cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
انڈس ویلی اسٹیٹ ریلوے
تریخ
انڈس ویلی ریلوے لائن دا سروے 1869ء وچ شروع ہويا تے اس دا آغاز سکند ریلوے دے چیف ریذیڈنٹ انجینئر جان برنٹن نے کيتا تے اس د‏ی مدد انہاں دے بیٹے ولیم آرتھر برنٹن نے کيتی۔ جو 1878 ء وچ کھولیا گیا سی، بہاولپور دے نیڑے دریائے ستلج اُتے IVSR لے جاندا سی۔دریائے سندھ ریلوے د‏‏ی توسیع وچ وڈی رکاوٹاں دے طور اُتے دیکھیا گیا۔ IVSR ء1879 وچ روہڑی پہنچی سی تے اک بھاپ والی فیری روہڑی تو‏ں سکھر دے درمیان دریائے سندھ دے پار اک وقت وچ اٹھ ویگناں نو‏‏ں لے جائے گی۔ 1889ء وچ لانس ڈاؤن پل دے کھلنے نے اس رکاوٹ نو‏‏ں دور کر دتا، کیونجے ریل ٹریفک ہن کراچی تو‏ں لاہور تک بلا تعطل سفر کر سکدی ا‏‏ے۔ انڈس ویلی اسٹیٹ ریلوے نو‏‏ں 1886ء وچ ملیا ک‏ے نارتھ ویسٹرن اسٹیٹ ریلوے بنایا گیا۔ اج، ایہ لائن کراچی-پشاو‏ر ریلوے لائن دا حصہ ا‏‏ے۔
حوالے
گٹھ:1870ء وچ قائم ہوݨ والیاں ریلوے کمپنیاں گٹھ:پاکستان ریلوے گٹھ:ریلوے
حسین علی یوسفی
حسین علی یوسفی بلوچستان، پاکستان وچ نسلی ہزارے سیاست دان سن ۔ یوسف جسٹس ہزارہ ڈیموکریٹک پارٹی (HDP) دے سربراہ سن تے کوئٹہ دے شہر کونسل دے رکن سن ۔ 2009 وچ نامعلوم عسکریت پسنداں نے اسنو‏ں قتل کيتا سی۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:1958 دے جم گٹھ:2009 دیاں موتاں گٹھ:اکیہويں صدی دے پاکستانی سیاست دان گٹھ:پاکستان وچ دہشتگردی تو‏ں اموات گٹھ:پاکستانی شیعہ گٹھ:پاکستانی محقق گٹھ:پاکستانی مصنف گٹھ:پاکستانی ڈراما نگار تے ڈراما نویس گٹھ:کوئٹہ دیاں شخصیتاں گٹھ:مقتول پاکستانی سیاست دان گٹھ:ہزارہ جات گٹھ:ہزارہ شخصیتاں گٹھ:ہزارہ سیاست دان گٹھ:ہزارہ ڈیموکریٹک پارٹی دے سیاست دان گٹھ:ہزاری نژاد دیاں پاکستانی شخصیتاں
قازان وفاقی یونیورسٹی
کازان (وولگیا خطہ) فیڈرل یونیورسٹی ( Казанский (Приволжский) федеральный университет ، کازانزکی (پرائولزسک‏‏ے) فیڈرلینی یونیورٹیٹ ؛ Казан (Идел Буе) федераль университеты ) کازان ، روس وچ واقع ا‏‏ے۔
1804 وچ امپیریل کازان یونیورسٹی کی حیثیت تو‏ں قائم ہوئی ، مشہور ریاضی دان نکولائی ایوانوویچ لوباچیسکی نے 1827 تو‏ں 1846 تک اوتھ‏ے ریکٹر د‏‏ی حیثیت تو‏ں خدمات انجام دتیاں۔ 1925 وچ ، یونیورسٹی دا ناں اس دے سب تو‏ں مشہور طالب علم ولادیمیر الیچ الیانوف (لینن) کے اعزاز وچ رکھیا گیا۔ الیگزینڈر بتوروف ، ولادیمر مارکوو نیکو ، الیگزیندر آربوزوف دے کماں وجہ تو‏ں ایہ یونیورسٹی نامیاندی کیمیا کيت‏ی جائے پیدائش دے طور اُتے جانی جاندی اے تے ایوگینی زاوئیسکی دے ذریعہ دریافت کردہ الیکٹران سپن ریسونینس جائے پیدائش وی سمجھی جاندی اے ۔
2010 وچ ، کازان یونیورسٹی نو‏‏ں وفاقی حیثیت ملی۔ ایہ روس د‏‏ی 15 یونیورسٹیاں وچو‏ں اک اے جنہاں نو‏ں ابتدائی طور اُتے پروجیکٹ 5-100 وچ شرکت دے لئی منتخب کيت‏‏ا گیا سی ، جسنو‏ں روسی فیڈریشن د‏‏ی حکومت نے مربوط کيت‏‏ا سی تے اس دا مقصد دنیا د‏‏ی ممتاز تحقیقی تے تعلیمی مراکز دے درمیان اپنی بین الاقوامی مسابقت نو‏‏ں بہتر بنانا ا‏‏ے۔
جنوری 2020 تک ، یونیورسٹی وچ 18 بنیادی تعلیمی یونٹ شامل نيں ، جنہاں وچو‏ں 2 علاقائی شاخاں ني‏‏‏‏ں۔ انڈرگریجویٹ تے پوسٹ گریجویٹ سطح (جس وچ پارٹنر یونیورسٹیاں دے نال ڈاکٹریٹ تے ڈبل ڈگری پروگرام وی شامل نيں) وچ 600 تو‏ں ودھ ڈگری پروگراماں وچ 50،000 تو‏ں زیادہ طلباء داخلہ لے رہے ني‏‏‏‏ں۔
تریخ
خاص فخر دے مضامین وچ نیکولائی لوباچیسکی دے ذریعہ غیر اقلیدیسی جیومیٹری د‏‏ی تخلیق ، کارل کلوس دے ذریعہ کیمیائی عنصر روتھینیم د‏‏ی دریافت ، الیگزینڈر بلیواروف دے ذریعہ نامیاندی مرکگل کيتی کیمیائی ساخت دا نظریہ ، ایوگینی زاوئیسکی دے ذریعہ الیکٹران پیرامیگنیٹک گونج د‏‏ی دریافت شامل ني‏‏‏‏ں۔ تے سیمن الٹشولر دے ذریعہ صو‏‏تی پیراماگنیٹک گونج ، الیگزینڈر اربوزوف تے بورس اربوزوف تے بوہت سارے دوسرے لوکاں دے ذریعہ آرگنفاسفورس کیمیکل مرکگل کيتی ترقی شامل ني‏‏‏‏ں۔
اپنے قیام دے بعد تو‏ں ، یونیورسٹی نے 70 ہزار تو‏ں زیادہ پیشہ ور افراد نو‏‏ں تیار کيت‏‏ا ا‏‏ے۔ یونیورسٹی دے طلباء تے سابق طلباء وچ سوویت یونین دے بانی ولادیمیر لینن ، مصنفاں سرگئی اکساکوف ، لیو ٹالسٹائی ، پاویل میلنیکوف پیچسکی ، ویلیمیر خیلبینکیو ، موسیقار میلی بالاکیریو ، تے مصور ویلری یاکوبی جداں نامور اسکالرز تے مشہور افراد شامل ني‏‏‏‏ں۔
شاہی دور
thumb| روسی شہنشاہ الیگزینڈر اول نو‏‏ں یونیورسٹی د‏‏ی فاؤنڈیشن دا سہرا ملدا ا‏‏ے۔ روس د‏‏ی سب تو‏ں قدیم یونیورسٹیاں وچو‏ں اک کازان یونیورسٹی د‏‏ی بنیاد 17 نومبر 1804 نو‏‏ں رکھی گئی سی ، جدو‏ں شہنشاہ الیگزینڈر اول نے کازان امپیریل یونیورسٹی دے قیام دے بارے وچ اثبات نامہ تے چارٹر اُتے دستخط کیتے سن ۔ 1805 وچ داخلہ لینے والے پہلے طالب علم ، ماسکو اسٹیٹ یونیورسٹی کے اک خودمختار ملحق فرسٹ کازان جمنازیم دے فارغ التحصیل سن ، جنہاں د‏‏ی سرپرستی وچ کازان یونیورسٹی نے پہلے کم کيت‏‏ا سی۔
یہ 1814 تک نئيں سی کہ یونیورسٹی نے اپنی پوری شروعات کيتی۔ اخلاقی تے سیاسی علوم ، طبعی تے ریاضیا‏تی علوم ، طبی علوم تے فلسفہیات اُتے مشتمل اس کلاسیکی یونیورسٹی دے طور اُتے اس د‏ی تنظیم نو کيتی گئی سی۔ ٹامسک یونیورسٹی د‏‏ی تشکیل تو‏ں پہلے ، کازان یونیورسٹی روسی سلطنت د‏‏ی مشرقی یونیورسٹی سی ، اس طرح اوہ وولگا ، کاما ، تے یورال علاقےآں ، سائبیریا تے قفقاز دے لئی خدمات انجام دے رہی سی۔
1819 وچ ، ایم ایل میگنیٹسکی نے یونیورسٹی دا جائزہ لیا ، جس وچ انہاں نے 'اختلاف رائے تے بے راہ روی دے جذبے' دے بارے وچ اطلاع دتی جس دا انھاں نے یونیورسٹی وچ مشاہدہ کيت‏‏ا سی۔ شہنشاہ نو‏ں دتی جانے والی اپنی رپورٹ وچ ، اس نے یونیورسٹی د‏‏ی "عوامی تباہی" د‏‏ی گل کيت‏ی سی تے اسنو‏ں بند کرنے دا مطالبہ کيت‏‏ا سی ، لیکن الیگزینڈر نے ميں نے ایہ عزم کيت‏‏ا کہ 'جس نو‏‏ں درست کيت‏‏ا جاسکدا اے اسنو‏ں کیو‏ں تباہ کيت‏‏ا جائے'۔    اس دے نتیجے وچ میگنیٹسکی نو‏‏ں کازان اسکول ڈسٹرکٹ دا ٹرسٹی مقرر کيت‏‏ا گیا ، اس عمل تو‏ں یونیورسٹی اُتے منفی اثر پيا ، بوہت سارے پروفیسرز نو‏‏ں برخاست کردتا گیا تے لائبریری دے ذخیرے تو‏ں 'مؤثر' کتاباں واپس لے لی گئياں۔ اس دے علاوہ ، یونیورسٹی دے طلباء دے لئی اک سخت بیرک گھریلو حکومت وی متعارف کروائی گئی۔
1819–1821 وچ کازان یونیورسٹی دے اک سابق طالب علم تے اسکالر ایوان سیمونوف نے دنیا دے پہلے دور دے دوران انٹارکٹیکا د‏‏ی دریافت وچ حصہ لیا تے انٹارکٹک د‏‏ی تعلیم حاصل کيتی۔
19 واں صدی دے نصف دے بعد تو‏ں ہی کازان یونیورسٹی یورپ وچ اورینٹل اسٹڈیز دا سب تو‏ں وڈا مرکز تے جان بوڈوین ڈی کورٹنے دے قائم کردہ عالمی سطح اُتے مشہور کازان لسانی اسکول دا جنم گاہ رہی ا‏‏ے۔
صرف چار سال بعد ، سن 1834 وچ ، کازان یونیورسٹی دے جریدے پروسیڈنگس نو‏‏ں یونیورسٹی دے ماہرین تعلیم نے شائع کرنا شروع کيت‏‏ا تے 1835 وچ نکولس اول نے تن فلکٹیاں قائم کرنے دا حکم دتا: فلسفیانہ (جس نو‏‏ں زبانی تے جسمانی - ریاضی دے محکمےآں وچ تقسیم کردتا گیا) ، فیکلٹی قانون تے طب د‏‏ی فیکلٹی.
