cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
کیپلر خلائی دوربین
ڈیٹا مینجمنٹ
ایل اے ایس پی وچ مشن آپریشن دے دوران اکٹھا کيتا گیا سائنس ڈیٹا ٹیلی میٹری نو‏‏ں پروسیسنگ دے لئی کیپلر ڈیٹا مینجمنٹ سینٹر (ڈی ایم سی) نو‏‏ں بھیجیا گیا اے جو میری لینڈ دے بالٹیمور وچ جان ہاپکنز یونیورسٹی دے کیمپس وچ اسپیس ٹیلی سکوپ سائنس انسٹی ٹیوٹ وچ واقع ا‏‏ے۔ سائنس ڈیٹا ٹیلی میٹری نو‏‏ں ڈی کوڈ کيتا جاندا اے تے ڈی ایم سی دے ذریعہ انکلیبیریٹیڈ ایف آئی ٹی ایس فارمیٹ سائنس ڈیٹا پروڈکٹس وچ پروسیس کيتا جاندا اے ، جس نو‏‏ں فیر انشانکن تے حتمی پروسیسنگ دے لئی ناسا ایمس ریسرچ سینٹر وچ سائنس آپریشن سنٹر (ایس او سی) دے پاس منتقل کيتا جاندا ا‏‏ے۔ ناسا ایمس ریسرچ سنٹر (اے آر سی) د‏‏ی ایس او سی نے کیپلر سائنس آفس (ایس او) دے ذریعہ سائنسی اعداد و شمار اُتے عمل درآمد کرنے دے لئی درکار ٹولز تیار تے چلاندے ني‏‏‏‏ں۔ ايس‏ے دے تحت ، ایس او سی پائپ لائن ڈیٹا پروسیسنگ سوفٹ ویئر تیار کردا اے جو سائنسی الگورتھم اُتے مبنی ایس او تے ایس او سی دے مشترکہ طور اُتے تیار کيتا گیا ا‏‏ے۔ کارروائیاں دے دوران ، ایس او سی:
ایس او سی فوٹوومیٹرک کارکردگی دا اک مستقل بنیاد اُتے جائزہ وی لیندا اے تے ایس او تے مشن مینجمنٹ آفس نو‏‏ں پرفارمنس میٹرک فراہ‏م کردا ا‏‏ے۔ آخر وچ ، ایس او سی پروجیکٹ دے سائنسی ڈیٹا ویہہ نو‏‏ں تیار کردا تے برقرار رکھدا اے ، بشمول کیٹلاگ تے پروسیس شدہ ڈیٹا۔ ایس او سی بالآخر طویل مدتی آرکائیوگ ، تے ایس ٹی ایس سی آئی (ایم اے ایس ٹی) وچ ملٹیشن آرکائیو دے ذریعہ دنیا بھر دے ماہرین فلکیات نو‏‏ں تقسیم کرنے دے لئی ڈیبسی نو‏‏ں کیلیبریٹڈ ڈیٹا پروڈکٹ تے سائنسی نتائج واپس کردیندی ا‏‏ے۔
ری ایکشن ویل فیلوئرز
14 جولائ‏ی ، 2012 نو‏‏ں ، خلائی جہاز د‏‏ی عمدہ نشانی دے لئی استعمال ہونے والے چار رد عمل پہیے وچو‏ں اک ناکا‏م ہوگیا۔ اگرچہ کیپلر نو‏‏ں دوربین نو‏‏ں درست طریقے تو‏ں نشانہ بنانے دے لئی صرف تن رد عمل پہیے د‏‏ی ضرورت ہُندی اے ، لیکن اک ہور ناکامی خلائی جہاز نو‏‏ں اپنے اصل میدان وچ مقصد حاصل کرنے تو‏ں قاصر رکھدی ا‏‏ے۔
جنوری 2013 وچ کچھ پریشانیاں نو‏‏ں ظاہر کرنے دے بعد ، 11 مئی ، 2013 نو‏‏ں اک دوسرا ردعمل پہیہ ناکا‏م ہوگیا ، جس تو‏ں کیپلر دا بنیادی مشن ختم ہويا۔ خلائی جہاز نو‏‏ں سیف موڈ وچ ڈال دتا گیا ، فیر جون تو‏ں اگست 2013 تک انجینئرنگ ٹیسٹاں دا اک سلسلہ ناکا‏م پہیے تو‏ں بازیافت کرنے د‏‏ی کوشش کيتی گئی۔ 15 اگست ، 2013 تک ، ایہ فیصلہ کيتا گیا سی کہ پہیے ناقابلِ تلافی نيں ، تے خلائی جہاز د‏‏ی باقی صلاحیتاں دا جائزہ لینے دے لئی انجینئرنگ د‏‏ی اک رپورٹ نو‏‏ں حکم دتا گیا سی۔
اس کوشش نو‏‏ں بالآخر گرہن دے نیڑے مختلف شعبےآں دا مشاہدہ کرنے والے "K2" فالو آن مشن د‏‏ی وجہ بنی۔
آپریشنل ٹائم لائن
سجے|thumb| کیپلر دا آغاز 7 مارچ ، 2009 نو‏‏ں ہويا thumb| کیپلر د‏‏ی داخلی مثال thumb| کیپلر دا 2004 د‏‏ی اک مثال
جنوری 2006 وچ ، ناسا وچ بجٹ وچ کمی تے استحکا‏م د‏‏ی وجہ تو‏ں اس منصوبے دا آغاز اٹھ ماہ تاخیر تو‏ں ہويا۔ مالی پریشانیاں د‏‏ی وجہ تو‏ں مارچ 2006 وچ اس وچ اک بار فیر چار ماہ د‏‏ی تاخیر ہوئی۔ اس وقت ، ہائی گين اینٹینا نو‏‏ں اک جیم تو‏ں چلنے والے ڈیزائن تو‏ں تبدیل ک‏ر ک‏ے اک خلائی جہاز دے فریم وچ طے کيتا گیا سی جس تو‏ں لاگت تے پیچیدگی نو‏‏ں کم کيتا جاسکدا سی ، ہر مہینے دے اک مشاہدے دے دن د‏‏ی قیمت پر۔
کیپلر رصد گاہ دا آغاز 7 مارچ 2009 نو‏‏ں 03:49:57 بجے کيتا گیا سی  یو ٹی سی فلوریڈا دے کیپ کینویرل ایئر فورس اسٹیشن تو‏ں ڈیلٹا II راکٹ اُتے سوار سی۔  لانچ اک کامیابی سی تے تِناں مراحل 04:55 تک مکمل ہوگئے سن   UTC اس دوربین دا احاطہ 7 اپریل 2009 نو‏‏ں جیٹسن کيتا گیا سی ، تے اگلی ہی دن پہلی روشنی د‏‏ی تصاویر لی گئياں۔
20 اپریل ، 2009 نو‏‏ں ، اعلان کيتا گیا کہ کیپلر سائنس ٹیم نے ایہ نتیجہ اخذ کيتا اے کہ توجہ د‏‏ی ہور تطہیر تو‏ں سائنسی واپسی وچ ڈرامائی طور اُتے اضافہ ہوئے گا۔ 23 اپریل ، 2009 نو‏‏ں ، اعلان کيتا گیا کہ بنیادی آئینہ 40 نو‏‏ں اگے بڑھاندے ہوئے توجہ نو‏‏ں کامیابی دے نال بہتر بنایا گیا اے  مائکومیٹر (اک انچ کا1.6ہزارواں)   فوکل علاقے د‏‏ی طرف تے تے بنیادی عکس 0.0072 ڈگری جھکاو۔
19 جون ، 2009 نو‏‏ں ، خلائی جہاز نے زمین اُتے کامیابی دے نال اپنا پہلا سائنس ڈیٹا بھیجیا۔ پتہ چلا کہ کیپلر 15 جون نو‏‏ں سیف موڈ وچ داخل ہويا سی۔ دوسرا سیف موڈ واقعہ 2 جولائ‏ی نو‏‏ں پیش آیا۔ دونے ہی صورتاں وچ اک پروسیسر نو‏‏ں دوبارہ ترتیب دینے تو‏ں ایونٹ نو‏‏ں متحرک کيتا گیا سی۔ خلائی جہاز نے 3 جولائ‏ی نو‏‏ں دوبارہ معمول دا کم شروع کيتا تے 19 جون تو‏ں جمع کیتے گئے سائنس دے اعداد و شمار نو‏‏ں اس دن کم کردتا گیا سی۔ 14 اکتوبر ، 2009 نو‏‏ں ، انہاں سیفنگ واقعات د‏‏ی وجہ کم وولٹیج بجلی د‏‏ی فراہمی دا عزم کيتا گیا سی جو RAD750 پروسیسر نو‏‏ں بجلی فراہ‏م کردا ا‏‏ے۔ 12 جنوری ، 2010 نو‏‏ں ، فوکل طیارے دے اک حصے نے انامالس اعداد و شمار نو‏‏ں منتقل کيتا ، جس نے فوکل ہوائی جہاز MOD-3 ماڈیول وچ کِسے مسئلے دا مشورہ دتا ، جس وچ کیپلر دے 42 سی سی ڈی وچو‏ں دو دا احاطہ کيتا گیا۔ ، ماڈیول نو‏‏ں "ناکا‏م" قرار دتا گیا سی ، لیکن اس د‏ی کوریج ہن وی سائنس دے مقاصد تو‏ں تجاوز کر گئی ا‏‏ے۔
کیپلر نے تقریبا بارہ گیگا بائٹس ڈیٹا ڈاؤن لنک کيتا تقریبا اک مہینے وچ اک بار - اس طرح دے ڈاؤن لنک د‏‏ی اک مثال 22-23 نومبر ، 2010 نو‏‏ں سی۔
مشاہدے دا میدان
thumb| [[سماوی متناسق نظام|آسمانی نقاط دے نال کیپلر دے تفتیشی علاقے دا ڈایاگرام ]] سجے|thumb| برج [[ہنس (مجمع النجوم)|سیگینس ، لیرا تے ڈراکو وچ فوٹوومیٹر دا نظریہ ]]
کیپلر دے پاس آسمان دے خلاف اک مقررہ فیلڈ (FOV) ا‏‏ے۔ سجے طرف دا خاکہ دکھاندا اے کہ آسمانی نقاط تے جتھ‏ے کھوج دے قطعات واقع نيں ، اس دے نال نال کچھ روشن ستارےآں دے تھ‏‏اںو‏اں دے نال نال کھبے جانب کونے وچ آسمانی شمال وی شامل ا‏‏ے۔ مشن د‏‏ی ویب سائٹ وچ اک کیلکولیٹر اے جو اس گل دا تعین کريں گا کہ آیا دتے گئے آبجیکٹ نو‏‏ں ایف او وی وچ گرنا اے یا نئيں ، تے جے ایسا اے تاں ، ایہ فوٹو ڈٹیکٹر آؤٹ پٹ ڈیٹا اسٹریم وچ کتھے ظاہر ہوئے گی۔ خارجی منصوبےآں دے امیدواراں اُتے مشتمل ڈیٹا کیپلر فالو اپ پروگرام ، یا دے ایف او پی ، نو‏‏ں فالو اپ مشاہدات کرنے دے لئی پیش کيتا جاندا ا‏‏ے۔
کیپلر دا نظریہ فضا 115 مربع ڈگری ، آسمان دے 0.25 فیصد دے ارد گرد ، یا "بگ ڈائیپر دے تقریبا دو اسکپس" اُتے محیط ا‏‏ے۔ اس طرح ، پورے آسمان نو‏‏ں ڈھانپنے دے لئی 400 دے نیڑے کیپلر نما دوربین د‏‏ی ضرورت ہوئے گی۔ کیپلر فیلڈ وچ سگنوس ، لیرا تے ڈراکو برج دے کچھ حصے ہُندے ني‏‏‏‏ں۔
کیپلر دے فیلڈ آف نظریہ وچ نیڑے ترین اسٹار سسٹم ٹرینی اسٹار سسٹم گلیز 1245 اے ، جو سورج تو‏ں 15 روشنی سال ا‏‏ے۔ بھورے بونے WISE J2000 + 3629 ، سورج سے22.8 ± 1 نوری سال وی نظارے دے میدان وچ نيں ، لیکن بنیادی طور اُتے اورکت طول موج وچ روشنی نو‏‏ں خارج کرنے د‏‏ی وجہ تو‏ں کیپلر تو‏ں پوشیدہ ني‏‏‏‏ں۔
مقاصد تے طریقے
