cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ارچنا سورینگ
پچھوکڑ
سورینگ کھادیا قبیلے توں اے اتے اڑیسہ دے سندرگڑھ ضلعے دے راجگنگپر وچ وڈی ہوئی اے۔ اسنے سبھ توں پہلاں اپنے پیؤ دی موت توں بعد سرگرمی وچ شامل ہونا شروع کیتا۔ ساری عمر اوہ انڈین کیتھولک یوتھ موومینٹ وچ سرگرم رہی اے۔
اوہ ٹس طالب علم یونین دی سابقہ پردھان وی اے۔ اوہ آدیواسی یوا فکر سٹیج اکھل بھارتی کیتھولک یونیورسٹی فیڈریشن (اے۔آئی۔سی۔یو۔ایپھّ ۔) دے زوردار کھیتراں وچوں اک وجوں جانی جاندی قبیلہ کمیشن دی سابقہ قومی کنوینر وی اے۔ فلحال، اوہ وسندھرا اوڈیشا وکھے بطور رسرچ اہلکار کم کر رہی اے۔ بھونیشور وچ وسندھرا اک کم کھوج اتے پالیسی دی وکالت ادارہ اے جو قدرتی سروت پربندھن، قبائلی حقاں اتے آب و ہوا نیاں اتے کم کر رہی اے۔
حوالے
گٹھ:جم 1996 گٹھ:زندہ لوک گٹھ:ماحول کارکن
کیتھرین بارٹلیٹ
کیتھرین بارٹلیٹ (۱۹۰۷ء–۲۰۰۱ء) اک امریک‏‏ی فزیکل اینتھروپولوجسٹ سی جس نے ۱۹۳۰ء تو‏ں ۱۹۵۲ء تک میوزیم آف ناردرن ایریزونا دے پہلے کیوریٹر دے طور اُتے کم کیتا، میوزیم دے ہولڈنگز نو‏‏ں کیٹلاگ تے منظم کیتا، تے فیر ۱۹۷۴ء تک میوزیم د‏‏ی لائبریرین تے ۱۹۸۱ء تک آرکائیوسٹ دے طور اُتے کم کيتا۔ اس نے لٹل کولوراڈو دریا دے طاس وچ ناواجو نیشن دے ریزرویشن دے سروے وچ حصہ لیا تے گلین کینین آرکیالوجیکل پروجیکٹ دے ذریعے استعمال ہوݨ والے کیٹلاگنگ سسٹم نو‏‏ں قائم کيتا۔ اوہ امریکن ایسوسی ایشن فار دتی ایڈوانسمنٹ آف سائنس د‏‏ی فیلو، امریکن اینتھروپولوجیکل ایسوسی ایشن د‏‏ی فیلو تے سوسائٹی آف امریکن آرکیالوجی د‏‏ی فیلو دے نال نال ایم این اے د‏‏ی پہلی فیلو سی۔ ۱۹۸۶ء وچ اسمتھسونین انسٹی ٹیوشن د‏‏ی نمائش وچ اعزاز تو‏ں نوازیا گیا تے ایریزونا د‏‏ی تریخ وچ انہاں د‏‏ی شراکت دے لئی ۱۹۹۱ء شارلوٹ ہال ایوارڈ د‏‏ی وصول کنندہ، اسنو‏ں ۲۰۰۸ء وچ مرن مگرو‏ں اریزونا ویمنز ہال آف فیم وچ شام‏ل کيتا گیا۔
سوانح عمری
کیتھرین بارٹلیٹ ۳۰ نومبر ۱۹۰۷ء نو‏‏ں ڈینور، کولوراڈو وچ لوئس ایرینا تے جارج فریڈرک بارٹلیٹ دے ہاں پیدا ہوئیاں۔ اسمتھ کالج د‏‏ی اپنی پہلی پسند دے متحمل ہوݨ تو‏ں قاصر، بارٹلیٹ نے ایٹین برنارڈو ریناؤڈ دے تحت تعلیم حاصل کردے ہوئے، یونیورسٹی آف ڈینور تو‏ں جسمانی بشریات وچ ماسٹر د‏‏ی ڈگری حاصل کيتی۔ ۱۹۳۰ء وچ اس نے شمالی ایریزونا دے میوزیم (ایم این اے) د‏‏ی ہوپی کرافٹسمین نمائش وچ مدد دے لئی موسم گرما وچ پوزیشن حاصل کيتی۔ ہیرالڈ سیلرز کولٹن د‏‏ی دعوت پر، جو اودو‏ں جنوب مغربی امریک‏‏ی آثار قدیمہ تے نسلی تحقیق دے ممتاز ماہر سن، بارٹلیٹ دو سالہ ایم این اے نو‏‏ں منظم کرنے دے لئی ایریزونا وچ ٹھہری رہی، جس د‏‏ی نیہہ کولٹن تے انہاں د‏‏ی اہلیہ نے رکھی سی۔ بارٹلیٹ دا انتقال ۲۲ مئی ۲۰۰۱ء نو‏‏ں سیڈونا، ایریزونا وچ ہويا، تے ۲۰۰۸ء وچ مرن مگرو‏ں اریزونا ویمنز ہال آف فیم وچ شام‏ل کيتا گیا۔
حوالے
گٹھ:1907 دے جم گٹھ:2001 دیاں موتاں گٹھ:۱۹۰۷ دے جم گٹھ:۲۰۰۱ دیاں موتاں گٹھ:ویہويں صدی د‏‏یاں امریکی سواݨیاں سائنس دان گٹھ:ویہويں صدی دے امریک‏‏ی سائنس دان گٹھ:یونیورسٹی آف ڈینور دے فضلا
رنگپور ڈویژن
رنگپور ڈویژن بنگلہ دیش دا اک بنگلہ دیش دے ڈویژن جو بنگلہ دیش وچ واقع ا‏‏ے۔
تفصیلات
رنگپور ڈویژن دا رقبہ ۱۶٬۱۸۴٫۹۹ مربع کیلومیٹر اے تے اس د‏ی مجموعی آبادی ۱۵٬۷۸۷٬۷۵۸ افراد اُتے مشتمل ا‏‏ے۔
کوبر پیڈی
thumb| ڈیڈّ ہارس گلی کھیتر توں اچّ-گنوتا کوبر پیڈی موٹا اوپل کوبر پیڈی اتری دکھنی آسٹریلیا دا اکّ شہر اے، 846 km سٹوئرٹ ہائیوے اُتے ایڈیلیڈ دے اتر ول۔ قصبے نوں کئی وار "دنیا دی اوپل راجگڑھ" کیہا جاندا اے کیونکہ اتھے کھنن والے قیمتی اوپلاں دی مقدار ہندی اے۔ کوبر پیڈی اس دے ہیٹھاں-زمین دے نواساں لئی مشہور اے، جسنوں " ڈگاؤٹس " کیہا جاندا اے، جو دن دے تیز گرمی کارن اس ڈھنگ نال بنائے گئے ہن۔  کوبر پیڈی" دا نام آدواسی شبد کوپا-پٹی'' توں لیا گیا اے، جسدا مطلب اے "وائیٹپھیلس دا موری"، پر ۱۹۷۵ وچ قصبے دے مقامی آدواسی لوکاں نے امونا نام اپنایا، جسدا مطلب اے "لمبی عمر" اتے ایہہ وی اے۔ اوہناں دا نام ملگا دے رکھ لئی اے۔
رنگپور ڈویژن
حوالے
گٹھ:بنگلہ دیش دے ڈویژن گٹھ:رنگ پور ڈویژن گٹھ:ویکی ڈیٹا تو‏ں مطابقت رکھنے والی مختصر تفصیل
کوبر پیڈی
۲۰۱۶ دی آستریلیائی جنگننا وچ، کوبر پیڈی وچ ۱٬۷ ۶۲لوک سن۔ alt=Milky Way over Coober Pedy|thumb| کوبر پیڈی اتے آکاشگنگا دکھائی دندا اے
اتہاس
آدواسی لوکاں دا اس کھیتر نال لمبے ویلے توں تعلق رہا اے۔ کوبر پیڈی نوں سینئر مغربی ریگستان دے لوکاں ولوں اربانا لوکاں دے دیس دی روایتی زمین منیا جاندا اے، پر کوکاتھا اتے یینکنتجاتجارا لوک وی کھیتر دیاں کجھ رسمی تھاواں نال نیڑیوں جڑے ہوئے ہن۔ قصبے دے نام دی شروعات (۱۹۲۰ وچ فیصلہ کیتا گیا ) کوکاٹھا بولی دے شبداں توں لیا گیا اے، کوپا پٹی، جسدا عام طور اُتے "وائیٹپھیلا - زمین وچ چھیک"، جاں گبا بڈی، "وائیٹ مینز" وجوں ترجمہ کیتا جاندا اے۔ ہولز"، گورے لوکاں دیاں مائیننگ سرگرمیاں نال متعلق (کجھ سروتاں وچ "منڈیاں دے واٹرہول" دے مطلب وجوں وی رپورٹ کیتی گئی اے )।
کوبر پیڈی دی سائیٹ دے نیڑے توں لنگھن والا پہلا یورپیئن کھوجی ۱۸۵۸ وچ سکاٹش وچ پیدا ہویا جون میکڈول سٹوئرٹ سی۔ ایہہ قصبہ ۱۹۱۵ توں بعد ادوں تک قائم نہیں ہویا سی، جدوں اس سال ۱ فروری نوں ولے ہچیسن ولوں پہلے اوپل دی کھوج کیتی گئی سی۔ ۱۹۱۶ دے آس-پاس اوپل مائینراں نے جانا شروع کیتا کوبر پیڈی دے نام دا فیصلہ ۱۹۲۰ وچ اکّ میٹنگ وچ کیتا گیا سی، جدوں اکّ ڈاک گھر دا قیام کیتا گئی سی۔ جولائی ۱۹۷۵ وچ کوبر پیڈی دے مقامی آدواسی لوکاں نے امونا نام اپنایا، جسدا مطلب اے "لمبی عمر" اتے ایہہ اوہناں دا نام اکیشیا اینیؤرا، جاں ملگا دے رکھ لئی وی اے، جو کہ کھیتر وچ بہت زیادہ اے۔ ایہہ نام ادوں توں قصبے دیاں وکھ-وکھ ستھاپناواں لئی ورتیا گیا اے۔
ج
ذکر
کوبر پیڈی ایڈیلیڈ اتے ایلس سپرنگز دے وچکار ادھے رستے اُتے اکّ چھوٹا جیہا شہر اے۔ ایہہ سٹوئرٹ رینجاں دے اروشنل سکارپ دے کنارے اُتے، ریت دے پتھر اتے سلٹسٹون دے بستریاں اُتے 30 m واقع اے۔ ڈونگھا اتے پتھریلے، رکھ رہت ماروتھل نال سکھر اُتے اے۔ کھیتر دی گھٹ ورکھا، پانی دی اچّ قیمت، اتے اپرلی مٹی دی گھاٹ کارن شہر وچ بہت گھٹ پودیاں دی زندگی موجود اے۔ thumb| کوبر پیڈی - بریکویء اُتے سورج ڈبنا کٹھور گرمیاں دے ماروتھل دے تاپمان دا مطلب اے کہ بہت سارے وسنیک پہاڑی کناریاں (" ڈگاؤٹس ") وچ بور ہوئیاں گپھاواں وچ رہنا پسند کردے ہن۔ لونج، رسوئی اتے باتھروم والا اکّ معیاری تنّ-بیڈروم گپھا گھر نوں پہاڑی کنارے وچ چٹان وچوں باہر کڈھیا جا سکدا اے جس دی قیمت سطح اُتے اکّ گھر بناؤن لئی اے۔ حالانکہ، ڈگاؤٹ اکّ ستھر تاپمان اُتے رہندے ہن، جدوں کہ سطح دیاں عمارتاں نوں ایئر کنڈیشننگ دی لوڑ ہندی اے، خاص کرکے گرمیاں دے مہینیاں دوران، جدوں تاپمان اکثر 40 C توں ودھ جاندا اے۔ । ایہناں گرم دناں وچ ساپیکھک نمی گھٹ ہی ۲۰٪ توں ودھ ہندی اے، اتے اسمان عام طور اُتے بدلاں توں مکت ہندا اے۔ اوسط ودھ توں ودھ تاپمان 30 - 32 C اے، پر ایہہ سردیاں وچ کافی ٹھنڈا ہو سکدا اے۔قصبے دی پانی سپلائی، ضلع کونسل ولوں پربندھت کیتی جاندی اے جو اکّ بور اتے متعلق ٹریٹمینٹ پلانٹ چلاؤندی اے، گریٹ آرٹیشیئن بیسن توں آؤندی اے۔ پرانیاں پائیپاں دیاں سمسیاواں، پانی دی اچّ گھاٹ، اتے سبسڈیاں دی گھاٹ دکھنی آسٹریلیا وچ کھپتکاراں دے پانی دے خرچے سبھ توں ودھ ہون وچ یوگدان پاؤندی اے۔
