cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
انوشکا شیٹی
حوالے
گٹھ:1981 دے جم گٹھ:اکیہویں صدی د‏‏ی بھارتی اداکاراواں گٹھ:زندہ شخصیتاں گٹھ:بھارتی فلمی اداکاراواں گٹھ:تامل سنیما دیاں اداکاراواں گٹھ:تیلگو سنیما دیاں اداکاراواں گٹھ:کرناٹک دیاں اداکاراواں گٹھ:نندی اعزاز یافتہ شخصیتاں گٹھ:تولو شخصیتاں
تیمور سمندر
تیمور سمندر وڈا سمندر ہند دے چڑدے نکر تے اک کٹ گہرا سمندر اے جیدے چڑدے پاسے ارافورا سمندر اے۔ اے 610،000 مربع کلومیٹر تے پھیلیا ہویا اے۔ ایدی اوسط گہرائی 406 میٹر اے تے ایدی سب توں بوتی گہرائی 3،200 میٹر اے۔
ارافورا سمندر
ارافورا سمندر لیندے بحر الکاہل وچ آسٹریلیا تے انڈونیشیاء دے نیوگنی دے وشکار اک سمندر اے۔ ایدے سب توں بوتی لمبائی 1،290 کلومیٹر اے تے چوڑائی 560 کلومیٹر اے۔
حوالے
گٹھ:بحر الکاہل گٹھ:سمندر گٹھ:آبی جغرافیہ گٹھ:پانی
سویلایناس
سربیا براعظم یورپ دا اک دیس اے جہڑا بلقان دے علاقے چ واقع اے ۔
سویلایناس شہر سربیا دا اک شہر اے جہڑا اسدے ضلع پوموراوسکی ج واقع اے ۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:سربیا گٹھ:سربیا دے شہر گٹھ:سربیا دے آباد تھاں گٹھ:شہر گٹھ:دنیا دے آباد تھاں گٹھ:جغرافیہ گٹھ:یورپ دے شہر گٹھ:یورپ دے شہراں دی لسٹ گٹھ:یورپ دے شہر تے قصبے گٹھ:یورپی شہر گٹھ:یورپ دے آباد تھاں
چک 176اے مراد
چک 176اے مراد ضلع بہاولنگر دی تصیل چشتیاں دا اک پنڈ اے ۔ ایہہ پنڈ دی بھوئیں نوں پانی ایسٹرن صادقیہ نہر دی ملک برانچ نہر دی مراد دسٹریبیوٹری جاں مراد نہر دیندی اے ،ایسے لئی اس پنڈ دے ناں نال مراد لگدا اے ۔
تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ ضلع بہاولنگر چ تصیل چشتیاں چ وس رہیا اے ۔
نادیہ افگن
نادیہ افگن اک پاکستانی اداکارہ نیں ۔ اوہ پی ٹی وی ڈراما شاشلک تے زنداں وچ اپنیاں پیشکاریاں دی وجہ توں مشہور نیں ۔
مڈھلا جیون
نادیہ دا جنم 7 ستمبر 1970 نوں کراچی وچ ہویا ۔ اوہناں نے یونیورسٹی آف آرٹ اینڈ ڈیزائن لہور توں تعلیم مکمل کیتی ۔
کیریئر
نادیہ نے اپنا کیریئر پی ٹی وی لہور مرکز توں شروع کیتا ۔ اس توں بعد اوہ پی ٹی وی دے وی کئی ڈرامیاں وچ نظر آئی۔ اوہناں دے مشہور سیریئلاں وچ شاشلک، بلقیس کور، افسر بے کار خاص تے راجو راکٹ شامل نیں ۔ سنُو جیو نیوز اپر بنانا نیوز نیٹورک وچ وی کم کیتا ۔
ٹیلی وژن ڈرامے
بطور اداکار بطور ڈائریکٹر * جنہیں راستے میں خبر ہوئی
باہرلے جوڑ
گٹھ:پاکستانی ٹیلی ویژن اداکاراواں گٹھ:پاکستانی ٹیلی ویژن پروڈیوسر گٹھ:پاکستانی ٹیلی ویژن ڈائریکٹر گٹھ:20ویں صدی دیاں پاکستانی اداکاراواں گٹھ:21ویں صدی دیاں پاکستانی اداکاراواں
برتولت بریخت
برتولت بریخت ( بیاتولت بریشت؛ جم ویلے ؛ 10 فروری 1898 – 14 اگست 1956 ) ویہویں صدی دا اک جرمن شاعر، ناٹک کار، تھئیٹر ڈریکٹر اتے مارکسسٹ سی۔
جیون
بریخت دا جم 10 فروری 1898 نوں جرمنی دے باویریا صوبے دے اؤگسبرگ قصبے وچ ہویا۔ بریخت دے پیؤ بیرتھولڈ فریڈرش بریکھت اک کیتھولک اتے اسدی ماں اک پروٹیسٹینٹ سن۔ بریخت دا جم جس گھر وچ ہویا سی ہن اوہ گھر بریخت دے میوزیئم دے ناں توں جانیا جاندا اے۔ بریخت دے پیؤ اک پیپر میل وچ وچ کم کردے سن اتے 1914 وچ اسدے پیؤ نوں مینیجنگ ڈائریکٹر چنیا گیا۔ بریخت دی ماں کارن اسنوں بائیبل دا علم سی جسدا اثر اسدی لکھتاں وچ وی ویکھن نوں ملدا اے۔ بریخت نے اؤگسبرگ شہر وچ ہی اپنی مڈھلی پڑھائی کیتی اتے بعد نوں 1917 وچ میونخ یونیورسٹی وچ ڈاکٹری وچ داخلہ لیا۔ پہلی جنگ عظيم دے اخیرلے سال اوہ فوج وچ بھرتی ہو گیا۔ پر ڈاکٹری دی پڑھائی ہون کارن اک ہسپتال وچ ہی کم مل گیا۔ اس ویلے دے تجربہ جیون بھر زندگی اسدی نفسیات تے چھائے رہے۔ مارکسزم توں راغب ہو کے اس نے اپنی کلا راہیں سرمایہ داری نظریہ اتے قدراں-قیمتاں دا اصلی خاصہ اپنے ناظرین اتے سروتیاں ساہمنے رکھیا۔
30 جنوری 1933 نوں جدوں ہٹلر دا جرمنی اُتے قبضہ ہو گیا تاں بریخت دی انت ہین جلاوطنی دا دور شروع ہو گیا۔ اوہ پردیساں وچ بھٹکدا سچ اتے منکھتا دے سوہنے مستقبل لئی لکھدا رہا۔
مئی 1955 وچ کلا ساہت وچ اس دے کم لئی اسنوں لینن انعام ملیا۔ اسے ویلے ماسکو وچ ہی 14 اگست 1956 نوں دل دا دورہ پین کارن اس دی موت ہو گئی۔
حوالے
گٹھ:ناٹک کار گٹھ:لوک گٹھ:جم 1898 گٹھ:برتولت بریخت گٹھ:موت 1956
دریاۓ انسٹرچ
دریاۓ انسٹرچ روس دا اک دریا اے۔
گٹھ:روس دے دریا گٹھ:ایشیا دے دریا گٹھ:ایشیا دا آبی جغرافیہ گٹھ:یورپ دے دریا گٹھ:یورپ دا آبی جغرافیہ گٹھ:دنیا دے دریا گٹھ:روس دا آبی جغرافیہ گٹھ:پانی گٹھ:آبی جغرافیہ گٹھ:روس گٹھ:دریا
سٹیونز کاؤنٹی
سٹیونز امریکی صوبے واشنگٹن دی اک کاؤنٹی اے۔
بارلے جوڑ
گٹھ:واشنگٹن دیاں کاؤنٹیاں
ڈولفن
ڈولفن اک سمندری جانوراں دا ٹبر اے۔ اے ممالیا اے۔ اے وہیل ٹبر دا قریبی رشتیدار اے۔ ایدیاں 40 دے قریب قسماں 17 جینساں چ ہوندیا نیں۔ ایناں دی لمبائی 4 فٹ توں لے کے 30 فٹ تک ہوسکدا اے تے وزن 40 کلوگرام توں لے کے 10 ٹن تک ہوسکدا اے۔ اے تھوڑے گہرے پانی چ تے دریاواں چ وی پائی جاندی اے۔
بارلے جوڑ
ഡോള്‍ഫിന്‍ Дельфиновые
چک 734 گ ب
چک 734 گ ب   ضلع ٹوبہ ٹیک سنگھ دی تصیل کمالیہ دا اک پنڈ اے ۔
گِنی علی
گنی علی (جم لتیفنینسا علی) اک سابقہ بھارتی فلم اداکار اے۔ اوہ بھارت دے کامیڈیئن محمود علی اتے گلوکار لکی علی دی چھوٹی بھین اے۔
چک 734 گ ب
ناں
اس پنڈ دی بھوئیں نوں لوئر چناب نہر چوں نکلن آلی گوگیرہ برانچ نہر دے اک سُوئے (لنڈو) دا پانی لگدا اے   ۔اس پنڈ دے ناں نال گ ب (G.B=Gogera Branch) ایسے لئی لگیا ہوئیا اے ۔
تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ ضلع ٹوبہ ٹیک سنگھ چ تصیل کمالیہ چ وس رہیا اے ۔
گِنی علی
کریئر
گنی علی نے 1976 دی فلم جنی اور جونی  وچ امجد خان، ہیلن، رشی کپور، رندھیر کپور، ونود میہرا، راکیش روشن دے نال کم کیتا۔
باہری کڑیاں
گٹھ:20وی صدی دیاں فلمی اداکاراں گٹھ:ہندی سنیما وچ اداکاراواں گٹھ:بھارتی مسلمان گٹھ:بھارتی اداکاراواں گٹھ:زندہ لوک گٹھ:بھارتی فلمی جگت
شاہد خان
شاہد خان (جم 18 جولائی 1950)، جس نوں شاد خان وی کیہا جاندا اے، اک پاکستانی-امریکی اربپتی اتے کاروباری اے۔ اوہ نیشنل فٹ بال لیگ (این ایف ایل)، انگلش فٹ بال لیگ چیمپیئن شپ ٹیم فلہم ایف ۔ سی۔ دے جیکسنول جیگوائس اتے اوربنا، الینائس وچ آٹوموبائیل پارٹنرز کمپنی فلیکس-اینی گیٹ دا مالک اے۔
خان نوں فوربس میگزین دے موہرلے کور اُتے 2012' چ دکھایا گیا سی، اس نوں امریکی ڈریم دا چہرہ منیا گیا سی۔ اگست 2017 تک، خان دی جائداد 8.7 بلیئن ڈالر توں زیادہ اے۔ اوہ فوربس 400 دی سبھ توں امیر امریکناں دی لسٹ وچ 70 ویں نمبر اُتے اے اتے دنیا دے 158 ویں سبھ توں امیر انسان ہن۔ اوہ پاکستانی مول دے سبھ توں امیر انسان ہن۔
مڈھلا دا جیون
