cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
شریا سرن
فلم کیریئر
شريا نے فلماں وچ اپنی اداکاری کیریئر دا آغاز اوشا کرن موویز د‏‏ی طرف تو‏ں تیار تیلگو فلم  اشٹم  (2001ء) تو‏ں كيا، اُنہاں كي ایہ پہلی فلم باکس آفس اُتے کچھ ٹھیک چل نئيں پائی، لیکن بہت تیلگو ڈویلپر تے ڈائریکٹرز نے انہاں اُتے غور کيتا۔ جلد ہی انہاں نے ناگ ارجن د‏‏ی  سنتوشم  (2002) سائن کیت‏ی جو زبردست ہٹ ثابت ہوئی تے اس دے بعد انہاں نے پِچھے مڑ کر نئيں دیكھا۔ اوہ کافی خوش قسمت رہیاں کہ کیریئر دے ابتدائی مرحلے وچ ہی انہاں نو‏ں چرن جیوی د‏‏ی ہیروئن بن دے اداکاری کرنے دا موقع ملا۔ ٹیگور د‏‏ی بھاری کامیابی دے بعد اوہ جنوبی بھارتی فلم انڈسٹری د‏‏ی چوٹی د‏‏ی اداکاراواں وچو‏ں اک بن گئياں۔ انہاں نووے نووے تے بھاگی رتھ ورگی بعد د‏‏ی فلماں نے انہاں نو‏ں کئی ایوارڈز تو‏ں نوازیا۔ اداکارپربھاس دے نال بنائی گئی انہاں د‏‏ی فلم چھترپتی، انہاں دے کیریئر د‏‏ی سب تو‏ں وڈی ہٹ فلماں وچو‏ں اک سی۔ شريا پونڈ کریم، کوکا کولا، فیئر اینڈ لولی، لکس تے ہیڈ اینڈ شولڈرز جداں وڈے برانڈز د‏‏ی ایمبیسڈر نيں۔
ہندی فلم انڈسٹری وچ شریا سرن د‏‏ی پہلی فلم بطور مہمان اداکار، 2003ء د‏‏ی تینو‏ں میری قسم سی۔ بطور ہیروئن انہاں د‏‏ی پہلی ہندی فلم 2004ء د‏‏ی تھوڑا تسيں بدلو تھوڑا اسيں سی جو خاص کار کردگی نئيں دکھا سکيتی۔ شریا د‏‏ی ہندی فلماں وچ عمران ہاشمی د‏‏ی آوارہ پن تے بوبی دیول د‏‏ی اک ۔ دا پاور آف ون، زیدخان د‏‏ی مشن اسنتبول تے اجے دیوگن د‏‏ی درشیم مشہور نيں۔ اس دے علاوہ شریا سرن نے ہالی وڈ انڈسٹری وچ وی قدم رکھیا تے انہاں د‏‏ی انگریزی فلماں وچ دا ادر اینڈ آف دا لائناور دیپا مہت‏ا د‏‏ی کوکنگ ود اسٹیلا تے مڈ نائٹس چلڈرن شامل نيں۔
ہور ویکھو
لسٹ جنوبی بھارتی فلم اداکاراواں
باہرلے جوڑ
گٹھ:1982 دے جم گٹھ:اتراکھنڈ د‏‏ی اداکاراواں گٹھ:اردو سنیما وچ اداکاراواں گٹھ:اکیہويں صدی د‏‏ی بھارتی اداکاراواں گٹھ:زندہ شخصیتاں گٹھ:بھارتی فلمی اداکاراواں گٹھ:بھارتی ہندو گٹھ:تمل سنیما د‏‏ی اداکاراواں گٹھ:تیلگو سنیما د‏‏ی اداکاراواں گٹھ:دہلی دیاں شخصیتاں گٹھ:فاضل یونیورسٹی دہلی گٹھ:فضلا دہلی پبلک اسکول گٹھ:کنڑا سنیما د‏‏ی اداکاراواں گٹھ:ملیالم فلمی اداکاراواں گٹھ:ڈیرہ دون دیاں شخصیتاں گٹھ:ہردوار دیاں شخصیتاں گٹھ:ہندی سنیما د‏‏ی اداکاراواں گٹھ:کامنز گٹھ جس دا ربط ویکی ڈیٹا اُتے اے گٹھ:ڈیرہ دون د‏‏ی اداکاراواں
خوجہ آباد
خوجہ آباد ازبکستان دا اک شہر تے صوبہ اندیجان دے ضلع خوجہ آباد دا راجگڑھ اے ۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:شہر گٹھ:دنیا دے آباد تھاں گٹھ:صوبہ اندیجان دے شہر گٹھ:ایشیا دے شہر گٹھ:ایشیائی شہر گٹھ:ایشیا دے شہراں دی لسٹ گٹھ:ایشیا دے شہر تے قصبے گٹھ:ایشیا دے آباد تھاں گٹھ:ترکستان گٹھ:ازبکستان گٹھ:ازبکستان دے شہر گٹھ:ازبکستان دے آباد تھاں
کرسچن ولف
کرسچن ولف (1959) (انگریزی Christian Wulff)جرمنی دا 2010 توں صدر اے۔ 17 فروری 2012 نوں آپنے تے ہیراپھیری دا الزام لگن تے اونے اپنی کرسی نوں چھد دتا۔
لدھیاݨا
لدھیاݨا پنجاب دے ضلع لدھیاݨا دا اِک شہر اے ۔ ایہ 2011 وِچ 1،613،878 دی لوک گݨتی دے نال پنجاب دا سبھ توں وڈّا شہر اے ۔ لہندے اُتّر پردیش، بِہار تے دِلّی توں وڈّی گِݨتی وِچ آئے پردیسی مزدوراں کارن واڈھی دے ویلے ایہدی آبادی چوکھی ودھ جاندی اے ۔ ایہ شہر ستلج دریا دے پُراݨے کنڈھے تے وسیا ہویا اے ۔ ہُن ایہ 13 کلومیٹر اُتّلے ول وگدا اے ۔ اِتھے دے وسنیکاں نوں 'لدھیاݨوی' کہیا جاندا اے ۔ لدھیاݨا، پنجاب چنڈی گڑھ توں 100 کلومیٹر لہندے ول قومی شاہراہ 95 اَتے دِلّی توں امبرسر جاندی قومی شاہراہ 1 اُتے واقع اے ۔ ایہ باہر جا کے وسن آلے واسیاں وجہوں پنجاب دا مشہور ضِلع اے جیہدی بہُت ساری آبادی کینیڈا، برطانیا تے امریکا وِچ رہندی اے ۔
آواجائی
لدھیاݨا وِچ آواجائی لئی ہوائی اڈا، ریل گڈِّیاں، بس، ٹیکسیاں وغیرا نیں ۔ جد کہ شہر دے اندرے اندر لئی رکشے، شہری بس سروس وی اے ۔
آب و ہوا
گرمِیاں وِچ اِتھے درجا حرارت 50&nbsp؛C (122&nbsp؛F)، تے سردیاں وِچ 0&nbsp؛C (32&nbsp؛F) تک جا سکدا اے۔ اِتھے موسم زیادہ تر خُشک، پر جون توں اگست تک بہُت سِلھا ہُندا اے ۔ مینھ لمے لہندے توں آؤندا اے تے زیادہ تر جولائی دے ادّھ توں ستمبر دے ادّھ تک پیندا اے ۔
حوالے
گٹھ:چڑھدے پنجاب دے شہر گٹھ:چڑھدا پنجاب
کروٹالس کیٹالیننسس
کروٹالس کیٹالیننسس وائپر سپ دے ٹبر دا اک سپ اے۔
پشتون مخالف جذبات
پشتون مخالف جذبات دا مطلب خوف، ناپسندیدگی، یا پشتون لوکاں یا پشتون سبھیاچار تو‏ں متعلق کسی وی چیز نال دشمنی اے ۔
افغانستان
پشتون اکثریت تے افغانستان دے اقليتی دری بولنے والے نسلی گروہاں جداں تاجک، ہزارہ، ازبک تے ترکمانی دے وچکار اقتدار تے اثر تے رسوخ نے اکثر پشتون مخالف جذبات نو‏‏ں جنم دتا ا‏‏ے۔ 1975ء وچ ، وادی پنجشیر وچ افغان وزیر اعظم تے پشتون قوم پرست داؤد خان دی حکمرانی دے خلاف بغاوت شروع ہوئی، جس دے بارے وچ خیال کيتا جاندا اے کہ "پشتون مخالف مایوسیاں نے انہاں نو‏‏ں جنم دتا۔ تاجک کارکن طاہر بدخشی د‏‏ی زیرقیادت ستم ملی نو‏‏ں "مخالف پشتون بایاں بازو د‏‏ی تبدیلی" دے طور اُتے بیان کيتا گیا ا‏‏ے۔ نبی مصدق دے مطابق، ستم ملی وچ اقلیتاں نو‏‏ں پشتوناں دے نال کھڑے ہونے دے لئی مسلح قیامت برپا کرنے دا اک اندرونی پروگرام سی۔ شعلہ جاوید، اک ماؤ نواز سیاسی جماعت اے جو 1960ء د‏‏ی دہائی وچ قائم ہوئی سی جس نے شیعہ مسلماناں تے ہزاراں د‏‏ی حمایت حاصل کيتی سی، ايس‏ے طرح افغانستان وچ پشتون حکمرانی دے وی مخالف سی۔
پر، مصدق نے نوٹ کيتا کہ ایہ پشتون مخالف موقف عام طور اُتے "شیعہ بمقابلہ سنی افغان، "دری بولنے والے دانشوراں دے بمقابلہ پشتون حکمران" تے "اکثریت دے مقابلے اقلیت" دے تناظر وچ زیادہ کندہ سن ۔ پشتون بادشاہاں تے خانداناں دے ذریعہ بدانتظامی یا بد سلوکی اُتے ناراضگی دے بجائے۔ اس د‏ی وجہ ایہ ہوسکدی اے کہ درانی سلطنت ورگی افغان سلطنتاں، اگرچہ اصل وچ پشتون سن، کافی حد تک فارسی ہوچکیاں سن تے انہاں نے پشتو اُتے وی دری بولی اختیار کيتی سی۔ اس ثقافتی یکجہت‏ی نے درانیاں نو‏‏ں تہذیبی طور اُتے دري بولنے والے غیر پشتوناں تو‏ں واقف کرادتا تے کسی وی نسلی تسلط نو‏‏ں بے اثر کردتا۔
1990ء د‏‏ی دہائی دے اوائل تے وسط وچ افغانستان اُتے حکمرانی کرنے والی ربانی حکومت نو‏‏ں طالبان بدعنوان ، پشتون مخالف تے خانہ جنگی دا ذمہ دار سمجھدے سن ۔
2002ء وچ شائع ہونے والی نگہبان حقوق انسانی (Human Right Watch) د‏‏ی رپورٹ وچ کہیا گیا اے کہ '2001ء وچ شمالی افغانستان وچ طالبان حکومت دے خاتمے دے بعد، شمالی افغانستان وچ پشتوناں دے خلاف تشدد وچ اضافے د‏‏ی اطلاع ملی ا‏‏ے۔ اس علاقے دے نسلی پشتوناں نو‏‏ں قتل، جنسی تشدد، مار پیٹ، بھتہ خوری، تے لُٹ مار جداں وسیع پیمانے اُتے زیادتیاں دا نشانہ بنایا گیا سی۔ پشتوناں نو‏‏ں خاص طور اُتے نشانہ بنایا گیا کیونجے انہاں د‏‏ی نسل طالبان دے نال بہت گہری سی۔ ایچ آر ڈبلیو د‏‏ی رپورٹ وچ شمالی افغانستان وچ پشتوناں دے خلاف ہونے والی زیادتیاں دے لئی ازبک جنبش ملی اسلامی افغانستان ، تاجک جمعیت اسلامی تے ہزارہ حزب وحدت ورگی تن نسلی بنیاداں اُتے جماعتاں نو‏‏ں رکھیا گیا ا‏‏ے۔ بوہت سارے افغان پشتوناں نے شمالی افغانستان نو‏‏ں وی بقیہ افغانستان وچ پشتون برادریاں دے خلاف ہونے والی زیادتیاں دا ذمہ دار ٹھہرایا۔
