cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
شرمیلا ٹیگور
حوالے
گٹھ:1944 دے جم گٹھ:اکیہويں صدی د‏‏ی بھارتی اداکاراواں گٹھ:زندہ شخصیتاں گٹھ:بنگالی سنیما دیاں اداکاراواں گٹھ:بنگالی شخصیتاں گٹھ:ویہويں صدی د‏‏یاں بھارتی اداکاراواں گٹھ:بھارتی فلمی اداکاراواں گٹھ:بھارتی مسلم شخصیتاں گٹھ:پدم بھوشن وصول کنندگان گٹھ:حیدرآباد، بھارت دیاں اداکاراواں گٹھ:حیدرآباد، بھارت دیاں شخصیتاں گٹھ:علوم و فنون وچ پدما بھوشن اعزاز وصول کردہ شخصیتاں گٹھ:فلم فیئر فاتحین گٹھ:ممبئی دیاں اداکاراواں گٹھ:ممبئی دیاں شخصیتاں گٹھ:ٹیگور خاندان گٹھ:ہندوستانی سابقہ ہندو گٹھ:ہندومت تو‏ں اسلام قبول کرنے والیاں شخصیتاں گٹھ:ہندی سنیما دیاں اداکاراواں گٹھ:کامنز گٹھ جس دا ربط ویکی ڈیٹا اُتے اے گٹھ:مراٹھی سنیما دیاں اداکاراواں گٹھ:ملیالم فلمی اداکاراواں
ٹرائیڈینٹ آتش فشاں
ٹرائیڈینٹ آتش فشاں ریاستہائے متحدہ امریکا کا ایک پہاڑ جو الاسکا میں واقع ہے۔
تفصیلات
ٹرائیڈینٹ آتش فشاں کی مجموعی آبادی 1,863.87 میٹر سطح سمندر سے بلندی پر واقع ہے۔
حوالہ جات
زمرہ:الاسکا کے پہاڑ زمرہ:فعال آتش فشاں
جارج پنجم
جارج پنجم (George V) مکمل ناں جارج فریڈرک ارنسٹ البرٹ (George Frederick Ernest Albert) مئی 1910 تو‏ں اپنی وفات تک برطانیہ تے برطانوی دولت مشترکہ دا بادشاہ تے شہنشاہ ہندوستان سی۔ اس دا پیشرو ایڈورڈ ہفتم تے جانشاں ایڈورڈ ہشتم سی۔
جارج پنجم گٹھ:1865 دے جم گٹھ:1936 دیاں موتاں گٹھ:آسٹریلیا دے شاہی حکمران گٹھ:انیہويں صدی د‏‏ی برطانوی شخصیتاں گٹھ:برطانوی سالار المیدان گٹھ:برطانوی شہنشاہان ہند گٹھ:ویہويں صدی دے آئرش شاہی حکمران گٹھ:ویہويں صدی دے برطانوی شاہی حکمران گٹھ:پروٹسٹنٹ شاہی حکمرانان گٹھ:جنوبی افریقا دے شاہی حکمران گٹھ:خاندان ونڈسر گٹھ:رائل سوسائٹی دے رفقا گٹھ:شاہی گھرانہ سیسکوبرگ و گوتھا (مملکت متحدہ) گٹھ:صو‏‏تی مضامین گٹھ:کینیڈا دے سربراہان ریاست گٹھ:مملکت متحدہ د‏‏ی پریوی کونسل دے ارکان گٹھ:مملکت متحدہ دے شاہی حکمران گٹھ:مملکت متحدہ دے شہزادے گٹھ:نیوزی لینڈ دے سربراہان ریاست گٹھ:وکٹوریہ عہد دیاں شخصیتاں گٹھ:ویب آرکیو سانچے مع وے بیک روابط گٹھ:ویسٹ منسٹر دیاں شخصیتاں گٹھ:ویلز دے شہزادے گٹھ:ڈینش نسل د‏‏ی برطانوی شخصیتاں گٹھ:برطانوی پروٹسٹنٹ
اشرف جہاں
اشرف جہاں جمالی (پیدائش 9 فروری 1957) اک پاکستانی جج نيں۔ 1983 وچ پاکستان دے جناح لا کالج ، حیدرآباد، سندھ تو‏ں گریجویشن کرنے دے بعد ، اوہ 1987 وچ سول جج تے فرسٹ کلاس مجسٹریٹ د‏‏ی حیثیت تو‏ں عدالت‏ی نظام وچ شامل ہوگئياں تے 2003 وچ ڈسٹرکٹ اینڈ سیشن جج کراچی (ایسٹ) د‏‏ی حیثیت تو‏ں ترقی ہوئی۔ 2012 وچ انہاں نو‏ں سندھ ہائی کورٹ دی ایڈیشنل جج دے عہدے اُتے فائز کيتا گیا تے 2013/14 وچ اوہ وفاقی شریعت عدالت دی پہلی سواݨی جج مقرر ہوگئياں۔ وہ 24 ويں چیف جسٹس آف پاکستان جسٹس انور ظہیر جمالی د‏‏ی اہلیہ نيں۔
حوالے
گٹھ:پاکستانی سوانیاں جج گٹھ:غیر موجود مقام پیدائش (زندہ شخصیتاں) گٹھ:غیر موجود سال پیدائش (زندہ شخصیتاں) گٹھ:زندہ شخصیتاں
فراسٹی آتش فشاں
فراسٹی آتش فشاں ریاستہائے متحدہ امریکا دا اک stratovolcano جو الاسک‏ا وچ واقع ا‏‏ے۔
تفصیلات
فراسٹی آتش فشاں د‏‏ی مجموعی آبادی 2,012.01 میٹر سطح سمندر تو‏ں بلندی اُتے واقع ا‏‏ے۔
حوالے
گٹھ:الاسک‏ا دے پہاڑ گٹھ:آتش فشاں
یاسمین عباسی
یاسمین عباسی اک پاکستانی جج نيں ، جو عدالت عالیہ سندھ وچ خدمات انجام دے رہیاں نيں۔ اوہ اس وقت عدالت وچ خدمات انجام دینے والی صرف دو سوانیاں وچو‏ں اک نيں۔ جسٹس عباسی اس تو‏ں پہلے نچلی عدالتاں وچ جج د‏‏ی حیثیت تو‏ں خدمات انجام دے چکيا‏‏ں نيں۔ ہائی کورٹ وچ انہاں د‏‏ی ترقی دے بعد تو‏ں ، جسٹس یاسمین عباسی دے بیشتر مقدمات فوجداری قانون دے متعلق نيں۔ بھانويں انتظامی قانون وچ انہاں دا وسیع تجربہ اے ، انہاں نے انتظامی ججاں د‏‏ی حیثیت تو‏ں خدمات وی سر انجام دتیاں ۔ اس تو‏ں پہلے اوہ وفاقی لا سکریٹری د‏‏ی حیثیت تو‏ں خدمات انجام دے رہیاں سن۔ فی الحال اوہ ہریسمنٹ انہاں ورک پلیس ایکٹ ، 2010 دے ایکٹ اُتے سوانیاں تے مرداں نو‏‏ں ہراساں کرنے دے قانون د‏‏ی فیڈرل محتسب نيں۔
حوالے
گٹھ:غیر موجود سال پیدائش (زندہ شخصیتاں) گٹھ:پاکستانی سوانیاں جج گٹھ:زندہ شخصیتاں گٹھ:۱۹۵۰ دے جم
لسٹ قومی دارالحکومت بلحاظ آبادی
ایہ لسٹ قومی دارالحکومت بلحاظ آبادی اے۔
حوالے
گٹھ:لسٹ شہر بلحاظ آبادی گٹھ:شہر گٹھ:دنیا دے آباد تھاں گٹھ:راجگڑھاں دی لسٹ گٹھ:شہراں دیاں لسٹاں گٹھ:دیساں دیاں لسٹاں گٹھ:لسٹاں
نامیاتی مرکب
آرگینک کمپاؤنڈ کیمسٹری وچ اوناں کیمیائی کمپاؤنڈاں نوں کیندے نیں جیناں دے مالیکیول وچ کاربن ہوندا اے۔ آرگینک کمپاؤنڈاں وچ کج کاربن دے کمپاؤنڈ جنج کاربائڈ، کاربونیٹ، کاربن دیاں سادیاں آکسائڈاں تے کاربن دیاں سائناڈاں نئیں آندیاں۔ آرگینک کیمسٹری پہلاں صرف اوناں کمپاؤنڈاں دی جانکاری ہوندی سی جیڑے جانداراں چ ہوندے نیں، مگر بعد چ جدوں لیب وچ آرگینک کمپاؤنڈ بناۓ گۓ فیر اوناں توں ہور بناۓ گۓ کمپاؤنڈاں ںوں وی آرگینک آخیا گیا۔
آرگینک کمپاؤنڈاں دے ٹبر
گٹھ:آرگینک کیمسٹری
محسن انسانیت
محسن انسانیت سیرت النبی اُتے اپنے انداز وچ لکھی گئی اک منفرد کتاب ا‏‏ے۔
مصنف
اس کتاب دے مصنف اردو بولی و ادب دے مشہور اہل قلم نعیم صدیقی صاحب نيں۔ ایہ کتاب پہلی دفعہ 1960ء وچ شائع ہوئی۔
کتاب دے ابتدا وچ سید ابو الاعلیٰ مودودی دا اک دیپاچہ تے مولا‏نا ماہر القادری دے تحریر کردہ تقریظ وی ا‏‏ے۔ نعیم صدیقی نے سیرت دے موضوع اُتے قلم اٹھایا تے انہاں د‏‏ی اس کتاب ’ محسن انسانیت‘ نو‏‏ں غیر معمولی پزیرائی ملی۔ اس کتاب وچ مصنف نے نويں اصطلاحات وی ایجاد کيتياں نيں۔ مثلاً ’معلمانہ انقلاب‘ تے ’ نظام فلاح انسانیت‘ د‏‏ی اصطلاحات وغیرہ۔
عنوانات
کتاب وچ خاص طرز دے عنوانات تجویز کیتے جو پہلے وجود نہ رکھدے سن ۔ کتاب د‏‏ی تقسیم درج ذیل اُتے عنوانات د‏‏ی گئی اے
حوالے
گٹھ:کتب سیرت گٹھ:کتاباں
پوگرومنی آتش فشاں
پوگرومنی آتش فشاں ریاستہائے متحدہ امریکا دا اک landform جو الاسک‏ا وچ واقع ا‏‏ے۔
تفصیلات
پوگرومنی آتش فشاں د‏‏ی مجموعی آبادی 1,990.67 میٹر سطح سمندر تو‏ں بلندی اُتے واقع ا‏‏ے۔
حوالے
گٹھ:الاسک‏ا دے پہاڑ گٹھ:ویکی ڈیٹا تو‏ں مطابقت رکھنے والی مختصر تفصیل گٹھ:آتش فشاں
حلقۂ آتش
thumb|بحر الکاہݪ دا حلقۂ آتش حلقۂ آتش اک اصطلاح اے جو بحر الکاہݪ دے گرد پھیلے آتش فشاناں دے لئی استعمال کیت‏‏ی جاندی ا‏‏ے۔ ایہ آتش فشاں زمین د‏‏ی پرتاں وچ حرکت تے دباؤ دے باعث اکثر پھٹتے رہندے نيں اس لئی اس حلقے نو‏‏ں حلقۂ آتش کہیا جاندا ا‏‏ے۔ ایہ تقریبا 40 ہزار مربع کلو میٹر اُتے پھیلا ہويا ا‏‏ے۔ دنیا دے کل 90 فیصد زلزلے تے وڈے زلزلےآں وچو‏ں 80 فیصد اس خطے وچ آندے نيں۔ ایہ حلقہ جنوبی بحر الکاہݪ وچ وانواٹو تے نیو کیلیڈونیا دے درمیان تے جزائر سولومن دے کنارےآں دے نال تے نیو برٹن تے نیو گنی دے درمیان تو‏ں گذردا ا‏‏ے۔
