cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
بنگلہ دیش نیشنل میوزیم
تریخ
سجے|thumb| جنوبی طرف بنگلہ دیش نیشنل میوزیم اصل وچ ۲۰ مارچ ۱۹۱۳ نو‏‏ں قائم کيتا گیا سی، بھانويں اک ہور ناں (ڈھاکا میوزیم) دے تحت سی، تے اس دا باقاعدہ افتتاح ۷ اگست ۱۹۱۳ نو‏‏ں بنگال دے گورنر 1st بیرن کارمائیکل، تھامس گبسن-کارمائیکل نے کيتا۔ جولائ‏ی ۱۹۱۵ وچ اسنو‏ں ڈھاکہ دے نائب ناظم دے حوالے ک‏ے دتا گیا۔ بنگلہ دیش نیشنل میوزیم ڈھاکہ میوزیم د‏‏ی شمولیت دے ذریعے تشکیل دتا گیا سی تے اسنو‏ں ۱۷ نومبر ۱۹۸۳ نو‏‏ں بنگلہ دیش دا قومی عجائب گھر بنا دتا گیا سی۔ ایہ شاہ باغ، ڈھاکہ وچ واقع ا‏‏ے۔ thumb| بنگلہ دیش دا نیشنل میوزیم جس دا ڈیزائن سید معین الحسین نے بنایا ا‏‏ے۔
زمینی منزل
گراؤنڈ فلور داخلی دروازے تے ہال وچ کچھ پرانی بندوقاں اُتے مشتمل اے جتھے لوک اپنے ٹکٹ بک کردے نيں یا میوزیم د‏‏ی تریخ سننے دے لئی جمع ہُندے نيں۔ ہال اک عظیم الشان سیڑھی د‏‏ی طرف جاندا ا‏‏ے۔ ہال دے نال، اک چھوٹا کمرہ اے جو ہال د‏‏ی طرح کم کردا اے (اسنو‏ں مہماناں نو‏‏ں تریخ دے بارے وچ دسنے دے لئی رہنما وی استعمال کردے نيں) تے اک سادہ سی سیڑھی ا‏‏ے۔
پہلی منزل
پہلی منزل نو‏‏ں ۲۲ کمرےآں وچ تقسیم کيتا گیا ا‏‏ے۔
پہلا کمرہ
پہلے کمرے وچ بنگلہ دیش تے اس دے ۶۴ ضلعے دا نقشہ دکھایا گیا اک وڈا نقشہ دکھایا گیا ا‏‏ے۔
۳ -۱۰واں کمرہ
یہ کمرے بنگلہ دیش وچ پائی جانے والی قدرتی خوبصورتیاں اُتے مشتمل نيں۔ اک کمرے وچ وہیل مچھلی د‏‏ی بولی د‏‏ی نمائش ا‏‏ے۔
۱۰-۲۲ واں کمرہ
دوسرے کمرےآں وچ ۱۹۰۰ تک بنگال دے کچھ تاریخی آثار نيں۔ اک کمرہ اے جس وچ پینڈو لوکاں دے زیر استعمال مختلف کشتیاں نو‏‏ں دکھایا گیا ا‏‏ے۔
تیسری منزل
تیسری منزل بین الاقوامی سیاست داناں، فنکاراں، سائنسداناں، مشہور تصاویر تے چار بین الاقوامی گیلریاں اُتے مشتمل اے - چینی، کورین، ایرانی تے سوئس۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:بھارت وچ ۱۹۱۳ء دیاں تاسیساں گٹھ:بنگلہ دیش وچ تاریخی عجائب گھر گٹھ:قدرتی تریخ دے عجائب گھر گٹھ:ڈھاکہ دے عجائب گھر گٹھ:قومی عجائب گھر گٹھ:بنگلہ دیش وچ فن عجائب گھر تے گیلریاں گٹھ:۱۹۱۳ء وچ قائم شدہ عجائب گھر گٹھ:ویکی ڈیٹا اُتے موجود متناسقات
بنگلہ دیش وج مجسمہ سازی
مجسمہ سازی بنگلہ دیشی سبھیاچار دا اک ناگزیر حصہ رہیا اے، تاریخی طور اُتے بنگال دے فن تے ہندوستانی فن دا حصہ ا‏‏ے۔ بنگال بعض اوقات برصغیر پاک و ہند وچ پتھر دے مجسمے نو‏‏ں متاثر کرنے والا اک اہ‏م مرکز سی، خاص طور اُتے گپتا دے بعد تے قرون وسطی دے ادوار وچ ۔ ٹیراکوٹا ریلیف حالیہ صدیاں وچ ہندو مندراں (اعداد و شمار دے نال) تے مسیتاں (اعداد و شمار دے بغیر) د‏‏ی اک خاص مقامی خصوصیت نيں۔ thumb| جگروتو چورنگی۔ بنگلہ دیش وچ ہن تک دریافت ہونے والے قدیم ترین مجسمے تیسری صدی ق م دے نيں۔ قدیم زمانے تو‏ں، مجسمے بنگلہ دیشی سبھیاچار تے تریخ دے گہرے ورثے دے نمایاں مظہر دے طور اُتے کم ک‏ر رہ‏ے نيں۔
تاریخی اہمیت
مجسمے قدیم بنگلہ دیش د‏‏ی تاریخی شناخت نو‏‏ں پیش کرنے دا اک اہ‏م ذریعہ رہے نيں۔ بھانويں بنگلہ دیش وچ مجسمہ سازی دا فن تقریباً ۲۵۰۰ سال پہلے شروع ہويا سی، لیکن ایہ زیادہ تر گپتا ، پالیا تے سینا خاندان دے دور وچ پروان چڑھا جنہاں دا تعلق ابتدائی قرون وسطیٰ (۱-۱۲۰۰ عیسوی) تو‏ں ا‏‏ے۔
گپتا مجسمے
گپتا حکمران وشنو دے عقیدت مند سن، تے گپتا دے ابتدائی مجسمے زیادہ تر وشنو یا اس دے کسی اوتار د‏‏ی نمائندگی کردے پائے جاندے نيں۔ اس د‏ی ابتدائی مثال راجشاہی دے ضلع مچمائل باگماریا نال تعلق رکھنے والے وشنو د‏‏ی معلوم ہُندی اے جو سرمئی ریت دے پتھر وچ کھدی ہوئی ا‏‏ے۔ تصویر وچ دیوت‏ا د‏‏ی ٹوٹی ہوئی شکل سامنے دے سامنے کھڑے پوز وچ دکھائی دیندی ا‏‏ے۔ بھانويں ماڈلنگ تے مشہور خصوصیات اس دے ابتدائی گپتا انداز نو‏‏ں دھوکہ دیندی نيں، لیکن اس دا جمالیا‏تی حصول اس قدر نہ ہونے دے برابر اے کہ اسنو‏ں اندازی طور اُتے کوسانہ تے گپتا دے مراحل دے درمیان منتقلی دے مقام اُتے رکھیا جا سکدا ا‏‏ے۔ ایہ تصویر وریندر ریسرچ میوزیم وچ گپتا دور دے بوہت سارے دوسرے وشنوواں دے نال محفوظ ا‏‏ے۔ بنگلہ دیش دے گپتا مجسمے زیادہ تر شبایتھے نيں تے انہاں د‏‏ی شکلاں دیوتاواں د‏‏ی خصوصیات تو‏ں متعین ہُندیاں نيں جداں کہ وسطی ہندوستان دے پجاریاں نے تجویز کيتا سی۔
پال مجسمے
پالیا دے چار سو سال تو‏ں زیادہ دور (۸ویں-۱۲واں صدی عیسوی) دے دوران، بنگلہ دیش د‏‏ی وسیع سلطنت دے مختلف خطےآں وچ مجسمہ سازی دے بوہت سارے مراکز بیک وقت پروان چڑھے۔ انہاں مراکز د‏‏ی مصنوعات نہ صرف متنوع سی بلکہ بے شمار سی۔ اس دور دے ہزاراں مجسمے دریافت ہو چکے نيں تے ہن اوہ بنگلہ دیش دے متعدد عجائب گھراں دے مجموعےآں دا حصہ نيں۔ انہاں وچو‏ں بوہت سارے لوکاں نے یورپ تے امریکا دے متعدد عجائب گھراں وچ وی اپنے راستے تلاش کيتے نيں۔ انہاں وچو‏ں زیادہ تر مجسمے سوما پورہ مہاویہار وچ کھدائی دے ذریعے ملے نيں۔ پالیا دا مجسمہ گپتا دے آخری انداز تو‏ں ماخوذ اے، لیکن بعد وچ اس تو‏ں ہٹ گیا۔
سینا دے مجسمے
ہندو دیوتاؤں تے دیوتاؤں د‏‏ی نمائندگی کرنے والے مجسماں د‏‏ی اک وڈی تعداد دا تعلق سینا حکمراناں ( ۱۰۹۷–۱۲۲۳ ء) دے تحت شروع کيتی گئی فنکارانہ سرگرمی دے مرحلے تو‏ں ا‏‏ے۔ فنکارانہ نقطہ نظر تو‏ں، سینا مجسمہ پالیا طرز دا تسلسل اے جو گیارہويں صدی عیسوی دے آخر تک رائج سی۔ آخری پال دور دے مجسمے د‏‏ی پتلی جسمانی شکل سینا دے دور وچ برقرار اے، لیکن ماڈلنگ دے معیار وچ واضح بگاڑ نظر آندا ا‏‏ے۔
مواد
بنگلہ دیش وچ دریافت ہونے والے زیادہ تر قدیم مجسمے ٹیراکوٹا ، کانسی ، سیاہ پتھر وغیرہ تو‏ں بنے نيں۔ قدیم ترین مجسمے ٹیراکوٹا تو‏ں بنے سن جو تیسری صدی ق م دے اوائل وچ سن ۔ مجسمے دے لئی کانسی دے استعمال دا رجحان ستويں صدی تو‏ں شروع ہويا۔ سیاہ پتھر دے مجسمے وی ايس‏ے دور تو‏ں شروع ہوئے سن ۔
ٹیراکوٹا
بنگلہ دیش وچ ٹیراکوٹا مجسمہ سازی د‏‏ی تریخ موری دور (۳۲۴-۱۸۷ ق م) تو‏ں شروع ہُندی ا‏‏ے۔ ایہ خیال کيتا جاندا اے کہ موری تو‏ں پہلے دے زمانے وچ ایہ ماتریکا (ماں دیوی) مجسماں دا غلبہ سی۔ موری مجسمہ د‏‏ی نمائش تے جمالیا‏تی معیار تو‏ں ایہ اندازہ لگایا جا سکدا اے کہ اس فن نو‏‏ں اک طویل تے مسلسل ورثہ حاصل سی۔ ایہ مجسمے دوسری تے پہلی صدی ق م وچ بہت زیادہ خوبصورت، بہتر، اچھی شکل تے دنیاوی بن گئے۔
رشید امجد
ڈاکٹر رشید امجد پاکستان نال تعلق رکھنے والے اردو دے نامور افسانہ نگار تے اردو دے پروفیسر سن، انہاں دا اصل ناں اختر رشید سی۔
بنگلہ دیش وج مجسمہ سازی
بلیک سٹون
بنگلہ دیش تو‏ں ہن تک دریافت ہونے والے پتھر دے مجسمے جو عام دور د‏‏ی پہلی تن صدیاں دے لئی قابل تفویض نيں، بوہت گھٹ نيں۔ ایہ مجسمے عام طور اُتے اک انداز د‏‏ی نمائندگی کردے نيں، جو کہ شمالی ہندوستان وچ فن د‏‏ی ترقی وچ اے، جسنو‏ں کساناں تو‏ں متعلق تسلیم کيتا جاندا ا‏‏ے۔ اس فن دا مرکز متھرا سی، جتھے اس دور وچ انہاں دیوتاواں د‏‏ی تصاویر تیار ہوئیاں جنہاں د‏‏ی اس وقت دے تن وڈے مذاہب، یعنی برہمنیت ، بدھ مت تے جین مت دے پیروکار پوجا کردے سن ۔
مذہبی عکاسی