فرزند علی درانی
مڈھلا جیون تے تعلیم
درانی یکم جنوری ۱۹۳۳ ءکو ڈیرہ اسماعیل خان ، پاکستان وچ پیدا ہوئے۔ انہاں نے ۱۹۶۱ء وچ پشاو‏ر یونیورسٹی تو‏ں بیچلر آف آرٹس د‏‏ی ڈگری حاصل کيتی تے ۱۹۶۵ء وچ پنجاب یونیورسٹی تو‏ں آثار قدیمہ وچ ماسٹر آف آرٹس د‏‏ی ڈگری حاصل کيتی۔ انہاں نے ۱۹۷۱ ء وچ لندن یونیورسٹی تو‏ں آثار قدیمہ وچ پی ایچ ڈی د‏‏ی ڈگری وی حاصل کيتی
کیریئر
فرزند علی درانی دے کم نے وادی سندھ د‏‏ی رہتل دے آثار قدیمہ تے تریخ اُتے توجہ مرکوز د‏‏ی ا‏‏ے۔ اس نے پاکستان وچ کئی تھ‏‏انو‏اں اُتے کھدائی د‏‏ی اے جنہاں وچ ہڑپہ ، موہنجو داڑو تے کوٹ ڈیجی شام‏ل نيں۔ انہاں د‏‏ی تحقیق نے وادی سندھ د‏‏ی رہتل دے وکھ وکھ پہلوآں اُتے روشنی ڈالنے وچ مدد کيت‏ی اے، بشمول اس د‏ی سماجی تنظیم، تجارت، ٹیکنالوجی، تے مذہبی رسومات۔
کوبر پیڈی
اوپل
۱۹۹۹ تک، کھیتر وچ ۲۵۰٬۰۰۰ توں ودھ مائین شاپھٹ دے داخلہ دوار سن اتے اکّ قانون نے ہریک پراسپیکٹر نوں 165 sqft اجازت دے کے وڈے پدھر اُتے مائیننگ نوں مایوس کیتا۔ دعوہ۔ کوبر پیڈی دنیا دے زیادہ تر رتن-گنوتا اوپل دی سپلائی کردا اے؛ اس وچ ۷۰ توں ودھ اوپل فیلڈ ہن۔
فرزند علی درانی
کیریئر
فرزند علی درانی نے وادی سندھ د‏‏ی رہتل تے پاکستانی آثار قدیمہ دے ہور پہلوآں اُتے وی وسیع پیمانے اُتے لکھیا ا‏‏ے۔ انہاں د‏‏ی چند قابل ذکر اشاعتاں وچ "ہڑپہ وچ کھدائی"، "سندھ رہتل: قدیم پاکستان د‏‏ی عوامی تریخ،" تے "بلوچستان آثار قدیمہ دا منصوبہ: اک جائزہ" شام‏ل نيں۔ اوہ پاکستان وچ محکمہ آثار قدیمہ تے میوزیم دے ڈائریکٹر وی رہ چکے نيں۔۔
آثار قدیمہ دے شعبے وچ انہاں د‏‏ی خدمات دے اعتراف وچ ، درانی نو‏‏ں کئی ایوارڈز تے اعزازات ملے نيں، جنہاں وچ ۱۹۹۱ء وچ صدر دا پرائیڈ آف پرفارمنس ایوارڈ، ۲۰۰۲ء وچ ستارہ امتیاز ایوارڈ، تے ۲۰۱۱ء وچ آرڈر آف د‏ی برٹش ایمپائر شام‏ل نيں ۔
کوبر پیڈی
ہور کھنج
right|thumb| کوبر پیڈی خان توں اوپلائیزڈ [[مولسکا|مولسک شیلّ]] مئی ۲۰۰۹ وچ، دکھنی آستریلیائی پریمیئر مائیک رین نے 130 km 1.15 بلیئن ڈالر دی پرمکھ ہلّ مائین کھولھی۔ کوبر پیڈی دے دکھن مشرق۔ تامبے-سونے دی کھان دا چلاون OZ منرلس ولوں کیتا جاندا اے۔
اگست ۲۰۱۰ وچ رن نے کوبر پیڈی دے نیڑے IMX سروتاں ولوں سنچالت کیرن ہلّ لوہے/تانبہ/سونے دی خان کھولھی۔ ایہہ ۱۹ویں صدی توں بعد دکھنی آسٹریلیا وچ کھوہلیا گیا پہلا نواں لوہے دا کھنن کھیتر سی۔ لوہے دیاں گھٹ قیمتاں دے کارن، کیرن ہلّ دی کھان نوں جون ۲۰۱۴ وچ بند کر دتا گیا سی ایہہ کیو-رور مائیننگ نوں ویچیا گیا سی جس نے ۲۰۱۶ وچ خان نوں دوبارہ کھوہلیا سی
فرزند علی درانی
میراث
درانی دے کم نے وادی سندھ د‏‏ی رہتل تے پاکستانی آثار قدیمہ نو‏‏ں سمجھݨ وچ اہ‏م کردار ادا کيتا ا‏‏ے۔ انہاں د‏‏ی تحقیق نے وادی سندھ د‏‏ی رہتل دے وکھ وکھ پہلوآں اُتے روشنی ڈالنے وچ مدد کيت‏ی اے، تے انہاں د‏‏ی اشاعتاں نے پاکستانی آثار قدیمہ دے بارے وچ علم نو‏‏ں وسیع تر سامعین تک پہنچانے وچ مدد کيت‏ی ا‏‏ے۔ انہاں د‏‏ی میراث آثار قدیمہ دے ماہرین تے مورخین د‏‏ی آئندہ نسلاں نو‏‏ں متاثر کردی رہے گی۔
حوالے
گٹھ:۲۰۰۳ دیاں موتاں گٹھ:۱۹۳۳ دے جم گٹھ:ستارۂ امتیاز وصول کنندگان گٹھ:تمغائے حسن کارکردگی وصول کنندگان گٹھ:لندن یونیورسٹی دے فضلا گٹھ:فضلا پنجاب یونیورسٹی گٹھ:فضلا جامعہ پشاو‏ر گٹھ:ضلع ڈیرہ اسماعیل خان دیاں شخصیتاں گٹھ:پاکستانی ماہرین آثار قدیمہ گٹھ:2003 دیاں موتاں گٹھ:1933 دے جم
کوبر پیڈی
سیر سپاٹا
ایہہ شہر اکّ مشہور سٹاپؤور پوآئنٹ اتے سیر-سپاٹہ تھاں بن گیا اے، خاص کر ۱۹۸۷ توں، جدوں سٹوئرٹ ہائیویء دی سیلنگ پوری ہو گئی سی۔ thumb| زیر زمین موٹل، کوبر پیڈی، ۲۰۰۷ دا داخلہ دوار thumb| کوبر پیڈی زیر زمین موٹل روم، ۲۰۰۷। چھت وچ الٹی چھتری ڈھلی گندگی نوں پھڑدی اے جو سطح توں ہواداری؉ شاپھٹ دے ہیٹھاں ڈگدی اے۔ کوبر پیڈی اج سماج نوں روزگار اتے استحکام حاصل کرن لئی اوپل مائیننگ صنعت وانگ سیر-سپاٹہ اُتے انحصار کردا اے۔کوبر پیڈی وچ سیلانیاں کھاناں، قبرستان اتے زیر زمین چرچ ( سربیئن آرتھوڈاکس چرچ اتے کیتھولک چرچ) شامل ہن۔ اتھے کئی موٹل ہن جو زیر زمین رہائش دی پیش کش کردے ہن، کجھ کمریاں توں لے کے پورے موٹل تک پٹیا گیا اے۔ ہائیبرڈ کوبر پیڈی سولر پاور سٹیشن آف-گرڈّ کھیتر نوں بجلی سپلائی کردا اے۔
امونا اوپل مائین اینڈ میوزیم اکّ مشہور آکرشن اے۔
وراثتی تھاں
کوبر پیڈی کول کئی وراثتی-سوچیبدھ سائیٹاں ہن، جس وچ شامل ہن:
سہولتاں اتے سیواواں
Umoona Tjutagku Health Service Aboriginal Corporation (UTHSAC) دا قیام ۲۰۰۵ وچ مقامی آدواسی لوکاں لئی صحت سیواواں حاصل کرن لئی کیتی گئی سی۔
مقامی میڈیا
کوبر پیڈی کوبر پیڈی ریجنل ٹائیمز دا گھر اے، اکّ مفت کمیونٹی اشاعتاں ۱۵ مارچ ۲۰۰۱ توں پندرواڑے جاری کیتا جاندا اے اکّ پچھلے نام ہیٹھ، ایہہ کوبر پیڈی ٹائیمز نامک اکّ نیوزلیٹر دے روپ وچ شروع ہویا سی، جو پہلی وار اگست ۱۹۸۲ وچ جاری کیتا گیا سی، اپنے آپ وچ " اوپل چپس " وجوں جانے جاندے اشاعتاں توں جاری اے۔ کجھ مالی مشکلاں توں بعد، ٹائیمز نوں اس دے اڈیٹر، مارگریٹ میککے، ولوں ۲۰۰۶ وچ خریدیا گیا سی اتے ہن اس وچ اؤنلائین اڈیشن شامل ہن۔
کھیڈ اتے منورنجن
مقامی گولف کورس - زیادہ تر رات نوں چمک دار؉ گینداں نال کھیڈیا جاندا اے، دن دی گرمی توں بچن لئی - پوری طرحاں گھاہ توں مکت ہندا اے، اتے گولپھر ٹیء آف کرن لئی ورتن لئی آلے دوآلے "ٹرپھ" دا اکّ چھوٹا جیہا ٹکڑا لے جاندے ہن۔ دوواں کلباں وچکار پتر-وہار دے نتیجے وجوں، کوبر پیڈی گولف کلبّ دنیا دا اکلوتا کلبّ اے جو سینٹ اینڈریوز دے د رائل اتے پرانے گولف کلبّ وکھے پرسپر حقاں دا آنند لیندا اے۔
قصبے وچ اکّ آسٹریلیائی نیم فٹبال کلبّ، کوبر پیڈی سینٹس، ۲۰۰۴ وچ قائم کیتا گیا اے، جو کہ دور اتری فٹبال لیگ (پہلاں وومیرا اتے ضلع فٹبال لیگ) وچ مقابلہ کردا اے۔ قصبے دے الگ-تھلگ ہون دے کارن، میچ کھیڈن لئی سنتاں نوں 900 km توں ودھ دا چکر لگاؤنا پیندا اے روکسبی ڈاؤنز تک، جتھے لیگ دیاں باقی ٹیماں واقع ہن۔
قصبے وچ اکّ ڈرائیو-ان تھئیٹر اے۔ ایہہ ۱۹۶۵ وچ کھوہلیا گیا سی، پر ۱۹۸۰ توں بعد قصبے وچ ٹیلیویژن دے آؤن نال گھٹ مشہور ہو گیا، اتے ۱۹۸۴ وچ نیمت طور اُتے کم کرنا بند کر دتا۔ اسنوں ۱۹۹۶ وچ دوبارہ کھوہلیا گیا سی۔
کلا مرکز
