cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
پاراچنار
آبادی تے تعلیم
طوری پارا چنار کےسب تو‏ں وڈے قبیلے دا نام اے جو شیعہ مسلک تو‏ں تعلق رکھدا اے ۔اسی وجہ تو‏ں پارا چنار اک شیعہ نشین علاقے دے طور اُتے جانا جاندا اے ۔اس دے علاوہ اس شہر وچ آباد قبیلے سید،اورکزئی،مینگل ، پارا تسامکانی ، ملک خیل ، غلزائی ، مُقبل ، ہزاراہ،خوشی مسیحی تے سکھ برادری تو‏ں تعلق رکھدے نيں۔باشندےآں دی اکثریت پشتو بولی وچ گفتگو کردی اے ۔شیعہ نشین علاقہ ہونے دی وجہ تو‏ں ملک دی داخلی سیاست تے افغانستان دے مذہبی متشددانہ عوامل تے سیاست دی بنا اُتے اس علاقے وچ کئی مرتبہ شیعاں دا بلا دریغ خون بہایا گیا اے ۔
شخصیتاں
اس علاقے دی معروف شخصیتاں جنہاں دا پاراچنار وچ کلیدی کردار رہیا اے انہاں وچو‏ں مندرجہ ذیل بعض قابل ذکر نيں:
سید عارف حسین حسینی 25 نومبر 1946 عیسوی نو‏‏ں پاکستان دے شمال مغرب وچ واقع شہر پاراچنار دے نواحی پنڈ پیواڑ دے اک مذہبی گھرانے وچ پیدا ہوئے۔ آپ امام خمینی سمیت نجف تے قم دے حوزات علمیہ دے مشہور فقہاء دے شاگرداں وچو‏ں سن ۔ 5 اگست سنہ 1988 نو‏‏ں پشاور وچ اپنے مدرس‏ے وچ صبح دے نماز دے بعد نامعلوم افراد دی گولی دا نشانہ بن کر جام شہادت نوش کرگئے۔
مآخذ
گٹھ:پاکستان
گٹھ:پاکستان دے شہر گٹھ:پاکستان دے آباد تھاں
البرٹ کاؤنٹی
البرٹ کینیڈا دی اک کاؤنٹی اے۔
بارلے جوڑ
گٹھ:صوبہ نیو برونسوک
وچکارلا ایشیا
{| class="sortable wikitable"
وچکارلا ایشیا ، لہندے پاسے کیسپیئن سمندر توں لے کے چڑھدے پاسے چین تک اُبھے پاسے روس دیاں لموچی سرحداں توں لمے پاسے پاکستان دے اُبھے پہاڑی علاقےآں تے براعظم ایشیا دا اک خِطا اے ۔ ایہنوں اندرلا ایشیا وی آکھیا جاندا اے ۔ کیوں کہ ایہ علاقا براعظم ، ایشیا دا اندرلا علاقا اے ۔ تریخی طور تے وچکارلا اشیا دا پکھی واس قبیلےآں تے مشتمل اے ۔ شاہراہ ریشم نال ایہدا گہرا تعلق رہیا اے تے اس پاروں یورپ ، لہندے ایشیا ، لمے ایشیا تے چڑھدے ایشیا وچکار خیالات تے نظریات ، لوکاں تے شیواں دی نقل و حمل وچ ایس  شاہراہ نے بڑا کم کیتا ۔ جدید پیرائے وچ وچکارلے ایشیا ، سابق سویت یونین توں آزاد ہوݨ آلے پنج مسلم مُلکاں ، قازقستان ، کرغیزستان ، تاجکستان ، ترکمانستان ، ازبکستان تے افغانستان ، اُبھا چڑھدا ایران ، چین دے لہندے علاقے چڑھدا ترکستان ، منگولیا ، اُبھا پاکستان ، لموچی لہندے چین دے علاقے تبت تے گانسو ، اندرلا منگولیا تے سائبیریا دے لمے پاسے دے حصے وی وچکارلے ایشیا وچ شامل کیتے جا سکدے نیں ۔
وچکارلا ایشیا بہت سارے ترک لوکاں تے قبیلےآں دا وطن وی اے ۔ جیہناں وچ ازبک ، قازق ، کرغیز ، ترکمان تے ایغور شامل نیں ۔ ایسے لئی وچکارلے ایشیا نوں ترکستان وی کہیا جاندا اے ۔