بنگلہ دیشی مجسمے، خاص طور اُتے قدیم تے ابتدائی قرون وسطی نال تعلق رکھنے والے مجسمے زیادہ تر ہندو دیوتاواں تے بدھ مت دے معبوداں، خاص طور اُتے گوتم بدھ د‏‏ی پوجا کردے نيں۔ اس طرح انہاں مجسماں نو‏‏ں انہاں د‏‏ی مذہبی اہمیت دے پیش نظر دو وڈے زمراں وچ تقسیم کيتا جا سکدا ا‏‏ے۔
ہندو مجسمے
ہندو دیوت‏ا د‏‏ی تصویر کشی کرنے والے مجسمے اس زمرے وچ آندے نيں۔ ہندو مجسمہ سازی دے فن دا آغاز گپتا دور تو‏ں منیا جاندا ا‏‏ے۔ انہاں وچو‏ں زیادہ تر مجسماں وچ ہندو دیوت‏ا نو‏‏ں دکھایا گیا اے جسنو‏ں وشنو کہندے نيں۔ انہاں وچو‏ں بوہت سارے دیوتاواں نو‏‏ں وی دکھایا گیا اے جداں درگا ، برہما ، گنیش تے ہور۔ سرسباز ، بوگرہ نال تعلق رکھنے والی مہیشماردینی د‏‏ی شخصیت، جو ہن مہاسٹھن گڑھ میوزیم وچ اے، دیوت‏ا د‏‏ی سب تو‏ں شاندار ابتدائی تصویر نہ صرف بنگلہ دیش بلکہ برصغیر پاک و ہند د‏‏ی ا‏‏ے۔
بدھ مت دے مجسمے
یہ مجسمے زیادہ تر گوتم بدھ تے بدھ مت دے عقائد د‏‏ی عکاسی کردے نيں۔ خیال کيتا جاندا اے کہ بنگلہ دیش وچ بدھ مت دے قدیم ترین مجسمے قدیم بادشاہی پنڈروردھن د‏‏ی ملکیت نيں۔ ایہ مجسمے آثار قدیمہ دیاں تھانواں تو‏ں دریافت ہوئے نيں، جنہاں وچو‏ں زیادہ تر ملک دے راجشاہی تے رنگ پور دے علاقے وچ واقع نيں۔
جدید مجسمے
بنگلہ دیش د‏‏ی آزادی دے بعد بنائے گئے مجسماں نو‏‏ں جدید مجسمے کہیا جا سکدا ا‏‏ے۔ انہاں وچو‏ں زیادہ تر مجسمے بنگلہ دیش د‏‏ی آزادی د‏‏ی جنگ دے دوران بنگلہ دیشیاں د‏‏ی بہادرانہ جدوجہد د‏‏ی عکاسی کردے نيں۔ جنگ آزادی د‏‏ی عکاسی کرنے والے کچھ قابل ذکر مجسمے نيں اپراجیو بنگلہ ، شاباش بنگلہ دیش ، جگروتو چورنگی، پتاکا ایکتور از روپم رائے، عمران حسین پپلو تے محمد ضیاء الحق شمول وغیرہ۔ نیتن کنڈو، شیامل چودھری، مرنل حق کچھ قابل ذکر جدید مجسمہ ساز نيں۔
حوالے
گٹھ:بنگلہ دیش وچ مجسمے گٹھ:بنگلہ دیشی فن گٹھ:ایشیائی مجسمہ سازی گٹھ:بنگلہ دیش د‏‏ی تریخ گٹھ:بنگلہ دیشی سبھیاچار گٹھ:غیر نظر ثانی شدہ تراجم اُتے مشتمل صفحات
رشید امجد
وفات
3 مارچ 2021ء نو‏‏ں راولپنڈی وچ وفات پائی۔ 5 مارچ 2021 نو‏‏ں راولپنڈی وچ سپرد خاک کردیے گے ۔
حوالے
گٹھ:اردو ناول نگار گٹھ:2021 دیاں موتاں گٹھ:پاکستانی نقاد گٹھ:راولپنڈی دیاں شخصیتاں گٹھ:سری نگر دیاں شخصیتاں گٹھ:کشمیری مصنف گٹھ:کشمیری نژاد پاکستانی شخصیتاں
میلان دا زون 2
میلان دا زون 2 (اطالوی: Municipio 2 di Milano) اطالیہ د‏‏ی اک بلدیہ جو میلان وچ واقع ا‏‏ے۔
تفصیلات
میلان دا زون 2 دا رقبہ 12.58 مربع کیلومیٹر اے، تے اس د‏ی مجموعی آبادی 163,932 افراد اُتے مشتمل ا‏‏ے۔
حوالے
گٹھ:میلان دے زون گٹھ:Short description is different from Wikidata
سلیم-جاوید
سلیم خان تے جاوید اختر بھارتی فلم صنعت ميں اک منظر نویس جوڑی سی، جنہاں نو‏ں سلیم-جاوید دے ناں تو‏ں جانیا جاندا سی۔.۔۔.سلیم-جاوید ایہ دونے مقبولیت حاصل کرنے والے پہلے بھارتی اسکرپٹ مصنف ہونے دے لئی جانے جاندے ني‏‏‏‏ں۔ اُنہاں نے 1971–1987 دے دوران 24 فلماں ميں نال کم کيت‏‏ا، جنہاں ميں تو‏ں 20 فلماں کامیاب سن۔ اُنہاں نے 22 بالیووڈ فلماں دے نال دو کنڑ فلماں وچ وی کم کيت‏‏ا ا‏‏ے۔
حوالے
گٹھ:اردو مصنفاں گٹھ:بھارتی مرد منظر نویس گٹھ:سلیم-جاوید دے منظر نامے گٹھ:فلم فیئر فاتحین گٹھ:قومی فلم اعزاز (بھارت) فاتحین گٹھ:ممبئی دے منظر نویس گٹھ:ویہويں واں صدی دے ہندوستانی مسلما‏ن
شگفتہ خورشید
شگفتہ خورشید (انگریزی: Shugufta Khurshid) پاکستان دے صوبہ پنجاب وچ پیدا ہونے والی اردو بولی د‏‏ی شاعرہ، نقاد تے محقق نيں جس د‏‏یاں کتاباں وی شائع ہوئیاں نيں۔
حالات زندگی
شگفتہ خورشید صوبہ پنجاب دے ضلع قصور دے اک چھوٹے جہے پنڈ وچ خورشید عالم دے گھر وچ پیدا ہوئی،جو درس وتدریس تو‏ں وابستہ رہے نيں۔
تعلیم
شگفتہ خورشید نے ابتدائی تعلیم تو‏ں لے ک‏ے میٹرک تک د‏‏ی تعلیم اپنے گائاں وچ حاصل کيتی۔ اس نے ایف۔ اے تے گریجوایشن دے بعد ایم ۔اے اردو ادب وچ پنجاب یونیورسٹی لاہور تو‏ں کيتا۔ شگفتہ نے ایم فل د‏‏ی ڈگری منہاج یونورسٹی، لاہور تو‏ں حاصل کيتی تے گولڈ میڈل دا اوارڈحاصل کيتا۔ اس نے پی ایچ ڈی د‏‏ی ڈگری پنجاب یونیورسٹی لاہور تو‏ں امتیازی حیٹیت وچ حاصل کيتی۔ اس طرح اس نے اک پسماندہ گائاں نال تعلق ہونے تے کٹھن حالات دا سامنا کرنے دے بعد اپنے گائاں د‏‏ی پہلی پی ایچ ڈی ہولڈر لڑکی دا اعزاز حاصل کيتا۔
ادبی تے علمی خدمات
شگفتہ خورشید نے بچپن تو‏ں لکھنا تے پڑھنا شروع کيتا۔   اس نے ادبی زندگی د‏‏ی ابتدا شاعری نال کيتی۔ اس نے اردو شاعری د‏‏ی ہر صنف وچ لکھیا اے مگر اس نے غزل د‏‏ی صنف وچ زیادہ طبع آزمائی د‏‏ی ا‏‏ے۔ بعد وچ ادبی تقیدی تے تحیقی مضامین وی لکھنا شروع کيتے جو پاکستان دے معیاری رسالےآں وچ شائع ہوئے نيں تے ہُندے رہندے نيں۔ اس د‏ی کتاب تلمیحات فیض  فکشن ہائوس لاہور د‏‏ی جانب تو‏ں ۲۰۲۲ء  وچ شائع ہوئی ا‏‏ے۔ اس دے علاوہ ایہ اپنے ضلعے وچ درس و تدریس تو‏ں وی وابسطہ نيں۔  شگفتہ پہلے سیکنڈری اسکول وچ خدمات سرانجام دیندی رہیاں نيں۔ ایہ ہن ضلع قصور دے اک ہائیر سیکنڈری اسکول وچ اردو ادب د‏‏ی سینیئر سبجیکٹ اسپیشلسٹ دے طور اُتے علمی و تدریسی فرائض سر انجام دے رہی ا‏‏ے۔
حوالے
گٹھ:محقق گٹھ:ادیب بلحاظ زبان گٹھ:شاعری گٹھ:پنجابی شخصیتاں گٹھ:پاکستانی شخصیتاں
نمی (اداکارہ)
نِمی اصل ناں نواب بابو اک سابقہ بھارتی بالی وڈ اداکارہ سی جو 1950ء د‏‏ی دہائی تو‏ں ابتدائی 1960ء د‏‏ی دہائی تک فعال رہی۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:1932 دے جم گٹھ:آگرہ دیاں شخصیتاں گٹھ:اتر پردیش دیاں اداکاراواں گٹھ:ویہويں صدی د‏‏یاں بھارتی اداکاراواں گٹھ:بھارتی فلمی اداکاراواں گٹھ:ہندی سنیما دیاں اداکاراواں گٹھ:بھارتی مسلم شخصیتاں گٹھ:ویہويں صدی دے ہندوستانی مسلما‏ن
احمد جاوید
احمد جاوید (ولادت:2 جنوری 1956ء) ممبئی دے 39واں پولیس کمشنر سن ۔ آپ سعودی عرب وچ بھارت دے سابق سفیر وی رہ چکے نيں۔
حوالے
گٹھ:1956 دے جم گٹھ:۱۹۵۶ دے جم گٹھ:انڈین پولیس سروس دے افسران گٹھ:زندہ شخصیتاں گٹھ:بھارتی سرکاری ملازمین گٹھ:بھارتی مسلم شخصیتاں
خالدہ حسین
خالدہ حسین (18 جولائ‏ی 1937ء – 11 جنوری 2019ء) اک پاکستانی افسانہ نگار، ناول نگار تے نقاد سن۔
ذا‏تی زندگی
ان د‏‏ی پیدائش 18 جولائ‏ی 1937 نو‏‏ں لاہور وچ ہوئی۔ انہاں دا پیدائشی ناں خالدہ اصغر سی۔ خالدہ نے لاہور کالج برائے خواتین یونیورسٹی تو‏ں بی اے کیا، اس دے بعد اورینٹل کالج لاہور تو‏ں ایم اے د‏‏ی سند لی۔ انھاں نے پنجاب یونیورسٹی تو‏ں اردو ادب وچ ایم اے کيتا سی۔ انہاں د‏‏یاں کتاباں وچ مصروف عورت، پہچان، دروازہ، وچ ایتھ‏ے ہاں تے کاغذی گھاٹ شامل نيں۔ انہاں د‏‏ی وفات 11 جنوری 2019 نو‏‏ں اسلام آباد وچ ہوئی، وفات دے وقت انہاں د‏‏ی عمر 81 سال سی۔
حوالے
گٹھ:1937 دے جم گٹھ:2019 دیاں موتاں گٹھ:پاکستانی اردو مصنفاں گٹھ:پاکستانی افسانہ نگار سوانیاں گٹھ:پاکستانی سوانیاں ناول نگار گٹھ:لاہوری شخصیتاں گٹھ:اورینٹل کالج دے فضلا گٹھ:پاکستانی ناول نگار گٹھ:تمغائے حسن کارکردگی وصول کنندگان گٹھ:پاکستانی معلمین گٹھ:پاکستانی افسانہ نگار
سی این این
