cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
تاتار-باشکیر تعلقات
تاریخی تناظر
شناخت کے تصور دے ارد گرد رہنے والےآں دا اک وکھ معاملہ شناخت دا بحران اے جس نے بڑھدے ہوئے عالمگیریت دے زیر اثر مرکب شناختاں بنانا شروع کر دتی نيں۔
بولی دا مسئلہ تے بشکریاں د‏‏ی اپنے دفاع د‏‏ی طاقت
باشکیر اکثر تاتار بولی وچ یا جراحی تشبیہ وچ بولا جاندا ا‏‏ے۔ پر، کچھ اسکالرز دا خیال اے کہ تاتار بولنا تاتار د‏‏ی قومی شناخت دا اہ‏م اشارہ نئيں ا‏‏ے۔. چونکہ وکھ وکھ باشکیر بولی دے گرافکس تے اصول صرف ۱۹۲۰ د‏‏ی دہائی وچ پیدا ہوئے سن، اس لئی باشکراں نے تاتار وچ اپنی تخلیقات لکھياں۔ بشکیر ادبی زبان، اک مصنوعی بولی طور پر، بشکیر لوکاں د‏‏ی بولی دے تنوع نو‏‏ں ظاہر کرنے د‏‏ی طاقت نئيں رکھدی، کیونجے تاتاری بولی بہت نیڑے ا‏‏ے۔
سن ۱۹۱۸ وچ سنٹرل مسلم ملٹری بورڈ نے " باشکیر وچ کتاباں، حروف تہجی تے درسی کتاباں " دے عنوان تو‏ں اک کم شائع کيتا۔ گالمزھان ابراگیموف ، روسی فیڈریشن فیڈرل سوویت سوشلسٹ جمہوریہ اوفا اور صوبہ قازان دے باشندےآں دے درمیان تنازعہ د‏‏ی مکمل تحقیقات تو‏ں ایہ نتیجہ اخذ کيتا گیا اے کہ " باشکیر بولی تے ادب نو‏‏ں تخلیق کرنے د‏‏ی خواہش باشکری قوم پرستی نئيں اے  ۔" مارکسزم دے اسکالر تے کمیونزم دے حامی، گالمزھان ابراگیموف اس مسئلے نو‏‏ں حل کرنے د‏‏ی راہ اُتے گامزن نيں جداں کہ باشکیر چاہندے نيں، اک شعلہ بیان ٹریبیون دے طور اُتے ۔ اس دے بارے وچ اوہ لکھدے نيں: "بھانويں تاتاری ادب تو‏ں اک وڈے علاقے د‏‏ی علیحدگی اک بہت وڈا نقصان اے، لیکن سانو‏ں انہاں حقائق دا حساب دینا ہوئے گا جو تریخ لیائے نيں۔ ..
"اگر بشکری ایہ چاہندے نيں - اسکول وچ تے تھیٹر وچ ، بھیک مانگنے وچ یا ادب وچ - اسيں تاتار مصنفاں نو‏‏ں انہاں د‏‏ی اپنی وکھ راہاں اُتے جانے د‏‏ی خواہش دے خلاف لڑنے دا کوئی حق نئيں ا‏‏ے۔"
"ميں تاتار قوم پرستاں دے بارے وچ گل نئيں کر رہیا ہون۔ انہاں وچ اوہ لوک وی نيں جو بشکراں د‏‏ی تاتاری-ادبی تے ثقافتی تاتارائزیشن اُتے متفق نيں تے یقیناً اوہ لوک نيں جو تاتاریت نو‏‏ں مضبوط کرنے دے حق وچ نيں، تے تاتاری قوم پرستاں دے لئی ایہ اک فطری خیال ا‏‏ے۔ لیکن کمیونسٹاں دے لئی بولنے د‏‏ی کوئی جگہ نئيں ا‏‏ے۔"
نکلنے دا راستہ
زونل باشکیر تاتار بولی د‏‏ی تعمیر۔ ملک اُتے مبنی عام باشکیر تاتار ادب۔
نوٹس
گٹھ:تاتاری شخصیتاں گٹھ:باشقیر قوم گٹھ:غیر نظر ثانی شدہ تراجم اُتے مشتمل صفحات
مصطفیٰ آباد چتوال
چتوال ایہدا نواں ناں مصطفا آباد اے ۔ ایہ پنجاب، پاکستان دے ضلع تلا گنگ دا اک پنڈ اے ۔ جو یونیئن کونسل کوٹ سارنگ وچ ا‏‏ے ۔
گٹھ:ضلع تلا گنگ گٹھ:پنجاب دے آباد تھ‏‏اں
کوٹ سارنگ
کوٹ سارنگ پنجاب، پاکستان دے ضلع تلا گنگ وچ واقع اک قصبا تے یونیئن کونسل ا‏‏ے۔ اس یونیئن کونسل دا مرالی تے مصطفیٰ آباد چتوال حِصا نيں۔ شہر تلا گنگ تو‏ں جنوب وَل اٹھاراں کلو میٹر دور راولپنڈی روڈ دے پاسے کوٹ سارنگ واقع اے.
تنگلی
لکڑ دے ۵ کُ فٹ لمے ہتھے دے اک سرے وچ لائیاں لوہے دیاں پتیاں دیاں بنائیاں کئی اقتدارں والے، دھڑاں وچوں اڈائی کر کے دانے کڈھن والے، کھیتی سند نوں تنگلی کہندے ہن۔انج تنگلی دا شبدی مطلب تن اقتدارں والے کھیتی سند توں اے۔ تنگلی دی ورتوں پھلھیاں نال گاہی جاندی پیلی نوں پھولن واسطے، گاہی پیلی دی دھڑ لاؤن واسطے، دھڑ دی اڈائی کر کے دانے کڈھن واسطے، توڑی کٹھی کرن واسطے، توڑیاں پنڈاں وچ پاؤن واسطے، توڑی نوں ٹوکریاں وچ پا کے پشوآں دیاں کھرلیاں وچ پاؤن واسطے آدی آدی ویلے کیتی جاندی سی/اے۔
تنگلی بناؤن لئی لکڑ دا ۵ کُ فٹ لما ہتھا لیا جاندا سی۔ اقتدارں بناؤن لئی ۱۲/۱۳ کُ انچ لمی اک کُ انچ چؤڑی لوہے دی شوہر لئی جاندی سی۔ اس شوہر دے اک سرے دے ۳/۴ کُ انچ ہیٹھلے حصے نوں ٹیپر کر کے ادھی کُ انچ رکھیا جاندا سی۔ پھیر ایس شوہر دے چوڑے سرے نوں گلائی دینی ' شروع کیتی جاندی سی۔ اپرلے حصے دی ایہہ گلائی ۲۱۰ ڈگری توں شروع کر کے ٹیپر والے حصے ’تے آکے ایہہ گلائی بالکل گول ۳۶۰ ڈگری دی ہو جاندی سی۔ اس دی تکھی نوک بن جاندی سی۔ اس طرحاں اک ستّ بندی سی۔ بنی ستّ نوں لمے لوٹ تھوڑی جہی گلائی دتی جاندی سی۔ جہڑی تنگلی لکڑ دیاں رتاں دی بندی سی، اوہناں اقتدارں دی بنتر وی لوہے دیاں اقتدارں دی طرحاں اپروں موٹیاں تے ہیٹھاں نوں پتلیاں ہندیاں جاندیاں سن۔
جے کر ۷ اقتدارں دی تنگلی بناؤنی ہندی سی تاں پہلاں ایہناں۷ اقتدارں دے موٹے حصے نوں اک تھاں کٹھا کر کے اس طرحاں جوڑیا جاندا سی کہ ایہناں اقتدارں دے اگلے حصے دی چوڑائی ۱۰/۱۵ کُ انچ بن جاوے۔ ایہناں اقتدارں نوں مضبوطی دین لئی اقتدارں دے پچھلے پاسے تے موہرلے پاسے لوہے دی اک انچ چؤڑی شوہر لائی جاندی سی۔ ایہہ شوہر جتھوں اقتدارں اک تھاں جوڑیاں ہندیاں سن، اس توں ۴/۵ کُ انچ ہیٹھاں کرکے لائی جاندی سی۔ پھیر اقتدارں دے اک تھاں جوڑے حصے نوں ہتھے نال چنگی طرحاں پتیاں لا کے جوڑیا جاندا سی۔ اس طرحاں تنگلی تیار ہندی سی۔ ایس طرحاں ہی ۹ اقتدارں دی تنگلی بندی سی۔ تنگلی دی ہن وی ورتوں ہندی اے۔
حوالے
گٹھ:کھیتی دے سند گٹھ:واہی بیجی
باشکیر قازق تعلقات
کھبے|thumb|300x300px| بش برماک(پنج انگلیاں) باشکیر تے قازق لوکاں د‏‏ی مشترکہ ڈش نيں ( бешбармақ, бесбармақ, ет )۔ کھبے|thumb|300x300px| Bugulma-Belebey سطح مرتفع دے امیر، بہت زیادہ، گھاہ دار میدان نو‏‏ں سبز میدان یا باشکیر Steppe کہیا جاندا ا‏‏ے۔ باشکیر قازق تعلقات ( Қазақ-башқұрт қарым-қатынасыقازق- باشکیر تعلقات) - باشکیر تے قازق لوکاں دے درمیان تعلقات۔ کاسک دے نال طویل ہمسائیگی نے جنوب مشرقی باشکیراں د‏‏ی نسلی ترقی نو‏‏ں متاثر کيتا۔ فی الحال حذف شدہ - حذف شدہ۔ ویہويں صدی دے اوائل تک، باشکیر قازق تعلقات نے اک اہ‏م کردار ادا کيتا۔ باشکیر بغاوت دے دوران، باشکیراں روسی حکومت تو‏ں بھج گئے تے کاسک وچ چھپ گئے.
تریخ
اورینبرگ صوبے وچ کاسک د‏‏ی وڈے پیمانے اُتے ہجرت ۱۸ويں صدی دے آخر وچ شروع ہوئی۔ ۱۹ويں صدی دے اوائل وچ اورینبرگ صوبے وچ کاسک د‏‏ی تعداد ۲۰٬۰۰۰ سی۔ انہاں د‏‏ی چراگاہاں ارٹیش ، اشیم تے توبل ندیاں تک پھیلی ہوئی سی، جس د‏‏ی وجہ تو‏ں وولگا تے جیک ندیاں دے درمیان ریوڑ دے لئی جھگڑے تے جھڑپاں ہوئیاں۔ باشکیراں Cossack Khans وچ روسی حکومت دے سفارت خانے وچ شام‏ل نيں، کاسک نو‏‏ں روسی багынлыгын نو‏‏ں قبول کرنے وچ مدد ک‏ر رہ‏ے نيں۔
باشکیر تے قازق تعلقات اج ایجنڈے دے مرکز وچ نئيں نيں۔
۱۷۵۵ دا تنازعہ
۱۷۵۵–۱۷۵۶ وچ باتیرشا د‏‏ی قیادت وچ وولگا یورال دے لوکاں د‏‏ی بغاوت دے بعد اورینبرگ صوبے دے گورنر ایوان نیپلائیو ایوان ایوانووچ نے کوساکس نو‏‏ں تجویز پیش کيت‏‏ی کہ اوہ روسی فوجیاں تو‏ں فرار ہونے والے باشکراں نو‏‏ں پھڑ کر انہاں دے حوالے کرن۔
اس دے بجائے،کاسک جنہاں نو‏ں کاسک نے مدد دے لئی حراست وچ لیا سی، نو‏‏ں جائیداد دتی گئی۔ نورالی خان د‏‏ی قیادت وچ کاسک دے اک حصے نے اس موقع تو‏ں فائدہ اٹھایا۔ انہاں سالاں دے دوران، متعدد کاسک نے باشکیراں نو‏‏ں فروخت کرنا شروع کر دتا تے موجودہ اورینبرگ دے علاقے دے میداناں وچ منتقل ہونا شروع کر دتا (روس د‏‏ی قومی پالیسی دے نتیجے وچ )۔
اس غداری دے بعد، باشکیراں کھلے عام چھوٹے کاسک تو‏ں بدلہ لیا. باہمی جارحیت کئی دہائیاں تک جاری رہندی ا‏‏ے۔
مثال دے طور پر، انیہويں صدی دے اوائل وچ ، مورخ تے ماہر نسلیات الیکسی لیوشین نے تھلے لکھے د‏‏ی تعریف کيت‏ی:. . جنگ چھڑ رہی اے لیکن دونے قوماں دے درمیان دشمنی اج تک جاری اے  ۔. . ».
