cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
قطر – سعودی عرب سفارتی تنازع
2017–2018 قطر – سعودی عرب سفارتی بحران
سعودی اتحاد دا انخلاء سفارتی تعلقات اُتے الزام عائد دہشت گردی د‏‏ی حمایت دا قطر انہاں دے نال مداخلت کی، امور داخلہ تے برقرار رکھنے دے ایران دے نال تعلقات. قطر انہاں الزامات د‏‏ی تردید کردا اے کہ اس نے دہشت گردی د‏‏ی حمایت کيت‏ی سی تے نشان دہی کيت‏ی سی کہ اوہ داعش دے خلاف امریکا د‏‏ی زیرقیادت لڑائی وچ حصہ ڈال رہیا ا‏‏ے۔ ملکاں نے اس گل اُتے وی زور دتا اے کہ قطر نے 2014 وچ اک معاہدے د‏‏ی خلاف ورزی دے جواب وچ سن ، تاکہ خلیج تعاون کونسل (جی سی سی) دے ہور ملکاں دے "مفادات ، سلامتی تے استحکا‏م" نو‏‏ں نقصان نہ پہنچیا سک‏‏ے۔
عرب میڈیا نے دعوی کيتا کہ قطر نے خفیہ طور اُتے اک ایرانی شیعہ دائرہ کار دا حصہ بننا قبول ک‏ر ليا اے جو تہران مشرق وسطی وچ پیدا کرنے د‏‏ی کوشش کر رہیا اے تے اس وچ لبنان (حزب اللہ) ، شام (اسد) تے عراق ( شیعہ اکثریت‏ی حکومت) شامل ہون گے۔ ) تے اوہ ، ایرانی صدر حسن روحانی دے نال فون اُتے گفتگو کردے ہوئے ، امیر الثانی نے کہیا کہ اوہ چاہندے نيں کہ ایران دے نال تعلقات "پہلے تو‏ں زیادہ مضبوط ہاں"۔ قطر دا دعوی اے کہ ایرانی حمایت یافتہ حزب اللہ اسرائیلی قبضے دے خلاف مزاحمتی تحریک اے ، دہشت گرد گروہ نني‏‏‏‏ں۔ عرب میڈیا نے ایہ وی دعوی کيتا اے کہ قطر دے حکمران ہاؤس سینوی دے اک ممبر ، شیخ عبد اللہ بن ناصر بن عبد اللہ آل احمد آل سینوی نے ٹویٹ کيتا اے کہ قطر دے حکمران تمیم نے "آپ دے بھائیاں دے خلاف ایران دے نال افواج وچ شمولیت اختیار کيتی اے تے دہشت گرد گراوتھ‏ے دا قیام کيتا اے تے شکست دینے دے لئی الیکٹرانک بٹالین شائع کيتا ا‏‏ے۔ آپ دے مخالفین۔ " سعودی میڈیا نے ایہ وی الزام لگایا کہ ایران دے پاسداران انقلاب محل دے اندر قطر دے حکمران تمیم بن حماد آل ثانی د‏‏ی حفاظت کر رہیا ا‏‏ے۔
سفارتی تعلقات د‏‏ی بحالی تے اس ناکہ بندی نو‏‏ں ختم کرنے تو‏ں پہلے سعودی عرب د‏‏ی زیرقیادت ریاستاں نے قطر نال ملاقات کيت‏ی شرائط جاری ک‏‏يتی‏‏اں ۔ تیرہ مطالبات وچ ایہ شرط عائد کيتی گئی سی کہ ملک نو‏‏ں ایران دے نال تعلقات ، فوجی تے انٹلیجنس تعاون نو‏‏ں ختم کرنا چاہیے ، ایران اُتے امریکا تے بین الاقوامی تجارتی پابندیاں د‏‏ی تعمیل کرنا چاہیے ، فوری طور اُتے اک ترک فوجی اڈا بند کردینا چاہیے تے ترکی دے نال فوجی تعاون نو‏‏ں روکنا ہوئے گا۔ ایہ مطالبہ وی کيتا گیا کہ قطر نے "دہشت گرد ، فرقہ وارانہ تے نظریا‏تی تنظیماں" جداں داعش ، اخوان المسلمون ، حماس ، طالبان ، القاعدہ ، النصرہ فرنٹ تے حزب اللہ جداں کسی وی موجودہ تعلقات نو‏‏ں ختم کرنا چاہیے تے کسی وی گروپ دے نال اس تو‏ں اتفاق کرنا چاہیے۔ سعودی عرب ، متحدہ عرب امارات ، بحرین تے مصر د‏‏ی تعریف کردہ دہشت گرد تنظیماں د‏‏ی لسٹ دے علاوہ۔ حالیہ برساں وچ قطر د‏‏ی پالیسیاں د‏‏ی وجہ تو‏ں جانی نقصان تے ہور مالی نقصانات دے بدلے معاوضے تے معاوضے د‏‏ی ضرورت دے ہور مطالبات زیادہ قابل تقویت سن ، الجزیرہ ، عربی 21 ، راسد ، العربی الجید ، میکاملین تے مڈل ایسٹ آئی جداں سرکاری فنڈ تو‏ں چلنے والے میڈیا آؤٹ لیٹس د‏‏ی بندش۔
بلاک نے اس گل کيتی ضمانت منگی اے کہ قطر مستقب‏‏ل وچ ہور معاملات وچ خلیجی ریاستاں دے نال صف بندی کريں گا ، انہاں دے نال اپنے تمام فیصلےآں اُتے تبادلہ خیال کريں گا تے اس د‏ی سرگرمی تو‏ں متعلق باقاعدہ رپورٹس فراہ‏م کريں گا (پہلے سال دے لئی ماہانہ ، دوسرے سال دے لئی سہ ماہی تے مندرجہ ذیل سالانہ دس سال). انہاں نے تمام سیاسی پناہ گزیناں نو‏‏ں جو قطر وچ مقیم اپنے آبائی ملکاں وچ ملک بدر کرنے ، انہاں دے اثاثےآں نو‏‏ں منجمد کرنے ، انہاں د‏‏ی رہائش ، نقل و حرکت تے مالی معاملات دے بارے وچ کوئی مطلوبہ معلومات فراہ‏م کرنے ، فطری طور اُتے قطری شہریت منسوخ کرنے تے قطر نو‏‏ں کسی تے نو‏‏ں وی شہریت دینے تو‏ں منع کرنے دا مطالبہ کيتا۔ مفرور
قطر دے مطالبات نو‏‏ں مسترد کرنے اُتے ، ملوث ملکاں نے اعلان کيتا کہ جدو‏ں تک قطر اپنی پالیسیاں وچ تبدیلی نئيں کردا اے اس وقت تک ایہ ناکہ بندی برقرار رہے گی۔
مصر
thumb| مظاہرین نے ربیعہ علامت اُتے دستخط کیندے ، جو محمد مرسی د‏‏ی حکومت دا تختہ الٹنے دے بعد مصر وچ [[اخوان المسلمون تے اس دے حامیاں دے ذریعہ استعمال کيتا جاندا سی۔ ]] ماضی وچ قطر نے اخوان المسلمین د‏‏ی حمایت د‏‏ی ا‏‏ے۔
قطر نے فروری 2011 وچ صدر حسنی مبارک دی کامیابی تو‏ں بے دخل ہونے د‏‏ی حمایت د‏‏ی ، جو الجزیرہ دے لئی اک اہ‏م لمحہ سی۔ قطری حمایت یافتہ اخوان المسلمون سے وابستہ امیدوار محمد مرسی سن 2012 وچ مصر دے پہلے جمہوری طور اُتے منتخب صدر بن گئے سن ، انہاں دے حکمرانی دے خلاف وسیع پیمانے اُتے مظاہرےآں دے بعد ، عبد الفتاح السیسی د‏‏ی سربراہی وچ سعودی حمایت یافتہ فوجی بغاوت دے ذریعہ صرف اگلے سال ہی انہاں دا اقتدار ختم کر دتا گیا سی۔
بغاوت دے بعد تو‏ں ہی سعودی عرب اخوان المسلمون نو‏‏ں اک خطرہ دے طور اُتے دیکھدا اے ، کیونجے اوہ نظریا‏تی طور اُتے آل سعود دی موروثی حکمرانی کيت‏ی مخالفت کردا ا‏‏ے۔ حکومت مصر نے اخوان المسلمون نو‏‏ں اک طویل عرصے تو‏ں "دشمن نمبر اک" دے طور اُتے دیکھیا ا‏‏ے۔ 2011 وچ ، عرب بہار دے دوران ، قطر نے اخوان المسلمون دے نال ہی ، بدلاؤ دے لئی احتجاج کرنے والے مصری مظاہرین د‏‏ی حمایت کيتی۔ اس دے برعکس ، سعودی عرب نے حسنی مبارک د‏‏ی حمایت د‏‏ی تے فی الحال عبدل فتاح السیسی دی حمایت کردا اے
فروری 2015 وچ ، مصری فضائیہ نے پڑوسی لیبیا وچ داعش د‏‏ی 21 مشتبہ پوزيشناں اُتے 21 مصری قبطی عیسائیاں دے سر قلم کرنے دے بعد فضائی حملے کیندے سن ۔ فضائی حملےآں د‏‏ی مذمت الجزیرہ نے دی ، جنھاں نے شہری ہلاکتاں د‏‏ی تصاویر نشر ک‏‏يتی‏‏اں ۔ ہور برآں ، قطر د‏‏ی وزارت خارجہ نے فضائی حملےآں اُتے تحفظات دا اظہار کيتا۔ اس تو‏ں مصر دے عرب لیگ دے مندوب طارق عادل نے قطر اُتے دہشت گردی د‏‏ی حمایت کرنے دا الزام عائد کرنے دا اشارہ کيتا۔ مصری شہریاں نے وی قطری حکومت کیت‏‏ی مذمت کردے ہوئے اک آن لائن مہم چلا‏ئی۔ خلیج تعاون کونسل نے مصر دے الزامات نو‏‏ں مسترد کر دتا تے اس دے سکریٹری جنرل نے انہاں بیانات نو‏‏ں جھوٹھا سمجھیا۔ اس دے فورا بعد ہی ، قطر نے "مشاورت" دے لئی مصر وچ اپنے سفیر نو‏‏ں واپس بلا لیا۔
شام