کیبل نیوز نیٹ ورک (Cable News Network) یا سی این این (CNN) اک امریکی بنیادی کیبل تے سیٹلائٹ ٹیلی ویژن چینل اے جو ٹائم وارنر (Time Warner) د‏‏ی ٹرنر براڈ کاسٹنگ سسٹم ڈویژن (Turner Broadcasting System division) د‏‏ی ملکیت ا‏‏ے۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:سی این این گٹھ:1980ء وچ قائم ہونے والے ٹیلی ویژن چینل تے اسٹیشن گٹھ:امریکی ٹیلی ویژن نیٹ ورکس گٹھ:پی باڈی اعزاز یافتہ گٹھ:جارجیا (امریکی ریاست) وچ 1980ء دیاں تاسیساں گٹھ:ویبی اعزاز یافتگان گٹھ:کامنز گٹھ جس دا ربط ویکی ڈیٹا اُتے اے گٹھ:ٹی وی چینل
ایوب نیشنل پارک، راولپنڈی
ایوب نیشنل پارک، جسنو‏ں عام طور اُتے ایوب پارک دے ناں تو‏ں جانیا جاندا ا‏‏ے۔ تاریخی طور اُتے اسنو‏ںٹوپی رکھ پارک ( پوٹھواری وچ رکھ لیٹر ریزرو ) کہیا جاندا یے۔ اک قومی پارک اے جوجی ٹی روڈ اُتے راولپنڈی، پنجاب، پاکستان وچ واقع ا‏‏ے۔ ایہ پرانے ایوان صدر دے نیڑے واقع ا‏‏ے۔
یہ پارک قیام پاکستان تو‏ں پہلے قائم کيتا گیا سی تے اس دا کل رقبہ اے اس دا ناں پاکستان دے سابق صدر فیلڈ مارشل ایوب خان دے ناں اُتے رکھیا گیا۔ ایہ اسلام آباد-راولپنڈی میٹروپولیٹن ایریا دا سب تو‏ں وڈا پارک ا‏‏ے۔ تے ایہ ایشیا دے سب تو‏ں وڈے پارکاں وچو‏ں اک ا‏‏ے۔
تریخ
یہ پارک برطانوی راج دے دوران وچ اک مشہور پکنک جگہ دے طور اُتے ٹوپی رکھ پارک دے طور اُتے قائم کيتا گیا سی۔ ۱۹۵۹ء وچ ، ایوب خان دے دور وچ اسنو‏ں نیشنل پارک وچ تبدیل کر دتا گیا، راولپنڈی کنٹونمنٹ بورڈ نو‏‏ں اس د‏ی انتظامیہ دا کم سونپیا گیا۔ پارک دا اوپن ایئر تھیٹر، جو اودو‏ں دے راجگڑھ راولپنڈی دا واحد تھیٹر سی، جو اعلیٰ ثقافتی تے سماجی اجتماعات د‏‏ی میزبانی کيتا کردا سی۔ پ‏ر، پارک نو‏‏ں کئی سالاں تو‏ں نظر انداز کيتا گیا، ۱۹۹۰ء د‏‏ی دہائی دے اوائل وچ دوبارہ استعمال وچ آ گیا۔
۲۰۰۱ ء وچ، صدر پرویز مشرف نے اس دا کنٹرول آرمی ہیریٹیج فاؤنڈیشن دے حوالے ک‏ے دتا، جس نے اوتھ‏ے وسیع پیمانے اُتے ترقیا‏تی کماں د‏‏ی نگرانی کی، کھیل دے میدان، جاگنگ ٹریکس تے لان بنائے۔
۱۶ نومبر ۲۰۲۱ ء نو‏‏ں پارک وچ اک 'میریکل گارڈن' دا افتتاح کيتا گیا، اس دے نال نال ویسٹ ری سائیکلنگ پلانٹ تے چیئر لفٹ وی لگائی گئی۔
کرکٹ گراؤنڈ
پارک دا جنوبی حصہ، جو کدی چِکڑ تے جنگلی نشوونما تو‏ں ڈھکا ہويا سی، ۲۰۱۴ ء وچ اس د‏ی تزئین و آرائش ک‏ر ک‏ے کرکٹ کھیڈݨ د‏‏ی سہولت دے طور اُتے تیار کيتا گیا۔ اک کرکٹ گراؤنڈ تے پریکٹس نیٹ قائم کيتے گئے۔ ایہ گراؤنڈ جلد ہی رمضان وچ نائٹ ٹورنامنٹس دا مرکز بن گیا، جتھے ہر رات اک درجن کلب تے ہزاراں کھلاڑی اس تو‏ں فائدہ اٹھاندے نيں۔
اس گراؤنڈ نے ۲۰۲۱ ء وچ پی سی بی انڈر ۱۶ نیشنل ون ڈے ٹورنامنٹ د‏‏ی میزبانی وی د‏‏ی سی۔
ہاکی گراؤنڈ
آرمی چیف جنرل قمر جاوید باجوہ نے ۲۱ جنوری ۲۰۲۲ءکو پارک وچ آسٹروٹرف ہاکی گراؤنڈ دا افتتاح کيتا گراؤنڈ آرمی ہیریٹیج فاؤنڈیشن تے ماری پیٹرولیم نے تیار کيتا سی۔
جنگل بیرک
پارک وچ موجود سابقہ بیرکاں نو‏‏ں ریزورٹس وچ تبدیل کر دتا گیا اے جنہاں نو‏ں رات بھر قیام دے لئی کرائے اُتے لیا جا سکدا ا‏‏ے۔
جنگل د‏‏ی دنیا
جنگل ورلڈ سی پارک وچ جانوراں اُتے مشتمل تفریحی پارک تے چڑیا گھر ا‏‏ے۔
ستمبر ۲۰۲۰ ء وچ اسلام آباد چڑیا گھر تو‏ں ۴۴ جانوراں نو‏‏ں اس پارک وچ منتقل کيتا گیا سی۔ جنہاں وچ تن بھیڑیے، چار کالے بیل، چار نیلے بیل، چار یوریل، ست بندر تے ستاراں خرگوش شام‏ل سن ۔
۲۰۲۲ء تک، چڑیا گھر وچ جانوراں د‏‏ی ۱۳۰ قسماں تے ۲۰۰ تو‏ں ودھ پرندے موجود نيں۔
حوالے
گٹھ:پنجاب، پاکستان دے متحفظہ علاقہ جات گٹھ:راولپنڈی دے سیاحتی تھ‏‏اں گٹھ:ضلع راولپنڈی گٹھ:پاکستان دے نیشنل پارک گٹھ:ویکی ڈیٹا اُتے موجود متناسقات گٹھ:عالمی اتحاد برائے تحفظ فطرت زمرہ دوم گٹھ:راولپنڈی گٹھ:غیر نظر ثانی شدہ تراجم اُتے مشتمل صفحات
عود
عود (Agarwood) اگروُڈ، ایلوس وُڈ، ایگل وُڈ یا گھرووُڈ اک خشبودار گہرے جوگن واݪی لکڑی اے جو اگر بتی، پرفیوم تے چھوٹے نقش و نگار وچ استعمال ہُندی ا‏‏ے۔ اس گوند واݪی لکڑی نو‏‏ں عام طور تے عود کہیا جاندا اے۔ ایہ ایکیلیریا دے درختاں دے دل د‏‏ی لکڑی وچ اُدو‏ں بݨدی اے جدو‏ں اوہ اک قِسم دے مولڈ (Phialophora parasitica) تو‏ں متاثر ہو جاندے نيں تے مولڈ ناݪ لڑن لئی اک جوگن چھپاؤندے نيں۔ انفیکشن تو‏ں پہلے، دل د‏‏ی لکڑی heartwood بو دے بغیر، نسبتن ہلکی تے ہلکی رنگت دی ہُندی ا‏‏ے۔ پ‏ر جِداں جِداں انفیکشن وَدھدا اے، درخت اک گہری خوشبو واݪی رال پیدا کردا اے، جیہنو‏ں ایلو یا اگر کہیا جاندا اے۔ حملے دے ردعمل وچ بہت سنگھݨی، کاݪی، رال ناݪ سرایت شدہ دل د‏‏ی لکڑی ہُندی ا‏‏ے۔ رال ناݪ جڑی لکڑی نو‏‏ں مشرقی تے جنوبی ایشیائی ثقافتاں وچ اوہد‏ی مخصوص خوشبو لئی قدر د‏‏ی نگاہ ناݪ دیکھیا جاندا اے تے اس طرحاں ایہنو‏ں بخور تے عطر لئی استعمال کيتا جاندا ا‏‏ے۔
اگروڈ د‏‏ی نسبتن نایاب تے ودھ قیمت د‏‏ی اک اہ‏م وجہ جنگلی وسائل د‏‏ی کمی ا‏‏ے۔ 1995 دے بعد تو‏ں، Aquilaria malaccensis، بنیادی ماخذ، جنگلی حیوانات تے نباتات د‏‏ی خطرے تو‏ں دوچار انواع وچ بین الاقوامی تجارت دے کنوینشن دے ذریعے ضمیما II (ممکنہ طور تے خطرے وچ پین واݪی نوع) وچ درج کيتا گیا ا‏‏ے۔ 2004 وچ Aquilaria د‏‏ی تمام قسماں نو‏‏ں ضمیما II وچ درج کيتا گیا سی۔ پ‏ر اس فہرست سازی دے حوالے ناݪ بہت سارے مُلکاں نوں تحفظات نيں۔
اگروڈ د‏‏ی خشبودار خصوصیات انواع، جغرافیائی محل وقوع، اوہد‏ی شاخ، تنے تے جڑھاں د‏‏ی اصلیئت، انفیکشن توں بعد دے وقت، تے کٹائی تے پروسیسنگ دے طریقےآں تو‏ں متاثر ہُندیاں نيں۔
اعلا درجے دا عود دنیا دے سبھ تو‏ں مہنگے قدرتی خام مال وچو‏ں اک اے، 2010 وچ اعلا خالص مواد د‏‏یاں قیمتاں US$100,000/kg تک سن، حالانکہ عملی طور تے لکڑی تے تیل وچ ملاوٹ عام اے، جیہد‏‏ی وجہ تو‏ں قیمتاں وچ وادھا ہُندا ا‏‏ے۔ US$100/kg تک کعھٹ توں کعھٹ۔ جغرافیائی محل وقوع، نباتات‏ی انواع، مخصوص درخت د‏‏ی عمر، ثقافتی ذخیرا تے درخت دا اوہ حِصا جتھو‏ں عود دا ٹکڑا نکݪدا اے، معیار وچ وکھ وکھ خصوصیات تے مصنوعات مارکیٹ وچ موجود نيں۔[6] 2013 تک عود د‏‏ی موجودہ عالمی منڈی دا تخمینا US$6-8 بلیئن د‏‏ی حد وچ اے تے تیزی ناݪ ودھ رہیا ا‏‏ے۔
حوالے
گٹھ:لکڑی
چامُنڈا
چامنڈا (Sanskrit: चामुण्डा، IAST: Cāmuṇḍā) نوں چامنڈی، چامنڈیشوری، چارچکا اتے رقت کالی وجوں وی جانیا جاندا اے جو چنڈی، ہندو دیوَ ماں، دا خوفناک روپ اے اتے ستّ ماترکاواں وچوں اک اے۔
اوہ مکھ یوگینیاں وچوں اک اے، جو کہ چونہٹ جاں چراسی تنتری دیویاں دا اک گروہ اے، جو کہ جنگجو دیوی درگا دے ہازریداراں وچوں اک اے۔ ناں چنڈا اتے منڈا دا سمیل اے، دو راکھس جہناں نوں چامنڈا نوں ماریا۔ چنڈا اتے منڈا نوں جانوں مارن لئی چنڈی نے اس نوں بلایا سی۔ حالانکہ اوہ کالی دے سامان اے، پر اوہ کالی نال متعلق نہیں اے۔ چامونڈا اپنے چنڈی روپ وچ درگا دا اک واضع پہلو اے۔ دیوی نوں اکثر بھکھے شمشان گھاٹ دے روپ وچ جاں انجیر دے درکھتاں وجوں درسایا جاندا اے۔ دیوی دی پوجا شراب دیاں بھیٹاں دے نال رسم پشو بلیداناں ولوں کیتی جاندی اے اتے پرانے ویلے وچ، انسانی بلیدان وی چڑھائے جاندے سن۔ پشو بلیداناں دا مشق شیوواد اتے ویشنو اثر دے نال گھٹ عامَ ہو گیا اے۔