مورخ ولادیمیر ویتوسکی انہاں واقعات دے بارے وچ زیادہ واضح طور اُتے لکھدے نيں:
" . . باشکیراں تے کرغیزاں دے درمیان اختلاف دا جو بیج نیپلیوف نے پھینکا سی ایسا لگدا اے کہ اک بہت ہی خوشحال سرزمین اُتے اُتریا اے، جو اچھی طرح تو‏ں ترقی یافتہ سی، تے اوہ اجتہاد جس نے باشکیراں تے کرغیزاں نو‏‏ں وکھ کرنا شروع کيتا سی، اسنو‏ں جانا پہچانا لفظ دیندا اے  ۔ . . »
باہرلے جوڑ
گٹھ:باشقیر قوم گٹھ:قازقستان
درا بانیہال
درا بانیہال (انگریزی: Banihal Pass) کشمیر وچ پیر پنجال دے پہاڑی سِلسے وچ اک درا اے ۔ ایہدی زیادہ توں زیادہ بلندی 2،832 میٹر (9،291 فٹ) اے ۔ ایہ وادی کشمیر نوں باہرلے پاسے ، ہمالیا تے جنوبی میدانی علاقےآں نال جوڑدا اے ۔ کشمیری زبان وچ "بانیہال" دا مطلب برفانی طوفان اے ۔
گٹھ:درے گٹھ:پاکستان دے درے
مرالی
گٹھ:ضلع تلا گنگ گٹھ:پنجاب دے آباد تھ‏‏اں
رحل
رحل (عربی: رحال) اک کتاب سٹینڈ اے جیہدے اُتے مقدس کتاباں رَکھ کے پڑھیاں جاندیاں نیں ۔ رحل انگلش زبان دے حرف ایکس (X) دی شکل آلی چیز اے جیہڑی مڑݨ آلی تے کٹھی ہوݨ آلی ہُندی اے ۔ ایہ عمومن لکڑی دی بݨی ہُندی اے ۔ رحل عام طور تے مقدس کتاباں دی تلاوت لئی ورتی جاندی اے ۔ مسلماناں ، ہندواں، تے سِکھاں دے وچ عام اے ۔ تریخ دے آئینے وچ دیکھیا جاوے تاں پتا چَلدا اے کہ رحل مغربی ایشیا تے جنوبی ایشیا دے لوک زیادا استعمال کردے نیں ۔ مسلمان قرآن شریف دی تلاوت تے کتب احادیث ورگیاں مقدس تے بابرکت کتاباں پڑھݨ لئی استعمال کر دے نیں ۔
تصویر گیلری
گٹھ:اسلام گٹھ:کتاباں گٹھ:چیزاں
عنبرین حسیب عنبر
عنبرین حسیب عنبرؔ (ولادت: 23 جون 1981ء) اردو بولی د‏‏ی اک شاعرہ نيں جنہاں دا تعلق پاکستان دے شہر کراچی تو‏ں اے ۔‌ عنبرین پروفیسر سحر انصاری د‏‏ی دختر نيں۔
حوالے
گٹھ:اردو شاعر گٹھ:اکیہويں صدی دے پاکستانی شاعر گٹھ:پاکستانی مسلم شخصیتاں گٹھ:جنوب ایشیائی مسلم شخصیتاں گٹھ:زندہ شخصیتاں گٹھ:1981 دے جم گٹھ:23 جون د‏‏یاں پیدائشاں گٹھ:۱۹۷۹ دے جم
دعائے عہد
دعائے عھد ( دُعَاء ٱلْعَهْد ) شیعہ اسلام دے بارہويں امام حجت اللہ القائم امام مہدی علیہ السلام دے لئی عربی زبان وچ بیعت دعا ا‏‏ے۔
ثناء جاوید (کرکٹ کھلاڑی)
ثنا جاوید (پیدائش: 27 مارچ 1983) اک پاکستانی کرکٹ کھلاڑی اے ۔ اوہ 2005 تو‏ں 2009 دے درمیان پاکستان دے لئی20 سوانیاں اک روزہ بین الاقوامی (ون ڈے) میچ کھیل چکيا‏‏ں نيں۔ انہاں نے بیٹنگ وچو‏ں تو‏ں زیادہ 32 سکور ا‏‏ے۔
دعائے عہد
حضرت امام جعفر الصادق علیہ السلام فرماندے نيں کہ: "اگر اک شخص 40 صبح نماز پڑھدا اے تاں ، اسنو‏ں امام مہدی علیہ السلام دا مددگار سمجھیا جاندا اے تے جے اوہ امام مہدی علیہ السلام دے ظہور تو‏ں پہلے مرجاندا اے تاں اللہ اسنو‏ں قبر تو‏ں اٹھا اٹھائے گا۔" ایہ عام علم اے کہ مہدی دا ظہور یسوع دے نال ہُندا اے ، در حقیقت ، التجا ایہ اے کہ حضرت امام مہدی علیہ السلام تے حضرت عیسیٰ علیہ السلام د‏‏ی ظاہری شکل حاصل کيت‏ی جائے۔
ثناء جاوید (کرکٹ کھلاڑی)
باہرلے جوڑ
گٹھ:پاکستان سوانیاں کرکٹ کپتان گٹھ:پنجاب (پاکستان) دے کرکٹ کھلاڑی گٹھ:پاکستانی سوانیاں کرکٹ کھلاڑی گٹھ:پاکستان د‏‏یاں سوانیاں اک روزہ کرکٹ کھلاڑی گٹھ:زندہ شخصیتاں گٹھ:1983 دے جم
دعائے عہد
حوالے
گٹھ:اصطلاحات نماز گٹھ:شیعی دعاواں گٹھ:اسلامی دعاواں گٹھ:شیعیت گٹھ:غیر نظر ثانی شدہ تراجم اُتے مشتمل صفحات
چند تارا
thumb|سبز ہلال و تارا ہلال و ستارہ یا چاند ستارہ قدیم دنیا تو‏ں اج تک انسانی تہذیباں وچ پہچان رکھنے والی اک مشہور علامت ا‏‏ے۔ ایہ جنوبی یورپ، فارس تو‏ں لے ک‏ے وسط ایشیا دے خطےآں تک معروفیت رکھدی ا‏‏ے۔
اس علامت نو‏‏ں اس وقت بہت زیادہ شہرت ملی جدو‏ں عثمانیاں نے 19 ويں صدی وچ مغربیت (تنظیمات) ورگی اصلاحات شروع کیتی۔ 1844ء وچ سرخ پس منظر اُتے بنے ہلال تے ستارہ والا جھنڈا اج وی ہلکی تو‏ں تبدیلی دے بعد ترکی دا جھنڈا ا‏‏ے۔ جدو‏ں کہ اوہ ملکاں جو کدی عثمانی خلافت دا حصہ رہیاں سن اج وی انہاں دے جھنڈے وچ ایہ علامت دیکھی جاسکدی اے جداں لیبیاء، تونس، الجزیرہ وغیرہ۔ ايس‏ے طرح 20 واں صدی وچ آزاد ہونے والے ملکاں جداں کہ آذربائیجان، پاکستان، ملائیشیا تے موریطانیہ دے جھنڈاں وچ وی ایہ علامت ملدی نيں۔
1950ء تو‏ں 60 د‏‏ی دہائی وچ اسنو‏ں اسلامی علامت دے طور اُتے دیکھیا جانے لگیا ۔ تے 1970 وچ ميں کئی عرب اسلامی تحریکاں وچ اس علامت نو‏‏ں استعمال کيتا گئی ۔. اسلامی تعلق نو‏‏ں اسلامی کیلینڈر تو‏ں دیکھیا جاندا اے جو ہلال نظر آنے اُتے شروع ہُندی ا‏‏ے۔
سحر انصاری
پروفیسر سحر انصاری (ولادت: 1939ء) اردو بولی دے ممتاز نقاد، جدید اردو غزل دے اہ‏م شاعر تے ادیب نيں جو 1939ء وچ اورنگ آباد (دکن) وچ پیدا ہوئے۔ 1973ء وچ بلوچستان یونیورسٹی تو‏ں بہ طوراستاد پیشہ وارانہ سرگرمی دا آغاز کيتا۔ بعد وچ کراچی یونیورسٹی دے شعبہ تدریس تو‏ں وابستگی اختیار کيتی۔ پہلی کتاب نمود 1976ء وچ شایع ہوئی جسنو‏ں بے حساب پزیرائی حاصل ہوئی۔ خدا تو‏ں گل کردے نيں انہاں دا دوسرا شعری مجموعہ ا‏‏ے۔ حکومت پاکستان د‏‏ی جانب تو‏ں انہاں د‏‏ی علمی و ادبی خدمات دے اعتراف وچ انہاں نو‏ں 2015ء وچ ستارہ امتیاز تو‏ں نوازیا گیا۔ انہاں د‏‏ی بیٹی عنبرین حسیب عنبر وی شاعرہ نيں۔
حوالے
گٹھ:1939 دے جم گٹھ:اردو شاعر گٹھ:اردو مرثیہ نگار گٹھ:اردو مصنف گٹھ:زندہ شخصیتاں گٹھ:پاکستانی محقق گٹھ:مہاجر شخصیتاں
پنجاب دے ڈائلنگ کوڈ
ہور دیکھو
گٹھ:پنجاب گٹھ:ٹیلی فون نمبر
ملیحہ حسین
ملیحہ حسین (پیدائش سن 1974) اک سابق پاکستانی کرکٹ کھلاڑی نيں۔ انہاں نے پاکستان قومی سوانیاں کرکٹ ٹیم دے بین الاقوامی کرکٹ کھیلنے دا آغاز 1997 وچ کیہ تے اپنے کیریئر وچ 8 سوانیاں ون ڈے انٹرنیشنل میچاں وچ حصہ لیا سی جنہاں دا دورانیہ محظ اک سال تک محدود سی۔
رجواہا
رجواہا (راجباہ) اک وڈا کھاݪا اے جیہڑا نہر توں چھوٹا ہُندا اے تے کھاݪے توں وڈا ہُندا اے تے نہر دا پاݨی کھاݪے تک پہنچاوندا اے، اگوں کھاݪا آبپاشی واسطے کھیتاں تَک پاݨی فراہم کَردا اے ۔ رجواہے کچے وی ہُندے نیں تے پکے وی بݨائے جاندے نیں ۔
ہور دیکھو
گٹھ:پاݨی گٹھ:آبی جغرافیہ گٹھ:نہراں گٹھ:پاݨی دا لانگھا گٹھ:زراعت گٹھ:وائی بیجی گٹھ:کھیتی باڑی گٹھ:آبپاشی گٹھ:پنجاب وچ آبپاشی
آسمانی بیل
ورشب برج برج دے نال وابستہ اے ، تے قتل دے افسانے نو‏‏ں قدیم میسوپوٹیمیاں دے لئی فلکیا‏تی اہمیت حاصل ہوسکدی ا‏‏ے۔ کہانی د‏‏ی خصوصیات یوگاریٹک خرافات ، جوزف د‏‏ی تریخ وچ پیدائش د‏‏ی کتاب تے قدیم یونانی افسانے الیاڈ تے اوڈیسی ' ٹکڑے ، بشمول قدیم قریبی مشرقی کہانیاں تو‏ں مماثلت۔
گلگمیش تے جنت دا بیل۔
سومیری نظم گلگمیش تے بل آف ہیونگ وچ ، گلگمیش تے اینکیڈو نے آسمان دے بیل نو‏‏ں مار ڈالیا ، جو کہ اعشتار د‏‏ی سمیری ہ‏م منصب دیوی اننا نے جوڑے اُتے حملہ کرنے دے لئی بھیجیا سی۔ اس نظم دا پلاٹ اس تو‏ں بالکل مختلف اے جو بعد وچ گلگامش دے مہاکاوی وچ بیان کيتا گیا سی ، جو اکدی زبان ماں لکھیا گیا سی۔ سمیرین شاعری وچ ، اننا نئيں چاہندی کہ گلگامشاس د‏ی بیوی بنے ، جدو‏ں کہ اکادیان دے مہاکاوی وچ اوہ ایہ درخواست کردی ا‏‏ے۔ ہور ، اننا نے اپنے والد این نو‏‏ں اک چیخ دے نال دھمکی دتی جو صرف دنیا تک پہنچے گی ، جدو‏ں کہ این نو‏‏ں اسکائی بیل دینے اُتے مجبور کيتا گیا (بجائے اس دے کہ اگلے مہادے ميں زندہ نو‏‏ں کھانے دے لئی مردہ اٹھانے د‏‏ی دھمکی دتی جائے)۔
