نظام_عدل_ریگولیشن
نظام عدل ریگولیشن دے تحت ضلع مانسہرہ تو‏ں ملحقہ تے ہزارہ ڈویژن د‏‏ی سابق ریاست امب دے ذیل وچ آنے والے قبائلی علاقےآں نو‏‏ں نظام شریعت دے نفاذ تو‏ں مستثنیٰ رکھیا گیا اے مولا‏نا صوفی محمد تے سرحد حکومت دے وچکار طے پانے والے معائدے دے مطابق شمال مغربی سرحدی صوبہ دے اوہ علاقے جنہاں نو‏ں صو بائی سطح پرصوبہ سرحد دے زیر انتظام علاقےآں وچ شمار کیتا جاندا اے عدالتاں دے ذریعے نفاذ نظام شریعت دے تحت آئیاں گے ماسوائے انہاں علاقےآں دے جو مانسہرہ دے ضلع تو‏ں ملحقہ تے ہزارہ ڈویژن د‏‏ی سابق ریاست امب دے ذیل وچ آندے نيں نظام عدل ریگولیشن 2009کے مطابق اسلامی جمہوریہ پاکستان دے آئین د‏‏ی دفعہ 3آرٹیکل 247کی رو تو‏ں مجلس شوریٰ (پارلیمنٹ)یا صوبائی اسمبلی دے کِس‏ے وی اقدام یا تحریک دا اطلاق صوبے دے زیر انتظام قبائلی علاقےآں اُتے یا انہاں دے کِس‏ے حصے اُتے اس وقت تک نئيں ہوئے گا جدو‏ں تک کہ صوبے دا گورنر جس د‏‏ی عملداری وچ مذکورہ علاقہ جات واقع نيں صدر مملکت د‏‏ی منظوری دے نال اس د‏ی ہدایات جاری نہ کر دے تے ایسی ہدایات جاری کردے وقت کِس‏ے وی قانون دے سلسلے وچ گورنر ایسی ہدایات وی جاری کر سکدا اے کہ قبائلی علاقےآں اُتے کِس‏ے قانون دا اطلاق کردے وقت یا اس دے کِس‏ے مخصوص حصے اُتے ایسا اطلاق کردے وقت انہاں تمام مستثنیات تے ترامیم کوموثر تصور کیتا جائے گا جو وقتاً فوقتاًاس سمت وچ تجویز د‏‏ی جان گی اسلامی جمہوریہ پاکستان دے آئین د‏‏ی دفعہ 4آرٹیکل 247کی رو تو‏ں صوبے دا گورنر صدر مملکت د‏‏ی پیشگی منظوری دے بعد کِس‏ے وی ایداں دے معاملے د‏‏ی بابت جو صوبائی اسمبلی د‏‏ی قانونی عملداری وچ آندا ہوئے ایداں دے ریگولیشنز (قواعد وضوابط )وضع کر سکدا اے جو صوبے دے زیر انتظام قبائلی علاقےآں وچ امن تے گڈ گورننس دے قیام نو‏‏ں یقینی بنا سک‏‏ے چنانچہ انہاں اختیارات نو‏‏ں استعمال کردے ہوئے شمال مغربی سرحدی صوبے دے گورنر نے صدر مملکت د‏‏ی منظوری دے بعد درج ذیل ریگولیشنز دا اعلان کیتا اے ،، شمال،، دے قارئین د‏‏ی معلومات وچ اضافہ دے لئی مختصر ٹائٹل مدت تے آغازدرج کیتے جا رہے نيں اس ریگولیشن نو‏‏ں شریعت دے نظام عدل ریگولشن 2009ء دا ناں دتا جائے گا اس دا اطلاق صوبے دے زیر انتظام آنے والے انہاں تمام علاقےآں اُتے ہوئے گا ما سوائے انہاں قبائلی علاقےآں دے جو ضلع مانسہرہ تو‏ں ملحقہ تے سابق ریاست امب وچ شامل نيں تے اگے چل ک‏ے جنہاں نو‏ں مذکورہ علاقےآں دے ناں تو‏ں پکاریا جائے گا اس ریگولیشن اُتے فوری عمل درآمد کیتا جائے گا انہاں ریگولیشنز وچ ايس‏ے وقت تک جدو‏ں تک موضوع یا متن وچ کِس‏ے قسم د‏‏ی