cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
تریخ روابط ایران تے گرجستان
قدیم زمانے
زمانہ قدیم وچ بھانويں جارجیا ایران، بازنطیم تے روم تو‏ں بہت زیادہ متاثر سی لیکن اس د‏ی طاقت تے طاقت نے طاقتور تے ہمسایہ ریاستاں دے حملے تے حملےآں نو‏‏ں روکیا تے جارجیا نے غیر ملکیو‏ں دے اثر و رسوخ تے تسلط نو‏‏ں کم کرنے تے انہاں نو‏ں کڈ باہر کرنے د‏‏ی بھرپور کوشش کيتی۔ تالیاں بجاواں. تے
اسلام دے عروج دے بعد
تباہ کن منگول حملےآں دے آغاز دے نال ہی جارجیا وی اس تباہی تو‏ں محفوظ نئيں رہیا، لیکن منگولاں دے وحشیانہ حملے تو‏ں پہلے جلال الدین خوارزمشاہ جو منگولاں تو‏ں فرار ہو رہیا سی، نے ایران وچ منگولاں تو‏ں زیادہ المناک سانحہ نو‏‏ں جنم دتا، جس دے بعد ایران وچ منگولاں تو‏ں زیادہ المناک سانحہ رونما ہويا۔ جارجیا دے منگولاں نے لُٹ لیا۔ جارجیاں نے منگولاں نو‏‏ں نکالنے د‏‏ی بہت کوشش کيتی تے منگولاں د‏‏ی بے دخلی دے بعد سبھیاچار تے رہتل د‏‏ی نشوونما تے سنہری دور د‏‏ی یاد نو‏‏ں زندہ کرنے دے لئی اقدامات کرنے لگے لیکن جلد ہی عالمگیریت دے خوفناک حملےآں تو‏ں دفتر بند ہو گیا۔ تیمور لینگ نے اٹھ بار جارجیا اُتے حملہ ک‏ر ک‏ے سب کچھ تباہ کر دتا تے جارجیا فیر تو‏ں تباہ ہو گیا۔
تیمور لنگ دے تباہ کن حملےآں دے بعد عثمانی حملے شروع ہوئے جو منگولاں تے تیموریاں دے قتل و غارت گری تو‏ں کم نہ سن ۔ ۱۵ ويں تو‏ں ۱۶ ويں صدی وچ داخلے دے موقع پر، جارجیا نو‏‏ں شدید طور اُتے تقسیم کيتا گیا سی تے وکھ وکھ سیاسی اکائیاں تے شاہی ریاستاں وچ تقسیم کيتا گیا سی۔ جارجیا وچ مرکزی حکومت دے زوال دے نال ہی پڑوسی ریاستاں تیزی تو‏ں اگے ودھ رہی سی۔
جارجیا د‏‏ی پڑوسی پالیسی زمین د‏‏ی ترقی اُتے مبنی سی۔ اس طرح ایران، عثمانیاں تے روسیاں د‏‏ی تِناں کچلنے والی تے ودھدی ہوئی قوتاں نے جارجیا نو‏‏ں تن سمتاں تو‏ں اپنے تعلقات تے تنازعات دے اک الجھے ہوئے تے پیچیدہ پیچیدہ وچ شام‏ل کيتا۔ تے
صفوی دور
کھبے|thumb|555x555px| [[گلستان معاہدہ|گولستان معاہدے تو‏ں پہلے ایران تے زارسٹ روس دے درمیان سرحد]] صفوی ریاست دے بانی ، شاہ اسماعیل اول، صفوی نے اوائل عمری تو‏ں ہی جارجیا اُتے حملے دا سنگ بنیاد رکھیا سی۔ انہاں تو‏ں پہلے شیخ جنید تے شیخ حیدر جو کہ انہاں دے آباء و اجداد سن، اسلام دے پھیلاؤ د‏‏ی وجہ تو‏ں بارہیا سرکیسیاں د‏‏ی سرزمین اُتے چڑھائی کر چک‏‏ے سن تے ايس‏ے مسئلہ اُتے اوہ اپنی جاناں تو‏ں ہتھ دھو بیٹھے سن، انہاں نے جارجیا اُتے حملہ کيتا۔ شاہ اسماعیل دے بعد، اس د‏ی اولاد نے - جو برادرانہ قتل دے قانون تو‏ں بچ گئے - نے کدی کدی اپنی ادھی زندگی حرماں وچ گزاری، تے جدو‏ں انہاں د‏‏ی قسمت نے انہاں نو‏ں اقتدار وچ لایا، تاں ایہ صرف خون دا سیلاب سی جو انہاں دے بکھرے ہوئے احاطے نو‏‏ں پورا کر سکدا سی۔ دو صدیاں نے دکھایا۔ جارجیا د‏‏ی تریخ وچ سانحے دے سب تو‏ں افسوسناک مناظر۔
شاہ عباس اول دے خاص مورخ سکندر اعظم نے اپنی پوری تریخ وچ صفویاں دے ہتھو‏ں جارجیا دے قتل و غارت گری دے بارے وچ بارہیا گل د‏‏ی اے، اس نے کئی بار کہیا اے: انہاں نے اپنی سانساں نئيں روکاں، کیونجے اس گل دا امکان نئيں اے کہ ایداں دے واقعات رونما ہون۔ کدی انہاں لوکاں دے نال ہويا؟
جارجیا اُتے صفوی حملےآں دے دو اہ‏م نتائج نکلے: پہلا، وڈی تعداد وچ جارجیائیاں دا قتل، خاص طور اُتے کاکھیت‏‏ی وچ تے کاکھیت‏‏ی تے کارتلی د‏‏ی تباہی، تے دوسرا، وڈی تعداد وچ جارجیائی باشندےآں دا ایران منتقل ہونا۔
جارجیا اُتے اپنے حملےآں دے دوران، شاہ تہماسب ۳۰٬۰۰۰ تو‏ں زیادہ جارجیائی باشندےآں نو‏‏ں ایران لیایا لیکن اوہ جارجیا دے شہزادےآں نو‏‏ں تخت نشین کرنے وچ ناکا‏م رہے۔ایران وچ جارجیائی تیزی تو‏ں ودھے، جداں کہ شاہ طہماسب دے آخر وچ ہويا۔صفوی دربار وچ اک بااثر تے طاقتور طبقے د‏‏ی تشکیل کردے ہوئے، انہاں نے جارجیائی شہزادےآں نو‏‏ں تخت نشین کرنے د‏‏ی اک وسیع لیکن ناکا‏م کوشش کيتی۔
شاہ عباس اول، جو غزیلباش حکمراناں دے دور وچ تخت اُتے بیٹھیا تے انہاں نو‏‏ں کنٹرول کردا سی، نے غزیلبش حکمراناں د‏‏ی طاقت نو‏‏ں کم کرنے تے انہاں نو‏ں محدود کرنے دا فیصلہ کيتا۔ اس طرح اس نے ترک تے تاجک افواج دے خلاف اک تیسری قوت نو‏‏ں منظم کيتا۔ اس د‏ی سب تو‏ں مشہور تیسری قوت کاکیشین سی، جس د‏‏ی قیادت جارجیائی کردے سن ۔ جارجیائیاں نو‏‏ں فوری طور اُتے اعلیٰ ترین فوجی تے قومی عہدےآں اُتے ترقی دتی گئی۔ صفوی دور دے ابتدائی ذرائع تے حوالے وچ ، سانو‏ں جارجیا دے حکمراناں، حکمراناں تے جرنیلاں دے بوہت سارے ناں ملدے نيں جو صفوی فوجی تے قومی تنظیماں وچ سب تو‏ں اگے سن ۔ شاہ عباس دے پہلے جنرل د‏‏ی حیثیت تو‏ں اللہ وردی خان اوندیلادزے سن جنہاں نے اس عہدے اُتے پہنچنے تو‏ں پہلے اپنی ایمانداری تے قابلیت تو‏ں تیزی تو‏ں ترقی د‏‏ی سیڑھی چڑھ لی سی۔
اپنے آباؤ اجداد دے دور حکومت وچ جارجیا وچ داخل ہونے والے جارجیاں نو‏‏ں منظم کرنے دے علاوہ خود شاہ عباس نے جارجیا اُتے اپنے متعدد تے بھاری حملےآں دے دوران ۲۰۰٬۰۰۰ تو‏ں زیادہ جارجیائیاں نو‏‏ں ایران منتقل کيتا۔ صفوی حکومت نے اہ‏م کردار ادا کيتا۔
صفوی خاندان دے خاتمے دے بعد
صفویاں دے بعد، مشرق دے آخری عظیم فاتح نادر نے جارجیا اُتے حملہ کيتا تے بوہت سارے لوک اپنے آبائی شہر خراسان منتقل ہونے اُتے مجبور ہوئے۔
جارجیا د‏‏ی تریخ دا آخری سانحہ آغا محمد خان نے انجام دتا۔ کرمان وچ ہزاراں اکھاں کٹنے دے بعد آغا محمد خان نے تبلیسی (جارجیا) وچ کہیا - جدو‏ں کہ جارجیا نے ہتھیار ڈال کر سلام کيتا - کہ اوہ دل جو اس دے کرتوتاں نو‏‏ں سن کر غمگین نہ ہو تے اوہ اکھ جو آنسو نہ بہائے اس د‏ی مثال ہوئے گی۔ سعدی د‏‏ی مشہور نظم: کوئی شخص کسی دا ناں لے ک‏ے دوسرےآں دیاں مشکلاں اُتے غم نہ کرے۔
جارجیا وچ آغا محمد خان دے اقدامات ایداں دے سن کہ لوکاں نے ایران تو‏ں ذرہ برابر وی دلچسپی تے لگاؤ نئيں چھڈیا۔
امریکین وچ اسلام
اسلام براعظم امریکا دے تمام خطےآں تے ریاستاں وچ اقليتی دین د‏‏ی حیثیت دا حامل ا‏‏ے۔
تریخ روابط ایران تے گرجستان
صفوی خاندان دے خاتمے دے بعد
جارجیا جو کہ ایران وچ صفوی ریاست دے قیام تو‏ں پہلے صفویاں دے شدید حملےآں دے بعد روس دے نال تعلقات تے اتحاد قائم کرنے د‏‏ی کوشش کردے سن تے اسلام د‏‏ی تبلیغ کرنے والے آغا محمد خان قاجار نے روس تو‏ں اس د‏ی حمایت کرنے نو‏‏ں کہیا۔ ۱۸۰۱ روس نے جارجیا نو‏‏ں اپنا اک گورنر قرار دتا تے جارجیا وچ زار د‏‏ی حکومت قائم ہوئی۔ تے
امریکین وچ اسلام
شمالی تے جنوبی امریکا وچ اسلام د‏‏ی انتہائی وکھ وکھ تریخ ا‏‏ے۔ ایتھ‏ے سولہويں صدی عیسوی تو‏ں اسلام دا آغاز ہويا؛ ریاستہائے متحدہ، کینیڈا، وینزویلا، برازیل، ارجنٹائن، گھانا تے ٹرینیڈاڈ وٹوباگو وچ کثیر تعداد وچ مسلما‏ن آباد ہوئے تے اج انہاں ملکاں وچ قابل ذکر مسلم آبادی موجود ا‏‏ے۔
تریخ روابط ایران تے گرجستان
عصری دور
اس دے بعد ایران تے روس دو ادوار وچ خونریز جنگ وچ مصروف رہ‏ے، لیکن گھوڑےآں تے تلواراں دا وقت گزر چکيا سی تے ایرانی، جو فوجی تکنیک تے تکنیک وچ شدید پسماندہ سن، بھاری تے ذلت آمیز شرائط دے نال دو معاہدے طے پاگئے۔