ناں
وچکارلے ایشیا دا جگ دا علیحدا علاقہ ہوݨ دا نظریا 1843ء وچ الیگزینڈر وان ہمبولڈٹ نے متعارف کروایا سی ۔ وچکارلے ایشیا دیاں سرحداں دیاں کئی تعریفاں نیں ۔ بہت ساریاں کتاباں ایس علاقے دی ترکستان دے طور تے نشاندہی کر دیاں نیں ۔ جیہڑا ایس علاقے دا جوزف سٹالن دے عہد توں پہلے تک ناں سی ۔
ہور دیکھو
گٹھ:جغرافیا گٹھ:خطے گٹھ:ایشیا گٹھ:ترکستان گٹھ:وچکار ایشیا
ڈیوڈ وارنر
ڈیوڈ وارنر دا پورا ناں ڈیوڈ اینڈریو وارنر اے۔ڈیوڈ وارنر کھبے  ہتھ نال کھیڈن آلے آسٹریلیا دی کرکٹ ٹیم دے کھیڈاری نیں۔اے آسٹریلیا دی ون ڈے کرکٹ ، ٹیسٹ کرکٹ تے ٹی ٹونٹی کرکٹ دی اننگز دا آغاز کرن آلے بلے باز نیں۔
کارلیٹن کاؤنٹی
کارلیٹن کینیڈا دی اک کاؤنٹی اے۔
سید بلاول شاہ نورانی
سید بلاول شاہ رحہ المعروف نورانی بابا آپ ولی بزرگ گزرےسن۔آپ کب بلوچستان آئے کسی نوں علم نہیں۔تے نہ ہی ولادت دا کسی نو علم اے۔
نام تے نسب
آپ دا اسمِ گرامی سید بلاول شاہ اے۔آپ سید خاندان دے چشم و چراغ سن۔آپ دا سلسلہ علی ابن ابی طالب سے اے۔
مزار
بلوچستان وچ زیارتِ ہنگلاج مندردے بعد شاہ بلاول دے مزار نوں لوگاں وچ بوہت اہمیت اے۔ آپ دا مقبرہ پب(یعنی حب)وچ پہاڑاں دے درمیان اک تنگ وادی وچ واقع اے۔جو عمدہ دوامی چشمہ سے سیراب ہوندی اے۔یہ جگہ زرخیز اے۔املی،آم ھور جامن دے درخت ایہاں دی عام پیداوار سن۔مقبرہ سے دے نال اک مسجد ھور قبرستان وی اے۔
مائی جو گوٹھ نورانی بابا دے قریب اک گاؤں اے۔اوہاں سے وڈی تعداد وچ شاہ نورانی دے مرید آندے سن ہور مزار پر روز حاضری دیندے سن۔
محبت فقیر(جانشین)
آپ دا نورانی بابا دے جانشیناں وچ شمار ہوندا اے۔آپ نوں محبت فقیر ایاے لیے کہندے سن کیوں کہ آپ ؒ نے نورانی بابا دی خدمت وچ اپنا سب کجھ قربان کرکے نورانی بابا دی خدمت وچ پیش ہوگئےسی۔محبت بابا دا مزار نورانی بابا دے قریب واقع اے۔ہور کجھ روایات دے مطابق آپ حضرت علیؓ دے غلام سی(واللہ علم)۔ ۔
حضرت مولا علی ؓ دے قدم مبارک
نورانی دے مزار جاندے ہوئے رستے وچ قدمِعلیؓ واقع اے جس دا باقاعدہ مزار بنایا گیا سی جس وچ حضرت مولا علیؓ دے قدم مبارک سن۔۔ اس توں متعلق اک وڈی مشہور داستان اے کہ گوکل دیو کسی مولائی دی کڑی نوں اغوا کر کے لے آیا سی ھور اسے اپنے باغ وچ قید کردیا سی۔جب حضرت علی نوں اس گل دا علم ہوا تو آپ خود تشریف لائے ھور ایہاں سے تیر پھینکا جو سیدھا جا کر گوکل دے کندھے تے لگا ھور وہ زخمی ہوگیا ھور کڑی نوں آزاد کرلیا سی۔ان دے قدم اج وی اوہاں موجود سن(واللہ علم)۔۔
لاہوت لامکاں (اک مقام)
