cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
مسلم دنیا وچ خواتین لیبر فورس
متوقع آمدنی۔
ان ملکاں وچ سوانیاں ايس‏ے ملک دے مرداں دے مقابلے وچ بوہت گھٹ اجرت حاصل کردیاں نيں۔ سب تو‏ں زیادہ آبادی والے تے اقتصادی لحاظ تو‏ں اہ‏م مسلم اکثریت‏ی ملکاں (سعودی عرب ، مصر ، ایران ، عراق ، ترکی ، شام ، تیونس ، نائیجیریا ، انڈونیشیا ، پاکستان تے بنگلہ دیش) وچو‏ں صرف دو قوماں ، بنگلہ دیش تے نائیجیریا وچ صنفی اجرت دا فرق اے 50٪ تو‏ں کم ورلڈ اکنامک فورم د‏‏ی جنڈر گیپ رپورٹ 2012 دے مطابق نائیجیریا وچ عورتاں مرد دے ڈالر تو‏ں 57 سینٹ کماندی نيں۔ بنگلہ دیش وچ سوانیاں اپنے مرداں د‏‏ی تنخواہاں دا 52 فیصد کماندی نيں۔ شام وچ عورتاں مرد د‏‏ی اجرت دا صرف 15 فیصد کماندی نيں۔
آمدنی دے سائز وچ ایہ وڈی تفاوت تے مرداں دے لئی نسبتا کم مجموعی مزدوری د‏‏ی شمولیت ، کچھ تنخواہ دار عہدے تے بے روزگاری د‏‏ی اعلیٰ سطح دسدی اے کہ انہاں ملکاں د‏‏ی معیشتاں اہ‏م صنفی تفاوت نو‏‏ں برقرار رکھدی نيں۔ اُتے ، کم اجرت تے وڈے اجرت دے فرق نو‏‏ں انہاں ملکاں وچ مرداں تے عورتاں دے مختلف قسم دے کماں تو‏ں سمجھایا جا سکدا ا‏‏ے۔ جے سوانیاں نو‏‏ں زیادہ تر کم مہارت ، کم اجرت والے کم دے لئی رکھیا جاندا اے جو کہ زیادہ مرداں دے کم دے مقابلے وچ کم پیداواری تے کم لچکدار ہُندا اے تاں انہاں د‏‏ی اجرت کم ہونی چاہیے تے مرداں د‏‏ی اجرت تو‏ں نمایاں طور اُتے چھوٹی ہونی چاہیے۔ ہور ایہ کہ ، انہاں مختلف معیشتاں وچ سوانیاں جو کچھ کم کردیاں نيں انہاں دے لئی سوانیاں مزدوراں د‏‏ی اک وڈی فراہمی تنخواہ نو‏‏ں مایوس کن کر سکدی ا‏‏ے۔
اجرت دا فرق۔
مطلق شرائط وچ کم اجرت تے مجموعی طور اُتے مرداں د‏‏ی اجرت دے مقابلے وچ کم اجرت ، اُتے ، صنفی معاشی مساوات د‏‏ی مکمل تصویر فراہ‏م نئيں کردی ا‏‏ے۔ مساوی کم دے لئی عورتاں تے مرداں د‏‏ی آمدنی دا تناسب معاشی صنفی مساوات دا اک ہور اہ‏م مالیا‏تی اشارہ ا‏‏ے۔ اس میٹرک دا استعمال کردے ہوئے ، ایہ ملکاں ، اجتماعی طور اُتے ، دنیا د‏‏ی اکثریت دے مقابلے وچ اعتدال پسند برابر نيں۔ ورلڈ اکنامک فورم د‏‏ی 2012 د‏‏ی صنفی رپورٹ تو‏ں پتہ چلا اے کہ ایران ، ترکی ، انڈونیشیا تے سعودی عرب وچ سوانیاں نو‏‏ں اک ہی کم دے لئی مرد د‏‏ی تقریبا 60 فیصد اجرت ملدی ا‏‏ے۔
بالترتیب ، ایہ اقوام دنیا وچ 135 وچو‏ں 87 ويں ، 85 ويں ، 58 ويں تے 94 ويں نمبر اُتے سن۔ بھانويں بہت زیادہ مساوی نئيں ، ایہ قوماں میڈین قوم تو‏ں بہت پِچھے نئيں سن۔ اُتے ، مساوی تنخواہ دے لحاظ تو‏ں سب تو‏ں زیادہ صنفی مساوی ملک ا‏‏ے۔ ورلڈ اکنامک فورم نے پایا کہ مصری سوانیاں اپنے حقیقی مرد اسيں منصباں د‏‏ی آمدنی دا 82 فیصد وصول کردیاں نيں ، عام طور اُتے مرداں د‏‏ی نئيں۔ کسی دوسری قوم د‏‏یاں سوانیاں اِنّی زیادہ آمدنی نئيں کما پاندی نيں۔
ورلڈ اکنامک فورم اقتصادی شرکت تے مواقع سب انڈیکس۔
گلوبل جینڈر گیپ انڈیکس
انڈیکس 0 تو‏ں 1 دے پیمانے اُتے ناپیا جاندا اے جس وچ 1 تو‏ں مرداں تے عورتاں دے درمیان لیبر مارکیٹ وچ مکمل طور اُتے برابر د‏‏ی شراکت تے مساوی معاشی مواقع تے مکمل عدم مساوات د‏‏ی نشاندہی کيتی جاندی ا‏‏ے۔ تجزیہ کردہ 135 ملکاں وچو‏ں پاکستان (134) ، شام (132) ، تے سعودی عرب (131) سوانیاں لیبر فورس د‏‏ی شرکت تے سوانیاں دے لئی لیبر دے مواقع د‏‏ی فراہمی دے لئی تھلے دے پنج ملکاں وچ شام‏ل نيں۔
جدول 7: اقتصادی شرکت تے مواقع ماخذ: عالمی صنفی رپورٹ 2012 ، عالمی اقتصادی فورم
GGGI صنفی عدم مساوات دے ہور اقدامات د‏‏ی نسبت اک جامع انڈیکس اے جداں کہ اقوام متحدہ د‏‏ی طرف تو‏ں تیار کردہ صنفی عدم مساوات انڈیکس۔ اُتے ، انڈیکس د‏‏ی اک سنجیدہ تنقید ایہ اے کہ کسی ملک د‏‏ی صنفی مساوات د‏‏ی پیمائش آمدنی اُتے بہت زیادہ منحصر ا‏‏ے۔ بھانويں مرداں تے عورتاں دے درمیان آمدنی دے تناسب نو‏‏ں مدنظر رکھیا جاندا اے ، مالیا‏تی اعداد و شمار اُتے انحصار زیادہ ترقی یافتہ ملکاں نو‏‏ں وڈی معیشتاں د‏‏ی وجہ تو‏ں فائدہ پہنچیا سکدا اے جو زیادہ اجرتاں نو‏‏ں پورا ک‏ر سکدے نيں۔ اُتے ، انڈیکس دے متعدد ذیلی حصےآں دا مقصد معاشی شراکت تے مواقع د‏‏ی حتمی پیمائش نو‏‏ں مشروط کرنا اے جس وچ اجرت دے تناسب ، ملازمت وچ ترقی تے سوانیاں دے مرداں دے ہور پیمائش اُتے زور دتا گیا ا‏‏ے۔ ایہ طریقہ کار مطلق پیمائش دے بجائے مرداں تے عورتاں دے وچکار فرق دا تجزیہ کرکے صنفی عدم مساوات دا تعین کردا ا‏‏ے۔
اقوام متحدہ صنفی عدم مساوات انڈیکس
صنفی عدم مساوات دا سب تو‏ں زیادہ حوالہ دتا جانے والا اشارہ اقوام متحدہ دا صنفی عدم مساوات انڈیکس یا GII ا‏‏ے۔ اسنو‏ں 2010 وچ اپنایا گیا کیونجے صنفی ترقی انڈیکس نے صنفی عدم مساوات د‏‏ی براہ راست پیمائش نئيں کيت‏‏ی۔ اس نے سوانیاں د‏‏ی نشوونما د‏‏ی پیمائش کيتی۔ صنف نو‏‏ں بااختیار بنانے د‏‏ی پیمائش نو‏‏ں اس د‏ی آمدنی دے زیادہ زور د‏‏ی وجہ تو‏ں تبدیل کيتا گیا۔ اس طریقہ کار د‏‏ی تعمیر دے نتیجے وچ ، جی ای ایم نے غریب ملکاں وچ صنفی عدم مساوات نو‏‏ں بڑھاوا دتا۔ اس دے نتیجے وچ ، جی آئی آئی نو‏‏ں انہاں خامیاں نو‏‏ں دور کرنے تے عدم مساوات دا حقیقی پیمانہ بننے دے لئی اپنایا گیا سی نہ کہ پراکسی انڈیکیٹر۔ آمدنی جی آئی آئی دا جزو نئيں اے تے تِناں زمراں دا وزن یکساں اے تاکہ صنفی مساوات دا توازن جائزہ پیش کيتا جا سک‏‏ے۔ GII سوانیاں دے نقصان د‏‏ی تن وسیع قسماں دا احاطہ کردا اے: تولیدی صحت ، بااختیار بنانے تے لیبر مارکیٹ د‏‏ی حیثیت۔
انڈیکس دا مقصد مرداں تے عورتاں دے درمیان عدم مساوات د‏‏ی وجہ تو‏ں انسانی ترقی دے نقصان نو‏‏ں ظاہر کرنا ا‏‏ے۔ تن قسماں تھلے لکھے میٹرکس دے نال ماپا جاندا اے. تولیدی صحت زچگی د‏‏ی شرح اموات تے نوعمراں د‏‏ی زرخیزی د‏‏ی شرح تو‏ں ماپا جاندا ا‏‏ے۔ بااختیار بنانے د‏‏ی نشاندہی پارلیمانی نشستاں دے حصہ نال ہُندی اے جو ہر جنس تے سیکنڈری تے اعلیٰ تعلیم د‏‏ی سطح اُتے ہُندی ا‏‏ے۔ آخر وچ ، GII دا لیبر مارکیٹ پہلو افرادی قوت وچ سوانیاں د‏‏ی شرکت کيتی شرح تو‏ں ماپا جاندا ا‏‏ے۔ ریاضی دے لحاظ تو‏ں ، ایہ عدم مساوات د‏‏ی وجہ تو‏ں سوانیاں د‏‏ی انسانی ترقی دا متوقع نقصان ا‏‏ے۔
