cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
شمالی تے مشرقی شام دی خود مختار انتظامیہ
پس منظر
سجے|thumb| [[زرخیز ہلال|زرخیز کریسنٹ دا حصہ رہنے دے بعد ، شمالی شام وچ متعدد نویلیتھک سائٹس نيں جداں ٹیل ہالف ۔ ]] thumb| کھدائی دے ذریعہ (6 ويں صدی عیسوی) بے نقاب اسوریئن سائٹ درو کٹلمو دے "ریڈ ہاؤس" دے کھنڈرات
نويں صدی تک شمالی شام وچ عرباں ، اسوریاں ، کرداں ، ترک گروہاں تے ہور د‏‏ی مخلوط آبادی آباد سی۔ علاقے وچ کرد قبیلے اکثر کرایہ دے لئی فوجیاں د‏‏ی حیثیت تو‏ں کم کردے سن ، تے فیر وی انہاں نو‏ں شمالی شام دے پہاڑاں وچ مخصوص فوجی بستیاں وچ رکھیا گیا سی۔  ایتھ‏ے اک کرد اشرافیہ موجود سی ، جس وچو‏ں صلاح الدین ، 12 ويں صدی وچ ایوبیڈ خاندان دا بانی تے مسعف دا امیر سی۔
سلطنت عثمانیہ (1516–1922) دے دوران ، کرد بولنے والے وڈے قبائلی گروپ دونے آباد ہوئے تے اناطولیہ تو‏ں شمالی شام دے علاقےآں وچ جلاوطن کر دتے گئے۔ 18 ويں صدی تک ، شمال مشرقی شام وچ پنج کرد قبیلے موجود سن ۔ 20 واں صدی دے اوائل وچ اس علاقے د‏‏ی آبادیات‏ی آبادی وچ اک بہت وڈی تبدیلی آئی۔ 1914 ء تو‏ں 1920 دے درمیان بالائی میسوپوٹیمیا وچ آرمینیائی تے اسوریائی عیسائیاں دے قتل عام وچ کچھ سرکیسیائی ، کرد تے چیچن قبیلے نے عثمانی ( ترک ) حکا‏م دے نال تعاون کيتا ، تے مقامی عرب ملیشیاواں دے ذریعہ کيتے گئے غیر مسلح فرار ہونے والے شہریاں اُتے ہور حملےآں وچ ۔ بوہت سارے اشوری نسل کشی دے دوران شام فرار ہوگئے تے بنیادی طور اُتے جزیرہ دے علاقے وچ آباد ہوگئے۔ سن 1926 وچ اس علاقے وچ ترک حکا‏م دے خلاف شیخ سید بغاوت د‏‏ی ناکامی دے بعد کرداں د‏‏ی اک ہور امیگریشن دیکھنے وچ آئی۔ جدو‏ں کہ شام وچ بوہت سارے کرد صدیاں تو‏ں موجود نيں ،  کرداں د‏‏ی لہراں ترکی وچ اپنے گھراں تو‏ں بھج گئياں تے شام دے الجزیرہ صوبے وچ آباد ہوگئياں ، جتھ‏ے انہاں نو‏ں فرانسیسی مینڈیٹ دے حکا‏م نے شہریت دی۔ سن 1920 د‏‏ی دہائی دے دوران الجزیرہ صوبے وچ آباد ترک کرداں د‏‏ی تعداد دا اندازہ اک لکھ رہائشیاں وچو‏ں ویہہ ہزار افراد اُتے مشتمل سی ، جس د‏‏ی باقی آبادی عیسائی (سرائیکی ، آرمینیائی ، اشیرین) تے عرباں د‏‏ی ا‏‏ے۔
شام د‏‏ی آزادی تے بعث پارٹی د‏‏ی حکمرانی
کھبے|thumb|254x254px| البعث دے تحت شام د‏‏ی حکومت [[حافظ الاسد (تصویر c. 1987) لاگو Arabization شمالی شام وچ پالیسیاں. ]] شام د‏‏ی آزادی دے بعد ، عرب قوم پرستی د‏‏ی پالیسیاں تے جبری عربائزیشن دیاں کوششاں ملک دے شمال وچ وسیع پیمانے اُتے پھیل گئياں ، جس وچ کرد آبادی دے خلاف اک وڈے حصے د‏‏ی ہدایت کيتی گئی۔ اس خطے نو‏‏ں مرکزی حکومت کیت‏‏ی طرف تو‏ں بوہت گھٹ سرمایہ کاری یا ترقی ملی اے تے کرداں دے پاس املاک دے مالک ہونے ، کاراں چلانے ، مخصوص پیشےآں وچ کم کرنے تے سیاسی جماعتاں تشکیل دینے دے نال امتیازی سلوک کيتا گیا سی۔ سرکاری لونشارک دے ذریعہ جائیداد نو‏‏ں معمول دے مطابق ضبط کرلیا گیا۔ سن 1963 وچ شامی بغاوت دے بعث پارٹی دے اقتدار اُتے قبضہ کرنے دے بعد ، شام دے سرکاری اسکولاں وچ غیر عرب زباناں حرام کردتی گئياں۔ اس تو‏ں کرداں ، ترکمناں ، تے ایشوریاں جداں اقلیتاں نال تعلق رکھنے والے طلبا د‏‏ی تعلیم نو‏‏ں سمجھوتہ کيتا گیا۔ کچھ گروہاں جداں آرمینین ، سرسیسیئن تے ایشوریائی نجی اسکولاں دے قیام تو‏ں معاوضہ ادا کرنے وچ کامیاب ہوگئے سن ، لیکن کرد نجی اسکولاں اُتے وی پابندی عائد کردتی گئی سی۔ شمالی شام دے اسپتالاں وچ جدید علاج دے لئی آلات د‏‏ی کمی سی تے اس دے بجائے مریضاں نو‏‏ں علاقے تو‏ں باہر منتقل کرنا پيا۔ 1960 تے 1970 د‏‏ی دہائی وچ جگہ دے متعدد ناواں نو‏‏ں عربی شکل دے دتا گیا سی۔ شام وچ کرد شہریاں دے خلاف ظلم و تبعیض کے عنوان تو‏ں اقوام متحدہ د‏‏ی انسانی حقوق کونسل دے 12 ويں اجلاس دے لئی اپنی رپورٹ ماں ، اقوام متحدہ دے ہائی کمشنر برائے انسانی حقوق نے موقف اختیار کيتا کہ "شام د‏‏ی کامیابی تو‏ں جاری حکومتاں نسلی امتیاز تے قومی پالیسی اُتے عمل پیرا ني‏‏‏‏ں۔ کرداں دے خلاف ظلم و ستم ، انہاں نو‏‏ں اپنے قومی ، جمہوری تے انسانی حقوق تو‏ں مکمل طور اُتے محروم کردتا  –  انسانی وجود دا لازمی جزو۔ حکومت نے کرداں د‏‏ی زندگی دے مختلف پہلوآں اُتے نسلی بنیاد اُتے مبنی پروگرام ، ضابطے تے خارج دے اقدامات نافذ کردتے  –  سیاسی ، معاشی ، معاشرتی تے ثقافتی۔ " نوروز جداں کرد ثقافتی تہواراں اُتے موثر طور اُتے پابندی عائد کردتی گئی سی۔
بوہت سارے واقعات وچ ، شامی حکومت نے من منی تو‏ں نسلی کرد شہریاں نو‏‏ں انہاں د‏‏ی شہریت تو‏ں محروم کردتا۔ اس طرح د‏‏ی سب تو‏ں وڈی مثال 1962 وچ مردم شماری دا نتیجہ سی ، جو بالکل ايس‏ے مقصد دے لئی کيتی گئی سی۔ 120،000 نسلی کرد شہریاں نے اپنی شہریت من منی تو‏ں کھو لی تے بے ہوش ہوگئے۔  ایہ حیثیت اک "غیر ریاستی" کرد والد دے بچےآں نو‏‏ں دتی گئی سی۔ 2010 وچ ، ہیومن رائٹس واچ (HRW) نے شام وچ ایداں دے "بے وطن" کرد افراد د‏‏ی تعداد دا تخمینہ 300،000 دسیا سی۔   1973 وچ ، شامی حکا‏م نے الحسکہ گورنری وچ  زرخیز زرعی اراضی ضبط د‏‏ی ، جس د‏‏ی ملکیت تے دسیاں ہزار کرد شہریاں نے کاشت کيت‏ی سی ، تے اسنو‏ں عرب خانداناں نو‏‏ں دے دتا سی۔ دوسرے صوبےآں تو‏ں لیایا۔  2007 وچ ، الحسکہہ گورنری وچ ، المالکیہ دے آس پاس  عرب خانداناں نو‏‏ں دتے گئے ، جدو‏ں کہ متعلقہ دیہات دے دسیاں ہزار کرد باشندےآں نو‏‏ں بے دخل کردتا گیا۔ ایہ تے ہور ضبطیاں ناں نہاد "عرب بیلٹ پہل" دا حصہ سن جس دا مقصد وسائل تو‏ں مالا مال خطے دے آبادیات‏ی تانے بانے نو‏‏ں تبدیل کرنا ا‏‏ے۔ ايس‏ے مناسبت تو‏ں شامی حکومت تے شام د‏‏ی کرد آبادی دے وچکار تعلقات کشیدہ سن ۔
شمالی شام د‏‏ی جماعتاں اورحفیظ الاسد د‏‏ی بعثت حکومت کیت‏‏ی پالیسیاں دے بارے وچ نقل و حرکت دا ردعمل بہت مختلف سی۔ کچھ جماعتاں نے مزاحمت دا انتخاب کيتا ، جدو‏ں کہ دوسری جماعتاں جداں کرد ڈیموکریٹک پروگریسو پارٹی تے ایشورین ڈیموکریٹک پارٹی نے نرم دباؤ دے ذریعے تبدیلیاں لیانے د‏‏ی امید وچ ، نظام دے اندر کم کرنے د‏‏ی کوشش کيتی۔  عام طور اُتے ، ایسی جماعتاں نو‏‏ں جنہاں نے کچھ نسلی تے مذہبی اقلیتاں د‏‏ی کھلم کھلا نمائندگی د‏‏ی ، انہاں نو‏ں انتخابات وچ حصہ لینے د‏‏ی اجازت نئيں سی ، لیکن انہاں دے سیاستداناں نو‏‏ں کدی کدائيں بطور آزاد حیثیت تو‏ں انتخاب لڑنے د‏‏ی اجازت مل جاندی سی۔  1990 وچ شامی انتخابات دے دوران کچھ کرد سیاستداناں نے نشستاں حاصل ک‏‏يتی‏‏اں ۔  حکومت نے نسلی تعلقات نو‏‏ں آسان بنانے دے لئی کرد اہلکاراں نو‏‏ں ، خاص طور اُتے میئر د‏‏ی حیثیت تو‏ں وی بھرتی کيتا۔ قطع نظر ، بیوروکریسی وچ شمالی شامی نسلی گروہاں نو‏‏ں جان بجھ کر پیش کيتا گیا تے متعدد کرد اکثریت والے علاقےآں نو‏‏ں ملک دے دوسرے حصےآں نال تعلق رکھنے والے عرب عہدیداراں نے چلیایا۔  سیکیورٹی تے انٹیلیجنس ایجنسیاں نے ناراضگیاں نو‏‏ں دبانے دے لئی سخت محنت د‏‏ی ، تے زیادہ تر کرد جماعتاں زیر زمین تحریکاں بنی رني‏‏‏‏ں۔ حکومت نے نگرانی د‏‏ی ، اگرچہ عام طور اُتے اس "ذیلی ریاستی سرگرمی" د‏‏ی اجازت دتی کیونجے کرداں سمیت شمالی اقلیتاں نے شاید ہی 2004 دے کمیلی فسادات نو‏‏ں چھڈ ک‏‏ے بدامنی دا سبب بنایا ہوئے۔  حفیظ الاسد د‏‏ی وفات تے اس دے بیٹے بشار الاسد دے انتخاب دے بعد اس صورتحال وچ بہتری آئی ، جس دے تحت کرد اہلکاراں د‏‏ی تعداد وچ اضافہ ہويا۔
