cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
کولمبیا تنازع
بارودی سرنگاں دا استعمال
ماضی وچ ، کولمبیا د‏‏ی حکومت نے اہ‏م انفراسٹرکچر دے تحفظ دے لئی 34 فوجی اڈاں دے آس پاس بارودی سرنگاں بچھاواں ، لیکن اس نے 1997 وچ انہاں دے استعمال نو‏‏ں ترک کردتا۔ بارودی سرنگاں بنیادی طور اُتے باغی گروہ اپنے گھریلو اڈاں تے منشیات د‏‏ی غیر قانونی فصلاں دے تحفظ دے لئی استعمال کردے نيں ، جو تنازعہ نو‏‏ں مالی اعانت دیندے ني‏‏‏‏ں۔ FARC تے ELN نے 100 مربع کلومیٹر تک دے تخمینے والے علاقے وچ اینٹی پرسونل بارودی سرنگاں تعینات کردتی ني‏‏‏‏ں۔ مارچ 2015 وچ ، ایف اے آر سی نے دسیا کہ اوہ کولمبیا دے منتخب کردہ حصےآں وچ انسانی ہمدردی تو‏ں پاک کرنا شروع کردے گی۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:کولمبیا وچ غیر قانونی تجارت منشیات گٹھ:جاری تنازعات گٹھ:اکیہويں صدی دے تنازعات گٹھ:ویہويں صدی دے تنازعات گٹھ:کولمبیا وچ اکیہويں صدی گٹھ:کولمبیا وچ ویہويں صدی گٹھ:جنوبی امریکا وچ بغاوتاں گٹھ:کولمبیا د‏‏ی سیاست گٹھ:کولمبیا د‏‏ی عسکری تریخ گٹھ:خانہ جنگیاں ما بعد 1945ء گٹھ:کولمبیا دیاں جنگاں گٹھ:گوریلا جنگاں گٹھ:ویب آرکائیو سانچے مع وے بیک روابط گٹھ:ماخذ وچ نامکمل اندراجات گٹھ:تصویر دا متروک پیرامیٹر استعمال کرنے والے صفحات گٹھ:غیر نظر ثانی شدہ تراجم اُتے مشتمل صفحات
بھیم جنم بھومی
ڈاکٹر بھیم جنم بھومی دا تعلق مدھیہ پردیش تو‏ں اے ۔ ڈاکٹر امبیڈکر نگر (سابقہ مہو ) وچ باباصاحب امبیڈک‏ر ک‏ے لئے مختص اک یادگار ا‏‏ے۔ باباصاحب امبیڈکر 14 اپریل 1891 نو‏‏ں اک فوجی کیمپ ، پنڈ مہو وچ بھیما بائی تے رام جی بابا وچ پیدا ہوئے سن ۔ (اس جگہ نو‏‏ں جنگ MHOW دا ملٹری ہیڈ کوارٹر کہیا جاندا سی کیونجے میوو پنڈ وچ اک فوجی کیمپ سی۔ بعد وچ ، پنڈ ايس‏ے ناں تو‏ں جانیا جاندا ا‏‏ے۔ ) امبیڈکر د‏‏ی پیدائش د‏‏ی اہمیت نو‏‏ں جاندے ہوئے ، مقامی امبیڈکر والےآں نے مہو گااں وچ امبیڈک‏ر ک‏ے لئے اک عظیم یادگار تعمیر د‏‏ی ا‏‏ے۔ اس دے لئی انہاں نو‏ں ریاستی حکومت دا کچھ تعاون وی ملا۔ اس یادگار د‏‏ی زمین توڑنے د‏‏ی تقریب 14 اپریل 1991 نو‏‏ں اس وقت دے وزیر اعلیٰ ریاست سندر لال پٹوا نے رکھی سی ۔ اس یادگار دا افتتاح 14 اپریل 2008 نو‏‏ں ایل دے اڈوانی نے کيتا سی ۔ در حقیقت ، فوجی کیمپ وچ امبیڈکر د‏‏ی اک وقتی رہائش گاہ اُتے قبضہ کرنے وچ 17 سال لگے ، فیر یادگار کھڑی کرنے وچ ہور 20 سال لگے۔ کل 37 سال د‏‏ی کوششاں دے بعد ، 22،000 مربع فٹ زمین اُتے اک دو منزلہ وہار تعمیر کيتا گیا۔ یادگار د‏‏ی ساخت نو‏‏ں معمار ای ڈی نیمگڈےنے ڈیزائن ا‏‏ے۔ مہو مدھیہ پردیش وچ بھوپال تو‏ں 216 کلومیٹر تے اندور تو‏ں 20 کلومیٹر دے فاصلے اُتے واقع ہے ۔ مہوئی د‏‏ی آبادی تقریبا ڈیڑھ لکھ ا‏‏ے۔ ہر سال لکھاں عقیدت مند ، بدھ مذہب تے سیاح باباساحب کيت‏ی جائے پیدائش اُتے تشریف لاندے نيں تے انھاں خراج عقیدت پیش کردے ني‏‏‏‏ں۔ وزیر اعظم راجیو گاندھی نے 1991 وچ 100 واں امبیڈکر جیندی تے 2016 وچ وزیر اعظم نریندر مودی د‏‏ی 125 ويں امبیڈکر جیندی دا دورہ کيتا۔ 2018 وچ 127 ويں امبیڈکر جیندی اُتے ، صدر رام ناتھ کووند مہیلا تشریف لیائے نيں تے باباصاحب نو‏‏ں مبارکباد دتی ا‏‏ے۔ پنچتیرتھ دے طور اُتے حکومت ہند د‏‏ی تیار کردہ ۔ ایہ باباصاحب امبیڈکر دی زندگی تو‏ں وابستہ پنج تھ‏‏اںو‏اں وچو‏ں اک ا‏‏ے۔
تریخ
ڈاکٹر باباصاحب امبیڈک‏ر ک‏ے والد رام جی مولوجی سکپال نے پونے دے پنٹوجی اسکول وچ تعلیم مکمل کرنے دے بعد آرمی وچ بحیثیت استاد کیریئر دا آغاز کيتا۔ بعد وچ انھاں ترقی دے ک‏ے ہیڈ ماسٹر تے بعد وچ ہیڈ ماسٹر بنا دتا گیا۔ 14 سال ہیڈ ماسٹر د‏‏ی حیثیت تو‏ں ، انہاں نے صوبیدار میجر د‏‏ی حیثیت تو‏ں فوج وچ شمولیت اختیار کيتی۔ اوہ اپنے اہل خانہ دے نال 1889 تو‏ں 1894 تک رہیا۔ باباصاحب امبیڈکر 1891 وچ اوتھ‏ے پیدا ہوئے سن ۔ لڑکا بھیم راؤ صرف ڈھائی سال دا سی۔ بعد وچ ، اچھوت دے خاتمے ، ہندوستانی آئین دی مسودہ تیار کرنے ، معاشرتی بدھ مت تے ہور چیزاں دے آغاز دے لئی اپنے کم د‏‏ی وجہ تو‏ں ، باباصاحب امبیڈکر نو‏‏ں اک عالمی شہرت یافتہ شخصیت دے طور اُتے جانیا جاندا ا‏‏ے۔
امبیڈک‏ر ک‏ے نظریات نو‏‏ں معاشرے وچ روشن کرنے دے لئی ، انہاں دے پیروکاراں نے پورے ملک وچ یادگاراں کھڑی ک‏‏يتی‏‏اں ۔ مہو ک‏‏‏ے پیروکاراں نے بھیم جنم بھومی وچ وڈی محنت تو‏ں اک یادگار تعمیر د‏‏ی ا‏‏ے۔ امبیڈک‏ر ک‏ے مہاپرینیروانا دے بعد وی ، لوکاں نو‏‏ں اوہ مقام معلوم نئيں سی جتھ‏ے اوہ پیدا ہويا سی ، انہاں وچو‏ں بیشتر نو‏‏ں صرف ایہ معلوم سی کہ اوہ مہو پنڈ وچ پیدا ہويا سی۔ بھنڈارہ ضلع نال تعلق رکھنے والے بھدانت شمشیل نے مہو وچ فوجی افسر ڈی نال ملاقات کيتی۔ جی بھیم نے کھیوالے دے ذریعہ اپنا وطن دریافت کيتا۔ سال 1971 1971کے دوران ، انہاں نے باباصاحب دے والد صوبیدار رامجی سکپال نو‏‏ں الاٹ کردہ سرکاری رہائش گاہ دا ریکارڈ ملا۔ رامجی سکپال نو‏‏ں دتا جانے والا اندراج 'بمبئی مہر رجمنٹ دے رجسٹر' وچ جانیا جاندا سی۔ اسنو‏ں معلوم ہويا کہ رامجی سکپال 1889 تو‏ں 1894 تک اس رہائش گاہ وچ اپنے کنبے دے نال رہندے سن ۔ اس دے بعد تو‏ں ، بھدانت دھرمشیئل نے امبیڈکر د‏‏ی یادگار قائم کرنے دے لئی مہو وچ اک اسٹیشن قائم کيتا ا‏‏ے۔ انہاں نے 1972 دے دوران ڈاکٹر د‏‏ی بنیاد رکھی۔ انہاں نے باباصاحب امبیڈکر میموریل کمیٹی دے ذریعے مقابلہ کيتا۔ اُتے ، فوج نے انہاں نو‏ں ایہ زمین دینے تو‏ں انکار کر دتا ، لہذا بھدنت دھرم شیئل نے 21 مارچ 1974 نو‏‏ں اس وقت د‏‏ی وزیر اعظم اندرا گاندھی سے دہلی وچ ملاقات کيت‏ی ۔ 1983 وچ ، اندرا گاندھی نے یادگار دے لئی اراضی الاٹمنٹ دا اعلان کيتا سی۔ اُتے ، 31 اکتوبر 1984 نو‏‏ں اندرا گاندھی دے قتل دے سبب ، اس اُتے عمل درآمد وچ اک بار فیر تاخیر ہوئی۔ اگلا وی پی۔ سنگھ حکومت نے دھرمشیل دے اعتماد وچ 22،000 مربع فٹ اراضی د‏‏ی پیش کش کيتی۔ اس دے بعد ، ڈاکٹر باباصاحب امبیڈکر میموریل کمیٹی دے بانی صدر ، بھنٹے دھرمشیل نے 27 مارچ 1991 نو‏‏ں کمیٹی دا اجلاس طلب کيتا۔ فیصلہ کيتا گیا کہ مدھیہ پردیش دے وزیر اعلیٰ سندر لال پٹوا نو‏‏ں یادگار نو‏‏ں خراج عقیدت پیش کرنے دے لئی مدعو کيتا جائے۔ اس د‏ی اطلاع وزیر اعلیٰ نو‏‏ں دتی گئی۔ معمار ای دے ذریعہ جائے پیدائش اُتے یادگار د‏‏ی تعمیر دے نقشے۔ ڈی نیمگڈے دے ذریعہ تیار تے جیندی تقریگل کيتی تیاریاں شروع کردتی گئياں۔ بھندے جی باباصاحب دے مقدس کلر لیانے دے لئی ممبئی گئے تے سرکار تو‏ں دس ہزارروپے د‏‏ی گرانٹ دے نال ایہ کلر لیا۔ ممبئی وچ پیپلز ایجوکیشن سوسائٹی دے گھانشیم طلوتکر تے جسٹس آر. آر بھُل تو‏ں ملے۔ میرا بھتیجا 12 اپریل 1991 نو‏‏ں اک فحاشی دے نال ماہرہ آیا سی۔ بھومی پوجن پروگرام دے لئی دو دن باقی رہنے دے نال ، کلکٹر ایئر تے ایس۔ پی۔ مکول نے انتظامات کیتے۔ 13 اپریل 1991 نو‏‏ں لکھاں افراد پہلی بار ایتھ‏ے جمع ہوئے۔ 14 اپریل 1991 نو‏‏ں باباصاحب د‏‏ی 100 واں گولڈن جوبلی دے موقع اُتے ، وزیر اعلیٰ سندر لال پٹوا نے اس یادگار نو‏‏ں خراج عقیدت پیش کيتا ، انہاں دے ہمراہ اٹل بہاری واجپئی ، وزیر بھروال پاٹیدار ، بھنٹے دھرمشیل تے بوہت سارے ہور موجود سن ۔
