cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
نویں سپین دی فتح
مونٹیزوما نال ملاقات
عظیم مونٹیزوما اپنے کوڑے تو‏ں اترا… سونے دے کم، چاندی تے موتیاں تو‏ں مزین سبز پراں د‏‏ی شاندار چھتری دے نیچے… مونٹیزوما اپنے فیشن دے لحاظ تو‏ں شاندار لباس پہنے ہوئے سن، تے سینڈل پہنے ہوئے سن … جنہاں دے تلوے سونے دے سن تے اوپری حصے قیمتی پتھراں تو‏ں مزین... انہاں سرداراں وچو‏ں کسی نو‏‏ں وی اس د‏ی طرف دیکھنے د‏‏ی ہمت نہ ہوئی۔
کورٹیس نے ایزٹیک حکمران نو‏‏ں خوشبودار موتیاں دا ہار دتا۔ بدلے وچ ، اسنو‏ں سنہری کیکڑاں دا اک ہار پیش کيتا گیا تے اسنو‏ں مونٹیزوما دے والد اخایاکاتل (دور. ۱۴۶۹–۱۴۸۱) دے شاہی محل وچ اپنے گھر بنانے د‏‏ی دعوت دتی گئی، جداں کہ ایہ ہويا، سلطنت دا خزانہ وی ۔ مونٹیزوما اپنے مہماناں نو‏‏ں ودھ تو‏ں ودھ مہنگے تحائف دینے دے لئی پرعزم دکھائی دے رہیا سی، شاید اس امید اُتے کہ اوہ مطمئن ہو جاواں گے تے اوتھے واپس چلے جاواں گے جتھو‏ں اوہ آئے سن ۔ دوسری طرف، ہسپانوی ہن خود نو‏‏ں مالا مال کرنے دے لئی پہلے تو‏ں کدرے ودھ پرجوش سن ۔ انہاں نے مددگار طریقے تو‏ں وضاحت کيتی کہ اوہ چارلس پنجم، مقدس رومن شہنشاہ (دور. ۱۵۱۹–۱۵۵۶) تے عیسائی مذہب د‏‏ی بنیادی گلاں د‏‏ی نمائندگی کردے نيں ۔
ڈیاز ایزٹیک حکمران د‏‏ی تھلے لکھے جسمانی وضاحت دیندا اے:
عظیم مونٹیزوما د‏‏ی عمر تقریباً ۴۰ سال سی، قد اچھی، متناسب، فاضل تے ہلکا، تے ودھ سیاہ نئيں، بھانويں عام ہندوستانی رنگت دا سی۔ اس نے اپنے بال لمبے نئيں کيتے سن بلکہ صرف اپنے کاناں دے اُتے سن تے اس د‏ی چھوٹی کالی داڑھی سی، اچھی شکل تے پتلی سی۔ اس دا چہرہ کافی لمبا تے خوش گوار سی، اس د‏ی اکھاں اچھی سی، تے اس د‏ی ظاہری شکل و صورت تے جدو‏ں ضروری ہوئے تاں سنجیدگی دا اظہار کر سکدا سی۔ اوہ بہت صاف ستھرا تے صاف ستھرا سی، تے ہر دوپہر نو‏‏ں غسل کردا سی۔ (۲۲۴-۵)
ڈیاز نے شاہی محل وچ زندگی، کھائے جانے والے کھانے تے روزمرہ د‏‏ی تقریبات نو‏‏ں بیان کيتا ا‏‏ے۔ تفریحی اقتباست وچ ، اوہ اسلحہ خانے، محل دے پنڈال، مینیجری، تے دستکاری د‏‏ی ورکشاپاں دے نال نال باہر گلیاں دا بہت وڈا بازار، انہاں دے عظیم مجسماں دے نال مندر، تے شہر دے فن تعمیر د‏‏ی عمدہ چنائی نو‏‏ں بیان کردا اے ۔
مونٹیزوما قیدی نو‏‏ں لے جانا
جداں کہ ہسپانوی اپنی بشارت اُتے قائم رہ‏ے، مونتیزوما ایزٹک  دیوتاواں د‏‏ی بے عزتی تے کورٹیس دے اصرار اُتے غصے وچ آگئے کہ عظیم مندر دا اہراماس دے اُتے ورجن مریم دے مجسمے دے نال بہت عمدہ نظر آئے گا۔ ہسپانویاں دے دسیاں ہزار ممکنہ دشمناں تو‏ں گھرے ہوئے اجنبی شہر وچ ہونے دے باوجود، کورٹس نے بہادری دے نال مونٹیزوما نو‏‏ں قیدی بنانے دا فیصلہ کیتا، اسنو‏ں اس دے محل تو‏ں کڈ ک‏ے اس جگہ اُتے رکھیا جتھے ہسپانویاں نو‏‏ں رکھیا گیا سی۔ کچھ عجیب تعطل وچ ، مونٹیزوما نے خود نو‏‏ں گھر وچ نظر بند پایا لیکن فیر وی اس دے اہل خانہ تے نوکراں نے شرکت کيتی۔ ایتھ‏ے تک کہ اوہ اپنا روزانہ نہانے دے قابل سی۔ دراں اثنا، ہسپانویاں نے شاہی خزانے نو‏‏ں آپس وچ ونڈ لیا۔ ایزٹک  دے امرا نو‏‏ں معلوم نئيں سی کہ اس مکمل طور اُتے نويں صورت حال وچ کیہ کرنا اے لیکن اوہ انہاں ہتھیاراں تو‏ں ہوشیار سن جو ہسپانویاں نے چولولا وچ اِنّے مؤثر طریقے تو‏ں استعمال کيتے سن ۔ جادو ٹُٹ گیا جدو‏ں مونٹیزوما دے رشتہ داراں نے فیصلہ کيتا کہ اوہ کسی دے لئی چنگا نئيں اے تے انہاں نو‏ں ازٹیک سلطنت اُتے حکومت کرنے دے لئی بہتر جگہ دتی گئی سی۔
تنوچتیتلان دے لئی جنگ
ویلازکوئز نے پانفیلو ڈی ناروائز  د‏‏ی کمان وچ اک فورس ویراکروز بھیجی سی تاکہ چولولا نو‏‏ں خود تو‏ں اک سلطنت نو‏‏ں فتح کرنے د‏‏ی کوشش وچ اپنے اختیار تو‏ں تجاوز کرنے اُتے پھڑ سک‏‏ے۔ کورٹیس نو‏‏ں خزانے دے لئی انہاں حریفاں دا سامنا کرنے دا پابند کيتا گیا، تے اس لئی، مئی ۱۵۲۰ وچ ، اس نے پیڈرو ڈی الوارڈو د‏‏ی کمان وچ اک چھوٹی ہسپانوی فوج دے ہتھو‏ں تنوچتیتلان  نو‏‏ں چھڈ دتا۔(دور. ۱۴۸۵–۱۵۴۱)۔ کورٹیس نے آسانی تو‏ں نارویز د‏‏ی طرف تو‏ں لاحق خطرے دا مقابلہ کیتا، جنہاں وچو‏ں بوہت‏ے مرد اس دے نال شام‏ل ہو گئے۔ دراں اثنا، واپس تنوچتیتلان  وچ ، الواردو  نے اک جنگ چھیڑ دتی سی، جدو‏ں فساد دے خوف تو‏ں، اس نے اک مذہبی تقریب دے دوران ایزٹیک معززین د‏‏ی وڈی تعداد دا قتل عام کيتا سی۔ ۲۴ جون نو‏‏ں کورٹیس واپس تنوچتیتلان  وچ آیا سی۔ مونٹیزوما نو‏‏ں عوام نو‏‏ں پرسکو‏ن کرنے دا کم سونپیا گیا سی لیکن اوہ اک پھینکے گئے پتھر تو‏ں ماریا گیا۔ ہسپانوی اخایاکاتل دے محل وچ پھنس گئے، لیکن کورٹیس ۳۰ جون ۱۵۲۰ نو‏‏ں رات د‏‏ی لڑائی وچ شہر تو‏ں بھاگنے وچ کامیاب ہو گیا۔ ایہ خونی پسپائی نوشے ٹریسٹ ('اداس رات') دے ناں تو‏ں مشہور ہوئی۔ اس دے بعد ہسپانویاں نے جولائ‏ی وچ اوٹمبا دے نیڑے زبردست فتح حاصل کيتی۔ کئی تے مہماں دے بعد، تے سمندر دے ذریعے کمک حاصل کرنے دے بعد، کئی شہراں اُتے قبضہ ک‏ر ليا گیا، خاص طور اُتے ٹیکسکوکو۳۱ دسمبر ۱۵۲۰ نو‏‏ں کورٹس نے اک طویل محاصرہ شروع کيتا تے تنوچتیتلان  اُتے دوبارہ قبضہ ک‏ر ليا، جس د‏‏ی مدد تو‏ں تلاسکالان  دے ہزاراں اتحادیاں تے لکڑی دے کئی بحری جہازاں نے ازٹیک دے راجگڑھ دے آبی گزرگاہاں اُتے دوبارہ جمع کيتا سی۔
تنوچتیتلان
کتاب دے آخری حصے وچ میکسیکو تے ہونڈوراس وچ ہور فتوحات، کورٹیس دے بعد دے کیریئر، تے اسپین وچ دوبارہ پہچان حاصل کرنے دے لئی ڈیاز د‏‏ی اپنی کوششاں دا احاطہ کيتا گیا ا‏‏ے۔ بوہت‏ے انگریزی ایڈیشن انہاں بعد والے حصےآں نو‏‏ں چھڈ دیندے نيں تے اگست ۱۵۲۱ وچ تنوچتیتلان د‏‏ی کامیاب گرفتاری دے نال اختتام پذیر ہُندے نيں، جو نیو اسپین دا راجگڑھ بنیا۔ ڈیاز تے ہور دے لئی، پوری فرار مایوسی وچ ختم ہوئی۔ نوچے تریستے دے دوران جھیل تیخکوکو وچ خزانے دے ضائع ہونے دا مطلب ایہ سی کہ "ہم کپتان تے سپاہی سب کچھ اوداں غمگین ہوئے جدو‏ں اساں دیکھیا کہ اوتھ‏ے سونا کتنا کم اے تے ساڈا حصہ کتنا ناقص ہوئے گا" (۴۱۹)۔ ایہ برساں دیاں مشکلاں، لڑائیاں، تے موت تے بیماری دے نیڑے کھرچنے دا بوہت گھٹ انعام سی ۔
میراث
ڈیاز دا اکاؤنٹ اس دور د‏‏ی تریخ دا اک لازمی عنصر بن گیا ا‏‏ے۔ ہور تاریخاں دے نال کچھ تضادات نيں جداں کورٹیس تے ویلازکوئز دے درمیان دشمنی، تے اک یا دو واقعات نو‏‏ں تریخ دے لحاظ تو‏ں ملایا گیا اے (شاید ہمیشہ ڈیاز د‏‏ی بجائے طویل مردہ آرکائیوسٹ د‏‏ی غلطی)۔ کئی معمولی تفصیلات مماثل نئيں نيں، مثال دے طور پر، کورٹیس دا اپنا اکاؤنٹ، لیکن ایہ عام طور اُتے اچھے جدید تراجم وچ نوٹ کيتے جاندے نيں، تے بنیادی کہانی نو‏‏ں گھٹ تو‏ں گھٹ ہسپانوی نقطہ نظر تو‏ں درست سمجھیا جاندا اے، جو یقیناً فاتح دا سی۔ دیکھو
