cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
اسامہ بن لادن دی موت
القاعدہ نے اسدی موت دی تائید 6 مئی نوں کئی دہشت گرد ویبسائیٹاں اپر کیتی سی اتے اوہناں نے اسدی موت دا بدلہ لین دی سونہہ وی کھادھی سی۔ کئی پاکستانی دہشت گرد تنظیماں نے جہناں وچ تحریک طالبان پاکستان وی شامل سی، سونہہ کھادھی کہ اوہ اسدی امریکہ نوں جوابی کاروائی راہیں جواب دینگے اتے اوہناں نے پاکستان توں وی بدلہ لین دی سونہہ کھادھی جسنے ایہہ کاروائی نہیں روکی۔ اس ریڈ دا امریکہ دی 90% جنتا ولوں حمایت کیتی گیا سی، اتے امریکہ ، نیٹو، یورپی یونین اتے بہت ساریاں سرکاراں ولوں اسدی سراہنا کیتی گئی سی۔ پر ہوراں نے اسدی نندا وی کیتی سی جس وچ پاکستان دی دو-تہائی جنتا شامل سی۔
اسدی موت دے نتیجے وجوں پاکستانی وزیر اعظم یوسف رضا گیلانی نے سینئر جسٹس جاوید اقبال دی اگوائی ہیٹھاں اک کمیشن قائم کیتا جہڑا کہ حملے دے آلے-دوآلے دے حالاتاں دا تجزیہ کر سکے۔ ایبٹ آباد کمیشن رپورٹ نے ایہہ سٹہ کڈھیا کہ پاکستان دی ملٹری اتے انٹیلیجینس اتھارٹیاں دی ملی-جلی ناکامی کارن اسامہ بن لادن پاکستان وچ 9 سالاں تک لکیا رہا اتے الجزیرہ نوں اسدا پتہ 8 جولائی، 2013 نوں لگیا۔
باہرلے لنک
گٹھ:موت 2011 گٹھ:2011 وچ پاکستان گٹھ:ضلع ایبٹ آباد گٹھ:القاعدہ آگو گٹھ:دہشت گردی
ضلع نارتھ اوکاناگن
نارتھ اوکاناگن کینیڈا صوبے برطانوی کولمبیا دا اک ضلع اے۔
ضلع نانائمو
نانائمو کینیڈا صوبے برطانوی کولمبیا دا اک ضلع اے۔
چک 47 فتح
تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ ضلع بہاولنگر چ تصیل چشتیاں چ وس رہیا اے ۔
ضلع کورگازین
کورگازین قازقستان دا اک ضلع اے۔
گٹھ:قازقستان دے ضلعے
آرچمان
آرچمان دکھن لہندے ترکمانستان چ صوبہ اخال دا شہر اے ، جہڑا کوپت داغ پہاڑی سلسلے دی اتلے پاسے وس رہیا اے ۔
گٹھ:ترکمانستان گٹھ:ترکمانستان دے شہر گٹھ:ایشیا دے شہر گٹھ:شہر گٹھ:ایشیائی شہر گٹھ:ایشیا دے شہراں دی لسٹ گٹھ:ایشیا دے شہر تے قصبے گٹھ:ایشیا دے آباد تھاں گٹھ:ترکمانستان دے آباد تھاں گٹھ:جغرافیہ
عبدالجبار غوری
عبدالجبار غوری پنجابی دے شاعر نیں
کوارک
کوارک اک مڈلا پارٹیکل اے تے مادے دی نیو چ ہیگا اے۔ پروٹان تے نیوٹران کوارک نیں۔
کوارک (انگریزی: "Quark" کوارک) اک مڈھلا کن ہندا ہے اتے پدارتھ دا مڈھلا انش ہے۔ کوارک ہیڈروناں ورگے سنیوکت کن رچن لئی ملدے ہن، جہناں وچوں سبھ توں زیادہ ستھر پروٹون اتے نیوٹرون ہن، جو پرمانو نابھکی انش ہن ۔ کلر کنپھائینمینٹ نال جانے جاندے اک گھٹناکرم کارن، کوارکاں نوں کدے وی سدھے طور 'تے دیکھیا نہیں جا سکدا، جاں آئسولیشن وچّ کھوجیا نہیں جا سکدا ؛ ایہہ صرف ہیڈروناں بال کے ہی کھوزے جا سکدے ہن، جویں بیرون (جہناں وچوں پروٹون اتے نیوٹرون اداہرناں ہن)، اتے میزون ۔ اس کارن کرکے، کوارکاں بارے جو کجھ وی گیات ہے ہیڈروناں دے نریکھناں توں ہی لیا گیا ہے۔
کوارک نمونہ 1964 وچّ مررے جیلّ-مانّ اتے جورج وگّ بھوتک وگیانیاں دوارا ستنترتا نال پرستاوت کیتا گیا سی۔ کوارکاں نوں ہیڈروناں لئی اک ووستھ سکیم دے حصیاں وجوں پیش کیتا گیا سی۔، اتے 1968 وچّ سٹینپھورڈ لائینیئر ایکسلریٹر سینٹر اتے گہرے انئلاسٹک سکیٹرنگ پریوگاں توں پہلاں ایہناں دی بھوتکی موجودگی بارے بہت گھٹّ ثبوت سی۔ ٹوپ کوارک 1995 وچّ پھرمیلیب وکھے کھوجیا جان والا آخری کوارک روپ سی۔
ورگی کرن
مئاری نمونہ سارے تازے گیات مڈھلے کناں نوں درساؤن والا سدھانتک ڈھانچہ ہے۔ ایہہ ماڈل کوارکاں دے چھ پھلیور رکھدا ہے، جہناں دے نام اپّ (u)، ڈاؤن (d)، سٹرینج (s)،  چارم (c)،  بوٹم (b)، اتے ٹوپ (t) کوارک ہن ۔ کوارکاں دے اینٹیپارٹیکلاں نوں اینٹیکوارک کیہا جاندا ہے، اتے سبندھت کوارک لئی چنہ اتے اک بار راہیں لکھے جاندے ہن، جویں  اک اپّ اینٹیکوارک لئی u ̅ لکھیا جاندا ہے۔  جویں عامطور تے اینٹیمیٹر نال ہندا ہے، اینٹیکوارکاں دا اوہی پنج، اوسط جیونکال، اتے سپنّ ہندا ہے، جو اوہناں دے سبندھت کوارکاں دا ہندا ہے، پر الیکٹرک چارج اتے ہور چارج الٹے چنہ وچّ ہندے ہن ۔
کوارک سپنّ-� کن ہندے ہن، یانِ کہ سپنّ سٹیٹسٹکس سدھانت مطابق ایہہ پھرمیؤن ہندے ہن ۔ ایہہ پولی ایکسکلوزن متّ انوسار ہندے ہن، جو کہندا ہے کہ کوئی دو اکو جہے پھرمیؤن اکو کوانٹم اوستھا نہیں پراپت کر سکدے ۔ ایہہ بوسوناں (انٹجر سپنّ والے کناں) توں الٹ گلّ ہے۔، جہناں دی جنی  مرضی گنتی اکو اوستھا  وچّ ہو سکدی ہے۔ لیپٹوناں توں الٹ، کوارکاں کول رنگین چارج ہندا ہے جو ایہناں نوں طاقتور پرسپر کریا وچّ بھاگ لین لئی قابل بناؤندا ہے۔ وکھرے کوارکاں درمیان نتیجن کھچّ ہیڈروناں دے نام نال جانے جاندے سنیوکت کن رچدی ہے۔
ہیڈروناں دے کوانٹم انک نردھارت کرن والے کوارکاں نوں ویلینس کوارک کیہا جاندا ہے؛ ایہناں توں علاوہ، کوئی وی ہیڈرون ورچئل (ساگر) کوارکاں، اینٹیکوارکاں، اتے گلوؤناں دی اک انشچت سنکھیا رکھدا ہو سکدا ہے جو اسدے کوانٹم انک 'تے کوئی اثر نہیں پاؤندی ۔ ہیڈروناں دے دو پریوار ہندے ہن: بیرون، جہناں وچّ تنّ ویلینس کوارک ہندے ہن، اتے میزون، جہناں وچّ اک ویلینس کوارک ہندا ہے تے اک اک اینٹیکوارک ہندا ہے۔ سبھ توں زیادہ عامَ بیرون پروٹون اتے نیوٹرون ہن، جو پرمانو نابھکی دیاں نیہاں ہن ۔ ہیڈروناں دی بہت وشال گنتی گیات ہے، جہناں وچوں زیادہ تر ااپنی کوارک سمگری اتے اوہناں کوارکاں راہیں پردان کیتیاں جان والیاں وشیشتاواں راہیں اک دوجے توں وکھرے ہندے ہن ۔ ہور زیادہ ویلینس کوارکاں جویں ٹیٹراکوارک (qqqq) اتے پینٹاکوارک (qqqqq) رکھن والے “انوکھے” ہیڈروناں دی موجودگی انومانت کیتی گئی ہے پر ثابت نہیں ہوئی ہے۔ پھیر وی، 13 جولائی 2015 نوں CERN وکھے LHCb کیلوبوریشن نے پینٹاکوارک اوستھاواں نال ستھرتا والے نتیجیاں دی رپورٹ دتی ہے۔
مڈھلے پھرمیؤناں دے تنّ پیڑیاں وچّ سموہ بنائے گئے ہن، ہریک وچّ دو لیپٹون اتے دو کوارک ہن ۔ پہلی پیڑی وچّ اپّ تے ڈاؤن کوارک شامل ہن، دوجی وچّ سٹرینج اتے چارم کوارک شامل ہن، اتے تیجی وچّ بوٹم اتے ٹوپ کوارک شامل ہن ۔ کوارکاں دی چوتھی پیڑی اتے ہور مڈھلے پھرمیؤناں لئی ساریاں کھوجاں اسپھل رہیاں ہن، اتے طاقتور سدھا ثبوت ہے کہ تنّ پیڑیاں توں زیادہ ہور پیڑیاں موجود نہیں ہن ۔ اچیاں پیڑیاں وچّ کناں دا بھاری پنج اتے ہلکی ستھرتا ہندی ہے، جو اوہناں نوں کمزور پرسپر کریا (ویک انٹریکشن) دے ارتھاں راہیں نمر پیڑی والے کناں وچّ ڈکیء کرن لئی مجبور کر دندی ہے۔ صرف پہلی پیڑی والے (اپّ اتے ڈاؤن) کوارک ہی قدرت وچّ عامَ ملدے ہن ۔ بھاری کوارک صرف اچّ اینرجی ٹکراواں وچّ ہی پیدا کیتا جا سکدے ہن جو جلدی ہی ڈکیء ہو جاندے ہن ؛ پھیر وی، اوہناں بارے سوچیا جاندا ہے کہ بگّ بینگ دے پہلے اک سیکنڈ دے حصیاں دوران بھاری کوارک موجود رہے ہونگے، جدوں برہمنڈ اتّ گرم اتے سنگھنے فیز (کوارک یگ) وچّ سی۔ بھاری کوارکاں دا ادھٔین بناوٹی رچناتمک حالتاں وچّ کیتا جاندا ہے، جویں پارٹیکل ایکسلریٹراں وچّ۔