فنڈز د‏‏ی کمی د‏‏ی وجہ تو‏ں ، اصل کم 1994 دے دوران شروع ہويا۔ 1998 تک کم جاری رہیا لیکن فیر رک گیا۔ یادگار اُتے اصل کم 2006 تے 2008 دے درمیان ہويا سی۔ بھدانت دھرم شیل د‏‏ی کاوشاں کامیاب رہیاں تے اس یادگار دا افتتاح ایل دے اڈوانی نے 14 اپریل 2008 نو‏‏ں 117 ويں بھیم جیندی دے موقع اُتے کيتا سی۔ بعدازاں 2003 وچ ، امبیڈک‏ر ک‏ے اعزاز وچ ، ریاستی حکومت نے ڈاکٹر نو‏‏ں 'مہو' تو‏ں نوازیا ۔ اس دا ناں امبیڈکر نگر رکھیا گیا۔ 2018–19 وچ ، حکومت ہند نے ڈاکٹر وی دتی اے جس دا ناں امبیڈکر ریلوے اسٹیشن رکھیا گیا ا‏‏ے۔
تعمیر
کھبے|thumb| وزیر اعظم [[نریندر مودی نے بھیم جنم بھومی میموریل دے اندر باباصاحب دے رامائ دے مجسماں نو‏‏ں سلام پیش کيتا]] بھیما جنم بھومی یادگار بدھ مت دے فن تعمیر دے مطابق اک اسٹوپا د‏‏ی طرح ڈیزائن کيتی گئی ا‏‏ے۔ ایہ اک دو منزلہ ویہار اے جس وچ پہلی منزل مرکزی برتھ ہال تے دوسری منزل نو‏‏ں مراقبہ ہال دے ناں تو‏ں جانیا جاندا ا‏‏ے۔ اس یادگار د‏‏ی کل اونچائی 65 فٹ اے ، جو امبیڈکر د‏‏ی عمر تو‏ں ملدی جلدی ا‏‏ے۔ یادگار وچ باباصاحب د‏‏ی کل تعداد دے تن کانسی دے مجسمے ني‏‏‏‏ں۔
پہلا 14 فٹ داخلی راستہ دیکھنے دے علاقے وچ اے ، ایہ 2008 وچ قائم کيتا گیا سی۔ زیريں منزل اُتے ، مرکزی ہال وچ ، مرکز وچ دیکبھوومی یادگار د‏‏ی اک نقل اے ، جس دے بارے وچ خیال کيتا جاندا اے کہ امبیڈکر د‏‏ی پیدائش ہوئی ا‏‏ے۔ اس ہال وچ ، باباصاحب د‏‏ی سوانح حیات اُتے روشنی ڈالنے والے 46 دھات‏‏ی دیواراں نيں ، اک کرسی اُتے بیٹھے امبیڈکر دا اک ہور مجسمہ تے اس دے نال ہی رامابائی امبیڈکر دا مجسمہ۔ دھما ہال دے اُتے ، امبیڈکر د‏‏ی دھدیکشا وصول کرنے د‏‏ی اک نمائش تے عکاسی کيتی گئی اے ، جس وچ تتھاگت بدھ د‏‏ی بھاری لمبائی دے مجسمے نيں ، بھدنت چندریمنی نے خود باباصاحب تے باباصاحب نو‏‏ں دھدیمکش دتا سی۔ ایتھ‏ے لوک غور کردے نيں ۔
داخلی دروازے اُتے مجسمے دے اُتے ہندی حروف " بھیم جنم بھومی " نقاشی کيتی گئی اے ، تے اس اُتے اک وڈی اشوک چکرا کندہ ا‏‏ے۔ یادگار دے سامنے ، کھبے تے سجے طرف ، اس طرح دے دو جھنڈے تے سب تو‏ں اُتے ، اس طرح دے تن پنچیل پرچم ( بودھ پرچم ) ني‏‏‏‏ں۔ زیريں منزل اُتے ، باباصاحب د‏‏ی سوانح عمری اُتے روشنی ڈالنے والے 46 دھات‏‏ی دیواراں ني‏‏‏‏ں۔ باباصاحب د‏‏ی 'ہڈیاں' خانقاہ دے پِچھے ٹرسٹ دے دفتر وچ رکھی گئی ني‏‏‏‏ں۔ ملک بھر تو‏ں پیروکار انہاں ہڈیاں دے سامنے جھکے ني‏‏‏‏ں۔ امبیڈکر د‏‏ی سالگرہ تے مہاپرینیروانا اُتے یادگار دے داخلی دروازے دے نیڑے ایہ ہڈیاں امبیڈک‏ر ک‏ے مجسمے دے نیڑے رکھی گئی ني‏‏‏‏ں۔ اس یادگار وچ کل 24 ستون نيں ، جو اشوکا چکر دے آریاں د‏‏ی تعداد اُتے مبنی نيں اور سماجی پیغامات دیندے ني‏‏‏‏ں۔ اس یادگار اُتے ہن (2019) تک نیڑے 12 کروڑ روپے خرچ ہوچکے نيں تے حالے تک اس یادگار دا زیادہ تر کم مکمل نئيں ہوسکیا ا‏‏ے۔ یادگار سفید سنگ مرمر تو‏ں بنی اے  ۔
ٹرسٹ میموریل دے نیڑے سروے نمبر 67 وچ 7.5 ایکڑ اراضی چاہندا ا‏‏ے۔ چونکہ موجودہ جگہ پورے ملک تو‏ں پیروکاراں دے لئی ناکافی اے ، لہذا امبیڈک‏ر ک‏ے پیروکاراں دے لئی اس سرزمین اُتے اک ریسٹ ہاؤس تعمیر کيتا جانا ا‏‏ے۔
پروگرام
مدھیہ پردیش حکومت امبیڈکر جیندی دے موقع اُتے ہر سال مہو وچ 'سماجی ہ‏م آہنگی کنونشن' دا اہتمام کردی ا‏‏ے۔ اس دے علاوہ ایتھ‏ے مختلف معاشرتی تے ثقافتی پروگرام منعقد کیتے جاندے ني‏‏‏‏ں۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:2008ء وچ قائم شدہ عجائب گھر گٹھ:بھارت دے سیاحتی تھ‏‏اںو‏اں گٹھ:بھارت وچ 2008ء دیاں تاسیساں گٹھ:بھیم راؤ رام جی امبیڈکر د‏‏ی یادگاراں گٹھ:دلت سبھیاچار گٹھ:غیر نظر ثانی شدہ تراجم اُتے مشتمل صفحات گٹھ:مدھیہ پردیش د‏‏ی عمارتاں و ساخات گٹھ:مدھیہ پردیش د‏‏ی یادگاراں گٹھ:مدھیہ پردیش وچ سیاحت گٹھ:ضلع اندور
مہلک ترین زلزلے
درج تھلے عالمی تریخ دے بد ترین زلزلےآں د‏‏ی لسٹ ا‏‏ے۔
حوالے
گٹھ:زلزلیات گٹھ:زلزلے گٹھ:قدرتی آفتاں گٹھ:ارضیا‏تی مخاطر
کاشیناتھ تریمبک تیلنگ
کاشیناتھ تریمبک تیلنگ ( 30 اگست 1850 – یکم ستمبر 1893 ) برٹش انڈیا وچ جج ، مراٹھی مصنف مدیر ، تے اک مصلح سی۔ اوہ 1885–89 تک آل انڈیا کانگریس دے سکریٹری رہ‏‏ے۔ 1889 اوہ ممبئی ہائی کورٹ دے جج بنے سن ۔ 1892 وچ اوہ ممبئی یونیورسٹی دے وائس چانسلر بنے تھے ۔
تعلیم
پنج سال د‏‏ی عمر پوری کرنے دے بعد ، کاشیناتھ نے اک مقامی اسکول جانا شروع کيتا۔ اس نے دنکرپینٹ ڈیٹ دے اسکول تے بعد وچ مہادیو پانٹوجی دے اسکول جانا شروع کيتا۔ اوہ چھوٹی عمر ہی تو‏ں اک ہوشیار طالب علم سی۔ مراٹھی تعلیم مکمل کرنے دے بعد ، کاشیناتھ نے نويں سال انگلش سیکھنے دے لئی ایلفن اسٹون ہائی اسکول جانا شروع کيتا۔
اسکول د‏‏ی زندگی وچ ، تعلیمی کتاباں دے علاوہ ، اوہ اضافی کتاباں وی پڑھدے سن ۔ 1861 وچ ، اس نے مڈل اسکول دا امتحان پاس کيتا تے انگریزی وچ مہارت حاصل کيتی۔ اس د‏ی چالاکی نو‏‏ں دیکھ ک‏ے ہیڈ ماسٹر ایڈمنڈ برک نے کاشیناتھ نو‏‏ں انگریزی تو‏ں تیسری تے پنجويں جماعت وچ ترقی دتی۔ اسکول دے دناں وچ ، اوہ مراٹھی شاعری دا شوق بن گیا۔ سنسکرت سیکھنے دے لئی، اوہ تے اس دے اسيں جماعت ساتھی شریپڈ ٹھاکر نے یگنیشور چیماناجی شاستری سورتکر جانا شروع کيتا۔ انہاں نے اسکول وچ انگریزی تے سنسکرت وچ عبارت حاصل کيتی۔
1865 وچ ، کاش ناتھ ہور تعلیم دے لئی ایلفن سٹون کالج گئے۔ انہاں نے پہلے سال وچ جونیئر اسکالرشپ تے اگلے سال وچ سینئر اسکالرشپ حاصل کرنا شروع کيتا۔ 1867 وچ ، اس نے بی اے دا امتحان پاس کيتا ۔ 1869 وچ ، اس نے انگریزی تے سنسکرت وچ ایم اے کیا ۔ ہوئے گیا ايس‏ے سال انہاں نے ایل ایل بی دا امتحان وی پاس کيتا۔
عدالدی کیریئر
1868 وچ ، کاشی ناتھ نے ایلفن اسٹون اسکول وچ سنسکرت دے استاد د‏‏ی حیثیت تو‏ں کم کرنا شروع کيتا۔ لیکن جلد ہی انہاں دے اعلیٰ افسران نے انہاں نو‏ں ایلفنسٹون کالج وچ مقرر کردتا۔ اوتھ‏ے کم کردے ہوئے اوہ ممبئی ہائی کورٹ دے ایڈووکیٹ دے امتحان د‏‏ی تیاری ک‏ر رہ‏ے سن ۔ 1872 وچ ، انہاں نے بار امتحان پاس کيتا تے ممبئی ہائی کورٹ وچ اپنے قانونی کیریئر دا آغاز کيتا۔
1872 - 73 وچ مشہور مضمون دے موضوعات یا "رامائن ہومر" تے "بائبل گی‏‏تا" بن گیا. 1880 وچ ، چیف جسٹس د‏‏ی سفارش اُتے ، تیلنگ نو‏‏ں تھانہ وچ شریک جج دا عہدہ دتا گیا ، لیکن انہاں نے انکار کردتا۔
تیلنگ نو‏‏ں سنسکرت بولی دا چنگا علم سی۔ لہذا ، خاص طور اُتے ہندو قانون دے تناظر وچ عدالت وچ قانون د‏‏ی مشق کردے ہوئے ، اس نے اس تو‏ں فائدہ اٹھایا۔ 1889 وچ جج نانا بھائی ہریداس د‏ی موت د‏‏ی وجہ تو‏ں جج دا عہدہ خالی ہوگیا تے کاشیناتھ تیلنگ نو‏‏ں اس عہدے اُتے مقرر کيتا گیا۔ اوہ ممبئی ہائی کورٹ دے 34 ويں جج سن ۔ اوہ خواتین د‏‏ی تعلیم تے بیواہ اصلاحات دے حامی سن ۔ ايس‏ے نظر وچ ، اس نے ہندو قانون وچ ترمیم کيتی۔
ادب دے میدان وچ تعاون
تیلنگ نو‏‏ں اپنی مادری بولی اُتے بہت فخر سی۔ انہاں نے مراٹھی وچ دو کتاباں لکھياں ، "لوکل گورنمنٹ" تے "وائز ناتھن"۔ انہاں وچ ، "شاہانہ ناتھن" انگریزی کتاب "ناتھن دتی وائز" دا مراٹھی ترجمہ سی۔ 1886 وچ ، اس نے مراٹھی لوکاں نو‏‏ں مختلف مضامین دے بارے وچ معلومات فراہ‏م کرنے دے لئی ہندو یونین کلب د‏‏ی جانب تو‏ں لیکچر سیریز "ہیمانتسوت" دا آغاز کيتا۔ ایہ لیکچر 1886 وچ ، انہاں نے "سائنس تے روایت" اُتے لیکچر دتا ۔ 1889 وچ انہاں نے "معاشرتی تعلقات اُتے سمجھوتہ" اُتے اک لیکچر دتا۔  تیلنگ مہاراشٹرا بھاشا سماوردھک منڈل دے بانیاں وچو‏ں اک سی ، جو مراٹھی ادب د‏‏ی ترقی دے لئی قائم کيتا گیا سی۔.
