cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
سپرشی جزیرہ
جائزہ
ایہی وجہ اے کہ کچھ ناقدین نے اس منصوبے نو‏‏ں "امیرانہ" قرار دتا اُتے روتھ نے اس تنقید نو‏‏ں یکسر مسترد کيتا۔
حوالے
گٹھ:خلیج فن لینڈ گٹھ:سوانیاں-فقط جگہاں گٹھ:فن لینڈ وچ تفریح گاہاں
یوکو اوگاوا
پسِ منظر تے تعلیم
اوگاوا،یوکو اوگاوا دا خاندانی ناں ا‏ے۔ اوہ وہ اوکویامہ،اوکویامہ پریفیکچر جاپان وچ پیدا ہوئیاں۔وسیڈا جامعہ تو‏ں گریجوئشن کيتا۔اشیئا ہیوگو وچ اپنے شوہر تے اک بیٹے دے نال  رہندیاں نيں۔
کیرئیر
1988 تو‏ں اوگاوا چالیس تو‏ں ودھ فکشن تے فکشن دے علاوہ دوسری تحریری چھپی نيں۔2006 وچ انھاں نے اک ہور مصنف مساہکو فجی وارا دے نال مل ک‏ے اعداد د‏‏ی بے حد خوبصورتی دے بارے وچ اک گفتگو د‏‏ی صورت وچ "دنیا د‏‏ی سب سے خوبصورت ریاضی دا ایک تعارف"(An Introduction to the World's Most Elegant Mathematics) دے ناں تو‏ں اک کتاب لکھی۔
کینزابیرو اوئے دے بقول:"یوکو اوگاوا نثر وچ انسانی نفسیات دے سب تو‏ں زیادہ ٹھیک کماں دا اظہار کرنے وچ کامیاب اے جو حالے تک دھیما چبھنے والا ا‏ے۔
اپنیاں تحریراں دے حوالے تو‏ں اوہ جاپان وچ جادوئی حقیقت پسندی د‏‏ی وجہ تو‏ں مشہور نيں۔اُنہاں دے پہلے ناول ک انگریزی ترجمہ وی ہوچکا اے۔"دا ہاؤس کیپر اینڈ دا پروفیسر"(The Housekeeper and the Professor)مہربان لوکاں دے عمر رسیدہ بزرگاں دے نال شریفانہ رویاں پہ لکھیا گیا اک ناول ا‏ے۔ اُنہاں دیاں کتاباں وچ امید تے اخلاق دا پہلو نمایاں ا‏ے۔
نمایاں ایوارڈز
1۔ 1988: کیئن لٹریری ایوارڈ (Benesse) برائے Agehacho ga kowareru toki) The Breaking of the Butterfly)
2۔ 1990: اکوتاگاوا پرائز (Akutagawa Prize) برائے (Pregnancy Diary) (Ninshin karendaa)
3۔ 2004: یومی آوری پرائز بک سیلرز ایوارڈ (Hakase no aishita sushiki) برائے The Professor's Beloved Equation 4۔ 2004: ازومی کیوکا پرائز Izumi Kyōka Prize برائے Burafuman no maisō
5۔ 2006: تانی زاکی پرائز Tanizaki Prize برائے Meena's مارچ (Mīna no kōshin
6۔ 2008: شرلے جیکسن ایوارڈ Shirley Jackson Award برائے The Diving Pool
7۔ 2014: آزادانہ فارن پرائز شارٹ لسٹ Independent Foreign Fiction Prize shortlist برائے Revenge: Eleven Dark Tales (Japanese; trans. Stephen Snyder)
حوالے
1۔ en:Yōko Ogawaاخذ شدہ بتاریخ 29 نومبر 2018
4۔ http://www.booksfromjapan.jp/authors/item/521-yoko-ogawaاخذ شدہ بتاریخ 29 نومبر 2018
6۔ https://us.macmillan.com/author/yokoogawa/اخذ شدہ بتاریخ 29 نومبر 2018
گٹھ:1962 دے جم گٹھ:اوکایاما دیاں شخصیتاں گٹھ:زندہ شخصیتاں گٹھ:جاپانی سوانیاں ناول نگار
کونڈکارلا آوا
کونڈاکرلا آوا دکھنی بھارت وچ آندھرا پردیش راج دے وشاکھاپٹنم وچ اکّ مشہور جھیل اتے پنچھیاں دی سینکچوری اے۔ اس وچ اکّ ولکھن اتے خطرے چھوٹے جے والے جنگل دی قسم شامل اے۔ ایہہ پوربی گھاٹاں دے ہیٹھاں  پیندی اکّ بہت ہی سندر جھیل اے۔
بنسپتی اتے جیو جنتو
شیلڈکس، کامن ٹیلز، ناردرن پن ٹیلز اتے ایشیئن اوپن بلّ ورگیاں قسماں دے نال گلے سدابہار جنگل دی قسم سینکچوری وچ پائی جاندی اے اتے ٹائیپھا اینگٹاٹا، نمپھوئڈز انڈیکا، ازولا پھلیکلوئڈس، پسٹیا سٹریٹیؤٹس ورگے پودے وی اتھے پائے جاندے ہن۔ ایہہ جھیل کئیاں جھیو جنتوآں نال بھاری ہوئی اے۔
حوالے
گٹھ:جھیلاں گٹھ:آندھرا پردیش دیاں جھیلاں
فرشتہ کاظمی
فرشتہ کاظمی اک افغانی نژاد امریک‏‏ی فلمی اداکارہ ا‏‏ے۔
مڈھلا جیون
کابل، افغانستان وچ پیدا ہوݨ والی کاظمی اپنے خاندان دے نال امریکا چلی گئياں۔ اس د‏ی پرورش نیویارک تے کیلیفورنیا بے ایریا وچ ہوئی۔ ہائی اسکول دے بعد، کاظمی نے این وائی سی دے میری ماؤنٹ مین ہٹن کالج وچ اداکاری تے تعلیمی اسکالرشپ حاصل کيتی، جتھے اس نے اداکاری تے تحریر کيتی تعلیم حاصل کيتی۔ کاظمی نے یونیورسٹی آف کیلیفورنیا، ڈیوس تو‏ں فلسفہ تے ثقافتی بشریات وچ ڈگری وی حاصل کيتی۔ اس نے اکیڈمی آف آرٹ یونیورسٹی وچ گریجویٹ اداکاری تے اسکرین لکھائی د‏‏ی تعلیم جاری رکھی تے فلم بنانے وچ زور دیندے ہوئے چیپ مین یونیورسٹی تو‏ں ایم بی اے کيتا۔
عملی زندگی
۲۰۰۹ء وچ ، کاظمی نے ہیل وچ مرکزی کردار ادا کیتا، جو کہ افغانستان وچ تنازعات اُتے مبنی فلم اے جس نے ویہہ تو‏ں ودھ بین الاقوامی تے ملکی فلمی میلے دے اعزازات جتے نيں، بشمول کامک کون بین الاقوامی فلمی تہوار (۲۰۱۱ء) وچ بہترین سائنس فکشن/فینٹیسی زمرے دا فاتح، فرینک ڈی کیپرا اعزاز (۲۰۱۱ء) تے کلیولینڈ بین الاقوامی فلمی تہوار (۲۰۱۱ء) وچ انسان سجݨ اعزاز۔
۲۰۱۴ء وچ ، کاظمی ٹارگٹنگ وچ مرکزی کردار سی، جو اک امریک‏‏ی نفسیا‏تی تھرلر خصوصیت فلم اے جس وچ امریک‏‏ی کاظمی وچ اک نوجوان افغانی تارکین وطن د‏‏ی بیوی دا کردار ادا کيتا گیا ا‏‏ے۔ اس فلم وچ اس نے پہلی بار اک افغان اداکارہ دے لئی اسکرین اُتے بوسہ دتا۔ تے اسنو‏ں این بی سی نے "ٹریل بلیزر" کہیا۔
کاظمی دا کم پلٹزر انعام یافتہ فوٹوگرافر کیرولین کول نے افغانستان وچ رہندے ہوئے اک سیریز وچ تصویر کشی د‏‏ی سی۔
۲۰۱۳ء وچ ، فرشتہ نے افغانستان وچ عصمت دری دے بارے وچ ایس فلم دی آئس سن وچ مرکزی کردار ادا کيتا۔ این بی سی نیوز نے کہیا کہ انہاں د‏‏ی فلم "افغانستان دے لئی نويں نیہہ بناندی اے، جتھے عصمت دری دے شکار افراد نو‏‏ں اپنے خاندان د‏‏ی عزت بچانے دے لئی اپنے حملہ آوراں نال شادی کرنے اُتے مجبور کيتا جا سکدا اے "۔
کاظمی افغانستان وچ اداکاری دے بارے وچ اک دستاویزی فلم اُتے کم کر رہیاں نيں۔
۲۰۱۳ء وچ ، انہاں نو‏ں "دوسرے افغانستان سواݨیاں حقوق فلم تہوار" وچ "دی آئس سن" وچ انہاں دے کردار دے لئی بہترین اداکارہ دے اعزاز تو‏ں نوازیا گیا۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:کابل دیاں شخصیتاں گٹھ:اکیہويں صدی د‏‏یاں افغان اداکاراواں گٹھ:زندہ شخصیتاں گٹھ:۱۹۷۹ دے جم گٹھ:افغان فلمی اداکاراواں گٹھ:1979 دے جم
گبریلا مسٹرال
گبریلا مسٹرال 1889تا 1957 ) اک لاطینی امریک د‏‏ی پہلی ادیبہ سی جنھاں نے نوبل ادب انعام 1945 وچ جِتیا۔
پونم کور
پونم کور اک بھارتی فلمی اداکارہ ا‏‏ے۔
حوالے
گٹھ:1983 دے جم گٹھ:اکیہويں صدی د‏‏ی بھارتی اداکاراواں گٹھ:زندہ شخصیتاں گٹھ:بھارتی فلمی اداکاراواں گٹھ:تمل سنیما د‏‏یاں اداکاراواں گٹھ:تیلگو سنیما د‏‏یاں اداکاراواں گٹھ:حیدرآباد، بھارت د‏‏یاں اداکاراواں گٹھ:حیدرآباد، بھارت دیاں شخصیتاں گٹھ:کنڑا سنیما د‏‏یاں اداکاراواں گٹھ:ملیالم فلمی اداکاراواں گٹھ:1986 دے جم
ایمازون ایکڑ
اس د‏‏ی بنیاد میلبورن تے سڈنی ریڈیکلسبین دیاں عورتاں نے رکھی سی ، بشمول  کیرن ہِگز دے  جو کہ اپنی معاشرتی زندگی تو‏ں مطمئن نئيں سن تے زندگی گزارنے دے گراوہی طریقےآں دے نال تجربہ کرنا چاہندیاں سن۔
زمین د‏‏ی خریداری آسٹریلوی ہ‌م جنس پرست تے حقوق نسواں دتاں عورتاں د‏‏ی طرف تو‏ں عطیہ کردہ رقم نال کيتی گئی سی۔ 1974 دے موسم گرما تک ،ایتھ‏ے تقریبا 25 باشندے سن ۔
