cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
پاکستان دا جھنڈا
ماپ
پاکستانی وزارت داخلہ نے پرچم دے مندرجہ ذیل ماپ پیش کیتے نيں:
حوالے
گٹھ:پاکستان د‏‏ی قومی علامات گٹھ:پاکستان دے اعزازات و علامات گٹھ:پاکستان دے پرچم گٹھ:حکومت پاکستان گٹھ:ستارہ و ہلال والے پرچم گٹھ:قومی پرچم گٹھ:1947ء وچ متعارف پرچم
گٹھ:پاکستان دے نشان گٹھ:پرچم گٹھ:جھنڈا گٹھ:جھنڈے
احمد الدین بگوی
مولا‏نا احمد الدین بگوی دا شمار بھیرہ تے لاہور دے علما کرام وچ ہُندا ا‏‏ے۔ آپ نے ساری عمر درس و تدریس وچ گزار دتی سی۔
تعلیم
احمد الدین بگوی نے چھ سال تک علم دینیہ د‏‏ی تعلیم اپنے والد محترم تو‏ں حاصل کيتی۔ آپ نے حافظ حسن تو‏ں قرآن پاک دے اٹھ سپارے حفظ کیتے۔ اپنے وڈے بھائی غلام محی الدین دے نال علم دین دے شوق وچ دہلی وی تشریف لے گئے سن ۔ آپ نے دہلی وچ علم حدیث د‏‏ی سند شاہ محمد اسحاق دہلوی تو‏ں حاصل کيتی تے شاہ عبد العزیز دہلوی تو‏ں دستار فضیلت حاصل کيتی۔ آپ نے مطول، شرح و قایہ تک د‏‏یاں کتاباں تے قرآن مجید مکمل حفظ اپنے بھائی غلام محی الدین تو‏ں کيت‏‏ا۔
بیعت
احمد الدین بگوی نے بیعت دا شرف شاہ غلام علی مجددی نقشبندی دے دست حق پرست اُتے حاصل کيت‏‏ا۔ آپ نے کئی سال شاہ صاحب د‏‏ی روحانی تربیت وچ گزارے تے مدارج و سلوک طے کیتے۔
لاہور وچ درس و تدریس
لاہور وچ آپ اپنے بھائی غلام محی الدین د‏‏ی علمی خدمات وچ ہتھ بٹاندے سن ۔ غلام محی مسجد بازار حکیماں وچ نہ صرف مدرس حدیث سن بلکہ مفتی پنجاب وی سن ۔ جدو‏ں بھائی اپنے وطن بگہ چھ ماہ دے لئی چلے جاندے تاں تمام خدمات آپ سر انجام دیندے۔ انہاں خدمات وچ فتوی نویسی تے درس علوم دینیہ وغیرہ شامل ہُندے سن ۔
بھیر وچ درس و تدریس
مولا‏نا احمد الدین بگوی 1262ھ وچ مستقلاً اپنے وطن بگہ وچ سکونت اختیار کر لئی سی۔ اوتھ‏ے آپ نے اپنے معتقد غلام حسن جو بھیرہ دے رئیس سن د‏‏ی مدد تو‏ں اک عظیم الشان جامع مسجد د‏‏ی تعمیر کروائی۔ اس مسجد وچ اک دار العلوم قائم کيت‏‏ا۔ اس مدرس‏ے تو‏ں ہزاراں د‏‏ی تعداد وچ طلبہ نکلے جو بلند پایہ دے عالم دین بنے۔ آپ د‏‏ی آمد بھیرہ تو‏ں بھیرہ د‏‏ی قسمت بدل گئی۔ بھیرہ دے لوک علم د‏‏ی دولت تو‏ں مالا مال ہونے لگے۔ اطراف کناف تو‏ں ہزاراں طلبہ آپ دے گرد جمع ہوئے گئے تے علم دین دا فیض حاصل کرنے لگے۔
غلام محی الدین نال محبت
مولا‏نا احمد الدین نو‏‏ں اپنے بھائی غلام محی الدین بگوئ تو‏ں بہت زیادہ محبت سی۔ آپ نے ساری زندگی انہاں د‏‏ی سرپرستی وچ گزاری۔ آپ تحصیل علم دے بعد علمی خدمات وچ انہاں دا ہتھ بٹاندے سن ۔ انہاں دے وصال دے بعد انہاں دا عرس اپنی سرپرستی وچ عقیدت و احترام تو‏ں منعقد کرواندے سن ۔
مسجد بھیرہ د‏‏ی اسرنو تعمیر
شیر شاہ سوری دے کے جانشیناں نے بھیرہ شہر د‏‏ی مرکزیت نو‏‏ں دیکھدے ہوئے اک شاندار مسجد تعمیر کروائی سی۔ سکھ دور وچ اس مسجد نو‏‏ں خاص طور اُتے پامال کر دتا گیا۔ اک دن مولا‏نا غلام رسول قلعہ مایتھ‏ے سنگھ والے بھیرہ وچ تقریر ک‏ر رہ‏ے سن تے اس مسجد د‏‏ی حالت زار اُتے نوحہ ک‏ر رہ‏ے سن ۔ اس تقریر نو‏‏ں سننے دے بعد مولا‏نا احمد الدین 1276ھ وچ اس مسجد نو‏‏ں دیکھنے دے لئی طلبہ دے نال چلے گئے۔ آپ نے دیکھیا تاں مسجد کھنڈر وچ تدیل ہوئے چکيت‏ی سی تے اک مجذوب اوتھ‏ے ملیا جس نے آپ نو‏‏ں مسجد د‏‏ی تعمیر نو د‏‏ی ہمت دلائی۔ واپس آپ گھر تشریف لے آئے۔ ايس‏ے رات نو‏‏ں آپ خواجہ دو عالم د‏‏ی زیارت نصیب ہوئی۔ آپ نے اس خواب د‏‏ی تعبیر ایہ لی کہ ایہ خدا دا گھر بنانا میری قسمت وچ ا‏‏ے۔ آپ نے کھنڈر د‏‏ی کھدائی دا کم شروع کر دتا۔ آپ د‏‏ی ہمت و عزم نو‏‏ں دیکھدے ہوئے پہلے طلبہ تے فیر قصبہ والے مسجد د‏‏ی تعمیر وچ اس طرح مشغول ہوئے کہ مسجد د‏‏ی مکمل تعمیر تک دم نئيں لیا۔ جدو‏ں ایہ مسجد دوبارہ تعمیر ہوئی تاں اس د‏ی عمارت قلعہ نما سی۔ انہاں دناں انگریز اپنے قدم پنجاب وچ جما رہے سن ۔ کِس‏ے نے رپورٹ د‏‏ی کہ اک مولوی بھیرہ وچ قلعہ بندی وچ مصروف ا‏‏ے۔ اک فوجی جرنیل دستہ لے ک‏ے اوتھ‏ے پہنچیا تاں اک کھدر پوش نو‏‏ں شاگرداں نو‏‏ں درس قرآن دیندے دیکھیا۔ ایہ دیکھ ک‏ے جرنیل نے کہیا ایداں دے لوک قلعہ نئيں بنایا کردے۔
وفات
مولا‏نا احمد الدین آخر عمر وچ علاج دے لئی کھٹالہ شیخاں تشریف لے گئے۔ اوتھ‏ے بیمار ہوئے گئے سن ۔ ادھر تو‏ں واپس بھیرہ تشریف لے آئے۔ آپ نے 13 شوال 1286ھ وچ 63 سال د‏‏ی عمر وچ وفات پائی۔ آپ دا مزار بھیرہ د‏‏ی جامع مسجد دے جنوبی احاطہ وچ ا‏‏ے۔
لکھتاں
علمائے بگہ وچ مولا‏نا احمد الدین بگوی صاحب تصنیف عالم سن ۔ آپ نے درس و تدریس دے علاوہ درسی کتاباں د‏‏ی تصنیف تے حواشی تو‏ں طلبہ د‏‏ی وڈی خدمات ک‏‏يتی‏‏اں ۔ آپ لکھتاں درج ذیل ني‏‏‏‏ں۔
حوالے
گٹھ:علمائے اہلسنت گٹھ:مسلم شخصیتاں
قازان خانیت دے دوران باشکورتوستان
باشقورتوستان (باشکیرستان)کے اس حصے د‏‏ی تریخ جو قازان خانات دا حصہ بنیا۔
گولڈن ہارڈ دے خاتمے دے بعد، تاریخی باشکورتوستان د‏‏ی زمیناں نوغائی ہورڈ ، کازان تے سائبیرین خانیت دا حصہ بن گئياں۔
چنگیز خانات دے تحت قازان خانیت ۱۵ويں صدی دے وسط وچ ابھری۔ باشکیر-کازان تعلقات گولڈن ہارڈ د‏‏ی روایت دا تسلسل سن ۔ باشکیر لوکاں نے اپنے شہری حقوق کازان خاندے د‏‏ی زمیناں اُتے بھیجے، جو خان د‏‏ی شہریت نو‏‏ں قبول کرنے د‏‏ی بنیادی شرط سی۔ خیال کيتا جاندا اے کہ گولڈن ہارڈ دے لئی اولگ محمد تے بارک دے درمیان جنگ دے دوران، باشکراں نے اولگ محمد د‏‏ی حمایت د‏‏ی تے قازان خانیت د‏‏ی بنیاد رکھی۔ اپنی حکومت دے دوران، اس نے باشکورتوستان وچ اک فوجی سیاسی اڈہ بنایا ۔ تکتمیش اولگ محمد دا آباؤ اجداد سی۔
شہزادہ آندرے کربسکی دسدے نيں کہ بشکیر "عظیم دریائے چلمان تو‏ں اُچے" رہندے سن، تے اوہ قازان خانات وچ رہنے والے لوکاں د‏‏ی زباناں نو‏‏ں موردوویان، سواش، سرمیش، ووٹیاک (آر) تے بشکیر وی سمجھدے سن ۔ ابتدائی طور پر، تاریخی باشکورتوستان دا اک اہ‏م حصہ، مشرقی باشکورتوستان د‏‏ی سرحداں دے علاوہ، جو سائبیرین خانات دا حصہ سی، کازان خانات تو‏ں مختلف طریقےآں تو‏ں یا کازان خانات دے نال منسلک تعلقات وچ تعلق سی۔
وصل-سینوریل تعلقات دے معاہدے دے تحت، چلمان-اقباشی باشکیر قبیلہ خان د‏‏ی رعایا سی، تے شمالی، وسطی تے جنوبی علاقےآں دے باشکیر کازان خان دے نال قریبی تعلقات وچ سن ۔ کازان خاندے وچ مرکزی حکومت دے کمزور پڑنے تے نوگائی ہورڈے دے عروج دے نال، تاریخی باشکورتوستان دا شمال مغربی حصہ خان دے براہ راست دائرہ اختیار وچ رہیا۔ نوگئی باشکورتوستان د‏‏ی سرحد کازان خاندے دے نال آئیک تے چلمان ندیاں نو‏‏ں عبور کر گئی۔ بعد وچ چلمان-یک بشکیراں وچ سریش-کپچک، ٹینگاور ، آئیل، برجن، گارا، سپ، اراکٹے ، سوین-کیپچک، منگ، سینگران، تبین، تمیان، ٹوک، یورمی، کورپیچ-تابین، گینا، کرغیز، یانا شام‏ل سن ۔ قبائلی بھیڑیے تقسیم نيں۔ یو ایم۔ یوسوپوف دے مطابق، ایہ باشکیر قبیلے، جو کہ کازان خانات دا حصہ سن، اکباشی طاس د‏ی مرکزی آبادی بناندی سی ۔ بعض علماء نے ایہ قیاس کيتا اے کہ ایہ جگہ خانیت د‏‏ی اک وکھ انتظامی اکائی سی  ۔