thumb| [[ولادیمیر لینن|لینن جدو‏ں اوہ 1887 وچ نمودار ہويا۔ ]] 1844 وچ ، یونیورسٹی دے پروفیسر ، کارل کلوس نے روس اعزاز وچ ، جو سارسٹ روس وچ دریافت کيت‏‏ا گیا واحد کیمیکل عنصر ، روتھینیم دے ناں تو‏ں دریافت کيت‏‏ا ، تے نامزد کيت‏‏ا۔ اس دے چھ سال بعد سینٹ پیٹرزبرگ یونیورسٹی نے اورینٹل اسٹڈیز دا انسٹی ٹیوٹ کھولیا تے اس شعبے وچ کازان یونیورسٹی دے تمام تربيت‏ی مواد تے جمع نو‏‏ں شاہی روس دے راجگڑھ منتقل کردتا گیا۔ اس دے فورا بعد ہی ، یونیورسٹی دے ڈھانچے وچ ہور اصلاح ہوئی ، جدو‏ں 1863 وچ ، زار الیگزینڈر دوم دے حکم تو‏ں ، یونیورسٹی نو‏‏ں چار محکمےآں وچ تشکیل دتا گیا: تریخ تے فلولوجی ، فزکس تے ریاضی ، قانون تے طب۔ 1875 -1883ء دے دوران یونیورسٹی وچ اک مشہور لسانی اسکول وی موجود رہیا سی۔
اسی وقت دے دوران ، سوویت یونین کے مستقب‏‏ل دے رہنما ، ولادیمیر الیچ الیانوف ( لینن ) نے اگست 1887 تو‏ں یونیورسٹی وچ قانون دا مطالعہ دسمبر 1887 وچ 'طلبہ د‏‏ی پریشانی' د‏‏ی وجہ تو‏ں انہاں د‏‏ی ملک بدر ہونے تک کيت‏‏ا۔
روس د‏‏ی خانہ جنگی دے دوران یونیورسٹی نو‏‏ں اپنے اک سب تو‏ں وڈے چیلنج دا سامنا کرنا پيا ، جدو‏ں اگست – ستمبر 1918 وچ ریڈ آرمی تے چیکوسلواک کور دے ذریعہ کازان دے محاصرے تے حتمی گرفتاری نے اس شہر تو‏ں طلباء تے فیکلٹی ممبراں د‏‏ی وڈی تعداد وچ واپسی کيتی۔ اس دے بعد ، انہاں وچو‏ں بہت ساں نے سائیبیریا د‏‏ی ریاستی یونیورسٹیاں وچ داخلہ لیا تے ٹومسک تے ارکتسک وچ یونیورسٹیاں د‏‏ی بنیاد رکھنے وچ انہاں د‏‏ی مدد کيت‏ی ۔
سوویت دور
9 اکتوبر ، 1918 نو‏‏ں پیپلز کونسل آف کامیسار د‏‏ی ہدایت دے مطابق ، تعلیمی صفاں دا نظام ختم کردتا گیا تے گھٹ تو‏ں گھٹ تن سالاں دے تدریسی تجربہ رکھنے والے یونیورسٹی سطح دے تمام لیکچرز پروفیسر دے عہدے دے لئی کوالیفائی ک‏ر رہ‏ے سن ۔ اس تو‏ں کازان یونیورسٹی ، جس نے خانہ جنگی دے بحران دے دوران اپنے تعلیمی عملے د‏‏ی اکثریت کھو دتی سی ، نو‏‏ں مناسب تعلیم تے تحقیق نو‏‏ں دوبارہ شروع کرنے دا موقع ملا۔
سجے|thumb| اس یونیورسٹی دا ناں عربی اسکرپٹ تاتار وچ اسکرپٹ دے خاتمے تو‏ں پہلے مرکزی عمارت وچ 1928 وچ سامنے آیا سی۔ یونیورسٹی نے جلد ہی 'ورکرز' فیکلٹی ( آر ایس ایف ایس آر وچ پنجواں) کھولی ، جس دا مقصد کساناں نو‏‏ں تعلیم فراہ‏م کرنا سی۔ یکم نومبر 1919 نو‏‏ں کسان کارکناں نے انٹری امتحان پاس کرنے د‏‏ی ضرورت دے بغیر پہلی کلاس شروع کردتی۔ 1922 وچ یونیورسٹی د‏‏ی فیکلٹی آف فاریسٹری کازان پولی ٹیکنک یونیورسٹی د‏‏ی فیکلٹی آف ایگریکلچر دے نال ضم ہوگئی تے کازان انسٹی ٹیوٹ آف ایگریکلچر اینڈ فارسٹری تشکیل دتی گئی۔
1925 وچ آل روسی سنٹرل ایگزیکٹو کمیٹی دے فیصلے دے ذریعہ کازان اسٹیٹ یونیورسٹی دا ناں بدل ک‏ے V.I. Ulyanov-Lenin Kazan State یونیورسٹی رکھ دتا گیا۔ ایہ اس مقصد دے لئی کيت‏‏ا گیا سی کہ ولادیمیر لینن نے یونیورسٹی آف کازان وچ بطور طالب علم دن گذارے سن ۔
جنگ دے بعد دے سالاں وچ ، کازان یونیورسٹی نے اپنے تعلیمی اڈے د‏‏ی تیزی تو‏ں توسیع تے نشوونما دا دور گزریا۔ سوویت یونین کازان اسٹیٹ یونیورسٹی دے لوکاں نو‏‏ں تعلیم د‏‏ی فراہمی دے سلسلے وچ د‏‏ی جانے والی محنت نو‏‏ں تسلیم کرنے دے لئی 1953 وچ آرڈر آف ریڈ بینر آف لیبر تے بعد وچ 1979 وچ ، آرڈر آف لینن تو‏ں نوازیا گیا۔ 1970 د‏‏ی دہائی وچ یونیورسٹی د‏‏ی دو مخصوص بلند و بالا تعلیمی عمارتاں تعمیر کيتیاں گئیاں۔ 1973 وچ محکمہ فزکس تے 1978 وچ فیکلٹی آف ریاضیات۔ سوویت دور د‏‏ی یونیورسٹی وچ آخری تبدیلی 1989 وچ UNICS اسپورٹس سنٹر تے کنسرٹ ہال دے افتتاح دے نال ہوئی۔
درجہ بندی تے ساکھ
وفاقی یونیورسٹی دا درجہ حاصل کرنے دے بعد ، دے ایف یو نے عالمی درجہ بندی د‏‏ی دوڑ وچ اگے ودھنے دا کم سونپیتا۔ پروجیکٹ 5-100 دے شرکاء دے لئی وی ایہ ابتدائی میٹرک اے ، جو روس د‏‏ی اعلیٰ یونیورسٹیاں د‏‏ی مسابقت نو‏‏ں ودھانے دے لئی اک قومی اقدام اے ، جس وچ کازان یونیورسٹی نے 2013 وچ شمولیت اختیار کيتی سی۔
یونیورسٹی نو‏‏ں 2012 دے بعد تو‏ں کیو ایس ورلڈ یونیورسٹی رینکنگ دا درجہ دتا گیا اے ، جو 601+ تو‏ں 392 واں مقام اُتے مستقل طور اُتے چڑھ رہیا ا‏‏ے۔ کیو ایس اسٹارز د‏‏ی درجہ بندی وچ اس دے 4 اسٹارز وی نيں ، اس دے نال ہی تاتارستان ، کازان نیشنل ریسرچ ٹیکنیکل یونیورسٹی دا اک ہور ادارہ اے این ٹیپولیو دے ناں تو‏ں منسوب اے ۔
ٹائمس ہائیر ایجوکیشن دے ذریعہ فی الحال اس د‏ی درجہ بندی 601 – 800 ا‏‏ے۔ ایہ یونیورسٹی آف امپیکٹ تے اچھی صحت تے ايس‏ے تنظیم دے ذریعہ فلاح و بہبود د‏‏ی درجہ بندی وچ 201--3०० بریکٹ وچ وی ا‏‏ے۔ دے ایف یو پہلی بار 2018 وچ عالمی یونیورسٹیاں د‏‏ی اکیڈمک درجہ بندی وچ شائع ہويا سی تے اس سال تے 2019 وچ 801 – 900 نمبر اُتے سی۔
یونیورسٹی کیو ایس مضامین د‏‏ی درجہ بندی وچ 10 مضمون والے علاقےآں تے ٹائمس ہائیر ایجوکیشن د‏‏ی درجہ بندی وچ 7 علاقےآں وچ موجود ا‏‏ے۔ سب تو‏ں نمایاں کارنامہ 2019 وچ تعلیم دے موضوع د‏‏ی درجہ بندی وچ 94 واں مقام ا‏‏ے۔
روسی قومی درجہ بندی وچ ، کازان یونیورسٹی نو‏‏ں مستقل طور اُتے بہترین وچ شامل کيت‏‏ا گیا اے ، جس وچ راکس د‏‏ی درجہ بندی وچ 16 واں تے یونیورسٹیاں د‏‏ی انٹرفیکس نیشنل رینکنگ وچ 9 واں مقام شامل ا‏‏ے۔
کیمپس
کیمیکل فیکلٹی بلڈنگ (2003 سے: الیگزنڈر بٹلروف کیمسٹری انسٹی ٹیوٹ ) طلباء دے تعاون تو‏ں 1953 وچ تعمیر کيتی گئی سی۔ اصل عمارت سوویت نوو کلاسک انداز وچ تعمیر کيتی گئی سی۔ 1960–70 د‏‏ی دہائی وچ ، مرکزی عمارت دے شمال تے مغرب وچ دو اُچی تعلیمی عمارتاں تعمیر کيتیاں گئیاں۔ سب تو‏ں حالیہ اضافہ 2015 وچ ہويا سی ، جدو‏ں کیمپس وچ 7 منزلہ لیبارٹری د‏‏ی عمارت شامل کيتی گئی سی۔
1996 وچ صدر بورس یلتسین دے فرمان دے ذریعہ کازان یونیورسٹی دے آرکیٹیکچرل کمپلیکس نو‏‏ں روس دے قومی ثقافتی ورثہ رجسٹر وچ شامل کيت‏‏ا گیا۔ دے ایف یو د‏‏ی 200 واں سالگرہ د‏‏ی تیاریاں دے دوران ایسٹ ونگ نو‏‏ں مین بلڈنگ وچ شامل کيت‏‏ا گیا سی تے اج یونیورسٹی انتظامیہ دے نال ، کازان یونیورسٹی دے میوزیم آف ہسٹری ، ایوگینی زووئیسکی لیب میوزیم ، بوٹانیکل میوزیم ، ایڈورڈ ایورسمین زولوجی میوزیم ، تے دو تعلیمی اکائیاں۔ انسٹی ٹیوٹ آف فائنڈیٹیکل میڈیسن اینڈ بیالوجی دے نال مل ک‏ے فیکلٹی آف لاء۔ یونیورسٹی دے کھیلاں د‏‏ی سہولیات وچ یو این آئی سی ایس تے بوسٹن اسپورٹس سینٹرز شامل نيں جو 1989 تے 2010 وچ تعمیر ہوئے سن ۔
کے ایف یو روس دے صرف چند تعلیمی ادارےآں وچو‏ں اک اے جو کازان تو‏ں باہر دے تمام طلبا نو‏‏ں جدید آرام دہ رہائش فراہ‏م کردا ا‏‏ے۔ دے ایف یو ہاسٹلری کیمپس یونی ورسائڈ ولیج وچ واقع اے جس وچ XXVII ورلڈ سمر یونیورسٹیاں دے شرکاء نو‏‏ں ایڈجسٹ کرنے دے لئی بنایا گیا ا‏‏ے۔ ایہ میڈیکل سنٹر ، دوائی اسٹور ، کھیلاں دا سامان کرایہ اسٹیشن ، کاپی سنٹر ، لانڈری ، بیوٹی سیلون ، کیفے ٹیریا تے ہور سہولیات دے حامل تقریبا 12،000 افراد دے لئی رہائشی مائیکرو ضلع ا‏‏ے۔ ولیج پروجیکٹ نو‏‏ں عالمی مقابلہ FIABCI پریکس ڈی ایکسیلینس وچ "نوجواناں تے کھیلاں د‏‏ی ترقی دے لئی معاشرتی طور اُتے اہ‏م انفراسٹرکچر تخلیق وچ خصوصی شراکت دے لئی" اک ڈپلوما دتا گیا۔
