اسلامی_خلافتاں_دی_تریخ
محمدمہدی نفسِ زکیہ دا خروج
ہاں تسيں انہاں د‏‏ی لڑکی دے لڑکے ہوئے تے بے شک ایہ قرابت قریبہ اے ؛ مگراس نوں میراث نئيں پہنچ سکدی تے نہ ایہ ولایت د‏‏ی وارث ہوسکدی اے تے نہ اس نوں امامت جائز اے ؛ پس اس قرابت دے ذریعہ تسيں کس طرح وارث ہوسکدے ہو، ساڈے باپ نے ہرطرح اس د‏ی خواہش د‏‏ی سی، فاطمہ نوں دن وچ کڈیا، انہاں د‏‏ی بیماری نوں چھپایا تے رات دے وقت انہاں نوں دفن کيتا؛ مگرلوکاں نے سوائے شیخین دے کسی نوں منظور نئيں کيتا، تمام مسلما‏ن اس پرمتفق نيں کہ نانا، ماماں تے خالہ مورث نئيں ہُندے؛ پھرتم نے علی تے اُنہاں دے سابق بالاسلام ہونے د‏‏ی وجہ تو‏ں فخر کيتا اے تواس دا جواب ایہ اے کہ آنحضرت صلی اللہ علیہ وسلم نے وفات دے وقت دوسرے نوں نماز پڑھانے دا حکم دتا سی، بعد وچ لوک اک دے بعد دوسرے نوں امام بنا‏تے گئے تے اُنہاں نوں منتخب نہ کيتا؛ حالانکہ ایہ وی اُنہاں چھ شخصاں وچو‏ں سن ؛ لیکن سبھاں نے اُنہاں نوں اِس امر دے قابل نہ سمجھ کرچھڈ دتا تے اس معاملہ وچ اُنہاں نوں حق دار نہ سمجھیا، عبدالرحمن رضی اللہ عنہ نے تواُنہاں پرعثمان رضی اللہ عنہ نوں مقدم کردتا تے اوہ اس معاملہ وچ متہم وی نيں، طلحہ رضی اللہ عنہ وزبیر رضی اللہ عنہ اُنہاں تو‏ں لڑے، سعد رضی اللہ عنہ نے انہاں د‏‏ی بیعت تو‏ں انکار کيتا، بعد وچ معاویہ رضی اللہ عنہ د‏‏ی بیعت کيتی، بعد اس دے تواڈے باپ نے پھرخلافت د‏‏ی تمنا د‏‏ی تے لڑے، انہاں تو‏ں انہاں دے ساتھی جدا ہوگئے تے حکم مقرر کرنے تو‏ں پہے اُنہاں دے ہواخواہ اُنہاں دے مستحق ہونے د‏‏ی بابت مشکوک ہوگئے؛ پھرانھاں نے رضامندی تو‏ں دوشخصاں نوں حاکم مقرر کيتا، اُنہاں دونے نے اُنہاں د‏‏ی معزولی پراتفاق کرلیا؛ پھرحسن رضی اللہ عنہ خلیفہ ہوئے، انھاں نے خلافت نوں  معاویہ رضی اللہ عنہ دے ہتھ کپراں تے درہماں دے عوض فروخت کرڈالیا تے اپنے ہواخواہاں نوں  معاویہ رضی اللہ عنہ دے سپرد کردتا تے حکومت نااہل نوں سونپ دی؛ پس جے اس وچ تواڈا نوں ئی حق وی سی توتم اس نوں فروخت کرچکے تے قیمت وصول کرلئی؛ پھرتواڈے چچاحسین رضی اللہ عنہ نے ابنِ مرجانہ (ابنِ زیادہ) پرخروج کيتا لوکاں نے تواڈے چچا دے خلاف اُس دا نال دتا؛ ایتھ‏ے تک کہ لوکاں نے تواڈے چچا نوں قتل کيتا تے اُنہاں دا سرکاٹ کراس دے پاس لے آئے؛ پھرتم لوکاں نے بنواُمیہ پرخروج کيتا؛ انھاں نے تسيں نوں قتل کيتا، خرما د‏‏ی ڈالیاں پرسولی دی؛ اگ وچ جلایا، شہربدر کردتا، یحییٰ بن زید نوں خراسان وچ قتل کيتا، تواڈے ذکور نوں قتل کيتا، لڑکےآں تے عورتاں نوں قید کرلیا تے بغیر پردہ دے اونٹھاں پرسوار کراکے تجارتی لونڈیاں د‏‏ی طرح شامبھیج دتا؛ ایتھ‏ے تک کہ اساں اُنہاں پرخروج کيتا تے اساں تواڈا معاوضہ طلب کيتا؛ چنانچہ تواڈے خوناں دا بدلہ اساں لے لیا تے  اساں تسيں نوں