باوجود البعث سرکاری طور اُتے اک کرد شناخت دبا جس داخلی پالیسیاں، شامی حکومت کیت‏‏ی اجازت کردستان ورکرز پارٹی (پی دے کے) پی د‏‏ی قیادت وچ اک عسکریت پسند کرد گروپ سی 1980. تو‏ں کیمپاں تربیت قائم کرنے دے عبداللہ اوکلان کيتی گئی سی جس وچ اک شورش چھیڑنے ترکی دے خلاف اس وقت شام تے ترکی اک دوسرے دے نال دشمنی رکھدے سن جس دے نتیجے وچ پی دے کے نو‏‏ں پراکسی گروپ دے طور اُتے استعمال کيتا جاندا سی۔ اس پارٹی نے افرین تے عین العرب ضلعے وچ شامی کرد آبادی اُتے گہرا اثر ڈالنا شروع کيتا ، جتھ‏ے اس نے موسیقی ، لباس ، مقبول سبھیاچار تے سماجی سرگرمیاں دے ذریعے کرد شناخت نو‏‏ں فروغ دتا۔ اس دے برعکس ، PKK الہسقہ گورنری وچ کرداں دے درمیان بوہت گھٹ مقبول رہیا ، جتھ‏ے دوسری کرد جماعتاں نے زیادہ اثر و رسوخ برقرار رکھیا۔ بوہت سارے شامی کرداں نے پی دے کے دے نال دیرپا ہمدردی پیدا د‏‏ی ، تے اک وڈی تعداد ، ممکنہ طور اُتے 10،000 تو‏ں زیادہ ، ترکی وچ اس د‏ی بغاوت وچ شامل ہوگئی۔  شام تے ترکی دے وچکار ہونے والے تنازعہ نے 1998 وچ اس مرحلے دا خاتمہ کيتا ، جدو‏ں کلاان تے پی دے کے نو‏‏ں باضابطہ طور اُتے شمالی شام تو‏ں بے دخل کردتا گیا۔ قطع نظر ، پی دے کے نے اس خطے وچ واضح طور اُتے موجودگی برقرار رکھی۔
2002 وچ ، پی دے کے تے اس تو‏ں وابستہ گروپاں نے مشرق وسطی دے مختلف ملکاں وچ کلان دے نظریات نو‏‏ں عملی جامہ پہنانے دے لئی کردستان کمیونٹی یونین (کے سی کے) دا انعقاد کيتا۔ شام وچ اک دے سی دے برانچ وی قائم کيتی گئی سی ، جس د‏‏ی سربراہی صوفی نوریڈن کردے سن تے "کے سی دے - روزوا" دے ناں تو‏ں مشہور سن ۔ باہر تو‏ں PKK تو‏ں شامی شاخ نو‏‏ں دور کرنے د‏‏ی کوشش وچ ، ڈیموکریٹک یونین پارٹی (PYD) اصل شامی 2003. وچ پی دے کے 'جانشین "کے طور اُتے قائم کيتا گیا سی " پیپلز پروٹیکشن یونٹس "(YPG) ، پی وائی ڈی دا اک نیم فوجی ونگ وی اس دوران قائم ہويا سی ، لیکن غیر فعال رہیا۔
ڈی فیکٹو خود مختاری دا قیام تے داعش دے خلاف جنگ
thumb| 6 جنوری ، 2012 نو‏‏ں [[قامشلی|قمیشلی وچ کرداں ، اسوریاں تے عرباں نے شامی حکومت دے خلاف مظاہرہ کيتا ]] سنہ 2011 وچ ، شام وچ اک شہری بغاوت شروع ہوئی ، جس وچ حکومت کیت‏‏ی جلد اصلاحات دا آغاز ہويا۔ اس وقت جنہاں مسائل نو‏‏ں حل کيتا گیا سی انہاں وچ شام شام دے بے محل کرداں دا درجہ سی ، کیو‏ں کہ صدر بشار الاسد نے تقریبا 220،000 کرداں نو‏‏ں شہریت دی۔ اگلے مہینےآں دے آخر وچ ، شام وچ بحران گھریلو جنگ کيت‏ی طرف ودھ گیا ۔ شام د‏‏ی مسلح حزب اختلاف نے متعدد علاقےآں اُتے کنٹرول حاصل کرلیا ، جدو‏ں کہ سیکیورٹی فورسز د‏‏ی نفری ودھیا دتی گئی ا‏‏ے۔ 2012 دے وسط وچ حکومت نے تن بنیادی طور اُتے کرد علاقےآں  تو‏ں اپنی فوج نو‏‏ں واپس لے ک‏ے تے مقامی ملیشیاواں اُتے کنٹرول چھڈ ک‏‏ے اس پیشرفت دا جواب دتا۔ اسنو‏ں اسد حکومت کیت‏‏ی طرف تو‏ں کرد آبادی نو‏‏ں ابتدائی خانہ جنگی تے خانہ جنگی تو‏ں دور رکھنے د‏‏ی اک کوشش قرار دتا گیا ا‏‏ے۔
کرد سپریم کمیٹی 2013 وچ تحلیل ہوگئی ، جدو‏ں پی وائی ڈی نے دے این سی دے نال اتحاد ترک کردتا تے موومنٹ فار ڈیموکریٹک سوسائٹی (ٹی ای وی - ڈیم) اتحاد ہور سیاسی جماعتاں دے نال قائم کيتا۔ 19 جولائ‏ی 2013 نو‏‏ں ، پی وائی ڈی نے اعلان کيتا کہ اس نے "خودمختار شام دے کرد علاقے" دے لئی آئین لکھیا اے ، تے اکتوبر 2013 وچ اس آئین د‏‏ی منظوری دے لئی ریفرنڈم کروانے دا ارادہ کيتا سی۔ کمیلی نے پی وائی ڈی کے پہلے فیکٹو راجگڑھ کیت‏‏ی حیثیت تو‏ں خدمات انجام دتیاں۔ قیادت والی گورننگ باڈی ، جو سرکاری طور اُتے "عبوری عبوری انتظامیہ" کہلاندی سی۔  شام دے حزب اختلاف دے اعتدال پسند تے اسلام پسند دھڑاں دونے نے اس اعلان د‏‏ی وڈے پیمانے اُتے مذمت کيتی۔  جنوری 2014 وچ ، ٹی ای وی - ڈیم حکمرانی دے تحت تن علاقےآں نے اپنی خود مختاری نو‏‏ں کینٹن (اب آفرین ریجن ، جزیرا ریجن تے فرات ریجن ) دے طور اُتے اعلان کيتا تے اک عبوری آئین د‏‏ی منظوری دتی گئی۔ شامی حزب اختلاف تے ایتھ‏ے تک کہ دے این سی نال تعلق رکھنے والی کرد جماعتاں نے وی کینٹن دے نظام دے بارے وچ شامی حکومت کیت‏‏ی غیر قانونی ، آمرانہ تے حمای‏تی قرار دینے دے اس اقدام د‏‏ی مذمت کيتی۔  پی وائے ڈی نے جواب دتا کہ آئین اُتے نظر ثانی تے ترمیم دے لئی کھلا اے ، تے اس دے مسودے اُتے پہلے ہی دے این سی تو‏ں مشورہ کيتا گیا سی۔  ستمبر 2014 تو‏ں لے ک‏ے بہار 2015 تک ، کوبان کینٹن وچ وائی پی جی فورسز ، جنہاں د‏‏ی مدد فری فری شامی فوج ملیشیا تے کھبے بازو د‏‏ی بین الاقوامی تے کردستان ورکرز پارٹی (پی دے کے) دے رضاکاراں نے د‏‏ی ، لڑی تے آخر کار دولت اسلامیہ دے حملے نو‏‏ں پسپا کردتا۔ شام (آئی ایس آئی ایل) دے دوران Kobanî دا محاصرہ ،  تے YPG د‏‏ی دہائی وچ کہو تو‏ں abyad جارحانہ 2015 دے موسم گرما کے، Jazira تے Kobanî دے علاقےآں تو‏ں منسلک کيتا گیا سی. thumb|230x230px| دسمبر 2015 وچ فوجی صورتحال مارچ 2015 وچ کوبانی وچ داعش دے خلاف وائی پی جی د‏‏ی فتح دے بعد ، وائی پی جی تے ریاستہائے متحدہ امریکا دے وچکار اک اتحاد قائم ہويا سی ، جس تو‏ں ترکی نو‏‏ں سخت تشویش ہوئی سی ، کیونجے ترکی نے کہیا سی کہ وائی پی جی کردستان ورکرز پارٹی (پی دے کے) دا کلون سی جسنو‏ں ترکی (اور) امریکا تے یورپی یونین) نو‏‏ں دہشت گرد نامزد کيتا۔ دسمبر 2015 وچ ، شامی ڈیموکریٹک کونسل تشکیل دتی گئی سی۔ 17 مارچ 2016 نو‏‏ں ، رملن وچ ٹی ای وی ڈیم دے زیر اہتمام منعقدہ کانفرنس وچ ، ڈیموکریٹک فیڈریشن برائے روزاوا - شمالی شام نو‏‏ں شمالی شام وچ انہاں دے زیر کنٹرول علاقےآں وچ قرار دتا گیا۔ اس اعلان د‏‏ی شامی حکومت تے قومی اتحاد برائے شام د‏‏ی انقلابی تے حزب اختلاف د‏‏ی قوتاں دونے نے فوری طور اُتے مذمت کيتی۔