پشتون لوک غیر پشتون افغاناں دے ذریعہ وی افغانستان وچ 'جنگلی تے وحشیانہ' دے طور اُتے سمجھ‏‏ے جاندے نيں۔
بوہت سارے افغان پشتوناں دا خیال اے کہ افغان نیشنل آرمی (اے این اے) اُتے تاجک باشندے پشتون مخالف نسلی اتحاد دا غلبہ ا‏‏ے۔ دوسری طرف، تاجک پشتون آبادی نو‏‏ں وڈے پیمانے اُتے طالبان دے نال جوڑدے ہوئے دیکھدے نيں۔ اس دے نتیجے وچ افغانستان وچ خانہ جنگی ورگی صورتحال پیدا ہوگئی ا‏‏ے۔
پاکستان
آزادی دے بعد، پشتون آبادی وچ ناراضگی دا اک عنصر ، شمال مغربی سرحدی صوبے دا برطانوی وراثت وچ ناں سی، جو صوبےآں جداں برعکس پشتوناں د‏‏ی نمائندگی نئيں کردا سی۔ پنجاب ، سندھ ، بلوچستان جو سب اپنے رہائشی نسلی گروہاں دے ناں اُتے سن ۔ راج موہن گاندھی نے ذکر کيتا اے کہ "اک سابقہ سلطنت دے سرحدی صوبے دے شاہی ناں دے نال رہنا پٹھان مخالف امتیاز دے سوا کچھ نئيں سی۔"
1980ء د‏‏ی دہائی دے دوران ، کراچی وچ اردو بولنے والے مہاجر برادری دے کچھ حصےآں وچ پشتون مخالف جذبات موجود سن ۔ مایا چڈا دے مطابق ، کراچی وچ پشتوناں د‏‏ی نقل مکانی وچ وادھا ہويا ، جس وچ سوویت جنگ د‏‏ی وجہ تو‏ں پڑوسی افغانستان تو‏ں آنے والے پشتون مہاجر وی شامل سن ، کراچی دے حساس آبادیات‏ی نظام نو‏‏ں پریشان کردے سن تے "زمین ، ملازمتاں تے شہر دے معاشی کنٹرول دے لئی بڑھدے ہوئے پرتشدد مقابلہ" نو‏‏ں جنم دیندے سن ۔
حوالے
گٹھ:نسل پرستی
آزادی یادگار، اشک آباد
thumb| رات نو‏‏ں یادگار۔ thumb| [[دمتری میدوی ایدف|دمتری میدویدیف 2008 وچ یادگار اُتے پھُلاں د‏‏ی چادر چڑھائے ہوئے سن ۔]] " آزادی یادگار " اک یادگار اے جو ترکمانستان دے اشک آباد وچ واقع ا‏‏ے۔ اس عمارت دا ڈیزائن روايتی ترکمان خیمےآں تے ترکمن لڑکیو‏ں د‏‏ی طرف تو‏ں پہنا ہويا روايتی ہیجئر تو‏ں متاثر ہويا سی۔ عمارت دے عنصر ترکمانستان د‏‏ی آزادی د‏‏ی تریخ ، 27 اکتوبر 1991 نو‏‏ں یاد کردے ني‏‏‏‏ں۔ انہاں عناصر وچ شامل نيں پربلت دا کنکریٹ ٹتے جس وچ  ٹتے دے اُتے اُچی سنہری گلٹ اسٹیل د‏‏ی تعمیر ، نال نال مشاہدے د‏‏ی چھت دے نال جس دا قطر  عمارت دے اندر ، ایداں دے نمائش ہالز نيں جتھ‏ے ترکمانستان د‏‏ی تریخ د‏‏ی نمائندگی کرنے والے فن دے اہ‏م کم آویزاں ني‏‏‏‏ں۔ آزادی د‏‏ی یادگار  کل رقبے اُتے محیط اے ، سبز مناظر تو‏ں گھرا ہويا اے جس وچ اک پُرجوش تالاب تے ترکمن رہنماواں دے 27 بہادر مجسمے شامل نيں ، جو سپرمرومات نیازوف دے سنہری مجسمے اُتے مرکوز ني‏‏‏‏ں۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:اشک آباد د‏‏ی عمارتاں و ساخات گٹھ:ترکمانستان د‏‏یاں یادگاراں گٹھ:ترکمانستان
سوناکشی سنہا
مڈھلا جیون
سوناکشی دا جنم 2 جون، 1987 نوں پٹنا وچ اک بہاری کیاستھا ٹبر وچ ہویا۔ اوہدا پیو، شتروگھن سنہا تے ماں پونم سنہا (چندرامنی) دوویں ہندی سنیما دے اداکار نیں ۔ اوہدا پیؤ ہن بھارتی جنتا پارٹی دا میمبر اے ۔ ایہہ اپنے ماں پیؤ دے تنّ بچیاں وچوں دو وڈے اتے جڑوا بھراواں لوَ سنہا اتے کش سنہا توں چھوٹی ہے۔  اوہنے اپنی سکولی سکھیا آریا ودیا مندر توں تے فیشن ڈزاننگ وچ گریجوئیشن ایسئینڈیٹی ومینز یونیورسٹی توں پوری کیتی۔
شروعات (2010–13)
سنہا نے بطور کوسچم ڈزائنر کم کیتا اتے میرا دل لیکے دیکھو ورگیاں فلماں وچّ کوسچم ڈزائن کرکے اپنے کیریئر دی شروات کیتی۔ اسنے اپنے ایکٹنگ دی شروعات 2010 فلم دبنگ توں کیتی، اس وچّ اسنے سلمان خان دے ساہمنے بطور مکھ اداکارہ کردار نبھائیا۔ ایہہ 2010 دیاں وڈیاں فلماں وچوں اک سی جسنے بلاکبسٹر اپر وڈی سفلتا پراپت کیتی۔ سنہا نے اس فلم وچّ پنڈ دی کڑی دی بھومکا ادا کرن لئی 30 کلو بھر گھٹایا سی۔ اسنے اپنی اداکاری باخوبی نبھائی اتے، ترن آدرش نے سوناکشی لئی کیہا،  "سوناکشی ترو-تازہ دکھدی ہے، وشواس بھرپور اداکاری کیتی اتے سلمان دے نال بہت ودھیا جوڑی لگی۔ سبھ توں مہتوپورن گلّ ایہہ ہے کہ، ایہہ اپنی ابھویکتی بالکل صحیح دندی ہے اتے کلاکاراں دی آکاش گنگا دوارا کلاکاراں اپر دباء نہیں پاؤندی۔" سنہا دی 2011 وچّ کوئی فلم رلیز نہیں ہوئی، اسنے اپنے شروعاتی کارج لئی انعام وی جتے۔ thumb|سنہا 2012 وچّ، [[راؤڈی راٹھور ڈیویڈی دے لانچ ہون دوران]] left|thumb|سوناکشی سنہا [[اجے دیوگن نال، 2014 وچّ ایکشن جیکسن دی پرموشن دوران]]
حوالے
گٹھ:جنم 1987 گٹھ:21ویں صدی دیاں بھارتی اداکاراواں گٹھ:۲۱ویں صدی دیاں بھارتی اداکاراواں گٹھ:ہندی سنیما وچ اداکاراواں گٹھ:بھارتی عورت ماڈلاں گٹھ:بھارتی اداکاراواں گٹھ:زندہ لوک گٹھ:بہار دے لوک گٹھ:بھارتی فلمی جگت
آنند کارج
آنند کارج سکھ ویاہ دی ریت اے۔ اس دا اکھری مطلب اے، خوشی بھریا کم۔ انندُو سکھاں دے تیجے گرو، گرو امر داس دا کلام اے جو اوہنا رامکلی راگ تحت رچیا۔ ایہہ گرو گرنتھ صاحب وچ پنہ 773 اتے درج اے۔ بعد وچ چوتھے گرو، گرو رام داس نے چار لاواں دی رچنا کیتی۔ سکھ ویاہ ویلے اس رچنا دا پاٹھ ہندا اے اتے لاواں دے پاٹھ ویلے ویاہ والا جوڑا (منڈا اتے کڑی) گرو گرنتھ صاحب نوں سجے ہتھ رکھدے ہوئے اس دی پرکرما کردا اے۔ اس طرحاں چار وار پرکرما کیتی جاندی اے۔
1909 وچ برطانوی ہند وچ آنند کارج ایکٹ پاس ہویا پر آزادی توں بعد پاکستان وچ آنند کارج ایکٹ 2007 وچ پاس ہویا جس دے تحت دنیا دے کسے وی کونے چوں سکھ اپنا ویاہ رجسٹر کر سکدے ہن۔ دنیا دے وکھ-وکھ دیساں وچوں سکھاں نے اپنے ویاہ اس دے تحت رجسٹر وی کیتے ہن۔ پاکستان سرکار اتے پاکستان گردوارہ پربندھک کمیٹی رجسٹریشن لئی سرٹیفکیٹ جاری کردی اے۔ بھارت وچ ایہہ ایکٹ آزادی توں بعد وی لاگوُ رہا اتے حال ہی وچ اس وچ سدھار کر کے ایہہ ایکٹ پاس ہویا پر کجھ کمیاں باقی ہن۔
حوالے
گٹھ:سکھ مت گٹھ:سکھی گٹھ:گربانی
والٹر شیل
والٹر شیل (1919) (انگریزی Walter Scheel)جرمنی دا 1974 توں 1979 تک صدر ریا۔
صوبہ جوزجان
جوزجان افغانستان دے 34 صوبیاں وچوں اک اے۔
رنگی لکڑ کھچوپڑا
رنگی لکڑ کھچوپڑا میکسیکو دا اک کھچوپڑا اے۔
صوبہ جوزجان
لوک
گٹھ:افغانستان گٹھ:افغانستان دے صوبے
بورنیو دریائی کھچوپڑا
بورنیو دریائی کھچوپڑا ایشیاء دا اک کھچوپڑا اے۔
گٹھ:کھچوپڑا
صوبہ اوردو
براعظم ایشیاء تے یورپ اتے پھیلے ہوئے دیس ترکی دے 81 صوبے نیں ۔ اس دے بوہتے صوبےآں دے ناں اس صوبے دے صدرمقام شہر اتے نیں ۔ صوبہ اوردوترکی دے 81 صوبےآں چوں اک اے تے اسدا انتظامی مرکز اوردو شہر اے ۔
بارلے جوڑ
گٹھ:ترکی گٹھ:ترکیہ گٹھ:ترکی دے صوبہ گٹھ:ایشیا دے دیس گٹھ:ترکی دے صوبے گٹھ:ترکی دی انتظامی ونڈ گٹھ:جغرافیہ گٹھ:صوبے ریاستاں
چک 283 ای بی
