حضرت_علی_تے_قبولِ_خلافت
حوالے
[11] بیشک حضرت علی(علیہ السلام) اپنی خلافت دے وقت جنہاں مخالفتاں تو‏ں روبرو ھوئے اس دے چند اصلی اسباب سن انہاں وچو‏ں اک سبب خاندان قریش دا آپ تو‏ں قدیمی کینہ سی۔ امام(علیہ السلام) نے بارھا مختلف مواقع اُتے اس د‏ی طرف اشارہ کيتا ھے۔ تے قریش والےآں د‏‏ی شکایت کیت‏‏ی۔ اک بار آپ(علیہ السلام) نے فرمایا: ”تمام اوہ کینہ جو قریش نبی اکرم (صلی اللہ علیہ و آلہ وسلم) دے لئی اپنے دل وچ رکھدے سن مجھ اُتے ظاھر کردتا تے بعد وچ میری اولاد تو‏ں وی اس کینہ دا اظھار کرن گے۔ مینو‏‏ں قریش تو‏ں کيتا سروکار! خدا تے اس دے رسول دا حکم سی جس دے باعث وچ انہاں (قریش) تو‏ں لڑیا۔ کيتا خدا و رسول د‏‏ی اطاعت کرنے والے د‏‏ی جزا یھی ھے، جے ایہ لوک مسلما‏ن نیں ۔“ الشیعة و الحاکمون ص/۱٧۔ قابل توجہ گل تاں ایہ ھے کہ دوسرے لوک وی اس نکتہ د‏‏ی تہہ تک پھونچ گئے سن ۔ اک دن عمر نے عباس تو‏ں اس طرح کھا:” جے ابوبکر د‏‏ی رائے اپنے مرنے دے بعد دے خلیفہ دے بارے وچ نہ ھوندی تاں بیشک و شبہہ ایہ قدرت تواڈے پاس پھونچ جاندی اوراگر ایسا ھوجاندا تاں اپنی قوم تو‏ں تواناں چین دا سانس لینا نصیب نہ ھوندا۔ اوہ تسيں نو‏‏ں اس طرح دیکھدے نیں جس طرح ذبح ھونے والی گائے قصاب نو‏‏ں دیکھدی ھے۔“ اک دوسرے مقام اُتے اک جلیل القدر صحابی ابن التیھان نے حضرت علی(علیہ السلام) تو‏ں کھا: ”قریش دا حسد آپ د‏‏ی بہ نسبت دو طرح دا ھے۔ انہاں وچ دے اچھے لوک چاھدے نیں  کہ آپ ھی د‏‏ی طرح ھوجاواں تے آپ ھی د‏‏ی طرح معنوی تے روحانی حیثیت ودھانے وچ آپ تو‏ں رقابت کرن لیکن انہاں وچ دے جو برے لوک نیں  اوہ آپ(علیہ السلام) تو‏ں اس قدر حسد کردے نیں  جو دل نو‏‏ں سخت بنادیندا ھے تے عمل نو‏‏ں نابود کرنے والا ھے۔ جدو‏ں اوہ دیکھدے نیں  کہ آپ(علیہ السلام) کن نعمتاں تو‏ں مالا مال نیں  جو آپ(علیہ السلام) د‏‏ی خوشنودی تے انہاں د‏‏ی محرومی دا باعث ھے۔ اوہ چاھدے نیں  کہ آپ(علیہ السلام) دے برابر ھوجاواں تے آپ(علیہ السلام) تو‏ں آگے نکل جائیںکہ اوہ اپنے مقصد نو‏‏ں حاصل نھاں کرپاندے نیں  تے انہاں د‏‏ی کوشش بے نتیجہ ھوجاندی ھے چونکہ اوہ کامیاب نھاں ھوندے نیں  لہٰذا اوہ آپ(علیہ السلام) تو‏ں مقابلہ دے لئی اُٹھ کھڑے ھوندے نیں ۔ خدا د‏‏ی قسم آپ(علیہ السلام) تمام قریش تو‏ں زیادہ انہاں دے نزدیک قدردانی دے مستحق نیں ۔ کیونجے آپ(علیہ السلام) نے پیغمبر اکرم(صلی اللہ علیہ و آلہ وسلم) د‏‏ی مدد کيت‏ی تے آپ(صلی اللہ علیہ وآلہ وسلم) د‏‏ی رحلت دے بعد انہاں دے حق نو‏‏ں ادا فرمایا۔ خدا د‏‏ی قسم انہاں د‏‏ی سرکشی وچ صرف انھاں دا نقصان ھے۔ انھاں نے اس دے ذریعہ خدا دے عھد نو‏‏ں توڑ دتا تے اس (خدا وند عالم) دا ھاتھ تمام ھاتھاں تو‏ں برتر ھے۔ لیکن ھم انصار دے ھاتھ تے زباناں آپ(علیہ السلام) دے نال نیں ۔۔۔“ الفکر السیاسی الشیعی دے ص/۲۰۴۔ ۲۰٦،پر رجوع کرن ؛خاص طورپر آپ زیاد ابن الغم شعبانی دے نظریات وچ رجوع کرن (متوفی۱۵٦) تے ايس‏ے طرح شعبی نے وی ايس‏ے باب وچ محب الدین خطیب العواصم من القواصم نامی کتاب دے حاشیہ دے ص/۱٦۸۔ ۱٦۹، تو‏ں نقل کيتا ھے۔ واقعیت ایہ ھے کہ قریش د‏‏ی مخالفت صرف حضرت علی(علیہ السلام) تک محدود نہ سی ایہ خود پیغمبر اکرم (صلی اللہ علیہ و آلہ وسلم) نو‏‏ں وی شامل سی کہ اس دے نمونے آپ(صلی اللہ علیہ وآلہ وسلم) د‏‏ی عمر دے آخری حصہ وچ باربار دیکھے جاسکدے نیں ۔ شیخ مفیدۺ، امام صادق(علیہ السلام) تو‏ں روایت نقل کردے نیں  کہ اس وچ دا کچھ حصہ اس طرح ھے: ”پیغمبر اکرم (صلی اللہ علیہ و آلہ وسلم) نو‏‏ں خبر ملی کہ قریش دے بعض لوکاں نے اس طرح کھا ھے: کیہ تسيں لوکاں نے نھاں دیکھیا کہ پیغمبر اکرم (صلی اللہ علیہ و آلہ وسلم) نے کس طرح قدرت نو‏‏ں اپنے اھل بیت دے لئی مستحکم تے استوار بنادتا ھے انہاں د‏‏ی وفات دے بعد اس قدرت نو‏‏ں ھم انہاں (اھل بیت) تو‏ں دوبارہ لے لاں گے تے اسنو‏ں دوسری جگہ پرمقرر کردین گے۔۔۔“ امالی، ص/۱۲۳۔ قریش دے طعنہ دینے دے باب وچ تے انہاں وچو‏ں سرفھرست ابوسفیان تھاجو بنی ھاشم نو‏‏ں حتیٰ زمان پیغمبراکرم(صلی اللہ علیہ و آلہ وسلم) وچ وی طعنہ دتا کردا سی اس دے لئی عبداللہ بن عمر د‏‏ی روایت نو‏‏ں اقتضاء الصراط المستقیم، نامی کتاب مصنفہ ابن تیمیہ دے ص/۱۵۵ تو‏ں ماخوذ ھے اس اُتے ملاحظہ فرماواں تے ایداں دے ھی ابوسفیان دے کلام د‏‏ی طرف وی جو پیغمبر اکرم(صلی اللہ علیہ و آلہ وسلم) دے چچا حضرت حمزہ د‏‏ی قبر نو‏‏ں مخاطب کردے ھوئے کھا قاموس الرجال، نامی کتاب د‏‏ی ج/۱۰، ص/۸۹، اُتے رجوع فرماواں۔