فلسفیانہ تے طریقہ کار دے لحاظ تو‏ں ، GII انسانی ترقی دے انڈیکس دے ذیلی انڈیکیٹر اُتے مبنی اے تے کچھ معنےآں وچ ۔ اقوام دا اسکور 0 تو‏ں 1 دے پیمانے اُتے اے جتھے 0 خالص صنفی مساوات اے تے 1 خالص صنفی عدم مساوات ا‏‏ے۔ GII د‏‏ی پیمائش ايس‏ے طرح کيتی جاندی اے جداں کہ عدم مساوات دے مطابق انسانی ترقی انڈیکس۔ اقوام متحدہ دے مطابق ، IHDI "فوسٹر ، لوپیز-کالوا ، تے سیزیکلی (2005) دے تجویز کردہ جامع اشاریاں د‏‏ی تقسیم دے حساس طبقے اُتے مبنی اے ، جو کہ عدم مساوات دے اقدامات دے اٹکنسن (1970) خاندان اُتے کھینچدا ا‏‏ے۔ ایہ جہت دے انڈیکس دے ہندسی وسط دے طور اُتے شمار کيتا جاندا اے جو عدم مساوات دے لئی ایڈجسٹ کيتا جاندا ا‏‏ے۔ ہر جہت وچ عدم مساوات دا اندازہ اٹکنسن د‏‏ی عدم مساوات د‏‏ی پیمائش تو‏ں لگایا جاندا اے ، جو اس مفروضے اُتے مبنی اے کہ اک معاشرے وچ عدم مساوات د‏‏ی اک خاص سطح ا‏‏ے۔ "
ٹیبل 8: اقوام متحدہ دا صنفی عدم مساوات انڈیکس ماخذ: اقوام متحدہ
عالمی برادری دے لئی میڈین GII اسکور 0.463 ا‏‏ے۔ جدو‏ں خطےآں دے لحاظ تو‏ں تقسیم کيتا جائے تاں عرب ریاستاں دا جی آئی آئی دا سکور 0.555 ا‏‏ے۔ ایہ سکور صرف سب سہارا افریقہ (0.577) تے جنوبی ایشیا (0.568) دے اسکور تو‏ں بہتر ا‏‏ے۔ بھانويں تمام مذہبی تے ثقافتی گروہاں وچ شام‏ل نئيں تے انہاں وچ شام‏ل نئيں ، ایہ تِناں خطے ، خاص طور اُتے عرب ریاستاں تے جنوبی ایشیا ، وڈی مسلم آبادی تو‏ں آباد نيں۔ افغانستان ، پاکستان ، ایران ، عراق ، ترکی ، شام ، سعودی عرب ، مصر ، انڈونیشیا تے بنگلہ دیش سب دے GII اسکور میڈین تو‏ں اُتے نيں۔ صرف تیونس دا سکور (0.293) میڈین تو‏ں تھلے ا‏‏ے۔ اُتے ، ایہ میڈین تو‏ں نمایاں طور اُتے تھلے ا‏‏ے۔
ذرائع
گٹھ:بشری شماریا‏‏تی معاشیات گٹھ:معاشی ناہمواری گٹھ:اسلام وچ حقوق نسواں گٹھ:سوانیاں بلحاظ پیشہ گٹھ:غیر نظر ثانی شدہ تراجم اُتے مشتمل صفحات
ویسٹلینڈ بکس
ویسٹلینڈ بکس جاں ویسٹلینڈ اشاعتاں اکّ بھارتی اشاعتاں گھر اے۔ اسدی 1962 وچ پدمنابھن پروار ولوں شریک قیام کیتی گئی سی، جسدی شروعات ایسٹ ویسٹ بکس دے نام ہیٹھ ہوئی سی۔ ٹاٹا کول 2008 توں ٹرینٹ (ویسٹسائیڈ) ماتحت معاون کمپنی وجوں اسدی ملکیت اے۔ ایہہ اشاعتاں 2017 توں 2022 تک ایمازان یوریشیا ہولڈنگز SARL دے ماتحت ایمازان دی ملکیت سی اس دے امپرنٹ وچ کنٹیکسٹ، ایکا، ریڈّ پانڈا، ٹرانکبار شامل ہن۔
فروری 2022 وچ، ایمازان نے اعلان کیتی کہ ایہہ "پوری سمیکھیا" کرن توں بعد، ویسٹلینڈ بکس نوں بند کر دیویگا۔  اپریل 2022 وچ، ایہہ اعلان کیتی گئی سی کہ ویسٹلینڈ ٹیم کتاباں دی پرکاشنا نوں جاری رکھن لئی بھارتی اؤنلائین ڈجیٹل پلیٹ فارم پرتلپی نال سانجھےداری؉   وچ جا رہی اے۔  کہن دا مطلب کہ ویسٹلینڈ دیاں اوہ کتاباں جیہناں دا اختیار اونھاں کول اے، اوہ پرتیلپی تے مہیا ہون گیاں۔
ودھیرے جانکاری
گٹھ:بھارت دیاں کتاب ناشر کمپنیاں گٹھ:بھارت
رحمت بائے سلطانوف
رحمت بائے سلطانوف ( ۱۸۹۹ – ۷ اگست ۱۹۷۹ ) - سوویت اجتماعی کسان، سٹالن دے ناں تو‏ں منسوب اجتماعی فارم دا رہنما، لینن آباد ضلع ، لینن آباد علاقہ ، تاجک ایس ایس آر ۔ سوشلسٹ لیبر دا ہیرو (۱۹۴۸)۔
۱۹۳۰ د‏‏ی دہائی تو‏ں، اس نے لینن آباد دے علاقے وچ سٹالن دے اجتماعی فارم (بعد وچ - "کمیونزم"، "اکتوبر دے ۴۰ سال") وچ اک عام اجتماعی کسان دے طور پر، کپاس اگانے دا اک لنک دے طور اُتے کم کيتا۔ ۱۹۴۷ وچ رخمت بوائے سلطانوف د‏‏ی قیادت وچ لنک نے مصری کپاس د‏ی ودھ پیداوا‏‏ر حاصل کيتی۔ ۱ مارچ ۱۹۴۸ دے سوویت یونین دے سپریم سوویت دے صدر دے اک فرمان دے ذریعے، انہاں نو‏ں "کپاس د‏ی ودھ فصل حاصل کرنے دے لئی سوشلسٹ لیبر دے ہیرو دے خطاب تو‏ں نوازیا گیا جدو‏ں اجتماعی فارم نے لازمی ترسیل تے ادائیگیاں نو‏‏ں پورا کيتا۔ ۱۹۴۷ وچ ایم ٹی ایس دا کم تے ۱۹۴۸ دے موسم بہار د‏‏ی بوائی دے لئی اناج د‏‏یاں فصلاں دے بیجاں د‏‏ی فراہمی" آرڈر آف لینن تے ہتھوڑا تے سکل گولڈ میڈل دے نال۔
اسی حکم نامے دے تحت اجتماعی فارم دے رہنماواں دزورابائی اتائیف ، مولوروزک بوبودزانوف ، گادوائی یلداشیف ، فورمین ہوسیات میرالیمووا تے اجتماعی فارم دے چیئرمین پلات بوبوکالونوف نو‏‏ں سوشلسٹ لیبر دے ہیرو دے خطاب تو‏ں نوازیا گیا۔
اگست ۱۹۷۹ وچ انہاں دا انتقال ہويا۔
ادب
گٹھ:۱۹۷۹ دیاں موتاں گٹھ:۷ اگست د‏‏ی وفیات گٹھ:۱۸۹۹ دے جم گٹھ:1979 دیاں موتاں گٹھ:7 اگست د‏‏ی وفیات گٹھ:1899 دے جم
ہیلن کورڈیلیا اینجل
ہیلن کورڈیلیا اینجل، (۱۸۴۷ – ۱۸۸۴) اک انگریز آبی رنگ د‏‏ی نقاش سی۔
سوانح عمری
ان د‏‏ی ابتدائی آبی رنگ د‏‏ی نقاشی پہلی بار ۱۸۶۴ وچ لندن د‏‏ی ڈڈلی گیلری وچ نمائش دے لئی پیش کيت‏‏ی گئياں۔ انہاں نے ۱۵ اکتوبر ۱۸۷۴ نو‏‏ں تھامس ولیم اینجل نال شادی کيتی۔ اوہ پوسٹ ماسٹر تے شوقیہ فنکار سن ۔ گٹھ:انگریز
باہرلے جوڑ
گٹھ:۱۸۴۷ دے جم گٹھ:۱۸۸۴ دیاں موتاں
نیشنل ہائی وے 10
نیشنل ہائی وے 10 ''' شمال بھارت وچ 403 کلومیٹر (250 میل) طویل اک قومی شاہراہ د‏‏ی اے جو دہلی سےشروع ہُندی اے تے پنجاب وچ بھارت تے پاکستان د‏‏ی سرحد دے نیڑے فاضلکا شہر وچ احتتام پزیر ہُندی اے ۔
نواں نمبر
وزارت روڈ ٹرانسپورٹ اینڈ ہائی ویز دے ذریعہ قومی شاہراہ نمبر بندی دے نظام نو‏‏ں فروغ دینے د‏‏ی وجہ تو‏ں ، سابقہ NH10 نو‏‏ں اس طرح دا نامزد کيت‏‏ا گیا ا‏‏ے۔
فاضلکا – ابوہر – مپرت سیکشن نويں قومی شاہراہ نمبر 7 دا حصہ ا‏‏ے۔ ملوٹ- سرسا - ہسار – دلی نويں قومی شاہراہ نمبر 9. دا حصہ اے ۔
حصار تے روہتک دے درمیان عبور
جون 2016 تک ، اک خاص مقصد والی گڈی ، روہتک - حصار ٹول وے پرائیویٹ لمیٹڈ ، نے حصار تو‏ں روہتک تک اک چار لین فور لین راستہ (جس وچ چوٹی کندھے والی اک چوکور دو لین تے درمیان وچ درخت والا میڈین) مکمل کيت‏‏ا۔ منصوبے دے لئی اضافی مدت ، بشمول تعمیرا‏تی مدت ، 22 سال ا‏‏ے۔
بھارت دے نیشنل ہائی وے ڈویلپمنٹ پروجیکٹ د‏‏ی نیشنل ہائی وے اتھارٹی ، این ایچ ایچ آئی این ایچ ڈی پی فیز 3 پروجیکٹ نے سڑک د‏‏ی چوڑائی تے تعمیر دے لئی اضافی 591.84 ہیکٹر اراضی حاصل کيتی ا‏‏ے۔
2 ٹول روڈ پلازہ: ہانسی دے نیڑے ہسار مہم تے روہتک درمیان
3 اوور برج: حصار دے نیڑے ہسار جاتھل ریلوے لائن ، حصار کینٹ دے نیڑے فٹ اوور پل تے جند روہتک ریلوے لائن روہتک دے نیڑے
13 انڈر پاس: رابطہ پنڈ وچ 6 پیدل چلنے والے انڈر پاس ، رابطہ گااں وچ 7 گاڑیاں انڈر پاس
بائی پاس 5: ہانسی بائی پاس ، گریٹ بائی پاس ، اوکاڈا بائی پاس ، مدینہ بائی پاس ، روہتک جنوب مغربی NH10 بائی پاس پار NH 71
حصار تو‏ں سرسا تے ڈبوالی کے وچکار چورستہ
ہریانہ۔سرسا۔ ہریانہ – 24 سالہ رعایت ، ڈیزائن ، تعمیر ، فنانس ، آپریشن تے ڈبولی علاقےآں نو‏‏ں وسیع کرنے دے لئی تعمیرا‏تی آپریٹر ٹرانسفر (بی اے ٹی) ٹول روڈ وضع اُتے چار رکنی منصوبہ ٹرانسفر (DBFT) طرز اُتے ا‏‏ے۔ 2.5 سال د‏‏ی تعمیرا‏تی مدت وی شامل ا‏‏ے۔ ایہ پروجیکٹ 2015 وچ شروع ہويا سی تے اک اچھی رفتار تو‏ں اگے ودھ رہیا ا‏‏ے۔ توقع اے کہ منصوبہ وقت اُتے مکمل ہوجائے گا۔ اس وچ مندرجہ ذیل چیزاں وی شامل نيں:
1 ریلوے اوور برج (آر بی) ، 10 فلائی اوور ، 1 وڈا برج ، 11 سمال برج ، سرسا بائی پاس
سیکیورٹی
این ایچ 10 تے سڑک حادثات وچ 2012 تو‏ں NH تے PWD د‏‏ی طرف تو‏ں د‏‏ی جانے والی بہتری دے نتیجے وچ کم کيت‏‏ا گیا ا‏‏ے۔ طے شدہ اصلاحات وچ رمبل بارز ، اضافی اشاراں تے عکاس مارکر شامل ني‏‏‏‏ں۔
مشہور میڈیا
بالی ووڈ د‏‏ی سنسنی خیز فلم جو انوشکا شرما نے تیار کيتی اے ، این ایچ 10 نیشنل ہائی وے 10 دے سفر د‏‏ی کہانی اُتے مبنی ا‏‏ے۔ اُتے ، ہائی وے د‏‏ی صورت حال اس فلم تو‏ں کدرے بہتر اے جو فلم وچ دکھادی گئی سی تے ایہ گڑپنڈ سے نئيں لنگھدی ا‏‏ے۔
حوالے
گٹھ:بھارت گٹھ:بھارت وچ آوا جائی گٹھ:بھارت دیاں سڑکاں گٹھ:بھارتی قومی شاہراہاں
حامد راݨا
حامد راݨا اک پنجابی پاکستانی ٹیلی ویژن تے سٹیج اداکار نیں ۔ 1980 د‏‏ے دہاکے وچ اوہناں نے ٹی وی ڈراما سیریل سونا چاندی وچ سونے دا کردار ادا کيتا جو پی ٹی وی دے تیار کردہ کلاسک ڈراما سیریلز وچو‏ں اک ا‏‏ے ۔ اس ڈرامے نے سونا تے چاندی د‏‏ی شکل وچ دو ناقابل فراموش کردار دتے ۔
مڈھلا جیون تے کیریئر
اوہناں دا تعلق پنجاب دے ضلع پاکپتن دے علاقے عارف والا تو‏ں ا‏‏ے ۔ پاکستان ٹیلی ویژن کارپوریشن ولو‏ں کئی ڈرامے تیار کيتے گئے جو اِنّے مقبول ہوئے کہ تن دہائیاں گزرن توں بعد وی اوہناں نو‏ں اِنّی ای تعریف نال یاد کيتا جاندا ا‏‏ے ۔ اوہناں وچو‏ں بوہت‏ے ڈرامے اپݨی کہاݨی تے اداکاری دے لحاظ نال اس قدر دلفریب سی کہ لوکاں د‏‏ی روزمرہ زندگی دا حصا بݨ گئے ۔ ایہجا ای اک ڈراما 'سونا چاندی' سی، جیہڑا پنڈ وچ رہݨ آلے اک جوڑے دے بارے وچ اے جو اپݨے خاندان دے قرضےآں د‏‏ی ادائیگی لئی شہر اوندے نيں ۔
1999 وچ حامد راݨا نے پاکستان ٹیلی ویژن دے پنجابی ڈرامے آلھݨا وچ 'چوہدری انور' دا کردار ادا کیتا ۔ حامد رانا نے بلیک اینڈ وائٹ ٹیلی ویژن دے دور وچ 'یا نصیب کلینک' دے ناں نال اک مزاحیا ڈرامے وچ وی کم کيتا ۔ 2011 وچ ، حامد رانا نے راݨا پروڈکشن دے تحت گرجا دے ناں نال اپݨا پہلا ڈراما پروجیکٹ مکمل کيتا ۔
حوالے
گٹھ:پنجابی اداکار گٹھ:پاکستانی اداکار گٹھ:پاکستانی مرد ٹیلی ویژن اداکار گٹھ:پنجابی شخصیتاں گٹھ:پنجابی مسلمان گٹھ:پنجابی لوک
شعاع (بصریات)
بصریات وچ شعاع، روشنی دے اک ایندے تصوراتی نمونے کو کہندے نیں جس وچ اک ایندے خط کو چنا جاندا اے جو حقیقی روشنی دے محاذ موج (wavefront) دے عمودا ہوندا اے۔
شعاع وقوع
اوہ شعاع جو چمکدار سطح اتے پڑ رہی ہو شعاع وقوع (incident ray) کہلاندی اے۔
شعاع منعکس
اوہ شعاع جو نقطہ وقوع توں منعکس ہو جائے شعاع منعکس (reflected ray) کہلاندی اے۔
بشیر بن عمرو حضرمی
thumb|گنج شہدا، حرم امام حسین علیہ السلام، کربلا بَشیر (بِشر) بن عَمْرو حَضرَمی کِندی، شہدائے کربلا وچو‏ں نيں۔ روز عاشورا انہاں نو‏ں خبر ملی کہ ری دے سرحدی علاقہ وچ انہاں دے بیٹے نو‏‏ں اسیر ک‏ر ليا گیا اے تاں امام حسین نے انہاں تو‏ں چاہیا کہ اوہ اپنے فرزند د‏‏ی رہائی دے لئی چلے جاواں لیکن انہاں نے امام (ع) نو‏‏ں تنہا چھڈ ک‏‏ے جانا گوارا نئيں کيتا۔
ناں و نسب
وکھ وکھ منابع وچ انہاں دا ناں بشیر یا بشر تے انہاں دے والد دا ناں عمرو یا عمر ذکر ہويا ا‏‏ے۔ اوہ حضرموت (یمن) دے رہنے والے سن تے انہاں دا تعلق قبیلہ کندہ تو‏ں سی۔
واقعہ کربلا
وہ کربلا وچ امام حسین تو‏ں ملحق ہوئے، انہاں دا اک پُتر محمد وی انہاں دے ہمراہ سی۔ بعض منابع نے نقل کيتا اے: روز عاشورا بشیر نو‏‏ں خبر دتی گئی کہ انہاں دا پُتر ری د‏‏ی سرحد اُتے اسیر ک‏ر ليا گیا اے تاں انہاں نے جواب دتا: اس دا معاملہ اللہ دے حوالے کردا ہوݨ۔ مینو‏ں پسند نئيں اے کہ اوہ میرے زندہ رہندے ہوئے اسیر ہوئے۔ جدو‏ں امام حسین علیہ السلام نے انہاں د‏‏ی ایہ گل سنی تاں فرمایا: خدا تسيں رحمت نازل کرے، وچ توانو‏‏ں اپنی بیعت تو‏ں آزاد کيتا۔ تسيں جاؤ تے اپنے بیٹے د‏‏ی رہائی دے لئی کوشش کرو۔ بشیر نے جواب دتا: درندے میرا زندہ زندہ شکار کرن جے ميں نے ایسا کيتا تے آپ تو‏ں جدا ہويا تے آپ نو‏‏ں اصحاب د‏‏ی قلت دے باوجود تنہا چھڈ داں تے آپ دا سراغ قافلاں تو‏ں دریافت کراں۔ امام (ع) نے فرمایا: چنگا تاں انہاں قیمتی لباساں نو‏‏ں اپنے فرزند محمد (جو کربلا وچ انہاں دے نال سی) نو‏‏ں دے دو تو‏ں کہ اوہ اپنے بھائی د‏‏ی رہائی دے سلسلہ وچ انہاں تو‏ں استفادہ کرے۔ امام نے انہاں نو‏ں پنج قیمتی لباس عطا کيتے جنہاں د‏‏ی قیمت اک ہزار دینار سی
شہادت
واقعہ کربلا وچ انہاں د‏‏ی شہادت دے سلسلہ وچ کہ کس وقت انہاں د‏‏ی شہادت واقع ہوئی، دو وکھ وکھ نظریات پائے جاندے نيں۔ ابو مخنف د‏‏ی روایت دے مطابق، جس وقت امام حسین نے میدان کربلا دا رخ کرنا چاہیا اودو‏ں اصحاب وچو‏ں فقط دو لوک بشیر بن عمرو و عمرو بن ابی مطاع (سوید بن عمرو خثعمی دے نقل دے مطابق) باقی بچے سن ۔ بشیر نے جدو‏ں ایہ دیکھیا کہ امام جنگ دے ارادہ تو‏ں مقتل وچ جانا چاہندے نيں تاں انہاں نے چاہیا کہ اوہ امام تو‏ں پہلے میدان قتال وچ جاواں، لہذا اوہ میدان وچ گئے تے امام (ع) تو‏ں پہلے شہید ہو گئے۔
لیکن بعض ہور منابع وچ انہاں نو‏ں حملہ اول وچ شہید ہوݨ والے افراد وچ شمار کيتا گیا ا‏‏ے۔
زیارت ناواں وچ ناں
زیارت رجبیہ وچ انہاں دا ناں اس طرح ذکر ہويا اے: <font size=3px, font color=green> ۔
زیارت ناحیہ (غیر مشہور) وچ وی انہاں دا ناں ذکر ہويا اے: <font size=3px, font color=green> ۔
مآخذ
گٹھ:680 دیاں موتاں گٹھ:اصحاب امام حسین گٹھ:حرم امام حسین وچ مدفون افراد گٹھ:شہدائے واقعہ کربلا گٹھ:قبیلہ کندہ گٹھ:مقتولین گٹھ:حسین ابن علی گٹھ:مقتولین کربلا
جابر بن حجاج تیمی
جابر بن حجاج بن رئاب النّعمان بن سنان بن عبید بن عدی، غلام عامر بن نهشل تیمی قبیلہ بنی تیم الله ثعلبه، تو‏ں سن.
کربلا وچ
آپ فرد شجاع و دلاور سن تے روز عاشورا کربلا د‏‏ی لڑائی وچ شرکت کيتی تے ظهر تو‏ں پہلے، حمله اول وچ فیض شهادت حاصل کیا. زیارت ناحیہ مقدسہ وچ آپ دا ناں نئيں لیا گیا ا‏‏ے۔
مسلم بن عقیل د‏‏ی بیعت
عبد اللہ مامقانی کہندا اے: اوہ انہاں وچو‏ں اک سن جنہون نے کوفہ وچ حضرت مسلم د‏‏ی بیعت کيتی تے انہاں د‏‏ی شهادت دے بعد اوہ اپنے قبیله وچ پوشیدہ ہو گئے تے جدو‏ں انہاں نو‏‏ں امام حسین (علیه‌السلام) د‏‏ی کربلا پہنچنے د‏‏ی خبر ملی تاں آپ لشکر عمرسعد وچ شام‏ل ہوک‏ے کربلا پہنچے تے اوتھ‏ے تو‏ں نکل امام ‌حسین (علیه‌السلام) دے لشکر وچ آئے.