خان دا جم لاہور وچ ہویا سی، اس دا اک درمیانہ-طبقہ پروار جس نوں اساری صنعت وچ شامل کیتا گیا سی۔ اس دی ماں (ہن رٹائر) ریاضی دی پروفیسر سی۔ اربانا-چینپنے وچ الینائ یونیورسٹی وچ پڑھن لئی اوہ 16 سال دی عمر وچ 1967 وچ امریکہ چلے گئے۔ جدوں اوہ امریکہ آیا سی، اوہ اپنی پہلی رات یونیورسٹی Y-YMCA وکھے $ 2/رات والے کمرے وچ بتاؤندا سی، اتے اسدی پہلی نوکری $ 1.20 اک گھنٹے لئی برتن دھون دی سی۔ اوہ سکول وچ "بیٹا تھیٹا پائی" بھائیچارے وچ شامل ہو گئے۔ اسنے UIUC کالج آف انجینیئرنگ توں 1971 وچ صنعتی انجینیئرنگ وچ اک بی ایس سی دے نال گریجوئیشن کیتی۔ بعد وچ اسنوں 1999 وچ مکینیکل سائنس اتے انجنیئرنگ ڈپائینشجٹ ایلومنی ایوارڈ نال نوازیا گیا گیا۔ خان 1991 وچ اک امریکی شہری بن گیا۔ اوہ اک مسلمان اے۔
فلیکس این گیٹ
الینوئس یونیورسٹی وچ جان ویلے، خان نے موٹر کاراں دی اساری کمپنی فلیکس این گیٹ وچ کم کیتا۔ جدوں اوہ گریجوئیٹ ہو گیا تاں اس نوں کمپنی لئی انجینیئرنگ ڈائریکٹر وجوں تعینات کیتا گیا سی۔ 1978 وچ، اس نے ببر ورکس شروع کیتا، جس نے کسٹمائیزڈ پک اپ ٹرکاں اتے باڈی شوپ دی مرمت لئی کار بمپر بنا دتے۔ اس ٹرانجیکشن وچ سمال بزنس ایڈمنسٹریشن توں $ 50,000 دا قرضہ اتے اسدی بچت وچ $ 16,000 شامل سن۔
1980 وچ، اس نے اپنے سابقہ مالک چارلس گلیسن بوٹزوو توں فلیکس این گیٹ نوں خریدیا، بمپر ورکس نوں گنا وچ لیایا۔ خان نے کمپنی نوں وڈا بنایا تاں جو اس نے بگ 3 آٹو رکشا لئیبمپراں دی سپلائی کیتی۔ 1984 وچ، اس نے ٹوئٹا پک اپ لئی تھوڑھے جہے بمپر دی سپلائی کرنی شروع کر دتی۔ 1987 تک ایہہ ٹوئٹا پک اپ لئی اکو اک سپلائر سی اتے 1989 تک ایہہ  امریکہ وچ پوری ٹوئٹا لائن لئی اکو اک سپلائر سی۔ ٹوئٹا ویء اپناؤندیاں کمپنی دی کشلتا اتے کجھ کو منٹاں دے اندر اس دی اساری عمل نوں بدلن دی گنجائش نوں ودھا دتا۔ ادوں توں، کمپنی نے 2010 وچ $ 17 ملیان دی وکری توں اندازا 2 بلیئن ڈالر دا وادھا کیتا اے۔
2011 تک، فیکس-این-گیٹس دے 12,450 اہلکار اتے 48 اساری پلانٹاں امریکہ اتے ہور کئی دیساں وچ سن، اتے اوہناں نے 3 بلیئن ڈالر دی آمدن وچ قبضہ کیتا۔
مئی 2012 وچ، آکوپیشنل سیفٹی اینڈ ہیلتھ ایڈمنسٹریشن نے فلیکس این گیٹ نوں $ 57,000 دا جرمانہ کیتا سی۔
جیکسنول جیگئرز
نیشنل فٹ بال لیگ دی ٹیم دی خریدی پہلی کوشش 11 فروری 2010 نوں آئی سی، جدوں اس نے چپّ روسینبلم اتے لوسیا روڈرگز توں 60 فیصدی سٹریٹ لئیس راماں نوں حاصل کرن لئی سمجھوتہ کیتا سی، جو کہ ہور اینئیپھئیل مالکاں ولوں پروانگی دے ماتحت سی۔ حالانکہ، رمے دے گھٹ گنتی شیئر دھارک سٹین کروکیکے نے اخیر وچ کسے پیش بولی نال میلن لئی اپنے مالکی سمجھوتے وچ اک دھارا دا استعمال کیتا۔
29 نومبر، 2011 نوں، خان نے وین ویور اتے اسدے ملکیت گروہ دے جیکسنول جیگوار نوں این ایف ایل دی پروانگی دے ماتحت خریدن لئی رضا مندی دتی۔ ویور نے اپنی ٹیم دی وکری نوں اسے دن خان نوں گھوکھیا۔ پھورملا وچ جیکسنول وچ ٹیم نوں رکھن لئی زبانی عزم توں علاوہ سودے دیاں شرطاں دا خلاصہ نہیں کیتا گیا۔ وکری 4 جنوری، 2012 نوں آخری روپ دے دتی گئی سی۔ جیگواراں وچ 100% شعر دی خرید ملّ 760 ملیان ڈالر دے ہون دا اندازا سی۔ اینئیپھئیل دے مالکاں نے سربسمتی نال 14 دسمبر، 2011 نوں خرید دی پروانگی دے دتی۔ وکری نے خان نوں اک اینّ ایپھّ ایلّ ٹیم دے مالک نسلی گھٹگنتی دا پہلا میمبر بنایا۔
خان این ایف ایل فاؤنڈیشن دا اک بورڈ میمبر اے۔
فلہم ایف ۔ سی۔
جولائی 2013 وچ، خان نے اپنے پرانے مالک مہمد ال فید توں پریمیئر لیگ دے لنڈن دے فٹ بال کلبّ فلہم نوں خریدن لئی گل بات کیتی۔ ایہہ سودا 12 جولائی 2013 نوں آخری روپ دتا گیا سی، جس دا اندازہ 150-200 ملیان دے وچکار سی۔ کلبّ لئی اک مقررہ خرید ملّ دی اعلان نہیں کیتی گئی سی کہ خان ایہہ "بہت ہی خفیہ" سی۔
مانتا
خان نے الینائس یونیورسٹی توں کئی انعام حاصل کیتے ہن، جس وچ 1999 وچ مکینیکل سائنس اتے صنعتی ڈگری ڈیپارٹمنٹ، ڈجیٹائیزڈسروس لئی الومنی اوارڈ کالج آف انجینیئرنگ توں، اتے (اسدی بیوی، انّ کارلسن) سال 2005 وچ الینائ ایلومنی ایسوسی ایشن دی یونیورسٹی توں ڈسٹنگئشڈ سیوا اوارڈ۔
دسپوتوواچ
سربیا براعظم یورپ دا اک دیس اے جہڑا بلقان دے علاقے چ واقع اے ۔
دسپوتوواچ شہر سربیا دا اک شہر اے جہڑا اسدے ضلع پوموراوسکی ج واقع اے ۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:سربیا گٹھ:سربیا دے شہر گٹھ:سربیا دے آباد تھاں گٹھ:شہر گٹھ:دنیا دے آباد تھاں گٹھ:جغرافیہ گٹھ:یورپ دے شہر گٹھ:یورپ دے شہراں دی لسٹ گٹھ:یورپ دے شہر تے قصبے گٹھ:یورپی شہر گٹھ:یورپ دے آباد تھاں
حسن قلی (شہر)
لوک گنتی
1989ء چ شہر دی لوک گنتی 5,823سی ۔
جغرافیہ
حسن قلی کیسپیئن سمندر دے بلکل نیڑے اک پدھرے میدان چ وس رہیا اے ۔ شہر سمندر پدھر توں 22 میٹر تھلے اے ۔
موسم
حسن قلی دا موسم صحرائی اے ، جس چ سردیاں ٹھنڈیاں تے گرمیاں بوہت گرم ہندیاں نیں تے مینہہ گھٹ وردا اے ۔
آواجائی
اتلے چ اک سڑک چیکیشلر تے اوکاریم تک جاندا اے ، روٹ 16 اینہاں قصبےآں نوں قمداغ نال جوڑدا اے ۔ چڑھدے چ اک ہور سڑک اینہاں قصبےآں نوں اجییاب ، چالو یوک ، قارادیگش تے آق یایل نال جوڑدی اے ، اینہاں توں روٹ 15 قزل ایترک ، قارا قلعہ تے سردار (شہر) تک جاندی اے ۔
حوالے
گٹھ:ترکمانستان گٹھ:ترکمانستان دے شہر گٹھ:ایشیا دے شہر گٹھ:شہر گٹھ:ایشیائی شہر گٹھ:ایشیا دے شہراں دی لسٹ گٹھ:ایشیا دے شہر تے قصبے گٹھ:ایشیا دے آباد تھاں گٹھ:ترکمانستان دے آباد تھاں گٹھ:جغرافیہ
ریکوواچ
سربیا براعظم یورپ دا اک دیس اے جہڑا بلقان دے علاقے چ واقع اے ۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:سربیا گٹھ:سربیا دے شہر گٹھ:سربیا دے آباد تھاں گٹھ:شہر گٹھ:دنیا دے آباد تھاں گٹھ:جغرافیہ گٹھ:یورپ دے شہر گٹھ:یورپ دے شہراں دی لسٹ گٹھ:یورپ دے شہر تے قصبے گٹھ:یورپی شہر گٹھ:یورپ دے آباد تھاں
تھرسٹن کاؤنٹی
تھرسٹن امریکی صوبے واشنگٹن دی اک کاؤنٹی اے۔
بارلے جوڑ
گٹھ:واشنگٹن دیاں کاؤنٹیاں
دریاۓ انگراپا
دریاۓ انگراپا روس دا اک دریا اے۔
گٹھ:روس دے دریا گٹھ:ایشیا دے دریا گٹھ:ایشیا دا آبی جغرافیہ گٹھ:یورپ دے دریا گٹھ:یورپ دا آبی جغرافیہ گٹھ:دنیا دے دریا گٹھ:روس دا آبی جغرافیہ گٹھ:پانی گٹھ:آبی جغرافیہ گٹھ:روس گٹھ:دریا
واہکیاکم کاؤنٹی
واہکیاکم امریکی صوبے واشنگٹن دی اک کاؤنٹی اے۔
نادیزدا کرپسکایا
نادیزدا کرپسکایا (26 فروری 1869- 27 فروری 1939) اک بالشویک انقلابی تے سیاستدان سی۔ اوہنے روسی انقلابی ولادیمیر لینن نال ویاہ کیتا۔ او 1929-1939 تک تلیم دی ڈپٹی وزیر رئی۔
کاکیریس، سپین
کاکیریس سپین دی خود مختار کمیونٹی یکستریمادرا دے کاکیریس صوبے دی راجدھانی اے- 2013 وچ اس شہر دی آبادی تقریبا 96،000 سی- اسد میونسپل علاقا پھل 1،750.33 km2 اے جو پورے سپین وچ سب توں زیادہ اے- اس شہر نوں یونیسکو ولوں عالمی ثقافتی ورثہ مقام قرار دتا گیا سی-
تاریخ
لوگ پرانے سمیں توں کاکیریس دی زمین تے رہندے آ رہے نے- اس شہر نوں رومن لوکاں نے 25 اسوي ایسا توں پہلاں  قیام کتا-
شہر دے پرانے حصے وچ ہلے وی پرانیاں دیواراں موجود نے- یہ شہر یونیسکو ولوں 1986 وچ عالمی ثقافتی ورثہ مقام قرار دتا گیا سی-
باہری لنک
گٹھ:ہسپانیہ گٹھ:سپین
والا والا کاؤنٹی
والا والا امریکی صوبے واشنگٹن دی اک کاؤنٹی اے۔
سالونیکا
سالونیکا یونان دا دوجا وڈا شہر اے۔
گٹھ:یونان گٹھ:یونان دے شہر
وٹکام کاؤنٹی
