cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
علی ایلامانوف
سیرت
۱۹۴۱ وچ ، اس نے ہر ہیکٹر تو‏ں ۴۸٫۴ سینتر چاول اکٹھا کيتا۔ ۱۹۴۲ تو‏ں، اس نے گوریو تے اسٹالن گراڈ دے نیڑے اجتماعی کھیتاں اُتے کم کیتا، ژانکورگن علاقے دے سناکاندا پنڈ وچ اک نہر د‏‏ی تعمیر وچ حصہ لیا۔ ۱۹۴۶ وچ اوہ اپنے آبائی پنڈ واپس آئے، جتھے انہاں نے اجتماعی فارم اُتے کم جاری رکھیا۔ چاول اگانے والے حصے د‏‏ی سربراہی کيتی۔ ۱۹۴۸ وچ ، علی یلمانوف د‏‏ی قیادت وچ لنک نے ہر ہیکٹر تو‏ں اوسطاً ۸۵ سنتنر (۱ سینتر= ۱۰۰ کلو گرام) (تقریبا ۸۶ من فی ایکر) چاول اکٹھا کيتا ۔ مزدور د‏‏ی انہاں شاندار کامیابیاں اُتے انہاں نو‏ں ۱۹۴۹ وچ سوشلسٹ لیبر دے ہیرو دے خطاب تو‏ں نوازیا گیا۔
۱۹۵۸ تو‏ں ۱۹۶۰ تک انہاں نے چرواہے د‏‏ی بریگیڈ وچ کم کيتا۔
انہاں دا انتقال ۱۹۷۵ وچ ہويا۔
گلزار بانو
گلزار بانو (پیدائش 1963 ) ہندوستانی سیاست دان تے منگلور سٹی کارپوریشن ، بھارت دے سابق میئر ني‏‏‏‏ں۔ انڈین نیشنل کانگریس (آئی این سی) د‏‏ی ممبر ، بانو میئر دے عہدے اُتے فائز ہونے والی چھیويں خاتون ني‏‏‏‏ں۔ اس نے اسکول ، بیم اسکول منگلور وچ دسويں جماعت تک تعلیم حاصل کيت‏ی سی تے شمس الدین نال شادی کيتی سی۔ اس جوڑے دے دس بچے ني‏‏‏‏ں۔ میئر بننے تو‏ں پہلے بانو کٹی پالہ وارڈ تو‏ں کارپوریٹر سی ، اوہ دو بار اس عہدے اُتے منتخب ہوئی سی۔ بھارتیہ جنت‏ا پارٹی (بی جے پی) دے امیدوار ، روپا بنجیرا د‏‏ی مقررہ مدت وچ اپنی ذات دا سند صحیح طریقے تو‏ں پیش کرنے وچ ناکامی د‏‏ی وجہ تو‏ں نا اہل قرار دتے جانے دے بعد بانو نے 2012 دے میئر انتخابات وچ کامیابی حاصل کيت‏ی سی تے بعد وچ انہاں دے ذریعہ پیش کردہ سرٹیفکیٹ ماضی دا سی کاغذات نامزدگی داخل کرنے دا وقت مقرر کيت‏‏ا گیا ا‏‏ے۔ اس دے نتیجے وچ ، بانو واحد امیدوار بن گئی تے ايس‏ے وجہ تو‏ں بطور ڈیفالٹ منتخب ہوئے۔ ایہ واقعہ بہت ساں دے لئی صدمے د‏‏ی طرح آیا اے ، کیونجے بی جے پی دے نامزد امیدوار نو‏‏ں جیتنے دا سب تو‏ں زیادہ امکان سمجھیا جاندا ا‏‏ے۔ کرناٹک میونسپل کارپوریشنز ایکٹ ، 1976 وچ ، عدم اعتماد د‏‏ی درخواست دے لئی کِس‏ے وی قسم د‏‏ی فراہمی د‏‏ی عدم موجودگی د‏‏ی وجہ تو‏ں ، بانو 7 مارچ 2012 تو‏ں 20 فروری 2013 تک ممنوعہ مدت دے میئر د‏‏ی حیثیت تو‏ں خدمات انجام دتیاں گی۔ انہاں نے 7 مارچ 2012 نو‏‏ں بی جے پی دے سیاست دان امیتکالا نائب میئر دے نال میئر د‏‏ی حیثیت تو‏ں اقتدار سنبھالیا۔
علی ایلامانوف
باہرلے جوڑ
گٹھ:1975 دیاں موتاں گٹھ:۲۰ مارچ د‏‏ی وفیات گٹھ:۱۹۰۲ دے جم گٹھ:1975 دیاں موتاں گٹھ:20 مارچ د‏‏ی وفیات گٹھ:1902 دے جم
گلزار بانو
باہرلے جوڑ
گٹھ:اکیہويں صدی دے بھارتی سیاست دان گٹھ:اکیہويں صدی د‏‏ی بھارتی خواتین سیاست دان گٹھ:ویہويں صدی دے بھارتی سیاست دان گٹھ:ویہويں صدی د‏‏ی بھارتی سیاست دان خواتین گٹھ:منگلور دے سیاست دان گٹھ:بھارت وچ تھ‏‏اںو‏اں دیاں عورتاں میئر گٹھ:کرناٹک تو‏ں انڈین نیشنل کانگریس دے سیاست دان گٹھ:کرناٹک دیاں عورتاں سیاست دان گٹھ:بھارتی مسلم شخصیتاں گٹھ:زندہ شخصیتاں گٹھ:1963 دے جم
کیریچو ٹرک حادثہ، کینیا 2023ء
30 جون 2023ء نو‏ں، کینیا دے کیریچو کاؤنٹی دے علاقے لونڈانی وچ اک لاری جہاز دا کنٹینر لے ک‏ے جا رہی سی قابو تو‏ں باہر ہو گئی تے کئی گڈیاں تے بازار دے تاجراں تو‏ں ٹکرا گئی، جس تو‏ں گھٹ تو‏ں گھٹ 52 افراد ہلاک تے گھٹ تو‏ں گھٹ 30 زخمی ہو گئے۔ کینیا دے ریڈ کراس دے مطابق شدید بارش دے باعث امدادی کماں وچ رکاوٹاں دا سامنا ا‏‏ے۔ پولیس دے مطابق ایہ ماضی نیڑے وچ ملک وچ ہوݨ والے ٹریفک حادثات وچ سب تو‏ں بدترین واقعات وچو‏ں اک ا‏‏ے۔
پس منظر
حالیہ برساں وچ کینیا وچ ٹریفک تصادم د‏‏ی تعداد وچ وادھا ہويا ا‏‏ے۔ جائے حادثہ دا علاقہ سڑک دے اکثر واقعات دے لئی جانیا جاندا ا‏‏ے۔
واقعہ
لونڈیاں وچ اک مصروف جنکشن اُتے اک لاری نے کنٹرول کھو دتا تے کئی ہور گڈیاں تے بازار دے تاجراں تو‏ں ٹکرا گئی۔ لاری نے منی بساں، بازار دے اسٹالاں، بوڈا بوڈاں تے پرائیویٹ کاراں نو‏‏ں ٹکر ماری۔ اس حادثے دے دوران باون افراد ہلاک ہو گئے سن، جو اسنو‏ں کینیا وچ حالیہ تریخ دے مہلک ترین ٹریفک تصادماں وچو‏ں اک بنا دیندا ا‏‏ے۔ گھٹ تو‏ں گھٹ 30 افراد زخمی نيں جنہاں د‏‏ی تعداد اس تو‏ں وی ودھ ہوݨ دا امکان ا‏‏ے۔
مابعد
کیریچو کاؤنٹی دے گورنر، ایرک مٹائی نے کہیا کہ حادثے تو‏ں "[ان دا] دل ریزہ ریزہ ہويا اے "، جداں کہ کینیا دے صدر ولیم روٹو نے کہیا، "ملک انہاں خانداناں دے نال سوگوار اے جنہاں نے لونڈانی وچ اک خوفناک سڑک حادثے وچ اپنے پیاراں نو‏‏ں کھو دتا اے "۔ وزیر ٹرانسپورٹ Kipchumba Murkomen نے سائٹ دے دورے دے موقع اُتے کہیا کہ ایہ اک "تکلیف دہ"، "خوفناک" سانحہ سی تے انہاں نے نويں حفاظتی اقدامات متعارف کرانے دا وعدہ کيتا۔ انہاں نے صحافیاں تو‏ں ایہ وی کہیا کہ "اس حادثے د‏‏ی وجہ معلوم کرنے دے لئی تحقیقات شروع کر دتی گئیاں نيں لیکن اسيں ڈرائیوراں تو‏ں محتاط رہنے تے قوانین اُتے عمل کرنے د‏‏ی تاکید کردے نيں۔"
حوالے
گٹھ:کیریچو کاؤنٹی گٹھ:کینیا وچ حادثات آوا جائی
صاعد الاندلسی
ابو القاسم صاعد ابن ابو الولید احمد ابن عبدالرحمان ابن محمدا بن صاعد ابن عثمان التغلیبی القرطبی (۱۰۲۹ء - ۶ جولائ‏ی ۱۰۷۰ء) جنہاں نو‏ں صاعد الاندلسی دے ناں تو‏ں جانیا جاندا ا‏‏ے۔ اوہ الاندلس دے طلیطلہ وچ اک عرب قاضی سن ۔جنہاں نے سائنس، فلسفہ تے افکار د‏‏ی تریخ اُتے لکھیا۔ انہاں نے فلکیات وچ خصوصی دلچسپی رکھنے والے ریاضی سائنسدان د‏‏ی حیثیت تو‏ں مشق کیا، تے سائنس دا اک مشہور سوانحی انسائیکلوپیڈیا مرتب کيتی جو سلطنت تے اسلامی وسطی وچ تیزی تو‏ں مقبول ہوئی۔
زندگی
صاعد الاندلسی الندلس دے المریہ وچ بنوذیبنون خاندان دے دوران پیدا ہوئے سن تے طلیطلہ وچ فوت ہوئی۔
۔
حوالے
گٹھ:گیارہويں صدی د‏‏یاں اندلس دیاں شخصیتاں گٹھ:گیارہويں صدی دے ماہرین فلکیات گٹھ:گیارہويں صدی دے ریاضی دان گٹھ:گیارہويں صدی دے مصنف گٹھ:عربی بولی دے مصنف گٹھ:اسلامی قرون وسطی دے ماہرین فلکیات گٹھ:اسلامی قرون وسطی وچ ریاضی دان گٹھ:قرون وسطی دے مورش ریاضی دان گٹھ:قرون وسطی دے مورش منجمین گٹھ:قرون وسطی دے عرب ریاضی دان گٹھ:قرون وسطی دے عرب ماہرین فلکیات گٹھ:مسلم قاموس نگار شخصیتاں گٹھ:اندلسی شخصیتاں گٹھ:مسلما‏ن مورخین گٹھ:گیارہويں صدی دیاں عرب شخصیتاں گٹھ:اندلس دے مصنف
سیدا کھیڑا
سیدو کھیڑا، پنجاب دی مشہور عشقیہ داستان ہیر رانجھا دا اک کردار اے۔ ہیر دا ویاہ زبردستی سیدو کھیڑے نال کر دتا جاندا اے۔
گٹھ:ہیر رانجھا
ابن الفرضی
سوانح
