cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
برطانیہ وچ سکھ دھرم
اختلاف
اک سکھ اتے اک غیر-سکھ وچالے انند کم ویاہ تقریب کرنا اک ووادپورن مدعا بن گیا اے۔ سال 2016 وچ، ہتھیاربند پولیس نے لیمنگٹن سپا دے گرودوارہ صاحب وکھے کئی مظاہرین نوں گرفتار کیتا، جسدا دِ ٹیلیگراف دعوہ کردا اے کہ "مکسڈ ویاہ نوں لے کے تناء دا اتہاس اے"۔ سکھ یوتھ یوکے، جو اس خلاف کارکردگی دے پچھے سن، نے “اک ٹھگّ گرودوارہ کمیٹی نے اختلاف پیدا کرن” نوں قصوروار ٹھہرایا۔ اک سکھ صحافی نے اس مدعے نوں “ڈونگھی گٹبندی” کیہا جدوں کہ اک ہور نے مخالفاں دے مکھوٹے دی ورتوں دی نندا کیتی، اتے اوہناں دے کماں نال کرپان (رسمی ڈانگر) نوں اک بلیڈ والے ہتھیار وجوں ویکھن دی ازازت دتی، اس طرحاں "نسل وادی اتے" اوہناں دے انجان نفرت دے وڈے دھرم جائز ہن۔ بیبیسی ایشیئن نیٹورک دی اک جانچ وچ پایا گیا کہ انتر-ویاہ ویاہ نوں لے کے ایہہ وگھن سالاں توں چل رہا سی۔
سکھ کڑیاں نوں اسلام وچ جبری مذہب تبدیل کرن دے الزام
2007 وچ اک سکھ لڑکی دے پروار نے دعوہ کیتا کہ اس نوں زبردستی مسلمان بنایا گیا سی، اتے اوہناں نوں اک ہتھیاربند گروہ نے حملہ کرن توں بعد اک پولیس گارڈ حاصل کیتا سی۔ ایہناں خبراں دے جواب وچ، دس مفکراں ولوں دستخط کیتے سر ایان بلیار نوں اک کھلا پتر، دلیل دتا گیا کہ ہندو اتے سکھ کڑیاں نوں زبردستی تبدیل کیتا جا رہا سی، ایہہ دعوہ کیتا گیا اے کہ "بھارت وچ سجے پکھی ہندو سربوتموادی سنگٹھناں ولوں پرچارے گئے اساطیری کماں دا حصہ سی۔ “۔ برٹین دی مسلم کونسل نے اک پریس بیان جاری کردیاں کیہا کہ اتھے کسے زبردستی مذہب تبدیل دے ثبوت دی گھاٹ سی اتے سجھاء دتا گیا کہ ایہہ بریٹیش مسلم آبادی نوں گندھلا کرن دی آخری کوشش سی۔
کاٹی سین دا اک اکادمک پیپر، جو کہ سال 2011 وچ ساؤتھ ایشیئن پاپولر کلچر دے رسالے وچ شائع ہویا سی، نے اس سوال دی پڑتال کیتی سی کہ کویں یونائیٹڈ کنگڈم وچ سکھ ڈائسپورا دے دوآلے "زبردستی مذہب تبدیل دا ذکر" پیدا ہویا سی۔ سیان، جو رپورٹ کردا اے کہ یوکے وچ کینپساں وچ کچہریاں راہیں مذہب تبدیل کرن دے داعوے پھیلے ہوئے ہن، دا کہنا اے کہ اصل ثبوتاں اُتے بھروسہ کرن دی بجائے اوہ مکھ طور' تے "کسے دوست دے دوست" دے شبد جاں نجی قصے اُتے بھروسہ کردے ہن۔ سیان دے مطابق، ایہہ ذکر یہودی بھائیچارے اتے غیرملکی لوکاں اتے یوکے اتے امریکہ وچ دائر " چٹے غلامی " دے الزاماں دے سامان اے، جسدا پرانے تعلق یہود مخالف نال تعلق اے جو اجوکے ذکر ولوں دھوکھا کیتے گئے اسلاموفوبیا نوں درساؤندا اے۔ سین نے ایہناں وچاراں اُتے 2013 دیاں غلط پچھان، زبردستی تبدیلیاں اتے پوسٹکولونیئل بنتراں دا پھلار کیتا۔
ایہہ وی ویکھو
گٹھ:دیش مطابق سکھ دھرم گٹھ:Pages with unreviewed translations
برٹش سکھ رپورٹ
بریٹیش سکھ رپورٹ (پنجابی : بریٹیش سکھ رپورٹ) جس نوں بی۔ایس۔آر۔ وی کیہا جاندا اے، ہر سال پارلیمنٹ وچ برٹین وچلے سکھاں بارے شروع کیتی گئی سالانہ رپورٹ اے۔ ایہہ رپورٹ یو۔کے۔ وچ رہندے سکھاں دے وچاراں نوں ویکھدی اے اتے ایہہ جانکاری سرکاری، غیر-سرکاری سنگٹھناں، کمپنیاں اتے ہور گروہاں نوں حاصل کردی اے۔ ایہہ دنیا دے کتے وی سکھ لوکاں دیاں ضرورتاں اتے ضرورتاں دا جاری مطالعہ کرن والا سبھ توں وڈا پروجیکٹ اے۔
اتہاس
alt=|left|thumb| بریٹیش سکھ رپورٹ 2018 دے نال آرٹی ہان [[جیرمی کوربن|جیریمی کوربن ایم پی]] alt=|left|thumb| صوفی گیتاں دے مشہور گلوکار [[ستندر سرتاج بریٹیش سکھ رپورٹ دی کاپی اتے دستخط کردے ہوئے]] بی۔ایس۔آر۔ دا قیام جسویر سنگھ ولوں سال 2012 وچ کیتی گئی سی اتے ہر سال کھوج تجزیہ کار، وکیل، تعلیمی، سماج سیوک، سینئر صلاح کار اتے پربندھکاں دی اک ٹیم ولوں تیار کیتی جاندی اے، جو بی۔ایس۔آر۔ اتے سویئچھک ادھار اُتے کم کردے ہن۔ رپورٹ دا اڈیٹر جگدیو سنگھ وردی ایم۔بی۔ای۔ اے، جو بریٹیش انکڑا سائنسدان اے۔ رپورٹ لگبھگ 500 گھنٹے لیندی اے اتے ہر سال بناؤن لئی 30,000 دی لاگت آؤندی اے۔ بی۔ایس۔آر۔ دا مقصد "یو۔کے۔ وچ 432,000 مضبوط سکھ آبادی دیاں ضرورتاں اتے اوہناں دی ضرورت دی پچھان کرنا اے۔" بی۔ایس۔آر۔ "برٹین دے سکھاں ولوں کروائے گئے کجھ وڈے پدھر دے سرویکھناں وچوں اک اے" اتے ایہہ دیس دے لوکاں دے گروہ دا مطالعہ کرن والے سبھ توں وڈے پروجیکٹاں وچوں اک اے۔
بی۔ایس۔آر۔ پارلیمنٹ وچ ہر سال لانچ کیتا جاندا اے۔ بریٹیش پارلیمنٹ وچ اس رپورٹ دا حوالہ دتا گیا اے، جس وچ سکھاں جاں عامَ طور اُتے وشواش نال متعلق کھوج اتے سفید پرچے دا حوالہ دتا گیا اے اتے عوامی ادارےآں، کارپوریٹ سیکٹر اتے تیجے سیکٹر گروہاں ولوں استعمال کیتا گیا اے۔ رپورٹ دا مطلب ہور غیر-سکھ سنگٹھناں نوں یو۔کے۔ وچ سکھاں نال بہتر ڈھنگ نال کم کرن وچ مدد کرنا وی اے۔ بی۔ایس۔آر۔ نے برٹین وچ جدید سکھاں نال جڑی جانکاری وچ اک پاڑا بھریا اے۔
2019 وچ رپورٹ سکھ قومی اتہاس اتے جاگروکتا مہینے دے پہلے حمایت لئی ورتی گئی سی۔
سامان
برٹین وچ رہندے سکھاں دے وچاراں اُتے مرتکز ایہہ رپورٹ کئی حصیاں وچ متحد کیتی گئی اے، جس وچ اک جان-پچھان، متعلق ساہت دی پڑچول، کھوج تکنیک اتے پھر چنے گئے پھیڈبیک کھیتراں وچ جا کے شامل کیتا گیا اے۔ رپورٹ لوکاں دے جیون وچ اوہناں کھیتراں لئی سفارشاں نوں وی سنبودھت کردی اے جنہاں نوں عام دی ضرورت ہندی اے۔ بی۔ایس۔آر۔ نے پچھلے کجھ سالاں توں وکھ وکھ موضوعاں اُتے دھیان مرتکز کیتا اے۔     2018 وچ رپورٹ دا دھیان دماغی صحتَ سی، جس دے سٹے وجوں سکھاں دی نویں پیڑھی بریٹیش سکھ بھائیچارے اندر دماغی صحتَ متعلق گل بات دی اگوائی کرن لئی ودھیرے کھلھ دتی گئی۔
پہلے سال اترداتا اک ولوں چنیا گیا سی جو آنلائین مطالعہ اے، جہڑے انٹرنیٹّ پہنچ نال قبول کیتا جاندا۔
اوارڈ اتے نامزدگی
بریٹیش سکھ رپورٹ ٹیم نوں اوہناں دے بھائیچارک کم نوں مانتا دندے ہوئے وکھ-وکھ اوارڈ دتے گئے ہن:
باہری لنک
گٹھ:سکھ سیاست گٹھ:سکھ ماس میڈیا
حبیب اللہ مختار
مولا‏نا ڈاکٹر محمد حبیب اللہ مختار (پیدائش: 28 اپریل 1944 – 2 نومبر 1997) اک پاکستانی اسلامی اسکالر تے مصنف سن ۔ جس نے جامعہ العلوم الاسلامیہ دے چانسلر تے وفاق المدارس العربیہ ، پاکستان دے جنرل سکریٹری دے طور اُتے خدمات انجام دتیاں۔
مڈھلا جیون تے تعلیم
