cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
راکیش روشن
حملہ
21 جنوری 2000 نوں، روشن نوں سنتراروز ویسٹ دے تلک روڈ اُتے اپنے دفتر دے نیڑے بدھیش گینگ دے میمبراں نے گولی مار دتی سی۔حملہ آوراں نے اوہناں اُتے دو گولیاں لائیاں، جنہاں وچوں اک نے اس نوں کھبے ہتھ' تے ماریا، جدکہ دوجی نے اس دی چھاتی اُتے گولیاں چلائیاں۔ جدوں ڈائریکٹر زمین تے ڈگّ پیا، حملہ آور موقعے توں بھجّ گئے۔ حملہ آوراں نوں بعد وچ سنیل وتھل گائکواڑ اتے سچن کامبیل وجوں پچھانیا گیا۔ روشن اُتے حملہ نوں مارن دے ارادے نال نہیں کیتا گیا سی، پر ایہہ اشارہ دینا سی کہ شو فوج ہن اپنے گاہکاں دی رکھیا نہیں کر سکدی۔ روشن نے ہندی بوبسیٹر دی غیرملکی وکری توں منافعے دے اک فیصدی لئی بدھیش توں پونجیگت منگاں کیتیاں سن؛ کہو نہ … پیار ہے۔
ترنت تعاون
ڈریکٹر دے طور تے، روشن اپنے بیٹے رتک روشن نال فلماں بناؤن لئی جانے جاندے ہن۔ ہور اداکاراں جنہاں وچ اوہناں نے اکثر تعاون کیتا اے، اوہناں وچ ریکھا، انل کپور، شاہ رخ خان، مادھری دیکشت اتے امریش پوری شامل ہن۔
حوالے
گٹھ:جم 1949 گٹھ:20ویں صدی دے فلم ڈریکٹر گٹھ:زندہ لوک گٹھ:پنجابی لوک گٹھ:پنجابی ہندو
گٹھ:بھارتی فلمی جگت
ام البنین
ام البنین فاطمہ بنت حزام بن خالد بن جعفر بن ربيعہ بن الوحيد بن عامر بن كعب بن كلاب حضرت علی کرم اللہ وجہہ دی اہلیہ جو حضرت فاطمہ دی وفات دے بعد آپ دے نکاح وچ آئیں۔ ام البنین دے چار فرزند عباس بن علی وعثمان بن علی و عبداللہ بن علی و جعفر بن علی سن جنہاں وچ حضرت عباس لشکر حسینی دے علمدار سن تے چارے واقعۂ کربلا وچ 10 محرم 61ھ نوں شہید ہوئے۔
حوالے
گٹھ:683 دیاں موتاں گٹھ:شیعہ دے محبوب صحابہ گٹھ:صحابیات گٹھ:شیعیت
ضلع ٹوپ
ٹوپ کرغیزستان دا اک ضلع اے۔
گٹھ:کرغیزستان دے ضلعے
محمود انجیر فغنوی
خواجہ محمود الخیر انجیر فغنوی سلسلہ نقشبندیہ دے عظیم مشائخ وچ شمار ہُندے نيں۔انہاں نو‏ں فغنوی بخاری وی کہندے نيں
جائے ولادت
نفحات الانس وچ آپ دا ناں محمود الخیر فغنوی اے آپ د‏‏ی ولادت شہر بخارا تو‏ں نو میل دے فاصلہ اُتے مؤرخہ18 شوال 628ھ مطابق 1230ء انجیرفغنہ نامی قصبہ وچ ہوئی۔ ایہ بخارا دے علاقےآں وچو‏ں وابکنہ (بخارا تو‏ں چند میل دور) دا اک پنڈ ا‏‏ے۔
جان چارلس فیلڈز
جان چارلس فیلڈز اک کینیڈین میتھ گرو سی جنے فیلڈز میڈل دا مڈھ رکھیا۔ ایس انعام نال جیہڑی عزت لبدی اے ایس توں اینوں میتھمیٹکس دی دنیا دا نوبل انعام کیا گیا اے۔
محمود انجیر فغنوی
بیعت و خلافت
آپ خواجہ عارف دے تمام اصحاب وچ افضل و اکمل تے خلافت وچ سب تو‏ں ممتاز سن ۔ ذریعہ معاش گل کاری سی۔ آپ دا شمارخواجہ عارف ریوگری دے اعظم خلفاء وچ ہُندا ا‏‏ے۔ ايس‏ے بنا اُتے عارف ریوگری دے وصال اُتے آپ نو‏‏ں انہاں دا جانشین مقرر کیتا گیا۔ تے آپ نے وی دین متین د‏‏ی مثالی اشاعت د‏‏ی صورت وچ نیابت دا حق ادا کیتا۔
جان چارلس فیلڈز
گٹھ:فیلڈز میڈل لین والے
محمود انجیر فغنوی
وفات
آپ دا سن وفات17 ربیع الاول 717ھ مطابق 1317ء اے آپ دا مزار وابکنہ بخارا وچ ا‏‏ے۔ خواجہ علی رامتینی فرماندے نيں کہ اک درویش نے حضرت خضر د‏‏ی ریارت کيت‏ی تے پُچھیا کہ اس زمانہ دے مشائخ وچ کون ایسا بزرگ اے جو استقامت دا درجہ رکھدا ہوتاکہ دست ارادت تو‏ں اس دا دامن پکڑاں تے اس د‏ی پیروی کراں تاں حضرت خضر نے فرمایا انہاں صفات دے بزرگ خواجہ محمود انجیر فغنوی ني‏‏‏‏ں۔
ذکر بالجہر
مشائخ نقشبند وچو‏ں آپ نے بر بنائے مصلحت تقاضائے زمانہ ذکر بالجہر یعنی بلند آواز تو‏ں ذکر کرنا جو طریقہ نقشبندیہ وچ مروج نئيں اے، شروع کیتا۔ جسنو‏ں نامناسب خیال کردے ہوئے اس وقت دے عظیم محدث تے فقیہ شمس الائمہ حلوانی نے حافظ الدین محدث د‏‏ی قیادت وچ علما کرام دا اک وفدمحمود انجیرفغنوی د‏‏ی خدمت وچ بھیجیا تے انہاں نے ذکر بالجہر شروع کرانے د‏‏ی وجہ دریافت کيتی۔ تاں آپ نے فرمایا ”تاکہ سویا ہويا بیدار ہوئے تے غفلت تو‏ں ہوشیار ہوئے راہ راست اُتے آجائے، شریعت و طریقت اُتے استقامت کرے تے توبہ و رجوع الی اللہ د‏‏ی رغبت کرے“۔ مولا‏نا حافظ الدین محدث نے عرض کیتا حضور آپ د‏‏ی نیت درست اے لیکن اس دے لئی آپ کوئی حد مقرر فرماداں تاکہ حقیقت مجاز تو‏ں تے آشنا بیگانہ تو‏ں ممتاز ہوئے جائے۔ اس اُتے انجیر فغنوی نے ارشاد فرمایا “ذکر جہر اس شخص دے لئی جائز اے جس د‏‏ی بولی جھوٹھ و غیبت تو‏ں پاک ہوئے جس دا حلق حرام و شبہ تو‏ں تے دل ریاء وسوسہ تو‏ں یعنی لوکاں دے دکھاوے تے سنانے تو‏ں تے اس دا دماغ غیر اللہ د‏‏ی طرف متوجہ ہونے تو‏ں پاک ہوئے ”۔
کرامات
اک روز خواجہ علی رامتینی خواجہ محمود الخیر فغنوی دے باقی اصحاب دے نال موضع رامتین وچ مشغولِ ذکر سن ۔ کیتا دیکھدے ہین کہ اک بہت وڈا سفید پرندہ اُنہاں دے اُتے اڑا چلا آندا ا‏‏ے۔ جدو‏ں اوہ پرندہ اُنہاں دے عین سرپر آیا تاں بزبانِ فصیح بولا ’’اے علی مرد بن تے اپنے کم وچ مشغول رہ‘‘۔ ایہ گل سن کر تمام اہل مجلس اُتے اک کیفیت طاری ہوئے گئی تے بے ہوش ہوئے گئے۔ جدو‏ں ہوش وچ آئے تاں حضرت خواجہ تو‏ں پُچھیا کہ ایہ کیہ معاملہ سی؟ حضرت خواجہ نے فرمایا کہ اوہ حضرت خواجہ محمود فغنوی سن ۔ اللہ تعالیٰ نے انہاں نو‏ں ایہ طاقت تے قوت بخشی اے کہ اوہ جس مخلوق دے قالب وچ چاہن متشکل ہوجان تے اوہ ہمیشہ اس مقام اُتے پرواز جتھ‏ے اللہ تعالیٰ نے موسیٰ کلیم اللہ تو‏ں کئی ہزار کلمات فرمائے۔ اُس وقت خواجہ و ہتقان قلدی ر بروایتِ ہور خواجہ دہقان قلبی (خلیفہ اول خواجہ اولیائے کبیر ) دا وقتِ آخر سی۔ انہاں نے دعا کیندی سی یا اللہ! میرے اس آخری وقت میری مدد دے لئی اپنے دوستاں وچو‏ں کِس‏ے نو‏‏ں بھیج تاکہ اُس د‏‏ی برکت تو‏ں اپنا ایمان سلامت لے جاؤں، چنانچہ بادشاہِ ربانی حضرت خواجہ محمود فغنوی د‏‏ی روح مبارک خواجہ وہقان دے پاس پہنچی سی۔ انہاں دا خاتمہ بالخیر ہوئے گیا تے ہن واپس تشریف لے گئے نيں چونکہ اُنئيں میرے حال اُتے فرط محبت و عنایت سی لہٰذا اس راہ تو‏ں گزردے ہوئے مجھ اُتے کرم فرمایا۔ واضح رہے کہ حیاتِ دنیوی وچ بعض بندگان خدا نو‏‏ں غائیتِ صفا و لطافت تو‏ں بغائیت ایزدی اس گل اُتے قدرت ہُندی اے کہ جسمِ ظاہری د‏‏ی قید دے باوجود مختلف بدن تبدیل کرسکن چونکہ موت دے بعد جدو‏ں کہ ایہ قید رفع ہوجاندی اے تے طائرِ روح اس قفس تو‏ں آزاد ہوجاندا اے لہٰذا وہدوسرے بدن وچ تبدیل ہونے اُتے بطریق اولیٰ قادر ني‏‏‏‏ں۔ اسنو‏ں بروز کہندے ني‏‏‏‏ں۔ بروز و تناسخ وچ فرق ا‏‏ے۔ اہل تناسخ عموم و لزوم دے قائل ني‏‏‏‏ں۔ اوہ کہندے نيں کہ کوئی روح نفیس ہوئے یا خسیس، مسلما‏ن ہوئے یا کافر، انسان ہوئے یا حیوان کِس‏ے بدن تو‏ں جدا نئيں ہُندی جدو‏ں تک کہ کوئی دوسرا بدن اُس دے واسطے تیار نہ ہُندا کہ پہلے بدن تو‏ں نکلدے ہی دوسرے وچ چلی جائے۔ بخلاف اہل بروز دے کہ اُنہاں دے نزدیک نہ عموم اے نہ لزوم یعنی اس طائفہ دے نزدیک ایہ کاملین تو‏ں خاص اے تے اوہ وی برجلیل لزوم نني‏‏‏‏ں۔ کیونجے موت دے بعد کدی مصلحت د‏‏ی بنا اُتے دوسرے بدن وچ ظاہر ہُندے نيں خواہ اوہ بدن اصلی دینوی د‏‏ی مثل ہوئے یا نہ ہوئے تے صورتِ بشری وچ ہوئے یا نہ ہوئے۔ تے فیر اتمامِ مطلوب دے بعد پس پردہ غائب ہوجاندے ني‏‏‏‏ں۔ جو لوک بروز و تناسخ وچ فرق نئيں کردے اوہ اولیائے کرام اُتے بے جا اعتراض تے طعن و تشنیع کردے ني‏‏‏‏ں۔
حوالے
گٹھ:نقشبندی خواجگان صوفیاء گٹھ:نقشبندی صوفیاء گٹھ:صوفی سنت
جپھی
جپھی بندیاں دااک نیہڑا سمبندھ اے جیدے چ دو بندے اک دوجے دی تون تے لک دے آلے دوالے باہنواں کر لیندے نیں تے نیہڑے ہو جاندے نیں۔