لا ہوت اک غار(وڈا ہال) مقام اے جو ااک وسیع پہاڑ وچ واقع اے ۔ لاہوت دے معنی سن ”او جگہ جو فنافی اللہ والے لوگاں دا آستانہ ہو“ ۔
لاہوت دے اندر چلہ گاہوں دے علاوہ
عرس
حضرت بلاول شاہ نورانی دا عرس ہر سال ١٠ رمضان کو منایا جاتا اے۔پاکستان بھر سے لوگاں شرکت کردے سن ھور غیر ملکی وی شرکت کردےسن جن وچ؛
درگاہ شاہ نورانی وچ دھماکا
ضلع خضدار وچ شاہ نورانی مزار وچ 13 نومبر 2016ء نوں اک دھماکے دے وچ 50 سے زائد لوگاں فوت ہوئے۔ معجزاتی طور پر مزار دے درختاں تک سلامت رئے ھور نہ ہی دھماکے دی جگہ پر کوئی گڑھا (کھڈا) پڑا۔ صرف جانی نقصان ہویا۔
حوالے
گٹھ:پاکستان وچ تصوف گٹھ:ہاشمی شخصیتاں گٹھ:پاکستانی صوفیاء گٹھ:سوانح حیات گٹھ:بلوچ شخصیتاں گٹھ:بنو ہاشم گٹھ:علوی گٹھ:علی گٹھ:عرب
روندر روی
روندر روی، پورا نام روندر سنگھ گل (8 مارچ 1937 پنجابی، ہندی، اردو تے انگریزی وچ ساہت رچن والا پنجابی لکھاری اے۔ اوہ کہانی لکھاری ہون دے نال نال شاعر اتے ناٹک کار وی اے۔ اوہنے اپنی زندگی وچ کئی انعام جتے ہن تے اج اس ولوں لکھیاں کئی کتاباں سکولاں وچ پڑھائیاں جاندیاں ہن۔ پڑھائی دی اہمیت نوں سمجھدے ہویاں روی نے اپنا پورا جیون پڑھائی تے سکھیا دے گن سکھاؤن وچ لا دتا۔
اس لیکھ وچ دتی گئی بوہتی جانکاری ستنام سنگھ ڈھاء ولوں روندر روی نال کیتی گئی ملاقات اُتے مشتمل اے۔
جیون ویروا
روندر روی دا جم 8 مارچ، 1937 نوں سیالکوٹ موجودہ (پاکستان) وچ ہویا۔ روی دا جدی پنڈ جگتپور، ضلع شہید بھگت سنگھ نگر پنجاب اے۔ اس نے پرائمری تعلیم خالصہ سکول ڈھولاں والا چوک توں حاصل کیتی اتے چوتھی جماعت وچ ڈسٹرکٹ بورڈ دی سکالرشپّ جتی۔ اس توں بعد، 1957 وچ اگلی تعلیم دوابا خالصہ ہائی سکول جالندھر وچ جے بی ٹی کالج وچ کیتی۔ پیؤ  دا نام پروفیسر پیارا سنگھ گل سی اتے ماں جی دا نام   چرنجیت کور گل سی۔ روی دی اک بھین اے اتے تن بھرا ہن جو کینیڈا، امریکہ اتے انگلینڈ وچ رہِ رہے ہن۔ روی دا ویاہ 1960 وچ بھارت وچ ہویا۔ اس دے پہلے پتر امرتپال نے ستمبر 26، 1962 وچ جم لیا۔ روی دا دوجا پتر سہجپال [5 فروری]]، 1967 وچ جمیا سی اتے اس ویلے روی کینیا وچ سی۔ اس ویلے روی ٹیریس بریٹیش کولمبیا وچ رہندا اے۔ روی 14 دسمبر 1974 نوں کینیڈا آیا۔ کینیڈا آ کے عمارتاں وچ اساری دا کم کیتا، لکڑی دی ملّ وچ کم کیتا اتے 1976 وچ ٹیریس سیکنڈری سکول وچ استاد بن گیا سی۔ روی نے اس سکول وچ اٹھائی سالاں لئی کم کیتا اتے 2003 وچ لکھاری بنن لئی ریٹائر ہو گیا۔
کینیڈا آؤن توں پہلاں روی اٹھ سال کینیا وچ رہا۔ 1967 وچ کوماٹھائی ہائی سکول وچ انگریزی ساہت، بریٹیش آئین، اتے افریکن اتہاس پڑھاؤندا سی۔ ایہہ ہائی سکول نیروبی توں تقریباً 24 میل اے۔ کینیا آؤن توں پہلاں وی اوہ لکھدا سی۔ وکھ-وکھ سبھیاچاراں دا تجربہ ہون کرکے اس نے اپنے سبھ توں ودھیا شعری مجموعہ اس ویلے وچ ہی لکھے سن۔
