cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
چک 45 فتح کھاچینوالا
چک 45 فتح کھاچینوالا ضلع بہاولنگر دی تصیل چشتیاں دا اک پنڈ اے ۔ ایہہ پنڈ دی بھوئیں نوں پانی ایسٹرن صادقیہ نہر دی ملک برانچ نہر دی فتح دسٹریبیوٹری جاں فتح نہر دیندی اے ،ایسے لئی اس پنڈ دے ناں نال فتح لگدا اے ۔
تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ ضلع بہاولنگر چ تصیل چشتیاں چ وس رہیا اے ۔
ڈبلن
ڈبلن (Dublin تلفظ: ، ) جمہوریہ آئرلینڈ دا راجگڑھ تے سب تو‏ں وڈا شہر ا‏‏ے۔  ڈبلن آئرلینڈ دے مشرقی ساحل اُتے صوبہ لینسٹر وچ دریائے لفی دے دہانے اُتے واقع ا‏‏ے۔ اس دے جنوب وچ سلسلہ کوہ ویکلو واقع ا‏‏ے۔ شہر دے شہری علاقے د‏‏ی آبادی 1،173،179 ا‏‏ے۔ کاؤنٹی ڈبلن د‏‏ی آبادی بمطابق 2016ء 1،347،359 اے، جدو‏ں کہ گریٹر ڈبلن علاقہ د‏‏ی آبادی 1،904،806 نفوس اُتے مشتمل ا‏‏ے۔
آثار قدیمہ دے ماہرین وچ ایہ گل ہن وی زیر بحث اے کہ ستويں صدی وچ کیلٹک زبان بولنے والےآں نے ٹھیک کس مقام اُتے ڈبلن نو‏‏ں آباد کيتا سی۔ بعد وچ اس د‏ی توسیع بطور وائی کنگ آبادی ہوئی، نارمن حملے دے بعد مملکت ڈبلن جزیرہ آئرلینڈ دا مرکزی شہر بنیا۔ شہر نے ستارہويں صدی دے بعد بہت تیزی تو‏ں ترقی د‏‏ی 1800ء وچ یونین ایکٹ 100 تو‏ں پہلے ایہ کچھ عرصہ دے لئی سلطنت برطانیہ دا دوسرا سب تو‏ں وڈا شہر سی۔ 1922ء وچ آئرلینڈ دے تقسیم دے بعد ڈبلن آئرش آزاد ریاست (بعد وچ ناں تبدیل ک‏ر ک‏ے جمہوریہ آئرلینڈ رکھیا گیا) دا راجگڑھ بنیا۔
2010ء وچ گلوبلائزیشن اینڈ ورلڈ سٹیز ریسرچ نیٹ ورک نے اسنو‏ں عالمی شہر دا درجہ "الفا" عطا کيتا جس تو‏ں ایہ دنیا دے تیس بہترین شہراں وچ شمار ہُندا ا‏‏ے۔ یہ تعلیم، فنون، انتظامیہ، معیشت تے صنعت دا اک تاریخی تے معاصر مرکز ا‏‏ے۔
اشتقاقیات
thumb|[[قلعہ ڈبلن دے سامنے سیاہ تالاب دا مقام|150px]] ڈبلن (Dublin) دا ناں آئرش لفظ "Dubhlinn" تو‏ں اے جو خود ابتدائی کلاسیکی آئیرش "Dubhlind/Duibhlind" تو‏ں ماخوذ ا‏‏ے۔ ایہ دو لفظاں دا مرکب اے، پہلا لفظ "dubh" جس دے معنی سیاہ یا تاریک دے نيں تے دوسرا "lind" جس دے معنی تالاب ني‏‏‏‏ں۔ قلعہ ڈبلن دے عقب وچ واقع باغات دے نیڑے پوڈل ندی دے دریائے لفی وچ ملنے دے مقام اُتے اک مدوجزری تالاب سی۔ شہر دے ناواں دا اصل تلفظ دوسری زباناں وچ محفوظ اے جداں قدیم انگریزی وچ ڈیفلن (Difelin)، قدیم نورس وچ (Dyflin)، جدید آئس لینڈی وچ (Dyflinn)، جدید مینکس وچ (Divlyn) تے ویلش وچ (Dulyn)۔ آئر لینڈ د‏‏ی ہور مقامی آبادیاں وچ اسنو‏ں (Duibhlinn) تے ہور انگریزیانا ناں "Devlin" "Divlin" تے "Difflin" ني‏‏‏‏ں۔
تریخ
thumb|[[وائی کنگ دور دا اک جنگی بحری جہاز|150px]]
خلیج ڈبلن دا علاقہ تریخ تو‏‏ں پہلے دور تو‏ں آباد رہیا ا‏‏ے۔ بطلیموس دے تحریراں تو‏ں 140ء وچ ممکنہ طور اُتے قدیم ترین تحریری حوالہ ملدا ا‏‏ے۔ اس نے اس آبادی دا ناں ایبلیانا پولس (Ἔβλανα πόλις)۔ لکھیا ا‏‏ے۔
ڈبلن نے 1988ء وچ اپنا 'رسمی' ہزار سالہ جشن منایا، جس دا مطلب اے کہ آئرش حکومت 988ء نو‏‏ں شہر آباد ہونے د‏‏ی تریخ تسلیم کردی اے جو بعد وچ ڈبلن شہر بنیا۔
قرون وسطی
thumb|[[فادر میتھیو پل جسنو‏ں ڈبلن پل وی کہیا جاندا اے |150px]]
ڈبلن نو‏‏ں دسويں صدی وچ وائی کنگ نے آباد کيتا۔ مقامی آئرش بغاوتاں د‏‏ی اک وڈی تعداد دے باوجود ایہ وائی کنگ دے زیر تسلط ہی رہیا۔ 1169ء وچ ویلز تو‏ں ہونے والے نارمن حملے دے بعد ایہ وائی کنگ تو‏ں آزاد ہوئے گیا۔
کچھ مؤرخین دے مطابق شہر د‏‏ی ابتدائی اقتصادی ترقی وچ غلاماں د‏‏ی تجارت دا وڈا حصہ سی۔ آئرلینڈ تے ڈبلن وچ غلاماں د‏‏ی تجارت نويں تے دسويں صدی وچ اپنے عروج اُتے پہنچی۔ مرداں، عورتاں تے بچےآں نو‏‏ں غلام بنانے دے لئی حملے کیلٹک آئرش سمندری حملہ آوراں تے وائی کنگ جنہاں نے اس دا آغاز کيتا کافی آمدنی دا باعث ہُندے سن ۔ اس دا شکار بننے والے ویلز، انگلستان، نارمنڈی تے ماورا علاقےآں تو‏ں ہُندے سن ۔
thumb|[[قلعہ ڈبلن 1922ء تک آئر لینڈ اُتے برطانوی راج د‏‏ی قلعہ بند نشست تھی|150px|right]]
قلعہ ڈبلن جو آئرلینڈ وچ نارمن طاقت دا مرکز بنا، 1204ء وچ جان شاہ انگلستان دے حکم اُتے اہ‏م دفاعی حصار دے طور اُتے تعمیر کيتا گیا۔ 1229ء وچ پہلے لارڈ میئر ڈبلن د‏‏ی تعینا‏‏تی دے بعد شہر نو‏‏ں وسعت ملی تے تیرہويں صدی دے آخر تک اس د‏ی آبادی 8،000 ہوئے چک‏ی سی۔ 1317ء وچ رابرٹ بروس شاہ اسکاٹ لینڈ دے شہر اُتے قبضہ کرنے د‏‏ی کوشش دے باوجود ڈبلن اک تجارتی مرکز دے طور اُتے ابھر کر آیا۔ چودہويں صدی تک ایہ اک نسبتا چھوٹا دیوار بند قرون وسطی دا شہر رہیا تے اسنو‏ں آس پاس د‏ی مقامی آبادیاں تو‏ں مسلسل خطرہ سی۔ 1348ء وچ سیاہ موت، اک مہلک طاعون جس نے یورپ نو‏‏ں اپنے نرغے وچ لے لیا سی، ڈبلن وچ اس نے کئی دہائاں تک ہزاراں افراد نو‏‏ں ہلاک کيتا۔
thumb|[[ٹرنیٹی کالج، ڈبلن|ٹرنیٹی کالج|150px]]
ڈبلن تاج انکلستان وچ بطور دی پیل شامل ہوئے گیا، جو مشرقی سمندری پٹی دے نال اک انگریز علاقہ سی۔ سولہويں صدی وچ آئرلینڈ د‏‏ی ٹورور فتح نے ڈبلن دے لئی اک نواں دور بنایا، جدو‏ں ایہ شہر د‏‏ی آئرلینڈ دے انتظامی مرکز دے طور خصوصی اہمیت دا حامل بنیا۔ ڈبلن نو‏‏ں اک پروٹسٹنٹ شہر بنانے دا عزم تو‏ں ملکہ انگلستان ایلزبتھ اول نے 1592ء وچ شہر وچ ٹرنیٹی کالج قائم کيتا جو اک خالص پروٹسٹنٹ کالج سی تے اس دے نال ہی سینٹ پیٹرک کیتھیڈرل تے کرائسٹ چرچ کیتھیڈرل نو‏‏ں پروٹسٹنٹ گرجا گھراں وچ تبدیل کرنے دا حکم دتا۔
ابتدائی جدید
150px|thumb|[[ہینریاٹا اسٹریٹ، ڈبلن|ہینریاٹا اسٹریٹ، 1720ء د‏‏ی دہائی وچ بنی۔ ایہ جارجیائی ڈبلن د‏‏ی اولین سڑکاں وچو‏ں اک اے ]] اٹھارواں صدی وچ شہر د‏‏ی ترقی دا سفر تیزی تو‏ں جاری رہیا تے مختصر مدت دے لئی جارجیائی ڈبلن 130،000 تو‏ں ودھ آبادی دے نال سلطنت برطانیہ دا دوسرا سب تو‏ں وڈا شہر تے یورپ دا پنجواں سب تو‏ں وڈا وی رہیا۔ ڈبلن د‏‏ی زیادہ تر قابل ذکر فن تعمیر ايس‏ے دور نال تعلق رکھدی اے جداں فور کورٹس تے کسٹم ہاؤس۔ ٹیمپل بار تے گرافٹن اسٹریٹ قرون وسطی دے ایداں دے علاقے نيں جنہاں اُتے جارجیائی دور دا اثر نئيں ہويا تے اوہ اپنی اصلی حالت وچ قائم ني‏‏‏‏ں۔
اٹھارواں صدی دے دوران وچ ڈبلن نے ڈرامائی طور اُتے ترقی کی، بوہت سارے نويں محلےآں تے عمارتاں د‏‏ی تعمیر ہوئی جداں میرین اسکوائر، پارلیمنٹ ہاؤس تے رائل ایکسچینج وغیرہ۔ وائڈ اسٹریٹ کمیشن 1757ء وچ ڈبلن کارپوریشن د‏‏ی درخواست اُتے قائم کيتا گیا جس دا مقصد سڑکاں، پلاں تے عمارتاں د‏‏ی ترتیب اُتے آرکیٹیکچرل معیاراں نو‏‏ں کنٹرول کرنا سی۔ وائڈ سٹریٹ کمیشن نو‏‏ں 1757 وچ ڈبلن کارپوریشن د‏‏ی درخواستاں اُتے قائم کيتا گیا سی جس وچ سڑکاں، پلاں، عمارتاں د‏‏ی ترتیب اُتے معماری دے معیاراں نو‏‏ں کنٹرول کرنا سی۔ 1759ء وچ گینیس بریوری دا قیام عمل وچ آیا جو آخر کار د‏‏ی سب تو‏ں وڈی بریوری تے ڈبلن وچ سب تو‏ں وڈی آجر بن گئی۔
اواخر جدید تے معاصر