بارلے جوڑ
گٹھ:رشتے
مورٹزبرگ قلعہ
ہور ویکھو
گٹھ:جرمنی گٹھ:جرمنی دے قلعے
ہینرک ڈیم
ہینرک ڈیم (21 فروری 1895 - 17 اپریل 1976) اک ڈینش بائیو کیمسٹری گرو تے فزیالوجی گرو سی جنے وٹامن کے لبیا۔ اونہوں 1943 اچ ایڈورڈ ایڈلبرٹ ڈوئیزی دے نال فزیالوجی دا نوبل انعام دتا گیا۔
ہور ویکھو
گٹھ:شخصیتاں گٹھ:مشہور لوک
چٹی اکھ والا طوطا
چٹی اکھ والا طوطا طوطا ٹبر دا اک پنچھی اے۔ ایہ دکھنی امریکہ دا واسی اے۔
چک 253 گ ب
چک 253 گ ب   ضلع ٹوبہ ٹیک سنگھ دی تصیل ٹوبہ ٹیک سنگھ دا اک پنڈ اے ۔
ناں
اس پنڈ دی بھوئیں نوں لوئر چناب نہر چوں نکلن آلی گوگیرہ برانچ نہر دے اک سُوئے (لنڈو) دا پانی لگدا اے   ۔اس پنڈ دے ناں نال گ ب (G.B=Gogera Branch) ایسے لئی لگیا ہوئیا اے ۔
تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ ضلع ٹوبہ ٹیک سنگھ چ تصیل ٹوبہ ٹیک سنگھ چ وس رہیا اے ۔
ضلع اسک کل
اسک کل کرغیزستان دا اک ضلع اے۔
دهستان هگمتانه
ایہ ایران دے صوبہ ہمدان دے ضلعے شہرستان ہمدان دا اک دہستان جاں سب تحصیل جاں دیہی ضلع آ ۔ (دہستان فارسی چ سب تحصیل نوں کہندے نیں) ۔
تھاں ٹکانہ
ایہ دہستان ایران دے صوبہ ہمدان دے شہرستان ہمدان چ اے ۔
ورلڈ ٹریڈ سنٹر
ورلڈ ٹریڈ سنٹر امریکہ دے نیو یارک شہر وچ ک‏ی بلڈنگاں دا اک اکٹھ سی جنہاں دی گنتی 7 سی۔ اپنے ویلے وچ ایہدے دو ٹاور دنیا دے سب توں اچے کوٹھے کنے جاندے سن۔ 4 اپریل 1973 نوں ایے بنن وچ پورے ہوۓ تے 11 ستمبر 2001 نوں ہوائی جہازاں نال دہشتگرداں تباہ کردتا۔ دو ہوائی جہازاں دے ٹکران نال ٹٹھے تے دوجے ورتن دے قابل ناں رۓ۔ ایدے وچ 3 ہزار دے دوالے لوک مارے گے ہن ایتھے اک نویں ٹاور نوں بنان دی سوچ اے۔
ہور ویکھو
World Trade Center
ایبولہ وائرس
ایبولہ وائرس اک ڈراونا وائرس اے۔ ایہدے نال بندے نوں تاپ چڑھدا اے تے اوہدے اندروں باہروں خون نکلدا اے۔ ایس دے 10 ماندے بندیاں وچوں 5 توں 9 مرجاندے نیں۔ سوڈان وچ ایہ پہلی واری پچھانیا گیا۔
گٹھ:سائنس گٹھ:سائنسی علم
کو کلکس کلان
کو کلکس کلان دوجیاں نال نفرت کرن والی ٹولی دا ناں اے جیدا مڈھ 3 مارچ 1865 نوں امریکہ دے دکھن وچ رکھیا گیا سی۔ ایہ گوریاں دے نسلی ول نال ودھ تے ودھیا ہون تے ایمان رکھدی سی تے کالیاں، ہودیاں تے ہور رنگاں دے لوکاں دے خلاف سی۔ ایہنے کالیاں نوں ماریا تے پھٹڑ کیتا۔ ایدھے ہن 5000 دے نیڑے سنگی ہون کے۔
سمگال
سمگال کشمیر چ لداخ چ قاراقاش دریا دی وادی چ واقع اے ۔ 1857ء چ مہم جو رابرٹ شلاگنٹویٹ نے سمگال دے کیمپنگ گراونڈ توں قاراقاش دریا دے کنارےآں توں سمگال توں 7 میل اتانہہ تقریبا 17،879 فٹ اچا ہندوتاغ درہ پار کیتا ۔ (سمگال لداخی بولی دے لفظ "گسم ریگال" توں نکلئیا اے جس دامطلب "تن قلعے" وے) ۔ ہندوتاغ دا مطلب چڑھدے ترکستان دے ایغور لہجے "ہندی پہاڑ" تے ہندوتاش دامطلب "ہندی پتھر" اے ۔
ہور ویکھو
گٹھ:برصغیر گٹھ:پاکستان گٹھ:پاکستان دے شہر گٹھ:ایشیا دے آباد تھاں گٹھ:پاکستان دے آباد تھاں گٹھ:کشمیر گٹھ:ہندستان گٹھ:شہر گٹھ:دنیا دے آباد تھاں
ٹریپسٹ 1
thumb|Position of TRAPPIST-1 (in red) in the constellation Aquarius (the Water Carrier).
ٹریپسٹ 1 (TRAPPIST-1) زمین تو‏ں 39 نوری سال دے فاصلے اُتے واقع اک بونا ستارہ ا‏‏ے۔ ہن تک دریافت ہونے والے ستارےآں وچ ایہ واحد اے جس دے گرد زمین د‏‏ی طرح دے 7 سیارے گردش ک‏ر رہ‏ے ني‏‏‏‏ں۔ انہاں 7 سیارےآں وچو‏ں 3 وچ سمندر اے تے ایتھ‏ے زندگی دے موجود ہونے دے امکانات وی نيں َ سائنسداناں دا کہنا اے کہ ساڈے سورج دا ایندھن ختم ہوئے جائے گا تاں نظام شمشی ختم ہوئے جائے گا مگراس وقت وی ٹریپسٹ 1 دے بچپن دے دن ہون گے۔ اس د‏ی وجہ ایہ اے کہ اوہ اپنا ایندھن بہت کفایت شعاری تو‏ں خرچ کر رہیا ا‏‏ے۔ ٹریپسٹ 1 اِنّا ٹھنڈا اے کہ اس دے نیڑے ترین سیارے اُتے وی پانی موجود ہوئے سکدا ا‏‏ے۔ سائنسداناں دے مطابق ٹریپسٹ 1 اگلے 10 ٹریلین سالاں تک زندہ رہے گا جو کائنات د‏‏ی عمر دے مقابلے وچ 700 گنیا زیادہ ا‏‏ے۔ اس لئی اج نئيں تاں آنے والے دناں وچ ایتھ‏ے زندگی دے بھرپور امکان موجود ني‏‏‏‏ں۔
تصاویر
ٹریپسٹ 1 دے سیارے مصور د‏‏ی نظر توں
باہرلے جوڑ
گٹھ:فلکیات
ایڈورڈ ایڈلبرٹ ڈوئیزی
ایڈورڈ ایڈلبرٹ ڈوئیزی (3 نومبر 1893 - 23 اکتوبر 1986) اک امریکی بائیو کیمسٹری گرو سی جنے وٹامن کے لبیا تے ایہدے وکھالے بارے کھوج کیتی۔ اونہوں 1943 اچ ہینرک ڈیم دے نال فزیالوجی دا نوبل انعام دتا گیا۔
ہور ویکھو
گٹھ:شخصیتاں گٹھ:مشہور لوک
سالونی
زہرا بیگم، جو عام طور اُتے سالونی دے ناں تو‏ں جانی جاندیاں نيں، 60ء تو‏ں 70ء د‏‏ی دہائی د‏‏ی اک پاکستانی فلم اداکارہ سی۔ آپ اک کامیاب اداکارہ سن تے کافی کامیاب فلماں وچ اداکاری کيتی۔
مڈھلا جیون تے فنی سفر
سالونی د‏‏ی پیدائش حیدرآباد، سندھ وچ ہوئی۔ انہاں نے فنی سفر دا آغاز 1964ء د‏‏ی فلم غدار تو‏ں کيتا۔ اس فلم وچ انہاں دے نال محمد علی تے سدھیر نے کم کيتا سی۔ آپ نے اردو تے پنجابی بولی وچ کئی فلماں کيتی۔ چن مکھنا، دل دا جانی، سجن پیارا تے پھنے خان انہاں د‏‏ی مشہور فلماں سی۔ آپ نے پاکستانی فلم صنعت دے اس وقت دے وڈے ستارےآں جداں وحید مراد، یوسف خان، اعجاز درانی تے اکمل خان دے نال وی کم کيتا۔ آپ د‏‏ی آخری فلم امیر تے غریب سی، اس فلم نو‏‏ں 1979ء وچ جاری کيتا گیا سی۔
1970ء د‏‏ی دہائی دے شروع وچ آپ نے باری فلم اسٹوڈیوز دے مالک غلام باری ملک نال شادی کر لئی۔ آپ باری ملک د‏‏ی دوسری بیوی تے خرم باری د‏‏ی سوتیلی ماں سن۔ شادی دے کچھ عرصہ بعد آپ نے فلم انڈسٹری تو‏ں ریٹائرمنٹ لے لی تے 1979ء وچ فلم انڈسٹری نو‏‏ں الوداع کہہ دتا۔ اوہ اپنے شوہر دے نال دبئی منتقل ہوئے گئياں تے اپنی وفات تو‏ں پنج سال پہلے پاکستان واپس آئیاں ۔
وفات
سالونی دا 15 اکتوبر، 2010ء نو‏‏ں اپنی بیٹی دے گھر انتقال ہوئے گیا۔ آپ نو‏‏ں لاہور وچ دفن کيتا گیا۔ سالونی د‏‏ی وفات دے 5 سال بعد انہاں دے شوہر باری ملک 22 دسمبر، 2015ء نو‏‏ں 97 سال د‏‏ی عمر وچ وفات پا گئے۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:1950 دے جم گٹھ:۱۹۵۰ دے جم گٹھ:2010 دیاں موتاں گٹھ:۲۰۱۰ دیاں موتاں گٹھ:ویہويں صدی د‏‏ی پاکستانی اداکاراواں گٹھ:پاکستانی فلمی اداکاراواں گٹھ:کراچی د‏‏ی اداکاراواں گٹھ:پاکستانی ٹیلی ویژن اداکاراواں
گائیبخنسٹائن قلعہ
گائیبخنسٹائن قلعہ جرمنی چ اک قلعہ اے
قاشلق
قاشلق ، ایسکر یاں سیبیر گھبلے زمانے آں قرون وسطی (14ویں توں 16ویں صدی عیسوی دے وچکار) سائبریائی تاتارآں دی ریاست خانان سائبیریا دا راجگھر سی جہڑا دریائے ارتش دے سجے کنڈے واقع سی (اج دے توبولسک توں 12 میل چڑھدے دکھن چ واقع سی) ۔ 15ویں صدی عیسوی دے بعد ایہہ خانان سائبیریا دا راجگھر سی ۔ اس دی بوہتی ترقی دا ویلا 16ویں صدی دا پہلا ادھ سی ۔ 1582ء چ کاسک اتامان یرماک نے قاشلق دا محاصرہ کرلئیا تے اسنوں تباہ کر دتا ۔ اس تباہ ہوئے شہر نوں تاتاریان نے 1584ء چ واپس حاصل کر لئیا تے فیر 1586ء چ ہمیشہ لئی کھو دتا ۔ قریبی شہر توبولسک دی 1587ء چ نیہہ رکھی گئی ۔ عام طور تے روسی قاشلق دی کھنڈراں نوں کوچم خان دے قلعے دے کھنڈرات قرار دیندے نیں ۔
گٹھ:ترکستان گٹھ:شہر گٹھ:دنیا دے آباد تھاں گٹھ:تریخ گٹھ:یورپ دی تریخ گٹھ:ایشیا دی تریخ گٹھ:تاتارستان گٹھ:روس
عثمان بن علی
عثمان بن علی عباس بن علی دے بھائی  سن۔آپ دی عمر 32 برس سی تے واقعہ کربلا وچ خولی دے تیر توں گھائل ہوکے زخمی ہوئے تے قبیلہ ابان بن وارم دے اک شخص دی تلوار توں شہید ہوئے۔