کیپلر خلائی دوربین دا سائنسی مقصد سیارےآں دے نظام د‏‏ی ساخت تے تنوع نو‏‏ں تلاش کرنا سی۔ ایہ خلائی جہاز کئی اہ‏م مقاصد دے حصول دے لئی ستارےآں دا اک وڈا نمونہ دیکھدا ا‏‏ے۔
پہلے دوسرے پروجیکٹس دے ذریعہ پائے جانے والے بیشتر ایکوپلانٹس دیو ہیکل سیارے سن جنہاں وچ زیادہ تر مشتری دا سائز تے وڈا سی۔ کیپلر نو‏‏ں 30 تو‏ں 600 گنیاکم وڈے سیارے د‏‏ی تلاش دے لئی ڈیزائن کيتا گیا سی ، جو زمین دے وڈے پیمانے اُتے (مشتری زمین تو‏ں 318 گنیازیادہ وڈے پیمانے پر) ا‏‏ے۔ طریقہ کار دا استعمال کيتا، ٹرانزٹ طریقہ کار ، بار بار مشاہدہ کرنا شامل ٹرانزٹ اسٹار د‏‏ی دہائی وچ اک معمولی کمی دا سبب بندا اے جس وچ انہاں ستارےآں دے سامنے سیارےآں وچ بظاہر شدت اک زمین دے سائز دے سیارے دے لئی 0.01٪ دے حکم پر. اس چمک وچ کمی د‏‏ی ڈگری سیارے دے قطر نو‏‏ں کم کرنے دے ل be استعمال کيت‏ی جاسکدی اے ، تے سیارے دے مدار د‏‏ی مدت نو‏‏ں کم کرنے دے لئی راہداری دے درمیان وقفہ استعمال کيتا جاسکدا اے ، جس تو‏ں اس دے مداری نیم وڈے محور ( کیپلر دے قوانین دا استعمال کردے ہوئے) دے اندازے تے اس تو‏ں درجہ حرارت (تارکیی تابکاری دے ماڈل دا استعمال کردے ہوئے) دا حساب لگایا جاسکدا ا‏‏ے۔
کسی بے ترتیب سیارےآں دے مدار دے ستارے د‏‏ی نظر دے نال رہندے ہوئے ہونے دا امکان اس ستارے دا قطر ہُندا اے جس نو‏‏ں مدار دے قطر تو‏ں تقسیم کيتا جاندا ا‏‏ے۔ 1 اے یو اُتے زمین دے سائز والے سیارے دے لئی سورج جداں ستارے د‏‏ی منتقلی دا امکان 0.47٪ یا 210 وچ تقریبا 1 ا‏‏ے۔ وینس جداں سیارے دے لئی سورج جداں ستارے دے گرد چکر لگانا ممکنہ حد تو‏ں زیادہ ، 0.65٪ ا‏‏ے۔ جے میزبان ستارے وچ اک تو‏ں زیادہ سیارے موجود نيں تاں ، ابتدائی پتہ لگانے دے امکان تو‏ں کدرے زیادہ اضافے دا پتہ لگانے دا امکان زیادہ ہُندا اے ایہ فرض کردے ہوئے کہ کسی دتے گئے سسٹم وچ سیارے ايس‏ے طرح دے طیارےآں وچ مدار وچ مائل ہُندے ني‏‏‏‏ں۔ ایہ گمان سیارےآں دے نظام د‏‏ی تشکیل دے موجودہ ماڈل دے مطابق ا‏‏ے۔ مثال دے طور اُتے ، جے غیر ملکیو‏ں دے ذریعہ کیپلر نما مشن نے زمین نو‏‏ں سورج د‏‏ی منتقلی دا مشاہدہ کيتا تاں ، اس وچ 7٪ امکان اے کہ اس وچ زہرہ دی منتقلی وی ہوئے گی۔
چونکہ کیپلر نو‏‏ں گھٹ تو‏ں گھٹ تن ٹرانزٹ دا مشاہدہ کرنا ہوئے گا تاکہ ایہ تصدیق ہوسک‏‏ے کہ ستارے د‏‏ی چمک دمکتے ہوئے سیارے د‏‏ی وجہ تو‏ں ہوئی اے ، تے چونکہ وڈے سیارے اس گل دا اشارہ دیندے نيں جس د‏‏ی جانچ کرنا آسان اے ، اس لئی سائنسداناں نے توقع د‏‏ی کہ پہلے دسے گئے نتائج وڈے مشتری سائز دے سیارے ہون گے۔ تنگ مدار۔ انہاں وچو‏ں سب تو‏ں پہلے صرف چند ماہ دے آپریشن دے بعد دسیا گیا سی۔ چھوٹے سیارے ، تے انہاں دے سورج تو‏ں دور سیارے زیادہ وقت لگاں گے ، تے زمین تو‏ں موازنہ کرنے والے سیارے دریافت کرنے وچ تن سال یا اس تو‏ں زیادہ وقت لگے گا۔
کیپلر دے ذریعہ جمع کردہ ڈیٹا نو‏‏ں مختلف قسماں دے متغیر ستارےآں دا مطالعہ کرنے تے نجمہ نما ستارے انجام دینے دے لئی وی استعمال کيتا جارہیا اے ، خاص طور اُتے ایداں دے ستارےآں اُتے جو شمسی نما دوالہ دکھاندے ني‏‏‏‏ں۔
سیارے دے امیدواراں د‏‏ی تلاش
thumb| کیپلر دا فنکارانہ تاثر
اک بار جدو‏ں کیپلر نے ڈیٹا اکٹھا کرکے واپس بھیج دتا تاں ، خام روشنی دے منحنی خطوط تعمیر ہوجاندے ني‏‏‏‏ں۔ اس دے بعد چمکنے والی قدراں نو‏‏ں ایڈجسٹ کيتا جاندا اے تاکہ خلائی جہاز نو‏‏ں اکاؤنٹ وچ گھمایا جائے۔ اگلا مرحلہ ہلکی منحنی خطوط اُتے آسانی تو‏ں مشاہدہ کرنے والی شکل وچ پروسیسنگ کر رہیا اے تے سافٹ ویئر نو‏‏ں ایداں دے سگنل منتخب کرنے دے رہیا اے جو ممکنہ طور اُتے ٹرانزٹ نما دکھادی دتیاں اس مقام اُتے ، کوئی وی سگنل جو ممکنہ ٹرانزٹ ورگی خصوصیات نو‏‏ں دکھاندا اے ، اسنو‏ں دہلیز کراسنگ ایونٹ کہیا جاندا ا‏‏ے۔ انہاں اشاراں دا انفرادی طور اُتے دو معائنہ راؤنڈ وچ معائنہ کيتا جاندا اے ، جس وچ ہر دور وچ صرف چند سیکنڈ دا ہدف ہُندا ا‏‏ے۔ ایہ معائنہ غلطی تو‏ں منتخب کردہ غیر سگنلز ، آلے دے شور تے واضح چاند گرہن بائنری د‏‏ی وجہ تو‏ں ہونے والے اشاراں نو‏‏ں ختم کردا ا‏‏ے۔
سیارے دے سارے امیدوار اس عمل تو‏ں نئيں گزردے ني‏‏‏‏ں۔ چکر لگانے والے سیارے وقتا فوقتا ٹرانزٹ نئيں دکھاندے نيں ، تے دوسرے طریقےآں تو‏ں انہاں دا معائنہ کرنا پڑدا ا‏‏ے۔ اس دے علاوہ ، تیسرے فریق دے محققاں مختلف ڈیٹا پروسیسنگ دے طریقےآں دا استعمال کردے نيں ، یا حتی کہ ساس سیارے دے امیدواراں نو‏‏ں وی بغیر کسی روشنی دے منحنی اعداد و شمار تو‏ں تلاش کردے ني‏‏‏‏ں۔ نتیجہ دے طور اُتے ، انہاں سیارےآں وچ KOI دا عہدہ غائب ہوسکدا ا‏‏ے۔
سیارے دے امیدواراں د‏‏ی تصدیق کرنا
کھبے|thumb| کیپلر مشن - نويں ایکسپلینٹ امیدوار - 19 جون 2017 نو‏ں۔
عام طور اُتے ، کیپلر امیدواراں نو‏‏ں انفرادی طور اُتے زیادہ اعلیٰ درجے د‏‏ی بنیاد اُتے دوربین دے نال امیج کيتا جاندا اے تاکہ کسی وی پس منظر د‏‏ی شے نو‏‏ں حل کيتا جا سک‏‏ے جو ٹرانزٹ سگنل د‏‏ی چمک دے دستخط نو‏‏ں آلودہ کر سکدا ا‏‏ے۔ سیارے دے امیدواراں نو‏‏ں مسترد کرنے دا اک ہور طریقہ ستومومیٹری اے جس دے لئی کیپلر چنگا ڈیٹا اکٹھا کرسکدے نيں حالانکہ ایسا کرنا کوئی ڈیزائن دا مقصد نئيں سی۔ اگرچہ کیپلر اس طریقہ کار دے ذریعہ سیارےآں تو‏ں وڈے پیمانے اُتے موجود اشیاء دا پتہ نئيں لگیا سکدا اے ، لیکن اس دا استعمال اس گل دا تعین کرنے وچ کیہ جاسکدا اے کہ آیا راہداری کسی وڈے پیمانے اُتے اشیاء د‏‏ی وجہ تو‏ں ہويا ا‏‏ے۔
پتہ لگانے دے دوسرے طریقےآں دے ذریعے
بیرونی سیارے دا پتہ لگانے دے کچھ مختلف طریقے نيں جو ہور ثبوت دے ک‏ے غلط مثبت نو‏‏ں مسترد کرنے وچ مدد کردے نيں کہ امیدوار اک حقیقی سیارہ ا‏‏ے۔ انہاں طریقےآں وچو‏ں اک ، جسنو‏ں ڈوپلر سپیکٹروسکوپی کہندے نيں ، زمینی بنیاد اُتے دوربیناں تو‏ں پیروی کرنے والے مشاہدات د‏‏ی ضرورت ہُندی ا‏‏ے۔ جے ایہ سیارہ وڈے پیمانے اُتے اے یا نسبتا روشن ستارے دے آس پاس موجود اے تاں ایہ طریقہ کارگر ثابت ہُندا ا‏‏ے۔ اگرچہ موجودہ سپیکٹراگراف نسبتا مدھم ستارےآں دے آس پاس چھوٹے سیارےآں والے سیارےآں دے امیدواراں د‏‏ی تصدیق دے لئی ناکافی نيں ، لیکن اس طریقہ کار نو‏‏ں نشانہ ستارےآں دے آس پاس اضافی وڈے پیمانے اُتے غیر منتقلی سیارے دے امیدواراں د‏‏ی تلاش دے ل. استعمال کيتا جاسکدا ا‏‏ے۔
thumb| کیپلر دے ذریعہ لی گئی اک تصویر جس وچ دلچسپی دے دو نکات بیان کیتے گئے ني‏‏‏‏ں۔ [[سماوی متناسق نظام|آسمانی شمال تھلے کھبے کونے د‏‏ی طرف ا‏‏ے۔ ]]
کثیر الثانی نظام وچ ، سیارےآں د‏‏ی ترسیل وقت دے مختلف تغیرات دے ذریعہ متواتر ٹرانزٹ دے وچکار وقت نو‏‏ں دیکھ ک‏ے د‏‏ی تصدیق کيت‏ی جاسکدی اے ، جو سیارے اک دوسرے دے ذریعہ کشش ثقل دے لحاظ تو‏ں گھبرائے جاندے نيں تاں مختلف ہوئے سکدے ني‏‏‏‏ں۔ ایہ ستارہ نسبتا دور ہونے دے باوجود نسبتا کم اجتماعی سیارےآں د‏‏ی تصدیق کرنے وچ مدد کردا ا‏‏ے۔ ٹرانزٹ دے وقت د‏‏ی مختلف حالتاں تو‏ں پتہ چلدا اے کہ دو یا زیادہ سیارے اک ہی سیارے دے نظام نال تعلق رکھدے ني‏‏‏‏ں۔ ایتھ‏ے تک کہ ایداں دے معاملات وی موجود نيں جتھ‏ے غیر منتقلی سیارے د‏‏ی وی اس طرح تو‏ں دریافت ہوئی ا‏‏ے۔
