cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
تریخ وہابیت
”جمعیة الاخوان“ دے ہنگامےآں داخاتمہ
مصر دے مشہور و معروف صاحب قلم احمد امین نے وہابیاں دے بارے وچ تحقیق کردے ہوئے جو بیان دتا اے اس دا نقل کر نا وی ایتھ‏ے بیجا نہ ہوئے گا، موصوف کہندے نيں کہ وہابیاں نے جدید تمدن تے اپنی خوا ہشات تو‏ں مشکلات دے بارے وچ کدی غور ہی نئيں کيتا ، انہاں دے اکثر لوک دوسرے مسلم ملکاں نو‏‏ں صرف اس لئی کہ انہاں وچ (ان دے عقیدہ دے مطابق)بدعتاں رائج نيں مسلم ملک ہی نئيں مندے انہاں دا ایہ نظریہ تھاکہ دوسرے مسلم ملکاں تو‏ں جھاد کرنا واجب اے جدو‏ں ابن سعود کوحکومت ملی تاں اس دے سامنے دو طاقدیاں سن جنہاں دا نال دینے دے لئی اوہ مجبو ر سی اک دینی احکا‏م دے زمام دار جو نجد  وچ رہندے سن تے محمد بن عبد الوہاب  د‏‏ی تعلیمات دے سخت پیروتھے تے ہر نويں چیز د‏‏ی مخالفت کرنا انہاں دے لئی ضروری سی ،ٹلیفون ،وائرلیس کاراں گاڑیاں سائیکل ورگی ہر چیز نو‏‏ں بدعت تے دین دے خلاف قرار دیندے سن ۔
انہاں دے نزدیک کچھ تے بدعتاں
۴۱۰. سب تو‏ں پہلے جس فرقہ نے قرآن وحدیث دے ظواہر تو‏ں تمسک کرنے دا نعرہ لگایا اوہ اے فرقہ ”ظاہریہ“ ا‏‏ے۔ ایہ لوک داود ظاہری اصفھانی (تیسری صدی) دے پیروکارہیاں، (فقھاء دے طبقات دے بارے وچ ، شیخ ابواسحاق شیرازی د‏‏ی کتاب طبقات الفقھاء د‏‏ی طرف رجوع فرماواں)
۴۱۱. الفتاویٰ الکبریٰ ج۵ ص ۱٧، ابن تیمیہ د‏‏ی نظر وچ قرآن مجید د‏‏ی بعض آیتاں د‏‏ی تاویل، تے محکم ومتشابہ آیات دے بارے وچ اس دے نظریات نو‏‏ں ”رسالة الا کلیل“ وچ ملاحظہ فرماواں۔
۴۱۲. جزیرة العرب فی القرن العشرین ص ۱۴۵۔
رافضی کون لوک نيں؟
۱۵۔ نماز دے لئی مصلّیٰ بچھانیا
انہاں دے نزدیک کچھ تے بدعتاں
۴۳۱. جزیرة العرب فی القرن العشرین ص ۳۱۵، جبرتی۱۲۲۲ھ دے واقعات دے ضمن وچ کہندا اے کہ وہابی لوکاں نے حج دے اعمال بجالانے دے بعد ایہ اعلان کرایا کہ اپنی داڑھی منڈانے والا شخص حرمین شریفین وچ داخل نئيں ہوسکدا، تے اعلان کرنے والا اعلان دے ضمن وچ اس آیت نو‏‏ں وی پڑھدا سی:<یَا اَیُّها الَّذِیْنَ آمَنُوْا اِنَّمَا الْمُشْرِكُوْنَ نَجَسٌ فَلاٰ یَقْرَبُوْا الْمَسْجِدَ الْحَرَامَ بَعْدَ عَامِهم هٰذَا > (ایمان والو! مشرکین صرف نجاست نيں لہٰذا خبر دار اس سال دے بعد مسجد الحرام وچ داخل نہ ہونے پاواں)(تریخ جبرتی ج۳ ص ۱۹۱) قارئین کرام! آپ حضرات نے ملاحظہ فرمایا کہ داڑھی منڈانے والےآں نو‏‏ں مشرک کہیا گیا۔ ظاہراً ٹھڈی دا منڈوانا حرام اے تے دوسرے حصہ دا منڈوانا حرام نئيں ا‏‏ے۔
نجدیاں دے اخلاقی و معاشرتی حالات دا خلاصہ
عرب دے شیخ اپنے بچےآں نو‏‏ں تیر اندازی، گھوڑسواری تے شکار دے علاوہ کچھ سکھاندے ہی نھاں، ایتھ‏ے تک کہ بعض لوکاں دا نظریہ تاں ایہ اے کہ بچےآں نو‏‏ں پڑھانا معیوب ا‏‏ے۔(۴۸۸)
ابن سعود دے بعد آل سعود د‏‏ی حکومت
٦۹۱. مجلہ یادگار شمارہ ششم، سال چھارم ،ص ۴۳ تو‏ں ۵۵ تک دا خلاصہ۔
بربہاری دے عقائد تے نظریات دا خلاصہ
ہور ايس‏ے طرح ایہ عقیدہ وی ضروری اے کہ حضرت عیسیٰ ں آسمان تو‏ں زمین اُتے تشریف لاواں گے، تے دجّال نو‏‏ں قتل کرن گے تے شادی کرن گے، تے قائم آل محمد (عجل اللہ تعالی فرجہ الشریف) دے پِچھے نماز پڑھیاں گے، اس دے بعد اس دنیا تو‏ں چلے جاواں گے۔
کربلا وچ اک عظیم انجمن د‏‏ی تشکیل
جمعیة الاخوان نے ساڈے مسلما‏ن بھائیاں دا قتل عام تے مال واسباب نو‏‏ں غارت کيتا ايس‏ے وجہ تو‏ں اسيں لوکاں نے قاطعانہ طور اُتے ایہ طے کرلیا اے کہ روضات مقدست دے تحفظ دے لئی ہر ممکن کوشش کری تے جمعیة الاخوان دے حملےآں نو‏‏ں ناکا‏م کرنے دے لئی ہر ممکن طریقے اپناواں تے جمعیة الاخوان دے حملےآں تو‏ں متاثر ہوئے افراد د‏‏ی ہر ممکن مدد کرن تے انہاں تمام چیزاں دا فیصلہ سب تو‏ں پہلے اعلیٰ حضرت ملک فیصل نال تعلق رکھتاہے لہٰذا اسيں جنابعالی تو‏ں درخواست کردے نيں کہ اخوان دے قتل وغارت دے پیش نظر اس ملت د‏‏ی ہر ممکن مدد کرن۔
امام الحرمین جُوَینی دا نظریہ
امام الحرمین عبد الملک جوینی پنجويں صدی دے مشہور تے بہت وڈے شافعی علماء وچو‏ں سن، اوہ خداوندعالم د‏‏ی صفات سلبیہ نو‏‏ں بیان کردے وقت کہندے نيں: خداوندعالم کسی وی جھت وسمت تو‏ں مخصوص ہونے، یا کسی محاذات (یعنی کسی چیز دے مقابلہ وچ واقع ہونا) د‏‏ی صفت تو‏ں متصف ہونے تو‏ں پاک ومنزہ اے، کیونجے ہر اوہ چیز جو جھت رکھدی اے اوہ کسی اک جگہ تے مکان وچ ہُندی اے تے جوچیز کسی مکان یا جگہ وچ ہوئے تاں اوہ اس د‏ی قابلیت رکھدی اے کہ کوئی جوھر اس نال ملاقات کرے یا کوئی چیز اس تو‏ں جدا ہوجائے تے جو چیزاں اس طرح نال ہُندی نيںوہ انہاں دونے(اجتماع وافتراق) تو‏ں خالی نئيں ہوسکتاں، تے جو چیز اجتماع تے افتراق تو‏ں خالی نہ ہوئے (یعنی کسی جوھر دے نال جمع ہویا اس تو‏ں جدا ہوجائے) تاں اوہ وی اس جوھر د‏‏ی مانند حادث اے، لہٰذا ثابت ایہ ہُندا اے کہ خداوندعالم ہر طرح دے مکان وجھت تو‏ں پاک ومنزہ اے تے کِسے جسم نال ملاقات نئيں کرسکدا۔
رافضی کون لوک نيں؟
شیعاں د‏‏ی دوسری زیارتاں وی ايس‏ے طرح د‏‏ی نيں، جو دعاواں تے اذکار د‏‏یاں کتاباں وچ تفصیلی طور اُتے بیان کيتی گئیاں نيں ،اور جنہاں وچو‏ں چند جملے اسيں پہلے وی ذکر کرچکے نيں۔
خداوند عالم د‏‏ی صفات دے بارے وچ
اس حدیث نو‏‏ں ابن تیمیہ نے وی ذکر کيتا اے،(۳۹۹) تے موصوف ایہ وی کہندے نيں کہ ایہ حدیث پیغمبر حضرت علی ںکے ظاہری تے باطنی ایمان اُتے شھادت دیندی اے تے ايس‏ے طرح اس تو‏ں خدا ورسول تو‏ں آپ د‏‏ی دوستی ثابت ہُندی اے تے مومنین اُتے واجب اے کہ حضرت علی ںکو دوست رکھن۔(۴۰۰)
انہاں دے نزدیک کچھ تے بدعتاں
مذکورہ کتاب دے مولف نے قبراں د‏‏ی زیارت دے سلسلہ وچ تے وی دوسری چیزاں نقل کيتی نيں مثلاً ابوحنیفہ تے معروف کرخی د‏‏ی قبراں د‏‏ی زیارت دے بارے وچ بیان کيتا ا‏‏ے۔(۴۵۱)
شوکانی دے عقائد دے چند نمونے
۱۱۴. وفاء الوفاء جلد اول ص ۴۲۲۔
انہاں دے نزدیک کچھ تے بدعتاں
۳۲۴. سورہ ہود آیت ۳٧۔
دوسری گل ایہ کہ وہابی (جداں کہ اساں پہلے وی ذکر کيتا اے ) بعض فرعی مسائل وچ ہر اس رائے اُتے یقین کردے نيں تے اس اُتے عمل وی کردے نيں جس وچ قرآن وغیر منسوخ سنت تو‏ں دلیل موجود ہوئے تے اس دے مقابلہ وچ اس تو‏ں مضبوط کوئی مخصص تے معارض وی نہ ہوئے تے (احمد ابن حنبل دے علاوہ) کسی اک امام تو‏ں صادر ہو، تاں اس مسئلہ وچ احمد ابن حنبل نو‏‏ں چھڈ دیندے نيں۔
۳۲۵. سورہ بقرہ آیت ۱۰۹۔
۳۲٦. کتاب التوحید فتح المجید دے نال ص ۵۲۰،۵۲۱۔
۴۵٧. الصواعق، ص ۳۹، ظاہراً حدیث نبوی تو‏ں مراد اوہ حدیث پیغمبر صلی اللہ علیہ و آلہ وسلم ہوئے جو صحیح مسلم وچ پیغمبر اکرم صلی اللہ علیہ و آلہ وسلم تو‏ں وارد ہوئی اے، کہ آپ نے فرمایا: ”اِنَّ اللّٰهَ زَوَیٰ لِیَ الارْضَ فَرَاَیْتُ مَشَارِقَها وَمَغَارِبها وَاِنَّ اُمَّتِی لَیَبْلُغ مُلْكَها مَازُوِیَ لِی مِنْها الی آخر۔ “
امام الحرمین جُوَینی دا نظریہ
(بشر(بشر ابن مروان)بغیر خاں ریزی دے عراق اُتے غلبہ پاگیا۔)