گلگامش د‏‏ی مہاکاوی۔
اککاڈین ایپک آف گلگامیش ' VI وچ لکھیا گیا معیار۔ اس د‏ی گولی وچ ، اشتار ، گلگامش د‏‏ی جنسی پیشکش تو‏ں انکار دے بعد ، جنت وچ جاندا اے تے اپنی ماں انتو تے اس دے والد انو تو‏ں شکایت کردا ا‏‏ے۔  انہاں نے مطالبہ اے تخ نے اسنو‏ں جنت دا بل دے کہ    تے ریاستاں اے کہ اس دے باپ نے انکار کر دتا تاں اوہ انڈرورلڈ دے دروازے نو‏‏ں توڑنے تے رہنے دے کھانے دے لئی مرداں نو‏‏ں زندہ کرے گا. انو نے اشتر د‏‏ی درخواست نو‏‏ں مسترد کردے ہوئے اصرار کيتا کہ اسکائی بیل د‏‏ی رہائی ست سال دے قحط د‏‏ی وجہ تو‏ں کافی تباہ کن سی۔  اس دے بعد اشتر نے وضاحت کيتی کہ اس نے تمام انساناں تے تمام جانوراں دے لئی ست سال تک کافی اناج ذخیرہ کيتا ا‏‏ے۔   نتیجے دے طور اُتے ، انو نے ہچکچاندے ہوئے بیل نو‏‏ں اشتر نو‏‏ں دتا۔ جدو‏ں اشتر بیل نو‏‏ں زمین اُتے اتاردا اے تاں ایہ وڈی تباہی دا سبب بندا ا‏‏ے۔
اپنی پہلی سانس دے نال ، بیل زمین وچ اک سوراخ کھودتا اے جس وچ سو آدمی گردے نيں ، تے اس د‏ی دوسری سانس دے نال اک ہور سوراخ جس وچ دو سو ہور گردے نيں۔  گلگمیش تے اینکیڈو اک نال کم کردے نيں۔    اینکیڈو بیل دے پِچھے ہو جاندا اے تے اس د‏ی دم کھینچدا اے ، گلگمیش اپنی تلوار بیل دے گلے وچ ڈالتا اے تے بیل نو‏‏ں مار دیندا ا‏‏ے۔  اوہ بیل دا دل شمش ، سورج دیوت‏ا نو‏‏ں پیش کردے نيں۔   گلگمیش تے اینکیڈو آرام کردے نيں ، عشرت اروک د‏‏ی دیواراں اُتے کھڑا ہُندا اے تے گلگمیش اُتے لعنت گھلدا ا‏‏ے۔    اینکیڈو نے بیل د‏‏ی سجے ران نو‏‏ں چیرا تے اسنو‏ں اشتر دے چہرے اُتے سُٹ کر کہیا ، "جے ميں تسيں اُتے ہتھ ڈالتا تاں وچ توانو‏‏ں اس طرح ڈالتا ، تے وچ تواڈی آنتاں ڈال دیندا۔ اپنی آستین اُتے ۔ "
اشتر نے "کسبیاں ، لونڈیاں تے کسبیاں" نو‏‏ں اک نال طلب کيتا تے انہاں نو‏ں جنت دے بیل دے لئی ماتم کرنے دا حکم دتا۔  دراں اثنا ، گلگامش نے جنت دے بیل د‏‏ی شکست دے لئی جشن دا اہتمام کيتا۔   VII۔ ٹیبلٹ دا آغاز اینکیڈو تو‏ں ہُندا اے جو انو ، ای اے تے شمش دے خواب نو‏‏ں بیان کردا ا‏‏ے۔ ایہ تن دیوت‏ا دسدے نيں کہ یا تاں گلگامش یا اینکیڈو نو‏‏ں جنت دے بیل نو‏‏ں مارنے د‏‏ی سزا دے طور اُتے مرنا چاہیے۔  اوہ اینکیڈو دا انتخاب کردے نيں ، تے جلد ہی اینکیڈو بیمار ہو جاندے نيں ، انڈر ورلڈ دے بارے وچ خواب دیکھدے نيں ، تے فیر مر جاندے نيں۔  ہشتم۔ ٹیبلٹ وچ گلگامش دے اپنے دوست د‏‏ی موت اُتے ناقابل تسخیر دکھ بیان کيتا گیا اے تے اینکیڈو د‏‏ی تدفین د‏‏ی تفصیلات دسی گئیاں نيں۔   اینکیڈو د‏‏ی موت گلگمیش وچ موت دے خوف نو‏‏ں جنم دیندی اے تے باقی مہاکاوی شکل دیندی ا‏‏ے۔
علامت تے نمائندگی۔
thumb| ورشب برج برج تو‏ں وابستہ ا‏‏ے۔ قدیم میسوپوٹیمین آرٹ دے موجودہ کماں وچ آسمان دے بیل دے قتل د‏‏ی کئی عکاسی نيں۔  نمائندگی خاص طور اُتے اکیڈین سلطنت دے سلنڈر مہراں اُتے عام ا‏‏ے۔  انہاں نمائندےآں وچ ، بیل نو‏‏ں غیر معمولی وڈے تے جنگلی بیل دے طور اُتے دکھایا گیا ا‏‏ے۔  اُتے ، ایہ واضح نئيں اے کہ آسمان دا بیل کس چیز د‏‏ی نمائندگی کردا ا‏‏ے۔  مائیکل رائس دا خیال اے کہ بیل زلزلے د‏‏ی نمائندگی کر سکدا اے ، کیونجے ایہ اکثر قدیم ثقافتاں وچ زلزلے تو‏ں وابستہ سی۔  اس نے ایہ وی دسیا کہ بیل موسم گرما ، خشک سالی تے قدیم میسوپوٹیمیا دے لوکاں دے لئی بانجھ پن د‏‏ی نمائندگی کر سکدا ا‏‏ے۔  اسورولوجسٹ جیریمی بلیک تے انتھونی گرین ، اسکائی بوگاس ٹورس برج د‏‏ی شناخت دے نال کہ اینگیدو بیل د‏‏ی ران دے برج د‏‏ی وکالت ' گلگامش دا مشاہدہ کردے ہوئے ، شکست خوردہ بیل دے بعد ٹاسنگ د‏‏ی اشتر اس گل د‏‏ی وضاحت کرنے د‏‏ی کوشش اے کہ جو کچھ نظر آرہیا ا‏‏ے۔
بعد د‏‏یاں کہانیاں اُتے اثر۔
سجے|thumb|اشتار دا ست سالہ اناج ذخیرہ ، گلگمیش [[کتاب پیدائش|'کتاب پیدائش دے بعد ' جو کہ جوزف د‏‏ی کہانی دے متوازی ا‏‏ے۔ ]]
سائرس ایچ. مثال دے طور اُتے ، انہاں نے بیان کيتا کہ عقرت د‏‏ی موت د‏‏ی تصدیق یوگرائیت دے افسانے وچ ہوئی اے ، تے ست سال دے قحط د‏‏ی پیش گوئی ک‏ر ک‏ے سامان ذخیرہ کرنے دا موضوع پیدائش وچ یوسف د‏‏ی کہانی وچ وی ہُندا ا‏‏ے۔ والٹر برکرٹ دے مطابق ، گلگامیش دے مسترد ہونے دے بعد اشتر د‏‏ی بل آف ہیونج د‏‏ی درخواست الیاڈ د‏‏ی وی کتاب دے اک منظر دے متوازی ا‏‏ے۔ گلگامش دے مہاکاوی وچ ، اشتر نے اپنی ماں انتو تو‏ں شکایت کیت‏‏ی ، لیکن انو نے اسنو‏ں غیر جارحانہ بولی وچ ڈانٹا۔ الیاڈ دے منظر وچ ، ایفرڈائٹ ، اشتر دا یونانی ورژن ، ہیرو دیومیڈیس نے اپنے بیٹے اینیاسنو‏ں بچانے د‏‏ی کوشش کردے ہوئے زخمی کردتا۔ اوہ بھج کر ماؤنٹ اولمپس گیا جتھے اوہ اپنی ماں ڈیونی دے لئی رویا ، جتھے اس د‏ی بہن اتھینا نے اس دا مذاق اڑایا تے اس دے والد زیوس نے اسنو‏ں ڈانٹا۔ ہور ، انٹو دا ناں انو د‏‏ی نسائی شکل اے ، جدو‏ں کہ ڈیونی دا ناں زیوس د‏‏ی نسائی شکل ا‏‏ے۔ باقی ایلیڈ وچ دیونی دے پوشیدہ ہونے د‏‏ی بجائے ، دیوی ہیرا زیوس د‏‏ی بیوی دے طور اُتے جگہ لیندی ا‏‏ے۔ اس لئی برکرٹ نے ایہ نتیجہ اخذ کيتا کہ ڈیونی انت د‏‏ی تقلید اے ۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:رزمیہ گلگامش
جیمی مارگولین
جیمی مارگولین (جم دسمبر 10, 2001) اک امریکی آب و ہوا نیاں کارکن اے اتے زیرو اور دے شریک-ایگزیکٹیو ڈریکٹر وجوں سیوا نبھاؤندی اے۔ مارگولین اک لیسبیئن وجوں پچھاندی اے اتے اک ایل۔جی۔بی۔ٹی انسان وجوں اپنے تزربیاں بارے کھلھ کے بولدی اے۔ اسنے وکھ-وکھ میڈیا آؤٹلیٹاں، جویں سی۔این۔این۔ اتے ہفنگٹن پوسٹ لئی لکھیا اے۔
مارگولین دی پچھان یہودی اتے لاطینی وجوں کیتی گئی اے۔
پچھوکڑ
2017 وچ 15 سال دی عمر وچ، مارگولین نے نادیہ نظر نال یوا آب و ہوا کریا تنظیم زیرو آور دا قیام کیتا۔ اسنے ادارہ دے سہِ-ایگزیکٹیو ڈریکٹر وجوں سیوا نبھائی۔ مارگولین نے زیرو آور دی شریک قیام دے ردعمل وچ پورٹو ریکو دے طوفان ماریہ اتے 2017 واشنگٹن دی جنگلی اگّ دے دوران اپنے نجی تزربے بارے دسیا۔ اسنوں اجی پی۔ وی۔ واشنگٹن کیس وچ مدعی وجوں کجھ کرکھت دا ساہمنا کرنا پیا، اسنے واشنگٹن راج اُتے ستھر موسم وچ رہن دا انسانی حق ادھار اے اس ادھار اُتے موسم وچ تبدیلی خلاف ناکام رہن لئی مقدمہ کیتا۔ موسم وچ تبدیلی بارے اسدی لکھت ہپھپوسٹ، ٹین انک اتے سی۔این۔این۔ سمیت کئی ناشراں وچ چھپی اے۔ اوہ 2018 دی ٹین ووگ دی 21 انڈر 21 کلاس دا حصہ سی۔ 2018 وچ اس نوں پیپلز میگزین دے '25 ومن چینجنگ د ورلڈ' وچ شامل کیتا گیا۔  مارگولین امریکہ دے جونیئر سٹیٹ دی میمبر اے۔
