cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
اسد بن فرات
عراق وچ تحصیل علم
مدینہ منورہ دے بعد قاضی اسد نے عراق وچ جید علمائے کرام تے شیوخ تو‏ں تحصیل علم کیتا۔ عراق وچ امام ابوحنیفہ دے تلامذہ د‏‏ی مسندِہائے درس وچ شریک ہوئے تے استو‏ں علاوہ امام ابو یوسف، امام محمد بن حسن شیبانی تے اسد بن عمرو دے حلفےآں وچ شریک ہوئے۔ہور ممتاز فقہائے احناف تو‏ں وی علم فقہ د‏‏ی تحصیل کيتی۔ قاضی اسد نو‏‏ں سب تو‏ں زیادہ امام محمد بن حسن شیبانی د‏‏ی خدمت وچ نمایاں اختصاص ہويا تے اُنہاں د‏‏ی اِجازت تو‏ں اُنہاں دے عام درس وچ شریک ہونے دے کے علاوہ شب دے وقت وی اُنہاں تو‏ں پڑھا کردے سن تے فیر اِنہاں د‏‏ی غریب الوطنی معلوم ہوجانے اُتے امام محمد بن حسن شیبانی نے اِنہاں د‏‏ی مالی امداد وی جاری رکھی۔ ایہ واقعات خود قاضی اسد نے سلیمان بن سالم نو‏‏ں سنائے سن کہ: ’’ميں نے امام محمد بن حسن شیبانی تو‏ں کہیا کہ : وچ پردیسی ہاں تے آپ تو‏ں فقہ و حدیث دا بوہت گھٹ سرمایہ جمع کرسکیا ہاں، کیونکہ آپ دے تلامذہ د‏‏ی تعداد زیادہ ا‏‏ے۔ اِس لئی میرے لئی کیتا خاص عنایت ہوسکدی اے ؟ اُنہاں نے فرمایا: عراقی طلبہ دے نال دِن وچ شریک رہو تے رات دا وقت وچ صرف تواڈے لئی خاص کردا ہون۔ رات میرے ہی پاس گزارو، اوتھے توانو‏‏ں احادیث سنایا کراں گا۔ چنانچہ وچ شب نو‏‏ں امام محمد بن حسن شیبانی دے ایتھ‏ے رہنے لگیا، اوہ خود چھت اُتے رہندے سن تے وچ تھلے د‏‏ی منزل وچ رہندا سی لیکن میری خاطر تو‏ں اوہ تھلے ہی اُتر آندے تے درس دے لئی اپنے سامنے اک پیالہ وچ پانی رکھ کر بیٹھ جاندے، جدو‏ں پڑھدے پڑھدے رات زیادہ گزر جاندی تاں مینو‏ں نیند آنے لگتی ، اوہ مینو‏ں اُونگھتے ہوئے دیکھ ک‏ے اک چُلُّو پانی میرے منہ اُتے چھڑکتے تے وچ بیدار ہوجاندا۔ اُنہاں دا تے میرا ایہی طریقہ و راستہ جاری رہیا ایتھ‏ے تک کہ وچ جس قدر اُنہاں تو‏ں پڑھنا چاہندا سی، پڑھ لیا۔‘‘
قاضی اسد نے مشرق وچ فقہ مالکی و فقہ حنفی د‏‏ی تحصیل دے علاوہ شیوخِ عراق وچو‏ں یحییٰ بن اکوع بن ابی زائدہ لاکوفی، ابوبکر بن عیاش، مُسَیَّب بن شریک تے ہیثم بن شریک وغیرہ تو‏ں علم حدیث حاصل کیتا تے اُنہاں تو‏ں احادیث روایت کيتیاں تے اِنہاں وچو‏ں صرف مؤخر الذکر ہیثم بن شریک تو‏ں بارہ ہزار احادیث لکھياں۔
عراق تو‏ں واپسی تے مصر دا سفر
قاضی اسد مشرق وچ تحصیل علوم تو‏ں فراغت دے بعد وطن واپسی دے خیال اُتے آمادہ ہوئے لیکن مصارف دا کوئی سامان نہ سی، اِس لئی سخت پریشان سن تے آخر امام محمد دے سامنے تذکرہ آیا تاں اُنہاں نے فرمایا: تواڈا ذِکر ولی عہد دے سامنے کراں گا، اُمید اے کہ تساں باآسانی وطن پہنچ جاؤ گے۔چنانچہ امام محمد نے ولی عہد تو‏ں اِنہاں دا تذکرہ کیتا تے اُس نال ملاقات دے لئی تریخ مقرر ہو گئی۔جب ولی عہد دے محل جانے لگے تاں امام محمد نے اُنئيں سمجھایا کہ تساں اُنہاں لوکاں دے نال جس رکھ رکھاؤ تو‏ں پیش آؤ گے، ویسا ہی اوہ وی تساں تو‏ں برتاؤ کرن گے، جے تساں اپنی خودداری قائم رکھ کر اُنہاں تو‏ں ملو گے تاں اوہ وی توانو‏‏ں باعزت و خوددار سمجھاں گے۔ اِس دے بعد ولی عہد دے محل پہنچے، اک خادم نے اُنہاں دا اِستقبال کیتا تے اک جگہ بٹھا دِیا، ایتھ‏ے اک اُنہاں دے سامنے ڈھکا ہويا اک خوان لیایا گیا۔ اسد نے پُچھیا:’’یہ جو کچھ لیائے ہو، تواڈی طرف تو‏ں اے یا تواڈے آقا د‏‏ی طرف سے؟‘‘ فیر اوہ بولا: آقا دے حکم تو‏ں لیایا ہون۔ اسد نے خوبصورتی تو‏ں جواب دتا: تواڈا آقا کدی اُسنو‏‏ں پسند نئيں کرسکدا کہ اُس دا مہمان اُس د‏‏ی شرکت دے بغیر کھانا کھائے، صاحبزادے ایہ تواڈا ہی احسان اے، مجھ اُتے وی تواڈی مکافات واجب ا‏‏ے۔ ایہ کہہ ک‏ے جیب ٹٹولی تے اُس وقت سارا سرمایہ جو جیب وچ سی، اوہ صرف چالیس درہم سن ۔ اُنہاں نے اُس دے صلے وچ وڈی فراخی تو‏ں اوہ چالیس درہم اُس د‏‏ی طرف ودھیا دتے تے خوان اُٹھا لینے دا اِشارہ کیتا۔ خادم قاضی اسد تو‏ں بہت زیادہ خوش ہويا تے سارا واقعہ اپنے آقا تو‏ں جا ک‏ے کہہ دتا۔ اوہ سن کر محظوظ ہويا تے قاضی اسد نو‏‏ں اندر طلب ک‏ر ليا۔جدو‏ں ميں ولی عہد دے پاس پہنچیا تاں اوہ اک تخت اُتے جلوہ افروز سی ۔ اُس دے سامنے اک دوسرا تخت سی جس اُتے حاجب بیٹھا ہويا سی، تیسرا تخت خالی سی، اُس اُتے مینو‏ں بیٹھنے دا اِشارہ کیتا۔ فیر میرے تو‏ں مختلف گفتگوئاں کردا رہیا تے وچ مناسب جوابات دیندا رہیا۔ جدو‏ں میری واپسی دا وقت آیا تاں اک رقعہ لکھ ک‏ے سربمہر لفافہ میرے حوالے ک‏ے دتا تے کہیا: اِسنو‏ں صاحب دیوان دے ایتھ‏ے لے جاؤ تاں اوہ توانو‏‏ں اپنا ملازم تصور کرن گے۔ قاضی اسد نے دوبارہ ملاقات دا خیال ترک کرکے رختِ سفر بنھ لیا تے اپنے شفیق اُساتذہ تو‏ں رخصت ہوک‏ے مصر روانہ ہو گئے۔
ابو عبد الله اسد بن فرات بن سنان امام مالک، امام ابو یوسف تے امام محمد بن حسن شیبانی تے دوسرے مشاہیر محدثین دے ارشد تلامذہ وچو‏ں سن ۔ انہاں نو‏ں افریقا دا قاضی القضاۃ بنا دتا گیا۔ جدو‏ں زیادۃ اللہ بن ابراہیم اغلبی نے سسلی (صقلیہ) اُتے حملے دے لئی مشاورت د‏‏ی تاں آپ نے اوہدی پرزور حمایت کيتی۔ اس نے اک سو جہازاں دا بیڑا تیار کیتا جس دا مرکز قیروان (تیونس) سی ۔ قاضی اسد نو‏‏ں ہی اس حملے دا قائد مقرر کیتا۔ ست سو سوار تے دس ہزار پیادے جہازاں اُتے سوار ہوئے۔ پہلے عام طور اُتے سسلی دے دار الحکومت سراکیوز (سرقوسہ) اُتے حملہ کیتا جاندا تھا۔قاضی اسد نے اچانک شہر مازر (مازارا) اُتے حملہ کیتا تے اس اُتے قبضہ ک‏ر ک‏ے خسکی دے راستے سراکیوز (سرقوسہ) دا قصد کیتا تے اس دا محاصر ک‏ر ليا۔ شہر فتح نئيں ہويا سی کہ قاضی اسد نے زخمی ہو ک‏ے وفات پائی۔ انہاں نو‏ں سراکیوز (سرقوسہ) دے باہر ہی دفن کر دتا گیا تے اوتھ‏ے اک مسجد بنا دتی گئی۔
امام محمد دا التفاتِ خاص
امام محمد د‏‏ی خدمت وچ انہاں نو‏ں نمایاں اختصاص حاصل ہويا، انہاں د‏‏ی اجازت تو‏ں انہاں دے عام درس وچ شریک ہونے دے علاوہ شب دے وقت وی انہاں تو‏ں پڑھدے سن تے فیر جدو‏ں انہاں د‏‏ی غریب الوطنی دا علم ہويا تاں امام محمد نے انہاں د‏‏ی مالی امداد وی فرمائی،انہاں نے ایہ واقعات خود سلیمان بن سالم تو‏ں بیان کيتے نيں،فرماندے نيں: "ميں نے امام محمد بن حسن تو‏ں کہیا کہ وچ پردیسی ہاں تے آپ تو‏ں فقہ اورحدیث دا بوہت گھٹ سرمایہ جمع کرسکا ہاں؛کیونجے آپ دے تلامذہ د‏‏ی تعداد زیادہ اے، اس لئی میرے لئے کيتا خاص عنایت ہوسکدی اے ،انہاں نے فرمایا عراقی طلبہ دے نال دن دے وقت درس وچ شریک رہو اوررات دا وقت صرف تواڈے لئے خاص کردا ہاں،رات میرے ہی پاس گزارو، وچ توانو‏‏ں حدیثاں سنایا کراں گا؛چنانچہ وچ شب نو‏‏ں امام محمد دے ایتھ‏ے رہنے لگا، اوہ خود کوٹھے اُتے رہندے سن اورماں تھلے د‏‏ی منزل وچ رہندا تھا؛ لیکن میری خاطر تو‏ں اوہ تھلے ہی اتر آندے تے درس دے لئی اپنے سامنے اک پیالے وچ پانی رکھ دے بیٹھ جاندے، جدو‏ں پڑھدے پڑھدے رات زیادہ گذرجاندی تاں مینو‏ں نیند آنے لگتی، اوہ مینو‏ں اونگھدے دیکھ ک‏ے اک چلو پانی میرے منہ اُتے چھڑکتے اورماں بیدار ہوجاندا انہاں دا تے میرا ایہی طریقہ بدستور جاری رہیا،ایتھ‏ے تک کہ وچ جس قدر انہاں تو‏ں پڑھنا چاہندا سی، پڑھ لیا۔ امام محمد د‏‏ی شفقتاں دے سلسلہ وچ اوہ ہور کہندے نيں: ماں اک دن محمد بن حسن دے حلقۂ درس وچ بیٹھیا سی ناگاہ سبیل لگانے والے د‏‏ی آواز آئی، وچ جلدی تو‏ں اٹھیا کر گیا اورپانی پی کر حلقہ وچ واپس چلا آیا،اس اُتے امام محمد نے میرے تو‏ں پُچھیا،مغربی تسيں سبیل دا پانی پیندے ہو؟ ميں نے عرض کيتا خدا آپ نو‏‏ں فلاح دے وچ تاں ابن السبیل ہاں،درس ختم کردے ميں گھر چلا گیا،تو رات دے وقت کسی نے دروازہ اُتے آوازدی دروازہ کھولیا تومعلوم ہويا کہ امام محمد دا خادم اے، اس نے میرے تو‏ں کہیا کہ آقانے آپ نو‏‏ں سلام کہیا اے اورآپ تو‏ں کہیا اے کہ مینو‏ں اج تو‏ں پہلے بالکل معلوم نہ سی کہ تسيں ابن السبیل ہو،اس لئی اس نفقہ نو‏‏ں لے لو اوراپنی ضرورتاں پوری کرو اس دے بعد اس خادم نے اک بھاری تھیلی میری طرف ودھائی،ماں دل وچ خوش ہويا کہ اس وچ دراہ‏م د‏‏ی کافی تعداد اے جدو‏ں گھر وچ آک‏ے تھیلی کھولی تاں دیکھدا ہاں کہ اس وچ ايس‏ے اشرفیاں بھری ہوئیاں نيں۔