وٹکام امریکی صوبے واشنگٹن دی اک کاؤنٹی اے۔
چک 178اے مراد
چک 178اے مراد ضلع بہاولنگر دی تصیل چشتیاں دا اک پنڈ اے ۔ ایہہ پنڈ دی بھوئیں نوں پانی ایسٹرن صادقیہ نہر دی ملک برانچ نہر دی مراد دسٹریبیوٹری جاں مراد نہر دیندی اے ،ایسے لئی اس پنڈ دے ناں نال مراد لگدا اے ۔
تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ ضلع بہاولنگر چ تصیل چشتیاں چ وس رہیا اے ۔
ڈاکٹر سرفراز حسین
پنجابی دے مشھور محقق تے نقاد پروفیسر داکٹر سرفراز حسین قاضی دا اصل ناں سرفراز حسین فاروقی اے۔
حیاتی
ڈاکٹر سرفراز حسین سوہدرہ ضلع گوجرانولہ وچ پیدا ہوئے سن
ڈونگھا مطالعہ
گٹھ:شخصیتاں گٹھ:مشہور لوک گٹھ:زندہ لوک گٹھ:پنجابی ادب
سردار (شہر)
‎ ‎ ‎ سردار (شہر)(پرانا ناں:قزل اربات) ترکمانستان دا شہر تے صوبہ بلخان دے ضلع سردار دا راجگڑھ اے ۔
لوک گنتی
سردار شہر دی لوک گنتی 50،000 اے تے بوہتی گنتی ترکماناں دے اے تے علاقے دی وڈی بولی وی ترکمن بولی اے ۔
موسم
سردار شہر دا موسم صحرائی اے ، ایتھے سردیاں ٹھنڈیاں تے گرمیاں بوہت گرم ہندیاں نیں تے مینہ گھٹ وردا اے ۔
حوالے
گٹھ:ترکمانستان گٹھ:ترکمانستان دے شہر گٹھ:ایشیا دے شہر گٹھ:شہر گٹھ:ایشیائی شہر گٹھ:ایشیا دے شہراں دی لسٹ گٹھ:ایشیا دے شہر تے قصبے گٹھ:ایشیا دے آباد تھاں گٹھ:ترکمانستان دے آباد تھاں گٹھ:جغرافیہ
یاؤ ایساتاؤ
یاؤ ایساتاؤ (جنم 28 نومبر 1951) کیمرون دے قومی  انویسٹمنٹ کارپوریشن (SNI) دی ڈائریکٹر جنرل ہے۔ ایہہ کیمرون دے عورت معاملے وزارت دی پہلی وزیر سی۔
ایہہ کیمرون دے اتری علاقے وچّ چیبوآ وکھے پیدا ہوئی سی۔ اس نے ہائی سکول دی پڑھائی اتھے ہی کیتی۔ پھر ایہہ لیسے تکنیک، دوآلا وچّ پڑھن چلی گئی جتھے اسنے 1971 وچّ ڈیگری حاصل کیتی۔ اس نے گریجوئیشن دی پڑھائی کرن توں بعد 1975 وچّ فرانس دی روئن یونیورسٹی توں معاشیات وچّ بی. اے. دی ڈگری حاصل کیتی۔ اسنے کجھ سماں قومی انویسٹمنٹ کارپوریشن وچّ کم کیتا اتے پھر  امریکہ وچّ جارجٹاؤن یونیورسٹی اتے کلیئرمونٹ یونیورسٹی وچّ پڑھائی کیتی اتے ایم.بی.اے. دی پڑھائی پوری کیتی۔
حوالے
گٹھ:جنم 1951 گٹھ:زندہ لوک
گٹھ:کیمرون دے لوک گٹھ:کیمرون دیاں شخصیتاں
گورنی میلانوواچ
سربیا براعظم یورپ دا اک دیس اے جہڑا بلقان دے علاقے چ واقع اے ۔
گورنی میلانوواچ شہر سربیا دا اک شہر اے جہڑا اسدے  ضلع موراویچا ج واقع اے ۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:سربیا دے شہر گٹھ:سربیا دے آباد تھاں گٹھ:شہر گٹھ:دنیا دے آباد تھاں
گٹھ:یورپ دے شہر گٹھ:یورپ دے شہراں دی لسٹ گٹھ:یورپ دے شہر تے قصبے گٹھ:یورپی شہر گٹھ:یورپ دے آباد تھاں
دریاۓ پیسا
دریاۓ پیسا روس دا اک دریا اے۔
کورال سمندر
بحیرہ کورل یا بحیرہ مرجان (Coral Sea) آسٹریلیا دے شمال مشرقی ساحل تو‏ں دور اک مختتم بحیرہ اے
دریاۓ پیسا
گٹھ:روس دے دریا گٹھ:ایشیا دے دریا گٹھ:ایشیا دا آبی جغرافیہ گٹھ:یورپ دے دریا گٹھ:یورپ دا آبی جغرافیہ گٹھ:دنیا دے دریا گٹھ:روس دا آبی جغرافیہ گٹھ:پانی گٹھ:آبی جغرافیہ گٹھ:روس گٹھ:دریا
کورال سمندر
اس دے مغرب وچ کوئنزلینڈ دا مشرقی ساحل تے عظیم حائل شعب نيں۔ مشرق وچ وانواتو تے نیو کیلیڈونیا نيں۔ تے شمال مشرق وچ سولومن جزیرے نيں۔ ایہ شمال مغرب وچ نیو گنی ا‏‏ے۔ جنوب مین ایہ بحیرہ تسمان، شمال وچ بحیرہ سلیمان تے مشرق وچ بحر الکاہݪ نال ملدا ا‏‏ے۔ مغرب د‏‏ی طرف کوئنزلینڈ تے شمال مغرب وچ ایہ بحیرہ آرافرا تو‏ں آبنائے ٹورس دے ذریعے ملدا ا‏‏ے۔
حوالے
بحیرہ کورل گٹھ:آسٹریلیا-سولومن جزیرے سرحد گٹھ:آسٹریلیا-نیو کیلیڈونیا سرحد گٹھ:آسٹریلیا دے اجسام آب گٹھ:اوقیانوسیہ دے بحیرات گٹھ:بحر الکاہݪ دے مختتم بحیرات گٹھ:کامنز زمرہ جس دا ربط ویکی ڈیٹا اُتے اے
وٹمین کاؤنٹی
وٹمین امریکی صوبے واشنگٹن دی اک کاؤنٹی اے۔
چک 740 گ ب
چک 740 گ ب   ضلع ٹوبہ ٹیک سنگھ دی تصیل کمالیہ دا اک پنڈ اے ۔
ناں
اس پنڈ دی بھوئیں نوں لوئر چناب نہر چوں نکلن آلی گوگیرہ برانچ نہر دے اک سُوئے (لنڈو) دا پانی لگدا اے   ۔اس پنڈ دے ناں نال گ ب (G.B=Gogera Branch) ایسے لئی لگیا ہوئیا اے ۔
تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ ضلع ٹوبہ ٹیک سنگھ چ تصیل کمالیہ چ وس رہیا اے ۔
ملیکارجُن کھڑگے
اوہ ریکارڈ لگاتار 10 وار چون جتیا ہے۔ اس وچّ لگاتار 9 وار (1972, 1979, 1983, 1985, 1989, 1994, 1999, 2004, 2008,2009) ودھان سبھا چون جتیا سی اتے آخری گلبرگ توں2014 دیاں عام چوناں وچّ جتیا۔ کھڑگے نوں اک صاف عوامی بمب والا اتے نال نال سیاست، قانون اتے اگوائی دی اہلیت دا دھنی قابل آگوُ منیا جاندا ہے۔ ملکارجن کھڑگے نرندر مودی دی اگوائی ہیٹھ راجگ سرکار دے خلاف لوک سبھا وچّ کانگرس پارٹی دے لیڈر دے طور تے نامزد کیتا گیا ہے۔
زندگی
ملیکارجُن کھڑگے ماپنا کھڑگے اتے سباوا دے گھر واروٹی، بھالکی تالکا بدر ضلع، کرناٹک دے اک دلت پروار وچّ پیدا ہویا سی۔  اسنے گلبرگ دے نوتن ودیالیا توں سکول دی پڑھائی مکمل کیتی اتے سرکاری کالج، گلبرگ توں بی اے دی ڈگری دے کیتی اتے گلبرگ وچ سیٹھ شنکر لال لاہوٹی لاء کالج توں اس نے قانون دی ڈگری حاصل کیتی۔ اوہ جسٹس شوراج پاٹل دے دفتر وچ اک جونیئر طور تے اپنی قانونی پریکٹس شروع کیتی اتے اپنے مڈھلے قانونی کیریئر وچّ لیبر یونیناں لئی کیس لڑیا۔
مڈھلا کیریئر
کھڑگے نے جد اوہ سرکاری کالج، گلبرگ وچ پڑھدا سی، اک سٹودنٹ یونین دے لیڈر دے طور تے اپنا سیاسی کیریئر شروع کیتا۔ اوہ طلبہ تنظیم دے جنرل سیکٹری دے طور تے چنیا گیا سی۔1969 وچ اوہ ایم ایس کے ملّ کرمچاری یونین دا قانونی صلاح کار بن گیا۔ اوہ سمیکت مزدور سنگھ دا اک بااثر لیبر یونین آگوُ سی اتے مزدوراں دے حقان لئی لڑدیاں بہت ساریاں تحریکاں دی اگوائی کیتی۔ 1969 وچّ، اوہ انڈین نیشنل کانگرس وچّ شامل ہو گیا اتے گلبرگ سٹی کانگرس کمیٹی دا پردھان بن گیا۔
حوالے
گٹھ:زندہ لوک گٹھ:بھارت دے سیاسی لیڈر گٹھ:انڈین نیشنل کانگرس دے آگو گٹھ:جنم 1942
جین ٹیرول
جین ٹیرول اک فرینچ اکنامکس گرو اے۔ اوہنوں 2014 دا اکنامکس دا نوبل انعام دتا گیا اے۔
دریاۓ کراسنایا
دریاۓ کراسنایا روس دا اک دریا اے۔
گٹھ:روس دے دریا گٹھ:ایشیا دے دریا گٹھ:ایشیا دا آبی جغرافیہ گٹھ:یورپ دے دریا گٹھ:یورپ دا آبی جغرافیہ گٹھ:دنیا دے دریا گٹھ:روس دا آبی جغرافیہ گٹھ:پانی گٹھ:آبی جغرافیہ گٹھ:روس گٹھ:دریا
ڈیوٹیریم
ڈیوٹیریم ہائیڈروجن دا اک آئسوٹوپ اے ڈیوٹیریم وچ اک پروٹان تے اک نیوٹران اے۔ ہائیڈروجن وچ نیوٹران نئیں ہوندا صرف اک پروٹان ہوندا اے۔ ٹریٹیم ہائیڈروجن دا اک ہور آئسوٹوپ اے جیدے وچ دو نیوٹران ہوندے نیں۔
ڈاکٹر انعام الحق جاوید
ڈاکٹر انعام الحق جاوید پنجابی تے اردو دے منے پرمنے شاعر لکھاری تے نقاد نیں۔
اوہ 6 جون 1949 نوں فیصل آباد وچ پیدا ہوئے ۔ ایف اے تک پڑھائی ڈیرا اسماعیل خان وچ کیتی ۔ پنجاب یونیورسٹی توں ایم اے اردو تے مگروں ایم اے پنجابی سونے دے تمغے نال کیتا ۔ ایسے یونیورسٹی توں پنجابی ادب دے ارتقا تے پی ایچ ڈی کیتی ۔ 1982 چ اکادمی ادبیات آگئے ۔ 1984 توں مقتدرہ قومی زبان وچ اخبار اردو وچ ایڈیٹر تے شعبہ دارالتصنیف وچ کم کیتا۔ جون 1997 توں علامہ اقبال اوپن یونورسٹی وچ شعبہ پاکستانی زباناں دے چیئرمین سن۔ پنجابی دے حوالے نال تنقید تے تحقیق دیاں 13 کتاباں شائع ہو چکیاں نیں۔
