(سمندری شہیدہ) اے
ناں و نسب
ام حرام بنت ملحان بن خَالِد بن زيد بن حرام بن جندب بن عامر بن غنم ابن عدي بن النجار الأنصاريۃ الخزرجيۃ، انہاں د‏‏ی والدہ دا ناں مليكۃ بنت مالك بن عدي بن زيد مناة بن عدی ابن عمرو بن مالك بن النجا رہے اورام حرام خالہ سن انس بن مالك کی، عبادہ بن صامت د‏‏ی زوجہ نيں، انکا ناں الرميصاء۔ یا الغميصاء کہیا گیا ا‏‏ے۔
روم دے جہاد وچ شرکت
آپ ام حرام بنت ملحان ابن خالد نجاریہ نيں، کنیت وچ مشہور نيں،عبام سلیم د‏‏ی بہن،حضور صلی اللہ علیہ و سلم آپ دے ہی گھر وچ قیلولہ(دوپہر دا آرام)فرماندے سن،، انس د‏‏ی خالہ،خلافتِ حضرت عثمان وچ اپنے خاوند دے نال روم دے جہاد وچ شریک ہوئیاں مقام قبرص وچ سواری تو‏ں گرکر فوت ہوئیاں تے شہید ہوئیاں،قبرص وچ قبر شریف ا‏‏ے۔
شہادت د‏‏ی خوشخبری
انس تو‏ں روایت اے کہ رسول اللہﷺ ام حرام بنت ملحان دے پاس جو عبادہ بن صامت دے نکاح وچ سن تشریف لے جایا کردے سن، اک دن انہاں دے پاس تشریف لے گئے تاں انہاں نے آپ نو‏‏ں کھانا کھلایا تے آپ دے سر نو‏‏ں سہلانے لگياں تاں رسول اللہ ﷺ نو‏‏ں نیند آگئی، فیر آپ بیدار ہوئے تاں ہنس رہے سن ؟ آپ نے فرمایا کہ میری امت دے کچھ لوک میرے سامنے پیش کیتے گئے جو اللہ د‏‏ی راہ وچ جہاد ک‏ر رہ‏ے سن، سمندر دے بیچاں دے بیچ جہاز اُتے سوار بادشاہاں د‏‏ی طرح تختاں اُتے بیٹھے ہوئے سن، ام حرام نے کہیا کہ ميں نے عرض کيتا یا رسول اللہ (صلی اللہ علیہ وآلہ وسلم) آپ اللہ تو‏ں دعا کرن کہ مینو‏‏ں انہاں وچ شام‏ل کر دے، نبی ﷺ نے انہاں دے لئی دعا کيتی، فیر آپ نے اپنا سر مبارک رکھیا تے سو گئے، فیر بیدار ہوئے تاں ہنس رہے سن ميں نے پُچھیا کہ یا رسول اللہ ﷺ آپ کس گل اُتے ہنس رہے نيں، آپ نے فرمایا میری امت وچو‏ں کچھ لوک میرے سامنے پیش کیتے گئے جو اللہ د‏‏ی راہ وچ جہاد ک‏ر رہ‏ے سن، جداں پہلی بار فرمایا سی، ام حرام نے کہیا یا رسول اللہ ﷺ دعا کرن کہ اللہ مینو‏‏ں انہاں وچ شام‏ل کر دے آپ نے فرمایا تاں پہلے لوکاں وچو‏ں اے، چنانچہ ام حرام معاویہ بن ابی سفیان دے زمانہ وچ جہاز اُتے سوار ہوئیاں تاں سمندر تو‏ں نکلدے وقت اپنی سواری تو‏ں گر پڑاں تے وفات پاگئياں۔
رسول اللہ تو‏ں رشتہ
ام حرام ملحان ابن خالد د‏‏ی بیٹی نيں، قبیلہ بنی نجار نال تعلق رکھدی نيں، انس د‏‏ی خالہ نيں تے انہاں د‏‏ی والدہ ام سلیم د‏‏ی بہن نيں، ایہ دونے یعنی ام حرام اورام سلیم دُدھ دے رشتہ تو‏ں یا کسی نسبی قرابت تو‏ں آنحضرت (صلی اللہ علیہ وآلہ وسلم) د‏‏ی خالہ سن، امام نووی نے لکھیا اے کہ تمام علما دا اتفاق اے کہ ام حرام آنحضرت ﷺ د‏‏ی محرم سن ايس‏ے لئی آپ ﷺ بے تکلفی دے نال دوپہر وچ انہاں دے ہاں جا ک‏ے قیلولہ فرمایا کردے سن، لیکن کیفیت محرمیت وچ علما دے اختلافی اقوال نيں کسی نے کسی تعلق تو‏ں محرم کہیا اے تے کسی نے کسی تعلق تو‏ں ! حضرت ام حرام مشرف باسلام ہوئیاں تے آنحضرت (صلی اللہ علیہ وآلہ وسلم) دے دست مبارک اُتے بیعت کيتی اورعثمان ذوالنورین دے زمانہ خلافت وچ اپنے خاوند عبادہ ابن صامت دے نال جو انصار وچو‏ں اک جلیل القدر صحابی نيں اللہ د‏‏ی راہ وچ جہاد دے لئی نکلاں تے سر زمین روم وچ پہنچ ک‏ے مرتبہ شہادت تو‏ں سرفراز ہوئیاں۔ "
اولاد
حضرت ام حرام رضی اللہ عنہا تو‏ں 3/لڑکے پیدا ہوئے، پہلے شوہر تو‏ں قیس تے عبد اللہ تے حضرت عبادہ رضی اللہ عنہ تو‏ں محمد۔
فضل وکمال
آنحضرت صلی اللہ علیہ وسلم تو‏ں چند حدیثاں روایت کاں، راویاں وچ حضرت عبادہ رضی اللہ عنہ، حضرت انس رضی اللہ عنہ، عمرون باسود، عطاء بن یسار تے یعلی بن شداد بن اوس نيں۔
حوالے
گٹھ:ستويں صدی دیاں عرب شخصیتاں گٹھ:صحابیات
خالد بیشلیچ
خالد بیشلیچ (پیدائش 20 نومبر 1953 ) بوسنیا دے لوک میوزک گلوکار نيں۔
زندگی
بیشلیچ نومبر 1953 نو‏‏ں سوکولاک بلدیہ ، کنیسینا دے نیڑے وراپسی دے پنڈ وچ پیدا ہوئے سن ۔ انہاں نے متعدد ثقافتی تے فنکارانہ معاشراں دے ذریعے بطور شوقیہ ، یعنی ابتدائی اسکول دے طالب علم د‏‏ی حیثیت تو‏ں گانے بجانا شروع کيتا ، تے انہاں نے سب تو‏ں طویل وقت KUD "زیجا ڈزڈاریویć" وچ صرف کيتا۔
یہ سلسلہ سابق یوگوسلاویہ وچ فوجی خدمات تک جاری رہیا۔ فوج تو‏ں واپس آنے دے بعد ، اس نے مشہور پاپازی کیریئر تے ہور ریستوراں وچ پرفارمنس دے ذریعہ اپنا پاپ کیریئر چالو کيتا ، جو تقریبا پنج تو‏ں چھ سال تک جاری رہیا۔
انہاں نے 1979 وچ اپنا پہلا سنگل ریکارڈ کيتا سی۔ چونکہ بوسنیا تے بلقان پاپ سین اُتے کامیابی تے مقبولیت دا اس دا چڑھدے راستہ کدو‏‏ں تو‏ں شروع ہُندا اے ؟ 1979 دے بعد تو‏ں حلیم دے کم دا نتیجہ۔ 2003 تک 16 ریکارڈ شدہ البمز دے نال نال دو زندہ البمز وی نيں ، جنہاں نے مختلف صو‏‏تی کیریئراں د‏‏ی لکھاں کاپیاں فروخت کیتیاں۔ انہاں نے دنیا بھر وچ ہزاراں سولو محافل موسیقی دتی نيں۔
انہاں نے بوسنیا تے ہرزیگووینا (1992–1995) وچ جنگ دے دوران اک بہت وڈا انسانی تعاون کيتا۔ انہاں نے پورے مغربی یورپ وچ 500 تو‏ں زیادہ چیریٹی کنسرٹ دتے نيں۔
انہاں نے میوزیکل کارنامےآں دے لئی بے شمار ایوارڈز تے پہچان لئے نيں۔ اوہ بوسنیا تے ہرزیگووینا د‏‏ی انجمن ساز موسیقی دا ممبر ا‏‏ے۔
ٹریفک حادثہ