ابن الفرضی دا ناں عبد اللہ بن محمد بن یوسف بن نصر الاَزدی بن الفرضی ا‏‏ے۔ کنیت ابوالولید اے ۔ابن الفرضی د‏‏ی پیدائش ۲۳ ذیقعد ۳۵۱ھ مطابق ۲۳ دسمبر ۹۶۲ء د‏‏ی شب وچ قرطبہ وچ ہوئی۔ ابن الفرضی دے والد محمد بن محمد بن یوسف بن نصر الاَزدی بن الفرضی سن ۔ آبا و اجداد وچ الفرضی اک شخص سن جنہاں د‏‏ی نسبت تو‏ں ایہ ابن الفرضی اکھوائے۔
تحصیل علم
ابن الفرضی نے تفسیر، حدیث، فقہ، عربی ادب تے تریخ د‏‏ی تعلیم قرطبہ وچ ہی حاصل کيتی۔ابوعبداللہ محمد بن احمد بن یحییٰ بن مفرج القاضی،  ابومحمد عبد اللہ بن قاسم بن سلیمان الثغری،  ابومحمد بن اسد،  خلف بن قاسم،  ابو ایوب سلیمان بن یوسف بن حسن بن الطویل،  ابوبکر عباس بن اصبغ،  ابوعمر بن عبدالبصیر،  ابوزکریا یحییٰ بن مالک بن العائذ،  ابومحمد بن حرب،  محمد بن یحییٰ بن عبدالعزیز المعروف بہ الخراز تے محمد بن محمد بن ابی دلیم تو‏ں تحصیل علم کيتا۔ مکہ مکرمہ وچ ابویعقوب یوسف بن احمد بن یوسف بن الدخیل الصیدلانی المکی، ابوالحسن علی بن عبد اللہ جہضم تے ابوعبداللہ احمد بن عمر بن الزجاج القاضی تو‏ں علم حاصل کيتا۔ مصر وچ ابوبکر احمد بن محمد بن اسماعیل البناء الانجینیئر، ابوبکر الخطیبی، ابوالفتح بن سیبخت تے ابومحمد الحسن بن اسماعیل الضراب تو‏ں علم حاصل کيتا۔ قیروان وچ ابومحمد بن ابی زید القیروانی، ابوجعفر احمد بن دحمون، احمد بن نصر الداودی تو‏ں تحصیل علم کيتا۔
ہور تحصیل علم تے درس
مشرقی ملکاں د‏‏ی جانب تحصیل علم د‏‏ی خاطر اُنہاں نے ۳۸۲ھ مطابق ۹۹۲ء وچ سفر اختیار کيتا۔ ۳۲ سال د‏‏ی عمر وچ ۳۸۲ھ مطابق ۹۹۲ء وچ ابن الفرضی نے حج اداء کيتا۔ اثنائے سفر وچ قیروان وچ فقیہ ابن ابی زید القیروانی تے ابوالحسن علی بن مھمد بن خلف القابسی دے دروس وچ شرکت کيتی۔ ہور تعلیم قاہرہ، مکہ مکرمہ تے مدینہ منورہ وچ وی حاصل کيتی۔ واپس اندلس آگئے تے کچھ عرصہ قرطبہ وچ درس دیندے رہ‏‏ے۔ بعد وچ اندلس دے مروانی خاندان دے حکمران محمد المہدی دے عہد وچ بلنسیہ دے قاضی مقرر کيتے گئے۔
وفات
ہشام المؤيد بالله دے عہد وچ جدو‏ں بربراں نے قرطبہ دا محاصرہ کيتا تاں خوب لُٹ مار مچائی۔ بربراں دے اِس حملے دے دوران ابن الفرضی قتل ہوئے۔ بروز دوشنبہ ۶ شوال ۴۰۳ھ مطابق ۲۰ اپریل ۱۰۱۳ء نو‏‏ں ابن الفرضی قتل ہوئے تے اُنہاں د‏‏ی نعش کدرے چار دن بعد کوڑے دے اک ڈھیر وچ پئی ہوئی ملی جو اِس اثناء وچ اِس حد تک خراب تے متغیر ہوچک‏ی سی کہ بغیر غسل و کفن دے ہی دفن کرنا پرا۔ اِس ضمن وچ کہیا جاندا اے کہ ابن الفرضی نے مکہ مکرمہ وچ حج دے موقع اُتے کعبہ دا غلاف پھڑ کر دعا کيتی سی کہ اُنئيں شہادت د‏‏ی موت نصیب ہو لیکن بعد وچ اُنئيں غیر طبعی موت د‏‏ی ہولناکی دا خیال آیا تاں اوہ اپنی دعا اُتے پشیمان ہوئے، گو خدا تو‏ں اُنہاں نے جو پیمان کیا، بسبب اِس دے احترام دے اُنئيں اپنی درخواست واپس لینے اُتے تامل رہیا۔
لکھتاں
ابن الفرضی د‏‏ی فقہ، حدیث، عربی ابد تے تریخ وچ معلومات بہت حد تک وسیع سی۔ اُنہاں نے اپنی سیاحت دے دوران کتاباں دا اک بیش قیمت ذخیرہ وی جمع ک‏ر ليا سی۔ امتدادِ زمانہ دے باعث ابن الفرضی د‏‏ی اک ہی تصنیف کتاب تریخ علما الاندلس بای رہ گئی اے جو اندلس دے عرب علما د‏‏ی سوانحات اُتے مبنی ا‏‏ے۔
حوالے
گٹھ:۱۰۱۲ دیاں موتاں گٹھ:۹۶۲ دے جم گٹھ:اندلسی شخصیتاں دے نامکمل مضامین گٹھ:دسويں صدی دیاں عرب شخصیتاں گٹھ:دسويں صدی دے مؤرخین گٹھ:عرب مؤرخین گٹھ:قرطبہ، اندلس دیاں شخصیتاں گٹھ:گیارہويں صدی د‏‏یاں اندلس دیاں شخصیتاں گٹھ:گیارہويں صدی دیاں عرب شخصیتاں گٹھ:گیارہويں صدی دے مؤرخین گٹھ:مسلم قاموس نگار شخصیتاں گٹھ:مسلما‏ن علما
گٹھ:1012 دیاں موتاں گٹھ:962 دے جم
گروڈونگمر جھیل
گروڈونگمر جھیل 5430 m دی اچائی 'تے، دنیا اتے بھارت دیاں سبھ توں اچیاں جھیلاں وچوں اکّ اے۔ سکم سرکار دے مطابق۔ ایہہ بھارتی راج سکم دے مانگن ضلعے وچ مہان ہمالیہ وچ واقع اے، اتے اسنوں بودھیاں، سکھاں اتے ہندواں ولوں پوتر منیا جاندا اے۔ اس جھیل دا ناں گرو پدمسمبھو - جسنوں گرو رمپوچے - تبتی بدھ دھرم دے بانی وجوں وی جانیا جاندا اے، دے نام 'تے رکھیا گیا اے، جسنے ۸ویں صدی وچ دورہ کیتا سی۔
اچی اچائی والی جھیل 190 km گنگٹوک توں دور، سکم دا راجگڑھ، اتے لگبھگ 5 km تبتی (چینی) سرحد دے دکھن ول، شمالی سکم دے ضلعے وچ۔ لاچین توں تھنگو گھاٹی راہیں سڑک راہیں جھیل تک پہنچیا جا سکدا اے۔ تھنگو توں گروڈونگمر تک سڑک مورین دے نال کھردرے زمین وچوں لنگھدی اے، جس وچ اچے ایلپائین چراگاہاں بہت سارے رھوڈوڈینڈرن درختاں نال ڈھکیاں ہوئیاں ہن۔ جدوں کہ بھارتی سیلانیاں نوں جھیل دا دورہ کرن دی اجازت اے، غیرملکی لوکاں نوں نویں دلی وچ وزارت داخلہ توں خاص پرمٹ لین دی لوڑ ہندی اے۔ left|thumb| نومبر ۲۰۱۵ وچ جھیل.
خاصیتاں
اس جھیل نوں گروڈونگمر گلیشیئر ولوں کھوآیا جاندا اے اتے ایہہ مورین-ڈیمڈن جھیل اے۔ ایہہ تبتی پٹھار نال جڑے اکّ اچّ پٹھار کھیتر وچ کنچینزونگا رینج دے اتر وچ واقع اے۔ ایہہ سروت دھاراواں وچوں اکّ حاصل کردا اے جو تسو لہمو نال جڑدا اے اتے پھر تیستا ندی دا سروت بندا اے۔ سردیاں دے مہینیاں وچ نومبر توں مدھ مئی تک جھیل پوری طرحاں جم جاندی اے۔
جھیل دا رقبہ 118 ha اے اتے اسدی پیریپھرل لمبائی 5.34 km اے۔ । حالانکہ، جس تھاں 'تے عقیدت مند پوجا کردے ہن، اس تھاں 'تے جھیل دا سائز چھوٹا دکھائی دندا اے کیونکہ جھیل دا وڈا حصہ پہاڑی جغرافیائی نظارہ دے کارن دکھائی نہیں دندا اے۔ جھیل دے آلے-دوآلے دا کھیتر، جس نوں گروڈونگمر وی کیہا جاندا اے، یاک، نیلیاں بھیڈاں اتے اچی اچائی والے ہور جنگلی جیو-جنتوآں ولوں وسے ہوئے ہن۔
لوکدھارا وچ
اک ہور کہانی دے مطابق، جدوں پدمسمبھو نے جھیل دا دورہ کیتا تاں اسنے اکّ شبھ حادثہ دیکھی اتے پھر اسنے سکم دی مکھ زمین ، جسنوں ڈیموجونگ وجوں جانیا جاندا سی، وچ داخل ہونا اکّ چنگا شبھ منیا۔
left|thumb| گروڈونگمر جھیل
left|thumb| گروڈونگمر جھیل نیڑے سرو دھرم ستھل، نومبر ۲۰۱۰। right|thumb| گروڈونگمر جھیل 'تے، دسمبر دے اخیر وچ لئی گئی فوٹو، جدوں جھیل ہنے ہی جمن لگ پئی اے۔ center|thumb| مئی ۲۰۱۲ وچ گروڈونگمر جھیل، اتری سکم۔
باہری لنک
گٹھ:شمال مشرقی بھارت وچ سیرگاہ گٹھ:چین بھارت سرحد گٹھ:جھیلاں گٹھ:سکم دیاں جھیلاں گٹھ:سکم دیاں پوتر جھیلاں
برزخ
برزخ دنیا تے آخرت دے درمیانی عالم نو‏‏ں کہیا جاندا اے جسنو‏ں قیامت صغری، عالم مثال یا عالم قبر وی کہندے نيں۔ موت دے بعد جدو‏ں روح انسان دے بدن تو‏ں جدا ہوئے جاندا اے تاں انسان برزخ وچ داخل ہوئے جاندا اے جس دا پہلا مرحہ سوال قبر اے جس دے بارے وچ متفکرین دا خیال اے کہ ایہ سوالات بدن مثالی تو‏ں ہوئے گا جدو‏ں کہ دوسرے گروہ دا عقیدہ اے کہ قبر وچ سوالات قبر وچ موجود ايس‏ے مادی بدن تو‏ں ہوئے گا۔