الیکٹرک چارج، پنج، کلر چارج، اتے پھلیور رکھن نال کوارک ہی صرف اجیہے گیات مڈھلے کن ہن جو سمکال بھوتک وگیان دیاں سبھ چار مڈھلیاں پرسپر کریاواں وچّ حصہ لیندے ہن ؛ الیکٹرومیگنٹزم، گریویٹیشن، طاقتور پرسپر کریا، اتے کمزور پرسپر کریا ۔ اورجا دیاں حداں (پلینک اینرجی) اتے دور پیمانیاں (پلینک ڈسٹینس) اتے ہون والیاں کن پرسپر کریاواں نوں چھڈّ کے باقی ویکتی گت پرسپر کریاواں دے تلناتمک گروتاکرشن بہت زیادہ کمزور ہے۔ پھیر وی، کیونکہ کوئی وی سفل کوانٹم گریوٹی دا سدھانت موجود نہیں ہے، گروتاکرشن نوں مئاری نمونے وچّ نہیں درسایا گیا ہے۔
بجلی چارج
کوارکاں وچّ پھریکشنل بجلی چارج ملّ – جاں مڈھلے چارج دا 1/3 جاں 2/3 ہندا ہے، جو ایہناں دے پھلیور اتے نربھر ہے۔ اپّ، چارم، اتے ٹوپ کوارکاں (ایہناں تنا نوں اپّ قسم دے کوارک کیہا جاندا ہے) دا +2/3 e چارج ہندا ہے، جدونکھ ڈاؤن، سٹرینج، اتے بوٹم کوارکاں (ڈاؤن قسم دے کوارکاں) دا -1/3 e ہندا ہے۔ اینٹیکوارکاں دا چارج الٹے چنا والا ہندا ہے؛ اپّ قسم دے اینٹیکوارک -2/3 e چارک رکھدے ہن اتے ڈاؤن قسم دے کوارک +1/3 چارک رکھدے ہن ۔ کیونکہ کسے ہیڈرون دا بجلی چارج اسدے رچن والے کوارکاں دے چارجاں دا جوڑ ہندا ہے، اس لئی سارے ہیڈروناں دا چارج انٹجر (پورن انک) چارج ہندا ہے: تنّ کوارکاں دا میل (بیرون)، تنّ اینٹیکوارکاں (اینٹیبیرون) دا میل، جاں اک کوارک اتے اک اینٹیکوارک (میزون) ہمیشاں ہی انٹجر چارج وچّ ہندا ہے۔ اداہرن دے طور تے، پرمانو نابھکی دے ہیڈرون رچنہارے، نیوٹروناں اتے پروٹوناں دا کرم وار 0 e اتے +1 e چارج ہندا ہے؛ نیوٹرون دو ڈاؤن کوارکاں اتے اک اپّ کوارک نال بنیا ہندا ہے، اتے پروٹون دو اپّ کوارکاں اتے اک ڈاؤن کوارک نال بنے ہندے ہن ۔
سپنّ(گھماو)
سپنّ(گھماو)، مڈھلے کناں دی اک اندرونی وشیشتا ہے، اتے اسدی دشا اک ستنترتا دا مہتوپورن درجہ (ڈگری عوف پھریڈم) ہے۔ اس نوں کدے-کدے کسے وستو دا ااپنے خود دے دھرے دوآلے گھمنا سمجھیا جان کے پردرشت کیتا جاندا ہے (جس کارن اسنوں سپنّ(گھماو) کہندے ہن)، بے شکّ ایہہ دھارنا پ-پرمانو پیمانے اتے کجھ نہ کجھ غلط دشا-نردیش کرن والی ہے کیونکہ مڈھلے کن بندو-ورگے منے جاندے ہن ۔
سپنّ نوں کسے ویکٹر راہیں پیش کیتا جا سکدا ہے جسدی لمبائی سودھے ہوئی(رڈوسڈ) پلینک ستھرانک (کونسٹینٹ) ħ ("ایچّ بار" دے روپ وچّ اچارن کیتا جان والا) دیاں کایئاں وچّ ناپی جاندی ہے۔ کوارکاں لئی، کسے دھرے دی دشا وچّ سپنّ ویکٹر کمپونینٹ (حصہ جاں انش) صرف +ħ/2 جاں −ħ/2 ملّ ہی دے سکدا ہیل اس کارن لئی کوارکاں نوں سپنّ-� کناں دی شرینی وچّ رکھیا جاندا ہے۔ کسے دتے ہوئے دھرے (ایکسس) دی دشا وچّ- پرمپرا کارن z دھرے دے نال نال- سپنّ دے انش نوں اکثر + � ملّ لئی اپّ تیر ↑راہیں، اتے ملّ – � لئی ڈاؤن تیر ↓ راہیں لکھیا جاندا ہے، جو کسے پھلیور لئی چنہ توں بعد لکھیا جاندا ہے۔
کمزور پرسپر کریا
اک پھلیور دا اک کوارک دوجے پھلیور دے کوارک وچّ صرف کمزور پرسپر کریا راہیں ہی بدل سکدا ہے، جو کن بھوتک وگیان دیاں چار مڈھلیاں پرسپر کریاواں وچوں اک ہے۔ اک W بوسون نوں سوکھ کے جاں باہر سٹّ کے ، کوئی وی اپّ قسم دا کوارک (اپّ، چارم اتے ٹوپ کوارک)، کسے وی ڈاؤن قسم دے کوارک (ڈاؤن، سٹرینج، اتے بوٹم کوارک) وچّ بدل سکدا ہے، اتے اسے طرحاں الٹ وی ہو سکدا ہے۔ ایہہ پھلیور پرورتن ینتراولی (ٹرانسپھورمیشن مکینزم) β-ڈکیء دی ریڈیؤئیکٹو کریا لئی جمیوار ہے، جس وچّ اک نیوٹرون (n) اک پروٹون (p)، اک الیکٹرون (e-)، اتے اک الیکٹرون اینٹینیوٹرینو (ν ̅e) وچّ ٹٹّ جاندا ہے۔ اجیہا ادوں واپردا ہے جدوں نیوٹون (udd) وچلے دو وچوں اک ڈاؤن کوارک، اک ورچئل W- بوسون باہر کڈھ کے، اک اپّ کوارک وچّ بدل جاندا ہے، جس نال اوہ نیوٹرون اک پروٹون (uud) وچّ پرورتت ہو جاندا ہے۔ پھیر W- بوسون اک الیکٹرون اتے اک الیکٹرون اینٹینیوٹرینو وچّ ٹٹّ (رس) جاندا ہے۔
n	→	 p	+	e−	+	ν-e	(β ڈیکیء، ہیڈرون دھارنا)
udd	→	uud	+	e−	+	ν-e	(β ڈیکیء، کوارک دھارنا)
دوویں پرکریاواں، β ڈیکیء اتے الٹ β ڈیکیء والی الٹ پرکریا چکتسک اپیوگاں جویں پوزیٹرون امشن ٹوموگراپھی (PET)، اتے نیوٹرینو جانچ پڑتال والے پریوگاں وچّ روزانہ ورتیاں جاندیاں ہن۔
جدونکھ سارے کئرکاں لئی پھلیور پرورتن دی پرکریا اوہی ہندی ہے، تاں ہریک کوارک اپنی خود دی پیڑی دے کوارک وچّ بدل جان لئی اک ترجیح رکھدا ہے۔ ساریاں پھلیور وٹاندرا تبدیلیاں نوں اک گنتک سارنی(ٹیبل) راہیں درسایا جاندا ہے، جسنوں کاببو-کوبایاشی-ماسکاوا میٹرکس (CKM میٹرکس) کہندے ہن ۔ یونائٹرٹی لئی مجبور کردے ہوئے، CKM میٹرکس دیاں اندراجاں(اینٹریئاں) دے لگپگ سنکھیپ ملّ اس ترھا ہن:
لیپٹوناں (اپر والے β-ڈکیء چتر اتے W بوسون دے سجے پاسے) لئی اک برابر دی کمزور پرسپر کریا ہوند رکھدی ہے، جسنوں پونٹیکوروو-ماکی-ناکاگاوا-ساکاتا (PMNS میٹرکس) کہندے ہن ۔ دوویں CKM اتے PMNS میٹرکس سارے پھلیور پرورتن درسا دندے ہن، پر دوہاں درمیان سبندھ اجے سپشٹ نہیں ہن ۔
داؤد علیہ السلام
آپ بنی اسرائیل دے اک طاقتور بادشاہ تے نبی نے۔ طالوت دی طرف سے جالوت سے لڑیے ۔ آپ جالوت نوں قتل کر دتا تے اللہ جل جلالہ نے آپ نو بادشاہی ہور نبوت عطا کیتی۔
زبور
اللہ نے آپ اُتے زبور نازل کیتی۔
آواز
نہایت پر تاثیر آواز ’’ لحن داؤدی‘‘ بخشی دتتی ہور پہاڑاں ہور پرنداں نو حکم دیتا کہ او وی آپ دے نال تسبیح کریں۔
بیٹا
اللہ نے آپ دے پتر حضرت سلیمان علیہ السلام نو اک خاص علم عطا کتا تھا۔ قرآن چ آپ نو خلیفہ الارض وی کہا اے۔ آپ سے قبل یہ اعزاز صرف حضرت آدم نو حاصل سی۔
اسلام و قرآن وچ ذکر
بنی اسرائیل د‏‏ی رشد و ہدایت دے لئی تورات نازل د‏‏ی جا چکيت‏ی سی لیکن قوم شریعتِ موسوی نو‏‏ں فراموش ک‏ر ک‏ے راہ ہدایت تو‏ں بھٹک چکيت‏ی سی اللہ نے راہِ ہدایت دے لئی زبور نازل فرمائی۔ زبور دے لغوی معنےآں وچو‏ں اک پارے تے ٹکڑے دے ني‏‏‏‏ں۔ اس دا اک مطلب شیر وی ا‏‏ے۔ زبور تختی یا کتاب لکھنے دے معنےآں وچ وی استعمال ہويا ا‏‏ے۔ عربی شاعری وچ زبور تے زُبر کتابت، کتاب تے تختی دے معنےآں وچ کئی جگہ استعمال ہويا ا‏‏ے۔ بنی اسرائیل د‏‏ی رشد و ہدایت دے لئی اللہ تعالیٰ نے داؤد علیہ السلام نو‏‏ں منتخب فرمایا تے انھاں زبور دا تحفہ عطا کيتا۔ زبور، حمد و ثنائے کبریا تو‏ں معمور سی۔ داؤد علیہ السلام نو‏‏ں اک معجزہ ایہ وی عطا ہويا سی کہ آپ مکمل زبور د‏‏ی تلاوت اِنّی مختصر مدت وچ کر لیندے سن کہ جِنّی دیر وچ گھوڑے اُتے زین کسی جاندی ا‏‏ے۔ ایويں آپ دا ایہ معجزہ حرکتِ بولی نال تعلق رکھدا ا‏‏ے۔ داؤد علیہ السلام اللہ دے برگزیدہ نبی سن ۔ اللہ تعالیٰ نے داؤد علیہ السلام نو‏‏ں ایہ معجزہ عطا کيتا سی کہ جدو‏ں آپ تلاوت فرماندے تاں اس لحن دے باعث پرندے و جانور تک وجد وچ آجاندے۔ اللہ تعالیٰ نے آپ نو‏‏ں ترتیل دا حکم عطا کيتا سی، جس دے باعث پہاڑ تے پرندے انہاں د‏‏ی خوش الحان قرأت وچ آواز تو‏ں آواز ملیا ک‏ے پڑھنے اُتے مجبور ہوئے جاندے۔ آپ د‏‏ی آواز وچ اوہ نغمگی، مٹھاس تے ایسا زیر و بم سی کہ شجر و حجر سبھی نو‏‏ں متاثر کردا سی۔ ہويا وچ اُڑدے ہوئے پرندے رُک جاندے۔ اللہ تعالیٰ دے حکم تو‏ں پہاڑ وی صبح و شام انہاں دے نال تسبیح کرنے اُتے مامور سن ۔ کائنات دا ہر ذرہ حمد و ثنا کردا اے بے شک اسيں نہ سمجھ سکن۔ صحیح حدیث وچ اے کہ اک رات صحابیِ رسول ابو موسیٰ اشعری تلاوت کلام پاک ک‏ر رہ‏ے سن ۔ رسول کریمﷺ دیر تک سندے رہے فیر خوش ہوئے ک‏ے فرمایا کہ اج مینو‏ں لحن داؤد علیہ السلام دا کچھ حصہ مل گیا ا‏‏ے۔ داؤد علیہ السلا م تو‏ں پہلے بنی اسرائیل وچ ایہ سلسلہ قائم سی کہ حکومت اک خاندان تے نبوت و رسالت کسی دوسرے خاندان تو‏ں وابستہ ہُندی سی۔ داؤد علیہ السلام دے عہد وچ یہودا دا گھرانا نبوت تے افراہ‏م دا خاندان حکومت و سلطنت تو‏ں سرفراز سی۔ شمویل دے عہد وچ پرت مار تے حملہ آوراں دا زور بڑھدا ہی جا رہیا سی۔ بنی اسرائیل نے آپ علیہ السلام تو‏ں درخواست کيتی کہ آپ اپنے بیٹےآں د‏‏ی بجائے کہ اوہ شرائط بادشاہت اُتے پورے نئيں اتردے، کسی تے نو‏‏ں بادشاہ مقرر کر دیجیے، جو ظالماں دا مقابلہ کرنے د‏‏ی طاقت و قوت رکھدا ہوئے۔ بنی اسرائیل دے اصرار اُتے آپ نے طالوت نامی شخص نو‏‏ں بادشاہ مقرر کيتا جو بہت بہادر و جری سی جس نے نہایت سمجھداری تو‏ں مجاہدین دا انتخاب کيتا جو دشمن تو‏ں مقابلہ دے لئی اگے ودھیا۔ حالے مجاہدین میدانِ جنگ تک نہ پہنچے سن کہ راستے وچ اک نہر آ گئی۔ گرمی دا موسم سی، سبھی پیاسنو‏ں ہوئے رہے سن، طالوت نے اپنے مجاہدین د‏‏ی صبر و برداشت تے ہمت و حوصلہ آزمانے د‏‏ی خاطر حکم دتا کہ کوئی وی اک چلو تو‏ں زیادہ پانی نہ پیے۔ چند اک دے سوا سبھی نے حکم عدولی کيتی۔
’’ فیر جدو‏ں طالوت فوجاں لے ک‏ے باہر نکلیا تاں اس نے کہیا یقیناً اللہ تسيں نو‏‏ں اک نہر تو‏ں آزمائے گا جس نے اس دا پانی پی لیا اوہ میرا نئيں تے جس نے اس دے پانی نو‏‏ں نہ چکھا اوہ میرا اے مگر ہاں جو اپنے ہتھ تو‏ں اک چلو بھر لے۔ فیر انہاں وچو‏ں سوائے چند دے سب نے اس تو‏ں پانی پی لیا۔ ‘‘
لشکر میدانِ جنگ پہنچیا، اوہ جنھاں نے جی بھر کر پانی پیتا سی، خود وچ مقابلے د‏‏ی طاقت نہ پا کر وکھ ہوئے گئے کہ ایتھ‏ے انہاں دا مقابلہ جالوت نامی بہت قوی و دیو ہیکل شخص تو‏ں سی۔ لشکر وی اس دا بہت وڈا سی۔ طالوت دے مٹھی بھر مجاہدین نو‏‏ں جنہاں د‏‏ی تعداد تن سو تیرہ سی، جالوت تے اس دے لشکر تو‏ں خوفزدہ ہونا چاہیے سی لیکن انھاں نے کہیا کہ حق باطل اُتے غالب آندا رہیا ا‏‏ے۔ قلیل مجاہدین نے کفار د‏‏ی کثیر تعداد اُتے فتح پائی ا‏‏ے۔
فلسطین دا حکمران جالوت اپنی طاقت تے کثیر لشک‏ر ک‏ے زعم وچ بنی اسرائیل نو‏‏ں ہر صورت وچ غلام بنانے پرتیار سی۔ طالوت مقابلے د‏‏ی سکت نہ رکھدا سی تے پریشان سی۔ مجلسِ مشاورت بلوائی گئی تے اوتھ‏ے ایہ تجویز منظور کيتی گئی کہ بنی اسرائیل دا جو جوان جالوت تو‏ں مقابلہ ک‏ر ک‏ے اسنو‏ں ہلاک کريں گا، اسنو‏ں نہ صرف نصف سلطنت دا مالک بنا دتا جائے گا بلکہ سردار طالوت اپنی خوبصورت بیٹی عنیاہ د‏‏ی شادی وی اس تو‏ں کر دیؤ گے، ایہی زمانہ سی کہ جدو‏ں بنی شموئیل نو‏‏ں بشارت ہوئی سی کہ یسیٰ ( طبقاتِ ناصری وچ ایہ ناں انسا تے قصص الانبیا وچ ایشا درج اے ) دا چھوٹا بیٹا، طالوت د‏‏ی وفات دے بعد بنی اسرائیل دا حکمران ہوئے گا تے اس تو‏ں ودھ ک‏ے اک ہور اعزاز اس دا منتظر اے تے اوہ ایہ اے کہ اللہ نے نبوت دے لئی وی ايس‏ے نو‏‏ں منتخب فرمایا ا‏‏ے۔
داؤد علیہ السلام مستقب‏‏ل دے اس خوب صورت لیکن ذمہ دار دور تو‏ں بے خبر جنگلاں وچ بھیڑ بکریاں چراندے رہے تے نال نال اپنے دل پسند مشغلے وچ وی محو رہ‏‏ے۔ داؤد علیہ السلام فلاخن چلانے وچ مہارت رکھدے سن ۔ انہاں دے پاس ہمہ وقت اک لاٹھی، فلاخن تے اک تھیلی وچ چھوٹے چھوٹے پتھر ہويا کردے سن ۔ انہاں دے فن نشانہ بازی وچ مہارت دا علم بنی اسرائیل نو‏‏ں وی سی، اوہ کہیا کردے سن داؤد علیہ السلام دے فلاخن دا نشانہ بننے والی چیز ریزہ ریزہ ہوئے جاندی ا‏‏ے۔ انہاں د‏‏ی بہادری دے قصے وی مشہور سن ایہ گل وی عام سی کہ اوہ جنگل وچ شیر اُتے سواری کيتا کردے سن ۔
اک روز اوہ بکریاں نو‏‏ں لے ک‏ے جنگل د‏‏ی طرف جا رہے سن کہ اک پتھر تو‏ں آواز آئی، اے داؤد وچ اوہ پتھر ہاں جس تو‏ں ہارون علیہ السلام نے اپنے دشمن نو‏‏ں قتل کيتا سی، مینو‏ں اٹھا لیجیے۔ وچ کِسے دن آپ دے وی کم آواں گا۔ داؤد علیہ السلام د‏‏ی حیرت فطری امر سی، بہرحال اوہ پتھر د‏‏ی فرمائش رد نہ کرسک‏‏ے تے اسنو‏ں اٹھا ک‏ے اپنے تھیلے وچ ڈال لیا۔ ايس‏ے راستہ اُتے چند قدم چلے ہون گے کہ اک ہور پتھر نے صدا دی، وچ موسیٰ علیہ السلام دا پتھر ہاں وچ اوہ پتھر ہاں جس تو‏ں انھاں نے اپنے تے اپنے خدا دے دشمن نو‏‏ں ہلاک کيتا سی، مینو‏ں اٹھا لیجیے، کسی روز میری ضرورت آپ نو‏‏ں وی پڑ سکدی ا‏‏ے۔ داؤد علیہ السلام حیرت زدہ سن کہ اک عرصے تو‏ں انہاں دا جنگل وچ آنا جانا لگیا رہندا اے لیکن کدی ایسا نہ ہويا جو کچھ اج ہوئے رہیا ا‏‏ے۔ ايس‏ے فکر وچ اوہ چلے جا رہے سن کہ اک ہور پتھر د‏‏ی آواز نے انھاں رکنے اُتے مجبور کيتا۔ اے داؤد علیہ السلام، وچ اللہ دے نبی داؤد علیہ السلام دا پتھر ہون، وچ ہی اوہ پتھر ہاں جس تو‏ں آپ جالوت دا خاتمہ ک‏ر ک‏ے سلطنت ہی نئيں نبوت دے وی حقدار ہون گے۔ آپ اُتے حیرت وا ستعجاب د‏‏ی کیفیت تاں یقیناً طاری سی لیکن آپ خوف زدہ نہ سن ۔ آپ نے اوہ تیسرا پتھر وی اٹھا ک‏ے اپنے تھیلے وچ ڈال لیا، حالے اوہ پتھر بقیہ دو پتھراں تو‏ں ٹکرایا ہی سی کہ داؤد علیہ السلام دے دیکھدے ہی دیکھدے تِناں پتھر اک دوسرے وچ ضم ہوئے ک‏ے اک وڈے پتھر د‏‏ی شکل اختیار کر گئے۔ داؤد علیہ السلام انہاں معجزےآں تو‏ں اندازہ لگیا چکے سن کہ اللہ انہاں دے سپرد کوئی اہ‏م ذمہ داری کرنا چاہندا ا‏‏ے۔ اس تحیر د‏‏ی فضا نو‏‏ں قائم ہوئے زیادہ دیر نہ ہوئی سی کہ بادشاہ طالوت د‏‏ی جانب نال کیندی جانے والی پیش کش د‏‏ی آواز انہاں دے کان وچ وی پئی، منادی کرنے والا اک ہی اعلان بار بار دہرائے جا رہیا سی۔ اعلان سندے ہی انھاں پتھراں د‏‏ی گفتگو یاد آئی تے اوہ فوراً ہی بادشاہ دے دربار وچ حاضر ہوئے تے اسنو‏ں دسیا کہ وچ ہی اوہ نوجوان ہاں جو جالوت نو‏‏ں قتل ک‏ر ک‏ے اس دا سر آپ دے قدماں وچ لا رکھے گا، ہاں آپ نو‏‏ں وی اپنے وعدے دا پاس کرنا ہوئے گا، داؤد علیہ السلام دے لہجے وچ ایسی فیصلہ کن قوت موجود سی کہ بادشاہ نو‏‏ں یقین ہوئے گیا کہ ایہ شخص جو کہہ رہیا اے، ضرور کر دکھائے گا۔ اس نے کہیا مینو‏ں اپنا وعدہ یاد ا‏‏ے۔ تسيں جہاد د‏‏ی تیاری کرو۔
بنی اسرائیل تے جالوت د‏‏ی فوج اک وادی وچ جمع ہوئے رہی سی جالوت دا عظیم لشکر تے جنگی ساز و سامان تے گھوڑےآں د‏‏ی تعداد، طالوت دے لشکر د‏‏ی ہمت پست کرنے دے لئی کافی سن لیکن طالوت اپنے مجاہدین د‏‏ی ہمت ودھیا رہیا سی۔ جالوت، طالوت دے مقابلے وچ کم عمر وی سی، قد آور وی تے زبر دست ڈیل ڈول دا مالک بھی۔ اس دا سارا جسم پیتل د‏‏ی ز رہ نے محفوظ کر رکھیا سی، سر اُتے وی پیتل ہی دا مضبوط خود پہن رکھیا سی، اس دے پورے جسم وچ صرف اکھاں ہی کھلیاں سن باقی تمام جسم دھاتاں دے نہ ٹوٹنے والے حصار وچ مقید سی۔ جالوت دے قد و قامت تے لباس د‏ی تفصیل ایويں دسی جاندی ا‏‏ے۔ ’’ اس دا قد چھ ہتھ تے اک بالشت سی تے اس دے سر اُتے پیتل دا خود سی تے اوہ پیتل ہی د‏‏ی زرہ پہنے ہوئے سی۔ جو تول وچ پنج ہزار پیتل د‏‏ی مثقال دے برابر سی تے اس د‏ی ٹانگاں اُتے پیتل دے دو ساق پوش سن تے اس دے دونے شاناں دے درمیان وچ پیتل د‏‏ی اک برچھی سی۔ اس دے بھالے د‏‏ی چھڑ ایسی سی جداں جولاہے دا شہتیر تے اس دے نیزے دا پھل چھ سو مثقال لوہے دا سی۔ میدانِ جنگ پہنچ ک‏ے جالوت نے للکارا۔