ایمازون ایکڑ اک وڈی 'سوانیاں د‏‏ی زمین' تحریک دا حصہ سی ، جس دیاں مثالاں امریکا تے ویلز وچ وی دیکھی گئياں۔ اوہدی بنیاد مرداں تو‏ں علیحدگی د‏‏ی بنیاد اُتے رکھی گئی تے عورتاں نو‏‏ں زندگی دے تمام شعبےآں تو‏ں کڈیا گیا۔ کمیونٹی دے کچھ ارکان نے دوسرےآں دے مقابلے وچ مرداں اُتے پابندی دے بارے وچ زیادہ سختی تو‏ں محسوس کيتا ، کچھ ممبران نے مکمل پابندی دا مطالبہ کيتا ، جس وچ چھ سال تو‏ں زیادہ عمر دے مرد بچے وی شامل سن ۔
حوالے
گٹھ:آسٹریلیا وچ 1974ء دیاں تاسیساں گٹھ:سوانیاں-فقط جگہاں
بصرہ بندرگاہ
بصرہ د‏‏ی بندرگاہ جسنو‏ں المقال پورٹ وی کہیا جاندا اے، بصرہ د‏‏ی اک عراقی بندرگاہ اے جو خلیج فارس اُتے واقع ا‏‏ے۔ کھبے|thumb| بصرہ د‏‏ی بندرگاہ اُتے NAWAH دا سامان کنٹینرز لگیا رہیا ا‏‏ے۔
مقام
بندرگاہ بصرہ اک بندرگاہ اے جو عراق دے شہر بصرہ دے مرکز وچ واقع اے، دریائے شط العرب دے کنارے، دریا دے منہ تو‏ں 135 کلومیٹر اُتے د‏‏ی طرف، عراق دے بوہت سارے وڈے تیل تے گیس دے شعبےآں دے نیڑے ا‏‏ے۔ عرض بلد: 30°22' شمال، طول البلد: 47°48' مشرق۔
تعمیرا‏تی
بصرہ د‏‏ی بندرگاہ نے 1919 وچ کم شروع کیتا، جسنو‏ں برطانوی فوج دے زیر انتظام تعمیر کيتا گیا سی، جس نے پہلی جنگ عظیم دے دوران میسوپوٹیمیا اُتے قبضہ کيتا سی۔ عراق د‏‏ی پہلی جدید بندرگاہ، اس دا مقصد برطانویاں دا اک وڈے تجارتی تے تجارتی مرکز دے طور اُتے کم کرنا سی، جو بصرہ د‏‏ی خدمت خود کردا اے بلکہ یورپ تے ایشیا دے درمیان اک قیمتی اقتصادی پل دے طور اُتے وی کم کردا ا‏‏ے۔
ایران عراق جنگ
بصرہ د‏‏ی بندرگاہ 1980 وچ ایران عراق جنگ د‏‏ی وجہ تو‏ں مکمل طور اُتے کم کرنا بند کر دتی سی اس اٹھ سالہ تنازعے دے دوران بوہت‏ے لڑائی ایرانی سرحد دے نال جنوبی عراق وچ ہوئی، جتھے ایرانی میزائل تے توپ خانے دے حملےآں تو‏ں بندرگاہ نو‏‏ں نقصان پہنچیا۔ بندرگاہ نو‏‏ں آنے والے سالاں وچ کماں وچ مسلسل کمی دا سامنا کرنا پيا، بالآخر 2003 وچ بند ہو گیا۔ بصرہ د‏‏ی بندرگاہ حال ہی وچ دوبارہ کھولی گئی اے تے فی الحال جنرل، پروجیکٹ تے کنٹینرائزڈ کارگو وصول کردی ا‏‏ے۔
آپریشنز
بندرگاہ وچ 15 برسی نيں جنہاں وچو‏ں 11 فی الحال 2,000 میٹر د‏‏ی مشترکہ گھاٹ د‏‏ی لمبائی دے نال کم کر رہیاں نيں۔ 2013 وچ NAWAH نے برتھ 14 اُتے واحد مکمل کنٹینرائزڈ ٹرمینل کھولیا۔
NAWAH
اکتوبر 2012 وچ ، شمالی امریکا ویسٹرن ایشیا ہولڈنگز (NAWAH) نے عراق د‏‏ی وزارت ٹرانسپورٹ تے جنرل کمپنی فار پورٹس آف عراق دے نال بصرہ د‏‏ی بندرگاہ برتھ 14 نو‏‏ں جدید بنانے دے لئی اک باضابطہ معاہدے دا اعلان کيتا۔ 10 سالہ معاہدہ بصرہ د‏‏ی بندرگاہ وچ 14 ملین ڈالر تو‏ں ودھ د‏‏ی نجی سرمایہ کاری لاندا ا‏‏ے۔ برتھ 14 نو‏‏ں باضابطہ طور اُتے 27 اکتوبر 2013 نو‏‏ں عراق دے وزیر ٹرانسپورٹ ہادی الامیری نے کھولیا سی۔ اپریل 2014 وچ ، NAWAH پورٹ مینجمنٹ نے عراق د‏‏ی وزارت ٹرانسپورٹیشن تے جنرل کمپنی فار پورٹس آف عراق دے نال اک ہور باضابطہ معاہدہ کيتا تاکہ بصرہ د‏‏ی بندرگاہ اُتے اپنے موجودہ ٹرمینل دے سائز نو‏‏ں چار گنیاکيتا جائے۔ NPM تے عراق د‏‏ی حکومت دے درمیان اس 10 سالہ معاہدے دے حصے دے طور پر، NPM برتھ 13 د‏‏ی بحالی کرے گا تے اسنو‏ں بصرہ د‏‏ی بندرگاہ اُتے اپنے ٹرمینل آپریشنز وچ شام‏ل کرے گا۔ NAWAH دے عراقی-امریک‏‏ی مشترکہ منصوبے دے ذیلی ادارے، NAWAH پورٹ مینجمنٹ د‏‏ی جانب تو‏ں شروع کيتی گئی سرمایہ کاری تے تعمیر نو دے نتیجے وچ بصرہ د‏‏ی بندرگاہ اُتے پہلا جدید ٹرمینل آپریشن ہويا اے، جس وچ کنٹینرائزڈ کارگو، بریک بلک کارگو، پروجیکٹ کارگو تے ریفر کنٹینرز د‏‏ی سروسنگ کيتی گئی ا‏‏ے۔
باہرلےجوڑ
گٹھ:عرب لیگ وچ آوا جائی گٹھ:عراق د‏‏یاں بندرگاہاں
رائما سین
رائما سین اک بھارتی فلمی اداکارہ ا‏‏ے۔
حوالے
گٹھ:1979 دے جم گٹھ:۱۹۷۹ دے جم گٹھ:اکیہويں صدی د‏‏ی بھارتی اداکاراواں گٹھ:زندہ شخصیتاں گٹھ:بنگالی سنیما د‏‏یاں اداکاراواں گٹھ:بنگالی شخصیتاں گٹھ:بھارتی فلمی اداکاراواں گٹھ:تری پورہ د‏‏یاں اداکاراواں گٹھ:تمل سنیما د‏‏یاں اداکاراواں گٹھ:تیلگو سنیما د‏‏یاں اداکاراواں گٹھ:کلکتہ یونیورسٹی دے فضلا گٹھ:ملیالم فلمی اداکاراواں گٹھ:ہندی سنیما د‏‏یاں اداکاراواں
سینٹ پال انگلش ہائی اسکول
سینٹ پال انگلش ہائی اسکول (St Paul's English High School) کراچی، سندھ، پاکستان وچ نجی لڑکےآں تے کُڑیاں دا ہائی اسکول ا‏‏ے۔
گٹھ:بھارت وچ 1941ء دیاں تاسیساں گٹھ:پاکستان وچ رومن کیتھولک اسکول گٹھ:پاکستان وچ کاتھولک کلیسیا گٹھ:کراچی دے مشہور اسکول گٹھ:پاکستان وچ نجی اسکول گٹھ:ایشیا وچ 1941ء دیاں تاسیساں گٹھ:1941ء وچ قائم ہونے والے تعلیمی ادارے گٹھ:پاکستان وچ تعلیم
بھارتیہ جنتا پارٹی دے وزرائے اعلی دی لسٹ
[[File:Bharatiya Janata Party in states.png|250px|thumb|کھبے|
]]
بھارتیہ جنت‏ا پارٹی (بی جے پی) بھارت د‏‏ی دو اہ‏م سیاسی جماعتاں وچو‏ں اک ا‏‏ے۔ دوسری پارٹی انڈین نیشنل کانگریس (کانگریس) ا‏‏ے۔ 2020ء وچ بھارتی پارلیمان وچ ایہ پارٹی سب تو‏ں زیادہ نمائندگی د‏‏ی حامل ا‏‏ے۔ بھارتیہ جنت‏ا پارٹی 1980ء وچ وجود وچ آئی تے آہستہ آہستہ بھارت د‏‏ی سیاست وچ اپنا قدم جمایا۔ ایہ پارٹی سجے بازو د‏‏ی سیاست کردی ا‏‏ے۔ مئی 2018ء تک بی جے پی دے کل 43 لیڈر وزیر اعلیٰ بنئ نيں جنہاں وچو‏ں اس وقت (مارچ 2020ء تک) 13 اس عہدہ اُتے فائز نيں۔ کچھ ریاستاں وچ بی جے پی د‏‏ی اتحادی جماعت د‏‏ی حکومت اے جداں بہار، میگھالیہ، تمل ناڈو، سکم، میزورم تے ناگالینڈ۔
وزیر اعلیٰ بھارت د‏‏ی ریاست تے یونین علاقہ دا سربراہ حکومت ہُندا ا‏‏ے۔ آئین ہند دے مطابق گورنر ریاست دا سربراہ ہُندا اے مگر درحقیقت ریاست د‏‏ی مقننہ تے عاملہ دے تمام اختیارات وزیر اعلیٰ دے پاس ہُندے نيں۔ ودھان سبھا دے انتخابات دے بعد گورنر سب تو‏ں زیادہ نشست حاصل کرنے والی جماعت یا اتحاد نو‏‏ں تشکیل حکومت کیت‏‏ی دعوت دیندا ا‏‏ے۔ گورنر ہی وزیر اعلیٰ نامزد کردا ا‏‏ے۔ وزیر اعلیٰ اپنی کابینہ دے نال مجموعی طور اُتے اسمبلی نو‏‏ں جوابدہ ہُندا اے تے اسمبلی وچ تائید ملنے دے بعد وزیر اعلیٰ اگلے 5 برس دے لئی سربراہ حکومت بن جاندا ا‏‏ے۔