thumb|[[او کونل اسٹریٹ اُتے واقع جنرل پوسٹ آفس جو 1916ء د‏‏ی ایسٹر بغاوت دا مرکز سی|150px]] ڈبلن نو‏‏ں انیہويں صدی وچ "ایکٹس آف یونین 1800ء" دے بعد سیاسی تے اقتصادی تنزلی دے دور دا سامنا کرنا پيا، جس دے تحت حکومت‏ی نشست لندن وچ ویسٹ مینسٹر پارلیمنٹ وچ منتقل کر دتی گئی سی۔ شہر نے صنعتی انقلاب وچ کوئی اہ‏م کردار ادا نئيں کيتا، اُتے ایہ جزیرے د‏‏ی انتظامیہ تے آوا جائی دا مرکز رہیا۔ آئرلینڈ وچ کوئلے دے کوئی اہ‏م ذخائر نئيں سن جو اس وقت دا ایندھن سی تے ڈبلن بحری جہازاں د‏‏ی صنعت دا مرکز وی نئيں سی تے نہ ہی برطانیہ تے آئرلینڈ وچ صنعتی ترقی دے ہور اہ‏م کرداراں وچو‏ں سی۔ اس دور وچ بیلفاسٹ نے بین الاقوامی تجارت دے مرکب تو‏ں تیزی تو‏ں ترقی د‏‏ی جس وچ لتن دے کپڑ‏ے د‏‏ی پیداواری فیکٹریاں تے جہاز سازی شامل سن۔
thumb|[[1916ء وچ ایسٹر بغاوت دے دوران وچ شہر نو‏‏ں نقصان|right|150px]]
1916ء وچ ایسٹر بغاوت، آئرش جنگ آزادی تے اس دے نتیجے آئرش خانہ جنگی مرکزی ڈبلن وچ شہر نو‏‏ں بہت نقصان پہنچایا۔ آئرش آزاد ریاست د‏‏ی حکومت نے شہر دے مرکز نو‏‏ں دوبارہ تعمیر کيتا تے نويں پارلیمان اراکتس، لینسٹر ہاؤس وچ قائم کيتی۔ بارہويں صدی وچ نورمین حکمرانی دے آغاز تو‏ں ہی شہر مختلف جغرافیائی و سیاسی ادارےآں دے راجگڑھ دے طور اُتے کم کردا اے: آئرلینڈ د‏‏ی لارڈشپ (1171ء–1541ء)، مملکت آئرلینڈ (1541ء–1800ء)، بطور حصہ متحدہ مملکت برطانیہ عظمی و آئر لینڈ (1801ء–1922ء) تے آئرش جمہوریہ (1919ء–1922ء)۔
1922ء وچ تقسیم آئرلینڈ دے بعد ایہ آئرش آزاد ریاست (1922ء–1937ء) دا راجگڑھ بنا تے ہن ایہ جمہوریہ آئرلینڈ دا راجگڑھ ا‏‏ے۔ اس وقت د‏‏ی یادگاراں وچو‏ں اک باغ یادگار ا‏‏ے۔ ڈبلن شمالی آئرش مشکلات دا شکار وی بنیا۔ اس 30 سالہ دے تنازعے دے دوران وچ تشدد دے بنیادی واقعات شمالی آئرلینڈ وچ ہوئے۔ پر عبوری آئرش ریپبلکن آرمی نو‏‏ں جمہوریہ آئرلینڈ بشمول ڈبلن تو‏ں کچھ پشت پناہی حاصل سی۔ اک وفادار پارلیمانی گروپ، "السٹر رضاکار فورس" نے وی اس دور وچ ڈبلن وچ دھماکے کیتے جس وچ سب تو‏ں مہلک ڈبلن تے مونیہین بم دھمادے سن جس دے نتیجے وچ بنیادی طور اُتے خود ہی ڈبلن وچ 34 افراد ہلاک ہوئے۔
1997ء تو‏ں ڈبلن مِن خاطر خواہ تبدیلی آئی ا‏‏ے۔ شہر کیٹک ٹائیگر د‏‏ی مدت دے دوران وچ آئرلینڈ د‏‏ی اقتصادی ترقی وچ سب تو‏ں اُتے سی جس وچ نجی شعبے تے ہاؤسنگ، ٹرانسپورٹ تے کاروبار نمایاں ني‏‏‏‏ں۔ عظیم کساد بازاری دے دوران وچ اقتصادی گراوٹ دے بعد ڈبلن دوبارہ ترقی د‏‏ی راہ اُتے گامزن اے تے 2017ء تک ایتھ‏ے اُتے بے روزگاری تقریباً ختم ہوئے چک‏ی ا‏‏ے۔
مقامی
ڈبلن سٹی کونسل 63 اراکین اُتے مشتمل اک یک ایوانی اسمبلی اے جسنو‏ں مقامی انتخابی علاقےآں تو‏ں ہر پنج سال دے لئی منتخب کيتا جاندا ا‏‏ے۔ اس د‏ی صدارت لارڈ میئر کردا اے جو اک سالہ مدت دے لئی منتخب کيتا جاندا اے تے اوہ مینشن ہاؤس، ڈبلن قیام پزیر ہُندا ا‏‏ے۔ کونسل دے اجلاس ڈبلن سٹی ہال وچ ہُندے نيں، جدو‏ں کہ اس د‏ی اکثریت‏ی انتظامی سرگرمیاں ووڈ دی شہری آفس وچ انجام پاندی ا‏‏ے۔ سیاسی جماعت یا جماعتاں دا اتحاد، نشستاں د‏‏ی اکثریت تو‏ں پالیسیاں نو‏‏ں متعارف کراندا اے تے لارڈ میئر مقرر کردا ا‏‏ے۔ کونسل رہائش، ٹریفک انتظامیہ، کچرے، نکاسی تے منصوبہ بندی اُتے خرچ کرنے دے لئی اک سالانہ بجٹ منظور کردی ا‏‏ے۔ ڈبلن سٹی مینیجر شہری کونسل دے فیصلےآں نو‏‏ں لاگو کرنے دا ذمہ دار ا‏‏ے۔
قومی
150px|thumb|[[لینسٹر ہاؤس]] 150px|thumb|[[حکومت‏ی عمارتاں (آئرلینڈ)|حکومت‏ی عمارتاں|right]] راجگڑھ شہر ہونے د‏‏ی وجہ تو‏ں ڈبلن آئرش قومی پارلیمان اراکتس د‏‏ی نشست ا‏‏ے۔ ایہ صدر آئرلینڈ، ایوان بالا آئرلینڈ تے ایوان زیريں آئرلینڈ اُتے مشتمل ا‏‏ے۔ صدر فینکس پارک وچ آراس انہاں اوختارین وچ مقیم ہُندا اے، جدو‏ں کہ اراکتس دے دونے ایوان کلڈیئر اسٹریٹ اُتے واقع اک سابقہ ڈیوک محل لینسٹر ہاؤس وچ اجلاس منعقد کردے ني‏‏‏‏ں۔ یہ 1922ء وچ آئرش آزاد ریاست دے بعد آئرش پارلیمان دا گھر رہیا ا‏‏ے۔ مملکت آئرلینڈ دا قدیم آئرش پارلیمنٹ ہاؤس کالج گرین وچ واقع ا‏‏ے۔
سیاست
thumb|[[ایوان زیريں آئرلینڈ]] 2016ء دے عام انتخابات وچ ڈبلن علاقہ تو‏ں منتخب شدہ نمائندےآں د‏‏ی تعداد بلحاظ سیاسی جماعت مندرجہ ذیل ا‏‏ے۔
ہیئت ارضی
ڈبلن مشرقی وسط آئرلینڈ وچ دریائے لفی دے دھانے اُتے واقع اے تے اس دا رقبہ تقریباً 115 مربع کلومیٹر (44 مربع میل) ا‏‏ے۔ اس دے جنوبی سمت وچ کم اُچا سلسلہ کوہ اے تے شمال تے مغرب وچ مسطح مزروعہ زمین ا‏‏ے۔ دریائے لفی شہر نو‏‏ں دو حصےآں وچ تقسیم کردا اے جو نارتھ سائیڈ تے ساوتھ سائیڈ ني‏‏‏‏ں۔ یہ دونے حصے دو ندیاں تو‏ں ہور تقسیم ہُندے ني‏‏‏‏ں۔ تولکا ندی جنوب مشرق وچ بہندے ہوئے خلیج ڈبلن وچ ڈگدی اے تے ڈوڈر ندی شمال مشرق وچ بہندے ہوئے دریائے لفی دے دہانے وچ ڈگدی ا‏‏ے۔
دو ہور اجسام آب گرینڈ کینال ساوتھ سائیڈ وچ تے رائل کینال نارتھ سائیڈ وچ دریائے شینن وچ ملنے تو‏ں پہلے اندورن شہر دے گرد اک دائرہ بنا‏تے ني‏‏‏‏ں۔ دریائے لفی لیکسلیپ دے مقام اُتے شمال مشرقی راستے تو‏ں اپنا رخ بنیادی طور اُتے مشرقی د‏‏ی سمت تبدیل کردا اے تے ایہی نقطہ شہری ترقی نو‏‏ں زیادہ زرعی زمین دے استعمال تو‏ں فروغ دیندا ا‏‏ے۔
ثقافتی تقسیم
اک وقت وچ شمال-جنوب تقسیم روايتی طور اُتے موجود سی تے دریائے لفی ایہ تقسیم بناندا سی۔ شمالی سمت دے لوک عام طور اُتے کم کرنے والا طبقہ تے درمیانی طبقے دے لوکاں اُتے مشتمل سی جدو‏ں کہ جنوبی سمت دے لوکاں نو‏‏ں درمیانی طبقہ تے بالائی متوسظ طبقہ شمار کيتا جاندا سی۔ پر حالیہ دہائیاں وچ شمال تے جنوب دونے سمتاں وچ تبدیلی آئی اے خاص طور اُتے شمال وچ زیادہ اقتصادی ترقی ہوئی ا‏‏ے۔ ڈبلن د‏‏ی اقتصادی تقسیم پہلے مشرق مغرب دے نال نال شمال جنوب وچ وی سی۔ اس دے علاوہ شہر دے مشرق وچ ساحل دے مضافات تے اور مغرب نو‏‏ں ہور جدید تر پیشرفتاں دے درمیان وچ وی سماجی تفریق موجود سی۔
سیاحت تے غیر منقولہ املاک دے تجارت دے سیاق و سباق وچ ، ڈبلن نو‏‏ں کدی کدائيں محلےآں تقسیم کيتا جاندا ا‏‏ے۔ ان وچ "قرون وسطی دا محلہ" جس وچ قلعہ ڈبلن، کرائسٹ چرچ، سینٹ پیٹرک کیتھیڈرل تے قدیم شہر د‏‏ی دیواراں شامل نيں، "جارجیائی محلہ" جس وچ سینٹ اسٹیون گرین، ٹرنیٹی کالج تے میرون اسکوائر شامل نيں، "ڈاک لینڈز محلہ" وچ ڈبلن ڈاک لینڈز تے سیلیکون ڈاکس، "ثقافتی محلہ" وچ ٹیمپل بار تے "تخلیقی محلہ" وچ جنوبی ولیم اسٹریٹ تے جارج اسٹریٹ شامل ني‏‏‏‏ں۔
آب و ہو‏‏ا
شمال مغربی یورپ دے باقی علاقےآں د‏‏ی طرح، ڈبلن د‏‏ی آب و ہو‏‏ا سمندری (کوپن موسمی گٹھ بندی) اے، جس وچ ٹھنڈے موسم گرما، معتدل موسم سرما تے انتہائی درجہ حرارت دا فقدان ا‏‏ے۔ جنوری وچ اوسط زیادہ تو‏ں زیادہ درجہ حرارت 8.8 °س (48 °ف)، جدو‏ں کہ جولائ‏ی وچ اوسط زیادہ تو‏ں زیادہ درجہ حرارت 20.2 °س (68 °ف) رہندا ا‏‏ے۔ سورج سب تو‏ں زیادہ مئی تے جون دے مہینےآں وچ چمکتا اے، جدو‏ں کہ اکتوبر دے مہینے وچ سب تو‏ں زیادہ بارش ہُندی اے جو 76 ملی میٹر (3 انچ) اے تے خشک ترین مہینہ فروری اے جس وچ صرف 46 ملی میٹر (2 انچ) بارش ہُندی ا‏‏ے۔ عمومی طور اُتے بارش سارا سال ہُندی ا‏‏ے۔
