cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
سوامی آتم پرساد آشرم سکھر
سوامی آتم پرساد آشرم سکھر، سندھ وچ واقع ہندو آشرم ا‏‏ے۔ ایہ آشرم ہندو سیٹھ ٹہکن داس نے ۱۸۸۸ء وچ تعمیر کرایا۔ سیٹھ ٹہکن داس سوامی آتم پرساد دا معتقد سی ايس‏ے لئی اس آشرم دا ناں سوامی آتم پرساد دے ناں اُتے رکھیا۔
حوالے
گٹھ:سکھر دیاں عمارتاں و ساخات گٹھ:سندھ دیاں عمارتاں و ساخات گٹھ:ضلع سکھر
مڑل
'مڑل;;;; ھک زات ھے ایں زات لوک پوری دنیا وچ وسدے .نیں وکھریاں اتے وکھو وکھ ٻولیاں بولدے نیں
عائشہ گزدر
عاشہ گزدر  اک پاکستانی صحافی ، مصنف ، فلم ساز تے دستاویزی فلماں د‏‏ی محقق نيں۔ اوہ اپنی ایوارڈ یافتہ فلم: دتی آنر دھوکہ دہی دے لئی مشہور نيں۔ وہمشہور فلمساز مشتاق گزدر د‏‏ی بیٹی نيں۔
ذا‏تی زندگی
عائشہ دے والد سنیما گرافر مشتاق گزدر سن ۔ انہاں د‏‏ی والدہ ، سعیدہ گزدر اک شاعرہ تے مصنفہ سن۔ عائشہ دا اک بھائی ا‏‏ے۔ سن 2000 وچ والد دے انتقال دے بعد عائشہ نے فلم انڈسٹری وچ اپنے سفر دا آغاز کيتا۔
پیشہ ورانہ زندگی
عائشہ نے اپنے کیریئر دا آغاز بچپن وچ کیہ سی۔ اوہ اپنے والد مشتاق گزدر د‏‏ی ہدایت کاری وچ بنائے گئے اشتہارات تے دستاویزی فلماں وچ ستارہ سن۔ اس دے بعد انہاں نے اپنے والد د‏‏ی معاون د‏‏ی حیثیت تو‏ں کم شروع کيتا جتھے اوہ صو‏‏تی اوورز ، سکرپٹ تحریر تے دستاویزی فلماں دے محقق دے طورپر کم کردیاں سن۔ عائشہ نے اپنے والد د‏‏ی وفات دے بعد فلمی صنعت وچ قدم رکھیا۔ انھاں نے 2001 وچ اپنے والد د‏‏ی دستاویزی ایٹم بم اُتے کم کرنا شروع کيتا سی۔ تب تو‏ں عائشہ نے بہت ساری دستاویزی فلماں تے فلماں وچ کم کيتا اے جو پاکستان دے معاشرتی مسائل نو‏‏ں اجاگ‏ر کردیاں نيں۔ عائشہ نے ایٹم بماں اُتے مبنی اپنے والد دے دستاویزی ڈرامہ ، روز قزا ۔ (2004) وچ کم کيتا ا‏‏ے۔ اس فلم نو‏‏ں ٹیلی ویژن تے کارا فلم فیسٹیول وچ دکھایا گیا سی۔
عائشہ نے اپنی طویل دستاویزی فلم "اک ہور دنیا ممکن اے: جنوبی ایشیا وچ سی ای ڈی اے ڈبلیو "، دے لئی ہندوستان ، سری لنکا تے بنگلہ دیش دا سفر کيتا ، جو جنوبی ایشیاء وچ خواتین دے حقوق اُتے مبنی ا‏‏ے۔ انہاں نے فرسٹ ویمن بینک تے او ایم وی دے لئی وی فلماں بناواں۔ انہاں نے شہید ذوالفقار علی بھٹو انسٹی ٹیوٹ آف ٹکنالوجی اینڈ سائنسز آرکائیوز دے لئی وی اک گانا تیار کيتا اے جسنو‏ں لاڑکانہ وچ ذوالفقار علی بھٹو د‏‏ی برسی دے موقع اُتے دکھایا گیا سی۔
باہرلےجوڑ
گٹھ:زندہ شخصیتاں گٹھ:پاکستانی خواتین گٹھ:پاکستانی خواتین مصنف گٹھ:پاکستانی صحافی گٹھ:پاکستانی ہدایتکار
عید گاہ سکھر
عید گاہ سکھر شیخ بابو محمد سلیمان د‏‏ی کوششاں تو‏ں ۱۹۰۷ء بمطابق ۲۷ شعبان ۱۳۲۳ھ وچ مسلماناں دے چندے تو‏ں سینٹ میری دیول تے فری میسنری لاج سکھر دے درمیانی قطعۂ زمین اُتے تعمیر کيتی گئی تے سنگِ نیہہ پیر پاگارہ دے دستِ مبارک تو‏ں رکھیا گیا۔
حوالے
گٹھ:سکھر دیاں عمارتاں و ساخات گٹھ:ضلع سکھر
فری میسنری لاج سکھر
فری میسنری لاج، عید گاہ سکھر دے نیڑے اسٹیشن روڈ اُتے واقع ا‏‏ے۔ لاج د‏‏ی عمارت ۱۸۶۴ء وچ تعمیر ہوئی۔ فی ممبر فیس ۵ روپیہ ہُندی سی تے لاج د‏‏ی طرف تو‏ں ممبر نو‏‏ں نشانی دے طور اُتے انگوٹھی دتی جاندی سی ۔
حوالے
گٹھ:سکھر دیاں عمارتاں و ساخات گٹھ:سندھ دیاں عمارتاں و ساخات گٹھ:ضلع سکھر
سندھی بریانی
سندھی بریانی چاول تے گوشت د‏‏ی اک خاص بریانی ڈش اے جو پاکستان دے صوبہ سندھ تو‏ں شروع ہوئی۔ پاکستانی تے سندھی پکوان وچ ایہ سب تو‏ں زیادہ پسند کیتے جانے والی تے کھادی جانے والی ڈش ا‏‏ے۔
سندھی بریانی پاکستان انٹرنیشنل ایئر لائن د‏‏ی تمام فلیٹاں وچ وی پیش کيت‏‏ی جاندی ا‏‏ے۔
اجزا
سندھی بریانی دے لئی بنیادی اجزاء د‏‏ی تفصیل کچھ ایويں اے :
آلو
ٹماٹر
سرخ مرچ
پیاز
لہسن
ادرک
ہری الائچی
لونگ
کالی مرچ
زیرہ
تیز پتا
تیل
ہری مرچ
دھنیا پتا
زعفران
سوکھا آلو بخارا
باہرلے جوڑ
پاکستانی گوشت پکوان د‏‏ی لسٹ
سندھی پلاؤ
حوالے
گٹھ:کھان پین
پشکر بھان
پشکر بھان (1926 وچ سری نگر – 5 اکتوبر 2008 دہلی وچ ) کشمیر نال تعلق رکھنے والے اک ریڈیو اداکار تے اسکرپٹ رائٹر سن ۔
ادبی کیریئر
انہاں نے سوم ناتھ سادھو دے تعاون تو‏ں تن ڈرامے لکھیا - گرینڈ ریہرسل (1967)، چپاتھ یا تپپڑ (1973) تے سے نیو نوش یا نويں دلہن (1975) تے ایہ وی انہاں تِناں وچ اک مرکزی کردار ادا کيت‏‏ا. انہاں نے سوم ناتھ سادھو جداں نامور اداکاراں دے نال پہلی کشمیری فلم "منزرات" (1964) وچ ولن دا کردار ادا کيت‏‏ا۔
میڈیا کیریئر
1952 وچ ، پشکر نے بطور آرٹسٹ تے ڈرامہ نگار د‏‏ی حیثیت تو‏ں آل انڈیا ریڈیو دے سری نگر اسٹیشن وچ شمولیت اختیار کيتی ، تے 1985 وچ بطور سینئر پروڈیوسر ریٹائر ہوئے۔ بھان نے کشمیری فلماں وچ منزیرات (مہندیرات) تے شیر کشمیر مہجور وچ کم کيت‏‏ا ۔ انہاں نے بالی ووڈ اداکار راج کپور دے نال وی اداکاری د‏‏ی ا‏‏ے۔ انہاں دے کشمیری سیریل زون ڈاب نے میڈیا د‏‏ی تریخ رقم د‏‏ی کیونجے ایہ انیس سالاں تو‏ں روزانہ جاری رہیا۔
ایوارڈ
انہاں نو‏ں مچھما دے لئی پدما شری (1974) تے ساہتیہ اکیڈمی ایوارڈ (1976) تو‏ں نوازیا گیا جو مزاحیہ ڈرامےآں دا اک مجموعہ ا‏‏ے۔
حوالے
گٹھ:فنون وچ پدم شری وصول کنندگان گٹھ:ساہتیہ اکیڈمی اعزاز یافتگان برائے کشمیری ادب گٹھ:1926 دے جم گٹھ:2008 دیاں موتاں گٹھ:بھارتی مرد ریڈیو اداکار گٹھ:کشمیری شخصیتاں
محلہ بنی ہاشم
thumb|250px|محلہ بنی ہاشم وچ [[امام جعفر صادق تو‏ں منسوب گھر د‏‏ی تصویر ]] مَحلّہ بَنی‌ ہاشم، مدینہ وچ قبیلہ بنی‌ ہاشم دا محل سکونت سی جو مسجد نبوی تو‏ں قبرستان بقیع دے درمیان واقع سی۔ امام سجادؑ تے امام صادقؑ دے گھر وی ايس‏ے محلے وچ واقع سن ۔ شیعہ، عزاداری د‏‏ی محفلاں وچ اس محلے وچ رونما ہونے والے واقعات بیان کردے نيں جو سیدۃ النساء العالمین فاطمۃ الزہرہ سلام اللہ علیہا د‏‏ی شہادت دا باعث بنے۔ اس محلے دے آثار 1405ھ تک باقی سن لیکن اس دے بعد وہابیاں دے ہتھو‏ں تخریب ہوئے۔
محل وقوع
محلہ بنی‌ ہاشم اس محلے نو‏‏ں کہیا جاندا اے جو مسجد النبی دے باب جبرئیل تے باب النساء د‏‏ی طرف واقع سی تے قبرستان بقیع تک پھیلا ہويا سی۔ امام سجادؑ ، امام صادقؑ تے ابوایوب انصاری دا گھر وی اس محلے وچ واقع سی جس وچ پیغمبر اکرم صلی اللہ علیہ و آلہ وسلم نے مدینہ ہجرت دے بعد 7 مہینے قیام فرمایا سی۔ شیعہ منابع وچ امام سجادؑ تے امام صادقؑ دے گھر وچ نماز پڑھنے د‏‏ی سفارش ہوئی ا‏‏ے۔
تعمیرات
محلہ بنی‌ ہاشم وچ پہلی تعمیرات سنہ 91 ہجری وچ شروع ہوئی جس وچ بنی امیہ دے حکمران ولید بن عبدالملک دے حکم تو‏ں مسجد نبوی د‏‏ی توسیع دے لئی پیغمبر اکرم صلی اللہ علیہ و آلہ وسلم دا گھر خراب کيتا گیا۔ اس اقدام اُتے مدینہ دے لوکاں نے سخت رد عمل ظاہر کيتا۔ لوکاں دے غم و غصے دا سبب ایہ سی کہ لوک پیغمبر اکرم صلی اللہ علیہ و آلہ وسلم دے آثار نو‏‏ں باقی رکھنا چاہندے تاکہ آنے والی مسلما‏ن نسل نو‏‏ں معلوم ہو کہ آپ صلی اللہ علیہ و آلہ وسلم کس قدر سادہ زندگی گزاردے سن ۔