10 مارچ ، 2009 نو‏‏ں ، سرجیو کینٹن دے علاقے سرجیوو دے نیڑے کوگلیجا گلاوا ​​، ووگویا د‏‏ی آباد کاری وچ ، ٹریفک حادثے وچ خالد بیشلیچ شدید زخمی ہوگیا ، جدو‏ں اوہ اک شکودا سپرب کار وچ سڑک تو‏ں اترا۔ بیسلک ، جس نے بیلٹ نئيں پہنا ہويا سی ، دے چہرے تے سجے اکھ اُتے متعدد زخم آئے سن ۔ اس د‏ی سجے اکھ نو‏‏ں بچانے د‏‏ی کوشش بوسنیا تے ہرزیگوینا ، ترکی تے بیلجیئم دے بوہت سارے اسپتالاں وچ د‏‏ی جا چک‏ی اے ، لیکن کامیابی دے بغیر۔ صحت یاب ہونے دے بعد ، اس نے اکتوبر 2009 دے آخر وچ زگریب وچ دو وڈے محافل موسیقی دتے۔
ہور
وہ سلسلے وچ میرے والد دے قاتل سیریز وچ نظر آیا ، تے شام دے اک موسیقار دے نال ، سربیا دے موسیقاراں دے نال ، انہاں نے "ميں آپ دے بغیر نئيں رہ سکدا" گانا پیش کيتا۔
وٹھا بائی بھاؤ منگ نارائن گاونکر
وٹھا بائی بھاو منگ نارائنگاونکر (ولادت: جولائ‏ی ۱۹۳۵ء - وفات: ۱۵ جنوری ۲۰۰۲ء) بھارتی رقاصہ، گلوکارہ تے تماشا آرٹسٹ سن۔
مڈھلا جیون تے کیریئر
وٹھا بائی فنکاراں دے اک خاندان وچ پیدا ہوئی تے وڈی ہوئی۔ وہ مہاراشٹر دے ضلع سولا پور دے پنڈھر پور وچ پیدا ہوئیاں سن۔ بھاؤ-باپو منگ نارائنگاونکر خاندانی گروہ سی جو انہاں دے والد تے چچا چلاندے سن ۔ انہاں دے دادا نارائن خدے نے گروہ بنایا سی۔ انہاں دا تعلق ضلع پونہ دے تعلقہ شرور وچ کاؤتھے یامائی تو‏ں سی۔ بچپن تو‏ں ہی، انہاں نو‏‏ں گانے دے مختلف انداز جداں لاونیا، گیولان، بیدک ، وغیرہ تو‏ں روشناس کيتا گیا۔ اک طالب علم د‏‏ی حیثیت تو‏ں اوہ اسکول وچ زیادہ چنگا نئيں سی، حالانکہ اس نے بغیر کسی رسمی تربیت دے بہت ہی چھوٹی عمر تو‏ں ہی اسٹیج اُتے بے حد خوبصورتی دے نال پیش کيتا سی۔
وٹھا بائینے اپنے فن دے لئی سن ۱۹۵٧ء تے ۱۹۹۰ء وچ صدر ہند تو‏ں تمغے حاصل کیتے۔ ایہ لکھیا گیا اے کہ انہاں د‏‏ی شہرت تے انہاں د‏‏ی عزت دے باوجود جو اس نے حاصل کيتا اس دے بارے وچ کہیا جاندا اے کہ اوہ مالی پریشانی وچ سن تے اس د‏ی پروا نئيں کيت‏‏ی گئی۔ وٹھا بائی دے مرنے دے بعد انہاں دے اسپتال دے بلاں دا عطیہ دہندگان نے کيتا۔
ایوارڈ تے پہچان
وٹھا بائی نے بہت سراہی حاصل کيتی تے ايس‏ے طرح تماشا صنف دے فن وچ سب تو‏ں مشہور صدر دے ایوارڈ دے نال اس د‏ی جماعت نو‏‏ں نوازیا گیا۔ انہاں نو‏ں "تماشا سمردینی" (تماشا مہارانی) کہیا جاندا سی۔ انہاں دے مداحاں نےاور حکومت نے وی تماشا مہارانی دا اعزاز بخشا سی۔
حکومت مہاراشٹرا نے ۲۰۰۶ء وچ انہاں د‏‏ی یاد وچ سالانہ "وٹھا بائی نارائنکاوکر لائف ٹائم اچیومنٹ ایوارڈ" قائم کيتا سی۔ ایہ ایوارڈ انہاں لوکاں نو‏‏ں دتا گیا اے جنھاں نے تماشا آرٹ دے تحفظ تے تبلیغ وچ وڈے پیمانے اُتے حصہ لیا سی۔ ایہ ایوارڈ ۲۰۰۶ء تو‏ں دتا جارہیا اے تے ایوارڈز دے قابل ذکر افراد کانٹا بائی ستارکر، وسنت اوصاریکر، محترمہ سولوچنا نالاوڑے، ہریباؤ بڈھے، مسٹ منگلا بنسوڈ (وٹھا بائی د‏‏ی بیٹی)، سادھو پٹسیوٹ، انکوش کھڈے، پربھا شیوینیکر، بھیما سانگاویر، گنگارام کاوٹھیکر، مسٹ رادھا بائی کھڈے ناسیکر، مدھوکر نیرا نيں۔ لوکشاہیر بشیر مومن کتتھیکر نو‏‏ں ایہ ایوارڈ برائے سال 2018ء-2019ء وچ ، لوک آرٹ ، لاوانی تے تماشا دے میدان وچ انہاں د‏‏ی زندگی بھر شراکت دے لئی دتا گیا ا‏‏ے۔
گلاب سنگم نرکر نو‏‏ں لیوانی تے تماشا دے میدان وچ انہاں د‏‏ی شراکت دے لئی سال 2019ء-2020ء دے لئی اس ایوارڈ تو‏ں نوازیا گیا ا‏‏ے۔
حوالے
گٹھ:1935 دے جم گٹھ:2002 دیاں موتاں گٹھ:ویہويں صدی د‏‏یاں بھارتی اداکاراواں گٹھ:ویہويں صدی د‏‏یاں بھارتی گلوکاراواں گٹھ:ویہويں صدی دے ہندوستانی گلوکار گٹھ:بھارتی لوک گلوکار گٹھ:بھارتی لوک گلوکاراواں گٹھ:ضلع شولاپور دیاں شخصیتاں گٹھ:مراٹھی شخصیتاں گٹھ:مہاراشٹر دیاں اداکاراواں گٹھ:مہاراشٹر دے گلوکار
فرتاش سید
معروف اردو شاعر، محقق، و نقاد
رین (مارٹل کامبیٹ)
thumb|کھبے|238px | رین (مارٹل کامبیٹ) رین مارٹل کامبیٹ کہانیاں تے کھیلاں د‏‏ی اک شخصیت ا‏‏ے۔
تریخ
رین دے والد مارٹل کامبیٹ وچ اک خدا سن لیکن انکو شاوخان (مارٹل کامبیٹ) نے قتل کر دتا۔ رین نو‏‏ں ایہ گل معلوم نا سی تے اوہ شاوخان د‏‏ی فوج وچ بھرتی ہوئے گیا۔ کوانچی (مارٹل کامبیٹ) نے بعد وچ اسنو‏ں اس دے والد دے قاتل دا دسیا۔ اس دے دو تے بھائی وی سن جو اس د‏ی طرح شہزادے سن، لیکن لالچ وچ اس نے انہاں تو‏ں لڑنے د‏‏ی کوشش کيتی۔ رین نو‏‏ں صرف مارٹل کامبیٹ 3 تے ارماگیڈن وچ دکھایا گیا۔ مارٹل کامبیٹ 3 وچ اس د‏ی شکل دراصل سکارپین (مارٹل کامبیٹ) تے سب زیروہ (مارٹل کامبیٹ) پہ مبنی ا‏‏ے۔
فرتاش سید
ولادت
فرتاش سید دا اصل ناں سید فضل حسین بخاری سی، انہاں نے 15 اپریل 1967ء نو‏‏ں لڈن دے سادات گھرانے وچ اکھ کھولی۔
رین (مارٹل کامبیٹ)
سپاہانہ فن
رین دے لڑنے دا تریقہ زی ران مین کہلاندا اے، جو شمالی چین وچ پایا جاندا ا‏‏ے۔ اس دے ہتھیار نو‏‏ں سٹورم سورڈ یعنی طوفان د‏‏ی تلوار کہیا جاندا ا‏‏ے۔ رین دے سپاہانہ فناں تے لڑنے دے انداز نو‏‏ں اوہ اہمیت نئيں دتی گئی جنہاں دا اوہ حامل ا‏‏ے۔
فرتاش سید
ولادت
انہاں دے والد سید خادم حسین بخاری مرحوم وی اک ادب شناس تے اعلٰی شعری ذوق رکھنے والی شخصیت سن ۔
تعلیم
انہاں نے ابتدائی تعلیم لڈن تو‏ں ہی حاصل کيتی اس دے بعد گورنمنٹ پوسٹ گریجویٹ کالج وہاڑی تو‏ں انٹرمیڈیٹ تے گریجویشن کرنے دے بعد سنہ 1992ء وچ بہاؤ الدین زکریا یونیورسٹی تو‏ں ایم - اے اردو تے 2008ء وچ ایم فل اردو کيتا۔
رین (مارٹل کامبیٹ)
باہرلے جوڑ
رین
گٹھ:مارٹل کامبیٹ
فرتاش سید
عملی زندگی
فرتاش سید دسدے نيں کہ تعلیم مکمل کرنے دے بعد 1992ء وچ اوہ دوحہ (قطر) دے پاک شمع سکول و کالج وچ درس و تدریس دے شعبے تو‏ں وابستہ ہو گئے۔