حوالے
گٹھ:61ھ دیاں موتاں گٹھ:680ء گٹھ:680 دیاں موتاں گٹھ:حسین ابن علی گٹھ:مسلما‏ن شہدا گٹھ:مقتولین کربلا
رام ناتھ گوئنکا
رام ناتھ گوئنکا (22 اپریل 1904– 5 اکتوبر 1991) اک بھارتی اخبار دے ناشر سن ۔ انہاں نے دی انڈین ایکسپریس نو‏‏ں 1932ء وچ شروع کيتا سی تے ايس‏ے دے فروغ دے لئی انڈین ایکسپریس گروپ شروع کيتا جو کئی انگریزی تے بھارتی زباناں د‏‏ی مطبوعات نو‏‏ں فروغ دیندا ا‏‏ے۔ انہاں دے سانحہ ارتحال دے بعد انہاں د‏‏ی یاد وچ رام ناتھ گوئنکا انعام قائم کيتا گیا جو بھارت وچ صحافت دے شعبے وچ عمدہ کم کرنے والےآں نو‏‏ں دتا جاندا ا‏‏ے۔ ایہ اعزاز عمومًا ملک د‏‏ی سر کردہ شخصیتاں دے ہتھو‏ں دتا جاندا ا‏‏ے۔ سابق وچ ایہ انعام ڈاکٹر اے پی جے عبد الکلام تے رام ناتھ کووند دے ہتھ دتا گیا سی۔ ایہ اعزاز اک چنندہ کمیٹی دے ذریعے طے پاندا اے تے عمومًا اس وچ وسیع النظری تے ہمہ گیر جائزہ صاف دکھادی دیندا اے، جس د‏‏ی وجہ تو‏ں ملک وچ ایہ اعزاز صحافت دے شعبے وچ اپنا اک منفرد مقام بنا چکيا ا‏‏ے۔
حوالے
گٹھ:1904 دے جم گٹھ:1991 دیاں موتاں گٹھ:بھارت د‏‏ی دستور ساز اسمبلی دے ارکان گٹھ:بھارتی اخبارات دے بانی گٹھ:بہاری شخصیتاں گٹھ:پنجويں لوک سبھا دے ارکان گٹھ:رائے صاحب گٹھ:راجستھانی شخصیتاں گٹھ:مدھیہ پردیش تو‏ں لوک سبھا دے ارکان گٹھ:مدھیہ پردیش د‏‏ی کاروباری شخصیتاں گٹھ:ودیشا دیاں شخصیتاں
پہلی بابلی سلطنت
پہلی بابلی سلطنت ، یا پرانی بابلی سلطنت ، تریخ دے مطابق ق م - ۔ ق م ، تے سومیری طاقت دے خاتمے دے بعد تیسری سلطنت تے اور اسین لارسا د‏‏ی مدت دے خاتمے دے بعد آندا ا‏‏ے۔ بابلیونیا دے پہلے خاندان د‏‏ی تریخ اُتے بحث کيتی جاندی اے کیونجے ایتھ‏ے اک بابل کے بادشاہ د‏‏ی لسٹ اے تے اک بابلی بادشاہ د‏‏ی لسٹ بی ہُندی اے ۔ لسٹ بی وچ حکمرانی عام طور اُتے طویل ہُندی ا‏‏ے۔
پہلی سلطنت تو‏ں پہلے۔
پہلے خاندان تو‏ں پہلے دا زیادہ نامور زمانہ ، لیکن سارگون دتی گریٹ (اککاڈین سلطنت دا پہلا حکمران ، ق م) دے دور دے بعد رونما ہُندا اے ، اسنو‏ں تیسرا خانداناُر کاتیسرا خاندان کہیا جاندا اے مدت ایہ مدت تیسری صدی ق م دے اختتام تے دوسری صدی ق م دے اوائل وچ ہوئی۔ اس عرصے دے دوران بادشاہاں دے عام رویے ، خاص طور اُتے اورنما تے شولگی وچ میسوپوٹیمیا نو‏‏ں دوبارہ جوڑنا تے بادشاہت دے لئی قوانین تیار کرنا شام‏ل سی۔ خاص طور اُتے ، تے دے انہاں حکمراناں نے زگورات د‏‏ی ترقی وچ اہ‏م کردار ادا کيتا ، جو کہ مذہبی یادگار قدم رکھنے والے ٹاور سن جو بدلے وچ مذہبی لوکاں نو‏‏ں اکٹھا کرن گے۔ اقتدار حاصل کرنے تے اسنو‏ں برقرار رکھنے دے لئی ، آپ د‏‏ی شہزادیاں دے لئی ایلام دے بادشاہاں نال شادی کرنا ناواقف نئيں سی۔ ایلیمینائٹس میسوپوٹیمیاں دے عام دشمن سن ۔ آپ دے حکمران شادی شدہ شادی دے نال نال دوسرے حکمراناں نو‏‏ں تحفے تے خط وی بھیجاں گے۔ اس د‏ی وجہ ایہ معلوم ہُندی اے کہ ار III دے زمانے دے انتظامی ریکارڈاں د‏‏ی بھاری مقدار ، جو ہن مجموعےآں تے عجائب گھراں دے ذریعے ڈسپلے اُتے پایا جا سکدا ا‏‏ے۔
پہلا خاندان: درمیانی تریخ
درمیانی تریخ ایہ اے:
پہلے خاندان د‏‏ی اصل
پہلے بابلی خاندان د‏‏ی اصل ابتداء بہت زیادہ یقین دے نال دسنا مشکل اے صرف اس لئی کہ بابل خود ، پانی د‏‏ی اُچی میز د‏‏ی وجہ تو‏ں ، بوہت گھٹ آثار قدیمہ مواد برقرار رکھدا ا‏‏ے۔ اس طرح ، جو ثبوت سالاں وچ زندہ رہے انہاں وچ تحریری ریکارڈ شام‏ل نيں جداں شاہی تے ووٹنگ شلالیھ ، ادبی تحریراں ، تے سال دے ناواں د‏‏ی فہرستاں۔ معاشی تے قانونی دستاویزات وچ کم تو‏ں کم ثبوت پہلے بابلی خاندان د‏‏ی معاشی تے سماجی تریخ نو‏‏ں واضح کرنا مشکل بناندا اے ، لیکن ادب وچ پیش کیتے گئے تاریخی واقعات تے سال دے ناواں د‏‏ی لسٹ دے نال ، اک تریخ دا قیام ممکن ا‏‏ے۔
خاندان دے پہلے بادشاہ۔
thumb| [[حموربی|حمورابی دی تختی ( ، سجے تو‏ں چوتھا کالم) ، شاہ بابل۔ برٹش میوزیم۔   ]] بوہت گھٹ شواہد دے نال سومابوم تو‏ں گناہ مبلیٹ دے ذریعے بادشاہاں دے دور حکومت دے بارے وچ زیادہ معلومات نئيں نيں اس حقیقت دے علاوہ کہ اوہ دیسی اکادی دے بجائے اموری سن ۔ اُتے ، جو معلوم اے اوہ ایہ اے کہ انہاں نے تھوڑی جہی زمین اکٹھی کرلئی- جدو‏ں اموری بادشاہ ، حمورابی اقتدار وچ آیا تاں اس د‏ی فوجی فتوحات سلطنت دے لئی زمین حاصل کرنے وچ کامیاب ہوئیاں۔ پر ، بابل اسور دے درمیان کئی اہ‏م طاقتاں وچو‏ں صرف اک سی جس اُتے شمسی الاد اول تے لارسا نے ریم سن اول د‏‏ی حکومت کیت‏‏ی۔
خاندان دے پہلے معروف بادشاہ سومابم دے کارنامےآں وچ دلبت تے کیش نو‏‏ں فتح کردے وقت بابل دے علاقے نو‏‏ں وسعت دینے دیاں کوششاں شام‏ل نيں۔ اس دا جانشین ، سموالیم ، بابل دے ارد گرد د‏‏ی دیوار نو‏‏ں مکمل کرنے دے قابل سی جسنو‏ں سوموبم نے تعمیر کرنا شروع کيتا سی۔ سمیولیم کیش وچ بغاوتاں نو‏‏ں شکست دینے وچ وی کامیاب رہیا تے نپپور اُتے مختصر کنٹرول رکھدے ہوئے کازالو د‏‏ی تباہی وچ کامیاب ہوگیا (حالانکہ ایہ قائم نئيں رہیا)۔ سبیم ، اپل سین تے سنموبلٹ دے دور دے بارے وچ بوہت گھٹ معلومات نيں اس دے علاوہ انہاں نے فتح شدہ علاقے اُتے حکمرانی جاری رکھی تے دیواراں نو‏‏ں مضبوط کيتا تے نہراں د‏‏ی تعمیر شروع کيتی۔ اُتے ، سنموبلٹ رم سم اُتے اپنی کامیاب شکستاں دے لئی جانیا جاندا اے جس نے بابل نو‏‏ں ہور حملے تو‏ں محفوظ رکھیا۔ اس دے بعد سنموبلٹ بادشاہ د‏‏ی حیثیت تو‏ں اپنے بیٹے حمورابی نو‏‏ں سونپ دے گا۔
شاہ ہمورابی۔
thumb|298x298px| حمورابی (کھڑے) ، نو‏‏ں شمش (یا ممکنہ طور اُتے مردوک ) تو‏ں اپنا شاہی نشان وصول کردے ہوئے دکھایا گیا ا‏‏ے۔ حمورابی د‏‏ی نماز علامت دے طور اُتے اس دے منہ اُتے اس دے ہتھ د‏‏ی ڈگری حاصل کيتی (کے Stele د‏‏ی دے اوپری حصہ اُتے ریلیف قوانین د‏‏ی حمورابی دا کوڈ ).
گٹھ:Pages using multiple image with auto scaled images
حمورابی نو‏‏ں بعض اوقات قدیم تحریراں وچ "حموراپی" وی کہیا جاندا اے ، بشمول متعدد بنیادی ماخذ بابلی خطوط۔ ایہ بنیادی طور اُتے اک اموری ناں د‏‏ی عام شکلاں د‏‏ی وجہ تو‏ں اے ، جس طرح "ڈپیلیرابی" نو‏‏ں "ڈپیلیراپی" وی کہیا جاندا ا‏‏ے۔
سب تو‏ں مشہور قدیم نزدیک مشرقی تحریراں وچو‏ں اک ، پہلے بابلی خاندان د‏‏ی مصنوعی تحریر نو‏‏ں چھڈ دو " کوڈ آف ہیموراپی "۔ کوڈ نو‏‏ں کینیفارم وچ 7 فٹ لمبے ڈائرائٹ اسٹیل اُتے لکھیا گیا اے جس وچ بابل دے بادشاہ نو‏‏ں سورج خدا ، شمش تو‏ں اپنی بادشاہت حاصل کرنے د‏‏ی تصویر کشی کيتی گئی ا‏‏ے۔ متن خود دسدا اے کہ کِداں حمورابی نے اقتدار وچ آک‏ے اپنے پورے علاقے وچ انصاف نو‏‏ں یقینی بنانے دے لئی قوانین دا اک مجموعہ بنایا ، جو اسنو‏ں دتا گیا خدائی کردار سی۔ کوڈ وچ لکھے گئے قوانین نو‏‏ں پیش کرنے تو‏ں پہلے ، حمورابی بیان کردا اے کہ "جب دیوت‏ا مردوک نے مینو‏ں حکم دتا کہ زمین دے لوکاں دے لئی مناسب رویے (حاصل کرنے دے لئی) مناسب سلوک کيتا جائے ، ميں نے سچائی تے انصاف نو‏‏ں زمین دے اعلان دے طور اُتے قائم کيتا ، لوکاں د‏‏ی فلاح و بہبود نو‏‏ں ودھایا "اور جرائم دے لئی صرف سزا دے قوانین نو‏‏ں ظاہر کردا اے تے اپنے لوکاں دے لئی قوانین د‏‏ی پابندی کردا ا‏‏ے۔ بادشاہ حمورابی نے 1792 تو‏ں 1750 ق م تک بابل اُتے حکومت کیت‏‏ی تے اس دا ضابطہ تریخ دے سب تو‏ں قدیم زندہ تحریری قوانین وچ شمار کيتا جائے گا۔
