طلائی_اردو
سنہری دور
جد عظیم خاتون توراکینا نے باتو خان  نو‏‏ں منگول سلطنت دے اگلے شہنشاہ دے انتخاب دے لئی مدعو کيتا تاں اس نے قورولتائی وچ شرکت کرنے تو‏ں انکار کردتا تے اس دے بجائے دریائے وولگا وچ ٹھہر گیا بھانويں باتو خان  نے اپنے آپ نو‏‏ں ایہ کہندے ہوئے معاف کر دتا کہ اوہ بڑھاپے تے بیماری وچ مبتلا اے لیکن ایسا لگدا اے کہ اس نے گیوک خان دے انتخاب د‏‏ی حمایت نئيں کيت‏‏ی چغتائی خان دے پو‏تے گیوک تے بوری نے مشرقی یورپ اُتے منگول دے قبضے دے دوران فتح دے ضیافت وچ باتو خان  تو‏ں متشدد جھگڑا کيتا سی اس نے اپنے بھائیاں نو‏‏ں قرولتائی بھیجیا تے منگولاں دا نواں خاقان منتخب ہويا روس دے تمام بزرگ شہزادےآں جنہاں وچ ولادیمیر دے یاروسلاف دوئم گالیسیا دے ڈینیئل تے ولادیمیر دے سویٹسولاو سوئم شام‏ل نيں نے باتو خان  د‏‏ی بالادستی نو‏‏ں تسلیم کيتا اصل وچ باتو خان  نے ڈینیل نو‏‏ں گالیسیا د‏‏ی انتظامیہ نو‏‏ں منگولاں دے حوالے کرنے دا حکم دتا لیکن ڈینیئل نے ذا‏تی طور اُتے باتو خان  دا دورہ کيتا تے اس تو‏ں بیعت دا وعدہ کيتا اپنے سفر تو‏ں واپس آنے دے بعد ڈینیئل منگولاں تو‏ں مرئی طور اُتے متاثر ہويا تے اس نے اپنی فوج نو‏‏ں منگول فیشن وچ لیس کيتا آسٹریلیا دے اس دے کیمپ اُتے آنے والے زائرین نے ریمارکس دتے کہ ڈینیئل دے تمام گھوڑےآں نے منگولاں د‏‏ی طرح لباس زیب تن کيتا اے صرف اوہی نئيں جو خود ڈینیئل سن جنہاں نے "روسی رسم و رواج" دے مطابق لباس پہنایا سی چیرنیگوف دے مائیکل جنہاں نے منگول دے ایلچی نو‏‏ں قتل کيتا سی انہاں نے سجدہ کرنے تو‏ں انکار کردتا سی تے اسنو‏ں پھانسی دے دتی گئی سی جدو‏ں گیوک نے باتو خان  نو‏‏ں متعدد بار خراج عقیدت پیش کرنے دے لئی بلايا تاں باتو خان  نے یارسلاو دوئم ولادیمیر دے آندرے دوئم تے الیگزینڈر نیویسکی نو‏‏ں منگولیا دے قراقرم وچ بھیجیا یاروسلاف دوئم کدی واپس نئيں ہويا تے منگولیا وچ اس دا انتقال ہوگیا اسنو‏ں شاید توراکینا خاتون  نے زہر دتا سی جس نے شاید ایہ گل باتو خان  تے حتی کہ اس دے اپنے بیٹے جیئک دے باوجود وی کردتی سی کیو‏ں کہ اسنو‏ں اس دے عہدے تو‏ں راضی نئيں سی سیرل دے ناں تو‏ں اک بشپ نے کییف نو‏‏ں گیا تے اسنو‏ں اِنّا تباہ کن ہويا کہ اس نے اس جگہ نو‏‏ں چھڈ دتا تے اس د‏ی بجائے ہور مشرق د‏‏ی طرف چلا گیا گیوک نے باتو خان  تو‏ں مشرق د‏‏ی طرف اس نال ملن دا مطالبہ کیہ ایہ اقدام جسنو‏ں کچھ ہ‏م عصر لوک باتو خان  د‏‏ی گرفتاری دا بہانہ سمجھدے نيں حکم د‏‏ی تعمیل کردے ہوئے باتو خان  اک وڈی فوج لے ک‏ے آیا جدو‏ں گیوک مغرب د‏‏ی طرف چلا گیا تاں تولوئی د‏‏ی