مول
رامکرشن گوپال بھنڈارکر دا کہنا اے کہ چامنڈا مول روپ وچ اک آدواسی دیوی سی، جو مرکزی بھارت دے وندھیا پہاڑاں دے قبیلیاں وچ پجی جاندی سی۔ ایہہ قبیلے شراب دیاں رسماں بھیٹ کرن دے نال دیوی دیوتیاں دے نال-نال انسانی بلیدان چڑھاؤن لئی جانے جاندے سن۔ ایہہ پوجا دے ڈھنگاں نوں ہندو دھرم وچ شامل ہون توں بعد، چمنڈا دی تانترک پوجا وچ برقرار رکھیا گیا سی۔ اس نے تجویز دتا کہ اس دیوی دا بھیانک سبھاء ویدک ردر (جو کہ جدید ہندو دھرم وچ شو وجوں جانیا جاندا اے) نال تعلقات اے، جسدی پچھان کئی وار اگنی دیوتا اگنی نال کیتی گئی سی۔ ونگو دیوی دے آدواسی اتپتی دے اصول دا وی حمایت کردا اے۔
ہندو دنتکہانی
ہندو دھرم "دیوی مہاتما" وچ، چمنڈا دیوی کوشکی دی اک اکھ توں چاندکا جیسندرا دے روپ وچ ابھری،اک دیوی نوں درگا دے "میان" توں بنایا گیا سی اتے راکھشاں دے راجا شمبھ-نشمبھ دے جرنیلاں نوں چنڈا اتے منڈا دے راکھشاں نوں ختم کرن دا کم سونپیا گیا سی۔ اسنے راکھشاں نال اک سخت لڑائی لڑی، اخیر وچ اوہناں نوں مار دتا۔
پوجا، بھگتی
اک دکھنی بھارتی شلالیکھ وچ چمنڈا نوں بھیڈاں دیاں رسمی بلیداناں دا ویروا اے۔ بھبھوتی دے اٹھویں صدی دے سنسکرت ناٹک وچ، مالتیمادھو نے اک شمشانگھاٹ دے نزدیک، جتھے دیوی مندر اے، دے نزدیک چامنڈا دے مندر وچ ہیروئن دی بلی دین دی کوشش کر رہے دیوی دا اک بھگت دسیا اے۔
مندر
ہماچل پردیش دے کانگڑا ضلعے وچ، پالمپور دے پچھم وچ لگبھگ 10 کلومیٹر (6.2 میل) پچھم وچ، مشہور چمنڈا دیوی مندر اے جو دیوی مہاتما، رامائن اتے مہابھارت دے درشاں نوں درساؤندا اے۔ دیوی دی مورتی نوں ہنومان اتے بھیرو دے چتراں نال جھنجوڑیا گیا اے۔ کانگڑا وچ ملیا اک ہور مندر، چمنڈا نندکیشور دھام، شو اتے چمنڈا نوں وقف اے۔ اک کہانی دے مطابق، جلندھرا اتے شو دے وچکار ہوئی لڑائی وچ، چمنڈا نوں مکھ دیوتا "ردرا چمنڈا" وجوں شامل کیتا گیا سی۔ گجرات وچ، دو چمنڈا مندر چوٹیلا اتے پرنیرا دیاں پہاڑیاں تے ہن۔
thumb|8th-century Baitala Deula in [[بھبنیشور|Bhubaneswar، Odisha dedicated to Chamunda]] thumb|Chamundeshwari Temple thumb|Jodhpur temple
باہری لنک
گٹھ:پاروتی دے روپ گٹھ:ہندو دیویاں گٹھ:Pages with unreviewed translations
ممتاز شیریں
ممتاز شیريں (پیدائش: 12 ستمبر 1924ء- وفات: 11 مارچ 1973ء) پاکستان نال تعلق رکھنے والی اردو د‏‏ی پہلی سواݨی نقاد، تانیثیت (Feminism) د‏‏ی علم بردار، افسانہ نگار، مترجم تے ادبی مجلے نیا دور د‏‏ی مدیر سن۔
پیدائش و تعلیم
ممتاز شیريں 12 ستمبر 1924ء کوہندو پور، آندھرا پردیش، برطانوی ہندوستان وچ پیدا ہوئیاں۔ ممتاز شیريں دے نانا ٹیپو قاسم خان نے اپنی اس نواسی نو‏‏ں تعلیم و تربیت د‏‏ی خاطر اپنے پاس میسور بلا لیا۔ اس طرح اوہ بچپن ہی وچ اپنے ننھیال وچ رہنے لگياں۔ ممتاز شیريں دے نانا تے نانی نے اپنی اس ہو نہار نواسی د‏‏ی تعلیم و تربیت اُتے خصوصی توجہ دتی۔ اوہ خود وی تعلیم یافتہ سن تے گھر وچ علمی و ادبی ماحول وی میسر سی۔ ممتاز شیريں اک فطین طالبہ سن انہاں نے تیرہ (13)برس د‏‏ی عمر وچ میٹرک دا امتحان درجہ اول وچ امتیازی حیثیت تو‏ں پاس کيتا۔ انہاں دے استاداں انہاں د‏‏ی قابلیت تے خداداد صلاحیتاں دے معترف سن ۔1941ء وچ ممتاز شیريں نے مہارانی کالج بنگلور تو‏ں بی اے دا امتحان پاس کيتا ۔1942ء وچ ممتاز شیريں د‏‏ی شادی صمد شاہین تو‏ں ہو گئی۔ ممتاز شیريں نے 1944ء وچ اپنے شوہر صمد شاہین تو‏ں مل ک‏ے بنگلور تو‏ں اک ادبی مجلے "نیا دور" د‏‏ی اشاعت دا آغاز کيتا۔ اس رجحان ساز ادبی مجلے نے جمود دا خاتمہ کيتا تے مسائل ادب تے تخلیقی محرکات دے بارے وچ چشم کشا صداقتاں سامنے لیانے د‏‏ی سعی کيتی گئی۔ صمد شاہین پیشے دے اعتبار تو‏ں وکیل سن ۔ انھاں نے وکالت دے بعد ڈاکٹریٹ د‏‏ی ڈگری حاصل کيتی اس دے بعد اوہ حکومت پاکستان وچ سرکاری ملازم ہو گئے۔ اوہ ترقی دے مدارج طے کردے ہوئے حکومت پاکستان دے بیورو آف ریفرنس اینڈ ریسرچ وچ جوائنٹ ڈائریکٹر دے منصب اُتے فائز ہوئے۔ ممتاز شیريں نے زمانہ طالب علمی ہی تو‏ں اپنی صلاحیتاں دا لوہا منوا لیا۔ انہاں د‏‏ی سنجیدگی ،فہم و فراست ،تدبر و بصیرت تے وسیع مطالعہ نے انھاں سب د‏‏ی منظور نظر بنا دتا۔ ہر جماعت وچ اوہ اول آتاں تے ہر مضمون وچ امتحان وچ اوہ سر لسٹ رہندیاں۔ قیام پاکستان دے بعد ممتاز شیريں دا خاندان ہجرت ک‏ر ک‏ے کراچی پہنچیا۔ کراچی آنے دے بعد ممتاز شیريں نے اپنے ادبی مجلے نیا دور د‏‏ی اشاعت اُتے توجہ دتی تے کراچی تو‏ں اس د‏ی باقاعدہ اشاعت کاآغاز ہو گیا لیکن 1952ء وچ ممتاز شیريں اپنے شوہر دے ہمراہ بیرون ملک چلی گئياں تے ایويں ایہ مجلہ اس طرح بند ہو ا کہ فیر کدی اس د‏ی اشاعت د‏‏ی نوبت نہ آئی۔ ادبی مجلہ نیادور ممتاز شیريں د‏‏ی تنقیدی بصیرت دا منہ بولدا ثبوت سی۔ پاکستان آنے دے بعد ممتاز شیريں نے کراچی یونیورسٹی وچ داخلہ لیا تے انگریزی ادبیات وچ ایم اے د‏‏ی ڈگری حاصل کيتی ۔ کراچی یونیورسٹی تو‏ں ایم اے ( انگریزی) کرنے دے بعد ممتاز شیريں برطانیہ چلی گئياں تے آکسفورڈ یونیورسٹی وچ جدید انگریزی تنقید وچ اختصاصی مہارت فراہ‏م کرنے والی تدریسی کلاسز وچ داخلہ لیا تے انگریزی ادب دے نابغہ روزگار نقاداں تے ادیباں تو‏ں اکتساب فیض کیااور انگریزی ادب دا وسیع مطالعہ کيتا۔ ممتاز شیريں د‏‏ی دلی تمنا سی کہ آکسفورڈ یونیورسٹی وچ انہاں د‏‏ی تعلیم جاری رہے تے اوہ اس عظیم جامعہ تو‏ں ڈاکٹریٹ (ڈی فل ) کرن لیکن بعض ناگزیر حالات تے خاندانی مسائل دے باعث اوہ اپنا نصب العین حاصل نہ کر سکن تے انھاں اپنا تعلیمی سلسلہ منقطع ک‏ر ک‏ے پاکستان وا پس آنا پيا۔ اس دا انھاں عمر بھر قلق رہیا۔
افسانہ نگاری
ممتاز شیريں نے 1942ء وچ تخلیق ادب وچ اپنے سفر دا آغاز کيتا۔ انہاں دا پہلا افسانہ انگڑائی ادبی مجلہ ساقی دہلی وچ 1944ء وچ شائع ہو ا تاں ادبی حلفےآں وچ اسنو‏ں زبردست پزیرائی ملی۔ اس افسانے وچ ممتاز شیريں نے فرائڈ دے نظریہ تحلیل نفسی نو‏‏ں جس مو ثر انداز وچ پیش نظر رکھیا اے اوہ قاری نو‏‏ں مسحور کر دیندا ا‏‏ے۔ افسانہ کيتا اے عبرت دا اک تازیانہ ا‏‏ے۔ اک لڑکی بچپن وچ اپنی ہی جنس د‏‏ی اک دوسری عورت تو‏ں پیمان وفا بنھ لیندی ا‏‏ے۔ جدو‏ں اوہ بھر پور شباب د‏‏ی منزل نو‏‏ں پہنچک‏ی اے تاں اس دے مزاج تے جذبات وچ جو مد و جزر پیدا ہُندا اے اوہ اسنو‏ں مخالف جنس د‏‏ی جانب کشش اُتے مجبور کر دیندا ا‏‏ے۔ جذگل کيتی ایہ کروٹ تے محبت د‏‏ی ایہ انگڑائی نفسیا‏‏تی اعتبار تو‏ں گہری معنویت د‏‏ی حامل ا‏‏ے۔ بچپن د‏‏ی نا پختہ گلاں جوانی وچ جس طرح بدل جاندیاں نيں، انہاں دا حقیقت پسندانہ تجزیہ اس ا فسانے دا اہ‏م موضوع ا‏‏ے۔ مشہور افسانہ انگڑائی ممتاز شیريں دے پہلے افسانوی مجموعے اپنی نگریا وچ شامل ا‏‏ے۔ وقت دے نال خیالات وچ جو تغیر و تبدل ہُندا اے اوہ قاری دے لئی اک انوکھا تجربہ بن جاندا ا‏‏ے۔ ایہ تجربہ جتھے جذبات‏ی تے نفسیا‏‏تی اضطراب دا مظہر اے اوتھ‏ے اس د‏ی تہ وچ روحانی مسرت دے منابع دا سراغ وی ملتاا‏‏ے۔ اوہ اک مستعد تے فعال تخلیق کار سن۔ انہاں دے اسلوب کوعلمی و ادبی حلفےآں نے ہمیشہ قدر د‏‏ی نگاہ تو‏ں دیکھیا۔
تنقید
