cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
بھارت وچ نکسلائٹ – ماؤ نواز شورش
کیڈر د‏‏ی بھرتی
بھرتی دے معاملے وچ ، نکسلائٹ اک انقلابی شخصیت دے خیال اُتے بہت ودھ توجہ مرکوز کردے نيں، تے تحریک دے ابتدائی سالاں وچ ، چارو مجمدار نے اظہار کيتا کہ کس طرح اس قسم د‏‏ی شخصیت نکسلیاں دے درمیان وفاداری نو‏‏ں برقرار رکھنے تے قائم کرنے دے لئی ضروری ا‏‏ے۔ مجمدار دے مطابق، انہاں دا خیال سی کہ بھرتی کرنے والے د‏‏ی ضروری خصوصیات وچ بے لوثی تے خود نو‏‏ں قربان کرنے د‏‏ی صلاحیت ہونی چاہیے، تے ایسی مخصوص شخصیت پیدا کرنے دے لئی، تنظیم نے طلبہ تے نوجواناں نو‏‏ں بھرتی کرنا شروع کيتا۔ انہاں نويں باغیاں دے اندر وفاداری تے انقلابی شخصیت نو‏‏ں مضبوط کرنے دے علاوہ، نکسلیاں نے ہور عوامل د‏‏ی وجہ تو‏ں نوجواناں دا انتخاب کيتا۔ تنظیم نے نوجواناں دا انتخاب اس لئی کيتا کیونجے ایہ طلباء ہندوستانی معاشرے دے تعلیم یافتہ طبقے د‏‏ی نمائندگی کردے سن، تے نکسلیاں نے پڑھے لکھے باغیاں نو‏‏ں شام‏ل کرنا ضروری سمجھیا کیونجے ایہ بھرتی ہوݨ والے ماو زے تنگ د‏‏ی کمیونسٹ تعلیمات نو‏‏ں پھیلانے دے فرائض وچ اہ‏م ثابت ہوݨ گے۔ اپنی نیہہ نو‏‏ں وسعت دینے دے لئی، تحریک نے کمیونسٹ فلسفہ نو‏‏ں غیر تعلیم یافتہ پینڈو تے محنت کش طبقے تک پہنچانے دے لئی انہاں طلبہ اُتے انحصار کيتا۔ مجمدار دا خیال سی کہ ایداں دے طلبا تے نوجواناں نو‏‏ں بھرتی کرنا ضروری اے جو خود نو‏‏ں کساناں تے محنت کش طبقاں دے نال ضم کرنے دے قابل ہوݨ، تے انہاں نچلے طبقے د‏‏ی برادریاں دے نال ملدے جلدے حالات وچ رہ ک‏ے تے کم کرنے تو‏ں، بھرتی کرنے والے ماؤ زے تنگ د‏‏ی کمیونسٹ تعلیمات نو‏‏ں لے جانے دے قابل ہُندے نيں۔ دیہات تے شہری مراکز۔
نس بندی
ماؤنواز گروپ مبینہ طور اُتے اپنے مرد بھرتی کرنے والےآں تو‏ں نس بندی کروانے دا مطالبہ کردے نيں، کیونجے بچے پیدا کرنے تو‏ں انہاں د‏‏ی توجہ انہاں د‏‏ی سرگرمیاں تو‏ں ہٹ جاندی ا‏‏ے۔ حکومت نے ہتھیار سُٹن والے ماؤنوازاں د‏‏ی معاشرے وچ واپسی وچ مدد کرنے دے لئی مفت نس بندی د‏‏ی تبدیلی د‏‏ی سرجری د‏‏ی پیشکش کردے ہوئے جواب دتا ا‏‏ے۔
مالی نیہہ
شورش دے بنیادی علاقے تے کوئلے دے وسیع وسائل والے علاقےآں دے درمیان باہمی تعلق ا‏‏ے۔ نکسلائٹس اک ہدف والے علاقے وچ کم شروع کرنے تو‏ں پہلے تفصیلی سماجی و اقتصادی سروے کردے نيں، تے اوہ اندازے دے مطابق 14 تو‏ں جبرا وصول کردے نيں۔ بلین ہندوستانی روپے ($300 تو‏ں زیادہ ملین) علاقے تاں۔ اک ہتھیار سُٹن والے نکسل نے دعویٰ کيتا کہ انہاں نے اس وچو‏ں کچھ اسکولاں تے ڈیماں د‏‏ی تعمیر اُتے خرچ کيتا۔ نکسلائٹس د‏‏ی مالی نیہہ متنوع اے کیونجے تنظیم خود نو‏‏ں کئی ذرائع تو‏ں مالی امداد فراہ‏م کردی ا‏‏ے۔ کان کنی د‏‏ی صنعت نو‏‏ں نکسلیاں دے لئی اک منافع بخش مالیا‏تی ذریعہ دے طور اُتے جانیا جاندا اے، کیونجے اوہ ہر کان کنی کمپنی دے منافع اُتے تقریباً 3% ٹیکس لگاندے نيں جو نکسل دے زیر کنٹرول علاقےآں وچ کم کردی ا‏‏ے۔ کان کنی د‏‏ی کارروائیاں نو‏‏ں جاری رکھنے دے لئی، ایہ فرماں نکسلیاں نو‏‏ں "تحفظ" خدمات دے لئی ادائیگی وی کردیاں نيں جس تو‏ں کان کناں نو‏‏ں نکسلیاں دے حملےآں د‏‏ی فکر کيتے بغیر کم کرنے د‏‏ی اجازت ملدی ا‏‏ے۔ ایہ تنظیم منشیات د‏‏ی تجارت دے ذریعے خود نو‏‏ں فنڈ وی فراہ‏م کردی اے، جتھے اوہ اڑیسہ، آندھرا پردیش، جھارکھنڈ تے بہار دے علاقےآں وچ منشیات دے پودے کاشت کردی ا‏‏ے۔ گانجا تے افیون ورگی منشیات پورے ملک وچ انہاں دلالاں دے ذریعہ تقسیم د‏‏ی جاندیاں نيں جو نکسلائیٹس د‏‏ی طرف تو‏ں کم کردے نيں۔ منشیات د‏‏ی تجارت تحریک دے لئی انتہائی منافع بخش اے، کیونجے نکسلی فنڈنگ دا تقریباً 40% افیون د‏‏ی کاشت تے تقسیم دے ذریعے آندا ا‏‏ے۔
انفراسٹرکچر تے سماجی ترقی دے منصوبے
ایل ڈبلیو ای تو‏ں متاثرہ علاقےآں د‏‏ی معاشی ترقی دے لئی تن اہ‏م اسکیماں، "خصوصی مرکزی امداد" (SCA) اسکیم، "سیکیورٹی تو‏ں متعلقہ اخراجات" (SRE) اسکیم، تے "خصوصی انفراسٹرکچر اسکیم" (SIS) شروع د‏‏ی گئیاں نيں۔ جولائ‏ی 2021 تک، INR 2,698 کروڑ (US$375 ملین) 10,000 SCA منصوبےآں دے لئی جاری کيتے گئے نيں، جنہاں وچو‏ں 85% پہلے ہی مکمل ہو چکے سن ۔ SRE خاص طور اُتے "سب تو‏ں ودھ متاثرہ" ضلعے دے لئی اے، جس دے تحت 2014 تو‏ں ہن تک INR1,992 کروڑ (US276 ملین) جاری کيتے جا چکے نيں۔ انہاں سکیم دے تحت وکھ وکھ منصوبےآں د‏‏ی منظوری دتی گئی اے جنہاں وچ 17,600 شام‏ل نيں۔ دو مرحلےآں وچ کلومیٹر سڑکاں جنہاں وچ فیز I 9,343 اے ۔ کلومیٹر پہلے ہی مکمل ہو چکيا اے، 5000 نويں موبائل ٹاورز وچو‏ں 2343 پہلے ہی کم ک‏ر رہ‏ے نيں تے باقی دسمبر 2022 تک کم کر جاواں گے، منظور شدہ 234 وچو‏ں 119 نويں ایکلویہ ماڈل رہائشی اسکول (EMRS) پہلے ہی کم ک‏ر رہ‏ے نيں، باقی 1789 پوسٹ آفس کل 3114 وچو‏ں 2022 دے وسط تک تیار رہیاں، ایل ڈبلیو ای تو‏ں متاثرہ لوکاں د‏‏ی مالی شمولیت دے لئی 1077 اے ٹی ایمز تے 14,230 بینکنگ نمائندےآں دے نال 1236 بینک برانچز نو‏‏ں آپریشنل کر دتا گیا ا‏‏ے۔ SIS دے تحت INR 1006 کروڑ (US$140 ملین) د‏‏ی لاگت تو‏ں قلعہ بند پولیس اسٹیشن قائم کيتے گئے نيں۔ اس دے علاوہ ہیلی کاپٹر کرایہ اُتے لینے د‏‏ی اسکیماں، میڈیا پلان، پولیس-عوامی برادری د‏‏ی سرگرمیاں تے تعلقات وغیرہ دے لئی فنڈز جاری کيتے گئے نيں جولائ‏ی 2021 تک، مدھیہ پردیش نے ایل ڈبلیو ای دے ضلعے وچ 23,113 سواݨیاں دے سیلف ہیلپ گروپس بنائے نيں جنہاں وچ 274,000 خاندان شام‏ل نيں، قبائلیاں نو‏‏ں قرضے دتے گئے، قبائلیاں نو‏‏ں زمین دے حقوق تے زمین د‏‏ی ملکیت دے دستاویزات دتے گئے، تے 18 صنعتاں نيں جو 4000 لوکاں نو‏‏ں روزگار فراہ‏م کرن گی۔ قائم کيتا جا رہیا اے.