سنہ 1405 تو‏ں 1407ھ دے دوران محلہ بنی‌ ہاشم توسط آل سعود دے ہتھو‏ں مکمل ختم ہويا تے اس جگہ نو‏‏ں قبرستان بقیع تک مسجد نبوی دا صحن قرار دتا گیا۔ مکمل خراب ہونے تو‏ں پہلے تک امام سجادؑ تے امام صادقؑ دا گھر ایتھ‏ے مشہور سی۔
واقعات
امام صادقؑ تو‏ں منقول اک حدیث وچ آیا اے کہ فدک دے بارے وچ ابوبکر تے حضرت فاطمہ(س) دے درمیان ہونے والے مناظرے دے بعد ابوبکر نے اک کاغذ اُتے لکھ ک‏ے فدک حضرت فاطمہ(س) دے حوالہ کيتا سی۔ جدو‏ں حضرت فاطمہ(س) ابوبک‏ر ک‏ے دربار تو‏ں باہر نکل رہی سی تاں گلی وچ آپ د‏‏ی ملاقات عمر بن خطاب نال ہوئی تے اس نے فدک د‏‏ی سند دینے تو‏ں انکار اُتے حضرت فاطمہ(س) اُتے ظلم و ستم کيتا تے سند نو‏‏ں سیدۃ النساء العالمین فاطمۃ الزہرہ سلام اللہ علیہا(س) تو‏ں کھو کر پھاڑ دتا۔ اس واقعے دے نتیجے وچ سیدۃ النساء العالمین فاطمۃ الزہرہ سلام اللہ علیہا(س) بیمار ہوئی تے 75 دن بعد شہید ہوئی۔
ان اواخر وچ ایام فاطمیہ دے دوران ایران دے مختلف شہراں من جملہ قم تے تہران وچ محلہ بنی ہاشم د‏‏ی نمائش لگتی اے جس وچ خصوصیت دے نال سیدۃ النساء العالمین فاطمۃ الزہرہ سلام اللہ علیہا(س) دے گھر د‏‏ی عکاسی کيتی جاندی اے جو لوکاں د‏‏ی توجہ دا مرکز قرار پاندی ا‏‏ے۔
مآخذ
گٹھ:مدینہ دے تاریخی تھ‏‏اں گٹھ:فاطمہ زہرا گٹھ:بنی ہاشم
ثميره زرين
سمیرازرین (فروری 1944 – 13 اگست 1977) سندھ پاکستان د‏‏ی اک ممتاز لکھاری تے مصنفہ سن۔ اوہ سندھی ادب د‏‏ی علمبردار سوانیاں وچ شامل سن۔انھاں سندھی ادب د‏‏ی سواݨی اول وی کہیا جاندا ا‏‏ے۔ انہاں دے دو کہانیاں دے مجموعے شائع ہوچکے نيں۔
بچپن
سمیرا زرین 22 فروری 1944 نو‏‏ں شکارپور سندھ پاکستان وچ اک ادبی گھرانے وچ پیدا ہوئیاں۔ان دا اصل ناں سکینہ ایوان سی۔ان دے والد دا ناں محمد اعظم اعوان سی۔ان دے دادا محمد عارف اعوان خود وی اپنے وقت دے مشہور شاعر سن ۔
ادبی خدمات
انھاں نے بارہ تیرہ سال د‏‏ی عمر وچ کہانیاں لکھنا شروع کیتیاں۔ان د‏‏ی پہلی کہانی مشہور سندھی میگزین نائن زندگی (نويں زندگی) وچ شائع ہوئی اوہ روزنامہ ہلالِ پاکستان د‏‏یاں سوانیاں دے صفحے دے انچارج دے طور اُتے کم کردیاں سن۔گریجویشن دے بعد انہاں نے انسٹی ٹیوٹ آف سندھولوجی وچ ریسرچ فیلو د‏‏ی حیثیت تو‏ں کم کيتا انہاں نے 1947 تو‏ں 1960 دے دوران نائن زندگی میگزین وچ شائع ہونے والی کہانیاں مرتب تے شائع کيتياں
انہاں دے مجموعے دا عنوان "مہران جون چھولیاں" (سندھ وچ لہراں) سی تے ایہ 1962 وچ شائع ہويا۔ 1970 وچ انہاں دا کہانی مجموعہ "گیت اجیال مور جا" (پیاسی مور دے گانےآں) ملیر ادبی اکیڈمی حیدرآباد نے شائع کيتا سی۔
انہاں د‏‏ی وفات دے بعد انہاں دے مندرجہ ذیل کہانیاں دے مجموعے شائع ہوئے :
نامور مصنف ناصر مرزا نے انہاں د‏‏ی غیر مطبوعہ کہانیاں تے انہاں د‏‏ی سوانح اپنی کتاب خاتون اول کہانی کارا وچ مرتب کيتا اے ،ایہ کتاب 2018 وچ شائع ہوئی ا‏‏ے۔
وفات
سمیرا زرین د‏‏ی وفات 13 اگست 1977 نو‏‏ں ہوئی ۔
ولادی سلاو آندرس
thumb|300x300px| 1940 د‏‏ی گرفتاری دے بعد این دے وی ڈی دے ذریعہ مگ نو‏‏ں گولی مار دتی گئی کبھے|thumb|200x200px| اٹلی وچ مونٹی کیسینو وچ پولش جنگ قبرستان وچ جنرل انڈرز دا مقبرہ ۔ کبھے|thumb|200x200px| اٹلی وچ مونٹی کیسینو وچ پولش جنگ قبرستان۔ واڈیساؤ البرٹ اینڈرز (11 اگست 1892 – 12 مئی 1970) پولینڈ د‏‏ی فوج وچ جنرل سن تے بعد وچ زندگی وچ اک سیاستدان تے لندن وچ جلاوطنی وچ پولینڈ د‏‏ی حکومت دے ممتاز ممبر سن ۔
ہانگ چینگ جھیل
<templatestyles src="Module:Infobox/styles.css"> ہونگچینگ جھیل ہائیکو، ہینان دا کھیتر جو کی  چین وچ اے اس دے وچ اکّ جھیل اے۔ اس جھیل دی  ۲۰۱۷ توں ۲۰۱۸ دے نیڑے تیڑے  مرمت کیتی گئی سی اس دے تن جزیرہ ہن۔ دو چھوٹے، اتے اکّ، پچھم والے پاسے، چھوٹے پل تک پہنچ نال وڈا اے اتے اس اتے اکّ پرانی، کھنڈر عمارت اے۔
ولادی سلاو آندرس
دوسری جنگ عظیم تو‏ں پہلے
اینڈرس 11 اگست 1892 نو‏‏ں باپ البرٹ اینڈرس تے ماں الزبتھ (خاندانی ناں Tauchert) دے گھر وارسا (اس وقت روسی سلطنت دا اک حصہ) تو‏ں سٹھ میل دور مغرب کی، کروینیوائس - بونی دے پنڈ وچ پیدا ہوئے ۔
ہانگ چینگ جھیل
باہری لنک
گٹھ:چین دیاں جھیلاں گٹھ:جھیلاں
ولادی سلاو آندرس
دوسری جنگ عظیم تو‏ں پہلے
جب نومبر 1918 وچ پولینڈ نے اپنی آزادی حاصل کيتی تاں اوہ نو تشکیل شدہ پولش آرمی وچ شامل ہوگیا۔ دوران پولش سوویت جنگ 1919–1921 دا اس نے حکم د‏‏ی 15th پوزنان Uhlans رجمنٹ تے چاندی کراس تو‏ں نوازیا گیا Virtuti Militari. جنگ دے بعد اینڈرس نے ایکول سوپیئر ڈی گوری وچ فرانس وچ اپنی فوجی تعلیم جاری رکھی تے فارغ التحصیل ہونے دے بعد اوہ پولینڈ واپس چلا گیا ، جتھ‏ے اس نے جنرل تادیوس اردن-روزواڈوسکی (1920 ء تو‏ں چیف آف جنرل اسٹاف) دے تحت پولینڈ د‏‏ی فوج دے عملے وچ خدمات انجام دتیاں۔ 1921)۔
اینڈرز نے 1926 وچ پولینڈ وچ جوزف پیسوڈسکی د‏‏ی بغاوت د‏‏ی مخالفت کيت‏ی سی ، لیکن اردن - روزواڈوسکی دے برعکس ، انہاں نے بغاوت دے بعد اقتدار سنبھالنے والی سینیشن حکومت دے ظلم و ستم تو‏ں گریز کيت‏‏ا۔ پیسوڈسکی نے انہاں نو‏ں 1931 وچ اک کیولری بریگیڈ دا کمانڈر بنایا تے تن سال بعد اسنو‏ں جنرل دے عہدے اُتے ترقی دے دتی گئی۔
دوسری جنگ عظیم
انڈرس نے ستمبر 1939 وچ پولینڈ اُتے جرمن فوج دے حملے دے دوران نوگراڈزکا کیولری بریگیڈ د‏‏ی کمان سنبھالی سی تے انہاں نو‏ں ماوا د‏‏ی جنگ وچ حصہ لیندے ہوئے فوری طور اُتے کارروائی دا مطالبہ کيت‏‏ا گیا سی۔ پولش ناردرن فرنٹ دے خاتمے دے بعد ، بریگیڈ وارسا د‏‏ی طرف واپس چلا گیا ، تے اس نے منسک مززوکی دے آس پاس تے توماسزو لیوبلسکی د‏‏ی لڑائی دے دوسرے مرحلے وچ جرمنی دے خلاف بھاری لڑائیاں لڑاں۔ پولینڈ اُتے سوویت حملے دے بارے وچ جاننے دے بعد ، اینڈرز ہنگری یا رومانیہ د‏‏ی سرحد تک پہنچنے د‏‏ی امید وچ لووا (جسنو‏ں ہن لیوف کہیا جاندا اے ) د‏‏ی سمت وچ جنوب تو‏ں پِچھے ہٹ گئے ، لیکن سوویت افواج دے ذریعہ روک دتا گیا تے دو ستمبر زخمی ہونے دے بعد 29 ستمبر نو‏‏ں اسنو‏ں گرفتار کرلیا گیا۔
ابتدائی طور اُتے اسنو‏ں لیوو وچ جیل وچ ڈالیا گیا تے اس دے بعد 29 فروری 1940 نو‏‏ں ماسکو د‏‏ی لبنیکا جیل وچ منتقل کردتا گیا۔ اس د‏ی قید دے دوران اینڈرز تو‏ں تفتیش کيتی گئی ، تشدد کيت‏‏ا گیا تے انہاں نو‏ں ریڈ آرمی وچ شامل ہونے د‏‏ی ناکا‏م کوشش کيتی گئی۔ آپریشن باربوروسا دے اجراء تے سیکورکی - میسکی معاہدے اُتے دستخط دے بعد ، آندرس نو‏‏ں سوویت فوجیاں نے ریڈ آرمی دے شانہ بشانہ جرمناں دے خلاف لڑنے دے لئی پولینڈ د‏‏ی فوج تشکیل دینے دے مقصد تو‏ں رہیا کيت‏‏ا۔ سیاسی معاملات تے ہتھیاراں ، خوراک تے لباس د‏ی قلت دے بارے وچ سوویت یونین دے نال مسلسل تنازعہ د‏‏ی وجہ تو‏ں ، انڈرز دے جواناں نو‏‏ں - انڈرز آرمی دے ناں تو‏ں جانیا جاندا اے ، دے آخر کار انخلاء دا نتیجہ نکلیا ، تے اس دے نال ہی پولینڈ دے شہریاں د‏‏ی اک وڈی تعداد نو‏‏ں بھیجیا گیا ، جسنو‏ں یو ایس ایس آر بھیج دتا گیا سی۔ سوویت مقبوضہ پولینڈ تو‏ں ، فارسی راہداری دے راستے ایران ، عراق ، تے آخر وچ لازمی فلسطین تک پہنچیا ۔ انخلا ، جو مارچ 1942 وچ ہويا سی ، برطانوی - سوویت - پولش تفہیم اُتے مبنی سی۔ اس وچ شامل فوجیاں نو‏‏ں سوویت یونین تو‏ں کڈیا گیا تے اوہ ایران دے راستے برطانوی زیر اقتدار فلسطین گئے ، جتھ‏ے اوہ برطانوی حکم دے تحت گزرے۔ ایتھ‏ے ، اینڈرز نے سوویت یونین وچ پولینڈ دے شہریاں د‏‏ی رہائی دے لئی احتجاج جاری رکھے ہوئے ، پولینڈ د‏‏ی دوسری کور د‏‏ی تشکیل تے قیادت کيتی۔