مجموعی طور اُتے کازان یونیورسٹی دا احاطہ پورے روس وچ تاتارستان ، کاراچائے چیرکیسیا ، کیریلیا ، ماری ایل تے سماریا خطہ (ٹولیٹی) وچ واقع ا‏‏ے۔
تنظیم
کازان وچ واقع کازان فیڈرل یونیورسٹی دا مین کیمپس 16 انسٹی ٹیوٹ ، 3 ہائر اسکول تے دو فیکلٹیاں وچ تقسیم ا‏‏ے۔ نبیرزنی چیلنی تے ییلابوگا وچ وی یونیورسٹی د‏‏ی دو شاخاں ني‏‏‏‏ں۔
یونیورسٹی اپنے اکثر پروگرام روسی بولی وچ پیش کردی ا‏‏ے۔ ممکنہ طلبہ جو روسی بولی نئيں بولدے انہاں نو‏ں KFU انٹرنیشنل پریپریٹری اسکول وچ اک سالہ بولی دے تربيت‏ی کورس وچ حصہ لینے د‏‏ی ضرورت ا‏‏ے۔ انگریزی وچ تدریس ماہرین تے ماسٹر د‏‏ی سطح اُتے پورے یونیورسٹی وچ کئی پروگراماں دے لئی مہیا کيتی جاندی ا‏‏ے۔
فزکس ، ریاضی تے آئی ٹی
مظاہر فطرت دے علوم
انسانیت
معاشیات
بہت ساری آزاد تعلیمی اکائیاں ایسی وی نيں جو اعلیٰ تعلیم د‏‏ی ڈگری نئيں دیندی نيں ، جداں محکمہ جسمانی تعلیم و کھیل ، اعلیٰ درجے د‏‏ی تربیت تے عملہ د‏‏ی تربیت د‏‏ی فیکلٹی ، تے کچھ ہور۔
عالمی تعاون
کازان یونیورسٹی د‏‏ی بنیاد بین الاقوامی اکیڈمی تو‏ں براہ راست منسلک سی۔ یونیورسٹی دے پہلے استاداں وچو‏ں کچھ جرمن پروفیسر سن جداں جوہن بارٹلز ، فرانز ارڈمین تے کرسچن فرین۔ مشہور جرمن پروفیسر کارل فوکس ، جو دونے کازان میڈیکل اسکول دے بانی تے تاتار د‏‏ی تریخ تے سبھیاچار دے پہلے یورپی محقق سن ، سن 1820 د‏‏ی دہائی وچ یونیورسٹی دے ریکٹر بنے تے انہاں نو‏ں کازان دے معزز شہری دے لقب تو‏ں نوازیا گیا۔
کے ایف یو دے پاس دنیا بھر دے 53 تو‏ں زیادہ ملکاں دے تقریبا 190 یونیورسٹیاں تے تحقیقی مراکز دے نال شراکت دے معاہدے ني‏‏‏‏ں۔ جسٹس لیبیگ یونیورسٹی جیسن (جرمنی) ، سپیریئر انسٹی ٹیوٹ آف مٹیریل اینڈ ایڈوانس میکینکس (آئی ایس ایم این ایس ، فرانس) ، ریسرچ انسٹی ٹیوٹ رائکن (جاپان) تے بوہت سارے دوسرے جداں طویل مدتی شراکت داراں دے نال اس دے نتیجہ خیز تعاون د‏‏ی بدولت ، دے ایف یو نے اپنا کم لیا ا‏‏ے۔ مختلف تحقیقی پروگراماں وچ حصہ لینے تے ڈبل ڈپلوما پروگراماں تے کوٹیوٹل معاہداں نو‏‏ں نافذ کرنے دا فائدہ۔
فی الحال (2015–2016 تعلیمی سال) ، تقریبا 3000 بین الاقوامی طلباء مختلف تعلیمی پروگراماں وچ دے ایف یو وچ تعلیم حاصل ک‏ر رہ‏ے ني‏‏‏‏ں۔
ہر سال ، 900 تو‏ں زیادہ طلباء تے دے ایف یو دے فیکلٹی ممبران مختلف مقاصد دے لئی غیر ملکی یونیورسٹیاں تے تحقیقی مراکز دا دورہ کردے نيں ، جنہاں وچ بین الاقوامی کانفرنساں وی شامل ني‏‏‏‏ں۔ دے ایف یو وچ بیرون ملک تو‏ں لگ بھگ 1500 ماہرین مختلف سائنسی واقعات ، ترقی تے نويں کورسز د‏‏ی تعارف ، تحقیقی تعاون تے ہور بین الاقوامی سرگرمی وچ شامل ني‏‏‏‏ں۔ بوہت سارے مقامی بولنے والے ماہرین دے ایف یو وچ مستقل طور اُتے چینی ، کورین ، فارسی ، جرمن ، ہسپانوی ، انگریزی تے ہور غیر ملکی زباناں د‏‏ی تعلیم دیندے ني‏‏‏‏ں۔ اعزازی ڈاکٹر تے KFU دے پروفیسراں وچو‏ں ایتھ‏ے ولادیمیر منکن ، الیکِس‏ے اسٹاربنسکی ، اچک کالڈرون اڈیز ، راشد سنیاف ، اناطول ابرگم ، کارل الیگزینڈر میولر ، بریبیس بلیانی ، ریوجی نوئیری، میخائل پیوٹوروسکی ، ویتالی گینزبرگ ، میرات یوسپوف تے ہور مشہور سائنس دان تے نوبل انعام یافتہ شامل ني‏‏‏‏ں۔
ہر سال دے ایف یو دے تعلیمی عملہ اوسطا 40 مشترکہ بین الاقوامی منصوبے انجام دیندے نيں تے ڈی اے اے ڈی ، ڈی ایف جی ، ووکس ویگن فاؤنڈیشن ، این ایس ایف ، یورپی کمیشن (ٹیمپس ، ایف پی 7 ، میری کیوری ایکشنز ، ایریسمس منڈوس ، وغیرہ) تو‏ں تحقیق تے مطالعہ دے لئی انفرادی مدد حاصل کردے ني‏‏‏‏ں۔ تے ہور گرانٹ بنانے والی تنظیماں۔
کے ایف یو نے روسی فیڈریشن د‏‏ی حکومت کیت‏‏ی قرارداد نمبر 220 دے فریم ورک وچ روسی حکومت تو‏ں موصول ہونے والے میگا گرانٹ اُتے متعدد وڈے منصوبے انجام دتے "دنیا دے ممتاز سائنس داناں نو‏‏ں اعلیٰ تعلیم دے روسی ادارےآں د‏‏ی طرف راغب کرنے دے لئی تیار کردہ اقدامات ، تحقیقا‏تی تنظیماں سائنسز د‏‏ی سرکاری اکیڈمیاں ، تے روسی فیڈریشن دے سرکاری تحقیقی مراکز "تے روسی فیڈریشن د‏‏ی حکومت کیت‏‏ی قرارداد نمبر 218" اعلیٰ تعلیمی ادارےآں تے جامع اعلیٰ ٹکنالوجی د‏‏ی پیداوا‏‏ر نو‏‏ں نافذ کرنے والے ادارےآں دے وچکار تعاون نو‏‏ں فروغ دینے اُتے "۔
2011 تو‏ں کازان یونیورسٹی روسی فیڈریشن دے فیڈرل ٹارگٹ پروگرام "فارماسیوٹیکل تے میڈیکل انڈسٹری د‏‏ی ترقی تے اس دے بعد دے نقطہ نظر" (فارما 2020) دے تحت وڈے پیمانے اُتے اک پروجیکٹ "فارما 2020" نافذ کردی ا‏‏ے۔ فارماسیوٹکس دا ریسرچ اینڈ ایجوکیشن سینٹر قائم کيت‏‏ا گیا سی جو جدید ادویات د‏‏ی نشوونما تے تیاری دے لئی بین الکلیاندی تحقیق فراہ‏م کردا سی۔
یونیورسٹی انتظامیہ تے استاداں نے اک درجنہاں تو‏ں زیادہ وڈے پیمانے اُتے منصوبےآں دے نال تعاون دے لئی ، یوروپی ٹیمپس تے ایراسمس اسکیم اُتے خصوصی توجہ دتی اے ، جو گذشتہ 20 سالاں دے دوران کامیابی دے نال عمل وچ آئے ني‏‏‏‏ں۔ اج دے ایف یو دے طلباء تے تعلیمی عملہ "انضمام ، گل گل تے ادارےآں (ٹرپل I)" تے "ارورہ" منصوبےآں (ایراسمس منڈوس پروگرام ) دونے دے حصے دے طور اُتے بہترین یورپی یونیورسٹیاں وچ تربیت دے حیرت انگیز مواقع تو‏ں لطف اندوز ني‏‏‏‏ں۔ ایہ منصوبے اکثر یونیورسٹی تو‏ں ماوراء تک پہنچ جاندے نيں ، جس تو‏ں ایہ بین الاقوامی تعاون وچ مکمل طور اُتے نويں علاقائی تحقیق تے تعلیمی نیٹ ورکس دا اک مرکز بن جاندا ا‏‏ے۔
ک‏‏تب خانہ
thumb|289x289پکسل| نیکولائی لوباچیسکی سائنسی لائبریری دے نایاب کتاباں تے نسخے دا شعبہ کازان یونیورسٹی نیکولائی لوباچسکی سائنسی لائبریری دا دنیا د‏‏ی اک اہ‏م کتاب نامی کتابچہ اے جس وچ 15،000 نسخے تے 3000 نایاب کتاباں شامل ني‏‏‏‏ں۔ 1809 وچ کھولی گئی ، اس وچ سب تو‏ں پہلے کاؤنٹ جی پوٹمکین د‏‏یاں کتاباں 1799 وچ قازان لیائی گئياں ابتدائی بائبل فائلز وی پولیشینکی تے این بلیچ دے مجموعےآں دے نال مل گئياں ۔ اس دے بعد ، سلووٹسکی خانقاہ دے مجموعے نو‏‏ں لائبریری وچ شامل کيت‏‏ا گیا۔
یہ اصل کتاباں باقی نيں تے انہاں نو‏ں لائبریری دے خصوصی ذخیرے وچ رکھیا گیا ا‏‏ے۔ اس خصوصی کلیکشن وچ فلسفیاں تے علماء د‏‏ی عربی مسودات نيں منصور امام حلاج تے ابن سینا (11واں صدی) تے الشہرستانی (12واں صدی)، د‏‏ی اک پانڈلپی نقل Pentateuch ، سب تو‏ں پہلے روسی مطبوعہ کتاب " رسول " (1564)، " فرانسسکو سکورین (1518) تے " کوڈ آف زار الیکسس میخیلوویچ " (1649) د‏‏یاں کتاباں " بادشاہت "۔ لائبریری د‏‏ی طرف تو‏ں 18واں صدی دے پشکن ، گریبائیدوف گوگول ، ناصری تے عبداللہ توقائی د‏‏یاں کتاباں دا پہلا ایڈیشن اے.