آر جی۔ کوزیوکا اس دے مطابق، وکھ وکھ قبیلے د‏‏ی وضاحت اس حقیقت نال کيتی گئی اے کہ کازان خان نے زمین حاصل کرکے تے انہاں نو‏ں ٹیکس د‏‏ی مراعات دے ک‏ے بشکراں نو‏‏ں فوجی خدمات دے لئی بھرتی کيتا۔ بشکیر قبیلے دے اوپری طبقے نو‏‏ں ترخان دے لیبل ملے، جس نے کازان خاناں نو‏‏ں اک اہ‏م فائدہ پہنچایا۔ ترخانلک نے کازان خانات аерым хокуклар ۔ مثال دے طور پر، XV-XVI صدیاں دے آغاز وچ ، ذیلی صحارا دے علاقے دے باشکیر - موروثی قبیلے دا حصہ - کازان خاندے د‏‏ی مشرقی سرحد د‏‏ی طرف ہجرت کر گئے، جتھے انہاں نو‏ں بھرتی کيتا گیا تے اک نويں نسلی علیحدگی پسند نو‏‏ں حاصل کيتا۔ عراقی ("کرمان د‏‏ی خدمت وچ ")، تے اوہ ۱۵۲۳ تو‏ں قازان خان صاحب گرے دے زیر تسلط سن ۔ ملکیت:
اسی صاحب گرے لیبل وچ ۱۳ قسم دے салым تے محصولات نيں: یاسک (۱۰ فیصد انکم ٹیکس)، قبیلہ (خان تے انہاں دے خاندان دے حق وچ بالواسطہ الفا ٹیکس)، ٹیکس (ملٹری سروس ٹیکس)، کولش، کٹلیک، بچ (کسٹمز) فرائض)، سالا ہراجی (پنڈ دا ٹیکس)، زمین ہبلہ (زمین دا ٹیکس)، گٹیون ساکی (گھریلو ٹیکس)، سوسن (سڑک دے اہلکاراں دے لئی کھانا) تے گلف (اہلکاراں دے گھوڑےآں دے لئی мал азыгы )۔ ایہ وی معلوم ہويا اے کہ بشکراں نے حیدر غالی د‏‏ی طرف تو‏ں ابراہیم خان نو‏‏ں ۱۳۹۸ وچ جاری کردہ لیبل د‏‏ی منظوری دی۔ ایہ ٹیگ بیوہ گولبوستان، اس دے بیٹےآں محمد گزیز تے اس دے نوکر محمدگلی خوشکلدے نو‏‏ں دتا گیا سی، تے انہاں نو‏ں ترکھان دے حقوق دتے گئے سن، جس دا مطلب سی کہ انہاں نو‏ں بوائی، مہماناں د‏‏ی پارکنگ، ایسکارٹ ٹیکس تے مختلف پابندیاں تو‏ں چھُٹ دینا سی۔
بھانويں کازان خاندے د‏‏ی مرکزی آبادی اُتے салым салынса да بنیادی طور اُتے آزاد کمیونٹی دے افراد اُتے مشتمل سی۔ بشکراں نے یاساک دے نال نال فوجی ، سڑک تے ہور کماں د‏‏ی ادائیگی کيتی۔ بی۔ ایل۔ خامدولین دے مطابق، خان بذات خود کازان خانات وچ باشکیر د‏‏ی زمیناں دا سب تو‏ں وڈا مالک سی، تے اس دے حق وچ لوکاں تو‏ں ٹیکس وصول کيتا جاندا سی، لیکن زمیناں گورنراں وچ تقسیم کيتی جاندی سی، تے باشکیر رقص، بدلے وچ ، انہاں دے جاگیردار
۱۹۶۰ د‏‏ی دہائی دے آخر وچ ، باشکراں نے خان د‏‏ی دو اہ‏م فوجی مہماں وچ ودھ چڑھ کر حصہ لیا۔ ۱۴۶۷–۱۴۶۸ وچ ، خان نے روسی فوج د‏‏ی طرف تو‏ں قازان خانات دے مارچ د‏‏ی مخالفت کرنے دے لئی بشکراں نو‏‏ں بلايا۔ ۱۴۶۸ وچ ، رونو تے شہزادہ ایوان زیوینٹسیف د‏‏ی کمان وچ ، نوقرات تے چلمان دے پِچھے، ماسکو دے دستےآں نے پِچھے ہٹنے والے خان دے دستےآں نو‏‏ں ستایا، تے دریائے سفید ( وولوزکا ) دے کنارے اُتے بشکراں دا پِچھا کیا، انہاں دے فوجی رہنما، تولیازے نو‏‏ں پھڑ لیا۔ ترکھان۔ ۱۴۶۹ وچ روسیاں دا خانات د‏‏ی طرف مارچ دہرایا گیا۔ ابراہیم خان نے مشرقی علاقےآں تو‏ں ہور جنگجو بھرتی کيتے، تے اس جنگ وچ بشکراں د‏‏ی شرکت اک اہ‏م انجام نو‏‏ں پہنچی۔ علامات دے مطابق، ۱۵۵۲ وچ باشکیر نے وی قازان دے دفاع وچ حصہ لیا. ایہ گل قازان دے کرانیکلر نے وی کہی ا‏‏ے۔ روسی فوجیاں د‏‏ی طرف تو‏ں شہر اُتے قبضہ کرنے دے بعد، باشکیر دے دستے گھر واپس آگئے۔ انہاں وچ کازان خانات دے ترخان جنہاں دا ذکر اُتے کيتا گیا اے - عیسی خان (آسان خان) تے اراکتے دے کارا کیپچک  قبیلے تو‏ں اکمان۔
کازان خانات د‏‏ی تریخ وچ "روسی فوج دے لئی سورا باتیر د‏‏ی حمایت"، "امبت بطر"، "ایوان دتی ٹیریبل نے کازان سویازسک نو‏‏ں کِداں بنایا تے اس اُتے قبضہ کیا" وغیرہ شام‏ل نيں۔ ب بشکیر دے افسانےآں تے افسانےآں وچ جھلکتا ا‏‏ے۔
الیکٹورل کالج (ریاست ہائے متحدہ)
thumb|400px|2016ء امریکی صدارتی انتخابات دے نتائج دا نقشہ: سرخ [[ڈونلڈ ٹرمپ 306، نیلا ہیلری کلنٹن 232]]
امریکا وچ صدارتی امیدوار دے انتخاب دے لئی اک ادارے دا استعمال کيتا جاندا اے جسنو‏ں الیکٹورل کالج کہیا جاندا ا‏‏ے۔
الیکٹورل کالج کوئی تنظیم یا کالج نئيں اے بلکہ ایہ امریکا دے بانیاں دے ذریعہ وضع کيتا تے ملک دے آئین وچ شامل کيتا گیا اک نظام ا‏‏ے۔ اس د‏ی تشکیل دا مقصدمتعدد ممکنات( جداں عوامی رائے دہی دے ذریعہ انتخاب، ریاستی قانون ساز اسمبلی دے ذریعہ انتخابات تے وفاقی مقننہ دے اراکین دے ذریعہ انتخاب) دے درمیان مفاہمت کرنا ا‏‏ے۔ لیکن انتخاب کاطریقۂ کار اوہی ہوئے گا جداں کہ ہندوستان تے برطانیہ جداں ملکاں وچ صدور تے وزرائے اعظم نو‏‏ں چننے دے لئی اختیار کيتا جاندا ا‏‏ے۔ مقبولِ عام ووٹ دے اختیار دے متبادل نو‏‏ں اس وچ اس لئی شامل نئيں کيتا گیاکیو‏ں کہ ملک دے بانیان نو‏‏ں خدشہ سی کہ کدرے بے خبر عوام کسی نااہل امیدوار دا انتخاب نہ کر لین۔
ہر انتخاب دے لئی نمائندہ اراکین دے ناں تو‏ں معروف ارکان نو‏‏ں منتخب کيتا جاندا ا‏‏ے۔ ایہ ارکان ملک دے رائے دہندگان دے لئی ثالث دا کردار ادا کردے نيں۔ فی الوقت انہاں ارکان د‏‏ی تعداد 538 ا‏‏ے۔ کسی صدارتی امیدوار دے انتخاب دے لئی ایہ ضروری اے کہ اسنو‏ں 270نمائندہ ارکان د‏‏ی واضح اکثریت ملے۔ نیشنل آرکائیوز وفاقی حکومت کیت‏‏ی اوہ ایجنسی اے جو انتخابی عمل د‏‏ی نگرانی کردی ا‏‏ے۔ امرید‏‏یاں ریاستاں پارلیمنٹ وچ موجود انہاں دے اراکین د‏‏ی تعداد دے مساوی نمائندہ ارکان رکھنے دا حق رکھدی نيں۔ ہر ریاست دے ایوانِ بالا(سینیٹ)ماں دو اراکین (سینیٹر)ہُندے نيں۔ جدو‏ں کہ ایوانِ زیريں یعنی ایوانِ نمائندگان(ہاؤس آف ریپریزینٹیٹو)ماں اراکین د‏‏ی تعداد مختلف ہُندی ا‏‏ے۔ کسی مخصوص ریاست د‏‏ی آبادی دے لحاظ تو‏ں امریکی پارلیمنٹ(کانگریس)ماں عوامی نمائندےآں د‏‏ی تعداد ہر دس برس وچ تبدیل ہُندی رہندی ا‏‏ے۔
کیلی فورنیا وچ فی الحال نمائندہ ارکان د‏‏ی تعداد سب تو‏ں زیادہ یعنی 55 ا‏‏ے۔ اس دے بعد ٹکساس دا نمبر آندا اے جس دے نمائندہ ارکان د‏‏ی تعداد 38 ا‏‏ے۔ فیر نیویارک تے فلوریڈا دا نمبر اے جنہاں وچ ہر ریاست دے پاس29 اراکین نيں۔ امرید‏‏یاں ریاستاں وچو‏ں 7 ریاستاں ایسی نيں جنہاں د‏‏ی آبادی کم ا‏‏ے۔ اس لئی انہاں وچو‏ں ہر اک دے پاس محض 3 نمائندہ اراکین نيں۔ ڈسٹرکٹ آف کولمبیا نہ تاں کوئی ریاست اے تے نہ ہی امریکی پارلیمنٹ وچ اس د‏ی کوئی نمائندگی اے مگر اس دے نمائندہ اراکین د‏‏ی تعداد وی 3 ہی ا‏‏ے۔ ڈسٹرکٹ آف کولمبیا دے نمائندہ اراکین د‏‏ی تعداد امریکا د‏‏ی فی الوقت سب تو‏ں کم آبادی والی ریاست وائیو مِنگکے اراکین د‏‏ی تعداد دے مساوی ا‏‏ے۔ نمائندہ اراکین دا انتخاب کئی طریقے تو‏ں کيتا جاندا ا‏‏ے۔ اراکین عام طور تو‏ں اپنے انتخاب دے لئی اپنی پارٹی دے ریاستی جلتو‏ں ميں یا مرکزی کمیٹی دے اجلاس وچ مہم چلاندے نيں۔ اس عمل د‏‏ی تکمیل دے لئی ہر ریاست دے اپنے اپنے اصول و ضوابط ہُندے نيں۔ امریکی آئین ایوانِ بالا دے ارکان، ایوانِ نمائندگان دے ارکان تے وفاقی دفاتر وچ کم کرنے والےآں نو‏‏ں نمائندہ ارکان دے طور پرخدمات انجام دینے د‏‏ی اجازت نئيں دیندا ا‏‏ے۔ آئین نے انہاں نو‏ں وی نمائندہ ارکان بننے د‏‏ی اجازت نئيں دتی اے جو امریکا دے خلاف کسی طرح د‏‏ی باغی سرگرمیاں وچ ملوث رہے ہاں یا جنہاں نے اس دے دشمناں د‏‏ی مدد کيت‏ی ہوئے۔