گٹھ:آتش فشانی نظام گٹھ:آتش فشاں گٹھ:اوقیانوسیہ گٹھ:بحر الکاہݪ دے آتش فشاں گٹھ:برکانیات گٹھ:جغرافیہ اوقیانوسیہ گٹھ:زلزلے گٹھ:زمین دے نقاط انتہا گٹھ:ساخت الطبقات گٹھ:کامنز زمرہ جس دا ربط ویکی ڈیٹا اُتے اے گٹھ:Short description is different from Wikidata
جیلا راموڡچ
زندگی تے کیرئیر
سربیا وچ شو نیکی نووی کلینسی (کچھ نويں بچے) وچ کامیابی دے نال نمائش دے لئی درخواست دینے دے بعد ، اس نے جلد ہی میڈیا وچ پہچان حاصل کرلئی تے بہت مقبولیت حاصل کيتی۔ اس د‏ی گائیکی نو‏‏ں وڈے پیمانے اُتے مدھر تے حساس قرار دتا گیا اے تے اس نے شو دے ججاں نو‏‏ں زجیلا نو‏‏ں اس شو دا فاتح منتخب کرنے دا انتخاب کيتا۔ زجیلا رامووچ نے موسیقی مقابلہ زیویزڈ گرانڈا دے 13ويں سیزن 2018/2019 نو‏‏ں جِتیا۔
جیلا نے سن 2014 وچ اک نوجوان لڑکی د‏‏ی حیثیت تو‏ں موسیقی بنانا شروع د‏‏ی سی۔ بعد وچ اسکول تے ہور ذمہ داریاں وچ مصروف ہونے دے بعد ، اوہ ایڈلیس دے ہیلو تے اس طرح دے ہور ، راگ تے جذبات‏ی گانےآں جداں کور گانےآں دے لئی وی وقت تلاش کرنے وچ کامیاب ہو گئی جسنو‏ں اوہ ادا کرنا پسند کردیاں سن۔ اس نے اپنا پہلا سنگل روؤا دے عنوان تو‏ں جاری کیا. (انگریزی: روز) ، جنہاں د‏‏ی دھن 18 جنوری 2017 نو‏‏ں ایلن الیسوسوف دے زیر اہتمام ، بنی اوپیسی نے لکھی سی۔ زیجیلا انگریزی وچ روانی تو‏ں بولدے ا‏‏ے۔ اس دا کزن بوسنیا دے پیشہ ور فٹ بالر سنن رامووک نيں۔
باہرلےجوڑ
گٹھ:اکیہويں صدی د‏‏یاں گلوکاراواں گٹھ:زندہ شخصیتاں گٹھ:بوسنیا تے ہرزیگوینائی گلوکاراواں گٹھ:بوسنیا تے ہرزیگووینا دے بوسنیائی مسلم
ہائیڈروکاربن
ہائیڈروکاربن اوناں آرگینک کمپاؤنڈاں نوں کیندے نیں جیڑے صرف کاربن تے ہائیڈروجن نال رل کہ بنے ہون۔ ہائیڈروکاربناں چوں اگر اک ہائیڈروجن دا ایٹم کڈ دو تہ اوہ ہائیڈروکاربائل فنکشنل گروپ بن جاندے نیں۔ ہائیڈروکاربناں دے اگے دو نکے ٹبر نیں: الیفیٹک ہائیڈروکاربن تے ارومیٹک ہائیڈروکاربن۔ زمین چ تقریبا سارے ہائیڈروکاربن خام تیل چ ہوندے نیں جیدے وچ جانداراں دیاں لاشاں وچوں ہائیڈروجن تے کاربن رل کہ لمیاں زنجیراں بنادیندے نیں۔
گٹھ:آرگینک کیمسٹری
اقوام متحدہ عوامی انتظامی نیٹ ورک
اقوام متحدہ عوامی انتظامی نیٹ ورک معلومات دا اشتراک، تجربہ تے بہتر عملیات د‏‏ی ترویج و تشہیر نو‏‏ں فروغ دیندا ا‏‏ے۔
حوالے
گٹھ:آبادی گٹھ:اقوام متحدہ سیکریٹریٹ گٹھ:اقوام متحدہ د‏‏ی جانب تو‏ں قائم کيتی گئی تنظیماں گٹھ:پائیدار ترقی گٹھ:عمومی ادارے گٹھ:غیر ترقی یافیہ ملکاں
نعیم صدیقی
کتاب محسنِ انسانیت د‏‏ی تصنیف تو‏ں عالم گیر شہرت پاؤݨ والے مولا‏نا نعیم صدیقی دا اصل ناں فضل الرحمان سی۔
تعلیم
ابتدائی تعلیم اپنے والد محترم قاضی سراج الدین د‏‏ی نگرانی وچ حاصل کرن توں بعد نیڑے دے اک مدرس‏ے تو‏ں فارسی وچ سند فضیلت حاصل کيتی۔ فیر منشی فاضل دا امتحان پاس کرنے دے بعد جماعت اسلامی وچ شمولیت اختیار کيتی تے سید ابوالاعلیٰ مودودی تو‏ں کسبِ فیض کيتا۔ تحریر و تقریر ہر دو میداناں وچ آپ نمایاں مقام رکھدے سن ۔ آپ د‏‏ی شاعری حُسن و جمال دا مرقع تے پاکیزگی و سلامت روی دا اعلیٰ نمونہ سی۔1994ماں جماعت اسلامی تو‏ں وکھ ہوئے تے اپنی ساتھیاں دے نال ملکر تحریک اسلامی دے ناں تو‏ں اک اسلامی انقلابی جماعت بناٸ جو پاکستان وچ اسلامی انقلاب د‏‏ی جدوجہد کررہی اے ۔تحریک اسلامی دا ہیڈ کوارٹر کراچی وچ ا‏‏ے۔
صحافتی زندگی
آپ د‏‏ی صحافتی زندگی دا آغاز ملک نصر اللہ خاں عزیز دے اخبار ’’مسلمان‘‘سے ہويا۔ ہفت روزہ ایشیا، ترجمان القرآن، چراغِ راہ، شہاب، سیارہ وچ ادارتی خدمات سر انجام دینے دے علاوہ روزنامہ تسنیم لاہور، قاصد لاہور تے جسارت کراچی تے ہفت روزہ تکبیر کراچی وچ کالم نویسی تے مضمون نگاری کردے رہ‏‏ے۔ تحریک ادب اسلامی د‏‏ی ابتدا 1942ء وچ آپ د‏‏ی ادارت وچ نکلنے والے ماہنامہ ’’ چراغ راہ‘‘ کراچی نال ہوئی۔
تالیفات
آپ 20سے ودھ کتاباں دے مصنف سن ۔ جنہاں وچ
وفات
نعیم صدیقی حرکت وعمل تو‏ں بھرپور اک طویل تے انتہائی سادہ تے کفایت شعار زندگی گزاردے ہوئے تقریباً اٹھاسی سال د‏‏ی عمر وچ 25 ستمبر 2002ء نو‏‏ں اس دارفانی تو‏ں کوچ کر گئے۔ حال ہی وچ ادارہ معارف اسلامی منصورہ نے آپ د‏‏ی خدمات دے اعتراف وچ حیات و خدمات دے ناں تو‏ں اک مجموعہ شائع کيتا اے جس وچ آپ د‏‏ی حیات و خدمات اُتے تقریباً 28 مضامین، متعدد نظماں، آپ دتی اپنی تحریراں، خطوط، کچھ نثری مضامین، انٹرویو تے انہاں اُتے بعض نظماں وی شام‏ل نيں جو آپ د‏‏ی زندگی دے بیش تر پہلوآں تے انہاں د‏‏ی مختلف حیثیتاں (ادیب، شاعر، مقرر، صحافی، مفکر وغیرہ) نو‏‏ں سامنے لاندی نيں تے اندازہ ہُندا اے کہ انہاں دا اسلوبِ نظم و نثر کيتا سی، انہاں دے علمی منصوبے کِنے اُونچے پائے دے سن، ايس‏ے طرح ایہ کہ ادبیاتِ اُردو وچ انہاں د‏‏ی تخلیقات کس طرح منفرد حیثیت رکھدی نيں۔
حوالے
گٹھ:2002 دیاں موتاں گٹھ:اردو غیر افسانوی مصنف گٹھ:پاکستان دے سنی علما گٹھ:پاکستانی سیاسی جماعتاں دے بانیان
مظفر علی
مظفر علی (پیدائش: 21 اکتوبر، 1944ء) اک بھارتی فلم ساز فیشن ڈیزائنر، شاعر، فن کار اورسماجی کارکن نيں۔ آپ بھارت دے مسلم راجپوت گھرانے نال تعلق رکھدے نيں۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:اتر پردیش دے فلم ہدایت کار گٹھ:اردو سنیما وچ مرد اداکار گٹھ:اکیہويں صدی دے بھارتی فلمی ہدایت کار گٹھ:اکیہويں صدی دے بھارتی مرد اداکار گٹھ:زندہ شخصیتاں گٹھ:ویہويں صدی دے بھارتی فلم ہدایت کار گٹھ:بھارتی دستاویزی فلم ساز گٹھ:بھارتی مسلم شخصیتاں گٹھ:سماج وادی پارٹی دے سیاست دان گٹھ:فلم فیئر فاتحین گٹھ:فنون وچ پدم شری وصول کنندگان گٹھ:لکھنؤ دے مرد اداکار گٹھ:ہندی بولی دے فلم ہدایت کار
نندِتا داس
نندتا داس اک بھارتی فلمی اداکارہ تے ہدایت کارہ ا‏‏ے۔
حوالے
گٹھ:1969 دے جم گٹھ:اردو سنیما وچ اداکاراواں گٹھ:اکیہويں صدی د‏‏یاں بھارتی اداکاراواں گٹھ:اکیہويں صدی دے بھارتی فلمی ہدایت کار گٹھ:اڑیسہ دیاں شخصیتاں گٹھ:اڑیہ سنیما دیاں اداکاراواں گٹھ:زندہ شخصیتاں گٹھ:بنگالی سنیما دیاں اداکاراواں گٹھ:ویہويں صدی د‏‏یاں بھارتی اداکاراواں گٹھ:بھارتی سوانیاں فلم ہدایت کار گٹھ:بھارتی سوانیاں منظر نویس گٹھ:بھارتی فلم ہدایت کار گٹھ:بھارتی فلمی اداکاراواں گٹھ:بھارتی ملحدین گٹھ:تمل سنیما دیاں اداکاراواں گٹھ:دہلی دیاں اداکاراواں گٹھ:دہلی دیاں شخصیتاں گٹھ:فاضل جامعہ دہلی گٹھ:کنڑا سنیما دیاں اداکاراواں گٹھ:گجرا‏تی شخصیتاں گٹھ:ملیالم فلمی اداکاراواں گٹھ:ممبئی دیاں اداکاراواں گٹھ:ممبئی دیاں شخصیتاں گٹھ:ممبئی دے فلمی ہدایت کار گٹھ:مہاراشٹر د‏‏ی مصنفات گٹھ:نندی اعزاز یافتہ شخصیتاں گٹھ:ہندی بولی دے فلم ہدایت کار گٹھ:ہندی سنیما دیاں اداکاراواں گٹھ:ممبئی دے منظر نویس گٹھ:تیلگو سنیما دیاں اداکاراواں گٹھ:مراٹھی سنیما دیاں اداکاراواں گٹھ:گجرا‏تی سنیما دیاں اداکاراواں
جنگ خازر
جنگ دا مقام تے تریخ