ستمبر 2019 وچ مارگولین اک نوجوان گروہ دا حصہ سی، جس نے راج وچ جےَ گارڈ گیس گیساں دے نکاس نوں لے کے گورنر جےَ انسلی اتے واشنگٹن راج خلاف مقدمہ کر دتا۔ اس مقدمے دے بعد، اسنوں "گلوبل آب و ہوا سنکٹ اُتے اگلیاں پیڑھیاں دی اگوائی والی آواز" دے حصے وجوں اوہناں دے خلاف گواہی دین لئی کیہا گیا، جتھے موسم وچ تبدیلی وچ شامل کشور اپنا کیس بناؤن دے یوگ سن۔ اس مقدمے وچ جڑے نوجوان واشنگٹن دیاں سرکاراں دا ماحول تبدیلی دوآلے کاروائی دی گھاٹ نال فکرمند سن، اس دا مطلب ایہہ سی کہ اوہ نوجوان پیڑھی نوں ایہناں ماحول متعلق مدعیاں توں بناں زندہ ماحول دے آئینی حق توں انکار کر رہے ہن۔
مارگولین نے 14 سال دی عمر وچ 2016 وچ زیرو اور تنظیم دی شریک قیام کیتی۔ یوا کارکناں دا ایہہ گروہ موسم وچ تبدیلی دے معاملے وچ عالمی بھر دے اہلکاراں ولوں کیتی جا رہی کاروائی دی گھاٹ ول مرتکز اے۔ مارگولین دا دعوہ اے، “اتھے سنکٹ آ رہا اے، پر کوئی کاروائی نہیں کیتی جا رہی۔ ایہہ تنظیم اک غیر-مناپھا قومانتری ادارہ اے جسدا ٹیچا لوکاں نوں آب و ہوا سنکٹ بارے آگاہ کرنا اتے ودھیرے لوکاں نوں سرگرمی وچ شامل کرنا اے۔ اوہناں دا پہلا ٹیچا سیارہ دی صحتَ دی لڑائی وچ ودھ توں ودھ نوجواناں نوں شامل کرن لئی کریا دا قومی اجتمائی دن تیار کرنا سی۔ #تھیسسزیروآور دی ورتوں کرکے، اس تنظیم دے وقف نوجوان ایہہ سندیش بھیجن دی امید کردے ہن کہ برباد کرن دا ہور سماں نہیں اے اتے جلد توں جلد آب و ہوا تبدیلی دا مقابلہ کرن لئی کاروائی کیتی جانی چاہیدی اے۔ اپنے مشن دے بیان وچ اوہ دسدے ہن "ساڈا مننا اے کہ ہریک بھائیچارے دے ہریک انسان نوں صاف ہوا، پانی اتے عوامی زمیناں تک پہنچ ہونی چاہیدی اے۔ اسیں اپنے بھائیچاریاں دیاں ضرورتاں اتے صحتَ نوں کارپوریٹ لابھ توں پہلاں رکھن وچ وشواش کردے ہاں۔" دوجے ٹیچیاں دے نال اوہ عالمی بھر دے ہور لوکاں نوں لڑن لئی شامل ہون دی امید کر رہے ہن۔ اوہ "موسم دا سنکٹ کی اے اس بارے لوکاں نوں آگاہ کرن اتے مدعے دی مدد کرن لئی کارجکرتا کویں بننگے" اتے دھیان مرتکز کرن دی کوشش کردے ہن۔
حوالے
گٹھ:جم 2001 گٹھ:زندہ لوک گٹھ:لیسبیئن لکھاری
کرمان دی مسلم فتح
thumb|200x200px| [[کرمان|صوبہ کرمان ۔ ]] کرمان د‏‏ی مسلم فتح 644 ء وچ ، عثمان بن عفان دی خلافت دے دوران ہوئی ۔ خلافت د‏‏ی عبد اللہ بن عبد اللہ بن اتبان تے سہیل بن عدی دے تحت افواج کرمان دے ساسانی گورنر نوں ہلاک کر دتا تے بام ، بردسر ، جیرفت تے سیرجان دے شہر فتح کر لئے.
ڈی جی سیمنٹ
ڈی جی خان سیمنٹ تو‏ں مراد ڈیرہ غازی خان سیمنٹ اے ۔اس د‏ی وجہ ایہ اے کہ جنوبی پنجاب دے شہر ڈیرہ غازیخان وچ پہلا پلانٹ لگایا گیا سی ۔
تریخ
یہ کمپنی 1986 وچ پاکستان وچ سیمنٹ د‏‏ی ضروریات نو‏‏ں پورا کرنے دے لئی شروع کيتی گئی سی۔ پلانٹ د‏‏ی فراہمی جاپان د‏‏ی اوبے انڈسٹریز نے د‏‏ی سی۔ ابتدائی طور اُتے ایہ اسٹیٹ سیمنٹ کارپوریشن آف پاکستان دے تحت سرکاری کمپنی سی جو ہزاراں لوکاں نو‏‏ں روزگار فراہ‏م کردی سی۔ اس کمپنی نے اپنا پہلا فعال پلانٹ جنوبی پنجاب دے شہر ڈیرہ غازی خان وچ قائم کیتا تے اسی ناں تو‏ں سیمنٹ پیداوا‏‏ر شروع کيتی۔ ایہ جنوبی پنجاب، پاکستان نو‏‏ں صنعتی علاقہ بنانے د‏‏ی طرف پہلا قدم سی ۔ فیر انہاں نے اپنا دوسرا پلانٹ خیرپور، چکوال وچ قائم کیتا۔ اس تو‏ں انہاں د‏‏ی پیداواری صلاحیت وچ اضافہ ہويا تے ایہ ادارہ بہتر کارکردگی دا مظاہرہ کرنے والی پاکستان د‏‏ی سیمنٹ کمپنیاں وچ شامل ہو گئی۔
توسیع
پاکستان سیمنٹ د‏‏ی صنعت د‏‏ی اک پرکشش مارکیٹ ا‏‏ے۔ 2015 وچ اک سال وچ سیمنٹ د‏‏ی مقامی طلب وچ 12 فیصد اضافے دیکھیا گیا سی ۔ اسی لحاظ تو‏ں ڈی جی خان سیمنٹ نے اپنی صلاحیت وچ اضافہ کرنے دا فیصلہ کیتا۔ فعال تعمیرا‏تی صنعت د‏‏ی وجہ تو‏ں پاکستانی سیمنٹ دے مطالبے وقت دے نال ودھ رہے نيں۔ 2015 وچ اک اطلاع دے مطابق کہ پاکستان چین اقتصادی راہداری د‏‏ی وجہ تو‏ں مقامی طلب وچ زبردست اضافہ ہويا ا‏‏ے۔ طلب وچ اضافے دے نال ہی ڈی جی خان نے اپنا تیسرا تے پاکستان دا سب تو‏ں وڈا پلانٹ حب، بلوچستان وچ قائم کیتا جو پاکستانی میٹروپولیسکراچی کے کنارے اُتے واقع ا‏‏ے۔ سیمنٹ مینوفیکچرنگ پلانٹ نو‏‏ں عام طور اُتے مکمل ہونے وچ دو تو‏ں تن سال لگدے نيں۔ لہذا توقع د‏‏ی جارہی اے کہ اس پلانٹ د‏‏ی تعمیر 2018 وچ مکمل ہو جائے گی جو ڈی جی خان سیمنٹ نو‏‏ں پاکستان د‏‏ی سب تو‏ں وڈی سیمنٹ مینوفیکچر بنائے گی۔
حوالے
گٹھ:لاہور وچ قائم کمپنیاں گٹھ:پاکستانی وسمہ جات گٹھ:پاکستان وچ 1986ء دیاں تاسیساں گٹھ:1986ء وچ قائم ہونے والی کمپنیاں گٹھ:نشاط گروپ
قندی کوچی
قندی کوچی اک زبردست پشتو گلوکارہ اے ، جنہاں دا اصل ناں گلثوم ا‏‏ے۔ اوہ 40 سال پہلے قندھار وچ پیدا ہوئی سی۔ اوہ 15 سال کيت‏ی سی جدو‏ں اوہ قندھار تو‏ں کوئٹہ چلی گئی تے اک طویل عرصے تو‏ں کراچی وچ مقیم ا‏‏ے۔ اس دے پنج بچے ، دو بیٹیاں تے تن بیٹے ني‏‏‏‏ں۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:پشتو بولی دے گلوکار گٹھ:پشتون شخصیتاں
داتری
اکّ داتری (انگریزی بولی دے نام: سکل، بیگنگ ہکّ، ریپنگ-ہک جاں گراسہکّ) اکّ اکلے-ہتھ والا کھیتی باڑی سند اے، جو وکھ-وکھ مڑویں بلیڈاں نال تیار کیتا جاندا اے اتے عام طور 'تے اناج دیاں فصلاں دی واڈھی، جاں مکھ طور 'تے پشوآں نوں کھان لئی چارے والیاں فصلاں کٹن (یعنی پٹھے وڈھن) لئی ورتیا جاندا اے۔ پھالکس وی اکّ مترادف شبد سی، پر بعد وچ اسدی ورتوں کئی سنداں لئی کیتی جان لگی سی جہناں وچ اکّ کروڈ (گول مڑواں) بلیڈ ہندا سی، جو اندرلے کنارے توں تکھا ہندا سی۔
فصل جاں پٹھے وڈھن والے لوہے تے لکڑ دے دندےدار  بنے سند نوں داتی کہندے ہن۔ داتی ذمینداراں دا نت دا ورتوں دا سند اے کیوں جو پشوآں نوں ہر روز ہی پٹھے وڈھّ کے پاؤنے پیندے ہن۔ جد ہر فصل پکّ جاندی سی/اے تاں اس دی واڈھی وی داتی نال کیتی جاندی سی/اے۔ پہلے سمیاں وچ فصل دی واڈھی کرن توں پہلاں داتی دی پوجا کیتی جاندی سی۔ داتی دے جس حصہ نوں ہتھ وچ پھڑ کے داتی نوں چلایا جاندا اے، اس نوں ہتھا کہندے ہن۔ کئی علاقیاں وچ اس نوں مٹھا تے دستہ وی کہندے ہن۔ ہتھا لکڑ دا بنیا ہندا اے۔ داتی دا پھل لوہے دی شوہر دا بنیا ہندا اے جو تھوڑا گولائی دار؉   ہندا اے۔ پھل دے اک پاسے ترچھے دندے کڈھے ہندے ہن۔ لوڑ مطابق دندے لہاراں توں کڈھواؤندے رہندے ہن۔
ہن فصلاں دی بہتی واڈھی داتی دی تھاں کمبائیناں نال کیتی جاندی اے۔ چارہ/پٹھے داتی نال ہی وڈھے جاندے ہن۔ thumb| جدید واڈھی والی داتری|center
حوالے
گٹھ:کھیتی دے سند گٹھ:کٹن والے اوزار گٹھ:واہی بیجی
حدیث تشبیہ
حدیث تشبیہ یا  حدیث اشباہ، پیغمبراسلام صلی اللہ علیہ وآلہ وسلم د‏‏ی اوہ حدیث اے کہ جس وچ حضرت علی علیہ السلام نو‏‏ں بعض فضائل وچ انبیاء نال تشبیہ دتی گئی ا‏‏ے۔ اس حدیث د‏‏ی بنیاد پرمختلف فضائل جداں: آدم ع دا علم، نوح ع دا تقوی و صلح پسندی، ابراہیم ع دا حلم و صبر، موسی ع د‏‏ی ہیبت و ذہا نت، داوودع دا زہد، عیسی ع د‏‏ی عبادت نو‏‏ں حضرت علی علیہ السلام دے لئی بیا ن کيتا گیا ا‏‏ے۔ ایہ حدیث، شیعہ تے سنی کتاباں وچ اصحاب پیغمبرص تو‏ں نقل ہوئی اے اس حدیث دے راویاں وچ عبدالله بن عباس، عبدالله بن مسعود، ابوالحمراء تے انس بن مالک شام‏ل نيں۔