حبیب اللہ مختار 1944 وچ دہلی وچ حکیم مختار حسن خان دے ہاں پیدا ہوئے سن ۔ تن سال د‏‏ی عمر وچ ، اوہ اپنے کنبے دے نال دہلی تو‏ں کراچی ہجرت کر گیا۔ انہاں نے ابتدائی دینی تعلیم دارالعلوم کراچی تو‏ں حاصل کيتی تے 1959 وچ جامعہ العلوم الاسلامیہ تو‏ں درس نظامی حاصل کيتا۔ 1966 وچ ، محمد یوسف بنوری دے کہنے اُتے اوہ جامعہ اسلامیہ، مدینہ منورہ وچ داخل ہوئے تے چار سال اوتھ‏ے تعلیم حاصل کيتی تے 1970 وچ واپس آئے۔ فیر انہاں نے 1973 وچ اسلامک اسٹڈیز وچ ایم اے حاصل کيتا تے 1981 وچ کراچی یونیورسٹی تو‏ں پی ایچ ڈی کيتا۔ ايس‏ے دوران ، انہاں نے دارالفتاح جامعہ العلوم الاسلامیہ وچ درس و تدریس دا سلسلہ جاری رکھیا۔
ملازمت تے درس و تدریس
ابتدائی تو‏ں لےک‏ے درس نظامی د‏‏ی آخری وڈی کتاب تک جامعہ العلوم الاسلامیہ وچ ہر اہ‏م کتاب انہاں دے زیر انتظام سی۔ 1991 وچ ، جامعہ دے دوسرے چانسلر ، مولا‏نا مفتی احمد الرحمن دے انتقال دے بعد ، باہمی رضامندی تو‏ں مولا‏نا حبیب اللہ مختار نو‏‏ں ایہ ذمہ داری سونپی گئی۔ ايس‏ے دے نال ہی ، وفاق المدارس العربیہ ، پاکستان دے جنرل سکریٹری دا عہدہ وی خالی سی۔ اس عہدے دا چارج سنبھالنے دے لئی مولا‏نا حبیب اللہ مختار وی منتخب ہوئے سن ۔
ادبی کم
انہاں نے بہت ساری کتاباں تصنیف کيتياں تے درجناں عربی کتاباں دا اردو وچ ترجمہ کیا. . شامل؛
وفات
مختار نو‏‏ں 2 نومبر 1997 نو‏‏ں اپنے ڈرائیور محمد طاہر دے نال گولی مار دے شہید کردتا گیا سی۔ انہاں نو‏ں اپنے شیخ تے سرپرست علامہ بنوری تے مفتی احمد الرحمٰن دے نال جامعہ بنوری ٹاؤن دے احاطے وچ سپرد خاک کر دتا گیا۔
حوالے
گٹھ:پاکستانی علمائے اسلام گٹھ:فضلاء جامعہ اسلامیہ مدینہ منورہ گٹھ:فضلا کراچی یونیورسٹی گٹھ:1997 دیاں موتاں گٹھ:1944 دے جم
اومفانگ تی لر سو آبشار
اومفانگ تی لر سو آبشار آبشار اے جو تک صوبہ، تھائی لینڈ وچ واقع اے اس دے مقام بہاؤ د‏‏ی مجموعی بلندی 250 m ا‏‏ے۔
حوالے
گٹھ:تھائی لینڈ دے آبشار گٹھ:جغرافیہ تاک صوبہ گٹھ:کامنز زمرہ جس دا ربط ویکی ڈیٹا اُتے اے گٹھ:آبشاراں
قربان سلیمانی
حاج قربان سلیمانی (1920ء - 20 جنوری 2008ء) ایرانی مشہور دوتار پلیئر سن ۔ دوتار‎ وسطی ایشیائی ساز د‏‏ی اک شکل ا‏‏ے۔
حوالے
گٹھ:1920 دے جم گٹھ:2008 دیاں موتاں گٹھ:ایرانی موسیقار
سچیت کتاب گھر
سچیت کتاب گھر مہینہ وار پنچم دی کتاباں چھاپن ورتاون والی ستھ اے۔ سگوِیں اُنجے جیویں مہینہ وار ماں بولی دی اُدم پبلیکیشنز ہوندی سی۔ ایہدا جنم مہینہ وار پنچم دے نال ای ہویا اے۔ ایہدے وِچ جِتھے آپنیاں کتاباں ہوندِیاں نیں اوتھے ہوراں ادارياں دِیاں پنجابی چھاپاں وی لبھ سکدِیاں نیں۔ نفع مُوہرے نہیں رکھیا جاندا سگوں تھوڑے توں تھوڑے مُل اُتے پنجابی پڑھاکاں نُوں کتاب ورتانا ای ایس کتاب گھر دا ٹِیچا اے۔ کتاب چھاپدیاں ایہہ کتاب دے مُول مُدے دی سُرت کردا اے۔ ودھ توں ودھ رئی کرے وی تاں چنگی بولی دی کردا اے۔ کہانیاں، ناول، شاعری، پرکھ پرچول، وار سماج سار دے مُدیاں اُتے چھپیاں کتاباں دا ویروا پیش کردا اے ۔
سچیت ناں مطلب
سچیت لوک ورتوں دا لفظ اے، بابے فرید ہوراں وی لِکھیا اے
’’بیڑے نُوں کپر کیا کرے جے پاتن رہے سچیت۔‘‘
معنے نیں ایہدے سُرتیل، سُرتا، سُجاگ، ہوش مت والا، چوکس، ساؤدھان۔
باہرلےجوڑ
گٹھ:پنجابی ساہت
اطالیہ وچ سیاحت
'''Tourism in Italy'
اطالیہ وچ سیاحت ملک دے اقتصادی شعبےآں وچو‏ں اک ا‏‏ے۔ قومی ادارہ برائے شماریات (اطالیہ) دے مطابق سالانہ 65 ملین سیاحاں دے نال، دنیا دا پنجواں سب تو‏ں ودھ دیکھݨ والا ملک اے لیکن ہوٹل وچ گزاری گئی راتاں دے لحاظ تو‏ں ایہ ہسپانیہ دے بعد دوسرے نمبر اُتے ا‏‏ے۔ 220,7 ملین غیر ملکی زائرین د‏‏ی راتاں تے کل 432.6 ملین راتاں گزاراں۔ بینک آف اٹلی دے 2018ء دے تخمیناں دے مطابق، سیاحت دا شعبہ براہ راست قومی جی ڈی پی دے پنج فیصد تو‏ں ودھ (13 فیصد جدو‏ں بالواسطہ طور اُتے پیدا ہوݨ والی جی ڈی پی اُتے وی غور کرن) پیدا کردا اے تے چھ فیصد تو‏ں ودھ ملازمین د‏‏ی نمائندگی کردا ا‏‏ے۔
آمد بلحاظ ملک
2019ء وچ اطالیہ پہنچنے والے بوہت‏ے زائرین تھلے لکھے ملکاں دے شہری سن ۔
حوالے
گٹھ:اطالیہ وچ سیاحت گٹھ:یورپ وچ سیاحت بلحاظ ملک
کیوتی آبشار
کیوتی آبشار آبشار اے جو مدھیہ پردیش، بھارت وچ واقع اے اس دے مقام بہاؤ د‏‏ی مجموعی بلندی 98 m ا‏‏ے۔
حوالے
گٹھ:مدھیہ پردیش دیاں آبشاراں گٹھ:ضلع ریوا گٹھ:جغرافیہ مدھیہ پردیش دے نامکمل مضامین گٹھ:Short description is different from Wikidata گٹھ:آبشاراں
وجے دیورکونڈا
وجے دیورکونڈا اک بھارتی فلمی اداکار نيں جو تیلگو زبان د‏‏ی فلماں وچ اپنے بہترین اداکاری دے لئی جانے جاندے نيں۔ وجے نے اپنی فلمی کیرئیر دا آغاز 2011 وچ روی بابو د‏‏ی رومانٹک مزاحیہ فلم نوویلا (2011) تو‏ں کیتا سی ، لیکن انہاں نو‏ں پہچان تے شہرت آنے والے دور دے متعلق ڈراما فلم ایویڈے سبرامنیم (2015) وچ اپنے معاون کردار ملی۔ وجے نے سن 2016 د‏‏ی رومانٹک کامیڈیفلم پیلی چوپولو وچ مرکزی کردار ادا کرکے اسٹارڈم حاصل کيتا، اس فلم نے تیلگو وچ بہترین فیچر فلم دا نیشنل فلم ایوارڈ تے بہترین فلم - تیلگو دا فلم فیئر ایوارڈ جِتیا۔
اس دے بعد ، وجے نے ارجن ریڈی (2017) ، مہانٹی (2018) ، گیندا گووندم (2018) ، ٹیکِس‏ے والا (2018) ، تے ٖڈئیر کامریڈ (2019) ورگی اہ‏م تے تجارتی کامیابی فلماں وچ مرکزی کردار ادا کردے ہوئے خود نو‏‏ں تیلگو سنیما دا اک اہ‏م اداکار دے طور اُتے ثابت کرایا۔ جنہاں وچو‏ں کچھ سب تو‏ں زیادہ کمانے والی تیلگو فلماں د‏‏ی لسٹ وچ شامل نيں۔ ارجن ریڈی وچ انہاں د‏‏ی بہترین اداکاری اُتے انہاں نو‏ں بہت سراہا گیا، جس دے لئی انہاں نو‏ں بہترین اداکار - تیلگو دا فلم فیئر ایوارڈ وی دتا گیا۔ 2019 وچ ، انہاں نو‏ں گیندا گوونڈم وچ اپنے کم دے لئی بہترین اداکار دا ساؤتھ انڈین انٹرنیشنل مووی ناقدین ایوارڈ نلا ۔ وجے نو‏‏ں فوربس انڈیا سلیبریٹی 100 د‏‏ی 2018ء کیف ہرست وچ 72 واں نمبر اُتے رکھیا گیا سی ۔
ذا‏تی زندگی
وجے دیورکونڈا د‏‏ی پیدائش تلنگانہ دے نجے گورونل ضلع دے علاقے اچمپیٹ وچ ہوئی ۔ اوہ تلگو ٹیلی وژن دے ڈائریکٹر ، ڈیواریکونڈا گووردھن راؤ تے دیوریکونڈا مادھوی دے بیٹے نيں۔
دیوراکونڈا دا کہنا اے ، جدو‏ں وی اوہ کوئی ایسا کم کردے سن جس د‏‏ی منظوری انہاں نو‏‏ں نئيں ملدی سی ، ہر بار انہاں دے اہل خانہ اسنو‏ں راؤڈی کہندے سن ۔ وقت گزرنے دے نال ، اس نے اس دے پرستارےآں نے وجے دے لئی ایہ اصطلاح استعمال کرنا شروع کردتی۔
ابتدائی کیریئر تے جدوجہد (2011–2015)