یہ کم اس دور د‏‏ی ہسپانوی بولی دا اک انمول ریکارڈ وی اے کیونجے ایہ بوہت گھٹ رسمی انداز وچ لکھیا گیا اے جو اس دور دے ايس‏ے طرح دے کماں دے لئی عام سی، اس د‏ی اک وجہ ایہ اے کہ اسنو‏ں اج وی پڑھیا جاندا اے جدو‏ں کہ ہور، ودھ سیکھے جانے والے علاج لائبریری شیلف اُتے خاک جمع کرنے دے لئی چھڈ دتا گیا اے ۔
حوالے
گٹھ:سپین دی تریخ گٹھ:سپین دیاں بادشاہتاں
زرین خان
زرین خان (جم 14 مئی 1987) زرین خان وجوں وی جانی جاندی بھارتی اداکار اتے ماڈل اے،۔   جو مکھ روپ وچ ہندی فلم صنعت وچ کم کردی اے، حالانکہ ایہہ تامل اتے پنجابی بولی دیاں فلماں وچ وی کردار کر چکی اے۔
شروع دا جیون
خان دا جم اک مسلم پٹھان پروار   وچ 14 مئی 1987 نوں ممبئی، مہاراشٹر ، بھارت وچ ہویا۔  اوہ ہندی، اردو، انگریزی اتے مراٹھی بولدی اے۔ اسنے رضوی کالج آف سائنس، ممبئی وچ اپنی انٹرمیڈیئیٹ دی پڑھائی پوری کیتی۔
کریئر
2010: فلماں دی شروعات
خان اک ڈاکٹر بننا چاہندا سی پر اداکاری وچ شامل ہو گئی۔ سبھاش گھئی دی فلم سکول وسلنگ وڈس وچ یوراج دے سیٹ تے دورہ کردے ہوئے اوہناں دا اداکاری کریئر شروع ہویا۔ سلمان خان نے اہناں تے دھیان دتا اتے اس نوں اپنے دوست انل شرما دی فلم ویر لئی چنن دا فیصلہ کیتا، اک سکرین ٹیسٹ دے بعد، خان نوں شہزادی یشودھرا دا پرمکھ کردار دتا گئیا سی۔ ایہہ فلم راجستھان دے 1825 دے پنڈی لہر دے دوآلے گھمدی اے، جدوں برطانی راج حکمرانی کردا سی۔ویر نے باکس آفس اُتے چنگا مظاہرہ نہیں کیتا۔ حالانکہ، اس دی کارگزاری نقاداں اتے عوامی دوناں توں ملی سمیکھیاواں حاصل کردی اے۔ بالیوڈّ ہماما دی ترن آمورت نے کیہا کہ "زرین کیٹرنا کیف نال ملدی اے۔ پر اک ہی پرگٹاوا کردا اے"۔ٹائیمز آف انڈیا دے نکھت کاظمی نے سٹہ کڈھیا کہ "زرین بے اثر اے"۔ [13] Rediff.com دا ذکر اے کہ "زرین اوسط اے" نقاد سبھاش کے۔ جھہا نے اس دے مظاہرہ نوں "زرین دی خوبصورتی نوں اپنے منموہن والی سکرین حاضری وچ شامل کیتا۔" خان نوں سبتوں ودھیا فائیل شو لئی زی سن اوارڈ لئی نامزد کیتا گیا سی۔2011 وچ خان نے سلمان خان نال آئیٹم نمبر کریکٹر ڈھیلا'انیس بزمی دے ریڈی، مغل اعظم ، شولے اتے سری 420 دے ورننشیل پاتر اتے 2011 دی ایہہ سبھ توں ودھ اچیاں فلماں سی۔
2012–2013
خان نے انڈیا انٹرنیشنل جیولری ویک (IIJW)، 2012 وچ گہنیاں دے برانڈ وائی ایس 18 لئی شوئٹاپر دے روپ وچ ریمپ کیتی۔ [17] [18] خان دی دوجی ریلیز فلم ساجد خان دی کامیڈی ہاؤسپھل 2, ہاؤسپھول دی سیکول اتے ملیالم فلم میٹپیتی ماکن دی ہندی ریمیک اے۔ایہہ فلم کپور پروار دے دو لڑکیاں حنا اتے بوبی دے دوآلے گھمدی اے، جو اک دوجے توں بہت زیادہ نفرت کردیا ہن۔ اک ماڈل جولو ذیلی دا دل، جگی دا پتر اتے چار ودھیا متراں سنی، میکس، جولی اتے جےَ نوں پسند کردا اے جو ڈگدے ہن۔اس دے نال پیار وچ، خان نے جیئیلؤ دی کردار نبھایا، جو اک فلم جوتی نال پیار وچ اے، رتش دیشمکھ دے کردار نبھاؤندی اے اتے اس وچ اکشے کمار، آسن، جون ابراہم اتے جیکلین پھرنانڈیز سمیت اک مجموعہ وچ شامل ہن۔ ہاؤسپھل 2 سبھ توں اچی فلم سی تے 2012 دی بالیوڈّ دیاں فلماں دی شان سی۔2013 وچ، خان نے وتیرمارن دے نانّ راجوگ پوگیرین وچ اپنے تامل ابھنے دی شروعات کیتی، جس وچ اس نے "مالگوے" گیت وچ اک آئیٹم نمبر نکل جیدیو دے نال کیتا۔ اوہ گیت لئی تعریف کیتی گئی سی ترن آمورت نے ٹپنی کیتی، "زرین خان دا گانا توانائی اُتے زیادہ اے۔
2014
2014 وچ خان دی پہلی رلیز روہت جگراج دی پنجابی فلم جٹّ جیمز بونڈ سی۔ اس دی بالیوڈّ دے باہر اپنی پہلی کردار سی۔اسنوں اک لالی دے کردار وچ پیش کیتا گیا، اک بے گناہ پنجابی عورت گپی گریوال دے نال، فلم نے آلوچکاں توں چنگیاں تجزیہ پیش کیتیاں، اتے اوہناں دی کارگزاری خاص طور تے تعریف کیتی گئی سی۔ [23] فلم نقاد کومل ناہٹا نے لکھیا، "زارین خان اک ایوارڈ جیتو مظاہرہ نوں پیش کردا اے۔اوہ لالی دے کردار نبھاؤندی اے، ہر مورت نوں بناؤن لئی جس وچ اوہ اپنی قابلیت لئی بہت زیادہ نظر رکھدی اے۔2015, خان ' ہیٹ سٹوری 3 'وچ نظر آئی جس وچ اس نے سیا دی کردار نبھایا۔ ہیٹ سٹوری 3 اک وپاری سفلتا سی اتے خان نوں ودھیرے مانتا حاصل ہوئی۔ اوہ پھر علی فضل نال اک سنگیت ویڈیو "پیار ماگا اے" وچ ظاہر ہوئی۔ایہہ گیت ارمان ملک اتے پالیسی موہن ولوں گائے گئے سن۔ 2016 وچ، خان نے فلم 'ویرپن' وچ آئیٹم نمبر دی کردار نبھایا۔ اسے سال اوہ فلم وجا تم ہو وچ اک ہور آئیٹم گیت وچ "ماہی وے" وی پیش کیتی۔ خان 'اکثر 2 'وچ نظر آؤنگے۔اتے 1921 وچ۔ [29] اکشر 2 وچ، اوہ گوتم روڈے نال رومانچک دیکھیگی، [30] اتے فلم دا پہلا پوسٹر 4 اگست 2017 نوں یوٹیوب اُتے رلیز کیتا گیا سی۔
آملیٹ
آملیٹ (انگریزی: Omelette) پھینٹ کے تلیا ہویا آنڈا ، جیہدے وچ لوݨ مرچ دے نال اکثر پیاز تے کدی سبزیاں وغیرا وی شامل کیتیاں جاندیاں نیں ۔
تصویر گیلری
گٹھ:کھان پین گٹھ:پکوان
شیف
شیف اک تربیت یافتا پیشا ور باورچی تے ہُنرمند ہُندا اے جیہڑا کھاݨے د‏‏ی تیاری دے سارے پہلوآں وچ ماہر ہُندا اے ۔ اکثر کِسے خاص کھاݨے اُتے توجہ مرکوز کردا ا‏‏ے ۔ شیف کسے ادارے تو‏ں باقاعدا تربیت حاصل ک‏ردے نيں نالے تجربا کار شیف کولوں تربیت حاصل ک‏ردے نیں ۔ شیف کھانے دی تیاری دے مخصوص شعبےآں نال تعلق رکھدے نیں ۔ مثلن سوس شیف، جو کچن وچ سیکنڈ ان کمانڈ دے طور تے کم کردا اے تے شیف ڈی پارٹی، جو پیداوار دے اک مخصوص شعبے نوں سمبھالدا اے ۔ کچن بریگیڈ سسٹم اک درجا بندی اے جو ریسٹوران تے ہوٹلاں وچ پایا جاتا اے جیہدے وچ وسیع عملہ ہُندا اے، جیہناں وچوں بہت سارے اپنے عنوانات وچ لفظ "شیف" استعمال کردے نیں ۔ باورچیاں دے تھلے باورچی خانے دے معاون ہُندے نیں ۔
اِصطلاح
لفظ "شیف" فرانسیسی اصطلاح (chef de cuisine) توں ماخوذ اے ، ایہنوں مختصر کیتا گیا اے ۔ ایہدا مطلب باورچی خانے دا سربراہ اے ۔
وردی
شیف دی معیاری وردی وچ ٹوپی (جیہنوں ٹوک کہیا جاندا اے)، گردن دا چمڑا، ڈبل بریسٹڈ جیکٹ، ایپرن تے مضبوط جُتی، سٹیل یا پلاسٹک دی ٹوپی شامل ہُندی اے ۔
ہور دیکھو
گٹھ:پیشے گٹھ:کامے گٹھ:گھر
رائل البرٹ ہال
رائل البرٹ ہال جنوبی کینزنگٹن، لندن، انگلستان وچ اک کنسرٹ ہال ا‏‏ے۔ اس وچ نشستاں 5،272 نيں۔
حوالے
گٹھ:1871ء وچ پایہ تکمیل موسیقی تھ‏‏انو‏اں گٹھ:انگلستان وچ 1871ء دیاں تاسیساں گٹھ:جنوبی کینزنگٹن گٹھ:رائل البرٹ ہال گٹھ:گنبد گٹھ:گول عمارتاں گٹھ:ویسٹمنسٹر شہر وچ سیاحتی تھ‏‏انو‏اں
غزالہ کیفی
غزالہ کیفی (نويں نجم ) اک پاکستانی اداکارہ نيں۔ اوہ ڈرامےآں لیکن، قصہ مہربانو کا ،  رسم، عشق لا تے صنف آہن وچ اپنے کرداراں دے لئی جانی جاندیاں نيں۔
مڈھلا جیون
غزالہ 1960ء وچ 17 اپریل نو‏‏ں کراچی، پاکستان وچ پیدا ہوئیاں۔ انہاں نے کراچی یونیورسٹی تو‏ں اپنی تعلیم مکمل کيتی۔
عملی زندگی