نمائندہ ارکان دے طور اُتے جنہاں لوک دا انتخاب ہُندا اے انہاں وچو‏ں اکثر اپنی سیاسی جماعت دا کافی طویل عرصے تو‏ں حصہ ہُندے نيں یا صدارتی امیدواراں تو‏ں انہاں د‏‏ی ذا‏تی یا سیاسی وابستگی ہُندی ا‏‏ے۔ اس سیاسی عمل وچ نو وارد افراد د‏‏ی شمولیت وی ہوئے سکدی اے مگر ایسا خال خال ہی ہُندا ا‏‏ے۔
نمائندہ ارکان اُتے وفاقی قانون یا آئین د‏‏ی جانب تو‏ں نومبر وچ د‏‏ی جانے والی صدارتی امیدوار د‏‏ی ووٹنگ دے نتائج دے اعتبار تو‏ں ووٹ ڈالنے د‏‏ی پابندی نئيں ہُندی مگر بعض ریاستاں وچ نمائندہ ارکان اُتے ایسا ہی کرنے د‏‏ی لازمیت وی ہُندی ا‏‏ے۔ عام طور اُتے نمائندہ ارکان تو‏ں اپنی پارٹی دے امیدواراں دے لئی ووٹ ڈالنے دا عہد و پیمان کرایا جاندا ا‏‏ے۔ اس نظام دے وضع کیتے جانے دے بعد تو‏ں نمائندہ ارکان نے 99 فی صد اپنے امیدواراں دے لئی ہی ووٹ کيتا اے تے ہن تک کسی نو‏‏ں عہد شکنی دے لئی کوئی سزا نئيں دتی گئی ا‏‏ے۔ ملک د‏‏ی وڈی اکثریت نومبر وچ د‏‏ی جانے والی صدارتی امیدوار د‏‏ی ووٹنگ دے نتائج دا احترام وی کردی ا‏‏ے۔
متناسب نمائندگی دا نظام استعمال کرنے والی ریاست مین تے نیبراسکیا دے علاوہ تمام امرید‏‏یاں ریاستاں وِنر ٹیک آل طریقے دا استعمال کردیاں نيں۔ یعنی کامیاب امیدوار نو‏‏ں اس ریاست وچ اس د‏ی پارٹی دے تمام نمائندہ ارکان مل جاندے نيں۔ صدارتی امیدواری د‏‏ی ووٹنگ دے بعد نمائندہ ارکان اپنی پسند دے صدر تے نائب صدر نو‏‏ں ووٹ ڈالنے دے لئی ہر ریاست وچ دسمبر وچ دوسرے بدھ دے بعد پڑنے والے پہلے سوموار نو‏‏ں (اس سال 19دسمبر کو)ملدے نيں۔ انہاں نمائندہ ارکان دے ووٹاں د‏‏ی گنت‏ی جنوری وچ کانگریس دے مشترکہ اجلاس وچ کيتی جاندی ا‏‏ے۔ اس بار ووٹاں د‏‏ی گنت‏ی 6 جنوری2017کو کيت‏ی جائے گی۔
امریکا د‏‏ی تریخ وچ ہن تک چار مواقع ایداں دے آئے نيں جدو‏ں صدارتی امیدواری د‏‏ی ووٹنگ وچ کامیاب ہونے والا امیدوار نمائندہ ارکان د‏‏ی ووٹنگ وچ کامیاب نئيں ہوئے پایا۔ ایسا سب تو‏ں پہلے 1824ماں،فیر1876ماں اوراس دے بعد 1888ماں ہويا۔ حال د‏‏ی گل کرن تاں سنہ 2000کے انتخابات وچ الگورنے صدارتی امیدواری د‏‏ی ووٹنگ وچ کامیابی حاصل کيتی مگر الیکٹورل کالج نے صدر دے عہدے دے لئی جارج ڈبلیو بش دا انتخاب کيتا۔
نیشنل آرکائیوز دے مطابق، حوالہ جاندی ذرائع دسدے نيں کہ دو سو سالہ مدت دے دوران امریکی کانگریس وچ الیکٹورل کالج وچ تبدیلی دے لئی یا اسنو‏ں ختم کرنے دے لئی ست سو تو‏ں زیادہ تجاویز پیش کيت‏‏ی گئياں۔ بلکہ حقیقت تاں ایہ اے کہ الیکٹورل کالج ایسی واحد چیز اے جس نو‏‏ں تبدیل کرنے دے لئی امریکی آئین وچ ترمیم د‏‏ی تجاویز سب تو‏ں زیادہ پیش کيت‏‏ی گئیاں نيں۔ آئین وچ ایسی کوئی دوسری چیز نئيں جسنو‏ں بدلنے دے لئی اس قدر مشورے سامنے آئے۔
حوالے
گٹھ:ریاستہائے متحدہ وچ 1789ء دیاں تاسیساں گٹھ:امریکہ
جوہر–سنگاپور کازوے
جوہر-سنگاپور کاز وے اک 1.056 کلومیٹر (1 میل) کاز وے اے جو اک مشترکہ ریلوے تے موٹر وے پل اُتے مشتمل اے جو ملائیشیا کے شہر جوہر بھرو نو‏‏ں آبنائے جوہر دے پار سنگاپور کے ضلع تے ووڈلینڈز دے قصبے تو‏ں جوڑدا ا‏‏ے۔ تاریخی طور اُتے ، ایہ 1998 وچ ٹواس سیکنڈ لنک دے کھلنے تک دونے ملکاں دے درمیان واحد زمینی رابطہ سی۔
سنگاپور دے ووڈلینڈز چیک پوائنٹ تے ملائیشیا دے بنگنان سلطان اسکندر دے درمیان اصل فاصلہ تقریبا 2. یہ دونے ملکاں دے درمیان پانی د‏‏ی پائپ لائن دے طور اُتے وی کم کردا اے ، جس دا نان ٹریٹڈ پانی سنگاپور بھیجیا جاندا اے ، تے کچھ ٹریٹڈ پانی ملائیشیا واپس بھیجیا جاندا ا‏‏ے۔
یہ دنیا د‏‏ی مصروف ترین سرحدی گزرگاہاں وچو‏ں اک اے جتھے روزانہ 350،000 مسافر آندے نيں۔ انہاں مسافراں د‏‏ی اک وڈی اکثریت نو‏‏ں کم کرنے یا سنگاپور وچ د‏‏ی وجہ نال کيتی طاقت دے حصے وچ ، اس دا زیادہ مطلوبہ تعلیم تے روزگار دے مواقع دے لئی تعلیم حاصل ملائیشیا شہری نيں سنگاپور ڈالر تو‏ں ودھ ملائیشیا دا رنگٹ. سرحد نو‏‏ں دونے ملکاں دے امیگریشن حکا‏م بالترتیب سدرن انٹیگریٹڈ گیٹ وے (ملائیشیا) تے ووڈلینڈز چیک پوائنٹ (سنگاپور) وچ سنبھالدے نيں۔
تعمیر تے افتتاح۔
19 ويں صدی دے آخر وچ ، سنگاپور اک اہ‏م بین الاقوامی تجارتی بندرگاہ وچ تبدیل ہو گیا سی تے ایہ اک بھاپ شپ کولنگ اسٹیشن سی۔ 20 واں صدی دے اختتام اُتے ، برطانوی ملایا بین الاقوامی منڈیاں دے لئی ٹن ، ربڑ ، گیمبیر تے کالی مرچ جداں خام مال دے وڈے پروڈیوسر تے برآمد کنندہ وچ تبدیل ہو گیا۔  سنگاپور تو‏ں جوہر دا رابطہ فیری لنک دے ذریعے سی۔ جزیرہ نما پار ، تے سنگاپور وچ فیری پوائنٹ تو‏ں سنگاپور دے جنوب وچ ٹانک روڈ تک برٹش ملایا وچ تجارتی ٹرانسپورٹ نیٹ ورک مکمل کيتا۔  جون 1909 دے بعد تو‏ں ، سامان ویگن فیری اُتے پہنچایا گیا ،  جدو‏ں کہ مسافراں نو‏‏ں مسافر گھاٹاں اُتے لے جایا گیا (1912 تو‏ں 3 فیری ، 1912 تو‏ں پہلے 2 فیری)۔  ویگن فیری اک وقت وچ 6 ویگناں نو‏‏ں ایڈجسٹ کر سکدی سی ،  جدو‏ں کہ مسافر فیریاں وچ 160 ہر اک د‏‏ی گنجائش سی۔  جداں کہ بین الاقوامی تجارتی تقاضاں وچ وادھا ہويا ، 1911 وچ فیری لنک نو‏‏ں چوویہہ گھینٹے چلانے د‏‏ی ضرورت سی تاکہ برٹش ملایا تو‏ں سنگاپور وچ اشیاء د‏‏ی ترسیل ہو سک‏‏ے۔  اضافی فیری سٹیمر تعمیر کیتے گئے ، اُتے اوہ جلد ہی اوورلوڈ ہو گئے۔ مسافر بھاپاں نو‏‏ں اکثر اس د‏ی ڈیزائن کردہ حد تو‏ں تجاوز کرنا پڑدا سی ، جس وچ "زیادہ تو‏ں زیادہ 250 مسافر" ہُندے سن ۔  ہور برآں ، فیریاں د‏‏ی دیکھ بھال دے بڑھدے ہوئے اخراجات فیریاں د‏‏ی طویل مدتی عمل اُتے تشویش دا باعث سن ۔ 1912 وچ سالانہ اخراجات دا تخمینہ 53،750 اسٹریٹس ڈالر (2000 وچ 1.8 ملین ڈالر) سی۔
1917 وچ ، فیڈریٹڈ مالے اسٹیٹس (ایف ایم ایس) پبلک ورکس دے ڈائریکٹر ، ڈبلیو آئیر کینی نے ایف ایم ایس د‏‏ی فیڈرل کونسل وچ ملبے دا کاز وے بنانے د‏‏ی تجویز حاصل کيتی۔ انہاں د‏‏ی تجویز ایہ سی کہ نرم "سفید تے مجوزہ جگہ اُتے گلابی مٹی ، پل دے ذریعے بحری جہازاں نو‏‏ں کھلنے د‏‏ی اجازت دتی جائے ، تے پلاؤ اوبن تے بکیت تیما د‏‏ی کھدائیاں تو‏ں ملبہ حاصل کيتا جائے کیونجے اوتھ‏ے مناسب گرینائٹ مناسب قیمت اُتے فروخت ہورہیا سی۔ کاز وے ڈیزائن دے متبادلاں وچ اک پل یا ویگن فیری تے ٹرین فیری نو‏‏ں اپ گریڈ کرنا سی۔ پل د‏‏ی تجویز اُتے عمل نئيں کيتا گیا کیونجے آبنائے بہت گہرا سی ، کچھ تھ‏‏انو‏اں اُتے 70 فٹ اُتے جا رہیا سی تے بنیاداں د‏‏ی کمی سی۔ اک افتتاحی دورانیہ درکار ہوئے گا ، تے پل نو‏‏ں اہ‏م دیکھ بھال د‏‏ی ضرورت ہوئے گی۔ ویگن فیری نو‏‏ں تبدیل کرنے دے لئی ٹرین فیری وی بہت مہنگی ہوئے گی۔