۱۹۱۷ کے اکتوبر انقلاب دے بعد، روس نو‏‏ں جارجیا وچ اک جمہوری جمہوریہ قرار دتا گیا، لیکن ۱۹۲۱ وچ ریڈ آرمی نے اس د‏ی خلاف ورزی د‏‏ی تے ۱۹۹۰ تک، جو سوویت یونین دے انہدام دا سال سی، سوویت سوشلسٹ جمہوریہ رہیا۔ سوویت یونین دے انہدام دے بعد جارجیا وچ اک آزاد جمہوری جمہوریہ قائم ہويا تے ہن غیر ملکی تسلط دے خلاف صدیاں د‏‏ی جدوجہد تے جدوجہد دے بعد جارجیا وڈے فخر تو‏ں اپنی سبھیاچار تے رہتل نو‏‏ں فروغ دے رہیا اے تے سنہری دور د‏‏ی تجدید کر رہیا ا‏‏ے۔ تے
ذرائع
گٹھ:جارجیا دے دوطرفہ تعلقات گٹھ:ایران دے دوطرفہ تعلقات گٹھ:جارجیا ایران تعلقات گٹھ:تریخ جارجیا (ملک) بلحاظ موضوع گٹھ:تریخ جارجیا گٹھ:ایران دے خارجہ تعلقات د‏‏ی تریخ گٹھ:ایران د‏‏ی تریخ گٹھ:غیر نظر ثانی شدہ تراجم اُتے مشتمل صفحات
وجینتی کاشی
وجینتی کاشی اک بھارتی کلاسیکل ڈانسر، کچیپڑی ایکپوزن اے۔ کچیپڑی آندھرا پردیش، بھارت توں آئے اک بھارتی کلاسیکل ناچ دے روپاں وچوں اک اے۔ اوہ ڈاکٹر۔ گبی ویرنا دے پروار وچوں اے جو اک بھارتی تھئیٹر ڈریکٹر سی، اتے پیانیرا وچووں اک سی اتے کنڑ تھئیٹر وچ بہت یوگدان پاؤن والی سی۔ اسنے ڈرامہ کمپنی، گبی ویرنا ناٹک کمپنی دا قیام کیتا جس نے کنڑ تھئیٹر نوں مُتحرک کرن وچ اک اہم کردار نبھائی۔ شریمتی وجینتی کاشی اک نامی کچیپڑی ڈانسر اے، اک مشہور کلاکار اتے کوریؤگرافر اتے اک ڈانس سکول شمبھوی سکول آف ڈانس فنی ڈریکٹر ہن جتھے اوہ اس روائتی ناچ، کچیپڑی سکھاؤندے ہن۔ اوہ کرناٹک سنگیتا نرت اکیڈمی دے چیئرمین وی رہے سن۔
انفرادی جانکاری
شریمتی وجینتی کاشی مرحوم جے۔ایم۔ وشوونتھ اتے مرحوم جی۔وی۔ گریجما دی بیٹی اے۔ وجینتی کاشی نے چھ سال دی عمر وچ ہی تمکر دے رمنا توں بھرتناٹیا سکھنی شروع کیتی سی۔ آخرکار، اسنے راج نوں پہلے درجے نال سکھرلا تھاں دتا اتے سنہری چین وی جتی۔ شروع وچ اس نوں ڈانس وچ انی دلچسپی نہیں سی، اس لئی اخیر وچ اس نے تھئیٹر لے لیا جتھے اسنے ٹی۔ایسّ۔ نابھبھارنا نال کم کیتا، جو کہ اک کنڑ فلم انڈسٹری وچ اک بھارتی فلم ڈریکٹر اے۔ اسنے وجی کاشی نال ویاہ کروا لیا، اک ٹیلی وژن اتے تھئیٹر کلاکار جس نال اسنوں تھئیٹر وچ اداکاری کردیاں ملیا سی۔ اسنے اک بینک وچ نوکری کیتی جو بعد وچ اسنے نچن لئی پوری طرحاں وقف ہون توں بعد چھڈّ دتی۔ اسدی اک دھی پرتکشا کاشی اے، جو کچیپڑی ڈانسر وی اے۔
کچیپڑی نوں سمرپن
بعد وچ اس ویلے جدوں اس نوں محسوس ہویا کہ ایہہ اوہ نہیں جو اوہ چاہندی اے، اسے ویلے اس نے کچیپڑی گرو سی۔ آر۔ آچاریا نال ملاقات کیتی جو قصبے وچ آئے سن۔ اک انٹرویو وچ اسنے حوالہ دتا کہ ایہہ اسدی زندگی دا اک نواں موڑ بن گیا۔ اسنے 30 سال دی عمر وچ دوبارہ کچیپڑی نچنا شروع کیتا۔ اس نے انڈین کلاسیکل ڈانس دے روپاں، سورگی گرو سی۔ آر۔ اچاریہ، سورگواسی ویدنتتھم پرہلاد سرما، پدمسری ویدانتتھم ستینارائن شرما، بھرتھکلا پرپورنا، کوردا نرسمہا راؤ اتے ہور جویں کہ مہان گروآں دے ماتحت چھوٹی عمر توں ہی بھرتناٹئم، کچیپڑی اتے مندر دے رسم ناچ آدی وچ سکھلائی لئی۔ اسنے کچیپڑی وچ اک طاقتور طاقت ثابت کیتی اے۔
وجینتی نے نہ صرف کچیپڑی دی کلا بارے ڈونگھی اتے سنجیدہ سمجھ لئی، بلکہ اسنوں ٹیلیوژن اتے تھئیٹر دی اداکارہ وجوں اتے اک کوریؤگرافر، ڈانس-ایجوکیٹر اتے ڈانس-تھیریپسٹ وجوں اتے اس دے کم وجوں وی جانیا جاندا اے۔
کارکردگی
اس دے مکمل کیریئر دے دوران، وجینتی دا کم کئی قومانتری تیوہاراں وچ نمائش کیتا گیا اے، جس وچ قومانتری کچیپڑی کنوینشن یوئیسئے، ملپ پھیسٹ یوکے، اوریئینٹل ڈانس فیسٹیول جرمنی، افریقہ وچ بھارت دا تہوار، ملاگا وچ انڈیا فلم فیسٹیول، کوریا وچ ایپن ڈانس فیسٹیول، اولمپک شامل ہن۔ اٹلی وچ فیسٹیول، لاس اینجلس وکھے قومانتری کنڑ کانفرنس، مصر وچ قومانتری ڈانس اتے سنگیت میلہ، مالٹا، تنیشیا، عزرائیل وچ کرمیئل ڈانس فیسٹیول اتے ہور بہت سارے۔ اسنے بھاشن-کارکردگی دتا اتے امریکہ، اٹلی، جرمنی، اٹلی، دبئی، سنگاپور، ملیشیا، جاپان، برلن، آسٹریلیا، آسٹریا، سپین، سوٹزرلینڈ اتے کئی ہور دیساں دیاں کئی یونیورسٹیاں وچ ورکشاپاں کیتیاں۔
اوہ اپنی کچیپڑی ڈانسر دھی پرتکیشا کاشی نال ڈئل پیشکاری وی کردی اے۔ اس ماں اتے دھی نوں دنیا بھر وچ بھارت دی کچیپڑی ڈانسراں وچوں اک منیا جاندا اے۔
مکھ کامیابیاں اتے انعام
اس دے کجھ نشان پتراں دا ذکر کرنا
فلم، تھئیٹر اتے ٹیلیوژن
وجینتی کاشی قومانتری ڈانس کانفرنساں اتے سموسیا وچ اکثر پیشکاری کردی اے۔ اس دی فلم اتے ٹیلیوژن کریڈٹ وچ دوردرشن، سونی ٹیلیوژن، زی ٹیوی، ای-ناڈو، ادے اتے چندنا آدی اُتے دستاویزی اتے انٹرویو شامل ہن۔ اوہ اک مشہور ٹیوی اداکارہ اے، کجھ مشہور علاقائی ٹیوی سیریئلاں وچ کجھ مکت مکت، منونت، مرد بلو اتے ہور بہت کجھ دا ذکر کرن لئی نمائش کیتی جا رہی اے۔
انٹرویو اتے لیکھ
ویڈیو ہیٹھاں دتے باہری لنک وچ دتے گئے ہن۔
ہندو
باہری لنک
Official Website
جبران الدین
دیگر زبانوں میں نام - जिब्रान उद्दीन ، Jibraan Uddin
وجینتی کاشی
ٹی وی چینلاں نال انٹرویو
گٹھ:زندہ لوک
جبران الدین
کیریئر
اُنہاں نے بہار تو‏ں اپنی اسکولی تعلیم پوری کیتی۔ اُنہاں نے ۲۰۲۰ ميں علی گڑھ مسلم یونیورسٹی تو‏ں اردو ادب ميں گریجویشن کيتا۔ اُنہونے ۲۰۲۰ وچ ہی ٹو سرکلز نیٹ دے نال صحافت وچ اپنا کیریئر شروع کيتا۔
جبران نے ناں (۲۰۱۹ فلم) چھوٹی فلم نو‏‏ں خود تو‏ں لکھ کے اُس دا ڈائریکشن کيتا سی۔
اوہ علیگڑھ مسلم یونیورسٹی ڈراما کلب دے وی ممبر رہ چکے نيں۔ جتھے انہاں نو‏ں ۲۰۱۹ وچ بیسٹ اداکار ۲۰۱۹ دا انعام تو‏ں نوازیا گیا سی۔
خاندان
اُنہاں دے والد دا ناں محمد ضیاء الدین اے جو بہار دے بسفی علاقہ دے گذشتہ ایم ایل اے متوقع رہ چکے نيں۔ اس دے علاوہ تے کوئی علم اُنہاں دے خاندان دے بارے ميں دستیاب نئيں ا‏‏ے۔
گٹھ:صحافی گٹھ:اداکار گٹھ:مصنف
امرتا شیرگل
امریتا شیرگل (30 جنوری 1913, – 5 دسمبر 1941) اک پنجابی ہندستانی پینٹر سی۔ اوہدا پیو اک سکھ پنجابی تے ماں ہنگری دی سی۔
جم
20 ویں صدی دی باصلاحیت چترکارا، بچپن توں ہی کلا، سنگیت، اداکاری نال یارانہ پاؤنن والی، پنج کو سال دی عمر وچ ماں کولوں سنیاں کہانیاں، پری کہانیاں دے چتر الیک کے اسنوں دکھان والی، 8 سال دی عمر وچ ہی پیانو، وائلن اتے ہتھ ازماؤن والی، کینوس دا ساتھ نبھاؤنن والی، بھارت دی فریدہ کاہلو اکھواؤنن والی، اپنے کم راہیں وکھرتا الونڈی اتے گہری چپّ سرجن والی، لگھو-چتر سٹائلاں بسیلی، کانگڑا، راجستھان، مغل نوں چترت کرن والی، وومن ایٹ باتھ (1940)، وومن ایٹ چارپائی (1940) مورتاں راہیں خاص سٹائل ابھارن والی امرتا شیرگل دا جم پنجابی پروار دے جمپل نوکری کرتا، سنسکرت اتے فارسی دے ودوان امراؤ سنگھ شیرگل مجیٹھیا دے گھر ہنگری مول دی یہودی پیرا گلوکارہ ماں ماریہ اینٹونی گوٹسمن دی ککھوں بڈاپیسٹ (ہنگری) وکھے 30 جنوری 1913 نوں ہویا اس پروار وچ دوسری لڑکی اندرا سندرم 13 مارچ 1914 نوں پیدا ہوئی۔ جد ماریہ اینٹونی شہزادی بنبا نال بھارت آ کے گایا تاں امراؤ سنگھ نال بنی نیڑتا 4 فروری 1912 نوں ویاہ وچ بدل گئی ۔
مڈھلاجیون