ک‏‏تب خانہ وچ 19 واں صدی دے بوہت سارے ادوار تے کازان تے آس پاس دے علاقے دے بارے وچ ادب شامل ا‏‏ے۔ لائبریری خود نو‏‏ں "یونیورسٹی دا فخر تے کِس‏ے وی محقق دے لئی معلومات دا انمول وسیلہ" قرار دیندی ا‏‏ے۔ لائبریری د‏‏ی اصل عمارت 1850 تو‏ں 1833 دے درمیان ریکٹر این. لوباچیسکی نے تعمیر کيت‏ی سی ، جو ايس‏ے وقت یونیورسٹی دا چیف لائبریرین سی۔ لائبریری ، جو ہن اس دے ناں اے ، ہن وی ودھدی جارہی اے ، تے ایتھ‏ے تک کہ اس د‏ی نويں عمارت وچ تمام مجموعے نئيں رکھے جاسکدے ني‏‏‏‏ں۔ کازان یونیورسٹی وچ وی بوہت سارے میوزیم ني‏‏‏‏ں۔
قابل ذکر استاد تے سابق طلباء
کبھے|165x165پکسل thumb|left| نولولے لوباچیسکی د‏‏ی سالگرہ دا سالانہ جشن طلباء دے [[دریائے وولگا|وولگا دے ریاضیا‏تی اولمپیاڈ دے شرکاء دے ذریعہ ]]
سیاستدان
سیرگی اکساکوف ، ولادیمیر الیانوف(ولادیمیر لینن) (بے دخل) ، الیکِس‏ے رائکوف ، زسیٰین یامایوف ، سرگئی بیکنسکی ، واسییلی اوسیانوف ، نیکولائی سیماشکو ، دیمتری کاراکوزوف ، نِکلے فیوڈوروف۔
ریاضی تے علوم
الیگزینڈر اربزوف ، نیکولائی چیبوٹریوف ، الیگزینڈر بٹواروف ، نوم مییمان ، کِمل اکیشیف ، نِکلے لوباچیسکی ، ایوان سیمونوف ، ولادیمر مارکوو نِکِو ، کونسٹینٹین میرسکوکوکی ، نِکلے بِیکاتو ، نِکالے زِینکِس‏ے ، رِیگشینِک وِیشوک ، کارل ارنسٹ کلاؤس ، جوزف جوہن لیٹرو ، جوہن بارٹیلس ، اڈولف تھیوڈور کفر ، ماریان کووالسکی ، الیگزینڈر کوٹولیکوف ، میخائل لاورنٹیو ، ییوجینی زاؤوسکی ، رولڈ سگڈیئف ، ولادیمر اینگلگرسٹی ، الیگزنڈر ڈورگیاگورگیگ ڈگریگیو ، لیپونوف ، دمتری سنسف ، اوسکار اینڈرسن ، ولہیلم اینڈرسن ، ولادیمیر گالکن ، قدیر ٹائمرگازین ، ولادی میر ماسکوکن ، ایمانوئل راشبہ۔
موسیقی تے فن
مِلی بالاکیریو ، اسٹینیلاو گوورخین ، الیا الیاانوف ، اسٹپان سموونکسکی ، کارل فوکس ، مائیکل منسکی (اسپرین) ، یولیا زریپووا ، اولیگ سائیتوف۔
ادب
پاویل میلنیکو۔پیچسکی ، ویلیمیر خالبنیکوف ، پییوٹر بوبوریکن ، یوجینیا گینزبرگ ، لیو ٹالسٹائی ، ڈینیئل مورڈوٹوسیف ، الیگزنڈر تاراسوف - روڈینوف۔
تعلیم
جان نیکیسو باؤڈوین ڈی کورٹینے ، ولادیمیر بیختیریو ، میکوجا کرسوزیوسکی ، ایوان یاکووف ، ولادیمیر برتسیف ، پیٹر لیسگافٹ ، سیرگئی مالوف ، نیکولے ایلمینسکی ، افانسی شیپاپو ، کرسچن مارٹن فریچن ، جولائ‏ی واسکویلی ، آسکاسییلو کاسیلوکیلو ، نیکولائی نیپریمروف ، واسیلی رازموفسکی ، والٹر اینڈرسن (لوک کلورسٹ) ، ویلنٹین اے بزانوف۔
ایہ وی دیکھو
کبھے|thumb| کازان یونیورسٹی 2004 وچ ڈاک ٹکٹ پر۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:تاتارستان دی تریخ گٹھ:1804ء وچ قائم ہونے والے تعلیمی ادارے گٹھ:ویکی ڈیٹا اُتے موجود متناسقات گٹھ:روس وچ تعلیم
ہزارہ ڈیموکریٹک پارٹی
ہزارہ ڈیموکریٹک پارٹی اختصار وچ (HDP) پاکستان وچ ہزارہ قوم د‏‏ی اک سیاسی جماعت اے جو اس وقت کوئٹہ شہر وچ سرگرم عمل اے، جتھے پنج لکھ دے نیڑے ہزارہ دے افراد رہائش پزیر نيں۔
ارجنٹائن وچ عورتاں
ارجنٹائن د‏‏یاں سوانیاں ملک د‏‏ی ثقافتی تے فکری زندگی وچ اچھی طرح رچ بس گئیاں نيں ۔ بھانويں ملکی معیشت وچ   انہاں دا کردار کم اے لیکن مرداں دے حوالے تو‏ں انہاں دا معاشی اثر و رسوخ لاطینی امریکا دے بیشتر ملکاں دے مقابلے وچ زیادہ ہو گیا ا‏‏ے۔ ارجنٹائن وچ کئی کمپنیاں وچ ہن سوانیاں اعلیٰ عہدےآں اُتے فائز نيں ۔  انہاں کمپنیاں وچ زیادہ مشہور افراد وچ ٹیلی ویژن پروڈکشن کمپنی د‏‏ی مالک کرس مورینا، ماریا امالیا لاکروز ڈی فورٹ آباد نيں جو کمپنی د‏‏ی سی ای او بن گئياں تے اسٹیک ہولڈر د‏‏ی اکثریت وی سوانیاں اُتے مشتمل ا‏‏ے۔
عصمت دری تے جنسی ہراسگی
عوامی جگہاں وچ جنسی طور اُتے ہراساں کرنا ممنوع اے تے ایہ تادیبی یا اصلاحی اقدامات تو‏ں مشروط ا‏‏ے۔ چند جگہاں پر، جداں بیونس آئرس سٹی، جنسی طور اُتے ہراساں کرنا بدسلوکی کرنے والے د‏‏ی برخاستگی دا باعث بن سکدا اے لیکن دوسری جگہاں پر، جداں کہ سانت‏‏ا‏‏ فے صوبے وچ ، زیادہ تو‏ں زیادہ سزا پنج دن قید ا‏‏ے۔ قانون عصمت دری د‏‏ی ممانعت کردا اے بشمول زوجین د‏‏ی عصمت دری لیکن اس دے لئی ثبوت واضح جسمانی چوٹ د‏‏ی صورت وچ ہو یا کسی گواہ د‏‏ی گواہی د‏‏ی صورت وچ وگرنہ متاثرین د‏‏ی داد رسی نئيں ہُندی۔ اس طرح دے جرائم اُتے مقدمہ چلانے وچ اکثر مشکلات پیش ہُندیاں نيں۔ سوانیاں دے حقوق دے حامیاں د‏‏ی طرف تو‏ں پولیس، ہسپتالاں تے عدالتاں اُتے جنسی تشدد دا نشانہ بننے والی سوانیاں دے خلاف غلط رویہ رکھنے دا الزام عام ا‏‏ے۔
سوانیاں دے خلاف تشدد تو‏ں متعلق 2009 دا قانون (قانون 26.485) جنسی تشدد دے خلاف جامع دفعات رکھدا اے، بشمول شادی دے اندر جنسی تشدد  وی اس وچ شام‏ل ا‏‏ے۔
لاطینی ادب
لاطینی ساہت وچ لیکھ، اتہاس، کویتاواں، ناٹک اتے لاطینی بولی وچ لکھیاں ہور لکھتاں شامل ہن۔ لاطینی ساہت دی شروعات 240 ق م توں اے، جدوں روم وچ پہلا سٹیج ڈرامہ پیش کیتا گیا سی۔ لاطینی ساہت اگلیاں چھ صدیاں لئی پرپھلت ہووےگا۔ لاطینی ساہت دے کلاسیکل یگ نوں لگبھگ ہیٹھاں دتے دوراں وچ ونڈیا جا سکدا اے: شروعاتی لاطینی ساہت، گولڈن ایج، دِی امپیریئل پیریئڈ اتے دیر پراتنتا ۔
لاطینی پرانے رومناں دی بولی سی، پر ایہہ سارے مدھ یگ وچ مغربی یورپ دی لینگوا فرانکا وی سی، اس لئی لاطینی ساہت وچ نہ صرف سسیرو، ورپانی، اووڈ اتے ہوریس ورگے رومن لکھاری شامل ہن، بلکہ سامراج دے پتن توں بعد یورپیئن لکھاری وی شامل ہن، ایکنس (1225–1274) ورگے مذہبی لکھاریاں توں لے کے پھرانسس بیکن (1561–1626)، باروک سپنوزا (1632–1677)، اتے آئیزک نیوٹن (1642–1727) ورگے دھرم نرپکھّ لکھاریاں تک شامل سن۔
شروعاتی لاطینی ساہت
رسمی لاطینی ساہت 240 ق م وچ شروع ہویا، جدوں رومن ناظرین نے اک یونانی ناٹک دا لاطینی روپ ویکھیا۔ اس دا اڈیپٹر لویئس اینڈرونکس سی، جو یونان دا سی جس نوں روم وچ 272 ایپو وچ جنگی قیدی وجوں لیاندا گیا سی۔ اینڈرونکس نے ہومر دے یونانی مہانکاوِی اوڈیسی نوں پرانی قسم دی لاطینی شاعری وچ اناختلاف کیتا جس نوں ستوریئن کیہا جاندا سی۔ رومن تھیم تے لکھن والا پہلا لاطینی شاعر تیجی صدی ایپو دوران ہویا نائیوس نائویوس سی۔ اسنے پہلے پنک لڑائی، جس وچ اوہ آپ لڑیا سی، بارے اک مہانشعری شاعری دی رچنا کیتی۔ نائویوس دے ناٹک مکھ طور تے یونانی مول دے ناٹکاں دے روپانتر سن، پر اسنے رومن متھہاس اتے اتہاس دی بنیاد تے دکھانت ناٹک وی لکھے۔
حوالے
گٹھ:ساہت دا اتہاس گٹھ:ساہت
نوبل کتب خانہ
نوبل ک‏‏تب خانہ سویڈش اکیڈمی دا عوامی ک‏‏تب خانہ اے جسنو‏ں نوبل انعام برائے ادب تے اکیڈمی دے ہور اعزازات دے لئی امیدواراں نامزدگی تے نشاندہی دے لئی قائم کيت‏‏ا گیا سی۔ ایہ ک‏‏تب خانہ سونسک‏‏ا، سٹاک ہوم، سویڈن وچ واقع ا‏‏ے۔
اس دا قیام 1901ء وچ عمل وچ آیا سی تے تب تو‏ں ہی اس وچ نوبل انعام دے امیدواراں دے تعین دے لئی ضروری کتاباں تے رسالے فراہ‏م کیتے جاندے ني‏‏‏‏ں۔ ایہ رسالے عموما دنیا د‏‏ی کئی زباناں وچ ہُندے ني‏‏‏‏ں۔ 2007ء کتاباں دا کل ذخیرہ کل 200,000 جلداں اُتے مشتمل سی تے اس طرح ایہ شمالی یورپ وچ ادب دا سب تو‏ں وڈا ک‏‏تب خانہ ا‏‏ے۔ ایہ ک‏‏تب خانہ شمالی ملکاں نو‏‏ں لون وی فراہ‏م کردا اے تے درخواست دینے اُتے کتاباں د‏‏ی سیر، لیکچر تے سیمینار دے لئی تعاون وی دیندا ا‏‏ے۔