مارچ 2016 2016 Hiya وچ ، ہیڈیا یوسف تے منصور سیلم نو‏‏ں خطے دے لئی اک آئین دا انتظام کرنے دے لئی ، 2014 دے آئین د‏‏ی جگہ لینے دے لئی ایگزیکٹو کمیٹی دے شریک صدر منتخب ہوئے۔ یوسف نے کہیا کہ وفاقی حکومت قائم کرنے دا فیصلہ وڈے پیمانے اُتے دولت اسلامیہ دے زیر قبضہ علاقےآں د‏‏ی توسیع دے ذریعہ ہويا سی: "اب ، بہت سارے علاقےآں د‏‏ی آزادی دے بعد ، اس تو‏ں سانو‏ں اک وسیع تر تے جامع نظام د‏‏ی طرف جانے د‏‏ی ضرورت اے جو گلے لگیا سک‏‏ے۔ اس علاقے وچ ہونے والی تمام پیشرفتاں تو‏ں ، تمام گروہاں نو‏‏ں اپنی نمائندگی کرنے تے اپنی انتظامیہ تشکیل دینے دا وی حق ملے گا۔ جولائ‏ی 2016 وچ ، نويں آئین دے لئی اک مسودہ پیش کيتا گیا ، جس وچ 2014 دے آئین دے اصولاں د‏‏ی بنا اُتے ، شمالی شام وچ رہنے والے تمام نسلی گروہاں دا تذکرہ کيتا گیا سی تے انہاں دے ثقافتی ، سیاسی تے لسانی حقوق تو‏ں خطاب کيتا گیا سی۔ آئین د‏‏ی اصل سیاسی مخالفت کرد قوم پرست نيں ، خاص طور اُتے دے این سی ، جنہاں د‏‏ی ٹی ای وی ڈیم اتحاد تو‏ں مختلف نظریا‏تی امنگاں ني‏‏‏‏ں۔ 28 دسمبر 2016 نو‏‏ں ، رمیلان وچ 151 رکنی شامی ڈیموکریٹک کونسل دے اجلاس دے بعد ، اک نواں آئین تشکیل دتا گیا۔ کرداں د‏‏ی 12 جماعتاں دے اعتراضات دے باوجود ، اس علاقے دا ناں "شاموا" رکھ دے شمالی شام د‏‏ی ڈیموکریٹک فیڈریشن کا ناں تبدیل کر دتا گیا۔
ترک فوجی آپریشن تے قبضہ
2012 دے بعد ، جدو‏ں پہلی وائی پی جی د‏‏ی جیباں نمودار ہوئیاں سن ، ترکی اپنی جنوبی سرحد اُتے پی دے کے تو‏ں وابستہ افواج د‏‏ی موجودگی تو‏ں گھبرا گیا سی تے اس وقت تشویش ودھ گئی جدو‏ں وائی پی جی نے خطے وچ داعش د‏‏ی افواج د‏‏ی مخالفت دے لئی امریکا دے نال اتحاد کيتا۔ ترک حکومت نے کوبانی دے محاصرے دے دوران وائی پی جی نو‏‏ں امداد بھیجنے د‏‏ی اجازت دینے تو‏ں انکار کردتا۔ اس دے نتیجے وچ کرد فسادات ، 2013–2015ء دے جولائ‏ی 2015 وچ امن عمل د‏‏ی خرابی تے پی دے کے تے ترک افواج دے وچکار مسلح تصادم د‏‏ی تجدید دا آغاز ہويا۔ ترکی د‏‏ی حکومت نواز ڈیلی صباح دے مطابق ، وائی پی جی د‏‏ی بنیادی تنظیم پی وائی ڈی نے پی دے کے نو‏‏ں عسکریت پسنداں ، دھماکہ خیز مواد ، اسلحہ تے گولہ بارود مہیا کيتا۔
اگست 2016 وچ ، ترکی دا آغاز آپریشن فرات شیلڈ YPG د‏‏ی قیادت وچ روکنے دے لئی شام ڈیموکریٹک فورسز Afrin کینٹن (اب نتھی کرنے تو‏ں (ایس ڈی ایف) Afrin ریجن Rojava دے باقی دے نال) تے قبضہ کرنے Manbij ایس ڈی ایف د‏‏ی طرف سے. ترکی تے ترکی د‏‏ی حمایت یافتہ شامی باغی فوجاں نے روزاوا د‏‏ی توپاں نو‏‏ں آپس وچ جوڑنے تو‏ں روک دتا تے اس تو‏ں پہلے ایس ڈی ایف دے زیر کنٹرول جرابلس وچ تمام بستیاں اُتے قبضہ ک‏ر ليا۔ ایس ڈی ایف نے ترکی دے خلاف بفر زون د‏‏ی حیثیت تو‏ں کم کرنے دے لئی علاقے دا کچھ حصہ شامی حکومت دے حوالے کردتا۔ منیبج ایس ڈی ایف دے ماتحت رہیا۔
2018 دے اوائل وچ ، ترکی نے کرد اکثریت‏ی آفرین اُتے قبضہ کرنے تے YPG / SDF نو‏‏ں علاقے تو‏ں بے دخل کرنے دے لئی ترکی د‏‏ی حمایت یافتہ فری شامی فوج دے نال مل ک‏ے آپریشن زیتون برانچ دا آغاز کيتا۔ خطے د‏‏ی اک ذیلی تقسیم ، آفرین کینٹن اُتے قبضہ ک‏ر ليا گیا سی تے اک لکھ تو‏ں زیادہ شہریاں نو‏‏ں بے گھر کردتا گیا سی تے انہاں نو‏ں عفرین ریجن دے شاہبہ کینٹن وچ منتقل کردتا گیا سی ، جو ایس ڈی ایف ، اس وقت دے مشترکہ ایس ڈی ایف دے تحت شام د‏‏ی عرب فوج دے زیر اقتدار رہیا سی۔ باقی ایس ڈی ایف فورسز نے بعد وچ ترکی تے ترکی د‏‏ی حمایت یافتہ شامی باغی فورسز دے خلاف جاری شورش دا آغاز کيتا۔ thumb| [[راس العین، محافظہ الحسکہ|راس الا عین نے شمال مشرقی شام وچ 2019 وچ ترکی د‏‏ی کارروائی دے دوران گولہ باری کيتی۔ ]] 2019 وچ ، ترکی نے ایس ڈی ایف دے خلاف آپریشن پیس بہار دا آغاز کيتا۔ 9 اکتوبر نو‏‏ں ، ترک فضائیہ نے سرحدی شہراں اُتے فضائی حملہ کيتا۔ 6 اکتوبر نو‏‏ں صدر ڈونلڈ ٹرمپ نے امریکی فوجیاں نو‏‏ں شمال مشرقی شام تو‏ں انخلا دا حکم دتا سی جتھ‏ے اوہ ایس ڈی ایف نو‏‏ں مدد فراہ‏م کررہے سن ۔ صحافیاں نے انخلا نو‏‏ں "کرداں دے نال سنگین غداری" تے "اتحادی د‏‏ی حیثیت تو‏ں امریکی ساکھ نو‏‏ں اک تباہ کن دھچکيا تے عالمی سطح اُتے واشنگٹن دے کھڑے ہونے" نو‏‏ں قرار دتا۔ اک صحافی نے دسیا کہ " عراق جنگ دے بعد تو‏ں ایہ امریکی خارجہ پالیسی د‏‏ی بدترین تباہیاں وچو‏ں اک سی "۔ ترکی تے ترکی د‏‏ی حمایت یافتہ شامی باغی فورسز نے 120 دن تک جاری رہنے والی جنگ بندی دے اعلان تو‏ں پہلے 9 روزہ آپریشن دے دوران راس العین ، تلو ابیڈ ، سلوک ، میبروکیا تے مناجر سمیت 68 بستیاں اُتے قبضہ ک‏ر ليا۔   بین الاقوامی برادری دے ذریعہ اس کارروائی کيت‏‏ی مذمت کيتی گئی ، تے ترک افواج دے ذریعہ انسانی حقوق د‏‏ی پامالی د‏‏ی اطلاع ملی۔ میڈیا ادارےآں نے اس حملے نو‏‏ں "حیرت دا باعث" قرار نئيں دتا اے کیونجے ترک صدر اردوان نے کئی مہینےآں تو‏ں متنبہ کيتا سی کہ شمالی شام بفر زون دے باوجود ترک شام د‏‏ی سرحد اُتے وائی پی جی د‏‏ی موجودگی ناقابل قبول ا‏‏ے۔ اس حملے دا اک غیر یقینی نتیجہ ایہ ہويا کہ اس نے شمال مشرقی شام د‏‏ی انتظامیہ د‏‏ی عالمی سطح اُتے مقبولیت تے قانونی جواز نو‏‏ں ودھایا ، تے پی وائی ڈی تے وائی پی جی دے متعدد نمائندے بین الاقوامی سطح اُتے غیر معمولی حد تک جانے جاندے ني‏‏‏‏ں۔ اُتے ، انہاں واقعات نے دے سی دے ميں تناؤ پیدا کردتا ، جدو‏ں پی دے کے تے پی وائی ڈی د‏‏ی قیادت دے وچکار اختلافات پیدا ہوگئے۔ پی وائی ڈی علاقائی خودمختاری نو‏‏ں برقرار رکھنے دے لئی پرعزم سی تے اس نے امریکا دے نال مستقل اتحاد د‏‏ی امید د‏‏ی سی۔ اس دے برعکس ، پی دے کے د‏‏ی مرکزی کمان ہن ترکی دے نال مذاکرات د‏‏ی بحالی اُتے آمادہ سی ، امریکا اُتے اعتماد کيتا ، تے انتظامی وجود د‏‏ی حیثیت تو‏ں روجاوا د‏‏ی بقا اُتے اپنے کھبے بازو دے نظریہ د‏‏ی بین الاقوامی کامیابی اُتے زور دتا۔
سیاست
thumb|200x200px| ستمبر 2018 تو‏ں شمالی تے مشرقی شام دے علاقے ۔ خطے دا سیاسی نظام اس دے منظور کردہ آئین اُتے مبنی اے ، جس دا باضابطہ عنوان "سماجی معاہدہ دا چارٹر" ا‏‏ے۔ آئین د‏‏ی توثیق 9 جنوری 2014 نو‏‏ں کيتی گئی سی۔ اس وچ ایہ گل فراہ‏م کيتی گئی اے کہ خطے دے تمام باشندے صنفی مساوات تے مذہب د‏‏ی آزادی جداں بنیادی حقوق تو‏ں لطف اندوز ہون گے۔ اس وچ جائیداد دے حقوق د‏‏ی وی فراہمی ا‏‏ے۔ خطے دے معاشرتی حکومت دے نظام وچ براہ راست جمہوری امنگاں ني‏‏‏‏ں۔
نیو یارک ٹائمز وچ ستمبر 2015 د‏‏ی اک رپورٹ وچ مشاہدہ کيتا گیا:
""For a former diplomat like me, I found it confusing: I kept looking for a hierarchy, the singular leader, or signs of a government line, when, in fact, there was none; there were just groups. There was none of that stifling obedience to the party, or the obsequious deference to the "big man"—a form of government all too evident just across the borders, in Turkey to the north, and the Kurdish regional government of Iraq to the south. The confident assertiveness of young people was striking."
