پاکستان_دی_تریخ
وچ اﻣﯾر ﻣﻌﺎوﯾہ دا ﺟرﻧﯾل ﻣﮩﻠب ﺑن اﺑﯽ ﺻﻔراه اﻓﻐﺎﻧﺳﺗﺎن ﺗﮯ ﮨﻠہ ﺑوﻟدا ﺗﮯ ﮐﺎﺑل ﺗﮯ ﻣل ﻣﺎرن ﻣﮕروں ﭘﻧﺟﺎب آﻧدا اے ﺗﮯ ﻣﻠﺗﺎن ﺗﮯ ﻣل ﻣﺎردا اے۔ ﭘر اﯾہ ﮨﻠہ ﺗﮭوڑے ﭼر دا ای ﺳﯽ۔ اﻣوی ﺧﻠﯾﻔہ وﻟﯾد664اﺳﻼﻣﯽ ﻋرب ﺧﻠﯾﻔہ اﻣﯾر ﻣﻌﺎوﯾہ دے وﯾﻠﮯ ﭘﮩﻠﯽ واری ﭘﺎﮐﺳﺗﺎن دا ﻋرب اﺳﻼﻣﯽ دﻧﯾﺎ دا ﻣﯾل ﮨوﯾﺎ۔ ﮨزار ﻓوج ﻧﺎل ﺳﻧد ول ﭘﯾﺟﯾﺎ۔ اوﮨﻧﮯ اﯾﺗﮭوں دے راﺟﺎ داﮨر ﻧوں ﮨرا ﮐﮯ ﺳﻧدھ ﺗﮯ ﭘﻧﺟﺎب ﺗﮯ ﺗﮯ اﯾﻧﺞ ﺳﻧد ﺑﻠوﺟﺳﺗﺎن ﺗﮯ ﭼوﮐﮭﺎ ﺳﺎرا ﭘﻧﺟﺎب ﺑﻧو اﻣﯾہ دی ﺧﻼﻓت وچ رل ﮔﯾﺎ۔12000 ﻧوں 711ﺑن ﻋﺑداﻟﻣﻠﮏ دے وﯾﻠﮯ ﻋراق دے ﮔورﻧر ﺣﺟﺎج ﺑن ﯾوﺳف ﻧﮯ ﺑﻧو اﻣﯾہ دے اک ﺟرﻧﯾل ﻣﺣﻣد ﺑن ﻗﺎﺳم ﻧوں ﺑﻧو اﻣﯾہ دی ﺧﻼﻓت ﭘﻧﺟﺎب ﺗوں ﻓراﻧس ﺗﮏ ﭘﮭﯾﻠﯽ ﮨوﺋﯽ ﺳﯽ ﺗﮯ ﻋرب اﺳﻼﻣﯽ ﺗرﯾﺦ دی ﺳب ﺗوں وڈی ﺧﻼﻓت ﺳﯽ۔ ﺑﻧو اﻣﯾہ دے ﻣﮕروں اﯾہ ﺑﻧو ﻋﺑﺎس دی ﺧﻼﻓت اﯾﺗﮭﮯ ﭼﻠﯽ۔ ﺗﮏ ﻣﺣﻣود1026وﯾں ﺻدی وچ اﺗﻠﮯ ﭘﻧﺟﺎب ﺗﮯ ﮨﻧدوﺷﺎﮨﯽ دا راج ﺳﯽ ﺟﯾدا راﺟﮕڑھ ﮐﺎﺑل ﺳﯽ۔ اﯾدی ﻏزﻧﯽ دے ﺗرک ﺳردار ﺳﺑﮑﺗﮕﯾن ﻧﺎل ﺗﮯ اوﮨدے ﭘﺗر ﻣﺣﻣود ﻏزﻧوی ﻧﺎل ﻟڑاﺋﯽ ﭼﮭڑ ﺟﺎﻧدی اے۔ ﺟﮯ ﭘﺎل اوﮨدا ﭘﺗر آﻧﻧدﭘﺎل ﺗﮯ ﭘوﺗرا ﺗرﻟوﭼن ﭘﺎل ﺗﮯ اﯾس ﭨﺑر دا آﺧری راﺟہ ﺑﮭﯾم ﭘﺎل دﻟﯾری ﻧﺎل 11 ﻏزﻧوی دﯾﺎں ﻓوﺟﺎں ﻧﺎل ﻟڑدے رﯾﻧدے ﻧﯾں۔ ﭘﻧﺟﺎب دی اﯾس آﺧری ﺳﻠطﻧت دا راﺟﮕڑھ ﮐﺎﺑل ﺗوں درﯾﺎۓ ﺳﻧدھ دے ﮐﻧڈے ﺗﮯ ﮨﻧد ﺑﻧدا اے ﺗﮯ اوﺗﮭوں ﻧﻣﮏ دے ﭘﮩﺎڑی ﺳﻠﺳﻠﮯ وچ ﻧﻧدﻧہ اﯾدا آﭼری راﺟﮕڑھ ﺳﯽ۔ اﻓﻐﺎﻧﯽ ﺗرک ﭘﻧﺟﺎب ﻧوں رج ﮐﮯ ﻟﭨدے ﻧﯾں ﺗﮯ اﯾﺗﮭوں ﮨزاراں ﻟوﮐﺎں ﻧوں ﻏﻼم ﺑﻧﺎ ﮐﮯ ﻏزﻧﯽ وﯾﭻ دﺗﺎ ﺟﺎﻧدا اے۔ ﮔﻧدھﺎره رﮨﺗل ﺟﯾﮩڑی ﭘﮩﻠﮯ ای ﻣﺎڑی ﮨوﭼﮑﯽ ﺳﯽ اﯾﮩﻧﺎں ﮨﻠﯾﺎں ﻧوں ﻧﺎں ﺳہ ﺳﮑﯽ ﺗﮯ ﻣرﺟﺎﻧدی اے۔ ﭘﻧﺟﺎب ﻧوں ﻏزﻧﯽ ﺳﻠطﻧت دا اک ﺻوﺑہ ﺑﻧﺎدﺗﺎ ﺟﺎﻧدا اے۔ ﻋزﻧوﯾﺎں دے ﻣﮕروں ﻏورﯾﺎں ﻧﮯ ﭘﻧﺟﺎب ﺗﮯ اﯾس ﺗوں اﮔﮯ ﮨﻧدﺳﺗﺎن ﺗﮯ ﮨﻠﮯ ﺑوﻟﮯ ﺗﮯ اک ﻏوری ﺳﻠطﺎن ﺷﮩﺎب اﻟدﯾن ﻏوری ﻧوں ﺿﻠﻊ ﺟﯾﻠم ﭘﻧﺟﺎب وچ ﻗﺗل ﮐردﺗﺎ ﺟﺎﻧدا اے۔ دﻟﯽ ﺳﻠطﻧت وچ ﭘﺎﮐﺳﺗﺎن ﺗﮯ ﭘﻧﺟﺎب ﻧوں ﻟﯾﻧدے وﻟوں آﻧواﻟﮯ ﮨﻠﯾﺎں ﻧﺎل رﮨﻧﺎ ﭘﯾﻧدا ﺳﯽ۔ ﭘﺗران ﻧﺎل ﻟڑدا ﮨوﯾﺎ ﻣﺎرﯾﺎ ﮔﯾﺎ۔ اﮐﺑر ﺑﺎدﺷﺎه ﻧوں16 وچ ﺷﯾر ﺷﺎه ﺳوری ﻧﺎل اﭘﻧﮯ 1546ﻣﻐل ﺳﻠطﻧت دے ﺑﻧن ﻧﺎل ﭘﺎﮐﺳﺗﺎن واﻻ ﺗﮭﺎں ﻣﻐل ﺳﻠطﻧت وچ رﻻﯾﺎ ﮔﯾﺎ۔ ﭘﺎوﯾں ﻏوری ﮨووے ﯾﺎ ﺳوری ﯾﺎ اﮐﺑر ﭘﻧﺟﺎب ﺗﮯ ﻣل ﻣﺎرﻧﺎ ﮐدے وی اﺳﺎن ﮐم ﻧﺋﯾں ﺳﯽ۔ ﭘﻧﺟﺎب دا اک ﺳردار ﺳﻠطﺎن ﺳﺎرﻧﮓ روات ﮐول ﭘﻧﺟﺎب ﺗﮯ ﻣل ﻣﺎرن ﻟﺋﯽ اﯾﺗﮭﮯ ﭼوﮐﮭﺎ وﯾﻠہ ﻟﻧﮕﺎﻧﺎ ﭘﯾﺎ۔ ﻻﮨور ﻣﻐل ﺳﻠطﻧت دا راﺟﮕڑھ ﺳﯽ۔ ﭘﻧﺟﺎب دی ازادی دا ﻣﺗر دﻻ ﺑﮭﭨﯽ ﻣردﯾﺎں ﻣرﮔﯾﺎ ﭘر ﻣﻐﻼں اﮔﮯ ﻧﺎں ﻟﻔﯾﺎ۔ ﻣﻐل ﺳﻠطﻧت وﯾﻠﮯ ﻧﺎل ﻧوﯾں رﭘﮭڑاں ﻧون ﻣﮑﺎن وج ﯾﻣﻠﯽ ﺛﺎﺑت ﮨوﺋﯽ ﺗﮯ ﻣﺎڑی ﮨوﻧدی ﮔﺋﯽ۔ دﮐﮭن وﻟوں ﻣرﮨﭨﮯ ، اﺗر ﻟﯾﻧدے وﻟوں ﭘﻧﺟﺎﺑﯽ اﯾدے ﺳر دی ﭘﯾڑ ﺳن ﺗﮯ ﺳﻣﻧدر وﻟوں اﻧﮕرﯾز ﺳن، اﭘﻧﮯ ﺻوﺑﯾدارﯾﺎں دﯾﺎں ﻏدارﯾﺎں ﺳن۔ ﻧﺎدر ﺷﺎه اﻓﺷﺎر ﺗﮯ اﺣﻣد ﺷﺎه اﺑداﻟﯽ دے ﻟٹ ﻣﺎر واﻟﮯ ﮨﻠﮯ ﻧﯾں ﻣﻐل ﺳﻠطﻧت دﯾﺎں ﭼوﻻں ﮨﻼدﺗﯾﺎں۔ اﯾس دے ﻣﮕروں ﭘﺎﮐﺳﺗﺎن ﺗﮯ ﺧﺎص ﮐرﮐﮯ ﭘﻧﺟﺎب ﻧوں اﯾران ﺗﮯ اﻓﻐﺎﻧﺳﺗﺎن ﺗوں ﮨون واﻟﮯ ﺗﮭوڑے ﺗﮭورے ورﯾﺎں دا ﺟواﺋﯽ ﻧﺎل اﻓﻐﺎﻧﺳﺗﺎن و ﻟوں ﻟﭨﻣﺎر ﻟﺋﯽ آن واﻟﯽ اک ﻓوج ﻧوں واﭘس ﻣڑن ﺗﮯ ﻣﺣﺑور ﮐردﯾﻧدی اے۔ اوﮨدے18 ﺗﮯ اک ﭘﻧﺟﺎﺑﯽ زﻧﺎﻧﯽ ﺳدا ﮐور ﭘﻧﺟﺎب دے اﺗﮯ ﮨون واﻟﮯ اﯾس ظﻠم دے ﺧﻼف اﭨﮭ ﮐﮭڑی ﮨوﻧدی اے ﺗﮯ آﭘﻧﮯ 1797ﭼر ﻣﮕرون ﻟٹ ﻣﺎر واﻟﮯ ﮨﻠﯾﺎں ﻧﮯ ﺑرﺑﺎد ﮐرﮐﮯ رﮐﮭ دﺗﺎ۔  