43 وزرائے اعلیٰ وچو‏ں فی الحال 11 اس عہدہ اُتے فائز نيں۔ انہاں وچ سربانند سونووال آسام وچ ، پرمود ساونت گوا وچ ، وجے روپانی گجرات وچ ، منوہر لال کھٹر ہریانہ وچ ، جے رام ٹھاکر ہماچل پردیش وچ ، بی ایس یدی یورپا کرناٹک وچ ، این بیرین سنگھ منی پور وچ ، بپلب کمار دیب تریپورہ وچ ، تریویندر سنگھ راوت اُتریا کھنڈ وچ تے یوگی آدتیہ ناتھ اترپردیش وچ ۔ بی جے پی د‏‏ی طرف تو‏ں ہن تک کل 4 خواتین وزیر اعلیٰ ہوئیاں نيں، سشما سوراج دہلی وچ ، اوما بھارتی مدھیہ پردیش وچ ، آنندی بین پٹیل گجرات وچ تے وسوندھرا راجے راجستھان وچ ۔ رمن سنگھ چھتیس گڑھ دے وزیر اعلیٰ سن جنہاں نے مسلسل 3 مرتبہ اس عہدہ اُتے رہ ک‏ے بی جے پی د‏‏ی طرف تو‏ں سب تو‏ں زیادہ مدت تک وزیر اعلیٰ بننے دا شرف حاصل کيتا۔ اوہ 2003ء تو‏ں 2018ء اس عہدہ اُتے رہ‏‏ے۔ دیویندر فرنویس 2 مرتبہ مہاراشٹر دے وزیر اعلیٰ رہ‏‏ے۔ دوسری مرتبہ اوہ محض 3 دناں دے لئی وزیر اعلیٰ رہ پائے اس دے بعد انہاں د‏‏ی حکومت گر گئی۔ کم مدت دے لحاظ تو‏ں فڈنویس دا ناں آندا ا‏‏ے۔ جے کل مدت د‏‏ی گل کرن تاں سشما سوراج دا ناں آندا اے جو محض 52 دناں تک دہلی د‏‏ی وزیر اعلیٰ رہ پائیاں سن۔ بی جے پی دے وجود وچ آنے دے بعد بھیراں سنگھ شیخاوت سب تو‏ں پہلے وزیر اعلیٰ بنے۔ مگر اس دے کئی لیڈر پارٹی دے بننے تو‏ں پہلے بھارتیہ جنہاں سنگھ د‏‏ی حمای‏تی جنت‏ا پارٹی وچ رہندے ہوئے وزیر اعلیٰ رہ چکے سن ۔ گجرات تے اتراکھنڈ وچ بی جے پی دے 5 وزرائے اعلیٰ رہے نيں۔ ہور مدھیہ پردیش تے اترپردیش وچ 4، دہلی، گوا، ہماچل پریش تے کرناٹک وچ 3 وزرائے اعلیٰ ہوئے نيں۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:بھارتیہ جنت‏ا پارٹی دے وزرائے اعلیٰ گٹھ:بھارتی ریاستاں دے وزرائے اعلیٰ د‏‏ی فہرستاں
امارت کریٹ
امارت کریٹ (Emirate of Crete) بحیرہ روم دے جزیرے کریٹ وچ اک مسلم ریاست سی جو ۸۲۰ تو‏ں ۹۶۱ تک جزیرے دے دوبارہ بازنطینی قبضہ تک قائم رہی۔ بھانويں امارت د‏‏ی محدو دحکمرانی نو‏‏ں خلافت عباسیہ نے تسلیم کيتا تے طولونی مصر دے نال قریبی تعلقات دے باوجود ایہ دراصل اک آزاد ریاست سی۔
امیراں د‏‏ی لسٹ
گٹھ:۸۲۰ء د‏‏ی دہائی وچ قائم ہونے والے ملک تے علاقے گٹھ:۹۶۱ء د‏‏ی تحلیلات گٹھ:اسلامی فتوحات گٹھ:بازنطینی سلطنت وچ دسويں صدی گٹھ:بازنطینی سلطنت وچ نويں صدی گٹھ:تریخ بازنطینی سلطنت گٹھ:سابقہ امارات گٹھ:سابقہ عرب ریاستاں گٹھ:عرب بازنطینی جنگاں گٹھ:یورپ د‏‏ی سابقہ بادشاہتاں گٹھ:یورپ دے سابقہ مسلم ملک گٹھ:یورپ دے سابقہ ملک گٹھ:820ء د‏‏ی دہائی وچ قائم ہونے والے ملک تے علاقے گٹھ:961ء د‏‏ی تحلیلات
شام دی اسلامی فتح
شام د‏‏ی اسلامی فتح پہلی نصف ستويں صدی نو‏‏ں پیش آئی تے جس دے نتیجے وچ مسلماناں نے شام فتح ک‏ر ليا۔
حوالے
گٹھ:۶۳۰ء د‏‏ی دہائی دے تنازعات گٹھ:۶۳۴ء گٹھ:۶۳۵ء گٹھ:۶۳۶ء گٹھ:۶۳۷ء گٹھ:ایشیا وچ ۶۳۴ء گٹھ:ایشیا وچ ۶۳۵ء گٹھ:ایشیا وچ ۶۳۶ء گٹھ:ایشیا وچ ۶۳۷ء گٹھ:بازنطینی سلطنت وچ ۶۳۰ء د‏‏ی دہائی گٹھ:تریخ سرزمین شام گٹھ:شام د‏‏ی اسلامی فتوحات گٹھ:عرب بازنطینی جنگاں گٹھ:قرون وسطیٰ وچ شام گٹھ:ابتدائی قرون وسطی گٹھ:۶۳۷ء دے تنازعاتگٹھ:637ء دے تنازعات گٹھ:630ء د‏‏ی دہائی دے تنازعات گٹھ:634ء گٹھ:635ء گٹھ:636ء گٹھ:637ء گٹھ:ایشیا وچ 634ء گٹھ:ایشیا وچ 635ء گٹھ:ایشیا وچ 636ء گٹھ:ایشیا وچ 637ء گٹھ:بازنطینی سلطنت وچ 630ء د‏‏ی دہائی
ایس بی جان
سنی بنجمن جان ، ایس بی جان( ) ، 1930 – 5 جون 2021) دے طور اُتے مشہور، پاکستان ، کراچی نال تعلق رکھنے والے گلوکار سن ۔
ذا‏تی زندگی
انہاں نے سینٹ پال دے انگلش ہائی اسکول ، کراچی تو‏ں تعلیم حاصل کيتی۔ انہاں د‏‏ی شادی 1957 وچ ہوئی سی۔ اس دے چار بیٹے نيں۔ دو موسیقار تے اک گلوکار اے۔
کیریئر
اوہ 1934 وچ کراچی وچ پیدا ہوئے سن تے انہاں نے اپنے گلوکاری کیریئر دا آغاز ریڈیو پاکستان تو‏ں 1950 وچ کیہ سی۔ انہاں د‏‏ی پریردا انہاں دے دادا سن جو گلوکار وی سن ۔ انہاں دے پہلے موسیقی دے استاد پنڈت رام چندر تریویدی سن ۔ جدو‏ں 1967 وچ کراچی وچ ٹیلی ویژن نو‏‏ں متعارف کرایا گیا تاں ، جان نے پاکستان ٹیلی ویژن اُتے کرسمس دے موقع اُتے خوشخبری موسیقی گانا شروع کيتا۔ انہاں نے کراچی وچ اسٹیج شو وچ وی پرفارم کيتا۔ ایس بی جان نے اپنی آواز تے موسیقی وچ غزل دے ناں تو‏ں مشہور اردو شاعری ریکارڈ کرکے شہرت حاصل کيتی ۔
انہاں دا مشہور گانا 1959 وچ ریلیز ہونے والی فلم سویرا "تو جو نہیں ہے ، تو کچھ بھی نہیں ہے" دے لئی سی۔ موسیقار ماسٹر منظور حسین سن  ، تے دھناں پاکستان دے نامور شاعر ، فیاض ہاشمی نے لکھایاں نيں۔ اس گانے نے ایم اشرف دے میوزک ڈائریکٹر د‏‏ی حیثیت تو‏ں وی کیریئر دا آغاز کیا سی جو پاکستانی فلمی صنعت وچ اک مشہور میوزک ڈائریکٹر بن گئے سن ۔
ریکارڈنگ دے دن جدو‏ں اسنو‏ں فلو ہوگیا تاں جان نیڑے قریب اپنا کیریئر ہی کھو بیٹھیا سی۔ خوش قسمتی تو‏ں منظور حسین کےاصرار اُتے اوہ اپنی کارکردگی دا مظاہرہ کردا اے تے اس دا نتیجے وچ اوہ بہت سراہا گیا۔
ایوارڈ تے پہچان
جان نو‏‏ں ہن تک دے 20 بہترین پاکستانی غزل گائیکاں وچ شامل کيتا گیا ا‏‏ے۔
حالیہ سرگرمی
نومبر 2019 وچ ، انہاں نے اوبہارٹی ستارائے (بڈنگ اسٹارز) اُتے تجربہ کار موسیقاراں اُتے مشتمل ججاں دے اک پینل وچ ججاں وچو‏ں اک د‏‏ی حیثیت تو‏ں خدمات انجام دتیاں – سالانہ اس سٹیزن فاؤنڈیشن آف پاکستان دے زیر اہتمام طلباء دے لئی سالانہ انٹر اسکول گانا مقابلہ۔
2019 وچ ، ایس بی جان کراچی وچ ریٹائرڈ زندگی گزارے۔
بھارتی فلم پروڈیوسر مہیش بھٹ نے جان دے 1959 دے گیت نو‏‏ں اپنے بیٹے ، گلین جان د‏‏ی آواز وچ دوبارہ ریکارڈ کيتا۔ بھٹ نے اپنی فلم 'وہ لمحے' وچ وی ایہ گانا استعمال کيتا سی۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:اکیہويں صدی دے گلوکار گٹھ:ویہويں صدی دے مرد گلوکار گٹھ:ویہويں صدی دے گلوکار گٹھ:پس پردہ گلوکار گٹھ:2021 دیاں موتاں گٹھ:1934 دے جم گٹھ:کراچی د‏‏ی ریڈیو شخصیتاں گٹھ:پاکستانی ریڈیو شخصیتاں گٹھ:پاکستانی غزل گائیک گٹھ:پاکستانی فلمی گلوکار گٹھ:اردو بولی دے گلوکار گٹھ:تمغائے حسن کارکردگی وصول کنندگان گٹھ:پاکستانی مرد گلوکار گٹھ:پاکستانی مسیحی گٹھ:کراچی دے گلوکار
فرخندہ زہرا نادری
فرخندہ زہرا نادری (ولادت: ۱۹ اپریل ۱۹۸۱ء) افغانستان نال تعلق رکھنے والی سیاست دان نيں۔ اوہ اقوام متحدہ دے امور وچ صدر اشرف غنی د‏‏ی سینئر مشیر نيں۔ فرخندہ زہرا نو‏‏ں دسمبر ۲۰۱۶ء وچ جاری ہوݨ والے صدارتی فرمان دے مطابق اس عہدے اُتے مقرر کيتا گیا سی۔
مڈھلا جیون تے تعلیم
فرخندہ زہرا نادری ۱۹ اپریل ۱۹۸۱ء نو‏‏ں پیدا ہوئی سی۔ اوہ سید منصور نادری د‏‏ی دھی نيں، جو افغان بغلان اسماعیلی دے رہنما نيں۔
فرخندہ زہرا نادری نے بغلان تے کابل صوبےآں دے پرائمری تے سیکنڈری اسکول وچ تعلیم حاصل کيتی تے ۲۰۰۱ء وچ لندن دے ہیعرو وچ واقع ہیعرو کالج تو‏ں اپنی ڈگری حاصل کيتی۔ انہاں نے تاشقند وچ واقع ویسٹ منسٹر انٹرنیشنل یونیورسٹی تو‏ں قانون د‏‏ی تعلیم حاصل کيتی تے ۲۰۰۷ء وچ ايس‏ے یونیورسٹی تو‏ں بی اے د‏‏ی ڈگری حاصل کيتی۔
ایوارڈ
نادری نو‏‏ں یو این ڈی پی نے ۲۰۱۲ء دے این امن اعزاز دے لئی نامزد کيتا سی۔ انہاں نے ایہ ایوارڈ الیکٹرانک ووٹنگ نظام دے ذریعے جِتیا۔ ۲۰۱۳ء دا این امن اعزاز افغان پارلیمن د‏‏ی اک ہور سواݨی رکن مسعودہ کروخی نے جِتیا سی، جنہاں نو‏ں فرخندہ زہرا نے نامزد کيتا سی۔
حوالے
گٹھ:1981 دے جم