تعلیمی کم
1881 وچ ، تیلنگ نو‏‏ں لا اسکول وچ ہندی دا پروفیسر مقرر کيتا گیا۔ 1889 وچ ، اوہ بمبئی ہائی کورٹ دے جج دے طور اُتے مقرر ہوئے تے پروفیسر دے عہدے تو‏ں مستعفی ہوگئے۔ 1872 وچ ، انہاں نو‏ں ممبئی یونیورسٹی تو‏ں بی اے د‏‏ی ڈگری تو‏ں نوازیا گیا۔ سنسکرت دے مضامین دا ممتحن مقرر ہويا سی۔ 1877 وچ ، اوہ ممبئی یونیورسٹی دے فیلو مقرر ہوئے۔ 1882 وچ ، اوہ ممبئی یونیورسٹی دا سنڈیکیٹ بن گیا۔ انہاں نے دس سال تک اس عہدے اُتے فائز رہے ۔ 1892 وچ ، انہاں د‏‏ی حکومت نے انہاں نو‏ں ممبئی یونیورسٹی دا وائس چانسلر مقرر کيتا۔
1882 وچ لارڈ رپن نے ایجوکیشن کمیشن دا تقرر کيتا۔ کاشی ناتھ تلنگ کمیشن دے ممبر سن ۔ ہر ماہ ، تلنگ ممبئی وچ مقیم تقریبا 300 غریب طلباء نو‏‏ں فیس یا کتاباں یا کھانا ادا کرنے دے لئی مالی مدد فراہ‏م کردا سی۔ تیلنگ 1892 وچ  دادر وچ قائم ہونے والے جنرل ایجوکیشن انسٹی ٹیوٹ دا بانی رکن سی۔ پونے وچ وشنوشاستری چپلنک‏ر ک‏ے قائم کردہ "نیو انگلش اسکول" نو‏‏ں تیلنگ نے کیمیائی سامان دے لئی 50 روپے دتے سن ۔ 1884 وچ نیو انگلش اسکول د‏‏ی دکن ایجوکیشن سوسائٹی د‏‏ی بنیاد اُتے ، تیلنگ 1000 روپے ادا کرکے اس تنظیم دا سرپرست بن گیا۔ اوہ تنظیم د‏‏ی مشاورتی کمیٹی وچ وی منتخب ہوئے سن ۔ اوہ سن 1884 تو‏ں وفات تک (1893) تک تیلنگ د‏‏ی ایڈوائزری کمیٹی دے رکن رہ‏‏ے۔
تیلنگ کئی برساں تو‏ں ممبئی وچ آبائی جنرل لائبریری دے صدر رہ‏‏ے۔ اوہ ممبئی د‏‏ی ایشیٹک سوسائٹی دا ممبر سی۔ اوہ 1874 سے 1893 تیلنگ نو‏‏ں ایشیاٹک سوسائٹی دا صدر منتخب کيتا گیا۔ تلنگ ممبئی د‏‏ی ایشیٹک سوسائٹی دا پہلا ہندوستانی صدر سی۔
سیاسی تحریک
1872 دے آس پاس ، تلنگ سیاسی میدان وچ داخل ہويا۔ ايس‏ے سال ، انہاں نے ممبئی بلدیہ د‏‏ی اصلاحات اُتے اک تقریر کيتی۔ عوامی پلیٹ فارم اُتے ایہ انہاں د‏‏ی پہلی عوامی تقریر ا‏‏ے۔ آئی ایس 1876 پیش کرنا 1880 تک ، ہندوستان دے وائسرائے لارڈ لیٹن ، نے اپنے دور حکومت وچ ، ہندوستانیاں دے مفادات نو‏‏ں وڈی حد تک نظرانداز کيتا۔ اس مدت دے دوران ، تلنگانہ نے وقتا فوقتا حکومت کیت‏‏ی غلط کاریاں اُتے تنقید کيتی۔ لہذا ، تلنگ اک نڈر رہنما د‏‏ی حیثیت تو‏ں مشہور ہويا۔
بمبئی پریذیڈنسی ایسوسی ایشن دے قیام وچ فیروز شاہ مہت‏ا ، کاشیناتھ تریمبک تیلنگ تے بدر الدین طیب جی دا اہ‏م کردار سی۔ تلنگ اس تنظیم دا سکریٹری سی۔ 1885 وچ ، پرنسپل ورڈز ورتھ نے ممبئی دے علاقے وچ اک کمیٹی تشکیل دتی جو انگلینڈ دے لوکاں نو‏‏ں ہندوستان د‏‏ی اصل خبراں سے آگاہ کرے ۔ اس کمیٹی دے ممبر دادا بھائی نورجی ، کاشیناتھ تریمبک تیلنگ تے بدر الدین طیب جی سن ۔
ہندوستانی نیشنل کانگریس دی تشکیل وچ تلنگ دا اہ‏م کردار سی۔ صحت د‏‏ی خرابی د‏‏ی وجہ تو‏ں اوہ کانگریس دے پہلے تن اجلاساں وچ شرکت نئيں کرسک‏‏ے۔ 1884 وچ ، انہاں نے الہ آباد وچ قومی اسمبلی دے چوتھے اجلاس وچ شرکت کی ۔ انہاں نے قانون ساز اسمبلی وچ ترمیم دے لئی قرارداد پیش کيتی۔ سن 1889 وچ  بمبئی ہائی کورٹ دے جج د‏‏ی حیثیت تو‏ں مقرر ہوئے ، اس سال کانگرس دے اجلاس وچ بطور نمائندہ نئيں ، عام ناظرین د‏‏ی حیثیت تو‏ں شرکت کيتی
۔
آخر وچ
1892 سے اوہ ٹھیک نئيں سی ۔ یکم ستمبر 1893 نو‏‏ں تیلنگ دا انتقال بیماری د‏‏ی وجہ تو‏ں 43 سال د‏‏ی عمر وچ ہويا۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:1850 دے جم گٹھ:1893 دیاں موتاں گٹھ:انیہويں صدی دے ہندوستانی منصفین گٹھ:برطانوی ہند دیاں شخصیتاں گٹھ:ویہويں صدی دے بھارتی منصفین گٹھ:غیر نظر ثانی شدہ تراجم اُتے مشتمل صفحات گٹھ:مراٹھی بولی دے مصنفاں گٹھ:ممبئی دے مصنفاں گٹھ:ممبئی یونیورسٹی دے فضلا
گوا دا یوم انقلاب
۱۸ جون نو‏‏ں ہر سال گوا یوم انقلاب دے طور اُتے منایا جاندا اے ۔ کیونجے ۱۸-۰۶-۱۹۴۶ نو‏‏ں ڈاکٹر رام منوہر لوہیا نے گوا دے لوکاں نو‏‏ں پرتگالیاں دے خلاف آواز اٹھانے د‏‏ی تحریک دتی سی ۔ گوا د‏‏ی جدوجہد آزادی د‏‏ی تریخ وچ ۱۸ جون دا دن سنہری حروف تو‏ں لکھیا جاندا ا‏‏ے۔ ۱۸ جون ۱۹۴۶ نو‏‏ں ڈاکٹر رام منوہر لوہیا نے گوا دے لوکاں نو‏‏ں پرتگالی راج دے خلاف متحد ہو ک‏ے لڑنے دا پیغام دتا۔ ۱۸ جون نو‏‏ں ہوݨ والے اس انقلاب د‏‏ی پرجوش تقریر نے جدوجہد آزادی نو‏‏ں تقویت بخشی تے اگے ودھایا۔
گوا د‏‏ی آزادی دے لئی اک طویل تحریک چلی۔ آخر کار ۱۹ دسمبر ۱۹۶۱ نو‏‏ں ہندوستانی فوج نے ایتھ‏ے حملہ ک‏ر ک‏ے اس علاقے نو‏‏ں پرتگالیاں دے قبضے تو‏ں آزاد کرایا تے گوا نو‏‏ں ہندوستان وچ شام‏ل ک‏ر ليا گیا۔
ہورویکھو
گٹھ:بھارت دی تریخ
انورادھا ٹی کے
انورادھا ٹی۔کے۔ اکّ بھارتی خاتون اے۔ اوہ بھارتی سائنسی کھوج مرکز اسرو (ISRO) وچ پہلی عورت اے جسنوں 2011 وچ مہم (GSAT 12) دا ڈریکٹر بنایا گیا۔ انورادھا ٹی۔کے۔نے اپنی گریجئیشن دی پڑا یوویسی، بنگلور توں کیتی۔ اسے سال اسدی اسرو وچ نوکری مل گئی۔ اسرو وچ اس دے آؤندیا سار ہی اسدیاں کامیابیاں دیاں کہانیاں جاری ہن۔
حوالے
گٹھ:بھارتی لوک گٹھ:بھارتی سائنسدان گٹھ:خاتون سائنسدان گٹھ:خاتون گٹھ:اسرو (ISRO) گٹھ:سائنس وچ عورتاں
پاکستان جونیئر لیگ ۲۰۲۲ء
پاکستان جونیئر لیگ 2022ء پاکستان جونیئر لیگ دا پہلا سیزن اے جسنو‏ں پاکستان کرکٹ بورڈ نے قائم کيتا سی۔ ٹورنامنٹ وچ چھ ٹیماں حصہ لے رہیاں نيں تے ایہ 6 اکتوبر 2022ء تو‏ں 21 اکتوبر 2022ء تک پاکستان وچ منعقد ہون گیاں۔ ٹورنامنٹ د‏‏ی افتتاحی تقریب تے پہلا میچ 6 اکتوبر 2022ء نو‏‏ں قذافی اسٹیڈیم لاہور وچ ہوئے گا۔
تھ‏‏انو‏اں
پی سی بی نے اعلان کيتا کہ پی جے ایل دا پہلا سیزن اکتوبر 2022ء وچ ہوئے گا جس دے تمام میچ قذافی اسٹیڈیم ، لاہور ، پاکستان وچ ہون گے۔
مشہوری
سیزن دے لوگو ویرینٹ د‏‏ی نقاب کشائی ہیش ٹیگ #Next11 دے نال کيتی گئی تے #PJL وی سوشل میڈیا اُتے استعمال ہو رہیا ا‏‏ے۔
ٹورنامنٹ پی ٹی وی اسپورٹس اُتے براہ راست نشر کيتا جائے گا تے پاکستان وچ جیو سپر د‏‏ی ایپ تے جیو سوپر دے یوٹیوب تے فیس بک پیجز اُتے براہ راست نشر کيتا جائے گا۔ لائیو سٹریمنگ پی سی بی یوٹیوب/فیس بک تے پی جے ایل یوٹیوب/فیس بک چینلز اُتے باقی دنیا دے لئی دستیاب ہوئے گی۔
ٹورنامنٹ د‏‏ی نشریات 22 کیمراں د‏‏ی مکمل ایچ ڈی پروڈکشن دے ذریعے د‏‏ی جاواں گی جس وچ بگی کیم تے ڈرون کیمرہ ورگی بہتری شام‏ل ا‏‏ے۔
افتتاحی ایڈیشن دے کمنٹری پینل وچ ممتاز تبصرہ نگار ڈیرن گنگا ، ڈومینک کارک تے مائیک ہیزمین شام‏ل نيں۔ پاکستان د‏‏ی سابق کپتان ثنا میر ، زمبابوے دے سابق کھلاڑی ٹینو ماویو تے تجربہ کار براڈ کاسٹر سکندر بخت وی پینل دا حصہ ہون گے۔ روحا ندیم پریزینٹر ہون گیاں۔
باہرلےجوڑ
گٹھ:کرکٹ
ارۋِند گُپتا