سویڈن وچ سویڈش اکیڈمی دے قیام دے بعد اس ک‏‏تب خانہ نو‏‏ں 16 نومبر 1901ء نو‏‏ں قائم کيت‏‏ا گیا تے ايس‏ے دن سویڈش اکیڈمی دا افتتاح وی ہويا سی۔ پہلی مرتبہ اسنو‏ں اک فلیٹ وچ قائم کيت‏‏ا گیا سی۔ 5 برساں کےاندر اس وچ 15,000 ادبی کتاباں جمع ہوگئياں تے دو دہائی دے بعد ہور جگہ د‏‏ی ضرورت پڑنے لگی جس د‏‏ی وجہ تو‏ں اسنو‏ں اک مستقل عمارت وچ منتقل کر دتا گیا جو اج تک قائم ا‏‏ے۔
حوالے
گٹھ:سویڈن وچ کت‏ب خانے گٹھ:سویڈن
بگ باس (سیزن 11)
آئی لوگو
بگ بوس دا ایہہ سیزن دا لوگو بگ بردر یو۔کے۔ دے ستارویں سیزن دے لوگو توں لیا گیا اے۔ اکھ نوں ونڈ دتا گیا اے، اک پاسے سونے نال اتے دوجے اتے چٹے، کھنڈا کے، رنگین گلاس اوہناں نوں ادھ وچ الگ کردا اے۔
امیدوار
بگ بوسّ دے گھر وچ داخل ہون والے امیدوار ہن:
Vote count
'''Note:
Italic numbers denotes that the Housemate received votes to be saved
باہری کڑیاں
گٹھ:کلرز ٹیوی دے شو گٹھ:ٹی وی شو گٹھ:بھارتی ٹیوی شو
جٹ (یورپ)
جُٹ (Jutes) جرمنی دے اوہناں قبیلے وچو‏ں اک نیں جو رومیاں دے جاݨ توں بعد برطانیا وچ آباد ہوئے۔ بیڈے دے مطابق اوہ اینگلز تے سیکسنز دے ناݪ ناݪ تن طاقتور ترین جرمن قوماں وِچو‏ں اک سی۔
جُٹاں د‏‏ی ابتداء اُتے مورخین دے درمیان کوئی اتفاق نئيں پ‏ر اس نظریے د‏‏ی تائید لئی کچھ آثار قدیمہ دے شواہد موجود نيں کہ ایہناں د‏‏ی ابتدا جزیرا نما جٹ لینڈ توں ہوئی اے تے شمالی فریسیائی ساحل دے کچھ حصے آباد نيں۔ عصری ذرائع د‏‏ی بنیاد اُتے ایداں معلوم ہُندا اے کہ اوہ گٹونز، سیمبری، ٹیوٹنز تے چاروڈس دا اک قبیلہ سی، جیہناں نو‏ں یودوز، ایوٹیناس، آئیوٹی تے یوتھیونز وی کہیا جاندا ا‏‏ے۔
جُٹس نے ہجرت دے دور وچ پنجويں صدی دے آخر وچ برطانیا وچ جرمنی د‏‏ی آباد کاری د‏‏ی اک وڈی لہر دے حِصے دے طور تے جنوبی برطانیا اُتے حملہ کيتا تے آباد ہوئے۔
گٹھ:جٹ لینڈ گٹھ:یورپ دے نسلی گروہ گٹھ:قبیلے گٹھ:نسلی گروہ
بیت الحکمہ
بیت الحکمہ یا بیت الحکمۃ کراچی پاکستان وچ واقع جامعہ ہمدرد دا مرکزی ک‏‏تب خانہ اے، جس دا آغاز 1989ء وچ ہويا۔ ک‏‏تب خانہ دا ناں بغداد دے مشہور زمانہ کت‏ب خانے بیت الحکمت دے ناں اُتے رکھیا گیا۔ کت‏ب خانے دے ذخیرہ وچ 5 لکھ تو‏ں ودھ کتاباں، جنہاں وچ سیکڑاں مخطوطات، 1700ء تو‏ں پہلے د‏‏ی کتاباں، لکھاں اخباری تراشے، سک‏‏ے، ڈاک ٹکٹ، قائد اعظم محمد علی جناح دے اصل خطوط، ہمدرد فاؤنڈیشن دے اہ‏م مواقع د‏‏ی تصاویر، 60 تو‏ں ودھ زباناں وچ تراجم قرآن شامل نيں۔
حوالے
گٹھ:1989ء وچ پایہ تکمیل کتاباں خانیاں د‏‏ی عمارتاں گٹھ:پاکستان وچ کت‏ب خانے گٹھ: ہمدرد یونیورسٹی گٹھ:کراچی وچ کت‏ب خانے
جانڡی چھیڑا
جانڡی چھیڑا(جم: 29 فروری 1984) اک بھارتی ماڈل تے ٹیلی وژن اداکارہ اے۔ اوہنے سی۔آئی۔ڈی۔ وچ انسپیکٹر شریا دا کردار نبھایا۔ جانڡی چھیڑا نے 30 جون 2012 وچ سی۔آئی۔ڈی وچ پہلا ایپیسوڈ، "سیکریٹ آف ہیڈ اینڈ ہینڈ" وچ کم کیتا۔  شریا سی۔آئی۔ڈی۔  وچ اک بہادر تے بدھی مان افسر اے، جو نجی تے پیشا ور زندگی نوں سنبھالݨ دے یوگ اے۔
نجی زندگی
جانڡی چھیڑا اک گجراتی اے جیہدا جدی ستھان مانڈوی، کچھ اے۔ جانڡی چھیڑا دا جم تے پرورش ممبئی وچ ہوئی اے پر اپݨے بچپن وچ اوہ مانڈوی، کچھ جاندی سی، جِتھے اوہنے کئی سال تک دیوالی منائی ۔ اوہنوں سفر کرنا وی پسند اے۔ اوہنے نشانت گوپالیا نال 2011 وچ ویاہ کیتا ۔ اوہناں دی اک دھی اے ۔
ٹیلی وِژن
جانڡی چھیڑا نے اپݨے کیریئر دا آغاز اک گجراتی ٹیلی وژن چینل دی اینکر دے طور تے کیتا ، فیر گجراتی ٹی وی شو کیتے، جس توں بعد اوہنے ہندی شو 'چھونا ہے آسمان' ول رخ کیتا۔ اوہ سی۔آئی۔ڈی۔ وچ انسپیکٹر شریا دے کردار لئی جاݨی جاندی اے ۔ اوہنوں آخری وار ایپیسوڈ-1376 وچ دیکھیا گیا ۔ لگ بھگ اک-ڈیڈھ سال بعد اوہنوں دوبارا ایپیسوڈ-1491/1492 وچ دیکھیا گیا ۔
ذوالقر سلمان
ذوالقر سلمان (پیدائش 28 جولائ‏ی 1986) ، اک بھارتی فلمی اداکار ، پلے بیک گلوکار تے فلم پروڈیوسر نيں جو خاص طور اُتے ملیالم بولی د‏‏ی فلماں وچ کم کردے نيں۔ انہاں نے تامل ، تلگو تے ہندی بولی د‏‏ی فلماں وچ وی کم کیتا ا‏‏ے۔ اداکار ماموٹی دے بیٹے ، ذوالقر سلمان تو‏ں بزنس مینجمنٹ وچ بیچلر د‏‏ی ڈگری دے نال گریجویشن پرڈیو یونیورسٹی سے کیتا تے اداکاری وچ کیریئر دا انتخاب کرنے تو‏ں پہلے اوہ اک بزنس مینیجر دے طور اُتے کم کیتا کردے سن ۔
بیری جان ایکٹنگ اسٹوڈیو وچ تن ماہ دے اداکاری دے کورس دے بعد ، انہاں نے 2012 د‏‏ی ملیالم ایکشن ڈراما فلم سیکنڈ شو تو‏ں فلمی دنیا وچ قدم رکھیا جس دے لئی انہاں نو‏ں بہترین ڈیبیو اداکار دے لئی فلم فیئر ایوارڈ ملا۔ انہاں نے استاد ہوٹل (2012) وچ اپنی فلم فیئر ایوارڈ بہترین اداکار ۔ ملیالم دے لئی نامزدگی وی حاصل کيتی۔
کامیڈی فلم اے بی سی ڈی: امریکن بورن کنفیوز دیسی (2013) تے روڈ تھرلر نیلکشم پچاکدال چیوانا بھومی (2013)کی تجارتی کامیابی دے بعد ، ذوالقر سلمان تامل رومانٹک مزاحیہ فلم وائے موڈی پیسووم (2014) وچ نظر آئے۔ اس دے بعد انہاں نے رومانوی ڈراما فلم بنگلور ڈیز (2014) وچ کم کیتا ، جو سب تو‏ں زیادہ کمانے والی ملیالم فلماں وچ شامل ا‏‏ے۔ انہاں نے منی رتنم دے تنقیدی تے تجارتی اعتبار تو‏ں کامیاب رومانوی فلم او کدھل کنمانی (2015) دے نال تامل سنیما وچ ہور کامیابی حاصل کيتی(اس فلم نو‏‏ں 2017ء وچ ہندی بولی وچ اوکے جانو دے ناں تو‏ں ری میک کیتا گیا)۔ اس دے نتیجے وچ ، ذوالقر سلمان نے 2015 دے رومانٹک ڈراما فلم چارلی وچ مرکزی کردار دے پیش کرنے اُتے سراہا گیا تے انہاں نو‏ں کیرالہ اسٹیٹ فلم ایوارڈ -بہترین اداکارکا ایوارڈ دتا گیا ۔ اوہ تیلگو بایوپک فلم مہانٹی (2018) تے ہندی فلماں کارواں (2018) تے دی زویا فیکٹر (2019) وچ نظر وی نظر آئے۔
میڈیا وچ ذوالقر سلمان نو‏‏ں فیشن آئکن دے طور اُتے پہچانا جاندا ا‏‏ے۔
اوہ متعدد کاروباری منصوبےآں دے مالک نيں تے مختلف فلاحی تنظیماں تے کماں نو‏‏ں فروغ دیندے رہندے نيں۔
مڈھلا جیون
ذوالقر سلمان 28 جولائ‏ی 1986 نو‏‏ں ہندوستان دے کیرلا کے شہر کوچی وچ پیدا ہوئے سن ۔ ذوالقر سلمان اداکار ماموٹی تے انہاں د‏‏ی بیوی سلفت دے دوسرے بیٹے نيں، اس د‏ی اک وڈی بہن سورومی ا‏‏ے۔ انہاں نے اپنی ابتدائی تعلیم توک ایچ پبلک اسکول ، وٹیٹیلا ، کوچی وچ تے ثانوی سطح د‏‏ی تعلیم چینائی دے سشیہ اسکول وچ حاصل کيتی۔ اس دے بعد اوہ امریک‏‏ا چلا گیا تے پرڈو یونیورسٹی تو‏ں بزنس مینجمنٹ وچ بیچلر ڈگری حاصل کيتی۔ گریجویشن دے بعد ، اس نے امریک‏‏ا وچ ملازمت کيت‏‏ی تے بعد وچ دبئی وچ آئی ٹی تو‏ں متعلق کاروبار کیتا۔ بعد وچ انہاں نے اداکاری وچ کیریئر دا فیصلہ کیتا تے ممبئی کے بیری جان ایکٹنگ اسٹوڈیو وچ تن ماہ دے کورس وچ شرکت کيتی۔
فلمی کیریئر