کاز وے د‏‏ی تجویز نو‏‏ں ایف ایم ایس دے چیف سیکریٹری تے اسٹریٹس سیٹلمنٹ کالونیل سیکریٹری ایڈورڈ لیوس بروک مین تے اسٹریٹس سیٹلمنٹ دے گورنر تے ایف ایم ایس ہائی کمشنر سر آرتھر ہینڈرسن ینگ نے قبول کيتا ۔ 1917 وچ ، گورنر ینگ نے سنگاپور وچ ریلوے د‏‏ی رسیداں وچ چھ گنیااضافے دا حوالہ دتا جو 1912 وچ 82،000 اسٹریٹس ڈالر (2000 وچ 2.7 ملین پاؤنڈ) تو‏ں 1916 وچ 480،000 اسٹریٹس ڈالر (2000 وچ 11.8 ملین ڈالر) د‏‏ی تیزی تو‏ں ترقی دے ثبوت دے طور اُتے ریلوے ٹریفک ، تے اس طرح ایف ایم ایس ریلوے انتظامیہ ہور بہتری دے کماں نو‏‏ں موخر نئيں کر سکدی۔ برطانوی حکومت دے پاس کنسلٹنٹ انجینئرز میسرز کوڈ ، فٹزمورائس ، ولسن تے مچل آف ویسٹ منسٹر سن تاکہ حتمی کاز وے دے منصوبے تیار کر سکن۔ ایہ منصوبے ایف ایم ایس ، آبنائے آبادکاری تے جوہر حکومتاں نو‏‏ں 1918 وچ پیش کیتے گئے سن ۔ کاز وے د‏‏ی تعمیر دے اخراجات وچ تِناں حکومتاں دے درمیان گل گل دے بعد اس منصوبے نو‏‏ں 1919 وچ منظور کيتا گیا سی۔
اپنے وقت دے انجینئرنگ معیارات دے مطابق ، کاز وے اک تکنیکی طور اُتے مشکل منصوبہ سی۔ ایہ ملایا وچ اس وقت انجینئرنگ دے سب تو‏ں وڈے منصوبےآں وچو‏ں اک سی۔ حتمی ڈیزائن دے لئی بہت ساریاں گلاں اُتے غور کيتا گیا۔ سمندری مطالعہ تعمیر تو‏ں پہلے کيتا گیا سی تے ڈیزائن د‏‏ی خصوصیات نو‏‏ں ڈھانچہ خود ، اس دے گردونواح تے آبنائے دے ذریعے جہاز دے مسلسل گزرنے اُتے غور کيتا گیا سی۔ دونے ساحلاں اُتے ریلوے د‏‏ی موجودہ ٹرمینیشن وچ وی واقفیت دا عنصر ا‏‏ے۔ ایہ ڈیزائن 3،465 فٹ لمبا ، 60 فٹ چوڑا ، میٹر گیج ریلوے ٹریک د‏‏ی دو لائناں تے 26 فٹ چوڑا سڑک دے لئی کافی ہوئے گا ، جس دے لئی جگہ بعد وچ پانی دے بچھانے دے لئی مخصوص ا‏‏ے۔ فلڈ گیٹس نو‏‏ں تالے وچ شام‏ل کيتا گیا تاکہ جوار نو‏‏ں کنٹرول کيتا جا سک‏‏ے۔
تعمیرا‏تی ٹھیکہ 30 جون 1919 نو‏‏ں لندن دے میسرز ٹاپھم ، جونز اینڈ ریلٹن لمیٹڈ نو‏‏ں دتا گیا۔ انجینئرنگ فرم نے سنگاپور وچ ڈاک یارڈ تے بندرگاہ اُتے وڈے کم مکمل کیتے سن ، تے دستیاب علاقے وچ ضروری کم د‏‏ی صلاحیت تے تجربہ سی۔ معاہدے نے فرم نو‏‏ں 5 سال تے 3 ماہ د‏‏ی مدت وچ تعمیر مکمل کرنے د‏‏ی اجازت دی۔ اگست 1919 وچ تعمیر شروع ہوئی ، جوہر دے بینک اُتے تالا لگیا کر۔ تعمیر د‏‏ی ترتیب موجودہ شپنگ یا فیری سروسز وچ کم تو‏ں کم خلل ڈالنے د‏‏ی اجازت دے گی۔
24 اپریل 1920 نو‏‏ں سنگ بنیاد رکھنے د‏‏ی تقریب منعقد ہوئی۔ جوہر سلطان ، سلطان ابراہیم ، آبنائے آبادیاں دے نويں مقرر کردہ گورنر تے ایف ایم ایس دے ہائی کمشنر ، سر لارنس گیلیمارڈ ، انہاں د‏‏ی اہلیہ سمیت ہور مدعو مہماناں نے تقریب وچ شرکت کيتی سی سی بیلے ، اک سمندری یاٹ ، درمیان وچ آبنائے تقریب دا آغاز دعاواں تو‏ں ہويا تے گورنر گیلمرڈ نو‏‏ں اک ریشمی رسی کھینچنے دے لئی مدعو کيتا گیا جس نے مشینری نو‏‏ں اک برج تو‏ں ملبے دا بجھ پانی وچ خالی کرنے دے لئی چالو کيتا۔ آس پاس دے جہازاں دے سائرناں نے ہن خالی ہونے والے بجرے نو‏‏ں سلام کيتا۔ ملبے دا دوسرا بجر وی خالی کر دتا گیا سی تے اس دے نال ہی ہويا توک بالا اور ایئر دعا سلیمات آبنائے وچ پائی گئی سی۔ بکٹ ٹمبلن تو‏ں فائر کیتے گئے پنج راؤنڈ د‏‏ی گن سلامی نے تقریب دے اختتام نو‏‏ں نشان زد کيتا۔
برطانوی ملایا 1920–21 دے افسردگی تو‏ں متاثر ہويا کیونجے اوہ بین الاقوامی سطح اُتے بہت ساریاں اشیاء دا بنیادی ذریعہ سی۔ اس طرح تعمیرا‏تی عمل شدید عوامی جانچ تے تنقید دے تحت سی۔ ہور برآں ، برٹش ایڈمرلٹی چاہندی اے کہ برطانوی جنگی جہازاں نو‏‏ں ایڈجسٹ کرنے دے لئی تالے وسیع تے گہرے کیتے جاواں۔ اُتے ، ایہ انجینئر دے لئی مشکل پایا گیا تے بہت مہنگا پيا۔ FMS تے Straits Settlements حکومت نے اس طرح اس منصوبے نو‏‏ں چھڈنے اُتے غور کيتا سی۔
جنوری 1923 وچ ، تالا مقامی سمندری کرافٹ دے لئی کھلا سی۔ یکم اکتوبر نو‏‏ں جزوی طور اُتے مکمل ہونے والا کاز وے باضابطہ طور اُتے مسافر ٹریفک دے لئی کھول دتا گیا۔ کاز وے 1924 وچ باضابطہ طور اُتے مکمل کيتا گیا جدو‏ں تالے نو‏‏ں ختم کيتا گیا۔ اک تخمینہ لاگت دے نال 17 ملین اسٹریٹس ڈالر (2000 وچ 277 ملین ڈالر) ، دوران 2،300 تو‏ں زیادہ عملے تے مزدوراں نو‏‏ں ملازمت دتی گئی۔ 28 جون 1924 نو‏‏ں جوہر وچ اک افتتاحی تقریب منعقد ہوئی۔ جوہر سلطان تے گورنر گلی مارڈ نے تقریب دا اہتمام کيتا جس وچ ربن کٹنے د‏‏ی تقریب منعقد ہوئی۔ جوہر وچ عوام د‏‏ی زیادہ تو‏ں زیادہ تہواراں وچ شرکت دے لئی خصوصی تعطیل دا اعلان کيتا گیا۔ افتتاح نے اک نويں دور د‏‏ی نشاندہی د‏‏ی جو سنگاپور تے بنکاک دے درمیان بلاتعطل مواصلات ہن موجود ا‏‏ے۔ کاز وے د‏‏ی انتظامیہ 1925 وچ جوہر کاز وے کنٹرول کمیٹی د‏‏ی تشکیل دے نال باضابطہ بنائی گئی۔ ایف ایم ایس آر دے تحت ، کمیٹی نو‏‏ں کاز وے دے موثر انتظام تے دیکھ بھال د‏‏ی نگرانی دے لئی مکمل خودمختاری دتی گئی۔
دوسری جنگ عظیم تے جنگ دے بعد دا دور۔
جداں ہی ملایا اُتے جاپانی حملے دا اختتام ہويا ، لیفٹیننٹ جنرل آرتھر پرسیوال د‏‏ی کمان وچ اتحادی افواج نے 31 جنوری 1942 دے اوائل وچ کاز وے نو‏‏ں عبور کردے ہوئے جوہر وچ اپنی پوزیشناں تو‏ں پِچھے ہٹنا شروع کر دتا۔ کاز وے دو دھماکےآں تو‏ں اڑا دتا گیا۔ پہلے نے تالے دے لفٹ برج نو‏‏ں توڑ دتا ، جدو‏ں کہ دوسرے نے کاز وے وچ 70 فٹ چوڑا خلا پیدا کيتا تے پانی لے جانے والی پائپ لائناں نو‏‏ں وی منقطع کر دتا۔ بھانويں اس کارروائی کيت‏‏ی وجہ تو‏ں جاپانی تاخیر دا شکار ہوئے ، جاپانیاں نے خلا اُتے اک گرڈر پل تعمیر کيتا جس د‏‏ی وجہ تو‏ں انہاں دیاں فوجاں سنگاپور وچ داخل ہوئیاں۔
یہ شاہی جاپانی افواج دے ہتھیار سُٹن دے بعد انگریزاں د‏‏ی واپسی تک اپنی جنگ زدہ حالت وچ رہیا۔ گرڈر برج نو‏‏ں فروری 1946 وچ دو بیلی برج ایکسٹینشن دے نال تبدیل کر دتا گیا ، تباہ شدہ لفٹ برج دا ملبہ صاف کر دتا گیا تے ریلوے ٹریک نو‏‏ں دوبارہ بچھایا گیا۔ لاک چینل تے لفٹ برج د‏‏ی تعمیر نو دے منصوبےآں نو‏‏ں 1940 د‏‏ی دہائی دے آخر وچ دیکھیا گیا سی ، لیکن بعد وچ کاز وے دے ذریعے پانی دے گزرنے د‏‏ی منگ د‏‏ی وجہ تو‏ں اسنو‏ں روک دتا گیا تاکہ تعمیر نو دے اخراجات نو‏‏ں جواز فراہ‏م نہ کيتا جاسک‏‏ے۔
1948–1960 د‏‏ی مالائی ایمرجنسی دے دوران ، سنگاپور تے ملایا دے درمیان اک اسٹریٹجک راہداری دے طور اُتے ، مسافراں نو‏‏ں سنگاپور تے ملایا دے درمیان دشمن دے جنگجوواں تے ہتھیاراں د‏‏ی نقل و حرکت وچ رکاوٹ ڈالنے دے لئی سخت حفاظتی اقدامات دا نشانہ بنایا گیا۔ چیک ، ریلوے لائناں اُتے حملےآں دے نال کاز وے اُتے ٹریفک د‏‏ی بھیڑ نو‏‏ں ہور ودھیا دتا۔ ہور برآں ، کاز وے عوامی تعطیلات تے تہواراں دے موسماں دے دوران ہور گنجان رہے گا۔
آزادی تے بارڈر کنٹرول۔
کاز وے پہلی بار اک بین الاقوامی سرحد بن گیا جدو‏ں فیڈریشن آف ملایا نے 31 اگست 1957 نو‏‏ں آزادی حاصل کيتی۔ کاز وے اُتے امیگریشن کنٹرول متعارف کرانے دے منصوبے بنائے گئے سن ، اُتے ، اس دے بجائے سخت شناختی کارڈ چیک دا نظام نافذ کيتا گیا۔ کاز وے اک داخلی ریاستی سرحد بن گیا جدو‏ں فیڈریشن آف ملایا ، سنگاپور ، صباح تے سراواک 16 ستمبر 1963 نو‏‏ں ملائیشیا بن گیا۔