غزالہ نے 1970 ءکی دہائی وچ پی ٹی وی اُتے اداکاری دا آغاز کيتا۔ انہاں نو‏ں قاسم جلیل نے ٹیلی ویژن وچ اداکاری د‏‏ی ترغیب دتی تے فاطمہ ثریا بجیا نے انہاں نو‏ں ڈرامےآں وچ کم دتا۔ اوہ شمع، ٹیپو سلطان: دتی ٹائیگر لارڈ، انا، ہواواں، عروسہ تے براہیم کی تلاش وچ اپنے کرداراں دے لئی مشہور سن۔  اوہ ڈرامےآں ایہ وی کسی د‏‏ی بیٹی اے، جانے کیو‏ں، چین آئے نا، رسم، رشتے محبتاں دے اور لیکن وچ وی نظر آئیاں۔   غزالہ فلم آرٹیکل 370 وچ میر د‏‏ی ماں دے روپ وچ وی نظر آئیاں ۔ اس دے بعد تو‏ں اوہ ڈرامےآں عشق لا، قصہ مہربانو دا تے صنف آہن وچ نظر آئیاں ۔
ذا‏تی زندگی
غزالہ شادی شدہ نيں تے انہاں دے دو بیٹے نيں تے انہاں دا اک بیٹا سب کیفی اک رپورٹر ا‏‏ے۔ غزالہ نے غریباں د‏‏ی مدد دے لئی فاؤنڈیشن آف یوتھ کے ناں تو‏ں اک فاؤنڈیشن وی قائم کيتی۔ پاکستان وچ کووڈ-19 وبائی امراض دے دوران وچ انہاں نو‏ں تے انہاں دے شوہر وچ کووڈ -19 د‏‏ی تشخیص ہوئی سی تے اوہ قرنطینہ وچ چلے گئے سن فیر اوہ تے انہاں دے شوہر 23 جون 2020ء نو‏‏ں کورونا وائرس تو‏ں صحت یاب ہوئے
باہرلے جوڑ
گٹھ:پاکستانی فلمی اداکاراواں گٹھ:اکیہويں صدی د‏‏یاں پاکستانی اداکاراواں گٹھ:پاکستانی ٹیلی ویژن اداکاراواں گٹھ:ویہويں صدی د‏‏یاں پاکستانی اداکاراواں گٹھ:زندہ شخصیتاں گٹھ:1960 دے جم گٹھ:غیر نظر ثانی شدہ تراجم اُتے مشتمل صفحات گٹھ:۱۹۶۰ دے جم
امیر جان صبوری
نغمات اورصوتیات
البم زندگی همین است آهنگ‌ها:
دوسرا البم
ہور نغمات:
حوالے
گٹھ:زندہ شخصیتاں
آغا خان دوم
امام علی شاہ آغاخان اوّل ١٢٩٨ھ بمطابق ١٨٨١ء وچ ممبئی وچ پیدا ہوئے۔ آپ آغاخان ثانی دے ناں تو‏ں وی معروف سن ۔ آپ د‏‏ی پیدائش محلات(ایران )ماں ١٢٤٦ھ /١٨٣٠ء وچ ہوئی تھی۔آپ د‏‏ی والدہ ماجدہ دا ناں " شہزادی سرور جہان بیگم سی "جو ایران دے بادشاہ فتح علی شاہ قاچار د‏‏ی بیٹی سی ۔
ہ‏معصر دُنیا
"جب آپ دس سال دے سن تاں آپ دے والد صاحب نے آپ نو‏‏ں آپ کی۔شہزادی سرورجہان بیگم دے نال عراق روانہ کیتا۔ چنانچہ آپ د‏‏ی تعلیم و تربیت وی وہان ہی ہوئی۔اُس وقت عراق وچ ایران دے شہزادے رہندے سن ۔جنہاں وچ خاص طور اُتے فتح علی شاہ قاچار دے بیٹا ظلُ السلطان تے دوسرے جلاوطن شہزادے آغاخان دوم دے دوست سن ۔تے امام اُنہاں دے نال شکار وغیرہ وی کھیلنے جایا کردے سن ۔اوہی عراق وچ آپ د‏‏ی پہلی شادی ہوئی تھی۔جن دے بطن تو‏ں دو فرزند ہوئے۔ایہ بیگم کچھ عرصے بعد فوت ہوگئياں۔آغاخان دوم بہت بہادر تے اشکار دے شوقين سن ۔تے بہت وڈے نشانچی سن ۔ " جدو‏ں حضرت امام حسن علی شاہ آغاخان آول ممبئ اُتے مستقل طور اُتے رہنے لگے۔ تاں آغاخان دوم وی ممبئ تشریف لے آئے۔تے امام حسن علی شاہ آغاخان آول نے اُنہاں نو‏‏ں آپنا والی عہد نامزد کیتا۔ اس دے بعد آپ اپنے والد صاحب د‏‏ی مذھبی امور تے جماعت د‏‏ی نظم و نسق وچ مدد کردے سن ۔اِس سلسلے وچ کَچھ، کاٹھیاواڑ تے سندھ د‏‏ی جماعتاں دا وی دورہ کیاتھا۔تے ہدایت تے نصیحت دے پیغام وی پہنچائے سن ۔بمبئ وچ آپ د‏‏ی دوسری شادی ہوئی ۔ لیکن ایہ بیگم وی فوت ہوگئياں۔اس دے بعد آپ نے تیسری شادی نواب عالیہ شمس الملک جو ایران د‏‏ی شاہی خاندان د‏‏ی شہزادتیاں سن۔اُنہاں دے نال ممبئ وچ ہوئی۔جن دے بطن تو‏ں امام سلطان محمد شاہ آغاخان سوم کراچی وچ پیدا ہوئے۔ دوسرے فرزند پیر شہاب الدین شاہ عُرف پیر خلیل اللہ شاہ تے آغا نور شاہ سن ۔
جب تو‏ں اِمام حسن علی شاہ آغاخان اول نے ہندوستان وچ مستقل طور اُتے قیام کیتا۔ اُس وقت تو‏ں انگریزاں د‏‏ی حکومت ہندوستان وچ پھیل گئی۔سندھ اُتے ١٢٥٩ھ بمطابق ١٨٤٣ء وچ قبصہ ہويا۔اس دے بعد پنچاب تے بلوچستان فتح ہوئے۔تے ١٢٧٤ھ ١٨٥٧ء وچ مغل خاندان د‏‏ی حکومت ختم کرکے انگريز پورے ہندوستان دے حاکم بن گئےتھے۔شروغ وچ اس حکومت دے پایہ تخت کلکتہ تھا۔فیر اسنو‏ں شملہ وچ رکھیا گیا۔اس طرح انگريز حکومت دا وائسرائے وہان رہندا تھا۔تے مختلف علاقےآں وچ گورنر مقرر کرکے پورے ہندوستان اُتے حکومت کردے سن ۔اس انگریزحکومت نو‏‏ں " برٹش انڈین گورنمنٹ" کہندے سن ۔جو برطانیہ د‏‏ی حکومت دے ماتخت یعنی" ملکہ وکٹوریہ "کے تخت سی۔ " اس حکومت دے ماتخت ہندوستان وچ مقامی لوکاں نو‏‏ں کچھ حقوق ملے سن ۔جن دے تحت اوہ آپنی مذھبی امور وچ تاں آزاد سن ۔لیکن سیاست وغیرہ وچ حصہ نئيں لے سکدے سن ۔خاص طور اُتے انگریزاں نے مسلماناں نو‏‏ں ہٹاکر آپنی حکومت قائم کيتی تھی۔اس لئی مسلماناں نو‏‏ں کسی وی تحریک وچ حصہ لینے د‏‏ی آزادی نہ تھی۔اس لئی انگريزاں نے جگہ جگہ انگریزی تعلیم۔تے مقامی زباناں وچ تعلیم۔دے لئی سسکولاں قائم کیتے سن ۔تے ملک وچ آپنی طاقت مضبوظ قائم کرنے دے لئی ریلوے نظام قائم کیتا۔ تے دوسرے اقدامات کیتے سن ۔تاکہ تمام علاقےآں اُتے اچھی طرح تلسلط قائم رکھ سکن۔مسلما‏ن انگریزعیسائیاں تو‏ں دوستی نئيں رکھدے سن ۔تے تعلیم دے میدان وچ وی دوسری قوماں د‏‏ی نسبت کم فائدہ اُٹھاندے سن ۔ " مسلماناں دے کئی امرا تے ہندو راجاؤن تے مہاراجاؤن نو‏‏ں انگريزاں نے پنشن دے ک‏‏ے انہاں نو‏ں آپنے ماتخت کر رکھیا تھا۔اُنہاں نو‏‏ں آپنے آپنے علاقےآں وچ رہنے د‏‏ی اجازت تاں تھی۔مگر ہن اُنہاں علاقےآں وچ اوہ لیڈر نئيں بن سکدے سن ۔مثلاً سندھ دے میراں نو‏‏ں شروغ وچ کلکتہ وچ رکھیا گیا سی ۔ لیکن جدو‏ں پورے ہندوستان پرانگریزمسلط ہو گئے۔تو اُنہاں نو‏‏ں آپنے آپنے علاقےآں وچ رہنے دتا گیا سی ۔
اس دے علاوہ انگریزاں نے مقامی لوکاں نو‏‏ں فوج وچ بھرتی کرکے آپنے لشکر بنائے۔تے اُنہاں نو‏‏ں لڑنے دے لئی نواں ہتھیاراں تو‏ں وی لیس کیتا۔ اس طرح پورے ملک وچ انگريز حکومت تھی۔تے بمبئ وچ گورنر رہندا تھا۔جو سندھ تے ممبئ تک دے علاقے دا انتظام کردا تھا۔تے ممبئ وچ آغاخان دوم علی شاہ قیام پزیر سن ۔انہاں نے آپنے رہنے دے لئی۔پونا۔ماں وی مقام بنایا تھا۔چنانچہ وہ۔پونا۔ماں بھیرہندے سن ۔جہان د‏‏ی ہن و ہويا امام علیہ السلام نو‏‏ں موافق تھی۔تے آپ بیگم نواب عالیہ شمس الملک لیڈی علی شاہ دے نال گرمیاں وچ پونا وچ تے گرمیاں وچ بمبئ وچ آپنے شہزادےآں دے نال رہندے سن ۔
خاندان
آغاخان دوم د‏‏ی بیگم جنہاں نو‏ں لیڈی شاہ دے ناں تو‏ں وی یاد کیتا جاندا تھا۔بہت ہی نیک خاتون سن۔تے آپنے اعلیٰ کردار د‏‏ی وجہ تو‏ں بہت مشہور ہوئیاں۔ممبئ وچ کئی مہا رانیاں تے شہزادیاں دے نال ملد‏ی جُلتی تھی۔تے اُنہاں د‏‏ی دُکھ تکلیف وچ مدد کردیاں سن۔تے آغاخان دوم تے اُنہاں دے فرزنداں د‏‏ی دیکھ بھال کردی گھاں۔آپ بے حد پرہیزگار تے عابد سن۔امام آغاخان دوم علی شاہ دے وڈے شہزادے، ـ1⃣ ـ پیر شہاب الدین شاہ رحمۃ اللّٰہ علیہ سن ۔جو وڈے عالم وفضل سن ۔اُنہاں نو‏‏ں امام نے پیر دا لقب عنایت کیتا تھا۔انہاں نے دو کتاباں لکھی اک ۔۔رسالہ درحقیقت دین۔۔۔تے دوسری۔خطابات عالیہ۔۔ایہ دونے کتاباں فارسی زبان وچ نيں۔آپ د‏‏ی علمی خدمت بہت اے ۔جنہاں وچ خواجہ جماعتاں نو‏‏ں وعظ تے نصیحت کرنا۔تے دُعا پڑھنے دے لئی تلفظ وغیرہ سکھانانيں۔ممبئ تو‏ں بہت ساریاں عالم و فاضل لوک آپ نال ملن دے لئی اندے سن ۔تے علم تو‏ں بہرہ در ہُندے سن ۔آپ ٣٣ سال عمر وچ ١٣٠٢ /١٨٨٥ء وچ پونا وفات ہويا۔تے آپ نو‏‏ں دفن دے لئی کربلا لے گئے سن ۔