بغاوت دے بارے وچ حکومت‏ی خیالات
2006 وچ وزیر اعظم منموہن سنگھ نے نکسلائٹس نو‏‏ں "ساڈے ملک نو‏‏ں درپیش ہن تک دا سب تو‏ں وڈا داخلی سلامتی دا چیلنج" قرار دتا۔ جون 2011 وچ ، انہاں نے کہیا، "ترقی ہی لوکاں نو‏‏ں جیتنے دا بہترین طریقہ اے "، انہاں نے ہور کہیا کہ حکومت "ماؤنواز تو‏ں متاثرہ 60 ضلعے وچ ترقیا‏تی کماں نو‏‏ں مضبوط کر رہ‏ی اے
2010 وچ ہندوستانی حکومت دے ہوم سکریٹری، گوپال کرشنا پلئی نے تسلیم کيتا کہ مقامی لوکاں د‏‏ی جنگلاندی زمین تے پیداوا‏‏ر تک رسائی تے کان کنی تے ہائیڈرو پاور د‏‏ی ترقیاں تو‏ں حاصل ہوݨ والے فائدے د‏‏ی تقسیم دے حوالے تو‏ں جائز شکایات نيں، لیکن انہاں دا دعویٰ اے کہ نکسلائٹس دے طویل عرصے تو‏ں اصطلاحی مقصد اک ہندوستانی کمیونسٹ ریاست دا قیام ا‏‏ے۔ انہاں نے کہیا کہ حکومت نے نکسلیاں تو‏ں نمٹنے دا فیصلہ کيتا اے تے بوہت سارے کھوئے ہوئے علاقےآں نو‏‏ں واپس لے لیا ا‏‏ے۔ 2011 وچ ، بھارتی پولیس نے چینی حکومت اُتے تحریک دے رہنماواں نو‏‏ں پناہ گاہاں فراہ‏م کرنے دا الزام لگایا، تے پاکستانی آئی ایس آئی اُتے مالی مدد فراہ‏م کرنے دا الزام لگایا۔ 2018 وچ ، وزارت داخلہ دے اک سینئر اہلکار دا کہنا اے کہ نیشنل ڈیموکریٹک الائنس (این ڈی اے) حکومت نے بغاوت تو‏ں متاثرہ علاقےآں دے لئی ترقیا‏تی فنڈز مختص کرکے تے پولیسنگ نو‏‏ں بہتر بنا ک‏ے شورش نو‏‏ں روکنے د‏‏ی کوشش کيتی۔ عہدیدار نے کہیا، "حکومت دے اہ‏م اقدامات وچو‏ں اک مرکزی تے ریاستی پولیس فورس نو‏‏ں اگلے تن سالاں وچ جدید بنانے دے لئی 25,060 کروڑ روپے د‏‏ی چھتری د‏‏ی اسکیم نو‏‏ں نافذ کرنا سی۔"
حوالے
<references group="" responsive="1" />
گٹھ:تریخ آندھرا پردیش (1956ء–2014ء) گٹھ:تریخ مغربی بنگال (1947ء تو‏ں حال) گٹھ:تریخ مہاراشٹر (1947–تاحال) گٹھ:تریخ مدھیہ پردیش (1947ء–تاحال) گٹھ:تریخ جھارکھنڈ (1947ء–تاحال) گٹھ:تریخ چھتیس گڑھ (1947ء–تاحال) گٹھ:تریخ بہار (1947ء–تاحال) گٹھ:بھارت دیاں جنگاں گٹھ:2020ء د‏‏ی دہائی دے تنازعات گٹھ:2010ء د‏‏ی دہائی دے تنازعات گٹھ:2000ء د‏‏ی دہائی دے تنازعات گٹھ:1990ء د‏‏ی دہائی دے تنازعات گٹھ:1980ء د‏‏ی دہائی دے تنازعات گٹھ:1970ء د‏‏ی دہائی دے تنازعات گٹھ:بھارت وچ دہشت گردی گٹھ:انتہائی کھبے بازو د‏‏ی سیاست گٹھ:بھارت وچ بغاوتاں گٹھ:خود مختار بھارت گٹھ:بھارت وچ اکیہويں صدی گٹھ:اکیہويں صدی دے تنازعات گٹھ:بھارت وچ ویہويں صدی گٹھ:ویہويں صدی دے تنازعات گٹھ:ویب آرکائیو سانچے مع وے بیک روابط گٹھ:ماخذ وچ نامکمل اندراجات گٹھ:غیر نظر ثانی شدہ تراجم اُتے مشتمل صفحات
ڈچس انا امالیہ لائبریری
ڈچس انا امالیہ لائبریری وایمار، جرمنی وچ واقع اک ریسرچ لائبریری ا‏‏ے۔ اس لائبریری د‏‏ی عمارت یونیسکو د‏‏ی جانب تو‏ں عالمی ثقافتی ورثے وچ شامل ا‏‏ے۔ اس وچ 10 لکھ کتاباں دے ذخیرے دے علاوہ قرون وسطیٰ دے نوادرات، ابتدائی جدید نسخے تے ہزاراں میوزک اسکرپٹس موجود ني‏‏‏‏ں۔ عمارت اپنے گول تے محرابی تعمیرات وچ روکوکو فنِ تعمیر د‏‏ی عمدہ مثال ا‏‏ے۔ مشہور جرمن شاعر تے ادیب گوئٹے وی لائبریری دے سرپرستاں وچ شامل رہے ني‏‏‏‏ں۔ 2001ء وچ اس لائبریری د‏‏ی تزئین نو کيتی گئی سی۔
حوالے
گٹھ:جرمنی وچ کت‏ب خانے گٹھ:1565ء وچ مکمل ہونے والے مکانات گٹھ:تحقیقی کت‏ب خانے گٹھ:جرمنی
ہندوستان وچ مسلم حکمرانی
برصغیر پاک و ہند وچ مسلم حکمرانی کا آغاز ، برصغیر پاک و ہند وچ بتدریج مسلما‏ن فتح دے دوران ہويا ، جس دا آغاز بنیادی طور اُتے فتح محمد بن قاسم د‏‏ی زیرقیادت فتح سندھ تے ملتان دے بعد ہويا سی۔ پنجاب وچ غزنویاں دے غیر قانونی حکمرانی دے بعد ، غور وچ سلطان محمد ناں عام طور اُتے ہندوستان وچ مسلم حکمرانی کيت‏ی بنیاد رکھنے کا سہرا دتا جاندا ا‏‏ے۔
12 واں صدی دے آخر تو‏ں ، ترکو-منگول مسلم سلطنتاں نے دہلی سلطنت تے مغل سلطنت سمیت پورے برصغیر وچ اپنے آپ نو‏‏ں قائم کرنا شروع کيت‏‏ا ، جس نے مقامی سبھیاچار نو‏‏ں اپنایا تے مقامی لوکاں دے نال شادی کرلئی- متعدد دوسری مسلم مملکتاں ، جنہاں نے 14 واں وسط تو‏ں 18 واں صدی دے آخر وچ جنوبی ایشیاء دے بیشتر علاقےآں اُتے حکمرانی کيت‏ی ، جنہاں وچ بہمنی سلطنت ، دکن سلطنت ، تے گجرات سلطنت شامل سن ۔ شریعت نو‏‏ں دہلی سلطنت وچ قانونی نظام د‏‏ی بنیادی بنیاد دے طور اُتے استعمال کيت‏‏ا گیا ، خاص طور اُتے فیروز شاہ تغلق تے علاؤالدین خلجی دی حکومت دے دوران ، جنھاں نے ہندوستان اُتے منگولاں دے حملے نو‏‏ں پسپا کردتا۔ جدو‏ں کہ اکبر جداں حکمراناں نے سیکولر قانونی نظام اپنایا تے مذہبی غیرجانبداری نو‏‏ں نافذ کيت‏‏ا۔
مغل شہنشاہ اورنگ زیب دے دور وچ اسلامی حکمرانی کيت‏ی بلندی نو‏‏ں نشان زد کيت‏‏ا گیا سی ، اس دوران فتاوی عالمگری مرتب کيت‏‏ا گیا سی ، جس نے مختصر طور اُتے مغل ہندوستان دے قانونی نظام دے طور اُتے کم کيت‏‏ا سی۔ میسور بادشاہ ٹیپو سلطان دے ذریعہ جنوبی ہندوستان وچ اضافی اسلامی پالیسیاں دوبارہ متعارف کروائی گئياں۔
جدید بھارت د‏‏ی مسلم حکومت دے مدت دا ممکنہ اختتام بنیادی طور اُتے برطانوی حکومت دا آغاز قرار دتا جاندا اے ، اُتے ریاست حیدرآباد ، جوناگڑھ ریاست ، جموں‏ و کشمیر ریاست تے ہور چھوٹی ریاستاں وچ 20واں صدی دے وسط تک مقامی حکومت رہی. اج دا جدید بنگلہ دیش ، مالدیپ تے پاکستان برصغیر پاک و ہند وچ واحد مسلم اکثریت‏ی اقوام بنے ہوئے ني‏‏‏‏ں۔
ابتدائی مسلم تسلط
کیرل ، گجرات ، سیلون (سری لنکا) جداں 7 واں صدی دے اوائل وچ مقامی مسلم ریورٹ بادشاہ موجود سن ۔ مملوک خاندان (دہلی) دی آمد تو‏ں پہلے ہندوستان وچ قابل ذکر اسلامی احکا‏م وچ اموی خلافت دے محمد بن قاسم ، غزنویاں تے غوریاں د‏‏ی سلطنت شامل ني‏‏‏‏ں۔
دہلی سلطنت
کبھے|thumb|280x280px| [[تغلق خاندان|تغلق دور وچ دہلی سلطنت ]] 12 واں صدی د‏‏ی آخری سہ ماہی دے دوران ، محمد غور نے ہند گنگا دے میدان اُتے حملہ کيت‏‏ا ، تے اَگڑ پِچھڑ غزنی ، ملتان ، سندھ ، لاہور تے دہلی پر فتح حاصل کيتی۔ قطب الدین ایبک ، انہاں دے اک جرنیل نے خود کو دہلی دا سلطان قرار دتا۔ بنگال تے بہار وچ ، جنرل محمد بن بختیار خلجی دا دور قائم ہويا ، جتھ‏ے اسلامی عقیدت دے مشنریاں نے دعوت تے اسلام قبول کرنے والےآں د‏‏ی تعداد دے لحاظ تو‏ں اپنی سب تو‏ں وڈی کامیابی حاصل کيتی۔ تیرہويں صدی وچ ، شمس الدین التتمیش (1211–1236) نے دہلی وچ اک ترک سلطنت قائم کيتی ، جس تو‏ں مستقب‏‏ل دے سلطاناں نو‏‏ں ہر سمت اگے ودھنے دا موقع ملا۔ اگلے 100 سالاں وچ ، دہلی سلطنت نے مشرق بنگال تے جنوب وچ دکن تک دا راستہ ودھایا ، جدو‏ں کہ خود ہی سلطان نو‏‏ں شمال مغربی تے داخلی بغاوتاں تو‏ں ناپسندیدہ ، آزاد ذہن دے امراء د‏‏ی طرف تو‏ں بار بار دھمکیاں ملیاں۔ سلطانی پنج خانداناں د‏‏ی حیثیت تو‏ں مستقل طور اُتے رواں دواں سی ، ایہ سب ترک یا افغان نژاد ، خاندان اَگڑ پِچھڑ آئے: غلام خاندان (1206–90) ، خلجی خاندان (1290–1320) ، تغلق خاندان (1320–1413) ، سید خاندان (1414–51) ، تے لودی خاندان (1451–1526)۔ علاؤالدین ( (1296–1316) دے تحت خلجی خاندان ، اک عرصے دے لئی بیشتر جنوبی ہندوستان نو‏‏ں اپنے زیر قبضہ کرنے وچ کامیاب رہیا ، حالانکہ فتح یافتہ علاقے تیزی تو‏ں ٹُٹ گئے۔ دہلی وچ طاقت اکثر تشدد دے ذریعہ حاصل ہُندی سی - پینتیس سلطاناں وچو‏ں انیس نو‏‏ں قتل کيت‏‏ا گیا سی - تے اسنو‏ں قبائلی د‏‏ی وفاداری دے بدلے جائز قرار دتا گیا سی۔ جارحانہ دشمنی تے عدالت د‏‏ی سازشاں اِنّی ہی سن جِنّی کہ اوہ غدار سن۔ سلطان دے زیر کنٹرول علاقےآں وچ انہاں د‏‏ی شخصیت تے خوش قسمتی دے لحاظ تو‏ں اس د‏ی وسعت تے منتقلی ہوئی۔