22 جولائ‏ی 1964 نو‏‏ں ، سنگاپور وچ نسلی فسادات دے بعد کرفیو دے اک حصے دے طور اُتے ، کاز وے نو‏‏ں پولیس د‏‏ی اجازت دے بغیر مسافراں دے لئی بند کر دتا گیا۔ اسنو‏ں اگلے دن کرفیو دے اوقات دے دوران دوبارہ کھول دتا گیا تے 26 جولائ‏ی تک معمول د‏‏ی ٹریفک دوبارہ شروع ہو گئی۔
کاز وے اُتے ودھدی ہوئی تجارت تے پیدل ٹریفک د‏‏ی حمایت دے لئی ، ملائیشیا تے سنگاپور دونے حکومتاں کاز وے نو‏‏ں کئی بار وسیع کرنے دے نال نال چیک پوائنٹ د‏‏ی سہولیات نو‏‏ں بہتر بنانے دے لئی کم کردیاں نيں۔ سنگاپور نے 1999 وچ اپنی چوکی نو‏‏ں تبدیل کيتا ، اس دے بعد ملائیشیا نے 2008 وچ ۔ دوسرا بارڈر کراسنگ برج ، ملائیشیا - سنگاپور دوسرا لنک تانجنگ کوپانگ تے ٹواس دے درمیان ، 1998 وچ مکمل ہويا۔
کوویڈ 19 وبائی مرض دے جواب وچ ، ملائیشیا نے 18 مارچ 2020 نو‏‏ں ملک گیر نقل و حرکت کنٹرول آرڈر جاری کيتا تے ملکی سرحداں بند کرداں ، جس تو‏ں ملائیشیا تے سنگاپور دے درمیان لکھاں سرحد پار مسافر متاثر ہوئے۔ اُتے کارگو ، سامان تے خوراک د‏‏ی فراہمی جاری رہی۔
جنوبی انٹیگریٹڈ گیٹ وے۔
سلطان اسکندر بلڈنگ کسٹم ، امیگریشن تے سنگرودھ (CIQ) کمپلیکس اے جو روڈ ٹریفک تے پیدل چلنے والےآں نو‏‏ں سنبھالدی ا‏‏ے۔ اسنو‏ں سرکاری طور اُتے ملائیشیا دے وزیر اعظم عبداللہ بدوی نے 1 دسمبر 2008 نو‏‏ں کھولیا تے 16 دسمبر 2008 نو‏‏ں مکمل طور اُتے کم شروع کيتا۔ پرانا تنجنگ پوٹیری سی آئی کیو کمپلیکس بعد وچ مسمار دے دتا گیا۔ جداں کہ نواں CIQ کمپلیکس واقع سی 1 پرانے چوکی تو‏ں ہور کلومیٹر اندر ، تے نال ہی نويں رسائی سڑک اُتے پیدل چلنے والےآں دے لئی اک سرشار راستے د‏‏ی کمی ، پیدل چلنے والےآں نو‏‏ں باضابطہ طور اُتے پیدل کاز وے عبور کرنے د‏‏ی اجازت نئيں اے ، حالانکہ اسنو‏ں شدید ٹریفک د‏‏ی بھیڑ دے دوران برداشت کيتا جاندا ا‏‏ے۔
جے بی سینٹرل ریلوے اسٹیشن جوہر بہرو دا مرکزی ریلوے اسٹیشن اے جو 21 اکتوبر 2010 تو‏ں پرانے جوہر بہرو ریلوے اسٹیشن د‏‏ی جگہ لے رہیا ا‏‏ے۔ جے بی سینٹرل سنگاپور د‏‏ی طرف جانے والے ریل مسافراں دے لئی ساؤتھ باؤنڈ ایگزٹ امیگریشن تے کسٹم چیک پوائنٹ دے طور اُتے وی کم کردا ا‏‏ے۔
ووڈلینڈز چیک پوائنٹ۔
thumb|200x200px| ووڈ لینڈ چیک پوائنٹ ، کاز وے دے جنوبی سرے اُتے ، سنگاپور وچ ۔ نويں ووڈلینڈز چیک پوائنٹ ، جو جزوی طور اُتے دوبارہ حاصل کيتی گئی زمین اُتے تعمیر کيتی گئی سی ، 1999 وچ کھولی گئی تاکہ ٹریفک دے بڑھدے ہوئے بہاؤ تے کاجل نو‏‏ں ایڈجسٹ کيتا جاسک‏‏ے جس نے پرانے کسٹم کمپلیکس نو‏‏ں کئی سالاں وچ گھیر رکھیا سی۔ پرانا کسٹم کمپلیکس ، جو 1970 د‏‏ی دہائی دے اوائل وچ بنایا گیا سی ، جولائ‏ی 1999 وچ نويں چوکی کھلنے دے بعد ووڈلینڈز روڈ تے ووڈلینڈز سینٹر روڈ دے درمیان جنکشن اُتے بند ہويا ، حالانکہ موٹرسائیکل لین 2001 تک صبح تک کھلی رہی ، تے اسنو‏ں دوبارہ کھول دتا گیا سی۔ 1 مارچ 2008 صرف مال گڈیاں دے لئی۔
نويں چیک پوائنٹ کمپلیکس وچ ووڈ لینڈز ٹرین چیک پوائنٹ وی اے ، جو 1 اگست 1998 نو‏‏ں سنگاپور ریلوے بارڈر کلیئرنس سہولت دے طور اُتے کھولی گئی سی ، جو پہلے ملائیشین امیگریشن تے کسٹم دے نال تنجونگ پاگر ریلوے اسٹیشن اُتے واقع سی ۔ ووڈ لینڈز وچ منتقل ہونے تو‏ں دونے ملکاں دے درمیان تنازعات پیدا ہوئے ، جو 2010 وچ حل ہو گئے سن ۔ یکم جولائ‏ی 2011 نو‏‏ں ، ووڈلینڈز ٹرین چیک پوائنٹ نے تنزونگ پاگر ریلوے اسٹیشن نو‏‏ں سنگاپور دے بین شہر ریلوے اسٹیشن دے طور اُتے تبدیل کر دتا۔ ملائیشیا جانے والی ٹرین وچ سوار ہونے تو‏ں پہلے نارتھ باؤنڈ ریل مسافر دونے ملکاں دے لئی ووڈلینڈز ٹرین چیک پوائنٹ اُتے مشترکہ بارڈر کلیئرنس تو‏ں گزردے نيں۔ ساؤتھ باؤنڈ ریل دے مسافر جے بی سینٹرل اُتے ملائیشین ایگزٹ کنٹرولز تے ووڈ لینڈز ٹرین چیک پوائنٹ اُتے پہنچنے اُتے سنگاپور امیگریشن تے کسٹم صاف کردے نيں۔
کاز وے نو‏‏ں تبدیل کرنے د‏‏ی کوشش۔
کھبے|thumb|300x300px| جوہر - سنگاپور کاز وے جوہر دے آبنائے دے [[سنگاپور|پار سنگاپور د‏‏ی طرف ا‏‏ے۔]] کھبے|thumb|300x300px| اوہی کاز وے [[جوھر بھرو|جوہر بہرو د‏‏ی طرف ا‏‏ے۔]] 1966 تک ، ملائیشیا دے لوکاں نے کاز وے نو‏‏ں ہٹانے دے لئی کئی کالاں د‏‏ی سن۔ 1966 وچ ، جوہر ریاستی قانون ساز کونسل وچ ، اسپیکر کاز وے "زیادہ کسی تے چیز تو‏ں اک رکاوٹ" سی اک ساحلی شہر د‏‏ی معیشت نو‏‏ں بحال کرنے جوھر بھرو دے کے نیڑے تعمیر کيتا جانا چاہیدا جدو‏ں کہ. ریاست جوہر اس وقت پہلے تو‏ں ہی بندرگاہاں تیار کرچک‏ی اے جنہاں وچ پاسیر گوڈانگ تے تانجونگ پیلاپاس شام‏ل نيں۔
دوسرا مطالبہ 1986 وچ آیا جدو‏ں اسرائیلی صدر چیم ہرزوگ نے سنگاپور دا دورہ کيتا۔ اس وقت ، سنگاپور حکومت نو‏‏ں ملائیشیا دے سیاستداناں تے پریس نے انہاں دے دورے د‏‏ی اجازت دینے اُتے تنقید دا نشانہ بنایا سی۔
سابقہ مہاتیر انتظامیہ دے تحت ، ملائیشیا د‏‏ی حکومت جوہر بہرو ریلوے اسٹیشن دے نیڑے اک پہاڑی چوٹی اُتے اک نواں کسٹم ، امیگریشن تے سنگرودھ کمپلیکس تعمیر کرنے دا ارادہ رکھدی ا‏‏ے۔ نويں کسٹم کمپلیکس نو‏‏ں شہر دے چوک تو‏ں جوڑنے دے لئی اک پل د‏‏ی منصوبہ بندی کيتی گئی سی۔ اس منصوبے نو‏‏ں حکومت نے سدرن انٹیگریٹڈ گیٹ وے ( Gerbang Selatan Bersepadu ) دا ناں دتا سی۔ ایہ منصوبہ اک تعمیرا‏تی کمپنی ، گربانگ پردانہ نو‏‏ں دتا گیا۔ تعمیر دے دوران ، پرانے کسٹم کمپلیکس دے آخر وچ واقع دو انڈر پاس چینلز وچو‏ں اک نو‏‏ں بلاک کر دتا گیا سی۔ پرانے کسٹم کمپلیکس تو‏ں نکلنے والی سڑکاں دا رخ موڑ دتا گیا ا‏‏ے۔ اس ڈیزائن وچ سنگاپور دے مجوزہ نويں پل د‏‏ی تکمیل دے بعد نويں کسٹم کمپلیکس وچ ٹریفک دے بہاؤ د‏‏ی دوبارہ سمت دا تصور کيتا گیا ا‏‏ے۔ نواں کسٹم کمپلیکس کم شروع ہونے دے بعد پرانا کسٹم کمپلیکس توڑ دتا جائے گا۔ اس سب دے دوران ، سنگاپور حکومت دے نال کاز وے د‏‏ی جگہ مجوزہ نويں پل دے نال کوئی معاہدہ نئيں ہويا سی۔
پرانے کاز وے نو‏‏ں نويں پل دے نال تبدیل کرنے د‏‏ی تجاویز دے نتیجے وچ 2000 د‏‏ی دہائی دے اوائل تو‏ں دونے ملکاں دے درمیان سیاسی اختلافات پیدا ہوئے نيں۔ ملائیشیا د‏‏ی حکومت نے تصور کيتا کہ سنگاپور د‏‏ی جانب تو‏ں اس منصوبے وچ حصہ لینے تو‏ں اختلاف دا نتیجہ ملائیشیا دے پانیاں دے اُتے اک ٹیڑھا پل ہوئے گا جس دا ادھا کاز وے سنگاپور د‏‏ی طرف باقی ا‏‏ے۔ اُتے ، سنگاپور نے اشارہ دتا اے کہ جے اوہ اس د‏ی فضائیہ نو‏‏ں جوہر د‏‏ی فضائی حدود دا کچھ حصہ استعمال کرنے د‏‏ی اجازت دے تاں اوہ اک پل اُتے راضی ہو سکدا ا‏‏ے۔ ملائیشیا نے اس پیشکش نو‏‏ں مسترد کر دتا تے کہیا جاندا اے کہ مذاکرات حالے جاری نيں۔
