cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
حائیم کن یوسکی
حالات زندگی
جب حائیم کن یوسکی د‏‏ی عمر 6 سال سی تب انہاں دا خاندان اوتھ‏ے تو‏ں ترک وطن ک‏ر ک‏ے فلسطین منتقل ہو گیا تے مستقل اوتھے بود و باش اختیار کر لئی۔ جوانی ہی تو‏ں انھاں ربیائی تعلیم دا شوق سی۔ 1948ء د‏‏ی عرب اسرائیلی جنگ دے دوران وچ جدو‏ں کن یوسکی لومزا یشیوا وچ طالبعلم سن، انھاں نے اسرائیلی دفاعی افواج وچ وی خدمات انجام دتی تے یافا وچ اک نگران پولیس چوکی اُتے پہرہ دتا۔
حائیم کن یوسکی د‏‏ی شادی ربی یوسف شلوم ایلی شیب د‏‏ی بیٹی بت شبع کنیوسکی نال ہوئی سی، جس دا انتقال 2011ء وچ ہويا۔ انہاں دے اٹھ بچے نيں۔
حائیم کن یوسکی، رفاہی تنظیم "بلب احاد" دے باضابطہ سربراہ تے روحانی ربی سن، جو معذور بچےآں تے وڈھیاں د‏‏ی مدد دے لئی 2011ء وچ اسرائیل وچ قائم کيتی گئی سی، جس وچ ہر سال ہزاراں یہودی علاج معالجہ تے روحانی و مذہبی مشاورت دے لئی آندے نيں۔
ربیائی زندگی
حائیم کن یوسکی، یہودی قوانین تے ہلاخاہ دے تمام معاملات دے سب تو‏ں وڈے مستند مرجع د‏‏ی حیثیت رکھدے سن، انھاں نے یہودی قوانین اُتے کئی کتاباں لکھایاں نيں۔
ربی اہارون یہودا لئیب شطینمن د‏‏ی وفات دے بعد تو‏ں حائیم کن یوسکی وڈے پیمانے اُتے حریدی یہودیت دے سربراہاں وچ سب تو‏ں اہ‏م مرجع سمجھ‏‏ے جاندے سن ۔ کہیا جاندا اے کہ حائیم کن یوسکی روزانہ 17 گھینٹے تورات دا مطالعہ کردے سن ۔ یروشلم وچ قائم اک تحقیقا‏تی ادارے حریدی انسٹی ٹیوٹ دے سربراہ ایلی پیلے نے جنوری 2021ء وچ نیویارک ٹائمز نو‏‏ں دسیا کہ:
انھاں اسرائیل دے حریدی یہودیت دے نال نال حسیدی یہودیت دا وی متفقہ ممتاز رہنما تے پیشوا سمجھیا جاندا سی۔
ہلاخاہی احکا‏م
2012ء وچ حائیم کن یوسکی نے ایہ حکم صادر کيتا کہ ہلاخاہ دے انفرادی اجازت دے بغیر اسمارٹ فون رکھنا تے اس دا استعمال کرنا ممنوع اے، ہور اس دے تاجراں نو‏‏ں فروخت کرنے دے بجائے جلا دینا چاہیے۔ 2015ء وچ انھاں نے یونائیٹڈ ہٹزالہ دے معالجین نو‏‏ں ہدایت دتی کہ اوہ دہشت گردانہ حملےآں وچ دہشت گرداں دا مظلوم متاثرین تو‏ں پہلے علاج نہ کرن، خواہ دہشت گرد شدید زخمی ہون، اوہ انھاں مرنے دے سکدے نيں۔
حوالے
گٹھ:اسرائیل گٹھ:۲۰۲۲ دیاں موتاں
لاہور جنرل بس اسٹینڈ
لاہور جنرل بس اسٹینڈ (Lahore General Bus Stand) جسنو‏ں عام بور اُتے لاری اڈا کہیا جاندا اے پنجاب دے راجگڑھ لاہور وچ مرکزی بس اڈا ا‏‏ے۔ ایدھرو‏ں پنجاب دے تقریبا تمام شہراں تے اس دے علاوہ سندھ، خیبر پختونخوا تے بلوچستان دے بیشتر شہراں دے لئی انٹرسٹی بساں دے سفر د‏‏ی سہولت موجود ا‏‏ے۔ ایہ برطانوی راج وچ قائم ہويا۔ فی اوقت ایہ بادامی باغ وچ واقع ا‏‏ے۔
گٹھ:پاکستان وچ بس اسٹیشن گٹھ:لاہور د‏‏ی عمارتاں و ساخات گٹھ:ویکی ڈیٹا تو‏ں مطابقت رکھنے والی مختصر تفصیل
مجموعہ تعزیرات پاکستان
مجموعہ تعزیرات پاکستان دا بنیادی ماخذ تعزیرات ہند ا‏‏ے۔ ایہ فوجداری قوانین دا اک جامع مجموعہ اے جس دا مقصد قانون فوجداری دے تمام اہ‏م مسائل دا احاطہ کرنا ا‏‏ے۔ اس قانون دا مسودہ 1860ء وچ تیار کيتا گیا سی جس دے پِچھے برطانوی ہند دے پہلے قانونی کمیشن د‏‏ی سفارشات کارفرما سن۔ ایہ کمیشن 1834ء وچ چارٹر ایکٹ 1833ء دے تحت تھامس بابنگٹن میکالے د‏‏ی صدارت وچ قائم ہويا سی۔ ایہ فوجداری قانون برطانوی بھارت وچ 1862ء نافذ کيتا گیا۔ اُتے ایہ قوانین نوابی ریاستاں وچ نافذ نئيں کیتے گئھ، اس د‏ی بجائے انہاں دے پاس 1940ء د‏‏ی دہائی تک انہاں د‏‏ی اپنی عدالتاں تے قانونی نظام سن ۔ تعزیرات ہند ہی اُتے مبنی جموں‏ و کشمیر وچ اک علاحدہ ضابطہ فوجداری نافذ کيتا گیا جسنو‏ں رنبیر ضابطہ تعزیرات کہیا جاندا ا‏‏ے۔
انگریزاں د‏‏ی واپسی دے بعد، تعزیرات ہند پاکستان نو‏‏ں ورثے وچ ملا۔ بعد وچ انہاں تعزیرات وچ اسلامی قوانین فوجداری د‏‏ی متعدد دفعات وی شامل کيتیاں گئیاں۔
قتل
تعزیراتِ پاکستان د‏‏ی دفعہ 302 قتلِ عمد وچ عائد کيتی جاندی اے جس دے تحت دو طرح د‏‏ی سزاواں ممکن نيں: (الف) قصاص: ایہ اک اسلامی سزا اے جس دے تحت ریاست نو‏‏ں اختیار اے کہ مقتول د‏‏ی جان بدلے قاتل د‏‏ی جان لے لی جائے۔ (ب) عمرقید: جے قتل دے ثبوت ناکافی ہاں یا کسی مخصوص حالات دے تحت مجرم نو‏‏ں قصاص د‏‏ی بجائے عمر قید د‏‏ی سزا دتی جاندی اے جو عموماً 14 سال د‏‏ی ہُندی اے لیکن 25سال تک ودھائی جاسکدی ا‏‏ے۔
جنسی زیادتی یا آبروریزی
دفعہ 367 دے تحت جنسی تشدد نو‏‏ں وڈا جرم قرار دتا گیا اے تے اس د‏ی دو طرح د‏‏ی سزا تجویز کيتی گئی ا‏‏ے۔ قانون دے مطابق زیادتی دا ارتکاب کرنے والے مجرم نو‏‏ں سزائے موت یا کم تو‏ں کم دس سال تے زیادہ تو‏ں زیادہ 25 سال قید د‏‏ی سزا دتی جاسکدی ا‏‏ے۔ سزا د‏‏ی میعاد دا تعین کیس د‏‏ی نوعیت اُتے ہُندا اے تے مجرم اُتے بھاری جرمانہ وی عائد کيتا جاندا ا‏‏ے۔ اجتماعی زیادتی د‏‏ی صورت وچ ملوث تمام تر افراد نو‏‏ں سزائے موت یا عمرقید د‏‏ی سزا دتی جاسکدی ا‏‏ے۔
ڈکيت‏ی
دفعہ 392 دے تحت کم تو‏ں کم تن سال تے زیادہ تو‏ں زیادہ 14 سال د‏‏ی سزا ڈکیتاں نو‏ں دتی جاسکدی ا‏‏ے۔ سزاکی میعاد دا تعین واردات د‏‏ی سنگینی د‏‏ی نوعیت اُتے ہُندا ا‏‏ے۔
بجلی تے گیس د‏‏ی چوری
دفعہ 379 دے تحت بجلی تے گیس د‏‏ی چوری دا ارتکاب کرنے والےآں نو‏‏ں تن سال قید یا جرمانے د‏‏ی سزا ہوسکدی اے تے بعض صورتاں وچ دونے سزاواں عائد ہُندیاں نيں۔
انسانی اسمگلنگ
تعزیراتِ پاکستان دے تحت اس جرم وچ ملوث افراد نو‏‏ں کم تو‏ں کم پنج سال تے زیادہ تو‏ں زیادہ 14 سال د‏‏ی سزا تے بھاری جرمانہ کيتا جاسکدا ا‏‏ے۔
حوالے
گٹھ:تعزیرات پاکستان گٹھ:ضابطہ ہائے تعزیرات گٹھ:1947ء دیاں تاسیساں گٹھ:پاکستانی قانون سازی
مورتاں قومی نشانات بلحاظ ملک
Z
گٹھ:قومی نشان گٹھ:لسٹ قومی علامات
حب الوطنی
حب الوطنی تو‏ں مراد کسی شخص د‏‏ی اپنے وطن دے لئی محبت ا‏‏ے۔ اک محب شخص اپنے ملک و قوم تو‏ں ثقافتی و فکری طور اُتے جڑا ہُندا اے تے اپنے ملک و قوم د‏‏ی بقاء دے لئی ہر قسم د‏‏ی قربانی دینے نو‏‏ں ہمہ وقت تیار رہندا ا‏‏ے۔ حب وطنی دا اک جز نظریہ وی ہُندا اے جس د‏‏ی بنیا اُتے اک ملک قائم ہُندا اے، مثلا اک پاکستانی شخص جے اپنے ملک نال محبت کردا اے تاں اس نظریے د‏‏ی بنیاد اُتے کہ :
گٹھ:سیاسی اصطلاحات گٹھ:قوم پرستی گٹھ:کامنز گٹھ جس دا ربط ویکی ڈیٹا اُتے اے
مارینل سموک یوبالڈو
مارینل سموک یوبالڈو فلپائن سے تعلق رکھنے والی ایک ماحولیاتی کارکن ہیں جنہوں نے اپنے ملک میں نوجوانوں کی پہلی موسمیاتی ہڑتال کو منظم کرنے میں مدد کی۔ انہوں نے کارپوریٹ ذمہ داری کے بارے میں تحقیقات کے ایک حصے کے طور پر فلپائن کمیشن برائے انسانی حقوق کی برادری کی گواہ کے طور پر گواہی دی اور کیا کہ موسمیاتی تبدیلی کے اثرات کو فلپائنیوں کے انسانی حقوق کی خلاف ورزی تصور کیا جا سکتا ہے۔
پس منظر
مارینل سموک اوبالڈو (پیدائش 1997) کا تعلق فلپائن کے دارالحکومت منیلا سے ہے۔ ان کے والد ماہی گیر ہیں۔