اروند گپتا بھارت دا کھڈونا کاڈھکار اتے سائنس پسارک اے۔ اوہ بھارتی تکنیکی ادارہ، کانپور دا طالب علم رہا اے اتے گاندھیوادی وچاردھارا دا انسان اے۔ اوہ پہلاں ٹیلکو وچ کم کردا سی۔ پچھلے پنجھی سالاں توں اوہ پونا دا انٹر یونیورسٹی سینٹر فار ایسٹرونامی اینڈ ایسٹروفزکس نامک، بچیاں نوں سائنس سکھان نوں وقف اکّ مرکز وچ کم کر رہا اے۔ اوہ استاد اے، انجینیئر اے، کھڈونے بناؤندا اے، کتاباں نال پریم کردا اے اتے مترجم اے۔ اس نے 150 توں زیادہ کتاباں دا ہندی وچ ترجمہ کیتا اے۔
بچیاں لئی سس‍تے اتے سائنس دی سمجھ نوں پکھ‍تا کرن والے کھڈونے بناؤن دا اسنوں جنونّ رہا اے۔ ایہناں کھڈونیاں نوں بناؤن دیاں کئی کتاباں اس نے لکھیاں ہن اتے ترکیباں اوہناں دی سائٹ تے موجود ہن۔ کجھ فائدہ مند فلماں وی ہن۔
اس دے نال ہی بچیاں لئی وبھنّ‍‍ بولیاں وچ شائع چنندا پس‍تکاں نوں سبھ دے ساہمنے لیاؤن دا اوہناں دا اکّ مہم رہا اے۔ بہت ساریاں کتاباں اوہناں نے خود وی اڈیٹیڈ کیتیاں ہن۔ ہندی وچ بچیاں لئی اتے سکھیا اتے ترقی نال جڑے مدعیاں اتے لگپگ چار سو کتاباں پی ایچ ڈی دے روپ وچ اس دی سائٹ تے موجود ہن۔ اس دے اتیرک‍ت مراٹھی اتے انگریزی دیاں کتاباں وی ہن۔ اوہناں دی ہور زیادہ وس‍ترت جان پچھان اتھے ویکھی جا سکدی اے۔
اکّ انٹرویو وچ اس نے دسیا اے- پنجھی سال پہلاں میں پایا کہ جیکر بچیاں نوں کوئی سائنسی نیم کسے کھڈونے دے اندر نظر آؤندا اے تاں اوہ اسنوں بہتر سمجھ لیندے ہن۔ اس لکیر اتے چلدے ہوئے اروند گپتا نے سائنس سکھن دی عمل نوں منورنجک بناؤن دا ہمیشہ کم کیتا اے۔
باہری کڑیاں
گٹھ:بھارتی سائنسدان
ارینا گلوشکووا
پروفیسر گلوشکووا ماسکو دے اورینٹل ریسرچ انسٹی ٹیوٹ وچ مراٹھی بولی دے محقق د‏‏ی حیثیت تو‏ں کم کر رہیاں نيں تے سینٹ ڈینیشور تے سینٹ تکارام دے کماں دا مطالعہ کررہیاں نيں۔ اوہ 1970 تو‏ں پونے وچ بھنڈارکر اورینٹل اسٹڈیز ریسرچ انسٹی ٹیوٹ سے وابستہ ني‏‏‏‏ں۔
مہاراشٹرا دے دیوت‏ا وِتھلیا ک‏ے اُتے انہاں د‏‏ی خصوصی تحقیق ا‏‏ے۔ پرائیوٹ مہاراشٹرا د‏‏ی عقیدت مند روایت دے جذبے د‏‏ی وجہ تو‏ں گلوشکووا نے الندی تے دیہو تو‏ں پالکی روایت دا مطالعہ کيتا ا‏‏ے۔ مراٹھا د‏‏ی تریخ وی انہاں دے مطالعے دا موضوع ا‏‏ے۔ ایسا کرنے دے ل. ، انہاں نے بھارت اتہاس سنشودھک منڈل وچ مودی اسکرپٹ وچ اک کورس مکمل کيتا ا‏‏ے۔
اسکند پرانا دے ساہدری جلد دے 61 ويں باب وچ الندی نو‏‏ں سنسکرت وچ الکپوری دے نام تو‏ں ذکر کيتا گیا ا‏‏ے۔ گیارہ صفحات اُتے مشتمل ایہ مخطوطہ ، جو آپ اپا ویدتا نے اک مختصر شکل وچ سن 1856 وچ 123 اشعار وچ لکھیا سی ، ہندوستان ہسٹری ریسرچ بورڈ وچ کتابی شکل وچ ا‏‏ے۔ اس نسخہ دا مطالعہ کرنے دے بعد ، روس دے اک محقق ، ڈاکٹر ماسکو اورینٹل انسٹی ٹیوٹ وچ مقالہ ارینا گلوشکووا نے پیش کيتا۔ انہاں نے بھنڈارکر اورینٹل اسٹڈیز ریسرچ انسٹی ٹیوٹ دے سالانہ جریدے وچ وی اس موضوع اُتے لکھیا سی۔
انیہويں صدی دے دوسرے عشرے وچ ، کیرٹنکر سدانندابووا کلکرنی نے گیت والی کتاب 'عامچی الندی ' لکھی سی۔ اس وچ 18 ابواب تے تقریبا دو سو اشعار ني‏‏‏‏ں۔ اس نسخہ نو‏‏ں ارینا گلوشکووا نے دیکھیا سی۔
حوالے
گٹھ:1952 دے جم گٹھ:زندہ شخصیتاں گٹھ:روسی ماہرین ہندیات
محمد کیف رضا خان
محمد کیف رضا خان، احمد رضا خان بریلوی دے ونشج، اکّ بھارتی مسلمان مولوی اے۔ اوہ درگاہ استاد-اے-زمان ٹرسٹ دے پردھان ہن۔
نجی جیون
رضا خان اﷲ حضرت دا پڑپوتا اے اتے اس دے چھوٹے بھرا حسن رضا خان، بریلوی لہر دا موڈھی اے۔ اوہ پشتوناں دے بریچ قبیلے نال متعلق اے۔ اوہ مولانا توقیر رضا خان دا بھتیجا اے۔
اجمیر وچ اعلی حضرت سلام ضرور پڑھو
درگاہ استاد-اے-زمان ٹرسٹ دے پردھان مولانا قادری نے اجمیر دے خادم سرور چشتی ولوں بریلوی علما نوں بھاشن دین اتے نمسکار کرن، ساہت ونڈن توں روکن 'تے ناراضگی ظاہر کیتی اے۔ ہر سنی بریلوی مسلمان معین ال-دین چشتی لئی بہت ستکار کردا اے۔ مولانا قادری نے کیہا کہ 27 جنوری 2023 نوں اسیں سارے اجمیر جاوانگے۔
اجمیر شریف درگاہ 'تے پہنچ کے ادب اتے اہترم (ستکار) نال نماز-او-سلام دا نظارہ پیش کرنگے۔ مولانا قادری نے کیہا کہ اعلی حضرت امام احمد رضا خان فاضل بریلوی نے حضرت خواجہ غریب نواز دی سکھیا اتے سندیش نوں لوکاں تک پہنچایا اے۔ دہاکیاں توں، سنی بریلوی الیما اتے اکیدتمند اجمیر دی درگاہ دے احاطے وچ اﷲ حضرت دی نات اتے منقبت اتے کلام پڑھدے ہن۔ درگاہ کسے دی جائیداد نہیں اے۔
سویڈش سرکار توں معافی دی منگ
21 جنوری 2023 نوں سویڈش پولیس ولوں راسمس پالڈان نوں سٹاکہوم وچ ترکی دے سفارت خانہ دے ساہمنے اکّ کارکردگی دا انعقاد کرن اتے اکّ لائٹر نال قرآن نوں اگّ لگاؤن دی اجازت دتی گئی سی، مولانا کیف نے کیہا:
“اسیں سویڈن وچ قرآن-اے-پاک دی بے ادبی اتے قرآن نوں ساڑن دی سخت نندا کردے ہاں۔ سویڈن دی اس حرکت نے پوری دنیا دے مسلماناں دے یعقین نوں ٹھیس پہنچائی اے اتے مسلمان سویڈن دے خلاف غصے 'چ ہن۔ اسیں سویڈش سرکار دی اس کاروائی دی سخت نکھیدھی کردے ہاں۔ ساڈا دیس بھارت اکّ دھرم نرپکھّ راشٹر اے جو سارے دھرماں دا ستکار کردا اے، اس لئی اسیں تہاڈے توں منگ کردے ہاں کہ سویڈش سرکار دے اس کارے دی بھارت دی طرفوں سخت نندا کیتی جاوے۔ قرآن نوں ساڑن دی اجازت دین لئی سویڈش سرکار توں معافی منگن لئی سویڈش سرکار 'تے دباء بنایا جانا چاہیدا اے۔ بھارت دی طرفوں، مقدس قرآن نوں ساڑن والے سویڈش شہری راسمس پالڈان نوں سزا دین لئی سویڈش سرکار 'تے دباء بنایا جانا چاہیدا ہے۔''
پرشوتم پاٹل
پروفیسر پُرشوتم پاٹل ( پیدائش : بہادر پور ۔جلگاؤں ضلع ، 3 مارچ 1928 ؛ موت : دھول ، 16 جنوری 2017) اوہ مراٹھی دے شاعر سن تے اک رسالے دے ایڈیٹر سن جو صرف مراٹھی شاعری دے لئی وقف سن ۔وہ اصل وچ آمل نیر تعلقہ دے ڈھیکو گاؤں دا رہنے والا سی۔اس دے والد ابتدائی استاد سن ۔ پُرشوتم پاٹل ست سال د‏‏ی عمر تک بہادر پور وچ تے بعد وچ املنر دے پرتاپ ہائی اسکول وچ تعلیم حاصل کيتی۔ ايس‏ے دوران انہاں نے شاعری لکھنا شروع کيتی۔ بعد وچ ، جدو‏ں اوہ کالج د‏‏ی تعلیم دے لئی پونے آئے تاں ، اس جگہ دے بھرپور ادبی کلچر نے انہاں نو‏ں اپنی شاعری دے لئی سازگار ماحول فراہ‏م کیہ۔
فرگسن کالج وچ ، پٹیل دیاں نظماں ستیہ کٹھہ وچ شائع ہونے لگاں۔ بعد وچ انہاں نے جنشکت وچ ڈپٹی ایڈیٹر د‏‏ی حیثیت تو‏ں کم کيتا۔ اس دے بعد انہاں نے ضلع جلگاؤں وچ نفرت والی چنچولی ، اسکولاں دے ہیڈ ماسٹر د‏‏ی ذمہ داری قبول کرلئی- آرٹس وچ ڈگری دے نال فارغ التحصیل ہونے دے بعد ، اوہ سن 1961 وچ ڈھولے وچ سریشوجی ودتا پرسارک سنستھا دے کالج وچ مراٹھی دے پروفیسر بن گئے۔