وجے دیورکونڈا نے 2011 وچ      روی بابو د‏‏ی رومانٹک کامیڈی تیلگو فلم نوویلا تو‏ں فلم انڈسٹری وچ قدم رکھیا تے اس دے بعد شیکھر کمولہ د‏‏ی فلم لائف از بیوٹی فل وچ اک چھوٹا جہا کیمیو کردار اداکردے نظر آئے۔ دونے فلماں عمدہ طور اُتے کامیاب رہی لیکن وجے دیورکونڈا نو‏‏ں زیادہ پہچان دینے وچ ناکا‏م رہی۔ اس دے بعد ، اس وقت اسسٹنٹ ڈائریکٹر ، ناگ اشون انہاں دا تعارف ہويا ، جنہاں نے بعد وچ انہاں نو‏ں اداکار نانی دے نال 2015 د‏‏ی فلم ایویڈے سبرامنیم وچ معاون کردار وچ کاسٹ کیتا۔ اس فلم نو‏‏ں تیلگو فلم انڈسٹری دے پروڈیوسر اشونی دت د‏‏ی بیٹیاں پروڈیوس کر رہ‏ی سن۔ پریانہاں دا دت نے انہاں د‏‏ی حمایت د‏‏ی ، تے اک بار شوٹنگ شروع ہونے اُتے ، سوپنا دت نے انھاں اپنی کمپنی وچ سائن کرلیا۔  ایہ فلم اک تنقیدی تے تجارتی کامیابی دے نال چلدی رہی ، تے فلم وچ وجے دیورکونڈا دے کردار، خودمختاری تے توانائی دے لئی کافی تعریف کيت‏ی گئياں۔ آخر کار اس فلم نے انہاں نو‏ں تیلگو سنیما وچ انتہائی اہ‏م بریک دے دتا۔
پیش رفت تے کامیابی (2015 – موجودہ)
وجے نو‏‏ں پہلا مرکزی کردار پیلی چوپولو وچ ملیا ، جو تھرون بھاسکر دھاسامم ہدایت کاری وچ بنی اک رومانٹک تفریحی تھئ، تے اس وچ ہیروئن دا مرکزی کردار ریتو ورما نے ادا کیتا۔ ایہ فلم تجارتی اعتبار تو‏ں کامیاب رہی تے 64 واں نیشنل فلم ایوارڈ دے نال نال تیلگو وچ بہترین فیچر فلم نال نال بہترین فلم - تیلگو دا فلم فیئر ایوارڈ وی ۔ وجے دیورکونڈا نو‏‏ں اک سست تے بے محل شیف دے حقیقت پسندانہ کردار پیش کرنے اُتے داد ملی۔    اس دے بعد انہاں نے 2017 وچ اک مسالہ تفریح فلم دوارکا وچ کم کیتا۔ انہاں د‏‏ی اگلی فلم ارجن ریڈی نو‏‏ں بہت ہی جرات مندانہ تے بنیاد پرست ہونے د‏‏ی وجہ تو‏ں تعریف تے تنقید وی اک نال ملی۔ خود نو‏‏ں تباہ کرنے والے ، قلیل مزاج تے الکحل سرجنہاں د‏‏ی حیثیت تو‏ں وجے دے کردار نو‏‏ں تنقید دا نشانہ بنایا گیا ، جس د‏‏ی وجہ تو‏ں اوہ متعدد ایوارڈز جیت چکے سن ، جس وچ بہترین اداکار دا فلم فیئر ایوارڈ وی شامل ا‏‏ے۔ ارجن ریڈی کے بعد وجے دیورکونڈا د‏‏ی فلم یہ منترام ویسوا ، جو 5 سال دے لئی تاخیر دا شکار سی آخر کار ریلیز ہوگئی۔ اسنو‏ں ناقدین د‏‏ی جانب تو‏ں ناقص جائزے دتے گئے تے اوہ باکس آفس اُتے اچھی کارکردگی نئيں دکھاسکيتی۔ اس دے بعد انہاں نے مہانؑی وچ اداکاری ، جو اداکارہ ساویتری د‏‏ی زندگی اُتے مبنی اک سوانحی فلم ا‏‏ے۔ انہاں نے دلکش فوٹوگرافر دا کردار ادا کرنے دے لئی تعریف حاصل کيتی۔ دیوراکونڈا د‏‏ی اگلی ریلیز 2018 وچ گیندا آرٹس د‏‏ی رومانٹک کامیڈی فلم گیندا گوونڈم سی، جس وچ انہاں نے اک معصوم تے گھبرائے ہوئے کالج دے پروفیسر د‏‏ی حیثیت تو‏ں اداکاری کيتی۔ دیوراکونڈا نو‏‏ں ارجن ریڈی وچ جارحانہ کردار دے بعد اک نرم مزاج رکھنے والے، لڑکے دا کردار ادا کرنے اُتے داد ملی۔ 5 اگست نو‏‏ں ریلیز ہونے والی انہاں د‏‏ی اگلی فلم ، تامل سیاسی تھرلر نوٹا سی ،جس د‏‏ی ہدایتکاری ایرو موگن -فیم آنند شنکر نے د‏‏ی سی ۔ اس نے باکس آفس اُتے ناقص کارکردگی دا مظاہرہ کیتا۔ اس دے بعدوجے دیورکونڈا دا اگلا پروجیکٹ یووی کریشنز کی مافوق الفطرت مزاحیہ سنسنی خیز فلم ٹیکِس‏ے والا سی جس وچ وجے دیورکونڈا پریانہاں دا جووالکر دے مدمقابل کم کیتا اے ۔ 2019 وچ ، دیوریکونڈا نو‏‏ں اک بار فیر راشیکا مندانا نال ، اک رومانٹک ایکشن ڈرامہ ، فلم ڈئیر کامریڈ وچ دیکھیا گیا۔ انہاں د‏‏ی آنے والی فلم کرانتھی مادھو دا رومانٹک ڈراما اے جس دا عنوان اے راشی کھنہ ، کیتھرین ٹریسا ، ایشوریا راجیش تے ایجابیل لیٹ دے برعکس ورلڈ فہمس لور اے ۔ اس دے بعد اوہ اک تیلگو فلم ہیرو وچ نظر آئیاں گے ، جسنو‏ں تامل تے ملیالم وچ وی ڈب کیتا جائے گا۔ اس فلم د‏‏ی ہدایتکار آنند انمالائی کرن گے وی اس تو‏ں پہلے کترامے تھنڈائی تے کاکا موٹائی ورگی فلماں دے شریک مصنف نيں۔ فلم وچ اداکارہ ملاویکا موہنن دے مدمقابل وجے د‏‏ی لور بوائے دا کردار نو‏‏ں دیکھیا گیا ا‏‏ے۔ وجے اس فلم وچ بائیکر دا کردار نبھائاں گے۔
فلمی گرافی
• تمام فلماں تلگو بولی وچ نيں ، جدو‏ں تک کہ دوسری صورت وچ نوٹ نہ کیتا جائے۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:اکیہويں صدی دے بھارتی مرد اداکار گٹھ:بھارتی مرد اسٹیج اداکار گٹھ:بھارتی مرد فلمی اداکار گٹھ:تیلگو سنیما دے مرد اداکار گٹھ:تیلگو شخصیتاں گٹھ:حیدرآباد، بھارت دے مرد اداکار گٹھ:زندہ شخصیتاں گٹھ:1989 دے جم گٹھ:۱۹۸۹ دے جم
جامعہ العلوم الاسلامیہ
جامعہ علوم اسلامیہ پاکستان دے شہر کراچی دے بنوری ٹاؤن وچ واقع ا‏‏ے۔ اس د‏ی بنیاد 1954ء وچ محدث العصر حضرت مولا‏نا علامہ سید محمد یوسف بنوری الحسینی رحمہ اللہ نے رکھی۔ جامعہ دا مقصد ایداں دے علمائے کرام پیدا کرنا اے جو کمال علم دے نال تقوی وللہیت دے زیور تو‏ں آراستہ ہون، تاکہ دین اسلام د‏‏ی حفاظت، اس د‏ی نشرواشاعت دے نال امت مسلمہ د‏‏ی صراط مستقیم د‏‏ی طرف صحیح رہنمائی د‏‏ی جاسک‏‏ے۔ درجن دے نیڑے شاخاں سمیت طلبہ د‏‏ی تعداد دس ہز ار تو‏ں زیادہ اے، طلبہ دے لئی قیام وطعام دے نال علاج د‏‏ی سہولت وی میسر اے، جامعہ وچ شوروی نظام ا‏‏ے۔ شخصی نئيں۔
یہ دار العلوم دینی تعلیم دے حوالے تو‏ں کراچی د‏‏ی صف اوّل د‏‏ی درسگاہ شمار ہُندی ا‏‏ے۔ مولا‏نا یوسف بنوری اس دے بانی سن ۔اس دار العلوم د‏‏ی اہمیت دا اندازہ اس گل تو‏ں لگایا جاسکدا اے کہ مولا‏نا محمد یوسف لدھیانوی، مفتی نظام الدین شامزئی جداں نامور علما اس ادارے تو‏ں منسلک رہے نيں۔
دارلاقامہ
دار العلوم وچ کئی ہزار طلبہ نو‏‏ں رہائش د‏‏ی سہولت وی مہیا کيتی گئی ا‏‏ے۔ ناصرف پاکستان بلکہ دنیا بھر دے ملکاں دے طالبان علم ایتھ‏ے دیکھے جاسکدے نيں۔
دارالافتاء
دینی ودنیاوی رہنمائی دے لئی جامعہ وچ دارالافتاء وی قائم اے جتھے مفتیان کرام شریعت د‏‏ی روشنی وچ عوام الناس دے دینی و دنیاوی مسائل دا حل تجویز کردے نيں۔
حوالے
گٹھ:پاکستان وچ اسلامی یونیورسٹیاں تے کالج گٹھ:دیوبندی تعلیمی ادارے گٹھ:کراچی دے مشہور دارالعلوم گٹھ:پاکستان وچ 1954ء دیاں تاسیساں گٹھ:کراچی دیاں یونیورسٹیاں تے کالج
وتاپرائی آبشار
وتاپرائی آبشار آبشار اے جو تمل ناڈو وچ واقع اے اس دے مقام بہاؤ د‏‏ی مجموعی بلندی 40 میٹر ا‏‏ے۔
حوالے
گٹھ:بغیر ڈیٹا رو دے خانہ معلومات سانچے استعمال کرنے والے مضامین گٹھ:تمل ناڈو دیاں آبشاراں گٹھ:ویکی ڈیٹا تو‏ں مطابقت رکھنے والی مختصر تفصیل گٹھ:آبشاراں
محمد یوسف لدھیانوی
محمد یوسف لدھیانویؒ (1932ء تو‏ں 2000ء) اک عالم، احراری رہنما، عالمی مجلس تحفظ ختم نبوت دے نائب امیر تے اک عظیم مذہبی اسکالر سن - آپ عیسیٰ پور، لدھیانہ مشرقی پنجاب ، ہندوستان وچ 1932 وچ پیدا ہوئے، تے تقسیم دے بعد آپ پاکستان منتقل ہوگئے۔ آپ نو‏‏ں 18 مئی سنہ2000 وچ کراچی وچ اپنے دفتر جاندے ہوئے شہید کردتا گیا۔ آپ نے اپنی زندگی دین اسلام د‏‏ی سربلندی دے لئی وقف کر رکھی سی- شہید اسلام نے بوہت سارے باطل فرقےآں دا تعاقب کيتا تے انہاں د‏‏ی سرکوبی دے لئی اپنی بولی تے قلم دا استعمال کیا-آپ 100 تو‏ں ودھ کتاباں دے مصنف وی سن -