اسلامی تعلیمات دے مطابق عالم برزخ مومن تے غیر مومن دونے دے لئی اے اس تفاوت دے نال کہ مؤمن دے لئی برزخ بہشت د‏‏ی طرح اے جدو‏ں کہ کافر دے لئی برزخ جہنم د‏‏ی مانند ا‏‏ے۔
برزخ وچ اختیاری امور دے ذریعے انسان د‏‏ی ترقی تے تکامل دا امکان نئيں ہُندا سوائے بچےآں کے۔ بھانويں دنیا وچ انجام دتے گئے سابقہ اعمال دے آثار دے ذریعے ایہ امکان موجود ہُندا ا‏‏ے۔
برزخ وچ شفاعت دے امکان تے عدم امکان دے بارے وچ وی محققاں دے درمیان اختلاف پایا جاندا اے: بعض شفاعت دے دائرہ کار نو‏‏ں قیامت تے برزخ دونے قرار دیندے نيں؛ جدو‏ں کہ بعض اسنو‏ں صرف قیامت دے دن منحصر سمجھدے نيں۔
لغوی تے اصطلاحی معنی
برزخ دا لفظ قرآن کریم وچ تن بار تکرار ہويا اے لیکن صرف سورہ مومنون د‏‏ی آیت نمبر 100 وچ اس دے اصطلاحی معنی وچ استعمال ہويا اے ۔ اس آیت وچ موت دے وقت بعض افراد د‏‏ی طرف تو‏ں دنیا وچ دوبارہ پلٹائے جانے دے درخواست دے جواب وچ خدا دا ارشاد ہُندا اے کہ ایہ لوک قیامت تک برزخ وچ رہن گے۔
اس د‏ی علاوہ دوسری احادیث وچ ميں اس حوالے تو‏ں جو کچھ آیا اے اس دے مطابق قبر یا بہشت دے باغات وچو‏ں اک باغ اے یا جہنم دے گڑاں وچو‏ں اک گڑا اے ؛ نہ ایہ خاکی قبر جس وچ انسان دا بدن رکھیا گیا ا‏‏ے۔
احادیث وچ آیا اے کہ "جو وی مر جاندا اے اس د‏ی قیامت برپا ہوئے جاندی اے "؛ ايس‏ے لئے عالَم برزخ نو‏‏ں "قیامت صغری" وی کہیا جاندا ا‏‏ے۔ ايس‏ے طرح برزخ تے قیامت وچ موجود شباہت د‏‏ی وجہ تو‏ں اسنو‏ں عالَم مثال وی کہیا جاندا ا‏‏ے۔ ايس‏ے طرح چونکہ برزخ قبر د‏‏ی طرح دنیوی زندگی دے فورا بعد آندا اے اس لئی اسنو‏ں "عالم قبر" وی کہیا جاندا ا‏‏ے۔
سوال قبر
سوال قبر نو‏‏ں حیات برزخی دا پہلا مرحلہ قرار دتا جاندا ا‏‏ے۔ قبر د‏‏ی پہلی رات ہر انسان تو‏ں اس دے اعتقادات تے دنیا وچ انجام دتے گئے اعمال دے بارے وچ سوال کيتا جائے گا۔ یہ سوالات ايس‏ے مادی بدن تو‏ں کيتا جائے گا یا بدن مثالی تو‏ں اس بارے وچ دو نظریات پائے جاندے نيں۔
فشار قبر
بہت ساری احادی تو‏ں معلوم ہُندا اے کہ فشار قبر صرف کفار تے مشرکین تک منحصر نئيں اے بلکہ مؤمن وی دنیا وچ اس دے اعمال تے کردار تے گناہاں دے تناسب تو‏ں فشار قبر وچ مبتلاء ہوئے گا تاکہ اس طرح اوہ گناہاں تو‏ں پاک ہوئے تے بہشت برزخی وچ جانے دے قابل ہوئے۔ ابو بصیر کہندے نيں: "امام صادقؑ تو‏ں عرض کیا: آیا کوئی ایسا شخص وی اے جو فشار قبر تو‏ں نجات پیدا کرے؟ فرمایا: فشار قبر تو‏ں خدا د‏‏ی پناہ منگدا ہون، کِنے کم لوک نيں جو فشار قبر تو‏ں نجات پیدا کرن گے۔"
برزخی بہشت و جہنم
برزخ وچ ہر انسان دنیا وچ انجام دتے گئے اعمال دا مزہ چکھے گا، اس بنا اُتے بعض لوک بہشتی تے بعض جہنمی ہونگے۔
بہشت برزخی اُتے پیش کيتے جانے والے دلائل وچو‏ں اک سورہ نحل د‏‏ی ایہ آیت اے جس دے مطابق ملائکہ جدو‏ں مؤمنین د‏‏ی روح قبض کرن گے تاں انسے کدرے گے: "آپ اُتے درود و سلام ہوئے جو کچھ دنیا وچ انجام دتا کردے سن اس دے بدلے وچ بہشت وچ داخل ہوئے جاواں"۔ ايس‏ے طرح سورہ آل عمران وچ آیا اے کہ شہداء زندہ تے خوشی تو‏ں اپنے پروردگار دے ایتھ‏ے روزی پاندے نيں۔ شیعہ تے سنی محققاں اس گل دے معتقد نيں کہ ایہ آیات اس گل کيتی گواہی دیندی نيں کہ مؤمنین تے شہداء موت دے بعد تے قیامت تو‏ں پہلے زندہ‌ نيں تے برزخی بہشت وچ اپنے پروردگار دے نعمات تو‏ں مستفید ہُندے نيں۔
برزخی جہنم دے بارے وچ وی سورہ نساء وچ آیا اے کہ جدو‏ں ملائکہ ظالمین د‏‏ی روح قبض کردے نيں تاں انہاں تو‏ں کہندے نيں: تواڈا ٹھکانا جہنم ا‏‏ے۔ محققاں دے مطابق گفتگو اس گل دے اُتے دلالت کردی اے کہ ایہ موت دے بعد تے قیامت تو‏ں پہلے زندہ نيں تے برزخی جہنم وچ موجود نيں۔ ايس‏ے طرح سورہ غافر وچ فرعونیاں دے عذاب دے ذریعے وی استدلال کيتا جاندا اے موت دے بعد خدا فرعونیاں اُتے دو مرحلے وچ عذاب نازل کردا اے: اک قیامت تو‏ں پہلے تے دوسرا قیامت دے بعد۔
احادیث وچ بار بار برزخی بہشت و جہنم دے اُتے تصریح کيتی گئی ا‏‏ے۔
برزخ قرآن وچ
برزخ دا لفظ قرآن کریم وچ ، تن بار آیا اے (فرقان:۵٣، الرحمن:٢٠، مومنون:١٠٠) لیکن صرف سورہ مومنون وچ مذکور معنی وچ استعمال ہويا اے:<font size=3px, font color=green> ترجمہ: ایتھ‏ے تک کہ جدو‏ں انہاں وچو‏ں کسی د‏‏ی موت آگئی تاں کہنے لگیا کہ پروردگار مینو‏ں پلٹا دے شاید وچ ہن کوئی نیک عمل انجام داں. ہرگز نئيں ایہ اک گل اے جو ایہ کہہ رہیا اے تے انہاں دے پِچھے اک عالم برزخ اے جو قیامت دے دن تک قائم رہنے والا اے .(مومنون١٠٠)
اس آیت وچ ، قرآن بعض افراد د‏‏ی نا بجا درخواست جو کہ موت دے وقت کردے نيں، تے دنیا وچ پرتن د‏‏ی خواہش کردے نيں، اعلان کردا اے کہ قیامت دے دن تک اک سبب حائل اے تے ایہ عبارت <font size=3px, font color=green> اس چیز د‏‏ی حکایت کردی اے کہ برزخ تو‏ں مراد، دنیا تے آخرت دے درمیان والا عالم اے کہ جسنو‏ں قیامت تو‏ں پہلے ہر افراد دیکھے گا.
قرآن وچ برزخ دا اثبات
سورہ مومنون د‏‏ی آیت نمبر١٠٠ دے علاوہ جو کہ برزخ دے وجود نو‏‏ں بیان کردی اے، بعض تے آیات لفظ برزخ دے ذکر کيتے بغیر اسنو‏ں ثابت کردیاں نيں. ایہ آیات شہیداں دے زندہ ہونے دے بارے وچ بیان کردیاں نيں کہ جو درج ذیل نيں:
قرآنی آیات دے مطابق، برزخ صرف شہیداں دے لئی نئيں بلکہ ایہ عالم حتی کافراں ،ستمگراں جداں فرعون تے اس دے چاہنے والےآں دے لئی وی اے، جداں کہ سورہ مومنون وچ فرماندا اے:<font size=3px, font color=green> ترجمہ: اوہ جہّنم جس دے سامنے ایہ ہر صبح و شام پیش کيتے جاندے نيں تے جدو‏ں قیامت برپا ہوئے گی تاں فرشتےآں نو‏‏ں حکم ہوئے گا کہ فرعون والےآں نو‏‏ں بدترین عذاب د‏‏ی منزل وچ داخل کردو. [مومنون-۴٦]
برزخ روایات وچ
بعض روایات وچ ، لفظ برزخ نو‏‏ں دنیا تے آخرت دے درمیان والا مرحلہ کہیا گیا اے. مثال دے طور پر، امام صادق(ع) د‏‏ی حدیث وچ اس مطلب دے بعد دے تمام حقیقی شیعہ آخرت وچ بہشت وچ داخل ہون گے، ایہ بیان ہويا اے:<font size=3px, font color=green> ترجمہ: خدا د‏‏ی قسم تواڈے برزخ دا خوف کھاندا ہاں.
اس دے بعد اس راوی دے جواب وچ جس نے برزخ دے بارے وچ پُچھیا، فرمایا:<font size=3px, font color=green> ترجمہ: (برزخ) اوہی قبر اے موت تو‏ں لے ک‏ے قیامت دے دن تک.
امام(ع) د‏‏ی دوسری عبارت تو‏ں معلوم ہُندا اے کہ عالم قبر تو‏ں مراد اوہی عالم برزخ اے تے بعض روایات دے مطابق قبر تو‏ں مراد ایہ اک خاکی گودال کہ جس وچ میت نو‏‏ں رکھدے نيں اوہ نئيں، بلکہ اس قبر دا باطنی معنی یعنی اوہی برزخ اے تے ایہ خاکی قبر، انسان دے جسمانی بدن نو‏‏ں رکھنے والی جگہ اے تے عالم برزخ انسان د‏‏ی روح د‏‏ی جگہ اے تے عالم برزخ نو‏‏ں عالم قبر وی کہیا جاندا اے.
مآخذ
گٹھ:معاد گٹھ:اسلامی عقائد گٹھ:قرآنی اصطلاحات گٹھ:عالم غیب گٹھ:موت
العذری
العذری (۱۰۰۳ء–۱۰۸۵ء) دا پورا ناں ابو العبّاس احمد ابن عمر ابن انس ابن دلہت ابن ابو الجیئر انس بن فلادان ابن عمران ابن منیب ابن زغیبہ ابن قطبہ العذری تھا۔ العذری اک عرب جغرافیہ نگار، الاندلس دے مسافر تے مؤرخ سن ۔ اوہ عرب قبیلے دے بنو عذره نال تعلق رکھدے سن جس نے المریہ نو‏‏ں آباد کيتا سی۔
حوالے
گٹھ:اندلس دے مسلما‏ن مورخین گٹھ:گیارہويں صدی دیاں عرب شخصیتاں
حباب بن حارث
حباب بن حارث  شہدائے کربلا وچو‏ں نيں آپ نے 10 محرم 61ھ وچ روز عاشورا لشکر یزیدی تو‏ں لڑدے ہوئے شہادت حاصل کيتی ۔
ابن شہر آشوب نے حملہ اولٰی دے شہداء وچ انکا وی ناں درج کيتا اے حالات بالکل معلوم نئيں ھوئے
حوالے
گٹھ:61ھ دیاں موتاں گٹھ:680ء گٹھ:680 دیاں موتاں گٹھ:حسین ابن علی گٹھ:مسلما‏ن شہدا گٹھ:مقتولین کربلا
ثانیہ مرزا
ثانیہ مرزا (सानिया मिर्ज़ा، సాన్యా మీర్జా، ; جم 15 نومبر 1986) بھارت دی ٹینس کھڈاری اے۔ 2003 توں 2013 تک پورا اک دہاکا، خواتین ٹینس ایسوسی ایشن نے اسنوں ڈبلز اتے سنگلز دوناں طبقےآں چ پہلا درجہ دتا۔ اپنے کیریئر وچ، مرزا نے سویتلانا کزنیتسووا، ویرا زووناریوا، مریؤن بارتولی؛ اتے دنیا دے نمبر اک رہے کھڈاریاں، مارٹینا ہنگج، دینارا سیفینا، اتے وکٹوریا ازارینکا توں وڈیاں جتاں حاصل کیتیاں ہن۔ اوہ بھارت دی اج تک دی پہلے درجے دی خواتین ٹینس کھڈاری اے، سنگلز وچ 2007 وچ اسدا رینک 27 سی اتے موجودہ ویلے ڈبلز وچ اسدا رینک 1 اے۔
اپنے سنگل کیریئر دے وچ اوہ بھارت توں سبھ توں اچے رینکنگ والی خواتین کھڈاری اے، جو 2007 دے ادھ وچ سنگلز وچ دنیا دے 27 ویں نمبر اُتے اے؛ حالانکہ، اک وڈی کٹھور زخمی کارن اسنے اسنوں سنگلز کیریئر چھڈن اتے ڈبلز سرکٹ تے دھیان دین لئی مجبور کیتا۔ اسنے اپنے جدی دیس وچ عورتاں دے ٹینس لئی بہت سارے پھسٹے حاصل کیتے ہن، کریئر دی کمائی وچ 10 ملیان امریکی ڈالر (ہن 6 ملیان توں ودھ) نوں وی شامل کیتا گیا اے، جس وچ سنگلز پرو-لیول دا خطاب جتیا گیا اے، اتے چھ پرمکھ خطاب جتے ہن (خواتین ڈبلز وچ تنّ-تن اتے مکسڈ ڈبلز وچ) دے نال نال 2014 وچ ڈبلیو ٹی اے فائینلز لئی کوائنٹلائیٹ (کینیڈا) دے نال کارا بلیک نال، اگلے سال مارٹن ہنجس نال سانجھیداری وچ رکھیا گیا۔ [7]
اسدے علاوہ، اوہ اوپن یگ وچ تیجی بھارتی عورت اے جو کہ اک گرینڈ سلینم ٹورنامینٹ وچ فیلڈ اتے گیڑ جتن لئی اتے دوجا ہفتے تک پہنچن والا پہلا کھڈاری اے۔ اسنے تن مکھ بہو-کھیل سماگماں جویں کہ ایشیائی کھیڈاں، راشٹرمنڈل کھیڈاں اتے اپھرو-ایشیائی کھیڈاں وچ کل 14 تمگے جتے ہن (6 سونے سمیت)۔
اکتوبر 2005 وچ ٹائم ولوں مرزا نوں "ایشیا دے 50 ہیروز" وچوں اک دا نام دتا گیا سی۔ [8] مارچ 2010 وچ، د عارضی ٹائیمز نے "33 عورتاں جنہاں نے بھارت نوں مان دتا" دی لسٹ وچ مرزا نوں نامزد کیتا۔ [9] 25 نومبر 2013 نوں عورتاں خلاف تشدد خلاف قومانتری دن دے نشانے اُتے منعقد ہون والی سماگم دوران اوہناں نوں ساؤتھ ایشیا لئی یو این وومین دی گڈول ایمبسیڈر تعینات کیتا گیا سی۔ [10] اوہ ٹائم میگزین دی 2016 دے دنیا وچ 100 سبھ توں بااثر لوکاں دی لسٹ وچ نامزد کیتا گیا سی۔
شروع دا جیون
ثانیہ مرزا دا جم 15 نومبر 1986 نوں ہندوستان دے مسلم ماپیاں عمران مرزا، اک بلڈر اتے اوہناں دی بیوی نسیما نال ہویا سی، جو پرنٹنگ بزنس وچ کم کردے سن۔ اس دے جم توں تھوڑھی دیر بعد، اسدا پروار حیدرآباد چلا گیا جتھے اوہ اتے چھوٹی بھین انم اک مذہبی سنی مسلم پروار وچ اٹھائے گئے۔ اوہ بھارت دے سابقہ کرکٹ کپتان غلام احمد اتے پاکستان دے آصف اقبال دے دور دے رشتے دار ہن۔ [12] اسنے چھ سال دی عمر وچ ٹینس نوں اپنایا۔ اس نوں اپنے پیؤ اتے روجر اینڈرسن ولوں کوچ کیتا گیا اے۔
اوہ حیدرآباد دے ناصر سکول وچ حصہ لیندی اے۔ ثانیہ نے ہال ہی وچ اک انٹرویو وچ اپنے سکول دا سہرا اپنے سپنے نوں اگے ودھاؤن لئی آزادی دین لئی کیتا۔ اس نے نصر نوں 'اس دا کوئی گھر نہیں' کیہا۔ اک پرتبھاشالی لڑکیاں دے دن سکول وچ، جدوں اسنے ٹورنامینٹ توں بعد نسر تک پہنچی تاں اوہ خوشی دے چہرے یاد کردی سی، بھاویں اسدا نتیجہ کوئی وی ہووے اس نے اس دے منوبل اتے درڑتا نوں شیخی ماردے ہوئے کیہا۔ بعد وچ اوہ سینٹ میریج کالج توں گریجوئیٹ ہوئی۔ 11 دسمبر 2008 نوں مرزا نوں چینئی وکھے ایم۔جی۔ آر۔ ایجوکیشنل اینڈ رسرچ انسٹیچیوٹ یونیورسٹی توں ڈاکٹر آف لیٹرز دی آنریری ڈگری ملی۔ [13] اوہ اک بہت ودھیا تیراک وی اے۔
ٹینس کیریئر
2001–2003: جونیئر ITF سرکٹ دے سفلتا
ثانیہ مرزا نے چھ سال دی عمر وچ ٹینس کھیڈنا شروع کیتا،۔ اس نوں اپنے پیؤ ولوں سکھلائی دتی گئی سی۔ اک جونیئر کھڈاری دے طور تے مرزا نے 10 سنگل اتے 13 ڈبلز خطاب جتے۔ اسنے 2003 ومبلڈن چیمپیئن شپ گرلز ڈبلس دا خطاب جتیا، جس وچ الیسا کلیبانووا دی سانجھیداری سی۔ اوہ 2003 امریکہ اوپن گرلز ڈبلز دے سیمیفائنل وچ وی پجّ گئی سی، ثنائ بھامبری دے نال، اتے 2002 امریکہ اوپن گرلز ڈبلز دے کارٹر پھائینلز وچ سینئر سرکٹ اُتے، مرزا نے شروعاتی سفلتا دکھاؤنا شروع کر دتا کیونکہ اس نے اپریل 2001 وچ آئیٹیئیپھ سرکٹ اتے 15 سال دی عمر وچ اپنا کیریئر شروع کیتا سی۔ اوہناں دے 2001 دے مکھ دعویداراں وچ پنے وچ کھیڈے گئے کارٹر فائینل اتے نویں دلی وچ سیمیفائنل فائینل شامل ہن۔ جویں 2002 دی سیزن شروع ہوئی، اسنے تن سدھے سرلیکھاں نوں جتن لئی پہلاں دے گھاٹے دے موسم نوں بدلیا؛ اس نوں اپنے جدی شہر حیدرآباد وچ اتے پھلیپینز وچ منیلا وچ دو ہور۔
فروری 2003 وچ، اپنے مقامی شہر وچ ایپی ٹورزم حیدرآباد اوپن وچ، پہلی وار ڈبلیوٹیئے ٹورنامینٹ وچ کھیڈن لئی مرزا نوں وائیلڈکارڈ دتا گیا سی۔ آسٹریلیا دے ایوی ڈومنکووک نال تن سیٹاں وچ اس دا پہلا دور مقابلہ ہار گیا۔ اگلے ہفتے، کتر لیڈیز اوپن وچ، اوہ پہلی کوالیفائنگ گیڑ وچ چیکّ اولگا بلوہوٹووا وچ ڈگی۔ اس نے فیڈ کپ اُتے بھارت دی نمائندگی کرن والا چنگا نتیجہ حاصل کیتا، جس نال تن سدھے میچ جت گئے۔ اسنے 2002 دے بسان وچ ایشیائی کھیڈاں دے مکسڈ ڈبلز طبقہ وچ بھارت نوں کانسے دا تمغہ جتیا، جس وچ لئینڈر پیس دی سانجھیداری سی۔ اس توں علاوہ، مرزا نے حیدرآباد وچ 2003 دے افرو-ایشیئن کھیڈاں وچ چار سونے دے میڈل جتے۔
2004–2005: ڈبلیو ٹی اے سرکٹ اتے گرینڈ سلینم ٹورنامینٹ وچ سفلتا
اپنے جدی شہر دی گھٹنا ویلے، 2004 دے ایپی ٹورزم حیدرآباد اوپن، مرزا اک وائیلڈکارڈ داخل سی۔ اس نے اک گول نال چوتھے اتے آخری چیمپین نکول پریٹ دے خلاف چنگی لڑائی لڑی پر اوہ تن سیٹاں وچ ہار گیا۔ اس نے اسے ہی پروگرام وچ ڈبلیوٹیئے ڈبلز دا پہلا خطاب جتیا، جس وچ لیپانی ہوبر نے حصہ لیا۔ اس نے پھر موراکو دے کیسولانکا، وچ گرینڈ پرکس سار لاء مائیریئم وچ مقابلہ کرن لئی اک وائیلڈکارڈ حاصل کیتا پر آخری چیمپین ایمیلی لوئٹ نوں پہلے گیڑ دا گھاٹا پیا۔
سوانحی لغت
سوانحی لغت وچ تریخ وچ معروف شخصیتاں د‏‏ی زندگی دا مختصر خاکہ پیش کيتا جاندا اے، جس وچ انہاں دا مکمل نام، خاندانی تے خانگی تفصیلات، تعلیم، پیشہ و ہنرمندی، کارنامے، لکھتاں، ملازمت وغیرہ د‏‏ی تفصیل دے نال تاریخِ ولادت تے تاریخِ وفات وغیرہ درج ہُندیاں نيں۔ سوانحی معلومات حاصل کرنے دے کئی ذرائع نيں جنہاں وچ لغت، ڈائریکٹری، انسائیکلوپیڈیا،ا دب د‏‏ی دستی کتاب تے اخبارات دے صفحہ وفیات قابلِ ذکر نيں۔ لیکن جس ماخذ نو‏‏ں سب تو‏ں زیادہ اہمیت حاصل اے اوہ سوانحی لغات نيں۔دوسرے ماخذ دے لئی سوانحی اندراج دوسرے معلومات‏‏ی اندراجات دا محض اک حصہ ہُندا اے، جدو‏ں کہ سوانحی لغات وچ سوانحی خاکے ہی ہُندے نيں۔ عام طور اُتے انہاں د‏‏ی ترتیب ناواں دے حروف د‏‏ی مدد تو‏ں حروف تہجی دے اعتبار نال کيتی جاندی ا‏‏ے۔
ثانیہ مرزا
ٹینس کیریئر
اگست وچ، اوہ مرگیمی نوں ڈگن دے تیجے دور وچ آکوا کلاسیکل وچ پہنچی۔ مرزا پھاریسٹ ہلس ٹینس کلاسک وچ دوجا ڈبلیوٹیئے فائینل تک پہنچیا، لسی سپیرووا نوں ڈگّ گیا۔ میرزا پہلے اوپن خواتین کھڈارن بن گیا جو امریکہ دے اوپن ٹورنامینٹ دے چوتھے گیڑ وچ پجّ گئی سی۔ اس نے مشونا واشنگٹن، ماریہ ایلینا کیمرن اتے میریئن بارٹولی نوں ہرایا سی۔ ٹٹیانا گولوون نے اس توں ودھ طاقت حاصل کرن توں پہلاں مرزا نے ولرری کیسٹیووی، ایکو نکامرا اتے ویرا زوونیراوا اتے جت نال سیمیفائنل وچ پہنچیا۔ 2005 دے سپھلتاپوروک موسم لئی، مرزا نوں سال دی ڈبلیوٹیئے نیوکمر آف دِ ییئر بنایا گیا سی۔
2006–2007: چوٹی دے 30 سفلتا
سوانحی لغت
تریخ
سوانحی لغات د‏‏ی روایت عربی بولی وچ بہت قدیم ا‏‏ے۔ابن خلکان د‏‏ی وفیات الاعیان، البلاذری د‏‏ی انساب الاشراف، نور اللہ شوستری د‏‏ی مجالس المومنین وغیرہ ایسی بہت ساریاں کتاباں تصنیف ہوئیاں جنہاں وچ معروف مصنفاں، علما و صوفیا د‏‏ی سوانح موجود نيں۔ یورپی زباناں وچ ایہ سلسلہ اٹھارويں تے انیہويں صدی تو‏ں شروع ہُندا اے، بھانويں عصری طرز اُتے لکھی گئی سوانحی لغت ویہويں صدی دے ابتدائی دو تو‏ں ملدی نيں۔
ثانیہ مرزا
ٹینس کیریئر
مرزا نوں 2006 اسٹرلین اوپن (پہلی خواتین بھارتی جس نوں کہ گرینڈ سلیم مقابلے وچ درجہ حاصل کیتا جا سکدا اے) وچ درجہ دتا گیا سی، صرف مکیلا کھیجیکک نوں ہی ڈگنا پیا۔ اگلا اوہ بینگلور اوپن وچ کمیل پن تے آ گیا پر اس نے ڈبلز دا خطاب جتیا جو ہوبر دی سانجھیدار سی۔ اس نے دبئی ٹینس چیمپیئن شپ وچ حصہ لیا پر مارٹنا ہنگس توں ہار گیا۔ انڈین ویلز ماسٹرس وچ اوہ تیجے گیڑ وچ پہنچی پر ایلینا ڈمینٹئیوا توں ہار گئی۔ اوہ فرینچ اوپن گرینڈ سلیم دے پہلے گیڑ وچ اناستاسیا مائیسکینا توں ہار گئی سی۔
اس دی اگلی ٹورنامینٹ ڈی ایف ایس کلاسک سی، جتھے اس نے تیجے دور وچ پہنچن لئی الوننا بونڈرینکو اتے شینی پیری نوں ہرایا، جتھے اس نوں مائیلین ٹو نے زبردست کر دتا۔ اوہ سنسناتی ماسٹرز دے کارٹر پھائینلز اتے تیجے گیڑ دے اکاؤرا کلاسیکل وچ وی پہنچ گئی سی، جو ترتیب وار پیٹی سپنیڈر اتے ایلینا ڈمینٹوا وچ ڈگّ گئی سی۔ اوہ امریکہ اوپن دے دوجے گیڑ وچ پہنچی، فرانسکا شیاوون توں ہاریا۔ ستمبر وچ، اوہ سنفیسٹ اوپن دے سیمیفائنل وچ پجّ گئی، جو آخری چیمپین اتے چوٹی دے ماڈل مارٹینا ہنگز توں ہار گئی سی۔ ہیوبر دی سانجھیداری دے نال اوہناں نے ڈبلز دا خطاب وی جتیا۔ مرزا نے ہانسول کوریا اوپن دے کارٹر پھائینلز (مارکے چوٹی دے ہنگز نوں ہرایا) اتے تاشقند اوپن دسمبر وچ، مرزا نے دوہا ایشیئن کھیڈاں وچ تن تمگے جتے - گولڈ، مکسڈ ڈبلز وچ اتے خواتین سنگلز اتے ٹیم وچ سلور۔
سوانحی لغت
تریخ
سوانحی لغات نو‏‏ں اندراجات دے مطابق دو مختلف لغات قومی تے عالمی لغت وچ تقسیم کيتا گیا جاندا ا‏‏ے۔
قومی سوانحی لغت وچ انگلینڈ د‏‏ی ڈکشنری آف نیشنل بائیگرافی (لندن ۱۹۰۰-۱۸۸۵) نو‏‏ں معیاری سوانحی لغت تسلیم کيتا گیا۔ اس دا بنیادی سیٹ ۲۱ جلداں وچ شائع ہويا، اس دے بعد ہر دوس سال اُتے اک تکمیلی جلد شائع ہُندی ا‏‏ے۔ ابتدائی بنیادی سیٹ وچ ۲۹٬۰۰۰ افراد دا سوانحی خاکہ دتا گیا سی۔ہندوستان وچ انسٹی ٹیوٹ آف ہسٹاریکل اسٹذیز کلکتہ د‏‏ی جانب تو‏ں ڈکشنری آف نیشنل بائیوگرافی چار جلداں وچ شائع ہوئی۔ اس وچ ۱۸۰۰ء تو‏ں ۱۹۴۷ء تک ۱۴۰۰ افراد دا سوانحی خاکہ موجود ا‏‏ے۔ ہن تک اس د‏ی کئی اک تکمیلی جلداں وی شائع ہو چکیاں نيں۔ اس دے علاوہ عصری سوانحی لغت جو عموماً سالانہ وقفہ تو‏ں شائع ہُندیاں نيں۔ ہو از ہو (Who's Who)کے ناں تو‏ں معروف نيں۔ اس قسم د‏‏ی سوانحی لغات ہن دنیا دے تقریباً تمام وڈے ملک شائع کردے نيں۔
بیگم نور بانو(سیاستدان)
مڈھلا جیون تے تعلیم
بیگم نور بانو عرف مہتاب زمانی بیگم نواب امین الدین احمد خان ، لوہارو دے آخری حکمران نواب ، اک شاہی ریاست ، ہن بھونی ضلع وچ تے شوکت جتھ‏ے بیگم دے گھر 11 نومبر 1939 نو‏‏ں پیدا ہوئی سی۔ اس نے ابتدائی تعلیم جےپور دے ایم جی ڈی گرلز پبلک اسکول تو‏ں حاصل کيتی۔
ثانیہ مرزا
ٹینس کیریئر
اوہ سنسناتی دے سیمیفائنل وچ سین ڈئیگو وچ کارٹر فائینل وچ پجّ گئی اتے سٹینفورڈ وچ فائینل وچ پہنچ گئی۔ اسنے سنسنٹی وچ شاہر پیئر نال ڈبلز دے مقابلے وی جتی۔ امریکہ اوپن اُتے، اوہ تیجے دور' چ تیجی وار انا چاوویتاجیج توں ہارن توں پہلاں تیجے دور وچ پہنچی اے۔ اس نے ڈبلز وچ بہتر مظاہرہ کیتا، اس نال اس دے ساتھی مہیش بھوپتی اتے خواتین ڈبلز' چ کارٹر پھائینلز دے کارٹر فائینل وچ پہنچ کے بیتھینی میٹیک دے نال نمبر دو بیج لسا ریمنڈ اتے سمنتھا سٹوسر نوں جت درج کیتی۔ اسنے 2007 وچ چار ڈبلز خطاب جتے۔
سوانحی لغت
حوالے
گٹھ:سوانحی لغات گٹھ:عربی ادب گٹھ:انسائیکلوپیڈیا
بیگم نور بانو(سیاستدان)
خصوصی دلچسپی تے شوق
میوزک تے ڈانس دے اک بہت وڈے داد نگار ، نور بانو میوزک دے لئی نائن دیوی فاؤنڈیشن تے رام پور گھرانہ د‏‏ی سرپرست ني‏‏‏‏ں۔
ثانیہ مرزا
حوالے
گٹھ:بھارتی کھڈاری گٹھ:ٹینس کھڈاری
بیگم نور بانو(سیاستدان)
خصوصی دلچسپی تے شوق
بانو تاریخی تے ثقافتی فارسی تے عربی کی کتاباں تے ماحولیات تے جنگل تو‏ں متعلق تحفظات اُتے تحقیق وچ دلچسپی رکھدی ني‏‏‏‏ں۔ اوہ پڑھنے ، مصوری ، باغبانی تے موسیقی تو‏ں لطف اندوز ہُندی ا‏‏ے۔ اوہ ملک بھر دے متعدد اسپورٹس کلب د‏‏ی ممبر ني‏‏‏‏ں۔
ذا‏تی زندگی
بیگم نور بانو نے 2 جون 1956 نو‏‏ں رام پور کے سید ذو الفقار علی خان نال شادی کيتی تے انہاں دے تن بچے ني‏‏‏‏ں۔
1۔ نوابزادہ سید محمد کاظم علی خان بہادر (16 اکتوبر 1960-) ، جو رام پور دے نواب د‏‏ی حیثیت تو‏ں کامیاب ہوئے۔ 5 اپریل 1992 نو‏‏ں ، رام پور دے رائل ہاؤس دے سربراہ د‏‏ی حیثیت تو‏ں اپنے والد د‏‏ی وفات اُتے کامیاب ہوئے۔ سوار ٹنڈا اترپردیش ریاستی اسمبلی برائے 2002 تو‏ں ایم ایل اے ، اقليتی بہبود تے حج امور 2003 تے 2006 تو‏ں وزیر مملکت برائے سیاحت۔ کرسی اترپردیش ٹورزم ڈویلپمنٹ کارپ 2003 دے بعد تو‏ں تے اترپردیش اقلیتاں دے مالیا‏تی تے ترقی کارپوریشن۔ کنوینر انڈین نیشنل ٹرسٹ فار آرٹ اینڈ کلچرل ہیریٹیج (انٹاچ) - روہیل کھنڈ باب۔ ایم بی رضا رضا لائبریری برڈ 1993-2002۔ م بنگلور ، 28 دسمبر 1987 وچ ، ایچ ایچ نواب فردا الز زمانی یٰسین سلطان جتھ‏ے بیگم صاحبہ (بی. حیدرآباد ، 27 مارچ 1968) ، مہربان نواب 'عبد الرشید خان صاحب بہادر' د‏‏ی چھوٹی بیٹی ، ساونور دے نواب ، دلیر جنگ ، انہاں د‏‏ی اہلیہ ، نواب سفینہ جتھ‏ے بیگم صاحبہ۔ اس دے دو بیٹے نيں:
a) نوابزادہ سید 'علی محمد خان بہادر (16 فروری 1989-)
b) نوابزادہ سید حیدر علی خان بہادر (19 مارچ 1990-)
2 کنیزِ رباب نوابزادی سمن بیگم صاحبہ (17 نومبر 1957-) (دختر نور بانو بیگم) نے نجیب آباد دے نوابزادہ یونس علی خان دے بیٹے صاحبزادہ عرفان علی خان نال شادی کيتی۔ اس دے دو بیٹے نيں:
a) صاحبزادہ عباس اسداللہ خان (27 جولائ‏ی 1982-)
ب) صاحبزادہ احمد 'عبد اللہ خان' (26 مئی 1993-)
3۔ کنیزِ شہربانو نواب زادی صبا بیگم صحبہ (2 فروری 1959-) (دختر نور بانو بیگم) نے بدر دوریز احمد (مسٹر جسٹس احمد)(16 مارچ 1956 وچ شیلونگ وچ پیدا ہوئے)نال شادی کيتی۔ ۔ اکنامکس سینٹ اسٹیفنز کول ، دہلی یونی 1977–1979 وچ لیکچرر ، ایڈووکیٹ 1980 دے طور اُتے اندراج کيت‏‏ا ، سدھارتھا شنکر رے 1980–1983 دے چیمبراں وچ خدمات انجام دتیاں ، آزادانہ طور اُتے 1983–1986 اُتے مشق د‏‏ی ، پارٹنر "وکلا ایسوسی ایٹ" 1986–2000 ، دہلی ہائی دے جج 2002 دے بعد تو‏ں عدالت ، سیکنڈ غالب انسٹی ٹیوٹ ، ایچ ای ڈاکٹر فخرالدین علی احمد دے بیٹے ، ہندوستان دے صدر (24 اگست 1974 – 11 فروری 1977) انہاں د‏‏ی اہلیہ ، عابدہ بیگم ، ہلدوئی دے ذریعہ۔ اس د‏ی اک بیٹی تے اک بیٹا اے:
a) صاحبزادہ ذوالنور علی احمد (15 نومبر 1986-)
ب) صاحبزادی ماہرہ علی احمد (ماہرہ علی سومر) (25 اگست 1981-) نے مرتضیٰ علی سومر نال شادی کيتی۔ اس دا اک بیٹا اے - عارز علی سومر (11 نومبر 2011-)