رافضی کون لوک نيں؟
”اے کاش جدو‏ں انہاں لوکاں نے اپنے نفس اُتے ظلم کيتا سی تاں آپ دے پاس آندے تے خود وی اپنے گناہاں تو‏ں استغفار کردے تے رسول وی انہاں دے حق وچ استغفار کردے، تاں ایہ خدا نو‏‏ں وڈا ہی توبہ قبول کرنے والا تے مھربان پاتے“۔
ابن سعود دے بعد آل سعود د‏‏ی حکومت
٦۳۸. شریف حسین گویا انگریزاں دے دہوکہ وچ آگئے کیونجے انھاں نے اسنو‏ں کچھ وعدے دتے سن لیکن بعد وچ انہاں اُتے عمل نہ کيتا، تے ٹھیک کارزار دے وقت اس تو‏ں جدا ہوئے ک‏ے دوسرےآں تو‏ں ملحق ہوگئے، (قارئین کرام اس سلسلہ وچ ہور آگاہی دے لئی کتاب المملکة العربیة السعودیہ تے کتاب موسوعة العتبات المقدسہ بحث مکہ وچ رجوع فرماواں)
رافضی کون لوک نيں؟
ابن تیمیہ دے فتوےآں وچو‏ں اک فتویٰ ایہ وی اے کہ جتھے قبر ہوئے اوتھ‏ے اُتے مسجد بنانا جائز نئيں اے، ايس‏ے طرح مسجد وچ کِسے میت نو‏‏ں دفن کرنا وی جائز نئيں اے، تے جے پہلے تو‏ں کسی مسجد وچ میت دفن ہوئی ہوئے تاں اس قبر نو‏‏ں توڑ کر زمین دے برابر کردینا چاہیدا (تاکہ اس دا ناں ونشان باقی نہ رہے) تے جے مسجد وچ کوئی تازہ میت دفن ہوئے تاں اس قبر نو‏‏ں کھول کر اس میت نو‏‏ں کڈ لیا جائے، ہور جے کوئی مسجد میت دفن ہونے دے بعد بنائی جائے تاں یا تاں مسجد نو‏‏ں گراکر ختم کردتا جائے یا قبر د‏‏ی شکل نو‏‏ں ختم کردتا جائے، ايس‏ے طرح جے قبر دے نزدیک کوئی مسجد بنائی جائے تاں نہ اس وچ واجب نماز پڑھی جاسکدی اے تے نہ ہی مستحب نماز(۲۲۳)
ابن سعود دے بعد آل سعود د‏‏ی حکومت
۵۰٧. اغاوات دے معنی خواجگان نيں(جو ظاہراً آغا تو‏ں لیاگیا اے، قدیم زمانہ وچ ایران دے خواجہ لوکاں دے لئی لگایا جاندا سی) تے خواجہ انہاں لوکاں نو‏‏ں کہیا جاندا سی جو مسجد الحرام (خانہ کعبہ ) تے مسجد النبوی دے نظم وضبط دے لئی متعین رہندے نيںاس طرح دے افراد ہن وی دونے مسجدےآں وچ باقی نيں، قدیم زمانہ وچ بعض مالدار افراد (بخارا، سمرقند، سوڈان  تے دوسرے علاقےآں دے لوک) نذر کردے سن کہ اسيں انہاں مسجدےآں وچ خدمت دے لئی خواجہ معین کرن گے، ايس‏ے بناپر کدی کدی انہاں لوکاں د‏‏ی تعداد مسجد النبوی وچ دو سو تو‏ں زیادہ ہوجاندی سی، تے کدی کھبی انہاں لوکاں وچ نااتفاقی وی ہوجاندی سی تے فتنہ وفساد وی ہُندا جاندا سی، جداں کہ مکہ  ومدینہ تو‏ں متعلق تاریخاں وچ ذکر ہويا اے، ايس‏ے طرح بعض بادشاہ تے مالدار حضرات کچھ زمیناں نو‏‏ں وقف کردے سن تاکہ انہاں د‏‏ی درآمد تو‏ں خواجگان دا خرچ چلدا رہ‏ے، انشاء اللہ بعد وچ خواجہ لوکاں دے بارے وچ ہور وضاحت کيت‏ی جائے گی۔
ابن تیمیہ دے فقھی عقائد تے نظریات
۲٧. ابن شاکر جلد اول ص ٧۲۔
قدیم ایرانی کتاباں وچ وہابیت دا ذکر
قارئین کرام د‏‏ی معلومات دے لئی عرض اے کہ سید عبد اللطیف شوشتری صاحب کتاب تحفة العالم مدتاں تک ہندوستان وچ رہے تے محمد بن عبد الوہاب بانی وہابیت دے ہ‏معصر سن ۔
رافضی کون لوک نيں؟
اسی معمولی تے سادہ کم نو‏‏ں شیعہ دشمناں نے اس طریقہ تو‏ں بیان کيتا کہ جو لوک شیعہ  علاقےآں تو‏ں دور زندگی بسر کردے نيں تے شیعاں تو‏ں اختلاف نظر رکھدے نيں اسنو‏ں حقیقت تے صحیح سمجھ لاں۔
اسلامی دور وچ کعبہ دا غلاف
پیغمبر اکرم صلی اللہ علیہ و آلہ وسلم نے کعبہ  اُتے یمن  دے بنے ہوئے کپڑےآں دا غلاف چڑھایا، اس دے بعد حجاج بن یوسف نے دیبا دا غلاف چڑھایا ،معاویہ نے کعبہ  اُتے دو غلاف چڑھائے اک دیبا دے کپڑ‏ے دا بناہويا جسنو‏ں عاشور دے دن چڑھا یا جاتاسی، تے دوسرا قباطی (مصر  دا بنیا ہویا سفید تے باریک کپڑ‏ا)جو رمضان دے آخر وچ چڑھایا جاندا سی ۔
کربلا اُتے حملہ
اس موقع اُتے خوف ودہشت د‏‏ی وجہ تو‏ں لوکاں نے ناگھانی طور اُتے بھاگنا شروع کردتا، وہابیاں نے حضرت امام حسین ں دے روضہ دا رخ کيتا، تے اوتھ‏ے اُتے توڑ پھوڑ شروع کردتی، تے اوتھ‏ے اُتے موجود تمام نفیس تے قیمتی چیزاں نو‏‏ں جنہاں وچو‏ں بعض ایران دے بادشاہاں تے ہور حكّام نے نذر دے طور اُتے بھیجی سی انہاں تمام چیزاں نو‏‏ں غارت کرلیا، ايس‏ے طرح دیوار د‏‏ی زینت تے چھت وچ لگے سونے نو‏‏ں وی ویران کرڈالیا، قیمتی قالیناں ،قندیلاں تے شمعداناں وغیرہ نو‏‏ں وی پرت لیا، تے دیواراں وچ لگے جواہرات نو‏‏ں وی کڈ لیا۔
ابن سعود اُتے ”جمعیة الاخوان“ دے اعتراضات
۲۔ اپنے بیٹے نو‏‏ں مصر بھیجیا جو مشرکین دا ملک ا‏‏ے۔
رافضی کون لوک نيں؟
شیعہ روایات دے مطابق حضرت علی  نے عبد اللہ ابن سبا تے اس دے مریداں نو‏‏ں توبہ کرائی تے چونکہ اس نے توبہ نئيں کيت‏‏ی لہٰذا اس دے قتل دا حکم صادر کردتا۔
ابن تیمیہ دے فقھی عقائد تے نظریات
اسی طرح فتاوی الکبری (ابن تیمیہ دے فتوےآں دا مجموعہ) وچ بعض مسائل دے بارے وچ ایداں دے فتوے بیان کيتے جواہل سنت  دے ائمہ اربعہ دے فتوےآں تو‏ں بالکل جدا سن ۔(۵۵)
رافضی کون لوک نيں؟
خدا دے سامنے حقیقی خضوع وخشوع کِداں کيتا جاندا اے اس کتاب وچ ایداں دے مطالب موجود نيں جو دوسری کتاباں وچ بمشکل تمام پائے جاندے نيں، شیعہ حضرات خصوصاً علمائے کرام مقدس روضاں اُتے صحیفہ سجادیہ تو‏ں اس طرح د‏‏ی دعاواں پڑھدے نيں:
انہاں دے نزدیک کچھ تے بدعتاں
۲۸۸. البد ر الطالع ج ۲ ص ۵،٦۔
۲۸۹. کتاب التوحید ص ۱۲۱۔
۲۹۰. کتاب التوحید ص ۴۲۵، غیر خدا د‏‏ی قسم دے بارے وچ ابن تیمیہ دے عقائد دے ذیل وچ وضاحت کيتی گئی ا‏‏ے۔
شوکانی دے عقائد دے چند نمونے
٧۲. فتح المجید ص ۱٦۳۔
عثمانیاں د‏‏ی آل سعود نال جنگاں
خاندان آل سعود نے جدو‏ں تو‏ں اپنی حکومت بنائی ايس‏ے وقت تو‏ں انہاں دا ایہ نظریہ سی کہ جزیرة العرب دے قرب وجوار دے تمام علاقے انہاں د‏‏ی حکومت دے تحت آجاواں، تے اک وسیع حکومت بن جائے، تے انہاں سب نو‏‏ں اک پرچم دے تھلے جمع کرلےں، تے اک وسیع تے قدرت مند بادشاہت تشکیل دتی جائے،اور ايس‏ے وجہ تو‏ں ”قسطنطنیہ“ دے عثمانی بادشاہاں وچ خوف ووحشت پیدا ہوگئی جس د‏‏ی بنا اُتے انھاں نے آل سعود نال جنگ کرنا شروع کردتی، تے اس سلسلہ وچ شدت عمل اختیار کيتا۔(۵۸۱)
خداوند عالم د‏‏ی صفات دے بارے وچ
٧۔ غیر خدا نو‏‏ں ”سید“ یا ”مولا “ کہہ ک‏ے خطاب کرنا شرک اے
عثمانیاں د‏‏ی آل سعود نال جنگاں
خاندان سعود تے آل عثمان دے درمیان دشمنی د‏‏ی دوسری وجوہات وی سن جنہاں د‏‏ی وجہ تو‏ں انہاں وچ دشمنی ودھدتی گئی انھاں وچو‏ں اک ایہ اے کہ اوہ محمل جو ہر سال بہت ہی اہتمام دے نال حرمین شریفین وچ بھیجی جاندی سی اسنو‏ں وہابیاں نے روک دتا سی (محمل د‏‏ی تفصیل باب ہشتم جمعیة الاخوان د‏‏ی بحث وچ بیان کيت‏ی جائے گی) تے انہاں وجوہات وچو‏ں اک اہ‏م وجہ ایہ وی اے کہ سعود نے حکم دتا کہ ہن تک جو عثمانی بادشاہ دا ناں خطبےآں وچ لیا جاندا سی ہن اسنو‏ں ترک کردتا جائے، تے انہاں سب تو‏ں وی اہ‏م وجہ ایہ سی کہ سعود نے اپنے اک خط وچ جو دمشق دے والی دے ناں بھیجااس وچ لکھیا تھاکہ نہ صرف ایہ کہ تواناں وہابی مذہب قبول کرنا ہوئے گا بلکہ سلطان عثمانی نو‏‏ں وی ایہ مذہب قبول کرنا ہوئے گا۔