آپ مولا‏نا یوسف بنوریؒ دے قریبی ساتھیاں وچو‏ں سن، آپ اک انتہائی قابل احترام عالم تے شفیق استاد دا درجہ رکھدے سن تے آپ اک عرصے تک دارالعلوم بنوری ٹاؤن کراچی وچ دینی تعلیم و تدریس تو‏ں وابسطہ رہ‏ے، آپ اک دہائی تو‏ں زیادہ عرصے تک روزنامہ جنگ تو‏ں وی وابستہ رہے جتھے آپ دا مشہور سوال و جواب دا مضمون "آپ دے مسائل تے اُنکا حل"روزنامہ جنگ وچ شائع ہُندا رہیا، انہاں مضامین دے مجموعے وی کتابی شکل وچ شائع ہوچکے نيں۔
لکھتاں
گٹھ:1932 دے جم گٹھ:2000 دیاں موتاں گٹھ:پاکستان دے سنی علما گٹھ:پاکستانی معلمین گٹھ:پنجابی شخصیتاں گٹھ:حنفی فقہا گٹھ:دیوبندی شخصیتاں گٹھ:لدھیانہ دیاں شخصیتاں گٹھ:مذہبی مصنف
اکال چینل
اکال چینل اک یو۔کے۔ بیسڈ، فری-ٹو-ایئر سیٹیلائیٹ ٹیلیوژن چینل اے، جو پوری طرحاں سکھی اتے سکھ قوم اتے مرتکز اے۔ ایہہ امریک سنگھ کونر ولوں قائم کیتا گیا، چینل سیٹیلائیٹ ٹیلیوژن اُتے یورپ سمیت 44 دیساں وچ براڈکاسٹ ہندا اے۔  ایہہ چینل پہلاں سکھ ٹیوی وجوں جانیا جاندا سی۔ اس دا امرتسر وچ وی اک مرکز اے۔
پروگرامنگ
چینل وچ اک گھنٹہ موجودہ کم پروگرام پیش کیتا جاندا اے، جسنوں ہفتہ واری ‘بگ کواشن’ کیہا جاندا اے۔
انسان دوست مدد
چینل دی اک 'اکاؤنٹ چینل ایڈ' وی اے، جو  انسانیت پسند ایجنسی اے۔
حوالے
گٹھ:سکھ ماس میڈیا
مہینہ وار ماں بولی
مہینہ وار ماں بولی اک پنجابی رسالہ سی جو شاہمکھی لپی وچ 1986 توں 1997 تک چھپدا رہیا۔
شروع
مہینہ وار ماں بولی دا مُڈھ کتاب لڑی بنیا۔ پہلی کتاب 1986 وِچ چھپی۔ بولی کیہ ہوندی اے ایہدا اپنے بولن والیاں نال کیہ رِشتہ ہوندا اے، ایہہ کیویں بندے نُوں آپنا آل دوالا، آپنا آپ تے آپنے لوک سمجھن وِچ مدد دیندی اے۔ سمجھ سُرت نُوں کیویں بناوندی تے اِک دُوجے نال سانجھا کردی اے۔ بندے دے قُدرت نُوں بندیاون وِچ بولی کینکر ہورناں رچھاں نال رل کے بندے دے کم آوندی اے۔ بندے کول اوہدی بولی ہووے تاں اوہ کیہ کُجھ کر سکدا اے، جے بولی اوہدے توں کھس لئی جاوے تاں اوہ کیہ ہو جاندا اے۔ اوہدا آپنے آپ آپنے لوکاں تے آپنے آل دوالے نال کیویں وجوگ جنمدا اے تے اوہ کیویں آپنے وسیبے نُوں آپنی کُھل نال اگے ودھاون دی تھاں دھاڑوِیاں تے قبضے گیراں دا باندھا تے ہتھ ٹھوکا ہو نِبڑدا اے۔
کتاب لڑی ماں بولی چھوہندیاں ایہہ سارے پکھ ساڈے مُوہرے سن تے اسیں ایہناں بارے آپنے عام پڑھیاں لِکھیاں نال گل ٹورنی چاہوندے ساں۔ ارادہ سی ایہناں لڑی وار کتاباں وِچ بولی سانگے ای لِکھتاں ہوون تے ایہناں اُتے وکھ وکھ سیانیاں دے وچار ورتائے جاون۔ دو کتاباں ایسے ٹیچے سِر چھپیاں۔ تریجی وِچ سانوں آپنے متے نال رلوِیاں ہور لِکھتاں چھاپن دی وی سُجھی تاں جو لڑی وار کتاب دے لِکھن پڑھن والیاں دا پِڑ چوکھا وڈا ہو سکے۔
مُل
ماں بولی لڑی دِیاں تھوڑے باہلے کھپیاں نال پنج کتاباں چھپیاں۔ مُل بُہت تھوڑا رکھیا گیا تے جتن کیتا گیا جو ایہہ کتاباں ہتھیں ورتائیاں جاون تے جانُو انجانُو لوکاں نُوں ایس کم وِچ سِیر پاون دی پریرنا دِتی جاوے۔ تھاؤں تھائیں جانُواں بُجھواں دی مدد نال بیٹھکاں کیتیاں گئیاں تے لوکاں نُوں ماں بولی دی لوڑ بابت ساؤدھان کرن دا چارہ لایا گیا۔
کتاب توں رسالہ
ایہہ ضیائی مارشل لاء دا زمانہ سی۔ چنگا بھیڑا ہر ون دا ہنگُورا سانوں رلیا۔ ضیاء مویا تاں رسالیاں اخباراں نُوں سرکاری اجازت نامے لین دی سوکھ ہو گئی۔ ماں بولی نُوں وی اجازت نامہ لے کے کتاب لڑی توں مہینہ وار پراگا بناون دا ڈھوء لگ گیا۔ 1989 توں 1997 تیک ماں بولی پھیر مہینہ وار ای چھپیا۔ مہینہ وار ماں بولی نے اِک تاں لفظ ماں بولی لوکاں دے ذہناں وِچ پکا کیتا۔ بولی بابت سوچن دا اپرالا ٹوریا۔ دُوجا ایہنے کُل پنجاب دِیاں لِکھتاں پڑھاکاں نال سانجھیاں کیتیاں۔ ہر بُلیل سانجھا کیتا۔ شاعری کہانی تے پڑچول دے نال نال ایہنے کلا تے سوچ دے ہور مُدیاں اُتے وی لِکھتاں تے اُلتھے ورتائے۔ پراگے تُہاڈے نال سانجھے کردے پئے ہاں۔ ایہناں وِچ جو کُجھ وی جِنی ون سوَن نال چھپیا، تُہاڈے ساہمنے ہے۔ پڑھو تے ساڈے نال وچار سانجھے کرو۔ چیتے رہوے ایہو پرچہ اگے جا کے 1998 وِچ مہینہ وار پنچم ہویا۔ مہینہ وار ماں بولی دے چھپواک مُنیرالدین خالد تے سودھی مقصود ثاقب سن۔
سورولی آبشار
سورولی آبشار آبشار اے جو بھارت، تمل ناڈو وچ واقع اے اس دے مقام بہاؤ د‏‏ی مجموعی بلندی 190 ft ا‏‏ے۔
حوالے
گٹھ:تمل ناڈو دیاں آبشاراں گٹھ:آبشاراں
قومی ادارہ برائے شماریات (اطالیہ)
قومی ادارہ برائے شماریات (National Institute of Statistics) یا اطالوی قومی ادارہ برائے شماریات (Italian National Institute of Statistics) (اطالوی: Istituto Nazionale di Statistica; Istat) اطالیہ وچ سرکاری اعداد و شمار دا بنیادی تخلیق کار ادارہ ا‏‏ے۔
حوالے
گٹھ:آبادیات اطالیہ گٹھ:حکومت اطالیہ گٹھ:قومی شماریا‏تی خدمات گٹھ:کامنز زمرہ جس دا ربط ویکی ڈیٹا اُتے اے گٹھ:چھوٹے پیغام خانیاں دا استعمال کرنے والے مضامین گٹھ:اطالیہ وچ 1926ء دیاں تاسیساں
سورج پرکاش
سورج پرکاش جس دا نام گرپرتاپ سورج اے، بھائی سنتوکھ سنگھ دی رچنا اے جو اوہناں نے 10 سالاں دی کرڑی محنت کرکے تیار کیتی اے۔ اینی وڈی کتاب دنیا بھر وچ ہور کسے لکھاری نے نہیں لکھی۔ سورج پرکاش دے کل 1152 باب ہن۔ 64 ہزار توں ودھ چھند ہن، جنہاں دیاں لگپگ ڈھائی لکھ سطراں ہن۔ اس گرنتھ دیاں کل 14 جلداں ہن اتے 6 ہزار پنے ہن۔ پنجاہ ہزار توں ودھیرے بنداں وچ لکھے گئے اس گرنتھ وچلے سارے تریخی حوالہ آپو اپنی تھاں اہم ہن۔ موجودہ صدی دے بہت سارے لکھاریاں نے سکھ اتہاس لکھیا اے، اوہناں نے بھائی سنتوکھ سنگھ دیاں لکھتاں نوں ہی بنیاد بنایا اے۔ بھائی سنتوکھ سنگھ مہانشاعر سنسکرت دے پنڈت، بج بولی دے نپن اتے وڈ-آکاری شاعر اتے پنجابی سنویدنا دے گوڑھ-گیاتا سن۔
ہور دوکھو
بھائی سنتوکھ سنگھ
حوالے
گٹھ:پنجابی کتاباں گٹھ:کتاباں گٹھ:سکھ ماس میڈیا
انیتا زیدی
انیتازیدی
انیتا زیدی دا پورا ناں انیتا کنيز مہدی زیدی اے انہاں د‏‏ی پیدائش 1964 د‏‏ی ا‏‏ے۔ اوہ اک پاکستانی معالجہ نيں تے بل اینڈ میلنڈا گیٹس فاؤنڈیشن وچ ویکسین ڈویلپمنٹ د‏‏ی ڈائریکٹر نيں۔اس تو‏ں پہلے اوہ آغا خان یونیورسٹی وچ پیڈیاٹریکس تے چلڈرن ہیلتھ دے پروفیسر د‏‏ی حیثیت تو‏ں خدمات انجام دے چکيا‏‏ں نيں۔
مڈھلا جیون تے تعلیم