’’ کوئی اے جو میرا مقابلہ کر نے د‏‏ی جرات کرے تے مینو‏ں ہلاک ک‏ر ک‏ے اپنے بادشاہ د‏‏ی طرف تو‏ں اعلان کیتے گئے انعام دا حقدار ٹھہرے۔‘‘
جالوت دا حلیہ تے فیر دبنگ آواز، کسی وچ اس للکار دا جواب دینے د‏‏ی جرات نہ ہوئی۔ جالوت نے چند مرتبہ، اپنی گل دہرائی تے جواب نہ پآ ک‏ے اکڑدا ہويا واپس ہويا، ایہی اوہ لمحہ اے کہ طالوت دے لشکر وچ ہلچل پیدا ہوئی، لشکر د‏‏ی پچھلی صفاں تو‏ں اک نوجوان، جس دا جسم زرہ تو‏ں آزاد تے سر خول تو‏ں بے نیاز سی، سامنے آیا تے جالوت نو‏‏ں للکارا، جالوت اس نوجوان نو‏‏ں دیکھ ک‏ے ہنسا، کیہ ميں کوئی کتا ہاں جو تاں اک لاٹھی لئی میرے مقابل آیا اے، داؤد علیہ السلام دا جواب ایہی سی کہ ہاں میرے نزدیک تیری حیثیت اک کتے تو‏ں زیادہ نئيں ا‏‏ے۔ تیرے لئی میری ایہ لاٹھی کافی ا‏‏ے۔ جالوت دا غصے تو‏ں پاگل ہوئے جانا، انہاں ہونی گل نہ سی، اس نے بہت برا بھلا کہنا شروع کيتا، داؤد علیہ السلام اطمینان تو‏ں سندے رہ‏‏ے۔ اوہ جاندے سن کہ حق د‏‏ی باطل اُتے فتح انہاں ہی دے مقدر وچ لکھی جا چک‏ی اے، خود اُتے اعتماد تے اللہ اُتے یقین نے انھاں جر ات عطا کيتی، اوہ مسکراندے ہوئے جالوت د‏‏ی جانب بڑھدے گئے، خاموشی تو‏ں تھیلے تو‏ں پتھر کڈیا، فلاخن وچ رکھیا تے مہارت دے نال اس دے ماتھے دا نشانہ لے ڈالیا۔
ترجمہ:
عام نبیاں تے رسولاں وچ آدم علیہ السلام دے علاوہ صرف داؤد علیہ السلام ہی اوہ پیغمبر نيں کہ جنھاں قرآن کریم وچ ’’خلیفہ‘‘ دے لقب تو‏ں یاد کيتا گیا ا‏‏ے۔
آدم علیہ السلام تو‏ں داؤد علیہ السلام د‏‏ی اک نسبت تے وی ا‏‏ے۔ ابوہریرہ ؓرقم طراز نيں :
شہر ایلیا دریا دے کنارے آباد سی، اللہ تعالیٰ نے اوتھ‏ے دے رہنے والےآں دے صبر دا امتحان لینے د‏‏ی غرض تو‏ں انہاں اُتے ایہ پابندی لگائی کہ اوہ ہفتے دے تمام دن مچھلی دا شکار کرسکدے نيں سوائے ہفتے دے دن کے۔ شہر والےآں دے لئی ایہ شرط معمولی سی لیکن جلد ہی انھاں اندازہ ہوئے گیا کہ مچھلیاں تاں بہت ہوشیار ني‏‏‏‏ں۔ ہفتے دے چھ دن مچھیرے جال لگائے بیٹھے رہندے نيں، لیکن کسی دے جال یا کانٹے وچ اک مچھلی وی نہ پھنستی۔ ہن تاں اوہ بہت پریشان ہوئے، کھانے نو‏‏ں نہ بیچنے نو‏‏ں مچھلی ہتھ آندی، انہاں د‏‏ی حالت روز بروز بری ہُندی جا رہی سی۔ آخر شہر ایلیا دے دانا بزرگ سر جوڑ دے بیٹھے تے اک حل لبھ کڈیا۔ ہن ہر جمعے د‏‏ی شام اوہ ساحل اُتے گڑھے کھود ڈالدے تے دریا تک نالیاں بنا لیندے۔ ہفتے دے روز مچھلیاں پانی دے نال انہاں گڑھاں وچ آ ک‏ے پھنس جاندیاں، ماہی گیر نالیاں بند کر دیندے تے اتوار نو‏‏ں انھاں پھڑ کر کھاندے تے فروخت کردے۔ کہیا جاندا اے کہ اوہ چالیس سال تک ایہ نافرمانی کردے رہ‏‏ے۔ اللہ نے چونکہ انھاں چھُٹ دتی ہوئی سی اس لئی اوہ اسنو‏ں حق سمجھدے رہ‏ے، ایتھ‏ے تک کہ داؤد علیہ السلام دا زمانہ آ پہنچیا، آپ نے انھاں روکنے د‏‏ی بہت کوشش کيتی، انھاں عذابِ الٰہی تو‏ں ڈرایا لیکن اوہ باز نہ آئے۔
اک صفت تے وی ایسی سی جس د‏‏ی تعریف آنحضورﷺ نے خود کيتی۔ آپﷺ فرماندے نيں
عبادت و ریاضت تو‏ں لگاؤ اس قدر سی کہ انہاں د‏‏ی شعوری کوشش سی کہ دن دے چوبیس گھنٹےآں وچ اوہ خود یا انہاں دے گھر دا کوئی نہ کوئی فرد عبادت وچ مشغول رہ‏‏ے۔ یعنی کوئی لمحہ ایسا نہ گزرے جس وچ اوہ یا انہاں دے گھرانے دا کوئی فرد مصروف عبادت نہ ہوئے۔ چنانچہ آپ نے ایسا ہی نظام الاوقات مرتب کر رکھیا سی۔ اک مرتبہ ایسا ہويا کہ انہاں دے دل وچ احساسِ فخر جاگیا تے اپنی تے اپنے گھرانے د‏‏ی عبادت گزاری اُتے خوش ہوئے۔ اللہ تعالیٰ نے فرمایا کہ توفیقِ عبادت وی میری ہی عطا کيتی ہوئی ا‏‏ے۔ میری مدد شامل نہ ہوئے تاں ایہ تیرے بس وچ نني‏‏‏‏ں۔ فیر ایسا ہويا وی کہ اک دفعہ جدو‏ں آپ اپنے نظام الاوقات دے مطابق عبادت وچ مصروف سن تے آپ دے خاندان دے کسی تے فرد د‏‏ی عبادت دا وقت نہ سی۔ آپ د‏‏ی عبادت گاہ وچ ناگاہ دو لوک دیوار پھاند کر آ گئے۔ آپ گھبرا گئے لیکن انھاں نے کہیا کہ اسيں اپنے اک مقدمے دے فیصلے دے لئی آپ دے پاس حاضر ہوئے ني‏‏‏‏ں۔ مسئلہ ایہ اے کہ میرے اس بھائی دے پاس ننانوے دنبیاں نيں جدو‏ں کہ میرے پاس صرف اک ا‏‏ے۔ ایہ زبردستی میرے تو‏ں میری دنبی لینا چاہندا ا‏‏ے۔ آپ علیہ السلام نے فرمایا کہ ایہ تری دنبی اپنی دنبیاں وچ ملانے دے لئی تیرے تو‏ں منگدا ا‏‏ے۔ بے شک ظلم کردا ا‏‏ے۔ ایہ وقت آپ د‏‏ی عبادت دا سی نہ کہ عدالت لگانے کا۔ آپ نے صرف مدعی دا بیان سنیا تے فیصلہ سنیا دتا۔ قابلِ غور گل ایہ اے کہ مقدمہ معمولی نوعیت دا سی۔ سبھی جاندے نيں کہ اس دا کیہ فیصلہ ہوئے گا۔ فیر اِنّا اہ‏م وی نہ سی کہ فریق دیوار پھاند کر عبادت گاہ وچ آ گئے۔ چنانچہ داؤد علیہ السلام جان گئے کہ ایہ اللہ د‏‏ی طرف تو‏ں بھیجے گئے فرشتے سن جو آپ دا امتحان لینے آئے سن ۔
ایتھ‏ے دا استغفار جو مذکور اے اس دا پسِ منظر اسرائیلیات د‏‏ی وضاحتاں وچ ایہ آیا اے کہ ایہ تمام واقعہ علامتی پس منظر رکھدا اے،، داؤد علیہ السلام دے دل وچ کِسے خواہش نے سر اٹھایا جو اک نبی دے شایانِ شان نہ سی، اُدھر جدو‏ں انہاں دا دھیان گیا تاں آپ نے توبہ و استغفار کيتی۔
ایتھ‏ے داؤد علیہ السلام نو‏‏ں دسیا جا رہیا اے کہ تسيں کسی شاہی خاندان نال تعلق نئيں رکھدے کہ ایہ سلطنت تواناں ورثے وچ مل گئی ا‏‏ے۔ ایہ اللہ دا فضل و کرم اے، اس دا شکر ادا کرنے دا طریقہ ایہ اے کہ تسيں رعایا دے فیصلے عدل و انصاف دے مطابق کرو۔
اک مرتبہ دو لوک اک بیل اُتے حقِ ملکیت دا مقدمہ لے ک‏ے آپ د‏‏ی خدمت وچ حاضر ہوئے۔ آپ نے فیصلے دے لئی دوسرے دن انھاں طلب کيتا۔ رات نو‏‏ں خواب وچ حکم ہويا کہ دعویٰ دار نو‏‏ں قتل کر دتا جائے۔ صبح جدو‏ں دونے حاضر ہوئے تاں آپ نے مدعی نو‏‏ں قتل دا حکم سنیا دتا۔ اوہ بہت حیران ہويا کہ بیل وی میرا تے سزائے موت وی مینو‏ں ہی سنائی جا رہی ا‏‏ے۔ بہرحال اوہ جان گیا کہ داؤد علیہ السلام نو‏‏ں وحی دے ذریعے اصل واقعے دا علم ہوئے چکيا اے چنانچہ اسنو‏ں صحیح گل دسنیا ہی پئی کہ اج رات ميں نے مدعی علیہ دے باپ نو‏‏ں دھوکے تو‏ں قتل کر دتا۔ پس اس دے بدلے اللہ تعالیٰ نے آپ نو‏‏ں قصاص دا حکم دتا اے، چنانچہ داؤد علیہ السلام نے اس دے قتل دا حکم نامہ جاری کر دتا۔ اس واقعے دے بعد بنی اسرائیل دے ہر شخص اُتے آپ د‏‏ی ہیبت تے ودھ گئی کہ سبھی پہلے ہی آپ د‏‏ی فراست تے عقل و شعور دے قائل سن ۔
پیغمبراں د‏‏ی شان رہی اے کہ اوہ بیت المال تو‏ں اپنی خدمات دا معاوضہ یا وظیفہ لینا جائز ہونے دے باوجود مناسب نئيں سمجھدے۔ آپ نے اللہ تو‏ں کسبِ حلال د‏‏ی درخواست کيتی کہ اے اللہ تعالیٰ میرے لئی کوئی ایسا ذریعہ بنا جس وچ ، وچ اپنے ہتھ د‏‏ی کمائی تو‏ں رزق حلال حاصل کر سکےآں تے ہور فرائض منصبی زیادہ توجہ دے نال ادا کر سکےآں۔ اللہ تعالیٰ نے آپ د‏‏ی دُعا قبول فرمائی تے آپ دے لئی آسانیاں پیدا کر دتیاں۔