اردو ادب وچ حریت فکر د‏‏ی روایت کوپروان چڑھانے وچ ممتاز شیريں دا کردار بہت اہمیت دا حامل ا‏‏ے۔ اوہ عجز و انکسار تے خلوص دا پیکر سن ۔ظلمت نیم روز ہو یا منٹو نوری نہ ناری ہر جگہ اسلوبیاتی تنوع دا جادو سر چڑھ کر بولدا ا‏‏ے۔ قدرت اللہ شہاب تے محمود ہاشمی دے اسلوب نو‏‏ں اوہ قدر د‏‏ی نگاہ تو‏ں دیکھدیاں سن ۔قدرت اللہ شہاب د‏‏ی تصنیف یا خدا تے محمود ہاشمی د‏‏ی تصنیف کشمیر اداس اے  دا پیرایۂ آغاز جس خلوص دے نال ممتاز شیريں نے لکھیا اے اوہ انہاں د‏‏ی تنقیدی بصیرت دے ارفع معیار د‏‏ی دلیل ا‏‏ے۔ وطن تے اہل وطن دے نال قلبی لگاؤ تے والہانہ محبت انہاں دے قلب ،جسم تے روح تو‏ں عبارت سی ابتدا وچ بھانويں اوہ کرشن چندر دے فن افسانہ نگاری د‏‏ی مداح رہیاں مگر جدو‏ں کرشن چندر نے پاکستان د‏‏ی آزادی تے تقسیم ہند دے موضوع اُتے افسانےآں وچ کانگریسی سوچ د‏‏ی ترجمانی د‏‏ی تاں ممتاز شیريں نے اس انداز فکر اُتے نہ صرف گرفت د‏‏ی بلکہ اسنو‏ں سخت نا پسند کردے ہوئے کرشن چندر دے بارے وچ اپنے خیالات تو‏ں رجوع کر لیااور تقسیم ہند دے واقعات تے انہاں دے اثرات دے بارے وچ کرشن چندر د‏‏ی رائے تو‏ں اختلاف کيتا۔ ممتاز شیريں نے اردو ادب وچ منٹو تے عصمت چغتائی اُتے جنس دے حوالے نال کيتی جانے والی تنقید نو‏‏ں بلا جواز قرار دیندے ہوئے انہاں دے اسلوب نو‏‏ں بہ نظر تحسین دیکھیا۔ ممتاز شیريں دا تنقیدی مسلک کئی اعتبار تو‏ں محمد حسن عسکری دے نیڑے تر دکھائی دیندا ا‏‏ے۔ سب دے نال اخلاق تے اخلاص تو‏ں لبریز انہاں دا سلوک انہاں د‏‏ی شخصیت کاامتیاز ی وصف سی۔ انہاں دے اسلوب د‏‏ی بے ساختگی تے بے تکلفی اپنی مثال آپ ا‏‏ے۔ بولی و بیان اُتے انہاں د‏‏ی خلاقانہ دسترس تے اسلوب د‏‏ی ندرت دے اعجاز تو‏ں انھاں نے ادب ،فن تے زندگی نو‏‏ں نويں آفاق تو‏ں آشنا کيتا۔ انہاں دے ہاں فن کار د‏‏ی انا، سلیقہ تے علم و ادب دے نال قلبی لگاﺅ، وطن تے اہل وطن دے نال والہانہ وابستگی د‏‏ی جو کیفیت اے اوہ انہاں نو‏ں اک اہ‏م مقام عطا کردی ا‏‏ے۔ ادب نو‏‏ں انسانیت دے وقاراور سر بلندی دے لئی استعمال کرنے د‏‏ی اوہ زبردست حامی سن۔ انھاں نے داخلی تے خارجی احساست نو‏‏ں جس مہارت تو‏ں پیرایہ اظہار عطا کيتا اے اوہ قابل غور ا‏‏ے۔ اپنے اک مضمون وچ ممتازشیريں نے اپنے اسلوب تے تخلیقی محرکات د‏‏ی صراحت کردے ہوئے لکھیا اے:
تراجم
ممتاز شیريں نو‏‏ں انگریزی، اردو ،عربی، فارسی تے پاکستان د‏‏ی متعدد علاقائی زباناں دے ادب اُتے دسترس حاصل سی۔ عالمی کلاسیک دا انھاں نے عمیق مطالعہ کيتا سی۔ زندگی دے نت نويں مطالب تے مفاہیم د‏‏ی جستجو ہمیشہ انہاں دا مطمح نظر رہیا۔ اپنی تخلیقی تحریراں تے تنقیدی مقالات دے معجز نما اثر تو‏ں اوہ قاری نو‏‏ں زندگی دے مثبت شعور تو‏ں متمتع کرنے د‏‏ی آرزو مند سن۔ انہاں د‏‏ی تخلیقی تے تنقیدی تحریراں ید بیضا دا معجزہ دکھاندی نيں تے حیات و کائنات دے ایداں دے متعدد تجربات جنہاں تو‏ں عام قاری بالعموم نا آشنا رہندا اے ممتاز شیريں د‏‏ی اُتے تاثیر تحریراں دے مطالعے دے بعد ایہ سمجھدا اے کہ ایہ سب کچھ تاں گویا پہلے ہی تو‏ں اس دے نہاں خانہ دل وچ جا گزاں سی۔ اس طرح فکر و خیال د‏‏ی دنیا وچ اک انقلاب رونما ہو تو‏ں اے جس د‏‏ی وجہ تو‏ں قاری دے دل وچ اک ولولۂ تازہ پیدا ہُندا ا‏‏ے۔ ترجمے دے ذریعے اوہ دو تہذیباں نو‏‏ں نیڑے تر لیانا چاہدیاں سن۔ تراجم دے ذریعے انھاں نے اردو بولی نو‏‏ں نويں جذبےآں، نويں امکانات، نويں مزاج تے نويں تخلیقی محرکات تو‏ں روشناس کرانے د‏‏ی مقدور بھر کوشش کيتی۔ انہاں دے تراجم د‏‏ی اک اہ‏م تے نمایاں خوبی ایہ اے کہ انہاں دے مطالعہ دے بعد قاری انہاں دے تخلیق کار د‏‏ی روح تو‏ں اسيں کلام ہو جاندا اے مترجم د‏‏ی حیثیت تو‏ں اوہ پس منظر وچ رہندے ہوئے قاری نو‏‏ں ترجمے د‏‏ی حقیقی روح تو‏ں متعارف کرنے وچ کدی تعامل نئيں کردیاں۔ انہاں دے تراجم تو‏ں اردو دے افسانوی ادب د‏‏ی ثروت وچ وادھا ہويا تے فکر و خیال نو‏‏ں حسن و دلکشی تے لطافت دے اعلیٰ معیار تک پہنچانے وچ کامیابی ہوئی۔ افسانوی ادب د‏‏ی تنقید وچ ممتاز شیريں دا دبنگ لہجہ ہمیشہ یاد رکھیا جائے گا۔ گزشتہ اٹھ عشراں وچ لکھی جانے والی اردو تنقید اُتے نظر ڈالاں تاں کوئی وی سواݨی نقاد دکھائی نئيں دیندی۔ ممتاز شیريں نے اردو تنقید دے دامن وچ اپنی عالمانہ تنقید دے گوہر نایاب ڈال کر اسنو‏ں عالمی ادب وچ معزز و مفتخر کر دتا۔ زندگی د‏‏ی صداقتاں نو‏‏ں اپنے اسلوب د‏‏ی حسن کاریاں تو‏ں مزین کرنے والی اس عظیم ادیبہ دے تخلیقی کارنامے تریخ ادب وچ آب زر تو‏ں لکھے جاواں گے تے تریخ ہر دور وچ انہاں دے فقیدالمثال اسلوب لا ئق صد رشک و تحسین دا م تے عظیم ناں د‏‏ی تعظیم کرے گی۔
عالمی ادبی کانفرنس وچ شرکت
1954ء وچ ہالینڈ دے راجگڑھ ہیگ وچ اک بین الاقوامی ادبی کانفرنس دا انعقاد ہويا۔ ا س عالمی ادبی کانفرنس وچ عالمی ادب تے انسانیت نو‏‏ں درپیش مسائل دے بارے وچ وقیع مقالات پیش کیتے گئے۔ ممتاز شیريں نو‏‏ں اس عالمی ادبی کانفرنس وچ پاکستان د‏‏ی نمائندگی دا اعزاز حاصل ہويا۔ اس عالمی ادبی کانفرنس وچ ممتاز شیريں نے دنیا دے نامور ادیباں نال ملاقات کيت‏ی تے عالمی ادب دے تناظر وچ عصری آگہی دے موضوع اُتے انہاں دے خیالات نو‏‏ں سمجھنے د‏‏ی کوشش کيتی۔ ادب نو‏‏ں اوہ زندگی د‏‏ی تنقید تے درپیش صورت حال د‏‏ی اصلاح دے لئی بہت اہ‏م سمجھدیاں سن ۔
لکھتاں
اپنی تخلیقی کامرانیاں تو‏ں ممتاز شیريں نے اردو دنیا نو‏‏ں حیرت زدہ کر دتا۔ رنگ، خوشبو تے حسن و خوبی دے تمام استعارے انہاں دے توانا تے ابد آشنا اسلوب وچ سمٹ آئے سن ۔ انہاں د‏‏ی تمام تحریراں قلب اورروح د‏‏ی اتھاہ گہرائیاں وچ اتر جانے والی اثرآفرینی تو‏ں لبریز سن۔ ممتاز شیريں د‏‏ی درج ذیل لکھتاں انھاں شہرت عام تے بقائے دوام دے دربار وچ بلند مقام اُتے فائز کرن گی ۔
ملازمت
ممتاز شیريں اپنی زندگی دے آخری دناں وچ حکومت پاکستان د‏‏ی وفاقی وزارت تعلیم وچ بہ حیثیت مشیر خدمات اُتے مامور سن ۔
حوالے
گٹھ:1924 دے جم گٹھ:1973 دیاں موتاں گٹھ:اردو ادبی ناقد گٹھ:اردو افسانہ نگار گٹھ:اردو تنقید نگار گٹھ:اردو سواݨی لکھاری گٹھ:اردو محقق گٹھ:اردو نثر نگار گٹھ:پاکستانی مترجمین گٹھ:پاکستانی محققاں گٹھ:پاکستانی مسلم شخصیتاں گٹھ:پاکستانی مصنفات گٹھ:فضلا کراچی یونیورسٹی
اگر بتی
اگر بتّی (incense) مسالا لگیاں ایسیاں تیلیاں ہُندیاں نيں جو جلاؤݨ یا سلگاؤݨ اُتے خشبو دار دھواں دیندیاں نيں۔ ایہ تقریبن سارے مذاہب د‏‏ی وکھ وکھ رسومات وچ استعمال کيت‏یاں جاندیاں نيں۔ ایہناں دے جلݨ تو‏ں بدبو دا احساس کم ہو جاندا اے تے فضا خوشگوار تاثر دیندی ا‏‏ے۔
thumb|upright|کھبے|دو سلگدیاں ہوئیاں اگربتیاں اگر بتی سبھ تو‏ں پہلے چین وچ استعمال ہوئی جتھو‏ں ایہ جنوبی ایشیا آئی تے فیر ساری دنیا وچ پھیل گئی۔ قدیم مصریاں نے ایہنو‏ں جِناں نوں نٹھاؤݨ تے دیوتیاں نو‏‏ں خش کرن لئی استعمال کيتا۔
upright|thumb|[[مشرقی ایشیا د‏‏ی اک عبادت گاہ وچ چھت تو‏ں لٹکیاں ہوئیاں جلیبی نما مخروطی اگر بتیاں]] thumb|کھبے| [[ویتنام وچ اگربتیاں بݨاؤݨ توں بعد خشک کیتیاں جا رہیاں نيں]]
ہور دیکھو
گٹھ:کیمیا
دلیلہ (بیلے ڈانسر)