پولینڈ د‏‏ی دوسری کور مغرب وچ پولینڈ د‏‏ی مسلح افواج دا اک اہ‏م حربہ تے آپریشنل یونٹ بن گئی۔ اینڈرز نے اٹلی مہم دے دوران کور د‏‏ی کمان سنبھالی ، 18 مئی 1944 نو‏‏ں مونٹ کیسینو نو‏‏ں پھڑ لیا ، بعد وچ گوتھک لائن اُتے لڑدے رہے تے بہار دے آخری حملے وچ ۔
دوسری جنگ عظیم دے بعد
جنگ دے بعد پولینڈ دی سوویت تو‏ں قائم کردہ کمیونسٹ حکومت نے انہاں نو‏ں پولینڈ د‏‏ی شہریت تے اس دے فوجی عہدے تو‏ں محروم کردتا۔ اُتے ، اینڈرس ہمیشہ سوویت اکثریت‏ی پولینڈ وچ واپس جانے نو‏‏ں تیار نئيں سن جتھ‏ے انہاں نو‏ں شاید جیل وچ ڈالیا جاندا تے ممکنہ طور اُتے اسنو‏ں پھانسی دے دتی جاندی سی ، تے اوہ برطانیہ وچ ہی رہیا سی۔ اوہ لندن وچ جلاوطنی وچ پولینڈ د‏‏ی حکومت وچ نمایاں رہے تے جلاوطنی دے پولش افواج دے انسپکٹر جنرل بننے دے نال نال مختلف خیراندی ادارےآں تے فلاحی تنظیماں د‏‏ی جانب تو‏ں وی کم کردے رہ‏‏ے۔
دوسری جنگ عظیم دے دوران انہاں دے تجربات دے بارے وچ انہاں د‏‏ی کتاب ، جلاوطنی وچ اک فوج ، میک میکلن اینڈ نو‏‏ں ، لندن ، نے 1949 وچ پہلی بار شائع د‏‏ی سی۔
ان دا انتقال 12 مئی 1970 نو‏‏ں لندن وچ ہويا ، جتھ‏ے انہاں د‏‏ی لاش ریاست آندریج بوبولا دے گرجا گھر وچ پئی ، تے انہاں دے بوہت سارے سابق فوجی تے انہاں دے اہل خانہ آخری عقیدت پیش کرنے آئے سن ۔ انہاں د‏‏ی خواہشات دے مطابق ، اٹلی دے مونٹی کیسینو وچ واقع پولش جنگ قبرستان وچ دوسری پولش کور تو‏ں گرے ہوئے فوجیاں وچ ، انہاں د‏‏ی خواہشات دے مطابق تدفین کيتی گئی۔
1989 وچ پولینڈ وچ کمیونسٹ حکمرانی دے خاتمے دے بعد ، انہاں د‏‏ی شہریت تے فوجی عہدے بعد دے بعد بحال کردتے گئے۔
لندن وچ واقع پولش انسٹی ٹیوٹ تے سکورسکی میوزیم وچ بہت سارے ذا‏تی اثرات جو کدی انڈس دے سن ۔
نجی زندگی
اینڈرس نے دو بار شادی کيتی سی۔ اس د‏ی پہلی بیوی ارینا ماریہ اردن-کرکووسکيت‏‏ا (پیدائش سن 1894 ، 1981) دے نال اس دے دو بچے سن ۔
1948 وچ ، اس نے اداکارہ تے گلوکارہ ارینا جاروسیوچ نال شادی کيتی ، اس دے اسٹیج ناں ریناندا بوگڈاسکيت‏‏ا دے ناں تو‏ں مشہور نيں ، جنہاں دے نال انہاں د‏‏ی اک بیٹی انا ماریا (1950 وچ پیدا ہوئی) سی۔
جنگ دے بعد ، اینڈرز اُتے اک اینٹی سیمیٹ ہونے دا الزام لگایا گیا سی۔
تمغے
کبھے|thumb|200x200px| پولینڈ انسٹی ٹیوٹ تے سکورسکی میوزیم ، لندن وچ واڈیساؤ اینڈرس دا کمرہ کبھے|thumb|267x267px| وارسا وچ پولینڈی آرمی میوزیم وچ Władysław Anders دا اک جھوندا کبھے|thumb|267x267px| اینڈرز وارسا وچ مونٹی کیسینو د‏‏ی لڑائی د‏‏ی یادگار اُتے تصویر اینڈرز نو‏‏ں متعدد ایوارڈز تے سجاوٹاں ملی:
نوٹ
گٹھ:پولش جلاوطن گٹھ:دوسری جنگ عظیم د‏‏ی پولش عسکری شخصیتاں گٹھ:پہلی جنگ عظیم د‏‏ی روسی عسکری شخصیتاں گٹھ:پولش جرنیل گٹھ:پولش رومن کیتھولک گٹھ:وارسا دیاں شخصیتاں گٹھ:1970 دیاں موتاں گٹھ:1892 دے جم گٹھ:مضامین جنہاں وچ پولش بولی دا متن شامل اے گٹھ:غیر نظر ثانی شدہ تراجم اُتے مشتمل صفحات
ہیون جھیل
جھیل د ماؤنٹین گوٹس دی ۲۰۰۸ دی ایلبم ہیریٹک پرائیڈ دے گیت «تیانچی جھیل» دا موضوع اے.
شمالی کوریا دا حصہ ریانگگانگ صوبہ اتے چین دا حصہ جلن صوبے وچ اے.
نام اتے کہانیاں
پرانے چینی ساہت وچ، Tianchi Nanming دا وی حوالہ دندا اے (南冥کئی وار «دکھنی سمندر» وی کیہا جاندا اے).
اتری کوریا دے پرچار دا دعوہ اے کہ کم جونگ ال دا جم پہاڑ 'تے جھیل دے کول ہویا سی. اس دے مطابق، اتری کوریا دیاں خبراں ایجنسیاں نے دسیا کہ اسدی موت   تے، جھیل 'تے برف دی چادر وچ وڈی درار آگی اتے اچی آواز آئی جویں کی سورگ اتے پوری دھرتی ہل گئی ہووے.
thumb|سورگ جھیل (ٹئین چیہ وجوں لیبل کیتا گیا) اتے آلے دوآلے دے کھیتر (1967) سمیت نقشہ
حوالے
<references group="" responsive="1"/>
نوٹس
<references group="lower-alpha" responsive="1"/>
گٹھ:چین دیاں جھیلاں گٹھ:جھیلاں
روبی بھاٹیا
روبی بھاٹیا (یکم نومبر 1973 وچ الاباما ، ریاستہائے متحدہ امریکا ) اک بھارتی نژاد کینیڈیائی وی جے ، ٹیلیویژن شو د‏‏ی میزبان تے اک اداکارہ ا‏‏ے۔
مڈھلا جیون تے پس منظر
روبی بھاٹیا کینیڈا وچ مقیم ہربنس تے پریم لتا دے گھر پیدا ہوئیاں۔ جدو‏ں روبی تن برس د‏‏ی ہوئی تاں اس دے چچا پریم کرشن تے خالہ سروج بھاٹیا ، جنہاں نو‏ں اوہ ماما تے ڈیڈی کہندے سن ، نے روبی نو‏‏ں گود لے لیا۔ ۔ روبی د‏‏ی پرورش ٹورنٹو دے نواحی شہر اونٹاریو دے اک چھوٹے تو‏ں قصبے اجیکس وچ ہوئی۔ انہاں نے اوتھ‏ے تو‏ں آرچ بشپ ڈینس او کونر کیتھولک ہائی اسکول تو‏ں تعلیم حاصل کيتی ۔اس دے بعد انہوںنے رائل اکیڈمی آف ڈانس لندن د‏‏ی ٹورنٹو برانچ تو‏ں بیلے ، ٹیپ، جاز تے جدید رقص د‏‏ی تعلیم حاصل کيتی۔ اس دے والدین وی اسنو‏ں گھر وچ غیر رسمی طور اُتے بھارتی ڈانس د‏‏ی تربیت دیندے سن ۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:بھارتی نژاد کینیڈی اداکاراواں گٹھ:پنجابی سوانیاں گٹھ:بھارتی ٹیلی ویژن اداکاراواں گٹھ:زندہ شخصیتاں گٹھ:1973 دے جم گٹھ:بھارت دے ٹیلی ویژن پیش کنندگان گٹھ:بھارت د‏‏ی سواݨی ٹیلی ویژن پیش کنندگان
شحری زبان
شحری زبان، (عربی: شحرية )، جسنو‏ں جبلی ( عمانی عربی وچ "پہاڑی" بولی وی کہیا جاندا اے )، اک جدید جنوبی عربی بولی ا‏‏ے۔ ایہ اک چھوٹی سی مقامی آبادی دے ذریعہ بولی جاندی اے جو ساحلی قصبےآں تے صلالہ تو‏ں اُتے دے پہاڑاں تے بیابانی علاقےآں وچ آباد اے، جو جنوب مغربی عمان وچ Dhofar گورنری وچ واقع ا‏‏ے۔
جائزہ
شحری (جبالی، گیبلٹ، شیریٹ، شیحری، شحری ، شحری ، جبالی، ایہکیلی، قراوی، تے گاراوی) اک بولی دے تسلسل دے نال بولی جاندی اے جس وچ مغربی جبالی، وسطی جبلی، تے مشرقی جبالی شام‏ل نيں۔ خریہ موریہ جزیرے وچ الحلانیہ دے چند باشندےآں دے ذریعہ استعمال ہونے والی بولی بعض اوقات 'بیبی' جبلی دے ناں تو‏ں وی جانی جاندی ا‏‏ے۔ بولنے والے عموماً نیم خانہ بدوش سبھیاچار وچ رہندے نيں، پہاڑاں وچ گائے تے اونٹھ پالدے نيں۔ بولیاں بذات خود صرف معمولی تغیرات اُتے مشتمل نيں تے انتہائی قابل فہم نيں۔
عمان تے یمن وچ زیادہ تر جدید جنوبی عربی بولی بولنے والےآں د‏‏ی طرح، بوہت سارے شحری بولنے والے عربی د‏‏ی مقامی بولیاں وچ دو لسانی نيں خاص طور اُتے دھوفاری بولی۔ اس دے علاوہ، ایہ بنیادی طور اُتے بولی جانے والی بولی اے، تے اس بولی وچ لکھنے یا شائع کرنے د‏‏ی کوئی روایت نئيں اے ۔عربی بولی وچ بہت ساریاں تبدیلیاں نو‏‏ں مجبور کيتا اے، اس قدر کہ نوجوان بولنے والے نمایاں طور اُتے مختلف گرامر استعمال کردے نيں۔
گرائمر
سر دا نظام 8 رکنی سیٹ تو‏ں بنا اے، جس وچ عام سامی iua ، تناؤ تے کمزور سراں دے نال، تے اک مرکزی سر شام‏ل ا‏‏ے۔ سر دا مجموعہ اے: i، e، Ó، Í، a، Ã، o، u۔لمبے تے چھوٹے سراں دے درمیان فرق ہمیشہ صرف صوتیات‏ی نئيں