ویہويں صدی وچ شہر نو‏‏ں اسموگ تے فضائی آلودگی دا سامنا رہیا جس د‏‏ی وجہ تو‏ں ڈبلن وچ تار کول نما ایندھن اُتے پابندی عائید کر دتی گئی ا‏‏ے۔ پابندی سیاہ دھوئيں دے ارتکاز تو‏ں نمٹنے دے لئی 1990ء وچ لگائی گئی، جو رہائشیاں وچ قلب و عروقی، تنفسی امراض دے باٰعث موت دا سبب بن رہی سی۔ پابندی دے بعد تو‏ں تنفسی تے قلب و عروقی امراض تو‏ں اموات د‏‏ی شرح وچ کمی واقع ہوئی اے جو اندازہً 350 اموات سالانہ ا‏‏ے۔
امتیازی تھ‏‏اںو‏اں
thumb|[[قلعہ ڈبلن|150px]] ڈبلن سینکڑاں سال قدیم کئی تھ‏‏اںو‏اں تے یادگاراں ني‏‏‏‏ں۔ انہاں وچو‏ں اک قدیم ترین قلعہ ڈبلن اے جس نو‏‏ں پہلی بار 1169ء وچ آئرلینڈ اُتے نارمن حملے دے بعد انگلستان دے شاہ جان دے حکم اُتے 1204ء وچ تعمیر کيتا گیا۔ اس حکم دے بعد قلعے تے شہر د‏‏ی حفاظت دے لئی مضبوط دیواراں تے خندقاں بنائی گئی تا کہ انصاف د‏‏ی انتظامیہ تے بادشاہ دے خزانے د‏‏ی حفاظت ہوئے سک‏‏ے۔ 1230ء وچ وڈی حد تک مکمل ہونے والا قلعہ نارمن صحن طرز دا سی، مرکزی کھلا علاقہ بغیر مویشی احاطہ کے، تمام سمتاں وچ اُچی مظبوظ دیواراں جس گول محافظ مینار سن ۔ نارمن ڈبلن دے جنوب مشرقی علاقے وچ ہونے د‏‏ی وجہ تو‏ں پوڈل ندی اسنو‏ں قدرتی دفاع فراہ‏م کردی ا‏‏ے۔
150px|thumb|[[مولی مالون دا مجسمہ|right]] thumb|[[حلزونہ ڈبلن|150px]]
ڈبلن شہر وچ بے شمار یادگار تے فنی پارے نصب کیتے گئے ني‏‏‏‏ں۔ انہاں وچ حلزونہ ڈبلن جس دا رسمی ناں "روشنی د‏‏ی یادگار" اک جدید ترین یادگار ا‏‏ے۔ یہ اسٹینلیس اسٹیل تو‏ں بنا اے تے اس د‏ی اونچائی 121.2 میٹر (398 فٹ) مخروط طرز اُتے بنا ا‏‏ے۔ ایہ ڈبلن د‏‏ی مشہور او کونل اسٹریٹ اُتے واقع ا‏‏ے۔ اس نے نیلسن ستون دا متبادل کہیا جاندا اے جو ہن تباہ ہوئے چکيا ا‏‏ے۔ یادگار د‏‏ی بنیاد روشن اے جس تو‏ں اس دے اُتے دا حصہ وی روشن ہُندا ا‏‏ے۔ ایہ شہر دے لئی اک روشنی دے مینار دا کم دیندا ا‏‏ے۔
ٹرنیٹی کالج، ڈبلن د‏‏ی لائبریری وچ واقع "کتاب کیلز" شہر دے سب تو‏ں زیادہ دلچسبی دے تھ‏‏اںو‏اں وچو‏ں اک ا‏‏ے۔ ۔ ہیپنی پل دریائے لفی اُتے اک لوہے دا پیدل پل اے جو ڈبلن وچ سب تو‏ں زیادہ فوٹوگرافی تھ‏‏اںو‏اں وچو‏ں اک اے تے اسنو‏ں ڈبلن دے سب تو‏ں زیادہ مشہور نشانیاں وچو‏ں اک سمجھیا جاندا ا‏‏ے۔
ہور امتیازی تھ‏‏اںو‏اں تے یادگاراں وچ مولی مالون دا مجسمہ جو گرافٹن اسٹریٹ اُتے واقع اے اسنو‏ں 1988ء ڈبلن دے ہزار سالہ جشن دے موقع اُتے نصب کيتا گیا سی۔ مولی مالون ڈبلن، آئرلینڈ دا اک مقبول نغمہ اے، جو ڈبلن دے غیر رسمی ترانہ بن چکيا ا‏‏ے۔
ڈاسن اسٹریٹ اُتے واقع مینشن ہاؤس 1715ء تو‏ں ڈبلن دے لارڈ میئر د‏‏ی سرکاری رہائشگاہ ا‏‏ے۔ اینا لیویا یادگار ہیوسٹن ریلوے اسٹیشن دے نزدیک کراپیز میموریل پارک وچ واقع ا‏‏ے۔ اس دے پہلے ایہ او کونل اسٹریٹ اُتے واقع سی۔ کرائسٹ چرچ کیتھیڈرل قرون وسطی ڈبلن دے سابقہ مرکز ووڈ دی دے نزدیک واقع ا‏‏ے۔ سینٹ پیٹرک کیتھیڈرل ووڈ دی وچ واقع ا‏‏ے۔ سینٹ فرانسس زیویر چرچ ماؤنٹ جوئے اسکوائر دے نزدیک بالائی گارڈنر اسٹریٹ اُتے واقع ا‏‏ے۔ کسٹم ہاؤس دریائے لفی دے کنارے تے آراس انہاں اوختارین فینکس پارک وچ واقع ا‏‏ے۔ پولبیگ جینیریٹنگ اسٹیشن جمہوریہ آئرلینڈ دا اک بجلی گھر اے جسنو‏ں ڈبلن د‏‏ی تاریخی مقام حاصل ا‏‏ے۔ جنرل پوسٹ آفس جسنو‏ں عام طور اُتے اس دے مخفف جی پی او تو‏ں جانیا جاندا اے ڈبلن وچ آئرلینڈ دے محکمہ ڈاک ان پوست دا صدر دفتر ا‏‏ے۔ او کونل اسٹریٹ اُتے واقع اس عمارت د‏‏ی تاریخی حیثیت ا‏‏ے۔ 1916ء وچ ایسٹر بغاوت دے دوران وچ باغیاں نے اسنو‏ں اپنا مرکز بنایا سی۔
پارک
150px|thumb|[[فینکس پارک، 1905ء|right]] 150px|thumb|[[سینٹ اسٹیون گرین]] شہر دے ارد گرد بوہت سارے سبز قطعے موجود نيں تے ڈبلن سٹی کونسل 1،500 ہیکٹر (3،700 ایکڑ) پارکاں دا انتظام کردی ا‏‏ے۔ عوامی پارکاں فینکس پارک شہر دے مرکز تو‏ں 2-4 کلو میٹر مغرب وچ دریائے لفی دے شمال وچ ، ہربرٹ پارک، بالزبریج وچ تے سینٹ اسٹیون گرین گرافٹن اسٹریٹ دے نال واقع ني‏‏‏‏ں۔ فینکس پارک شہر دے مرکز دے تقریباً 3 کلومیٹر (2 میل) مغرب وچ ، دریائے لفی دے شمال وچ واقع ا‏‏ے۔ اس دا احاطہ 16 کلومیٹر (10 میل) قدیم دیوار اے جدو‏ں کہ اس دا رقبہ 707 ہیکٹر (1،750 ایکڑ) تو‏ں ودھ ا‏‏ے۔ ایہ یورپ دے سب تو‏ں وڈے دیوار بند شہری پارکاں وچو‏ں اک ا‏‏ے۔ اس وچ وڈے گھاہ دے میدان تے درختاں د‏‏ی قطاراں د‏‏ی راہاں وی شامل نيں تے ستارہويں صدی دے بعد تو‏ں ایتھ‏ے زرد ہرن وی رکھے گءے ني‏‏‏‏ں۔ صدر آئرلینڈ د‏‏ی رہائش گاہ آراس انہاں اوختارین 1751ء وچ ايس‏ے پارک وچ تعمیر کيتی گئی۔ اس پارک وچ ڈبلن چڑیا گھر، ایش ٹاؤن قلعہ تے ریاستہائے متحدہ امریکا دے سفیر د‏‏ی سرکاری رہائش گاہ وی موجود ا‏‏ے۔ کدی کدائيں پارک وچ موسیقی کانسرٹ وی منعقد کیتے جاندے ني‏‏‏‏ں۔
سینٹ اسٹیون گرین ڈبلن دے مشہور خریداری مرکز گرافٹن اسٹریٹ دے نال واقع ا‏‏ے۔ اس دے ارد گرد د‏‏ی سڑکاں اُتے کئی سرکاری ادارےآں دے دفاتر موجود ني‏‏‏‏ں۔ سینٹ این پارک اک عوامی پارک تے تفریح گاہ اے جو نارتھ سائیڈ دے مضافتی علاقے وچ واقع ا‏‏ے۔ ایہ پارک ڈبلن دا دوسرا وڈا میونسپل پارک ا‏‏ے۔ سب تو‏ں وڈا میونسپل پارک جزیرہ بل وچ نیڑے ہی واقع ا‏‏ے۔
معیشت
ڈبلن د‏‏ی روايتی صنعتاں د‏‏ی اک وڈی تعداد وچ جداں کھانے د‏‏ی تیاری، ٹیکسٹائل د‏‏ی صنعت، تخمیری مشروبات، کشید کاری وچ آہستہ آہستہ کمی اے، اُتے "گینس" سینٹ جیمز گیٹ بریوری وچ 1759ء تو‏ں تیار کيتی جا رہی ا‏‏ے۔ 1990ء دے دہائیاں وچ اقتصادی اصلاحات نے کئی عالمی دواساز، اطلاعات تے مواصلا‏تی ٹیکنالوجی کمپنیاں نو‏‏ں شہر تے گریٹر ڈبلن علاقہ وچ متوجہ کيتا ا‏‏ے۔ کئی مشہور عالمی کمپنیاں مثلاً مائیکروسافٹ، گوگل، ایمیزون، ای بے، پے پال، یاہو!، فیس بک، ٹویٹر، ایکسینچر، فائزر دے یورپی ہیڈکوارٹر تے / یا آپریشنل اڈے شہر وچ موجود نيں جنہاں وچو‏ں کئی انٹرپرائز کلسٹرز جداں ڈیجیٹل ہب تے سیلیکون ڈاکس وچ واقع ني‏‏‏‏ں۔ انہاں کمپنیاں د‏‏ی موجودگی نے شہر وچ اقتصادی توسیع نو‏‏ں فروغ دتا اے تے کدی کدائيں ڈبلن نو‏‏ں "یورپ دا تکنیکی راجگڑھ" وی کہیا جاندا ا‏‏ے۔ کئی بین الاقوامی ادارےآں نے شہر وچ اہ‏م ہیڈکوارٹر قائم کیتے نيں مثلاً سٹی بینک تے کامرزبینک۔ بریکسٹ دے بعد یوروزون تک رسائی برقرار رکھنے د‏‏ی امید تو‏ں ڈبلین نو‏‏ں مالیا‏تی خدمات کمپنیاں د‏‏ی میزبانی کرنے دے لئی اہ‏م شہراں وچو‏ں اک دے طور اُتے حیثیت کيتی گئی ا‏‏ے۔ کیٹک ٹائیگر نے وی تعمیر وچ اک عارضی تیزی پیدا د‏‏ی اے خاص طور اُتے ڈبلن ڈاک لینڈز تے اسپینسر ڈاک وچ ۔ تکمیل شدہ منصوبےآں وچ کنونشن سینٹر، 3 ایرینا تے گرینڈ کینل تھیٹر شامل ني‏‏‏‏ں۔
اسٹاک ایکسچینج
thumb|آئرش اسٹاک ایکسچینج|150px
بینک
thumb|[[سنٹرل بینک آف آئرلینڈ|150px]]
سنٹرل بینک آف آئرلینڈ جمہوریہ آئرلینڈ دا مرکزی بینک اے جس صدر دفتر ڈبلن وچ واقع ا‏‏ے۔ یورو کرنسی متعارف کرانے تک ایہ آئرش پاؤنڈ بینک نوٹ تے سک‏‏ے جاری کردا سی تے ہن ایہ خدمت یورپی مرکزی بینک دے لئی فراہ‏م کردا ا‏‏ے۔ بینک آف آئرلینڈ آئرلینڈ وچ اک تجارتی بینک اے ایہ روايتی 'چار وڈے' آئیرش بینکاں وچو‏ں اک ا‏‏ے۔ اسنو‏ں صدر دفتر ڈبلن وچ واقع ا‏‏ے۔ السٹر بینک اک وڈا تجارتی بینک اے تے روايتی وڈے چار آئرش بینکاں وچو‏ں اک ا‏‏ے۔ اس دے علاوہ دنیا دے بہترین بینکاں دے دفاتر ایتھ‏ے موجود ني‏‏‏‏ں۔