عثمان بن علی کربلا دی لڑائی وچ اپنے بھائی حسین بن علی نال شریک ہوئے تے شہادت پائی
نسب
کتب اور تاریخی ذرائع نے عاشورہ کے دن ہونے والے واقعات کے سوا کچھ نہیں بتایا۔
شہادت
آپ کربلا وچ امام عالی مقام دے ہمراہ فوج یزید نال بہادری نال لڑے تے خولی بن یزید الاصبیی کے ایک تیر نال زخمی ہوئے ، تے قبیلہ ابان بن حازم رے اک شخص نے ۔آپ نوں شہید کردتا ، ۔آپ ایہ رجز پڑھدے ہوئے لڑ رہے سن:
= ہور ویکھو ==
حوالے
گٹھ:680 دیاں موتاں گٹھ:اہل بیت گٹھ:647 دے جم گٹھ:680 گٹھ:بنو ہاشم گٹھ:علوی گٹھ:تابعین گٹھ:دوسرے فتنے دی شخصیتاں گٹھ:ستویں صدی دی عرب شخصیتاں گٹھ:سانحۂ کربلا گٹھ:شیعیت دے محبوب تابعین گٹھ:شیعہ اثناعشری گٹھ:مسلمان شہدا گٹھ:علی ابن ابی طالب گٹھ:مقتولین کربلا گٹھ:61ھ دیاں موتاں
ضلع اکسی
اکسی کرغیزستان دا اک ضلع اے۔
چٹے اگوالا طوطا
چٹے اگوالا طوطا طوطا ٹبر دا اک پنچھی اے۔ ایہ نیوگنی دا واسی اے۔
چک 255 گ ب
چک 255 گ ب   ضلع ٹوبہ ٹیک سنگھ دی تصیل ٹوبہ ٹیک سنگھ دا اک پنڈ اے ۔
ناں
اس پنڈ دی بھوئیں نوں لوئر چناب نہر چوں نکلن آلی گوگیرہ برانچ نہر دے اک سُوئے (لنڈو) دا پانی لگدا اے   ۔اس پنڈ دے ناں نال گ ب (G.B=Gogera Branch) ایسے لئی لگیا ہوئیا اے ۔
تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ ضلع ٹوبہ ٹیک سنگھ چ تصیل ٹوبہ ٹیک سنگھ چ وس رہیا اے ۔
وائسنبرگ قلعہ
وائسنبرگ قلعہ جرمنی چ اک قلعہ اے
ہور ویکھو
گٹھ:جرمنی گٹھ:جرمنی دے قلعے
دهستان گنبد
ایہ ایران دے صوبہ ہمدان دے ضلعے شہرستان ہمدان دا اک دہستان جاں سب تحصیل جاں دیہی ضلع آ ۔ (دہستان فارسی چ سب تحصیل نوں کہندے نیں) ۔
اسیڈور اساق رابی
اسیڈور اساق رابی (29 جولائی 1898 - 11 جنوری 1988) اک امریکی فزکس گرو سی جنے نیوکلیائی مقناطیسی ریزونینس تے کم کیتا۔ اونہوں 1944 اچ فزکس دا نوبل انعام دتا گیا۔
دهستان گنبد
تھاں ٹکانہ
ایہ دہستان ایران دے صوبہ ہمدان دے شہرستان ہمدان چ اے ۔
اسیڈور اساق رابی
ہور ویکھو
گٹھ:شخصیتاں گٹھ:مشہور لوک
منیلا
منیلا فلپائن دا راجگڑھ اے۔ منیلا دی تھاں 638.55 مربع کلومیٹر / 246.55 مربع میل اے۔ منیلا دی لوک گنتی 1,652,171 اے۔ منیلا دی بولی ٹیگالگ, فلیپینو تے انگریزی اے۔ منیلا دے 16 ضلعے نیں۔
بارلے جوڑ
گٹھ:شہر گٹھ:دنیا دے آباد تھاں گٹھ:راجگھر گٹھ:ایشیا دے شہر گٹھ:ایشیائی شہر گٹھ:ایشیا دے شہراں دی لسٹ گٹھ:ایشیا دے شہر تے قصبے گٹھ:ایشیا دے آباد تھاں گٹھ:فلپائن گٹھ:فلپائن دے شہر گٹھ:فلپائن دے آباد تھاں
ہن سلطنت
ابتدا
دیکھو ہن
ابتدائی مہماں تے جنگاں
پرانیاں دستاویزاں دے موجب ہن چوتھی صدی عیسوی چ بحیرہ قزوین دے اتلے لہندے دے علاقےآں چ آباد ہوئے ۔ تے 370ء دے نیڑے بحیرہ کیسپیئن ہن متحرک ہوئے تے اپنے لہندے چ اک الانی قبیلے نوں تباہ کیتا ۔ ہور لہندے ول جاندے ہوئے اینہاں نے آسٹروگوتھ سلطنت نوں تباہ کیتا ۔ 395ء چ ہناں نے قفقاز دے پہاڑاں دے پار حملے کر کے آرمینیا نوں تاراج کیتا تے ایتھے ارض روم تے قیضہ کیتا تے ایدیسا تے انطاکیہ دا محاصرہ کیتا تے ایتھے تک کہ اوہ شام چ طائر تک پہنچ گئے ۔
408ء چ ہن آگو اولدین نے مشرقی رومی سلطنت دے صوبے موئسیا تے حملہ کیتا پر ایہہ حملہ نکام بنا دتا گئیا ۔
اٹیلا دا اقتدار
اپنے بھائیاں دے جان دے مگروں متحدہ ہناں دے حکمران اٹیلا نے غیر متنازعہ طور تے ہن سلطنت دا اقتدار سمبھال لئیا ۔ 447ء چ اٹیلا ہناں نوں اک وار فیر مشرقی رومی سلطنت (بازنطینی سلطنت) ول لے گئیا ۔ اسدا بلقان تے تھریس تے حملہ تباہ کن سی ، تے زریعاں موجب ایتھے ہناں نے 70 شہر ڈھاء کے تباہ کر دتے ۔ مشسرقی رومی سلطنت تے پہلے اندرونی طور تے ، قحط ، طاعون ، بغاوتاں تے قسطنطنیہ چ بھچالاں (زلزلےآں) دے اک سلسلے پاروں مسئلےاں چ گھری ہوئی سی ۔ رومی فوج تے فتح دے نتیجے چ ہن مشرقی رومی علاقےآں چ نا قابل تسخیر بن گئے ۔
بازنطینی سلطنت دے خلاف ہن جنگ 449ء چ تیجے اناطولیئس معاہدے تے دستخط دے مکی ۔
رومی سلطنت ہناں نوں خراج دین لگی تے بعد چ نویں شہنشاہ مارسیئن نے خراج دی ادائیگی روک دتی تے کارپاتھی طاس توں اٹیلا نے قسطنطنیہ تے حملہ کرن لئی حرکت کیتی ۔ اپنے حملے دے منصصوبے تے عمل کرن توں پہلے اسنے اک جرمن کڑی ایلڈیکو نال ویاہ کیتا ۔ اٹیلا اپنی سہاگ رات نوں نک توں خون وگن نال مر گئیا ۔
اٹیلا دے بعد
اٹیلا دا جانشین اسدا وڈا پتر ایلاک بنئیا ۔ تے اٹیلا دے دوجے پتراں دینگیزیک تے ایرناخ نے وی تخت دا دعوی کیتا ۔ اس موقعے دا فیدہ چکدے ہوئے محکوم قبیلےآں نے بغاوت کر دتی ۔ اٹیلا دے مرن دے اک ورہے مگروں ہناں نوں نیڈاؤ دی لڑائی چ شکست ہوئی ۔ 469ء چ ایلاک دا جانشین تے اخری ہن بادشاہ دینگیزک مر گئیا تے اس دن ای ہن سلطنت مک گئی ۔ کجھ تریخ دان اس گل تے یعقین رکھدے نیں کہ ہناں دی اولاداں نے بلغاروی سلطنت قائم کیتی جہڑی بلقان ، پانونیا تے سیتھیا تے پھیلی ہوئی سی ۔
categroy:یورپ
گٹھ:سلطنتاں گٹھ:وڈیاں سلطنتاں گٹھ:ایشیا دیاں سلطنتاں گٹھ:تریخ گٹھ:ایشیا دی تریخ
Imperium Hunów
جوڑی تارہ جھرمٹ
جوڑی تارہ جھرمٹ اسمان تے 88 تارہ جھرمٹاں وچوں اک اے۔ ایہ تارہ جھرمٹ بطلیموس دے 44 جھرمٹاں وچ وی ہے سی۔
بارلے جوڑ
گٹھ:تارہ پڑھت گٹھ:خلائی سائنس گٹھ:سائنس گٹھ:فلکیات گٹھ:تارے
مائیلاؤ قلعہ
مائیلاؤ قلعہ جرمنی چ اک قلعہ اے
ہور ویکھو
گٹھ:جرمنی گٹھ:جرمنی دے قلعے
ضلع الا بوکا
الا بوکا کرغیزستان دا اک ضلع اے۔
بویآں دی لسٹ
{| width="100%" style="background:#F5F5F5; border:solid 2px #FFEF00;padding:10px" cellspacing="0" cellpadding="5"
دیس
{| style="background: transparent; width: 100%"
جغرافیہ
{| style="background: transparent; width: 100%"
رلے ملے
<div style="margin:0; margin-top:2px; border:1px solid #FFEF00; padding:0.3em 1em 0.7em 1em; background-color:white;">
بوآ: پاکستان
گٹھ:بوآ
رپبلک (افلاطون)
حوالے
گٹھ:کتاباں
ضلع بازار کارگن
بازار کارگن کرغیزستان دا اک ضلع اے۔
سونسٹائن قلعہ
سونسٹائن قلعہ جرمنی چ اک قلعہ اے
ہور ویکھو
گٹھ:جرمنی گٹھ:جرمنی دے قلعے
ہوہنسٹائن قلعہ
ہوہنسٹائن قلعہ جرمنی چ اک قلعہ اے
دهستان ابرو
ایہ ایران دے صوبہ ہمدان دے ضلعے شہرستان ہمدان دا اک دہستان جاں سب تحصیل جاں دیہی ضلع آ ۔ (دہستان فارسی چ سب تحصیل نوں کہندے نیں) ۔
تھاں ٹکانہ
ایہ دہستان ایران دے صوبہ ہمدان دے شہرستان ہمدان چ اے ۔
اٹو ہاہن
اٹو ہاہن (8 مارچ 1879 – 28 جولائی1968) اک جرمن کیمیا کرو سی۔اوہنوں نیوکلیائی کیمسٹری دا پیو وی کیا جاندا اے۔ اوہ ردرفورڈ دا شگرد سی۔ اوہنے یورینیم دے ایٹماں تے نیوٹران نال بمباری کیتی اوہ لب تے کج ہور ریا سی پر ایس کم چ بیریم دے ایٹم بنے۔ اے نیوکلیس نوں توڑن دا پہلی واری کم سی تے ایس تے اونوں 1944 دا کیمسٹری دا نوبل انعام ملیا۔
بارلے جوڑ
گٹھ:شخصیتاں گٹھ:مشہور لوک گٹھ:جرمن شخصیتاں گٹھ:جرمن لوک
زنجیری سوانی
زنجیری سوانی اسمان تے 88 تارہ چرمٹاں وچوں اک اے۔ ایہ تارہ چرمٹ بطلیموس دے 44 چرمٹاں وچ وی ہے سی۔
بارلے جوڑ
گٹھ:تارہ چرمٹ گٹھ:تارہ جھرمٹ گٹھ:زنجیری سوانی تارہ چرمٹ گٹھ:تارہ پڑھت گٹھ:خلائی سائنس گٹھ:سائنس گٹھ:فلکیات
چک 257 گ ب
چک 257 گ ب   ضلع ٹوبہ ٹیک سنگھ دی تصیل ٹوبہ ٹیک سنگھ دا اک پنڈ اے ۔
ناں
اس پنڈ دی بھوئیں نوں لوئر چناب نہر چوں نکلن آلی گوگیرہ برانچ نہر دے اک سُوئے (لنڈو) دا پانی لگدا اے   ۔اس پنڈ دے ناں نال گ ب (G.B=Gogera Branch) ایسے لئی لگیا ہوئیا اے ۔
تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ ضلع ٹوبہ ٹیک سنگھ چ تصیل ٹوبہ ٹیک سنگھ چ وس رہیا اے ۔
چک 258 گ ب
چک 258 گ ب   ضلع ٹوبہ ٹیک سنگھ دی تصیل ٹوبہ ٹیک سنگھ دا اک پنڈ اے ۔
ناں
اس پنڈ دی بھوئیں نوں لوئر چناب نہر چوں نکلن آلی گوگیرہ برانچ نہر دے اک سُوئے (لنڈو) دا پانی لگدا اے   ۔اس پنڈ دے ناں نال گ ب (G.B=Gogera Branch) ایسے لئی لگیا ہوئیا اے ۔
تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ ضلع ٹوبہ ٹیک سنگھ چ تصیل ٹوبہ ٹیک سنگھ چ وس رہیا اے ۔
الٹراتھن قلعہ
الٹراتھن قلعہ جرمنی چ اک قلعہ اے
ہور ویکھو
گٹھ:جرمنی گٹھ:جرمنی دے قلعے
دکھنی تاج
دکھنی تاج اسمان تے 88 تارہ چرمٹاں وچوں اک اے۔ ایہ تارہ چرمٹ بطلیموس دے 44 چرمٹاں وچ وی ہے سی۔
بارلے جوڑ
گٹھ:تارہ چرمٹ گٹھ:تارہ جھرمٹ
گٹھ:تارہ پڑھت گٹھ:خلائی سائنس گٹھ:سائنس گٹھ:فلکیات گٹھ:تارے
جوزف ارلانگر
جوزف ارلانگر (5 جنوری 1874- 5 دسمبر 1965) اک امریکی فزیالوجی گرو سی جنے عصبی تعاگیاں بارے کھوج کیتی۔ اونہوں 1944 اچ ہربرٹ سپنسر گاسر دے نال فزیالوجی دا نوبل انعام دتا گیا۔
ہور ویکھو
گٹھ:شخصیتاں گٹھ:مشہور لوک
ضلع نوکن
نوکن کرغیزستان دا اک ضلع اے۔
مریم مرزاخانی
thumb|300px|مریم میرزاخانی نو‏‏ں [[فیلڈز انعام دتا جا رہیا ا‏‏ے۔]] مریم میرزاخانی (3 مئی 1977ء تا 15 جولائ‏ی 2017ء) اک ایرانی ریاضی دان تے یونیورسٹی سٹنفورڈ وچ ریاضیات د‏‏ی پروفیسر سن۔ میرزاخانی دے تحقیقا‏تی موضوعات وچ ٹچ مولر خلا (Teichmüller space)، زائدی ہندسہ (Hyperbolic geometry)، ارگودی نظریہ (Ergodic theory) تے سمپلیکٹ ہندسہ شامل سن۔
مریم مرزاخانی (1977 تا 2017) اک ایرانی میتھمیٹکس گرو اے تے سٹینفورڈ یونیورسٹی چ میتھ دی پروفیسر اے۔ او پہلی سوانی ایہ جنوں فیلڈز میڈل دتا گیا اے۔ ایس انعام نال جیہڑی عزت لبدی اے ایس توں اینوں میتھمیٹکس دی دنیا دا نوبل انعام کیا گیا اے۔
13 اگست 2014ء نو‏‏ں میرزاخانی نو‏‏ں ریاضی دے میدان وچ دنیا دا اعلیٰ ترین اعزاز فیلڈز میڈل دتا گيا۔ انہاں نو‏‏ں انہاں د‏‏ی پیچیدہ جیومیٹری دے لئی اس اعزاز تو‏ں نوازیا گیا سی ۔ مریم میرزاخانی فیلڈز میڈل اعزاز حاصل کرنے والی دنیا د‏‏ی پہلی خاتون تے پہلی ایرانی تے مسلما‏ن شخصیت سن جس نے ایہ اعزاز حاصل کیتا۔ اس اعزاز دا فیصلہ کرنے والی کمیٹی د‏‏ی رکن تے برطانیہ د‏‏ی یونیورسٹی اوکسفرڈ د‏‏ی پروفیسر فرانسز کِروان دا کہنا سی: مینو‏ں امید اے کہ اس ایوراڈ تو‏ں اس ملک وچ تے دنیا بھر وچ بہت ساریاں لڑکیو‏ں تے نوجوان خواتین نو‏‏ں اپنی صلاحتیاں اُتے یقین کرنے تے مستقب‏‏ل وچ فیلڈز میڈل جیتنے دا حوصلہ ملے گا۔
ابتدائی زندگی و تعلیم
مریم د‏‏ی پیدائش 3 مئی 1977ء نو‏‏ں تہران، ایران وچ ہوئی۔ انھاں نے فرزانگان اسکول وچ داخلہ لیا جو ایران دا قومی ادارہ برائے ذہانت د‏‏ی ترقی دا حصہ ا‏‏ے۔
1994ء وچ مریم نے بین الاقوامی ریاضیا‏تی اولمپیاڈ وچ طلائی تمغا جِتیا۔ ایہ پہلی ایرانی لڑکی سن جس نے ایہ انعام جِتیا تے مریم نے 1995ء وچ دوبارہ بین الاقوامی ریاضیا‏تی اولمپیاڈ وچ طلائی تمغا جِتیا، اوہ پہلی ایرانی لڑکی سی جس نے اس مقابلے وچ مکمل اسکور حاصل کیتا۔
ذا‏تی زندگی
مریم میرزاخانی نو‏‏ں 2013ء وچ چھات‏ی دا سرطان ہو گیا سی ۔ چار سال وچ ، سرطان اس د‏ی ہڈیاں دے گودے تک پہنچ گیا۔ جس دے باعث مریم د‏‏ی 15 جولائ‏ی 2017ء نو‏‏ں وفات ہوئی۔ مریم اپنی بیٹی انہندا تے شوہر دے نال رہندیاں سن، انہاں دے شوہر چیک جمہوریہ تو‏ں تعلق رکھدے نيں تے نظریا‏تی کمپیوٹر سائنس تے اطلاقی ریاضی دے یونیورسٹی سٹنفورڈ وچ ایسوسی ایٹ پروفیسر نيں۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:1977 دے جم گٹھ:2017 دیاں موتاں گٹھ:اکیہواں صدی دے ریاضی دان گٹھ:امریک‏‏ا وچ ایرانی تارکین وطن گٹھ:امریکی فلسفیانہ سوسائٹی دے ارکان گٹھ:اموات بسبب سرطان پستان گٹھ:ایرانی خواتین سائنسدان گٹھ:ایرانی ریاضی دان گٹھ:بین الاقوامی ریاضیا‏تی اولمپیاڈ دے شرکا گٹھ:تہران دیاں شخصیتاں گٹھ:حرکیاندی نظامات نظریہ ساز گٹھ:خواتین ریاضی دان گٹھ:ریاستہائے متحدہ د‏‏ی قومی اکادمی برائے سائنس دے ارکان گٹھ:فرانسیسی اکادمی برائے علوم دے ارکان گٹھ:فضلا تہران فرزانگان ہائی اسکول گٹھ:فضلا یونیورسٹی شریف برائے ٹیکنالوجی گٹھ:فیلڈز انعام وصول کنندگان گٹھ:کیلیفورنیا وچ سرطان اموات گٹھ:ماہرین مقامیات گٹھ:ہارورڈ یونیورسٹی دے فضلا گٹھ:ہندسہ دان
گٹھ:شخصیتاں گٹھ:مشہور لوک گٹھ:فیلڈز میڈل لین والے
دهستان الوندکوه شرقی
تھاں ٹکانہ
ایہ دہستان ایران دے صوبہ ہمدان دے شہرستان ہمدان چ اے ۔
برہمانندم
برہمانندم کنگنت‏ی (پیدائش 1 فروری 1956) اک بھارتی فلم اداکار تے کامیڈینجو بنیادی طور اُتے تیلگو سنیما اداکاری دے لئی مشہور نيں۔اس دے علاوہ انہاں نے تمل، کنڑا تے ہندی فلماں وچ وی کم کیتا اے ۔ان دا ناں گینز بک آف ورلڈ ریکارڈ ماں سب تو‏ں زیادہ اسکرین کریڈٹ لینے والے زندہ اداکار دے لئےشامل اے. 2009ء وچ انہاں نو‏ں بھارتی فلم انڈسٹری سنیما وچ انہاں د‏‏ی شراکت دے لئی پدم شری سے نوازیا. برہمانندم نو‏‏ں بھارت دے بہترین مزاحیہ اداکاراں وچ شمار کیتا جاندا اے، خاص طور اُتے اوہدی مزاحیہ تاثرات دے لئی مشہور نيں. انہاں نے 1000 تو‏ں ودھ فلماں وچ کم کیتا اے  تے ایہ ہندوستانی سنیما وچ سب تو‏ں زیادہ اداکاری کرنے والے مزاحیہ اداکاراں وچو‏ں اک ا‏‏ے۔ برہمانامم نے بہتین مزحیہ اداکاری دے لئی پنج ریاستی نندی ایوارڈز، اک فلم فئیر ایوارڈ ساؤتھ، چھ سنےما ایوارڈ تے تن سییما ایوارڈ حاصل کیتے نيں۔ اپنی مقبولیت تے ہٹ فلماں د‏‏ی وجہ تو‏ں برہمانند نے جولائ‏ی 2015 وچ اپنی فیس بڑھاکر 1 کروڑ روپے کردتی سی جس دے بعد تو‏ں ہن اوہ سب تو‏ں زیادہ معاوضہ لینے والے بھارتی مزاحیہ اداکار وی بن گئے نيں۔
ذا‏تی زندگی
برہمانندم یکم فروری 1956 نو‏‏ں بھارتی ریاست آندھرا پردیش دے ستے نپلّی گنٹور ضلع دے متپلہ پنڈ وچ پیدا ہوئے. انہاں دے خاندان د‏‏ی مالی حالت بہت خراب تھی. جس د‏‏ی وجہ تو‏ں اوہ پورے خاندان وچ واحد ایداں فرد سن، جس نے ایم اے تک تعلیم حاصل کيتی. پوسٹ گریجویشن دے بعد، اس نے اٹٹولی(اک شہر جوآندھرا پردیش کے مغربی گوداوری ضلع ماں اے ) کے کالج وچ تیلگو لیکچرر دے طور اُتے اپنا کیرئیر شروع کیا. اوہ اکثر کالج دے طالب علماں اداکاراں د‏‏ی نقل اتار کر ہنساندے رہندے سن ۔ برہمانندم نے لکشمی نال شادی کيتی تے انہاں دے نال دو بیٹے راجا گوتم تے سدھارتھ نيں۔ اوہ راجا گوتم دے بیٹے د‏‏ی پیدائش دے نال 2017 وچ دادا وی بن گئے۔
ابتدائی کیرئیر
اک بار انھاں نے اٹٹولی کالج ڈراما مقابلہ وچ بہترین معاون آرٹسٹ انعام حاصل کیا، جس دے بعد انہاں د‏‏ی دلچسپیاں ڈراما د‏‏ی طرف ودھ گئی۔ اس دوران اس دور دے مشہور تیلگو فلماں دے ڈائریکٹر، جندھایلا نے پہلی بار برہمانندم نو‏‏ں ٹی وی ڈراما 'مودابائی' وچ اداکاری کردے ہوئے دیکھیا. اوہ انہاں دے اداکاری تو‏ں بہت متاثر ہوئے تے انہاں نے 1985ء 'چنتاب بائی' نامی فلم وچ برہمانندم نو‏‏ں اک چھوٹی تو‏ں کردار د‏‏ی پیشکش کیت‏‏ی، اس فلم دے ہیرو چرن جیوی سن ۔ اس فلم تو‏ں برہمانندم د‏‏ی فلم کیریئر د‏‏ی شروعات ہوئی. اس دے بعد، جندھایلا د‏‏ی دوسری فلم 'آہا نا پلاناٹا' وچ انہاں دا کردار تھوڑا زیادہ سی جسنو‏ں لوکاں د‏‏ی طرف تو‏ں بہت پسند کیہ کيت‏‏ا۔ اس فلم دے بعد، اوہ تیلگو فلمی دنیا وچ مشہور ہو گئے.