امونا کمیونٹی آرٹ سینٹر لئی اکّ بورڈ ۲۰۲۱ وچ قائم کیتا گیا سی، پر قصبے وچ اکّ مستقل تھاں قائم کرن لئی سرکاری پھنڈنگ دی لوڑ اے۔ بہت ہی باصلاحیت کلاکاراں دا اکّ گروہ APY آرٹ سینٹر کلیکٹو وچ شامل ہویا اے، جو کھیتر وچ سغیرملکی کلاکاراں لئی روزگار دے موقعے پیدا کرن وچ مدد کردا اے۔ ستمبر ۲۰۲۱ وچ اجتمائی دی ایڈیلیڈ گیلری وچ اکّ نمائش وچ ایہناں وچوں ۲۴ کلاکاراں دے کم نوں نمائش کیتا گیا سی۔
پھلیٹلی وچ
کوبر پیڈی پوسٹماسٹر ایلپھریڈ پی۔ نورتھ ولوں ہستاکھرت اکّ نایاب نمائش کیچیٹ، ۳ فروری ۲۰۱۶ نوں پھلیٹلسٹ ڈیوڈ ساکس ولوں میمفس، ٹینیسی وچ کھوجی گئی سی۔ اج تک، ایہہ دنیا وچ اس کیچیٹ دی اکو اکّ جانی-پچھانی اداہرن اے۔
مشہور سبھیاچار وچ
thumb| کوبر پیڈی وچ اکّ زیر زمین گہنیاں دی دوکان وکھ-وکھ کارناں کرکے، قصبہ اتے اس دے اندرلے کھیتر دوویں پھوٹوجینک ہن اتے فلم نرماتاواں نوں آکرشت کردے ہن۔ ایہہ قصبہ اپنے آپ لئی سیٹنگ سی:
اس دے ماحول نے فلم نرماتاواں نوں وی آکرشت کیتا اے، ایہناں فلماں دے کجھ حصے اس کھیتر وچ پھلمائے گئے ہن:
ایہہ شہر ۲۰۱۶ دی ریسنگ گیم پھورزا ہوریزن ۳ وچ نمائش کیتا گیا اے اتے ایہہ ہوریزن آؤٹبیک فیسٹیول دا تھاں اے۔
آب و ہوا
۱۹۲۱ توں لے کے 30.6 mm تک سالانہ بارش دیاں حداں ۱۹۲۹ وچ 427.2 mm 1973 وچ۔
کوبر پیڈی ادوں ہڑھ آیا جدوں 115 mm 10 اپریل ۲۰۱۴ نوں ۲۴ گھنٹیاں وچ (جو کہ اوسط سالانہ ورکھا دے تنّ-چوتھائی توں ودھ اے) درج کیتی گئی سی
آواجائی
thumb| اوڈنادتا نوں میل ٹرکّ، ۲۰۰۷ گریہاؤنڈ آسٹریلیا ولوں ایڈیلیڈ توں روزانہ کوچ سیواواں ولوں شہر دی سیوا کیتی جاندی اے۔ گھن ریلگڈی 42 km منگوری سائیڈنگ راہیں شہر دی سیوا کردی اے Coober Pedy توں، جو کہ ہر سمت وچ ہفتے وچ اکّ وار ریل گڈیاں ولوں سیوا کیتی جاندی اے۔ گھان دے مسافراں نوں عام طور اُتے منگوری توں اترن دی اجازت نہیں دتی جاندی جدوں تک کہ اوہناں کول سائیڈنگ دے الگ-تھلگ ہون اتے رات دے بہت ٹھنڈے تاپمان کارن، آواجائی دا پہلاں توں پربندھ نہ کیتا ہووے۔
کوبر پیڈی اوڈنادتا اتے ولیئم کریک دے آؤٹبیک کمیونٹیاں لئی اکّ گیٹوے اے، جو کہ دوویں اوڈنادتا ٹریک اُتے واقع ہن۔ کوبر پیڈی توں ایہناں بھائیچاریاں اتے ہور آؤٹبیک ہومسٹیڈاں نوں ہفتے وچ دو وار اکّ میل چلایا جاندا اے۔ ایہہ ڈاک، عام مال اتے مسافراں نوں چکدا اے۔
ریجنل ایکسپریس کول کوبر پیڈی ایئرپورٹ توں ایڈیلیڈ لئی سدھیاں اڈاناں وی ہن۔
حوالے
<references group="" responsive="0" />
باہری لنک
گٹھ:آسٹریلیا دے شہر گٹھ:آسٹریلیا
بھارت دے موجودہ وزرائے اعلیٰ دی لسٹ
[[File:State- and union territory-level parties.svg|thumb|250x250px|موجودہ حمکراں جماعتاں
]]
بھارت اک جمہوری ملک اے تے وزیر اعلیٰ ریاست دا سربراہ حکومت ہُندا ا‏‏ے۔ فی الحال بھارت وچ کل 28 ریاستاں نيں تے 8 یونین علاقے نيں۔ آئین ہند دے مطابق ریاستی سطح اُتے گورنر) ازروئے قانون ریاست دا سربراہ ہُندا اے مگر درحقیقت وزیر اعلیٰ دے پاس تمام انتظامی اختیارات ہُندے نيں۔ ودھان سبھا دے انتخابات دے بعد گورنر اکثریت حاصب کرنے والی سیاسی جماعت یا اتحاد نو‏‏ں تشکیل حکومت کیت‏‏ی دعوت دیندا ا‏‏ے۔ گورنر ہی وزیر اعلیٰ نو‏‏ں نامزد کردا اے تے اس د‏ی اک کونسل ہُندی اے جسنو‏ں وزرا د‏‏ی کونسل کيتا جاندا ا‏‏ے۔ وزیر اعلیٰ تے اس د‏ی کابینہ اسمبلی نو‏‏ں جوابدہ ہُندا ا‏‏ے۔ اسمبلی وچ ووٹ آف کانفیڈینس حاصب کرنے دے بعد وزیر اعلیٰ 5 برس تک عہدہ اُتے برقرار رہ سکدا ا‏‏ے۔ اک شخص متعدد بار وزیر اعلیٰ منتخب ہوئے سکدا ا‏‏ے۔
فی الحال وزیر اعلیٰ جموں‏ و کشممیر دا عہدہ خالی ا‏‏ے۔ کل 30 وزرائے اعلیٰ وچو‏ں صرف اک خاتون نيں:ممتا بنرجی مغربی بنگال د‏‏ی وزیر اعلیٰ نيں۔ نوین پٹناک (20 سال 27 دن) سب تو‏ں زیادہ دناں تک عہدہ اُتے رہنے والے وزیر اعلیٰ نيں۔ اوہ پہلی دفعہ مارچ 2000ء وچ اس عہدہ اُتے فائز ہوئے سن ۔ پنجاب، بھارت دے وزیر اعلیٰ امریندر سنگھ (ولادت:1942ء) سب تو‏ں عمر دراز وزیر اعلیٰ نيں جدو‏ں کہ اروناچل پردیش دے وزیر اعلیٰ پیما کھانڈو (ولادت:1979ء) سب تو‏ں کم عمر نيں۔ 8 وزرائے اعلیٰ بھارتیہ جنت‏ا پارٹی دے نيں جدو‏ں کہ 4 انڈین نیشنل کانگریس دے نيں۔ انہاں دو پارٹیاں دے علاوہ کسی تے پارٹی دے اک تو‏ں زیادہ وزیر اعلیٰ نئيں نيں۔
حوالے
گٹھ:بھارتی ریاستاں دے وزرائے اعلیٰ د‏‏ی فہرستاں گٹھ:بھارتی ریاستاں دے وزرائے اعلیٰ د‏‏ی فہرستاں
وین مائنٹ
ون مائنٹ یا وین مائنٹ (ولادت:8 نومبر 1951ء) برمی سیاست دان تے سابق سیاسی قیدی نيں جنہاں نے میانمار دے 10 واں صدر د‏‏ی حیثیت تو‏ں 2018ء تو‏ں 2021ء تک خدمات انجام دتا۔
حوالے
گٹھ:1951 دے جم گٹھ:برما دے سربراہان ریاست گٹھ:زندہ شخصیتاں گٹھ:میانمار دے صدور گٹھ:میانمار دے قیدی تے زیر حراست افراد
شفیع بہرائچی
–
حاجی شفیع اللہ شفیع ؔ بہرائچی د‏‏ی پیدائش 1902ء وچ شہر بہرائچ دے محلہ براھمنی پورہ چوک بازار وچ حاجی براتی میاں نقشبندی چوناوالے دے گھر وچ ہوئی سی۔ آپ د‏‏ی تعلیم گھر اُتے ہوئی۔ آپ شہر بہرائچ دے نامور تاجراں وچ شمار ہوئے تے سن ۔ آپ د‏‏ی دُکان ادبی محفل دا مقام سی۔ حاجی شفیعؔ صاحب 1963ء وچ حج بیت اللہ د‏‏ی سعادت حاصل کيتی۔ 6جولائ‏ی 1973ء نو‏‏ں انہاں دا انتقال ہويا۔ درگاہ ریلوے کراسنگ تو‏ں متصل احاطہ حیرت شاہؒ وچ انہاں د‏‏ی آخری آرام گاہ اے اپنے والد دے پہلو وچ ۔
ادبی سفر
شفیع ؔ بہرائچی حضرت جگر بسوانی دے شاگرد سن ۔ شوق بہرائچی تے رافتؔ بہرائچی تو‏ں صلاح مشورہ کردے سن ۔ حضرت جگر ؔ بسوانی تو‏ں خط کتابت دے ذریعہ اپنے کلام د‏‏ی اصلاح کرواندے سن ۔ آپ د‏‏ی دکان اُتے بہرائچ دے تمام نامور شخصیتاں دا آنا جانا رہندا سی۔ شفیعؔ صاحب بہرائچ تو‏ں شائع ہونے والے ادبی رسالے چودھواں صدی دے سرپرست سن ۔
اہ‏م شخصیتاں نال رابطہ
شفیع بہرائچی شوق بہرائچی تے رافت بہرائچی دے دوستاں وچ شمار ہُندے سن ۔ کیفیؔ اعظمی جدو‏ں وی بہرائچ تشریف لاندے تاں شفیعؔ صاحب تو‏ں ضرور ملن جاندے سن ۔عبدالرحمن وصفیؔ بہرائچی ،ڈاکٹر نعیم اللہ خاں خیالی، بابا جمال بہرائچی، محسن زیدی، واصل بہرائچیساغرمہدی،ایمن چغتائی نانپاروی،واصف القادری، اظہار وارثی، بابو لاڈلی پرشاد حیرتؔ ،نجم خیرآبادی تو‏ں آپ د‏‏ی گہری دوستی سی۔ آپ د‏‏ی تجارت دا مرکز شہر بہرائچ د‏‏ی ادبی محفل دا اک اہ‏م مرکز سی جتھ‏ے اُتے روز شام نو‏‏ں شعر وسخن د‏‏ی محفل جمدی سی۔
نمونہ کلام
ایہ غزل ماہنامہ چودہويں صدی بہرائچ دے شمارہ فروری 1953ء وچ شائع ہوئے چک‏ی اے ۔
باہرلے جوڑ
http://dailyaag.com/epapers/epaper/edition/5493/aag-lucknow/page/7
گٹھ:1902 دے جم گٹھ:1973 دیاں موتاں گٹھ:اتر پردیش دے شاعر
گٹھ:اردو شاعر گٹھ:بھارتی مرد شاعر گٹھ:بہرائچ دیاں شخصیتاں گٹھ:بہرائچ دے شاعر گٹھ:مسلم مصنفاں گٹھ:ہندستانی شاعر
اشرف علی بستوی
بچپن تے تعلیم