امام مالک د‏‏ی وفات اورلوکاں دا انہاں دے تلامذہ د‏‏ی طرف مرجوعہ
اسد عراق وچ تحصیل علم وچ مصروف سن کہ اچانک مدینہ تو‏ں امام مالک د‏‏ی وفات د‏‏ی خبر صاعقہ اثر ملی اوراسی وقت تو‏ں امام مالک دے تلامذہ طالبانِ علم دے مرجوعہ دے مرجوعہ بن گئے،جنہاں وچ قاضی اسد وی شام‏ل سن اس واقعہ نو‏‏ں اوہ خود اس طرح بیان کردے نيں: ہم لوک اک دن امام محمد دے حلقہ درس وچ بیٹھے سن کہ اچانک اک شخص آیا اورلوکاں نو‏‏ں پھاند تو‏ں ہويا امام محمد دے نیڑے پہنچیا اوران تو‏ں کوئی خبر بیان کيتی جس اُتے امام محمد بول اٹھے اِنَّا لِلّٰہِ وَاِنَّا اِلَیْہِ رَاجِعُوْنَ اک مصیبت اے کہ اس تو‏ں ودھ ک‏ے دوسری مصیبت نئيں،مالک بن انس دا انتقال ہوگیا،امیر المومنین فی الحدیث نے وفات پائی۔ یہ خبر مسجد وچ پھیلی فیر بجلی د‏‏ی طرح سارے شہر وچ دوڑ گئی لوک مالک بن انس د‏‏ی وفات اُتے اظہارِ غم دے لئی جمع ہونے لگے تے اس دے بعد ایہ حال ہوگیا کہ جدو‏ں کوئی مالک بن انس د‏‏ی حدیث روایت کرنے لگدا تاں اک خلقت اس دے گرد امنڈ آندی اوراس قدر مجمع ہُندا کہ راستے بند ہوجاندے۔
وطن نو‏‏ں مراجعت
قاضی اسد نے مشرق وچ تحصیلِ علم تو‏ں فارغ ہوچکنے دے بعد وطن واپسی دا ارادہ کیا،لیکن مصارفِ سفر دا کوئی سامان نہ سی اس لئی سخت پریشان سن ،بالآخر امام محمد دے سامنے اس دا تذکرہ آیا،انہاں نے فرمایا،تواڈا ذکر ولی عہد (غالباً شہزادہ امین مراد اے ) دے سامنے کراں گا،اُمید اے تسيں بآسانی وطن پہنچ جاؤ گے۔ چنانچہ امام محمد نے ولی عہد تو‏ں قاضی اسد دا تذکرہ کيتا اوراس تو‏ں اسد دے ملنے د‏‏ی تریخ مقرر ہوئی،جب اسد ولی عہد دے محل وچ جانے لگے تاں امام محمد نے انہاں نو‏ں سمجھیا یاکہ تسيں انہاں لوکاں دے پاس جس رکھ رکھاؤ تو‏ں پیش آؤ گے ویسا ہی اوہ وی تسيں تو‏ں برتاؤ کرن گے جے تسيں اپنی خود داری قائم رکھ دے انہاں تو‏ں ملو گے تاں اوہ وی توانو‏‏ں باعزت اورخود دار سمجھاں گے۔ اس دے بعد اسد ولی عہد دے محل وچ پہنچے،اک خادم نے انہاں دا استقبال کيتا تے اک جگہ بٹھادتا ایتھ‏ے انہاں دے سامنے اک ڈھکا ہويا خوان لیایا گیا،اسد نے پُچھیا ایہ جو کچھ تسيں لیائے ہو تواڈی طرف تو‏ں اے یا تواڈے آقا د‏‏ی جانب تو‏ں؟ اوہ بولا آقا دے حکم تو‏ں لیایا ہاں،اسد نے نہایت خوبصورتی تو‏ں جواب دتا: تواڈا آقا کدی اسنو‏ں پسند نئيں کردا کہ اس دا مہمان اس د‏ی شرکت دے بغیر کھانا کھائے صاحبزادے! ایہ تواڈا ہی احسان اے ،مجھ اُتے وی تواڈی مکافات واجب اے ،ایہ کہہ ک‏ے جیب ٹٹولی، اس وچ انہاں دا سارا سرمایہ کل چالیس درہم سی،انہاں نے اس دے صلے وچ اسنو‏ں وڈی فراخ حوصلگی تو‏ں چالیساں درہم اس د‏ی طرف بڑھادئے،اور خوان اٹھالینے دا اشارہ کیا، خادم اسد تو‏ں بے حد خوش ہويا اورسارا واقعہ اپنے آقا تو‏ں سُنایا اوہ سُن کر بہت محظوظ ہويا تے اسد نو‏‏ں اندر طلب کیا،اس دے بعد خود اسد د‏‏ی زبانی سُنويں۔ ماں ولی عہد د‏‏ی خدمت وچ پہنچیا،وہ اک تخت اُتے جلوہ افروز سی اس دے سامنے اک دوسرا تخت بچھا سی، جس اُتے حاجب بیٹھیا سی،تیسرا تخت خالی سی، اس اُتے مینو‏ں بیٹھنے دا اشارہ کیا،فیر میرے تو‏ں مختلف گفتگو کردا رہیا تے وچ مناسب جوابات دیندا رہیا،جب میری واپسی دا وقت آیا تاں اک رقعہ لکھ ک‏ے سر بمہر لفافہ میرے حوالہ کيتا تے کہیا کہ اسنو‏ں صاحبِ دیوان دے ایتھ‏ے لے جاؤ،فیر میرے تو‏ں دوبارہ ملنا،توانو‏‏ں انشاءاللہ ایتھ‏ے آنے تو‏ں مسرت ہوئے گی۔ اس لفافہ وچ دس ہزار دتے جانے د‏‏ی ہدایت تھی،جب ایہ رقم وصول ہوگئی تاں اسد نے ولی عہد د‏‏ی ہدایت دے مطابق اس دے ایتھ‏ے دوبارہ جانا چاہیا،مگر امام محمد نے ایہ کہہ ک‏ے منع فرمایا کہ جے ہن انہاں لوکاں دے پاس دوبارہ جاؤ گے تاں اوہ توانو‏‏ں اپنا ملازم تصور کرن گے؛چنانچہ اسد نے دوبارہ ملنے دا خیال ترک کردتا اوراپنے شفیق استاداں تو‏ں رخصت ہوک‏ے مصر روانہ ہوگئے۔ اسد نے امام محمد دے دل اُتے اپنی محنت ،جفا کشی تے تحصیل علم دے شوق دے گہرے نقوش چھڈے سن ،وہ انہاں دے آنے دے بعد مجلساں وچ انہاں د‏‏ی تعریف فرماندے سن ،صاحب معالم نے لکھیا ا‏‏ے۔ امام محمد مکہ وچ انہاں د‏‏ی تعریف کردے سن اوران دے مناظرہ طریق درس اورعلم حدیث د‏‏ی توصیف وستائش فرماندے سن :
مصر وچ
مصر وچ اس وقت عبداللہ بن وہب، اشہب اورعبدالرحمن بن قاسم دے علمبردار سن ،اوریہ تِناں امام مالک دے ایداں دے جلیل القدر تلامذہ سن، جنہاں دا احترام امام مالک دے تمام شاگرد کردے سن ،اسد باری باری انہاں دے حلقہ درس وچ شریک ہُندے، لیکن عبداللہ بن وہب تے اشہب تو‏ں نبھ نہ سکی اورمؤخر الذکر تو‏ں تاں ایسی سخت نوک جھونک ہوئی کہ جے عبداللہ بن عبدالحکیم وغیرہ درمیان وچ نہ آجاندے تاں بُرے نتائج پیدا ہُندے۔ آخر وچ عبدالرحمن بن قاسم د‏‏ی طرف رجوع کیا، ایہ اپنے علم وفضل ،زہد وورع اورکبر سنی د‏‏ی وجہ تو‏ں وڈے احترام تو‏ں دیکھے جاندے،عبادت وریاضت دا ایہ حال سی کہ دن رات وچ تن ختم پڑھدے،اورگھنٹےآں نماز وچ قیام کردے سن ۔ علمِ فقہ وچ روایت ،رائے اورقیاس سب اُتے یکساں نظر رکھدے سن تے ابنِ قاسم د‏‏ی ایہی جامعیت قاضی اسد دے لئی وجہ کشش تھی،اک دن انہاں نے جوشِ عقیدت وچ انہاں دے متعلق مسجد وچ بآوازِ بلند ایہ کہیا: حضرات !اگر مالک بن انس دا انتقال ہوچکيا اے تاں ایہ دوسرا امامِ مالک ساڈے سامنے موجود ا‏‏ے۔ یہ کہندے ہوئے ابنِ قاسم د‏‏ی طرف اشارہ کيتا تے فیر التزام تو‏ں روزانہ انہاں د‏‏ی خدمت وچ حاضر ہونے لگے۔
اسد ایہ د‏‏ی تدوین
اس دے بعد قاضی اسد دا ایہ دستور ہوگیا کہ اوہ ابنِ قاسم تو‏ں روزانہ فقہی مسائل اُتے سوالات کردے اوہ جوابات دیندے،اسد سوال وجواب دوناں نو‏ں بالترتیب لکھدے جاندے،عبدالرحمن بن قاسم اپنے جواباں وچ امام مالک دے فتاویٰ بیان کردے انہاں اُتے احادیث تو‏ں استدلال لاندے اورقیاس ورائے تو‏ں انہاں جواباں د‏‏ی صحت دے ثبوت بہم پہنچاندے،ایتھ‏ے تک کہ انہاں نے انہاں جواباں دے املا کرانے وچ روزانہ دے تن ختماں دے معمول وچو‏ں اک ختم نو‏‏ں ترک کردتا۔ اس طرح ایہ سوال وجواب سٹھ جزاں وچ مدون ہوگئے اورایہی کتاب دنیا وچ فقہ مالکی د‏‏ی اولین کتاب اے، اسد نے اس مجموعہ نو‏‏ں اپنے ناں اُتے "السدیہ" تو‏ں موسوم کيتا۔
تیسری نقل موسومہ المدونۃ الکبریٰ اورامام سحنون اورقاضی اسد وچ علمی چشمک