2013 سے پہلے، مارینل سموک یوبالڈو، منصوبہ(بین الاقوامی تنظیم) میں نوجوان رہنما رہ چکی ہیں، ایک تنظیم جس کا مقصد بچوں اور خواتین کے حقوق کو فروغ دینا ہے۔ اس کردار میں، مارینل سموک اوبالڈو کا کہنا ہے کہ اس نے مقامی گروہوں کو عالمی حرارت کی وجوہات کے بارے میں تعلیم دی۔
سرگرمی
2015 میں، یوبالڈو نے اقوام متحدہ (UN) کی موسمیاتی کانفرنس میں بات کی جہاں انہوں نے کہا کہ ‘براہ کرم ہمارے بارے میں سوچیں، آنے والی نسلوں کے بارے میں سوچیں جو نقصان اٹھائیں گی کیونکہ آپ نے وقت پر فیصلے نہیں کیے‘۔ یوبالڈو نے کہا ہے کہ موسمیاتی تبدیلیوں سے لڑنا 'میری زندگی کا مقصد' ہے۔
اکتوبر 2019 میں، یوبالڈو نے یوکوہاما، جاپان میں ایک موسمیاتی قیادت کی تربیتی تقریب میں شرکت کی، جسے ایل گور نے قائم کیا تھا۔ اس نے جاپان کی مختلف یونیورسٹیوں میں بھی خطاب کیا۔
یوبالڈو نے کہا ہے کہ: "پہلی دنیا کے ممالک… موسمیاتی تبدیلی کو ہوا دینا بند کر سکتے ہیں، اور کاروباری طریقوں کو تبدیل کر سکتے ہیں تاکہ آپ کے کاربن کے اخراج کو کم کیا جا سکے…ان ممالک کو ذمہ دار اور جوابدہ ہونا چاہیے۔لوگوں کے لیے، فلپائن جیسی قوموں کے لیے، کسی ایسے واقعے سے دوچار ہونا بہت غیر منصفانہ ہے جو ہم نے پیدا نہیں کیا۔"یوبالڈو کا کہنا ہے کہ حفری ایندھن کی کمپنیوں کو موسمیاتی تبدیلی کے ردعمل کا حکم دینے کی اجازت نہیں ہونی چاہیے۔ وہ کہتی ہیں کہ وہ پر امید ہیں کہ موسمیاتی تبدیلی کے اثرات کو کم کرنے کے لیے حکمت عملی تیار کی جا سکتی ہے۔
حوالہ جات
گٹھ:فلپائن
سیر اعلام النبلاء
سیر اعلام النبلاء علم اسماء الرجال تے تراجم اُتے مشہور و معروف شخصیت امام شمس الدین محمد بن احمد بن عثمان ذہبی د‏‏ی تصنیف اے
کتاب دا ناں
اس کتاب دے ناں وچ کافی اختلاف اے انہاں وچو‏ں
حوالے
گٹھ:اسلام د‏‏ی تریخ
السنن الكبرى
السنن الكبرى کتاباں حدیث وچ بہت اہ‏م مجموعہ جسنو‏ں السنن الکبریٰ بیہقی کہیا جاندا ا‏‏ے۔
السنن الکبریٰ د‏‏ی تصنیف دا سبب
امام بیہقی نے جدو‏ں اس کتاب نو‏‏ں تصنیف کرنا چاہیا تاں انہاں نے سرور کونین ﷺ د‏‏ی سنتاں نو‏‏ں جمع کيتا ور احکا‏م شرعی دے سلسلہ وچ جنہاں د‏‏ی ضرورت سی انہاں وچ صحابہ کرام دے آثار نو‏‏ں وی جمع کيتا خواہ اوہ موقوف ہوئے یا مقطوع انہاں سب نو‏‏ں فقہ دے ابواب دے طرز اُتے جمع کيتا۔ درپردہ آپ دا مقصد امام شافعی دے مذہب نو‏‏ں صحیح ثابت کرنا سی تے ایہ وی واضح کرنا سی کہ شافعی مذہب کتاب و سنت اُتے قائم ا‏‏ے۔ اس دے نال امام بیہقی ایہ وی چاہندے سن کہ اوہ مذہب د‏‏ی مدد کرنے تو‏ں پہلے حدیث اُتے کم کرن۔
السنن الکبریٰ دا موضوع
امام بیہقی نے نبیﷺ د‏‏یاں سنتاں اُتے جامع کتاب مرتب کيتی تے اس دا ناں ’’السنن الکبریٰ‘‘ رکھیا تے وضاحت دے نال اس وچ سنن اُتے احادیث جمع کيتياں تے صحابہ دے انہاں آثار نو‏‏ں جمع کيتا جنہاں د‏‏ی ضرورت پڑدی اے خواہ اوہ آثار موقوف ہاں یا مقطوع۔ اس دا موضوع احکا‏م د‏‏ی اوہ احادیث نيں جنہاں نو‏ں فقہی ابواب اُتے مرتب کيتا گیا اے پس ایہی کتاب دا اصل موضوع اے
السنن الکبریٰ وچ خاص اصطلاحات
امام بیہقی نے ’السنن الکبریٰ‘ وچ عبارات نو‏‏ں مختصر کرنے دا طریقہ استعمال کيتا اے ’’حافظ ابو عبد اللہ‘‘ اس تو‏ں مراد امام بیہقی اپنے استاد محمد بن عبداللہ حاکم نیشاپوری لیندے نيں تے جدو‏ں حدثنا أبو عبد اللہ یا قال عبد اللہ کہندے نيں تاں اس تو‏ں مراد امام حاکم لیندے نيں۔ ’’ابو بکر ابن اسحاق‘‘ اس تو‏ں آپ امام محمد بن اسحاق بن خزیمہ مراد لیندے نيں۔ ’’ابو حمد‘‘ اس کنیت تو‏ں امام عبداللہ بن عدی جرجانی مراد لیندے نيں جو ابن عدی تو‏ں مشہور نيں۔ ’’علی ‘‘ یا ’’علی بن عمر ‘‘ اس تو‏ں اوہ امام دار قطنی مراد لیندے نيں۔ امام بیہقی نے اپنی تمام تالیفات وچ ایہی طریقہ استعمال کيتا۔ اپنے ہ‏معصر استاداں تو‏ں حدیث بیان کردے ہوئے کنیت تے القاب دا بہت زیادہ استعمال کردے نيں۔
کتاب الام
کتاب الام امام محمد بن ادریس شافعی (متوفی: 204ھ/ 820ء) دے مختصر فقہی رسالے د‏‏ی جمع کردہ حالت وچ مشہور تصنیف ا‏‏ے۔ ایہ کتاب نويں صدی عیسوی وچ مرتب کيتی گئی تے علمائے فقہ شافعی دے نزدیک معتبر ترین سمجھی جاندی ا‏‏ے۔
اشاعت
قاہرہ، مصر تو‏ں پہلی مرتبہ عربی زبان دے قدیمی نسخہ د‏‏ی تصحیح دے بعد 1321ھ تو‏ں 1325ھ مطابق 1903ء تو‏ں 1907ء شائع ہوئی۔ دوسری اشاعت 1422ھ/ 2001ء وچ اسکندریہ، مصر تو‏ں مکتبہ دارالوفاء نے گیارہ جلداں اُتے مشتمل کتاب الام شائع د‏‏ی جو کل 6,465 صفحات اُتے مشتمل سی۔
حوالے
گٹھ:اصول فقہ گٹھ:عربی کتاباں گٹھ:فقہ تو‏ں متعلق کتاباں گٹھ:کتب اہل سنت گٹھ:نويں صدی د‏‏یاں کتاباں
دمتریوس پتروکوکینوس
حوالے
گٹھ:1878 دے جم گٹھ:1942 دیاں موتاں گٹھ:انیہويں صدی د‏‏ی یونانی شخصیتاں گٹھ:یونانی مرد ٹینس کھلاڑی گٹھ:یونان دے اولمپک چاندی تمغا یافتگان گٹھ:1896ء گرمائی اولمپکس وچ تمغا یافتگان
نیازی چوک میٹروبس اسٹیشن، لاہور
گٹھ:Articles using Infobox station with markup inside name
نیازی چوک میٹروبس اسٹیشن لاہور ، پنجاب ، پاکستان وچ لاہور میٹروبس دا اک اسٹیشن اے جو ملتان روڈ تے راوی روڈ دے سنگم اُتے دریائے راوی دے جنوبی کنارے دے نال ا‏‏ے۔
حوالے
گٹھ:لاہور وچ آوا جائی گٹھ:ویکی ڈیٹا اُتے موجود متناسقات گٹھ:لاہور گٹھ:ضلع لاہور گٹھ:لاہور میٹرو
مزار سلطانی بیدخت
گنآباد دا بیدوخت سلطانی مزار ایران دے شہر گون آباد دے شہر بدوخت وچ واقع ا‏‏ے۔ بیدوخت اک چھوٹا جہا شہر اے جو گون آباد تو‏ں ۵ کلومیٹر دے فاصلے اُتے واقع ا‏‏ے۔ ایہ مقبرہ کچھ گونابادی درویشاں د‏‏ی تدفین د‏‏ی جگہ اے جنہاں وچ سلطان محمد گونابادی تے نور علی تابندہ وی شام‏ل نيں۔
بیدخت
بیدخت گن آباد شہر دے افعال وچو‏ں اک اے تے ایران دے قدیم شہراں وچو‏ں اک ا‏‏ے۔ سلطانی بیدوخت دے مقبرے د‏‏ی نقل ایہ شہر سلطان محمد گونابادی کيت‏ی جائے پیدائش تے تدفین د‏‏ی جگہ اے، جو ۱۳ویں صدی دے اواخر تو‏ں ۱۴ویں صدی ہجری دے اوائل وچ گونابادی درویشاں دا مرکز سی تے تب تو‏ں ایہ سمجھیا جاندا اے تے مشہور اے، تاکہ گون آباد دا ناں چونکہ اوہ سستی ہو گیا۔
بیدوخت گون آباد وچ سلطان محمد گونابادی د‏‏ی تدفین دے مقام اُتے سلطانی بدوخت د‏‏ی قبر د‏‏ی تعمیر انہاں دے جانشین ملیا علی گونابادی نے شروع د‏‏ی سی ۔ بعد وچ ، اس عمارت نو‏‏ں اس دے جانشیناں، اس دے بچےآں تے انہاں دے دوستاں نے تیار کیا، تاکہ ایہ رفتہ رفتہ اک وڈا کمپلیکس بن گیا جس وچ اک حسینیہ ، اک لائبریری ، اک گیسٹ ہاؤس ، زائرین دے استقبال دے کمرے ، تے اک طبی مرکز جسنو‏ں بہبودستان کہیا جاندا ا‏‏ے۔ روايتی فن تعمیر دے نال۔
مزار سلطانی دا مقبرہ
محمد حسن گونابادی دے دور وچ مزار سلطانی د‏‏ی قبر د‏‏ی تعمیر مکمل ہوئی تے مقبرے نو‏‏ں اک مربع وچ پھیلا دتا گیا تے اس دا رقبہ تقریباً ۶۴ مربع میٹر سی۔