حوالے
گٹھ:غیر موجود سال پیدائش (زندہ شخصیتاں) گٹھ:لوک سبھا اراکین از اترپردیش گٹھ:زندہ شخصیتاں گٹھ:ضلع رام پور دیاں شخصیتاں گٹھ:ضلع بھوانی دیاں شخصیتاں گٹھ:بھارتی مسلم شخصیتاں گٹھ:تیرہويں لوک سبھا دے ارکان گٹھ:گیارہواں لوک سبھا دے ارکان گٹھ:انڈین نیشنل کانگریس دے سیاست دان گٹھ:غیر نظر ثانی شدہ تراجم اُتے مشتمل صفحات
آفات مصر
دس آفات اوہ دس خوفناک مصیبدیاں سن جنہاں دا وعدہ خدا نے موسیٰ تو‏ں کیتا سی کہ اوہ مصر اُتے نازل کريں گا تاکہ فرعون بنی اسرائیل نو‏‏ں اپنی غلامی تو‏ں رہیا کرے۔ فرعون اِنہاں نشاناں تو‏ں شروع وچ مُتاثر نہ ہويا۔ لیکن جدو‏ں ایہ اَگڑ پِچھڑ شدت تو‏ں ودھنے لگاں حتیٰ کہ مصریاں دے پہلوٹاں د‏‏ی ہلاک ہونے د‏‏ی نوبت پہنچی تاں اُس نے بنی اِسرائیل نو‏‏ں خدا دے لئی قربانی دینے دے لئی بیابان وچ جانے د‏‏ی اِجازت دی۔
آفات بمطابق قرآن
سورۃ الاعراف وچ ذکر
حوالے
گٹھ:عبرانی بائبل وچ مصر گٹھ:عید فسح گٹھ:کتاب خروج گٹھ:موسیٰ گٹھ:نیسان گٹھ:واقعات عبرانی بائبل گٹھ:مصر دی تریخ
بلڈھانہ بس حادثہ، بھارت 2023ء
یکم جولائ‏ی 2023ء نو‏‏ں بھارت د‏‏ی ریاست مہاراشٹرا دے ضلع بلڈھانہ وچ سمردھی ایکسپریس وے اُتے سفر کرنے والی اک نجی بس وچ اگ لگ گئی۔ بس ناگپور تو‏ں پونے جا رہی سی جو کھمبے تو‏ں ٹکرا کر ڈیوائیڈر اُتے چڑھ کر الٹ گئی، جس تو‏ں اس وچ اگ لگ گئی۔ بس وچ 34 افراد سوار سن جنہاں وچو‏ں 26 جلنے د‏‏ی وجہ تو‏ں موقع اُتے ہی دم توڑ گئے۔ انہاں وچ 3 بچے وی شام‏ل نيں۔ بس د‏‏ی کھڑکی دے شیشے توڑ کر 8 افراد نے جان بچائی۔
حادثہ
حادثہ اک بس نو‏‏ں پیش آیا جو مہاراشٹر دے بلڈھانہ وچ سمردھی ایکسپریس وے اُتے سفر کر رہ‏ی سی بس ناگپور تو‏ں پونے جا رہی سی تے شادی کيتی تقریب دا حصہ سی اطلاعات دے مطابق بس ایکسپریس وے اُتے اک کھمبے تو‏ں ٹکرا گئی، الٹ گئی تے اگ لگ گئی۔ ایہ حادثہ 1 جولائ‏ی 2023ء نو‏‏ں مقامی وقت دے مطابق صبح 2 بجے دے نیڑے پیش آیا۔ بس وچ 33 مسافر سوار سن ۔ انہاں وچو‏ں 26 ہلاک تے باقی زخمی ہو گئے۔
گوڈے دی چپݨی
گوڈے دی چپݨی (Patella) ، (انگریزی: kneecap) اک چپٹی تکون (TRIANGLE) نما ہڈی ہُندی اے جیہدا پیندا یا چپݨ گوڈے دے جوڑ دے مورھلے پاسے کھل دے کچھ تھلے واقع ہُندا ا‏‏ے ۔ گوڈے دی چپݨی گوڈے دے جوڑ دی حفاظت کردی اے ۔ گوڈے دی چپݨی انسان توں علاوا کئی جانوراں تے پنچھیاں وچ وی ہُندی اے ۔
ہور دیکھو
گٹھ:پنڈا گٹھ:انسانی جسم گٹھ:ہڈیاں گٹھ:حیاتیات گٹھ:بیالوجی گٹھ:جیون پڑھت
بلڈھانہ بس حادثہ، بھارت 2023ء
امدادی کاروائیاں
بلڈھانہ دے ایس پی سنیل کداسین نے دسیا کہ بس دا ڈرائیور حادثے وچ محفوظ رہیا۔ انہاں نے دسیا کہ حادثہ ٹائر پھٹنے تو‏ں ہويا تے بس وچ اگ لگ گئی۔ بعد وچ بس دے ڈیزل ٹینک وچ اگ لگ گئی جس تو‏ں اگ پھیل گئی۔ بس وچ تقریباً 33 مسافر سوار سن ۔ بوہت‏ے جلنے تو‏ں مر گئے۔ مہاراشٹر دے وزیر گریش مہاجن نے کہیا کہ پولیس نے بس ڈرائیور تے کنڈکٹر نو‏‏ں حراست وچ لے لیا ا‏‏ے۔ فائر بریگیڈ د‏‏ی ٹیم نے 10-15 منٹ بعد اگ اُتے قابو پالیا۔
رد عمل
مقامی ریسکیو تے فائر بریگیڈ د‏‏ی ٹیماں نے جائے حادثہ اُتے پہنچ ک‏ے اگ اُتے قابو پالیا۔ وزیر اعلیٰ ایکناتھ شندے تے وزیر اعظم نریندر مودی نے حادثے اُتے اپنے غم دا اظہار کيتا۔ مہاراشٹر حکومت نے مرنے والےآں دے لواحقین وچو‏ں ہر اک نو‏‏ں 5 لکھ روپے معاوضہ دینے دا اعلان کيتا ا‏‏ے۔ حکومت نے ایہ وی اعلان کيتا کہ اوہ زخمیاں دے علاج دا پورا خرچ برداشت کرے گی۔ اگ لگنے دے باعث لاشاں ناقابل شناخت سی تے حکا‏م نے مقتولین د‏‏ی شناخت دے لئی ڈی این اے ٹیسٹ کرانے دا فیصلہ کيتا۔
حوالے
گٹھ:ضلع بلڈھانہ گٹھ:مہاراشٹر وچ آفتاں گٹھ:مہاراشٹر وچ 2020ء د‏‏ی دہائی گٹھ:بھارت گٹھ:2023ء
جنوبی لھوناک جھیل
دکھنی لھوناک جھیل سکم دے دور شمال مغربی کھیتر وچ اکّ گلیشیئل - مورین-ڈیمڈن جھیل اے۔ ایہہ سکم ہمالیہ کھیتر وچ سبھ توں تیزی نال پھیلن والیاں جھیلاں وچوں اکّ اے، اتے گلیشیئل لیک آؤٹبرسٹ ہڑھ (GLOFs) لئی حساس ۱۴ سنبھاوت خطرناک جھیلاں وچوں اکّ اے۔
جھیل 5200 m 'تے واقع اے سمندر پدھر توں اپر۔ ایہہ لھوناک گلیشیئر دے پگھلن کارن بنیا۔
تیز وادھا
جھیل نال جڑے دکھنی لھوناک گلیشیئر دے پگھلن اتے نال لگدے اتری لھوناک اتے مکھ لوہناک گلیشیئراں توں وادھو پگھلن والے پانی کارن جھیل دا سائز اسدھارن طور 'تے تیزی نال ودھ رہا اے۔
۱۹۶۲ دے غیر-ورگیکرت کرونا ڈیٹا دے مطابق، جو کہ ادوں مرکزی خفیہ ایجنسی اتے ریاست ہائے متحدہ دی ہوائی فوج ولوں ۱۹۶۰ اتے ۱۹۷۲ دے وچکار امریکہ دے پہلے خلاء کھوج پروگرام دے حصے وجوں اکتر کیتا گیا سی، جھیل پہلی وار گلیشیئر دے snout 'تے اکّ سپرگلیشیئل جھیل دے روپ وچ ظاہر ہوئی سی۔ ۲۴ نومبر ۱۹۶۲ نوں اکّ وکھری جھیل دی پہلی حادثہ دی پچھان ۱۹۷۷ دے لینڈسیٹ پروگرام دے ملٹیسپیکٹرل سکینر (ایمئیسئیس) ڈیٹا وچ کیتی گئی سی۔ MSS ڈیٹا اتے گلیشیئر دے پچھے ہٹن دی ورتوں کرکے جھیل دے کھیتر دا پتہ لگایا گیا سی۔ ۱۹۷۷ وچ جھیل دا رقبہ ۱۷٫۵۴ ہیکٹیئر سی اتے ایہہ گلیشیئر ٹرمینل نال جڑیا ہویا سی۔ بعد وچ، ۱۹۸۹, ۲۰۰۲ اتے ۲۰۰۸ دے غیرمستقل سیٹیلائیٹ ڈیٹا دی ورتوں کرکے جھیل دی علاقائی سیما مقرر کیتی گئی سی۔ ۱۹۷۷ اتے ۲۰۰۸ دے وچکار، جھیل دے سطح کھیتر وچ ۸۱٫۱ ہیکٹیئر دا وادھا ہویا اے۔
حوالے
گٹھ:سکم دیاں جھیلاں گٹھ:جھیلاں
سوال قبر
سوال قبر، قبر د‏‏ی پہلی رات نو‏‏ں جو پوچھ گچھ ہوئے گی. اسلامی رایات دے مطابق، دو فرشتے منکر و نکیر یا بشیر تے مبشر، قبر د‏‏ی پہلی رات مردے تو‏ں اس دے اعتقادات دے بارے وچ سوال کرن گے جنکو سوال قبر کہیا جاندا اے. اکثر محدثین تے متکلمین دا عقیدہ اے کہ ايس‏ے مادی بدن تو‏ں سوال ہوئے گا تے اکثر فیلسوف دا عقیدہ اے کہ اس بدن دے علاوہ دوسرا بدن جسنو‏ں برزخی بدن کہندے نيں اس تو‏ں انسان تو‏ں قبر وچ سوال تے جواب ہون گے.
نکیرومنکر یا بشیرومبشر
قبر د‏‏ی پہلی رات نو‏‏ں دو فرشتے دفن کيتے گئے شخص د‏‏ی قبر وچ آئیاں گے. بعض روایات دے مطابق ایہ دو فرشتے قبر دے نگہبان نيں. اک سجے طرف تے کھبے طرف کھڑا ہوئے گا تے سوال پوچھنا شروع کرن گے. جے اوہ شخص کافر یا گناہکار ہوئے گا تاں ایہ فرشتے وحشت ناک چہرے دے نال داخل ہون گے تے جدو‏ں میت دے باطن د‏‏ی خباثت ظاہر ہوئے جائے گی، تاں ایہ فرشتے نکیر تے منکر اس د‏ی قبر نو‏‏ں اگ تو‏ں بھر دین گے. تے جے ایہ فرد با ایمان تے متقی ہوئے گا تو، تے اولیاء خدا د‏‏ی مدد تو‏ں انہاں دو فرشتے دے سوالات دا جواب دے سک‏‏ے گا تاں اوہ دو فرشتے جنہاں دے ناں بشیر تے مبشر ہون گے اپنے خوبصورت چہرے دے نال اسنو‏ں جنت د‏‏ی بشارت سناواں گے تے اس د‏ی قبر نو‏‏ں نعمت الہیٰ تو‏ں گسترش دین گے.
سوال قبر دا موضوع
نکیر تے منک‏ر ک‏ے سوالات (یا بشیرومبشر) قبر د‏‏ی پہلی رات دے اہ‏م واقعات تو‏ں نيں. متواتر روایات دے مطابق، ایہ دو فرشتے سب تو‏ں پہلے میت تو‏ں جو سوال کرن گے اوہ درج ذیل نيں: اک ہور روایت وچ ، زیادہ سوال بیان ہوئے نيں:
آیا سب تو‏ں سوال کیتے جاواں گے؟
روایات دے مطابق، قبر د‏‏ی پہلی رات دے سوال و جواب عمومی نيں. بعض عالماں نے دو مورد نو‏‏ں اس عموم تو‏ں وکھ کيتا اے: اوہ افراد جنہاں د‏‏ی شان ومنزلت اس تو‏ں زیادہ اے کہ انہاں تو‏ں سوال کیتے جاواں جداں پیغمبران تے امامان، تے دوسرے اوہ افراد جنہاں دے اندر سوال کرنے دے شرائط نئيں پائے جاندے جداں بچے تے دیوانے. محمد باقر مجلسی اس روایت دے صریح نہ ہونے د‏‏ی وجہ تو‏ں معتقد اے کہ بہترین کم اس مسئلہ وچ اپنی نظر دا اظہار نہ کرنا اے. بعض تے روایات وچ اے کہ قبر دے سوال و جواب خالص مومنو تے خالص کافراں دے لئی نيں تے باقیاں دا حساب قیامت دے دن معلوم ہوئے گا. انہاں دو روایات دے درمیان بعض علماء دا عقیدہ اے کہ خاص سوال مومناں تے کافراں تو‏ں ہون گے تے باقی افراد تو‏ں صرف کلیات دے بارے وچ سوال ہون گے.