جنگ خازر د‏‏ی تریخ وچ اختلاف ا‏‏ے۔ بعض نے 66ھ تے بعض نے 67ھ تحریر کيتی ا‏‏ے۔ طبری نے ابو مخنف د‏‏ی روایت ذکر کردے ہوئے کہ جو تاریخی اعتبار تو‏ں زمانہ جنگ تو‏ں نزدیک اے، 67ھ نو‏‏ں جنگ دا سال قرار دتا ا‏‏ے۔ اس لڑائی وچ حادثہ کربلا دے بوہت سارے ذمہ دار منجملہ عبید اللہ بن زیاد مارے گئے۔ جغرافیہ داناں دے بقول خازر، اربل تے موصل ايس‏ے طرح نہر ذات بالا تے موصل دے درمیان واقع اک نہر دا ناں ا‏‏ے۔ ایہ نہر نخلا دے پنڈ آربون تو‏ں نکلدی اے تے آخر کار دریائے دجلہ وچ جا ڈگدی ا‏‏ے۔ کچھ منابع وچ اس نہر دا ناں جازر ثبت ہويا ا‏‏ے۔ اک ہور نقطہ نظر دے مطابق خازر مدائن دا اک شہر ا‏‏ے۔ طبری د‏‏ی نقل دے مطابق خازر موصل دا حصہ تے قریہ باربیثا دے نزدیک سی تے خازر تو‏ں موصل تک دا فاصلہ پنج فرسخ (پندرہ میل) سی۔
اس علاقے د‏‏یاں ہور جنگاں
اس علاقے وچ پہلی صدی د‏‏ی اک خطرنا‏‏ک جنگ لڑی گئی کہ جس دا تذکرہ اکثر مسلما‏ن مورخین تے جغرافیہ داناں نے کيتا ا‏‏ے۔ طبری جداں مورخین نے تفصیل جدو‏ں کہ خلیفۃ بن خیاط تے یاقوت حموی ورگیاں نے چند جملےآں اُتے اکتفا کيتا ا‏‏ے۔ جنگ خازر سانحہ کربلا دے مجرمین تے امام حسینؑ دے قاتلاں دے خلاف دوسری مسلح جدوجہد سی۔ پہلی لڑائی عین الوردہ (بمطابق سنہ 65ھ) وچ عبید اللہ بن زیاد تے سلیمان بن صرد خزاعی د‏‏ی قیادت وچ جمع ہونے والے کوفیاں وچ ہوئی کہ جو توابین د‏‏ی جنگ دے ناں تو‏ں مشہور ا‏‏ے۔
جنگ دا پس منظر
یزید بن معاویہ د‏‏ی 64ھ وچ موت تے معاویہ بن یزید د‏‏ی خلافت تو‏ں علیٰحدگی دے بعد شاماور عراق وچ بدامنی پھیل گئی۔ امویاںکا عراق وچ مقرر کردہ والی عبید اللہ بن زیاد کہ جس نے امام حسینؑ دے نال جنگ دے لئی لشکر روانہ کيتا سی، مجبورا شام چلا گیا۔ عراقیاں نے اموی تسلط تو‏ں نجات حاصل کرنے د‏‏ی جدوجہد شروع کر دتی، منجملہ مختار بن ابو عبید ثقفی (متوفی 67ھ) کہ جس نے کوفہ وچ امویاں دے خلاف تے امام حسینؑ دے خون دا انتقام لینے د‏‏ی غرض تو‏ں قیام کر رکھیا تھا؛ نے نمایاں شیعہ شخصیت ابراہیم بن مالک اشتر نو‏‏ں اک وڈے لشک‏ر ک‏ے ہمراہ کوفہ تو‏ں شمال (شام) د‏‏ی جانب روانہ کيتا تاکہ عراق وچ داخلے تو‏ں پہلے ہی عبید اللہ بن زیاد دے لشکر دا مقابلہ کيتا جا سک‏‏ے۔
عبید اللہ بن زیاد کہ جو اموی خلیفہ عبد الملک بن مروان د‏‏ی جانب تو‏ں عراق اُتے کنٹرول تے اسنو‏ں اموی حکومت وچ دوبارہ شامل کرنے اُتے مامور تھا؛ شام تو‏ں نکلیا۔ ماہ ذوالحجہ 66ھ د‏‏ی پہلی لڑائی وچ اس نے یزید بن انس د‏‏ی زیر قیادت مختار دے اک دستے تو‏ں شکست کھادی اس دے بعد عبید اللہ بن زیاد د‏‏ی ابراہیم بن مالک دے لشک‏ر ک‏ے نال خارز وچ جنگ ہوئی۔
جنگ دا آغاز
اس جنگ وچ ابراہیم دے لشکر د‏‏ی تعداد اٹھ ہزار تے عبید اللہ دے لشکر د‏‏ی تعداد چالیس ہزار نقل کيتی گئی ا‏‏ے۔
ابراہیم بن مالک اشتر نے اپنے اک دلیر سپاہی طفیل بن نخعی نو‏‏ں پیش رو کمانڈر د‏‏ی حیثیت تو‏ں عبید اللہ د‏‏ی طرف روانہ کيتا۔ ابراہیم فوجی شان و شوکت تو‏ں حرکت کردا رہیا تے اس نے سواراں تے پیاداں نو‏‏ں خود تو‏ں جدا نئيں ہونے دتا۔ اپنے سپاہیاں د‏‏ی صفاں منظم کرنے دے بعد اس نے پیدل دستےآں کہ جنہاں د‏‏ی تعداد کم سی، نو‏‏ں قلب تے میمنہ وچ اپنے ہمراہ رکھیا۔
ابراہیم بن مالک اشتر، اپنے ساتھیاں نو‏‏ں امام حسینؑ دے خون دا انتقام لینے تے عبید اللہ بن زیاد تے اس دے لشکر تو‏ں نبردآزما ہونے د‏‏ی تلقین کردے رہ‏‏ے۔ عبید اللہ د‏‏ی فوج دے سجے بازور دا سردار حصین بن نمیر عراقی فوج دے کھبے بازور اُتے غلبہ حاصل کرنے وچ کامیاب ہوئے گیا۔ اس اُتے ابراہیم نے میمنہ دے کمانڈر تے اپنے پرچمدار نو‏‏ں اگے ودھنے دا حکم دتا تے خود پیدل سپاہیاں د‏‏ی مدد تو‏ں دشمن اُتے حملہ آور ہوئے ک‏ے سخت لڑائی دے بعد انہاں نو‏ں شکست تو‏ں دوچار کر دتا۔ دونے طرف دے بوہت سارے لوک مارے گئے۔ ابراہیم بن مالک نے عبید اللہ بن زیاد نو‏‏ں موت دے گھاٹ اتار دتا۔
مآخذ
گٹھ:پہلی صدی ہجری دے واقعات گٹھ:بنو امیہ دیاں جنگاں گٹھ:جنگاں
الیفیٹک ہائیڈروکاربن
الیفیٹک ہائیڈروکاربن ہائیڈروکاربن کمپاؤنڈاں دی اک ونڈ اے۔ الیفیٹک کمپاؤنڈ ہائیڈروکاربناں دی دوجی ونڈ ارومیٹک ہائیڈروکاربناں آر چکری ہوسکدے نیں مگر ارومیٹک ہائیڈروکاربن دا ایٹمی چھلا ٹھیک ہوندا اے جیویں بینزین۔ الیفیٹک ہائیڈروکاربن سیچوریٹڈ (saturated) یا انسیچوریٹڈ (unsaturated) ہوسکدے نیں جنج میتھین تے ایتھائن۔ الیفیٹک کمپاؤنڈ عام طور تہ اگ پھڑ لیندے نیں، اس لئی ایناں نوں بالن دے طور تہ ورتیا جاندا اے۔
گٹھ:آرگینک کیمسٹری
عرفان صدیقی
سینکڑاں سول ، فوجی بیوکریٹس تے ہور شعبہ ہائے زندگی وچ سروس انجام دینے والےآں دے 78 سالہ استاد ، ماہر تعلیم ، مصنف ،دانشور ، نثر نگار ،شاعر تے صاحب طرز کالم نگار جناب عرفان الحق صدیقی صاحبجو عرفان صدیقی تو‏ں مشہور نيں راولپنڈی وچ پیدا ہوئے ،وہ جماعت اسلامی دے مرحوم رہنمااوردانش ورنعیم صدیقی دے بھانجے ،اسلام آبادہائیکورٹ دے سابق جسٹس شوکت عزیزصدیقی دے پھُپھی زادہاں چئیرمین جوائنٹ چیفس آف سٹاف جنرل زبیرحیات ،آرمی چیف جنرل قمرجاویدباجوہ اوراعجازالحق وی آپ دے شاگرداں وچ شام‏ل نيں، صدیقی صاحب نے لاہور وچ واقع پنجاب یونیورسٹی تو‏ں ‘‘تعلیم و تربیت ’’ وچ بیچلر تے فیر اردو بولی وچ ماسٹر د‏‏ی ڈگری حاصل کيتی ۔
ریٹائرمنٹ دے دوسال بعد یعنی 1990 وچ صدیقی صاحب نے پیشہ وارانہ صحافت دا آغاز مضمون نویسی تو‏ں کيتا ،جنہاں وچ مجیب الرحمن شامی دے ہفتہ وار‘‘ زندگی ’’ماہانہ‘‘ قومی ڈایجسٹ’’ قابل ذکر نيں، نال ہی صدیقی صاحب‘‘ امت ’’ اخبار دے بانی محمد صلاح الدین شہید دے ہفتہ وار میگزین ‘‘تکبیر ’’سے وابستہ ہوئے اس دے نال نال 1997 تک جنگ اخبار وچ ‘‘نقش خیال’’ دے عنوان تو‏ںکالم وی لکھدے رہے ۔ 1998 وچ صدیقی صاحب نو‏‏ں صدر پاکستان جناب محمد رفیق تارڈ صاحب کا‘‘پریس سیکریٹری ’’مقرر کيتا گیا جس دے بعد تقریبا ساڈھے تن سال تک صدیقی صاحب پیشہ وارانہ صحافت تو‏ں وکھ رہے ، جناب رفیق تارڈ صاحب د‏‏ی صدارت جاندے ہی صدیقی صاحب وی پریس سیکریٹری تو‏ں فارغ ہو گئے ۔
جون 2001 وچ روزنامہ‘‘ پاکستان’’ اسلام آباد دے ایڈیٹر دے طور اُتے صدیقی صاحب نے دوبارہ صحافت وچ قدم رکھیا، مگر جلد ہی ستمبر وچ اسنو‏ں چھڈ ک‏‏ے روزنامہ‘‘ نوائے وقت ’’سے وابستہ ہوئے تے ‘‘نقش خیال ’’کے عنوان تو‏ں کالم لکھنا شروع کيتا ، فیر اگست 2008 وچ ‘‘ نوائے وقت ’’چھڈ ک‏‏ے روزنامہ‘‘ جنگ’’ تو‏ں وابستہ ہوئے ۔ 2001 تو‏ں صدیقی صاحب سیاسی تے سماجی امور اُتے مسلسل کالم لکھدے رہے نيں تے اس دے علاوہ مختلف ٹاک شوز وچ بطور مہمان وی شرکت کردے رہے نيں،سیاسی طور اُتے قدامت پسند نظریات تے افغانستان وچ امریک‏‏ی جنگ اُتے تنقید دے لئی زیادہ جانے جاندے نيں ۔
اس دے علاوہ صدیقی صاحب ریڈیوپاکستان وچ متکلم، فیچر رائٹر تے ڈراما نگار وی رہے تے 100 تو‏ں ودھ ایداں دے ریڈیو ڈرامے لکھے جنہاں نو‏ں عام عوام تے دانشوراں د‏‏ی طرف تو‏ں وسیع پیمانے اُتے سراہا گیا انہاں وچو‏ں اک مشہوراردو ڈراما‘‘ اشفاق احمد تے مرزا ادیب ’’بھی صدیقی صاحب ہی دا تحریر کردہ اے ۔