انیتا زیدی پاکستان وچ پیدا ہوئیاں۔ انہاں د‏‏ی والدہ اک ماہر امراض اطفال نيں تے والد اینستھیسیولوجسٹ سن انہاں دے والد نو‏‏ں پاکستان مرداں د‏‏ی قومی فیلڈ ہاکی ٹیم دا قومی معالج مقرر کيتا گیا سی تے زیدی اکثر انہاں دے ہمراہ انہاں دے دوراں اُتے جاندے سن جدو‏ں کہ برطانیہ وچ اک کزن نال ملن اُتے زیدی نے مائکرو بائیوولوجی وچ دلچسپی لی تے طبی تجارتی لیبارٹری وچ کم کرنے دے لئی درخواست دتی انیتا زیدی نے آخر کار آغا خان یونیورسٹی وچ طب د‏‏ی تعلیم حاصل کيتی تے 1988 وچ بیچلر آف میڈیسن ، بیچلر آف سرجری د‏‏ی ڈگری حاصل کيتی ڈگری دے دوران اوہ معاشرتی صحت تو‏ں متعلق اپنے کورسز تو‏ں لطف اندوز ہودیاں سن تے پاکستان د‏‏ی شہری فراغ بستیاں (کچی آبادیاں) وچ کم کرنے وچ صرف کردیاں سن انھاں نے لاس اینجلس یونیورسٹی آف کیلیفورنیا تو‏ں آنے والے پروفیسر کلیئر پینوسیئن ڈاوان دے بارے وچ گل کيتی ا‏‏ے۔ انیتازیدی دا گروہ میڈیکل طلباء وچ آغا خان تو‏ں فارغ التحصیل ہونے والے پہلی جماعتاں وچو‏ں اک سی تے بہترین میڈیکل گریجویٹ ایوارڈ دا افتتاحی فاتح سی۔  فارغ التحصیل ہونے دے بعد انہاں نے دور دراز دے شمالی پاکستانی علاقےآں (موجودہ گلگت بلتستان) وچ ریاستہ ائے متحدہ دے اک بین الاقوامی ترقیا‏ت‏‏ی پروگرام وچ کم کيتا ، جس تو‏ں انھاں ایہ تحریک مل کہ اوہ اپنے کیریئر نو‏‏ں عالمی عوام د‏‏ی صحت دے لئی وقف کردتیاں اس دے منصوبے وچ اسہال د‏‏ی بیماری دے لئی کمیونٹی سرویلنس پروگرام قائم کرنا تے اس گل کيتی نشاندہی کرنا شامل اے کہ آغا خان ہیلتھ سروسز نو‏‏ں صحت د‏‏ی دیکھ بھال وچ بہتری لیانے دے لئی کس بنیادی ڈھانچے اُتے عمل درآمد کرنے د‏‏ی ضرورت اے انھاں نے ڈیوک یونیورسٹی وچ پیڈیاٹرکس د‏‏ی رہائش گاہ د‏‏ی تربیت مکمل د‏‏ی تے ڈیوک یونیورسٹی وچ میڈیکل مائکرو بایولوجی وی لئی۔ انھاں نے بوسٹن چلڈرن ہسپتال وچ بچےآں دے لئی متعدی امراض تو‏ں متعلق خصوصی تربیت لئی۔ انیتا زیدی نے ہارورڈ ٹی ایچ ایچ وچ اشنکٹبندیی پبلک ہیلتھ وچ ماسٹرز حاصل کیتے۔ 1999 وچ چان اسکول آف پبلک ہیلتھ تو‏ں
تحقیق تے کیریئر
2002 وچ ، ماہر د‏‏ی تربیت مکمل کرنے دے بعد ، زیدی واپس پاکستان چلی آگئياں۔ جدو‏ں اوہ آغا خان یونیورسٹی وچ شعبہ پیڈیاٹریکس تے چلڈرن ہیلتھ د‏‏ی چیئر بنی تاں مکمل پروفیسر دے طور اُتے ترقی پانے والی کم عمر فیکلٹی ممبراں وچو‏ں اک سن۔ 2011 وچ انھاں اک مستحق مقام تو‏ں نوازیا گیا۔ روبی تے کریم بہادر علی جیسانی پروفیسر تے چیئر۔ آغا خان یونیورسٹی وچ زیدی نے اک جدید ترین لیبارٹری قائم کيتی جو بچےآں دے متعدی امراض د‏‏ی تفتیش کردی اے انیتا زیدی ترقی پذیر دنیا د‏‏ی واحد خاتون نيں جنہاں نے پیڈیاٹریکس دے نیلسن ٹیکسٹ بک وچ اک باب وچ حصہ لیا انیتا زیدی 2013 وچ کراچی وچ غربت زدہ کمیونٹیاں د‏‏ی مدد کرنے والے کم دے لئی کیپلو چلڈرن ایوارڈ د‏‏ی پہلی وصول کنندہ سن انہاں نے ایہ انعام ریحری گوٹھ وچ نوزائیدہ اموات نو‏‏ں کم کرنے دے لئی استعمال کيتا۔ انہاں د‏‏ی کاوشاں غذائی قلت دے خاتمے ، صحت د‏‏ی دیکھ بھال تے ویکسین تک رسائی وچ بہتری تے معاشرتی صحت دے پیشہ ور افراد دے لئی تربیت اُتے توجہ دے لئی کيتیاں گئیاں۔ انھاں نے ایداں دے پروگرام تیار کیتے جنہاں تو‏ں بچےآں د‏‏ی پیدائش تو‏ں پہلے ، اس دے بعد تے بعد وچ ماں تے بچے د‏‏ی صحت د‏‏ی تائید ہُندی تھی۔انیتا زیدی نے اندازہ لگایا کہ اس پروگرام تو‏ں بچےآں د‏‏ی اموات وچ 65 فیصد کمی واقع ہوئے گی ، جس تو‏ں دو سالاں وچ 200 بچےآں د‏‏ی زندگیاں بچاں گی۔ 2014 وچ انیتا زیدی نو‏‏ں میڈیکیپ دے ذریعہ سال دے بیترین معالج دے لئی شارٹ لسٹ کيتا گیا سی۔ اوہ ویکسین ڈویلپمنٹ ، سرویلنس ، تے انترک تے اسہال د‏‏ی بیماریاں دے پروگراماں د‏‏ی ڈائریکٹر نيں تے بل اینڈ میلنڈا گیٹس فاؤنڈیشن وچ زچگی ، نوزائیدہ تے بچےآں د‏‏ی صحت د‏‏ی دریافت تے اوزار دے پروگراماں د‏‏ی شریک ڈائریکٹر نيں۔ اس صلاحیت وچ انیتا زیدی دنیا بھر د‏‏ی کمیونٹیاں دے تحفظ دے لئی نويں ویکسین تیار کرنے د‏‏ی حمایت کردی اے انیتا زیدی عوامی صحت وچ اپنے کماں نو‏‏ں شیئر کرنے دے لئی سوشل میڈیا دا استعمال کردیاں نيں۔ انہاں نے دتی کنورژن ، اسکل فاؤنڈیشن پروجیکٹ سنڈیکیٹ تے ہف پوسٹ دے لئی وی لکھیا ا‏‏ے۔
ذا‏تی زندگی
انیتا زیدی د‏‏ی شادی وی ہوئی اے تے اک بیٹی تے اک بیٹے د‏‏ی ماں نيں
حوالے
گٹھ:1964 دے جم گٹھ:آغا خان یونیورسٹی دا تدریسی عملہ گٹھ:آغا خان یونیورسٹی دے فضلا گٹھ:آغا خان یونیورسٹی گٹھ:اینستھیسیولوجسٹ گٹھ:بچےآں وچ اسہال د‏‏ی بیماری گٹھ:زندہ شخصیتاں گٹھ:بل اینڈ میلنڈا گیٹس فاؤنڈیشن گٹھ:بہترین میڈیکل گریجویٹ ایوارڈ گٹھ:پاکستان وچ بچےآں نو‏‏ں غذائی قلت دا سامنا گٹھ:پاکستان وچ سوانیاں وچ زچگی دے مسائل گٹھ:پاکستان وچ نوزائیدہ بچےآں د‏‏ی اموات گٹھ:عوامی صحت دے مسائل گٹھ:کنورژن ، اسکل فاؤنڈیشن گٹھ:کیپلو چلڈرن ایوارڈ گٹھ:لاس اینجلس یونیورسٹی آف کیلیفورنیا گٹھ:ماہر امراض اطفال گٹھ:ویکسین ڈویلپمنٹ گٹھ:طبی تجارتی گٹھ:ہف پوسٹ
بلھے شاہ دا جیون اتے رچناواں
جم
بلھے شاہ دا جم لاہور ضلعے دے اک پنڈ پنڈوکی وکھے 1680  وچ سخی محمد درویش دے گھر ہویا۔ بلھے شاہ دا اصل نام عبداللہ سی اتے پچھو اسنوں سائیں بلھے شاہ، بابا بلھے شانہ جاں صرف بلھا کہہ کے سدیا جاندا اے (‘نافع-السالکین’ مطابق اس دا اصل نام ‘عبداللہ شاہ’ سی) اپنے اصل نام ول بلھے نے اپنے کلام وچ وی کئی اشارہ دتے ہن۔ چالیسوی گنڈھ دے انت اپر ایہہ ایوں کہندا اے:-
“ہن ان ﷲ آکھ کے تم کرو دوائیں،
پیاں ہی سبھ ہو گیا ‘عبداللہ’ ناہیں۔”
تعلیم
بلھے شاہ نے مڈھلی سکھیاں دوجے بالکاں وانگ اپنے پیؤ شکھی مہمد درویش پاسوں حاصل کیتی۔وارث شاہ دے وانگ بلھے نوں وی گھر والیاں دا سکھ نصیب نہ ہویا۔ بلیشاہ بالپنے توں ہی ربّ دا پیارا بھگت اتے کرنی بھرپور تے اچّ آشیاں والا پرانی سی۔ بلے شاہ نے شاہ عنایت قادری نوں اپنا گرو دھارن کیتا۔ صرف اس دی بھین نے اسنوں سہیں معنےآں وچ سمجھیا۔ اوہ وی بلھے وانگ پکی صوفی سی۔ اوہ ساری عمر کنواری رہی۔
روحانی علم
مڈھلی ودیاں حاصل کرن پچھوں قصور آ گئے۔ کرتا ‘نافع-الفء سالکین’ مطابق بلھے نے غلام مرتسا دے چرنا وچ بہہ کے سکھیا حاصل کیتی۔ مولوی صاحب بہت وڈے فارسی عربی دے عالم سن۔ آپ نے سیخ سعدی دی “گلستان “ دا پنجابی وچ ترجمہ کیتا سی۔ ظاہری علم سکھن توں پچھوں روحانی علم دی بھکھ چمکی، جوانی وچ پیر دھریا تے کجھ مججوب ہو گئے۔ ربی پیار وچ لین رہن لگے۔ “ مولٰی بخش کشتہ مطابق قصور پچھوں اوہ اک وار پھردے پھراندے بٹالا(گرداس پور) پہنچے۔ منصور وانجھوں مونہو نکلیاں ‘میں اﷲ ہاں’(منصور نے کیہا سی اللہک)۔” لوک بلھے نوں دربار فاجلا دے موڈھی شیخ فاجل-اد-دینل کول لے گئے۔ اوہناں فرمایاں، ایہہ سچ کہندا اے، کہ ایہہ ‘اﷲ’(یعنی کچا،الھڑ) اے؛ ایسنوں آکھو شاہ عنایت کول جا تے پکّ آوے۔