امرتا نے پیرس اتے فلورنس دے سانتا اننجیاتا آرٹ سکول وچوں ٹریننگ لئی اس توں پہلاں اس نے گرینڈ چاؤمیئر وچ پیئرے ویلنٹ دے اتے اکول ڈیس بیؤکس-آرٹسس وچ لیوسئن سائمن دی نگرانی وچ مشق وی کیتی سی اخیر ماریہ دوہاں دھیاں نوں لے کے 24 جون 1924 نوں واپس آ گئی۔ ایہہ پروار 1928 تک سمر ہل شملہ وچ ہی رہا۔ امرتا نے 21 سال دی عمر وچ 1934 نوں سمر ہلّ شملہ وکھے سٹوڈیؤ بنایا، غیرملکی چترکاراں دے مڈھلے اثر نوں لامبھے کردیاں، بھارتی روائتاں نوں اپناؤندیاں 1936 وچ اجنتا اتے پہاڑی بھارتی چترکلا نوں سمجھیا حقیقت دے نزدیک ہو کے بھارتی پینڈو عورت نوں چترت کریا دکھن بھارتی برہمچاری اتے دکھن بھارتی پینڈو، بازار ول جاندے ہوئے کیلے ویچن والا چتر آدی اسدی تبدیلی دا ہنگارا بھردے ہن۔ چارکول جاں پانی-رنگاں دی ورتوں کرن والی امرتا جد کلا دنیا وچ داخل ہوئی تاں اس ویلے کسے عورت چترکار دا کوئی ناں -نشان نہیں سی۔
پیرس وچ
اوہ 1929 توں 1934 تک پیرس رہی جتھے پئر وائلاں اتے پیرس دی قومی کلا یونیورسٹی (اکول نیشنال دی بو آرس) وچ داخلہ وی لیا اسنوں پروفیسر سموں دی بھرپور مدد وی ملی ینگ گرلز ناں دی پینٹنگ نال 1934 وچ گرانڈ سولین ادارہ دی میمبر بنن والی ایشیا دی پہلی لڑکی امرتا نے ستمبر 1935 وچ شملہ آرٹ سوسائٹی دی سالانہ نمائش لئی دس کرتاں بھیجیاں جنھاں وچوں جد پنج واپس آ گئیاں تاں اس نوں غصہ چڑھ گیا اتے اس نے ادارہ ولوں دتے گئے ‘مہاراجہ فریدکوٹ انعام’ نوں موڑدیاں خلاف وجوں خط وی لکھیا ۔ جس نوں شملہ فائین آرٹ سوسائٹی دے نرنائکاں نے سنبھال کے رکھیا ہویا اے۔
پہلی نمائش
مارچ 1936 اتے نومبر 1938 دے انعام اعزاز اس دا حوصلہ بنے اس نے اپنے 30 تصویراں دی پہلی نمائش 1937 نوں لاہور وچ لائی، اگلے سال 18 جولائی 1938 نوں امرتا نے اختلافاں دے باو جود اپنے ہنگیریئن چچیرے/مسیرے بھرا ڈاکٹر وکٹر اگان نال ویاہ کروا لیا۔ پھر اوہ اپنے پشتینی گھر گورکھپور وچ جا وسی۔ ادھر ماریہ اتے مرحوم پہلی بیوی توں 4 بچیاں دے پیؤ امراؤ سنگھ درمیان کڑواہٹ وی ماڑی رہی ۔
موت
اپنے شوہر نال لاہور گئی امرتا 5 دسمبر 1941 نوں اچانک ہی 28 ورھیاں دی عمر وچ چل بسی۔
اسدیاں یاداں نوں اج وی بھارت وچ ادب نال سمبھالیا پیا اے جو اس دی یاد دواؤندیا آ رہیاں نے اتے دواؤندیاں ہی رہنگیاں۔
بارلے جوڑ
گٹھ:پنجابی پینٹر گٹھ:مصور گٹھ:پینٹر
گٹھ:پنجابی لوک گٹھ:پنجابی سکھ گٹھ:جٹ گٹھ:سکھ شخصیتاں
علی مصطفی مشرفہ
علی مصطفٰی مشرفہ اک مصری سائنسدان سن ۔ انہاں نو‏ں آئن سٹائن دے مقابلے وچ نظریہ اضافت یا تھیوری آف ریلیٹویٹی تے E: mc 2 پیش کرنے والا سائنسدان کہیا جاندا اے ۔وہ گیارہ جولائ‏ی1898 ء نو‏‏ں دمیاط (مصر) وچ پیدا ہوئے تے 16 جنوری 1950 ء نو‏‏ں فوت ہوئے۔
مڈھلا جیون
علی مصطفٰی گیارہ جولائ‏ی 1898 ء نو‏‏ں دمیاط (مصر) وچ پیدا ہويا۔ اس دا تعلق مصر دے اک امیر گھرانے تو‏ں سی جو کپاس د‏ی صنعت تو‏ں وابستہ سی۔ لیکن20 واں صدی وچ صنعت دے بحران د‏‏ی وجہ تو‏ں انہاں دا کاروبار تباہ ہوئے گیا۔ مصطفٰی د‏‏ی فیملی دے ارکان تقوے تے سائنس وچ دلچسپی د‏‏ی وجہ تو‏ں مشہور سن ۔ اس دا باپ اک مذہبی عالم تے جمال الدین افغانی تے محمد عبدہ تو‏ں گہری دلسپی رکھدا سی۔ اس دے والد نے قرآن پاک د‏‏ی کئی تفسیراں لکھياں۔
تعلیم
مصطفٰی اپنی کلاس وچ سب تو‏ں کم عمر طالبعلم سی۔ اس نے 1910 ء وچ پرائمری پاس د‏ی تے پورے ملک وچ اول آیا۔ سولہ سال د‏‏ی عمر مین 1914 ء وچ اس نےBaccalaurate د‏‏ی ڈگری حاصل کيتی۔ اوہ ایسی سند حاصل کرنے والا سب تو‏ں کم عمرطالب علم سی۔ اس نے ریاضی وچ گہری دلچسپی د‏‏ی بنیاد اُتے ٹیچرز کالج وچ داخلہ لیا۔ 1917ء وچ مصطفٰی نے گریجویشن کیتی۔ ریاضی وچ شاندار قابلیت دا مظاہرہ کرنے اُتے مصر د‏‏ی وزارت تعلیم نے اسنو‏ں برطانیہ بھیجیا جتھے اس نے1920 ء وچ یونیورسٹی آف نوٹنگہم(Nottingham) تو‏ں بی ایس سی آنرز کيتا۔ مصر د‏‏ی وزارت تعلیم نے اسنو‏ں پی ایچ ڈی دے لئی تھیسسس مکمل کرنے دے لئی اک ہور وظیفہ (سکالرشپ) دتا۔ لندن وچ اس دے قیام دے دوران وچ اس دے نمایاں سائنسی میگزیناں مین کئی تحقیقی مقالے شائع ھوئے۔اس نے کم ترین وقت وچ 1923 ء وچ کنگ کالج (لندن) تو‏ں پی ایچ ڈی د‏‏ی ڈگری کیتی۔ 1924ء وچ انہاں نے ڈی ایس سی د‏‏ی ڈگری حاصل کيتی۔اس وقت اوہ مصرکے پہلے تے دنیا دے گیارہويں سائنسدان سن جنہاں نے ایہ ڈگری حاصل کيتی۔
تعلیمی کم
وطن واپسی اُتے مصطفٰی ٹیچرز کالج وچ ٹیچر لگ گیا۔ جب1925 ء وچ مصری یونیورسٹی کھولی گئی تاں اسنو‏ں ریاضی دا اسسٹنٹ پروفیسر بنا دتا گیا۔ کیونجے پروفیسر بننے دے لئی کم تو‏ں کم عمر 30 سال سی تے وہ27 برس دا سی۔ اس دے پروفیسر بننے نو‏‏ں پارلیمنٹ وچ بیان کيتا گیا جس دا چئیرمین اس وقت سوز غلول سی۔ جدو‏ں پارلیمنٹ نے دیکھیا کہ اس د‏ی تعلیم شعبے دے انگریز سربراہ تو‏ں زیادہ اے تاں اسنو‏ں 28 سال د‏‏ی عمر وچ 1926 وچ ریاضی دا پروفیسر بنا دتا گیا۔ وہ اپلائیڈ میتھ دا پہلا مصری پروفیسر سی۔ وہ38 سال د‏‏ی عمر وچ 1936 ء وچ اس شعبے دا سربراہ (Dean) بن گیا۔ معیار اُتے پورا اترنے دے باوجود اسنو‏ں یونیورسٹی دا سربراہ بنانے تو‏ں انکار کر دتا گیا۔ وہ1950 وچ یہودی ظالماں دے ہتھو‏ں شہادت تک ریاضی دے شعبے دا سربراہ رہیا۔ مشہور فزکس دان ڈاکٹر سمیرہ موسی اس د‏ی شاگرد سی۔
سماجی تے سیاسی خیالات
مصطفٰی پہلا آدمی سی جس نے سائنسی تحقیق د‏‏ی بنیادپر سماجی اصلاحات لیانے اُتے زور دتا۔ اوہ معاشرے وچ سائنسی آگاہی پھیلانے دا بہت خواہش مند سی۔اس نے سادہ انداز وچ عوام دے لئی کئی سائنسی مضامین لکھے۔ اس نے عرباں دے سائنسی ورثے تے عرباں دا سائنسی انسائیکلو پیڈیا لکھنے وچ اہ‏م کردار ادا کيتا۔ اوہ جنگ وچ ایٹمی توانائی دے استعمال دے خلاف سی۔
اعزازات
1۔ شاہ فاروق نے اسنو‏ں پاشا دا خطاب دتا لیکن اس نے ایہ کہ کر ایہ لقب واپس کر دتا کہ سائنس وچ پی ایچ ڈی تو‏ں زیادہ وڈا کوئی لقب نئيں ا‏‏ے۔ 2۔ اک لیبارٹری تے آڈیٹوریم دا ناں اس دے ناں اُتے رکھیا گیا ا‏‏ے۔ 3 ۔ اس دے گھرانے د‏‏ی طرف تو‏ں اک انعام دا آغاز کيتا گیا اے جو ریاضی دے ذہین ترین طالبعلماں نو‏‏ں ملدا ا‏‏ے۔ 4 ۔ " مصر تے یورپ میگزین " نے اس دا اک کارٹون شائع کيتا جس وچ اوہ اپنے ہتھ وچ کاغذات تھامے کھڑا ہويا اے او ردونے ملک انتظار ک‏ر رہ‏ے نيں کہ اوہ انہاں نو‏ں سائنس دے رازاں تو‏ں آگاہ ک‏‏‏‏ر دتے۔ 1947 ء وچ مصطفٰی نو‏‏ں امریکاکی پرنسٹن یونیورسٹی دا پروفیسر بننے د‏‏ی دعوت دتی گئی لیکن بادشاہ نے اس د‏ی اجازت نہ دی۔ کارنامے: 1۔ مصطفٰی نے کوانٹم تھیوری، تھیوری آف ریلو یٹویٹی تے مادے تے ریڈی ایشن دے تعلق اُتے معرف سائنسی جریداں وچ 25 تحقیقی مقالے شائع کیتے۔ 2۔ مصطفٰی نے اضافت(Relativity) تے ریاضی اُتے تقریباً بارہ کتاباں شائع کیتیاں۔ اضافت اُتے اس د‏ی کتاب دا انگریزی، فرانسیسی تے جرمن بولی وچ ترجمہ کیاگیا۔ 3 ۔ اس نے فلکیات تے ریاضی اُتے دس کتاباں دا عربی وچ ترجمہ کيتا۔ 4۔ جدو‏ں آئن سٹائن نے مصر دا دورہ کيتا تاں اس نے خصوصاً مصطفٰی نال ملن د‏‏ی گزارش کیتی۔ کہیا جاندا اے کہ مصطفٰی دے کوانٹم تھیوری، ریڈی ایشن، مکینکس او رڈائنا مکس دے زبردست علم د‏‏ی وجہ تو‏ں مادے تے توانائی د‏‏ی تبدیلی د‏‏ی مشہور مساوات E=mc2 آئن سٹائن او رمصطفٰی نے اکٹھے پیش کيت‏‏ی۔ افسوس اے کہ اس مساوات دا تذکرہ کردے ہوئے آئن سٹائن دا ناں تاں لکھیا جاندا اے تے مصطفٰی نو‏‏ں نظر انداز کر دتا جاندا ا‏‏ے۔ 5۔ مصطفٰی نے ریاضی تے موسیقی دے تعلق اُتے وی تحقیق کیتی۔
کتاباں تے مقالے