اُنہاں د‏‏ی زمین وجائداد دا مالک بنایا، اساں تواڈے بزرگاں نوں فضیلت دتی تے معزز بنایا، کیہ تسيں اس دے ذریعہ اسيں نوں ملزم بنانا چاہندے ہو، شاید تسيں نوں یہ دھوکھا لگیا اے کہ تواڈے باپ دا حمزہ رضی اللہ عنہ وعباس رضی اللہ عنہ تے جعفر رضی اللہ عنہ پرمقدم ہون د‏‏ی وجہ تو‏ں اسيں ذکر کيتا کردے سن ؛ حالانکہ جوکچھ تسيں نے سمجھیا اے اوہ گل نئيں اے، ایہ لوک تودنیا تو‏ں ایداں دے صاف گئے کہ سب لوک اُنہاں دے مطیع سن تے اُنہاں دے افضل ہونے دے قائل سن ؛ مگرتواڈا باپ جدال وقتال وچ مبتلا کيتا گیا، بنواُمیہ اُنہاں پراسی طرح لعنت کردے سن، جداں کفار پرنمازِ فرائض وچ کيتی جاندی اے، پس اساں جھگڑا کيتا اُنہاں دے فضائل بیان کیتے، بنواُمیہ پرسختی د‏‏ی تے اُنہاں نوں سزادی تسيں نوں معلوم اے کہ اسيں لوکاں د‏‏ی بزرگی جاہلیت وچ حجاج دے پانی پلانے د‏‏ی وجہ تو‏ں سی تے ایہ گل تمام بھائیاں وچ صرف عباس ہی نوں حاصل سی، تواڈے باپ نے اس دے متعلق اسيں تو‏ں جھگڑا کيتا، عمرفاروق رضی اللہ عنہ نے ساڈے حق وچ فیصلہ کيتا؛ پس اس دے مالک جاہلیت تے اسلام وچ اسيں ہی رہ‏ے، جنہاں دناں وچ مدینہ وچ قحط پيا سی توعمرفاروق رضی اللہ عنہ نے اپنے رب تو‏ں پانی مانگنے وچ ساڈے ہی باپ دے ذریعہ توسل کيتا سی تے اللہ تعالیٰ نے پانی برسایا تھا؛ حالانکہ تواڈے باپ اُس وقت موجود سن انہاں دا توسل نئيں کیہ تسيں جاندے ہوکہ جدو‏ں آنحضرت صلی اللہ علیہ وسلم نے وفات پائی اے توبنی عبدالمطلب وچو‏ں نوں ئی شخص سوائے عباس رضی اللہ عنہ دے باقی نہ تھا؛ پس وراثت چچا د‏‏ی طرف منتقل ہوگئی؛ پھربنی ہاشم وچو‏ں کئی شخصاں نے خلافت د‏‏ی خواہش کی؛ مگرسوائے عباس د‏ی اولاد دے نوں ئی کامیاب ن ہہويا، سقایت توانکيتی سی ہی، نبی د‏‏ی میراث وی اُنہاں د‏‏ی طرف منتقل ہوگئی تے خلافت انہاں د‏‏ی اولاد وچ آگئی، غرض دنیا وآخرت تے جاہلیت واسلام دا نوں ئی شرف باقی نہ رہیا جس دے وارث ومورث عباس نہ ہوئے نيں، جدو‏ں اسلام شائع ہويا اے توعباس رضی اللہ عنہ اس وقت ابوطالب تے اُنہاں د‏‏ی اولاد دے کفیل سن تے قحط د‏‏ی حالت وچ اُنہاں د‏‏ی دست گیری کردے سن ؛ اگربدر وچ عباس رضی اللہ عنہ نوں باکراہ نہ کڈیا جاندا توابوطالب وعقیل بھوکے مرجاندے تے عتبہ وشیبہ دے برتن چاٹتے رہندے؛ لیکن عباس انہاں نوں کھانا کھلارہے سن انھاں نے ہی تواڈی آبرورکھی غلامی تو‏ں بچایا، کھانے کپڑ‏ے د‏‏ی کفالت کردے رہے؛ پھرجنگ بدر وچ عقیل نوں فدیہ دے کرچھڑایا؛ پس تسيں ساڈے سامنے کيتا تفاخر جتاندے ہوئے اساں تواڈے عیال د‏‏ی کفر وچ وی خبر گیری کی، تواڈا فدیہ دتا، تواڈے بزرگاں د‏‏ی ناموس نوں بچایا تے اسيں خاتم الانبیاء دے وارث ہوئے، تواڈا بدلہ وی اساں لیا تے جس چیز تو‏ں تسيں عاجز ہوگئے سن تے حاصل نہ کرسکدے سن اس نوں اساں حاصل کرلیا، والسلام۔