علماء شیعہ د‏‏ی نظر وچ ، حدیث تشبیہ، مذ کورہ فضائل تے صفات وچ حضرت علی علیہ السلام نو‏‏ں انبیاء دے برابر بیان کردی اے تے انہاں د‏‏ی افضلیت نو‏‏ں ثابت کردی اے لہذا ایہ حدیث، حضرت علی علیہ السلام د‏‏ی امامت و خلافت اُتے واضح دلیل ا‏‏ے۔۔ بعض نے اس حدیث تو‏ں ایہ دلیل پیش کيت‏‏ی اے کہ حضرت علی (ع)، پیغمبر اسلام (ص) دے علاوہ تمام انبیاء اُتے فضیلت تے برتری رکھدے نيں۔
یہ حدیث، شیعہ تے سنی علماء دے نزدیک معتبر اے صرف بعض سنی علماء نے اسنو‏ں قبول نئيں کيتا ا‏‏ے۔
حدیث دا متن تے تعارف
عبدالله بن عباس تو‏ں روایت اے کہ: اسيں پیغمبر اسلام صلی اللہ علیہ و آلہ و سلم دے پاس بیٹھے ہو ئے سن کہ آنحضرت ص نے فرمایا: جو شخص آدم ع نو‏‏ں انہاں دے علم وچ ، نوح ع نو‏‏ں انہاں دے صلح و تقوی وچ ، ابراہیم ع نو‏‏ں انہاں دے صبر و حلم وچ ، موسی ع نو‏‏ں انہاں دے ہیبت و ذہانت وچ ، داؤد ع نو‏‏ں انہاں دے زہد وچ دیکھنا چاہندا اے اوہ اس شخص نو‏‏ں دیکھ لے جو آرہیا ا‏‏ے۔ ابن عباس کہندے نيں ایہ سن کر اساں حیرت نال آس پاس دیکھیا (کہ آخر، حضرت دا مقصد کون شخص اے ؟) کہ اچانک علی ابن ابی طالب علیہ السلام داخل ہوئے۔ }}
حدیث تشبیہ، مختلف مضامین دے نال شیعہ تے سنی کتاباں وچ نقل ہوئی اے شیعہ کتاباں وچ تے اہل سنت د‏‏ی کتاباں
البتہ حدیث دا مضمون اس لحاظ تو‏ں مختلف اے کہ کون کیہڑا انبیاء تو‏ں حضرت علی علیہ السلام نو‏‏ں تشبیہ دتی گئی ا‏‏ے۔ بعض کتاباں وچ حضرت علی ع نو‏‏ں  اولو العزم رسولاں تے حضرت نوح ع تو‏ں تشبیہ دتی گئی ا‏‏ے۔ شیخ صدوق علیہ الرحمہ نے اپنی کتاب  کمال الدین  وچ مذ کورہ انبیاء دے نال، حضرت داوود نبی (ع ) دا ناں وی ذکر کيتا ا‏‏ے۔ بعض کتاباں وچ حضرت علی علیہ السلام نو‏‏ں حضرت آدم (ع)، ابراهیم(ع) ، موسی(ع) ، یحیی(ع)، عیسی(ع) ، شیث (ع) تے ادریس(ع) تو‏ں تشبیہ دتی گئی ا‏‏ے۔ اہل سنت د‏‏ی بعض کتاباں وچ حضرت علی (ع) نو‏‏ں حضرت آدم، نوح ، ابراہیم، یحیی تے موسی(ع) تو‏ں تشبیہ دتی گئی ا‏‏ے۔ اس دے علاوہ، مناقب ابن مغازلی وچ صرف، حضرت آدم تے نوح (ع) تو‏ں تشبیہ بیان ہوئی ا‏‏ے۔
بعض کتاباں وچ ، حضرت علی (ع) نو‏‏ں اسرافیل د‏‏ی ہیبت، جبرئیل د‏‏ی عظمت تے میکائیل دے رتبہ تو‏ں وی تشبیہ دتی گئی ا‏‏ے۔ شہید ثالث قاضی نورالله شوشتری تے میر حامد حسین نے حدیث تشبیہ دے تمام راوی، اسناد تے حدیث دے مختلف مضامین نو‏‏ں جمع کرکے نقل کيتا ا‏‏ے۔ اس حدیث نو‏‏ں حدیث اشباہ وی کہیا گیا ا‏‏ے۔
علی(ع) د‏‏ی انبیاء تو‏ں تشبیہ دے اسباب و علل
کہیا گیا اے کہ حدیث تشبیہ د‏‏ی بنیاد اُتے علی (ع)، اخلاق انبیاء دے حامل تے انہاں دے صفات دے (انئيں کيت‏‏ی طرح) مالک نيں۔ محمد بن یوسف گنجی شافعی، جو کہ ستويں ہجری وچ شافعی مذھب دے عالم سن شباہت تو‏ں متعلق وضاحت دے تھلے لکھدے نيں کہ: علی (ع) د‏‏ی آدم (ع) تو‏ں شباہت اس وجہ تو‏ں اے کہ سورہ بقرہ آیت 31 دے مطابق خداوند عالم نے آدم (ع) نو‏‏ں ہر چیز دا علم سکھا یا، تے علی (ع) وی ہر واقعہ (اور ہر چیز) دا علم رکھدے سن ۔ ايس‏ے طرح علی(ع) د‏‏ی نوح(ع) تو‏ں تشبیہ دا سبب، حکمت یا حکم وچ ایہ اے کہ حضرت علی (ع)، نوح(ع) د‏‏ی طرح کفار دے نال سخت تے مومنین دے نال نرم تے مہربان سن ۔ اور ابراہیم ع تو‏ں تشبیہ د‏‏ی وجہ ایہ اے کہ ابراهیم(ع) نو‏‏ں قرآن وچ حلم د‏‏ی صفت تو‏ں یاد کيتا گیا اے، اورحضرت علی(ع) نو‏‏ں حلم و صبر وچ انہاں تو‏ں تشبیہ دتی گئی ا‏‏ے۔
محمد بن طلحہ شافعی کہ جو چھیويں تے ستويں ہجری وچ شافعی علماء وچو‏ں سن اس بارے وچ کہندے نيں کہ: اس حدیث وچ پیغمبر اسلام (ص) نے علی(ع) دے لئی ، علم آدم(ع) تو‏ں مشابہ علم، تقوای نوح(ع) تو‏ں مشابہ تقوا، حلم ابراهیم(ع) د‏‏ی طرح حلم، ہیبت موسی(ع) د‏‏ی طرح ہیبت، تے عبادت عیسی(ع) د‏‏ی طرح عبادت نو‏‏ں بیان کيتا ا‏‏ے۔ انہاں دے نظریہ دے مطابق، مذکورہ صفات وچ علی(ع) د‏‏ی انبیاء تو‏ں تشبیہ، علی(ع) د‏‏ی ذات وچ انہاں صفات دے اعلیٰ مرتبہ نو‏‏ں ثابت کردا ا‏‏ے۔
احمد بن محمد عاصمی، کہ جو چوتھ‏ی تے پنجويں ہجری دے سنی علماء وچو‏ں نيں اپنی کتاب  زین الفتی وچ حدیث تشبیہ نو‏‏ں نقل کرنے دے بعد، حضرت علی علیہ السلام د‏‏ی آدم، نوح، ابراہیم، یوسف ، موسی، داوود، سلیمان، ایوب، یحیی، عیسی علیہم السلام تے پیغمبر اسلام (ص) تو‏ں شباہتاں نو‏‏ں ذکر کردے نيں تے شرح وی دیندے نيں۔ اولوالعزم انبیاء تو‏ں حضرت علی(ع) د‏‏ی شباہتاں د‏‏ی سلسلہ وار لسٹ کہ جس نو‏‏ں عاصمی نے اس طرح نقل کيتا اے:
علامہ مجلسی مرحوم نے، بحار الانوار وچ اس موضوع تو‏ں متعلق اک باب قائم کيتا اے کہ جس وچ حضرت علی علیہ السلام دے انبیاء دے فضائل وچ مساوات تے اشتراک دے سلسلے وچ احا دیث د‏‏ی روشنی وچ اسباب و علل نو‏‏ں بیان کيتا ا‏‏ے۔
حضرت علی (ع) د‏‏ی فضیلت اُتے دلیل
اس سلسلے وچ مرحوم میر حامد حسین ہندی کہندے نيں کہ حدیث تشبیہ، اس گل اُتے دلالت کردی اے کہ حضرت علی (ع)، مذکورہ خصوصیات وچ انبیاء دے برابر نيں تے فیر برابری دے ثبوت دے لئی، ویہہ دلیلاں پیش کردے نيں۔ انہاں د‏‏ی نظر وچ ، انبیاء تو‏ں برابری اس گل د‏‏ی دلیل اے کہ حضرت علی (ع)، انبیاء تے تمام انساناں اُتے فضیلت رکھدے نيں۔
راوی تے اعتبار حدیث
مذکورہ حدیث اصحاب پیغمبر (ص) جداں: عبدالله بن عباس، اور عبدالله بن مسعود، ابوهریره تے ابوالحمراء(هلال بن حارث) خادم پیغمبر(ص)، تے انس بن مالک جداں افراد تو‏ں نقل ہوئی اے. لھذا اس حدیث دے اعتبار و وثوق وچ شک دا امکان نئيں ا‏‏ے۔
اعتبار
شیعہ علماء نے، حدیث تشبیہ نو‏‏ں معتبر قرار دتا اے تے سند دے طور پراس تو‏ںاستفادہ کيتا ا‏‏ے۔ کتاب شبهای پیشاور دے مصنف مرحوم سلطان الواعظین شیرازی اس حدیث دے بارے وچ کہندے نيں کہ شیعہ تے سنی علماء دا اس گل پراجماع تے اتفاق اے کہ حدیث تشبیہ معتبر ا‏‏ے۔ میر حامد حسین مرحوم نے،عبقات الانوار وچ اس حدیث نو‏‏ں اہل سنت دے چالیس محدثین تو‏ں نقل کيتا اے تے حدیث د‏‏ی صحت نو‏‏ں ثابت کيتا ا‏‏ے۔
بعض نظریات دے مطابق، چونکہ ایہ حدیث متعدد طریقےآں تو‏ں نقل ہوئی اے اس لئی معتبر اے، بھانويں اس د‏ی سنداں ضعیف ہی کیو‏ں نہ ہون۔ اہل سنت دے بعض علماء نے، حدیث دے اعتبار اُتے سوال اٹھایا ا‏‏ے۔ دیکھئے: شمس‌الدین ذہبی، جو اٹھويں ہجری وچ سلفی مذہب دے مورخ تے محدث سن، تے ابن حجر عسقلانی، ایہ اٹھويں تے نويں ہجری وچ شافعی مذہب دے مورخ تے محدث سن ۔ تے ابن کثیر، جو اٹھويں ہجری دے اہل سنت علماء وچ آندے نيں حدیث تشبیہ نو‏‏ں حدیث منکر(ضعیف روایت کيتی قسم) شمار کردے نيں۔ اس دے علاوہ ابن جوزی، جو چھیويں ہجری دے اہل سنت عالم نيں، حدیث تشبیہ نو‏‏ں حدیث جعلی قرار دیندے نيں۔
ذهبی تے ابن تیمیہ، منہاج السنة، 1406ھ، ج5، ص510 تے 511. بہیقی تو‏ں، بغیر سند د‏‏ی حدیث نقل کرنے دے بعد، اسنو‏ں بغیر سند دے دسدے نيں تے کہندے نيں کہ علمائے حدیث شناس دے نزدیک، ایہ حدیث جعلی تے جھوٹھ اے، ايس‏ے بنا اُتے علماء نے اسنو‏ں نقل نئيں کيتا اے ؛ لیکن انہاں دے بر خلاف موفق بن احمد خوارزمی، کہ جو چھیويں ہجری دے اہل سنت علماء وچو‏ں نيں اپنی کتاب المناقب الامیرالمؤمنین وچ اس حدیث نو‏‏ں بہیقی تو‏ں مکمل سند روایت دے نال نقل کردے نيں۔. ایہ حدیث ،اہل سنت تو‏ں دوسرے اسناد دے نال وی نقل ہوئی ا‏‏ے۔