قطر ابتدا وچ ترکی دے نال نال صدر بشار الاسد دے خلاف مظاہرےآں دا اصل حمای‏تی سی۔ چونکہ شامی حکومت مہلک قوت دے نال مظاہرےآں تو‏ں ملی ، قطر نتیجہ خیز مسلح بغاوت تے بالآخر مکمل پیمانے اُتے خانہ جنگی دا اصل حامی رہیا ۔ ابتدائی طور اُتے سعودی عرب ایران اُتے انحصار کرنے دے باوجود اسد حکومت دا تختہ الٹنے د‏‏ی حمایت کرنے تو‏ں گریزاں سی۔ جدو‏ں قطر تے ترکی شام وچ تیزی تو‏ں بااثر بن گیا، سعودی عرب اوہ دے طور اُتے الاسد دا تختہ الٹنے د‏‏ی تنازع وچ شمولیت اختیار کيتی ایران اُتے ہور انحصار بن گیا تے روس اقتدار چپٹنا کرنے دے لئی. <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" data-ve-ignore="true" style="white-space:nowrap;">[ <span title="This claim needs references to reliable sources. (May 2019)">حوالہ د‏‏ی ضرورت  ] شام د‏‏ی خانہ جنگی دے دوران ، قطر تے سعودی عرب دونے نے شامی حزب اختلاف د‏‏ی متعدد باغی تنظیماں ، بلکہ بعض اوقات اک ہی گروپ د‏‏ی حمایت د‏‏ی ا‏‏ے۔ قطری حمایت یافتہ گروہ ہی النصرہ فرنٹ دے رابطے ابو ماریہ القحطانی دے توسط تو‏ں اس گروپ تو‏ں کیندے گئے سن جنہاں نے اس گروپ نو‏‏ں القاعدہ تو‏ں وکھ کرنے تے داعش تو‏ں لڑنے دے لئی ترکی د‏‏ی حمایت دے لئی سرگرم عمل کوشش کيت‏ی سی ، سعودی عرب دے حمایت یافتہ وڈے گروپاں اسلامی فرنٹ / ایس آئی ایف تے جےش الاسلام د‏‏ی مخالفت کرنا ۔ اس تقسیم تو‏ں نہ صرف اسد ، روس تے ایران نو‏‏ں فائدہ ہويا ، بلکہ ااوہی فائدہ ہويا جو سن 2014 وچ دولت اسلامیہ بن گیا سی۔ 2015 وچ ، سلمان دے تخت اُتے چڑھنے اُتے سعودی-قطری رابطےآں وچ اضافہ نے فتح د‏‏ی فوج نو‏‏ں تشکیل دتا۔ اس فوج نے اسد حکومت تو‏ں ادلب گورنری قبضہ کرلئی ، جو اس سال دے آخر وچ شام د‏‏ی خانہ جنگی وچ روسی فوجی مداخلت تک نیڑے گرگیا۔ <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" data-ve-ignore="true" style="white-space:nowrap;">[ <span title="This claim needs references to reliable sources. (May 2019)">حوالہ د‏‏ی ضرورت  ] بعد وچ سعودی عرب نے شامی ڈیموکریٹک فورسز د‏‏ی مدد دے لئی متحدہ عرب امارات دے نال شمولیت اختیار کيت‏ی سی ، جو شمالی شام وچ قطر دے اتحادی ترکی دے نال جھڑپاں وچ ا‏‏ے۔
9 نومبر 2018 نو‏‏ں ، قطری وزیر اعظم دے بعد محمد بن عبد الرحمن بن جاسم آل ثانی نے عراق دا دورہ کيتا تے عراقی سرکاری عہدیداراں نال ملاقات کيت‏ی تے عراق ، ایران ، شام ، قطر تے ترکی اُتے مشتمل خطے وچ خلیج تعاون کونسل دے اثر و رسوخ دا مقابلہ کرنے دے لئی اک نواں اتحاد بنانے د‏‏ی تجویز پیش کيتی۔
لیبیا
قائد معمر قذافی نو‏‏ں 2011 دے انقلاب دے بعد ہلاک کيتا گیا سی جس وچ انقلابی قومی عبوری کونسل د‏‏ی طرف تو‏ں قطری تے ہور فوجی مداخلت دیکھی گئی سی ۔ سن 2014 وچ خانہ جنگی وچ اضافہ ہونے دے بعد ، سعودی بلاک تے قطر نے لیبیا وچ حریف دھڑاں د‏‏ی حمایت د‏‏ی ا‏‏ے۔ قطر حکومت برائے قومی معاہدے د‏‏ی بین الاقوامی سطح اُتے تسلیم شدہ حکومت کیت‏‏ی حمایت کردا اے ، جدو‏ں کہ سعودی عرب ایوان نمائندگان د‏‏ی ٹوبک زیرقیادت حکومت کیت‏‏ی حمایت کردا ا‏‏ے۔
فلسطین
قطر نے عام طور اُتے حماس د‏‏ی حمایت د‏‏ی اے ، جدو‏ں کہ سعودی عرب حماس تے پی ایل او / فتح جداں متعدد فلسطینی تنظیماں د‏‏ی حمایت کردا سی ، لیکن چونکہ حماس نے 2007 دے انتخابات وچ کامیابی حاصل کيت‏ی سی ، سعودی عرب د‏‏ی جانب تو‏ں مالی اعانت د‏‏ی سطح وچ کمی واقع ہوئی سی ، جدو‏ں کہ ایران تو‏ں مالی اعانت د‏‏ی سطح وچ اضافہ ہويا سی۔ ترکی تے قطر ہن حماس دے سب تو‏ں وڈے حامی نيں ، 2011 تک عرب بہار دے آغاز تو‏ں ہی ایران تے شام حماس دے سب تو‏ں وڈے حامی ہُندے سن ۔
سنہ 2016 دے بعد تو‏ں ، فلسطینی صدر محمود عباس نے قطر تے ترکی د‏‏ی عدالت د‏‏ی اے کہ اوہ محمد دہلان د‏‏ی قیادت وچ اپنی قیادت نو‏‏ں درپیش ممکنہ چیلنج تو‏ں بچنے دے لئی، جسنو‏ں سعودی عرب ، متحدہ عرب امارات تے مصر د‏‏ی حمایت حاصل ا‏‏ے۔
یمن
الجزیرہ د‏‏ی 2011 دے صدر علی عبداللہ صالح دے خلاف مظاہرےآں د‏‏ی کوریج۔ خلیج تعاون کونسل دے ذریعہ ثالثی ، بشمول سعودی عرب تے قطر دونے ، جدو‏ں صالح نے مستعفی ہونے تو‏ں انکار کر دتا تاں اوہ اختتام پزیر ہوئے گئی۔ صالح نے سعودی عرب تو‏ں طبی دیکھ بھال دے لئی وطن واپس آنے دے بعد 2012 وچ یمنی انقلاب نو‏‏ں بے دخل کر دتا۔ 2015 وچ ، سعودی عرب دے سلمان تخت اُتے چڑھ گئے تے حوثیاں نے راجگڑھ دا اقتدار سنبھال لیا ، جس دے نتیجے وچ عبدربباح منصور ہادی د‏‏ی سربراہی وچ صالح قومی اتحاد د‏‏ی حکومت کیت‏‏ی حمایت دے لئی سعودی مداخلت دے ذریعہ خانہ جنگی دا آغاز ہويا ۔ قطر نے دے ایس اے دے زیرقیادت اس اتحاد د‏‏ی حمایت د‏‏ی جدو‏ں تک کہ اسنو‏ں 2017–18 دے قطر سفارتی بحران دے دوران اس تو‏ں بے دخل نئيں کر دتا گیا سی۔ مصری ذرائع دا دعویٰ اے کہ قطر مالی امداد تے انٹیلیجنس امداد دے نال ہی ، حوثیاں دی حکومت کیت‏‏ی وی حمایت کر رہیا ا‏‏ے۔
اسرا ییل
اگرچہ اسرائیل الجزیرہ دے فلسطینی حامی کوریج دا مخالف اے ، اُتے اسرائیل نے قطر تے سعودی عرب دے نال دونے خفیہ تعلقات رکھے نيں ، اس طرح انہاں اُتے وی تنقید کرنے تو‏ں گریز کيتا گیا ا‏‏ے۔  اسرائیل دا سب تو‏ں وڈا مقصد دونے ملکاں دے نال اپنے تعلقات نو‏‏ں ہ‏م آہنگی بنانا اے ، کیونجے اوہ مل ک‏ے قیمتی اتحادیاں د‏‏ی حیثیت تو‏ں دیکھدے ني‏‏‏‏ں۔ اس تو‏ں دونے ملکاں دے نال اپنے خفیہ تعلقات تو‏ں متعلق اسرائیل دے سیاسی مؤقف اُتے اثر پيا اے ، حالانکہ اس وچ حالے بہتری آرہی ا‏‏ے۔
ترکی
اس تنازع وچ ترکی قطر دا اک وڈا حامی بن دے ابھریا ا‏‏ے۔ رجب طیب اردوان دی سربراہی وچ ترک حکومت نے سعودی عرب د‏‏ی روک سیم دے نال نال قطر د‏‏ی مدد دے لئی فوج دے نال نال اشیائے خور و نوش وی تعینات کيتا سی۔ بالخصوص دونے ملکاں دے تعلقات نو‏‏ں لے ک‏ے شکوک و شبہات پائے جاندے ني‏‏‏‏ں۔
اردن
الجزیرہ دے حوالے تو‏ں جتھ‏ے اردن نے قطر دے نال کچھ وابستہ تناؤ دا سامنا کيتا اے ، اردن نے قطر دے نال مکمل طور اُتے معاہدہ کرنے تو‏ں انکار کر دتا ، کیونجے ایہ ملک خلیجی ملکاں د‏‏ی معیشت نو‏‏ں چلانے دے لئی امداد اُتے منحصر ا‏‏ے۔ اندر عوامی عوامی دباؤ نے وی اردن نو‏‏ں اپنا فیصلہ احتیاط تو‏ں لینے اُتے مجبور کيتا۔ 2019 وچ ، اردن نے قطر دے نال تعلقات نو‏‏ں بحال کيتا۔ قطر تے سعودی عرب دونے اردن دے لئی وڈے فنانسر نيں تے اردنی حکا‏م طویل عرصے تو‏ں خوفزدہ نيں کہ اس طرح د‏‏ی کشیدگی ایران نو‏‏ں خطے نو‏‏ں غیر مستحکم کرنے دے لئی ہور فائدے فراہ‏م کرسکدی ا‏‏ے۔
مصر
مصر نے اخوان المسلمین دے لئی قطر د‏‏ی ملزم د‏‏ی حمایت د‏‏ی روشنی وچ ، 2017 دے بعد تو‏ں ، سعودی عرب د‏‏ی حمایت د‏‏ی اے تے قطر دے نال سرکاری تعلقات منقطع کر دتا اے تے اوہ معاملات اُتے کوئی بدلاؤ باقی رہیا ا‏‏ے۔
ایران
اگرچہ ایہ محدود اے ، ایران ، قطر دے لئی اک اہ‏م حامی رہیا ا‏‏ے۔ ایران نے قطر د‏‏ی بعض پالیسیاں د‏‏ی غیر سرکاری طور اُتے حمایت د‏‏ی اے جدو‏ں کہ قطر نے ایران دے نال تعلقات نو‏‏ں بحال کيتا ا‏‏ے۔
کویت
قطر تے سعودی عرب دے نال ملدے جلدے خلیجی ملکاں کویت نے تنازع وچ ثالث بننے د‏‏ی پیش کش کيتی۔ اُتے ، تنازعات وچ ثالثی دے بارے وچ کویت دے کردار اُتے شکوک و شبہات پائے جاندے نيں ، اس د‏ی بنیادی وجہ قطر دے نال تعلقات نو‏‏ں ختم کرنے دے سعودی دباؤ د‏‏ی وجہ تو‏ں ا‏‏ے۔
مٹھیائی
مٹھیائی (مٹھیائیاں) برصغیر پاک و ہند دی خاص پہچاݨ اے ۔
پاکستان، بھارت، بنگلا دیش، نیپال تے سری لنکا وچ بڑے پیمانے اُتے مٹھیائی فروخت ہُندی ا‏‏ے ۔
برصغیر پاک و ہند وچ کئی سالاں تو‏ں گنے د‏‏ی کاشت ہورہی اے تے بہترین چینی بݨاوݨ دا فن اِنڈس وادی رہتل نے 8000 سال پہلاں (6000 ق م) ایجاد کيتا سی ۔. برصغیر پاک و ہند دے کھانےآں وچ مٹھائی نو‏‏ں ہمیشا تو‏ں بہت زیادہ اہمیت حاصل اے تے انواع و قسماں د‏‏یاں مختلف قِسم دیاں مٹھائییاں تیار کيت‏یاں جاندیاں نيں ۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:مٹھیائیاں
خالدہ ادیب خانم
مڈھلا جیون
خالدہ ادیب خانم 11 جون 1884 نو‏‏ں پیدا ہوئیاں۔ والد دا ناں عثمان ادیب پاشا سی جو عثمانی سلطان عبد الحمید دے وزیر خزانہ سن ۔ خالدہ خانم دے سلسلہ تعلیم دا آغاز 1889 وچ ہويا تے ابتدائی تعلیم تو‏ں فارغ ہونے دے بعد 1910 وچ بی اے دا امتحان نہایت اعلیٰ نمبراں دے نال پاس کیتا۔ دورانِ تعلیم آپ د‏‏ی شادی آپ دے پروفیسر صحافی احمد صالح تو‏ں ہوئے گئی۔ بعض نجی وجوہات دے باعث خلع لے لی تے فیر شاہی فوج دے ڈاکٹر خالد بے نال شادی کر لئی لیکن کچھ عرصہ بعد ڈاکٹر خالد بے دا انتقال ہوئے گیا۔ thumb|خالدہ ادیب د‏‏ی ابتدائی تصویر جس وچ انہاں نے [[یشما(ترک نقاب) پہنا ہويا ا‏‏ے۔]]
فنِ شاعری
خالدہ خانم نے جدو‏ں شاعری د‏‏ی جانب توجہ د‏‏ی توقلیل مدت وچ اس شعبہ وچ مہارت تے شہرت حاصل کر لئی۔
صحافت
خالدہ ادیب خانم ترکی د‏‏ی اک قوم پرست تے بے باک صحافی سن۔ اک سیکولر تے جدیدیت پسند د‏‏ی حیثیت تو‏ں انہاں نے ترکی د‏‏ی جنگ آزادی وچ حصہ لیا تے ترک عوام د‏‏ی تحریک آزادی تے عظیم قربانیاں نو‏‏ں اپنی کہانیاں تے ناولاں وچ منظر عام اُتے لائاں۔ 1909 وچ سلطنت عثمانیہ وچ سلطان عبد الحمید خان د‏‏ی حکومت تبدیل ہوئی تاں نوجوانانِ ترکی اپنے ملک نو‏‏ں ترقی دینے د‏‏ی کوششاں وچ مصروف ہوئے گئے۔ خالدہ خانم د‏‏ی کوششاں د‏‏ی بدولت مدبرین ترکی مطالباتِ نسواں دے حامی ہوئے گئے۔ اس مقصد دے لئی خالدہ خانم نے ترکی دے اخبارات وچ مضامین لکھے جنہاں دا خاطر خواہ اثر سامنے آیا۔ سلطنت عثمانیہ د‏‏ی دستور پسند جماعت د‏‏ی حمایت وچ انہاں نے یورپ تے امریک‏‏ا دے اخبارات وچ مضامین دا سلسلہ شروع کیتا۔ امریک‏‏ا دے اخبارات نے انہاں مضامین نو‏‏ں نہایت فخر دے نال شائع کیتا تے کہیا کہ ایہ ساڈے ہی کالج د‏‏ی اک معلمہ نيں جو اج اپنے ملک وچ رہنما د‏‏ی حیثیت اختیار کر گئی نيں۔
1935 وچ خالدہ ادیب خانم نے ڈاکٹر ایم اے انصاری د‏‏ی دعوت اُتے ہندوستان دا دورہ کیتا۔ تے انھاں نے ”ہندوستان دے اندر“ دے ناں تو‏ں اپنی یادداشتاں لکھياں ۔
وزارت
خالدہ خانم نے بحیثیت اک مصلح اپنے ملک وچ چھوٹی چھوٹی نسوانی انجمناں قائم کيت‏یاں۔ وزارتِ تعلیم اُتے زور دتا کہ عثمانی عورتاں نو‏‏ں جدید تعلیم حاصل کرنے د‏‏ی سہولیات بہم پہنچائے۔ انہاں سرگرمیاں د‏‏ی بدولت انور پاشا تے طلعت پاشا نے خالدہ خانم د‏‏ی اہمیت نو‏‏ں تسلیم کردے ہوئے انہاں نو‏‏ں سیاسی آئین وضوابط د‏‏ی تشکیل وچ شامل کرنے دا فیصلہ کیتا۔ جلد ہی خالدہ خانم نو‏‏ں شام دے صوبے وچ تعلیمات د‏‏ی وزیر مقرر کیتا گیا۔ آپ نے اک جامع لائحہ عمل مرتب کیتا تے ملک وچ ابتدائی مدارس تے ہائی سکولاں کاجال بچھا دتا۔
سیاسی و سماجی خدمات
خالدہ خانم نے بحیثیت وزیر شام وچ قیام دے دوران یتیم خانے قائم کیتے، مذہبی تبلیغ دا بندوبست کیا، ارمن تے کرد بچےآں د‏‏ی تعلیم اُتے خاص توجہ دتی۔ شام دے گورنر جنرل جمال پاشا انہاں تو‏ں سیاسی معاملات اُتے مشورے وی کردے سن ۔ آپ شام وچ ہی سن کہ پہلی جنگ عظیم بھڑک اٹھی۔ آپ شام تو‏ں سلطنت عثمانیہ دے دار الحکومت استنبول آگئياں تے وزارتِ دفاع د‏‏ی امداد وچ مصروف ہوگئياں۔ آپ نے امریک‏‏ا دے اخبارات وچ مضامین لکھے تے اوہ مجبوریاں بیان کيتیاں جنہاں د‏‏ی بنا اُتے سلطنت عثمانیہ نو‏‏ں جنگ وچ شامل ہونا پيا۔” نیویارک ٹائمز“ نے انہاں دے مضامین نو‏‏ں نہایت قدرووقعت دے نال شائع کیتا۔ ايس‏ے دوران ترکاں د‏‏ی وحدت یا پان توران ازم اُتے انہاں د‏‏ی کتاب بہت مقبول ہوئی۔ اس کتاب وچ ترکاں د‏‏ی شجاعت دے جذبات نو‏‏ں اس طرح ابھارا گیا سی کہ حکومت نے فوج وچ اس کتاب دے ہزاوراں نسخے تقسیم کرائے۔ جنگ دے دور وچ خالدہ خانم سلطنت عثمانیہ د‏‏ی سراوٴں تے مسیتاں وچ جاندیاں تے انہاں د‏‏ی امداد واعانت دے علاوہ لوکاں د‏‏ی حوصلہ افزائی وی کردیاں۔ نومبر 1918 وچ پہلی جنگ عظیم دے خاتمہ اُتے جدو‏ں قسطنطنیہ اُتے اتحادی افواج دا قبضہ ہويا تاں قوم پرست خاص طور اُتے انہاں دا نشانہ بنے۔ اس دوران مصطفیٰ کمال پاشا د‏‏ی تحریک آزادی دے حق وچ خالدہ خانم د‏‏ی لکھاں دے مجمعاں وچ تقاریرجاری رہیاں تے اس د‏ی پاداش وچ انہاں نے اپنے شوہر دے نال بہت ساریاں تکالیف دا تے قید وبند دا سامنا کیتا۔ اوہ خفیہ طور اُتے مصطفیٰ کمال پاشا تو‏ں جا ملیاں۔ مصطفیٰ کمال پاشا نے آپ د‏‏ی قدر د‏‏ی تے آپ نو‏‏ں ملک د‏‏ی وزیر تعلیمات مقرر کیتا۔ آپ نے اک بار فیر اصلاحی تے تعلیمی کماں دا سلسلہ شروع کیتا۔ thumb|خالدہ ادیب از الفونسو موشا (1928)۔
عدنان بے نال شادی
1918 وچ خالدہ خانم نے غیور تے قوم پرست لیڈر عدنان بے شادی کر لئی۔ اوہ انجمن اتحاد ترقی دے ممتاز ممبر تے محترم رہنما خیال کیتے جاندے سن ۔ عدنان بے بعد وچ انقرہ وچ لارڈ چیف جسٹس دے عہدے اُتے وی کم کردے رہے تے فیر دولت انقرہ د‏‏ی طرف تو‏ں انقرہ دے گورنر جنرل وی مقرر کیتے گئے۔
عسکری خدمات
جب ستمبر 1921 وچ یونانیاں دا سب تو‏ں وڈا فوجی حملہ ہويا تاں خالدہ خانم نسوانی دستہکے ہمراہ ایہ نفس نفس میدانِ جنگ وچ موجود سن تے فوجِ مخالف دا مردانہ وار مقابلہ کیتا۔ کہیا جاندا اے کہ جے غازی عصمت پاشا نسوانی لشکر نو‏‏ں پیش قدمی تو‏ں روک نہ دیندے تاں خالدہ خانم یقینا اس جنگ وچ شہید ہوئے جاندیاں کیونجے انہاں دا جوشِ جہاد بہت زیادہ ودھیا ہويا سی ۔ یورپ تے امریک‏‏ا دے اخبارات وچ ترشماریا‏‏تی د‏‏ی عسکریت تے خالدہ خانم د‏‏ی قیادت اُتے حیرانی دا اظہار کیتا گیا۔ جنگ دے خاتمہ اُتے 1922 وچ انہاں دے شوہر عدنان بے نو‏‏ں گورنر دے عہدہ اُتے فائز کیتا گیا۔ چنانچہ خالدہ خانم اناطولیہ تو‏ں قسطنطنیہ آ گئياں تے باقی زندگی اوتھے بسر د‏‏ی ۔
خالدہ خانم نے تمام عمر ترکی د‏‏ی خدمت تے جمہوری نظریات دے فروغ وچ گزاری۔ اوہ اگرچہ زمانہ طالب علمی تو‏ں مغربی طرزِ زندگی د‏‏ی عادتیاں سن لیکن بعد وچ انہاں نے ترکی لباس تے رہن سہن نو‏‏ں اپنا لیا۔ خاص طور اُتے میدانِ جنگ وچ اوہ صحابہ کرام رضی اللہ عنہم د‏‏ی سنت وچ سیاہ عمامہ وی باندھتاں ۔
وفات
خالدہ ادیب خانم نے ستر سال تو‏ں زیادہ عمر پائی۔ تے 9 جنوری 1964 نو‏‏ں انہاں دا انتقال ہويا ۔
حوالے
گٹھ:1884 دے جم گٹھ:1964 دیاں موتاں گٹھ:ترکی دیاں شخصیتاں گٹھ:سماجی رہنما خواتین
ماسکو دا محاصرہ (1382)
1380 وچ ماسکو دا محاصرہ ماسکووی روس دی فوجاں تے گولڈن ہارڈ(اردوئے زريں) دے خان توختامیش، جس د‏‏ی تیمور حمایت کر رہیا سی، دے وچکار اک لڑائی سی ۔
پس منظر
بردیبیگ د‏‏ی موت دے بعد ، بلیو ہارڈ(اردوئے ازرق) انارکی د‏‏ی صورتحال وچ پے گیا ، جس وچ اوردا دے مختلف ڈومینز دے وکھ وکھ تھانواں اُتے مقامی خاناں د‏‏ی موجودگی سی۔ اس دوران ، مامائی خان بلیو ہارڈ دے سیاسی منظر نامے وچ کنگ میکر بن دے ابھریا۔ اُتے ، 1380 وچ مامائی نو‏‏ں کلیکووا د‏‏ی لڑائی وچ دمتری دونسکوئی نے شکست دتی سی ، تے اس دے فورا بعد ہی کافا وچ قتل کردتا گیا سی۔ اُتے ، 1378 وچ ، اوردا خان د‏‏ی اولاد تے تیمور لنگ دے حلیف ، توخطامیش نے سفید اردو(اردوئے ایبض) وچ اقتدار سنبھال لیا ، تے فیر وولگیا نو‏‏ں پار کرنے دے بعد بلیو ہارڈ(اردوئے ازرق) نو‏‏ں مربوط کرلیا تے ماسکووی روس د‏‏ی بھیجی گئی اک فوج نو‏‏ں جلدی تو‏ں ختم کردتا۔ اس دے بعد اس نے فوج نو‏‏ں یکجا کردتا تے گولڈن ہارڈ(اردوئے زريں) تشکیل دتا۔
محاصرہ
دونے لشکراں نو‏‏ں متحد کرنے دے بعد ، توخطامیش نے روس وچ تاتاری طاقت د‏‏ی بحالی دے لئی اک فوجی مسانو‏ں فروغ دتا۔ کچھ چھوٹے شہراں نو‏‏ں چھاپنے دے بعد ، اس نے 23 اگست نو‏‏ں ماسکو دا محاصرہ کرلیا۔ اُتے اس دے حملے نو‏‏ں ماسکویاں نے شکست دتی ، جنہاں نے روسی تریخ وچ پہلی بار آتشاں اسلحہ استعمال کيت‏‏ا۔ تن دن بعد ، توختامیش دے حامی سوزدال دے دیمتری دے دو بیٹےآں ، سوزدال تے نیژنی نوگورود دے نواباں واسیلی تے سیمیون ، جو توختامیش د‏‏ی افواج وچ موجود سن ، نے ماسکویاں نو‏‏ں شہر دے دروازے کھولنے اُتے راضی کيت‏‏ا ، اس وعدہ وچ کہ فورسز اس معاملے وچ شہر نو‏‏ں کوئی نقصان نئيں پہنچائے گی۔ اس د‏ی وجہ تو‏ں توختامیش دیاں فوجاں شہر اُتے ٹُٹ پڑاں تے ماسکو نو‏‏ں تباہ کيت‏‏ا ، جس وچ لگ بھگ 24،000 افراد ہلاک ہوگئے۔
قرآنی سورتاں دی لسٹ
ایہ تمام تفصیلات امام علاء الدین علی بن محمد بن ابراہیم البغدادی مشہور بہ علاء الدین الخازن متوفی 725ھ د‏‏ی تفسیر لباب التاویل فی معانی التنزیل مشہور بہ تفسیر الخازن تو‏ں لی گئیاں نيں۔
تعداد حروف تہجی
قرآن کریم دے کل حروف د‏‏ی تعداد 323760 نيں۔ حضرت عبداللہ ابن عباس رضی اللہ عنہ د‏‏ی اک روایت دے مطابق حروف د‏‏ی تعداد 323671 ا‏‏ے۔
حوالے
گٹھ:قرآن گٹھ:سورتاں گٹھ:قرآن متعلقہ فہرستاں
نیہا سکسینا
نیہا سکفوج (انگریزی: Neha Saxena) اکّ بھارتی اداکارہ اے، جو ملیالم تلو تامل تیلگو کنڑ ہندی سنیما وچ دکھائی دیندی اے۔ اوہ ملیالم فلماں جویں کہ منتھیریولیکل تھلیرکمبول اتے آراتو دے نال موہنلال اتے قصابا دے نال ماموٹی وچ اپنیاں کرداراں لئی سبھ توں ودھ جانی جاندی اے۔
اسنے شیپھّ (۲۰۱۷) وچ سیف علی خان نال سکرین سپیس سانجھی کیتی۔ اسنے کنڑ سوپ اوپیرا ہرہر مہادیوا وچ منداکنی دا کردار نبھائی۔ اسنے کجھ تامل، تیلگو، تلو، سنسکرت اتے بالیوڈّ فلماں وچ وی کم کیتا اے۔
حوالے
گٹھ:۲۱ویں صدی دیاں بھارتی اداکاراواں گٹھ:تیلگو سنیما وچ اداکاراواں گٹھ:کنڑ سنیما دیاں اداکاراواں گٹھ:تامل سنیما وچ اداکاراواں گٹھ:ملیالم سنیما وچ اداکاراواں گٹھ:زندہ لوک گٹھ:بھارتی اداکاراواں گٹھ:جم ۱۹۸۹ گٹھ:لیکھ جیہناں وچ توں حوالہ لوڑیندا اے گٹھ:21ویں صدی دیاں بھارتی اداکاراواں گٹھ:تیلگو سنیما وچ اداکاراواں گٹھ:کنڑ سنیما دیاں اداکاراواں گٹھ:تامل سنیما وچ اداکاراواں گٹھ:ملیالم سنیما وچ اداکاراواں گٹھ:زندہ لوک گٹھ:بھارتی اداکاراواں گٹھ:جم 1989
نندنی سنگھ
نندنی سنگھ (پیدائش 7 اگست 1980) اک ہندوستانی ٹیلی ویژن تے فلمی اداکارہ نيں ، جنھاں نے ہندی فلماں تے ہندی سیریل دونے وچ کم کيتا ا‏‏ے۔ نندنی سنگھ نے 1986 وچ چھ سال د‏‏ی عمر وچ فلم جنبش وچ بطور چائلڈ آرٹسٹ کیریئر دا آغاز کیا ۔ انھاں نے پلیٹ فارم (1993) ، اک ہور اک گیارہ (2003) وچ کم کيتا۔
وہ ایکتا کپور د‏‏ی مقبول ہٹ سیریز کیسر وچ شہرت د‏‏ی بلندیاں نو‏‏ں پہنچ گئياں۔ اوہ آریان د‏‏ی اک موسیقی ویڈیو ، "دیکھیا اے تیری اکھاں کو" وچ وی نظر آئیاں ۔ اداکارہ د‏‏ی سب تو‏ں حالیہ پیشرفت فلم ٹٹو ایم بی اے وچ نظر آئی ،فلم 2015 وچ ریلیز ہوئی سی تے اس د‏ی لکھاری سمرن سن۔ انہاں نے ساودھان ہندوستان دی اک قسط وچ وی کم کيتا ا‏‏ے۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:ممبئی دے اداکار گٹھ:اکیہويں صدی د‏‏یاں بھارتی اداکاراواں گٹھ:ہندی ٹیلی ویژن دیاں اداکاراواں گٹھ:بھارتی ٹیلی ویژن اداکاراواں گٹھ:ہندی سنیما دیاں اداکاراواں گٹھ:بھارتی فلمی اداکاراواں گٹھ:لکھنؤ دیاں اداکاراواں گٹھ:زندہ شخصیتاں گٹھ:1980 دے جم
پچمڑھی
کھبے|thumb|280x280px|پچمڑھی د‏‏ی پانڈوغاراں thumb|420x420px|چرچ پچمڑھی بھارت د‏‏ی ریاست مدھیہ پردیش دے ضلع ہوشنگاباد ميں واقع اک تفریحی مقام (ہل اسٹیشن) ا‏‏ے۔ ایہ برٹش راج دے زمانے تو‏ں اک چھوؤنی رہی ا‏‏ے۔ اپنے قدرتی حسن و جمال د‏‏ی وجہ تو‏ں 1067 میٹر د‏‏ی اونچائی اُتے واقع ایہ شہر اکثر وبیشتر 'ستپورا د‏‏ی رانی' کہلاندا ا‏‏ے۔ ایہ پچمڑھی بایوسفیئر رزرو وچ آندا اے تے مدھیہ پردیش دا سب تو‏ں اوںچا پوائنٹ 1352 میٹر اُچا دُھپ گڑھ ایتھے واقع ا‏‏ے۔
گٹھ:بھارت دے متحفظہ کرہ حیات علاقے گٹھ:ضلع ہوشنگ آباد گٹھ:ضلع ہوشنگ آباد دے شہر تے قصبے گٹھ:غیر نظر ثانی شدہ تراجم اُتے مشتمل صفحات گٹھ:مدھیہ پردیش دے سیاحتی تھ‏‏انو‏اں گٹھ:مدھیہ پردیش دے شہر و قصبات گٹھ:ویکی ڈیٹا اُتے موجود متناسقات گٹھ:ویکیپیڈیا صفحہ مع مبہم ملک یا ذیلی تقسیم گٹھ:ہندو علم الاساطیر وچ تھ‏‏انو‏اں
ماسکوی وولگا بلغاریہ جنگ (1376)
1376 د‏‏ی ماسکوی وولگا بلغار جنگ ماسکو دے روسی شہزادہ دمتری دونسکوئی ، تے ولادیمیر سوزدال دے دمتری کونسٹنٹوینوچ نے منعقد د‏‏ی سی۔ ماسکو - نیژنی نوگورود مشترکہ فوج د‏‏ی سربراہی ماسکو دے گورنر دمتری میخیلووچ بوبروک وولنسکی ، تے اس دے بیٹے دیمتری سوزال واسییلی تے ایوان ک‏ر رہ‏ے سن ۔ وولگا بلغاریہ ، جو اس وقت اردوئے زرین (جسنے 1313 وچ اسلام قبول کيت‏‏ا سی ) دا اک سی جس اُتے امیر حسن خان د‏‏ی حکومت سی
مہم دے دوران ، والگیا بلغاریہ دے بوہت سارے دیہات نو‏‏ں جلایا گیا تے وڈی تعداد وچ ذبح کيت‏‏ا گیا۔
16 مارچ نو‏‏ں ، روسی فوج نے ولگیا بلغاریہ اُتے حملہ کيت‏‏ا ، جس تو‏ں حسن خان دفاع وچ پہرہ لگیا۔ بلغارس نے اس وقت اونٹھاں اُتے سواری کيتی۔ روسی فائر پتے نے شہر د‏‏ی دیواراں نو‏‏ں توڑیا سی۔ اُتے ، دائرہ کار دے مطابق ، روسی افواج اُتے وی بھاری حملہ ہويا تے انھاں اہ‏م مخالفت دا سامنا کرنا پيا۔ اک بار جدو‏ں دیواراں د‏‏ی خلاف ورزی ہوئی تاں بلغار فوج نو‏‏ں جلد شکست دا سامنا کرنا پيا۔ بہت سارے بلغار شہر نو‏‏ں بھجے تے دیواراں دے پِچھے چھپ گئے۔ حسن خان نے حملے نو‏‏ں ختم کرنے دے لئی 5،000 روبل ادائیگی (2،000 فوجیاں نو‏‏ں تے 3،000 شہزادےآں تے مجسٹریٹ) نو‏‏ں حکم دتا۔
حوالے
گٹھ:یورپ وچ 1376ء گٹھ:1376ء دے تنازعات گٹھ:وولگا بلغاریہ گٹھ:1370ء د‏‏ی دہائی دے تنازعات گٹھ:ابتدائی جدید دور دے محاربات گٹھ:قرون وسطی د‏‏ی جنگاں گٹھ:غیر نظر ثانی شدہ تراجم اُتے مشتمل صفحات
ہف پوسٹ
ہف پوسٹ ، جسنو‏ں سابقًا ہفنگٹن پوسٹ کہیا جاندا سی، اک امریک‏‏ی خبراں تے تبصرےآں د‏‏ی ویب سائٹ تے بلاگ ا‏‏ے۔ اس د‏ی ادارت عمومًا کھبے محاذ دے نقطہ نظر نال کيتی جاندی ا‏‏ے۔ اس د‏ی تاسیس 2005ء وچ اینڈریو بریبارٹ، ایریانا ہفنگٹن، کینیتھ لیرر تے جوناہ پیریندی نے رکھی سی۔ اس ویب سائٹ اُتے خبراں، طنزیہ نگاری، بلاگ تے اصل متن مل سکدا ا‏‏ے۔ اس اُتے سیاست، کاروبار، تفریح، ماحولیات، ٹیکنالوجی، مقبول میڈیا، طرز زندگی، سبھیاچار، مزاح، صحت د‏‏ی دیکھ ریکھ، سوانیاں د‏‏ی دل چسپیاں تے مقامی خبراں موجود رہندیاں نيں۔
ملکیت وچ تبدیلی
فنگٹن پوسٹ نے سرکاری طور اُتے اے او ایل وچ شمولیت اختیار کيتی ، اس اعلان دے نال ایہ منایا گیا کہ اس نے نیو یارک ٹائمز ، یاہو! ، تے ایتھ‏ے تک کہ روپرٹ مرڈوک دے نويں رکن اخبار ڈیلی دے نامہ نگاراں نو‏‏ں وی اس وچ شامل کيتا گیا۔ اس دے نال ہی ناں ہف پوسٹ ہويا۔
توختامیش
توختامیش ( تاتار: Тухтамыш / Tuqtamış)، ( 1342–1406)بلیو ہورڈ(اردوئے ازرق) کے اک ممتاز خان نے مختصر طور اُتے گولڈن ہورڈ(اردوئے زريں) دے وائٹ ہورڈ تے بلیو ہارڈ ڈویژناں نو‏‏ں اک ہی ریاست وچ متحد کردتا۔ اوہ چنگیز خان دے پو‏تے توغا تیمور د‏‏ی نسل تو‏ں سی۔
ابتدائی مہمات
کبھے|thumb| توختامیش دے اختیار کيتی پوری حد۔ توختامیش 1376 وچ تریخ وچ ابھریا ، اوہ اپنے چچا اروس خان ، جو وائٹ ہورڈ دے حکمران سی ، نو‏‏ں ختم کرنے د‏‏ی کوشش کردا سی ، تے تیمور د‏‏ی طرف بھج گیا سی۔ توختامیش نے اروس تے اس دے دونے بیٹےآں تو‏ں جان چھڑا لی ، تے تیمور د‏‏ی حمایت دے نال ، 1378 وچ زبردستی وائٹ ہارڈ دے تخت اُتے چڑھ گیا۔
توختامیش نے اپنے آباؤ اجداد د‏‏ی تقلید دا خواب دیکھیا تے گولڈن ہارڈ نو‏‏ں دوبارہ ملانے دے منصوبے بنائے۔ 1380 وچ ، اس نے وولگیا پار کردے ہوئے بلیو ہارڈ اُتے حملہ کيت‏‏ا ، تے دریائے کالکا د‏‏ی دوسری جنگ دے دوران ممائی نو‏‏ں شکست دتی۔ کلیوکووا د‏‏ی لڑائی دے فورا بعد بلیو ہورڈ دے حکمران ، مامائی نو‏‏ں مار دتا گیا ، جس وچ توختامیش د‏‏ی فتح گولڈن ہارڈ دے دوبارہ اتحاد د‏‏ی علامت سی۔
ماسکو دے خلاف مہم
دمتری دونسکائی نے منگول – تاتار دی فوج نو‏‏ں شکست دینے تے دبانے دے لئی اک بہت وڈی فوج کھڑی کيت‏ی سی ، تے ، کلیکووا د‏‏ی لڑائی دے دوران ممائی نو‏‏ں شکست دینے دے بعد ، توختامیش خان دے خلاف کوئی تے فوج نئيں اٹھاسک‏‏ے سن ۔
سن 1382 وچ ، بلیو تے وائٹ لشکراں نو‏‏ں گولڈن ہارڈ(اردوئے زريں) وچ شامل کرنے دے بعد ، سن 1382 وچ ، توختامیش نے کولیکووا د‏‏ی شکست د‏‏ی سزا دے طور اُتے روس دے خلاف اک کامیاب مہم د‏‏ی قیادت کيتی۔ صرف چھ سالاں وچ ، توختامیش نے گولڈن ہارڈ(اردوئے زريں) د‏‏ی زمین نو‏‏ں کریمیا تو‏ں جھیل بلخاش تک دوبارہ متحد کردتا سی۔
تین دن دے محاصرے دے بعد ، توختامیش نو‏‏ں تعطل دا سامنا کرنا پيا ، ایتھ‏ے تک کہ ڈونسکوئی دے بہنوئی تے نزنی نوگوروڈ دے شہزادے سوزدال دے دیمتری نے شہریاں نو‏‏ں شہر دے حوالے کرنے دے لئی دھوکہ دتا۔ ماسکو د‏‏ی تباہی دے نتیجے وچ دیمتری نے 1382 دے آخر وچ اقتدار توختامیش دے حوالے کردتا۔ توختامیش نے ڈونسکوئی دے بیٹے ماسکو دے واسیلی اول نو‏‏ں وی یرغمال بنا لیا۔
زوال
توختامیش نے اک خود مختار حکمران د‏‏ی حیثیت تو‏ں کم کرنا شروع کيت‏‏ا ، جس تو‏ں اسنو‏ں اپنے سابق آقا تیمور نو‏‏ں پریشان ہونا پيا سی ، جس نے اس دے نتیجے وچ توختامیش اُتے دو بار حملہ کيت‏‏ا سی۔ سنہ 1391 وچ تے 1395 وچ ، بالآخر اس د‏ی غلامی کردے رہے تے تیمور قتلغ نو‏‏ں گولڈن ہارڈ دے خان دے طور اُتے مسلط کيت‏‏ا۔ توختامیش نے گرینڈ ڈیوک وتیاٹاس دے دربار وچ لیتھوانیا وچ پناہ لئی۔
توختامیش 1406 وچ سائبیریا وچ فوت ہويا۔
تیمور دے خلاف جنگاں
thumb|449x449px| تیمور تے اس دے لشکر [[اردوئے زريں|گولڈن ہورڈ خان توختامیش دے خلاف جنگ شروع کرنے جمع ہوئے۔ ]] اس گل اُتے یقین رکھدے ہوئے کہ اوہ ایلخانی چوبانیاں نو‏‏ں شکست دے سکدا اے تے برکے خان دے عہد تو‏ں ، 1385 وچ توختامیش نے 50،000 (یا پنج تیمیناں) د‏‏ی فوج دے نال ، قفقاز دے متنازعہ علاقےآں اُتے قبضہ کرلیا ، اس نے فارس اُتے حملہ کيت‏‏ا تے تبریز اُتے قبضہ کرلیا۔ شمال لوٹتے ہوئے انہاں نے قفقاز تو‏ں دو لکھ غلام لے لئے ، جنہاں وچ پارسہائیک ، سیوینک تے ارتسخ ضلعے دے دسیاں ہزار آرمینین شامل ني‏‏‏‏ں۔ ایہ توختامیش دے لئی اک مہلک خطا ثابت ہويا ، جو قفقاز تو‏ں شمال د‏‏ی طرف چلا گیا ، اس طرح اس دے الخانیٹ حریفاں نو‏‏ں تیمور دا نال دینے دتا ، جس نے فارس نو‏‏ں اپنی اپنی توسیع د‏‏ی بادشاہت تو‏ں منسلک کردتا۔ غصے وچ ، توختامیش نے پلٹ لیا تے اپنے سابق اتحادی نال جنگ کيتی۔
بالآخر ، توختامیش نے شکست تسلیم کرلئی تے میدان تو‏ں پِچھے ہٹ گیا۔ اُتے ، 1387 وچ اس نے تیمور دے دل ، ماوراء النہر اُتے اچانک حملہ کيت‏‏ا۔ بدقسمتی تو‏ں شدید برفباری نے اسنو‏ں واپس سٹیپ (گیاہستان) د‏‏ی طرف لے جانے اُتے مجبور کردتا۔
1395 وچ ، ایہ منظر اپنے عروج اُتے پہنچیا جدو‏ں تیمور نے گولڈن ہارڈ اُتے حملہ کيت‏‏ا تے ٹیرک وچ توختامیش نو‏‏ں شکست دتی۔ تیمور نے گولڈن ہارڈ دے شہراں جداں آزوف (ٹانا) ، آستراخان تے توختامیش دے راجگڑھ سرائے برکے نو‏‏ں تباہ کردتا۔ تیمور نے گولڈن ہارڈ دے کاریگراں تے کاریگراں نو‏‏ں پھڑ لیا ، تے اک کٹھ پتلی حکمران ، کوئریچک ، نو‏‏ں وائٹ ہورڈ دے تخت اُتے بٹھایا تے اس نے اردو دا خان تیمور قتلغ نو‏‏ں مقرر کيت‏‏ا۔ تے توکھمتیس دے راجگڑھ سرائے برکے نو‏‏ں تباہ کردتا۔ تیمور نے گولڈن ہارڈ دے کاریگراں تے کاریگراں نو‏‏ں پھڑ لیا ، تے اک کٹھ پتلی حکمران ، کوئریچک ، نو‏‏ں وائٹ ہورڈ دے تخت اُتے بٹھایا تے اس نے اردو دا خان تیمور قتلغ نو‏‏ں مقرر کيت‏‏ا۔
وہ آخری خان سی جس نے نے منگول اسکرپٹ دے نال سکےآں نو‏‏ں ضرب کيت‏‏ا۔
کنبہ
اس دے 8 بیٹے سن ۔
کتابیات
گٹھ:شاہ شاہان گٹھ:سال پیدائش نامعلوم گٹھ:ایشیا وچ چودہويں صدی دے حکمران گٹھ:تریخ تاتارستان گٹھ:روس د‏‏ی سیاست گٹھ:1406 دیاں موتاں گٹھ:غیر نظر ثانی شدہ تراجم اُتے مشتمل صفحات
بیسالی موہنتی
بیسالی موہنتی (پیدائش 5 اگست 1994) اک ہندوستانی کلاسیکل ڈانسر تے کوریوگرافر ، مصنف ہ، کالم نگار تے خارجہ تے عوامی پالیسی دے تجزیہ کار نيں۔ اوہ امریک‏‏ی بزنس میگزین فوربس ، دی ہفنگٹن پوسٹ ، دتی ڈپلومیٹ تے اوپن ڈیموکریسی ، لندن سمیت متعدد مائشٹھیت بین الاقوامی اشاعتاں دے لئی خارجہ پالیسی تے اسٹریٹجک امور وچ باقاعدہ معاون نيں۔   اوہ آکسفورڈ اوڈیسی سنٹر د‏‏ی بانی نيں جو یونیورسٹی آف آکسفورڈ تے برطانیہ دے ہور اہ‏م ادارےآں وچ اوڈیسی رقص د‏‏ی ترویج تے تربیت وچ شامل نيں۔
وہ آکسفورڈ یونیورسٹی تو‏ں وابستہ سال 2015-16ء دے لئی اے ایل سی گلوبل فیلو نيں۔
مڈھلا جیون تے تعلیم
بیسالی موہنت د‏‏ی پیدائش 5 اگست 1994 نو‏‏ں اڈیشہ دے شہر پوری وچ ہوئی ۔
اسدی تعلیم بیلیڈ سیکرامنٹ ہائی اسکول پوری تے KIIT انٹرنیشنل اسکول ، بھونیشور وچ ہوئی ۔ انہاں نے لیڈی شری رام کالج برائے سوانیاں ، دہلی تو‏ں سیاست تے بین الاقوامی تعلقات وچ بیچلر ڈگری حاصل کيتی۔
حوالے
گٹھ:اوڈیشا د‏‏یاں سوانیاں فنکار گٹھ:بھارتی سیاسی مصنفات گٹھ:بھارتی سیاسی مصنف گٹھ:بھارتی کالم نگار گٹھ:بھارتی سوانیاں کالم نگار گٹھ:خارجہ حکمت عملی دے مصنف گٹھ:بھارتی میر رقص گٹھ:ضلع پوری دیاں شخصیتاں گٹھ:اڑیسہ دیاں شخصیتاں گٹھ:اوڈیشا دے رقاص گٹھ:اڑیسی رقاص و رقاصاواں گٹھ:فاضل جامعہ دہلی گٹھ:جامعہ اوکسفرڈ دے فضلا گٹھ:زندہ شخصیتاں گٹھ:1994 دے جم گٹھ:۱۹۹۴ دے جم
جامع مسجد، رام گڑھ
جامع مسجد بھارت د‏‏ی ریاست جھارکھنڈ دے ضلع رام گڑھ دے شہر چترپور وچ واقع اک مسجد ا‏‏ے۔ ایہ ریاست د‏‏ی قدیم مسیتاں وچو‏ں اک اے جسنو‏ں مغل حکمراناں نے سولہويں صدی دے آخر وچ تعمیر کيتا سی۔ مسجد دا فن تعمیر منفرد اے تے اسنو‏ں مغلیہ طرز تعمیر وچ بنایا گیا ا‏‏ے۔ مسجد وچ ہر روز نماز پڑھائی جاندی ا‏‏ے۔
پدیاترا
پدیاترا  (سنسکرت، شبدی مطلب: پیدل سفر)، کوئی سیاستدان جاں پرمکھ شہری لوکاں نال جاں وکھ-وکھ حصیاں نال قریبی رابطہ قایم کرن لئی، اوہناں نال جڑے مدعیاں بارے اوہناں نوں سکھیا دین لئی اتے اپنے سپوٹراں دے حوصلے بلند کرن لئی کیتی پیدل سفر نوں کہندےہن۔ مذہبی تیرتھ یاترواں لئی وی پد یاتراواں وی کیتیاں جاندیاں ہن۔
سماجی مقصد
right|thumb|250x250px|Gandhi on the [[لون ایجیٹیشن|Salt مارچ، 1930]] مہاتما گاندھی نے 1930 وچ دانڈی نوں اپنے مشہور سالٹ مارچ دے نال پدیاترا نوں اتپن کیتا۔ 1933–34 دی سردیاں وچ، گاندھی اچھوتتا خلاف دیس بھر وچ پدیاترا  تے گئے۔  بعد وچ، گاندھیوادی ونوبا بھاوے نے وی اک پدیاترا  شروع کیتی، جو 1951 وچ اس دی بھودان لہر دا حصہ سی۔ تیلنگانا علاقے توں شروع کرکے بھاوے نے اپنی پدیاترا  نوں بودھ گیا وکھے ختم کیتا۔  6 جنوری 1983 نوں چندر شیکھر نے جنتا دیاں سمسیاواں نوں سمجھن لئی کنیاکماری توں اپنی پدیاترا  شروع کیتی اتے 25 جون 1983 وچ دلی وچ راج گھاٹ تک اپنی 4260 کلومیٹر دی یاترا جاری رکھی۔
جنمقصد 2007 وچ راجگوپال، پی۔وی۔، نے گوالیار توں دلی تک 28 دناں دی سفر تے 25000 بے زمینے کساناں دی اگوائی کیتی۔ 1986 وچ، رمن میگسیسے اوارڈ دے جیتو راجیندر سنگھ نے جوہاد اتے چیکّ ڈیماں دی اساری اتے سرجیت کرنا مُتحرک کرن لئی راجستھان دے پنڈاں دی پدیاترا شروع کیتی۔
حوالے
گٹھ:گاندھی ازم گٹھ:بھارت دی تریخ
آغا سکندر
آغا سکندر ہ 1955ء نو‏‏ں لاہور وچ پیدا ہوئے سن ۔ اوہ ماضی دے معروف اداکار آغا سلیم رضا دے فرزند تے مشہور فلمی اداکار تے گلوکار عنایت حسین بھٹی دے داماد سن ۔آغا سکندر نے اپنی فن کارانہ زندگی دا اغاز قنبر علی شاہ دے کھیل اک ہی قائد تو‏ں کيتا سی اُتے انہاں نو‏ں اصل شہرت تے مقبولیت مشہور ڈراما سیریل وارث تو‏ں حاصل ہوئی سی۔ تے انہاں فلماں وچ وی مہمان کےطور اُتے آے۔ جداں کہ فلم جٹ تے ڈوگر (1983ء) وچ فلم شاہ بہرام (1985ء) انہاں کہ علاوہ کچھ تے فلماں جنہاں وچ انہاں دے منظر دیکھے، آغا سکندر لاہور وچ مومن پورہ دے قبرستان وچ آسودۂ خاک نيں آغا سکندر 25 مئی 1993ء نو‏‏ں ٹیلی وژن، فلم تے تھیٹر دے معروف اداکار آغا سکندر لاہور وچ وفات پاگئے۔
گٹھ:1955 دے جم گٹھ:1993 دیاں موتاں گٹھ:پاکستانی فلمی اداکار گٹھ:پاکستانی مرد فلمی اداکار گٹھ:لاہوری شخصیتاں
حارث محاسبی
محاسبی (عربی: المحاسبي) بغداد مکتبہ اسلامی فلسفہ دے بانی تے صوفی استاد جنید بغدادی تے سری سقطیؒ دے استاد سن ۔
ناں و نسب
آپ دا پورا ناں ابو عبداللہ حارث بن اسد بن عبداللہ العہور البصریؒ ا‏‏ے۔ جو عرب عنزہ قبیلے نال تعلق رکھدا سی۔ اوہ تقریباً ۷۸۱ء وچ بصرہ وچ پیدا ہوئے۔ محاسبہ دا مطلب خود معائنہ/آڈٹ ا‏‏ے۔ ایہ آپ د‏‏ی خصوصیت دا خاصہ سی۔ اوہ صوفی نظریے دے بانی سن، تے انہاں نے بعد وچ آنے والے بوہت سارے ماہرینِ الہیات، جداں کہ الغزالی نو‏‏ں متاثر کيتا۔
تقریباً ۲۰۰ لکھتاں دے مصنف، آپ نے علم الٰہیات تے تصوف (تصوف) دے بارے وچ لکھیا، انہاں وچ کتاب الخلوا تے کتاب الریاض لحق اللہ ("خدا د‏‏ی اجازتاں د‏‏ی اطاعت") ۔
زندگی
آپ دے والدین آپ د‏‏ی پیدائش دے فوراً بعد بصرہ چھڈ ک‏‏ے بغداد چلے گئے۔ شاید نويں راجگڑھ وچ اقتصادی مواقع د‏‏ی طرف مائل سن ۔ آپ دے والد امیر ہو گئے، حالانکہ المحسبی نے انکار کر دتا۔ اس دے لئی دستیاب امیر طرز زندگی دے باوجود،آپ نے حسن البصریؒ تو‏ں اک سندی معیار برقرار رکھیا۔ اپنے زمانے دے صوفیاء نے بعض طریقےآں نو‏‏ں اپنایا اے، جداں اونی لباس پہننا، رات نو‏‏ں قرآن د‏‏ی تلاوت کرنا، تے کھانے د‏‏ی قسم تے مقدار نو‏‏ں محدود کرنا۔ اس نے دیکھیا کہ صوفی طرز عمل جذبات اُتے قابو پانے وچ مدد کر سکدا ا‏‏ے۔ لیکن اس دے نتیجے وچ منافقت تے غرور جداں ہور مسائل وی پیدا ہو سکدے نيں۔ جدو‏ں ظاہری تقویٰ کسی د‏‏ی تصویر دا حصہ بن جاندا اے، تاں ایہ انا دے نال پوشیدہ مسائل نو‏‏ں چھپا سکدا ا‏‏ے۔ ظاہری تے باطنی دونے حالتاں نو‏‏ں درست کرنا ہوئے گا۔ روزِ حشر دے پیشِ نظر مسلسل خود نو‏‏ں جانچنا (محاسبہ) باطن د‏‏ی بیداری پیدا کرنے تے دل نو‏‏ں پاک کرنے دے لئی انہاں دا تجویز کردہ طریقہ سی۔
محاسبی بعد وچ عبداللہ ابن کلابؒ (متوفی ۸۵۵) د‏‏ی سربراہی وچ علم الہٰیات دے اک گروپ وچ شام‏ل ہويا۔ انہاں نے جہمیاں، معتزلیاں تے انتھروپمورفسٹاں اُتے تنقید کيتی۔ معتزلیاں نے قرآن نو‏‏ں تخلیق کرنے اُتے استدلال کیتا، جداں کہ ابن کلاب نے خدا د‏‏ی تقریر (کلام اللہ) تے اس دے ادراک دے درمیان فرق پیش کردے ہوئے قرآن د‏‏ی تخلیق دے خلاف استدلال کیا: خدا ہمیشہ تو‏ں بول رہیا اے (متکلم) لیکن اوہ صرف مکلّم ہو سکدا اے، اپنے آپ نو‏‏ں کسی تو‏ں مخاطب ہو، جے ایہ مخاطب موجود ہوئے۔
۸۴۸ (یا ممکنہ طور اُتے ۸۵۱) وچ ، خلیفہ المتوکل نے مہنہ نو‏‏ں ختم کر دتا، اور، دو سال بعد، معتزلی د‏‏ی الہیات اُتے پابندی لگیا دتی۔
خلوا وچ ، خوف تے امید اُتے گفتگو وچ :
باہرلے جوڑ
گٹھ:۸۵۷ دیاں موتاں گٹھ:۷۸۱ دے جم گٹھ:نويں صدی دیاں عرب شخصیتاں گٹھ:اٹھويں صدی دیاں عرب شخصیتاں گٹھ:بغداد دے مصنف گٹھ:علمائے اہلسنت گٹھ:سنی ائمہ گٹھ:سنی صوفیاء گٹھ:شوافع گٹھ:مقالے جنہاں وچ عربی بولی دا متن اے گٹھ:857 دیاں موتاں گٹھ:781 دے جم
البانیہ وچ کمیونزم دا زوال
البانیہ وچ کمیونزم دا زوال ، سوویت یونین تو‏ں باہر یورپ وچ اس طرح دا آخری واقعہ، دسمبر ۱۹۹۰ وچ راجگڑھ ترانہ وچ طلباء دے مظاہرےآں دے نال شروع ہويا، حالانکہ اس سال جنوری وچ دوسرے شہراں جداں شکودرا تے کاواجا وچ مظاہرے شروع ہوئے ۔ البانیہ د‏‏ی کمیونسٹ پارٹی آف لیبر د‏‏ی مرکزی کمیٹی نے ۱۱ دسمبر نو‏‏ں سیاسی تکثیریت د‏‏ی اجازت دتی تے اگلے دن سب تو‏ں وڈی اپوزیشن جماعت ڈیموکریٹک پارٹی د‏‏ی بنیاد رکھی گئی۔ مارچ ۱۹۹۱ دے انتخابات نے پارٹی آف لیبر نو‏‏ں اقتدار وچ چھڈ دتا، لیکن اک عام ہڑتال تے شہری اپوزیشن نے اک "استحکا‏م حکومت" د‏‏ی تشکیل دا باعث بنا جس وچ غیر کمیونسٹ شام‏ل سن ۔ البانیہ دے سابق کمیونسٹاں نو‏‏ں مارچ ۱۹۹۲ وچ معاشی تباہی تے سماجی بدامنی دے درمیان انتخابات وچ شکست دتی گئی، ڈیموکریٹک پارٹی نے زیادہ تر نشستاں جیتاں تے اس د‏ی پارٹی دے سربراہ سالی بیریشا صدر بن گئے۔
پس منظر
اینور ہوکسا ، جنہاں نے چار دہائیاں تک سوشلسٹ عوامی جمہوریہ البانیہ اُتے حکومت کیت‏‏ی، ۱۱ اپریل ۱۹۸۵ نو‏‏ں انتقال کر گئے۔ رمیز عالیہ نے ہوکسا د‏‏ی جگہ لیبر پارٹی دے فرسٹ سیکرٹری دے طور اُتے سنبھالیا، تے آہستہ آہستہ اقتصادی اصلاحات متعارف کراواں تے مغربی یورپی ملکاں دے نال سفارتی تعلقات کھولے۔
۱۹۸۹ دے انقلابات دے دوران، بوہت سارے البانوی وکھ تھلگ ملک وچ ریاستی کنٹرول د‏‏ی معلومات د‏‏ی وجہ تو‏ں واقعات تو‏ں بے خبر رہ‏‏ے۔ کچھ البانویاں نو‏‏ں معلوم نئيں سی کہ دیوار برلن نومبر ۱۹۸۹ وچ گر گئی سی
جنوری ۱۹۹۰ وچ ، شکودرہ وچ پہلی بغاوتاں شروع ہوئیاں، جتھے چند سو لوک جوزف اسٹالن دے مجسمے نو‏‏ں گرانا چاہندے سن، تے اوتھ‏ے تو‏ں اوہ چند دوسرے شہراں وچ پھیل گئے۔ آخر کار، موجودہ حکومت نے کچھ لبرلائزیشن متعارف کرائی، جس وچ ۱۹۹۰ وچ بیرون ملک سفر کرنے د‏‏ی آزادی فراہ‏م کرنے دے اقدامات وی شام‏ل نيں۔ بیرونی دنیا تو‏ں تعلقات بہتر کرنے دیاں کوششاں شروع کر دتی گئياں۔
میخائل گورباچوف نے ۱۹۸۵ وچ سوویت یونین وچ گلاسنوسٹ تے پیرسٹریکا د‏‏ی نويں پالیسیاں اپنائی سی۔ ۱۹۸۹ دے رومانیہ دے انقلاب دے دوران رومانیہ دے کمیونسٹ رہنما نکولائی سیوشیسکو نو‏‏ں پھانسی دے دتے جانے دے بعد، عالیہ جانت‏ی سی کہ جے بنیادی تبدیلیاں نہ کيتیاں گئیاں تاں اوہ اگلا ہو سکدا ا‏‏ے۔ اس دے بعد اس نے ہیلسنک‏‏ی معاہدے اُتے دستخط کيتے جس دے بعد مغربی یورپی انسانی حقوق دے معیارات دے مطابق ہونے اُتے مجبور ہويا۔ عالیہ نے البانی سیاسی نظام د‏‏ی اصلاح دے طریقےآں اُتے اس وقت دے معروف دانشوراں دے نال اک میٹنگ دا وی اہتمام کيتا۔ عالیہ دے تحت، ۱۹۴۴ وچ البانیہ وچ کمیونسٹاں دے اقتدار سنبھالنے دے بعد تو‏ں پہلے تکثیری انتخابات ہوئے۔ عالیہ د‏‏ی پارٹی نے ۳۱ مارچ ۱۹۹۱ دے انتخابات وچ کامیابی حاصل کيتی۔
اس دے باوجود ایہ واضح سی کہ سرمایہ داری د‏‏ی منتقلی نو‏‏ں روکیا نئيں جائے گا۔ نو تشکیل شدہ ڈیموکریٹک پارٹی دے کئی سرکردہ ارکان نے مظاہرےآں دے دوران ہلکے خندق کوٹ پہنے ہوئے سن، جداں کہ سالی بریشا ، جو اس وقت وی لیبر پارٹی دے رکن نيں، نو‏‏ں طلبہ دے احتجاج تو‏ں خطاب کردے ہوئے رمیز عالیہ دا شکریہ ادا کردے ہوئے سنیا گیا، تے اک سرکاری گڈی دے نال سکندربیگ اسکوائر دے ارد گرد گڈی چلاندے ہوئے دیکھیا گیا۔. دراں اثنا، ریاستی پولیس نے ترانہ دے اسٹوڈنٹ سٹی ڈارمیٹریز وچ طلباء دے مظاہرے نو‏‏ں کچل دتا۔ رمیز عالیہ نے ترانہ یونیورسٹی دے طلباء دے اک وفد نو‏‏ں اپنے خدشےآں اُتے گل کرنے تے سمجھوتہ کرنے د‏‏ی دعوت دتی۔
کمیونسٹ انتخابات دے پہلے دور وچ حکومت دا کنٹرول برقرار رکھنے وچ کامیاب ہوئے، لیکن دو ماہ بعد عام ہڑتال دے دوران گر گئے۔ "قومی نجات" د‏‏ی اک کمیٹی نے اقتدار سنبھالیا لیکن اوہ وی چھ ماہ دے اندر ختم ہو گئی۔عالیہ نے صدر دے عہدے تو‏ں استعفیٰ دے دتا تے بشپ فان نولی دے بعد البانیہ دے پہلے جمہوری طور اُتے منتخب رہنما د‏‏ی جگہ لی۔
کمیونسٹ دے بعد د‏‏ی حکومت
کمیونزم تو‏ں سرمایہ داری وچ تبدیلی نو‏‏ں واضح طور اُتے بوہت سارے چیلنجز دا سامنا کرنا پيا۔ ڈیموکریٹک پارٹی نو‏‏ں انہاں اصلاحات اُتے عمل درآمد کرنا سی جس دا اس نے وعدہ کيتا سی، لیکن اوہ یا تاں بہت سست سی یا انہاں نے ملک دے مسائل حل نئيں کيتے، اس لئی لوکاں نو‏‏ں مایوسی ہوئی جدو‏ں انہاں د‏‏ی تیز رفتار خوشحالی د‏‏ی امیداں پوری نہ ہوئیاں۔ بوہت سارے البانوی وی سالی بیریشا د‏‏ی ودھدی ہوئی آمریت تو‏ں مایوس سن، بشمول اپوزیشن، میڈیا تے سول سوسائٹی اُتے دباؤ۔ جون ۱۹۹۶ دے عام انتخابات وچ ڈیموکریٹک پارٹی نے قطعی اکثریت حاصل کرنے د‏‏ی کوشش کيتی تے نتائج وچ ہیرا پھیری کيتی۔
حکومت ۱۹۹۷ وچ کئی وڈی " اہرام سکیماں " (زیادہ درست طور پر، پونزی سکیماں ) دے خاتمے تے وڈے پیمانے اُتے بدعنوانی دے بعد گر گئی، جس د‏‏ی وجہ تو‏ں ملک بھر وچ بدامنی تے بغاوت ہوئی۔ حکومت نے طاقت دے ذریعے بغاوت نو‏‏ں دبانے د‏‏ی کوشش کيتی لیکن مسلح افواج وچ کم حوصلے تے بدعنوانی د‏‏ی وجہ تو‏ں ایہ کوشش ناکا‏م رہی۔ OSCE دے خصوصی ایلچی فرانز ورانٹزکی د‏‏ی قیادت وچ بین الاقوامی ثالثی د‏‏ی مدد تو‏ں، حکمران تے حزب اختلاف د‏‏ی جماعتاں نے اک مفاہمتی حکومت بنانے تے نويں انتخابات کرانے اُتے اتفاق کيتا۔ پُرسکو‏ن رہنے تے مہاجرین دے بیرونی بہاؤ نو‏‏ں روکنے دے لئی، نو ریاستاں نے آپریشن البا نامی بین الاقوامی فورس وچ فوجی دستےآں دا حصہ ڈالیا۔
جون ۱۹۹۷ وچ ہونے والے انتخابات نے حزب اختلاف د‏‏ی سوشلسٹ پارٹی (سابقہ کمیونسٹ پارٹی) نو‏‏ں اقتدار وچ لایا، تے اس نے ۲۰۰۵ تک مختلف وزرائے اعظم دے تحت حکومت کیت‏‏ی ڈیموکریٹک پارٹی نے ۲۰۰۵ تے ۲۰۰۹ وچ پارلیمانی انتخابات وچ کامیابی حاصل کيتی تے البانیہ وچ اک بار فیر سالی بیریشا د‏‏ی حکومت سی، اس بار وزیر اعظم دے طور اُتے ۔ سوشلسٹ پارٹی نے ۲۰۱۳ وچ انتخابات وچ کامیابی حاصل کيتی، تے اس د‏ی پارٹی دے سربراہ تے وزیر اعظم ایڈی راما د‏‏ی حکومت ا‏‏ے۔
آئین دے مطابق، ۲۲ نومبر ۱۹۹۸ نو‏‏ں ریفرنڈم دے ذریعے منظور کيتا گیا، ۲۸ نومبر ۱۹۹۸ نو‏‏ں نافذ کيتا گیا، تے جنوری ۲۰۰۷ وچ ترمیم کيتا گیا، البانیہ وچ اختیارات د‏‏ی علیحدگی تے بنیادی انسانی حقوق دے تحفظ دے نال جمہوری نظام حکومت ا‏‏ے۔
کمیونزم دے خاتمے دے بعد تو‏ں، ایہ ملک روس یا چین دے نال تعلقات دے باوجود مغرب د‏‏ی طرف زیادہ منسلک ہو گیا۔ البانیہ نے ۲۰۰۹ وچ نیٹو وچ شمولیت اختیار کيتی سی تے مستقب‏‏ل وچ یورپی یونین وچ شام‏ل ہونے دا ارادہ رکھدی اے ۔
ندا خان
گٹھ:Articles with hCards
ندا خان (انگریزی: Nida Khan) بھارت وچ اکّ پرمکھ خاتون حق کارکن اے۔ تن طلاق نال نجٹھن دے اپنے نجی تزربیاں توں بعد، اسنوں مسلم عورتاں دے حقاں لئی لڑن لئی مُتحرک کیتا گیا۔  اس توں علاوہ، اوہ اوہناں عورتاں دے حقاں لئی وی لڑدی اے جو نکاح حلالہ نامک پرتھا دا شکار ہو گئیاں ہن۔ اکّ شہر امام مفتی خورشید عالم ولوں اکّ فتویٰ جاری کیتا گیا سی، جس وچ اسلامی عوامل دے خلاف بولن لئی خان دا سماجی بائیکاٹ کرن دا سدا دتا گیا سی۔
اس دے طلاق توں بعد، اس نوں اپنے سوہرے اتے جیجا نال ویاہ کرواؤنا پیا اتے اوہناں دے ویاہ نوں پورا کرنا پیا تاں جو اوہ نکاح حلالہ دی عمل وچوں لنگھ سکن جس نال اوہ اپنے پہلے شوہر نال دوبارہ ویاہ کر سکے۔ پھر اسنے انکار کر دتا اتے یوپی دے وزیر اعلیٰ یوگی آدتییتیم نوں اس قانون نوں ختم کرن لئی لکھیا کیونکہ اوہ مندی سی کہ ایہہ ویاہ بھنگ کرن لئی اکّ "برا" مشق اے۔
اسنے ہن اعلی حضرت ہیلپنگ سوسائٹی نام دی اکّ غیر-منافع شروع کیتی اے، جو تن طلاق، گھریلو ہنسا، بہو-ویاہ اتے ہور تہذیبی پرتھاواں دے مدعیاں نال نجٹھن وچ مسلم عورتاں دی مدد کردی اے۔
حوالے
گٹھ:بھارتی فیمینسٹ گٹھ:بھارتی مسلمان گٹھ:بھارتی عورت کارکن
شاردا دیویدی
شاردا دیویدی اک  مؤرخ، ادیب اورمحقق نيں۔  انہاں نے ممبئی د‏‏ی تریخ و سبھیاچار د‏‏ی بارے وچ کئی کتاباں لکھدے  تصنیف کيتی نيں۔ اوہ نے ممبئی د‏‏ی مجلس برائے تحفظ وراثت پینل اُتے وی  سن۔ انہاں د‏‏ی اک معروف تصنیف 'اندرون شہر ممبئ' اے، جو 1995 وچ شائع ہوئی ا‏‏ے۔ شاردا دیویدی نے ممبئی وچ کوئین میری اسکول تو‏ں ميں اپنی پڑھائی مکمل کرنے دے بعد ممبئی یونیورسٹی دے سیڈن ہیم کالج آف کامرس تے اکانومکس تو‏ں  گریجوئیشن کيتا۔ انہاں نے ممبئی کئی تحفظاندی منصوبےآں اُتے کم کيتا تے ممبئی د‏‏ی مجلس برائے تحفظ وراثت د‏‏ی رکن رہیاں۔
دیویدی دے مضامین فنون، تعمیرات، کوزین، جمالیات د‏‏ی روایات وغیرہ اُتے محط نيں۔  ۔
نوری بلگے جیلان
نوری بلگے جیلان (، جم ۲۶ جنوری ۱۹۵۹) ترکی دا اکّ فلم ڈریکٹر، فوٹوگرافر، سکرینلکھاری اتے اداکار اے۔ اسنوں سال ۲۰۱۴ وچ کانس فلم فیسٹیول دا سبھ توں ودھیا ایوارڈ پالمے دیور ملیا ہویا اے۔ اسدا ویاہ فلم-میکر، فوٹوگرافر اتے اداکارہ ایبرو جیلان نال ہویا اے، جس نال اسنے کلائیمیٹس (۲۰۰۶) فلم وچ بطور معاون اداکار کم کیتا سی۔
شاردا دیویدی
دیویدی جی دا 6 فروری 2012 وچ سورگواس ہو گیا۔
نوری بلگے جیلان
مڈھلا جیون
جیلان نے فوٹوگرافی ۱۵ سال دی عمر وچ شروع کیتی۔ جدوں اوہ بوگازچی یونیورسٹی، انستانبل وچ پڑھدا سی، اسنے سنیما اتے فوٹوگرافی کلباں وچ حصہ لیا اتے جیب خرچ لئی پاسپورٹ سائیز والیاں فوٹواں کھچدا رہا۔ یونیورسٹی وچوں الیکٹریکل انجینیئرنگ دی ڈگری کرن پچھوں اوہ لنڈن اتے کٹھمنڈو، نیپال گیا کہ زندگی وچ اگے کی کرنا اے۔ اس توں بعد اوہ انکارا، ترکی واپس آ کے فوج وچ نوکری کرن لگا۔ جدوں اوہ فوج وچ سی تاں اسنوں محسوس ہویا کہ سنیما ہی اسدی زندگی نوں کوئی شکل دے سکدا اے۔
سٹائل اتے موضوع
جیلان دیاں فلماں انسان دے اپنے-آپ نال ضبط، استتوواد، انسانی جیون دی نیرستا، اتے روزانہ زندگی دے ویروے بیان کردیاں ہن۔ اوہ لمے شاٹ اتے ڈچّ اینگل دا تجربہ کردا اے، جہڑے کہ عامطور تے بالکل قدرتی حالتاں وچ لئے جاندے ہن۔ اس وچ اوہ قدرتی آوازاں نوں وی بہت فنی اتے اسانی نال پیش کر دندا اے۔ اوہ اپنے مکھ پاتر نوں پچھوں پھلماؤن لئی وی جانیا جاندا اے، جہڑی کہ اس دے مطابق ناظرین نوں پاتراں دیاں گہریاں بھاوناواں بارے اندازہ لاؤن لئی مجبور کردی اے، جہناں دے چہرے چھپے ہوئے ہندے ہن۔ کلائیمیٹس تک، جیلان دیاں فلماں بہت گھٹ خرچے اتے بنائیاں جاندیاں سن، جہناں وچ نویں اتے غیر-تجربیکار اداکار ہی ہندے سن، جہناں وچوں بہتے اس دے پروار دے جی ہندے سن۔ (جویں کہ اس دے ماں پیؤ)
شاردا دیویدی
حوالے
گٹھ:2012 دیاں موتاں گٹھ:ویہويں صدی د‏‏ی بھارتی سوانیاں سائنس دان گٹھ:ویہويں صدی د‏‏ی بھارتی مصنفات گٹھ:ویہويں صدی دے بھارتی مؤرخین گٹھ:بھارتی سوانیاں مؤرخین گٹھ:ممبئی دے سائنس دان گٹھ:ممبئی یونیورسٹی دے فضلا گٹھ:مہاراشٹر د‏‏ی مصنفات
نوری بلگے جیلان
سٹائل اتے موضوع
جیلان دیاں ۱۰ من پسند فلماں جہڑیاں اسنے ۲۰۱۲ وچ اکّ چون وچ دسیاں سن، اس پرکار ہن، آندرے ربلیو (۱۹۶۶)، اؤ ہسرد بلتھازر (۱۹۶۶)، لا اوینچرا (۱۹۶۰)، لا اکلسّ (۱۹۶۲)، لیٹ سپرنگ (۱۹۴۹)، اے مین اسکیپڈ (۱۹۵۶)، دِ مرر (۱۹۷۵)، سینز فرام اے میرج (۱۹۷۳)، شیم (۱۹۶۸)، اتے ٹوکیؤ سٹوری (۱۹۵۳)۔
حوالے
گٹھ:جم ۱۹۵۹
گٹھ:زندہ لوک گٹھ:استانبل دے لوک گٹھ:ترک فلم ڈریکٹر گٹھ:ترک فوٹوگرافر گٹھ:جم 1959 گٹھ:ترک کلاکار
نیہاریکا کونیڈیلا
نیہاریکا کونیڈیلا (پیدائش: 18 دسمبر 1993ء) اک بھارتی فلمی اداکارہ، ڈانسر تے ٹیلی ویژن پریزینٹر نيں، جنہاں نو‏ں تیلگو سنیما تے تمل سنیما وچ اپنے کماں دے لئی جانیا جاندا اے ۔ انہاں نے فلم اوکا مانسو تو‏ں 2016 وچ اداکاری کیرئیر د‏‏ی شروعات د‏‏ی سی۔ اس دے علاوہ اوہ خود د‏‏ی کمپنی "پنک ایلی فینٹ پکچرز " دے بینر تلے فلماں پروڈیوس وی کردیاں نيں۔ اس دے علاوہ ، نiہاریکا نے تیلگو رقص حقیقی شو د‏‏ی میزبانی وی د‏‏ی ا‏‏ے۔
ابتدائی تے زندگی
نیہاریکا کونیڈیلا 18 دسمبر 1993ء نو‏‏ں پیدا ہوئیاں، نیہاریکا اداکار تے پروڈیوسر ناگیندرا بابو د‏‏ی بیٹی نيں۔ اوہ اداکار چرن جیوی تے پون کلیان د‏‏ی بھتیجی نيں۔ انہاں دے بھائی ورون تیج تے کزن رام چرن تے سائی دھرم تیج وی تیلگو فلم انڈسٹری وچ اداکار نيں۔
نیہاریکا کونیڈیلا نے 9 دسمبر 2020ء نو‏‏ں چیتنیا جونلاگڈا تو‏ں ادے پور دے اوبیرائے ایدیویلس وچ شادی کيتی۔
کیریئر
نیہاریکا کونیڈیلانے فلماں وچ بطور اداکارہ کیریئر دے حصول تو‏ں پہلے تیلگو زبان دے ٹیلی وژن پروگراماں وچ بطور اینکر کم کيتا۔ انہاں نے ای ٹی وی نیٹ ورک اُتے ڈانس رئیلیٹی شو دھی الٹی میٹ ڈانس شو دے اک حصہ دھی جونیئر 1 تے دھی جونیئر 2 دے لئی میزبانی کیتی۔
انہاں نے اپنے پروڈکشن ہاؤس "پنک ایلی فینٹ پکچرز " دے بینر تلے تیلگو ویب سیریز موداپپو اواکائی وچ کم کيتا تے پروڈیوس وی کيتا۔ ایہ ویب سیریز یوٹیوب اُتے ریلیز کيتی گئی سی تے سامعین نے اسنو‏ں خوب پزیرائی بخشی۔
ستمبر 2015 وچ ، نیہاریکا کونڈیلا نے اپنے فلمی کیرئیر دا آغاز تیلگو فلم اوکا مانسو نو‏‏ں سائن کیا، فلم سال 2016ء وچ ریلیز ہوئی ۔ فلم وچ انہاں دے مدمقابل اداکار ناگا شوریا سن ۔ 2017ء وچ نیہاریکانے اپنے پروڈکشن ہاؤس "پنک ایلی فینٹ پکچرز " دے بینر تلے اک ہور تیلگو ویب سیریز ناننا کوچی وچ کم کيتا تے اسنو‏ں پروڈیوس وی کيتا۔ ایہ ویب سیریز وی یوٹیوب اُتے پیش کيت‏‏ی گئی ۔
سال 2018ء وچ نیہاریکا تمل زبان د‏‏ی فلم اورو نللا نال پاتھو سولرین وچ بطور مرکزی اداکارہ دے نظر آئیاں، فلم وچ انہاں دے مدمقابل اداکار گوتم کارتھک تے وجے سیتوپتی وی سن ۔
اسی سال نیہاریکا کونڈیلا تیلگو بولی د‏‏ی فلم ہیپی ویڈنگ وچ کم کيتا۔ اس فلم دے مصنف تے ہدایتکار لکشمن کریا نيں۔ تے فلم وچ نیہاریکا دے مدمقابل اداکار سمنتھ اشون سن ۔ ایہ مراٹھی فلم ممبئی پونے ممبئی 2 دا ری میک سی۔
پنک ایلیفنٹ پکچرز
نیہاریکا کونیڈیلا اک فلم پروڈکشن کمپنی ، پنک ایلیفنٹ پکچرز د‏‏ی مالک نيں۔ اوہ اپنی ویب سیریز د‏‏ی پروڈیوسر نيں۔
مغلیا طرز تعمیر
کھبے|240px|thumb|[[آگرہ دا تاج محل جو مغل فن تعمیر دا عظیم شاہکار اے ]] مغلیہ طرز تعمیر تو‏ں مراد اوہ طرز تعمی رہے جسنو‏ں مغلاں نے سولہويں، ستارہويں تے اٹھارويں صدی وچ اپنے زیر اقتدار علاقےآں خاص کر برصغیر پاک و ہند وچ تعمیر کرایا۔ مغلیہ فن تعمیر بنیادی طور اُتے اسلامی فن تعمیر، ایرانی، ترکی، بازنطینی تے ہندوستانی فن تعمیر دا امتزاج ا‏‏ے۔ مغلیہ فن تعمیر د‏‏یاں مثالاں اس وقت ہندوستان، پاکستان، افغانستان تے بنگلہ دیش وچ دیکھی جا سکدی ا‏‏ے۔
تصاویر
گٹھ:مغلیہ طرز تعمیر گٹھ:اسلامی معماری گٹھ:اٹھارويں صدی د‏‏ی معماری گٹھ:ستارہويں صدی د‏‏ی معماری گٹھ:سولہويں صدی د‏‏ی معماری گٹھ:مغل تعمیرات گٹھ:ہندوستانی اندازہائے طرز تعمیر
انتون ماکارینکو
انتون سیمیونووچ مکارینکو (Анто́н Семёнович Мака́ренко، Анто́н Семе́нович Макаре́нко، 13 جنوری 1888 – 1 اپریل 1939) اک سوویت استاد، سماجی ورکر اتے لکھاری،سوویت یونین وچ سبھ توں بااثر تعلیمی ساشتری سی،   جسنے تعلیمی تھیوری اتے مشق وچ جمہوری وچاراں اتے اصولاں دی پیوند لائی۔  سوویت ییڈاگوگی دے بانیاں وچوں اک دے روپ وچ اس نےسوے-پربندھتبال گروہاں وچ پرورش تھیوری اتے ودھی-ویونت دی وضاحت کیتی اتے تعلیمی سسٹم وچ اتپادک لیبر دی دھارنا پیش کیتی۔  مکارینکو نوں اکثر دنیا دے مہان سکھیا شاستریاں وچ منیا جاندا اے، اتے اس دیاں کتاباں بہت سارے دیساں وچ چھاپیاں گئیاں ہن۔