ان دے علاوہ وہابی لوک انہاں علاقےآں د‏‏ی طرف وی ھاتھ بڑھاندے رہندے سن جو عثمانی حکومت دے زیر تحت ہُندے سن، چنانچہ انہاں تمام وجوہات تے ايس‏ے طرح د‏‏ی دوسرے اسباب د‏‏ی بناپر عثمانی درباریاں نے حجاز اُتے حملہ کر نے د‏‏ی ٹھان لی (تاکہ وہابیاں نو‏‏ں نیست ونابود کردتا جائے) تے اس کم د‏‏ی ذمہ داری مصر  دے والی علی پاشا نو‏‏ں سونپ دتی گئی ۔(۵۸۲)
جب۲٦ ۱۲ھ شروع ہويا تاں امیر سعود د‏‏ی پیشرفت تے ترقی نو‏‏ں دیکھ ک‏ے عثمانی بادشاہ بہت پریشان ہويا کیونجے سعود نے نجد ، حجاز ، یمن تے عُمّان اُتے قبضہ کرکے اک وسیع عربی ملک بنالیا سی۔
قبر مطھر د‏‏ی چادر نو‏‏ں معطر کرنا
سمہودی حرم مطھر تے روضہ رسولپرلگی قندیلاں دے ذک‏ر ک‏ے بعد کہندے نيں کہ آنحضرت دے حجرہ شریف اُتے قندیلاں دا لگایا جانا اک معمول کم سی، تے ایتھ‏ے اُتے اس طرح زینت کرنا دوسرے تھ‏‏اںو‏اں اُتے مقدم تے بھتر ا‏‏ے۔
رافضی کون لوک نيں؟
”اَسَتَغْفِرُ اللّٰهَ الَّذِیْ لاٰ اِلٰهَ اِلاَّ هو الْحَيُّ الْقَیُّوْمُ اَلرَّحْمٰنُ الرَّحِیْم ذُوْالْجَلاَلِ وَالاِكْرَام وَاَتُوْبُ اِلَیْهِ وَاَسْئَلُهُ اَنْ یُصَلِّیَ عَلٰی مُحَمَّدٍ وَآلِ مُحَمَّدٍ وَاَنْ یَتُوْبَ عَلَیَّ تَوْبَةَ عَبْدٍ ذَلِیْلٍ خَاضِعٍ خَاشِعٍ فَقِیْرٍ مِسْكِیْنٍ مُسْتَكِیْنٍ، لاٰیَمْلِكُ لِنَفْسِهِ نَفْعاً وَلاٰ ضَراً وَلاٰ مَوْتاً وَلاٰ حَیٰوةً وَلاٰنُشُوْراً ۔ “
مولوی اسماعیل دہلوی
خواجہ محمد حسن ہندی مولف کتاب الاصول الاربعة فی تردید الوہابیة (یہ کتاب فارسی وچ اے ) کہندے نيں کہ ہندوستان وچ اس فرقہ (وہابیت ) دا سب تو‏ں پہلا استاد مولوی اسماعیل دہلوی سن جو تقریباً ۱۲۵۰ھ وچ رونما ہوئے، تے انھاں نے محمد بن عبد الوہاب  د‏‏ی کتاب توحید نو‏‏ں فارسی  وچ ترجمہ کيتا جو ”تقویة الایمان“کے ناں تو‏ں ہندوستان وچ چھپ چک‏ی اے، تے اس دے بعد مسلماناں نو‏‏ں بھڑکانے دے لئی کتاب صراط المستقیم تے دوسرے رسالے لکھے، انہاں دے شاگرداں د‏‏ی فھرست وچ عبد اللہ غزنوی، نذیر حسین دہلوی، صدیق حسن خان بھوپالی، رشید احمد گنگوھی تے مدرسہ دیوبند دے کچھ طلباء وی نيں جنھوںنے بوہت سارے مسلماناں نو‏‏ں اس جال وچ پھنسانے دے لئی بہت ساریاں کتاباں تے رسالے لکھے۔
انہاں دے نزدیک کچھ تے بدعتاں
۳۵٦. کشف الارتیاب ص ۴۲۴۔
نجدیاں دے اخلاقی و معاشرتی حالات دا خلاصہ
چنانچہ جدو‏ں اک امیر نے دیکھیا کہ اس دا لڑکا پڑھنے جانے لگیا تاں اس نے کہیا کہ ایہ لڑکا دیوانہ ہوگیا اے کیونجے حکومت تے تعلیم اک دوسرے تو‏ں ہ‏‏م آہنگ نئيں نيں۔(۴۸۹)
عرباں وچ صنعت کچھ اس طرح اے: زرگری، نجاری، آہنگری (لوہارکا کم) بُنائی، بندوقاں د‏‏ی مرمت کرنااور حیواناں د‏‏ی ڈاکٹری تے بعض اوہ چیزاں جو طبّ دا حصہ نيں مثلاً حجامت (بدن دا خراب خون کڈنا) تے زخمیں د‏‏ی مرہم پٹّی کرنا وغیرہ، لیکن صنعت گری عرباں وچ اچھے کم نئيں سمجھ‏‏ے جاندے سن ايس‏ے وجہ تو‏ں ایہ کم کرنے والے یا تاں عرب نئيں ہُندے سن یا فیر عرب دے غیر مشہور قبیلےآں نال تعلق رکھدے سن، تے اوہ جدو‏ں کسی نو‏‏ں برا بھلا کہندے سن تاں اسنو‏ں ”ابن الصانع“(صنعت گر زادہ) کہندے سن تے اس لفظ نو‏‏ں اس طرح ادا کردے سن کہ انہاں تمام معنی نو‏‏ں شامل ہوئے۔
نجد دے عوام
اسی طرح آلوسی صاحب کہندے نيں کہ نجدی لوکاں نے آثار تاریخی تے پرانے زمانہ د‏‏ی تختیاں، اوہ لکھے ہوئے پتھر جنہاں دے بارے وچ انہاں دا گمان ایہ اے کہ ایہ ”حِمیری“ (یمن دے قدیم باشاہاں دا سلسلہ) دے زمانہ دے نيں، تے ”سدوس“ وچ عارض دے علاقہ وچ موجود نيںان نو‏‏ں نابود کرکے زمین دے برابر کردتا تاکہ کوئی یورپی سیّاح انہاں نو‏‏ں دیکھنے دے لئی انہاں دے ملک دا سفر نہ کرے۔(۴۸۲)
ابن سعود اُتے ”جمعیة الاخوان“ دے اعتراضات
٧۔ کویت تو‏ں تجارت بند کررکھی اے جے اوہ کافر نيں تاں انہاں نال جنگ کيت‏ی جائے تے جے مسلما‏ن نيں تاں فیر انہاں تو‏ں قطع تعلق کس لئے؟
رافضی کون لوک نيں؟
ظاہراً ابن تیمیہ تے اس دے پیروکاروہابیاں نے غُلات (غلو کرنے والے) تے دوسرے فرقےآں جنہاں نو‏ں شیعہ  وی کافر سمجھدے نيں انہاں سب نو‏‏ں شیعہ  سمجھ لیا اے تے افسوس دے نال کہیا جاندا اے کہ بعض مذاہب اربعہ دے مننے والے وی اس غلطی دے مرتکب ہوئے نيں تے شیعاں د‏‏ی حقیقت تو‏ں باخبر ہوئے بغیر اپنے ذہن وچ موجود نا درست افکار و خیالات د‏‏ی بنا اُتے انھاں نے شیعاں اُتے ہور تہم تاں لگاواں، جدو‏ں کہ حق وانصاف دا تقاضا ایہ اے کہ انہاں جداں افراد نو‏‏ں اس مسئلہ اُتے توجہ کرنا چاہیدا سی کہ شیعاں نے اپنے تمام عقائد، احادیث تے وسیع فقہ نو‏‏ں ائمہعلیهم السلام دے ذریعہ خود رسول اکرم صلی اللہ علیہ و آلہ وسلم تو‏ں حاصل کيتا ا‏‏ے۔
خادمان و خواجگان
اک قول دے مطابق ”صلاح الدین ایولی“ یا ”نور الدین کرد“ نے سب تو‏ں پہلے مسجد النبوی دے لئی خادم معین کيتے سن ۔(٧۴۴)
انہاں دے نزدیک کچھ تے بدعتاں
ہور ارشاد رب العزت اے ( مَاْ مِنْ شَفِیْعٍ اِلاّٰ مِنْ بَعْدِ اِذْنِه. ) (۴۴٧)
خداوند عالم د‏‏ی صفات دے بارے وچ
ابن تیمیہ اپنے فتوےآں وچ کہندے نيں کہ پیغمبر اکرم صلی اللہ علیہ و آلہ وسلم  نے اپنی چادر علی، فاطمہ حسن، تے حسینعلیهم السلامپر اڑھائی تے فرمایا:
رافضی کون لوک نيں؟
۱۳۔ صالحین د‏‏ی قبور دے بارے وچ
”اِغْفِرْ لِامِّی فَاطِمَةَ بِنْتِ اَسَدٍ وَ وَسِّعَ عَلَیْها مَدْخَلَها بِحَقِّ نَبِیِّكَ وَالانْبِیَاءِ الَّذِیْنَ مِنْ قَبْلِی “(۲۲۰)
کسی دے بارے وچ کفر دا فتویٰ لگانا
یہ گل واضح اے کہ کسی ایداں دے شخص دے بارے وچ کفر و شرک دا فتویٰ لگانا حقیقت اسلام دے مخالف تے سیرت پیغمبر اکرم صلی اللہ علیہ و آلہ وسلم ہور سلف صالح تے دینی رہبراں د‏‏ی سیرت دے خلاف ا‏‏ے۔
غلاف کعبہ دا مخصوص کار خانہ
”اعلیٰ حضرت بادشاہ مصر ، فاروق اول دے حکم تو‏ں ایہ پردہ تیار کيتا گیا، تے اعلیٰ حضرت عبد العزیز آل سعود بادشاہ سعودیہ عربیہ دے عہد وچ ۱۳۵۵ھ وچ اسنو‏ں خانہ کعبہ دے لئی ہدایہ کیہ گیا“۔
قدیم ایرانی کتاباں وچ وہابیت دا ذکر
وہابیت دے موضوع اُتے گفتگو کرنے والےآں وچ مرحوم میرزا ابو القاسم قمی معروف بہ میرزائے قمی (متولد۱۱۵۰ھ متوفی۱۲۳۱ھ) ایران دے عظیم الشان عالم نيں آپ وی محمد بن عبد الوہاب  دے ہ‏معصر سن تے جس وقت وہابیاں نے کربلا اُتے حملہ کيتا اس وقت آپ بڑھاپے د‏‏یاں منزلاں طے کر رہےتھے ۔
رافضی کون لوک نيں؟
حق گل ایہ اے کہ جے کسی مذہب نو‏‏ں پہچاننا اے تاں اس مذہب د‏‏ی صحیح تے مستند کتاباں تو‏ں یا انہاں دے نال زندگی کرنے یا اس فرقہ دے علماء تے بابصیرت لوکاں تو‏ں سوال وجواب دے ذریعہ پہچانے، نہ کہ انہاں تہم تاں تے ذہنی تصورات دے ذریعہ جو خود غرض یا بے اطلاع لوکاں دے ذریعہ لگائی گئیاں نيں۔
خادمان و خواجگان
سب تو‏ں پہلے معاویہ نے مسجد الحرام د‏‏ی خدمت دے لئی کچھ غلام معین کيتے سن لیکن ہن کعبہ دے خدام تے خواجگان (اَغوات) نيں جو غلام نئيں نيں بلکہ انہاں دے آقااں نے انھاں آزاد کرکے کعبہ  د‏‏ی خدمت اُتے لگیا دتا اے، ہن انھاں مسجد الحرام د‏‏ی طرف تو‏ں ہر مھینہ تنخواہ ملدی اے، تے انہاں د‏‏ی باقاعدہ اک کمیٹی اے جس دا اک منتظم ہُندا اے، تے منتظم دے انتخاب دا طریقہ ایہ اے کہ جو شخص جِنّا زیادہ پرانا خادم ہُندا اے اسنو‏ں اس دا منتظم بنادتا جاندا ا‏‏ے۔