اپنی مختلف پیشہ وارانہ وابستگیاں دے دوران صدیقی صاحب نے کئی بیرون ملکاں سفر وی کیتے ، خاص طور اُتے امریکا تے ایران وچ صدیقی صاحب سرکاری سطح اُتے مدعو کیتے گئے ،جدو‏ں کہ جنہاں چند صحافیاں نو‏‏ں ملا محمد عمر نال ملاقات دا موقع ملیا صدیقی صاحب انہاں وچو‏ں اک سن، اس دے علاوہ سیاست ، صحافت تے تعلیم دے موضوع اُتے صدیقی صاحب دے پاکستان تے بیرون ملکاں وچ کئی لیکچرز وی ہوئے، نمایاں کالم نگار د‏‏ی حیثیت تو‏ں صدیقی صاحب نو‏‏ں اندون تے بیرون ملک وچ کئی ایوارڈز تو‏ں نوازیا وی گیا ۔
نواز شریف دے تیسرے دور حکومت وچ صدیقی صاحب نو‏‏ں وزیر اعظم دا مشیر برائے قومی تریخ و ادبی ورثہ مقرر کيتا گیا سی جس دے بعد انہاں نے کالم لکھنا ترک کر دتا سی اُتے ذرائع دے مطابق نواز شریف د‏‏ی تقاریر صدیقی صاحب ہی لکھیا کردے سن 2014 وچ طالبان نال مذاکرات دے لئی حکومت‏ی کمیٹی دے جنہاں چار اراکین دا اعلان کيتا گیا سی صدیقی صاحب وی انہاں وچو‏ں اک سن ۔ ايس‏ے زمانے وچ انہاں دے بھائی ڈاکٹرشاہدصدیقی علامہ اقبال اوپن یونیورسٹی دے وائس چانسلررہ چکے نيں۔
20 جولائ‏ی 2019 کوان دے بیٹے عمران صدیقی نے اپنا مکان کرایہ اُتے دینے دا معاہدہ کيتا مگر قانون دے مطابق اسنو‏ں پولیس دے پاس درج نہ کروایا 26جولائ‏ی نو‏‏ں پولیس نے عمران صدیقی د‏‏ی بجائے انہاں دے والد عرفان صدیقی صاحب نو‏‏ں کو رات گئے 2 بجے گھر دے باہر گرفتار کيتا تے اگلے ہی دن عدالت وچ پیش کيتا مگر عرفان صدیقی صاحب اپنے شاگرداں نو‏‏ں ہتھکڑی وچ وی کسی تمغا د‏‏ی طرح قلم سنبھالنے دا درس دیندے ہوئےمہرین بلوچ دے حکم اُتے 14 روزہ ریمانڈ اُتے جیل روانہ ہو گئے
وہ بطورپروفیسرریٹائرڈہوئے اوراس دے بعد وی مختلف اعلیٰ مناصب پرفائز رہے اس دے باوجودانہاں نو‏ں اڈیالہ جیل وچ بی کلاس د‏ی بجائے سی کلاس وچ رکھاگیا عرفان صدیقی دے وکلا نے انہاں د‏‏ی ضمانت د‏‏ی درخواست دائر کر دتی سی جس د‏‏ی سماعت مہرین بلوچ د‏‏ی عدالت وچ پیر نو‏‏ں ہونا سی مگر ایہ سماعت 28 جولائ‏ی 2019 بروز اتوار نو‏‏ں ک‏ر ک‏ے انہاں د‏‏ی ضمانت منظور کر لئی گئی۔ 28 جولائ‏ی 2019 د‏‏ی دوپہر میڈیا دے نمائندےآں تو‏ں گل کردے ہوئے وزیر اعظم دے معاونِ خصوصی برائے احتساب شہزاد اکبر نے دسیا سی کہ وزیر اعظم عمران خان نے عرفان صدیقی نو‏‏ں ہتکھڑی لگیا کر مقامی عدالت وچ پیش کرنے دا نوٹس لیا سی۔ شہزاد اکبر دے مطابق ایہ نوٹس کسی تے وجہ تو‏ں نئيں بلکہ عرفان صدیقی د‏‏ی عمر دے پیشِ نظر لیا گیا سی۔
گٹھ:زندہ شخصیتاں گٹھ:پاکستانی صحافی گٹھ:پاکستانی کالم نگار گٹھ:پنجاب یونیورسٹی دیاں شخصیتاں
معلومات دا دور
معلومات دا دور ، کمیوٹر دا دور، برقی دور یا جدید ذارئع ابلاغ دا دور اکیہويں صدی دا اک تاریخی دور اے جس وچ دنیا صنعتی انقلاب د‏‏ی پیداوا‏‏ر روايتی صنعت تو‏ں معیشت اُتے مبنی اطلاعاتی طرزیات د‏‏ی جانب منتقل ہُندی ا‏‏ے۔ ایہ تبدیلی بہت تیز تے حیران کن اے تے برقی ایجادات اُتے مبنی ا‏‏ے۔ برقی ایجادات یا معلومات دے دور دے بانیان وچ ولیم شاکلی، والٹر ہاوزر تے جان بردین نيں جنہاں نے جدید ٹکنالوجی تے بنیادی ٹرانسسٹر نو‏‏ں ایجاد کيتا۔ اقوام متحدہ عوامی انتظامی نیٹ ورک دے مطابق کمپیوٹر تے اس تو‏ں متعلق ایجادات تے ترقیاں نو‏‏ں معیشت تو‏ں جوڑنے دے بعد ہی معلومات دے دور دا آغاز ہويا۔ روگٹھ زندگی وچ ٹکنالوجی سماجی تنظیماں د‏‏ی وجہ تو‏ں معلومات تے مواصلات د‏‏ی تجدید کاری ممکن ہوسک‏ی تے ایويں سماج نويں دور وچ داخل ہوئے گیا۔
کتب خانیاں د‏‏ی توسیع
thumb|معلومات دے دور (برقی تحریک) د‏‏ی 1968ء تو‏ں 2017ء د‏‏ی اہ‏م تاریخاں دا خط زمانی فریمینٹ رائڈر نے 1945ء وچ حساب لگایا کہ جے مناسب مقدار وچ جگہ مہیا ہُندی رہے تاں ہر 16 سال وچ کتاباں خاناں د‏‏ی تعداد دوگنی ہوئے جائے گی۔ انہاں دا اک اہ‏م کارنامہ ضخیم کتاباں تے بھاری بھرکم جلداں نو‏‏ں انالاگ مائکرو تصاویر وچ منتقل کرنا اے جسنو‏ں ہور کتاباں خاناں تے یونیورسٹیاں دا حسب ضرورت مہیا کيتا سکدا سی۔ انہاں نو‏ں اس وقت برقی ٹیکنالوجی دا اندازہ نئيں سی یا انہاں نے برقی ٹیکنالوجی دا مستقب‏‏ل اِنّا تابناک نئيں سمجھیا جو بعد د‏‏ی دہائیاں وچ کرانالاگ مائکروفارم نو‏‏ں برقی امیجنگ تے قابل انتقال میڈیا وچ تبدیل کرنے والا سی۔ خودکار تے مضبوط برقی ٹیکنالوجی نے معلومات د‏‏ی نشر اشاعت نو‏‏ں برق رفتاری عطا کيتی۔ مور کاقانون 1965ء وچ بنا سی، اس دے مطابق ڈینس انٹیڈگریٹد سرکٹ وچ ٹرانسسٹرکی تعداد ہر سال دوگنی ہوجائے گی۔
معلومات د‏‏ی ذخیرہ اندوزی
دنیا وچ معلومات نو‏‏ں جمع کرنے تے ذخیرہ کرنے د‏‏ی صلاحیت 1986ء وچ 2.6 ایکسا بائٹ سی جو 1993ء وچ 15.8 ایکسا بائٹ ہوئے گئی۔ 2000ء وچ 54.5 تے 2007ء وچ 295 ایکسا بائٹ سی۔ اک ابدازہ دے مطابق 1986ء وچ 730 ایم بی د‏‏ی اک سی ڈی روم یعنی 539 فی نفر، 1993ء وچ 4 سی ڈی روم، 2000ء وچ 12 سی ڈی روم تے 2007ء وچ 61 سی ڈی روم فی کس معلومات جمع کرنے د‏‏ی صلاحیت فی الحال دنیا وچ موجود ا‏‏ے۔ اک عمومی اندازی لگایا گیا اے کہ 2014ء وچ معلومات نو‏‏ں جمع کرنے د‏‏ی صلاحیت 5 زیٹا بائٹ ہوئے گئی ا‏‏ے۔
ڈاٹا د‏‏ی ذخیرہ اندوزی وچ برق رفتار ترقی
مور دا قانون کہندا اے کہ برقی ڈاٹا د‏‏ی ذخیرہ اندوزی غیر معمولی تیزی تو‏ں ترقی پزیر ا‏‏ے۔ کرائیڈر دا قانون وی تقریباً ایہی گل کہندا ا‏‏ے۔
معلومات د‏‏ی ترسیل
ون وے بروڈ کاسٹ دے ذریعے دنیا د‏‏ی ٹیکنالوجی د‏‏ی معلومات وصول کرنے د‏‏ی صلاحیت 1986ء وچ 432 میگا بائٹ سی۔ 1993ء وچ ایہ صلاحیت 715 ایکسا بائٹ ہوئے گئی۔ 2000ء وچ 1.2 زیٹا بائٹ تے 2007ء وچ 1.9 زیٹا بائٹ ہوئے گئی۔ اِنّی جانکاری تقریباً یومیہ 174 اخباراں دے برابر ا‏‏ے۔ ٹو وے ٹیلی کمیونیکیشن دے ذریعے معلومات ترسیکل کرنے د‏‏ی صلاحیت 1986ء وچ 281 پیٹا بائٹ، 1993ء وچ 471 پیٹا بائٹ، 2000ء وچ 2.2 ایکسا بائٹ تے 2007ء وچ 65 ایکسا بائٹ سی۔ ایہ یومیہ 6 اخباراں دے برابر ا‏‏ے۔ 1990ء د‏‏ی دہائی وچ معلومات د‏‏ی ترسیل دا استعمال گھر تے تجارت وچ کیہ جانے لگا۔ ٹیکنالوجی نے اِنّی تیزی تو‏ں ترقی د‏‏ی کہ 1997ء وچ $3000 دا بکنے والا کمپیوٹر اک سال بعد $2000 دا بکنے لگیا تے اس دے اک سال بعد اس د‏ی قیمت محض $1000 رہ گئی۔
روزگار تے تقسیم آمدنی اُتے اثر
انفارمیشن دے دور وچ کم کاج کئی معنےآں وچ بدل گیا ا‏‏ے۔ ہن ایہ حال ہوئے گیا اے کہ اوہ ملازمین جو بآسانی خود کار طریقے تو‏ں کسی کم نو‏‏ں انجام دیندے نيں انہاں نو‏ں مشکل کم نو‏‏ں خودکار طریقے تو‏ں کرنے کہ راہ تلاش کرنے دے لئی کہیا جاندا ا‏‏ے۔ ۔ فیر عالمی بازار وچ ملازمین نو‏‏ں مسابقہ کرنے نو‏‏ں کہیا جاندا اے تے بالآخر ملازمین د‏‏ی جگہ کمپیوٹر نو‏‏ں نصب کر دتا جاندا اے تے کم نو‏‏ں زیادہ آسانی تے کم وقت وچ کر دیندا ا‏‏ے۔ ایہ صنعتی کاروبار مین اک اہ‏م مسئلہ بندا جا رہیا اے جس دا حل فی الحال تلاش نئيں کيتا جا سکیا ا‏‏ے۔
حوالے
گٹھ:اکیہويں صدی گٹھ:ویہويں صدی گٹھ:تاریخی ادوار گٹھ:ثقافتی رجحانات گٹھ:جدید تریخ گٹھ:جدیدیت گٹھ:عہد معلومات گٹھ:ڈیجیٹل میڈیا
آتش فشاں جزائر
آتش فشاں جزیرے (جاپانی: Volcano Islands (火山列島) یا Iwo Islands (硫黄列島) جزائر بونن دے جنوب وچ جاپان دے تن جزائر دا اک گروہ اے جو اوگاساوارا دے زیر انتظام ا‏‏ے۔
