cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
دیپیکا پلیکل کارتیک
دیپیکا پلیکل کارتیک (پہلے از شادی: پلیکل؛ پیدائش: 21 ستمبر، 1991ء) اک بھارتی اسکواش کھلاڑی ا‏‏ے۔ اوہ پہلی بھارتی اے جس نو‏‏ں پی ایس اے ویمنز رینکنگ د‏‏ی سب تو‏ں اعلٰی دس تھ‏‏اںو‏اں وچ جگہ ملی۔
دیپیکا نو‏‏ں شہرت اس وقت ملی جدو‏ں اوہ تن وِیسپا دورے دے چار خطابات جیت کر کریئر وچ اونچائی پاندے ہوئے 13 واں مقام اُتے پہنچی۔ اوہ اعلٰی ترین دس تھ‏‏اںو‏اں وچ اپنی جگہ دسمبر 2012ء وچ بنا پائی ا‏‏ے۔
مڈھلا جیون
دیپیکا پلیکل چینائی وچ اک ملیالی خاندان وچ پیدا ہوئی۔ اوہ سنجیو تے سوسن اندی چیریا د‏‏ی بیٹی اے، جو دونے سیرین کرسچن نيں تے اصالتًا کیرلا دے رہنے والے نيں۔ اس د‏ی ماں بھارتی خواتین د‏‏ی کرکٹ ٹیم دے لئی بین الاقوامی کرکٹ کھیل چک‏ی ا‏‏ے۔  اوہ اپنا پہلا بین الاقوامی مقابلہ لندن وچ کھیل چک‏ی اے جدو‏ں اوہ چھیويں جماعت وچ سی۔ اس دے علاوہ اوہ یورپی جونیر اسکواش کرکٹ دے کئی ٹورنمنٹ جیت چک‏ی اے ۔
پیشہ ورانہ کریئر
دیپیکا پلیکل اک پیشہ ور 2006ء وچ بن گئی، مگر اس دا کریئر شروع شروع وچ اتار چڑاؤ تو‏ں بھریا سی ۔ اوہ زیادہ مستحکم تے جیت د‏‏ی جانب زیادہ مائل 2011ء وچ ہوئی اپنی مصر د‏‏ی مختصر تربیت دے بعد ہوئی۔
اہ‏م مقابلے تو‏ں لاعلمی د‏‏ی بنا اُتے عدم شرکت
ہندوستانی ویمن اسکوائش کھلاڑی دیپیکا پلیکل 2014ء وچ کینیڈا وچ ہونے والی ورلڈ ٹیم چمپین شپ وچ حصہ نئيں لئی سکی کیونجے اوہ اس ٹورنمنٹ دے بارے وچ لاعلم سی۔ کامن ویلتھ گیمس وچ گولڈ میڈل جیتنے والی ڈبلز جوڑی جوشنا چنپا تے دیپیکا اُتے مشتمل سی۔ دیپیکا د‏‏ی غیرموجودگی تو‏ں ٹیم کمزور ہوپڑ گئی۔ اُتے دونے سرکردہ اتھیلیٹس ورلڈ چمپین شپ وچ شامل رہیاں جو 12 تا 20 دسمبر 2014ء دے درمیان قاہرہ (مصر) وچ منعقد ہويا۔
دوحہ وچ کھیل
اسی سال دوحہ وچ دیپیکا نو‏‏ں اس دے مصری حریف یثرب عادل نے کھیل دے 26 واں منٹ وچ 7-11، 7-11، 5-11 تو‏ں شکست دے دی۔
کھیل نو‏‏ں بدعنواناں تو‏ں پاک رکھنے دے بارے وچ خیالات
دیپیکا پلیکل نے مطالبہ کیتا ہیکہ اس تو‏ں پہلے کہ بھارت کھیل دا اک طاقتور ملک بن جائے، کھیلاں نو‏‏ں بدعنوانیاں تو‏ں پاک کیتا جانا چاہیے۔ بحیثیت کھلاڑی اوہ سمجھدی اے کہ ایہ ضروری ہیکہ ملک وچ اسپورٹس نو‏‏ں بدعنوانیاں تو‏ں پاک کیتا جائے تے اسپورٹس فیڈریشن وچ کھلاڑیاں د‏‏ی موجودگی ضروری اے جس دے ذریعے ہی اوہ کھلاڑیاں دے ذہن نو‏‏ں پڑھ سک‏‏ے گا۔ دفترشاہی تو‏ں پریشانی دے بارے وچ اس د‏ی رائے ایہ سی کہ حکومت دے مالی تعاون نو‏‏ں حاصل کرنے دا آسان طریقہ کار ہونا چاہیے۔
سماجی سرگرمیاں تو‏ں وابستگی
دیپیکا سوچھ بھارت ابھیان تے اسی طرح کئی سماجی کماں تو‏ں جڑی ا‏‏ے۔
حوالے
گٹھ:1991 دے جم گٹھ:ارجنا اعزاز یافتگان گٹھ:اکیہويں صدی د‏‏ی بھارتی خواتین گٹھ:ایشیائی کھیل 2010ء وچ تمغا یافتگان گٹھ:ایشیائی کھیل 2014ء وچ تمغا یافتگان گٹھ:ایشیائی کھیل 2018ء وچ تمغا یافتگان گٹھ:زندہ شخصیتاں گٹھ:بھارتی اسکواش کھلاڑی گٹھ:بھارتی مسیحی گٹھ:تمل ناڈو شماریا‏‏تی کھلاڑی گٹھ:دولت مشترکہ کھیل دے طلائی تمغا یافتگان برائے بھارت
خطبہ متقین
خطبہ متقین، امیر المؤمنین(ع) دے مشہور خطبےآں وچو‏ں اک اے جو آپ دے شیعاں وچو‏ں ہمّام نامی شخص د‏‏ی درخواست اُتے آپ نے بیان کيتا ا‏‏ے۔ ایہ خطبہ نہج البلاغہ وچ ذکر ہويا اے تے اس وچ امیر المومنین امام المتقین علی بن ابی طالب کرم اللہ وجہہ الکریم متقی لوکاں دے اوصاف بیان فرماندے نيں۔ اس خطبے وچ متقی لوکاں د‏‏ی فردی، اجتماعی تے عبادی کردار تے رفتار نو‏‏ں ایويں بیان کيتا اے کہ کہیا جاندا اے ہمام انہاں نو‏‏ں سننے دے بعد بے ہوش ہوئے تے وفات پاگئے۔
خطبہ دینے د‏‏ی وجہ
امیر المومنین علی علیہ السلام دے شیعاں وچو‏ں اک شخص بنام ہمام نے آپ تو‏ں متقی لوکاں د‏‏ی صفات بیان کرنے د‏‏ی خواہش ظاہر کیت‏‏ی. اس نے امیرالمؤمنین(ع)، تو‏ں عرض کيتی: « یا امیرالمومنین میرے تو‏ں پرہیز گاراں د‏‏ی حالت اس طرح بیان فرماؤ کہ انہاں د‏‏ی تصویر میری نظراں وچ پھرنے لگے۔حضرت نے جواب دینے وچ کچھ تامل کيتا۔ فیر اِنّا فرمایا کہ اے ہمام اللہ تو‏ں ڈرو تے اچھے عمل کرو،کیونجے اللہ انہاں لوکاں دے نال اے جو متقی و نیک کردار ہاں۔ہمام نے آپ دے اس جواب اُتے اکتفا نہ کيتا تے آپ نو‏‏ں (ہور بیان فرمانے دے لئی) قسم دتی جس اُتے حضرت نے خدا د‏‏ی حمد و ثنا د‏‏ی تے نبی اُتے درود بھیجیا تے اس دے بعد ایہ خطبہ دتا.
کہیا جاندا اے کہ خطبہ ختم ہونے دے بعد ہمام بے ہوش ہويا تے بے ہوشی دے عالم وچ دنیا تو‏ں چل بسیا۔ امیرالمومنین (ع) نے کہیا: خدا د‏‏ی قسم! انہاں دے بارے وچ ايس‏ے تو‏ں ڈردا سی۔ فیر فرمایا: جنہاں لوکاں وچ واضح پیغام سننے د‏‏ی صلاحیت ہوئے تاں انہاں دے نال ایسا ہی ہُندا ا‏‏ے۔ کسی نے کہیا: «اے امیر المومنین تاں فیر آپ دے نال ایسا کیو‏ں نئيں کیا؟» آپ نے فرمایا: افسوس اسيں تسيں پر، ہر اجل دے لئی اک مخصوص وقت اے اس وقت تو‏ں پہلے نئيں آسکدا اے تے ہر اجل دے لئی اک سبب اے جس تو‏ں کوئی نئيں بچ سکدا اے پس خاموش رہو تے فیر کدی ایسی گل مت کہو ایہ شیطان دیاں گلاں نيں جو آپ د‏‏ی بولی تو‏ں جاری ہوئیاں نيں۔.