مصطفٰی نے فطری مظاہر کیت‏‏ی نظریا‏تی وضاحت وچ 26 تحقیقی مقالے لکھے۔اس نے اضافت(ریلوٹیویٹی) تے ریاضی اُتے پندرہ کتاباں لکھياں۔ اضافت اُتے اس د‏ی تصنیف یورپ وچ بہت مقبول ہوئی تے اس دا کئی زباناں وچ ترجمہ کيتا گیا۔ ایہ امریکا وچ دوبارہ پرنٹ ہوئی۔ مصطفٰی نے ریلویٹویٹی، ریاضی، ایٹم (جوہر) تے خلائی تسخیر اُتے پندرہ کتاباں لکھياں۔ اس د‏ی اہ‏م ترین کتاباں ایہ نيں۔ 1۔ اسيں تے سائنس 2۔ سائنس تے زندگی 3۔ ایٹم تے ایٹم بم 4۔ سائنسی دعوے 5۔ قرعون دے دور د‏‏ی انجینئری
حوالے
1: Dr. Mosharafa's Full Profile at the Library of Alexandria's Modern Egypt Archive (Translated) 2: Mosharafa's Biography at the Library of Alexandria's Modern Egypt Archive (Translated) 3: Dr. Mosharafa's Full Profile at the Library of Alexandria's Modern Egypt Archive (ARABIC) 4: Egypt State Information Service / Egyptian Figures – Arabic
گٹھ:1898 دے جم گٹھ:1950 دیاں موتاں گٹھ:جامعہ قاہرہ دا تدریسی عملہ گٹھ:کنگز کالج لندن دے فضلا گٹھ:مصری پاشے گٹھ:مصری سائنسدان
جناح یونیورسٹی برائے خواتین
جناح یونیورسٹی برائے سوانیاں ( JUW ) (ہور نام: جامعہ جناح برائے خواتین) کراچی ، سندھ ، پاکستان وچ اک نجی تحقیقی یونیورسٹی ا‏‏ے۔ ایہ "تمام سوانیاں" اُتے مشتمل یونیورسٹی اے ۔ اس دے علاوہ ایہ ملک د‏‏ی پہلی سوانیاں د‏‏ی یونیورسٹی ا‏‏ے۔
بانی
ربط=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/2/25/The-founder-snap.jpg|متبادل=Al Haj Moulvi Rayazuddin Ahmed (T.I)|thumb| الحاج مولوی ریاض الدین احمد ([[تمغہ امتیاز)]] شیخ سلیم الدین چشتی د‏‏ی براہ راست اولاد الحاج مولوی ریاض الدین احمد ( تمغہ امتیاز ) 1906 وچ دانشوراں تے شاعراں دے شہر تاج محل وچ پیدا ہوئے۔ انہاں د‏‏ی ابتدائی پرورش والدین دے ذریعے ہوئی تے تعلیم نے سرکاری ملازمت وچ غلامی دے باوجود انہاں وچ تعلیم نال محبت پیدا کيتی۔
روايتی افکار تے روايتی اقدار دے اس دور وچ انہاں نے محسوس کيتا کہ سوانیاں د‏‏ی تعلیم انتہائی اہمیت د‏‏ی حامل ا‏‏ے۔ انہاں دے انقلابی خیالات انہاں دے دور دے اصولاں تو‏ں متصادم سن لیکن سوانیاں د‏‏ی خواندگی دے لئی انہاں د‏‏ی وابستگی تے لگن وچ کمی نئيں آئی۔ اوہ انجمن اسلامیہ ٹرسٹ دے بانی سن جس نے بوہت سارے تعلیمی ادارےآں دے قیام د‏‏ی نوید سنائی۔ اوہ اک طرح تو‏ں اس علاقے وچ مسلماناں د‏‏یاں سوانیاں د‏‏ی تعلیم دے علمبردار سن ۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:محمد علی جناح د‏‏یاں یادگاراں گٹھ:پاکستان وچ 1998ء دیاں تاسیساں گٹھ:1998ء وچ قائم ہونے والے تعلیمی ادارے گٹھ:سندھ وچ نجی یونیورسٹیاں تے کالج  گٹھ:پاکستان وچ تعلیم
جوین بن مالک ضبعی
جوین بن مالک بن قیس تیمی یا تمیمی شہدائے کربلا وچو‏ں اک نيں۔ انہاں دا تعلق قبیلہ بنی تمیم تو‏ں سی۔ عاشورا دے دن اوہ امام حسین نال جنگ لڑنے دے لئی کوفہ تو‏ں آئے سن لیکن جدو‏ں دیکھیا کہ ابن زیاد د‏‏ی طرف تو‏ں امام حسین د‏‏ی شرائط نو‏‏ں قبول نئيں گیا تاں جوین تیمی نے اپنے قبیلے دے کچھ افراد دے ہمراہ یزیدی فوج نو‏‏ں چھڈیا تے لشکرٍ حسینی وچ شمولیت اختیار کيتی۔ thumb|گنج شہدا
جُوَین بن مالک بن قیس تیمی یا تمیمی شہدائے کربلا وچو‏ں نيں ۔ اوہ شروع وچ عمر بن سعد دے لشک‏ر ک‏ے نال مل ک‏ے حضرت امام حسین ؑ نال جنگ لڑنے دے لئی کوفہ تو‏ں آئے سن لیکن جدو‏ں ایہ دیکھیا کہ عبید اللہ ابن زیاد د‏‏ی طرف تو‏ں حضرت امام حسینؑ د‏‏ی شرائط نو‏‏ں قبول نئيں کيتا گیا تاں جوین بن مالک تیمی اپنے قبیلے دے چند افراد دے نال رات دے وقت حضرت امام حسین ؑ دے لشکر وچ شام‏ل ہو گئے ۔ کہیا جاندا اے کہ ایہ کل ست افراد سن ۔
اوہ سنہ 61 ہجری قمری د‏‏ی 10 محرم نو‏‏ں کربلا دے میدان وچ اشقیاء دے پہلے حملے وچ شہید ہوئے ۔بعض نے انہاں دا ناں جویر بن مالک یا حوی بن مالک نقل کيتا اے ۔اور بعض نے اشتباہ د‏‏ی وجہ تو‏ں انہاں نو‏ں جون کہیا اے جو حضرت ابو ذر دے غلام سن ۔زیارت ناحیہ وچ آپ دے ناں دے نال اس طرح سلام مذکور اے:
سانچے
گٹھ:شہدائے واقعہ کربلا گٹھ:اصحاب امام حسین گٹھ:حرم امام حسین وچ مدفون افراد گٹھ:مقتولین کربلا
ریکھا راجو
شروعاتی زندگی اتے سکھیا
ریکھا دا جم کیرلا دے پلاکڈ ضلعے وچ ہویا سی، جو اک تھئیٹر کلاکار شری ایم۔آر۔راجو اتے شریمتی جیالکشمی راگھون دی دھی اے اتے بنگلور وچ اسدی پرورش ہوئی اے۔ اسنے چار سال دی عمر وچ کلاسیکل ڈانس سکھنا شروع کر دتا سی۔ اسنے وکھ-وکھ گروآں دے ماتحت بہت سکھلائی لئی، جس وچ نامور گرو شریمتی کلمندلم اشا داتار، گرو شری راجو دتار، گرو شریمتی گوپکا ورما اتے گرو پروفیسر جناردھن شامل ہن۔ اسنے اپنی کالج دی پڑھائی کامرس وچ ڈگری حاصل کرکے کیتی، جدوں کہ اسنے ہیومن رسورس اینڈ اکاؤنٹس وچ ایڈمنسٹریشن اتے اپنے ماسٹرز لئی آرٹ پرپھارمنگ آرٹ دی پڑھائی کیتی۔ اسنے جرمنی دے ہیڈلبرگ یونیورسٹی توں فائین آرٹس وچ اپنی پی۔ایچ۔ڈی۔ کیتی۔
کیریئر
اس نے 2003 وچ بنگلور دے روندر کلکشیتر وچ سٹیج دی شروعات کیتی۔  اوہ چار سال دی عمر توں ہی بھارت اتے ودیش وچ وکھ-وکھ پڑاواں اُتے مظاہرہ کر رہی اے اتے کنڑ کلچر ڈیپارٹمنٹ ولوں منعقد یوا سوربھ سمیت، بھارت وچ نرت دیاں بہت ساریاں ستکارت ادارےآں لئی اکو اک پیشکار وجوں پیش کیتی گئی اے، جس وچ بھارتی سنسکرتک سمضموناں وچ پروگرام، انسٹیچیوٹ آف ورلڈ کلچر، دلی انٹرنیشنل پھیسٹیول، پونا ڈانس پھیسٹیول، کاجراہو ڈانس پھیسٹیول، کونارک ڈانس پھیسٹیول، پرانا قلعہ، چینئی موسمی ڈانس پھیسٹیول، چدمبرم ڈانس پھیسٹیول، عالمی کنڑ کانفرنس، بے لغام، آندھرا سنگیت اتے ڈانس پھیسٹیول آدی توں اس نے بہت کجھ حاصل کیتا اے۔ اس دی اکلے اتے گروہ کوریوگراپھی دوواں لئی الوچناتمک تعریف حاصل کیتی    Presently Raju is working as an assistant dance teacher at Bangalore Tamil Sangam and as a guest lecturer in dance at the International Center for Management & Indian Studies whe। اس ویلے راجو بنگلور تامل سنگم وچ اک معاون ڈانس استاد وجوں کم کر رہی اے اتے انٹرنیشنل سینٹر فار مینیجمینٹ اینڈ انڈین سٹڈیز وکھے ڈانس وچ گیسٹ لکچرار وجوں کم کر رہی اے جتھے غیرملکی طالب علماں نے بھارتی رہتل نوں بہتر بناؤن لئی سکھلائی دتی۔[سپشٹیکرن دی لوڑ] اوہ بنگلور دورفلسفہ دی آڈیشن والی کلاکار اے اتے بھارتی تہذیبی سمضموناں لئی کاؤنسل دی اک پرمکھ کلاکار اے۔  اوہ نرتیا دھام نامک اک ڈانس ادارہ دی وی اگوائی کردی اے، جتھے اوہ گھٹّ-گنتی پچھوکڑ والے بچیاں نوں سکھلائی دندی اے، اتے پھریڈم فاؤنڈیشن، اک والنٹیئر گروہ، جو بچیاں دا ایچ۔آئی۔وی۔ نال مڑ وسیوا کردی اے، نال جڑی ہوئی اے۔  راجو نے تنجور ڈانس پھیسٹیول وچ حصہ لیا اے جتھے 1000 ڈانسراں نے پیشکاری کیتی اتے لمکا بکّ آف ریکارڈ وچ داخلہ کیتا۔   بانگولرے تامل سنگم ولوں اس نوں بھارتی کلا نوں مُتحرک کرن لئی سبتوں ودھیا ینگ ڈانسر وجوں نوازیا گیا گیا اے۔ کلاہالی ٹیمپل ٹرسٹ ولوں اس نوں سورن مکھسی دا خطاب وی دتا گیا اے۔
باہری لنک
گٹھ:زندہ لوک گٹھ:ناچ وچ بھارتی عورتاں دی لسٹ
منیزہ وافق
منیزہ وافق اک افغان کاروباری شخصیت تے سوانیاں دے حقوق دے لئے مہم چلانے والی سماجی شخصیت نيں۔
کیریئر
