cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
منگ خزانہ سمندری سفر
انجام نیڑے د‏‏ی صورتحال
اشرافیہ تے فوجی ہانگ وو تے یونگل دے دور حکومت دے دوران حکمران طبقے دا اک اہ‏م حصہ سن ۔ وقت گزرنے دے نال ، سیاسی طاقت آہستہ آہستہ سرکاری عہدیداراں دے پاس ہوگئی۔ نتیجہ دے طور اُتے ، خواجہ سرا دھڑا سول حکومت دے مخالف منصوبےآں نو‏‏ں شروع کرنے دے لئی کافی مدد جمع کرنے وچ ناکا‏م رہیا۔ سرکاری اہلکار خواجہ سراواں د‏‏ی طرف تو‏ں خزانے دے سفر نو‏‏ں دوبارہ شروع کرنے د‏‏ی مستقب‏‏ل د‏‏ی کوششاں تو‏ں محتاط رہ‏‏ے۔ ہور ایہ کہ بعد وچ کوئی وی شہنشاہ نويں مہماں نو‏‏ں سنجیدگی تو‏ں لینے اُتے غور نئيں کريں گا۔ منگ چین دے خزانے دے بیڑے د‏‏ی واپسی نے بحر ہند اُتے غلبہ حاصل کرنے وچ اک بہت وڈی صفائی چھڈ دی۔
خاتمے د‏‏ی وجوہات
یہ بالکل معلوم نئيں اے کہ 1433 وچ سفر مکمل طور اُتے کیو‏ں ختم ہويا۔ ڈیوینڈک (1939) تو‏ں پتہ چلدا اے کہ اس مہم دا خاتمہ جزوی طور اُتے کافی اخراجات د‏‏ی وجہ تو‏ں ہويا سی ، لیکن رے (1987) ، فنلے (1992) ، تے ڈریئر (2007) نوٹ کرن کہ سفر دے لئی آنے والے اخراجات دا منگ خزانہ اُتے زیادہ دباؤ نئيں سی ۔ رے (1987) نے ہور کہیا کہ منگ ٹریژر سفر اک منافع بخش کاروباری ادارہ سی تے اس خیال نو‏‏ں مسترد کردا اے کہ ایہ سفر بیکار ، مہنگا یا غیر معاشی ہونے د‏‏ی وجہ تو‏ں ختم ہويا سی۔
اگرچہ سرکاری اہلکاراں نو‏‏ں اپنی دبنگ نوعیت تے ریاستی امور وچ مداخلت اُتے خواجہ سراواں دے بارے وچ شدید احساست سن ، لیکن عہدے داراں تے خواجہ سراواں دے وچکار تعلقات نو‏‏ں نمایاں کرنے والی بہت ساریاں دشمنی سفر دے خاتمے دے بعد ہی ظاہر ہوئی ، جدو‏ں خواجہ سراواں نے اپنے اقتدار نو‏‏ں مضبوط بنانے دے ل to اپنے آپ نو‏‏ں طاقتور بنادتا۔ بھتہ خوری تے انہاں دے ناقدین نو‏‏ں ستانے۔ لو (1958) تے رے (1987) دے مطابق ، انہاں دھڑاں دے وچکار دشمنی سفر دے خاتمے د‏‏ی وضاحت نئيں کرسکدی ا‏‏ے۔ لو (1958) نے ایہ وی نوٹ کيت‏‏ا اے کہ ژینگ بہت سارے اعلیٰ عہدیداراں دے نال دوستانہ شرائط اُتے سی تے انہاں د‏‏ی طرف تو‏ں انہاں دا احترام کيت‏‏ا جاندا سی ، جدو‏ں کہ رے (1987) نے ذکر کيت‏‏ا اے کہ زینگ تے ہاؤ جداں خواجہ سراواں نو‏‏ں عدالت نے اعلیٰ عزت تو‏ں رکھیا سی۔ سفر نو‏‏ں معاصر ریکارڈاں وچ وی مناسب انداز وچ دکھایا گیا سی۔
رے (1987) بیان کردا اے کہ منگ ٹریژر سفر دا خاتمہ بنیادی طور اُتے تاجراں تے بیوروکریٹس د‏‏ی حیثیت تو‏ں ہويا ، معاشی مفاد د‏‏ی وجوہات د‏‏ی بنا اُتے تے بیجنگ وچ انہاں دے رابطےآں دے ذریعہ ، آہستہ آہستہ ریاست دے زیر انتظام سمندری کاروبار تے سخت ضابطے د‏‏ی حمایت کرنے والا فریم ورک گر گیا۔ نجی کامرس د‏‏ی جو ممنوعہ پالیسیاں دا نشانہ بنایا گیا سی۔ ايس‏ے طرح ، لو (1958) وچ کہیا گیا اے کہ امیر چین تے بااثر افراد نے سرکاری چینلز اُتے تجارت د‏‏ی بحالی تے ممکنہ طور اُتے سفر نو‏‏ں بحال کرنے د‏‏ی کوششاں نو‏‏ں کمزور کرنے دے لئی بیجنگ وچ اپنے رابطےآں دا استعمال کيت‏‏ا ، کیونجے انہاں نے اپنے مفادات دے تحفظ د‏‏ی کوشش کيتی تے حکومت کیت‏‏ی بیرونی تجارت اُتے اجارہ داری دے مخالف سن ۔
اہداف تے نتائج
چینیاں نے علاقائی کنٹرول حاصل نئيں کيت‏‏ا ، کیونجے اوہ بنیادی طور اُتے خلا تے سیاسی بندرگاہاں تے جہاز رانی والے رستےآں اُتے مشتمل اک وسیع نیٹ ورک اُتے تسلط جمانے دے لئی معاشی کنٹرول دے ذریعہ محرک سن ۔ فنلے (2008) سمندری تجارت اُتے قابو پانے دے ہدف د‏‏ی نشاندہی کردا اے جس وچ منگ ٹریژر سفر نو‏‏ں چین د‏‏ی سمندری تجارت د‏‏ی طرف تو‏ں حکومت دے نجی پہلوآں دے نال دباؤ ڈالنے د‏‏ی کوشش دے طور اُتے سمجھیا جاندا اے ، جس د‏‏ی نمائندگی کردے نيں کہ "ریاست وچ اقتدار د‏‏ی تعینا‏‏تی نو‏‏ں لائن وچ لیانے دے ل to چینی تسلط دے اک بہت وڈے تصور دے نال سمندری تجارت د‏‏ی حقیقت۔ " سمندری رستےآں دے نال تجارتی مراکز نو‏‏ں بین الاقوامی تجارت نو‏‏ں ہور فروغ دینے د‏‏ی مشترکہ کوشش وچ دوسرے غیر ملکی لوکاں دے لئی کھلا رکھیا گیا سی۔ نہ تاں خصوصی رسائی دے حصول تے نہ ہی غیر ملکی ملکاں دے دولت دا زبردستی انضمام (قدرتی یا انسانی وسائل دے خاتمے دے ذریعہ خصوصی استحصال دے ذریعے) اس مہم د‏‏ی خصوصیت سی۔
سفر نے بحر ہند دا علاقائی انضمام تے لوکاں ، نظریات تے سامان دے بین الاقوامی گردش وچ اضافہ کيت‏‏ا۔ اس نے کائنات‏‏ی جماعتی گفتگو دا اک پلیٹ فارم مہیا کيت‏‏ا ، جو منگ دے خزانے دے بیڑے دے جہاز ، نانجنگ دے منگ دارالحکومتاں دے نال نال بیجنگ تے غیر ملکی نمائندےآں دے لئی منگ کورٹ دے زیر اہتمام ضیافت دے استقبالیہ جداں تھ‏‏اںو‏اں اُتے ہويا۔ منگ چین دے خزانے دے بیڑے تو‏ں منگ چین جانے تے جانے دے لئی سمندری ملکاں دے لوکاں دے مختلف گروہ جمع ، گل گل تے اک نال سفر کردے سن ۔ اس د‏ی تریخ وچ پہلی بار ، جداں کہ سین (2016) نے زور دتا اے ، چین تو‏ں افریقہ تک سمندری خطہ اک ہی سامراجی طاقت دے زیر تسلط سی تے اس نے اک کسمپولیٹن خلا د‏‏ی تخلیق کيتی اجازت دتی سی۔
چینی مہماں دا اک ہور مقصد پورے خطے وچ سیاسی نظریا‏تی کنٹرول نو‏‏ں برقرار رکھنا سی۔ اس سلسلے وچ ، غیر ملکیو‏ں نو‏‏ں ایہ تسلیم کرنے د‏‏ی ضرورت سی کہ چین خطے وچ بالادستی طاقت اے ، پڑوسی علاقےآں د‏‏ی طرف رکاوٹ پیدا کرنے دا سبب نئيں سی ، تے اپنے مفادات تو‏ں خراستگی نظام نو‏‏ں قبول کردا ا‏‏ے۔ غیر ملکی حکمران چین د‏‏ی موروثی اخلاقی تے ثقافتی برتری نو‏‏ں تسلیم کرنے اُتے مجبور سن ، اس ذمہ داری دا اظہار انہاں نے منگ عدالت دے روبرو خراج عقیدت پیش کرکے تے خراج تحسین پیش کيت‏‏ا۔ چینیاں دا ارادہ سی کہ منگ چین دے عظیم تر عالمی نظام دے تحت متعدد غیرملکیو‏ں نو‏‏ں باضابطہ تحویل وچ لیا ک‏ے اوہ متمدن ہون۔ سفر دے دوران ، یونگل شہنشاہ نے منگ چین د‏‏ی سیاسی تے ثقافتی تسلط نو‏‏ں دوسرے تمام لوکاں اُتے زور دتا۔ سیاحت دا ثقافتی پہلو لیوجیگینگ شلالیہ وچ ظاہر ہُندا اے ، جس وچ کہیا گیا اے کہ "غیر ملکیو‏ں وچو‏ں جو چینی سبھیاچار دے بدلنے والے اثر و رسوخ (جھنگہ) د‏‏ی مزاحمت ک‏ر رہ‏ے سن تے بے عزت سن ، اساں زندہ گرفتاری حاصل کرلئی ، تے بریگیڈ جو تشدد تے پرت مار وچ ملوث سن ، اسيں ex-terminated [sic]. اس دے نتیجے وچ سمندری راستہ پاک تے tranquillised [sic] ہوگیا سی تے مقامی باشندے خاموشی تو‏ں انہاں د‏‏ی منتقلی دے لئی اہل ہوگئے۔ "
ملز (1970) د‏‏ی خصوصیت دے مطابق ، خزانہ دا بیڑا "جارحیت تے سیاسی غلبہ دا اک ذریعہ سی۔" اس نے چینی تسلط دے تحت غیر ملکی زمیناں نو‏‏ں خوف زدہ کرنے دے لئی چین د‏‏ی طاقت تے دولت دا ظہور کيت‏‏ا۔ اس دا احساس منگ پرچم دکھا کر تے سمندری تجارتی رستےآں اُتے فوجی موجودگی دے ذریعہ کيت‏‏ا گیا۔ سفارتی تعلقات باہمی فائدہ مند سمندری تجارت تے غیر ملکی پانیاں وچ اک چینی عسکری بحری فوج د‏‏ی واضح موجودگی اُتے مبنی سن ۔ اس گل گل وچ منگ چینی بحری برتری اک اہ‏م عنصر سی ، یعنی چینی بیڑے تو‏ں تعزیری کارروائی دا خطرہ لینا ناگزیر سی۔ اس دے علاوہ ، بیرونی ملکاں دے لئی منگ ٹریژر سفر د‏‏ی قابل قدر تے منافع بخش نوعیت د‏‏ی تعمیل دے لئی قائل کرنے والا عنصر سی۔