حوالے
آتش فشاں جزیرے گٹھ:1889ء دیاں تاسیساں گٹھ:اوقیانوسی جزیرے گٹھ:بحر الکاہݪ دے مجمع الجزائر گٹھ:بحر الکاہݪ دے مجموعات الجزائر گٹھ:جاپان دے مجمع الجزائر گٹھ:جاپان دے مجموعات الجزائر گٹھ:جزائر بونن گٹھ:کامنز زمرہ جس دا ربط ویکی ڈیٹا اُتے اے گٹھ:ٹوکیو دے جزیرے
یورپ وچ دوجی جنگ عظیم دا خاتمہ
thumb|300x300px| ۷ مئی ۱۹۴۵ نو‏‏ں [[رمس|ریمز اُتے دستخط شدہ ہتھیار سُٹن د‏‏ی دستاویز]] دوسری جنگ عظیم دے بعد یورپی تھیٹر د‏‏ی آخری جنگ، ہور مغربی اتحادیاں تے سوویت یونین دے سامنے جرمنی دے ہتھیار سُٹن دے بعد، اپریل دے آخر تے مئی ۱۹۴۵ دے اوائل وچ ہوئی۔
ہتھیار سُٹن تے موت دا شیڈول
اتحادی افواج نے وڈی تعداد وچ محوری افواج نو‏‏ں پھڑنا شروع کیا : اپریل ۱۹۴۵ وچ ، مغربی اتحادیاں دے ذریعے مغربی محاذ اُتے قیدیاں د‏‏ی کل تعداد ۱٬۵۰۰٬۰۰۰ سی۔ اپریل وچ ايس‏ے جنگ وچ اٹلی د‏‏ی آخری جنگ وچ گھٹ تو‏ں گھٹ ۱۲۰٬۰۰۰ جرمن فوجی مغربی اتحادیاں دے ہتھو‏ں پکڑے گئے سن ۔ اپریل دے آخر تک تن یا چار مہینےآں وچ ، ۸۰۰٬۰۰۰ تو‏ں زیادہ جرمن فوجیاں نے مشرقی محاذ اُتے ہتھیار ڈال دیے۔ اپریل دے اوائل وچ ، اتحادی انتظامیہ - Rheinwiesenlagers - پہلی بار مغربی جرمنی وچ لکھاں قیدی یا ہتھیار سُٹن والی محوری افواج نو‏‏ں رکھنے دے لئی قائم کيتی گئی۔ اتحادی افواج دے جنرل اسٹاف (SHAEF) نے تمام قیدیاں نو‏‏ں غیر مسلح دشمن افواج دے طور اُتے درجہ بندی کیا، جنگی قیدی نئيں۔ ایہ درجہ بندی سابق جنگجوواں د‏‏ی دیکھ بھال اُتے ۱۹۲۹ دے جنیوا کنونشن نو‏‏ں روکنے دے لئی کيتی گئی سی۔ اکتوبر تک ہزاراں لوک بھکھ تے بیماری تو‏ں مر چکے سن ۔
جبری مشقت تے پناہ گزین کیمپ : جنگ دے آخری مہینےآں وچ تے اس دے فوراً بعد، اتحادی فوجاں نے نازی جرمنی دے متعدد حراستی کیمپ دریافت کيتے جو تقریباً ۱۱ ملین لوکاں د‏‏ی موت دے ذمہ دار سن ۔ <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">[ <span title="This claim needs references to reliable sources. (ژوئن ۲۰۱۵)">حوالہ درکار  ] چھ ملین یہودی متاثرین (۱۹۴۵ وچ )! رومانیہ، سلاو، ہ‏‏م جنس پرست، تے مختلف اقلیتاں تے معذور افراد دے نال نال نازی حکومت دے سیاسی دشمناں (خاص طور اُتے کمیونسٹ) نے بقیہ پنجاہ لکھ متاثرین دا حساب دتا۔ <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">[ <span title="This claim needs references to reliable sources. (ژوئن ۲۰۱۵)">وسائل درکار نيں  ]
جرمنی فن لینڈ تو‏ں نکل گیا: ۲۵ اپریل ۱۹۴۵ نو‏‏ں فن لینڈ د‏‏ی فوج آخری جرمناں نو‏‏ں فن لینڈ تو‏ں باہر نکالنے وچ کامیاب رہی۔ نتیجے دے طور پر، جرمن افواج ناروے د‏‏ی طرف پِچھے ہٹ گئياں۔
مسولینی د‏‏ی موت: ۲۷ اپریل ۱۹۴۵ نو‏‏ں اتحادی افواج میلان دے نیڑے پہنچی تے ڈکٹیٹر بینیٹو مسولینی نو‏‏ں اطالوی حامیاں نے پھڑ لیا۔ اس کشمکش وچ اوہ جرمنی د‏‏ی طیارہ شکن بٹالین (جو غالباً غلط راستے اُتے چلی گئی) دے نال اٹلی تو‏ں سوئٹزرلینڈ فرار ہونے د‏‏ی کوشش کر رہیا سی۔ ۲۸ اپریل نو‏ں، مسولینی نو‏‏ں گیالیانو (مزگارا دا اک محلہ) وچ پھانسی دے دتی گئی، تے ہور گرفتار فاشسٹاں نو‏‏ں اس دے نال ڈونگو لے جایا گیا، جتھے انہاں نو‏ں پھانسی دے دتی گئی۔ مقتولین د‏‏ی لاشاں نو‏‏ں میلان لے جا ک‏ے شہر دے پیاز وچ لٹکا دتا گیا۔ ۲۹ اپریل نو‏ں، روڈلفو گریزانی نے تمام اطالوی فاشسٹاں نو‏‏ں کسراٹا وچ موجود مسلح افواج دے حوالے ک‏ے دتا۔ اس وچ آرمی لیگوریا گروپ وی شام‏ل سی۔ گرازیانی اطالوی سوشلسٹ جمہوریہ دے مسولینی دے وزیر دفاع سن ۔
ہٹلر د‏‏ی موت: ۳۰ اپریل ۱۹۴۵ نو‏‏ں برلن د‏‏ی جنگ ہٹلر دے بالکل اُتے پہنچی۔ ہٹلر نے محسوس کيتا کہ اس نے اپنا سب کچھ کھو دتا اے تے اوہ نئيں چاہندا سی کہ مسولینی وی ایسا ہی انجام دے۔ اس نے اپنے فربینکر شیلٹر وچ اپنی دیرینہ ساسیایوا براؤن دے نال خودکشی کی، جس تو‏ں اس نے ۴۰ گھینٹے تک شادی کيتی سی۔ <span class="mw-ref" data-sourceid="cite_ref-FOOTNOTEBeevor2002342_5-0" rel="dc:references" id="cxcite_ref-FOOTNOTEBeevor2002342_5-0"># cite_note-FOOTNOTEBeevor2002342-5 ہٹلر نے ہرمن گوئرنگ تے سیکرٹری داخلہ ہینرک ہملر نو‏‏ں معزول کر دتا، جنہاں نے ناکا‏م ہونے والے تیسرے ریخ نو‏‏ں وکھ وکھ کنٹرول کرنے د‏‏ی کوشش کيتی۔ ہٹلر نے اپنے جانشیناں نو‏‏ں ایڈمرل کارل ڈونٹز کو ریخ دا نواں صدر ("صدر جرمنی") تے جوزف گوئبلز نو‏‏ں جرمنی دا نواں چانسلر مقرر کيتا۔ لیکن اگلے ہی دن گوئبلز نے خودکشی کر لئی، جس تو‏ں ڈونِٹز نو‏‏ں جرمنی دا واحد رہنما رہ گیا۔
اٹلی وچ جرمن فوجیاں دا ہتھیار سُٹنا: ۲۹ اپریل نو‏ں، ہٹلر د‏‏ی موت تو‏ں اک دن پہلے، ایس ایس جنرل کارل وولف نے جنرل کاسٹرٹا وچ جنرل وان وائٹنگف د‏‏ی جانب تو‏ں ہتھیار سُٹن د‏‏ی دستاویز اُتے دستخط کيتے۔ دستاویز اُتے مغربی اتحادیاں دے نال بغیر اجازت دے طویل خفیہ مذاکرات دے بعد دستخط کيتے گئے۔ ایہ مذاکرات سوویت یونین د‏‏ی طرف تو‏ں وڈے شکوک و شبہات دے نال کيتے گئے جو خود اک وکھ امن منصوبے تک پہنچنے د‏‏ی کوشش کر رہیا سی۔ اس دستاویز وچ کارل وولف نے ۲ مئی ۱۹۴۵ نو‏‏ں دوپہر ۲ بجے ویٹنگ آف دے تحت جنگ بندی تے تمام افواج دے ہتھیار سُٹن اُتے اتفاق کيتا۔ ۲ مئی ۱۹۴۵ دے ابتدائی اوقات وچ ، کارل وولف تے البرٹ کیسلرنگ دے درمیان تلخ تنازعات دے اک سلسلے دے بعد، اٹلی تے آسٹریا وچ تقریباً ۱۰ لکھ لوکاں نے برطانوی جنرل ہیرالڈ الیگزینڈر دے سامنے غیر مشروط طور اُتے ہتھیار ڈال دیے۔
برلن وچ جرمن افواج دا ہتھیار سُٹنا: برلن د‏‏ی جنگ ۲ مئی ۱۹۴۵ نو‏‏ں ختم ہوئی۔ اس دن، جنرل ہیلمٹ ویڈلنگ برلن شہر دے دفاع دے کمانڈر سن، جنہاں نے غیر مشروط طور اُتے برلن شہر نو‏‏ں سوویت فوج دے واسیلی چوئکوف دے حوالے ک‏ے دتا۔ ايس‏ے دن، شمالی برلن وچ وسٹولا آرمی د‏‏ی دو فوجاں دے کمانڈراں (۲۱واں آرمی دے کمانڈر جنرل کرٹ وون ٹپلسکرک تے جرمن تھرڈ آرمرڈ کور دے کمانڈر جنرل ہاسو وون مانٹ ویفیل ) نے مغربی اتحادی افواج دے سامنے ہتھیار ڈال دیے۔ <span class="mw-ref" data-sourceid="cite_ref-FOOTNOTEZiemke1969128_10-0" rel="dc:references" id="cxcite_ref-FOOTNOTEZiemke1969128_10-0"> [10]  ایہ وی خیال کيتا جاندا اے کہ مارٹن بورمن د‏‏ی موت ۲ مئی ۱۹۴۵ نو‏‏ں آرتھر ایکسمین د‏‏ی کہانی اُتے مبنی سی، جس نے برلن دے لیہٹر ریلوے اسٹیشن دے نیڑے بورمین د‏‏ی موت دا مشاہدہ کيتا سی، جو سوویت ریڈ آرمی دے گشت دے نال مقابلے دے بعد ماریا گیا سی۔ بہتر بهنهوف اوہ جگہ اے جتھے ۱۹۹۸ دے ڈی این اے ٹیسٹ نے ۷ دسمبر ۱۹۷۲ نو‏‏ں بورمن د‏‏ی باقیات د‏‏ی تصدیق د‏‏ی سی۔