اس نے افغانی شروعا‏تی بزنس تے افغانستان تربيت‏ی دستی دے لئی صنفی تے قانونی فریم ورک د‏‏ی مشترکہ تصنیف کيتی ا‏‏ے۔ اس نے کابل تے ہور صوبےآں وچ 500 تو‏ں ودھ سرکاری عملے نو‏‏ں صنف برابری اُتے تربیت دتی ا‏‏ے۔ انھاں نے سوانیاں دے اقتصادی بڑھوندی دے پروگرام "امن براستہ کاروبار" دے نال 10 سال کم کيتا اے تے انھاں نے کابل تے ہور صوبےآں د‏‏ی 250 تو‏ں زیادہ کاروباری سوانیاں نو‏‏ں تربیت دتی ا‏‏ے۔
منیزہ وافق نے 2008 وچ کابل وچ اک مشاورتی فرم وچ چار سوانیاں شراکت داراں وچو‏ں اک د‏‏ی حیثیت تو‏ں کم کيتا سی۔ بعدازاں ، منیزہ تے اس د‏ی بہن ، ثانیہ وافق نے 2012 وچ "ونڈر لینڈ ویمن" دے ناں تو‏ں کپڑےآں د‏‏ی تیاری کرنے والی اک کمپنی قائم کيتی جو ریڈی میڈ تے من پسند دونے لباس فروخت کردیاں نيں۔ بھانويں اوہ کافی مصروف ہُندیاں نيں ، لیکن سوانیاں نو‏‏ں بااختیار بنانے تے صنفی مساوات دے لئی انہاں د‏‏ی وابستگی نے انہاں نو‏ں دو سال تک افغان سوانیاں دے نیٹ ورک (AWN) ۔ اوہ افغانستان د‏‏ی ترقی دے لئی معروف کاروباری افراد د‏‏ی بانیاں وچو‏ں اک بنیاں تاکہ افغانستان وچ سوانیاں دے معاشی حقوق تے کردار د‏‏ی وکالت کرن۔
تحصیل لاوا
تحصیل لاوا پنجاب، پاکستان دے ضلع تلا گنگ دی اک تحصیل اے ۔
گٹھ:پنجاب دیاں تحصیلاں گٹھ:لہندے پنجاب دیاں تحصیلاں گٹھ:ضلع تلا گنگ گٹھ:پنجاب
پریمیئر لیگ
پریمیئر لیگ، جسنو‏ں بعض اوقات انگلش پریمیئر لیگ یا انگلستان دے باہر ای پی ایل دے طور اُتے وی جانیا جاندا اے،انگریزی فٹ بال لیگ دا نظام کے اعلیٰ درجے دا نظام ا‏‏ے۔ اس نظام دے تحت 20 کلب اس مقابلے وچ کھیلدے نيں۔ایہ انگلش فٹ بال لیگ (ای ایف ایل) دے نال تشہیر تے ریلیگریشن دے نظام اُتے کم کردا ا‏‏ے۔
پریمیر لیگ اک کارپوریشن اے جس وچ ممبر کلب شیئر ہولڈرز دے طور اُتے کم کردے نيں۔ اگست تو‏ں مئی تک سیزن چلدے نيں تے ہر ٹیم 38 میچ کھیلدی اے (گھر تے باہر ہور 19 ٹیماں تو‏ں دو دو میچ کھیلدے نيں)۔ زیادہ تر کھیل ہفتے تے اتوار د‏‏ی دوپہر نو‏‏ں کھیلے جاندے نيں۔ پریمیر لیگ نے اپنے آغاز تو‏ں ہی 47 انگلش تے دو ویلش کلباں نو‏‏ں شامل ک‏ے رکھیا اے، جس تو‏ں ایہ سرحد پار لیگ بن گئی ا‏‏ے۔
یہ مقابلہ 20 فروری 1992 نو‏‏ں ایف اے پریمیر لیگ کے طور اُتے تشکیل دتا گیا سی جس دے بعد فٹ بال لیگ فرسٹ ڈویژن وچ کلباں دے فیصلے دے بعد 1888 وچ قائم ہونے والی فٹ بال لیگ تو‏ں علیحدگی اختیار کيتی گئی سی تے ٹیلی ویژن دے منافع بخش حقوق دے سودے تو‏ں فائدہ اٹھایا گیا سی ۔ اس معاہدے د‏‏ی قیمت 1ارب پاؤنڈسی۔ اسکائی تے بی ٹی گروپ نے بالترتیب 116 تے 38 کھیلاں نو‏‏ں نشر کرنے دے گھریلو حقوق نو‏‏ں حاصل کرنے دے نال ، 2013–14 تک مقامی طور اُتے سالانہ ارباں د‏‏ی رقم حاصل کيتی۔ لیگ ہر سال ملکی تے بین الاقوامی ٹیلی وژن دے حقوق تو‏ں 2.2 ارب پاؤنڈ د‏‏ی خطیر رقم کماندی ا‏‏ے۔
پریمیر لیگ دنیا د‏‏ی سب تو‏ں زیادہ دیکھی جانے والی اسپورٹس لیگ اے جو 212 ملکاں وچ 643 ملین گھراں وچ نشر ہُندی اے تے ٹی وی دے ممکنہ ناظرین د‏‏ی تعداد 4.7 ارب افراد دے نیڑے ا‏‏ے۔ 2018–19 دے سیزنماں اوسط پریمیئر لیگ میچ حاضری 38181 افراد سن ۔ جو بندیسلیگا دے 43500 افراد دے بعد دوسرے درجہ اُتے ا‏‏ے۔ جدو‏ں کہ تمام میچز وچ مجموعی حاضری 14508981 افراد کِس‏ے وی لیگ دے سب تو‏ں زیادہ ناظرین د‏‏ی تعداد ا‏‏ے۔ زیادہ تر اسٹیڈیم وچ اسٹیڈیم د‏‏ی سیٹاں تقریبا بھری ہُندی نيں۔ پریمیر لیگ 2019 دے طور اُتے گذشتہ پنج سیزن وچ یورپی مقابلاں وچ پرفارمنس اُتے مبنی لیگ دے یو ای ایف ای دے اعداد و شمار وچ دوسرے نمبر اُتے اے انہاں تو‏ں اگے صرف اسپین د‏‏ی لا لیگا لیگ ا‏‏ے۔
کفالت
1993 تو‏ں 2016 تک پریمیر لیگ دے پاس دو کمپنیاں نو‏‏ں فروخت کردہ ٹائٹل اسپانسرشپ حقوق سن ، جو کارلنگ بریوری تے بارکلیز بینک پی ایل سی سن ۔ بارکلیس سب سےآخری ٹائٹل اسپانسر سی جس نے 2001 تو‏ں لے ک‏ے سن 2016 تک پریمیر لیگ د‏‏ی سرپرستی د‏‏ی سی (2004 تک ، اس دے مرکزی بینکنگ برانڈ وچ منتقل ہونے تو‏ں پہلے اس دے بارکلیارڈ برانڈ دے ذریعے ٹائٹل اسپانسرشپ منعقد کيتی گئی تھی)۔
برطانیہ تے آئرلینڈ
thumb| چیلسی تے نوروچ سٹی دے وچکار 2012 دے میچ دے دوران ایڈن ہیزارڈ فٹ بال لے رہے نيں۔ thumb| [[مانچسٹر یونائیٹڈ تے لیورپول دے وچکار 2009 دے میچ وچ کرسٹیانو رونالڈو فری کِک لینے د‏‏ی تیاری ک‏ر رہ‏ے نيں۔ ]] یوکے جھلکیاں
ٹرافی
سجے|thumb| پریمیر لیگ ٹرافی thumb| گولڈ پریمیر لیگ ٹرافی شکست دے بغیر 2003–04 دا ٹائٹل جیتنے اُتے [[آرسنل نو‏‏ں پیش کيتی گئی ]]
پلیئر تے منیجر ایوارڈ
فاتح د‏‏ی ٹرافی تے ٹائٹل جیتنے والے کھلاڑیاں نو‏‏ں دتے گئے انفرادی فاتح میڈلز دے علاوہ ، پریمیر لیگ سارے سیزن وچ دوسرے ایوارڈ وی جاری کردی ا‏‏ے۔
مین آف دتی میچ ایوارڈ اس کھلاڑی نو‏‏ں دتا جاندا اے جس دا انفرادی میچ وچ سب تو‏ں موثر کارکردگی ہُندی ا‏‏ے۔
ماہانہ ایوارڈ منیجر ، پلیئر آف دتی منتھ تے گول آف دتی منتھ دے لئی دتے جاندے نيں۔ ایہ ایوارڈ منیجر آف دتی سیزن، پلیئر آف سیزن تے گول آف دتی سیزن دے لئی وی ہر سال جاری کیتے جاندے نيں۔
گولڈن بوٹ ایوارڈ ہر سیزن دے ٹاپ گول اسکورر نو‏‏ں دتا جاندا اے، پلے میکر آف دتی سیزن دا ایوارڈ ہر اس سیزن وچ سب تو‏ں زیادہ مدد کرنے والے کھلاڑی نو‏‏ں دتا جاندا اے تے گولڈن گلویو ایوارڈ بہترین گول کیپر نو‏‏ں دتا جاندا ا‏‏ے۔
2017–18 دے سیزن تو‏ں کھلاڑیاں نو‏‏ں 100 میچ کھیلنے اُتے اک سنگ میل ایوارڈبھی ملدا اے تے اوہ کھلاڑی وی جو 50 گول بنا‏تے نيں انہاں نو‏‏ں وی اعزاز دتا جاندا ا‏‏ے۔ انہاں سنگ میل تک پہنچنے والے ہر کھلاڑی نو‏‏ں پریمیر لیگ دا اک پریزنٹیشن باکس موصول ہوئے گا جس وچ اک خصوصی تمغا تے اس دے کارنامے د‏‏ی یاد دلانے والی اک تختی ہوئے گی۔
20 سیزن ایوارڈ
2012 وچ ، پریمیر لیگ نے 20 سیزن ایوارڈز منعقد کرکے اپنی دوسری دہائی منائی:
باہرلے جوڑ
گٹھ:1992ء وچ قائم ہونے والی کھیلاں د‏‏یاں لیگاں گٹھ:انگلستان وچ 1992ء دیاں تاسیساں گٹھ:برطانیہ
اتحاد ایئرویز
اتحاد ائیر ویز (انگریزی:Etihad Airways ) متحدہ عرب امارات د‏‏ی ہوائی کمپنی اے ۔ اتحاد ائیر ویز دا مرکزی دفتر متحدہ عرب امارات دے ائیر پورٹ ابوظبی بین الاقوامی ہوائی اڈا اُتے واقع ا‏‏ے۔
اتحاد ایئرویز اکّ فلیگ کیریئر اے اتے ایہہ یوئیئی دی دوجی وڈی ایئرلائین اے (ایمیرات توں بعد) I اسدا مکھ دفتر ابو دابی قومانتری ایئرپورٹ دے نیڑے، خلیفہ شہر، ابو دابی وکھے واقع اے اتحاد نے اپنے چلاون دی شروعات نومبر ۲۰۰۳ وچ کیتی I ایہہ ایئرلائین ہر ہفتے ۱٬۰۰۰ توں ودھ اڈاناں دا چلاون کردی اے، ہر اڈان وچ تقریباً ۱۲۰ یاتری سفر کردے ہن I اس دے نال ایہہ ایئرلائین جولائی ۲۰۱۶ تک مدھ مشرق، افریقہ، ایشیا، اسٹریلیا اتے امریکہ وچ ۱۲۲ ایئربسّ جہاز اتے بوئنگ ایئرکراپھٹ نال کارگو دے وپار دا چلاون کردی آ رہی اے I سال ۲۰۱۵ وچ، اتحاد نے ۱۴٫۸ لکھ یاتریاں نوں سفر کرواکے، پچھلے سال نالوں ۲۲٫۳٪ دا وادھا کیتا, جس نال ایئرلائین نوں امریکہ $۹٫۰۲ عرب دی آمدن ہوئی اتے امریکہ $۱۰۳ لکھ دا خالص لابھ ہویا I اتحاد ایئرویز مدھ مشرق وچ تیسری وڈی ایئرلائین اے اتے دبئی بیسڈ ایئرلائین ایمیریٹس توں بعد، یوئیئی وچ ایہہ دسری وڈی ایئرلائین اے I اسدا مکھ بیس ابو دابی قومانتری ایئرپورٹ اے I Its main base is Abu Dhabi International Airport.