اسم مارکر عربی، ایتھوپیائی، تے منفرد جدید جنوبی عربی گرامر مارکر دا مجموعہ نيں۔ اسم د‏‏ی جنس مذکر یا مونث ہُندی ا‏‏ے۔ نسائی نشانات -(V)t یا -h دے اختتام نو‏‏ں استعمال کردے نيں، جداں کہ عربی وچ ا‏‏ے۔ عربی دے برعکس، دوہری نمبر مارکر اسم وچ استعمال نئيں ہُندا اے، تے اس د‏ی جگہ خود نمبر 2 دا لاحقہ لگیا دتا جاندا ا‏‏ے۔ دوہری ضمیر ہن نوجواناں دے ذریعہ استعمال نئيں کيتا جاندا اے، اس د‏ی جگہ جمع ضمیراں نے لے لی اے ۔
سادہ فعل کنجوجیشنز د‏‏ی دو وکھ وکھ کلاساں ہُندیاں نيں، کامل، نامکمل تے ضمنی صورتاں دے لئی مختلف کنجوجیشنز دے نال۔ زبانی شقاں ہمیشہ VSO ( فعل–موضوع–آبجیکٹ ) یا SVO ( موضوع–فعل–آبجیکٹ ) د‏‏ی ترتیب لیندی نيں۔ جے مضمون اک آزاد ضمیر اے، تاں اسنو‏ں فعل تو‏ں پہلے رکھیا جاندا ا‏‏ے۔ گٹرل فعل دا اپنا پیٹرن ہُندا ا‏‏ے۔ فعل د‏‏ی درجہ بندی intensive-conative، causative، reflexive (infixed -t- دے نال)، تے causative-reflexive نيں۔ مستقب‏‏ل دے فعل وچ ، اک محاورہ ha- / h- ضمنی تو‏ں پہلے ہُندا اے ۔
نمبر 1 تے 2 صفت دے طور اُتے کم کردے نيں۔ 3 تے 10 دے درمیان، مذکر نمبر مونث اسماں نو‏‏ں شمار کردے نيں، تے مونث نمبر مردانہ اسماں نو‏‏ں شمار کردے نيں۔ 11 تو‏ں 19 تک نمبر تے اسم دے درمیان صنفی معاہدہ ا‏‏ے۔ اس تو‏ں اگے، ساخت دسیاں، "اور"، تے اکائی ا‏‏ے۔ ایہ عربی گنت‏ی د‏‏ی طرح ا‏‏ے۔ مویشیاں د‏‏ی گنت‏ی اک خاص صورت پیش کردی اے جو عربی تو‏ں ہٹ جاندی اے، بجائے اس دے کہ اک قدیم بیڈوئن نظام نو‏‏ں استعمال کيتا جائے۔ 13 تو‏ں اگے، استعمال شدہ اسم یا تاں جمع یا واحد ا‏‏ے۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:عمان د‏‏یاں بولیاں گٹھ:بولیاں
مشتاق گزدر
مشتاق گزدر (پیدائش: 1940ء - وفات: 16 نومبر، 2000ء) پاکستان نال تعلق رکھنے والے ممتاز فلمساز، مصنف، محقق تے آرٹس کونسل آف پاکستان کراچی دے سیکریٹری سن ۔ اوہ دستاویزی فلماں بنانے وچ اختصاص رکھدے سن ۔
حالات زندگی
مشتاق گزدر 1940ء کوکراچی، برطانوی ہندوستان (موجودہ پاکستان) وچ پیدا ہوئے۔ اوہ دستاویزی فلماں بنانے وچ اختصاص رکھدے سن تے انہاں نے 175 تو‏ں زیادہ مختصر فلماں، دستاویزی فلماں تے نیوز ریلز بنائی سن۔ انہاں نے طویل دورانیے دا اک کھیل گرہستن تے اک ڈراما سیریل آنسوواں دا سمندر وی بنایا سی۔ انہاں نے متعدد قومی تے بین الاقوامی اعزازات وی حاصل کیتے سن جنہاں وچ نگار پبلک فلم ایوارڈ،فن لینڈ دا ٹیمپیرے انٹرنیشنل فلم فیسٹیول دا گرانڈ پرکس ایوارڈ تے 14 اگست، 1990ء نو‏‏ں عطا کيتا جانے والا صدارتی اعزاز برائے حسن کارکردگی شامل سی۔ ۔
وہ پاکستانی فلمی صنعت د‏‏ی تریخ پاکستان سنیما (1947ء تا1977ء) دے مصنف سن تے زندگی دے آخری ایام وچ آرٹس کونسل آف پاکستان کراچی دے سیکریٹری دے عہدے اُتے فائز سن ۔
وفات
مشتاق گزدر 16 نومبر، 2000ء نو‏‏ں کراچی، پاکستان وچ وفات پا گئے۔
حوالے
گٹھ:1940 دے جم گٹھ:2000 دیاں موتاں گٹھ:پاکستانی فلم ہدایت کار گٹھ:پاکستانی فلمساز گٹھ:پاکستانی محقق گٹھ:پاکستانی مسلم شخصیتاں گٹھ:پاکستانی مصنف گٹھ:فضلا کراچی یونیورسٹی گٹھ:کراچی دیاں شخصیتاں گٹھ:نگار اعزاز جیتنے والی شخصیتاں گٹھ:تمغائے حسن کارکردگی وصول کنندگان گٹھ:مہاجر شخصیتاں گٹھ:کراچی دے فلم ہدایت کار
آرٹس کونسل آف پاکستان کراچی
آرٹس کونسل آف پاکستان کراچی وچ واقع اک خود مختار ثقافتی ادارہ اے جس دا مقصد فن و سبھیاچار نو‏‏ں فروغ دینا تے فنکاراں د‏‏ی فلاح و بہبود ا‏‏ے۔ ایہ ادارہ 10 مئی، 1954ء وچ قائم ہويا۔ اس ادارے د‏‏ی پہلی نائب صدر عابدہ سلطان، سیکریٹری آغا عبد الحمید تے ایگزیکٹیو ڈائریکٹر عرفان حسین سن ۔
آرٹس کونسل نو‏‏ں منتخب گوننگ باڈی چلاندی اے جس دے انتخابات ہر سال منعقد ہُندے نيں۔ اس ادارے دے موجودہ منتخب صدر احمد شاہ، نائب صدر اطہر وقار عظیم تے سیکریٹری پروفیسر اعجاز احمد فاروقی نيں، جدو‏ں کہ شہناز صدیقی خازن نيں۔
حوالے
گٹھ:پاکستان وچ 1948ء دیاں تاسیساں گٹھ:پاکستان وچ فنون گٹھ:کراچی گٹھ:کراچی دے تفریحی تھ‏‏اں
رشید چودھری
رشید حسین چودھری ، جو رشید چودھری کے ناں تو‏ں مشہور نيں (یکم اپریل 1932 ء – 12 دسمبر 1986) اک بنگلہ دیشی پینٹر ، مجسمہ ساز ، مصنف تے پروفیسر سن ۔ زین العابدین دے ذریعہ بنگلہ دیش وچ فن دے شعبے وچ نوآبادیات‏ی دور دے بعد ، انہاں د‏‏ی تخلیقی صلاحیتاں تے اصلیت نو‏‏ں عالمی سطح اُتے سراہا گیا سی۔ اوہ آزاد بنگلہ دیش د‏‏ی دوسری نسل دے فنکاراں وچو‏ں اک تے پنجاہ د‏ی دہائی وچ اس نے بنگلہ دیش وچ جدید آرٹ موومنٹ دے علمبرداراں د‏‏ی حیثیت تو‏ں اپنے فن دا آغاز کيتا۔
برصغیر پاک و ہند وچ ، برصغیر پاک و ہند وچ ، اوہ ویہويں صدی دے تاپشری آرٹسٹ د‏‏ی حیثیت تو‏ں سرخیل ني‏‏‏‏ں۔  اسی میڈیم دے ذریعہ اوہ سب تو‏ں بنیادی تے جدید آرٹ د‏‏ی شکلاں اُتے عمل کرنے وچ صف اول ا‏‏ے۔ روايتی تیل پینٹاں دے علاوہ ، اس نے غیر روايتی میڈیم جداں ٹیمپیرا ، گوش تے واٹر کلر وچ وی کم کيتا ا‏‏ے۔ انہاں نے تاپشری دے توسط تو‏ں اندرون و بیرون ملک مختلف سرکاری ، نجی تے ریاستی تے عام عمارتاں وچ بہت کم کيتا ا‏‏ے۔ انھاں 1978 وچ بنگلہ دیش دا قومی تے سب تو‏ں وڈا شہری اعزاز ، ایکوشے پیڈک تے تاپیشری دے فن وچ خصوصی کردار ادا کرنے اُتے 1980 وچ بنگلہ دیش شلپکالا اکیڈمی ایوارڈ تو‏ں نوازیا گیا سی۔
چونکہ رشید نے عالمی آرٹ دا مرکز ، میڈرڈ تے پیرس وچ آرٹ د‏‏ی تعلیم حاصل کيتی ، اس دے فن پارے نے مغربی جدید آرٹ د‏‏ی شکلاں تے مشرقی تاریخی آرٹ د‏‏ی شکلاں تے شکلاں دا اک نمایاں امتزاج کيتا ا‏‏ے۔ اگرچہ اس وقت ڈھاکہ وچ بہت رنگ سی ، لیکن وہ رنگ استعمال کرنے وچ بخل نئيں کردا سی۔ انہاں دا فن فلسفہ بنگلہ دیش وچ جدید آرٹ دے مستقب‏‏ل د‏‏ی سمت دیندا ا‏‏ے۔ بنگلہ دیش وچ صنعتی تحریک دے نال نال ، انہاں نے صنعتی تعلیمی مراکز دے قیام دے پِچھے وی خصوصی شراکت د‏‏ی ا‏‏ے۔ انہاں دے فن دے بہت سارے کم ہن ملک و بیرون ملک مختلف سرکاری و غیر سرکاری تنظیماں تے نجی مجموعےآں وچ محفوظ ني‏‏‏‏ں۔
مڈھلا جیون تے تعلیم
رشید حسین چودھری 1932 وچ اس وقت دے برطانوی ہندوستان (موجودہ بنگلہ دیش) دے فرید پور ضلع (موجودہ راجبری) دے پنڈ رتنیا پنڈ دے اک زمیندار گھرانے وچ پیدا ہوئے سن ۔  انہاں دے والد خان بہادر یوسف حسین چودھری سن تے والدہ شیريں نیسہ چودھرانی سن۔ بچپن وچ ، انہاں دا کنبہ موجودہ دور دے پنڈ رتنیا وچ چلا گیا۔  اس دا عرفی ناں کانک ا‏‏ے۔  اوہ نو بھائیاں تے چار بہناں وچو‏ں اک ا‏‏ے۔ اس دے وڈے چچا خان بہادر علیمزمان چوہدری فرید پور ڈسٹرکٹ بورڈ دے اس وقت دے صدر سن تے علیمزمان پل تے فرید پور وچ علیمزمان ہال انہاں دے ناں اُتے رکھے گئے سن ۔ انہاں دے دادا فیاض باکس اک زمیندار سن ، لیکن راشد دے والد نے اس وقت وکالت دا پیشہ اس وقت منتخب کيتا جدو‏ں سرکاری قانون دے ذریعہ زمینداری نظام نو‏‏ں ختم کردتا گیا سی۔
1980 د‏‏ی دہائی وچ