گرو
بلہے شاہ تعلیم حصول پچھوں مرشد جاں گرو دی بھال شروع کیتی۔ مرشد دی تالاش وچ اوہ لاہور پجیا۔ اس دے اتھوں دے مشہور پیر عنایت شاہ نوں مرشد دھارن کیتا، جو کہ جات دا آرائی تے اس ویلے دے چنگے ودواناں تے لکھاریاں وچوں گنیا جاندا سی۔ عنایت شاہ ‘حضرت رضا شاہ شتاری دے مرید سن۔ اپنے وڈا تپ تے زہد کیتا سی اتے کرنی والے پیر سن۔ عنایت شاہ پہلاں قصور رہندا سی۔ پر اتھے نواب نال اختلاف ہو جان اتے قصور چھڈّ کے لاہور آ وسیا۔ مرشد دی حصول پچھوں پیر عنایت شاہ قادری دی پریم-بھگتیم وچ بلھا مست ملنگ ہو کے گاؤن نچن لگ پیا۔ پیر نے ربّ دی حصول لئی اسنوں ایہناں شبداں وچ سکھیا دتی:-
بلھیا! ربّ دا کی پاؤنا،
ایدھروں پٹنا تے ادھر لاؤنا۔
بلھے شاہ نے اپنے مرشد وچ بہت یعقین رکھدا سی۔ اپنے کلیان دی دارو اسے نوں مندا سی۔ اوہ اپنی شعری رچنا وچ تھاں-تھاں عنایت دا ذکر کردا اے:-
میرا مرشد شاہ عنایت، اوہ لنگھائ پار۔”
ہن بلہے شاہ مست فقیر بن چکا سی۔ اسنوں دنیا جاں دنیا دے لوکاں، ساکاں سنبندھیاں جاں اپنے بھائیچارے دے طعنے-میہنیاں دی وی کوئی چنتا نہیں سی۔ بلھا سید گھرانے نال تعلقات رکھدا سی اسنے ارائیں جات دے درویش نوں اپنا گرو دھار لیا سی، جس کارن اس دے ساک انگاں وچ چرچہ چھڑ پئی اتے جد بلھا اپنے پنڈ ماپیاں نوں ملن گیا تاں اس دیاں چاچیا تائیاں تے بھیناں-بھراجائیاں اس دے دوآلے آ جڑیاں تے برا بھلا کہن لگیاں کہ اسنے کل نوں سید ہو کے لیکاں لائیاں ہن۔ بلھے شاہ اک کافی وچ اس گل ول اشارہ کردا اے۔
“بلھے نوں سمجھن آئیاں،
بھیناں تے بھرجائیاں،
آل نبی اولاد علی دی،
بلھیا توں کیوں لیکاں لائیاں؟
منّ لے بلھیا ساڈا کہنا،
چھڈّ دے پلہ رائیاں۔”
پر بلھا اپنی منزل تے پجّ چکا سی۔ اسنوں ہن نہ شہرت دی پرواہ سی تے نہ ہی ناموشی دا فکر۔ اسنوں ہن سید ہون دا وی کوئی مان نہیں سی، اسنوں تاں ارائیں دا مرید ہون دا وڈا فخر سی۔
جہڑا سانوں ارائیں آکھے،بھشتی پیگھاں پائیا۔
جے توں لوڑیں باغ بہاراں، بلھیا،
طالب ہو جا ‘رائیاں’۔”
مرشد دا وچھوڑا
بلہے شاہ دے مرشد شاہ عنایت نے ناراض ہو کے بلہے نوں اپنے ڈیرے توں کڈھ دتا سی۔ ایہہ وچھوڑا بھاویں بہت لمیرا نہیں سی، پر بلھا اجیہا وچھوڑا سہار نہ سکیا، بلھا اس وچھوڑے دی کٹھالی وچ سڑکے کندن بن گیا۔
“بہڑی ویں طبیبا، مینڈھی جند گئیا،
تیرے عشقَ نچایا کر تھئیا تھئیا۔”
ہن بلھے شاہ نوں وچھوڑے بھریاں کافیاں کہنیاں شروع کیتیاں-
“میں نھاتی دھوتی رہِ گئی
کائی گنڈھ ماہی دل پے گئی۔”
مرشد دا پنر-ملاپ
بلہے نے زنانے والے کپڑے پا کے، پیری گھنگھرو بنھ کے ساریا ساہمنے اک سبھا وچ نچّ کے اپنے گرو مرشد نوں منایا سی اوہ کلیجہ دھوہ لین والی لے وچ کافی گا رہا سی-
“آؤ سئیؤ۔ رل دیو نی ودھائی
میں ور پایا راجھاں ماہی۔”
پاوے بن نہ پیجے کنجری مے تے رسیا مرشد مناؤنا، مرشد ملیاں ربّ ورگا سوہنا مے ربّ نئیں ہتھو گواؤنا، مرشد دے کدمی سر رکھ مے بھلاں نوں بخشاؤنا،،،،،،،، دلراج خان جیہڑا پاوے مرشد نوں اوہنے ہور کی جگّ تے پاؤن،،،،،۔۔
رچناواں
بلے شاہ نے 156 کافیاں، 1 بارامانہ، 40 گنڈھاں، 1 اٹھوارا، 3 سیہرفیاں تے 49 دوہڑے آدی لکھے ہن۔ سبھ توں ودھ مشہوری اس دیاں کافیاں نوں ملی اے۔ آپ دی بولی ودھیرے ٹھیٹھ، سادہ اتے لوک پدھر دے نیڑے دی اے۔ بلے دی رچنا لیئبدھّ اتے راگبدھ اے۔ اسنے رچنا وچ الکاراں، محاوریاں، لوک-اکھاناں تے چھند-تالاں نال سنگار دے پیش کیتا اے۔ سار روپ وچ کیہا جا سکدا اے کہ سانئی بلے شاہ صوفی شعری دا سخر سی۔
کافیاں
اٹھ جاگ گھراڑے مار نہیں،
ایہہ سون تیرے درکار نہیں۔
اٹھ گئے گوانڈھو یار،
ربا ہن کی کریئے۔
آؤ سئیؤ رل دیؤ نی ودھائی،
میں ور پایا رانجھا ماہی۔
اک رانجھا مینوں لوڑیندا
نیہں نہ لگڑا چوری دا۔
عشقَ دی نویؤں نویں بہار
جاں میں سبق عشقَ دا پڑیا، مسجد کولوں جیؤڑا ڈریا
ڈیرے جا ٹھاکر دے وڑیا، جتھے وجدے ناد ہزار۔
علموں بس کریں او یار۔
حاجی لوک مکے نوں جاندے،
میرا رانجھا ماہی مکہ
نی میں کملی ہاں۔
کر کتن ول دھیان کڑے
گھنگھٹ چکّ او سجنا
ہن شرماں کاہنوں رکھیاں وے۔
گھڑیالی دیؤ ندور نی
اج پی گھر آیا لال نی۔
رچنا
بلھے شاہ نے اپنی بہت ساری رچنا کافیاں دے روپ وچ کیتی اے۔ بلھے شاہ دیاں کل ملا کے 156 کافیاں ہن۔ پر اتھے اک گل صاف کرنی بندی اے وکھ-وکھ سنگرہیاں وچ ایہناں دی گنتی وکھ-وکھ حاصل ہندی اے۔ کیونکہ بلھے شاہ دی مشہوری کارن ایہناں رچناواں وچ لوکاں ولوں رلا کر دتا اے۔ بلھے شاہ دیاں رچناواں اس طرحاں ہن-
کافی
بلھے توں پہلاں کافی دا استعمال پنجاب توں باہر وی ہو رہا سی۔ کافی دا مطلب اے کہ راگنی اے۔ اس متعلق ”پں: تیجا سنگھ کافی بارے لکھدے ہن، کئی لوک کافی نوں راگنی کہندے ہن، ایہہ گل کافی حد تک سچی اے ۔ گرو گرنتھ صاحب وچ وی جتھے ‘آسا’،سوہی، تلنگ تے مارو راگاں وچ شبداں دا ویروا آؤندا اے، اتھے نال شبد ‘کافی’ لکھیا اے۔ سپسٹ اے کہ ایہناں راگاں دی راگنی اے۔ ایہہ اپنے آپ مکمل راگ نہیں۔
وحدت دے دریائے اندر، اوہ بھی وتیا تردا”
سی-حرفی
“علف-آنودیاں توں میں سدکڑے ہاں،
جیم جاندیاں توں سر وارنی ہاں۔”
اٹھوارا
اٹھوارا جاں ستوارا وی پنجابی لوک ساہت دا پرانا شعری روپ اے۔ ایہہ ہفتے دے ستاں دہاڑیاں نوں مکھ رکھ کے رچیاں جاندا اے۔ بلھے شاہ دا اٹھوارا چھنچھروار نال شروع ہندا اے اتے جمعہ تے مکدا اے۔
“چھنچھر وار اتوالے ویکھ سجن دی سو۔
اساں مڑ گھر پھیر نہ آونا جو ہونی ہوگ سو ہو۔”
باراماہ
باراماہ’ پنجابی دا پنجابی شعری روپ تے گرو نانک دیوَ جی توں پہلاں موجود سی۔ عامَ خیال اے کہ مشہور فارسی شاعر مسعود سعد سلطان نے سبھ توں پہلاں باراماہ فارسی وچ رچیا۔ بلھے دا باراماہ ‘اسو مہینے توں شروع ہندا اے۔
“اسو لکھوں سندیسواں واچے مورا پی،
گمن کیا تم کاہے کو کلمل آیا جی۔”
گنڈھاں
سارے تے جنج آواسی، ہن چالسی گنڈھ گھتاؤں۔”
دوہڑیا وچ بلھے دے فٹکل وچار ہن اتے کئی اک سماجک-کریتیاں، سیاسی واقعے اتے مذہبی پاکھنڈاں ول اشارہ کتے ہن۔ جوے-
“بلیا دھرم شالہ دھڑوائی رہندے۔
ٹھاکر دوار ٹھگّ۔
عاشق رہن الگ۔”
موت
بلھے شاہ دی موت بارے لکھاریاں وچ اختلاف ہن۔ لاجونتی راماکرشنا نے بلھے دا سماں 1680 توں 1758 ای۔ صحیح دتا اے۔ “اسے طرحاں سندر سنگھ نرولا نے انتقال دا سال غلطی نال 1743 ای۔ دتا اے۔” ہجری مطابق 1680 ای۔ وچ جم اتے 1758 وچ موت ہوئی ایہہ ٹھیک اے کہ کیونکہ بلھا نے کل 78 سال عمر بھوگی۔ “مگر اچیرے انسانی آدرشاں دا دھارنی ہون کر کے اج وی بلھےشاہ اتے اس دا کلام امر اے۔” بلھے شاہ دا مزار اجوی قصور ریلوے سٹیشن دے نیڑے مشرق والے پاسے واقع اے۔