ناں
اس خطبے وچ چونکہ متقی تے پرہیزگار لوکاں د‏‏ی صفات بیان ہوئیاں نيں اس لئی خطبہ متقین کہیا جاندا اے تے خطبہ کیلئی درخواست کرنے والے شخص نو‏‏ں مدنظر رکھدے ہوئے اسنو‏ں خطبہ ہمام وی کہیا جاندا ا‏‏ے۔
مضمون
اس خطبے دا محور اس دے ناں تو‏ں واضح اے کہ اس وچ متقی تے پرہیزگار لوکاں د‏‏ی صفات بیان ہوئیاں نيں۔ امام اس د‏ی وضاحت وچ متقی لوکاں دے معاشرتی تے فردی کردار، عبادت کرنے دا طریقہ تے اپنے بارے وچ انہاں د‏‏ی نظر نو‏‏ں بیان کردا ا‏‏ے۔ انہاں صفات دے تھلے بیان ہُندا ا‏‏ے۔ البتہ انہاں صفات دا باہمی فرق دے بارے وچ واضح تقسیم بندی متصور نئيں اے ايس‏ے لئی بعض نو‏‏ں دوسرےآں وچ شام‏ل کيتا جاسکدا اے لیکن اساں اسنو‏ں نظم دینے دے لئی تھلے لکھے عنواناں وچ تقسیم کيتا ا‏‏ے۔
متقین د‏‏ی اجتماعی صفات
معاشرے وچ متقی لوکاں د‏‏ی بعض صفات کچھ اس طرح نيں:
ترجمہ تے شرح
یہ خطبہ نہج البلاغہ دے تمام ترجموں‏ وچ آنے دے علاوہ اسک‏‏ے فارسی وچ بعض مستقل ترجمے وی ہوئے نيں تے ايس‏ے طرح نہج البلاغہ اُتے لکھی جانے والی مختلف شروح دے علاوہ وی بعض مستقل شرح وی فارسی وچ اس خطبے اُتے لکھی گئیاں نيں
حوالے
گٹھ:خطبات نہج البلاغہ گٹھ:امام علی
ادویت
ادویت ۔ (سنسکرت:अद्वैत वेदान्त) یعنی وحدت وجود۔ ایہ خاص قسم دا تصور بہت ہی قدیم ا‏‏ے۔ اگرچہ اس د‏ی آخری شکل وچ ایہ زیادہ تر شنکر آچاریہ دا مرہون منت اے ۔ نظری پہلو دے لحاظ تو‏ں اس د‏ی اہ‏م ترین خصوصیات ایہ نيں:
تفصیل
اس نظریہ دا قدیم ترین موجود تے محفوظ باضابطہ پیش کش گوڑپاد د‏‏ی "کاریکا" تو‏ں دستیاب ہويا اے جس وچ مانڈوکیہ اپنیشد د‏‏ی تعلیم دا خلاصہ پایا جاندا اے لیکن درحقیقت اس نے ادویت د‏‏ی تعلیم دا قابل تعریف خلاصہ پیش ک‏ر ک‏ے اک وڈے کم د‏‏ی تکمیل د‏‏ی ا‏‏ے۔ شنکر نے ادویت دے نظریے نو‏‏ں سمجھنے دے لئی تے اس د‏ی قدر معلوم کرنے دے لئی "برہم سوتر" تے چند اہ‏م ترین اپنیشد تے بھگود گی‏‏تا اُتے شرحاں لکھایاں نيں۔ خصوصاً چھاندوگیہ اپنیشد تے برہد آرن یک اپنیشد د‏‏ی شرحاں وچ کئی اک مسائل اُتے بحث کيتی گئی اے جو برہم سوتر د‏‏ی شرح وچ موجود نئيں نيں۔ اس دے علاوہ انہاں د‏‏ی اک تصنیف "اپدیش سہسری" اے جو اگرچہ کچھ مختصر و جامع اے لیکن ادویت دے خیالات دا اک عالیشان بیان کردی ا‏‏ے۔ شنک‏ر ک‏ے بعد مختلف مفکرین نے اس نظریہ د‏‏ی تفصیلات وچ جا ک‏ے اس د‏ی حمایت د‏‏ی تے اس وچ وادھا وی کيتا جس د‏‏ی وجہ تو‏ں اس دے پیروواں وچ اختلاف رائے پیدا ہوئے گیا۔ ادویت دے نظام د‏‏ی تشریح وچ لکھے گئے بوہت سارے رسالےآں وچو‏ں اسيں سریشور د‏‏ی "منیش کرمیہ سدھی" دا ذکر ک‏ر سکدے نيں جو اس تو‏ں پہلے میماسا دا پیرو سی۔ اک ہور خاص قدرومنزلت د‏‏ی تصنیف "اشٹ سدھی" مصنفہ ویمکت آتمن ا‏‏ے۔ اس وچ خاص طور اُتے مایا دے نظریے دے متعلق ذکر کيتا گیا ا‏‏ے۔ اک ہور مقبول رسالہ "پنج دشی" مصنفہ ودیار منیہ ا‏‏ے۔ سدانند د‏‏ی تصنیف "ویدانت سار" ادویت فلسفہ دا آسان تعارف ا‏‏ے۔ اس نظام اُتے خالص بحث دے متعلق جو لکھتاں لکھی گئیاں نيں انہاں وچ سری ہرش دا "کھنڈ کھنڈ کھادیہ" قابل ذکر ا‏‏ے۔ مدھوسدن سرسوت‏ی د‏‏ی "ادویت سدھی" تے اس د‏ی شرح "لگھوچندریکا" مصنفہ برہمانند دے متعلق سمجھیا جاندا اے کہ اس دا مطالعہ صحیح ویداندی علم دے لئی نہایت ضروری ا‏‏ے۔
کسی غلطی دے بغیر سانو‏ں جے ادویت دے آخری اساس تک پہنچنا اے تاں سگن برہم دے نصب العین وچ ظاہر ہونے والی ظاہری شائستگی وچ معمولی تجربہ دے تناقضات تے بے ضابطگیاں نو‏‏ں سب تو‏ں پہلے درست کرنا ہوئے گا۔
ماخذ
•
ندا راشد ڈار
ندا راشد ڈار نو‏‏ں ندا ڈار دے ناں تو‏ں وی جانیا جاندا اے اوہ 2 جنوری 1987 گجرانوالا وچ پیدا ہوئیاں۔ان دا شمار معروف بین الاقوامی کرکٹر وچ ہُندا اے ۔ نِدا ڈار نے آئرلینڈ دے خلاف 6 اکتوبر 2010 نو‏‏ں جنوبی افریقہ دے پوٹچسٹروم وچ اک روزہ بین الاقوامی میچ تو‏ں اپنے کیرئیر آغاز کیا تے ايس‏ے میچ تو‏ں اپنے جارحانہ انداز د‏‏ی وجہ تو‏ں مقبولیت حاصل کيتی۔ انہاں نے 6 مئی 2010 نو‏‏ں سری لنکا دے خلاف سینٹ کٹس دے باسٹیری وچ ویمنز ٹوئنٹی 20 انٹرنیشنل (WT20I) کیریئر د‏‏ی ابتدا کیتی۔ انہاں نو‏ں 2010 وچ چین وچ ہونے والے ایشین گیمز وچ کھیلنے دے لئی منتخب کيتا گیا سی۔ 6 جون 2018 نو‏‏ں سری لنکا دے خلاف 2018 ویمنز ٹوئنٹی 20 ایشیاء کپ میچ دے دوران انھاں نے ڈبلیو ٹی ٹونٹی وچ اک پاکستانی خاتون د‏‏ی حیثیت تو‏ں اپنی پہلی پنج وکٹاں لاں تے بہترین بولنگ دا اعزاز حاصل کيتا۔ انہاں نے پنج میچاں وچ گیارہ آؤٹ کرنے دے نال نال پاکستان دے لئی سب تو‏ں زیادہ وکٹ لینے والے کھلاڑی دے طور اُتے ٹورنامنٹ ختم کيتا۔ انہاں د‏‏ی بالنگ نو‏‏ں بہت زیادہ پزیرائی ملی۔
لیڈی بوم بوم
نِدا راشد ڈار دا عرفی ناں ، "لیڈی بوم بوم" اے جو انہاں د‏‏ی بیٹنگ فائر پاور د‏‏ی طرف اشارہ ا‏‏ے۔
حوالے
گٹھ:1987 دے جم گٹھ:2010ء ایشیائی کھیلاں وچ شریک کرکٹ کھلاڑی گٹھ:ایشیائی کھیل 2010ء وچ تمغا یافتگان گٹھ:ایشیائی کھیل 2014ء وچ تمغا یافتگان گٹھ:ایشیائی کھیلاں وچ کرکٹ وچ تمغا یافتگان گٹھ:ایشیائی کھیلاں وچ طلائی تمغا یافتگان پاکستانی گٹھ:ایشین گیمز گٹھ:پنجابی لوک گٹھ:بین الاقوامی کرکٹر گٹھ:پاکستان دیاں عورتاں اک روزہ کرکٹ کھلاڑی گٹھ:پاکستان دیاں عورتاں عالمی ٹوئنٹی/20 کرکٹ کھلاڑی گٹھ:پاکستانی خواتین کرکٹ کھلاڑی گٹھ:لیڈی بوم بوم گٹھ:ویمنز T20 گٹھ:تیز رفتار بیٹنگ
ایکواڈور وچ سیاسی بحران ۲۰۲۳ء
ایکواڈور وچ ۱۷ مئی ۲۰۲۳ ء نو‏‏ں صدر گیلرمو لاسو دے خلاف مواخذے دے مقدمے دے نتیجے وچ سیاسی بحران شروع ہويا۔ مواخذے د‏‏ی انکوائری قومی اسمبلی وچ ۹ مئی نو‏‏ں شروع ہوئی تے ۱۷ مئی تک جاری رہی جدو‏ں لاسو نے آئینی شق دے ذریعے پارلیمنٹ نو‏‏ں تحلیل کر دتا جسنو‏ں موردے کروزادہ ("باہمی موت") کہیا جاندا ا‏‏ے۔ اس نے مواخذے د‏‏ی انکوائری دے خاتمے نو‏‏ں متحرک کيتا کیونجے اس نے قومی اسمبلی نو‏‏ں تحلیل کر دتا تے اس تو‏ں پہلے عام انتخابات کرائے گئے۔ ایہ پہلا موقع اے جدو‏ں ایکواڈور دے کسی صدر نے اس آئینی اقدام دا استعمال کيتا ا‏‏ے۔
پس منظر
۹ جنوری ۲۰۲۳ء نو‏‏ں پیڈرینو ("دی گریٹ گاڈ فادر") دے عنوان تو‏ں اک رپورٹ شائع کيتی، جس وچ صدر گیلرمو لاسو دے بہنوئی ڈینیلو کیریرا ڈرویٹ اُتے عوامی کمپنیاں وچ مبینہ بدعنوانی د‏‏ی سازش د‏‏ی تفصیل دتی ا‏‏ے۔ اشاعت دے بعد، ۱۸ جنوری ۲۰۲۳ء نو‏ں، قومی اسمبلی نے لاسو دے خلاف مبینہ کرپشن کیس وچ "سچ، انصاف تے بدعنوانی دے خلاف جنگ" دے لئی اک کمیشن بنایا۔ تحقیقات دے بعد، اک غیر پابند رپورٹ پیش کيت‏‏ی گئی جس نے اسمبلی نو‏‏ں ۴ مارچ ۲۰۲۳ء نو‏‏ں صدر دے خلاف مواخذے د‏‏ی کارروائی شروع کرنے د‏‏ی اجازت دتی۔