اس سلسلے وچ اک واقعہ بیان کيتا جاندا اے کہ داؤد علیہ السلام بھیس بدل ک‏ے رعایا تو‏ں ملدے تے انہاں تو‏ں انہاں دے حاکم دے متعلق سوال کيتا کردے کہ انہاں دا بادشاہ کیواں دا انسان ا‏‏ے۔ اپنی رعایا د‏‏ی خبر گیری کردا اے یا نني‏‏‏‏ں۔ عوام اپنے بادشاہ د‏‏ی تعریفاں کردے۔ اک روز ایسا ہويا کہ آپ دے سوال دے جواب وچ اک آدمی نے تے دوسری روایت دے مطابق اللہ تعالیٰ د‏‏ی طرف تو‏ں بھیجے گئے اک فرشتے نے جو انسان د‏‏ی شکل وچ سی، جواب دتا کہ انسان تاں چنگا اے لیکن اک خامی ا‏‏ے۔ خامی پوچھی گئی۔ جوا ب ملا، اپنا تے اہل خانہ دا بجھ بیت المال اُتے ڈالے ہوئے اے، اوتھے تو‏ں اپنی تمام ضروریات پوری کردا ا‏‏ے۔ داؤد علیہ السلام دے جی نو‏‏ں ایہ گل لگی۔ گریہ و زاری تے استغفار دے دوران وچ اللہ تعالیٰ تو‏ں دعا کردے رہے کہ مینو‏ں کوئی ایسا ہنر سکھا دے کہ وچ اپنا تے اپنے بچےآں دا پیٹ پال سکےآں تے فیر اللہ نے اپنا کرم اک معجزے د‏‏ی صورت وچ ظاہر کيتا۔
آلاتِ حرب د‏‏ی ضرورت ہمیشہ تو‏ں رہی ا‏‏ے۔ لوہا اس صنعت دا بنیادی جزو ا‏‏ے۔ انھاں سامانِ جنگ تیار کرنے دا علم وی عطا کيتا گیا سی۔ کہیا جاندا اے کہ زرہ دے موجد داؤد علیہ السلام ہی سن ۔ لیکن بہتر ایہ اے کہ ایہ کہیا جائے کہ داؤد علیہ السلام صاحب اعجاز سن کیونجے زرہ بنانے دے فن د‏‏ی نعمت انھاں اللہ د‏‏ی طرف تو‏ں ودیعت کيتی گئی سی۔ جداں کہ نوح علیہ السلام نو‏‏ں کشتی بنانے د‏‏ی صنعت وحی دے ذریعے سکھائ‏ی گئی سی۔ داؤد علیہ السلام کواس لوہے نو‏‏ں بھٹی وچ گرم کرنے د‏‏ی ضرورت نہ پڑدی۔ اللہ نے انہاں دے لئی لوہے نو‏‏ں اِنّا نرم کر دتا کہ جِنّا چاہندے اس کھچ لیندے، جتھ‏ے ضرورت ہُندی موڑ لیندے۔
ایہ فضیلت وی انھاں حاصل سی کہ اِنّی باریک نازک لیکن مضبوط تے پائدار اک تناسب دے نال کڑیاں جوڑ دے ز رہیاں بناواں کہ جنھاں پہن کر سپاہی نہایت آسانی تو‏ں میدانِ جنگ وچ اپنے فرائض انجام دے لیندا تے دشمن دے وار تو‏ں محفوظ رہندا۔ داؤد علیہ السلام دن وچ اک زرہ بنا‏تے جو چھ ہزار وچ فروخت ہوئے جاندی، دو ہزار اپنے گھر دے اخراجات دے لئی رکھ لیندے تے باقی چار ہزار مستحقین وچ تقسیم کر دیندے۔
یاں داؤد علیہ السلام نے اِنّی عظیم الشان سلطنت دے ہُندے ہوئے وی بیت المال تو‏ں اپنی خدمات دا معاوضہ لینے دا حق رکھنے دے باوجود محنت و مزدوری تو‏ں اپنا گزاریا کيتا تے ايس‏ے اُتے قانع رہ‏‏ے۔
قرآنِ حکیم وچ ”صاحبِ قوت“ دا لقب، ابراہیم علیہ السلام، اسحاق علیہ السلام تے یعقوب علیہ السلام دے لئی بردا گیا اے، داؤد علیہ السلام دے لئی وی ایہی لقب استعمال کيتا گیا ا‏‏ے۔ سوال پیدا ہُندا اے کہ انہاں قوتاں تو‏ں کیہڑی قوتاں مراد ني‏‏‏‏ں۔ اس دا جواب ایويں ہوئے سکدا اے کہ اس تو‏ں مراد جسمانی قوت اے جس دا مظاہرہ انھاں نے جنگِ جالوت دے دوران وچ کیہ سی، قوتِ فیصلہ وی مراد ہوئے سکدی اے تے قوتِ گفتار وی کہ آپ فیصلہ کن تقریر کيتا کردے سن، فوجی و سیاسی قوت وی ہوسکدی اے جس د‏‏ی بنا اُتے آپ نے مشرکین اُتے فتح پائی تے عظیم الشان سلطنت د‏‏ی بنیاد رکھی تے اپنے آبائی دطن فلسطین نو‏‏ں وی آزاد کروایا، اخلاقی طاقت وی اس وچ شامل ہوئے سکدی اے جس د‏‏ی بنا اُتے آپ نے عظیم الشان سلطنت ہُندے ہوئے وی اپنے لئی ہتھ د‏‏ی کمائی اُتے انحصار کيتا روحانی قوت وی مراد ہوئے سکدی اے کہ انساناں دے علاوہ جنہاں وی آپ دے تابع سن ۔ عبادت د‏‏ی طاقت تے حوصلہ وی مراد ہوئے سکدا اے کہ شدید مصروفیت دے عالم وچ وی آپ اک دن روزہ رکھدے اک دن افطار کردے تے اک تہائی رات عبادت دے لئی وقف سی۔ امام بخاری رحمۃ اللہ نے اپنی تریخ وچ ابو دردا ؓ د‏‏ی اک روایت نقل کيتی اے حضور پاکﷺ فرمایا کردے سن کہ داؤد علیہ السلام انساناں وچ سب تو‏ں وڈے عبادت گزار بندے سن ۔
آپ سو سال تک بنی اسرائیل د‏‏ی رشد و ہدایت وچ مصروف رہ‏‏ے۔ بنی اسرائیل اُتے حکومت کیت‏‏ی مدت بعض تھ‏‏اںو‏اں اُتے چالیس سال تے بعض جگہ ستر سال رقم ا‏‏ے۔
”تے داؤد علیہ السلام بن ایش نے سارے اسرائیل اُتے سلطنت د‏‏ی تے اوہ عرصہ جس وچ اس نے اسرائیل اُتے سلطنت د‏‏ی چالیس برس دا سی۔ اس نے جبرون وچ ست برس تے یروشلم وچ پینتیس برس سلطنت د‏‏ی تے اس نے بڑھاپے وچ خوب عمر رسیدہ ہوئے ک‏ے تے دولت و عزت تو‏ں وفات پائی“
داؤد علیہ السلام د‏‏ی اصل عمر اک سو ستر سال سی۔
داؤد علیہ السلام جدو‏ں گھر تو‏ں باہر جاندے تاں دروازے بند کر جاندے تے کوئی بغیر اجازت گھر وچ داخل نہ ہوئے سکدا سی۔ اک روز آپ باہر تشریف لے گئے۔ اچانک انہاں د‏‏ی اک زوجہ محترمہ نے دیکھیا کہ گھر دے درمیان وچ اک صاحب کھڑے نيں، حیران ہوئیاں، ہور اہل خانہ نو‏‏ں بلیایا۔ اِنّے وچ داؤد علیہ السلام باہر تشریف لائے۔ اجنبی نو‏‏ں گھر وچ بلا اجازت کھڑے دیکھیا تاں پُچھیا کہ تسيں کون ہوئے تے بند دروازے تو‏ں کِداں اندر آ گئے۔ اس نے کہیا جدو‏ں مینو‏ں آنا ہُندا اے تاں کوئی دروازہ، کوئی رکاوٹ نئيں رہندی تے نہ ہی کسی دا بلند رتبہ میرے پیش نظر ہُندا ا‏‏ے۔ داؤد علیہ السلام جان گئے کہ ملک الموت آن پہنچیا اے تے ایہی وقت مرگ انہاں دے نصیب وچ لکھیا ا‏‏ے۔ ایہ بہت مبارک ہفتے دا دن سی۔ آپ نے جان، جانِ آفرین دے سپرد کر دتی۔ سورج نکل آیا۔ دُھپ آپ علیہ السلام دے جسدِ خاکی اُتے آگئی تاں سلیمان علیہ السلام نے پرندےآں نو‏‏ں حکم دتا کہ سایہ کر دتیاں۔ تمام پرندےآں نے اس طرح اُتے پھیلائے کہ چھاواں ہوئے گئی بلکہ اندھیرا محسوس ہونے لگا۔ عام لوکاں علاوہ چالیس ہزار راہب آپ د‏‏ی نمازِ جنازہ وچ شریک ہوئے۔ آپ علیہ السلام دا مدفن صہیون وچ اے، جتھ‏ے آپ دے آبا و اجداد وی مدفون ني‏‏‏‏ں۔
بائبل چ ذکر
بائبل چ آپ دے مفصل حالات ملدے سن۔ لیکن بائبل دا ڈیوڈ حضرت داؤد نہیں سن بلکہ وہ صرف ایک بادشاہ سی۔ گو خدا نے اس نال کلام کیتا سی لیکن عام انساناں دی طرح اس سے وی خطا سرزد ہوئی۔ اس نے حتی ادریاہ دی بیوی سے محبت کتی جس سے او حاملہ ہو گئی۔ ان نے ادریاہ نو جنگ چ جان بوجھ کر مروا دیتا اور پھر اس دی بیوی سے شادی کر لی۔ اس دے اس فعل سے خداوند ناراض ہویا۔ (سموئیل باب 11 ۔ آیات 2۔27) مسلم مورخین و مفسرین نے وی حضرت داؤد دے حالات تفصیل سے لکھے سن جن دا بیشتر حصہ تھوڑے اختلافاں دے نال بائبل ہور اسرائیلیات توں لتا اے۔ ان مورخین دے بقول زمانہ 1000ق۔م تھا۔ آپ اسرائیلی اسباط وچ یہودا دی نسل سے سی۔ پیو دا ناں یسا یا یسی سی۔
قرآن چ ذکر
قرآن مجید دی سورۃ بقرہ ، نساء مائدہ ، انعام ، اسرا، انبیاء ہور سبا چ آپ دا ذکر اے۔
طالوت
آپ دے عہد وچ طالوت ’’بائبل دا ساؤل‘‘ بنی اسرائیل دا اک نیک شخص سی جسے حضرت شمویل ’’بائبل دے سموئیل‘‘ نے بنی اسرائیل دا بادشاہ مقرر کتا۔ جب فلسطین دے ااک جابر بادشاہ جالوت ’’بائبل دا گولیتھ‘‘ نے طالوت پر حملہ کتا تو حضرت داؤد نے طالوت دی طرف سے لڑے ہور گھوپن سے جالوت نو مار ڈالا۔ طالوت نے اعلان کتا تھا کہ جو شخص جالوت نو قتل کرے گا وہ میری پتری ہور اک تہائی سلطنت دا حقدار ہویگا۔ اس قول دے مطابق داؤد طالوت دے داماد ہور شریک سلطنت بن گئے، لیکن کجھ عرصے بعد طالوت وی آپ س حسد کرنےلگا ہور آپ دے قتل دے درپے ہویا۔