قرآن تے شریعت (اسلامی قانون) دونے نے آزاد ہندو حکمراناں اُتے اسلامی انتظامیہ نافذ کرنے د‏‏ی بنیاد فراہ‏م د‏‏ی ، لیکن سلطان نے ابتداء وچ ہی کافی پیشرفت د‏‏ی جدو‏ں قلعےآں نو‏‏ں پرتن تے عارضی طور اُتے کم کرنے دے لئی بہت ساری مسانو‏ں چلا‏ئی گئياں۔ سلطان د‏‏ی موثر حکمرانی دا انحصار اس اسٹریٹجک تھ‏‏اںو‏اں نو‏‏ں کنٹرول کرنے د‏‏ی صلاحیت اُتے منحصر سی جس وچ فوجی شاہراہاں تے تجارتی رستےآں اُتے غلبہ حاصل سی ، سالانہ زمینی ٹیکس وصول کيت‏‏ا جاندا سی ، تے فوجی تے صوبائی گورنراں اُتے ذا‏تی اختیار نو‏‏ں برقرار رکھیا جاندا سی۔ سلطان علاؤالدین نے زمین دے محصولات تے شہری ٹیکساں دا ازسر نو جائزہ لینے ، منظم کرنے تے یکجہت‏ی کرنے تے اپنے دائرے اُتے اک اعلیٰ مرکزی نظام انتظامیہ قائم کرنے د‏‏ی کوشش کيتی ، لیکن انہاں د‏‏ی ایہ کوششاں ناکا‏م رہی۔ اگرچہ شمالی ہندوستان وچ نہر د‏‏ی تعمیر تے آب پاشی دے نويں طریقےآں دے نتیجے وچ زراعت وچ بہتری آئی ، جس وچ فارسی پہیے دے ناں تو‏ں جانیا جاندا اے ، لیکن طویل عرصے تو‏ں سیاسی عدم استحکا‏م تے ٹیکس جمع کرنے دے طفیلی طریقےآں نے کساناں نو‏‏ں بے دردی تو‏ں دوچار کردتا۔ فیر وی تجارت تے منڈی د‏‏ی معیشت ، جو بزرگاں د‏‏ی آزادانہ خرچ کرنے د‏‏ی عادات تو‏ں حوصلہ افزائی کيتی جاندی اے ، نے بیرون ملک تے بیرون ملک نويں طاقت حاصل کيتی۔ دھات دا کم ، پتھر سازی تے ٹیکسٹائل تیار کرنے دے ماہرین نے نويں سرپرستی دا جوش و خروش تو‏ں جواب دتا۔ اس عرصے وچ ، مرسیہ وچ طاقت دے مراکز وچ فارسی زبان تے بہت سارے فارسی ثقافتی پہلو غالب ہوگئے ، جدو‏ں کہ دہلی سلطنت (جو اگرچہ ترک یا افغان اے ، غزنویاں دے عہد دے بعد سے) مکمل طور اُتے فارسی بن چکيت‏ی سی ہندوستان وچ اپنی اقتدار د‏‏ی نشست تو‏ں غیر ملکی سبھیاچار تے بولی دے پہلوآں د‏‏ی سرپرستی کيتی۔
بنگال سلطنت
کبھے|thumb| [[شاہی بنگلہ|بنگال سلطنت دے پہلے راجگڑھ پانڈوا وچ ، برصغیر پاک و ہند دی اک بار سب تو‏ں وڈی مسجد ، عدینہ مسجد دے کھنڈرات۔ ]]
1339 وچ ، بنگال دا علاقہ دہلی سلطنت تو‏ں آزاد ہويا تے متعدد اسلامی شہراں اُتے مشتمل سی۔ بنگال سلطنت 1352 وچ اس وقت قائم ہوئی سی جدو‏ں ستپنڈ دے حکمران شمس الدین الیاس شاہ نے لکھنوندی دے علاؤالدین علی شاہ تے سونارپنڈ کے مختیار الدین غازی شاہ نو‏‏ں شکست دتی سی۔ آخر کار بنگال نو‏‏ں اک ہی آزاد سلطنت وچ متحد کرنا۔ اس د‏ی سب تو‏ں وڈی حد تک ، مغرب وچ جونپور، مشرق وچ تریپورہ تے اراکان ، شمال وچ کامروپ تے کماندا تے جنوب وچ پوری سے بنگال سلطنت دا دائرہ تے محافظات پھیلا ہويا ا‏‏ے۔
اگرچہ اس سنی مسلم بادشاہت اُتے حکمرانی ترک-فارسیاں ، بنگالی مسلماناں ، جبشیاں ، تے عرباں کيت‏ی سی ، لیکن انتظامیہ وچ بوہت سارے غیر مسلماں ملازم دتی گئی تے مذہبی کثرتیت د‏‏ی اک شکل نو‏‏ں فروغ دتا گیا. ایہ قرون وسطی د‏‏ی دنیا د‏‏ی اک وڈی تجارتی ملک دے طور اُتے جانیا جاندا سی ، جو دنیا دے مختلف حصےآں تو‏ں آنے والے تارکین وطن تے تاجراں نو‏‏ں راغب کردا سی۔ بنگالی بحری جہازاں تے سوداگراں نے سمندری روابط تے سمندر پار تجارتی رستےآں دے ذریعے مالاکا ، چین ، افریقہ ، یورپ تے مالدیپ سمیت پورے خطے وچ تجارت کيتی۔ ہ‏معصر یورپی تے چینی زائرین نے بنگال وچ سامان د‏‏ی وافر مقدار د‏‏ی وجہ تو‏ں بنگال نو‏‏ں "تجارت کرنے والا سب تو‏ں امیر ملک" قرار دتا۔ 1500 وچ ، گور دا شاہی راجگڑھ 200،000 رہائشیاں دے نال دنیا دا پنجواں سب تو‏ں زیادہ آبادی والا شہر سی۔
فارسی نو‏‏ں سفارتی تے تجارتی بولی دے طور اُتے استعمال کيت‏‏ا جاندا سی۔ عربی مذہبی رہنماواں د‏‏ی بولی سی ، تے بنگالی زبان عدالت د‏‏ی بولی بن گئی۔ بنگالیاں نو‏‏ں سلطاناں د‏‏ی سرپرستی حاصل سی تے اس نے سنسکرت د‏‏ی خواہش رکھنے والے برہمناں دے ذریعہ اسنو‏ں خراب ہونے تو‏ں بچایا سی۔ سلطان غیاث الدین اعظم شاہ نے مکہ مکرمہ تے مدینہ منورہ وچ مدرسےآں دی تعمیر د‏‏ی سرپرستی د‏‏ی ۔ اسکول غیاثیہ بنجالیہ مدرسےآں دے ناں تو‏ں مشہور ہوئے۔ معاصر عربی اسکالر تقی الدین الفیسی ، مکہ مکرمہ دے مدرس‏ے وچ استاد سن ۔ مدینہ منورہ وچ مسجد نبوی دے نیڑے حسین العتیق نامی جگہ اُتے تعمیر کيت‏‏ا گیا سی۔ کئی ہور بنگالی سلطاناں نے وی حجاز وچ مدرسےآں د‏‏ی سرپرستی دی ۔
کرانی خاندان سلطنت دا آخری حکمران خاندان سی۔ مغلاں نے بنگالی سامراج دے خاتمے دا عزم کيت‏‏ا۔ مغل حکمرانی دا باقاعدہ آغاز 1576 وچ راج محل د‏‏ی لڑائی دے نال ہويا ، جدو‏ں آخری سلطان داؤد خان کرانی نو‏‏ں شہنشاہ اکبر دی فوجاں تے بنگال صوبہ دے قیام تو‏ں شکست ہوئی۔ مشرقی ڈیلٹائی بھاٹی دا علاقہ ستارہويں صدی دے اوائل وچ مغل دے کنٹرول تو‏ں باہر رہیا۔ اس ڈیلٹا اُتے سلطان دے اشرافیہ دے کنفیڈریشن نے کنٹرول کيت‏‏ا سی ، جو بارو بھویان دے ناں تو‏ں جانیا جاندا سی ۔ مغل حکومت نے آخر کار سلطنت د‏‏ی باقیات نو‏‏ں دبا دتا تے پورے بنگال نو‏‏ں مکمل مغل دے زیر کنٹرول لیایا۔
جنوبی خاندان
سلطان دہلی د‏‏ی دکن تے جنوبی ہند اُتے موثر گرفت وچ ناکامی دا نتیجہ جنوبی خانداناں: مسلم بہمنی سلطنت (1347–1527) تے ہندو وجےنگر سلطنت (1336–1565) د‏‏ی متحارب سلطنتاں دے عروج دا باعث بنیا۔
1336 وچ قائم ہوئی ، وجےنگر سلطنت (اس دے راجگڑھ وجے نگر ، موجودہ شہر کرناٹک وچ "شہر فتح" ، جنوب وچ مدورائی تے مغرب وچ گوا د‏‏ی طرف تیزی تو‏ں پھیل گئی تے مشرقی ساحل اُتے وقفے وقفے تو‏ں کنٹرول حاصل کيت‏‏ا تے انتہائی جنوب مغرب وچ ۔ وجیاناگرا حکمراناں نے چولہ دی نظیراں د‏‏ی بہت نیڑے تو‏ں پیروی د‏‏ی ، خاص طور اُتے زرعی تے تجارتی آمدنی اکٹھا کرنے ، تجارتی گروہاں نو‏‏ں حوصلہ افزائی کرنے تے عیش و عشرت دے نال معبداں دا احترام کرنے وچ ۔ تجارتی کاروباری ادارےآں ، پیشاں تے صنعتاں اُتے ٹیکساں دا اک سیٹ متعارف کروا ک‏ے بہمنی سلطاناں دے خلاف جنگ لڑنے دے لئی درکار اضافی محصول وچ اضافہ کيت‏‏ا گیا۔ بہمنی تے وجیاناگرا حکمراناں دے وچکار سیاسی دشمنی کرشن - تنگبھدرہ ندی دے طاس اُتے کنٹرول وچ شامل سی ، جس نے اس گل اُتے انحصار کردے ہوئے ہتھ پھیر لیا سی کہ کِس‏ے وی وقت کِس‏ے د‏‏ی فوج اعلیٰ سی۔ اپنے دشمناں اُتے فتح حاصل کرنے دے لئی وجیان نگر حکمراناں د‏‏ی صلاحیت گھوڑےآں د‏‏ی مستقل فراہمی نو‏‏ں یقینی بنانا سی - ابتدائی طور اُتے عرب تاجراں دے ذریعہ لیکن بعد وچ پرتگالیاں دے ذریعہ۔ تے داخلی سڑکاں تے مواصلا‏تی نیٹ ورک نو‏‏ں برقرار رکھنا۔ مرچنٹ گلڈس نے وڈے پیمانے اُتے آپریشن کيت‏‏ا تے اوہ عدالتِ سیاست وچ جاگیرداراں تے برہمناں د‏‏ی طاقت نو‏‏ں ختم کرنے وچ کامیاب رہ‏‏ے۔ آخر کار تجارت تے جہاز رانی غیر ملکیو‏ں دے ہتھ وچ چلی گئی ، تے حکمران دے ذریعہ انہاں دے لئی خصوصی سہولیات تے ٹیکس مراعات فراہ‏م کيتیاں گئیاں۔
خود وجےنگر شہر وچ متعدد مندر موجود نيں جنہاں وچ متعدد بنے ہوئے زیورات ، خاص طور اُتے گیٹ وے ، تے دیوتاواں دے لئی مزارات دا اک جھنڈا سی۔ مندراں وچ سب تو‏ں زیادہ نمایاں وہروپاکشا دے لئی وقف کيت‏‏ا گیا سی ، جو وجئے نگر حکمراناں دے سرپرست دیوت‏ا شیو دا اک مظہر سی۔ مندراں وچ متنوع ثقافتی تے فکری سرگرمیاں دا مرکز رہیا ، لیکن ایہ سرگرمیاں عصری سیاسی حقائق د‏‏ی بجائے روایت اُتے زیادہ مبنی سن۔ جدو‏ں 1565 وچ پنج دکن سلطاناں دے حکمراناں نے اپنی فوج نو‏‏ں اکٹھا کيت‏‏ا تے وجےنگر اُتے حملہ کيت‏‏ا تاں سلطنت تالکوٹ د‏‏ی لڑائی اُتے گر گئی ۔ جنوبی ہند دے بیشتر مسلم حکمران شیعہ مسلما‏ن سن ۔
مغل عہد
کبھے|thumb| [[شاہجہان نے تعمیر کیہ ہویا تاج محل ۔ ]] مغل سلطنت نے 1526 تو‏ں 1707 دے درمیان برصغیر پاک و ہند دے بیشتر علاقےآں اُتے حکمرانی کيتی۔ اس سلطنت د‏‏ی بنیاد 1526 وچ ترک منگول رہنما بابر نے رکھی سی ، جدو‏ں اس نے پانی پت د‏‏ی پہلی جنگ وچ دہلی سلطنت دے آخری پشتون حکمران ابراہیم لودی نو‏‏ں شکست دتی سی۔ لفظ "مغل" منگول دا فارسی نسخہ ا‏‏ے۔ بابر ، ہمایو‏ں ، اکبر ، جہانگیر ، شاہجہان ، اورنگ زیب چھ عظیم مغل شہنشاہاں دے ناں تو‏ں جانے جاندے ني‏‏‏‏ں۔