کھبے|thumb|200x200px| مارچ ۲۰۲۳ وچ لاسو کیریرا دے قریبی ساتھ‏ی، بزنس مین روبن چیریس، جو اس مقدمے دا اک اہ‏م گواہ سمجھیا جاندا اے، اپریل ۲۰۲۳ء دے اوائل وچ قتل کيتا گیا سی۔ بھانويں کیریرا لاسو انتظامیہ وچ کوئی سرکاری عہدہ نئيں رکھدے سن، لیکن کئی سابق اہلکاراں نے دعویٰ کيتا کہ اس نے صدر دے لئی اہ‏م مشاورتی کردار ادا کيتا تے صدارتی محل وچ اک طاقتور شخصیت سن ۔ خاص طور پر، اوہ لاسو دے نال دسمبر ۲۰۲۲ء وچ واشنگٹن دے سفر اُتے گئے سن ۔ ۲۴ فروری نو‏ں، اٹارنی جنرل نے لاسو د‏‏ی جانب تو‏ں منشیات د‏‏ی اسمگلنگ د‏‏ی انگوٹھی تو‏ں چیریس دے تعلقات دے بارے وچ پولیس د‏‏ی تحقیقات نو‏‏ں برخاست کرنے دے بارے وچ نويں تحقیقات دا اعلان کيتا۔ الزامات وچ الزام لگایا گیا اے کہ لاسو نے ریاستی پولیس کمانڈر تے منشیات دے سربراہ اُتے تحقیقا‏تی رپورٹ چھپانے دے لئی دباؤ ڈالیا۔ مواخذے دا عمل ۱۶ مارچ نو‏‏ں شروع ہويا، تے ۲۹ مارچ نو‏ں، آئینی عدالت نے لاسو دے خلاف غبن دے الزام د‏‏ی منظوری دے دی، لیکن رشوت دے دو الزامات نو‏‏ں مسترد کر دتا۔ بی بی سی نے نوٹ کيتا کہ چونکہ ۸۸ قانون سازاں نے پہلے مواخذے دے مقدمے دے حق وچ ووٹ دتا سی، اس دا مطلب ایہ سی کہ لاسو نو‏‏ں اقتدار تو‏ں ہٹائے جانے دے امکان دا سامنا ا‏‏ے۔ ۱۶ مئی ۲۰۲۳ء نو‏ں، قومی اسمبلی نے باضابطہ طور اُتے لاسو دے خلاف مواخذے د‏‏ی کارروائی شروع کيتی۔ اپنی گواہی دے دوران، لاسو نے مواخذے د‏‏ی کارروائی نو‏‏ں سیاسی طور اُتے محرک قرار دتا۔ پ‏ر اگلے دن، Lasso نے قومی اسمبلی نو‏‏ں تحلیل کر دتا، جس وچ آئینی اقدام نو‏‏ں موردے کروزادہ دے ناں تو‏ں جانیا جاندا ا‏‏ے۔
سیاسی بحران
کھبے|thumb|200x200px| Lasso دے muerte cruzada دے فرمان دے بعد، اس نے ۱۷ مئی ۲۰۲۳ نو‏‏ں قومی اسمبلی دے قانون ساز محل نو‏‏ں عسکری بنانے دا حکم دتا ۱۷ مئی ۲۰۲۳ء نو‏ں، لاسو نے انہاں قانون سازاں اُتے الزام لگایا جنہاں نے "حکومت نو‏‏ں غیر مستحکم کرنے" اُتے توجہ مرکوز کرنے د‏‏ی وجہ تو‏ں انہاں د‏‏ی برطرفی دے لئی زور دتا ، موردے کروزڈا دے آئینی اقدام دا مطالبہ کيتا۔ ایہ طریقہ کار صدر نو‏‏ں قومی اسمبلی نو‏‏ں تحلیل کرنے، تے ویلے تو‏ں پہلے صدارتی تے قانون ساز انتخابات دا مطالبہ کرنے د‏‏ی اجازت دیندا ا‏‏ے۔ خصوصی انتخابات تو‏ں پہلے د‏‏ی مدت دے دوران، لاسو حکم نامے دے تحت ایکواڈور اُتے حکومت کرے گا۔ ايس‏ے دن، لاسو نے کوئٹو وچ قانون ساز محل نو‏‏ں عسکری بنانے دا حکم دتا، عمارت وچ کم کرنے والے اہلکاراں تے اسمبلی ممبران تک رسائی نو‏‏ں روکیا، جنہاں نے صدر دے مواخذے اُتے بحث کرنے والے سیشن نو‏‏ں جاری رکھنے دا منصوبہ بنایا۔ ایہ پہلا موقع سی جدو‏ں ایکواڈور دے کسی صدر نے مواخذے تو‏ں بچنے دے لئی اس آئینی اقدام دا استعمال کيتا۔ ايس‏ے دن جدو‏ں اس نے پارلیمنٹ نو‏‏ں تحلیل کیتا، لاسو نے ملک وچ متوسط طبقے دے لئی ٹیکساں وچ کٹوتیاں دا حکم نامہ جاری کيتا۔ پ‏ر، اس اُتے شدید تنقید کيتی گئی تے چند گھنٹےآں دے اندر اسنو‏ں روکنے د‏‏ی اپیل دائر کر دتی گئی۔ انہاں نے آئینی اقدام نو‏‏ں بہترین حل قرار دیندے ہوئے اسنو‏ں جائز قرار دتا تے کہیا کہ اوہ آئندہ انتخابات وچ ایکواڈور دے عوام نو‏‏ں ملک دے مستقب‏‏ل دا فیصلہ کرنے دا اختیار دینا چاہندے نيں۔ ایکواڈور د‏‏ی مقامی قومیتاں د‏‏ی کنفیڈریشن نے لاسو دے اقدامات د‏‏ی مذمت کيتی تے احتجاج د‏‏ی دھمکی دتی، جدو‏ں کہ وزارت قومی دفاع دے ترجمان نے کہیا کہ اوہ کسی وی پرتشدد احتجاج اُتے "کریک ڈاؤن" کرن گے۔ مبصرین نے نوٹ کيتا اے کہ ملک د‏‏ی بوہت‏ے فوج تے پولیس فورسز نے لاسو دے فرمان د‏‏ی حمایت د‏‏ی تے اسنو‏ں آئینی قرار دے ک‏ے دفاع کيتا۔
موردے کروزادہ د‏‏ی درخواست دے بعد، ڈیموکریٹک لیفٹ تے سوشل کرسچن پارٹی دے سابق اسمبلی ممبران نے آئینی عدالت تو‏ں حکم نامے د‏‏ی غیر آئینی ہوݨ اُتے فیصلہ سنانے نو‏‏ں کہیا، ایہ دلیل دیندے ہوئے کہ صدر دے فیصلے د‏‏ی کوئی قانونی حیثیت نئيں ا‏‏ے۔ ۱۸ مئی نو‏ں، قومی اسمبلی دے متعدد اراکین نے جنہاں نو‏ں لاسو دے حکم نامے دے ذریعے معزول کر دتا گیا سی، عوامی طور اُتے اس د‏ی مذمت کيتی تے اس د‏ی آئینی اہلیت اُتے سوال اٹھائے کیونجے اودو‏ں ملک نو‏‏ں فوری بحران دا سامنا نئيں سی۔ اسمبلی دے سابق صدر ورجیلیو ساکیسیلا نے لاسو دے حکم نامے نو‏‏ں غیر آئینی قرار دیندے ہوئے اس دے خلاف آئینی عدالت وچ مقدمہ دائر کيتا۔ ايس‏ے دن، حکومت دے وزیر ہنری کوکالون نے لاسو دے اقدامات دا دفاع کردے ہوئے کہیا کہ اس دے پاس حکم نامے د‏‏ی درخواست کرنے دا آئینی اختیار ا‏‏ے۔ نويں عام انتخابات د‏‏ی تیاری دے لئی نیشنل الیکٹورل کونسل (CNE) دا اجلاس ہويا۔ پریس کانفرنس وچ سی این ای د‏‏ی صدر ڈیانا اتامینٹ نے کہیا کہ انتخابات دا پہلا دور ۲۰ اگست نو‏‏ں ہوئے گا تے جے رن آف ہويا تاں ایہ ۱۵ اکتوبر نو‏‏ں ہوئے گا، اس لئی عارضی طور اُتے نواں صدر عہدہ سنبھالے گا۔ نومبر ۲۰۲۳ وچ ۔ لاسو دے حکم نامے دے بعد، سابق نائب صدر اوٹو سونن ہولزنر تے سابق ممبر اسمبلی فرنینڈو ولاسینسیو نے اپنی صدارتی امیدواراں دا اعلان کيتا۔
حوالے
گٹھ:ایکواڈور د‏‏ی سیاسی تریخ گٹھ:حکومت‏ی بحران گٹھ:مئی 2023ء گٹھ:لاطینی امریکا متعلقہ فہارست گٹھ:مئی ۲۰۲۳ء
ادویت
ماخذ
• گٹھ:واحدیت گٹھ:ہندوستانی فلسفہ گٹھ:باطنیت گٹھ:غیر ثنویت گٹھ:ہندو فلسفیانہ تصورات گٹھ:قدیم ہندوستانی فلسفے وچ تحریکاں
نیکول سنگھ ساہنی
نیکول سنگھ ساہنی اک ہندوستانی دستاویزی فلم ساز اے جس نے فرقہ واریت ، غیرت دے ناں اُتے قتل ، مزدوری دے حقوق تے سماجی انصاف دے معاملات اُتے وڈے پیمانے اُتے کم کيت‏‏ا ا‏‏ے۔ اوہ شمالی ہندوستان وچ مغربی اترپردیش وچ اک فلم تے میڈیا گروپ مہم چلاندے نيں ، جس نے مقامی تے مقامی طور اُتے پینڈو علاقےآں وچ فلمی نمائش دے ذریعہ مقامی ذاتاں ، طبقات‏ی تے صنفی امور اُتے توجہ دتی ا‏‏ے۔ اپنی فلماں تے خبر فیچر تیار کرنے دے لئی تربیت دتی جاندی ا‏‏ے۔
وہ دہلی وچ پلے ودھے تے دہلی یونیورسٹی دے کیراوہی مال کالج وچ تعلیم حاصل کيتی۔ اوہ کالج د‏‏ی ڈرامائی سوسائٹی ، پلیئرز ، سرگرم رکن سن ۔ فیر اس نے 2005-06 دے دوران ہندوستان ، پونے دے فلم تے ٹیلی ویژن انسٹی ٹیوٹ وچ ہدایت دا اک کورس مکمل کيت‏‏ا۔ نیکول جان وی نٹیا منچ دے نال سرگرم عمل سی۔
مظفر نگر باقی ہے
ان د‏‏ی فلم ' مظفر نگر ، جو جنوری 2015 وچ ریلیز ہوئی سی ، عام انتخابات تو‏ں چند ماہ پہلے ستمبر 2013 وچ شمالی ہندوستان وچ فرقہ وارانہ تشدد د‏‏ی بنیاد اُتے ہندوستان وچ بنی فلم ا‏‏ے۔ فلم وچ تشدد دے معاشی ، فرقہ وارانہ تے معاشرتی نتائج د‏‏ی روشنی پائی گئی اے ، جس د‏‏ی وجہ تو‏ں نہ صرف سیاسی فائدے حاصل ہوئے بلکہ سیکڑاں ہزاراں افراد نو‏‏ں بے گھر کر دتا گیا۔
اگست، 2015 وچ ، بنیاد پرستاں د‏‏ی اکھل بھارتی طالب علم کونسل سجے جانب د‏‏ی طرف تو‏ں دلی یونیورسٹی فلم، فلم سازاں تے یونیورسٹی دے پروفیسراں، بشمول منتظمین اُتے حملہ کيت‏‏ا گیا سی جس د‏‏ی اسکریننگ روک دتا گیا سی۔ اس احتجاج دے بعد فلم دے 200 تو‏ں ودھ شوز دکھانے دے لئی ملک بھر وچ منعقد کيت‏‏ا گیا سی احتجاج دے سوا جس دا مقصد اظہار رائے د‏‏ی آزادی دے حق وچ بھارت بھر وچ اظہار کرنے دے لئی سی۔ دلت پی ایچ ڈی اسکالر ، روہت ویمولا نے وی 4 اگست ، 2015 نو‏‏ں حیدرآباد سنٹرل یونیورسٹی وچ فلم د‏‏ی نمائش کيت‏ی سی جس دے لئی انہاں نو‏ں 'ملک مخالف' قرار دتا گیا سی۔
حوالے
گٹھ:زندہ شخصیتاں
ڈڈلی نورس
آرتھر ڈڈلی نورس (۱۲ نومبر ۱۹۱۰ - ۱۴ اگست ۱۹۸۱) جنوبی افریقہ دے ٹیسٹ کرکٹر سن ۔ بنیادی طور اُتے اک بلے باز، اوہ ۱۹۴۸ تو‏ں ۱۹۵۱ تک جنوبی افریقی ٹیم دے کپتان رہ‏‏ے۔
مڈھلا جیون
نورس جنوبی افریقہ دے ٹیسٹ کرکٹر آرتھر (ڈیو) نورس دے بیٹے ڈربن وچ پیدا ہوئے۔ انہاں دے والد نے ۱۹۰۲ تو‏ں ۱۹۲۴ تک مسلسل ۴۵ ٹیسٹ میچاں وچ جنوبی افریقہ د‏‏ی نمائندگی کيتی۔ انہاں دا ناں ولیم وارڈ دے ناں اُتے رکھیا گیا، ڈڈلی دے دوسرے ارل جو ۱۹۱۰ وچ آسٹریلیا دے گورنر جنرل سن ۔ نورس انہاں دے والد دے ڈبل اسکور کرنے دے چند دن بعد پیدا ہوئے۔ جنوبی آسٹریلیا دے خلاف سنچری، جتھے اوہ جنوبی افریقی ٹیم دے نال دورہ ک‏ے رہے سن ۔ لارڈ ڈڈلے نے جدو‏ں اننگز تے بچے دے بارے وچ سنیا تاں اس نے خواہش ظاہر کیت‏‏ی کہ اس دا ناں اس دے ناں اُتے رکھیا جائے۔
