cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ویسٹرن ڈیزرٹ کیمپین
شمالی افریقہ وچ دوسری جنگ عظیم دےدوران لڑائی 13 ستمبر 1940 نو‏‏ں شروع ہوئی جدو‏ں مارشل روڈولفو گرازیانی د‏‏ی اطالوی دسويں فوج نے لیبیا وچ موجود اپنے اڈے تو‏ں مغربی مصر وچ واقع برطانوی فوج د‏‏ی نسبتاً وڈی تعداد اُتے حملہ کر دتا۔ اِس دے رد عمل وچ 9 دسمبر 1940 نو‏‏ں جنرل سر آرچیبالڈ ویول د‏‏ی سرکردگی وچ برطانیہ نے کامیاب جوابی حملہ کر دتا جس دے نتیجے وچ اٹلی نو‏‏ں 22 جنوری 1941 نو‏‏ں مشرقی لیبیا دے مقام تبروک وچ شکست ہوئے گئی۔ 12 فروری 1941 نو‏‏ں جرمن جنرل ایرون رومیل لیبیا وچ جرمنی دے اطالوی حلیفاں د‏‏ی مدد دے لئی بھیجی گئی فوجاں د‏‏ی کمان سنبھالنے دے لئی لیبیا پہنچ گئے۔ جرمن فوجیاں وچ تیزی تو‏ں وادھا ک‏ر ک‏ے اُنئيں فوجی کور دا درجہ دے دتا گیا تے اُسنو‏‏ں ڈوئشس افریقہ کورپس (جرمن افریقہ کور) دے ناں تو‏ں جانا جانے لگا۔
جنرل رومیل نے 24 مارچ 1941 وچ اک وڈا حملہ شروع کيتا تے تبروک نو‏‏ں بائی پاس کردے ہوئے 14 اپریل نو‏‏ں مصری سرحد تک جا پہنچے۔ اوتھ‏ے برطانیہ تے جرمنی و اٹلی دیاں فوجاں نومبر 1941 تک اک دوسرے دے خلاف ایستادہ رہیاں۔ شمالی افریقہ تو‏ں انسانی تے مادی وسائل د‏‏ی یورپ وچ مشرقی محاذ د‏‏ی جانب ترسیل دا فائدہ اُٹھاندے ہوئے 1941 دے موسم گرما تے خزاں وچ برطانیہ د‏‏ی ازسرنو منظم ہونے والی اٹھويں فوج نے (جس وچ برطانیہ، آسٹریلیہ، انڈیا، جنوبی افریقہ، نیوزی لینڈ تے آزاد فرانس دے فوجی شامل سن ) جنرل رومیل د‏‏ی پوزیشناں اُتے حملہ کر دتا جسنو‏ں "صلیبی" آپریشن دے ناں تو‏ں جانیا جاندا سی۔ ابتدائی پسپائیاں دے بعد برطانیہ نے حلیف فوجاں نو‏‏ں دوبارہ لیبیا د‏‏ی جانب دھکیل دتا۔ اُس نے تبروک وچ چھاؤنی نو‏‏ں آزاد کرا لیا تے 6 جنوری 1942 نو‏‏ں رومیل د‏‏ی فوجاں نو‏‏ں ال اغیلہ (لیبیا دے صوبےآں سائرینیکا تے ٹریپولی تانیہ د‏‏ی سرحداں اُتے واقع مقام) د‏‏ی جانب پسپا ہونے اُتے مجبور کر دتا۔
جرمناں د‏‏ی طرف تو‏ں جنوری 1942 وچ مشرقی محاذ نو‏‏ں مستحکم کرنے دے بعد شمالی افریقہ د‏‏ی جانب وسائل د‏‏ی منتقلی د‏‏ی صلاحیت تے 7 دسمبر 1941 نو‏‏ں جانی خطرے تو‏ں نمٹنے د‏‏ی خاطر برطانوی وسائل د‏‏ی فراہمی د‏‏ی بدولت جنرل رومیل نو‏‏ں 21 جنوری 1942 نو‏‏ں دوسرا حملہ شروع کرنے دا موقع مل گیا۔ حلیف ملکاں دیاں فوجاں دو ہفتے دے اندر تبروک دے مغربی علاقے ال غزالہ پہنچ گئياں۔
2 مئی 1942 نو‏‏ں جرمن تے اطالوی فوجاں نے آپریشن "وینیزیہ" دے ناں تو‏ں اک ہور حملہ شروع کيتا جس د‏‏ی وجہ تو‏ں اوہ تبروک دا محاصرہ کرنے تے اتحادی فوجاں نو‏‏ں مصری سرحد د‏‏ی جانب دوبارہ دھکیلنے وچ کامیاب ہوئے گئياں۔ تبروک 21 جون نو‏‏ں فتح ک‏ر ليا گیا تے فیر رومیل د‏‏ی فوجاں نے برطانوی فوجاں دا مصر دے اندر تک پِچھا کيتا۔ جولائ‏ی 1942 دے دوران برطانوی فوجاں نے حلیف فوجاں نو‏‏ں ال الامین اُتے روک دتا۔ رومیل د‏‏ی پیش قدمی روکنے وچ برطانیہ د‏‏ی کامیابی دے باوجود برطانوی وزیر اعظم ونسٹن چرچل نے مشرق وسطٰی وچ اپنے اعلٰی کمانڈراں نو‏‏ں تبدیل کر دتا تے جنرل سر ہیرالڈ ایلیگزانڈر نو‏‏ں مشرق وسطٰی وچ برطانوی فوجاں دا کمانڈر انچیف تے لیفٹننٹ جنرل سر برنارڈ ایل منٹگمری نو‏‏ں اٹھويں فوج دا کمانڈر مقرر کر دتا۔
30 اگست 1942 نو‏‏ں حلیف فوجاں نے ویسٹرن ڈیزرٹ کیمپین دے سلسلے وچ اپنا آخری حملہ شروع کر دتا۔ 3 ستمبر نو‏‏ں برطانوی فوجاں نے حلیف دستےآں نو‏‏ں ال الامین دے جنوب وچ عالم ال حیفہ د‏‏ی لڑیائی وچ روک دتا۔ منٹگمری نے امریکا د‏‏ی طرف تو‏ں فراہ‏م کيتے گئے ٹینکاں سمیت فوج تے رسد نو‏‏ں اکٹھا ک‏ر ک‏ے 23 اکتوبر 1942 نو‏‏ں ال الامین دے مقام اُتے رومیل د‏‏ی فوجاں اُتے حملہ کر دتا۔ دس روز بعد حلیف فوجاں علاقہ خالی کرنے اُتے مجبور ہوئے گئياں۔ رومیل نے اک بہتر پوزیشن تو‏ں حملہ کرنے دے لئی اپنی طاقت مجتمع رکھنے د‏‏ی اُمید وچ تیزی دے نال تمام تر لیبیا تو‏ں پسپائی اختیار کر لئی۔ رومیل نے 23 جنوری 1943 نو‏‏ں لیبیا دا راجگڑھ طرابلس وی خالی کر دتا تے اک ہفتے بعد تیونس د‏‏ی سرحد اُتے پہنچ گئے۔
حوالے
گٹھ:دوسری جنگ عظیم
ریڈرز ڈائجسٹ
ریڈرز ڈائجسٹ اک عام شوق دا امریکی میگزین اے۔ ایہدا مڈھ ڈی وٹ ویلس تے اوہدی ٹبری للا ایسچن ویلس 1922 وچ نیویارک وچ رکھیا۔ ایس دے 49 ایڈیشن 21 بولیاں وج جھپدے نیں۔پاکستان وچ ایشیائی پراگا اندا اے۔
گٹھ:میگزین
جنبان چھمبر
جنبان چھمبر ضلع اوکایاما، جپان وچ اک 110 میٹر اچی چھمبر اے۔
لن کاؤنٹی
بارلے جوڑ
گٹھ:آئیووا دیاں کاؤنٹیاں
ایلائ وائسل
ایلائ وائسل اک لکہائ اچ نوبل انعام جتن آلا اے۔
ہور ویکھو
گٹھ:شخصیتاں گٹھ:مشہور لوک
پٹیرالوپکس کانیسپ
پٹیرالوپکس کانیسپ وڈیاں چمگادڑاں دے ٹبر دی اک چمگادڑ اے۔
اوگاما چھمبر
اوگاما چھمبر ضلع ٹوکوشیما، جپان وچ اک 20 میٹر اچی چھمبر اے۔
گردے
گردے ریڑھ دی ہڈی رکھن آلے جنوراں تے ریڑھ دی ہڈی توں بغیر آلے جنوراں وچ ہوندے نے۔ گردے پیشابی پربندھ دا اہم حصہ نیں تے جسم وچ پانی تے نمکاں دا توازن رکھدے نیں۔ انسان دے پنڈے اندر چوڑی وچ ہوندے نیں۔ گردے لعو صاف کرن دا کم کردے نیں تے گندے مادے کڈ کے پیشابی تھیلی چ پا دیندے نیں۔ گردے موتر بناندے نیں۔ تے اینج اے ستھرائی دا کم کردے نیں۔
تھاں
انسان وچ گردے ٹڈ خانے اچ ہوندے نیں۔ ریڑھ دی ہڈی دے آلے دوالے دو گردے ہوندے نیں۔ ٹڈ خانے وچ  ڈنگے کلیجے مگروں سجا گردہ تھوڑا تھلے ہوندا اے تے کھبا گردہ تھوڑا اچا ہوندا اے۔
چک 4 ڈی بی
چک 4 ڈی بی ضلع بہاولپور دا اک پنڈ اے ۔ ایہہ پنڈ دی بھوئیں نوں پانی ڈیزرٹ برانچ نہر دی نہر دیندی اے ،ایسے لئی اس پنڈ دے ناں نال ڈی بی لگدا اے ۔
تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ ضلع بہاولپور چ وس رہیا اے ۔
گردے
تھاں
ہر گردے دی اتلی طرف اک ایڈرینل غدود ہوندا اے۔ ہر گردے نوں یارہویں تے بارہویں پسلی بچا کے رکھدی اے۔
مرداں وچ ہر گردے دا وزن  125 توں 170 گرام ہوندا اے تے سوانیاں وچ 115 توں 155 گرام ہوندا اے۔ کھبا گردہ، سجے گردے توں تھوڑا جیا وڈا ہوندا اے۔
وکھالہ
گردہ ، لوبیے ورگا ہوندا اے جیدا اک ابھرا تے اک اندرا پاسا ہوندا اے۔ اندر پاسے نوں "رینل ھیلم" وی آکھدے نیں، ایتھوں رینل آرٹری گردے وچ وڑدی اے تے رینل وین تے یوریٹر (پیشابی نالی) باہر جاندے نیں۔ گردے دے باہر اک موٹا ٹشو ہوندا اے جنوں رینل کیپسول آکھدے نیں۔
گردہ 11 توں 14 سینٹی میٹر لما، 6 سینٹی میٹر چوڑا تے 4 سینٹی میٹر موٹا ہوندا اے۔
گردے وچ پیشاب بنان آلی اکائیاں نوں نیفرون آکھدے نیں جیہڑے رینل کارٹیکس تے رینل میڈولا وچ پھیلے ہوندے نیں۔ نیفرون دا  فلٹر کرن آلا حصہ جنوں رینل کارپسل آکھدے نیں، کارٹیکس وچ ہوندا اے تے دوجا حصہ جنوں رینل ٹیبیول آکھدے نیں، او میڈولا وچ پائرامڈ وچ ہوندا اے۔ میڈولا توں لنگ کے موتر رینل پیلوس وچ وڑدا اے جتھوں یوریٹر نکلدا اے۔
ہسٹالوجی
مائکروسکوپ دے تھلے گردے دے ٹشو دی پڑھت دسدی اے جے ایہدے وچ وکھرے ولگن ہوندے نیں جناں وچ:
• گردہ گلومیرولس پیرائیٹل ولگن
• گردہ گلومیرولس پوڈوسائٹ
• گردہ پراگزیمل ٹیوبیول برش بارڈر ولگن
• موٹا اتلا باں ولگن