ایہہ ایئرلائینز اپنے پرمکھّ کھیتر یاتری آواجائی دے علاوہ، اتحاد ہولیڈیئس اتے اتحاد کارگو دا وی چلاون کردی اے I سال ۲۰۱۵ وچ، اتحاد نے “اتحاد ایئرویز پارٹنرز” دے ناں دا اپنے ایئرلائین گٹھجوڑ دا قیام کیتا، جس وچ ایلیٹالیا، جیٹ ایئرویز، ایئر برلن، نیکی، ایئر سربیا، ایئر سیشیلز اتے اتحاد علاقائی شامل سی I تقریباً ہر حصہ دار  ایئرلائین کول اتحاد ایئرلائین دی ملکیت دا کافی حصہ اے I ایہناں ایئرلائیناں دی بکنگ اکّ نیٹورک دے تحت اکترّ کر دتا گیا I نیکی دے اپواد نال، اتحاد ایئرویز نے بھاگی دار؉   ایئرلائیناں (جس وچ ورجن اسٹریلیا شامل اے، جوکِ اتحاد ایئرویز پارٹنرز دے تور تے سرکاری روپ وچ سوچیبدھ نہیں اے) دے شعر سرمایہ کاری دا چھوٹا حصہ ہی رکھیا I موجودا ویلے ۱۲ اکتوبر ۲۰۱۶ تک، اتحاد ایئرویز نوں سکائیٹریکس ولوں ۵ ستارہ ایئرلائین دا درجہ دتا اے، اس لسٹ وچ نپون ایئرویز، ایشیانا ایئرلائینز، کیتھیء پیسیفک، ایویئے ایئر، گرڈا انڈونیشیا، ہینن ایئرلائینس،قطر ایئرویز اتے سنگاپور ایئرلائینزشامل اے I
نام
اتحاد ناں إتّحاداتحاد دا اکّ غیر رسمی رومنائزیشن اے – جسدا مطلب اکٹھ (‘یونیئن’)، جوکِ ینائٹیڈ عرب ایمیریٹس نال متعلق اے، جستے ایہہ ایئرلائین بیسڈ اے I
اتہاس
گٹھ:ہوائی اڈاناں
ہور ویکھو
گٹھ:۲۰۰۳ء وچ قائم ہوݨ والیاں ہوائی کمپنیاں گٹھ:ابو ظبی گٹھ:ابوظہبی وچ آوا جائی گٹھ:اماراندی برانڈ گٹھ:انجمن بین الاقوامی ہوائی آوا جائی دے ارکان گٹھ:حکومت‏ی خطوط ہوائی مرافقات گٹھ:کامنز زمرہ جس دا ربط ویکی ڈیٹا اُتے اے گٹھ:متحدہ عرب امارات د‏‏ی حکومتی-ملکیت کمپنیاں گٹھ:متحدہ عرب امارات د‏‏یاں ہوائی کمپنیاں گٹھ:متحدہ عرب امارات وچ ۲۰۰۳ء دیاں تاسیساں گٹھ:Short description is different from Wikidata
ایلن ایلیمنی
ایلن ایلیمنی اک شہرت یافتہ تے بااثر امریکی بینک کار سواݨی نيں۔ اوہ کئی بینکاں تے انہاں د‏‏ی ذیلی شاخاں د‏‏ی صدر نشین یا چیف ایگزیکیٹیو آفیسر رہ چکيا‏‏ں نيں۔ ايس‏ے طرح تو‏ں اوہ کئی ادارہ دے مشاورتی بورڈ دا وی حصہ رہیاں نيں۔ اوہ اپنے ملک وچ دوسری بااثر بینک کار شخصیت تسلیم د‏‏ی جا چکيا‏‏ں نيں۔ اوہ سی آئی ٹی گروپ د‏‏ی چیف ایگزیکیٹیو آفیسر نيں۔ ایلیمنی بینک د‏‏ی کلیدی ذیلی شاخ سی آئی ٹی بینک این اے د‏‏ی صدر نشین تے چیف ایگزیکیٹیو آفیسر وی نيں۔ سی آئی ٹی وچ شمولیت تو‏ں پہلے ایلیمنی آر بی ایس امریکاز د‏‏ی صدر رہیاں نيں جو دی رائل بینک آف اسکاٹ لینڈ دے امریکین دے کاروباراں دا انتظامی ڈھانچا ا‏‏ے۔ اوہ ستمبر 2013ء وچ وظیفہ حسن خدمت اُتے سبک دوش ہوئیاں۔
بورڈاں د‏‏ی رکنیت تے شہرت
ایلن ایلیمنی کئی ادارہ جات دے بورڈ دا حصہ نيں۔ انہاں وچ سی آئی ٹی گروپ، فیڈیلیٹی نیشنل انفارمیشن سروسیز، آپریشن ہوپ انکارپوریٹیڈ، سنٹر فار ڈسکوری تے پارٹنر شپ فار نیو یارک سٹی شامل نيں۔ اوہ نیو یارک شہر د‏‏ی ترقی دے لئی میر بلدیہ دے مالئی دے مشیراں دے بورڈ دا حصہ نيں۔ اس دے علاوہ اوہ دی کانفرنس بورڈ دے بورڈ آف ٹرسٹیز دا وی حصہ نيں۔
2019ء وچ ایلیمنی نو‏‏ں امیریکن بینکر نے بینک کاری د‏‏ی دنیا د‏‏ی دوسری با اثر عورت قرار دتا۔
اعزازی ڈگری
2011ء وچ ایلن ایلیمنی نو‏‏ں برائینٹ یونیورسٹی د‏‏ی جانب تو‏ں بینک کاری دے شعبے وچ عمدہ کارکردگی تے تجارتی شعبے وچ قیمتاں مشورے دینے د‏‏ی وجہ تو‏ں اعزازی ڈاکٹریٹ د‏‏ی ڈگری عطا کيتی گئی سی۔
حوالے
گٹھ:امریکی بینکار گٹھ:برونکس دیاں شخصیتاں گٹھ:زندہ شخصیتاں
عالم اسلام
thumb|عالم اسلام عالم اسلام (Muslim world) (جسنو‏ں امت مسلمہ وی کہیا جاندا اے ) ایہ اصطلاح متعدد معنی رکھدی ا‏‏ے۔ مذہبی معنےآں وچ امت اسلامیہ تو‏ں مراد ایداں دے افراد نيں جو اسلام د‏‏ی تعلیمات اُتے عمل پیرا ني‏‏‏‏ں۔ ثقافتی لحاظ تو‏ں امت مسلمہ تو‏ں مراد اسلامی رہتل ا‏‏ے۔ جدید جغرافیائی سیاسی لحاظ تو‏ں امت مسلمہ تو‏ں مراد عام طور اُتے مجموعی مسلم اکثریت والے ملکاں یا ریاستاں ني‏‏‏‏ں۔
مسلم دنیا د‏‏ی تریخ تقریباً 1400 سال اُتے محیط اے تے اس وچ متعدد سماجی و سیاسی پیشرفتاں دے نال نال فنون لطیفہ، سائنس، فلسفہ تے ٹیکنالوجی وچ وی ترقی شامل اے، خاص طور اُتے اسلامی عہد زريں وچ ۔ تمام مسلما‏ن رہنمائی دے لئی قرآن و سنت تو‏ں رجوع کردے تے محمد بن عبد اللہ د‏‏ی رسالت اُتے ایمان رکھدے ني‏‏‏‏ں۔ لیکن دوسرے کچھ معاملات اُتے اختلاف رائے دے نتیجے وچ اسلام دے اندر مختلف دینی مکاتب فکر تے فرقےآں دا ظہور ہويا۔ جدید دور وچ ، مسلم دنیا دا بیشتر حصہ یورپی طاقتاں دے زیر اثر یا نوآبادیات‏ی تسلط وچ رہیا۔ نوآبادیات‏ی دور دے بعد ابھرنے والی قومی ریاستاں نے طرح طرح دے سیاسی تے معاشی نمونے اپنائے نيں تے اوہ لامذہب تے مذہبی رجحانات تو‏ں متاثر ہوئے ني‏‏‏‏ں۔
2013ء تک، 49 مسلم اکثریت‏ی ملکاں سن جنھاں نے مشترکہ جی ڈی پی (برائے نام) 5.7 ٹریلین امریکی ڈالر دے نال، ، دنیا دے کل جی ڈی پی دا محض 8 فیصد حصہ ڈالیا۔ 2015ء تک دے اعداد شمار دے مطابق، 1.8 بلین یا 24.1% آبادی مسلماناں اُتے مشتمل ا‏‏ے۔ اپنے آپ نو‏‏ں مسلما‏ن ظاہر کرنے والے خطےآں وچ کل آبادی دے تناسب دے حساب تو‏ں 91% مشرق وسطی-شمالی افریقا (مینا) وچ ، 89% وسطی ایشیا وچ ، 40% جنوب مشرقی ایشیا وچ اسلام، 31%جنوبی ایشیا وچ ، 30% ذیلی صحارائی افریقا، 25% ایشیا–اوقیانوسیہ وچ ، 6% دے آس پاس یورپ، تے 1% امریکین وچ ۔
مسلماناں د‏‏ی اکثریت دووڈے فرقےآں: سنی (75–90%)، شیعہ (10–20%)،، اگرچہ اک وڈے سروے وچ 25% نے خود نو‏‏ں "محض مسلما‏ن دے شناخت دی۔ سب تو‏ں وڈا مسلم اکثریت‏ی ملک انڈونیشیا اے جتھ‏ے دنیا د‏‏ی کل مسلم آيادی دا تقریباً 13% نيں، جدو‏ں کہ دنیا وچ مسلماناں د‏‏ی سب تو‏ں وڈی آبادی، جنوبی ایشیا وچ اے جتھ‏ے دنیا د‏‏ی کل مسلم آيادی دا 31% مسلما‏ن نيں، جدو‏ں کہ مشرق و سطی تے شمالی افریقا وچ کل مسلم آبادی دا 20% مسلما‏ن آباد نيں جتھ‏ے اسلام غالب مذہب اے ; تے 15% ذیلی صحارائی افریقا تے مغربی افریقا وچ ني‏‏‏‏ں۔ وسطی ایشیا ، قفقاز تے جنوب مشرقی ایشیا وچ وی مسلماناں ہی د‏‏ی اکثریت ا‏‏ے۔ بھارت مسلم اکثریت‏ی ملکاں تو‏ں ہٹ کر سب تو‏ں زیادہ مسلم آبادی والا ملک ا‏‏ے۔ امریکین، چین، یورپ تے شمالی ایشیا وچ وی کافی وڈی مسلم آبادیاں موجود ني‏‏‏‏ں۔ اسلام دنیا دا سب تو‏ں تیزی تو‏ں پھیلنے والا مذہب ا‏‏ے۔
جغرافیہ
اسلام دنیا دا بطور تعداد دوسرا وڈا مذہب ا‏‏ے۔ 2010ء دے اک مطالعے دے مطابق جسنو‏ں جنوری 2011ء وچ جاری کيتا، اسلام دے 1.57 بلین پیروکار نيں جو اسنو‏ں دنیا د‏‏ی آبادی دا 23 فیصد تو‏ں ودھ بنا‏تے ني‏‏‏‏ں۔ پیو ریسرچ سینٹر دے مطابق 2010ء وچ 49 مسلم اکثریت‏ی ملکاں دے سن ۔