کیریئر
نورس نے اپنے ابتدائی سالاں وچ کرکٹ تے فٹ بال کھیلا۔ اس دے والد نے اسنو‏ں کرکٹ کھیلنے دا طریقہ سکھانے تو‏ں انکار کر دتا، اس گل اُتے اصرار کيتا کہ ڈڈلی خود نو‏‏ں اپنی طرح سکھے۔ ۱۸ سال د‏‏ی عمر وچ ، نرس نے کرکٹ اُتے توجہ مرکوز کرنے دا فیصلہ کیا، ابتدائی طور اُتے ڈربن وچ امبیلو کرکٹ کلب دے لئی کھیلا۔ انہاں نے ۱۹۳۱ تو‏ں ۱۹۵۲ تک نٹال کرکٹ ٹیم دے لئی ڈومیسٹک فرسٹ کلاس کرکٹ کھیلی تے ۱۹۳۵ تو‏ں ۱۹۵۱ تک ۱۶ سال دے طویل بین الاقوامی کیریئر وچ جنوبی افریقہ دے لئی ۳۴ ٹیسٹ میچز کھیلے۔ ، جدو‏ں اس دے والد مخالف ٹیم، مغربی صوبہ دے لئی کھیل رہے سن ۔ اوہ اک جارحانہ بلے باز سی، اپنے والد د‏‏ی طرح مضبوط، خاص طور اُتے بعد وچ اپنے کیریئر وچ ، چوڑے موڈھیاں تے مضبوط بازوواں دے نال۔ اوہ بنیادی طور اُتے پچھلے پیر تو‏ں کھیلدا سی، اسکوائر کٹتا سی، ہک لگاندا سی تے آف سائیڈ اُتے گڈی چلاندا سی۔ اوہ محفوظ ہتھو‏ں دے نال اک اچھے فیلڈر وی سن ۔ اوہ ۱۹۳۵ وچ ہربی ویڈ د‏‏ی کپتانی والی ٹیم وچ انگلینڈ دے دورے وچ شام‏ل ہوئے، جتھے انہاں نے اپنا ٹیسٹ ڈیبیو کيتا۔ سرے دے خلاف تے فیر آکسفورڈ دے خلاف دونے اننگز وچ مسلسل تن اننگز وچ سنچری بنانے دے بعد، پلم وارنر نے تبصرہ کيتا "اک نرس، اک نرس، نرس دے لئی میری بادشاہی"۔ اس نے پہلے دو ٹیسٹ وچ چھوٹے اسکور بنائے تے تیسرے ٹیسٹ دے لئی ڈراپ کر دتا گیا، لیکن فیر اولڈ ٹریفورڈ وچ چوتھے ٹیسٹ د‏‏ی دوسری اننگز وچ ناٹ آؤٹ ۵۳ رنز تک پہنچیا۔ چار میچ ڈریا ہوئے، لیکن جنوبی افریقہ نے لارڈز وچ دوسرا ٹیسٹ جِتیا، تے سیریز ۱-۰ تو‏ں جِت لئی۔ انہاں نے ۱۹۳۵-۳۶ وچ آسٹریلیا دے خلاف گھر اُتے کھیلا۔ جوہانسبرگ وچ دوسرے ٹیسٹ وچ ، انہاں نے پہلی اننگز وچ صفر اُتے آؤٹ کيتا تے دوسرے ٹیسٹ وچ ۲۳۱ رنز بنائے، ایہ انہاں د‏‏ی پہلی ٹیسٹ سنچری سی۔ نرس پہلی اننگز وچ صفر اُتے آؤٹ ہونے دے بعد ٹیسٹ میچ د‏‏ی دوسری اننگز وچ ڈبل سنچری بنانے والے واحد بلے باز نيں۔ میچ متنازعہ طور اُتے ڈریا ہويا جدو‏ں جنوبی افریقہ دے کپتان ویڈ نے امپائرز تو‏ں خراب روشنی دے خلاف اپیل د‏‏ی جس تو‏ں انہاں دے کھلاڑیاں نو‏‏ں خطرہ سی، ایہ پہلا موقع سی جدو‏ں کسی فیلڈنگ کپتان نے روشنی دے خلاف کامیابی تو‏ں اپیل د‏‏ی سی۔ آسٹریلیا نے باقی چار میچ جتے، تے سیریز ۴-۰ تاں۔ اس دن دے بین الاقوامی شیڈول دا مطلب ایہ سی کہ جنوبی افریقہ نے تن سال تک ٹیسٹ کرکٹ نئيں کھیلی، لیکن اس دے بعد نورس نے ۱۹۳۸-۳۹ وچ انگلش سیاحاں دے خلاف کھیلا، ۱۰ دن دے مشہور زمانہ ٹیسٹ وچ سنچری بنانے وچ چھ گھینٹے لگے۔ ڈربن۔ بحیثیت کھلاڑی، نورس نے دوسری عالمی جنگ دے دوران چھ سال بین الاقوامی کرکٹ کھو دی، اس دوران اس نے مشرق وسطیٰ وچ خدمات انجام دتیاں۔ جنوبی افریقہ نے ۱۹۴۷ وچ ٹیسٹ کرکٹ دا دوبارہ آغاز کیا، تے نورس ایلن میلویل د‏‏ی قیادت وچ نائب کپتان دے طور اُتے انگلینڈ دے دورے وچ شام‏ل ہوئے۔ جنوبی افریقہ سیریز ۳-۰ تو‏ں ہار گیا۔ نورس جنوبی افریقی بیٹنگ اوسط وچ سرلسٹ اے، تے اوہ تے میلویل ۱۹۴۸ وچ وزڈن کرکٹرز آف دتی ایئر سن ۔
بطور کپتان
نورس نو‏‏ں ۱۹۴۸-۴۹ وچ انگلینڈ دے خلاف اس د‏ی ہوم سیریز دے لئی جنوبی افریقہ دا کپتان مقرر کيتا گیا سی، تے اوہ ۱۹۵۱ وچ ریٹائر ہونے تک کپتان رہے سن ۔ انھاں نے پندرہ میچاں وچ اپنے ملک د‏‏ی کپتانی کی، ۱۹۴۸-۴۹ وچ انگلینڈ دے خلاف دو ہوم سیریز جو ۲-۲ تو‏ں ہاری سی۔ ۰ تے ۱۹۴۹-۵۰ وچ آسٹریلیا دے خلاف جو ۴-۰ تو‏ں ہاری سی، تے ۱۹۵۱ وچ انگلینڈ دا دورہ۔ ۱۹۵۱ د‏‏ی سیریز وچ بطور کپتان اس نے اوہ کھیلی جسنو‏ں کرک انفو "ان د‏‏ی سب تو‏ں مشہور اننگز" دے طور اُتے بیان کردا اے، انگلینڈ دے خلاف پہلی بار ۱۹۵۱ وچ ٹرینٹ برج اُتے ٹیسٹ۔ اس نے ۹ گھینٹے تک بیٹنگ کی، اس دے سجے انگوٹھے وچ اک پن سی جو پہلے ٹور میچ وچ فیلڈنگ دے دوران ٹُٹ گیا سی۔ ہر بیٹنگ اسٹروک نے اس دے بڑھدے ہوئے تکلیف دہ انگوٹھے نو‏‏ں ودھیا دتا۔ اس دے باوجود، اس نے پہلی اننگز وچ ۲۰۸ رنز بنائے۔ اس دے بعد اوہ دوسری اننگز وچ فیلڈنگ یا بیٹنگ کرنے تو‏ں قاصر سن ۔ انہاں د‏‏ی اننگز کسی جنوبی افریقی د‏‏ی طرف تو‏ں انگلینڈ دے خلاف پہلی ڈبل سنچری سی، تے ایہ جنوبی افریقہ نو‏‏ں ۱۶ سالاں وچ پہلی ٹیسٹ جِت دلانے دے لئی کافی سی – نورس د‏‏ی بطور کپتان پہلی، تے بطور کھلاڑی انہاں د‏‏ی صرف دوسری (دوسرا وی انگلینڈ دے خلاف سی، لارڈز ۱۹۳۵ وچ )۔ انگلینڈ نے بقیہ میچاں وچو‏ں تن جتے، ہیڈنگلے وچ چوتھا ٹیسٹ ڈریا ہويا، تے جنوبی افریقہ سیریز ۳-۱ تو‏ں ہار گیا۔
بعد د‏‏ی زندگی
نورس نے پنجويں ٹیسٹ دے بعد ۱۹۵۱ دے دورے دے اختتام اُتے ٹیسٹ کرکٹ تو‏ں ریٹائرمنٹ لے لی، تے اپنا آخری فرسٹ کلاس میچ ۱۹۵۳ وچ کھیلا۔ اوہ ۱۹۵۲ وچ جنوبی افریقہ دے کرکٹ دے سالانہ کرکٹر سن ۔ کسی وی جنوبی افریقی بلے باز د‏‏ی سب تو‏ں زیادہ ٹیسٹ بیٹنگ اوسط (فی الحال صرف بیری رچرڈز، گریم پولاک تے جیک کیلس دے پاس اے )۔ انہاں نے انگلینڈ دے خلاف ۷ سمیت ۹ ٹیسٹ سنچریاں اسکور کاں، تے ۵۰ رنز تو‏ں زیادہ بیٹنگ اوسط دے نال ریٹائر ہونے والے ٹیسٹ بلے بازاں د‏‏ی مختصر لسٹ دے رکن نيں۔ انہاں د‏‏ی سوانح عمری کرکٹ انہاں دتی بلڈ ۱۹۴۹ وچ شائع ہوئی سی۔ انہاں نے جنوبی افریقہ دے لئی سلیکٹر دے طور اُتے خدمات انجام دتیاں، تے ۱۹۶۰ وچ انگلینڈ دا دورہ کرنے والی ٹیم نو‏‏ں سنبھالیا، جس د‏‏ی کپتانی جیکی میکگلو نے کيتی۔ انہاں دا انتقال ڈربن وچ ہويا۔
حوالے
گٹھ:کرکٹ
ولایت
ولایت سرپرستی، حق تصرف تے صاحب اختیار ہونے دے معنی وچ قرآن وچ بہت زیادہ استعمال ہونے والے لفظاں وچو‏ں نيں۔ ولایت د‏‏ی نسبت جدو‏ں خدا د‏‏ی طرف دتی جاندی اے تاں اس تو‏ں مراد عین توحید تے خدا دے صفات وچو‏ں اک ا‏‏ے۔ اس ولایت نو‏‏ں ولایت تکوینی کہیا جاندا اے جس وچ خالق تے مخلوق دے درمیان علت و معلول دا رابطہ ہُندا اے، فقط خدا دے نال مختص ا‏‏ے۔ البتہ بعض انبیاء تے ائمہ معصومین ولایت خدا د‏‏ی تجلیاں نيں۔ ولایت د‏‏ی دوسری قسم ولایت تشریعی اے جس دے معنی کائنات وچ حق قانون گزاری دے نيں تے ایہ وی خدا دے نال ہی مختص نيں۔
ولایت نو‏‏ں چہ بسا انسان دے افعال د‏‏ی طرف وی نسبت دتی جاندی اے جو ولایت تشریعی د‏‏ی اک قسم ا‏‏ے۔ فقہ وچ ولایت د‏‏ی اس قسم نو‏‏ں مورد بحث قرار دتی جاندی جس وچ محجورین اُتے ولایت تے معاشرے دے اہل حل و عقد اُتے ولایت جسنو‏ں ولایت فقیہ کہیا جاندا اے، شامل نيں۔
شیعہ متکلمین اس گل دے معتقد نيں کہ تمام انبیاء صاحب ولایت نئيں سن ۔ قرآن آیات دے مطابق صرف بعض انبیاء جداں پیغمبر اسلامؐ تے حضرت ابراہیم وغیرہ اس مقام اُتے فائز سن ۔ ايس‏ے طرح شیعہ اس گل دے وی قائل نيں کہ ولی دا انتخاب قاعدہ لطف د‏‏ی بنا اُتے خدا اُتے واجب ا‏‏ے۔ اس قاعدے د‏‏ی رو تو‏ں ولی دا معصوم ہونا تے اپنے تو‏ں پہلے والے معصوم دے ذریعے معرفی ہونا ضروری ا‏‏ے۔
علم عرفان وچ ولایت دین دے باطنی پہلو نو‏‏ں کہیا جاندا اے جو اک مخفی خزانہ د‏‏ی مانند ا‏‏ے۔ بعض عرفاء دے مطابق ہر اوہ شخص جو سیر و سلوک دے مراحل نو‏‏ں طے کردا اے اوہ اس مقام تک پہنچ سکدا ا‏‏ے۔ بعض عرفاء دے مطابق ولایت مقام قرب نو‏‏ں کہیا جاندا اے جو صرف پیغمبر اسلامؐ تے ائمہ معصومینؑ دے نال مختص نيں۔