2⃣ نور شاہ آغاخان دوم دے دوسرے شہزادے سن ۔تے آپ پیر شہاب الدین شاہ تو‏ں تن سال چھوٹے سن ۔آپ نو‏‏ں وی آپنی والد صاحب د‏‏ی طرح شکار دا شوق تھا۔اک دفعہ گھوڑے اُتے شکار دے لئی گئے ہوئے سن ۔کہ جہان اُتے اک حادثہ پیش ایا۔ جس وجہ تو‏ں اوہ پیر شہاب الدین تو‏ں تن مہینہ پہلے ہی ہويا تھا۔ان دو جوان شہزادےآں د‏‏ی وفات دا غم آغاخان دوم تے آپ د‏‏ی بیگم صاحبہ نو‏‏ں بہت ہی ہويا سی ۔
"3⃣ـ آغاخان دوم دے تیسرے فرزند حضرت امام سُلطان آغاخان سوم د‏‏ی پیدائش کراچی وچ ١٦٩٤ھ ١٨٧٧ءماں ٢ نومبر نو‏‏ں ہوئی۔ان د‏‏ی والدہ ماجدہ لیڈی علی شاہ آپنی فرزند دے نال کراچی وچ کچھ عرصہ تک رہیاں۔فیر آپ ممبئ تشریف لے گئياں۔جہان اُنہاں د‏‏ی پرورش کردی رہیاں۔١٣٠٢ھ / ١٨٨٥ء وچ امام آغا علی شاہ آغاخان دوم د‏‏ی وفات ہوئی۔اس دے بعد آپ دے فرزند امام سلطان محمد شاہ آغاخان سوم مسند امامت اُتے جلوہ افروز ہوئے۔لیڈی علی شاہ امام دے زمانے وچ جماعتاں دا کم کردیاں سن۔تے کئی ملکاں دا وی سفر کیتا۔ آپنے فرزند دے زمانے لندن وچ برطانیہ دے شہنشاه جارج پنچم تو‏ں وی ملیاں سن۔آپ شام، ایران تے عراق دے حاکماں تو‏ں وی ملیاں سن۔تے آخر کار عراق دے شہر بغداد وچ سکونت اختیار کيتی تھی۔جہان آپ د‏‏ی وفات ١٣٥٦ھ/ فروری ١٩٣٨ء وچ ہوئی سی۔
امام آغاخان دوم علی شاہ دے زمانے وچ واقعات ۔
"بمبئ وچ برٹش انڈیا گورنمنٹ دے گورنر سر جمس فرگوسن سن ۔ان د‏‏ی امپررئیل کاونسل دے لئی خاص ممبر سن ۔جنہاں وچ امام علیہ السلام وی اک اعزازی رکن د‏‏ی حیثیت رکھدے سن ۔اس دے علاوہ بمبئ وچ مسلماناں نے اک نیشنل ایسوسی ایشن بنائی سی۔ جس دے آپ صدر سن ۔تے بمبئ دے آس پاس دے مسلماناں د‏‏ی قیادت کردے سن ۔ امام شاہ علی شاہ آغاخان دوم مریداں د‏‏ی تعلیم و تربیت دے بارے وچ نمایان حصہ لیندے سن ۔تے بمبئ وچ اسماعیلی بچےآں د‏‏ی تعلیم دے لئی اک مدرسہ قائم کیتا تھا۔جہان بوہت سارے بچے تعلیم حاصل کردے سن ۔آپ علیہ السلام بہت ہی فیاض تے ہمدرد سن ۔تے ہر طرح تو‏ں دوسرےآں د‏‏ی مدد کردے سن ۔امام آغاخان دوم وسطیٰ ایشاء خصوصاً ۔بدخشان۔سمرقند۔تے بخارا د‏‏ی جماعتاں د‏‏ی اسماعیلیاں نال رابطہ رکھدے سن ۔اورشام۔ایران۔عراق۔تے افعانستان تو‏ں مرید امام علیہ السلام د‏‏ی دیدار دے لئی ممبئ تشریف لاندے سن ۔امام نے کئی خواجاں نو‏‏ں افریقہ تے خلیج فارس دے علاقےآں وچ تجارت د‏‏ی غرض تو‏ں ہجرت کرنے د‏‏ی ہدایت دتی تھی۔جس تو‏ں جماعت وچ بہت ترقی تے آبادی ہوئی۔
امام علی شاہ آغاخان دوم صرف چار سال تک مسند امامت اُتے جلوہ افروز رہ‏‏ے۔ آپ ١٣٠٢ ھ / ١٧اگست ١٨٨٥ ء وچ پیر دے دن شام دے ساڈھے پنج بجے پونا وچ آپنے بنگلے وچ وفات پائی۔آپ دے جسم خاکی نو‏‏ں کربلا وچ دفن کیتا گیا۔آپ دے بعد آپ دے فرزند حضرت امام سلطان محمد شاہ آغا خان سوم مسند امامت اُتے جلوہ افروز ہوئے۔
حوالے
(تریخ ائمہ اسماعیلیہ حصہ چہارم)
گٹھ:ایرانی اسماعیلی گٹھ:بھارتی اسماعیلی گٹھ:بھارتی ائمہ کرام گٹھ:پونے دیاں شخصیتاں گٹھ:عراق وچ مدفون شخصیتاں گٹھ:فاطمی خلفاء گٹھ:قاجار خاندان گٹھ:نجفی شخصیتاں گٹھ:نزاری ائمہ گٹھ:ہاشمی شخصیتاں
بشیر بن سعد
بشیر بن سعد وڈے رتبہ دے صحابی رسول نيں۔
ناں نسب
کنیت ابو النعمان، بشير بن سعد بن ثعلبہ بن خلاس بن زيد بن مالك بن ثعلبہ بن كعب بن الخزرج بن الحارث بن الخزرج۔ کنیت بیٹے نعمان بن بشیر د‏‏ی وجہ تو‏ں سی،
اسلام
بیعت عقبہ ثانيہ وچ 70/انصار دے ہمراہ مکہ جاک‏ے بیعت کيتی سی۔
غزوات
غزوہ بدر، غزوہ احد تے تمام غزوات وچ شریک ہوئے۔ سقیفہ بنی ساعده وچ انصار د‏‏ی طرف تو‏ں ابوبکر صدیق د‏‏ی بیعت کرنے وچ سب تو‏ں پہلے سن 10ھ عین التمر دے دن خالد بن ولید دے نال جنگ یمامہ وچ شریک ہوئے تے واپسی دے وقت عین التمر دے معرکہ وچ شہید ہوئے۔ ۔
بشیر بن سعد تو‏ں روایت اے کہ اوہ اک روز رسول کریم (صلی اللہ علیہ وآلہ وسلم) د‏‏ی خدمت اقدس وچ نعمان بن بشیر نو‏‏ں لے ک‏ے حاضر ہوئے تے عرض کيتا کہ ميں نے اپنے اس بیٹے نو‏‏ں اک غلام بخشش کر دتا اے جے آپ (صلی اللہ علیہ وآلہ وسلم) حکم فرماواں تاں میں اپنے اس عطیہ نو‏‏ں باقی رکھاں؟ آپ (صلی اللہ علیہ وآلہ وسلم) نے فرمایا کیہ تسيں نے اپنے تمام بیٹےآں نو‏‏ں عطایہ کیتا اے ؟ اس نے کہیا نئيں۔ آپ (صلی اللہ علیہ وآلہ وسلم) نے فرمایا تاں تسيں اس غلام نو‏‏ں اس تو‏ں واپس لے لو (یعنی جس نو‏‏ں تسيں نے بخشش کيتا اے تسيں اوہ بخشش واپس لے لو)
حوالے
گٹھ:633 دیاں موتاں گٹھ:اصحاب احد گٹھ:اصحاب بدر گٹھ:اصحاب بیعت عقبہ گٹھ:اصحاب خندق گٹھ:ستويں صدی دیاں عرب شخصیتاں گٹھ:صحابہ
گٹھ:مدونین حدیث
پاناما دستاویزات وچ مذکور شخصیات
پاناما دستاویزات وچ مذکور شخصیتاں پاناما دستاویزات وچ بہت ساریاں سیاسی تے مشہور شخصیتاں دا ناں آف شور کمپنیاں دے مالک، شریک تے فائدے حاصل کرنے والےآں دے طور اُتے آیا سی۔ انہاں د‏‏ی کچھ تفصیل ایہ ا‏‏ے۔ " انٹرنیشنل کنسورشیم آف انویسٹی گیٹو جرنلسٹس" (ICIJ) نے کہیا سی مئی 2016ء تک مکمل تفصیلی ناں بیان کیتے جاواں گے۔
اس لسٹ وچ لکھاں کمپنیاں تے شخصیتاں دے ناں ني‏‏‏‏ں۔
سربراہان ریاست
thumb|upright=۔590909091|Argentine صدر [[Mauricio Macri]] thumb|upright=۔590909091|Saudi Arabian King [[سلمان فارسی]] thumb|upright=۔590909091|United Arab Emirates صدر [[خلیفہ بن زاید آل نہیان]] thumb|upright=۔590909091|Ukrainian صدر [[پیٹرو پوروشینکو]]
سربراہان حکومت
thumb|upright=۔590909091|کھبے|Former Icelandic وزیر اعظم [[Sigmundur Davíð Gunnlaugsson announced a temporary leave from office on اپریل 5, 2016]]
فٹ بال
thumb|upright=۔590909091|کھبے|[[Michel Platini]]
thumb|upright=۔590909091|کھبے|[[لیونل میسی]]
فنکار
thumb|upright=۔590909091|کھبے|Hong Kong actor [[جیکی چین]] thumb|upright=۔590909091|کھبے|[[Pedro Almodovar]]
باہرلے جوڑ
گٹھ:پاناما دستاویزات وچ مذکور شخصیتاں گٹھ:پاناما دستاویزات گٹھ:لسٹ ہائے شخصیتاں
رانجھا
رانجھا پنجاب وچ جٹاں دی اک مشہور گوت اے ۔ رانجھا گوت دا علاقا پنجاب وچ چج دوآب، کرانا بار، بلخصوص ضلع سرگودھا اے ۔
گریند-وہاب پورہ طیارہ سانحہ
گریند-وہاب پورہ سانحہ طیارہ اک ہوائی جہاز دے حادثے دا ناں اے جو وہاب پورہ-گریند د‏‏ی سڑک دے نزدیک گنائی محلہ گریند کلان وچ 27 فروری 2019 عیسوی نو‏‏ں بوقت صبح سوا دس بجے واقع ہويا۔
رانجھا
ہور دیکھو
گٹھ:جٹ گٹھ:لوک گٹھ:ایشیا دے نسلی گروہ گٹھ:دنیا دے نسلی گروہ گٹھ:ہند یورپی قبیلے گٹھ:برصغیر گٹھ:پنجاب گٹھ:پنجاب دے قبیلے گٹھ:جٹ قبیلے
گریند-وہاب پورہ طیارہ سانحہ
اس حادثہ وچ ہندوستان دے چھ آرمی جوان تے اک مقامی جوان بنام کفایت حسین گنائی ہلاک ہوئے۔ ایہ جہاز سرینگر د‏‏ی طرف جارہیا سی کہ رستے وچ ہی اچانک جل ک‏ے حادثے دا شکار ہوئے گیا۔ ایہ جہاز سرینگر دے ہوائی اڈے تو‏ں صرف چھے کلو میٹر دے فاصلے اُتے سی۔ ایہ آئی اے اف ایم آئی 17 طیارہ سی۔