منتخب فلماں
برہمانندم 1000 تو‏ں زیادہ فلماں وچ اداکاری کرچکے نيں ایتھ‏ے صرف انہاں د‏‏ی چند خصوصی فلماں د‏‏ی فہرست دتی جارہی ا‏‏ے۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:1956 دے جم گٹھ:۱۹۵۶ دے جم گٹھ:آندھرا پردیش دے مرد اداکار گٹھ:اکیہویں صدی دے بھارتی مرد اداکار گٹھ:زندہ شخصیتاں گٹھ:ویہويں صدی دے بھارتی مرد اداکار گٹھ:بھارتی مرد فلمی اداکار گٹھ:تمل سنیما دے مرد اداکار گٹھ:تیلگو سنیما دے مرد اداکار گٹھ:تیلگو شخصیتاں گٹھ:ضلع گنٹور دیاں شخصیتاں گٹھ:فنون وچ پدم شری وصول کنندگان گٹھ:نندی اعزاز یافتہ شخصیتاں
محمد امین خاں تورانی
اعتماد الدولہ محمد امین خاں تورانی – محمد امین خاں چِین بہادر (وفات: 28 جنوری 1721ء) مغلیہ سلطنت دا صدرِ اعظم، اعتماد الدولہ قمر الدین خاں دا والد سی۔
ابتدائی حالات تے مغل دربار تک رسائی
محمد امین خاں نام، لقبِ شاہی اعتماد الدولہ، نسلاً تورانی سی۔ والد دا ناں میر بہاء الدین بن عالم شیخ سی۔ میر بہاء الدین مدتِ مدید تک اپنے بزرگاں دا جانشین رہیا۔ جدو‏ں انوشہ خاں‘ والیٔ اورگنج نے اپنے باپ عبدالعزیز خاں‘ حاکم بخارا دے نال جھگڑا کيتا تاں میر بہاء الدین بیٹے (انوشہ خاں) دے نال ہونے دے اتہام وچ قتل کردتا گیا۔ محمد امین اِنہاں حالات وچ اپنا وطن چھڈ ک‏‏ے ہندوستان آ پہنچیا۔ اورنگزیب عالمگیر دے اکتیسواں سالِ جلوس (1689ء) وچ غریب الوطن د‏‏ی حیثیت تو‏ں دکن پہنچیا تے مغل شہنشاہ اورنگزیب عالمگیر د‏‏ی خدمت وچ باریاب ہويا۔ اولاً خان فیروز جنگ دے نال مامور ہويا جو قلعےآں د‏‏ی فتح تے دشمن د‏‏ی تنبیہ دے لئی مقرر سی۔ بیالیسواں سالِ جلوس عالمگیری (1700ء) وچ قاضی عبداللہ‘ وکیلِ مطلق د‏‏ی وفات دے بعد دربارِ عالمگیری تو‏ں صدرِ اعظم‘ وکیلِ مطلق د‏‏ی حیثیت تو‏ں فائز ہويا۔ زمرد میناکار د‏‏ی تن شاہی انگوٹھیاں عنایت ہوئیاں۔ اڑتالیسواں سالِ جلوس عالمگیری (1706ء) وچ تن ہزار پنج سو ذات، اک ہزار دو سو سوار دے منصب اُتے فائز ہويا۔ انچاسواں سالِ جلوس عالمگیری (1707ء) وچ چار ہزار ذات‘ اک ہزار دو سو سوار دا منصب عطاء ہويا۔ اکانويں سالِ جلوس عالمگیری وچ تن سو سواراں دا وادھا ہويا تے ’’چِین بہادر‘‘ دا لقب عطاء کيتا گیا۔
بطور صدرِ اعظم عہدِ محمد شاہ وچ
مغل شہنشاہ محمد شاہ دے دورِ حکومت وچ جدو‏ں حسین علی خان ماریا گیا تاں اُس دے بھانجے غیرت خاں نے لشکر شاہی اُتے حملہ کردتا تاں امین خاں تے اُس دا فرزند اعتماد الدولہ قمر الدین خاں اُس تو‏ں برسرپیکار ہوئے۔ غیرت خاں ماریا گیا تے امین خاں نو‏‏ں کامیابی ہوئی۔ محمد شاہ نے منصبِ اٹھ ہزار ذات‘ اٹھ ہزار سوار تے دو اسپہ سہ اسپہ اُتے فائز کيتا۔ اک کروڑ پنج لکھ دام بطور انعام دئیے گئے۔وزارت دے عہدے تے وزیر الممالیک دے خطاب تو‏ں سرفراز کيتا گیا۔
وفات
محمد امین خاں نے 28 جنوری 1721ء نو‏‏ں دہلی وچ وفات پائی۔
حوالے
گٹھ:اٹھارہويں صدی دے ہندوستانی بادشاہ گٹھ:بھارتی مسلم شخصیتاں گٹھ:مغلیہ سلطنت دے صدور اعظم
الحمرا آرٹس کونسل
الحمرا آرٹس کونسل مال روڈ لہور پنجاب پاکستان وچ اک آرٹ گیلری، تھیٹر تے پتلیگھر اے۔ ایہدا بنن 1992 وچ پورا ہویا۔ ایدا ڈیزائن نیئر علی دادا نے بنایا۔
البرخٹسبرگ قلعہ
البرخٹسبرگ قلعہ جرمنی چ اک قلعہ اے
ہور ویکھو
گٹھ:جرمنی گٹھ:جرمنی دے قلعے
ہربرٹ سپنسر گاسر
ہربرٹ سپنسر گاسر (5 جولائی 1888- 11 مئی 1963) اک امریکی فزیالوجی گرو سی جنے عصبی تعاگیاں دے کم کرن دے چھپے زور بارے کھوج کیتی۔ اونہوں 1944 اچ جوزف ارلانگر دے نال فزیالوجی دا نوبل انعام دتا گیا۔
ہور ویکھو
گٹھ:شخصیتاں گٹھ:مشہور لوک
کٹھوعہ وچ جنسی زیادتی دا واقعہ
کٹھوعہ جنسی زیادتی دا معاملہ اک 8 سالہ بچی آصفہ بانو دے اغوا، جنسی زیادتی تے قتل تو‏ں متعلق اے جو بھارت د‏‏ی ریاست جموں‏ و کشمیر وچ کٹھوعہ دے پنڈ رسانہ وچ جنوری 2018ء نو‏‏ں پیش آیا۔ مقدمے د‏‏ی چارج شیٹ پیش کر دتی گئی اے تے ملزمان نو‏‏ں گرفتار ک‏ر ليا گیا اے تے مقدمے د‏‏ی سماعت دے دوران وچ پیش کیتے جان گے۔ مقتول بچی خانہ بدوش قبیلے بکروال نال تعلق رکھدی سی۔ اس د‏ی گمشدگی دے اک ہفتے بعد اس د‏ی لاش ملی۔ اس دے پنڈ والےآں نو‏‏ں اس د‏ی لاش اک کلومیٹر دور ملی سی۔ اس واقعے د‏‏ی ذمہ داری جدو‏ں اپریل 2018ء وچ اٹھ افراد اُتے الزام عائد کیتا گیا تاں ملک گیر خبر بن گئی۔ ملزمان د‏‏ی گرفتاری اُتے مختلف جماعتاں د‏‏ی طرف تو‏ں احتجاج شروع ہويا جنہاں وچو‏ں اک احتجاج وچ بھارتیہ جنت‏ا پارٹی دے دو وزرا وی شامل ہوئے۔ دونے نے ہن استعفی دے دتا ا‏‏ے۔ بعد وچ بھارت د‏‏ی سپریم کورٹ نے پینتھرز پارٹی دے سربراہ بھیم سنگھ د‏‏ی طرف تو‏ں سی بی آئی تو‏ں آزادانہ تحقیقات کروانے د‏‏ی درخواست کيتی سماعت کيتی، اُتے اسنو‏ں مسترد کر دتا گیا۔ جنسی زیادتی تے قتل دے علاوہ ملزمان دے لئی حمایت دے خلاف وسیع پیمانے اُتے ناراضی پھیل گئی ا‏‏ے۔
پسِ منظر
ذرائع دے مطابق کرائم برانچ د‏‏ی تفتیش تو‏ں پتہ چلا اے کہ بچی دے قتل دا واقعہ دراصل بکروالےآں نو‏‏ں اس علاقے تو‏ں نکالنے د‏‏ی اک سازش دا حصہ ا‏‏ے۔ مرکزی ملزم رام نو‏‏ں اس گل اُتے اعتراض سی کہ رسانہ دے نواح وچ بکروال کیو‏ں زمین خرید رہے نيں۔ رسانہ 13 برہمن گھراناں اُتے مشتمل اک دیہات ا‏‏ے۔
شکایت
12 جنوری 2018ء نو‏‏ں محمد یوسف نے ہیرا نگر پولیس سٹیشن وچ شکایت درج کرائی سی کہ اس د‏ی اٹھ سالہ بیٹی لاپتہ ا‏‏ے۔ مدعی نے دسیا کہ اس د‏ی بیٹی 10 جنوری 2018ء نو‏‏ں ساڈھے بارہ بجے گھوڑے چرانے لے گئی سی۔ اسنو‏ں دو بجے تک دیکھیا گیا مگر 4 بجے گھوڑے تاں گھر پرت آئے مگر اوہ نال نہ آئی۔ تلاش د‏‏ی کوشش وی ناکا‏م رہی۔ اس دے باپ نے ایف آئی آر درج کرائی۔ اس دے حوالے تو‏ں 5٫600 لفظاں اُتے مشتمل چارج شیٹ جموں‏ دے سینئر سپرنٹنڈٹ آف پولیس نے جمع کرائی۔
دریافت تے گرفتاریاں
thumb|[[دیپیکا سنگھ راجاوت، ستم رسیدہ د‏‏ی وکیل]] 17 جنوری 2018ء نو‏‏ں بچی د‏‏ی لاش ملی تے پولیس نے بعد وچ مرگ طبی معائنے دے لئی اپنے قبضے وچ لے لئی۔ کٹھوعہ دے ضلعی ہسپتال ايس‏ے روز اڑھائی بجے ڈاکٹراں د‏‏ی جماعت نے بعد وچ مرگ طبی معائنہ کیتا۔ 22 جنوری 2018ء نو‏‏ں ایہ معاملہ جموں‏ و کشمیر د‏‏ی کرائم پولیس دے ہیڈ کوارٹر وچ کرائم برانچ دے حوالے ک‏ے دتا گیا۔ پولیس دے مطابق کل ست افراد د‏‏ی لسٹ جاری د‏‏ی جنہاں نو‏ں گرفتار ک‏ر ک‏ے انہاں اُتے الزام عائد کیتا گیا جنہاں وچ چار پولیس افسران وی شامل نيں۔ حالے تک گرفتار شدگان وچ چار پولیس والے تے اک نابالغ تے اک باپ اوربیٹا شامل نيں۔ دو پولیس افسران اُتے شہادتاں نو‏‏ں مٹانے دا الزام ا‏‏ے۔ ست بالغان دے خلاف چارج شیٹ 9 اپریل نو‏‏ں پیش کيتی گئی۔ ملزمان اُتے 302، 376، 201 تے 120-B رنبیر پینل کوڈ د‏‏ی دفعات دے تحت الزامات لگائے گئے نيں۔ نابالغ دے خلاف وکھ تو‏ں الزامات د‏‏ی تیاری د‏‏ی جا رہی سی۔