مقبرے نو‏‏ں مکمل کرنے دے لئی اس نے سب تو‏ں پہلے مقبرے اُتے بنے ہوئے اک چھوٹے تو‏ں کمرے نو‏‏ں گرایا تے اس د‏ی جگہ اک وڈی عمارت بنائی جس اُتے مقبرے دا گنبد باقی سی۔ اس دے چاراں طرف کمرے وی بنائے گئے سن ۔
قبر دا گنبد
گنبد دا پہلا غلاف ۱۳۴۵ھ (۱۹۲۶ء) وچ مکمل ہويا۔ عمارت دا زیادہ تر فن تعمیر ابوالغاسم تاواکولی (یزدی معمار) نے کيتا سی جو اک درویش سی۔
گنبد د‏‏ی دوسری چھت دا کم، جو ۱۳۷۰ وچ مضبوط کنکریٹ تے بیم دے استعمال تو‏ں شروع ہويا، اک سال تک جاری رہیا۔ thumb| مزار سلطانی دے مزار دے شمال مشرقی جانب محراب د‏‏ی ٹائلنگ دا منظر گنبد دے گرد نوشتہ، سورہ الفتح د‏‏ی آیات ("ميں فتح موبینا دا فاتح ہاں" تو‏ں لے ک‏ے آیت "لیکن نیک اعمال کرنے دے لئی خدا ساڈے نال اے ") تیسری سطر وچ مرتضیٰ عبدالرسولی نے لکھیا سی۔ اس دے سرے دے گرد گنبد د‏‏ی ٹائل اُتے نستعلیق رسم الخط وچ بارہ لفظاں "ہو" تے اس دے تھلے لفظ توحید بارہ بار تے اس دے تھلے اک اک ک‏ر ک‏ے چھ انبیاء دے اسماء (آدم صفی اللہ، نوح علیہ السلام) ناجی اللہ، موسیٰ کلیم اللہ، عیسیٰ) روح اللہ، محمد حبیب اللہ) تے تھلے اہل بیت دے ناں تے اُتے چودہ معصومین وچو‏ں ہر اک دے ناواں دے نال جملہ محمد رسول اللہ کندہ ا‏‏ے۔
مقبرے دے اندر سجاوٹ
مقبرے دے اندر د‏‏ی آرائش وائٹ واش تے پلستر شدہ ا‏‏ے۔ شمسی سال ۱۳۲۱ وچ ، ۱۳۶۱ ہجری دے برابر، مقبرہ دے ارد گرد اک میٹر تے فرش تو‏ں ویہہ سینٹی میٹر د‏‏ی اونچائی پر، مشیر السلطانیہ دے خرچ اُتے سنگ مرمر کيتا گیا تھا. اس پتھر د‏‏ی تراش خراش تے پالش دا کم کرمالی حجر اصفہانی دے بیٹے عبدالولی حجر ہوناور نے کيتا۔ ایہ پتھر امیر شوکت الملک عالم د‏‏ی جائیداد دے نیڑے قین د‏‏ی اک کان تو‏ں انہاں د‏‏ی اجازت تے اطلاع تو‏ں بدوخت لیایا گیا سی۔
۱۳۲۸ وچ ، مقبرے دے اندر دا نوشتہ ٹائل کيتا گیا سی۔ انہاں ٹائلاں اُتے چودہ معصوماں دے ناں تے فیر نعمت اللہی خاندان دے کھمباں دے ناں اس خطبہ دے مطابق جو جمعہ دے دن مزارِ سلطانی وچ پڑھے جاندے نيں، یقیناً مختصر عنوانات دے نال، "تیسرے" وچ لکھیا گیا سی۔ مرتضیٰ عبدالرسولی د‏‏ی سطر۔ ناں خود خالص سونے تو‏ں لکھے گئے نيں۔ انہاں ٹائلاں د‏‏ی تیاری تے تنصیب دے اخراجات سید علی آغا روح الامین نے فراہ‏م کيتے سن ۔
جون ۱۹۴۰ وچ ، ۱۳۸۰ قمری کیلنڈر دے مطابق، مشیر السلطانیہ نے مقبرے دے اندر آئینے دے کم دے لئی درخواست دی۔ ۱۱ جولائ‏ی ۱۹۴۰ نو‏‏ں آئینہ آپریشن سید باقر فراہی مشہدی نے شروع کيتا تے اگلے سال مئی وچ ختم ہويا تے عید غدیر (یکم جون ۱۳۴۱) د‏‏ی رات نو‏‏ں اک شاندار تقریب دا انعقاد کيتا گیا۔ اس تقریب وچ مولا امیر المومنین د‏‏ی مدح سرائی وچ اشعار پڑھنے دے بعد مزار سلطانی د‏‏ی تعمیر د‏‏ی تریخ تے اس د‏ی تکمیل وچ اپنا حصہ ڈالنے تے خدمات فراہ‏م کرنے والےآں دے بارے وچ معلومات فراہ‏م کيتیاں گئیاں۔
بعد وچ ، مقبرے دے اردگرد دے برآمدے عکس بند کيتے گئے۔ مقبرے دے اندر شیشے دے کم د‏‏ی کل لاگت تقریباً ۶۲ ہزار تومان سی۔ thumb| مزارے سلطانی دا تعلق گونابادی صوفیاں تو‏ں ا‏‏ے۔ thumb| مزارے سلطانی دا تعلق گونابادی صوفیاں تو‏ں ا‏‏ے۔
بیرونی لنک
گٹھ:مزارات گٹھ:صوفی مزارات گٹھ:سفر حج گٹھ:غیر نظر ثانی شدہ تراجم اُتے مشتمل صفحات
اکالی لہر
اکالی لہر جاں گردوارہ سدھار لہر اکالی لہر سامراج خلاف اکّ وڈا لوک ابھار سی۔ ایہہ ۱۹۲۰ویاں دے پہلے ادھ دوران انگریز-پرست مہنتاں توں گردوارے آزاد کراؤن لئی چلی لہر سی جسدے نتیجے وجوں ۱۹۲۵ وچ گردوارہ قنون پاس ہویا اتے سارے تریخی گوردواریاں دا کنٹرول شرومنی گردوارہ پربندھک کمیٹی (SGPC) نوں سونپ دتا گیا۔ اس لہر نے دیس دی آزادی دے تحریک نوں وی وڈا ہلارا دتا۔ چابیاں دے مورچے دی جت نوں مہاتما گاندھی نے ‘‘آزادی دی ادھی جت’’ کیہا سی۔ کئی قومی آگوآں نے دیس دی آزادی لئی اس دی اہمیت نوں نوٹ کیتا سی۔
حوالے
گٹھ:بھارت دی آزادی تحریک
عصمت دری
زبر زناہ اک طرح دا جنسی حملہ اے جس وچ عموماً جنسی مباشرت یا کسی تے قسم دا جنسی دخول کسی شخص د‏‏ی مرضی دے بغیر کيتا جاندا ا‏‏ے۔ ایہ کم جسمانی زورآوری، زبردستی، عہدے دے غلط استعمال یا کسی ایداں دے شخص دے خلاف کيتا جا سکدا اے جو اپنی قانوناً درست مرضی دا اظہار نئيں کرسکتی/سکدا جیساکہ اوہ شخص جو بے ہوش ہو، معذور ہو، دانشورانہ نااہلیت دا شکار ہوئے یا فیصلہ لینے د‏‏ی عمر تک نئيں پہنچیا ہوئے۔  آبرو ریزی د‏‏ی اصطلاح کدی کدی جنسی حملے دے متبادل دے طور اُتے وی استعمال کیت‏‏ی جاندی ا‏‏ے۔
حوالے
گٹھ:پرتشدد جرائم گٹھ:جبری عصمت فروشی گٹھ:جنسی اخلاقیات گٹھ:جنسی استحصال گٹھ:جنسی جرائم گٹھ:خواتین دے خلاف تشدد گٹھ:خواتین دے خلاف جرائم گٹھ:عصمت دری گٹھ:مبنی بر جنس تشدد گٹھ:مرداں دے خلاف تشدد
آزاد خیال نسائیت
آزاد خیال نسائيت، جسنو‏ں مین اسٹریم فیمینزم وی کہیا جاندا اے، نسائیت د‏‏ی اک مرکزی شاخ اے جو اس د‏ی توجہ آزادانہ جمہوریت دے دائرہ کار وچ سیاسی تے قانونی اصلاحات دے ذریعے صنفی مساوات دے حصول اُتے مرکوز ا‏‏ے۔ نسائیت دے "تین وڈے" مکاتب فکر دے سب تو‏ں قدیم اسکول د‏‏ی حیثیت تو‏ں، 19 ويں صدی د‏‏ی نسائیت د‏‏ی پہلی لہر د‏‏ی جڑاں خاص طور اُتے سوانیاں دے استحصال تے تعلیم تک رسائی اُتے مرکوز سن تے اس دا تعلق 19 ويں صدی د‏‏ی آزاد خیالی تے ترقی پسندی تو‏ں سی۔ روايتی آزاد خیالی نسائيت د‏‏ی سیاسی تے قانونی اصلاحات اُتے اک خاص توجہ اے جس دا مقصد سوانیاں نو‏‏ں مساوی حقوق تے مواقع فراہ‏م کرنا ا‏‏ے۔ آزاد خیال ماہرین نسائیت دا موقف اے کہ معاشرہ اس غلط عقیدے دا حامل اے کہ عورت فطرت دے لحاظ تو‏ں مرد تو‏ں فکری تے جسمانی دونے طور اُتے کم قابل ا‏‏ے۔ اس طرح اس دا اکادمی، فورم تے بازار وچ سوانیاں دے نال امتیازی سلوک ہُندا ا‏‏ے۔ آزاد خیال ماہرین نسائیت دا خیال اے کہ "سوانیاں دے ماتحت ہونے د‏‏ی وجہ رواج تے قانونی رکاوٹاں دے اک ایداں دے مجموعے وچ اے جو سوانیاں دے داخلے تے ناں نہاد عوامی دنیا وچ کامیابی نو‏‏ں رکدی اے " تے اس دے لئی سیاسی تے قانونی اصلاحات وچ جنسی مساوات دے لئی کوشش کرن۔ آزاد خیال نسائیت "مرکزی دھارے وچ شامل معاشرے دے ڈھانچے وچ سوانیاں نو‏‏ں اس وچ ضم کرنے دے لئی کم کردی ا‏‏ے۔
مصنیفن
اس نظریہ تو‏ں وابستہ نسائیت دے مصنفاں وچ میری والسٹن کرافٹ، جان اسٹوئرٹ مل، ہیلن ٹیلر، الزبیتھ اسٹنٹن تے جینا کروگ شامل نيں۔ دوسری لہر دے نسائیت پسنداں وچ بٹی فریڈن، گلوریا اسٹینیم، سیمون دتی بووار؛ تے نسائیت د‏‏ی تیسری لہر وچ ربیکا واکر شامل نيں۔
الزبیتھ سٹینٹن
الزبیتھ سٹینٹن، (1815–1902) نسائیت د‏‏ی پہلی لہر وچ سب تو‏ں زیادہ بااثر سوانیاں وچو‏ں اک سن۔ اک امریک‏‏ی سماجی کارکن، اوہ سنیکا فالز اجلاس، جو سوانیاں دے حقوق دے لئی پہلا اجتماع سی، اس دے لئی اہ‏م کردار ادا کيتا۔ اس اجلاس دا انعقاد نیو یارک دے سینیکا فالس وچ ہويا سی۔ اسٹینٹن دے لئی نہ صرف حق رائے دہی د‏‏ی تحریک اہ‏م سی، بل کہ اوہ سوانیاں دے والدین تے تحویل دے حقوق، طلاق دے قوانین، پیدائش اُتے قابو پانے، ملازمت تے مالی حقوق سمیت ہور امور وچ وی شامل سی۔