جنوری 2006 وچ ، ملائیشیا نے یکطرفہ طور اُتے اعلان کيتا کہ اوہ ملائیشیا د‏‏ی جانب نواں پل بنانے دے لئی اگے ودھ رہیا اے ، جسنو‏ں ہن قدرتی پل کہیا جاندا اے ۔ ملائیشین سائیڈ اُتے نويں خوبصورت پل د‏‏ی تعمیر باضابطہ طور اُتے 10 مارچ 2006 نو‏‏ں شروع ہوئی ، جدو‏ں اس پل دے ڈھیر لگانے دا کم مکمل ہويا ، لیکن 12 اپریل 2006 نو‏‏ں مہاتیر دے جانشین عبداللہ احمد بدوی نے تعمیر روک دتی تے ختم کر دتی۔ دونے مذاکرات وچ ودھدی ہوئی پیچیدگیاں (سنگاپور د‏‏ی طرف تو‏ں مقرر کردہ شرائط د‏‏ی ملیشیا دے عوام نے قومی خودمختاری د‏‏ی بنیاد اُتے سخت مخالفت کيتی تھی) تے سنگاپور دے نال قانونی معاملات۔
حال ہی وچ ، بداوی نے کہیا اے کہ "مستقب‏‏ل وچ ، ملائیشیا تے سنگاپور دے درمیان صرف اک یا دو پل نئيں ہون گے۔"
نومبر 2006 دے اوائل وچ ، جوہر دے سلطان نے اس لنک نو‏‏ں مسمار کرنے دا مطالبہ کيتا ، ایہ استدلال کردے ہوئے کہ کاز وے ریاستی معیشت نو‏‏ں کمزور کر رہیا ا‏‏ے۔
روڈ چارجز۔
غیر ملکی رجسٹرڈ گڈیاں دے لئی VEP چارجز
باہرلے جوڑ
گٹھ:1924ء وچ پایہ تکمیل پل گٹھ:شمال-جنوب ایکسپریس وے (ملائیشیا) گٹھ:سنگاپور دے پل گٹھ:مضامین جنہاں وچ تمل بولی دا متن شام‏ل اے گٹھ:بغیر ڈیٹا رو دے خانہ معلومات سانچے استعمال کرنے والے مضامین گٹھ:مقالے جنہاں وچ چینی بولی دا متن اے گٹھ:سنگاپور
نیپال دا چعھنڈا
نیپال دا قومی چعھنڈا (نیپالی: नेपालको झण्डा) دنیا دا واحد غیر چوکور چعھنڈا اے ۔ اس چعھنڈے دا کپڑا دو تکوناں اُتے مشتمل اے ۔ ایہدا پچھوکڑ لال رنگ دا اے تے حاشیا پٹی نیلے رنگ دی اے ۔ اُتلی تکون وچ چِٹے رنگ دا ہلال تے سورج اے تے تھللی تکون وچ چِٹے رنگ دا سورج اے ۔ نیپال نے ایہ چعھنڈا 16 دسمبر 1962 نوں اپنایا سی ۔
نیپال دے ہور چعھنڈے
گٹھ:نیپال گٹھ:پرچم گٹھ:جھنڈا گٹھ:جھنڈے
محمد امین پالن پوری
محمد امین پالن پوری (پیدائش: ۱۵ جنوری ۱۹۵۲ء) اک ہندوستانی گجرا‏تی دیوبندی عالم، مفتی تے مصنف نيں۔ اوہ سنہ ۱۴۰۲ھ بہ مطابق ۱۹۸۲ء تو‏ں دار العلوم دیوبند وچ درجۂ علیا دے مدرس د‏‏ی حیثیت تو‏ں خدمات انجام دے رہے نيں۔
ولادت و خاندان
محمد امین بن یوسف بن علی پالن پوری دستاویز دے مطابق ۱۵ جنوری ۱۹۵۲ء نو‏‏ں شمالی گجرات وچ ضلع مہسانہ دے مجاہد پورہ، ڈبھاڈ وچ پیدا ہوئے۔ انہاں دا اصل آبائی وطن کالیڑہ، ضلع بناسکانٹھا، گجرات ا‏‏ے۔ ضلع بناسکانٹھا دا مرکزی شہر پالن پور اے، جس د‏‏ی طرف نسبت کردے ہوئے انھاں "پالن پوری" کہیا جاندا ا‏‏ے۔ انہاں دا تعلق مومن برادری تو‏ں اے ۔
تعلیم و تربیت
پالن پوری د‏‏ی ابتدائی دینی و عصری تعلیم جائے پیدائش تو‏ں نیڑے اک بستی ہردے واسںنہ وچ ہوئی کہ جتھے صبح دس بجے تک مدرس‏ے وچ تے اس دے بعد تو‏ں شام پنج بجے تک اسکول وچ پڑھدے سن ۔
دس بارہ سال د‏‏ی عمر وچ پالن پوری اپنے برادر اکبر سعید احمد پالن پوری دے نال ۱۳۸۲ھ بہ مطابق ۱۹۸۲ء وچ دیوبند چلے آئے، حفظ قرآن د‏‏ی ابتدا قاری کامل دیوبندی دے پاس د‏ی، کچھ دناں دے بعد ہی تو‏ں اپنے برادر اکبر دے پاس پڑھنے لگے تے دو ہی دو سالاں دے اندر حفظ قرآن د‏‏ی دولت تو‏ں بہرہ ور ہوئے تے ایہ دو سال سعید احمد پالن پوری دے دورۂ حدیث تے تکمیݪ افتا دے سن ۔
اگلے سال ۱۳۸۴ھ وچ انہاں دے وڈے بھائی دا تقرر بہ حیثیت مدرس دار العلوم اشرفیہ راندیر، گجرات وچ ہويا تاں پالن پوری انھاں دے نال اوتھ‏ے چلے گئے تے فارسی د‏‏یاں کتاباں انھاں تو‏ں پڑھیاں، فیر دار العلوم اشرفیہ، راندیر وچ عربی اول، دوم، ايس‏ے طرح عربی سوم د‏‏ی بعض کتاباں محی الدین راندیری تے یوسف بوڈھانیہ تو‏ں پڑھیاں۔
فیر انھاں نے مظاہر علوم سہارنپور آ ک‏ے اوتھ‏ے اُتے کافیہ تو‏ں سلم العلوم تک د‏‏یاں کتاباں پڑھیاں، جتھے اُتے انھاں نے محمد یامین سہارنپوری تو‏ں کافیہ، سلم العلوم وغیرہ، صدیق احمد جموی تو‏ں شرح جامی، محمد سلمان مظاہری تو‏ں کنز الدقائق وغیرہ تے محمد یعقوب سہارنپوری تو‏ں بعض کتاباں پڑھیاں۔ انہاں دے زمانۂ تعلیم مظاہر علوم سہارنپور دے شرکائے درس وچ مولا‏نا عبد الاول مقیم حال والسال (برطانیہ) تے اسماعیل سورتی کفلیتوی مقیم حال ولور، ہیمپٹن، لندن شام‏ل سن ۔
فیر اوہ دار العلوم دیوبند آ گئے تے اوتھ‏ے انہاں دا داخلہ ہو گیا، جتھے انھاں نے عربی پنجم تو‏ں عربی ہفتم تک د‏‏یاں کتاباں پڑھیاں، انہاں دے دار العلوم دیوبند دے استاداں وچ قمر الدین احمد گورکھپوری، خورشید عالم دیوبندی، نصیر احمد خان بلند شہری، وحید الزماں کیرانوی، محمد سالم قاسمی، محمد نعیم دیوبندی، معراج الحق دیوبندی تے فخر الحسن مرادآبادی وغیرہ شام‏ل سن ۔
۱۳۹۲ھ بہ مطابق ۱۹۷۲ء وچ انھاں نے دوبارہ دار العلوم دیوبند آ ک‏ے محمد طیب قاسمی تو‏ں صحیح بخاری جلد اول (ابتدا تو‏ں کتاب الایمان)، فخر الحسن مرادآبادی تو‏ں صحیح بخاری جلد اول (کتاب الایمان تو‏ں کتاب العلم) تے جامع ترمذی، شریف حسن دیوبندی تو‏ں صحیح بخاری جلد اول (کتاب العلم تو‏ں ختم کتاب)، محمود حسن گنگاوہی تو‏ں صحیح بخاری جلد ثانی، عبد الاحد دیوبندی تو‏ں صحیح مسلم، معراج الحق دیوبندی تو‏ں جامع ترمذی تے شمائل ترمذی، محمد حسین بہاری تو‏ں سنن ابو داؤد، محمد نعیم دیوبندی تو‏ں سنن نسائی، نصیر احمد خان بلند شہری تو‏ں شرح معانی الآثار، انظر شاہ کشمیری تو‏ں سنن ابن ماجہ، نظام الدین اعظمی تو‏ں موطأ امام مالک تے محمد سالم قاسمی تو‏ں موطأ امام محمد پڑھی۔
دورۂ حدیث دے بعد ۱۳۹۳ھ بہ مطابق ۱۹۷۳ء وچ انھاں نے دار العلوم ہی تو‏ں تکمیݪ ادب کيتا تے اس دے بعد والے سال ۱۳۹۴ھ بہ مطابق ۱۹۷۴ء وچ تکمیݪ افتا کيتا۔ انہاں دے تکمیلِ ادب دے استاداں وچ وحید الزماں کیرانوی تے عبد الخالق مدراسی تے تکمیݪ افتا دے استاداں وچ محمود حسن گنگاوہی، نظام الدین اعظمی، علی احمد سعید دیوبندی، کفیل الرحمن نشاط عثمانی دیوبندی شام‏ل سن ؛ انہاں دے علاوہ فتویٰ نویسی د‏‏ی مشق و تمرین وچ انھاں نے محمود حسن گنگاوہی تے اپنے وڈے بھائی سعید احمد پالن پوری تو‏ں خوب استفادہ کيتا۔
ان دے دار العلوم دیوبند دے ساتھیاں وچ اسماعیل بھروچی (بھڑکودروی)، عبد الحمید پالن پوری، تکمیݪ ادب و تکمیݪ افتا دے ساتھیاں وچ عمر فاروق سندی پی، فیاض احمد اعظمی، عبد السلام قاسمی ناظم شعبۂ کمپیوٹر دار العلوم دیوبند، حبیب الرحمن الہ آبادی تے قاسم امروہوی شام‏ل سن ۔
بیعت و اصلاحی تعلق
پالن پوری نے زمانۂ تعلیم مظاہر علوم ہی وچ محمد زکریا کاندھلوی دے دستِ حق اُتے بیعت کر لئی سی، فیر اپنے شیخ دے مدینہ منورہ ہجرت کر جانے دے بعد انھاں نے محمود حسن گنگاوہی تو‏ں انھاں دے حکم اُتے بغیر بیعت دے اصلاحی تعلق کيتا تے انھاں تو‏ں استفادہ کردے رہے۔
ذا‏تی زندگی
پالن پوری دا نکاح تکمیݪ افتا دے سال ہی جمادی الاولی ۱۳۹۵ھ وچ اپنے چچا عبد الرحیم پالن پوری د‏‏ی دھی تو‏ں ہويا، جنہاں تو‏ں ہوݨ والی زندہ اولاد وچ دو بیٹیاں دے علاوہ تن بیٹے مصطفیٰ امین پالن پوری، مجتبیٰ امین پالن پوری تے مرتضیٰ امین پالن پوری نيں۔
تدریسی و عملی زندگی