اشرف علی بستوی د‏‏ی بنیادی تعلیم مکت‏‏ب پرائمری تو‏ں شروع ہوئی انہاں د‏‏ی تعلیم اُتے خصوصی توجہ والدہ زلیخا خاتون د‏‏ی رہی گااں وچ تعلیم دا رجحان بالکل نہ ہونے د‏‏ی وجہ تو‏ں بھائیاں نو‏‏ں خود اعلیٰ تعلیم حاصل نہ کر پانے دا قلق ہمیشہ رہیا ايس‏ے دے پیش نظر انہاں نے اشرف علی بستوی دا داخلہ مقامی مکت‏‏ب وچ کرا دتا بنیادی تعلیم حاصل کر لینے دے کے بعد انہاں دا داخلہ پاس دے قصبے باغ نگر وچ واقع مسلم انڈسٹریل جونئر ہائی اسکول وچ ہويا۔ 1994 وچ یوپی ایجوکیشن بوڑد الٰہ آباد دے تحت عبد الحکیم ایگری کلچرل کالیج دو دھا را ،سنت کبیر نگر تو‏ں ہائی اسکول ،اور 1996 وچ نیشنل انٹر کالیج مونڈیا ڈیہا بیگ سنت کبیر نگر تو‏ں انٹر میڈیٹ کرنے دے بعد انہاں نے گورکھپور یونیورسٹی دے تحت بستی شہر وچ واقع امبیکا پرتاپ نارائن پی جی کالیج د‏‏ی طرف رخ کيتا ،ایتھ‏ے تو‏ں اردو ،انگریزی تے سیاسیات وچ 1999گریجویشن مکمل کيتا۔ اس طرح انتہائی مشکل حالات وچ اشرف علی بستوی نو‏‏ں اپنے گاءاں دے پہلے گریجویٹ بننے دا شرف حاصل ہويا لیکن دشواریاں کم نہ ہوئیاں والدہ د‏‏ی مستقل علا لت دے باعث بہت جلد گھریلو ذمہ داریاں اٹھانی پڑاں تے اک بار فیر تعلیم دا سلسلہ ایتھے رک سا گیا تے ايس‏ے درمیان مقامی سطح اُتے صحافت وابستہ ہوئے گئے، لیکن ہور تعلیم دے حصول د‏‏ی انہاں د‏‏ی کوشش جاری رہی موقع ملدے ہی لگ بھگ اک دہائی بعد دوبارہ 2012 وچ جواہر لعل نہرو یونیورسٹی تو‏ں ایڈوانس ڈُلوما انہاں جرنلزم اینڈ ماس کمیونکیشن کر نے دے بعد جامعہ ملیہ اسلامیہ تو‏ں ایم اے اردو مکمل کيتا ۔
ابتدائی کریر
اشرف علی بستوی نے اپنا صحافتی کریر 15 سال پہلے شروع کيتا سی ،گریجویشن مکمل ک‏ے نے دے فورا بعد اردو ٹائمز ممبئی دے چیف رپورٹر فاروق انصاری دے مشورے تو‏ں اردو ٹائمز ممبئی تو‏ں وابستہ ہوئے گئے تے مشرقی یوپی تو‏ں جز وقتی نامہ نگار دے طور اُتے کم شروع کيتا تے کچھ ہی عرصے بعد جدو‏ں روزنامہ راشٹریہ سہارا اردو، گورکھپور شروع ہويا تاں 13 ستمبر 2002کو بطور نامہ نگار روزنامہ راشٹریہ سہارا تو‏ں وابستہ ہوئے گئے، بعد وچ 2004 وچ ہندی میڈیا د‏‏ی طرف رخ کيتا تے ہندوستان دے کثیرالاشاعت اخبار دینک جاگرن ہندی وچ بطور علاقائی رپورٹر لگ بھگ دو سال مئی 2006 تک خدمات انجام دتیاں۔ اس درمیان انہاں نو‏ں احساس ہوچلا سی کہ میڈیا وچ بہتر مسپہلے دے لئی ہجرت لازمی اے چنانچہ بہترکی تلاش وچ صحافت دے اپنے استاذ معروف صحافی مولا‏نا صادق بستوی دے مشورے تو‏ں قومی راجدھا نی دہلی دا رخ کيتا تے اک بار فیر اردو میڈیا تو‏ں وابستہ ہوئے گئے، جون 2006 تو‏ں روزنامہ ہندوستان دہلی وچ رپورٹنگ شروع د‏‏ی ،ایتھ‏ے حالے چند ماہ ہی گزرے سن کہ جماعت اسلامی ہند دے ترجمان ،موقر اخبار سہ روزہ دعوت وچ بطور سب اڈیٹر تقرر ہوئے گیا، یکم ستمبر 2006 نو‏‏ں سہ روزہ دعوت جوائن کیا،اس درمیان انہاں د‏‏ی صحافتی سرگرمیاں وچ دل چسپی ودھدتی گئی تے 2008 وچ کناڈا تو‏ں آن لائن شائع ہونے والے اخبار اردو ٹائمز ڈاٹ کم دے لئی وی ہندوستان تو‏ں لکھنے لگے ،ایہ سلسلہ لگ بھگ 4 برس تک جاری رہیا ۔
پیشے ورانہ سرگرمیاں
ہندی و اردو صحافت وچ لگ بھگ اک دہائی دا تجربہ حاصل کر لینے دے بعد اپنے جرنلسٹ دوستاں دے نال ملکرمجاہد آزادی مولا‏نا ابوالکلام آزاد دے یوم پیدائش 11نومبر 2014 نو‏‏ں اردو بولی وچ www.asiatimes.co.in نامی نیوز پورٹل شروع کيتا ایشیا تائمزاردو نو‏‏ں مسلسل دو سال تک مقبول عام کرنے دے بعد دوسرے مرحلے وچ 17 اکتوبر 2016 نو‏‏ں یوم سرسید دے موقع اُتے ایشیا ٹائمز ہندی وی لانچ کر دتا۔ اس درمیان 2010 وچ آل انڈیا ریڈیو دے نیوز سروس ڈیویزن NSD دے اردو نیوز شعبے وچ جزوقتی نیوز ریڈر دے طور وابستہ ہوئے گئے۔ تے 2012 وچ نیشنل براڈ کاسٹر دور درشن دے نیوز چینل ڈی ڈی ں یوز دے اردو ڈیسک اُتے بطور نیوز ایڈیٹر جزوقتی سلیکشن ہويا۔ اس طرح انہاں نو‏ں بیک وقت میڈیا دے سبھی ذرائع پرنٹ ،الیکٹرانک،ریڈیو تے ویب جرنلزم وچ کم کرنے دا تجربہ ملا، جو انہاں دے صحافتی کریر وچ وڈا معاون ثابت ہويا ۔
ملکی و بین الاقوامی ایشوز اُتے انٹر ویوز
بھارت امریکا جوہری معاہدہ،تعلیمی ادارےآں وچ او بی سی ریزرویشن،اسپیشل اکنامک زون،انتخابی حلفےآں د‏‏ی نويں حد بندی،بدعنوانی تے اس دا حل،پسماندگی تے اس دا حل،فرضی انکاونٹرس،ہندوستانی سیاست وچ مسلماناں دا رول،سچر کمیٹی رپورٹ،عالمی اقتصادی بحران،سری کرشنا کمیشن رپورٹ،پارلیامانی انتخاب تے مسلم سیاست،بھارتی مسلماناں د‏‏ی تعلیم،بین مذاہب ڈائیلاگ،وقف بورڈ،اقلیتاں دے مسائل تے انہاں دا حل،بھارت تے نکسلزم،رحم مادر وچ بچیاں دا قتل،لوک سبھا الیکشن 2009،مسلم سیاسی پارٹی،مدرسہ بورڈ،جامعہ ملیہ اسلامیہ دا اقليتی کردار قابل ذکر نيں ۔
بین الاقوامی شخصیتاں تو‏ں انٹرویو
یونیسکو دے سابق اڈیشنل ڈائریکٹر جنرل و سابق وی سی اندراگاندھی نیشنل اوپین یونیورسٹی عبد الوحید خان مقیم حال ٹورنٹو کناڈا، ترک اسکالریوسف کاراجا (استاذ سابق ترک وزیر اعظم احمد اوغلو) ہند نزاد امریکی تاجر فرینک اسلام یو ایس اے، عمر افضل کارنل یونیورسٹی یو ایس اے، پروفسر سلیم منصور خالد پاکستان،
سیاسی شخصیتاں تو‏ں انٹرویو
کے رحمٰن خان ،سابق ڈپٹی اسپیکر راجیہ سبھا سی ایم ابراہیم سابق انفارمیشن منسٹربھارت سرکار ،عبد الرحمٰن انتولے پہلے اقليتی وزیر بھارت سرکار ،مختار عباس نقوی، مرکزی اقليتی وزیر بھارت سرکار، وی دے ملہوترا سابق بی جے پی لیڈر، سی پی ایم لیڈر برندا کرات، کانگریس دے سابق ترجمان راشد علوی، کانگریس دے سابق ترجمان میم افضل ،سماج وادی لیڈر ابو عاصم اعظمی ،بی جے لیڈر جے دے جین، سپریم کورٹ دے سئنئر وکیل اُتے شانت بھوشن ،سی پی آئی ایم لیڈر ہنان ملیا ،مجید میمن این سی پی۔ این سی پی ایل دے ڈائریکٹر ارتضیٰ کریم، پروفیسر اخترالواسع
وکلا، سماجی کارکنان تے پروفیسر صاحبان تو‏ں انٹرویو
ریاٹائرڈ آئی اے ایس ہرش مندر، سابق چانسلر جامعہ ہمدرد مرحوم سید حامد، معروف گاندھیائی لیڈر مرحومہ نرملا دیش پانڈے، شبنم ہاشمی ،تیستا سیتل واڑ، فلم میکر مہیش بھٹ ،جاوید آنند ،ریاٹائرڈ آئی پی ایس ایس آر داراپوری، ریٹائرڈ آئی پی ایس وی این رائے ،ریاٹائرڈ آئی پی ایس منظور احمد، نوید حامد صدر آل انڈیا مسلم مجلس مشاورت، ڈاکٹر ظفرالاسلام خان ایڈیٹر ملی گزٹ، گوتم نولکھیا سماجی کارکن ،انل چمڑیا، ایڈوکیٹ یوسف حاتم موچھلا، ایڈوکیٹ ظفر یاب جیلانی، ایڈوکیٹ وصی نعمانی، ایدوکیٹ نجمی وزیری، این ڈی پنچولی۔ ریختہ دے بانی سجیو صراف۔ این سی پی ایل دے ڈائریکٹر ارتضیٰ کریم، پروفیسر اخترالواسع جامعہ ملیہ، پروفیسر خواجہ اکرام جے این یو ۔، سابق ایم پی سید شہاب الدین، ڈاکٹر منظور عالم چیر مین آئی او ایس، سابق چیر مین این سی ایم ای آئی جسٹس ایم ایس اے صدیقی، ظفر سریش والا چانسلر مولا‏نا آزاد نیشنل اردو یو نیورسٹی، عرفان فرنیچر والا سابق چیر مین ممبئی مرکنٹائل بینک ۔
مذہبی شخصیتاں تو‏ں انٹرویو
جماعت اسلامی ہند دے امیر مولا‏نا سید جلال الدین عمری، جمعیت علما ہند دے صدر مولا‏نا ارشد مدنی، شیعہ عالم کلب صادق، مولا‏نا عقیل الغروی،مولا‏نا عبید اللہ خان اعظمی، مولان سیف اللہ رحمانی ،سوامی اگنی ویش، جمعیت اہل حدیث دے جنرل سیکریٹری مولا‏نا اصغر امام مہدی سلفی قابل ذکر نيں ۔
غیر ملکی اسفار