چک 283 ای بی ضلع وہاڑی دی تصیل بوریوالہ دا اک پنڈ اے ۔ اس پنڈ دی زمیناں نوں پاکپتن نہر سسٹم دے اک حصے اپر پاکپتن نہر دا پانی لگدا اے  ۔اس نہری پربندھ نوں ایسٹرن بار ڈویژن دا ناں دتا گیا اے تے اس پنڈ دے نال ای بی (E.B=Eastern Bar Division) ایسے لئی لگدا اے ۔ 350px|thumbnail|تحصیل بوریوالہ دے پنڈاں دا نقشہ 350px|thumbnail|ضلع وہاڑی دے پنڈاں دا نقشہ
تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ ضلع وہاڑی چ تصیل بوریوالہ چ وس رہیا اے ۔
حوأب
حوأب  مکہ دے راستے وچ بصرہ دے نزدیک پانی دا اک چشمہ سی کہ جس دے پاس تو‏ں جنگ جمل وچ حصہ لینے والے لشکر دا گزر ہويا۔ ایہ چشمہ قبیلہ بنی کلب دے رئیس کلب بن وبرۃ د‏‏ی بیٹی دا سی ۔ رسول اللہ  نے اپنی زوجہ عائشہ نو‏‏ں اس تو‏ں تے جنگ جمل تو‏ں دور رہنے دتی تلقین فرمائی سی۔ رسول اللہ نے فرمایا سی: میں اس دن نو‏‏ں دیکھ رہیا ہاں کہ جدو‏ں حوأب دے کتے تواڈے وچو‏ں اک اُتے بھونکن گے، حمیرا (عائشہ) کدرے ایسا نہ ہو کہ اوہ تسیں ہوؤ۔ جنگ جمل تے ناکثین (بیعت شکناں) دے بصرہ تو‏ں امام علیؑ دے خلاف جنگ دے لئی نکلنے دے ماجرے وچ عائشہ بنت ابوبکر راستے وچ جس مقام تو‏ں وی گزردیاں اس جگہ دا نام پُچھدیاں سن ایتھ‏ے تک کہ حوأب دے چشمے اُتے پہنچ گئياں تے اوتھ‏ے دے کتیاں نے بھونکنا شروع ک‏‏‏‏ر دتا۔ انہاں نو‏ں جدو‏ں اس جگہ دا نام معلوم ہويا تو انہاں نے فیصلہ کیتا کہ لشکر تو‏ں جدا ہو ک‏‏‏ے مکہ واپس چلی جان مگر عبد اللہ بن زبیر نے پنجاہ لوگاں نو‏‏ں جمع کیتا تے انہاں نے قسم اٹھائی کہ ایہ مقام حوأب نئيں اے تے ایويں انہاں نے حضرت عائشہ نو‏‏ں اپنے ارادے تو‏ں باز کیتا۔
مآخذ
گٹھ:جنگ جمل گٹھ:عراق دے تاریخی مقامات
گٹھ:عراق
ریتیکا کھیڑا
ریتکا کھیڑا اک بھارتی ماہر معاشیات اتے سماجی سائنسدان ہے۔
شروع دا جیون
ریتکا  کھیڑا دلی اکنامکس سکول توں اک پیئیچڈی ہے۔ اوہ نامی ارتھ شاستری، جیاں دریز دی اک ودیارتھی اتے کارکن ہے۔
کیریئر
ریتکا  کھیڑا, بھارتی تکنیکی سنستھان، دلی وچّ انسانی اتے سماجی علم ڈیپارٹمنٹ  وچّ اک ایسوسیئیٹ پروفیسر ہے۔ اوہ بھارت دی نریگا یوجنا نوں عمل وچّ لیاؤن لئی سرگرم طور تے کم کر رہی ہے۔ اوہ جی بی پنت سماجک وگیان سنستھان ،  الہٰ آباد یونیورسٹی نال جڑی رہی اتے دلی دے سکول آف اکونامکس دی ترقی لئی معاشیات سنستھان دی اک وزیٹر ہے۔ اس نے نریگا،  سروجنک ونڈ پرنالی (پیڈیئیس) اتے بھارت نال متعلق ہور سماجی - اقتصادی مدعیاں دا وشلیشن کرن بارے کافی کجھ سودھ پتر شائع کیتے ہن۔ اس دا سبھ توں اہم پروجیکٹ نریگا دے کم دا "سموہ ماپ"  -  جلور پریوگ ہے۔  اس دے سبھ توں ودھ حوالیاں لئی ورتے گئے  پیئر-رویو ہوئے پرچے ہن:
باہری لنک
گٹھ:بھارتی عورتاں گٹھ:زندہ لوک گٹھ:بھارتی لوکگٹھ:بھارتی شخصیتاں
کروٹالس سیراسٹس
کروٹالس سیراسٹس وائپر سپ دے ٹبر دا اک سپ اے۔
صوبہ خوست
خوست افغانستان دے 34 صوبیاں وچوں اک اے۔
مورت نگری
گٹھ:افغانستان گٹھ:افغانستان دے صوبے
برہمنی دریائی کھچوپڑا
برہمنی دریائی کھچوپڑا اک دریا‏ئی کھچوپڑا اے۔
بخش جالق
ایہہ ایران دے صوبہ سیستان اتے بلوچستان دے ضلعے  شہرستان سراوان دی اک بخش جاں تحصیل آ ۔(بخش فارسی چ تصیل نوں آکھدے آ ) ۔
لوک گنتی
اس تحصیل دی لوک گنتی لوک آ۔
تھاں ٹکانہ
ایہہ بخش جان تحصیل ایران دے صوبے سیستان و بلوچستان چ اے ۔
نکولس II
نکولس II انت دا روسی زار سی۔ اودا جوڑ رومانوف ٹبر نال سی۔ نکولس II نے 1894 توں لے کے 1917 تک روسی سلطنت تے راج کیتا تے اونوں روسی انقلابیاں نے گولی ماردتی۔
کپورتھلا
کپورتھلا پنجاب دا اک شہر اے ۔ ایہ ضلع کپورتھلا دا راجگڑھ وی اے ۔
نکولس II
بارلے جوڑ
گٹھ:روسی زار گٹھ:روسی شخصیتاں
کپورتھلا
مورش مسیت کپورتھلا
گٹھ:چڑھدے پنجاب دے شہر گٹھ:چڑھدا پنجاب
ال سالواڈور
ال سالواڈور وشکارلے امریکہ دا اک دیس اے۔ ایدے دکھن ول بحرالکاہل اے، لہندے ول گویٹے مالا تے چڑھدے اتر ول ہونڈراس اے۔ ایہدا رقبہ 21,040 مربع کلومیٹر اے۔ ایدی لوک گنتی 6,134,000 اے۔ ایتھے دی بولی ہسپانوی اے۔
ال سلوا ڈور جسنوں سیور دی جمہوریہ وی کہندے نیں، وسطی امریکا دا سب توں چھوٹا تے سب توں زیادہ گنجان آباد ملک اے۔ اس وقت ایتھے تیزی نال صنعتی ترقی جاری اے۔ ال سلوا ڈور بحرِ الکاہل دے ساحل اُتے گوئٹے مالا تے ہونڈراس دے درمیان خلیج فونسیکا اُتے واقع اے۔
تریخ
پری کولمبیئن دور وچ اس علاقے وچ بوہت سارے مقامی امریکی قبائل رہندے سن۔
پری کولمبیئن
1811 توں 1814 تک ہسپانوی قبضے دے خلاف احتجاج ہُندے رہے تے بالاخر 15 ستمبر 1821 نوں اسنوں آزادی ملی۔ 5 جنوری 1822 نوں وسطی امریکی صوباں نے اہم شخصیتاں دی مرضی دے برخلاف میکسیکو دی ریاست وچ شمولیت اختیار کر لی۔ پر ایہ اتحاد 1838 نوں ختم ہویا۔
قبضہ، نوآبادی تے آزادی
1811 توں 1814 تک ہسپانوی قبضے دے خلاف احتجاج ہُندے رہے تے بالاخر 15 ستمبر 1821 نوں اسنوں آزادی ملی۔ 5 جنوری 1822 نوں وسطی امریکی صوباں نے اہم شخصیتاں دی مرضی دے برخلاف میکسیکو دی ریاست وچ شمولیت اختیار کر لی۔ پر ایہ اتحاد 1838 نوں ختم ہویا۔
ہسپانوی دورِ حکومت
سولہواں صدی دے اوائل وچ ہسپانوی فاتحین نے اس علاقے وچ اپنی موجودگی ودھانے دے لئی بندرگاہاں دا سہارا لیا۔ انہاں نے اس علاقے نوں "ساڈے یسوح مسیح دا صوبہ، دنیا دے نجات دہندہ" قرار دتا۔ ہسپانوی وچ اسنوں "پرونشیا ڈی نوسترو سینور جیسس کرائسٹو، ال سلواڈور ڈیل منڈو" کہیا جادا سی جو بعد ازاں سکڑ کر محض ال سلواڈور رہ گیا۔ 1524 وچ پیڈرو ڈی الوراڈو نے اس علاقے وچ گوئٹے مالا توں اک مہم بھیجی لیکن اسنوں مقامی افراد نے 1526 وچ کڈ باہر کیتا۔ 1528 وچ بھیجی جانے والی دوسری مہم کامیاب رہی تے ہسپانویاں نے ایتھے اپنا پہلا شہر بسایا۔
1811 دے اختتام اُتے اندرونی تے بیرونی عوامل نے طبقہ اشرافیہ نوں ہسپانوی بادشاہت توں آزادی اُتے مجبور کیتا۔ اندرونی عوامل وچ طبقہ اشرافیہ دی خواہش کہ اوہ اس علاقے دے معاملات نوں ہسپانوی مداخلت دے بغیر چلا سکاں، اہم سی۔ بیرونی عوامل وچ فرانس تے امریکا دے کامیاب انقلاب سن۔ اس دے علاوہ نپولن دی جنگاں دے باعث سپین دی کمزور ہُندی ہوئی حکومت وی اہم سی۔
5 نومبر 1811 نوں ال سلواڈور دے پادری نے علم بغاوت بلند کیتا لیکن جلد ای بغاوت نوں دبا کر اہم باغی رہنماواں نوں گرفتار کر دے جیل بھیج دتا گیا۔ 1814 وچ اک تے بغاوت ہوئی تے اسنوں وی دبا دتا گیا۔ آخر کار 15 ستمبر 1821 نوں گوئٹے مالا وچ موجود بے چینی دے مدِ نظر ہسپانوی حکمراناں نے آزادی دے معاہدے اُتے دستخط کر دتے۔ اس معاہدے دے تحت گوئٹے مالا، ال سلواڈور، ہونڈراس، نکاراگوا تے کوسٹاریکا وغیرہ آزاد ہو گئے۔
1822 دے اوائل وچ انہاں تمام نو آزاد صوباں دے رہنما اکٹھے ہوئے تے فیصلہ کیتا کہ میکسیکو دی ریاست وچ شمولیت اختیار دی جائے۔ پر ال سلواڈور نے اس توں انکار کیتا۔ میکسیکو دی فوج نے ال سلواڈور اُتے قبضہ کر لیا۔ پر 19 مارچ 1823 نوں میکسیکو دی فوج دی واپسی دے نال ای ال سلواڈور دے حکمراناں نے میکسیکو وچ شمولیت نوں کالعدم قرار دے دتا۔
کافی توں ہونے والے بے پناہ منافع توں ساری زرخیز زمین چند خانداناں تک محدود ہو کے رہ گئی۔
