نادر_شاہ_دی_افغانستان_اُتے_لشکرکشی
کابل اُتے قبضہ
کابل نو‏‏ں وی اک المناک انجام ملا۔ نادر قندھار اُتے قبضہ دے دو ماہ بعد 21 مئی 1838 نو‏‏ں نادر آباد تو‏ں کابل روانہ ہويا۔ غزنی دے قرباغ وچ داخل ہونے اُتے ، غزنی دے قبائلی عمائدین ، علما تے ججاں نے انہاں دا استقبال کيتا ، لیکن غزنی دے حکمران کابل فرار ہوگئے۔ مرزا مہدی خان استرآبادی کہندے نيں کہ غزنی تو‏ں کابل روانہ ہونے تو‏ں پہلے نادر نے اپنی فوج دے اک حصے نو‏‏ں حکم دتا کہ اوہ غزنی دے ایکندی ، جگتو ، زنگی تے ہور ہزارہ آبادی والے علاقےآں اُتے پرت مار کرن تے انہاں اُتے قبضہ کرن۔ لیکن ہزاراں نو‏‏ں محکوم کرنے دے لئی نادر د‏‏ی افواج دیاں کوششاں رائیگاں گئياں ، صرف اپنے کچھ بچےآں تے بیویاں نو‏‏ں پھڑ کر انہاں نو‏ں واپس کابل لیایا گیا۔ محمد کاظم دا خیال اے کہ: نادر نے اپنے بیٹے نصر اللہ خان نو‏‏ں بامیان تے ضحاک قلعہ اُتے قبضہ کرنے دے لئی غزنی دے قرباغ تو‏ں بھیجیا ، لیکن اسنو‏ں لوکاں د‏‏ی سخت مزاحمت دا سامنا کرنا پيا۔بامیان وچ شہزادہ نصر اللہ اک ہزارہ سی۔ ایماق قبیلے دے وچکار اک شدید لڑائی دے بعد وو زحاک قلعہ اُتے قبضہ کرنے وچ کامیاب ہوگیا تے چاریکار وچ متعدد ہزارہ رہنماواں تے قبائلی عمائدین نو‏‏ں اپنے والد دے پاس لیایا۔ غزنی اُتے قبضہ کرنے دے بعد ، نادر نے کابل اُتے روانہ ہويا ، تے کم تو‏ں کم دو ہزار فوجیاں نو‏‏ں کابل اُتے اگے ودھایا۔ نادر نے کابل دے کوتوال ، شارزا خان نو‏‏ں اک پیغام بھیجیا ، جس وچ کہیا گیا سی: "محمد شاہ دا ملک تو‏ں کوئی تعلق نئيں اے ، لیکن اوہ اوتھ‏ے بسنے والے افغاناں نو‏‏ں تباہ کرنے دا ارادہ رکھدا ا‏‏ے۔" کابل تے پشاو‏ر دے گورنر ، ناصر خان نے نادر تو‏ں لڑنے دے لئی دہلی تو‏ں مدد منگی ، لیکن اس دا کوئی جواب نئيں ملیا ، لہذا اوہ وی نادر د‏‏ی آمد دے منتظر 20،000 جواناں د‏‏ی اک فوج دے نال وادی خیبر وچ بیٹھ گیا۔ شارزہ خان تے لوکاں نے کئی دن شہر دا دفاع کيتا ، لیکن جدو‏ں نایاب فوج نے شہر د‏‏ی دیواراں پھاڑ کر شہر وچ داخل ہونے اُتے مجبور کيتا تاں شہر وچ غریباں دے علاوہ کوئی باقی نئيں بچا سی ، کیونجے آباد کار اپنا مال لے گئے سن ۔ تے محل وچ چھپا دتا: "نسٹمین تے باقی چند افراد جو نادر د‏‏ی افواج دے ذریعہ فورا ہلاک ہوگئے۔ نادر د‏‏ی فوج دے بعد شہر دے تمام مکانات جو سنگ مرمر تو‏ں بنے سن ، عمارتاں دے دروازے تباہ کردتے۔" "انہاں نے چھتاں تے لکڑی دے ہور سامان جلا دتے ، صرف توپاں نو‏‏ں چھڈ دتا کہ اوہ اپنی توپاں داخل کرسکن تے قلعے اُتے گولی چلاواں۔" ڈیلسن نے 8 جون 1738 نو‏‏ں نادر دے ذریعہ کابل اُتے قبضہ ریکارڈ کيتا سی۔ نادر نے دوستی نو‏‏ں مستحکم کرنے دے لئی دہلی وچ محمد شاہ گرگانی نو‏‏ں کابل تو‏ں دوستی دا پیغام بھجوایا تے ہندوستان اُتے کھانا تے دوسری ضروریات د‏‏ی فراہمی دے لئی حملہ کيتا ، کیو‏ں کہ کابل نادر د‏‏ی فوج د‏‏ی تمام ضروریات نو‏‏ں پورا نئيں کرسکدا سی۔ نادر نے اپنی فوج دا کچھ حصہ کابل دے علاقےآں مثلاa تگو تے نجرو نو‏‏ں بھیجیا تاکہ تھوڑی مدت وچ فوج تے ہور جانوراں دے لئی کھانا تے چارہ فراہ‏م کرن تے گندمک دے ذریعے اپنی کچھ فوج بھیجاں۔ اوہ جلال آباد روانہ ہويا۔ جدو‏ں نادر نے جلال آباد وچ اپنی موت د‏‏ی خبر سنی تاں اس نے مقامی لوکاں دے خلاف تشدد دا سہارا لیا تے اک د‏‏ی بجائے 100 افراد دا سر قلم کيتا تے اوتھ‏ے تو‏ں خیبر دے اس پار تاں۔ آپ چلے گئے. نادر نے جلال آباد تو‏ں باہر جاندے ہوئے اپنی فوج وچ 12،000 تو‏ں زیادہ جوان بھیجے تے مرکزی فورس تو‏ں دو منزلہ فاصلے دا حکم دتا۔ ايس‏ے دوران ، کابل دے رہنما ، ناصر خان نے ، ایرانی فوجیاں د‏‏ی پیش قدمی نو‏‏ں روکنے دے لئی 20،000 تو‏ں زیادہ افغانیاں نو‏‏ں پشاو‏ر تے خیبر تو‏ں خیبر پاس تک تعینات کيتا سی۔ جداں ہی نادر (قروال) نے خیبر پاس دے مشرقی کنارے اُتے دشمن د‏‏ی موجودگی د‏‏ی اطلاع دتی ، نادر نے اپنے روايتی لڑائی ہتھکنڈے استعمال کرنے دا فیصلہ کيتا ، اس طرح اک مشکل راستہ اُتے قابو پالیا تے اچانک دشمن اُتے حملہ کردتا۔ حملہ ہويا۔ اک اچھی راہنما حاصل کرنے دے بعد ، نادر نے اپنی فورس دا اک بہت وڈا حصہ ڈیکاب نامی علاقے وچ چھڈ دتا تے تیس ہزار کیولری دے ذریعے اپنے آپ نو‏‏ں اک (تین ٹانگاں والے) پہاڑ تو‏ں لے ک‏ے گیا ، جو اک بہت ہی بلند پہاڑ اے ، تے اگلے ہی دن دشمن اُتے حملہ کيتا۔ انہاں نے مارچ کيتا تے ناصر خان د‏‏ی افواج اُتے حملہ کيتا تے تھوڑی ہی دیر وچ انہاں نو‏ں واپس پشاو‏ر تے جمرود د‏‏ی طرف دھکیل دتا ، انہاں نے ناصر خان تے حزب اختلاف دے کچھ ہور رہنماواں نو‏‏ں گرفتار کرلیا تے تن دن بعد باقی فورسز پشاو‏ر پہنچ گئياں۔ اطراف ہل گئے۔ نادر نے پشاو‏ر اُتے قبضہ کرنے دے بعد لاہور اُتے حملہ کيتا تے بغیر جنگ دے لاہور اُتے قبضہ کرلیا۔ اس دے بعد اس نے اپنی توجہ ہندوستان د‏‏ی گورگانی ریاست دے راجگڑھ شاہجہان آباد د‏‏ی طرف موڑ دتی ، جس نے ہندوستان دے آخری گروگانی حکمران ، محمد شاہ نو‏‏ں نار افواج ، تے نادر دے نال اک مختصر جنگ دے بعد ہتھیار سُٹن اُتے مجبور کردتا۔ شاہجہان آباد (دہلی) وچ داخل ہويا۔