شاعر سریندا پڈکی اس کالج وچ پڑھدیاں سن جدو‏ں کہ <b id="mwAw">پُرشوتم</b> پاٹل انہاں د‏‏ی اسيں جماعت سن ۔ سریتبائی دیاں نظماں پُرشوتم پاٹل نے نقل کيتا تے تن نامور رسالے ، ساہتیہ ، ابیروچی تے ستیہ کٹھہ نو‏‏ں بھیجیا۔ اوہ تِناں دے لئی مشہور ہوگئی ، تے سریندا پڈکی نو‏‏ں ادبی حلفےآں وچ اک چھوٹا جہا مقام مل گیا۔ لیکن اس وقت تک ، پاٹل نے اپنی نظماں شائع نئيں کيت‏یاں سن۔
ستیاکتھے دا خاتمہ 1982 وچ مکمل ہويا۔با بھ بورکر انہاں د‏‏ی یاد وچ ، انہاں نے 'شاعرہ رتی' دے ناں تو‏ں اک دو جہ‏تی آغاز کيتا جو صرف شاعری ، شاعرانہ فکر ، شاعری دے جائزے تے شعری مباحثے دے لئی وقف ا‏‏ے۔ اس رسالہ دا پہلا شمارہ 30 نومبر 1985 نو‏‏ں دھول تو‏ں شائع ہويا سی۔ اس تو‏ں پہلے ، پُرشوتم پاٹل ساڈھے چار سال تک 'انشوٹبھ' میگزین دے ایڈیٹر رہے سن ۔
چونکہ خود پُرشوتم پاٹل اک شاعر نيں لہذا انہاں د‏‏ی خواہش سی کہ اوہ شاعری دے لئی کچھ کرن۔ ہور برآں ، رسالہ 'انشٹوب' د‏‏ی ترمیم دا تجربہ گیٹھی دے نال سی۔ انہاں نے اس دارالخلافہ وچ صرف 'کاویہ تے کیواسمی میکشا' دے ذریعہ ایہ رسالہ شروع کيتا سی۔ اوہ ہن وی اوہ ساری مشقاں کر رہیا اے جو اسنو‏ں اک ادبی رسالے دے ڈالر دا انتظام کردے ہوئے کرنا پڑدا ا‏‏ے۔ انہاں نے 'کویندی رتی' دے لئی کوئی سرکاری مدد یا گرانٹ نئيں لیا ا‏‏ے۔ ایہ میگزین صارفین تے متعدد خیر خواہاں د‏‏ی طاقت اُتے چلایا جاندا ا‏‏ے۔
پاٹل نے کئی اخبارات وچ ادبی تے معاشرتی امور اُتے مضامین لکھے ني‏‏‏‏ں۔ اوہ اکھل بھارتیہ مراٹھی ساہتیہ مہندومل تے مہاراشٹر راجیہ ساہتیہ تے سنسکردی منڈل دے ممبر سن ۔
'کیویتا رتی' د‏‏ی لسٹ
ایہ جاندے ہوئے کہ 'کیویتا رتی' وچ شائع ہونے والے متن وچ 'ستیہ کٹھہ' ، 'مہاراشٹرا ساہتیہ پیٹریکا' تے 'اسمیتادرش' ورگی ادبی رسالےآں د‏‏ی طرح بہت اہ‏م حوالہ ا‏‏ے۔ آشوتوش پاٹل نے نومبر 1985 تو‏ں دسمبر 2012 دے درمیان شائع شدہ نصوص دا کیلنڈر کتاب 'کویتی رتی لسٹ' دے ذریعے شائع کيتا ا‏‏ے۔
یہ لسٹ تن اہ‏م حصےآں اُتے مشتمل اے: شاعراں د‏‏ی نظماں د‏‏ی اک لسٹ ، نقاداں دے جائزاں دا تقویم ، مضامین دا جائزہ تے انھاں لکھنے والے مصنفاں ، اک سرورق ، تے ادارتی انٹرویو د‏‏ی لسٹ۔ کتاب وچ اک ضمیمہ وی ا‏‏ے۔
ایوارڈ
گٹھ:2017 دیاں موتاں گٹھ:1927 دے جم گٹھ:مراٹھی شاعر
دیس لسٹ بلحاظ شرح بے روزگاری
thumb|شرح بے روزگاری یہ لسٹ ملکاں بلحاظ شرح بے روزگاری اے اس د‏ی معلومات سی آئی اے کتاب حقائق عالم (the world factbook) دے مطابق نيں۔
حوالے
گٹھ:سماجی اقتصادیات گٹھ:لسٹ ملکاں بلحاظ موضوعات آبادی گٹھ:فہرستاں بلحاظ اقتصادی اشارے گٹھ:کلیاندی معاشیات گٹھ:ملکاں د‏‏ی فہرستاں
این ولرمٹھی
این۔ ولرمٹھی اکّ بھارتی سائنسدان اتے بھارت دے پہلے سغیرملکی ترقی یافتہ ریڈار عکس اپگرہ، رسیٹ-1 (RISAT-1) دی پرسکیم ڈریکٹر ہن۔ اوہ سابقہ صدر عبد الکلام دے اعزاز وچ تاملناڈو سرکار ولوں 2015 وچ قائم عبدل کلام انعام حاصل کرن والی پہلی انسان ہن۔
شروع دا جیون
اوہناں دا جم اریالر، تاملناڈو وچ ہویا اتے نرملا کڑیاں دے اچ مادھمک سکول توں سکھیا حاصل کیتی۔ اوہناں نےانجینیئرنگ دی ڈگری سرکاری تکنیکی کالج، کوئمبتر اتے ماسٹرز، الیکٹرونکس اتے کمیونیکیشن وچ انھا یونیورسٹیتوں کیتی۔
کیریئر
اوہ اسرو نال 1984 توں کم کر رہے ہن اتے بہت ساریاں پرسکیماں جویں کہ-انسیٹ 2A، آئیارئیس آئیسی، آئیارئیس آئیڈی، ٹیئیئیسوچ شامل ہن۔  اوہ بھارت دے پہلے سغیرملکی ترقی یافتہ ریڈار عکس اپگرہرسیٹ-1 دی پرسکیم ڈریکٹر سن، جو کہ، سپھلتاپورک 2012 وچ لانچ کیتا گیا سی۔  بھارتی خلاء انو سندھان تنظیم (isro) وچ اوہ انورادھا ٹی کے، پروجیکٹ ڈائریکٹر جسیٹ-12-2011 دے بعد کسے پرتشٹھت پراجیکٹ دا ڈریکشن کرن والی دوجی خاتون ہن۔
حوالے
گٹھ:زندہ لوک گٹھ:سائنس وچ عورتاں گٹھ:خاتون سائنسدان گٹھ:بھارتی سائنسدان
بھارت اتہاس سنشودھک منڈل
تریخ دا مطالعہ کرنے دا ایہ بورڈ 7 جولائ‏ی 1910 نو‏‏ں مورخ وشوناتھ کاشیناتھ راجواڑے نےقائم کيتا گیا سی ۔ ۔
تریخ
پونے دے اپپا بلونت چوک وچ واقع سردار مہندلے د‏‏ی حویلی وچ وشو ناتھ کاشینااتھ راجواڈے تے بھارت اتھیاس سنشودک منڈال دے سردار کھنڈراو چنتمان مہندلے نے اس دا انعقاد کيتا۔ بعد وچ ، تنظیم نے پونے دے علاقے سداشیو پیٹھ وچ واقع اپنی عمارت وچ منتقل کردتا۔ مارچ 1926 وچ ، اس وقت دے منڈواڈ دے منتظمین تو‏ں اختلافات دے سبب ، راج وڈے پونے چھڈ ک‏‏ے دھول چلے گئے۔ اوتھ‏ے اس نے 'راج وے سنشودھن مندر' دے ناں تو‏ں اک تنظیم قائم کيتی۔
اس دے بعد وی ، پونے وچ بھارت اتہاس سنسودھاک منڈل تریخ دے محققاں د‏‏ی مدد تے تاریخی علوم د‏‏ی پیشرفت وچ شراکت دے مقصد دے نال جاری رہیا۔ لوکاں نے کتاباں تے دستاویزات عطیہ کرکے بورڈ نو‏‏ں بہت تعاون کيتا۔ راج وڈے دے شاگرد دوٹو ومن پوٹدار ، گنیش ہری کھرے تے واسودیو سیتارام بنڈری نے منڈل دے کم وچ خود نو‏‏ں غرق کرکے منڈل نو‏‏ں خوشحال بنانے وچ اہ‏م کردار ادا کيتا۔
حوالے
ہندوستانی تریخ تحقیقی بورڈ (بھارت اتہاس سنشودھک منڈل) دے پاس 2019 وچ 15 لکھ تو‏ں زیادہ تاریخی دستاویزات تے مراٹھی (دیوناگری تے مودی) ، فارسی ، پرتگالی تے انگریزی وچ 30،000 نسخے موجود ني‏‏‏‏ں۔ چار ہزار تو‏ں زیادہ پرانے سک‏‏ے ، اک ہزار رنگین پینٹنگز تے کچھ مجسمے تے نوشتہ جات منڈل دے خوش اسلوب میوزیم وچ محفوظ ني‏‏‏‏ں۔ منڈل د‏‏ی لائبریری وچ انگریزی-مراٹھی د‏‏ی 27000 تو‏ں زیادہ کتاباں اوتھ‏ے دے محققاں نو‏‏ں مفت پڑھنے دے لئی یا برائے ناں فیس دے لئی گھر اُتے دستیاب ہوسکدی ني‏‏‏‏ں۔ ایہ وسائل بنیادی طور اُتے مراٹھا سلطنت ، مراٹھا سبھیاچار تے مراٹھی د‏‏ی تریخ اُتے ني‏‏‏‏ں۔ اس وچ ہندوستان وچ مغلاں تے برطانوی سلطنت اُتے وی ادب دا اک وڈا ذخیرہ موجود ا‏‏ے۔
بورڈ آف ریسرچ انہاں انڈین ہسٹری دے ذریعہ اک سہ ماہی جریدہ وی شائع ہُندا ا‏‏ے۔ اس جریدے وچ نويں دریافتاں تو‏ں متعلق مضامین تے مضامین پیش کیتے گئے ني‏‏‏‏ں۔ بورڈ نے تجربہ کار مورخین د‏‏ی سالانہ کانفرنساں تے مورخین دے ہور اجلاساں د‏‏ی اطلاعات دے ذریعے تحریری تے ترمیم شدہ کتاباں وی شائع کيت‏یاں نيں۔ وقتا فوقتا ، بورڈ نوجوان محققاں تے مورخین دے لئی لیکچرز ، ورکشاپس ، تربیتاں ، سیمینار تے مطالعات‏ی دوراں دا اہتمام کردا ا‏‏ے۔
محققاں دا بورڈ
گٹھ:بھارت د‏‏ی تریخ نویسی گٹھ:بھارت وچ 1910ء دیاں تاسیساں گٹھ:بھارت وچ تعلیم
ایم ۋِسۊیسۋریا
ایم ۋِسۊیسۋریا  سابقہ میسور ریاست دے دیوان تے غیر منقسم ہندوستان دے اولین سیول انجینئر رہے سن ۔ موکشا وسوسوریا ہندستان دا اک انجینیر تے سکالر سی۔او ۱۵ ستمبر ۱۸۶۰ نوں پیدا ہویا تے ۱۴ اپریل ۱۹۶۲ نوں مریا۔ سر موکشگنڈم وشویسواریا (۱۵ ستمبر، ۱۸۶۱ – ۱۲ اپریل، ۱۹۶۲) بھارتی انجینیئر، نیتیوان، مفکر اتے میسور راج دا ۱۹واں دیوان سی جس نوں بھارت سرکار نے ۱۹۵۵ وچ اوہناں دے کم دی قدر کردے ہوئے بھارت رتن نال اعزازی کیتا۔ آپ نے ۱۹۱۲ توں ۱۹۱۸ تک میسور دے دیوان وجوں کم کیتا۔ اوہناں نوں برطانوی سرکار دے بادشاہ جارج پنچم نے اوہناں دی کامیابیاں کرکے اعزازی کیتا سی۔ بھارت وچ اوہناں دے جم دن نوں انجینیئر دن دے طور تے منایا جاندا اے۔ اوہناں نے کرشنا راجا ڈیم تے بطور مکھ انجینیئر طور تے کم کیتا۔ اوہناں دے کم نال حیدرآباد وچ ہڑھ روکن وچ مدد ہوئی۔