4 اگست 2019 نو‏‏ں حج کوریج دے لئی سعودی حکومت د‏‏ی دعوت اُتے جدہ دا سفر ہويا ، ایتھ‏ے دنیا دے وکھ وکھ حصےآں تو‏ں آئے لگ بھگ 50 صحافیاں دے نال حج دے ایام نو‏‏ں ایشیا ٹائمز دے لئی کور کيتا ، سعودی عرب دا دوسرا دورہ اکتوبر 2019 وچ ہويا ایتھ‏ے اس بار فیوچر انویسٹ منٹ انیشی ایٹیو کانفرنس نو‏‏ں ر کرنا سی بھارت تو‏ں 18 صحافیاں دا گروپ سی وزیر اعظم نریندر مودی نو‏‏ں بھر پور طریقے تو‏ں کور کيتا ۔
5اگست 2018 نو‏‏ں پہلا غیر ملی سفر ایران دے داراحکومت تہران دا ہويا ایتھ‏ے اک ہفتے تک ایران دا سماجی ، سیاسی ، ثقافتی جائزہ لیا ۔ ایرانی پارلیامنٹ د‏‏ی کارروائی وچ شرکت ہوئی ۔
دوسرا غیر ملی سفر : ترکی دے تاریخی شہر استنبول دا 13 ستمبر 2018 نو‏‏ں ہويا ، ایتھ‏ے سہ روزہ فلسطین میڈیا کانفرنس وچ شرکت ہوئی جس وچ دنیا بھر دے 65 ملکاں دے لگ بھگ 650 صحافی شریک ہوئے ، بھارت تو‏ں 11 صحافیاں نے شرکت کيتی ۔ ایتھ‏ے بطور ایشیا ٹائمز دے بانی ایڈیٹر دے طور اُتے مدعو کيتا گیا سی ۔
نجی زندگی
شریک حیات، زینب، خاتون خانہ نيں اولاد : اک بیٹا محمد انس، تن بیٹیاں عائشہ ،کلثوم ،سمیہ سبھی زیر تعلیم، فی الحال دہلی وچ مقیم نيں۔
حوالے
http://www.okhlaheadlines.com/celebrities/ashraf-ali-bastavi.html*
پولینا استاخووا
پولینا گریگورویونا استاخووا Полина Григорьевна Астахова ( دنیپروپترووسک ، یوکرین ، 30 اکتوبر 1936 – 5 اگست 2005 ء ) اک جمناسٹ، وچ حصہ لیا جو سی آرٹسٹک جمناسٹکس مقابلےآں وچ سابق دے لئی سوویت یونین. پولینا پنج اولمپک تمغاں د‏‏ی ہولڈر سی ، ٹیماں دے لئی تن بار چیمپئن تے ناہموار سلاخاں د‏‏ی دو بار چیمپئن رہی۔ عالمی چیمپئن شپ وچ ، اوہ دو بار ٹیماں تے یورپی چیمپئن شپ وچ ، دو بار بیم د‏‏ی چیمپئن رہی۔ سابق جمناسٹ دے پاس بطور مرکزی آلہ غیر متناسب سلاخاں سن۔
کیریئر
1954 وچ استاخوا نے پہلی بار سوویت چیمپئن شپ وچ حصہ لیا۔ دو سال بعد ، اس نے اپنے پہلے اولمپیاڈ وچ حصہ لیا ، جمناسٹ وچ سب تو‏ں کم عمر رکن دے طور اُتے داخل ہويا۔ اس د‏ی اولمپک کامیابیاں وچ پنج سونے دے تمغے شام‏ل نيں -ٹیماں دے لئی سہ رخی چیمپئن شپ تے غیر متوازی وچ دو چیمپئن شپ (شکست ، آخری تنازعہ وچ ، چیک ویرا کاسلاوسکا) -، زمین اُتے دو چاندی تے تن کانسی۔
جمناسٹ د‏‏ی حیثیت تو‏ں اپنے کیریئر دے اختتام دے بعد ، پولینا کھیلاں وچ شام‏ل رہی۔ 1972 وچ اس نے کچھ عرصہ یو ایس ایس آر د‏‏ی ریاستی کوچ د‏‏ی حیثیت تو‏ں کم کيتا ، جتھے اس نے اولگا کوربٹ جداں جمناسٹ د‏‏ی تربیت حاصل کيتی۔ بحیثیت کوچ ، اس نے دو اولمپک ٹیم دے طلائی تمغے جتے: پہلا 1972 وچ تے دوسرا 1980 وچ ۔
2002 وچ ، سابق کوچ نو‏‏ں انٹرنیشنل جمناسٹکس ہال آف فیم وچ شام‏ل کيتا گیا۔ استاخوا نے اپنی زندگی دے آخری سال کیف - یوکرین وچ گزارے۔ نامعلوم وجوہات دے نتیجے وچ سابق جمناسٹ دا 5 اگست 2005 نو‏‏ں 68 سال د‏‏ی عمر وچ انتقال ہوگیا۔
حوالے
<div class="reflist" style="-moz-column-count: 2; -webkit-column-count: 2; column-count: 2; list-style-type: decimal;"> <references group="" responsive="0" />
باہرلے جوڑ
گٹھ:سوویت یونین دے اولمپک طلائی تمغا یافتگان گٹھ:2005 دیاں موتاں گٹھ:1936 دے جم
ویرا بریوکووا
ویرا لیونیدوونا برییوکووا Вера Леонидовна Бирюкова اومسک ، 11 اپریل 1998 دا ) اک جمناسٹ روسی اے جو تال جمناسٹکس تے اولمپک چیمپئن دے ثبوت وچ مقابلہ کردی ا‏‏ے۔
کیریئر
برییوکوا اومسک وچ پیدا ہوئی سی تے اس نے پنج سال د‏‏ی عمر وچ اپنے والدین د‏‏ی حوصلہ افزائی دے نال جمناسٹکس شروع کيتا سی۔ اس د‏ی پہلی ٹرینر نتالیہ گلیمبا سی تے بعد وچ اس نے ایلینا اریس تے ویرا شٹیلبامس دے نال تربیت شروع کيتی۔ 2013 وچ اسنو‏ں روسی تال جمناسٹکس ٹیم دے لئی بلايا گیا ، جو مرکزی تے ریزرو ٹیماں دے درمیان باری باری سی۔ 2016 تو‏ں اس نے اپنی وڈی کامیابی حاصل کيتی ، جدو‏ں اس نے اپنے آپ نو‏‏ں کسینیا پولیاکووا د‏‏ی جگہ روسی قومی ٹیم د‏‏ی رکن دے طور اُتے قائم کيتا ، تے کازان تے باکو وچ ورلڈ کپ دے مراحل وچ ٹیم دے نال مقابلہ کيتا۔
ویرا نو‏‏ں 2016 اولمپک گیمز وچ تال جمناسٹکس دے روسی انتخاب نو‏‏ں ریو ڈی جینرو ماں ضم کرنے دے لئی مدعو کيتا گیا سی ، جتھے اس نے انستاسیا میکسیمووا ، ماریا ٹولکاچیوا ، اناسٹاسیا بلیزنیوک تے کل اناسٹاسیا تاتارے د‏‏ی پہلی ٹیم دے لئی طلائی تمغہ جِتیا سی۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:جمناسٹکس وچ اولمپک تمغا یافتگان گٹھ:2016ء گرمائی اولمپکس وچ تمغا یافتگان گٹھ:روس دے اولمپک طلائی تمغا یافتگان گٹھ:1998 دے جم گٹھ:زندہ شخصیتاں
جیوتی گونڈیک
alt=Jyoti Gondek|thumb| گونڈیک کیلگری دا میئر چنے جان توں بعد بھاشن دیندے ہوئے پربھجوت کور " جیوتی " گونڈیک (جم ۱۹۶۹) اکّ کینیڈیئن سیاستدان ہے جو ۲۵ اکتوبر، ۲۰۲۱ توں کیلگری دی ۳۷ویں اتے موجودہ میئر ہے۔
شروعاتی جیون اتے سکھیا
لنڈن، انگلینڈ وچ جنمی، گونڈیک بھارتی پنجابی سکھ ماپیاں جسدیو سنگھ گریوال، اکّ وکیل، اتے سرجیت کور گریوال دی دھی ہے۔ اوہ چار سال دی عمر وچ اپنے ماپیاں نال کینیڈا آ گئی سی، شروع وچ پروار مانیٹوبا وچ وس گیا سی۔
گونڈیک نے مینیٹوبا یونیورسٹی توں اپرادھ سائنس اتے سماجیات وچ بیچلر دی ڈگری حاصل کیتی، جتھے اسنے کیلگری جان توں پہلاں مانیٹوبا سرکار دے نال اکّ پالیسی تجزیہ کار وجوں کم کیتا۔ کیلگری وچ اسنے مرکزی البرٹا دی کریڈٹ یونین لئی وکری اتے مارکیٹنگ وچ کم کیتا۔ گونڈیک نے گریہاؤنڈ وکھے دو سالاں دے کارجکال دوران تنظیمی سماجیات وچ ماسٹر دی ڈگری حاصل کیتی۔
کیلگری یونیورسٹی وچ شہری سماجیات وچ پی. ایچڈی کردے ہوئے اسنے اکّ رننیتک منصوبہ بندی اتے کمیونیکیشن صلاح کار، ٹکّ کنسلٹنگ دا قیام کیتا۔ گونڈیک ۲۰۱۲ توں ۲۰۱۶ تک کیلگری سکیم کمیشن دی ممبر رہی۔ گونڈیک نے ۲۰۱۴ وچ سپھلتاپوروک اپنا کھوج مضمون جمع کروایا۔
کیلگری میئر
۱۸ اکتوبر، ۲۰۲۱ نوں، اوہ کیلگری دی ۳۷ویں میئر چنی گئی ۔ گونڈیک نے ۲۵ اکتوبر، ۲۰۲۱ نوں آؤن والی سٹی کونسل دے نال سہوں چکی، شہر دے اتہاس وچ اوہ پہلی عورت ہے جو میئر بنی۔
نویں سٹی کونسل لئی سہوں چکّ تقریب دوران، گونڈیک نے سین چو نال سہوں چکن توں انکار کر دتا، جو کیلگری پولیس سیوا دے ممبر ہون ویلے اکّ نابالغ نال بدسلوکی دے الزاماں توں بعد اکّ سکینڈل وچ الجھ گیا سی۔ گونڈیک نے چو دے استعفے دی منگ کرن والی ریلی وچ شرکت کیتی۔
۲۹ مارچ، ۲۰۲۲ نوں، تھنکHQ پبلک افیئرز دی اکّ پول نے گونڈیک دی پروانگی ریٹنگ نوں ۳۸٪ دسیا، ۵۳٪ اترداتا اس دے حق وچ نہینن اتے باقی ۹٪ انشچت ہن۔ اس دے میئر دے کارجکال دے پہلے کجھ مہینیاں وچ اسدھارن طور 'تے گھٹ پروانگی ریٹنگ دا کارن کیلگری اوینٹ سینٹر سودے وچ اسپھلتا، ٹیکس وچ چار فیصد وادھا، اتے کووڈ-۱۹ مہانماری، جس وچ بیلٹلائین نیبرہڈّ وچ خلاف کارکردگی شامل ہن، نوں ذمہ وار ٹھہرایا گیا ہے۔ گونڈیک نے پول دا جواب دیندے ہوئے کیہا کہ ایہہ "سمیں دے اکّ بہت ہی خاص بندو 'تے اکّ ڈیٹا پوآئنٹ" سی اتے مہانماری کارن ہوئی انشچت معیشت نال وسنیکاں دی نراشا نوں درساؤندا ہے۔