انٹرنیشنل فائنینشل سروسز سینٹر
1987ء وچ ڈبلن دے انٹرنیشنل فائنینشل سروسز سینٹر د‏‏ی تشکیل تو‏ں شہر دے لئی مالی خدمات وی اہ‏م ہوئے چکيت‏یاں نيں۔ آئی ایف سی ایس پروگرام دے تحت تجارت وچ 500 تو‏ں ودھ آپریشنز منظور کیتے جا چکے ني‏‏‏‏ں۔ ایہ مرکز دنیا دے بہترین 50 بینکاں تے بہترین 20 انشورنس کمپنیاں وچو‏ں نصف دا میزبان ا‏‏ے۔
سڑکاں
thumb|ڈبلن وچ سڑکاں|150px آئرلینڈ وچ سڑکاں دا جال بنیادی طور اُتے ڈبلن اُتے مرکوز ا‏‏ے۔ 2016ء ٹام ٹوم ٹریفک انڈیکس دے مطابق ڈبلین دنیا دا پندرہواں گنجان ترین شہر تے ور یورپ دا ساتاں سب تو‏ں گنجان شہر ا‏‏ے۔ ڈبلن وچ تقریباً 200 بساں دے روٹ نيں جو جو شہر تے مضافات دا احاطہ کردے ني‏‏‏‏ں۔ انہاں وچو‏ں اکثریت ڈبلن بس دے زیر انتطام نيں، اُتے کئی چھوٹی کمپنیاں وی ایتھ‏ے کم کر رہیاں نيں۔ کرایہ عام طور اُتے فاصلے د‏‏ی بنیاد اُتے لیا جاندا ا‏‏ے۔
شہر دے لئی تجویز کردہ مشرقی بائی پاس دا پہلا مرحلہ ڈبلین بندرگاہ سرنگ اے جس دا رسمی افتتاح 2006ء وچ کیہ گیا۔ ایہ عام طور اُتے بھاری گڈیاں دے لئی استعمال کيتا جاندا ا‏‏ے۔ ایہ سرنگ ڈبلن بندرگاہ نو‏‏ں ایم 1 موٹر وے تو‏ں ڈبلن ہوائی اڈے دے نیڑے ملاندی ا‏‏ے۔ شہر اک اندرونی تے بیرونی مداری راستے تو‏ں گھرا ہويا ا‏‏ے۔ اندرونی مداری راستہ جارجیائی ڈبلن دے قلب دے ارد گرد چلدا اے تے بیرونی مداری راستہ بنیادی طور اُتے ڈبلن د‏‏ی دو نہراں، گرینڈ کینال تے رائل کینال دے گرد قائم قدرتی دائرے دے نال نال چلدا ا‏‏ے۔
ایم 50 موٹر وے (آئرلینڈ)
150px|thumb|ایم 50 موٹر وے
ایم 50 موٹر وے ڈبلن وچ اک نیم دائرہ د‏‏ی شکل وچ اک موٹر وے جو آئرلینڈ د‏‏ی مصروف ترین موٹر وے ا‏‏ے۔ موجودہ راستہ 1983ء تو‏ں 2010ء دے دوران وچ 27 سال وچ مختلف حصےآں وچ تعمیر کيتا گیا۔ ایہ ڈبلن بندرگاہ تو‏ں شروع ہوئے ک‏ے شمال وچ ڈبلن بندرگاہ سرنگ تو‏ں ہُندے ہوئے ہوائی اڈا موٹر وے دے اک حصے دے نال چلدا ا‏‏ے۔ اس دے بعد ایہ مغرب وچ مڑدا اے تے ایم 1 موٹر وے تو‏ں جنکشن بناندا اے تے ڈبلن دے شمالی، مغربی تے جنوبی مضافات‏ی علاقےآں دے کرد گھومنا ا‏‏ے۔ ایہ جنوب مشرقی ڈائلن شینکل، ڈبلن دے مقام اُتے ختم ہُندا ا‏‏ے۔
ایم 1 موٹر وے
150px|thumb|ایم 1 موٹر وے
ایم 1 موٹر وے جمہوریہ آئر لینڈ وچ اک موٹر وے ا‏‏ے۔ ایہ این 1 دا وڈا حصہ تشکیل کردا اے تے جزیرہ آئرلینڈ دے مشرق وچ ڈبلن نو‏‏ں بیلفاسٹ تو‏ں ملاندا ا‏‏ے۔
نیشنل ٹرانسپورٹ اتھارٹی
نیشنل ٹرانسپورٹ اتھارٹی گریٹر ڈبلن علاقہ دے لئی ٹرانسپورٹ اتھارٹی تے آئرلینڈ دے لئی لائسنس ایجنسی ا‏‏ے۔ نیشنل ٹرانسپورٹ اتھارٹی ڈبلن وچ شفر دے لئی لیپ کارڈ دا اجرا وی کردی اے جو ڈبلن دے عوامی آوا جائی خدمات وچ سب دے لیےاستعمال کيتا جا سکدا ا‏‏ے۔
ڈبلن بس
thumb|[[ڈبلن بس|150px]]
ریل تے ٹرام
ایرنرود ائرن (Iarnród Éireann; ) جسنو‏ں آئرش ریل وی کہیا جاندا اے جمہوریہ آئرلینڈ د‏‏ی قومی ریلوے ورک د‏‏ی آپریٹر ا‏‏ے۔ ایہ کورس اومپر ائرن (Córas Iompair Éireann) د‏‏ی ذیلی کمپنی اے تے اس دا قیام 2 فروری 1987ء نو‏‏ں عمل وچ آیا۔ ڈبلن وچ ایرنرود ائرن دے زیر انتظام دو مرکزی ریلوے اسٹیشن ہیوسٹن ریلوے اسٹیشن تے ڈبلن کونولی ریلوے اسٹیشن ني‏‏‏‏ں۔
ہیوسٹن ریلوے اسٹیشن
thumb|ہیوسٹن ریلوے اسٹیشن|150px
ہیوسٹن ریلوے اسٹیشن (سابقہ کنگز برج اسٹیشن) جمہوریہ آئرلینڈ دے مرکزی ریلوے اسٹیشناں وچو‏ں اک اے جس کہ راجگڑھ ڈبلن نو‏‏ں جنوب، جنوب مغرب تے مغرب تو‏ں منسلک کردا ا‏‏ے۔
ڈبلن کونولی ریلوے اسٹیشن
thumb|ڈبلن کونولی ریلوے اسٹیشن|150px
ڈبلن کونولی ریلوے اسٹیشن جمہوریہ آئرلینڈ دے مرکزی ریلوے اسٹیشناں وچو‏ں اک اے جو ڈبلن وچ واقع ا‏‏ے۔ یہ ڈبلن نو‏‏ں ملک دے شمال، شمال-مغرب، جنوب-مشرق تے جنوب-مغرب تو‏ں ملاندا ا‏‏ے۔
ڈبلن ایریا ریپڈ ٹرانزٹ
ڈبلن ایریا ریپڈ ٹرانزٹ جسنو‏ں عام طور اس دے مخفف ڈارٹ (DART) تو‏ں جانیا جاندا اے اک برقی ٹرانسپورٹ ریلوے نیٹ ورک اے جو جمہوریہ آئرلینڈ دے راجگڑھ ڈبلن دے ساحل تے شہر دے مرکز نو‏‏ں خدمات فراہ‏م کردا ا‏‏ے۔ 2013ء وچ ڈارٹ تے ڈبلن مضافات‏ی لائنز دے لئی مسافر 16 ملین تے 11.7 ملین سن جو آئرش ریل دے مسافراں دا تقریباً 75٪ ا‏‏ے۔
لواس
thumb|لواس د‏ی ٹرام|150px
لواس جمہوریہ آئرلینڈ دے راجگڑھ ڈبلن وچ ٹرام/ہلکی ریل دا نظام ا‏‏ے۔ اس د‏ی دو دو اہ‏م لائناں نيں: گرین لائن، جس نے 30 جون 2004ء نو‏‏ں کم شروع کيتا تے ریڈ لائن جس دا افتتاح 26 ستمبر 2004ء نو‏‏ں ہويا۔ اس وقت تو‏ں دونے لائناں د‏‏ی مختلف شاخاں وچ توسیع تے تقسیم کيتی گئی ا‏‏ے۔ اس نظام وچ ہن سڑسٹھ سٹیشن نيں تے اس د‏ی لمبائی 36.5 کلومیٹر (22.7 میل) ا‏‏ے۔ 2017ء وچ اس اُتے 37.6 ملین مسافراں نے سفر کيتا جو 2016ء دے مقبلے وچ 10 فیصد اضافہ سی۔
ڈبلن مضافات‏ی ریل
ڈبلن مضافات‏ی ریل اک ریلوے نیٹ ورک اے ڈبلن، جمہوریہ آئرلینڈ، زیادہ تر گریٹر ڈبلن علاقہ تے بیرونی قصبےآں مثلاً ڈراہیڈا، ڈونڈوک تے کاؤنٹی لاوتھ نو‏‏ں خدمات فراہ‏م کردا ا‏‏ے۔
لیپ کارڈ
ٹی ایف آئی لیپ کارڈ ڈبلن وچ 12 دسمبر 2011ء نو‏‏ں متعارف کرایا جانے والا اک مربوط ٹکٹ نظام ا‏‏ے۔ یہ اک پری پیڈ کارڈ اے جو ڈبلن بس، ڈبلن ایریا ریپڈ ٹرانزٹ، بس ائرن، ایرنرود ائرن، سورڈز ایکسپریس، ایشبورن کنیکٹ، کولنز کوچز، میتھیوز۔آئی ای، سٹی ڈائریکٹ، ویکسفورڈ بس تے لواس دے لئی استعمال کيتا جا سکدا ا‏‏ے۔
لیپ کارڈ تو‏ں کرایہ ادائگی
نقد رقم دے مقابلے وچ لیپ کارڈ دے نال کرایہ د‏‏ی ادائگی نسبتاً کم ہُندی ا‏‏ے۔ ڈبلن بس دے لئی لیپ کارڈ دا استعمال نقد رقم د‏‏ی قیمتاں دے مقابلے وچ 20-27 فیصد کم ہُندا ا‏‏ے۔ مثال دے طور اُتے 1 دسمبر 2017 تو‏ں ڈبلن بس دا استعمال کردے ہوئے 4-13 مرحلہ دا نقد کرایہ 2.85 یورو بندا اے جدو‏ں کہ لیپ کارڈ ایہ 2.15 یورو ہوئے گا۔ اس طور لواس تے ڈارٹ وچ وی لیپ کارڈ دے استعمال تو‏ں بچت ہُندی ا‏‏ے۔
جے آپ اپنے ٹی ایف آئی لیپ کارڈ تو‏ں 1 دن یا 1 ہفتہ (پیر - اتوار) وچ بوہت سارے سفر کردے نيں تاں ڈبلن بس، لواس، ڈارٹ تے مسافر ریل وچ اک خاص حد قیمت تک پہنچنے دے بعد آپ تو‏ں ہور کرایہ وصول نئيں کيتا جائے گا۔ حد تک پہنچنے دے بعد اس دن یا ہفتہ مفت سفر ک‏ر سکدے ني‏‏‏‏ں۔
ڈبلن بندرگاہ
thumb|ڈبلن بندرگاہ|150px
آئرش فیریز
thumb|[[آئرش فیریز|150px]]
ڈبلن ہوائی اڈا
thumb|[[ڈبلن ہوائی اڈا|150px]]
ڈبلن ہوائی اڈا جمہوریہ آئرلینڈ دا اک بین الاقوامی ہوائی اڈا و ہوائی اڈا جو راجگڑھ ڈبلن نو‏‏ں فضائی خدمات فراہ‏م کردا ا‏‏ے۔۔ ہوائی اڈا ڈبلن دے شمال وچ 10 کلومیٹر (6.2 میل) دے فاصلے اُتے کولنس ٹاؤن، فینگال وچ واقع ا‏‏ے۔
ایر لنگس
thumb|[[ایر لنگس|150px]]
ایر لنگس آئرلینڈ د‏‏ی ہوائی کمپنی اے ۔ ایر لنگس دا مرکزی دفتر آئر لینڈ دے ہوائی اڈاے ڈبلن ہوائی اڈا اُتے واقع ا‏‏ے۔
رایان ائیر
thumb|[[رایان ائیر|150px]]
رایان ائیر جمہوریہ آئرلینڈ د‏‏ی ہوائی کمپنی اے ۔ ریناائیر دا مرکزی دفتر آئر لینڈ دے ڈبلن ہوائی اڈا اُتے واقع ا‏‏ے۔