ادبی جیون
اوناں دا ادبی جیون نواۓوقت چ کالم 'قلم برداشتہ' توں ٹریا۔ ایسے ناں نال 'خبریں' 'اذکاد' تے ہور اخباراں چ لکھدے رۓ۔ پجھلے 38 وریاں توں اوہ اسلام آباد چ ان گنت ادبی محفلاں تے سیمیناراں نوں کروایا۔ شاعر ہون دی حیثیت نال اوہ کئی واری امریکہ، برطانیا، ناروے فرانس دبئی قطر تے دوجے دیساں وچ گئے۔ پاکستان ٹیلیویژن تے پنجابی تے اردو دے ادبی پروگراماں دے کمپیر رہے۔ ڈھائی ورھے تک سخن رنگ دے ناں توں ہفتا وار سویر ویلے روشن پاکستان وچ پروگرام کیتا۔ اج کل اے ٹی وی تے 'لافٹر تھراپی آن لائن'دے ناں توں پروگرام کر رہے نیں۔ اخبارات وچ اوہناں دے کالم وی شائع ہُندے نیں۔ جنوری 2000 چ اوہناں نے اپنا اخبار دی کڈھیا جیہڑا فور کلر وچ سی۔ ایناں دی مزاحیہ شاعری آڈیو تے وڈیو وچ سانبھی جا چکی اے۔ ‎
اک قطعہ
کولیسٹرول دے ناں توں انج تراہندا اے
کسے طرحاں دے گھیو نوں ہتھ ناں لاندا اے
کردا اے پرہیز اوہ اجکل ایتھوں تک
آنڈا پانی دے وچ تل کے کھاندا اے
باہرلے جوڑ
گٹھ:پنجابی شخصیتاں گٹھ:پنجابی لکھاری گٹھ:پنجابی شاعر
کاسا میلا
کاسا ميلا 92 پاسج دے گراسيا، بارسیلونا، كاتالونيا، سپین موجود ایک جدیدی عمارت اے- اس کو لا پدریرا وی کہا جاندا اے- یہ کاتالان آرکیٹیکٹ انتوني گودي ولوں ڈیزائن کیتے گئی آخری عمارت اے- اسدی اساري 1906 وچ شروع ہوئی تے 1910 وچ ختم ہوئی-
1984 وچ اس نوں یونیسکو ولوں عالمی ثقافتی ورثہ مقام قرار دتا گیا- اس سمیں یہ عمارت پھنداسيو لا پےدرےرا دی هےڈكوارٹر اے-
باہری لنک
گٹھ:عمارتاں گٹھ:تریخی عمارتاں گٹھ:سپین گٹھ:ہسپانیہ
باتھ
گٹھ:برطانیہ گٹھ:برطانیہ دے شہر گٹھ:یورپ دے شہر گٹھ:شہر گٹھ:یورپ دے شہر تے قصبے گٹھ:یورپی شہر گٹھ:یورپ دے آباد تھاں گٹھ:برطانیہ دے آباد تھاں
ٹریٹیم
ٹریٹیم ہائیڈروجن دا اک آئسوٹوپ اے ٹریٹیم وچ اک پروٹان تے دو نیوٹران نیں۔ ہائیڈروجن وچ نیوٹران نئیں ہوندا صرف اک پروٹان ہوندا اے۔ ڈیوٹیریم ہائیڈروجن دا اک ہور آئسوٹوپ اے جیدے وچ اک نیوٹران ہوندا اے۔
جیکولین مودینا
جیکولین مودینا (جنم 1957) چاڈ دی اک وکیل اتے انانی حقوق  کارکن، جو کہ ہیسین ہابرے اتے اسدے ساتھیاں ولون انسانیت خلاف  کیتے گئے جرماں لئی اوہناں  اتے بندی کاروائی کرواؤن لئی اپنیاں کوششاں لئی جانی جاندی ہے۔
جیون
یاکلین دا جنم اتے مڈھلا جیون چاڈ وچّ ہویا سی پر 1979 وچّ دیس وچّ بعد سول جنگ چھڑ جان توں بعد اس نوں اسنے چاڈ یونیورسٹی وچّ انگریزی دی پڑھائی وچّ ہی چھڈّ دتی اتے اپنے شوہر دے نال کانگو چلی گئی۔ اتھے ایہہ دوویں 13 سال رہے اتے پھر واپس چاڈ آئے۔ جد ایہہ کانگو سی تاں اتھے اسنے برازاول یونیورسٹی توں نجی قانون وچّ  ماسٹر ڈگری حاصل کیتی۔
حوالے
گٹھ:جنم 1957 گٹھ:زندہ لوک گٹھ:چاڈگٹھ:چاڈ دے لوکگٹھ:چاڈ دیاں شخصیتاں
قارا قلعہ
‎ قارا قلعہ ترکمانستان دا شہر تے صوبہ بلخان دے ضلع مخدوم قلی دا راجگڑھ اے ۔
لوک گنتی
1972 چ اس شہر دی لوک گنتی 5700 سی ، جہڑی 1989 چ ودھ کے 8412 ہوگئی ۔
جغرافیہ
قارا قلعہ شہر کوپت داغ پہاڑیاں دے پیراں چ سُمبار دریا کنڈے ، جہڑا اتریک دریا دا معاون دریا اے ، وس رہیا اے ۔
حوالے
گٹھ:ترکمانستان گٹھ:ترکمانستان دے شہر گٹھ:ایشیا دے شہر گٹھ:شہر گٹھ:ایشیائی شہر گٹھ:ایشیا دے شہراں دی لسٹ گٹھ:ایشیا دے شہر تے قصبے گٹھ:ایشیا دے آباد تھاں گٹھ:ترکمانستان دے آباد تھاں گٹھ:جغرافیہ
دولیواچ
دولیواچ شہر سربیا دا اک شہر اے جہڑا اسدے ضلع نیشاوا ج واقع اے ۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:سربیا گٹھ:سربیا دے شہر گٹھ:سربیا دے آباد تھاں گٹھ:شہر گٹھ:دنیا دے آباد تھاں گٹھ:جغرافیہ گٹھ:یورپ دے شہر گٹھ:یورپ دے شہراں دی لسٹ گٹھ:یورپ دے شہر تے قصبے گٹھ:یورپی شہر گٹھ:یورپ دے آباد تھاں
یاکیما کاؤنٹی
یاکیما امریکی صوبے واشنگٹن دی اک کاؤنٹی اے۔
ٹویوٹا کرولا
ٹویوٹا کرولا جپانی کار کمپنی ٹویوٹا دی بنی ہوئی تے شاری دنیا چ وکن والی کار اے۔ ایس ناں دی کار دا پہلی واری مکھ وکھالہ اکتوبر 1966 وچ ہویا۔ ایس کار نے فوکس ویگن بیٹل دا سب توں زیادھ وکن دا رکارڈ توڑیا۔
نکا شناؤزر کتا
نکا شناؤزر کتا جرمن شناؤزر کتے دی اک نکی نسل اے جیڑی 19ویں صدی چ ٹری۔ اے بوت گھٹ وڈن آلا کتا اے۔ اس دے نال نال ایدا ناپ گھٹ ہون توں اینوں بوت پالیا جاندا اے۔
برائیٹن تے ہوو
گٹھ:برطانیہ
ٹویوٹا ٹنڈرا
ٹویوٹا ٹنڈرا جپانی کار کمپنی ٹویوٹا دا بنیا ہویا اک پکاپ ٹرک اے۔
گرنڈی کاؤنٹی،مسوری
گرنڈی امریکی صوبے مسوری دی اک کاؤنٹی اے۔
گرین کاؤنٹی،مسوری
گرین امریکی صوبے مسوری دی اک کاؤنٹی اے۔
راج ٹبر
شاہی خاندان تو‏ں مراد ایہ اے کہ اک خاص خاندان جو کہ مسلسل حکمرانی کردا آ رہیا ہو تے اس اک ہی خاندان تو‏ں بادشاہ آندے جا رہے ہاں مثلا برصغیر وچ مغلیہ سلطنت د‏‏ی حکومت.... thumb|عثمانی شاہی خاندان دے سلطان [[سلیمان اعظم]]
خاندان شاہی، شاہی سلسلہ، سلاطین دا سلسلہ یا عہد سلسلہ شاہی (Dynasty) اک ہی خاندان دے حکمراناں دا اک سلسلہ ہُندا ا‏‏ے۔
کھبے|thumb| [[چارلس اول شاہ انگلستان|انگلینڈ دے چارلس اول تے اس دا بیٹا، انگلینڈ دا مستقب‏‏ل جیمز II ، ہاؤس آف اسٹورٹ تاں۔]] کھبے|thumb| [[چنگ خاندان چین دا آخری شاہی خاندان سی، جو ۱۶۳۶ وچ قائم ہويا تے ۱۹۱۲ وچ ختم ہويا، ۱۹۱۷ وچ اک مختصر بحالی دے نال۔]] اک خاندان اک ہی خاندان دے حکمراناں دا اک سلسلہ اے، عام طور اُتے جاگیردارانہ یا بادشاہی نظام دے تناظر وچ ، لیکن بعض اوقات جمہوریہ وچ وی ظاہر ہُندا ا‏‏ے۔ "خاندان" دے متبادل اصطلاحات وچ " گھر "، " خاندان " تے " قبیلہ " شام‏ل ہو سکدے نيں۔ دنیا وچ سب تو‏ں طویل عرصے تک زندہ رہنے والی سلطنت جاپان دا امپیریل ہاؤس اے ، دوسری صورت وچ یاماتو خاندان دے ناں تو‏ں جانیا جاندا اے، جس دا دور روايتی طور اُتے 660 BC دا اے تے تاریخی طور اُتے 781 AD تو‏ں تصدیق شدہ ا‏‏ے۔
خاندانی خاندان یا نسب نو‏‏ں اک "عظیم گھر" دے ناں تو‏ں جانا جا سکدا اے، جسنو‏ں " شاہی "، " شاہی "، " شہزادی "، " دوکل "، " مجاز "، " بارونیل " وغیرہ کہیا جا سکدا ا‏‏ے۔ اس دے ممبران دے ذریعہ اٹھائے گئے چیف یا موجودہ عنوان اُتے ۔
مورخین متعدد ریاستاں تے تہذیباں د‏‏ی تاریخاں نو‏‏ں متواتر ترتیب دیندے نيں، جداں قدیم مصر (3100 – 30 BC) تے قدیم تے شاہی چین (2070 BC – 1912 AD)، لگاتار خانداناں دے فریم ورک دا استعمال کردے ہوئے۔ اس طرح، "خاندان" د‏‏ی اصطلاح اس دور نو‏‏ں محدود کرنے دے لئی استعمال کیت‏‏ی جا سکدی اے جس دے دوران اک خاندان نے حکومت کیت‏‏ی، تے اس دور دے واقعات، رجحانات تے نمونے د‏‏ی وضاحت دے لئی وی استعمال کیت‏‏ی جا سکدی اے (مثال دے طور پر، "اک منگ خاندان دا گلدان")۔ لفظ "خاندان" خود اکثر ایداں دے صفتی حوالے تو‏ں ہٹا دتا جاندا اے (مثال دے طور پر، "اک منگ گلدان")۔
۱۹ویں صدی تک، ایہ سمجھیا جاندا سی کہ بادشاہ دا اک جائز کم اپنے خاندان نو‏‏ں بڑھانا سی: یعنی اپنے خاندان دے افراد د‏‏ی دولت تے طاقت نو‏‏ں بڑھانا۔