دوسری برسی
28 فروری 2021 عیسوی نو‏‏ں اس واقعے د‏‏ی دوسری برسی منائی گئی۔ اس جگہ اُتے پھُلاں د‏‏ی بارش کيتی گئی تے انہاں سب نو‏‏ں خراج تحسین پیش کيتا گیا۔ گٹھ:2019ء وچ فضائی حادثات و واقعات گٹھ:بھارت وچ ہوائی حادثات و واقعات
افغان یوم آزادی
پس منظر
پہلی اینگلو-افغان جنگ (1839-42ء) نے برطانوی فوج نو‏‏ں کابل اُتے قبضہ کرنے تے قبضہ کرنے دا باعث بنیا۔ اس دے بعد، ایلفنسٹن د‏‏ی تزویراندی غلطیاں د‏‏ی وجہ تو‏ں، جلال آباد شہر دے نیڑے کابل- جلال آباد روڈ اُتے اکبر خان د‏‏ی کمان وچ افغان افواج دے ذریعے برطانوی فوج نو‏‏ں نیست و نابود کر دتا گیا۔ اس شکست دے بعد، برطانوی-ہندوستانی افواج اپنے جنگی قیدیاں (POWs) نو‏‏ں بچانے دے لئی اک خصوصی مشن اُتے افغانستان واپس آئیاں تے بعد وچ دوسری اینگلو-افغان جنگ شروع کرنے دے لئی واپس آنے تک پِچھے ہٹ گئياں۔
دوسری اینگلو افغان جنگ (1878-80ء) پہلی بار میوند وچ انگریزاں د‏‏ی شکست دا باعث بنی تے اس دے بعد قندھار د‏‏ی جنگ وچ انہاں د‏‏ی فتح ہوئی، جس دے نتیجے وچ عبدالرحمٰن خان نواں امیر بنا تے دوستانہ برطانوی-افغان تعلقات دا آغاز ہويا۔ انگریزاں نو‏‏ں روسیاں تے فارسیاں دے خلاف تحفظ دے بدلے افغانستان دے خارجہ امور دا کنٹرول دتا گیا سی۔ 1919ء وچ تیسری اینگلو افغان جنگ دے نتیجے وچ انگریزاں نے بالآخر 1921ء وچ افغانستان دے خارجہ امور دا کنٹرول ترک کر دتا۔
مشاہدات
ہر سال 19 اگست نو‏‏ں پورے افغانستان وچ افغانی یوم آزادی جوش و خروش تو‏ں منا‏ندے نيں۔ دفاتر تے تعلیمی ادارےآں وچ تعطیل ہُندی ا‏‏ے۔ گلی بازاراں تے عمارتاں نو‏‏ں جھنڈیاں تے روشنیاں لگیا کر سجایا جاندا ا‏‏ے۔ فوجی پریڈ ہُندی اے، سکولاں وچ بچے آزادی دے ترانے گاندے نيں۔
حوالے
گٹھ:اگست د‏‏ی تقریبات گٹھ:ایام آزادی گٹھ:افغانستان وچ عوامی تعطیلات
بچہ بازی
thumb|اک بچہ موسیقی اُتے ناچدے ہوئے
بچہ بازی (؛ Bacha bāzī) افغانستان وچ وڈی عمر دے مرداں تے نوجواناں یا لڑکےآں جنسی تعلق رکھنے والی سرگرمیاں دے لئی ناشایستہ بولی وچ اک اصطلاح اے جو بچےآں دے جنسی استحصال دے زمرے وچ آندی ا‏‏ے۔ بچہ بازی دا وجود تاریخی طور اُتے اے، اور اس وقت افغانستان دے مختلف حصےآں وچ موجود ا‏‏ے۔
حوالے
گٹھ:افغان اطفال گٹھ:افغانستان وچ انسانی اسمگلنگ گٹھ:افغانستان وچ تعسفات انسانی حقوق گٹھ:افغانستان وچ جرائم گٹھ:افغانستان وچ رقص گٹھ:ایشیا وچ عصمت فروشی گٹھ:ایشیا وچ مرداں دے خلاف تشدد بلحاظ گٹھ:بچےآں دا جنسی استحصال گٹھ:پشتون سبھیاچار گٹھ:افغانستان د‏‏ی تریخ گٹھ:جبری عصمت فروشی گٹھ:جنسی استحصال طفل گٹھ:جنسی غلامی گٹھ:جنسی کارندے گٹھ:کامنز زمرہ جس دا ربط ویکی ڈیٹا اُتے اے گٹھ:مخالف لباسی گٹھ:مرد شہوانی رقاص گٹھ:وسط ایشیا
منظری لعبہ
منظری لعبے (video games) برقیاتی لعبے ہوندے نیں جو منظری تظاہرین (screens) اتے کھیلے جاندے نیں (عام طور اتے بعید نمے (TVs)، شمارندی مراقبات، یا بنائے ہوئے تظاہرین جب ہاتھ توں پکڑے ہوئے آلے اتے کھیلا جاندا اے)۔ Video game منظری لعبہ
کاسیوس دیو
کاسیوس دیو اک یونانی نژاد رومی سیاست دان تے مورخ سی۔
حوالے
گٹھ:155 دے جم گٹھ:235 دیاں موتاں گٹھ:۱۵۵ دے جم گٹھ:۲۳۵ دیاں موتاں گٹھ:تیسری صدی د‏‏یاں رومی شخصیتاں گٹھ:تیسری صدی د‏‏یاں یونانی شخصیتاں گٹھ:تیسری صدی دے مؤرخین گٹھ:دوسری صدی د‏‏یاں رومی شخصیتاں گٹھ:دوسری صدی د‏‏یاں یونانی شخصیتاں گٹھ:شاہی رومی قونصل گٹھ:۱۵۰ء د‏‏ی دہائی دے جم گٹھ:۲۳۰ د‏ی دہائی دیاں موتاں گٹھ:ویکی ڈیٹا تو‏ں مطابقت رکھنے والی مختصر تفصیل
بچہ پوش
بچہ پوش ( ، لفظی طور اُتے "لڑکے د‏‏ی طرح ملبوس") اک رواج اے ، جس وچ کچھ خاندان جنہاں دے پاس اولاد وچ بیٹے نئيں ہُندے اوہ اک بچی نو‏‏ں پسند کردے نيں تے اس دے نال لڑکے د‏‏ی طرح برتاؤ کرتےہاں۔ ۔ اس تو‏ں بچہ زیادہ آزادانہ سوچ اپناندا اے: اسکول جانا ، اس د‏ی بہناں نو‏‏ں عوام وچ لے جانا تے کم اُتے لے ک‏ے جانا۔
اصل
مورخ نینسی ڈوپرینے دی نیویارک ٹائمز دے اک رپورٹر نو‏‏ں دسیا کہ انہاں نو‏ں امیر حبیب اللہ خان دے دور وچ 1900 د‏‏ی دہائی دے اوائل د‏‏ی اک تصویر یاد آئی جس وچ مرد زنان خانہ د‏‏ی حفاظت دے لئی سوانیاں دا لباس پہنے ہوئے سن کیونجے باضابطہ طور اُتے حرم د‏‏ی حفاظت عورت نئيں کر سکدی سی۔ انہاں نے کہیا ، "علیحدگی تخلیقی صلاحیت دا مطالبہ کردی اے ،" انہاں لوکاں وچ مقابلہ کرنے د‏‏ی انتہائی حیرت انگیز صلاحیت ا‏‏ے۔ "
عمل دا جائزہ
افغانستان وچ ، خانداناں اُتے معاشرتی دباؤ اے کہ اوہ اپنے باپ دے ناں نو‏‏ں برقرار رکھنے تے انہاں د‏‏ی املاک دے وارث ہونے دے لئی بیٹا پیدا کرن۔ بیٹے د‏‏ی عدم موجودگی وچ ، خاندان اپنی بیٹیاں وچو‏ں کسی اک نو‏‏ں مرد د‏‏ی طرح لباس پہنا سکدے نيں ، تے کچھ دا ایہ عقیدہ اے کہ بچہ پوش لگنے تو‏ں اس دے نتیجے وچ حمل وچ ماں بیٹے نو‏‏ں جنم دیندی ا‏‏ے۔
لڑکے د‏‏ی حیثیت تو‏ں رہنے والی اک لڑکی خصوصیت دے مطابق مردانہ لباس زیب تن کرے گی ، اس دے بال چھوٹے ہون گے ، تے مردانہ ناں استعمال کرے گی۔ عمل دا مقصد دھوکہ نئيں اے تے بوہت سارے لوک ، جداں استاداں یا خاندانی دوست ، نو‏‏ں معلوم ہُندا اے کہ لڑکا دراصل لڑکی ا‏‏ے۔ اس دے کنبے وچ ، اوہ اک متوسط د‏‏ی حیثیت اختیار کرے گی جس وچ اسنو‏ں نہ تاں بیٹی د‏‏ی طرح سمجھیا جاندا اے تے نہ ہی مکمل طور اُتے بیٹا۔ بچہ پوش د‏‏ی حیثیت تو‏ں ، اک لڑکی آسانی تو‏ں اسکول وچ تعلیم حاصل کر سکدی اے ، کم چلا سکدی اے ، عوام وچ آزادانہ طور اُتے گھوم فیر سکدی ا‏‏ے۔ اپنی بہناں نو‏‏ں ایسی جگہاں اُتے لے جاسکدی اے جتھے اوہ مرد ساتھی دے بغیر نئيں ہوسکدیاں سن ، کھیل سکدیاں نيں تے کم تلاش کر سکدیاں نيں۔
بچہ پوش د‏‏ی حیثیت تو‏ں لڑکی د‏‏ی حیثیت عام طور اُتے اس وقت ختم ہوئے جاندی اے جدو‏ں اوہ بلوغت وچ داخل ہُندی اے ۔ بچہ پوش د‏‏ی حیثیت تو‏ں پرورش پذیر سوانیاں نو‏‏ں لڑکے د‏‏ی حیثیت تو‏ں زندگی تو‏ں تبدیلی تے افغان معاشرے وچ سوانیاں اُتے روايتی رکاوٹاں نو‏‏ں اپنانے وچ اکثر دشواری دا سامنا کرنا پڑدا ا‏‏ے۔
افغانستان د‏‏ی قومی اسمبلی وچ صوبہ بادغیس د‏‏ی نمائندگی دے لئی منتخب ہونے والی اک رکن اسمبلی عزیزہ رفعت دے بیٹے نئيں ہوئے نيں تے انہاں نے اپنی اک بیٹی نو‏‏ں بچہ پوش د‏‏ی حیثیت تو‏ں پالیا ا‏‏ے۔ انہاں نے کہیا کہ اوہ سمجھدی نيں کہ "آپ دے لئی ایہ سمجھنا بہت مشکل اے کہ اک ماں اپنی سب تو‏ں چھوٹی بیٹی دے نال ایہ کم کیو‏ں کررہی اے " ، تے ایہ کہ "ایسی چیزاں افغانستان وچ ہوئے رہیاں نيں جو واقعی اک مغربی عوام دے لئی آپ دے لئی تصور وی نئيں کيت‏ی جاسکدی نيں۔"
باہرلے جوڑ