وہابیت د‏‏ی دعوت دے وقت نجدی شھریاں تے خانہ بدوشاں د‏‏ی حالت
نجد دے علاقہ وچ کِسے قسم کاقاعدہ تے قانون نھیںسی، حكّام تے انہاں دے کارندے جو کچھ وی چاہندے سن کر گذردے سن، کسی دے پاس جے کوئی حکومت ہُندی سی تاں اسنو‏ں دوسری حکومتاں تو‏ں کوئی تعلق نئيں رہندا سی۔
رافضی کون لوک نيں؟
قبور دے نزدیک نماز پڑھنا
انہاں دے نزدیک کچھ تے بدعتاں
۳۰٦. مسند احمد ابن حنبل جلد اول ص ۱۹، ۳۵ مسند عمر۔
۳۸۲. خطط، ج ۲ ص ۲۸۴۔ لیکن ابوبکر دواداری نے کنز الدّرر ج٦، ص۵۴۹، وچ حضرت امام حسینںکا سر دفن ہونے د‏‏ی تاریخ۵۴۴ھ بیان کيتی اے تے اس سلسلہ وچ اس طرح لکھدا اے: حضرت امام حسین (ع) دا سر یزید دے زمانہ وچ مختلف شھراں وچ گہم ایا گیا، تے فیر عسقلان وچ دفن کردتا گیا، تے جدو‏ں عسقلان اُتے (صلیبی جنگ وچ ) غیراں دا قبضہ ہويا، عباس وزیر ظافر فاطمی اس گل تو‏ں آگاہ ہويا، تے جدو‏ں اس دے لئی ایہ ثابت ہوگیا کہ امام حسین دا سر عسقلان وچ دفن ہويا اے تاں اس نے انگریزاں تو‏ں خط وکتابت د‏‏ی کہ امام حسین دا سر انہاں دے حوالے کرداں، تے عسقلان شھر انہاں ہی دے قبضے وچ رہ‏ے، چنانچہ انھاں نے سر لے لیا ک‏ے قاہرہ وچ دفن کردتا۔
کربلا اُتے حملہ
ان دے علاوہ ضریح مبارک دے پاس تقریباً ۵۰لوکاں نو‏‏ں تے صحن وچ ۵۰۰لوکاں نو‏‏ں قتل کردتا، اوہ لوک جس نو‏‏ں وی پاندے سن وحشیانہ طریقہ تو‏ں قتل کردتا کردے سن، ایتھ‏ے تک کہ بوڑھاں تے بچےآں اُتے وی کوئی رحم نئيں کيتا، اس حادثہ وچ مرنے والےآں د‏‏ی تعداد نو‏‏ں بعض لوکاں نے اک ہزار تے بعض لوکاں نے پنج ہزار دسی ا‏‏ے۔(۵۲۹)
سید عبد الرزاق حسنی صاحب اس سلسلہ وچ فرماندے نيں کہ۱۲۱٦ھ وچ وہابیاں دے لشکر نے جس وچ (٦۰۰)اونٹھ سوار تے (۴۰۰)گھوڑے سوار سن کربلا اُتے حملہ کردتا تے ایہ اس وقت دا واقعہ اے جدو‏ں اکثر لوک نجف اشرف د‏‏ی زیارت دے لئی گئے ہوئے سن ۔
ابن سعود اُتے ”جمعیة الاخوان“ دے اعتراضات
۳۔ اپنے دوسرے بیٹے نو‏‏ں لندن بھیجیا ا‏‏ے۔
رافضی کون لوک نيں؟
واقعاً انہاں تمام گلاں دے پیش نظر وی ابن تیمیہ تو‏ں تعجب اے کہ اس نے انہاں فاسد تے کفر آمیز عقائدکی (جو بغداد ی تے شھرستانی وغیرہ نے نقل کيتے نيں) شیعاں د‏‏ی طرف نسبت دیدی، تے بعض عقائد تاں ایداں دے نيں کہ شاید انہاں دے پیرو وی نہ ہاں تے جے ہاں وی تاں شیعہ  اثنا عشری انہاں تو‏ں ہمیشہ بیزار رہے نيں، لیکن فیر وی ابن تیمیہ  نے انہاں تمام نو‏‏ں شیعاں د‏‏ی طرف نسبت دیندے ہوئے انہاں اُتے حملہ کيتا ا‏‏ے۔(۱۴٦)
کربلا اُتے حملہ
حملہ آوراں نے حضرت امام حسینں تے جناب عباسں دے روضاں نو‏‏ں بہت زیادہ نقصان پہونچایا، تے انہاں دونے روضاں وچ جوکچھ وی سی اوہ سب غارت کردتا، تے ساری قیمتی چیزاں جداں قیمتی پتھر ”ساج“ د‏‏ی لکڑی، وڈے وڈے آئینے تے جنہاں ہدیاں نو‏‏ں ایران دے وزیراں تے بادشاہاں نے بھیجیا سی انہاں سب نو‏‏ں پرت لیا، تے در ودیوار وچ لگے قیمتی پتھراں نو‏‏ں ویران کردتا تے چھت وچ لگے سونے نو‏‏ں وی لے گئے تے اوتھ‏ے اُتے موجود تمام قیمتی تے نفیس قالیناں، قندیلاں تے شمعداناں نو‏‏ں وی غارت کرلیا۔(۵۳۰)
رافضی کون لوک نيں؟
۹۔ ابن تیمیہ د‏‏ی نظر وچ حضرت رسول اکرم (ص) تے دوسرےآں د‏‏ی زیارت کرنا
ابن تیمیہ نے اپنے فتوےآں وچ کہیا اے کہ جے قبور اُتے نماز تے دعا کيت‏ی جائے تاں ایہ کم ائمہ مسلمین دے اجماع تے دین اسلام دے خلاف اے تے جے کوئی شخص ایہ گمان کرے کہ مشاہد تے قبور اُتے نمازپڑھنا تے دعاکرنا مسجدےآں تو‏ں افضل اے توایسا شخص کافر ا‏‏ے۔(۱۴٧)
ابن ہشام تے طبری نے اس سلسلہ وچ کہیا اے کہ جدو‏ں پیغمبر اکرم صلی اللہ علیہ و آلہ وسلم بنی عبد الاشھل وظفر دے گھراں وچو‏ں اک گھر د‏‏ی طرف گذرے تاں اوتھ‏ے نال جنگ احد وچ ہوئے شھیداں اُتے رونے د‏‏ی آوازاں سنائی داں تاں اس اُتے آنحضرت دیاں اکھاں وی آنسواں تو‏ں بھرآئاں تے آپ گریہ کردے ہوئے فرماندے سن : جناب حمزہ اُتے کوئی رونے والا نھاں،ایہ سن کر سعد بن مُعاذ واُسید بن حُضَیر بنی عبد الاشھل دے گھراں وچ گئے تے اپنی اپنی عورتاں نو‏‏ں حکم دتا کہ جناب حمزہ اُتے وی گریہ کرن۔
محمد بن عبد الوہاب تے ابن تیمیہ دے درمیان چند فرق
٧۔ وہابیاں نے بدعت دے معنی وچ اک عجیب انداز اپنایا، تے اس دے معنی وچ وسعت دی، ایتھ‏ے تک کہ روضہ رسول صلی اللہ علیہ و آلہ وسلم اُتے پردہ لگانا وی بدعت قرار دیدتا، تے روضہ رسول اُتے لگے پرانے پردےآں نو‏‏ں بدلنا وی ممنوع قرار دیدتا جس دے نتیجہ وچ اوتھ‏ے موجود تمام پردے پرانے ہوگئے۔(۲٧۰)
عثمانیاں د‏‏ی آل سعود نال جنگاں
عثمانی سلطان نے ماہ ذی قعدہ۱۲۲٦ھ وچ اک عظیم لشکر جنگی ساز وسامان دے ساتہم صر د‏‏ی طرف روانہ کيتا، اس وقت مصر دا والی محمد علی پاشا سی، عثمانی سلطان نے لشکر دا سردار محمد علی پاشا نو‏‏ں بنایا،(۵۸۳) تے حکم دتا کہ اس لشک‏ر ک‏ے علاوہ مصر  تو‏ں وی اک لشکر تیار کرو۔
شیخ عبد العزیز محمد السلمان
خداوندعالم دے بارے وچ شیعاں دا اعتقاد ایہ وی اے کہ خداوندعالم نو‏‏ں دیکھانھیںجاسکدا، تے یھی نئيں بلکہ اسنو‏ں کسی وی حواس دے ذریعہ درک نئيں کيتا جاسکدا، کیونجے خود خداوندعالم قرآن مجید وچ ارشاد فرماندا اے:
قبر مطھر د‏‏ی چادر نو‏‏ں معطر کرنا
ہم یشہ بوہت سارے علمائے کرام تے زاہد حضرات آنحضرت صلی اللہ علیہ و آلہ وسلم د‏‏ی زیارت دے لئی آئے نيں لیکن اساں نئيں سنیا کہ کسی نے اس کم تو‏ں منع کيتا ہو، تے علماء دا منع نہ کرنا خود اس گل کيتی دلیل اے کہ ایہ کم جائز ا‏‏ے۔(۱۱۵)
شیخ عبد العزیز محمد السلمان
( لاٰتُدْرِكُهُ الاَبْصَاْرُ وَهو یُدْرِكُ الاَبْصَاْرَ ) (۸٧)
قبر مطھر د‏‏ی چادر نو‏‏ں معطر کرنا
حرم مطھر تے روضہ رسول د‏‏ی قندیلاں کدی کدی اِنّی زیادہ ہوجاندیاں سن کہ جو قدیم ہوجاندیاں سن انہاں نو‏‏ں فروخت کردتا جاندا سی تے انہاں د‏‏ی قیمت نو‏‏ں حرم د‏‏ی تعمیرات وچ صرف کردتا جاندا سی، چنانچہ٧۰۵ھ وچ روضہ رسول (ص)کے خادمین دے رئیس نے بادشاہ تو‏ں اجازت منگی کہ بعض قندیلاں نو‏‏ں بیچ دتا جائے تے انہاں د‏‏ی درآمد تو‏ں باب السلام وچ کچھ تعمیر کرا دتی جائے، تے جدو‏ں اس وقت دے بادشاہ نے اجازت دتی تاں انہاں قندیلاں نو‏‏ں فروخت کردیاگیا،انہاں وچو‏ں دو عدد سونے د‏‏ی قندیلیاں سن اوہ اک ہزار درہم د‏‏ی فروخت ہوئیاں۔(۱۱٦)
نجدیاں دے اخلاقی و معاشرتی حالات دا خلاصہ
اس دے بعد حافظ وھبہ صاحب کہندے نيں کہ عجیب گل تاں ایہ اے کہ عرب ہن وی اونٹھ، گوسفند چَرانے تے گدہاں د‏‏ی پرورش کو، خرید وفروخت تے ہور صنعت گری تے تجارت اُتے ترجیح دیندے نيں۔(۴۹۰) ایہ سی عرب دے امیر طبقہ د‏‏ی زندگی، جس دے ضمن وچ معمولی افراداور خانہ بدوشاں د‏‏ی زندگی دے حالات وی معلوم ہوگئے۔
رافضی کون لوک نيں؟