انیسواں صدی دے دوسرے نصف وچ آنے والے تمام تر صدور طبقہ اشرافیہ توں تعلق رکھدے سن تے انہاں نے ہر ممکن طریقے توں کافی دی پیداوار نوں ودھایا تے کافی دی برآمد دے سلسلے وچ بنیادی ڈھانچے نوں ترقی دی۔ لیکن اس دے نال ای نال انہاں نے عام لوگاں توں زمیناں چھیننے تے انہاں انہاں دی اپنی زمیناں اُتے بیگار کرنے اُتے مجبور کیتا۔ 1912 وچ نیشنل گارڈ دا قیام عمل وچ آیا جو دیہاندی پولیس دا کم کردتی سی۔
ویہوی‍‏‏ں صدی
19واں صدی دے نصف توں کافی مقامی معیشت وچ اہم ستون دا کردار ادا کردتی آئی سی۔ ال سلواڈور دے صدر ٹومس ریگالڈو زبردستی 1898 وچ اقتدار وچ آئے تے 1903 نوں انہاں دا اقتدار ختم ہویا۔ پر انہاں نے اپنے جانشیناں دا تقرر کر دتا سی۔ 1913 تک ال سلواڈور سیاسی اعتبار توں مستحکم رہیا لیکن عوامی سطح اُتے حکومت نوں مقبولیت حاصل نئی‏‏ں سی۔ صدر اراوجو نوں قتل کیتا گیا سی تے انہاں دے قتل توں متعلق بوہت سارے مفروضے پائے جاندے نیں۔
اراوجو دے بعد 1913 توں 1927 تک میلینڈیز تے کوئنونز خاندان دی حکمرانی رہی۔ انہاں دے بعد پیو روموری باسک جو حکومت دے سابقہ ویزر سن، صدر بنے تے 1930 وچ آزادانہ انتخابات دا اعلان کیتا۔ انتخابات دے نتیجے وچ یکم مارچ 1931 نوں ارترو اراوجو صدر بنے۔ پر انہاں دی حکومت محض نو مہینے چل سکی۔
اسی سال فرابنڈو مرتی جلاوطنی توں واپس آئے۔ انہاں توں ملنے دے لئی کچھ کمیونسٹ آئے۔ صدر رومیرو باسک نے 1930 دے انتخابات توں پہلے انہاں ملک توں باہر بھیج دتا کیونجے انہاں دی کمیونسٹ سرگرمیاں کسے توں پوشیدہ نہ سن۔ صدر اراوجو عوام وچ ناپسندیدہ بن گئے کیونجے عوام دی اکثریت زمیناں دی واپسی تے معاشی اصلاحات چاہتی سی۔ انہاں دی حکومت دے پہلے ای ہفتے حکومت مخالف مظاہرے شاہی محل دے سامنے شروع ہو گئے۔
جونیئر افسراں ول توں بغاوت دی تیاری کیتی گئی تے شاہی محل اُتے حملہ کر دتا گیا۔ صدر دی حامی افواج محض گھڑ سواراں دی پہلی رجمنٹ تے نیشنل پولیس اُتے مشتمل سن۔ جلد دسمبر 1931 دی رات نوں انہاں نے ہتھیار ڈال دتے۔ اس بغاوت دی اک وجہ صدر ول توں فوجیاں نوں کئی مہینے توں تنخواہ نہ دینا سی۔
نائب صدر دی مدد توں حکومت بنا دتی گئی۔ نائب صدر نے صدارتی انتخابات بعد وچ کرانے دا وعدہ کیتا۔ انتخابات توں چھ مہینے پہلے انہاں نے مستعفی ہو کے انتخابی مہم وچ حصہ لیا تے صدر منتخب ہوئے۔ انہاں پہلے 1935 توں 1939 تے فیر 1939 توں 1943 تک صدر منتخب کیتا گیا۔ 1944 وچ چوتھی بار صدر منتخب ہونے اُتے انہاں دے خلاف عام ہڑتال کیتی گئی۔ اس وجہ توں انہاں نے صدارتی عہدہ خالی کر دتا۔
پی ڈی سی تے پی سی این پارٹیاں
1960 وچ دو سیاسی جماعتاں بنائی گئاں تے اج وی اوہ متحرک نیں۔ انہاں دے ناں کرسچیئن ڈیموکریٹک پارٹی تے نیشنل کنسیلیشن پارٹی نیں۔ دوناں دے مطمح نظر اک لیکن اک جماعت سفید پوشاں جدونکہ دوسری فوجیاں دی نمائندگی کردتی اے۔
اکتوبر 1979 دی بغاوت
اکتوبر 1979 وچ اک فوجی بغاوت دے بعد انقلابی فوجی جنتا آف ال سلواڈور حکومت وچ آئی۔ اس حکومت نے کئی پرائیوٹ کمپنیاں قومیا لیں تے لوگاں دی ملکیت زمین دا بوہت وڈا حصہ وی ہتھیا لیا۔
چونکہ ایہ حکومت فوج نوں لوگاں نوں انہاں دے حقوق جداں کہ یونین بنانا، زرعی اصلاحات، بہتر تنخواہاں، صحت تے آزادئ اظہارِ رائے توں زیادہ عرصہ نہ روک سکی، اس لئی اسنوں تحلیل کر دتا گیا۔ اس دوران چھاپہ مار کارروائیاں ملک بھر وچ پھیل گئاں۔ حتٰی کہ سکول دے بچے وی اس وچ شامل ہونے لگے۔
امریکی حکومت نے کمیونسٹاں دے ودھدے ہوئے غلبے نوں روکنے دے لئی اک تے فوجی جنتا دی تشکیل دی مالی مدد دی پر انقلاب دی راہ ہموار ہو چکی سی۔ اس نواں جنتا دا نتیجہ اک تے خانہ جنگی دی صورت وچ نکلیا۔
خانہ جنگی(1980 تا 1992)
ال سلواڈور دی ایہ خانہ جنگی براہ راست حکومت تے بائاں بازو دے چار گروہاں تے اک کمیونسٹ گروہ دے درمیان لڑی گئی۔
اس جنگ وچ 75٫000 توں زیادہ افراد مارے گئے تے امریکی حکومت نے اس جنگ وچ گھٹ توں گھٹ 5 ارب ڈالر جھونکے۔ ایہ جنگ اصل وچ عالمی سرد جنگ دے تناظر وچ لڑی جا رہی سی۔ اس جنگ وچ کیوبا تے روس حکومت مخالف جدونکہ امریکا حکومت دے نال سی۔
ویہوی‍‏‏ں صدی دا اختتام
1989 توں 2004 تک سلواڈورین لوگاں نے نیشنل رپبلک الائنس دی حمایت دی تے ہر انتخابات وچ اسی جماعت توں صدور منتخب کیتے۔ پر 2009 وچ ایہ رحجان بدل گیا تے ایف ایل ایم این پارٹی دے رکن نوں صدر چنا گیا۔
1990 دی دہائی توں ہونے والی معاشی اصلاحات دے نتیجے وچ سماجی حالت بہتر ہوئی، برآمدات وچ تنوع پیدا ہویا تے بین الاقوامی منڈی وچ ال سلواڈور بطور سرمایہ کار شریک ہونے لگیا۔ پر اس دے نال نال جرائم دی ودھدی ہوئی شرح اک اہم مسئلہ اے۔
21ویں صدی
بائاں بازو دی جماعت نے صدارتی انتخابات وچ اپنی مسلسل ناکامیاں توں تنگ آ کے چھاپہ مار رہنما دی بجائے اک اخبار نویس نوں صدارتی امیدوار بنا لیا۔ نتیجتاً 15 مارچ 2009 نوں اس جماعت دا پہلا امیدوار صدر منتخب ہویا۔
سیاست
1983 دا آئین ملک دا بنیادی قنون اے۔ اس دے مطابق ال سلواڈور جمہوری ملک اے۔ اس وچ حکومت صدر دی سربراہی وچ کم کردتی اے۔ پر کوئی وی صدر اپنے عہدے دی مدت دے ختم ہونے اُتے دوبارہ نئی‏‏ں منتخب ہو سکدا۔ صدر دی معاونت کابینہ دے اراکین کر دے نیں۔ صدر نوں مسلح افواج دے سالار دی حیثیت ملی ہوئی اے۔
اس دے علاوہ ال سلواڈور وچ قنون ساز ادارہ اے جسنوں ال سلواڈور دا مقننہ کہندے نیں۔ اس دا اک ایوان ہُندا اے تے 84 ڈپٹی یعنی نائبین ہُندے نیں۔ تیسرے نمبر اُتے عدلیہ اے جس دی سربراہی سپریم کورٹ کردتی اے۔ سپریم کورٹ وچ 15 جج ہُندے نیں جن وچوں اک نوں عدلیہ نوں صدر چنا جاندا اے۔
قرغان تپہ
قرغان تپہ ازبکستان دا اک شہر تے صوبہ اندیجان دے ضلع قرغان تپہ دا راجگڑھ اے ۔
ال سالواڈور
سیاست
ال سلواڈور دے سیاسی ڈھانچے وچ صدر نوں حکومت تے ملک دے سربراہ دی حیثیت ملی ہُندی اے۔ تمام تر اختیارات حکومت دے کول ہُندے نیں۔ قانون سازی دا عمل حکومت قنون ساز اسمبلی مل کر کر دے نیں۔ ایتھے دی عدلیہ آزاد اے۔
محکمے تے بلدیات
ال سلواڈور وچ کل 14 محکمے نیں جو اگے ہور 262 بلدیات وچ منقسم نیں۔
جغرافیہ
ایتھے توں کئی چھوٹے دریا گذرتے ہوئے سمندر تک جاندے نیں۔ سب توں وڈا دریا لِمپا دریا اے جس وچ کشتی رانی دے قابل اے۔
کئی جھیلاں آتش فشانی عمل دے نتیجے وچ بننے والے گڑھاں وچ موجود نیں۔ جھیل گوئجا ملک دی سب توں وڈی قدرتی جھیل اے۔
ال سلواڈور دی سرحداں ہونڈراس تے گوئٹے مالا توں ملدی نیں۔ ال سلواڈور وسطی امریکا دا واحد ملک اے جس دی حداں کریبئن سمندر توں نئی‏‏ں ملتاں۔
موسم
ال سلواڈور دا موسم استوائی نوعیت دا اے تے ایتھے نم تے خشک موسم ہُندے نیں۔ درجہ حرارت بلندی دے نال بدلتے نیں تے موسم دی تبدیلی توں زیادہ تبدیل نئی‏‏ں ہُندے۔ بحرِ الکاہل دے کنارے والے علاقے گرم نیں۔ وسطی سطح مرتفع تے پہاڑی علاقے زیادہ معتدل نیں۔ مئی توں اکتوبر تک بارش عام ہُندی اے۔ سارے سال دی تقریباً ساری ای بارش اسی دوران ہُندی اے۔ سالانہ بارش دی مقدار بعض علاقاں وچ 85 انچ توں زیادہ وی ہو سکدی اے۔ ال سلواڈور وچ سیر دے لئی سب توں بہترین وقت خشک موسم دے آغاز جاں اختتام اُتے اے۔ وسطی سطح مرتفع تے پہاڑاں دے سائے وچ موجود علاقاں وچ بارش نسبتاً کم ہُندی اے۔ عموماً ایہ بارش بحرِ الکاہل وچ ہونے والے ہویا دے کم دباؤ توں سہہ پہر دے وقت گرج چمک دے نال ہُندی اے۔