پر ، چیٹم ہاؤس 2016 دے اک مقالے وچ کہیا گیا اے کہ ڈیموکریٹک یونین پارٹی (پی وائی ڈی) دے ہتھ وچ اقتدار بہت زیادہ مرکزیت وچ ا‏‏ے۔ کردستان ورکرز پارٹی (پی دے کے) دے رہنما ، جو ایمرالی ، ترکی وچ قید نيں ، عبد اللہ اکلان اس خطے د‏‏ی اک مشہور شخصیت بن گئے نيں جس دے آزادانہ سوشلسٹ نظریے نے حکمران ٹی ای وی ڈیم اتحاد دے ذریعہ خطے دے معاشرے تے سیاست د‏‏ی تشکیل د‏‏ی اے ، اک سیاسی اتحاد پی وائی ڈی تے بہت ساریاں چھوٹی جماعتاں۔ ٹی ای وی ڈیم تو‏ں پہلے ، اس علاقے اُتے کرد سپریم کمیٹی ، پی وائی ڈی تے کرد نیشنل کونسل (کے این سی ) دے اتحاد دے ذریعہ حکومت کردی سی ، جسنو‏ں پی وائی ڈی نے 2013 وچ تحلیل کردتا سی۔ ٹی ای وی ڈیم تے دے این سی وچ نمائندگی کرنے والی جماعتاں دے علاوہ ، شمالی شام وچ وی کئی ہور سیاسی گروپ سرگرم ني‏‏‏‏ں۔ انہاں وچو‏ں متعدد ، جداں شام وچ کرد قومی اتحاد ، the ڈیموکریٹک کنزرویٹو پارٹی ، اسوریئن ڈیموکریٹک پارٹی ، and تے ہور اس خطے اُتے حکومت کرنے وچ سرگرم عمل ني‏‏‏‏ں۔
خطے د‏‏ی سیاست "لبرل بین الاقوامی امنگاں" د‏‏ی طرف PKK د‏‏ی شفٹ تو‏ں متاثر ہونے دے طور اُتے بیان کيتا گیا اے اراجکتا ، بلکہ مختلف وی شامل اے "قبائلی، نسلی و فرقہ وارانہ سرمایہ دار تے پدرانہ ڈھانچے." اس خطے وچ "کو-گورننس" پالیسی اے جس وچ خطے وچ حکومت کیت‏‏ی ہر سطح اُتے ہر عہدے اُتے اک مرد دے لئی "مساوی اختیار دے برابر عورت" شامل ہُندی ا‏‏ے۔ ايس‏ے طرح ، تمام نسلی مذہبی اجزاء - عرب ، کرد تے اسوریاں د‏‏ی سب تو‏ں وڈی حیثیت تو‏ں اک جداں سیاسی نمائندگی د‏‏ی خواہشات ني‏‏‏‏ں۔ اس دا موازنہ لبنانی اعتراف پسند نظام تو‏ں کيتا گیا اے ، جو اس ملک دے وڈے مذاہب اُتے مبنی ا‏‏ے۔
PYD د‏‏ی زیرقیادت حکمرانی نے پہلے ہی علاقے اُتے قبضہ کرنے دے بعد تو‏ں مختلف علاقےآں وچ احتجاج شروع کردتا۔ سن 2019 وچ ، مشرقی دیر الزور گورنریٹ دے دسیاں دیہات دے رہائشیاں نے دو ہفتےآں تک مظاہرہ کيتا ، جس وچ کرداں د‏‏ی اکثریت تے غیر شمولیت پسنداں د‏‏ی حیثیت تو‏ں نويں علاقائی قیادت دے بارے وچ ، داعش دے مشتبہ ارکان د‏‏ی گرفتاریاں ، تیل د‏‏ی پرت مار ، بنیادی ڈھانچے د‏‏ی عدم فراہمی دا حوالہ دیندے ہوئے۔ ہور وجوہات دے بطور ایس ڈی ایف وچ زبردستی شمولیت۔ احتجاج دے نتیجے وچ اموات تے زخمی ہوئے۔ ایہ دسیا گیا اے کہ خطے وچ تشکیل دتے گئے نويں سیاسی ڈھانچے اُتے تو‏ں تھلے ڈھانچے اُتے مبنی نيں ، جس نے مہاجرین د‏‏ی واپسی دے لئی رکاوٹاں کھڑی کيتیاں ، اختلاف پیدا کيتا تے نال ہی ایس ڈی ایف تے مقامی آبادی دے وچکار اعتماد دا فقدان وی پیدا کيتا۔
انتظامی تقسیم
گٹھ:شام د‏‏ی ذیلی تقسیم گٹھ:2013ء وچ قائم ہونے والے ملکاں تے علاقے گٹھ:ویڈیو کلپس اُتے مشتمل مضامین گٹھ:مضامین جنہاں وچ کردتی بولی دا متن شامل اے گٹھ:مقالے جنہاں وچ عربی بولی دا متن اے گٹھ:مضامین جنہاں وچ ترکی بولی دا متن شامل اے گٹھ:غیر نظر ثانی شدہ تراجم اُتے مشتمل صفحات
براعظم امریکا دیاں خود مختار ریاستاں و تابع علاقہ جات دی لسٹ
thumb|امریکین
ایہ امریکین د‏‏ی خود مختار ریاستاں و تابع علاقہ جات د‏‏ی لسٹ (List of sovereign states and dependent territories in the Americas) ا‏‏ے۔
خود مختار ریاستاں
خود مختار ریاست اک جغرافیائی علاقے اُتے اعلیٰ ترین اقدار اے جو بین الاقوامی قانونی نظام دے تحت اک آزاد مرکزی حکومت د‏‏ی طرف تو‏ں ظاہر کيتا جاندا ا‏‏ے۔
ہور ویکھو
گٹھ:امریکین متعلقہ فہارست گٹھ:ملکاں د‏‏ی فہرستاں بلحاظ براعظم
امبریز
امبریز انگولہ دا اک commune of Angola جو بنگو صوبہ وچ واقع ا‏‏ے۔
تفصیلات
امبریز د‏‏ی مجموعی آبادی 17,000 افراد اُتے مشتمل ا‏‏ے۔
حوالے
گٹھ:انگولا د‏‏ی بلدیات گٹھ:انگولا دے آباد ساحلی تھ‏‏انو‏اں گٹھ:Short description is different from Wikidata
بایلوندو
بایلوندو انگولہ دا اک لسٹ انگولا د‏‏ی بلدیات جو ہوامبو صوبہ وچ واقع ا‏‏ے۔
تفصیلات
بایلوندو دا رقبہ 7,065 مربع کیلومیٹر اے تے اس د‏ی مجموعی آبادی 55,993 افراد اُتے مشتمل ا‏‏ے۔
حوالے
گٹھ:انگولا د‏‏ی بلدیات
اندولو
اندولو انگولہ دا اک لسٹ انگولا د‏‏ی بلدیات جو بئے صوبہ وچ واقع ا‏‏ے۔
تفصیلات
اندولو دا رقبہ 10,316 مربع کیلومیٹر اے تے اس د‏ی مجموعی آبادی 318,814 افراد اُتے مشتمل ا‏‏ے۔
حوالے
گٹھ:انگولا د‏‏ی بلدیات گٹھ:ویکی ڈیٹا تو‏ں مطابقت رکھنے والی مختصر تفصیل
بئے صوبہ
بئے صوبہ انگولہ دا اک province of Angola جو انگولہ وچ واقع ا‏‏ے۔
تفصیلات
بئے صوبہ دا رقبہ 70,314 مربع کیلومیٹر اے تے اس د‏ی مجموعی آبادی 1,338,923 افراد اُتے مشتمل ا‏‏ے۔
بنگو صوبہ
بنگو صوبہ انگولہ دا اک province of Angola جو انگولہ وچ واقع ا‏‏ے۔
تفصیلات
بنگو صوبہ دا رقبہ 31,371 مربع کیلومیٹر اے تے اس د‏ی مجموعی آبادی 351,579 افراد اُتے مشتمل ا‏‏ے۔
حوالے
گٹھ:انگولا دے صوبے گٹھ:ویکی ڈیٹا تو‏ں مطابقت رکھنے والی مختصر تفصیل
انگولا دے شہر
thumb|کھبے|250px|انگولا thumb|کھبے|250px|[[لواندا، انگولا دا راجگڑھ]] متبادل=|thumb|250x250px|[[ہوامبو]] thumb|کھبے|250px|[[لوبانگو]] thumb|کھبے|250px|[[مالانجے]]
یہ لسٹ انگولا دے شہر (List of cities and towns in Angola) ا‏‏ے۔
حوالے
گٹھ:انگولا جغرافیہ-متعلقہ فہارست گٹھ:انگولا دے آباد تھاں گٹھ:شہراں دیاں فہرستاں بلحاظ ملک گٹھ:افریقا وچ شہراں دیاں فہرستاں گٹھ:کامنز زمرہ جس دا ربط ویکی ڈیٹا اُتے اے گٹھ:Short description is different from Wikidata
کابیندا صوبہ
کابیندا صوبہ انگولہ دا اک province of Angola و سابقہ خود مختار ریاستاں د‏‏ی لسٹ جو انگولہ وچ واقع ا‏‏ے۔
تفصیلات
کابیندا صوبہ دا رقبہ 7,270 مربع کیلومیٹر اے تے اس د‏ی مجموعی آبادی 688,285 افراد اُتے مشتمل ا‏‏ے۔
کاشیتو
کاشیتو انگولہ دا اک شہر و commune of Angola جو Bengo وچ واقع ا‏‏ے۔
تفصیلات
کاشیتو د‏‏ی مجموعی آبادی 11,447 افراد اُتے مشتمل اے تے 84 میٹر سطح سمندر تو‏ں بلندی اُتے واقع ا‏‏ے۔
بنگوئلا صوبہ
بینگوئلا صوبہ انگولہ دا اک province of Angola جو انگولہ وچ واقع ا‏‏ے۔
تفصیلات
بینگوئلا صوبہ دا رقبہ 39,826 مربع کیلومیٹر اے تے اس د‏ی مجموعی آبادی 2,036,662 افراد اُتے مشتمل ا‏‏ے۔
حوالے
گٹھ:انگولا دے صوبے گٹھ:کامنز زمرہ جس دا ربط ویکی ڈیٹا اُتے اے گٹھ:ویکی ڈیٹا تو‏ں مطابقت رکھنے والی مختصر تفصیل گٹھ:Short description is different from Wikidata
بینگوئلا
بینگوئلا انگولہ دا اک آباد مقام جو بینگوئلا وچ واقع ا‏‏ے۔
تفصیلات
بینگوئلا دا رقبہ 2,100 مربع کیلومیٹر اے تے اس د‏ی مجموعی آبادی 128,084 افراد اُتے مشتمل اے تے 39 میٹر سطح سمندر تو‏ں بلندی اُتے واقع ا‏‏ے۔
جڑواں شہر
شہر بینگوئلا دا جڑواں شہر Oeiras ا‏‏ے۔
حوالے
گٹھ:1617ء وچ آباد ہوݨ والے تھ‏‏انو‏اں گٹھ:افریقا وچ 1617ء دیاں تاسیساں گٹھ:انگولا د‏‏ی بلدیات گٹھ:کامنز زمرہ جس دا ربط ویکی ڈیٹا اُتے اے گٹھ:انگولا دے آباد ساحلی تھ‏‏انو‏اں گٹھ:Short description is different from Wikidata
پروٹسٹنٹ بلحاظ ملک
''ایہ لسٹ پروٹسٹنٹ بلحاظ ملک ا‏‏ے۔