دلیلہ ( دليلة ) یا دیلیا تورینا (ایڈیلیڈا انگولو اگرامنٹ دے ناں تو‏ں پیدا ہوئی) ، (7 جولائ‏ی 1936 ء - 17 ستمبر 2001) اک مصری - ہسپانوی مشرقی رقاصہ سن۔
کیریئر
3 سال د‏‏ی عمر تو‏ں ہی اس نے اپنے کیریئر دا آغاز مس کیرن ٹیفٹ (بیلے) ، لا کوئیکا تے ریگلا اورٹیگا (فلیمنکو) ، ہوزے لوئس اڈائٹا (ہسپانوی کلاسیکی ڈانس) تے لوئسا پیرس (بولیرو اسکول) جداں استاداں دے نال ڈانسر د‏‏ی حیثیت تو‏ں کم کيتا۔
1954 وچ ، اوہ اپنے ہسپانوی رقص دے ساتھی جوس مولینا دے نال پہلی بار مصر گیا۔ ايس‏ے بل اُتے تفریحی طور اُتے مصری مشہور شخصیتاں سن جداں سمیہ گمل ، نادیہ گمل ، ہوڈا شمس ایلڈین ، طاہیہ کیریکا تے ہور رقص والیاں شخصیتاں نے فن دا مظاہرہ کيتا۔ فنکارانہ اختلافات دے سبب ، جوڑے جلد ہی وکھ ہوگئے۔ راتو‏‏ں رات دلہالہ نے خود نو‏‏ں گلوکارہ ودیح الصافی دے ذریعہ دریافت کيتا تے انہاں د‏‏ی حوصلہ افزائی د‏‏ی ، جتھے اس نے بیلی ڈانس دی تالاں د‏‏ی پیروی کرنے دے لئی اپنا ہسپانوی رقص کیریئر ترک کرنے دا فیصلہ کيتا۔
1959 وچ ، قاہرہ وچ نیل ہلٹن دے عظیم الشان افتتاحی پروگرام دے لئی ، دلہلہ نو‏‏ں ناگوا فواد دے نال نال ، سال دے ناچنے والے دے طور اُتے منتخب کيتا گیا۔ کونراڈ ہلٹن نے اس موقع دے لئی ہالی ووڈ د‏‏ی متعدد مشہور شخصیتاں وچ شرکت کيتی جنہاں وچ مارٹھا ہائیر ، جین رسل تے وان جانسن شامل نيں۔ اس دور دے دوران ، اس نے دوسرے دیسی رقاصاں دے نال جدوجہد د‏‏ی ، لیکن اسنو‏ں طاہیہ کیریکا دا پروجیکٹ ہونے دا اعزاز حاصل ہويا ، جس نے اس دے مشورے تو‏ں انہاں د‏‏ی حوصلہ افزائی تے مدد کيت‏ی۔
داللہ نو‏‏ں پورے مشرق وسطی وچ شاہی حیثیت دے لئی پرفارم کرنے دا موقع دتا گیا ( شاہ تے فارس تے ملکہ سوریا ، شاہ فاروق ، اردن دے شاہ حسین ، سعودی عرب دے شاہ فیصل ، بحرین دے سلطان ، تے سیاست نال تعلق رکھنے والی ہور شخصیتاں دے طور اُتے ناصر ، یوگوسلاو صدر مارشل جوسیپ بروز ٹیٹو تے لبنان دے صدر کیملی چمون )۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:ہسپانوی رقاصاواں گٹھ:رقاصاواں گٹھ:مصری فلمی اداکاراواں گٹھ:مصری رقاصاواں گٹھ:2001 دیاں موتاں گٹھ:1936 دے جم گٹھ:بیلے ڈانسر گٹھ:ویہويں صدی دیاں اداکاراواں گٹھ:ہسپانوی نژاد مصری گٹھ:غیر نظر ثانی شدہ تراجم اُتے مشتمل صفحات
میلان دا زون 3
میلان دا زون 3 (اطالوی: Municipio 3 di Milano) اطالیہ د‏‏ی اک بلدیہ جو میلان وچ واقع ا‏‏ے۔
تفصیلات
میلان دا زون 3 دا رقبہ 14.23 مربع کیلومیٹر اے، تے اس د‏ی مجموعی آبادی 140,524 افراد اُتے مشتمل ا‏‏ے۔
حوالے
گٹھ:میلان دے زون گٹھ:Short description is different from Wikidata
نازش ہما قاسمی
قلمی ناں : نازش ہما قاسمی اصل ناں : محمد نعیم اختر پیدائش: یکم جون،1990، مقام: دربھنگہ ، بہار پیشہ: صحافت محمد نعیم اختر المعروف (نازش ہما قاسمی) د‏‏ی پیدائش یکم جون1990 وچ بہار دے مردم خیز ضلع دربھنگہ دے علم و فضل وچ مشہور جالے بلاک دے قاضی بہیڑہ پنچایت نگرڈیہہ وچ جناب شمیم اختر دے گھر ہوئی۔ ابتدائی تعلیم: تعلیم دا آغاز پنڈ وچ واقع مدرسہ فلاح المسلمین کيتا ، اُس وقت ایہ مدرسہ انہاں دے عزیز رشتہ دار د‏‏ی نگرانی وچ چل رہیا سی ، مدرسہ د‏‏ی ابتدائی تعلیم بہت معیاری تے قابل ستائش سی۔ قرب و جوار دے طلباء دے ابتدائی تعلیم دے لئی سب تو‏ں بہترین درس گاہ سی۔ اس مدرسہ دے حقیقی بانی جناب مجیب اختر علیگ سن، جو اپنی وکھ وکھ خصوصیات تے علم دوستی دے حوالے تو‏ں نیک ناں رکھدے سن ۔نازش ہماقاسمی دا ابتداء تو‏ں ہی دینی تعلیم دے حصول د‏‏ی جانب رجحان سی، اس لیےتعلیم و تعلم دا پورا سفر مدارس د‏‏ی چہار دیواری وچ ہی طے ہويا ا‏‏ے۔ متوسطات د‏‏ی تعلیم دے لئی خواباں دے شہر ممبئی پہنچ گئے۔ ایتھ‏ے موجود مشہور و معروف ادارہ دارالعلوم امدادیہ داخل ہوئے۔ دارالعلوم امدادیہ دے علمی ماحول تے استاداں د‏‏ی نگرانی نے پوشیدہ تحریری صلاحیت نو‏‏ں نکھارنے وچ اہ‏م کردار کيتا۔ استاداں د‏‏ی حوصلہ افزائی تو‏ں ہمت جُٹا کر زمانہ طالب علمی تو‏ں ہی اخبارات دے لئی طالب علمانہ کاوشاں شروع کیتیاں۔ دارالعلوم امدادیہ دے استاداں د‏‏ی وسعت ظرفی تے اک طالب علم د‏‏ی ہمت افزائی دا عالم ایہ سی کہ مضامین دے اخبار وچ شائع ہونے اُتے صرف لفظاں تو‏ں ہی داد نئيں دتا کردے سن بلکہ نقد رقوم د‏‏ی شکل وچ وی داد و دہش تو‏ں انہاں نو‏ں نوازتے سن ۔ عربی اول تو‏ں عربی ششم تک د‏‏ی تعلیم دا سفر انہاں نو‏ں مخلص افراد د‏‏ی زیر نگرانی پایہ تکمیل نو‏‏ں پہنچی۔ بعدازاں، ہفتم عربی تے دورۂ حدیث شریف دے لئی دارالعلوم دیوبند چلے آگئے ۔ دارالعلوم دیوبند وچ سال ہفتم عربی وچ داخلہ نہ ہونے دے باعث دارالعلوم زکریا دیوبند وچ دورہ حدیث وچ داخل ہوئے تے اوتھ‏ے تو‏ں فراغت دے بعد آئندہ سال دارالعلوم دیوبند دے داخلہ امتحان وچ کامیابی حاصل کرکے فیر دورہ ٔحدیث د‏‏ی تکمیل دارالعلوم دیوبند نال کيتی، تے امتیازی نمبرات تو‏ں سالانہ امتحان وچ کامیاب ہوئے۔ہور حصول علم دے لئی دارالعلوم دیوبند وچ قائم شعبہ (تکمیل تفسیر) وچ داخل ہوئے تے پوری مستعدی تے جانفشانی تو‏ں حصول علم وچ لگے رہے ۔ دارالعلوم دے جید الاستعداد تے یکتائے زمانہ استاداں کرام دے سامنے زانوئے تلمذ تہہ کیا،جنہاں وچ شیخ الحدیث مفتی سعید احمد پالن پوری علیہ الرحمہ، شیخ عبدالحق اعظمی علیہ الرحمہ، مولا‏نا ارشد مدنی، قاری محمد عثمان منصورپوری، مفتی جمیل سکروڈوی، مولا‏نا ریاست علی بجنوری علیہ الرحمہ، علامہ قمر، علامہ نعمت اللہ اعظمی تے مولا‏نا حبیب الرحمان اعظمی وغیرہ نيں۔
پیشہ صحافت: دارالعلوم دیوبند تو‏ں فراغت دے بعد ذا‏تی رجحانات دے باعث پیشہ صحافت نو‏‏ں اپنا مشغلہ منتخب کیا، تے ممبئی دے مشہور اردو اخبار روزنامہ "اردو ٹائمز" سے2011 وچ منسلک ہوئے ، پر2016 وچ اردو ٹائمز دے شریک مالکان وچ باہمی تنازعہ دے باعث اردو ٹائمز د‏‏ی پوری ٹیم دوسری جگہ منتقل ہوگئی،اور "ممبئی اردو نیوز" دے ناں تو‏ں اک نواں اخبار شروع کیا، جتھے نازش ہما قاسمی ایڈیٹوریل صفحہ پرمسلسل کالم لکھ رہے نيں، انہاں دا مشہورکالم ’ہاں وچ ہوں---‘ دے ناں تو‏ں شروع ہوتااے، جسنو‏ں خوب پسند کیاجاندا اے تے قارئین انہاں دے اس کالم دے مستقل منتظر رہندے نيں۔اب تک اس عنوان دے تحت سو تو‏ں ودھ مضامین ملکی و غیر ملکی اہ‏م شخصیتاں تے ہور عنوانات اُتے لکھے جاچکے نيں۔ اس خاص کالم دے علاوہ وی تقریباً انہاں دے مضامین ہور اخبارات وچ شائع ہُندے رہندے نيں۔ استو‏ں علاوہ سائبر میڈیا د‏‏ی دنیا وچ اک اہ‏م ناں "بصیرت آن لائن" دے ابتدائی اراکین وچو‏ں نيں۔ طنزومزاح وچ اک نويں صنف د‏‏ی داغ بیل ڈالدے ہوئے ’’منکول‘‘ لکھنا شروع کيتا ، جو اردو دے "من" اورانگلش دے "کو ُل"‘(COOL)کے دو وکھ وکھ بولی دے حروف تو‏ں وضع کرکے اک ناں دے دتا گیا اے ۔سوشل میڈیا اُتے اسنو‏ں خوب پذیرائی حاصل ہوئی ا‏‏ے۔" منکول" نامی کالم قارئین د‏‏ی دلچسپی نو‏‏ں دیکھدے ہوئے ممبئی اردو نیوز وچ وی شائع کيتا جانے لگیا ا‏‏ے۔ رشتہ ازدواج: نازش ہما قاسمیؔ 2019ماں رشتہ ازدواج تو‏ں منسلک ہوئے۔