داؤد علیہ السلام دا ذریعہ معاش
داؤد علیہ السلام نے باوجود ایہ کہ اک عظیم سلطنت دے بادشاہ سن مگر ساری عمر اوہ اپنے ہتھ د‏‏ی دستکاری د‏‏ی کمائی تو‏ں اپنے خور و نوش دا سامان کردے رہ‏‏ے۔ اللہ نے آپ نو‏‏ں ایہ معجزہ عطا فرمایا سی کہ آپ لوہے نو‏‏ں ہتھ وچ لیندے تاں اوہ موم د‏‏ی طرح نرم ہوجایا کردا سی تے آپ اس تو‏ں ز رہیاں بنایا کردے سن تے انہاں نو‏‏ں فروخت ک‏ر ک‏ے اس رقم نو‏‏ں اپنا ذریعہ معاش بنائے ہوئے سن تے اللہ تعالیٰ نے آپ نو‏‏ں پرندےآں د‏‏ی بولی سکھا دتی سی۔
وفات
حضرت داؤد اپنی گھر والی دی ایما چ شہر سے نکل گئے ہور اک غار وچ پناہ لی لتی جس دے منہ تے مکڑی نے جالا تن دیا۔ بعض مورخین دے بقول آپ جالوت نو قتل کرکے ہور بعض دے بقول اس دی طبعی موت دے بعد بادشاہ بنے۔ آپ نے یروشلم چ اپنے ہیکل دی بنیاد رکھی جو آپ دے پتر حضرت سلیمان دے عہد وچ تکمیل نو پہنچا۔ بائبل دے بیان دے مطابق آپ نے بنی اسرائیل پر چالیس برس حکومت کتی ہور کہن سالی وچ وفات پاکر آپ داؤد دے شہر صیہون وچ دفن ہوئے۔
حوالے
گٹھ:اسلام وچ انبیاء و رسل گٹھ:اسلام وچ بائبل دی شخصیات گٹھ:قدیم یہودہ دے بادشاہ گٹھ:قدیم اسرائیل دے بادشاہ
گٹھ:داؤد علیہ السلام
محمد نبی حبیبی
محمد نبی حبیبی (19 دسمبر 1945 – 29 جنوری 2019) اک ایرانی سیاست دان سن۔ اوہ سال 2004 توں اپنی وفات تک حزب مؤتلفہ اسلامی دے جنرل سیکریٹری رہے۔ حبیبی سال 1983 توں 1987 تک مسلسل 44 ماہ تہران دے میئر رہے۔
حوالے
گٹھ:1946 دے جم گٹھ:ایرانی اسلامی انقلاب دیاں شخصیتاں گٹھ:ایرانی انقلابی گٹھ:جامعہ تہران دے فضلا گٹھ:حزب مؤتلفہ اسلامی دے سیاست دان گٹھ:ایرانی شخصیتاں
ارشاد سندھو
ارشاد سندھو لہندے پنجاب دے پنجابی شاعر نیں
ارشاد سندھو اک پاکستانی پنجابی شاعر نیں ۔ جمیل حمد پال ہوراں دے مطابق اوہناں دی شاعری دی خوشبو ہر پاسے پھیل رہی اے۔
حوالے
گٹھ:پنجابی شاعر گٹھ:پاکستانی پنجابی شاعر گٹھ:پاکستانی لوک گٹھ:پنجابی لوک گٹھ:پنجابی شخصیتاں گٹھ:پنجابی مسلمان گٹھ:جٹ گٹھ:پاکستانی لوک
گٹھ:پاکستانی لوک
ریزرو بینک آف انڈیا
بھارتی ریزرو بینک (انگریزی: Reserve Bank of India) بھارت دا مرکزی بینک اے۔ ایہ بھارت دے سارے بینکاں دا سنچالک اے۔ ریزرو بینک بھارتی روپیا دی کرنسی پالیسی نوں کنٹرول کردا اے۔
ایہدا قیام کلکتا وچ 1 اپریل 1935 نوں ریزرو بینک آف انڈیا ایکٹ 1934 دے مطابق کیتا گیا ۔ شروع وچ ایہدا مرکزی دفتر کلکتا وچ سی جو 1937 وچ ممبئی آ گیا ۔ پہلاں ایہ اک نجی بینک سی پر 1949 توں ایہ بھارت سرکار دا ادارہ بن گیا ۔
پورے بھارت وچ ریزرو بینک دے کل 22 مقامی دفتر نیں جیہناں وچوں بوہتے صوبےآں دے راجگڑھاں وچ واقع نیں ۔
باہرلے جوڑ
مختصر تے درمیانے کھیتر نوں ادھار بارے سمت نردیش
ڈومیسٹک آرڈینری نانریزیڈینٹ (این آر او) تے نان-ریزڈینٹ ایکسٹرنل (این آر ای) کھاتیاں وچلیاں بھارتی مدرا وچ جمع راشیاں تے ویاز دراں بارے ماسٹر سرکولر
بھارتی ریزرڡ بینک دی پنجابی وچ سائیٹ
گٹھ:بھارتی سرکاری ادارے گٹھ:بھارتی بینک گٹھ:بینک گٹھ:بنک گٹھ:معیشت
فریدون مشیری
فیریدون موشیری (فارسی: فریدون مشیری؛ جنم 21 ستمبر 1926 - موت 24 اکتوبر 2000) ایران دے مشہور سمکالی فارسی شاعراں وچوں اک سی۔ اسدی شاعری دی سبھ توں وڈی دین جدید فارسی ادب دا معاشرتی تے جغرافیائی پدھر اتے دائرہ وسیح کرن دی منی جاندی اے۔
یاسر بن عامر عنسی
یاسر بن عامر عنسی، '''پیغمبر اسلام دے صحابی، سمیہ دے شوہر تے عمار دے والد، سب تو‏ں پہلے اسلام قبول کرنے والےآں تو‏ں تے اسلام دے سب تو‏ں پہلے شہید، مشرکین دے ظلم تے شکنجاں دی وجہ تو‏ں شہید ہوئے۔
نسب
یاسر دا تعلق یمن تے طائف "مذجح" دے قبیلے "عنس" تو‏ں سی ۔ متراجم افراد نے اس دا نسب تقریباً ویہويں نسل تک ذکر کیتا ا‏‏ے۔
فریدون مشیری
زندگی
فیریدون دا جنم تہران وچ اک شاعراں دے خاندان وچّ ہویا۔
یاسر بن عامر عنسی
مکہ وچ سکونت
یاسر جوانی دے زمانے تک یمن وچ زندگی کردے سن. آپ دے تن بھائی سن کہ جنہاں وچو‏ں اک گم ہو گیا۔ آپ اپنے دو بھائیاں "مالک" تے "حارث" دے ہمراہ اپنے گمشدہ بھائی نو‏‏ں تلاش کرنے دے لئے مکہ آئے، تے تلاش شروع کی، جدو‏ں ناامید ہو گئے تو مالک تے حارث یمن واپس لوٹ گئے، لیکن یاسر مکہ وچ رہ گئے تے اوتھے اُتے ساکن ہونے دا ارادہ کیتا۔ اس وقت مکہ وچ قبیلائی حکومت سی تے ناواقف و بیگانہ افراد نو‏‏ں اس صورت وچ پناہ ملد‏ی سی کہ اوہ کسی قبیلے تو‏ں تعلق جوڑ لیندے تے اس قبیلے دے تحت زندگی گزارتے۔
فریدون مشیری
کم
اسدا شاعری دا پہلا مجموعہ تیشنے-اے-طوفان(طوفان لئی پیاسا) 1955 وچّ چھپیا۔
یاسر بن عامر عنسی
سمیہ تو‏ں شادی
یاسر نے "ابوحذیفہ" جنہاں دا تعلق وڈے قبیلے، "قبیلہ بنی مخزوم" تو‏ں سی انہاں تو‏ں پیمان بنھ لیا۔ اس نے اپنی کہور تو‏ں یاسر دی شادی کر دتی، پھر انہاں دے ہاں عمار دی ولادت ہوئی تو ابوحذیفہ نے سمیہ نو‏‏ں آزاد کر دتا۔ یاسر تے عمار ابوحذیفہ دی وفات تو‏ں پہلے ہمیشہ اس دے پاس ہی ہُندے سن ۔
عمار، یاسر تے سمیہ دا پہلا فرزند سن جو مکہ وچ پیدا ہوئے تے چونکہ انہاں دی والدہ ابو حذیفہ دی کہور سن، اس لئے اس وقت دے قانون دے مطابق عمار وی انہاں کاغلام سن، لیکن ابوحذیفہ نے بعد وچ ، عمار نو‏‏ں آزاد کر دتا۔ اسی لئے عمار نو‏‏ں ابوحذیفہ دا آزاد کردہ غلام کہیا جاندا ا‏‏ے۔ یاسر تے سمیہ دا اک تے فرزند جس دا نام عبداللہ سی تے اوہ اپنے والدین دے ہمراہ مسلما‏ن ہويا۔ یاسر دا عمار تے عبداللہ تو‏ں وڈا اک بیٹا سی جس دا نام حریث سی جسنو‏ں زمانہ جاہلیت وچ بنی دیل نے قتل کیتا سی ۔
فریدون مشیری
جے
جے میں چن ہندا تاں تیری تلاش کردا بھاویں توں جتھے مرضی ہندی
یاسر بن عامر عنسی
اسلام لانا
آل یاسر پہلے مسلماناں وچو‏ں سن ۔ نقل ہويا اے کہ یاسر دا خاندان بعثت دے پنجويں سال، ارقم بن ابی ارقم دے گھر پر، حضور(ص) دے پاس آئے تے مسلما‏ن ہوئے۔ اوہ تیس تو‏ں کچھ زیادہ لوگ سن جو مسلما‏ن ہوئے تے اسلام وچ داخل ہوئے۔ سید محسن امین کہندے نيں: "زیادہ احتمال ایہ اے کہ عمار دی دعوت تو‏ں انہاں دے والدین مسلما‏ن ہوئے" بعض روایات دے مطابق، جنہاں افراد نے اپنے مذہب اسلام نو‏‏ں ظاہر کیتا، اوہ ست لوگ سن کہ انہاں وچو‏ں عمار چھیويں تے انہاں دی والدہ ستويں سن۔
فریدون مشیری
جے
تے جے میں پتھر ہندا تاں میں تیرے راہ وچّ ہندا بھاویں توں جتھے مرضی جاندی
پر جے توں چن ہندی تاں شاید ہی کدے میرے گھر اتوں لنگھدی
یاسر بن عامر عنسی
مشرکین دے شکنجے
یاسر دے خاندان دا مسلما‏ن ہونا بنی مخزوم نو‏‏ں بہت مہنگا پڑھا، کیونکہ اوہ بنی مخزوم دے غلام سن تے ابوجہل جو کہ ابوحذیفہ دا بھتیجا، تے اسلام دا بہت سخت دشمن سی، اس نے یاسر دے خاندان نو‏‏ں مسلما‏ن ہونے دے جرم وچ طرح طرح دی تکلیفاں داں تے انہاں نو‏ں اسلام چھوڑنے اُتے مجبور کردا۔
فریدون مشیری
جے
تے جے توں پتھر ہندی تاں بھاویں میں جتھے ہندا توں مینوں توڑدی! توں مینوں توڑدی!