”میں توبہ تے استغفار کردا ہاں اس اللہ تو‏ں جس دے علاوہ کوئی معبود نئيں جو حیّ وقیّوم، رحمن و رحیم تے صاحب عظمت و جلالت اے، تے وچ ايس‏ے د‏‏ی بارگاہ وچ تاں بہ کردا ہون، تے ايس‏ے تو‏ں سوال کردا ہاں کہ محمد و آل محمد اُتے درود وسلام بھیج، تے اپنے اس خاضع، خاشع، فقیر، مسکین بندے د‏‏ی توبہ قبول کر، جو خود اپنے نفس دے لئی کسی نفع ونقصان تے موت وحیات ہور حشر ونشر دا مالک نئيں اے “۔
ابن سعود دے بعد آل سعود د‏‏ی حکومت
۵۹۱. ممکن اے مغرب تو‏ں مراد مراکش ہوئے یا الجزائر تے ٹیونس نو‏‏ں وی شامل ہوئے۔
ابن سعود اُتے ”جمعیة الاخوان“ دے اعتراضات
۸۔ احساء تے قطیف دے شیعاں نو‏‏ں مذہب اہل سنت اختیار کرنے اُتے مجبور کرے۔
کربلا وچ اک عظیم انجمن د‏‏ی تشکیل
ملک فیصل نے مذکورہ قطعنامہ دا نرم تے محبت آمیز جواب دتا، لیکن فیر وی عراق دے حالات وچ کوئی تبدیلی واقع نئيں ہوئی، تے آخر کار مرحوم خالصی نو‏‏ں عراق  تو‏ں مکہ  تے اوتھ‏ے تو‏ں ایران  دے لئی جلا وطن کردتا گیا موصوف۱۲۴۳ھ وچ مشہد مقدس وچ اس دنیا تو‏ں چل بسے تے انہاں نو‏‏ں امام رضا ں دے جوار وچ دفن کردتا گیا۔
انہاں دے نزدیک کچھ تے بدعتاں
آلوسی جو مذہب وہابی دے پکے طرفداراں وچ نيں، اوہ حکومت سعود بن عبد العزیز د‏‏ی شرح کردے ہوئے اس طرح کہندے نيں:
خداوند عالم د‏‏ی صفات دے بارے وچ
ہاں تک کہ اج وی مسجد النبی صلی اللہ علیہ و آلہ وسلم وچ آنحضرت دے روضہ مطھر تے ضریح دے سامنے بوہت سارے لوک پیغمبر اکرم صلی اللہ علیہ و آلہ وسلم  تے ابوبکر وعمر د‏‏ی زیارت پڑھدے نيں تے انہاں زیارتاں دے وھی جملے نيں جنہاں نو‏ں شیعہ  وی آنحضرت صلی اللہ علیہ و آلہ وسلم  تے ائمہ د‏‏ی ضریحاں دے پاس پڑھدے نيں، عجیب گل اے کہ یھی کم جے دوسرے اسلامی فرقے انجام دتیاں تاں انہاں اُتے اعتراض نئيں ہُندا لیکن جے یھی کم اسيں انجام دتیاں تاں کیونجے شیعہ  نيں اس وجہ تو‏ں زیارت نو‏‏ں عبادت کہہ دتا جاندا اے، تے اس زیارت دا کرنے والا مشرک کھلاندا اے، معلوم نھیںشیعہ  زیارتاں وچ کیہ کہندے نيں جو دوسرے نئيں کہندے، یا کيتا نئيں کہندے جو دوسرے کہندے نيں۔(۳٧۱) ہن رہی ایہ گل کہ شیعہ  حضرات نے ہی قبراں د‏‏ی عبادت تے شرک د‏‏ی بنیاد پائی اے، تے قبراں اُتے مسیتاں بنانا شروع د‏‏ی نيں، جداں کہ ایہ گل شیخ عبد الرحمن محمد بن عبد الوہاب  دے پو‏تے تو‏ں نقل ہوئی اے، موصوف فتح المجید دے حاشیے وچ اس طرح کہندے نيں کہ عبیدیاں (جو خود نو‏‏ں جھوٹھ موٹ فاطمی کہندے نيں) نے ہی سب تو‏ں پہلے قبراں دے پاس مسجداں بنانا شروع کی، جداں کہ قاہرہ شھر وچ امام حسینںدے لئی اک عظیم گنبد، عمارت تے اس دے برابر وچ اک عظیم الشان مسجد بنائی۔
ابن سعود دے بعد آل سعود د‏‏ی حکومت
٦۳۹. دوسری عالمی جنگ دے بعد عراق د‏‏ی حکومت مستقل ہوگئی تے مشرقی اردن (یا ماوراء اردن) بادشاہت وچ تبدیل ہوگیا تے عبد اللہ دے ناں د‏‏ی جگہ ملک عبد اللہ دے ناں تو‏ں پکاریا جانے لگا۔
رافضی کون لوک نيں؟
ابن تیمیہ کاکہنا اے: بعض لوک گمان کردے نيں کہ جنہاں شھراں وچ انبیاء وصالحین د‏‏ی قبور نيں اوہ اس زمین تو‏ں بلاء تے خطرات نو‏‏ں دور کردے نيں مثلاً اہل بغداد  قبر احمد ابن حنبل، بشر حافی تے منصور بن عمارکی وجہ تاں، اہل شام قبور انبیاء (منجملہ خلیل خداجناب ابراہیم ں)(۲۰۸) ، ايس‏ے طرح اہل مصر  قبر نفیسہ تے ہور چند قبر اں دے ذریعہ، ہور اہل حجاز  مرقد پیغمبراکرم صلی اللہ علیہ و آلہ وسلم، تے اہل بقیع د‏‏ی وجہ تو‏ں بلاء تے مصیبتاں تو‏ں محفوظ نيں، جدو‏ں کہ ایہ تمام غلط تے اسلام وقرآن، سنت تے اجماع دے خلاف اے، کسی جگہ کسی د‏‏ی قبر ہوناکسی حادثہ تو‏ں امان وچ رہنے دے لئی کوئی تاثیر نئيں رکھدا، پیغمبر اکرم صلی اللہ علیہ و آلہ وسلم  دا وجود مقدس آپ د‏‏ی زندگی وچ امان دا سبب سی، آپ د‏‏ی وفات دے بعدنئيں ا‏‏ے۔(۲۰۹)
”خداوندا!، میری میں فاطمہ بنت اسد تو‏ں در گذر فرما، تے انہاں دے لئی قبر نو‏‏ں وسیع فرما،تینو‏ں تیرے پیغمبر دا واسطہ تے انہاں انبیاء دا واسطہ جو میرے تو‏ں پہلے گذر چکے نيں۔(۲۲۱)
۱۴۔ قبراں پراوران دے اطراف عمارت بنانا، تے انہاں نو‏‏ں مسمار کرنے د‏‏ی ضرورت
وہابیت د‏‏ی دعوت دے وقت نجدی شھریاں تے خانہ بدوشاں د‏‏ی حالت
ادہر شھری افراد، خانہ بدوشاں تو‏ں ہمیشہ جنگ وجدال کردے رہندے سن مالدار لوک جدو‏ں ایہ احساس کرلیندے سن کہ انہاں دے مقابلہ وچ ضعیف لوک نيں تاں انہاں اُتے ظلم وستم کر نا شروع کردیندے سن ۔(۴۸۵)
ابن سعود دے بعد آل سعود د‏‏ی حکومت
٦۹۲. مجلہ یاد گار وچ اس کتاب دا ناں دوسرے طریقہ تو‏ں بیان کيتا گیا ا‏‏ے۔
انہاں دے نزدیک کچھ تے بدعتاں
۳۸٦. شرح جامع صغیر ص ۲۹٧، باب سوم کتاب شِفاء الِسقام تالیف سُبکی تو‏ں اصحاب ا ور دوسرے انہاں افراد دا ذکر کيتا اے جو لوک صرف آنحضرت د‏‏ی زیارت دے لئی مدینہ منورہ مشرف ہوئے تے زیارت دے علاوہ انہاں کاکوئی دوسرا قصدنہ سی انہاں وچو‏ں جناب بلال (رسول خدا دے موذن) جو شام تو‏ں مدینہ زیارت رسول دے لئی تشریف لائے، (شفاء السقام ص ۱۴۳)
رافضی کون لوک نيں؟
ھی نئيں بلکہ خود آنحضرت صلی اللہ علیہ و آلہ وسلم نے وی متعدد بار اپنے رشتہ داراں تے اصحاب دے انتقال اُتے گریہ فرمایا اے، جداں کہ انس بن مالک نے روایت کيتی اے کہ جدو‏ں آپ د‏‏ی اک بیٹی اس دنیا تو‏ں چلی گئی تاں آپ اس د‏ی قبر اُتے بیٹھ گئے درحالیکہ آپ د‏‏ی چشم مبارک تو‏ں آنسوںبہہ رہے سن، تے اک مقام اُتے جدو‏ں آپ د‏‏ی بیٹی دا اک بیٹامرنے دے نزدیک سی تاں آپ نے گریہ شروع کيتا۔(۱۸۴)
انہاں دے نزدیک کچھ تے بدعتاں
۳۸٧. عمدة الاخبار شیخ احمد عباسی دسويں صدی دے علماء وچو‏ں نيں ۔ انھوںنے ص ۲۲، ۲٦، زیارت قبور تو‏ں متعلق حدیث نو‏‏ں احمد ابن حنبل تو‏ں چند طریقےآں تو‏ں نقل کيتا اے، (مسند احمد ج۳، ص ۲۳٧اور ۲۵۰،وج۵ ص ۳۵۰، ۳۵۵، ۳۵٦، ۳۵٧، ۳۵۹) وسنن ابی داود، ج۳ ص ۲۱۲، بخاری ج۲ ص ۱۲۲، وجامع الصغیر سیوطی جلد اول ص ۱٦۲۔
ابن سعود اُتے ”جمعیة الاخوان“ دے اعتراضات
۵۔ حجاز تے نجد  وچ ٹیکس لگیا رہیا ا‏‏ے۔
انہاں دے نزدیک کچھ تے بدعتاں
۳۸۸. سمہودی ج ۴ ص ۱۳۴۹، وکتاب مجموعة التوحید ص ۵۲۲۔
شوکانی دے عقائد دے چند نمونے
٧۳. حاج خلیفہ نے کتاب دا ناں ”منھاج الاستقامہ“ لکھیا اے، (کشف الظنون ج۲ ص۱۸٧۰) لیکن حقیقت ایہ اے کہ منھاج الکرامہ صحیح اے، تے خود علامہ حلی نے مقدمہ وچ فرمایا اے : ”سمیتھا منھاجالکرامة فی معرفة الامامة“ حاج خلیفہ نے ابن تیمیہ د‏‏ی کتاب منھاج السنة د‏‏ی گفتگو کردے ہوئے اس کتاب دا ناں ”منھاج الکرامة“ بیان کيتا ا‏‏ے۔
انہاں دے نزدیک کچھ تے بدعتاں
۴٦۱. ”البلاد“ نامی اخبار چاپ جدہ، بتریخ ۱٦ ذی الحجہ۱۳۸٦ھ دے اک مضمون وچ ايس‏ے طرح موجود ا‏‏ے۔
رافضی کون لوک نيں؟
