موجودہ_ترک_ریاستاں
قارغیزستان
تورک جمہوریہ قارغیزستان باضابطہ طور اُتے قارغیز جمہوریہ وسطی ایشیا دا اک پہاڑی زمینی ملک اے قارغزستان د‏‏ی سرحد شمال وچ قازاقستان، مغرب وچ اوزبیکستان، جنوب وچ تاجکستان تے مشرق وچ اویغورستان (مشرقی تورکستان) تو‏ں ملدی اے اس دا راجگڑھ تے سب تو‏ں وڈا شہر بشکیک اے نسلی قارغیز ملک د‏‏ی سٹھ لکھ آبادی د‏‏ی اکثریت اُتے مشتمل اے اس دے بعد اوزبیک تے روسیاں د‏‏ی نمایاں اقلیتاں نيں قارغیز بولی دا ہور تورک زباناں تو‏ں گہرا تعلق اے قارغزستان  د‏‏ی تریخ وکھ وکھ ثقافتاں تے سلطنتاں اُتے محیط اے بھانويں جغرافیائی طور اُتے اپنے انتہائی پہاڑی خطےآں تو‏ں وکھ تھلگ اے قارغزستان  ہور تجارتی رستےآں دے نال شاہراہ ریشم دے حصے دے طور اُتے کئی عظیم تہذیباں دے سنگم اُتے رہیا اے قبیلے تے قبیلےآں دے پے در پے آباد قارغزستان  وقتاً فوقتاً وڈے تسلط وچ آندا رہیا اے سیتھیائی باشندے موجودہ قارغزستان  وچ ابتدائی طور اُتے آباد سن قارغیز ریاست اویغور خانات نو‏‏ں شکست دینے دے بعد اپنی سب تو‏ں وڈی توسیع نو‏‏ں پہنچی تورک خانہ بدوش جو بہت ساریاں تورک ریاستاں جداں کہ پہلی تے دوسری تورک خاقانات تو‏ں اپنے آباؤ اجداد دا پتہ لگاندے نيں اپنی پوری تریخ وچ ملک وچ آباد رہے نيں تیرہويں صدی وچ قارغزستان  نو‏‏ں منگولاں نے فتح کيتا سی اس نے دوبارہ آزادی حاصل کيتی لیکن بعد وچ دزنگر خانیت نے اس اُتے حملہ کر دتا دسويں صدی تو‏ں قارغیزاں نے تیان شان د‏‏ی حد تک ہجرت د‏‏ی تے تقریباً دوسو سال تک اس علاقے اُتے اپنا تسلط برقرار رکھیا دزنگراں دے زوال دے بعد قارغیز تے قیپچاق قوقند خانات دا لازمی حصہ سن اک جمہوری حکومت قائم ہوئی قارغزستان  نے ۱۹۹۱ء وچ سوویت یونین دے ٹوٹنے دے بعد اک قومی ریاست دے طور اُتے خودمختاری حاصل کيتی آزادی دے بعد قارغزستان  باضابطہ طور اُتے اک وحدانی صدارتی جمہوریہ سی قارغزستان  آزاد ریاستاں د‏‏ی دولت، مشترکہ یوریشین، اکنامک یونین، اجتماعی سلامتی معاہدے د‏‏ی تنظیم، شنگھائی تعاون تنظیم، اسلامی تعاون د‏‏ی تنظیم،  یورپ   وچ سلامتی تے تعاون د‏‏ی تنظیم، تورک ریاستاں د‏‏ی تنظیم دا رکن اے کمیونٹی ایہ اک ترقی پذیر ملک اے جو انسانی ترقی دے اشاریہ وچ ۱۲۰ ويں نمبر اُتے اے تے وسطی ایشیا دا دوسرا غریب ترین ملک اے ملک د‏‏ی عبوری معیشت دا بہت ودھ انحصار سونے، کوئلے، تے یورینیم دے ذخائر اُتے اے ماناس دے مہاکاوی د‏‏ی کہانی سنانے د‏‏ی روایت اے جس وچ اک جنگجو شام‏ل اے جس نے نوويں صدی وچ تمام بکھرے ہوئے قبیلے نو‏‏ں اک قوم وچ متحد کيتا یونیسکو دے غیر محسوس ثقافتی ورثے د‏‏ی لسٹ دا اک عنصر خانہ بدوش لوکاں د‏‏ی یاد دا اظہار کردی اے قارغیز قبیلے نو‏‏ں ستارہويں صدی وچ منگولاں نے اٹھارہويں صدی دے وسط وچ منچورین چنگ خاندان دے ذریعے تے انیہويں صدی دے اوائل وچ قوقند دے اوزبیک خانات دے ذریعے زیر کيتا گیا انیہويں صدی دے اواخر وچ جو اج قارغزستان  اے اس دا مشرقی حصہ خاص طور اُتے اسک-کول علاقہ، نو‏‏ں چنگ چین نے تربگتائی دے معاہدے دے ذریعے روسی سلطنت دے حوالے ک‏ے دتا سی ایہ علاقہ جسنو‏ں روسی بولی وچ "قارغیزیا" کہیا جاندا سی ۱۸۷۶ء وچ باضابطہ طور اُتے سلطنت وچ شام‏ل کر دتا گیا سی روسی قبضے نو‏‏ں متعدد بغاوتاں دا سامنا کرنا پيا تے بوہت سارے قارغیزاں نے پامیر دے پہاڑاں تے افغانستان وچ منتقل ہونے دا انتخاب کيتا اس دے علاوہ وسطی ایشیا وچ روسی حکمرانی دے خلاف ۱۹۱۶ء د‏‏ی بغاوت نو‏‏ں دبانے د‏‏ی وجہ تو‏ں بوہت سارے قارغیز بعد وچ چین د‏‏ی طرف ہجرت کرنے اُتے مجبور ہوئے چونکہ اس خطے وچ بوہت سارے نسلی گروہ پڑوسی ریاستاں دے درمیان ایداں دے وقت وچ منقسم سن تے ہن وی نيں جدو‏ں سرحداں ودھ غیر محفوظ تے کم منظم سی اس لئی پہاڑاں اُتے اگّے پِچّھے جانا عام سی ابتدائی طور اُتے اس علاقے وچ سوویت طاقت ۱۹۱۹ء وچ قائم ہوئی سی تے قارا-قارغیز خود مختار اوبلاست نو‏‏ں روسی SFSR دے اندر تشکیل دتا گیا سی محاورہ قارا-قارغیز ۱۹۲۰ء د‏‏ی دہائی دے وسط تک روسیاں نے انہاں نو‏ں قازاقاں تو‏ں ممتاز کرنے دے لئی استعمال کيتا سی ہن ایہ قارغیز دے ناں تو‏ں جانیا جاندا ا‏‏ے۔