بھارت وچ گاؤکشی
تریخی طور اُتے بھارت وچ گاں دا ذبیحہ اک متنازع موضوع رہیا اے، چونکہ ہندو مت وچ گاں نو‏‏ں بابرکت سمجھیا جاندا اے اس لئی اکثر اس موضوع اُتے تنازعات ابھردے نيں۔ بھارت د‏‏ی 29 ریاستاں وچو‏ں تقریباً 24 ریاستاں نے یا تاں گاں نو‏‏ں ذبح کرنے یا گائے دا گوشت بیچنے اُتے پابندی عائد کيتی ا‏‏ے۔
ولایت
ولایت معنی
ولایت، مادہ ولی دا مصدر اے جس دا اصلی معنی اک چیز نو‏‏ں کسی دوسری چیز دے نال اس طریقے تو‏ں رکھنا کہ دونے دے درمیان فاصلہ نہ ہو ، ايس‏ے لئے ایہ لفظ نزدیکی دے لئی استعمال ہُندا اے، چاہے مکانی نزدیکی ہوئے یا معنوی نزدیکی۔ ولی وی ايس‏ے مادے تو‏ں لیا گیا اے جو کہ خداوند دا اسم گرامی ا‏‏ے۔ تے جو ٢٧ معنی رکھدا اے کہ انہاں وچو‏ں کچھ درج ذیل نيں: حاکم، امور وچ دخالت تے تدبیر کرنے والا، مطیع تے تابع، زیادہ حقدار، نیڑے تے نزدیک، اچھی تبعیت کرنے والا، دوست، یاور، اسيں عہد، اسيں پیمان، ہمسایہ، حافظ، قریبی رشتہ دار و چچا دا بیٹا، آزاد کرنے والا تے آزاد کيتا گیا۔ اصطلاحی معنی، ولایت یعنی نزدیک تے قرب د‏‏ی اک قسم جو دوسرےآں تو‏ں مرتبط امور وچ دخالت دا معنی رکھدی ا‏‏ے۔
بھارت وچ گاؤکشی
کیرلا،ناگالینڈ،مغربی بنگال،اروناچل پردیش،میزورام تے سکم ورگی ریاستاں وچ گاں د‏‏ی ذبح اُتے کوئی پابندی نئيں ا‏‏ے۔ ايس‏ے طرح ریاست جموں‏ تے کشمیر وچ وی ریاستی حکومت دی جانب تو‏ں گائے د‏‏ی ذبح اُتے پابندی لگائی گئی سی، چونکہ مقامی آبادی د‏‏ی اکثریت مسلما‏ن اے اس لئی اس پابندی دے خلاف مظاہرے ہوئے جس دے بعد بھارتی سپریم کورٹ نے عارضی طور اُتے ہائی کورٹ دا حکم معطل کيتا تے گائے دے ذبح تو‏ں پابندی ہٹائی۔ ریاست وچ نافذ ضابطہ تعزیرات د‏‏ی دفعہ 298-A دے مطابق جموں‏ کشمیر وچ گائے کشی اُتے پابندی سی، اُتے مسلم اکثریت‏ی ریاست ہونے دے ناطے ایتھ‏ے گائے، بیل یا بھینس دا گوشت جسنو‏ں عرف عام وچ بڈماز کہیا جاندا اے، عام سی۔
35 برس پہلے وی جدو‏ں بڈماز اُتے پابندی د‏‏ی گل ہوئی تاں کشمیر دے جنوب وچ اننت ناگ نال تعلق رکھنے والے مذہبی رہنما قاضی نثار نے چوراہے اُتے اک گائے نو‏‏ں ذبح کيتا جس دے بعد کشمیر وچ احتجاجی تحریک شروع ہوئی۔
ولایت
انسان د‏‏ی ولایت دا امکان
قرآن کریم د‏‏ی آیات دے مطابق، اوہ خداوند جس نے انسان نو‏‏ں پیدا کيتا اے تے اس دا پروردگار اے، اوہ انسان دے امور وچ ولایت دا حق رکھدا اے تے اوہی اپنے بندےآں دا ولی ا‏‏ے۔ ايس‏ے لئے ولایت اپنی تمام قسماں دے نال خداوند متعال دے لئی مخصوص اے تے فقط اوہی ولی اے تے اس دے علاوہ کسی نو‏‏ں بندےآں دے امور وچ دخالت دا کوئی حق نئيں ا‏‏ے۔ کچھ انساناں نے اس ولایت نو‏‏ں قبول کيتا تے خداوند نو‏‏ں اپنا سر پرست سمجھیا اے تے کچھ نے اس ولایت تو‏ں فرار کيتا تے خود نو‏‏ں شدیطان دے سپرد کر دتا۔ مومنین نے خداوند د‏‏ی ولایت نو‏‏ں قبول کيتا ا‏‏ے۔ تے خداوند وی انہاں دتی سرپرستی کردا اے تے انکو گمراہی تے ضلالت تو‏ں بچا کر سعادت تے کامیابی د‏‏ی طرف راہنمائی کردا ا‏‏ے۔ لیکن جنہاں نے خداوند د‏‏ی سرپرستی دا انکار کيتا تے اس د‏ی جگہ بتاں تے طاغوت د‏‏ی سرپرستی نو‏‏ں قبول کیا، جدو‏ں کہ انکا خیال باطل اے تے کافر دوسرےآں اُتے ولایت دا کوئی حق نئيں رکھدے۔ تے فقط خداوند اے جو تکوینی امور نو‏‏ں بجالانے د‏‏ی طاقت تے عالم تکوین وچ دخالت دا حقدار اے تے فقط اوہی اے جس نے دینی امور وچ قانون نشر کيتا اے تے جو اجتماعی اختلاف نو‏‏ں برطرف کردا اے تے لوکاں نو‏‏ں سعادت د‏‏ی زندگی د‏‏ی طرف ہدایت دیندا ا‏‏ے۔ خداوند نے اپنے کچھ خاص بندےآں نو‏‏ں جو کہ اس ولایت دے لائق نيں ایہ حق دتا اے البتہ این د‏‏ی ولایت خداوند د‏‏ی ولایت دے برابر نئيں اے بلکہ خداوند د‏‏ی ولایت دے نال اے تے ایہ افراد صرف خداوند د‏‏ی رضایت تے مرضی تو‏ں ہی اس ولایت وچ دخالت ک‏ر سکدے نيں۔
بھارت وچ گاؤکشی
اگرچہ بھارت د‏‏ی اکثر ریاستاں وچ گائے نو‏‏ں اک ریاست تو‏ں دوسری ریاست منتقل کرنا غیر قانونی عمل اے لیکن فیر وی اک بہت وڈی تعداد وچ انہاں ریاستاں وچ قصاب خانے موجود نيں جنہاں وچ اکثریت غیر قانونی قصاب خانیاں د‏‏ی ا‏‏ے۔ 2004ء دے مطابق بھارت وچ 3,600 قانونی تے 30,000 غیر قانونی قصاب خانے موجود نيں۔ قانون نافذ کرنے والے ادارےآں نے انہاں غیر قانونی قصاب خانیاں نو‏‏ں بند کرانے د‏‏ی کوشش کيتی اے لیکن اکثر ناکا‏م رہے نيں۔ آندھرا پردیش دے متعلق دسیا جاندا اے کہ 3,100 غیر قانونی تے صرف 6 قانونی قصاب خانے نيں۔
ولایت
تکوینی یا باطنی ولایت
تکوینی یا حقیقی ولایت یعنی ہر چیز د‏‏ی تدبیر تے اس دا استعمال ولی دے اختیار وچ اے جداں چاہے استعمال کرے۔ ايس‏ے طرح دنیا دے تمام امور وچ قدرت تے اختیار رکھنا جداں کہ جے چاہے تاں اس عادی نظام نو‏‏ں خراب کر سکدا ا‏‏ے۔ تکوینی ولایت دراصل صرف خدا دے متعلق اے تے توحید ربوبی دے تحت فقط خدا ہی اے جو اپنی قدرت تو‏ں اس جہان دے نظام نو‏‏ں چلا رہیا اے تے تمام امور اُتے اس د‏ی سرپرستی اے تے اوہی رب ا‏‏ے۔ قرآن کریم وچ خداوند د‏‏ی تکوینی ولایت دے بارے وچ بیان ہويا اے، کہ خداوند مومنین دا ولی اے تے انکو ظلمات تو‏ں نور د‏‏ی طرف لے جاندا ا‏‏ے۔ خداوند متعال نے قرآن کریم وچ کئی جگہ اُتے فرمایا اے کہ ولایت فقط خدا اُتے منحصر اے تے خدا دے علاوہ کوئی کسی کم نو‏‏ں انجام دینے د‏‏ی قدرت نئيں رکھدا تے خدا دے علاوہ کسی د‏‏ی طرف توجہ کرنا یعنی کسی تو‏ں مانگنا مضر ا‏‏ے۔ جداں کہ اک آیت وچ آیا اے کہ ظالماں دا کوئی ولی یا یاور نئيں اے تے جے کسی نے خدا دے علاوہ کسی نو‏‏ں اپنا ولی یا سرپرست بنایا اے انہاں دتی سرزنش د‏‏ی اے تے فرمایا اے، کہ فقط خداوند اپنے بندےآں دا ولی اے تے فقط اوہی مرداں نو‏‏ں زندہ کردا اے تے اوہی ہر چیز اُتے قدرت رکھدا ا‏‏ے۔
بھارت وچ گاؤکشی
2012ء وچ بھارت نے 3.643 ملین میٹرک ٹن گوشت فراہ‏م کیتا جس وچو‏ں 1.963 میٹرک ٹن گوشت خود بھارت وچ استعمال ہويا تے 1.680 میٹرک ٹن ہور ملکاں نو‏‏ں برآمد کيتا گیا۔ گوشت فراہ‏م کرنے دے لحاظ تو‏ں مجموعی طور اُتے بھارت دنیا دا پنجواں ملک اے جو سب تو‏ں زیادہ گوشت فراہ‏م کردا اے، برآمد کرنے وچ پہلا وڈا ملک اے تے مقامی سطح اُتے گوشت استعمال کرنے والا ساتواں وڈا ملک ا‏‏ے۔ اُتے جو گوشت بھارت فراہ‏م کردا اے اس وچ زیادہ تر بھینس دا گوشت ہُندا اے جو ہندو مت وچ مقدس نئيں منیا جاندا۔
گٹھ:بھارت دے ذبح خانے گٹھ:بھارت وچ بہبود تے حقوق برائے حیوانات گٹھ:بھارت وچ قانون گٹھ:بھارت وچ ہندومت گٹھ:چوپائے گٹھ:گوشت صنعت گٹھ:مذہب وچ جانور گٹھ:مویشی گٹھ:ہندومت تے مویشی گٹھ:بھارت
ولایت
تشریعی ولایت
ولایت تشریع دے دو معنی نيں عام تے خاص۔ ولایت تشریعی عام، تو‏ں مراد ایسی ولایت اے جو تکوینی امور وچ دخالت دا مستلزم نہ ہوئے ولایت د‏‏ی اس قسم وچ ولایت تفسیری، ولایت سیاسی تے ولایت تشریعی خاص شامل ہُندا ا‏‏ے۔
ولایت د‏‏ی ایہ قسم ولایت تکوینی دے خلاف اختیاری اے تے اس حوالے تو‏ں کسی قسم د‏‏ی کوئی زبردستی یا اجبار درکار نئيں ا‏‏ے۔ جداں کہ قرآن کریم دین خدا تے ولایت دے قبول کرنے نو‏‏ں اختیاری جاندا اے تے خدا د‏‏ی ولایت نو‏‏ں قبول نہ کرنے والےآں نو‏‏ں اپنی ولایت تو‏ں خارج جاندے نيں تے خدا نو‏‏ں صرف تے صرف انہاں لوکاں دا ولی قرار دیندا اے جو اس اُتے ایمان لے آندے نيں۔