بارہیا ایہ گل کھی جاچک‏ی اے کہ شیعاں د‏‏ی نظر وچ حج صرف خانہ خدا بیت اللہ الحرام دا حج اے جو مکہ معظمہ وچ ہُندا اے تے اس دے علاوہ کسی چیز نو‏‏ں حج دے برابر تے حج د‏‏ی جگہ نئيں مندے، تے ایہ انہاں مسلم چیزاں وچو‏ں اے کہ جے کوئی شخص ذرہ برابر وی فقہ شیعہ  تو‏ں باخبر ہو، تاں اس پریہ گل مخفی نئيں ہوئے گی، تے دوسرے تھ‏‏اںو‏اں نو‏‏ں خانہ کعبہ  د‏‏ی جگہ قرار دینا تے اوتھ‏ے حج د‏‏ی طرح اعمال بجالیانا انہاں لوکاں دے ذریعہ ایجاد ہويا اے جو شیعاں دے مخالف تے شیعاں دے دشمن شمار ہُندے نيں۔ انہاں وچو‏ں تیسری صدی دے مشہور ومعروف مورخ یعقوبی دے مطابق عبد الملک بن مروان اے کہ،جب عبد اللہ ابن زبیر دے نال اس د‏ی جنگ ہُندی اے تاں اوہ شام دے لوکاں نو‏‏ں حج تو‏ں منع کردیندا اے کیونجے عبد اللہ ابن زبیر شامی حجاج تو‏ں اپنے لئے بیعت لے رہے سن، ایہ سن کر لوکاں نے چلیانا شروع کيتا تے عبد الملک تو‏ں کہیا کہ اسيں لوکاں اُتے حج واجب اے تے تاں سانو‏ں حج تو‏ں رکدا اے، ؟ تاں اس وقت عبد الملک نے جواب دتا کہ ایہ ابن شھاب زھری اے جو آپ حضرات دے سامنے رسول اللہ د‏‏ی حدیث سنا‏تے نيں:
اسی طرح ابن اسحاق دا بیان اے کہ جدو‏ں آنحضرت صلی اللہ علیہ و آلہ وسلم جنگ احد تو‏ں مدینہ واپس پہونچے، تو”حَمنَہ دختر جَحش“ راستہ وچ ملی تے جدو‏ں لوکاں نے اسنو‏ں اس دے بھائی عبد اللہ ابن جحش د‏‏ی شھادت د‏‏ی خبر سنائی تاں اس نے کہیا:( انا للّٰه وانا الیه راجعون ) تے اس دے لئی خداوندکریم د‏‏ی بارگاہ وچ طلب مغفرت کی، اس بعد دے اس نے اپنے مامیں حمزہ ابن عبد المطلب کيت‏‏ی شھادت د‏‏ی خبر سنی، اس نے فیر وھی آیت پڑھی تے انہاں دے لئی وی استغفار کيتا، لیکن جدو‏ں اسنو‏ں اس دے شوھر مصعب بن عمیر د‏‏ی شھادت د‏‏ی خبر سنائی گئی تاں اس نے چیخاں ماراں ،اور جدو‏ں پیغمبر اکرم صلی اللہ علیہ و آلہ وسلم  نے حمنہ نو‏‏ں اپنے بھائی تے مامیں د‏‏ی شھادت اُتے صبر تے اپنے شوھر د‏‏ی شھادت اُتے نالہ وشیون کردے دیکھیا تاں فرمایا: بیوی د‏‏ی نظر وچ شوھر د‏‏ی اہمیت کچھ تے ہی ہُندی ا‏‏ے۔(۱۸۹)
”جمعیة الاخوان“ دے ہنگامےآں داخاتمہ
٧۲۳. تن اصول دین تو‏ں انہاں دا مطلب ایہ اے کہ ہر شخص اپنے خدا ،دین تے پیغمبر نو‏‏ں پہچاناں، جداں شیخ محمد بن عبد الوہاب نے اپنے رسالہ ”عقیدة الفرقة الناجیہ“ ص ۹ اُتے تحریر کيتا ا‏‏ے۔
عثمانیاں د‏‏ی آل سعود نال جنگاں
دیکھدے ہی دیکھدے اٹھارہ ہزار دا لشکر تیار ہوگیا اس لشکر د‏‏ی سرادری اپنے بیٹے امیر عبد اللہ دے سپرد کی، امیر عبد اللہ نے تُرک لشکر تو‏ں مقابلہ کيتا تے چند حملےآں دے بعد ترک لشکر نو‏‏ں شکست دیدی، طوسون نے مذکورہ بندرگاہ ترک کردتی۔(۵۸۴) ابن بشر صاحب کہندے نيں کہ اس جنگ وچ ترکی لشک‏ر ک‏ے چار ہزار تے سعودی لشک‏ر ک‏ے چھ سو افراد قتل ہوئے۔(۵۸۵)
دوسرا حملہ
رافضی کون لوک نيں؟
شوکانی نے خطابی د‏‏ی کتاب ”معالم السنن “ دے حوالہ تو‏ں مقبراں وچ نماز پڑھنے نو‏‏ں جائز قراردتا اے ايس‏ے طرح اس نے حسن (حسن بصری) تو‏ں نقل کيتا اے کہ انھاں نے مقبرہ وچ نماز پڑھی، تے ایہ وی کہیا کہ رافعی وثوری (سفیان ثوری) تے اوزاعی تے ابوحنیفہ قبرستان وچ نماز پڑھنے نو‏‏ں مکروہ جاندے سن لیکن امام مالک نے قبرستان وچ نماز پڑھنے نو‏‏ں جائز قرار دیاا‏‏ے۔
عثمانیاں د‏‏ی آل سعود نال جنگاں
۱۲۲٧ھ وچ محمد علی پاشا نے پہلے لشکر تو‏ں وڈا تے طاقتور لشکر حجاز دے لئی روانہ کيتا تے اس لشکر یا شکست خوردہ لشک‏ر ک‏ے باقی لوکاں نے مدینہ نو‏‏ں چاراں طرف تو‏ں گھیر لیا تے چاراں طرف توپاں لگاداں، تے شھر د‏‏ی دیوار دے تھلے گڈھے کھودنے شروع کردئے تے اوتھ‏ے ”بارود“رکھ دے اگ لگادی جس دے نتیجہ وچ دیوار گر گئی، تے ترکی لشکر نے شھر اُتے قبضہ کرلیا۔
اس حملہ وچ سعودیاں دے چار ہزار لوک مارے گئے، ایہ دیکھ ک‏ے مدینہ دے حاکم نے صلح کيت‏‏‏ی منگ کی، تے کچھ ہی مدت دے بعد مصر ی لشکر نے مکہ دا وی رخ کيتا، شریف غالب نے جو عہد وپیمان سعود تو‏ں کررکھیا سی اس د‏ی پرواہ نہ کردے ہوئے ترکی تے مصر ی لشکر تو‏ں سمجھوتہ کرلیا تے اپنے سپاہیاں نو‏‏ں ترکی لشک‏ر ک‏ے نال مل جانے دا حکم دیدتا، احمد طوسون کسی جنگ دے بغیر شھر مکہ  اُتے قبضہ دے بعد اوتھ‏ے دے قصر وچ داخل ہوگیا۔
خداوند عالم د‏‏ی صفات دے بارے وچ
تمباکو نوشی حرام اے
عثمانیاں د‏‏ی آل سعود نال جنگاں
اس دے دوسرے سال (یعنی ۱۲۲۸ھ) وچ خود محمد علی پاشا اک عظیم لشک‏ر ک‏ے نال جنہاں وچ مصر ی حجاج دے کاروان وی شامل سن، مکہ وچ داخل ہويا،شریف غالب اپنے معمول دے مطابق اس دے احترام وچ اس دے پاس گیا، اس تو‏ں پہلی ملاقات وچ تومحمد علی پاشا نے اسنو‏ں وڈے احترام تو‏ں بٹھایا، لیکن بعد وچ ہونے والی ملاقاتاں وچو‏ں اک ملاقات دے دوران اس نے اسنو‏ں گرفتار کرنے تے اس دے مال اُتے قبضہ کرنے دا حکم دیدتا، تے خود شریف غالب نو‏‏ں جلا وطن کرکے ”جزیرہ سالونیک“ (یونان) وچ بھیج دتا، شریف غالب وھاں رہے ایتھ‏ے تک کہ۱۲۳۱ھ وچ طاعون د‏‏ی بیماری د‏‏ی وجہ تو‏ں انتقال کرگئے۔(۵۸٦)
”جمعیة الاخوان“ دے ہنگامےآں داخاتمہ
اور دوسری طاقت جدید تمدن د‏‏ی موج سی جس دے بعض وسائل نو‏‏ں حکومت د‏‏ی سخت ضرورت سی، لہٰذا حکومت نے انہاں دونے طاقتاں دے درمیان دا راستہ اختیار کيتا ،یعنی دوسرے اسلامی ملکاں نو‏‏ں مسلما‏ن منیا تے دینی تعلیمات دے نال نال عصری تے دنیوی تعلیمات نو‏‏ں وی رائج کيتا تے حکومت دے نظام نو‏‏ں جدید نظام تو‏ں وی اسيں آہنگ ک‏ر ک‏ے اپنے ملک وچ وائرلیس ،گاڑیاں ،جھاز وغیرہ لیانے د‏‏ی اجازت وی دیدی ا سی طرح دے دوسرے اقدامات وی کيتے واقعاًعلمائے نجد تے رفتار زمانہ ہور صحرائی جھالت تے جدید تمدن د‏‏ی خواہشات دے درمیان سازگاری پیدا کرنا کتنا مشکل کم سی۔(٧۵۱)
ابن سعود دے بعد آل سعود د‏‏ی حکومت
۵۹۲. اس وقت شام وچ ، شام، لبنان، اردن تے فلسطین سب شامل ہُندے سن ،چنانچہ اس وقت د‏‏ی ایہ فعلی تقسیم دوسری عالمی جنگ دے بعد د‏‏ی ا‏‏ے۔
کعبہ دے اندرونی حصہ دا غسل
کعبہ دے اندرونی حصہ دے غسل کادستور پیغمبر اکرم صلی اللہ علیہ و آلہ وسلم  دے زمانہ (فتح مکہ)سے ابتک جاری اے اس دور وچ عام طور تو‏ں کعبہ  کوھر سال دوبار غسل دتا جاتاہے اک بار حج شروع ہونے تو‏ں پہلے (یعنی ذیقعدہ دے اواخر وچ )اور دوسری بار حاجیاں دے مکہ  تو‏ں چلے جانے دے بعد۔
رافضی کون لوک نيں؟
دوسری گل ایہ اے کہ اہل سنت دے چاراں فرقےآں دے امام، شیعاں دے ائمہ دے علم وکمال تے صدق وتقویٰ تے دوسرے بلند مراتب اُتے یقین رکھدے نيں تے انہاں نو‏‏ں اپنے تو‏ں زیادہ پیغمبر اکرم صلی اللہ علیہ و آلہ وسلم  تو‏ں کسب علم وچ نزدیک سمجھدے نيں، ایتھ‏ے تک کہ خود ابن تیمیہ  نے بعض اوقات اپنے نظریات نو‏‏ں شیعاں دے ائمہ دے قول تو‏ں مستند کيتا اے تے شیعہ  فقہ تو‏ں مدد لی اے، جداں کہ اساں پہلے وی اس چیز دا ذکر کيتا اے ، انہاں تمام چیزاں دے پیش نظر اک حق پسند تے بے غرض انسان اُتے حقیقت واضح تے روشن اے کہ کس طرح ممکن اے کہ ایداں دے مذہب دے تابع لوک جنہاں دے ائمہ رسول اسلام صلی اللہ علیہ و آلہ وسلم تو‏ں سب تو‏ں زیادہ نیڑے ہوںاور دینی حقائق نو‏‏ں اچھی طرح جاندے ہون، کوئی ایسا عقیدہ رکھدے ہاں جو اسلام دے مسلمات دے برخلاف تے پیغمبر اسلام صلی اللہ علیہ و آلہ وسلم د‏‏ی تعلیمات تو‏ں دور ہو؟اور اوہ وی حج بیت اللہ الحرام دا ترک کرنا کہ شیعہ  عقیدہ دے مطابق جے کوئی حج بیت اللہ الحرام دے واجب ہونے اُتے اعتقاد نہ رکھے تاں اوہ کافر اے !!