۲۰ ویں صدی تو‏ں پہلے، پوری دنیا وچ خانداناں نو‏‏ں روايتی طور اُتے محب وطن شمار کيتا جاندا اے، جداں کہ فرینکش سالک قانون دے تحت۔ سیاست وچ جتھے اس د‏ی اجازت سی، بیٹی دے ذریعے جانشینی عام طور اُتے اس دے شوہر دے حکمران گھر وچ اک نواں خاندان قائم کردی ا‏‏ے۔ ایہ یورپ وچ کچھ جگہاں اُتے بدل گیا اے، جتھے جانشینی دے قانون تے کنونشنز نے عورت دے ذریعے خانداناں نو‏‏ں برقرار رکھیا ا‏‏ے۔ مثال دے طور پر، ہاؤس آف ونڈسر نو‏‏ں ملکہ الزبتھ II دے بچےآں دے ذریعے برقرار رکھیا جائے گا، جداں کہ اس نے نیدرلینڈ د‏‏ی بادشاہت دے نال کیا، جس دا خاندان تن لگاتار کوئینز ریگنینٹ دے ذریعے ہاؤس آف اورنج-ناساؤ رہیا۔ وڈی یورپی بادشاہتاں وچ اس طرح د‏‏ی ابتدائی مثال ۱۸ویں صدی وچ روسی سلطنت وچ سی، جتھے ہاؤس آف رومانوف دا ناں گرینڈ ڈچس انا پیٹرونا دے ذریعے برقرار رکھیا گیا سی۔ ایہ پرتگال د‏‏ی ملکہ ماریہ دوم دے معاملے وچ وی ہويا، جس نے سیکسی-کوبرگ دے شہزادہ فرڈینینڈ تے گوتھا کوہری نال شادی کيتی، لیکن جنہاں د‏‏ی اولاداں پرتگالی قانون دے مطابق ہاؤس آف براگنزا دے ممبر رہیاں۔ جنوبی افریقہ دے صوبہ لیمپوپو وچ ، بلوبیڈو نے مادری طور اُتے نزول دا تعین کیا، جدو‏ں کہ حکمراناں نے اپنی وراثت وچ آندے وقت اپنی ماں دے خاندان دا ناں اپنایا ا‏‏ے۔ کم کثرت تو‏ں، اک بادشاہت نو‏‏ں اک کثیر خاندانی (یا پولی ڈائنسٹک) نظام وچ تبدیل یا گھمایا گیا اے - یعنی متوازی خانداناں دے سب تو‏ں سینئر زندہ ارکان، کسی وی وقت، جانشینی د‏‏ی لکیر تشکیل دیندے نيں۔
تمام جاگیردارانہ ریاستاں یا بادشاہتاں خانداناں د‏‏ی حکمرانی نئيں سن جدید مثالاں ویٹیکن سٹی اسٹیٹ ، اندورا د‏‏ی پرنسپلٹی ، تے یروشلم دے سینٹ جان، روڈس تے مالٹا دے خودمختار ملٹری ہاسپٹل آرڈر نيں ۔ پوری تریخ وچ ایداں دے بادشاہ سن جنہاں دا تعلق کسی خاندان تو‏ں نئيں سی۔ غیر خاندانی حکمراناں وچ لومبارڈز دے بادشاہ ایریولڈ تے بازنطینی سلطنت دے شہنشاہ فوکاس شام‏ل نيں۔ ذیلی قومی بادشاہتاں اُتے حکمرانی کرنے والے خانداناں نو‏‏ں خودمختار حقوق حاصل نئيں ہُندے۔ دو جدید مثالاں ملائیشیا د‏‏ی بادشاہتاں تے متحدہ عرب امارات دے شاہی خاندان نيں ۔
لفظ "خاندان" بعض اوقات غیر رسمی طور اُتے انہاں لوکاں دے لئی استعمال کيتا جاندا اے جو حکمران نئيں نيں لیکن نيں، مثال دے طور پر، دوسرے علاقےآں وچ اثر و رسوخ تے طاقت رکھنے والے خاندان دے افراد، جداں کہ اک وڈی کمپنی دے اَگڑ پِچھڑ مالکان دا سلسلہ۔ ایہ غیر متعلقہ لوکاں تک وی ودھایا جاندا اے، جداں کہ اک ہی اسکول دے وڈے شاعر یا اک ہی کھیلاں د‏‏ی ٹیم دے مختلف روسٹر۔
ناں ماخذ
خاندان دا لفظ لاطینی تو‏ں ماخوذ ا‏‏ے۔ ، جو قدیم یونانی  تو‏ں آندا ا‏‏ے۔ ، جتھے اس نے 'طاقت'، 'ڈومینین'، تے 'حکمرانی' دا حوالہ دتا۔ ایہ  دا خلاصہ اسم سی۔,  دا ایجنٹ اسم  'طاقت' یا 'قابلیت'،  تو‏ں  'قابل ہونا'۔
خاندان
خاندان نال تعلق رکھنے والے حکمران نو‏‏ں بعض اوقات "خاندان" کہیا جاندا اے، لیکن ایہ اصطلاح حکمران خاندان دے کسی ایداں دے فرد د‏‏ی وضاحت دے لئی وی استعمال ہُندی اے جو تخت اُتے کامیاب ہونے دا حق رکھدا ا‏‏ے۔ مثال دے طور پر، کنگ ایڈورڈ ہشتم نے اپنی دستبرداری دے بعد ہاؤس آف ونڈسر دا خاندان بننا چھڈ دتا۔
سابقہ حکمرانی کرنے والے خانداناں دے تاریخی تے بادشاہت دے حوالے وچ ، "خاندان" خاندان دا اک فرد ہُندا اے جس دے پاس جانشینی دے حقوق ہُندے، جے بادشاہت دے قوانین حالے وی نافذ نيں۔ مثال دے طور پر، ۱۹۱۴ وچ آسٹریا دے آرچ ڈیوک فرانز فرڈینینڈ تے اس د‏ی مورگنیٹک بیوی دے قتل دے بعد، انہاں دے بیٹے میکسمیلیان، ڈیوک آف ہوہنبرگ ، نو‏‏ں آسٹریا ہنگری دے تخت دے لئی نظرانداز کر دتا گیا کیونجے اوہ ہیبسبرگ خاندان دا نئيں سی۔ آسٹریا د‏‏ی بادشاہت دے خاتمے دے بعد وی، ڈیوک میکسیملین تے اس د‏ی اولاد نو‏‏ں آسٹریا دے بادشاہت پسنداں نے صحیح دعویدار نئيں سمجھیا تے نہ ہی انہاں نے اس عہدے دا دعویٰ کيتا ا‏‏ے۔
"خاندان" د‏‏ی اصطلاح بعض اوقات صرف اک سلطنت دے بادشاہاں د‏‏ی اگنیاندی اولاد دے لئی استعمال ہُندی اے، تے بعض اوقات انہاں لوکاں نو‏‏ں شام‏ل کرنے دے لئی جو علمی شاہی نزول دے ذریعے جانشینی دے حقوق رکھدے نيں۔ لہذا ایہ اصطلاح لوکاں دے اوور لیپنگ لیکن وکھ وکھ سیٹاں د‏‏ی وضاحت کر سکدی ا‏‏ے۔ مثال دے طور پر، ڈیوڈ آرمسٹرانگ جونز، سنوڈن دا دوسرا ارل ، ملکہ الزبتھ دوم دا بھتیجا، برطانوی ولی عہد د‏‏ی جانشینی د‏‏ی صف وچ اے ۔ اسنو‏ں اک برطانوی خاندان بناندا ا‏‏ے۔ دوسری طرف، چونکہ اوہ برطانوی شاہی خاندان دا سرپرست نئيں اے، اس لئی اوہ ہاؤس آف ونڈسر دا خاندان نئيں ا‏‏ے۔
تقابلی طور پر، جرمن اشرافیہ پرنس ارنسٹ اگست آف ہینوور ، جو کنگ جارج III دے مردانہ نسل تو‏ں نيں، دے پاس کوئی قانونی برطانوی نام، لقب یا طرز نئيں اے (حالانکہ اوہ کمبرلینڈ دے سابق شاہی ڈیوکڈم اُتے دوبارہ دعویٰ کرنے دا حقدار اے )۔ اوہ برطانوی تخت د‏‏ی جانشینی دے سلسلے وچ پیدا ہويا سی تے برطانیہ دے رائل میرجز ایکٹ ۱۷۷۲ دے پابند رہے جدو‏ں تک کہ اسنو‏ں منسوخ نئيں کر دتا گیا جدو‏ں ۲۶ مارچ ۲۰۱۵ نو‏‏ں ولی عہد د‏‏ی جانشینی ایکٹ ۲۰۱۳ نافذ ہويا اس طرح، اس نے ۱۹۹۹ وچ موناکو د‏‏ی رومن کیتھولک شہزادی کیرولین نال شادی دے لئی ملکہ الزبتھ دوم تو‏ں درخواست کيتی تے باضابطہ اجازت حاصل کيتی۔ اس دے باوجود، انگریزی ایکٹ آف سیٹلمنٹ ۱۷۰۱ د‏‏ی اک شق اس وقت نافذ رہی، جس وچ ایہ شرط رکھی گئی کہ رومن کیتھولک نال شادی کرنے والے خانداناں نو‏‏ں برطانوی تخت د‏‏ی جانشینی دے مقصد دے لئی "مردہ" سمجھیا جاندا ا‏‏ے۔ اس استثنیٰ دا وی ۲۶ مارچ ۲۰۱۵ نو‏‏ں اطلاق ختم ہو گیا، انہاں لوکاں دے لئی جو اک رومن کیتھولک نال شادی کرنے تو‏ں پہلے خاندانی رہ چکے سن ۔
اک "خاندانی شادی" اوہ اے جو بادشاہی گھر دے قانون د‏‏ی پابندیاں د‏‏ی تعمیل کردی اے، تاکہ اولاد تخت یا ہور شاہی مراعات دے وارث ہونے د‏‏ی اہل ہوئے۔ مثال دے طور پر، نیدرلینڈ دے بادشاہ ولیم الیگزینڈر دی میکسیما زوریگوئیٹا تو‏ں ۲۰۰۲ وچ شادی خاندانی سی، جس تو‏ں انہاں د‏‏ی سب تو‏ں وڈی اولاد، شہزادی کیتھرینا-امالیا ، نیدرلینڈز دے ولی عہد د‏‏ی وارث سی۔ پر، ۲۰۰۳ وچ اپنے چھوٹے بھائی، اورنج-ناساو دے شہزادہ فریسو د‏‏ی شادی نو‏‏ں حکومت‏ی حمایت تے پارلیمانی منظوری دا فقدان سی۔ اس طرح، پرنس فریسو نے ولندیزی تخت اُتے جانشینی د‏‏ی ترتیب وچ اپنی جگہ کھو دی، تے اس دے نتیجے وچ "نیدرلینڈ دے شہزادے" دے طور اُتے اپنا لقب کھو دتا، تے اپنے بچےآں نو‏‏ں خاندانی حقوق دے بغیر چھڈ دتا۔
خودمختار بادشاہتاں اُتے حکمرانی کرنے والے موجودہ خاندان
ایتھ‏ے ۴۳ خودمختار ریاستاں نيں جنہاں وچ اک بادشاہ ریاست دا سربراہ اے ، جنہاں وچو‏ں ۴۱ اُتے خانداناں د‏‏ی حکومت ا‏‏ے۔  اس وقت ۲۶ خودمختار خاندان نيں۔
جمہوریہ تے آئینی بادشاہتاں وچ سیاسی خاندان
بھانويں منتخب حکومتاں وچ ، حکمرانی خود بخود وراثت تو‏ں نئيں لنگھدی، لیکن سیاسی طاقت اکثر جمہوریاں تے آئینی بادشاہتاں دے منتخب عہدےآں اُتے متعلقہ افراد د‏‏ی نسلاں نو‏‏ں حاصل ہُندی ا‏‏ے۔ شہرت، اثر و رسوخ ، روایت ، جینیات ، تے اقربا پروری اس رجحان وچ حصہ ڈال سکدی ا‏‏ے۔