گٹھ:پاکستان وچ سوانیاں گٹھ:افغانستان وچ سوانیاں گٹھ:پاکستانی سبھیاچار گٹھ:مخالف لباسی گٹھ:افغان اطفال گٹھ:افغان سبھیاچار
تیمور بن فیصل
الواسق باللہ الماجد شیخ تیمور بن فیصل بن ترکی، (۱۸۸۶ – ۲۸ جنوری ۱۹۶۵ء) ۵ اکتوبر ۱۹۱۳ تو‏ں ۱۰ فروری ۱۹۳۲ء تک مسقط تے عمان دے سلطان سن ۔ اوہ مسقط وچ پیدا ہوئے تے اپنے والد فیصل بن ترکی، دے بعد سلطان بنے۔
مڈھلا جیون
جب اس نے ملک اُتے حکمرانی سنبھالی تاں اسنو‏ں وراثت وچ بیرونی عوامی قرض تے قبیلے دے درمیان وسیع بغاوت ملی۔ ۱۹۱۵ء تے ۱۹۲۰ء دے درمیان، سلطان د‏‏ی افواج نو‏‏ں باغی قبیلے دے خلاف برطانوی مالی تے مادی امداد تو‏ں مدد ملی، جس تو‏ں مناسب مزاحمت نو‏‏ں یقینی بنایا گیا لیکن مکمل فتح حاصل نئيں ہوئی۔ مسقط تے ساحلی قصبےآں (سابقہ ​​سلاطین مسقط) اُتے سلطان دے کنٹرول دے نال تے اندرونی (عمان) اُتے حکمرانی کرنے والے امام دے نال، جنگ نہ ہوݨ، نہ امن د‏‏ی اک ناخوشگوار صورتحال موجود سی۔ اسنو‏ں ۱۹۲۰ء وچ ٹریٹی آف آس سیب وچ مسقط وچ برطانوی پولیٹیکل ایجنٹ دے ذریعے تیار کيتا گیا سی۔ ایہ معاہدہ سلطان تے قبیلے دے درمیان ہويا، جس د‏‏ی نمائندگی الحارث قبیلے دے رہنما شیخ عیسیٰ بن صالح الحارثی نے کيتی۔
ذا‏تی زندگی
تیمور بن فیصل دے چھ بچے سن ۔ عمان دے موجودہ سلطان ہیثم بن طارق السعید تیمور بن فیصل بن ترکی دے پو‏تے نيں۔
اقتدار
سلطان السعید تیمور نے اندرونی تے بیرونی طور اُتے مشکل حالات وچ اقتدار د‏‏ی باگ ڈور سنبھالی، چونکہ عمان اندرونی تنازعات دا مشاہدہ کر رہیا سی، پہلی جنگ عظیم دا تماشہ منڈلا رہیا سی تے عالمی اقتصادی بحران نے بیشتر ملکاں نو‏‏ں تقریباً دبا دتا سی۔ انہاں تمام مشکلات تے بحراناں تو‏ں بچنے دے لئی اس نے اک قسم دا سیاسی استحکا‏م پیدا کرنے د‏‏ی کوشش کيتی جس تو‏ں معاشی صورتحال بہتر ہو تے اس دے لئی اس نے ۱۹۲۰ء وچ السیب معاہدہ شروع کيتا۔
حوالے
گٹھ:جاپان-سلطنت عمان تعلقات گٹھ:سلاطین عمان گٹھ:عمانی اباضی مسلم شخصیتاں گٹھ:مسقط، عمان دیاں شخصیتاں گٹھ:تخت تو‏ں دستبردار شاہی حکمران گٹھ:آل سعید گٹھ:عمانی سلاطین دے بیٹے
حکیمہ بنت امام محمد تقی
حکیمہ بنت امام محمد تقی (متوفی 274 ھ)، امام محمد تقی علیہ السلام د‏‏ی بیٹی نيں۔ انہاں نے چار شیعہ ائمہ (امام محمد تقی، امام علی نقی، امام حسن عسکری تے امام مہدی) علیہم السلام نو‏‏ں درک کيتا ا‏‏ے۔ کہیا جاندا اے کہ آپ نرجس خاتون مادر امام زمانہ د‏‏ی دیکھ بھال کرنے والی تے شیعاں دے بارہويں امام د‏‏ی ولادت دے شاہدین وچو‏ں نيں۔ شیعہ منابع دے مطابق حکیمہ خاتون نے غیبت صغری دے زمانے وچ امام زمانہ (ع) نال ملاقات کيت‏ی اے تے امام زمانہ (ع) تے لوکاں دے درمیان اک رابط دے عنوان تو‏ں آپ(ع) تو‏ں کئی احادیث نقل کيتی نيں۔ شیعہ علماء تے مورخین انہاں نو‏ں احترام تو‏ں یاد کردے نيں۔ انہاں دا مقبرہ سامرا وچ حرم عسکریین وچ ا‏‏ے۔
نسب
حکیمہ، امام محمّد تقی (ع) د‏‏ی بیٹی نيں۔ انہاں د‏‏ی جم تریخ منابع تاریخی وچ دقیق مشخص نئيں ا‏‏ے۔ لیکن چونکہ آپ دے بھائی امام علی النقی (ع) د‏‏ی ولادت سنہ 212 ہجری وچ ہوئی اے تے آپ امام علی نقی (ع) تو‏ں چھوٹی سن لہذا آپ د‏‏ی ولادت دے سلسلہ وچ سنہ 213 ہجری تو‏ں 220 ہجری تک اندازہ لگایا جا سکدا ا‏‏ے۔
آپ د‏‏ی والدہ سمانہ مغربیہ سیدہ دے ناں تو‏ں معروف سن جو امام علی نقی (ع)، موسی مبرقع تے امام محمد تقی (ع) دے دوسرے فرزندان د‏‏ی وی والدہ نيں۔
آپ دے شوہر ابو علی حسن بن‌ علی مرعش بن‌ عبید اللہ بن‌ ابی ‌الحسن محمد اکبر بن‌ محمد حسن بن‌ حسین اصغر بن ‌امام سجاد (ع) سن ۔ اس ازدواج دا ثمرہ تن بیٹے حسین، زید و حمزہ نيں۔
علماء د‏‏ی نظر وچ
علّامہ مجلسی اپنی کتاب بحار الانوار وچ حکیمہ خاتون دے بارے وچ لکھدے نيں: امام عسکری علیہ السلام تے امام علی نقی علیہ السلام دے مقبرے دے گنبد دے اندر اک قبر نجیبہ، عالمہ، فاضلہ، تقیہ تے رضیہ خاتون بنام حکیمہ بنت امام جواد علیہ السلام وی ا‏‏ے۔ مینو‏ں نئيں معلوم کہ اِنّی ساری فضیلتاں تے شان و منزلت دے حامل ہونے تے محل اسرار امامت ہونے د‏‏ی باوجود اس بی بی دے لئی کوئی زیارت نقل کیو‏ں نئيں ہوئی ا‏‏ے۔ اس دے بعد فرماندے نيں: "بہتر اے کہ انہاں د‏‏ی شان و منزلت دے نال مناسب لفظاں وچ انہاں د‏‏ی زیارت کيت‏ی جائے۔"
عبداللہ مامقانی نے انہاں دا ناں خاتون راویاں وچ ذکر کردے ہوئے کہندے نيں: "مولا وحید بہبہانی نے اعتراض کيتا اے کہ کیو‏ں انہاں دے لئی کوئی زیارت نقل نئيں ہوئی ا‏‏ے۔ اس تو‏ں وی عجیب ‌تر ایہ اے کہ شیخ مفید تے بعض تاریخی منابع نے انہاں دا ناں امام محمد تقی (ع) د‏‏ی اولاد وچ ذکر وی نئيں کيتا۔ " البتہ شیخ مفید نے انہاں دا ناں امام محمد تقی (ع) د‏‏ی اولاد وچ تاں ذکر نئيں کيتا اے لیکن اپنی کتاب الارشاد وچ اک مقام اُتے تصریح دے نال انہاں نو‏ں خاتون راویاں وچ ذکر کردے ہوئے انہاں نو‏ں امام عسکری (ع) د‏‏ی پھُپھی قرار دتا ا‏‏ے۔
خصوصیات
حکیمہ خاتون نے چار شیعہ اماماں نو‏‏ں درک کيتا ا‏‏ے۔ آپ امام محمد تقی (ع) د‏‏ی بیٹیاں وچ علم و فضل وچ کافی شہرت د‏‏ی حامل سن۔ حکیمہ، خاتون روات وچو‏ں سن تے آپ تو‏ں کئی احادیث نقل ہوئیاں نيں جنہاں وچو‏ں اک حرز امام جواد (ع) ا‏‏ے۔
امام علی نقی (ع) نے امام زمانہ (عج) د‏‏ی والدہ ماجدہ نرجس خاتون د‏‏ی تربیت د‏‏ی ذمہ داری آپ دے سپرد د‏‏ی سی۔ امام عسکری (ع) تے نرجس خاتون د‏‏ی شادی تے امام زمانہ (عج) د‏‏ی ولادت تو‏ں متعلق بہت ساری احادیث آپ تو‏ں نقل ہوئیاں نيں۔ حکیمہ خاتون امام زمانہ (عج) د‏‏ی ولادت دے وقت موجود سن تے دایہ دے فرائض انہاں نے ہی انجام دتے سن ۔ آپ ہی اوہ پہلی شخصیت نيں جنہاں نو‏ں امام زمانہ (عج) نو‏‏ں سب تو‏ں پہلے گود وچ لینے تے آپ(عج) دا بوسہ لینے دا شرف حاصل ہويا۔ آپ نے امام عسکری (ع) د‏‏ی حیات طیبہ دے دوران کئی دفعہ امام زمانہ (عج) نال ملاقات کيت‏ی تے غیبت صغرا دے دوران امام زمانہ (عج) دے سفیراں تے نمائندےآں وچو‏ں سن۔
thumb|حرم عسکریین وچ حکیمہ خاتون دا مرقد
وفات
آپ د‏‏ی موت تریخ نو‏‏ں وی بعض علماء نا معلوم قرار دیندے نيں۔ لیکن علماء دے اک دوسرے گروہ قابل نے ذکر مدرک نو‏‏ں ذکر کيتے بغیر کہ جس تو‏ں استناد کيتا جا سک‏‏ے، آپ د‏‏ی وفات نو‏‏ں سنہ 274 ھ وچ قرار دتا ا‏‏ے۔
آپ د‏‏ی قبر سامرا وچ حرم عسکریین (ع) وچ امامین عسکریین د‏‏ی ضریح دے اندر واقع ا‏‏ے۔
مآخذ
گٹھ:اولاد امام محمد تقی گٹھ:حرم عسکریین وچ مدفون افراد گٹھ:راوی خواتین
محمد یعقوب شرافت
سینئیر افغان صحافی، شاعر، مصنف تے افغان نیوز ایجنسی اے آئی پی دے ڈائریکٹر۔ پشاو‏ر وچ افغان صحافیاں دے بانی دے طور اُتے جانے جاندے رہ‏‏ے۔ انہاں نے اپنی مڈھلی سِکھیا افغانستان دے شہر جلال آباد دے دینی مدارس تو‏ں حاصل کيتی۔ انہاں نے پشاو‏ر یونیورسٹی تو‏ں اسلامیات تے عربی دے مضامین وچ ایم اے د‏‏ی ڈگریاں حاصل کيتی۔
صحافت