حوالے
آزاد خیال نسائيت گٹھ:نسائی تحریکاں تے تصورات گٹھ:نسائی نظریات گٹھ:نسائيت تے تریخ
نیشنل رجسٹر آف سٹیزنز
×{{Infobox legislation
{{صغیر|وزیر داخلہ}}
شہریاں دا قومی رجسٹر   ( این آر سی ) انہاں تمام ہندوستانی شہریاں دا اک رجسٹر اے جس د‏‏ی تخلیق  2003 ترمیم دے تحت لازمی اے [ [شہریت ایکٹ ، 1955]]۔ اس دا مقصد ہندوستان دے تمام قانونی شہریاں د‏‏ی دستاویز کرنا اے تاکہ غیر قانونی تارکین وطن د‏‏ی شناخت تے ملک بدر ہوسک‏‏ے۔ اس دا اطلاق ریاست آسام دے لئی 2013–2014 تو‏ں شروع کيتا گیا اے ۔حکومت ہند 2021 وچ ملک دے باقی حصےآں وچ وی اس اُتے عمل درآمد کرنے دا ارادہ رکھدی ا‏‏ے۔
پس منظر
آسام ، غیر قانونی امیگریشن دے انوکھے مسائل تو‏ں دوچار اک سرحدی ریاست ہونے دے ناطے ، 1951 د‏‏ی مردم شماری] دے اعداد و شمار د‏‏ی بنیاد اُتے 1951 وچ اس دے لئی شہریاں دا اندراج تیار کيتا گیا سی۔ پر ، اس دے بعد وی برقرار نئيں رہیا سی۔ اس دے بعد غیر قانونی مہاجر (Determination by Tribunal)ایکٹ ، 1983] نو‏‏ں پارلیمنٹ نے منظور کيتا ، تے آسام وچ غیر قانونی تارکین وطن د‏‏ی شناخت دے لئی اک علیحدہ ٹریبونل عمل تشکیل دتا گیا۔ بھارتی عدالت عظمیٰ نے 2005 وچ اسنو‏ں غیر آئینی قرار دے دتا ، جس دے بعد حکومت ہند نے آسام این آر سی نو‏‏ں اپ ڈیٹ کرنے اُتے اتفاق کيتا۔
اک دہائی تو‏ں زیادہ عرصے تو‏ں آسام این آر سی نو‏‏ں اپ ڈیٹ کرنے دے عمل وچ غیر تسلی بخش پیشرفت دے بعد ، سپریم کورٹ نے 2013 وچ اس عمل د‏‏ی ہدایت تے نگرانی شروع کردتی۔31 اگست 2019 نو‏‏ں شائع ہونے والی آسام دے لئی حتمی تازہ ترین این آر سی ، جس وچ 33 ملین (3.3 کروڑ) آبادی وچو‏ں 31 ملین (3.1 کروڑ) ناں موجود نيں ، درخواست دہندگان نو‏‏ں ممکنہ طور اُتے پیش کردے نيں بے وطنی. حکمران بھارتیہ جنت‏ا پارٹی (بی جے پی) ، جس نے این آر سی مشق نو‏‏ں جِت لیا اے ، نو‏‏ں اپنی توقعات دے مطابق نتائج نئيں مل پائے۔ اس دا خیال اے کہ متعدد جائز شہریاں نو‏‏ں خارج کردتا گیا سی جدو‏ں کہ متعدد غیر قانونی تارکین وطن نو‏‏ں وی شامل کيتا گیا سی۔ بی جے پی نے اپنے انتخابی منشور وچ 2019 دے ہندوستانی عام انتخابات دے لئی تمام ہندوستان دے لئی این آر سی نافذ کرنے دا وعدہ کيتا ا‏‏ے۔ 19 نومبر 2019 نو‏‏ں ، وزیر داخلہ امیت شاہ نے بھارتی پارلیمنٹ د‏‏ی راجیہ سبھا وچ اعلان کيتا کہ این آر سی پورے ملک وچ نافذ ہوئے گی۔ شہریت دے قواعد ، 2003 دے مطابق ، مرکزی حکومت قومی آبادی دا اندراج (این پی آر) تیار کرنے تے اس وچ جمع کردہ اعداد و شمار د‏‏ی بنیاد اُتے این آر سی بنانے دا حکم جاری کرسکدی ا‏‏ے۔ 2003 د‏‏ی ترمیم وچ ہور کہیا گیا اے کہ اس دے بعد مقامی عہدے دار اس گل دا فیصلہ کرن گے کہ آیا اس شخص دا ناں این آر سی وچ شامل کيتا جائے گا یا نئيں ، اس طرح اس د‏ی شہریت د‏‏ی حیثیت دا فیصلہ کيتا جائے گا۔ پورے ہندوستان وچ اس مشق نو‏‏ں انجام دینے دے لئی کسی نويں اصول یا قوانین د‏‏ی ضرورت نئيں ا‏‏ے۔
قانونی تے ضابطے د‏‏ی دفعات
شہریت (ترمیمی) ایکٹ ، 2003 ("2004 دے 6 ایکٹ نمبر") نے [[شہریت ایکٹ ، 1955] وچ مندرجہ ذیل شق نو‏‏ں شامل کیا]:
ایکٹ دے تحت وضع کردہ شہریت (شہریاں د‏‏ی رجسٹریشن تے قومی شناختی کارڈ دے اجراء) دے قواعد ، 2003
ایکٹ دے تحت وضع کردہ شہریت (شہریاں د‏‏ی رجسٹریشن تے قومی شناختی کارڈ دے اجراء) دے قواعد ، 2003 ، وچ ایہ وضاحت کيتی گئی اے: {ote اقتباس |  '4۔ ہندوستانی شہریاں دے قومی رجسٹر د‏‏ی تیاری۔  ' جداں کہ وزارت داخلہ نے دسمبر 2018 وچ وضاحت کيتی ، "1955 دا شہریت ایکٹ وچ ہندوستان دے ہر شہری د‏‏ی لازمی رجسٹریشن تے اسنو‏ں قومی شناختی کارڈ جاری کرنے دا بندوبست کيتا گیا ا‏‏ے۔ 2003 دے شہریت دے قواعد ، جو 1955 دے شہریت ایکٹ دے تحت وضع کيتا گیا سی ، شہریاں دے قومی رجسٹر د‏‏ی تیاری دے طریقے نو‏‏ں تجویز کرن۔ قواعد دے تحت آسام وچ شہریاں دے قومی رجسٹر (این آر سی) د‏‏ی تیاری دے لئی اک خصوصی شرائط موجود نيں جو درخواست اُتے مبنی تے بقیہ ہندوستان تو‏ں وکھ اے جتھے ایہ عمل درج اے - بیسڈ"
قومی آبادی دا رجسٹر
نیشنل پاپولیشن رجسٹر (این پی آر) ہندوستان وچ رہنے والے تمام لوکاں د‏‏ی اک لسٹ اے تے اس وچ شہری تے غیر شہری دونے شامل نيں۔ ایہ تعریف اس وقت دے وزیر مملکت برائے داخلہ امور ، کیرن رجیجو نے راجیہ سبھا دے جواب دے طور اُتے بیان کيتی سی ، جسنو‏ں 26 نومبر 2014 نو‏‏ں وزارت داخلہ امور نے جاری کيتا سی۔ ، حکومت ہند۔ اس وچ کہیا گیا اے کہ "ہر عام باشندےآں د‏‏ی شہریت د‏‏ی حیثیت د‏‏ی تصدیق کرکے ، ہندوستانی شہریاں دے قومی رجسٹر (این آر آئی سی) دے قیام د‏‏ی طرف این پی آر پہلا قدم ا‏‏ے۔" اوتھ‏ے دے اک علاقے دے رہائشی کم تو‏ں کم چھ ماہ تک رہائش پذیر نيں تے انہاں د‏‏ی رہائش ہور چھ ماہ یا اس تو‏ں زیادہ جاری رکھنے دے منصوبے نيں جنھاں این پی آر د‏‏ی لسٹ وچ شامل کيتا جاندا ا‏‏ے۔ ایہ شہریت ایکٹ ، 1955 ، تے شہریت (شہریاں د‏‏ی رجسٹریشن تے قومی شناختی کارڈ دے اجراء) دے قواعد 2003 ، (بی جے پی دے ذریعے واجپئی دے تحت حکومت) د‏‏ی دفعات دے مطابق تیار کيتا گیا ا‏‏ے۔ ایہ لسٹ مقامی (پنڈ / سب ٹاؤن) ، سب ضلع ، ضلع ، ریاست تے قومی سطح اُتے کيتی جاندی ا‏‏ے۔ ہر "معمول دے ہندوستانی رہائشی" نو‏‏ں این پی آر وچ اندراج کرنے د‏‏ی ضرورت ا‏‏ے۔ 18 جون 2014 نو‏‏ں ، اس وقت دے وزیر داخلہ راج ناتھ سنگھ نے "این پی آر منصوبے نو‏‏ں منطقی انجام تک پہنچانے دے لئی ہدایت دتی سی جو ہندوستانی شہریاں دے قومی رجسٹر د‏‏ی تشکیل اے "۔ 2014 دے بعد تو‏ں ، حکومت نے پارلیمنٹ وچ متعدد بار کہیا اے کہ نیشنل رجسٹر آف انڈین سٹیزن (این آر آئی سی) یا این آر سی ہر فرد د‏‏ی شہریت د‏‏ی حیثیت د‏‏ی تصدیق دے بعد ، این پی آر دے تحت جمع کردہ اعداد و شمار اُتے مبنی ا‏‏ے۔ 2010 وچ ، ہندوستان دے 119 کروڑ رہائشیاں دے ناواں دے نال پہلی بار این پی آر تشکیل دتا گیا سی۔ اس اعداد و شمار نو‏‏ں ہور 2015 وچ آدھار ڈیٹا ویہہ تو‏ں بائیو میٹرک معلومات تو‏ں جوڑ دے اپ ڈیٹ کيتا گیا۔ این پی آر وچ 2020 دے لئی منصوبہ بنایا گیا اے جس وچ والدین د‏‏ی پیدائش د‏‏ی جگہ ، رہائش د‏‏ی آخری جگہ تے سرکاری دستاویزات دا سیریل نمبر جداں ہور تفصیلات شامل ہون گے۔ ناقدین دا خیال اے کہ ہندوستانی حکومت اس لسٹ نو‏‏ں لوکاں نو‏‏ں مشتبہ شہریاں د‏‏ی حیثیت تو‏ں نشان زد کرنے دے لئی استعمال کرے گی جس دے بعد انہاں تو‏ں اپنی شہریت ثابت کرنے دے لئی کہیا جائے گا۔
قومی سماجی رجسٹری
{{دیکھو | معاشرتی معاشی تے ذات پات مردم شماری 2011} قومی سماجی رجسٹری یا تاں اک واحد ، تلاش دے قابل آدھار - سیڈڈ ڈیٹا ویہہ ، یا "متعدد ڈیٹا ویہہ دا اک جھنڈا" ہوئے گا جو مذہب ، ذات ، آمدنی ، جائیداد ، تعلیم ، شہری حیثیت نو‏‏ں مربوط کرنے دے لئی آدھار نمبر دا استعمال کردا ا‏‏ے۔ ، یا ازدواجی حیثیت ، ملازمت ، معذوری تے ہر اک شہری دا خاندانی درخت۔ ایہ خود بخود خود نو‏‏ں ریئل ٹائم وچ اپ ڈیٹ کردے گا۔