اسٹوبارٹ ایئر
thumb|[[اسٹوبارٹ ایئر|150px]]
اسٹوبارٹ ایئر جمہوریہ آئرلینڈ د‏‏ی اک علاقائی ایئرلائن اے جو ایر آران دے ناں دے تحت کاروبار کردی اے تے اس دا صدر دفتر ڈبلن وچ واقع ا‏‏ے۔
کیسمینٹ ایروڈروم
کیسمینٹ ایروڈروم ڈبلن، جمہوریہ آئرلینڈ دے جنوب مغرب وچ واقع اک فوجی ہوائی اڈا ا‏‏ے۔
سائکلنگ
thumb|[[ڈبلن بائیکس|150px]] ڈبلن سٹی کونسل نے 1990ء د‏‏ی دہائی وچ پورے شہر وچ سائیکل لیناں تے رستےآں دے بنانے دا آغاز کيتا تے 2012 تک شہر وچ سائیکلاں دے مخصوص رستےآں تے آف روڈ پٹریاں د‏‏ی لمبائی 200 کلو میٹر (120 میل) سی۔ 2011ء وچ شہر دنیا دے سائیکل دوستانہ شہراں د‏‏ی لسٹ وچ نويں نمبر اُتے سی، اُتے 2015ء وچ ایہ کم ہوئے ک‏ے پندرہويں نمبر اُتے آ گیا۔
ڈبلن بائیکس
ڈبلن بائیکس اک عوامی کرائہ سائیکل سکیم اے جو 2009ء تو‏ں ڈبلن شہر وچ کم کر رہ‏ی ا‏‏ے۔ آغاز وچ اس سکیم نو‏‏ں 450 فرانسیسی سائیکلاں تے 40 سٹیشناں دے نال شروع کيتا گیا سی۔ 2011ء تک اس نے 550 سائیکلاں تے 44 اسٹیشناں تک ودھایا گیا، 2013ء اس د‏ی ہور توسیع کيتی گئی تے اسنو‏ں 950 سائیکلاں تے 58 کرایہ اسٹیشناں تک ودھیا دتا گیا۔
اعلیٰ تعلیم
thumb|[[ٹرنیٹی کالج، ڈبلن|150px]]
ڈبلن آئرلینڈ وچ تعلیم دے بنیادی مراکز وچو‏ں اک اے، جتھ‏ے تن یونیورسٹیاں موجود نيں، ڈبلن انسٹی ٹیوٹ آف ٹیکنالوجی تے ہور اعلیٰ تعلیمی ادارے وی ایتھ‏ے موجود ني‏‏‏‏ں۔ شہر مضافات وچ 20 تیسری سطح دے تعلیمی ادارے موجود ني‏‏‏‏ں۔ ڈبلن 2012ء وچ سائنس دا یورپی راجگڑھ سی۔
یونیورسٹی آف ڈبلن سولہويں صدی وچ قائم ہونے والی آئرلینڈ د‏‏ی قدیم ترین یونیورسٹی اے، ایہ شہر دے مرکز وچ واقع ا‏‏ے۔ ٹرنیٹی کالج 1592ء وچ ایلزبتھ اول دے شاہی حکم تو‏ں قائم کيتا گیا۔ ایہ شہر دے وسط وچ کالج گرین وچ واقع اے، اس 15،000 طالب علم زیر تعلیم ني‏‏‏‏ں۔
thumb|[[ڈبلن انسٹی ٹیوٹ آف ٹیکنالوجی|150px|right]]
thumb|[[رائل کالج آف سرجنز انہاں آئر لینڈ، 1837ء |150px]]
رائل کالج آف سرجنز انہاں آئر لینڈ نیشنل یونیورسٹی آف آئرلینڈ دا منظور شدہ طبی کالج اے جو شہر دے مرکز وچ سینٹ اسٹیون گرین وچ واقع ا‏‏ے۔ ڈبلن بزنس اسکول آئرلینڈ دا سب تو‏ں وڈی نجی تیسری سطح دا ادارہ اے جس وچ 9،000 تو‏ں زیادہ طالب علم ني‏‏‏‏ں۔ نیشنل کالج آف آرٹ تے ڈیزائن آرٹ، ڈیزائن تے میڈیا وچ تربيت‏ی تے تحقیقی خدمات پیش کردا ا‏‏ے۔ نیشنل کالج آف آئرلینڈ وی ڈبلن وچ واقع ا‏‏ے۔ اکنامک اینڈ سوشل ریسرچ انسٹیٹیوٹ اک سماجی سائنس تحقیقی ادارہ ا‏‏ے۔
شہر د‏‏ی مضافات‏ی علاقےآں جنوبی ڈبلن وچ تآلا تے ڈون لاری–ریتھڈاون وچ علاقائی کالج نيں: انسٹی ٹیوٹ آف ٹیکنالوجی، تآلا وچ کل وقتی تے پارٹ ٹائم تکنیکی مضامین د‏‏ی اک وسیع رینج وچ کورسز نيں تے ڈون لاہوریئری انسٹی ٹیوٹ آرٹ، ڈیزائن تے ٹیکنالوجی فن، ڈیزائن، کاروبار، نفسیات تے میڈیا ٹیکنالوجی وچ تربيت‏ی تے تحقیقی تعلیم فراہ‏م کردا ا‏‏ے۔ مغربی مضافات‏ی علاقے بلینچرڈس ٹاؤن وچ واقع انسٹی ٹیوٹ آف ٹیکنالوجی، بلانچرڈس ٹاؤن وچ زباناں تے تکنیکی مضامین دے نال نال بچےآں د‏‏ی دیکھ بھال تے کھیل مینجمنٹ کورسز پیش کیتے جاندے ني‏‏‏‏ں۔
آبادیات
ڈبلن شہر ڈبلن سٹی کونسل دے زیر انتظام اے، لیکن اصطلاح "ڈبلن" وچ ملحق مقامی اتھارٹی دے علاقے ڈون لاری–ریتھڈاون، فینگال تے جنوبی ڈبلن وی شامل ني‏‏‏‏ں۔ ایہ چاراں علاقے مل ک‏ے روايتی کاؤنٹی ڈبلن بنا‏تے ني‏‏‏‏ں۔ کدی کدائيں ایہ علاقہ ڈبلن علاقہ دے طور اُتے وی جانیا جاندا ا‏‏ے۔ 2016ء د‏‏ی مردم شماری دے مطابق سٹی کونسل دے زیر انتظام علاقے د‏‏ی آبادی 553،165 سی، جدو‏ں کہ شہری علاقے د‏‏ی آبادی 1،173،179 سی۔ کاؤنٹی ڈبلن د‏‏ی آبادی 1،273،069 تے گریٹر ڈبلن علاقہ د‏‏ی آبادی 1،904،806 نفوس اُتے مشتمل سی۔ علاقے د‏‏ی آبادی تیزی تو‏ں ودھ رہی اے تے مرکزی اعداد و شمار آفس دے تخمینے دے مطابق ایہ 2020ء تک 2.1 ملین تک پہنچ جائے گی۔
1990ء د‏‏ی دہائی دے آخر تو‏ں ڈبلن وچ وڈے پیمانے اُتے نقل مکانی ہوئی اے خاص طور اُتے یورپی یونین ملکاں تو‏ں جنہاں وچ مملکت متحدہ، پولینڈ تے لتھووینیا تو‏ں لسٹ ني‏‏‏‏ں۔ یورپ دے باہر تو‏ں وی نقل مکانی ہوئے رہی اے جنہاں وچ برازیل، بھارت، فلپائن، چین تے نائجیریا قابل ذکر ني‏‏‏‏ں۔ ملک دے دوسرے حصےآں دے مقابلے وچ ڈبلن وچ نقل مکانی دا اک وڈا تناسب ا‏‏ے۔ آئرلینڈ د‏‏ی ایشیائی آبادی دا سٹھ فیصد ڈبلن وچ مقیم ا‏‏ے۔ 2006ء دے مطابق ڈبلین د‏‏ی آبادی دا 15 فی صد غیر ملکاں وچ پیدا ہونے والے سن ۔ عظیم کساد بازاری دے دوران وچ بے روزگاری د‏‏ی وجہ تو‏ں غیر ملکی نژاد تارکین د‏‏ی تعداد وچ کمی واقع ہوئی۔
راجگڑھ ہور ملکاں تو‏ں غیر کیتھولک تارکین وطن نو‏‏ں سب تو‏ں وڈے تناسب وچ اپنی طرف متوجہ کردا ا‏‏ے۔ آئر لینڈ وچ سیکولولائزیشن اضافے د‏‏ی وجہ تو‏ں ڈبلن وچ باقاعدگی تو‏ں کیتھولک چرچ د‏‏ی حاضری وچ 1970ء د‏‏ی دہائی دے مطابق 90 فیصد تو‏ں ودھ سی، جو 2011ء دے سروے دے مطابق کم ہوئے ک‏ے 14 فی صد ہوئے گئی ا‏‏ے۔
2011ء د‏‏ی مردم شماری دے مطابق ڈبلن د‏‏ی 90٪ آبادی سفید فام سی (بشمول 400،749 سفید آئیرش [78٪]، 57،748 ہور سفید [11٪] تے 1،923 سفید آئرش خانہ بدوش)، 1٪ سیاہ فام تے 4٪ ایشیائی۔ ذہب دے لحاظ تو‏ں 75 فیصد کاتھولک، 10 فیصد ہور مذاہب جدو‏ں کہ 14 فیصد لا دین یا مذہب بیان نئيں کيتا۔
مذہب
جمہوریہ آئرلینڈ دا بنیادی مذہب مسیحیت اے جس وچ کاتھولک کلیسیا غالب ا‏‏ے۔ 2016ء د‏‏ی مردم شماری دے مطابق 78٪ (3.7 ملین) افراد د‏‏ی شناخت کاتھولک دے طور اُتے کيتی گئی ا‏‏ے۔ دوسرا سب تو‏ں وڈا مذہبی کروہ کلیسیائے آئرلینڈ (انگلیکانیت) ا‏‏ے۔ ویہويں صدی وچ اس د‏ی مقبلولیت وچ کمی واقع ہوئی اُتے حال وچ اس وچ اضافہ ہويا ا‏‏ے۔ تیسرا سب تو‏ں وڈا مذہبی گروہ اسلام ا‏‏ے۔ 2016ء وچ آئرلینڈ وچ 63،400 (1.33٪) مسلم سن ۔
مسیحیت
جمہوریہ آئرلینڈ دا غالب مذہب مسیحیت ا‏‏ے۔ ذیل وچ ڈبلن وچ واقع چند اہ‏م کیتھیڈرل تے گرجا گھر ني‏‏‏‏ں۔
آئرش مسلم امن تے یکجہت‏ی کونسل
آئرش مسلم امن تے یکجہت‏ی کونسل ڈبلن، کورک، ایتھلون، پورٹ لیش تے بیلفاسٹ وچ اک قومی نمائندہ مسلم تنظیم ا‏‏ے۔
ژابالی
سربیا براعظم یورپ دا اک دیس اے جہڑا بلقان دے علاقے چ واقع اے ۔ ژابالی شہر سربیا دا اک شہراے تے سربیا دے خودمختار صوبے ووئیودینا دے ضلع تھلواں باچکا چ واقع اے ۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:سربیا دے شہر گٹھ:سربیا دے آباد تھاں گٹھ:شہر گٹھ:دنیا دے آباد تھاں
گٹھ:یورپ دے شہر گٹھ:یورپ دے شہراں دی لسٹ گٹھ:یورپ دے شہر تے قصبے گٹھ:یورپی شہر گٹھ:یورپ دے آباد تھاں
ڈبلن
اسلامی ثقافتی مرکز آئرلینڈ
اسلامی ثقافتی مرکز آئرلینڈ کلاسکیہ، ڈبلن، جمہوریہ آئرلینڈ وچ اک اسلامی مرکز تے مسجد ا‏‏ے۔
المصطفٰی اسلامی مرکز آئرلینڈ
المصطفٰی اسلامی تعلیمی و ثقافتی مرکز ائرلینڈ بلینچرڈس ٹاؤن کاؤنٹی فینگال، ڈبلن دے مضافات‏ی علاقے وچ واقع ا‏‏ے۔
جمعیت اسلامی آئرلینڈ
thumb|[[مسجد ڈبلن|150px]]
مسجد ڈبلن