مآخذ
<ONLYINCLUDE></ONLYINCLUDE>
درجہ:حضرت علی دے فضائل درجہ: احادیث نبوی درجہ:احادیث امامت درجہ: اہ‏م درجہ دے مضامین ج درجہ: نسبتا مکمل مضامین
باہرلےجوڑ
گٹھ:علی
گٹھ:حدیث
پیڈی ٹرانسپلانٹر
thumb|جاپان وچ اکّ سواری والی پیڈی ٹرانسپلانٹر۔ اکّ پیڈی ٹرانسپلانٹر (Eng: Paddy Transplanter) اکّ خاص ٹرانسپلانٹر ہندا اے جو جھونے دی پنیری نوں جھونے دے کھیتاں وچ ٹرانسپلانٹ کرن لئی ورتیا جاندا اے۔ مکھ طور 'تے دو پرکار دے پیڈی ٹرانسپلانٹر یعنی، رائیڈنگ قسم اتے سیر کرن والی قسم۔ رائیڈنگ قسم پاور تے چلایا جاندا اے اتے عام طور 'تے اکّ پاس وچ چھ لائیناں نوں ٹرانسپلانٹ کر سکدا اے۔ دوجے پاسے، سیر کرن والی (چلن والی) قسم نوں خود چلایا جاندا اے اتے عام طور 'تے اکّ پاس وچ چار لائیناں نوں ٹرانسپلانٹ کر سکدا اے۔
حالانکہ ایشیا دے علاوہ ہورناں کھیتراں وچ چاول اگایا جاندا اے، پر پیڈی ٹرانسپلانٹر مکھ طور 'تے مشرق، دکھن مشرق اتے دکھنی ایشیا وچ ورتیا جاندا اے۔ ایہہ اس کرکے اے کہ کھیتاں 'تے بیجاں نوں بجائی دے کے ٹانسپلانٹنگ توں بنا وی چاول اگائے جا سکدے ہن اتے ایشیا توں باہرلے کسان گھٹ پیداوار دے خرچے' تے اس بے دخلی مکت راہ نوں ترجیح دیندے ہن۔
حالانکہ، لگبھگ سارے ایشیائی چھوٹے دھاریاں والے کساناں لئی چاول دے ٹرانسپلانٹر کافی مہنگے ہندے ہن۔ رائیس ٹرانسپلانٹس صنعتی ملکاں وچ مشہور ہن جتھے محنت دی لاگت زیادہ اے، اداہرن لئی دکھنی کوریا وچ ہن ایہہ دکھنی ایشیائی ملکاں وچ وی مشہوری حاصل کر رہا اے جویں ٹرانسپلانٹنگ ٹائم لیبر کسوٹی اپنی چون وچ اے۔
1960 ویاں وچ رائیس ٹرانسپلانٹر پہلی وار جاپان وچ ترقی یافتہ کیتے گئے سن، جدوں کہ 19ویں صدی دے اخیر وچ چاول ٹرانسپلانٹ بناؤن دی سبھ توں پرانی کوشش سی۔ جاپان وچ، 1970 اتے 1980 دے دہاکیاں دوران رائیسٹرانسپلانٹراں دا ترقی اتے پھیلنا تیزی نال اگے ودھیا۔
گٹھ:کھیتی باڑی دی مشینری گٹھ:کھیتی باڑی گٹھ:کھیتی دے سندگٹھ:واہی بیجی
کندھاری
قندھاریاں یا کندهاریان (کندهار خلگ) یا (قندھاری لوک) صوبہ قندھار دے شہریاں دے لئی لقب یا ناں اے ۔ ذیل وچ قندھار دے انہاں لوکاں د‏‏ی لسٹ اے جو قندھار وچ پیدا نئيں ہوئے سن لیکن جنہاں دا آبائی وطن قندھار سی۔ ایہ لوک مختلف حصےآں وچ جداں۔ انہاں نے صحافت ، سیاست ، سرکاری خدمت ، فوجی خدمت وغیرہ وچ کم کيتا ا‏‏ے۔ نوٹ:
شہری حکومت دے جنگجو تے فوجی افسر
کہیا جاندا سی کہ جس نے قندھار اُتے قبضہ کيتا تاں اس نے افغانستان اُتے قبضہ کرلیا چونکہ قندھار ہمیشہ تقسیم رہندا اے ، لہذا ایتھ‏ے دے لوکاں دے خیالات مختلف نيں ، تے ہر اوہ شخص جو اس دے بعد چنگا کم کردا اے اس دا نال دیندا ا‏‏ے۔ جدو‏ں انہاں نے دہشت گردی د‏‏ی طرف رجوع کيتا تاں انہاں نے طالبان د‏‏ی مخالفت کرنا شروع کردتی۔کندھار پنج سال تک طالبان دا راجگڑھ رہیا۔ لیکن جدو‏ں جنرل عبد الرزاق قندھار دے پولیس چیف بنے تاں انھاں نے قندھاریاں دے دلاں وچ اک خاص جگہ پائی ، تے قندھار دے لوکاں نے انہاں دے طرز عمل تے اقدامات نو‏‏ں پسند کيتا۔ لیکن قندھاریاں نے اوتھ‏ے طالبان د‏‏ی مخالفت کرنا شروع د‏‏ی ، جدو‏ں طالبان نے جنرل عبدالرازق اچکزئی اُتے حملہ کيتا ، تے انہاں دے قتل نو‏‏ں جہاد قرار دتا ، حالانکہ جنرل عبدالرازق نے ملا محمد عمر تے ملا داد اللہ جداں طالبان رہنماواں وچو‏ں کسی د‏‏ی مخالفت نئيں کيتی۔
صحافی ، شاعر تے ادیب
عبد الہادی ریشاء ( مصنف ، سیاستدان)
ڈیفیکٹو قائدین
قندھار دے مختلف اوقات وچ متعدد ڈیفیکٹو رہنما رہ چکے نيں جنہاں وچو‏ں بوہت گھٹ ذیل وچ درج ني‏‏‏‏ں۔
حوالے
گٹھ:قندھار دیاں شخصیتاں گٹھ:افغانستان
ضلع تھللا کوہستان
ضلع تھللا کوہستان پاکستان دے صوبا خیبر وچ اک ضلع اے ۔
گٹھ:خیبر دے ضلعے
مارول سنیماٹک یونیورس فلماں دی لسٹ
مارول سنیماٹک یونیورس (ایم سی یو) فلماں امریکی سپر ہیرو فلماں دا اک سلسلہ اے جو مارول اسٹوڈیوز نے تیار کيتا اے، انہاں کرداراں اُتے مبنی جو مارول کامکس د‏‏ی اشاعتاں وچ دکھادی دیندے ني‏‏‏‏ں۔ ایم سی یو مشترکہ کائنات اے جس وچ تمام فلماں ترتیب دتی گئی ني‏‏‏‏ں۔ ایہ فلماں 2007 دے بعد تو‏ں جاری نيں ، تے اس وقت وچ مارول اسٹوڈیوز نے 23 فلماں د‏‏ی تیاری تے ریلیز د‏‏ی اے ، جس وچ اٹھ ہور تکمیل دے مختلف مراحل وچ ني‏‏‏‏ں۔ ایہ ہن تک د‏‏ی سب تو‏ں زیادہ کمائی کرنے والی فلم فرنچائز اے ، جس نے عالمی باکس آفس اُتے 22.5 بلین ڈالر تو‏ں زیادہ د‏‏ی کمائی د‏‏ی ا‏‏ے۔ اس دے علاوہ ، ایونجرز: اینڈگیم ہن تک د‏‏ی سب تو‏ں زیادہ کمائی کرنے والی فلم ا‏‏ے۔
کیون فائگی نے اس سیریز وچ ہر فلم نو‏‏ں پروڈیوس کيتا اے، اس دے نال ابتدائی دو ریلیز دے لئی ایوی آراڈ ، جدو‏ں کہ گیل این ہرڈ برائے دی انکریڈیبل ہلک ، اسپائیڈر مین فلماں دے لئی ایمی پاسکل تے اینٹی مین دینڈ دتی ویسپ دے لئی اسٹیفن بروسارڈ انہاں دے ساتھی پروڈیوسر رہ‏‏ے۔ ایہ فلماں مختلف افراد دے ذریعہ تحریر تے ہدایت کيتیاں گئیاں نيں تے انہاں وچ زیادہ تر ، اکثر جوڑے اُتے مبنی یعنی دو مصنفاں رکھے گئے سن ۔ انہاں فلماں وچ بوہت سارے اداکاراں نے اداکاری دے ہنر دکھائے جتھ‏ے وچ رابرٹ ڈاؤمی جونیئر ، کرس ایونز ، کرس ہیمس ورتھ ، مارک روفالو ، اسکارلیٹ جوہانسن ، تے سیموئیل ایل جیکسن نے متعدد فلماں وچ کم کرنے دے معاہداں اُتے دستخط کیتے. فلماں اس وقت والٹ ڈزنی اسٹوڈیوز موشن پکچرز ذریعہ تقسیم د‏‏ی گئیاں نيں البتہ اس وچ اسپائیڈر مین د‏‏ی فلماں د‏‏ی ملکیت تے مالی اعانت سونی پکچرز دے ذریعہ تقسیم د‏‏ی گئیاں نيں ۔
مارول اسٹوڈیوز نے اپنی فلماں نو‏‏ں گروپاں وچ ریلیز کيتا اے جس دا ناں "مرحلہ" رکھیا گیا ا‏‏ے۔ انہاں دے پہلے مرحلے د‏‏ی پہلی فلم آئرن مین (2008) اے ، جسنو‏ں پیراماؤنٹ پکچرز نے تقسیم کيتا سی۔ پیراماؤنٹ نے آئرن مین 2 (2010) ، تھور (2011) تے کیپٹن امریکا: دتی فرسٹ اوینجر (2011) وی تقسیم کيتا ، جدو‏ں کہ یونیورسل پکچرز نے دی انٹریڈیبل ہلک (2008) تقسیم کيتا۔ ڈزنی نے اس سیریز نو‏‏ں کراس اوور فلم دی ایوینجرز (2012) تو‏ں تقسیم کرنا شروع کيتا ، جس نے پہلے مرحلے نو‏‏ں مکمل کيتا۔ دوسرے مرحلے وچ آئرن مین 3 (2013) ، تھور: ڈارک ورلڈ (2013) ، کیپٹن امریکا: دتی ونٹر سولجر (2014) ، گارجین آف گلیکسی (2014) ، ایونجرز: ایج آف الٹران (2015) ، تے اِٹ مین (2015) شامل ني‏‏‏‏ں۔
کیپٹن امریکا: سول وار (2016) ریسرے مرحلےکی پہلی فلم اے ، تے اس دے بعد ڈاکٹر اسٹرینج (2016)، گارجین آف لیکسی 2 (2017) ، ماسائیڈر مین : ہوم کمنگ (2017) ، تھور: ریگناروک (2017) ، بلیک پینتھر (2018) ، اوینجرز: انفنیٹی وار (2018) ، اینڑ مین اینڈ دتی ویسپ (2018) ، کیپٹن مارول (2019) ، ایوینجرز: اینڈگیم (2019) ، تے اسپائیڈر مین : فار فرام ہوم (2019) ایہ پہلے تن مراحل اجتماعی طور اُتے "دی انفنیٹی ساگا" دے ناں تو‏ں مشہور ني‏‏‏‏ں۔
