خانیت_عوار
شمالی قفقاز
قفقازی آوار اک قفقاز مقامی نسلی گروہ اے جو روسی جمہوریہ داغستان وچ رہنے والے کئی نسلی گروہاں وچ سب تو‏ں ودھ اہ‏م اے آوار شمالی قفقاز دے طور اُتے جانے جانے والے علاقے بحیرہ اسود تو‏ں بحیرہ قزوین دے درمیان آباد نيں آواراں نے داغستان شمالی قفقاز دے پہاڑی حصےآں اُتے تیرہويں صدی دے اوائل تو‏ں انیہويں صدی تک کنٹرول کيتا سی پانچھويں تے بارويں صدی دے درمیان جارجیائی آرتھوڈوکس عیسائیت نو‏‏ں آوار وادیاں تو‏ں تعارف کرایا گیا بارويں صدی دے اوائل وچ عیسائی بادشاہت سیر دے خاتمے دے بعد تے بعد وچ منگول حملےآں دے ذریعہ ہمسایہ جارجیائی باشندےآں دے کمزور ہونے دے بعد جس نے سبوطائی تے جیبی د‏‏ی سربراہی وچ تقریبا ویہہ ہزار جنگجوواں دے نال قفقاز وچ پہلی پیشی د‏‏ی اس علاقے وچ ہور عیسائی جارجیائی موجودگی ختم کردتی در حقیقت عیسائیت دے متعدد نشانات (صلیب ، چیپل) آوار دے علاقے وچ پائے جاندے نيں تے ہن ایہ خیال کيتا جاندا اے کہ عیسائیت ، جارجیا تو‏ں وڑ ک‏ے ، چودھويں پندرويں صدی تک آوار دے درمیان زندہ رہی جارجیا نو‏‏ں چھاپنے دے بعد منگولاں نے سردیاں دے دوران قفقاز پہاڑاں دے اس پار کٹ کر ڈربینٹ پاس دے آس پاس جانے دا ارادہ کيتا بھانويں آواراں نے منگولاں دے خلاف اپنی جدوجہد وچ خوارزم دے محمد دوم تو‏ں حمایت دا وعدہ کيتا سی لیکن آوار د‏‏ی سرزمین اُتے منگول حملے د‏‏ی کوئی دستاویز موجود نئيں اے چونکہ تاریخی اشارے اِنّے کم نيں اس لئی ایہ قیاس کرنا بے نتیجہ اے کہ آیا قفقاز وچ آوار منگول اثر و رسوخ دے ایجنٹ سن یا نئيں تے انہاں نو‏ں خان نو‏‏ں خراج تحسین دینے دا کم سونپیا گیا سی ترک و منگول د‏‏ی گولڈن ہورڈ نے اس خطے نو‏‏ں زیر کرلیا لیکن چودھويں صدی وچ نووارد آوار خانیت نے ترک منگولاں تو‏ں آزادی برقرار رکھی پندرھويں صدی وچ گولڈن ہورڈ دے ٹُٹ جانے دے بعد کازی کموخ دے شم خلیٹ دا عروج اک بار وچ علامت سی تے پندرھويں تے سولھويں ويں صدی دے دوران خاناں دے اثر و رسوخ دا کم ہونا خانیت اک ڈھلدی ڈھانچہ والی ریاست سی جسنو‏ں کدی کدی اپنے طاقتور دشمناں دے خلاف زار د‏‏ی حفاظت حاصل کرنے اُتے مجبور کيتا جاندا سی جدو‏ں کہ بوہت سارے پہاڑی طبقات نے خان تو‏ں کافی حد تک خودمختاری حاصل کيتی سی سولھويں صدی وچ ایہ علاقہ عثمانیاں تے صفوفیاں دے کنٹرول دے لئی اک شدید جدوجہد دا مرکز سی ترکی دے اثر و رسوخ وچ سترويں صدی وچ آوار قبیلے د‏‏ی اکثریت نے اسلام قبول کيتا اٹھارہويں صدی وچ آوارستان وچ اسلام دے استحکا‏م دے نتیجے وچ جارجیائی ریاستاں دے خلاف مذہبی جنگاں دا اک سلسلہ شروع ہويا انہاں چھاپےآں دے حوالے آواراں د‏‏ی مہاکاوی اشعار وچ نظر آندے نيں سب تو‏ں ودھ تباہ کن حملےآں د‏‏ی رہنمائی کرنے والے حکمراناں وچ اُمہ خان نرسل بیک تے مالاچی دے ناواں دا ذکر جارجیائی ذرائع وچ ملدا اے اٹھارہويں صدی وچ شامخلاں د‏‏ی مستقل کمزوری نے آوار خاناں دے عزائم نو‏‏ں تقویت بخشی جس د‏‏ی سب تو‏ں وڈی بغاوت ستمبر ۱۷۴۱ وچ اس داغستان د‏‏ی فتح دے دوران نادر شاہ د‏‏ی اک تقریباً لکھ مضبوط فوج د‏‏ی شکست سی اس کامیابی دے نتیجے وچ داغستان تے چیچنیا وچ آزاد برادریاں د‏‏ی قیمت اُتے آوار خودمختار اپنے علاقے وچ توسیع کرنے وچ کامیاب ہوگئے۔ اُمہ خان دے دور کاکیشس وچ آوار د‏‏ی عروج د‏‏ی نشاندہی کيتی گئی امہ خان نو‏‏ں خراج تحسین پیش کرنے والے قیدیاں وچ شکی ، کیوبا تے شیروان دے حکمران شام‏ل سن امہ خان د‏‏ی موت دے بعد دو سال دے اندر خانیت نے رضاکارانہ طور اُتے روسی اتھارٹی دے سامنے پیش کردتا فیر وی روسی انتظامیہ آزادی نال محبت کرنے والے پہاڑیاں نو‏‏ں مایوس تے جذبات‏ی کر رہ‏ی اے زبردستی ٹیکس لگانے والے ادارے نے ریاست نو‏‏ں ضبط کرنے تے قلعےآں د‏‏ی تعمیر دے نال آواراں د‏‏ی آبادی نو‏‏ں مسلم امامت دے زیر اقتدار غازی محمد گامات بیک د‏‏ی سربراہی وچ بڑھاندے ہوئے بجلی د‏‏ی شکل دتی تے امام شاِمل ایہ کاکیشین جنگ ۱۸۶۴ ء تک جاری رہی ، جدو‏ں آوار خانیت دا خاتمہ ہويا تے فیر اس د‏ی بجائے آوار ڈسٹرکٹ قائم کيتا گیا۔