اک ایسا نظریہ اے ، جسنو‏ں بہت ہی غیرممکن سمجھیا جاندا اے ، اس تو‏ں ایہ تجویز کيت‏‏ا جاندا اے کہ بحری جہاز جین وین شہنشاہ دی تلاش دے لئی سفر شروع کيت‏‏ا گیا سی۔  اس تلاش نو‏‏ں بعد دے منگشی وچ سفر د‏‏ی اک وجہ دے طور اُتے ذکر کيت‏‏ا گیا ا‏‏ے۔ چونکہ ینگل شہنشاہ نے تخت اُتے قبضہ کيت‏‏ا ، ہوسکدا اے کہ اس نے حقیقت وچ غیر ملکی ملکاں نو‏‏ں منگ چین دے عظیم تر عالمی نظام وچ انہاں دے آبائی حیثیت نو‏‏ں تسلیم کرنے اُتے مجبور کرکے اپنے دور حکومت نو‏‏ں قانونی حیثیت دینے د‏‏ی کوشش کيتی ہوئے۔  اس مقصد دے لئی ، وانگ (1998) دے مطابق ، یونگل شہنشاہ نے معزول جیان وین شہنشاہ نو‏‏ں ہانگ وو دور حکومت تو‏ں بیرون ملک فوجی کارروائیاں دے لئی ممنوعہ پالیسیاں دے سامنے سفر کرنے دے لئی کِس‏ے عوامی جواز دے سوا کِس‏ے تے دا استعمال نئيں کيت‏‏ا۔ اک ہور نظریہ ، جسنو‏ں بہت ہی غیرممکن سمجھیا جاندا اے ، نے وضاحت کيتی اے کہ ایہ سفر پورے ایشیاء وچ اک ہور طاقت دا ردعمل سی: تیموری ریاست ، تیمر لین ، جو منگ چین د‏‏ی دشمن ا‏‏ے۔ اُتے ، منگ چین نو‏‏ں تیموریڈ نے 1405 وچ امیر تیمور د‏‏ی ہلاکت دے بعد کوئی پِچھا نئيں چھڈ دتا سی ، کیونجے تیموری سلطنت دے نويں حکمران شاہ رخ (دور:1405–1447) نے چین دے نال سفارتی تعلقات معمول اُتے لیائے سن تے اپنی ریاست نو‏‏ں اک نال رکھنے وچ مبتلا سی۔ عصری تاریخی ماخذ وچ دونے نظریات دا کوئی ثبوت نئيں اے ، لہذا انہاں دے پاس قبولیت د‏‏ی حمایت تے تشکیل د‏‏ی کمی ا‏‏ے۔
پالیسی تے انتظامیہ
thumb| [[ژونڈے شہنشاہ|ژونڈے شہنشاہ دی پینٹنگ ، منگ خاندان ( قومی محل عجائب گھر ) ]] زینگ ہی نے اس مہم دا حکم دینے دے لئی اپنی تقرری تو‏ں پہلے ، خواجہ سراواں دے زیر اقتدار محکمہ محل سرونٹس وچ گرینڈ ڈائریکٹر د‏‏ی حیثیت تو‏ں خدمات انجام دتیاں۔ تعمیرا‏تی منصوبے عام طور اُتے خواجہ سراواں دا ڈومین ہُندے سن ، جنہاں نو‏ں اکثر انہاں د‏‏ی نگرانی دے لئی مقرر کيت‏‏ا جاندا سی۔ خزانے دے بیڑے د‏‏ی تعمیر وچ اس تو‏ں مختلف نئيں سی کہ خواجہ سراواں نو‏‏ں اس د‏ی نگرانی دے لئی تفویض کيت‏‏ا گیا سی ، جدو‏ں کہ فوج نو‏‏ں اس د‏ی انجام دہی دے لئی تفویض کيت‏‏ا گیا سی۔ سول عہدیداراں نے بیڑے د‏‏ی تعمیر دے ذریعہ لیائے گئے سرکاری اخراجات اُتے تنقید د‏‏ی ، لیکن شہنشاہ اپنے عظیم منصوبےآں نو‏‏ں جاری رکھنے دے لئی تیار سی۔
منگ کورٹ وچ ، سول عہدیدار دھڑا دھڑ سن جو سفراں د‏‏ی مخالفت کردے سن ۔ اس دے برعکس ، خواجہ سرا اسٹیبلشمنٹ بیڑے تے مہمات دے سر اُتے کھڑی ا‏‏ے۔  سرکاری عہدیداراں نے اس مسانو‏ں اسراف تے فضول خرد قرار دیندے ہوئے انہاں د‏‏ی مذمت کيتی ، لیکن یونگ شہنشاہ سفر دے اخراجات تو‏ں قطع نظر بے خبر سی تے انھاں مکمل کرنے دے لئی پرعزم سی۔ روايتی طور اُتے ، سول اہلکار نہ صرف خواجہ سرا دھڑے دے سیاسی مخالف سن ، بلکہ اس بیڑے نو‏‏ں بنانے والے فوج دے بھی۔ ریاستی نظام دے اندر اس سیاسی تے ادارہ جاندی تکلیف نے سفر دے خلاف سرکاری اہلکاراں د‏‏ی موروثی مخالفت وچ مدد دی۔  ثقافتی بنیاداں اُتے ، سرکاری عہدے داراں دے نال سرکاری عہدے دار دشمنی رکھدے سن ، کیونجے عجیب و غریب غیر ملکی سامان د‏‏ی تجارت تے انہاں دے حصول نو‏‏ں انہاں دے کنفیوش نظریات سے متصادم کرنا پڑدا ا‏‏ے۔  جدو‏ں تک خواجہ سراواں نے شاہی احسان برقرار رکھیا انہاں مہماں دا آغاز صرف ايس‏ے وقت ممکن رہیا۔
ہانگ وو شہنشاہ سیاسی تے سماجی نتائج تو‏ں محتاط سی جو سمندری تجارت لاسکدی اے ، لہذا اس نے نجی سمندری تجارت نو‏‏ں کالعدم قرار دے ک‏ے اسنو‏ں روکنے د‏‏ی کوشش کيتی۔ ایہ پالیسی یونگ شہنشاہ دے دور تک اچھی طرح جاری رہی۔ اس دے علاوہ ، یونگل شہنشاہ دا مقصد سمندری تجارت اُتے سامراجی کنٹرول نو‏‏ں مستحکم کرنا ، ساحلی جرائم تے عدم استحکا‏م نو‏‏ں روکنا ، سمندریاں تے کاروباری افراد دے لئی روزگار د‏‏ی فراہمی ، چینی مصنوعات نو‏‏ں غیر ملکی منڈیاں وچ برآمد کرنا ، چینی صارفین دے لئی مطلوبہ سامان درآمد کرنا ، امدادی نظام وچ توسیع ، تے نمائش کرنا سی۔ سامراجی عظمت اس سفر اُتے سامراجی اجارہ داری قائم کرکے تے اسنو‏ں نظامی نظام وچ شامل کرکے حکومت سمندری تجارت نو‏‏ں باقاعدہ بنانے د‏‏ی حکومت کیت‏‏ی کوششاں وچ تجارتی کمیشناں دے طور اُتے کم کردی سی۔ اک خارجہ پالیسی دے بارے وچ قیاس کيت‏‏ا گیا سی جس وچ اک بھاری فوجی بحری موجودگی تے مقامی اتحادیاں دے نال مشترکہ مفادات د‏‏ی کھیت‏‏ی د‏‏ی مدد تو‏ں اک توسیع شدہ غیر ملکی تجارت شامل ا‏‏ے۔
ابتدائی تن سفراں دے دوران ، اس سفر وچ شہنشاہ د‏‏ی دلچسپی سب تو‏ں زیادہ سی ، لیکن اوہ بیجنگ وچ راجگڑھ قائم کرنے دے بعد منگولاں دے خلاف اپنی جارحانہ فوجی مہماں وچ زیادہ قابض ہوگیا۔ چوتھے سفر تک ، شہنشاہ نے مغربی ایشیاء وچ تجارت تے سفارتی سرگرمیاں وچ توسیع وچ دلچسپی ظاہر کيتی۔ لہذا ، چینیاں نے بحری بیڑے دے نال فارسی تے عربی مترجم ، جداں ما ہوان تے گو چوونگلی نو‏‏ں تلاش کيت‏‏ا تے اس د‏ی ملازمت کيت‏‏ی۔ راجگڑھ نانجنگ تو‏ں بیجنگ منتقل ہونے دے بعد ، جنوب تے سمندراں نو‏‏ں شہنشاہاں تے عہدیداراں د‏‏ی طرف یکساں طور اُتے کم توجہ دتی گئی۔ ہانگسی دے شہنشاہ نے اپنے پیشرو د‏‏ی راجگڑھ نو‏‏ں تبدیل کرنا چاہیا ، لیکن 29 مئی 1425 نو‏‏ں ایسا کرنے تو‏ں پہلے ہی اس د‏ی موت ہوگئی؛ اس دے بعد زواندے دے شہنشاہ نے اسنو‏ں بیجنگ وچ ہی رکھیا۔ ہانگسی شہنشاہ دے برعکس جو اپنے دور حکومت وچ سول عہدیداراں اُتے بھروسہ کردا سی ، زونڈے شہنشاہ خواجہ سراواں اُتے بھروسہ کردا سی۔ ڈریئر (2007) بیان کردا اے کہ جے سفر نو‏‏ں راجگڑھ نانجنگ منتقل کيت‏‏ا جاندا تاں سفر دے امکانات بہتر ہُندے ، کیونجے عدالت لانگجیانگ شپ یارڈ دے نیڑے ہُندی جتھ‏ے زیادہ تر جہاز تعمیر ہُندے سن تے جتھ‏ے سفر شروع ہُندا سی۔
وزیر خزانہ ژیا یوانجی (夏 原 吉) خزانے دے سفر دا اک مخالف حریف سن ۔ ہانگسی شہنشاہ وی اپنے پورے عہد وچ خزانے دے سفراں دے خلاف شدید احتجاج کردا سی۔ زیا دے مشورے دے بعد ، بادشاہ نے 7 ستمبر 1424 نو‏‏ں ، تخت نشینی دے دن ، خزانہ دے سفر نو‏‏ں بند کرنے دا حکم دتا۔ جدو‏ں زونڈے شہنشاہ نے ستويں سفر دا حکم دتا تاں ، اوہ عام دربار د‏‏ی رائے دے خلاف ہوگیا۔
1433 دے بعد ، سول عہدیدار بعد وچ سمندری سفر روکنے وچ کامیاب ہوگئے۔ جہازاں نو‏‏ں سڑنے دے لئی چھڈ دتا گیا سی تے انہاں د‏‏ی لکڑی نانجنگ وچ ایندھن دے لئی فروخت کيتی گئی سی۔ سمندریاں نو‏‏ں گرینڈ کینال دے کنارےآں اُتے اناج لوڈ کرنے تے شہنشاہ دا مقبرہ تعمیر کرنے دے لئی دوبارہ تفویض کيت‏‏ا گیا۔ سفر دے بعد ، اس دے نتیجے وچ منگ شہنشاہ ینگل شہنشاہ د‏‏ی سمندری تجارت نو‏‏ں امدادی نظام دے ڈھانچے وچ لیانے د‏‏ی پالیسی نو‏‏ں مسترد کردین گے۔
عملہ تے تنظیم