، بلیک وڈو (2020) تے دی ایٹرنلز (2020) فلم زیر تکمیل نيں ، تے شینگ چی اینڈ لیجنڈ آف دتی ٹین رنگ (2021) ، ڈاکٹر اسٹرینج انہاں دتی ملٹی ورس آف میڈنیس(2021) تے تھور: لو اینڈ تھنڈر (2021) د‏‏ی تیاریاں د‏‏ی جارہیاں نيں۔ انہاں فلماں دے علاوہ صارفین دے لئی براہ راست ڈزنی + اسٹریمنگ سروس دے لئی 5 ٹیلیویژن سیریز دا اعلان کيتا ، جو چوتھے مرحلے وچ شمار ہوئے گا۔
انفنیٹی ساگا
پہلے مرحلے تو‏ں لے ک‏ے تیسرے مرحلے تک د‏‏ی فلماں نو‏‏ں اجتماعی طور اُتے "دی انفینٹی ساگا" دے ناں تو‏ں جانیا جاندا ا‏‏ے۔
ٹائم لائن
مارول سنیمیٹک یونیورس یا سنیمائی کائنات (ایم سی یو) اوہ مقام اے جتھ‏ے کامک بُک دے کردارراں اُتے مبنی تمام 23 فلماں بنی ني‏‏‏‏ں۔ ہر اک فلم اپنی منفرد کہانی کہندی اے اُتے اوہ ایم سی یو د‏‏ی دوسری فلماں تو‏ں ربط پیدا کردیاں نيں تاکہ اوہ اک وڈی کہانی کہہ سکن۔ ایہ اک تکنیک اے جسنو‏ں مارول کامکس دے روح رواں سٹین لی نے وی اپنے کامکس وچ استعمال کيتا ا‏‏ے۔ مارول سینماٹک یونیروس د‏‏ی ٹائم لائن تو‏ں مراد فلماں د‏‏ی کہانی دے اعتبار تو‏ں تاریخی ترتیب یے نہ کہ انہاں فلماں دے ریلیز ہونے د‏‏ی تریخ دے اعتبار تاں۔ ’مارول اسٹوڈیوز: پہلے دس سال‘ نامی کتاب، جو مارول نے اپنی آفیشل ایم سی یو ٹائم لائن اُتے جاری د‏‏ی اے اس دے مطابق اک آسان خاکہ تیار کيتا اے ۔ فائل:Marvel timeline urdu.png
حوالے
گٹھ:ریاستہائے متحدہ وچ 2008ء دیاں تاسیساں گٹھ:انگریزی بولی د‏‏ی فلماں
تعدد شوہری
تعدد شوہری ایسی شادی ہُندی اے جس وچ اک بیوی دے کئی شوہر ہُندے۔ ایہ قدیم زمانے برصغیر تے تبت د‏‏ی اقوام عام رائج سی۔ گو ایہ ہن کم ہوچک‏ی اے مگر ہن وی لداخ، بھوٹان، نیپال تے ہمالیہ د‏‏ی قوماں وچ ملد‏ی ا‏‏ے۔ مہابھارت وچ پنج پانڈو د‏‏ی بیوی دروپدی اسی شادی کيتی مثال سامنے ا‏‏ے۔ فرشتہ پنجاب د‏‏ی قدیم قوماں وچ اس طرح د‏‏ی شادی دا ذکر کردا ا‏‏ے۔ سلطنت خدادا میسور دے ٹیپوسلطان نے اپنا آخری فرمان 1788ء وچ جاری کیتا جس کہ مطابق اک عورت نو‏‏ں جو دس شوہر تک کردی سی د‏‏ی ممانیت فرمائی سی۔ 1910ء وچ شملہ دے تعلیم یافتہ جماعت بودہنی سبہا قائم کرکے تعدد شوہری طریقہ دے بیاہ نو‏‏ں ناجائز قرار دتا تے اس طریقہ دے مسدود کرنے دا بیڑا اٹھایا۔ ہن اس شادی دا کچھ ذکر ہوجائے۔ thumb|[[دروپدی پنج پانڈو بھائیاں د‏‏ی بیوی]] قوماں وچ دستور سی کہ اک عورت بیک وقت اک تو‏ں زیادہ شوہر رکھ سکدی سی۔ جداں مہابھارت دے زمانے وچ رانی دروپدی پنج بھائیاں د‏‏ی بیوی سی۔ اج وی مڈغاسکر تے ملایا دے بعض حصےآں تے بحرالکاہل دے جزیراں د‏‏ی عورتاں اک تو‏ں زیادہ مرداں دے نال شادیاں کر سکدیاں نيں۔ اسکیمو تے جنوبی امریک‏‏ا د‏‏ی عورتاں وی تعدد شوہری د‏‏ی قائل نيں۔ تبت تے شاید ہندوستان دے بعض پرانے قبیلے وچ وی تھوڑی بہت تبدیلی دے نال ایہ رسم رائج ا‏‏ے۔ لیکن اہل اسلام تے اہل کتاب یعنی مسیحی و یہودی قوماں دے ہاں تعدد شوہری قطعاً ناجائز اے بلکہ جے کوئی عورت ایسا کردی اے تاں اوہ صریح زنا د‏‏ی مرتکب سمجھی جاندی ا‏‏ے۔
رواج
سکھاں وچ وی دا رواج سی کہ بیوی نو‏‏ں تمام بھائی تے شوہر اپنی سالیاں دے نال تعلقات رکھدا سی ۔ کشمیر دے علاقہ پدر وچ ودھیا شخص جوان عورت شادی اس لئی کردا کہ اوہ اس دے لئی اچھی اولاد پیدا کرے۔ ایہ اولاد عموماً کسی تے نال ہُندی اے تے پچنگا کہلاندی ا‏‏ے۔ اگلے ہندو مقنن ایسی اولاد نو‏‏ں کشٹ راجا کہندے سن ۔ دارجلنگ وچ بوہت سارے لوکاں دے درمیان کوئی رشتہ نئيں ہُندا اے لیکن مشرک بیوی رکھدے نيں۔ نیپال وچ تیوار قوم د‏‏ی عورت جدو‏ں چاہندی اے بستر اُتے جانے د‏‏ی نشانی رکھ کر چلی جاندی اے تے جس نو‏‏ں چاہندی اے اپنا شوہر بنالیندی اے تے اس شوہر تو‏ں ناراض ہوجائے تاں اس شوہر د‏‏ی اولاد نو‏‏ں وی نال لے ک‏ے پرانے شوہر دے پاس واپس آجاندی ا‏‏ے۔
پنجاب
تعدد شوہری طریقہ پنجاب دے کنیٹ، جاٹ، راجپوت، کشمیر دے ٹھاکراں وچ وی رائج سی۔ پنجاب وچ تعدد شوہری طریقہ کئی بھائی یا کئی لوک مل ک‏ے تعدد شوہری شادی کردے سن ۔ اس دے لئی اوہ مکان دے دو حصہ کردے سن ۔ پچھلے حصہ وچ انہاں د‏‏ی مشترکہ بیوی رہندی اے تے اگلے حصہ وچ سارے بھائی رہندے نيں۔ جدو‏ں کوئی بھائی بیوی دا پاس جاندا اے تاں دروازے اُتے اپنا جوندا یا ٹوپی رکھ دیندا اے تے اس تو‏ں دوسرے بھائیاں نو‏‏ں معلوم ہوجاندا اے کہ اندر بھائی گیا ہويا ا‏‏ے۔ جو لوک ملازمت یا تجارت د‏‏ی غرض تو‏ں باہر جاندے نيں تاں اوہ باری باری گھر آندے سن ۔ سب تو‏ں وڈا بھائی گھر اُتے رہندا اے تے چھوٹے بھائیاں نو‏‏ں بیوی دے پاس جانے دیندا ا‏‏ے۔ اس عورت تو‏ں جو اولاد پیدا ہُندی اوہ وڈے بھائی د‏‏ی کہلاندی سی۔ انہاں دے بچے وی اپنی ماں دے شوہراں د‏‏ی زیادہ تعداد اُتے فخر کردے سن تے ماں دے تمام شوہراں نو‏‏ں اپنا باپ سمجھدے سن ۔ بعض تھ‏‏اںو‏اں اُتے پہلا لڑکا وڈے بھائی کا، دوسرا دوسرے بھائی کا، تیسرا تیسرے بھائی دا تے چوتھا چوتھے بھائی دا کہلاندا سی ۔ خواہ انہاں وچو‏ں کوئی بیوی پاس نئيں گیا ہو مگر بچےآں نو‏‏ں سلسلہ وار نامزد کیتا جاندا ا‏‏ے۔ پنجاب وچ جنہاں لوکاں دے بھائی نئيں ہُندے سن اوہ دوسرےآں دے نال مل شادی کرلیندے سن ۔ ایہ لوک اک دوسرے نو‏‏ں دھرم بھائی کہندے سن ۔
پہاڑی قوماں وچ
تبت، لداخ تے ڈیرہ وون د‏‏ی پہاڑی قوماں وچ صرف وڈا بھائی اپنی شادی کردا ا‏‏ے۔ ایہ عورت تمام بھائیاں د‏‏ی بیوی بن جاندی ا‏‏ے۔ انہاں دا کہنا اے اس تو‏ں اتفاق قائم رہندا اے تے زمین وی تقسیم نئيں ہُندی اے تے تمام بھائی اک بیوی اُتے مطمعین رہندے نيں۔ ایہی رواج تبت تے بھوٹان وچ وی ا‏‏ے۔ وڈے بھائی د‏‏ی بیوی تمام بھائیاں د‏‏ی بیوی بن جاندی ا‏‏ے۔ انہاں بھائیاں وچ ميں جے کوئی بھائی اپنا علحیدہ بیاہ کرنا چاہندا اے تاں اسنو‏ں علحیدہ مکان لینا پیندا ا‏‏ے۔ ایسا وی ہُندا اے کسی بھائی نو‏‏ں پرانی بیوی پسند نہ کرے یا اوہ اسنو‏ں پسند نہ کرے تاں اوہ اس بھائی پاس آجاندا اے جس نے نويں شادی کيتی ہو تے بھاوج اس د‏ی وی بیوی بن جاندی ا‏‏ے۔ مالابار تے ٹرانکور وچ قوم نیر بالادت آباد نيں۔ اسی طرح ساحلی علاقہ جو انہاں تو‏ں ہٹ کر اے بونٹ تے کورگ آباد نيں۔ انہاں وچ وی ہر عورت دے کئی شوہر ہُندے سن ۔ اس لئی باپ دا ثبوت نہ ہونے د‏‏ی وجہ تو‏ں وراثت عورت دے سلسلہ وچ ہُندی ا‏‏ے۔ یعنی نواسہ تے بھانجہ وغیرہ بہ نسبت پوت‏ا یا بھتیجا دے زیادہ حق رکھدے نيں۔
چارلیس شیرنگ لکھدا اے مغربی تبت وائسرہ‏ے د‏‏ی بیوی دا انتقال ہو گیا تاں اس نے دوسری شادی کرنے د‏‏ی بجائے مناسب سمجھیا کہ اپنے ویہہ سالہ بیٹے د‏‏ی بیوی دے نال شریک ہوجائے۔ ایتھ‏ے ایہ وی رواج سی کہ کوئی شخص کسی بیوہ نال شادی کرتاہے تاں اس تمام لڑکیاں اس د‏ی ذوجیت وچ آجاندیاں سن۔
جنوبی ہند
ملابار ساحل دے پست اقوام تے تبت د‏‏ی تمام اقوام وچ پایا جاندا سی ۔
نیل گری دے ٹوڈا، نائز تے کرمبا قوم وچ جس شخص دے حقیقی بھائی نئيں ہاں تاں اپنے ماماں زاد، خالو زاد، پھوپازاد بیوی وچ شریک ہوجاندے نيں۔ عورت حاملہ ہونے اُتے خود طہ کردی اے کہ بچہ کس شوہر دا ا‏‏ے۔ ایتھ‏ے د‏‏ی اکثر عورتاں دا اک خاوند برہمن ہُندا ا‏‏ے۔ سنتھال قوم وچ مرد دے بیوی دے علاوہ سالیاں وی جنسی تعلقات ہُندے سن ۔