ساہتی جیون
روندر روی نے ہن تک پنجابی، انگریزی اتے ہندی وچ 80 دے قریب کتاباں لکھیاں ہن۔ ایہناں وچ شاعری، کہانی، ناٹک اتے تنقید شامل ہو۔ روی دا پہلا شعری مجموعہ "دل دریا سمندر ڈونگھے" انی سو اکاٹ وچ چھپیا سی۔ اناں دناں وچ تجرباتی شاعری لئی زمین تیار ہو رہی سی اتے اس طرحاں پہلے شعری مجموعہ وچلیاں کویتاواں دا چوتھا حصہ ایکسپریمنٹلزم والا سی۔ 1955 وچ روی نے اپنی سبھ توں پہلی کہانی لکھی سی۔ اوہناں دناں وچ روی بہت کہانیاں پڑھدا ہندا سی۔ اس نوں کہانی لکھن دی پریرنا کہانیاں پڑھ کے ملی۔ اوہ "انٹرنیشنل ایسوسی ایشن آف پنجابی آتھرز" دا بانی پریزیڈینٹ اے جس ادارہ دی نیہہ 1978 وچ رکھی گئی۔
باہرلے لنک
روندر روی - بلاگ
حوالے
گٹھ:پنجابی لکھاری گٹھ:پنجابی شاعر گٹھ:پنجابی ناٹک کار گٹھ:جم 1938 گٹھ:پرواسی پنجابی ناٹک کار
سٹیو سمتھ
سٹیو سمتھ سجے ہتھ نال کھیڈن آلے آسٹریلیا دے بڑے مشہور کھیڈاری نیں۔اے آسٹریلیا دی ون ڈے کرکٹ تے ٹیسٹ کرکٹ دوویں ٹیماں دے کپتان نیں۔
گٹھ:کرکٹ دے کھیڈاری گٹھ:کھیڈاری گٹھ:آسٹریلین کرکٹ کھیڈاری
چک 338 گ ب
چک 338 گ ب   ضلع ٹوبہ ٹیک سنگھ دی تصیل ٹوبہ ٹیک سنگھ دا اک پنڈ اے ۔
ناں
اس پنڈ دی بھوئیں نوں لوئر چناب نہر چوں نکلن آلی گوگیرہ برانچ نہر دے اک سُوئے (لنڈو) دا پانی لگدا اے   ۔اس پنڈ دے ناں نال گ ب (G.B=Gogera Branch) ایسے لئی لگیا ہوئیا اے ۔
تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ ضلع ٹوبہ ٹیک سنگھ چ تصیل ٹوبہ ٹیک سنگھ چ وس رہیا اے ۔
چک 29 اک اےایل
اس پنڈ دی بھوئیں نوں نہر 1اےایل  پانی دیندی اے جسنال ایتھے دیاں زمیناں آباد ہوئیاں،اس لئی اس پنڈ ناں دے نال 1اےایل لگیا ہویا اے ۔ 350px|thumbnail|ضلع اوکاڑا دے پنڈاں دا نقشہ
اتلے لہندے پاکستان وچ جنگ
شمالی مغربی پاکستان جنہاں وچ صوبہ خیبر پختونخوا تے فاٹا شامل نيں، وچ حکومت پاکستان تے کالعدم تنظیماں (جداں تحریک طالبان پاکستان،،وغیرہ) دے درمیان چلنے والی اک جنگ ا‏‏ے۔ اس جنگ دے وڈے ملٹری آپریشنز وچ آپریشن ضرب عضب،آپریشن راہ راست،آپریشن بلیک تھنڈرسٹورم وغیرہ شام ني‏‏‏‏ں۔ اس جنگ وچ فریقین نو‏‏ں بھاری نقصانات ہوئے۔ ایہ جنگ پیپلز پارٹی د‏‏ی حکومت تو‏ں شروع ہوئی تے تا حال جاری ا‏‏ے۔ اس وچ متاثر علاقےآں وچ شمالی وزیرستان،جنوبی وزیرستان،سوات،دیر زیريں،بونیر،شانگلہ تے ہور علاقہ جات نيں اُتے دیر زیريں ،سوات،بونیر ،شانگلہ تے جنوبی وزیرستان وچ آپریشن مکمل ہويا ا‏‏ے۔ شمالی وزیرستان وچ حالے حکومت کیت‏‏ی جانب تو‏ں آپریشن شروع کيت‏‏ا گیا اے جو حالے جاری ا‏‏ے۔