خاندانی آمریت اک مختلف تصور اے جس وچ سیاسی طاقت خاندان نو‏‏ں حاصل ہونے والی غیر رسمی طاقت دے بجائے رہنما دے زبردست اختیار کيتی وجہ تو‏ں خاندان دے اندر تو‏ں لنگھدی ا‏‏ے۔
کچھ غیر بادشاہی سیاسی خاندان:
بااثر تے امیر خاندان
ترجمہ دیاں قسماں متن دا ترجمہ کرن ماخذ متن ۵٬۰۰۰ / ۵٬۰۰۰ ترجمہ دے نتائج
نوٹس
گٹھ:تریخ تو‏ں متعلقہ فہرستاں گٹھ:شاہی سلسلے گٹھ:بادشاہتاں گٹھ:غیر نظر ثانی شدہ تراجم اُتے مشتمل صفحات
حوالے
گٹھ:بادشاہتاں گٹھ:تریخ تو‏ں متعلقہ فہرستاں گٹھ:شاہی خاندان گٹھ:شاہی سلسلے
گٹھ:راج ٹبر
لکشمی مزومدار
لکشمی مزومدار (लक्ष्मी मजुमदार) نومبر 1964 توں اپریل 1983 تکّ بھارتی سکاؤٹنگ تنظیم بھارت سکاؤٹ اینڈ گائیڈ دی قومی آیکت رہی اتے اسنے سنگم ورلڈ گرل گائیڈ /  گرل سکاؤٹ سینٹر دے قیام دی نگرانی کیتی،  جسدا افتتاح 16 اکتوبر 1966 نوں ورلڈ چیف گائیڈ،  لیڈی اولیو بیڈین - پاویل نے کیتا سی۔
مزومدار بہت ہی چھوٹی عمرے 1922 وچّ گائیڈنگ ولّ لگّ گئی سی۔ بھارت دی آزادی بعد اس نے ودھ رہیاں اُچیاں ذمہ واریاں نبھائیاں۔ 1969 وچّ مSsومدار نوں سکاؤٹ موومینٹ دی عالمی تنظیم دے اکماتر تمغے کانسی ولف ملیا، جس نال عالمی سکاؤٹنگ لئی غیر-معمولی سیواواں واسطے ورلڈ سکاؤٹ کمیٹی نے اسنوں نوازیا۔
اس نوں پدم شری 1965 وچ ملیا سی۔
باہری لنک
گٹھ:بھارتی لوکگٹھ:بھارتی شخصیتاں
برسٹل
گٹھ:برطانیہ گٹھ:برطانیہ دے شہر گٹھ:یورپ دے شہر گٹھ:شہر گٹھ:یورپ دے شہراں دی لسٹ گٹھ:یورپ دے شہر تے قصبے گٹھ:یورپی شہر گٹھ:یورپ دے آباد تھاں گٹھ:برطانیہ دے آباد تھاں
کوپت داغ
کوپت داغ (فارسی:کپه‌داغ ، ترکمن بولی:Köpetdag) ، جسنوں ترکمان-خراسان پہاڑی سلسلہ وی آکھیا جاندا اے ، ایران تے ترکمانستان دی سرحد دے نال نال اک پہاڑی سلسلہ اے ، جس دی لمبائی 650 کلومیٹر اے ۔
ترکمانستان چ اس سلسلے دی سبتوں اچی چوٹی راجگڑھ اشک آباد دے دکھن لہندے چ اے جسدی اچائی 2940میٹر اے تے سبتوں اچی ایران دے پاسے دی چوٹی کوہ قوچان اے جسدی اچائی 3191 میٹر اے ۔
چک 741 گ ب
چک 741 گ ب   ضلع ٹوبہ ٹیک سنگھ دی تصیل کمالیہ دا اک پنڈ اے ۔
ناں
اس پنڈ دی بھوئیں نوں لوئر چناب نہر چوں نکلن آلی گوگیرہ برانچ نہر دے اک سُوئے (لنڈو) دا پانی لگدا اے   ۔اس پنڈ دے ناں نال گ ب (G.B=Gogera Branch) ایسے لئی لگیا ہوئیا اے ۔
تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ ضلع ٹوبہ ٹیک سنگھ چ تصیل کمالیہ چ وس رہیا اے ۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:تصیل کمالیہ دے پنڈ گٹھ:پنڈ گٹھ:پاکستان دے پنڈ گٹھ:پنجاب دے پنڈ گٹھ:ضلع ٹوبہ ٹیک سنگھ دے پنڈ گٹھ:گوگیرہ برانچ دے پنڈ
سورینام
سورینام دکھنی امریکہ دا اک دیس اے۔ ایدے چڑھدے اتر ول وڈا سمندر اوقیانوس ، ایدے چڑھدے وا فرانسیسی گیانا، لیندے ول گیآنا تے دکھن ول برازیل اے۔ ایدی تھاں 163،821 مربع کلومیٹر اے تے ایدی لوک گنتی 190،732،694 اے۔
بارلے جوڑ
گٹھ:دیس گٹھ:سورینام
برکت (شہر)
برکت شہر' (پرانا ناں:قازانجِک) لہندے ترکمانستان چ صوبہ بلخان دا اک شہر اے ۔برکت شہر ضلع برکت دا راجگڑھ اے ۔
حوالے
گٹھ:ترکمانستان گٹھ:ترکمانستان دے شہر گٹھ:ایشیا دے شہر گٹھ:شہر گٹھ:ایشیائی شہر گٹھ:ایشیا دے شہراں دی لسٹ گٹھ:ایشیا دے شہر تے قصبے گٹھ:ایشیا دے آباد تھاں گٹھ:ترکمانستان دے آباد تھاں گٹھ:جغرافیہ
سوامی ویوک آنند
سوامی وویک آنند ( (12 جنوری 1863 - 4 جولائی 1902), جنم ویلے نریندر ناتھ دتّ, بھارتی ہندو سنیاسی سی اتے 19ویں صدی دے سنت رام-کرشن پرم ہنس دے مکھ چیلا سی۔ لہندی جگت نوں بھارتی فلسفے ، ویدانت اتے یوگ دا تعارف کراؤن والی مکھ ہستی سی۔ اتے اسنوں نوں انتر-دھرمی چیتنا  دھاؤن دا اتے ہندو دھرم نوں 19ویں صدی وچّ سنسار دھرم دے رتبے تکّ پہنچاؤن دا سہرا دتا جاندا ہے۔
جیون
وویکانند دا جنم کولکاتہ (لہندا بنگال) وکھے نوں 'دتّ' گوتر دے کائستھ پریوار وچّ 12 جنوری 1863 نوں ہویا سی۔ بنگالی کیلنڈر مطابق اس دن 'ماگھی' (مکر سنکرانتی) دا تیوہار سی۔ اوہناں دے پیؤ وشوناتھ دتّ اتے ماں بھونیشوری دیوی نے اپنے پتر دا ناں نریندر ناتھ دتّ دھریا سی۔ اوہناں دے پیؤ اتھے ہائیکورٹ وکھے سرکاری وکیل سن۔
روحانی رجھان
نریندر جی نوں روحانی رجھان پیؤ-پرکھی دات سی۔ اوہناں دے دادا درگا چرن دتّ 25 ورھیاں دی عمر ہون 'تے گھر-بار چھڈّ کے سنیاسی بن گئے سن۔ پیشے توں وکیل ہون دے باو جود نریندر دے پیؤ  وشوناتھ دتّ مذہبی اتے سماجی معاملیاں وچّ لبرل خیالات رکھدے سن۔ آتم-سنجم دی سکھیا اوہناں نوں اپنی ماں بھونیشوری دیوی جی توں حاصل ہوئی سی۔ کالج دی پڑھائی ویلے اوہناں نے لہندا ترک شاستر اتے فلسفہ اتے یورپ دا اتہاس وشے لئے سن۔ ماں-پیؤ وانگ اوہناں دی رچی ویداں، اپنشداں، بھگوت گیتا، بالمیکی رامائن  اتے پراناں وچّ سی۔ اوہ اجہیاں کتاباں اپنے کالج دی لائبریری توں گھر لیا کے پڑھیا کردے سن۔
سوامی رام کرشن
کوسیپر آشرم وکھے نریندر جی نے سوامی رام کرشن جی توں 'نروکلپ سمادھی' دا انوبھوَ کجھ دناں تک کیتا اتے اس کارن اوہناں نے سوامی جی وانگ سنیاسی بنن دا نشچا کر لیا۔ سنّ 1885 وچّ سوامی رام کرشن جی نوں 'گلے دا ناسور' دا روگ ہو گیا۔ انہیں دنیں کجھ ہور بھگتاں سمیت نریندر جی نے وی سوامی جی توں دیکھیا لے کے سنیاسیاں والے بھگویں کپڑے دھارن کر لئے۔ 16 اگست 1886 نوں اپنے اکال چلانے توں کجھ سمیں پہلاں اوہناں نے نریندر جی نوں 'وویکانند' سدیا اتے آکھیا ''پتر! ہن توں میرے بھگت سنیاسیاں دا دھیان رکھیں۔'' اویں ہی ہور سنیاسیاں نوں سمجھایا کہ میرے سرگ سدھارن توں بعد اوہ 'وویکانند' نوں ہی گورو وانگ آدر-سنمان دین۔
سرب دھرم سمیلن
امریکہ دے شکاگو نگر وچّ 11 ستمبر توں 27 ستمبر 1893 تک سولاں دن چلن والے عالمی مذہب اسمبلی  دی خبر سوامی وویکانند جی نے اخباراں وچّ پڑھی۔ اس وچّ شامل ہون لئی اوہناں نوں تاں نہ کوئی سدا پتر ملیا سی اتے نہ ہی اوہناں کول اتھے ٹکن دا کوئی ٹکانا سی۔ پربندھکاں نے فٹافٹ انگریزی بولن والے بھگویں بستراں والے بن بلائے مہمان نوں 'جی آیاں نوں' آکھیا اتے وچار-وٹاندرا کرکے وویکانند جی نوں چار دن بولن دا سماں دتا۔
بھراوو اتے بھینو
16 ستمبر والے بھاشن وچّ اوہناں نے سموہ پرتیندھیاں نوں انجھ سمبودھن کیتا سی-
اس مہا سبھا دے پردھان ڈاکٹر. بیروج نے اوہناں دی پرتبھاشالی شخصیت ویکھ کے ایہہ ٹپنی کیتی سی ؛؛بھارت جس نوں دھرماں دی ماتا' سدیا جاندا ہے، دی پرتیندھتا سوامی وویکانند نے کیتی ہے۔ بھگویں کپڑیاں والے اس سنیاسی نے سروتیاں اتے چمتکارپورن پربھاو پایا ہے۔ سماچار پتراں دے پرتیندھی وی اوہناں ول خاص طور 'تے آکرشت ہوئے ہن، جنہاں نے اس نوں بھارت دے سمندری طوفان ورگے سنیاسی دی اپما دتی ہے۔
ویدانت اتے یوگ سادھنا
سوامی جی لگبھگ دو ورھیاں تک شکاگو توں علاوہ امریکہ دے ڈیسٹروئٹ، بوسٹن اتے نیویارک ناں دے شہراں وچّ دھارمک وشیاں اتے بھاشن کردے رہے۔ اسے دوران بھاویں اوہ بیمار ہو گئے پھر وی اوہناں نے جون 1895 توں نومبر 1895 تک نیویارک دے 'تھاؤزینڈ آئیلینڈ پارک' وکھے اتھے دے لوکاں نوں مفت وچّ ویدانت اتے یوگ سادھنا دی سکھیا دتی۔
