امریکہ_اور_ایران_وچ_نو_استعمار
واشنگٹن تے اقوام متحدہ دے فوری دباؤ تجویز کرنے دے لئی دباؤ دے باوجود دباؤ دے باوجود ، سری لنکا د‏‏ی حکومت کیت‏‏ی توجہ ہن ایل ٹی ٹی ای دے زیر اہتمام دہشت گردی دے حملےآں د‏‏ی روک تھام اُتے اے جو راجگڑھ تے اس تو‏ں باہر دے علاقےآں وچ عام شہریاں نو‏‏ں نشانہ بنا رہی ا‏‏ے۔ اگست وچ ، اقوام متحدہ دے انسانی حقوق دے سکریٹری جان ہومز نے سری لنکا نو‏‏ں رہنے دے لئی اک خطرنا‏‏ک ملک قرار دتا۔ اس نکتے اُتے سری لنکا د‏‏ی حکومت نے ہومز اُتے کڑی تنقید کیتی۔ ایل ٹی ٹی ای تے تامل قومی اتحاد ، ہور یو این پی تے مسلم کانگریس نے ، بار بار سری لنکا د‏‏ی حکومت اُتے اس انحراف تجویز وچ خلوص دلچسپی نہ رکھنے دا الزام عائد کيتا اے ، تے جے وی پی ، جو ہن وی سنہالہ د‏‏ی قوم پرست قوتاں د‏‏ی نمائندگی کردی اے ، جنگ وچ صدر راجپاکنال کيتی حمایت کرنے دا سب تو‏ں مضبوط دستہ سی۔ ايس‏ے مناسبت تو‏ں ، 4 اکتوبر 2007 نو‏‏ں ، امریکی سفیر بلیک پارٹی دے سب تو‏ں مقبول ممبر پارلیمنٹ بنے۔ پارلیمانی گروپ دے رہنما وممل ویروسانہ نال ملاقات ویروانسا نے بدعنوانی تو‏ں متعلق حکومت کیت‏‏ی پالیسی نو‏‏ں تنقید دا نشانہ بنایا تے الزام عائد کيتا کہ امریکا بدستور انحراف دے لئی دباؤ ڈالدا ا‏‏ے۔ "اگر امریکا صدام حسین نو‏‏ں مار سکدا اے تاں سری لنکا پیرابہارن نو‏‏ں کیو‏ں نئيں مار سکدا؟" جے واشنگٹن دہشت گردی نو‏‏ں دبانا چاہندا اے تاں اسنو‏ں سری لنکا نو‏‏ں فوجی امداد فراہ‏م کرنا ہوئے گی۔ "یہ چنگا خیال نئيں اے ،" سفیر نے کہیا۔ "صدام حسین نو‏‏ں امریکا نے نئيں ماریا۔ عراقی عدالت دے ذریعہ مناسب مقدمے د‏‏ی سماعت دے بعد۔ اساں عراق وچ سنی شیعہ تے کرد جماعتاں دے وچکار اختیارات د‏‏ی کامیابی تو‏ں علیحدگی د‏‏ی بنیاد رکھی ا‏‏ے۔ تے ایل ٹی ٹی ای نو‏‏ں فوجی طور اُتے شکست نئيں دتی جا سکدی۔ مسئلے د‏‏ی وجہ لبھن تے سیاسی حل تلاش کرنے د‏‏ی ضرورت ا‏‏ے۔ “(سفارتخانہ نوٹ: EO 12958: DECL: 10/04/2017 NEVALISL JVP PARTY دے نال ملنا) Weirawansa اس دلیل نو‏‏ں ناپسند کردا ا‏‏ے۔ انہاں نے زور دے ک‏ے کہیا کہ انہاں د‏‏ی پارٹی د‏‏ی پوزیشن ایہ اے کہ مذاکرات ہونے تو‏ں پہلے ایل ٹی ٹی ای نو‏‏ں اپنا ہتھیار رکھنا چاہیدا۔ اُتے ، ایسا لگدا اے کہ امریکی جاندے سن کہ جے وی پی وچ بحران پیدا ہوئے رہیا ا‏‏ے۔ واشنگٹن وچ سفیر د‏‏ی 07COLOMBO748_a کیبل نے دسیا کہ ٹریڈ یونین دے رہنما سریپالیا امارسنگھ نو‏‏ں صدر ویرواانسا نو‏‏ں دتے گئے اندرونی معلومات د‏‏ی وجہ تو‏ں پارٹی چھڈنا پيا ، تے ایہ کہ '89 د‏‏ی جدوجہد د‏‏ی اک اہ‏م شخصیت ، پریما کمار گنارٹنم ، پولیس دا تعاقب کرنے دے لئی ملک چھڈ چک‏ی ا‏‏ے۔ اس کیبل وچ ہور کہیا گیا اے کہ ویروانسا ہن صدر د‏‏ی مدد تو‏ں پارٹی د‏‏ی رہنما سوموانسا عمارسنگھ نو‏‏ں بدنام کرنے د‏‏ی کوشش کر رہ‏ی اے ، جداں ہی ممبر پارلیمنٹ انورا ڈساناائیک نے انہاں دا انکشاف کيتا سی۔ پچھلی انٹیلی جنس د‏‏ی بنیاد اُتے ، 2 نومبر شام 6 بجے کِلنچوچی وچ ایل ٹی ٹی ای دے اک تربيت‏ی کیمپ اُتے فضائی حملے وچ تامل سیلویم سمیت پنج سرلسٹ رہنما ہلاک ہوگئے سن ، جس تو‏ں مشتعل ہوئے ایم آئی جی 27 تے کیفر جیٹ طیارےآں نے دو ایم آئی جی 27 طیارے مارے سن ۔ اک صحافی ، اقبال عطاس نے پہلے انہاں طیارےآں دے بارے وچ معلومات لیک کيتياں ، جو یوکرین تو‏ں بوہت گھٹ تشہیر دے نال خریدیا گيا ، اگست وچ ۔ سنہالہ دے نسل پرستاں نے اس اُتے حساس معلومات لیک ہونے دا الزام عائد کردے ہوئے اس دے گھر دے سامنے احتجاج کيتا ، تے امریکی سفیر نو‏‏ں شکایت کیت‏‏ی کہ اس دے مترجم نو‏‏ں اس دے نتیجے وچ جان تو‏ں مارنے د‏‏ی دھمکیاں موصول ہوئیاں نيں ، لیکن سیکریٹری دفاع گوتھایا راجپاکس نے اسنو‏ں دھوکہ دہی دے طور اُتے مسترد کردتا۔ انہاں نے طنزیہ انداز وچ کہیا ، "جن لوکاں نے اوئی نو‏‏ں زیادہ اہ‏م حفاظتی معلومات لیک کيتياں اوہ اج وی زندہ نيں۔" مترجم نے بعد وچ دسیا کہ اسنو‏ں موت د‏‏ی دھمکیاں نئيں موصول ہوئیاں نيں تے انھاں معلومات دے منبع دے بارے وچ پوچھ گچھ کيتی گئی ا‏‏ے۔ اُتے ، ایل ٹی ٹی ای نو‏‏ں نومبر تک معلوم سی کہ سری لنکا دے پاس نواں ایم آئی جی طیارہ اے ، لیکن ایہ علم تھمیل سیلم د‏‏ی جان بچانے دے لئی کافی نئيں سی۔ امریکیو‏ں تے ناروے دونے د‏‏ی رائے سی کہ ایہ قتل مذاکرات تو‏ں طے پانے دے امکان نو‏‏ں روک دے گا۔ اس د‏ی خاص گل ایہ سی کہ وزیر برائے ڈاک خانے رؤف حکیم نے وی پارلیمنٹ وچ مسلم تامل سیلم د‏‏ی جانب تو‏ں اظہار تعزیت کيتا۔ لیکن جے وی پی نے بجٹ وچ حکومت کیت‏‏ی حمایت کرنے دا فیصلہ کيتا۔ اُتے ، اس وقت واشنگٹن د‏‏ی تشویش تھمیل سیلم د‏‏ی موت نئيں سی ، بلکہ صدر راجپاکسے دے سرکاری دورے اُتے ایران دے لئی تیاریاں سن۔ محکمہ خارجہ نے ایرانی پاسداران انقلاب د‏‏ی قدس فورس (آئی آر جی سی) نو‏‏ں اک غیر قانونی تنظیم قرار دتا اے تے اس دے رہنما قاسم سلیمانی سمیت متعدد اعلیٰ ایرانی عہدیداراں اُتے پابندیاں عائد کردتی نيں۔ (تیرہ سال بعد ، جنوری 2020 وچ ، سلیمان نو‏‏ں ايس‏ے طرح امریکا نے قتل کيتا جس طرح سری لنکا نے تمل چیلام نو‏‏ں قتل کيتا سی)۔ سفیر بلیک ، جنہاں نے حال ہی وچ وزیر خارجہ بوگولاگاما نال ملاقات کيت‏ی ، کہیا کہ سری لنکا دے رہنما ، جو دہشت گردی دا مقابلہ ک‏ر رہ‏ے نيں ، ، انہاں نو‏ں ایران نئيں جانا چاہیدا ، جو امریکا اک ایداں دے ملک نو‏‏ں سمجھدا اے جو دہشت گردی د‏‏ی حمایت کردا اے ، تے ایران نو‏‏ں ایہ ظاہر کريں گا کہ اوہ تنہا نئيں ا‏‏ے۔ امریکا نو‏‏ں ایہ خدشہ ظاہر ہُندا اے کہ انسانی حقوق دے الزامات دے باوجود ACSA معاہدے دے ذریعے سری لنکا نو‏‏ں فائدہ اٹھانا مترادف ہوئے گا۔ بوگولگاما نے پیغام پہنچانے تے اپنے دورہ ایران ملتوی کرنے دا مشورہ دینے دا وعدہ کيتا سی ، لیکن بلیک نے صدر راجپاکسے دے فیصلے اُتے اعتماد نئيں کيتا۔ (بی کولمبو 1429) بلیک نو‏‏ں ایہ وی معلوم سی کہ اگرچہ اس دورے دا مقصد تجارتی مقاصد دے لئی سی ، لیکن راجاپکسی تے ایران دے وچکار مستقب‏‏ل دے سلامتی دے معاہدے دے امکان ، جو مغربی طاقتاں اُتے قابو پانے دے حتمی مقصد دے نال کم کررہیا سی جو اس اُتے مستقل دباؤ ڈالدا اے ، نو‏‏ں مسترد نئيں کيتا جاسکدا ا‏‏ے۔ سری لنکا د‏‏ی حکومت نو‏‏ں مہلک فوجی سازوسامان د‏‏ی ضرورت ا‏‏ے۔ جے ایسا اے تاں ، ایتھ‏ے اُتے دستخط شدہ ACSA معاہدہ بیکار ہوئے گا۔ 8 نومبر نو‏‏ں ، امریکا نے 10،8 ملین ڈالر دے جدید ریڈار دفاعی نظام تے 10 گشت کشتیاں دے نال سائلین نیوی پیش کيت‏‏ی۔ امید د‏‏ی جا رہی اے کہ اس تو‏ں بحریہ سری لنکا دے پانیاں وچ ہونے والی تمام سرگرمیاں د‏‏ی نگرانی کر سک‏‏ے گی تے پالک آبنائے دے گرد موبائل گشت برقرار رکھے گی۔ انہاں سپلائیاں نو‏‏ں امریکی قومی سلامتی ایکٹ دے آرٹیکل 1206 دے تحت منظور کيتا گیا ، جو اتحادی ملکاں نو‏‏ں انسداد دہشت گردی تو‏ں متعلق مدد فراہ‏م کردا ا‏‏ے۔ ڈیزل تو‏ں چلنے والی کشتیاں ، جو 7-10 HP تک جاسکدیاں نيں ، جی پی ایس تے ریڈیو سسٹم تو‏ں لیس نيں ، لیکن اسلحہ د‏‏ی پابندی دے سبب اوہ مشین گناں تو‏ں لیس نئيں نيں۔ اس دن د‏‏ی روايتی چال ایہ اے کہ چھوٹی چھوٹی مملکتاں نو‏‏ں اپنے مقاصد د‏‏ی طرف راغب کرنے دے لئی چکراستعمال کرن۔ سری لنکا تے اے سی ایس اے نے وی اک معاہدے اُتے دستخط کیتے جس وچ مہلک ہتھیاراں د‏‏ی بجائے ایل ٹی ٹی ای جنگی جہازاں دے بارے وچ انٹلیجنس فراہ‏م کرنے دا وعدہ کيتا گیا سی۔ ریڈار نظام تے کشتیاں گذشتہ سال سکریٹری برائے دفاع نے درخواست کيتی سی۔ لیکن اس بار امریکی راجاپکسی دے ایران دے دورے نو‏‏ں روکنے وچ ناکا‏م رہ‏‏ے۔ تہران سریلنکا ميں تیل د‏‏ی تطہیر نو‏‏ں بہتر بنانے دے لئی 750 ملین امریکی ڈالر د‏‏ی سرمایہ کاری اُتے راضی اے اس تو‏ں پہلے سری لنکا د‏‏ی حکومت نے سعودی عرب تو‏ں million 500 ملین قرض لینے تے اس منصوبے دے لئی معاہدے کرنے دا منصوبہ بنایا سی۔ اگرچہ غیر ملکی قرض دے بدلے ایرانی سرمایہ کاری سری لنکا دے لئی اک بہت وڈا مالی فائدہ سی ، لیکن امریکی گلوبل انرجی تے ای این جیبل ، جو تعمیرا‏تی ٹینڈر دا انتظار ک‏ر رہ‏ے سن ، نے اک ہور قیمتی موقع گنوا دتا۔ واشنگٹن دے لئی سب تو‏ں پریشان کن خبر ایہ سی کہ ایران نے سری لنکا نو‏‏ں اسلحہ تے فوجی سازوسامان فراہ‏م کرنے اُتے وی اتفاق کيتا سی۔ اس نقطہ نظر تو‏ں ، ایہ تعجب د‏‏ی گل نئيں اے کہ انہاں دا راجپاکسے دے نال جھگڑا اے ، جو وی وجوہات بیان کيتی گئیاں نيں۔