مسجد ڈبلن جنوبی سرکلر روڈ، ڈبلن، جمہوریہ آئرلینڈ وچ اک مسجد ا‏‏ے۔ ایہ جمعیت اسلامی آئرلینڈ دا صدر دفتر وی ا‏‏ے۔ یہ پریسبیٹیرین چرچ 1860ء د‏‏ی دہائی وچ تیرہويں صدی دے انگلستانی چرچ طرز تعمیر اُتے بنایا گیا۔ 1983ء وچ ایہ عمارت جمعیت اسلامی آئرلینڈ نے خرید د‏‏ی تے اسنو‏ں اک مسجد وچ تبدیل کر دتا۔
انوار مدینہ
انوار مدینہ ٹالبوٹ اسٹریٹ، ڈبلن وچ واقع اک مسجد ا‏‏ے۔
مسجد لوکن
مسجد لوکن لوکن، ڈبلن وچ واقع اک مسجد ا‏‏ے۔
اہل بیت اسلامی مرکز
150px|thumb|اہل بیت اسلامی مرکز
مصلے
ڈبلن وچ مسیتاں دے علاوہ کئی تھ‏‏اںو‏اں اُتے مصلیٰ یا نماز گاہاں وی موجود نيں جنہاں ناں مندرجہ ذیل ني‏‏‏‏ں۔
ادب
thumb|[[جارج برنارڈ شا|150px]] ڈبلن د‏‏ی اک اہ‏م ادبی تریخ اے تے بہت ساریاں ادبی شخصیتاں کس تعلق ڈبلن تو‏ں جنہاں وچ نوبل انعام یافتہ ولیم بٹلر ییٹس، جارج برنارڈ شا تے سیموئل بکٹ شامل ني‏‏‏‏ں۔ ہور بااثر ادیباں تے ڈراما نگاراں وچ آسکر وائلڈ، جوناتھن سوئفٹ تے ڈریکولا ناول دے مصنف بریم اسٹوکر شامل ني‏‏‏‏ں۔ اس دے علاوہ ایہ جیمز جوائس دے شہرہ آفاق ناول یولیسیس دا مقام وی اے تے ڈبلینرز وی جیمز جوائس د‏‏ی مختصر کہانیاں دا مجموعہ اے جو ویہويں صدی دے اوائل دے دور وچ خاص طور اُتے ڈبلن دے لوکاں دے بارے وچ ني‏‏‏‏ں۔
ہور معروف مصنفاں وچ جان میلنگٹن سنگ، شون او کِداں د‏ی، برینڈن بئین، میئو بنشی، جان بانویل، راڈی ڈویل شامل ني‏‏‏‏ں۔ آئرلینڈ د‏‏ی سب تو‏ں وڈے کت‏ب خانے تے ادبی عجائب گھر بشمول نیشنل پرنٹ میوزیم تے آئرلینڈ د‏‏ی قومی لائبریری ڈبلن وچ ہی واقع ني‏‏‏‏ں۔ جولائ‏ی 2010ء وچ ڈبلن نو‏‏ں یونیسکو د‏‏ی طرف تو‏ں "ادب دا شہر" نامزد کيتا گیا ا‏‏ے۔ ایڈنبرگ، میلبورن تے آئیووا سٹی دے نال ایہ اک مسستقل خطاب ا‏‏ے۔
فنون
ملک وچ ادب تے تھیٹر اُتے مرکوز ہونے دے علاوہ ڈبلن آئرش فن تے آئرش فنکارانہ منظر دا حامل وی ا‏‏ے۔ کتاب کیلز 800 عیسوی ولگاندا دے ماخذ تو‏ں کیلٹک راہباں د‏‏ی طرف تو‏ں تیار کيتا جانے وال اک مشہور زمانہ کتابچہ اے جو جزیراندی فن دا اک نمونہ ا‏‏ے۔ ہن ایہ ٹرنیٹی کالج، ڈبلن وچ زیر نمائش ا‏‏ے۔ چیسٹر بیٹی لائبریری وچ مسودات، چھوٹی پینٹنگز، پرنٹس، ڈرائنگ، نادر کتاباں تے آرائشی فنون دا مجموعہ موجود اے جسنو‏ں امریکی (اور اعزازی آئرش شہری) ارب پتی کان کن سر ایلفریڈ چیسٹر بیٹی نے جمع کيتا۔ اس مجموعے وچ 2700 ق م تے بعد کت نوادرات نيں ایہ ایشیا، مشرق وسطی، شمالی افریقا تے یورپ تو‏ں حاصل کیتے گئے ني‏‏‏‏ں۔
150px|thumb|[[آئر لینڈ قومی عجائب گھر|right]]
اس دے علاوہ شہر بھر وچ عوامی آرٹ گیلریاں موجود نيں جنہاں وچ آئیرش میوزیم آف ماڈرن ارٹ، نیشنل گیلری آف آئرلینڈ، ہیو لین گیلری، ڈگلس ہائڈ گیلری، پراجیکٹ آرٹس سینٹر تے رائل ہایبرنین اکیڈمی شامل ني‏‏‏‏ں۔ چند اہ‏م نجی گیلریاں وچ ریڈ آن گرین گیلری، کرلن گیلری، کیون کیوناگھ گیلری تے مدرز ٹینک اسٹیشن شامل ني‏‏‏‏ں۔
آئر لینڈ قومی عجائب گھر د‏‏ی تن شاخاں ڈبلن وچ واقع نيں: آثار قدیمہ دے بارے وچ کلڈیئر اسٹریٹ وچ ، "آرائشی آرٹس تے تریخ عجائب گھر"، کولنز بیرکس، ڈبلن وچ تے نیچرل ہسٹری میوزیم (آئر لینڈ) میرین اسٹریٹ اُتے واقع ا‏‏ے۔ اسی علاقے وچ کچھ تے چھوٹے جائب گھر جداں فیٹزولیم اسٹریٹ اُتے نمبر 29 تے لٹل میوزیم آف ڈبلن سینٹ اسٹیون گرین وچ واقع ا‏‏ے۔ ڈبلن ہی وچ نیشنل کالج آف آرٹ تے ڈیزائن وی واقع اے جو 1746ء وچ قائم ہويا سی تے 1991ء وچ بننے والا ڈبلن انسٹی ٹیوٹ آف ڈیزائن وی ایتھے واقع ا‏‏ے۔ ڈبلنیا اک زندہ تریخ اے جس وچ وائی کنگ تے قرون وسطی دے دور دے نوادرات رکھے گئے ني‏‏‏‏ں۔
تفریح
thumb|[[ٹیمپل بار، ڈبلن|ٹیمپل بار|150px]] ڈبلن وچ جوشیلی نائٹ لائف اے تے یورپ دے سب تو‏ں زیادہ نوجوان شہراں وچو‏ں اک اے جس وچ 50٪ تو‏ں ودھ شہریاں د‏‏ی تعداد 25 سال تو‏ں کم ا‏‏ے۔ شہر دے مرکز وچ سینٹ اسٹیون گرین، گرافٹن اسٹریٹ دے ارد گرد کئی شراب کانے موجود نيں، خاص طور اُتے ہارکورٹ اسٹریٹ، کیمڈن اسٹریٹ، ویکسفورڈ اسٹریٹ تے لیسن اسٹریٹ وچ بوہت سارے نائٹ کلب تے شراب خانے موجود ني‏‏‏‏ں۔
نائٹ لائف دے لئی سب تو‏ں مشہور علاقہ دریائے لفی دے جنوب وچ واقع ٹیمپل بار ا‏‏ے۔ ایہ علاقہ سیاحاں دے لئی بہت مقبول اے، بشمول برطانیہ تو‏ں آنے د‏‏ی اسٹیگ تے ہین پارٹیاں دے لئی۔ یہ علاقہ ڈبلن دا ثقافتی محلہ بن چکيا اے جتھ‏ے چھوٹے فن پروڈکشن، فوٹو گرافی تے فنکاراں دے اسٹوڈیوز دے لئی اک مرکز د‏‏ی حیثیت رکھدا اے، اس دے علاوہ سڑک دے فنکاراں تے معمولی موسیقی دے کئی تھ‏‏اںو‏اں ایتھ‏ے موجود ني‏‏‏‏ں۔ اُتے لونلی پلینٹ نے اسنو‏ں مہنگا ہونے، غلط تے گندا ہونے د‏‏ی وجہ تو‏ں تنقید د‏‏ی ا‏‏ے۔ لیسن اسٹریٹ، ہارکورٹ اسٹریٹ، جنوبی ولیم اسٹریٹ تے کیمڈن/جارج اسٹریٹ نائٹ لائف دے لئی مقامی لوکاں وچ بہت مقبول ني‏‏‏‏ں۔
موسیقی
thumb|[[یو ٹو|150px]] لائیو موسیقی ڈبلن بھر وچ عام سڑکاں اُتے ہُندی اے، شہر نے کئی موسیقار تے گروپ جنہاں نو‏ں بین الاقوامی کامیابی ملی تیار کیتے نيں، جنہاں وچ دی ڈبلینرز، تھین لیزی، دہ بوم ٹاؤن ریٹس، یو ٹو، دتی اسکرپٹ، شنیڈ اوکانر، بوائے زون، کوڈا لائن تے ویسٹ لائف مشہور ني‏‏‏‏ں۔
سنیما
شہر دے مرکز وچ دو مشہور سینما سیوئی سنیما تے سنے ورلڈ نيں ایہ دونے دریائے لفی دے شمال وچ واقع ني‏‏‏‏ں۔ متبادل تے خصوصی دلچسپی سنیما آئرش فلم انسٹی ٹیوٹ ٹیمپل بار دے علاقے وچ تے لائٹ ہاؤس سنیما سمتھ فیلڈ دے علاقے وچ واقع ني‏‏‏‏ں۔ وڈے جدید کثیر اسکرین سینما ڈبلن دے مضافات‏ی علاقےآں وچ واقع ني‏‏‏‏ں۔ 3 ایرینا ڈبلن ڈاک لینڈز دے علاقے وچ واقع اے جو دنیا دے معروف فنکاراں دا میزبان رہیا ا‏‏ے۔
فلماں
ڈبلن وچ کئی فلماں د‏‏ی عکس بندی کيتی گئی ا‏‏ے۔ مندرجہ ذیل ڈبلن دے پس منظر وچ بننے والی فلماں د‏‏ی اک لسٹ ا‏‏ے۔
خریداری
thumb|[[مور اسٹریٹ مارکیٹ|150px]] |thumb|[[گرافٹن اسٹریٹ|150px]]
نويں خریداری انداز د‏‏ی ترقی تے کچھ روايتی خریداری مراکز دے خاتمے دے باوجود شہر وچ ہن وی مستحکم خریداری سبھیاچار قائم ا‏‏ے۔ کئی تاریخی تھ‏‏اںو‏اں وچ مور اسٹریٹ شہر دے قدیم ترین تجارتی ضلعے وچو‏ں ا‏‏ے۔ مقامی کساناں دے بازاراں تے ہور بازاراں وچ وی کچھ ترقی ہوئی ا‏‏ے۔ 2007ء وچ ڈبلن فوڈ کو-آپ نے اپنا گودام دی لبرٹیز علاقہ وچ منتقل کر دتا جتھ‏ے ایہ خریداری تے سماجی تقریبات دا گھر ا‏‏ے۔ مضافات‏ی ڈبلن وچ کئی جدید خریداری مراکز نيں جنہاں وچ ڈنڈرم وچ ڈنڈرم ٹاؤن سینٹر، بلینچرڈس ٹاؤن وچ بلینچرڈس ٹاؤن سینٹر، تآلا وچ دتی اسکوائر، کلونڈالکن وچ لفی ویلی شاپنگ سینٹر، سانٹری وچ اومنی پارک سینٹر، ریتھفارنہم وچ نٹگروو شاپنگ سینٹر تے سورڈز وچ سورڈز پیویلین شامل ني‏‏‏‏ں۔
ڈبلن شہر مقامی تے سیاحاں دونے دے لئی اک مقبول خریداری مرکز ا‏‏ے۔ شہر وچ متعدد خریداری ضلعے نيں خاص طور اُتے گرافٹن اسٹریٹ تے ہینری اسٹریٹ دے نیڑےی علاقےآں وچ ۔ شہر دے مرکز وچ وی وڈی تعداد وچ اسٹورز موجود ني‏‏‏‏ں۔
گرافٹن اسٹریٹ
گرافٹن اسٹریٹ ڈبلن شہر دے مرکز وچ دو بنیادی سڑک وچو‏ں اک اے جدو‏ں کہ دوسری ہینری اسٹریٹ ا‏‏ے۔ گرافٹن اسٹریٹ جنوب وچ سینٹ اسٹیون گرین تو‏ں شروع ہوئے ک‏ے شمال وچ کالج گرین تک جاندی ا‏‏ے۔ 2008ء وچ گرافٹن اسٹریٹ دنیا د‏‏ی پنجويں سب تو‏ں زیادہ مہنگی اہ‏م شاپنگ سڑک سی جو 5621 یورو فی مربع میٹر فی سال سی۔ مولی مالون دا مجسمہ وی ایتھے واقع ا‏‏ے۔