• گردہ ڈسٹل ٹیوبیول ولگن
• اندرلے گردہ ولگن
• رینل آرٹری تے شاخاں
شامل نیں۔
کم
گردہ سارے جسم دے ہومیوسٹیسس وچ حصہ پاندا اے جیدے وچ تیزاب-بیس دا توازن، الیکٹرولائٹ دی مقدار، ولگن د بارلے مائع دا حجم تے لعو داب دا کنٹرول شامل نیں۔
گردے دا کم ایہدی کم دی اکائیاں یعنی نیفرون وچ ہوندا اے۔ ایہہ کم فلٹریشن، ریایبزارپشن تے سیکریشن باجوں ہوندے نیں۔
روگ
گردے دے بہت سارے روگ ہوندے نیں جناں وچوں وڈے روگاں وچ "گردے دی پتھری" تے " گردے فیل ہونا" شامل نیں۔
شہرستان پارساگاد
ایشیاء دے دیس ایران دے صوبے ہور اگے شہرستان ناں دی انتظامی اکائی چ ونڈے ہوے نیں ، شہرستان تقریبا اک پاکستان دے اک ضلع دے برابر دی انتظامی اکائی اے تے انگلستان دی اس دے برابر اکائی کاؤنٹی اے ۔ ایران دے صوبےآں دے کل شہرستان 336 نیں ۔ شہرستان پارساگادایران دے صوبہ فارس دا شہرستان (ضلع) اے اسدا انتظامی مرکز پارساگاد شہر اے۔
گٹھ:ایران گٹھ:ایران دے شہرستان گٹھ:جغرافیہ گٹھ:صوبہ فارس
لڑاکا جہاز
لڑاکہ جہاز جنگی جہازاں دی اک ونڈ اے جیڑے دوجے جہازاں نوں مارن لئی ورتے جاندے نیں۔ لڑاکہ جہازاں دیاں خاصیتاں تیزی، پھرتیلی تے اوناں دا نکا پنڈا ہوندا اے۔ کئی لڑاکہ جہاز دوجے جہازاں نوں مارن دے علاوہ تھوڑی بوتی بمباری وی کر سکدے نیں، اوناں نوں ہر فن مولا فائٹر کہندے نیں۔ لڑاکہ جعازاں نوں پہلی وڈی جنگ توں ورتیا جاریا اے۔ ایناں نوں زیادہ تر ہوائی چودراہٹ رکھن لئی ورتیا جاندا ے۔
پہلی وڈی لڑائی دے بعد اس گل دا جدوں پتہ چلیا کہ جنگ چ ہوائی چودراہٹ دی کنی لوڑ ہوندی اے دیساں نیں لڑاکہ جعازاں دے وڈی گنتی اپنی ہوائی فوجاں چ پعرتی کیتی تے اج تک لڑاکہ جہاز ہوائی فوج دا سب توں وڈا انگ ہوندے نیں۔
حوالے
گٹھ:ٹیکنالوجی گٹھ:جہاز گٹھ:ہوائی جہاز
پائلٹ
پائلٹ اس بندے نون کیندے نیں جیڑا ہوائی جہاز اڈاندا اے۔ پائلٹ بنن لئی کج امتحاناں نوں پاس کرنا پیندا اے جیدے بعد جہاز اڈان دا لائسنس لب جاندا اے۔
گٹھ:انسان
جیمز بوہانن
جیمز بوہانن اک معاشیات اچ نوبل انعام جتن آلا اے۔
ہور ویکھو
گٹھ:شخصیتاں گٹھ:مشہور لوک
چاندی اڈنا لومڑ
چاندی اڈنا لومڑ وڈیاں چمگادڑاں دے ٹبر دی اک چمگادڑ اے۔
نان سائینوسوڈل ویوفارم
نان-سائینوسوڈل ویوفارماں اوہ ویوفارماں ہندیاں جہڑیاں خالص سائین ویو نہیں ہندیاں۔ ایہناں نوں عامَ طور تے عامَ گنتی فنکشناں ولوں لیا جاندا اے۔ اک خالص سائین ویو اک ہی فریکوئینسی دی بنی ہندی اے، جدکہ اک نان-سائینوسوڈل ویوفارم نوں وکھو-وکھو فریکوئینسی والیاں اک توں ودھ سائین ویواں نال درسایا جا سکدا اے۔ ایہہ اکٹھیاں سائین ویواں سبھ توں گھٹ فریکوئینسی دی مکمل عدد نال گنا ہندیاں ہن۔ ہریک حصےدار سائین ویو دی فریکوئینسی اتے اینپلیٹیوڈ نوں گنتی تکنیک جسنوں فوریئر تکنیک کیہا جاندا اے، نال لبھیا جا سکدا اے۔
نان-سائینوسوڈل ویوفارماں گنت، سنگیت، الیکٹرونکس وغیرہ وچ بہت اہم ہندیاں ہن۔ چورس ویو، آئتاکار ویو، ٹرائی اینگل ویو، نوکدار ویو، سملمب ویو اتے آری دند ویو وغیرہ اسدیاں اداہرناں ہن۔
گٹھ:ویو مکینکس گٹھ:ویوفارماں گٹھ:فزکس
وسدا مینہ چھمبر
وسدا مینہ چھمبر ضلع ٹوکوشیما، جپان وچ اک 45 میٹر اچی چھمبر اے۔
ویوفارم
اک ویوفارم کسے سگنل دی شکل اتے قسم ہندی اے جویں کوئی ویو کسے طبیعاتی میڈیئم وچ ویلے دے حساب نال دوری طے کردی اے جاں کئی وار ایہہ محض کسے سگنل دی قسم دا روپ ہندی اے۔
گٹھ:ویوفارماں گٹھ:فزکس
سکرے ڈیپارٹمنٹ
کولمبیا براعظم دکھنی امریکہ دا دیس اے اسدا راجگھر بگوٹا شہر اے ۔ کولمبیا لاطینی امریکی دیساں چ وی شامل اے ۔
کولمبیا انتظامی طور اتے 32 صوبےآں جنہاں نوں ڈیپارٹمنٹ آکھیا جاندا اے چ ونڈیا ہویا اے ۔
سکرے ڈیپارٹمنٹ کولمبیا دے 32 ڈیپارٹمنٹاں چون اک اے تے اسدا صدرمقام سنسیلیو شہر اے ۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:کولمبیا دے ڈیپارٹمنٹ گٹھ:کولمبیا گٹھ:دکھنی امریکہ گٹھ:جغرافیہ گٹھ:لاطینی امریکا
لہو
لہو، جنوراں دے پنڈے دی اک خاص وگن آلی شئے اے جیڑی پنڈے وچ نالیاں نال ہر پاسے جاندی اے تے ہر ولگن تک خراک تے آکسیجن اپڑاندی اے۔ لہو نال ای ایناں ولگناں چوں فالتو شیواں پنڈے چوں بار کڈیاں جاندیاں نیں۔
ریڑھ دی ہڈی آلے جنوراں دا لعو، لہو ولگناں تے لہو پلازمہ نال بندا اے۔ لہو وچ 55% پلازمہ ہوندا اے تے پلازمہ وچ 92% پانی ہوندا اے۔ پانی توں علاوہ پلازمہ وچ پروٹین، گلوکوز، نمکی آئن ، ہارمون، کاربن ڈائی آکسائیڈ تے لہو ولگن ہوندے نیں۔ پلازمہ دی مڈھلی پروٹین البیومن پروٹین اے جو پلازمہ وچ پانی دا داب قابو کردی اے۔ لہو ولگناں وچ سوے لہو ولگن (اریتھروسائیٹ)، چٹے لہو ولگن (لیوکوسائیٹ) تے پلیٹلیٹ (جمن ولگن) آندے نیں۔ ریڑھ دی ہڈی آلے جنوراں دے لہو وچ سب توں زیادہ پائے جان آلے لہو ولگن، سوے لہو ولگن ہوندے نیں۔ ایہناں ولگناں وچ لوآ رکھن آلی پروٹین ہوندی اے جو آکسیجن لان لیجان دا کم کردی اے، انج آکسیجن نوں لہو وچ حل ہون چ مدد کردی اے، تے کاربن ڈائی آکسائیڈ پلازمہ وچ، بائی کاربونیٹ آئناں دی صورت ولگناں دے باہر پیعجی جاندی اے۔ ریڑھ دی ہڈی آلے جنوراں دا لہو سوآ ہوندا اے جدوں، ایہدی ہیموگلوبن کول آکسیجن ہووے۔ کج جنور جیویں کرسٹیشیئن تے مولسکاں وچ آکسیجن نوں لان لیجان لئی، ہیموگلوبن دی بجائے اک پروٹین ہیموسایانن ہوندی اے۔ کیڑے مکوڑیاں تے کج مولسکاں وچ لہو دی بجائے ہیمولمف ہوندا اے، لہو تے ہیمولمف وچکار اے فرق اے جے لہو نالیاں وچ ٹردا اے تے ہیمولمف نالیاں توں بغیر ٹردا اے۔ ہیمولمف وچ ہیموگلوبن وی نئی ہوندی کیوں جے کیڑے مکوڑیاں دا وکھالہ نکا ہون باجوں تے پنڈے وچ موریاں باجوں آکسیجن لان لیجان چ کوئی مسئلہ نئی ہوندا۔ پنڈے وچ لہو، "لہو نالیاں" وچ ٹردا اے، جناں وچ دل زور لا کے لہو سٹدا اے۔ جنوراں دی آرٹریاں وچ آکسیجن آلا لہو ہوندا اے تے ویناں وچ کاربن ڈائی آکسائیڈ آلا لہو ہوندا اے۔
کم
لہو پنڈے وچ بہت سارے اہم کم کردا اے:
وکھالہ
لہو انسانی پنڈے دے پعار دا 7% بناندا اے۔ ایہدی کثافت 1060 کلوگرام فی میٹر کیوب ہوندی اے۔ اک بندے وچ 5 لیٹر لہو ہوندا اے جو پلازمہ تے لہو ولگناں دا بنیا ہوندا اے۔ ایہناں لہو ولگناں وچ ارتھرو سائیٹ (سوے لہو ولگن)، لیوکوسائیٹ (چٹے لہو ولگن) تے تھرومبوسائیٹ (پلیٹلیٹ/جمن ولگن) آندے نیں۔ سوے لہو ولگن سارے لہو دا 45% بناندے نیں، پلازمہ 54٫3% تے چٹے لہو ولگن 0٫7 % بناندے نیں۔
لوئیزیا کاؤنٹی
لوئیزیا امریکی صوبے آئیووا دی اک کاؤنٹی اے۔
لہو
وکھالہ
ولگن
لوئیزیا کاؤنٹی
بارلے جوڑ
گٹھ:آئیووا دیاں کاؤنٹیاں
لہو
وکھالہ
اک مائکرو لٹر لہو وچ :
ہوندے نیں۔ پلازمہ (لہو)
لہو وچ 55% پلازمہ ہوندا اے۔ ایہدا رنگ ہلکا پیلا ہوندا اے۔ اک انسان وچ 2٫7 توں 3٫0 لیٹر پلازمہ ہوندا اے۔ اے اک پانی آلا محلول اے جیدے وچ 92% پانی، 8% لہو پلازمہ پروٹیناں تے نکی جئی مقدار داجے نمکاں دی ہوندی اے۔ پلازمہ، گلوکوز، امائینو ایسڈ تے فیٹی ایسڈ جئے خراکی مالیکیولاں نوں پنڈے وچ ٹوردی اے تے کاربن ڈائی آکسائیڈ، یوریا تے لیکٹک ایسڈ جئی مالیکیولاں نوں باہر کڈدی اے۔
حامد میر