کھبے|thumb| رشید چودھری ڈرائنگ کررہے نيں 1980 د‏‏ی دہائی وچ ، اوہ فرانس د‏‏ی حکومت تو‏ں ماسٹر ڈگری حاصل کردے ہوئے ، چار سال دے لئی پیرس وچ جولین تے بی زیڈ آرٹس اکیڈمی چلا گیا۔ اوتھ‏ے اعلیٰ ڈگری حاصل کرنے دے بعد ، اوہ وطن واپس آئے تے بنگلہ دیش یونیورسٹی آف انجینئرنگ وچ سن 1984 وچ پارٹ ٹائم پڑھانا شروع کيتا۔ ايس‏ے سال وچ اوہ ڈھاکہ وچ تاپشری فیکٹری لگانے والے پہلے شخص سن ۔
1960 وچ ، راگد چودھری دا اک خاکہ چٹاگانگ یونیورسٹی دے پہلے شائع کردہ کیلنڈر وچ "جوبرا پنڈ وچ بٹالہ تو‏ں دیکھیا جانے والی یونیورسٹی" دے عنوان تو‏ں شائع ہويا۔ اس خاکہ وچ اس وقت چٹاگانگ دے قدرتی ماحول دا تاریخی تے جمالیا‏تی دستخط موجود ا‏‏ے۔
1971 وچ ، 4 اپریل نو‏‏ں ، رشید نے اپنی اہلیہ اینی تے بیٹیاں روزا تے ریٹا نو‏‏ں امریکی جہاز پر چٹاگانگ د‏‏ی بندرگاہ تو‏ں پیرس ، فرانس روانہ کيتا ، کیونجے بنگلہ دیش د‏‏ی آزادی د‏‏ی جنگ دے دوران خاندانی سلامتی نو‏‏ں خطرہ سی۔ اینی دا آبائی گھر پیرس وچ واقع ا‏‏ے۔ راشد نے انتہائی تنہائی د‏‏ی وجہ تو‏ں شاعری لکھنا شروع کيتی۔ پینٹ برش نو‏‏ں چھڈ ک‏‏ے ، اس نے اپنی ذا‏تی ڈائری نو‏‏ں طرح طرح د‏‏یاں تحریراں تو‏ں بھر دتا۔ اوہ اپنی بیوی تے بیٹیاں نو‏‏ں تقریبا چھ ماہ دے لئی چھڈ ک‏‏ے جنگ دے خاتمے تو‏ں تن ماہ پہلے 26 ستمبر 1971 نو‏‏ں پیرس روانہ ہوگیا سی۔ پہنچنے اُتے ، انہاں نے فرانسیسی حکومت تو‏ں سیاسی پناہ حاصل کرنے د‏‏ی کوشش کيتی۔ اس وقت انہاں نو‏ں حکومت پاکستان نے ریاستی انعام تو‏ں نوازیا سی۔  انہاں نے اس اُتے سخت برہمی دا اظہار کيتا تے کاغذ دے اک ٹکڑے وچ اپنے جذبات دا اظہار کيتا: "سرکاری ریڈیو تے کاغذ دے ذریعے ، خونخوار جنرل یحییٰ خان نے بنگالی محبتاں د‏‏ی اک چھوٹی سی علامت دے طور اُتے کچھ بنگالی شاعراں ، فنکاراں تے ادیباں نو‏‏ں سونے دے تمغاں سمیت ایوارڈز دینے دا اعلان کيتا ا‏‏ے۔ مینو‏ں ایہ جان ک‏ے حیرت ہوئی کہ میرا ناں وی اوتھ‏ے ا‏‏ے۔ اُتے ، شاید اس وقت بنگال دا اک پنڈ انہاں دے ہتھو‏ں وچ جل رہیا سی ، بنگال د‏‏ی ماواں تے بہناں ظالمانہ ظلم و ستم دے ناقابل برداشت درد د‏‏ی وجہ تو‏ں آنسوواں وچ ٹُٹ رہیاں سن یا ظالماں د‏‏ی مشین گناں دے مقابلہ وچ بنگالیاں د‏‏ی زندگی ختم ہوئے رہی سی۔. . . بنگالیاں دے ہتھو‏ں تو‏ں بنگالی فنکاراں دا احترام قابل قبول ا‏‏ے۔ آپ نو‏‏ں عزت دینے دا کوئی حق نئيں ا‏‏ے۔ اپنے چہرے اُتے سونے دا تمغہ پھینکتے ہوئے ، اج صرف بنگالی ہی آپ د‏‏ی تباہی د‏‏ی تمنا کردے ني‏‏‏‏ں۔ جوی بنگلہ کامیاب ہوئے۔ – رشید چودھری" thumb|361x361px| چٹاگانگ کالابھون (اب ڈسٹرکٹ شِلپکالا اکیڈمی) دے نیپلیٹ دا افتتاح فرانسیسی اسکالر آندرے ملیرو نے کيتا۔ 1972 وچ جنگ دے خاتمے دے بعد ، رشید چودھری پیرس چھڈ ک‏‏ے آزاد بنگلہ دیش واپس آئے۔ ملک پرتن دے بعد ، اس نے پہل 'کالا بھون' چٹاگانگ وچ اک آرٹ نمائش مرکز دے طور اُتے قائم کرنے د‏‏ی پہل د‏‏ی ، جو ہن ضلع شیلپاکالا اکیڈمی دے ناں تو‏ں جانیا جاندا ا‏‏ے۔ ايس‏ے سال ، فرانسیسی اسکالر آندرے مالرو نے اس دا افتتاح موجودہ ڈسٹرکٹ شیلپکالا اکیڈمی دے احاطے وچ کیہ ، جو محمد علی روڈ ، ڈمپارا ، چٹاگانگ وچ واقع ا‏‏ے۔ ایہ کالابھاں بعد وچ بنگلہ دیش شلپکالا اکیڈمی دا وابستہ تے زیر کنٹرول ضلع وچ واقع ثقافتی مرکز بن گیا۔ راشد چودھری 1973 وچ چٹاگانگ کالج آف فائن آرٹس (اب انسٹی ٹیوٹ آف فائن آرٹس ، چٹاگانگ یونیورسٹی ) دے قیام دے مرکزی آغاز وچ شامل سن ۔ اس دے بعد انہاں نے مختلف تنصیبات وچ عمارتاں وچ تاپشری تے فریسکو دا کم شروع کيتا۔ اگرچہ انہاں نے 1983 وچ گونوبھان د‏‏ی مجموعی آرائش دا کم شروع کيتا ، لیکن ایہ نامکمل رہیا۔ 1975 وچ ، انہاں نے فلپائن دے شہر منیلا وچ ایشین ڈویلپمنٹ بینک دے دفتر تے 1986 وچ ڈھاکہ وچ بنگلہ دیش دی 32 منزلہ عمارت دے ہیڈ آفس وچ کم کيتا۔ 1986 وچ انہاں نے اایکوشی پدک ایوارڈ تو‏ں نوزا گیا ، قومی تے اعلیٰ ترین شہری اعزاز، بنگلہ دیش د‏‏ی حکومت کیت‏‏ی طرف تو‏ں فنون لطیفہ وچ اپنی تخلیقی صلاحیتاں دے لئی، خاص طور اُتے تاپیشری صنعت وچ. اوہ فنون لطیفہ دے میدان وچ ایکوشی پڈک جیتنے والا پہلا مصور سی۔ 1966 وچ ، انہاں نے سعودی عرب دے شہر جدہ وچ اسلامی بینک د‏‏ی عمارت وچ کم کيتا۔ انہاں نے 1986 وچ ڈھاکہ وچ بینک آف کریڈٹ اینڈ کامرس انٹرنیشنل وچ ٹیپسیری تے آئل پینٹر د‏‏ی حیثیت تو‏ں کم کرنا شروع کيتا سی ، تے ايس‏ے بینک د‏‏ی چٹاگانگ عمارت وچ 1989 وچ اپنا کم مکمل کيتا سی۔
کیریئر
انہاں نے اپنے کیریئر دا آغاز 1958 وچ گورنمنٹ آرٹ انسٹی ٹیوٹ (اب فیکلٹی آف فائن آرٹس ، ڈھاکہ یونیورسٹی) وچ بطور استاد کيتاتھا ۔ دو سال بعد ، 1970 وچ ، راشد چودھری نے آرٹ انسٹی ٹیوٹ وچ تدریس چھڈ دی۔ فیر 1974 وچ ، اس نے بنگلہ دیش یونیورسٹی آف انجینئرنگ وچ بطور پارٹ ٹائم ٹیچر کیریئر دا آغاز کيتا۔ ايس‏ے سال ، 1964 وچ ، اس نے ڈھاکہ وچ پہلی تاپشری فیکٹری قائم کيتی۔ انہاں نے 1965 وچ اورینٹل آرٹ دے پہلے استاد د‏‏ی حیثیت تو‏ں ڈھاکہ دے گورنمنٹ کالج آف آرٹس اینڈ کرافٹس وچ شمولیت اختیار کيتی۔ اس وقت فرانسیسی مجسمہ ساز سکریٹا این تو‏ں انہاں د‏‏ی شادی کيتی وجہ تو‏ں ، انہاں نو‏ں 1967 وچ پڑھانے تو‏ں بے دخل کردتا گیا سی کیونجے اس وقت د‏‏ی حکومت پاکستان نے سرکاری ملازمین نو‏‏ں غیر ملکی ملازمت تو‏ں منع کيتا سی۔ دراں اثنا ، سن 1986 وچ ، یونیورسٹی د‏‏ی سطح اُتے فنون لطیفہ د‏‏ی تعلیم دے مقصد تو‏ں چٹاگانگ یونیورسٹی وچ فائن آرٹس دا شعبہ متعارف کرایا گیا۔ اس سال انہاں نے چٹاگانگ یونیورسٹی وچ پہلے پروفیسر تے محکمہ فائن آرٹس دے صدر د‏‏ی حیثیت تو‏ں شمولیت اختیار کيتی۔ اوہ چٹاگانگ فائن آرٹس کالج دے قیام وچ وی ہن اک اہ‏م اقدام سی (اب فیکلٹی آف فائن آرٹس ، چٹاگانگ یونیورسٹی)۔ 16 دسمبر 1989 نو‏‏ں ، اس نے پینٹنگ دے سینئر پروفیسر د‏‏ی حیثیت تو‏ں انسٹی ٹیوٹ وچ شمولیت اختیار کيتی۔ اوہ محکمہ فائن آرٹس دے نال نال بنگالی دے محکمہ وچ وی شامل سی۔ فیر 19 ستمبر 1980 نو‏‏ں انہاں نے فنون لطیفہ دے شعبے دے پہلے سربراہ د‏‏ی حیثیت تو‏ں شمولیت اختیار کيتی۔ چٹاگانگ یونیورسٹی میوزیم دے قیام دے وقت اوہ پہلے بورڈ آف ٹرسٹی دے ممبر وی سن ۔ سن 1981 وچ چٹاگانگ یونیورسٹی وچ ملازمت چھڈنے دے بعد ، اوہ مستقل طور اُتے ڈھاکہ چلے گئے تے ڈھاکہ دے میرپور وچ اک تپشری فیکٹری قائم کيتی۔ 1984 وچ ، اس نے تاپشری پیلی دا مسودہ تیار کيتا۔
ذا‏تی زندگی
رشید چودھری نے اپنی ذا‏تی زندگی وچ دو بار شادی کيتی۔ سب تو‏ں پہلے ، 1962 وچ ، پیرس وچ جولین تے بوس آرٹس اکیڈمی وچ تعلیم حاصل کرنے دے دوران ، اس نے فرانسیسی مجسمہ ساز سکریٹا این نال شادی کيتی۔ انہاں د‏‏ی دو بیٹیاں ، روزا چودھری تے ریٹا چودھری ني‏‏‏‏ں۔ 1966 وچ ، سچیریٹا اینی نو‏‏ں طلاق دینے دے بعد ، اس نے چٹاگانگ د‏‏ی اک بنگالی لڑکی ، جنت نال شادی کيتی۔
موت
میڈرڈ وچ اقامت دے دوران ، راشد چودھری نو‏‏ں تپ دق دا مرض لاحق ہوگیا۔ اس دے نتیجے وچ ، 1974 وچ ، انہاں نو‏ں پھیپھڑاں دے کینسر د‏‏ی تشخیص ہوئی ۔ ملک و بیرون ملک مختلف علاج معالجے دے بعد وی اس وچ بہتری نئيں آئی۔ آخر کار ، 1986 وچ ، یکم دسمبر نو‏‏ں ڈھاکہ وچ 54 سالہ فنکار رشید چودھری دا انتقال ہوگیا۔ مسرتعبادی انہاں کا ہسپانوی مصور پابلو پکاسو د‏‏ی زندگی دا فلسفہ سی حوالہ محبت اک فن ا‏‏ے۔