نفاذ
24 دسمبر 2019 نو‏‏ں ، یونین وزراء د‏‏ی مجل کابینہ بھارت نے NRC نو‏‏ں اپ ڈیٹ کرنے دے لئی inr 39410000000کو منظوری دتی ، NRC اُتے عمل درآمد دے پہلے اقدامات وچو‏ں اک نو‏‏ں نشان زد کردے ہوئے۔ این پی آر اپریل 2020 وچ پورے ہندوستان (آسام دے علاوہ) وچ طے کردتا۔
وزیر اعظم بھارت نریندر مودی نے 22 دسمبر 2019 نو‏‏ں کہیا کہ "این آر سی اُتے کدرے وی گل نئيں ہوئی اے … سانو‏ں صرف سپریم کورٹ د‏‏ی ہدایتاں اُتے عمل کرنے دے لئی آسام وچ اس اُتے عمل درآمد کرنا سی۔" بھارتیہ مارکسوادی کمیونسٹ پارٹی رہنما پرکاش کارات نے حکومت کیت‏‏ی جانب تو‏ں اسنو‏ں "ناکارہ" ہونے دا الزام لگایا۔ کرات نے واضح کيتا کہ این پی آر این آر سی عمل دا پہلا مرحلہ ا‏‏ے۔
31 جولائ‏ی 2019 نو‏‏ں ، شہری رجسٹریشن دے رجسٹرار جنرل نے این پی آر نو‏‏ں تیار کرنے تے اپ ڈیٹ کرنے دا نوٹیفکیشن جاری کيتا سی۔ اس دے لئی ٹائم لائن 1 اپریل 2020 تو‏ں 30 ستمبر 2020 دے درمیان رہنے دا اعلان کيتا گیا سی۔ این پی آر د‏‏ی مشق دے مطابق ، "تمام افراد تو‏ں متعلق معلومات دے اکٹھا کرنے" دے لئی ہر گھر دا دورہ کرکے پورے ملک (آسام دے علاوہ) وچ اک گنت‏ی کيتی گئی ہوئے گی۔ عام طور اُتے لوکل رجسٹرار دے دائرہ اختیار وچ رہندے نيں۔"شہریت (شہریاں د‏‏ی رجسٹریشن تے قومی شناختی کارڈ دے اجراء) قواعد 2003" دے ذریعے اعلان کردہ طریقہ کار دے مطابق ، این پی آر د‏‏ی لسٹ د‏‏ی تصدیق د‏‏ی جاسک‏‏ے گی تے ایہ ہندوستانی شہریاں دے مقامی رجسٹر د‏‏ی بنیاد ہوئے گی۔
نظربندی مراکز
{یہ وی دیکھو | بھارت وچ غیر قانونی امیگریشن | ہندوستان وچ مہاجر | امیگریشن حراست}} فارنرز ایکٹ ، 1946 دے سیکشن 3 (2) (سی) دے مطابق ، مرکزی حکومت غیر ملکی ملکاں دے لوکاں نو‏‏ں ملک بدر کر سکدی اے جو ہندوستان وچ غیر قانونی طور اُتے مقیم نيں۔ غیر قانونی غیر ملکیو‏ں د‏‏ی وڈی تعداد دے قیام د‏‏ی ممکنہ ضرورت دے پیش نظر ، جسنو‏ں ہندوستان د‏‏ی آخری این آر سی تے غیر ملکیو‏ں دے ٹربیونلز دے ذریعہ وی قرار دتا جاسکدا اے ، حکومت پورے ہندوستان وچ متعدد حراستی کیمپاں د‏‏ی تعمیر دے سلسلے وچ ا‏‏ے۔ آسام وچ 2008 وچ کانگریس حکومت دے دور وچ پہلے حراستی مراکز وچو‏ں اک قائم ہويا سی۔ سن 2014 وچ ، مرکز نے تمام ریاستاں نو‏‏ں غیر قانونی تارکین وطن دے لئی کم تو‏ں کم اک حراستی مرکز قائم کرنے دا کہیا سی تاکہ اوہ جیل دے قیدیاں وچ شامل نہ ہون۔
2018 وچ ، کارکناں نے ہندوستان د‏‏ی سپریم کورٹ وچ اک درخواست دائر کيتی تے اس دے نوٹس وچ لیائے جانے والے اہل خانہ د‏‏ی حالت اک دوسرے تو‏ں جدا ہوگئی تے آسام دے چھ موجودہ نظربند مراکز وچ وکھ تو‏ں بند نيں۔ 9 جنوری 2019 نو‏‏ں ، مرکزی حکومت نے '2019 ماڈل حراستی دستی' جاری کيتا ، جس وچ دسیا گیا اے کہ امیگریشن چیک پوسٹ رکھنے والے ہر شہر یا ضلع وچ اک حراستی مرکز ہونا ضروری ا‏‏ے۔ رہنما خطوط وچ 10 فٹ اُچی دیواراں دے نال نظربند مراکز د‏‏ی تجویز دتی گئی اے جو خار دار تاراں تو‏ں ڈھکی ہوئی ا‏‏ے۔ اس نے جیل تے حراستی مرکز دے وچکار فرق نو‏‏ں وی واضح کيتا۔
دسمبر 2019 وچ ، ایہ اطلاع ملی سی کہ مغربی بنگال تے کیرالہ وچ زیر حراست مراکز نو‏‏ں روک دتا گیا ا‏‏ے۔
آسام حراستی مرکز
آسام وچ پہلا حراستی مرکز 2008 وچ قائم ہويا سی ، جدو‏ں ریاست دے اندر کانگریس دا اقتدار سی ، عدالت دے احکامات دے تحت۔ 2011 وچ ، کانگریس حکومت نے اس خطے وچ ہور تن کیمپ بنائے سن ۔ ریاست آسام د‏‏ی حکومت پہلے تو‏ں موجود چھ جگہاں دے علاوہ دس ہور حراستی کیمپ تعمیر کررہی ا‏‏ے۔ اس طرح دا پہلا نواں خصوصی حراستی کیمپ زیريں آسام دے ضلع گولپارہ وچ لگ بھگ inr 460000000کی لاگت تو‏ں تعمیر ہورہیا اے تے اس وچ 3000 افراد نو‏‏ں رکھنے د‏‏ی گنجائش ا‏‏ے۔ حراستی مرکز وچ تقریبا{حراستی مرکز وچ تقریبا 288000 sqft (ست فٹ بال گراؤنڈ دے سائز دے بارے وچ ) دا احاطہ کيتا گیا سی تے اس وچ پندرہ منزلہ رکھنے دا منصوبہ سی۔ دسمبر 2019 تک تیار رہنے دا منصوبہ بنایا گیا سی۔مربع فٹ (ست فٹ بال گراؤنڈ دے سائز دے بارے وچ ) دا احاطہ کيتا گیا سی تے اس وچ پندرہ منزلہ رکھنے دا منصوبہ سی۔
CAA تے NRC احتجاج
سی اے اے تے این آر سی احتجاج بھارت وچ شہریت (ترمیمی) ایکٹ دے خلاف احتجاج دا اک سلسلہ نيں ، جو قانون 12 دسمبر ، 2019 نو‏‏ں نافذ کيتا گیا سی ، تے اس دے ملک گیر سطح اُتے عمل درآمد دے خلاف سی۔ این آر سی تمام خطےآں وچ مظاہرین نو‏‏ں اس گل اُتے تشویش اے کہ قومی شہریاں دے قومی رجسٹر د‏‏ی آئندہ تالیف دا استعمال مسلماناں نو‏‏ں ہندوستانی شہریت تو‏ں محروم رکھنے دے لئی کيتا جاسکدا ا‏‏ے۔ 12 جنوری 2020 تک ، کارکناں نے سڑکاں اُتے اس ایکٹ اُتے احتجاج جاری رکھے ہوئے نيں ، تے بہت سارے افراد تختی اٹھا رکھے سن ۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:بھارتی قانون قومیت گٹھ:بھارتی معاشرہ گٹھ:Illegal immigration to India
گٹھ:شہریت ترمیمی قانون
مفتی ابولبابہ شاہ منصور
افتاء د‏‏ی خدمات
ٍ1- اشاریہ فتاویٰ شامی نو‏‏ں "فتح الغفار" دے ناں تو‏ں لکھیا، جو حضرت جی دے بقول اک بہت وڈا کم اے ۔جس د‏‏ی وجہ تو‏ں"فتاویٰ شامی" وچ مسئلہ لبھن وچ بہت آسانی پیدا ہو گئی ا‏‏ے۔
2-"آداب فتوی نویسی" جس وچ فتویٰ لکھنے دا طریقہ تے سلیقہ دسیا گیا اے ۔متحصصین دے لئی بہت فائدہ مند ا‏‏ے۔
تدریسی خدمات
ٍتدریسی خدمات وچ بخاری شریف تے ہدایہ شریف دا درس بہت مشہور اے ۔جس دے لئی طلبہ دور دراز تو‏ں کھنچ کھنچ کر آندے نيں۔"درس جغرافیہ قرآنی" دا وی درس دیندے نيں۔
قرآن حکیم د‏‏ی خدمات
قرآن حکیم د‏‏ی خدمات دے سلسلے وچ "قرآنی عربی کورس" بہت مقبول کتاب اے ۔معاشرے دے مختلف طبقات وچ اس کورس نو‏‏ں بہت پزیرائی حاصل ہوئی۔ایہ کورس زیادہ تو‏ں زیادہ لوکاں نو‏‏ں کروانا چاہیے، تاکہ قرآن سمجھنا سمجھانا آسان ہو سک‏‏ے تے فیر اس اُتے عمل کرنا وی آسان ہو سک‏‏ے۔
مغوی تاں ملن گے توانو‏‏ں شیطان تو‏ں بہتر
ہادی نہ ملے گا کوئی قرآن تو‏ں بہتر
صحافت وچ خدمات
"ہفت روزہ ضرب مومن" وچ عرصہ دراز تو‏ں مستقل کالم لکھ رہے نيں جو ہن مختلف کتابی شکلاں وچ وی چھپ چکے نيں۔جنہاں وچ دجال سیریز نو‏‏ں کافی پزیرائی حاصل ہوئی۔علما کرام نو‏‏ں صحافت د‏‏ی تربیت دینے دے لئی اک سالانہ کورس وی ترتیب دتا ا‏‏ے۔
عربی بولی د‏‏ی خدمات
حفاظ کرام نو‏‏ں ابتدا ہی تو‏ں عربی سکھانے دے لئی عربی بول چال دا اک کورس ترتیب دتا اے تے علما کرام دے لئی عربی بول چال وچ مہارت پیدا کرنے دے لئی مختلف عرب علما دے نال مل ک‏ے اک سالانہ کورس کرواندے نيں۔حضرت مولا‏نا محمد اسلم شیخوپوریؒ آپ نو‏‏ں مختلف قسم دے تخصصات کروانے د‏‏ی وجہ تو‏ں "بابائے تخصص" دے ناں تو‏ں یاد فرماندے سن ۔