قدرتی آفات
ال سلواڈور بحرِ الکاہل دے حلقہ آتشاں اُتے واقع اے تے ایتھے زیر زمین پلیٹاں متحرک رہتی نیں۔ اس وجہ توں ایتھے زلزلے تے آتش فشانی عمل بکثرت ہُندے رہندے نیں۔ حال ای مین 13 جنوری 2001 نوں آنے و الے زلزلے دی شدت ریکٹر سکیل 7.7 سی تے 800 توں زیادہ افراد ہلاک ہوئے سن۔ اک مہینے بعد آنے اولے زلزلے توں 255 لوک ہلاک ہوئے تے ملک بھر وچ تقریباً چوتھائی گھر تباہ ہوئے۔
سان سلواڈور دے علاقے وچ 1576، 1659، 1798، 1839، 1854، 1873، 1880، 1917، 1919، 1965، 1986، 2001 تے 2005 وچ زلزلے آئے نیں۔ 1986 دے زلزلے دی شدت ریکٹر سکیل اُتے 5.7 سی تے اس توں 1٫500 لوک ہلاک جدونکہ 10٫000 توں زیادہ زخمی ہوئے۔ اک لکھ توں زیادہ افراد بے گھر ہو گئے۔
ال سلواڈور دے محل وقوع دی بنا اُتے ایتھے دا موسم بحرِ الکاہل توں زیادہ متائثر ہُندا اے۔ ال نینو تے لا نینا دے عوامل توں ایتھے ہونے والے طوفان تے قحط سالی ہور شدید ہو جاندے نیں۔ 2001 دے موسم گرما وچ قحط سالی توں ملک دی 80 فیصد توں زیادہ فصلاں تباہ ہو گئی سن تے دیہاتاں وچ قحط پڑ گیا سی۔ 4 اکتوبر 2005 نوں ہونے والی شدید بارشاں توں سیلاب آئے جس توں گھٹ توں گھٹ 50 افراد ہلاک ہوئے۔
معیشت
بین الاقوامی مالیاندی فنڈ تے سی آئی اے دی ورلڈ فیکٹ بک دے مطابق خطے وچ ال سلواڈور دی معیشت کوسٹا ریکا تے پاناما دے بعد تیسری وڈی اے۔ فی کس آمدنی 4٫365 ڈالر سالانہ اے۔
اگرچہ ال سلواڈور دی زیادہ تر معیشت قدرتی آفات جداں کہ زلزلےآں تے ہری کین توں متائثر ہُندی رہی اے پر اس دی ترقی دی رفتار مستحکم اے۔
جی ڈی پی وچ خدمات دا شعبہ 64.1 فیصد دے نال سرِفہرست جدونکہ صنعتی شعبہ 24.7 فیصد دے نال دوسرے نمبر اُتے اے۔ زراعت 11 فیصد توں کچھ زیادہ اے۔
نوآبادیاندی دور وچ ال سلواڈور دی معیشت دا انحصار محض اک برآمد اُتے سی۔ اس دور وچ ایتھے توں نیل دوسرے ملکاں نوں بھیجیا جادا سی۔ پر مصنوعی نیل دی ایجاد توں ال سلواڈور نے نیل دی بجائے کافی دی برآمد ودھیا دی۔ اک وقت ایسا وی سی کہ سونا تے چاندی ایتھے دی اہم برآمدات سن۔
ال سلواڈور دے میکسیکو، چلی، ڈومینکن ریپبلک تے پاناما دے نال آزادانہ تجارت دے معاہدے نیں۔
حکومت نے بالواسطہ ٹیکساں دی وصولی اُتے زور ودھیا دتا اے۔ ستمبر 1992 وچ 10 فیصد دا وی اے ٹی نافذ ہونے دے بعد جولائی 1995 وچ 13 فیصد کر دتا اے۔
1997 توں ال سلواڈور وچ افراطِ زر دی شرح 3 فیصد سی جو ہن ودھ کر 5 فیصد ہو گئی اے۔ پر خطے وچ ہن وی ایہ شرح سب توں کم اے۔
ال سلوا ڈور دے لوک
ال سلواڈور دی آبادی 1950 وچ 19 لکھ سی جو 1984 وچ 47 لکھ ہو چکی سی۔ چونکہ 1992 توں 2007 تک باقاعدہ مردم شماری نئی‏‏ں ہوئی اس لئی مصدقہ اعداد و شمار مہیا نئی‏‏ں۔ 2007 دی مردم شماری توں پہلے اندازہ لایا گیا سی کہ ملک دی کل آبادی 71 توں 72 لکھ دے درمیان اے۔ اس مردم شماری دے نتیجے وچ کل آبادی 71٫85٫218 اے۔
ملک دی تقریباً ساری ای آبادی یورپی النسل تے مقامی آبادی توں نکلی اے۔ اس وچ زیادہ تر ہسپانوری، فرانسیسی، جرمن، سوئس، انگریز، آئرش، اطالوی، ڈینش، سوئیہڈش، ناوریجیئن، ولندیزی تے وسطی یورپی ملکاں دے لوک شامل نیں۔ وسطی یورپی ملکاں دے لوک دوسری جنگِ عظیم دے نتیجے وچ ایتھے آئے۔
ہور لسانی گروہاں وچ عرب، یورپی، یہودی، شمالی امریکی، وسطی امریکی، جنوبی امریکی، کیریبئن تے معمولی تعداد وچ ایشیائی وی شامل نیں۔
ال سلواڈور وسطی امریکا دا واحد ملک اے جتھے افریقی نژاد باشندے نہ ہونے دے برابر نیں۔ اس دی وجہ ایہ اے کہ ایتھے بحرِ اوقیانوس دا ساحل نئی‏‏ں لگتا۔ 1930 دے قنون دے مطابق ایتھے سیاہ فام، خانہ بدوش، ایشیائی تے عرب لوگاں دی آمد اُتے پابندی عائد کر دتی گئی سی۔ لبنانی، شامی، فلسطینی تے ترک افراد جو یورپی النسل سن، نوں ملک وچ آنے دی اجازت سی۔ ایہ قنون 1980 دی دہائی وچ کالعدم قرار دتا گیا۔ دار الحکومت سان سلواڈور وچ 21 لکھ دے قریب افراد رہندے نیں۔ ملک دی کل آبادی دا 42 فیصد دیہاتاں وچ رہندا اے۔ 1960 دی دہائی وچ شہراں دا رخ کرنے دا رحجان ودھیا تے لاکھاں افراد شہراں نوں منتقل ہوئے۔
2004 وچ ال سلواڈور دے 32 لکھ شہری ال سلواڈور دے باہر بالخصوص امریکا وچ رہدے سن۔
زبان
وسطی امریکی ہسپانوی سرکاری زبان اے تے تقریباً تمام آبادی اسنوں بول تے سمجھ سکدی اے۔ کچھ مقامی قبائل اپنی زباناں وی بولتے نیں لیکن ہسپانوی وی بول سکدے نیں۔
مذہب
2008 دے سروے دے ماطبق 52.6 فیصد آبادی کیتھولک جدونکہ 27.9 فیصد پروٹسٹنٹ سی۔
صحت
2005 توں 2010 دے دوران ال سلواڈور وچ شرح پیدائش وسطی امریکا وچ تیسرے نمبر اُتے سب توں کم سی جو 22.8 بچے فی ہزار سی۔ پر اسی عرصے وچ شرح اموات وسطی امریکا وچ سب توں زیادہ 5.9 فی ہزار سی۔ اس وقت مرداں دی اوسط حدِ عمر 68 جدونکہ خواتین دی اوسط حدِ عمر 74 سال اے۔ اک لکھ افراد دے لئی تقریباً 148 ڈاکٹر موجود نیں۔
جرائم
ماضی قریب وچ ال سلواڈور وچ جرائم دی شرح بوہت بلند رہی اے۔ انہاں جرائم وچ جرائم پیشہ گروہ تے 18 سال توں کم عمر دے نوجواناں دے جرائم وی شامل سن۔
اس وقت ال سلواڈور وچ قتل دی شرح انہاں چند گنے چنے ملکاں وچ دے برابر اے جو دنیا بھر وچ سب توں زیادہ اے۔ 2004 وچ قتلِ عمد دی شرح 41 فی اک لکھ افراد سی۔ 60 فیصد قتل جرائم پیشہ گروہاں نے کیتے سن۔ جنوری تے فروری 2005 وچ ال سلواڈور وچ 552 قتل ہوئے۔ اسی سال شرح جرائم وچ 7.5 فیصد دا اضافہ ہویا۔ پر اس وقت ایہ شرح کم ہو رہی اے۔
تعلیم
عوامی تعلیمی نظام اس وقت انتہائی مشکل دا شکار اے۔ اک جماعت وچ 50 تک بچے زیر تعلیم ہُندے نیں۔ اس لئی کھاندے یپتے گھراناں دے بچے پرائیوٹ سکولاں وچ پڑھتے نیں۔ غریباں دے بچاں دے لئی سرکاری سکول ای ہُندے نیں۔
ال سلواڈور وچ ہائی سکول تک تعلیم مفت اے۔ 9 سال دے بنیادی سکول دے بعد دو جاں تن سال دے لئی ہائی سکول جاندے نیں۔ دو سالہ ہائی سکول دے بعد طلبہ یونیورسٹی دے لئی تیار ہُندے نیں تے تن سالہ ہائی سکول دے بعد انہاں ووکیشنل سرٹیفکیٹ مل جاندا اے۔ اس دے بعد اوہ چاہاں تو یونیورسٹی وچ تعلیم جاری رکھ سکدے نیں جاں نوکری کر سکدے نیں۔
ثانوی تعلیم بوہت مہنگی ہُندی اے۔
بتی پھل
بتی پھل شرمائی ٹبر دے فیزالس ٹوکرے دا بوٹا تے اوہدا فروٹ اے۔ ایہ دکھنی یورپ توں ایشیاء تے جپان تک ہوندا اے۔ ایہدے فروٹ تے کھٹے توں لال رنگ دا کاغذ چڑھیا ہوندا اے جیہڑا بلدی کاغذی بتی ورگا لگدا اے۔ ایہ اک سجاوٹی بوٹا اے تے ایہدے پھل بلدی بتی وانگوں لگن باہجوں ایہدا ایہ ناں رکھیا گیا۔
ال سالواڈور
تعلیم
ال سلواڈور وچ بوہت ساری پرائیوٹ یونیورسٹیاں موجود نیں۔
بتی پھل
وکھالہ
ایہ اک نکا بوٹا اے جیہڑا 40–60 سینٹی میٹر تک لماں ہوندا اے ایہدے پتے 6–12 سینٹی میٹر لمے تے 4–9 سینٹی میٹر چوڑے ہوندے نیں تے ٹاہنی دے دوالے لگدے نیں۔ پھل چٹا تے اوہدیاں 5 پھل پتیاں ہوندیاں نیں۔