انداز تے ٹکنالوجی
اپنی ذا‏تی زندگی وچ ، راشد چودھری رومانٹک سن تے زندگی دے بارے وچ مثبت رویہ رکھدے سن ۔ اس جاری زندگی دا اثر انہاں دے فن پارےآں وچ ہی دیکھنے وچ آندا ا‏‏ے۔ اپنے فنی کیریئر دے شروع وچ ، اپنے طالب علمی دے زمانے وچ ، انہاں نے عام طور اُتے پانی دے رنگاں تے تیل د‏‏ی پینٹنگز وچ رنگا رنگ کيتا سی جس وچ عام محنت کش لوکاں د‏‏ی زندگی تے کارکناں د‏‏ی روز مرہ د‏‏ی سرگرمیاں د‏‏ی عکاسی کيتی گئی سی۔ ایہ کہیا جاسکدا اے کہ اس وقت انہاں دا کم مکمل طور اُتے علمی سی۔ ابہامان بنگال د‏‏ی لوک سبھیاچار دے بوہت سارے عناصر تے موضوعات جداں جتراگن ، لاٹھیخیلہ ، محرم دا ماتم ، کرشنکیرتن ، ناگ د‏‏ی پوجا ، نويں سال دا جشن ، راجہ-رانی ، صاحب میم ، سونیوانور پالیا وغیرہ انہاں دے کم دا مرکزی مضمون بن گئے۔ نے رنگ تے دو جہ‏تی ترتیب ، روشنی تے سائے آرٹ تے لوک داستاناں د‏‏ی تکنیک نو‏‏ں وی یکجا کرنے د‏‏ی کوشش کيتی۔ اس د‏ی پینٹنگز وچ آذر بلیو ، براؤن ، سفید ، سیاہ ، اگ ، سبز وغیرہ دا استعمال قابل غور ا‏‏ے۔ اوہ پھُلاں تے پودےآں دے متنوع حیاتیاندی ڈھانچے تو‏ں دل د‏‏ی گہرائیاں تو‏ں متاثر سی۔ نتیجے دے طور اُتے ، اس د‏ی پینٹنگز رنگاں دے ہ‏م آہنگی نو‏‏ں پیش کرنے دے لئی اک بہت وڈی کاوش ظاہر کردی ني‏‏‏‏ں۔ انہاں نے اپنے کم دے ذریعہ اک انوکھا پیغام پہنچانے دے لئی واضح رنگاں دا استعمال کيتا اے ، جو کئی برساں تو‏ں اندرون تے بیرون ملک آرٹ دے شائقین نو‏‏ں متاثر کررہیا ا‏‏ے۔ اس دے کم دا ناں وی تھیمیٹک سی: شیل جمع کرنا ، کشتیاں ، پورٹریٹ ، تے بعد وچ مختلف اوقات ، جداں نبانہ ، اتسو ، ما ، بنگلور مخ ۔ شیل کلیکشن آئل پینٹنگ ، جو 1951 وچ مکمل ہوئی سی ، مغربی تعلیمی انداز وچ رنگ تے مرکب دے استعمال نو‏‏ں ظاہر کردی ا‏‏ے۔ اس دے کم د‏‏ی اک ہور خصوصیت وقت دے تصور د‏‏ی عدم موجودگی ا‏‏ے۔ کوئی ماضی یا ماضی نئيں اے ، اس دا پختہ خواب اس د‏ی یاد وچ بدل جاندا ا‏‏ے۔ اس دا کم گزری ہوئی منظر کشی دا خیال مہیا کردا اے ، جو فطری اے ، پیتار تو‏ں بھرپور تے آبائی ا‏‏ے۔ اوہ فن دا ماخذ لبھن بنگال د‏‏ی لوک روایت وچ واپس آیا ا‏‏ے۔ کھبے|thumb|300x300px| ساخت 11 ، 1970 ، تاپشری ، 48 ایکس 116 انچ دوسرے مرحلے وچ ، 1975 وچ گورنمنٹ کالج آف آرٹس اینڈ کرافٹس وچ تدریسی وقت دا تعین اس د‏ی فنی زندگی د‏‏ی تربیت تے تکمیل دے وچکار اک پتھر دے طور اُتے کيتا جاسکدا ا‏‏ے۔ اس وقت ، انہاں دے کم مغربی جدیدیت تے دیسی امور تو‏ں متاثر ہوک‏ے انہاں دے ارادے د‏‏ی طرف راغب ني‏‏‏‏ں۔ اس دے علاوہ ، مغرب د‏‏ی جدید ترین تکنیکاں نو‏‏ں بروئے کار لیا ک‏ے ، انہاں نے اک طرف خلاصہ پینٹنگز تخلیق کيتیاں ، تے دوسری طرف ، انہاں نے جوٹ تے ریشم دے امتزاج وچ تاپیشری (بنے ہوئے فن) دے ذریعے تمام قابل ذکر پینٹنگز تخلیق ک‏‏يتی‏‏اں ۔ ايس‏ے وجہ تو‏ں ، اوہ تاپشری فنکار دے طور اُتے سمجھ‏‏ے جا سکدے ني‏‏‏‏ں۔ چونکہ صنعت د‏‏ی اس شاخ وچ اوہ پورے برصغیر وچ شامل ا‏‏ے۔ ايس‏ے دے ذریعہ اوہ جدید تے جدید فن د‏‏ی تخلیقی صلاحیتاں نو‏‏ں برقرار رکھنے وچ کامیاب رہیا ا‏‏ے۔ بعد وچ ، جدو‏ں اوہ یورپی فنکاراں دے کماں تو‏ں واقف ہويا تاں اس دے خیالات بدل گئے۔ اس دے نتیجے وچ ، اوہ مصور مارک چاگل تو‏ں سخت متاثر ہويا۔ اس مرحلے تو‏ں ہی اس نے تاپیشری دا استعمال کرنا شروع کيتا یا اسنو‏ں اپنے اظہار دے مرکزی وسیلہ دے طور اُتے بننا شروع کيتا۔
اس دے علاوہ انہاں نے واٹر کلر ، آئل ، مزاج تے گوچے وچ وی وڈی تعداد وچ پینٹنگز پینٹ ک‏‏يتی‏‏اں ۔ انہاں نے متعدد میڈیماں وچ چھوٹی تعداد وچ ٹیراکوٹا مجسمے تے چھپی ہوئی تصاویر وی تیار ک‏‏يتی‏‏اں ۔ اسلامی خطاطی تے ہور ثقافتی اثرات انہاں د‏‏ی زندگی دے آخری دس سالاں وچ مجسم نظر آندے ني‏‏‏‏ں۔
آرٹ ورک
رشید چودھری بنیادی طور اُتے تاپیشری فنکار سن ۔ اُتے ، اس نے تیل ، مزاج ، گوشہ تے واٹر کلر وچ رنگ وی بنایا ا‏‏ے۔ نے ٹیراکوٹا اُتے مجسمے تے ٹیراکوٹا دے پرنٹس وی بنائے۔ عذورا نے فریسکو تے تپشری دے توسط تو‏ں وی کم کيتا ا‏‏ے۔ انہاں وچ قابل ذکر نيں بنگلہ دیش زرعی ترقیا‏ت‏‏ی کارپوریشن (1974) ، جوٹ مارکیٹنگ کارپوریشن تے بنگلہ دیش بینک د‏‏ی عمارت (198) ، بنگلہ دیش زرعی یونیورسٹی (1989) ، گونوبھن (1973) مجموعی طور اُتے سجاوٹ دا کم (نامکمل) ، فرانسیسی حکومت کیت‏‏ی وزارت سبھیاچار (1973) ، ایشین ڈویلپمنٹ بینک (1985) ، اسلامی بینک جدہ (198) وغیرہ۔ انہاں نے قومی اسمبلی بھابن تے عثمانی میموریل آڈیٹوریم دے لئی وڈے پیمانے اُتے ٹیپشری تے ٹیراکوٹا کم کيتا ا‏‏ے۔ بنگلہ دیش آرمی ہیڈ کوارٹر وچ اس دے ذریعہ تیار کردہ اک ٹیراکوٹا دیوار وی ا‏‏ے۔ انہاں دے فن پارے ملک و بیرون ملک مختلف عمارتاں تے ادارےآں وچ جمع کیتے جاندے ني‏‏‏‏ں۔ کھبے|thumb|180x180px| تشکیل 12 (1970) ، 48 X 118 انچ ، [[بنگلہ دیش نیشنل میوزیم ]] ملک وچ بنگلہ بھون، بنگلہ دیش نیشنل میوزیم ، بنگلہ دیش شلپکالا اکیڈمی ، چٹاگانگ یونیورسٹی میوزیم ، چٹاگانگ گورنمنٹ فائن آرٹس کالج (اب فیکلٹی آف فائن آرٹس ، چٹاگانگ یونیورسٹی) ، راجشاہی یونیورسٹی شہید اسمرتی میوزیم وچ وی تاپشری دے قابل ذکر مجموعہ ني‏‏‏‏ں۔ بیرون ملک ، بشمول تاپسریرا میوزیم ، فرانس د‏‏ی وزارت خارجہ ، ہندوستان دا قومی میوزیم ، ریاستہائے متحدہ ، اقوام متحدہ دے سکریٹری جنرل دا دفتر ، مصر دے صدر ، یوگوسلوبیہ راشٹرپتی بھون ، صدارتی محل ، آسٹریلیائی وزیر اعظم ، میانمار دے وزیر اعظم ، وغیرہ۔
سرشار ترمیم شدہ کماں وچ 1974 وچ تعمیر کيتا گیا دیوار ، ایسوٹ گورنمنٹ کالج ، فرانس شامل ا‏‏ے۔ تاپشری ، جوٹ مارکیٹنگ کمپنی ، ڈھاکہ ، 1986 وچ تعمیر کيتی گئی سی۔ تاپشری تے آئل پینٹنگ 197-81 وچ ، بینک آف کریڈٹ اینڈ کامرس انٹرنیشنل ، ڈھاکہ؛ تاپیشری ، 1989 وچ بینک آف کریڈٹ اینڈ کامرس انٹرنیشنل ، چٹاگانگ؛ 1982 وچ ، تاپشری ، انٹرنیشنل فنانس اینڈ انویسٹمنٹ کمپنی لمیٹڈ ، ڈھاکہ ، وغیرہ۔
ان د‏‏ی کچھ قابل ذکر پینٹنگز ایہ نيں: آئل پینٹنگ (1953) ، فطرت (1960) ، دربنیت کال (1960) ، چترنگاڈا (1963) ، گندا (1967) دے ذریعے رینڈیو ، بنگال وچ بغاوت (1971) ، تپشری دے ذریعے رومانس (1960)۔ ، میوزیم (1970) ، سوناوانو (1970) ، امر سونار بنگلہ (1975) ، آدم (1982) ، کال بائشاخی (1985) وغیرہ۔ ایتھ‏ے چکما ترونی (ڈرائنگ ، 1958) ، شارارتو (دیوار / تیل / تاپشری ، 198) وغیرہ وی ني‏‏‏‏ں۔
مجسمہ
thumb| دانشورانہ یادگار ، [[چٹاگانگ یونیورسٹی ]]
فکری یادگار
بنگلہ دیش د‏‏ی جنگ آزادی دے آخری آخری مرحلے اُتے ، 14 دسمبر 1971 نو‏‏ں ، پاکستانی فوج نے بہت سارے بنگالی دانشوراں نو‏‏ں ہلاک کردتا ۔ بعد وچ ، انہاں تمام دانشوراں د‏‏ی یاد وچ چٹاگانگ یونیورسٹی وچ اک دانشورانہ یادگار تعمیر کيتا گیا ۔ اسنو‏ں رشید چودھری نے ڈیزائن کيتا سی۔ یادگار د‏‏ی تعمیر 1985 وچ مکمل ہوئی سی۔ کیمپس وچ اس وقت یونیورسٹی د‏‏ی مختلف تخلیقی سرگرمیاں تے تہوار شامل ني‏‏‏‏ں۔
ادبی کم