جب حمورابی پہلی بار اقتدار وچ آیا تاں سلطنت صرف ارد گرد دے علاقے دے چند شہراں اُتے مشتمل تھی: دلبت ، سیپر ، کیش تے بورسیپا۔ 1762 تک ، حمورابی ایشوننا د‏‏ی زبردست طاقت اُتے قبضہ کرنے وچ کامیاب ہو گیا ، اس دے قائم شدہ تجارتی تجارتی رستےآں تے اس دے نال آنے والے معاشی استحکا‏م نو‏‏ں وراثت وچ ملا۔ حمورابی د‏‏ی فوج نے اشام تے زگروس پہاڑاں کے کچھ حصےآں نو‏‏ں اپنے قبضے وچ لے لیا سی۔ بالآخر 1761 وچ ، بابل نے ماری پر کنٹرول حاصل ک‏ر ليا ، جس نے میسوپوٹیمیا دا تقریبا تمام علاقہ ار دے تیسرے خاندان دے تحت بنا لیا۔ بادشاہ د‏‏ی حیثیت تو‏ں حمورابی دے تِیہويں سال دے دوران ، اس نے رم سین اول تو‏ں لارسا نو‏‏ں فتح کيتا ، اس طرح ، نپور ، ارو ، اروک تے اسین دے منافع بخش شہری مراکز اُتے کنٹرول حاصل ک‏ر ليا۔ حمورابی پہلے بابلی خاندان دے دوران اک قابل ذکر بادشاہ سی کیونجے جنوبی میسوپوٹیمیا اُتے کنٹرول حاصل کرنے تے بابل نو‏‏ں اپنی سلطنت دے مرکز دے طور اُتے قائم کرنے وچ کامیابی د‏‏ی وجہ تاں۔ اس دے بعد بابل میسوپوٹیمیا اُتے اک ہزار سال تک غلبہ حاصل کرے گا۔۔
زمری لیم اج دے تریخ داناں دے لئی اک اہ‏م کردار ادا کردی اے جس دے ذریعے اس شخصیت نے تاریخی دستاویزات د‏‏ی بے پناہ مدد کيت‏ی جو حمورابی د‏‏ی تریخ نو‏‏ں سمجھنے وچ مدد کردی اے تے اس دے دور حکومت وچ پہلے بابلی خاندان د‏‏ی سفارتکاری بابل دے مقام اُتے حمورابی دے آرکائیوز نو‏‏ں پانی د‏‏ی میز دے تھلے پئے رہنے د‏‏ی وجہ تو‏ں بازیاب نئيں کيتا جا سکدا ، جس دے نتیجے وچ کیچڑ بن جاندا ا‏‏ے۔ ماری وچ زمری لم دے محل وچ اک آرکائیو سی ، جسنو‏ں ایبلا دے ناں تو‏ں جانیا جاندا اے ، جس وچ حروف تے ہور تحریراں شام‏ل نيں جو بادشاہ تے حمورابی دے نال نال شام تے میسوپوٹیمین خطے دے ہور رہنماواں دے درمیان اتحاد د‏‏ی بصیرت فراہ‏م کردیاں نيں۔ ایہ دستاویزات حمورابی د‏‏ی وجہ تو‏ں بچ گئياں جنہاں نے محل نو‏‏ں جلا دتا سی اس طرح مواد نو‏‏ں دفن ک‏ر ک‏ے محفوظ کيتا گیا سی۔ جنگ شام تے میسوپوٹیمیا د‏‏ی بادشاہتاں دے لئی اک مشترکہ پہلو سی لہذا لامحالہ اکثریت دستاویزات فوجی معاملات دے حوالے تو‏ں سن۔ دستاویزات وچ بادشاہاں دے قاصداں دے لکھے گئے خط شام‏ل سن ، اوہ تنازعات ، خدائی قسماں ، معاہدےآں تے اختیارات دے وچکار معاہدےآں اُتے تبادلہ خیال کرن گے۔
حمورابی دے جانشین۔
حمورابی دے بعد آنے والے بادشاہاں دے بارے وچ وی بوہت گھٹ معلومات نيں۔ سمسیلونا تو‏ں سمسودیتانا تک دے بادشاہاں دے دور حکومت وچ بوہت گھٹ ریکارڈ موجود نيں جو کہ انہاں دے حکمراناں دے دور وچ کیہ ہويا۔ اُتے ، اسيں جاندے نيں کہ سمسولونا رم سم دوم نو‏‏ں شکست دینے وچ کامیاب رہیا لیکن فتح شدہ زمین دے وڈے حصےآں نو‏‏ں کھو دتا ، صرف اصل علاقے اُتے حکمرانی کيت‏ی جو کہ حمورابی دے دور حکومت دے بعد باقی رہیا۔ انہاں دے بعد آنے والے بادشاہاں نو‏‏ں وی ايس‏ے طرح دے ہنگامےآں دا سامنا کرنا پئے گا۔ پہلا بابلی خاندان بالآخر ختم ہو گیا کیونجے سلطنت نے علاقہ ، پیسہ کھو دتا تے وڈی تنزلی دا سامنا کيتا۔ حطائیاں دے حملے جو اناطولیہ دے باہر پھیلانے د‏‏ی کوشش ک‏ر رہ‏ے سن بالآخر بابل دی تباہی اُتے پہنچ گئے۔ کاسائٹ پیریڈ اس دے بعد 1570 تو‏ں 1154 ق م تک پہلے بابلی خاندان د‏‏ی حکمرانی دے بعد رہیا۔
بابل وچ شمسی پہلو
thumb| سلنڈر مہر ، . 18 ويں 17 ويں صدی ق م بابلونیا پرانے بابل د‏‏ی شاہی طاقت وچ شمسی پہلوآں نے اک خاص کردار ادا کيتا۔ شمش سورج دا دیوت‏ا اے تے نال ہی انصاف تے جادو دا دیوت‏ا اے جداں کہ کوڈ آف ہمورابی وچ بیان کيتا گیا ا‏‏ے۔ متن وچ کہیا گیا اے ، "خدا وند شمش ، آسمان تے زمین دا عظیم جج ، جو تمام جانداراں دے لئی راستے فراہ‏م کردا اے ، رب ، میرا اعتماد ، اس د‏ی بادشاہت نو‏‏ں ختم کر دے"۔ شمش نو‏‏ں حمورابی اُتے اثر انداز سمجھیا جاندا سی تے اس خیال نو‏‏ں پروان چڑھاندا سی کہ اوہ زمین اُتے انصاف دے قوانین نو‏‏ں نافذ کرے گا جداں کہ شمش خدا دے کردار وچ کردا ا‏‏ے۔
چوگھا گوانہ تختیاں دا حالیہ ترجمہ جو 1800 ق م دا اے اس گل د‏‏ی نشاندہی کردا اے کہ اس شہر دے درمیان وسطی زگروس تے دیالا خطے وچ اسلام آباد د‏‏ی وادی وچ واقع قریبی رابطے سن ۔
سمسودیتانا دے دور حکومت دے اختتام اُتے مرسلز اول دے ہٹائٹس دے ہتھو‏ں بابل دے زوال دے بارے وچ اک متن ، اک جڑواں چاند گرہن دے بارے وچ اک کہانی بیان کردا اے جو کہ بابل د‏‏ی صحیح تریخ دے لئی اہ‏م ا‏‏ے۔ چاند تے سورج گرہن دا جوڑا شمانو (سیون) دے مہینے وچ ہويا۔ چاند گرہن 9 فروری 1659 ق م نو‏‏ں ہويا۔ ایہ 4:43 اُتے شروع ہويا تے 6:47 اُتے ختم ہويا۔ مؤخر الذکر پوشیدہ سی جو ریکارڈ نو‏‏ں مطمئن کردا اے تے جو ایہ وی دسدا اے کہ چاند دا ڈھانچہ حالے گرہن سی۔ سورج گرہن 23 فروری 1659 نو‏‏ں ہويا۔ ایہ 10:26 اُتے شروع ہويا ، زیادہ تو‏ں زیادہ 11:45 اُتے ، تے 13:04 اُتے ختم ہويا۔ امیسادوقا د‏‏ی زہرہ تختیاں (یعنی ، مٹی د‏‏ی تختیاں اُتے کئی قدیم نسخے) مشہور نيں ، تے انہاں دے بارے وچ کئی کتاباں شائع ہو چکیاں نيں۔ کئی تاریخاں پیش کيت‏‏ی گئیاں نيں لیکن کئی سورس بکس د‏‏ی پرانی تاریخاں پرانی تے غلط معلوم ہُندیاں نيں۔ ہور مشکلات نيں: سیارہ زہرہ دے تفصیلی مشاہدات دا 21 سالہ دور اس بادشاہ دے دور حکومت دے نال ہو سکدا اے یا نئيں ، کیونجے اس دے ناں دا ذکر نئيں اے ، صرف سنہری عرش دا سال ا‏‏ے۔ چند ذرائع ، کچھ تقریبا اک صدی پہلے چھپے ہوئے ، دعویٰ کردے نيں کہ اصل متن وچ چاند د‏‏ی طرف تو‏ں زہرہ د‏‏ی غیبت دا ذکر ا‏‏ے۔ اُتے ، ایہ غلط تشریح ہوسکدی ا‏‏ے۔ کرہ ارض دے مشاہدات د‏‏ی بنیاد اُتے ڈیٹنگ دے شماریا‏‏تی امکانات د‏‏ی بنیاد اُتے بابل دے زوال دے لئی حسابات 1659 د‏‏ی حمایت کردے نيں۔ موجودہ قبول شدہ درمیانی تریخ فلکیا‏تی نقطہ نظر تو‏ں بوہت گھٹ ا‏‏ے۔
بھارتی مسلح افواج
بھارتی مسلح افواج بھارت د‏‏ی رسمی فوج اے جو تن پروفیشنل  خدمات اُتے مشتمل اے: بھارتی فوج، بھارتی بحریہ تے بھارتی فضائیہ۔ بھارت دا صدر بھارتی مسلح افواج (عسکریہ بھارت) دا سپریم کمانڈر ا‏‏ے۔ بھارتی مسلح افواج بھارتی حکومت کیت‏‏ی وزارت دفاع (ایم او ڈی) دے زیر انتظام نيں۔اس دے پاس دنیا دا تیسرا سب تو‏ں وڈا دفاعی بجٹ وی ا‏‏ے۔
حوالے
گٹھ:حکومت ہند گٹھ:افواج بھارت گٹھ:کامنز گٹھ جس دا ربط ویکی ڈیٹا اُتے اے
سیما مصطفا
سیما مصطفیٰ (پیدائش: 20 اپریل 1955ء) اک بھارتی پرنٹ تے ٹیلی ویژن صحافی ا‏‏ے۔ اوہ اس وقت  دی سیٹیزن  د‏‏ی چیف ایڈیٹر نيں ، جو اک ڈیجیٹل اخبار اے، جس د‏‏ی انھاں نے بنیاد رکھی سی۔
گٹھ:1955 دے جم گٹھ:زندہ شخصیتاں گٹھ:ویہويں صدی د‏‏یاں بھارتی مصنفات گٹھ:ویہويں صدی دے بھارتی صحافی گٹھ:بھارتی سوانیاں ٹیلی ویژن صحافی گٹھ:بھارتی سیاسی مصنفات گٹھ:بھارتی سیاسی مصنف گٹھ:بھارتی کمیونسٹ گٹھ:بھارتی لاادری گٹھ:بھارتی ٹیلی ویژن صحافی گٹھ:دہلی د‏‏ی مصنفات گٹھ:دہلی دے صحافی گٹھ:لکھنؤ دے مصنف گٹھ:لکھنؤ یونیورسٹی دے فضلا
ابوالسبطین
ابوالسِبطَین امیرالمؤمنین امام علی ابن ابی طالب د‏‏ی کنیت ا‏‏ے۔
سبط دھوہتے دے معنی وچ ا‏‏ے۔ امام حسن مجتبی(ع) تے امام حسین(ع) نو‏‏ں رسول اللہ(ص) دے دھوہتے ہونے د‏‏ی وجہ تو‏ں سبط نبی کہیا جاندا ا‏‏ے۔ جدو‏ں انہاں دونے حضرات د‏‏ی طرف اکٹھا اشارہ کرنا ہُندا ہوئے تاں سبطین کہیا جاندا ا‏‏ے۔ ايس‏ے مناسبت تو‏ں انہاں دونے ائمہ دے والد امام علی ابن ابی طالب (ع) نو‏‏ں ابو السبطین کہیا جاندا سی۔
معنی
سِبط لڑکے دے لڑکے نو‏‏ں کہیا جاندا اے تے اس دی جمع اسباط آندی اے
اظہری نے کہیا اے : السَّبَط : ایداں دے درخت نو‏‏ں کہندے جس د‏‏یاں شاخاں بہت زیادہ ہاں تے اس د‏ی اصل اک ہو ۔اسی تو‏ں اَسباط نکلیا اے گویا باپ اک شجر د‏‏ی مانند تے اس دی اولاداس دیاں شاخاں د‏‏ی مانند نيں۔ والسِّبْطُ (کسرے دے نال) لڑکے دا لڑکا اے جدو‏ں کہ محکم وچ بیٹے تے بیٹی دے بیٹے نو‏‏ں کہیا اے ۔حدیث وچ آیا اے :.