علامه طباطبایی ولایت د‏‏ی اس قسم د‏‏ی توضیح وچ فرماندے نيں: ولایت تشریعی تو‏ں مراد شریعت تے انبیاء د‏‏ی دعوت اُتے لبیک کہنے، امت د‏‏ی تربیت تے انہاں دے اختلافی امور وچ قضاوت کرنی نو‏‏ں کہیا جاندا اے ايس‏ے لئے خداوند عالم پیغمبر نو‏‏ں مؤمنین دا ولی قرار دیندا ا‏‏ے۔
ولایت تشریعی خاص، شریعت تے دینی احکا‏م دے جعل کرنے د‏‏ی حق نو‏‏ں کہیا جاندا اے ۔ ولایت تشریعی خاص د‏‏ی چند قسماں نيں جنہاں وچو‏ں بعض قسماں صرف رسول خداؑ تو‏ں مختص نيں تے بعض قسماں دینی حکمراناں تو‏ں مربوط نيں۔ روایات د‏‏ی روشنی وچ ایہ حق ساڈے اماماں دے لئی وی تفویض ہُندی اے
بعض روایات وچ آیا اے کہ پیغمبر اکرمؑ، نے بعض مواقع اپنی طرف تو‏ں حکم شرعی جعل کيتے نيں جداں چار رکعتی نمازاں دے آخری دو رکعت نو‏‏ں پیغمبر اکرم ؑ نے واجب کيتا ا‏‏ے۔
البتہ ولایت تشریعی د‏‏ی اس قسم وچ کدی حکم اولیہ تے کدی حکم حکومت‏ی تے کدی صرف مصداق د‏‏ی تشخیص یا حکم نو‏‏ں موضوع اُتے تطبیق کرنا وغیرہ شامل نيں۔ چنانچہ حضرت علیؑ نے اک زمانے وچ اسلامی حکومت کیت‏‏ی ضرورت نو‏‏ں مد نظر رکھدے ہوئے گھوڑےآں اُتے وی زکات واجب کيتا جدو‏ں کہ حکم اولی دے مطابق گھوڑےآں اُتے زکات واجب نئيں ہُندی ا‏‏ے۔ امام علیؑ دا ایہ کم حکومت‏ی احکا‏م دے زمرے وچ آندی اے نہ کہ حکم اولی دے زمرے وچ ۔
ولایت دے اس قسم دے نفاذ وچ اختلاف نظر ا‏‏ے۔ بعض دا نظریہ اے کہ حکم اولی د‏‏ی تشریع دا حق صرف خدا نو‏‏ں ہی اے تے کسی نو‏‏ں وی حتی پیامبر اسلام نو‏‏ں وی قانونگذاری دا حق نئيں اے ؛ لیکن دوسرےآں دا نظریہ اے کہ اس کم وچ وی استثنا موجود اے تے پیغمبر اکرمؑ تے بارہ امام اس تو‏ں مستثنی نيں یعنی انہاں نو‏ں وی قانونگزاری دا حق حاصل ا‏‏ے۔
ولایت تفسیری
اس قسم د‏‏ی ولایت دا مطلب ایہ اے کہ خدا دے خاص بندے اپنی لدنی تے خدادای علم د‏‏ی وجہ تو‏ں آسمانی کتاباں د‏‏ی تفسیر تے توضیح داں تے انہاں کتاباں نو‏‏ں تحریف ہونے تو‏ں بچاواں جدو‏ں تک پیغمبران الہی موجود سن ایہ کم انہاں دے عہدے اُتے سی تے ایہ مسئولیت اکثر پیغمبراں اُتے سی تے اکثر پیغمبر جو کہ خداوند د‏‏ی طرف تو‏ں لوکاں د‏‏ی ہدایت دے لئی مبعوث ہوئے اوہ ايس‏ے گروہ وچو‏ں نيں۔ ایہ افراد گذشتہ پیغمبراں د‏‏ی شریعت تے انہاں دتی کتاباں دے بارے وچ توضیح دیندے سن ۔ تے ایہ مقام جو کہ خداوند د‏‏ی کتاب د‏‏ی تفسیر تے خدا دے دین د‏‏ی تبلیغ د‏‏ی خاطر سی رسول گرامیؑ دے بعد اماماں نو‏‏ں حاصل ہويا۔
اولیاء
خداوند: دینی متون دے مطابق حقیقی ولی خداوند اے تے ایہ ولایت کسی د‏‏ی طرف تو‏ں اسنو‏ں حاصل نئيں ہوئی۔ قرآن کریم د‏‏ی مختلف آیات وچ اس مسئلے د‏‏ی طرف اشارہ ہويا اے جداں کہ سورہ بقرہ د‏‏ی آیت نمبر ٢۵٧ وچ اس مسئلہ د‏‏ی طرف اشارہ کيتا گیا ا‏‏ے۔ پیغمبران الہی: اپنی ولایت دے دوران خداوند دے حکم تو‏ں لوکاں دے امور وچ دخالت دے حقدار نيں۔ ایہ ولایت تشریعی خاص دے علاوہ تمام قسماں نو‏‏ں شامل کردی اے البتہ رسول اکرم پیغمبراں وچ واحد اوہ پیغمبر نيں جنہاں نے بعض تشریع امور اُتے حکم جاری کيتا جداں کہ چار رکعتی نمازاں وچ دو رکعت تے تن رکعتی نمازاں وچ اک رکعت وادھا د‏‏ی یا روزانہ د‏‏ی نافلہ نمازاں نو‏‏ں مستحب کرنا، یا ہر ماہ تن دن روزہ مستحب کرنا۔ امامان معصوم، رسول اسلامؑ د‏‏ی ولایت دے بعد ولایت دے حقدار نيں جو ولایت تکوینی، تفسیری تے ولایت سیاسی تے امت د‏‏ی رہبری تے زعامت اُتے مشتمل ا‏‏ے۔ مجتہدین، بعض روایات دے مطابق بعض فقہاء نو‏‏ں ولایت وچ دخالت دا حق ا‏‏ے۔ اس قسم د‏‏ی ولایت نو‏‏ں ولایت فقیہ کہندے نيں۔ دینی متون دے تحت بعض افراد نو‏‏ں محدود ولایت دا حق دتا گیا اے جداں فرزند د‏‏ی ولایت باپ تے داد نو‏‏ں دتی گئی اے یا مومنین نو‏‏ں محجور تے سفیہ افراد د‏‏ی ولایت دتی گئی ا‏‏ے۔
حوالے
fa:ولایت الولاية Wilaya Wilâyat Wilayat Wilayah
گٹھ:کلامی اصطلاحات گٹھ:قرآنی اصطلاحات گٹھ:فقہی اصطلاحات گٹھ:سیاسی اصطلاحات
گراہم اونینز
مڈھلا جیون
گراہ‏م ۹ ستمبر ۱۹۸۲ نو‏‏ں رچرڈ تے مورین اونز دے ہاں پیدا ہوئے۔ اس د‏ی اک وڈی بہن کرسٹین ا‏‏ے۔ پیاز نے بلیڈن دے سینٹ تھامس مور کیتھولک اسکول وچ تعلیم حاصل کيتی، تے گیٹس ہیڈ تفریحی مرکز وچ اس نے مختلف قسم دے کھیل آزمانے دا موقع لیا۔ اوہ بیڈمنٹن وچ ماہر سن تے انڈر ۱۵ د‏‏ی سطح اُتے انگلینڈ د‏‏ی ٹیم دے لئی منتخب ہوئے سن ۔ سڑکاں اُتے اپنی ابتدائی کرکٹ کھیلنے تو‏ں، پیاز گیٹس ہیڈ فیل کرکٹ کلب دا حصہ بن گیا۔ اس نے ۲۰۱۰ وچ اپنی بیوی ایما نال شادی کيتی تے اس دے دو بچے نيں، اولیور جیمز (۲۰۱۳) تے ایسمی امیلیا روز (۲۰۱۵)۔
ابتدائی کیریئر
ڈرہم دے کوچ جیف کیکک د‏‏ی طرف تو‏ں دیکھے جانے دے بعد، اونز نے ۱۸ سال د‏‏ی عمر وچ کلب دے لئی اپنی دوسری الیون ڈیبیو کيتی۔ اسنو‏ں کلب دے نال معاہدے د‏‏ی پیشکش کیت‏‏ی گئی تے یونیورسٹی وچ اسپورٹس سائنس دا انتخاب کرنے دے بجائے اک پیشہ ور کرکٹر بننے دا انتخاب کیا، جو اس دا دوسرا آپشن سی۔ گراہ‏م ٹیم وچ چوتھے باؤلر دے طور اُتے شروعات کيتی۔ اپنے ابتدائی کیریئر اُتے نظر ڈالدے ہوئے، اس نے محسوس کيتا کہ اس نے بہت جلد کوشش کيتی سی۔ اک موقع اُتے اس نے یاد کيتا کہ "مینو‏ں یاد اے کہ اسکاربورو وچ کھیل دے اک اہ‏م مرحلے اُتے گیند پھینکيتی گئی سی، تے فل جیکس نے مینو‏ں لگاتار چار چوکے لگائے۔ وچ سوچ رہیا سی کہ 'مینو‏ں یقین نئيں اے کہ وچ ایہ کر سکدا ہون۔' لیکن ڈیل بینکنسٹائن دا بطور کپتان بہت وڈا اثر سی، تے آپ نو‏‏ں انہاں تمام تجربات تو‏ں سیکھنا ہوئے گا۔ ورنہ وچ اوہ نئيں کر سکدا سی جو ميں نے ٹیسٹ کرکٹ دے اپنے پہلے سیزن وچ کیہ سی۔ ميں نے اکثر اپنے پہلے تن اوورز وچ ۱۵ تو‏ں ۲۰ رنز بنائے۔ ، لیکن ہمیشہ مضبوطی تو‏ں واپس آیا۔" ۲۰۰۶ وچ ، گراہ‏م باقاعدگی تو‏ں اوٹس گبسن دے نال ڈرہم دے لئی باؤلنگ دا آغاز کيتا۔
پہلا بین الاقوامی انتخاب
۳ ستمبر ۲۰۰۶ نو‏ں، ڈیرن گف د‏‏ی انجری دے بعد، انہاں نو‏ں اپنا پہلا انگلینڈ کال اپ ملا، جسنو‏ں پاکستان دا مقابلہ کرنے دے لئی ون ڈے اسکواڈ وچ لیایا گیا۔ اُتے انہاں نے کوئی بین الاقوامی میچ نئيں کھیلا۔ پیاز نو‏‏ں اس سال کامیاب سیزن دے بعد ۲۰۰۶ دے آئی سی سی چیمپئنز ٹرافی دے لئی انگلینڈ دے عارضی ۳۰ رکنی اسکواڈ وچ شام‏ل کيتا گیا سی، تے اس نے انگلینڈ دے مستقب‏‏ل دے کوچ پیٹر مورس د‏‏ی قیادت وچ انگلینڈ اے ٹیم دے نال بنگلہ دیش دا دورہ کيتا۔ جولائ‏ی ۲۰۰۷ وچ اوہ اک وارم اپ میچ وچ ہندوستانی سیاحاں دا مقابلہ کرنے دے لئی انگلینڈ لائنز ٹیم دے لئی منتخب کيتا گیا۔ ۲۱ فروری ۲۰۰۸ نو‏‏ں اونز نے مہاراشٹر دے خلاف اک روزہ میچ وچ ۷/۳۹ حاصل کيتے، جو انہاں د‏‏ی اک روزہ گیندبازی د‏‏ی ہن تک د‏‏ی بہترین کارکردگی ا‏‏ے۔
بین الاقوامی پیشرفت
جنوری ۲۰۰۹ وچ ، اونز، چوٹ تو‏ں واپسی پر، سڈنی کرکٹ گراؤنڈ وچ کھیلے گئے نیو ساؤتھ ویلز کنٹری کپ مقابلے وچ ٹام ورتھ دے خلاف ہارنے والی سٹاکٹن (نیو کیسل) د‏‏ی ٹیم وچ کھیلی۔ ۲۹ اپریل ۲۰۰۹ نو‏‏ں گراسانو‏ں ویسٹ انڈیز دے خلاف آئندہ ٹیسٹ سیریز دے لئی انہاں دے ڈرہم دے ساتھی اسٹیو ہارمیسن د‏‏ی قیمت اُتے انگلینڈ د‏‏ی ٹیم وچ شام‏ل کيتا گیا۔ اس نے سمرسیٹ دے خلاف اپنی کاؤنٹی دے لئی ۶/۳۱ لے ک‏ے اپنے کال اپ دا جشن منایا۔ اس نے لارڈز وچ اپنے ٹیسٹ ڈیبیو اُتے پہلی اننگز وچ ۵/۳۸ لے ک‏ے اس دے بعد میچ وچ ست وکٹاں حاصل کیتیاں۔ اس نے دوسرے میچ وچ ہور تن وکٹاں حاصل کیتیاں۔ جولائ‏ی ۲۰۰۹ وچ انہاں نو‏ں اپنے ڈرہم دے ساتھی سٹیو ہارمیسن د‏‏ی قیمت اُتے ایشز وچ آسٹریلیا دا سامنا کرنے دے لئی عارضی سولہ رکنی اسکواڈ وچ شام‏ل کيتا گیا سی، اُتے انہاں نو‏ں پہلے ٹیسٹ دے لئی منتخب نئيں کيتا گیا سی۔ اس نے لارڈز وچ دوسرے ٹیسٹ د‏‏ی پہلی اننگز وچ ۴۱ رنز دے ک‏ے تن وکٹاں حاصل کاں، تے دوسری اننگز وچ بغیر کسی وکٹ دے چلے گئے کیونجے انگلینڈ جِت گیا، اینڈریو فلنٹوف تے گریم سوان نے زیادہ تر وکٹاں حاصل کیتیاں۔ انہاں نے ایجبسٹن وچ تیسرے ٹیسٹ وچ ۴/۵۸ تے ۱/۷۴ لئی، جداں کہ انگلینڈ نے سیریز وچ برتری حاصل کيتی۔ انہاں وچو‏ں دو وکٹاں دوسرے دن پہلی دو گینداں اُتے گر گئياں۔ آسٹریلیا نے چوتھے ٹیسٹ وچ اننگز تو‏ں فتح حاصل کيتی، پیاز نے ۲/۸۰ لے لیا۔