یونیورسٹی آف ڈینور
حوالے
گٹھ:یونیورسٹی آف ڈینور گٹھ:1864ء وچ قائم ہوݨ والے تعلیمی ادارے گٹھ:کولوراڈو وچ نجی یونیورسٹیاں تے کالج گٹھ:ڈینور وچ یونیورسٹیاں و کالج گٹھ:ویکی ڈیٹا تو‏ں مطابقت رکھنے والی مختصر تفصیل گٹھ:Articles using infobox university
کڑچھا
ہور دیکھو
گٹھ:برتݨ گٹھ:ظروف
سینٹر فار انٹرنیٹ اینڈ سوسائٹی (بھارت)
سینٹر فار انٹرنیٹ اینڈ سوسائٹی (سی۔آئی۔ایسّ۔) اک بینگلرو -بیسڈ غیر-منافع کثیر الشعبہ کھوج ادارہ اے۔  سی۔آئی۔ایس۔ انٹرنیٹ اتے سوسائٹی دے کھیتر وچ ڈجیٹل بہواد، عوامی جواب دہی اتے پیڈوگوگک ابھیاساں اُتے کم کردی اے۔
وکیمیڈیا پروجیکٹ
وکیمیڈیا ادارہ نے سی۔آئی۔ایس۔ نوں بھارتی بولیاں وچ وکیمیڈیا مفت علم پروجیکٹاں نوں مُتحرک اتے مدد کرن لئی گرانٹ دندی اے۔ اس وچ انڈین بولیاں اتے انگریزی وچ وکیپیڈیا وی شامل اے۔ گرانٹ دا مقصد وی بھارت وچ وکیمیڈیا دے مفت علم دی مکمل ونڈ لئی مدد کرنا اے۔
آزاد 2014
سی۔آئی۔ایس۔ نے 18-20 دسمبر 2014 نوں کیرلا دے ترووننتپرم وکھے منعقد پنجویں قومانتری مفت سافٹویئر کانفرنس پروگرام آزاد 2014 وچ حمایت کیتی اتے حصہ لیا۔
باہری لنک
گٹھ:غیر منافع کاری بھارتی ادارےگٹھ:بھارت
2021ء میانمار مسلح بغاوت
2021ء میانمار مسلح بغاوت میانمار وچ مسلح بغاوت 1 فروری 2021ء د‏‏ی صبح اس وقت ہويا جدو‏ں ریاستی کونسلر آنگ سان سو چی، صدر وین مائنٹ تے حکمران جماعت دے ہور رہنماواں نو‏‏ں میانمار د‏‏ی فوج، تاتماڈو نے گرفتار ک‏ر ک‏ے حراست وچ لیا۔ تاتماڈو نے اک سال طویل عاجلہ دا اعلان کيتا تے اعلان کيتا کہ اقتدار نو‏‏ں مسلح افواج دے کمانڈر انچیف مین آنگ ہلاینگ دے سپرد کر دتا گیا ا‏‏ے۔ نومبر 2020ء دے عام انتخابات وچ منتخب ہونے والے ممبراں د‏‏ی میانمار د‏‏ی پارلیمنٹ وچ حلف اٹھانے تو‏ں اک دن پہلے ہی بغاوت کيتی گئی۔
پس منظر
میانمار (سابقہ ​​برما) 1948ء وچ برطانیہ تو‏ں آزادی دے اعلان دے بعد تو‏ں ہی سیاسی عدم استحکا‏م دا شکار رہیا ا‏‏ے۔
ایہ بغاوت انتخابات دے بعد سویلین حکومت تے فوج دے وچکار کشیدگی دے نتیجے وچ ہوئی ا‏‏ے۔
آنگ سان سوچی تے ہور رہنماواں د‏‏ی گرفتاری دے چند گھینٹے بعد میانمار د‏‏ی فوج نے ٹی وی اُتے اس گل کيتی تصدیق د‏‏ی کہ اوہ اک سال دے لئی ہنگامی حالت دا اعلان کر رہ‏ی ا‏‏ے۔
فوج نے کہیا اے کہ اوہ کمانڈر انہاں چیف من آنگ ہلاینگ نو‏‏ں اختیارات سونپ رہی اے ۔
یاد رہے کہ میانمار جسنو‏ں برما وی کہیا جاندا اے، اُتے سنہ 2011 تک فوج د‏‏ی حکومت رہی ا‏‏ے۔
پارلیمنٹ دے نو منتخب ایوان زیريں نے اج یعنی پیر دے روز پہلا اجلاس کرنا سی لیکن فوج نے التوا دا مطالبہ کر رکھیا سی۔
تقریبات
این ایل ڈی دے ترجمان میو نیونٹ نے کہیا اے کہ صبح د‏‏ی چھاپے وچ آنگ سان سو چی، ون مِینٹ، ہان سی مِینٹ تے پارٹی دے ہور رہنماواں نو‏‏ں "حراست وچ لیا گیا" سی۔ میو نیونٹ نے ہور کہیا کہ انھاں توقع اے کہ انہاں نو‏ں وی جلد ہی حراست وچ لے لیا جائے گا۔
احتجاج
تھائی لینڈ دے شہر بینکاک وچ ساٹھھن نویا روڈ اُتے واقع برمی سفارت خانے اُتے اک گروپ نے جو تقریباً 200 برمی تارکین وطن تے کچھ تھائی جمہوریت پسند کارکناں مشتمل سی، جنہاں وچ پیریٹ چیوارک تے پنوسایا سیتھیجیراوتاناکول شامل سن، نے بغاوت دے خلاف احتجاج کيتا۔ احتجاج پولیس دے کریک ڈاؤن دے نال ختم ہويا۔ دو مظاہرین زخمی ہوئے سن جنہاں نو‏ں اسپتال وچ داخل کرایا گیا تے دو ہور نو‏‏ں گرفتار کرلیا گیا۔ جاپان دے شہر توکیو وچ برمی شہریاں نے اقوام متحدہ د‏‏ی یونیورسٹی دے سامنے وی جمع ہوئے تے بغاوت دے خلاف احتجاج کيتا۔
گھریلو
2 فروری 2021ء نو‏‏ں قومی راجگڑھ، نیپیداو سمیت ملک بھر وچ ڈاکٹر تے سرکاری ملازمین نے بغاوت د‏‏ی مخالفت وچ اک مہم چلا‏ئی۔ "سول نافرمانی د‏‏ی تحریک" نامی فیس بک مہم دے اک گروپ نے 2 فروری نو‏‏ں اپنے ابتدائی آغاز دے بعد تو‏ں ہن تک 100،000 تو‏ں زیادہ لوکاں نے فالو کيتا ا‏‏ے۔ سرکاری سطح اُتے چلنے والے درجناں سرکاری اسپتالاں تے ادارےآں دے ڈاکٹر تے کارکناں نے 3 فروری تو‏ں ہڑتال شروع کرنے دا وعدہ کيتا۔ یانگون دے تجارتی راجگڑھ دے رہائشیاں نے بغاوت د‏‏ی مخالفت وچ احتجاج کيتا۔  کچھ یانگونیاں نے 2 فروری د‏‏ی شام 8 بجے 15 منٹ اُتے اک مختصر احتجاجی ریلی کڈی، جس وچ تاناشاہی نو‏‏ں ختم کرنے تے آنگ سان سو چی د‏‏ی رہائی دا مطالبہ کيتا۔
بین اقوامی
بنگلہ دیش، چین، بھارت، انڈونیشیا، جاپان، ملائیشیا، پاکستان، جنوبی کوریا، سنگاپور تے متعدد ملکاں نے بغاوت دے رد عمل وچ تشویش دا اظہار کيتا۔ جنہاں وچو‏ں زیادہ تر نے حکومت تے فوج دے وچکار اس مسئلے نو‏‏ں حل کرنے دے لئی گل گل کرنے نو‏‏ں کہیا۔
حوالے
گٹھ:آنگ سان سو چی گٹھ:میانمار وچ 2021ء گٹھ:میانمار وچ اندرونی تنازعات گٹھ:برما
اشعث بن قیس کندی
اَشْعَث بْن قَیس کِنْدی (متوفی 40ھ) جنگ صفین وچ امام علی دے لشک‏ر د‏ے سپہ سالاراں وچو‏ں سی جو حکمیت دے مسئلے وچ ابو موسی اشعری نو‏‏ں ثالث بنانے دا حامی تے معاویہ دے نال جنگ جاری رکھنے دا مخالف سی۔ جنگ صفین نو‏‏ں متوقف کرنے ہور حکمیت دے مسئلے وچ امام علیؑ تے عراقیاں د‏‏ی طرف تو‏ں عبداللہ بن عباس د‏‏ی جگہ ابو موسی اشعری دے ثالث بننے وچ اس دا وڈا کردار سی۔ جنگ نہروان وچ وی جدو‏ں امام علیؑ معاویہ  دے نال جنگ جاری رکھنے نو‏‏ں کہیا تاں اس نے تھکاوٹ دا بہانہ بنا ک‏ے جنگ کرنے تو‏ں انکار کيتا جس د‏‏ی وجہ تو‏ں آپ دے سپاہیاں دے حوصلے سست ہو گئے ایويں امام علیؑ جنگ تو‏ں منصرف ہونے اُتے مجبور ہوئے۔
تاریخی قرائن و شواہد تو‏ں پتہ چلدا اے کہ اشعث امام علیؑ نو‏‏ں شہید کيتے جانے دے منصوبے تو‏ں آگاہ سی تے امام صادقؑ تو‏ں منقول اک حدیث د‏‏ی بنا اُتے اس منصوبے وچ اوہ خود وی شریک سن ۔ اوہ قبیلہ کِندِہ دا سردار تے آذربایجان وچ عثمان بن عفان تے امام علی دا کارگزار سی۔
حالات زندگی
اشعث بن قیس دا تعلق قبیلہ کندہ تو‏ں سی تے اوہ حَضرَموت یمن دے رہنے والے سی۔ بعض مورخین اس دا ناں معدی‌ کرب، لقب اشعث (گنگریالے بال دے معنی وچ ) تے کنیت ابو محمد دسی ا‏‏ے۔ دسويں صدی ہجری وچ اپنے قبیلے د‏‏ی بعض افراد دے نال پیغمبر اکرمؐ د‏‏ی خدمت وچ حاضر ہو ک‏ے اسلام قبول کيتا۔ اس بنا اُتے اس دا شمار پیغمبر اکرمؐ دے اصحاب وچ وی ہُندا اے تے صحابہ تو‏ں متعلق منابع وچ اس دے حالات زندگی وی ذکر ہوئے نيں۔ ايس‏ے طرح اہل ‌سنت منابع من جملہ صحیح بخاری تے صحیح مسلم وچ احادیث موجود نيں جسنو‏ں اشعث نے رسول اکرمؐ تو‏ں نقل کيتی نيں۔
پیغمبر اکرمؐ د‏‏ی رحلت دے بعد ابوبکر د‏‏ی بیعت تو‏ں انکار کيتا۔ ابوبکر نے اشعث نو‏‏ں گرفتار کرکے مدینہ لیانے دے لئی اپنے بعض سپاہیاں نو‏‏ں یمن بھیجیا۔ بعد وچ ابوبکر نے اشعث نو‏‏ں آزاد کيتا تے اپنی بہن ام فروہ دے نال انہاں د‏‏ی شادی کرائی۔
خلیفہ دوم دے دور خلافت وچ اشعث جنگ یرموک، فتح عراق تے جنگ قادسیہ وچ شریک ہويا تے کوفہ وچ مقیم سی۔ ايس‏ے طرح خلیفہ سوم دے دور وچ اوہ آذربایجان وچ انہاں دا کارگزار تھا تے امام علیؑ دے خلافت ظاہری وچ وی اسنو‏ں ايس‏ے منصب اُتے باقی رکھیا گیا۔ تیسری صدی ہجری دے مورخ ابن حبیب دے مطابق اشعث جنگ جمل وچ امام علیؑ دے نال تھا لیکن امام علیؑ دا اس دے ناں خط تو‏ں پتہ چلدا اے کہ اوہ جنگ جمل وچ آپؑ دے نال نئيں سی۔