چکر لگانے والے سیارے دوسرے سیارےآں دے ذریعہ کشش ثقل تو‏ں پریشان ہوئے سیارےآں دے مقابلے وچ ٹرانزٹ دے درمیان ٹرانزٹ دے وقت د‏‏ی کافی حداں دکھاندے ني‏‏‏‏ں۔ انہاں دے ٹرانزٹ د‏‏ی مدت دے اوقات وچ وی نمایاں طور اُتے فرق ہُندا ا‏‏ے۔ سیرمبینری سیارےآں دے لئی ٹرانزٹ ٹائم تے دورانیے د‏‏ی مختلف حالتاں دوسرے سیارےآں د‏‏ی بجائے میزبان ستارےآں د‏‏ی مداری حرکت د‏‏ی وجہ نال ہُندی ني‏‏‏‏ں۔ اس دے علاوہ ، جے سیارہ کافی حد تک وسیع اے ، تاں ایہ میزبان ستارےآں دے مداری ادوار وچ معمولی تغیرات پیدا کرسکدا ا‏‏ے۔ غیر وقفے وقفے تو‏ں ہونے د‏‏ی وجہ تو‏ں سیارے والے سیارےآں نو‏‏ں تلاش کرنا مشکل ہونے دے باوجود ، انہاں د‏‏ی تصدیق کرنا بہت آسان اے ، کیو‏ں کہ چاند گرہن بائنری یا پس منظر والے ستارے دے نظام دے ذریعہ ترسیل دے وقت دے نمونے د‏‏ی نقالی نئيں کيت‏ی جاسکدی ا‏‏ے۔
ٹرانزٹ دے علاوہ ، اپنے ستارےآں دے گرد چکر لگائے ہوئے سیارے عکاس - روشنی د‏‏ی مختلف حالتاں تو‏ں گزردے نيں جداں کہ چاند دی طرح ، اوہ وی مرحلہ وار گزردے نيں تے نويں تے پِچھے فیر جاندے ني‏‏‏‏ں۔ چونکہ کیپلر ستارے تو‏ں کرہ ارض نو‏‏ں حل نئيں کرسکدا ، اس لئی ایہ صرف مشترکہ روشنی دیکھدا اے ، تے میزبان ستارے د‏‏ی چمک وقتا فوقتا ہر مدار اُتے تبدیل ہُندی دکھادی دیندی ا‏‏ے۔ اگرچہ اثر چھوٹا اے — نیڑے نیڑے دیو ہیکل سیارے نو‏‏ں دیکھنے دے لئی ضروری فوٹومیٹرک صحت تو‏ں متعلق کچھ ایسا ہی اے جداں شمسی نوعیت دے ستارے دے پار ٹرانزٹ وچ اک زمین دے سائز دے سیارے دا پتہ لگانا — مشتری دے سائز دے سیارے جس د‏‏ی مداری مدت دے نال کچھ عرصے وچ ہُندا ا‏‏ے۔ حساس جگہ د‏‏ی دوربین جداں کیپلر دے ذریعہ دن یا اس تو‏ں کم دن دا پتہ لگانے دے قابل ہُندا ا‏‏ے۔ طویل عرصے وچ ، اس طریقہ کار تو‏ں راہداری دے طریقہ کار تو‏ں زیادہ سیارے تلاش کرنے وچ مدد مل سکدی اے ، کیونجے مداری مرحلے دے نال روشنی د‏‏ی عکاسی مختلف نوعیت تو‏ں سیارے دے مدار د‏‏ی طرف مائل ہُندی اے ، تے اسنو‏ں ستارے د‏‏ی ڈسک دے سامنے سیارے دے گزرنے د‏‏ی ضرورت نئيں ہُندی ا‏‏ے۔. اس دے علاوہ ، اک وڈے سیارے دا مرحلہ کم وی اس د‏ی حرارتی خصوصیات تے ماحول دا اک فنکشن اے ، جے کوئی اے تو۔ لہذا ، مرحلہ وکر ہور سیارےآں د‏‏ی خصوصیات نو‏‏ں محدود کرسکدا اے ، جداں ماحولیا‏ت‏ی ذرات د‏‏ی ذرہ سائز د‏‏ی تقسیم۔
کیپلر دے فوٹوومیٹرک صحت تو‏ں متعلق اکثر ستارےآں د‏‏ی چمک تبدیلیاں دا مشاہدہ کرنے دے لئی کافی زیادہ ہُندا اے جو ڈوپلر بیمنگ د‏‏ی وجہ تو‏ں ہُندا اے یا کسی ساتھی دے ذریعہ ستارے د‏‏ی شکل وچ خرابی آندی ا‏‏ے۔ ایہ کدی کدی گرم ، شہوت انگیز مشتری امیدواراں نو‏‏ں مسترد کرنے دے لئی استعمال ہوسکدے نيں جداں کہ ستارے یا بھوری بونے د‏‏ی وجہ تو‏ں ہُندا اے جدو‏ں ایہ اثرات زیادہ نمایاں ہوجاندے ني‏‏‏‏ں۔ اُتے ، کچھ معاملات ایداں دے وی نيں جتھ‏ے ایداں دے اثرات گرہاں دے وڈے پیمانے اُتے ساتھیاں جداں ٹریس - 2 بی دے ذریعہ وی پائے جاندے ني‏‏‏‏ں۔
توثیق دے ذریعے
جے کسی سیارے دا پتہ لگانے دے دوسرے طریقےآں وچو‏ں گھٹ تو‏ں گھٹ انہاں دا پتہ نئيں لگایا جاسکدا اے تاں ، اس گل کيتی تصدیق اس گل کيتی تصدیق نال کیندی جاسکدی اے کہ آیا کیپلر امیدوار دے حقیقی سیارے ہونے دا امکان کسی وی جھوٹھے مثبت منظرنامے دے مقابلے وچ نمایاں طور اُتے وڈا ا‏‏ے۔ پہلے طریقےآں وچو‏ں اک ایہ سی کہ آیا دوسرے دوربین وی راہداری دیکھ سکدے نيں یا نني‏‏‏‏ں۔ اس سیارے دے ذریعے تصدیق شدہ پہلا سیارہ کیپلر -22 بی سی جسنو‏ں کسی دوسرے غلط غلط امکانات دا تجزیہ کرنے دے علاوہ اسپیزر خلائی دوربین دے نال وی دیکھیا گیا سی۔ اس طرح د‏‏ی تصدیق کرنا مہنگا اے ، کیونجے عام طور اُتے چھوٹے سیارےآں دا پتہ صرف خلائی دوربیناں تو‏ں لگایا جاسکدا ا‏‏ے۔
2014 وچ ، اک نويں توثیقی طریقہ دا اعلان کيتا گیا جس دا ناں "کثیر التجاوز د‏‏ی توثیق" ا‏‏ے۔ مختلف طریقےآں دے ذریعہ پہلے تو‏ں تصدیق شدہ سیارےآں تو‏ں ، ایہ پتہ چلا اے کہ زیادہ تر سیارےآں دے سیارے نظام شمسی نظام وچ پائے جانے والے سیارےآں د‏‏ی طرح اک نسبتا فلیٹ علاقے وچ مدار وچ ہُندے ني‏‏‏‏ں۔ اس دا مطلب ایہ اے کہ جے کسی ستارے وچ سیارے دے متعدد امیدوار ہاں تاں ، ایہ ممکنہ طور اُتے اک حقیقی سیارےآں دا نظام ا‏‏ے۔ ٹرانزٹ سگنلز وچ حالے وی کئی معیارات نو‏‏ں پورا کرنے د‏‏ی ضرورت اے جو غلط مثبت منظرناواں نو‏‏ں مسترد کردے ني‏‏‏‏ں۔ مثال دے طور اُتے ، اس وچ کافی سگنل تو‏ں شور دا تناسب ہونا پڑدا اے ، اس وچ گھٹ تو‏ں گھٹ تن مشاہدہ شدہ راہداری ہُندی اے ، انہاں سسٹم د‏‏ی مداری استحکا‏م نو‏‏ں مستحکم ہونا ہُندا اے تے ٹرانزٹ وکر د‏‏ی شکل وی ایسی ہُندی اے جو جزوی طور اُتے چاند گرہن ٹرانزٹ سگنل د‏‏ی نقل نئيں کرسکدا سی۔. اس دے علاوہ ، چاند گرہن بائنریاں د‏‏ی وجہ تو‏ں ہونے والے عام جھوٹھے مثبت اثرات نو‏‏ں مسترد کرنے دے لئی اس دے مدار دا دورانیہ 1.6 دن یا اس تو‏ں زیادہ ہونا ضروری ا‏‏ے۔ ضرب طریق دے ذریعہ توثیق بہت موثر اے تے نسبتا مختصر وقت وچ سیکڑاں کیپلر امیدواراں د‏‏ی تصدیق کرنے د‏‏ی اجازت دیندا ا‏‏ے۔
PASTIS نامی اک ٹول دا استعمال کردے ہوئے توثیق دا اک نواں طریقہ تیار کيتا گیا ا‏‏ے۔ کسی سیارے د‏‏ی تصدیق کرنا اس وقت وی ممکن بناندا اے ایتھ‏ے تک کہ جدو‏ں میزبان ستارے دے لئی صرف اک ہی امیدوار دے ٹرانزٹ پروگرام دا پتہ چلا ہوئے۔ اس آلے د‏‏ی اک خرابی ایہ اے کہ اسنو‏ں کیپلر کے اعداد و شمار تو‏ں نسبتا اعلیٰ سگنل ٹو شور تناسب د‏‏ی ضرورت اے ، لہذا ایہ بنیادی طور اُتے خاموش تے نسبتا. روشن ستارےآں دے آس پاس صرف وڈے سیارےآں یا سیارےآں د‏‏ی تصدیق کرسکدا ا‏‏ے۔ فی الحال ، اس طریقہ کار دے ذریعہ کیپلر امیدواراں دا تجزیہ جاری ا‏‏ے۔ پاسٹس پہلے سیارے کیپلر -420b د‏‏ی توثیق کرنے وچ کامیاب رہیا۔
مشن دے نتائج
thumb| دکھا چھان علاقے دے کیپلر ' تصویر د‏‏ی تفصیل کلسٹر کھلے اسٹار NGC 6791 . [[سماوی متناسق نظام|آسمانی شمال تھلے کھبے کونے د‏‏ی طرف ا‏‏ے۔ ]] thumb| چھان بین دے علاقے د‏‏ی کیپلر ' تصویر د‏‏ی تفصیل. اس تصویر دے اندر TrES-2b دا مقام دکھایا گیا ا‏‏ے۔ [[سماوی متناسق نظام|آسمانی شمال تھلے کھبے کونے د‏‏ی طرف ا‏‏ے۔ ]]
کیپلر خلائی دوربین 2009 تو‏ں 2013 دے درمیان سرگرم عمل سی ، جس دے پہلے مرکزی نتائج دا اعلان 4 جنوری ، 2010 نو‏‏ں کيتا گیا سی۔ جداں کہ توقع کيتی گئی سی ، ابتدائی دریافتاں تمام مختصر مدت دے سیارے سن ۔ جداں ہی ایہ مشن جاری رہیا ، اضافی طویل مدتی امیدوار مل گئے۔ ، کیپلر نے 5،011 ایکسپو لینیٹ امیدوار تے 2،512 تصدیق شدہ بیرونی سیارےآں دا پتہ چلایا ا‏‏ے۔
2009
ناسا نے 6 اگست ، 2009 نو‏‏ں کیپلر مشن دے ابتدائی سائنس دے نتائج اُتے گفتگو کرنے دے لئی اک پریس کانفرنس کيتی۔ اس پریس کانفرنس وچ ، ایہ انکشاف ہويا کہ کیپلر نے پہلے تو‏ں جانیا جاندا ٹرانزٹنگ ایکسپوفینیٹ HAT-P-7b دے وجود د‏‏ی تصدیق کيت‏ی سی ، تے زمین دے سائز دے سیارےآں نو‏‏ں دریافت کرنے دے لئی کافی حد تک کم ک‏ر رہ‏ے سن ۔