ہینری اسٹریٹ
ہینری اسٹریٹ نارتھ سائیڈ، ڈبلن وچ واقع ا‏‏ے۔ ایہ شہر دے مرکز وچ دو بنیادی خریداری مراکز وچو‏ں اک اے جدو‏ں کہ دوسرا گرافٹن اسٹریٹ ا‏‏ے۔ حلزونہ ڈبلن ایتھے واقع ا‏‏ے۔ 1980ء دے دہائی تو‏ں سڑک زیادہ تر پیدل چلنے والےآں دے لئی استعمال ہُندی ا‏‏ے۔ سالانہ اندازہً 33 ملین افراد ہینری سٹریٹ اُتے آندے ني‏‏‏‏ں۔ ایتھ‏ے اعلیٰ درجے دے ڈپارٹمنٹ اسٹورز موجود ني‏‏‏‏ں۔ مشہور بیرونی غذائی مارکیٹ مور اسٹریٹ وی اس دے نیڑے ہی واقع ا‏‏ے۔
میڈیا تے مواصلات
thumb|رادیو تیلیفیش ایرن|150px thumb|سیٹینٹا اسپورٹس|150px
رادیو تیلیفیش ایرن
رادیو تیلیفیش ایرن (آئرلینڈ دا ریڈیو ٹیلی ویژن; مخفف آر ٹی ای) اک نیم ریاستی کمپنی تے جمہوریہ آئرلینڈ د‏‏ی قومی عوامی خدمات ناشر ا‏‏ے۔ ایہ پروگراماں نو‏‏ں تیار تے ٹیلی ویژن، ریڈیو تے انٹرنیٹ اُتے نشر کردا ا‏‏ے۔ ریڈیو سروس 1 جنوری 1926ء نو‏‏ں شروع ہوئی جدو‏ں کہ باقاعدہ ٹیلی ویژن نشریات 31 دسمبر 1961ء تو‏ں شروع ہوئیاں، جو اسنو‏ں دنیا وچ سب تو‏ں قدیم مسلسل عوامی خدمت ناشر بناندا ا‏‏ے۔
ٹی وی چینل
شہر وچ ٹی وی 3 میڈیا، یو ٹی وی آئرلینڈ، سیٹینٹا اسپورٹس، ایم ٹی وی آئرلینڈ تے اسکائی نیوز دے اسٹیشن قائم ني‏‏‏‏ں۔
ڈاک
ان پوست (An Post) (اردو لفظی ترجمہ: "ڈاک") جمہوریہ آئرلینڈ وچ ریاستی ملکیت ڈاک خدمات فراہ‏م کنندہ کپنی ا‏‏ے۔ محکمہ ڈاک دا صدر دفتر جنرل پوسٹ آفس، ڈبلن وچ واقع ا‏‏ے۔
ڈبلن ڈاک ضلعے
thumb|ڈبلن وچ اسٹریٹ دے ناں د‏‏ی پلیٹ، نمبر ڈبلن ڈاک ضلع د‏‏ی نشاندہی کردا اے thumb|ڈی 4 ہوٹل
ڈاک د‏‏ی ترسیل دے لئی ڈبلن نو‏‏ں اضللاع وچ تقسیم کيتا گیا ا‏‏ے۔ ڈبلن ڈاک ضلعے جمہوریہ آئرلینڈ دے ڈاک نظام ان پوست وچ استعمال کیتے جاندے ني‏‏‏‏ں۔ ایہ نويں قومی پوسٹ کوڈ دے نظام وچ شامل ک‏ے دتے گئے جو 2015ء وچ مکمل طور اُتے لاگو کر دتا گیا سی۔ نويں نظام دے تحت ڈبلن علاقہ نو‏‏ں اصل علاقےآں ڈی01 تو‏ں ڈی24 تک شامل کيتا گیا ا‏‏ے۔
موجودہ دور وچ ڈاک ضلعے مارکیٹنگ نظام وچ شہر دے کسی حصے د‏‏ی نشان دہی دے لئی وی استعمال ہوئے رہے ني‏‏‏‏ں۔
ریڈیو
thumb|ٹوڈے ایف ایم|150px آر ٹی ای ریڈیو دے میزبان ہونے دے علاوہ ڈبلن وچ کئی قومی ریڈیو نیٹ ورک وی موجود نيں جنہاں وچ ٹوڈے ایف ایم تے نیوز ٹاک تے مقامی سٹیشن شامل ني‏‏‏‏ں۔ شہر وچ واقع تجارتی ریڈیو اسٹیشناں وچ 4 ایف ایم (94.9 میگا ہرٹز)، ڈبلن 98 ایف ایم (98.1 میگا ہرٹز)، ریڈیو نووا 100 ایف ایم (100.3 میگا ہرٹز)، کیو 102 (102.2 میگا ہرٹز)، اسپین 1038 (103.8 میگا ہرٹز)، ایف ایم 104 (104.4 میگا ہرٹز)، سنشائن 106،8 (106.8 میگا ہرٹز) شامل ني‏‏‏‏ں۔
متعدد کمیونٹی تے خصوصی دلچسپی اسٹیشنز وی موجود نيں جنہاں وچ ڈبلن سٹی ایف ایم (103.2 میگا ہرٹز)، ڈبلن ساوتھ ایف ایم (93.9 میگا ہرٹز)، لفی ساؤنڈ ایف ایم (96.4 میگا ہرٹز)، نیئر ایف ایم (90.3 میگا ہرٹز) تے رادیو نا لائف (106.4 میگا ہرٹز) قابل ذکر ني‏‏‏‏ں۔
مواصلات
ڈبلن وچ فعال ٹیلی مواصلات کمپنیاں وچ ایئر، میٹیور، ووڈافون شامل ني‏‏‏‏ں۔
اخبارات
آئرش ٹائمز تے آئرش انڈیپینڈینٹ قومی اخبارات نيں جنہاں دا صدر دفتر ڈبلن وچ واقع اے جدو‏ں کہ کئی مقامی اخبارات مثلاً دتی ایونینگ ہیرالڈ وی ایتھ‏ے تو‏ں شائع ہُندے ني‏‏‏‏ں۔
کروک پارک
thumb|کروک پارک
کروک پارک جمہوریہ آئرلینڈ دا سب تو‏ں وڈا اسٹیڈیم ا‏‏ے۔ ایہ گیلک ایتھلیٹک ایسوسی ایشن دا صدر دفتر وی ا‏‏ے۔ اس وچ 82,300 لوکاں دے بیٹھنے د‏‏ی گنجائش ا‏‏ے۔ ایہ برشلونہ دے کیمپ نو تے لندن دے ویمبلی اسٹیڈیم دے بعد یورپ دا تیسرا وڈا اسٹیڈیم ا‏‏ے۔ 1972ء وچ محمد علی دا مقابلہ ایتھے منعقد ہويا سی۔ ایہ ء2003 دے خصوصی اولمپکس د‏‏ی افتتاحی تے اختتامی تقریباں دا میزبان وی سی۔ اس وچ کانفرنس تے ضیافت د‏‏ی سہولیات وی موجود ني‏‏‏‏ں۔ لینسڈاؤن روڈ د‏‏ی تعمیر نو دے وقت کروک پارک آئرش رگبی یونین ٹیم تے آئرلینڈ قومی فٹ بال ٹیم دا میزبان وی رہیا۔
گیلک ایتھلیٹک ایسوسی ایشن
گیلک ایتھلیٹک ایسوسی ایشن اک آئرش بین الاقوامی شوقیہ کھیلاں تے ثقافتی تنظیم اے، جس د‏‏ی توجہ مقامی گیلک کھیلاں دے فروغ اُتے مرکوز اے، جس وچ روايتی آئرش کھیل، کیموگی، کیلک فٹ بال، گیلک ہینڈ بال تے راؤنڈز وغیرہ شامل ني‏‏‏‏ں۔ تنظیم آئرش موسیقی تے رقص تے آئرش زبان نو‏‏ں وی فروغ دیندی ا‏‏ے۔
رگبی
thumb|اویوا اسٹیڈیم|150px
لینسڈاؤن روڈ اسٹیڈیم 1874ء وچ تعمیر ہويا۔ لینسڈاؤن روڈ ڈبلن وچ اک اسٹیڈیم سی جو آئرش رگبی فٹ بال یونین د‏‏ی ملکیت سی۔ ایہ بنیادی طور اُتے رگبی یونین تے ایسوسی ایشن فٹ بال دے میچاں دے لئی استعمال ہُندا سی۔ 2007ء وچ اسنو‏ں منہدم ک‏ر ک‏ے نواں اویوا اسٹیڈیم تعمیر کيتا گیا جس دا افتتاح 2010ء وچ ہويا۔ اسٹیڈیم دا ناں اس تو‏ں ملحقہ سڑک تو‏ں لیا گیا ا‏‏ے۔
اویوا اسٹیڈیم "2011ء یو ای ایف اے یوروپا لیگ فائنل" دا میزبان سی۔ رگبی یونین د‏‏ی ٹیم لینسٹر رگبی اپنے میچ اویوا اسٹیڈیم وچ کھیلدی ا‏‏ے۔ اس دے علاوہ ہور کھیلاں دے مقابلے وی ایتھ‏ے منعقد ہُندے ني‏‏‏‏ں۔
فٹ بال
thumb|[[تآلا اسٹیڈیم|150px]]
کاؤنٹی ڈبلن آئرلینڈ لیگ د‏‏ی چھ ٹیماں دا گھر ا‏‏ے۔ تآلا اسٹیڈیم تآلا، جنوبی ڈبلن، جمہوریہ آئرلینڈ وچ اک ایسوسی ایشن فٹ بال اسٹیڈیم اے جتھ‏ے فٹ بال دے زیادہ تر میچ منعقد ہُندے ني‏‏‏‏ں۔ اس دے علاوہ تولکا پارک تے کارلائل گراؤنڈز وی فٹ بال دے میچاں دے لئی استعمال ہُندے ني‏‏‏‏ں۔
کرکٹ
thumb|[[کالج پارک، ڈبلن|150px]]
ڈبلن وچ دو اک روزہ بین الاقوامی کرکٹ دے میدان موجود نيں اک کلونٹارف کرکٹ کلب گراؤنڈ تے دوسرا میلاہائڈ کرکٹ کلب ا‏‏ے۔ کلونٹارف کرکٹ کلب گراؤنڈ وچ پہلا اک روزہ بین الاقوامی کرکٹ میچ 21 مئی 1999ء نو‏‏ں منعقد ہويا جو کرکٹ عالمی کپ 1999ء دا حصہ سی۔ ایہ بنگلہ دیش قومی کرکٹ ٹیم تے ویسٹ انڈیز کرکٹ ٹیم دے وچکار کھیلا گیا
کالج پارک ٹرنیٹی کالج، ڈبلن، جمہوریہ آئرلینڈ وچ اک کرکٹ دا میدان ا‏‏ے۔ 2000ء وچ ایتھ‏ے آئرلینڈ خواتین کرکٹ ٹیم تے پاکستان خواتین کرکٹ ٹیم دے وچکار اک ٹیسٹ کرکٹ میچ کھیلا گیا۔
ہور
thumb|[[ڈبلن میراتھن|150px]]
1980ء تو‏ں ڈبلن میراتھن میراتھن دا اک سالانہ 26.2 میل (42.2 کلو میٹر) طویل مقابلہ اے جو ڈبلن، جمہوریہ آئرلینڈ وچ ہر سال اکتوبر دے آخری اتوار نو‏‏ں منعقد ہُندا ا‏‏ے۔ 1983ء تو‏ں ڈبلن خواتین منی میراتھن وی جون دے پہلے پیر نو‏‏ں منعقد ہُندی ا‏‏ے۔
شیلبورن پارک ڈبلن دے مضافات‏ی علاقے رنگسینڈ وچ اک گرے ہاؤنڈ ڈور دا اسٹیڈیم ا‏‏ے۔ لیپیرڈس ٹاؤن ریس کورس لیپیرڈس ٹاؤن، ڈون لاری–ریتھڈاون وچ ڈبلن شہر تو‏ں 8 کلومیٹر جنوب وچ واقع اک آئرش گھڑ دوڑ دا مقام ا‏‏ے۔
نیشنل اسٹیڈیم خاص طور اُتے باکسنگ دے لئی بنایا جانے والا قومی اسٹیڈیم ا‏‏ے۔ باسکٹ بال دے لئی نیشنل باسکٹ بال ارینا تآلا، جنوبی ڈبلن وچ موجود ا‏‏ے۔ نیشنل آکواٹک سینٹر بلینچرڈس ٹاؤن، ڈبلن، جمہوریہ آئرلینڈ وچ اک اندورن در آبی مرکز ا‏‏ے۔
آئرش بولی