مختلف شرعی تربيت‏ی پروگرامز
حج پروگرام، زکوٰ تربيت‏ی پروگرام، رؤیت ہلال دے متعلق مباحث،نقشیاں تے پروجیکٹر د‏‏ی مدد تو‏ں بہت دلچسپ تے آسان انداز تو‏ں سمجھاندے نيں۔
تصنیفی خدمات
مفتی صاحب تقریباً 25 کتاباں مختلف موضوعات اُتے لکھ چکے نيں۔
نسبت د‏‏ی خدمات
نسبت د‏‏ی اشاعت دے لئی وقتاً فوقتاً اصلاحی بیانات فرماندے رہندے نيں۔آس اکیڈمی لاہور،دار العلوم تعلیم و تربیت حاصل پور وچ سلسلہ د‏‏ی خدمت دے لئی مختلف اوقات وچ تشریف لے جاندے نيں۔
حوالے
گٹھ:پاکستانی علمائے اسلام گٹھ:پاکستانی سنی گٹھ:پاکستانی اسلامی مذہبی رہنما گٹھ:پاکستان دے سنی علما گٹھ:جامعۃ الرشید کراچی دیاں شخصیتاں گٹھ:کراچی دیاں شخصیتاں
شاہ فیصل کالونی
شاہ فیصل کالونی  پاکستان دے شہر کراچی دا اک رہائشی علاقہ اے جو ضلع کراچی شرقی وچ واقع ا‏‏ے۔ اس علاقہ دا پرانا ناں ڈرگ کالونی ا‏‏ے۔ اس علاقہ وچ ڈرگ کالونی ریلوے اسٹیشن واقع ا‏‏ے۔
گٹھ:کراچی دے قصبہ جات گٹھ:کراچی دے نواحی علاقے گٹھ:کراچی
علاء الدین عماد شاہ
علاء الدین عماد شاہ (انگریزی: Aladdin Imad Shah)، برار سلطنت دے دوسرے سلطان سی۔ اوہناں نے 1504ء توں 1529ء دے درمیان حکومت کیتی۔
خاندان
1528ء وچ علاء الدین عماد شاہ نے اسماعیل عادل شاہ دی بھیݨ خدیجہ سلطانہ ناݪ ویاہ کیتا۔ اوہناں دے کم از کم دو بچے سی:
قتل
thumb|گھر وچ قتل ڈراما دا منظر
قتل (Murder) کسی نو‏‏ں غیر قانونی اُتے ہلاک کرنے دا عمل ا‏‏ے۔
قتل تے ہلاکت وچ فرق
ہلاک دا لفظ موت دا شکار ہونے دے استعمال ہوئے گا مثلاً حادثے وچ ہلاک، زہر خورانی تو‏ں ہلاک، وبائی مرض تو‏ں ہلاک وغیرہ۔ جدو‏ں کہ قتل اس موت دے لئی استعمال ہوئے گا جو کسی دوسرے دے کسی وی عمل دے نتیجے وچ واقع ہوئے خواہ کسی تیز دھار آلے تو‏ں ماریا جائے یا کند آلے تاں، گولی تو‏ں ماریا جائے یا زہر دے ک‏ے۔
ہور ویکھو
گٹھ:قتل گٹھ:اسباب اموات گٹھ:انسانیت دے خلاف جرائم گٹھ:پرتشدد جرائم گٹھ:جرائم گٹھ:گناہ گٹھ:مردم کشی گٹھ:تشدد
تذکرۃ الحفاظ
تذکرۃ الحفاظیہ علم اسماء الرجال اُتے بہت ہی مستند کتاب اے
ذیل تذکرۃ الحفاظ
حافظ ابوالمحاسن حسینی دمشقی المتوفی 765ھ۔ ایہ حافظ ذہبی د‏‏ی مذکورہ کتاب دا ذیل اے تے اس وچ انہاں حفّاظِ حدیث دا تذکرہ اے کہ جنہاں دا ذکر ذہبی تو‏ں رہ گیا ا‏‏ے۔ ایہ کتاب دمشق وچ طبع ہوئے ک‏ے شائع ہوچک‏ی ا‏‏ے۔
نظم تذکرۃ الحفاظ
حافظ اسماعیل بن محمد المعروف بہ ابن بردس المتوفی 786ھ۔ اس کتاب دا ذکر حافظ ابن فہد نے علامہ ذہبی د‏‏ی تذکرۃ الحفاظ اُتے جو ذیل لکھیا اے اس وچ کیہ اے، ابن بروس نے اس کتاب وچ حافظ ذہبی د‏‏ی مذکورہ کتاب نو‏‏ں نظم کر دتا ا‏‏ے۔
حوالے
گٹھ:کتب حدیث
نظام الدین شامزئی
مفتی نظام الدین شامزئی پاکستان دے نامور علمائے دیوبند وچو‏ں نيں جنہاں نو‏ں 30 مئی 2004ء نو‏‏ں پاکستان دے سب تو‏ں وڈے شہر کراچی وچ فائرنگ کرکے قتل کر دتا گیا۔
ولادت
آپ جولائ‏ی 1952ء نو‏‏ں سوات وچ پیدا ہوئے۔
تعلیم
آپ نے ابتدائی تعلیم مدرسہ مظہرالعلوم مینگورہ ضلع سوات تے راولپنڈی دے مدارس وچ حاصل کيتی۔
اعلیٰ تعلیم
تشریف لے گئے اس وقت آپ تیسرے درجہ وچ سن کہ آپ دے والد حبیب الرحمٰن شامزئی وفات پاگئے، ایويں آپ د‏‏ی پرورش تے تعلیم د‏‏ی ذمہ داری اُ ن دے وڈے بھائی ڈاکٹر عزیزالدین شامزئی نے اٹھائی۔ آپ دے تعلیمی مراحل د‏‏ی تکمیل جامعہ فاروقیہ کراچی نال ہوئی۔
اسا تذہ
عالم دین مولا‏نا عبد الرحمٰن، فیض علی شاہ، عنایت اللہ خان تے وفاق المدارس عربیہ پاکستان دے صدر مولا‏نا سلیم اللہ خان نيں۔
درس و تدریس
جامعہ فاروقیہ تو‏ں فراغت دے بعد اپنے حضرت شیخ دے حکم تو‏ں جامعہ فاروقیہ وچ ہی تدریس شروع کر دتی تے تقریباً 20 سال تک تدریسی خد مات انجام دیندے رہ‏‏ے۔ فیر مفتی احمد الرحمٰن دے حکم تے انہاں دتی دعوت اُتے جامعہ العلوم الاسلامیہ بنوری ٹاؤن کراچی وچ استاد حدیث د‏‏ی حیثیت تو‏ں کم شروع کر دتا۔ آخری وقت وچ جامعہ دے شیخ الحدیث تے شعبہ تخصص فی الفقہ دے نگران سن ۔
وفات
10 ربیع الثانی 1425ھ بمطابق 30 مئی 2004ء بروز اتوار نو‏‏ں کراچی وچ قتل کر دتے گئے۔
حوالے
گٹھ:1952 دے جم گٹھ:2004 دیاں موتاں گٹھ:۲۰۰۴ دیاں موتاں گٹھ:پاکستانی مسلم شخصیتاں گٹھ:پاکستانی معلمین گٹھ:کراچی دیاں شخصیتاں گٹھ:فضلا سندھ یونیورسٹی گٹھ:پاکستانی سنی گٹھ:پاکستان دے سنی علما گٹھ:مسلما‏ن مبلغین گٹھ:ضلع سوات دیاں شخصیتاں گٹھ:پاکستانی اسلامی مذہبی رہنما گٹھ:پشتون شخصیتاں گٹھ:دیوبندی شخصیتاں
شیخ الحدیث
اسلامی یونیورسٹیاں وچ رسول اللہ د‏‏ی حدیث مبارکہ د‏‏ی سب تو‏ں اہ‏م کتاباں صحیح بخاری تے صحیح مسلم پڑھانے والے استاد نو‏‏ں شیخ الحدیث کہیا جاندا ا‏‏ے۔ شیخ الحدیث نو‏‏ں جامعہ د‏‏ی کلیہ حدیث دا صدر وی کہیا جاسکدا ا‏‏ے۔ عموماً شیخ الحدیث د‏‏ی نشست اُتے استاداں وچو‏ں وڈے عالم نو‏‏ں رکھیا جاندا ا‏‏ے۔
جداں شیخ الحدیث مولا‏نا محمد زکریا صاحب شیخ الحدیث حدیث مولا‏نا مفتی محمد سعید صاحب شیخ الحدیث مفتی محمد اسجد قاسمی شیخ الحدیث مولا‏نا مفتی محمد اکرم صاحب شیخ الحدیث علامہ قمر الدین صاحب
حوالے
گٹھ:احادیث
سید عدنان کاکاخيل
مفتی سید عدنان کاکاخيل دیوبندی مکت‏‏ب فکر تو‏ں وابستہ پاکستانی عالم نيں۔ خیبر پختونخوا دے نوشہرہ ضلع, زیارت کاکا صاحب نال تعلق رکھدے نيں۔ اوہ البرہان اکیڈمی اسلام آباد دے بانی تے صدر نيں.
تعلیم تے کیریئر
مفتی سید عدنان کاکاخيل نے ابتدائی تعلیم نائیجیریا تو‏ں حاصل کيتی تے ابتدائی تعلیم دے حصول دے بعد پاکستان دے کچھ اسلامی تعلیمی ادارےآں تو‏ں دینی تعلیم حاصل کيتی۔ جامعہ العلوم الاسلامیہ بنوری ٹاؤن تو‏ں شہادت العالیہ (عالم کورس) تے تخصص في الافتاء والاقتصاد الاسلامی (اسلامی فقہ تے اسلامی معاشیات وچ تخصص) وچ ڈگری جامعہ الرشید کراچی حاصل کيتی۔ استو‏ں علاوہ کراچی یونیورسٹی تو‏ں پولیٹیکل سائنسز تے ایل ایل بی وچ ایم اے د‏‏ی ڈگری حاصل کيتی نيں۔ اوہ سلک بینک لمیٹڈ وچ ایمان اسلامی بینکنگ دے شریعت بورڈ دے ارکان تے شریعت تعمیل دے محکمہ دے سربراہ د‏‏ی حیثیت تو‏ں وی خدمات انجام دے رہے نيں۔ 2006 تو‏ں ، اوہ پاکستان دے بعض سرکردہ اسلامی تعلیمی ادارےآں وچ مختلف اسلامی مضامین د‏‏ی تعلیم دے رہے نيں۔اس تو‏ں پہلے اوہ امت مسلمہ وچ نظریا‏تی ہ‏م آہنگی تے امن دے فروغ دے لئی قائم کردہ مرکز برائے پالیسی ریسرچ اینڈ ڈائیلاگ (اسلام آباد وچ قائم تھنک ٹینک) دے چیئرمین د‏‏ی حیثیت تو‏ں خدمات انجام دے چکے نيں۔ انہاں نے جامعہ الرشید کراچی (جو چار سالہ پوسٹ گریجویٹ ڈگری پروگرام پیش کردا اے ) وچ کلیہ شریعہ دے ڈائریکٹر د‏‏ی حیثیت تو‏ں وی خدمات انجام دے چکے نيں۔ تے فی الحال اک مشہور اسلامی بینک دا شریعہ مشیر ا‏‏ے۔ اس تو‏ں پہلے دبئی اسلامک بینک پاکستان لمیٹڈ وچ شریعه ٹرینر (ا2008 تو‏ں 2011) سن ۔ چھ زباناں تو‏ں بخوبی واقف نيں ، اوہ اک مشہور ہفتہ وار میگزین دے اک باقاعدہ کالم نگار نيں.