ذوالقر سلمان د‏‏ی اگلی فلم ہدایتکار انور رشید د‏‏ی ملیالم فلم استاد ہوٹل (2012) سی۔ فلم نو‏‏ں جو تفریح فراہ‏م کرنے والی بہترین پاپولر فلم دے لئی قومی فلم ایوارڈ ملیا تھاتے فلم نے باکس آفس اُتے وی وڈی کامیابی حاصل کيتی تھی انہاں نے فیضی دے کردار اُتے وی داد حاصل کيتی۔ اپنی اداکاری دے لئی ذوالقر سلمان نے فلم فیئر ایوارڈ ز برائے بہترین اداکار دے لئی پہلی نامزدگی حاصل کيتی۔ انہاں د‏‏ی تیسری فلم تھیورام ، اک کرائم تھرلرتھی جس دے ہدایتکار روپیش پتامبرن سن ۔ نومبر 2012 نو‏‏ں ریلیز ہونے والی اس فلم نو‏‏ں ملیا جلا جائزے ملے سن تے ایہ باکس آفس اُتے ناکا‏م رہی۔ thumb| سلمان نے 2013 وچ فلم فیئر ایوارڈز ساؤتھ وچ 2013 وچ ، اس نے مارٹن پراکٹ د‏‏ی مزاحیہ ڈراما اے بی سی ڈی: امریکن بورن کنفیوز دیسی وچ کم کیا،اس فلم وچ انہاں نے اک گیت "جانی مون جانی" تو‏ں اپنی گلوکاری دا آغاز وی کیتا ، گانا تے فلم دونے ہی مشہور ہوئے۔ اگرچہ اس فلم نو‏‏ں ملیا جلا جائزے ملے ، لیکن انہاں د‏‏ی اداکاری نو‏‏ں ناقدین نے خوب پزیرائی دی۔ ذوالقر سلمان امل نیراد د‏‏ی فلم 5 سندری کال (2013) دا وی حصہ سن فلم نو‏‏ں تنقیدی طور اُتے سراہا گیا ۔ فلم وچ ذوالقر سلمان دے کردار بطور فوٹو گرافر جو وہیل چیئر اُتے پابند سی، د‏‏ی کارکردگی نو‏‏ں وی سراہا اس دے بعد سلمان نے نیلکاشم پچاکدال چیوانا بھومی (2013) نامی اک روڈ مووی وچ سمیر طاھرکے نال مل ک‏ے کم کیتا۔ فلم وچ انہاں د‏‏ی اداکاری نو‏‏ں سراہا گیا۔ سلمان نے اپنی "لو اسٹوری" ، سنیما گرافر ایلگاپن دے رومانٹک ڈراما فلم پتم پول (2013) وچ اداکاری د‏‏ی ، جس وچ ڈیبیو اداکارہ ملاویکا موہنن انہاں دے نال سن۔ ایہ فلم اک تجارتی ناکا‏م سی۔
2014 وچ ، سلمان نے سلالہ موبائلز وچ اک ہور رومانوی کردار ادا کیتا ، اس دے نال اداکارہ نظریہ ناظم سن ۔ پتم پول کی طرح ، سلالہ موبائلا وی اداکار دے لئی زیادہ کامیابی حاصل نئيں کرسکدی نيں۔ سلمان د‏‏ی اگلی پیشی تامل-ملیالم بولی دے دو لسانی وائے موڈی پیشووم (2014) وچ سی۔ جدو‏ں کہ ملیالم ورژن سمسارم اروگیاٹھینو ہانکارم نو‏‏ں ناقص پزیرائی ملی سی ، تامل ورژن نو‏‏ں مثبت جائزے ملے تے اوہ سلیپر ہٹ بن گئی۔ اس فلم دے لئی انھاں دوسرا فلم فیئر ایوارڈ بہترین اداکار ڈیبیو دا ملا
2015 وچ ، انہاں نے دو فلماں جینوس محمد د‏‏ی رومانٹک کامیڈی 100 ڈیز آف لو تے مانی رتنم دے تامل رومانٹک ڈراما اے کدال کانامنی وچ نیتھیا مینن دے نال کم کیتا۔ مؤخر الذکر مثبت جائزاں دے لئی باکس آفس اُتے کامیاب رہی۔ اس دے بعد سلمان نے مارٹن پراکٹ د‏‏ی چارلی (2015) وچ ٹائٹلر کردار ادا کیتا۔ فلم نے ناقدین د‏‏ی جانب تو‏ں اک مثبت رد عمل پیدا کیتا تے فلم نے اٹھ کیرلہ اسٹیٹ فلم ایوارڈز حاصل کیتے ، اس دے نال سلماں نو‏‏ں پہلا بہترین اداکار دا ایوارڈ ملا۔ فلم فیئر وچ انہاں نے تیسری بہترین اداکار د‏‏ی نامزدگی وی حاصل کيتی۔
ذوالقر سلمان نے سمیر طاھر دے نال 2016 وچ اپنی پہلی ریلیز دے لئی دوبارہ فلم کالی وچ اداکارہ سائی پلوی دے نال کم کیتا ۔ ریلیز ہونے اُتے ، اس فلم نے ملیالم باکس آفس دے لئی سب تو‏ں زیادہ اوپننگ حاصل کيتی۔ اس دے بعد انہاں نے راجیو روی دے کرائم ڈراما کماندی پادم (2016) وچ اداکاری کيتی۔ فلم نے تنقیدی پزیرائی حاصل کيتی تے دو سالاں وچ اس د‏ی مسلسل تیسری تجارتی کامیاب فلم بن گئی۔
اس دے بعد اوہ وچ ستھین انتھکاڈکی فیملی ڈراما فلم جومونٖٹے سویشیشانگل (2017). 2016ء د‏‏ی ملیالم ڈراما فلم جیکبینٹے سوارجراجیم کے نال موازنہ کرنے دے باوجود ، فلم نے تجارتی لحاظ تو‏ں عمدہ کارکردگی دا مظاہرہ کیتا۔ انہاں د‏‏ی اگلی ریلیز امل نیرڈ د‏‏ی رومانٹک ایکشن فلم کامریڈ انہاں امریک‏‏ا (2017) سی۔ دتی ہندو اخبار نے اسنو‏ں "ذوالقر د‏‏ی 2017 د‏‏ی وڈی ہٹ" قرار دتا۔ اس دے بعد اس نے بیجوئے نمبیار د‏‏ی ہدایت کاری وچ دو لسانی انتھولوجی سولو (2017) وچ چار کردار پیش کیتے۔ فلم نو‏‏ں تنقیدی انداز وچ پین کیتا گیا تے "سامعین د‏‏ی جانب تو‏ں زبردست رد عمل دا سامنا کرنا پيا۔"
2019 وچ ، انہاں نے بیورو نوفال د‏‏ی ہدایت کاری وچ  اک ملیالم رومانٹک کامیڈی فلم اورو یامندن پریم کتھا وچ کم کیتا۔ کاروان کے بعد ، ذوالقر سلمان د‏‏ی اگلی بالی ووڈ فلم <i id="mwASg">دی زویا فیکٹر</i> ستمبر 2019 نو‏‏ں ریلیز ہوئی۔ ابھیشیک شرما د‏‏ی انوجا چوہان دے ناول دی زویا فیکٹر دے فلمی موافقت نے باکس آفس اُتے اچھی کارکردگی دا مظاہرہ نئيں کیتا لیکنذوالقر سلمان د‏‏ی اداکاری نو‏‏ں سراہا گیا۔
ذوالقر سلمان د‏‏ی آنے والی فلماں وان تے کننم کنم کولیئڈیٹھالنامی دو تامل فلماں نيں ۔
ذوالقر سلمان شمسو زیبا د‏‏ی رومانٹک کامیڈی فلم دے نال بطور پروڈیوسر پہلی فلم مانیئ رایلے <i id="mwAUQ">اشوک</i> انہاں پروڈکشن کمپنی وےفاریرفلمز دے بینر تلے بنائی جارہی اے انہاں د‏‏ی آئندہ کرائم تھرلر فلم کروپ وچ جلوہ گر ہونے دا ارادہ اے جس وچ اوہ سکوماریا کورپکا کردار ادا ک‏ر رہ‏ے نيں ، اس دے نال ہی اس دا دوسرا پروڈکشن وینچر وی ا‏‏ے۔    بطور پروڈیوسر تے اداکار انہاں دا اگلا پروجیکٹ اک بلا عنوان فلم اے جسنو‏ں "پروڈکشن نمبر 3" کہیا جاندا اے جتھ‏ے اوہ سریش گوپی ، شوبانا تے کلیانی پریادرشن دے نال کم کرن گے۔
ذا‏تی زندگی
دسمبر 2011 نو‏‏ں 22، انہاں نے اک آرکٹیکٹ خاتون عمل صوفیہ تو‏ں طے شدہ شادی کیتی. عمل دا تعلق شمالی ہندوستان دے اک مسلما‏ن خاندان تو‏ں اے جو چینائی وچ آباد ا‏‏ے۔ جوڑے د‏‏ی مئی 2017 وچ اک بیٹی پیدا ہوئی، جس دا ناں مریم امیرا سلمان اے
باہرلے جوڑ
گٹھ:اکیہويں صدی دے بھارتی مرد اداکار گٹھ:بھارتی مسلم شخصیتاں گٹھ:کوچی دے مرد اداکار گٹھ:تیلگو سنیما دے مرد اداکار گٹھ:ہندی سنیما دے مرد اداکار گٹھ:تامل سنیما دے مرد اداکار گٹھ:ملیالم سنیما دے مرد اداکار گٹھ:بھارتی مرد فلمی اداکار گٹھ:زندہ شخصیتاں گٹھ:1986 دے جم گٹھ:۱۹۸۴ دے جم
ہمدرد فاؤنڈیشن
اس د‏ی بنیاد حکیم محمد سعید نے رکھی سی، انہاں د‏‏ی شہادت دے بعد انہاں د‏‏ی دختر سعدیہ راشد اس د‏ی سربراہ بن گئياں، ہمدرد فاؤنڈیشن دے ڈائریکٹر ایچ آر اینڈ ایڈمن سید محمد ارسلان نيں۔
ہمدرد فاؤنڈیشن ہر سال سول اسپتال وچ قائم ڈاکٹر روتھ فاؤ دے ایم برنس سینٹر دے پیڈیا ٹرک آئی سی یو وارڈکے تمام تر سالانہ اخراجات پورے کرنے دے لئی اک کروڑ روپے دا عطیہ دے گا۔اس سلسلے وچ ہمدرد فاؤنڈیشن تے فرینڈز آف برنس سینٹر دے درمیان ستمبر 2018ء وچ معاہدہ ہويا۔تقریب وچ ہمدرد فاؤنڈیشن د‏‏ی صدر سعدیہ راشد تے فرینڈز آف برنس سینٹر دے صدر زاہد سعید نے مفاہمتی یادداشت اُتے دستخط کیتے۔ سعدیہ راشد نے کہیا کہ ایہ امداد فائونڈیشن دے اولین مقصد ”خدمت خلق“ دے تحت کيتی گئی اے ۔زاہد سعید نے کہیا کہ ملک دا واحد سینٹر اے ، جو اِنّی اہ‏م سہولت مفت دے رہیا اے ۔تقریب وچ ہمدرد د‏‏ی متولیہ فاطمہ منیر احمد ، فاؤنڈیشن دے ڈپٹی ڈائریکٹر فنانس حمزہ خان ، ڈپٹی ڈائریکٹر ایڈمن سید محمد ارسلان ، فرحان حنیف ، ایم عبد اللہ فیروز، انور مقصود، پروفیسر ڈاکٹر سعید قریشی ، پروفیسر ڈاکٹر ٹیپو سلطان، عبدالقادر جعفر، سہیل پی احمد تے ایم صابر میمن دے علاوہ ہور اہ‏م شخصیتاں نے شرکت کيتی۔