حامد میر پاکستانی صحافی تے لکھاری نیں۔ اوہ جیو چینل تے اسلام آباد توں شام نوں سیاست بارے پروگرام کیپیٹل ٹاک کردے نیں۔ 2007 چ جنرل پرویز مشرف نے اوناں نوں ٹی وی تے کم کرن توں روک دتا۔ اے روک جون 2008 چ وی پیپلزپارٹی دی سرکار نے اوناں تے لائی۔
لہو
وکھالہ
پلازمہ دے ہور مادیاں وچ شامل نیں: • سیرم البیومن، • لہو جمان آلے مادے، • امیونوگلوبن (اینٹی باڈیز)، • لپو پروٹین ذرے، •دوجیاں پروٹیناں، • الیکٹرو لائیٹ مادے ( سوڈیم، کلورائیڈ آئن) سیرم او پلازمہ ہوندا اے جیدے وچوں لہو جمان آلے مادے وکھرے کر دتے جان، تے پچھے صرف البیومن تے اینٹی باڈیاں امیونو گلوبن) رہ جان۔
حامد میر
حامد میر 23 جولائی 1966 نوں لہور چ جمے۔ اوہ پروفیسر وارث میر دے پتر نیں۔ گورنمنٹ سنٹرل ماڈل سکول لہور توں میٹرک گورنمنٹ سائنس کالج توں انٹر گورنمنٹ کالج توں بی اے تے پنجاب یونیورسٹی توں 1989 چ ماس کمیونیکیشن چ ایم اے کیتا۔
لہو
وکھالہ
نکی پی ایچ رینج لہو دی پی ایچ بہت نکی رینج وچ ہوندی اے ،7٫35 توں 7٫45 تک، تھوڑی جئی اساسی۔ جس لہو دی پی ایچ 7٫35 توں تھلے ہوئے گی، او تیزابی ہوئے گا۔تے 7٫45 پی ایچ توں اتلا لہو اساسی ہوئے گا۔ لہو وچ پی ایچ، آکسیجن دا ممولی داب، کاربن ڈائی آکسائیڈ دا ممولی داب، بائی کاربونیٹ آئناں دی مقدار نوں پکا رکھن لئی پنڈے وچ ہومیوسٹیٹک خاص ول ہوندے نیں۔ ایس مقصد لئی ساع لین پربندھ تے موتری پربندھ کم کردے نیں۔
حامد میر
حامد میر 1987 چ جنگ اخبار چ کم کرنا لگ گیا۔ آصف علی زرداری دی کرپشن دی خبر تے اونوں جنگ چوں کڈ دتا گیا۔ 1996 اوہ پاکستان اخبار دا ایڈیٹر لگ گیا۔1997 چ اے اخبار وی چھڈنا پیا۔25 دسمبر 1997 نون اونے آپنا اخبار اوصاف ٹوریا۔ 2002 چ حامد جیو ٹی وی چ آگیا۔
لہو
وکھالہ
دوجے جنوراں دا لعو
حامد میر
حامد میر توں 19 اپریل 2014 نوں کراچی وچ گولیاں ناں مارن دی کوشش کیتی گئی۔
گٹھ:پاکستانی صحافی
لہو
فزیالوجی
سرکولیٹری پربندھ
سارے پنڈے وچ لعو، لہو نالیاں دی مدد توں جاندا اے تے دل زور لا کے لہو نوں پنڈے وچ سٹدا اے۔ انساناں وچ کھبا وینٹریکل، آرٹریاں دی مدد توں لہو نوں پنڈے دے دوواں پاسیاں دے انگاں وچ سٹدا اے جتھوں لہو ویناں دی مدد نال سجے ایٹریم وچ آندا اے۔ فیر ایہ سجے وینٹریکل و وڑدا اے، جتھوں ایہ پلمونری آرٹری دی مدد توں پھپھریاں وچ کل دتا جاندا اے۔ پھپھریاں توں لعو، پلمونری وین دی مدد توں ،کھبے ایٹریم وچ آندا اے۔ اتھوں اے اک واری فیر کبھے وینٹریکل وچ وڑ جاندا اے تے سارے پنڈے وچ زور نال سٹ دتا جاندا اے۔ آرٹری لہو ساع دی آکسیجن نوں پھپھریاں توں لے کے ولگناں تک اپڑاندا اے تے وینی لہو ولگناں دی فالتو کاربن ڈائی آکسائیڈ نوں لے کے پھپھریاں تک اپڑاندا اے، جے انوں ساع نال پنڈے توں باہر کڈیا جا سکے۔
ویناں وچ لہو نوں دل دی طرف واپس ٹورن وچ کج کم پٹھے وی کردے نیں۔ پٹھیاں دے ہلن جلن نال لہو ویناں دبیاں جاندیاں نیں تے لہو چھیتی ٹر کے سجے ایٹریم تک اپڑ جاندا اے۔
لہو پھرن ٹرن نبارے پہلی واری ولیم ہاروے نیں 1628 وچ دسیا۔
سوے لہو ولگناں دا بننا تے مکنا
یوہانز بیڈنورذ
یوہانز بیڈنورذ اک فزکسگرو اے تے فزکس اچ نوبل انعام جتن آلا اے۔ اے تیر گرمی وچ سپر کنذکٹیویٹی دی وجہ توں جانیا جاندا اے۔
گٹھ:شخصیتاں گٹھ:مشہور لوک
لہو
فزیالوجی
اک صحتمند انسان دے آرٹری لہو وچ، سمندری سطح تے، ساع نال اندر آن آلی آکسیجن دا 98٫5% حصہ، ہیموگلوبن دے نال کیمیائی جوڑ بناندا اے۔ ایس آکسیجن دا 1٫5% حصہ لہو دے دوجے مائع مادیاں وچ رل جاندا اے تے ہیموگلوبن نال جوڑ نئی کردا۔ میملاں تے ہور جانداراں وچ ہیموگلوبن، آکسیجن دی لان لیجان لئی مڈھلا مالیکیول اے۔ ہیموگلوبن دا اک گرام، 1٫36 توں 1٫37 ملی لیٹر آکسیجن نال جوڑ بنان دی طاقت رکھدا اے، جیدی وجہ توں آکسیجن دی لان لیجان، 70 گنا ود جاندی اے۔ ہیموگلوبن توں بغیر اک لیٹر لہو وچ صرف 0٫03 ملی لیٹر آکسیجن لائی لیجائی سکدی اے۔ پلمونری تے امبیلیکل آرٹریاں نوں چھڈ کے ، ساری آرٹریاں آکسیجن آلا لہو دل توں پرے لے کے جاندیاں نیں تے پنڈے دے وکھرے انگاں نوں آرٹریولاں تے کیپیلریاں نال لہو اپڑاندیاں نیں۔ انگاں دے ولگن ایس آکسیجن نوں ورتدے نیں، جتھوں بغیر آکسیجن آلا لہو وینیول تے ویناں دی مدد توں واپس دل ول کل دتا جاندا اے۔ عام حالات وچ، رکے ویلے، اک وڈے انسان وچ ، پھپریاں توں نکلن آلے لہو دی ہیموگلوبن 98 توں 99 % آکسیجن نال پعری ہوندی اے تے پنڈے وچ آکسیجن پہنچان دی سپیڈ 950 توں 1150 ملی لیٹر ہوندی اے۔ اک صحتمند انسان وچ ، رکے ویلے، آکسیجن دا ورتن اک منٹ وچ 200 توں 250 ملی لیٹر ہوندا اے تے پھپھریاں تک واپس آن آلی آکسیجن ہلے وی 75% (70 توں 78 %) آکسیجن نال پعری ہوندی اے۔ ود کم کرن نال آکسیجن دا ورتن ود جاندا اے تے وینی لہو وچ آکسیجن دی مقدار کم ہو جاندی اے۔ اک کھلاڑی وچ وینی لہو 15 % آکسیجن رکھدا اے۔ لہو وچ آکسیجن دی کم مقدار خطرناک ہوندی اے۔ 90% توں کم آکسیجن ، صحت لئی خطرہ اے تے 30% توں کم آکسیجن ، جان لیوہ اے۔ ماں دے ٹڈ وچ کاکے نوں کم آکسیجن آلا لہو لبدا اے جیدے وچ 21% آکسیجن ہوندی اے۔ ایس حالت لئی کاکیاں وچ اک وکھرا مالیکیول "ہیموگلوبن ایف" بندا اے جو ود آکسیجن نال جڑن دی طاقت رکھدا اے۔
کاربن ڈائی آکسائیڈ دا لان لیجان
پنڈے وچ کاربن ڈائی آکسائیڈ لان لیجان دے ترے ول نیں۔
سوے لہو ولگناں وچ، ہیموگلوبن، آکسیجن تے کاربن ڈائی آکسائیڈ، دوواں نوں لان لیجان دا کم کردا اے، پر کاربن ڈائی آکسائیڈ اسی تھاں نئی جڑدی جتھے آکسیجن جڑدی اے۔ کاربن ڈائی کسائیڈ دے ہیموگلوبن نال جڑن باجوں ایس تے آکسیجن دے جڑن دی صلاحیت کم ہو جاندی اے۔
ہائیڈروجن آئناں دا لان لیجان
جدوں ہیموگلوبن آکسیجن دے بغیر ہوندی اے تے، ہائیڈروجن آئیناں دے لان لیجان دا کم کردی اے۔
لمفیٹک پربندھ
میملاں وچ لعو، لمف نال توازن نال کم کردا اے۔ لمف نوں، نکی لنفیٹک نالیاں دا اک پربند اکٹھا کردا اے جو "سب کلیون وین" دی مدد نال واپس لہو وچ رل جاندا اے۔
تاپ قابو
لہو پھرن ٹرن نال، تاپ سارے پنڈے وچ اپڑدا اے تے ایس لئی "تاپ قابو" بہت ضروری اے۔ کھل تک تاپ ٹورن توں، پنڈے دا تاپ کم کرن چ مدد لبدی اے۔ تے جدون پاہر دا تاپ کم ہووے تے پنڈے چ کھل پاسے تاپ کم ٹوریا جاندا اے جے ایہ ضائع نہ ہو سکے۔
بغیر ریڑھ دی ہڈی دے جاندار
کیڑٰے مکوڑیاں وچ لعو، آکسیجن لان لیجان دا کم نئی کردا، تے ایہنوں ہیمولمف آکھیا جاندا اے۔ آکسیجن لئی اناں دے پنڈیاں وچ نکی موریاں "ٹریکیا" ہوندیاں نیں۔ کیڑے مکوڑیاں دا لہو خراک نوں ٹشواں تک لے کے جاندا اے تے فالتو مادے کڈ کے واپس لیہاندا اے۔
انڈین سنہری گکو
انڈین سنہری گکو گکو ٹبر دے ٹبر دا اک گکو اے۔
لہو
فزیالوجی
دوجے جانداراں وچ آکسیجن نوں لان لیجان لئی لہو وچ ہیموگلوبن توں علاوہ پروٹیناں ہوندیاں نیں۔
رنگ
ہیموگلوبن ریڑھ دی ہڈی آلے جنوراں دے لہو وچ رنگ دین آلا مڈھلا مادہ ہیموگلوبن ہوندا اے۔ ہر مالیکیول وچ چار "ہیم" ٹولیاں ہوندیاں نیں، دوجے مالیکیولاں نال رلن باجون ایہناں دے رنگ وچ تبدیلی آ جاندی اے۔ ریڑھ دی ہڈی آلے جنوراں تے دوجے ہیموگلوبن رکھن آلے جنوراں وچ آرٹری لہو لشکدا سوا ہوندا اے کیوں جے آکسیجن ، لہو نوں سوا رنگ دیندی اے۔ آکسیجن نکلیا لعو، گوڑا سوا ہوندا اے، ایہ ویناں وچ ہوندا اے تے لہو دین ویلے ویکھیا جا سکدا اے۔ ایہدی وجہ ایہ وے کہ آکسیجن دے بغیر تے ایہدے ہون نال ہیموگلوبن دی چانن چوسن دی طاقت بدل جاندی اے۔ پلمونری آرٹریاں وچ آکسیجن بغیر لہو ہوندا اے تے پلمونری ویناں وچ آکسیجن آلا لہو ہوندا اے۔