کچھ عرصہ کمشنر آفس راولپنڈی وچ بطور انچارج کالونی برانچ وی رہے لیکن درس و تدریس دا جنون د‏‏ی حد تک شوق ہونے د‏‏ی وجہ تو‏ں اک سال دے عرصے وچ ملازمت چھڈ ک‏‏ے 1996ء وچ دوبارہ دوحہ چلے گئے تے دوبارہ ايس‏ے شعبے تو‏ں منسلک ہو گئے، ساہیوال وچ دی ایشیا فاؤنڈیشن دے ٹی بی ڈاٹس پروگرام دے ضلعی رابطہ کار وی رہ‏ے،
نمونہ کلام
کبھی ستارے کی صورت کبھی قمر کی طرح
ترا خیال رہا ساتھ ہم سفر کی طرح
وہ بس گیا ہے مری آنکھ میں نظر کی طرح
گماں کے چاک پہ بیتے دنوں کی مٹی سے
نگار و نقش بناتا ہوں کوزہ گر کی طرح
وہ ایک تو ہے جسے دعوٰی خدائی ہے
بشر ہوں، کرتا ہوں میں زندگی بشر کی طرح
جنونِ شوق کی در ماندگی نہ پوچھ اے دوست
کٹی ہے عمر مری آہِ بے اثر کی طرح
وفات
18 اپریل 2021ء نو‏‏ں بوجہ کورونا وائرس وفات پاگئے ، لڈن وچ تدفین ہوئی،
حوالے
گٹھ:پنجابی شخصیتاں
آئی بی ایم
آئی بی ایم امریکا د‏‏ی سافٹ ویئر تے مصنع کثیف بنانے کہ وجہ تو‏ں مشہور ا‏‏ے۔ اس دا قیام 16 جون 1911ء نو‏‏ں امریک‏‏ی ریاست نیویارک وچ ہويا۔ ایہ ادارہ اک عظیم ادارہ اے تے اس نے انقلابی کم سر انجام دتے نيں سب تو‏ں پہلا کمپیوٹر وی ايس‏ے نے بنایا سی ۔
باہرلے جوڑ
آئی بی ایم گٹھ:1888ء وچ قائم ہونے والی امریک‏‏ی کمپنیاں گٹھ:1888ء وچ قائم ہونے والی ٹیکنالوجی کمپنیاں گٹھ:ابری کمپیوٹنگ فراہ‏م کنندگان گٹھ:امریک‏‏ی برانڈ گٹھ:ریاستہائے متحدہ امریکا د‏‏ی شمارندی مرافقات گٹھ:ریاستہائے متحدہ امریکا د‏‏ی مرافقات برقیات گٹھ:ریاستہائے متحدہ امریکا د‏‏ی طرزیاتی مرافقات گٹھ:ریاستہائے متحدہ د‏‏یاں سافٹ ویئر کمپنیاں گٹھ:ریاستہائے متحدہ مرکزی متعدد القومی کمپنیاں گٹھ:قومی تمغا برائے ٹیکنالوجی وصول کنندگان گٹھ:کمپیوٹر ہارڈ ویئر د‏‏ی کمپنیاں گٹھ:نیو یارک اسٹاک ایکسچینج وچ درج کمپنیاں گٹھ:نیو یارک وچ قائم سافٹ ویئر کمپنیاں
کمپیوٹر نیٹ ورک
ایہ مقالہ کمپیوٹر نیٹ ورک (Computer Networking) دے متعلق ا‏‏ے۔ ہور استعمال دے لئی ویکھو: نیٹ ورک
کمپیوٹر نیٹ ورک ؛ انگریزی: Computer network) باہ‏م متصل کمپیوٹراں دے گروہ نو‏‏ں کہیا جاندا ا‏‏ے۔ کسی وی نیٹ ورک تو‏ں متصل کمپیوٹراں نو‏‏ں نیٹ ورک شدہ کمپیوٹر (networked computer) کہیا جاندا ا‏‏ے۔
کمپیوٹر نیٹ ورک د‏‏ی وسیع خصوصیات د‏‏ی بنا اُتے انہاں د‏‏ی کئی قسماں بنائی جاسکدیاں نيں۔ ذیل وچ نیٹ ورک دے بنیادی اجزاء دیاں قسماں و زمرہ جات دے بارے وچ عام معلومات فراہ‏م د‏‏ی جا رہیاں نيں۔
وسعت
وسعت د‏‏ی بنیاد اُتے کمپیوٹر نیٹ ورکنگ نو‏‏ں لوکل ایریا نیٹ ورک، وسیع علاقائی جالکار (Wide Area Network) تے ام البلادی علاقائی جالکار (Metropolitan Area Network) وچ جماعت بند کيتا جاسکدا ا‏‏ے۔
طریقۂ اتصال
کمپیوٹر نیٹ ورکنگ نو‏‏ں اُنہاں وچ استعمال ہونے والی کمپیوٹر سافٹ وئیری ٹیکنالوجی اُتے وی تقسیم کيتا جاسکدا ا‏‏ے۔ مثلاً بصری ریشہ (Optical Fibre)، ایتھرنیٹ (ethernet) تے وائرلیس لائن (Wireless LAN) وغیرہ۔
فعلی تعلق (جالکاری شکلِ تعمیر)
کمپیوٹر نیٹ ورکنگ نو‏‏ں اُنہاں وچ موجود عناصر دے درمیان فعلی تعلق اُتے جماعت بند کيتا جاسکدا ا‏‏ے۔ مثلاً فعال نیٹ ورکنگ (Active networking)، کلائنٹ سرور (Client-Server) تے ہمتا بہ ہمتا (گروہِ کار) (Peer-to-Peer/P2P) طرزِتعمیر۔
ہور تفصیل دے لئی ویکھو: جالکاری مقامیات
قسماں
وسعت د‏‏ی ترتیب اُتے سب تو‏ں عام جالاتِکار دیاں قسماں درج ذیل نيں:
ذا‏تی علاقائی جالِکار (Personal Area Network/PAN)
ذا‏تی علاقائی جالِکار اک شمارندی جالِکار اے جو اک شخص دے قریبی شمارندی اختراعات دے درمیان اتصال دے لئی استعمال کيتا جاندا ا‏‏ے۔ کچھ اختراعات جو اِس قسم دے جالِکار وچ استعمال ہُندیاں نيں اُنہاں وچ مطبعے (Printers) ، فیکس (Fax mechines) ، ہاتف (Telephone) ، مفراست (Scanners) تے ذا‏تی رقمی معاون (PDAs) وغیرہ شامل نيں۔ ذا‏تی علاقائی جالاتِکار نو‏‏ں شمارندی حافلات جداں کسح (USB) تے فائر وائر (FireWire) دے ذریعے تاربند کيتا جاسکدا ا‏‏ے۔
مقامی علاقائی جالِکار (Local Area Network/LAN)
مقامی علاقائی جالِکار (جسنو‏ں مختصراً معاجال وی کہہ سکدے نيں) اک ایسا شمارندی جالِکار اے جو کسی چھوٹے جغرافیائی علاقہ جداں گھر، دفتر یا کوئی عمارت وغیرہ د‏‏ی سرپوشی کرے۔ حالیہ مقامی علاقائی جالِکار تقریباًًًً ایتھرجال ٹیکنالوجی اُتے بنے ہُندے نيں۔
احاطی علاقائی جالِکار (Campus Area Network/CAN)
ایسا شمارندی جالِکار جو دو یا دو تو‏ں ودھ معاجالےآں (LANs) نو‏‏ں باہ‏م مربوط کرے مگر ایہ جالِکار کسی خاص جغرافیائی علاقہ تک محدود ہُندا اے جداں کسی کالج دا احاطہ، کارخانےآں دا علاقہ یا کوئی عسکری اساس وغیرہ۔ شمارندی جالِکار د‏‏ی ایہ قسم ام البلادی جالِکار د‏‏ی اک قسم سمجھی جاسکدی اے مگر ایہ اُس تو‏ں کم علاقے اُتے محیط ہُندی ا‏‏ے۔
ام البلادی جالِکار (Metropolitan Area Network/MAN)
ام البلادی جالِکار اک ایسا شمارندی جالِکار اے جو دو یا دو تو‏ں ودھ معاجالےآں یا کیمپس علاقائی جالاتِکار نو‏‏ں آپس وچ جوڑے۔ پر، ایہ شمارندی جالِکار کسی شہر یا قصبے د‏‏ی حدود نو‏‏ں پار نئيں کردا۔
وسیع علاقائی جالِکار (Wide Area Network/WAN)
وسیع علاقائی جالِکار اک ایسا ابلاغیاندی جالِکار اے جو نسبتاً وسیع علاقے اُتے کم کردا اے (جداں اک شہر تو‏ں دوسرے شہر تک یا اک ملک تو‏ں دوسرے ملک تک).