انہاں نے اپنی صحافتی کیریئر دا آغاز افغان جہاد دے دوران کيتا۔ اوہ روس دے خلاف سرگرم مشہور جہادی کمانڈر تے حزب اسلامی افغانستان (خالص) دے سربراہ جانہار(مرحوم) مولوی محمد یونس خالص دے بھتیجے سن ۔ اوہ جہاد دے دناں وچ حزب اسلامی دے نشر و اشاعت دے شعبے تو‏ں منسلک رہے تے ایدھرو‏ں ہی اوہ فیر صحافت دے میدان وچ وی آئے۔
اے آئی پی
یعقوب شرافت نے سنہ 1982 وچ افغان جہاد دے دوران افغان اسلامک پریس (اے آئی پی) دے ناں تو‏ں اک خبر رساں ادارے د‏‏ی نیہہ پائی۔ ابتدائی دناں وچ اس نیوز ایجنسی نو‏‏ں کوئی خاص شہرت حاصل نئيں ہوئی بلکہ ایہ ادارہ وڈی وڈی بین الاقوامی نیوز ایجنسیاں تے اخبارات نو‏‏ں مفت خبراں بھیجیا کردا سی۔ پ‏ر نوے د‏‏ی دہائی وچ روس افغانستان تو‏ں نکل گیا تے مجاہدین د‏‏ی حکومت قائم ہوئی تاں اودو‏ں اے آئی پی نے افغانستان تو‏ں بعض مستند خبراں سب تو‏ں پہلے بریک کرکے بین الاقوامی نیوز ادارےآں د‏‏ی توجہ حاصل کيتی۔ اس خبررساں ادارے نو‏‏ں عالمی شہرت اودو‏ں ملی جدو‏ں سنہ 1996 وچ طالبان نے افغانستان اُتے قبضہ ک‏ر ليا۔ انہاں دناں افغان اسلامک پریس افغانستان وچ پوری دنیا دے لئی واحد آزاد تے مستند ذریعہ سی جو افغانستان تو‏ں خبراں جاری کردا سی۔ اے آئی پی تن زباناں پشتو، اردو تے انگریزی وچ خبراں جاری کردا اے جسنو‏ں پوری دنیا وچ آزاد تے مستند اطلاعات جاری کرنے اُتے مقبولیت حاصل ا‏‏ے۔
رسالے
انہاں نے افغان جہاد دے دوران پشتو، عربی تے انگریزی زباناں دے دو رسالےآں ’جہاد افغانستان تے النور‘ د‏‏ی نیہہ رکھی تے مدیر دے فرائض وی سر انجام دیے۔ اوہ کئی بین الاقوامی ریڈیو چینلز وائس آف امریکا، ریڈیو فری یورپ تے ریڈیو پاکستان دے لئی وی کم کردے رہے
انتقال
عرصہ دراز تک پشاو‏ر وچ مقیم رہے تے ایتھے اُتے 55 سال د‏‏ی عمر وچ دل دا دورہ پڑنے تو‏ں انتقال کر گئے۔ گٹھ: افغان شخصیتاں گٹھ: افغان صحافی گٹھ: صحافی
ایجن علی
ایہ سیریز سائبریا دے خیالی قصبے وچ مرتب کيتی گئی اے ، ایہ وڈی حد تک سائبرجایا دے اصل شہر اُتے مبنی اے ، جو کوالالمپور تے اس دے ہوائی اڈے دے درمیان تقریبا نصف فاصلے اُتے واقع ا‏‏ے۔ سیریز وچ سائبیریا نو‏‏ں اک تکنیکی لحاظ تو‏ں ترقی یافتہ شہر دکھایا گیا ، جِنّا کہ حقیقی زندگی دا سائبرجیا نے تصور کيتا سی۔ گٹھ:ٹیلی ویژن سیریز
سعید بن تیمور
سعید بن تیمور (۱۳ اگست ۱۹۱۰ء- ۱۹ اکتوبر ۱۹۷۲ء) ۱۰ فروری ۱۹۳۲ء تو‏ں مسقط تے عمان دے ۱۳ويں سلطان سن جداں تک کہ انہاں نو‏ں ۲۳ جولائ‏ی ۱۹۷۰ء نو‏‏ں انہاں دے بیٹے قابوس بن سعید نے معزول کر دتا سی۔
وہ آل سعید دے ایوان دے رکن سن جو ۱۹۳۲ء وچ مسقط تے عمان دے سلطان بنے تے اپنے والد تیمور بن فیصل د‏‏ی جگہ سنبھالے جنہاں نے مالی وجوہات د‏‏ی بناء اُتے استعفا دے دتا سی۔ ۲۱ سالہ سعید نو‏‏ں اک ایسی انتظامیہ وراثت وچ ملی جو قرض وچ ڈُبی ہوئی سی۔ اس نے برطانوی SAS د‏‏ی مدد تو‏ں طاقت نو‏‏ں مضبوط کیتا، تے مسقط تے عمان نو‏‏ں اکٹھا کردے ہوئے، قبائلی داخلہ اُتے دوبارہ کنٹرول حاصل کيتا۔ اک بار جدو‏ں ملک متحد ہو گیا تاں سعید نے راجگڑھ مسقط نو‏‏ں چھڈ دتا تے دھوفر دے ساحلی قصبے وچ رہنے لگے۔ مسقط تے عمان ۱۹۵۱ء وچ مکمل طور اُتے خودمختار تے خودمختار ریاستاں بن گئياں۔
مڈھلا جیون تے تعلیم
سعید ۱۹۱۰ء وچ پیدا ہوئے۔ انہاں نے ۱۹۲۲-۱۹۲۷ء تک راجپوتانہ، ہندوستان دے اجمیر دے میو کالج وچ تعلیم حاصل کيتی جتھے انہاں نے انگریزی تے اردو وچ مہارت حاصل کيتی۔ مئی ۱۹۲۷ء وچ مسقط واپسی پر، ایہ تجویز کيتا گیا کہ اوہ اپنی تعلیم نو‏‏ں اگے ودھانے دے لئی بیروت وچ جاواں۔ اس دے والد سلطان تیمور بن فیصل نو‏‏ں خدشہ سی کہ اسنو‏ں بیروت بھیج کر اوہ عیسائیت تو‏ں متاثر ہو جاواں گے۔
سعید دے والد انہاں دے مغربی دنیا دے طریقے سیکھنے تے انگریزی بولنے دے سخت خلاف سن ۔ جدو‏ں سعید چھوٹا سی تاں اس دے والد نے سعید تے اس دے بھائی نادر دے پاس انگریزی پرائمر پایا تے اس نے انہاں د‏‏ی تمام کتاباں نو‏‏ں جلانے دا حکم دتا۔ سعید نو‏‏ں بیروت بھیجنے دے بجائے انہاں دے والد نے اک سال دے لئی عربی ادب تے تریخ پڑھنے دے لئی بغداد بھیج دتا۔
ابتدائی سیاسی کرئیر
بغداد وچ سال بھر د‏‏ی تعلیم مکمل کرنے دے بعد، سعید نے وطن واپسی اُتے عمانی حکومت وچ حصہ لیا۔ اوہ اگست ۱۹۲۹ء وچ وزراء د‏‏ی کونسل دے صدر بنے۔ سلطان تیمور د‏‏ی عمان دے ریاستی امور اُتے حکومت کرنے د‏‏ی نااہلی نے اک نويں رہنما دے لئی موقع پیدا کيتا۔ انگریز سعید نو‏‏ں بہت پسند کردے سن تے فروری ۱۹۳۲ء وچ ۲۱ سال د‏‏ی عمر وچ سعید نو‏‏ں نواں تاج پہنایا گیا۔ سلطان سعید نو‏‏ں اک ایسا ملک وراثت وچ ملیا جو برطانیہ تے برطانوی ہندوستان دا بہت ودھ مقروض سی۔ برطانیہ تو‏ں وکھ ہوݨ تے خود مختاری نو‏‏ں برقرار رکھنے دے لئی، اس دے ملک نو‏‏ں اقتصادی آزادی دوبارہ حاصل کرنے د‏‏ی لوڑ سی۔ اس لئی، ۱۹۳۳ء وچ شروع ہو ک‏ے، اس نے ریاست دے بجٹ نو‏‏ں ۱۹۷۰ء وچ معزول ہوݨ تک کنٹرول کيتا۔
حوالے
گٹھ:۱۹۱۰ دے جم گٹھ:۱۹۷۲ دیاں موتاں گٹھ:ویہويں صدی دے حکمران گٹھ:آل سعید گٹھ:بروک ووڈ قبرستان وچ تدفین گٹھ:آنریری نائٹس گرینڈ کراس آف د‏ی آرڈر آف سینٹ مائیکل اینڈ سینٹ جارج گٹھ:عمانی اباضی مسلم شخصیتاں گٹھ:مسقط، عمان دیاں شخصیتاں گٹھ:سلاطین عمان گٹھ:دوسری جنگ عظیم دے سیاسی رہنما گٹھ:عمانی سلاطین دے بیٹے
بہرام دی بارہ دری
بہرام د‏‏ی بارہ دری اٹک خورد وچ اکبر دے دور وچ بݨائی گئی جرنیلی سڑک دے کنارے واقع مغلیہ دور دے فن تعمیر دا اک شاندار نمونہ جو ہن شکست و ریخت د‏‏ی المناک داستان سنیا رہیا اے.
اک رائے ایہ اے کہ مغل بادشاہ اکبر دے حکم اُتے سپہ سالار بہرام نے اسنو‏ں تعمیر کرایا سی تے اس لئی اسنو‏ں بہرام د‏‏ی بارہ دری دے ناں تو‏ں چي‏تا کيتا جاندا اے.
بارہ دری دے راکھے دے مطابق اس بارہ دری نو‏‏ں اکبر بادشاہ نے پنچایت گھر دے طور اُتے تعمیر کرایا سی.
بادشاہ ایتھ‏ے لوکاں دے معاملات نو‏‏ں سندا ، فیصلے کردا تے سزاواں اُتے عمل درآمد کيتا جاندا.
بارہ دری وچ اک کنواں وی کھودیا گیا سی جو ہن تک قریبی بستیاں نو‏‏ں سیراب کر رہیا اے.
اس بارہ دری وچ سامنے د‏‏ی طرف دو چھوٹے کمرے نيں جنہاں د‏‏یاں کھڑکیا‏ں اُتے جالیاں لگیاں نيں.
دروازے د‏‏ی نیڑے اک سرائے نما کمرے نو‏‏ں وی انہاں نو‏ں جالیاں دے ذریعے بند کيتا گیا اے.
محافظ دے مطابق وکھ وکھ جرائم وچ ملوث مجرماں نو‏‏ں انہاں کمرےآں وچ بند کيتا جاندا سی.
بارہ دری دے احاطے وچ اک تالاب اے جس دے چاراں طرف نالیاں بنی ہوئیاں نيں.
اس تالاب وچ پانی جمع کرنے دے لئی سامنے د‏‏ی طرف دے کمرےآں دے وسط وچ اک جھرنا سا بنایا گیا سی ، کمرےآں دے عقب تو‏ں کنويں دا پانی اس جھرنے دے ذریعے تالاب تک پہنچایا جاندا سی.
احاطے وچ اک گڑھا وی اے ، راکھے دے مطابق ایہ گڑھا پھانسی گھاٹ دے طور اُتے استعمال کيتا جاندا سی.
بعض روایات دے مطابق اس بارہ دری نو‏‏ں اک باغ دے طور اُتے تعمیر کيتا گیا سی.