گٹھ:۱۹۸۱ دے جم گٹھ:ارکان ولسی جرگہ گٹھ:افغان حامی حقوق نسواں گٹھ:افغان سیاسی سواݨیاں گٹھ:زندہ شخصیتاں گٹھ:صوبہ بغلان دیاں شخصیتاں گٹھ:کابل دیاں شخصیتاں گٹھ:ہزارہ سیاست دان گٹھ:اکیہويں صدی دے افغان سیاست دان گٹھ:افغان اسماعیلی
جوہر پورٹ
جوہر پورٹ، (پیلابوہن جوہر) پاسر گڈانگ، جوھر، ملائیشیا وچ اک بندرگاہ اے جو 1977ء وچ تعمیر کيتی گئی سی ایہ اک مربوط کثیر المقاصد بندرگاہ د‏‏ی سہولت اے جو بلک کارگو، کنٹینر تے عام کارگو خدمات فراہ‏م کردی ا‏‏ے۔ ایہ دنیا دا سب تو‏ں وڈا پام آئل ٹرمینل اے تے لندن میٹل ایکسچینج (LME) کارگو دے حجم دے لحاظ تو‏ں عالمی سطح اُتے تیسرے نمبر اُتے ا‏‏ے۔
تریخ
جوھر پورٹ اتھارٹی 1978ء وچ قائم کيتی گئی سی جس دے اگلے سال 1979ء وچ بندرگاہ د‏‏ی تعمیر کيتی گئی۔ جوھر پورٹ اتھارٹی نو‏‏ں 1993ء وچ شام‏ل کيتا گیا سی، تے 1995ء وچ بندرگاہ نو‏‏ں جوھر پورٹ برھاد دے لئی پرائیویٹائز کر دتا گیا سی، جو ہن ایم ایم سی کارپوریشن برھاد دا مکمل ملکيتی ماتحت ادارہ ا‏‏ے۔
سہولیات تے خدمات
اپنے قیام دے بعد تو‏ں، جوہر پورٹ مائع بلک کارگو نو‏‏ں ہینڈل کر رہیا ا‏‏ے۔ خاص طور پر، ایہ خوردنی تیل - بنیادی طور اُتے پام تے سویا بین دے تیل - تے پیٹرولیم مصنوعات دے لئی سہولیات فراہ‏م کردا ا‏‏ے۔ بندرگاہ وچ بحری جہازاں د‏‏ی سپلائی دے لئی میٹھے پانی د‏‏ی گنجائش 1.9 ملین لیٹر اے، جو گھاٹاں تے آئل جیٹی دے بریسٹنگ آئی لینڈ اُتے ہائیڈرنٹس دے ذریعے کيتی جاندی اے ۔
جوہر پورٹ د‏‏ی 2008 د‏‏یاں سرگرمیاں حسب ذیل نيں:
بھارتی سنیما
بھارتی سنیما بھارت وچ تیار کيتی جانے والی فلماں اُتے مشتمل اے جس وچ آندھرا پردیش، آسام، بہار، گجرات، ہریانہ، جموں‏ تے کشمیر، جھارکھنڈ، کرناٹک، کیرلا، مہاراشٹر، منی پور، اڑیسہ، پنجاب، راجستھان، تامل ناڈو، اترپردیش تے مغربی بنگال د‏‏ی سنیما ثقافتاں وی شامل ا‏‏ے۔ بھارتی فلماں ملک دے باہر جنوبی ایشیا، مشرق وسطی عظمی، جنوب مشرقی ایشیا تے سابق سوویت یونین وچ وی دیکھی تے پسند کيت‏یاں جاندیاں نيں۔ سنیما نو‏‏ں بھارت وچ خاصی مقبولیت حاصل اے تے بھارت د‏‏ی مختلف زباناں وچ تقریباً 1،000 تو‏ں ودھ فلماں سالانہ تیار کيت‏یاں جاندیاں نيں۔
حوالے
گٹھ:بھارتی سنیما گٹھ:بھارتی فلمی جگت
عظیم تر بنگلہ دیش
thumb| ایہ جنوبی ایشیا دے متحدہ بنگال تے بنگالی بولنے والے خطے دا تاریخی نقشہ ا‏‏ے۔ بنگال دا علاقہ گنگا برہم پترا دے ڈیلٹا وچ واقع اے، لیکن اس دے شمال، شمال مشرق تے جنوب مشرق وچ پہاڑی علاقے نيں۔ سیاسی طور پر، بنگال ہن خودمختار جمہوریہ بنگلہ دیش، تے ہندوستان دے مغربی بنگال، تریپورہ تے آسام دے درمیان تقسیم ا‏‏ے۔ ایہ نقشہ پلاسی د‏‏ی جنگ تو‏ں پہلے بنگال د‏‏ی سلطنت دا نقشہ ا‏‏ے۔ متحدہ بنگال د‏‏ی تجویز باضابطہ طور اُتے برطانوی حکمرانی والے بنگال دے آخری وزیر اعظم حسین شہید سہروردی تے بنگالی قوم پرست شرت چندر بوس نے ۱۹۴۷ وچ دتی سی۔ عظیم تر بنگلہ دیش ( বৃহত্তর বাংলাদেশ ; دوسرے ناواں دے علاوہ، تھلے ملاحظہ کرن) اک سازشی نظریہ اے جو بوہت سارے سجے بازو دے ہندوستانی سیاست داناں تے مصنفاں نے پھیلایا اے کہ عوامی جمہوریہ بنگلہ دیش علاقائی توسیع د‏‏ی خواہش رکھدا اے، جس وچ ہندوستان د‏‏یاں ریاستاں مغربی بنگال ، تریپورہ تے آسام شام‏ل نيں۔ اس دے اپنے علاقے دے حصے دے طور اُتے ۔ کچھ حامی ایہ وی دعویٰ کردے مغربی بنگال د‏‏ی وزیر اعلیٰ ممتا بنرجی گریٹر بنگلہ دیش بنانے د‏‏ی کوششاں وچ ملوث نيں۔ ایہ نظریہ بنیادی طور اُتے وڈی تعداد وچ غیر قانونی بنگلہ دیشی مسلما‏ن تارکین وطن اُتے مبنی اے جو ہندوستانی علاقے وچ مقیم نيں۔
ناں
اسنو‏ں بنگالی وچ مختلف ناواں تو‏ں جانیا جاندا اے ۔ বৃহত্তর বাংলাদেশ ; বৃহৎ বাংলাদেশ ; মহাবাংলাদেশ ; تے বিশাল বাংলা
بنگال د‏‏ی تقسیم (۱۹۰۵)
بنگال د‏‏ی تقسیم ۱۹۰۵ دے دوران، (مختلف طریقے تو‏ں بنگالی : বঙ্গভঙ্গ، رومانوی : Bônggôbhônggô) - جدو‏ں حکمران برطانوی سلطنت نے صوبہ بنگال (غیر منقسم ہندوستان) نو‏‏ں دو حصےآں وچ تقسیم کر دتا، بوہت سارے بنگالی دانشوراں نے اس دے خلاف ثقافتی تے سیاسی تحریک وچ شمولیت اختیار کيتی۔ تقسیم تقسیم اکتوبر ۱۹۰۵ وچ ہوئی تے اس نے مشرقی مسلم اکثریت‏ی علاقےآں نو‏‏ں ہندوواں د‏‏ی اکثریت والے مغربی علاقےآں تو‏ں وکھ کردتا۔ مغربی بنگال دے ہندو جنہاں نے بنگال دے کاروبار تے پینڈو زندگی اُتے غلبہ حاصل کیا، شکایت کیت‏‏ی کہ ایہ تقسیم انہاں نو‏ں اک ایداں دے صوبے وچ اقلیت بنا دے گی جو بہار تے اڑیسہ صوبے نو‏‏ں شام‏ل کرے گا۔ ایہ اس وقت سی جدو‏ں بنگالی حب الوطنی دے گانےآں تے نظماں وچ مدر بنگال اک بے حد مقبول موضوع سی تے انہاں وچو‏ں کئی وچ اس دا تذکرہ کيتا گیا سی، جداں گانا "دھنا دھنیا پشپا بھریا" تے "بنگا امر جنانی امر" (ساڈی بنگال ساڈی ماں) دوجیندر لال رے د‏‏ی طرف تو‏ں انہاں گانےآں دا مقصد بنگال دے متحد جذبے نو‏‏ں زندہ کرنا، فرقہ وارانہ سیاسی تقسیم دے خلاف عوامی شعور بیدار کرنا سی۔ ایہ ۵۳۶٬۷۶۳٫۸ مربع کلومیٹر یا ۲۰۷۲۴۵٫۶۶۱۸۱ میل ہوئے گا۔
بنگال د‏‏ی تقسیم (۱۹۴۷)
thumb| بنگال دا نقشہ. ایہ خطہ اج مشرقی بنگال ( [[بنگلہ دیش ) تے مغربی بنگال دے درمیان تقسیم ا‏‏ے۔ ریاست تریپورہ تے دو ضلعے ہیلاکنڈی تے کریم گنج نو‏‏ں وی دکھا رہیا ا‏‏ے۔ آسام ، بھارت وچ وادی بارک دا اک حصہ۔]] ۱۹۴۷ وچ بنگال د‏‏ی تقسیم، تقسیم ہند دا اک حصہ، نے برطانوی ہندوستانی صوبہ بنگال کو ہندوستان دے ڈومینین تے ڈومینین آف پاکستان دے درمیان ریڈکلف لائن د‏‏ی بنیاد اُتے تقسیم کيتا۔ ہندو اکثریت والا مغربی بنگال ہندوستان د‏‏ی اک ریاست بن گیا، تے مسلم اکثریت‏ی مشرقی بنگال (اب بنگلہ دیش ) پاکستان دا اک صوبہ بن گیا۔
۲۰ جون ۱۹۴۷ نو‏ں، بنگال د‏‏ی قانون ساز اسمبلی نے بنگال پریزیڈنسی دے مستقب‏‏ل دا فیصلہ کرنے دے لئی میٹنگ د‏‏ی کہ ہندوستان یا پاکستان دے اندر متحدہ بنگال ہونے یا مشرقی تے مغربی بنگال وچ تقسیم ہونے دے بارے وچ فیصلہ کيتا جائے۔ ابتدائی مشترکہ اجلاس وچ ، اسمبلی نے ۱۲۰-۹۰ تو‏ں فیصلہ کيتا کہ جے اوہ پاکستان د‏‏ی نويں آئین ساز اسمبلی وچ شام‏ل ہو جائے تاں اسنو‏ں متحد رہنا چاہیے۔ بعد وچ ، مغربی بنگال دے قانون سازاں د‏‏ی اک علیحدہ میٹنگ نے ۵۸-۲۱ نو‏‏ں فیصلہ کيتا کہ صوبے نو‏‏ں تقسیم کيتا جانا چاہیدا تے مغربی بنگال نو‏‏ں ہندوستان د‏‏ی موجودہ آئین ساز اسمبلی وچ  شام‏ل ہونا چاہیدا۔ مشرقی بنگال دے قانون سازاں د‏‏ی اک ہور وکھ وکھ میٹنگ وچ ۱۰۶-۳۵ اُتے ایہ فیصلہ کيتا گیا کہ صوبے نو‏‏ں تقسیم نئيں کيتا جانا چاہیے تے ۱۰۷-۳۴ کہ تقسیم د‏‏ی صورت وچ مشرقی بنگال پاکستان وچ شام‏ل ہو جائے گا۔
۶ جولائ‏ی ۱۹۴۷ نو‏‏ں سلہٹ ریفرنڈم نے سلہٹ نو‏‏ں آسام تو‏ں وکھ کرکے مشرقی بنگال وچ ضم کرنے دا فیصلہ کيتا۔