چک 29 اک اےایل
تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ ضلع اوکاڑا دی تصیل رینالہ خورد   چ وس رہیا اے  ۔
بگ سٹون کاؤنٹی
بگ سٹون امریکی صوبے منسسوٹا دی اک کاؤنٹی اے۔
مورلاس
مورلاس میکسیکو دا اک صوبہ اے۔
بارلے جوڑ
گٹھ:میکسیکو دے صوبے گٹھ:میکسیکو
ایل جی کارپوریشن
ایل جی کارپوریشن دکھنی کوریا دی اک کمپنی اے ۔ایل جی بجلی دیاں چیزاں ٹی وی ، ریڈیو ، موبائل تے ہور ون سونیاں چیزاں بنان والی اک وڈی کمپنی اے۔
صایمہ خان
صایمہ خان اک پاکستانی اردو تے پنجابی فلماں دی اداکارہ اے۔
مشہور فلماں
‏گٹھ:اداکارہ ‏گٹھ:پاکستانی شخصیتاں
چک 30 اک اےایل
چک 30 -1اےایل  ضلع اوکاڑا چ تصیل رینالہ خورد دا اک پنڈ اے جہڑا لوئر باری دوآب نہر دی کبھے (L=left) پاسےاوں نکلن آلے پہلے سوۓ نہر 1اےایل اتے پیندا اے ۔
اس پنڈ دی بھوئیں نوں نہر 1اےایل  پانی دیندی اے جسنال ایتھے دیاں زمیناں آباد ہوئیاں،اس لئی اس پنڈ ناں دے نال 1اےایل لگیا ہویا اے ۔ 350px|thumbnail|ضلع اوکاڑا دے پنڈاں دا نقشہ
تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ ضلع اوکاڑا دی تصیل رینالہ خورد   چ وس رہیا اے  ۔
مغلستان
مغلستان وسطی ایشیا دا اک تریخی جغرافیائی خطہ اے جہڑا اج دے قازقستان ، کرغیزستان تے چڑھدے ترکستان دے کجھ حصےآں تے مشتمل اے ۔ اس علاقے چ 14ویں صدی عیسوی دے ادھ توں 17ویں صدی دے اخیر تک اک آزاد خانان قائم رہی ۔
پہاڑی زیبرا
پہاڑی زیبرا گھوڑا ٹبر دا اک جنور اے۔
مغلستان
ناں
جدوں منگولاں نے 13ویں صدی عیسوی ج [روس]] تے ایشیاء دے زیادہ تر علاقے نوں فتح کر لئیا تے فیر اوہ اینہاں علاقےاں جداں چین تے ایران چ اک اقلیت دی شکل چ وس گئے ۔ اس دے نتیجے چ منگولاں نے مقامی ثقافت اپنا لئی ۔ جداں ایران چ ایل خانی سلطنت دے منگول خاناں نے ادھی صدی توں وی گھٹ چر دے بعد اسلام قبول کر لئیا ۔
نوٹ
1۔ لاچ ، ڈونلڈ ایف ۔؛ وان کلے ۔ ایڈوین جے ۔(1994ء) ، ایشیا يورپ دے بنان چ، شکاگو : شکاگو یونیورسٹی پریس ، جلد 3 ۔
سدرہ نور
سدرہ نور اک پاکستانی مشہور اداکارہ اے۔
‏گٹھ:اداکارہ ‏گٹھ:پاکستانی شخصیتاں
بلو ارتھ کاؤنٹی
بلو ارتھ امریکی صوبے منسسوٹا دی اک کاؤنٹی اے۔
نیارت
نیارت میکسیکو دا اک صوبہ اے۔
تبع تابعین
تابعین سے مراد و بزرگان دین سن جنھاں نے حضور دے صحابہ کرام دا شرفِ زیارت ایمان دی حالت وچ حاصل کتِا۔ ھور ان دی زبانی حضور دے اقوال و افعال دا ذکر سنیا۔
مزید ویکھو
گٹھ:تابعین گٹھ:مذہبی اصطلاحات
تابعین
تابعین : تابعی دی جمع۔ایمان دی حالت وچ صحابی نو ویکھنے والے نو تابعی کہدے سن.