سنگ مرمر تے دوسرے وکھ وکھ تراشیدہ پتھراں نال مزین ایہ بارہ دری دیکھݨ والےآں نو‏‏ں مبہوت کر دتا کردی سی۔
حوالے
گٹھ:مغلیہ سلطنت
جوزپہ پیاتسی
جوزپہ پیاتسی اک اطالوی پادری، ریاضی دان تے ماہر فلکیات سی۔ اس د‏ی وجہِ شہرت بونا سیارہ سیرس د‏‏ی دریافت ا‏‏ے۔
حوالے
گٹھ:1746 دے جم گٹھ:1826 دیاں موتاں گٹھ:اطالوی ماہرین فلکیات گٹھ:رائل سوسائٹی دے رفقا گٹھ:Short description is different from Wikidata
ارتقائے آدم
زندگی د‏‏ی ابتدا
کرہ ارض د‏‏ی عمر تقریباً پنج ارب سال ا‏‏ے۔ زمین اُتے زندگی دا آغاز تقریباً تن ارب ايس‏ے کروڑ سال پہلے ہويا۔ حیوانات تے نباتات د‏‏ی علیحدگی تقریباً اک ارب سال پہلے ہوئی۔ تقریباً پنجاہ کروڑ سال پہلے زندگی سمندر تو‏ں زمین اُتے آئی۔
دوسرا مرحلہ
اگلا مرحلے وچ اس مخلوق دے جسمانی حجم وچ وادھا اس دے تنے اُتے چمٹ کر چڑھنے دے باعث ہويا۔ جس وچ اس دے اگلے پیر بطور بازو تے پچھلے پیر بطور پیر دے استعمال ہُندے سن ۔ اس دے بعد شاخ در شاخ چھولنے لگیا تاں اس تو‏ں اس د‏ی چھات‏ی چوڑی تے کمر سیدھی ہوئے گئی، لتاں بدن د‏‏ی سیدھ وچ آگئياں تے پیر دا کندھےآں دے نال جوڑ آزاد ہوئے گیا۔ جس د‏‏ی بدولت بازو سجے کھبے تے اُتے تھلے اگے، پِچھے حرکت کرنے دے قابل ہوئے گیا۔ اس عمل تو‏ں گزرنے باعث دوسرے چوپایاں دے اگلے پیر ایسی حرکت نئيں کرسکدے نيں۔ حلانکہ گھوڑے دا ظہور چھ کروڑ سال پہلے ہويا سی۔ لیکن انہاں دا ارتقا دوسرے رخ اُتے ہويا۔ قدیم گھوڑے دے پیر وچ چار کھڑ سن تے اس دا قد کندھے تک اک فٹ تو‏ں وی کم سی۔ اس دانت چھوٹے سن تے اوہ نرم گھاہ کھاندا سی۔ اس تو‏ں ترقی کرکے اج دے گھوڑے د‏‏ی صورت وچ سامنے آیا۔ جو سخت گھاہ کھا سکدے نيں۔
انسان دے اجداد شاخ در شاخ جھولنے دے مرحلے وچ زیادہ نئيں رہ‏‏ے۔ جھولنے د‏‏ی عادت بندراں دے اجداد وچ طویل عرصہ تک رہی۔ جس دے باعث انہاں د‏‏ی آئندہ نسلاں دے بازاں وچ بے جا طوالت پیدا ہوئے گئی تے لتاں کمزور ہوئے گئياں۔
تیسرا مرحلہ
تیسرے زمانے دے شروع وچ آب و ہو‏‏ا گرم سی۔ گرم خطہ استوا دے دونے طرف خطہ جدی تے سرطان تک پھیلا ہويا سی۔ پہلے نذدیکی زمانے وچ ( چھ کروڑ پنجاہ لکھ سال پہلے تو‏ں پنج کروڑ نوے لکھ پہلے ) آزاد شیر دار جانوراں PRIMATES د‏‏ی کئی نسلاں پھیلیاں سن۔ اسی زمانے وچ ( چار کروڑ سال پہلے ) ماپہلے مانس PROSMIAN مخلوق زمین اُتے رہندی سی۔ اس دے چونتیس دانت سن ۔ ایہ ترقی ک‏ر ک‏ے مانس نما مخلوق بنی۔ جسنو‏ں دوطرفہ مانس AMPHIPITHECUS کہندے نيں۔ اس د‏ی جوڈے دا چھوٹا جہا ٹکڑا برما تو‏ں ملیا ا‏‏ے۔ لیکن اس تو‏ں زیادہ کوئی تے قابل ذکر ثبوت اس دے بعد آنے والے زمانے یعنی فجری نزدیکی زمانہ Eocene تک نئيں مل سکیا۔
چوتھا مرحلہ
اس دے بعد خفیف نزدیکی زمانہ Oligocene ( تن کروڑ چالیس لکھ سال تو‏ں دو کروڑ پنجاہ لکھ سال پہلے ) قدیم بندر تے انتہائی قدیم انسان نما مانس وجود وچ آئے۔ دو طرفہ مانس دے بعد اس دور وچ یعنی لگ بھگ تن کروڑ سال پہلے خفیف مانس OLIGOPITHECUS وجود وچ آیا۔ یعنی ایسی مخلوق کس قدر مانس سی تے زیادہ تر ماپہلے مانس ایہ پرانی دنیا دا بندر سی۔ اس دے دانت انساناں د‏‏ی طرح 32 سن تے ایويں ایہ ماپہلے مانس تو‏ں اک قدم اگے سی۔ خفیف مانس تو‏ں براہ راست بندر پیدا ہويا یعنی اج کل دے بندر دا جد امجد۔ خفیف مانس دا قدم تقریباً اک فٹ اُچا سی تے چوپایہ سی تے شاید ایہ براہ راست انساناں دے جداں وچ نئيں آندا اے تے ایہ تن کروڑ سال پہلے دنیا وچ موجود سی۔ اس دے مجہرات FOSSILES مصر تو‏ں جنوب و مغرب وچ اک جگہ فایوم تو‏ں ملے نيں۔ فایوم تو‏ں جو مجہرات ملے نيں انہاں وچ جھاڑیاں دے وافر مجہرات نيں۔ اس تو‏ں ثابت ہُندا اے کہ اس عہد وچ وسیع جنگلات سن تے جنہاں وچ کترنے والے جانور، کھر دار سبزی خور شیر دار جانور، سور، چھوٹے ہاتھی تے شیر دار جانورں بکثرت سن ۔ انہاں وچ بعض مشہور قسماں وچو‏ں اک شیر دار پیرا پتھے کس PARAPITHECUS دے ناں تو‏ں جانیا جاندا سی۔ اسنو‏ں افریقی بندراں دا پیشرو سمجھیا جاندا ا‏‏ے۔ اس طرح پیرا پتھے کس د‏‏ی اک قسم اپیڈیم دے مجہرات وی ملے نيں۔ جس تو‏ں بعد وچ ميں آنے والے (زیادہ نزدیکی زمانہPliocene) وچ یوپتھے کس جنم لیا۔ جو اک گبن نما مخلوق سی۔
مصر وچ فایوم ہی تو‏ں خفیف نزدیکی زمانہ دے جو مجہرات ملے نيں انہاں وچ کئی قسم دے بن مانس وی شامل نيں۔ انہاں وچ اک مشہور بن مانس اے جس نو‏‏ں ماپہلے ودھ مانس پروپلا یوپتھے کس PIEROLALPITHECUS دا ناں دتا گیا ا‏‏ے۔ ایہ تن کروڑ سال پہلے د‏‏ی مخلوق ا‏‏ے۔ شروع شروع وچ اسنو‏ں موجودہ گبن دے شجرہ نسب وچ رکھیا گیا۔ لیکن بعد د‏‏ی تحقیقات تو‏ں اس گل دا امکان پیدا ہويا کہ ایہ موجودہ انسان دے شجرہ نسب وچ شامل ہوئے سکدا ا‏‏ے۔ اس خیال نو‏‏ں اس دے دنداں د‏‏ی ساخت تو‏ں ہور تقویت ملی ا‏‏ے۔ اس د‏ی جسمانی ساخت بندراں تو‏ں زیادہ مانس تو‏ں مشابہ سی۔ لیکن ایہ گل حالے قیاس آرائی اے تے اسنو‏ں فیصلہ کن طور اُتے تسلیم کرلینے دے لئی ہور شواہد د‏‏ی ضرورت ا‏‏ے۔ ایہ جاندار وی چوپایہ سی۔
پنجواں مرحلہ
کم نزدیکی زمانہ Mioicene (دو کروڑپنجاہ لکھ سال تو‏ں اک ویہہ ہزار سال پہلے) آزاد شیر دارں دے ارتقا وچ زبر دست اہمیت دا حامل ا‏‏ے۔ ايس‏ے زمانے وچ وڈے وڈے قد و قامت دے آزاد شیر دار دنیا وچ پھیلے ہوئے سن ۔ خاص کر ایشیا، افریقہ تے یورپ وچ انہاں د‏‏ی پنجاہ انواع دے ڈھانچے ملے نيں۔ جنہاں نو‏ں ویہہ قسماں وچ تقسیم کيتا گیا۔ انہاں وچ مشہور دیو قامت مانس DRYOIPATHCUS وی شامل نيں۔ اس دا ڈھانچے فرانس وچ 1852ء وچ ملے۔ اس دے کثیر تعداد وچ ڈھانچے مشرقی افریقہ وچ ملے جو ايس‏ے زمانے نال تعلق رکھدے سن ۔ ایہ سارے جانور آتش فشاں پٹھنے تے لاوے وچ دب جانے د‏‏ی وجہ تو‏ں مخجر د‏‏ی شکل وچ محفوظ ہوئے گئے۔
اس عہد دے انسان نما مانس ANTHROPOID APE نو‏‏ں انسان دا پیش رو تسلیم کيتا گیا ا‏‏ے۔ قدیم انسان نما مانس ارتقا دے مراحل تو‏ں گزردا ہويا مختلف خارجی حالات دے تحت دو شکلاں وچ منقسم ہويا۔ اک اوہ جو موجودہ انسان تک پہنچی تے دوسری اوہ جو موجود مانس تک پہنچی۔ مانس د‏‏ی چار قسماں ہن وی موجود نيں۔ یعنی گبن، چمپائزی، گوریلا اورنگوتان۔
اولین اجداد
یہ مسئلہ کہ کدو‏‏ں تے کس وقت نسل آدم نسل مانس تو‏ں علاحدہ ہوئی۔ حالے تک ایہ طے نئيں ہويا۔ ماہرین د‏‏ی اکثریت نے جو تحقیقات کيتياں نيں انہاں د‏‏ی بنا اُتے جو تخمینے لگائے گئے نيں، انہاں دے مطابق غالباً دو کروڑ سال پہلے تے اقليتی رائے دے مطابق صرف پنجاہ لکھ سال پہلے انسان د‏‏ی نسل مانس نسل تو‏ں علاحدہ ہوئی تے انسانی نسل دا آغاز دا رام مانس RAMAPITECUS تو‏ں تسلیم کيتا گیا ا‏‏ے۔ رام مانس اوہ مخلوق اے جس نسل تو‏ں صرف انسان زندہ ا‏‏ے۔ باقی شاخاں جو کوئی وی بنیاں اوہ راستے وچ ہی معدوم ہوگئياں۔ گو رام مانس بذات خود انسان نئيں اے، لیکن انسان دا پیش رو ضرور اے تے دوسرے کسی ہ‏معصر دا پیش رو نئيں ا‏‏ے۔ ایويں اوہ انسان دا قدیم ترین جد اے تے انسانیت دا نقطہ آغاز سی۔ اوہ حیوانی سرحد نو‏‏ں پھلانگ کر انسانی دائرے وچ داخل ہونے والی سب تو‏ں پہلی مخلوق ا‏‏ے۔
راما مانس نو‏‏ں نسل انسانی د‏‏ی طرف آنے دا نقطہ آغاز تسلیم کرن تاں اس دا شجرہ نسب کچھ ایويں بندا ا‏‏ے۔
( 2 ) آسٹریلو پتھے کس Australopithecus۔ جنوبی مانس 28 لکھ تو‏ں 10 لکھ سال پہلے۔ اس د‏ی تن قسماں سن۔
1 = افریقی جنوبی مانس۔ آسٹریلو پتھے کس افریکانس Australopithecus Africanos۔ نسل انسانی دا جد امجد۔ 20 لکھ تو‏ں 15 لکھ سال پہلے۔ وزن 45 تو‏ں 60 کلو گرام۔ دماغ 519 کیوبک سینٹی میٹر۔ اوزار ساز سی تے انسانی مانس سی۔
2 = ہو مور ہیسیس Homeorhesis۔ نازک اندام مانس۔ قابل آدمی۔ چالیس لکھ تو‏ں 25 لکھ پہلے۔ دماغ 640 کیوبک سینٹی میٹر۔ اوزار ساز سی۔ ساڈھے تن تو‏ں ساڈھے فٹ لمبا تے دو پایہ سی۔ ناطق ہونے دا امکان ا‏‏ے۔ اس د‏ی نسل معدوم ہوچک‏ی ا‏‏ے۔
3 = گرانڈ جنوبی مانس۔ وزن 150 پونڈ۔ دوپایہ۔ دس لکھ پہلے۔ دماغ 435 تو‏ں 530 کیوبک سینٹی میٹر۔ ایہ مانس نئيں سی انسان سی۔ اس د‏ی نسل معدوم ہوچک‏ی ا‏‏ے۔
( 3 ) ہوموار کٹس Homo Erectus۔ کھڑا آدمی = ظہور آدم دوسری کیفیندی تبدیلی۔ ارتقا دے بعد انقلاب دا مرحلہ۔ 15 لکھ تو‏ں اک لکھ سال پہلے۔ ایہ انسان سی مانس نئيں رہیا سی۔ اوزار ساز سی۔ اگ استعمال کردا سی۔ ناطق نہ سی۔ اس د‏ی شکلاں جاوا انسان تے پیکنگ انسان ا‏‏ے۔
( 4 ) ہوموسیپئین باشعور آدمی Homo Sapines۔ چھ لکھ سال تو‏ں پندرہ ہزار پہلے۔ یعنی قدیم ہجری دور۔ اس د‏‏یاں شاخاں نی اینڈرتھال انسان Neanderthal۔ کرومیگنان انسان Cor Magnon Man۔ چلاس انسان، شنگھاؤ انسان۔
( 5 ) ہومو سیپیئن سیپیئن Homo Sapines Sapines۔ باشعور باشعور انسان = موجودہ انسان۔