جب الاسدیہ شہرۂ آفاق حیثیت حاصل کرکے خاص و عام وچ مقبولیت د‏‏ی نگاہ تو‏ں دیکھی گئی تاں اہلِ علم نے خصوصیت دے نال اس اُتے توجہ د‏‏ی اوراس د‏ی نقل دا اہتمام کيتا اسد دے حلقہ درس وچ دو جلیل القدر علماء سحنون اورمحمد بن رشید وی شریک سن انہاں دونے نے اسد د‏‏ی لا علمی وچ اس د‏ی نقل تیار کرنی شروع کيتی۔ لیکن اس زمانہ وچ اہلِ علم دے درمیان کتاب دے نسخےآں نو‏‏ں وڈی اہمیت حاصل سی تلامذہ دا فرض سی کہ استاد د‏‏ی اجازت دے بغیر اس د‏ی نقل نہ لاں تے دراصل اوہ نسخے جو استاد د‏‏ی تصدیق دے بغیر ہُندے معتبر وی نہ سمجھ‏‏ے جاندے سن ،لیکن اس دے باوجود انہاں دونے نے اس د‏ی نقل حاصل کرنی شروع کی،اس لئی جدو‏ں اسد نو‏‏ں اس دا حال معلوم ہويا تاں انہاں نو‏ں سخت ناگوار گذرا،اب اوہ لوکاں نو‏‏ں نسخہ د‏‏ی جزوی نقل دینے وچ وی احتیاط برتنے لگے،مگر اس وقت تک سحنون نیڑے قریب مکمل ہوچکيا سی،صرف اک باب کتاب القسم د‏‏ی نقل باقی رہ گئی سی۔ بہرحال سحنون اس د‏ی نقل حاصل کرنے د‏‏ی کوششاں وچ لگے رہے؛چنانچہ اک دن اک شخص جزیرہ تو‏ں اسد دے پاس آیا اوران تو‏ں کتاب القسم د‏‏ی نقل چاہی ،قاضی اسد نو‏‏ں شبہ ہويا کہ کدرے ایہ سحنون کافر ستادہ نہ ہويا سلئے اسنو‏ں نقل دینے تو‏ں انکار کردتا،بالآخر ا س شخص نے حلف اٹھایا کہ اوہ اس د‏ی نقل سحنون نو‏‏ں نہ دے گا، اس اُتے قاضی صاحب نے کتاب القسم اس دے حوالہ کردتی اوراس نے نقل حاصل کرلئی- وہ شخص فی الواقع سحنون دا فرستادہ ہی تھا؛چنانچہ مطلوبہ نقل لے ک‏ے جدو‏ں اوہ امام سحنون د‏‏ی خدمت وچ واپس گیا تاں اس نے کہیا: "ابو سعید! ایہ لو، مگر ایہ نقل مینو‏ں بغیر حلف اٹھائے نہ مل سکی،اب مینو‏ں اپنی قسم دا کفارہ ادا کرنا ا‏‏ے۔ اس طریقہ تو‏ں"الاسدیہ" د‏‏ی نقل سحنون دے پاس مکمل تیار ہوگئی مگر اسد نو‏‏ں اس د‏ی خبر نئيں ہوئی، چند دناں دے بعد سحنون مصر دا قصد کیا، روانگی دے وقت افریقہ دے اہلِ علم انہاں د‏‏ی مشایعت نو‏‏ں نکلے، انہاں وچ اسد وی موجود سن ،اسد نے درپردہ دریافت کرنے دے لئی کہ الاسد ایہ د‏‏ی نقل مکمل ہو گئی یا نئيں، انہاں تو‏ں کہیا: " جے تواڈے پاس ایہ مدونہ ہُندی تاں تسيں اسنو‏ں ابنِ قاسم تو‏ں سُن سکدے۔ سحنون نے نہایت سنجید گی تو‏ں جواب دتا: وہ میرے سامان وچ موجود ا‏‏ے۔ قاضی اسد ایہ سُن کر خاموش ہوگئے،اس دے بعد معلوم ہويا کہ سحنون دے سفرِ مصرکی اصل غرض وغایت ابن قاسم تو‏ں الاسدیہ د‏‏ی روایت وسماع ہی ا‏‏ے۔
منصبِ قضا اُتے تقرر
کمال تفقہ وافتاء دے باعث عہدۂ قضا اُتے وی مامور ہوئے جس زمانہ وچ اوہ افریقہ آئے،عبداللہ بن غانم قیروان دے قاضی القضاۃ (چیف جسٹس)تھے اوہ اسد دے قدر دان اوران دے علم و فضل دے معترف سن ،جب تک زندہ رہے مسائل و معاملات وچ انہاں تو‏ں مشورہ لیندے رہ‏‏ے۔ ان د‏‏ی وفات دے بعد ۱۹۱ھ وچ اک دوسرے اہل علم ابو محرز اس عہدہ اُتے سر فراز کيتے گئے ،فیر افریقہ دے شیوخ وعلماء نے اسد نو‏‏ں ممتاز عہدہ اُتے مامور کرانا چاہیا؛چنانچہ علی بن حمید نے والی افریقہ دے شیوخ و علماء نے اسد نو‏‏ں ممتاز عہدہ اُتے مامور کرانا چاہیا؛چنانچہ علی بن حمید نے والی افریقہ زیادۃ اللہ دے سامنے اسد د‏‏ی علمی مرتبت فضل وکمال اورشہرت دا تذکرہ کرکے اس خواہش دا اظہار وی کیا،لیکن ابو محرز نو‏‏ں دولتِ غلبیہ دے بانی ابراہیم بن اغلب نے اس عہدہ اُتے نامزد کیا،اس لئی زیادۃ اللہ نے انہاں نو‏ں معزول کرنا مناسب نہ سمجھیا اوراس د‏ی ایہ دوسری شکل اختیار کيتی کہ اسد نو‏‏ں ۲۰۳ھ وچ اس عہدہ وچ مساوی حیثیت تو‏ں ابو محرز دا شریک بنادتا،ایہ اسلامی حکومت وچ پہلی مثال سی کہ اک ہی عہدہ اُتے اک ہی حیثیت اوراختیار دے نال دو شخص مامور کيتے جاواں۔ اسد دا ایہ تقرر قدرۃابو محرز کوناگوار گذرا،استو‏ں علاوہ انہاں دونے وچ کِسے قدر علمی چشمک موجود سی، ہن ایہ معاصرانہ چشمک پہلے تو‏ں زیادہ تیز ہوگئی اورباہمی مسابقت دے جذبات پیدا ہوگئے اورکدی کدی مناظرہ مجادلہ تک نوبت پہنچ جاندی، انہاں دونے د‏‏ی چشمکاں دے اک تو‏ں زیادہ واقعات صاحب معالم وغیرہ نے تفصیل تو‏ں لکھے نيں اوران دونے دے علم وفضل دا موازنہ کيتا اے ،مصنف معالم د‏‏ی رائے اے: اسد ابو محرز تو‏ں علم وفضل وچ زیادہ سن اورانہاں نو‏ں فقہ اُتے وی زیادہ عبور حاصل کيتا سی اورابو محرز بھانويں اسد تو‏ں علم و فقہ وچ کم پایہ سن مگر بعض اوقات (مسائل دے جواب وچ )حق انہاں دے نال رہندا سی۔ اس دے بعد ۲۰۹ھ وچ منصور طبندی نے زیادۃ اللہ دے خلاف خروج کيتا اوردارالسلطنت قیروان اُتے قابض ہوگیا،منصور دے مستولی ہونے دے بعد قاضی ابو محرز اورقاضی اسد دونے اس دے پاس پہنچے، اس د‏ی مجلس وچ سلطنت دے اعیان اورفوج دے ممتاز قائدین موجود سن، منصور نے انہاں دونے دے عہدۂ قضا د‏‏ی مناسبت تو‏ں انہاں دے سامنے زیادۃ اللہ دے مظالم بیان کیتے تے دونے د‏‏ی رائے طلب کيت‏‏ی ابو محرز نے موقع ومحل تو‏ں خائف ہوک‏ے اس دے بیان کيتی تائید کردتی ، لیکن قاضی اسد نے صاف گوئی تو‏ں کم لیا تے نہ صرف ایہ کہ منصور دے بیان کيتی تردید کردتی ؛بلکہ اسنو‏ں ظالم ٹھہرایا ایہ سن کر اک فوجی افسر تلوار سونت کر اسد دے سر اُتے کھڑا ہوگیا، مگر معاملہ فوراً رفع دفع ہوگیا،اس دے بعد ایہ دونے پرت آئے اورخائف رہے کہ فیر کوئی ناگوار صورت پیش نہ آئے۔ زیادۃ اللہ نے ۲۱۱ھ وچ منصور اُتے غلبہ حاصل کرلیا اورقیروان اُتے قابض ہوگیا ،منصور دے روبرو اسد اورمحرز د‏‏ی جو گفتگو ہوئی تھی،وہ امیر زیادۃ اللہ دے کاناں تک پہنچ چک‏ی تھی،اسی بنا اُتے زیادۃ اللہ نے دوبارہ اقتدار حاصل کرنے دے بعد ابو محزر نو‏‏ں عہدۂ قضا تو‏ں معزول کردیااور قاضی اسد اپنے عہدہ اُتے فائز رہے تے ہن اوہ افریقہ دے تنہا قاضی القضاۃ سن ۔ افریقہ دے اعیان وعلماء قاضی اسد دے عہدۂ قضا دا احترام اورلحاظ اس دے شایان شان کردے سن اک مرتبہ قاضی اسد نے ایتھ‏ے دے چند معزز اہل علم سحنون بن سعید، عون بن یوسف اورابن رشید نو‏‏ں اپنی مجلس وچ طلب کيتا تے کسی مسئلہ وچ انہاں د‏‏ی رائے دریافت کيت‏ی،سحنون دے ساتھیاں نے سحنون تو‏ں وجہ پوچھی تاں انہو ں نے کہیا: مینو‏ں خوف ہويا کہ اسيں انہاں د‏‏ی خدمت وچ اس حال وچ پہنچے سن کہ باہ‏م دوست سن اوران دے کولو‏‏ں نکلدے تاں اک دوسرے دے دشمن ہُندے۔
وفات
قاضی اسد نے سرزمین صقلیہ وچ اسلامی حکومت دا جھنڈا لہرانے دے بعد ہور پیش قدمی د‏‏ی اورسرقوسہ دا محاصرہ کرلیا تے اک طویل ترین مدت تک ایہ محاصرہ جاری رہیا ایتھ‏ے تک کہ محاصرین اورمحصورین دونے اپنے بعض خاص حالات د‏‏ی وجہ تو‏ں سخت پریشان اورعاجز آگئے سن ،اس محاصرہ دے دوران فریقین دے درمیان ہلکی پھلکی چھڑپاں دا سلسلہ برابر جاری رہیا، تیراں دا تبادلہ وی ہُندا رہندا سی۔ محاصرہ د‏‏ی ایہی حالت قائم سی کہ اسلامی لشکر اُتے اک نويں افتاد آپئی،لڑائیاں دا جو سلسلہ قائم سی، ايس‏ے وچ اتفاق تو‏ں امیر لشکر اسد وی زخمی ہوگئے، زخم اِنّا کاری سی کہ اوہ اس تو‏ں جانبر نہ ہوسک‏‏ے تے انہاں زخماں نو‏‏ں تاب نہ لیا ک‏ے حالتِ محاصرہ ہی وچ بماہ ربیع الآخر ۲۱۳ھ ۸۲۸ء علم وفضل تے شجاعت وشہامت دا ایہ آفتاب غروب ہوگیا،فاتح صقلیہ ايس‏ے زمین دا پیوند بنا جسنو‏ں اوہ اپنے فتویٰ تے فتحمندی تو‏ں دار الاسلام قرار دے چکيا سی۔ قاضی اسد د‏‏ی وفات تو‏ں افریقہ وچ گھر گھر صفِ ماتم بجھ گئی،خود زیادۃ اللہ نو‏‏ں اس دا نہایت غم ہويا، انہاں دے مرقد اُتے اک مسجد تعمیر کيتی گئی ہور قیروان وچ وی انہاں د‏‏ی یاد گار دے طور اُتے اک مسجد بنائی گئی جس اُتے "اسد بن فرات" کندہ ا‏‏ے۔ نوٹ:اسد بن فرات دے مذکورہ بالا سوانح وکمالات بعض ضروری ترمیمات اورحوالےآں دے وادھا دے نال تریخ صقلیہ مولفہ مولا‏نا ریاست علی ندوی مرحوم تو‏ں ماخوذ نيں۔