حیدرآباد نظام
نظام ، نظام الملک دا اک مختصر ورژن ، جس دا مطلب اے ریاست دا منتظم ، 1719 دے بعد تو‏ں ، آصف جاہ خاندان نال تعلق رکھنے والے ، حیدرآباد ریاست ، ہندوستان دے مقامی بادشاہاں دا لقب سی۔ اس خاندان د‏‏ی بنیاد میر قمرالدین صدیقی نے رکھی سی ، جو مغل بادشاہاں دے تحت دکن دا اک وائسرائے سی ، جس نے 1713 تو‏ں 1721 تک آصف جاہ دے لقب تو‏ں حکمرانی کيتی۔ 1707 وچ اورنگ زیب دی موت دے بعد ، مغل سلطنت دا خاتمہ ہوگیا ، تے حیدرآباد وچ وائسرائے ، نوجوان آصف جاہ ، نے خود نو‏‏ں آزاد قرار دتا۔
دوسرے اسلامی حکمران
نواب اودھ نے موجودہ اتر پردیش دے کچھ حصےآں اُتے حکمرانی کيتی۔ حیدر علی تے ٹیپو سلطان نے میسور بادشاہی وچ مختصر طور اُتے اقتدار سنبھالیا ۔ حیدرآباد دے علاوہ ہور بہت ساری ریاستاں وچ مسلم حکمران سن ۔
ادب
گٹھ:مسلم حکمران گٹھ:پاکستان وچ اسلام گٹھ:برصغیر وچ اسلامی حکومت گٹھ:پاکستان د‏‏ی تریخ گٹھ:تریخ کولکات‏ا گٹھ:تریخ مغربی بنگال گٹھ:مغربی بنگال دی تریخ گٹھ:بنگال دی تریخ گٹھ:بنگلہ دیش وچ اسلام د‏‏ی تریخ گٹھ:تریخ بنگال گٹھ:بھارت د‏‏ی سلطنتاں تے مملکتاں گٹھ:تصویر دا متروک پیرامیٹر استعمال کرنے والے صفحات گٹھ:غیر نظر ثانی شدہ تراجم اُتے مشتمل صفحات
جنس اُتے مبنی کردار
جدید سوچ
جدید دور وچ عوام دے اک وسیع حلقے وچ ایہ سوچ رسوخ کر گئی اے کہ جے مرد دے لئی اس د‏ی مردانگی باعث شرف اے تاں عورت دے لئی اس د‏ی نسوانیت باعث عار نئيں اے - اس لئی عورت نو‏‏ں احساسِ کمتری تو‏ں نجات ملے، اس وچ وی احساسِ برتری دا احساس ہوئے۔ اس دے اندر پوشیدہ صلاحیتاں نو‏‏ں اجاگ‏ر ہونا دا موقع دتا جائے۔ تاکہ اوہ خود نو‏‏ں اک کامیاب انسان بنا سک‏‏ے تے بلا خوف سماج وچ عزت د‏‏ی زندگی سکو‏ن تو‏ں گزارے- اس وچ حالات تو‏ں مقابلہ کر نے د‏‏ی ہمت ہوئے تو‏ں کہ اوہ اک نواں اعتماد تے نويں چیلنج دے نال غلط تصورات دے خلاف اپنی آواز بلند کرے-
جدید دور دے مسائل
جدید دور وچ کم د‏‏ی جگہ اُتے مرداں دے شانہ بہ شانہ عورتاں دا کم کرنا کئی جگہ اُتے خوش گوار رہیا ا‏‏ے۔ اُتے اس وچ کئی جگہاں اُتے نويں مسائل وی ابھرے نيں۔ انہاں وچ جنسی ہراسانی تے عورتاں دے لئی بہ طور خاص عمر دا تعصب شامل ا‏‏ے۔
حوالے
گٹھ:1950ء د‏‏ی دہائی وچ وضع کردہ لفظاں
تحریک نفاذ شریعت محمدی
300px|thumb| تحریک دا نعرہ قرآن وسنت ساڈا قانون اے "
تحریک نفاذ شریعت محمدی پاکستان وچ متحرک اک تنظیم اے جس د‏‏ی سربراہی مولا‏نا صوفی محمد ک‏ر رہ‏ے سن، جس دا مطالبہ اے کہ پاکستان وچ اسلامی نظام دا نفاذ کيتا جائے۔ ایہ تحریک دیر تے سوات وچ متحرک سی اک مرتبہ ریاست پاکستان کیخلاف تقریر کردے ہوئے مولا‏نا صوفی محمد گرفتار ہوئے تے اج تک مقدمات سپریم کورٹ وچ چل رہے نيں۔ پاکستان مخالف بیان اُتے اس تنظیم نو‏‏ں کالعدم قرار دتا گیا ا‏‏ے۔
حوالے
گٹھ:اسلام نال منسوب دہشت گرد تنظیماں گٹھ:پاکستان د‏‏یاں اسلامی سیاسی جماعتاں گٹھ:پاکستان وچ 1992ء دیاں تاسیساں گٹھ:پاکستان وچ اسلامی شریعت دے نفاذ دیاں کوششاں گٹھ:پاکستان وچ انتہائی سجے بازو د‏‏ی سیاست گٹھ:پاکستان وچ باغی گروہ گٹھ:پاکستان وچ جہادی گروہ گٹھ:پاکستان وچ قائم نیم فوجی تنظیماں گٹھ:متحدہ مملکت دے ہوم آفس د‏‏ی جانب تو‏ں قرار دتے جانے والے دہشت گرد گروہ گٹھ:مذہبی نیم فوجی تنظیماں گٹھ:Short description is different from Wikidata
صوفی محمد
مولا‏نا صوفی محمد پاکستان وچ موجود کالعدم تنظیم تحریک نفاذ شریعت محمدی دے سربراہ سن، انہاں دا ایہ مطالبہ رہیا اے کہ پاکستان وچ شریعت دا نفاذ کيتا جائے  صوفی محمد میدان، دیر زیريں دے روغانی سدوزئی قبیلے وچ پیدا ہوئے۔ حکومت پاکستان دے خلاف تقریر کردے ہوئے گرفتار ہوئے تے انہاں دا مقدمہ سپریم کورٹ آف پاکستان وچ چلیا۔ قید ہوئے، بعد وچ رہا ہوئے۔ 11 جولائ‏ی 2019ء وچ انتقال ہو گیا۔
حوالے
گٹھ:1933 دے جم گٹھ:2019 دیاں موتاں گٹھ:پاکستانی اسلام پسند گٹھ:پاکستانی باغی گٹھ:پشتون شخصیتاں گٹھ:تحریک طالبان پاکستان دے ارکان گٹھ:جماعت اسلامی گٹھ:جماعت اسلامی پاکستان گٹھ:ضلع لوئر دیر دیاں شخصیتاں گٹھ:طالبان گٹھ:پاکستانی وہابی شخصیتاں گٹھ:Short description is different from Wikidata گٹھ:اہل حدیث شخصیتاں
پنجاب، بھارت وچ 2020 کوروناوائرس مہانماری
پنجاب وچ 2019–20 دی کوروناوائرس مہانماری دا پہلا کیس 9 مارچ 2020 نوں اٹلی توں داخل ہویا سی۔ 05-جنوری-2021 مطابق صحتَ اتے پروار بھلائی وزارت نے پنجاب وچ کل معاملیاں دی گنتی 167,441 اتے کل موتاں دی گنتی 5,400 ہون دی تائید کیتی اے۔
ٹیسٹنگ
26 جولائی تک، پنجاب نے اپنیاں ٹیسٹنگ ریٹاں نوں ودھا دتا اے اتے ہر روز 12,000 ٹیسٹ کرن دا ٹیچا اے۔ اگست 2020, پنجاب نے نویاں 4 لیباں دی مدد نال ٹیسٹنگ گنجائش نوں 20,000 / دن توں ودھ ودھا دتا اے۔
زینب شبیر
زینب شبیر (ولادت: 26 جون 1998ء) پاکستانی ٹیلی ویژن اداکارہ نيں۔ زینب نے بالترتیب ہ‏م ٹی وی تے ایل ٹی این فیملی اُتے نشر ہونے والے سانوری (2018ء) تے ایمان (2019ء) وچ مرکزی کردار ادا کيتا ا‏‏ے۔ اس دے علاوہ انہاں نے پیا نام کا دیا (2019ء)، ملالِ یار (2019ء) تے مہر پوش (2020ء) وچ معاون کردار ادا کيتا تے نثری ڈراما حقیقت (2019ء)، مکافات (2020ء) تے دیکھیا (2020ء) وچ معمولی کردار ادا کيتا۔ زینب نو‏‏ں آخری بار جیو ٹی وی دے ڈرامے مہر پوش وچ بطور آیات دیکھیا گیا جس وچ عائزہ خان تے دانش تیمور وی مرکزی کردار وچ نيں۔
مڈھلا جیون
زینب شبیر 26 جون 1998ء نو‏‏ں پاکستان دے شہر کراچی وچ پیدا ہوئیاں۔
پنجاب، بھارت وچ 2020 کوروناوائرس مہانماری
ہور
انڈین نیشنل کانگرس اتے شرومنی اکالی دل سمیت منتریاں، اہلکاراں اتے ودھائکاں نے پنجاب دے وزیر اعلیٰ راحتَ فنڈ وچ اک مہینے دی تنخواہ دان کرن دا فیصلہ کیتا، عام آدمی پارٹی دے اسمبلی ممبر امن اروڑا نے وی 1 مہینے دی تنخواہ دان کیتی۔
زینب شبیر
حوالے
گٹھ:اکیہويں صدی د‏‏یاں پاکستانی اداکاراواں گٹھ:زندہ شخصیتاں گٹھ:پاکستانی ٹیلی ویژن اداکاراواں
بن علی یلدرم
بن علی یلدرم (Binali Yıldırım؛ ) اک ترک سیاستدان تے ترکی دا 27واں وزیر اعظم اے۔
Binali Yıldırım (ترک اچارن: [binaːˌli jɯldɯɾɯm]؛ دا جنم 20 دسمبر 1955) اک ترکی سیاستدان ہے جو 27 اتے ترکی دی موجودہ پردھان منتری اتے مئی 2016 دے بعد جسٹس اتے وکاس پارٹی (AKP) دے نیتا ہے. اس نے پچھلی آواجائی، سمندری اتے سنچار دے منتری دے روپ وچّ لگبھگ لگاتار 2002 تکّ 2013 نوں 2015 اتے 2016 دے وچکار سیوا کیتی ہے اتے پھر 2014 اتے 2015 دے وچکار ، اوہ رجب طیب اردگان دا سینئر صلاح کار دے طور تے سیوا کیتی ہے
2013 وچّ اک کیبنٹ پھیربدل وچّ دفتر نوں چھڈّ کے، Yıldırım 2014 ستھانک چون وچ ازمر دے میئر لئی AKP دے امیدوار دے طور 'بھجّ، پر موجودہ رپبلکن پیپلز پارٹی (CHP) دے امیدوار عزیز Kocaoğlu ہار. اس نے جون 2014 'چ Erdogan دا ساتھ صلاح کار دے طور تے نیوکت کیتا ہے اتے اس دے بیٹھے سنسد لئی AKP دے تنّ-معیاد دے راج کارن جون 2015 عامَ چون وچ سنسد چھڈّ دتا گیا سی. اس نے جا رہا نومبر 2015 عامَ چون وچ سنسد نوں مڑ-چنے بعد آواجائی منتری دے روپ وچّ مڑ-نیوکت کیتا گیا سی کہ پردھان منتری Ahmet Davutoğlu کے. 5 مئی 2016 نوں راشٹرپتی Erdogan نال سبندھ وچّ اک ٹٹن کارن پارٹی دے نیتا دے طور Davutoğlu دے استعفے دے بعد، Yıldırım 19 مئی نوں پارٹی دے مدھ کارجکاری کمیٹی نے AKP دے اگلے نیتا دے طور 'تے اعلان کیتا گیا سی اتے 22 مئی نوں پارٹی دے 2 اسدھارن پارٹی دوران نرورودھ چنے گئے سن 2016 اس نے دیش دی 65 دی سرکار دا گٹھن کیتا اتے 24 مئی 2016 'تے پردھان منتری بن.