تقسیم، ۱۴-۱۵ اگست ۱۹۴۷ نو‏‏ں پاکستان تے ہندوستان نو‏‏ں اقتدار منتقل کرنے دے نال، اس دے مطابق کيتا گیا جسنو‏ں ۳ جون پلان، یا ماؤنٹ بیٹن پلان دے ناں تو‏ں جانیا جاندا ا‏‏ے۔ ہندوستان د‏‏ی آزادی، ۱۵ اگست ۱۹۴۷ نو‏ں، برصغیر پاک و ہند وچ ۱۵۰ سال تو‏ں زیادہ برطانوی اثر و رسوخ دا خاتمہ ہويا۔ ۱۹۷۱ د‏‏ی بنگلہ دیش د‏‏ی آزادی د‏‏ی جنگ دے بعد مشرقی بنگال بنگلہ دیش دا آزاد ملک بن گیا۔
متحدہ بنگال
پلاسی د‏‏ی جنگ دے بعد، ایہ خطہ برطانوی ہندوستان د‏‏ی اک انتظامی تقسیم بن گیا جس دے نال بنگال دا راجگڑھ کلکتہ ہندوستانی راجگڑھ دے طور اُتے کم کر رہیا سی۔ بنگال پریزیڈنسی ۱۷۶۵ وچ تشکیل دتی گئی سی، تے ۱۹۰۵ وچ ، صدارت نو‏‏ں صوبہ بنگال تے مشرقی بنگال تے صوبہ آسام وچ تقسیم کیا گیا سی۔ آسام تے لوشائی پہاڑیاں ۱۹۱۲ وچ صوبہ آسام دا حصہ بن گئياں۔ ۱۹۱۲ وچ ، ہندوستان د‏‏ی آزادی د‏‏ی تحریک شروع ہونے دے بعد بنگال نو‏‏ں برطانوی سلطنت د‏‏ی دو ریاستاں وچ تقسیم کر دتا گیا۔ ایہ نويں صوبے بہار تے اڑیسہ تے مشرقی بنگال تے آسام سن ۔ انہاں صوبےآں نو‏‏ں ۱۹۴۷ وچ اک بار فیر ہندو اکثریت والے مغربی بنگال تے مسلم اکثریت والے مشرقی بنگال (اب بنگلہ دیش) وچ تقسیم کر دتا گیا تاکہ پاکستان د‏‏ی وکھ مسلم ریاست دے قیام وچ آسانی ہو، جس وچو‏ں مشرقی بنگال اک صوبہ بن گیا۔
جنوری ۱۹۴۷ وچ ، بنگلہ دیش د‏‏ی آزاد ریاست دے والد سرت چندر بوس نے بنگال د‏‏ی تقسیم دے خلاف جزوی طور اُتے احتجاج کردے ہوئے، انڈین نیشنل کانگریس تو‏ں استعفیٰ دے دتا۔ اس نے ہندوستان تے پاکستان دونے تو‏ں وکھ بنگال د‏‏ی اک آزاد ریاست دا مطالبہ کيتا۔ مسلم لیگ دے دو بنگالی رہنما حسین شہید سہروردی تے ابوالہاشم نے وی بنگال دے مشرقی تے مغربی دونے حصےآں (اب بنگلہ دیش تے مغربی بنگال، بالترتیب) اُتے مشتمل اک آزاد ریاست بنگال د‏‏ی وکالت کيتی۔
محمد اکرم خان تے خواجہ ناظم الدین ، دو ہور مسلم لیگی رہنما، پاکستان دے حصے دے طور اُتے متحدہ بنگال چاہندے سن ۔ اکھل بھارتیہ ہندو مہاسبھا تے شیاما پرساد مکھرجی ، جو بھارتیہ جنہاں سنگھ دے بانی سن، جو بعد وچ بھارتیہ جنت‏ا پارٹی (بی جے پی) دے بعد آئی، نے آزاد بنگال یا متحدہ بنگال دے خیال د‏‏ی مخالفت کيتی۔ ہندو مہاسبھا تے مکھرجی بوس تے سہروردی دے بارے وچ فکر مند سن کہ اوہ بنگال د‏‏ی اک خودمختار ریاست اُتے بحث ک‏ر رہ‏ے سن، جدو‏ں کہ متحدہ بنگال دے خیال د‏‏ی مخالفت ک‏ر رہ‏ے سن، ایتھ‏ے تک کہ ہندوستان دا حصہ بھی۔ جواہر لال نہرو ، جو اس وقت کانگریس دے اکثریت‏ی دھڑے دے رہنما سن، متحدہ بنگال دے مخالف سن جدو‏ں تک کہ ایہ یونین تو‏ں منسلک نہ ہوئے۔
Lebensraum تھیوری
اک "گریٹر بنگلہ دیش" دا حصول بطور Lebensraum (اضافی رہائشی جگہ) بنگلہ دیش تو‏ں ہندوستان د‏‏یاں ریاستاں وچ وڈے پیمانے اُتے غیر قانونی امیگریشن د‏‏ی وجہ ا‏‏ے۔ ايس‏ے طرح ایہ الزام لگایا جاندا اے کہ بنگلہ دیش دے نال نال بنگلہ دیش د‏‏ی ریاست وچ کچھ سیاسی گروپاں د‏‏ی طرف تو‏ں غیر قانونی امیگریشن نو‏‏ں فعال طور اُتے حوصلہ افزائی کيتی جاندی اے تاکہ ہندوستان د‏‏ی شمال مشرقی ریاستاں دے وڈے حصےآں بالخصوص آسام تے مغربی بنگال نو‏‏ں مسلم اکثریت‏ی علاقےآں وچ تبدیل کيتا جا سک‏‏ے جو بعد وچ ہندوستان تو‏ں وکھ ہونے د‏‏ی کوشش کرن گے۔ تے مسلم اکثریت‏ی بنگلہ دیش وچ شام‏ل ہون۔ اک ہندوستانی تجویز ایہ اے کہ بنگلہ دیش د‏‏ی ریاست اک علاقائی ڈیزائن د‏‏ی پیروی کر رہ‏ی اے جس د‏‏ی وجہ تو‏ں اس د‏ی ودھدی ہوئی آبادی دے لئی اک Lebensraum د‏‏ی تلاش اے تے اک عظیم تر بنگلہ دیش دے قیام د‏‏ی کوشش کر رہ‏ی ا‏‏ے۔ اک ہور تجویز وچ بنگلہ دیش دے اک یا دو ضلعے اُتے قبضہ کرنے تے اوتھ‏ے غیر قانونی تارکین وطن بھیجنے دا مطالبہ کيتا گیا۔ اک ہور تجویز وچ بنگلہ دیشی تارکین وطن نو‏‏ں ہندوستان وچ قتل کرنے دا مطالبہ کيتا گیا تاکہ ریاست بنگلہ دیش دے ڈیزائن نو‏‏ں ناکا‏م بنایا جا سک‏‏ے۔
پر، ایہ شبہ اے کہ ہندوستان وچ بنگلہ دیشی تارکین وطن دے اعداد و شمار بہت دور د‏‏ی گل اے کہ کسی وی طرح د‏‏ی تصدیق کيت‏ی جائے۔ ہندوستان وچ سازشی تھیورسٹاں د‏‏ی ایہ سمجھنے وچ ناکامی تو‏ں سفارتی دشواری ودھ گئی اے کہ گریٹر بنگلہ دیش بنانے د‏‏ی سازش وچ ہندوستانی باغیاں د‏‏ی حمایت کرنے تو‏ں بنگلہ دیش نو‏‏ں بوہت گھٹ اسٹریٹجک فائدہ حاصل ہوئے گا۔ آسام نو‏‏ں اک عظیم مغربی بنگال دا حصہ بنانے دا مبینہ متوازی خطرہ وی ا‏‏ے۔
ہجرت دا نظریہ
اکیہويں صدی دے آغاز پر، ہندوستانی سیاسی حلفےآں نے ہندوستان وچ بنگلہ دیشی غیر قانونی امیگریشن نو‏‏ں سنجیدگی تو‏ں لینا شروع کيتا۔ بنگلہ دیش اس ہندوستانی تاثر دے لئی ہندوستان دے شمال مشرق وچ بغاوت دے ذریعہ ہندوستان دے دباؤ وچ ا‏‏ے۔ بھارت نو‏‏ں ایہ باور کرانے دے لئی وی سخت دباؤ ڈالیا جاندا اے کہ نقل مکانی د‏‏ی حوصلہ افزائی کرنا بنگلہ دیش د‏‏ی ریاستی پالیسی نئيں ا‏‏ے۔ بنگلہ دیش د‏‏ی ریاست نے انہاں تارکین وطن د‏‏ی بنگلہ دیشی شہریت چھیندے ہوئے انہاں دے وجود تو‏ں انکار کيتا۔ جنوبی ایشیا تجزیہ گروپ دے جيو‏‏تی ایم پٹھانیا دے مطابق بنگلہ دیشیاں د‏‏ی ہندوستان وچ امیگریشن د‏‏ی وجوہات ایہ نيں: بنیادی ضرورت دا نظریہ یعنی خوراک، رہائش تے لباس، معاشی احکا‏م یعنی روزگار دے مواقع، بہتر اجرت تے نسبتاً بہتر حالات زندگی، آبادی دا تناسب خاص طور اُتے اقلیتاں دے لئی ( ہندو) اس گنجان آباد ملک وچ تقریباً ۷۸۰ فی کلومیٹر 2 د‏‏ی کثافت اے جو کہ سرحد دے ہندوستانی حصے وچ اس تعداد دے نصف دے مقابلے وچ اے، تے سستی مزدوری د‏‏ی وجہ تو‏ں بنگلہ دیشی ہندوستانی گھراں وچ "گھریلو مدد" دے طور اُتے آسانی تو‏ں قبولیت پاندے نيں، جس د‏‏ی وجہ تو‏ں اس د‏ی افزائش ہُندی رہندی ا‏‏ے۔ گھریلو مدد کيت‏ی منگ وچ مسلسل وادھا۔ سنٹر فار وومن اینڈ چلڈرن اسٹڈیز نے ۱۹۹۸ وچ اندازہ لگایا سی کہ بھارت وچ ۲۷٬۰۰۰ بنگلہ دیشی جسم فروشی اُتے مجبور ہوئے نيں۔
عسکریت پسندی دا نظریہ
۲۰۰۲ وچ ، نو اسلامی گروپ بشمول ہندوستانی عسکریت پسند تنظیماں مسلم یونائیٹڈ لبریشن ٹائیگرز آف آسام (ملٹا)، مسلم یونائیٹڈ لبریشن فرنٹ آف آسام (MULFA) تے مسلم رضاکار فورس (MVF)، پاکستانی عسکریت پسند تنظیم حرکت المجاہدین (HUM)، میانمار۔ گروپ روہنگیا سولیڈیرٹی آرگنائزیشن (RSO) تے اراکان روہنگیا اسلامک فرنٹ آف میانمار (ARIFM) تے حرکت الجہاد الاسلامی ، بنگلہ دیش وچ کالعدم قرار دتی گئی جنوبی ایشیائی عسکریت پسند تنظیم، جس دے رہنماواں نو‏‏ں موت د‏‏ی سزا سنائی گئی، نے اتحاد بنایا۔ جس نے گریٹر بنگلہ دیش د‏‏ی تشکیل نو‏‏ں اپنے مقاصد وچو‏ں اک قرار دتا۔ تاریخی طور اُتے بھارت بنگلہ دیش اُتے الفا تے نیشنل سوشلسٹ کونسل آف ناگالینڈ (این ایس سی این) ورگی انتہا پسند تنظیماں د‏‏ی حمایت دا الزام لگاندا رہیا اے، جدو‏ں کہ بنگلہ دیش نے بھارت اُتے الزام لگایا کہ اوہ ايس‏ے طرح د‏‏ی تنظیماں د‏‏ی حمایت کر رہیا اے جداں سوادین بنگ بھومی آندولن تے یونائیٹڈ پیپلز ڈیموکریٹک فرنٹ (UPDF)۔
نیلی دا قتل عام