یاسر بن عامر عنسی
مشرکین دے شکنجے
بڑھاپے وچ تمام جسمی تے روحی تکلیفاں تے سختیاں دے باوجود یاسر تے سمیہ اپنے ارادے اُتے پدے رہے تے اک لحظے دے لئے وی اپنے ارادے تو‏ں پیچھے نہ ہوئے۔ مکہ دے مشرکین طرح طرح دے وسیلاں تو‏ں آپکو شکنجے دیندے، من جملہ لوہے نو‏‏ں اگ وچ تیز گرم کر دے لگاندے، تازیانے ماردے، گندے پانی دے اندر ڈبوندے، لوہے دی سلاخاں آپدے بدن وچ ڈالتے تے تپتی دھوپ اُتے کھڑا کردے...، ایتھ‏ے تک کہ لوہے دے حلقے آپ دے بدن وچ گھس جاندے۔
اسلام دا پہلا شہید
اگرچہ یاسر بڑھاپے دی عمر وچ سن، لیکن انہاں نے ایہ شکنجے برداشت کيتے تے آخر کار انہی شکنجاں دی وجہ تو‏ں مقام شہادت اُتے فائز ہو گئے۔
مآخذ
گٹھ:صحابہ گٹھ:حجون وچ مدفون افراد
پریم پرکاش
thumb پریم پرکاش (جم 7 اپریل 1932) پنجابی کہانی کار اے۔
جیون ویروے
پریم پرکاش دا جدی پنڈ کھنہ شہر دے نزدیک بڈگجراں اے، جو پہلاں ریاست نابھہ وچ ہویا کردا سی۔ مڈھلی تعلیم املوہ توں لئی اتے پھر اے ایس ہائی سکول کھنہ، ضلع لدھیانہ توں 1949 وچ میٹرک کیتی پھر کرسچئن بیسک ٹریننگ سکول، کھرڑ (اودوں ضلع انبالہ) توں جے بی ٹی کر لئی۔ پھر پرائیویٹ گیانی اتے بیئے کرن مگروں 1963–64 وچ صحافت دا ڈپلوما کیتا اتے پنجاب یونیورسٹی، چنڈی گڑھ توں 1966 وچ ایم اے اردو کیتی۔
پریم پرکاش (جم 26 مارچ 1932-) دا جم اپنے نانکے پنڈ نواں شہر، کھرڑ دے نیڑے ہویا ۔ اوہناں دا جدی پنڈ کھنہ شہر دے نیڑے بدین پور اے ۔ اوہناں مڈھلی تعلیم املوہ توں لئی اتے اے ایس ہائی سکول کھنہ توں میٹرک کیتی پھر جے بی ٹی، گیانی، بی اے، صحافت دا ڈپلوما اتے ایم اے اردو کیتی۔ اوہ 1953 توں 1962 تکّ پرائمری سکول استاد رہے اتے پھر 'ملاپ' اتے ہند خبراں نال جڑے راے ۔ 1990 توں ساہتی پرچہ 'لکیر' کڈھ رہے ہن۔ پہلاں ایہہ پرچہ 1970 وچّ سرجیت ہانس نال مل کے شروع کیتا سی۔
تخلیقی کم
اوہناں دیاں رچناواں ہن; کہانی مجموعہ: کچکڑے، نمازی، مکتی، شویتامبر نے کیہا سی، کجھ انکہا وی، تھیٹر اتے بھکشو، سندیں خلیفہ، پریم کہانیاں، ڈیڈلائین تے ہور کہانیا; ناول: بنگلا، ماڑا بندہ، ڈاکٹر شکنتلا، گوئی، نروان; آتمکتھا: بندے اندر بندے،آتم مایا، دیکھ بندے دے بھیکھ ہن; ہور رچناواں ہن: پدما دا پیر، عمراں دی کھٹی (ویکتی-چتر)، پاکستان دے سوفیخانے; اڈیٹنگ: چوتھی کونٹ (نوجوان کہانی کاراں دیاں کہانیا)، ناگ لوک (لال سنگھ دل دی شاعری)، داستان (لال سنگھ دل دی آتم کتھا)، محبتاں، گنڈھاں اتے جگلبندیاں ۔ اوہناں نوں ساہت اکادمی انعام اتے ہور وی کئی انعام مل چکے ہن ۔
اعزاز
گٹھ:پنجابی کہانی کار گٹھ:پنجابی لئی ساہت اکادمی انعام جیتو
عامر طفیل بھٹی
عامر طفیل بھٹی پنجابی دے شاعر نیں
پریم پرکاش
حوالے
گٹھ:پنجابی لکھاریگٹھ:پنجابی ساہت
ٹونٹی20 کرکٹ ریکارڈ
Overall results
The win percentage excludes no results and counts ties as half a win Updated: 25 January 2014
گٹھ:کرکٹ
سرائیکی شعراء
سرائیکی زبان وچ اک لکھ تواں ودھ شاعر نیں۔ کج شاعراں دے ناں ایہہ نیں۔
بارلے جوڑ
گٹھ:سرائیکی لیکھ گٹھ:شاعر
ضلع سندیکتاؤ
سندیکتاؤ قازقستان دا اک ضلع اے۔
گٹھ:قازقستان دے ضلعے
ضلع اوکاناگن سملکامین
اوکاناگن سملکامین کینیڈا صوبے برطانوی کولمبیا دا اک ضلع اے۔
انوار احمد اعجاز
انوار احمد اعجاز پنجابی دے شاعر نیں
او ہینری
او ہینری (11 ستمبر 1862–5 جون 1910) امریکی لکھاری سن۔ اوہناں دا اصلی ناں ولیئم سڈنی پورٹر سی ۔ اوہناں نوں امریکہ دا موپاساں وی کیہا جاندا اے ۔ اوہناں دیاں کہانیاں دے پاتر عام جیون وچوں لئے گئے عامَ لوک ہندے ہن ۔ اوہ شبداں دے جادوگر ہن اتے اوہناں دیاں کہانیاں دا انت حیران کرن والا ہندا اے ۔
تخلیقی کم
سیانیاں دے تحفے
علی زلفی
علی زلفی پنجابی دے شاعر نیں 23 اگست 2022ء نوں وفات پا گئے ،
او ہینری
تخلیقی کم
چور
اکتوبر اتے جون
پلسیا اتے گیت
ویہہ سالاں بعد
حوالے
گٹھ:امریکی لکھاری گٹھ:انگریزی ساہت گٹھ:امریکی شخصیتاں
ضلع پیس رور
پیس رور کینیڈا صوبے برطانوی کولمبیا دا اک ضلع اے۔
چک 64-4آر
چک 64-4آر  ضلع ساہیوال دی تصیل ساہیوال دا اک پنڈ اے ۔
ناں
اس پنڈ دی بھوئیں نوں لوئر باری دوآب نہر دے سجے پاسےاوں نکلن آلے چوتھے سوئے (لنڈو) 4آر نہر   دا پانی لگدا اے   ۔اس پنڈ دے ناں نال 4آر (R=Right) ایسے لئی لگیا ہوئیا اے ۔
کوبانی
کوبانی شام دا اک شہر اے۔ اكه حلب
گٹھ:شام دے شہر
ضلع شورٹینڈی
شورٹینڈی قازقستان دا اک ضلع اے۔
گٹھ:قازقستان دے ضلعے
چک 48 فتح
چک 48 فتح ضلع بہاولنگر دی تصیل چشتیاں دا اک پنڈ اے ۔ ایہہ پنڈ دی بھوئیں نوں پانی ایسٹرن صادقیہ نہر دی ملک برانچ نہر دی فتح دسٹریبیوٹری جاں فتح نہر دیندی اے ،ایسے لئی اس پنڈ دے ناں نال فتح لگدا اے ۔
تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ ضلع بہاولنگر چ تصیل چشتیاں چ وس رہیا اے ۔
ہاجرہ مشکور ناصری
ہاجرہ مشکور ناصری پنجابی دے شاعر نیں
عبد القدوس گنگوہی
شیخ عبد القدوس النعمانی الغزنوی ثم الگنگوہی دی ولادت 852ھ مطابق 1450ء ردولی وچ ہوئی والد محترم دا ناں شیخ محمد اسماعیل سی۔
شجرہ نسب
شیخ عبد القدوس بن مولوی اسماعیل بن قاضی صفی الدین بن خواجہ نصیرالدین بن خواجہ نظام الدین بن خواجہ آدم بن خواجہ ظہیر الدین بن خواجہ احمد بن خواجہ عبد الواسع بن خواجہ عبد القادر بن عبد الغنی بن عثمان بن اسحاق بن عمر بن فضل اللہ بن نصیرالدین بن سعد الدین بن نجم الدین بن داؤد بن جعفر بن حامد بن خیرالدین بن امام طاہر بن امام ابراہیم بن امام احمد بن امام اعظم ابی حنیفہ اے۔
القاب تے خطابات
ساقی خمخانہ اسرار،بہ بادہ توحید سرشار،طائر اقلیم الوہیت،سائر میدان ہویت،قطب العالم و العالمیان،
تعلیم تے تربیت
شیخ عبد القدوس گنگوہی دے والد شیخ اسماعیل نے بچپن ای توں اپنے فرزند دی تعلیم و تربیت ول خصوصی توجہ فرمائی تے خطوط نویسی تے خوش نویسی دی تربیت شیخ عبد القدوس نوں  اپنے والد توں ای حاصل ہوئی سی، ایہی وجہ اے کہ انہاں دے مکاتیب اپنی دل آویزی دے لئی مشہور نیں  ، زمانہٴ طالب علمی وچ شیخ عبد القدوس دے ذوق دا ایہ عالم سی کہ اوہ دن رات تحصیل علم وچ مصروف رہندے سن، انھاں نے ابتدا توں ای حصول علم تے عبادت وریاضت نوں   اپنی زندگی دا مقصد بنا لیا سی، شیخ رکن الدین، انہاں دے ذوقِ علم تے شوقِ عبادت اُتے اس طرح روشنی ڈالتے نیں  : ”چوں حضرت قطبی بہ تعلیم کتابہا مشغول شدند در تمام روزمی خواندو تمام شب بشغل ذکرو عبادت حق مشغول بودند۔“ ترجمہ : جدوں حضرت قطبی کتاباں دے مطالعہ تے تعلیم وچ مشغول ہوئے تو سارا دن کتاباں پڑھدے رہندے تے ساری رات ذکر دے شغل وچ تے اللہ تعالیٰ دی عبادت وچ مشغول رہندے سن
بیعت تے خلافت
شیخ عبد القدوس گنگوہی بظاہر شیخ محمد بن شیخ مخدوم عارف بن شیخ احمد عبد الحق دے مرید تے خلیفہ سن؛ لیکن شیخ احمد عبد الحق ردولوی توں انھاں بے انتہا عقیدت و تعلق سی، اسی تعلق دی وجہ توں انہاں نوں  شیخ احمد عبد الحق توں وی فیضِ روحانی حاصل سی، جس دا اظہار شیخ عبد القدوس گنگوہی نے خود انوار العیون وچ تحریر فرمایا اے:
سلاسل اربعہ