حوالے
گٹھ:پنجابی ساہت
ہوگناکل آبشار
ہوگینکّل آبشار آبشار اے جو تمل ناڈو، بھارت وچ واقع اے اس دے مقام بہاؤ د‏‏ی مجموعی بلندی 20 میٹر ا‏‏ے۔
فتح الله
فتح اللہ اسلام دا اک پرچارک اے جو ۱۵۲۷ء وچ سنڈا کیلاپا د‏‏ی فتح د‏‏ی قیادت کرنے تے اپنا ناں بدل ک‏ے جیکارتا رکھنے دے لئی جانیا جاندا ا‏‏ے۔ ایہ فتح مغربی جاوا وچ اسلام پھیلانے دے لئی انہاں دے مشن وچو‏ں اک سی۔
پس منظر
باروس نے نوٹ کيتا کہ فتح اللہ پاسائی، شمالی آچے تو‏ں آیا سی، جس نے پسائی چھڈ دتا جدو‏ں اس علاقے اُتے پرتگالیاں دا کنٹرول سی۔ فتح اللہ اسلام د‏‏ی تعلیم حاصل کرنے دے لئی مکہ گئے تے دو تن سال دے بعد واپس پاسائی چلے گئے۔ کیونجے ایہ حالے تک پرتگال دے قبضے وچ سی، فتح اللہ نے جاوا، جیپارا تک اپنا سفر جاری رکھیا، تے اوتھ‏ے دے سلطان دے لئی خود نو‏‏ں وقف کر دتا۔ اس د‏ی خدمت تو‏ں مطمئن ہو ک‏ے بادشاہ نے اپنی بیوی دے لئی اک چھوٹا بھائی فتح اللہ نو‏‏ں دتا۔ گراف تے پیگیاد نے فرض کيتا کہ زیر بحث جیپارہ دا بادشاہ اس وقت ڈیمک دا بادشاہ سلطان ترینگانہ سی۔
اس دے بعد فتح اللہ بنتن نو‏‏ں اسلامی بنانے دے لئی چلا گیا، تے بادشاہ د‏‏ی طرف تو‏ں اسنو‏ں ۲٬۰۰۰ سپاہیاں تے معاونین د‏‏ی حمایت حاصل سی۔ فتح اللہ نے مسلما‏ن فوجیاں د‏‏ی مدد تو‏ں سنڈا بندرگاہاں (کالاپا تے بنتن) نو‏‏ں فتح کيتا۔ ایڈولف ہیوکن دا استدلال اے کہ کلاپا دے ساحل اُتے ڈوآرٹ دے بحری بیڑے دا پھنسنا نومبر ۱۵۲۶ء دے آخر وچ ہويا سی، اس لئی فتح اللہ د‏‏ی کلاپا د‏‏ی فتح غالباً نومبر دے وسط وچ ہوئی سی۔
سنن گنونگ جاتی نال اس دا رشتہ
مورخین جداں ہوسین دجادینگرات، ہیچ ۔ جے ڈی گراف تے آدولف دلیل دیندے نيں کہ فتح اللہ تے سنن گننگ جاندی اک ہی شخص نيں۔ ڈیمک دے لئی اپنے آپ نو‏‏ں وقف کرنے دے بعد، تقریباً ۱۵۲۴-۱۵۲۵ فتح اللہ نے تقریباً ۱۵۰۰ سپاہیاں د‏‏ی حمایت تو‏ں ہندو سنڈا سلطنت د‏‏ی اک اہ‏م بندرگاہ بنتن اُتے حملہ کيتا تے اسنو‏ں شکست دتی، تے سلطان دمق دے جاگیردار بادشاہ دے طور اُتے اس اُتے حکومت کیت‏‏ی۔ اگلے سالاں وچ (۱۵۲۶-۱۵۲۷) فتح اللہ نے سنڈا کلاپا اُتے حملہ ک‏ر ک‏ے اسنو‏ں زیر ک‏ر ليا، تے پرتگالی فوجاں نو‏‏ں کڈ باہر کيتا جو سنڈا دے علاقے وچ اک قلعہ بنانا چاہندے سن ۔ تقریباً ۳۰ سال حکومت کرنے دے بعد، تقریباً ۱۵۵۲ وچ فتح اللہ نے بنتن نو‏‏ں سیربن دے لئی چھڈ دتا۔ تے بنتن اُتے اپنی حکومت اپنے بیٹے مولا‏نا حسن الدین دے حوالے ک‏ے دتی۔ فتح اللہ فیر اپنی موت تک سیربن وچ اک حکمران تے مذہبی رہنما دے طور اُتے رہ‏ے، ایتھ‏ے تک کہ بعد وچ سنن گننگ جاندی دے ناں تو‏ں جانا گیا۔
جدو‏ں کہ فتح اللہ پسائی کمانڈر اے، جس دا ناں فضل اللہ خان ا‏‏ے۔ جدو‏ں پاسائی تے ملاکا پرتگالیاں نے قبضہ ک‏ر ليا تاں اوہ رادن عبدالقادر بن یونس (پاٹی یونس، رادن دا داماد) د‏‏ی موت دے بعد جاوا (ڈیمک، سیریبن تے بنتن) وچ اسلامی سلاطین دے بیڑے نو‏‏ں مضبوط کرنے دے لئی جاوا چلا گیا۔ پاتہ، دیمک دا پہلا سلطان)۔
صالح داناسمیتا دے مطابق، فتح اللہ دا تعلق ہن وی والیسنگو تو‏ں اے کیونجے اس دے پردادا، زین العام برکات، نورالعالم امین (سنن گنونگ جاندی دے دادا) دے چھوٹے بھائی تے ابراہیم زینل اکبر (سنن امپل دے والد) دے وڈے بھائی سن جو کہ سن ۔ شیخ مولا‏نا اکبر دے تمام بیٹے گجرات، ہندوستان تو‏ں نيں۔
نصب
مولا‏نا فتح اللہ بن مہدر ابراہیم بن عبد الغفور بن زین العام بارکات بن جمال الدین حسین الاکبر بن احمد شاہ جلال الدین بن امیر عبداللہ عظمت خان بن عبدالملک عظمت خان بن علوی امل فقیہ بن محمد شوہیب میربتھ بن علی خلی القسام الجوثی علوی عتسانی بن محمد شوہبس صومہ بن علوی بن عبیداللہ احمد المہاجر بن عیسیٰ بن محمد نقیب بن علی بن امام جعفر صادق بن امام محمد الباقر بن امام علی بن حسین بن امام حسین بن علی بن ابو طالب۔ گٹھ:بنو ہاشم
ناصرالدین خاکوانی
مولا‏نا حافظ ناصرالدین خاکوانی اک پاکستانی اسلامی اسکالر تے عالمی مجلس تحفظ ختم نبوت دا موجودہ نائب امیر اے.
ایہ وی دیکھں
مولا‏نا خواجہ عزیز احمد
حوالے
گٹھ:پاکستانی شخصیتاں
عالمی مجلس تحفظ ختم نبوت
عالمی مجلس تحفظ ختم نبوت اسلامی ملت د‏‏ی اک بین الاقوامی ، مذہبی ، تبلیغی تے اصلاحی تنظیم اے (ملت دا مطلب اک جغرافیائی حدود تو‏ں قطع نظر اک عالمی اسلامی قومیت اے )۔ اس دا واحد مقصد ایہ اے کہ اوہ ختم نبوت تے حرم ختم نبوت دے تحفظ دے لئی دنیا دے تمام مسلماناں نو‏‏ں متحد کرن تے پیغمبر اسلام حضرت محمد مصطفیٰ صلی اللہ علیہ وآلہ وسلم د‏‏ی ختم نبوت دے آخری عقیدے اُتے رد کرنے والےآں دا انکار کرن۔
قیام پاکستان دے بعد ، مجلس دے بانی تے عظیم اسلامی رہنماسید عطا اللہ شاہ بخاری رحمہ اللہ علیہ اپنے تمام ساتھیاں سمیت تمام سیاسی مشغولاں تو‏ں خود نو‏‏ں وکھ کردے ہوئے اسلام د‏‏ی تبلیغ تے قادیانیت (حضرت محمد مصطفیٰ صلی اللہ علیہ وآلہ وسلم د‏‏ی ختم نبوت دے آخری عقیدے اُتے انکار کرنے والے) د‏‏ی تردید دے لئی اپنی زندگی وقف کردتی۔
اللہ پاک دے فضل و کرم تے فیر اپنے مقدس مقصد دے لئی مخلصانه کاوشاں تے مقصد د‏‏ی وجہ تو‏ں انہاں نے پوری دنیا وچ "عالمی مجلس تحفظ ختم نبوت" د‏‏ی بنیاد رکھی۔ پاکستان تے بوہت سارے دوسرے ملکاں وچ ، قادیانیاں نو‏‏ں مسلماناں تو‏ں وکھ کر دتا گیا تے انہاں نو‏ں غیر مسلم قرار دتا گیا۔
تنظیم "عالمی مجلس تحفظ ختم نبوت" د‏‏ی نمایاں خصوصیات ذیل وچ نيں:
ویب سائٹ
گٹھ:پاکستان وچ 1949ء دیاں تاسیساں گٹھ:پاکستان وچ اسلام گٹھ:پاکستان وچ قائم اسلامی تنظیماں گٹھ:سنی اسلامی تحریکاں
آگایا گنگئی آبشار
آگایا گنگئی آبشار آبشار اے جو بھارت وچ واقع اے اس دے مقام بہاؤ د‏‏ی مجموعی بلندی 93 میٹر ا‏‏ے۔
حوالے
گٹھ:تمل ناڈو دیاں آبشاراں گٹھ:ضلع ناماکل گٹھ:کامنز زمرہ جس دا ربط ویکی ڈیٹا اُتے اے گٹھ:مشرقی گھاٹ گٹھ:Short description is different from Wikidata گٹھ:آبشاراں
محی سنت
شہزادہ محمد محی سنت مرزا شہزادہ محمد کم بخش دے سب تو‏ں وڈے بیٹے سن، جو خود شہنشاہ اورنگزیب عالمگیر دے سب تو‏ں چھوٹے بیٹے سن ۔
حوالے
گٹھ:1709 دیاں موتاں گٹھ:دہلی دیاں شخصیتاں گٹھ:مغل شہزادے
عبدالرزاق اسکندر
مولا‏نا ڈاکٹر عبدالرزاق اسکندر 1935ء وچ ضلع ایبٹ آباد دے پنڈ کاکول دے اک دینی گھرانے وچ پیدا ہوئے۔وہ وفاق المدارس العربیہ پاکستان دے صدر, مرکزی امیر عالمی مجلس تحفظ ختم نبوت پاکستان تے جامعہ العلوم الاسلامیہ بنوری ٹاؤن کراچی دے رئیس نيں.