کھل دے نیہڑے دی ویناں نیلیاں نظر آندیاں نیں،ایہدے بہتے سبب ہو سکدے نیں۔ اک سبب کھل دا چانن نوں پھیلانا اے۔ ہیموسایانن
زیادہ تر مولسکاں (سیفیلوپوڈ، گیسٹرو پوڈ) تے آرتھروپوڈاں وچ لہو دا رنگ نیلا ہوندا اے کیوں جے ایہناں وچ تانبا رکھن آلی پروٹین ہوندی اے جنوں "ہینوسایانن" آکھیا جاندا اے۔ ایہ پروٹین اک لیٹر وچ 50 گرام دی مقدار نال پائی جاندی اے۔ آکسیجن دے بغیر ایہدا کوئی رنگ نئی ہوندا تے آکسیجن دے نال ایہ گوڑا نیلا ہو جاندا اے۔ جو جاندار ٹھنڈیاں تھاواں تے رہندے نیں، جتھے آکسیجن کم ہوندی اے، اوہناں وچ لہو سلیٹی-چٹا یا فیر ہلکا پیلا ہوندا اے تے گوڑا نیلا ہو جاندا اے جدوں ہوا دی آکسیجن نال رلدا اے۔ہیموسایاننن ولگن دے باہر لہو پہنچاندا اے تے ہیموگلوبن ولگناں دے اندر لہو پہنچاندا اے۔
ہیموویناڈن
کج سمدری جانداراں ایسیڈئین تے ٹیونیکیٹاں دے لہو وچ اک پروٹین "ہیمو ویناڈن" پائی جاندی اے، جیدے وچ ونیڈیم عنصر ہوندا اے۔ آکسیجن نال رلن باجوں ایہدا رنگ پیلا ہو جاندا اے۔
روگ
لہو وگن
چوٹ لگن نال کئی واری پنڈے توں لہو وگن لد پیندا اے تے لہو دی کمی ہو جاندی اے۔ اک صحتمند آدمی اک لیٹر لہو وگن نال زندہ رہ سکدا اے پر 2 لیٹر توں ود لہو وگنا، خطرناک ہو سکدا اے۔پنڈے دے اندرلے انگاں وچ لہو وگنا ود خطرناک ہوندا اے۔
لہو نالیاں وچ وکھرے مادیاں دے جمن نال، لہو ٹرن پھرن دی رفتار ہولی ہو جاندی اے تے لہو ہولے ہولے ٹردا اے، جیدے باجوں دل تے زور پیندا اے تے لہو وچ جمے لہو دی روڑیاں وی بن سکدیاں نیں۔
لہو کمی
پنڈے وچ لہو دی کمی دی وجہ لہو دا وگنا، تھیلیسمیا، خراک دی کمی نیں تے ایہدا علاج مریض نوں لہو دے کے کیتا جاندا اے۔ ایس روگ نوں "اینیمیا" وی آکھیا جاندا اے۔
لہو کینسر لہو کینسر وچ لہو ولگن بنن دا عمل متاثر ہوندا اے۔ ایس روگ نوں "لیو کیمیا" وی آکھیا جاندا اے۔
لہو جمن روگ
لہو جمن روگ وچ لہو وچ جمن آلی پروٹین سئی کم نئی کردی۔ ایس روگ نوں "ہیموفیلیا" وی آکھیا جاندا اے۔ جے لہو وچ پلیٹلیٹ ولگن کم بنن تاں وی ایہ روگ ہو جاندا اے۔ لہو جمن آلے مادے کم بنن تے لہو وگنوں نئی رکدا تے لہو جمن مادے ود بنن تے لہو دی روڑیاں بن جاندیاں نیں۔
لہو جرسوماتی روگ
لہو جرسوماتی روگ وچ لہو جراسیم ود جاندے نین جیویں ایڈز دے روگ وچ ایچ آئی وی وائرس لہو وچ ود جاندا اے۔ ملیریا ، ہیپاٹائیٹس بی وی لہو جرسوماتی روگاں دی مثالاں نیں۔
طبی علاج
لہو لگنا
لہو دی چار ٹولیاں نیں جناں نوں "اے بی او لہو ٹولی پربندھ" وی آکھیا جاندا اے۔ جے بندیاں دا لہو اک دوجے لئی سئی ہووے تے تاں ای لگ سکدا اے۔ لہو ٹولی "اے بی" نوں "دنیائی لین آلے" آکھیا جاندا اے، تے لہو ٹولی "او" نوں "دنیائی دین آلے" آکھیا جاندا اے۔
ویناں وچ دوائی پانا
کج روگاں وچ دوائیاں نوں منہ توں دین دی بجائے لہو وچ دتا جاندا اے۔ مثال دے طور تے انٹی بایوٹک، تے کیموتھیریپی دی دوائیاں۔ کئی واری لہو جے زیادہ وگ جائے، تے اوہدے بعد لہو وچ کم ہویا پلازمہ باہروں دتا جاندا اے جیدے وچ ضروری نمک تے پروٹیںاں ہوندیاں نیں۔
فالتو لہو کڈنا
کج روگاں وچ لہو دی کیمیا خراب ہو جاندی اے تے تھوڑا جیا لہو پنڈے توں کڈنا پیندا اے جے صاف لہو بن سکے۔
بارلے جوڑ
گٹھ:پنڈا
یوکیوا چھمبر
یوکیوا چھمبر جپان وچ اک 300 میٹر اچی چھمبر اے۔
جامعہ عالیہ
جامعہ عالیہ یا عالیہ یونیورسٹی حکومت دے زیر انتظام چلنے والی اک ریاستی اقليتی خود مختار یونیورسٹی اے جو نیو ٹاؤن، مغربی بنگال وچ واقع ا‏‏ے۔ اس یونیورسٹی دا پرانا ناں مدرسہ عالیہ کلکتہ سی۔ سنہ 2008ء ميں اسنو‏ں یونیورسٹی دا درجہ دتا گیا۔ اس وقت یونیورسٹی وچ انجینئری، فنون لطیفہ، سائنس وغیرہ موضوعات وچ انڈر گریجویٹ تے پوسٹ گریجویٹ د‏‏ی تعلیم دتی جاندی ا‏‏ے۔
داخلہ
جامعہ عالیہ دے انڈر گریجویٹ تے پوسٹ گریجویٹ دے بیشتر کورس وچ داخلہ امتحان دے ذریعہ داخلہ دتا جاندا اے جدو‏ں کہ ایم ایس تے پی ایچ ڈی وچ انٹرویو دے بعد داخلہ ملدا ا‏‏ے۔
کیمپس
مغربی بنگال د‏‏ی وزیر اعلیٰ ممتا بنرجی نے 15 دسمبر 2011ء نو‏‏ں جامعہ عالیہ کیمپس د‏‏ی بنیاد رکھی تے 11 نومبر 2014ء نو‏‏ں تعمیر مکمل ہونے اُتے اس دا افتتاح کیتا۔ نیو ٹاؤن دے کیمپس وچ 156 درس گاہاں جنہاں وچ بارہ ہزار طلبہ د‏‏ی گنجائش ا‏‏ے۔ ایہ کیمپس محض سائنس تے ٹیکنالوجی دے طلبہ دے لئی مختص ا‏‏ے۔ ايس‏ے کیمپس وچ تن ہور عمارتاں تعمیر د‏‏ی گئیاں نيں جو مختلف تجربہ گاہاں تے مرکزی کت‏ب خانے دے زیر استعمال ني‏‏‏‏ں۔
پارک سرکس دا کیمپس فنون لطیفہ تے نرسنگ دے طلبہ دے لئی خاص اے جدو‏ں کہ تڑاتلا کیمپس وچ شعبہ اسلامیات دے طلبہ ہُندے نيں تے جامعہ عالیہ دا مرکزی دفتر وی اوتھے واقع ا‏‏ے۔
مرکزی ک‏‏تب خانہ
جامعہ عالیہ دے تن کیمپس وچ تن علاحدہ علاحدہ کت‏ب خانے موجود ني‏‏‏‏ں۔ نیو ٹاؤن دے کیمپس دا ک‏‏تب خانہ مرکزی ک‏‏تب خانہ سمجھیا جاندا اے جس وچ 1.33 لکھ کتاباں موجود ني‏‏‏‏ں۔
جامعہ عالیہ دے کت‏ب خانے وچ ادب، اسلامیات، فقہ اسلامی، قانون تے عربی، فارسی تے اردو د‏‏یاں کتاباں دا وڈا ذخیرہ یکجا ا‏‏ے۔ تے ہن اس وچ سائنس، انجینئری، بشریات تے سماجی علوم تو‏ں متعلق ذخیرہ کتاباں یکجا کیتا جا رہیا ا‏‏ے۔
باہرلے جوڑ
جامعہ عالیہ گٹھ:1780ء د‏‏ی دہائی وچ قائم ہونے والے تعلیمی ادارے گٹھ:2007ء وچ قائم ہونے والے تعلیمی ادارے گٹھ:برطانوی ہند وچ 1780ء دیاں تاسیساں گٹھ:بنگالی نشاۃ ثانیہ تو‏ں مربوط تعلیمی ادارے گٹھ:بھارت وچ اسلامی یونیورسٹیاں تے کالج گٹھ:کولکات‏ا وچ یونیورسٹیاں گٹھ:بھارت وچ تعلیم
چک 496 گ ب
چک 496 گ ب ضلع فیصل آباد دی تصیل تاندلیانوالہ دا اک پنڈ اے ۔ اس پنڈ دی بھوئیں نوں لوئر چناب نہر چوں نکلن آلی  گوگیرہ برانچ نہر دا پانی لگدا اے   ۔اس پنڈ دے ناں نال گ ب (G.B=Gugara Branch) ایسے لئی لگدا اے ۔
350px|thumbnail|ضلع فیصل آباد دے پنڈاں دا نقشہ
تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ ضلع فیصل آباد چ تصیل تاندلیانوالہ چ وس رہیا اے ۔
مولکی اڈنا لومڑ
مولکی اڈنا لومڑ وڈیاں چمگادڑاں دے ٹبر دی اک چمگادڑ اے۔
بارلے جوڑ
گٹھ:وڈیاں چمگادڑاں گٹھ:چمگادڑ
کونڈروڈیکٹائلس اینگولیفر
کونڈروڈیکٹائلس اینگولیفر گکو ٹبر دے ٹبر دا اک گکو اے۔
کرمیگنان آدمی
فرانس دے صوبہ ( فرنچ ڈیپارٹمنٹ ) دور دون وچ لے آئزی دوتیاک دے مقام اُتے شاہراہ د‏‏ی توسیع دے سلسلے وچ کھدائی ہوئی تے اک پہاڑی کاٹنی پئی۔ اس پہاڑی وچ غاراں سن۔ جس نو‏‏ں پرانی مقامی بولی وچ کرو منگنان CRO MAGNON کہیا جاندا سی ۔ جس دا مطلب اے ’ وڈی غار ‘۔ انہاں غاراں وچ اس انسان د‏‏ی اوہدی بہت ساریاں باقیات ملی نيں۔ جو آخرٰی برف دے زمانے وچ فرانس تے یورپ وچ رہندا سی ۔ انہاں کھدائیاں تو‏ں ایہ وی پتہ چلا اے کہ ایہ مقام ہزاراں سال گنجان آباد رہے نيں۔ خاص طور اُتے آئزی دے بارے وچ ایہ کہیا جاندا اے کہ ایہ پہلے تریخ زمانے وچ دنیا فیر دا راجگڑھ سی ۔ ظاہر اے قدیم ابتدائی سماج وچ عالمی سلطنت دا وجود فرض کرنا محض جزباندی سی گل ا‏‏ے۔ بہر حال اس علاقے وچ گنجان ہونے تو‏ں سماج د‏‏ی زبر دست ترقی دا ثبوت ضرور ملدا اے ۔