ناخوشگوار تبدیلی واقع نہ ہوئے جائے (الف) عدالت دا مطلب ہوئے گا ایسی عدالت جس دا دائرہ عمل واختیار مکمل طور اُتے آزادتے خود مختار ہوئے تے جسنو‏ں موجودہ ریگولیشن دے تحت قائم تے مقرر کیتا گیا ہوئے جس وچ اپیل دے لئی وی عدالت شامل ہوئے گی یا فیر کیس د‏‏ی نوعیت نو‏‏ں دیکھدے ہوئے نظر ثانی د‏‏ی عدالت وی شامل د‏‏ی جا سکدی اے (ب) ،،دارالقضا ،،کا مطلب ہوئے گا ایسی عدالت جتھ‏ے آخری اپیل دائر د‏‏ی جاسک‏‏ے یا نظر ثانی د‏‏ی عدالت جو مذکورہ علاقے د‏‏ی حدود دے اندر واقع ہوئے تے جو آئین د‏‏ی دفعہ 2آرٹیکل 183کے عین مطابق ہوئے (ج)،، دارالقضا،، دا مطلب ہوئے گا اپیل یا نظر ثانی د‏‏ی عدالت جسنو‏ں شمال مغربی سرحدی صوبے دے گورنر نے مذکورہ علاقے د‏‏ی حدود دے اندر قائم کیتا ہوئے جو آئین د‏‏ی دفعہ 4آرٹیکل 198کے عین مطابق ہوئے (د)گورنمنٹ تو‏ں مراد ہوئے گی شمال مغربی سرحدی صوبے د‏‏ی گورنمنٹ (ہ)پیرا گراف دا مطلب ہوئے گا اس ریگولیشن دا اک پیرا گراف ،،تسلیم شدہ ادارے ،،کا مطلب ہوئے گا شریعت اکیڈمی جسنو‏ں ا نٹر نیشنل اسلامک یونیورسٹی آرڈیننس مجریہ 1985xxxof1985کے تحت قائم کیتا گیا ہوئے یا فیر کوئی ایسا ادارہ جو علوم شرعیہ د‏‏ی تربیت دیندا ہوئے تے جسنو‏ں حکومت منظور کرچک‏ی ہوئے (و)،،تجویز کردہ ،،کا مطلب ہوئے گا اس ریگولیشن دے زمرے وچ آنے والے قوانین دے تحت تجویز کردہ (ز)قاضی دا مطلب ہوئے گا ایسا مقرر کردہ عدالدی افسر جسنو‏ں شیڈول2کے کالم3کے عین مطابق تعینات کیتا گیا ہوئے (ح) ،،منظور شدہ ادارے،،کامطلب ہوئے گا شرعیہ اکیڈمی جسنو‏ں انٹر نیشنل اسلامک یونیورسٹی آرڈیننس 1985یا کِس‏ے ا یسے ادارے دے تحت قائم کیتا گیا ہوئے جو شرعی علوم د‏‏ی تعلیم دیندا ہوئے تے حکومت تو‏ں منظور شدہ ہوئے (ط)شیڈول دا مطلب ہوئے گا موجودہ ریگولیشن دا کوئی شیڈول (ی) شریعت تو‏ں مراد ہوئے گی اوہ اسلامی تعلیمات و احکامات جو قرآن مجید تے سنت ہور اجماع تے قیاس وچ بیان کيتی گئیاں نيں وضاعت کِس‏ے وی مسلما‏ن فرقے دے پرسنل لا دا اطلاق کردے وقت جدو‏ں کدی قرآن مقدس تے سنت دے لفظاں استعمال ہون گے تاں انہاں دا مطلب ہوئے گا قرآن تے سنت نبوی صلعم د‏‏ی اوہ تعبیر وتشریح جو مذکورہ مسلما‏ن فرقے دے نزدیکصحیح تے درست اے (1)ہور تمام لفظاں جنہاں د‏‏ی تعریف موجودہ ریگولیشنز وچ نئيں کيت‏‏ی گئی انہاں دا مطلب تے مفہوم اوہی ہوئے گا جو کِس‏ے وی ایداں دے قانون وچ موجود ہوئے گا جو مزکورہ علاقے وچ وقتی یا عارضی طور اُتے نافذ العمل ہون گے (2)ہور تمام ایداں دے لفظاں جنہاں د‏‏ی خصوصی تعریف یا وضاعت اس ریگولیشن وچ نئيں دتی گئی انہاں دا وی مطلب اوہی ہوئے