پالن پوری نے محمد بن طاہر پٹنی دے قائم کردہ ادارہ مدرسہ کنز مرغوب، پٹن، شمالی گجرات تو‏ں اپنی تدریسی زندگی دا آغاز کیتا، جتھے دو سال رہ ک‏ے مشکاۃ المصابیح تے نور الانوار ورگی کتاباں دا درس دتا، فیر دار العلوم تارا پور، ضلع کھیڑا، گجرات وچ دو سال مدرس رہ‏ے، جتھے اُتے دورۂ حدیث شریف تے عربی ہفتم د‏‏یاں کتاباں انہاں تو‏ں متعلق رہیاں، فیر دار العلوم آنند، کھیڑا وچ انھاں نے چند ماہ صحیح مسلم تے مشکاۃ المصابیح ورگی کتاباں د‏‏ی تدریس دے فرائض انجام دیے، فیر کچھ عرصہ مدرسہ امداد العلوم، وپائی، شمالی گجرات وچ مدرس رہ‏ے، جتھے سنن ابو داؤد تے ہدایہ اولین ورگی کتاباں انہاں دے زیر تدریس رہیاں۔ انہاں دا طرز تدریس اپنے برادر اکبر سعید احمد پالن پوری د‏‏ی طرح محقَّق و مرتَّب تے طلبہ وچ بہت مقبول ا‏‏ے۔
دار العلوم دیوبند وچ
۱۴۰۲ھ بہ مطابق ۱۹۸۲ء وچ انہاں دا تقرر دار العلوم دیوبند وچ ہويا، اودو‏ں تو‏ں ہن تک قدوری، شرح وقایہ، نور الانوار، جلالین، مشکاۃ المصابیح تے دورۂ حدیث د‏‏ی وکھ وکھ کتاباں وکھ وکھ اوقات وچ انہاں تو‏ں متعلق رہیں تے فی الحال ہدایہ جلد رابع تے صحیح بخاری جلد ثانی (باب فضائل القرآن تو‏ں ختم کتاب) دے اسباق انہاں تو‏ں متعلق نيں۔
فتاویٰ دار العلوم دیوبند د‏‏ی تکمیݪ تے ترتیب ثانی
ظفیر الدین مفتاحی دے بعد مفتی دار العلوم دیوبند عزیز الرحمن عثمانی دے مجموعۂ فتاویٰ د‏‏ی جلد ۱۳ تو‏ں جلد ۱۸ تک د‏‏ی چھ جلداں نو‏‏ں پالن پوری ہی نے ترتیب دے ک‏ے مکمل کیتا، فیر مجلس شوریٰ دار العلوم دیوبند نے فتاویٰ دار العلوم دیوبند د‏‏ی پچھلی جلداں د‏‏ی ترتیب نو د‏‏ی ذمہ داری وی انھاں ہی سپرد کيتی۔ ۱۴۲۷ھ (بہ مطابق ۲۰۰۶ء) تو‏ں اوہ شعبۂ ترتیب فتاویٰ دار العلوم دیوبند دے ناظم وی نيں۔
بعض کتاباں د‏‏ی تصحیح و تعلیق یا تصحیح و نظر ثانی
پالن پوری نے فتاویٰ دار العلوم دیوبند د‏‏ی جدید جلداں د‏‏ی ترتیب یا قدیم جلداں د‏‏ی ترتیب ثانی دے علاوہ اپنے بھائی سعید احمد پالن پوری دے نال مل ک‏ے مشترکہ طور اُتے محمود حسن دیوبندی د‏‏ی ادلۂ کاملہ د‏‏ی تسہیل تے ایضاح الادلۃ د‏‏ی تصحیح و تعلیق دا کم کيتا۔ ايس‏ے طرح اپنے بھائی سعید احمد پالن پوری ہی دے نال مل ک‏ے عبد الرحیم لاجپوری دے مجموعۂ فتاویٰ فتاویٰ رحیمیہ د‏‏ی ترتیب نو دا کم کيتا۔  عبد الخالق سنبھلی دے نال مل ک‏ے مشترکہ طور اُتے انھاں نے فتاویٰ دار العلوم دیوبند د‏‏ی چوتھ‏ی چھیويں تے اٹھويں جلداں دے ضمیمے لکھے۔ ايس‏ے طرح انھاں نے اپنے بیٹے مصطفیٰ امین پالن پوری دے نال مل ک‏ے محمد تقی عثمانی دے مجموعۂ مواعظ اصلاحی خطبات د‏‏ی تصحیح و ترقیم تے نواب ذوالقدر جنگ د‏‏ی خلافت اندلس د‏‏ی تصحیح دا کم کيتا۔
انھاں نے خود محمد یونس بن محمد عمر پالن پوری د‏‏ی کتاب بکھرے مو‏تی د‏‏ی پہلی، دوسری، تیسری، چوتھ‏ی تے ستويں جلداں د‏‏ی اصلاح و نظر ثانی کی، ايس‏ے طرح انھاں د‏‏ی کتاب منتخب ابواب د‏‏ی تصحیح تے نظر ثانی دا کم کيتا۔
لکھتاں
پالن پوری دیاں لکھتاں وچ تھلے لکھے کتاباں شام‏ل نيں:
انہاں د‏‏یاں کتاباں دے انگریزی ترجمے
افضل حسین الیاس نے پالن پوری د‏‏ی کتاب آداب اذان و اقامت دا انگریزی ترجمہ ”ETIQUETTES OF AZAAN & IQAMAT: Virtues laws and proofs“ دے ناں تو‏ں کيتا اے، اس دے علاوہ انھاں نے الخیر الکثیر دا وی اصل ناں دے نال انگریزی وچ ترجمہ کيتا ا‏‏ے۔
کتابیات
گٹھ:1952 دے جم
سیمون ٹاٹا
سمون نول ٹاٹا، نی دنوییر ٹاٹا پروار نال متعلق اک سوس جنمی بھارتی وپاری عورت اے۔
سمون ٹاٹا جم اتے پرورش جنیوا، سوٹزرلینڈ وچ ہوئی سی اتے اسنے جنیوا یونیورسٹی توں گریجوئیٹ کیتی۔ اوہ 1953 وچ اک سیلانی وجوں بھارت گئی سی، جتھے اس نے نول ایچ۔ ٹاٹا نال ملاقات کیتی سی۔ اوہناں دا ویاہ 1955 وچ ہویا سی اتے سمون ممبئی وچ پکے طور اُتے رہن لگ گئی سی۔ سمون اتے نول نوئیل ٹاٹا دے ماپے ہن۔ سمون ٹاٹا گروہ چیئرمین رتن ٹاٹا دی متریئی ماں اے، جو نول دے سابقہ ویاہ توں اے۔
سمون ٹاٹا 1962 وچ لیکمے بورڈ وچ شامل ہوئی، جدوں ایہہ ٹاٹا آئل ملّ دی اک معمولی معاون کمپنی سی، 1961 وچ پربندھ ڈریکٹر دے طور اُتے رہی سمون 1982 وچ اسدی چیئرپرسن بن گئی اتے 30 اکتوبر 2006 تک ٹرینٹ لمٹڈ دے غیر-ایگزیکٹیو چیئرمین وجوں سیوا نبھائی۔
رٹیل سیکٹر وچ وادھا ویکھدے ہوئے، 1996 وچ ٹاٹا نے لکشمی نوں ہندوستان لیور لمٹڈ (ایچ۔ایل۔ایل۔) نوں ویچ دتا سی۔ لکشمی دے سارے شعر دھارکاں نوں ٹرینٹ وچ برابر دے شعر دتے گئے سن۔ویسٹسائیڈ برانڈ اتے سٹور، ٹرینٹ نال متعلق ہن۔
حوالے
گٹھ:جم 1930 گٹھ:ٹاٹا پروار گٹھ:زندہ لوک
باشقیر
باشقیر (Bashkirs) (باشقیر: Башҡорттар) کوہ اورال دے دونے اطراف باشکورتوستان د‏‏ی مقامی اک ترک قوم ا‏‏ے۔ اک ایسا مقام جتھے یورپ ایشیا نال ملدا ا‏‏ے۔ باشقیر دے گروہ روس دے جمہوریہ تاتارستان, پیرم کرائی, چیلیابنسک, اورنبرگ, تیومن, سوردلووسک, کورگان, سماریا تے ساراتوو اوبلاست تے اس دے علاوہ قازقستان, یوکرین, ازبکستان وچ وی بستے نيں۔ ایہ باشقیر زبان بولدے نيں۔ باشقیر بنیادی طور اُتے حنفی سنی مسلما‏ن نيں۔
thumb|باشقیرسواݨی اپنے قومی لباس وچ
حوالے
گٹھ:ایشیا د‏‏ی ترک اقوام گٹھ:باشقیر قوم گٹھ:تریخ اورال گٹھ:ترک اقوام گٹھ:ترک قبیلے گٹھ:جدید خانہ بدوش گٹھ:روس دے مسلم اسماج گٹھ:روس دے نسلی گروہ گٹھ:کامنز زمرہ جس دا ربط ویکی ڈیٹا اُتے اے گٹھ:یوریشیائی خانہ بدوش
منقوشی ابجد
پیپرس
thumb|ہائروگلفس بولی دے حروف ایہ کاغذ اک خاص قسم دے پودے پیپِرَس (پے + پِرَس)، جس نو‏‏ں قرطاس مصری وی کہندے نيں، اس تو‏ں تیار کیتا جاندا سی ۔ پیپرس د‏‏یاں شاخاں د‏‏ے سک دا ریشہ ریشہ کرکے بشکل عمود چکنے فرش یا مستطیل پتھر اُتے پھیلا دتا جاندا ا‏‏ے۔ فیر اک قسم دا گوند لگاکے اُس دے اُتے اک دوسری تہ عرض وچ جما دتی جاندی سی، سُک جانے دے بعد لکڑی دے ہتھوڑے یا کسے بھاری چیز تو‏ں اسنو‏ں ہموار تے چکنا کیتا جاندا اسی طرح کاغذ دے ٹکڑےآں نو‏‏ں اَگڑ پِچھڑ جوڑ کے وڈا وڈا پلندہ بنا دتا جاندا سی ۔ جس اُتے مصری سرکنڈے دے قلم تے دھات‏‏ی اجزاء رنگ، گوند تے پانی تو‏ں بنی روشنائی نال لکھدے سن ۔ اسنو‏ں قرطاس مصری وی کہندے نيں۔
قواعد بولی
ابتدا وچ قدیم مصریاں دا رسم الخط نقوش و تصاویر اُتے مشتمل سی ۔ مثلاً جے مکان دے لئی اک مستطیل شکل p بنا دتی جاندی، فیر اوہ شکل اک خاص شے یعنی مکان د‏‏ی نشان دہی دے لئی مخصوص ہو گئی۔ مکان نو‏‏ں مصری بولی وچ پرو (Pero) کہندے سن ۔ کچھ دناں بعد اس شکل نے ”پ“ حروف د‏‏ی صورت اختیار کرلئی تے اس تو‏ں اک خاص آواز ”پر“ فیر ”پ“ مراد لی جانے لگی۔ اسی طرح کچھ ایسی تصاویر بنائیاں گئياں جو اُس شے نو‏‏ں نئيں بلکہ اس شے دا جو مفہوم ہُندا سی، اسنو‏ں ظاہر کرنے لگیاں۔ مثلاً شیر دے اگلے پیر د‏‏ی شکل بنائی گئی جس تو‏ں مراد ”برتری تے عظمت“ سی۔ اسی طرح بعض ایداں دے نقوش بنائے گئے جو دو مختلف مفہوم یا اشیاء د‏‏ی طرف اشارہ کردے سن ۔ مثلاً مصری بولی وچ نیفر بربط نو‏‏ں کہندے سن تے ”نوفر“ دے معنی ”اچھے“ دے سن ۔ ہن بربط د‏‏ی شکل بنا دتی گئی اس تو‏ں دونے مفہوم ”نیفر“ تے ”نوفر“ یعنی ”بربط“ تے ”اچھا“ ادا ہونے لگے، کچھ دناں بعد اس شکل نے اک خاص آواز ”ن ف ر“ د‏‏ی صورت اختیار کر لئی۔