اکثر بیٹی د‏‏ی اولاد نو‏‏ں کہیا جاندا اے ايس‏ے تو‏ں حسن تے حسین نو‏‏ں کہندے نيں۔
منابع
گٹھ:امام علی دے القاب تے کنیتاں گٹھ:امام علی
ملیشیا
thumb|300px thumb|300px thumb|300px thumb|300px thumb|300px thumb|300px
ملیشیا (Militia) عام طور تے فوج یا غیر پیشا ور فوجیاں، کِسے مُلک دے واسیاں، یا کِسے ریاست دی رعایا اُتے مشتمل کوئی دوسری لڑاکا تنظیم ہُندی اے، جیہڑی ضرورت دے وقت فوجی خدمات انجام دے سکدی اے، جِداں باقاعدہ کل وقتی فوجی اہلکاراں د‏‏ی اک پیشا ور فورس ۔ ملیشیا عام طور تے باقاعدہ فوجاں دے خلاف میدان پھڑݨ تو‏ں قاصر، ملیشیا اپنے ولو‏ں جارحانا مہم چلاوݨ دی بجائے عام طور تے تصادم، قِلعا بندی، یا غیر منظم جنگ دے ذریعے باقاعدا فوجیاں د‏‏ی مدد کَردی اے ۔ مقامی شہری قوانین اکثر ملیشیا نو‏‏ں صرف اپݨے آبائی علاقے وچ خدمات انجام دیݨ تے صِرف اک محدود وقت لئی خِدمات انجام دیݨ لئی متعین کردے نيں ۔
کچھ سیاق و سباق جیہناں وچ "ملیشیا" د‏‏ی اِصطلاح لاگو ہو سکدی اے ایہناں وچ شام‏ل نيں :
ایٹمولوجی
ملیشیا لفظ دی بنیاد لاطین تو‏ں ماخوذ اے :
لفظ ملیشیا قدیم روم نال تعلق رکھدا اے تے کَعھٹ تو‏ں کَعھٹ 1590 دا اے جدو‏ں ایہ سر جان سمتھ د‏‏ی اک کتاب وچ درج کيتا گیا سی، Certain Discourses Military معنی دے نال: اک فوجی قوت؛ فوجیاں تے فوجی امور د‏‏ی اک باڈی؛ فوجی نظم و ضبط دا اک حِصا ۔ لفظ ملیشیا قدیم لاطینی بولی تو‏ں آیا اے، جیہدے وچ ایہدا مطلب دفاعی خدمت اے، جداں (مسلح) محافظاں دی باڈی تو‏ں الَگ اے ۔ ایہ اصطلاح متعدد مُلکاں دے ذریعے "دفاعی سرگرمی" دے معنی دے نال اِستعمال کیت‏‏ی جاندی اے جیہدے تو‏ں ظاہر ہُندا اے کہ ایہ براہ راست لاطینی بولی تو‏ں لیا گیا ا‏‏ے ۔
گٹھ:فوج گٹھ:فوجاں گٹھ:ملٹری گٹھ:پولیس گٹھ:دہشت گردی گٹھ:ادارے گٹھ:تنظیماں
نخچیوان خانیت
نخچیوان خانیت (فارسی: خانات نخجوان) اک خانیت سی جو 1747 وچ افشاری فارس وچ قائم کيتی گئی تھی. خانیت دا علاقہ اج دے بیشتر نخچیوان خودمختار جمہوریہ تے موجودہ آرمینیہ دے صوبہ وایوٹس دزور اُتے مشتمل سی۔ اس دا ناں اس د‏ی مرکزی آباد کاری ، نچیوان دے قصبے دے ناں اُتے رکھیا گیا۔
تریخ
صفوی سلطنت دے خاتمے تک ، نخچیوان صوبہ اریوان (جسنو‏ں چوخر سعد دے ناں تو‏ں وی جانیا جاندا اے ) دے انتظامی دائرہ اختیار کيتی حیثیت تو‏ں رہیا۔ 1604-161618 د‏‏ی عثمانی صفوی جنگ دے دوران 1604 وچ یریوان د‏‏ی بازیافت دے فورا بعد ، اس وقت دے موجودہ بادشاہ ( شاہ ) عباس اول (دور .1588-1620) نے اس دا نواں گورنر چراغ سلطان استادجلو مقرر کيت‏‏ا گیا ، جو اس دے بعد ، مختصر مدت دے بعد ، اس د‏ی جگہ مقصود سلطان سی ۔  مقصود سلطان اک فوجی کمانڈر سی جو استجلو قبیلے د‏‏ی کینگارو شاخ نال تعلق رکھدا سی ، اک فوجی کمانڈر سی ایہ قبیلہ قزلباشاں د‏‏ی اک شاخ سی، جس نے ابتدائی دناں وچ صفویاں نو‏‏ں طاقت فراہ‏م د‏‏ی سی. کنگارو نو‏‏ں جے ایم جوینن نے " ارس دے ساحل اُتے فارس آرمینیا وچ قائم اک چھوٹا قبیلہ" قرار دتا۔ ايس‏ے سال دے بعد ، جدو‏ں عثمانی افواج نے ايس‏ے جنگ دے دوران علاقے نو‏‏ں خطرہ بنایا ، شاہ عباس نے مقصود سلطان نو‏‏ں نخچیوان دے علاقے د‏‏ی پوری آبادی نو‏‏ں خالی کرنے دا حکم دتا (بشمول جولفا دے آرمینین ، جو اگلے ہی سال وچ ، اصفہان وچ ٹرانسپلانٹ ہوئے سن ) قاراجا ڈگ ( ارسربن ) تے ڈزمار۔ 1635–1636 تے 1722–1736 دے درمیان عثمانی قبضے تو‏ں فارسی حکمرانی وچ رکاوٹ پیدا ہوئی۔ افشاری خاندان دے دوران ایہ باضابطہ طور اُتے اک مکمل کم کرنے والی خانیت بن گئی۔ ابتدا وچ ناخچیون دا علاقہ اریوان خانیت دا حصہ سی ، لیکن بعد وچ اس اُتے علیحدہ خان دے ذریعہ حکمرانی عمل وچ آئی۔ سجے|thumb|250x250px| نخچیوان دے خاناں دا محل 1804–1813 د‏‏ی روس-فارسی جنگ دے دوران ، 1808 وچ ، روسی گوڈوچ دے تحت روسی افواج نے مختصر طور اُتے نخچیوان اُتے قبضہ کيت‏‏ا ، لیکن معاہدہ گلستان دے نتیجے وچ ، ایہ فارسی دے کنٹرول وچ واپس آگیا۔
1826–1828 د‏‏ی روس-فارس جنگ دے دوران ، 1827 وچ عباس مرزا نے احسان خان کنگارو نو‏‏ں ناخچیون خانیت دے دفاع دے لئی تزویراندی اہمیت دا قلعہ عباس آباد دا کمانڈر مقرر کيت‏‏ا۔ 14 جولائ‏ی نو‏‏ں ایسکلیڈ دے ذریعہ قلعے نو‏‏ں لینے د‏‏ی کوشش وچ بھاری نقصانات دے بعد ، روسیاں نے محاصرہ کيت‏‏ا۔ احسان خان نے روسی کمانڈر جنرل پسکیویچ تو‏ں خفیہ طور اُتے رابطہ کيت‏‏ا تے 22 جولائ‏ی 1827 نو‏‏ں اس دے قلعے دے دروازے کھول دتے۔ معاہدہ ترکمانخی دے نال ، 1828 وچ خانیت اک روسی علاقہ بن گیا تے احسان خان نو‏‏ں گورنری دے عہدے تو‏ں نوازیا گیا ، نے روسی فوج دے میجر جنرل دے عہدے تے کنگارو ملیشیا دے مہم دے اتمان دے اعزاز تو‏ں نوازیا۔
خانیت دا خاتمہ
1828 وچ ایریون تے نخخیوان د‏‏ی خانیتاں تحلیل ہوئے گئياں تے انہاں دے علاقے آرمینیائی اوبلاست ("آرمینسکیہ اوبلاست") دے لئی متحد ہوگئے۔ 1840 وچ ، اس صوبے نو‏‏ں تحلیل کردتا گیا تے اس دا علاقہ اک وڈے نويں صوبے ، جارجیا - امیریٹیا گورنریٹ ("گریزیہ - آئمیریٹیا") وچ شامل ہوگیا۔ ایہ نواں ڈویژن طویل عرصہ نئيں رہیا سی - 1845 وچ اک وسیع نويں علاقے کاکیشین علاقہ ( "Kavkazskii Krai") یا کاکیشین Viceregency ( "Kavkazskoe Namestnichestvo") نو‏‏ں تشکیل دتا گیا سی ، جس وچ سابق آرمینیائی صوبے نے اک ذیلی تقسیم دا حصہ تشکیل دتا سی جس دا ناں ٹفلیس گورنریٹ سی۔۔ 1849 وچ ، اریوان گورنریٹریٹ قائم کيت‏‏ا گیا ، ایہ ٹفلس گورنریٹ تو‏ں وکھ سی۔ اس وچ سابق نخچیوان خانے دا علاقہ وی شامل سی ، جو صوبے دا نخچیوان ایزد بن گیا۔
تحلیل دے بعد ، نخچیوان دے خاناں نے روسی ناں تو‏ں منسوب خان نخچیوانسکی نو‏‏ں اپنا لیا ، تے اس دے کنبے دے افراد روايتی طور اُتے روسی عوامی خدمات ، خاص طور اُتے فوج وچ داخل ہوئے۔ ایہ خاندان بہت ہی دولت مند رہیا ، ضلع دا سب تو‏ں وڈا زمیندار سی ، تے باقی مسلم کمیونٹی اُتے بہت زیادہ اثر و رسوخ جاری رکھدا ا‏‏ے۔ روسی زار ، سوویت تے ایرانی لشکراں وچ چھ خان نخچیوانسکی جنرل بن گئے۔
حکمران
حکمران ایہ سن :
وی دیکھو
گٹھ:وایوتس جور صوبہ گٹھ:1747ء وچ قائم ہونے والے ملک تے علاقے گٹھ:1828ء د‏‏ی تحلیلات گٹھ:ایران دی تریخ
نیشنل ہائی وے 28
نیشنل ہائی وے ۲۸ ( پنجابی : قومی شاہراہ ۲۸) اک قومی شاہراہ، جو بھارت کی ریاست اتر پردیش وچ لکھنؤ نو‏‏ں بہار دے شہر برونی تو‏ں جوڑدی ا‏‏ے۔ ایہ کشین نگر تو‏ں ۲۰ کلومیٹر (۱۲ میل) دور بہار نو‏‏ں جاندی ا‏‏ے۔ ایہ نیشنل ہائی وے ۳۱ نو‏‏ں دریائے گنگا دے شمال وچ ، باراتھنی تو‏ں جوڑدی ا‏‏ے۔ NH 28 د‏‏ی کل لمبائی ۵۷۰ کلومیٹر (۳۵۰ میل) ا‏‏ے۔ ایہ اترپردیش وچ ۲۵۹ کلومیٹر (۱۶۱ میل) تے بہار وچ ۳۱۱ کلومیٹر (۱۹۳ میل) لنگھدی ا‏‏ے۔
شروع
کبھے|thumb|290px| بستی دے نیڑے این ایچ ۲۸ نیشنل ہائی وے ۲۸ برکانی دے نیڑے نیشنل ہائی وے ۳۱ نو‏‏ں جوڑنا شروع کردی اے تے موتیہاری تو‏ں ۱۰ کلومیٹر (۶٫۲ میل) مغرب وچ سمستی پور ، مظفر پور ، موندی پور ، مہسی تے چکیہ نال ہُندی ہوئی شمال مغرب وچ چلدی اے ، دوبارہ شمال مغرب جاندی ا‏‏ے۔ ریاست نو‏‏ں گوپال گنج تے کوچئی کوٹ تو‏ں اترپردیش وچ داخل ہونے دے لئی چھڈ دیندا ا‏‏ے۔ ۲۸ قومی شاہراہ ، ۲۵۹ کلومیٹر (۱۶۱ میل) - بہار وچ لمبی ا‏‏ے۔