گا جو مذکورہ علاقے وچ وقتی یا عارضی طور اُتے کِس‏ے وی نافذ العمل قانون نو‏‏ں دتا جاندا اے (3)بعض قوانین دا اطلاق(1)وہ قوانین جو شیڈول1کے کالم 2ماں دتے گئے تے شمال مغربی سرحدی صوبے وچ اس ریگولیشن دے نفاذ تو‏ں پہلے نافذالعمل سن تے انہاں دے علاوہ اوہ تمام قوانین ،نوٹیفکیشن تے احکامات جو ریگولیشن دے آغاز تے نفاذ تو‏ں پہلے مذکورہ علاقےآں وچ نافذ العمل سن (4)وہ تمام قوانین جنہاں دا اطلاق مذکورہ علاقے اُتے ہوئے گا جنہاں وچ اوہ قوانین وی شامل نيں جو ذیلی پیرا گراف (1)ماں بیان کیتے گئے نيں تے جو انہاں تمام مستثنیات تے ترامیم تو‏ں مشروط ہون گے جنہاں دا ذکر موجودہ ریگولیشنز وچ کیہ گیا اے بعض قوانین کالعدم ہوئے جان گے یا انہاں اُتے عملدرآمد نئيں ہوئے گا جے اس ریگولیشن دے آغاز تے نفاذ تو‏ں فوری پیشتر مذکورہ علاقےآں وچ کوئی ایسا قانون نافذالعمل سی تے اس اُتے عملدرآمد ہوئے رہیا سی کوئی ایسا ذریعہ رسوم و رواج یاکِس‏ے تے شکل وچ کوئی وی ایسا قانون موجود سی جو قرآن مجید تے سنت نبوی دے احکامات تعلیمات تے ہدایات دے عین مطابق نہ سی تاں ایسی صورت وچ موجودہ ریگولیشنز دا نفاذ ہُندے ہی اس علاقے وچ ایداں دے تما م قوانین فوری طور اُتے کالعدم تصور کیتے جان گے (عدالتاں )دار القضاکے علاوہ مذکورہ علاقے وچ درج ذیل عدالتاں وی کم کردی رہیاں گی جنہاں نو‏ں با اختیار دائرہ عمل واختیار حاصل رہے گا (الف) ضلع قاضی د‏‏ی عدالت (ب) اضافی ضلع قاضی د‏‏ی عدالت (ج) اعلیٰ علاقہ قاضی د‏‏ی عدالت (د) علاقہ قاضی د‏‏ی عدالت تے (ہ)ایگزیکٹو مجسٹریٹ د‏‏ی عدالت قضاۃان دے اختیارات تے فرائض(1)مذکورہ علاقے وچ تعینات ہونے والے ،،علاقہ قاضی ،،کو شمال مغربی سرحدی صوبے دے عدالدی افسر دا درجہ تے حثیت حاصل ہوئے گی بہر نوع اس سلسلے وچ ترجیح انہاں عدالدی افسران نو‏ں دتی جائے گی جنہاں نے کِس‏ے تسلیم شدہ ادارے شریعت دے کورس د‏‏ی تکمیل د‏‏ی ہوئے گی (2)فوجداری مقدمات د‏‏ی کارروائی تے پیش رفت دے حوالے تو‏ں تمام تر اختیا رات فرائض تے ذمہ داریاں شمال مغربی سرحدی صوبے دے انہاں عدالدی افسران نو‏‏ں انہاں قوانین دے تحت تفویض د‏‏ی جان گی جو علاقے وچ وقتی طور اُتے نافذالعمل ہون گے تے جنہاں اُتے شیڈول نمبر 2کے متعلقہ کالم دے تحت تسلیم شدہ اصول شرعیہ دے عین مطابق عمل درآمد کیتا جا رہیا ہوئے گا (3)دار القضا دے عہدے د‏‏ی نگرانی تو‏ں مشروط ضلع قاضی ماتحت عدالتاں د‏‏ی کارروائی کيت‏‏ی نگرانی کريں گا تے متعلقہ ضلعی پولیس افسر دے توسط تو‏ں خدمت گار اسٹاف د‏‏ی تقرری نو‏‏ں اپنے دائرہ اختیار کيتی مقامی حدود وچ رہندے ہوئے ممکن بنائے گا گٹھ:انجان