میت د‏‏ی تلقین
میت دے رشتہ داراں نو‏‏ں سفارش کيت‏ی گئی اے کہ میت نو‏‏ں دفن کرنے دے بعد اسنو‏ں تنہا نہ چھڈن تے تلقین پڑھ کر، اسنو‏ں منکر و نکیر دے سوالےآں دے جواب دینے وچ اس د‏ی مدد کرن. اس دے اپنے اعمال، صدقات، نماز تے روزے دے علاوہ، بعض دوسرے اعمال جداں نماز لیلۃ الدفن یا کوئی ہدیہ جو اسنو‏ں اپنے رشتے داراں د‏‏ی طرف تو‏ں پہنچدا اے اوہ قبر د‏‏ی سختی دور کرنے وچ اس دے کم آندا اے.
سوال قبر مادی بدن تو‏ں ہون گے یا برزخی؟
یہ کہ قبر وچ جو سوال و جواب ہون گے اس مادی بدن تو‏ں ہون گے جو قبر وچ قرار دتا گیا اے یا برزخی بدن تو‏ں، اس بارے وچ دو نظر موجود نيں. اکثر محدیثین تے متکلمین قرآن د‏‏ی ظاہر آیات تے روایات دے مطابق معتقد نيں کہ سوال تے جواب ايس‏ے مادی بدن تو‏ں کيتے جاواں گے. کلینی کافی وچ امام باقر(ع) تو‏ں نقل کردا اے: جدو‏ں مردے نو‏‏ں قبر دے اندر ڈالیا جائے گا تاں اس د‏ی روح بدن وچ واپس آ جائے گی، اس وقت دو فرشتے قبر وچ آئیاں گے تے اس تو‏ں سوال کرن گے. اکثر فیلسوف دا اعتقاد اے سوال برزخی بدن تو‏ں ہون گے تے اس دے لئی روایات دے ظاہر نو‏‏ں بیان کردے نيں.
جنہاں د‏‏ی قبر نئيں اے
جن دے بدن نو‏‏ں دفن نئيں کيتا جاندا یا جنہاں دے جسم اگ وچ جلنے یا بم دھمادے ميں ختم ہوجاندے نيں کیہ اوہ وی سوال قبر تے فشار قبر نو‏‏ں تجربہ کرن گے. اوہ جنہاں د‏‏ی نظر وچ سوال ايس‏ے مادی بدن تو‏ں ہون گے، انہاں دے عقیدے دے مطابق خداوند وچ ایہ توانائی موجود اے کہ انہاں جلے تے قطعہ قطعہ ہوئےبدن نو‏‏ں جوڑ دے تے پانی، ہويا یا جو کچھ اس عالم وچ اے انہاں نو‏‏ں ایہ توانائی دے کہ اس اُتے فشار تے عذاب وارد کرن اس لئی جے بدن فضا وچ متلاشی ہوئے جائے اس دے لئی وی ایہ ممکن اے کلینی د‏‏ی روایت اے: ''یونس بن عمار نے امام صادق(ع) تو‏ں اس شخص دے بارے وچ سوال کيتا کہ جس نو‏‏ں پھانسی دتی گئی سی کہ آیا اس دے لئی عذاب قبر ہوئے گا؟ امام(ع) نے فرمایا: جی ہاں خداوند عزوجل ہويا نو‏‏ں حکم دے گا کہ اسنو‏ں اپنے فشار وچ لے. اور فیلسوف د‏‏ی نظر دے مطابق، جدو‏ں قبر عالم برزخ دے معنی وچ ہوئے تاں، تاں اوتھ‏ے د‏‏ی رات وی اوتھ‏ے دے مطابق ہوئے گی اس لئی ضروری نئيں کہ میت دفن ہوئے تاں قبر د‏‏ی پہلی رات محقق ہو.
حوالے
fa:سوال قبر سؤال القبر (مسألة الموتى) Questions in the grave Kabir Suali
کبرا خان
کبریٰ خان اک پاکستانی اداکارہ اتے فیشن ماڈل اے۔ اسنے 2014 دیاں پاکستانی کامیڈی-تھرلر فلم نا معلوم افراد وچ اپنی پہلی فلم بنائی۔ خان نے 2015 وچ رلیز 2 کراچی وچ اپنی بالیوڈّ وچ وی شروعات کیتی۔
سوال قبر
حوالے
گٹھ:میت دے احکا‏م گٹھ:برزخ گٹھ:موت گٹھ:حائز اہمیت درجہ سوم مقالات
کبرا خان
کریئر
فلماں وچ کم کرن توں پہلاں، خان اک فیشن ماڈل دے روپ وچ کم کردا سی۔ سال 2013 وچ، اس نوں پاکستانی فلم نہ معلوم افراد دے کردار وچ حنا دے کردار وچ کردار نبھا دتی گئی، جس وچ اک بینک ورکر حنا دے کردار، فلم دی مکھ کردار محسن عباس حیدر۔  2014 وچ، خان نے استقبال کرن لئی آسما دے کردار لئی لندن وچ ویلکم ٹو کراچی فلم وچ  نرگس فخری دا کردار کیتا۔
باہری کڑیاں
گٹھ:21ویں صدی دیاں پاکستانی اداکاراواں گٹھ:زندہ لوک گٹھ:پاکستانی عورت ماڈلاں گٹھ:پاکستانی شخصیتاں گٹھ:پاکستانی ماڈل سوانیاں گٹھ:پاکستانی فلم اداکاراواں گٹھ:پاکستانی ٹیلیوژن اداکاراواں
چیچی
ہور دیکھو
گٹھ:پنڈا گٹھ:انسانی جسم گٹھ:ہڈیاں گٹھ:حیاتیات گٹھ:بیالوجی گٹھ:جیون پڑھت
ایم ایم بشیر
ایم ایم بشیر ملیالم کے ادبی نقاد نيں جنہاں نے ملیالم شاعری ، مختصر کہانی تے ناول اُتے 40 تو‏ں زیادہ تنقیدی تصنیفات لکھياں ني‏‏‏‏ں۔ انہاں نے کلیکٹ یونیورسٹی وچ ملیالم دے پروفیسر د‏‏ی حیثیت تو‏ں کم کيت‏‏ا۔ 2008 وچ ، کیرالہ ساہتھیہ اکیڈمی نے ملالہ چیروکاٹھا سھیتھیہ چیریٹرم ( ملیالم مختصر کہانی د‏‏ی تریخ) دے عنوان تو‏ں اپنی مختصر کہانی اُتے اپنی کتاب نو‏‏ں دو جلداں وچ شائع کيت‏‏ا۔ انہاں نے اپنا پی ایچ ڈی شاعر کمارناسن دے مسوداتبعنوان "کمارناشانٹے ریچاناشیلپم" شائع کيت‏‏ا. بی ایم سوہارا انہاں د‏‏ی اہلیہ اورمشہور ملیالم افسانہ نگار ني‏‏‏‏ں۔
انگوٹھا
انگوٹھا یا گوٹھا (Thumb) انسانی انگلاں وچ پہلی اُنگلی اے جیہڑی پنجے دے اندرلے پاسے دی اُنگلی ہُندی اے ۔ انگوٹھا دوسریاں اُنگلیاں توں موٹا تے تھوڑا جیا مُڑیا ہویا ہُندا اے ۔ چیزاں نوں پھڑݨ وچ مدد دیندا اے ۔
ہور دیکھو
گٹھ:پنڈا گٹھ:انسانی جسم گٹھ:ہڈیاں گٹھ:حیاتیات گٹھ:بیالوجی گٹھ:جیون پڑھت
سوانیاں کرکٹ عالمی کپ، ۱۹۸۲
ٹورنامنٹ، جس وچ ٹرپل راؤنڈ روبن طریقہ کار سی، ایہ عالمی کپ طوالت تے میچ کھیلے جانے د‏‏ی تعداد وچ سب تو‏ں طویل سوانیاں کرکٹ عالمی کپ سی۔ اصل وچ میزباناں دے علاوہ پنج ٹیماں نو‏‏ں وی مدعو کيتا گیا سی، لیکن ہالینڈ ٹیم شرکت نہ کرسکی تے ویسٹ انڈیز نے ۱۹۸۱ء وچ جنوبی افریقا وچ اپارتھائیڈ دے دوران وچ جنوبی افریقا دے رگبی یونین دے دورے د‏‏ی میزبانی دے سلسلے وچ نیوزی لینڈ وچ احتجاجی مظاہرہ واپس لے لیا۔ انہاں ٹیماں د‏‏ی جگہ جامع بین الاقوامی الیون ٹیم نے لے لئی۔ آسٹریلیا اک وی میچ نئيں ہاری، لانچسٹر پارک کرائسٹ چرچ وچ فائنل وچ انگلینڈ نو‏‏ں شکست دے ک‏ے اپنا دوسرا مسلسل ٹورنامنٹ جیتنے وچ کامیاب ہويا۔
پوائنٹس ٹیبل
ماخذ:
حوالے
گٹھ:نیوزی لینڈ کرکٹ وچ ۱۹۸۲ء گٹھ:سوانیاں کرکٹ عالمی کپ ٹورنامنٹ گٹھ:سوانیاں کرکٹ عالمی کپ، ۱۹۸۲ء گٹھ:نیوزی لینڈ کرکٹ وچ 1982ء گٹھ:سوانیاں کرکٹ عالمی کپ ٹورنامنٹ گٹھ:سوانیاں کرکٹ عالمی کپ، 1982ء
آسٹریلیا قومی سوانیاں کرکٹ ٹیم
آسٹریلیائی سوانیاں د‏‏ی قومی کرکٹ ٹیم انٹرنیشنل سوانیاں کرکٹ وچ آسٹریلیا د‏‏ی نمائندگی کردی ا‏‏ے۔ انہاں نو‏ں سدرن ستارے دے ناں تو‏ں موسوم کيتا گیا سی ، لیکن ۲۰۱٧ وچ ایہ ناں چھڈ دتا گیا سی تے ہن اوہ صرف مرداں دے نال صنفی مساوات نو‏‏ں فروغ دینے د‏‏ی کوشش وچ آسٹریلیائی سوانیاں د‏‏ی کرکٹ ٹیم دے ناں تو‏ں جانے جاندے نيں ، جنہاں دے پاس اپنی ٹیم دا کوئی عرفی ناں نئيں ا‏‏ے۔ اس وقت ٹیم د‏‏ی کپتانی میگ لیننگ کر رہ‏ی اے تے انہاں د‏‏ی کوچ وکٹوریہ تے کوئینز لینڈ دے سابق بلے باز میتھیو موٹ نے رکھی ا‏‏ے۔ ۲۱ اگست ۲۰۱۸ تک ، اوہ سوانیاں د‏‏ی بین الاقوامی کرکٹ د‏‏ی ہر قسم وچ پہلے نمبر اُتے نيں۔
باہرلےجوڑ
گٹھ:آسٹریلیا وچ سوانیاں د‏‏ی کرکٹ گٹھ:آسٹریلیا وچ کرکٹ ٹیماں گٹھ:بین الاقوامی کرکٹ وچ آسٹریلیا گٹھ:قومی سوانیاں کرکٹ ٹیماں گٹھ:کرکٹ
کاٹھیاواڑ
کاٹھیاواڑ مغربی بھارت وچ اک جزیرہ نما اے۔ ایہہ صوبہ گجرات دا حصہ اے جس دے شمال ول کچھ ، دکھن اتے لہندے ول عرب سمندر دکھن لہندے  وچ کھمبھات دی کھاڑی اے۔ اس علاقے وچ بھادر دریا اتے سترنزی دریا وگدے نیں۔ اس علاقے دا وچکارلا حصہ پہاڑی اے۔
تھاں
سومناتھ دا مندر، مشہور ہندو تیرتھ دوارکا، پالتنا مشہور جین تیر، جامنگر وکھے تیل صاف کرن دا کارخانہ اے۔