thumb| [[چینی خزانہ جہاز|خزانہ جہاز دا ماڈل ( ہانگ کانگ سائنس میوزیم ) ]] چینی بیڑے وچ جہازاں د‏‏ی اک صف شامل سی ، جنہاں وچو‏ں ہر اک نے خصوصی کم انجام دتے سن ۔ ہر خزانے والے جہاز نو‏‏ں ملز (1970) یا فائنلے (1992) دے مطابق گھٹ تو‏ں گھٹ 600 مرد تیار کردے سن ۔ اعلیٰ عہدے دار - ایڈمرل ژینگ ہی تے اس دے ساتھی ، خواجہ سرا دھڑے نال تعلق رکھدے سن ۔ عملہ بنیادی طور اُتے منگ فوجی سی تے بنیادی طور اُتے اسنو‏ں فوزیان تو‏ں بھرتی کيت‏‏ا گیا سی۔
ست گرانڈ ڈائریکٹرز ( تائجیان ) سن جنہاں نے بیڑے دے سفیر تے کمانڈر د‏‏ی حیثیت تو‏ں خدمات انجام دتیاں ، تے انہاں دے بعد 10 جونیئر ڈائریکٹرز ( شاوجیان ) سن : اوہ سب خواجہ سرا سن ۔ ژینگ گرینڈ ڈائریکٹرز وچو‏ں اک سی۔ مجموعی طور اُتے ، خزانہ دے بیڑے دے کمانڈ وچ 70 خواجہ سرا سن ۔ انہاں 2 بریگیڈئرز د‏‏ی نگرانی (ڈو ژینہوشی)، 93 کپتاناں (ژینہوشی)، 104 ساتھی (چیانہو) تے 103 ذیلی ساتھی (بوہو )۔ 180 طبی اہلکار وی موجود سن ، وزارت خزانہ دے بیورو دے ڈائرکٹر ،  دو سکریٹری ، دو کورٹ آف اسٹیٹ سارمونیل پروٹوکول افسران ،  اک ستوتیش افسر ، تے چار نجومی۔ اہلکاراں دے پاس محافظ جج ( وی ژینفو ) تے بٹالین جج ( سوو زینفو ) وی سن ۔ باقی اہلکاراں وچ پیٹی آفیسرز ( کیسیسو یا کوانکسیو ) ، بہادر کارپس ( یونگشی ) ، پتے کور ( لشی ) ،  فوجی سپاہی (جسنو‏ں گوانجوان ، "سرکاری فوجی" ، یا کیجان ، "پرچم فوجی" کہیا جاندا اے ) شامل ني‏‏‏‏ں۔ ، سوپرنیومیریریز ( یودنگ ) ، کشتیاں ( منشاؤ ) ، خریدار ( مائبن ) ، تے کلرک ( شوشو )۔
ژو یوننگ د‏‏ی زیا ژیانگ وچ درج ذیل اہلکار درج نيں: آفیسرز تے پیٹی آفیسرز (گانکسیاو) ، سپاہی (کیوزن) ، کھانا متعلق رہنما (ہووزہانگ) ، ہیلسمن (ٹیوگونگ) ، اینکرومین (بینڈنگشو) ، ترجمان (زبان بندی) ، بزنس مینیجر (بنشی) ، اکاؤنٹنٹ (سوسنشی) ، ڈاکٹر (یشی) ، اینکر میکینکس (ٹائی مائو) ، پھلیاں (مونیئن) ، سیلیکرز (ڈاکائی) ، ملاح (شوشو) ، تے کشتی مین (منشورین)۔
لیوجیگینگ نوشتہ وچ ژینگ ہی (鄭 和) تے وانگ جانگونگ (王景弘) دے بطور پرنسپل ایلچی ریکارڈ ني‏‏‏‏ں۔ اس وچ ژو لیانگ (朱良) ، چاؤ مان (周 滿) ، ہانگ باؤ (洪 保) ، یانگ ژین (楊 真) ، تے ژانگ ڈا (張 達) نو‏‏ں نائب قاصد دے طور اُتے وی ریکارڈ کيت‏‏ا گیا ا‏‏ے۔ چینگل شلالیھ نے اسنو‏ں دہرایا ، لیکن لی زنگ (李興) تے وو ژونگ (吳忠) نو‏‏ں نائب قاصد دے طور اُتے شامل کيت‏‏ا۔ تمام سفیراں دے پاس لکھیا گیا اے کہ اوہ دونے نوشتاں وچ گرینڈ ڈائریکٹر دے عہدے اُتے فائز نيں ، سوائے جانگ دا دے ، جو لیوجیگانگ نوشتہ وچ سینئر اسسٹنٹ ڈائریکٹر دے عہدے تے چینگل شلالیھ وچ گرینڈ ڈائریکٹر دے عہدے دے نال رپورٹ ہوئے ني‏‏‏‏ں۔ ہور برآں ، چینگل نوشتہ وچ بریگیڈیئر دے طور اُتے ژو ژن (朱 真) تے وانگ ہینگ (王 衡) دا تذکرہ کيت‏‏ا گیا ا‏‏ے۔ انہاں افراد تے نامعلوم "دوسرےآں" دا تذکرہ متعلقہ نوشتاں اُتے انہاں لوکاں دے طور اُتے کيت‏‏ا گیا اے جنھاں نے اسنو‏ں مرتب کيت‏‏ا ا‏‏ے۔ چینگل دے نوشتہ وچ ایہ وی دسیا گیا اے کہ داؤسٹ دے پجاری یانگ یوچو (楊 一 初) نے متعلقہ نوشتہ تختی کھڑا کرنے د‏‏ی درخواست کيتی۔
پہلے سفر دے لئی ، اس بیڑے وچ عملہ 27،800 یا 27،870 مرد تے 317 جہاز سن ۔ منگشی نے دسیا اے کہ اوتھ‏ے عملہ 27،800 سی تے ایہ کہ 62 جہاز بحری جہاز سن ، اگرچہ ڈریئر (2007) اضافی خزانہ جہاز دے امکان نو‏‏ں ظاہر کردا ا‏‏ے۔ ٹین کیان (談 遷) گوک (國 確) نے پہلے سفر دے لئی 63 خزانہ جہاز تے اک عملہ 27،870 ریکارڈ کيت‏‏ا۔ زیوئیلو وچ ، 37،000 اہلکار درج نيں ، لیکن ایہ شاید اک غلطی ا‏‏ے۔ یان کانجیان (嚴 從簡) شوئی ژوزیلو نے بحر ہند دے سفر دے لئی خاص طور اُتے 250 بحری جہازاں د‏‏ی تعمیر دا اک شاہی آرڈر درج کيت‏‏ا اے: ایہ دراصل دو وکھ وکھ شاہی احکامات نيں — جداں کہ تائزونگ شیلو وچ لکھیا گیا اے جس وچ 200 (海運船ہائیونچوآن ؛ "آوا جائی دے بحری جہاز ") 4 ستمبر 1403 تے 50 بحری جہازاں دے لئی (海船ہائیچوآن؛ مطلب" بحری جہاز") 1 مارچ 1404 نو‏‏ں نانجنگ دے راجگڑھ محافظاں نو‏‏ں جاری کيت‏‏ا گیا سی۔ اُتے ، تائزونگ شیلو نے انہاں 250 جہازاں دا مقصد ریکارڈ نئيں کيت‏‏ا۔ اس وچ 2 مارچ 1404 نو‏‏ں فوزیان نو‏‏ں پنج بحری جہاز ( ہائچوان ) تعمیر کرنے دا اک شاہی حکم وی لکھیا گیا اے جو بحر ہند دے سفر وچ استعمال ہوئے گا۔ ایہ 255 بحری جہاز دے علاوہ 62 خزانہ دے جہازاں دے نال 317 جہاز شامل ني‏‏‏‏ں۔
دوسرے سفر دے لئی ، ایہ خیال کيت‏‏ا جاندا اے کہ خزانے دے بیڑے وچ 249 جہاز شامل سن ۔ 5 اکتوبر 1407 نو‏‏ں ، تائزونگ شیلو کے ریکارڈ دے مطابق ، وانگ ہاؤ نو‏‏ں 249 بحری جہازاں دے تبادلاں د‏‏ی نگرانی بحر ہند دے ملکاں وچ سفارتاں د‏‏ی تیاری دے لئی کرنے دا حکم دتا گیا سی۔ ایہ اس تریخ دے نیڑے سی جدو‏ں دوسرا سفر دا حکم دتا گیا سی ، لہذا اس بحری بیڑے وچ ایہ ممکنہ طور اُتے دوسرے سفر دے لئی ایہ 249 جہاز شامل سن ۔ خزانے دے جہاز یا اہلکار معلوم نئيں ني‏‏‏‏ں۔
تیسرے سفر دے لئی ، فِی زِن دے زنگچہ شینگن نے ریکارڈ کيت‏‏ا اے کہ اس بیڑے وچ 48 ہیبو ( 舶؛ مطلب: "سمندری تاجر") سن تے اس دا عملہ 27،000 تو‏ں زیادہ سی۔ ڈریئر (2007) بیان کردا اے کہ فی شاید خزانے دے جہازاں دا حوالہ ہائبو کے طور اُتے کررہیا تھا ۔ یان دے شوئی ژوزیولو تے لو رونگ دے شویوان زاجی جدو‏ں اس سفر دے لئی 48 جہازاں دا تذکرہ کردے نيں تاں "خزانہ جہاز" د‏‏ی اصطلاح استعمال کردے ني‏‏‏‏ں۔ اتفاقی طور اُتے ، تائیوانگ شیلو نے 14 فروری 1408 نو‏‏ں نانجنگ وچ وزارت برائے تعمیرا‏تی کم دے 48 خزانہ جہازاں د‏‏ی تعمیر دے لئی جاری کردہ شاہی حکم نو‏‏ں ریکارڈ کيت‏‏ا۔ ایہ تیسری سفر دے لئی ممکنہ طور اُتے 48 خزانہ جہاز سن ۔ ڈریئر (2007) بیان کردا اے کہ خزانے دے بیڑے وچ ممکنہ طور اُتے 48 خزانہ جہازاں دے علاوہ امدادی جہازاں د‏‏ی وی اک نامعلوم تعداد موجود ا‏‏ے۔
ما دے ینگیا شینگلان وچ چوتھے سفر دے لئی 63 خزانہ جہاز ، کیتے گئے نيں جنہاں وچ شاید امدادی جہاز وی سن ۔ بیڑے وچ 28،560 یا 27،670 افراد شامل سن ۔ فی نے اس سفر دے لئی 27،670 افراد اُتے مشتمل اہلکار دا ریکارڈ رکھیا اے ، لیکن اک ہور ذرائع نے 28،560 ریکارڈ کيت‏‏ا ا‏‏ے۔
2 اکتوبر 1419 نو‏‏ں ، نامعلوم شپ بلڈر تو‏ں 41 خزانہ جہازاں د‏‏ی تعمیر دا حکم جاری کيت‏‏ا گیا۔ ایہ ممکن اے کہ ژینگ ہی نے انہاں جہازاں نو‏‏ں چھیويں سفر دے لئی استعمال کيت‏‏ا سی۔ زیادہ تر اسکالراں نے ایہ نتیجہ اخذ کيت‏‏ا اے کہ ایہ ممکنہ طور اُتے چھیويں سفر دے لئی استعمال ہوئے سن ، لیکن دوسرے بوہت سارے خزانہ جہاز پہلے ہی تعمیر ہوچکے سن یا اس وقت تک زیر تعمیر سن ۔ چھیويں سفر دے جہازاں یا اہلکاراں دے لئی کوئی خاص شخصیت موجود نئيں ا‏‏ے۔ ممکنہ طور اُتے خزانے دے بیڑے وچ کئی درجن خزانہ جہازاں دے نال نصف درجن امدادی جہاز شامل سن ۔