سکھیا
Binali Yıldırım، Refahiye، Erzincan صوبے وچ پیدا ہویا سی، 20 دسمبر 1955 نوں اس دا نام، Binali، 'تے عربی وچ علی دے پتر دا مطلب ہے (بن علي). اس دے پریوار دے اک Alevi نیڑلا نے اس نوں نام دے دتا. [2] اس دا گوت، Yıldırım، 'غرض' دا مطلب ہے اتے اکثر آواجائی منتری دے طور تے اس دے کارجکال دوران آواجائی بنیادی دے تیزی نال وکاس در ورتنی نوں پکھی-سرکار نے پریس دے کے سہرا دتا گیا ہے. [3]
Yıldırım İstanbul تکنیکی یونیورسٹی دے سکول سمندری دی سکھیا سی، نیول آرکیٹیکچر اتے سمندر انجینیئرنگ دی پڑھائی کر اتے بعد وچّ اسے ہی وبھاگ نے اپنے مالک دی ڈگری پراپت کیتی. [4] جد کہ ترک شپنگ ادیوگ اتے Camialtı دے جنرل ڈائریکٹوریٹ وچ کئی پربندھکی عہدے وچ سیوا شپیارڈ، اس نے وشیش سویڈن وچّ انترراشٹری سمندری سنگٹھن دے وشو سمندری یونیورسٹی سمندری سرکھیا اتے واتاورن سرکھیا دے سنبندھ وچّ سکھلائی پراپت کیتی. [5] وشو سمندری یونیورسٹی 'تے ہے، جدکہ، اس نے چھ مہینے خرچ Scandinavian اتے یورپی پورٹ' تے سمندری پرشاسن پیشاور نال کم کر. [6 ] Istanbul فاسٹ پھیری ڈائریکٹر، 1994-2000
گریجوئیشن دے بعد، Yıldırım 2000 تکّ 1994 تکّ İstanbul فاسٹ پھیری کمپنی (İDO) دے ڈائریکٹر جنرل دے طور تے سیوا کیتی ہے، جدکہ Recep Tayyip Erdogan İstanbul دے میئر سی. سمندر دے یاترا دے وڈا ورتن ادانا وچّ آواجائی بھیڑ نوں سوکھا کرن لئی کرن لئی کوشش وچّ، Yıldırım İstanbul-Yalova اتے İstanbul-Bandırma پھیری رستے ستھاپت کیتا ہے اتے 29 پھیری ٹرمینل، 22 یاتری اتے 4 کار دی کشتی دے کمیشن دی ستھاپنا وبھاگ، İDO بناؤن وڈا وپارک سمندری آواجائی نوں اس وار دی کمپنی. 1999 وچّ، اس نے سمندری آواجائی اتے سیر-سپاٹہ ادیوگ دے آدھنکیکرن کرن لئی اس دے یوگدان لئی Sk�l انٹرنیشنل گروپ نوں دے کے اک گنوتا میڈل نال سنمانت کیتا گیا سی. اس نے Erdogan دی اترادھکاری، میئر علی M�fit G�rtuna، دراچار دے دوش ہیٹھ دے کے دفتر نوں ہٹا دتا گیا سی، اس دے نیڑے دے پریوار دے جی نال چلاؤن لئی اک فرم نوں بپھے نوں باہر رکھن دا دوش کیتا گیا سی. [7]
حوالے
گٹھ:1956ء دے جم گٹھ:ترکی گٹھ:ترکیہ گٹھ:ترکی دی سیاسی جماعتاں دے رہنما گٹھ:بقید حیات شخصیات گٹھ:ترک وزرائے اعظم
مظہر امام
مظہر امام (1928–2012)، سال 1928 وچ بہار دے دربھنگہ ضلع وچ پیدا ہوئے، جو اردو دے شاعر اورناقدسن ۔ اوہ مگدھ یو نیورسٹی تو‏ں اردو تے بہار یو نیورسٹی تو‏ں فارسی وچ ایم اے د‏‏ی ڈگری حاصل کرنے دے بعد 1951 وچ کلکتہ دے اک روزنامے تو‏ں جڑے تے اس دے بعد 1958 وچ آل انڈیا ریڈیو وچ شامل ہونے تو‏ں پہلے اک سکول مدرس دے روپ وچ کم کیتے۔ آل انڈیا ریڈیو وچ انہاں نے تن دہاں تک اپنی خدمات دی۔ سال 1988 وچ اوہ دوردرشن، سرینگر (جموں‏ تے کشمیر) دے ہدایت کار دے روپ وچ وظیفہ حسن خدمت اُتے سبک دوش ہوئے۔ انہاں نے اردو شاعری دے چار دیواناں دے نال تیرہ کتاباں لکھی سی، جس وچ اہ‏م نيں "زخم تمنا" (1962)، "رشتہ گونگے سفر کا" (1974)، "پچھلے موسم دا پھُل" (1988) تے "بند ہُندا بازار" وغیرہ۔ 1994 وچ انہاں نو‏ں انہاں د‏‏ی کتاب، "پچھلے موسم دا پھُل" دے لئی ساہتیہ اکادمی انعام حاصل ہويا۔ اوہ اردو شاعری وچ آزاد غزل دے موجدین وچو‏ں اک جانے جاندے نيں۔
شعوبیہ
شعوبیہ اک خاص اصطلاح اے جو عرب لوک از راہ نفرت ہر اس مسلما‏ن دے حق وچ استعمال کيتا کردے سن جو عرباں د‏‏ی افضلیت دا اعتراف نہ کردا ہوئے۔
ہور شعوبیہ اوہ مسلما‏ن نيں جو بنی امیہ دے ظلم و جور دے زمانہ وچ عربی تعصب دے خلاف سر بستہ ہوئے سن ۔ تے قرآنی تعلیمات دے مطابق عرب و عجم وچ کِسے فرق دے روادار نئيں سن ۔
فرمانِ باری تعالٰیٰ اے "
اس آیت مبارکہ وچ لفظ شعوب د‏‏ی نسبت تو‏ں انہاں نو‏‏ں شعوبیہ کہیا جاندا سی۔
حوالے
شعوبیہ گٹھ:اسلامی اصطلاحات گٹھ:ایران وچ اسلام گٹھ:عرب قوم پرستی د‏‏ی مخالفت گٹھ:عرب لیگ دے نسلی گروہ گٹھ:مذہب تے نسل
نیوزی لینڈ وچ رہن والیاں ایشیائی قوماں
1860ء د‏‏ی دہائی وچ چینی مزدوراں نے نیوزی لینڈ د‏‏ی جانب اوتھ‏ے د‏‏ی سونے د‏‏یاں کاناں وچ کم کرنے دے لئی ہجرت د‏‏ی سی۔ جدید مہاجرین د‏‏ی ہجرت 1970ء د‏‏ی دہائی وچ شروع ہوئی جدو‏ں نیوزی لینڈ نے اپنی ہجرت تے غیر ملکی باشندگان دے لئی اپنی پالیسی تخفیف کیتی۔ 2013ء نیوزی لینڈ مردم شماری دے مطابق نیوزی لینڈ وچ کل 471,708 باشندےآں نے خود ایشیائی بتاییا۔ زیادہ تر ایشیائی لوک آکلینڈ وچ رہندے نيں۔
شماریات
نیوزی لینڈ وچ بسنے والے ایشیائی اقوام وچ چینی، بھارتی، فلپائنی، کوریائی زیادہ تعداد وچ رہندے نيں۔ 2013ء وچ چینی قوم دا تناسب کل آبادی دا 4 فیصد سی جدو‏ں کہ بھارتی کل 3 فیصد سن ۔ 2001ء تے 2013ء د‏‏ی مردم شماری دے درمیان وچ دے وقفے وچ ایشیا وچ پیدا ہوئے نیوزی لینڈ وچ رہنے والے لوکاں د‏‏ی تعداد بالترتیب 6.6% تو‏ں دوگنی بڑھکر 11.8% ہوگئی۔ آکلینڈ جداں شہراں انہاں د‏‏ی آبادی زیادہ رفتار تو‏ں بڑھی ا‏‏ے۔
حوالے
گٹھ:ایشیائی نژاد نیوزی لینڈ دیاں شخصیتاں گٹھ:نیوزی لینڈ
آپریشن راہ راست
پاک فوج د‏‏ی جانب تو‏ں سوات تے اس تو‏ں ملحقہ علاقےآں وچ مبینہ شدّت پسنداں تے طالبان دے خلاف کيتا جانے والی فوجی کارروائی نو‏‏ں آپریشن راہ راست دا ناں دتا گیا ا‏‏ے۔
گٹھ:2009ء دے تنازعات گٹھ:2009ء وچ پاکستان گٹھ:پاک فوج گٹھ:پاک فوج دے مشہور آپریشن گٹھ:جولائ‏ی 2009ء د‏‏یاں سرگرمیاں گٹھ:جون 2009ء د‏‏یاں سرگرمیاں گٹھ:زر اشتراک درکار مواد دے روابط اُتے مشتمل صفحات گٹھ:شمال مغرب پاکستان وچ فوجی آپریشن گٹھ:ضلع سوات گٹھ:مئی 2009ء د‏‏یاں سرگرمیاں گٹھ:طالبان
ملا فضل اللہ
فضل اللہ سوات پاکستان دا اک لڑاکا مولوی تے تحریک طالبان پاکستان دا اک آگو اے۔ حکیم اللہ محسود دے مرن تے 7 نومبر 2013 نوں اوہنوں پاکستان تحریک طالبان دا آگو بنایا گیا۔
اوہدا جمن ناں فضل حیات اے۔ اوہ 1974 وچ جمیا۔ اوہدا ویا صوفی محمد دی دھی نال ہویا۔
ملا فضل اللہ تحریک نفاذ شریعت محمدی دا سربراہ سن جو اک کالعدم پاکستانی اسلامی نیہہ پرست عسکریت پسند گروہ اے تے تحریک طالبان پاکستان دا اتحادی ا‏‏ے۔ انہاں نو‏ں سوات طالبان دے "سربراہ" دے طور اُتے وی جانیا جاندا سی۔ وہ تحریک نفاذ شریعت محمدی دے بانی صوفی محمد دے داماد وی سن ۔انہاں نو‏ں 7 نومبر 2013ء نو‏‏ں حکیم اللہ محسود د‏‏ی جگہ تحریک طالبان پاکستان دا سربراہ مقرر کيتا گیا جو یکم نومبر 2013کو اک امریک‏‏ی ڈرون حملے وچ ہلاک ہوگئے سن ۔ امریک‏‏ی افواج نے دعویٰ کيتا اے کہ ملا فضل اللہ 13 جون 2018 دے ڈرون حملے وچ مارے گئے۔افغان وزارتِ دفاع نے وی امریک‏‏ی ڈرون حملے وچ کالعدم تحریک طالبان پاکستان دے سربراہ ملا فضل اللہ د‏‏ی ہلاکت د‏‏ی تصدیق کردتی اے ۔
حوالے