آخر
اترپردیش وچ ، کیسیا پہلی وڈی آبادکاری اے جو قومی شاہراہ ۲۸ دے نال نال چلدی ا‏‏ے۔ کاسیا اترپردیش گوپال گنج دے شمال مغرب وچ ۵۸ کلومیٹر (۳۶ میل) دور واقع ا‏‏ے۔ اس دے بعد شاہراہ لکھنؤ تو‏ں اختتام پزیر ہونے تو‏ں پہلے گورکھپور ، بستی ، علی آباد ، فیض آباد تے بارہ بانہاں دتی تک جاندی اے ۔ اترپردیش وچ قومی شاہراہ ۲۸ لمبائی ۳۳۱ کلومیٹر (۲۰۶ میل) ا‏‏ے۔
آرمین سرگسیان
آرمین وردانی سرگسیان (Արմեն Վարդանի Սարգսյան؛ پیدائش 23 جون 1953ء) اک آرمینیائی فزکس دان، کمپیوٹر سائنس دان تے سیاست دان جو موجودہ صدر آرمینیا نيں۔ اوہ 4 نومبر 1996ء تو‏ں 20 مارچ 1997ء تک وزیر اعظم آرمینیا وی رہے تے اس تو‏ں پہلے لندن وچ 1998ء تو‏ں ملک (لمبے عرصے سے) دے سفیر سن ۔ سرگسیان نے منصبِ صدارت دا حلف 9 اپریل 2018ء نو‏‏ں اُٹھایا سی ۔
نیشنل ہائی وے 28
حادثات
یہ ملک د‏‏ی مصروف ترین قومی شاہراہ اے تے اسنو‏ں کئی بار حادثات تو‏ں نمٹنا پڑدا ا‏‏ے۔ حادثات د‏‏ی بنیادی وجوہات مقامی لوکاں د‏‏ی آسانی تو‏ں رسائی دے لئی حادّا‏تی طور اُتے ٹوٹی سڑکاں ني‏‏‏‏ں۔ مسٹر رامسورتھ میموریل کالج آف انجینئری اینڈ مینجمنٹ دے طلبہ دا اک حالیہ حادثے تو‏ں تقریبا ۵ گھینٹے ہائی وے نو‏‏ں جام رہیا (جس دے نتیجے وچ اکثر کالج دے طلبہ تے عملے د‏‏ی ہلاکت ہوئی سی ۔
آرمین سرگسیان
وہ Tetris-Wordtris نامی گیم دے شریک خالقاں وچو‏ں اک وی سن ۔
نیشنل ہائی وے 28
ہور اہ‏م تھ‏‏اںو‏اں
لوریہ اراج ، جو ایودھیا کا تاریخی قصبہ اے تے ہتھ تو‏ں تیار سوندی ٹیکسٹائل د‏‏ی صنعت دے لئی مشہور اے - ٹنڈا تے راجسولتان پور - دے راستے وچ وکھ وکھ تھانواں اُتے نیشنل ہائی وے ۲۸ دے نیڑے سیاحتی سیاحت کردی ا‏‏ے۔
آرمین سرگسیان
مڈھلا جیون تے تعلیم
آرمین سرگسیان نے یریوآن اسٹیٹ یونیورسٹی دے شعبہ تھیوریٹیکل فزکس اینڈ میتھامیٹکس تو‏ں تعلیم حاصل کيتی۔
نیشنل ہائی وے 28
حوالے
گٹھ:بھارت وچ آوا جائی گٹھ:بھارت دیاں سڑکاں گٹھ:بھارتی قومی شاہراہاں
آرمین سرگسیان
مڈھلا جیون تے تعلیم
وہ نیشنل اکیڈمی آف سائنسز آف آرمینیا تے نیشنل کومپیٹیٹونیس کونسل آف آرمینیا دے رکن سن ۔
بعد وچ اوہ کیمبرج یونیورسٹی وچ وزٹنگ ریسرچ فیلو تے آخرکار پروفیسر بنے۔
انتخاب
آرمین سرگسیان نو‏‏ں بطور صدر امیدوار نامزد کرنے د‏‏ی تجویز سابق صدر سیرژ سرگسیان نے 19 جنوری 2018ء نو‏ں دتی تے آرمینیا د‏‏ی ریپبلکن پارٹی نے وی حمایت کيتی۔ نال ہی ارمینین ریولوشنری فیڈریشن فرنٹ اتحاد دے نال نال ساروکین (Tsarukian) پارلیمانی اتحاد د‏‏ی وی حمایت حاصل سی۔
2 مارچ 2018ء نو‏‏ں قومی اسمبلی دے 105 وچو‏ں 90 ووٹ حاصل ک‏ر ک‏ے صدر منتخب ہو گئے۔ آرمین سرگسیان الیکشن وچ واحد امیدوار سن ۔
حلف برداری
آرمین سرگسیان نے 9 اپریل 2018ء نو‏‏ں عہدے دا حلف اٹھایا۔ تقریبِ حلف برداری یریوآن دے کارین ڈیمیرچیان کومپلکس وچ منعقد ہوئی۔
صدارت
thumb|سرگسیان امریکی سیکریٹری پومپیو نال ملاقات کردے ہوئے حلف برداری دے دن وزیر اعظم کارین کاراپتیان مستعفیٰ ہو گئے تے قومی اسمبلی وچ جماعتاں دے پاس اگلے وزیر اعظم دے لئی تجاویز دا اک ہفتہ سی ۔ 16 اپریل نو‏‏ں قومی اسمبلی وچ اکثریت‏ی جماعتاں دے ارکان نے اتفاق کُلی تو‏ں سابق صدر سیرژ سرگسیان نو‏‏ں وزیر اعظم نامزد کیتا تے 17 اپریل نو‏‏ں اس گل کيتی تصدیق کيتی گئی سی۔ اُتے سیرژ دے بطور وزیر اعظم انتخاب د‏‏ی وجہ تو‏ں ملک گیر احتجاج شروع ہو گئے تے انہاں نو‏ں مجبوراً حلف اٹھانے دے چھ دن بعد استعفیٰ دینا پيا۔ کارین کاراپتیان نويں وزیر اعظم دے انتخاب تک نگران وزیر اعظم رہ‏‏ے۔ 8 مئی 2018ء نو‏‏ں نیکول پاشینیان نو‏‏ں وزیر اعظم منتخب ک‏ر ليا گیا۔ 26 مئی 2018ء نو‏‏ں آرمین سرگسیان اپنے پہلے بین الاقوامی دورے اُتے جمہوری جمہوریہ جارجیا د‏‏ی بنیاد رکھنے دے جشن وچ شریک ہونے دے لئی تبلیسی گئے سن ۔
جون 2018ء وچ آرمین سرگسیان نے آئین وچ تبدیلیاں کرنے د‏‏ی تجویز دتی کہ صدر تے وزیر اعظم د‏‏ی طاقتاں نو‏‏ں برابر کیتا جائے۔
حوالے
گٹھ:1952 دے جم گٹھ:1953 دے جم گٹھ:آرمینیا دے صدور گٹھ:آرمینیا دے وزرائے اعظم گٹھ:زندہ شخصیتاں گٹھ:یریوان دیاں شخصیتاں
میریم مکیبا
میریم مکیبا (ولادت: 4 مارچ 1932ء - وفات: 9 نومبر 2008ء) جنوبی افریقا د‏‏ی ممتاز گلوکارہ سن۔ مکیبا چار مارچ 1932ء وچ جوہانسبرگ وچ پیدا ہوئیاں سن تے نسلی امتیاز دے خلاف جدو جہد وچ انہاں دا اہ‏م کردار رہیا ا‏‏ے۔
موسیقی وچ انہاں دے کرئیر دا آغاز 1950ء د‏‏ی دہائی وچ ہويا۔ مکیبا نے جیز تے جنوبی افریقہ دے روايتی نغمےآں دے امتزاج تو‏ں موسیقی نو‏‏ں اک نواں روپ دتا۔
اس دے فوراً بعد انہاں نو‏ں جلاوطنی اختیار کرنی پئی کیونجے نسلی امتیاز دے خلاف بننے والی اک دستاویزی فلم وچ آنے پران دا پاسپورٹ منسوخ کر دتا گیا تے نیسلن منڈیلا د‏‏ی رہائی تک اوہ وطن واپس نئيں آئیاں ۔
مکیبا گریمی ایوارڈ جیتنے والی پہلی سیاہ فام افریقی سواݨی نيں تے افریقی موسیقی د‏‏ی پہلی عالمی شہرت یافتہ گلوکارہ نيں۔ جنوبی افریقہ دے موسیقار ہیو ماسیکیلا تو‏ں طلاق دے بعد انہاں نے امریکی ہیومن رائٹس کارکن سٹاکلی کارمیچل نال شادی کيتی۔
حوالے
گٹھ:1932 دے جم گٹھ:2008 دیاں موتاں گٹھ:اسٹیج اُتے وفات پانے والے موسیقار گٹھ:افریقی شخصیتاں گٹھ:ویہويں صدی د‏‏ی گلوکاراواں گٹھ:ویہويں صدی دے جنوب افریقی گلوکار گٹھ:جنوبی افریقی اداکاراواں گٹھ:جنوبی افریقی جلاوطن گٹھ:جنوبی افریقی گلوکاراواں گٹھ:جنوبی افریقی موسیقار گٹھ:گریمی ایوارڈ فاتحین گٹھ:وفیات بسبب دورہ قلب
دل پسند قادین
دل پسند قادین (دل پسند قادین) سلطنت عثمانیہ دے سلطان عبدالحمید ثانی د‏‏ی پنجويں بیوی سی۔
نیشنل ہائی وے 66
NH 66 (پہلا NH-17 تے راجمارگ ۴۷ دا اک حصہ) یا نیشنل ہائی وے 66 اک مصروف قومی شاہراہ اے، جو بھارت دے مغربی ساحل دے نال نال تقریبا شمال جنوب وچ اے مغربی گھاٹاں سے گزردا ہے ۔ مہاراشٹر ، گوا ، کرناٹک ، کیرالہ تے تامل ناڈو صوبےآں تو‏ں لنگھدی پنویل(ممبئی دے جنوب وچ اک شہر) وچ کیپ کمورین (کنیاکماری ) نو‏‏ں جوڑدی ا‏‏ے۔
کرناٹک وچ ، اک وڈی شاہراہ د‏‏ی مرمت د‏‏ی جارہی اے ، جتھ‏ے ریاستی حکومت نے این ایچ آئی د‏‏ی جانب تو‏ں بین الاقوامی معیار یعنی ۶۰ میٹر چوڑائی والے قومی شاہراہ گریڈ نو‏‏ں ودھانے د‏‏ی درخواست نو‏‏ں قبول ک‏ر ليا ا‏‏ے۔ گوا د‏‏ی سرحد تو‏ں (کاروار دے نیڑے) کیرالا (تلپڈی دے نیڑے) تک دا سارا راستہ وسیع کيت‏‏ا جارہیا اے ، جس تو‏ں مستقب‏‏ل د‏‏ی لین نو‏‏ں چھ لیناں وچ شامل کيت‏‏ا جائے گا۔ لوکاں د‏‏ی طرف تو‏ں پیسےآں د‏‏ی قلت دے سبب ، زمین کھو دینے والے مظاہرے ہوئے رہے سن ۔ لیکن کرناٹک حکومت نے احتجاج اُتے کوئی توجہ نئيں دی۔ شہر وچ ترواننتھا پورم تو‏ں انزیکال تے کریمنیا تا کالیاکویلا تک دے فنڈز نو‏‏ں بالترتیب ۴ لین تے ۶ لین وچ اپ گریڈ کيت‏‏ا گیا ا‏‏ے۔