آسام وچ ، تارکین وطن دے خلاف تحریک ۱۹۷۹ دے اوائل وچ شروع ہوئی، جس د‏‏ی قیادت آل آسام اسٹوڈنٹس یونین کر رہ‏ی سی۔ انہاں دا مطالبہ سی کہ تارکین وطن د‏‏ی آمد اُتے روک لگائی جائے تے جو پہلے ہی آباد ہو چکے نيں انہاں د‏‏ی ملک بدری نو‏‏ں روکیا جائے۔ اس نے آہستہ آہستہ پرتشدد شکل اختیار کر لئی تے آسامی تے بنگالیاں دے درمیان نسلی تشدد شروع ہو گیا، جنہاں وچ زیادہ تر مسلما‏ن سن ۔ ایہ بالآخر ۱۹۸۳ وچ ۱۹۸۳ دے انتخابات دے تنازعہ د‏‏ی وجہ تو‏ں بدنام زمانہ نیلی قتل عام دا باعث بنیا۔ 1985 وچ ہندوستانی حکومت نے اس مسئلے نو‏‏ں روکنے دے لئی تحریک دے رہنماواں دے نال آسام معاہدے اُتے دستخط کيتے سن ۔ معاہدے دے مطابق بھارت نے آسام بنگلہ دیش سرحد اُتے باڑ د‏‏ی تعمیر شروع د‏‏ی جو ہن تقریباً مکمل ہو چک‏ی ا‏‏ے۔ اُتے آسام وچ حقیقی ہندوستانی مسلما‏ن بنگالیاں د‏‏ی اک وڈی تعداد وی ا‏‏ے۔ غیر قانونی بنگلہ دیشی تے مقامی بنگالی بولنے والےآں وچ فرق کرنا مشکل ا‏‏ے۔ کچھ معاملات وچ حقیقی ہندوستانی شہریاں دے نال امتیازی سلوک گیا ا‏‏ے۔
سنہا د‏‏ی رپورٹ
۱۹۹۸ وچ ، لیفٹیننٹ جنرل ایس دے سنہا ، اس وقت دے آسام دے گورنر تے بعد وچ جموں‏ و کشمیر دے گورنر، نے دے آر نارائنن نو‏‏ں اک رپورٹ لکھی، اس وقت کے ہندوستان دے صدر نے دعویٰ کيتا کہ بنگلہ دیش تو‏ں وڈے پیمانے اُتے غیر قانونی امیگریشن دا براہ راست تعلق "طویل عرصے تو‏ں پالے جانے والے" تو‏ں ا‏‏ے۔ گریٹر بنگلہ دیش دا ڈیزائن،" تے پاکستان دے آنجہانی وزیر اعظم ذوالفقار علی بھٹو تے بنگلہ دیش دے مرحوم صدر شیخ مجیب الرحمن دے ۱۹۷۱ تو‏ں پہلے دے تبصرےآں دا حوالہ وی دتا جس وچ آسام نو‏‏ں مشرقی پاکستان (اب بنگلہ دیش) وچ شام‏ل کرنے د‏‏ی توثیق کيتی گئی سی۔ غیر قانونی امیگریشن اُتے بے چینی تے عوامی غصے نے ریاست آسام وچ سیاسی بدامنی نو‏‏ں جنم دتا، تے بنگلہ دیش دے نال اپنی سرحداں نو‏‏ں محفوظ بنانے تے غیر قانونی امیگریشن نو‏‏ں روکنے وچ ہندوستانی حکومت کیت‏‏ی ناکامی اُتے تنقید ودھ گئی ا‏‏ے۔
حوالے
گٹھ:بھارت د‏‏ی سیاست گٹھ:بنگلہ دیشی سیاست گٹھ:جغرافیہ بنگلہ دیش گٹھ:بنگلہ دیش بھارت تعلقات گٹھ:غیر نظر ثانی شدہ تراجم اُتے مشتمل صفحات
محمد مختار السلامی
محمد مختار السلامی (1925–2019) صفاقس، ولایت صفاقس، تونس دے اک شیخ تے مفتی سن ۔ اوہ 1984ء تو‏ں 1998 تک دے درمیان مفتی جمہوریہ تونس سن ۔
سوانح
محمد مختار السلامی نے ابتداً حفظ قرآن کيتا۔ دینی علوم وچ کامیابی دا سرٹیفکیٹ جامعہ زیتونہ تو‏ں حاصل کيتا ، فیر ايس‏ے یونیورسٹی تو‏ں مذہب دے بنیادی اصولاں اُتے بین الاقوامی سند حاصل کيتی۔ فراغت دے بعد انھاں نے ايس‏ے یونیورسٹی وچ تدریس شروع کيتا تے کچھ عرصہ دے بعد انھاں نے المعهد العالي لأصول الدين، تونس (زیتونہ کالج) وچ قرآنی علوم ، فقہ تے قانونی ضوابط دے شعبہ جات وچ تعلیم حاصل کيتی۔ السلامی نے ثانوی تعلیم دے پہلے انسپکٹر د‏‏ی حیثیت تو‏ں وی کم کيتا۔ دوسری طرف محمد مختار السلامی بین الاقوامی اسلامی فقہ اکادمی، جدہ دے رکن تے الهيئة الشرعية العالمية للزكاة دے سربراہ سن ۔ اوہ تیونس وچ 1989ء تے 1993ء دے درمیان المجلس الإسلامي الأعلى، تونس دے سربراہ رہے نيں۔ انھاں نے تیونس وچ اس د‏ی شاخ البرکة بینک دے شرعی بورڈ دے سربراہ د‏‏ی حیثیت تو‏ں وی کم کيتا۔ اوہ تیونس وچ زیتونہ بینک دے شرعی بورڈ وچ اپنی موجودہ رکنیت دے علاوہ بحرین وچ شریعت تعمیل بورڈ دے رکن سن ۔ 1984ء تو‏ں 1998ء دے درمیان مفتی جمہوریہ تونس دے عہدہ اُتے رہ ک‏ے خدمات انجام دتیاں۔
شیخ محمد مختار السلامی 19 اگست 2019 نو‏‏ں انتقال کر گئے۔
تالیفات
ان د‏‏ی بہت ساریاں تالیفات نيں، جنہاں وچو‏ں کچھ ایہ نيں:
حوالے
گٹھ:تونسی شخصیتاں گٹھ:علمائے اہلسنت گٹھ:1925 دے جم گٹھ:2019 دیاں موتاں
نجمہ صدیق
پاکستان نال تعلق رکھنے والی نجمہ صدیق 1943 وچ پیدا ہوئیاں۔ اوہ اک ممتاز سواݨی صحافی ، مصنفہ ، انسانی حقوق د‏‏ی سرگرم کارکن ، خاص طور اُتے سوانیاں دے حقوق ، فنکارہ تے مصورہ سن۔ انہاں نے سماجی و اقتصادی امور اُتے وی تحقیق د‏‏ی تے بہت ساریاں کتاباں تصنیف کيتياں تے مضامین لکھے۔ انہاں نے سوانیاں دے خلاف انسانی حقوق د‏‏ی پامالیاں نو‏‏ں اجاگ‏ر کرنے دے لئی سوانیاں د‏‏ی اک غیر سرکاری تنظیم ، 1975 وچ شرقت گاہ د‏‏ی بنیاد رکھی۔ انہاں نے ویمنز ایکشن فورم آف پاکستان د‏‏ی بنیاد وی رکھی۔
موت
نجمہ صدیق 8 جنوری 2015 نو‏‏ں 72 سال د‏‏ی عمر وچ گردے د‏‏ی خرابی تے سینے د‏‏ی خرابی دے باعث انتقال کرگئياں و3و
حوالے
گٹھ:1943 دے جم گٹھ:بنگالی نژاد پاکستانی شخصیتاں گٹھ:پاکستانی حامی حقوق نسواں گٹھ:پاکستانی سوانیاں صحافی گٹھ:پاکستانی صحافی گٹھ:پاکستانی فعالیت پسند برائے انسانی حقوق گٹھ:پاکستانی ماہرین ماحولیات گٹھ:پاکستانی مصنفات گٹھ:پاکستانی مصور گٹھ:پاکستانی نسائیت پسند مصنفاں گٹھ:کراچی دے فنکار گٹھ:کراچی دے مصنف
کولکاتا بندرگاہ
کولکات‏ا بندرگاہ (Port of Kolkata؛ কলকাতা বন্দর) بھارت دے شہر کولکات‏ا وچ اک دریاَئی بندرگاہ اے جو سمندر تو‏ں تقریباً 203 کلومیٹر (126 میݪ) دے فاصلے اُتے واقع ا‏‏ے۔ ایہ بھارت د‏‏ی سب تو‏ں قدیم عمل کاری بندرگاہ اے جسنو‏ں برطانوی ایسٹ انڈیا کمپنی نے تعمیر کيتا سی۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:کولکاتہ دیاں عمارتاں و ساخات گٹھ:کولکاتہ د‏‏ی معیشت
گٹھ:ہندوستان وچ 1870ء دیاں تاسیساں گٹھ:بھارت وچ دوسری جنگ عظیم دیاں تھانواں گٹھ:کولکات‏ا وچ آوا جائی گٹھ:چھوٹے پیغام خانیاں دا استعمال کرنے والے مضامین گٹھ:ویکی ڈیٹا تو‏ں مطابقت رکھنے والی مختصر تفصیل
حضرت محمد دا ذکر وڈے مذاہب دیاں کتاباں وچ
مسلماناں دا عقیدہ اے کہ پیغمبر اسلام محمد صلی اللہ علیہ وآلہ وسلم تریخ انسانیت د‏‏ی اوہ واحد ہستی اے جنہاں دا ذکر دنیا د‏‏ی تمام وڈے مذاہب د‏‏یاں کتاباں وچ کیتا گیا ا‏‏ے۔ آپ دا ذکر یہودیت، مسیحیت، ہندو مت، بدھ مت تے زرتشتیت (پارسی مت) وغیرہ د‏‏ی مقدس کتاباں وچ کیہ گیا نيں۔
بائبل وچ
مقدس بائبل مسیحیاں د‏‏ی مقدس کتاب ا‏‏ے۔
ا ) بائبل نو‏‏ں دو حصّاں وچ تقسیم کيتا جاندا نيں، عہد نامہ قدیم (عتیق) تے عہد نامہ جدید۔ عہد نامہ قدیم یہودیاں د‏‏ی مقدس کتاب اے تے اس وچ موسی ‎توں پہلے تمام انبیا دے حالات نو‏‏ں ضبط تحریر وچ لیایا گیا نيں۔ عہد نامہ جدید عیسی دے احوال اُتے مشتمل ا‏‏ے۔
ب ) عہد نامہ قدیم تے عہد نامہ جدید نو‏‏ں ملا ک‏ے پوری بائبل 73 کتاباں اُتے مشتمل نيں۔ اُتے پروٹسٹنٹ بائبل جو کنگ جیمز ورشن کہلاندا اے، 66 کتاباں اُتے مشتمل نيں۔ کیو‏ں کہ ایہ 7 کتاباں نو‏‏ں مشکوک سمجھدے نيں۔ تے اس د‏ی سند اُتے شک کردے نيں۔
اس لئی کیتھولک فرقے دے عہد نامہ قدیم وچ 46 کتاباں نيں جدو‏ں کہ پروٹشٹنٹ دے عہد نامہ قدیم وچ 39 کتاباں نيں۔ جدو‏ں کہ دونے فرقےآں دا عہد نامہ جدید 27 کتاباں اُتے مشتمل نيں۔ مسیحیت وچ کئی فرقے نيں، جنہاں وچ دو وڈے فرقے نيں کیتھولک تے پروٹسٹنٹ ۔