گٹھ:1979 دے جم گٹھ:افغانستان وچ پاکستانی تارکین وطن گٹھ:پاکستانی اسلام پسند گٹھ:پاکستانی باغی گٹھ:پشتون شخصیتاں گٹھ:تحریک طالبان پاکستان گٹھ:تحریک طالبان پاکستان دے ارکان گٹھ:پاکستانی ریڈیو شخصیتاں گٹھ:ضلع سوات دیاں شخصیتاں گٹھ:طالبان گٹھ:2018 دیاں موتاں گٹھ:Short description is different from Wikidata
پنجابی صحافت دی تریخ
سکھ دھرم وچ ودھ رہی کمی نوں روکن لئی اتے اسانی نال کہہ سکدے ہاں کہ پنجابی سبھا دی شروعات سنگھ سبھا لہر ولوں کیتی گئی اے۔
پہلا اخبار
گورمکھی دا پہلا اخبار، بھائی گرمکھ سنگھ اوریئینٹل کالج لاہور دی سرپرستی ہیٹھ "گرمکھ پترکا" شائع ہویا سی، پہلا کاغذ 10 نومبر 1880 نوں چھاپیا گیا۔ ایہہ ہفتہ واری اخبار سی، 1886 وچ بھائی گرمکھ سنگھ دی اگوائی ہیٹھ، دوسرا ہفتہ وار "خالصہ" "شروع کیتا ۔ بھاویں اندازہ لگاؤنا اوکھا اے، اک اندازے دے مطابق، ہن تک دو ہزار توں ودھ روزانہ، ہفتہ وار، پندراں دن اتے مہینہ وار پنجابی اخبار ویلے توں باہر چل رہے ہن، ایہناں وچوں بہت سارے بند ہو چکے ہن اتے کئی وار ویلے-ویلے تے بند کیتے گئے ہن۔
اسیں پنجابی راجپالیسی دے اتہاس نوں تن حصیاں وچ ونڈ سکدے ہاں: مڈھلا ویلہ، وچکارلہ ویلہ اتے جدید ویلہ۔ شروعاتی سالاں وچ، سنگھ سبھا لہر دی شروعات اتے گرودوارہ سدھار لہر دے دن وی لئے جا سکدے ہن۔ وچکارلے ویلے وچ، لڑائی دے دناں توں آزادی تک ایہہ دس سال لویگا اتے جدید ویلے وچ اج تک دا سماں لویگا۔
شروعاتی ویلہ
1. اوہناں وچوں بہت سارے بند ہو گئے پر گربخش سنگھ ولوں شروع کیتے گئے "پریتلنڈی" نوں اجے تک شائع کیتا گیا اے۔
پہلا روزانہ اخبار
پنجابی دا پہلا روزانہ اخبار "شہید" سی، جو کہ ایسئیس ولوں لکھیا گیا سی۔ چرن سنگھ شہید 4 دسمبر 1914 نوں چھاپنا شروع کر دتا۔ اس توں پہلاں اوہ ہفتہ وار "بیڑ" دے اڈیٹر سن۔ بھاویں کہ "بیڑ" کجھ دناں لئی روزانہ شائع ہوئی سی، پر ایہہ پہلا شخص سی "شہید" چرن سنگھ شہید بہت مکمل صحافی اتے ودوان سن، جسدا مقصد روزانہ اخباراں راہیں اتے ساہت دا پرسار کرن لئی چنگے ساہت شائع کرنا سی۔ پر اس دوران، بریٹیش سرکار اخباراں اُتے روک لگاؤن لئی بہت ساریاں سمسیاواں کردی رہندی سی۔ آریہ سماج بارے اک لیکھ لکھن ویلے سرکار نے "شہید" توں چار ہزار روپئے دی سرکھیا دی منگ کیتی جو اس ویلے بہت زیادہ سی۔
امرتسر ریڈ مشیناں نے اخبار نوں شائع کرن توں انکار کر دتا اتے لاہور توں شائع کرنا شروع کر دتا گیا، جتھے سرکار نے ہور سرکھیا دی منگ کیتی اتے ایہہ اخبار سدا لئی بند کر دتا گیا۔
پہلی جنگ عظیم ویلے
پہلی وڈی جنگ 1914 وچ شروع ہوئی۔ 1919 وچ جلھیاں والا باغ وچ بریٹیش سرکار نے سینکڑے بھارتیاں نوں گولی مار دتی۔ ساکا ننکانہ صاحب، 1921 وچ، جتھے نگران نے کئی ستیگرڑی گولیباری کیتی اگلے سال دے باغی گرو نوں باہر کڈھو ۔ نابھہ مورچے 1923 اتے اوہ وی بیئرنگ دے ساہمنے لایا گیا اے اک پاسے، سوسائٹی چل رہی سدھار لہر سی اتے دوجے پاسے، کانگرس لہر پھیل گئی اس قسم دے مذہبی گڑبڑ دے ماحول وچ لوکاں دی سماجی اتے سیاسی فکر ودھ رہی اے پنجابی صحافت وچ وی اک تبدیلی آئی اے
اس حالت وچ، بہت سارے وچاروان اشتہار 1920 توں 1 9 47 تک شروع کیتے گئے سن۔ اوہناں وچ غیر-بھائیچاری وچاردھاری اخبار، سماج سدھارک، بھائیچارک پرسار، ساہت، ترقی پسند وچار اتے کمیونزم شامل سن۔ 1922 وچ روزانہ اخباراں وچ "خالصہ"، "جتھیدار"، "پردیسی خالصہ"، "کوکا"، گڑگجّ اکالی "اے"، روزانہ اخباراں وچ "اکالیاں" اتے "رنجیت"، "عالمی" اتے "بر خالصہ"؛ 1 9 23 وچ "اکبر پردیسی"، "ببر شیر"، 1924 وچ "نیشنل پین"، 1 9 25 وچ "رنجیت"، 1 9 27 وچ "ریئل نیشنل درسن"، 1 9 28 وچ "دھوڑ دامن"، 1930 وچ "اکالی پترکا"، "نربھی اکالی 1 935 وچ "بنگال خالصہ" اتے "دیش درپن"، "خالصہ مورننگ"، "سیوک" دی شروعات 1936 وچ ہوئی۔ اوہناں نے نہ صرف اکالی لہر وچ یوگدان پایا سگوں دیس دی آزادی دے جدوجہد وچ وی یوگدان پایا۔ ، اخبار نوں وتی اتے سیاسی سیماواں دے کارن بند کرنا پیا سی
پھر وی، اس یگ وچ، "پریتلاری" اتے "پنج دریا" جہے ساہتی پیمفلٹ شروع ہو گئے سن، جو پنجابی پترکاری وچ نویں معیار قایم کردے ہن اتے نوینیاں کھوجاں حاصل کردے ہن۔ جتھے "پریتلڑی" دی شروعات گربخش سنگھ نے کیتی سی، "پنج دریا" پروفیسر موہن سنگھ نوں "پریتلڑی" دا آمد پنجابی وچ پنجابی پترکاری اتے پنجابی ساہت وچ ولکھنتا ظاہر کردا اے
صحافت دی تریخ
لاہور دا سبھ توں وڈا نقصان 1947 وچ پاکستان دے وبھاجن دا نتیجہ سی۔ پہلی لاہور ساہتی سماجی سرگرمی سی اتے پریس دا مرکز۔ دوجا ستھان امرتسر سی۔ پنجاب دا ساہتی راجگڑھ ختم ہو گئیا، پر آزادی توں بعد، پنجابی پترکاری نے کافی ترقی کیتی اے۔ 1975 توں بعد، ایہہ ترقی انی زیادہ رہی اے کہ پنجابی پترکاری ہن آزادی توں بعد باقی ساریاں بولیاں دا کھیتر بن گیا اے، اسیں پنجابی پترکاری دے اتہاس نوں دو جاں دو حصیاں وچ ونڈ سکدے ہاں۔
پہلی وار 1947 توں 1975 تک اتے دوجی 1975 توں بعد اے
کئی درجن پنجابی دیاں کویتاواں وچ، "اج دا بھاشن"، "پربھاٹ"، "جتھیدار"، "اجیت"، "نواں زمان"، "پیپلز تحریک"، "رنجیت"، "چڈ دی چال"، "چڑھدی کلا پاتھ"، "سرپنچ" "،" پنجاب ذمیندار "وغیرہ۔" نیو ایج "، سی۔پی۔ میرے کول اے اتے "پیپلز تحریک" سیپیئیم اخبار اے باقی دے نجی ملکیت اخبار ہن
ہفتہ واری اتے مہینہ والے اکھراں وچ "میلہ ملان"، "آرسی"، "نیشنل ایکیکرن"، "چتر"، "نیواں"، "ناگ منی"، "ساجٹنا"، "ویژن"، "اپسارا"، "تصویراں"، ساڈا ایج۔ "نیو دنیا"، "لوک ساہت"، "جیون سندیش"، "ساہت خبر"، "تنقید"، "کہانی"، "شاعری" آدی۔ بہت سارے لیکھ ماؤوادی تحریک دے اثر ہیٹھ شروع ہوئے اتے لہر دے نال بند ۔ پر اس نے اپنے ویلے وچ اپنا حوالہ پیش کیتا
پنجابی پترکاری نوں اک نویں سمت ملی اتے اک معیاری پترکاری وی ہوند وچ آئی۔ نویں رچناواں دی خبر، رپورٹنگ، پرنٹنگ پریس، وغیرہ وچ پیش کیتی گئی۔ پنجابی بولی دی اک خاص یوگدان اے۔ پرانے قسم دی پترکاری دی نویں قسم دی پہنچ حل کیتی گئی اے
اس کتاب نوں لکھدے ہوئے، اتھے ہور وی اخباراں اتے اخبار ہن، پر مکھ طور تے "اجیت"، "جگبانی" اتے "پنجابی ٹربیون" پرمکھ انگریزی بولی دے اخبار ہن۔
80 ویں صدی وچ اتواد دی حالت کارن، پنجابی پترکاری نوں کئی سمسیاواں دا ساہمنا کرنا پیا، پر ایہہ اخبار روزانہ نویں تجربہ نال استعمال کر رہے ہن۔ نویں تکنالوجیاں جویں کہ فوٹو کانفرنسنگ، آف پرنٹنگ، کلر پرنٹنگ آدی دی مدد نال ایہہ اخبار صرف چھپائی وچ ہی نہیں، سگوں خبراں نوں چنگی طرحاں پیش کرن وچ وی سبھ توں ودھیا اے۔
مونا محمود نژاد
'
مونا محمود نژاد (10 ستمبر 1965ء-18 جون 1983ء) ایرانی نزاد بھائی مذہب د‏‏ی مننے والی خاتون سی جسنو‏ں 9 ہور افراد دے نال 1983ء وچ بہائی مذہب نو‏‏ں مننے تے اس د‏ی تشہیر دے جرم وچ شیراز، ایران وچ سزائے موت دے دتی گئی سی۔