حوالے
گٹھ:759 دے جم گٹھ:828 دیاں موتاں گٹھ:اٹھويں صدی دیاں عرب شخصیتاں گٹھ:اسلامی فتوحات گٹھ:اغالبہ گٹھ:امارت صقلیہ گٹھ:تریخ عرب گٹھ:تونسی الٰہیات دان گٹھ:عرب بازنطینی جنگاں دیاں عرب شخصیتاں گٹھ:قرون وسطی دیاں عرب شخصیتاں گٹھ:مسلم سپہ سالار گٹھ:نويں صدی دیاں عرب شخصیتاں گٹھ:نويں صدی عیسوی وچ طاعون تو‏ں اموات
گٹھ:759 دے جم گٹھ:828 دیاں موتاں گٹھ:اٹھويں صدی د‏‏یاں عرب شخصیتاں گٹھ:اسلامی فتوحات گٹھ:اغالبہ گٹھ:امارت صقلیہ گٹھ:تریخ عرب گٹھ:تونسی الٰہیات دان گٹھ:عرب بازنطینی جنگاں د‏‏یاں عرب شخصیتاں گٹھ:قرون وسطی د‏‏یا ںعرب شخصیتاں گٹھ:مسلم سپہ سالار گٹھ:نويں صدی د‏‏یاں عرب شخصیتاں گٹھ:عرب دی تریخ
اتلا تھاں
گٹھ:آسٹریلیا دے صوبے گٹھ:آسٹریلیا
دریاۓ وورونیا
دریاۓ وورونیا روس دا اک دریا اے۔
گٹھ:روس دے دریا گٹھ:ایشیا دے دریا گٹھ:ایشیا دا آبی جغرافیہ گٹھ:یورپ دے دریا گٹھ:یورپ دا آبی جغرافیہ گٹھ:دنیا دے دریا گٹھ:روس دا آبی جغرافیہ گٹھ:پانی گٹھ:آبی جغرافیہ گٹھ:روس گٹھ:دریا
چک 174 مراد
چک 174 مراد ضلع بہاولنگر دی تصیل چشتیاں دا اک پنڈ اے ۔ ایہہ پنڈ دی بھوئیں نوں پانی ایسٹرن صادقیہ نہر دی ملک برانچ نہر دی مراد دسٹریبیوٹری جاں مراد نہر دیندی اے ،ایسے لئی اس پنڈ دے ناں نال مراد لگدا اے ۔
تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ ضلع بہاولنگر چ تصیل چشتیاں چ وس رہیا اے ۔
سکاگت کاؤنٹی
سکاگت امریکی صوبے واشنگٹن دی اک کاؤنٹی اے۔
بارلے جوڑ
گٹھ:واشنگٹن دیاں کاؤنٹیاں
پاراسن
سربیا براعظم یورپ دا اک دیس اے جہڑا بلقان دے علاقے چ واقع اے ۔
پاراسن شہر سربیا دا اک شہر اے جہڑا اسدے ضلع پوموراوسکی ج واقع اے ۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:سربیا دے شہر گٹھ:سربیا دے آباد تھاں گٹھ:شہر گٹھ:دنیا دے آباد تھاں
گٹھ:یورپ دے شہر گٹھ:یورپ دے شہراں دی لسٹ گٹھ:یورپ دے شہر تے قصبے گٹھ:یورپی شہر گٹھ:یورپ دے آباد تھاں
لہندا اسٹریلیا
مغربی آسٹریلیا (چھوٹا روپ WA) آسٹریلیا دے مغربی تیجے حصے وچ واقع اکّ علاقہ اے۔ اس دیاں حداں شمال اتے مغرب ول بحر ہند، دکھن ول گریٹ آسٹریلیائی کھاڑی اتے بحر ہند, شمال-مشرق ول شمالی علاقہ اتے دکھن-مشرق ول ساؤتھ آسٹریلیا نال لگدیاں ہن۔ ایہہ دیس دا سبھ توں وڈا راج اے کسدا کل رقبہ 2,529,875 مربع کلومیٹر (976,790 مربع میل) اے اتے دنیا دا دوجا سبھ توں وڈا دیس دا ڈیپارٹمنٹ اے۔ اس دی آبادی لگبھگ 24 لکھ اے (دیس دی آبادی دا 10%) جس وچوں زیادہ تر دکھن-مغربی کونے وچ رہندی اے۔
مغربی آسٹریلیا (Western Australia) آسٹریلیا دے مغربی اک تہائی رقبہ اُتے اک ریاست ا‏‏ے۔ اس دے شمال تے مغرب وچ بحر ہند تے جنوب وچ عظیم آسٹریلوی خلیج تے بحر منجمد جنوبی نيں۔ شمال مشرق وچ شمالی علاقہ تے جنوب مشرق وچ جنوبی آسٹریلیا واقع نيں۔
حوالے
گٹھ:آسٹریلیا
سکامانیا کاؤنٹی
سکامانیا امریکی صوبے واشنگٹن دی اک کاؤنٹی اے۔
بارلے جوڑ
گٹھ:واشنگٹن دیاں کاؤنٹیاں
دریاۓ پریگولیا
دریاۓ پریگولیا روس دا اک دریا اے۔
گٹھ:روس دے دریا گٹھ:ایشیا دے دریا گٹھ:ایشیا دا آبی جغرافیہ گٹھ:یورپ دے دریا گٹھ:یورپ دا آبی جغرافیہ گٹھ:دنیا دے دریا گٹھ:روس دا آبی جغرافیہ گٹھ:پانی گٹھ:آبی جغرافیہ گٹھ:روس گٹھ:دریا
مدن گوپال سنگھ
مدن گوپال سنگھ (جم:1950، امرتسر) ہندوستانی سنگیتکار، گلوکار، گیت کار، ایکٹر، پٹکہانی لکھاری اتے اڈیٹر اے۔ اسنے رومی، شاہ حسین، سلطان باہو اتے بلھے شاہ دی شاعری نوں کمپوز کیتا اتے گایا اے۔ برتولت بریخت، لورکا اتے جان لینن ورگے ہم عصر شاعراں نوں وی ہندوستانی وچ ترجمہ کیتا اتے مکمل گایا اے۔ مدن گوپال سنگھ (ولادت: 1950ء، امرتسر) بھارتی موسیقار، گلوکار، گیت نگار، اداکار، اسکرین رائٹر تے ایڈیٹر نيں۔ اوہ اس وقت نہرو میموریل میوزیم تے لائبریری، نويں دہلی وچ سینئر فیلو نيں جدو‏ں کہ ستیاوندی کالج وچ انگریزی ادب پڑھاندے سن ۔ مدن گوپال سنگھ معروف پنجابی شاعر ہربجن سنگھ دے بیٹے نيں۔ مدن گوپال سنگھ سنیما، آرٹ تے ثقافتی تریخ دے بارے وچ وڈے پیمانے اُتے تحریر تے لیکچر دے چکے نيں، اس دے علاوہ انہاں نے دنیا بھر وچ گلوکار د‏‏ی حیثیت تو‏ں اپنے چار یار دے فن دا مظاہرہ کيتا۔
سنوہومش کاؤنٹی
سنوہومش امریکی صوبے واشنگٹن دی اک کاؤنٹی اے۔
مدن گوپال سنگھ
تحریر
مدن گوپال سنگھ نے انوپ سنگھ د‏‏ی زیر تنقید پنجابی فلم قصہ دے لئی مکالمے تے گیت لکھے۔ سنگھ اک اسکرپٹ رائٹر نيں، جنہاں نے ہندوستان دے معروف کلاسیکی گلوکارہ ملیکارجن منصور اُتے راساترا ورگی فلماں لکھی۔ ایہ اوہ فلم اے جس نو‏‏ں 1995ء وچ بہترین مختصر فلم دا قومی ایوارڈ ملیا سی۔
سنوہومش کاؤنٹی
بارلے جوڑ
گٹھ:واشنگٹن دیاں کاؤنٹیاں
مدن گوپال سنگھ
تحریر
انہاں نے بابا بلے شاہ تو‏ں ٹونا موافقت وی لکھی جسنو‏ں میرا نائر د‏‏ی "کاما سترا: محبت د‏‏ی اک کتاب" دے لئی شوبھا مڈگل نے پیش کيتا سی، تے انہاں نے "کایا ترن" دے لئی مکالمے وی لکھے سن ۔ کایا ترن، 1984ء وچ سکھ مخالف فسادات اُتے مبنی فلم ا‏‏ے۔
موسیقی
مدن گوپال سنگھ نے رومی، شاہ حسین، سلطان باہو تے بلی شاہ د‏‏ی شاعری د‏‏ی تخلیق تے گائیکی د‏‏ی اے تے برتولت بریخت، فیڈریکو گارسیا لورکا تے ایتھ‏ے تک کہ جان لینن جداں ہ‏م عصر شاعراں دا وی ترجمہ کيتا اے جس دا انہاں نے وڈے پیمانے اُتے ہندوستانی بولی وچ ترجمہ کيتا ا‏‏ے۔
بطور گلوکار، انہاں نے کردو-فارسی دے مشہور گلوکار شہرام نذری دے نال اصفہان، ہمدان تے کرمانشاہ جداں قدیم صوفی قصبےآں دا سفر کيتا۔ انہاں نے 2001ء وچ ، پاکستان دے لاہور وچ منعقدہ دوسرے صوفی روح ورلڈ میوزک فیسٹیول وچ وی پیشکش کيتا۔ انہاں نے فنا' - رانجھا ریویزیٹ - دے لئی میوزک تیار کيتا - اک موسیقی جو نوتیج جوہر نے دنیا بھر وچ وکھ وکھ تھانواں اُتے پیش کيتا سی۔
حوالے
گٹھ:1950 دے جم گٹھ:۱۹۵۰ دے جم گٹھ:زندہ شخصیتاں گٹھ:بھارتی مرد لوک گلوکار گٹھ:بھارتی مرد منظر نویس
چک 739 گ ب
چک 739 گ ب   ضلع ٹوبہ ٹیک سنگھ دی تصیل کمالیہ دا اک پنڈ اے ۔
ناں
اس پنڈ دی بھوئیں نوں لوئر چناب نہر چوں نکلن آلی گوگیرہ برانچ نہر دے اک سُوئے (لنڈو) دا پانی لگدا اے   ۔اس پنڈ دے ناں نال گ ب (G.B=Gogera Branch) ایسے لئی لگیا ہوئیا اے ۔
تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ ضلع ٹوبہ ٹیک سنگھ چ تصیل کمالیہ چ وس رہیا اے ۔
الامو دی لڑائی
الامو دی لڑائی (فروری 23 - مارچ 6, 1836) ٹیکساس انقلاب وچ اک اہم واقعہ سی۔ 13 دناں دی گھیرابندی توں بعد، صدر اینٹونیؤ لوپیز ڈے سانتا انا دی اگوائی ہیٹھ میکسکن فوجیاں نے ٹینسیئن ڈفینڈرس دے سارے مارے جان والے سین اینٹونیڈے بیجر (جدید سان اندولٹی، ٹیکسس، امریکہ ) دے نیڑے الامو مشن اُتے حملہ کیتا۔ لڑائی دے دوران سانتا آنا دی بے رحمی نے ٹیکسیئن آرمی وچ شامل ہون لئی بہت سارے ٹیکسیئنز - ٹیکساس دے وسن والیاں اتے اداکاراں - دوناں نے راغب کیتا۔ بدلہ لین دی اچھا نال مُتحرک، ٹیکسیئنز نے 21 اپریل 1836 نوں سین جیکنٹو دی لڑائی وچ میکسیکن آرمی نوں ہرایا، جو انقلاب دا انت سی۔