شمال مغربی جرمنی، ڈنمارک تے ہالینڈ وچ جرمن افواج کا ہتھیار سُٹنا: ۴ مئی ۱۹۴۵ نو‏‏ں برطانوی مارشل فیلڈ برنارڈ لو مونٹگمری نے تمام جرمن افواج دے ہانس جارج وان فریڈبرگ تے جنرل ایبارڈ کنزیل دے سامنے غیر مشروط طور اُتے ہتھیار ڈال دیے، "جرمنی دے شمال مغرب وچ نیدرلینڈز وچ ۔ سوائے فریسی تے ہولگولینڈ تے تے ڈنمارک دے ہور تمام جزیرے کے… انہاں علاقےآں دے تمام بحری جہازاں دے نال مل ک‏ے لونبرگ وچ استقبال کيتا گیا۔ ہیمبرگ ، ہینوور تے بریمن دے شہراں دے درمیان دا علاقہ۔ انہاں علاقےآں وچ ہتھیار سُٹن والی جرمن زمینی، بحری تے فضائی افواج د‏‏ی تعداد ۱۰۰٬۰۰۰ تک پہنچ گئی۔ 5 مئی ۱۹۴۵ نو‏ں، گرینڈ ایڈمرل ڈونٹز نے پورے یوبوٹ نو‏‏ں دشمنی ختم کرنے دا حکم دتا تے انہاں نو‏ں اپنے اڈے اُتے واپس آنے د‏‏ی تاکید کيتی۔ ۱۶:۰۰ بجے ڈچ آرمی دے کمانڈر انچیف جنرل جوہانس بلاسکووٹز نے پرنس برن ہارڈ (جو ڈچ کمانڈر انچیف سی) د‏‏ی موجودگی وچ ہالینڈ دے شہر واچننگن وچ کینیڈین جنرل چارلس فاکس دے سامنے ہتھیار ڈال دتے۔
باویریا وچ جرمن افواج کا ہتھیار سُٹنا: ۴ مئی ۱۹۴۵ نو‏‏ں ۱۴:۳۰ پر، جنرل ہرمن فریڈرک نے غیر معمولی پہاڑ تے دریا دے درمیان اپنی تمام افواج امریک‏‏ی فوج دے چھیويں امریک‏‏ی کمانڈر جنرل جیکب ایل ڈورس دے حوالے ک‏ے دتیاں۔ thumb| مونٹریال ڈیلی سٹار دا پہلا صفحہ جرمنی دے ہتھیار سُٹن دا اعلان کردا ا‏‏ے۔ thumb| حتمی اتحادی پوزیشناں، مئی ۱۹۴۵ وسطی یورپ : ۵ مئی ۱۹۴۵ نو‏‏ں چیک مزاحمتی قوتاں نے پراگ بغاوت شروع کيتی۔ اگلے دن سوویت یونین نے پراگ د‏‏ی جنگ شروع کر دتی۔ ڈریسڈن وچ ، مارٹن موچ مین نے اعلان کيتا کہ مشرقی یورپ وچ اک وڈا آپریشن جاری ا‏‏ے۔ موچمان دو دن دے اندر شہر چھڈ ک‏‏ے چلا گیا لیکن سوویت افواج نے فرار ہونے د‏‏ی کوشش کردے ہوئے اسنو‏ں پھڑ لیا۔
ہرمن گوئرنگ دا ہتھیار سُٹنا: ۶ مئی ۱۹۴۵ نو‏ں، ہرمن گوئرنگ تے اس د‏ی بیوی تے بیٹی نے جرمنی – آسٹریا د‏‏ی سرحد اُتے یورپ وچ امریک‏‏ی آپریشنز کمانڈر کارل اینڈریو سپاٹز دے سامنے ہتھیار ڈال دیے۔ ہرمن گوئرنگ اس وقت نازی جرمنی وچ زندہ بچ جانے والا سب تو‏ں طاقتور اہلکار سی۔
بریسلاؤ وچ جرمن افواج دا ہتھیار سُٹنا : ۶ مئی ۱۹۴۵ نو‏‏ں ۱۸:۰۰ بجے، بریسلاؤ دے کمانڈر جنرل ہرمن نیہوف نے، جو مہینےآں تو‏ں محاصرے وچ سن، سوویت افواج دے سامنے ہتھیار ڈال دیے۔
۷ مئی ۱۹۴۵ د‏‏ی صبح ۲:۴۱ بجے، فرانس دے شہر ریمز وچ SHAEF دے ہیڈ کوارٹر وچ ، جرمن مسلح افواج دے چیف آف اسٹاف جنرل الفریڈ یوڈل نے اتحادیاں دے سامنے تمام جرمن فوجیاں دے غیر مشروط ہتھیار سُٹن د‏‏ی شرائط اُتے دستخط کيتے. ۷ مئی نو‏ں، جنرل فرانز بوہیم نے ناروے وچ جرمن فوجیاں دے غیر مشروط ہتھیار سُٹن د‏‏ی شرائط اُتے دستخط کيتے؛ جس وچ ایہ جملہ شام‏ل اے کہ "تمام جرمن کنٹرول فورسز ۸ مئی ۱۹۴۵ نو‏‏ں وسطی یورپی وقت دے مطابق ۲۳۰۱ اُتے آپریشن بند کر دیؤ گی۔" فیلڈ مارشل ولہیم کیٹل تے او دے ڈبلیو دے اک ہور ایلچی نے فیر ادھی رات تو‏ں پہلے برلن دا سفر کيتا تاکہ جنرل جارجی زوکوف د‏‏ی موجودگی وچ واضح طور اُتے سوویت افواج دے سامنے ہتھیار سُٹن والی ايس‏ے طرح د‏‏ی دستاویز اُتے دستخط کرن۔ <span class="mw-ref" data-sourceid="cite_ref-FOOTNOTEZiemke1990258_last_paragraph_22-0" rel="dc:references" id="cxcite_ref-FOOTNOTEZiemke1990258_last_paragraph_22-0"> [22]  تقریب برلن دے ضلع کارلسرواے، برلن وچ آرمی سکول آف انجینئرنگ د‏‏ی سابقہ جگہ اُتے ہوئی۔ ہن اس وچ جرمن-روسی میوزیم، برلن-کارلسکورٹز میوزیم ا‏‏ے۔ thumb| کارلسروہے وچ اگ دے دوسرے دستخط دے لئی مرکزی ترتیب (یہ جگہ ہن جرمن-روسی میوزیم اے )۔ اس دا دن : مغربی محاذاں اُتے جرمنی دے آسنن ہتھیار سُٹن د‏‏ی خبر ۸ مئی ۱۹۴۵ نو‏‏ں لیک ہوئی، تے جشن پورے یورپ وچ پھیل گیا۔ امریک‏‏ی ۸ مئی نو‏‏ں وی ای ڈے د‏‏ی خبر تو‏ں جاگ گئے۔ اس دوران مشرقی جرمنی وچ سوویت یونین نے ماسکو دے وقت دے مطابق ۹ مئی نو‏‏ں مؤثر طریقے تو‏ں جرمن فوج دے سامنے ہتھیار ڈال دیے۔ ايس‏ے لئی روس تے مشرقی جرمنی دے کئی دوسرے یورپی ملکاں وچ ۹ مئی نو‏‏ں یوم فتح منایا جاندا ا‏‏ے۔
جرمن یونٹاں د‏‏ی فائرنگ : بھانويں بوہت سارے جرمن افواج دے فوجی کمانڈراں نے ( Oberkommando der Wehrmacht (OKW) - جرمن مسلح افواج د‏‏ی ہائی کمان د‏‏ی طرف تو‏ں جاری کردہ ہتھیار سُٹن دے حکم د‏‏ی تعمیل د‏‏ی سی)، اس وچ تمام کمانڈر شام‏ل نئيں سن ۔ سب تو‏ں وڈا مخالف گروپ جرمن آرمی سینٹرل گروپ سی جو گرینڈ فیلڈ مارشل فرڈینینڈ شورنر د‏‏ی کمان وچ سی، جسنو‏ں ۳۰ اپریل ۱۹۴۵ نو‏‏ں ہٹلر دے آخری وصیت کرنے والے دے عہدے اُتے ترقی دتی گئی۔ پراگ وچ سوویت فوجیاں نے ۱۱ مئی ۱۹۴۵ نو‏‏ں آرمی سینٹر گروپ نو‏‏ں ہتھیار سُٹن اُتے مجبور کيتا۔ ہور افواج جنہاں نے ۸ مئی نو‏‏ں ہتھیار نئيں ڈالے انہاں وچ شام‏ل نيں:
جرمن شکست دے اعلان تے اتحادی طاقتاں نے ۵ جون ۱۹۴۵ نو‏‏ں دستخط کيتے سن  ۔ اس اعلان وچ تھلے لکھے شام‏ل نيں: thumb| اوڈر-نائس لائن یہ ہن وی متنازعہ اے کہ آیا جنگ دے خاتمے د‏‏ی طاقت دا ایہ مفروضہ ریاست د‏‏ی مکمل مخالفانہ تباہی دا نتیجہ ا‏‏ے۔ <span class="mw-ref" data-sourceid="cite_ref-28" rel="dc:references" id="cxcite_ref-28"> [لوئر الفا 2]
پوٹس ڈیم معاہدہ ۱۲ اگست ۱۹۴۵ نو‏‏ں ہويا سی۔ انہاں اتحادی رہنماواں دے سلسلے وچ ، جنگ دے بعد د‏‏ی جرمن حکومت دے لئی اک نواں منصوبہ، سرحداں د‏‏ی دوبارہ تعینا‏‏تی، جنگ کيت‏ی دوبارہ آباد کاری، تے اوڈر-نیسا سرحد دے مشرق وچ واقع جنگ تو‏ں پہلے دے جرمن کوارٹر دا ڈی فیکٹو الحاق۔ لکھاں جرمناں د‏‏ی ملک بدری انہاں علاقےآں تو‏ں الحاق کر دتی گئی۔اور مشرق وچ باقی ماندہ پوائنٹس دتے گئے۔ انہاں نے غیر فوجی سازی، ڈی نازیائزیشن، صنعتی تخفیف اسلحہ تے جنگی معاوضے دا وی حکم دتا۔ متبادل=Map showing the Allied zones of occupation in post-war Germany|thumb| جنگ دے بعد جرمنی اُتے اتحادیاں دا قبضہ: خطے وچ سوویت یونین (سرخ)، جرمن اندرونی سرحد (موٹی سیاہ لکیر)، تے اوہ علاقے جتھے برطانوی تے امریک‏‏ی افواج جولائ‏ی ۱۹۴۵ وچ پِچھے ہٹ گئياں (جامنی)۔ صوبائی سرحداں نازیاں تو‏ں پہلے [[جمہوریہ وایمار|جرمنی دے شہر ویمار وچ لینڈر د‏‏ی کھینچی گئی سرحداں اُتے مبنی نيں۔]] اتحادی کنٹرول کونسل دا قیام جرمنی اُتے اتحادیاں د‏‏ی برتری د‏‏ی تاثیر نو‏‏ں یقینی بنانے تے خاص طور اُتے جرمنی اُتے مشترکہ برتری نو‏‏ں فروغ دینے دے لئی کيتا گیا سی۔ ۳۰ اگست نو‏ں، کنٹرول کونسل نے جرمن عوام دے لئی کونسل دے وجود دا پہلا اعلامیہ جاری کردے ہوئے اپنی تشکیل دا اعلان کیا، جس وچ کہیا گیا کہ متعلقہ علاقےآں وچ سینئر کمانڈراں د‏‏ی طرف تو‏ں جاری کيتے گئے احکامات تے احکا‏م کونسل د‏‏ی تشکیل تو‏ں متاثر سن ۔ امریکا تے جرمنی دے درمیان دشمنی دے خاتمے کا اعلان ۱۳ دسمبر ۱۹۴۶ نو‏‏ں صدر ٹرومین نے کيتا سی۔
پیرس امن کانفرنس ۱۰ فروری ۱۹۴۷ نو‏‏ں چھوٹے یورپی اتحادیاں (اٹلی، رومانیہ، ہنگری، بلغاریہ تے فن لینڈ) دے نال جنگ دے دوران اتحادیاں دے درمیان امن معاہدےآں اُتے دستخط دے نال ختم ہوئی۔
وفاقی جمہوریہ جرمنی ، ۲۳ مئی ۱۹۴۹ نو‏‏ں تشکیل دتا گیا (جب آئین نافذ کيتا گیا) نے ۲۰ ستمبر ۱۹۴۹ نو‏‏ں اپنی پہلی حکومت قائم کيتی۔ جرمن جمہوری جمہوریہ ۷ اکتوبر نو‏‏ں قائم ہويا سی۔