ال سالواڈور
فہرست متعلقہ مضامین ایل سیلواڈور
گٹھ:1821ء وچ قائم ہونے والے دیس تے علاقے گٹھ:آزاد خیال جمہوریتاں گٹھ:اقوام متحدہ دے رکن دیس گٹھ:ایل سیلواڈور گٹھ:بحر الکاہل دے کنارے واقع دیس گٹھ:جمہوریتاں گٹھ:سابقہ ہسپانوی مستعمرات گٹھ:شمال امریکی دیس گٹھ:وسط امریکی دیس گٹھ:ہسپانوی زبان بولنے والے دیس تے علاقے گٹھ:شمالی امریکا وچ 1821ء دیاں تاسیساں
بتی پھل
اگائی
اے مشہور سجاوٹی بوٹا اے۔ ایہہ جتھے اگایا جاندا اے اوتھوں ایہدیاں جڑاں تے ٹاہنیاں آلے دوالے چھیتی نال پھیلدیاں نیں۔
ال سالواڈور
فہرست متعلقہ مضامین ایل سیلواڈور
گٹھ:اتلے امریکی دیس
بتی پھل
رہتلی ورتن
ایہ بوٹا کھان پین تے دوا وچ ورتیا جاندا اے۔ بتی پھل دے سکے پَھل نوں یونانی وچ "ککناج" آکھدے نیں، او پیشاب ودھائی، جراثیماں مکائی، جگر لئی تے سکون لئی ورتیا جاندا اے۔
کیمائی پربندھ
ایہدے وچ "فائیسیلن" کیمکل پایا جاندا اے جیہڑا بیکٹیریا مکائی تے لیشمینیا مکائی لئی ورتیا جاندا اے۔ ایس توں علاوہ ایہدے وچ کیفک ایسڈ ایتھائیل ایسٹر، 25-27-ڈائی ہائیڈرو فائیسیلن ایل، فائیسیلن ڈی تے کیونی ایٹا سائڈ وی ہیگے نیں۔
رہتل وچ
جپان وچ ایہدے بی "بون تہوار" تے مریاں دی روحاں نوں راۃ وکھان لئی ورتے جاندے نیں۔ ایس توں علاوہ اوساکُا، ٹوکیو، جپان وچ ہر ورے 9 تے 10 جولائی نوں ایہدے پُھلاں دا تہوار منایا جاندا اے۔
بارلے جوڑ
گٹھ:پھلوالے بوٹے
قاراقاش دریا
thumb|230px|[[تبت شنجیانگ شاہراہ توں لہندے کُنلُن پربتاں  وچّ کاراکاش دریا دا نظارہ ]] قاراقاش دریا بھارت  دے مل مارے کشمیر  دے  اکسائی چن (ہن چین کول) علاقے دے قراقرم پربتاں  وچّ سندے علاقے توں پیدا ہوکے  چین  دے  شنجیانگ  صوبے دے  کونلون پہاڑی علاقے توں گزرکے تکلامکان ریگستان  وچّ جان والے اک دریا دا نام ہے ۔ موجودہ ویلے وچّ اکسائی چن اتے چین دا قبضہ ہے اسلئی اوہ اس پورے دریا نوں اپنا ہی مندا ہے ۔ اس دریا وچّ ہرے اتے سفید رنگ دے   جیڈ   دے ملوان پتھر ملدے ہن ، جس توں اسدا نام وی پیا ہے ۔ کجھ دوری اتے اسدے نال - نال اک  یورنگکاش  نام دا ہور دریا وی چلدا ہے ۔ ایہہ دونے دریا مشہور خوتان  نگر لئی مکھ پانی دا سروت ہے ۔
ہور بولیاں وچ
ایغور بولی وچّ کاراکاش دریا نوں قاراقاش داریاسی لکھیا جاندا ہے ۔ دھیان دیو کہ پرانی جاں دیہاتی  ہندی  دا کارا شبد ( جو ہن صرف کارے ، کارے نین ورگے جملےآں وچّ گیتاں تے وچّ ملدا ہے ) اتے ایغور ورگیاں ترک بولیاں دا قارا شبد اک ہی ہے اتے ایہناں دا مطلبّ کالا رنگ ہے ۔ قاش شبد  جیڈ(نیلم) دے ملوان پتھر لئی استعمال ہندا ہے ۔ چینی بولی وچّ اس دریا نوں ہیئیو ہے ( 黑玉河 ) کیہا جاندا ہے ، جسدا مطلبّ وی کالا نیلم ہے ۔ انگریزی وچّ اس دریا دا نام Karakash جاں Karakax لکھیا جاندا ہے لیکن دوناں روپاں دا اچارن کاراکاش ہی ہے ۔ اسنوں کدے - کدے بلیک جیڈ رور ( Black Jade River ) وی کیہا جاندا ہے ۔
حوالے
گٹھ:سنکیانگ گٹھ:سنکیانگ دے دریا گٹھ:چین دے دریا گٹھ:ایشیا دے دریا گٹھ: وچکار ایشیا دے دریا گٹھ:اکسائی چن گٹھ:وکیپیڈیا ایشیائی مہینہ 2016
کروٹالس ڈوریسس
کروٹالس ڈوریسس وائپر سپ دے ٹبر دا اک سپ اے۔
اراکان جنگل کھچوپڑا
اراکان جنگل کھچوپڑا اراکان دا اک کھچوپڑا اے۔
مول منتر
مول منتر ناواں (nouns) اتے وشیشناں (adjectives) توں بنیا اے۔ اس وچ کریاواں (verbs) اتے پڑنانواں (pronouns) دی ورتوں نہیں کیتی گئی۔
لکھت
ੴ ستنامُ کرتا پرکھ نربھؤ نرویر اکال مورتِی اجونی سیبھں گر پرسادِی۔۔
خلاصہ
“ادور پرکھ اک اے، جس دا نام ‘ہوند والا’ اے جو کائنات دا رچنہار اے، جو سبھ وچ مکمل اے، بھے (ڈر) توں رہت اے، ویر رہت اے، جس دا سروپ دور توں پرھے اے، جو جوناں وچ نہیں آؤندا، جس دا روشنی اپنے آپ توں ہویا اے۔” (پرو۔ صاحب سنگھ)
سکھی وچ پرماتما بارے Monotheism نال جڑیا ہویا فلسفہ اے۔ جسدے چلدے ایہہ واضع ہندا اے کہ پرماتما توں سبھ کجھ اے پر سبھ کجھ پرماتما نہیں۔
سکھی دے اس نظریہ نوں ہندو مت دے Monoism نالوں وکھ عبرانی متاں دے قریب دا فلسفہ منیا جاندا اے اتے مول منتر وچ پیش کیتا ہویا پرماتما دا سروپ Monothiesm دے مطلب نوں کجھ وکھرے انداز نال سمجھاؤن ول اشارہ کردا پرتیت ہندا اے۔
جان دوبرائینر
ہور ویکھو
گٹھ:شخصیتاں گٹھ:مشہور لوک
قہرمان مرعش
قہرمان مرعش ترکی دا اک شہر اے تے صوبہ کہرامانمراش دا راجگھر وی اے ۔
گٹھ:ترکی دے شہر گٹھ:ترکی دے آباد تھاں گٹھ:ترکی گٹھ:شہر گٹھ:دنیا دے آباد تھاں گٹھ:جغرافیہ گٹھ:ایشیا دے شہر گٹھ:ایشیا دے شہراں دی لسٹ گٹھ:ایشیا دے شہر تے قصبے گٹھ:ایشیا دے آباد تھاں
امر جھیل
امر جھی جرمنی دے صوبے باویریا چ اک جھیل اے۔
صوبہ دایکنڈی
دایکنڈی افغانستان دے 34 صوبیاں وچوں اک اے۔
لوک
گٹھ:افغانستان گٹھ:افغانستان دے صوبے گٹھ:ہزاراجات
وکیمیڈیا فاؤنڈیشن
وکیمیڈیا فاؤنڈیشن، انکورپوریٹڈ (انگریزی: Wikimedia Foundation, Inc.) منافع نہ کماؤن والی اک امریکی کمپنی اے جسدے ہیڈکواٹر کیلیفورنیا دے سین فرانسسکو وکھے واقع ہن۔ ایہہ فلوریڈا صوبے دے قنوناں مطابق کم کردی اے جتھے ایہہ شروع وچ واقع سی۔ ایہہ کئی مل کے لکھیاں جان والیاں وکی پریوجناواں چلاؤندی اے جنھاں وچ وکیپیڈیا، وکشنری، وکیبکس، وکینیوز، وکیمیڈیا کامنز، وکیسورس، وکیسپیسیز، وکیورسٹی، وکیمیڈیا انکوبیٹر اتے میٹا وکی شامل ہن۔ اس دے ایہناں پریوجناواں وچوں وکیپیڈیا دنیا دیاں سبھ توں ودھ ویکھیاں جاندیاں دس ویبسائیٹاں وچ شامل اے۔ اس دی قیام دا اعلان وکیپیڈیا بناؤن والیاں وچوں جمی ویلس نے 20 جون 2003 نوں کیتا۔
ایشیائی پتر کھچوپڑا
ایشیائی پتر کھچوپڑا اک ایشیائی کھچوپڑا اے۔
وکیمیڈیا فاؤنڈیشن
ادارہ دے مقصد
وکیمیڈیا ادارہ دا مقصد مفت لائسینس جاں عوامی کارجاں (public domain) دے تحت اکادمک سامان اکٹھی کرکے دنیا دے لوکاں نوں مضبوط بناؤنا اے۔ وکیمیڈیا فاؤنڈیشن دا اک ہور مکھ مقصد سیاسی وکالت اے۔
ایشیائی پتر کھچوپڑا
Black marsh turtle
یورُونگقاش دریا
یورُونگقاش دریا چین  دے  شنجیانگ   صوبے دے   کُنلُن پہاڑی علاقے توں پیدا ہون والا اک دریا دا نام ہے ۔ ایہہ 200 کلومیٹر  تکّ چڑھدے ولّ وگدا ہے اتے پھر 200 کلومیٹر شمال طرف ، جسدے بعد ایہہ مشہور خوتان نگر توں شمال وچّ نکلدا ہے ۔ اسدے بعد ایہہ تکلامکان ریگستان  وچّ  قاراقاش دریا دے نال ملکے پھر ریگستانی ریتاں وچّ سکّ جاندا ہے ، حالانکہ کسے - کسے موسم وچّ اسنھوں پار کرکے اسدا کجھ پانی  تارم دریا وچّ جاکے شامل ہو جاندا ہے ۔ اسدے پورے  جلسمبھر (نکاسی طاس) دا رقبہ لگبھگّ 14،575 مربع کلومیٹر  ہے ۔ یورنگکاش اتے قاراقاش دریا خوتان  شہر لئی مکھ پانی دا سروت ہ اس دریا دی ریت وچّ کدے - کدے سفید نیلم ( جیڈ ) ملدا ہے ، جس توں اس دریا دا نام پیا ہے ۔
وکیمیڈیا فاؤنڈیشن
ادارہ دے مقصد
وکیمیڈیا فاؤنڈیشن نوں 2005 وچ عوامی چیرٹی وجوں امریکہ اندرونی مالیا کوڈ ولوں دھارا 501 (سی) (3) دی حالت حاصل کیتی گئی سی۔ فاؤنڈیشن دے اپ-نیم تعلیمی سامان اکٹھی کرن اتے ترقی یافتہ کرن، اتے اس نوں پربھاوی اتے عالمی پدھر اُتے پرسار کرن دا مقصد رکھدے ہن۔