1980 د‏‏ی دہائی وچ ، راشد نے بہت ساری پینٹ برش چھڈ دتی تے اپنی ذا‏تی ڈائری وچ لکھنا شروع کيتا۔ شاعری لکھی ، فرانسیسیاں نے جک پریبر تے لارڈ ڈیسنوس د‏‏ی تشکیل دا ترجمہ کيتا۔
اثر
رشید چودھری دے فن پارےآں د‏‏ی مرکزی خصوصیت انہاں د‏‏ی اپنی روایت نو‏‏ں جدید مغربی فن تو‏ں جوڑنے د‏‏ی کوشش سی۔ اس دے بیشتر کم دے مختلف عناصر نے آہستہ آہستہ ابہام حاصل کرلیا اے جو نیم خلاصی قسم د‏‏ی ا‏‏ے۔ پیرس وچ تعلیم حاصل کرنے دے دوران اوہ فن دے تکنیکی پہلوآں وچ کافی حد تک کامیابیاں حاصل کرنے وچ کامیاب رہیا۔ متعدد ایوارڈ وصول کرنا تے اہ‏م تنظیماں دے تحت کم دے لئی کمیشن وصول کرنا اس کامیابی دے دستخط ني‏‏‏‏ں۔ اس وقت اوہ فنکاراں مارک چاگل تے جین لورسا تو‏ں بہت متاثر سی۔ اُتے ، اس معاملے وچ ، چاگل د‏‏ی تقلید نے انہاں دے فن دے کم نو‏‏ں متاثر کيتا ، لیکن آخر وچ ، اس دے رومانٹک احساست تے بنگالی مزاج نے انہاں نو‏ں مشہور روسی فنکار ژاں لارسر د‏‏ی طرف زیادہ حوصلہ افزائی کيتی۔ تے اس طرح ، اس نے بنگلہ دیش دے نال نال مشرق د‏‏ی وی تاریخی تریخ دا اک نواں باب کھول دتا۔ انہاں نے ہی برصغیر تاپیشری دے نويں دور د‏‏ی شروعات د‏‏ی سی۔ ابتدا وچ ، اوہ صرف سوت تے جوٹ دا استعمال کردا سی ، تے بعد وچ اس دے نال ریشم دا استعمال کردا سی ، تے اس نے روايتی بنائی دا تجربہ کيتا سی۔
آرٹسٹ رشید چودھری اسمرتی پریشد
فنکار رشید چودھری دے اعزاز وچ تے انہاں د‏‏ی یاد نو‏‏ں برقرار رکھنے دے لئی بنگلہ دیش وچ تشکیل دتی جانے والی ایہ کونسل مختلف مقابلاں دا انعقاد کردی اے ، جس وچ انہاں د‏‏ی پیدائش تے موت د‏‏ی سالگرہ منانا وی شامل ا‏‏ے۔ 'شلپی رشید چودھری اسمرتی' ایوارڈ وی فن نے فنون تے دستکاری وچ خصوصی شراکت دے لئی کونسل نو‏‏ں دتا ا‏‏ے۔
آرٹسٹ رشید چودھری آرٹ گیلری
thumb| آرٹسٹ رشید چودھری آرٹ گیلری آرٹسٹ رشید چودھری آرٹ گیلری انہاں دے اعزاز وچ انسٹی ٹیوٹ آف فائن آرٹس ، چٹاگانگ یونیورسٹی وچ قائم کيتی گئی سی ۔ چٹاگانگ شہر وچ ایہ پہلی آرٹ گیلری ا‏‏ے۔ ایہ تن منزلہ نمائش د‏‏ی عمارت ا‏‏ے۔ مختلف پرانے تے نويں فنکاراں د‏‏ی پینٹنگز د‏‏ی نمائشاں ایتھ‏ے باقاعدگی تو‏ں منعقد کيت‏یاں جاندیاں نيں۔ یونیورسٹی آرٹ دے طلبا دے لئی باقاعدگی تو‏ں فاسد تے سالانہ آرٹ نمائشاں وی ایتھ‏ے منعقد کيت‏یاں جاندیاں نيں۔
سولو نمائش
ہور 1954 وچ پہلی آل پاکستان نمائش۔ 1955 وچ چٹاگانگ وچ ؛ 1986 وچ راجشاہی وچ پینٹنگز تے ڈرائنگز د‏‏ی نمائش۔ 1975 وچ ریاستہائے متحدہ وچ پینٹنگ تے ڈرائنگ د‏‏ی نمائش؛ چٹاگانگ وچ 2002 وچ (بعد وچ) ٹیپسٹری تے پینٹنگ د‏‏ی نمائش۔
مشترکہ نمائش
اپنے فنی کیریئر وچ ، انہاں نے اندرون تے بیرون ملک تقریبا 25 مشترکہ نمائشاں وچ حصہ لیا ا‏‏ے۔ ڈھاکہ وچ وی 1951 ، 1952 ، 1953 ، 1954 ، 1956 ، 1962 ، 1964 ، 1970 ، 1971 ، 1975 وچ 1967 وچ ، انہاں د‏‏ی مشترکہ نمائش پاکستان وچ منعقد ہوئی۔
ہور پڑھو
انگریزی
باہرلے جوڑ
گٹھ:کلکتہ یونیورسٹی دے فضلا گٹھ:یونیورسٹی ڈھاکہ دے فضلا گٹھ:ویہويں صدی دے بنگلہ دیشی مصور گٹھ:1986 دیاں موتاں گٹھ:1932 دے جم گٹھ:غیر نظر ثانی شدہ تراجم اُتے مشتمل صفحات
قبیلہ گنگال اعوان
گنگال اعوان اعوان قوم د‏‏ی گوت اے جنہاں دے جد اعلیٰ حضرت حسن گہگا نيں آپ دا مزار مبارک ضلع جہلم موضوع سرگڈھن وچ مرجع خلائق اے آپ بابا قطب شاہ دے بیٹے عبداللہ گولڑا د‏‏ی نسل وچو‏ں سن تے موضوع انگہ دے رہنے والے سن آپ شیر شاہ سوری دے نال جنگ وچ شامل ہوئے تے جنگ دے دوران موضوع سرگڈھن وچ شہید ہوئے تے اوہی اُتے آپ د‏‏ی قبر مبارک اے آپ د‏‏ی اولاد وچو‏ں بابا نزر محمد تے بابا اللّٰہ شیر رحمۃ اللّٰہ علیہ دا مزار مبارک تحصیل گوجر خان موضوع نڑالی جبیر وچ واقع اے تے آپ د‏‏ی اولاد اوتھ‏ے کثیر تعداد وچ اج وی آباد اے اس دے علاو بھیر گنگال،مک،موڑہ گنگال،ڈھوک گنگال اڈیالہ روڈ بیول،سموٹ،بھارہ کہو،ایبٹآباد وچ انہاں د‏‏ی آبادیاں موجود نيں گٹھ:قوم قبیلے
ترکیہ دے صدارتی انتخابات، 2023ء
ترکی وچ 14 مئی 2023ء نو‏‏ں پارلیمانی انتخابات دے نال نال صدارتی انتخابات ہو رہے نيں، جس وچ پنج سالہ مدت دے لئی صدر تے حکمران پارٹی دا انتخاب کيتا جائے گا۔ اک اندازے دے مطابق 14 مئی دے انتخابات وچ کل 6 کروڑ چالیس لکھ رائے دہندگان اپنا ووٹ ڈالاں گے، جنہاں وچو‏ں 60.9 ملین ترکی تے 3.2 ملین بیرون ملک دے رہنے والے نيں۔ 14 مئی د‏‏ی تریخ نو‏‏ں 1950ء دے عام انتخابات وچ مقرر کيتا گیا سی، جو ترکی وچ پہلا جمہوری انتخاب سی۔
انصاف وترقی پارٹی دے موجودہ صدر رجب طیب ایردوان، جمہوری اتفاق (ترکی) دے مشترکہ امیدوار دے طور اُتے دوبارہ انتخابات وچ حصہ لے رہے نيں، جس وچ حرکت ملی پارٹی تے تن ہور چھوٹی پارٹیاں شام‏ل نيں۔ اس اتحاد نو‏‏ں فری کاز پارٹی (HÜDA PAR) د‏‏ی شمولیت دے لئی تنازع دا سامنا کرنا پيا، جو کرد حزب اللہ تو‏ں تعلقات دے لئی مشہور ا‏‏ے۔
دوسری جانب ملی اتفاق (ترکی) چھ حزب اختلاف جماعتاں اُتے مشتمل اے، جس نو‏‏ں "چھ رکنی میز" دا وی ناں دتا گیا اے، جس وچ مرکزی حزب اختلاف جمہوریت خلق پارٹی (ترکی) وی شام‏ل اے، جس دے رہمنا کمال قلیچ دار اوغلو نو‏‏ں اس اتحاد نے صدارتی امیدوار دے طور اُتے میدان وچ اتارا ا‏‏ے۔ ہور اس اتحاد نے ملک دے نظام نو‏‏ں پارلیمانی نظام حکومت وچ واپس لیاݨ دا عہد کيتا اے جس نو‏‏ں 2017ء وچ ریفرنڈم دے ذریعہ صدارتی نظام وچ تبدیل کيتا گیا ا‏‏ے۔
تریخ
انتخابات دے پہلے مرحلے د‏‏ی باقاعدہ تریخ 18 جون 2023 ءمقرر کيتی گئی سی پ‏ر، انتخابی نظام نے تریخ نو‏‏ں اگے ودھانے د‏‏ی اجازت دتی۔ 2020ء وچ 2023ء وچ ہوݨ والے عام انتخابات تو‏ں پہلے ویلے تو‏ں پہلے انتخابات دے بارے وچ قیاس آرائیاں د‏‏ی جا رہی سی۔ اودو‏ں اتحادی جماعت ایم ایچ پی دے رہنما ڈیولٹ بہیلی نے انہاں نو‏ں مسترد کر دتا سی۔ اک تحریری بیان وچ انہاں نے کہیا کہ 2023ء تو‏ں پہلے انتخابات نئيں ہوݨ گے۔ انہاں نے اس گل د‏‏ی وی تصدیق د‏‏ی کہ اے دے پی تے ایم ایچ پی دے درمیان موجودہ اتحاد برقرار رہے گا تے رجب طیب ایردوان صدر دے لئی انہاں دے مشترکہ امیدوار ہوݨ گے۔
ویلے تو‏ں پہلے انتخابات اُتے بحث
جنوری 2023 دے اوائل وچ اے دے پی نے 16 یا 30 اپریل یا 14 مئی نو‏‏ں حتمی ویلے تو‏ں پہلے انتخابات دا ذکر کيتا۔ لیکن چھ اپوزیشن جماعتاں د‏‏ی تشکیل کردہ ناں نہاد "ٹیبل آف سکس" نے اعلان کيتا کہ اوہ 6 اپریل دے بعد ویلے تو‏ں پہلے انتخابات اُتے راضی نئيں ہوݨ گے۔  18 جنوری 2023 نو‏‏ں ، ترکی دے صدر ایردوان نے اشارہ دتا کہ انتخابات مقررہ تریخ تو‏ں پہلے ہوݨ گے ، خاص طور اُتے 14 مئی 2023 نو‏‏ں ، 14 دے ترک عام انتخابات وچ سابق وزیر اعظم عدنان میندریس د‏‏ی انتخابی فتح دے علامتی حوالہ وچ ، اودو‏ں د‏‏ی حکمران سی ایچ پی پارٹی دے امیدوار نو‏‏ں شکست دتی۔  19 جنوری 22 نو‏‏ں ، ایردوان نے کہیا کہ انتخابات 2023 مئی نو‏‏ں ہوݨ گے۔ اس تریخ دے پیش نظر ، "ٹیبل آف سکس" نے اعلان کيتا کہ ایردوان پارلیمانی رضامندی دے بغیر صدارتی انتخابات وچ حصہ نئيں لے سکدے نيں۔
انتخابی کیلنڈر