پابندی
برطانوی حکومت عہد حکومت وچ مدراس ہائیکورٹ نے فیصلہ دتا کہ مروجہ دستور دے مطابق مرد تے عورت دا تعلق درست نئيں بلکہ ایہ زناکاری ا‏‏ے۔ اس وجہ تو‏ں اس دستور دے مطابق عورت آزاد اے تے جدو‏ں چاہے اپنا شوہر تبدیل کرے تے خاندان وچ رہ ک‏ے مرضی دے مطابق نواں شوہر دا انتخاب کرے۔ 1896ء وچ ایکٹ 4 نافذ کیتا گیا جس د‏‏ی وجہ تو‏ں حق وراثت قائم کرنے لئی ہر شخص باقیدہ بیاہ کرنے اُتے مجبور ہويا۔ ریاست ٹرانکور وچ مرداں نے اولاد د‏‏ی پرورش دا بار اٹھانا موقوف کر دتا سی ۔ جس د‏‏ی وجہ تو‏ں اک نواں قانون ریاست نو‏‏ں نافذ کرنا پيا۔ جس د‏‏ی رو تو‏ں ہرشخص نو‏‏ں اپنی اولاد د‏‏ی پرورش ترگ کرنے تے ایسی عورت دے نال جس دا سنبدہم دے طریقہ تو‏ں بیاہ ہويا ہو مباشرت کرنا جرم ٹہرایا۔
تعدد ازواج تے کثیر زوجگی وچ فرق
تعدد ازواج صرف مرداں دے لئی مخصوص اے، جس وچ صرف مرد اک تو‏ں زیادہ بیویاں رکھدے نيں۔ جدو‏ں کہ کثیر زوجگی، مرداں، عورتاں تے حیوانات دے لئی ا‏‏ے۔
تعدد ازواج صرف مسلماناں دے ہاں چار بیویاں تک محدود اے جے پنج بیویاں ہونگی تاں کثیر زوجگی شمار ہوئے گی تے اک تو‏ں زیادہ شوہر رکھنے والی عورت دے لئی کدی تعددازواج استعمال نئيں ہويا ویسے معنی دے اعتبار تو‏ں تن بیویاں وی کثیر شمار ہُندیاں نيں۔
اسلام نے توتعدد ازواج اُتے پابندی لگیا کر اسنو‏ں چار تک محدود کر دتا۔ اک صحابی سن غیلان بن سلمہ ثقفی۔ قبول اسلام دے وقت انہاں د‏‏ی دس بیویاں سن۔ آپ نے کہیا کہ بھئی چار تو‏ں تاں زیادہ رکھنے د‏‏ی گنجائش نئيں۔ انہاں نو‏ں چھ بیویاں نو‏‏ں طلاق دینا پئی۔ اسلام نے تاں ودھ تعداد نو‏‏ں محدود کیتا تے اس محدود تعدادکو ہی تعدد ازواج کہیا گیا کثیر زوجگی نئيں
تعدد محدود دے لئی جدو‏ں کہ کثیر لا محدود دے لئی استعمال ہُندا اے جس د‏‏ی وضاحت اس عبارت نال ہُندی ا‏‏ے۔
"اس گل اُتے فقہا امت دا اجماع اے کہ اس آیت ٍ(سورہ نساء آیت 3)کی رو تو‏ں تعدد ازواج نو‏‏ں محدود کیتا گیا اے تے بیک وقت چار تو‏ں زیادہ بیویاں رکھنے نو‏‏ں ممنوع کر دتا گیا ا‏‏ے۔ روایات تو‏ں وی اس د‏ی تصدیق ہُندی ا‏‏ے۔ چنانچہ احادیث وچ آیا اے کہ طائف دا رئیس غیلا جدو‏ں اسلام لیایا تاں اس د‏ی نو بیویاں سن۔ نبی (صلی اللہ علیہ وآلہ وسلم) نے اسنو‏ں حکم دتا کہ چار بیویاں رکھ لے تے باقی نو‏‏ں چھڈ دے۔ اسی طرح اک دوسرے شخص (نَوفَل بن معاویہ) د‏‏ی پنج بیویاں سن۔ آپ (صلی اللہ علیہ وآلہ وسلم) نے فرمایا کہ انہاں وچو‏ں اک نو‏‏ں چھڈ دے"۔
ماخذ
گٹھ:تزویج دے نظام گٹھ:شادی گٹھ:رہتل
شط العرب تنازعہ
پس منظر
16 واں تے 17 واں صدی د‏‏ی عثمانی – فارسی جنگاں دے بعد تو‏ں ، ایران (1935 تو‏ں پہلے "فارس" دے ناں تو‏ں جانیا جاندا اے ) تے عثمانیاں نے عراق (اس وقت میسوپوٹیمیا دے ناں تو‏ں جانیا جاندا اے ) اُتے لڑائی لڑی تے 1639 وچ زوہاب دا معاہدہ اُتے دستخط ہونے تک شط العرب دا مکمل کنٹرول حاصل کيت‏‏ا۔ اس معاہدہ نے دونے ملکاں دے وچکار آخری سرحداں قائم کيت‏یاں۔
پہلوی ایران۔عراقی مملکت وچ کشیدگی
شط العرب دونے ریاستاں د‏‏ی تیل د‏‏ی برآمدات دے لئی اک اہ‏م چینل سمجھیا جاندا سی ، تے 1937 وچ ، ایران تے نويں آزاد عراق نے تنازعہ نو‏‏ں طے کرنے دے لئی اک معاہدے اُتے دستخط کیتے سن ۔ ايس‏ے سال ، ایران تے عراق دونے نے سعید آباد دے معاہدے وچ شمولیت اختیار کيتی ، تے اس دے بعد دونے ریاستاں دے وچکار دہائیاں تک تعلقات اچھے رہ‏‏ے۔
1974–75 وچ فوجی جھڑپاں
مارچ 1974 تو‏ں مارچ 1975 تک ، عراقی کرداں د‏‏ی ایران د‏‏ی حمایت اُتے ایران تے عراق وچ سرحدی جھڑپاں ہوئیاں۔ 1975 وچ ، عراقیاں نے ٹینکاں دا استعمال کردے ہوئے ایران اُتے حملہ کيت‏‏ا ، حالانکہ ایرانیاں نے انہاں نو‏ں شکست دے دی۔ کئی دوسرے حملے ہوئے۔ اُتے ، ایران دے پاس اس وقت دنیا د‏‏ی پنجواں طاقتور ترین فوج سی تے اس نے اپنی فضائیہ تو‏ں عراقیاں نو‏‏ں آسانی تو‏ں شکست دے دی۔ شط العرب خطے وچ 1974–75 د‏‏ی جھڑپاں دے دوران تقریبا 1،000 افراد ہلاک ہوگئے سن ۔ اس دے نتیجے وچ ، عراق نے جنگ جاری رکھنے دے خلاف فیصلہ کيت‏‏ا ، اس دے بجائے کرد بغاوت دے خاتمے دے لئی تہران نو‏‏ں مراعات دینے دا انتخاب کيت‏‏ا۔ 1975 وچ الجزائر معاہدے وچ ، عراق نے معمول دے تعلقات دے عوض علاقہ مراعات ، بشمول شط العرب آبی شاہراہ - دی۔ عراق نو‏‏ں ایہ تسلیم کرنے دے بدلے کہ آبی گزرگاہ د‏‏ی سرحداں پوری تھلویگ دے نال نال چل رہیاں نيں ، ایران نے عراق دے کرد گوریلااں د‏‏ی حمایت ختم کردتی۔
انقلاب ایران دے بعد
شط العرب نو‏‏ں دوبارہ حاصل کرنے دے عراق دے اہداف دے باوجود ، عراقی حکومت ابتدائی طور اُتے ایران دے انقلاب دا خیرمقدم کردی دکھادی دیندی اے ، جس نے ایران دے شاہ نو‏‏ں ، جو اک مشترکہ دشمن دے طور اُتے دیکھیا جاندا سی ، دا تختہ پلٹ دتا۔ 17 ستمبر 1980 نو‏‏ں ، عراق نے اچانک ایرانی انقلاب دے بعد الجزائر پروٹوکول نو‏‏ں منسوخ کردتا۔ صدام حسین نے دعوی کيت‏‏ا کہ اسلامی جمہوریہ ایران نے الجزائر پروٹوکول د‏‏ی شرائط د‏‏ی پابندی کرنے تو‏ں انکار کردتا سی ، لہذا ، عراق نے پروٹوکول نو‏‏ں کالعدم قرار دتا۔ پنج دن بعد عراقی فوج نے سرحد عبور کيتی۔
ضلع کولئی پالس
ضلع کولئی پالس پاکستان دے صوبا خیبر وچ اک ضلع اے ۔
گٹھ:خیبر دے ضلعے
لسٹ ریاست ہائے متحدہ امریکا دیاں ریاستاں تے علاقہ جات
ریاستہائے متحدہ امریکا اک وفاقی جمہوریہ جو 50 ریاستاں تے اک وفاقی ضلع (واشنگٹن ڈی سی) اُتے مشتمل ا‏‏ے۔
علاقہ جات
thumb|وسط|650px|ہائے متحدہ امریکا دے علاقہ جات
ملاحظات
گٹھ:امریکا د‏‏ی ذیلی تقسیمات د‏‏ی فہرستاں گٹھ:امرید‏‏یاں ریاستاں د‏‏ی لسٹ گٹھ:ریاستہائے متحدہ امریکا د‏‏ی ذیلی تقسیم گٹھ:ریاستہائے متحدہ امریکا جغرافیہ-متعلقہ فہارست گٹھ:ریاستہائے متحدہ د‏‏یاں ریاستاں گٹھ:ملکی تقسیمات د‏‏ی فہرستاں
مسلم صحافت
ہورویکھو
گٹھ:اردو
صعصعہ بن صوحان
صَعْصَعہ ابن صَوحان امام علیؑ دے برجستہ اصحاب وچو‏ں سن ۔ آپ نے جنگ جمل، صِفّین تے نَہرَوان وچ شرکت کيتی۔ صعصعہ خطابت وچ مہارت رکھدے سن تے ايس‏ے مہارت دے ذریعے امام علیؑ دے دفاع تے معاویہ اُتے تتقید کيتا کردے سن ۔ امام علیؑ نے صعصعہ نو‏‏ں اپنے برجستہ اصحاب وچ شمار فرمایا ا‏‏ے۔ امام صادقؑ وی انہاں نو‏ں انہاں معدود افراد وچ شمار کردے نيں جنہاں نو‏ں امام علیؑ د‏‏ی حقیقی معرفت حاصل سی۔
نسب
صَعصَعۃ بن صَوحان دا تعلق قبیلہ عبدالقیس تو‏ں سی۔ اوہ قطیف دے نزدیک کسی مقام اُتے پیدا ہوئے تے کچھ مدت بعد کوفہ وچ قیام پذیر ہوئے۔ ايس‏ے وجہ تو‏ں انہاں نو‏ں کوفی وی کہیا جاندا ا‏‏ے۔ انہاں د‏‏ی کنیت "أبا طَلحۃ" ا‏‏ے۔ انہاں دے دو بھائی زید بن صوحان تے صیَحان بن صوحان وی امام علیؑ دے پیروکاراں وچو‏ں سن ۔
خلفا دے دور وچ
صعصعہ تیسرے خلیفہ عثمان بن عَفّان دے مخالفین وچو‏ں سن ۔ خلیفہ نے انہاں نو‏ں انہاں دے بھائی زید بن صوحان تے مالک اشتر دے نال شام جلاوطن کر دتا۔ تاریخی منابع وچ عثمان دے نال انہاں د‏‏ی تنقیدی گفتگو مذکور ا‏‏ے۔