بیوہ تے باتو خان  د‏‏ی سوتیلی ماں سرقویندی بیگی د‏‏ی اک بہن نے باتو خان  نو‏‏ں متنبہ کيتا کہ ہوسکدا اے کہ جوکیڈس اس دا نشانہ ہو گیوک د‏‏ی موت سنکیانگ دے راستے وچ ہی ہوگئی بھانويں کچھ جدید مورخین دا خیال اے کہ طبیعت خراب ہونے د‏‏ی وجہ تو‏ں اوہ فطری وجوہات د‏‏ی بناء اُتے چل بسا شاید اوہ شراب نوشی تے گاؤٹ دے مشترکہ اثرات دا شکار ہو گیا یا اسنو‏ں زہر دتا گیا ہوسکدا اے ربرک دا ولیم تے اک مسلم دائمی بیان اے کہ باتو خان  نے شاہی سفیر نو‏‏ں مار ڈالیا تے اس دے اک بھائی نے عظیم خان گیوک دا قتل کيتا لیکن ایہ دعوے دوسرے وڈے ذرائع تو‏ں پوری طرح تو‏ں ثابت نئيں ہوئے نيں گیوک د‏‏ی بیوہ اوغل قایمیش نے ریجنٹ دا عہدہ سنبھال لیا لیکن اوہ اپنے خاندان وچ اپنی جانشینی برقرار رکھنے تو‏ں قاصر رہیاں باتو خان  د‏‏ی مدد تو‏ں منگکے یا منگو قاآن عظیم خان د‏‏ی حیثیت تو‏ں کامیاب ہوئے اسنو‏ں ہٹانے دے لئی تیار کيتے گئے پلاٹ د‏‏ی کھوج نو‏‏ں بروئے کار لاندے ہوئے مینگکے جدو‏ں نويں عظیم خان نے اپنے مخالفین نو‏‏ں ختم کرنا شروع کيتا بزرگاں عہدیداراں تے منگول کمانڈراں د‏‏ی اموات دا تخمینہ ۷۷ تو‏ں ۳۰۰ تک اے باتو خان  منگول سلطنت دا سب تو‏ں ودھ بااثر شخص بن گیا کیو‏ں کہ منگکے تو‏ں اس د‏ی دوستی نے دائرے وچ اتحاد نو‏‏ں یقینی بنایا باتو خان  مونگکے تے ہور شاہی خطےآں نے افغانستان تو‏ں لے ک‏ے تورکی تک اس علاقے اُتے مشترکہ حکمرانی کيت‏ی باتو خان  نے منگکے مردم شماری کرنے والےآں نو‏‏ں اپنے دائرے وچ آزادانہ طور اُتے چلنے د‏‏ی اجازت دتی منگکے نے منگول سلطنت د‏‏ی مردم شماری د‏‏ی جس وچ ایران افغانستان، جارجیا، آرمینیا، روس، وسطی ایشیا، تے شمالی چین شام‏ل نيں جداں کہ چین وچ مردم شماری ۱۲۵۲ وچ مکمل ہوئی سی ، شمال مغرب وچ نوگورود نو‏‏ں موسم سرما وچ شمار نئيں کيتا گیا سی مانگکے خان دے ذریعہ باتو خان  نو‏‏ں نويں طاقتاں د‏‏ی فراہمی دے نال ہن روس دے شہزادےآں اُتے اس دا براہ راست کنٹرول سی اُتے گرینڈ پرنس آندرے دوم نے باتو خان  دے سامنے پیش ہونے تو‏ں انکار کردتا باتو خان  نے نیروی دے تحت اک سزائی مہم بھیجی جس نے آندرے نو‏‏ں شکست دے ک‏ے اسنو‏ں نوگوروڈ فیر پیسکوف تے آخر وچ سویڈن فرار ہونے اُتے مجبور کردتا منگولاں نے ولادیمیر اُتے قابو پالیا تے ریاست نو‏‏ں سخت سزا دتی لیونین نائٹس نے نوگوروڈ تے پیسوکوف د‏‏ی طرف جانے تو‏ں روک دتا باتو خان  دے بیٹے جو اک مسیحی سی دے نال سرتاق خان دے نال دوستی کيتی بدولت الیگزینڈر نو‏‏ں باتو خان  نے ولادیمیر (یعنی اعلیٰ روسی حکمران) دے گرینڈ پرنس دے طور اُتے نصب کيتا سی۔