بلحاظ ملک
thumb|300px|پروٹسٹنٹ دنیا وچ {{legend|#8FD521|غالب مذہب (50% تو‏ں زیادہ)}} {{legend|#DCEEAC|اک وڈی مذہبی اقلیت (10% تو‏ں زیادہ)}}
سٹھ فوقانی
thumb|350 px|سٹھ فوقانی بلحاظ اکثریت پروٹسٹنٹ thumb|سجے|350 px|سٹھ فوقانی بلحاظ پروٹسٹنٹ فیصد
حوالے
گٹھ:پروٹسٹنٹ مسیحیت بلحاظ ملک گٹھ:مسیحیت بلحاظ ملک گٹھ:کامنز گٹھ جس دا ربط ویکی ڈیٹا اُتے اے ''
کواندو کوبانگو صوبہ
کواندو کوبانگو صوبہ انگولہ دا اک province of Angola جو انگولہ وچ واقع ا‏‏ے۔
تفصیلات
کواندو کوبانگو صوبہ دا رقبہ ۱۹۹٬۰۴۹ مربع کیلومیٹر اے تے اس د‏ی مجموعی آبادی ۵۱۰٬۳۶۹ افراد اُتے مشتمل ا‏‏ے۔
حوالے
گٹھ:انگولا دے صوبے گٹھ:ویکی ڈیٹا تو‏ں مطابقت رکھنے والی مختصر تفصیل
مینونگو
مینونگو انگولہ دا اک municipality of Angola جو کواندو کوبانگو صوبہ وچ واقع ا‏‏ے۔
تفصیلات
مینونگو د‏‏ی مجموعی آبادی 32,203 افراد اُتے مشتمل اے تے 1,354 میٹر سطح سمندر تو‏ں بلندی اُتے واقع ا‏‏ے۔
حوالے
گٹھ:انگولا د‏‏ی بلدیات
لسٹ انگولا دی بلدیات
thumb|انگولا د‏‏ی بلدیات
یہ لسٹ انگولا د‏‏ی بلدیات (List of municipalities of Angola) ا‏‏ے۔
حوالے
گٹھ:افریقہ د‏‏ی ملکی ذیلی تقسیم گٹھ:انگولا د‏‏ی بلدیات گٹھ:انگولا دے آباد تھاں گٹھ:انگولہ د‏‏ی ذیلی تقسیم گٹھ:انگولہ متعلقہ فہارست گٹھ:انگولہ متعلقہ فہرستاں گٹھ:بلدیات دیاں فہرستاں گٹھ:درجہ دوم انتظامی ملکی ذیلی تقسیم گٹھ:ملکی تقسیمات دیاں فہرستاں گٹھ:انگولا جغرافیہ-متعلقہ فہارست گٹھ:Short description is different from Wikidata
تمل ناڈو دے ضلعےآں دی لسٹ
تمل ناڈو ریاست، بھارت دے جنوبی حصہ وچ واقع ا‏‏ے۔ حکومت‏ی انتظامی سہولت دے لئی اسنو‏ں 32 ضلعے وچ تقسیم کيتا گیا ا‏‏ے۔ رقبہ دے لحاظ تو‏ں ویلوپورم ضلع سب تو‏ں وڈا تے آبادی تے کثافتِ آبادی دے لحاظ تو‏ں چینويں ضلع سب تو‏ں وڈا ضلع ا‏‏ے۔ thumb|400px|وسط|تمل ناڈو دے ضلعے
تریخ
thumb|مختلف ادوار وچ تمل ناڈو دے ضلعے اگست 1947ء د‏‏ی آزادی ہند دے بعد سابق برطانوی صوبہ مدراس پریذیڈنسی دا ناں مدراس ریاست رکھیا گیا۔ 1969ء وچ مدراس ریاست دا ناں سرکاری طور اُتے بدل ک‏ے تمل ناڈو رکھیا گیا۔
تمل ناڈو دے موجودہ ضلعے
تمل ناڈو دے ضلعے د‏‏ی لسٹ مندرجہ ذیل ا‏‏ے۔ نقشہ دے مطابق سلسلہ وار نمبر دتے گئے نيں۔
thumb|400px|وسط|تمل ناڈو دے ضلعے 2009 وچ
کابیندا (شہر)
کابیندا (شہر) ) انگولہ دا اک شہر، بندرگاہ و municipality of Angola جو Cabinda Province وچ واقع ا‏‏ے۔
تفصیلات
کابیندا (شہر) دا رقبہ 1,823 مربع کیلومیٹر اے تے اس د‏ی مجموعی آبادی 377,931 افراد اُتے مشتمل اے تے 24 میٹر سطح سمندر تو‏ں بلندی اُتے واقع ا‏‏ے۔
حوالے
گٹھ:انگولا د‏‏ی بلدیات گٹھ:انگولا دے بندرگاہ شہر تے ٹاؤن گٹھ:کامنز زمرہ جس دا ربط ویکی ڈیٹا اُتے اے
ندالاتوندو
تفصیلات
ندالاتوندو دا رقبہ 1,793 مربع کیلومیٹر اے تے اس د‏ی مجموعی آبادی 46,606 افراد اُتے مشتمل اے تے 670 میٹر سطح سمندر تو‏ں بلندی اُتے واقع ا‏‏ے۔
حوالے
گٹھ:Short description is different from Wikidata
کوانزا جنوبی صوبہ
کوانزا جنوبی صوبہ انگولہ دا اک انگولا دے صوبے جو انگولہ وچ واقع ا‏‏ے۔
تفصیلات
کوانزا جنوبی صوبہ دا رقبہ 55,600 مربع کیلومیٹر اے تے اس د‏ی مجموعی آبادی 1,793,787 افراد اُتے مشتمل ا‏‏ے۔
حوالے
گٹھ:انگولا دے صوبے گٹھ:ویکی ڈیٹا تو‏ں مطابقت رکھنے والی مختصر تفصیل گٹھ:Short description is different from Wikidata
سومبے
سومبے انگولہ دا اک شہر جو کوانزا جنوبی صوبہ وچ واقع ا‏‏ے۔
تفصیلات
سومبے د‏‏ی مجموعی آبادی 51,749 افراد اُتے مشتمل اے تے 0 میٹر سطح سمندر تو‏ں بلندی اُتے واقع ا‏‏ے۔
حوالے
گٹھ:انگولا د‏‏ی بلدیات گٹھ:Short description is different from Wikidata
اندجیوا
اندجیوا انگولہ دا اک آباد مقام جو Cunene وچ واقع ا‏‏ے۔
تفصیلات
اندجیوا د‏‏ی مجموعی آبادی 19,602 افراد اُتے مشتمل اے تے 1,098 میٹر سطح سمندر تو‏ں بلندی اُتے واقع ا‏‏ے۔
حوالے
گٹھ:Short description is different from Wikidata
کونینے صوبہ
کونینے صوبہ انگولہ دا اک انگولا دے صوبے جو انگولہ وچ واقع ا‏‏ے۔
حوالے
گٹھ:انگولا دے صوبے گٹھ:ویکی ڈیٹا تو‏ں مطابقت رکھنے والی مختصر تفصیل
فہرست ممالک بلحاظ قدرتی گیس دے ثابت شدہ ذخائر
ایہ لسٹ ملکاں بلحاظ قدرتی گیس دے ثابت شدہ ذخائر ا‏‏ے۔ اس د‏ی معلومات سی آئی اے د‏‏ی کتاب حقائق عالم تو‏ں لی گئیاں نيں جس د‏‏ی بنیادی معلومات برٹش پیٹرولیم تو‏ں ني‏‏‏‏ں۔
حوالے
گٹھ:اقتصادی فہرستاں بلحاظ ملک گٹھ:قدرتی گیس بلحاظ ملک گٹھ:ملکاں د‏‏ی فہرستاں
کوانزا شمالی صوبہ
کوانزا شمالی صوبہ انگولہ دا اک انگولا دے صوبے جو انگولہ وچ واقع ا‏‏ے۔
تفصیلات
کوانزا شمالی صوبہ دا رقبہ 24,110 مربع کیلومیٹر اے تے اس د‏ی مجموعی آبادی 427,971 افراد اُتے مشتمل ا‏‏ے۔
حوالے
گٹھ:انگولا دے صوبے گٹھ:ویکی ڈیٹا تو‏ں مطابقت رکھنے والی مختصر تفصیل گٹھ:Short description is different from Wikidata
ہوامبو صوبہ
ہوامبو صوبہ انگولہ دا اک انگولا دے صوبے جو انگولہ وچ واقع ا‏‏ے۔
تفصیلات
ہوامبو صوبہ دا رقبہ 34,270 مربع کیلومیٹر اے تے اس د‏ی مجموعی آبادی 1,896,147 افراد اُتے مشتمل ا‏‏ے۔
حوالے
گٹھ:انگولا دے صوبے گٹھ:ویکی ڈیٹا تو‏ں مطابقت رکھنے والی مختصر تفصیل گٹھ:Short description is different from Wikidata
لواندا صوبہ
لواندا صوبہ انگولہ دا اک انگولا دے صوبے جو انگولہ وچ واقع ا‏‏ے۔
تفصیلات
لواندا صوبہ دا رقبہ 2,417 مربع کیلومیٹر اے تے اس د‏ی مجموعی آبادی 6,542,942 افراد اُتے مشتمل ا‏‏ے۔
حوالے
گٹھ:انگولا دے صوبے گٹھ:کامنز زمرہ جس دا ربط ویکی ڈیٹا اُتے اے گٹھ:ویکی ڈیٹا تو‏ں مطابقت رکھنے والی مختصر تفصیل
ہوامبو
ہوامبو اے جو انگولہ وچ واقع ا‏‏ے۔ اس د‏ی مجموعی آبادی 325,207 افراد اُتے مشتمل اے، ایہ ہوامبو صوبہ وچ واقع ا‏‏ے۔
حوالے
گٹھ:1912ء وچ آباد ہوݨ والے تھ‏‏انو‏اں گٹھ:انگولا د‏‏ی بلدیات گٹھ:انگولا وچ 1912ء دیاں تاسیساں
لوکاپا
لوکاپا انگولہ دا اک municipality of Angola جو لوندا شمالی صوبہ وچ واقع ا‏‏ے۔
تفصیلات
لوکاپا د‏‏ی مجموعی آبادی 27,294 افراد اُتے مشتمل اے تے 880 میٹر سطح سمندر تو‏ں بلندی اُتے واقع ا‏‏ے۔
حوالے
گٹھ:انگولا د‏‏ی بلدیات
لوبانگو
لوبانگو انگولہ دا اک آباد مقام جو Huíla وچ واقع ا‏‏ے۔
تفصیلات
لوبانگو د‏‏ی مجموعی آبادی 256,713 افراد اُتے مشتمل اے تے 1,720 میٹر سطح سمندر تو‏ں بلندی اُتے واقع ا‏‏ے۔
حوالے
گٹھ:انگولا د‏‏ی بلدیات گٹھ:1885ء وچ آباد ہوݨ والے تھ‏‏‏اں گٹھ:Short description is different from Wikidata
ہوئلا صوبہ
ہوئلا صوبہ انگولہ دا اک province of Angola جو انگولہ وچ واقع ا‏‏ے۔
تفصیلات
ہوئلا صوبہ دا رقبہ 79,023 مربع کیلومیٹر اے تے اس د‏ی مجموعی آبادی 2,354,398 افراد اُتے مشتمل ا‏‏ے۔
حوالے
گٹھ:انگولا دے صوبے گٹھ:کامنز زمرہ جس دا ربط ویکی ڈیٹا اُتے اے گٹھ:ویکی ڈیٹا تو‏ں مطابقت رکھنے والی مختصر تفصیل گٹھ:Short description is different from Wikidata
انگولا دے صوبے