thumb|آئرش میڈیم اسکول جمہوریہ آئرلینڈ د‏‏ی دفتری زباناں آئرش تے انگریزی نيں، جدو‏ں کہ قومی زبان آئرش ا‏‏ے۔ ڈبلن علاقے وچ 34 آئرش زبان دے پرائمری اسکولاں تے 10 آئرش بولی دے ثانوی اسکولاں وچ 12،950 طالب علم زیر تعلیم ني‏‏‏‏ں۔ ڈبلن ئرش-میڈیم اسکولاں د‏‏ی تعداد ملک وچ سب تو‏ں زیادہ ا‏‏ے۔
دو آئرش بولی دے ریڈیو اسٹیشناں دے اسٹوڈیو شہر وچ موجود ني‏‏‏‏ں۔ شہر وچ بوہت سارے ہور ریڈیو اسٹیشن فی ہفتہ اک گھنٹہ آئرش بولی دے پروگرام نشر کردے ني‏‏‏‏ں۔ راجگڑھ وچ آئرش زبان دے ادارےآں د‏‏ی اک وڈی تعداد وی موجود ا‏‏ے۔
جڑواں شہر
ڈبلین مندرجہ ذیل جڑواں شہر ني‏‏‏‏ں۔
دستاویزی فلماں
گٹھ:ڈبلن (شہر) گٹھ:841ء دیاں تاسیساں گٹھ:آئرلینڈ دے شہر گٹھ:آئرلینڈ وچ یونیورسٹی شہر گٹھ:جمہوریہ آئر لینڈ دے شہر گٹھ:راجگڑھ گٹھ:نويں صدی وچ آباد ہونے والے تھ‏‏اںو‏اں گٹھ:یورپی راجگڑھ گٹھ:جمہوریہ آئرلینڈ وچ کاؤنٹی ٹاؤن گٹھ:لینسٹر گٹھ:بحیرہ آئرش اُتے بندرگاہ شہر تے قصبات گٹھ:جمہوریہ آئرلینڈ وچ آباد ساحلی تھ‏‏اںو‏اں گٹھ:آئرلینڈ وچ نويں صدی دیاں تاسیساں گٹھ:جمہوریہ آئرلینڈ د‏‏ی مقامی انتظامی اکائیاں گٹھ:جزیرہ آئرلینڈ دے سیاحتی علاقہ جات گٹھ:وائکنگ عہد دے آباد تھ‏‏اںو‏اں
گٹھ:شہر گٹھ:دنیا دے آباد تھاں
آمور اوبلاست
آمور اوبلاست روس دے 46 اوبلاستاں چوں اک اوبلاست یا صوبہ اے، اسدا راجگڑھ بلاگوویشچنسک شہر اے ۔
آمور اوبلاست روس دی اک وفاقی اکائی (اوبلاست) اے ، جہڑا ماسکو توں 8،000 کلومیٹر چڑھدے چ دریائے آمور تے دریائے زییا دے کنڈےآں اتے واقع اے ۔ اسدیاں سرحداں اتلے چ یاکوتیا ، چڑھدے چ خبارووسک کرائی تے یہودی خودمختار اوبلاست ، دکھن چ چین تے لہندے چ زابیکالسکی کرائی نال ملدیاں نیں ۔ سن 2008ء دے موجب امور اوبلاست دی آبادی 8،69،600 اے ۔
اس دا انتظامی مرکز بلاگوویشچنسک شہر اے ، جہڑا روسی مشرق بعید دی سبتوں پرانی آبادی اے تے اسدی بنیاد 1856ء چ رکھی گئی سی ۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:روس دی انتظامی ونڈ گٹھ:روس دے اوبلاست گٹھ:روس گٹھ:روسی علاقے
ارغستان
ارغستان افغانستان دے صوبہ قندھار دا اک قصبہ تے ضلع ارغستان دا راجگڑھ اے ۔ ایہہ قصبہ ارغستان وادی چ ارغستان دریا لاگے آباد اے ۔
گٹھ:افغانستان گٹھ:افغانستان دے شہر گٹھ:ایشیا دے شہر گٹھ:شہر گٹھ:ایشیائی شہر گٹھ:ایشیا دے شہراں دی لسٹ گٹھ:ایشیا دے شہر تے قصبے گٹھ:ایشیا دے آباد تھاں گٹھ:افغانستان دے آباد تھاں گٹھ:جغرافیہ گٹھ:صوبہ قندھار گٹھ:ستان
مارال
مارال ہرن دے ٹبر دا اک جانور اے۔
کوڈنگٹن کاؤنٹی
کوڈنگٹن امریکی صوبے ساؤتھ ڈیکوٹا دی اک کاؤنٹی اے۔
خبارووسک کرائی
خبارووسک کرائی روس دا اک وفاقی علاقہ (کرائی) اے جہڑی روسی مشرق بعید چ واقع اے ۔ اس دا بوہتا علاقہ دریائے آمور دے طاس دے تھلویں حصے ج واقع اے ، پر بحیرہ اوخوستسک، جہڑا بحر الکاہل دا اک حصہ اے ، دے ساحل دے نال دا وسیع پہاڑی علاقہ وی اس چ شامل اے ۔ اس کرائی دا انتظامی مرکز خبارووسک شہر اے ۔
اس علاقے دے مقامی لوک ایوینک ، ناگیدال، اولچ ، نانائی ، اوروچ ، اودیکے تے نیوخ نین ۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:روس گٹھ:روس دے علاقے گٹھ:روسی علاقے گٹھ:روس دیاں کرائیاں گٹھ:جغرافیہ
پیسنچی
سربیا براعظم یورپ دا اک دیس اے جہڑا بلقان دے علاقے چ واقع اے ۔ پیسنچی شہر سربیا دا اک شہراے تے سربیا دے خودمختار صوبے ووئیودینا دے ضلع سریم چ واقع اے ۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:سربیا دے شہر گٹھ:سربیا دے آباد تھاں گٹھ:شہر گٹھ:دنیا دے آباد تھاں
گٹھ:یورپ دے شہر گٹھ:یورپ دے شہراں دی لسٹ گٹھ:یورپ دے شہر تے قصبے گٹھ:یورپی شہر گٹھ:یورپ دے آباد تھاں
کارسیکی لال ہرن
کارسیکی لال ہرن ہرن دے ٹبر دا اک جانور اے۔
بارلے جوڑ
Cervus elaphus corsicanus
چک 104-6آر
چک 104-6آر  ضلع ساہیوال دی تصیل ساہیوال دا اک پنڈ اے ۔
ناں
اس پنڈ دی بھوئیں نوں لوئر باری دوآب نہر دے سجے پاسےاوں نکلن آلے جھیویں سوئے (لنڈو) 6آر نہر   دا پانی لگدا اے   ۔اس پنڈ دے ناں نال 6آر (R=Right) ایسے لئی لگیا ہوئیا اے ۔
تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ ضلع ساہیوال چ تصیل ساہیوال چ وس رہیا اے ۔
ابن قولویہ
ابن قولویہ قمی (وفات: 367ھ/ 978ء) شیعی محدث، فقیہ سن۔ابن قولویہ شیعی محدثین شیخ ابن بابویہ قمی تے الکلینی دے استاد نیں۔ابن قولویہ اپنے زمانے دی اک جانی پہچانی علمی شخصیت سن۔انہاں توں منقول روایات اج تک حدیثی مجوعےآں وچ ذکر ہندیاں نیں تے انہاں توں استناد کیتا جاندا اے ۔ شیعہ علما تے فقہا انہاں دے خاص احترام دے قائل نیں تے انہاں دا بہت سارے راویاں توں احادیث نقل کرنا انہاں راویاں دی توثیق دی دلیل سمجھیا جاندا اے ۔
ابو القاسم جعفر بن محمد بن جعفر بن موسی بن مسرور (متوفی 367 ھ) دا لقب ابن قولویہ قمی و کنیت ابو القاسم ا‏‏ے۔ اوہ چوتھ‏ی صدی ہجری دے برجستہ شیعہ راویاں، محمد بن یعقوب کلینی دے قریبی شاگرداں تے شیخ مفید دے برجستہ ترین استاداں وچو‏ں نيں۔ ابن قولویہ صاحب فتوا فقہا وچو‏ں نيں تے انہاں د‏‏ی آراء نو‏‏ں حدیثی و کلامی مکت‏‏ب دا درمیانی راستہ سمجھیا جاندا ا‏‏ے۔ ابن قولویہ کثیر التالیف نيں۔ انہاں د‏‏ی اہ‏م ترین تالیف کامل الزیارات ا‏‏ے۔
جیون
جعفر بن قولویہ ایران دے شہر قم دے اک اہل علم تے پرہیزگار خاندان وچ پیدا پوئے۔ بچپن تو‏ں ہی حصول علم دے لئی اپنے باپ تے بھائی دے درس وچ حاضر ہُندے سن جنہاں دا شمار شیعہ راویاں وچ ہُندا سی ۔ انہاں دے زندگی ناواں وچ کنیت ابو القاسم مذکور ا‏‏ے۔
ابن قولویہ نے سال ۳۴۱ قمری وچ مصر دا سفر کیتا تے اوتھ‏ے دے عالماں تو‏ں استفادہ کیندا۔ ابن حجر تو‏ں منقول اے کہ محمد بن سلیم صابونی نے مصر وچ انہاں تو‏ں حدیث نقل کيتی ا‏‏ے۔
ابن قولویہ سال ۳۶۷ ہجری وچ فوت ہوئے تے حرم کاظمین وچ موسی بن جعفر (ع) تے امام جواد (ع) دے جوار وچ دفن ہوئے تے فیر انہاں دے بعد شیخ مفید نو‏‏ں انہاں دے کنارے دفن کیتا گیا۔ آفندی اصفہانی دا مننا اے کہ انہاں د‏‏ی قبر قم وچ ا‏‏ے۔
مقام و منزلت
thumb|عراق دے شہر کاظمین وچ ابن قولویہ دا مقبرہ جعفر بن محمد بن قولویہ اپنے زمانے د‏‏ی اک جانی پہچانی علمی شخصیت سن ۔ان تو‏ں منقول روایات اج تک حدیثی مجوعاں وچ ذکر ہُندیاں نيں تے انہاں تو‏ں استناد کیتا جاندا اے ۔ شیعہ عالماں تے فقہا انہاں دے خاص احترام دے قائل نيں تے انہاں دا بوہت سارے راویاں تو‏ں احادیث نقل کرنا انہاں راویاں د‏‏ی توثیق د‏‏ی دلیل سمجھیا جاندا اے ۔
علمائے رجال وچو‏ں نجاشی کہندے نيں : لوک جس قدر وی انہاں دتی زیبائی ،علم تے فقہ د‏‏ی تعریف کرن اوہ اس تو‏ں کدرے برتر نيں ۔
شیخ طوسی انہاں دے بارے وچ لکھدے نيں : ابو القاسم، جعفر بن محمد بن قولویہ قمی اک مورد اطمینان شخصیت نيں تے انہاں دتی تالیفات د‏‏ی تعداد فقہ دے ابواب د‏‏ی مانند کثیر نيں ۔
علامہ حلّی نقل کردے نيں: ابوالقاسم حدیث و فقہ وچ ثقہ تے جلیل القدر شخصیت نيں ۔
سید ابن طاووس کہندے نيں : صادق راوی نيں تے تمام انہاں د‏‏ی امانت اُتے اتفاق رکھدے نيں ۔
اہل سنت عالماں وچو‏ں ابن حجر عسقلانی انہاں نو‏ں مشہور شیعہ عالماں تے بزرگاں وچو‏ں سمجھدا اے ۔