تابعی دا مقام و فضیلت
وَ السّٰبِقُوۡنَ الۡاَوَّلُوۡنَ مِنَ الۡمُہٰجِرِیۡنَ وَ الۡاَنۡصَارِ وَ الَّذِیۡنَ اتَّبَعُوۡہُمۡ بِاِحۡسَانٍ ۙ رَّضِیَ اللّٰہُ عَنۡہُمۡ وَ رَضُوۡا عَنۡہُ وَ اَعَدَّ لَہُمۡ جَنّٰتٍ تَجۡرِیۡ تَحۡتَہَا الۡاَنۡہٰرُ خٰلِدِیۡنَ فِیۡہَاۤ اَبَدًا ؕذٰلِکَ الۡفَوۡزُ الۡعَظِیۡمُ ﴿٩:١٠٠)؛
ترجمہ: ”جن لوگاں نے سبقت دی یعنی سب سے پہلے ایمان لائے مہاجرین وچ سے بھی ھور انصار وچ سے بھی ھور جنہاں نے نیکوکاری دے نال ان دی پیروی کتی اللہ ان سے خوش اے ھور وہ اللہ سے خوش سن ھور اس نے انکے لئے باغات تیار کئے سن جنکے تھلے نہراں بہے رہیی سن وہ ہمیشہ ان وچ رہیں گے۔ یہی وڈی کامیابی اے“۔
سَمِعْتُ جَابِرَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ ، يَقُولُ : سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ : " لَا تَمَسُّ النَّارُ مُسْلِمًا رَآنِي, أَوْ رَأَى مَنْ رَآنِي
ترجمہ: ”جابر بن عبدالله (رضی الله عنہ) کہدے سن کہ میں نے نبی صلی الله علیہ وسلم کو یہ کہدے سنا کہ ایسے مسلمان نو دوزخ دی اگ نہیں چھو سکے گی جس نے مینو ویکھا ہو یا اسے ویکھا ہو جس نے مینو ویکھا“.
[جامع الترمذي	» كِتَاب الدَّعَوَاتِ	» أبوابُ الْمَنَاقِبِ	» بَاب مَا جَاءَ فِي فَضْلِ مَنْ رَأَى النَّبِيَّ صَلَّى ...رقم الحديث: 3823(3858)]
رسول صلی اللہ علیہ وسلم کی اک حدیثِ مبارک اے۔
ترجمہ: بہترین زمانہ میرا اے پھر ان لوگاں دا جو اُن سے متصل ہوں گے۔ پھر ان لوگاں دا جو ان سے متصل ہوں گے۔ اس حدیث دے مطابق ان لوگوں کو تین درجاں وچ تقسیم کتِا گیا اے۔
1۔ صحابہ جن نو رسول اللہ دے ساتھ رہنے دے مواقع میسر آئے ھور خود رسول اللہ دی زبان سے آپ دے اقوال سنے ھور افعال ویکھے۔
2۔ تابعین یعنی وہ بزرگ جن نو رسول اللہ سے فیض صحبت تو نصیب نہ ہویا لیکن انھاں نے صحابہ کرام دا زمانہ پایا۔ اور ان سے رسول اللہ دے اقوال و افعال نو سنا۔ ان وچ بعض تابعین ایسے وھی سن جو رسول اللہ دی زندگی میں یا تو بوجہ مجبوری آنحضرت نو نہ ویکھ سکے یا دوردراز فاصلے دی وجہ سے آپ سے ملاقات نہ کر سکے۔
3۔ تبع تابعین وہ بزرگ جنھوں نے تابعین دا شرف زیارت حاصل کتی ہور ان دی صحبت سے فیضیاب ہوئے۔ بالفاظ دیگر تبع تابعین صحابہ دی تیسری کڑی سن۔ رسول اللہ دی احادیث ان لوگاں دے واسطے سے ہم تک پہنچی سن۔ ان دی جانچ پڑتال دے لیے مسلماناں نے فن اسماء الرجال بنایا جس وچ ان دے حالات محفوظ ہیں، اور اس سے ان دی حیثیت ہور سند حدیث دا اندازا ہو سکدا اے