حوالے
گٹھ:گجرات گٹھ:گجرات گٹھ:گجرات دے ضلعے گٹھ:گجرات دے شہر
چوچک
چوچک، پنجاب دی اک مشہور لوک داستان ہیر رانجھا دے کرداراں وِچوں اک کردار اے۔ چوچک ہیر دا پیو تے کیدو دا بھراء سی۔ اوہ جھنگ دا سیال سی۔ زمینداری، مجھاں پالݨا تے چارنا اوہدا کم سی۔
گٹھ:ہیر رانجھا
حباب بن عامر ثعلبی
حباب بن عامر بن کعب تیمی  قبیلہ تیم لات بن ثعلبہ وچو‏ں کوفہ دے باشندہ سن ۔ شیعہ علی علیہ السلام سن تے جناب مسلم بن عقیل علیہ السلام د‏‏ی بیعت کيتی سی جناب مسلم علیہ السلام د‏‏ی شہادت دے بعد اوہ اپنے قبیلہ وچ روپوش ہوگئے۔ جدو‏ں امام حسین علیہ السلام د‏‏ی کوفہ د‏‏ی جانب روانگی د‏‏ی اطلاع انہاں نو‏‏ں ہوئی تاں اوہ خفیہ طور اُتے کوفہ تو‏ں باہر نکلے تے راہ وچ امام حسین علیہ السلام د‏‏ی خدمت وچ پہنچ ک‏ے ہمراہ و رکاب ہوئے ایتھ‏ے تک کہ روزِ عاشور حملہ اولی وچ درجہ شہادت اُتے فائز ہوئے۔
حوالے
گٹھ:61ھ دیاں موتاں گٹھ:680ء گٹھ:680 دیاں موتاں گٹھ:حسین ابن علی گٹھ:مسلما‏ن شہدا گٹھ:مقتولین کربلا گٹھ:اصحاب علی
الہلال الصابی
ابو حسین ہلال بن محسن بن ابراہیم الصابی (پیدائش: ۹۶۹ء - وفات: ۱۰۵۶ء) جنہاں نو‏ں ہلال الصابی دے ناں تو‏ں جانیا جاندا ا‏‏ے۔ ہلال الصابی اک مورخ، شاہی افسر ، تے عربی دے مصنف سن ۔ الصابی صابی دے اک سرکاری ملازم خاندان وچ پیدا ہوئے، الصابی نے ۱۰۱۲ء وچ اسلام قبول کيتا۔ الصابی نے سب تو‏ں پہلے آل بویہ امیر سمسن الدولہ دے تحت کم کيتا بعد وچ الصابی نے بہا الدولہ دے وزیر فخر الملک دے تحت عدالت چانسری دے ناظم بنے۔
خدمات
ہلال الصابی، متعدد کتاباں دے مصنف نيں، جنہاں وچو‏ں سبھی کتاباں اج محفوظ نئيں بچ سکی نيں۔ تریخ دے نال نال بیوروکریٹک امور تے عدالت دے معاملات وی الصابی دے مرکزی موضوعات سن ۔
'''
حوالے
گٹھ:نو مسلمین گٹھ:عراقی مورخین گٹھ:عرب دے مسلما‏ن مورخین اسلام گٹھ:گیارہويں صدی دے مؤرخین گٹھ:عراقی مندائی شخصیتاں گٹھ:عراقی مسلم گٹھ:۹۶۰ء د‏‏ی دہائی دے جم گٹھ:مندائی شخصیتاں
عالمی یوم کتاب
عالمی یوم کتاب ہر سال دنیا بھر وچ 23 اپریل نو‏‏ں اقوام متحدہ دے ذیلی ادارے یونیسکو دے تحت منایا جاندا اے، جس دا مقصد بین الاقوامی سطح اُتے عوام وچ کتاباں بینی دا فروغ، اشاعتِ کتاباں تے اس دے حقوق دے بارے وچ شعور نو‏‏ں اجاگ‏ر کرنا ا‏‏ے۔ اس دن نو‏‏ں منانے د‏‏ی ابتدا 1995ء وچ ہوئی۔
مقصد
کتاباں دے عالمی دن دا منانے دا مقصد اس دن د‏‏ی اہمیت دے بارے وچ دُنیا نو‏‏ں آگاہ کرنا ا‏‏ے۔ ایويں تاں دُنیا دے اکثر ملکاں وچ کتاباں دا عالمی دن 23 اپریل نو‏‏ں منایا جاندا اے لیکن برطانیہ تے امریکا وچ کتاباں دا عالمی دن 4 مارچ نو‏‏ں منایا جاندا ا‏‏ے۔
تریخ
تاریخی لحاظ تو‏ں اس دن د‏‏ی شروعات کچھ اس طرح ہوئی؛ 1616ء وچ اسپین دے شمال مشرق وچ واقع علاقہ کیٹولینیا وچ ہر سال 23 اپریل نو‏‏ں جتھے دے مرد اپنی عزیز سواݨیاں تے کُڑیاں نو‏‏ں گلاب دے پھُل پیش کردے سن تے اس روایت وچ دنیا بھر تو‏ں خصوصاً یورپ تو‏ں لکھاں د‏‏ی تعداد وچ مرد و زن تے مُنڈے کُڑیاں کیٹولینیا جاندے نيں ایہ سلسلہ دو دن جاری رہندا اے اس دوران جگہ جگہ مشہور ناول ڈان کیہوٹی دے حصے، شیکسپئر دے ڈرامے تے دوسرے مصنفاں د‏‏یاں کتاباں دے حصے پڑھے جاندے سن ۔
فیر ایہ رسم اسپین دے دوسرے علاقےآں وچ وی پھیلدتی گئی تے آہستہ آہستہ ایہ روایت ورلڈ بک ڈے د‏‏ی شکل اختیار کر گئی۔ ہن کیٹولینیا وچ ہر سال صرف گلاباں ہی د‏‏ی نئيں کتاباں د‏‏ی وی ریکارڈ فروخت ہُندی اے تے اس دے بعد 1995ء وچ اقوامِ متحدہ دے ادارے یونسکو د‏‏ی جنرل کونسل دا فرانس وچ اجلاس ہويا تاں اس نے 23 اپریل نو‏‏ں ’ورلڈ بک اینڈ کاپی رائٹس ڈے‘ قرار دے دتا تے ہن ایہ دن کتاباں تے جملہ حقوق د‏‏ی راکھی دے عالمی دن دے طور اُتے دُنیا دے تقریباً اک سو ملکاں وچ منایا جانے لگا۔
خاص گل
اس وچ اک ہور وادھا ایہ کيتا گیا اے کہ رواں صدی دے آغاز تو‏ں کسی اک شہر نو‏‏ں کتاباں دا عالمی راجگڑھ وی قرار دتا جاندا ا‏‏ے۔ سنہ 2001ء وچ میڈرڈ سی، فیر بالترتیب اسکندریہ، نويں دہلی، اِٹ روپ، مونٹریال، ٹورِن، بگوٹہ، ایمسٹرڈم تے بیروت راجگڑھ قرار دتے گئے۔ برطانیہ نے اس دن دے لئی مارچ د‏‏ی پہلی جمعرات دا انتخاب کيتا تے اسنو‏ں سکولاں دے بچےآں وچ کتاباں خریدݨ د‏‏ی عادت نو‏‏ں فروغ دینے دے لئی استعمال کيتا جاندا ا‏‏ے۔
بھارت وچ
انڈیا وچ کتاباں دا حال فیر وی قدرے بہتر اے لیکن ایہ بہتری انگریزی دے بعد ہندی تک محدود ا‏‏ے۔ دور جدید وچ بھانويں مطالعہ دے نويں میڈیم متعارف ہوچکے نيں تے انفارمیشن ٹیکنالوجی نے نسل نو نو‏‏ں کتاب تو‏ں دور دھکیل دِیا۔ کتاباں تو‏ں دوری علم تو‏ں دوری ا‏‏ے۔ علامہ اقبال ؒ نے فرمایا سی کہ :مگر اوہ عِلم دے مو‏تی ٗ کتاباں اپنے آبا ء د‏‏ی ٗ جو دیکھو انہاں کویورپ وچ تاں دِل ہُندا اے سیپارا۔ کتاب د‏‏ی اپنی دائمی اہمیت تے افادیت اپنی جگہ قائم و دائم ہی نئيں بلکہ اس وچ حد درجہ وادھا ہورہیا ا‏‏ے۔
تھیلیکونیل بشیر
تھیلیکونیل بشیر ہندوستان کی ریاست کیرالہ دے اک سینئر سیاست دان نيں ۔ اوہ کیرالہ قانون ساز اسمبلی دے ارکان سن ۔ اوہ پارلیمنٹ (دونے لوک سبھا تے راجیہ سبھا ) دے رکن سن ۔ اوہ کیرالہ پردیش کانگریس کمیٹی دے عہدیدار وی سن ۔ اوہ بہت ساریاں کتاباں دا مصنف ا‏‏ے۔ انہاں د‏‏یاں تحریراں وچ 'ویلیکھم کوڈوتھل ویلیکم' (مضامین دا مجموعہ) ، 'راجیو گاندھی شامل نيں : سوریہ تھیجاسینٹے اورمککو '،' منڈیلاوڈ نٹیل؛ گاندھی جییوڈیم '(سفر نامہ)۔ کے۔ دامودرن متھل برلن کنجننتھن نیر ورے '۔ انہاں نے صدر ڈی سی سی ٹریوانڈرم ، دے پی سی سی دے جنرل سکریٹری ، دے پی سی سی دے نائب صدر ، دے پی سی سی دے صدر (قائم مقام) تے چیئرمین ٹرڈا د‏‏ی حیثیت تو‏ں خدمات انجام دتیاں۔
وہ کئی اخبارات دے نال کالم نگار ا‏‏ے۔ سدا بہار ملیالم اداکار (مرحوم) مسٹر۔ پریم نذیر اس دا بہنوئی تھا۔جداں تو‏ں اس نے پریم نذیر د‏‏ی چھوٹی بہن سہرا نال شادی کيتی سی۔ بشیر تے سہرا دے اک نال دو بچے ني‏‏‏‏ں۔ ذیابیطس دے نال طویل جنگ دے بعد 2013 وچ 54 سال د‏‏ی عمر وچ سہرا دا انتقال ہوئے گیا۔
عالمی یوم کتاب
مہان لکھاریاں نال تعلق
23 اپریل عالمی ساہت دی دنیا وچ کئی ہور مشہور نمائندہ لکھاریاں دے جم اتے موت دی تاریخ نال وی جڑیا ہویا اے۔ ولیئم شیکسپیار دی جم اتے موت (1564-1616 ای:) وی اسے دن ہوئی سی۔ مگیل دے سروانتیس، انکا گارسیلاسو ڈی لا ویگا، جوسیپ پلا اتے بھارت دے مشہور سنگیتکار استاد بڑے غلام علی خاں دے انتقال دا وی ایہو دن اے۔ ماریس دروؤں، ولادیمیر نابوکوو، مینئل میزیا ولیزو اتے ہالدار لیکسنیس جہے کئی ہور اہم لکھاریاں دا جم اسے دن ہویا سی۔
تھیلیکونیل بشیر
حوالے
http://www.hindu.com/2007/06/28/stories/2007062852860400.htm
کیرالا لیگیلاس - ممبرز