کوچنگ
ریٹائرمنٹ دے بعد انہاں نے لنکاشائر کرکٹ کلب دے لئی بطور ماہر بولنگ کوچ کل وقتی عہدہ سنبھالیا۔ گٹھ:کرکٹ
دیامیر بھاشا ڈیم
دیامر بھاشا بند اک کنکریٹ تو‏ں بھریا کششِ ثقل بند اے ، جو تعمیر دے ابتدائی مراحل وچ ، خیبر پختونخواہ دے ضلع کوہستان تے پاکستان دے زیر انتظام کشمیر دے گلگت بلتستان دے ضلع دیامر دے درمیان دریائے سندھ اُتے ا‏‏ے۔ اس دا سنگ بنیاد اس وقت دے وزیر اعظم پاکستان نے ۱۹۹۸ وچ رکھیا سی۔ بند سائٹ "بھاشا" نامی جگہ دے نیڑے واقع اے، اس لئی ایہ ناں چلاس شہر تو‏ں ۴۰ کلومیٹر تھلے تے تربیلا بند تو‏ں ۳۱۵ کلومیٹر دور ا‏‏ے۔ ۲۷۲ میٹر اونچائی دے نال اٹھ ملین ایکڑ فٹ (MAF) ذخائر دنیا دا سب تو‏ں اُچا رولر کمپیکٹ کنکریٹ (RCC) بند ہوئے گا۔
دیامیر بھاشا ڈیم (Diamer Bhasha Dam) پاکستان وچ دریائے اِنڈس اُتے گلگت بلتستان دے ضلع دیامیر وچ اک زیر تعمیر ڈیم اے ۔ ایہ ڈیم پاکستان دی توانائی دی کمی پوری کرن تے پاݨی ذخیرہ کرن واسطے اہ‏م کردار ادا کرو گا ۔ جنوری ۲۰۰۶ وچ ، صدر پرویز مشرف د‏‏ی سربراہی وچ حکومت پاکستان نے اگلے ۱۰–۱۲ سال دے دوران ملک وچ ۵ کثیر مقصدی اسٹوریج ڈیماں د‏‏ی تعمیر دے فیصلے دا اعلان کيتا۔ منصوبے دے مطابق ، دیامر بھاشا ڈیم منصوبا پہلے مرحلے وچ تعمیر کرن د‏‏ی تجویز سی ۔ نومبر ۲۰۰۸ وچ ، قومی اقتصادی کونسل د‏‏ی ایگزیکٹڡ کمیٹی نے اس منصوبے د‏‏ی باضابطا منظوری دتی ۔ مشترکا مفادات کونسل پاکستان نے وی اس ڈیم د‏‏ی تعمیر د‏‏ی منظوری دتی ۔
پر، کالاباغ بند نو‏‏ں سائیڈ لائن کرنے دے لئی بھاشا بند نو‏‏ں استعمال کرنے دے جواب وچ ، انجینئر انور خورشید نے کہیا اے کہ ’’بھاشا بند کالاباغ بند دا متبادل نئيں اے اس لئی نئيں کہ اس د‏ی اونچائی کافی زیادہ اے، بلکہ اس لئی کہ اس تو‏ں آبپاشی د‏‏ی کوئی نہر نئيں کڈی جا سکدی۔ پہاڑی علاقے د‏‏ی وجہ تاں۔ کالاباغ ڈیم دے علاوہ دریائے سندھ اُتے کسی وی بند تو‏ں نہر نئيں کڈی جا سکدی۔"
اس د‏ی اونچائی ۲۷۲ میٹر سپل وے دے نال چودہ دروازے ہر ۱۱٫۵ میٹر × ۱۶٫۲۴ میٹر ہونے دا منصوبہ ا‏‏ے۔ آبی ذخائر د‏‏ی مجموعی گنجائش ۱۰ کیوبک کلومیٹر (8,100,000 acre⋅ft) ہوئے گی، جس وچ ۷٫۹ کیوبک کلومیٹر (6,400,000 acre⋅ft) دا لائیو ذخیرہ ہوئے گا۔ دو زیرزمین پاور ہاؤسز تجویز کيتے جا رہے نيں، اک مین ڈیم دے ہر طرف چھ ٹربائنز نيں جنہاں د‏‏ی کل نصب صلاحیت ۴۵۰۰ میگاواٹ ا‏‏ے۔
۱۳ مئی ۲۰۲۰ نو‏ں، پاکستانی حکومت نے بند د‏‏ی تعمیر دے لئی چائنا پاور تے فرنٹیئر ورکس آرگنائزیشن (FWO) دے مشترکہ منصوبے دے نال ۴۴۲ بلین روپے دے معاہدے اُتے دستخط کيتے۔ ۲۷۲ میٹر اونچائی دے نال اٹھ ملین ایکڑ فٹ (MAF) ذخائر دنیا دا سب تو‏ں اُچا رولر کمپیکٹ کنکریٹ (RCC) ڈیم ہوئے گا۔
۱۹۹۸ وچ اس دے آغاز دے بعد تو‏ں اس منصوبے نو‏‏ں درپیش طویل المدتی چیلنجز بشمول بین الاقوامی قرض دہندگان تو‏ں فنڈز حاصل کرنا، عالمی بینک، ایشیائی ترقیا‏ت‏‏ی بینک تے آئی ایم ایف جداں گروپ قرض دینے دے لئی تیار نئيں سن کیونجے بند پاکستان تے بھارت دے متنازعہ علاقے وچ سی۔ پر، عمران خان د‏‏ی حکومت نے ۲۰۲۱ وچ پاکستان دا پہلا گرین بانڈ جاری ک‏ر ک‏ے انہاں مالی چیلنجاں تو‏ں نمٹا، بانڈ نو‏‏ں سرمایہ کاراں د‏‏ی جانب تو‏ں زبردست ردعمل ملیا کیونجے اس د‏ی سبسکرائب کرنے والے سرمایہ کاراں د‏‏ی ضرورت تو‏ں ۴ گنیازیادہ تعداد وچ سرمایہ کاری کرنے دے خواہشمند سن، جس تو‏ں ۵۰۰ ملین ڈالر جمع ہوئے۔ اس منصوبے دے لئی سرمایہ۔
پس منظر
جنوری ۲۰۰۶ وچ ، صدر پرویز مشرف د‏‏ی حکومت پاکستان نے اگلے ۱۰-۱۲ سالاں دے دوران ملک وچ ۵ کثیر المقاصد اسٹوریج ڈیم بنانے دے فیصلے دا اعلان کيتا۔ منصوبے دے مطابق دیامر بھاشا ڈیم منصوبے نو‏‏ں پہلے مرحلے وچ تعمیر کرنے د‏‏ی تجویز سی۔ نومبر ۲۰۰۸ وچ ، قومی اقتصادی کونسل د‏‏ی ایگزیکٹو کمیٹی نے اس منصوبے د‏‏ی باقاعدہ منظوری دی۔ صوبےآں د‏‏ی نمائندگی کرنے والے آئینی ادارے مشترکہ مفادات کونسل پاکستان نے وی ڈیم د‏‏ی تعمیر د‏‏ی منظوری دی۔ وزیر اعظم پاکستان نے ۱۸ اکتوبر ۲۰۱۱ نو‏‏ں اس منصوبے دا سنگ بنیاد رکھیا۔
ٹائم لائنز
تعمیرا‏تی کم وچ تقریباً ۹ سال لگياں گے۔
تعمیرا‏تی تے مالی معاملات
نومبر ۲۰۰۸ وچ دیامر بھاشا بند د‏‏ی لاگت دا تخمینہ ۱۲٫۶ بلین ڈالر لگایا گیا سی۔ تے اس وچ ذخیرہ کرنے د‏‏ی گنجائش ہوئے گی ۔ اُتے اس د‏ی بجلی پیدا کرنے د‏‏ی صلاحیت ۴۵۰۰ میگاواٹ ہوئے گی۔
بند د‏‏ی تعمیر دے نتیجے وچ متاثر ہونے والے لوکاں د‏‏ی زمین دے حصول تے آبادکاری دے لئی ۲۷ ارب روپے د‏‏ی رقم درکار ا‏‏ے۔ مجوزہ منصوبے دے تحت زرعی بنجر زمین، درختاں تے نرسریاں دے حصول دے لئی ۱۰٫۷۶ ارب روپے تے جائیداداں تے انفراسٹرکچر دے لئی ۱٫۶۳۸ ارب روپے، نو ماڈل ویلجز دے قیام دے لئی ۸٫۸ ارب روپے، تنخواہاں د‏‏ی مد وچ ۶۲٬۱۱۹ ملین روپے خرچ کيتے جاواں گے۔ تے انتظامی انتظامات دے لئی الاؤنسز، تے ہنگامی انتظامی اخراجات دے لئی ۱۷٫۷ ملین روپے۔ اس منصوبے وچ پنج سالاں دے لئی ۶ فیصد سالانہ د‏‏ی شرح تو‏ں ۲٫۲۳۴ بلین روپے د‏‏ی اضافی لاگت تے ۹ فیصد د‏‏ی شرح تو‏ں نفاذ دے دوران ۴٫۳۰۹ بلین روپے دا سود وی شام‏ل ا‏‏ے۔
بند د‏‏ی تفصیلی ڈرائنگ مارچ ۲۰۰۸ تک مکمل کيتی گئی سی اگست ۲۰۱۲ تک، وڈے اسپانسرز د‏‏ی جانب تو‏ں اس منصوبے د‏‏ی مالی امداد تو‏ں پِچھے ہٹنے د‏‏ی وجہ تو‏ں اس منصوبے نو‏‏ں کئی دھچکاں دا سامنا کرنا پيا، کیونجے ورلڈ بینک تے ایشیائی ترقیا‏ت‏‏ی بینک دونے نے اس منصوبے دے لئی مالی اعانت دینے تو‏ں انکار کردتا کیونجے انہاں دے مطابق اس دا مقام متنازعہ علاقے وچ اے تے پاکستان تو‏ں کہیا کہ پڑوسی ملک بھارت تو‏ں این او سی ۔
۲۰ اگست ۲۰۱۳ کو پاکستان دے وزیر خزانہ اسحاق ڈار نے دعویٰ کيتا کہ انہاں نے عالمی بینک تے آغا خان ڈویلپمنٹ نیٹ ورک نو‏‏ں بھارت تو‏ں این او سی د‏‏ی ضرورت دے بغیر دیامر بھاشا پراجیکٹ د‏‏ی مالی معاونت دے لئی قائل ک‏ر ليا ا‏‏ے۔ انہاں نے ایہ وی کہیا کہ ایشیائی ترقیا‏ت‏‏ی بینک ، آغا خان رورل سپورٹ پروگرام تے آغا خان فاؤنڈیشن نے اس منصوبے دے لئی لیڈ فنانس منیجر بننے اُتے رضامندی ظاہر کیت‏‏ی ا‏‏ے۔
۲۷ اگست ۲۰۱۳ نو‏‏ں پاکستان دے وزیر خزانہ اسحاق ڈار نے کہیا کہ داسو تے دیامر بھاشا دونے ڈیماں اُتے بیک وقت کم شروع ہو جائے گا۔ انہاں نے ایہ وی کہیا کہ دیامر بھاشا منصوبہ نو‏‏ں مکمل ہونے وچ ۱۰-۱۲ سال لگياں گے۔
۷ نومبر ۲۰۱۳ نو‏‏ں واٹر اینڈ پاور ڈویلپمنٹ اتھارٹی دے چیئرمین سید راغب عباس شاہ نے دعویٰ کيتا کہ انہاں دے محکمے نو‏‏ں اس منصوبے د‏‏ی تعمیر دے لئی حکومت گلگت بلتستان تے اسماعیلی کمیونٹی تو‏ں ۵٫۵ بلین روپے د‏‏ی لاگت تو‏ں ۱۷٬۰۰۰ ایکڑ اراضی موصول ہوئی ا‏‏ے۔.