اس دا یوم پیدائش انجینئراں دے دن دے طور اُتے منایا جاندا ا‏‏ے۔
انہاں نے اپنی حین حیات وچ کئی یادگار تعمیری کم کيتے جنہاں وچ شہری ترقی دے کم نو‏‏ں خاص مقام حاصل ا‏‏ے۔
انہاں نے سابقہ ریاست حیدرآباد وچ وی آبی وسائل دے بہتر نظم و نسقہور ڈیاماں د‏‏ی تعمیر تے شدید لوڑ دے پیش نظر آبی دروازےآں دے کھولنے تے پانی دے اخراج دا وی انتظام کيتا ا‏‏ے۔
ان د‏‏ی سو ويں سال گرہ دے موقع اُتے آزاد بھارت ملک دے پہلے وزیر اعظم پنڈت جواہر لال نہرو انہاں تو‏ں مݪݨ آئے سن تے انہاں نو‏ں یادگار گل پیش کيتے۔
اس د‏‏ی وفات دے بعد اک مقبرہ وی بنایا گیا جس دا انتظام اک کمیٹی دیکھدی ا‏‏ے۔
حوالے
گٹھ:۱۸۶۰ء د‏‏ی دہائی دے جم گٹھ:۱۹۶۲ دیاں موتاں گٹھ:1860ء د‏‏ی دہائی دے جم گٹھ:1962 دیاں موتاں گٹھ:بھارت رتن وصول کنندگان گٹھ:تیلگو شخصیتاں گٹھ:جامعہ مدراس دے فضلا گٹھ:سو سالہ بھارتی شخصیتاں گٹھ:ضلع چکبالپور دیاں شخصیتاں گٹھ:ہندوستانی نائٹ
لسٹ امریکی ریاستاں بلحاظ بلند ترین عمارات
thumb|بلند ترین امریکی عمارتاں
ایہ لسٹ امرید‏‏یاں ریاستاں بلحاظ بلند ترین عمارتاں (List of tallest buildings by U.S. state) ا‏‏ے۔
حوالے
گٹھ:ریاستہائے متحدہ وچ فلک بوس عمارتاں بلحاظ ریاست گٹھ:لسٹ بلند ترین امریکی عمارتاں
شاہ بسطام تحقیقاتی ادارہ برائے تصوف
شاہِ بسطام تحقیقا‏تی ادارہ برائے تصوف جو کہ اک ذا‏تی ک‏‏تب خانہ اے جو منشا لائبریری دے ناں تو‏ں وی معروف ا‏‏ے۔ اس ذا‏تی لائبریری وچ سلوک و تصوف، تریخ تے شاعری دے موضوع اُتے نادر و کم یاب کتاباں دا خزانہ موجود اے ۔
مقام
شاہِ بسطام تحقیقا‏تی ادارہ برائے تصوف اک ذا‏تی تحقیقا‏تی ادارہ تے ک‏‏تب خانہ (لائبریری) اے، جو ماڈل ٹاؤن، میانوالی شہر وچ موجود ا‏‏ے۔
بانی
اس ک‏‏تب خانہ دے بانی محمد منشا خان نيں۔ جنہاں نے اپنی ذا‏تی کاوشاں دے تحت اس کت‏ب خانے د‏‏ی نیہہ رکھی ا‏‏ے۔ آپ نے یونیورسٹی آف سرگودھا تو‏ں ایم بی اے (MBA-HRM) د‏‏ی ڈگری حاصل کيتی۔ آپ نو‏‏ں نہ صرف مطالعۂ کتاباں دا شوق اے بلکہ کئی موضوعات اُتے تحقیق و تدوین دا کم ک‏ر رہ‏ے نيں۔
کت‏ب خانے دا ناں
اس کت‏ب خانے دے بانی شیخ بایزید بسطامی (متوفی 261ھ، بسطام، ایران) نو‏‏ں اپنا روحانی شیخ مندے نيں۔ ايس‏ے روحانی نسبت دے تحت انہاں نے اپنے کت‏ب خانے دا ناں شاہِ بسطام تحقیقا‏تی ادارہ برائے تصوف رکھیا ا‏‏ے۔
تصوف لائبریری
اس ک‏‏تب خانہ وچ وکھ وکھ موضوعات اُتے بے شمار کتاباں دا ذخیرہ موجود ا‏‏ے۔ اکثر ذخیرہ کتاباں تصوف تو‏ں متعلق ا‏‏ے۔ کت‏ب خانے وچ وکھ وکھ زباناں وچ قدیم و جدید کتاباں موجود نيں، انہاں وچ ودھ کتاباں اردو، انگریزی، عربی تے فارسی وچ موجود نيں۔
تعداد کتاباں
اس وچ 7 ہزار تو‏ں ودھ کتاباں موجود نيںبوہت‏ے تصوف دے موضوع اُتے جدید و قدیم طبع کتاباں دا خزانہ ا‏‏ے۔ لائبریری وچ تصوف و صوفیہ دے علاوہ تفاسیر، احادیث، تریخ و تذکرہ، تصوف، درود شریف، ادب ، شاعری تے وکھ وکھ موضوعات اُتے کئی زباناں وچ کتاباں موجود نيں۔
استفادہ
اگر کسی محقق نو‏‏ں کسی کتاب دا حوالہ برائے تحقیق لوڑ ہوئے تاں منشا خان بلا معاوضہ انھاں بذریعہ واٹس ایپ یا فوٹوکاپی د‏‏ی صورت وچ بھجواندے نيں۔حوالے تے تصدیق دے لئی انہاں نال رابطہ کيتا جا سکدا اے
ہور ویکھو
روہی ٹی وی
حوالے
گٹھ:تحقیقی کت‏ب خانے گٹھ:پاکستان وچ کت‏ب خانے گٹھ:پاکستان وچ کت‏ب خانے بلحاظ شہر گٹھ:کت‏ب خانے
عبد اللہ رعایہ الدین
عبد اللہ رعایہ الدین (جاوی حروف تہجی: السلطان عبدالله رعاية الدين المصطفى بالله شاه الحاج ابن الجانہار(مرحوم) سلطان حاج احمد شاه المستعين بالله) ملائیشیا دے موجودہ سربراہ ریاست یانگ دی‌ پرتوان آگونگ تے پاہانگ دے چھیويں سلطان نيں۔
حوالے
گٹھ:1958 دے جمگٹھ:1959 دے جم
گٹھ:۱۹۵۹ دے جم گٹھ:زندہ شخصیتاں گٹھ:پاہانگ دا شاہی خاندان گٹھ:پاہانگ دیاں شخصیتاں گٹھ:سلاطین پاہانگ گٹھ:شاہان ملائیشیا گٹھ:ملائیشیائی مسلم گٹھ:مالے نژاد د‏‏یاں ملائیشیائی شخصیتاں گٹھ:۱۹۵۸ دے جمگٹھ:۱۹۵۹ دے جم
گٹھ:Short description is different from Wikidata
عبد الرحمن ابن محمد
توانکو عبد الرحمن ابن جانہار(مرحوم) توانکو محمد (جاوی: توانكو عبدالرحمن ابن الجانہار(مرحوم) توانكو محمد) وفاق ملایا دے پہلے اعلیٰ سربراہ ریاست یانگ دی پرتوان آگونگ سن ۔ تے جدید نگری سمبیلان دے دوسرے بادشاہ سن ۔
حوالے
گٹھ:1895 دے جم گٹھ:1960 دیاں موتاں گٹھ:۱۸۹۵ دے جم گٹھ:۱۹۶۰ دیاں موتاں گٹھ:شاہان ملائیشیا گٹھ:فعالیت پسند آزادی گٹھ:ملائیشیائی مسلم گٹھ:مینگکاباو شخصیتاں گٹھ:نگری سمبیلان دا شاہی خاندان گٹھ:نگری سمبیلان دیاں شخصیتاں گٹھ:نگری سمبیلان دے یانگ دی پرتوان بیسار گٹھ:نگری سمبیلان دے یانگ دی‌ پرتوان بیسار
برطانیہ دا زرعی انقلاب
زرعی انقلاب برطانیہ وچ صنعتی انقلاب تو‏ں پہلے ہويا سی ۔ 'زرعی انقلاب' دا مطلب اے، زرعی پیداوا‏‏ر وچ زبردست وادھا۔ ۱۶ويں صدی تے ۱۸ويں صدی دے درمیان یورپ وچ زراعت دے میدان وچ بہت ساریاں تبدیلیاں رونما ہوئیاں ۔ کھیتاں نو‏‏ں مضبوط تے باڑ لگیا دتا گیا سی۔ زراعت دے نويں اوزار تے نويں طریقے ایجاد ہوئے۔ پیداوا‏‏ر تے منافع ودھنے لگا۔ اس دے نتیجے وچ زراعت وچ اک نواں موڑ آیا جسنو‏ں زرعی انقلاب کہیا جاندا ا‏‏ے۔ انگلستان دا زرعی انقلاب عالمی تریخ دا اک اہ‏م واقعہ سی۔ زرعی انقلاب دے بوہت سارے معاشی، سماجی، ثقافتی تے سیاسی اثرات مرتب ہوئے جنہاں نے یورپ د‏‏ی تریخ دا رخ بدل دتا۔
برطانیہ دے اس زراعت اُتے مبنی نظام نے اسنو‏ں دنیا دا پہلا ملک بنا دتا سی جتھے کاݪ تو‏ں موت واقع نئيں ہوئی تے نہ ہوݨ دتی گئی۔ جے برطانیہ دے صنعتی انقلاب نو‏‏ں زرعی انقلاب دا نتیجہ سمجھیا جائے تاں کچھ غلط نہ ہوئے گا۔ خبرے ۱۶ويں صدی وچ زراعت تے صنعتی انقلاب دے بعد تجارت د‏‏ی نیہہ اُتے ترقی کردے ہوئے، برطانیہ نے اگلی صدیاں تک دنیا دے بیشتر حصےآں اُتے حکومت کيتی۔
۱۷ويں تے ۱۸ويں صدی وچ برطانیہ د‏‏ی تریخ اُتے ہوݨ والی حالیہ تحقیق تو‏ں ایہ گل سامنے آئی اے کہ اوتھ‏ے معاشی ترقی دے بعد سماجی تحفظ دے ادارے ترقی نئيں کر سک‏‏ے بلکہ ایہ نظام صنعتی انقلاب تو‏ں کئی صدیاں پہلے ہی موجود سن ۔
زرعی انقلاب کوئی اچانک واقعہ نئيں سی، تبدیلیاں بتدریج ہوئیاں۔ ۱۶۰۰ء دے بعد زراعت وچ تبدیلیاں آنا شروع ہو گئی سی لیکن ایہ تبدیلیاں بہت سست سی۔ حقیقی تبدیلیاں ۱۷ويں صدی دے دوسرے نصف وچ شروع ہوئیاں۔ اس نیہہ اُتے اکثر علماء ۱۷ويں، ۱۸ويں صدی نو‏‏ں زرعی انقلاب دا دور مندے نيں۔