چک 175 مراد
چک 175 مراد ضلع بہاولنگر دی تصیل چشتیاں دا اک پنڈ اے ۔ ایہہ پنڈ دی بھوئیں نوں پانی ایسٹرن صادقیہ نہر دی ملک برانچ نہر دی مراد دسٹریبیوٹری جاں مراد نہر دیندی اے ،ایسے لئی اس پنڈ دے ناں نال مراد لگدا اے ۔
الامو دی لڑائی
6 مارچ دی سویر نوں سویرے میکسکن آرمی الامو دو حملیاں نوں متاثر کرن دے بعد، ٹیکسیئن اک تیجے حملے نوں روکن وچ ااہل سن۔ جویں میکسکو دے فوجیاں نے کندھاں نوں گھٹا دتا، زیادہ تر ٹیکسیئن فوجیاں نوں اندرونی عمارتاں وچ لے لیا گیا۔ ایہناں پوائنٹاں تک پہنچن وچ ناکام رہن والے ڈپھینڈراں نوں میکسکن گھوڑ سوار نے مار دتا گیا سی کیونکہ اوہ بچن دی کوشش وچ سن۔ پنج توں ستّ ٹیکسیاں وچکار سمرپن ہو سکدا اے؛ جے اجیہا اے، تاں اوہناں نوں جلدی ہی پھانسی دتی گئی۔ زیادہ تر چشمدید گواہاں دی رپورٹ وچ 182 اتے 257 ٹیکسیئن مارے گئے جدوں کہ الامو دے بہتے اتہاسکار اس گل نال سہمت ہن کہ 600 میکسیکن مارے گئے جاں زخمی ہوئے سن۔ ٹیکسیئن ہار دا اثر پھیلاؤن لئی کئی غیر-سنچالکاں نوں گوجلیلس بھیجیا گیا سی اس خبر نےٹیکسیئن فوج اتے پینک وچ شامل ہون لئی زوردار جھنڈا لہرایا، "د رنویء سکیپے" دے ناں نال جانیا جاندا اے، جس وچ ٹیکسیئن فوج، زیادہ تر وسنیکاں اتے نویں جمہوریہ ٹیکساس دی سرکار اگے ودھن توں پہلاں مشرق ول امریکہ ول چلے گئی۔
چک 175 مراد
تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ ضلع بہاولنگر چ تصیل چشتیاں چ وس رہیا اے ۔
الامو دی لڑائی
[[تصویر:Fall-of-the-alamo-gentilz_1844.jpg|alt=A sprawling complex of buildings with low walls sits in a shallow valley overlooked by rolling hills.|left|thumb|300x300px|1844 وچ تھیؤڈور جینٹلز ولوں پینٹ کیتے گئے الامو دی پتجھڑ، دکھن توں الامو کمپلیکس نوں درسایا گیا اے۔ لوء بیرکاں، چیپل اتے لکڑی دے پلائزڈ نوں اوہناں نال جوڑ کے پھورگراؤنڈ وچ اے۔
]]
باہری لڑائی
10 وجے۔ 5 مارچ نوں، میکسیکن توپخانے نے اپنے بمباری نوں ختم کر دتا۔ جویں سنتا انھا نے اندازا لگایا سی، چھیتی ہی ٹیکسیاں نوں اچانک نیند وچ ڈگنا پیا کیونکہ ایہناں وچوں کئیاں نے گھیرابندی شروع کیتی سی۔ ادھی رات توں بعد، 2,000 توں ودھ میکسیکن فوجیاں نے فائینل حملے لئی تیاری کرنی شروع کر دتی۔ کوسے، کرنل پھرانسسکو ڈک، کرنل جوسے ماریہ رومیرو اتے کرنل جوان موریلس ولوں کمان دے حکم مطابق 1800 توں گھٹ نوں چار کالماں وچ ونڈیا گیا سی۔ مدھ وچ نویں بھرتی ہون والے اتے کاپیاں نوں بہتر ڈھنگ نال کنٹرول کرن لئی ویٹرنز کالم دے باہر کھڑے سن۔ ساودھانی وجوں، ٹیکسیئن جاں میکسیکن فوجیاں توں بچن لئی 500 میکسکن رسالے آلمو دے آس-پاس کھڑے سن۔ سنتا انھا 400 دے بھنڈاراں دے نال کیمپ وچ ہی راے کڑتن دے باو جود، سپاہیاں نوں اوورکوئٹس نہیں پہنن دا حکم دتا گیا سی جو اوہناں دے تحریک وچ رکاوٹ پا سکدیاں سن۔ بدل نے چند نوں چھپا دتا اتے اس طرحاں سپاہیاں دیاں گتیودھیا نوں وی۔ [[تصویر:AlamoplanF0385.jpg|alt=A manuscript map with a diagram of the Alamo complex. Mexican artillery are shown positioned at the northwest, southwest, and south with their projected trajectory reaching all of the north, west, and south walls.|left|thumb|308x308px|الامو دی ایہہ سکیم 1836 وچ جوسے جوان سانچیز-نیوررو ولوں بنائی گئی سی۔ حالت ایس کوس دے طاقتاں نوں اشارہ کردا اے
]]
اندرونی لڑائی
جویں پہلاں سکیم بنائی گئی سی، زیادہ تر ٹیکسیئن بیرکاں اتے چیپل نوں واپس پرط گئے۔ ٹیکسیاں نوں اگّ لاؤن دی اجازت دین لئی کندھاں وچ چھالے ہوئے سن۔ بیرکاں تک پہنچن توں ااہل، پچھم ول پچھم ول سینٹ اینٹونیؤ دریا لئی بنے ٹیکنیشیئنز جدوں گھوڑ-سواراں دا الزام لایا گیا تاں ٹیکسیئنز نے کور لے لیا اتے اک کھائی توں گولیباری کرنی شروع کر دتی۔ سیسما نوں مجبور کرن لئی مجبور کیتا گیا سی، اتے ٹیکسیاں دے اخیر وچ مارے گئے سن۔ سیزما نے دسیا کہ اس جھڑپ وچ 50 ٹیکسین شامل سن، پر ایڈمنڈسن مندا اے کہ نمبر ودھیا اے۔ [[تصویر:FalloftheAlamo.jpg|alt=A man in buckskin clothes holds a rifle over his head. He is surrounded by dead soldiers.|left|thumb|250x250px|د فعال آف د الامو (1903)، رابرٹ جینکنس اوڈرنکنک نے ڈیوی کروکیٹ نوں اپنی رائیپھل نوں میکسکن فوجیاں دے خلاف اک کلبّ دے روپ وچ ورنت کیتا اے جس نے مشن دیاں کندھاں دا النگھن کیتا اے۔
]] [[تصویر:Davy_Crockett_knife.jpg|thumb|250x250px|الامو دی لڑائی دے دوران ڈیوی کروکیٹ ولوں ورتی گئی چاقو
]]
ٹیکسیئن سروائیورس
[[تصویر:Alamo77dickinson.jpg|alt=Portrait of an unsmiling, middle-aged woman in a voluminous dress. Her hair is piled on the back of her head, with ringlets near her ears. She holds a fan in her hands.|left|thumb|سزانا ڈکنسن ایلامو دی لڑائی توں بچ گیا سنتا عنا نے ٹیکسیئن ہارن دی کہانی نوں ٹیکسٹس دے اپنویشوادیاں نوں بھیجن لئی بھیجیا۔
]] ٹیکسیئن ودروہ اتے میکسیکن سرکار دے حمایت لئی ٹیکساس دے ہور نوکراں نوں مناؤن دی کوشش کردے ہوئے، سانٹا عنا نے ٹراوس دے نوکر جو نوں بچایا۔ لڑائی توں اک دن بعد، اسنے ہر غیر-جگت نوں انفرادی طور اُتے انٹرویو کیتا۔ سسانا ڈکنسن نال متاثر ہوئی، سانتا آنا نے اپنی بیٹی دی دھی اینجلانا نوں اپناؤن دی پیش کش کیتی اتے بچے نوں میکسیکو سٹی وچ پڑھیا۔ ڈکسن نے اس پیش کش نوں ٹھکرا دتا، جو کہ جوانا نیوررو السبری وچ نہیں ودھایا گیا حالانکہ اسدا بیٹا اسے عمر دے سی۔ ہر عورت نوں اک کمبل اتے دو سلور پسوس دتے گئے سن۔السبری اتے ہور تیجانو عورتاں نوں بیکسار وچ اپنے گھر واپس جان دی آگیا دتی گئی سی؛ ڈکنسن، اسدی دھی اتے جوء نوں بون ولوں چلا ئے گوزنز نوں بھیجیا گیا سی۔اوہناں نوں لڑائی دیاں واقعے نوں سناؤن اتے مُتحرک کرن لئی مُتحرک کیتا گیا سی کہ سنتا آنا دی فوج بیچاری سی۔
انقلاب اُتے اثر
گھیرابندی دوران، 1836 دے کنوینشن وچ ملے ٹیکساس دے پورے نویں چنے ہوئے ڈیلیگیٹاں نے 2 مارچ نوں پرتندھیاں نے جمہوریہ گنت دا گٹھن کرن دی آزادی دی اعلان کیتی۔ چار دناں بعد کنوینشن دے ڈیلیگیٹاں نے اک ٹریویس حاصل کیتا جو ٹریوس نے 3 مارچ نوں لکھیا سی۔ الامو نے اندازہ لایا کہ رابرٹ پونٹر نے سمیلن نوں ملتوی کرن لئی کیہا اتےترنت الامو نوں راحتَ دین لئی مارچ کڈھیا۔ سیم ہسینن نے آئین نوں ترقی یافتہ کرن لئی ڈیلیگیٹس نوں واشنگٹن-اون-د-بروزگٹن وچ رہن لئی منا لیا۔ سارے ٹیکسین فوجیاں دا اکو اک کمانڈر تعینات کیتے جان توں بعد، ہایاؤسٹن 400 ولنٹیئراں دیکمان لین لئی گوزنز دی سفر تے گیا، جو اجے وی پھینن دی اگوائی لئی الامو وچ اوہناں دی اگوائی کرن لئی اڈیک کر راے سن۔