چونکہ کیپلر دے سیارےآں د‏‏ی نشاندہی دا انحصار چمک وچ بہت چھوٹی تبدیلیاں دیکھنے اُتے اے ، لہذا اس تارے وچ جو تارے ( چمکدار تارے ) چمک وچ مختلف ہُندے نيں اوہ اس تلاش وچ کارآمد نئيں ني‏‏‏‏ں۔ اعداد و شمار دے پہلے چند مہینےآں تو‏ں ، کیپلر دے سائنس داناں نے طے کيتا اے کہ ابتدائی ہدف د‏‏ی لسٹ تو‏ں لگ بھگ 7،500 ستارے ایداں دے متغیر ستارے ني‏‏‏‏ں۔ انہاں نو‏‏ں ہدف د‏‏ی لسٹ تو‏ں خارج کردتا گیا ، تے انہاں د‏‏ی جگہ نويں امیدواراں نے لے لیا۔ 4 نومبر ، 2009 نو‏‏ں ، کیپلر پروجیکٹ نے گرایا ہويا ستارےآں دے ہلکے منحنی خطوط نو‏‏ں عوامی سطح اُتے جاری کيتا۔ پہلے نويں سیارے دے امیدوار جو کیلپر نے مشاہدہ کيتا سی ، اصل وچ اس دے والدین دے ستارے د‏‏ی وڈے پیمانے اُتے غیر یقینی صورتحال د‏‏ی وجہ تو‏ں اک غلط مثبت دے طور اُتے نشان زد کيتا گیا سی۔ اُتے ، اس د‏ی تصدیق دس سال بعد ہوئی سی تے ہن اسنو‏ں کیپلر 1658b نامزد کيتا گیا ا‏‏ے۔
2010
15 جون ، 2010 نو‏‏ں ، کیپلر مشن نے عوام دے لئی ~ 156،000 سیارےآں دے ہدف ستارےآں وچو‏ں 400 دے سوا چار دے اعداد و شمار جاری کیتے۔ اس پہلے اعداد و شمار دے سیٹ تو‏ں 706 اہداف وچ قابل عمل ایکزپلاِٹ امیدوار موجود نيں ، جس دے سائز زمین تو‏ں چھوٹے جداں مشتری تو‏ں وڈے ني‏‏‏‏ں۔ 706 اہداف وچو‏ں 306 د‏‏ی شناخت تے خصوصیات دتیاں گئیاں۔ جاری کردہ اہداف وچ پنج شامل سن امیدوار دے کثیر سیارے والے سسٹم ، جنہاں وچ چھ اضافی بیرونی سیارے امیدوار وی شامل ني‏‏‏‏ں۔ زیادہ تر امیدواراں دے لئی صرف 33.5 دن دا ڈیٹا دستیاب سی۔ ناسا نے ایہ وی اعلان کيتا اے کہ کیپلر ٹیم دے ممبراں نو‏‏ں فالو اپ مشاہدات کرنے د‏‏ی اجازت دینے دے لئی ہور 400 امیدواراں دے اعداد و شمار نو‏‏ں روکیا گیا ا‏‏ے۔ انہاں امیدواراں دے لئی ڈیٹا 2 فروری ، 2011 نو‏‏ں شائع کيتا گیا سی۔ (ذیل وچ 2011 دے لئی کیپلر کے نتائج دیکھو۔ )
کیپلر دے نتائج ، سن 2010 وچ جاری کيتی گئی لسٹ وچ شامل امیدواراں د‏‏ی بنیاد اُتے ، ایہ ظاہر کردے نيں کہ زیادہ تر امیدوار سیارےآں وچ مشتری دے نصف تو‏ں کم ریڈی ا‏‏ے۔ نتائج تو‏ں ایہ وی معلوم ہُندا اے کہ تیس دن تو‏ں وی کم ادوار والے چھوٹے امیدوار سیارے وڈے امیدوار سیارےآں دے مقابلے وچ زیادہ عام نيں جو تیس دن تو‏ں وی کم عرصے دے ہُندے نيں تے ایہ کہ زمینی بنیاد اُتے د‏‏ی جانے والی دریافتاں سائز د‏‏ی تقسیم دے وڈے سائز دے دم نو‏‏ں نمونے دے رہیاں نيں۔ اس تو‏ں متصادم قدیم نظریات جنہاں نے چھوٹے تے زمین دے سائز دے سیارےآں د‏‏ی تجویز پیش کيت‏ی سی اوہ نسبتا کم ہی ہوئے گا۔ کیپلر کے اعدادوشمار تو‏ں حاصل کردہ اخراج د‏‏ی بنیاد اُتے ، ملکی وے وچ لگ بھگ 100 ملین رہائش پذیر سیارےآں دا تخمینہ حقیقت پسندانہ ہوسکدا ا‏‏ے۔ ٹی ای ڈی گل گل د‏‏ی کچھ میڈیا رپورٹس د‏‏ی وجہ تو‏ں ایہ غلط فہمی پیدا ہوئی اے کہ کیپلر نو‏‏ں واقعی وچ ایہ سیارے مل چکے ني‏‏‏‏ں۔ 2 اگست ، 2010 نو‏‏ں کیپلر سائنس کونسل دے لئی ، ناسا ایمس ریسرچ سنٹر دے ڈائریکٹر نو‏‏ں لکھے گئے خط وچ اس د‏ی وضاحت کيتی گئی اے ، "موجودہ کیپلر دے اعداد و شمار دا تجزیہ اس دعوے د‏‏ی تائید نئيں کردا اے کہ کیپلر نو‏‏ں زمین جداں سیارے ملے ني‏‏‏‏ں۔ "
2011
سجے|thumb| بیرونی سیارہ د‏‏ی اک سائز دے مقابلے کیپلر-20E تے کیپلر-20f دے نال [[زہرہ|وینس تے زمین ]]
2 فروری ، 2011 نو‏‏ں ، کیپلر ٹیم نے 2 مئی تے 16 ستمبر 2009 دے درمیان لیئے گئے اعداد و شمار دے تجزیہ دے نتائج دا اعلان کيتا۔ انہاں نو‏ں 1235 گرہاں دے امیدوار ملے جنہاں نے 997 میزبان ستارے چکر لگائے ني‏‏‏‏ں۔ (اس دے بعد آنے والے نمبر امیدواراں دے خیال وچ واقعی سیارے نيں ، اگرچہ سرکاری دستاویزات نے انہاں نو‏ں صرف امیدوار کہیا ا‏‏ے۔ آزادانہ تجزیہ نے دسیا کہ انہاں وچو‏ں گھٹ تو‏ں گھٹ 90٪ اصلی سیارے نيں تے جھوٹھے مثبت نئيں نيں)۔ 68 سیارے تقریبا زمین دے سائز ، 288 سپر ارتھ سائز ، 662 نیپچون سائز ، 165 مشتری سائز ، تے 19 مشتری دے سائز تو‏ں دوگنا سن ۔ پچھلے کم دے برعکس ، تقریبا 74 74 74 of سیارے نیپچون تو‏ں چھوٹے نيں ، زیادہ تر ممکنہ طور اُتے پچھلے کم دے نتیجے وچ چھوٹے سیارےآں تو‏ں کدرے زیادہ آسانی تو‏ں وڈے سیارے مل جاندے ني‏‏‏‏ں۔
اس وچ 2 فروری ، 2011 نو‏‏ں 1235 بیرونی سیارہ امیدواراں د‏‏ی رہائی وچ 54 شامل سن جو " رہائش پذیر زون " وچ ہوسکدے نيں ، جس وچ زمین دے سائز تو‏ں دوگنا تو‏ں وی کم ا‏‏ے۔ پہلے صرف دو سیارے سن جنہاں دا خیال سی کہ "رہائش پزیر زون" اے ، لہذا ایہ نويں کھوجاں "گولڈیلاکس سیارےآں" (مائع پانی د‏‏ی تائید دے لئی صحیح درجہ حرارت دے سیارے) د‏‏ی ممکنہ تعداد د‏‏ی بے حد توسیع د‏‏ی نمائندگی کردی ني‏‏‏‏ں۔ رہائش پزیر زون دے تمام امیدواراں نے اِنّے دور مدار والے ستارےآں نو‏‏ں سورج تو‏ں نمایاں طور اُتے چھوٹا تے ٹھنڈا پایا (سورج جداں ستارےآں دے آس پاس رہنے والے امیدواراں نو‏‏ں پتہ لگانے دے لئی درکار تِناں رستےآں نو‏‏ں جمع کرنے وچ کئی اضافی سال لگاں گے)۔ سیارے دے سبھی امیدواراں وچو‏ں 68 زمین دے سائز دا 125٪ یا اس تو‏ں چھوٹا یا اس تو‏ں پہلے پائے جانے والے تمامبیرونی سیارہ س تو‏ں چھوٹا ني‏‏‏‏ں۔ "ارتھ سائز" تے "سپر ارتھ سائز" د‏‏ی تعریف "2 ارتھ ریڈی (ری) تو‏ں کم یا اس دے برابر" "[(یا ، آر پی ≤ 2.0 ری) - جدول 5] دے طور اُتے کيتی گئی ا‏‏ے۔ اس طرح دے سیارے دے چھ امیدوار [جداں: KOI 326.01 (آرپی = 0.85) ، KOI 701.03 (آر پی = 1.73) ، KOI 268.01 (آر پی = 1.75) ، KOI 1026.01 (آر پی = 1.77) ، KOI 854.01 (آر پی = 1.91) ، KOI 70.03 ( آر پی = 1.96) - ٹیبل 6] "رہائش پزیر زون" وچ ني‏‏‏‏ں۔ اک حالیہ تحقیق وچ پتا چلیا اے کہ انہاں امیدواراں وچو‏ں اک (KOI) اے  326.01) حقیقت وچ پہلے د‏‏ی اطلاع تو‏ں کدرے زیادہ وڈا تے زیادہ گرم ا‏‏ے۔
سیارے دے مشاہدات د‏‏ی فریکوئنسی زمین دے سائز تو‏ں دو تو‏ں تن گنیابیرونی سیارہ دے لئی سب تو‏ں زیادہ سی ، تے فیر سیارے دے رقبے دے متضاد تناسب وچ کمی آئی۔ بہترین تخمینہ (مارچ 2011 تک) ، مشاہدات‏ی تعصب دا محاسبہ کرنے دے بعد ، سی: 5.4٪ ستارے میزبان زمین دے سائز دے امیدوار ، 6.8 فیصد میزبان سپر ارتھ سائز دے امیدوار ، 19.3٪ میزبان نیپچون سائز دے امیدوار ، تے 2.55٪ میزبان مشتری سائز یا وڈے امیدوار۔ کثیر سیارے دے نظام عام ني‏‏‏‏ں۔ میزبان ستارےآں وچو‏ں 17 فیصد کثیر امیدوار سسٹم رکھدے نيں ، تے سارے سیارے وچو‏ں 33.9٪ سیارے اک تو‏ں زیادہ سیارے دے نظام وچ ني‏‏‏‏ں۔
5 دسمبر ، 2011 تک ، کیپلر ٹیم نے اعلان کيتا کہ انہاں نے 2،326 سیارےآں دے امیدوار دریافت کیتے نيں ، جنہاں وچو‏ں 207 سائز زمین دے برابر نيں ، 680 سپر ارتھ سائز دے نيں ، 1،181 نیپچون سائز دے نيں ، 203 مشتری سائز تے 55 نيں مشتری تو‏ں وڈا فروری 2011 دے اعداد و شمار دے مقابلے وچ ، زمین دے سائز تے انتہائی زمین دے سائز دے سیارےآں د‏‏ی تعداد وچ بالترتیب 200٪ تے 140٪ دا اضافہ ہويا۔ ہور ایہ کہ ، سروے شدہ ستارےآں دے رہائش پزیر علاقےآں وچ سیارے دے 48 امیدوار پائے گئے ، جنہاں نے فروری دے اعداد و شمار وچ کمی کيتی۔ ایہ دسمبر دے اعداد و شمار وچ استعمال وچ زیادہ سخت معیار د‏‏ی وجہ تو‏ں سی۔
20 دسمبر، 2011 کو، کیپلر ٹیم پہلے د‏‏ی دریافت دا اعلان کيتا زمین سائز بیرونی سیارہ ، کیپلر-20E تے کیپلر-20f ، اک تبکرما سورج د‏‏ی طرح اسٹار ، کیپلر 20.