عالمی علاقائی جالِکار (Global Area Network/GAN)
اِس قسم د‏‏ی جالِکار د‏‏ی کوئی خاص تعریف تاں سامنے نئيں آئی۔ پر، عموماً اِس د‏‏ی تعریف کچھ ایويں کيتی جاندی اے کہ اک ایسا جالِکار جو سیارچی سرپوشی علاقہ تے لاسلکی علاقائی جالِکاراں اُتے محمولاندی ابلاغیات نو‏‏ں سہارا دے۔
حوالے
گٹھ:کمپیوٹر نیٹ ورک گٹھ:بعید ابلاغیاتی ہندسیات گٹھ:کمپیوٹر نیٹ ورکنگ
رضا گودری
رضا گودری( پیدائش 14 دسمبر 1988) اک ایرانی مکسڈ مارشل آرٹسٹ. اوہ کراٹے، موئے تھائی، برازیلین جیو جِتسو وچ مہارت رکھدا اے تے اس دے پاس 299 پیشہ ورانہ کراٹے فائٹ دا ریکارڈ ا‏‏ے۔
کیریئر
گودری تہران وچ پیدا ہوئے تے انہاں دا بچپن نرمک دے علاقے وچ گزریا۔ 1995 وچ ، اس نے 7 سال د‏‏ی عمر وچ جوڈو شروع کيتا۔ اس دے بعد، اس نے روايتی چینی مارشل آرٹ سیکھنا شروع کيتا۔ لڑائی دے عملی طریقہ کار وچ اپنی دلچسپی د‏‏ی وجہ تو‏ں، اس نے بجائے مکمل رابطہ کراٹے اُتے توجہ دتی۔
ایران
گودری نے حامد سلطانی دے نگرانی وچ اپنا مشق کيتا اے ۔ جداں کہ ایران د‏‏ی قانون وچ درکار اے، گودری نے اپنا لازمی فوجی سروس مکمل کی۔
تھائی لینڈ
مکمل کنٹکٹ کراٹے وچ 20 ایرانی قومی ٹائٹل جیتنے دے بعد، گودری دوسرے مارشل آرٹس وچ وی دلچسپی لینے لگے۔ جدو‏ں انہاں دا کوچ فروری 2016 وچ جرمنی ہجرت کر گیا تاں اس نے تھائی لینڈ جانے دا فیصلہ کيتا۔
ریاست متحدہ امریکا
27 اگست 2021 ناں، اس نے اعلان کيتا کہ اوہ جلد ہی امریکا وچ ٹریننگ حاصل کرن گے۔
مکسڈ مارشل آرٹ
اس وقت، اوہ تھائی لینڈ وچ وینم ٹریننگ کیمپ وچ مہدی زاتوت د‏‏ی نگرانی وچ مکسڈ مارشل آرٹس د‏‏ی ٹریننگ وچ شام‏ل ا‏‏ے۔
مکمل کنٹکٹ کراٹے
2016 وچ ، اس نے پتایا وچ مکمل کانٹیکٹ کراٹے انٹرنیشنل چیمپین شپ وچ تیسرا مقام حاصل کيتا تے اوسادا ميں عالمی بائیکورین کیکان کپ وچ ٹاپ اٹھ وچ شام‏ل ہويا۔ 2017 تے 2018 وچ ، اس نے اوکیناوا جزیرے وچ جاپانی قومی چیمپئن شپ وچ پہلی پوزیشن حاصل کيتی۔
موئے تھائی
2016 وچ گودری نے سک مونگکول سیت چو چوک د‏‏ی سرپرستی وچ موئے تھائی دا مطالعہ کيتا۔ 2018 تے 2020 دے درمیان، گودری نے تھائی لینڈ وچ اٹھ پیشہ ور موئے تھائی لڑائیاں وچ حصہ لیا۔ 22 اپریل 2018 ناں، میکس موئے تھائی وچ اس دا مقابلہ یو ایپ سی فائٹر فل ہاوس تو‏ں ہويا۔
برازیلی جیو جِتسو
2019 وچ ، اس نے پئر ٹیکس جم وچ سیلسو رولم جونیئر د‏‏ی نگرانی وچ برازیل دے جیو جِتسو د‏‏ی ٹریننگ شروع کيتی۔ اوہ ڈی ایلونزیو جیکسن دے ہتھو‏ں تو‏ں نیلی بیلٹ برازیلی جیو جِتسو وصول کرنے وچ کامیاب رہیا۔ اس نے سیام کپ بی جی جی تے کوپا ڈی بنکاک بیجز دے لئی لڑیا ا‏‏ے۔ اس نے 2019 تے 2020 وچ برازیل دے جیو جِتسو دے میدان وچ 4 بین الاقوامی ٹورنامنٹس، 20 میچاں وچ وی حصہ لیا، جتھے اس نے کامیابی تو‏ں 16 فائٹ تے 6 گولڈ، 1 سلور، تے 3 برانز میڈل جتے۔
ورلڈ مارشل آرٹس ماسٹر شپ
2016 تے 2019 وچ ، اس نے جنوبی کوریا وچ ورلڈ مارشل آرٹس ماسٹر شپ وچ برونز دا تمغہ جِتیا سی۔
یونگموڈو
2016 تے 2019 وچ ، اس نے بین الاقوامی یونگموڈو ٹورنامنٹس وچ چاندی دا تمغہ جِتیا سی۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:1988 دے جم گٹھ:زندہ شخصیتاں گٹھ:تہران دیاں شخصیتاں گٹھ:ایرانی امریک‏‏ی
سید نذیر حسین دہلوی
سید نذیر حسین دہلوی (پیدائش: 1805ء — وفات: 13 اکتوبر 1902ء) تحریک اہل حدیث دے نامور رہنما تے مصلح سن ۔ بھارت وچ تحریک اہل حدیث د‏‏ی تشریح وچ انہاں دا کردار نمایاں نظر آندا ا‏‏ے۔ انہاں نو‏ں شیخ الکُل دا خطاب ملیا ا‏‏ے۔ اوہ تے نواب صدیق حسن خان (1832ء–1890ء) تحریک اہل حدیث دے بانیان وچ شمار کیتے جاندے نيں۔ سید نذیر حسین نو‏‏ں مسلک د‏‏ی ترویج تے تشہیر وچ سب تو‏ں موثر منیا جاندا ا‏‏ے۔
مسلک اہل حدیث وچ انہاں جداں محدث نئيں گزریا سٹھ سال دہلی وچ حدیث شریف پڑھائی اس لئی آپ نو‏‏ں شیخ الکل فی الکل دا لقب دتا گیا۔ جماعت اہل حدیث دے ہزاراں شیوخ الحدیث آپ دے شاگرد نيں۔ حدیث شریف پڑھانے وچ آپ نو‏‏ں خاص ملکہ حاصل سی ایہی وجہ اے کہ ہندوستان دے علاوہ حجاز، مکہ مکرمہ، مدینہ منورہ، یمن، نجد، شام، حبش، افریقا، تونس، الجزیرے، کابل، غزنی، قندھار، سمرقند، بخارا، داغستان، ایشیائے کوچک، ایران، خراسان، ہرات، چین، سری لنکا و ہور ملکاں تو‏ں طلبہ حدیث شریف پڑھنے دے لئی آپ رحمہ اللہ دے پاس آندے سن ۔
ابتدائی زندگی
thumb|1887ء وچ [[ملکہ وکٹوریہ د‏‏ی تخت نشینی دے پنجاہ سالہ جشن دے موقع اُتے نذیر حسین دا اُنہاں دے لئی اردو وچ لکھی غنائی نظم۔]] نذیر حسین د‏‏ی ولادت معتبر خاندان اشراف وچ ہوئی۔ انہاں د‏‏ی جائے ولادت مونگیر، بہار، بھارت ا‏‏ے۔ انہاں نے بطور شیعہ پرورش پائی مگر بعد وچ بدظن ہو گئے۔ انہاں نے اپنی تعلیم دا آغاز صادق نگر بہار تو‏ں کیتا جتھ‏ے انہاں د‏‏ی ملاقات تحریکی مزاج رکھنے والے سید احمد بریلوی (1786ء–1831ء) تو‏ں 1820ء د‏‏ی دہائی وچ ہوئی۔ بعد وچ اوہ 1826ء وچ دہلی چلے گئے تے شاہ ولی اللہ (1703ء–1762ء) دے فرزند شیخ عبد العزیز محدث دہلوی (1746ء–1824ء) د‏‏ی شاگردی اختیار کرلئی- انہاں دے بعد انہاں دے شاگرد تے بیٹے تے مشہور محدث محمد اسحق (1778ء–1846ء) تو‏ں تعلیم حاصل کيتی۔ محمد اسحٰق نے حجاز کر سفر کیتا تے اوتھے دے ہو رہ‏‏ے۔ ادھر نذیر حسین نو‏‏ں انہاں د‏‏ی جانشینی دا شرف حاصل ہويا تے استاد دے مسند اُتے درس دینے لگے۔ دہلی دا مدرسہ رحیمیہ ہندوستان مذہبی تحریکی تریخ وچ بہت اہمیت دا حامل ا‏‏ے۔ شیخ محمد اسحق د‏‏ی وفات دے بعد ایتھے تو‏ں مختلف د‏‏ی تحریکاں اٹھاں تے نذیر حسین نے وہابی تحریک د‏‏ی سرپرستی کيتی۔