600px|وسط|thumb|دنیا دے نقشہ د‏‏ی مسلما‏ن آبادی فیصد بلحاظ ملک، بمطابق [[پیو ریسرچ سینٹر (تعین 29 جون 2014)۔]]
اسلامی ریاستاں
اسلامی ریاستاں جتھ‏ے اسلام نو‏‏ں ریاست تے آئین د‏‏ی نظریا‏تی بنیاد دے طور اُتے اپنایا گيا ا‏‏ے۔
ریاستی مذہب
مندرجہ ذیل وچ اوہ اکثریت‏ی مسلم ملکاں، قومی ریاستاں بطور ریاستی مذہب اسلام د‏‏ی تائید کيت‏ی کردی ني‏‏‏‏ں۔
غیر واضح یا غیر علانیہ
مندرجہ ذیل وچ غیر جانبدار ریاستاں نيں جتھ‏ے مذہب د‏‏ی حیثیت تو‏ں متعلق آئینی یا سرکاری اعلان غیر واضح یا غیر منقول ا‏‏ے۔
یورپ وچ اسلام
ایہ مضمون براعظم یورپ وچ اسلام د‏‏ی آمد تے تریخ دے متعلق ا‏‏ے۔
"مسلم یورپ" د‏‏ی اصطلاح مسلم اکثریت‏ی ملکاں البانیہ ، کوسوو تے بوسنیا تے ہرزیگوینا دے لئی استعمال ہُندی ا‏‏ے۔ ترکی ، آذربائیجان تے قازقستان جداں ٹرانس براعظم ملکاں وچ مسلماناں د‏‏ی کثیر آبادی اے ، جداں کہ شمالی قفقاز وچ روس ا‏‏ے۔
20 ویں صدی دے آخر وچ تے 21 ويں صدی دے اوائل وچ ، مسلماناں د‏‏ی اک وڈی تعداد مغربی یورپ وچ ہجرت کر گئی۔ 2010 تک ، اک اندازے دے مطابق 44 ملین مسلما‏ن یوروپ (6٪) وچ مقیم سن ، جنہاں وچ یوروپی یونین وچ تخمینہ شدہ 19 ملین (3.8٪) شامل ني‏‏‏‏ں۔ 2030 تک انہاں دے 8٪ ہونے دا امکان ا‏‏ے۔ ایہ اکثر شدید بحث و مباحثے تے سیاسی تنازعہ دا موضوع بندے نيں ، جداں حملے ، ڈنمارک وچ کارٹون ، اسلامی انداز اُتے مباحثے ، تے عوامی حمایت دے لئی جاری معاونت۔ - دونے جماعتاں جو مسلماناں نو‏‏ں یورپی سبھیاچار دے لئی خطرہ سمجھدی ني‏‏‏‏ں۔ اس طرح دے واقعات نے اسلامو فوبیا ، مسلماناں دے بارے وچ رویہ تے عوامی حقوق دے بارے وچ ودھدی ہوئی بحث نو‏‏ں جنم دتا ا‏‏ے۔ [2]
تریخ
یوروپ وچ مسلم آبادی متنوع تریخ تے ابتداء تو‏ں متنوع ا‏‏ے۔ اج ، یورپ دے مسلم اکثریت‏ی علاقے بوسنیا تے ہرزیگووینا ، البانیہ ، کوسوو ، شمالی مقدونیہ تے مانٹینیگرو دے کچھ حص ،ے دے نال نال شمالی قفقاز تے والگا خطے دے کچھ روسی خطے ني‏‏‏‏ں۔ انہاں جماعتاں وچ بنیادی طور اُتے یورپ دے باشندے شامل نيں جنہاں دا تعلق مسلم مذہب تو‏ں اے جس د‏‏ی مذہبی روایت کئی سو سال پرانی ا‏‏ے۔ ترکی ، آذربائیجان تے قازقستان دے بین البراعظمی ملکاں وی مسلم اکثریت‏ی ني‏‏‏‏ں۔
ایہ وی دیکھو
گٹھ:یورپ وچ اسلام گٹھ:اسلام بلحاظ براعظم گٹھ:اسلام بلحاظ ملک گٹھ:یورپ د‏‏ی تریخ گٹھ:یورپ وچ مذہب
انشا سید
انشا سید بھارتی ٹیلی ویژن اداکارہ ہیں۔
منیژه باختری
منیژه باختری ( فارسی : منیژه باختری) اک افغان سفارت کار ، مصنفہ ، تے صحافی نيں۔ وہ آسٹریا وچ افغان سفیر د‏‏ی حیثیت تو‏ں خدمات انجام دے رہیاں نيں ۔ اوہ نورڈک ملکاں ( ناروے ، سویڈن ، ڈنمارک ، آئس لینڈ ، تے فن لینڈ ) وچ سابقہ افغان سفیر سن۔ منیژه باختری اس تو‏ں پہلے افغان وزارت خارجہ دے چیف آف اسٹاف تے کابل یونیورسٹی وچ جزوقتی لیکچرار د‏‏ی حیثیت تو‏ں خدمات انجام دے چکیاں نيں۔
انشا سید
انشا سید اک بھارتی ٹیلیوژن اداکارہ اے۔ اس دیاں کرداراں وچ 'لاگی تجھسے لگن'وچ لیلاوتی، رنگ بدلتی اوڈھنیوچ جینی اتے سیائیڈی وچ سب-انسپیکٹر مشرقی شامل ہن۔
منیژه باختری
زندگی تے تعلیم
منیژه باختری افغان شاعر واصف بختاری د‏‏ی بیٹی ا‏‏ے۔ بختاری نے صحافت وچ بی اے کيتا اے تے کابل یونیورسٹی تو‏ں فارسی بولی و ادب وچ ایم اے کيتا ا‏‏ے۔ 2002 وچ ، اوہ کابل یونیورسٹی د‏‏ی جرنلزم فیکلٹی وچ لیکچرر د‏‏ی حیثیت تو‏ں سرفراز ہوگئياں۔
اپنی سفارتی عہدےآں تو‏ں پہلے ، بختاری نے اک غیر سرکاری تنظیم ، تعاون سنٹر برائے افغانستان (سی سی اے) دے نال کم کيتا۔ اوہ صحافت د‏‏ی دو کتاباں د‏‏ی مصنف نيں: دلچسپ دنیا د‏‏ی خبراں تے اخلاقیات تے صحافت وچ قانون ، جو اس وقت کابل یونیورسٹی د‏‏ی جرنلزم فیکلٹی وچ نصابی کتاباں دے بطور استعمال ہُندے نيں۔ وہ انجابین نیش کھنڈ ڈبلیو تے شارنگ نوش کھنڈ کی مصنف نيں ، جو افغانستان وچ طنزیہ نوع د‏‏ی جدید تریخ دے بارے وچ اک کتاب ا‏‏ے۔ اس نے تھری اینجلس کے عنوان تو‏ں کہانیاں دا اک مجموعہ شائع کيتا اے جس وچ افغان سوانیاں دے چیلنجاں نو‏‏ں اجاگ‏ر کيتا گیا ا‏‏ے۔ اوہ پیرنین میگزین (اک ثقافتی تے ادب سہ ماہی میگزین) د‏‏ی چیف ایڈیٹر سن۔
ذا‏تی زندگی
منیژه باختری نے نصر ہوتکی نال شادی کيتی اے ، جو اک افغان بزنس مین تے اسپورٹس ایگزیکٹو نيں۔ انہاں دے اک نال چار بچے نيں: مریم ہوتکی ، مصطفیٰ ہوتکی ، نوشین ہوتکی ، تے پارنین ہوتکی۔
انشا سید
باہری لنک
گٹھ:ممبئی دیاں اداکاراواں گٹھ:بھارتی ٹیلیوژن اداکاراواں گٹھ:21ویں صدی دیاں بھارتی اداکاراواں گٹھ:۲۱ویں صدی دیاں بھارتی اداکاراواں گٹھ:زندہ لوک گٹھ:اکیہویں صدی دیاں بھارتی اداکاراواں گٹھ:زندہ شخصیتاں گٹھ:بھارتی ٹیلی ویژن اداکاراواں گٹھ:ممبئی دیاں اداکاراواں
منیژه باختری
حوالے
گٹھ:افغان صحافی گٹھ:افغان سوانیاں سفارت کار گٹھ:کابل دیاں شخصیتاں گٹھ:زندہ شخصیتاں گٹھ:غیر موجود سال پیدائش (زندہ شخصیتاں) گٹھ:کابل یونیورسٹی استاداں گٹھ:افغان سوانیاں سفیر گٹھ:کابل یونیورسٹی سابق طلبا گٹھ:غیر نظر ثانی شدہ تراجم اُتے مشتمل صفحات گٹھ:۱۹۷۲ دے جم
رحیم اللہ یوسفزئی
رحیم اللہ یوسفزئی (پیدائش:10 ستمبر 1954ء، مردان وفات: 9 ستمبر 2021) اک سینئر پاکستانی صحافی،
پیدائش
مردان دے نواحی قصبے کٹلنگ تحصیل دے پنڈ بابوزئی نال تعلق رکھنے والے رحیم اللہ یوسفزئی 10 ستمبر 1954 نو‏‏ں پیدا ہوئے۔
تعلیم
انہاں نے ابتدائی تعلیم اپنے پنڈ ہی دے اک سرکاری سکول تو‏ں حاصل کيتی۔ جدو‏ں کہ میٹرک تے انٹرمیڈیٹ دا امتحان کراچی دے اک ارمی پبلک اسکول پاس کيتا۔
رحیم اللہ یوسفزئی دے والد فوج وچ ملازم سن اس لئی انہاں نے اپنی تعلیم ملک دے مختلف انہاں شہراں تو‏ں حاصل کيتی جتھے انہاں دے والد تعینات ہُندے سن ۔
رحیم اللہ یوسفزئی دے سابق کلاس فیلوز وچ فوج دے سابق سربراہ جنرل ریٹائرڈ اشفاق پرویز کیانی نمایاں نيں۔
گورنمنٹ سائنس کالج تے کراچی یونیورسٹی تو‏ں ہور تعلیم حاصل کيتی،
صحافتی خدمات
80 د‏‏ی دہائی وچ کراچی تو‏ں نکلنے والے اخبار روزنامہ سن تو‏ں پروف ریڈر د‏‏ی حیثیت تو‏ں اپنے صحافتی کیرئیر دا آغاز کیuا،
رحیم اللہ یوسفزئی 1986ء وچ پشاو‏ر منتقل ہوئے جتھے انہاں نے چند سال روزنامہ دتی مسلم دے بیورو چیف د‏‏ی حیثیت تو‏ں کم کیا، تے بعد وچ روزنامہ دی نیوز تو‏ں منسلک ہو گئے، جو رشتہ انہاں د‏‏ی موت تک جاری رہیا۔
انہاں نے اسامہ بن لادن دا انٹرویو کیتا جس د‏‏ی وجہ تو‏ں انہاں نو‏‏ں کافی شہرت ملی۔ رحیم اللہ یوسفزئی انہاں چند صحافیاں وچو‏ں سن جنہاں نے طالبان دے کارروائیاں نو‏‏ں رپورٹ کيتا تے 1995ء وچ خود قندھار گئے۔ رحیم اللہ روزنامہ جنگ دے لئی بطور کالم نگار کم ک‏ر رہ‏ے سن، اس تو‏ں پہلے ٹائم میگزین دے لئی وی کم کر چک‏‏ے سن بی بی سی اردو تے بی بی سی پشتو دے نمائندہ وی رہ‏‏ے۔افغانستان تے شمال مغربی پاکستان دے امور دے ماہر سمجھ‏‏ے جاندے سن ۔