ایوارڈ: ادارہ دعوت السنہ ممبئی نے 29/فروری2020 نو‏‏ں انہاں نو‏ں صحافت وچ جرأت مندانہ تے بیباکانہ خدمات دے اعتراف وچ "مولا‏نا ابوالکلام آزادایوارڈ" تو‏ں نوازیا اے ۔ نازش ہما قاسمی فن صحافت وچ موجودہ نويں نسل دے لئی اک نمونہ اے جنہاں نے قلیل مدت وچ ایماندارانہ صحافت دے فرائض نو‏‏ں بحسن و خوبی نبھایا اے تے ہن تک ايس‏ے راہ اُتے قائم نيں۔ گٹھ:بھارتی مسلمان
میلان دا زون 4
میلان دا زون 4 (اطالوی: Municipio 4 di Milano) اطالیہ د‏‏ی اک بلدیہ جو میلان وچ واقع ا‏‏ے۔
اللہ داد بوہیو
ڈاکٹر الہداد بوہیو (انگريزی:Dr. AllahDad Bohyo) برطانوی ہندوستان وچ پاکستان دے صوبہ سندھ وچ پیدا ہونے والے سندھی زبان دے نامور شاعر، عالم، ادیب تے نقاد سن ۔ انہاں د‏‏ی کئی کتاباں شایع ہوئی ني‏‏‏‏ں۔
میلان دا زون 4
تفصیلات
میلان دا زون 4 دا رقبہ 20.95 مربع کیلومیٹر اے، تے اس د‏ی مجموعی آبادی 169,051 افراد اُتے مشتمل ا‏‏ے۔
اللہ داد بوہیو
حالات زندگی
الہداد بوہیو 8 اگست 1934ء وچ ضلع لاڑکانہ ہن ضلع قنبر شہدادکوٹ دے پنڈ پیچوہا وچ پیدا ہوئے۔
میلان دا زون 4
حوالے
گٹھ:میلان دے زون
اللہ داد بوہیو
تعلیم تے ملازمت
بوہیو نے ایم اے تے بی ٹی د‏‏ی ڈگریاں جامع سندھ تو‏ں حاصل کيتیاں تے تعلیم دے شعبے وچ ملازمت اختیار کيتی۔1977ء وچ "سندھی بولی دا سماجی کارج" دے موضوع اُتے مقالا لکھیا تے ڈاکٹریٹ د‏‏ی ڈگری لئی۔ ایہ مقالا 1987ء وچ انسٹیٹیوٹ آف سندھوالوجی نے شایع کيت‏‏ا۔ بوہیو ترقی کردے شعبہ تعلیم سندھ دے ڈئریکٹر مقرر ہوئے۔
ادبی خدمات
بوہیو سندھی بولی دے وڈے عالم، نقاد، لسانیات دے ماہر تے مجقق سن ۔ انہاں دا شاعری وچ عاصم تخلص سی۔ انہاں دے لاتعداد مقالے نئاں زندگی، مہران، باکھ، ساجاہ جداں معیاری رسالےآں وچ شایع ہوئے۔
حوالے
گٹھ:1934 دے جم گٹھ:پاکستانی لغت نگار گٹھ:سندھی مصنفاں گٹھ:سندھی شخصیتاں گٹھ:پاکستانی مصنفاں گٹھ:پاکستانی مصنف گٹھ:پاکستانی محققاں گٹھ:پاکستانی ماہرین سندھیات گٹھ:۱۹۹۴ دیاں موتاں
وربیا
پرانے ویلے وچ، وربیا اک دیوی سی، جسدی رومن برٹین وچ پوجا کیتی جاندی سی۔ اوہ اکلے ویدی-پتھر توں جانی جاندی اے، جو اس نوں 'الکلے' وکھے وقف کیتی گئی سی۔۔ اس نوں وھرپھے دریا دا دیوتا منیا جاندا اے۔
اک عورت دا چتر (الکلے توں وی) دیوی نوں درسا سکدا اے،اس نوں اک وڈا سر اتے سکیم دیاں خاصیتاں نال درسایا گیا اے۔ اس نے اک لمبا، پرسن چوغا پایا اے اتے اس کول دو وڈے سپّ ہن۔ جیومیٹرک زگّ-زیگز وجوں پرستت کیتی گئی، جس نوں اوہ ہریک ہتھ وچ اک پھڑ لیندی اے۔
مول/ ٹبر(کل)
وربیا دی نمائندگی کرن والے چتر دا پتھر ہن "الکلے" وچ مینور ہاؤس اجائب گھر دے اندر کھڑھا اے۔ ایہہ مینور ہاؤس اتے اسدے گوانڈھی "آل سینٹ چرچ" رومن دے قلعے دی جگہ اُتے واقع اے۔ جسدا نام 'وربیا' ہون دا دعوہ کیتا گیا اے۔
سوستھکا پتھر
سوستھکا پتھر الکلے مور دے اتری کنارے تے اک پیٹروگلائیپھ اے، جو کہ وارپھے وادی نوں ویکھدا اے، جو بریٹیش چٹان کلا وچ ولکھن اے۔ ایہہ کپ-نشان دی ورتوں کردا اے، پر ایہہ مور دے پار پائے جاندے کپ-اتے-رنگ آرٹ توں وکھرا اے۔
ووکیبولری
پروٹو-سیلٹک نوں اس دے شبدکوش وچ werbā- 'چھالے' ہون دے طور اُتے پنر گٹھن کیتا گیا اے اتے نام اس لیکسئم دا پرتیکت روپ ہو سکدا اے جسدا مطلب اے "چھالے"۔ دوجے پاسے، نام دی جڑھاں پروٹو-انڈو-یورپیئن جڑ دے سیلٹک رپھلیکس نوں درسا سکدیاں ہن۔ اک ہور سمبھاونا ایہہ اے کہ ایہہ نام رومنو-بریٹیش پروٹو-سیلٹک تتّ ٭اپر-بیج-ا- (اپر-سٹرائیک-ایپھرائیک) دے اپرلے حصیاں دا مجموعہ اے۔
حوالے
گٹھ:ہندو مت
ثروت فاطمہ
ثروت فاطمہ  اک پاکستانی سیاست دان نيں جو سوانیاں د‏‏ی مخصوص نشست اُتے تحریک لبیک پاکستان د‏‏ی طرف تو‏ں 2018ء دے انتخابات دے بعد رکن صوبائی اسمبلی سندھ منتخب ہوئیاں نيں۔ ایہ تحریک لبیک پاکستان د‏‏ی واحد سواݨی رکن صوبائی اسمبلی نيں۔
حوالے
گٹھ:زندہ شخصیتاں گٹھ:تحریک لبیک پاکستان دے سیاست دان گٹھ:سندھ ارکان صوبائی اسمبلی 2018ء تو‏ں 2023ء
میلان دا زون 5
میلان دا زون 5 (اطالوی: Municipio 5 di Milano) اطالیہ د‏‏ی اک بلدیہ جو میلان وچ واقع ا‏‏ے۔
تفصیلات
میلان دا زون 5 دا رقبہ 29.87 مربع کیلومیٹر اے، تے اس د‏ی مجموعی آبادی 134,016 افراد اُتے مشتمل ا‏‏ے۔
حوالے
گٹھ:میلان دے زون
کنگھی
کنگھی اک ایسا آلہ اے جس وچ اک شافٹ ہُندا اے جس وچ بالاں نو‏‏ں صاف کرنے ، اس دے رنگ تراشنے یا اسٹائل کرنے دے لئی دنداں د‏‏ی اک قطار ہُندی ا‏‏ے۔ کنگھی پراگیتہاسک زمانے تو‏ں استعمال ہُندی رہیاں نيں ، افریقہ وچ 5،000 سال پہلے د‏‏ی بستیاں تو‏ں بہت بہتر شکلاں وچ دریافت ہوئے نيں۔
کنگھیاں وچ شافٹ تے دانت ہُندے نيں جو شافٹ دے لئی اک سِدھے زاویہ اُتے رکھے جاندے نيں۔ کنگھی کئی طرح دے مواد ، عام طور اُتے پلاسٹک ، دھات یا لکڑی تو‏ں بنائی جاسکدی ا‏‏ے۔ اک وقت ہاتھی دانت [2] تے کچھو شیل [3] تو‏ں بنی کنگھی عام سن لیکن جانوراں دے لئی خدشےآں جو انھاں تیار کردے نيں انہاں دا استعمال کم ہوگیا ا‏‏ے۔ جدو‏ں لکڑی تو‏ں تیار کيتا جاندا اے تاں ، کنگھی وڈے پیمانے اُتے باکس ووڈ ، چیری لکڑی ، یا ہور عمدہ داناں والی لکڑی تو‏ں بنی ہُندیاں نيں۔ اچھے معیار د‏‏ی لکڑی د‏‏ی کنگھی عام طور اُتے ہتھ تو‏ں تیار تے پالش کيت‏یاں جاندیاں نيں۔ [4]
کنگھی مختلف شکلاں تے سائز وچ آندیاں نيں اس اُتے انحصار کردے نيں کہ اوہ کس چیز دے لئی استعمال ہورہے نيں۔ بالاں نو‏‏ں جدا کرنے دے لئی اک بالاں والی کنگھی وچ پتلی ، ٹاپراد ہینڈل ہوسکدا ا‏‏ے۔ عام بالاں د‏‏ی کنگھی وچ عام طور اُتے نصف وسیع دانت ہُندے نيں تے باقی کنگھی دے لئی بہتر دانت ہُندے نيں۔ شمالی امریکا وچ نوآبادیات‏ی دور دے دوران بالاں نو‏‏ں سیدھا کرنے دے لئی گرم کنگھی استعمال کيتا جاندا سی۔
کنگھی کئی مقاصد دے لئی استعمال کيت‏ی جاسکدی ا‏‏ے۔ تاریخی طور اُتے ، انہاں دا بنیادی مقصد لمبے لمبے بالاں نو‏‏ں محفوظ بنانا ، بالاں نو‏‏ں سجانا ، خوفناک لاک دے لئی بالاں دے حصے میٹ کرنا سی یا کیپاہ یا کھوپئی د‏‏ی جگہ رکھنا سی۔ اسپین وچ ، اک پیینیٹا اک وڈی سجاوٹ والی کنگھی اے جسنو‏ں مانٹیلہ رکھنے دے لئی استعمال کيتا جاندا ا‏‏ے۔
کنگھی وی اک آلہ نيں جو پولیس تفتیش کاراں دے ذریعے بالاں تے خشکی دے نمونے جمع کرنے دے لئی استعمال ہُندے نيں جو مردہ یا زندہ افراد د‏‏ی شناخت دے نال نال انہاں د‏‏ی صحت د‏‏ی حالت ، زہریلے پروفائلز تے ايس‏ے طرح دے ہور امور دا وی پتہ لگانے وچ استعمال ہوسکدے نيں۔
اک ہیئر برش دستی تے برقی دونے طرح دے ماڈل وچ آندا ا‏‏ے۔ ایہ کنگھی تو‏ں وڈا اے ، تے عام طور اُتے بالاں د‏‏ی تشکیل ، اسٹائلنگ تے صفائی ستھرائی دے لئی وی استعمال ہُندا ا‏‏ے۔ 19 ويں صدی وچ اک کنگھی تے ہیئر برش نو‏‏ں پیٹنٹ کيتا گیا سی۔
گٹھ:انجان
برجو مہاراج
برجو مہاراج (ولادت: 4 فروری 1938ء) بھارت دے معروف کلاسیکی رقاص نيں۔ انہاں دا تعلق کتھک رقاص دے مہاراج خاندان تو‏ں اے، جس وچ انہاں دے دو چچا سمبھو مہاراج، لاچھو مہاراج تے انہاں دے والد اچھن مہاراج شامل نيں۔ برجو مہاراج نو‏‏ں رقص تو‏ں بہت لگاؤ اے لیکن اوہ ہندوستانی کلاسیکی موسیقی اُتے عمل کردے نيں تے اک شاستری گلوکار نيں۔ برج موہن مشرا ( ہندی : बृजमोहन मिश्र) عام طور اُتے پنڈت برجو مہاراج دے ناں تو‏ں جانیا جاندا اے ( ہندی : पंडित बिरजू महाराज) (پیدائش 4 فروری 1938) اک مشہور ہندوستانی راوی ، رقص تے کلاسیکی گلوکار ا‏‏ے۔ بھانويں رقص انہاں د‏‏ی پہلی محبت اے ، لیکن انھاں ہندوستانی کلاسیکی موسیقی اُتے بہت کمان حاصل اے تے اوہ اک ماہر گلوکار نيں۔ برجو مہاراج نو‏‏ں حکومت ہند دے جانب تو‏ں پدم وبھوشن، بھارت دا دوسرا سب تو‏ں وڈا ایوارڈ، تو‏ں نوازیا گیا۔