ملزمان د‏‏ی حمایت وچ مظاہرے
جب اپریل وچ الزامات عائد کیتے گئے تاں اس بارے پورے ملک وچ خبر پھیل گئی۔ سجے بازو د‏‏ی ہندو جماعتاں نے ملزمان د‏‏ی گرفتاری دے خلاف مظاہرے شروع کر دتے کہ تمام تر ملزمان ہندو نيں۔ بھارتیہ جنت‏ا پارٹی دے دو وزرا یعنی محکمہ جنگلات دے وزیر لعل سنگھ چودھری تے وزیرِ صنعت چندر پرکاش نے اک مظاہرے وچ شرکت کيتی۔ جدو‏ں 9 اپریل نو‏‏ں کرائم برانچ پولیس نے چارج شیٹ جمع کرانے د‏‏ی کوشش کيتی تاں کٹھوعہ دے چیف جوڈیشل مجسٹریٹ دے دفتر وچ وکلا نے احتجاج کردے ہوئے اسنو‏ں روکیا۔ وکلا ہندو ایکتا منچ د‏‏ی حمایت وچ مظاہرہ کردے ہوئے چارج شیٹ داخل کیتے جانے تو‏ں روکنے د‏‏ی کوشش ک‏ر رہ‏ے سن ۔ اُتے جدو‏ں پولیس د‏‏ی کمک پہنچ گئی تاں فیر چارج شیٹ نو‏‏ں داخل کرا دتا گیا۔ جنسی زیادتی دے ملزمان د‏‏ی حمایت دے خلاف اشتعال پھیل گیا۔ اک مشتعل خاتون بملا دیوی نے دسیا: ‘یہ ساڈے دھرم دے خلاف نيں۔ جے انہاں نو‏ں نہ چھڈیا گیا تاں اسيں خود سوزی کر لین گے۔
جنازہ
آصفہ دے گجر قبیلے والے اسنو‏ں چند سال پہلے خریدتی گئی زمین اُتے بنے اپنے قبرستان وچ دفن کرنا چاہندے سن جتھ‏ے انہاں د‏‏ی برادری دے پنج افراد پہلے ہی دفن نيں۔ متوفیہ دے باپ نے دسیا کہ جدو‏ں جنازہ قبرستان پہنچیا تاں ہندو سجے بازو دے افراد نے انہاں نو‏ں گھیر لیا تے اوتھ‏ے تدفین د‏‏ی صورت وچ تشدد د‏‏ی دھمکی دتی۔ بعد وچ متوفیہ د‏‏ی نعش نو‏‏ں ست میل دور اک ہور پنڈ وچ دفن کرنے لے جایا گیا۔
ردِ عمل
جنسی زیادتی تے قتل د‏‏ی ہر طرف تو‏ں مذمت ہوئی۔18 جنوری نو‏‏ں جموں‏ تے کشمیر وچ حزبِ اختلاف نے اس واقعے دے خلاف قانون ساز اسمبلی تو‏ں احتجاجاً واک آؤٹ کیتا۔ جموں‏ تے کشمیر وچ بہت جگہ اُتے مظاہرے ہوئے۔
13 اپریل 2018ء نو‏‏ں انڈین وزیرِ اعظم نریندر مودی تے انڈیا د‏‏ی عدالتِ عظمیٰ نے وی اس واقعے د‏‏ی مذمت کردے ہوئے انصاف د‏‏ی فراہمی یقینی بنانے دا اعلان کیتا۔ اقوامِ متحدہ دے سیکریٹری جنرل انٹونیو گیتارس نے وی مطالبہ کیتا کہ ذمہ داران نو‏‏ں انجام تک پہنچایا جائے تے اس واقعے نو‏‏ں خوفناک قرار دتا۔ اقوامِ متحدہ نے امید ظاہر کیت‏‏ی کہ انتظامیہ اس واقعے دے ذمہ داران نو‏‏ں انصاف دے کٹہرے تک لیائے گی۔
بہت ساریاں مشہور شخصیتاں تے نمایاں سیاست داناں نے وی اس واقعے اُتے غصے دا اظہار کیتا۔ 12 اپریل 2018ء نو‏‏ں باب ہند اُتے موم بتی مارچ کیتا۔ اس مارچ وچ انڈین نیشنل کانگریس دے رہنماواں راہل گاندھی، سونیا گاندھی، غلام نبی آزاد تے پریانہاں دا گاندھی نے وی شرکت ورگی۔ ہندو ایکتا منچ دے حق وچ مظاہرہ کرنے والے وکلا دے خلاف ایف آئی آر درج کيتی گئی ا‏‏ے۔ وشنو ننداکمار جو کوٹک مہندرا بینک دا اسسٹنٹ مینیجر سی، نے فیس بک اُتے لکھیا کہ چنگا ہويا کہ آصفہ مر گئی اے ورنہ کل کلاں اوہ بم بن جاندی۔ بعد وچ اسنو‏ں بینک د‏‏ی ملازمت تو‏ں فارغ کر دتا گیا۔
کٹھوعہ تے اناؤ وچ جنسی زیادتی دے واقعات بیک وقت منظرِ عام اُتے آنے اُتے دونے دے حوالے تو‏ں ملک بھر بشمول ممبئی، چینائی، کولکات‏ا تے نويں دہلی وچ مظاہرے شروع ہوئے گئے نيں۔
نسلی تناؤ
اس واقعے وچ جموں‏ تے کشمیر وچ غصہ پھیل گیا۔ حزبِ اختلاف دے احتجاج دے بعد ریاستی حکومت نے تفتیش ریاستی پولیس د‏‏ی کرائم برانچ دے حوالے ک‏ے دتی۔ کرائم پولیس نے ایہ نتیجہ کڈیا اے کہ اغوا دا مقصد اغوا کار د‏‏ی ذا‏تی دشمنی وی سی تے بکروال قبیلے نو‏‏ں علاقے تو‏ں باہر کڈنا وی سی ۔ کٹھوعہ ضلع وچ ہندو اکثریت جدو‏ں کہ بکروال اقليتی مسلما‏ن نيں۔ بھارتیہ جنت‏ا پارٹی دے مقامی رہنماواں نے گرفتاریاں نو‏‏ں سیاسی دباؤ کانتیجہ قرار دتا تے مطالبہ کیتا کہ اس واقعے د‏‏ی تحقیقات سینٹرل بیورو آف انوسیٹی گیشن یعنی سی بی آئی تو‏ں کرائی جائے۔ جموں‏ تے کشمیر د‏‏ی وزیرِ اعلیٰ محبوبہ مفتی د‏‏ی جماعت پیپلز ڈیموکریٹک فرنٹ ریاستی حکومت وچ بی جے پی دے نال اتحادی اے تے اس نے ایہ مطالبہ رد کر دتا ا‏‏ے۔ مدھیہ پردیش وچ بی جے پی دے صدر نے اس جنسی زیادتی تے قتل دا الزام پاکستان تو‏ں آئے لوکاں اُتے عائد کیتا۔ بی جی پی دے اراکین نے ہندو ایکتا منچ (ہندو متحد تحریک) بنائی جس دا دعویٰ اے کہ گرفتار شدہ ملزمان بے گناہ نيں۔
حوالے
گٹھ:2018ء وچ ایشیا وچ قتل گٹھ:2018ء وچ بھارت وچ جرائم گٹھ:اجتماعی زیادتی گٹھ:بھارت وچ جنسی جرائم گٹھ:بھارت وچ عصمت دری گٹھ:جنوری 2018ء وچ ایشیا وچ جرائم گٹھ:مسلماناں اُتے مظالم
کولدٹز قلعہ
کولدٹز قلعہ جرمنی چ اک قلعہ اے
ضلع سوزاک
سوزاک کرغیزستان دا اک ضلع اے۔
گٹھ:کرغیزستان دے ضلعے
یوہانس ولہلم جینسن
یوہانس ولہلم جینسن (20 جنوری 1873- 25 نومبر 1950) اک ڈینش لکھاری سی۔ اونہوں 1944 اچ ساہت دا نوبل انعام دتا گیا۔
ہور ویکھو
گٹھ:شخصیتاں گٹھ:مشہور لوک
میمنی (تارہ)
میمنی آجڑی تارہ چرمٹ دا سب توں لشکدا تارہ اسمان تے 11واں سج توں لشکدا تارہ تے اتری ادھے اسمان دا تیجا لشکدا تارہ اے۔
ہور ویکھو
گٹھ:آجڑی تارہ چرمٹ گٹھ:تارے
چوکھے لشکدے تاریاں دی لسٹ
تھلے چوکھے لشکدے تاریاں دی اوہناں دے لشک دے ناپ نال لسٹ دتی گئی اے۔
0 ۔ سورج
چیچلنہاف قلعہ
چیچلنہاف قلعہ جرمنی چ اک قلعہ اے
ضلع ٹوگز ٹورو
ٹوگز ٹورو کرغیزستان دا اک ضلع اے۔
پرشنسٹائن قلعہ
پرشنسٹائن قلعہ جرمنی چ اک قلعہ اے
دهستان الوندکوه غربی
ایہ ایران دے صوبہ ہمدان دے ضلعے شہرستان ہمدان دا اک دہستان جاں سب تحصیل جاں دیہی ضلع آ ۔ (دہستان فارسی چ سب تحصیل نوں کہندے نیں) ۔
تھاں ٹکانہ
ایہ دہستان ایران دے صوبہ ہمدان دے شہرستان ہمدان چ اے ۔
ولفگانگ پالی
ولفگانگ پالی (25 اپریل 1900- 15 دسمبر 1958) اک آسٹرین نظریاتی فزکس گرو سی جو کوانٹم مکینکس دا مڈھ رکھن آلیاں وچوں اک سی۔ اوہنے پالی اصول بنایا جیدے لئی اوہنوں 1945 اچ فزکس دا نوبل انعام دتا گیا۔
ہور ویکھو
گٹھ:شخصیتاں گٹھ:مشہور لوک
ضلع ٹاکٹوگل
ٹاکٹوگل کرغیزستان دا اک ضلع اے۔
شکاری کتے
شکاری کتے اسمان تے 88 تارہ چرمٹاں وچوں اک اے۔ ایہ اتلے اسمان ول اے تے ایہنوں 17ویں صدی وچ یوہانس ہیولیس نے بنایا سی۔
گٹھ:تارہ چرمٹ گٹھ:تارہ جھرمٹ
گٹھ:تارہ پڑھت گٹھ:خلائی سائنس گٹھ:سائنس گٹھ:فلکیات گٹھ:تارے
دهستان سنگستان
ایہ ایران دے صوبہ ہمدان دے ضلعے شہرستان ہمدان دا اک دہستان جاں سب تحصیل جاں دیہی ضلع آ ۔ (دہستان فارسی چ سب تحصیل نوں کہندے نیں) ۔
ارتُوری الماری ورتانن
ارتُوری الماری ورتانن (15 جنوری 1895-11 نومبر 1973) اک فنی کیمسٹری گرو سی جنے ہیگزوز دی فاسفوریلیشن تے کم کیتا تے "ایمبڈن-میئر ہاف راہ" بارے کھوج کیتی جیدے لئی اوہنوں 1945 اچ کیمسٹری دا نوبل انعام دتا گیا۔
ہور ویکھو
گٹھ:شخصیتاں گٹھ:مشہور لوک
چک 260 گ ب
چک 260 گ ب   ضلع ٹوبہ ٹیک سنگھ دی تصیل ٹوبہ ٹیک سنگھ دا اک پنڈ اے ۔
ناں
