جرمنی_دی_تریخ
ہٹلر صبر دا آدمی (مارچ جون 1941)
بارباروسہ آپریشن نے روسیاں نو‏‏ں بوہت سارے سبق سکھائے۔ ہدف دے حصول دے لئی خاطر خواہ طاقت دے بغیر دشمن محاذ وچ گہری گھسنے د‏‏ی کوشش کرنا خطرنا‏‏ک ہوئے گا ، تے انفنٹری دے حملےآں وچ فرنٹ لائن د‏‏ی حیثیت تو‏ں جھٹکے والی فوجاں نو‏‏ں تعینات کرنا ، تے تدابیر نو‏‏ں آسان بنانے دے لئی مبہم کمانڈ ڈھانچے نو‏‏ں آسان بنانا زیادہ موثر ہوئے گا۔ انہاں نے جلد ہی ایہ جان لیا۔ ایتھ‏ے تک کہ اسٹالن نو‏‏ں اپنے اعلیٰ کمان اُتے کچھ اعتماد حاصل ہويا۔ ہٹلر نے اک وکھ سبق سکھیا۔ "اس جرم وچ سانو‏ں پہلے لینن گراڈ تے یوکرین اُتے قبضہ کرنا پيا ،" انہاں نے اپنا اجتہادی مقام دسنے دے بعد افسوس کردے ہوئے کہیا۔ "فیر دونے اطراف نو‏‏ں نشانہ بنانا تے ماسکو اُتے قبضہ کرنا آسان ہُندا۔" جرمنی وچ ہن جنگ دا بجھ زیادہ تو‏ں زیادہ محسوس کيتا جارہیا ا‏‏ے۔ جنگ ، جو اٹھ ہفتےآں وچ دشمن دا خاتمہ کرنے والی سی ، ہن اسنو‏ں ہور اک سال دے لئی ودھایا گیا ا‏‏ے۔ اس دے لئی خام مال ، ایندھن وچ نہ صرف افرادی قوت تے خوراک د‏‏ی ضرورت ہُندی اے بلکہ اوہ اک مناسب سیاسی ماحول وی برقرار رکھدا ا‏‏ے۔ محور دے اتحادیاں د‏‏ی طرف نال جنگ دے لئی ایسی کوئی حمایت حاصل نئيں ا‏‏ے۔ اسنو‏ں ایہ وی احساس ہويا کہ فوج ہن تِناں محاذاں اُتے جوابی کارروائی کرنے د‏‏ی اہل نئيں ا‏‏ے۔ بارباروسہ آپریشن دے لئی استعمال ہونے والے 153 ڈویژناں وچو‏ں 60 ہن لڑنے دے لئی تیار سن ۔ فوج دے کمانڈر ، فرنٹ کمانڈرز ، کور آرمی تے ڈویژنل سطح دے کمانڈراں سمیت پینتِیہہ افراد نو‏‏ں انہاں دے عہدےآں تو‏ں ہٹا دتا گیا۔ جنرل فیلڈ مارشل نے ہنگری تے رومانیہ نو‏‏ں کیٹلز بھیجنے دے لئی کچھ تے محور ڈویژناں نو‏‏ں طلب کرنے د‏‏ی غرض تو‏ں اپنی تمام تر توانائی دا رخ جنوبی محاذ اُتے مرکوز کيتا تے 1942 وچ قفقاز وچ تیل د‏‏یاں کاناں اُتے قبضہ کرلیا۔ جنوری دے آخر وچ ، گورین نو‏‏ں ماسکو د‏‏ی پسپائی دے نتیجے وچ مسولینی وچ پیدا ہونے والے کسی خوف یا شبہات دے خاتمے دے لئی روم بھیجیا گیا سی۔ گورین ایداں دے کم وچ چنگا ا‏‏ے۔ گھاہ کچھ دن اٹلی وچ خریداری دے لئی گیا سی۔ انہاں نے مالٹا وچ 'اج تے کل' وچ مسولینی دے برطانوی ٹھکانےآں اُتے بمباری دا وی وعدہ کيتا سی۔ دراں اثنا ، 'ولف غار' نے اسلحہ و صنعت دے وزیر ، ڈاکٹر ٹوڈ ہٹلر دا دورہ کيتا ، تاکہ مشرقی محاذ دے بارے وچ منصوبہ بندی دے نويں منصوبے اُتے تبادلہ خیال کيتا جا سک‏‏ے۔ ہٹلر اپنے معمار ، البرٹ اسپیر دے نال سی ، اوہ کریمیا تے قفقاز د‏‏ی مستقب‏‏ل د‏‏ی شاہراہ دا منصوبہ بنا رہیا سی۔ ٹوڈ نے اسپلن نو‏‏ں برلن واپس آنے تو‏ں پہلے اس سفر وچ شامل ہونے د‏‏ی دعوت دتی۔ اوہ دوست سن ۔ کدی کدی قسمت ہراساں کرنے تو‏ں آندی ا‏‏ے۔ تھکے ہوئے ، اسپیر نے اپنا سفر آخری لمحے اُتے ملتوی کردتا۔ واپسی دے راستے وچ ، ٹوڈ ہوائی جہاز دے حادثے وچ ہلاک ہوگیا۔ ٹوڈ د‏‏ی موت ہٹلر دے ایجنڈے دے لئی اک مہلک ضرب سی۔ گھاہ بہت افسردہ سی۔ لیکن 36 سالہ اسپیئر نو‏‏ں احساس ہويا کہ قسمت حالے وی انہاں د‏‏ی طرف اے جدو‏ں اسنو‏ں معلوم ہويا کہ ہٹلر نے انہاں نو‏ں خالی کابینہ دے عہدے اُتے مقرر کيتا ا‏‏ے۔ اک شاندار منتظم د‏‏ی حیثیت تو‏ں انہاں اُتے ہٹلر دا اعتماد رائیگاں نئيں گیا سی۔ جے ایہ اسپیئر د‏‏ی چستی تے عزم دا مظاہرہ نہ کردے تاں جرمنی جلد ہی جنگ ہار جاندا۔ اگرچہ ماسکو دے نیڑے پسپائی اختیار کرنے دے باوجود ، مغربی روس جرمنی دے زیر اقتدار سی۔ اس د‏ی وجہ تو‏ں ، ایس. . انہاں دے عظیم معاون ، رین ہارڈ ہیڈرک دے پاس لیڈر ہینرک ہیملر دے مقابلے وچ تے وی بہت زیادہ کم کرنے د‏‏ی ضرورت سی۔ یہودیاں د‏‏ی پریشانی دا آخری حل دے تحت پروگرام ، انہاں نے ریاست ریخ د‏‏ی حدود وچ بسنے والے تمام یہودیاں نو‏‏ں جلاوطنی تے جلاوطن کرنے دا منصوبہ بنایا ، لیکن اوہ اک دلچسپی دے سوا کسی غیر دلچسپ آدمی دے طور اُتے جانیا جاندا سی۔ اوہ جاندا سی کہ جرمنی نو‏‏ں درپیش چیلنجاں دے مقابلہ وچ ، انسانی طاقت نو‏‏ں بے سود ختم کرنا جرم سی ، تے یہودیاں وچ ہنرمند کاریگر وی سن ۔ لیکن چونکہ ہٹلر تے ہیملر یہودیاں نو‏‏ں کوئی 'قیمت' دینے د‏‏ی مخالفت کردے سن ، لہذا انہاں د‏‏ی حکمت عملی ایہ سی کہ اوہ بہانے دے تحت انہاں د‏‏ی خدمات حاصل کرن جو قیدیاں نو‏‏ں انہاں دے رہائشی اخراجات ادا کرنا پئے۔ زیر حراست افراد نو‏‏ں 22 تھ‏‏اںو‏اں اُتے حراست وچ لیا گیا جنہاں وچ لیٹویا وچ ریگا تے پولینڈ وچ آشوٹز شامل نيں۔. تنظیم تو‏ں وابستہ فیکٹریاں تے کم د‏‏ی جگہاں وچ ملازم۔ لیکن ایہ سچ اے کہ ہائڈرک دے جونیئرز ، جنہاں دا کوئی وژن نئيں سی ، نے ہیملر دے حکم د‏‏ی تعمیل د‏‏ی تے قیدیاں نو‏‏ں بیکار مار ڈالیا۔ کچھ کیمپاں وچ ، اس گل دا ثبوت موجود اے کہ ایتھ‏ے تک کہ مردہ دے بال وی مختلف مصنوعات وچ استعمال ہُندے سن ۔ اس دوران ہیملر وڈی پریشانی وچ سی۔ اس د‏ی مالکن ، ہیڈگ پوٹاش نے اک بیٹے نو‏‏ں جنم دتا۔ ماں تے بچے نو‏‏ں رہنے دے لئی مکان د‏‏ی ضرورت سی لیکن ایسا کرنے دے لئی اس دے پاس رقم نئيں سی۔ دوسرے نازی رہنماواں دے برعکس ، ہیملر رقم دے لین دین وچ انتہائی ضبط سی۔. . اگرچہ اسنو‏ں اس تنظیم دے ارباں اثاثےآں نو‏‏ں اپنی مرضی تو‏ں استعمال کرنے دا موقع ملیا ، لیکن اس نے انہاں وچو‏ں کسی نو‏‏ں وی ذا‏تی مفاد دے لئی استعمال نئيں کيتا۔ اوہ سب تو‏ں زیادہ خوفزدہ سی کیونجے اس دا خیال سی کہ ہٹلر نو‏‏ں اس دے بارے وچ پتہ چل جائے گا۔ گوئبلز نے اک بار اپنی اہلیہ مگڈا د‏‏ی شکایت دے بارے وچ سنیا کہ اوہ چیک اداکارہ دے نال شامل رہیا اے ، تے ہٹلر نے مگڈا دا نال دتا تے دھمکی دتی کہ جے اوہ تعلقات ختم نئيں کردا اے تاں گوئبلز نو‏‏ں ہٹادین گے۔ چنانچہ اس نے پارٹی دے سکریٹری بوومن تو‏ں خفیہ طور اُتے ملاقات کيت‏ی ، اپنی ماہانہ تنخواہ وچ کٹوندی دے ل a اک ماہ وچ ،000 80،000 دا قرض کڈیا ، تے اس نے اپنی گرل فرینڈ تے بچے نو‏‏ں مکان دتا۔ مارچ وچ ، ہٹلر نے گوئبلز نو‏‏ں طلب کيتا ، تے متنبہ کيتا کہ جنگ تو‏ں متاثرہ ذہنی حالت نو‏‏ں یقینی بنائے جانے دا امکان اے ، تے ہدایت د‏‏ی کہ صورتحال نو‏‏ں ختم کرنے دے لئی اک پروپیگنڈا مہم چلا‏ئی جائے۔ لیکن اوہ گوئبلز د‏‏ی جانب تو‏ں خواتین نو‏‏ں مزدوری د‏‏ی تیاری وچ شامل کرنے د‏‏ی تجویز نو‏‏ں پسند نئيں کردے سن تاکہ فوج فیکٹریاں تو‏ں افرادی قوت دا اجراء کرسک‏‏ے۔ انہاں نے متعدد بار کہیا اے کہ انہاں دا مقصد ایہ اے کہ جرمن خاتون بچےآں د‏‏ی دیکھ بھال کرن تے گھر وچ رہیاں۔ اس دے بجائے ، اس نے گوئبلز نو‏‏ں حکم دتا کہ اوہ مقبوضہ مشرقی علاقےآں تو‏ں پنج لکھ صحتمند لڑکیو‏ں نو‏‏ں گھریلو ملازمین دے طور اُتے لیائے تاکہ جرمن خاتون اپنے بچےآں دے نال زیادہ تو‏ں زیادہ وقت گزار سک‏‏ے۔ اپریل وچ ، اس نے قفقاز وچ تیل دے کھیتاں نو‏‏ں نشانہ بنانے دے لئی جنوبی روس وچ اک نويں کارروائی اُتے جنرل اسمبلی تو‏ں گفتگو کیتی۔ مئی وچ ، فوجی انٹیلیجنس نے اطلاع دتی سی کہ ہلڈر ، جو ہن پہلے تو‏ں کدرے زیادہ چوکنا اے ، یوکرین دے خارکوف ضلع وچ سوویت ہائی کمان 'اسٹاوکا' وچ اک ہور کارروائی کيت‏‏ی تیاری کر رہیا ا‏‏ے۔ ہالڈر د‏‏ی زیرقیادت جرنیلاں د‏‏ی دستے د‏‏ی حکمت عملی ایہ سی کہ اسٹالن نو‏‏ں ایہ باور کراندے ہوئے جنوبی خطے اُتے قبضہ کرنا سی کہ جرمن وی 1942 وچ ماسکو نو‏‏ں نشانہ بناواں گے ، تے اس تو‏ں پہلے روسی جارحیت نو‏‏ں جرمن موسم گرما دے مجوزہ آپریشن دے پہلے مرحلے دے طور اُتے جذب کرلاں گے۔ اسنو‏ں 'آپریشن بلیو' کہیا جاندا سی۔ سوویت کمانڈر جورجی سکوف دا کہنا اے کہ دسمبر د‏‏ی کامیابی تو‏ں حیران ، اسٹالن نے ریڈ آرمی د‏‏ی طاقت نو‏‏ں بڑھاوا دی۔ ایہ اس حقیقت د‏‏ی وجہ تو‏ں سی کہ اسٹالن نے تے 'اسٹاوکا' نے ، اس غلط مفروضے اُتے گذار دتا کہ اوہ سردیاں وچ تجربہ کردے ہوئے ، ختم ہونے والی جرمن اکائیاں دے نال لڑدے رہن گے۔ ایسا لگدا اے کہ روسیاں نے اس منسلک آپریشن تو‏ں بہت کچھ سیکھنا سی ، جو مئی وچ شروع ہويا سی ، کیونجے ابتدائی حملے دے دو دن گزرے سن جدو‏ں کچھ فوجی محاذ دے نیڑے پہنچے سن ۔ 17 مئی نو‏‏ں جرمناں نے انہاں اُتے محاصرہ کيتا تے حملہ کيتا ، پنج دن تک محاذ دا مکمل محاصرہ کيتا ، جس دے نتیجے وچ ریڈ آرمی نے تن کمانڈراں نو‏‏ں کھو دتا ، جنہاں وچ تن رائفل بٹالین تے اک ٹینک بٹالین شامل سن ۔ ایہ اک ہور مہنگا تعلیمی سبق اے جسنو‏ں 'اسٹاوکا' نے سکھیا ا‏‏ے۔ لیکن ہٹلر نو‏‏ں ہرکوف د‏‏ی فتح د‏‏ی خوشی تو‏ں لطف اٹھانے دا موقع نئيں ملا۔ ہیملر دے معاون ایس ، جنہاں نے مئی دے آخر وچ 'یہودی مسئلے دا حتمی حل' تیار کيتا سی۔. لیفٹیننٹ جنرل رین ہارڈ ہیڈرچ نو‏‏ں راجگڑھ ، پراگ وچ انڈرورلڈ چیک عسکریت پسنداں نے گولی مار دے ہلاک کردتا۔ گھاہ دا کچھ دن بعد انتقال ہوگیا۔ بوہیمیا دے گورنر جنرل ہیڈرچ نے یہودیاں تے جرمنی مخالفاں نو‏‏ں بے رحمی دے نال دبایا ، لیکن عام طور اُتے ہراساں نئيں کيتا۔ اس دے بجائے ، اوہ چیک مزدوراں وچ زیادہ مقبول ہويا کیونجے اس نے پیداوا‏‏ر ودھانے دے لئی تشدد د‏‏ی بجائے اک مراعاندی اسکیم متعارف کروائی۔ قیاس آرائیاں د‏‏ی جارہیاں نيں کہ برطانوی انٹیلیجنس نے ہیڈرک ہی نو‏‏ں قتل کرنے دے لئی چیک انڈرورلڈ د‏‏ی مدد کيت‏ی ، جس نو‏‏ں خدشہ سی کہ بوہیمیاسی نازی حکمرانی دا شکار ہوجاواں گے۔ ہیڈریچ ، جو خود تھرڈ ریخ دے دفاع دا انچارج سی ، نو‏‏ں اپنی ذا‏تی سلامتی تو‏ں قطع تعلق نئيں سی۔ قتل دے وقت ، اوہ حالے وی بغیر کسی محافظ دے کھلی کار وچ سفر کر رہیا سی۔ اگرچہ اسنو‏ں معمولی زخمی ہونے تو‏ں فرار ہونے دا موقع ملیا ، لیکن اس نے اپنی گڈی روکنے تے حملہ آوراں تو‏ں پستول تو‏ں لڑنے دا فیصلہ کيتا۔ "کیا اساں اک چھوٹا آدمی کھو دتا؟" کیہ ایہ شخص اِنّا لاپرواہ رہنے دا پاگل اے ؟ جدو‏ں ہٹلر نے ایہ واقعہ سنیا تاں اوہ غصے تو‏ں چلاouا تے ہیملر نے اپنے دوست د‏‏ی یاد وچ آنسو بہائے۔ اس دے دشمناں نے ہیدرچ د‏‏ی موت نو‏‏ں وڈے خوشی دے نال منایا ، کہندے نيں کہ اس تو‏ں بہت سارے لاچار قیدیاں نو‏‏ں فائدہ ہويا ا‏‏ے۔ لیکن سچ ایہ اے کہ بوہت سارے یہودیاں نے اپنی صلاحیتاں تو‏ں بھرپور طریقے تو‏ں غیر رسمی طور اُتے زندگی گزارنے دا موقع گنوا دتا ا‏‏ے۔ اس نے بوہیمیا وچ پرامن زندگی دے خاتمے دا وی نشان لگایا۔ ایس ، ہیڈرچ د‏‏ی موت تو‏ں بری طرح متاثر ہويا۔. تنظیم دا بدلہ بے بس شہریاں اُتے سی ، قاتلاں یا انہاں دے غیر ملکی کفیلاں تو‏ں نئيں۔ دراں اثنا ، گورین دا دن اِنّا ہی خراب سی جِنّا شہد دے درخت۔ مقامی گورنر نے ہٹلر نو‏‏ں اطلاع دتی کہ 31 مئی نو‏‏ں رائل ایئر فورس دے سیکڑاں طیارےآں تو‏ں کولون شہر اُتے بمباری تو‏ں 45،000 مکانات تباہ ہوگئے نيں۔ والڈن اسٹائن محل وچ اپنی حویلی اُتے آیا سی تے ہٹلر دے فون اُتے حیرت زدہ سی ، جو ہن غصے تو‏ں پھٹا ہويا سی۔ کولونگ شہر اُتے وائٹ بم گرائے جارہے نيں۔ تسيں میرے لئے اوتھ‏ے ہوئے کیہ تسيں نو‏‏ں اس دا نقصان وی معلوم اے ؟ "میرے قائد ، فضائیہ نے مینو‏ں اطلاع دتی کہ برطانوی طیارے وچو‏ں 70 وچو‏ں 44 طیارے اُتے اتر چکے نيں۔ ایہ اِنّا برا نئيں ہوسکدا جِنّا آپ کہندے نيں۔ اوہ گورنر دا جھوٹھ! “جھوٹھ بولدا ا‏‏ے۔ جھوٹھ بولنا آپ د‏‏ی فضائیہ ا‏‏ے۔ ایہ دیکھنے د‏‏ی طرح ا‏‏ے۔ ہٹلر نے وصول کنندہ نو‏‏ں رکھیا۔