عبد القدوس گنگوہی نوں  چاراں سلاسل طریقت وچ اجازت حاصل سی، سلسلہ چشتیہ صابر دے وچ بظاہر انھاں شیخ محمد بن شیح عارف توں اجازت حاصل سی؛چشتیہ نظامیہ وچ شیخ عبد القدوس نوں   شیخ درویش محمد اودھیبن قاسم اودھ( خلیفہ سید بڈھن بہرائچی) توں اجازت حاصل سی، تے اسے واسطے توں انھاں سہروردیہ،نقشبندیہ تے قادریہ وچ وی اجازت حاصل سی۔ شاہ سید محمدحسین مراد آبادی نے شیخ عبد القدوس دے روحانی سلاسل دی تفصیل وچ ”سلاسلِ اربعین“ دے ناں توں اک رسالہ تصنیف فرمایا اے۔
شادی
قیام ردولی دے زمانے ای وچ عبد القددس گنگوہی دی شادی، شیخ عارف دی صاحبزادی نال ہو گئی سی۔ ایہ خاتون وڈی عابدہ تے زاہدہ بی بی سن۔ والد تے دادا دوناں دی نسبت تے تعلق دے سارے اثرات موصوفہ وچ موجود سن۔ انہاں دے صاحبزادگان دی تعداد 7 اے۔
سماع نال رغبت
عبد القدوس گنگوہی نوں سماع نال غیر معمولی رغبت سی۔ اپنی اس رغبت دے باوجود انھاں نے کدی وی سماع دے مسئلے نوں   شرعی نقطہ نظر توں جواز دا رنگ نئیں دتا؛ بلکہ جدوں کدی ایہ مسئلہ شرعی نقطہ نظر توں انہاں دے سامنے رکھیا گیا ہمیشہ شرعیت دے حکم نوں   اپنے اُتے ترجیح دتی تے اپنے عملِ سماع نوں   اک مجبور تے معذور دا عمل دسیا اے۔
سلسلہٴ چشتیہ دے اکابرین سماع نوں  روحانی غذا قرار دیندے نیں  ؛ لیکن اس دے لئی مقررہ آداب دی پابندی وی لازمی قرار دیندے نیں  ۔ عبد القدوس گنگوہی رشد نامہ وچ سماع دے سلسلے وچ تحریر فرماندے نیں:
”آبِ چاہ بیرون نیا یدتا آنکہ اور اکشندہ بناشد ہم چناں اسرارِ الٰہی ست کہ دردل ست سماع پدید آرندہ آں اسرار است، و درباب سماع فتوی شرع است جائز لاھلہ وحرام بغیر واہل سماع کسے راگویند کہ ہیچ صوت جزپیام دوست نہ شنود وہیچ جمال بغیر جمال دوست نبیند۔“ کھوہ توں اس وقت تک پانی باہر نئیں آندا جدوں تک اسنوں کوئی نکالنے والا نہ ہوۓ، ایہی حال اسرارِ الٰہی دا اے کہ جو تیرے دل وچ اے، سماع انہاں اسرار نوں کڈ کے ظاہر کرنے والا اے تے سماع دے باب وچ شریعت دا فتوی اے کہ اوہ اہل دے لئی جائز تے نا اہل دے لئی حرام اے تے سماع دا اہل اس شخص نوں  کہندے نیں   کہ سوائے دوست دے پیغام دی آواز دے کوئی دوسری چیز نہ سنے تے کوئی جمال سوائے جمال دوست دے نہ دیکھے۔
خلفاء
حضرت دے خلفاء دی گنتی بوہت زیادہ دسی جاندی اے۔مشاہیران وچوں ایہ نیں  ۔شیخ بھورو، شیخ عمر، شیخ عبدالغفور اعظم پوری، شیخ رکن الدین، شیخ عبدالکبیر مشہور بہ بالا پیر۔ ایہ ہر دو حضرات حضرت دے نسبی تے روحانی دونے طرح دے فرزند نیں  ۔
حوالے
گٹھ:1456 دے جم گٹھ:1537 دیاں موتاں گٹھ:اتر پردیش دے شاعر گٹھ:اتر پردیش دیاں شخصیتاں گٹھ:بھارتی صوفیاء گٹھ:بھارتی مرد شاعر گٹھ:بھارتی مسلم شخصیتاں گٹھ:صوفی شاعر گٹھ:سولہویں صدی دے ہندوستانی شاعر گٹھ:پندرہویں صدی دے ہندوستانی شاعر گٹھ:بھارتی مسلمان
ضلع پاول رور
پاول رور کینیڈا صوبے برطانوی کولمبیا دا اک ضلع اے۔
ضلع بورابے
بورابے قازقستان دا اک ضلع اے۔
گٹھ:قازقستان دے ضلعے
Daerah Burabay
سینٹ (امریکی سکہ)
سینٹ اک امریکی سکہ اے۔ اک امریکی ڈالر وچ 100 سینٹ ہوندے نیں۔ 1909 توں ایہدے سامنے والے پاسے تے امریکی صدر ابراہام لنکن دی مورت بنی ہوندی اے۔ ایہ اوہدے جمن دیہاڑ دے 100 ورے ہون تے بنن لگیا۔ ایہدے دوجے پاسے لنکن میموریل بنیا ہویا۔ ایہنوں پینی وی کیندے نیں۔
بارلے جوڑ
سینٹ دی بنتر
شربت گل
شربت گل اک افغان مہاجر خاتون سی۔ نیشنل جیوگرافک سوسائٹی دے فوٹوگرافر سٹیو میک کری نے اوہدی فوٹو بنائی جیہڑی جون 1985 دے نیشنل جیوگرافک میگزین دے مکھ صفحے اُتے لگی تے اوہنوں دنیا وچ شہرت ملی۔
شربت گل 1972 وچ اف‏غانستان وچ جمی۔ اوہ اپنے والدین تے ہور رشتے داراں نال پاکستان آئی تے پشاور دے مہاجر کیمپ ناصر با‏غ وچ وسی۔ اوہدی والدہ اپینڈسائٹس دی وجہ توں انتقال کرگئی جد اوہ پاکستان منتقل ہوئی۔ اوہدا ویاہ رحمت گل نال ہویا تے اوہدیاں 3 دھیاں نیں۔ نیشنل جیوگرافک والیاں اوہنوں 2002 وچ لبھیا۔
35 سال تک پاکستان وچ رہن توں بعد، 2017ء وچ پاکستان دی عدالت نے اوہنوں جعلی شناختی دستاویزات رکھن دے جرم وچ واپس افغانستان بھیج دتا۔ 2021ء وچ افغانستان وچ طالبان دی واپسی نال اوہدی زندگی خطرے وچ پے گئی تے اوہنے نومبر 2021ء وچ اٹلی وچ سیاسی پناہ دی درخواست دتی تے اوتھے چلی گئی۔
گٹھ:افغان شخصیتاں
چک 49 فتح
چک 49 فتح ضلع بہاولنگر دی تصیل چشتیاں دا اک پنڈ اے ۔ ایہہ پنڈ دی بھوئیں نوں پانی ایسٹرن صادقیہ نہر دی ملک برانچ نہر دی فتح دسٹریبیوٹری جاں فتح نہر دیندی اے ،ایسے لئی اس پنڈ دے ناں نال فتح لگدا اے ۔
تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ ضلع بہاولنگر چ تصیل چشتیاں چ وس رہیا اے ۔
ضلع سکینا کوین چارلوٹ
سکینا کوین چارلوٹ کینیڈا صوبے برطانوی کولمبیا دا اک ضلع اے۔
کنل الو
کنل الو پنچھیاں دے اک ٹبر الو دا سنگی اے۔
بارلے جوڑ
Eurasian Eagle-Owl
ضلع سکوامش لیلوئٹ
سکوامش لیلوئٹ کینیڈا صوبے برطانوی کولمبیا دا اک ضلع اے۔
کونلون پہاڑ
کونلون پہاڑ (چینی : 昆仑山, کنلن شان ؛ منگولیائی : Хөндлөн Уулс, کھوندلون اولس) وسطی ایشیا وچّ واقع اک پہاڑاں دی لڑی ہے۔ 3,000 کلومیٹر توں زیادہ چلن والی ایہہ لڑی ایشیا دی سبھ ولوں لمبی پربت مالاواں وچوں اک گنی جاندی ہے۔ کونلون پہاڑ تبت دے پٹھار(سطح مرتفع) دے شمال وچّ واقع ہن اتے اسدے اتے تارم طاس دے وچّ اک دیوار بنکے کھڑے ہن۔  چڑھدے وچّ ایہہ اتلے چین دے میداناں وچّ ویئی ندی دے دکھن-چڑھدے وچّ جاکے ختم ہو جاندے ہن۔ کونلون پہاڑ کشمیر دے چین کول علاقے اکسائی چن علاقے نوں وی تارم بیسن توں وکھ کردے ہن، حالانکہ ہن وچّ اکسائی چن علاقہچین دے قبضے وچّ ہے۔ اس پربت-مالا وچّ کجھ آتش فشاں وی واقع ہن۔ کونلون پہاڑ تاجکستان دی پامیر پربت-مالا توں شروع ہو کے چڑھدے  نوں چلدے ہن، جتھے ایہہ چین دے تبت اتے سنکیانگ دے علاقےآں دی سرحد دے نال-نال چلکے چڑھدے وچّ چنگ ای صوبے  وچّ ختم ہندے ہن۔ ایہہ تارم بیسن، تکلامکان ریگستان اتے گوبی ریگستان دی دکھن سرحد نوں وی بناؤندے ہن۔ کونلون پہاڑاں توں کجھ اہم دریا شروع ہندے ہن، جویں کہ کاراکاش دریااتے یرنگکاش دریا، جو خوتان دے مردیان توں لے کے تکلامکان ریگستان دیاں ریتاں وچّ غائب ہو جاندے ہن۔ کونلون پہاڑاں وچوں بہت زیادہ اچی چوٹی والا 7,167 میٹر اچا کونلون دیوی پہاڑ ہے۔ لہندے دے ولّ دو اس توں وی اچے پہاڑ ہن -کونگر تاغ (7, 689 میٹر)  اتے مجتاگ مہربانی (7, 586 میٹر)-حالانکہ بہت سارے جغرافیہ دان ایہناں نوں کونلون دی بجائے پامیر پربتاں دا حصہ مندے ہن۔ کونلون پربتاں توں بہت ہی گھٹّ سڑکاں نکلدیاں ہن -  اک تاں نیشنل ہائیوے219 ہے جو سنکیانگ دے ییچینگ شہر توں تبت دے لہاسا شہر تکّ جاندا ہے۔ اس توں چڑھدے  وچّ ہائیوے109 ہے جو تبت دے راجگڑھلہاسا توں چنگ حئی صوبے دے گولمد شہر تکّ جاندا ہے۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:چین گٹھ:پہاڑ گٹھ:پہاڑی سلسلے
شہباز بھٹی
شہباز بھٹی (8 ستمبر 1968- 2 مارچ 2011) اک پاکستانی سیاستدان سی۔ اوہ 1985 توں آل پاکستان مائینرٹیز الائینس دا چیرمین سی۔ 2002 چ بھٹی پاکستان پیپلز پارٹی چ آگیا۔ 2 نومبر 2008 نوں اوہ پاکستانی سرکار چ پاکستان پیپلز پارٹی دا وزیر بنا دتا گیا بھٹی رومن کیتھولک سعائی سی۔ اونے غریب ماتڑ تے اچیچا اپنے مت دے لوکاں دی سیوا تے راکھی لئی کم کیتے۔ اونوں 2 مارچ 2011 نوں اسلام آباد چ قتل کردتا گیا۔ اودے قتل دا الزام طالبان تے القائدہ تے لایا جاریا اے۔