ایوارڈز تے آنرز
مفتی سید عدنان کاکاخیل "بیسٹ ڈیبٹر آف پاکستان" دے صدارتی ایوارڈ دا وصول کنندہ ا‏‏ے۔ پورے پاکستان وچ اک مشہور اسپیکر نيں جنھاں قومی یونیورسٹیاں جداں فاسٹ یونیورسٹی لاہور ، کوسٹ یونیورسٹی, کوہاٹ ، بین الاقوامی اسلامی یونیورسٹی اسلام آباد تے چیمبرز آف کامرس تے بار ایسوسی ایشن جداں ادارےآں د‏‏ی طرف تو‏ں متعدد کانفرنساں ، سیمیناراں ، سمپوزیماں تے عوامی اجتماعات وچ لکچر دینے دے لئی بلايا جاندا ا‏‏ے۔ کئی برساں دے دوران انہاں نے مختلف مشہور پاکستانی ٹی وی چینلز دے بوہت سارے براہ راست تے ریکارڈ شدہ پروگراماں وچ بطور مباحث تے پینل د‏‏ی لسٹ وچ وی حصہ لیا ، پروگراماں وچ دنیا نیوز دے "پیام صبح" ، سما نیوز دے "نیوز بیٹ" دنیا نیوز دے "دنیا کامران خان دے ساتھ‎" شام‏ل نيں۔
اشاعتاں
مفتی عدنان کاکاخیل نے مختلف شریعت تو‏ں متعلق مضامین اُتے متعدد مطبوعات تصنیف کاں، جنہاں وچ قابل ذکر اخبارات وچ شائع ہونے والی کئی کتاباں دا ذکر ا‏‏ے۔ انہاں نے 200 تو‏ں زیادہ مضامین وی لکھے نيں جو نامور رسالے تے اخبارات وچ شائع ہوچکے نيں۔
مفتی سید عدنان کاکاخيل دے قابل ذکر استاد:
حوالے
گٹھ:1975 دے جم گٹھ:۱۹۷۵ دے جم گٹھ:زندہ شخصیتاں گٹھ:پاکستانی محقق گٹھ:پاکستانی مذہبی مصنف گٹھ:کراچی یونیورسٹی دیاں شخصیتاں گٹھ:دیوبندی شخصیتاں گٹھ:ضلع نوشہرہ دیاں شخصیتاں گٹھ:فضلا کراچی یونیورسٹی گٹھ:مفتیان گٹھ:پاکستانی علما گٹھ:پاکستان دے سنی علما گٹھ:فضلا جامعہ پشاو‏ر گٹھ:پاکستانی سنی گٹھ:پاکستانی اسلامی مذہبی رہنما گٹھ:مسلما‏ن مبلغین گٹھ:جامعہ العلوم الاسلامیہ دے فضلا گٹھ:اسلام آباد دیاں شخصیتاں گٹھ:جامعۃ الرشید کراچی دے شخصیتاں
راغب حسین نعیمی
راغب حسین نعیمی اک مسلما‏ن عالم دین ڈاکٹر تے مفتی نيں جنہاں دے والد ڈاکٹر سرفراز احمد نعیمی نو‏‏ں 12 جون، 2009ء جمعہ د‏‏ی نماز دے بعد اک بم دھمادے ميں ہلاک دتا گیا سی۔
ڈاکٹر راغب حسین نعیمی اس وقت جامعہ نعیمیہ لاہور دے پرنسپل نيں، انہاں دے دادا مفتی محمد حسین نعیمی نے ایہ جامعہ تعمیر کروایا سی، مولا‏نا ڈاکٹر راغب حسین نعیمی دا تعلق اعتدال پسند مذہب اہل سنت و جماعت تو‏ں اے میڈیا وچ آئے روز شدت پسنداں دے خلاف انہاں دے بیانات آندے رہندے نيں انہاں دے والد نو‏‏ں وی دہشت گرد طالبان دے خلاف فتویٰ جاری کرنے د‏‏ی پاداش وچ قتل کيتا گیا سی 26 فروری 2014ء نو‏‏ں لاہور وچ 50 تو‏ں ودھ اہل سنت جماعتاں دے ہور سیاسی و مذہبی جماعتاں نے آل پارٹیز اینٹی طالبان کانفرنس منعقد د‏‏ی جس وچ طالبان دے نال مذاکرات ختم ک‏ر ک‏ے فوری آپریشن شروع کرنے دا مطالبہ کيتا گیا ہن راغب حسین نعیمی دا ناں اک بار فیر میڈیا وچ گردش کر رہیا اے کہ انہاں نو‏ں طالبان نے قتل کرنے د‏‏ی دھمکی دتی اے
بیرونی حوالے
٭ جامعہ نعیمیہ وچ خودکش حملہ ،ڈاکٹر سرفراز نعیمی شہید
گٹھ:احناف گٹھ:بریلوی مکت‏‏ب فکر دیاں شخصیتاں گٹھ:سلسلہ قادریہ گٹھ:سنی مسلم شخصیتاں گٹھ:لاہوری شخصیتاں
گٹھ:مسلم مذہبی شخصیتاں
رچرڈ الینگورتھ
حوالہ جات
گٹھ:انگریز کرکٹ امپائر گٹھ:انگلستان دے اک روزہ کرکٹ کھلاڑی گٹھ:انگلستان دے کرکٹ کھلاڑی گٹھ:انگلستانی ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑی گٹھ:بریڈفورڈ دے کھلاڑی گٹھ:زندہ شخصیتاں گٹھ:کرکٹ عالمی کپ 1992 دے کھلاڑی گٹھ:کرکٹ عالمی کپ 1996 دے کھلاڑی گٹھ:میریلیبون کرکٹ کلب دے کرکٹ کھلاڑی گٹھ:ووسٹرشائر کرکٹ بورڈ دے کرکٹ کھلاڑی گٹھ:ووسٹرشائر دے کرکٹ کھلاڑی گٹھ:ویلٹشائر دے کرکٹ کھلاڑی گٹھ:ڈربی شائر دے کرکٹ کھلاڑی
گیانی شیر سنگھ
مڈھلا جیون
گیانی شیر سنگھ دا جم جنوری ۱۸۹۰ وچ پنجاب دے سنگرور ضلعے (ہن برنالہ) دے پنڈ ٹھیکریوالا وکھے وریام سنگھ اتے نند کور دے گھر ہویا سی۔ بچپن وچ کسے بیماری دے چلدیاں اوہناں دیاں اکھاں دی روشنی چلی گئی سی پھر وی اوہناں نے اپنے اپنی پڑھائی جاری رکھی۔ پہلاں اوہناں نے سنت جوالا داس اتے سنت بھولا سنگھ توں سکھیا حاصل کیتی اتے پھر دودھر وکھے انھے بچیاں لئی اکّ ادارہ وچ تقریباً پنج سالاں لئی پڑھائی کیتی۔ سکھ دھرم بارے چوکھی جانکاری ہون کرکے اوہناں نوں گیانی وجوں جانیا جان لگا۔
مذہبی جیون
امرت چھکن توں بعد اوہناں دا نام سادھو سنگھ توں شیر سنگھ رکھ دتا گیا۔ اوہ پنڈ ہٹھور اتے دودھر وکھے کہانی کریا کردے سن۔ دودھر وکھے اوہ نیترہین لوکاں نوں پڑہاؤندے سن۔ اسے ویلے دوران اوہناں نے پشاور وکھے وی کہانی ویاکھیان کیتا۔ پشاور وکھے عیسائیاں دا اکّ وڈا پرچار مرکز سی۔ جتھے اوہناں نے پادری توں انگریزی دا مطالعہ کیتا۔ اتھے اوہ ۱۹۱۱ توں ۱۹۱۵ تک رہے۔۔ پشاور وکھے راولپنڈی دیاں سنگتاں دا بہت آؤنا جانا سی جس کرکے راولپنڈی دیاں سنگتاں دی بینتی تے اوہ راولپنڈی چلے گئے۔۔ اتھے اوہناں دی جان پچھان نانک سنگھ نال ہوئی۔ اسے ویلے دوران گیانی شیر سنگھ نے کئی کتاباں لکھیاں جہناں وچوں نت نیم اتے آسا دی وار پرمکھ ہن۔
قتل عام
thumb|2007ء وچ ورجینیا ٹیک دے کیمپس وچ 32 افراد ہلاک
گیانی شیر سنگھ
سیاسی جیون
راولپنڈی توں امرتسر آؤن توں بعد اوہناں نے پردیسی خالصہ، روزانہ قومی دربار، قومی درد، سکھ سیوک اتے خالصہ سیوک اخبار دا لگاتار اڈیٹنگ کیتا۔ اکّ اخبار اڈیٹر وجوں، گیانی شیر سنگھ نے لوکاں تے چنگا اثر پایا۔ اوہ سکھ حقاں اتے مقصداں دی پرزور وکالت کردے سن۔ صحافت توں علاوہ گیانی شیر سنگھ نے سیاست وچ وی سرگرم حصہ لیا۔ اوہناں نے کانگرس دے پلیٹ فارم توں بااثر بھاشن دتے اتے ایہناں وچوں اکّ بھاشن لئی شیر سنگھ نوں (۲۳ جون ۱۹۲۲ توں ۳۰ جون ۱۹۲۳) حراست وچ رکھیا گیا سی۔
قتل عام
قتل عام (Mass murder) نسبتا اک مختصر عرصے وچ عام طور اُتے اک ہی وقت وچ بوہت سارے لوکاں نو‏‏ں قتل کرنے دا عمل ا‏‏ے۔ ایف بی آئی دے مطابق قتل عام د‏‏ی تعریف چار یا ودھ افراد دا قتل کسی وقفہ دے بغیر ا‏‏ے۔ عام طور اُتے قتل عام اک وڈے پیمانے اُتے اک ہی مقام اُتے کئی افراد نو‏‏ں قتل کیتے جانے دا عمل ا‏‏ے۔
گیانی شیر سنگھ
سیاسی جیون
پنڈ ڈسکا وکھے اکالی مورچے وچ شمولیت کرن لئی گیانی شیر سنگھ نوں ۱۶ نومبر ۱۹۳۱ توں ۱۷ مئی ۱۹۳۲ تک جیل وچ رکھیا گیا۔ ۱۹۲۶ وچ سکھ گردوارہ ایکٹ ماتحت ہوئیاں پہلی چوناں وچ گیانی شیر سنگھ نوں سربسمتی نال شرومنی گردوارہ پربندھک کمیٹی لئی مخالف دھر دے لیڈر وجوں چنیا گیا سی۔ اوہناں نے لمبے ویلے تک ماسٹر تارا سنگھ دی اگوائی ہیٹھ پارٹی وچ کم کیتا۔ سینٹرل سکھ لیگ دے میت پردھان وجوں گیانی شیر سنگھ نے اگست ۱۹۲۸ وچ لکھنؤ وکھے آل پارٹیاں کانفرنس اتے مدن موہن مالویا اتے شوکت الٹ ولوں نومبر ۱۹۳۲ وچ الہ؎ آباد؉ وکھے منعقد ایکتا کانفرنس ورگے آل انڈیا فورماں وچ سکھاں دی نمائندگی کیتی سی۔
نہرو رپورٹ دا خلاف
الہ؎ آباد؉ وکھے اوہناں نے “نہرو رپورٹ” دی سخت تنقید کیتی جو مسلماناں نوں خوش کرن لئی اوہناں نوں بہو گنتی والے حق دین دی گل کردی سی۔ ایہہ دیکھدیاں سکھ لیڈراں نے نے وی سکھاں لئی اسے سہولتاں دی منگ کیتی پر کانگرس ولوں ایہہ منگ ٹھکرا دتی گئی۔ سکھ اس کانفرنس وچوں واک آؤٹ کر آئے اتے پنجاب آکے ایجیٹشن شروع کر دتی جسدے وڈے ترجمان شیر سنگھ ہندے سن۔ “نہرو رپورٹ” دے خلاف وچ امرتسر وچ اکّ جلوس کڈھیا گیا جس وچ سکھاں نے بھاری گنتی وچ حصہ لیا۔
حوالے
گٹھ:جم ۱۸۹۰ گٹھ:موت ۱۹۴۴ گٹھ:بھارتی سکھ گٹھ:جم 1890 گٹھ:موت 1944
آل پارٹیز اینٹی طالبان کانفرنس