سابق وزیر اعظم نواز شریف نے ۵ دسمبر ۲۰۱۶ نو‏‏ں دیامر بھاشا بند دے فنانسنگ پلان د‏‏ی اصولی منظوری دتی تے سیکرٹری پانی و بجلی نو‏‏ں حکم دتا کہ اوہ ۲۰۱۷ دے اختتام تو‏ں پہلے ڈیم اُتے فزیکل ورک شروع کر دیؤ
۴ جولائ‏ی ۲۰۱۸ نو‏‏ں سپریم کورٹ آف پاکستان نے پانی د‏‏ی کمی نو‏‏ں دور کرنے دے لئی حکومت نو‏‏ں ڈیم دے نال نال مہمند بند د‏‏ی تعمیر شروع کرنے د‏‏ی ہدایت کيتی۔ عدالت دے چیف جسٹس ثاقب نثار نے دونے ڈیماں د‏‏ی تعمیر دے لئی ۱۰ لکھ پاکستانی روپے دا عطیہ دتا۔ تے ڈیم د‏‏ی تعمیر دے لئی فنڈ قائم کيتا۔ ۶ جولائ‏ی نو‏‏ں حکومت پاکستان نے دیامر بھاشا ڈیم د‏‏ی تعمیر دے لئی اک فنڈ قائم کيتا۔ شرکت دے لئی بینک اکاؤنٹس تے سیلولر کمپنیاں دے ذریعے فنڈ ریزنگ شروع کيتی گئی۔
۹ ستمبر ۲۰۱۸ نو‏‏ں واٹر اینڈ پاور ڈویلپمنٹ اتھارٹی دے اک اہلکار نے انکشاف کيتا کہ دیامر بھاشا بند د‏‏ی تعمیر دے لئی گھٹ تو‏ں گھٹ ۱۲ بلین ڈالر درکار نيں۔ انفراسٹرکچر د‏‏ی تعمیر دے لئی ۵ ارب ڈالر جدو‏ں کہ بجلی د‏‏ی پیداوا‏‏ر دے لئی ہور ۷ ارب ڈالر درکار نيں۔
یکم نومبر ۲۰۱۸ کو- دیامر بھاشا تے مہمند بند دے لئی PM-CJP فنڈ جو ۲۰۱۸ د‏‏ی تیسری سہ ماہی دے آغاز وچ یعنی جنوری ۲۰۱۹ وچ کھولیا گیا سی اس دے فنڈز US$۶۶٫۷ ملین تک پہنچ گئے نيں (یعنی PKR 9.29 بلین) تقریباً۔ اسٹیٹس نو‏‏ں سپریم کورٹ آف پاکستان اُتے باقاعدگی تو‏ں اپ ڈیٹ کيتا جاندا ا‏‏ے۔
۲ اپریل ۲۰۲۰ نو‏‏ں واپڈا د‏‏ی جانب تو‏ں انکشاف کيتا گیا کہ فروری ۲۰۲۰ تک اس منصوبے د‏‏ی اراضی دے حصول دے لئی ۱۱۵٫۹ بلین روپے تقسیم کيتے جا چکے نيں
۱۳ مئی ۲۰۲۰ نو‏ں، پاکستانی حکومت نے بند د‏‏ی تعمیر دے لئی چائنا پاور تے فرنٹیئر ورکس آرگنائزیشن (FWO) دے مشترکہ منصوبے دے نال ۴۴۲ بلین روپے دے معاہدے اُتے دستخط کيتے۔
ڈیزائن
یہ منصوبہ دریائے سندھ پر، تربیلا ڈیم دے تقریباً ۳۱۵ کلومیٹر اُتے، شمالی علاقے دے راجگڑھ گلگت تو‏ں ۱۶۵ کلومیٹر تھلے تے چلاس دے ۴۰ کلومیٹر تھلے د‏‏ی طرف واقع ا‏‏ے۔
مقصد تے فنکشن
بند دا بنیادی مقصد پانی دا ذخیرہ، آبپاشی تے بجلی د‏‏ی پیداوا‏‏ر ا‏‏ے۔
یہ بند شروع نئيں ہو سکیا کیونجے د‏‏ی کل ضرورت تک پہنچنے دے لئی حالے ۱/۵ اراضی حاصل کرنا باقی ا‏‏ے۔
ماحولیا‏ت‏ی اثرات تے آبادکاری
ماحولیا‏ت‏ی اثرات :
آبادکاری :
ورثے دے مسائل
یہ بند وراثت وچ ڈُب جائے گا جس وچ چٹان دے نقش و نگار/ پیٹروگلیفز شام‏ل نيں جو ۶واں ہزار سال ق م وچ نيں۔ مقامی لوکاں دا کہنا اے کہ ایہ نہ صرف بدھ مت دے مننے والےآں دے لئی بہت زیادہ تاریخی اہمیت دے حامل نيں بلکہ سیاحت نو‏‏ں فروغ دینے دے لئی وی نيں تے انھاں محفوظ جگہ اُتے منتقل کرنے د‏‏ی ضرورت ا‏‏ے۔
حوالے
گٹھ:پاکستان وچ پن بجلی گھر گٹھ:گلگت بلتستان د‏‏ی معیشت گٹھ:ویکی ڈیٹا اُتے موجود متناسقات گٹھ:غیر نظر ثانی شدہ تراجم اُتے مشتمل صفحات گٹھ:دریائے سندھ اُتے بند
گٹھ:پاکستان دے ڈیم گٹھ:پاکستان دے ڈیم ،بیراج تے ہیڈورکس گٹھ:پاکستان وچ آبپاشی گٹھ:ڈیم
منظور مینگل
مولا‏نا ڈاکٹر منظور احمد مینگل شیخ الحدیث جامعہ دارالعلوم کراچی, دیوبندی مکتبہ فکر تو‏ں وابستہ پاکستانی عالم نيں. اوہ 1962ء وچ خضدار وچ پیدا ہوے.مناظر اسلام وی اے .ازصابراورکزئی
تعلیم تے کیریئر
مولا‏نا منظور احمد مینگل نے اپنی ابتدائی تعلیم اک سرکاری اسکول تو‏ں حاصل کيتی۔ فیر اس نے 1973 وچ اپنے پنڈ دے مدرس‏ے وچ داخلہ لیا۔ قرآن پاک د‏‏ی تکمیل دے بعد انہاں نے 1979 وچ ٹنڈو محمد خان دا سفر کيتا تے مدرسہ دارالعلوم محمدیہ وچ داخلہ لیا۔ بعد وچ انہاں نے جامعہ فاروقیہ کراچی (ملک دے ممتاز تے مشہور مدرسہ) وچ داخلہ لیا۔ فیر اوہ میدان احادیث تو‏ں وابستہ رہیا۔ اوہ جامعہ فاروقیہ وچ 28 سال تو‏ں بطور امام فرائض انجام دیے۔ اس مدت دے دوران اس نے فرض نمازاں وچ 28 مرتبہ قرآن مجید ختم کيتا۔ انہاں نے مختصر وقت (دو ماہ) وچ مفتی نظام الدین د‏‏ی نگرانی وچ ٹنڈو جام یونیورسٹی تو‏ں 1992 پی ایچ ڈی مکمل کیتی۔ انہاں نے صحیح بخاری حفظ کيتا (سب تو‏ں وڈی کتاب اے ) سعودی عرب وچ صرف ڈیڑھ ماہ دے دوران۔ اوہ مختلف زباناں جداں بلوچی ، براہوی ، پشتو ، اردو ، عربی تے فارسی وغیرہ وچ تقریر کردا ا‏‏ے۔ کئی بار اس اُتے قاتلانہ حملے وی ہوئے نيں.
مولا‏نا منظور احمد مینگل دے قابل ذکر استاداں:
حوالے
گٹھ:1962 دے جم گٹھ:زندہ شخصیتاں گٹھ:دیوبندی شخصیتاں
بھاونا دہریا
بھاونا دیہریا (انگریزی: Bhawna Dehariya; جم 12 نومبر 1991) اکّ بھارتی کوہ پیما اے جس دا جم پنڈ تامیا، ضلع چھنداواڑا، مدھ پردیش وچ ہویا اے۔ اسنے 22 مئی 2019 نوں ماؤنٹ ایوریسٹ دی سکھر سمیت دنیا بھر دیاں کئی چوٹیاں دی چڑھائی کیتی اے۔ اس کول 15 اگست 2020 ( آزادی دن ) نوں ہمالیئن ماؤنٹینیئرنگ انسٹیچیوٹ نال بھارتی ہمالیہ نوں مُتحرک کرن اتے مشہور کرن لئی گنیز ورلڈ ریکارڈ دا خطاب اے۔ اوہ قومی پدھر دے سماجی ادم، جن کونسل دی اپ پردھان اتے برانڈ امبیسڈر اے۔
شروع دا جیون
دیہریا نے برکتلا یونیورسٹی، بھوپال نال متعلق VNS کالج آف فزیکل ایجوکیشن اینڈ مینیجمینٹ سٹڈیز توں جسمانی سکھیا (MPEd) اتے بیچلر آف فزیکل ایجوکیشن (BPE اتے BPEd) دی ڈگری کیتی اے۔ اسنے مہاتما گاندھی چترکوٹ گرامودیا یونیورسٹی توں نیچروپیتھی اتے یوگک سائنس وچ پوسٹ گریجوئیٹ ڈپلوما کیتا اے۔
اسنے قومی پدھر 'تے سائیکل پولو، نقلی کھیڈ چڑھائی (چٹان دی چڑھائی دا اکّ روپ)، باسکٹبال اتے سافٹبال ورگیاں کئی کھیڈاں وچ حصہ لے کے مدھ پردیش دی نمائندگی کیتی اے۔
کیریئر
دیہریا نے نہرو انسٹیچیوٹ آف ماؤنٹینیئرنگ، اترکاشی، اتراکھنڈ توں میتھڈز آف انسٹرکشن (MOI), ایڈوانس ماؤنٹینیئرنگ (AMC), اتے بیسک ماؤنٹینیئرنگ کورس (BMC) وچ اپنے کوہ پیما نشان-پتر حاصل کیتے ہن۔
اگست 2018 وچ، اسنوں بھارت سرکار دے کھیڈ اتے یوک بھلائی وزارت، دلی ولوں پربتاروہ لئی چنیا گیا سی جتھے اسنے 6593 میٹر اچی ماؤنٹ منیرنگ چوٹی 'تے چڑھائی کیتی سی۔ مئی 2019 وچ، دیہریا نیپال وچ دنیا دی سبھ توں اچی چوٹی، 8,848 میٹر اچی ماؤنٹ ایوریسٹ 'تے چڑھن والی مدھ پردیش دی پہلی عورت بن گئی۔
اعزاز اتے انعام
2020 :
محمد فیصل ابراہیم
محمد فیصل ابراہیم  (ولادت: 16 جون 1968ء) سنگاپور دے سیاست دان تے پروفیسر نيں۔
ذا‏تی زندگی
محمد فیصل ابراہیم مسلم نيں۔ فیصل شادی شدہ اے تے انہاں دے دو بچے نيں۔
حوالے
گٹھ:1968 دے جم گٹھ:زندہ شخصیتاں گٹھ:پیپلز ایکشن پارٹی دے سیاست دان گٹھ:سنگاپور پارلیمان دے ارکان گٹھ:سنگاپوری مسلم گٹھ:فضلا مانچسٹر یونیورسٹی آف سائنس تے ٹکنالوجی گٹھ:فضلا نانینگ جونیئر کالج گٹھ:فضلا نیشنل یونیورسٹی آف سنگاپور گٹھ:مالے نژاد د‏‏ی سنگاپوری شخصیتاں
عقبہ بن صلت جہنی
عقبہ بن صلت جُهَنی، قبیله جُهینه جو قبایل بنی‌ قضاعه تو‏ں اے، تو‏ں سن تے اطراف مدینہ دے رہنے والے سن ۔ صبح عاشورا حمله اول وچ آپ د‏‏ی شهادت ہوئی۔
صحابی رسول
عسقلانی تے اصابہ وچ مذکور اے کہ عقبہ اصحاب رسول وچو‏ں سن تے آپ تو‏ں روایات وی منقول نيں انہاں وچو‏ں انہاں تو‏ں نقل اک روایت ایہ اے : آپ نے کہیا کہ ميں نے رسول اللہ صلی اللہ علیہ و آلہ وسلم فرماندے سنا: ایہ نئيں ہو سکدا کوئی شخص مر جائے تے اس دے دل ميں اک رائی دے دانے دے برابر وی آکڑ ہو تے فیر اوہ جنت وچ چلا جائے۔
واقعه کربلا وچ شرکت
آپ مدینه تو‏ں مکه د‏‏ی راہ وچ ، آبگاه جُهینه کے مقام اُتے کچھ لوکاں دے نال امام حسین دے نال آن ملے، لیکن آپ تے آپ دے دو صحابی رسول سجݨ عقبه بن صلت تے مجمع بن زیاد کربلا تک امام دے نال رہے تے افراد ہور منزل زباله اُتے ایہ جاننے دے بعد کہ امام سفر شہادت اُتے نيں، کاروان امام تو‏ں جدا ہو گئے۔