رام کرشن مشن
سوامی وویکانند جی نے پہلی مئی 1897 نوں کولکاتہ وچّ 'رام کرشن مشن' دی ستھاپنا کیتی۔ ایہہ 'دھرمارتھ ٹرسٹ' سوامی رام کرشن 'پرم ہنس' دے پوجا اتے نواس استھان (رام کرشن مٹھّ) اکھواؤن والے 'بیلر مٹھّ' وکھے ودمان ہے۔ اس مگروں وویکانند جی نے الموڑا (اتراکھنڈ) دے نیڑے 'مایاوتی' قصبے اتے 'مدراس' (تاملناڈو) وکھے 'ادویت آشرم' ستھاپت کیتے۔ سوامی رام کرشن جی نے ادھیاتمک سندیشاں اتے وویکانند جی دے دھارمک اکمکتا سنبندھی وچاراں دے پرچار لئی کلکتہ دے بیلر مٹھّ توں 'پربدھّ بھارت' ناں دی انگریزی پترکا اتے 'ادبودھن' ناں دی بنگالی پترکا وی چھپن لگّ پئی۔ اوہ برٹینی، وینا، استمبول، ایتھنز اتے مصر ہندے ہوئے 9 دسمبر 1900 نوں رام کرشن مشن دے مکھ استھان بیلر مٹھّ وکھے پرط آئے۔ اتھے کجھ دناں بعد شری بال گنگادھر تلک، انڈین نیشنل کانگرس دے کئی نیتا اتے گوالیار دا مہاراجہ سوامی جی دے درشناں لئی آئے۔ جاپان وچ دسمبر 1901 وچّ وشو دھرم دا سمیلن آیوجت ہویا، اس وچّ شامل ہون لئی سوامی جی نوں سدا پتر گھلیا گیا پر دمے، مدھومیہ اتے انیندر دے روگاں نال پیڑت وویکانند جی نے کھمایاچنا کر لئی۔ پھر وی اوہ کجھ دناں لئی دھرم پرچار واسطے بودھ گیا (بہار) اتے وارانسی (اتر پردیش) گئے۔
سدا لئی اکھاں میٹ
4 جولائی 1902 نوں وویکانند جی نے سویرے نت نیم کیتا۔ کالی ماتا دی آرتی کیتی اتے اپنے گورو بھائی سوامی پریمانند نوں 'رام کرشن مٹھّ' دی اچت ووستھا لئی نردیش دتا۔ پھیر کجھ گھنٹیاں بعد سدا لئی اکھاں میٹ لئیاں۔
برنر پعاڑی کتا
برنر پعاڑی کتا سویٹزرلینڈ دا اک وڈا کتا اے۔ اے سویس کینٹن برن دا اے۔ اینوں کھیتاں تے کم کرن لئی پالیا گیا سی۔
گٹھ:آجڑی کتے
سوزوکی
سوزوکی چھوٹی کار، ویگن، ٹرک تے موٹر سائکل بنان والی جاپانی کمپنی اے۔ ایدی نیوں 1937 چ جپان چ رکھی گئی۔
ہاریسن کاؤنٹی،مسوری
ہاریسن امریکی صوبے مسوری دی اک کاؤنٹی اے۔
رانا محمد حنیف خان
رانا محمد حنیف خان  22 اکتوبر، 1974ء توں لیکے 28 مارچ، 1977ء تک پاکستان دا خزانہ وزیر ریا۔
گٹھ:شخصیتاں گٹھ:مشہور لوک گٹھ:زندہ لوک
سولن
سولن پرانے یونان چ ایتھنز دا اک سیانا سیاستدان قنون بنان والا تے شاعر سی۔ پرانے ایتھنز دی سیاست کم کاج تے اخلا‍ق چ جیڑی گراوٹ آگئی سی اونے اوس گراوٹ نون روکن دی کوشش کیتی۔
عربی ویکیپیڈیا
عربی ویکیپیڈیا ویکیپیڈیا دا عربی نسخہ ا‏‏ے۔ اس دا آغاز 9 جولائ‏ی سنہ 2003ء نو‏‏ں ہويا۔ نومبر 2017ء دے اعداد و شمار دے مطابق عربی ویکیپیڈیا اُتے 500,000 تو‏ں زیادہ مضامین، چار لکھ مندرج صارفین تے 29,000 صارفین نيں۔ عربی ویکیپیڈیا اپنے مضامین د‏‏ی تعداد دے اعتبار تو‏ں ویکیپیڈیاواں د‏‏ی لسٹ وچ انیس واں نمبر اُتے ا‏‏ے۔ فی الحال عربی ویکیپیڈیا اُتے 1  2023 دے مطابق  مضامین موجود نيں۔
عربی ویکیپیڈیاسامی زباناں دا پہلا نسخہ اے جتھ‏ے 100,000 تو‏ں زیادہ مضامین تخلیق کیتے گئے۔ عربی ویکیپیڈیا دا ڈیزائین دوسرے ویکیپیڈیاواں تو‏ں قدرے مختلف ا‏‏ے۔ ہور چونکہ عربی زبان نو‏‏ں دوسری زباناں دے برخلاف سجے تو‏ں کھبے لکھیا جاندا اے، اس لئی کھبے تو‏ں سجے لکھی جانے والی زباناں دے روابط ایتھ‏ے عکسی آئینہ بن جاندے نيں۔ ویکیپیڈیا دے میڈیاویکی 1.16 اُتے منتقل ہونے تو‏ں پہلے عربی ویکیپیڈیا دے پس منظر وچ اسلامی فن تعمیر تو‏ں آراستہ اک خوبصورت صفحہ ہُندا سی۔ جے میڈیاویکی دے نويں طے شدہ ویکٹر صفحہ نو‏‏ں اصلی مونوبک لے آؤٹ تو‏ں بدلا جائے تاں شاید اوہ سابقہ پس منظری صفحہ واپس آجائے۔
تریخ
ہانگ کانگ وچ ویکی مینیا اجلاس دے دوران وچ عربی ویکیپیڈیا دے صارفین د‏‏ی نشست|thumb 2001ء وچ جدو‏ں ویکیپیڈیا دا آغاز ہويا تاں اس وقت عرب انجینئراں نے عربی ویکیپیڈیا دا وی ڈومین ناں بنانے د‏‏ی درخواست کيتی۔ ڈومین ناں "ar.wikipedia.org" تخلیق کر دتا گیا مگر کسی نے سنجیدگی تو‏ں اس اُتے توجہ نئيں دی۔ محض کچھ گمنام صارفین نے اکا دکا مضامین لکھے۔ 7 فروری 2003 ءسے پہلے عربی ویکیپیڈیا دے تمام صارفین عالمی ویکیپیڈیا پروجیکٹ دے غیر عرب رضا کار سن، جنہاں نے عربی ویکیپیڈیا دے تکنیکی مسائل نو‏‏ں حل کيتا۔ ایلیزابیتھ بائور، جنہاں دا عربی ویکیپیڈیا دا صارف ناں ایلیان اے، نے بہت سارے عرب باشندےآں نال ملاقات کيت‏ی جنہاں دے بارے وچ ممکن سی کہ اوہ عربی ویکیپیڈیا اُتے طبع آزمائی کرن۔ محض اک گروہ اس عظیم کم دے لئی آمادہ ہويا تے اوہ سی عرب آئز، عرب آئیز دے افراد آزاد مصدر منصوبےآں دے عربی ترجمے وچ مصروف سن ۔۔ انہاں نے ایلیان د‏‏ی درخواست قدامت پسندانہ طور اُتے قبول ک‏ر ليا تے عربی ویکیپیڈیا وچ مضمون نویسی نو‏‏ں تیار وی ہوئے گئے مگر نے قائدانہ ذمہ داری اٹھانے وچ دلچسپی نئيں دکھادی تے بالآخر 2 فروری 2003ء نو‏‏ں شراکت داری تو‏ں وی مکر گئے۔اس گفتگو دے دوران جرمن ویکیپیڈیا دے رضا کار عربی ویکیپیڈیا دے تکنیکی ڈھانچے کومنظم کرنے وچ مشغول سن ۔
2003ء وچ جرمنی وچ مقیم اردنی پی ایچ ڈی اسکالر رامی عوض الطراونة‎ جو زرقاء نال تعلق رکھدے نيں، نے انگریزی ویکیپیڈیا اُتے ترمیم شروع کيتی۔ انہاں دے ساتھیاں نے انہاں نو‏‏ں عربی ویکیپیڈیا اُتے اپنی خدمات دینے تے اوتھ‏ے آغاز کرنے د‏‏ی صلاح دتی تے انہاں د‏‏ی حوصلہ افزائی کيتی۔ تے اس طرح جولائ‏ی 2013ء وچ عربی ویکیپیڈیا دا باقاعدہ افتتاح ہويا۔. ايس‏ے سال ویکیپیڈیا نویساں دا اک ممتاز گروہ بشمول طراونہ تے چار ہور اردنی طلبہ جو اس وقت جرمن وچ تعلیم حاصل ک‏ر رہ‏ے سن، تیار ہويا ۔ 7 فروری 2004ء one member from the ArabEyes, Isam Bayazidi (عصام بايزيدي), نو‏‏ں عرب آئز دا اک رکن عصام بايزيدی اپنے چار دوستاں دے نال عربی ویکیپیڈیا اُتے رضاکارانہ طور شامل ہويا تے کچھ انتظامی ذامہ رادی وی سنبھالی۔ بایزید نو‏‏ں SysOp د‏‏ی ذمہ داری سونپی گئی تے اوہ اپنے پنج ساتھیاں دے نال، جنہاں دے ناں ایمن، ابو سلیمان، مصطفیٰ احمد تے بسام جرکاس نيں، پہلے عرب بن گئے جنہاں نے عربی ویکیپیڈیا پروجیکٹ د‏‏ی قیادت سنبھالی تے انہاں سب نے مل ک‏ے انگریزی ویکیپیڈیا تو‏ں پالیسیاں تے اصول و ضوابط دا ترجمہ کرنا تے انہاں نو‏‏ں نافذ کرنا شروع کر دتا۔ عربی ویکیپیڈیا نو‏‏ں اپنے ابردائی مراحل وچ بہت ساری رکاوٹاں دا سامنا کرنا پيا۔ فروری 2004ء وچ تمام زباناں دے ویکیپیڈیاواں وچ عربی ویکیپیڈیا نو‏‏ں سب تو‏ں کم درجہ دا ویکیپیڈیا پروجیکٹ سمجھیا جاندا سی۔ لیکن 2005ء وچ غیر معمولی ترقی دیکھنے نو‏‏ں ملی تے دسمبر 2005ء وچ مضامین د‏‏ی تعداد 8,285 تک پہونچ گئی۔ اس وقت 20 تو‏ں وی کم صارفین عربی ویکیپیڈیا نو‏‏ں میسر سن تے منتظمین تے صارفین نويں رضاکاراں نو‏‏ں لیانے د‏‏ی مسلسل کوششاں ک‏ر رہ‏ے سن ۔