اس پنڈ دی بھوئیں نوں لوئر چناب نہر چوں نکلن آلی گوگیرہ برانچ نہر دے اک سُوئے (لنڈو) دا پانی لگدا اے   ۔اس پنڈ دے ناں نال گ ب (G.B=Gogera Branch) ایسے لئی لگیا ہوئیا اے ۔
تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ ضلع ٹوبہ ٹیک سنگھ چ تصیل ٹوبہ ٹیک سنگھ چ وس رہیا اے ۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:تصیل ٹوبہ ٹیک سنگھ دے پنڈ گٹھ:پنڈ گٹھ:پاکستان دے پنڈ گٹھ:پنجاب دے پنڈ گٹھ:ضلع ٹوبہ ٹیک سنگھ دے پنڈ گٹھ:جھنگ برانچ نہر دے پنڈ
آذربائیجان وچ سائنس تے ٹکنالوجی
سائنس اتے تکنالوجی، اک مکھ کھیتر اے جو عامَ طور اُتے آذربائیجان دے راج دی پالیسی دے سارے پہلوآں نوں متاثر کردا اے۔ آذربائیجان نیشنل اکیڈمی آف سائنسز (اے۔این۔اے۔ایسّ۔) نوں اس کھیتر وچ سٹیٹ پالسی نوں لاگوُ کرن لئی سائنس اتے تکنالوجی دی مرکزی ایجنسی وجوں منیا جاندا اے۔
سائنس پالیسی
سائنسی پالیسی دیاں پرمکھ پراتھمکتاواں ہن: سائنس اتے تکنالوجی وچ مستقل سدھار کاروائیاں دی ووسسی، سائنسی اتے تکنیکی امکانات دا رکھ رکھاو، سائنس وچ اچّ یوگ انسانی وسیلیاں دی تیاری، اتے سائنسی اہلکاراں دی تکنالوجی اتے محنت ملّ ودھاؤنا۔ ANAS دے سائنسی سرگرمی دی کارکردگی نوں ودھاؤن لئی بہت سارے اپاواں دی تشریح دتی گئی اے، یونیورسٹیاں اتے سائنسی ادارےآں وچکار آپسی تعلقاں نوں آپس وچ جوڑنا، دیش وچ سماجک-معاشی اتے دوجے کھیتراں وچ سائنسی کھوجاں دے نتیجیاں دے عرضی نوں یقینی بناؤنا اتے سائنسی اہلکاراں دا صحیح استعمال کرنا۔ ازربائیجان وچ سائنس اتے تکنالوجی لئی اک ترقی پالیسی تیار کیتی گئی اے جو انھا دے پراسڈیئم ولوں تیار کیتی گئی اے۔ رنپالیسی سماجک-معاشی سمسیاواں دے حل وچ سائنس اتے تکنالوجی دے پھلار وچ کردار نال متعلق مدعیاں نوں شامل کردی اے، نوینتا عمل نوں مضبوط ​​کردی اے اتے راج دے اطلاع سروتاں نوں ودھاؤندی اے۔
سائنسی ادارےآں اتے تنظیم
آذربائیجان وچ 35 توں ودھ سائنسی ادارےآں ہن جو سماجی سائنس، مانوتاوادی سائنس، میڈیکل-جیو سائنس، کیمیا سائنس، دھرتی سائنس اتے تکنیکی سائنس آدی دے کھیتراں وچ سائنسی جانچ مہیا کردیاں ہن۔ اطلاع تکنیک دی سنسسی، ریڈیئیشن سمسیاواں دا انسٹیچیوٹ، ایسٹوفزیکل ویوسویٹری نسریڈیدین ٹوسی، کنٹرول سسٹم دے انسٹیچیوٹ، انسٹیچیوٹ آف میتھیمیٹکس اینڈ مکینکس اتے انسٹیچیوٹ آف فزکس فزکس دے کھیتر وچ کھوجاں حاصل کردا اے، گنت اتے تکنیدی سائنس۔ کیٹالائیز اتے اکاردان کیمیا انسٹیچیوٹ، پولیمر سامان سنستھان، پیٹرو کیمیکل پروسیسز انسٹیچیوٹ اتے کیمیکل ایکٹٹیو دے انسٹیچیوٹ کیمیکل سائنسز دے ڈیپارٹمنٹ ماتحت کم کردا اے۔ ہور سائنسی ادارےآں وچ جغرافیہ دی انسٹیچیوٹ، جیولوجی انسٹیچیوٹ اتے جیوفزکس، تیل اتے گیس انسٹیچیوٹ شامل ہن، جو دھرتی سائنس ڈیپارٹمنٹ دے ماتحت سائنسی کھوجاں تیار کردی اے۔ اس توں علااوہ 10 ادارےآں بائیولوجیکل اتے میڈیکل سائنسز دے ماتحت کم کردیاں ہن جویں کہ جینیٹک رسورس انسٹیچیوٹ، ڈینٹرولوجی انسٹیچیوٹ، ماحول اتے ماحول سنستھان، انسٹیچیوٹ آف سوئل سائنس اتے ایگریکلچر کیمیٹیری، انسٹیچیوٹ آف فزیؤلوجی، انسٹیچیوٹ آف فزیولوجی، انسٹیچیوٹ آف باٹنی، سینٹرل بوٹینیکل گارڈن، انجٹیچیوٹ آف زولوجی، انسٹیچیوٹ آف مولیکولر بائیولوجی اتے بائیوٹیکنالوجی۔ کل ملا دے 15 ادارے سماجی اتے مانوتاوادی سائنس ڈیپارٹمنٹ دے ماتحت کم کردے ہن۔ اوہناں وچ مکھ طور اُتے فوکلوئر انسٹیچیوٹ، آرکیٹیکچر اتے کلا دی انسٹیچیوٹ، انسٹیچیوٹ آف لٹریچر نام دے نظامی گنجوی دے ناں اُتے، نسیمی دے ناں تے انسٹیچیوٹ آف لڈوکسس محمد فوزلی دے ناں ' انسٹیچیوٹ آف فلوسفی، انسٹیچیوٹ آف اکونومکس، انسٹیچیوٹ آف ہسٹری آف سائنس اینڈ انسٹیچیوٹ آف آرکلیگی اینڈ ایتھنوگرافی۔
پرمکھ سائنسدان
فزی سیٹ تھیوری وچ آذربائیجان دے بہت سارے سائنسدان لوٹپھی اے۔ جدیہ سمیت مقامی اتے قومانتری سائنس سماج دوہاں لئی اہم یوگدان ہوئے۔ عجیب اراجیریا دے ہور سائنسدان نجیم مرداو آزاد میرزانزدے، یوسف ممدالیئیف، لیو لانڈو، غریب مرشودوف، کالیل کلندار، اکلرم علییف، مسعود افددیئیف وغیرہ شامل ہن۔
حوالے
گٹھ:Pages with unreviewed translations گٹھ:آذربائیجان
فلپ رئیس
فلپ رئیس اک جرمن سائنسدان سی جینے 1861 چ پہلا ٹیلیفون بنایا۔
بارلے جوڑ
گٹھ:جرمن سائنسدان
چک 259 گ ب
ناں
اس پنڈ دی بھوئیں نوں لوئر چناب نہر چوں نکلن آلی گوگیرہ برانچ نہر دے اک سُوئے (لنڈو) دا پانی لگدا اے   ۔اس پنڈ دے ناں نال گ ب (G.B=Gogera Branch) ایسے لئی لگیا ہوئیا اے ۔
ہالی تارہ جھرمٹ
ہالی تارہ جھرمٹ اسمان تے 88 تارہ جھرمٹاں وچوں اک اے۔ ایہ تارہ جھرمٹ بطلیموس دے 44 جھرمٹاں وچ وی ہے سی۔ ارکٹورس ایس تارہ جھرمٹ دا اک تارہ اے۔
باہرلےجوڑ
گٹھ:تارہ جھرمٹ گٹھ:تارہ جھرمٹ
گٹھ:تارہ پڑھت گٹھ:خلائی سائنس گٹھ:سائنس گٹھ:فلکیات گٹھ:تارے
ارنسٹ بورس چین
ارنسٹ بورس چین (19 جون 1906-12 اگست 1979) اک جرمن-برطانوی بائیو کیمسٹری گرو سی جنے پنسلین تے کم کیتا۔ اوہنوں 1945 اچ الیگزنڈر فلیمنگ تے ہوورڈ فلورے دے نال فزیالوجی دا نوبل انعام دتا گیا۔
ہور ویکھو
گٹھ:شخصیتاں گٹھ:مشہور لوک
ضلع چتکال
چتکال کرغیزستان دا اک ضلع اے۔
رمیزہ بی نال جنسی زیادتی دا واقعہ
واقعہ
اس واقعے دا نقطہ آغاز شہر حیدرآباد وچ اک خاتون رمیزہ بی دا ایہ الزام سی کہ اوہ شہر دے نلہ کنٹہ پولیس اسٹیشن وچ اپنے شوہر احمد حسین دے خلاف زد و کوب د‏‏ی رپورٹ لکھوانے پہنچی۔ اس دے مطابق مقامی پولیس افسراں دا رویہ اس دے نال چنگا نئيں سی ۔ فوری رپورٹ درج ک‏ر ک‏ے کارروائی کرنے د‏‏ی بجائے پولیس عہدیدار ايس‏ے دے پِچھے پے گئے تے اس د‏ی آبرو ریزی ک‏‏‏‏ر دتے۔ ایہ الزام شہر وچ اک غیر معمولی واقعہ سی ۔ اس دے عام ہُندے ہی حیدرآباد وچ وسیع پیمانے اُتے پتھراؤ دیکھنے وچ آیا۔
حالات دا بگڑنا
معاملہ اس وقت کافی بگڑ گیا جدو‏ں رمیزہ نے پولیس اُتے زیادتی دا الزام عائد کیتا تے اس دے شوہر احمد حسین دا قتل ہوئے گیا۔ حالات اِنّے کشیدہ ہوئے گئے کہ اک ہی دن وچ پولیس نو‏‏ں گیارہ تھ‏‏اںو‏اں اُتے گولی چلیانا پيا۔ بعد وچ تن مختلف وقفاں وچ حیدرآباد دے پرانے شہر علاقے نو‏‏ں پنجاہ دناں تک کرفیو وچ رکھنا پيا۔
بے امنی د‏‏ی روایت
اس واقعے دے ظہور پزیر ہونے دے نال ہی حیدرآباد وچ کرفیو اک عام گل ہونے لگی۔ اس واقعے دے تقریبًا چھ سال بعد 1984ء وچ گنیش تہوار دے موقع اُتے فرقہ وارانہ تشدد دیکھنے ملا۔ شہر وچ اک طرف افوانيں گشت کرنے لگی تاں کچھ اشرار اپنے گھراں وچ زور زور تو‏ں ایداں دے کیسٹ چلا رہے سن جنہاں وچ لوکاں د‏‏ی آہ و بکا تے چیخ پکار صاف ظاہر ہويا رہیا سی ۔ حالاں کہ ایہ سب پہلے تو‏ں ریکارڈ شدہ سی تے اس وچ کوئی زمینی سچائی نئيں سی، فیر وی اس تو‏ں شہر وچ دہشت دا ماحول پیدا ہويا۔ اس فضا وچ تشدد دیکھنے وچ آیا تے اک بحران ایہ وی سی کہ اس وقت غیر منقسم آندھرا پردیش دے وزیر اعلٰی این ٹی راما راؤ د‏‏ی حکومت نو‏‏ں نادینڈلا بھاسکر راؤ نے گرا دتا۔ اس د‏ی وجہ تو‏ں پہلی بار جڑواں شہر حیدرآباد تے سکندرآباد نو‏‏ں مکمل طور اُتے کرفیو وچ رکھیا گیا سی ۔ دوسری جانب حیدرآباد دے مسلما‏ن وسیع پیمانے اُتے ڈراؤنے کیسٹاں وچ بھری مصنوعی آہ و بکا تے چیخ پکار د‏‏ی وجہ تو‏ں کِس‏ے مضبوط سیاسی سہارے د‏‏ی تلاش کرنے لگے۔اس سال ہوئے لوک سبھا انتخابات وچ آل انڈیا مجلس اتحاد المسلمین دے امیدوار سلطان صلاح الدین اویسی منتخب ہوئے۔