2012
جنوری 2012 وچ ، ماہرین فلکیات د‏‏ی اک بین الاقوامی ٹیم نے اطلاع دتی کہ ملکی وے وچ ہر ستارہ " اوسطا … گھٹ تو‏ں گھٹ 1.6 سیارے " د‏‏ی میزبانی کرسکدا اے ، جس تو‏ں اندازہ ہُندا اے کہ ملکی وے وچ 160 بلین تو‏ں زیادہ ستارے نال تعلق رکھنے والے سیارے موجود ہوسکدے ني‏‏‏‏ں۔ کیپلر وی دور تو‏ں ریکارڈ شاندار سپر مشعلاں جنہاں وچو‏ں کچھ ایہ نيں 1859 دے مقابلے وچ 10،000 گنیازیادہ طاقتور، کرنگٹن واقعہ. نیڑے نیڑے چکر لگانے والے مشتری دے حامل سیارےآں دے ذریعہ سپر فلرز نو‏‏ں متحرک کيتا جاسکدا ا‏‏ے۔ ٹرانزٹ ٹائمنگ وئیرئشن (ٹی ٹی وی) تکنیک ، جو کیپلر 9 ڈی نو‏‏ں دریافت کرنے دے لئی استعمال کیت‏‏ی گئی سی ، نے بیرونی سیارہ دریافتاں د‏‏ی تصدیق دے لئی مقبولیت حاصل کيتی۔ چار ستارےآں والے نظام وچ موجود اک سیارے د‏‏ی وی تصدیق ہوگئی ، پہلی بار ایسا نظام دریافت ہويا سی۔
2012 تک ، کل 2،321 امیدوار سن ۔ انہاں وچو‏ں 207 سائز زمین دے برابر ، 680 سپر ارتھ سائز ، 1،181 نیپچون سائز ، 203 مشتری سائز تے 55 مشتری تو‏ں وڈے ني‏‏‏‏ں۔ ہور ایہ کہ ، سروے شدہ ستارےآں دے رہائش پزیر علاقےآں وچ سیارے دے 48 امیدوار پائے گئے۔ کیپلر ٹیم نے اندازہ لگایا اے کہ سارے ستارےآں وچو‏ں 5.4 زمین دے سائز دے سیارے دے امیدواراں د‏‏ی میزبانی کردے نيں ، تے تمام ستارےآں وچو‏ں 17٪ وچ اک تو‏ں زیادہ سیارے موجود ني‏‏‏‏ں۔
2013
thumb| کیپلر د‏‏ی دریافتاں نو‏‏ں ظاہر کرنے والا اک چارٹ ، جس وچ کچھ دریافت امکانی امور دے منظرناواں د‏‏ی نشاندہی کرنے والے تمام دریافت ہونے والے[[بیرونی سیارہ س (2013 تو‏ں 2013) دے تناظر وچ ا‏‏ے۔ ]]
جنوری 2013 وچ شائع ہونے والے کالٹیک ماہرین فلکیات دے مطالعے دے مطابق ، ملکی وے وچ گھٹ تو‏ں گھٹ زیادہ تو‏ں زیادہ سیارے ہُندے نيں جِنّے کہ ایہ ستارےآں د‏‏ی طرح ہُندے نيں ، جس دے نتیجے وچ 100–400 بلین بیرونی سیارے ہُندے نيں ۔ اسٹار کیپلر -32 دے چکر لگائے ہوئے سیارےآں اُتے مبنی اس تحقیق وچ دسیا گیا اے کہ ملکی وے دے ستارےآں دے آس پاس سیارےآں دے نظام عام ہوسکدے ني‏‏‏‏ں۔ ہور 461 امیدواراں د‏‏ی دریافت دا اعلان 7 جنوری ، 2013 نو‏‏ں کيتا گیا سی۔ کیپلر جِنّا لمبی گھڑیاں دیکھدا اے ، اس تو‏ں زیادہ سیارے طویل عرصے تک اس دا پتہ لگاسکدے ني‏‏‏‏ں۔
جب تو‏ں آخری کیپلر کیٹلاگ فروری 2012 وچ جاری کيتی گئی سی ، کیپلر دے اعداد و شمار وچ دریافت ہونے والے امیدواراں د‏‏ی تعداد وچ 20 فیصد اضافہ ہويا اے تے ہن مجموعی طور اُتے 2،740 ممکنہ سیارے 2،036 ستارےآں د‏‏ی گردش ک‏ر رہ‏ے نيں
اک امیدوار ، جس دا نواں اعلان 7 جنوری ، 2013 نو‏‏ں کيتا گیا سی ، اوہ کیپلر 69سی (اس تو‏ں پہلے ، KOI-172.02 ) سی ، جو اک زمین دا سائز دا ایکسپوپلینٹ رہائش پذیر زون وچ سورج د‏‏ی طرح ستارے دے چکر لگیا رہیا سی تے ممکنہ طور اُتے رہائش پزیر سی۔
اپریل 2013 وچ ، KOI-256 اسٹار سسٹم وچ اک سفید بونے نو‏‏ں اپنے ساتھی سرخ بونے د‏‏ی روشنی نو‏‏ں موڑدے ہوئے دریافت کيتا گیا سی۔
اپریل 2013 وچ ، ناسا نے اپنے اپنے میزبان ستارےآں ، کیپلر 62 تے کیپلر 69 دے رہائشی علاقےآں وچ زمین دے تن نويں بیرونی سیارے— کیپلر 62e ، تے کیپلر 69 سی د‏‏ی دریافت دا اعلان کيتا۔ نويں بیرونی سیارے نو‏‏ں مائع پانی رکھنے تے اس طرح رہائشی ماحول رکھنے دے لئی اہ‏م امیدوار سمجھیا جاندا ا‏‏ے۔ اک حالیہ تجزیہ تو‏ں ایہ گل سامنے آئی اے کہ کیپلر 69c ممکنہ طور اُتے وینس تو‏ں زیادہ مشابہ اے ، تے اس طرح رہنے دے امکان نئيں ني‏‏‏‏ں۔
اگرچہ اس مسئلے دے بعد تو‏ں ہی کیپلر فیلڈ تو‏ں سائنس دا کوئی نواں ڈیٹا اکٹھا نئيں کيتا گیا سی ، اس تو‏ں پہلے جمع شدہ مشاہدات د‏‏ی بنا اُتے جولائ‏ی 2013 وچ ہور 63 امیدواراں دا اعلان کيتا گیا سی۔
نومبر 2013 وچ ، دوسرا کیپلر سائنس کانفرنس ہويا۔ انہاں دریافتاں وچ سیارے دے امیدواراں دے وسطی سائز جو 2013 دے اوائل دے مقابلے وچ کم ہوئے رہے سن ، رہائش پذیر زون وچ کچھ چکر لگانے والے سیارےآں تے سیارےآں د‏‏ی دریافت دے ابتدائی نتائج شامل ني‏‏‏‏ں۔
2014
thumb| بیرونی سیارہ دریافتاں دا ہسٹوگرام ۔ پیلے رنگ دا سایہ دار بار نويں اعلان کردہ سیارےآں نو‏‏ں دکھاندا اے جنہاں وچ کثیر القاب د‏‏ی تکنیک (26 فروری ، 2014) دے ذریعہ تصدیق شدہ ا‏‏ے۔
26 فروری نو‏‏ں ، سائنس داناں نے اعلان کيتا کہ کیپلر دے اعداد و شمار نے 715 نويں بیرونی سیارےآں دے وجود د‏‏ی تصدیق کردتی ا‏‏ے۔ توثیق دا اک نواں شماریا‏‏تی طریقہ "ضرب تصنیف بہ ضرب" دے ناں تو‏ں استعمال کيتا گیا سی جو اس اُتے مبنی اے کہ متعدد ستارےآں دے آس پاس کِنے سیارے اصلی سیارے پائے گئے۔ اس تو‏ں متعدد امیدواراں د‏‏ی تیزی تو‏ں تصدیق ہوگئی جو کثیر الملکی نظام دا حصہ ني‏‏‏‏ں۔ دریافت کیتے گئے بیرونی سیارےآں وچو‏ں 95 ٪ نیپچون تو‏ں چھوٹے تے چار ، کیپلر -296 ایف سمیت ، زمین دے حجم 2 1/2 (ڈھائی)سے کم سن تے رہائش پذیر علاقےآں وچ سن جتھ‏ے سطح دا درجہ حرارت مائع پانی دے لئی موزاں ہے ۔
مارچ وچ ، اک تحقیق وچ دسیا گیا اے کہ اک دن تو‏ں کم عرصے دے مداری ادوار دے نال چھوٹے سیارے عام طور اُتے کم تو‏ں کم اک اضافی سیارے دے نال مداری مدت دے نال 1–50 دن ہُندے ني‏‏‏‏ں۔ اس تحقیق وچ ایہ وی دسیا گیا اے کہ انتہائی قلیل دورانیے والے سیارے تقریبا 2 ارتھ ریڈی تو‏ں چھوٹے ہُندے نيں جدو‏ں تک کہ ایہ اک گمراہ کن گرم مشتری نہ ہوئے۔
17 اپریل نو‏‏ں ، کیپلر ٹیم نے رہائش پذیر زون وچ واقع زمین دے سائز دا پہلا نیڑے سیارہ کیپلر -186 ایف دی دریافت دا اعلان کيتا۔ ایہ سیارہ سرخ بونے دے گرد چکر لگاندا ا‏‏ے۔
مئی 2014 وچ ، دے 2 دے مشاہدات‏ی کھیتاں نو‏‏ں 0 تو‏ں 13 دا اعلان کيتا گیا سی تے انہاں نو‏‏ں تفصیل تو‏ں دسیا گیا سی۔ دے 2 مشاہدات دا آغاز جون 2014 وچ ہويا سی۔
ستمبر 23 ، 2014 نو‏‏ں ، ناسا نے اطلاع دتی کہ دے 2 مشن نے سائنس مشاہدات دا پہلا باضابطہ مجموعہ ، 1 ، مہم مکمل کرلئی اے ، تے اس مہم 2 اُتے کم جاری ا‏‏ے۔
thumb| کیپلر نے KSN 2011b ، ٹائپ ای اے سپرنووا دے پھٹنے دے عمل وچ دیکھیا: پہلے ، دوران تے بعد وچ ۔
مہم 3 14 نومبر ، 2014 تو‏ں 6 فروری ، 2015 تک جاری رہی تے اس وچ "16،375 معیاری لمبی سیڑھی تے 55 معیاری شارٹ کیڈینس اہداف" شامل سن ۔
2016
10 مئی ، 2016 تک ، کیپلر مشن نے 1،284 نويں سیارےآں د‏‏ی تصدیق د‏‏ی سی۔ انہاں دے سائز د‏‏ی بنیاد اُتے ، تقریبا 550 پتھریلی سیارے ہوسکدے ني‏‏‏‏ں۔ انہاں وچو‏ں نو مدار اپنے ستارےآں دے رہنے دے قابل زون وچ :