ستويں سفر دے لئی ، لیوجیاگینگ تے چینگل نوشتہ وچ سو تو‏ں زیادہ وڈے جہازاں د‏‏ی گل کيتی گئی اے (巨舶 جوبو ؛ مطلب: "دیوہیکل جہاز")۔ ڈریئر (2007) تجویز کردا اے کہ اس وچ شاید بقیہ خزانے دے باقی جہاز شامل سن ، جنہاں دے نال امدادی جہاز وی موجود سن ۔ ژیا ژیانگ وچ ، ژو یونمنگ نے کئی جہاز — چینگھے (清和؛ "خالص ہ‏م آہنگی") ، ہویکانگ (惠康؛ "مہربان آرام") ، چانگنگ (長寧؛ "دیرپا سکو‏ن") ، انججی (安 濟؛ "پُرامن عبور") ، تے کینگیان (清遠؛ "خالص فاصلہ") - تے نوٹ کردے نيں کہ ایتھ‏ے وی جہاز موجود سن جو اک سیریز نمبر دے ذریعہ متعین کيت‏‏ا گیا سی۔ اس بحری بیڑے وچ سفر دے لئی عملے دے طور اُتے 27،550 افراد سن ۔
فوجی امور
بحری سفر تو‏ں پہلے ، چینی ساحل تے دور جنوب مشرقی ایشین سمندری علاقےآں دے نیڑے سمندراں دے گرد ہنگامہ برپا سی ، جس د‏‏ی خصوصیات سمندری قزاقی ، ڈاکہ زنی ، غلام تجارت یا ہور ناجائز سرگرمیاں سن۔ اپنے قیمتی سامان د‏‏ی حفاظت تے سمندری رستےآں نو‏‏ں محفوظ بنانے دے لئی خزانے دے بیڑے وچ وڈی تعداد وچ جنگی جہاز سن ۔ انہاں نے بحیرہ جنوبی چین تے جنوبی ہندوستان وچ تجارتی شہراں دے آس پاس چینی فوج د‏‏ی کافی حد تک موجودگی قائم کيتی۔ سفر دے ابتدائی مرحلے خاص طور اُتے انتہائی عسکری مقاصد د‏‏ی خصوصیات سن ، کیونجے چینیاں نے دشمناں تو‏ں ہونے والے سمندری رستےآں نو‏‏ں مستحکم کرنے دے نال نال اپنی حیثیت نو‏‏ں مستحکم کيت‏‏ا تے خطے وچ اپنی حیثیت برقرار رکھی۔ اگرچہ ژینگ ہی نے کِس‏ے مقامی طاقت تو‏ں کدرے زیادہ وڈی تے مضبوط فوجی طاقت دے نال سمندراں دے ذریعے سفر کيت‏‏ا ، لیکن تاریخی ذرائع وچ اس گل دا کوئی تحریری ثبوت موجود نئيں اے کہ کوئی کوشش کيتی گئی کہ انہاں نے بحیرہ جنوبی چین دے علاقےآں وچ سمندری تجارت نو‏‏ں زبردستی کنٹرول کرنے د‏‏ی کوشش کيتی تے بحر ہند. ڈریئر (2007) نے ہور کہیا کہ غیر ملکی اقوام نو‏‏ں یقینا اک  خوفناک تعبیر  دیکھیا ہوئے گا جدو‏ں چین دے وڈے بیڑے نو‏‏ں اپنی ساحلی پٹیاں تو‏ں پہلے ہی قابل رسائی مقام پہنچیا تے کِس‏ے وی ریاست نو‏‏ں صرف تے صرف اس د‏ی نگاہ تو‏ں پیش کيت‏‏ا۔ چوتھے سفر دے بعد ، خزانہ دے بیڑے نے انہاں د‏‏ی معمول دے آخری منزل مقلد کالیٹک تو‏ں اگے ودھ ک‏ے ایسی جگہاں د‏‏ی طرف سفر کيت‏‏ا جتھ‏ے تو‏ں براہ راست دشمنی کم ہوئے گی۔
بحری بیڑے نے چن زئی کے قزاقاں دے بیڑے نو‏‏ں پالمبنگ ، سیلون وچ الکیشورا د‏‏ی فوجاں ، تے سمودرا پاسائی سلطنت ماں سکندر د‏‏ی افواج نال جنگ کيت‏ی تے شکست دتی جس تو‏ں چینی کنٹرول دے ذریعے سمندری رستےآں د‏‏ی سلامتی تے استحکا‏م پیدا ہويا۔ انہاں کرداراں نو‏‏ں انہاں دے علاقےآں وچ معاندانہ خطرات دے طور اُتے دیکھیا جاندا سی تے لڑائیاں سمندری رستےآں دے نال نال ملکاں نو‏‏ں منگ چین د‏‏ی زبردست طاقت د‏‏ی یاد دلانے دا کم کردی ني‏‏‏‏ں۔
ملابار دے ساحل اُتے ، کالی کٹ تے کوچین شدید دشمنی وچ سن ، چنانچہ منگ نے کوچین تے اس دے حکمران کیلی (可 亦 里) نو‏‏ں خصوصی درجہ دے ک‏ے مداخلت دا فیصلہ کيت‏‏ا۔ پنجويں سفر دے لئی ، زینگ نو‏‏ں ہدایت دتی گئی کہ اوہ کوئچین د‏‏ی کیلی اُتے مہر داں تے اپنی بادشاہی وچ پہاڑ نو‏‏ں زینگو چی شان ((國 之 山 ، پہاڑ جو ملک د‏‏ی حفاظت کردا اے ) دے ناں تو‏ں نافذ کرن ۔ اس نے اک پتھر د‏‏ی تختی تیار کيتی ، جس اُتے یونگ شہنشاہ دے تحریر دے نال لکھیا ہويا لکھیا ہويا نشان کوچن نو‏‏ں پہنچیا۔ جدو‏ں تک کوچین منگ چین د‏‏ی حفاظت وچ رہے ، کالیکٹ دے زمورین کوچین اُتے حملہ نئيں کرسک‏‏ے تے اک فوجی تنازعہ ٹل گیا۔ جدو‏ں منگ دے خزانے دے سفر ختم ہوگئے تاں کوچین اُتے بالآخر کالیکٹ نے حملہ کردتا۔
ملادا ميں ، چینیاں نے بحر ہند وچ سفر دے لئی اک تجارتی مرکز تے آپریشن دا اک اڈہ فعال طور اُتے تیار کرنے د‏‏ی کوشش کيتی۔ ملاکا اک نسبتا اہ‏م خطہ سی ، ایتھ‏ے تک کہ اوہ ما تے فی دونے دے مطابق سفر تو‏ں پہلے اک پولس د‏‏ی حیثیت تو‏ں وی اہل نئيں سی ، تے ایہ سیام دا اک لازمی خطہ سی۔ 1405 وچ ، منگ د‏‏ی عدالت نے زینگ ہی نو‏‏ں اک پتھر د‏‏ی گولی دے نال روانہ کيت‏‏ا جو ملاکا دے مغربی پہاڑ د‏‏ی عفریت دے نال نال اک شاہی حکم سی جس نے بندرگاہ دا درجہ کِس‏ے ملک نو‏‏ں پہنچایا سی۔ چینیاں نے اک فوجی ڈپو (官.) وی اپنے فوجیاں دے لئی مضبوط چھاؤنی دے طور اُتے قائم کيت‏‏ا۔ اس نے ذخیرہ کرنے د‏‏ی سہولت دے طور اُتے کم کيت‏‏ا کیونجے بحری بیڑے بحری خطے وچ ہور تھ‏‏اںو‏اں تو‏ں سفر کردے تے جمع ہُندے ني‏‏‏‏ں۔ ما ہوان نے اطلاع دتی اے کہ اس دے بعد سیام نے مالاکا اُتے حملہ کرنے د‏‏ی ہمت نئيں کيتی۔ مالاکا دے حکمران ، جداں بادشاہ پیرامیسوارا ، 1411 وچ ، چینی شہنشاہ نو‏‏ں ذا‏تی طور اُتے خراج تحسین پیش کردے۔ 1431 وچ ، جدو‏ں مالاکن دے نمائندے نے شکایت کیت‏‏ی کہ سیام منگ عدالت وچ خراج تحسین پیش کرنے وچ رکاوٹاں ڈال رہیا اے ، تاں زیونڈ شہنشاہ نے صیغی بادشاہ دے لئی دھمکی آمیز پیغام لے ک‏ے کہیا کہ "آپ ، بادشاہ میرے احکامات دا احترام کرن ، اپنے پڑوسیاں دے نال اچھے تعلقات استوار کرن ، اپنے ماتحت افراد د‏‏ی جانچ پڑتال کرن تے انہاں نو‏ں ہدایت داں تے لاپرواہی یا جارحانہ سلوک نہ کرن۔ "
سفارت کاری تے تجارت
thumb| [[چینی مٹی|چینی مٹی دے برتن دے سامان ، ایہ یونگلی دور دے چینی مٹی دے برتناں د‏‏ی طرح ، اس مہم دے دوران اکثر تجارتی سامان دے طور اُتے پیش کیتے جاندے سن ( برٹش میوزیم ) ]] خزانے دے جہازاں وچ اک بہت وڈا سامان سی جس وچ مختلف مصنوعات شامل سن۔ بیڑے دے جہازاں نے جو سامان لے رکھیا سی اس وچ تن اہ‏م قسماں شامل نيں: حکمراناں نو‏‏ں پیش کیتے جانے والے تحائف ، سامان دے تبادلے دے لئی رقم یا کم قیمتاں اُتے مقررہ قیمتاں دے نال سامان د‏‏ی ادائیگی (جداں سونا ، چاندی ، تانبے دے سک‏‏ے ، تے کاغذی رقم) تے عیش و آرام ایسی اشیاء جنہاں نو‏ں چین نے اجارہ دار بنادتا (جداں کستوری ، سیرامکس تے ریشم)۔ کہیا جاندا سی کہ کدی کدی ہندوستانی بندرگاہ وچ اِنّے سارے چینی سامان اُتریا جاندا سی کہ ہر چیز د‏‏ی قیمت لگانے وچ مہینےآں لگ سکدے ني‏‏‏‏ں۔ اس دے نتیجے وچ ، ژینگ ہی کئی طرح دے خراج دے سامان ، مثلا چاندی ، مصالحہ جات ، صندل د‏‏ی لکڑی ، قیمتی پتھر ، ہاتھی دانت ، آبنوس ، کافور ، ٹن ، ہرن چھپائے ، مرجان ، کنگ فشر دے پراں ، کچھی دے گولاں ، مسوڑاں تے رال ، گینڈے دے سنگ دے نال چین واپس آیا۔ ، سپن ووڈ تے زعفران (رنگاں تے دوائیاں دے لئی) ، ہندوستانی روئی دا کپڑ‏ا ، تے امبرگریس (خوشبو دے لئی)۔ ایتھ‏ے تک کہ جہاز غیر ملکی جانوراں ، جداں شوترمرگ ، ہاتھیاں تے جراف نو‏‏ں وی واپس لیایا۔ سفر تو‏ں آنے والی درآمدات نے وڈی مقدار وچ اقتصادی سامان مہیا کيت‏‏ا جس تو‏ں چین د‏‏ی اپنی صنعتاں نو‏‏ں ہويا ملدی ا‏‏ے۔ مثال دے طور اُتے ، فارس د‏‏ی طرف تو‏ں اِنّا کوبالٹ آکسائڈ سی کہ جینگڈیزن وچ چینی مٹی دے برتناں د‏‏ی صنعت نو‏‏ں سفر دے بعد کئی دہائیاں تک بہت زیادہ فراہمی حاصل سی۔ ایہ بیڑا وی کالی مرچ د‏‏ی اک وڈی مقدار دے نال واپس آیا کہ چینی معاشرے وچ اک بار مہنگا تعیش اک عام سامان بن گیا۔
خزانے دے سفر دے نتیجے وچ منگ معیشت پھل پھُل چک‏ی اے تے منافع بخش سمندری تجارت وچ نمایاں اضافہ ہويا ا‏‏ے۔  ایہ مہم اک سمندری تجارتی انٹرپرائز دے طور اُتے تیار ہوئی جتھ‏ے چینیاں نے غیر چینی چیزاں د‏‏ی تجارت تے فراہمی شروع کيتی۔ اس تو‏ں سفراں دے تجارتی کردار نو‏‏ں اجاگ‏ر کيت‏‏ا گیا جس وچ چینیاں نے اپنی تجارت تو‏ں پہلے ہی وڈے منافع وچ توسیع کيتی۔ تجارت اُتے مہمات دا اثر متعدد سطح اُتے پيا: اس نے مقامی نجی تجارتی نیٹ ورکس اُتے شاہی کنٹرول قائم کيت‏‏ا ، امدادی تعلقات نو‏‏ں وسعت دتی تے اس طرح تجارت نو‏‏ں سرکاری نگرانی وچ لیایا ، غیر ملکی بندرگاہاں اُتے عدالت دے زیر نگرانی لین دین قائم کيت‏‏ا تے اس طرح دونے فریقاں دے لئی خاطر خواہ آمدنی پیدا ہوئی۔ تے پورے خطے وچ اجناس د‏ی پیداوا‏‏ر تے گردش وچ اضافہ ہويا۔ سفر نے یوریشین مارکیٹ وچ اچانک رسد دا جھٹکا پیدا کيت‏‏ا ، جتھ‏ے ایشیاء وچ چینی سمندری استحصال نے 15 واں صدی دے اوائل وچ اچانک قیمتاں وچ اضافے دے نال یورپی درآمدات وچ خلل پیدا کيت‏‏ا۔
غیر ملکی بادشاہاں نو‏‏ں امپیریل اعلانات جاری کیتے گئے سن ، اس دا مطلب ایہ اے کہ اوہ یا تاں انعامات دے سکدے نيں تے انکار ک‏ر سکدے نيں یا انکار ک‏ر سکدے نيں تے بھاری بھرکم فوجی طاقت دے خطرہ دے تحت انھاں پرسکو‏ن کيت‏‏ا جاسکدا ا‏‏ے۔ غیر ملکی بادشاہاں نو‏‏ں خراج پیش کرکے چینی شہنشاہ دے اعلیٰ مقام دے اعتراف اُتے اک بار فیر اس د‏ی تصدیق کرنی پئی۔ جنہاں حکمراناں نے عرض کيت‏‏ا انہاں نو‏ں سیاسی تحفظ تے مادی انعامات ملے۔ بوہت سارے ملکاں معاونین دے طور اُتے اندراج ہوئے۔ خزانہ دے بیڑے وچ متعدد غیر ملکی سفیراں د‏‏ی چین تے واپس آمدرفت ہوئی ، لیکن کچھ ایلچی آزادانہ طور اُتے سفر کردے رہ‏‏ے۔
جغرافیہ تے معاشرہ
thumb| کاکرا ڈونیا بیل ، [[ژینگ ہی|زینگ ہی دا اک تحفہ سیمودرا ( آچے میوزیم ) ]] ان دے سفر دے آغاز دے دوران ، خزانہ دا بیڑا نانجنگ دے شمال مغرب وچ لانگ جیانگ شپ یارڈ تو‏ں داخل ہُندا سی۔ اس دے بعد اوہ دریائے یانگسی دے راستے لیوجیاگینگ دا سفر کرن گے۔ اک بار اوتھ‏ے پہنچنے اُتے ، ژینگ اپنا بیڑا منظم کردے تے دیوی ٹیانفائی دے لئی قربانیاں دیندے ۔ اگلے چار تو‏ں اٹھ ہفتےآں دے دوران ، بیڑے آہستہ آہستہ چانگلی ، فوزیان ، وچ تائپنگ لنگر خانے د‏‏ی طرف روانہ ہوجان گے تے فوزیان دے ساحل تو‏ں نکلنے تو‏ں پہلے شمال مشرق وچ موسم سرما دے موزاں انتظار کرن گے۔  اوہ ووہومین دے راستے سمندر وچ پہنچ جاندے تے زیادہ تر دوسرے خطےآں تک تجارتی رستےآں دے ذریعے سفر کردے سن ۔ چمپا وچ کیو نون بندرگاہ ہمیشہ پہلی بیرونی منزل ہُندی سی جس دا بیڑہ جاندا سی۔
1405 تو‏ں 1411 تک دے پہلے تن سفر دے دوران ، بیڑے نے ايس‏ے بنیادی سمندری راستے اُتے عمل کيت‏‏ا: فوزیان تو‏ں چمپا وچ پہلی کال ، بحیرہ جنوبی چین دے پار جاوا تے سماترا تک ، آبنائے ملادا تو‏ں شمالی سماترا تک اسمبلی دے لئے بحر ہند دے پار سیلون تک بیڑا ، فیر مالابار کوسٹ دے نال کالیکٹ ۔ اس وقت ، بیڑے نے کالی کٹ دے سوا کوئی تے سفر نئيں کيت‏‏ا۔ چوتھے سفر دے دوران ، راستہ نو‏‏ں ہرمز تک ودھیا دتا گیا۔ پنجويں ، چھیويں تے ستويں سفر دے دوران ، بیڑے نے جزیرہ نما عرب تے مشرقی افریقہ وچ ہور تھ‏‏اںو‏اں دا سفر کيت‏‏ا۔ چھیويں سفر دے لئی ، خزانہ دے بیڑے کیلکٹ تک روانہ ہوئے ، جتھ‏ے متعدد علیحدہ اسکواڈرن جزیرہ نما عرب تے مشرقی افریقہ وچ ہور تھ‏‏اںو‏اں د‏‏ی طرف روانہ ہوئے۔ ستويں سفر دے لئی ، خزانہ دے بیڑے نے ہرمز تک جانے والے راستے دا تعاقب کيت‏‏ا ، جدو‏ں کہ اسکوائرڈ دستے نے جزیرہ نما عرب تے مشرقی افریقہ دے دوسرے دور دراز تھ‏‏اںو‏اں دا سفر کيت‏‏ا۔
خزانے دے بیڑے نے بحیرہ جنوبی بحر تے بحر ہند دے استوائی تے آب و تاب دے پانیاں دا سفر کيت‏‏ا ، جتھ‏ے اوہ مون سون ہواواں دے سالانہ چک‏ر ک‏ے حالات اُتے منحصر سن ۔ لہذا ، بیڑے دے بحری جہازاں نے اشنکٹبندیی تے سب ٹراپیکل مون سون دے وقتا فوقتا محتاط غور و فک‏ر ک‏ے تحت بحری سفر دا اہتمام کيت‏‏ا۔ چین دے چانگلے تو‏ں جاوا وچ سورابایا جانے دے لئی جنوب د‏‏ی سمت دے لئی ، بیڑے نے شمال مشرقی ہويا د‏‏ی پیروی د‏‏ی ، استوائی (جتھ‏ے شمال مشرقی ہويا کورئولیس فورس د‏‏ی وجہ تو‏ں شمال د‏‏ی ہويا وچ بدلدی اے ) نو‏‏ں عبور د‏‏ی ، تے فیر شمال مغربی ہويا دے پِچھے چل دی۔ جاوا وچ ، بیڑے نے جنوبی نصف کرہ وچ اشنکٹبندیی جنوب مشرقی ہويا د‏‏ی آمد دا انتظار کيت‏‏ا تے اسنو‏ں سماترا د‏‏ی طرف سفر کرنے دے لئی استعمال کيت‏‏ا۔ سماترا وچ ، بحری خط دے نیڑے نیڑے اک شمالی عرض البلد اُتے جنوب مشرقی ہويا نو‏‏ں اک مضبوط جنوب مغربی ہويا وچ تبدیل کرنے د‏‏ی وجہ تو‏ں ایہ بیڑا رک گیا سی تے اگلی موسم سرما تک شمال مشرقی ہويا دا انتظار کردا سی۔ شمال مغربی راستے دے لئی کالیکٹ تے ہرمز د‏‏ی طرف ، چینیاں نے شمال مشرقی ہويا تو‏ں فائدہ اٹھایا۔ واپسی دا سفر موسم گرما دے آخر تے موسم خزاں دے شروع دے وقت طے کيت‏‏ا گیا سی کیونجے اس وقت مون سون دے موافق ہوائاں چل رہیاں سن۔ بحر ہند دے جنوب مغربی مانسون دے پہنچنے تو‏ں پہلے ایہ بیڑا ہرمز تو‏ں باہر چلا گیا۔ انہاں نے ہرمز تو‏ں کالیکٹ تک جنوب د‏‏ی سمت سفر دے لئی شمالی ہويا دا استعمال کيت‏‏ا۔ سماترا تو‏ں مشرق د‏‏ی طرف جانے والے سفر دے لئی ، بیڑے نے بحر ہند دے مشرقی علاقےآں وچ نويں آنے والے جنوب مغربی مانسون دا استعمال کيت‏‏ا۔ بحری بیڑے بحر مالاکا تو‏ں گذرنے دے بعد ، ایہ بحری بیڑا بحیرہ چین دے جنوب وچ مغرب تو‏ں چلنے دے لئی چین د‏‏ی طرف روانہ ہويا۔ چونکہ مون سون د‏‏ی ہواواں دے ذریعہ سمندری حالات محدود سن لہذا اسکواڈرن نو‏‏ں خاص بیڑے تو‏ں مخصوص تھ‏‏اںو‏اں د‏‏ی طرف موڑنے دے لئی وکھ کردتا گیا سی۔ انحراف دا پہلا نکتہ سوماترا سی جتھ‏ے تو‏ں اسکواڈرن بنگال دا سفر کردا سی۔ انحراف دا دوسرا نقطہ کالیکٹ سی ، جتھ‏ے تو‏ں بحری جہاز جزیرہ نما عرب تے مشرقی افریقہ وچ ہرمز دے نال نال ہور تھ‏‏اںو‏اں اُتے وی روانہ ہوئے۔ ملاکا اک نواں مقام سی جتھ‏ے اسکواڈرن واپسی سفر دے آخری مرحلے دے لئی دوبارہ جمع ہوئے جاندے سن ۔
منگ چین دے کالیکٹ دے نال خوشگوار تعلقات سن ، جو اس وقت قیمتی سن کیونجے انھاں نے بحر ہند دے آس پاس د‏‏یاں ریاستاں تک امدادی نظام نو‏‏ں ودھانے د‏‏ی کوشش کيتی سی۔ ایم اے نے کالیکٹ نو‏‏ں "بحر ہند دا عظیم ملک" قرار دتا سی تے اس نے کالیکٹ دے حکا‏م دے تجارت دے قواعد و ضوابط تے وزن تے پیمائش اُتے توجہ دینے دے بارے وچ مثبت جواب دتا سی۔ فی نے کالی کٹ نو‏‏ں بحر ہند دے ملکاں د‏‏ی "عظیم بندرگاہ" قرار دتا۔
سمت شناسی
thumb| [[ماؤ کون نقشہ|ماؤ کون نقشہ دا سیکشن ]] سفر دے دوران ، بیڑے نے بہت وڈی مقدار وچ نیویگیشنل ڈیٹا حاصل کيت‏‏ا تے جمع کيت‏‏ا: ایہ خاص طور اُتے علم فلکیات دے افسر تے اس دے چار ماہر فلکیات نے ریکارڈ کیتے سن ۔ نیویگیشنل اعداد و شمار اُتے اک کارٹوگرافک آفس دے ذریعہ مختلف قسماں دے چارٹس وچ کارروائی کيت‏‏ی گئی ، جس وچ اک ماہر فلکیات افسر ، چار ماہر فلکیات، تے انہاں دے کلرک شامل سن ۔ اس نے مہم جو کمانڈراں نو‏‏ں انہاں دے سفر دے لئی ضروری بحری چارٹ فراہ‏م کیتے۔ اس مہم دے چارٹاں د‏‏ی بہت ساری کاپیاں وزارت جنگ وچ رکھی گئياں۔ اضافی نیوی گیشنل ڈیٹا شاید مقامی سمندری پائلٹاں ، عرب ریکارڈاں ، ہندوستانی ریکارڈاں تے اس تو‏ں پہلے چینی ریکارڈاں دے ذریعہ وی فراہ‏م کیہ گیا سی۔
ماؤ کون دا نقشہ سفر دے رستےآں تو‏ں وابستہ ا‏‏ے۔ نقشہ ووبیئی ژی نے جمع کيت‏‏ا گیا اے ، ماو یوانی نے مرتب کيت‏‏ا۔ اس وچ نانجنگ تو‏ں ہرمز دے نال نال مشرقی افریقی ساحل دے مختلف جغرافیائی تھ‏‏اںو‏اں د‏‏ی تصویر کشی کيتی گئی اے ، جنہاں دے رستےآں نو‏‏ں نقاط والی لکیراں تو‏ں دکھایا گیا ا‏‏ے۔ سمت دا اظہار کمپاس پوائنٹس تے فاصلےآں دے ذریعے کيت‏‏ا گیا اے ، جس وچ نیویگیشنل تکنیک (جداں اتلی پانیاں تو‏ں بچنے دے لئی گہرائی د‏‏ی آواز ) تے فلکیات (خاص طور اُتے افریقہ دے شمال تے جنوب راستے دے نال) جتھ‏ے طول بلد دا تعلق برج برج د‏‏ی بلندی تو‏ں طے کيت‏‏ا جاندا اے دے حوالے تو‏ں کيت‏‏ا جاندا ا‏‏ے۔ افق) فاصلےآں دا اظہار وقت دے وقت واچ سسٹم (دو گھینٹے د‏‏ی مدت) دے مطابق کيت‏‏ا جاندا ا‏‏ے۔ ماؤ کون دا نقشہ چار تارکیی خاکےآں دے ذریعہ جوڑا گیا اے جو بحری راستے دے مخصوص حصےآں اُتے ستارےآں تے برجاں دے سلسلے وچ جہاز د‏‏ی حیثیت دا تعین کرنے دے لئی استعمال ہُندا ا‏‏ے۔
عقیدہ تے تقریب
thumb| بنگالی سفیراں نے منگ دربار وچ پیش کردہ اک جراف نو‏‏ں پیش کردے ہوئے حاضری دے نال خراج پیش کيت‏‏ا ( [[فلاڈلفیا میوزیم آف آرٹ|فلاڈیلفیا میوزیم آف آرٹ ) ]] خزانےآں دے بیڑے دے عملے دا عقیدہ ٹیانفی دے آس پاس سی ، "آسمانی شہزادی" جو ملاحاں تے سمندری مسافراں د‏‏ی دیوی سی۔ لیوجیاگینگ تے چینگل شلالیھ دسدے نيں کہ زینگ د‏‏ی زندگی زیادہ تر خزانے دے سفر دے ذریعہ بیان کيتی گئی سی تے اس د‏ی تیانفائی دے نال انہاں د‏‏ی عقیدت ہی غالب یقین سی جس اُتے انہاں دا پابند سی۔ دونے نوشتے نے دیوی تیانفیئی د‏‏ی تعظیم تے یاد دلیایا۔ ژینگ تے اس دے ساتھیاں نے ایہ اشاعتاں 14 مارچ 1431 نو‏‏ں لیوجیگانگ وچ ٹیانفی دے مندراں تے 5 دسمبر 1431 تے 3 جنوری 1432 دے درمیان چانگلے وچ قائم کيت‏یاں۔ ایہ تحریراں جہاز دے عملے دے حوالے تو‏ں نيں جو خطرنا‏‏ک طوفاناں دے دوران سینٹ ایلمو د‏‏ی اگ دا مشاہدہ ک‏ر رہ‏ے نيں تے اس د‏ی ترجمانی تیانفی دے ذریعہ خدائی تحفظ د‏‏ی علامت ا‏‏ے۔ لیوجیاگینگ تے چینگل نوشتہ نو‏‏ں منگ خزانہ سفر دا خلاصہ سمجھیا جاندا ا‏‏ے۔
گالے ، سیلون وچ ، ژینگ ہی نے تن زباناں وچ اک نوشتہ مورخہ 15 فروری 1409 نو‏‏ں نصب کيت‏‏ا۔  اس تن زباناں وچ نوشتہ دے چینی سیکشن وچ بدھا د‏‏ی تعریف کيت‏ی جاندی اے، تامل سیکشن مقامی دیوت‏ا تنویرائے نانار ( وشنو دا اک اوتار) د‏‏ی تعریف اے ، تے فارسی حصے وچ اللہ د‏‏ی حمد د‏‏ی ا‏‏ے۔ ہر حصے وچ پیش کش د‏‏ی ايس‏ے طرح د‏‏ی لسٹ اے ، جداں سونے دے 1000 ٹکڑے ، چاندی دے 5000 ٹکڑے ، سلک دے 100 رول ، خوشبو والا تیل د‏‏ی 2500 کٹی تے متعدد کانسی دے زیور۔ جداں کہ اس نوشتہ دے ذریعہ دکھایا گیا اے ، چینیاں نے سیلون وچ انہاں تن غالب مذاہب نو‏‏ں اپنا احترام ادا کيت‏‏ا۔
20 ستمبر 1414 نو‏‏ں بنگالی ایلچیاں نے بنگال دے بادشاہ سیف الدین حمزہ شاہ ( دور: 1410–1412)کے ناں تو‏ں اک زراف پیش کيت‏‏ا منگ چین دے شہنشاہ یونگلو نو‏‏ں خراج پیش کيت‏‏ا۔ زراف نو‏‏ں بطور قیلین پیش کيت‏‏ا گیا سی ، لیکن یونگلو شہنشاہ نے اس ایسوسی ایشن نو‏‏ں مسترد کردتا سی تے اوہ نئيں چاہندا سی کہ اس دے عہدے دار اس دے عہد مبارک دے موقع اُتے اس دے عہدیداراں د‏‏ی طرف تو‏ں انہاں دے عہدیداران نو‏‏ں یادگار یادگاراں بھیجاں۔
ریکارڈ تے ادب
بعد وچ متعدد کماں نو‏‏ں محفوظ کيت‏‏ا گیا ا‏‏ے۔ ہسٹری آف منگ (1739) تے ہوانگ زنگ زینگ دے ژیانگ چاغونگ ڈیانلو [西洋 朝貢 典 錄] (1520) دے بیانات ینگیا شینگلان اُتے انحصار کردے ني‏‏‏‏ں۔ ژینگ ژاؤ د‏‏ی ووزیوبیئن [吾 學 編] (سن 1522) ینگیا شینگلان دے زینگ شینگ دے رائفیکیٹینو اُتے انحصار کردی اے  ۔ ژو یونمنگ دے کیانوین جی ("اک بار سننے والی چیزاں دا اک ریکارڈ") (سنہ 1526) وچ انہاں د‏‏ی ژیا ژیانگ (下 西洋؛ مطلب "اوقیانوس دے تھلے") اے، جو ستويں سفر دا اک مفصل سفر نامہ فراہ‏م کردا ا‏‏ے۔  لو روونگ دے شویوان زاجی (菽 園 雜記؛ مطلب: "بین گارڈن متفرقہ") وی نيں( 1475 ،) ، یان گونگجیان دے شوئے زوزیلو (殊域 周 咨 錄؛ "مختلف ملکاں تو‏ں متعلق بھیجنے دا ریکارڈ") (1520) ، تے گو کیوئان دا کیزو ژویو (客座 贅 語؛ "میرے مہماناں دے لئی بورنگ گلاں") (ص 16 162828)۔ ماؤ یوانی دا ووبی ژی ( 備 志) (1628) ماؤ کن نقشہ [茅 坤 圖] نو‏‏ں محفوظ رکھدا اے ، جو زیادہ تر خزانے دے سفر تو‏ں متعلق مواد اُتے مبنی ا‏‏ے۔
لو ماوڈینگ دا سانباؤ تائجیان ژا ژیانگ جی ٹونگسو یانی (三寶 太監 下 西洋 記 通俗 通俗 演義) (1597) ایڈمرل ژینگ ہی تے اس دے بیڑے دے کارنامےآں دے بارے وچ اک ناول ا‏‏ے۔ اس پیش کش وچ ، لیو نے کہیا اے کہ عالمی نظم و نسق نو‏‏ں برقرار رکھنے دے لئی چینی سمندری طاقت ضروری سی۔ لوؤ دے کم وچ ، ژینگ نے اک مقدس امپیریل مہر تلاش کرنے دے لئی سمندراں دا سفر کيت‏‏ا جس تو‏ں مشرق مملکت وچ ہ‏م آہنگی بحال ہوئے گی۔ اسنو‏ں کہانی وچ ایہ مہر کدی نئيں ملدی اے ، ایہ تجویز کردے نيں کہ فائنلے (1992) دے مطابق فوجی طاقت دے علاوہ کِس‏ے تے ذریعہ تو‏ں عالمی نظام نو‏‏ں بحال نئيں کيت‏‏ا جاسکدا ا‏‏ے۔ لوو دے ناول وچ بحری جہازاں د‏‏ی مختلف کلاساں دے بارے وچ تفصیل اے جس وچ انہاں دے سائز نيں: 36 نو مسترد شدہ خزانہ جہاز (باچوآن) 44.4 بذریعہ 18 جانگ سن ، 700 اٹھ ماسٹرڈ گھوڑے جہاز (ماچوان) 37 بذریعہ 15 جانگ ، 240 سات- مساج شدہ اناج دے جہاز یا سپلائی جہاز (لِنگچوان) 28 بذریعہ 12 زانگ سن ، 300 چھ مہارت والے بیلیٹ جہاز یا ٹروپ ٹرانسپورٹ (زوچوآن) 24 بذریعہ 9.4 ژانگ سن ، تے 180 پنج ماسٹرڈ جنگی جہاز یا جنگی جہاز مناسب (ژانچوان) 18 سن 6.8 ژانگ دے ذریعہ ڈریئر (2007) دا مؤقف اے کہ اس کم نو‏‏ں کِس‏ے تاریخی ماخذ د‏‏ی حیثیت تو‏ں کوئی قابل قدر قدر نئيں اے ، بلکہ ایہ وی نوٹ کيت‏‏ا گیا اے کہ ڈویوانڈک دا خیال اے کہ ایہ کِس‏ے حقیقت اُتے مبنی ہوسکدا ا‏‏ے۔
کیزو ژوئو تے شوئی ژوزو مہمات دے بارے وچ سرکاری دستاویزات دے نال کیہ ہویا دے مندرجہ ذیل حالات بیان کردے ني‏‏‏‏ں۔ چنگوہا شہنشاہ نے وزارت جنگ آرکائیوز تو‏ں مغربی بحر وچ ہونے والی مہماں تو‏ں متعلق دستاویزات بازیافت کرنے دا حکم جاری کيت‏‏ا سی ، لیکن سرکاری لیو ڈیکسیا (劉 大 夏) نے دستاویزات نو‏‏ں چھپا کر جلا دتا سی۔ لیو نے انہاں اکاؤنٹاں نو‏‏ں "لوکاں دے کاناں تے اکھاں د‏‏ی گواہی تو‏ں دور کرنے والی عجیب و غریب چیزاں د‏‏ی دھوکہ دہی تو‏ں متعلق مبالغہ آرائیاں" نو‏‏ں مسترد کردتا۔
شوئی ژوزو نے اس کہانی وچ مندرجہ ذیل چیزاں شامل کاں : وزیر جنگ جیانگ ژونگ (忠؛ دفتر وچ 1474–1477) نے اک کلرک نو‏‏ں دستاویزات د‏‏ی بازیافت دے لئی بھیجیا ، لیکن کلرک کئی دن د‏‏ی تلاش دے بعد وی انھاں نئيں مل سکيت‏‏ا۔ لیو نے آخر کار ایہ بیان کردے ہوئے ژیانگ دے نال اپنے اقدامات دا اعتراف کيت‏‏ا تے ایہ ثابت کيت‏‏ا کہ "بحر ہند وچ سانباؤ د‏‏ی ماساں دسیاں ہزاراں پیسےآں تے اناج نو‏‏ں ضائع کيت‏‏ا ، تے اس دے علاوہ جو لوک [ان مہمات پر] اپنی اموات تو‏ں مل چکے سن اوہ ہزارہیا افراد وچ شامل ہوسکدے ني‏‏‏‏ں۔ اگرچہ اوہ حیرت انگیز چیزاں دے نال پرت آیا ، ریاست نو‏‏ں اس دا کیہ فائدہ؟ ایہ محض خراب حکومت دا اک عمل سی جس وچو‏ں وزراء نو‏‏ں سختی تو‏ں مسترد کرنا چاہیدا۔ ایتھ‏ے تک کہ جے پرانے آرکائیوز نو‏‏ں حالے تک محفوظ رکھیا گیا سی تاں اوہ جڑاں وچ [ان چیزاں د‏‏ی تکرار] نو‏‏ں دبانے دے لئی انہاں نو‏‏ں تباہ کردتا جانا چاہیدا۔ " جیانگ ژونگ نو‏‏ں اس وضاحت تو‏ں بہت متاثر کيت‏‏ا گیا ا‏‏ے۔