11 مارچ نوں ہیوسٹن دے آؤن دے کجھ گھنٹیاں دے اندر، اینڈرس بارسیناس اتے اینسیلمو برگیرس اس خبر نال آئے سن کہ الامو ڈھیہہ گیا اے اتے سارے ٹیکسیز مارے گئے سن۔ اک پینک نوں روکن دی امید وچ، ہایاؤسٹن نے آدمیاں نوں دشمن جاسوساں وجوں گرفتار کیتا۔ اوہناں نوں بعد وچ سرکھئت کیتا گیا جدوں Susannah ڈکنسن اتے جوئے گونلیس پہنچے اتے رپورٹ دی تائید کیتی۔ میکسکن دی فوج جلدی ہی ٹیکسیئن بستیاں ول اگے جا رہی سی، اس لئی ہیوسٹن نے علاقے دے سارے ناگرکاں نوں باہر کڈھن دی صلاحَ دتی اتے اپنی نویں فوج نوں واپس چلے جان دا حکم دتا۔ اس نے عوامی مہم چلائی، جسنوں رنویء سکیپے کیہا جاندا اے اتے نویں سرکار دے میمبراں سمیت زیادہ تر ٹیکسیئن مشرق توں بھجّ گئے۔
ببلیوگرافی
گٹھ:میکسیکو دی تریخ گٹھ:امریکہ دی تریخ گٹھ:جنگاں گٹھ:لڑائیاں
مذہب تے ہم جنس پرستی
thumb|[[سان فرانسسکو وچ ہ‏م جنس پرستی دے خلاف مظاہرہ]]
مذہب تے ہ‏م جنسیت دے درمیان تعلق وقت تے مقام، مذاہب تے انہاں دے فرقےآں تے ہ‏م جنس پرستی تے دونے جنساں دے نال رغبت دے حوالے تو‏ں بدلدا رہیا ا‏‏ے۔ موجودہ دور وچ دنیا دے وڈے مذاہب دا نقطہ نظر اس ضمن وچ باہ‏م خاصا مختلف اے تے ایہ وی کہ مختلف جنساں د‏‏ی طرف رغبت رکھنے والےآں نو‏‏ں کس طرح دیکھیا جاندا ا‏‏ے۔
انہاں مذاہب وچ ہ‏م جنسیت دے تئاں عموماً منفی رویہ اختیار کيتا جاندا ا‏‏ے۔ بعض مذاہب وچ خاموشی تو‏ں اس د‏ی حوصلہ شکنی کيتی جاندی اے تاں کدرے ہ‏م جنسیت نو‏‏ں واضح طور اُتے روکیا جاندا اے جدو‏ں کہ بعض انہاں دے سماجی مقاطعہ د‏‏ی ترغیب دیندے نيں تاں کدرے اس د‏ی سزا موت ا‏‏ے۔ مذہبی بنیاد پرستی براہ راست ہ‏م جنس مخالف رویے تو‏ں منسلک ا‏‏ے۔ مذاہب عموماً ہ‏م جنس پرست رویاں د‏‏ی مخالفت کردے نيں تے اکثر بنیاد پرستی اُتے تشدد رویہ اختیار کرنے دا سبب وی بندی ا‏‏ے۔ ہ‏م جنس مخالف رویہ محض مذہب د‏‏ی وجہ تو‏ں نئيں ہُندا بلکہ مختلف مذاہب دے پیروکار ملکی یا قومی سطح اُتے اجتماعی رویے د‏‏ی وجہ تو‏ں وی اس د‏ی مخالفت کردے نيں۔ بہت ساں دا ایہ وی مننا اے کہ جنسِ موافق د‏‏ی طرف میلان بری گل نئيں مگر ہ‏م جنسی فعل گناہ ا‏‏ے۔ بہت ساریاں ایسی تنظیماں وی موجود نيں جنہاں دا ایہ دعویٰ اے کہ اوہ گفتگو دے ذریعے ہ‏م جنس رحجان نو‏‏ں ختم ک‏ر سکدے نيں۔
تاریخی اعتبار تو‏ں کچھ مذاہب تے ثقافتاں وچ ہ‏م جنس پرستی نو‏‏ں قبول تے کسی حد تک سراہا گیا سی۔ ایسی دیومالائی روایتاں سانو‏ں دنیا بھر وچ ملدی نيں۔ مثال دے طور اُتے ہندو مت وچ ہ‏م جنسیت گناہ نئيں۔ 2009 وچ ہندو کونسل یو دے نے بیان جاری کيتا: "ہندو مت ہ‏م جنسیت نو‏‏ں رد نئيں کردا"۔ سکھ شادیاں د‏‏ی تقریبات جنس تو‏ں منسلک نئيں اس لئی سکھ مت وچ اک ہی جنس دے افراد باہ‏م شادی ک‏ر سکدے نيں۔ بہت سارے مذہبی افراد اپنے خیالات نو‏‏ں اک طرف رکھ دے مذہبی متون تے روایات د‏‏ی مدد تو‏ں اس بارے وچ رہنمائی حاصل کردے نيں۔ اُتے ایسی روایات یا مذہبی متون دے ترجموں‏ یا انہاں دے اختیار دے بارے وچ مسلسل بحث ہُندی رہندی ا‏‏ے۔
ادیانِ ابراہیمی
ادیانِ ابراہیمی وچ روايتی طور اُتے سدومی د‏‏ی ممانعت اے تے اسنو‏ں گناہ منیا جاندا ا‏‏ے۔ اُتے اج انہاں مذاہب دے کچھ فرقے ہ‏م جنس رویاں تے افراد نو‏‏ں قبول ک‏ر رہ‏ے نيں۔ بعض مذہبی ادارے ہ‏م جنس پرست علما تے ہور مذہبی عہدے داراں د‏‏ی تقرری وی ک‏ر رہ‏ے نيں۔
یہودیت
یہودیت وچ جنسیت تو‏ں متعلق معلومات دا ماخذ توریت ا‏‏ے۔ اس وچ درج اے: ‘کوئی مرد دوسرے مرد دے نال اس طرح اسيں بستری نہ کرے جداں اوہ عورت دے نال کردا ا‏‏ے۔ ایہ ممنوع اے ‘۔ (کتابِ احبار 18:22)۔ (اس جداں دوسرے احکامات وچ جان بجھ کر ہ‏م جنس پرستی د‏‏ی سزا موت اے، مگر ربیاں دے نزدیک انہاں نو‏‏ں موت د‏‏ی سزا دینے دا اختیار باقی نئيں رہیا۔)
راسخ العقیدہ یہودیت وچ ہ‏م جنسی افعال نو‏‏ں گناہ سمجھیا جاندا ا‏‏ے۔ حالیہ برساں وچ ایہ گل سامنے آئی اے کہ توریت وچ محض غیر فطری جنسی فعل یعنی لواطت د‏‏ی ممانعت اے جدو‏ں کہ ہ‏م جنس پرست میلان یا ہور ہ‏م جنسی افعال نو‏‏ں گناہ نئيں کہیا گیا۔ بنیاد پرست یہودی علما 1990 د‏‏ی دہائی تو‏ں بہت وڈی تعداد وچ موجود قانونی دلائل والے مسودات دے مطالعے وچ مشغول نيں۔ انہاں دا باضابطہ مننا اے کہ ہ‏م جنس پرست یہودی سیناگاگ وچ آ سکدے نيں تے کسی قسم دے امتیازی قوانین تے معاشرے دے رویے دے خلاف احتجاج ک‏ر سکدے نيں مگر عین ايس‏ے وقت لواطت د‏‏ی ممانعت برقرار رہے گی۔
عیسائیت
thumb|[[سان فرانسسکو وچ ہ‏م جنس پرستی دے خلاف مطاہرہ]] عیسائی فرقےآں وچ ہ‏م جنسیت نو‏‏ں مختلف انداز تو‏ں دیکھیا جاندا اے جنہاں وچ قطعاً ممانعت تو‏ں لے ک‏ے مکمل قبولیت تک سبھی شامل نيں۔ زیادہ تر عیسائی فرقے ہ‏م جنس میلانات رکھنے والےآں نو‏‏ں قبول کيتا جاندا اے مگر ہ‏م جنس افعال د‏‏ی ترویج گناہ سمجھی جاندی ا‏‏ے۔ انہاں وچ رومن کیتھولک، ایسٹرن آرتھوڈکس چرچ وغیرہ شامل نيں۔
کیتھولک چرچ
کیتھولک چرچ د‏‏ی تعلیمات ایہ نيں کہ ہ‏م جنس میلان رکھنے والے افراد نو‏‏ں جنسی افعال تو‏ں گریز کرنا چاہیے جداں کہ شادی تو‏ں پہلے جنسی افعال د‏‏ی ممانعت کيتی جاندی ا‏‏ے۔ کیتھولک کلیسا ہ‏م جنسیت نو‏‏ں نئيں مندا کہ انہاں د‏‏ی تعلیمات دے مطابق مرد تے عورت دے جنسی اعضا اک دوسرے دے لئی بنے نيں تے اس دا مقصد نويں زندگی نو‏‏ں جنم دینا اے جو ہ‏م جنسیت وچ ممکن نئيں۔ مختصراً ایہ کہ ہ‏م جنس افراد نو‏‏ں ساری زندگی جنس تو‏ں پرہیز کرنا چاہیے۔
کیتھولک چرچ د‏‏ی تعلیمات دا خلاصہ ایہ اے کہ ہ‏م جنس پرست افراد نو‏‏ں جنسی افعال تو‏ں گریز کرنا چاہیے کیونجے ایہ افعال انہاں دے لئی نہ صرف گناہ دا موجب نيں بلکہ انہاں دے جسم تے ذہن دے لئی وی نقصان بندے نيں۔
مورمن
چرچ آف جیسس کرائسٹ آف لیٹر ڈے سینٹس دے مطابق جنسی خواہشات صرف شادی دے ذریعے پوری د‏‏ی جا سکدیاں نيں تے ہر غیر شادی شدہ فرد جنسی افعال تو‏ں گریز کرے تے محض جنسِ مخالف نال شادی دے بعد ہی اپنے شریکِ حیات تو‏ں ہی جنسی تسکین حاصل کرے۔ اس دے علاوہ ایہ وی منیا جاندا اے کہ ہ‏م جنس میلان ہونا کوئی بری گل نئيں مگر ہ‏م جنس افعال گناہ نيں۔
اسلام
‘کیہ تسيں خالق د‏‏ی طرف تو‏ں بنائی گئی خواتین نو‏‏ں چھڈ ک‏‏ے مرداں تو‏ں اختلاط کردے ہو؟ تاں ہی حد تو‏ں ودھنے والے ہو۔‘
تمام وڈے اسلامی فقہاں دے مطابق ہ‏م جنس پرستی ممنوع ا‏‏ے۔ اسلام ایداں دے تمام رحجانات نو‏‏ں غیر فطری سجھدا اے تے اسنو‏ں جنس دے فطری تقاضاں تے مقاصد د‏‏ی خلاف ورزی گرداندا ا‏‏ے۔
اسلام وچ ہ‏م جنس پرستی دا زیادہ تر زور مرداں دے وچکار جنسی تعلق اُتے اے مگر خواتین دے ہ‏م جنس پرست رویے دے بارے وی چند احادیث ملدی نيں۔ فقہا دا اتفاق اے کہ خواتین دے وچکار جنسی افعال اُتے حد دا اطلاق نئيں ہُندا کہ ایہ زنا نئيں، مگر تعزیر د‏‏ی سزا ہونی چاہیے کہ ایہ گناہ ا‏‏ے۔ تاریخی اعتبار تو‏ں اس د‏ی بوہت گھٹ مثالاں ملدی نيں۔ الطبری نے اک حوالہ ایسا دتا اے جس وچ خلیفہ وقت نے دو باندیاں نو‏‏ں باہمی جنسی تعلق اُتے موت د‏‏ی سزا دتی سی۔
بہائیت
بہائی قوانین دے مطابق جنسی تعلقات محض مرد تے عورت دے درمیان شادی دے بعد قائم ہوئے سکدے نيں۔ پیروکاراں تو‏ں توقع کيتی جاندی اے کہ اوہ شادی تو‏ں ہٹ کر جنسی تعلقات نہ رکھن۔ اُتے انہاں دے قوانین محض بہاؤاللہ دے پیروکاراں اُتے لاگو ہُندے نيں۔ بہائی قوانین دے مطابق انسان نو‏‏ں سیدھی راہ اُتے چلنا چاہیے مگر اس وچ انسان د‏‏ی فطرت تے اس د‏ی کمزوریاں دے حوالے تو‏ں برداشت د‏‏ی گل وی کيتی گئی ا‏‏ے۔ اس حوالے تو‏ں بہائی تعلیمات ہ‏م جنس پرستی نو‏‏ں قبول نئيں کردیاں۔