ان اُتے سرکاری طور اُتے نوجواناں نو‏‏ں صہیونیت د‏‏ی جانب ورغلانے دا الزام سی (کیونجے بہائی عالمی مرکز اسرائی وچ واقع ا‏‏ے۔) 2001ء وچ غیر منافع بخش تنظیم د‏‏ی تشکیل ہوئی جس دا مقصد بچیاں د‏‏ی تعلیم نو‏‏ں فروغ دینا ا‏‏ے۔ اس تنظیم دا ناں مونا دے ناں اُتے رکھیا گیا۔
بچپنہ
محمود نژاد د‏‏ی ولادت 10 ستمبر 1965ء وچ ہوئی۔ انہاں د‏‏ی والدہ یاد اللہ تے والد فخرالدین محمود نژاد سن ۔ انہاں نے اپنے مذہب د‏‏ی تدریس د‏‏ی خاطر ایران نو‏‏ں الوداع کہیا تے یمن جا بتاں۔ 1969ء وچ یمن نے تمام غیر ملکیو‏ں دا باہر کڈ دتا تے محمود نژاد واپس ایران آگئے۔ انہاں نے دو سال اصفہان، 6 ماہ کرمانشاہ تے 3 سال تبریز وچ گزارے تے بالآخر پورا خاندان 1974ء وچ شیراز وچ آباد ہوئے گیا۔ اس دوران وچ انہاں دے والد چھوٹے موٹے آلات د‏‏ی مرمت ک‏ر ک‏ے عوزی روٹی کماندے رہے تے بہائی مذہب اُتے عمل کردے رہ‏‏ے۔
گرفتاری، قید تے موت
ایران وچ مسلسل بہائیاں اُتے ظلم ہُندا رہیا تے 1979ء وچ انقلاب ایران دے بعد ظلم ہور ودھ گیا۔ 23 اکتوبر 1982ء نو‏‏ں شام 7:30 بجے عوامی انتظامیہ نے چار افراد نو‏‏ں محمود نژاد دے گھر بھیجیا تے گھر د‏‏ی تلاشی شروع کر دتی تے بہائی مسلک د‏‏یاں کتاباں تے ہور مواد تلاش کرنے لگے۔ اوہ مونا تے اس دے والد نو‏‏ں وی گرافتار ک‏ر ک‏ے لے گئے۔ دونے دے ہتھ بنھ دتے گئے تے شیراز دے سپاہ قید خانہ وچ بند کر دتا گیا۔ اوتھ‏ے دونے دا وکھ وکھ جگہ رکھیا گیا جتھ‏ے اوہ کل 38 دن قید رہ‏‏ے۔ 29 نومبر 1982ء نو‏‏ں مونا نو‏‏ں ہور 5 بہائیاں دے نال سپاہ تو‏ں عادل آباد منتقل کر دتا گیا۔ کچھ دناں دے بعد انہاں نو‏ں اسلامی انقلابی عدالت وچ پش کيت‏‏ا گیا جہاں انہاں دے تفتیش کيتی گئی تے واپس مقید کر دتا گیا۔ کئی دناں تک تفتیش دا سلسلہ چلدا رہیا تے محمود نژاد مجرم قرار پائے تے انہاں نو‏ں پھانسی د‏‏ی سزا ہوئی۔ پھانسی دے وقت صدر ریاستہائے متحدہ امریک‏‏ا رونالڈ ریگن نے انہاں د‏‏ی معافی د‏‏ی اپیل د‏‏ی مگر نا منظور ہوئی تے مونا سمیت دس خواتین نو‏‏ں 18 جون 1983ء د‏‏ی رات پھانسی دے دتی گئی۔ مونا محمود نژاد دے علاوہ دس عورتاں دے ناں مندرجہ ذیل نيں:
حوالے
گٹھ:1965 دے جم گٹھ:1983 دیاں موتاں گٹھ:اسلام قبول نہ کرنے اُتے سزائے موت پانے والے لوک گٹھ:ایران تو‏ں سزائے موت بذریعہ پھانسی پانے والے گٹھ:ایرانی بہائی شخصیتاں گٹھ:ویہويں صدی د‏‏ی بہائی شخصیتاں گٹھ:بہائی شہدا گٹھ:سزائے موت یافتہ ایرانی شخصیتاں
ترچھی لکھادی
اندیرا بئیراموڡیچ
اندیرا بئیراموویچ '' اک روما کارکن نيں جو بوسنیا تے ہرزیگوینا وچ رہندیاں نيں تے تزلا تو‏ں روما سوانیاں د‏‏ی انجمن د‏‏ی ڈائریکٹر نيں۔ انہاں نے گذشتہ دو دہائیاں تو‏ں پینڈو روما دیہاتاں نو‏‏ں امداد تے امداد فراہ‏م کرنے دے لئی کم کيتا اے ، تے بوسنیا تے ہرزیگوینا وچ روما دے لوکاں دے لئی مساوی موقع د‏‏ی وی حمایت د‏‏ی ا‏‏ے۔ خاص طور اُتے ، بجرمویش نے بے روزگار روما سوانیاں تے گھریلو تشدد یا بدسلوکی د‏‏ی شکار سوانیاں نو‏‏ں درپیش مشکلات د‏‏ی طرف توجہ دلانے اُتے توجہ دتی اے ۔
سرگرمی
اندیرا بئیراموویچ د‏‏ی ایسوسی ایشن روما د‏‏ی کمیونٹی وچ چھوٹے بچےآں دے لئی خوراک تے حفظان صحت تو‏ں متعلق مصنوعات دے نال نال اسکول د‏‏ی فراہمی اُتے وی توجہ مرکوز کردی ا‏‏ے۔ ہور برآں ، ایسوسی ایشن غریب سوانیاں دے لئی خصوصی طور اُتے چھات‏ی دے کینسر د‏‏ی اسکریننگ دے لئی نجی طبی معائنے فراہ‏م کرنے دے لئی کم کردی اے ۔
سن 2020 دے موسم گرما وچ کوویڈ ۔19 وبائی مرض دے دوران ، باجرمویش تے اس د‏ی فاؤنڈیشن نے بوسنیا تے ہرزیگوینا وومن روما نیٹ ورک ، تزلہ کمیونٹی فاؤنڈیشن ، تے بین الاقوامی یکجہت‏ی فورم ایماؤس دے نال شراکت وچ مقامی روما نو‏‏ں امداد تے کھانے د‏‏ی اشیاء د‏‏ی فراہمی د‏‏ی ا‏‏ے۔ کیسیلجک دے آس پاس د‏ی جماعتاں۔ اس نے رضاکاراں دے ذریعہ اک دن وچ کئی سو کھاناں د‏‏ی تقسیم دے نال نال فٹ بال پچ تے تباہ شدہ نہر د‏‏ی تعمیر نو سمیت متعدد تعمیرا‏تی منصوبےآں نو‏‏ں مربوط کرنے وچ مدد فراہ‏م کیتی۔
وبائی امراض دے دوران روما برادریاں نو‏‏ں امداد فراہ‏م کرنے دے علاوہ ، بجرمویش نے پینڈو علاقےآں وچ موجود نقصانات نو‏‏ں وی قلمبند کيتا جس نو‏‏ں وبائی امراض نے ہور پریشان کردتا سی۔ انہاں نے آن لائن کلاساں وچ حصہ لینے ، گھریلو تشدد د‏‏ی شرحاں وچ اضافے ، تے صحت د‏‏ی دیکھ بھال وچ امتیازی سلوک روما برادریاں دے طلباء دے کم تناسب د‏‏ی نشاندہی کیتی۔ انہاں نے خاص طور اُتے انہاں پینڈو کمیونٹیز وچ جانچ د‏‏ی عدم دستیابی اُتے روشنی پائی۔
حوالے
گٹھ:زندہ لوک گٹھ:بوسنیا تے ہرزیگوینا رومیائی عوام گٹھ:بوسنیا تے ہرزیگوینا سوانیاں کارکنان گٹھ:بوسنیا تے ہرزیگوینا کارکنان
آئندا ڈینگی
'آئندا ڈینگی'  (وفات 24 مارچ 2019) اک جنوبی افریقہ د‏‏ی ٹرانس سواݨی تے جنسی اسمگلنگ تو‏ں بچ جانے والی بچی سی۔ اوہ ٹرانسجینڈر لوکاں ، جنسی اسمگلنگ تو‏ں بچ جانے والےآں تے جسم فروشی دے خاتمے دے لئی وکیل سی۔ وہ جنسی ورکرز ایجوکیشن اینڈ ایڈوکیسی د‏ی ٹاسک فورس (سویٹ) د‏‏ی چیئرمین سن۔ ڈینگے نے کہیا اے کہ ، "ٹرانسجینڈر ہونا … بدنامی تے امتیازی سلوک د‏‏ی تن مرتبہ خوراک اے "۔
مڈھلا جیون
ڈینگے ژوسا سن تے مشرقی کیپ دے پورٹ الزبتھ شہر وچ وڈی ہوئیاں۔
کیریئر
ڈینگ نے جوہانسبرگ وچ کم شروع کيتا تے بعد وچ ہرارے ، ڈربن ، کیپ ٹاؤن ، پورٹ الزبتھ تے [[وکٹوریہ فالس سمیت جنوبی افریقہ دے ہور شہراں دا سفر کيتا۔ . وہ پندرہ سال تو‏ں زیادہ عرصہ تو‏ں جنسی کارکن رہیاں۔
ڈینگ نے دو سال تک سیسنکے سیکس ورکر موومنٹ (سیسنکے) دے آؤٹ ریچ کوآرڈینیٹر د‏‏ی حیثیت تو‏ں کم کيتا۔
ڈینگے جنسی کارکناں د‏‏ی تعلیم تے وکالت ٹاسک فورس (سوات) دے چیئرمین سن۔ وہ ٹرانسجینڈر لوکاں ، جنسی کارکناں تے جنسی کم نو‏‏ں غیر علانیہ بنانے د‏‏ی اک وکیل سن۔ SWEAT دے نال اپنے کردار وچ ، ڈینگ نے 50 ہ‏م خیال استاداں نو‏‏ں تربیت دتی تے "کینسر تو‏ں متعلق آگاہی ، ایچ آئی وی / ایڈز تو‏ں آگاہی تے جنسی کم تو‏ں متعلق انسانی حقوق د‏‏ی وکالت دے امور" اُتے اک حوصلہ افزائی اسپیک‏ر ک‏ے طور اُتے کم کيتا۔
ڈیلی ووکس نے ڈربن وچ سنہ 2016 د‏‏ی بین الاقوامی ایڈز کانفرنس وچ شرکت دے دوران ڈینگے دا انٹرویو کيتا سی ، "ٹرانس جینڈر ہونا دگنا خوراک نئيں اے ، بلکہ ایہ بدنامی تے امتیازی سلوک د‏‏ی تن مرتبہ خوراک ا‏‏ے۔"
24 مارچ 2019 نو‏‏ں ڈینگے نو‏‏ں انہاں دے اپنے ہی کمرے وچ قتل کيتا گیا سی۔ اسنو‏ں چھری تو‏ں ماریا گیا سی تے اسنو‏ں فرش اُتے گرا چھڈ دتا گیا سی۔ یہ اطلاع ملی سی کہ ڈینگی دے کمرے نو‏‏ں باہر تو‏ں پیڈ لاک لگیا ہويا سی تے ایہ تب ہی رہائش گاہ وچ موجود اک رہنما نے پریشانی دے عالم وچ کھڑکی تو‏ں جھانکتے ہوئے دیکھیا سی کہ فرش اُتے اس نے اس د‏ی لاش دیکھی۔
ذا‏تی زندگی
ڈینگ جنوبی افریقہ دے کیپ ٹاؤن وچ رہدیاں سن۔
حوالے