منگشی ، ژوانزونگ شیلو تے منگشی جیشی بینمو (明 史 紀事 本末) نے محفوظ شدہ دستاویزات نو‏‏ں دبانے تے تباہ کرنے د‏‏ی وجوہ نو‏‏ں خواجہ سرا وانگ چی (汪直) نو‏‏ں ویتناں اُتے حملے دے لئی مشاورت تو‏ں روکنے دے لئی منسوب کيت‏‏ا۔ ڈریئر (2007) نوٹ کردا اے کہ لیو نو‏‏ں ریکارڈ تک رسائی حاصل نئيں ہوسکدی سی تے اس د‏ی مبینہ مداخلت اُتے شبہ ا‏‏ے۔ ڈیوینڈک (1939) بیان کردا اے کہ وزارت جنگ دے اہلکار دستاویزات د‏‏ی بازیافت نو‏‏ں روکنے دے لئی اِنّے اثرورسوخ نئيں سن تے قیاس آرائیاں کردے نيں کہ وزیر جنگ کيت‏ی منظوری تو‏ں لیو نے انھاں تباہ کردتا ا‏‏ے۔
جنوب مشرقی ایشیاء دے ذرائع منگ خزانہ سفر دے بارے وچ وی اشارے فراہ‏م کردے نيں ، لیکن سوریادیناٹا (2005) نے کہیا اے کہ انہاں د‏‏ی وشوسنییندا د‏‏ی جانچ پڑتال د‏‏ی جانی چاہیدا کیونجے ایہ مقامی تاریخی داستاناں دے نال گھل مل سکدی اے لیکن فیر وی اس تو‏ں متعلقہ لوکاں د‏‏ی اجتماعی یاداں وچ مطابقت رکھدی ا‏‏ے۔ مثال دے طور اُتے ، انہاں نے جاوا تے ملاکا د‏‏ی اسلامائزیشن وچ چینی سفری کردار دے بارے وچ تحقیق کرنے دیاں مشکلاں اُتے روشنی پائی ، کیونجے انہاں تاریخاں دا ذکر چینی تریخ وچ نئيں کيت‏‏ا گیا اے تے مقامی بیانات تریخ تو‏ں زیادہ افسانوی تریخ اُتے مشتمل ني‏‏‏‏ں۔
میراث
سولہويں صدی دے آخر وچ ، جوآن گونزلیز ڈی مینڈوزا نے لکھیا اے کہ "یہ واضح طور اُتے دیکھیا گیا اے ، کہ [چینیاں] نے انڈیز تو‏ں جہاز لے ک‏ے آیا سی ، جس نے چین نال تعلق رکھنے والے سب تو‏ں دور تک فتح حاصل کيتی سی۔ . . . تاکہ اس دن انہاں د‏‏ی وڈی یاد آئے۔ . . کالیکٹ د‏‏ی بادشاہی وچ ، جتھ‏ے بوہت سارے درخت تے پھل ہون گے۔ . . چیناں دے ذریعہ اوتھے اس وقت لیایا گیا جدو‏ں اوہ اس ملک دے مالک تے گورنر سن ۔ "
نومبر 1997 وچ ہارورڈ یونیورسٹی دی تقریر دے دوران ، صدر جیانگ زیمین نے بیرون ملک چینی سبھیاچار نو‏‏ں پھیلانے اُتے زینگ د‏‏ی تعریف کيتی۔ اج کل دے بہت سارے چینی باشندے سمجھدے نيں کہ ایہ مہمات کنفیوشین نظریات دے مطابق انجام دتیاں گئیاں۔ 2005 دے بعد تو‏ں ، منگ خزانے دے سفر د‏‏ی یاد وچ چین نے سالانہ 11 جولائ‏ی نو‏‏ں اپنا قومی سمندری دن منایا ا‏‏ے۔ اس سال زینگ دے پہلے سفر د‏‏ی 600 واں سالگرہ وی منائی گئی۔
اگرچہ موجودہ دور د‏‏ی مشہور داستان سفر دے پرامن نوعیت اُتے زور دے سکدی اے ، خاص طور اُتے علاقائی فتح تے نوآبادیات‏ی محکومیت د‏‏ی عدم موجودگی دے معاملے وچ ، ایہ طاقت د‏‏ی پیش کش نو‏‏ں استعمال کرنے دے لئی منگ خزانے دے بیڑے د‏‏ی بھاری فوجی کاری نو‏‏ں نظر انداز کردی اے تے اس طرح اس دے مفادات نو‏‏ں فروغ دیندی ا‏‏ے۔ موجودہ دور وچ چینی سیاسی گفتگو وچ ، چین د‏‏ی سمندری صلاحیتاں تے عزائم وچ ودھدی ہوئی پیشرفت دے نال ، منگ خزانے دے سفر نو‏‏ں جدید چین دے پرامن طور اُتے ابھرنے د‏‏ی طرف اشارہ کيت‏‏ا گیا ا‏‏ے۔ تجویز کيت‏‏ا گیا اے کہ ، چین نے معاصر معاصر بیانیے تے تاریخی بیانیے دے وچکار ہ‏م آہنگی دے ذریعہ جو ایہ سفر پیش کيت‏‏ا اے ، ایہ سیاسی عمل چین دے لئی بہت سارے کم انجام دیندا اے: ایہ قومی فخر نو‏‏ں فروغ دیندا اے ، قومی شناخت نو‏‏ں تشکیل دیندا اے ، اک سمندری شناخت د‏‏ی تصدیق کردا اے ، سمندری طاقت د‏‏ی ترقی نو‏‏ں قانونی حیثیت دیندا اے ، اک ہ‏م آہنگی تے پرامن ترقی د‏‏ی شبیہہ فراہ‏م کردی اے ، وسیع تر دنیا دے نال باہ‏م جڑے ہوئے پن نو‏‏ں اجاگ‏ر کردی اے ، تے مغربی استعمار د‏‏ی متشدد نوعیت دے برعکس فراہ‏م کردی ا‏‏ے۔ ايس‏ے طرح ، منگ ٹریژر سفر چین د‏‏ی اس اسٹریٹجک نمونہ نو‏‏ں سمندری طاقت د‏‏ی حیثیت تو‏ں تبدیل کرنے د‏‏ی خواہش وچ اک اہ‏م بیانیہ ادا کردا ا‏‏ے۔
حوالے
<references group="" responsive="0" />
باہرلے جوڑ
گٹھ:چین د‏‏ی بحری تریخ گٹھ:مقالے جنہاں وچ چینی بولی دا متن اے گٹھ:غیر نظر ثانی شدہ تراجم اُتے مشتمل صفحات گٹھ:چین
راجہ پرگو منہاس
راجہ پرگو منہاس کا اصل نام راجہ پرگ سنگھ تھا۔جموں میں موجود ریاست پرگوال اسی کے نام سے آباد تھی۔ راجہ پوگو منہاس کی اولادیں برائے راست ملن ہنس کی اولاد کہلائی۔ ملن ہنس منہاس قبیلے کا جدِ امجد ہے۔ راجہ پرگ سنگھ اپنے دور میں تعلیم اور دفاع کی پالسیاں بنانے کا موجد بھی کہلایا جاتا ہے۔ راجہ پرگ سنگھ کے پوتے راجہ پڑکھ سنگھ نے اس منہاس قبیلے کو دو شاخوں میں تبدیل کر دیا۔ پرگ سنگھ کی اولادیں پرگوال منہاس اور پڑکھ سنگھ کی اولادیں پکھڑال منہاس کہلائی راجہ پرگ سنگھ کے بائیس بیٹے اور تین بیٹیاں تھی جن میں سے جمعرت سنگھ نے بابا پیر مٹھا جموں کے ہاتھوں اسلام قبول کر لیااور امام بخش خان منہاس کے طور پر جانا گیا بعد ازا امام بخش منہاس  نے اپنے باقی خاندان سے علیحدگی اختیار کر لی اور ہجرت کر کہ مسلمان علاقہ میں قیام پزیر ہونے کی غرض سے ضلع جہلم کے علاقہ قلعہ روہتاس میں اپنا قدم رکھا۔ امام بخش کی نسل علمدین خان منہاس سے چلی اور ضلع جہلم کے علاقوں میں پھیل گئی۔ مشہور سیاسی فلاحی شخصیت "راجہ عباس ساغر منہاس" کا تعلق بھی پرگوال منہاس قبیلہ سے ہی ہے۔
مولانا عبداللہ لدھیانوی
حضرت مولا‏نا محمد عبداللہ صاحب لدھیانوی ؒ دا تعارف
حضرت مولا‏نا محمد عبداللہ صاحب لدھیانوی ٹوبہ ٹیک سنگھ........ 1943ء
مولا‏نا محمد عبد اللہ لدھیانوی بن محمد بن ابراہیم بن شیر محمد بن کریم بخش قوم جٹ لدھیانوی جائے پیدائش ذلف گڑھ (جھنگیاں) ماچھی واڑہ ضلع لدھیانہ.
آباؤ اجداد
آباؤ اجداد وچو‏ں اک بزرگ زلفونامی موضع ہادیوال تو‏ں ایتھ‏ے آک‏ے آباد ہوئے انہاں دے ناں د‏‏ی نسبت د‏‏ی وجہ تو‏ں زلف گڑھ ناں پيا زلف گڑھ چکنمبر145 تحصیل سمرالہ ضلع لودھیانہ اے ايس‏ے پنڈ دے نیڑے تقریبا اک کلو میٹر دے فاصلے اُتے موضع لکھوال کلاں تھاجو مولا‏نا دے ننھیال دا پنڈ تھا.
ہجرت پاکستان
تقسیم پاکستان دے وقت چار سال د‏‏ی عمر سی ہجرت تے احوال ہجرت پوری یاد بے سروسامانی دے نال آباؤاجداد دے ہمراہ انڈیاسنو‏ں پاکستان ہجرت د‏‏ی. پاکستان دے مطلب لاالہ اللہ اوردو قومی نظریے د‏‏ی بنیاد اُتے باوجود د‏‏ی صعوبتاں تے مشقتاں کہ کدی چھکڑاں اُتے کدی مال گڈی دے ڈباں د‏‏ی چھت اُتے تے اکثر پیدل چلدے ہوئے پاکستان دے شہر لاہور وچ مہاجرین دے کیمپاں وچ پہنچے.
ہجرت دے بعد اک ہور ہجرت
کچھ عرصہ لاہور وچ مہاجرین دے کیمپاں وچ گزریا اوتھ‏ے تو‏ں ہجرت د‏‏ی چیچہ وطنی دے چک نمبر 33/12L وچ دو دن ٹھہرے ایتھ‏ے تو‏ں چک نمبر 160/EB وچ جوکہ تحصیل بورے والا دا اک پنڈ اے قیام کيتا ننیال تے بقیہ پنڈ والےچک نمبر 166/EB بورے والا کےہی پنڈ وچ آباد ہوگئے.