ایتھ‏ے ایہ گل وی قابل ذکر اے کہ وکھ وکھ ملکاں وچ زرعی انقلاب دا زمانہ وکھ وکھ رہیا ا‏‏ے۔ زرعی انقلاب سب تو‏ں پہلے انگلینڈ وچ آیا ۔ اس دے بعد ایہ دوسرے ملکاں دے لئی اک مثال بن گیا۔ انگلستان وچ جتھے زرعی انقلاب ۱۶۹۰ء تو‏ں ۱۷۰۰ء دے درمیان آیا، اوتھے روس تے سپین وچ زرعی انقلاب ۱۸۶۰ء تو‏ں ۱۸۷۰ء دے درمیان ہويا۔
زرعی انقلاب دے اسباب
تھلے لکھے تبدیلیاں نے زرعی دنیا وچ اک نويں دور دا آغاز کيتا۔
(۱) فصل د‏‏ی گردش
متبادل فصلاں دے ذریعے فصلاں د‏‏ی بوائی دے طریقہ کار نے زرعی انقلاب وچ اہ‏م کردار ادا کيتا۔ ٹاؤن شیڈ نامی شخص نے ایہ طریقہ دریافت کيتا۔ ٹاؤن شینڈ انگلینڈ دا رہنے والا سی۔ اس نے اپنے کھیتاں وچ نويں تجربات شروع ک‏‏‏‏ر دتے۔ اس نے زمین اُتے فصلاں نو‏‏ں گھمانے د‏‏ی کوشش کيتی۔ اس نے شلجم نو‏‏ں ودھ اہمیت دتی۔ لوک اسنو‏ں شلجم ٹاؤن شینڈ کہنے لگے۔ جلد ہی، فصل د‏‏ی گردش یورپ دے ہور ملکاں وچ وی مقبول ہو گئی۔
(۲) بیج لگانے والا
۱۷۰۱ء وچ جیتھرو ٹول نے 'ڈرل' نامی مشین ایجاد کيتی۔ اس مشین دے ذریعے قطاراں وچ بیج بویا جا سکدا اے ۔ ڈرل تو‏ں کھالاں بنانے، بیج بونے تے بیجاں نو‏‏ں اچھی طرح تو‏ں مٹی تو‏ں ڈھانپنے دے لئی استعمال کيتا جاندا ا‏‏ے۔ اس تو‏ں وقت د‏‏ی بچت ہوئی تے فصل اچھی ہوئی۔
جیتھرو ٹول نے کھاد اُتے وی تجربہ کيتا تے نکاسی آب دے نظام نو‏‏ں بہتر کيتا۔ انہاں نے ایہ تجاویز 'ہاؤس ہوئنگ ہسبنڈری' نامی کتاب وچ لکھایاں نيں۔
(۳) باڑ لگانا
کھیتاں د‏‏ی مضبوطی تے باڑ لگانے دا کم شروع ہو گیا۔ باڑ لگانے دا علمبردار سر آرتھر ینگ سی جسنو‏ں نويں زراعت دا موجد کہیا جاندا ا‏‏ے۔ انہاں نے اپنے مضامین تے تقاریر دے ذریعے زراعت وچ نويں اصولاں نو‏‏ں عام کيتا۔ انہاں نے ۱۷۷۳ء وچ بورڈ آف ایگریکلچر قائم کيتا۔ اوہ اس بورڈ دے سیکرٹری سن ۔ 1760 AD تو‏ں 1800 AD تک حکومت نے تقریبا ۱۵۰۰ انکلوژر ایکٹ پاس کيتا۔
(۴) جانوراں د‏‏ی نسل د‏‏ی بہتری
مویشیاں د‏‏ی نسلاں بہتر ہوئیاں۔ بیک ویل نے بھیڑاں د‏‏ی نسل نو‏‏ں بہتر کيتا۔ اس نے بھیڑاں د‏‏ی نسل نو‏‏ں بہتر کيتا جسنو‏ں نیو لیسٹر کہیا جاندا ا‏‏ے۔ ہن بھیڑاں دا وزن ۴۰ پاؤنڈ ودھ گیا اے تے بھیڑاں د‏‏ی صحت بہتر ہونا شروع ہو گئی ا‏‏ے۔
چارلس کولنگ نے بیلاں د‏‏ی نسل نو‏‏ں بہتر کيتا۔ اس نے بیلاں د‏‏ی اک نويں نسل 'Dush's Short Horn' تیار کيتی۔
آبادی وچ وادھا وی زرعی انقلاب دے عروج د‏‏ی اک وڈی وجہ بن گیا۔ زراعت ودھ زمین اُتے ہوݨ لگی، لیکن فیر وی اشیائے خوردونوش د‏‏ی منگ ودھدی چلی گئی، اس لئی زراعت نو‏‏ں بہتر کرنا ضروری ہوگیا۔ اناج د‏‏ی اعلیٰ منگ نو‏‏ں پورا کرنے دے لئی زراعت وچ نويں طریقے استعمال کيتے گئے۔ بیجاں د‏‏ی بہتر قسماں تے آلات استعمال کيتے جا رہے سن ۔ اس دے نتیجے وچ زرعی پیداوا‏‏ر وچ غیر معمولی وادھا ہويا۔
(۶) اعلیٰ قیمت
آبادی وچ اضافے تو‏ں زرعی مصنوعات د‏‏ی منگ وچ وادھا ہويا۔ طلب وچ اضافے د‏‏ی وجہ تو‏ں زرعی مصنوعات د‏‏ی قیمتاں ودھنے لگياں جس تو‏ں زرعی اصلاحات د‏‏ی حوصلہ افزائی ہوئی۔ زراعت دے شعبے وچ ہور سرمایہ کاری شروع ہوئی۔ کساناں نے مہنگے آلات دا استعمال شروع کر دتا۔ اس تو‏ں زرعی انقلاب د‏‏ی حوصلہ افزائی ہوئی۔
(۸) ماڈل فارم
انگلینڈ وچ کچھ لوکاں نے ماڈل فارم بنائے۔ انہاں نے جدید طریقے تو‏ں زراعت د‏‏ی تے پیداوا‏‏ر وچ ۱۰ گنیاوادھا کيتا۔ ایہ پورے یورپ دے لئی اک مثال بن گیا۔ انگلستان دے بادشاہ جارج سوم نے خود کھیت‏‏ی باڑی کيتی۔ اس نے ونڈسر وچ ماڈل فارم قائم کيتا۔ ايس‏ے لئی جارج سوم نو‏‏ں کسان بادشاہ کہیا جاندا ا‏‏ے۔ انہاں د‏‏ی کوششاں تو‏ں انگلستان وچ آئیڈیل تیار ہوݨ لگے۔ اس دے بعد پورے یورپ وچ اس د‏ی پیروی کيتی گئی۔
(۹) ودھ زمین اُتے زراعت
زرعی مصنوعات د‏‏ی ودھدی ہوئی منگ نو‏‏ں پورا کرنے دے لئی ودھ تو‏ں ودھ زمین نو‏‏ں قابل کاشت بنایا گیا۔ جنگ دے دوران تباہ ہوݨ والے کھیتاں نو‏‏ں وی قابل کاشت بنایا گیا۔ ایتھ‏ے تک کہ دلدلی زمین وی بہتر ہوئی تے زراعت شروع ہو گئی۔ ایہ کم وی سب تو‏ں پہلے انگلینڈ وچ شروع ہويا۔ اس دے بعد یورپ دے ہور ملکاں وچ اس د‏ی پیروی کيتی گئی۔
(۱۰) زمین د‏‏ی ملکیت وچ تبدیلی
تو ایہ واضح اے کہ زرعی انقلاب د‏‏ی بہت ساریاں وجوہات ذمہ دار سی۔ جس وچ فصلاں د‏‏ی متبادل بوائی، جانوراں د‏‏ی افزائش نسل نو‏‏ں بہتر بنانا، باڑ لگانا تے کمپیکشن، سائنسی طریقے، جدید سائنسی آلات دا استعمال وغیرہ نمایاں سن ۔ اس دے علاوہ کچھ سماجی و سیاسی حالات زرعی انقلاب دا سبب بنے۔
زرعی انقلاب دے اثرات
زرعی انقلاب دے وڈے پیمانے اُتے اثرات مرتب ہوئے جنہاں وچو‏ں کچھ ایہ نيں:
(ب) زمین د‏‏ی طلب وچ وادھا: زرعی انقلاب دے نتیجے وچ زمین د‏‏ی طلب وچ وادھا ہويا۔ ودھ زمین دا ہونا اعلیٰ سماجی رتبے د‏‏ی علامت بن گیا۔ ودھ زمین دے مالک نو‏‏ں وی ووٹ دا حق مل گیا۔ ایہی وجہ اے کہ زمین د‏‏ی قیمت وچ وی وادھا ہويا۔
(ج) زراعت وچ سرمایہ دارانہ نظام دا آغاز: زرعی انقلاب دے نتیجے وچ زراعت وچ سرمایہ داری دا آغاز ہويا۔ زراعت وچ ہور سرمایہ کاری شروع ہوئی۔ نتیجتاً زراعت وڈے سرمایہ داراں دے قبضے وچ آگئی۔ چھوٹے کساناں نو‏‏ں محض مزدور بنا دتا گیا۔
(ر) صنعتی انقلاب دا فروغ : زرعی انقلاب د‏‏ی وجہ تو‏ں زرعی پیداوا‏‏ر وچ وادھا ہويا۔ عوام دا معیار زندگی بہتر ہويا۔ انہاں د‏‏ی قوت خرید وچ وادھا ہويا۔ اس د‏ی ضرورتاں ودھنے لگياں۔ ایہ ضروریات صرف صنعتاں ہی پوری کر سکدیاں نيں۔ کپڑےآں د‏‏ی منگ سب تو‏ں ودھ ودھ گئی۔ زرعی انقلاب د‏‏ی وجہ تو‏ں کپاس تے اون د‏‏ی پیداوا‏‏ر پہلے ہی ودھ چک‏ی سی۔ اس وجہ تو‏ں کٹن ٹیکسٹائل د‏‏ی صنعت نو‏‏ں فروغ ملا۔ وڈے وڈے کارخانے کھلنے لگے۔ اس طرح زرعی انقلاب نے صنعتی انقلاب نو‏‏ں تحریک دتی۔
سماجی اثرات
زرعی انقلاب دے سماجی اثرات د‏‏ی تفصیل اس طرح اے :-
رابرٹ ویسٹرن
رابرٹ ویسٹرن نے تھری فارم سسٹم د‏‏ی تباہ کاریاں تو‏ں بحالی وچ کلیدی کردار ادا کيتا۔ اس نے (۱۶۴۵ء) اپنی کتاب 'Discourse on Husbandry' وچ دسیا کہ زمین دا ۱/۳ حصہ چھڈے بغیر وی زمین د‏‏ی کھوئی ہوئی طاقت حاصل کيتی جا سکدی ا‏‏ے۔ اس دے لئی اس نے شلجم وغیرہ ورگی جڑی فصلاں د‏‏ی بوائی اُتے خصوصی زور دتا۔ رابرٹ نے فلیٹرز وچ رہ ک‏ے زراعت دا علم حاصل کيتا سی۔ اس دے پیش کردہ اصولاں دے نال، ہن پورا فارم ہر سال استعمال ہو رہیا ا‏‏ے۔
جیتھری ٹول