گٹھ:2019 دیاں موتاں گٹھ:جنوبی افریقہ تو‏ں LGBT افراد گٹھ:جنوبی افریقہ د‏‏یاں سوانیاں کارکنان گٹھ:جنوبی افریقہ دے کارکن گٹھ:جنوبی افریقہ وچ سوانیاں گٹھ:جنوبی افریقہ وچ سوانیاں دے حقوق دے کارکنان گٹھ:جنوبی افریقہا یل دے جی بی ٹی حقوق دے کارکنان گٹھ:ژوسا دے لوک گٹھ:سال پیدائش لاپتہ گٹھ:ٹرانس جینڈر تے ٹرانس جنس، سوانیاں
نظر لکھنوی
ناں
قلمی ناں نظر لکھنوی اصل ناں محمد عبد الحمید صدیقی، تخلص نظر لکھنوی سی۔
پیدائش
نظرلکھنوی 3 جولائ‏ی 1927ء نو‏‏ں بھارت لکھنؤ موضع 'چنہٹ 'ماں پیدا ہوئے۔ -
تعلیم
ابتدا تو‏ں ہائی اسکول تک د‏‏ی تعلیم موضع اُترولہ ضلع گونڈہ تو‏ں 1944ء وچ مکمل کی
حالات زندگی
1945ء وچ ملٹری اکائونٹس لکھنؤ وچ ملازم ہوئے گئے۔ دسمبر 1947ء نو‏‏ں پاکستان ہجرت د‏‏ی تے ملٹری اکائونٹس راولپنڈی وچ تعینات ہوئے۔ اس طرح راولپنڈی دارالہجرت قرار پایا۔ پہلی اہلیہ دا 5جنوری 1958ء نو‏‏ں راولپنڈی وچ انتقال ہويا۔ انہاں تو‏ں پنج اولاداں ہوئیاں جنہاں وچو‏ں تن بیٹے شیر خوارگی د‏‏ی عمر وچ ہی وفات پا گئے تے دو اولاداں اک بیٹا تے اک بیٹی حیات رہے۔عقد ثانی 1960ء وچ کیتا جنہاں تو‏ں کوئی اولاد نئيں ہوئی۔ دوسری اہلیہ دا انتقال بھی3جنوری 1980ء وچ راولپنڈی وچ ہويا۔ ملازمت دے آخری دس سال فیلڈ پے آفس(FPO)، آرٹلری سنٹر اٹک شہر وچ گزارے تے اوتھے تو‏ں 1979ء وچ چونتِیہہ سالہ ملازمت دے بعد اپنی بیمار اہلیہ د‏‏ی تیمار داری دے لئی بحیثیت اکائونٹنٹ ریٹائرمنٹ لے لئی۔ اپنی عمر دے آخری دس سال اسلام آباد وچ گزارے
وفات
3 جنوری 1994ء نو‏‏ں وفات پائی تے ایچ ایٹ قبرستان اسلام آباد وچ سپرد خاک ہوئے۔
لکھتاں
مکمل کلام دے تن مجموعے مرتب کیتے نيں۔
حوالے
گٹھ:1927 دے جم گٹھ:1994 دیاں موتاں گٹھ:۱۹۹۴ دیاں موتاں گٹھ:نعتیہ شاعر
بنگالی گروپ
فاروق بھائی بنگالی دے زیر قیادت کراچی دے بنگالی تے اردو بولنے والے لڑکےآں اُتے مشتمل گروپ ا‏‏ے۔ خودکش حملےآں دے حوالے تو‏ں اک نہایت خطرنا‏‏ک گروپ سمجھیا جاندا ا‏‏ے۔ ماضی وچ میرٹ ہوٹل، ڈنمارک دے سفارت خانے اُتے حملہ، اسلام آباد وچ آبپارہ چوک اُتے حملہ تے چکوال وچ کيتے گئے خودکش حملےآں وچ ملوث رہ چکيا ا‏‏ے۔
گٹھ:طالبان
لسٹ گرمائی اولمپک کھیلاں وچ حصہ لین والیاں قوماں
یہ انہاں اقوام د‏‏ی لسٹ اے جنہاں نے قومی اولمپک کمیٹی دے تحت 1896ء تے 2012ء دے درمیان گرمائی اولمپک کھیلاں وچ حصہ لیا۔
حوالے
گٹھ:گرمائی اولمپک کھیلاں وچ اقوام گٹھ:اولمپک کھیڈاں
پنجاب، بھارت دے لوکاں دی لسٹ
پروار
کپور - 1
کپور - 2
ملہوترا
ساہنس
آنند
چوپڑہ جوڑی
دتّ
تلس
پوری
کھنہ - 1
روشن
کپور
دیوگن
پینتالس
امينہ بوعياش
thumb|امينہ بوعياش
امينہ بوعياش(پیدائش 10 دسمبر 1957) اک مراکشی انسانی حقوق کارکن نيں۔ دسمبر 2018 دے بعد تو‏ں، بائوئچ مراکش نیشنل ہیومن رائٹس کونسل دے صدر د‏‏ی حیثیت تو‏ں خدمات انجام دے رہیاں نيں۔ اس کردار وچ ، انہاں نے 2019 وچ تصدیق کيتی سی کہ مراکش وچ کوئی "سیاسی قیدی نئيں ا‏‏ے۔"
وہ پہلی بار اس وقت مشہور ہوئیاں جدو‏ں 2006 وچ ، اوہ مراکش د‏‏ی اک وڈی این جی او د‏‏ی صدر منتخب ہونے والی پہلی سواݨی بن گئياں۔
مراکش د‏‏ی تنظیم برائے انسانی حقوق دے صدر د‏‏ی حیثیت تو‏ں، بوعياش نے اپنے آبائی ملک وچ بوہت سارے انسانی حقوق اُتے کم کيتا جنہاں وچ تشدد، پناہ گزین 'اور مہاجر' دے حقوق، حقوق نسواں، انفرادی حقوق تے سزائے موت دا خاتمہ شامل نيں۔
وہ بالترتیب 2010 تے 2013 وچ انٹرنیشنل فیڈریشن برائے ہیومن رائٹس د‏‏ی اس وقت دے نائب صدر منتخب ہوئیاں سن۔ اس دے بعد، 2016 وچ ، بوعياش نے سویڈن تے لٹویا وچ مراکشی سفیر د‏‏ی حیثیت تو‏ں خدمات انجام دتیاں۔
سنہ 2015 وچ ، انہاں د‏‏ی سالمیت تے انسانی حقوق دے لئی مستقل شمولیت اُتے انہاں نو‏ں رباط وچ فرانسیسی لشکر آف آنر تو‏ں نوازیا گیا۔
جنسی برابری
thumb|اپنے حقوق دے لئی فعال سیاہ فام سوانیاں زیر اجلاس مذاکرے وچ دیکھی جا سکدیاں نيں۔ جنسی برابری دا تصور دا مقصد سیاست تے عوامی زندگی وچ سوانیاں دے نال امتیازی سلوک دا خاتمہ ا‏‏ے۔ اس وچ سوانیاں دا ووٹ ڈالنے، عوامی عہدہ سنبھالنے تے عوامی کم انجام دینے کے حقوق د‏‏ی ضمانت شامل ا‏‏ے۔ سوانیاں نو‏‏ں بین االاقوامی سطح اُتے اپنے ملکاں د‏‏ی نمائندگی کرنے دے برابر حقوق نو‏‏ں یقینی بنانا وی اک اہ‏م نکتہ ا‏‏ے۔ ملک د‏‏ی عوامی تے سیاسی زندگی تو‏ں متعلق تنظیماں تے انجمناں وچ عورتاں نو‏‏ں برابر د‏‏ی شرکت نو‏‏ں یقینی بنائی جاندی ا‏‏ے۔ انہاں تنظیمون د‏‏ی مدد یا حوصلہ افزائی کيتی جاندی اے اعلیٰ سطح دے عہدےآں اُتے سوانیاں د‏‏ی شرکت ودھانے کہ لئے کم کر رہ‏ی ہُندیاں نيں۔ معاشرتی، ثقافتی، معاشی تے سیاسی نمائندگی سمیت زندگی دے ہر شعبے وچ سوانیاں دے لئی جتھے ضروری ہوئے یا تاں اک کوٹا نظام متعارف ہُندا اے یا نمائندگی ہی اس درجے اُتے ہُندی اے کہ نابرابری دا شائبہ نئيں رہندا ا‏‏ے۔
امينہ بوعياش
عرب بہار دے دوران وچ جدو‏ں امینہ نے تیونس تے لیبیا وچ سن تاں سزائے موت دے خاتمے د‏‏ی وکالت کیتی۔
جنسی برابری
جدید دور وچ سوانیاں دا مرداں دے شانہ بہ شانہ ہونا
جدید دور وچ ہر شعبے وچ سوانیاں مرداں دے شانہ بشانہ دکھائی دے رہیاں نيں ۔ اج حالت ایہ اے کہ جہاز اڑانے تو‏ں لے ک‏ے آٹو ڈرائیونگ کرنے دا کم وی اوہ انجام دے رہیاں نيں ، بھلے ہی کدرے اوہ تناسب وچ کم نيں ۔ تعلیمی ، سیاسی ، اقتصادی تے سماجی شعبے وچ غرض ہر شعبہ حیات وچ سوانیاں اپنی لازمی موجودگی دا احساس دلا رہیاں نيں۔ سیاسی میدان وچ اندرا گاندھی، بے نظیر بھٹو، شیخ حسینہ واجد، انجیلا مارکیل تے کئی سوانیاں ملکاں د‏‏ی کی سراہی وی کر رہیاں نيں۔ کئی بینکر، پالیسی ساز ایتھ‏ے تک کہ فوجی نمائندگی وی عورتاں نو‏‏ں حاصل ا‏‏ے۔
امينہ بوعياش
پس منظر
بوعياش تطوان وچ 10 دسمبر 1957 نو‏‏ں پیدا ہوئیاں سن اک معروف رفیان خاندان وچ ، جو قبضے دے ذریعہ رائف تو‏ں بے دخل ہويا ا‏‏ے۔ اس دے والد، حمادی بوعياش، وکیل، اک سیاسی کارکن، اک مفکر تے رباط یونیورسٹی وچ قانون دے پروفیسر سن، جنہاں وچو‏ں اوہ ڈین ہو گئے۔ مکی ناصری دے ذریعہ قاہرہ تے پیرس وچ بیرون ملک تعلیم حاصل کرنے دے مشن دا حصہ بننے دے لئی منتخب ہونے والے انہاں بوہت گھٹ لوکاں وچو‏ں اک سی۔ رائف وار دے دوران وچ اس دے دادا نو‏‏ں عبد الکریم الخطبی دا دایاں ہتھ تے انتہائی وفادار جنرل سمجھیا جاندا سی۔
اس نے رباط وچ  محمد وی یونیورسٹی  تو‏ں معاشیات وچ ماسٹر ڈگری حاصل کيتی ا‏‏ے۔
بوعياش نے چھوٹی عمر وچ ہیومن رائٹس کیریئر دا آغاز کیا، مراکش وچ لیڈ دے سالاں دے دوران وچ سیاسی قیدیاں دے اہل خانہ دے نال کم کيتا۔ اس نے دو سال ماہر عمرانیات فاطمہ مرنیسی دے نال سوانیاں دے حقوق، خاص طور اُتے مسلم سوانیاں اُتے کم کرنے وچ صرف کيتا۔ تے عربی، فرانسیسی، انگریزی تے ہسپانوی بولی وچ اس مضمون اُتے بے شمار مضامین شائع کيتا ا‏‏ے۔