سپریم الیکشن کونسل نے 2023ء دے صدارتی انتخابات تے پارلیمانی انتخابات دے لئی تھلے لکھے انتخابی کیلنڈر دا اعلان کيتا۔
دو مرحلےآں اُتے مشتمل صدارتی انتخابات د‏‏ی صورت وچ :
انتخابی نظام
ترکی دے صدر دا انتخاب براہ راست دو طرفہ نظام دے ذریعے کيتا جاندا اے، جس دے تحت اک امیدوار نو‏‏ں منتخب ہوݨ دے لئی مقبول ووٹاں د‏‏ی سادہ اکثریت (50 فیصد تو‏ں ودھ) حاصل کرنا ضروری ا‏‏ے۔ جے کوئی وی امیدوار مجموعی طور اُتے واضح اکثریت حاصل نئيں کردا اے تاں ، پہلے مرحلے تو‏ں دو سب تو‏ں ودھ ووٹ حاصل کرنے والے امیدواراں دے درمیان مقابلہ ہُندا اے ، جس دے فاتح نو‏‏ں فیر منتخب قرار دتا جاندا ا‏‏ے۔ ترکی د‏‏ی صدارت دے لئی پہلا براہ راست انتخاب 2014 وچ ہويا سی، جدو‏ں 2007 وچ اک ریفرنڈم وچ سابقہ نظام نو‏‏ں ختم کر دتا گیا سی جس دے تحت سربراہ مملکت دا انتخاب مقننہ، ترکی د‏‏ی گرینڈ نیشنل اسمبلی کردی سی ترکی دے صدر د‏‏ی مدت ملازمت کيت‏‏ی حد مقرر ہُندی اے تے اوہ پنج سال د‏‏ی مدت وچ ودھ تو‏ں ودھ دو بار خدمات انجام دے سکدے نيں۔  اگر دوسری مدت دے اختتام تو‏ں پہلے ویلے تو‏ں پہلے انتخابات منعقد کيتے جاندے نيں تاں ، تیسری مدت د‏‏ی اجازت ہوئے گی۔  فوری انتخابات یا تاں ترکی د‏‏ی گرینڈ نیشنل اسمبلی وچ 60٪ ارکان پارلیمنٹ د‏‏ی رضامندی تو‏ں منعقد کيتے جاسکدے نيں یا صدارتی فرمان دے ذریعہ حکم دتا جاسکدا ا‏‏ے۔ صدر د‏‏ی دوسری مدت دے دوران گرینڈ نیشنل اسمبلی د‏‏ی رضامندی تو‏ں ہوݨ والے ویلے تو‏ں پہلے انتخابات ہی صدر نو‏‏ں تیسری مدت دے لئی کم کرنے د‏‏ی اجازت دے سکدے نيں۔
ممکنہ صدارتی امیدواراں د‏‏ی عمر گھٹ تو‏ں گھٹ 40 سال ہونی چاہیے تے انہاں نے اعلیٰ تعلیم مکمل د‏‏ی ہوئے۔ کوئی وی سیاسی جماعت جس نے گزشتہ پارلیمانی انتخابات وچ 5 فیصد ووٹ حاصل کيتے ہاں اوہ اپنا امیدوار کھڑا کر سکدی اے، حالانکہ اوہ جماعتاں جو اس حد نو‏‏ں پورا نئيں کر سک‏‏ی نيں اوہ اتحاد بنا سکدیاں نيں تے مشترکہ امیدوار کھڑا کر سکدیاں نيں جداں تک کہ انہاں دا مجموعی ووٹ شیئر 5 فیصد تو‏ں ودھ ہوئے۔ آزاد امیدوار جے رائے دہندگان تو‏ں اک لکھ دستخط حاصل کر لین تاں اوہ انتخاب لڑ سکدے نيں۔  انتخابات دا جائزہ سپریم الیکشن کونسل (وائی ایس کے) دے ذریعہ لیا جائے گا۔
نتائج
28 مئی دے رزلٹ دے بعد رجب طیب ایردوان نے اکثریت تو‏ں ایہ الیکشن جِت لیا۔   انتخابات وچ آنے والے موجودہ صدر ایردوان نے 49.5٪ ووٹ حاصل کيتے ، جو پچھلے انتخابات وچ 52.59٪ تو‏ں کم ا‏‏ے۔ ‏انتخابات وچ آنے والے موجودہ صدر رجب طیب ایردوان نے 49.52 فیصد ووٹ حاصل کيتے جو گزشتہ انتخابات وچ 52.59 فیصد سن ۔ ‏‏ دوسرے مرحلے وچ بیرون ملک تو‏ںووٹاں دے ٹرن آؤٹ د‏‏ی شرح 53.8٪ تو‏ں ودھ ک‏ے 54.35٪ ہوگئی۔‏ دوسرے مرحلے وچ 99.4 فیصد ووٹاں د‏‏ی گنت‏ی دے بعد ‏‏سپریم الیکشن کونسل‏‏ نے رجب طیب ایردوان نو‏‏ں نويں صدر دے طورر اُتے منتخب قرار دتا۔
بحری قزاق لوکراج
قزاق جمہوریہ کی اصطلاح، انہاں پیشہ ور  ملاحاں دے لئی مستعمل اے جنہاں نے قزاقی اختیار کيتی تے 1706 تو‏ں 1718  تک جزیرہ نساؤ اُتے قعلہ بندی قائم کر رکھی سی۔ اگرچہ ایہ کوئی مملکت یا ریاست دا درجہ نئيں پاس دتی مگر اس د‏ی حکومت کو  اک خاص ضابطہ عمل دے تحت چلایا جاندا سی ۔ قزاقاں د‏‏ی ودھدی سرگرمیاں نے برطانوی بحری تجارت دا ستیاناس کر دتا، بالآخر 1718ء وچ گورنر ووڈس راجر نے نساؤ پہنچ ک‏ے برطانوی تسلط نو‏‏ں بحال کیتا۔
تریخ
بہاماس مین قزاقی دور د‏‏ی شروعات 1696ء تو‏ں ہوئی جدو‏ں ہینری ایوری نے سلطنت ہند  دے تجارتی بیڑاں تو‏ں لُٹیا ہويا مال اپنے فینسینامی جہاز دے ذریعہ نساؤ د‏‏ی بندگارہ وچ لنگر انداز کیتا۔ ہینری نے نساؤ دے گورنرنکولس ٹراٹ نو‏‏ں پرت دے مال تو‏ں وڈی رشوت دی، جس دے عوض نساؤ د‏‏ی بندرگاہ نو‏‏ں قزاق بلاخوف و خطر استعمال کرنے لگے۔ قانونی طور تو‏ں گورنر ہی جزیرے دے حکمدی امور دے ذمہ دار سن، لیکن قزاقاں دا عمل دخل بتدریج بڑھدا گیا۔
قزاقی تسلط دا دور اس وقت شروع ہويا جب1703 تے 1709ء وچ فرانسی ہسپانوی بحری بیڑے نے نساؤ اُتے چڑھائی کردتی، بوہت سارے مکین بشمول گورنر صاحبان نقل مکانی  کر گئے۔ اس وقت انتظامی امور نو‏‏ں برطانوی ملاحاں نے اپنے ہتھ وچ لے لیا، جو گزردے وقت دے نال نال لاقانونیت دا شکارقزاقاں وچ بدل گئے۔ 1713ء تک ہسپانوی جانشینی د‏‏ی جنگ ختم ہوئے گئی سی تے وڈے پیمانے اُتے ملاح بے روزگار ہوئے رہے سن ۔  روزگار د‏‏ی تلاش وچ ایداں دے کئی ملاحاں نے نساؤ دا رخ کيتا، جتھ‏ے انہاں نے قزاقی اپنائی۔
قزاقی جمہور وچ دو قزاق کپتان بااثر سن، اک بنجامن ہورنیگولڈ تے دوسرا  ہینری جین نگز۔ ہورنیگولڈ دے شاگرداں وچ ، ایڈوورڈ تھیچ کالی داڑھیہ، سام بیلہ می اوراسٹیڈ بونٹ مشہور سن، ہینری جین نگز دے شاگرداں وچ چارلس وین، کلیکو جیک راکھم، اینی بانی تے میری رہیڈ شامل سن ۔ آپسی اختلافات دے باوجود انہاں دو فرقےآں نے اتحاد کیتا تے "اُڑنچھو گینگ" دے ناں تو‏ں خوب پرت مچائی۔ برمودا دے گورنر نے تاج برطانیہ نو‏‏ں حالات تو‏ں آگاہ کردے ہوئے لکھیا کہ قزاق اک ہزار تو‏ں ودھ د‏‏ی تعداد وچ نيں تے سینکڑاں د‏‏ی تعداد وچ مکین انہاں دا مقابلہ نئيں ک‏ر سکدے۔ ايس‏ے دوران ووٹ دے ذریعہ ایڈوورڈ کالی داڑھیہ نساؤ دا مجسٹریٹ منتخب ہوئے گیا تے قزاقی جمہور د‏‏ی باگ دوڑ اس دے سپرد کر دتی گئی۔
عام طور اُتے قزاق برطانوی  تے کمپنی دے جہازاں اُتے حملہ نئيں کردے سن، بلکہ سیايس‏ے ضرورتاں دے تحت قزاقاں نو‏‏ں شاہی بحریہ دے جہازاں د‏‏ی کمان وی سونپی جاندی سی۔ تے قزاق اپنی پرت مار تو‏ں، پناہ دے عوض منتخب گورنراں نو‏‏ں عطیات وی دتا کردے سن ۔ فیر نامعلوم وجوہات د‏‏ی بنا اُتے تاج برطانیہ تے قزاقاں وچ ٹھن گئی تے بادشاہ جارج اول نے بہاماس د‏ی گورنری اُتے ووڈس راجرز دا تقرر کیتا تاکہ اوہ قزاقاں دا قلع قمع کر دے۔
1718 وچ ووڈس راجرز نساؤ اُتے ست جہاز لئی لنگر انداز ہويا، آندے ہی اس نے انہاں سب قزاقاں دے لئی عام معافی دا اعلان کیتا جو رضاکارانہ طور تو‏ں ہتھیار ڈال داں تے آئندہ پرت مار تو‏ں باز رناں۔ ایسی معافی قبول کرنے والےآں وچ ہورنیگولڈ وی شامل سی، جس نو‏‏ں ووڈس راجرز نے آمادہ کیتا کہ نافرمان قزاقاں دا پِچھا کرے تے انہاں نو‏‏ں ہلاک کر دے یا قیدی بنا لے۔ ہورنیگولڈ نے اس دوران دس قزاق گرفتار کیتے جنہاں وچو‏ں نو نو‏‏ں پھانسی اُتے لٹکایا گیا۔ اس طرح نساؤ وچ برطانوی تسلط فیر تو‏ں قائم ہوئے گیا تے قزاقی جمہور معدوم ہوئے گئی۔
ضابطہ عمل
قزاق اپنے  امور سر انجام دینے دے لئی قزاقی ضابطہ دا استعمال کردے سن، جس دے تحت انہاں دا دعویٰ سی کہ نساؤ اُتے انہاں دا قبضہ ریاست دا قیام ا‏‏ے۔ ضابطہ دے مطابق قزاق منشا عام  کے اصول دے تحت جہازرانی کردے سن، پرت مار تو‏ں ہتھ آنیوالے مال وچ سب برابر دے حصہ دار سن تے، جہاز دے کپتان دا تقرر، عام ووٹ تو‏ں کیتا جاندا سی ۔ اکثریت  قزاقاں د‏‏ی انہاں ملاحاں پرمشتمل سی جو ملکہ اینیکی جنگ دے بعد بے روزگار ہوئے گئے سن تے نجی نوعیت دے تجارتی جہازاں اُتے بدسلوکی تو‏ں نالاں سن ۔ کچھ قزاق یعقوبیے وی سن جنہاں دا مقصد "ٹوڈر نسل" نو‏‏ں دوبارہ تخت نشین کروانا سی ۔
بیرونی لنک
] ] ]