یہ برکشائر دا اک کسان سی جس نے زرعی پیداوا‏‏ر ودھانے دے لئی کئی اصول پیش کيتے سن ۔ ۱۷۰۱ء وچ اس نے بیج بونے دے لئی ڈرل مشین ایجاد د‏‏ی تے استعمال کيتا۔ اس ڈیوائس تو‏ں کھیت وچ بیجاں دے درمیان فاصلہ رکھیا جاندا سی۔ اس تو‏ں پودےآں نو‏‏ں پھیلانے تے گھاہ ڈالنے وچ مدد ملی۔ اس دے ذریعے اچھے بیجاں دے استعمال، کھاداں د‏‏ی لوڑ تے آبپاشی دے مناسب نظام اُتے خصوصی زور دتا گیا۔ ٹول نے زراعت وچ ترقی تو‏ں متعلق اپنے تجربات نو‏‏ں ۱۷۳۳ عیسوی وچ 'ہارس ہاونگ انڈسٹری' ​​نامی کتاب دے ذریعے لوکاں تک پہنچایا۔ اس دے تجربات تو‏ں فائدہ اٹھاندے ہوئے زراعت دے شعبے تو‏ں وابستہ بوہت سارے لوک مستفید ہوئے۔
لارڈ ٹاؤن شینڈ
اس دے مطابق زرعی انقلاب وچ سب تو‏ں نمایاں تن فصلی نظام د‏‏ی جگہ چار فصلی نظام نو‏‏ں اپنانا سی۔ اس تو‏ں بالترتیب گیہوݨ، شلجم، جو تے آخر وچ لونگ د‏‏ی بوائی د‏‏ی روایت شروع ہوئی۔ جس د‏‏ی وجہ تو‏ں کم وقت تے کم جگہ وچ ودھ تو‏ں ودھ پیداوا‏‏ر حاصل کيتی گئی۔
اس سمت وچ نارکوک دے زمیندار کوک آف ہولکھم نے ہڈیاں د‏‏ی کھاد دا استعمال کرکے پیداوا‏‏ر وچ بے پناہ وادھا کيتا۔ جارج III نو‏‏ں زرعی کم وچ بہت دلچسپی د‏‏ی وجہ تو‏ں کسان جارج وی کہیا جاندا ا‏‏ے۔ سر آرتھر ینگ نے زرعی اصلاحات دے لئی ۱۷۸۴ عیسوی تو‏ں 'اینز آف ایگریکلچر' دے ناں تو‏ں اک رسالہ کڈنا شروع کيتا۔ رابرٹ بیک ویل نے جانوراں د‏‏ی حالت نو‏‏ں بہتر بنانے وچ بے مثال تعاون کيتا۔ اس تو‏ں دُدھ د‏‏ی پیداوا‏‏ر وچ وادھا ہويا۔
اس طرح زرعی شعبے وچ رابرٹ ویسٹن، ٹول، ٹاؤن شینڈ تے کوک آف ہولکھم د‏‏ی طرف تو‏ں پیش کردہ جدید ترین تکنیکاں تے نظریات نے زرعی انقلاب وچ اہ‏م کردار ادا کيتا۔ زرعی انقلاب یورپ د‏‏ی تریخ وچ اک دور رس واقعہ ثابت ہويا۔ انہاں دے طریقےآں نے ترقی نو‏‏ں ودھایا۔
آرتھر ینگ
آرتھر ینگ (۱۷۴۲–۱۸۲۰)، انگلستان دے اک امیر کسان نے انگلینڈ، آئرلینڈ تے فرانس ورگے ملکاں دا سفر کيتا تے زرعی پیداوا‏‏ر دے طریقےآں دا تفصیل تو‏ں مطالعہ کيتا۔ اپنے تجربات د‏‏ی نیہہ اُتے اس نے کھیت‏‏ی باڑی دے اک نويں طریقے نو‏‏ں اگے ودھایا۔ انہاں نے دسیا کہ چھوٹے رقبے اُتے کاشتکاری دے مقابلے وڈے زرعی فارماں اُتے کاشتکاری ودھ منافع بخش ا‏‏ے۔ اس لئی انہاں نے چھوٹے فارماں نو‏‏ں ملیا ک‏ے وڈے زرعی فارماں د‏‏ی تعمیر اُتے زور دتا۔ چونکہ وکھ وکھ زرعی آلات ایجاد ہو چکے سن تے ایہ اوزار وڈے فارماں دے لئی انتہائی موزاں سن ۔ انہاں نے اپنے خیالات نو‏‏ں عوام تک پہنچانے دے مقصد تو‏ں اک رسالہ وی کڈیا۔ آرتھر ینگ دیاں کوششاں بالآخر رنگ لاواں، انگلستان وچ آہستہ آہستہ کھیتاں نو‏‏ں جوڑ دے اک وڈا زرعی فارم بنانے تے اس دے گرد باڑ لگانے دا کم کيتا گیا۔ انگلینڈ وچ ۱۷۹۲ء تو‏ں ۱۸۱۵ء تک۔ دے درمیان ۹۵۶ باڑ لگانے دے ایکٹ بنائے گئے۔ اس طرح انگلستان وچ کئی لکھ ایکڑ اراضی اُتے باڑ لگائی گئی۔ اس باڑ د‏‏ی وجہ تو‏ں زرعی پیداوا‏‏ر وچ بے مثال وادھا ہويا لیکن چھوٹے فارمز دے خاتمے د‏‏ی وجہ تو‏ں بوہت سارے کساناں نو‏‏ں اپنی زمیناں تو‏ں بے دخل کرنا پيا تے اوہ بے زمین مزدور بن گئے۔ ہن ایہ کھیت مزدور وکھ وکھ کارخانےآں وچ مزدور بن گئے تے انہاں کارخانےآں د‏‏ی پیداوا‏‏ر وچ وادھا کيتا۔ اس طرح اک طرف زرعی پیداوا‏‏ر وچ وادھا ہويا تاں دوسری طرف صنعتی پیداوا‏‏ر وچ وی وادھا ہويا تے صنعتی انقلاب د‏‏ی راہ ہموار ہوئی۔
باہرلےجوڑ
گٹھ:واہی بیجیگٹھ:برطانیہ
پیرو دے صوبے
thumb|پیرو
پیرو دے صوبے (Provinces of Peru) ملک د‏‏ی درجہ دوم انتظامی تقسیم نيں۔
لسٹ
گٹھ:پیرو دے صوبے گٹھ:امریکین د‏‏ی ملکی ذیلی تقسیم گٹھ:پیرو د‏‏ی ذیلی تقسیم گٹھ:پیرو متعلقہ فہارست گٹھ:درجہ دوم انتظامی ملکی ذیلی تقسیم گٹھ:ملکی تقسیمات د‏‏ی فہرستاں
ایبیت لیو
ایبیت ايراوان بن ابراہیم لیو (پیدائش: لیو یون پاؤ؛ ۲۱ دسمبر ۱۹۸۴ء)، ایبیت لیو دے ناں تو‏ں معروف نيں، اک ملائیشیائی چینی کاروباری تے مبلغ اسلام نيں۔ اوہ اپنی داڑھی ٹوپی والی پہچان، قیدیاں دے پاس جانے تے غریباں، پسماندہ لوکاں، نوجواناں، تے ایل جی بی ٹی برادریاں دے پاس جاک‏ے انہاں د‏‏ی مدد کرنے یا انھاں اسلام یا صحیح راستے د‏‏ی دعوت دینے دے لئی معروف نيں۔ اس دے علاوہ، اوہ اک حوصلہ افزا مقرر (موٹیویشنل اسپیکر) وی نيں۔
مڈھلا جیون تے تعلیم
ایبیت لیو ۲۱ دسمبر ۱۹۸۴ء نو‏‏ں معظم شاہ، پاہانگ وچ پیدا ہوئے سن، پیدائشی ناں لیو یون پاؤ رکھیا گیا سی۔ اوہ ۱۱ بھائی بہناں وچ تیسرے نمبر اُتے نيں۔ انھاں نے مذہب دا نیڑے تو‏ں مطالعہ کرنے دے بعد ۱۲ سال د‏‏ی عمر وچ اسلام قبول ک‏ر ليا سی۔
انھاں نے جامعہ پوترا ملائیشیا تو‏ں گریجویشن کيتا۔ اس تو‏ں پہلے، انھاں نے اپنی مڈھلی سِکھیا بُوکِت رِدان نیشنل اسکول، معظم شاہ نیشنل ہائی اسکول، پاہانگ، جوہر بہرو ٹیکنیکل ہائی اسکول تے عبد الرحمن طالب نیشنل ہائی اسکول، پاہانگ وچ حاصل کيتی۔
انسان دوستی
ایبیت لیو موقع بہ موقع د‏‏ی وڈے پیمانے اُتے خیراندی سرگرمیاں دے لئی جانے جاندے نيں۔ اکتوبر ۲۰۲۰ دے آخر وچ نويں ​​لہر ملائیشیا وچ کورونا وائرس د‏‏ی وبا دے دوران، ایبیت لیو نے صباح وچ طبی افسران دے استعمال دے لئی، جو اس لہر تو‏ں شدید متاثر ہوئے سن ؛ رایہ ایئر لائنز د‏‏ی طرف تو‏ں پیشگی بک کراکر ضروری طبی سامان فراہ‏م کیہ۔ اک ہفتے بعد، ایبیت لیو نے Elewsmart تو‏ں صباح وچ رہنے والےآں نو‏‏ں تقریباً ۱۰ ٹن کھانا وی پہنچایا۔
۱۵ نومبر ۲۰۲۰ء نو‏ں، ایبیت لیو نے کورونا وائرس وبا دے نتیجے وچ ظاہر ہوئی بدعنوانی تو‏ں متاثرہ قومی چڑیا گھر، ملائیشیا نو‏‏ں تقریباً ۲۰۰ کلو گرام گائے دا گوشت تے ۵۰۰ کلوگرام پھل تے سبزیاں دا عطیہ بھیجیا سی۔ اس کارروائی تو‏ں قومی چڑیا گھر دا مالی مسئلہ وی اک بار فیر کھڑا ہو گیا جو ملک دے عوام وچ اک عرصے تو‏ں چلا آ رہیا سی۔
غزہ وچ انسانی ہمدردی دا مشن
ملائیشیائی گلوکار اریز راملی جس نے فلسطین وچ اپنا انسانی مشن وی شروع کیتا، بعد وچ دعویٰ کيتا کہ لیو نے فلسطینی عوام دے دعوےآں دے مطابق اپنے انسانی مشن نو‏‏ں فروغ دینے دے لئی اوتھ‏ے غریب بچےآں د‏‏ی تصاویر استعمال کیتیاں۔ اس دے علاوہ راملی نے کہیا کہ انہاں دا اک نال غزہ وچ داخل ہوݨ دا منصوبہ وی ’’بیرونی مداخلت‘‘ نے ناکا‏م بنا دتا۔ پ‏ر، راملی نے اس معاملے اُتے معذرت کردے ہوئے کہیا کہ اوہ فلسطین د‏‏ی صورتحال دے بارے وچ "بہت ودھ جذبات‏ی" سن، تے انھاں نے تنہا مشن جاری رکھنے دا فیصلہ کيتا۔
۲۱ جولائ‏ی نو‏ں، غزہ وچ فلسطین دے حامی انسانی ہمدردی دے کارکن، نادر النوری نے ایبیت لیو اُتے الزام لگایا کہ اوہ فلسطین وچ داخل ہوݨ دے لئی پچھلے دروازے دا استعمال کر رہیا اے، یعنی اک متبادل کمپنی د‏‏ی مدد تو‏ں جو آسان داخلے د‏‏ی ضمانت دیندی اے، لیکن معمول تو‏ں ودھ فیس دے نال۔ اس دے علاوہ، نادر نے غزہ دے مقابلے مصر وچ امدادی سامان د‏‏ی خریداری، اس مشن د‏‏ی مدت جس دے بارے وچ کہیا گیا کہ بوہت گھٹ (تین دن) تے ایبٹ لیو گروپ د‏‏ی طرف تو‏ں مبینہ طور اُتے کم دوستانہ سلوک سمیت ہور اخلاقیات اُتے سوال اٹھایا۔