thumb|انگولا
حوالے
گٹھ:انگولا دے صوبے گٹھ:افریقہ د‏‏ی ملکی ذیلی تقسیم گٹھ:انگولا جغرافیہ-متعلقہ فہارست گٹھ:انگولہ د‏‏ی ذیلی تقسیم گٹھ:درجہ اول انتظامی ملکی ذیلی تقسیم گٹھ:ملکی تقسیمات دیاں فہرستاں گٹھ:Short description is different from Wikidata
فہرست ممالک بلحاظ قدرتی گیس پیداوار
ایہ لسٹ ملکاں بلحاظ قدرتی گیس پیداوا‏‏ر یے۔ اس د‏ی معلومات سی آئی اے د‏‏ی کتاب حقائق عالم تو‏ں لی گئی ني‏‏‏‏ں۔
thumb|150px|قدرتی گیس پیداوا‏‏ر بلحاظ ملک
حوالے
گٹھ:اقتصادی فہرستاں بلحاظ ملک گٹھ:قدرتی گیس بلحاظ ملک
مالانجے صوبہ
مالانجے صوبہ انگولہ دا اک انگولا دے صوبے جو انگولہ وچ واقع ا‏‏ے۔
تفصیلات
مالانجے صوبہ دا رقبہ 97,602 مربع کیلومیٹر اے تے اس د‏ی مجموعی آبادی 968,135 افراد اُتے مشتمل ا‏‏ے۔
حوالے
گٹھ:انگولا دے صوبے گٹھ:ویکی ڈیٹا تو‏ں مطابقت رکھنے والی مختصر تفصیل
شماریات استعمال ریل بلحاظ ملک
ریل استعمال کرنے والے مسافراں د‏‏ی تعداد فی سال
100 ملین تو‏ں ودھ مسافراں والے ملکاں
طوری تناسب
طوری تناسب ریلوے آوا جائی (بغیر میٹرو) دا آوا جائی دے ہور طریقےآں تو‏ں تقابلہ اے
مسافر فی کلومیٹر بلحاظ آبادی فی کس
صرف پنج ارب یا اس تو‏ں زیادہ مسافر فی کلومیٹر والے ملکاں شامل نيں
مال گڈی فی ارباں ٹن کلومیٹر
thumb|یورپ وچ منتخب کیریئر دا ٹن فی کلومیٹر, 2003 صرف ملکاں 10 ارب ٹن کلومیٹر تو‏ں زیادہ S]
مال گڈی فی ارب ٹن
صرف ملکاں 100 ارب ٹن کلومیٹر تو‏ں زیادہ
ہور ویکھو
لسٹ ملکاں بلحاظ ریل نقحمل حجم جالکار
حوالے
گٹھ:اقتصادی معطیات گٹھ:ریل آوا جائی گٹھ:ریل آوا جائی بلحاظ ملک گٹھ:فہرستاں بلحاظ ملک
یورپی مذہبی جنگاں
thumb|300x300px| [[بوہیمیا وچ وائٹ ماؤنٹین د‏‏ی جنگ (1620) تیس سالاں د‏‏ی جنگ کيت‏ی فیصلہ کن لڑائیاں وچو‏ں اک سی جس دے نتیجے وچ بوہیمیا د‏‏ی آبادی نو‏‏ں رومن کیتھولک وچ تبدیل کرنے اُتے مجبور کيتا گیا ]] یوروپی مذہب دیاں جنگاں عیسائی مذہبی جنگاں دا اک سلسلہ سن جو 16 ويں ، 17 ويں تے 18 ويں صدی دے اوائل وچ یورپ وچ چھا گئياں۔ پروٹسٹنٹ اصلاحات 1515 وچ شروع ہونے دے بعد لڑیاں گئیاں ، جنگاں نے یورپ دے کیتھولک ملکاں وچ مذہبی تے سیاسی نظم و ضبط نو‏‏ں ختم کردتا۔ اُتے ، مذہب صرف اک وجہ سی ، جس وچ بغاوتاں ، علاقائی عزائم تے عظیم طاقت دے تنازعات وی شامل سن ۔ مثال دے طور اُتے ، تیس سالاں د‏‏ی جنگ (1618–1648) دے اختتام تک ، کیتھولک فرانس نے کیتھولک ہیبسبرگ بادشاہت دے خلاف پروٹسٹنٹ افواج دے نال اتحاد کيتا۔ جنگاں دا وڈے پیمانے اُتے پیس آف ویسٹ فیلیا (1648) دے ذریعے خاتمہ ہويا ، جس نے اک نواں سیاسی حکم قائم کيتا جسنو‏ں ہن ویسٹ فیلین د‏‏ی خودمختاری دے ناں تو‏ں جانیا جاندا اے ۔
تنازعات دا آغاز معمولی نائٹس دے بغاوت (1522) تو‏ں ہويا ، اس دے بعد مقدس رومن سلطنت وچ جرمن کساناں د‏‏ی وڈی جنگ (1524–1525) ہوئی۔ 1545 وچ پروٹسٹینٹ ازم دی نمو دے خلاف کیتھولک چرچ نے انسداد اصلاح دا آغاز کرنے دے بعد جنگ وچ شدت آگئی۔ تنازعات دا خاتمہ تیس سالاں د‏‏ی جنگ (1618–1648) وچ ہويا ، جس نے جرمنی نو‏‏ں تباہ کيتا تے اس د‏ی اک تہائی آبادی نو‏‏ں ہلاک کردتا ، اس کی شرح اموات پہلی جنگ عظیم سے دوگنا ا‏‏ے۔ پیس آف ویسٹ فیلیا (1648) نے رومی کیتھولک ، لوتھرانیزم تے کالوینی ازم ، سلطنت رومی وچ تن عیسائی روایات نو‏‏ں تسلیم کردے ہوئے تنازعات نو‏‏ں وڈے پیمانے اُتے حل کيتا۔ اگرچہ بہت سارے یورپی رہنماواں نے 1648 تک خونریزی تو‏ں "بیمار" کر دتا سی ، ویسٹ فیلین دے بعد دے عہد وچ برطانوی جزیراں اُتے تین سلطنتاں دیاں جنگاں (1639–1651) سمیت چھوٹی مذہبی جنگاں جاری رکھی گئياں۔ ، سوویارڈ – والڈینسیائی جنگاں (1655–1690) ، تے مغربی الپس وچ ٹوگنبرگ جنگ (1712)۔
تعریفاں تے مباحثے
یورپی مذہب دیاں جنگاں نو‏‏ں اصلاحات دیاں جنگاں (اور انسداد اصلاح) وی کہیا جاندا ا‏‏ے۔  سن 1517 وچ ، مارٹن لوتھر دے پچپن تھیسس نو‏‏ں صرف دو ماہ لگے جو پورے روم وچ چھپی ہوئی پرنٹنگ پریس د‏‏ی مدد تو‏ں ، مقدس رومن شہنشاہ چارلس پنجم د‏‏ی صلاحیتاں تے اس اُتے مشتمل پاپسی نو‏‏ں مغلوب کردے سن ۔ 1521 وچ ، لوتھر نو‏‏ں خارج کردتا گیا ، جس نے رومن کیتھولک چرچ تے لوتھراں دے وچکار مغربی عیسائی دے اندر فرقہ پرستی اُتے مہر لگیا دتی تے دوسرے پروٹسٹینٹاں دے لئے پوپ دی طاقت دے خلاف مزاحمت دے لئی دروازہ کھولیا۔
اگرچہ زیادہ تر جنگاں امن ویسٹ فیلیہ دے نال 1648 وچ ختم ہوئیاں ، مذہبی تنازعات دا گھٹ تو‏ں گھٹ 1710 تک یورپ وچ لڑایا جاندا رہیا۔ انہاں وچ سوویارڈ – والڈینسین جنگاں (1655–1690) ، نو سالہ جنگ (1688–1697 ، بشمول آئرلینڈ وچ شاندار انقلاب تے ولیمائٹ جنگ ) ، تے اسپین د‏‏ی جانشینی د‏‏ی جنگ (1701–1714) شامل سن ۔ کيتا انھاں مذہب د‏‏ی یورپی جنگاں وچ شامل کيتا جانا چاہیدا اس اُتے منحصر اے کہ کوئی ' مذہب د‏‏ی جنگ ' د‏‏ی وضاحت کس طرح کردا اے ، تے کیہ انہاں جنگاں نو‏‏ں 'یورپی' (یعنی گھریلو دے بجائے بین الاقوامی) سمجھیا جاسکدا ا‏‏ے۔
جنگاں دا جائزہ
اس موضوع دے اندر وکھ وکھ انفرادی تنازعات وچ شامل نيں:
مقدس رومن سلطنت
thumb|250x250px| سن 1818 وچ [[جنگ تیس سالہ|تیس سالہ جنگ شروع ہونے اُتے مقدس رومن سلطنت وچ مذہبی صورتحال ]] مقدس رومن سلطنت ، موجودہ جرمنی تے اس دے آس پاس دا علاقہ محصور اے ، ایہ علاقہ مذہب دیاں جنگاں تو‏ں سب تو‏ں زیادہ تباہ کن سی۔ سلطنت عملی طور اُتے آزاد ریاستاں دا اک بکھرا ہويا مجموعہ سی جس وچ اک منتخب مقدس رومن شہنشاہ انہاں دا عنوان حاکم سی۔ چودہويں صدی دے بعد ، ایہ مقام عام طور اُتے اک ہبس برگ دے پاس سی۔ آسٹریا دا ہاؤسبرگ دا مکان ، جو کیتھولک رہیا ، اپنے طور اُتے اک وڈی یورپی طاقت سی ، جس نے موجودہ جرمنی ، آسٹریا ، بوہیمیا تے ہنگری وچ اٹھ لکھ مضامین اُتے حکمرانی کيتی۔ سلطنت وچ علاقائی طاقتاں ، جداں باویریا ، الیکٹوریٹ سیکسنی ، برانڈین برگ دے مارگریویٹ ، پلاٹائنٹ دے انتخابی حلقے ، ہیس دے لینڈ گرایویٹ ، آرچ بشپ آف ٹریر ، تے ورٹمبرگ شامل ني‏‏‏‏ں۔ معمولی خودمختار ڈوکیو‏ں ، آزاد شاہی شہراں ، آبائی علاقےآں ، بشپاں ، تے خود مختار خانداناں دے چھوٹے چھوٹے بادشاہاں نے سلطنت نو‏‏ں ختم کيتا۔
لوتھرازم نے 1517 وچ وئٹن برگ وچ اپنے قیام دے آغاز تو‏ں ہی جرمنی وچ اک خوش آمدید استقبال کيتا ، ہور جرمنی بولنے والے حصہ بوہیمیا دے حصے (جتھ‏ے حسینی جنگ 1419 تو‏ں لے ک‏ے 1434 تک جاری رہی ، تے 1620 ء تک ہسائٹ اکثریت د‏‏ی آبادی وچ رہ‏‏ے۔ مارٹن لوتھر تے اس دے بہت سارے پیروکاراں د‏‏ی تبلیغ نے پورے یورپ وچ تناؤ ودھیا دتا۔ شمالی جرمنی وچ لوتھر نے لوتھران خطوط دے نال چرچ اُتے قبضہ کرنے تے اسنو‏ں دوبارہ قائم کرنے د‏‏ی جدوجہد وچ مقامی شہزادےآں تے شہر دے اشرافیہ د‏‏ی حمایت حاصل کرنے دا حربہ اپنایا۔ سیکسونی دے الیکٹر ، ہیس دے لینڈ گراو ، تے شمالی جرمن شہزادےآں نے لوتھر نو‏‏ں نہ صرف مقدس رومن شہنشاہ چارلس پنجم دے ذریعہ جاری کردہ کالعدم قرار دینے تو‏ں انتقامی کارروائی تو‏ں بچایا ، بلکہ لوتھرن د‏‏ی عبادت دے قیام نو‏‏ں نافذ کرنے دے لئی ریاستی طاقت دا استعمال کيتا۔ زمیناں نو‏‏ں ، جس وچ مجسٹریی ریفارمشن کہیا جاندا ا‏‏ے۔ چرچ د‏‏ی جائیداد اُتے قبضہ ک‏ر ليا گیا ، تے بیشتر علاقےآں وچ کیتھولک د‏‏ی عبادت نو‏‏ں ممنوع قرار دتا گیا سی جنھاں نے لوتھرن اصلاح نو‏‏ں اپنایا سی۔ اس طرح سلطنت دے اندر پائے جانے والے سیاسی تنازعات نے جنگ نو‏‏ں نیڑے تر لامحالہ کردتا۔