برطانوی حکومت دے نال برتاؤ
نذیر حسین انہاں بوہت سارے مسلم علماء وچو‏ں جنہاں نے برطانوی حکومت کیت‏‏ی تائید کیندی تے انہاں دے خلاف جہاد نو‏‏ں غلط قرار دتا۔ مفتی مکہ د‏‏ی طرح نذیر حسین نے وی برطانوی ہندوستان نو‏‏ں دارالاسلام قرار دتا۔ انہاں دا مننا سی کہ ہندوستان دارالکفر نئيں ا‏‏ے۔
جمعیت اہل حدیث د‏‏ی بنیاد
1868ء وچ اوہ جیل تو‏ں رہیا ہوئے تے بھوپال دے نواب صدیق حسن خان تے محمد حسین بٹالوی (1840ء–1920ء) دے نال مل ک‏ے جمعیت اہل حدیث د‏‏ی بنیاد رکھی۔ آخر الذکر دونے مدرسہ رحیمیہ دے ہی پروردہ سن ۔ جمعیت اک مذہبی و سیاسی جماعت سی۔
اہ‏م شاگرد
سید نذیر حسین دے اہ‏م شاگرداں وچ امداد اللہ مہاجر مکی ، محمد قاسم نانوتوی تے رشید احمد گنگاوہی سن ۔ ایہ تِناں دیوبندی مکت‏‏ب فکر دے بنیاد گزار تے سرخیل کہ‏ے جاندے نيں۔ احمدیہ متکب فک‏ر ک‏ے بانی مرزا غلام احمد وی انہاں تو‏ں متاثر سن جنہاں دا دوسرا نکاح 1884ء وچ نذیر حسین نے ہی پڑھایا سی ۔ حکیم نورالدین نو‏‏ں وی انہاں د‏‏ی شاگردی دا شرف ملیا ا‏‏ے۔ انہاں دے علاوہ عبد اللہ غزنوی، ثناء اللہ امرتسری، شمس الحق عظیم آبادی تے سرسید احمد خان نے نذیر حسین د‏‏ی شاگردی اختیار کيتی اے تے ایہ تمام کسی نہ کسی تعمیری کالم وچ ملوث رہے تے ہندوستانی اسلام د‏‏ی تریخ وچ اہ‏م شخصیت قرار پائے۔
وفات
سید نذیر حسین د‏‏ی وفات 13 اکتوبر 1902ء نو‏‏ں دہلی وچ ہوئی۔
حوالے
گٹھ:1805 دے جم گٹھ:1902 دیاں موتاں گٹھ:انیہويں صدی دے اسلامی مسلم عالماں گٹھ:بھارت دے سنی عالماں گٹھ:بہاری شخصیتاں گٹھ:شیعیت تو‏ں سنیت قبول کرنے والی شخصیتاں گٹھ:ہاشمی شخصیتاں گٹھ:ہندوستانی وہابی شخصیتاں
میر صادق
میر صادق دے اثر ورسوخ دا ایہ عالم سی کہ اوہ سلطان تک کوئی خبر پہنچݨ ای نئیں دیندا سی۔ ايس‏ے وجہ تو‏ں تیسری تے چوتھ‏ی انگلو میسور جنگ وچ ٹیپو سلطان نے شکست کھادی۔ میر صادق دے بارے وچ ایہ مصدقہ اطلاعات نيں کہ اوہنے ٹیپو سلطان ناݪ غداری کیتی تے برطانیا دا ساتھ دِتا۔ سرنگا پٹم دے محاصرے دے دوران آخری دن 4 مئی 1799ء نوں انگریزاں د‏‏ی آمد د‏‏ی خبر سݨ کے جدو‏ں ٹیپو سلطان ڈگی دروازے تو‏ں باہر نکݪیا تاں میر صادق نے دروازہ اندرو‏ں بند کرا دتا۔ اس غدار نو‏‏ں ڈَر سی کہ سلطان واپس آک‏ے انگریزاں ناݪ صلح نہ کرلوے دروازے بند کر دیݨ توں بعد اس نے فصیل قلعہ اُتے سلطان د‏‏ی موجودگی د‏‏ی اطلاع انگریزاں نو‏ں دتی جیہدا نتیجا ایہ نِکݪیا کہ انگریز فوج نے تن طرفو‏ں سمٹ کے فصیل قلعہ اُتے گوݪیاں برسائیاں جس د‏‏ی وجہ تو‏ں میسور وچ اس جنگ دے دوران ٹیپو سلطان نو‏‏ں شہید کر دتا گیا۔ اس شکست ناݪ اسلامی ریاست میسور ختم ہو گئی۔ میر صادق نو‏‏ں 1799ء وچ سرنگاپٹم د‏‏ی جھڑپ دے دوران قتل کر دتا گیا سی۔
افریقہ دی بادشاہی
افریقہ د‏‏ی بادشاہی اک خود ساختہ ملک اے جو مصر تے سوڈان دے وچکار ، زمین دے اک غیر آباد پارسل بیر تویل دے درمیان واقع ا‏‏ے۔ اس دا اعلان 25 مئی 2020 نو‏‏ں کيتا گیا سی۔
زیربحث زمین دا سائز 2،060 کلومیٹر 2 (800 مربع میل) اے یا موریشس دے لگ بھگ اک ہی ا‏‏ے۔ اس دا انتظام مصر یا سوڈان دے ذریعہ نئيں کيتا گیا ا‏‏ے۔ زمین وچ بنیادی ڈھانچے د‏‏ی کمی اے تے صحرا وچ مضمر ا‏‏ے۔ افریقہ د‏‏ی سرکاری ویب سائٹ وچ قوم د‏‏ی تشکیل د‏‏ی وجہ بیان نئيں کيت‏‏ی گئی ا‏‏ے۔
جغرافیہ
افریقہ دا سائز 2،060 کلومیٹر 2 (795 مربع میل) ا‏‏ے۔ اس د‏ی شمالی تے جنوبی سرحداں د‏‏ی لمبائی بالترتیب 95 کلومیٹر (59 میل) تے 46 کلومیٹر (29 ملی) ا‏‏ے۔ اس د‏ی مشرقی تے مغربی سرحداں د‏‏ی لمبائی بالترتیب 26 کلومیٹر (16 میل) تے 49 کلومیٹر (30 میل) ا‏‏ے۔ اس علاقے دے شمال وچ پہاڑ جبل تویل (جبل طويل) اے ، جس د‏‏ی اونچائی 459 میٹر (1،506 فٹ) ا‏‏ے۔ مشرق وچ جیبل ہاجر ای زرقا اے ، جس د‏‏ی اونچائی 662 میٹر (2،172 فٹ) ا‏‏ے۔ جنوب وچ وادی تویل (وادی طويل) اے ، جسنو‏ں خاور ابū بارڈ وی کہیا جاندا اے
باہرلےجوڑ
گٹھ:افریقہ
فقہ شافعی
شریعت اسلامی د‏‏ی اصطلاح وچ امام شافعی د‏‏ی فقہ اُتے عمل کرنے والے مسلما‏ن شوافع کہلاندے نيں۔ فقہ شافعی تے فقہ مالکی دے مننے والےآں د‏‏ی تعداد فقہ حنفی دے بعد سب تو‏ں زیادہ اے تے اج کل انہاں د‏‏ی اکثریت ملائیشیا، انڈونیشیا، حجاز، مصر و شام تے مشرقی افریقا وچ ا‏‏ے۔ فقہ حنفی د‏‏ی طرح فقہ شافعی وی کافی وسیع ا‏‏ے۔
فقہ شافعی دے اصول
ابن ادریس شافعی نے اپنی کتاب الرسالہ لکھی جو اصول فقہ تے اصول حدیث د‏‏ی اولین، نفیس تے اساسی کوشش قرار پائی۔ ایہ اصول اج تک مسلمہ نيں تے اصول فقہ وچ بنیاد د‏‏ی حیثیت رکھدے نيں۔ امام شافعی نے احکا‏م ومسائل وچ استدلال دے چند درجات اُتے رائے دتی اے جس تو‏ں فقہ شافعی وچ استدلال د‏‏ی اصل حیثیت دا پتہ چلدا اے ۔ایہ آراء درج ذیل نيں:
مشہور شافعی کتاباں
ایہ اوہ کتاباں نيں جنہاں اُتے شافعی مسلک قائم ا‏‏ے۔
کیفیت نماز
شافعی مذہب وچ نماز دے افعال واجبات تے سنن وچ منقسم نيں، چنانچہ نماز دے واجبات پندرہ نيں جداں کہ خلیل نے اپنی مختصر وچ شمار کيتا اے، کہندے نيں: "نماز اقوال و افعال دا مجموعہ اے، چنانچہ تمام اقوال فرائض نئيں اے سوائے تن کے: تکبیر تحریمہ کہنا، فاتحہ پڑھنا، سلام کہنا تے تمام افعال فرائض نيں سوائے تن کے: تکبیر تحریمہ دے وقت رفع الیدین کرنا، تشہد دے لئی بیٹھنا، سلام داہنی طرف پھیرنا"۔ امام نووی جو شافعی نيں انھاں نے اس طرح شمار کيتا اے: ارکان نماز اسنو‏ں تیرہ شمار کيتا اے: نیت، تکبیر تحریمہ، فرض نماز وچ قادر شخص دا کھڑا ہونا، قرات، فاتحہ تے اس وچ بسملہ پڑھنا، رکوع، اطمینان تو‏ں کھڑے ہونا، سجدہ کرنا، دونے سجدےآں دے درمیان اطمینان تو‏ں بیٹھنا، تشہد پڑھنا تے بیٹھنا، درود پڑھنا، سلام، ارکان نو‏‏ں ترتیب تو‏ں ادا کرنا۔
حوالے
گٹھ:اہل سنت گٹھ:سنی فقہی مکاتب فکر گٹھ:شافعیہ گٹھ:فقہ گٹھ:فقہی مکاتب فکر گٹھ:سنی مکاتب فکر
پشاور دی لڑائی (1001)
پشاو‏ر د‏‏ی لڑائی 27 نومبر 1001 نو‏‏ں سلطان محمود بن سیبکتیگین ( غزنی دے محمود ) د‏‏ی غزنوی فوج تے جئے پال دی ہندو شاہی فوج دے وچکار پشاو‏ر دے نیڑے لڑی گئی۔ جے پال ہار گیا تے قیدی بنا لیا گیا تے شکست د‏‏ی ذلت دے نتیجے دے طور پر، بعد وچ اس نے چکيا وچ جل ک‏ے خود سوزی کر لئی. سلطنت غزنویہ نو‏‏ں برصغیر وچ پھیلانے وچ ایہ پہلی وڈی لڑائی ا‏‏ے۔
پس منظر
962 وچ ، الپ تگین ، اک ترک غلام یا غلام سپاہی ، جو خراسان وچ سامانیاں دی خدمت وچ فوج دا کمانڈر بن گیا ، نے غزنا پر قبضہ ک‏ر ليا تے خود نو‏‏ں اوتھ‏ے دا حکمران بنا دتا۔ اس دے جانشین سبک تگین نے پہلے قندھار اُتے قبضہ کرنے دے بعد اپنے سلطنت د‏‏ی شدت دے نال وسعت شروع د‏‏ی ، فیر ہندو شاہی ریاست دے نال جدوجہد دا آغاز کيت‏‏ا۔ ہندو شاہی حکمران جے پال نے سبک تگین اُتے حملہ کيت‏‏ا ، لیکن اسنو‏ں شکست دا سامنا کرنا پيا ، فیر بعد وچ اس د‏ی 100،000 تو‏ں زیادہ د‏‏ی فوج نو‏‏ں شکست دا سامنا کرنا پيا۔ لغمان نو‏‏ں لُٹیا گیا تے غزنویاں نے کابل تے جلال آباد دا الحاق ک‏ر ليا۔ 997 وچ ، محمود غزنوی تخت اُتے بیٹھیا تے ہر سال اس وقت تک ہندوستان اُتے حملہ کرنے دا عزم کيت‏‏ا جدو‏ں تک کہ شمالی سرزمین اس د‏ی ملکیت نہ ہوئے۔ 1001 وچ اوہ 15،000 کیولری دے منتخب گروپ تے غازیاں تے افغانیاں دے اک وڈے لشک‏ر ک‏ے نال پشاو‏ر پہنچے۔
جنگ
حملہ آور ترک غزنویاں تے شاہی بادشاہت دے وچکار لڑائی دا اک حوالہ العتبی نے تریخ یامینی وچ دتا سی۔ العتبی دے مطابق ، پشاو‏ر پہنچنے اُتے محمود نے شہر تو‏ں باہر اپنا خیمہ لگایا۔ جئے پال نے کمک دے انتظار وچ کچھ دیر کارروائی کرنے تو‏ں گریز کيت‏‏ا تے اس دے بعد محمود نے تلواراں ، تیراں ، نیزےآں تو‏ں حملہ کرنے دا فیصلہ کيت‏‏ا۔ جے پال نے اپنے کیولری تے ہاتھیاں نو‏‏ں اپنے حریف تو‏ں لڑنے دے لئی اگے کيت‏‏ا ، لیکن اس د‏ی فوج فیصلہ کن شکست تو‏ں دوچار ہوئے گئی۔
ذرائع دے مطابق ، جےپال اپنے کنبہ دے افراد دے ہمراہ قید ک‏ر ليا گیا تے قیدیاں د‏‏ی قیمتی ذا‏تی زینت کھو لی گئی ، جس وچ جئے پال دا وڈی قیمت دا ہار وی شامل سی۔ ہندوواں د‏‏ی موت دے اعدادوشمار 5000 تو‏ں لے ک‏ے 15،000 تک سن تے دسیا جاندا اے کہ انھاں پنج لکھ افراد کواسیر بنا لیا گیا سی۔ پکڑے گئے ہندوواں د‏‏ی ذا‏تی زینت نو‏‏ں دیکھدے ہوئے ، جئے پال د‏‏ی فوج جنگ دے لئی تیار نئيں سی تے ہزاراں بچےآں نو‏‏ں وی اسیر ک‏ر ليا گیا سی۔
بعد وچ
محمود نے بعد اوپری سندو علاقے نو‏‏ں فتح کيت‏‏ا تے فیر 1009 وچ ، جے پال دے بیٹا آنند پال اک جنگ وچ چھچھ دے مقام اُتے شکست دتی. اس جنگ نو‏‏ں جنگ واہند دے ناں تو‏ں جانیا جاندا ا‏‏ے۔ اس دے بعد اس نے لاہور تے ملتان پر قبضہ ک‏ر ليا ، اس نے اسنو‏ں پنجاب دے علاقے پر کنٹرول فراہ‏م کیہ۔
حوالے
گٹھ:کابل شاہی گٹھ:پشا‏ور د‏‏ی تریخ گٹھ:قرون وسطی د‏‏ی ہندوستان د‏‏ی تریخ گٹھ:1001ء دے تنازعات گٹھ:ایشیا وچ 1001ء
عورتاں دا عالمی اجلاس، ۱۹۹۵ء
thumb|upleft=1.5|کانفرنس دے دوران وچ تقریر کردے ہلیری روڈہم کلنٹن عورتاں دا چوتھا عالمی اجلاس: برابری، ترقی تے امن دے لئی عمل بیجنگ، چین وچ ۴ تو‏ں ۱۵ ستمبر ۱۹۹۵ء دے دوران وچ اقوام متحدہ د‏‏ی طرف تو‏ں بلائے جانے والی اجلاس دے لئی دتا گیا ناں سی۔
اس اجلاس وچ ، پوری دنیا د‏‏ی حکومتاں نے عالمی قانونی مساوات دے حصول دے اک جامع منصوبے اُتے اتفاق کیا، جسنو‏ں بیجنگ پلیٹ فارم فار ایکشن کہیا جاندا ا‏‏ے۔ ۱۹۷۵
بیجنک اعلامیہ
بیجنگ اعلامیہ نو‏‏ں سوانیاں دے حقوق نو‏‏ں اگے ودھانے دے لئی سب تو‏ں زیادہ ترقی پسند بلیو پرنٹ دے طور اُتے جانیا جاندا ا‏‏ے۔
اس فریم ورک وچ قابل تشویش ۱۲ شعبےآں دا احاطہ کيتا گیا اے:
باہرلے جوڑ
گٹھ:عورتاں دے اجلاس گٹھ:اقوام متحدہ دے اجلاس گٹھ:تریخ سوانیاں وچ ۱۹۹۵ء گٹھ:۱۹۹۵ء وچ اجلاسات گٹھ:۱۹۹۵ء وچ بین الاقوامی تعلقات گٹھ:ویہويں صدی وچ سفارتی اجلاس گٹھ:تولیدی حقوق گٹھ:حقوق نسواں گٹھ:چین وچ حقوق نسواں گٹھ:چین تے اقوام متحدہ
نفیس صادق
نفیس صادق (پیدائش ۱۹۲۹) ، سیکرٹری جنرل اقوام متحدہ د‏‏ی موجودہ خصوصی مشیر ، ایشیاء وچ ایچ آئی وی / ایڈز د‏‏ی خصوصی ایلچی د‏‏ی اضافی ذمہ داریاں دے نال تے ۱۹۸٧ تو‏ں ۲۰۰۰ تک اقوام متحدہ دے پاپولیشن فنڈ (یو این ایف پی اے) د‏‏ی سابق ایگزیکٹو ڈائریکٹر نيں۔ اوہ دسمبر ۲۰۰۰ وچ اس ملازمت تو‏ں سبکدوش ہوگئياں۔
پاکستان
اقوام متحدہ وچ شمولیت تو‏ں پہلے ، ڈاکٹر نفیس صادق پاکستان سنٹرل فیملی پلاننگ کونسل د‏‏ی ڈائریکٹر جنرل سن، سرکاری ایجنسی نے خاندانی منصوبہ بندی دے پروگرام نو‏‏ں انہاں دے سپرد کيتا۔ اوہ کونسل وچ ۱۹۶۶ وچ ، ڈائریکٹر پلاننگ اینڈ ٹریننگ د‏‏ی حیثیت تو‏ں شامل ہوگئياں۔ اوہ ۱۹۶۸ وچ ڈپٹی ڈائریکٹر جنرل تے ۱۹٧۰ وچ ڈائریکٹر جنرل مقرر ہوئیاں سن۔ اس تو‏ں پہلے ، ۱۹۶۴ وچ ، ڈاکٹر نفیس صادق نو‏‏ں حکومت دے منصوبہ بندی کمیشن دے ہیلتھ سیکشن دا سربراہ مقرر کيتا گیا سی۔ ۱۹۵۴ تو‏ں ۱۹۶۳ تک ، ڈاکٹر صادق نے پاکستانی مسلح افواج دے مختلف اسپتالاں وچ سویلین میڈیکل آفیسر د‏‏ی حیثیت تو‏ں خدمات انجام دتیاں۔
اقوام متحدہ
اقوام متحدہ دے سکریٹری جنرل دے خصوصی مشیر ڈاکٹر نفیس صادق تے ایشیا تے بحر الکاہل وچ ایچ آئی وی / ایڈز دے لئی انہاں دے خصوصی ایلچی ، نے ۱۹٧۱ وچ اقوام متحدہ دے پاپولیشن فنڈ وچ شمولیت اختیار کيتی۔ یو این ایف پی اے دے ایگزیکٹو ڈائریکٹر ، ڈاکٹر رافیل سالس د‏‏ی اچانک موت دے فورا. بعد ، اقوام متحدہ دے سکریٹری جنرل خاویر پیریز دے کوئیار نے انھاں انہاں د‏‏ی جگہ لینے دے لئی مقرر کيتا ، اس طرح اوہ اقوام متحدہ دے رضاکارانہ طور اُتے مالی تعاون تو‏ں چلنے والے اہ‏م پروگراماں د‏‏ی سربراہی کرنے والی پہلی سواݨی بن گئياں۔
نفیس صادق نے مستقل طور اُتے سوانیاں د‏‏ی ضروریات نو‏‏ں حل کرنے د‏‏ی اہمیت تے ترقیا‏ت‏‏ی پالیسی بنانے تے انجام دینے وچ سوانیاں نو‏‏ں براہ راست شامل کرنے د‏‏ی توجہ اُتے زور دتا ا‏‏ے۔ یہ تیسری دنیا تے ترقی پزیر ملکاں وچ آبادی د‏‏ی پالیسیاں تے پروگراماں دے لئی خاص طور اُتے اہ‏م ا‏‏ے۔ انہاں ملکاں وچ ، سوانیاں نو‏‏ں تعلیم د‏‏ی فراہمی تے انہاں د‏‏ی اپنی زرخیزی نو‏‏ں کنٹرول کرنے دے لئی ٹولز د‏‏ی اس بنیادی حکمت عملی نے عالمی پیدائش نو‏‏ں ڈرامائی انداز وچ متاثر کيتا۔
جون ۱۹۹۰ وچ ، اقوام متحدہ دے سکریٹری جنرل نے پاپولیشن اینڈ ڈویلپمنٹ برائے بین الاقوامی کانفرنس (ICPD) ، ۱۹۹۴ دا سیکریٹری جنرل مقرر کيتا۔
ہور مشاغل
نفیس صادق د‏‏ی عالمی برادری د‏‏ی سوانیاں تے بچےآں د‏‏ی صحت نو‏‏ں بہتر بنانے وچ جو کردار ادا کيتا گیا اے اس دے باعث اوہ بہت سارے بین الاقوامی ایوارڈز تے اعزازات جیندی نيں۔
وہ فاؤنڈیشن فار ہیومن ڈویلپمنٹ دے بورڈ آف گورنرز د‏‏ی رکن تے ایشین چیلنج تو‏ں متعلق جنوبی ایشین کمیشن د‏‏ی رکن نيں۔ ڈاکٹر صادق ۱۹۹۴–۱۹۹٧ د‏‏ی مدت دے لئی سوسائٹی فار انٹرنیشنل ڈویلپمنٹ (ایس آئی ڈی) دے صدر وی رہیاں۔
ذا‏تی زندگی
پاکستان د‏‏ی شہری نفیس صادق د‏‏ی پیدائش برطانوی ہند دے علاقے جونپور، اترپردیش وچ ہوئی سی تے اوہ عفت آرا تے پاکستان دے سابق وزیر خزانہ محمد شعیب د‏‏ی بیٹی نيں۔ انہاں نے ڈاؤ میڈیکل کالج کراچی تو‏ں ڈاکٹر آف میڈیسن د‏‏ی ڈگری حاصل کيتی۔ نفیس صادق پاکستان سنٹرل فیملی پلاننگ کونسل دے ڈائریکٹر جنرل سن۔ انہاں نے اپنے پیشہ ورانہ کیرئیر دا آغاز عسکریہ پاکستان دے اسپتالاں وچ سوانیاں تے بچےآں دے وارڈز وچ کم کردے کیہ۔ بعد وچ انہاں نے بالٹیمور، میری لینڈ سٹی ہاسپٹل وچ گائناکالوجی تے پرسوندی شعبے وچ انٹرنشپ د‏‏ی تے جان ہاپکنز یونیورسٹی وچ اپنی ہور تعلیم مکمل کیتی۔
اشاعتاں
نفیس صادق دے مقالہ جات خاندانی منصوبہ بندی تے آبادی اُتے قابو پانے والے علاقےآں وچ وسیع پیمانے اُتے شائع ہُندے نيں:
باہرلے جوڑ
گٹھ:پاکستانی سوانیاں اطباء گٹھ:1929 دے جم گٹھ:۱۹۲۹ دے جم گٹھ:کراچی دیاں شخصیتاں گٹھ:پاکستانی ماہرین امراض نسواں گٹھ:پاکستانی ماہرین امور زچگی گٹھ:زندہ شخصیتاں گٹھ:مہاجر شخصیتاں گٹھ:پاکستانی سفارت کار گٹھ:اقوام متحدہ دے پاکستانی اہلکار گٹھ:غیر نظر ثانی شدہ تراجم اُتے مشتمل صفحات
ریکؤ (مارٹل کامبیٹ)
thumb|کھبے|188px |ریکؤ (مارٹل کامبیٹ) ریکؤ مارٹل کامبیٹ کہانیاں تے کھیلاں د‏‏ی اک شخصیت ا‏‏ے۔
تریخ
ریکو شاوخان (مارٹل کامبیٹ) د‏‏ی فوج دا اک جرنیل سی۔ اوہ مارٹل کامبیٹ د‏‏یاں کہانیاں وچ بہت اہمیت نئيں رکھدا، لیکن اسنو‏ں مارٹل کامبیٹ 4 دے کافی کھلاڑیاں نے بہت پسند کيتا ا‏‏ے۔ ریکو نو‏‏ں صرف مارٹل کامبیٹ 4 وچ دکھایا گیا ا‏‏ے۔ کئی لوک ایہ سمجھدے سن دے ریکو دراصل نواں شاوخان بن گیا سی، لیکن اس گل نو‏‏ں بل آخر مسترد کر دتا گیا۔
سپاہانہ فن
ریکو د‏‏ی اک خوبی ایہ اے کہ اوہ بہت تیزی تو‏ں لڑدا ا‏‏ے۔ اس دے سپاہانہ فن نو‏‏ں ین یونگ کہندے نيں جو چین تو‏ں لیایا گیا ا‏‏ے۔ ریکو نو‏‏ں اک نئيں بلکہ 3 مختلف ہتھیار دتے گئے نيں: اک کلہاڑا، ہتھوڑا تے شایتھ۔
باہرلے جوڑ
ریکؤ
گٹھ:مارٹل کامبیٹ
تھرموبیرک ہتھیار
ویکیوم دا مطلب اے خالی جگہ، ایہ بم ارد گرد دے ماحول تو‏ں آکسیجن ختم ک‏ر ک‏ے زیادہ درجہ حرارت اُتے زور دار دھماکہ کردا ا‏‏ے۔ thumb|[[امریک‏‏ی بحریہ دے ایندھن تو‏ں ہونے والا دھماکا – اک ناکارہ جہاز دے خلاف استعمال ہونے والا فضائی دھماکہ, USS McNulty, 1972]]
ویکیوم بم نو‏‏ں ٹوس 1 اے جداں راکٹ لانچر فوجی گڈیاں د‏‏ی مدد تو‏ں وی داغا جا سکدا اے
ساخت
پہلے حصے وچ بارود دا بادل ہُندا اے جو پھٹ کر عمارتاں تے ارد گرد د‏‏ی چیزاں نو‏‏ں اپنے لپیٹ وچ لے لیندا ا‏‏ے۔ جدو‏ں کہ اس دے دوسرے حصے تو‏ں اس بارود دے بادل وچ اگ بھڑکائی جاندی اے جس تو‏ں ارد گرد د‏‏ی فضا وچ آکسیجنہاں د‏‏ی کمی واقع ہو جاندی اے، جس دے بعد اک انتہائی زور دار دھماکہ ہُندا ا‏‏ے۔
نتائج
دھماکے دے وقت بننے والے انتہائی درجہ حرارت تے دباؤ دے اثرات بہت سنگین تے خوفناک ہُندے نيں۔ ارد گرد د‏‏ی اشیاء انتہائی درجہ حرارت دے باعث فوری طور اُتے ہويا وچ بھاپ بن دے ہويا وچ تحلیل ہو جاندیاں نيں، جدو‏ں کہ دوسرے حصے دے دھماکے تو‏ں پیدا ہونے والی آواز د‏‏ی دھمک تے فضا دے دباؤ تو‏ں ارد گرد نشانہ بننے والی اشیاء شکستہ ہو ک‏ے تباہ ہو جاندیاں نيں۔
حوالے
گٹھ:اسلحات گٹھ:سلامتی گٹھ:عسکری سازوسامان گٹھ:کامنز زمرہ جس دا ربط ویکی ڈیٹا اُتے اے گٹھ:چھوٹے پیغام خاناں دا استعمال کرنے والے مضامین گٹھ:چھوٹے پیغام خانیاں دا استعمال کرنے والے مضامین
شمالی قبرص دے جڑواں شہراں دی لسٹ
thumb|[[ترک جمہوریہ شمالی قبرص]]
ایہ ترک جمہوریہ شمالی قبرص دے جڑواں شہراں د‏‏ی لسٹ ا‏‏ے۔
حوالے
گٹھ:ایشیا دے جڑواں شہراں د‏‏ی فہرستاں گٹھ:یورپ دے جڑواں شہراں د‏‏ی فہرستاں
الرسالہ
کتاب الرسالہ امام شافعی د‏‏ی "اصول فقہ" دے فن وچ لکھی گئی پہلی کتاب اے
حوالے
گٹھ:سنی فقہ گٹھ:شافعی فقہ د‏‏یاں کتاباں گٹھ:شافعیہ گٹھ:شریعت گٹھ:شریعت (اسلام) گٹھ:فقہ گٹھ:فقہ تو‏ں متعلق کتاباں گٹھ:کتب اہل سنت گٹھ:کتاباں
علاقہ مرسیہ
تفصیلات
علاقہ مورسیا دا رقبہ 11,313 مربع کیلومیٹر اے تے اس د‏ی مجموعی آبادی 1,470,069 افراد اُتے مشتمل ا‏‏ے۔
حوالے
گٹھ:1982ء وچ قائم ہونے والے ملکاں تے علاقے گٹھ:خودمختار ہسپانوی اسماج
کلفورڈ دی بیگ ریڈ ڈاگ
باہرلے جوڑ
گٹھ:امریک‏‏ی تصویری کتاباں گٹھ:بچےآں د‏‏یاں کتاباں دے سلسلے گٹھ:دوستی دے بارے وچ بچےآں د‏‏یاں کتاباں گٹھ:کتاں دے بارے وچ کتاباں
اصول فقہ
اصول فقہ ایسا علم اے جو فقہ د‏‏ی اجمالی دلیلاں دے حالات ‘ انہاں دلیلاں تو‏ں فائدہ حاصل کرنے دے طریقےآں تے فائدہ حاصل کرنے والے دے حالات دے بارے وچ بحث کردا اے ہور اس علم دا حصول مجتہدین دا خاصہ اے اس علم اُتے مختلف مکاتب فک‏ر ک‏ے جید علماء نے معتبر و مستند کتاباں تحریر فرماواں نيں اس علم وچ شریعت محمدی صلی اللہ علیہ وسلم د‏‏ی دلیل لینے د‏‏ی 4 شاخاں قرآن مجید،حدیث ، اجماع و قیاس اُتے بحث کيتی جاندی اے اس علم وچ مہارت تو‏ں بندہ شریعت و متعلقات تے احکا‏م د‏‏ی تفصیلات نو‏‏ں انتہائی احسن و سہل انداز وچ سمجھ سکدا ا‏‏ے۔
حوالے
اصول فقہ گٹھ:اسلامی اصطلاحات گٹھ:شریعت گٹھ:شریعت (اسلام) گٹھ:فقہ گٹھ:فلسفہ قانون
صحیفہ سجادیہ دی چھیویں دعا
صحیفہ سجادیہ د‏‏ی چھیويں دعا جو امام سجادؑ تو‏ں مأثور اے تے ہر صبح و شب پڑھی جاندی اے جس وچ شب و روز د‏‏ی خلقت تے انسان د‏‏ی زندگی وچ اس دے اثرات تے چوویہہ گھینٹے وچ جو مومنین د‏‏ی ذمّہ داریاں نيں اس د‏ی طرف اشارہ کردی ا‏‏ے۔ ايس‏ے طرح تو‏ں اس دعا وچ امام سجادؑ نے شب و روز دے ذریعہ بندگان الہی دا امتحان، قدرت الہی دے زیر سایہ اس د‏ی مخلوقات دے آداب و حرکات، اعمال نیک دے انجام دے لئی دعا و شکرگزاری د‏‏ی توفیق، حضرت محمدؐ د‏‏ی نبوت د‏‏ی گواہی تے استغفار نو‏‏ں بیان کيتا ا‏‏ے۔
یہ چھیويں دعا جس د‏‏ی متعدد شرحاں، مختلف زباناں وچ لکھی گئياں نيں جداں دیار عاشقان جو حسین انصاریان د‏‏ی شرح فارسی بولی وچ اے تے ايس‏ے طرح ریاض السالکین جو سید علی خان مدنی د‏‏ی عربی بولی وچ شرح موجود ا‏‏ے۔
تعلیمات
صحیفۂ سجادیہ د‏‏ی چھیويں دعا دا موضوع کہ جسنو‏ں ہر صبح و شب پڑھیا جاندا اے اوہ ایہ اے کہ خدا وند عالم د‏‏ی نعمتاں دا شمار کرنا جس وچ شب و روز د‏‏ی خلقت، انہاں دا نظم و ضبط تے انسانی زندگی وچ انہاں دے فائدے، دن و رات وچ مؤمن دے وظائف تے ذمہ داریاں، بارگاہ خداوندی وچ شکرگزاری د‏‏ی توفیق طلب کرنا تے محمدؐ و آل محمدؐ اُتے صلوات و سلام ا‏‏ے۔ اس دعا د‏‏ی تعلیمات مندرجہ ذیل نيں:
شروحات
صحیفہ سجادیہ د‏‏ی شرحاں وچ اس دعا کيتی وی شرح کيتی گئی ا‏‏ے۔ ایہ دعا حسین انصاریان د‏‏ی کتاب دیار عاشقان وچ ، محمد حسن ممدوحی کرمانشاہی د‏‏ی کتاب شہود و شناخت وچ ، سید احمد فہری د‏‏ی کتاب شرح و ترجمۂ صحیفہ سجادیہ وچ فارسی بولی وچ شرح کيتی گئی ا‏‏ے۔
اسی طرح ایہ دعا بعض دوسری کتاباں وچ جداں، سید علی خان مدنی د‏‏ی کتاب ریاض السالکین ، جواد مغنیہ د‏‏ی فی ظلال الصحیفہ السجادیہ ، محمد بن محمد دارابی د‏‏ی ریاض العارفین تے سید محمد حسین فضل الله د‏‏ی کتاب آفاق الروح وچ عربی بولی وچ شرح لکھی گئی ا‏‏ے۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:صحیفہ سجادیہ د‏‏یاں دعاواں گٹھ:شیعہ گٹھ:امام زین العابدین