کرو میگنان تو‏ں ملے والے جسمانی اعضا دے مالک نو‏‏ں ’ کرو میگنان آدمی ‘ دا ناں دتا گیا۔ اس دا زمانہ 35 ہزار سال پہلے تو‏ں لے ک‏ے دس ہزار سال پہلے تک سمجھیا جاندا ا‏‏ے۔ ایہ لوک مشرق وسطیٰ تو‏ں نکلے سن تے اوتھ‏ے تو‏ں یورپ وچ داخل ہوئے تے پورے یورپ وچ چھاگئے ۔
کرو منگنان آدمی نو‏‏ں اک خاص نسل انسانی ’ کرو میگنان ‘ نسل دا نمائندہ سمجھنا چاہیے۔ جس وقت انہاں غاراں وچ کھدائی ہوئی تاں تو تقریباً پندرہ افراد د‏‏ی لاشاں ایتھ‏ے تو‏ں ملیاں۔ لیکن انہاں وچ کافی لاشاں ضائع ہوگئياں تے ہن انہاں وچ صرف چھ افراد دے ڈھانچاں دے کچھ ٹکرے محفوظ نيں۔ انہاں وچ اک پنجاہ سالہ مرد د‏‏ی کھوپئی تے اس دا نچلا جوڈا وی شامل ا‏‏ے۔ اسنو‏ں کرو مینگنان دا ودھیا کہیا گیا ا‏‏ے۔ باقی مجحرات دوسرے افراط کہ نيں۔ کچھ ہڈیاں دے ٹکڑے اک پہلے از وقت پیدائش بچے دے نيں یا ایہ ہو سکدا اے نہ نوزائدہ بچہ ہوئے۔ انہاں وچ سب وچ مشہور کرو میگنان دا ودھیا ا‏‏ے۔ جس نو‏‏ں اس نسل دا نمائندہ فرد قرار دتا گیا اے فنکارو ے اس دا مجسمہ وی بنایا اے ۔
اوہدی کھوپئی لمبوتری اے تے اُتے تو‏ں دیکھو تاں مخمس نما لگتی ا‏‏ے۔ جس وچ طرفین د‏‏ی ہڈی باہر نو‏‏ں ابھری ہوئی ا‏‏ے۔ دماغی گنجائش 1600 کیوبک سینٹی میٹڑ ا‏‏ے۔ پیشانی سیدھی اے تے ابروواں د‏‏ی ہڈی دا ابھار بہت معمولی سا ا‏‏ے۔ خانہ مغز د‏‏ی محراب چپٹی سی اے تے کھوپئی د‏‏ی عقبی ہڈی باہر نو‏‏ں نکلی ہوئی ا‏‏ے۔ بحثیت مجموعی کھوپئی نسبتاً زیادہ لمبی تے کم چوڑی ا‏‏ے۔ اس دے مقابلے وچ چہرے د‏‏ی لمبائی کم تے چوڑائی زیادہ ا‏‏ے۔ ایہ خصوصیات کرو میگنان نسل د‏‏ی مشترکہ خصوصیات تسلیم د‏‏ی گئیاں نيں۔ اس دے علاوہ اس ودھے د‏‏ی اکھاں دے رخنے اندر نو‏‏ں دھنسے ہوئے ہوئے، چوڑے تے چوکور سن ۔ ناک د‏‏ی ہڈی دے سوراخ تنگ تے باہر نو‏‏ں ابھرے ہوئے سن ۔ نچلا جوڈا مظبوط تے ٹھوڑی نمایاں سی، اس ودھے دے منہہ وچ صرف اک دانت سی ۔ باقی دانت یا تاں بڑھاپے د‏‏ی وجہ تو‏ں گر گئے سن یا فیر ہو سکدا اے کہ مرنے دے بعد ضائع ہو گئے ہون۔ ہور افراد دے دانت صحیح سلامت ملے نيں۔ انہاں تو‏ں ظاہر ہُندا اے کہ اس نسل دے دانت د‏‏ی ساخت ہوبہو موجودہ انسان دے مطابق سی ۔
دنیا وچ دوسرے علاقےآں تو‏ں اس دے جو مجحرات ملے نيں، مثلاً گلیمورگن شائر وچ پاوی لینڈ، بلجیم وچ ایگنس، فرانس وچ لامیدیلین، برونی دے چانس لید تے مینتن، اٹلی وچ گری مالدی، چیکوسلوویکیہ وچ پریم دوست تے یورپ و ایشیا تے شمالی افریقہ دے ہور تھ‏‏اںو‏اں تو‏ں انہاں سب نو‏‏ں سامنے رکھ کر کرو میگنان آدمی د‏‏ی زندگی د‏‏ی اک واضح شکل سامنے آندی اے ۔
کرو میگنان نسلی دماغی گنجائش 1600 کیوبک سینٹی میٹر تے قد 166 تو‏ں 171 سم تک ( پنج فٹ پنج انچ تو‏ں پنج فٹ ست انچ تک ) سی ۔ اٹلی نال ملن والے ڈھانچاں تو‏ں ثابت ہُندا اے کہ انہاں دا قد اوسطاً 177 سم ( تقریباً چھ فٹ ) سی ۔ بعض ماہرین نے بعض افراد دا قد چھ فٹ تن انچ تک دسیا ا‏‏ے۔ بحثیت مجموعی ایہ نسل دارز قامت یا گھٹ تو‏ں گھٹ متوسط القامت سی۔ پستہ قد ہر گز نہ سی ۔
کرو میگنان اپنی شکل د‏‏ی ساخت وچ جدید یورپی انسان دے انتہائی قریب سی ۔ کہیا جاندا اے کہ اوہدی جدل سفید سی۔ کرو میگنان نسلی اثرات موجودہ انسانی گروہاں وچ پائے گئے نيں۔ بالعموم فرانس، اسپین تے شمالی افریقہ تے خاص طور اُتے ڈال نسل دے لوکاں وچ ، جو سویڈین دے وسطی صوبہ ڈال وچ ایہ اثرات بے حد تک نمایاں نيں ۔
کرو میگنان دے بنائے ہوئے پتھر تے ہڈی دے اوزاراں دے مطالعے تو‏ں پتہ چلا اے کہ ایہ محض ٹوڑ پھوڑ تو‏ں بنائے گئے اوزار نئيں نيں، بلکہ انہاں نو‏‏ں رگڑ کر ملائم تے انہاں دے پھل نو‏‏ں تیز کیتا گیا ا‏‏ے۔ کھرچنے دے اوزار، کھاوہی، ستھری جداں اوزار تے ہڈیاں تو‏ں بنائے گئے نفیس اوزار مثلاً لمبے تے چپٹے تے نوکدار پھل جداں نیزے دے ہُندے نيں۔ دو شاخہ پھل، چمڑے وچ سوراخ کرنے دے لئی تیز دھار والا نالی نما اوزار، چمڑے د‏‏ی سطح چھیلنے تے صاف کرنے والے اوزار، اس طرح سینگاں تے ہڈیاں دے ڈنڈے جنہاں وچ سوراخ کیتے گئے نيں ۔
انہاں دے ٹھکانے زیادہ تر غاراں وچ سن یا قدرتی پہاڑی چھجاں دے تھلے سن ۔ ایہ لوک خود گھر بنا ک‏ے وی رہندے سن ۔ ایہ خود ساختہ گھر وی پہاڑی چٹاناں دے نال ہور پتھر جوڑ کر مصنوعی دیواراں اٹھا ک‏ے بنائے جاندے سن ۔ انہاں لوکاں دے ایہ گھر مسقل رہاہش د‏‏ی حیثیت رکھدے سن ۔ ایہ لوک خانہ بدوش یا نیم خانہ بدوش نئيں سن ۔ البتہ انہاں د‏‏ی گزر اوقات چونکہ شکار اُتے سی۔ اس لئی انہاں دے علاقے وچ شکار دے جانور ناپید ہوجاندے ہون گے تاں انہاں دا آمادہ سفر ہونا مشکل وی نہ ہوئے گا۔ جنہاں جانوراں دا شکار کردے سن انہاں وچ رینڈیر، ارنے، جنگلی گھوڑے تے میمٹھ شامل سن ۔
یہ لوک نی اینڈر تھال تو‏ں ذہنی، فکری تے ثقافتی طور اُتے کدرے زیادہ ترقی یافتہ سن ۔ اوہ نہ صرف ٹیکنالوجی وچ ترقی یافتہ سن بلکہ فن وچ بھی۔ اس انسان د‏‏ی سجائی ہوئی ستر غاراں فرانس وچ ملی نيں۔ انہاں دا زمانہ تخلیق 28000 ق م تا 10000 ق م تک سمجھیا جاندا ا‏‏ے۔ انہاں وچ غار د‏‏ی چھت تے دیواراں اُتے بنی ہوئی تصویراں، چٹاناں اُتے د‏‏ی ہوئی بنت کاری تے کندہ کاری، چٹاناں اُتے ابھرے ہوئے مجسمے، پتھر دے بنے ہوئے عورتاں دے ننے منے مجسمے شامل نيں۔ ایہ ساری نقش گری جانوراں دے شکار تے زندگی دے ہور عملی کماں د‏‏ی عکاسی کردی ا‏‏ے۔ اک اک غار وچ انہاں د‏‏ی تعداد اِنّی زیادہ اے تے انہاں دا معیار اِنّا بلند اے کہ ایہ غاراں وچ طویل انسانی قیام دا ثبوت نيں۔ غاراں دے فرش وچ مدفون مختلف سطحاں اُتے لاتعداد انسانی ڈھانچے، چولھے تے اوزار ملے نيں۔ جاں جاں زمانہ حال دے قریب آندے جاندے نيں مجسماں د‏‏ی جسامت وڈی ہُندی جاندی اے ۔
مصور چھتاں والے غاراں د‏‏ی چھتاں اِنّی تنگ غاراں وچ نيں کہ انسانی رہاہش ناممکن سی۔ لہذا انہاں تصویراں دا مقصد دوسرے انساناں نو‏‏ں لذت نظارہ دینا نئيں سی بلکہ انہاں دا مقصد ’ جادو ‘ سی ۔ کرو میگنان انسان شکاری سی تے بدقسمتی تو‏ں بچنے تے خوش قسمتی دے لئی تصویراں بناندا سی ۔ ایہ حقیقت اس گل تو‏ں واضح ہُندی اے کہ اکثر تصویراں جانوراں کيتیاں نيں۔ جنہاں نو‏ں یا نیزے چبھے ہوئے نيں یا جنہاں دے جسماں اُتے نیزےآں دے جسماں دے نشانات نيں تے اکثر نو‏‏ں کسی نہ کسی طرح حذف بنیایا گیا اے ۔
یہ انسان صرف مصور نہ سی بلکہ سنگ تراش تے مجسمہ ساز وی سی ۔ اس نے جانوراں د‏‏ی تصویراں کھوداں تے تراشی نيں۔ جسم دے مختلف حصےآں دے ابھار نو‏‏ں چٹان دے قدرتی پیچ و خم تو‏ں ہ‏‏م آہنگ کرکے ہور خوبصورت بنا دتا ا‏‏ے۔ عورتاں دے جو مجسمے ملے نيں اوہ چند انچ قد دے نيں۔ ایہ مجسمے یورپ بھر وچ پھیلے ہوئے نيں تے مشرق وچ سائبیریا تک کئی تھ‏‏اںو‏اں تو‏ں ملے نيں ۔
عورتاں دے مجسماں وچ سر چھوٹے بنائے نيں تے بالاں یا چہرے دے نقوش اُتے توجہ نئيں کيت‏‏ی گئی ا‏‏ے۔ بازو تے لتاں وی انتہائی چھوٹیاں بنائیاں گئياں نيں۔ ساری توجہ چھاتیاں تے کولھاں تے صرف کيتی گئی اے، جو انتہائی مبالغہ آمیزی تو‏ں بنائے گئے نيں۔ شواہد دسدے نيں کہ ایہ ذرخیزی تے تخلیق کيتی علامت نيں۔ ذرخیزی تے تخلیق دے جادو وچ استعمال ہُندی ہاں گی۔ انہاں د‏‏ی عمر ویہہ تو‏ں پچیس ہزار برس اے تے ایہ سب انسان د‏‏ی عملی زندگی ترجمانی کردیاں نيں۔ انہاں د‏‏ی عمدگی تے نفاست دا معیار اِنّا بلند اے کہ بلاشبہ ایہ فن دے شہکار دینے دے قابل نيں ۔