جان نیولیںڈز
جان نیولیںڈز (26 نومبر 1837 -29 جولائی 1898) اک انگریز کیمسٹری گرو سی جنے پیریاڈک ٹیبل بنان چ حصہ پایا۔ او "اٹھاں دا قنون" بنان باجوں مشہور اے۔
وکیمیڈیا فاؤنڈیشن
اتہاس
وکیپیڈیا دی شروعات نوپیڈیا دے پورک وجوں ہوئی سی جو اک آزاد انگریزی-وشوکوش دی پرسکیم سی جسدے لیکھ ماہراں ولوں لکھے اتے پڑتالے جاندے سن جس کر کے لیکھ لکھے جان دی رفتار مٹھی سی۔ نوپیڈیا دی شروعات 9 مارچ 2000 نوں بومس، انک دے تحت شروع ہوئی۔ اس دے مکھ عہدیداراں وچ جمی ویلس، بومس (سی۔ای۔او) سن۔ لیری سینگر اس دے مکھ اڈیٹر سن جو بعد وچ وکپیڈیا دے مکھ اڈیٹر بنے۔ کیونکہ وکیپیڈیا بومس دے سروتاں نوں گھٹا رہا سی، ویلز اتے لیری سینگر نے پروجیکٹ نوں فنڈ دین لئی اک چیرٹی ماڈل بارے سوچیا۔ 20 جون، 2003 نوں وکیمیڈیا فاؤنڈیشن نوں پھلورڈا وچ شامل کیتا گیا سی۔ "وکیمیڈیا" شبد، وکی اتے میڈیا توں ملکے بنیا اے، ایہہ نام امریکی لکھاری شیلڈن رمپٹن ولوں مارچ 2003 وچ اک انگلش میلنگ لسٹ وچ اک پد توں تیار کیتا گیا سی۔ پھر تن مہینے بعد وکی تے مشتمل دوجے پروجیکٹ وکشنری دی شروعات کیتی گئی سی۔
یورُونگقاش دریا
حوالے
گٹھ:سنکیانگ گٹھ:سنکیانگ دے دریا گٹھ:چین دے دریا گٹھ:ایشیا دے دریا گٹھ: وچکار ایشیا دے دریا گٹھ:اکسائی چن گٹھ:وکیپیڈیا ایشیائی مہینہ 2016
وکیمیڈیا فاؤنڈیشن
منصوبے
وکیپیڈیا توں علاوہ ایہہ ادارہ دس ہور وکی منصوبے وی چلا رہیا اے:
جان نیولیںڈز
ہور ویکھو
گٹھ:شخصیتاں گٹھ:مشہور لوک
وکیمیڈیا فاؤنڈیشن
تحریک شراکت دار
وکیمیڈیا تحریک شراکت دار آزاد ہن، پر وکیمیڈیا دی مدد کرن لئی اتے وکیمیڈیا تحریک وچ حصہ پاؤن لئی مل کے کم کرن لئی لوکاں دے گروہاں نوں رسمی طور اُتے مانتا حاصل اے۔ وکیمیڈیا فاؤنڈیشن دے ٹرسٹیز بورڈ نے تحریک سہیوگیاں لئی تن سرگرم ماڈل منظور کیتے ہن: چیپٹر، تھیمیٹک ادارےآں اتے یوجر گروہ۔ تحریک نال متعلق ایہہ ماڈل وکیمیڈیا تحریک، جویں کہ کھیتری کانفرنس، آؤٹریچ، ایڈٹ-اے-تھونس، ہیکتھونز، جن تعلقات، پبلک پالسی ایڈووکیسی، گلیم دی شمولیت، اتے وکیمینیا سرگرمیاں نوں متحد کرن اتے اس وچ شمولیت لئی کم کردے ہن۔
اک چیپٹر اتے تھیمیٹک ادارہ دی پچھان فاؤنڈیشن بورڈ ولوں منظور کیتی جاندی اے۔ فاؤنڈیشن نے 2004 وچ چیپٹراں دی چون کرنی شروع کیتی۔
وکیمینیا
ہر سال وکیمینیا ناں دی اک قومانتری کانفرنس منعقد ہندی اے، جس وچ وکیمیڈیا ادارےآں اتے پروجیکٹاں نال جڑے لوک شامل ہندے ہن۔ پہلی وکیمینیا کانفرنس 2005 وچ، پھرینکپھرٹ، جرمنی وچ منعقد کیتی گئی سی۔ اجکلھ وکیمینیا اک کمیٹی ولوں منعقد کیتا جاندا اے جو عامَ طور تے قومی چیپٹر ولوں سمرتھت ہندی اے اتے وکیمیڈیا فاؤنڈیشن دے تعاون نال منعقد کیتی جاندی اے۔ ایہہ بئنوس ایئرس، کیمبرج، ہائیفا، ہانگ کانگ، اتے لندن ورگے شہراں وچ منعقد کیتی جا چکی اے۔ 2015 وچ ایہہ میکسیکو شہر وچ ہوئی سی۔ 2016 وچ ایہہ اٹلی دے ایسینو لاریؤ شہر وچ ہوئی سی۔
حوالے
گٹھ:انٹرنیٹ
کروٹالس انیو
کروٹالس انیو وائپر سپ دے ٹبر دا اک سپ اے۔
چک 293 ای بی
چک 293 ای بی ضلع وہاڑی دی تصیل بوریوالہ دا اک پنڈ اے ۔ اس پنڈ دی زمیناں نوں پاکپتن نہر سسٹم دے اک حصے اپر پاکپتن نہر دا پانی لگدا اے  ۔اس نہری پربندھ نوں ایسٹرن بار ڈویژن دا ناں دتا گیا اے تے اس پنڈ دے نال ای بی (E.B=Eastern Bar Division) ایسے لئی لگدا اے ۔ 350px|thumbnail|تحصیل بوریوالہ دے پنڈاں دا نقشہ 350px|thumbnail|ضلع وہاڑی دے پنڈاں دا نقشہ
تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ ضلع وہاڑی چ تصیل بوریوالہ چ وس رہیا اے ۔
الیکسا انٹرنیٹ
الیکسا انٹرنیٹ،انک کلیفورنیا دی کمپنی اے جو کہ ویب آواجائی دے انکڑے اتے تجزیئے مہیا کر دی اے۔ اس نوں ایمیزن ولوں چلایا جاندا اے۔
اس کمپنی کی بنیاد 1996ء میں رکھی گئی اور اسے 1999ء میں ایمزون نے خرید لیا۔ الیکسا کے ٹول بارز صارفین کے انٹرنیٹ استعمال اور ان کے رویوں کا ڈیٹا مرکزی سرور کو بھیجتے ہیں، جہاں ان کو محفوظ کر کے ان کا تجزیہ کیا جاتا اے۔ الیکسا کے مطابق یہ ویب سائٹ 30 ملین ویب سائٹس کے لیے ٹریفک ڈیٹا، عالمی درجہ بندی اور دوسری معلومات فراہم کرتی اے۔ 2015ء کے اعداد و شمار کے مطابق اس ویب سائٹ تک ہر ماہ 6.5 ملین لوگ رسائی حاصل کرتے ہیں۔
حوالے
گٹھ:انٹرنیٹ
صوبہ سکاریا
براعظم ایشیاء تے یورپ اتے پھیلے ہوئے دیس ترکی دے 81 صوبے نیں ۔ اس دے بوہتے صوبےآں دے ناں اس صوبے دے صدرمقام شہر اتے نیں ۔ صوبہ سکاریاترکی دے 81 صوبےآں چوں اک اے تے اسدا انتظامی مرکز آداپازاری شہر اے ۔
بارلے جوڑ
گٹھ:ترکی دے صوبے گٹھ:ترکی دی انتظامی ونڈ گٹھ:ترکی گٹھ:ترکیہ گٹھ:ترکی دے صوبہ
گٹھ:صوبے ریاستاں گٹھ:جغرافیہ
بخش کورین
ایہہ ایران دے صوبہ سیستان اتے بلوچستان دے ضلعے  شہرستان زاہدان دی اک بخش جاں تحصیل آ ۔(بخش فارسی چ تصیل نوں آکھدے آ ) ۔
اتحادی مقبوضہ جرمنی
اتحادی مقبوضہ جرمنی یا اتحادیاں دے زیر قبضہ جرمنی ( Deutschland in der Besatzungszeit ، لفظی: "قبضہ دے دور وچ جرمنی") دوسری جنگ عظیم وچ نازی جرمنی د‏‏ی شکست دے بعد جرمنی د‏‏ی ریاست ( Deutsches Reich ڈوئچے ریخ ) سی ، جدو‏ں فاتح اتحادیاں نے مشترکہ اختیار دا دعوی کیتا تے مجموعی طور اُتے جرمنی اُتے خودمختاری ، اوڈر– نیسی لائن دے مغرب وچ سابق جرمنی ریخ دے تمام علاقےآں د‏‏ی حیثیت تو‏ں تعریف کيت‏ی گئی ، جس نے ایڈولف ہٹلر د‏‏ی موت اُتے نازی جرمنی د‏‏ی تباہی دا اعلان کیتا سی (دیکھو 1945 برلن دا اعلان ) چاراں طاقتاں نے بالترتیب ریاستہائے متحدہ ، برطانیہ ، فرانس تے سوویت یونین دے تحت انتظامی مقاصد دے لئی "مجموعی طور اُتے جرمنی" نو‏‏ں چار قبضہ والے علاقےآں وچ تقسیم کیتا۔ اس ڈویژن نو‏‏ں پوٹسڈم کانفرنس (17 جولائ‏ی تا 2 اگست 1945 ء) وچ توثیق کيتی گئی۔ چار زونز یلٹا کانفرنس وچ ریاستہائے متحدہ ، برطانیہ تے سوویت یونین دے اجلاس دے تحت فروری 1945 وچ متفق ہوئے سن ۔ لندن پروٹوکول دے ذریعہ تجویز کردہ تن زون (فرانس نو‏‏ں چھڈ ک‏‏ے) وچ پہلے د‏‏ی تقسیم نو‏‏ں وکھ وکھ رکھنا۔
بخش کورین
لوک گنتی
اس تحصیل دی لوک گنتی لوک آ۔
اتحادی مقبوضہ جرمنی
پوٹسڈیم وچ ، ریاستہائے متحدہ ، برطانیہ تے سوویت یونین نے جرمنی تو‏ں علیحدگی د‏‏ی منظوری دے دتی اوڈر – نیوسی لائن دے مشرق وچ پورے جرمن مشرقی علاقےآں دے طور اُتے ، آخری جرمن امن معاہدے وچ حد د‏‏ی قطعی لائن دا تعین ہونا ا‏‏ے۔ توقع د‏‏ی جا رہی سی کہ اس معاہدے تو‏ں پولینڈ د‏‏ی سرحداں دے مغرب د‏‏ی طرف منتقل ہونے د‏‏ی تصدیق ہوئے گی کیونجے برطانیہ تے ریاستہائے متحدہ نے پولینڈ تے سوویت یونین وچ مشرقی جرمنی نو‏‏ں مستقل طور اُتے شامل کرنے دے لئی آئندہ کسی وی امن معاہدے وچ حمایت کرنے دا عہد کیتا ا‏‏ے۔ مارچ 1945 تو‏ں جولائ‏ی 1945 تک ، جرمنی دے ایہ سابقہ مشرقی علاقےآں دا انتظام سوویت فوجی قبضے دے حکا‏م دے تحت ہويا سی ، لیکن پوٹسڈم کانفرنس دے بعد انہاں نو‏ں سوویت تے پولینڈ دے شہری انتظامیہ دے حوالے کردتا گیا تے اس نے اتحادیاں دے زیر قبضہ جرمنی دا حصہ بننا چھڈ دتا۔