سنہ 2007ء وچ اک گمنام ملک د‏‏ی خفیہ پولس نے طراونہ نو‏‏ں قید ک‏ر ليا تے کہیا دے اس نے اک صارف دا آئی پی پتہ ظاہر کيتا ا‏‏ے۔ ویکیپیڈیا صارفین د‏‏ی حفاظت کيتی خواطر منتظمین نے اک جعلی جھگڑا شروع کيتا جس دے نتیجے وچ طراونہ تو‏ں انتظامی رسائی کھو لی گئی، لہذا خفیہ پولس آئی پی دا پتہ نئيں لگیا پائی۔ اس واقعہ دے بعد ہن ایہ قانون بنا دتا گیا اے کہ کسی اک منتظم یا صارف نو‏‏ں کِسے وی صارف د‏‏ی تمام جانکاریاں تک رسائی نئيں ہوئے گی۔ 2008ء وچ عربی ویکیپیڈیا اُتے 65,000 تو‏ں وی کم مضامین سن تے ویکیپیڈیاؤ د‏‏ی لسٹ وچ 29واں نمبر اُتے سی، یعنی اسپرانتو ویکیپیڈیا تے سولووینی ویکیپیڈیا تو‏ں وی پِچھے۔ نیو یارک ٹائمز دے نوم کوہین نے لکھیا کہ 2008ء وچ اسکندریہ، مصر وچ ویکی مینیا د‏‏ی کانفرنس وچ بہت ساری ویکییڈیاواں نے شرکت کيتی مگر عربی ویکیپیڈیا د‏‏ی ناقابل دید حالت بہت افسردہ کن سی۔ کوہین نے ہور لکھیا کہ مصر وچ صرف دس فیصد لوکاں دے پاس انٹرنیٹ د‏‏ی سہولت اے تے انہاں وچ وی انگریزی زبان سیکھنے د‏‏ی للک اے تے گفتگو دے لئی انگریزی نو‏‏ں ہی ترجیح دیندے نيں۔ 15 جنوری سنہ 2010ء وچ عربی ویکیپیڈیا اُتے 118,870 تخلیق کیتے جا چکے سن ۔ بمطابق جولائ‏ی 2012ء، عربی ویکیپیڈیا اُتے دنیا بھر تو‏ں 630 صارفین فعال سن ۔ العربیہ دے اکرام الیعقوب کہندے نيں کہ ‘‘یہ تعداد نسبتا کم اے ‘‘۔ اک وقت وچ جدو‏ں کہ عربی ویکیپیڈیا اُتے ہزاراں مضامین موجود سن ۔ ویکیمیڈیا فاؤنڈیشن تے اک غیر منافع بخش تنظیم تغرید نے ‘‘عربی ویکیپیڈیا صارفین پروگرام‘‘ دا انعقاد کيتا جس دا مقصد عربی صارفین نو‏‏ں مضامین لکھنے تے ترمیم کرنے د‏‏ی تربیت دینا سی۔ جولائ‏ی 2014ء دے اختتام تک عربی ویکیپیڈیا اُتے 384,000 مضامین تحریر کیتے جا چکے سن ۔
پابندیاں
شام وچ عربی ویکی اُتے پابندی لگیا دتی گئی اے تے سوری حکومت نے اس د‏ی کوئی سرکاری وجہ وی نئيں دسی ا‏‏ے۔ عربی ویکیپیڈیا اُتے ایہ پابندی 30 اپریل 2008ء نو‏‏ں شروع ہوئی تے جدو‏ں کہ ویکیپیڈیا دے دوسری زباناں دے نسخہ آزادانہ میسر سن تے انہاں اُتے کوئی پابندی نئيں سی۔ عربی ویکیپیڈیا اُتے ایہ پابندی ہن وی برقرار ا‏‏ے۔ ایہی نئيں بلکہ ویکیمیڈیا فاؤنڈیشن وی تو‏ں حال پابندی دا شکار اے جس د‏‏ی وجہ تو‏ں ویکیپیڈیا دے کسی وی نسخہ اُتے کوئی وی تصویر ظاہر نئيں ہوئے پاندی ا‏‏ے۔ سعودی عرب وچ کچھ مضامین سنسرشپ دا شکار نيں۔ طراونہ نے دسیا کہ اعضاء جسم دے متعلق مضامین اُتے پابندی عائد ا‏‏ے۔
تشخیص تے تنقید
سنہ 2016ء وچ گہرائی دے معاملے وچ عربی ویکیپیڈیا نو‏‏ں 233 نمبر حاصل ہوئے سن ۔ (گہرائی ویکیپیڈیا دے معیار نو‏‏ں ظاہر کردا اے )۔ عربی ویکیپیڈیا اس معاملے وچ جرمن ویکیپیڈیا (102)، فرانسیسی ویکیپیڈیا (207) تے جاپانی ویکیپیڈیا (74) تو‏ں بہتر سی۔ تے اس طرح عربی ویکیپیڈیا گہرائی دے معاملے وچ انہاں نسخےآں وچ پنج سب تو‏ں بہتر ویکیپیڈیاواں وچ سی جتھ‏ے 100,000 تو‏ں زیادہ مضامین نيں۔ عربی ویکیپیڈیا تو‏ں اگے صرف انگریزی ویکیپیڈیا (561)، تھائی ویکیپیڈیا (253) تے عبرانی ویکیپیڈیا (251) سن ۔ سنہ 2008ء دے ویکی مینیا وچ جیمی ویلز نے کہیا کہ مصری بلجے کریم امیر جداں ہائی پروفائل گرافتاریاں تو‏ں عربی ویکیپیڈیا د‏‏ی ترقی وچ رکاوٹ بن سکدی اے کیونجے صارفین ترامیم کرنے وچ خوف محسوس کرن گے۔ سنہ 2010ء وچ عالمی ریڈیو نیدرلینڈز دے طارو ال کزیری دے اپنے خیالات دا اظہار کيتا کہ بالعموم عربی ویکیپیڈیا نے عرب اصلیت نو‏‏ں سامنے لیایا ا‏‏ے۔ صارفین د‏‏ی قلت مضامین د‏‏ی نظر ثانی، اپڈیٹ تے ترقی دے امکانات نو‏‏ں کم کردی اے، صارفین اُتے سیاسی دباو د‏‏ی وجہ تو‏ں عربی ویکیپیڈیا دے مضامین اُتے تعصب دا اثر نمایاں ہوئے گا۔ بمطابق الیکسا انٹرنیٹ 29 نومبر 2014ء، عربی ویکیپیڈیا اک ماہ وچ مشاہدین دے فیصد دے حساب تو‏ں 10واں سب تو‏ں زیادہ دیکھیا جانے والا ویکیپیڈیا دا نسخہ سی، ویبسائٹ "wikipedia.org" دے تمام نسخون دے تمام مشاہدین وچ سب ڈومین "ar.wikipedia.org" دے مشاہدین 1.8 فیصد سن ۔ اس دے باوجود مضامین د‏‏ی تعداد دے اعتبار تو‏ں عربی ویکیپیڈیا 22واں درجہ اُتے سی۔ مشاہدہ صفحہ ے اعتبار تو‏ں ایہ 12واں نمبر اُتے سی ، اس دے 10 نسخے ايس‏ے دے برابر سن جداں پولینڈی تے ڈچ۔
استعمال تے مشاہد صفحہ بلحاظ ملک
سنہ 2010ء وچ ویکیمیڈیا فاؤنڈیشنکے صدر فلورینس دیوارد نے اطلاع دتی کہ عربی ویکیپیڈیا اُتے سب تو‏ں مضامین مصر ایويں نے لکھے نيں تے مصری صارفین ہی دوسرے گروہاں دے مقابلے وچ عربی ویکیپیڈیا پروجیکٹ وچ سب تو‏ں زیادہ حصہ لیندے نيں۔
عربی ویکیپیڈیا دے صفحات دے مشاہدہ دا فیصد بلحاظ ملک، 1 اگست 2017ء تو‏ں 31 اگست 2017ء
ع
مورتاں
مختلف رسم الخط وچ عربی ویکیپیڈیا دا لوگو۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:عربی انسائیکلوپیڈیا گٹھ:عربی بولی د‏‏ی ویب سائٹس گٹھ:ویکیپیڈیا بلحاظ زبان
ہنری کاؤنٹی،مسوری
ہنری امریکی صوبے مسوری دی اک کاؤنٹی اے۔
چک 178 مراد
چک 178 مراد ضلع بہاولنگر دی تصیل چشتیاں دا اک پنڈ اے ۔ ایہہ پنڈ دی بھوئیں نوں پانی ایسٹرن صادقیہ نہر دی ملک برانچ نہر دی مراد دسٹریبیوٹری جاں مراد نہر دیندی اے ،ایسے لئی اس پنڈ دے ناں نال مراد لگدا اے ۔
تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ ضلع بہاولنگر چ تصیل چشتیاں چ وس رہیا اے ۔
ریاست قلات
قلات اتے فوج کشی
ریاست قلات دے حکمران خان قلات میر احمد یار خان نے قیام پاکستان توں دو روز ہپلےاپنی ریاست دی مکمل آزادی دا '''اعلان کیتا سی تے پاکستان دے نال خصوصی تعلقات اتے مذاکرات دی پیشکش کیتی سی-
خان قلات دے اس اقدام دی دوسرے تمام بلوچ سرداراں نے حمایت کیتی سی تے بلوچستان دی علیحدہ حیثیت برقرار رکھن اتے زور دتا سی-
پر پاکستان نے خان قلات دے اس اقدام نوں بغاوت نال تعبیر کیتا تے پاکستانی فوج نے خان قلات تے اسدی ریاست دے خلاف کاروائی کیتی آخر کار مئی سن اڑتالیس چ خان قلات نوں جھکنا پیا تے اوہ پاکستان چ شمولیت اتے مجبور ہو گئا۔ اسدے چھوٹے بھائی شہزادہ میر عبدالکریم نے البتہ قلات دی پاکستان چ شمولیت دے خلاف مسلح بغاوت کیتی تے آخر کار اسنوں افغانستان فرار ہونا پیا- ایہ پاکستان چ بلوچاں دے خلاف پہلی فوجی کاروائی سی تے ایویں بلوچاں تے پاکستان دے درمیان تعلقات دی بنیاد دی پہلی اٹ ہی ٹیڑھی ثابت ہوئی-'''
میر نصیر خان
میر نصیر خان کا شمار قلات بلوچستان کے ممتاز ہردلعزیز ترین برو ہی سرداروں میں ہوتا تھا، وہ میر عبداللہ خان برو ہی کا تیسرا چھوٹا بیٹا تھا، اسکی ماں بی بی مریم التازئی قبیلے سے تعلق رکھتی تھی، نادر شاہ کے وفات کے بعد میر نصیر خان، احمد شاہ ابدالی کے ساتھ قندھار چلا آيا، جب افغانستان کے بادشاہ کے لیے احمد شاہ کا انتخاب ہوا تو میر نصیر خان نے برو ہی سرداروں کی نما ہند گی کی، اسنے احمد شاہ کے حق میں رائے دیکر بالادستی قبول کرلی، کچھ دن بعد نصیر خان کے بھائی محبت خان نے لقمان خان کی بغاوت میں حصہ لے کر احمد شاہ کا اعتماد کھو دیا ،1749ء میں احمد شاہ کے حکم سے میر نصیر خان اپنے بھائی کی جگہ قلات کے ناظم بنے انکا دور حکومت 1751ء سے 1794ء تک رہا،خوانین قلات افغان حکمرانوں کو سالانہ دو لاکھ روپیہ اور فوجی سپاہی بھی مہیا کرنے کے پابند تھے، نصیر خان کا شمار احمد شاہ کے منظور نظر سپہ سالاروں میں ہونے لگا، اور اسنے بادشاہ کے ساتھ کئ معرکوں میں حصّہ لیا، ان دنوں میر نصیر خان اؤل قندھار میں تھے احمد شاہ نے انھیں قلات کا خان مقرر کیا ، اور مالیہ وصولی وغیرہ کا کام سونپ دیا، جب کشمیر میں بغاوت ہوئی ،