ﻧوں ﭘﻧﺟﺎب دے ﺑﺎرڈر ﺗﮯ ﭘوﻧﭻ ﭼﮑﮯ ﺳن۔ رﻧﺟﯾت ﺳﻧﮕﮭ ﭘﻧﺟﺎب ﺗﮯ ﭘﺎﮐﺳﺗﺎن ﺗﮯ اوﮨﻧﺎں دے ﻣل ﻣﺎرن وچ ﺳب ﺗون وڈی روک رﯾﺎ۔ ﺟد1802ﺟواﺋﯽ دا ﻧﺎں رﻧﺟﯾت ﺳﻧﮕﮭ ﺳﯽ۔ رﻧﯾت ﺳﻧﮕﮭ ﭘﻧﺟﺎب ﮐﺷﻣﯾر ﻧوں ازاد ﮐراﻧدا اے ﺗﮯ اﯾﺗﮭﮯ ﻟﻣﮯ ﭼر ﻣﮕروں اﻣن ﺗﮯ ﭼﯾن دا راج ﺷروع ﮨوﻧدا اے۔ اﻧﮑرﯾز  ﻧوں اک ﻟﻣﯽ ﺗﯾﺎری ﺻﺑر ﺗﮯ اﻧﺗظﺎر ﻣﮕروں اﻧﮕرﯾز ﭘﻧﺟﺎب ﺗﮯ ﻣل ﻣﺎرﻟﯾﻧدے ﻧﯾں۔1849 ﻧوں اﻧﮕرﯾز ﺳﻧد ﺗﮯ ﻣل ﻣﺎردے ﻧﯾں ﺗﮯ ﺑﻠوﭼﺳﺗﺎن ول وددے ﻧﯾں۔ 1843 ﻧوں اوﮨدﯾﺎں اﮐﮭﺎن ﻧوﭨن ﻣﮕروں ﻣﯾﺎﻧﯽ دی ﻟڑاﺋﯽ وچ 1839ﺗﮏ اوه ﺟﯾﻧدا رﯾﺎ ﭘﺎﮐﺳﺗﺎن ﺗﮯ ﻣل ﻣرن دا اﻧﮕرﯾزی ﺳﻔﻧہ ﭘورا ﻧﺎﮨوﺳﮑﯾﺎ۔  وچ دﯾﺳﯽ ﻟوﮐﺎں ﻧﮯ اﻧﮕرﯾزاں دے ﺧﻼف ﮐﯽ ﺗﮭﺎﻧواں ﺗﮯ ﺑﻐﺎوت ﮐﯾﺗﯽ۔ ﺟﯾﻠم راوﻟﭘﻧڈی ﻣری ﺗﮯ ﮨﻧدﺳﺗﺎن دے ﮐﺋﯽ1857آوس وﯾﻠﮯ ﭘﻧﺟﺎب وچ ﮐﺷﻣﯾر ﺗﮯ اﻓﻐﺎﻧﺳﺗﺎن دے ﺑﺎرڈر ﺗﮏ دا ﺗﮭﺎں وی ﻧﺎل ﺳﯽ۔ اﻧﮕرﯾزاں ﻧﮯ اﯾﺗﮭﮯ ﻣل ﻣﺎرن ﻣﮕروں دو ﻧوﯾﺎں ﺑوﻟﯾﺎں اردو ﺗﮯ اﻧﮕرﯾزی اﯾﺗﮭﮯ ﻻﮔو ﮐﯾﺗﯾﺎں۔ ﻧﮕر اﯾس ﺑﻐﺎوت دے ﮔڑھ ﺳن ﭘر اﯾس ﻧوں ﮐﭼل دﺗﺎ ﮔﯾﺎ۔