بخش کورین
تھاں ٹکانہ
ایہہ بخش جان تحصیل ایران دے صوبے سیستان و بلوچستان چ اے ۔
اتحادی مقبوضہ جرمنی
یوروپ وچ لڑائی دے اختتامی ہفتےآں وچ ، ریاستہائے متحدہ افواج نے مستقب‏‏ل دے قبضے دے علاقےآں دے لئی متفقہ حدود تو‏ں اگے ودھیا دتا ، کچھ جگہاں اُتے ۔ دشمنی دے خاتمے اُتے سوویت تے امریکی افواج دے وچکار رابطے د‏‏ی ناں نہاد لائن جو زیادہ تر جولائ‏ی 1945 وچ قائم کردہ داخلی جرمن سرحد دے مشرق د‏‏ی طرف واقع سی ، عارضی سی۔ دو مہینےآں دے بعد جس وچ انہاں نے سوویت زون نو‏‏ں تفویض کیتے گئے علاقےآں اُتے قبضہ کیتا سی ، جولائ‏ی 1945 دے پہلے دناں وچ امریکی افواج پِچھے ہٹ گئياں۔ کچھ لوکاں نے ایہ نتیجہ اخذ کیتا اے کہ ایہ اک اہ‏م اقدام سی جس نے سوویت یونین نو‏‏ں آمادہ کیتا کہ اوہ برلن وچ امریکی ، برطانوی تے فرانسیسی افواج نو‏‏ں اپنے مخصوص شعبےآں وچ جانے د‏‏ی اجازت دے جو تقریبا ايس‏ے وقت (جولائ‏ی 1945) ہويا سی ، حالانکہ انٹیلی جنس اکٹھا کرنے د‏‏ی ضرورت ( آپریشن پیپر کلپ ملاحظہ کرن ) اک عنصر وی ہوسکدا ا‏‏ے۔
بخش کورین
حوالے
گٹھ:ایران گٹھ:ایران دیاں تحصیلاں گٹھ:جغرافیہ گٹھ:صوبہ سیستان تے بلوچستان دیاں تحصیلاں
اتحادی مقبوضہ جرمنی
1938 تے 1945 دے وچکار جرمنی دے زیر قبضہ علاقے
آسٹریا تے چیکوسلواکیہ دے جرمن بولنے والے علاقےآں نال جنگ تو‏ں پہلے جرمنی دے نال منسلک تمام علاقےآں نو‏‏ں انہاں ملکاں وچ واپس کردتا گیا سی۔ میمیل علاقہ ، جسنو‏ں جرمنی نے لتھوانیا نال جنگ تو‏ں پہلے ہی الحاق کرلیا سی ، نو‏‏ں سوویت یونین نے 1945 وچ الحاق کرلیا سی تے اسنو‏ں لتھوانیائی ایس ایس آر وچ منتقل کردتا گیا سی۔ جنگ دے دوران بیلجیم ، فرانس ، لکسمبرگ ، پولینڈ تے یوگوسلاویہ تو‏ں جرمنی دے نال منسلک تمام علاقےآں نو‏‏ں متعلقہ ملکاں نو‏‏ں واپس کردتا گیا۔
قبضہ زون
متبادل=Map of the Allied zones of occupation in post-war Germany, as well as the line of U.S. forward positions on V-E Day. The south-western part of the Soviet occupation zone, close to a third of its overall area was west of the U.S. forward positions on V-E day.|وسط|thumb| جنگ دے بعد جرمنی وچ قبضہ دے اتحادی علاقےآں ، سوویت زون (سرخ) ، اندرونی جرمن سرحد (سیاہ لائن) تے اس زون نو‏‏ں اجاگ‏ر کردے نيں جتھ‏ے تو‏ں جولائ‏ی 1945 (جامنی رنگ) وچ امریکی فوجی دستبردار ہوگئے سن ۔ صوبائی حدود زیادہ تر جنگ تو‏ں پہلے والی ریاستاں تو‏ں [[جرمنی د‏‏یاں ریاستاں|ملدی نيں ، موجودہ لینڈر (وفاقی ریاستاں) د‏‏ی تشکیل تو‏ں پہلے۔ ]]
امریکی قبضہ زون
شمالی جرمنی وچ امریکیو‏ں دے کچھ مخصوص حصے رکھنے د‏‏ی امریکی درخواست کيتی وجہ تو‏ں برین ( دریائے ویزر کےنچلے حصے پر) تے بریمر ہیون ( بحیرہ شمالی دے ویزر مشرہ پر) د‏‏ی بندرگاہاں نو‏‏ں وی امریکی کنٹرول وچ رکھیا گیا سی ۔ اکتوبر 1946 دے آخر وچ ، امریکن زون د‏‏ی مجموعی آبادی:
امریکی فوجی حکومت دا صدر دفاتر فرینکفرٹ ایم مین وچ سابقہ آئی جی فاربن بلڈنگ سی۔
برطانوی قبضہ زون
مئی 1945 تک برطانوی تے کینیڈا د‏‏ی فوجاں نے نیدرلینڈ نو‏‏ں آزاد کرا لیا سی تے شمالی جرمنی نو‏‏ں فتح ک‏ر ليا سی۔ جرمن ہتھیان سُٹن دے بعد کینیڈاین اپنے وطن پرت گئے ، شمالی جرمنی نو‏‏ں انگریزاں دے قبضے وچ چھڈ دتا۔
جولائ‏ی وچ انگریز میکلن برگ دے راجگڑھ شوورن تو‏ں دستبردار ہوگئے جو انہاں نے چند ہفتےآں پہلے ہی امریکیو‏ں تو‏ں قبضہ کرلیا سی ، کیونجے اس تو‏ں پہلے سوویت فوج دے قبضے اُتے اتفاق رائے ہويا سی۔ جرمنی دے کنٹرول کمیشن (برٹش عنصر) (سی سی جی / بی ای) نے اپنے قبضے دے علاقے دے ہور ٹکڑےآں نو‏‏ں سوویت یونین دے حوالے کیتا - خاص طور اُتے ہنوور دے ایمٹ نیہاؤس تے برونسک دے کچھ کھجوراں تے کنارے ، مثال دے طور اُتے بلنکنبرگ کاؤنٹی ، تے تبادلہ نائی-لیشچینکو معاہدے دے تحت برطانوی ہولسٹین تے سوویت میکلن برگ دے درمیان کچھ پنڈ۔
برطانیہ دے قبضہ دے زون دے اندر ، سی سی جی / بی ای نے جرمنی د‏‏ی ریاست ہیمبرگ نو‏‏ں دوبارہ قائم کیتا ، لیکن انہاں سرحداں دے نال جو نازی جرمنی نے 1937 وچ کھینچی سن۔ انگریزاں نے نويں جرمن ریاستاں وی تشکیل دتیاں
اس دے علاوہ ، 1947 وچ ، امریکن زون دے قبضے دے اندرونی حصے وچ بندرگاہ د‏‏ی کوئی سہولیات موجود نئيں سن - اس طرح بریمن ہیوین تے بریمن فری ہینسیٹک سٹی برطانوی زون دے اندر رہ گیا۔
اکتوبر 1946 دے آخر وچ ، برٹش زون د‏‏ی مجموعی آبادی:
بیلجیئم ، پولش تے نارویجن زون
دوسری قوماں دے آرمی یونٹ برطانوی قبضے دے زون وچ تعینات سن ۔ بیلجیناں نو‏‏ں اک ایسا علاقہ مختص کیتا گیا سی جس اُتے انہاں د‏‏ی فوجاں دا گھیراؤ کیتا گیا سی۔ اس زون نے تشکیل د‏‏ی برطانوی زون دے جنوب وچ بیلجیئم جرمنی د‏‏ی سرحد تو‏ں پٹی ، تے اس وچ کولون تے آچین دے اہ‏م شہر شامل ني‏‏‏‏ں۔ بیلجئیم د‏‏ی فوج نے جرمنی وچ قبضہ کیتا (جو 1951 تو‏ں جرمنی وچ بیلجیئم فورس دے ناں تو‏ں جانیا جاندا اے ) 1946 وچ کمان دے تحت ، ابتدائی طور اُتے ، جین-بپٹسٹ پیرن د‏‏ی خود مختار ہوگئی۔
بیلجئیم دے فوجی 31 دسمبر 2005 تک جرمنی وچ مقیم رہ‏‏ے۔
اول آرمرڈ ڈویژن نال تعلق رکھنے والی پولش یونٹاں دا وی قبضے وچ اک مقام سی۔ اوہ ایملس لینڈ ضلع دے شمالی علاقے دے نال نال اولڈنبرگ تے لیئر دے علاقےآں وچ تعینات سن ۔ ایہ خطہ نیدرلینڈ تو‏ں متصل اے تے اس دا رقبہ 6،500 اے   کلومیٹر 2 ، تے ایہ جنگ دے بعد جرمنی تے مغربی یورپ دے لکھاں پولش بے گھر افراد دے لئی اک مجموعہ تے منتشر علاقے دے طور اُتے کم کرنا سی۔ اس دے لئی ابتدائی برطانوی تجاویز نو‏‏ں باقاعدہ طور اُتے پولینڈ دے قبضے دے زون د‏‏ی بنیاد بنانے د‏‏ی تجاویز ، اُتے ، سوویت مخالفت کيتی وجہ تو‏ں جلد ہی ترک کر دتی گئياں۔ اس زون وچ اک بہت وڈا کیمپ سی جو وڈے پیمانے اُتے بے گھر افراد دے لئی تعمیر کیتا گیا سی تے پولینڈ د‏‏ی حکومت نے جلاوطنی وچ اس دا انتظام کیتا سی ۔ پولینڈ دے قبضے دے زون دا انتظامی مرکز جرمنی د‏‏ی آبادی ہرن دا شہر سی جتھ‏ے تو‏ں عارضی طور اُتے ہٹا دتا گیا سی۔ اس شہر دا ناں 1945 تو‏ں 1947 تک دے عرصے وچ میکزکوف (ستانی سلام میکزیک دے بعد) رکھ دتا گیا۔ اک بار جدو‏ں انگریزاں نے پولینڈ وچ سوویت نواز د‏‏ی حکومت نو‏‏ں تسلیم کرلیا ، تے جلاوطنی وچ لندن وچ قائم پولینڈ د‏‏ی حکومت تو‏ں منظوری واپس لے لی تاں ، ایمس لینڈ زون تحلیل ہوگیا۔ جون 1947 وچ برطانوی فوج دے اندر پولش یونٹاں نو‏‏ں متحرک کردتا گیا۔ تے اوتھ‏ے تو‏ں کڈ دتے گئے جرمن آبادیاں نو‏‏ں واپس جانے د‏‏ی اجازت دتی گئی ، جو آخری پولش باشندے 1948 وچ روانہ ہوئے سن ۔
1946 وچ ، جرمنی وچ ناروے دے بریگیڈ گروپ دے ہنوور وچ 4،000 فوجی سن ۔ ولی برینڈ (اس وقت ناروے دے شہری) پریس منسلک دے بطور سن ۔
برطانوی زون د‏‏ی اک ہور خاص خصوصیت بون دا انکلیو سی۔ ایہ جولائ‏ی 1949 وچ تشکیل دتا گیا سی تے ایہ برطانوی یا کسی دوسرے اتحادی دے کنٹرول وچ نئيں سی۔ اس دے بجائے ایہ الائیڈ ہائی کمیشن دے ماتحت سی۔