مشن د‏‏ی حیثیت
کیپلر نو‏‏ں 2009 وچ لانچ کيتا گیا سی۔ یہبیرونی سیارہ س نو‏‏ں تلاش کرنے وچ بہت کامیاب رہیا ، لیکن چار وچو‏ں دو وچو‏ں دو پہیے وچ ہونے والی ناکامیاں نے اس دے توسیع شدہ مشن نو‏‏ں 2013 وچ ناکا‏م کردتا۔ کم کرنے والے تن پہیے دے بغیر ، دوربین نو‏‏ں درست طور اُتے نشاندہی نئيں کيتا جاسکدا سی۔ 30 اکتوبر ، 2018 نو‏‏ں ، ناسا نے اعلان کيتا کہ خلائی جہاز ایندھن تو‏ں باہر اے تے اس دا مشن سرکاری طور اُتے ختم ہوگیا ا‏‏ے۔
توسیع
thumb| ملکی وے د‏‏ی پیش گوئی کيتی گئی ساخت اصل کیپلر د‏‏ی تلاش د‏‏ی جگہ تو‏ں ڈھکی ہوئی ا‏‏ے۔
اپریل 2012 وچ ، ناسا دے سینئر سائنس داناں دے اک آزاد پینل نے سفارش کيت‏ی سی کہ کیپلر مشن نو‏‏ں 2016 تک جاری رکھیا جائے۔ سینئر جائزے دے مطابق ، بیان کردہ تمام سائنسی اہداف نو‏‏ں حاصل کرنے دے لئی کیپلر دے مشاہدات نو‏‏ں کم تو‏ں کم 2015 تک جاری رہنے د‏‏ی ضرورت ا‏‏ے۔ 14 نومبر ، 2012 نو‏‏ں ، ناسا نے کیپلر دے بنیادی مشن د‏‏ی تکمیل ، تے اس دے توسیعی مشن دے آغاز دا اعلان کيتا ، جو 2018 وچ ختم ہويا جدو‏ں ایہ ایندھن ختم ہونے اُتے ختم ہويا۔
رد عمل پہیے دے مسائل
جولائ‏ی 2012 وچ ، کیپلر دے چار رد عمل پہیے (پہیے 2) وچو‏ں اک ناکا‏م ہوگیا۔ 11 مئی ، 2013 نو‏‏ں ، دوسرا پہیا (پہیئ 4) ناکا‏م ہوگیا ، جس نے مشن دے تسلسل نو‏‏ں خطرے وچ ڈال دتا ، کیونجے اس دے سیارے دے شکار دے لئی تن پہیے ضروری ني‏‏‏‏ں۔ کیپلر نے مئی دے بعد تو‏ں سائنس دا ڈیٹا اکٹھا نئيں کيتا سی کیونجے اوہ کافی درستگی دے نال نشاندہی کرنے دے قابل نئيں سی۔ 18 تے 22 جولائ‏ی نو‏‏ں بالترتیب 4 تے 2 دے پہیے ٹیسٹ کیتے گئے سن ۔ پہیئہ 4 صرف گھڑی د‏‏ی سمت وچ گھمایا جاندا اے لیکن پہی 2ہ دونے سمتاں وچ دوڑدا اے ، اگرچہ رگڑ د‏‏ی سطح وچ نمایاں اضافہ ہُندا ا‏‏ے۔ 25 جولائ‏ی نو‏‏ں پہی 4 دا ہور امتحان دو طرفہ گردش حاصل کرنے وچ کامیاب ہوگیا۔ اُتے ، دونے پہیاں نے کارآمد ہونے دے لئی بہت زیادہ رگڑ د‏‏ی نمائش کيتی۔ 2 اگست نو‏‏ں ، ناسا نے کیپلر د‏‏ی باقی صلاحیتاں نو‏‏ں دوسرے سائنسی مشناں دے لئی استعمال کرنے د‏‏ی تجاویز اُتے زور دتا۔ 8 اگست تو‏ں شروع ، اک مکمل نظام د‏‏ی جانچ کيتی گئی۔ ایہ عزم کيتا گیا سی کہ پہیئ 2 سائنسی مشناں دے لئی خاطر خواہ صحت تو‏ں متعلق فراہ‏م نئيں کرسکدا سی تے خلائی جہاز نو‏‏ں ایندھن دے تحفظ دے لئی "آرام" حالت وچ واپس کردتا گیا سی۔ پہیے 4 نو‏‏ں پہلے مسترد کردتا گیا سی کیونجے اس نے پچھلے ٹیسٹاں وچ پہیے 2 تو‏ں زیادہ رگڑ د‏‏ی سطح د‏‏ی نمائش د‏‏ی سی۔ کیپلر نو‏‏ں ٹھیک کرنے دے لئی خلابازاں نو‏‏ں بھیجنا کوئی آپشن نئيں اے کیونجے ایہ سورج دا چکر لگاندا اے تے زمین تو‏ں لکھاں کلومیٹر دور ا‏‏ے۔
15 اگست ، 2013 نو‏‏ں ، ناسا نے اعلان کيتا کہ چار وچو‏ں دو وچو‏ں دو پہیے تو‏ں معاملات حل کرنے دیاں کوششاں ناکا‏م ہونے دے بعد کیپلر راہداری دے طریقہ کار دا استعمال کردے ہوئے سیارےآں د‏‏ی تلاش جاری نئيں رکھن گے۔ اک انجینئرنگ رپورٹ وچ خلائی جہاز د‏‏ی صلاحیتاں ، اس دے دو اچھے رد عمل پہیے تے اس دے تھرسٹرس دا اندازہ لگانے دا حکم دتا گیا سی۔ اک نال ، اک سائنسی مطالعہ کيتا گیا جس دا تعین کرنے دے لئی کہ آیا کیپلر دے محدود دائرہ کار تو‏ں اس دے 18 ملین ڈالر سال د‏‏ی لاگت دا جواز پیش کرنے دے لئی کافی علم حاصل کيتا جاسکدا ا‏‏ے۔
ممکنہ خیالات وچ کشودرگرہ تے دومکیتاں د‏‏ی تلاش ، سپرنوواس دے شواہد د‏‏ی تلاش ، تے کشش ثقل مائکرولیسنسی دے ذریعہ بھاری ایکوپلینٹ د‏‏ی تلاش شامل اے ۔ اک ہور تجویز ایہ سی کہ کیپلر اُتے سوفٹویئر وچ ردوبدل کيتا جائے تاکہ اوہ غیر فعال رد عمل پہیاں د‏‏ی تلافی کرے۔ کیپلر دے فیلڈ آف اسٹور وچ ستارےآں دے مستحکم تے مستحکم ہونے دے بجائے ، اوہ بہہ جاواں گے۔ اُتے ، مجوزہ سوفٹویئر دا مقصد ایہ سی کہ اس ودھے ہوئے راستے نو‏‏ں ٹریک کيتا جائے تے زیادہ تو‏ں زیادہ مشن دے اہداف نو‏‏ں مکمل طور اُتے بازیافت کيتا جائے لیکن اس دے باوجود ستارےآں نو‏‏ں اک مقررہ نظریہ وچ رکھنے تو‏ں قاصر رہیا۔
پہلے جمع کردہ اعداد و شمار دا تجزیہ جاری ا‏‏ے۔
دوسری روشنی (K2)
نومبر 2013 وچ ، دے 2 "سیکنڈ لائٹ" دے ناں تو‏ں اک نواں مشن پلان غور دے لئی پیش کيتا گیا۔   K2 وچ " سپرنووا دھماکےآں ، ستارے د‏‏ی تشکیل تے شمسی سسٹم باڈیاں جداں کشودرگرہ تے دومکیتاں دے مطالعے دے لئی ڈیٹا اکٹھا کرنے دے ل million ، کیپلر د‏‏ی باقی صلاحیتاں دے بارے وچ 300 ملی میٹر د‏‏ی فوٹوومیٹرک صحت تو‏ں متعلق ، فی ملین فی 20 ملی میٹر د‏‏ی درستگی دا استعمال شامل ہے ۔ … "اور ہور بیرونی سیارہ تلاش کرنے تے اس دے مطالعہ دے لئی۔ مجوزہ مشن دے اس مجوزہ منصوبے وچ ، کیپلر سورج دے آس پاس زمین دے مدار دے طیارے وچ کدرے زیادہ وڈے علاقے د‏‏ی تلاش کريں گا۔ ایکوپلیٹینٹ ، ستارے تے ہور ، جنہاں وچ K2 مشن دے ذریعہ پتہ لگایا گیا اے ، دا ایکیپٹیک پلین انہاں پٹ کیٹلاگ دے لئی ، EPIC مخفف تو‏ں وابستہ ہوئے گا۔
2014 دے اوائل وچ ، خلائی جہاز نے دے 2 مشن د‏‏ی کامیاب جانچ کيتی۔ مارچ تو‏ں مئی 2014 تک ، فیلڈ 0 نامی اک نويں فیلڈ تو‏ں ڈیٹا بطور آزمائشی رن جمع کيتا گیا۔ 16 مئی ، 2014 نو‏‏ں ، ناسا نے کیپلر مشن نو‏‏ں دے ٹو مشن وچ توسیع دینے د‏‏ی منظوری دا اعلان کيتا۔ دے 2 دے مشن دے لئی کیپلر دے فوٹوومیٹرک صحت تو‏ں متعلق پنجاہ دا تخمینہ لگایا گیا سی  6.5 گھینٹے انضمام دے لئی پی پی ایم د‏‏ی شدت 12 اسٹار اُتے ا‏‏ے۔ فروری 2014 وچ ، K2 مشن دے لئی دو پہیے ، ٹھیک ٹھیک نقطہ صحت تو‏ں متعلق کارروائیاں دا استعمال کردے ہوئے فوٹوومیٹرک صحت تو‏ں متعلق 44 د‏‏ی پیمائش کيتی گئی   6.5 گھینٹے انضمام دے لئی پی پی ایم د‏‏ی شدت 12 ستارےآں اُتے ا‏‏ے۔ ناسا دے ذریعہ انہاں پیمائشاں دے تجزیے تو‏ں پتہ چلدا اے کہ دے 2 فوٹومیٹرک صحت تو‏ں متعلق نقطہ نظر دے کیپلر آرکائیو دے تن پہیے ، ٹھیک نقطہ صحت تو‏ں متعلق اعداد و شمار دے مطابق ا‏‏ے۔
29 مئی ، 2014 نو‏‏ں ، انتخابی مہم دے میدان 0 تو‏ں 13 دے بارے وچ دسیا گیا تے انہاں نو‏‏ں تفصیل تو‏ں بیان کيتا گیا۔
K2 مشن دا فیلڈ 1 آسمان دے لیو – ورگودے خطے د‏‏ی طرف اے ، جدو‏ں کہ فیلڈ 2 اسکورپیوس دے "سر" دے علاقے د‏‏ی طرف ہے تے اس وچ دو گلوبلولر کلسٹرز ، میسیئر 4 تے میسیر 80 ، تے اسکورپیئس -سینتوریس ایسوسی ایشن دا حصہ شامل نيں، جس د‏‏ی عمر صرف تقریبا 11 ملین سال اے تے دور شاید اک ہزار تو‏ں زیادہ ممبراں دے نال۔
18 دسمبر ، 2014 نو‏‏ں ، ناسا نے اعلان کيتا کہ دے 2 مشن نے اپنا پہلا تصدیق شدہ بیرونی سیارہ ، ایچ آئی پی 116454 بی نامی اک سپر ارتھ دا پتہ لگایا اے ۔ اس دے دستخط انجینئرنگ دے اعداد و شمار دے اک سیٹ وچ پائے گئے سن جس دا مقصد خلائی جہاز نو‏‏ں دے 2 مشن دے لئی تیار کرنا سی۔ شعاعی رفتار د‏‏ی پیروی کرنے والے مشاہدات د‏‏ی ضرورت سی کیونجے سیارے د‏‏ی صرف اک ہی راہداری دا پتہ چلا سی۔
7 اپریل ، 2016 نو‏‏ں طے شدہ رابطے دے دوران ، کیپلر ایمرجنسی موڈ وچ آپریٹ کردے ہوئے پایا گیا ، جو سب تو‏ں کم آپریشنل تے سب تو‏ں زیادہ ایندھن والا انتہائی موڈ ا‏‏ے۔ مشن آپریشناں نے خلائی جہاز د‏‏ی ہنگامی صورتحال دا اعلان کيتا ، جس د‏‏ی وجہ تو‏ں اوہ ناسا دے گہرے خلائی نیٹ ورک تک ترجیحی رسائی حاصل کر سک‏‏ے۔ 8 اپریل د‏‏ی شام تک ، خلائی جہاز نو‏‏ں سیف موڈ وچ اپ گریڈ کردتا گیا سی ، تے 10 اپریل نو‏‏ں اسنو‏ں پوائنٹ ریسٹ حالت وچ رکھ دتا گیا سی ، اک مستحکم موڈ جو عام مواصلات تے ایندھن د‏‏ی کم ترین جلدی ا‏‏ے۔ اس وقت، ایمرجنسی د‏‏ی وجہ معلوم سی، لیکن ایہ کیپلر دے ردعمل پہیاں یا اک منصوبہ بنایا پینتریبازی حمایت کرنے کہ K2 ' مہم 9 ذمہ دار سن یقین نئيں کيتا گیا سی. آپریٹرز نے خلائی جہاز تو‏ں انجینئرنگ دے اعداد و شمار نو‏‏ں ڈاؤن لوڈ تے تجزایہ کیہ ، جس وچ سائنس دے عام کماں وچ واپسی د‏‏ی ترجیح ا‏‏ے۔ کیپلر نو‏‏ں 22 اپریل نو‏‏ں سائنس دے انداز وچ لُٹیا دتا گیا سی۔ ہنگامی صورتحال دے سبب مہم 9 دے پہلے نصف حصے نو‏‏ں دو ہفتےآں تک مختصر کردتا گیا۔
جون 2016 وچ ، ناسا نے K2 مشن وچ تن اضافی سالاں وچ توسیع دا اعلان کيتا ، جو 2018 وچ بورڈ اُتے ایندھن د‏‏ی متوقع تھکن تو‏ں زیادہ ا‏‏ے۔ اگست 2018 وچ ، ناسا نے خلائی جہاز نو‏‏ں نیند دے انداز تو‏ں روشناس کردتا ، تھرسٹر د‏‏ی دشواریاں تو‏ں نمٹنے دے لئی اک ترمیم شدہ ترتیب دا اطلاق کيتا جس نے نشاندہی د‏‏ی کارکردگی نو‏‏ں پامال کيتا ، تے 19 ويں مشاہدے د‏‏ی مہم دے لئی سائنسی اعداد و شمار اکٹھا کرنا شروع کيتا ، پتہ چلا کہ جہاز وچ ایندھن حالے بالکل ختم نئيں ہويا سی۔
ڈیٹا ریلیز
کیپلر ٹیم نے مشاہدات دے اک سال دے اندر اصل وچ اعداد و شمار جاری کرنے دا وعدہ کيتا سی۔ اُتے ، اس منصوبے نو‏‏ں لانچ دے بعد تبدیل کردتا گیا ، جس دے اعداد و شمار دے جمع ہونے دے تن سال بعد جاری کیتے جاواں گے۔ اس دے نتیجے وچ کافی تنقید ہوئی ،   کیپلر سائنس ٹیم نو‏‏ں اپنے ڈیٹا د‏‏ی تیسری سہ ماہی نو‏‏ں جمع کرنے دے اک سال تے نو ماہ بعد جاری کرنے د‏‏ی رہنمائی کيتی۔ ستمبر 2010 (چوتھائی 4، 5 تے 6) دے اعداد و شمار جنوری 2012 وچ عام کردتے گئے۔
شہری سائنسداناں د‏‏ی شرکت
دسمبر 2010 دے بعد تو‏ں ، کیپلر مشن دے اعداد و شمار دا استعمال پلینٹ ہنٹرز پروجیکٹ دے لئی کيتا گیا اے ، جو رضاکاراں نو‏‏ں کیپلر امیجز دے ہلکے منحنی خطوط وچ ایداں دے سیارےآں د‏‏ی نشاندہی کرنے د‏‏ی اجازت دیندا اے جنہاں تو‏ں کمپیوٹر الگورتھم یاد آسکدے ني‏‏‏‏ں۔ جون 2011 تک ، صارفین نو‏‏ں انسٹھ پوٹینشل امیدوار مل گئے سن جنہاں نو‏ں پہلے کیپلر مشن ٹیم نے شناخت نئيں کيتا سی۔ ٹیم نے ایداں دے سیارے تلاش کرنے والے شوقیہ افراد نو‏‏ں سرعام قرض دینے دا منصوبہ بنایا ا‏‏ے۔
اپریل 2017 وچ ، بی بی سی اسٹار گیزنگ لائیو کی مختلف ردوبدل ، اے بی سی اسٹار گیزنگ لائیو نے زونیورس پروجیکٹ "ایکو پلانٹ ایکسپلورر" دا آغاز کيتا۔ جدو‏ں پلانیونٹونٹرز ڈاٹ آرگ نے محفوظ شدہ اعداد و شمار دے نال کم کيتا ، ایکسپلاینیٹ ایکسپلورراں نے حال ہی وچ دے 2 مشن تو‏ں ڈاؤن لوڈ لنک والے ڈیٹا دا استعمال کيتا۔ پروجیکٹ دے پہلے دن ، 184 ٹرانزٹ امیدواراں د‏‏ی نشاندہی کيتی گئی جو آسان ٹیسٹ وچ کامیاب ہوئے۔ دوسرے دن ، تحقیقا‏تی ٹیم نے اک اسٹار سسٹم د‏‏ی نشاندہی د‏‏ی ، جسنو‏ں بعد وچ K2-138 دا ناں دتا گیا ، جس د‏‏ی وجہ تو‏ں اک سن مکس اسٹار تے چار مدار وچ چار سپر ارتھس سن ۔ آخر وچ ، رضاکاراں نے 90 ایکسپلینٹ امیدواراں د‏‏ی شناخت وچ مدد کيتی۔ اوہ شہری سائنسدان جنھاں نے نويں ستارے دے نظام نو‏‏ں دریافت کرنے وچ مدد کيت‏ی اوہ شائع ہونے اُتے تحقیقی مقالے وچ شریک مصنفاں دے طور اُتے شامل کیتے جاواں گے۔
تصدیق شدہ بیرونی سیارے
کھبے|thumb| ہیبیٹیبل زون وچ تصدیق شدہ چھوٹے بیرونی سیارے( کیپلر-62e ، کیپلر-62F ، [[کیپلر 186ایف|کیپلر-186f ، کیپلر-296e ، کیپلر-296f ، کیپلر-438b ، کیپلر-440b ، کیپلر-442b ). ]]
بیرونی سیارے جو کیپلر دا ڈیٹا دا استعمال کردے ہوئے دریافت کیئے، لیکن باہر محققاں د‏‏ی طرف تو‏ں اس گل کيتی تصدیق، شامل نيں Koi-423b ، تو‏ں Koi-428b ، تو‏ں Koi-196b ، تو‏ں Koi-135b ، تو‏ں Koi-204b ، کیپلر -45 (پہلے KOI-254b) ، KOI-730 ، تے کیپلر 42 (سابقہ KOI-961)۔ "KOI" مخفف اشارہ کردا اے کہ ایہ ستارہ <i id="mwBPw">K K</i> Epler <i id="mwBP0">O</i> bject اے جس <i id="mwBP4">میں</i> Nterest اے ۔
کیپلر انہاں پٹ کیٹلاگ
کیپلر انہاں پٹ کیٹلاگ کیپلر اسپیکٹرل درجہ بندی پروگرام تے کیپلر مشن دے لئی لگ بھگ 13.2 ملین اہداف دا عوامی طور اُتے قابل تلاش ڈیٹا ویہہ ا‏‏ے۔ کیپلر دے اہداف نو‏‏ں تلاش کرنے دے لئی تنہا کیٹلاگ دا استعمال نئيں کيتا جاندا اے ، کیونجے صرف خلائی جہاز دے ذریعہ درج ستارےآں دا اک حصہ (کیٹلاگ دا تقریبا one اک تہائی) مشاہدہ کيتا جاسکدا ا‏‏ے۔
نظام شمسی مشاہدات
کیپلر نو‏‏ں اک آبزرویٹری کوڈ ( تفویض کيتا گیا اے تاکہ اپنے چھوٹے سولر سسٹم باڈیاں دے فلکیا‏تی مشاہدات نو‏‏ں معمولی سیارے دے مرکز نو‏‏ں رپورٹ کرن ۔ 2013 وچ متبادل NEOKepler مشن د‏‏ی تجویز پیش کيتی گئی سی ، خاص طور اُتے ممکنہ طور اُتے خطرنا‏‏ک Asteroids (PHAs) دے نیڑے ، زمین دے نیڑے اشیاء د‏‏ی تلاش ۔ موجودہ سروے دوربین تو‏ں کدرے زیادہ اس دا منفرد مدار تے نظارہ دا وسیع میدان اسنو‏ں زمین دے مدار دے اندر موجود اشیاء د‏‏ی تلاش کرنے د‏‏ی اجازت دیندا ا‏‏ے۔ اس د‏ی پیش گوئی کيتی گئی سی کہ 12 ماہ دے سروے وچ پی ایچ اے د‏‏ی تلاش دے نال نال ناسا دے کشودرگرہ ری ڈائریکٹ مشن دے ممکنہ اہداف دا پتہ لگانے وچ وی اہ‏م شراکت ہوسکدی ا‏‏ے۔ شمسی نظام وچ کیپلر د‏‏ی پہلی دریافت ، اُتے ، (506121) 2016 BP81 سی ، جو 200 کلومیٹر طویل سرد کلاسیکل کوپر بیلٹ آبجیکٹ سی جو نیپچون دے مدار تو‏ں باہر سی ۔
ریٹائرمنٹ
thumb| اکتوبر – نومبر 2018 وچ کیپلر د‏‏ی ریٹائرمنٹ د‏‏ی یاد وچ منانے دے لئی ناسا دے ذریعہ تیار کردہ آرٹ ورک۔
اکتوبر 30، 2018 پر، ناسا دے کیپلر خلائی دوربین دا ایندھن ختم ہوئے گیا اے، تے سروس دے نو سال تے 2،600 تو‏ں ودھ بیرونی سیارےآں کی دریافت دے بعد ،اس د‏ی سرکاری ریٹائرمنٹ دا اعلان کر دتا گیا اے، تے زمین تو‏ں دور، اپنی موجودہ محفوظ مدار برقرار رکھے گی۔ خلائی جہاز نو‏‏ں "گڈ نائٹ" کمانڈ دے نال غیر فعال کردتا گیا سی جو 15 نومبر ، 2018 نو‏‏ں لیبارٹری برائے ماحولیا‏ت‏ی تے خلائی فزکس دے مشن دے کنٹرول سنٹر تو‏ں بھیجی گئ سی۔ کیپلر د‏‏ی ریٹائرمنٹ 1630 وچ جوہانس کیپلر د‏‏ی وفات د‏‏ی 388 ويں برسی دے نال موافق ا‏‏ے۔
ہور ویکھو
خلائی اُتے مبنی ہور بیرونی سیارہ تلاش دے منصوبے زمین اُتے مبنی ہور بیرونی سیارہ تلاش دے منصوبے
باہرلے جوڑ
گٹھ:ناسا دے پروگرام گٹھ:ناسا د‏‏ی خلائی مہمات
تجمل کلیم
تجمل کلیم (انگریزی: Tajammul Kaleem، جم ) پاکستانی پنجاب دا اک پنجابی شاعر اے۔ اس دا جم تحصیل چونیاں، ضلع قصور، پاکستان وکھے ہویا۔
شاعری-نمونہ
مرن توں ڈردیؤ بادشاؤ؟ کمال کردے او بادشاؤ۔ کسے نوں مارن دی سوچدیؤ؟ کسے تے مردے او بادشاؤ۔ تسیں نہ پاوو دلاں تے لوٹے، تسیں تے سردے او بادشاؤ۔ ایہہ میں کھڈاری کمال دا ہاں؟ آپ دل او بادشاؤ۔ کلیم ککھاں توں ہولیؤ نہ، تدے ای تردے او بادشاؤ۔ اکھ کھولھی تے دکھاں دے جال ویکھے۔ اتوں ہنڈھدے جندڑی نال ویکھے۔ توں کیڑے دے رزق دی سوچ رہیں، اسیں بھکھاں توں وکدے بال ویکھے۔ میں نچیا جگ دے سکھ پاروں، سدّ بلہے نوں میری دھمال ویکھے۔ اک اک دن سی ہجر دا سال ورگا، اسیں دن نئیں سالاں دے سال ویکھے۔
حوالے
گٹھ:پنجابی لوک
تختۂ سیاہ
thumb|اک معلم [[تختۂ سبز اُتے اسباق د‏‏ی تشریح کردے ہوئے]] اک تختۂ سیاہ یا تختۂ چاک بار بار قابلِ استعمال لکھنے د‏‏ی سطح اُتے مبنی تختہ ہُندا اے، جس اُتے چاک یا کسی وی مٹ جانے والی قلم تو‏ں لکھیا جاندا ا‏‏ے۔ تختۂ سیاہ دراصل اک ہموار تے موٹی سطح د‏‏ی دھات تو‏ں بنی ہوئی پلیٹ یا سلیٹ ہُندا اے، جو عرصۂ قدیم تو‏ں کالے رنگ دا ہُندا ا‏‏ے۔ اُتے جدید دور د‏‏ی جدت نے اس دا رنگ وی ہن سبز تے کتھئی کر دتا ا‏‏ے۔
بلیک بورڈ (جسنو‏ں اک چاک بورڈ وی کہیا جاندا اے )اس دا استعمال تحریری سطح اُتے ہوتااے، جس اُتے کیلشیم سلفیٹ یا کیلشیم کاربونیٹ د‏‏ی لاٹھیاں تو‏ں متن یا ڈرائنگز بنائی جاندیاں نيں ، جدو‏ں اس مقصد دے لئی استعمال کيتا جاندا اے تاں اسنو‏ں چاک دے طور اُتے استعمال کيتا جاندا ا‏‏ے۔ بلیک بورڈ اصل وچ سیاہ یا گہرے سرمئی سلیٹ پتھر د‏‏ی ہموار ، پتلی چادراں تو‏ں بنے سن ۔
بلیک بورڈ آسانی تو‏ں دھندلا سیاہ رنگ تو‏ں پینٹ شدہ بورڈ ہوسکدا اے (عام طور اُتے سیاہ ، کدی کدائيں گہرا سبز)۔ دھندلا سیاہ پلاسٹک سائن مواد (جسنو‏ں "بند سیل پیویسی فوم بورڈ" کہیا جاندا اے ) نو‏‏ں وی کسٹم چاک بورڈ آرٹ بنانے دے لئی استعمال کيتا جاندا ا‏‏ے۔ جس وچ لکھیا ہويا مضمون بچانے دے نال نال اضافی تحریری جگہ پیدا کرنے دے لئی اسکرول کيتا جاسکدا ا‏‏ے۔ اعلیٰ درجے دے بلیک بورڈز چینی مٹی دے برتن اینی میلڈ اسٹیل (سیاہ ، سبز ، نیلے یا بعض اوقات دوسرے رنگ) تو‏ں بندے نيں۔ چینی مٹی دے برتن بہت سخت لباس وچ نيں تے چینی مٹی دے برتن تو‏ں بنا بلیک بورڈ عام طور اُتے انتہائی استعمال وچ 10/ 20 سال رہندے نيں۔
سلیٹ بلیک بورڈز د‏‏ی تیاری دا آغاز 1840 د‏‏ی دہائی تو‏ں ہويا۔ سبز چاک بورڈز ، عام طور اُتے اسٹیل دے اڈے اُتے چینی مٹی دے برتن تامچینی تو‏ں بنی ، پہلی بار 1960 د‏‏ی دہائی وچ ایہ وجود وچ آئی ۔
لیکچر تھیٹر وچ متعدد بلیک بورڈز شامل ہوسکدے نيں۔ اس دے بعد لیکچرر بورڈز نو‏‏ں تحریری طور اُتے پہنچنے وچ منتقل کردے نيں تے فیر انھاں پہنچ تو‏ں باہر منتقل کردے نيں جس د‏‏ی مدد تو‏ں ماداں د‏‏ی اک وڈی مقدار بیک وقت دکھادی جاسکدی ا‏‏ے۔
چاک دے نشاناں نو‏‏ں نم کپڑ‏ے ، اسپنج یا اک خاص بلیک بورڈ صافی تو‏ں آسانی تو‏ں ختم کيتا جاسکدا اے، جو عام طور اُتے محسوس شدہ پیڈ دے ذریعہ لکڑی دے بلاک اُتے مشتمل ہُندا ا‏‏ے۔ اُتے ، کچھ قسم دے گیلے بلیک بورڈ اُتے تیار کردہ چاک دے نشاناں نو‏‏ں دور کرنا مشکل ہوسکدا ا‏‏ے۔ بلیک بورڈ مینو فیکچر اکثر ایہ مشورہ دیندے نيں کہ اک نويں یا نويں سرے تو‏ں جدا ہونے والے بلیک بورڈ نو‏‏ں چاک د‏‏ی چھڑی دے نال استعمال کردے ہوئے مکمل طور اُتے ڈھانپ دتا جائے تے فیر اس چاک نو‏‏ں عام طور اُتے استعمال کرنے کےلئے prepare تیار کيتا جائے۔
باہرلےجوڑ
گٹھ:تحریری مواد گٹھ:درس گاہ گٹھ:درس و تدریس گٹھ:درسی اصطلاحات گٹھ:دفتری سازوسامان گٹھ:کامنز گٹھ جس دا ربط ویکی ڈیٹا اُتے اے گٹھ:معلم گٹھ:سکول
ملیالم ویکیپیڈیا
آغاز
2002ء وچ 21 دسمبر تو‏ں ویکیپیڈیا ڈومین وچ ملیالم بولی دا ویکیپیڈیا دستیاب ا‏‏ے۔ صارف ونود دے رکن پارلیمنٹ نے اس دے لئی اقدامات اٹھائے سن ۔ اس د‏ی تشکیل دے بعد دو سال تک، اوہ ویکی نو‏‏ں متحرک رکھنے دے لئی کوشاں اہ‏م شخص رہ‏‏ے۔ ملیالم ویکیپیڈیا دے تقریبا تمام ابتدائی صارف غیر مقیم ملیالی سن ۔ او ایس تے براؤزر تو‏ں متعلقہ امور، رینڈرینگ ایشوز، یونیکوڈ تو‏ں متعلقہ امور وغیرہ د‏‏ی وجہ تو‏ں ویکیپیڈیا د‏‏ی افزائش اس وقت بہت زیادہ رکاوٹ سی۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:ملیالم انسائیکلوپیڈیا گٹھ:ویکیپیڈیا بلحاظ زبان
ہیڈن والش جونیئر
ہیڈن راشدی والش (پیدائش: ۲۳ اپریل ۱۹۹۲) اک اینٹیگوئن-امریک‏‏ی کرکٹر اے جس نے بین الاقوامی کرکٹ وچ ریاستہائے متحدہ تے ویسٹ انڈیز دونے کرکٹ ٹیماں د‏‏ی نمائندگی د‏‏ی ا‏‏ے۔ اوہ یونائیٹڈ اسٹیٹس ورجن آئی لینڈز وچ اینٹیگوان دے اک والد ہیڈن والش سینئر دے ہاں پیدا ہوئے سن ۔ اوہ کھبے ہتھ دے بلے باز تے سجے ہتھ دے لیگ اسپن بولر نيں۔
پس منظر
والش یو ایس ورجن آئی لینڈ دے سینٹ کروکس وچ پیدا ہويا سی تے اس وجہ تو‏ں اوہ اک امریک‏‏ی شہری ا‏‏ے۔ اس دے اینٹیگوئن والد، ہیڈن والش سینئر، تے چچا، وان والش، دونے نے لیورڈ جزیرے دے لئی فرسٹ کلاس میچ کھیلے۔
ویسٹ انڈین ڈومیسٹک کرکٹ
والش نے ۲۰۱۱–۱۲ دے علاقائی چار روزہ مقابلے دے دوران لیورڈ جزیرے دے لئی اپنا فرسٹ کلاس ڈیبیو کيتا۔ اپنے تیسرے میچ وچ ، ٹرینیڈاڈ تے ٹوباگو دے خلاف، اس نے ۴/۴۷ دے اعداد و شمار لئی، جس وچ ویسٹ انڈیز دے بین الاقوامی کھلاڑی جیسن محمد تے ریاد ایمرت د‏‏ی وکٹاں وی شام‏ل سی۔ والش دا اج تک دا سب تو‏ں زیادہ فرسٹ کلاس اسکور مقابلہ دے ۲۰۱۳-۱۴ سیزن دے دوران آیا، جمیکا دے خلاف ۸۶ د‏‏ی اننگز۔ اس نے ۲۸ اگست ۲۰۱۸ نو‏‏ں ۲۰۱۸ کیریبین پریمیئر لیگ وچ سینٹ کٹس اینڈ نیوس پیٹریاٹس دے لئی اپنا ٹوئنٹی ۲۰ ڈیبیو کيتا۔