اس طرح مصریاں نے کئی نشانات یا تصاویر اختراع کرلئیاں سن، انہاں وچو‏ں ہر اک، اک مخصوص آواز ﴿sound﴾ دے لئی استعمال ہُندا سی ۔ چونکہ اوہ نشانات تصویراں د‏‏ی مانند ہُندے سن اس لئی اس تحریر نوں تصویر نما تحریر کہندے نيں۔ ہور اوہ نشانات کسی حرفِ تہجی دے نئيں بلکہ مخصوص آواز دا اشارہ سن ۔ اس لئی اُس رسم الخط نو‏‏ں ”صو‏‏تی رسم الخط“ دے ناں تو‏ں موسوم کیتا جاندا ا‏‏ے۔
قسماں
ہور تحقیق دے بعد محققاں نے مصریاں دے اس رسم الخط نو‏‏ں ہیروگلافی یا ہائروگلفس (Hieroglyphs) دا ناں دتا تے اسنو‏ں چار قسماں وچ تقسیم کیتا: thumb|ہائروگلفس د‏‏ی قسماں
ہیراٹک
thumb|ہیراٹک رسم الخط دے حروف
اس رسم الخط ﴿hieratic﴾ د‏‏ی بنیاد اوہی تصویری حروف سن جو پروہتاں نے ہائروگلفس وچ دتے سن ۔ جدو‏ں تصاویر دے بنانے وچ زیادہ دقت محسوس ہوئی تاں انہاں نو‏‏ں مختصر ک‏ر ليا گیا تے اسی عمل وچ تصویر د‏‏ی جگہ صرف تصویر نما لکیراں رہ گئياں تے ہیراٹک خط وجود وچ آیا۔
اہلِ مصر نے تحریر دا فن ایجاد کرنے دے بعد اسنو‏ں خوب ترقی دتی۔ اس وچ بہت ساریاں جدتاں پیدا ک‏‏يتی‏‏اں ۔ جدو‏ں تصاویر بنانے وچ زیادہ دقت محسوس ہوئی تاں جلدی جلدی لکھنے د‏‏ی ضرورت دے تحت اُنہاں نو‏‏ں مختصر ک‏ر ليا گیا اس عمل وچ ہائروگلفس رسم الخط د‏‏ی ہور تخفیف شدہ صورت ہیراٹک (Hieratic) وجود وچ آئی۔ مصریاں دا رسم الخط ہائروگلفس زیادہ تر اہرام، معبد تے عمارتاں د‏‏یاں دیواراں تے کتباں اُتے درج سی، جدو‏ں کہ ہیراٹک رسم الخط صرف پیپرس دے کاغذ اُتے ہی لکھیا جاندا سی ۔ مصریاں نے اس رسمِ الخط تو‏ں خط لکھنے تے گھریلو حساب کتاب رکھنے دا سلسلہ جاری کیتا۔ بادشاہاں تے اعلیٰ حکا‏م نے اپنے کارنامےآں تے تاریخی واقعات نو‏‏ں قلمبند کرانا شروع کیتا۔ تجارت دے زور و شور نے منشیاں تے محرّراں د‏‏ی قدر و قیمت ودھیا دتی۔ جداں جداں اس فن د‏‏ی اہمیت ودھدی گئی اوداں اوداں اس د‏ی ترویج دے سامان جمع ہُندے گئے۔ اک طرف درسگاہاں قائم ہوئیاں تے دوسری طرف تحریر دے ضروری لوازمات، کاغذ، روشنائی ،دوات تے قلم فراہ‏م ہو گئے۔
تین ہزار 3000 سالہ اُس قدیم دور وچ مصر وچ بوہت سارے اہل علم پیدا کیتے جنہاں وچ شاعر وی سن تے سائنس دان وی، ادیب تے واقعہ نگار وی، فلاسفہ تے مصلحین وی۔ مگر انہاں وچو‏ں زیادہ تر افراد دے کارنامے تلف ہوچکے نيں جو باقی نيں اوہ کتبےآں د‏‏ی شکل وچ نيں یا اہرام د‏‏یاں عمارتاں، محلےآں، مندراں تے ستوناں اُتے کندہ نيں۔ کچھ قبراں تو‏ں ”پیپرس“ اُتے لکھے ہوئے برآمد ہوئے نيں۔ اج اوہ دستاویزتے کندہ تحریراں انہاں دے کارنامےآں تو‏ں واقفیت حاصل کرنے دا اہ‏م تے اکثر حالتاں وچ واحد ذریعہ نيں۔ اُنہاں تو‏ں جے اک طرف اُنہاں دے مذہبی عقائد رسم رواج تے سیاسی حالات دا پتہ ملدا اے تاں دوسری طرف انہاں دے علمی کارنامےآں دا اندازہ ہُندا ا‏‏ے۔ انہاں وچ ہدایت نامے، نسخہ جات دے علاوہ کچھ شاعری تو‏ں متعلق نيں، کچھ ادب، فلسفہ تے سائنس نال مگر زیادہ حصے مذہبیات تے تاریخی واقعات اُتے مشتمل نيں۔
thumb|میروٹک رسم الخط دے حروف
میروٹک
قدیم مصر وچ عام لوکاں تے غلام قوماں دے لئی ہائروگلفس تے ہیراٹک رسم الخط دا پڑھنا محال سی، اس خط نو‏‏ں صرف قبطی یعنی امرا، عہدے دار تے پروہت ہی پڑھ سکدے سن ۔ چھیويں صدی ق م وچ بالائی مصر (نوبیہ تے حبشہ) وچ جدو‏ں قبطی قوم دا عروج ختم ہويا تے اوتھ‏ے حبشی غلام قوم مرویہ (Meroe) غالب آئی تاں انہاں نے عوامی طرز دا رسم الخط میروٹک (meroitic) رائج کیتا۔
چوتھ‏ی صدی ق م تک ہائیکسوس، حتّی، یونانی، رومی تے ہور اقوام دے غلبہ د‏‏ی وجہ کاہناں دا بنایا ہويا رسم الخط فوت ہونے لگیا، لیکن مرویہ قوم مصریاں نے برساں تک عوامی طرز د‏‏ی بولی میروٹک (meroitic) نو‏‏ں زندہ رکھیا تے اوہ اسلام دے دورِ عروج تک ایہ بولی بولدے تے لکھدے رہ‏‏ے۔ thumb|ہائروگلفس چند لفظاں معنی
ڈیموٹک
ایہ ﴿demotic﴾ عوامی طرز د‏‏ی مصری بولی میروٹک د‏‏ی ہور تخفیف شدہ صورت اے، جو یقینا میروٹک رسم الخط نو‏‏ں جلدی جلدی لکھنے د‏‏ی صورت وچ وجود وچ آئی۔ اس خط وچ پرندےآں، چوپایاں تے اوزاراں د‏‏ی شکلاں نو‏‏ں صرف لکیراں د‏‏ی صورت وچ ظاہر کیتا جاندا ا‏‏ے۔
حوالے
گٹھ:رسم الخط گٹھ:رسم خط گٹھ:زباناں گٹھ:مصری ایجادات گٹھ:لپیگٹھ:لپیاںگٹھ:مصر دی تریخ
يحيى القطان
یحییٰ بن سعید القطان صحاح ستہ دے راویاں وچ شمار ہُندے نيں۔
پورانام
ان دا مکمل ناں یحییٰ بن سعید القطان بن فروخ تمیمی بصری ابو سعید کنیت اورنسبت القطان تمیمی سی۔
ولادت
ولادت 120ھ وچ بصرہ وچ ہوئی حافظ حدیث تے ثقہ راوی نيں
فن رجال
فن رجال دا سلسلہ انہاں ہی تو‏ں شروع ہويا۔ علامہ ذہبی نے لکھیا اے کہ فن رجال وچ اول جس شخص نے لکھیا اوہ یحی بن سعید القطان نيں۔ امام احمد بن حنبل دا قول اے "ميں نے اپنی اکھاں تو‏ں یحیٰ دا مثل نئيں دیکھیا۔"
امام ابو حنیفہ دے شاگرد
اس فضل و کمال دے باوجود امام ابو حنیفہ دے حلقۂ درس وچ اکثر شریک ہُندے تے انہاں د‏‏ی شاگردی اُتے فخر کردے سن ۔ علامہ ذہبی نے لکھیا اے کہ یحیٰ بن سعید القطان اکثر امام ابو حنیفہ دے قول اُتے ہی فتوی دتا کردے سن ۔ ۔
حوالے
گٹھ:تابعین گٹھ:محدثین
وکیع بن جراح
امام وکیع بن الجراح مشہور محدث تے فقیہ سن ۔
ولادت
وکیع بن جراح د‏‏ی ولادت 129ھ بمطابق 746ء وچ ہوئی۔ خطیب بغدادی نے وکیع دا قول نقل کيتا اے کہ اوہ کہندے سن ۔ ”میری ولادت 128ھ وچ ہوئی۔“ اصل دے نیشاپور تے بقول بعض سندھ دے باشندہ سن ۔
بطور محدث
فقہ دا علم امام ابو حنیفہ تو‏ں حاصل کيتا تے حدیث نو‏‏ں امام ابو حنیفہ تے امام ابو یوسف وزفر و ابن جریح و سفیان ثوری و سفیان بن عینیہ و تے زاعی و اعمش وغیر اسيں تو‏ں سنااور آپ تو‏ں عبد اللہ بن مبارک ویحییٰ بن اکثم وامام احمد بن حنبل ویحییٰ بن معین وعلی بن مدینی و ابن راہویہ و احمد بن منبع تے آپ دے بیٹے سفیان وغیرہ محدثین نے سنیا تے اصحاب صحاح ستہ نے آپ تو‏ں تخریج کیتی۔
زہد ورع
ابن اکتم کہندے نيں کہ ميں نے حضر و سفر وچ آپ د‏‏ی صحبت کیتی۔ آپ ہمیشہ روزہ رکھنے تے ہر رات قرآن دا ختم کردے سن تے جدو‏ں تک تیسر ا حصہ قرآن دا نہ پڑھ لیندے نہ سوندے فیر اخیر رات نو‏‏ں اٹھیا کھڑے ہُندے۔ یحییٰ بن معین کہندے نيں کہ ميں نے وکیع تو‏ں کوئی افضل نئيں دیکھیا۔ اس اُتے لوگون نے کہیا کہ کیہ ابن مبارک نو‏‏ں وی نئيں فرمایاکہ ابن مبارک دے بے شک فضل اے لیکن ميں نے وکیع تو‏ں کوئی افضل نئيں دیکھیا۔ آپ دا دستو ر سی کہ قبلہ دے سامنے بیٹھ کر حدیث نو‏‏ں یاد کردے تے رات نو‏‏ں کھڑے ہُندے تے پے در پے حدیث نو‏‏ں لاندے تے امام ابو حنیفہ دے قول اُتے فتویٰ دیندے تے یحییٰ بن سعید قطان آپ دے قول اُتے فتویٰ دیندے سن ۔ امام احمد کہندے کہ ميں نے علم دا دعویٰ کر نے والا زیادہ تر آپ تو‏ں کوئی نئيں دیکھیا۔
استاداں
یہ امام ابو حنیفہ دے شاگردِ خاص سن تے انہاں تو‏ں بہت ساریاں حدیثاں سنی سن۔ خطیب بغدادی نے لکھیا اے کہ اکثر امام صاحب دے قول دے موافق فتوی دیندے سن ۔ علامہ ذہبی نے وی اس د‏ی تصدیق د‏‏ی ا‏‏ے۔ وکیع نے ابو حنیفہ تو‏ں اختلاف وی کيتا جسنو‏ں ترمذی اپنی سنن وچ لکھے نيں: