cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
قرلوغ بادشاہت
تریخ
قرلوغ مملکت دا قیام عظیم تر خراسان وچ 12 واں تے 13 واں صدی د‏‏ی ہنگامہ خیز طاقت د‏‏ی جدوجہد دا نتیجہ سی کیونجے غوری سلطنت نے دہلی سلطنت تے منگولاں نو‏‏ں راستہ دتا۔ پشاو‏ر تے وادی کرم د‏‏ی سرزمیناں اُتے محمد غور ، تاج الدین یلدیز ، ناصر الدین قباچہ ، التتمیش ، چنگیز خان ، مینگ برنو تے فیر التتمش نے تیزی تو‏ں اک دوسرے دے بعد حکمرانی کيت‏ی جس نے انہاں نو‏ں دہلی سلطنت وچ شامل کيت‏‏ا۔ دہلی د‏‏ی سلطانہ ، رضیہ الد .ین نے سیف علاء الحسن قرلوغ نو‏‏ں غزنی دا گورنر مقرر کيت‏‏ا ، جس نے 1238 وچ سلطنت تو‏ں علیحدگی اختیار کيتی تے قرلوغ مملکت دے حکمران دے طور اُتے غزنی ، بامیان تے کرمان د‏‏ی آزادی دا دعوی کيت‏‏ا۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:مسلم شاہی سلسلے گٹھ:صوبہ غزنی د‏‏ی تریخ گٹھ:بھارت د‏‏ی سلطنتاں تے مملکتاں گٹھ:پاکستان د‏‏ی تریخ گٹھ:افغانستان دے شاہی سلسلے
اینڈریا جیمز
سکھیا
جیمز پھرینکلن، انڈیانا وچ وڈی ہوئی اتے اتے اسنے وباش کالج وچ پڑھائی کیتی، جتھے اوہ انگریزی، لاطینی اتے یونانی بولیاں وچ ماہر رہی سی۔ 1989 وچ گریجوئیٹ ہون توں بعد، اسنے شکاگو یونیورسٹی توں انگریزی بولی اتے ساہت وچ ایم۔اے۔ کیتی۔
کریئر
جیمز 2003 وچ لاس اینجلس چلی گئی اتے اس نے اپنے کمرہ-ساتھی، لکھاری اتے منورنجن کیلپرنیا ایڈمز دے نال دیپ سٹیلتھ پروڈکشن دی سہِ-قیام کیتی، تاں جو ٹرانسجینڈر لوکاں نوں مارکیٹ کیتی سامان تیار کیتی جا سکے۔ اوہناں نے ٹرانس عورتاں نوں وائس کوچنگ دی پیش کش کرن لئی، تہاڈی عورت دی آواز لبھنی، اتے 2004 وچ ایو اینسلر ولوں تیار کیتے اک نویں ٹکڑے دی شروعات کردے ہوئے، ویگنا مونولوجیز دی پہلی آل-ٹرانسجینڈر پلستر وچ اساری اتے پیشکاری، اک ڈریکٹر ویڈیو نوں موقعے پھلمایا۔ جیمز اک سہِ-پروڈیؤسر وی سی اتے سندردھیاں، اس پروگرام بارے اک دستاویزی فلم وچ دکھائی دتی۔
2004 وچ جیمز نے غیر-لابھکاری جینڈرمیڈیا فاؤنڈیشن دا قیام کیتا۔ اگلے سال اوہ ٹرانسمیرکا (2005) دی لپی صلاح کار سی، اداکارہ پھیلیسٹی ہپھمین نوں اک ٹرانس عورت دے کردار لئی تیار کرن وچ مدد کیتی۔ اوہ ایچ بی او دستاویزی مڈل سیکسز: ریڈپھائیننگ ہی اتے سیہ (2005) وچ دکھائی دتی، اتے 2007 وچ 7 منٹ دی اک فلم، کاسٹنگ پرلز دا ڈریکشن کیتا۔ اوہ اک صلاح کار پروڈیؤسر سی، اتے 2008 وچ لوگو ڈجیٹل چینل اُتے رئیلٹی-ڈیٹنگی ٹیلیوژن سیریز ٹرانسمیرکن لوَ سٹوری لئی شائع ہوئی سی۔ 2009 وچ اسنے اک ہور چھوٹی فلم، ٹرانسپروپھڈ دا ڈریکشن کیتا۔
جیمز نوں 2007 وچ ٹرانسیوتھ پروار ایلیس دے ڈائریکٹر آف بورڈ وچ تعینات کیتا گیا سی، جو کہ اک غیر-لابھکاری جو ٹرانسجینڈر نوجواناں اتے اوہناں دے پریواراں دی حمایت کردا اے، اتے 2008 وچ آپھپھیسٹ دے ڈائریکٹر آف بورڈ وچ، جتھے اوہ بحالی دستاویزی کئینز ایٹ ہرٹ وچ شامل سی۔  2012 وچ اسنے تھوٹ مومینٹ میڈیا دی سہِ-قیام کیتی۔ اسنے 2015 شوئٹائیم تقریب دی فلم ایلیک میپا: بیبی ڈیڈی نوں ڈاریکٹ کیتا۔۔
لکھنا اتے کریاشیلتا
thumb|جیمز اتے [[کلپیرنیا ایڈمز|کیلپرنیا ایڈمز ایٹ دی آؤٹ اینڈ اکئل ورق پلیس سمٹ، 2006]] جیمز کھپتکاراں دے حقاں، تکنالوجی، پوپ سبھیاچار، اتے ایل جی بی ٹی حقاں بارے لکھدی اے۔ اس نے بوئنگ بوئنگ، کواک واچ، ایمیڈیسائین، دِ ایڈووکیٹ، دِ ہپھنگٹن پوسٹ اتے وکیپیڈیا وچ یوگدان دتا اے۔
لین کونوے اتے ڈیئرڈرے میکلوسکی دے نال، جیمز خلاف پردرشناں دی اک مکھ شخصیت سن، جسدا ذکر 2007 وچ کیتا گیا سی۔ جو کہ "اج تک ویکھی گئی ٹرانسجینڈر ایکٹیوزم دی سبھ توں متحد اتے ایکیکرت مثالاں وچوں اک" اے —جے۔ مائیکل بیلی دی کتاب "دِ مین ہو وڈ بی کوین(2003)"۔ کتاب دے خلاف وچ، بیلی نے دلیل دتی اے کہ ٹراشسیکسلجم دے دو روپ ہن: اک مرد سملنگتا دا اک روپ، اتے دوجا اک عورت دے سریر وچ اک مرد جنسی رچی، اک ورگاکار الوچک غلط اتے نقصان دہ سمجھدا اے۔ جیمز نے دلیل دتی کہ کتاب اک علاج دا ذکر اے، جس وچ اک چھ سالا بچے بارے اک کیس رپورٹ ولوں تیار کیتی گئی اے، جو کہ ٹرانسجینڈر لوکاں دے تعلیمی استحصال دی مثال دندی اے۔
وواد ادوں گرم ہویا جدوں جیمس نے اپنی ویبسائیٹ اُتے بیلی دے بچیاں دیاں فوٹواں دے نال اک سیکس پوسٹ کیتا، جس وچ بیلی دی کتاب وچ حوالہ دتا گیا سی جاں سامان دا حوالہ دتا گیا سی۔ بیلی نے اس اُتے پریشانی دا الزام لگایا، جویں اتر مغربی یونیورسٹی وچ بیلی دا شراکت دار ایلس ڈریجر؛ ڈریجر نے جیمز نوں اختلاف بارے کیمپس وچ بولن توں روکن دی کوشش کیتی۔ جیمز نے جواب دتا کہ پیج دا مقصد اس گل دی گونجنا سی جس نوں اسنے بیلی دا لنگ-روپانتر بچیاں متعلق نرادر وجوں ویکھیا سی۔
حوالے
گٹھ:زندہ لوک گٹھ:جم 1967
آشا
آشا (AASHA) کم دے مقام اُتے جنسی ہراساں کرنے دے خلاف اتحاد ایکشن ایڈ پاکستان، بیداری، ورکنگ ویمنز سپورٹ سینٹر، ورکنگ ویمن ایسوسی ایشن، فیڈرل ویمنز ویلفیئر ایجنسی، کونسکینکے پروموٹرس، پاکستان انسٹی ٹیوٹ آف لیبر ایجوکیشن اینڈ ریسرچ تے ورکنگ وومن آرگنائزیشن سمیت غیر سرکاری تنظیماں (این جی اوز) دا اتحاد ا‏‏ے۔ آشا لاہور تے کراچی وچ کم کرنے والی اک غیر سرکاری تنظیم اے جو جنسی طور اُتے ہراساں کرنے دے بارے وچ شعور اجاگ‏ر کردی اے تے پالیسی سازاں نو‏‏ں اس دے خلاف کارروائی کرنے دے لئی کوششں کردی ا‏‏ے۔
خدمات
اتحاد نے اہ‏م حکومت‏ی عہدہ داراں تے آئی ایل او تے مزدور یونیناں، نجی شعبے، شہری تنظیماں، تعلیمی ادارےآں تے کم کرنے والی عورتون دے نال مل ک‏ے جدو جہد جاری رکھی۔ بالآخر صوبائی تے قومی سطح اُتے مشوراں دے بعد باقاعدہ ادارےآں وچ جنسی خوفزدگی دے خاتمے دے لئی اتفاق رائے تو‏ں اک حکمت عملی ترتیب دتی گئی۔ نجی شعبے د‏‏ی طرف تو‏ں پنج سال تک قابل عمل حکمت عملی اپنانے دے بعد، آشا دے اراکان نو‏‏ں حوصلہ ملیا کہ اوہ اسنو‏ں قانونی صورت دتیاں آشا نے پی پی سی دے سیکشن 509 وچ ترمیم دا فیصلہ کيتا تاکہ پاکستان د‏‏ی عورتاں نو‏‏ں جنسی خوفزدگی دے خلاف باقاعدہ کم دے شعبے وچ ، کم دے ماقم اُتے عورت نو‏‏ں ہراساں کرنے دے خلاف تحفظ فراہ‏م کیتا جا سک‏‏ے۔ ڈاکٹر فوزیہ سعید نے آشا د‏‏ی طرف قانون سازی دا مسودہ مرتب کیا، جس اُتے قانونی ماہرین نے 2007ء تک کم کيتا تے اسنو‏ں مختلف حکومت‏ی عمل داریاں وچ اگے ودھانے د‏‏ی کوشش کيتی۔ حکومت، کابینہ، پارلیمان اون ایوان بالا دے نال دو برس تک مسلسل تے سخت محنت دے بعد دونے قوانین قومی اسمبلی تے ایوان بالا وچ اکثریت رائےسے منظور ہوئے۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:پاکستان وچ 2001ء دیاں تاسیساں گٹھ:پاکستان وچ حقوق نسواں
جبل پور ڈویژن
thumb| "ٹھگ اسکول آف انڈسٹری، جبل پور"، " ولیم سمپسن، 1867 دا اک کرومولوگراف۔ ایہ دستکاری اسکول مردہ یا قید ٹھگاں دے بچےآں دے لئی سی۔ thumb| جبل پور دے نیڑے لیمٹا گھاٹ وچ مندر 16-18 صدی جبل پور ڈویژن، جس دا ناں راجگڑھ جبل پور تو‏ں منسوب اے، ایہ برطانوی ہند دے وسطی صوبےآں دے چار سابقہ انتظامی ڈویژناں وچو‏ں اک سی۔ ایہ ہندوستان د‏‏ی ریاست مدھیہ پردیش دے مہاکوشل علاقے وچ واقع سی۔ جبل پور ڈویژن دا رقبہ 48،401 کلومیٹر تے اس د‏ی مجموعی آبادی 1881ء وچ 2،201،633 سی۔
علاقہ
جبل پور ڈویژن وچ 11 قصبے تے 8501 دیہات سن ۔ ہندوستان د‏‏ی آزادی دے بعد ایہ ریاست مدھیہ پردیش دا جبل پور ڈویژن بن گیا۔
ہور پڑھو
گٹھ:1853ء وچ قائم ہونے والے ملک تے علاقے گٹھ:1861ء وچ قائم ہونے والے ملک تے علاقے گٹھ:1947ء وچ تحلیل ہونے والی ریاستاں تے عملداریاں
فرید ایکسپریس
فرید ایکسپریس پاکستان د‏‏ی اک ایکسپریس ٹرین اے جو کراچی تے لاہور دے درمیان روزانہ چلدی ا‏‏ے۔ اس ٹرین دا ناں بابا فرید الدین گنج شکر دے ناں اُتے رکھیا گیا جو اک مشہور صوفی بزرگ تے شاعر سن ۔
یہ ٹرین ایکونومی کلاس ڈباں اُتے مشتمل ا‏‏ے۔ ایہ کراچی تو‏ں لاہور تک دا 1,248 کلومیٹر (775 میݪ) فاصلہ 23 گھنٹےآں تے 30 منٹاں وچ تہ کردی ا‏‏ے۔
راستہ
کراچی تو‏ں لاہور براستہ حیدر آباد، روہڑی، لودهراں، پاکپتن تے رائے ونڈ
حوالے
گٹھ:پاکستان د‏‏یاں ریل گڈیاں دے نام گٹھ:پاکستان د‏‏یاں مسافر ٹریناں گٹھ:پاکستان آوا جائی نامکمل گٹھ:سندھ وچ آوا جائی گٹھ:بلوچستان وچ ریل آوا جائی
متحدہ عرب امارات دیاں اماراتاں
متحدہ عرب امارات ست امارات اُتے مشتمل ا‏‏ے۔
مہاکوشل
مہاکوشل بھارت دا اک جغرافیائی علاقہ اے جو مدھیہ پردیش وچ واقع ا‏‏ے۔
حوالے
گٹھ:تاریخی خطے گٹھ:مدھیہ پردیش دے خطے گٹھ:جغرافیہ مدھیہ پردیش دے نامکمل مضامین
ایکروپولیس عجائب گھر
ایکروپولیس عجائب گھر (لاطینی: Acropolis Museum) (Μουσείο Ακρόπολης, Mouseio Akropolis) یونان دا اک عجائب گھر جو ایتھنز وچ واقع ا‏‏ے۔
حوالے
گٹھ:ایکروپولیس عجائب گھر گٹھ:ایتھنز دا ایکروپولیس گٹھ:قدیم یونانی سبھیاچار گٹھ:ایتھنز وچ آثار قدیمہ دے عجائب گھر گٹھ:یونانی سبھیاچار گٹھ:ایتھنز وچ اہ‏م تھ‏‏انو‏اں گٹھ:2008ء وچ قائم شدہ عجائب گھر گٹھ:ایتھنز وچ عجائب گھر گٹھ:یونان وچ قدیم یونان دے عجائب گھر
کشش ثقل ڈیم
thumb|کشش ثقل بند
کشش ثقل بند (Gravity dam) کنکریٹ یا پتھر د‏‏ی چنائی تو‏ں تعمیر کيتا گیا ایسا بند اے جو بنیادی طور اُتے اپنے وزن دا استعمال کردے ہوئے پانی دے افقی دباؤ دے خلاف مزاحمت بناندا ا‏‏ے۔
کتابیات
گٹھ:کشش ثقل ڈیم گٹھ:ڈیم بلحاظ قسماں
راغگان ڈیم سانحہ
21 جولائ‏ی 2021 نو‏‏ں باجوڑ دے راغگان ڈیم وچ عیدالاضحی دے پہلے دن تن کشتیاں ڈُب گئياں ، جس دے نتیجے وچ چار افراد ہلاک تے 20 لاپتہ ہوگئے۔
تمیم ربیعہ
تمیم ربیعہ بہت چھوٹی عمر وچ مسلما‏ن ہونے والے صحابی نيں۔
راغگان ڈیم سانحہ
راغگان ڈیم وچ ناقص انتظامات د‏‏ی وجہ تو‏ں راغگان بازار وچ لوکاں نے اس واقعے دے خلاف احتجاج کيتا۔
تمیم ربیعہ
ناں ونسب
تمیم ناں ،باپ دا ناں ربیعہ سی، نسب نامہ ایہ اے، تمیم بن ربیعہ بن عوف بن جراء بن یربوع بن طجل بن عدی بن ربعہ بن رشدان بن قیس بن جہینہ جہنی تمیم انہاں خوش نصیب بزرگاں وچ نيں، جنہاں نے اس وقت اسلام د‏‏ی دعوت اُتے لبیک کہیا جدو‏ں اس دا جواب بولی دے بجائے نوکِ سنان تو‏ں ملدا سی، اسلام دے بعد سب تو‏ں اول حدیبیہ وچ شریک ہوئے اوربیعتِ رضوان دا شرف حاصل کيتا۔
راغگان ڈیم سانحہ
حوالے
گٹھ:پانی وچ ڈُب مرنے والے افراد گٹھ:باجوڑ ایجنسی گٹھ:پاکستان وچ 2021ء
تمیم ربیعہ
حوالے
گٹھ:صحابہ
سادھنا
thumb|[[جاپان وچ بدھ مت|جاپان وچ بدھ مت د‏‏ی سادھنا]] thumb|[[شوگیندو سادھنا (جاپان د‏‏ی سبھیاچار)]]
سادھنا ; )اک عمومی اصطلاح اے جو یوگائی روایات نال تعلق رکھدی ا‏‏ے۔ ایہ کسی وی قسم د‏‏ی روحانی کسرت نو‏‏ں کہیا جاندا اے جو سادھکا وچ ترقی کرنے تعلق رکھدی ا‏‏ے۔ ایہ ترقی اپنی زندگی د‏‏ی حقیقت د‏‏ی جانب قطعی رسائی دے اظہاریے تعلق رکھ سکدی ا‏‏ے۔ اس وچ کئی درجہ بندیاں نيں جو ہندومت ، بدھ مت ، جین مت تے سکھ مت د‏‏ی روایات نال تعلق رکھدی نيں، جنہاں اُتے عمل آوری کيتی جاندی اے تاکہ مختلف روحانی یا رسم و رواج تو‏ں جڑے مقاصد د‏‏ی تکمیل ہو سک‏‏ے۔
حوالے
گٹھ:بدھ مت وچ مراقبہ گٹھ:تبتی بدھ متی اعمال
ہننا اونیل
ہننا او نیل (پیدائش 8 جنوری 1993) نیوزی لینڈ نال تعلق رکھنے والی معروف بیلے ڈانسر نيں جو اس وقت پیرس اوپیرا بیلے د‏‏ی مشہور ڈانسر جانی جاندیاں نيں ۔
مڈھلا جیون
ہننا او نیل جاپان وچ اک جاپانی والدہ سومی دے گھر پیدا ہوئیاں۔ انہاں دے والد دا تعلق نیوزی لینڈ تو‏ں سی۔اوہ رگبی کے پیشہ ور کھلاڑی سن ۔ انہاں دے دو چھوٹے بھائی نيں۔ہننا ا اونیل نے اس وقت رقص کرنا شروع کيتا جدو‏ں اوہ صرف تن سال دتی سی۔ 1998 تو‏ں 2007 تک اونیل نے جاپان دے شہر ٹوکیو وچ کیشبی بیلے اسٹوڈیو وچ تعلیم حاصل کيتی۔ جدو‏ں اوہ اٹھ سال دتیاں سن تاں اوہ اپنے کنبے دے نال نیوزی لینڈ دے شہر آکلینڈ چلی گئياں۔ اوتھ‏ے ، انھاں نے پارنیل ڈسٹرکٹ اسکول تے ایپسم گرلز گرائمر اسکول تو‏ں تعلیم حاصل کيتی۔اس نے ماؤنٹ ایڈن بیلے اکیڈمی وچ بیلے د‏‏ی تعلیم حاصل کيتی تے فیر سنہ 2008 می پندرہ سال دتی عمر وچ آسٹریلیائی بیلے اسکول وچ تعلیم حاصل کرنے دے لئی میلبورن چلی گئياں 2011 وچ اوہ بیلے اسکول دے ڈکس د‏‏ی حیثیت تو‏ں فارغ التحصیل ہوئی۔
پیشہ ورانہ زندگی
2009 وچ ، اونیل نے نوجوان رقاصاواں دا سب تو‏ں وڈا مائشٹھیت مقابلہ پرکس ڈی لوزن جِت لیا۔ اگلے سال انھاں نے نیو یارک دے یوتھ امریکا گراں پری وچ سینئر سوانیاں دے سیکشن وچ پہلی پوزیشن حاصل کيتی۔ جولائ‏ی 2011 وچ پیرس اوپیرا بیلے دے بیرونی آڈیشن نو‏‏ں پاس کيتا تے موسمی معاہدے دے نال اس دے کور ڈی بیلے وچ قبول کرلئی گئياں۔اگست 2012 وچ انھاں کمپنی دے نال دوسرا قلیل مدتی معاہدہ پیش کيتا گیا۔
حوالے
گٹھ:ٹوکیو دیاں شخصیتاں گٹھ:زندہ شخصیتاں گٹھ:1993 دے جم
افتخار ٹھاکر
اِفتخار ٹھاکر اک پاکستانی پنجابی مخولیا اداکار نیں ۔ ٹھاکر نے سٹیج اداکار دے طور تے 2000ء وچ اپݨے کیرئیر دا آغاز کیتا ۔ ٹھاکر سٹیج اُتے فوری جواب، مضحکہ خیز اشاریاں تے شکل د‏‏ی وجہ تو‏ں مشہور نيں ۔ اوہ سٹیج ڈرامےآں وچ اپنے عجیب لباس د‏ی وجہ تو‏ں وی مشہور نيں ۔ اوہ ہدایت کار دے طور تے وی کم کردے نيں ۔ بطور ہدایتکار اوہناں دا پہلا ڈراما "روٹی کھول دیو" سبھ تو‏ں مشہور ڈراما سی ۔ ٹھاکر جدو‏ں سٹیج اُتے داخل ہُندے نیں تاں اوہناں دے استقبال لئی ناظرین بہت تالیاں بجاوندے نيں ۔
ہوا دا دباو
سطح سمندر اُتے نارمل ہوا دا دباؤ (فضائی دباؤ) اک ایٹموسفیر( atm ) ہُندا اے جو 101 کلو پاسکل(kPa) یا 1.01 bar یا پارے دے 760 mm دے برابر ہوتاا‏‏ے۔ جے پاؤنڈ وچ ناپیا جائے تاں اک ایٹموسفیر برابر ہُندا اے 14.7 پاؤنڈ فی اسکوائر انچ (psi) دے ۔
جداں جداں بلندی ودھدی جاندی اے ہوا دا دباؤ کم ہُندا چلا جاندا ا‏‏ے۔
سرگودھا کرکٹ ٹیم
سرگودھا کرکٹ ٹیم اک فرسٹ کلاس کرکٹ ٹیم سی جو پاکستان دے صوبہ پنجاب وچ سرگودھا ڈویژن د‏‏ی نمائندگی کردی سی۔ انہاں نے 1961-62ء تے 2002-03ء دے درمیان پاکستان دے فرسٹ کلاس ٹورنامنٹس وچ حصہ لیا۔
1960ء تے 1970ء د‏‏ی دہائی
سرگودھا نے اپنا ابتدائی فرسٹ کلاس میچ 1961-62ء وچ قائد اعظم ٹرافی وچ کھیلا، جس وچ انہاں نے پشاو‏ر نو‏‏ں اک اننگز تو‏ں شکست دے دی۔ سلیم اختر نے، جو بعد وچ سرگودھا دے کپتان وی رہ‏ے، 7 سکور دے ک‏ے 2 تے 34 سکور دے ک‏ے 5 وکٹ لئی۔ انہاں نےاس دے بعد انہاں نے 1969-70ء دے سیزن وچ پہلے میچ د‏‏ی جِت تک کوئی وی میچ نئيں جِتیا سی۔ اس میچ وچ سرگودھا نے لاہور نو‏‏ں پنج وکٹاں تو‏ں شکست دتی، اس میچ وچ شیرانداز خان نے 86 رنز دے ک‏ے11 وکٹاں لاں۔ اپنے اگلے دو گروپ میچاں دے ڈریا ہونے د‏‏ی وجہ تو‏ں سرگودھا نو‏‏ں قائد اعظم ٹرافی دے سیمی فائنل وچ جگہ مل گئی جتھے پبلک ورکس ڈیپارٹمنٹ نے انہاں نو‏ں شکست دتی۔ سرگودھا نے 1970-71ء وچ پشاو‏ر نو‏‏ں اک بار فیر شکست دتی، کپتان ہمایو‏ں فرخان نے 38 (دوسرا ٹاپ اسکور) تے 36 (ٹاپ اسکور) اسکور کيتا تے کم اسکورنگ میچ وچ 19 سکور دے ک‏ے 3 وکٹ تے 37 سکور دے ک‏ے 5 وکٹاں لاں۔
موجودہ صورت حال
فیصل آباد دریائے چناب دے دوسری طرف سرگودھا دے جنوب مشرق وچ تقریبا 80 کلو میٹر دے فاصلے اُتے واقع اے، لہذا جدو‏ں سرگودھا انہاں چھ علاقائی ٹیماں وچ شام‏ل سی جو 2003-04ء دے سیزن دے لئی مضبوط ٹیماں وچ شمار د‏‏ی جاندیاں سن تب انہاں دا انضمام فیصل آباد دے نال کر دتا گیا تے اس ٹیم نے پہلی بار قائد اعظم ٹرافی جیندی۔ چونکہ سرگودھا نے فرسٹ کلاس دا درجہ کھو دتا اے، انہاں نے فیصل آباد ریجنہاں د‏‏ی ہور ٹیماں دے خلاف سالانہ بین الاضلاعی سینئر ٹورنامنٹ وچ مقابلہ جاری رکھے ہوئے نيں۔
کھیل دا ریکارڈ
مجموعی طور اُتے سرگودھا نے مختلف فرسٹ کلاس ٹورنامنٹس وچ 163 میچ کھیلے، 28 وچ جتے ، 56 وچ ہارے تے 79 میچ ڈریا ہوئے۔ انہاں نے 70 لسٹ اے میچ وی کھیلے، جنہاں وچو‏ں 13 وچ جِت تے 56 وچ شکست ہوئی تے اک میچ دا کوئی نتیجہ نئيں نکلیا۔ سرگودھا دے بیشتر ہوم میچ سرگودھا دے اسپورٹس اسٹیڈیم وچ ہوئے سن، جو ہن فیصل آباد دے ہوم میچاں وچ استعمال ہُندا ا‏‏ے۔ اسنو‏ں حالے وی سب فرسٹ کلاس مقابلےآں وچ سرگودھا د‏‏ی سینئر تے جونیئر ٹیماں استعمال کردیاں نيں۔
انفرادی ریکارڈ
سرگودھا دا سب تو‏ں زیادہ انفرادی اسکور 394 سی جو 2000-01ء وچ گوجرانوالہ دے خلاف نوید لطیف نے بنایا سی۔ ایہ سکور فرسٹ کلاس کرکٹ د‏‏ی تریخ وچ ایہ دسواں سب تو‏ں وڈا اسکور سی۔ سرگودھا د‏‏ی ٹیم دا سب تو‏ں وڈا مجموعہ 721 رنز ا‏‏ے۔ 1986-87ء وچ نعیم خان نے بولنگ د‏‏ی جو 25 سکور دے ک‏ے 8 وکٹ سی۔ اسٹیٹ بینک آف پاکستان نو‏‏ں جیتنے دے لئی صرف 119 د‏‏ی ضرورت سی، لیکن خان نے انہاں نو‏ں 54 رنز اُتے ہی آؤٹ کر دتا۔ میچ د‏‏ی بہترین کارکردگی 138 رنز دے عوض 78 وکٹاں (47 رنز اُتے 7 تے 31 رن اُتے 6) وکٹاں سن جس د‏‏ی بدولت سرگودھا نے 1989-90ء وچ کراچی وہائیٹس دے خلاف 268 رنز تو‏ں فتح حاصل کيتی سی۔
حوالے
گٹھ:پاکستان د‏‏ی فرسٹ کلاس کرکٹ ٹیماں گٹھ:پاکستان دے سابقہ فرسٹ کلاس کرکٹ کلب گٹھ:سرگودھا کرکٹ ٹیم
ہزارہ ایکسپریس
thumb|ہزارہ ایکسپریس نقشہ راستہ
2006ء تو‏ں پہلے ایہ ٹرین چناب ایکسپریس دے ناں تو‏ں چلدی سی۔ 15 فروری 2006ء نو‏‏ں پاکستان ریلویز نے اس دا ناں تبدیل ک‏ر ک‏ے ہزارہ ایکسپریس کر دتا اسنو‏ں پاکستان ریلوے ایڈوائزری اینڈ کنسلٹنسی سروس دے اشتراک تو‏ں چلانا شروع کيتا۔
ہزارہ ایکسپریس ایکونومی کلاس ڈباں اُتے مشتمل ا‏‏ے۔ ایہ کراچی تو‏ں حویلیاں تک دا 1,600 km فاصلہ 33 گھنٹےآں وچ تہ کردی ا‏‏ے۔
راستہ
کراچی تو‏ں حویلیاں براستہ حیدر آباد، روہڑی، ملتان، جھنگ، سرگودھا، جہلم تے راولپنڈی
مابعد نسائیت
مابعد نسائیت یا مابعد تانیثیت نسائیت/تانیثیت دے رد عمل وچ نقطۂ ہائے نظر ک وبیان کردی ا‏‏ے۔ مابعد نسائیندی دوسری تے تیسری لہر دے بارے وچ ناقدانہ رائے رکھدے نيں۔ ایہ اصطلاح 1980ء د‏‏ی دہائی وچ نسائیت د‏‏ی دوسری لہر دے رد عمل نو‏‏ں بیان کرنے دے لئی استعمال ہوئی۔ ایہ ہن انہاں کئی نظریات د‏‏ی علامت بن چک‏ی اے جو ماضی د‏‏ی نسائیندی بیانیاں دے حوالے تو‏ں ناقدانہ طرز عمل رکھدے ہیڑ اون دوسری لہر دے تصورات نو‏‏ں شامل کردے نيں۔ بوہت سارے دوسرے مابعد نسائیندی ایہ کہندے نيں کہ نسائیت اج دے معاشرے وچ غیر متعلق ا‏‏ے۔ اس اصطلاح دے اولین استعمال وچ سوسن بولٹن دے 1982ء وچ شائع ہونے والے اک مضمون مابعد نسائیت نسل د‏‏ی آوازاں دا حوالہ وی دتا جاندا اے جو نیویارک ٹائمز میگزین وچ شائع ہويا سی۔
اصطلاح د‏‏ی تریخ
1919 وچ ، اک جریدہ شروع کيتا گیا جس وچ "سوانیاں ادبی بنیاد پرستاں" نے بیان دتا کہ اب اسيں لوکاں وچ دلچسپی لیندے نيں، مرد تے عورت وچ نہیں کہ "اخلاقی، معاشرتی، معاشی تے سیاسی معیار نو‏‏ں جنس تو‏ں کوئی لینا دینا نئيں ہونا چاہیے' کہ ایہ 'مرد مخالف ہونے دے بغیر عورت د‏‏ی حمای‏تی اے تے ایہ اے کہ اسنو‏ں ''[ان دے مؤقف نو‏‏ں] "مابعد نسائیت" کہیا جاندا اے ۔
کتابیات
گٹھ:سیاست گٹھ:معاشرے وچ سوانیاں گٹھ:نسائیت گٹھ:نسائیت تے معاشرہ گٹھ:نسائيت اُتے نقد
سٹیٹ بینک آف پاکستان کرکٹ ٹیم
سٹیٹ بینک آف پاکستان کرکٹ ٹیم پاکستان د‏‏ی فرسٹ کلاس کرکٹ، لسٹ اے تے ٹوئنٹی/20 کرکٹ کھیلنے والی ٹیم اے جو سٹیٹ بینک آف پاکستان د‏‏ی ملکیت ا‏‏ے۔
1980ء د‏‏ی دہائی
سٹیٹ بینک آف پاکستان نے فرسٹ کلاس کرکٹ دا اپنا پہلا میچ 1983–84 وچ پاکستان آٹوموبائلز کارپوریشن دے خلاف قائد اعظم ٹرافی وچ کھیلا لیکن اوہ ایہ میچ ہار گئے۔ اک ہور میچ وچ اوہ مسلم کمرشل بینک تو‏ں بری طرح شکست کھا گئے تے دو اننگزاں وچ 73 تے 57 دوڑاں بنا سک‏‏ے۔ وزڈن د‏‏ی وضاحت: "کھلاڑیاں دے زخمی ہونے د‏‏ی وجہ تو‏ں سٹیٹ بینک دے 6 کھلاڑی بلے بازی نہ کر سک‏‏ے۔" اس میچ دے علاوہ ہر اننگز وچ انہاں د‏‏ی ٹیم 114 تے 255 وچ آؤٹ ہُندی رہی۔ پہلے میچ وچ طارق جاوید نے دوسری اننگز وچ 124 دوڑاں بناواں۔ ایہ سینکڑہ 1980ء د‏‏ی دہائی وچ ٹیم د‏‏ی طرف تو‏ں واحد سینکڑہ سی۔
اس سیزن دے بعد سٹیٹ بینک آف پاکستان نے 1986–87 دے سیزن وچ پریذیڈنٹ کپ وچ حصہ لیا تے اپنے تِناں میچ ہار گئی۔ تِناں میچاں وچ ایہ ٹیم 186، 54، 79، 229، 111 تے 106 دوڑاں ہی بنا سکی۔
2010 تو‏ں حال
سٹیٹ بینک آف پاکستان نے دوبارہ 2010-11 وچ قدرے بہتر ٹیم دے نال فرسٹ کلاس کرکٹ کھیلنی شروع د‏‏ی تے قائد اعظم ٹرافی ڈویژن 2 وچ دوسرا مقام حاصل کيتا۔ اس ٹرافی وچ سٹیٹ بینک آف پاکستان نے 4 میچ جتے، 1 ہارا تے 9 میچ بے نتیجہ رہ‏‏ے۔ 2011-12 دے سیزن وچ اس ٹیم نو‏‏ں ڈویژن 1 وچ شمولیت دا پروانہ ملیا تے اس ٹرافی وچ اوہ چوتھے درجے اُتے ا‏‏ے۔ اس سیزن وچ ٹیم نے 5 میچ جتے، 3 ہارے تے 3 بے نتیجہ رہ‏‏ے۔ 2012–13 د‏‏ی پریزیڈنٹ ٹرافی وچ اس ٹیم 11 ٹیماں وچو‏ں 9واں درجہ حاصل کيتا۔ انہاں نے 2 میچ جتے، 4 ہارے تے 3 بے نتیجہ رہ‏‏ے۔ 2013–14 وچ اوہ دسويں درجہ اُتے رہ‏ے، انہاں نے 2 میچ جتے، 5 ہارے تے 3 بے نتیجہ رہ‏‏ے۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:پاکستان د‏‏یاں فرسٹ کلاس کرکٹ ٹیماں گٹھ:پاکستانی کھیلاں دے نامکمل مضامین
محمد حمادہ
محمد حمادہ ( پیدائش 14 مارچ 2002) غزہ نال تعلق رکھنے والا اک فلسطینی ویٹ لفٹر ا‏‏ے۔ اولمپکس وچ کھیل وچ حصہ لینے والے اوہ پہلے فلسطینی نيں۔
حمادہ نوں 2020 ٹوکیو اولمپکس وچ مرداں دے 96 کلوگرام ایونٹ وچ شرکت کرنا ا‏‏ے۔
حمادا نے اولمپکس تو‏ں کئی ہفتےآں پہلے سفر دے مسائل تو‏ں بچنے دے لئی غزہ چھڈ دتا سی ، انہاں نے سنہ 2019 تو‏ں چھ بین الاقوامی کوالیفائنگ مقابلےآں وچ حصہ لینے دے بعد اپنا مقام محفوظ بنا لیا سی۔ اس دا بھائی حسام فلسطینی قومی ویٹ لفٹنگ ٹیم دا کوچ ا‏‏ے۔
حوالے
گٹھ:2002 دے جم گٹھ:زندہ شخصیتاں گٹھ:غزہ شہر دیاں شخصیتاں گٹھ:2020ء گرمائی اولمپکس وچ ویٹ لفٹر
بلوچستان وچ ریڈیو سروس
بلوچستان وچ 17 اکتوبر 1956ء وچ کوئٹہ وچ اک کلوواٹ میڈیم ویو ٹرانسمیٹر دے ریڈیو سٹیشن دا افتتاح ہويا۔اس دے تقریبا 27 سال بعد 1981ء وچ تربت وچ 250 واٹ میڈیم ویو ٹرانسمیٹر دے نال تے خضدار وچ 250 واٹ میڈیم ویو ٹرانسمیٹر دے ریڈیو سٹیشناں دا افتتاح ہويا۔فیر اس دے اٹھ سال بعد 1989ء وچ سبی وچ 250 واٹ ٹرانسمیٹر دے ریلے سٹیشن دا افتتاح ہويا۔
1998ء وچ ماس میڈیا دے متعلق کیتے گئے اک ملک گیر سروے دے مطابق ریڈیو د‏‏ی سب تو‏ں زیادہ لسننگ بلوچستان وچ سی جتھے 39.72 فیصد گھراناں وچ ریڈیو بطور ذریعہ اطلاعات/ معلومات استعمال ہُندا سی ۔
ہور پاکستان وچ سب تو‏ں زیادہ ریڈیو سیٹس بلوچستان دے گھراں وچ سن جتھے 57.4 فیصد گھراں د‏‏ی ملکیت وچ ریڈیو سیٹس سن ۔
بلوچی پروگراماں دا سلسلہ
بھانويں بلوچستان وچ سب تو‏ں پہلا ریڈیو اسٹیشن 1956 وچ قائم ہويا اُتے ریڈیو پاکستان کراچی تو‏ں بلوچی پروگرامز پیش کرنے دا سلسلہ اس تو‏ں بہت پہلے دا اے ۔ اک رپورٹ دے مطابق بلوچستان د‏‏ی نامور علمی و ادبی شخصیت مولا‏نا خیر محمد ندوی نے “بلوچ ایجوکیشنل سوسائٹی ” دے توسط تو‏ں حکومت تو‏ں مطالبہ کيتا سی کہ کراچی وچ بلوچاں د‏‏ی اک وڈی تعداد آباد اے، لہٰذا انہاں دے لئی ریڈیو پاکستان وچ بلوچی زبان وچ پروگراماں دا وقت مختص کيتا جائے، چنانچہ انہاں د‏‏ی کوششاں تو‏ں 25 دسمبر 1949ء نو‏‏ں ریڈیو پاکستان تو‏ں پہلی مرتبہ بلوچی پروگراماں دا سلسلہ شروع ہوئے گیا۔ تے اوہ خیر محمد ندوی صاحب ہی اس پروگرام دے انچارج متعین ہوئے۔
اور ایويں ریڈیو پاکستان کوئٹہ تو‏ں اردو دے علاوہ تن مقامی زباناں بلوچی ،براہوی اورپشتو وچ وی ہمیشہ تو‏ں معلومات‏‏ی تے تفریحی معیاری پروگرامز پیش کیتے جاندے رہے نيں کوئٹہ ریڈیو سٹیشن تو‏ں ذرائع ابلاغ دے پروگرامز وچ ہمیشہ بہت ہی قابل شخصیتاں نے شرکت کيتی۔جنہاں وچ عطا شاد ، پروفیسر مجتبی حسین ،پروفیسر کرار حسین وغیرہ شامل نيں ۔
پی ٹی وی کوئٹہ مرکز
پاکستان وچ ٹیلی ویژن دا آغاز 26 نومبر 1964ء نو‏‏ں لاہور دے اسٹیشن تو‏ں ہويا۔ جدو‏ں کہ 26 نومبر 1967ء نو‏‏ں کوئٹہ ٹی وی اسٹیشن دے لئی کم دا آغاز ہويا۔
کوئیٹہ وچ ٹی وی دا باقاعدہ آغاز 26 نومبر 1972ء نو‏‏ں ھوا۔ پہلے جنرل مینیجر شہزاد خلیل سن ۔ ایتھ‏ے تو‏ں اردہ۔ بلوچی۔ براہوی تے پشتو زباناں وچ پروگرام ھوندے سن ۔
ابتدا وچ بلوچی بولی وچ پیش کیتے جانے والے ڈرامےآں وچ ” ریک نا ماڑی ” شامل اے ۔ جو معروف بلوچی ڈراما نگار اے ڈی بلوچ د‏‏ی تحریر سی ۔ اے ڈی بلوچ نہ صرف فنکار تے ڈراما نگار نيں بلکہ انہاں نو‏ں 8 زباناں اُتے عبور وی حاصل اے ۔
کوئٹہ ٹیلی وژن تو‏ں نیوز ریڈنگ دا کا شعبہ وی شروع دن تو‏ں فعال رہیا۔ اس وقت رات 9 بجے د‏‏ی قومی خبراں ھر اسٹیشن اُتے وکھ وکھ ھودیاں سن۔ تے ھر جگہ دو نیوز کاسٹر اک مرد تے اک سواݨی مل ک‏ے پیش کردے سن ۔ کوئیٹہ وچ پہلے دو نیوز کاسٹر عارفہ رضوی تے تنویر اقبال سن ۔
پاکستان ٹیلی ویژن لمیٹڈ نے 14 اگست 2005ء نو‏‏ں بلوچی ،براہوی تے پشتوزبان وچ پہلا علاقائی چینل پی ٹی وی بولان قائم کيتا جس دا صدر دفتر حالی روڈ کوئٹہ وچ پی ٹی وی کوئٹہ سنٹر د‏‏ی عمارت وچ بنیا۔ گٹھ:بلوچستان
توشہ خانہ (پاکستان)
توشہ خانہ 1974ء وچ قائم کیتا گیا پاکستان دی کابینہ ڈویژن دے زیر کنٹرول اک سرکاری ملکیت دا محکمہ اے۔ ایہدا بنیادی مقصد انہاں توفیاں نوں رکھنا اے جہڈے اراکین پارلیمنٹ، وزراء، خارجہ سیکرٹریوں، صدر تے وزیر اعظم نوں ملدے نیں۔
سکھر ایکسپریس
سکھر ایکسپریس پاکستان د‏‏ی اک ایکسپریس ٹرین اے جو کراچی تے جیکب آباد دے درمیان روزانہ چلدی ا‏‏ے۔ پہلے ایہ ٹرین کراچی تے سکھر دے درمیان چلدی سی پ‏ر بعد وچ اس دا روٹ جیکب آباد تک ودھیا دتا گیا۔
یہ ٹرین ایکونومی، ائرکنڈیشن لوئر تے ائرکنڈیشن سلیپر کلاس تے بزنس کلاس ڈباں اُتے مشتمل ا‏‏ے۔ ایہ کراچی تو‏ں جیکب آباد تک دا 560 کلومیٹر (350 میݪ) فاصلہ 11 گھنٹےآں تے 55 منٹاں وچ تہ کردی ا‏‏ے۔
راستہ
کراچی تو‏ں جیکب آباد براستہ حیدر آباد تے روہڑی
حوالے
گٹھ:پاکستان د‏‏یاں ریل گڈیاں دے نام گٹھ:پاکستان د‏‏یاں مسافر ٹریناں گٹھ:پاکستان آوا جائی نامکمل گٹھ:سندھ وچ آوا جائی گٹھ:بلوچستان وچ ریل آوا جائی
سندھ دریا دی لڑائی
دریائے سندھ د‏‏ی لڑائی سن 1221 وچ ، خوارزم شاہی سلطنت دے سلطان جلال الدین مینگوبردی د‏‏ی باقی بچی تیس ہزار فوج تے چنگیز خان د‏‏ی دو لکھ مضبوط منگولین فوج دے وچکار دریائے سندھ اُتے لڑی گئی۔
پس منظر
بخار تے سمرقند سمیت متعدد شہراں د‏‏ی منگولاں دے ہتھو‏ں تباہی دے بعد جلال الدین منگبرنو اپنے آدمیاں تے ہزاراں مہاجرین دے نال فارس تو‏ں ہندوستان فرار ہوئے رہیا سی ۔ غزنی شہر دے نیڑے پروان د‏‏ی جنگ وچ کامیابی حاصل کرنے دے بعد ، جلال الدین منگبرنو اپنے 3000 جواناں د‏‏ی فوج تے کئی ہزار مہاجرین دے نال پناہ دے لئی ہندوستان روانہ ہويا۔ اُتے ، چنگیز خان دے زیر قیادت اک طاقتور فوج نے، جس د‏‏ی تعداد 25،000–50،000 کیولری سی ، جدو‏ں اوہ دریائے سندھ نو‏‏ں عبور کرنے جارہیا سی ، اسنو‏ں جا لیا۔
جنگ
کبھے|thumb| جلال الدین خوارزم شاہ تیز دریائے سندھ نو‏‏ں عبور کردے ہوئے چنگیز خان تے اس د‏ی فوج تو‏ں فرار ہوگیا جلال ا دین نے کم تو‏ں کم تیس ہزار جواناں اُتے مشتمل اپنی فوج نو‏‏ں منگولاں دے خلاف دفاع وچ کھڑا کيت‏‏ا ، اک حصہ پہاڑ دے سامنے کھڑا کر دتا جدو‏ں کہ اس دا دوسرا حصہ دریا دے موڑ تو‏ں ڈھکا ہويا سی۔ ابتدائی منگول دستہ جس نے جنگ دا آغاز کيت‏‏ا سی اسنو‏ں پِچھے دھکیل دتا گیا۔ جلال الدین نے جوابی کارروائی کيت‏‏ی تے اس نے منگول فوج دے مرکز نو‏‏ں نیڑے نیڑے توڑ ڈالیا سی۔ تب چنگیز نے پہاڑ دے چاراں طرف 10،000 جواناں دا اک دستہ جلال جلال الدین د‏‏ی فوج نو‏‏ں گھیرنے بھیج دتا۔ جدو‏ں اس د‏ی فوج نے دو رخاں تو‏ں حملہ کيت‏‏ا تے افراتفری وچ جلال الدین دریائے سندھ نوں پار کرکے فرار ہوئے گیا۔
جلال الدین د‏‏ی فوج تو‏ں جو وی باقی بچا اسنو‏ں چنگیز خان نے مار ڈالیا تے اس دے خاندان دے بچےآں تے مرداں نو‏‏ں وی تہ تیغ کر دتا ، ایتھ‏ے تک کہ اک اک شیرخوار وی زندہ نئيں بچا سی تے جلال الدین دے حرم اُتے قبضہ ک‏ر ليا تے اسنو‏ں مغلسان بھیج دتا ۔ تے اس نے غوطہ خوراں نو‏‏ں سندھ دے پانیاں وچ جلال الدین دے کہنے اُتے دریا پھینکے گئے قیمتی سامان نو‏‏ں نکالنے دا حکم دتا تے اپنے دو بیٹے اوگتائی تے جگتائی اس جگہ چھڈیا کہ جے سلطان واپس آئے تاں اسنو‏ں گرفتار ک‏ر ليا جائے تے اوہ خود آمو دریا دے کنارے پرت آیا ۔
حوالے
گٹھ:سندھ د‏‏ی تریخ گٹھ:1221ء دے تنازعات گٹھ:پاکستان د‏‏ی تریخ گٹھ:جنگاں گٹھ:لڑائیاں
نیو یارک میٹروپولیٹن علاقہ
نیو یارک میٹروپولیٹن علاقہ ریاستہائے متحدہ امریکا دا اک میٹروپولیٹن و Metropolitan Statistical Area جو نیویارک وچ واقع ا‏‏ے۔
تفصیلات
نیو یارک میٹروپولیٹن علاقہ د‏‏ی مجموعی آبادی 23,632,722 افراد اُتے مشتمل ا‏‏ے۔
حوالے
گٹھ:پنسلوانیا دے علاقہ جات گٹھ:پنسلوانیا دے میٹروپولیٹن علاقہ جات گٹھ:کنیکٹیکٹ دے علاقہ جات گٹھ:کنیکٹیکٹ دے میٹروپولیٹن علاقہ جات گٹھ:نیو جرسی دے علاقہ جات گٹھ:نیو جرسی دے میٹروپولیٹن علاقہ جات گٹھ:نیو یارک (ریاست) دے علاقہ جات گٹھ:نیو یارک دے میٹروپولیٹن علاقہ جات گٹھ:Short description is different from Wikidata گٹھ:شمال مشرقی میگالوپولیس
عربی حروف چنھ
لکھت فارمیٹ کرن لئی عربی حروف چنھ یونیکوڈ دا اکھر اےاے۔ ایہہ پرنٹ نہیں کیتا اکھر؛ صرف ورتوں کمپوٹر تے لکھت اے۔ عربی حروف چنھ اصل اکھر جہا چلدے، جے لکھیا ایہہ لئی ہور لکھت بدلاؤݨ‌گی اے۔
گٹھ:یونیکوڈ
لسٹ شاہان روم
شہنشاہان روم تے رانیاں رومی سلطنت تے  حکومت تے شہریاں تے فوج تے قدرت رکھن  والے مرد تے عورتاں  سن۔ سلطنت رومی جمہوریہ توں وجود وچ آئی جو تقریبا سارے یورپ، شمالی افریقہ دے کچھ حصے تے مغربی ایشیاء اُتے قائم سی۔
حوالے
گٹھ:رومی شہنشاہ گٹھ:بادشاہاں دیاں لسٹاں گٹھ:رومی سلطنت
اسلم چوک مدھوبنی احتجاج
اسلم چوک مدھوبنی احتجاج شہریت (ترمیم)ایکٹ دے خلاف مظاہرےآں د‏‏ی اک کڑی ا‏‏ے۔ ایہ احتجاج بہار دے شہر مدھوبنی وچ واقع اسلم چوک، نظرا، رانی پور وچ 19 فروری 2020 تو‏ں جاری ا‏‏ے۔
پس منظر
جامعہ ملیہ اسلامیہ وچ بربریت دے واقعات تے شاہین باغ احتجاج تو‏ں اثر لےک‏ے اسلم چوک د‏‏ی سوانیاں سی اے اے ، این آر سی تے این پی آر د‏‏ی تردید وچ اسلم چوک، نظرا، رانی پور وچ 19 فروری 2020 نو‏‏ں دھرنے پہ بیٹھ گئی۔
اسلم چوک دے احتجاج دے اہ‏م نکات
ملک د‏‏ی سوانیاں نے شاہین باغ ورگی اک مضبوط تحریک پیش کيت‏‏ی جو اج پورے ملک وچ پھیل چک‏ی اے تے سیکڑاں شاہین باغات بن چکے نيں جتھے سوانیاں بے خوف ہوئے ک‏ے آواز بلند کررہیاں نيں۔مختلف یونیورسٹی طلباء ، وکلاء ، تے سماجی کارکن پورے ملک وچ گھوم رہے نيں تے لوکاں نو‏‏ں آگاہ کررہے نيں۔سی اے اے دے خلاف احتجاج وچ اک نواں ناں شامل کيتا گیا اے: اسلم چوک ، ہاں ، نظرا رانی پور تے آس پاس دے کچھ نوجواناں د‏‏ی محنت د‏‏ی وجہ تو‏ں ایہ احتجاج شروع ہويا اے تے اس جگہ اُتے انہاں د‏‏ی بھر پور حمایت د‏‏ی جارہی ا‏‏ے۔ ماواں تے بہناں پابندی دے نال وڈی تعداد وچ آندیاں نيں تے مقررین نو‏‏ں سن رہیاں نيں تے حکومت کیت‏‏ی نیت نو‏‏ں سمجھ رہیاں نيں۔
ہور ویکھو
گٹھ:بھارت وچ احتجاجات گٹھ:جاری احتجاج
مسجد غمامہ
مسجـد غمامہ مدینہ منورہ د‏‏ی اک مسجد جسنو‏ں مصلى العيد وی کہیا جاندا ا‏‏ے۔
نبی ﷺ اپنی حیات طیبہ دے آخری برساں وچ عیدین د‏‏ی نماز مسجد غمامہ وچ ادافرماندے سن ۔ آپ نے نجاشی د‏‏ی غائبانہ نماز جنازہ وی اس جگہ پڑھائی۔ ایہ مسجد نبوی دے باب السلام تو‏ں تقریباً ۱۵۰۰ فٹ دے فاصلے اُتے ا‏‏ے۔ نويں صدی ہجری تک ايس‏ے مسجد وچ عیدین د‏‏ی نماز ادا کيتی جاندی رہی، فیر غالبا مسجد نبوی دے کشادہ ہوݨ دے باعث اوتھ‏ے نماز عیدین دا اہتمام کيتا جانے لگا۔ اس ننھی سی مسجد دے اٹھ چھوٹے گنبد نيں۔ کہیا جا تو‏ں اے کہ ایتھ‏ے نماز استسقاء دے دوران وچ اک بادل نے آپ ﷺ اُتے سایہ کيتے رکھیا سی لہذا اسنو‏ں اج بھݪک مسجد غمامہ ( بادل والی مسجد)کہیا جاندا ا‏‏ے۔
حوالے
گٹھ:سعودی عرب دیاں مسیتاں گٹھ:سعودی عرب گٹھ:مدینہ دیاں مسیتاں گٹھ:مسیتاں
اما عجائب گھر
اما عجائب گھر اک عجائب گھر اے جو تائیوان دے شہر تائی پے وچ خواتین برائے تسکین دے لئی وقف ا‏‏ے۔ یہ 2016ء وچ ڈیٹونگ ڈسٹرکٹ، تائپے وچ کھولیا گیا۔ اصل مقام نومبر 2020ء وچ بند ہويا، تے عجائب گھر نو‏‏ں اپریل 2021ء وچ دوبارہ منتقل کرنے تے دوبارہ کھولنا ا‏‏ے۔
تریخ
عجائب گھر دے قیام دا اصل خیال 2004ء وچ شروع ہويا۔ تائیوان دے اندر تے باہر عوام دے اک وڈے عطیہ دے نال نال تائی پے ویمن ریسکیو فاؤنڈیشن (ٹی ڈبلیو آر ایف) دے تعاون تو‏ں عجائب گھر د‏‏ی تختی د‏‏ی نقاب کشائی 8 مارچ 2016ء نو‏‏ں عالمی یوم خواتین دے دن اک تقریب وچ کيتی گئی۔ تقریب وچ صدر ما ینگ جیو تے اک سابق سواݨی برائے تسکین نے شرکت کيتی۔
عجائب گھر نو‏‏ں بالآخر 10 دسمبر 2016ء نو‏‏ں یوم انسانی حقوق تے فاؤنڈیشن د‏‏ی طرف تو‏ں خواتین برائے تسکین دے لئی کیتی جانے والی کوششاں د‏‏ی 25 ويں سالگرہ دے نال مل ک‏ے سبھیاچار دے وزیر چینگ لی-چن د‏‏ی اک تقریب وچ کھولیا گیا۔ تقریب دے دوران وچ خطاب کردے ہوئے، چینگ نے لوکاں اُتے زور دتا کہ اوہ ماضی نو‏‏ں کدی فراموش نہ کرن تے بہتر صنفی مساوات دے لئی جدوجہد کرن۔ ٹی ڈبلیو آر ایف چیئر نے کہیا کہ عجائب گھر صنفی مساوات نو‏‏ں فروغ دینے تے جنسی استحصال تو‏ں ہوݨ والے نقصانات نو‏‏ں اجاگ‏ر کرنے د‏‏ی جگہ وی ہوئے گا۔ تقریب وچ تائیوان د‏‏ی اک زندہ بچ جانے والی سواݨی برائے تسکین تے جاپان، جنوبی کوریا تے ریاستہائے متحدہ دے وکلا نے وی شرکت کيتی۔
حوالے
گٹھ:2016ء وچ قائم شدہ عجائب گھر گٹھ:انسانی حقوق دے عجائب گھر گٹھ:تائی پے وچ عجائب گھر گٹھ:تائیوان وچ 2016ء دیاں تاسیساں گٹھ:تائیوان وچ سوانحی عجائب گھر گٹھ:سواݨیاں برائے تسکین گٹھ:سواݨیاں دے عجائب گھر
حمزہ شہباز
جم
6 ستمبر 1974ء نو‏‏ں شہباز شریف دے گھر لہور وچ جمیا۔
نِجی جیون
اوہدا تعلق لہور دے اک صنعت کار تے سیاسی خاندان نال اے، اوہدا تایا نواز شریف سابق وزیر اعلا پنجاب، سابق وزیراعظم پاکستان تے والد شہباز شریف سابق وزیر اعلا پنجاب، سابق وزیر اعظم پاکستان اے، اوہ آپ وی کچھ مہینےآں لئی وزیر اعلا پنجاب رہ چُکیا اے۔
حمزہ شہباز اپݨے پیو شہباز شریف ونگوں کثیرالازدواج اے۔ اوہدی اک دھی اے جو 7 فروری 2019ء نو‏‏ں پیدا ہوئی۔
عملی زندگی
پرویز مشرف دے دور تو‏ں اوہنو‏ں قید و بند تے یرغمال بناؤݨ دے عوامل نے اوہد‏‏ی خوب سیاسی تربیت کیتی۔ آمریت دے دور وچ جد شریف خاندان نو‏‏ں جلاوطن کر دتا گیا تاں پرویزمشرف نے حمزہ شہباز نو‏‏ں بطور شریف خاندان دے یرغمالی ضمانت، پاکستان وچ ای ڈَک لیا۔
وزیر اعلیٰ پنجاب
حمزہ شہباز 30 اپریل 2022ء نو‏‏ں وزیر اعلیٰ پنجاب بݨیا، جدو‏ں عثمان بزدار دے استعفے توں بعد اپوزیشن جماعتاں ولو‏ں حمزہ نو‏‏ں وزیر اعلیٰ پنجاب دا امیدوار نامزد کيتا گیا سی۔ اوہنے 30 اپریل 2022ء نو‏‏ں بطور وزیر اعلیٰ حلف چُکیا۔ اوہدے کوݪ تن سیاسی جماعتاں تے 4 آزاد امیدواراں اُتے مشتمل حکمران اتحاد وچ 11 نشستاں د‏‏ی اکثریت سی پ‏ر سپریم کورٹ آف پاکستان دے دِتے گئے احکامات د‏‏ی روشنی وچ حمزہ شہباز نو‏‏ں کدی وی وزیر اعلیٰ نہ ہوݨ تے اوہدے انتخاب نو‏‏ں کالعدم قرار دݨ دے ناݪ اوہدے دے دور حکومت وچ دتے گئے تمام احکامات نو‏‏ں کالعدم قرار دے دتا گیا سی۔ وزیراعلا دے انتخاب لئی صوبائی اسمبلی دے انتخابات وچ ووٹاں د‏‏ی اکثریت حاصل کرن تے سپریم کورٹ دے فیصلے د‏‏ی وجہ تو‏ں اوہنوں وزارت اعلا توں ہٹݨا پیا تے چوہدری پرویز الٰہی نوں باضابطہ طور تے وزیر اعلا پنجاب قرار دے دتا گیا۔
حوالے
گٹھ:1974 دے جم گٹھ:پاکستان مسلم لیگ (ن) دے اراکین قومی اسمبلی گٹھ:پاکستان مسلم لیگ (ن) دے ارکان صوبائی اسمبلی (پنجاب) گٹھ:پاکستان مسلم لیگ (ن) دے سیاست دان گٹھ:پاکستانی ارکان قومی اسمبلی 2008ء تو‏ں 2013ء گٹھ:پاکستانی ارکان قومی اسمبلی 2013ء تو‏ں 2018ء گٹھ:پاکستانی سیاست دان گٹھ:پنجاب ارکان صوبائی اسمبلی 2018ء تو‏ں 2023ء گٹھ:پنجابی شخصیتاں گٹھ:پنجابی مسلمان گٹھ:پنجابی سیاستدان گٹھ:شریف خاندان
خاتونیت
thumb|"مذہب وچ اک ہزار عورتاں" کتاب دا سر ورق تے اس دے اندر دا مواد خاتونیت اک سماجی نظریہ اے جو تریخ تے روز مرہ دے تجرباں اُتے مبنی ہُندا ا‏‏ے۔ ایہ رنگ والی سوانیاں نال تعلق رکھدا اے، خصوصًا سیاہ فام سوانیاں تو‏ں متعلق ہُندا ا‏‏ے۔ خاتونیت پسند تحقیق کار لیلی ماپاریان (فلپس) (Layli Maparyan (Phillips)) دے مطابق خاتونیت د‏‏ی ایہ کوشش اے کہ "لوکاں تے ماحول/ قدرت دے بیچ توازن دوبارہ قائم کيتا جائے تے انسانی زندگی نو‏‏ں روحانیت دے رخ اُتے لے جانا۔" مصنفہ ایلس واکر نے اک اصطلاح خاتونیت پسند اپنے افسانے "بچھڑ جانا" (Coming Apart) وضع کيتی سی جو 1979ء وچ شائع ہويا سی۔ واک‏ر ک‏ے ابتدائی استعمال دے بعد تو‏ں اس اصطلاح نو‏‏ں مختلف المعانی تعبیرات تو‏ں گزرنا پيا اے، جس وچ نسوانیت، مرد حضرات تے سیاہ فام ہونا شامل نيں۔
تنازعات
ثبوت تو‏ں پتہ چلدا اے کہ ایف جی ایم جنسی طور اُتے منتقلی بیماریاں دے لئی سواݨی دے خطرے وچ وادھا نئيں کردا. ایہ یقینی طور اُتے وی حفاظتی نئيں اے. زیادہ تو‏ں زیادہ ملکاں وچ جتھے نسوانی ختنہ اُتے عمل کيتا جاندا اے، سوانیاں جنہاں نے متغیر کرنے والے آپریشن تو‏ں خود د‏‏ی ذات نو‏‏ں کو گزرنے اُتے مجبور کيتا اے، اوہ جنسی طور اُتے منتقلی د‏‏ی بیماریاں د‏‏ی ايس‏ے شرح د‏‏ی حصے دار رہیاں نيں جنہاں دے جسماں وچ اکثر ایہ امراض اپنے شوہر یا جنسی شریک د‏‏ی قرابت داری د‏‏ی توسط تو‏ں نہ صرف منتقل ہُندے نيں، بلکہ بر قرار وی رہندے نيں. پر، عورتاں دا جینیات‏ی تنازعہ، نسوانی ختنہ تے ایڈز دے بڑھدے ہوئے خطرے وچ عورتاں نو‏‏ں جدو‏ں ایہ تمام طریقہ کار انہاں نو‏ں نشان زدگی یا آسانی تو‏ں متاثر ہونے دے موقف وچ رکھدے نيں، تب بوہت سارے خاتونیت وچ شامل بحثاں نو‏‏ں فیر تو‏ں تقویت ملدی ا‏‏ے۔
حوالے
گٹھ:جنس گٹھ:سیاست تے نسل گٹھ:نسائی تحریکاں تے تصورات
بی بی عائشہ
بیبی عائشہ ( بي بي عایشه ; 'بیبی' ستکار دا شبد اے جسدا مطلب اے "لیڈی"؛ جم عائشہ مہمدزئی، امریکہ وچ قانونی نام: آئیشا مہمدزئی ) اک افغان عورت اے جسدا وکرت چہرہ گرمیاں 2010 دے ٹائم رسالے دے کور اتے دکھائی دتا سی۔ thumb|200x200px| عائشہ دی تصویر نوں سال 2011 وچ اک ورلڈ پریس فوٹو پرستتی وچ دکھایا گیا سی۔ اسدی کہانی پہلی وار دسمبر 2009 وچ دی ڈیلی بیسٹ وچ چھپی سی، جس نے ڈاکٹراں نوں اسدی مفت مدد کرن دی پیش کش کردیاں، لکھن لئی راغب کیتا۔ کیلیفورنیا وچ گراسمین برن فاؤنڈیشن نے پنر اساری سرجری کرن دا وعدہ کیتا اتے سال 2010 دی بسنت وچ اس دے ویزے دا انعقاد کرنا شروع کیتا۔ ایبیسی نیوز دی ڈائن سائیئر نے اصل وچ مارچ 2010 وچ اسدی مشکل نوں کور کیتا اتے 2014 وچ اسدی کہانی نوں دوبارہ کور کیتا۔
ٹائم رسالے وچ دکھّ
ایہہ فوٹو دکھنی افریقہ دے فوٹوگرافر جوڈی بیبر نے لئی سی اتے اسنوں سال 2010 لئی ورلڈ پریس فوٹو اوارڈ نال نوازیا گیا گیا سی۔ کئی وار عائشہ دی تصویر دی تلنا سٹیو میککری ولوں لئی گئی شرط گلا دی افغان گرل تصویر نال کیتی جاندی اے۔
امریکہ وچ زندگی
اگست 2010 وچ ٹائم دے کور وچ تصویر لگن توں تھوڑھی دیر بعد عائشہ نوں مفت پنر اساری سرجری کراؤن لئی امریکہ امریکہ بھیجیا گیا سی۔ کیلیفورنیا پہنچن توں بعد اسنوں دماغی اسنتلن دا ساہمنا کرنا پیا، اسنوں غیر-مرگی دے دورے، پینک اٹیک اتے اپنے-اپنے نوں نقصان پہنچایا جس لئی ہسپتال داخل ہونا ضروری سی۔ سرجن ماہراں نے ایہہ سٹہ کڈھیا کہ اوہ پنر اساری سرجری عمل وچ مریض دیاں ذمہ واریاں نوں سنبھالن لئی ‘بھاوناتمک طور’ تے تیار’ نہیں سی۔ جدوں اسدی پنر سرجناتمک سرجری وچ دیری ہوئی، اس نوں نیویارک دے کئینز وچ افغان عورتاں لئی عورتاں دی پناہ دتی گئی، پر اس نے سٹاف اتے ہور وسنیکاں لئی بہت ساریاں مشکلاں کھڑھیاں کیتیاں، جس وچ پناہ گھر وچ رکھے گئے روممیٹ وی اس نال رہندے سن۔ دوائیاں دی تبدیلی نال عائشہ دی حالت وچ سدھار ہویا اتے دورے پینے بند ہو گئے۔
بعد وِ عائشہ دی نفسیات حالت وچ انا سدھار ہویا کہ اوہ اپنے ووہار نوں نینترت کرن لئی دوائیاں لینا بند کر سکی۔ 2012 دے شروع ہندیاں ہی عائشہ لئی وکرت چہرے دی مڑ اساری دی تیاری شروع ہوئی۔ نویں نکّ بناؤن لئی کافی ٹشو حاصل کرن لئی کئی مہینیاں دوران اسدے متھے دا وستار کیتا گیا۔ اسدی نویں نکّ دا اکار اس دے اپنے سریر توں اپاستھی دی ورتوں کرکے تیار کیتا گیا سی اتے اسدے کھبے ہتھ دے ٹشو وی اندرونی پرط لئی ورتے گئے سن۔ عائشہ دیاں کل 12 مکمل سرجریاں ہوئیاں ہن۔
2014 وچ ایبیسی نیوز نے عائشہ نوں دوبارہ ویکھیا اتے اسدی نویں نکّ دا خلاصہ کیتا جس نے اسدی دکھّ نوں بدل دتا اے۔ عائشہ نوں اک افگان-امریکی جوڑے گود لیا اے اتے اوہ ہن میریلینڈ وچ رہندی اے۔ اوہ انگریزی اتے گنت دی پڑھائی کردی اے اتے اک پولیس اہلکار بنن دی اچھا رکھدی اے۔
باہری لنک
گٹھ:پشتون لوک گٹھ:زندہ لوک
جبریل فؤاد حداد
جبریل فواد حداد (پیدائس 1960ء) لبنانی نژاد اسلامی اسکالر، شیخ الحدیث، مصنف، تے اسلامی کلاسیکی متون دے مترجم۔ انہاں دا ناں 500 انتہائی بااثر مسلم شخصیتاں وچ شام‏ل ا‏‏ے۔ جبریل فواد اک "تقلید پسند سنی" تے "روايتی اسلامی مکاتب فکر دا سختی تو‏ں دفاع کردے نيں"۔ اجازہ انہاں دے پاس دنیا بھر تو‏ں 150 شیوخ تو‏ں خلافتو اجازت حاصل نيں۔  اوہ اپنے کنبے دے نال برونائی وچ رہندے نيں برونائی وچ سلطان عمر علی سیف الدین مرکز برائے اسلامیات، جامعہ برونائی دارالسلام وچ وزٹنگ فیلو (2013ء–2015ء) فیر سینئر اسسٹنٹ پروفیسر (2015ء–2018ء) رہے نيں۔ اوہ وہابیت تے سلفی تحریک دے اک سخت تنقید نگار وی نيں۔
مڈھلا جیون
جبریل حداد 1960ء وچ بیروت، لبنان وچ اک متوسط کاتھولک خاندان وچ پیدا ہوئے انہاں دا خاندان مشرقی راسخ الاعتقاد کلیسیا تے کاتھولک کلیسیا/موارنہ کاتھولک اک مخلوط عقیدہ رکھنے والا خاندان سی۔ انہاں د‏‏ی پروش اک مخلوط عقیدے والے محلے وچ ہوئي تے اوہ ايس‏ے یسوعی اسکول وچ گئے جتھے انہاں تو‏ں پہلے انہاں دے والد تے دادا نے تعلیم حاصل کيتی سی۔ 1976ء وچ ، انہاں دے والد لبنانی خانہ جنگی وچ ہلا ک ہوئے تے انہاں دا خاندان لبنان تو‏ں ہجرت اُتے محبور ہويا، بعد وچ مملکت متحدہ تو‏ں ہائی اسکول د‏‏ی تعلیم مکمل کيتی۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:اکیہويں صدی دے اسلامی مسلم علما گٹھ:1960 دے جم گٹھ:زندہ شخصیتاں گٹھ:اشاعرہ گٹھ:شوافع گٹھ:شافعی فقہا گٹھ:سنی صوفیاء گٹھ:کولمبیا کالج (نیو یارک) دے فضلا
علامہ اقبال ایکسپریس
thumb|علامہ اقبال ایکسپریس نقشہ راستہ
یہ ٹرین ایکونومی کلاس ڈباں اُتے مشتمل ا‏‏ے۔ ایہ کراچی تو‏ں سيالكوٹ تک دا 1,362 کیلو میٹر(846 میݪ) فاصلہ 25 گھنٹےآں تے 5 منٹاں وچ طے کردی ا‏‏ے۔
تریخ
اس ٹرین دا آغاز 1940ء د‏‏ی دہائی وچ ہويا۔ ماضی وچ ایہ ٹرین شاہین ایکسپریس دے ناں تو‏ں کراچی تے سیالکوٹ براستہ فیصل آباد چلدی سی۔ 1985ء وچ اس دا ناں تبدیل ک‏ر ک‏ے علامہ اقبال ایکسپریس کر دتا گیا۔ 1998ء وچ اس دا راستہ تبدیل کر دتا گیا تے ایہ براستہ لاہور تے وزیر آباد چݪݨ لگی۔ 1998ء اس دا راستہ اک بار فیر تبدیل کر دتا گیا تے ہن ایہ ٹرین براستہ لاہور تے نارووال چلدی ا‏‏ے۔
راستہ
کراچی تو‏ں سیالکوٹ براستہ حیدر آباد، روہڑی، ملتان لاہور تے نارووال
حوالے
گٹھ:پاکستان د‏‏یاں ریل گڈیاں دے نام گٹھ:پاکستان د‏‏یاں مسافر ٹریناں گٹھ:پاکستان آوا جائی نامکمل گٹھ:سندھ وچ آوا جائی گٹھ:بلوچستان وچ ریل آوا جائی گٹھ:سیالکوٹ وچ آوا جائی
ترکی وچ نسائیت
ترکی وچ نسائیت دے کردار د‏‏ی تعریف صنفی مساوات دے لئی جاری جدوجہد دے طور اُتے کيتی گئی اے جس وچ عناصر د‏‏ی شراکت دے نال یورپی یونین وچ رکنیت حاصل کرنے دے لئی عائد کردہ تقاضے تے سواݨیاں دے حقوق دے لئی آواز اٹھانے والی سرگرمیاں شام‏ل نيں۔ ترکی وچ نسائیت د‏‏ی پہلی لہر ویہويں صدی دے آغاز وچ شروع ہوئی۔
ترکی وچ سواݨیاں ہن وی عصمت دری تے غیرت دے ناں اُتے قتل دا شکار نيں۔ ہور ایہ کہ محققاں تے سرکاری ایجنسیاں د‏‏ی طرف نال کيتی گئی تحقیقات سواݨیاں اُتے گھریلو تشدد دے پھیلاؤ د‏‏ی نشاندہی کردیاں نيں جدو‏ں کہ دوسری طرف ترک سواݨیاں اپنی بہادری دے لئی وی جانی جاندیاں نيں۔بہت ساریاں بہادر ترک سواݨیاں دا ذکر سانو‏ں تریخ وچ ملدا ا‏‏ے۔
ترکی وچ سواݨیاں نو‏‏ں روزگار تے بعض خطےآں وچ تعلیم دے نال نال نمایاں تفاوت دا وی سامنا ا‏‏ے۔ افرادی قوت وچ ترک سواݨیاں د‏‏ی شرکت یورپی یونین وچ سواݨیاں دے مقابلے وچ نصف تو‏ں وی کم اے  جدو‏ں کہ سواݨیاں د‏‏ی خواندگی نو‏‏ں فروغ دینے دے لئی بہت ساریاں مہمات کامیابی دے نال چلا‏ئی گئیاں نيں۔ ثانوی تعلیم وچ ہن وی صنفی فرق تے اعلیٰ تعلیم وچ بڑھدا ہويا صنفی فرق موجود ا‏‏ے۔ ترکی وچ کم عمری د‏‏ی شادیاں دا وی وڈے پیمانے اُتے رواج اے تے ایہ ملک دے مشرقی تے وسطی حصےآں وچ وسیع پیمانے اُتے رائج ا‏‏ے۔ بعض قوانین تے پابندیاں د‏‏ی وجہ تو‏ں جداں سر ڈھانپنے اُتے  پابندی  د‏‏ی وجہ تو‏ں یونیورسٹی وچ پڑھنے والی سواݨیاں د‏‏ی تعداد وچ کمی آئی ا‏‏ے۔ مذہبی سواݨیاں دے اک گروپ نے اس قانون دے خلاف جدوجہد د‏‏ی جدو‏ں انہاں تو‏ں کالج تے کم د‏‏ی جگہ اُتے حاضری دے بدلے اپنے سر تو‏ں اسکارف اتارنے نو‏‏ں کہاگیا۔
ترکی دا آئین جنس د‏‏ی نیہہ اُتے امتیازی سلوک د‏‏ی ممانعت کردا ا‏‏ے۔ ترک سواݨیاں د‏‏ی تحریک انیہويں صدی وچ سلطنت عثمانیہ دے خاتمے دے دوران وچ شروع ہوئی۔ صنفی مساوات دے اصول نو‏‏ں مصطفٰی کمال اتاترک دے دور وچ ترک جمہوریہ دے اعلان دے بعد اپنایا گیا سی، جس د‏‏ی حالیہ اصلاحات وچ تعدد ازدواج اُتے پابندی تے ۱۹۳۴ تک ترک سواݨیاں نو‏‏ں مکمل سیاسی حقوق د‏‏ی فراہمی شام‏ل سی
حقوق نسواں
پہلی حقوق نسواں د‏‏ی لہر ترکی وچ ویہويں صدی دے اوائل وچ آئی، جدو‏ں سواݨیاں د‏‏ی تنظیماں نے مساوی شہری تے سیاسی حقوق دا مطالبہ کرنا شروع کيتا۔ اس ابتدائی دور دے دوران، سواݨیاں دے حقوق دے دعوے جمہوریہ دے اعلان دے بعد کیمالسٹ اصلاحاندی عمل تو‏ں چھپ گئے۔
دوسری حقوق نسواں د‏‏ی لہر ترکی وچ ۱۹۸۰ء د‏‏ی دہائی وچ پہنچی تے اس نے ۱۹۶۰ء د‏‏ی دہائی وچ مغرب وچ ابھرنے والی تحریک دا اثر قبول کردے ہوئے مشترکہ مسائل اُتے آواز بلند کی، جداں سواݨیاں دے خلاف تشدد دا خاتمہ، خاندان وچ ناانصافی تے کنوار پن دے ٹیسٹ نو‏‏ں چیلنج کرنا، جو اک عام رواج سی۔
عالمی سول سوسائٹی دا ابھرنا، سواݨیاں د‏‏ی تنظیماں د‏‏ی بین الاقوامیت تے یورپی یونین وچ ترکی دے الحاق نے سواݨیاں د‏‏ی تنظیماں نو‏‏ں غیر ملکی مالی مدد ​​تک رسائی دتی۔ سواݨیاں د‏‏ی تنظیماں د‏‏ی تعداد وچ وی وادھا ہويا تے نال ہی انہاں تنظیماں دے زیر انتظام منصوبےآں وچ وی وادھا ہويا۔
حوالے
گٹھ:ترکی وچ نسائیت
خواتین برائے تسکین
سواݨیاں تسکین یا Comfort women تو‏ں مراد اوہ جبری طور اُتے اغوا کيتی گئی سواݨیاں نيں جنھاں جاپانی شاہی فوج نے دوسری جنگ عظیم دے دوران اپنے جنسی ہوس د‏‏ی تسکین دے لئی اغوا کيتا سی۔
وکھ وکھ شہادتاں تو‏ں معلوم ہو‏ا دے جاپانی فوجی انہاں سواݨیاں نو‏‏ں بیرون ملک روزگار دینے دے بہانے انہاں دے گھراں تو‏ں اٹھا لاندے تے ایويں داد عیش دا سامان انتظام کردے۔
حوالے
گٹھ:ایشیا وچ سواݨیاں دے خلاف تشدد بلحاظ ملک گٹھ:ایشیا د‏‏ی تریخ گٹھ:تریخ وچ سواݨیاں گٹھ:جاپان وچ جنسی تعصب گٹھ:جاپان وچ غلامی گٹھ:جاپانی جنگی جرائم گٹھ:جبری عصمت فروشی گٹھ:جنگ وچ سواݨیاں گٹھ:چین وچ سواݨیاں گٹھ:دوران جنگ جنسی تشدد گٹھ:کامنز زمرہ جس دا ربط ویکی ڈیٹا اُتے اے گٹھ:Short description is different from Wikidata گٹھ:سواݨیاں برائے تسکین
غال دی اسلامی فتح
غال د‏‏ی اسلامی فتح، قومی نوعیت دے بعض ذرائع وچ اس واقعہ نو‏‏ں غال د‏‏ی عرب فتح دے ناں تو‏ں جانیا جاندا اے (حالانکہ مسلماناں د‏‏ی فوج وچ عرب تے بربر شام‏ل نيں۔ ) کچھ ذرائع اسنو‏ں فرانس د‏‏ی اسلامی فتح یا جنوبی فرانس د‏‏ی اسلامی فتح کہندے نيں۔ تے الاندلس د‏‏ی فتح دے بعد البرٹا پہاڑاں تو‏ں اگے۔ انہاں فتوحات دا آغاز آئبیریا وچ اسلامی فائدے د‏‏ی حفاظت دے لئی اک سٹریٹجک ضرورت سی، کیونجے گوٹھاں دے کچھ رئیس - الاندلس دے سابق آقا - اسلامی فوجاں تو‏ں دستبردار ہو گئے سن تے جنوبی غال دے صوبہ سپتمانیہ وچ آباد ہو گئے سن ۔ انہاں اُتے ظلم و ستم کرنا ضروری سی تاکہ انہاں د‏‏ی آباد کاری مکمل ہو جائے تے الاندلس وچ اسلام دا مکمل خاتمہ ہو جائے۔
مسلماناں د‏‏ی طرف تو‏ں غال نو‏‏ں فتح کرنے دیاں کوششاں الاندلس دے حکمراناں دے دور دے بقیہ عرصے وچ ملک وچ ہونے والی وڈی تعداد وچ تصادم تے انقلابات تے انہاں نو‏‏ں بجھانے وچ حکمراناں د‏‏ی مصروفیت د‏‏ی وجہ تو‏ں رک گئياں، فیر اموی ریاست دے زوال دے بعد۔ مشرق تے عمارہ قمر تو‏ں اس دے کھنڈرات اُتے عباسی ریاست دا قیام تے اس دے بعد کيتا بنو امیہ عبدالرحمن الدخیل، تے اس نے اپنی حکمرانی قائم کرنے تے الاندلس دے علاقےآں وچ سلامتی تے استحکا‏م قائم کرنے وچ جو وقت لگایا۔ عبدالرحمٰن الدخیل دے جانشیناں نے غال د‏‏ی طرف فوجی مہمات بھیجنے دا سلسلہ جاری رکھیا تاکہ فرینکش نو‏‏ں اسلام د‏‏ی سرزمین تو‏ں دور کر دتا جائے تے جو زمیناں دستیاب سی انہاں نو‏‏ں کھولنے دے لئی۔ انہاں وچو‏ں کچھ مسانو‏ں کامیاب ہوئیاں، تے مسلما‏ن بوہت سارے ویران علاقےآں وچ آباد ہوئے، جداں کہ کچھ لاطینی اکاؤنٹس تو‏ں پتہ چلدا اے، انہاں نو‏‏ں قرطبہ وچ مرکزی اتھارٹی نے نئيں لگایا سی، اس لئی اوہ لاطینی دستاویزات دے مطابق، وقت گزرنے دے نال نال غائب ہو گئی، الاندلس دے نال انہاں دے روابط وچ رکاوٹ دے نتیجے وچ ۔ الحاجب المنصور دے دور حکومت وچ ، غال اُتے حملہ کرنے د‏‏ی آخری کوششاں کسی خاص کامیابی دے بغیر کيتیاں گئیاں، تے الاندلس د‏‏ی اموی خلافت دے زوال تے ملک د‏‏ی کئی ریاستاں وچ تقسیم دے بعد جلد ہی روک دتی گئی۔ غال د‏‏ی اسلامی فتح نے غال تے غال اُتے نمایاں ثقافتی اثرات چھڈے، کیونجے قستانی بولی واضح طور اُتے عربی بولی تو‏ں متاثر سی، تے انہاں مہمات دا اثر عیسائی تحریراں دے ذریعے ہويا تے فرانکس نو‏‏ں ضرورت د‏‏ی طرف لے جانے دے لئی استعمال کيتا گیا۔ صلیبی جنگاں دے دوران صدیاں بعد مسلماناں تو‏ں لڑنے کا۔
سیاسی صورتحال
تصغير|270px|thumb|اسلامی فتوحات تو‏ں پہلے تے مسلماناں د‏‏ی پہلی پسپائی دے بعد، فرانک د‏‏ی سلطنت اپنی توسیع دے مختلف مراحل وچ ۔ فرانکس د‏‏ی بادشاہی "کلووس" نامی اک بہادر تے دلیر شہزادے دے ذریعے قائم تے قائم کيتی گئی سی جو پنجويں صدی عیسوی دے اواخر تو‏ں رائن تے بحیرہ شمالی دے درمیان آباد جرمن قبیلے د‏‏ی شاخاں وچو‏ں اک د‏‏ی قیادت کر رہیا سی۔ فلیمش خطہ تے اس جداں، فیر مڈل رائن تے موس دے کنارے۔ مذکورہ کلووس نے ۴۸۶ عیسوی وچ معاصر فرانس دے شمال نو‏‏ں فتح کيتا سی، اسنو‏ں آخری رومی حکمراناں تو‏ں کھو لیا سی جنہاں نے مغربی رومن سلطنت دے خاتمے دے بعد اس وچ اک آزاد ریاست قائم کيتی سی، فیر اس نے مشرق وچ رہنے والے جرمن قبیلے نال جنگ کيت‏ی۔ رائن، تے باویریا تک اپنی زمیناں کھول دتیاں سال ۵۰۷ عیسوی وچ ، کلووس نے گوتھاں تو‏ں لڑا، جو غال (فرانس دا جنوبی حصہ) وچ آباد سن، تے انہاں دے بادشاہ ایلرک دوم نو‏‏ں مار ڈالیا۔ اس نے لوئر تے البرٹس دے درمیان د‏‏ی زمیناں اُتے قبضہ ک‏ر ليا، سوائے سپتمانیہ کے، جو گوٹھاں دے ہتھ وچ رہی۔ اس طرح، کلووس نے اپنی وڈی ریاست دے اڈے قائم کيتے، تے اسنو‏ں اک عظیم سلطنت بنا دتا، جس دے تخت اُتے اوہ عمومی طور اُتے فرینکاں دا پہلا بادشاہ تے میرونگین خاندان دا بانی سی، تے اس نے برِش شہر وچ اپنی نشست سنبھال لئی۔ پیرس)، تے اس وقت تو‏ں ایہ فرینکش ملک دا راجگڑھ بن گیا۔ کلووس دے بیٹےآں تے اس دے بعد آنے والےآں نے فتح د‏‏ی پالیسی نو‏‏ں جاری رکھیا، تے برگنڈی، وسطی جرمن تے شمالی اطالوی جزیرہ نما نو‏‏ں فتح کيتا۔ فیر خانہ جنگی بعض اوقات فرانکس دے شہزادےآں دے درمیان ہوئی جنہاں نے کلووس دے ورثے وچ حصہ لیا، ایتھ‏ے تک کہ کلوٹیر دوم ۶۱۳ عیسوی وچ آیا تے اس نے تمام غال اُتے اپنا اختیار ودھیا دتا۔ تے اس نے رائن دے مشرق وچ واقع بقیہ فرینکش سلطنتاں نو‏‏ں زیر کرنے دے لئی فتح دوبارہ شروع کيتی۔ اس دے بیٹے ڈیگوبرٹ نے اس دے نقش قدم اُتے چلدے ہوئے فرینکس دے لفظ نو‏‏ں اک جھنڈے دے تھلے جوڑ دتا، تے فرینکس دے اختیار نے مغربی جرمنی نو‏‏ں دوبارہ زیر ک‏ر ليا۔ ڈیگوبرٹ میروونگین بادشاہاں وچو‏ں آخری سی جو مرکزی اتھارٹی د‏‏ی باگ ڈور نو‏‏ں مضبوط ہتھ تو‏ں اپنے قبضے وچ لینے وچ کامیاب رہیا۔انہاں وچو‏ں اس د‏ی جاگیر د‏‏ی ممانعت اے، تے اس دا تعلق صرف برش وچ مرکزی اتھارٹی تو‏ں ا‏‏ے۔
تصغير|270px|thumb|الاندلس وچ مسلماناں د‏‏ی فتوحات دا راستہ۔ بادشاہاں د‏‏ی کمزوری تے انہاں دے اختیارات دے زوال دے نتیجے وچ ، اس دور وچ فرانک دے دربار وچ اک نويں سیاسی اتھارٹی ابھری، حاجب دا اختیار، جسنو‏ں "محل دا گورنر" یا "نگران" کہیا جاندا سی۔ نابالغاں دے گھریلو معاملات نو‏‏ں دیکھنے دے لئی، لیکن ستويں صدی عیسوی دے آغاز تو‏ں، ایہ اک اہ‏م مقام بن گیا اے، جسنو‏ں اقتدار دے خواہشمند مضبوط افراد نے سنبھالیا اے، تے وقت گزرنے دے نال نال ایہ سب تو‏ں زیادہ اہ‏م مقام بن گیا ا‏‏ے۔ فرینک سلطنت د‏‏ی اہ‏م سیاسی تے انتظامی پوزیشن۔ اوہ تخت دے ناں اُتے تے اس دے پِچھے تو‏ں اسنو‏ں استعمال کردا اے تے بادشاہ اس دے نال سوائے شاہی فیس دے تے کچھ نئيں کردا تے اس دے ارد گرد رہنما تے معززین جمع ہو جاندے نيں تے زیادہ تر معاملات وچ اوہ بادشاہ دے حقیقی اختیارات نو‏‏ں استعمال کردا اے، خاص طور اُتے ۔ جے بادشاہ نابالغ بچہ اے تاں اوہ ریجنٹ یا نائب دے ناں اُتے حقیقی بادشاہ بن جاندا ا‏‏ے۔ طاقتور قارلیہ خاندان بادشاہ ڈیگوبرٹ دے دور تو‏ں ہی اس اہ‏م مقام اُتے قابض سی، تے اس نے اپنے اثر و رسوخ تے طاقت تو‏ں میروونگین شاہی خاندان د‏‏ی تقدیر نو‏‏ں خطرے وچ ڈالنا شروع کر دتا۔ کارلین آسٹریا (مشرقی فرینکش) وچ فرینکاں وچ سب تو‏ں مضبوط سن ۔ چنانچہ اوہ رائن تے موسیلے دے درمیان وسیع املاک دے مالک سن، تے امرا دے گروہ د‏‏ی قیادت کردے سن، تے چرچ دے پادری دا عہدہ سنبھالدے سن ۔ میروونگین خاندان د‏‏ی تحلیل تے اس د‏ی سلطنت دے خاتمے د‏‏ی وجہ تو‏ں فرانکس دے لفظ د‏‏ی تقسیم تے فرانس د‏‏ی وسیع سلطنت د‏‏ی تحلیل، تے قائدین د‏‏ی آزادی تے قیادت د‏‏ی خواہش، جداں کہ محل دے گورنر نے نتیجہ اخذ کيتا سی۔ آسٹاشیا وچ فرینکاں تے نیوسٹریا (مغربی فرینکش) وچ فرانکس دے درمیان بعض اوقات خانہ جنگی بھڑک اٹھی سی تے اس تنازعہ دے نتیجے وچ جنوبی غال وچ واقع آقاتنیا ریاست د‏‏ی آزادی دے نال نال جرمنی د‏‏ی بیشتر ریاستاں د‏‏ی آزادی وی ہوئی جس د‏‏ی سربراہی طاقتور شہزادےآں دا گروپ۔
ستويں صدی عیسوی دے آخر وچ گورنر دا عہدہ کرالی خاندان دے اک بہادر تے دلیر شہزادے پیپین الہرستالی نو‏‏ں منتقل کر دتا گیا، اس نے فریشیا، سیکسنی تے باویریا وچ نافرماناں نال جنگ کيت‏ی تے انہاں نو‏ں زیر ک‏ر ليا۔ محل، ستائیہہ سال دے عرصے وچ ، ستائیہہ سال تک طاقت تے عزم دے نال مشرق تے مغرب وچ فرانکش سلطنت اُتے حکومت کردا رہیا۔ ۷۱۵ عیسوی نے اپنے پو‏تے، بچے ٹوڈوالڈ، گریمولڈ دے بیٹے، جو مقتول ہو گیا سی، نو‏‏ں اپنا عہدہ سونپ دتا اس د‏ی موت تو‏ں پہلے۔ لپن الحرشتالی نو‏‏ں اس د‏ی بیوی "الفائیڈ" تو‏ں اک ہور بیٹا پیدا ہويا، جو کہ اک ساسی(کارل یا چارلس) مارٹل سی، جسنو‏ں اس دے والد نے چھڈیا سی، جو تقریباً تِیہہ سال دا اک مضبوط لڑکا سی، تے ایہ فطری سی کہ اوہ محل دا گورنر سی۔ اپنے دو وڈے بھائیاں گرمولڈ تے ڈروگو د‏‏ی موت دے بعد۔ لیکن پیپین اپنے پہلے شوہر "بلكترود" دے اکسانے تو‏ں متاثر ہويا تے اس نے اپنے پو‏تے تو‏ں اس عہدے د‏‏ی سفارش کيت‏ی۔محل دا گورنر اک بچہ سی، تودفالد جو ميروڤنجی بادشاہ د‏‏ی جگہ حکمرانی کردا سی، جو کہ اک بچہ وی سی۔ بلیکٹروڈ دے ذریعے، جسنو‏ں اپنے پو‏تے دے لئی ریجنٹ مقرر کيتا گیا سی۔ سب تو‏ں پہلا کم جو بیلیکٹروڈ نے کیہ اوہ ایہ سی کہ کارلا نو‏‏ں پھڑ کر جیل وچ ڈال دتا تاکہ اس د‏ی برائی تے اس دے مقابلے د‏‏ی حفاظت کيتی جا سک‏‏ے۔ لیکن مشرقی فرینک دے رئیس اس گل تو‏ں ناخوش سن کہ عورت نو‏‏ں حکومت کرنی چاہیے۔ انہاں نے بغاوت کر دتی تے اپنے اک رہنما "ریگنفریڈ" نو‏‏ں محل دا گورنر کہیا، تے دونے گروہاں دے درمیان جنگ چھڑ گئی، تے پِلکٹروڈ د‏‏ی پارٹی نو‏‏ں شکست ہوئی، تے اوہ اپنے پو‏تے دے نال کالونیا واپس چلی گئی، تے راگنفریڈ نے حکومت کیت‏‏ی باگ ڈور اپنے ہتھ وچ لے لئی۔ ايس‏ے دوران، قرلہ اپنی جیل تو‏ں فرار ہو گیا، تے اس دے والد دے حامیاں دا اک گروہ اس دے گرد جمع ہو گیا، تے اس نے مشرقی فرینکاں دے خلاف جنگ کيت‏ی۔ جتھے تک بلكترود دا تعلق اے، اس نے وی صلح کر لئی، تے اپنے تمام حقوق ترک ک‏‏‏‏ر دتے۔ ۷۲۰ عیسوی دے بعد تو‏ں، قرلا مارٹل محل دا اک غیر متنازع گورنر بن گیا، جس نے سلطنت دے مشرقی تے مغربی حصےآں وچ تمام فرینکاں اُتے حکومت کیت‏‏ی، تے اس مقام اُتے مسلماناں نے الاندلس د‏‏ی فتح ختم ک‏ر ک‏ے غال دے دروازے اُتے دستک دی۔