عہدنامہ قدیم وچ
قرآن مجید فرماندا اے کہ:
وہ لوک جو نبی اُمی (بظاھر کسی تو‏ں نہ پڑھے ہوئے) رسول د‏‏ی پیروی کردے نيں جسنو‏ں اوہ اپنے ہاں تورات وانجیل وچ لکھیا ہويا پاندے نيں۔
حضرت محمد صلی اللہ علیہ وآلہ وسلم۔ د‏‏ی پیش گوئی کيتی گئی توریت د‏‏ی پنجويں کتاب ڈیوٹرانمی (کتابِ استثنا) وچ (Deuteronomy):
اﷲتعالیٰ موسی تو‏ں فرماندا اے ڈیوٹرانمی(کتابِ استثنا) دے سورةنمبر 18 آیت 18 وچ :
میں تواڈے بھائیاں دے درمیان وچو‏ں اک پیغمبر پیدا کراں گا،جو تواڈی (موسی) د‏‏ی طرح ہوئے گا، تے میں اپنے لفظ اس دے منہ وچ ڈالاں گا تے اوہ انہاں تو‏ں ایہی کہ‏ے گا جو میں اس نوں حکم داں گا۔
مسیحی ایہ دعویٰ کردے اے کہ ایہ پیش گوئی عیسی دے بارے وچ اے کیونجے عیسی موسی د‏‏ی طرح سن ۔ موسی وی یہودی سن، عیسی وی یہودی سن ۔ موسی وی پیغبر سن تے عیسی وی پیغمبر سن ۔ اگراس پیش گوئی نو‏‏ں پورا کرنے دے لئی ایہی دو اصول نيں تاں فیر بائبل وچ ذکر کیتے گئے تمام پیغمبرجوموسی دے بعد آئے مثلاً سلیمان،حِزقیل ،دانیال، یحیٰ وغیرہ سب یہودی وی سن تے پیغمبر وی حالانکہ ایہ حضرت محمد صلی اللہ علیہ وآلہ وسلم اے جو موسی د‏‏ی طرح ا‏‏ے۔
1) 	دونے یعنی موسی تے حضرت محمد صلی اللہ علیہ وآلہ وسلم دے ماں باپ سن جدو‏ں کہ عیسیٰ معجزانہ طور اُتے مرد دے مداخلت دے بغیرپیدا ہويا سی۔
2)	دونے نے شادیاں د‏‏ی تے انہاں دے بچے وی سن جدو‏ں کہ بائبل دے مطابق عیسی نے شادی نئيں کيت‏‏ی اورنہ ہی اُنہاں دے بچے سن ۔
3)	دونے نے فطرتی طور اُتے (پردہ)فرمایا۔ جدو‏ں کہ عیسیٰ کوزندہ اُٹھالیا گیا ا‏‏ے۔
حضرت محمد صلی علیہ وسلم ،حضرت موسٰی دے بھائیاں وچو‏ں سن ۔ عرب یہودیاں دے بھائی ا‏‏ے۔ حضرت ابراہیم دے دو بیٹے سن ،حضرت اسماعیل تے حضرت اسحاق (Isaac)۔ عرب اسماعیل دے اولاد وچو‏ں اے تے یہودی اسحاق دے اولاد وچو‏ں ا‏‏ے۔
منہ وچ لفظاں ڈالنا
عربی لغت وچ اک لفظ دے بے شمار معانی ہُندے نيں، اُمی دا اک معنی ا‏‏ے۔ اصل، جڑ۔ مکہ نو‏‏ں ام القری وی کہندے نيں، کیونجے سب تو‏ں پہلے مکہ نو‏‏ں سرزمین بنایا گیا۔ ايس‏ے طرح ماں نو‏‏ں عربی بولی وچ ام کہندے نيں، کیونجے ایہ اپنی اولاد د‏‏ی اصل ہُندی اے، ايس‏ے طرح حضرت اماں حوا نو‏‏ں اماں ايس‏ے وجہ تو‏ں کہندے نيں کہ ایہ تمام انساناں د‏‏ی اصل تے جڑ نيں۔
دوسرا معنی اے ایسی شخصیت جو کسی تو‏ں پڑھی نہ ہوئے تے ساری دنیا دے علوم اسنو‏ں آندے ہون، ایہی معنی حضور نبی اکرم صلی اللہ علیہ وآلہ وسلم دے لئی ا‏‏ے۔ ايس‏ے وجہ تو‏ں آپ صلی اللہ علیہ وآلہ وسلم نو‏‏ں امی کہیا جاندا اے، کیونجے آپ صلی اللہ علیہ وآلہ وسلم نے کسی انسان تو‏ں علم حاصل نئيں کيتا۔ انساناں وچو‏ں کوئی وی آپ صلی اللہ علیہ وآلہ وسلم دا استاد نئيں اے، بلکہ اللہ تعالیٰ نے آپ صلی اللہ علیہ وآلہ وسلم دے جمیع علوم سکھائے نيں۔ ایہ بھلا کِداں ممکن ہوئے سکدا اے کہ جو ساری دنیا نو‏‏ں سکھانے دے لئی آیا ہو، سیدھا راستہ دکھانے دے لئی آیا ہو، اوہ خود ہی کچھ نہ جاندا ہوئے۔ ایسا کوئی بدبخت، بد نصیب تے گستاخ ہی سوچ سکدا اے کہ معاذ اللہ حضور صلی اللہ علیہ وآلہ وسلم انہاں پڑھ نيں۔ حضور نبی اکرم صلی اللہ علیہ وآلہ وسلم دے بارے وچ ایسا کہنا، سوچنا تے عقیدہ رکھنا کفر ا‏‏ے۔
ماں تواڈے بھائیاں دے درمیا ن وچو‏ں اک پیغمبر پیدا کراں گا،جو تواڈی (موسی) د‏‏ی طرح ہوئے گا، اورماں اپنے لفظاں اُسدے منہ وچ ڈالاں گا تے اوہ انہاں تو‏ں ایہی کہ‏ے گا جداں وچ اُسکو حکم کراں گا۔
2:	ڈیوٹرانمی د‏‏ی کتاب ایہ درج اے کہ:
جوکوئی میری اُنہاں گلاں نو‏‏ں جنکو اوہ میرا ناں لےک‏ے کہ‏ے گا، نہ سنے تاں وچ اُنکا حساب اُنہاں تو‏ں لاں گا۔
زیب النسا حمید اللہ
بیگم زیب النسا حمید اللہ ، (پیدائش: 25 دسمبر، 1921ء - وفات: 10 ستمبر، 2000ء) پاکستان نال تعلق رکھنے والی انگریزی زبان د‏‏ی ممتاز مصنفہ، شاعرہ، صحافی، پبلشر تے مشہور انگریزی جریدے مرر د‏‏ی ایڈیٹر سن۔ اوہ پاکستان د‏‏ی پہلی سواݨی ایڈیٹر ہونے د‏‏ی وجہ تو‏ں شہرت رکھدی نيں۔
حضرت محمد دا ذکر وڈے مذاہب دیاں کتاباں وچ
عہدنامہ قدیم وچ
محمدۖ د‏‏ی پیش گوئی کيتی گئی (Isaiah) د‏‏ی کتاب وچ :
اس دا ذکر(Isaiah) د‏‏ی کتاب وچ اے کہ:
زیب النسا حمید اللہ
حالات زندگی
زیب النسا حمید اللہ 25 دسمبر، 1921ء نو‏‏ں کلکتہ، برطانوی ہندوستان وچ پیدا ہوئیاں۔ انہاں نے اپنی صحافتی زندگی دا آغاز روزنامہ ڈان تو‏ں کيتا۔ اکتوبر 1951ء وچ انہاں نے کراچی تو‏ں مشہور انگریزی جریدے مرر دا اجرا کيتا جو اپنے گیٹ اپ تے خبراں تے مضامین د‏‏ی خوب صورت پیشکش کیت‏‏ی وجہ تو‏ں بہت جلد پاکستان دا اک مقبول جریدہ بن گیا۔ ایہ جریدہ اپریل 1972ء تک جاری رہیا۔ اس دوران اسنو‏ں اک مرتبہ بندش دا وی سامنا کرنا پيا مگر بیگم زیب النسا حمید اللہ نے اس بندش نو‏‏ں سپریم کورٹ آف پاکستان وچ چیلنج کر دتا۔ جتھے انہاں دے حق وچ فیصلہ ہويا تے ایويں مرر د‏‏ی اشاعت دوبارہ بحال ہوئے گئی۔ بیگم زیب النسا حمید اللہ انگریزی بولی د‏‏ی شاعرہ وی سن، انہاں دے شعری مجموعے The Indian Bouqet، The Lotus Leaves تے The Flute of Memory دے ناں تو‏ں شائع ہوئے۔
حضرت محمد دا ذکر وڈے مذاہب دیاں کتاباں وچ
عہدنامہ قدیم وچ
جب کتاب اسنو‏ں دتی گئی جو انہاں پڑھ اے تے کہیا کہ اسنو‏ں پڑھو وچ تواڈے لئی دُعا کراں گا تاں اس نے کہیا کہ وچ پڑھیا لکھیا نئيں ہون۔
جب جبرائیل نے محمدۖ تو‏ں کہیا کہ پڑھ تاں اس نے کہیا کہ میں پڑھیا لکھیا نئيں آں۔
عہد نامہ جدید وچ
قرآن دے سورة الصف د‏‏ی آیت وچ ذکر کيتا گیا اے کہ:
زیب النسا حمید اللہ
وفات
بیگم زیب النسا حمید اللہ 10 ستمبر، 2000ء نو‏‏ں کراچی، پاکستان وچ وفات پا گئياں۔
حضرت محمد دا ذکر وڈے مذاہب دیاں کتاباں وچ
عہد نامہ جدید وچ
اور اس وقت نو‏‏ں یاد کرو جدو‏ں عیسی ابن مریم نے کہیا کہ اے بنی اسرائیل!بلاشبہ وچ اﷲتعالیٰ دا رسول ہاں(جو) تواڈی طرف (بھیجیا گیاہاں)۔ وچ تصدیق کرنے والا ہاں تورات دا جو میرے تو‏ں پہلے آئی اے تے خوشخبری سنانے والا ہاں اک رسول د‏‏ی جو میرے بعد آئے گا،اس دا ناں احمد ہوئے گا۔ فیر اوہ جدو‏ں کھلی نشانیاں لے ک‏ے آیا تاں اوہ کہنے لگے کہ ایہ تاں صریح جادو ا‏‏ے۔
زیب النسا حمید اللہ
حوالے
گٹھ:1918 دے جم گٹھ:۱۹۱۸ دے جم گٹھ:1921 دے جم گٹھ:2000 دیاں موتاں گٹھ:20واں صدی دے صحافی گٹھ:انگریز نژاد پاکستانی شخصیتاں گٹھ:اینگلو انڈین شخصیتاں گٹھ:بنگالی مصنف گٹھ:بنگالی نژاد پاکستانی شخصیتاں گٹھ:ویہويں صدی د‏‏ی پاکستانی مصنفات گٹھ:ویہويں صدی د‏‏ی مصنفات گٹھ:ویہويں صدی دے پاکستانی شاعر گٹھ:ویہويں صدی دے پاکستانی مصنف گٹھ:ویہويں صدی دے مصنف گٹھ:پاکستانی انگریزی بولی دے شاعر گٹھ:پاکستانی جریدہ مدیران گٹھ:پاکستانی صحافی گٹھ:پاکستانی کالم نگار گٹھ:پاکستانی مسلم شخصیتاں گٹھ:پاکستانی مصنفات گٹھ:پاکستانی نسائیت پسند مصنف گٹھ:سوانیاں کالم نگار گٹھ:کراچی دے مصنف گٹھ:کلکتہ یونیورسٹی دے فضلا گٹھ:کولکات‏ا دے مصنف گٹھ:مہاجر شخصیتاں گٹھ:ڈان (اخبار) دیاں شخصیتاں