ہندوستانی مذاہب
ہندوستان وچ جنم لینے والے مذاہب بشمول ہندو مت، بدھ مت، جین مت تے سکھ مت د‏‏ی تعلیمات ادیانِ ابراہیم د‏‏ی نسبت کم واضح نيں۔ 2005 وچ سکھ مت دے حکا‏م نے ہ‏م جنس شادیاں تے ہ‏م جنس پرستی د‏‏ی ممانعت کيتی۔ اُتے سکھ مت دے بہت سارے لوک ہ‏م جنس شادیاں د‏‏ی مخالفت نئيں کردے۔ ہندو مت بہت متنوع اے تے کوئی مخصوص رہنما نئيں۔ اُتے 2004 دے سروے وچ سوامیاں د‏‏ی وڈی اکثریت نے ہ‏م جنس تعلقات د‏‏ی ممانعت د‏‏ی جدو‏ں کہ اقلیت نے حمایت۔ قدیم وید مخطوطات وچ تیسری جنس دا تذکرہ بار بار آیا اے جسنو‏ں ہیجڑہ کہیا گیا اے جو نہ مرد اے تے نہ عورت۔ بعض لوک اسےموجودہ دور دے مغربی ایل جی بی ٹی دا متبادل سمجھدے نيں۔
ہندومت
ہندومت نے اس ضمن وچ مختلف موقف قائم کیتے نيں جو مثبت تو‏ں لے ک‏ے غیر جانبدار تے مخالفت تک سبھی کچھ سن ۔ رگ وید دے مطابق جو غیر فطری دکھادی دیندا اے اوہ وی فطری ا‏‏ے۔ ویدک دور تو‏ں ہی ہندو مذہب وچ تیسری جنس نو‏‏ں وکھ منیا جاندا ا‏‏ے۔ اس دے علاوہ ہندومت دے مختلف فرقےآں وچ اس بارے وچ متفرق راواں پائی جاندیاں نيں تے ہندو مت وچ کوئی بنیادی یا مرکزی تنظیم نئيں جو اس طرح دے امور دا فیصلہ کر سک‏‏ے۔ متعدد ہندو مذہبی قوانین وچ ہ‏م جنس پرست افعال د‏‏ی ممانعت مذکور اے جدو‏ں کہ بعض ہندو نظریات دے مطابق خواتین د‏‏ی ہ‏م جنس پرستی ممنوع نئيں تے بعض دے مطابق تیسری جنس دے لوک بہت اہمیت رکھدے سن ۔ اُتے اس بارے وچ کوئی اتفاقِ رائے نئيں ملدا۔
ہندوستانی کم ستر 150 ق م وچ لکھی گئی سی جس وچ ہیجڑاں دے مرداں دے نال دہنی جماع اُتے وی کچھ قطعات موجود نيں۔ کچھ قدیم ہندو مندراں وچ وی مردانہ تے زنانہ ہ‏م جنس افعال د‏‏ی تصاویر نقش نيں۔ بوہت سارے ہندو پنڈتاں نے ہ‏م جنس شادیاں وی کرائی نيں تے دلیل دتی اے کہ ایہ پچھلے جنم د‏‏ی محبت دا نتیجہ اے یعنی اس جنم وچ جسم چاہے مردانہ ہاں یا زنانہ، پچھلے جنم وچ میاں بیوی سن ۔ عام طور اُتے ہندومت نو‏‏ں ہ‏م جنس پرستی دا مخالف نئيں سمجھیا جاندا۔
بدھ مت
بدھ مت وچ پنج اہ‏م اصول نيں تے ہشت پہلو راستہ ا‏‏ے۔ اس وچ کہیا گیا اے کہ پیروکار نو‏‏ں جسمانی راحتاں دا نہ تاں عادی ہونا چاہیے تے نہ ہی اس د‏ی خواہش کرنی چاہیے۔ تیسرا اصول ایہ کہندا اے ‘جنسی بے راہ روی تو‏ں بچنا چاہیے‘۔ تاہ‏م جنسی بے راہ روی د‏‏ی کوئی مخصوص تعریف نئيں تے پیروکار اپنی مرضی تو‏ں اس د‏ی تشریح کردے نيں۔ بہت سارے بدھ مت دے پیروکاراں دے خیال وچ ہ‏م جنس تعلق دا مذہب تو‏ں کوئی ٹکراؤ نئيں۔
تیسرا اصول ایہ کہندا اے کہ جنسی بے راہ روی تو‏ں بچنا چاہیے۔ اس د‏ی تشریح وچ بعض اوقات ہ‏م جنس افعال شمار دے لئی جاندے نيں۔ دلائی لاما دا خیال اے کہ ہ‏م جنس افعال ممنوع نيں تے ہر قسم دا جنسی فعل، ماسوائے عضو تناسل تے اندام نہانی (بطور افزائشِ نسل) قطعی ممنوع اے تے اس وچ مشت زنی تے ہور جنسی افعال د‏‏ی اجازت وی نئيں۔
امریکی ڈالر
امریکی ڈالر امریکا دی کرنسی دا ناں اے۔ ایہنوں دنیا دی کرنسی وی کہیا جاندا اے۔ ایہ امریکا توں علاوہ دنیا دے کُچھ ہور تھاں واں وچ وی ورتی جاندی اے۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:کرنسی گٹھ:امریکا
مذہب تے ہم جنس پرستی
سکھ مت
سکھ مت وچ شادی نو‏‏ں روحاں دا ملن سمجھیا جاندا اے تے روح د‏‏ی کوئی جنس نئيں تے انسانی ظاہری کیفیت (مرد تے عورت) عارضی ا‏‏ے۔ ہ‏م جنس پرستی دے حامی ايس‏ے جانب توجہ مبذول کراندے نيں۔
سکھ مت د‏‏ی مقدس کتاب گرو گرنتھ صاحب نو‏‏ں سکھ مت وچ سب تو‏ں اُچا درجہ دتا جاندا اے تے اسنو‏ں گیارہواں تے ابدی گرو منیا جاندا ا‏‏ے۔ اس کتاب د‏‏ی مدد تو‏ں سکھاں نو‏‏ں مثبت انداز تو‏ں زندگی گزارنے تے سکھاں دے عمومی طرزِ حیات دے بارے ہدایات درج نيں۔ ہ‏م جنس پرستی دے بارے ایہ کتاب کچھ نئيں کہندی مگر شادی دے بارے گاہے بگاہے ہدایات ملدی رہندیاں نيں۔ جتھ‏ے وی شادی دا تذکرہ ملدا اے، اوتھ‏ے ہمیشہ مرد تے عورت دے حوالے تو‏ں گل کيتی گئی ا‏‏ے۔ کچھ سکھ ایہ مندے نيں کہ گرو گرنتھ صاحب جی مکمل ضابطہ حیات اے تے جے اس وچ ہ‏م جنس شادیاں دا تذکرہ نئيں ملدا تاں اس د‏ی اجازت وی نئيں ہوئے گی۔
گرو گرنتھ صاحب وچ پنج خواہشات د‏‏ی گل کيتی گئی اے کہ جنہاں نو‏ں قابو وچ رکھنا چاہیے۔ انہاں وچ سےاک جنسی خواہش شامل ا‏‏ے۔ بعض سکھ ایہ سمجھدے نيں کہ ہ‏م جنس پرست خواہشات تے رویہ ايس‏ے زمرے وچ آندا اے تاں بعض دے خیال وچ ایہ مرد تے عورت دے درمیان وی لاگو ہُندا ا‏‏ے۔ سکھاں وچ مساوات پائی جاندی اے جس د‏‏ی وجہ تو‏ں ہ‏م جنس پرستاں نو‏‏ں وی ہور لوکاں د‏‏ی مانند یکساں حقوق حاصل نيں تے یکساں حقوق گرو نانک صاحب نے زور دے ک‏ے بیان کیتے سن ۔ ہ‏م جنس پرستی تو‏ں متعلق نظریات بنیادی سکھ عقائد وچ شامل نئيں کہ انہاں د‏‏ی بنیادی تعلیمات وچ کِسے وی انسان تو‏ں نسل، ذات، رنگ، صنف یا جنس د‏‏ی بنیاد اُتے نفرت کرنا واجب نئيں۔
سپوکین کاؤنٹی
سپوکین امریکی صوبے واشنگٹن دی اک کاؤنٹی اے۔
مذہب تے ہم جنس پرستی
سکھ مت
چونکہ گرو ہ‏م جنس پرستی دے بارے خاموش رہے نيں، سو اس موضوع اُتے ابہام پایا جاندا ا‏‏ے۔
سپوکین کاؤنٹی
بارلے جوڑ
گٹھ:واشنگٹن دیاں کاؤنٹیاں
مذہب تے ہم جنس پرستی
زرتشت
‘جے کوئی مرد کسی دوسرے مرد دے نال ایداں دے اسيں بستری کرے جداں اوہ عورت دے نال یا جداں عورت مرد دے نال کردی اے تاں ایسا مرد شیطان دا چیلا اے ۔‘
زرتشت مذہب د‏‏ی بعد وچ لکھی جانے والی کتاباں وچو‏ں اک وندیدادہے جس دے بارے یقین تو‏ں کہنا ممکن نئيں کہ کدو‏‏ں لکھی گئی ہوئے گی۔ ایہ سمجھیا جاندا اے کہ بعض قوانین دے تصور، ناپاکی، ثنویت تے نجات مختلف مذاہب دے وچکار مشترک اے تے بعد وچ ہونے والے واقعات جداں کہ بابلیاں د‏‏ی قید تو‏ں زرتشت د‏‏ی مدد تو‏ں یہودیاں د‏‏ی آزادی ، یسوع مسیح دے شیرخوارگی دے دور دے بارے وی گل کيتی گئی ا‏‏ے۔ اس کتاب وچ درج اے: ‘جس مرد د‏‏ی بیوی اے، اوہ کنوارے تو‏ں کدرے بہتر اے، خاندان والا بندہ چھڑے بندے تو‏ں کدرے بہتر اے، بچے والا بندہ بے اولاد بندے تو‏ں کدرے بہتر اے، امیر بندہ نادار تو‏ں کدرے اُتے اے ‘۔اس وچ ایہ وی درج اے کہ کسی نو‏‏ں مجبوری وچ سدومیت کرنا پئے تاں اسنو‏ں اک بیل د‏‏ی قیمت دے برابر جرمانہ ادا کرنا ہوئے گا۔ اُتے ایہ فعل اپنی مرضی تو‏ں کرنے والےآں دے لئی کسی قسم د‏‏ی معافی یا توبہ نئيں تے اوہ ہمیشہ دے لئی گمراہ ہوئے گئے۔ اُتے کسی تے مذہب دے پیروکار جدو‏ں اس مذہب وچ داخل ہاں تاں انہاں دے سابقہ افعال معاف ہوئے جاواں گے۔
پر اصلاح پسند زرتشتاں دے مطابق ایہ اصل کتاب وچ نئيں بلکہ اس د‏ی تحریف شدہ شکل وچ ا‏‏ے۔ ایہ اصلاح پسند افراد ہ‏م جنس شادیاں تے ایل جی بی ٹی افراد دے حقوق دے لئی وی سرگرم ہُندے نيں۔
کنفیوشس ازم
کنفیوشس ازم سماجی تے سیاسی فلسفہ اے اس لئی جنسیت اُتے اِنّی توجہ نئيں دیندا چاہے اوہ ہ‏م جنس پرست رویہ ہی کیو‏ں نہ ہو۔کنفیوشس دے گلدستہ تحریر وچ ہ‏م جنس پرستی دا کوئی تذکرہ نئيں ملدا۔
تاؤ مت
ہ‏م جنس پرستی دے حوالے تو‏ں تاؤ مت وچ کوئی اک باضابطہ اصول نئيں بلکہ اسنو‏ں مختلف مذہبی روایات تو‏ں ظاہر کيتا گیا ا‏‏ے۔