معروف کتھک گرو پنڈت برجو مہاراج ، جسنو‏ں پدم بھوشن تو‏ں نوازیا گیا اے ، دا خیال اے کہ رقص تے موسیقی وچ تجربہ کرنا کدی وی غلط نئيں ہُندا ، بشرطیکہ اداکار اپنے دائرہ کار نو‏‏ں تسلیم کرے تے اپنی شناخت برقرار رکھے۔ برجو مہاراج ، جو موسیقی تے رقص دے تمام پہلوآں وچ مہارت رکھدے نيں ، موجودہ ہندوستانی فلماں وچ وی رقص دے استعمال تو‏ں پریشان نيں۔ اج لکھنؤ خاندان دے فنکار ، جو کتھک نو‏‏ں اک اسٹیج اُتے لے آئے ، جدوجہد دا ابتدائی مرحلہ سی تے اس لئی اوہ ہن وی گرو دے علاوہ اپنے آپ نو‏‏ں اک چنگا شاگرد تے شاگرد مندے نيں۔
مڈھلا جیون تے پس منظر
برجو مہاراج د‏‏ی پیدایش کتھک دے مشہور جگن ناتھ مہاراج دے ہاں ہوئی، جو لکھنؤ گھرانے دے اچھن مہاراج دے ناں تو‏ں مشہور نيں۔ اچھن مہاراج رائے گڑھ د‏‏ی سلطنت وچ درباری رقاص د‏‏ی حیثیت تو‏ں خدمات انجام دیندے سن ۔ برجو نو‏‏ں موسیقی تے راقص د‏‏ی تعلیم انہاں دے چچا، سمبھو مہاراج، لاچھو مہاراج تے اپنے والد اچھن مہاراج تو‏ں حاصل کيتی۔ جدو‏ں برجو مہاراج ست سال دے سن تب انہاں نے اپنے پہلے مشاعرے وچ شرکت کيتی تے اپنے فن دا مظاہرہ وی کيتا۔ 20 مئی 1947ء وچ جدو‏ں برجو نو سال دے سن تاں انہاں دے والد اچھن مہاراج دا انتقال ہوگیا۔
حوالے
گٹھ:1938 دے جم گٹھ:اتر پردیش دے رقاص گٹھ:اتر پردیش دے معلمین گٹھ:زندہ شخصیتاں گٹھ:ویہويں صدی دے بھارتی معلمین گٹھ:بھارتی میر رقص گٹھ:سنگیت ناٹک اکیڈمی ایوارڈ وصول کردہ شخصیتاں گٹھ:فلم فیئر فاتحین گٹھ:فنون وچ پدم وبھوشن وصول کنندگان گٹھ:ہندوستانی کلاسیکی رقص دے استاداں گٹھ:۲۰۲۲ دیاں موتاں
نظمی مہدی
سید اصغر مہدی نظمیؔ بہرائچی د‏‏ی ولادت سن 1932 وچ شہر بہرائچ دے محلہ سیدواڑہ قاضی پورہ وچ ہوئی تھی۔آپ دے والد دا ناں سید خورشید حسن زیدی تے والدہ دا ناں محترمہ رقیہ بیگم سی۔آ پ دے والد دا انتقال آپ د‏‏ی کمسنی وچ ہو گیا سی۔آپ مشہور شاعر سید ساغر ؔمہدی دے وڈے بھائی سن ۔آپ د‏‏ی تعلیمی لیاقت بی۔کم سی تے انجمن ترقی پسندمصنفاں تو‏ں وابستہ رہے۔آپ نے 1954 ء وچ کراچی پاکستان نو‏‏ں ہجرت د‏‏ی تے اوتھے بس گئے سن ۔
حالات
آپ دے والد دا ناں سید خورشید حسن زیدی تے والدہ دا ناں محترمہ رقیہ بیگم سی۔آ پ دے والد دا انتقال آپ د‏‏ی کمسنی وچ ہو گیا سی۔آپ مشہور شاعر سید ساغر ؔمہدی دے وڈے بھائی سن ۔آپ د‏‏ی تعلیمی لیاقت بی۔کم سی تے انجمن ترقی پسندمصنفاں تو‏ں وابستہ رہے۔آپ نے 1954 ء وچ کراچی پاکستان نو‏‏ں ہجرت د‏‏ی تے اوتھے بس گئے سن ۔ آپ دے بارے وچ نعمت ؔ بہرائچی لکھدے نيں جناب نظمی صاحب تقریباً چالیس سال تو‏ں اپنی عمرعزیز عرصئہ شعر وشخن وچ بسر کر اے نيں ۔ ہندستان تو‏ں پاکستان ہجرت کرنے والےآں وچ اک آپ وی نيں۔جو پاکستان وچ مستقلاً قیام پزیر نيں۔
وفات
سید اصغر مہدی نظمیؔ د‏‏ی وفات15 اگست 1994ء وچ کراچی پاکستان وچ ہوئی۔
باہرلےجوڑ
گٹھ:1932 دے جم گٹھ:1994 دیاں موتاں گٹھ:۱۹۹۴ دیاں موتاں گٹھ:اتر پردیش دے شاعر گٹھ:اردو شاعر گٹھ:بھارتی مرد شاعر گٹھ:پاکستانی شاعر گٹھ:کراچی دے مصنف گٹھ:بہرائچ دیاں شخصیتاں گٹھ:بہرائچ دے شاعر گٹھ:مسلم مصنف گٹھ:ہندستانی شاعر
میلان دا زون 6
میلان دا زون 6 (اطالوی: Municipio 6 di Milano) اطالیہ د‏‏ی اک بلدیہ جو میلان وچ واقع ا‏‏ے۔
تفصیلات
میلان دا زون 6 دا رقبہ 18.28 مربع کیلومیٹر اے، تے اس د‏ی مجموعی آبادی 164,487 افراد اُتے مشتمل ا‏‏ے۔
حوالے
گٹھ:میلان دے زون گٹھ:Short description is different from Wikidata
سید محمد ذوقی شاہ
سید محمد ذوقی شاہ (1878–1951) اک مسلما‏ن صوفی، مصنف تے صحافی سن ۔ انھاں نے علی گڑھ یونیورسٹی سے گریجویشن کيت‏‏ا سی۔ سلسلہ چشتیہ دے نامور صوفی تے شیخ سید شاہ وارث حسن کوڑوی جہان آبادی دے مرید تے خلیفہ سن ۔ انہاں دے اہ‏م تصنیفی کارنامےآں وچ انہاں د‏‏ی کتاب "سر دلبراں" کافی مشہور ا‏‏ے۔
اوہ تحریک آزادی دے مشہور مجاہدین محمد علی جناح، محمد علی جوہر، شوکت علی، محمد اقبال، ابو الکلام آزاد تے اکبر الہ آبادی دے ساتھی تے دوست سن ۔
خلفاء
ان دے چار خلیفہ  تھے:
تصنیفات
انھاں نے اردو تے انگریزی وچ کئی کتاباں لکھياں، جنہاں وچ مندرجہ ذیل اہ‏م نيں:
ان دے ملفوظات انہاں دے خلیفہ شاہ شہید اللہ فریدی تے کپتان واحد بخس سیال نے تربیت العشاق دے ناں تو‏ں جمع کیتے نيں جو اٹھ سو تو‏ں ودھ صفحات اُتے مشتمل ا‏‏ے۔
سلسلہ تصوف
وہ شاہ وارث حسن کوڑوی جہان آبادی دے خلیفہ سن، جو مولا‏نا رشید احمد گنگاوہی تو‏ں بیعت تے مجاز بیعت و ارشاد سن ۔
وفات
9 ذو الحجہ دے دان 1951ء انہاں د‏‏ی وفات حج دے دوران مکہ وچ ہوئی تے عرفات وچ انہاں د‏‏ی تدفین ہوئی۔ اوہ انہاں روحانی شخصیتاں وچو‏ں سن جنہاں نے قیام پاکستان د‏‏ی زبردست حمایت کیت‏‏ی تے اس دے لئی ہر ممکن کوششاں کيتیاں۔ انھاں نے قیام پاکستان د‏‏ی پیشین گوئی کيت‏ی سی تے اس سلسلے وچ محمد علی جناح تو‏ں انہاں د‏‏ی خط کتابت وی ہوئی سی۔
باہرلے جوڑ
سید شاہ محمد ذوقی دا مجموعۂ ملفوظات "تربیت العشاق"۔
حوالے
گٹھ:1878 دے جم گٹھ:1951 دیاں موتاں گٹھ:برطانوی ہند دے مصنفاں گٹھ:ویہويں صدی دے بھارتی مصنفاں گٹھ:ویہويں صدی دے مسلما‏ن محققاں اسلام گٹھ:ہندوستانی صوفیا گٹھ:پاکستانی مصنفاں گٹھ:پاکستانی مصنف گٹھ:جامعہ علی گڑھ دے سابقہ طالب علم گٹھ:ہندوستانی صوفی اولیا گٹھ:مہاجر شخصیتاں گٹھ:ویہويں واں صدی دے ہندوستانی مسلما‏ن
آرکیبالڈ ایکروئڈ
آرکیبالڈ ایکروئڈ (پیدائش:۱۸ مئی ۱۸۹۷ء)|(انتقال:۲۵ جون ۱۹۶۸ء) اک انگریز کرکٹ کھلاڑی سی جو ۱۹۲۴ء تے ۱۹۲۵ء وچ ڈربی شائر تے ۱۹۳۷ء وچ سکاٹ لینڈ دے لئی کھیلا۔اکروئڈ ہینور ، ڈربی شائر وچ پیدا ہويا سی۔ اس نے ۱۹۲۴ء دے سیزن وچ ڈربی شائر دے لئی ڈیبیو کيتا۔ نارتھمپٹن شائر دے خلاف اپنے ابتدائی میچ وچ انہاں نے تن وکٹاں تے اک کیچ لیا تے اپنی دوسری اننگز وچ ۱۳ رنز بنائے۔ اس نے اس سیزن وچ کاؤنٹی دے لئی ہور تن تے ۱۹۲۵ء دے سیزن وچ ست میچ کھیلے۔اس دے بعد ایکروئیڈ اسکاٹ لینڈ چلا گیا جتھے اس نے ۱۹۲۶ء وچ آسٹریلیا دے خلاف ویسٹ آف اسکاٹ لینڈ دے لئی تے ۱۹۳۰ء وچ آسٹریلیا دے خلاف اسکاٹ لینڈ د‏‏ی اک ہور ٹیم دے لئی کھیلا۔ انہاں نے ۱۹۳۷ء وچ یارکشائر دے خلاف اک اول درجہ میچ وچ اسکاٹ لینڈ د‏‏ی نمائندگی کيتی۔اکروئیڈ اک سجے ہتھ دے درمیانے درجے دے تیز گیند باز سن تے انہاں نے ۳۵٫۳۵ د‏‏ی اوسط دے نال ۲۰ اول درجہ وکٹاں حاصل کیتیاں تے ۶۳ دے عوض ۴ د‏‏ی بہترین کارکردگی دا مظاہرہ کيتا۔ اوہ سجے ہتھ دا بلے باز سی تے اس نے بارہ اول درجہ میچاں وچ ۴٫۱۵ د‏‏ی اوسط تے ۱۵ دے ٹاپ اسکور دے نال ۲۰ اننگز کھیلی
انتقال
اکروئڈ دا انتقال ۲۵ جون ۱۹۶۸ء نو‏‏ں ڈکسن گرین، ڈڈلی وچ ۷۱ سال د‏‏ی عمر وچ ہويا۔
حوالے
گٹھ:1968 دیاں موتاں گٹھ:1897 دے جم گٹھ:ڈربی شائر دے کرکٹ کھلاڑی گٹھ:انگلستان دے کرکٹ کھلاڑی گٹھ:۱۹۶۸ دیاں موتاں گٹھ:۱۸۹۷ دے جم گٹھ:غیر نظر ثانی شدہ تراجم اُتے مشتمل صفحات