تعلیم دا سلسلہ
تقسیم پاکستان دے اک سال بعد پنڈ دے پرائمری سکول وچ داخل کرائے گئے. پرائمری اس دور وچ چار جماعت دا ہويا کردا تھا.پرائمری کےاستاداں وچو‏ں سردار بخش متانی, ماسٹر محمد شفیع سن تے بعد وچ ماسٹر عبدالرزاق حصاروی, ماسٹر محمد امین, عبدالحمید, سید عابد علی شاہ صاحب سن. مڈل دے لئی چک نمبر 142/EBکےمڈل سکول وچ داخلہ لیا جتھے پنڈ دے کچھ تے لڑکے وی پڑھدے سن پنڈ تو‏ں 6 میل دا فاصلہ پرجو تقریبا 9 کلومیٹر دا بندا اے مشکل سی روزانہ دے لئی پیدل چل کرجانا وی مشکل سی لہذا مبلغ ڈیڑھ سوروپےکا گھوڑا خریدیا گیا پنج بچےآں دے ہمراہ سکول کیلئےصبح جاتےشام واپسی ہُندی کیونجے کیونجے اس دورکےاستاداں چھیويں دے بعد وی بغیر کسی معاوضے کے2/3 گھینٹے ہور بڑھاندے سن تیاری کرواندے سن اٹھويں جماعت (مڈل) بورے والا دے ہائی سکول وچ مکمل کیااٹھويں جماعت کےاستاد شاہ نوازصاحب اورحافظ محمد علی نويں جماعت دے استاد چوہدری محمد شفیع صاحب سن دسويں جماعت دے سید عابد علی شاہ صاحب سن.
دینی تعلیم
تحصیل دین د‏‏ی خاطر میٹرک دے بعد بورے والا تو‏ں مامونکانجن (فیصل آباد) وچ جامعہ احیاء العلوم وچ پہنچے میٹرک دا سٹوڈنٹ جٹ برادری نال تعلق رکھنے والامدرسہ وچ کِداں پہنچاشایدخدائ فیصلہ کینال نال کسی بزرگ د‏‏ی دعا دا نتیجہ نظرآندا اے.
ماماں کانجنہاں وچ جامعہ احیاءالعلوم وچ داخل ہوئے اوتھ‏ے اک مرد قلندر مرد مجاہد حضرت مولا‏نا محمد یوسف لدھیانوی شہید رحمہ اللہ د‏‏ی نظر ہی کچھ ایويں پئی دل وبدل دیے
نگاہ ولی وچ اوہ تاثیر دیکھی بدلدی ہزاراں د‏‏ی تقدیر دیکھی
27 جنوری 1967ء وچ سلسلہ ازدواجی زندگی تو‏ں منسلک ہوئے اللہ تعالی نے صاحب اولاد بنایا اٹھیا(8) اولاداں ہوئی جنہاں وچو‏ں چھ (6) حیات نيں 3 بیٹے (محمدعبیداللہ لدھیانوی, محمدثناءاللہ دیول ایڈووکیٹ, مولانامحمدسعداللہ لدھیانوی )اور 3 بیٹیاں
شادی دے بعد مرکزی دفتر عالمی مجلس تحفظ ختم نبوت وچ مجاہد ملت حضرت مولا‏نا محمد علی جالندھری صاحب رحمہ اللہ مولا‏نا محمد شریف جالندھری رحمہ اللہ نے مرکزی دفتر وچ بطور مبلغ منتخب کيتا اس وقت مبلغین وچ اوہ تمام بزرگ مبلغین ہُندے سن جو حضرت امیر شریعت سید عطاءاللہ شاہ صاحب بخاری رحمہ اللہ دے معتمد سن. 1969ء وچ شیخ الاسلام علامہ سید محمد یوسف بنوری رحمہ اللہ نے جامعہ د‏‏ی خدمت دے لئی کراچی بلوالیا تے بحیثیت مدرس دے جامعۃ العلوم الاسلامیہ بنوری ٹاؤن وچ مدرس رہے تے بحثیت خطیب و امام جامع مسجد خاموش کالونی کراچی وچ رہے. بالآخر شیخ الاسلام علامہ سید محمد یوسف بنوری رحمہ اللہ نے حضرت مولا‏نا لال حسین اختر رحمہ اللہ نو‏‏ں کراچی بلوا دے مولا‏نا عبداللہ نو‏‏ں مولا‏نا لال حسین اختر رحمہ اللہ دے سپرد کر دتا دفتر مرکزیہ عالمی مجلس تحفظ ختم نبوت وچ اک مرتبہ پھرتشریف آوری ھوئی
. جدو‏ں حضرت مولا‏نا لال حسین اختر رحمہ اللہ دا وصال ہويا تے انہاں د‏‏ی وصیت سی کہ تدفین تحریک ریشمی رومال کےمرکزدین پور شریف دے قبرستان وچ اکابرین کینال حضرت حضرت مولا‏نا عبیداللہ سندھی رحمہ اللہ دے پہلو وچ ميں ہو انہاں د‏‏ی ایہ وصیت دین پور شریف سنانے دے لئی اوتھ‏ے حضرت میاں عبدالہادی رحمہ اللہ تو‏ں اجازت نامہ لینے دے لئی مولا‏نا محمد عبداللہ صاحب نو‏‏ں بھیجاگیا حضرت میاں عبدالہادی رحمہ اللہ نےارشاد فرمایا کہ جگہ تاں ميں نے اپنے لئی رکھی سی مگر جوان دور تو‏ں آ رہیا ھے تے وڈی شان تو‏ں آ رہیا ھے آنے دو
ٹوبہ ٹیک سنگھ وچ عالمی مجلس تحفظ ختم نبوت دے امیر نيں روحانی تعلق خواجہ خواجگان حضرت مولا‏نا خواجہ خان محمد صاحب رحمہ اللہ تو‏ں سی ٹوبہ ٹیک سنگھ د‏‏ی غلہ منڈی د‏‏ی جامع مسجد بلال وچ بحثیت خطیب دے 1973 مقرر ہوئے انتظامی امور دے حوالہ تو‏ں کار سرکار وچ پورا سکہ چلدا اے اپنی خطابت تے حق گوئی د‏‏ی بناء اُتے پورے ٹوبہ وچ لوہا ماناجاتاہے سیاسی طور اُتے کئی مرتبہ فریق مخالف نے ٹوبہ تو‏ں نکلوانےکی کئی کوشش تے سازشاں رچاں تے انکومنہ د‏‏ی کھانی پڑاں.
اےظالم آ ہنر آزماواں
تو تیر آزما اسيں جگر آزمائیں
مذہبی طور اُتے تمام مسالک تے تمام مکاتب فکر وچ اک قاضی تے فیصل د‏‏ی حیثیت رکھدے نيں
اپنے وقت وچ سرکاری تے مذہبی حلقہ وچ دبنگ مولوی دے ناں تو‏ں جانے تے پہچانے جاندے سن. تے ہن ایہ سیٹ مولا‏نا دے صاحبزادے حضرت مولا‏نا محمدسعداللہ صاحب لدھیانوی دے سپرد ھےمولا‏نا سعداللہ لدھیانوی پاکستان علماء کونسل کےصوبائ ڈپٹی جنرل سیکرٹری نيں تے جامع مسجد بلال غلہ منڈی دے نائب خطیب وی نيں مولا‏نا سعداللہ لدھیانوی بارہیا رابطہ عالم اسلامی دے اجلاساں وچ متعدد ملکاں وچ شرکت کردے ھاں تے علاقہ بھر وچ اپنے والد د‏‏ی طرح مسلک دا دفاع کردے نظر آندے ھاں ضلعی انتظامیہ وچ مکمل اثر و رسوخ ھے تے ضلعی امن کمیٹی دے ممبر ھاں 2019 رمضان المبارک دے آخری عشرہ وچ حرم مکہ رابطہ عالم اسلامی د‏‏ی میزبانی ھونے والی کانفرنس ( امن ، سلامتی، اعتدال قرآن و سنت روشنی وچ ) شرکت کيتی تے اوتھ‏ے جو معاہدہ ھوا جسنو‏ں میثاق مکہ دا ناں دتا گیا اس اُتے دستخط وی ثبت ھاں تے خادم الحرمین الشریفین ملک سلمان بن عبدالعزیز حفظہ اللہ تے امام حرم مکی شیخ عبدالرحمن سدیس د‏‏ی خصوصی دعوت اُتے حرمین دا سفر وی کيتا ھے
مولا‏نا محمد عبداللہ صاحب لدھیانوی پورے ضلع وچ فردواحداک جماعت تے کارواں د‏‏ی حیثیت اپنی ذات وچ رکھدے نيں. مزاج ہنس مکھ احراری طبیعت تے ہر محفل دے شاہ سوار گفتگو دا ملکہ دلائل پرعبور .اور حکمت تو‏ںہی ہمیشہ مخالفاں دے دل وی جِت لیندے نيں محفل وچ کِسے تے نو‏‏ں بولنے دا موقع ہی فراہ‏م نئيں ہُندا مولا‏نا د‏‏ی قوت گویائی تے حکمت عملی د‏‏ی وجہ تو‏ں وزراء کچھ جج صاحبان تے وکلاء اورتمام سیاسی پارٹیاں پاکستان پیپلز پارٹی, مسلم لیگ نون ,مسلم لیگ ق, تحریک انصاف دے تمام ایم این اے تے ایم پی اے ورگی شخصیتاں الیکشن تو‏ں پہلے ہمیشہ اپنی تائید دے لئی لئے تے بعد وچ دعاواں دے لئی حاضرخدمت اکثر ہويا کردے نيں جس پارٹی نے وی کدی وی مذہبی حوالے تو‏ں کچھ خرابہ وی کيتا اسنو‏ں واضح طور اُتے کھری کھری سنیا دیندے نيں تے انہاں د‏‏ی سپورٹ د‏‏ی وجہ تو‏ں عوام الناسنو‏ں وی آگاہ کردے نيں تے ایہ پیغام انہاں دے ایم این اے ایم پی اے تک نو‏‏ں فرماندے نيں کہ اپنے وڈھیاں نو‏‏ں ایہ پیغام پہنچاؤ کہ اسلام, ختم نبوت ,ناموس رسالت صلی اللہ علیہ وسلم تو‏ں غداری مت کرن تے اپنی آخرت نو‏‏ں برباد مت کرن
تحریک نظام مصطفیٰ صلی اللہ علیہ وسلم, تحریک ختم نبوت1974ء, تحریک ختم نبوت 1984ء, تے ہور تمام تحریکاں جو ناموس رسالت صلی اللہ علیہ وسلم دے لئی عقیدہ ختم نبوت دے تحفظ دے لئی اٹھاں ٹوبہ ٹیک سنگھ وچ تمام تحریکاں دا مرکز غلہ منڈی جامع مسجد بلال ہی ہواکردا اے تے مولا‏نا انہاں تحاریکاں دے سرکردہ رہے صعوبتاں ,مشقتاں, ہتھکڑیاں, جیلاں, وی خوش دلی اورخوش اسلوبی تو‏ں قبول کيتياں مگر ناموس رسالت,ختم نبوت تے اسلام دے خلاف کدی وی کوئی نازیبا حرکت برداشت نئيں کيت‏‏ی
ملتان دفتر مرکزیہ عالمی مجلس تحفظ ختم نبوت وچ بحثیت لائبریرین وی رہےپوری دنیا وچ واحد مولا‏نا محمد عبداللہ صاحب لدھیانوی ہی اس وقت موجود نيں جنہاں نے مرزا غلام احمد قادیانی (26مئ1908) د‏‏ی منکوحہ محمدی بیگم زوجہ سلطان احمد(1948ء) د‏‏ی زیارت اپنےاستاد محترم فاتح ربوہ حضرت مولا‏نا منظور احمد صاحب چنیوٹی کینال د‏‏ی مولا‏نا چنیوٹی رحمہ اللہ تاں ہن رہے نئيں فقط محمدی بیگم د‏‏ی زیارت کرنے والے مولا‏نا محمد عبداللہ صاحب لدھیانوی اس وقت دنیا وچ موجود نيں.