کرو میگنان دے مرحلے اُتے آک‏ے ثابت ہُندا اے کہ جسمانی ارتقا دا سلسلہ اک ایداں مقام اُتے پہنچ گیا اے جتھ‏ے تو‏ں اگے ذہنی، فکری تے سماجی ارتقا دا سلسلہ شروع ہُندا ا‏‏ے۔ ایہ مقام جسمانی ارتقائ د‏‏ی انتہا تے سماجی و فکری ارتقا د‏‏ی ابتدا ا‏‏ے۔
گورائیکو چھمبر
گورائیکو چھمبر ضلع اہیمے، جپان وچ اک 102 میٹر اچی چھمبر اے۔
عالمی مزدور دیہاڑ
عالمی مزدور دیہاڑ ہر سال 1 مئی نوں دنیا پَعھر وچ منایا جاندا اے ۔ اس دن نوں مناون دی وجہ امریکا دے شہر شکاگو دے محنت کش مزدوراں دی جدوجہد نوں یاد کرنا اے ۔
اتا پتا
گٹھ:عالمی دن گٹھ:سال گٹھ:دن
بابل دا برج
thumb|348x348px|Engraving The Confusion of Tongues by Gustave Doré (1865) بابل دا مینار ( جاں ; ، Migdal Bāḇēl) اک etiological متھ اے جو توریت (جسنوں عبرانی بائیبل جاں اولڈ ٹیسٹامینٹ وی کہندے ہن) دی جنن دی کتاب وچ وکھ-وکھ بولیاں دے مول نوں سمجھاؤن لئی سی۔  کہانی دے مطابق، مہان پرلو دے بعد، اک ہی بولی بولن والیاں پیڑھیاں دی مشترک انسان جاتی مشرق توں پرواس کرکے شنار (ہبرو: שנער) دی دھرتی آ گئی۔ اتھے اوہ اک شہر اتے برج بناؤن لئی راضی ہو گئے؛ ایہہ دیکھ کے خدا نے اوہناں دی بولی گڑبڑا دتی، تاں جو اوہ ہن اک-دوجے نوں سمجھ نہ سکن اتے اوہناں نوں دنیا بھر وچ کھنڈا دتا۔ بابل دا برج ، اسنوں بابل دا مینار وی آکھیا جاندا اے ۔ ایہہ سمیری تہذیب دیاں سب توں پرانیاں یادگاراں چوں سب توں اچّی عمارت سی ۔ توریت دے مطابق اسنوں شینار (موجودہ عراق) دے میدانی علاقے چ اساریا گئیا سی تے پتھراں دی بجائے پکیاں اٹاں لائیاں گئیاں سن ۔ مخروطی شکل دی ایہہ ست منزلہ عمارت 300 فٹ اچّی سی ۔ کجھ روایتاں دے موجب ایہہ برج حضرت نوح دے بعد کئی نسلاں نے بنائیا سی تے اوس ویلے دا راجہ اس دے راہیں اسمان تک جانا چاہندا سی ۔ سب توں پہلاں اسدیاں بنیاداں اک یورپی نے 1914ء چ لبھیاں پر اسدی اساری دے زمانے دا فیر وی پتا نا لگ سکئیا ۔ توریت دے زمانہ تقریبا 2200 قبل مسیح دا اے تے سمیری تہذیب تقریبا 5 ہزار ق م پرانی اے بابل دا برج اصل چ رصدگاہ دے قدیم ترین عمارت سی جس تے آن آلیاں نسلاں نے افسانوی رنگ چڑھا دتا ۔
حوالے
گٹھ:عراق گٹھ:عراق دی تریخ گٹھ:تریخ گٹھ:ایشیا دی تریخ گٹھ:معماری گٹھ:آثار قدیمہ
کارل ملر
کارل ملر اک فزکسگرو تے فزکس اچ نوبل انعام جتن آلا اے۔
گٹھ:شخصیتاں گٹھ:مشہور لوک
ڈونلڈ کرام
ڈونلڈ کرام اک کیمسٹری اچ نوبل انعام جتن آلا اے۔
گٹھ:شخصیتاں گٹھ:مشہور لوک
اقلید شہر
ایہہ ایران دا اک شہرا ے تے ایران دے صوبہ فارس دے شہرستان اقلید دا انتظامی مرکز اے ۔
گٹھ:ایران گٹھ:ایران دے شہر گٹھ:ایران دےآباد تھاں گٹھ:جغرافیہ گٹھ:صوبہ فارس گٹھ:شہر گٹھ:دنیا دے آباد تھاں گٹھ:ایشیا دے شہر گٹھ:ایشیائی شہر گٹھ:ایشیا دے شہراں دی لسٹ گٹھ:ایشیا دے شہر تے قصبے گٹھ:ایشیا دے آباد تھاں
رائیو چھمبر
رائیو چھمبر ضلع کوچی، جپان وچ اک 20 میٹر اچی چھمبر اے۔
لوکس کاؤنٹی، آئیووا
لوکس امریکی صوبے آئیووا دی اک کاؤنٹی اے۔
بارلے جوڑ
گٹھ:آئیووا دیاں کاؤنٹیاں
ماکیرا اڈنا لومڑ
ماکیرا اڈنا لومڑ وڈیاں چمگادڑاں دے ٹبر دی اک چمگادڑ اے۔
بارلے جوڑ
گٹھ:وڈیاں چمگادڑاں گٹھ:چمگادڑ
کونڈروڈیکٹائلس فٹزسمنسی
کونڈروڈیکٹائلس فٹزسمنسی گکو ٹبر دے ٹبر دا اک گکو اے۔
تولیما ڈیپارٹمنٹ
کولمبیا براعظم دکھنی امریکہ دا دیس اے اسدا راجگھر بگوٹا شہر اے ۔ کولمبیا لاطینی امریکی دیساں چ وی شامل اے ۔
کولمبیا انتظامی طور اتے 32 صوبےآں جنہاں نوں ڈیپارٹمنٹ آکھیا جاندا اے چ ونڈیا ہویا اے ۔
تولیما ڈیپارٹمنٹ کولمبیا دے 32 ڈیپارٹمنٹاں چون اک اے تے اسدا صدرمقام اباگوۓ شہر اے ۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:کولمبیا دے ڈیپارٹمنٹ گٹھ:کولمبیا گٹھ:دکھنی امریکہ گٹھ:جغرافیہ گٹھ:لاطینی امریکا
چک 11 ڈی بی
چک 11 ڈی بی ضلع بہاولپور دا اک پنڈ اے ۔ ایہہ پنڈ دی بھوئیں نوں پانی ڈیزرٹ برانچ نہر دی نہر دیندی اے ،ایسے لئی اس پنڈ دے ناں نال ڈی بی لگدا اے ۔
تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ ضلع بہاولپور چ وس رہیا اے ۔
آپریشن ٹارچ
آپریشن ٹارچ دوسری جنگ عظیم دے دوران اک فوجی مہم سی ۔
آپریشن ٹارچ یعنی الجزائر ۔ مراکش مہم 8 نومبر 1942 نو‏‏ں شروع ہوئی تے 11 نومبر 1942 نو‏‏ں ختم ہوئے گئی۔
یہ مہم امریکی تے برطانوی فوجاں نے امریکی جنرل ڈوائیٹ ڈی۔ آئزن ھاور د‏‏ی کمان وچ شروع کيتی۔ تن ٹاسک فورسز مراکش دے بحر اوقیانوس دے ساحل اُتے کیواں دا بلانکا دے ساحلاں پر، مغربی الجزائر وچ اورین دے نیڑے تے الجیریہ دے مشرق د‏‏ی جانب 250 میل تو‏ں ودھ فاصلے اُتے پہنچائی گئياں۔
وکی فرینچ فوجاں نے اگرچہ ابتدائی طور اُتے کچھ مزاحمت د‏‏ی اُتے الجیریہ وچ فرانسیسی مزاحمتی تنظیم د‏‏ی طرف تو‏ں 8 نومبر نو‏‏ں حکومت دا تختہ اُلٹنے د‏‏ی وجہ تو‏ں اتحادی افواج دے پہنچنے تو‏ں پہلے ہی فرانس د‏‏ی 19 ويں کور بے اثر ہوئے ک‏ے رہ گئی۔ آئزن ھاور دے نائب جنرل مارک کلارک نے شمالی افریقہ دے لئی وکی ھائی کمشنر ایڈمرل جان فرانسوا ڈارلن تے شمالی افریقہ وچ وکی فرینچ مسلح افواج دے کمانڈر جنرل الفانسے جوئین نو‏‏ں مجبور کر دتا کہ اوہ فرانسیسی افواج نو‏‏ں اورین تے مراکش وچ 10 – 11 نومبر نو‏‏ں مسلح بغاوت ختم کرنے دا حکم دتیاں اُنہاں دے تعاون دے جواب وچ ڈارلن اُس وقت تک فرانسیسی انتظامیہ دے عارضی سربراہ رہے جدو‏ں تک کہ شمالی افریقہ وچ فرانسیسی افواج اتحادی افواج دے نال مل نہ گئياں۔
اتحادیاں دے اوتھ‏ے پہنچنے دے رد عمل وچ جرمناں نے فرانس دے غیر مقبوضہ زون اُتے قبضہ ک‏ر ليا۔ علاوہ اذاں جرمن فوجاں تیونس وی روانہ کر دتی گئياں۔ وکی فرینچ نے بحیرہ روم وچ واقع اپنے بحری بیڑے دے جرمناں دے ہتھو‏ں پکڑے جانے تو‏ں بچنے د‏‏ی خاطر اسنو‏ں 27 نومبر 1942 نو‏‏ں ٹاؤلون د‏‏ی بندرگاہاں وچ چھپا دتا۔ نومبر دے آخر تک اتحادی فوجاں پیش قدمی کردے ہوئے تیونس د‏‏ی شمال مغربی سرحد پار کر گئياں۔
حوالے
گٹھ:دوسری جنگ عظیم
آزادی
آزادی دا مطلب اے کہ کسے دوجیاں دے آسرے نا رہنا بلکہ آپ حالات اگے پکے رہنا تے کلیاں جی لینا۔ سیاسی آزادی (انگریزی:Independence) اک قوم، دی  اس  ریاست دی اک حالت اے جس وچ  اس دے لوک، کج تھاں یا ریاست دوجیاں توں سیاسی طور تہ وکھرے ہون تے اپنے قنون ورتدے ہون۔
گٹھ:سیاست
نی ریز
ایہہ ایران دا اک شہرا ے تے ایران دے صوبہ فارس دے شہرستان نی ریز دا انتظامی مرکز اے ۔
گٹھ:ایران دے شہر گٹھ:ایران دےآباد تھاں
گٹھ:شہر گٹھ:دنیا دے آباد تھاں گٹھ:ایشیا دے شہر گٹھ:ایشیا دے شہراں دی لسٹ گٹھ:ایشیا دے شہر تے قصبے گٹھ:ایشیا دے آباد تھاں
سائین ویو
سائین ویو جاں سائینوسوڈ اک گنتک وقر ہندی اے جہڑی کہ اک شانت اتے لگاتار آسیلیشن ہندی اے۔ سائین ویو اک کنٹینیوس ویو ہندی اے۔ اسدا ناں کوسائین دے فنکشن سائین اتے رکھیا گیا اے جہڑی کہ اسدا گراف ہندی اے۔ اسدی ورتوں ریاضی،فزکس، انجینیئرنگ، سگنل پروسیسنگ اتے ہور موضوعاں وچ کیتی جاندی اے۔ اسدی سبھ توں عام قسم ویلے دے فنکشن (t) نال اس طرحاں اے:
گٹھ:تکونمتی گٹھ:لہراں گٹھ:ویوفارماں گٹھ:ویو مکینکس گٹھ:فزکس
ملک ارسلان بے
ملک ارسلان بے نے ، ذولقادر بیلیک ریاست تے سال 1454–1466 دے وچکار راج کیتا۔ اوہ سلیمان دا پتر اے۔ اس دے بعد اسدا بھرا شاہ بوداک بے  گدی تے بیٹھیا ۔
ملک ارسلان ولوں مملوک سلطان مشکوک سی کہ اوہ عثمانی سلطان دے پاسے جان دا خواہش مند اے۔ اس پاروں مملوک سلطان کشکدام نے اسنوں مار دتے جان دا حکم دتا۔ ملک ارسلان نوں 1465 دے پتجھڑ وچ قتل کیتا گیا جدوں اون مسجد وچ عبادت کر رہیا سی ، اتے سلیمان دے اک ہور پتر، شاہبودک، نوں  دی جگہ وچ حکمران بنا دتا گیا ۔
ملک ارسلان بے دا اک بیٹا، امیر اسلان بے سی ۔
حوالے
گٹھ:ترک شخصیتاں
چک 498 گ ب
چک 498 گ ب ضلع فیصل آباد دی تصیل تاندلیانوالہ دا اک پنڈ اے ۔ اس پنڈ دی بھوئیں نوں لوئر چناب نہر چوں نکلن آلی  گوگیرہ برانچ نہر دا پانی لگدا اے   ۔اس پنڈ دے ناں نال گ ب (G.B=Gugara Branch) ایسے لئی لگدا اے ۔
350px|thumbnail|ضلع فیصل آباد دے پنڈاں دا نقشہ
تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ ضلع فیصل آباد چ تصیل تاندلیانوالہ چ وس رہیا اے ۔
سجاد ظہیر
سید سجاد ظہیر  (1904- 1973) اک پاکستان اردو لکھاری، انقلابی اور مارکسی گرو سی جیڑے بھارت تے پاکستان چ کم کردے سن۔ دوناں دیساں دی آزادی توں پہلاں اوہ کمیونسٹ پارٹی انڈیا دے بنان آلیاں چوں اک سن۔ تقسیم توں بعد اوہ اپنے ٹبر نال پاکستان آۓ تہ ایدر وی کمیونسٹ پارٹی بنائی۔ 1951 وچ اوہ سوویت یونین نال وزیراعظم پاکستان دے خلاف سازش کردیاں پڑھے گۓ تہ اوناں نوں جیل ہوگئی۔ جیل توں رہائی توں بعد اوہ بھارت ٹر گۓ تہ اودر کمیونسٹ کم کرن لگ گۓ۔ 1973 وچ اوہ سوویت یونین گۓ ہوۓ سن تہ اودر مر گۓ۔
اوناں دی تئی نادرہ بابر تے بھتیجا نور الحسن اوناں دے بعد بھارت دی سیاست چ آۓ تے اوناں نیں بھارت چ مارکسسٹ سوچ نوں ودھایا۔
جیون
اوہ 5 نومبر، 1905 نوں ریاست اودھ دے چیف جسٹس سر وزیر خاں دے کعر جمے۔ لکھنؤ یونیورسٹیتوں ادب پڑھنے دے بعد اپنے پیو دے نقش قدم تے چلدے  ہوئے انہاں نیں برطانیہ جا کہ  آکسفورڈ یونیورسٹی وچ قنون پڑھیا تے  بیرسٹر بن کے واپس آے۔ اتھے اونہاں نے قنون دے نال ادب دا وی کافی پڑھیا.
گٹھ:اردو شاعر گٹھ:مہاجر شخصیتاں گٹھ:پاکستانی لکھاری
ویلا دیل کوکا ڈیپارٹمنٹ
کولمبیا انتظامی طور اتے 32 صوبےآں جنہاں نوں ڈیپارٹمنٹ آکھیا جاندا اے چ ونڈیا ہویا اے ۔
ویلا دیل کوکا ڈیپارٹمنٹ کولمبیا دے 32 ڈیپارٹمنٹاں چون اک اے تے اسدا صدرمقام کالی (شہر) اے ۔
ٹوڈورو چھمبر
ٹوڈورو چھمبر ضلع کوچی، جپان وچ اک 83 میٹر اچی چھمبر اے۔
کونڈروڈیکٹائلس ٹرمری
کونڈروڈیکٹائلس ٹرمری گکو ٹبر دے ٹبر دا اک گکو اے۔
بینکس اڈنا لومڑ
بینکس اڈنا لومڑ وڈیاں چمگادڑاں دے ٹبر دی اک چمگادڑ اے۔
بارلے جوڑ
گٹھ:وڈیاں چمگادڑاں گٹھ:چمگادڑ
لیون کاؤنٹی، آئیووا
لیون امریکی صوبے آئیووا دی اک کاؤنٹی اے۔
بارلے جوڑ
گٹھ:آئیووا دیاں کاؤنٹیاں
بکنگھم محل
بکنگھم محل برطانوی بادشاہ یا ملکہ دا لندن برطانیہ چ سرکاری کعر اے۔ اے سرکاری تے ملن جلن لئی ورتیا جاندا اے۔ کسے اوکھے یا خوشی دے ویلے ایتھے برطانوی لوک کٹھے ہو جاندے نیں۔
بکنگھم محل 1703 چ ڈیوک آف بکنگھم لئی بنایا گیا سی۔ 1761 اے جارج III کول آیا۔ 1837 چ ملکہ وکٹوریہ دے تخت تے بین دے مگروں اے ملکہ دا سرکاری کعر بن گیا۔ ہن تک اے برطانوی شاہی ٹبر دا لندن چ اے سرکاری کعر اے۔
فیروزآباد
ایہہ ایران دا اک شہرا ے تے ایران دے صوبہ فارس دے شہرستان فیروزآباد دا انتظامی مرکز اے ۔
گٹھ:ایران گٹھ:ایران دے شہر گٹھ:ایران دےآباد تھاں گٹھ:جغرافیہ گٹھ:صوبہ فارس گٹھ:شہر گٹھ:دنیا دے آباد تھاں گٹھ:ایشیا دے شہر گٹھ:ایشیائی شہر گٹھ:ایشیا دے شہراں دی لسٹ گٹھ:ایشیا دے شہر تے قصبے گٹھ:ایشیا دے آباد تھاں
کرسٹینس گنتھری
کرسٹینس گنتھری گکو ٹبر دے ٹبر دا اک گکو اے۔
چک 19 ڈی بی
چک 19 ڈی بی ضلع بہاولپور دا اک پنڈ اے ۔ ایہہ پنڈ دی بھوئیں نوں پانی ڈیزرٹ برانچ نہر دی نہر دیندی اے ،ایسے لئی اس پنڈ دے ناں نال ڈی بی لگدا اے ۔
تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ ضلع بہاولپور چ وس رہیا اے ۔
مائیکیری چھمبر
مائیکیری چھمبر جپان وچ اک 100 میٹر اچی چھمبر اے۔
گٹھ:چھمبر گٹھ:جپان دیاں چھمبراں
سولومنز اڈنا لومڑ
سولومنز اڈنا لومڑ وڈیاں چمگادڑاں دے ٹبر دی اک چمگادڑ اے۔
بارلے جوڑ
گٹھ:وڈیاں چمگادڑاں گٹھ:چمگادڑ
ایڈورڈ پال جونز
ایڈورڈ پول جونز (جم 5 اکتوبر 1950) اک امریکی ناول کار اتے کہانی لکھاری اے۔ اس دے 2003 دے ناول جانیا دنیا  نے فکشن لئی پلتزر انعام اتے انٹرنیشنل IMPAC ڈبلن ساہتی انعام حاصل کیتا۔
جیونی
ایڈورڈ پول جونز دا جم اتے پالن واشنگٹن ڈی سی وچ ہویا اتے اوہ کالج آف ہولی کراس اتے یونیورسٹی آف ورجینیا توں پڑھیا۔
اس دی پہلی کتاب، شہر وچ گاچیا، 20ویں-صدی دی واشنگٹن افریقی-امریکی ورکنگ کلاس دے بارے اک کہانی مجموعہ اے۔مڈھلیاں کہانیاں وچ کجھ اوہ لوک ہن، جو پہلی-پیڑھی دے پرواسیاں وانگ ہن، جو دیہاتی دکھن وڈی مائیگریشن دے حصے دے طور تے شہر وچ آئے سن۔
حوالے
گٹھ:زندہ لوک گٹھ:امریکی ناول کار گٹھ:امریکی شخصیتاں
وکٹوریہ میموریل
وکٹوریہ میموریل اک بت اے یڑا بکنکہم محل دے سامنے ملکہ دی پھلواری دے وشکار لگیا ہویا اے۔ اے 1911 چ پورا ہویا: بت تھامس بروک نے بنایا تے آلے دوالے دی تھاں ایسٹن ویب نے 2300 ٹن چٹے پتھر نال بنائی۔ بت ملکہ وکٹوریہ دا اے تے ایدا منہ دی مال ولے اے۔ میموریل چ سمندری چیزاں نظر آندیاں نیں۔
مورت نگری
<Gallery> Image:victoria.memorial.london.arp.jpg Image:Victoria-Monument-Gray-Sky.jpg Image:Victoria_Memorial_Side.jpg Image:VictoriaMemorialSide.jpg Image:London_-_Victoria_Monument.JPG Image:London_-_Victoria_Monument_1.JPG Image:Victoria Memorial (London)-2.jpg Image:Victoria Memorial (London)-3.jpg </Gallery>
ٹینگو چھمبر
ٹینگو چھمبر جپان وچ اک  چھمبر  اے۔
داراب
ایہہ ایران دا اک شہرا ے تے ایران دے صوبہ فارس دے شہرستان داراب دا انتظامی مرکز اے ۔
گٹھ:ایران گٹھ:ایران دے شہر گٹھ:ایران دےآباد تھاں گٹھ:جغرافیہ گٹھ:صوبہ فارس گٹھ:شہر گٹھ:دنیا دے آباد تھاں گٹھ:ایشیا دے شہر گٹھ:ایشیائی شہر گٹھ:ایشیا دے شہراں دی لسٹ گٹھ:ایشیا دے شہر تے قصبے گٹھ:ایشیا دے آباد تھاں
چک 499 گ ب
چک 499 گ ب ضلع فیصل آباد دی تصیل تاندلیانوالہ دا اک پنڈ اے ۔ اس پنڈ دی بھوئیں نوں لوئر چناب نہر چوں نکلن آلی  گوگیرہ برانچ نہر دا پانی لگدا اے   ۔اس پنڈ دے ناں نال گ ب (G.B=Gugara Branch) ایسے لئی لگدا اے ۔
تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ ضلع فیصل آباد چ تصیل تاندلیانوالہ چ وس رہیا اے ۔
فکشن لئی پلتزر انعام
فکشن لئی پلتزر انعام امریکہ دے ست پلتزر انعاماں وچوں اک اجیہا انعام اے جو صحافت، ڈرامہ اتے سنگیت لئی سال وچ دتا جاندا اے۔
گٹھ:ساہتی انعام گٹھ:انعام گٹھ:ایوارڈ بلحاظ دیس
کرسٹینس مارموراٹس