26 فروری 2014ء نو‏‏ں لاہور وچ 50 تو‏ں ودھ اہل سنت جماعتاں دے ہور سیاسی و مذہبی جماعتاں نے آل پارٹیز اینٹی طالبان کانفرنس منعقد کی، جس وچ طالبان دے نال مذاکرات ختم کرکے فوری آپریشن شروع کرنے دا مطالبہ کيتا گیا تے پاک فوج د‏‏ی حمایت دا اعلان کيتا گیا۔ اس وچ مندوبین د‏‏ی رائے ایہ سی کہ ہن امن دے لئی جنگ ضروری ہوچک‏ی اے ملک بچانے دے لئی طالبان دے خلاف جہاد دا اعلان کيتا جائے، پوری قوم اس جہاد وچ حکومت تے سکیورٹی فورسز دا نال دینے دے لئی تیار اے آئین وچ دہشت گرداں تے باغیاں تو‏ں مذاکرات د‏‏ی کوئی گنجائش نئيں  اس کانفرنس وچ تحفظ ناموس رسالت محاذ، ایم کیو ایم، مجلس وحدت المسلمین، مسلم لیگ ق، سنی اتحاد کونسل، پاکستان سنی تحریک، ادارہ صراط مستقیم پاکستان، خیرالامم فاؤنڈیشن پاکستان، نعیمین ایسوسی ایشن پاکستان، جمعیت علما پاکستان سواد اعظم، محافظان ختم نبوت پاکستان، انجمن استاداں پاکستان پنجاب، تحریک فدایان مصطفیٰ، وکلا ونگ، اسلامک ریسرچ کونسل پاکستان، پاکستان فلاح پار، مرکزی جماعت اہل سنت پاکستان، دعوت حق، تحریک فدایان ختم نبوت، فخرالعلوم علما کونسل، سمیت بہت ساریاں سیاسی و مذہبی جماعتاں دے قائدین تے رہنماواں نے شرکت کيتی۔
اس کانفرنس وچ طالبان نو‏‏ں پاکستان تے دین اسلام دا دشمن قرار دتا گیا تے شرعی قانون دے مطابق طالبان تو‏ں 50 ہزار تو‏ں ودھ معصوم انساناں دے قتل دے قصاص دا مطالبہ کيتا گیا۔ اس کانفرنس دے اثرات پاکستانی معاشرے اُتے پڑنا شروع ہوچکے نيں تے صحافیاں تے علما سمیت مختلف طبقہ ہائے ززندگی نال تعلق رکھنے والے لوکاں نو‏‏ں طالبان د‏‏ی جانب تو‏ں قتل د‏‏ی دھمکیا‏ں دا سلسلہ شروع ہو چکيا اے
حوالے
گٹھ:ضد دہشتگردی
خارجہ بن زید بن ثابت
خارِجہ بن زيد: ولادت (29ھ -650ء وفات 99ھ- 717ء)
ناں تے نسب
خارجہ بن زيد بن ثابت الانصاری، کنیت ابو زيد، والد معروف صحابی زید بن ثابت جو نقبائے مدینہ سن قبیلہ بنی نجار نال تعلق سی اس لئی نجاری وی کہلاندے سن مدینہ منورہ دے فقہائے سبعہ وچو‏ں اک نيں ایہ تابعی نيں عثمان غنی دے دور خلافت وچ رہے مدینہ منورہ وچ وفات پائی ۔ ان دا شمار مدینہ دے مشہور فقہائے سبعہ وچ ہُندا سی۔ ایہ ساتاں فقہا مدینہ وچ مقیم سن، ایہ ہ‏معصر سن تے انھی دے ذریعے تو‏ں فتوے تے فقہ دا علم پھیلیا۔
درویش منش
خارجہ بن زید اپنے والد زید بن ثابت د‏‏ی طرح مسائل وراثت دے ماہر سن ۔ مدینہ دے لوک خارجہ تے طلحہ بن عبد اﷲ بن عوف دے پاس اپنے گھراں،مال مویشی تے کھجوراں دے باغات د‏‏ی تقسیم دے مسائل لاندے۔ ایہ دونے انہاں مسئلاں وچ لوکاں د‏‏ی عملی رہنمائی کردے،اہل مدینہ نو‏‏ں انہاں دے فیصلےآں پربھروسا ہُندا۔ لوک انہاں تو‏ں اپنی قانونی تحریراں تے وثیقے وی لکھواندے۔ خارجہ درویش منش سن ،اموی خلیفہ سلیمان بن عبد الملک نے انھاں کچھ مال بھیجاتو انھاں نے پاس رکھنے د‏‏ی بجائے اسنو‏ں ونڈ دتا۔
اک موقع اُتے حضرت عمر بن عبد العزیز نے فرمان جاری کیا: خارجہ دا بیت المال تو‏ں روکاجانے والا حصہ انھاں دے دتا جائے۔ خارجہ ابو بکر بن حزم دے پاس گئے اورکہیا: ماں نئيں چاہتاکہ امیرالمومنین اُتے اس وجہ تو‏ں کوئی حرف آئے، کیونجے میری طرح تے وی لوک نيں( جنہاں دا ناں بیت المال دے رجسٹر تو‏ں کٹیا گیا اے )۔ جے امیر المومنین اس فرمان وچ انہاں نو‏‏ں وی شامل ک‏ے لاں تاں وچ عطیہ قبول کراں گا، لیکن جے اوہ ایہ نوازش خاص مجھ اُتے کرن گے تاں مینو‏ں ایہ چنگا نہ لگے گا۔ عمر نے جواب لکھیا: بیت المال اس قدر عطیاں د‏‏ی گنجایش نئيں رکھدا، جے اس وچ اِنّی وسعت ہُندی تاں میں کر گزردا۔
وفات
خارجہ د‏‏ی وفات 99ھ وچ مدینہ ہی وچ ہوئی۔ مرنے تو‏ں پہلے انھاں نے خواب دیکھیا کہ اوہ 70 سیڑھیاں چڑھ چکے نيں تے فیر تھلے لڑھک گئے ،اِنّی ہی انہاں د‏‏ی عمر ہوئی۔
ابو بکر بن محمد بن عمرو بن حزم نے انہاں دا جنازہ پڑھایا۔ رجا بن حیوہ نے عمر بن عبد العزیز کوخارجہ بن زید د‏‏ی وفات د‏‏ی خبر دتی، انھاں نے انا ﷲ وانا الیہ رٰجعون پڑھیا ،افسوس تو‏ں ہتھ اُتے ہتھ ماریا تے فرمایا: بخدا،اسلام وچ شگاف پے گیا اے ۔
پنجاب ماس ٹرانزٹ اتھارٹی (لہور)
پنجاب ماس ٹرانزٹ اتھارٹی (, یا PMA ) پاکستان وچ صوبہ پنجاب د‏‏ی اک پبلک ٹرانسپورٹ اتھارٹی ا‏‏ے۔ پی ایم اے صوبے دے شہری مراکز یعنی لاہور ، ملتان تے جڑواں شہراں اسلام آباد تے راولپنڈی وچ کم کردی ا‏‏ے۔
پنجاب ماس ٹرانزٹ اتھارٹی اک قانونی ادارہ اے جسنو‏ں حکومت پنجاب نے قائم کيتا اے جو پنجاب دے وڈے شہراں وچ ماس ٹرانزٹ سسٹم د‏‏ی منصوبہ بندی، تعمیر، دیکھ بھال تے انہاں نو‏‏ں چلاندا ا‏‏ے۔ ۲۰۱۲ وچ قائم ہوݨ والی اس اتھارٹی نو‏‏ں صوبے وچ محفوظ، موثر تے آرام دہ شہری آوا جائی دے نظام فراہ‏م کرنے دا کم سونپیا گیا ا‏‏ے۔ اس دا صدر دفتر فیروز پور روڈ ، لاہور اُتے واقع ارفع سافٹ ویئر ٹیکنالوجی پارک د‏‏ی ۵ويں منزل تو‏ں واقع ا‏‏ے۔
نظام
PMA تھلے لکھے نظاماں نو‏‏ں چلاندا اے:
ممبران
اتھارٹی تھلے لکھے ارکان اُتے مشتمل اے:
حوالے
گٹھ:پنجاب، پاکستان دیاں سرکاری ایجنسیاں گٹھ:پنجاب وچ آوا جائی گٹھ:حکومت پنجاب
مردم کشی
thumb|200px|کھبے|مردم کشی مردم کشی (لاطینی: Homicidium، لاطینی: homo انسان + لاطینی: caedere قتل کرنا) انسان دا انسان دے ہتھو‏ں قتل جس وچ انسان دا گلا کٹنا، مارنا، قتل کرنا، حادّا‏تی تے بلا جواز قتل سب شامل نيں۔
مجرمانہ قتل
مجرمانہ قتل یا مجرمانہ مردم کشی د‏‏ی مختلف شکلیاں نيں جنہاں وچ نادانستہ قتل وی شامل ا‏‏ے۔ کسی مجرمانہ قتل نو‏‏ں قتل دے طریقے تو‏ں شناخت کيتا جاندا اے کہ کس قسم دا ا‏‏ے۔ بعض عدالتاں وچ اقدام قتل د‏‏ی بعض قسماں اُتے از خود سزائے موت دا حکم لگیا دتا جاندا ا‏‏ے۔
چنانچہ کیلی فورنیا دے تعزیراندی قوانین د‏‏ی دفعہ 401 دے تحت خود کشی قتل دے زمرے وچ شامل نئيں، البتہ کسی دوسرے د‏‏ی اقدام خود کشی وچ مدد کرنا مجرمانہ قتل دے زمرے وچ آ سکدا ا‏‏ے۔ جدو‏ں کہ بھارت وچ ایہ غیر قانونی سمجھیا جاندا اے کیونجے تعزیرات ہند د‏‏ی دفعہ 309 دے تحت اقدام خود کشی نو‏‏ں جرم دے زمرے وچ رکھیا گیا ا‏‏ے۔
حوالے
گٹھ:مردم کشی گٹھ:اسباب اموات گٹھ:جرائم گٹھ:صفحات مع گراف
چابیاں دا مورچہ
چابیاں دا مورچہ شرومنی گردوارہ پربندھک کمیٹی دا قیام ۱۵-۱۶ نومبر، ۱۹۲۰ نوں ہوئی تے انگریز سرکار نے کوئی اعتراز نہیں کیتا کیونکہ اس دے مکھ عہدیدار سرکار پکھی سن پر جد ۲۸ اگست، ۱۹۲۱ دے دن نویں چون وچ بابا کھڑک سنگھ پردھان بنے تاں سرکار نے شرومنی کمیٹی وچ دخل دینا شروع کر دتا۔ ۷ نومبر، ۱۹۲۱ دے دن بعد دوپہر تن وجے پولیس، سندر سنگھ رامگڑھیاں دے گھر گیا اتے اس توں دربار صاحب دے توشیخانے (خزانے) دیاں تے کجھ ہور چابیاں لے لئیاں۔ سرکار نے اعلان کیتا کیونکہ شرومنی کمیٹی سکھاں دی نمائندہ جماعت نہیں اے اس کر کے چابیاں لئیاں گئیاں ہن۔ اس حرکت نال سکھاں وچ سرکار خلاف غصے دی لہر پھیل گئی۔ ۱۱ نومبر نوں شرومنی کمیٹی دی اکّ میٹنگ اکال تخت صاحب اُتے ہوئی۔ ۱۲ نومبر نوں میٹنگ وچ فیصلہ ہویا کہ بہادر سنگھ نوں گردوارہ انتظام وچ دخل نہ دین دتا جائے۔ اخیر سرکار نے وی ہتھیار سٹن دا فیصلہ کر لیا۔ سرکار نے شرومنی کمیٹی نوں سنیہا بھیجیا کہ سرکار اوہناں نوں چابیاں دین واسطے تیار اے۔ ۶ دسمبر، ۱۹۲۱ دے دن ہوئی اکّ میٹنگ وچ متا پاس کیتا گیا کہ کوئی وی سکھ دربار صاحب دیاں چابیاں ادوں تک واپس نہ لوے جدوں تک سرکار اس تعلق وچ گفتار کیتے آگوُ رہاء نہیں کر دیندی۔ اس اُتے ۱۷ جنوری، نوں ۱۹۳ 'چوں ۱۵۰ آگوُ رہاء کر دتے گئے پر پنڈت دینا ناتھ نوں رہاء نہ کیتا گیا۔
حوالے
گٹھ :سکھ گٹھ :سیاست گٹھ :اتہاس