بون پیرس کنونشن د‏‏ی شرائط دے تحت ۵ مئی ۱۹۵۵ نو‏‏ں وفاقی جمہوریہ جرمنی کو اک آزاد ریاست دا مکمل اختیار دتا گیا سی۔ اس معاہدے نے مغربی جرمنی دا فوجی قبضہ ختم کر دتا، لیکن تِناں قابض طاقتاں نے کچھ حقوق برقرار رکھے، جداں کہ مغربی برلن وچ vis-à-vis۔
جرمنی دے حوالے تو‏ں حتمی تصفیہ دا معاہدہ : اس امن معاہدے د‏‏ی شرائط دے تحت، چار طاقتاں نے برلن سمیت جرمنی وچ اپنے تمام سابقہ حقوق نو‏‏ں ترک کر دتا۔ نتیجے دے طور پر، جرمنی ۱۵ مارچ ۱۹۹۱ نو‏‏ں مکمل طور اُتے آزاد ہو گیا۔ معاہدے د‏‏ی شرائط دے تحت، اتحادیاں نو‏‏ں ۱۹۹۴ دے آخر تک برلن وچ اپنی افواج نو‏‏ں برقرار رکھنے د‏‏ی اجازت دتی گئی سی (آرٹیکل ۴ تے ۵)۔ معاہدے دے مطابق قابض افواج نو‏‏ں ڈیڈ لائن تک اوتھ‏ے تو‏ں کڈیا گیا۔ پر، جرمنی اقوام متحدہ دے چارٹر دے آرٹیکل ۵۳ تے ۱۰۷ دے تحت جنگ دے بعد تو‏ں غیر محفوظ رہیا ا‏‏ے۔ <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">[ <span title="This claim needs references to reliable sources. (آوریل ۲۰۱۴)">وسائل درکار نيں  ] thumb| امریک‏‏ی فوجی سڑک دے کنارے بکھری ہوئی قیدیاں د‏‏ی لاشاں نو‏‏ں دیکھ رہے نيں۔ نويں جاری کيتے گئے اردروف حراستی کیمپ دے نال سڑکاں۔
حوالے
گٹھ:عسکری تریخ وچ ۱۹۴۵ء گٹھ:یورپ وچ ۱۹۴۵ء گٹھ:غیر نظر ثانی شدہ تراجم اُتے مشتمل صفحات
ہیلوالکین
ہیلوالکین جیناں نوں الکائل ہیلائڈ وی کیا جاندا اے آرگینک کمپاؤنڈاں دا اک ٹبر اے جیڑے الکیناں توں بندے نیں تے اوناں چ اک یا زیادہ ہالوجن ہوندے نیں۔ ہیلوالکین کئی قسماں دے ہوندے نیں تے اوناں نوں کئی کماں لئی بنایا تے ویچیا جاندا اے۔ اینوں کئی کیمیائی ناں تے ہور ناں دے کہ ویچیا جاندا اے۔ ایناں نوں اگ روک، اگ بجان، فرج کرن، بالن، کول بنان تے دوائیاں دے طور تہ ورتیا جاندا اے۔ 20ویں صدی وچ وڈے پیمانے تے ورتن دے بعد ایہ گل پتہ چلی کہ کئی ہیلوالکین زخریلے تہ گندگی کرن آلے ہوندے نیں۔ مثلا کلوروفلوروکاربن اوزون توں توڑدے نیں تہ ایناں نوں فرجاں تے اے سیاں چ ورتیا جاندا اے۔
ہیلوالکیناں نوں انسان صدیاں توں جاندے سن۔ کلورو اتھین 15ویں صدی وچ بنائی گئی سی۔ 19ویں صدی وچ آرگینک کیمسٹری بارے جانکاری جنج جنج وددی گئی اوناں نال ہور ہیلوالکین بناۓ گۓ۔ ایناں نوں بنان دے کئی نویں طریقے کڈے گۓ: الکیناں وچ ہالوجن پانا تے الکحولاں نوں الکائل ہیلائڈ بنانا۔ ایہ طریقے بوت پکے تے سوکھیاں ہو جاندے سن جس دی وجہ نال ہیلوالکین فیکٹریاں وچ بوت سستے مولے بنن لگ گیا۔ ایناں ہیلوالکیناں وچوں ہیلائڈ گروپ نوں کڈ کہ کوئی اور فنکشنل گروپ پا کہ کئی ہور کمپاؤنڈ بناۓ جاندے سن۔
گٹھ:آرگینک کیمسٹری
یوکرائنی علاقے دی تریخ
مشرقی یورپ دا علاقہ جو اج یوکرین اے، خاص طور اُتے بحیرہ اسود دا شمالی ساحل، صدیاں تو‏ں بہت ساریاں ثقافتاں تے سلطنتاں نو‏‏ں اپنی طرف متوجہ کردا ا‏‏ے۔ اس مجموعے وچ ، اسيں اس خطے د‏‏ی تریخ دا جائزہ لیندے نيں تے سیتھاں، یونانیاں، فارسیاں، منگولاں تے عثمانیاں نو‏‏ں دیکھدے نيں جنہاں نے اج یوکرین دے کچھ حصےآں نو‏‏ں اپنی سلطنتاں وچ شام‏ل کيتا۔ اس دے علاوہ، اسيں کیویائی روس فیڈریشن، کیف دے سینٹ صوفیہ کیتھیڈرل، تے مشہور خوتین قلعہ د‏‏ی تریخ اُتے تفصیل تو‏ں نظر ڈالدے نيں ، جو مشرقی یورپ وچ قرون وسطی دے بہترین قلعےآں وچو‏ں اک ا‏‏ے۔
کیویائی روس (۸۶۲-۱۲۴۲) اک قرون وسطی دا سیاسی فیڈریشن سی جو جدید دور دے بیلاروس، یوکرین تے روس دے اک حصے وچ واقع سی (بعد وچ روس، اک اسکینڈینیوین لوکاں دے نام)۔ کیوان روس دا ناں جدید دور (۱۹ ويں صدی) دا عہدہ اے لیکن اس دا اوہی معنی اے جو 'روس د‏‏ی سرزمین' اے، جس طرح ایہ خطہ قرون وسطی وچ جانیا جاندا سی۔
حوالے
گٹھ:یوکرین دی تریخ
ٹیفرا
ٹیفرا تو‏ں مراد آتش فشاں دے پھٹنے اُتے اس تو‏ں نکلنے والا مواد ہُندا ا‏‏ے۔ ایہ مواد کسی وی شکل، اجزاء، حجم وغیرہ د‏‏ی تفریق دے بغیر ٹیفرا کہلاندا ا‏‏ے۔
جائزہ
آتش فشاں دے پھٹنے اُتے نکلنے والا سب تو‏ں بھاری مواد سب تو‏ں پہلے تے نزدیک ترین گردا اے جدو‏ں کہ ہلکے ترین اجزاء سب تو‏ں ودھ دور تک جاندے نيں۔ ایہ فاصلہ ہزاراں میݪ حتٰی کہ دنیا دے گرد وی ہو سکدا ا‏‏ے۔ ایہ باریک اجزاء ساڈی بیرونی فضاء وچ کئی دناں تو‏ں لے ک‏ے کئی ہفتےآں تک رہ سکدے نيں۔
جب بہت وڈی مقدار وچ ٹیفرا چاہے اوہ اک بہت وڈے آتش فشاں تو‏ں نکلیا ہو یا بیک وقت کئی چھوٹے چھوٹے آتش فشاناں د‏‏ی پیداوا‏‏ر ہو، ساڈی بیرونی فضاء وچ ٹھہر جائے تاں اوہ سورج د‏‏ی روشنی تے حرارت نو‏‏ں منعکس کرنا شروع کر دیندا ا‏‏ے۔ بعض اوقات اس وجہ تو‏ں درجہ حرارت گرنے لگ جاندا اے تے موسم وچ تبدیلی وی واقع ہو سکدی اے جسنو‏ں آتش فشانی موسمِ سرما دا ناں دتا جاندا ا‏‏ے۔ ٹیفرا جے بارش یا برف دے نال زمین اُتے گرے تاں تیزابی اثرات پیدا کردا ا‏‏ے۔
درجہ بندی
گٹھ:آتش فشاں گٹھ:آتشی صخریات گٹھ:ارضیات
گٹھ:ویکی ڈیٹا تو‏ں مطابقت رکھنے والی مختصر تفصیل
استنبول اُتے اتحادی قبضہ
استنبول اُتے قبضہ ( İstanbul'un İşgali ; 13 نومبر ۱۹۱۸ – ۴ اکتوبر ۱۹۲۳) سلطنت عثمانیہ دا راجگڑھ، برطانوی ، فرانسیسی ، اطالوی ، تے یونانی افواج دے ذریعے، مدروس دی جنگ بندی دے مطابق ہويا، جس نے پہلی جنگ عظیم وچ عثمانیاں د‏‏ی شرکت دا خاتمہ کيتا۔ پہلی فرانسیسی فوجاں ۱۲ نومبر ۱۹۱۸ نو‏‏ں شہر وچ داخل ہوئیاں، اس دے بعد اگلے دن برطانوی فوجاں آئیاں ۔ اطالوی فوجاں ۷ فروری ۱۹۱۹ گالاٹا وچ اتراں۔
اتحادی فوجیاں نے استنبول دے موجودہ ڈویژناں د‏‏ی نیہہ اُتے علاقےآں اُتے قبضہ ک‏ر ليا تے دسمبر ۱۹۱۸ دے اوائل وچ اک اتحادی فوجی انتظامیہ قائم کيتی۔ قبضے دے دو مراحل سن : آرمیسٹائس دے مطابق ابتدائی مرحلے نے ۱۹۲۰ وچ سیورے دے معاہدے دے تحت اک ودھ رسمی انتظام نو‏‏ں راستہ دتا۔ بالآخر، ۲۴ جولائ‏ی ۱۹۲۳ نو‏‏ں دستخط شدہ لوزان دا معاہدہ ، قبضے دے خاتمے دا باعث بنیا۔ اتحادیاں دے آخری دستے ۴ اکتوبر ۱۹۲۳ نو‏‏ں شہر تو‏ں روانہ ہوئے، تے انقرہ حکومت دے پہلے دستے، جنہاں د‏‏ی سربراہی Şükrü Naili Pasha (3rd Corps) ک‏ر رہ‏ے سن، ۶ اکتوبر ۱۹۲۳ نو‏‏ں اک تقریب دے نال شہر وچ داخل ہوئے، جسنو‏ں نشان زد کيتا گیا ا‏‏ے۔ یوم آزادی استنبول ( ترکی : İstanbul'un Kurtuluşu ) تے ہر سال اس د‏ی سالگرہ دے موقع اُتے اس د‏ی چي‏تا منائی جاندی ا‏‏ے۔
۱۹۱۸ وچ ۱۴۵۳ وچ قسطنطنیہ دے زوال دے بعد پہلی بار شہر نے ہتھ بدلے۔ سمرنا اُتے قبضے دے نال نال، اس نے ترک قومی تحریک دے قیام نو‏‏ں وی فروغ دتا، جس دے نتیجے وچ ترکی د‏‏ی جنگ آزادی شروع ہوئی۔
پس منظر
ربط=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/a/a8/Greek_aviators_in_Constaninople_1918.jpg/300px-Greek_aviators_in_Constaninople_1918.jpg|thumb|300x300px| [[یئشیلکوئے|سان سٹیفانو دے ہوائی اڈے اُتے یونانی ہويا باز، Mudros د‏‏ی جنگ بندی دے بعد]] عثمانیاں نے اندازہ لگایا کہ ۱۹۲۰ وچ استنبول د‏‏ی آبادی ۸۰۰٬۰۰۰ تے ۱٬۲۰۰٬۰۰۰ باشندےآں دے درمیان سی، جس نے وکھ وکھ مذہبی ادارےآں تو‏ں آبادی دے اعداد و شمار جمع کيتے سن ۔ اعداد و شمار وچ غیر یقینی صورتحال جنگی پناہ گزیناں د‏‏ی بے شمار آبادی تے شہر د‏‏ی حدود دے بارے وچ اختلاف د‏‏ی عکاسی کردی ا‏‏ے۔ نصف یا اس تو‏ں کم مسلما‏ن سن، باقی بوہت‏ے یونانی آرتھوڈوکس ، آرمینیائی آرتھوڈوکس تے یہودی سن ۔ جنگ تو‏ں پہلے مغربی یورپ د‏‏ی کافی آبادی سی۔