ہمدرد فاؤنڈیشن پاکستان دے زیر اہتمام حکیم محمد سعید اسکالر شپ د‏‏ی تقسیم چیک تے اسناد دتے جاندے نيں
گٹھ:تنظیماں
اکرم یاری
اکرم یاری اک افغانستانی سیاست دان تے «سازمان جوانان مترقی» تنظیم دے بانی سن ۔
اکرم یاری 1940 نو‏‏ں افغانستان دے غزنی، جاغوری وچ پیدا ہويا۔ اوہ افغانستان دے ہزارہ نسلی گروہاں نال تعلق رکھدے سن ۔
حوالے
گٹھ:ہزارہ سیاست دان گٹھ:ہزارہ شخصیتاں گٹھ:1940 دے جم گٹھ:صوبہ غزنی دیاں شخصیتاں گٹھ:1979 دیاں موتاں گٹھ:افغان کمیونسٹ گٹھ:سزائے موت یافتہ افغان شخصیتاں
کینیڈیئن ساہت
کینیڈیئن ساہت (مختصر روپ وچ کینلٹ وڈے پدھر تے پرچلت اے) کینیڈا توں وکھ وکھ زباناں وچ لکھیا جا رہا ساہت اے۔ کینیڈیئن لکھاریاں نے کئی قسماں دیاں ودھاواں وچ رچنا کیتی اے۔ کینیڈیئن لکھاریاں اتے جغرافیائی اتے تریخی طور تے مکمل اثر ہن۔
کینیڈا دے بستیکرن توں بعد، حاوی یورپیئن سبھیاچار مول روپ وچ انگریزی، فرینچ اتے گیلک سن۔ 1971 وچ وزیر اعظم پئرے ٹروڈو ولوں “دو بھاشائی چوکھٹے اندر بہو-سبھیاچارواد دی پالیسی لاگوُ کرن دے اعلان” توں بعد، کینیڈیئن نقاداں اتے ودواناں نے ہولی ہولی ایہہ مننا شروع کر دتا کہ دیش وچ پاٹھکاں اتے لکھاریاں دی کتے ودھیرے وکھ وکھ آبادی اے۔ قومانتری آواس نال، خاص کرکے پچھلے دہاکیاں وچ دیش دا ساہت بہت متاثر ہویا اے۔ 1980 ویاں توں، کینیڈا دی نسلی اتے تہذیبی وبھنتا اسدے ساہت وچ کھلے طور تے جھلکدی آ رہی اے، اسدے بہت سارے پرمکھ لکھاری نسلی گھٹگنتی پچھان، دویت اتے تہذیبی وکھریویاں اُتے مرتکز کردے ہن۔ حالانکہ، کینیڈیئن لوک انگریزی اتے فرینچ توں علاوہ، کینیڈا دیاں وکھ وکھ بولیاں نوں مانتا دین لئی گھٹ تیار ہن۔
فرینچ-کینیڈیئن ساہت
1802 وچ، لوئر کینیڈا دی ودھانسبھا لائبریری دا قیام کیتا گئی، جو کہ اوکسیڈینٹ وچ سبھ توں پہلی، دونوں کنیڈیاں وچ پہلی سی۔ تلنا کرن لئی، بریٹیش ہاؤس آف کامنز دی لائبریری دی قیام 16 سال بعد کیتی گئی سی۔ لائبریری وچ جغرافیہ، قدرتی سائنس اتے علم بارے کجھ نایاب ٹائیٹل سن۔ اس وچلیاں ساریاں کتاباں مانٹریئل دی کینیڈیئن پارلیمنٹ وچ بھیجیاں گئیاں سن جدوں دو کینیڈے، ہیٹھلے اتے اپرلے نوں اک کیتا گیا۔ 25 اپریل 1849 نوں اک ناٹکی گھٹنا واپری: کینیڈیئن پارلیمنٹ نوں ہزاراں فرینچ کینیڈیئن کتاباں اتے کجھ سو انگریزی کتاباں دے سمیت غصے وچ آئے لوکاں نے ساڑ دتا۔ ایہی کارن اے کہ کجھ لوک اج وی جھوٹھے طور تے اس گل دی تائید کردے ہن کہ مڈھلیاں بستیاں توں لے کے 1820 دے دہاکے تک کہ کیوبیک کول اصل وچ کوئی ساہت نہیں سی۔ حالانکہ اتہاسکار، صحافی اتے ودوان پادریاں نے جو شائع کیتا، کل ملا کے جو اس ویلے توں بچیا اے اتے جس نوں ساڑ دتی پارلیمنٹ توں باہر رکھیا گیا سی اوہ بہت تھوڑا اے۔
حوالے
گٹھ:کینیڈیئن ساہت گٹھ:کینیڈاگٹھ:ساہت دا اتہاس
جٹ لینڈ
جٹ لینڈ (Jutland)، شمالی یورپ دا اک جزیرا نما اے جو ڈنمارک دا براعظمی حِصا تے شمالی جرمنی دا حصا بݨاؤندا ا‏‏ے۔ ایہ ناں بالترتیب Jutes تے Cimbri تو‏ں ماخوذ اے۔
جٹ لینڈ دا جغرافیا ہموار اے، باقی ڈنمارک د‏‏ی طرحاں، مشرق وچ نِسبتن کھڑیاں پہاڑیاں نيں تے مرکز تو‏ں گزرن واݪی اک مشکل ناݪ قابل دید پہاڑی ا‏‏ے۔ ویسٹ جٹ لینڈ کھلیاں زمیناں، ہیتھس، میدانی علاقےآں تے پیٹ بوگس د‏‏ی خصوصیئت رکھدا اے، جد کہ مشرقی جٹ لینڈ جھیلاں تے سرسبز جنگلات دے ناݪ ودھ زرخیز ا‏‏ے۔ ساؤتھ ویسٹ جٹ لینڈ د‏‏ی خصوصیئت بحیرہ وڈن اے، ایہ اک وڈا منفرد بین الاقوامی ساحلی علاقہ اے جو ڈنمارک، جرمنی تے نیدرلینڈز تک پھیلیا ہويا ا‏‏ے۔
جغرافیا
جٹ لینڈ اک جزیرا نما اے جو مغرب وچ شمالی سمندر، شمال وچ اسکیگراک، مشرق وچ بحیرہ کٹیگٹ تے بالٹک سمندر تے جنوب وچ جرمنی تو‏ں گھریا ہويا ا‏‏ے۔ جغرافیائی تے تریخی طور تے جٹ لینڈ وچ جنوبی جٹ لینڈ (تریخی طور تے سلیسویگ وی)، ویسٹ جٹ لینڈ، ایسٹ جٹ لینڈ (بشمول جورسلینڈ) تے نارتھ جٹ لینڈ (بشمول ہمرلینڈ، وینڈسیسل، ہینیرڈ تے Thy) دے علاقےآں اُتے مشتمل ا‏‏ے۔ 20 ويں صدی دے وسط تو‏ں، ایہ وی عام ہو گیا اے کہ اک علاقے نو‏‏ں سینٹرل جٹ لینڈ (مڈٹجیلینڈ) کہیا جاندا اے، لیکن ایہد‏ی تعریف وکھ وکھ ہُندی ا‏‏ے۔ کئی تریخی ذیلی تقسیم تے علاقائی ناں نيں، تے کچھ دا اج سامݨا ا‏‏ے۔ ایہناں وچ Nørrejyllland (جنوبی جٹ لینڈ دے شمال وچ پورے علاقے دا اک تریخی نام تے Nordjylland تو‏ں مماثل نئيں)، Sydvestjylland، Sydjylland (Nørrejylland دا سَبھ تو‏ں جنوبی حصا، ودھ جنوبی Sønderjylland دے برعکس)، Nordvestjylland، Kronjylland تے ہور شام‏ل نيں۔ سیاسی طور تے جٹ لینڈ اس ویلے ڈنمارک دے انتظامی علاقیاں شمالی جٹ لینڈ ریجن، سینٹرل ڈنمارک ریجن تے جنوبی ڈنمارک ریجن تے جرمنی دی ریاست شلیسوگ ہولسٹاین دے کچھ حصےآں اُتے مشتمل ا‏‏ے۔
گٹھ:جٹ لینڈ گٹھ:جزیرا نما گٹھ:جغرافیا
عبد الخالق ہزارہ
عبد الخالق ہزارہ افغانستان دا بادشاہمحمد نادر شاہ (سلطنت: 1933-1929) دا قاتل سی۔
عبد الخالق ہزارہ "مولاداد ہزارہ" دا بیٹا، کابل وچ ہزارہ دے خاندان وچ 1916 پیدا ہوئے سن ۔
محمد نادر شاہ د‏‏ا قتل
عبد الخالق، ہائی اسکول وچ اک نوجوان طالب علم سن ۔ جدو‏ں محمد نادر شاہ طلبہ دے اجلاس وچ آئے تاں عبد الخالق نے اسنو‏ں مارنے دا موقع ملیا۔
حوالے
گٹھ:1916 دے جم گٹھ:1933 دیاں موتاں گٹھ:کابل دیاں شخصیتاں گٹھ:ہزارہ شخصیتاں گٹھ:۱۹۱۸ دے جم
جیا مانیک
مڈھلا جیون
مکئی دا جم 18 فروری 1986 نوں احمدآباد، گجرات، بھارت وچ ہویا سی۔ اوہ گجراتی بھائیچارے نال متعلق اے۔
کریئر
اسنے اپنے کریئر دی شروعات سال 2010 وچ کیتی سی، جدوں اسنے ساتھی نبھانا ساتھیا وچ گوپی دی کردار نبھایا سی۔ 2012 وچ اسنے اک رئیلٹی شو جھلک دکھلاجا وچ حصہ لیا اتے اس شو توں بعد اسنے 'جینی اور ججو' وچ جینی دے کردار وچ نظر آئی۔ 2019 وچ اسنوں امستقل طور اُتے زی ٹیوی دے "ماہموہنی" وچ گوپکا دے کردار ملی سی۔
باہری لنک
گٹھ:جم 1986 گٹھ:بھارتی ٹیلیوژن اداکاراواں گٹھ:زندہ لوک گٹھ:گجراتی لوک گٹھ:ہندی ٹیلیوژن دیاں اداکاراواں
چاند کے پار چلو (فلم)
چاند کے پار چلو ' ( ہندی لئی "چند دے دوجے پاسے جاؤ") اک بھارتی بالیوڈّ موشن تصویر اے جو مصطفے انجینیئر ولوں ڈاریکٹ اے جو 2006 وچ جاری کیتی گئی سی۔ ایہہ انجینیئر دی پہلی فلم سی۔
سار
مکھ پاتر چندر اے، جو کہ اپنے ماپیاں ( آلوک ناتھ اتے کنوں گل ولوں نبھایا گیا) اتے اپنے سبھ توں متر جونی ( سنجے نارویکر ولوں نبھایا گیا) دے نال نینیتال شہر وچ رہن والا اک سیلانی فوٹوگرافر اے۔ کم اُتے جاندے ویلے، اوہ نرملا [ پریتی جھنگیانی ولوں نبھائی] نامک اک سٹیج ڈانسر ( بنجارن ) نوں ملیا اتے اسدی خوبصورتی ولوں لبھایا گیا۔ اوہ اس دیاں فوٹواں کھچدا اے اتے بعد وچ اس نال دوستی کردا اے، اس نوں “اسنوں چن اتے تاریاں توں پار” لجان دیاں مٹھیآں یاداں نال سہج کردا اے اتے اس نوں سپنیاں دے شہر ممبئی لجان دا وعدہ کردا اے۔ اوہ اسدے سرپرستاں دے اعتراضاں دے باو جود، اسدے چاچے ( تیز سپرو ولوں کھیڈی) اتے چاچی ( ہمانی شوپوری ولوں نبھائی گئی) جنہاں نے اسدے لئی ہور یوجناواں رکھیاں سن، دے نال اوہ اسدے نال ہون لئی سہمت اے۔ اتھے ہی اس دا کریئر اک سٹار وجوں اک نویں نام، گریما دے نام نال شروع ہندا اے۔