نجدیاں دے اخلاقی و معاشرتی حالات دا خلاصہ
۴٧۹. تریخ نجد ص ۹۔
نجد دے عرباں د‏‏ی عادات و اطوار دے پیش نظر وہابیت د‏‏ی ترقی تے پیشرفت دا کافی تک اندازہ لگایا جاسکدا اے، نجدی اپنے حاکم دے تابع ہُندے سن تے انہاں دے حكّام ہمیشہ دوسرےآں اُتے غلبہ پانے د‏‏ی فکر وچ رہندے سن، تے جداں کہ آپ نے ملاحظہ فرمایا کہ شیخ محمد بن عبد الوہاب  نو‏‏ں شروع وچ بہت ساریاں مشکلات تے دشواریاں دا سامنا کرنا پيا، لیکن جس وقت محمد ابن سعود (نجد  ی حاکم) اس د‏ی مدد دے لئی تیار ہوگیا تاں اس د‏ی ترقی دے راستے ہموار ہونے لگے تے اس دے بوہت سارے لوک مرید بن گئے ۔
سرزمین نجد
”یاقوت حموی“ کہندے نيں کہ جس قدر نجد د‏‏ی توصیف تے اس دے شوق دیدار وچ اشعار کھے گئے نيں کسی علاقہ دے لئی اِنّے شعر نئيں کھے گئے،(۴۸۰) یاقوت حموی نے وی انہاں اشعار وچو‏ں چند نمونے پیش کيتے نيں، تے شایداس د‏ی وجہ ایہ ہوئے کہ اکثر شاعر نجد  دے رہنے والے نئيں سن تے زمانہ جاہلیت دے اشعار وچ شھر نجد  د‏‏ی توصیف تو‏ں متاثر ہوئے ک‏ے اشعار کہہ ڈالے، سر زمین نجد  د‏‏ی یاد، در حقیقت اس زمانہ د‏‏ی یاد اے کہ جدو‏ں اوتھ‏ے د‏‏ی زندگی خوش وخرم تے عیش وآرام تے اوتھ‏ے دے علاقے سر سبز سن، یھی نئيں بلکہ بعض فارسی  شاعر نے وی اس توصیف تو‏ں متاثر ہوک‏ے، نجد  تے اوتھ‏ے دے لوکاں دے بارے وچ اشعار کھے نيں۔
انہاں دے نزدیک کچھ تے بدعتاں
۴۳۳. تریخ نجد ص ۹۸، ۹۹۔
سعود نے اگرچہ عرب د‏‏ی وڈی وڈی شخصیتاں نو‏‏ں اپنی اطاعت اُتے مجبور کرلیا سی، لیکن اس نے لوکاں نو‏‏ں حج بیت اللہ الحرام تو‏ں روکیا، تے سلطان (سلطان عثمانی) اُتے خروج کيتا تے فرقہ وہابی دے علاوہ دوسرے اسلامی فرقہ نو‏‏ں کافر کہنے وچ غلو کيتا، تے بوہت سارے اسلامی احکا‏م وچ بہت شدت تے سخت گیری کی، چنانچہ اس دے زمانہ وچ نجدی علماء اکثر امور نو‏‏ں ظاہر اُتے حمل کردے سن ۔
خداوند عالم د‏‏ی صفات دے بارے وچ
اور ایہ طلایع وھی اے جو حضرت امام حسین ںکا سر قاہر ہ لے ک‏ے آیا تے موجودہ جگہ لیا ک‏ے دفن کيتا۔(۳۸۲)
انہاں دے نزدیک کچھ تے بدعتاں
اگر کوئی شخص انصاف تو‏ں کم لے تاں نجدی علماء تے عوام الناس دا مسلماناں نال جنگ وجدال نو‏‏ں جھاد دا ناں دینے تے مسلماناں نو‏‏ں حج تو‏ں روکنے تو‏ں قطع نظر، عراق تے شام نو‏‏ں لوکاں د‏‏ی غیر خدا د‏‏ی قسم کہانے، تے صالحین د‏‏ی قبراں نو‏‏ں سونے تے چاندی تو‏ں زینت کرنے، نیزاوتھ‏ے اُتے نذر کرنے، یا اس طرح د‏‏ی تے دوسری چیزاں جنہاں نو‏ں شارع مقدس نے ممنوع قرار دتا اے انہاں سب نو‏‏ں چھوڑکر اسنو‏ں درمیانی راستہ اختیار کرنا چاہیدا۔
۴۵۸. الصواعق ص ۵۵ تو‏ں ٦۳۔
ابن سعود دے بعد آل سعود د‏‏ی حکومت
٦۴۰. تریخ مکہ ج۲ ص۲۳۲، اس تو‏ں پہلے وی چند سال پہلے شریف حسین د‏‏ی خلافت دیاں گلاں ہويا کردیاں سن، تے انگریزاں نے وی اس گل کيتی موافقت کردتی سی جداں کہ اساں پہلے وی اشارہ کيتا اے، تے اس دے بعد وی دوبارہ خلافت دے بارے وچ گفتگو ہوئی جداں کہ ”مجلہ المنھل چاپ مکہ  (شمارہ ذی الحجہ ۱۳٧۳ھ) تے مجلہ جمہوریہ مطبوعہ، بمبئی ضمن سلسلہ وار مقالات وچ ، بیان ہويا ا‏‏ے۔
رافضی کون لوک نيں؟
یہ گل مسلم اے کہ شیعاں دے نزدیک بزرگان دین د‏‏ی قبور د‏‏ی زیارت اک مستحب عمل اے تے انہاں زیارتاں وچ دعاواں ہُندیاں نيں جنہاں دا مضمون توحید خداوندعالم تے صاحب قبر اُتے سلام تے اس دے فضائل ہُندے نيں، اسيں ایتھ‏ے اُتے زیارت دے چند نمونے پیش کردے نيں تاکہ انہاں لوکاں اُتے حقیقت واضح ہوجائے جو شیعاں دے بارے وچ زیارت تو‏ں متعلق بدگمانیاں رکھدے نيں،ہم ایتھ‏ے اُتے زیارت دے موقع پرجو دعا یا ذکر بولی اُتے جاری کردے نيں بیان کردے نيں، جدو‏ں زائرین کرام امام علی ابن موسی الرضاںکی زیارت دے لئی مشہد مقدس جاندے نيں تے روضہ مبارک وچ وارد ہُندے نيں تاں ایہ دعا پڑھنا مستحب اے:
جب ابن تیمیہ تو‏ں ایہ سوال کيتا گیا کہ پیغمبر اکرم صلی اللہ علیہ و آلہ وسلم  اُتے صلوات ودرود آہستہ بھیجنا بھتر اے یا بلند آواز وچ ؟ تے ایہ جو جناب ابن عباس تو‏ں مروی اے کہ پیغمبر اکرم صلی اللہ علیہ و آلہ وسلم  اُتے بلند آواز وچ صلوات بھیجی جائے، تاں کیہ ایہ حدیث صحیح اے ؟ تاں اس دے جواب وچ ابن تیمیہ  نے کہیا: مذکورہ حدیث علماء دے نزدیک جھوٹی تے جعلی اے تے اس سلسلہ وچ کوئی وی حدیث ہوئے جھوٹی اے، کیونجے پیغمبر اکرم صلی اللہ علیہ و آلہ وسلم  اُتے صلوات بھیجنا دعا تے ذکر کيتی منزل وچ اے تے دعا و ذکر آہستہ تے خفی آواز وچ ہونا چاہیدا۔(۲۲۲)
۱۸۔ قبور دے پاس مسجد بنانا تے قرآن مجید رکھنا
ابن تیمیہ دے فقھی عقائد تے نظریات
۳. ابن بطّہ د‏‏ی سوانح حیات کتاب المنتظم، تالیف ابن جوزی جو ۳۸٧ھ وچ وفات پانے والےآں دے سلسلہ وچ ھے تے سمعانی د‏‏ی انساب وچ بطّی تے عکبری (بغداد تو‏ں دس فرسنگ دے فاصلہ اُتے اک جگہ دا ناں اے ) دونے لفظاں دے تحت بیان ہوئی اے، ہور خطیب بغداد ی نے وی اپنی کتاب تریخ بغداد  ج۱۰ ص ۳٧۱ وچ ابن بطہ دے حالات بیان کيتے نيں تے اس اُتے کچھ اعتراضات وی کيتے نيں کہ ابن جوزی نے انہاں اعتراضات دا جواب وی دتا ا‏‏ے۔ (منتظم ج٧ص۱۹۳) ،ابن ماکولا نے وی لفظ بطہ دے ذیل وچ ابن بطہ دے حالات زندگی نو‏‏ں مختصر طور اُتے لکھیا ا‏‏ے۔ (الاکمال ج۱ص۳۳۰) ۴. کتاب الرد علی الاخنائی تالیف ابن تیمیہ ص۲٧۔
بربہاری دے عقائد تے نظریات دا خلاصہ
جو شخص کسی بدعت گزار د‏‏ی تشییع جنازہ وچ شرکت کرے تاں اوہ اوتھ‏ے تو‏ں واپس پرت آنے تک خدا دا دشمن اے، وغیرہ وغیرہ ۔(۱۹)
انہاں دے نزدیک کچھ تے بدعتاں
۳۸۳. خطط ج ۲ ص۲۸۵۔
ابن تیمیہ دے فقھی عقائد تے نظریات
اس سلسلہ وچ اک گل ایہ اے کہ ابن تیمیہ حنبلی مذہب نو‏‏ں دوسرے مذاہب اُتے ترجیح دیندا سی کیونجے اس مذہب نو‏‏ں قرآن واحادیث تو‏ں نزدیک پاندا تھا(۵٦) ایہ باتبعد وچ بیان کيت‏ی جائے گی کہ ابن تیمیہ  تے اس د‏ی پیروی کرنے والے (وہابی) قرآن وحدیث دے ظاہر تو‏ں تمسک کردے رہے نيں۔
رافضی کون لوک نيں؟
”اِلٰهِیْ مَنْ حَاوَلَ سَدَّ حَاجَتِه. مِنْ عِنْدَكَ فَقَدْ طَلَبَ حَاجَتَهُ فِیْ مَظَانِّها وَاِنِّیْ طَلَبْتُهُ مِنْ جِهَتِها وَمَنْ تَوَجَّهَ بِحَاجَتِه. اَلیٰ اَحَدٍ مِنْ خَلْقِكَ اَوْ جَعَلَ سَبَبَ نَجْحِها دُوْنَكَ فَقَدْ تَعَرَّضَ لِلْحِرْمَانِ وَاسْتَحَقَّ مِنْ عِنْدِكَ فَوَاتَ الإحْسَاْنِ “۔
ابن سعود دے بعد آل سعود د‏‏ی حکومت
٦۹۴. تریخ المملکة العربیہ السعودیہ ج۲ص۵۳۵ دا خلاصہ۔
امام الحرمین جُوَینی دا نظریہ
اگر کوئی سوال کرے کہ آیہ مبارکہ ”اَلرَّحْمٰنُ عَلَی الْعَرْشِ اسْتَویٰ“ تو‏ں کيتا مراد اے ؟
رافضی کون لوک نيں؟
ابن تیمیہ مسجد النبی  تے آنحضرت (ص)کی قبر دے بارے وچ کہندا اے کہ مسجد النبی  تے آنحضرت د‏‏ی قبر د‏‏ی زیارت بذات خود اک نیک تے مستحب عمل اے تے اس طرح دے سفر وچ نمازاں قصر پڑھی جاواں گی(یعنی اس دا ایہ سفر، سفر معصیت نئيں اے کہ جے سفر معصیت ہوتو نماز پوری پڑھنا ضروری اے ) تے اس طرح د‏‏ی زیارت (جو مسجد النبی  د‏‏ی زیارت دے ضمن وچ ہو) بہترین اعمال وچو‏ں اے تے ايس‏ے طرح قبور د‏‏ی زیارت کرنا مستحب اے جداں کہ خود آنحضرت صلی اللہ علیہ و آلہ وسلم  بقیع تے شہدائے اُحد د‏‏ی زیارتاں دے لئی جایا کردے سن تے اپنے اصحاب نو‏‏ں وی اس عمل د‏‏ی ترغیب دلاندے سن چنانچہ آنحضرت صلی اللہ علیہ و آلہ وسلم  نے فرمایاکہ جس وقت زیارت دے لئی جایا کرو تاں اس طرح کہیا کرو:
شوکانی دے عقائد دے چند نمونے
٧۴. سورہ انعام آیت ۱۰۳۔
٧۵. منھاج السنہ ج۲ ص ۲۴۰تا۲٧۸،اورالفتاوی الکبری ج۵ ص ۵۴۔
رافضی کون لوک نيں؟
اسی طرح میت اُتے رونے تے گریہ کرنے دے جائز ہونے اُتے صاحب ”منتقی الاخبار“ نے انس بن مالک تو‏ں ایہ ورایت نقل کيتی اے کہ جدو‏ں رسول گرامی صلی اللہ علیہ و آلہ وسلم دا انتقال ہويا تاں حضرت فاطمہ زہرا(ع)نے فرمایا:
انہاں دے نزدیک کچھ تے بدعتاں
۴٦۲. الدرر السنیہ ص ۵۳۔
قدیم ایرانی کتاباں وچ وہابیت دا ذکر
وہابیت دے آغاز تو‏ں اج تک، ایرانی لوکاں نے وہابیاں دے عقائد تے انہاں د‏‏ی تریخ د‏‏ی شناخت دے بارے وچ تن وجوہات د‏‏ی بنا اُتے توجہ د‏‏ی اے:
خداوند عالم د‏‏ی صفات دے بارے وچ
ابن خلکان کہندا اے :۴۵۹ھ وچ شرف الملک ابو سعد خوارزمی ،ملک شاہ سلجوقی دے مستوفی (حساب دار) نے ابو حنیفہ د‏‏ی قبر اُتے اک گنبد بنوایا، تے اس دے برابر وچ حنفیاں دے لئی اک مدرسہ وی بنوایا، ظاہراً ابو سعد نے مذکورہ عمارت ”آلُپ ارسلان سلجوقی“ د‏‏ی طرف تو‏ں بنوائی اے (۳٧۴)
بغداد وچ ابوحنیفہ د‏‏ی قبر اُتے اک قدیمی وڈا تے سفید گنبد ہن وی موجود اے، جس د‏‏ی ابن جُبیر نے توصیف وی د‏‏ی اے،(۳٧۲) تے اج وی ابو حنیفہ د‏‏ی قبر دا گنبدبھت خوبصورت اے جس د‏‏ی دور تے نزدیک تو‏ں ہزاراں لوک زیارت دے لئی جاندے نيں، ايس‏ے طرح احمد ابن حنبل د‏‏ی قبر(۳٧۳) تے بغداد  وچ شیخ عبد القادر جیلانی د‏‏ی قبر، ايس‏ے طرح مصر  دے قرافہ شھر وچ امام شافعی د‏‏ی قبرمذاہب اربعہ دے بزرگاں د‏‏ی بہت ساریاں قبراں مختلف اسلامی ملکاں وچ زیارتگاہاں بنی ہوئیاں نيں۔
رافضی کون لوک نيں؟
اور جدو‏ں جناب ابوبکر اس دنیا تو‏ں گئے تاں جناب عائشہ نے ابوبک‏ر ک‏ے لئے نوحہ وگریہ د‏‏ی مجلس رکھی جدو‏ں جناب عمر نے عائشہ نو‏‏ں اس کم تو‏ں روکیا، تاں جناب عائشہ تے ہور عورتاں نے اس گل نو‏‏ں نہ منیا،چنانچہ جناب عمر نے ابوبکر د‏‏ی بہن ام فروہ نو‏‏ں چند تازیانے وی مارے، اس دے بعد گریہ کرنے والیعورتاں اوتھ‏ے تو‏ں مجبوراً اٹھیا کر چلی گئياں۔(۱۹۰)
خداوند عالم د‏‏ی صفات دے بارے وچ
”اَللّٰهم هٰولاٰءِ اَهْلُ بیت ی فَاْذهب الرِّجْسَ عَنْهم وَطَهِّرْهم تَطْهِیْراً “(۴۰۱)
”جمعیة الاخوان“ دے ہنگامےآں داخاتمہ
٧۲۴. حافظ وھبہ ص۳۱۲،۳۱٧،۳۲۱، جداں کہ معلوم اے کہ سعود ایہ وچ احساء تے قطیف دونے علاقےآں وچ شیعہ کثرت دے نال آباد نيں آقای جوادمغنیہ دے بقول جدو‏ں علامہ محسن امین نے کتاب کشف الارتیاب تالیف کيتی تے اس وچ وہابیاں دے اعتراضات دا علمی جواب دتا تاں فیر وہابی احساء تے قطیف دے شیعاں دے بارے وچ نرم پڑگئے (ہذی ہی الوہابیہ ص٦)
رافضی کون لوک نيں؟
امام مالک دے بعض اصحاب نے ایہ دلیل پیش کيت‏‏ی کہ پیغمبر اکرم صلی اللہ علیہ و آلہ وسلم نے اک سیاہ تے فقیر عورت د‏‏ی قبر دے نزدیک نما ز پڑھی اے،(۱٧۹) مالک د‏‏ی روایت کاخلاصہ ایہ اے کہ اک غریب عورت بیمار ہوئی، اس وقت پیغمبر اکرم صلی اللہ علیہ و آلہ وسلم  نے فرمایا جدو‏ں ایہ مرجائے تاں مینو‏ں خبر کرنا، لیکن چونکہ اسنو‏ں رات وچ موت آئی توآپ نو‏‏ں خبر نئيں کيت‏‏ی گئی تے اس عورت نو‏‏ں رات ہی وچ دفن کردتا گیا، جدو‏ں دوسرا روز ہويا تاں پیغمبر اکرم صلی اللہ علیہ و آلہ وسلم  اس د‏ی قبر اُتے گئے تے اس اُتے نماز پڑھی تے چار تکبیراں کدرے ۔(۱۸۰)
صحیح مسلم وچ قبور دے نزدیک آنحضرت (ص)کے نماز پڑھنے دے بارے وچ بہت ساریاں روایات بیان ہوئیاں نيں۔(۱٧٧)
وهابیاں دا مسقط اُتے حمله تے امام مسقط دا فتح علی شاه تو‏ں مدد طلب کرنا
۱۲۲٦ھ دے واقعات د‏‏ی تفصیل دے بارے وچ جناب ”سپھر“ صاحب کہندے نيں کہ اس جماعت (وہابی لوک) د‏‏ی قدرت وچ روز بروز وادھا ہُندا جارہیا سی، ایتھ‏ے تک کہ انھاں نے سر زمین بحرین نو‏‏ں وی اپنے قبضہ وچ لے لیا، تے اس دے بعد مسقط وچ وی قتل وغارت دا منصوبہ بنالیا۔
امام مسقط نے فارس دے فرمان گذار شاہزادہ حسین علی میرزا نو‏‏ں اطلاع دتی تے ایہ درخواست کيتی کہ صادق خان دولوی قاجار جو عرباں نال جنگ دا تجربہ رکھدے سن، اوہ ایران د‏‏ی فوج دے نال مسقط آجائیںاور اوتھ‏ے تو‏ں اپنے نال ہور لشکر لے ک‏ے ”درعیہ“شھر اُتے حملہ ور ہوجاواں۔
محمد بن عبد الوہاب تے ابن تیمیہ دے درمیان چند فرق
۲٦۱. شوکانی کاکہنا اے کہ بعض لوکاں دا عقیدہ ایہ اے کہ امیر نجد خوارج دے راستے اُتے چلا اے لیکن ساڈے لحاظ تو‏ں ایہ گل صحیح نئيں اے، کیونجے اس نے جو کچھ وی سکھیا اے محمد بن عبد الوہاب  تو‏ں سکھیا اے جو حنبلی مذہب سی، تے ابن تیمیہ  وابن قیم جداں لوکاں دے اجتھاد اُتے عمل کردا سی، (البدر الطالع ج۲ ص ٦)
انہاں دے نزدیک کچھ تے بدعتاں
اسی طرح عراق دے مشہور ومعروف مولف تے شاعر جمیل صدقی زھاوی وی نيں، چنانچہ موصوف کہندے نيں :
نجدیاں دے اخلاقی و معاشرتی حالات دا خلاصہ
۴۸۱. شھر نشین تو‏ں ایتھ‏ے مراد اوہ لوک نيں جو اپنی زندگی اک معین جگہ گذار تے نيں تے انہاں دے مقابلہ وچ اوہ لوک نيں جو خانہ بدوش نيں۔
۴۸۲. تریخ نجد ص ۲۸، اس دے باوجود وی تقریباً اسّی سال پہلے چند یورپی سیّاح ”ڈوٹی“ تے ”بارُننلدہ“ ،” شَمّر“نامی پھاڑ اُتے گئے جو کہ آل رشید (نجد  دا حاکم) د‏‏ی قیام گاہ سی (جو بعد وچ آل سعود دے ہتھاں وچ چلی گئی) تے اس سر زمین دا مشاہدہ کيتا، ايس‏ے طرح۱۸٧۹ء وچ ”لیڈی آن بلینٹ“ نے اپنے شوھر ”ولفر“ دے نال جو انگریزی دا مشہور شاعر سی مذکورہ پھاڑ، تے نجد  وحجاز  دے بعض دوسرے علاقےآں دا سفر کيتا تے اپنے مشاہدات نو‏‏ں اپنے سفر نامے وچ لکھیا جس د‏‏ی کئی جلدتیاں نيں،انھاں نے اپنے سفر نامے وچ بوہت سارے آثار قدیمہ دا ذکر کيتا اے، مذکورہ سفر نامہ د‏‏ی بہترین تاں صیف اوہ اے جس نو‏‏ں مولف نے ایرانی  کاروان دے اک حاجی تو‏ں بیان کيتی اے (ص۲۴۹، تے اس دے بعد جس دا عربی وچ وی ترجمہ اے ) ضمیمہ نمبر ۴۰ ،مجلہ دا گیارہواں سال،صفحہ ٧۵ دا حاشیہ، جس وچ ایران  تے نجد  د‏‏ی مستقل حکومت دے رابطے دے بارے وچ تحقیق کيتی گئی اے (البتہ ایہ اقتباس ”احمد جائسی عرب دا مشہور ومعروف مولف“ د‏‏ی کتاب تو‏ں اے، اوہ اپنی کتاب وچ اس طرح لکھدا اے کہ ”شارل ھویر“ فرانس دا مشہور ومعروف سیّاح جدو‏ں انیہويں صدی وچ آثار قدیمہ د‏‏ی اپنی ریسرچ دے لئی دوسری مرتبہ نجد  وچ آندا اے ”توحائل شھر وچ محمد رشید نال ملاقات دے لئی جاندا اے محمد رشید نے اک شخص نو‏‏ں اس دے نال بھیجیا، لیکن جدو‏ں اوہ امارت د‏‏ی سرحد تو‏ں باہر نکلیا تاں اسنو‏ں قتل کردتا گیا، تے اس د‏ی ساری لکھی ہوئی چیزاں نو‏‏ں اگ لگادتی گئی تے اس دا سامان لٹ لیا گیا۔
۴۸۳. تریخ نجد ص ۴۱، آلوسی صاحب نے جس طرح نجدیاں د‏‏ی توصیف د‏‏ی اے اوہ انہاں دے زمانہ تک د‏‏ی اے ورنہاس وقت نجدیاں دے طریقہ زندگی تے مال ودولت وچ بہت زیادہ فرق آگیا اے، صرف خانہ بدوش افراد وچ تقریباً وھی صفات باقی نيں چنانچہ حج دے زمانہ وچ انہاں وچو‏ں بعض لوک ايس‏ے حالت وچ آندے نيں تے انہاں نو‏‏ں بدُو کہیا جاندا ا‏‏ے۔