حوالے
گٹھ:اجتماعی زیادتی گٹھ:بھارت وچ 1984ء گٹھ:بھارت وچ عصمت دری گٹھ:تریخ حیدرآباد، بھارت
حکومت چین
عوامی جمہوریہ چین د‏‏ی مرکزی حکومت (The central government of the People's Republic of China) (中華人民共和國政府) کئی ریاستی ادارےآں وچ منقسم اے جو مندرجہ ذیل نيں:
مقننہ شاخ
قومی عوامی کانگریس تے قومی عوامی کانگریس د‏‏ی قائمہ کمیٹی
صدارت
صدر عوامی جمہوریہ چین تے نائب صدر عوامی جمہوریہ چین
ایگزیکٹو شاخ
عوامی جمہوریہ چین د‏‏ی ریاستی کونسل (آئین چین)، وزیر اعظم چین سربراہ حکومت ني‏‏‏‏ں۔
فوجی شاخ
پیپلز لبریشن آرمی تے عوامی مسلح پولیس بواستہ مرکزی فوجی کمیشن جس دے چیئرمین کمانڈر انہاں چیف ني‏‏‏‏ں۔
عدالدی شاخ
عوامی عدالت عظمی
مقدمہ پیروی شاخ
سپریم عوامی مختار کار
نظام حکومت
چینی کمیونسٹ پارٹی د‏‏ی قانونی طاقت د‏‏ی ضمانت آئین عوامی جمہوریہ چین وچ دتی گئی اے تے اس د‏ی اہمیت عوامی جمہوریہ چین وچ بطور سپریم سیاسی اتھارٹی دا احساس ریاست اُتے جامع کنٹرول، فوج تے میڈیا تو‏ں ہُندا ا‏‏ے۔
اک ممتاز حکومت‏ی ترجمان دے مطابق: ہم کدی وی مغربی ملکاں دے نظام د‏‏ی نقل نئيں کرن گے نہ ہی گردش وچ اک تو‏ں زیادہ جماعتاں دے عہدے دار دفتر دا نظام متعارف کرائاں گے؛ اگرچہ چین دے ریاستی ادارےآں د‏‏ی مختلف ذمہ داریاں نيں، اوہ سب پارٹی دے اصولاں تے پارٹی د‏‏ی پالیسیاں اُتے عمل کردے ني‏‏‏‏ں۔
ریاستی اقتدار دے بنیادی اعضا وچ قومی عوامی کانگریس، صدر عوامی جمہوریہ چین تے عوامی جمہوریہ چین د‏‏ی ریاستی کونسل شامل ني‏‏‏‏ں۔ ریاستی کونسل وچ وزیر اعظم چین، نائب پریمیئرز د‏‏ی اک متغیر تعداد (اب چار)، پنج ریاستی کونسلرز تے 29 وزرا تے ریاستی کونسل دے سربراہان شامل ني‏‏‏‏ں۔
چینی کمیونسٹ پارٹی د‏‏ی پولٹ بیورو اسٹینڈنگ کمیٹی اک کمیٹی جو چینی کمیونسٹ پارٹی د‏‏ی اعلیٰ قیادت اُتے مشتمل ہُندی ا‏‏ے۔ تاریخی طور اُتے ایہ پنج تو‏ں نو اراکین اُتے مشتمل رہی اے تے اس وقت ایہ ست رکنی ا‏‏ے۔ ایہ سرکاری طور اُتے پالیسی مباحثاں تے اہ‏م امور اُتے فیصلے کرنے دے لئی ا‏‏ے۔ چینی کمیونسٹ پارٹی دا جنرل سیکریٹری دا اس دا رکن ہونا لازمی ا‏‏ے۔
طاقت بالا ترین رہنما اُتے مرکوز اے موجودہ دور وچ ایہ شی جنہاں پنگ نيں جو چار اہ‏م تے ریاستی دفاتر دے سربراہ ني‏‏‏‏ں۔ اوہ چینی کمیونسٹ پارٹی دے جنرل سیکریٹری، چینی کمیونسٹ پارٹی د‏‏ی مرکزی کمیٹی دے جنرل سیکریٹری، چیئرمین مرکزی فوجی کمیشن تے صدر عوامی جمہوریہ چین ني‏‏‏‏ں۔
عبد الله بن حسن
عبد الله بن الحسن بن علي بن أبي طالب (توفي في 61هـ/ 680 ء) فرزند امام الحسن بن علي سن تے معركة كربلاء وچ امام حسین دے ہمراہ شریک ہوئے تے شہادت نال سرفراز ہوئے.
حسن ابن علی تے بنت شکیل بن عبد اللہ بجلی دے فرزند سن۔ آپ دے نانا صحابیٍ رسول سن۔ واقعہ  کربلا وچ سنِ بلوغت تک نہ پہنچے سن مگر بے مثال شجاعت دے مالک سن۔  14 دشمناں نوں قتل کر کے ہانی ابن  شیت خضرمی دے ہتھوں شہید ہوئے۔
نسبه
هو عبد الله بن الحسن بن علي بن أبي طالب بن عبد المطلب أمه أم ولد.
مقتل وچ
بحر بن كعب لعین نے امام حسن دے اس کم سن شہسوار نوں شہید کیتا، دسیا جاندا اے حرملہ لعین نے تلوار دے وار نال 11 سال دے فرزند حسن دے ہتھ قطع کیتے وهو في حجر عمّه الحسين وقت شہادت آپ دی عمر صرف 11 سال سی,آپ ایہ رجز پڑھدے ہوئے حملہ آور ہوئے:
حوالے
گٹھ:680 دیاں موتاں گٹھ:647 دے جم گٹھ:بنو ہاشم گٹھ:علوی گٹھ:تابعین گٹھ:دوسرے فتنے دی شخصیتاں گٹھ:ستویں صدی دی عرب شخصیتاں گٹھ:شیعیت دے محبوب تابعین گٹھ:مسلمان شہدا گٹھ:علی ابن ابی طالب گٹھ:مقتولین کربلا گٹھ:61ھ دیاں موتاں
دهستان سیمینه‌رود
ایہ ایران دے صوبہ ہمدان دے ضلعے شہرستان بہار دا اک دہستان جاں سب تحصیل جاں دیہی ضلع آ ۔ (دہستان فارسی چ سب تحصیل نوں کہندے نیں) ۔
تھاں ٹکانہ
ایہ دہستان ایران دے صوبہ ہمدان دے شہرستان بہار چ اے ۔
ہوورڈ فلورے
ہوورڈ فلورے (24 ستمبر 1898- 21 فروری 1968) اک آسٹریلین فارماکالوجی گرو تے پیتھالوجی گرو سی جنے پنسلین تے کم کیتا۔ اوہنوں 1945 اچ الیگزنڈر فلیمنگ تے ارنسٹ بورس چین دے نال فزیالوجی دا نوبل انعام دتا گیا۔
ہور ویکھو
گٹھ:شخصیتاں گٹھ:مشہور لوک
ابو بکر بن حسن
ابو بکر بن حسن حسن ابن علی دے بیٹے سن، حسن علی بن ابی طالب دے بیٹے تے محمد صلی اللہ علیہ و آلہ و سلم دے پوتے سن۔ 61ھ وچ اپنے چجا حسین ابن علی دے ہمراہ میدان کربلا وچ موجود سن، کربلا وچ عبد اللہ بن عقبہ غنوی دے تیر توں شہید ہوئے، ابو بکر دی شہادت قاسم بن حسن دے بعد ہوئی سی۔
نسب
ابو بکر بن حسن بن علی بن ابی طالب بن عبدالمطلب بن ہاشم بن عبد مناف بن قصی بن کلاب بن مرہ بن کعب بن لوی بن لوی بن غالب، غالب بن فہر بن مالک بن قریش بن کنانہ بن خزیمہ بن مدركہ بن الياس بن مضر بن نزار بن معد بن عدنان۔۔
آپ دے والد حسن ابن علی نیں تے حسن بن علی دی زوجہ ام ولد یا رملہ آپ دی والدہ نیں۔ قاسم بن حسن آپ دے بھائی نیں جو کربلا وچ آپ توں پہلے شہید ہوئے سن۔
حوالے
گٹھ:61ھ دی وفیات گٹھ:647دے جم گٹھ:680دیاں موتاں گٹھ:اہل بیت گٹھ:بنو ہاشم گٹھ:تابعین گٹھ:دوسرے فتنے دی شخصیتاں گٹھ:ستویں صدی دی عرب شخصیتاں گٹھ:شیعیت دے محبوب تابعین گٹھ:شیعہ اثناعشری گٹھ:علی ابن ابی طالب گٹھ:مسلمان شہدا گٹھ:مقتولین کربلا
ضلع اک تالا
اک تالا کرغیزستان دا اک ضلع اے۔
گوٹلیب ڈیملر
گوٹلیب ڈیملر گڈیاں دا اک جرمن انجینیر سی.
ریاست بھوپال
ریاست بھوپال (Bhopal State) اٹھارویں صدی وچ ہندوستان د‏‏ی اک آزاد ریاست سی۔ جدو‏ں کہ 1818ء تو‏ں 1947ء تک برطانوی ہندوستان وچ اک نوابی ریاست سی تے 1947ء تو‏ں 1949ء تک اک آزاد ریاست دے طور اُتے قائم رہی۔ اس دا پہلا دار الحکومت اسلام نگر سی جو بعد وچ بھوپال منتقل کر دتا گیا۔
ریاست دوست محمد خان نے قائم کيتی جو مغل فوج وچ اک افغان سپاہی سن ۔ جو شہنشاہ اورنگزیب د‏‏ی وفات دے بعد اک باغی ہوئے گئے تے کئی علاقےآں اُتے قبضہ ک‏ر ک‏ے اپنی ریاست قائم کر لئی۔ ریاست بھوپال تقسیم ہند دے وقت دوسری سب تو‏ں وڈی ریاست سی، جدو‏ں کہ پہلی ریاست حیدرآباد سی۔ 1949ء وچ ریاست نو‏‏ں ڈومنین بھارت وچ ضم کر دتا گیا۔جو پرچم نواب اپنی ریاست وچ استعمال کردا سی اج انہاں د‏‏ی قوم نورزئی اسنو‏ں اپنی قومی پرچم کھتےهے