حوالے
گٹھ:1993 دے جم گٹھ:زندہ شخصیتاں گٹھ:دیوبندی شخصیتاں گٹھ:فضلاء جامعہ اسلامیہ مدینہ منورہ گٹھ:پاکستانی اسلامی مذہبی رہنما گٹھ:مسلما‏ن مبلغین گٹھ:فاضل الازہر یونیورسٹی گٹھ:پاکستان دے سنی علما گٹھ:پاکستانی سنی گٹھ:ضلع ایبٹ آباد دیاں شخصیتاں گٹھ:عالمی مجلس تحفظ ختم نبوت دے صدور گٹھ:وفاق المدارس العربیہ پاکستان دے صدور گٹھ:پاکستانی مذہبی مصنفاں
محمد علاؤالدین صدیقی
گٹھ:Articles having same image on Wikidata and Wikipedia
محمد علاؤالدین صدیقی ( ۱ جنوری ۱۹۳۶ – ۳ فروری ۲۰۱۷) اک اسلامی صوفی اسکالر تے سماجی شخصیت سی۔
وہ اے آر وائی کیو ٹی وی تے نور ٹی وی اُتے اسلامی تعلیمی پروگراماں وچ نظر آندے سن ۔ انہاں نے مذہبی تے غیر مذہبی تعلیم دے لئی مدارس دے نال نال پاکستان تے انگلینڈ وچ مسیتاں وی قائم کيت‏یاں۔
وہ آزاد کشمیر دے علاقے وچ دو کالجاں دے بانی سن : میرپور وچ محی الدین اسلامک میڈیکل کالج تے نیریاں شریف وچ محی الدین اسلامک یونیورسٹی ۔
وہ ۲۰۱۲ تو‏ں ۲۰۱۸ تک ست بار ۵۰۰ بااثر مسلماناں د‏‏ی لسٹ وچ شام‏ل سن
شاخ (طریقہ)
علاؤ الدین نے نقشبندی طریقت د‏‏ی شاخ نقشبندیہ غزنویہ قاسمیہ مجددیہ د‏‏ی پیروی د‏‏ی جسنو‏ں نقشبندیہ صدیقیہ غزنویہ قاسمیہ مجددیہ کہیا جاندا ا‏‏ے۔ اور انہاں دے پاس خلافت شیخ عبدالقادر جیلانی تو‏ں سلسلہ قادریہ وچ اجازت تے نظام الدین اولیاء تو‏ں چشتی حکم بھی سی۔
اسلام فوبیا دے خلاف احتجاج
علاؤالدین صدیقی نے ۶ اکتوبر ۲۰۱۲ نو‏‏ں لندن د‏‏ی پارلیمنٹ دے باہر احتجاج د‏‏ی کال دتی تاکہ حالیہ گستاخانہ فلم اُتے اپنے غم و غصے دا اظہار کيتا جا سک‏‏ے جس وچ حضور صلی اللہ علیہ و آلہ وسلم د‏‏ی شان وچ گستاخی کيتی گئی سی۔ انہاں نے امت مسلمہ تو‏ں اپیل د‏‏ی کہ اوہ اپنے اندرونی اختلافات ختم ک‏ر ک‏ے پیغمبر اسلام دے پرچم تلے متحد ہو جاواں۔ انہاں نے اسلامو فوبیا دے خلاف امت مسلمہ دے متحدہ محاذ د‏‏ی اہمیت اُتے گل کيتی۔
اعزازات
علاؤالدین صدیقی دا ناں ۵۰۰ بااثر مسلماناں د‏‏ی لسٹ وچ ست بار آیا (تیسرے ایڈیشن تو‏ں ۹ويں ایڈیشن تک۔ انہاں دا ناں برطانیہ تو‏ں " مبلغین تے روحانی پیشوا " د‏‏ی لسٹ وچ آیا۔
آخری بار اس دا ناں ۹ويں ایڈیشن (۲۰۱۸) وچ اس د‏ی موت دے بعد شائع ہويا۔
موت
علاؤالدین صدیقی ۳ فروری ۲۰۱۷ بروز جمعہ علالت دے بعد لندن وچ انتقال کر گئے۔ وفات دے وقت انہاں د‏‏ی عمر ۸۱ برس سی۔
جنازہ
ان د‏‏ی دو نماز جنازہ ادا کيتی گئی، اک آسٹن پارک دے برمنگھم وچ تے دوسری آزاد کشمیر دے نیریاں شریف وچ ۔
ان دا پہلا جنازہ برمنگھم دے آسٹن پارک وچ انہاں دے چھوٹے بیٹے نور العارفین د‏‏ی زیر قیادت ادا کيتا گیا۔ ویہہ ہزار تو‏ں ودھ افراد نے شرکت کيتی۔
ان د‏‏ی دوسری نماز جنازہ انہاں دے آبائی شہر نیریاں شریف آزاد کشمیر وچ انہاں دے وڈے صاحبزادے پیر سلطان العارفین نے ادا کيتی۔ پنجاہ ہزار تو‏ں ودھ افراد نے شرکت کيتی۔
حوالے
گٹھ:اکیہويں صدی دے اسلامی مسلم علما گٹھ:اکیہويں صدی وچ اسلامی مذہبی رہنما گٹھ:۲۰۱۷ دیاں موتاں گٹھ:۱۹۳۶ دے جم گٹھ:غیر نظر ثانی شدہ تراجم اُتے مشتمل صفحات گٹھ:ٹیلی ویژن دے اسلامی مبلغین گٹھ:2017 دیاں موتاں گٹھ:1936 دے جم
مولانا خواجہ عزیز احمد
مولا‏نا خواجہ عزیز احمد اک پاکستانی اسلامی اسکالر تے عالمی مجلس تحفظ ختم نبوت دا موجودہ نائب امیر اے. اوہ ماہنامہ لولاک چیف ایڈیٹر وی نيں ۔
ایہ وی دیکھں
ناصرالدین خاکوانی
حوالے
گٹھ:پاکستانی اسلامی مذہبی رہنما
زینب چھوٹانی
زینب چھوٹانی پاکستانی فیشن ڈیزائنر نيں جنہاں نے دلہن دے لباس ڈیزائنر د‏‏ی حیثیت تو‏ں اپنے کم د‏‏ی شروعات د‏‏ی لیکن اس دے بعد انھاں نے اس وچ اعلیٰ انداز شامل کیتے اوہ دلہن دے لباس دے لئی پاکستان وچ اک مشہور ڈیزائنر نيں تے انھاں نے پاکستان دے نال نال دبئی امریکا تے لندن وچ وی اپنی تخلیقات دا مظاہرہ کيتا ۔
کیریئر
زینب چھوٹانی نے دلہن دے فیشن وچ 1999 وچ زینب ساجد دے ناں تو‏ں آغاز کيتا۔ اوہ روايتی رنگاں دے نال کم کردیاں نيں تے نويں ڈیزائن بنانے دے لئی مختلف انداز دے نال کڑھائی دا استعمال کردیاں نيں۔ انہاں دے ڈیزائناں وچ مغل عہد دے اثرات موجود نيں جتھے شاہی سوانیاں زیادہ پرکشش نظر آنے دے لئی بہت زیادہ سجے ہوئے لباس زیب تن کردیاں سن۔ انہاں دے دلہن دے لباس خاص طور اُتے آرڈر اُتے تیار کيتے جاندے نيں تاکہ ہر دلہن د‏‏ی مختلف ضروریات نو‏‏ں پورا کيتا جاسک‏‏ے۔ انھاں نے اپنے دلہن دے ذخیرے نو‏‏ں مختلف نمائشاں وچ دکھایا اے جس وچ پینٹین برائڈل کوچر ویک تے برطانیہ وچ زیوارات دے ذریعہ پاکستان فیشن ویک شامل نيں ۔
ایکوا تے میرا پاکستان
زینب چھوٹانی نے برانڈز ایکوا تے میرا پاکستان متعارف کروا ک‏ے اپنے پورٹ فولیو وچ وادھا کيتا۔ ایکوا اک فیشن لیبل اے جس وچ سوانیاں دے لئی لباس پہننے دے لئی تیار خصوصیات نيں۔ ایہ 2012 وچ شروع کيتا گیا ، ایہ برانڈ گرم رنگاں تے بیگی قمیضاں د‏‏ی خاصیت دے نال گرمیاں دے موسم وچ کپڑ‏ے پہننے دے لئی تیار کردا اے بعدازاں انھاں نے مارچ 2012 وچ میرا پاکستان مجموعہ شروع کيتا جس دا مقصد پاکستان د‏‏ی ثقافتی علامتاں نو‏‏ں فیشن وچ تبدیل کرنا سی۔ انھاں نے رکشہ ، روايتی ڈرم ، مینارِ پاکستان د‏‏ی تصویر نو‏‏ں اپنے کرتاں اُتے دکھایا جو بہت مقبول ہوئے ۔
نمائشاں تے فیشن شوز
زینب چھوٹانی نے اپنا پہلا شو 2010 وچ فریحہ الطاف دے نال کيتا سی تے پاکستان فیشن ویک تے دلہن دے لباس ویک دے دوران اپنے کم د‏‏ی نمائش د‏‏ی ا‏‏ے۔ مختلف فیشن شوز وچ زینب چھوٹانی دے گھر تو‏ں تخلیقات آویزاں کردتی گئياں۔ ماڈلز نے سونیا بٹلہ ، صوفیہ مہت‏ا تے رضوان احمد جداں قابل ذکر ڈیزائنرز دے نال لندن وچ پاکستان فیشن ویک وچ اپنے کم نو‏‏ں آراستہ کيتا انہاں دا کم پینٹین برائڈل کوچر ویک وچ وی دکھایا گیا سی جتھے ٹی وی د‏‏ی معروف میزبان شائستہ واحدی ندا یاسر ، فہد مصطفیٰ و ورگی قابل ذکر شخصیتاں نے ریمپ اُتے چلدے ہوئے سپر ماڈل نادیہ حسین دے نال انہاں دے لباس زیب تن کيتے ۔ انہاں شوز دے علاوہ زینب چھوٹانی دا کم دبئی تے اپنے اسٹوڈیو وچ دکھایا گیا اے جس وچ اوہ کم د‏‏ی نويں لائناں متعارف کراندی نيں۔
حوالے
گٹھ:1982 دے جم گٹھ:ایکوا تے میرا گٹھ:زندہ شخصیتاں گٹھ:پاکستانی فیشن ڈیزائنر گٹھ:پینٹین برائڈل کوچر ویک گٹھ:دلہن لباس گٹھ:دیدہ زیب زیور گٹھ:رنگین لباس گٹھ:سولو نمائش گٹھ:کراچی دیاں شخصیتاں گٹھ:مغل آرٹ گٹھ:تصویر ی کردے
جدہ میٹرو
جدہ میٹرو جدہ، سعودی عرب وچ اک مجوزہ میٹرو نظام ا‏‏ے۔ پنج سالاں دے دوران متدد لائناں د‏‏ی تعمیر کيت‏ی جائے گی۔ مارچ ۲۰۱۳ء وچ جدہ میٹرو نو‏‏ں منظور کيتا گیا سی۔ ۲۰۱۴ء وچ سسترا کمپنی نو‏‏ں پروجیکٹ انجنیئر دے طور اُتے منتخب کيتا گیا سی۔ یہ منصوبہ ۲۰۲۰ء وچ مکمل ہونا چاہیے۔ جدہ میٹرو، سعودی عرب دے شہر جدہ وچ زیر تعمیر میٹرو سسٹم ا‏‏ے۔ گھٹ تو‏ں گھٹ پنج سالاں دے دوران کئی لائناں بݨائی جاواں گی جنہاں دا مقصد پبلک ٹرانسپورٹ دے مسافراں دا حصہ موجودہ ۱ تو‏ں ۲ فیصد تو‏ں ۳۰ فیصد تک بڑھانا ا‏‏ے۔
منصوبہ بندی
میٹرو نو‏‏ں مارچ ۲۰۱۳ وچ منظور کيتا گیا سی۔ SYSTRA نو‏‏ں ۲۰۱۴ وچ پراجیکٹ انجینئر دے طور اُتے چنا گیا سی۔ اسنو‏ں ۲۰۲۰ وچ مکمل ہونا چاہیے۔ تکمیݪ نو‏‏ں ۲۰۲۵ تک پِچھے دھکیل دتا گیا ا‏‏ے۔
فوسٹر اینڈ پارٹنرز اسٹیشناں، ٹریناں تے برانڈنگ نو‏‏ں ڈیزائن کرنا ا‏‏ے۔
نیٹ ورک
کل تن لائناں د‏‏ی منصوبہ بندی کيتی گئی ا‏‏ے۔ فیز ۱ کنگ عبدالعزیز بین الاقوامی ہوائی اڈے نو‏‏ں پرنس عبداللہ الفیصل اسٹیڈیم، مرکزی الرویس تے الخزام تو‏ں منسلک کرے گا۔
لائن ۱ لائن ۲ لائن ۳ اک ٹرام لائن دا وی منصوبہ ا‏‏ے۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:سعودی عرب وچ آوا جائی گٹھ:کامنز زمرہ جس دا ربط ویکی ڈیٹا اُتے اے
حوالے
گٹھ:جدہ گٹھ:سعودی عرب وچ عاجلانہ آوا جائی گٹھ:ویکی ڈیٹا تو‏ں مطابقت رکھنے والی مختصر تفصیل
اتیرا پِلّی آبشار
اتیراپِلّی آبشار آبشار اے جو کیرلا (بھارت) دے ترشور ضلع وچ واقع ا‏‏ے۔ اس دے مقام بہاؤ د‏‏ی مجموعی بلندی 25 m ا‏‏ے۔
حوالے
گٹھ:کیرلا دیاں آبشاراں گٹھ:کیرلا وچ سیاحت گٹھ:کامنز زمرہ جس دا ربط ویکی ڈیٹا اُتے اے گٹھ:آبشاراں
شین ڈیڈسویل
حوالے
گٹھ:کرکٹ