نور_محمد_نور_کپورتھلوی
نور محمد نور کپورتھلوی دی شاعری وچ مزاحمتی رنگ
کوئی نواں قانون بنا کے تے اس روگ دا کوئی اُپا کر لو اپنی اِک ہور شاہکار نظم ’’قائد اعظم دے جنم دن تے‘‘ وچ اوہناں قائد اعظم دی روح نوں مخاطب کردیاں شکوے شکایتاں دے ڈھیر لا دِتے نیں۔ ساڈے ایس سوہنے دیس وچ آمرانہ نظام دی وجہ نال ایہدیاں جڑاں کمزور توں کمزور ہوندیاں جا رہیاں نیں۔ آئے روز ایہنوں مارشل لائی نظام اِلاں، گرجھاں تے بھگیاڑاں وانگوں نوچ رہیا اے۔ نور محمد کپور تھلوی اصل وچ لِسیاں تے کمزوراں دی آواز اے۔ جدوں ایہ آواز ماڑیاں دے دل دی آواز بن کے نکلدی اے تے فیر ایہ اِک بندے دی آواز نہیں رہندی سگوں ایہ پورے سماج دی آواز بن جاندی اے۔ ایہ حیاتی جیہڑی پھلاں وانگر کھڑدی ہسدی سوہنی لگدی اے جدوں ایس پھلاں وانگ مہکدی حیاتی دا حُسن کھوہن لئی بگھیاڑ اگے آئوندے رہن گے تے فیر کئی منصور، سرمد، دلا بھٹی تے احمد کھرل جیہے شینہ بہادر سینہ تان کے میدان وچ ایہدی رکھشا لئی آ جاندے نیں۔ ایتھے نور کپور تھلوی ادب دا محمود غزنوی معاشرتی ناہمواریاں تے کوجھاں دے سومنات نوں توڑ کے فاتح اکھوان دا چاہیوان نظر آئوندا اے۔ نور کپور تھلوی ہوری قائد اعظم دی روح نوں مخاطب کردیاں اوس عظیم رہنما نوں وطن دیاں بوٹیاں نوچن والے غداراں دے چالے دسدے پئے نیں: کہناں دے وس پا گیوں سانوں قائد اعظم پیارے مُکر جاون وعدہ کر کے ، جھُوٹھے نکلے سارے تیرے مگروں جو وی ایتھے لیڈر بن کے آیا پھوکیاں دیندا رہیا تسلّیاں، کسے نہ قول نبھایا تینوں کافر آکھن والے بن بیٹھے نیں رہبر دن پر دن حالات وطن دے بد توں ہو گئے بد تر ڈاکا، چوری ، سینہ زوری دی پئی چلے نھیری ہر دفتر وچ رشوت لیندے ٹنگ کے فوٹو تیری ہن جمہوری گل دے ناں تے ایتھے مارن کھِلی گھوڑے بن گئے گھاہ دے راکھے ، ددھ دی راکھی بِلی پر ایہ سانوں ہکن اودھر جتھوں پہلاں چلے سوچ نویں نہ دِتی کوئی کھوہ لیا جو سی پلے قلماں ساڈے ہتھوں کھوہیاں کاغذ اگیوں چُکے دانش فہم تے سوچ دے مادے ذہناں وِچوں مُکے ایہ سوچ تے فکر ہر اوس بندے دی سوچ اے جیہڑا ایس آزاد وطن وچ جی رہیا اے جیہڑا ایس وطن نوں ودھدا پھُلدا ویکھنا چاہوندا اے۔ وطن دی آزاد فضاواں وچ جمہوری سوچ رکھن والے کوئی وی محب وطن اپنے وطن دے ویریاں نوں چنگی اَکھ نال نہیں ویکھدا۔ اس کائنات دی وسعت وچ کیہ وقعت ہے اِک بندے دی میں ویلے دے چنگیزاں نوں ایہ گل سمجھا کے ٹُرجاواں ایہ ذاتاں ، فرقیاں ، مذہباں دی نفرت تھیں سڑدی دُنیا تے گھَٹ بن کے پیار محبت دی ، برکھا برسا کے ٹُر جاواں اقبال ، جناح ، سرسید تے جہناں کُفردے فتوے لائے سی اوہ کھکھر زہری ڈیمُوں دی میں ساڑ اُڈا کے ٹُر جاواں سیاسی جبر توں وکھ وی جبر دے بہت سارے رُوپ نیں تے مزاحمت دے وی بہت سارے رویے نیں۔ نور محمد کپور تھلوی ہوراںسیاسی، سماجی، مذہبی تے معاشرتی جبر دے خلاف کھُل کے مزاحمت کیتی اے۔ اوہناں کدھرے جرنیلی سیاست دے خلاف سِدھا ساواں بغاوت کیتی اے تے کِدھرے دین دے نام نہاد ٹھیکیداراں نوں آئینہ وکھایا اے۔ چشتی ، قادری ، شیعہ ، سُنی سارے مسلک ویکھ لئے دھرم دی قیدوں کڈھ کے حضرت مینوں بس انسان کرو اوہ انسان تے انسانیت دے قدردان نیں تے انسان دی محبت وچ اوہناں نے بڑے جوش نال بھریاں نظماں تے غزلاں لکھیاں نیں۔ نور محمد کپور تھلوی دی شاعری فکر تے شعور دی شاعری اے جیہدے وچ اوہناں اپنی بصیرت‘ فہم و ادراک تے فکری سوچ دے اجیہے ہیرے موتی تراشے نیں جیہدے تے زمانہ مدتاں مان کریندا رہوے گا۔ اوہ قلم دی حُرمت دا خیال کردیاں قلمی جہاد کردے نیں۔ اوہ سمجھدے نیں قلم بند ہووے تے صرف قلم ای ہندا اے پر جدوں ایہنوں لکھن لئی کھول لیا جاندا اے تے قلم سجدے وچ چلا جاندااے تے سجدہ وچ جا کے کدے منافقت کیتی ای نہیں جا سکدی۔ اوہ قلم نوں عبادت سمجھ کے لوکائی دے دُکھاں دا دارو بنن لئی چلاندے نیں تے ایہ قلم ای اے جیہدا زور تلوار توں وی ودھ اے ایسے لئی اوہ خود آکھدے نیں نورؔ قلم وچ زور بڑا اے ، کاٹ ایہدی تلواروں ودھ اے شکتیاں ظلم جبر دیاں جگ تے ، قلم دے اَگے سب جھُکیاں نیں اگر مظلوم بندے نال تہانوں کُجھ رفاقت اے لکھو اس تے تہاڈی قلم دے وچ بہت طاقت اے اوہ اپنی شاعری وچ ہر ماڑے نوں اَگے ودھدا ویکھنا چاہندے نیں۔ ہر لِسے تے کمزور دی بانہہ پھڑ کے اوہدا حق دوان لئی بانگِ دہل سچائی دا پرچارک کردے وکھائی دے رہے نیں۔ اوہ سمجھدے نیں پئی سچ نوں سچ نہ آکھنا دراصل سچ دی موت اے۔ جے سچ بولن والے سچ آکھن توں ڈردے رہن گے تے سچ اپنی پچھان بھُل جاوے گا۔ کیوں جے سماج وچ اینا کُو جھوٹھ بولیا جا چُکیا اے کہ ہُن جھوُٹھ ای سچ دا برقعہ پا کے دھوکا دیندا پھردا اے تے جھوٹھ ای سچ لگن لگ پیا اے۔ اوہ نہیں چاہندے پئی اجیہی صورتِ حال پیدا ہووے۔ نورؔ کد تک سہندے رہساں ظلم ستم دے صدمے جد تک نہ قربانی دِتی، رُکنے نہیں ایہ ہاڑے انھی پیہوے، کُتی چٹّے، چور سپاہی رَل گئے لٹ کھسٹ دی وگدی گنگا کیوں نہ اس وچ نہائیے اپنی اِک ہور لمّی نظم ’’دناں دا پھیر‘‘ وچ ماڑیاں تے کمزوراں دے حوصلے ودھاندے نیں پئی انسان نوں ماڑے چنگے حالات نال سامنا کرنا پیندا اے۔ ایس لئی بے ہمتا ہوون دی تھاں چنگے دناں دی آس رکھنی چاہیدی اے۔ دن اِکو جیڈ نہ رہندے نیں چکھ توں وی ذائقہ بھُکھاں دا کوئی ٹھیکیدار نہ سُکھاں دا سب لیندے حصہ دُکھاں دا ایہ گل سیانے کہہ گئے نیں نور کپور تھلوی نے اپنی شاعری راہیں اِک نواں تے وکھرا اسلوب ورت کے ادب پارکھاں نوں اِک کھُلا چیلنج دِتا اے۔ اوہنے بغیر کسے اولھے تے لویٹے توں معاشرے دیاں سچائیاں نوں اوسے طرح پیش کر کے اِک بے باک انقلابی شاعر ہون دا ثبوت دِتا اے۔ سیٹھ توں پیشگی منگن ویلے کیوں نہ اُس نوں یاد رہیا رحم دا مادہ گھٹ ہندا اے زرداراں دھنواناں وچ حج ، زکوٰۃ تے صدقہ ، رشوت سب کُجھ پیسا کردا پیسے بن نہ پار لنگھاندے ایس وطن دے تلّے اوہنوں کیہ جے مُلک چہ ہو گئی بہت ترقی پوہ ماگھ دا پالا جیہنے بناں رضائی لنگھایا نور کپور تھلوی نوں سماج نال شکایت اے پئی اوہ اوہدے سچ بولن تے اوہدا حوصلہ ودھان دی تھاویں اوہدے نال چھیڑ خانیاں کر رہیا اے کیوں جے سچیاں نوں لوک بہت کُجھ آکھن لگ پیندے نیں۔ کوئی کُفر دے فتوے لاون لگ پیندا اے تے کوئی اوہنوں پاگل تے مجذوب آکھ کے اوہدے فن دا مذاق اُڑاندا اے۔ ایہو گل شاہ حسینؒ لاہوری تے بابا بُلھے شاہؒ نے آکھی سی۔ کیوں جے سچائی دا پہرہ دیون والیاں نُوں مشکلاں نال تے ٹکرانا ای پیندا اے۔ بقول نور کپور تھلوی: جیہڑا اس دُنیا وچ کردا سچیاں کھریاں گلاں لادینی دی لوک اوہدے تے لا دیندے نیں چھاپ اوہ ایتھے ایہ ساری صورتِ حال ویکھ کے انسان دا اصل روپ سیہانن وچ اوکھیائی محسوس کردے وکھائی دے رہے نیں۔ اوہ آکھدے نیں پئی اسیں ہمیش عظمتِ آدم دے خیر خواہ ہو کے دسیا اے پر انساناں نے ساڈے نال دھرو دھکا ای کیتا۔ سانوں سمجھ نہیں آئی پئی ایتھے انسان کنے کو رنگاں دے وسدے نیں۔ دُنیا وچ بھولیاں شکلاں توں اسیں اکثر دھوکھا کھاہدا اے