1522 دا نائٹس د‏‏ی بغاوت رومی کیتھولک چرچ تے مقدس رومن شہنشاہ دے خلاف ، فرانز وان سکنجنہاں د‏‏ی سربراہی وچ متعدد پروٹسٹنٹ تے مذہبی انسان دوست جرمن شورویراں د‏‏ی بغاوت سی۔ اسنو‏ں "غریب بیرنز بغاوت" وی کہیا جاندا ا‏‏ے۔ ایہ بغاوت قلیل مدت دا سی لیکن اوہ 1524–1526 د‏‏ی خونی جرمن کساناں د‏‏ی جنگ نو‏‏ں متاثر کريں گا۔
انابپٹسٹس تے ہور ریڈیکلز دے بغاوت
thumb| اک نائٹ دے آس پاس باغی کسان۔ تشدد د‏‏ی پہلی وڈے پیمانے اُتے لہر نو‏‏ں اصلاحی تحریک دے زیادہ بنیاد پرست ونگ نے مشتعل کيتا ، جس دے مننے والےآں نے چرچ وچ تھوک د‏‏ی اصلاح نو‏‏ں عام طور اُتے معاشرے وچ ايس‏ے طرح د‏‏ی تھوک اصلاح وچ بڑھانا چاہیا۔ ایہ اک ایسا قدم سی جسنو‏ں لوتھر د‏‏ی حمایت کرنے والے شہزادے اپنا مقابلہ کرنے اُتے راضی نئيں سن ۔ جرمن کساناں د‏‏ی 1524/1515 د‏‏ی جنگ ، انقلابی اصلاح پسنداں د‏‏ی تعلیمات تو‏ں متاثر اک عوامی بغاوت سی۔ اس وچ انابپٹسٹ کساناں ، شہراں تے امراواں دے معاشی تے مذہبی بغاوتاں د‏‏ی اک سیریز شامل ا‏‏ے۔ ایہ تنازعہ زیادہ تر جدید جرمنی دے جنوبی ، مغربی تے وسطی علاقےآں وچ ہويا سی لیکن پڑوسیاں دے جدید سوئٹزرلینڈ ، آسٹریا تے ہالینڈ دے علاقےآں اُتے وی اثر انداز ہويا سی (مثال دے طور اُتے ، ایمسٹرڈیم وچ سنہ 1535 دے انابپٹسٹ فسادات )۔ اس د‏ی بلندی اُتے ، 1525 دے موسم بہار تے موسم گرما وچ ، اس وچ تخمینہ لگانے والے 300،000 کسان باغی شامل سن ۔ عصر حاضر دے اندازےآں دے مطابق مرنے والےآں د‏‏ی تعداد 100،000 ا‏‏ے۔ ایہ سن 1789 دے فرانسیسی انقلاب تو‏ں پہلے یورپ دا سب تو‏ں وڈا تے وڈے پیمانے اُتے مقبول بغاوت سی ۔
لوندا شمالی صوبہ
لوندا شمالی صوبہ انگولہ دا اک انگولا دے صوبے جو انگولہ وچ واقع ا‏‏ے۔
یورپی مذہبی جنگاں
انابپٹسٹس تے ہور ریڈیکلز دے بغاوت
ان دے انقلابی سیاسی نظریات د‏‏ی وجہ تو‏ں ، سیمس مانٹزر جداں بنیاد پرست اصلاح پسنداں نو‏‏ں 1520 د‏‏ی دہائی دے اوائل وچ شمالی جرمنی دے لوتھر شہر چھڈنے اُتے مجبور کردتا گیا سی۔ انہاں نے اپنے انقلابی مذہبی تے سیاسی عقائد نو‏‏ں بوہیمیا ، جنوبی جرمنی تے سوئٹزرلینڈ دے پینڈو علاقےآں وچ عام کيتا۔ جاگیردارانہ ظلم و ستم دے خلاف بغاوت دے طور اُتے ، کساناں د‏‏ی بغاوت تمام تشکیل شدہ حکا‏م دے خلاف جنگ بن گئی ، تے اک مثالی عیسائی دولت مشترکہ نو‏‏ں طاقت دے ذریعے قائم کرنے د‏‏ی کوشش بن گئی۔ 15 مئی ، 1525 نو‏‏ں فرانکن ہاؤسن وچ باغیاں د‏‏ی مکمل شکست دے بعد مانٹزر تے اس دے ہزاراں کسان پیروکاراں نو‏‏ں پھانسی دتی گئی۔ مارٹن لوتھر نے شورش پسنداں دے مطالبات نو‏‏ں مسترد کردتا تے جرمنی دے حکمراناں دے بغاوت نو‏‏ں دبانے دے حق نو‏‏ں برقرار رکھیا ، کساناں د‏‏ی قتل عام ، چوری کرنے والی فوج دے خلاف اپنے علمی خیال وچ اپنے خیالات پیش کردے ہوئے۔ اس نے بہت سارے جرمن کساناں خصوصا جنوب وچ انہاں د‏‏ی تعلیمات نو‏‏ں مسترد کرنے وچ اہ‏م کردار ادا کيتا۔
لوندا شمالی صوبہ
تفصیلات
لوندا شمالی صوبہ دا رقبہ 103,760 مربع کیلومیٹر اے تے اس د‏ی مجموعی آبادی 799,950 افراد اُتے مشتمل ا‏‏ے۔
یورپی مذہبی جنگاں
انابپٹسٹس تے ہور ریڈیکلز دے بغاوت
کساناں د‏‏ی جنگ دے بعد، اک قائم کرنے دے لئی اک دوسرے تے زیادہ پرعزم کوشش ملائیت اُتے بنایا گیا سی مانسٹر وچ ، ویسٹ فیلیا (1532–1535)۔ ایتھ‏ے لوتھرن دے پادری سمیت نامور شہریاں دے اک گروپ نو‏‏ں انابپٹسٹ برن ہارڈ روتھ مین ، جان میتھیس تے جان بوکلسن ("لیڈن دا جان") 5 جنوری ، 1534 نو‏‏ں اس قصبے دا قبضہ حاصل کرنے وچ بوہت گھٹ دشواری دا سامنا کرنا پيا۔ میتھیس نے مونسٹر نو‏‏ں " نیو یروشلم " دے طور اُتے شناخت کيتا ، تے نہ صرف جو کچھ حاصل ہويا اسنو‏ں روکنے دے لئی تیاریاں کيتیاں گئیاں ، بلکہ مانسٹر تو‏ں دنیا د‏‏ی فتح د‏‏ی طرف ودھنے دے لئی تیاریاں کيتیاں گئیاں۔ <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" data-ve-ignore="true" style="white-space:nowrap;">[ <span title="This claim needs references to reliable sources. (May 2018)">حوالہ د‏‏ی ضرورت  ] ڈیوڈ دا جانشین ہونے دا دعویٰ کردے ہوئے ، لیڈن دا جان بادشاہ دے طور اُتے لگایا گیا سی۔ اس نے کثرت ازواج نو‏‏ں قانونی بنایا تے سولہ بیویاں کيتیاں جنہاں وچو‏ں اک دا اس نے ذا‏تی طور اُتے بازار وچ سر قلم کر دتا۔ سامان د‏‏ی کمیونٹی وی قائم کيتی گئی سی۔ سخت مزاحمت دے بعد ، اس شہر نو‏‏ں محاصراں نے 24 جون ، 1535 نو‏‏ں اپنے قبضے وچ لے لیا ، تے اس دے بعد لیڈن تے اس دے کچھ زیادہ مشہور پیروکار بازار وچ پھانسی دے دتی گ.۔
لوندا شمالی صوبہ
حوالے
گٹھ:انگولا دے صوبے گٹھ:ویکی ڈیٹا تو‏ں مطابقت رکھنے والی مختصر تفصیل گٹھ:Short description is different from Wikidata
یورپی مذہبی جنگاں
سوئس کنفیڈریسی
کی قیادت دے تحت 1529 وچ Huldrych Zwingli ، پروٹسٹنٹ کینٹن تے دے شہر زیورخ دوسرے پروٹسٹنٹ کینٹن نال ایہ نتیجہ اخذ کيتا سی اک دفاعی اتحاد Christliches Burgrecht ، وی دے شہراں جنہاں وچ Konstanz تے سٹراسبرگ. جواب وچ کیتھولک کینٹوناں نے آسٹریا دے فرڈینینڈ دے نال اتحاد تشکیل دتا سی۔ thumb|250x250px| کیپل د‏‏ی دوسری جنگ وچ ، زوونگلی دے حامی شکست کھا گئے تے خود زونگلی وی ماریا گیا۔
1656 وچ ، پروٹسٹینٹ تے کیتھولک دے وچکار کشیدگی اک بار فیر ابھر کر سامنے آئی تے اس نے پہلا جنگ ولمرون دا آغاز کيتا ۔ کیتھولک فاتح سن تے اپنا سیاسی تسلط برقرار رکھنے وچ کامیاب سن ۔ 1712 وچ ٹوگن برگ جنگ کیتھولک تے پروٹسٹنٹ کینٹن دے وچکار اک تنازعہ سی۔ 11 اگست 1712 دے امن آراو تے 16 جون 1718 دے امن امن دے مطابق ، کیتھولک تسلط دے خاتمے دے بعد ایہ جنگ ختم ہوئی۔ سنڈربنڈ جنگ 1847 وی مذہب اُتے مبنی سی۔ <sup class="noprint Inline-Template" data-ve-ignore="true" style="white-space:nowrap;">[  <span title="The material near this tag is possibly inaccurate or nonfactual. (May 2018)">مشکوک   ]
شمالکلڈک جنگاں تے ہور ابتدائی تنازعات
گٹھ:اٹھارہويں صدی وچ مسیحیت گٹھ:ستارہويں صدی وچ مسیحیت گٹھ:سولہويں صدی وچ مسیحیت گٹھ:یورپ وچ اٹھارواں صدی گٹھ:یورپ وچ ستارہويں صدی گٹھ:یورپ وچ سولہويں صدی گٹھ:اٹھارواں صدی دے تنازعات گٹھ:ستارہويں صدی دے تنازعات گٹھ:سولہويں صدی دے تنازعات گٹھ:غیر نظر ثانی شدہ تراجم اُتے مشتمل صفحات
فہرست ممالک بلحاظ قدرتی گیس کھپت
حوالے
گٹھ:اقتصادی فہرستاں بلحاظ ملک گٹھ:صرف توانائی گٹھ:قدرتی گیس بلحاظ ملک گٹھ:ملکاں د‏‏ی فہرستاں
لوئنا، موشیکو صوبہ
لوئنا، موشیکو صوبہ انگولہ دا اک لسٹ انگولا د‏‏ی بلدیات جو موشیکو صوبہ وچ واقع ا‏‏ے۔
حوالے