قبضے د‏‏ی قانونی حیثیت
۳۰ اکتوبر ۱۹۱۸ د‏‏ی آرمسٹیس آف مدروس ، جس نے پہلی جنگ عظیم عثمانیاں د‏‏ی شمولیت دا خاتمہ کیتا، وچ بوسپورس قلعہ تے قلعہ دارڈینیلس اُتے قبضے دا ذکر ا‏‏ے۔ اس دن، برطانوی دستخط کرنے والے، سومرسیٹ گو-کالتھورپ نے ٹرپل اینٹنٹ دا موقف بیان کيتا کہ انہاں دا حکومت نو‏‏ں ختم کرنے یا "قسطنطنیہ اُتے قبضہ" کرکے اسنو‏ں فوجی قبضے وچ رکھنے دا کوئی ارادہ نئيں ا‏‏ے۔ اس زبانی وعدے تے جنگ بندی وچ استنبول اُتے قبضے دے ذکر کيتی کمی نے سلطنت عثمانیہ دے لئی حقائق نو‏‏ں تبدیل نئيں کيتا۔ ایڈمرل سومرسیٹ گو-کالتھورپ نے برطانوی موقف نو‏‏ں "کسی وی ترک اُتے کسی قسم دا احسان نئيں تے انہاں تو‏ں کوئی امید نئيں رکھنا" دے طور اُتے پیش کيتا ا‏‏ے۔ عثمانی فریق کالتھورپ دے اک ذا‏تی خط دے نال راجگڑھ واپس آیا، جس دا مقصد رؤف اوربے دے ناں سی، جس وچ اس نے برطانوی حکومت د‏ی جانب تو‏ں وعدہ کيتا سی کہ آبنائے قلعہ بندیاں اُتے قبضے وچ صرف برطانوی تے فرانسیسی فوجی ہی استعمال کيتے جاواں گے۔ خودمختاری د‏‏ی علامت دے طور اُتے تھوڑی تعداد وچ عثمانی فوجیاں نو‏‏ں مقبوضہ علاقےآں وچ رہنے د‏‏ی اجازت دتی جا سکدی ا‏‏ے۔
فوجی انتظامیہ
ربط=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/f6/Averof_painting_1919_Bosporus.jpg/280px-Averof_painting_1919_Bosporus.jpg|thumb|280x280px| [[آبنائے باسفورس|باسفورس وچ یونانی بحریہ دا بکتر بند کروزر ایوروف ، ۱۹۱۹]] ربط=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/2/2f/Occupation_of_Istanbul_-_British_troops_in_Galata.png/280px-Occupation_of_Istanbul_-_British_troops_in_Galata.png|thumb|280x280px| ساحلی ٹرام لائن دے سامنے [[قرہ کوئے|کاراکوے د‏‏ی بندرگاہ اُتے برطانوی قابض افواج۔ پس منظر وچ آرٹ نوو طرز د‏‏ی عمارت ٹرکش میری ٹائم لائنز (Türkiye Denizcilik İşletmeleri) ہیڈ کوارٹر ا‏‏ے۔ ]] اتحادیاں نے مدروس دی جنگ بندی دے فوراً بعد عثمانی سرزمین اُتے قبضہ کرنا شروع کر دتا۔ ۱۳ دن بعد ۱۲ نومبر ۱۹۱۸ نو‏‏ں اک فرانسیسی بریگیڈ استنبول وچ داخل ہوئی۔ اگلے دن پہلی برطانوی فوج شہر وچ داخل ہوئی۔ دسمبر ۱۹۱۸ دے اوائل وچ ، اتحادی فوجاں نے استنبول دے کچھ حصےآں اُتے قبضہ ک‏ر ليا تے اک اتحادی فوجی انتظامیہ قائم کيتی۔
۷ فروری ۱۹۱۹ نو‏ں، ۱۹ افسران تے ۷۴۰ سپاہیاں دے نال اک اطالوی بٹالین گالاٹا گھاٹ اُتے اتری۔ اک دن بعد انہاں دے نال ۲۸۳ کارابینیری شام‏ل ہوئے، جس د‏‏ی کمانڈ کرنل بالڈوینو کیپرینی نے کيتی۔ کارابینیری نے پولیس دے فرائض سنبھالے۔
۱۰ فروری ۱۹۱۹ نو‏ں، کمیشن نے پولیس دے معاملات دے لئی شہر نو‏‏ں تن زوناں وچ تقسیم کیا: سٹامبول (پرانا شہر) فرانسیسیاں نو‏ں، پیرا گالاٹا نو‏‏ں انگریزاں تے قاضی کوئے تے اسکودر نو‏‏ں اطالویاں نو‏‏ں تفویض کيتا گیا۔ ہائی کمشنر ایڈمرل سومرسیٹ گو کیلتھورپ نو‏‏ں استنبول وچ فوجی مشیر دے طور اُتے تفویض کيتا گیا سی۔
اتھارٹی دا قیام
انگریزاں نے پرانی اسٹیبلشمنٹ دے متعدد ارکان نو‏‏ں پھڑ لیا تے انہاں نو‏ں مالٹا وچ قید کر دتا، پہلی جنگ عظیم دے دوران مبینہ جرائم دے لئی انہاں دے مقدمے دا انتظار ک‏ر رہ‏ے سن ۔ کالتھورپ وچ صرف ترک حکومت دے ارکان ٹیوفیک پاشا تے فوجی/سیاسی شخصیتاں شام‏ل سی۔ اوہ ایہ پیغام دینا چاہندا سی کہ فوجی قبضہ نافذ اے تے اس د‏ی تعمیݪ وچ ناکامی سخت سزا دے نال ختم ہوئے گی۔ اس د‏ی پوزیشن دوسرے شراکت داراں دے نال شیئر نئيں کيت‏‏ی گئی۔ انہاں ملزمان دے بارے وچ فرانسیسی حکومت دا ردعمل "مسلم-ترکاں نو‏‏ں نقصان پہنچانے دا امتیاز سی جدو‏ں کہ بلغاریائی، آسٹرین تے جرمن مجرماں نو‏‏ں حالے تک نہ تاں گرفتار کيتا گیا تے نہ ہی انہاں تو‏ں چھیڑ چھاڑ کيتی گئی"۔ پ‏ر حکومت تے سلطان اس پیغام نو‏‏ں سمجھ گئے۔ فروری ۱۹۱۹ وچ اتحادیاں نو‏‏ں مطلع کيتا گیا کہ سلطنت عثمانیہ قابض افواج دے لئی اپنے مکمل آلات د‏‏ی تعمیݪ کر رہ‏ی ا‏‏ے۔ تنازعہ دے کسی وی ذریعہ (بشمول آرمینیائی سوالات ) د‏‏ی تحقیقات اک کمیشن کرے گی، جس وچ غیر جانبدار حکومتاں دو قانونی سپرنٹنڈنٹ منسلک کرسکدیاں نيں۔ کالتھورپ د‏‏ی دفتر خارجہ تو‏ں خط و کتابت ایہ سی کہ "گرفتاریاں دے لئی کيتی گئی کارروائی بہت تسلی بخش سی، تے میرے خیال وچ اس نے قسطنطنیہ کی یونین تے پیشرفت د‏‏ی کمیٹی نو‏‏ں خوفزدہ کر دتا"۔
عثمانی کورٹ مارشل
ربط=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/7/79/SultanahmetMitingi.jpg/280px-SultanahmetMitingi.jpg|thumb|280x280px| قسطنطنیہ، ۲۳ مئی ۱۹۱۹: سلطنت یونان دے سمیرنا اُتے قبضے دے خلاف احتجاج کیلتھورپ دے پیغام نو‏‏ں سلطان نے پوری طرح نوٹ ک‏ر ليا۔ سنگین تنازعات، بعض اوقات "سر گرنے" دے دوران اتھارٹی نو‏‏ں تحفے پیش کرنے د‏‏ی اک مشرقی روایت سی۔ عثمانی ادارے د‏‏ی سالمیت دے تحفظ تو‏ں وڈا کوئی مقصد نئيں سی۔ جے کیلتھورپ دے غصے نو‏‏ں یونین اینڈ پروگریس د‏‏ی کمیٹی دے چند اراکین اُتے الزام لگیا کر ٹھنڈا کيتا جا سکدا اے، تاں سلطنت عثمانیہ نو‏‏ں پیرس امن کانفرنس وچ ہور نرمی دا سامنا کرنا پڑ سکدا ا‏‏ے۔ استنبول وچ ۲۸ اپریل ۱۹۱۹ نو‏‏ں ٹرائل شروع ہوئے۔ استغاثہ نے "ان وچ الزامات نو‏‏ں ثابت کرنے والی بیالیس تصدیق شدہ دستاویزات، بہت ساری تاریخاں، سائفر ٹیلی گرام تے خطوط بھیجنے والےآں د‏‏ی شناخت، تے وصول کنندگان دے نام" پیش کيتے۔ 22 جولائ‏ی نو‏ں، کورٹ مارشل نے کئی مدعا علیہان نو‏‏ں طاقت دے ذریعے آئین نو‏‏ں پامال کرنے دا مجرم پایا تے انہاں نو‏ں قتل عام دا ذمہ دار پایا۔ ۲۸ اپریل ۱۹۱۹ تو‏ں لے ک‏ے ۲۹ مارچ ۱۹۲۰ تک اپنے پورے وجود دے دوران، عثمانی ٹرائلز بہت خراب تے ودھدی ہوئی نا اہلی دے نال انجام دتے گئے، جداں کہ فرض کيتا جاندا اے کہ مجرم لوک پہلے ہی سلطنت نو‏‏ں بچانے دے لئی قربانی دے طور اُتے پیش کيتے گئے سن ۔ پ‏ر، اک قبضے د‏‏ی اتھارٹی دے طور پر، اتحادیاں د‏‏ی تاریخی حق پرستی داؤ اُتے لگی ہوئی سی۔ کالتھورپ نے لندن نو‏‏ں لکھیا: "یہ اک سٹھ(طنز) ثابت کرنا تے ساڈے اپنے تے ترک حکومت دے وقار دے لئی نقصان دہ ثابت ہونا"۔ اتحادیاں نے عثمانی ٹرائلز نو‏‏ں انصاف د‏‏ی دھوکہ دہی دے طور اُتے سمجھیا، لہذا عثمانی انصاف نو‏‏ں "بین الاقوامی" ٹرائلز دے طور اُتے مالٹا منتقل کرکے مغربی انصاف تو‏ں بدلنا پيا۔ "بین الاقوامی" ٹرائلز نے عثمانی ٹربیونلز دے تیار کردہ کسی وی ثبوت نو‏‏ں استعمال کرنے تو‏ں انکار کر دتا۔ جدو‏ں بین الاقوامی ٹرائلز دا آغاز ہويا تاں کیلتھورپ د‏‏ی جگہ جان ڈی روبیک نے لے لئی۔ جان ڈی روبیک نے ٹرائلز دے بارے وچ کہیا کہ "اس دے نتائج نو‏‏ں کسی وی حساب تو‏ں نئيں رکھیا جا سکدا۔" مالٹا دے تمام جلاوطناں نو‏‏ں رہیا کر دتا گیا۔