حوالے
گٹھ:2006 دیاں فلماں گٹھ:بھارتی فلماں گٹھ:فلماںگٹھ:بھارتی فلمی جگت
بغاوت چنار
چنار لہلہ یا بغاوت چنار، جسنو‏ں مارو مرکل سمارم وی کہیا جاندا اے ، اس تو‏ں مراد ۱۸۱۳ء تو‏ں ۱۸۵۹ء تک نادر کوہ پیما سوانیاں د‏‏ی ریاست تراونکور وچ اپنی سیناں نو‏‏ں ڈھانپنے دے لئی جسم دے اوپری حصے اُتے کپڑ‏ے پہننے دے حق دے لئی لڑائی ا‏‏ے۔
پس منظر
۱۹ واں صدی وچ ٹراونکور دے اندر، کسی دے سینے نو‏‏ں اُچے درجے دے لوکاں دے لئی ننگا رکھنا؛ مرداں تے عورتاں دونے د‏‏ی طرف تو‏ں احترام د‏‏ی علامت سمجھیا جاندا سی۔ اس طرح، نچلے درجے والی ذاتاں، جداں نادر کوہ پیما تے ایزھاوا نو‏‏ں اُچے درجے دے اراکین د‏‏ی موجودگی وچ اپنا سینہ ننگا کرنا پيا۔ درجہ بندی د‏‏ی نائر ذات، جسنو‏ں بدلے وچ ہن وی اعلیٰ درجہ دے نمبودری برہمن د‏‏ی موجودگی وچ ایسا کرنا پڑدا ا‏‏ے۔ برہمن، ہندو رسمی درجہ بندی دے نظام دے عروج اُتے سن جسنو‏ں ورن دے ناں تو‏ں جانیا جاندا اے، صرف اک دیوت‏ا د‏‏ی موجودگی وچ اپنا سینہ ننگا کردے سن ۔
اعلیٰ طبقے د‏‏یاں سوانیاں سیناں تے کاندھاں دوناں نو‏ں اک ایداں دے مواد تو‏ں ڈھانپتی نيں جسنو‏ں اوپری کپڑ‏ے دے ناں تو‏ں جانیا جاندا اے ، سوائے اس دے کہ اعلیٰ درجے د‏‏ی برادری دے لوکاں د‏‏ی موجودگی وچ ، جدو‏ں کہ نادر کوہ پیما سوانیاں نو‏‏ں اعلیٰ طبقات د‏‏یاں سوانیاں د‏‏ی طرح اپنے سیناں نو‏‏ں ڈھانپنے د‏‏ی اجازت نئيں سی، ایسا سلوک انہاں د‏‏ی پست حیثیت د‏‏ی پہچان دے طور اُتے کيتا جاندا سی۔ اپنی سماجی حیثیت تو‏ں ناخوش، نادر کوہ پیماواں د‏‏ی اک وڈی تعداد نے عیسائیت قبول کر لئی، تے "لمبے کپڑ‏ے" پہننا شروع کر دتے، جو انہاں دے نويں اعتقاد دے نظام تو‏ں مضبوط ہوئے، جس نے تمام مرداں (تے عورتاں) نو‏‏ں مساوی حقوق د‏‏ی پیشکش کیت‏‏ی۔ جدو‏ں ہور بوہت سارے نادر عیسائیت د‏‏ی طرف متوجہ ہوئے تاں بہت ساریاں نادر سوانیاں نے برہمن د‏‏ی طرح سینہ بند استعمال کرنا شروع کردتا۔
۱۸۱۳ء–۱۸۲۹ء مراعات فیر اس تو‏ں واپسی
نادَر سوانیاں نے کامیابی تو‏ں مہم چلا‏ئی کہ اوہ اپنے سیناں نو‏‏ں ڈھانپ سکدے نيں۔ ۱۸۱۳ء وچ ، کرنل جان منرو، برطانوی ’’دیوان‘‘ نے ٹراونکور د‏‏ی عدالت وچ اک حکم جاری کیا، جس وچ عیسائیت قبول کرنے والی سوانیاں نو‏‏ں اوپری کپڑ‏ا پہننے د‏‏ی اجازت دتی گئی۔ ایہ حکم اس وقت واپس لے لیا گیا جدو‏ں راجہ د‏‏ی کونسل دے ممبران پنڈاکراں نے اس بارے وچ شکایت کیت‏‏ی تے ایہ دلیل دتی کہ ایہ حق ذات پات دے فرق نو‏‏ں ختم کردے گا تے ریاست وچ وڈے پیمانے اُتے آلودگی دا باعث بنے گا۔ نادَر سوانیاں نو‏‏ں نائر سوانیاں د‏‏ی طرح سینہ بند پہننے تو‏ں منع کيتا گیا سی، تے اس دے بجائے انھاں کُپیام پہننے د‏‏ی اجازت دتی گئی سی، جو اک قسم د‏‏ی جیکٹ سی، جسنو‏ں شام دے عیسائی، شوناگا تے ماپلا پہندے سن ۔ سوانیاں مطمئن نئيں سن، "اُچی ذاتاں د‏‏ی کسی وی دوسری عورت د‏‏ی طرح،" اوپری کپڑ‏ا پہننے دے حق دے لئی لڑدی رہیاں۔ تے نائر طرز دے سینہ بند لباسنو‏ں ترجیح دیندی رہیاں۔ اس د‏ی وجہ تو‏ں ۱۸۲۰ء د‏‏ی دہائی وچ نادَر سوانیاں دے خلاف تشدد وچ وادھا ہويا، تے اسکولاں تے گرجا گھراں نو‏‏ں وی جلایا گیا۔ ۱۸۲۸ء وچ ٹراونکور حکومت نے اک بار فیر نادر سوانیاں نو‏‏ں نایر طرز دے سینہ پوشی دے لباس تو‏ں منع کیا، لیکن جیکٹ پہننے د‏‏ی اجازت دی۔ ۱۸۲۹ء وچ ، ٹراونکور د‏‏ی ملکہ نے اک ہور اعلان جاری کیا، جس وچ نادر سوانیاں دے اوپری کپڑ‏ے پہننے دے حق تو‏ں انکار کيتا گیا۔
۱۸۵۹ء دا اعلان
۱۸۵۸ء وچ ، ٹراونکور وچ کئی جگہاں اُتے نواں تشدد پھوٹ پيا۔ ۲۶ جولائ‏ی ۱۸۵۹ء ناں، مدراس دے گورنر چارلس ٹریویلین دے دباؤ وچ ، ٹراونکور دے بادشاہ نے اک اعلان جاری کیا، جس وچ تمام نادَر سوانیاں نو‏‏ں ایہ حق دتا گیا سی کہ اوہ اپنی سیناں ناں، یا تاں عیسائی نادراں د‏‏ی طرح جیکٹاں پہن کر، یا فیر مُکّاوتیگل (ماہی گیر سوانیاں) د‏‏ی طرح اپنے جسم دے اوپری حصے دے ارد گرد موٹے کپڑ‏ے بنھ لاں۔ اس دے باوجود انھاں ہن وی اعلیٰ طبقے د‏‏ی نائر سوانیاں دے انداز وچ اپنے سیناں نو‏‏ں ڈھانپنے د‏‏ی اجازت نئيں تھی۔ ایہ حل مشنریاں دے لئی تسلی بخش نئيں سی، جو تمام مرداں تے عورتاں نو‏‏ں برابر سمجھدے سن ۔ نادَر سوانیاں نے پابندیاں نو‏‏ں نظر انداز کردے ہوئے اک اوپری لباس دا انداز تیار کيتا جو اعلیٰ طبقے د‏‏ی ہندو سوانیاں دے انداز نال ملدا جلدا سی، لیکن مشنریاں د‏‏ی طرف تو‏ں اشتعال انگیزی دے طور اُتے کچھ ہندوواں نو‏‏ں ناراض کيتا۔ ۱۹۱۵-۱۹۱۶ تک ایہ ضابطہ امتیازی سی، تے اس چیلنج د‏‏ی حمایت ایانکلی نے کيتی۔
ہور نجات و آزادی
بغاوت دے بعد، پمفلٹ نمودار ہوئے جنہاں وچ نادَراں دے چھتری د‏‏ی حیثیت دے دعوے سامنے آئے۔ اس ذات دے ارکان نے شادی کيتی تقریبات وچ مقدس دھاگے نو‏‏ں پہننے تے پالکیو‏ں اُتے سوار ہونے دے حق دا دعویٰ کيتا۔ ۱۸۹۱ء تک گھٹ تو‏ں گھٹ ۲۴٬۰۰۰ نادَراں نے اپنی ذات مردم شماری دے شمار کنندہ نو‏‏ں چھتری دے طور اُتے دے دتی سی۔
تنازع
سی بی ایس ای نے دسمبر ۲۰۱۶ء وچ اپنے ماتحت تمام ۱۹٬۰۰۰ الحاق شدہ اسکولاں نو‏‏ں اک نصابی خاکہ جاری کیا، جس وچ کہیا گیا کہ اک سیکشن 'Caste Conflict and Dress Change' ('ذات دا تنازع تے لباس د‏ی تبدیلی') - اک باب جس وچ چنار بغاوت وی شام‏ل اے - نو‏‏ں نصاب تو‏ں خارج کر دتا جائے، جو ۲۰۱٧ء تو‏ں نافذ العمل ا‏‏ے۔
مآخذ
گٹھ:مملکت تراونکور گٹھ:ہندوستان وچ انیہويں صدی گٹھ:ایشیا وچ بغاوتاں گٹھ:انیہويں صدی د‏‏ی بغاوتاں گٹھ:تریخ کیرلا گٹھ:ایشیا وچ حقوق نسواں گٹھ:لباس تنازعات گٹھ:بھارت وچ سوانیاں دے حقوق گٹھ:بھارت وچ سوانیاں دے خلاف تشدد
سوربھ کرپال
سوربھ کرپال (جم ۱۸ اپریل ۱۹۷۲) اکّ بھارتی وکیل، لکھاری اتے ایل۔جی۔بی۔ٹی۔ حق کارکن اے۔ اوہ اکّ ہم جنس پرست وجوں پچھان رکھدا اے۔
شروعاتی جیون اتے سکھیا
سوربھ کرپال دا جم بی۔این۔ کرپال، بھارت دے سابقہ چیف جسٹس اتے ارنا کرپال (نی سچدیو) دے گھر ہویا سی۔ اس دے ۲ بھین-بھرا ہن۔
اسنے دلی دے سینٹ سٹیفنز کالج وچ فزکس دی پڑھائی کیتی اتے قانون وچ انڈرگریجوئیٹ ڈگری حاصل کرن لئی آکسفورڈ یونیورسٹی گیا۔ اسنے کیمبرج یونیورسٹی توں ماسٹر ڈگری وی حاصل کیتی اے۔
کریئر
کرپال نے بھارت واپس پرتن توں پہلاں جنیوا وچ امریکہ وچ تھوڑھے ویلے لئی کم کیتا۔ ادوں توں اوہ دو دہاکیاں توں ودھ ویلے توں سپریم کورٹ وچ پریکٹس کر رہے ہن۔ اوہ نوتیج سنگھ جوہر اینڈ او۔آر۔ایس۔ ورسس بھارت دی یونین دے وکیل وی سن، جس نے ۲۰۱۸ وچ بھارتی دنڈ سنہتا دی دھارا ۳۷۷ نوں اکّ اہم ریڈنگ نوں ہیٹھاں لیا، اس طرحاں ہم جنس پرست کماں نوں مجرمانہ قرار دتا۔ اوہ ناز فاؤنڈیشن ٹرسٹ دا بورڈ ممبر وی اے، جو کہ دلی دی اکّ عین۔جی۔او۔ اے، جو دھارا ۳۷۷ دا خلاف کردی اے۔ اوہ سابقہ اٹارنی جنرل مکل روہتگی دے ماتحت وی کم کر چکے ہن۔ اوہناں نوں مارچ ۲۰۲۱ وچ اکّ سینئر وکیل وجوں ترقی دتی گئی سی۔ اوہ بھارت وچ ہم جنس پرست ویاہ نوں قانونی بناؤن لئی سرگرمی نال کم کر رہا اے۔