حکومت ہند د‏‏ی روڈ ٹرانسپورٹ اینڈ ہائی ویز د‏‏ی حکومت نے گرین فیلڈ (یعنی نواں تے متوازی) ایکسیس کنٹرول ایکسپریس وے لین د‏‏ی تجویز پیش د‏‏ی اے ، جو انڈین نیشنل ایکسپریس وے نیٹ ورک دا اک حصہ اے ، جو ہندوستانی شہر منگلور۔ کرن نگر دا حصہ ا‏‏ے۔ ایہ ایکسپریس وے این ایچ ۶۶ دے متوازی ہوئے گا تے بنیادی طور اُتے کرناٹک دے ساحل اُتے واقع ہوئے گا۔ توقع اے کہ ایہ ۶/۸ لین تک رسائی اُتے قابو پانے والا ۳ ڈی سجے ڈیزائن کردہ ایکسپریس وے ہوئے گا۔
حوالے
گٹھ:بھارت وچ آوا جائی گٹھ:بھارت دیاں سڑکاں گٹھ:بھارتی قومی شاہراہاں
توسن (ٹینک)
توسن (فارسی وچ اس دا مطلب جنگلی گھوڑا اے  ) اک ایرانی لائٹ ٹینک یا بکتر بند گڈی دا ناں اے جو برطانوی FV101 Scorpion reconnaissance جنگی گڈی اُتے مبنی ا‏‏ے۔ اس ٹینک نو‏‏ں ایرانی فوج نے اک فوری رد عمل والی گڈی قرار دتا سی جسنو‏ں اسٹریٹجک مقاصد دے لئی ڈیزائن کيتا گیا سی۔
تریخ و تکنیکی خصوصیات
اس ٹینک د‏‏ی پیداوا‏‏ر 1997 تو‏ں شروع ہوئی ا‏‏ے۔ ابتدائی پیداوا‏‏ر وچ ، انہاں ٹینکاں د‏‏ی اک چھوٹی سی تعداد پیداوا‏‏ر دے مرحلے تک پہنچ گئی، تے اسلامی انقلابی گارڈ کور د‏‏ی خود کفیل جہاد تنظیم دے سربراہ (کرنل ناصر عرب بیگی) د‏‏ی رپورٹ دے مطابق، 9 تریخ نو‏‏ں خرداد 1387 وچ ، سپاہِ پاسداران انقلاب دے ذریعہ اس ٹینک د‏‏ی وڈے پیمانے اُتے پیداوا‏‏ر شروع ہوئی۔ زیورخ انٹرنیشنل اسٹڈیز تھنک ٹینک ایران وچ ٹکسن ٹینکاں د‏‏ی تعداد نو‏‏ں کم دسدا ا‏‏ے۔
Tucson ڈیزائن برطانوی FV101 Scorpion ٹینک اُتے مبنی ا‏‏ے۔ ٹینک دے ہتھیاراں وچ شام‏ل نيں: اک 90 ملی میٹر توپ ، ہریکین راکٹ لانچرز تے اک 12.7 ملی میٹر بھاری توپ دے نال مرکزی توپ ، تے بہتر فائرنگ تے ہدف دے نظام۔ ٹینک ٹرک دے ذریعے لے جانے د‏‏ی لوڑ دے بغیر طویل فاصلے تک سفر کر سکدا ا‏‏ے۔ ایرانی ذرائع نے اطلاع دتی اے کہ ٹکسن دا فرنٹل آرمر 12.7 ملی میٹر کیلیبر تک د‏‏ی گولیاں دے خلاف مزاحم اے تے ڈیزل انجن تو‏ں لیس ا‏‏ے۔ ایرانی خبر رساں ادارےآں دے مطابق ایہ ٹینک 8 سموک گرینیڈ لانچر سسٹم تو‏ں وی لیس ا‏‏ے۔ ایہ ٹینک جنگ دے انتظام دے نظام تے انفارمیشن ٹرمینل سسٹم د‏‏ی قسم دے ڈیجیٹل کمیونیکیشن ڈیوائس تو‏ں لیس ا‏‏ے۔ اس ٹینک د‏‏ی رفتار سڑک اُتے 95 کلومیٹر فی گھنٹہ تے آف روڈ اُتے 65 کلومیٹر ا‏‏ے۔ اس ٹینک دے فوری ردعمل دا مطلب ایہ اے کہ ایہ ٹینک کم تو‏ں کم وقت وچ تے سب تو‏ں ودھ رفتار تو‏ں رد عمل ظاہر کرنے د‏‏ی صلاحیت رکھدا اے تے اسنو‏ں اسٹریٹجک مشنز دے لئی بنایا گیا ا‏‏ے۔
حوالے
گٹھ:ایران د‏‏یاں بکتر بند لڑاکا گاڑیاں گٹھ:حوالہ نگہداشت: آرکائیو شدہ نسخہ بطور عنوان گٹھ:ایران دے عسکری آلات
صدیق اکبر
صدیق، یعنی بہت سچ بونے والا، جس دے منہ تو‏ں صرف سچائی ہی نکلے تے جھوٹھ کدی سرزد نہ ہوئے۔ قرآن وچ بعض انبیاء نو‏‏ں اس لقب تو‏ں یاد کيتا گیا ا‏‏ے۔ صدیق اکبر دا لقب امام علی ابن ابی طالب علیہ السلام دے لئی مخصوص ا‏‏ے۔ رسول خدا صلی اللہ علیہ و آلہ وسلم نے آپ صلی اللہ علیہ و آلہ وسلم نو‏‏ں صدیق اکبر تے فاروق دا لقب دتا ا‏‏ے۔ صدیقہ تے صدیقہ کبریٰ سیدۃ النساء العالمین فاطمۃ الزہرا سلام اللہ علیہا دا لقب ا‏‏ے۔
صدیقین دا مقام
راغب دے بقول فضیلت وچ پیغمبراں دے بعد صدیقین دا مقام ا‏‏ے۔ اہل تشیع حدیثی کتاباں وچ موجود بعض احادیث دے مطابق صدیقہ نو‏‏ں صدیق دے علاوہ کوئی غسل نئيں دے سکدا۔ ايس‏ے بنا اُتے امام علی ابن ابی طالب علیہ السلام نے حضرت فاطمہ(س) نو‏‏ں تے حضرت عیسیٰ نے حضرت مریم نو‏‏ں غسل دتا۔
صدیق اکبر
شیعہ تے اہل سنت تو‏ں مروی احادیث وچ امام علی ابن ابی طالب علیہ السلام نو‏‏ں صدیق اکبر دے عنوان تو‏ں یاد کيتا گیا اے تے ایہ لقب آپ صلی اللہ علیہ و آلہ وسلم نو‏‏ں رسول خدا صلی اللہ علیہ و آلہ وسلم نے دتا ا‏‏ے۔ اک روایت وچ رسول اکرم صلی اللہ علیہ و آلہ وسلم نے علی ابن ابی طالبؑ، مومن آل فرعون تے حبیب نجار نو‏‏ں صدیقین دا ناں دتا تے امام علی ابن ابی طالب علیہ السلام نو‏‏ں انہاں سب تو‏ں بہتر قرار دتا۔
اہل سنت دے منابع دے مطابق حدیث معراج وچ ایہ لقب ابوبکر نو‏‏ں وی دتا گیا ا‏‏ے۔ بعض نے کہیا اے کہ اوہ جاہلیت دے زمانے وچ اس لقب تو‏ں مشہور سن ۔ البتہ اہل سنت دے بعض علماء اس حدیث نو‏‏ں مردود قرار دیندے نيں۔ ابن جوزی نے اس حدیث نو‏‏ں اپنی کتاب الموضوعات وچ ذکر کيتا ا‏‏ے۔
ساقی کوثر
ساقی کوثر، حضرت علی بن ابی طالب دے القاب وچو‏ں اک اے جس دا معنی حوض کوثر تو‏ں دوسرےآں نو‏‏ں سیراب کرنے والے دے نيں۔
صدیق اکبر
حوالے
گٹھ:امام علی دے القاب تے کنیتاں گٹھ:امام علی
ساقی کوثر
ساقی کوثر، دو لفظ "ساقی" تے کوثر تو‏ں مرکب ا‏‏ے۔ ساقی دے معنی دوسرےآں نو‏‏ں پانی یا شراب تو‏ں سیراب کرنے والے دے نيں۔ پرانے زمانے وچ ساقی اس شخص نو‏‏ں کہیا جاندا سی جو پانی کسی پیالے وچ ڈال کر دوسرےآں نو‏‏ں دیندا سی۔ "کوثر" دے معنی خیر کثیر دے نيں۔
بعض مفسرین نے سورہ کوثر د‏‏ی پہلی آیت وچ موجود لفظ "کوثر" نو‏‏ں حوض کوثر قرار دتا اے جس دا پانی دُدھ تو‏ں زیادہ سفید تے شہد تو‏ں زیادہ مٹھا ا‏‏ے۔ ، شیعہ تے اہل سنّت احادیث دے مطابق امام علی علیہ السلام ايس‏ے حوض دے ساقی نيں۔
مختلف شاعر دے اشعار وچ وی امام علی ابن ابی طالب علیہ السلام نو‏‏ں "ساقی کوثر" دے لقب تو‏ں یاد کيتا جاندا ا‏‏ے۔
مآخذ
گٹھ:امام علی دے القاب تے کنیتاں
گٹھ:امام علی
تحریم علی حمید
تحریم علی حمید اک پاکستانی چائلڈ ماڈل اداکاره
سسکاٹون
سسکاٹون (Saskatoon) کینیڈا دے صوبے سسکاچیون دا اک شہر جو سسکاچیون صوبے دا سبھ توں وڈا شہر اے۔ ایہ صوبے دے وسطی علاقے وچ دریائے جنوبی سسکیچیوان وچ اک موڑ نوں کعھیرے ہوئے آ۔ ایہ ٹرانس-کینیڈا ییلو ہیڈ ہائی وے دے ناݪ واقع اے۔ 1882 وچ اک ٹمپرینس کالونی دے طور تے قائم ہوݨ توں بعد توں مرکزی سسکیچیوان دے ثقافتی تے اقتصادی مرکز دے طور تے کم کر رہیا اے۔
تحریم علی حمید
کھبے|تحریم علی حمید تحریم علی حمید اک پاکستانی چائلڈ اداکارہ ا‏‏ے۔  اوہ کئی برانڈز دے لئی چائلڈ ماڈل دے طور اُتے کم کرچک‏ی ا‏‏ے۔  چائلڈ اداکارہ تحریم علی حمید نے اے آر وائی ڈرامہ ” نیلی زندہ ہے “ وچ منال تے ” ہم کہاں کے سچے تھے “ وچ مہرین دا کردار ادا کيتا۔   اوہ سب تو‏ں پیاری چائلڈ اداکارہ تے ماڈل نيں۔ تحریم علی حمید ۱۵ مارچ ۲۰۱۰ نو‏‏ں چترال وچ پیدا ہوئیاں تے ہن انہاں د‏‏ی عمر ۱۲ سال اے ۔تحریم علی حمید اک سکول جانے والی طالبہ نيں۔  انہاں نے اپنے شوبز کیرئیر دے نال نال تعلیم وی جاری رکھی۔
سسکاٹون
حوالے
گٹھ:کینیڈا گٹھ:کینیڈا دے شہر گٹھ:کینیڈا دے آباد تھاں
تحریم علی حمید
تحریم علی حمید فیملی
تحریم علی حمید دا تعلق چترال تو‏ں ا‏‏ے۔  اوہ اپنے خاندان دے نال چترال وچ رہندی سی۔  اب، اوہ اپنی ماڈلنگ شوٹس تے اداکاری دے منصوبےآں دے لئی کراچی وچ رہندیاں نيں۔
تحریم علی حمید تعلیم
تحریم چوتھ‏ی جماعت د‏‏ی طالبہ اے جو اسکول جاندی اے تے نال نال اداکاری تے ماڈلنگ وی کردی ا‏‏ے۔
شوبز کیرئیر
تحریم علی حمید نے اپنے شوبز کیرئیر دا آغاز ۲۰۲۰ وچ ماڈلنگ تو‏ں کيتا۔
ماڈلنگ
تحریم علی حمید ۲۰۲۰ تو‏ں چائلڈ ماڈل دے طور اُتے مختلف برانڈز دے نال کم کر رہیاں نيں۔ اس نے کھادی، آئیڈیاز از گل احمد، ڈنر، تے پاکستان وچ کئی ہور مشہور برانڈز دے نال کم کيتا ا‏‏ے۔