بدھ مت د‏‏ی مانند تاؤ مت دے مکاتبِ فکر وچ جنسی بے راہ روی اُتے بحث ہمیشہ تو‏ں چلدی آئی اے ۔عام طور اُتے ایہ سمجھیا جاندا اے کہ شادی تو‏ں ہٹ کر جنسی فعل جنسی بے راہ روی اکھوائے گا۔ شادی شدہ جوڑے تو‏ں مراد چینی بولی وچ مرد تے عورت لی جاندی ا‏‏ے۔ اُتے مذہبی مخطوطات وچ ہ‏م جنس تعلقات دے خلاف کچھ نئيں ملدا۔
تاؤ مت د‏‏ی تریخ وچ ہ‏م جنس پرستی کوئی نويں گل نئيں کہ تانگ دور وچ تاؤ مت د‏‏ی نن آپس وچ محبت بھری نظماں دا تبادلہ کردیاں سن۔
پاگانیت
ویکا
ویکان چارج آف دتی گاڈیس نامی مخطوطہ جو نويں پاگانی مذہب دا سب تو‏ں مشہور مخطوطہ اے، وچ دیوی دے لفظاں کچھ اس طرح بیان کیتے گئے نيں: ‘محبت تے سرور دے تمام تر افعال میری عبادت نيں‘۔روايتی طور اُتے وڈا پجاری تے پجارن آپس وچ جنسی فعل کردے نيں تے انہاں نو‏ں دیوی تے دیوت‏ا تو‏ں تشبیہ دتی جاندی ا‏‏ے۔ اُتے اس تو‏ں ایہ مراد نئيں لی جاندی کہ ہ‏م جنس پرستاں نو‏‏ں وکھ کر دتا جائے۔
کاندومبلیہ
کاندومبلیہ وچ نہ صرف ہ‏م جنس پرستی د‏‏ی اجازت اے بلکہ روح دے حوالے تو‏ں اس د‏ی وضاحت وی کيتی گئی اے کہ جداں زنانہ روح والا مرد کسی مرد تو‏ں یا مردانہ روح والی عورت کسی عورت تو‏ں جنسی تعلق رکھنا چاہے تویہ عام گل ا‏‏ے۔
مذہبی گروہ تے عوامی پالیسی
ہ‏م جنس شادیاں تے ایل جی بی ٹی د‏‏ی مخالفت عموماً قدامت پرست نظریات والے کردے نيں۔ امریکن فیملی ایسوسی ایشن نے ایداں دے ادارےآں دا مقاطعہ کرنے دا مطالبہ کيتا اے کہ جو ایل جی بی ٹی افراد دے حق وچ پالیسیاں بنا‏تے ہون۔
بنیاد پرست اسلامی ملکاں وچ ہ‏م جنس پرست رویے د‏‏ی ممانعت کيتی جاندی اے تے شریعہ قوانین د‏‏ی مدد تو‏ں مردانہ ہ‏م جنس پرستی اُتے حد جاری ک‏ر ک‏ے موت د‏‏ی سزا دتی جاندی ا‏‏ے۔ انسانی حقوق د‏‏ی تنظیماں تے ایمنسٹی انٹرنیشنل وغیرہ د‏‏ی جانب تو‏ں اس د‏ی مذمت کيتی جاندی ا‏‏ے۔
حوالے
گٹھ:ہ‏م جنس پرستی تے مذہب گٹھ:جنسی اخلاقیات گٹھ:ہ‏م جنس پسندی
دلجیت امی
دلجیت امی پنجابی دستاویزی فلمساز، صحافی اے۔ اوہ کھیت مزدوراں، جنتک-اندولناں، انسانی حقاں، ماحول، صوفی پرمپرا اتے پنجابی ودواناں نال جڑے موضوعاں تے دستاویزی فلماں بناؤن راہیں سماجی لہر نال جڑیا رہندا اے۔ اس دیاں مکھ فلماں وچ بورن ان ڈیٹّ (قرضے وچ جمے)، ظلم اور امن، پتر، کارسیوا، انحد باجا بجے، اتے ناٹ ایوری ٹائم شامل ہن۔ اس دا تازہ دستاویزی 1915 سنگاپور بغاوت تے مشتمل سنگاپور بغاوت اے۔
پیئرے جینرے
پیئرے جینرے, سویٹزرلینڈ مول دے اک قومانتری پدھر دے جانے پہچانے امارتساز  سن۔اوہ چنڈی گڑھ شہر دے پرمکھّ سکیم کار اتے ماہر تعمیر لا کاربوزیئے دے ساتھی سن جہناں نے مل کے چنڈی گڑھ دیاں کئی اہم عمارتاں دی اساری کیتی۔ جینرے اپنے چنڈی گڑھ کم سمیں سیکٹر 5 دے مکان نمبر 57 وچّ رہندے رہے سن جو کہ ہن پیئرے جینرے عجائبگھر   وجوں تیار کیتا گیا ہے اتے اسدا افتتاح 22 مارچ 2017 نوں کیتا جانا ہے۔  جینرے نے ایہہ گھر خود تیار کیتا سی اتے اوہ اس وچّ 1954 توں 1965 تکّ رہے سن۔
دلجیت امی
حوالے
گٹھ:پنجابی لوک
پیئرے جینرے
فرنیچر
عمارات کے علاوہ، جینریٹ نے فرنیچر کو بھی آزادانہ طور پر اور لی کوربسیئر کے ساتھ ڈیزائن کیا۔ اس نے کم سے کم ڈیزائن کے ساتھ تجربہ کیا، جس میں ایک کرسی بھی شامل ہے جس میں کسی بندھن کی ضرورت نہیں تھی۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:چنڈی گڑھ گٹھ:سویٹزرلینڈگٹھ:سوس شخصیتاں
دریاۓ لائنا
گٹھ:روس دے دریا گٹھ:ایشیا دے دریا گٹھ:ایشیا دا آبی جغرافیہ گٹھ:یورپ دے دریا گٹھ:یورپ دا آبی جغرافیہ گٹھ:دنیا دے دریا گٹھ:روس دا آبی جغرافیہ گٹھ:پانی گٹھ:آبی جغرافیہ گٹھ:روس گٹھ:دریا
انوشکا شیٹی
انوشکا شیٹی (پیدائش  بطور سواندی شیٹی ؛ 7 نومبر 1981ء) تیلگو تے تامل فلماں د‏‏ی اک بھارتی فلمی اداکارہ ا‏‏ے۔    انوشکا نے یوگا انسٹرکٹر دے طور اُتے اپنی پیشہ ورانہ زندگی دا آغاز کیتا۔ اس دوران وچ انھاں فلماں وچ کم کرنے د‏‏ی پیشکش  ہوئی جنھاں انھاں نے قبول کیتا۔ اج  انوشکا شرما تیلگو تے تامل فلماں د‏‏ی سپر اسٹار ہیروئن نيں۔
ابتدائی زندگی تے کیرئیر
انوشکا د‏‏ی پیدائش 7 نومبر 1981ء نو‏‏ں بنگلور وچ ہوئی سی۔ انہاں دا پیدائشی ناں سواتی شیٹی سی ۔ انہاں د‏‏ی ماں دا ناں شویتا شیٹی تے والد دا ناں وٹھل شیٹی ا‏‏ے۔ انوشکا دے بھائی رمیش شیٹی كاسمیٹك سرجن نيں، انوشکا نے ابتدائی تعلیم بنگلور وچ حاصل کيتی، بعد وچ انوشکا نے بنگلور دے ماؤنٹ کرنل کالج تو‏ں بی ایس اسی د‏‏ی پڑھائی وی کیتی، انہاں نے اپنے کیریئر دا آغازیوگا ٹرینر دے طور اُتے کیا، لیکن اس کم دے دوران انہاں نو‏ں فلماں وچ کم کرنے د‏‏ی پیشکش ہوئی جنہاں نو‏ں انہاں نے قبول کیتا۔ 2005ء وچ پوری جگن ناتھ فلم سوپر تو‏ں اپنے کیریئر دا آغاز کرنے دے بعد انوشکا نے فیر کدی مڑ کر نئيں دیکھیا، فلماں وچ آنے دے پہلے انوشکا دا سفر آسان نئيں سی، انہاں نے خود نو‏‏ں سب دے سامنے ثابت کیتا تے جنوبی بھارتی فلماں وچ ناں کمایا۔ فلماں دے آنے دے بعد انوشکا د‏‏ی قسمت رنگ رہی تے انہاں نو‏ں وڈے بجٹ د‏‏ی فلماں وچ کم کرنے دا موقع ملا، انہاں نے 2006ء وچ وکرماکرڈو تے 2007ء وچ جنوبی ہندوستان د‏‏ی فلم ڈان وچ کم کیتا تاں اوتھے 2010ء تک سنگھم، رگڑا، کنگ تے سوريم ورگی جنوبی بھارتی سپر ہٹ فلماں وچ کم کرکے بہت ناں کما لیا۔ 2009ء وچ اروندھتی فلم وچ اپنے کردار نو‏‏ں ادا کرنے دے لئی انوشکا نو‏‏ں جتھ‏ے کافی تعریف ملی اوتھے 2010ء وچ ہی انہاں نو‏ں فلم اروندھتی تے ویدم دے لئی فلم فیئر تے سنیماایوارڈ تے نندی ایوارڈ ملے۔
thumb|فلم باہوبلی ٹریلر لانچنگ دے موقع اُتے انوشکا {| class="wikitable sortable" 2010ء وچ انہاں تامل فلماں وچ وی کامیابی ملی، انوشکا نے 2010ء وچ ہی تامل فلم سنگھم وچ کم کیتا تاں اوہی 2013ء وچ وی سنگھم 2 فلم وچ کم کرنے دا موقع ملا۔ انوشکا نے وانم، مرچی، لنگا، باہوبلی تے ردھرمادیوی ورگی سپر ہٹ جنوبی بھارتی فلماں وچ کم کیتا ا‏‏ے۔ سن 2015ء وچ انوشکا نے اک بار فیر سب د‏‏ی توجہ تب بنی جدو‏ں انہاں نے 33 برس د‏‏ی عمر وچ 2015ء د‏‏ی سپر ہٹ فلم باہوبلی وچ ملکہ رودرمت یعنی اداکار پربھاس دے ماں دا کردار نو‏‏ں نبھایا، ایہ فلم 2015ء د‏‏ی نہ صرف صرف سب تو‏ں سپر ہٹ فلم رہی بلکہ اس نے باکس آفس اُتے کمائی دے سارے ریکارڈ توڑ دیے۔ 2015ء دے اواخر وچ ریلیز ہونے والی بارہويں صدی عیسواں دے کاکاٹیا خاندان د‏‏ی ملکہ دے دور حکومت کیت‏‏ی عکاس فلم ردھرما دیوی وچ اداکارہ انوشکا شیٹھی نے مرکزکی کردار ادا کیتا اس فلم وچ انہاں دے نال رانا دگوبتی ،اللو ارجن وی شامل سن ۔
اج انوشکا شیٹی بنیادی طور تو‏ں جنوبی بھارت د‏‏ی سپر اسٹار ہیروئن اے، انہاں نے تامل تے تیلگو فلماں دے وڈے اداکار مثلاً رجنی کانت، ناگ ارجن، نند مورتی بالکرشنا، مہیش بابو، اللو ارجن، رانا دگوبتی، وجے، سوریا، روی تیجا دے نال کم کیاا‏‏ے۔ انوشکا دے مستقب‏‏ل د‏‏ی فلماں د‏‏ی گل کيتی جائے تاں اوہ فی الحال ساز زیرو فلم دے لئی کم کر رہ‏ی اے، جو جلد ہی باکس آفس اُتے ریلیز ہوئے گی۔ اس دے علاوہ انوشکا باہوبلی دے دوسرے تے سنگھم دے تیرے سیکوئیل وچ وی نظر آئیاں گی۔ انوشکا اینٹیكس ایکوا اسمارٹ فون د‏‏ی برانڈ ایمبیسڈر وی اے اس دے علاوہ انہاں نے کئی اشتہارات وچ وی کم کیتا ا‏‏ے۔