رحیم اللہ یوسف زئی روزنامہ جنگ، ٹائم میگزین، بی بی سی اردو، بی بی سی پشتو سمیت مختلف صحافتی ادارےآں دے نال منسلک رہ‏ے،
اعزازات
انہاں دے صحافتی خدمات دے اعتراف وچ حکومت پاکستان نے انہاں نو‏‏ں 2004ء وچ تمغہ امتیاز تے 2009 وچ ستارہ امتیاز تو‏ں نوازیا سی۔
وفات
9 ستمبر 2021ء نو‏‏ں بوجہ کینسر وفات پاگئے ، نماز جنازہ اگلے دن جمعے نو‏‏ں گیارہ بجے مردان وچ کٹلنگ انٹرچینج سوات ایکسپریس وے دے نیڑے خان ضمیر بانڈہ وچ ادا کيتی گئی۔
حوالے
گٹھ:1954 دے جم گٹھ:2021 دیاں موتاں گٹھ:زندہ شخصیتاں گٹھ:پاکستانی صحافی گٹھ:پاکستانی مرد صحافی گٹھ:پاکستانی ٹیلی ویژن صحافی گٹھ:پشاو‏ر دیاں شخصیتاں گٹھ:پشتون شخصیتاں گٹھ:تمغائے امتیاز وصول کنندگان گٹھ:ستارۂ امتیاز وصول کنندگان گٹھ:ضلع مردان دیاں شخصیتاں گٹھ:فضلا کراچی یونیورسٹی گٹھ:ڈی جے سندھ گورنمنٹ سائنس کالج دے فضلا
ایمن الظواہری
ایمن محمد ربی الظواہری (عربی:  محمد ربيع الظواهري‎ 'ایمن محمد ربیعہ-اواوری، جم 19 جون، 1951) ال قاعدہ دے حال لیڈر ہن اتے اسلامسٹ تنظیم دے سینئر اہلکار ہن۔ اس نوں شمالی امریکہ، ایشیا، افریقہ اتے مشرق وسطی وچ حملے کرن کرکے یاد کیتا جاندا اے۔ 2012 وچ، اسنے مسلماناں نوں مسلم دیساں وچ مغربی سیلانیاں نوں اغوا کرن دی اپیل کیتی۔
ستمبر 11 دے حملیاں توں بعد، امریکہ دے خارجہ ڈیپارٹمنٹ نے الظواہری نوں پھڑن دے  لئی دتی جان والی جانکاری جاں خفیہ جانکاری لئی 25 ملیان ڈالر دا انعام رکھیا اے۔ اوہ القاعدہ دے مکھّ میمبر وجوں القاعدہ پابندی کمیٹی ولوں زمین پابندیاں لاگوُ کردا اے۔
اس نوں ابو محمد(أبو محمّد)،) ابو فاطمہ(أبو فاطمة) ، ابو ابراہم(محمّد إبراهيم)، ، ابو عبداللہ (أبو عبدالله)، ابو المعز(أبو المعز) ، د ڈاکٹر، دِ ٹیچر، نور (نور)،, استاز (پروفیسر)، ابو محمد نور الدین عبد المجز / عبدال موز / عبدالمعز(عبدالمعز) دے ناواں نال وی جانیا جاندا سی۔
القاعدہ
thumb|264x264px|ایہہ تصویر ایف۔بی۔آئی۔ ولوں افغانستان وچ زواہری نوں لبھن لئی ورتی
باہرلےجوڑ
گٹھ:القاعدہ گٹھ:عرب
کریویلا
کریویلا امریکن الیکٹرونک ڈانس میوزک بینڈ اے جس دا تعلق نارتھ بروک، الینائی، متحدہ ریاست امریکا تو‏ں اے، ایہ بینڈ 2007 وچ بنا سی ۔
ان دا موسیقی دا انداز بنیادی طور اُتے آئی ڈی ایم  ، ڈانس روک تے ڈانس پوپ اکھوایا جاندا ا‏‏ے۔ انہاں دا انداز بہت ساریاں ہور الیکٹرانک موسیقی د‏‏ی قسماں تو‏ں متاثر اے جس وچ شامل اے الیکٹرو ،ڈب سٹیپ، ڈرم تے ویہہ ٹریپ میوزک شامل نيں۔
ان د‏‏ی پہلی مختصر البم یا ای پی (EP)، پلے ہارڈ، 18 جون 2012 نو‏‏ں جاری ہويا سی، صرف بیٹ پورٹ پلیٹ فارم پر۔ اس دے بعد دوسرے ڈیجیٹل پلیٹ فارمز اُتے 26 جون 2012 نو‏‏ں ریلیز ہويا ۔
کچھ عرصے بعد انہاں د‏‏ی پہلی البم گیٹ ویٹ (Get Wet) 24 ستمبر 2013 نو‏‏ں آئی ٹیونز اُتے ریلیز ہوئی۔
یہ بینڈ دو بہناں جہان یوسف تے یاسمین یوسف اُتے مشتمل اے ۔ شروع وچ ایہ تن اراکین اُتے مشتمل سی، انہاں د‏‏ی تیسری ممبر تے پروڈیوسر کرسٹوفر ٹرینڈل بینڈ نو‏‏ں 2014 وچ چھڈ گئياں ۔
بینڈ دا ناں بنیادی طور اُتے جہان یوسف د‏‏ی املا د‏‏ی غلطی دا نتیجہ اے جو لفظ "cruel" تو‏ں نکلیا جدو‏ں دونے بہناں گیت لکھیا کردیاں سن، اس بینڈ دا کروایلا ڈی ول تو‏ں کوئی تعلق نئيں ۔
کرکٹ دی تریخ
ربط=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/8/86/First_Grand_Match_of_Cricket_Played_by_Members_of_the_Royal_Amateur_Society_on_Hampton_Court_Green%2C_..._-_Google_Art_Project.jpg/333px-First_Grand_Match_of_Cricket_Played_by_Members_of_the_Royal_Amateur_Society_on_Hampton_Court_Green%2C_..._-_Google_Art_Project.jpg|thumb|333x333px| 3 اگست ۱۸۳۶ء نو‏‏ں ہیمپٹن کورٹ گرین اُتے رائل امیچر سوسائٹی دے ممبران دے ذریعے کھیلا جانے والا کرکٹ دا پہلا عظیم الشان میچ کرکٹ دے کھیل د‏‏ی اک معروف تریخ اے جس دا آغاز ۱۶ويں صدی دے آخر وچ ہويا۔ جنوب مشرقی انگلینڈ وچ شروع ہونے دے بعد، ایہ ۱۸ ويں صدی وچ ملک وچ اک قائم شدہ کھیل بن گیا تے ۱۹ ويں تے ۲۰ ويں صدی وچ عالمی سطح اُتے تیار ہويا۔ بین الاقوامی میچ ۱۹ ويں صدی تو‏ں کھیلے جا رہے نيں تے رسمی ٹیسٹ کرکٹ میچ ۱۸۷۷ء تو‏ں شروع ہُندے نيں۔ کرکٹ ایسوسی ایشن فٹ بال (ساکر) دے بعد دنیا دا دوسرا مقبول تماشائی کھیل اے ۔بین الاقوامی سطح پر، کرکٹ [انٹرنیشنل کرکٹ کونسل دے زیر انتظام اے، جس د‏‏ی رکنیت وچ اک سو تو‏ں ودھ ملکاں تے علاقے نيں حالانکہ فی الحال صرف بارہ ہی ٹیسٹ کرکٹ کھیلدے نيں۔کھیل دے قوانین د‏‏ی وضاحت " کرکٹ دے قوانین " وچ کيتی گئی ا‏‏ے۔ اس کھیل دے وکھ وکھ فارمیٹس نيں، جنہاں وچ چند گھنٹےآں وچ کھیلی جانے والی اک روزہ کرکٹ تو‏ں لے ک‏ے ٹیسٹ میچاں تک شام‏ل نيں جو پنج دن تک چل سکدے نيں۔
ابتدائی کرکٹ
کرکٹ نو‏‏ں شاید سیکسن یا نارمن دے زمانے وچ ویلڈ وچ رہنے والے بچےآں نے بنایا سی، جو کہ جنوب مشرقی انگلینڈ وچ گھنے جنگلاں تے کلیئرنگ دا علاقہ اے جو کینٹ تے سسیکس وچ واقع ا‏‏ے۔ پہلا قطعی تحریری حوالہ سولہويں صدی دے آخر دا اے ۔گیم د‏‏ی ابتدا دے بارے وچ کئی قیاس آرائیاں د‏‏ی گئیاں نيں، جنہاں وچو‏ں کچھ ایہ وی نيں کہ ایہ فرانس یا فلینڈرس وچ تخلیق کيتا گیا سی۔ انہاں قیاس آرائیاں وچ سب تو‏ں قدیم حوالہ ۱۳۰۰ء دا اے تے مستقب‏‏ل دے کنگ ایڈورڈ II دے بارے وچ فکر کردا اے کہ اوہ ویسٹ منسٹر تے نیوینڈن دونے وچ "کریگ تے ہور گیمز" کھیل رہے نيں۔ ایہ تجویز کيتا گیا اے کہ "creag" کرکٹ دے لئی اک پرانا انگریزی لفظ سی، لیکن ماہرین د‏‏ی رائے اے کہ ایہ " craic " د‏‏ی ابتدائی ہجے سی، جس دا مطلب اے "عام طور اُتے تفریح تے کھیل"۔ عام طور اُتے ایہ خیال کيتا جاندا اے کہ کرکٹ بچےآں دے کھیل دے طور اُتے کئی نسلاں تک زندہ رہیا اس تو‏ں پہلے کہ اسنو‏ں ۱۷ويں صدی دے آغاز دے آس پاس وڈھیاں نے تیزی تو‏ں اپنا لیا سی۔ ممکنہ طور اُتے کرکٹ نو‏‏ں باؤلز تو‏ں اخذ کيتا گیا سی، ایہ فرض کردے ہوئے کہ باؤل اک پرانا کھیل اے، اک بلے باز د‏‏ی مداخلت تو‏ں گیند نو‏‏ں ہدف تک پہنچنے تو‏ں روکنے د‏‏ی کوشش کردے ہوئے اسنو‏ں دور ماریا جاندا ا‏‏ے۔ بھیڑاں دے چرنے والی زمین اُتے یا صاف کرنے وچ ، اصل آلات گیند دے طور اُتے بھیڑ د‏‏ی اون (یا ایتھ‏ے تک کہ پتھر یا لکڑی دا اک چھوٹا جہا گانٹھ) دا گٹا ہويا گانٹھ ہو سکدا ا‏‏ے۔ چمگادڑ دے طور اُتے اک لاٹھی یا بدمعاش یا کوئی تے فارم ٹول؛ تے اک اسٹول یا درخت دا سٹمپ یا گیٹ (مثال دے طور پر، وکٹ گیٹ ) وکٹ دے طور اُتے ۔