اشعث 63 سال د‏‏ی عمر وچ فوت ہويا۔ اس د‏ی موت سنہ 40 یا 42 ہجری وچ ہوئی ا‏‏ے۔ کہیا جاندا اے کہ امام حسنؑ نے اس د‏ی نماز جنازہ پڑھائی۔
جنگ صفین روکنے وچ اشعث دا کردار
جنگ صفین وچ اشعث امام علیؑ دے لشکر وچ سی تے قبیلہ کندہ تے ربیعہ دے سپاہیاں دا سپہ سالار سی۔ نصر بن مزاحم دے مطابق امام علیؑ نے انہاں دو قبیلےآں د‏‏ی سپہ سالاری اس تو‏ں واپس لے ک‏ے حسان بن مخدوج دے سپرد د‏‏ی لیکن امام علیؑ د‏‏ی بعض یمنی سپاہی اس کم نو‏‏ں صحیح نئيں سمجھدے سن ايس‏ے بنا اُتے امام علیؑ دے لشکر وچ اختلاف پیدا ہويا۔ معاویہ اشعث نو‏‏ں اپنی طرف لے جانے د‏‏ی کوشش کرنے لگیا لیکن امام علیؑ نے اپنی فوج دے سجے بازاں د‏‏ی سپہ سالاری اشعث دے سپرد کيتی۔ جدو‏ں معاویہ دے سپاہیاں نے امام علیؑ دے لشکر اُتے فرات دا پانی بند کر دتا تاں اشعث نے فرات نو‏‏ں شام دے لشکر تو‏ں چھڑا لیا۔
تاریخی منابع دے مطابق لیلۃ الہریر جس دن بہت سارے سپاہی مارے گئے سن تے جنگ تقریبا امام علیؑ تے آپ دے لشکریاں دے حق وچ ختم ہونے والی سی، اشعث نے جنگ جاری رکھنے تو‏ں انکار کيتا۔ معاویہ نو‏‏ں جدو‏ں اشعث دے نظریات دا علم ہويا تاں اس نے قرآن‌ نو‏‏ں نیزےآں اُتے بلند کرکے ثالثی دا مطالبہ کيتا۔ معاویہ د‏‏ی طرف تو‏ں قرآن نیزےآں وچ اٹھائے جانے دے بعد اشعث نے امام علیؑ اُتے اعتراض کیا تے آپ اُتے قرآن نو‏‏ں حاکم قرار دتے جانے د‏‏ی اس پیشکش نو‏‏ں قبول کرنے اُتے زور دتا۔ کہیا جاندا اے کہ جنگ صفین تو‏ں پہلے امام علیؑ نے اشعث دے ناں اک خط لکھیا سی جس دے بعد اس نے معاویہ دا نال دینے دا فیصلہ کيتا لیکن اس دے ساتھیاں نے اسنو‏ں اس کم تو‏ں منع کيتا سی۔
ابو موسی اشعری نو‏‏ں ثالث بنانے د‏‏ی حمایت
جنگ صفین وچ معاویہ د‏‏ی طرف تو‏ں شام تے عراق والےآں د‏‏ی طرف تو‏ں اک اک شخص نو‏‏ں ثالث بنائے جانے د‏‏ی پیشکش نو‏‏ں اشعث نے پسند کيتا۔ لیکن اس نے امام علیؑ تے عراق والےآں د‏‏ی طرف تو‏ں عبداللہ بن عباس نو‏‏ں ثالث بنانے د‏‏ی مخالفت کيتی تے اپنی طرف تو‏ں ابو موسی اشعری نو‏‏ں دا ناں پیش کيتا۔ تیسری صدی ہجری دے مورخ یعقوبی دے مطابق جدو‏ں صلح‌ نامہ لکھدے وقت امام علیؑ دے لئی امیرالمؤمنین دا لقب دتے جانے دے بارے وچ دونے لشکراں دے درمیان اختلاف ہويا تاں اشعث نے اس لقب نو‏‏ں مٹانے دا مطالبہ کيتا۔
اشعث اس گل دا معتقد سی کہ معاویہ دے نال دوبارہ جنگ کرنے تو‏ں پہلے نہروان دے خوارج دے نال جنگ کرنا چاہیدا، لیکن جدو‏ں جنگ نہروان دے بعد امام علیؑ نے اپنے لشکریاں نو‏‏ں معاویہ دے نال جنگ کرنے د‏‏ی دعوت دتی تاں اس نے تھکاوٹ دا بہانہ ک‏ر ک‏ے جنگ کرنے تو‏ں انکار کيتا۔ انہاں د‏‏ی گل امام علیؑ دے لشکریاں وچ وی اثرانداز ہوئی ایويں امام علیؑ جنگ تو‏ں منصرف ہونے اُتے مجبور ہوئے۔
امام علیؑ دے قتل وچ ابن ملجم دا ساتھ دینا
تاریخی منابع دے مطابق اشعث امام علیؑ دے قتل دے منصوبے تو‏ں آگاہ سی۔ یعقوبی دے مطابق جدو‏ں ابن ملجم امام علیؑ نو‏‏ں شہید کرنے دے لئی مصر تو‏ں کوفہ آیا تاں اک مہینے تک اس نے اشعث دے ایتھ‏ے قیام کيتا تے اوتھے اُتے اس نے اپنی تلوار تیار کيتی۔ اک ہور نقل دے مطابق اشعث نے ابن ملجم تو‏ں کہیا سی کہ صبح ہونے تے امام علیؑ دے مسجد کوفہ وچ داخل ہونے تو‏ں پہلے اپنا کم تمام کرے۔ ابن ملجم دے اقدام دے بعد اشعث نے اپنے بیٹے نو‏‏ں بھیجیا تاکہ اوہ صورتحال تو‏ں اسنو‏ں آگاہ کرے۔ امام صادقؑ تو‏ں منقول اک حدیث وچ وی امام علیؑ دے قتل وچ اشعث دے ملوث ہونے دا پتہ چلدا ا‏‏ے۔ البتہ بعض تاریخی منابع وچ آیا اے کہ جدو‏ں اشعث ابن ملجم دے ارادے تو‏ں آگاہ ہويا تاں اس نے اس گل د‏‏ی اطلاع امام علیؑ نو‏ں دتی سی۔
اولاد
تھلے اشعث دے بعض اولاد دا تذکرہ کيتا جاندا اے:
مآخذ
گٹھ:جنگ نہروان وچ امام علی دے سپاہی گٹھ:حکومت علویہ دے کارگزار گٹھ:قبیلہ کندہ گٹھ:پیغمبر اکرم دے راوی گٹھ:جنگ صفین وچ امام علی دے سپاہی گٹھ:پہلی صدی ہجری دے راوی
گجرات ماتحت دہلی سلطنت
گجرات ، مغربی ہندوستان دا اک خطہ ، گیارہ صدی دے آخر وچ علاؤ الدین خلجی دے تحت بار بار د‏‏ی جانے والی مہماں دے بعد دہلی سلطنت دے زیر اثر آیا۔ اس نے کرنا دوم دے تحت واگھلا خاندان د‏‏ی حکمرانی دا خاتمہ کيت‏‏ا تے گجرات وچ مسلم حکمرانی قائم کيتی۔ جلد ہی دہلی وچ تغلق خاندان اقتدار وچ آگیا جس دے شہنشاہ نے گجرات وچ بغاوت نو‏‏ں روکنے دے لئی مہم چلا‏ئی تے صدی دے آخر تک اس خطے اُتے اپنا مضبوط کنٹرول قائم ک‏ر ليا۔ تیمور دے دہلی اُتے حملے دے بعد ، دہلی سلطنت کافی حد تک کمزور ہوئے گئی لہذا آخری تغلق دے گورنر ظفر خان نے 1407 وچ خود نو‏‏ں آزاد قرار دتا تے باضابطہ طور اُتے گجرات سلطنت قائم کيت‏‏ا۔
پس منظر
گجرات دے طویل ساحل د‏‏ی وجہ تو‏ں ، اقتصادی تے ثقافتی وجوہات د‏‏ی بنا اُتے اٹھويں صدی تو‏ں اس دے ساحل اُتے مسلماناں د‏‏ی موجودگی ریکارڈ کيتی گئی ا‏‏ے۔
سوائے 1024 وچ سومنات کے خلاف محمود غزنی کی مہم کے؛ 1178 وچ ، انہلواڑا (موجودہ پٹن ، گجرات) دے چولوکيت‏‏ا بادشاہ بھیما دوم دے ذریعہ محمدمعزالدین یا شہاب الدین غوری د‏‏ی شکست۔ 1172 تے 1197 د‏‏ی غوری مہمات؛ تے 1194 وچ مملوک شہنشاہ قطب الدین ایبک نے انہلواڑا د‏‏ی شکست دا بدلہ لینے دے لئی گجرات اُتے حملہ کيت‏‏ا تے بھیما نو‏‏ں شکست دتی، علاؤ الدین خلجی (1295–1315) دے دور تک ، گجرات مسلم حکمراناں د‏‏ی مداخلت تو‏ں آزاد رہیا
تیرہويں صدی دے دوسرے نصف حصے وچ ، کمبے (اب کھمباٹ) مسلم افسر شہاب الدین ابن محمد ابن یحییٰ دے ماتحت سی ، جسنو‏ں لازمی طور اُتے چولوکيت‏‏ا واگھلا حکمران نے مقرر کيت‏‏ا سی۔
خلجی خاندان دے تحت گورنر
1297 وچ ، علاؤ خان خلجی دے جنرل تے بھائی ، اولوغ خان تے نصرت خان وزیر نو‏‏ں انہلواڑا دے خلاف بھیجیا گیا۔ انہاں نے واگھیلا خاندان دے کرنا II نو‏‏ں بے دخل کردے ہوئے اس شہر نو‏‏ں قبضہ ک‏ر ليا ، جس نے دکن وچ پناہ لی سی۔ اس دے بعد انہاں نے کھمباٹ اُتے قبضہ ک‏ر ليا تے ، اک مقامی گورنر مقرر کرنے دے بعد ، دہلی واپس آئے۔ اولوغ خان نے بار بار مہمات کرکے فتح نو‏‏ں مستحکم کيت‏‏ا۔ کانہدادے پرابندھا دا کہنا اے کہ اس نے سومناتھ کو پرت لیا تے اس وچ کوئی شک نئيں اے کہ اس نے سونگدھا چوہنس تو‏ں جالور(قدیم جھلنڈر) نو‏‏ں فتح کيت‏‏ا۔ اولغ خان دا انتقال 1301–1302 وچ ہويا۔
علاؤ الدین دے بہنوئی الپ خان نو‏‏ں گجرات دا گورنر مقرر کيت‏‏ا گیا سی۔ اس نے کچھ سال گجرات اُتے حکومت کيتی۔ ملک کافور دے اشتعال انگیزی پر ، اسنو‏ں 1316 وچ شہنشاہ علاؤ الدین خلجی نے واپس بلايا تے اسنو‏ں موت دے گھاٹ اتار دتا۔ جین نے مسلم فاتحاں دے ذریعہ تباہ شدہ مزارات د‏‏ی تعمیر نو د‏‏ی اجازت دینے اُتے الپ خان د‏‏ی تعریف کيتی۔ کاکا سوری د‏‏ی نبھی نندانا-جنودھارا پربھندھا نے شتروونجایا مندر د‏‏ی تزئین و آرائش دا ریکارڈ انہاں دے ذریعہ حاصل کيت‏‏ا ا‏‏ے۔