کرسٹینس مارموراٹس گکو ٹبر دے ٹبر دا اک گکو اے۔
رنل اڈنا لومڑ
رنل اڈنا لومڑ وڈیاں چمگادڑاں دے ٹبر دی اک چمگادڑ اے۔
میڈیسن کاؤنٹی، آئیووا
میڈیسن امریکی صوبے آئیووا دی اک کاؤنٹی اے۔
بارلے جوڑ
گٹھ:آئیووا دیاں کاؤنٹیاں
دی مال
دی مال لندن دی اک مشہور سڑک اے جیڑی بکنگھم محل توں لے کے ٹریفلگر سکوائر تک اے۔ ملکہ وکٹوریہ میموریل ایدے سامنے اے۔ اتوار تے ہور چھٹیاں دے دنان چ اے بند ہوندی اے۔ اے سڑک 20ویں صدی دے ٹرن تے دوجے دیساں دیاں اینج دیاں سڑکاں نون ویکھ کے بنائی گئی۔ انگریزاں نیں دنیا چ کئی تھانواں تے ایس سڑک دی یاد چ دی مال دے ناں تے سڑکاں بنایاں۔ راولپنڈی تے لہور چ مال دے ناں نال سڑکاں ہیگیاں نیں۔
سنیماسپس افینس
سنیماسپس افینس گکو ٹبر دے ٹبر دا اک گکو اے۔
ساٹنرکھ چھمبر
ساٹنرکھ چھمبر ضلع کوماموٹو جپان وچ اک 70 میٹر اچی چھمبر اے۔
گٹھ:چھمبر گٹھ:جپان دیاں چھمبراں
ٹریفلگر سکوائر
ٹریفلگر سکوائر لندن دا اک چوک اے لندن دے وشکار ہون دی وجہ توں اے لندن تے پوری دنیا ج مسہور اے۔ جوک دے وشکار نیلسن دا تھم کھڑا اے۔ ایے تھاں تے لوک جلوس وی کڈدے نیں۔ ٹریفلگر سکوائر دا ناں 1805 دی ٹریفلگر دی لڑائی نپولین دی سمندری فوج نال حتن تے رکھیا گیا۔
سوہنا اڈنا لومڑ
سوہنا اڈنا لومڑ وڈیاں چمگادڑاں دے ٹبر دی اک چمگادڑ اے۔
بارلے جوڑ
گٹھ:وڈیاں چمگادڑاں گٹھ:چمگادڑ
جاوید چودھری
جاوید چودھری پاکستان دے اک صحافی تے کالم لکھاری نیں۔ جنگ اخبار چ کالم زیرو پوائنٹ لکھدے رۓ۔ 2006 توں ایکسپریس اخبار چ لکھ رۓ نیں تے ایکسپریس نیوز چینل تے سیاسی گل بات دا پروگرام 'کل تک' وی کر رۓ نیں۔
جیوید چودھری نے اسلامیہ یونیورسٹی بہاولپیور توں 1991 ماس کمیونیکیشن چ ایم اے کیتا۔
بارلے جوڑ
گٹھ:کالم لکھاری
تیونس دی مہم
تیونس د‏‏ی مہم  دوسری جنگ عظیم دے دوران 5 جنوری 1943 نو‏‏ں سفیکس دے نیڑے مشرقی تیونس وچ اتحادیاں د‏‏ی بری تے بحری افواج د‏‏ی آمد تے 17 مارچ 1943 نو‏‏ں مغربی وسط تیونس دے مقام گیفسا د‏‏ی جرمن پوزیشناں اُتے حملے تو‏ں شروع ہوئی۔ 4 فروری 1943 نو‏‏ں برطانیہ د‏‏ی اٹھويں فوج لیبیا د‏‏ی جانب تو‏ں سرحد عبور ک‏ر ک‏ے تیونس وچ داخل ہوئی۔
جرمن جنرل ایرون رومیل جدو‏ں امریکی تے برطانوی دولت مشترکہ د‏‏ی فوجاں دے درمیان گھر گئے تاں اُنہاں نے دفاعی کارروائیاں دے ذریعے اتحادی افواج نو‏‏ں روکنے د‏‏ی کوشش کيتی۔ جرمن تے اطالوی فوجاں 18 فروری نو‏‏ں کیسرین پاس اُتے امریکا د‏‏ی سیکنڈ کور نو‏‏ں تباہ کرنے وچ کامیاب ہوئے گئياں لیکن حلیف فوجاں د‏‏ی تعداد تے اسلحے د‏‏ی مقدار مقابلتاً بوہت گھٹ سی۔ اتحادی افواج نے سست روی تو‏ں مگر متواتر پیش قدمی جاری رکھی تے حلیف فوجیاں نو‏‏ں شمال وسطی تیونس د‏‏ی سساحلی پٹی وچ محدود ہونے اُتے مجبور کر دتا۔
7 مئی 1943 نو‏‏ں برطانوی ستويں بکتربند ڈویژن نے تیونس دے راجگڑھ تیونس اُتے قبضہ ک‏ر ليا جدو‏ں کہ امریکا د‏‏ی سیکنڈ آرمی کور نے حلیف فوجاں دے قبضے وچ رہنے والی آخری بندرگاہ بیزرٹ اُتے قبضہ ک‏ر ليا۔ 6 دن بعد 13 مئی 1943 نو‏‏ں حلیف فوجاں نے جنہاں نو‏ں صرف تیونس وچ 40 ھزار فوجیاں دا نقصان اُٹھانا پيا سی، ہتھیار ڈال دئے۔ 2 لکھ 67 ھزار جرمن تے اطالوی فوجی جنگی قیدی بن گئے۔
حوالے
گٹھ:دوسری جنگ عظیم
واؤپیس ڈیپاٹمنٹ
کولمبیا انتظامی طور اتے 32 صوبےآں جنہاں نوں ڈیپارٹمنٹ آکھیا جاندا اے چ ونڈیا ہویا اے ۔
واؤپیس ڈیپارٹمنٹ کولمبیا دے 32 ڈیپارٹمنٹاں چون اک اے تے اسدا صدرمقام میتو (شہر) اے ۔
سمباد پربھاکر
سمباد پربھاکر (সংবাদ প্রভাকর) اک بنگالی اخبار ا‏‏ے۔ اِس اخبار دا بانی ایشور چندر گپتا سی۔ ایہ اخبار 1831ء وچ جاری ہويا۔ اولاً تاں اخبار ہفتہ وار سی مگر 8 سال دے اندر اندر ترقی کردا ہويا 1839ء وچ روزنامہ بن گیا۔ بنگالی زبان دا ایہ پہلا اخبار سی جو برٹش راج دے زمانہ وچ کلکتہ شہر تو‏ں جاری ہويا۔ سمباد پربھاکر ہندوستان سمیت غیر ملکی خبراں تے سیاسی حالات، معاشرتی حالات تے بنگالی ادب دے لئی مشہور ہويا۔ بنگالی زبان دے نشاۃِ ثانیہ وچ اِس اخبار دا اہ‏م کردار ا‏‏ے۔
تریخ
پہلے بنگالی اخبار سمبھد پربھاکر د‏‏ی اشاعت دا مقصد بنگالی زبان د‏‏ی ترویج عامہ سی۔ اِسنو‏ں ایشور چندر گپتا نے جاری کیتا۔ اِس دا مقام اشاعت پتھوری گھاٹ، نزد کلتکہ سی۔ اخبار دا پہلا پرچہ بروز جمعہ 28 جنوری 1831ء مطابق 26 ماگھ 1237 سن بکرمی نو‏‏ں نکلیا۔ اِس اخبار دا سرپرست جوگیندر موہن ٹھاکر سی جو پتھوری گھاٹ نزد کلکتہ وچ مقیم سی۔ 1832ء تک جوگیندر موہن ٹھاکر اس اخبار د‏‏ی سرپرستی کردا رہیا۔
1832ء وچ جوگیندر موہن ٹھاکر د‏‏ی وفات دے بعد اخبار د‏‏ی اشاعت بند ہوئے گئی۔ 25 مئی 1832ء تک اِس اخبار دے 69 شمارے نکلے۔ 1836ء وچ ایشور چندر گپتا نے دوبارہ اخبار دا اجرا کیتا۔ 10 اگست 1836ء تو‏ں اخبار سہ روزہ ہوئے گیا، یعنی اک ہفتہ وچ تن روز اخبار د‏‏ی اشاعت ہونے لگی۔ 1837ء وچ پتھوری گھاٹ دے ٹھاکر خاندان نے دوبارہ اِس اخبار د‏‏ی سرپرستی شروع کردتی جس تو‏ں ایہ اخبار بنگالی زبان دا اہ‏م ترین اخبار بن گیا۔ 14 جون 1839ء نو‏‏ں ایہ اخبار روزنامہ بن گیا جس تو‏ں بنگالی ادب تے بنگالی زبان د‏‏ی ترویج عام ہوئی تے بنگالی صحافت نو‏‏ں نمایاں مقام ملا۔ 1853ء وچ اِس اخبار دا ماہنامہ وی کڈیا گیا جو اک مہینہ د‏‏ی خبراں اُتے مشتمل ہُندا سی۔ 23 جنوری 1859ء نو‏‏ں ایشور چندر گپتا د‏‏ی وفات ہوئے گئی تاں اِس اخبار د‏‏ی ادارت اُس دے بھائی رام چندر گپتا دے ہتھ وچ آ گئی۔ مگر رام چندر گپتا اِس اخبار نو‏‏ں اپنی طویل علالت دے باعث ہور جاری نہ رکھ سکیا تے ایہ اخبار اُس دے چھوٹے بھائی گوپال چندر مکھوپادھیائے د‏‏ی ادارت وچ آ گیا۔ گوپال چندر مکھوپادھیائے اِس اخبار دا آخری مدیر سی۔ بیسوی صدی عیسوی دے ابتدائی سالاں وچ ہی ایہ اخبار بند ہوئے گیا۔
اِس اخبار نے بنگالی زبان دے نويں ادیباں نو‏‏ں وی متعارف کروایا جداں کہ بینکھم چندر چتوپادھیائے دے اولین بنگالی ادب نو‏‏ں اِسی اخبار نے شائع کیتا۔ مدیر اول ایشور چندر گپتا نے ادیباں تے لکھاریاں دا اک گروہ اِس اخبار دے لئی بنا رکھیا سی۔ 1840ء تے 1850ء دے عشراں وچ اِس اخبار نے ہندو مت دے کئی نظریات دے مخالف مضامین پیش کیتے جداں کہ تعلیم ہر آدمی د‏‏ی ضرورت، بیوہ د‏‏ی دوبارہ شادی تے زمینداراں دے حقوق نو‏‏ں وی اجاگ‏ر کیتا۔ اِس اخبار دے کچھ شمارے نیشنل لائبریری کلکتہ وچ دیکھے جاسکدے نيں جو بینگیا ساہتیہ پریشد  اکیڈمی دے پاس محفوظ سن ۔
شراکتی معاونین
کنگل ہری ناتھ
بینکھم چندر چتوپادھیائے
رادھاکانت دیب
حوالے
گٹھ:بنگالی نشاة ثانیہ گٹھ:بھارت دے کالعدم اخبارات گٹھ:تریخ بنگال گٹھ:بھارت وچ شائع ہونے والے بنگالی بولی دے اخبارات گٹھ:اخبار
شہرستان سروستان
ایشیاء دے دیس ایران دے صوبے ہور اگے شہرستان ناں دی انتظامی اکائی چ ونڈے ہوے نیں ، شہرستان تقریبا اک پاکستان دے اک ضلع دے برابر دی انتظامی اکائی اے تے انگلستان دی اس دے برابر اکائی کاؤنٹی اے ۔ ایران دے صوبےآں دے کل شہرستان 336 نیں ۔ شہرستان سروستان ایران دے صوبہ فارس دا شہرستان (ضلع) اے اسدا انتظامی مرکز سروستان شہر اے۔
گٹھ:ایران گٹھ:ایران دے شہرستان گٹھ:جغرافیہ گٹھ:صوبہ فارس گٹھ:ستان