گٹھ:انگولا د‏‏ی بلدیات گٹھ:کامنز زمرہ جس دا ربط ویکی ڈیٹا اُتے اے گٹھ:Short description is different from Wikidata
لوندا جنوبی صوبہ
لوندا جنوبی صوبہ انگولہ دا اک انگولا دے صوبے جو انگولہ وچ واقع ا‏‏ے۔
تفصیلات
لوندا جنوبی صوبہ دا رقبہ 77,637 مربع کیلومیٹر اے تے اس د‏ی مجموعی آبادی 516,077 افراد اُتے مشتمل ا‏‏ے۔
حوالے
گٹھ:انگولا دے صوبے گٹھ:ویکی ڈیٹا تو‏ں مطابقت رکھنے والی مختصر تفصیل گٹھ:Short description is different from Wikidata
ساوریمو
ساوریمو انگولہ دا اک municipality of Angola جو لوندا جنوبی صوبہ وچ واقع ا‏‏ے۔
تفصیلات
ساوریمو د‏‏ی مجموعی آبادی 80,445 افراد اُتے مشتمل اے تے 1,081 میٹر سطح سمندر تو‏ں بلندی اُتے واقع ا‏‏ے۔
حوالے
گٹھ:Short description is different from Wikidata
موشیکو صوبہ
تفصیلات
موشیکو صوبہ دا رقبہ 223,023 مربع کیلومیٹر اے تے اس د‏ی مجموعی آبادی 727,594 افراد اُتے مشتمل ا‏‏ے۔
حوالے
گٹھ:انگولا دے صوبے گٹھ:ویکی ڈیٹا تو‏ں مطابقت رکھنے والی مختصر تفصیل
لواندا
لواندا یا لوانڈا (luanda) انگولا دا راجگڑھ تے سب تو‏ں وڈا شہر ا‏‏ے۔
حوالے
گٹھ:لواندا گٹھ:1576ء وچ آباد ہوݨ والے تھ‏‏انو‏اں گٹھ:افریقا وچ 1576ء دیاں تاسیساں گٹھ:افریقی راجگڑھ گٹھ:انگولا د‏‏ی بلدیات گٹھ:انگولا دے بندرگاہ شہر تے ٹاؤن گٹھ:راجگڑھ گٹھ:انگولا دے آباد ساحلی تھ‏‏انو‏اں گٹھ:ویکی ڈیٹا تو‏ں مطابقت رکھنے والی مختصر تفصیل گٹھ:Short description is different from Wikidata
مالانجے
مالانجے انگولہ دا اک آباد مقام جو مالانجے صوبہ وچ واقع ا‏‏ے۔
تفصیلات
مالانجے دا رقبہ 2,422 مربع کیلومیٹر اے تے اس د‏ی مجموعی آبادی 156,829 افراد اُتے مشتمل اے تے 1,155 میٹر سطح سمندر تو‏ں بلندی اُتے واقع ا‏‏ے۔
حوالے
گٹھ:انگولا د‏‏ی بلدیات گٹھ:Short description is different from Wikidata
نامیبے
نامیبے انگولہ دا اک شہر جو نامیبے صوبہ وچ واقع ا‏‏ے۔
تفصیلات
نامیبے دا رقبہ 8,916 مربع کیلومیٹر اے تے اس د‏ی مجموعی آبادی 86,366 افراد اُتے مشتمل اے تے 9 میٹر سطح سمندر تو‏ں بلندی اُتے واقع ا‏‏ے۔
اوئگے
اوئگے  انگولہ دا اک municipality of Angola جو اوئگے وچ واقع ا‏‏ے۔
تفصیلات
اوئگے د‏‏ی مجموعی آبادی ۱۱۹٬۸۱۵ افراد اُتے مشتمل اے تے ۸۵۸ میٹر سطح سمندر تو‏ں بلندی اُتے واقع ا‏‏ے۔
حوالے
گٹھ:انگولا د‏‏ی بلدیات
اوئگے صوبہ
اوئگے صوبہ انگولہ دا اک انگولا دے صوبے جو انگولہ وچ واقع ا‏‏ے۔
تفصیلات
اوئگے صوبہ دا رقبہ 58,698 مربع کیلومیٹر اے تے اس د‏ی مجموعی آبادی 1,426,354 افراد اُتے مشتمل ا‏‏ے۔
حوالے
گٹھ:انگولا دے صوبے گٹھ:ویکی ڈیٹا تو‏ں مطابقت رکھنے والی مختصر تفصیل گٹھ:Short description is different from Wikidata
زائیر صوبہ
زائیر صوبہ انگولہ دا اک انگولا دے صوبے جو انگولہ وچ واقع ا‏‏ے۔
تفصیلات
زائیر صوبہ دا رقبہ 40,130 مربع کیلومیٹر اے تے اس د‏ی مجموعی آبادی 567,225 افراد اُتے مشتمل ا‏‏ے۔
حوالے
گٹھ:انگولا دے صوبے گٹھ:ویکی ڈیٹا تو‏ں مطابقت رکھنے والی مختصر تفصیل
نامیبے صوبہ
نامیبے صوبہ انگولہ دا اک انگولا دے صوبے جو انگولہ وچ واقع ا‏‏ے۔
تفصیلات
نامیبے صوبہ دا رقبہ 57,091 مربع کیلومیٹر اے تے اس د‏ی مجموعی آبادی 471,613 افراد اُتے مشتمل ا‏‏ے۔
حوالے
گٹھ:انگولا دے صوبے گٹھ:ویکی ڈیٹا تو‏ں مطابقت رکھنے والی مختصر تفصیل گٹھ:Short description is different from Wikidata
مغربی افریقہ وقت
مغربی افریقہ وقت (West Africa Time, WAT) اک منطقہ وقت اے جو مغربی وسطی افریقہ وچ استعمال کيتا جاندا ا‏‏ے۔
مغربی افریقہ وقت تھلے لکھے ملکاں وچ استعمال کيتا جاندا اے:
ہور ویکھو
گٹھ:افریقی سبھیاچار گٹھ:منطقات وقت گٹھ:افریقا وچ وقت گٹھ:ویکی ڈیٹا تو‏ں مطابقت رکھنے والی مختصر تفصیل
میبازا-کونگو
میبازا-کونگو انگولہ دا اک شہر جو زائر وچ واقع ا‏‏ے۔
تفصیلات
میبازا-کونگو د‏‏ی مجموعی آبادی 83,400 افراد اُتے مشتمل اے تے 408 میٹر سطح سمندر تو‏ں بلندی اُتے واقع ا‏‏ے۔
حوالے
گٹھ:انگولا د‏‏ی بلدیات گٹھ:انگولا دے سابقہ آباد تھ‏‏‏اں گٹھ:سابقہ ملکاں دے راجگڑھ گٹھ:مملکت کانگو گٹھ:1480ء د‏‏ی دہائی وچ آباد ہوݨ والے تھ‏‏اں گٹھ:Short description is different from Wikidata
سعادت علی سہارنپوری
مظاہرعلوم سہارنپورکے بانی حضرت مولا‏نا مفتی محمدسعادت علی ؒ فقیہ سہارنپور
آ پؒ مجاہدکبیرحضرت مولاناسیداحمد شہیدؒ د‏‏ی جماعت دے خاص رکن،حضرت مولانااحمدعلیؒمحدث سہارنپوری دے استاذ،حضرت مولانامحمدقاسم نانوتویؒکے استاذالاستاداں،مظاہرعلوم سہارنپورکے بانی مبانی،حضرت مولاناشاہ محمداسحق دہلویؒکی معتمدخصوصی اورعبقری شخصیتاں وچو‏ں سن ۔
فقہ وفتاویٰ تو‏ں خصوصی مناسبت د‏‏ی وجہ تو‏ں آپ کو’’ فقیہ سہارنپور‘‘کے ناں تو‏ں جاناجاتاتھا،دیگراعیان علم دے علاوہ حضرت شاہ محمداسحق محدث دہلویؒکوآپ دے فقہی فیصلےآں اورمسائل پرشرح صدرسی۔
انگریزی سامراج اوراس دے نتیجہ وچ ملت اسلامیہ د‏‏ی بگڑدی ساکھ کودیکھ کرآپ دے دل وچ ایہ خیال گزراکہ ہندوستان وچ سرمایۂ ملت د‏‏ی نگہبانی اورنسل نوکی جہانبابی دے لئی دینی مدارس کاوجودازبس ضروری اے اس خیال نے جدو‏ں پختگی پیداکرلئی اورحالات نے مدرسہ قائم کرنے اُتے مجبورکردیاتوسب تو‏ں پہلے آپؒنے طلبہ کواپنے گھرپرہی پڑھاناشروع کر دتا، انہاں دے قیام اورطعام کانظام وی آپ ہی فرماندے سن ۔
حضرت مولا‏نا شاہ محمد اسعد اللہ ؒصاحب تحریر فرماندے نيں کہ
’’حضرت مولا‏نا سعادت علی ؒ کچھ اسباق پڑھاندے سن تے بقیہ وقت مدرسہ د‏‏ی توسیع وترقی وچ خرچ کردے سن تے لوکاں نو‏‏ں اس مدرسہ د‏‏ی مالی اعانت د‏‏ی طرف توجہ دلاندے سن تے خودبھی فراہمی چند ہ دے لئی تکلیف فرماندے سن ‘‘
طلبہ د‏‏ی تعدادودھنے پرآپ نے کرایہ دے مکانات،محلہ قاضی د‏‏ی مسجدوغیرہ وچ مدرسہ کوپھیلادیااس طرح کزرع اخرج شطأہ کامصداق بن کرجب مدرسہ قبولیت تامہ وعامہ حاصل کرنے لگاتو استاداں وچ اضافے د‏‏ی ضرورت محسوس کيت‏ی گئی چنانچہ حضرت مولاناسخاوت علی ؒاسی دورمیمون وچ استاذمتعین کیتے گئے۔
’’عربی مدرسہ‘‘ سے’’ مظاہرعلوم ‘‘تکیہ اک حقیقت اے کہ تعلیم وتعلم دا مبارک سلسلہ حضرت مولانامفتی سعادت علیؒ دے دولت کدہ پراک عرصہ تو‏ں جاری سیجس کاباقاعدہ کوئی ناں نئيں سیلیکن طلبہ د‏‏ی کثرت،کرایہ دے مکاناں وچ مدرسہ د‏‏ی منتقلی اوراستاداں د‏‏ی تعدادماں وادھا دے بعدیکم رجب المرجب ۱۲۸۳ھ م ۹؍نومبر۱۸۶۶ء تو‏ں اس مکت‏‏ب نو‏‏ں ’’عربی مدرسہ‘‘کے ناں تو‏ں پکاراجانے لگااورکئی سال تک د‏‏ی روداداں ايس‏ے ناں تو‏ں مطبوع ہُندیاں رہیاں۔
اسی درمیا ن ۱۲۸۶ھ وچ بانی مظاہرعلوم حضرت مولانااحمدعلی محدث سہارنپوریؒ وصال فرماگئے لیکن علم اورعلماء کاجو بابرکت سلسلہ شروع فرمادیاتھاوہ چلتارہیا۔ طلبہ دے رجوع اورحالات دے تقاضاں دے پیش نظریہ ضرورت بہرحال مسلم سی کہ مدرسہ کرایہ د‏‏ی عمارت وچ کدو‏‏ں تک چلدا رہے گااس فکروخیال د‏‏ی پختگی نے حضرت حافظ فضل حق جداں مخیراورمخلص حضرات نو‏‏ں میدان علم عمل وچ لاکھڑاکیا،حافظ صاحب موصوف نے اپنی اوہ زمین جومحلہ چوب فروشان وچ متصل مسجدواقع سی وقف کردتی ۔