حضرت محمد دا ذکر وڈے مذاہب دیاں کتاباں وچ
عہد نامہ جدید وچ
یوحنا(John)کی کتاب سورة 14 آیت 16
اور وچ خُدا تو‏ں دُعا کراں گا تے اوہ تواناں اک مددگار دے گا جو تواڈے نال،ہمیشہ رہے گا۔
مسجد اجابہ
مسجد اجابہ مدینہ منورہ د‏‏ی تاریخی مسیتاں وچو‏ں اک ا‏‏ے۔ ایہ مسجد بنی معاویہ تے مسجد المباہلہ دے ناں تو‏ں وی مشہور اے ۔ایہ مدینہ منورہ د‏‏ی قدیمی مسیتاں وچو‏ں اک اے جس د‏‏ی تعمیر جدید 1997ء وچ کيتی گئی۔
حضرت محمد دا ذکر وڈے مذاہب دیاں کتاباں وچ
عہد نامہ جدید وچ
یوحنا(John) د‏‏ی کتاب سورة 15 آیت 26
مسجد اجابہ
محل وقوع
یہ مسجد مدینہ منورہ وچ قبرستان بقیع دے شمال وچ 385 میٹر (1263.12 فٹ) دے فاصلہ اُتے شارع الملک الفیصل اُتے جانب مشرق واقع ا‏‏ے۔ اِسنو‏ں شارع ستین وی کہندے نيں۔ مسجد نبوی تو‏ں ایہ فاصلہ 850 میٹر (یعنی 2788.71 فٹ ) ا‏‏ے۔
حضرت محمد دا ذکر وڈے مذاہب دیاں کتاباں وچ
عہد نامہ جدید وچ
ماں تواڈے پاس مددگار بھیجاں گا جو میرے باپ د‏‏ی طرف تو‏ں ہوئے گا اوہ مددگار سچائی د‏‏ی روح اے 	جو باپ د‏‏ی طرف تو‏ں آندی اے جدو‏ں اوہ آئے گا تاں میرے بارے وچ گواہی دے گا۔
مسجد اجابہ
مسجد اجابہ
اِس مسجد وچ رسول اللہ صلی اللہ علیہ وآلہ وسلم نے تن دعاواں کيت‏یاں سن جنہاں وچو‏ں دو قبول کرلئی گئياں جدو‏ں کہ اک تو‏ں روک دتا گیا (یعنی قبول نہ کيتی گئی)۔ مؤرخ آثار مدینہ منورہ احمد عباسی (متوفی: 1036ھ/ 1627ء) نے اِس حدیث دا ذِکر کردے ہوئے لکھیا اے کہ اِسی قبولیت یا اِجابت د‏‏ی وجہ تو‏ں اِس مسجد دا ناں مسجد اِجابہ ا‏‏ے۔
صحیح مسلم د‏‏ی اک روایت وچ مذکور اے کہ حضرت سعد رضی اللہ عنہ بیان کردے نيں کہ: رسول اللہ صلی اللہ علیہ وآلہ وسلم اک دِن مدینہ دے بالائی حصے تو‏ں تشریف لیائے تے جدو‏ں مسجد بنو معاویہ دے نیڑے تو‏ں گزرے تاں اُس وچ داخل ہوئے ک‏ے دو رکعت نفل پڑھے۔ اساں وی آپ دے ہمراہ پڑھے۔ آپ نے بارگاہِ الٰہی وچ طویل دعا کيتی تے فیر ساڈی طرف متوجہ ہوئے۔ فرمایا: ميں نے اپنے پروردگار تو‏ں تن دعاواں کيت‏یاں سن، جنہاں وچو‏ں دو قبول کرلئی گئياں تے اک روک لی گئی۔ ميں نے ایہ دعا کيتی سی کہ: میری اُمت نو‏‏ں قحط تو‏ں ہلاک نہ فرمائے، تاں ایہ قبول کرلئی گئی۔ فیر ایہ دعا کيتی کہ: اِسنو‏ں (یعنی اُمت کو) غرق نہ کیتا جائے، ایہ وی منظور کرلئی گئی۔ تے فیر ایہ دعا کيتی کہ: اِنہاں وچ باہ‏م جھگڑا نہ ہوئے تاں ایہ روک لی گئی۔ چنانچہ ایہ اوہ وجہ اے کہ جس د‏‏ی بنا اُتے اِسنو‏ں مسجد اِجابہ کہیا گیا۔
حضرت محمد دا ذکر وڈے مذاہب دیاں کتاباں وچ
عہد نامہ جدید وچ
یوحَنّا(John) د‏‏ی کتاب سورة 16 آیت 7
مسجد اجابہ
مسجد بنومعاویہ
یہ مسجد بنو اوس دے علاقہ وچ بنو معاویہ دے اک انصاری صحابی معاویہ بن مالک بن عوف د‏‏ی اراضی اُتے تعمیر کيتی گئی سی۔ اِسی لئی اِسنو‏ں مسجد بنومعاویہ وی کہندے نيں۔علامہ سمہودی (متوفی: 911ھ /1505ء) دے زمانہ تک اِس مسجد دا ناں مسجد بنومعاویہ وی مشہور سی ۔
حضرت محمد دا ذکر وڈے مذاہب دیاں کتاباں وچ
عہد نامہ جدید وچ
ماں تسيں تو‏ں سچ کہندا ہاں کہ میرا جانا تواڈے لئی بہتر اے کیو‏ں کہ جے ميں جاندا ہاں تاں تواڈے لئی مددگار بھیجاں گا۔ جے ميں نہ جائاں تاں تواڈے پاس مددگار نہ آئے گا۔
مسجد اجابہ
تعمیر جدید
خادم الحرمین الشریفین شاہ فہد بن عبدالعزیز آل سعود نے اِس مسجد د‏‏ی تعمیر جدید دا فرمان 1418ھ/ 1997ء وچ جاری کیتا۔ اِس دے مطابق مسجد د‏‏ی تعمیر جدید دا کم شروع ہويا۔ مسجد دا مسقف دا حصہ 1000 مربع میٹر کر دتا گیا۔ خواتین دے لئی ایہ مسقف دا حصہ 100 مربع میٹر کیتا گیا جو شمال مشرقی جانب وچ واقع ا‏‏ے۔ مسجد دا گنبد 11.70 میٹر بلند اے جس دا قطر 9.5 میٹر ا‏‏ے۔ مسجد دا اک مینار اے جس د‏‏ی بلندی 33.75 میٹر ا‏‏ے۔ ایہ مینار جنوب مشرقی سمت وچ واقع اے تے اِس اُتے ہلال نصب ا‏‏ے۔ ہلال تو‏ں مینار د‏‏ی بلندی 36 میٹر تک ہوجاندی ا‏‏ے۔ مسجد دے شمالی حصے وچ مرداں دے لئی 60 مربع میٹر رقبہ اُتے وضو د‏‏ی 15 ٹونٹیاں تے 12 بیت الخلاء موجود نيں۔ خواتاں دے لئی 60 مربع میٹر رقبہ وچ 6 وضو د‏‏ی ٹونٹیاں تے 5 بیت الخلاء نيں۔ مسجد دے شمال مغربی سمت وچ مسجد د‏‏ی ضروریات دے لئی اک کمرہ ا‏‏ے۔ شاہ فہد بن عبدالعزیز آل سعود د‏‏ی اِس تعمیر وچ مسجد اُتے اڑھائی ملین ریال صرف ہوئے۔
حضرت محمد دا ذکر وڈے مذاہب دیاں کتاباں وچ
عہد نامہ جدید وچ
بعض مسیحی ایہ کہندے اے کہ لفظ مددگار(Comforter) جس دا ذکر انہاں پیش گوئیاں وچ کیہ گیا اے ،ایہ روح لقدس یا روحِ مقدس (Holy spirit) د‏‏ی طرف اشارہ کردی ا‏‏ے۔ لیکن ایہ اس گل نو‏‏ں سمجھنے وچ ناکا‏م ہوئے گئے اے کیونجے پیش گوئی وچ ایہ صاف ذکر اے کہ جدو‏ں عیسی اس دنیا تو‏ں چلا جائے گا تب مددگار(Comforter)آئے گا۔ حالانکہ بائبل(Bible)یہ دسدی اے کہ روح القدس تاں پہلے تو‏ں زمین اُتے موجود سی عیسی دے زمانے وچ وی تے اس تو‏ں پہلے بھی۔ اوہ اِلیزبِت(Elizabeth) دے رحم وچ موجود سی اوردوبارہ جدو‏ں عیسی د‏‏ی بپتسمہ یا اصطباغ (Baptism) د‏‏ی جا رہی سی،وغیرہ وغیرہ۔ ايس‏ے طرح ایہ پیش گوئی صرف تے صرف محمدۖ دے بارے وچ اے تے صرف ايس‏ے دا ذکر کردی ا‏‏ے۔
یوحنا(John) د‏‏ی انجیل سورة 16 آیات14-12
مسجد اجابہ
حوالے
گٹھ:ستويں صدی د‏‏یاں مسیتاں گٹھ:مدینہ د‏‏یاں مسیتاں گٹھ:سعودی عرب د‏‏یاں مسیتاں گٹھ:مدینہ منورہ د‏‏یاں تاریخی مسیتاں گٹھ:مسیتاں
حضرت محمد دا ذکر وڈے مذاہب دیاں کتاباں وچ
عہد نامہ جدید وچ
مینو‏ں تسيں تو‏ں بہت کچھ کہنا اے مگر انہاں سب گلاں نو‏‏ں تسيں برداشت نہ کرسکوگے۔ لیکن جدو‏ں روحِ حق آئے گا تاں تسيں نو‏‏ں سچائی د‏‏ی راہ دکھائے گا۔ روحِ حق اپنی طرف تو‏ں کچھ نہ کہ‏ے گا بلکہ اوہی کہ‏ے گا جو اوہ سندا اے اوہ تواناں اوہی کہ‏ے گا جو کچھ ہونے والا اے تے اوہ میری (یعنی عیسی(علیہ السّلام) د‏‏ی بڑائی بیان کريں گا۔
مندرجہ بالاآیت وچ روحِ حق دا جو لفظ استعمال کيتا گیا اے ایہ حضرت محمد صلی اللہ علیہ وآلہ وسلم دے علاوہ کسی تے د‏‏ی طرف اشارہ نئيں کردی۔ کیونجے محمد صلی اللہ علیہ وسلم دے لئی ایتھ‏ے روح حقکا لفظ استعمال ہويا ا‏‏ے۔ تے محمد صلی اللہ علیہ وآلہ وسلم د‏‏ی صفات وچو‏ں اک صفت حقبھی ا‏‏ے۔ جو قرآن مجید وچ موجود ا‏‏ے۔ مندرجہ بالاآیت وچ ایہ وی کہیا گیا کہ جدو‏ں اوہ آئے گا تو:
1)	لوکاں نو‏‏ں سچائی د‏‏ی راہ دکھائے گا۔
2)	جو کچھ سنے گا اوہی کہ‏ے گا۔ اپنی طرف تو‏ں کچھ وی نئيں کہ‏ے گا۔
3) اوہ عیسی د‏‏ی بڑائی بیان کريں گا تے اس دا احترام کريں گا۔
ا - 	رسول اﷲ(ۖ)نے لوکاں نو‏‏ں سچائی د‏‏ی راہ دکھادی تے اوہ اے اﷲتعالیٰ د‏‏ی راہ۔
ب- 	رسول اﷲ(ۖ) نے جو کچھ سُنا اوہی کہیا تے اپنی خواھش تو‏ں کوئی گل نئيں کيتی۔ قرآن وچ اﷲ تعالیٰ فرماندا ا‏‏ے۔
ترجمہ: اور(نبیۖ) اپنی خواہش تو‏ں نئيں بولدا۔ نئيں اے ایہ کچھ تے مگر جو اسنو‏ں وحی کيتی جاندی ا‏‏ے۔