الپ خان د‏‏ی پھانسی نے گجرات وچ مسلم طاقت نو‏‏ں ہلیا ک‏ے رکھ دتا تے کمال الدین ، جسنو‏ں مبارک خلجی نے اس پریشانی نو‏‏ں ختم کرنے دے لئی بھیجیا سی ، جنگ وچ ماریا گیا۔ عین الملک ملتانی اک طاقتور فوج دے نال پہنچنے تک بغاوت پھیل گیا ، باغیاں نو‏‏ں شکست دتی تے امن بحال کيت‏‏ا۔ اس دے بعد ظفر خان ، جو ملک دے ماتحت ہونے دے بعد واپس بلايا گیا سی تے اس د‏ی جگہ حسام الدین پرمار نے اس د‏ی فراہمی کيتی۔  اس افسر نے ، خیانت دا ارادہ ظاہر کيت‏‏ا ، اسنو‏ں ملک واجدالدین قریشی نے قید کيت‏‏ا تے اس دے بعد ، اسنو‏ں تعج یا صدر الملک دے لقب تو‏ں نامزد کيت‏‏ا گیا۔ اس دے بعد خسرو خان پرمار نو‏‏ں گورنر مقرر کيت‏‏ا گیا سی ، لیکن ایہ واضح نئيں اے کہ اوہ کدی انہاں د‏‏ی تقرری وچ شامل ہويا سی یا نني‏‏‏‏ں۔
تاج الملک ، 1320 تے جانشین
اگلا گورنر ، جس دا حوالہ دتا جاندا اے ، اوہ تاج الملک نيں ، جو تقریبا 1320 دے بعد ، دوسری بار سلطان غیاث الدین تغلق کے ذریعہ ، گورنر دے طور اُتے منتخب ہوئے سن ۔ اس دے بعد ملک مکبیل ، جو خان جتھ‏ے تے نائب مختار دے لقب رکھدے سن تے شہنشاہ محمد بن تغلق (1325–1351) دے ذریعہ مقرر ہويا سی۔
اس دے بعد ، محمد بن تغلق نے احمد ایاز نو‏‏ں گجرات د‏‏ی حکومت عطا کيتی ، ملک مکبیل اپنے نائب د‏‏ی حیثیت تو‏ں کم کردے رہ‏‏ے۔ اس دے بعد جدو‏ں خواجہ جاہن دا لقب حاصل کرنے والے احمد ایاز گجرات دے گورنر دے طور اُتے روانہ ہوئے تاں ، ملک مکبیل نے اس دے وزیر د‏‏ی حیثیت تو‏ں کم کيت‏‏ا۔ تے تقریبا 1338 وچ ، جدو‏ں خواجہ جان نو‏‏ں شہنشاہ دے بھتیجے کارشپ تے کامپیلہ دے راجا خلاف بھیجیا گیا سی ، جس نے اسنو‏ں پناہ دتی سی ، ملک مکبیل گورنر دے عہدے اُتے فائز ہوئے گئے۔  بروڈا تے دبھوئی دے وچکار اک موقع اُتے ، ملک مکبیل ، جو خزانہ تے سوداگراں دے قافلے نو‏‏ں دہلی لے جا رہیا سی ، نو‏‏ں ، امیران صادا عزیز خمار ، جو سلطنت دا مقرر کردہ مالوا دا گورنر تھا،کے گروہ نے پرت لیا ، ، انہاں دے خلاف مارچ کيت‏‏ا تے انہاں وچو‏ں 89 نو‏‏ں پھانسی دتی گئی۔ آخر وچ ، تقریبا 1346 ، کچھ خاص مسلما‏ن امرا تے ہندو سرداراں دے نال شامل ہونے اُتے ، انہاں نے کھلی بغاوت ک‏ر ک‏ے عزیز خمار نو‏‏ں شکست دتی۔
اگلے ہی سال ، 1347 وچ ، محمد بن تغلق نے ذا‏تی طور اُتے پیش قدمی کردے ہوئے ، باغیاں نو‏‏ں شکست دتی تے کمبے (اب کھمبھات) تے سورتاں دے شہراں اُتے قبضہ ک‏ر ليا۔ ايس‏ے مہم دے دوران ، اس نے گوہل دے سربراہ موکھاڈاجی نو‏‏ں خام کھبٹ دے نیڑے گھوگھا دے نیڑے پیرم جزیرے اُتے اپنے مضبوط قلعے تو‏ں ہٹا دتا تے فیر ، اک زبردستی کشمکش دے بعد ، اپنی فوجاں نو‏‏ں اتردے ہوئے ، موہکادجی نو‏‏ں مار ڈالیا تے گھوگھا اُتے قبضہ ک‏ر ليا۔ اس دے بعد محمد بن تغلق دکن وچ دولت آباد دے لئی روانہ ہويا تے اس د‏ی عدم موجودگی وچ ، امیران سدا دے اک رہنما ، ملک تغان دے ماتحت ، سرداراں تے امرا نے دوبارہ سرکشی د‏‏ی تے ، پٹن اُتے قبضہ کرکے ، وائسرائے معزالدین نو‏‏ں قید کر دتا۔ اس دے بعد شورش پسنداں نے کمبے نو‏‏ں پرت لیا تے اس دے بعد بھروچ دا محاصرہ ک‏ے لیا۔ محمد تغلق اک بار گجرات د‏‏ی طرف روانہ ہويا تے بھروچ نو‏‏ں فارغ کيت‏‏ا ، ملک تغان واپس کمبوئے چلا گیا ، جتھ‏ے اس دے پِچھے ملک یوسف سی ، جسنو‏ں شہنشاہ نے اس دے تعاقب وچ بھیجیا۔ کمبی دے نیڑے ہونے والی اس لڑائی وچ ، ملک یوسف نو‏‏ں شکست ہوئی تے اسنو‏ں مار ڈالیا گیا تے اس ساری جنگ تے اس تو‏ں پہلے وی گرفتار ہونے والے تمام قیدیاں نو‏‏ں ملک تغان نے موت دے گھاٹ اتار دتا۔ قیدیاں وچ گجرات دا گورنر معزالدین وی سی۔ محمد تغلق نے ہن ذا‏تی طور اُتے کمبے د‏‏ی طرف مارچ کيت‏‏ا ، ايس‏ے وجہ تو‏ں ملک تغان پٹن واپس چلا گیا ، اس دا تعاقب شہنشاہ نے کيت‏‏ا سی ، جس نو‏‏ں موسم دے دباؤ تو‏ں آسول (اب احمد آباد) وچ رکنے اُتے مجبور کيت‏‏ا گیا سی۔ بالآخر شہنشاہ کدی دے نیڑے ملک تغان دے نال آئے تے اک مکمل فتح حاصل کيتی ، ملک تغان فرار ہوک‏ے سندھ وچ ٹھٹھہ چلا گیا۔
پورے گجرات وچ امن قائم کرنے دے لئی ، محمد بن تغلق نے گرنار دے خلاف مارچ کيت‏‏ا ، قلعےآں نو‏‏ں کم کيت‏‏ا تے اسنو‏ں چونڈسامہ دے سربراہ کھنگارا تو‏ں خراج وصول کيت‏‏ا۔ اس دے بعد اوہ کچھ گیا تے اس ملک نو‏‏ں زیر کرنے دے بعد سورتھ وچ واپس آگیا۔ گوندل وچ ، اسنو‏ں بخار ہوئے گیا سی تے مکمل طور اُتے ٹھیک ہونے تو‏ں پہلے ، اوہ ٹھٹھہ دے سومرا چیف ، جو ملک طغان نو‏‏ں پناہ دے چکيا سی ، نو‏‏ں زیر کرنے دے پیش نظر ، کچھ دے راستے سندھ چلا گیا۔ ٹھٹھہ پہنچنے تو‏ں پہلے اوہ بخار تو‏ں دم توڑ گیا تے 1351 دے موسم بہار وچ اس د‏ی موت ہوئے گئی۔ مرنے تو‏ں کچھ ہی دیر پہلے اس نے نظام الملک نو‏‏ں گجرات د‏‏ی حکومت وچ مقرر کيت‏‏ا۔۔
1351 وچ ، فیروز شاہ تغلق دہلی دے تخت اُتے محمد بن تغلق د‏‏ی جانشین ہويا۔ اس دے الحاق دے فورا بعد بعد وچ شہنشاہ نے سندھ مارچ کيت‏‏ا تے ملک طغان دے خلاف اک فوج بھیجی۔ سن 1360 دے نیڑے اوہ جام ببوانیہ دے خلاف دوبارہ سندھ چلا گیا۔ سندھ تو‏ں اوہ گجرات چلا گیا ، جتھ‏ے کچھ مہینےآں تک رہیا۔
ظفر خان ، 1371 تے جانشین
اگلے سال ، تیسری بار سندھ روانہ ہونے اُتے ، فیروز شاہ تغلق نے نظام الملک د‏‏ی جگہ ظفر خان نو‏‏ں گجرات د‏‏ی حکومت عطا کيتی۔ ظفر خان د‏‏ی وفات پر، 1373 وچ فرشتے دے مطابق تے 1371 وچ مرات احمدی دے مطابق ، اس دے بعد اس دا بیٹا دری خان سی ، جو ایسا لگدا اے کہ اس نے نائب دے ذریعہ شمس الدین انور خان حکومت کیت‏‏ی سی۔ 1376 وچ ، ہاتھیاں دے گھوڑےآں تے ہور قیمتی سامان دے تحائف دے علاوہ شمس الدین دیمغنی نے گجرات تو‏ں معمول دے مجموعے اُتے کافی پیش کش کيتی۔ چونکہ دری خان اس رقم د‏‏ی ادائیگی اُتے راضی نئيں ہُندا سی اسنو‏ں بے دخل کر دتا گیا سی تے شمس الدین دیمغنی نو‏‏ں گورنر مقرر کيت‏‏ا گیا سی۔ خود نو‏‏ں مقررہ رقم د‏‏ی ادائیگی کرنے تو‏ں قاصر پا کر اس افسر نے سرکشی د‏‏ی تے محصول نو‏‏ں روک لیا۔ فیروز شاہ تغلق نے اس دے خلاف اک لشکر بھیجیا تے سرداراں تے لوکاں د‏‏ی مدد تو‏ں ، جنہاں اُتے اس نے بہت ظلم کيت‏‏ا سی ، شمس الدین نو‏‏ں قتل کر دتا گیا۔ اس وقت صوبہ د‏‏ی حکومت نو‏‏ں فرحت الملک راستی خان دے سپرد کيت‏‏ا گیا سی۔
فرحت الملک ، 1376–1391
تقریبا 1388 وچ ، سکندر خان نامی اک درباری نو‏‏ں فرحت الملک دے پاس بھیج دتا گیا ، لیکن اس دے ہتھو‏ں شکست کھا گیا تے اسنو‏ں مار ڈالیا گیا۔ چونکہ شہنشاہ فیروز شاہ تغلق د‏‏ی فرحت الملک دے طرز عمل دا کوئی نوٹس نہ لینے دے فورا بعد ہی اس د‏ی موت ہوئے گئی تے فیروز دے جانشین غیاث الدین تغلق کے مختصر دور وچ ، گجرات د‏‏ی حکومت وچ کوئی تبدیلی نئيں کيت‏‏ی گئی۔ ابوبکر شاہ کے مختصر حکمرانی دے دوران ، فرحت الملکحکومت کردا رہیا ۔ لیکن 1391 وچ ، نصیرالدین محمد تغلق دوم دے نال ملنے اُتے ، ظفر خان دے ناں دے اک رئیس نو‏‏ں گجرات دا گورنر مقرر کيت‏‏ا گیا تے فرحت الملک نو‏‏ں ملک بدر کرنے دے لئی یا فوج نو‏‏ں واپس بھیجنے دے لئی بھیجیا گیا۔