حوالے
گٹھ:مسلمان گٹھ:تاریخ اسلام گٹھ:مذہبی اصطلاحات گٹھ:تابعین
پائیریٹس آف دی کریبیئن:ڈیڈ مینز چیسٹ
پائیریٹس آف دی کیریبیئن: ڈیڈ مینز چیسٹ (Pirates of the Caribbean: Dead Man's Chest) 2006 وچ رلیز ہوئی خیالی فینٹیسی فلم اے اتے پائیریٹس آف دی کیریبیئن فلم لڑی دی دوجی فلم اے اتے 2003 وچ بنی پائیریٹس آف دی کریبیئن:دی کرس آف دی بلیک پرل دا اگلا حصہ اے۔ اسنوں ٹیڈ الیئٹ اتے ٹیری روشیؤ ولوں لکھیا گیا اے اتے گور وربنسکی ولوں ڈاریکٹ کیتا گیا اے۔ اس فلم وچ لورڈ کٹلر بیکیٹ (ٹوم ہولینڈر)، ول ٹرنر (اورلینڈو بلوم) اتے ایلیزابیتھ سوان (کیرا نھائیٹلی) دی شادی وچ رکاوٹ پا دندا اے اتے ول نوں سپیرو دی کمپاس لیاؤن لئی کہندا اے۔ اتھے دوجے پاسے جیک سپیرو (جونی ڈیپ) نوں ڈیوی جونز (بل نائی) توں لیا ہویا ادھار چکاؤنا اے۔
ڈیڈ مینز چیسٹ نوں 7 جولائی، 2006 نوں رلیز کیتا گیا سی۔ فلم دی اسدے سپیشل افیکٹاں لئی سراہنا ہوئی پر اسدی کہانی اتے لمبائی دی تنقید وی کیتی گئی۔ اس سبھ دے باو جود فلم نے شروعاتی تن دناں وچ ہی کئی ریکارڈ بنا دتے سن۔ پہلے ہفتے وچ ہی اسنے امریکہ وچ 13.9 کروڑ ڈالر کما لئے سن اتے دنیا بھر وچ سبھ توں تیز 100 کروڑ ڈالر دا آنکڑا پار کرن والی فلم بن گئی سی۔ اکتوبر 2011 تک ایہہ دنیا وچ سبھ توں زیادہ پیسہ کماؤن والی فلم اے۔ اسنوں اکادمی انعاماں وچ سبھ توں ودھیا کلا ڈریکشن، ساؤنڈ ایڈٹنگ اتے ساؤنڈ مکسنگ وچ نامزدگی ملی سی اتے وزوئل افیکٹ کیٹیگری وچ اسنوں جت ملی سی۔ پائریٹس آف دی کریبیئن:ایٹ ورلڈز اینڈ
کہانی
ول اتے ایلیزابیتھ دے ویاہ وچ ایسٹ انڈیا کمپنی دے لورڈ کٹلر دے آؤن نال رکاوٹ پیدا ہو جاندی اے جہڑا دوواں دی گرفتاری دا حکم لے کے آؤندا اے۔ ول اتے ایلیزابیتھ دے نال سابق کوموڈور جیمز نورنگٹن نوں جیک سپیرو نوں فانسی دے وقت بھجن وچ مدد کرن دے لئی فانسی دی سزا سنائی جاندی اے۔ ایلیزابیتھ نوں جیل وچ بند کرکے ایلیزابیتھ دے بدلے بیکیٹ ول نوں جیک سپیرو اتے اسدی کمپاس لیاؤن لئی کہندا اے جہڑی صرف اسے سمت نوں وکھاؤندی اے جہڑی اسنوں پھڑھن والے نوں سبھ توں چہیتی ہووے۔ اسے دوران جیک سپیرو اپنے پرل جہاز دے ساتھیاں نوں دسدا اے کہ اوہناں نے اک پراسرار چابی لبھنی اے۔ جیک دی ملاقات ول دے پیؤ بوٹسٹریپ بل ٹرنر نال ہندی اے جہڑا اسنوں دسدا اے کہ ہن اوہ د فلائینگ ڈچمین جہاز دا جہازی اے جسدا کپتان ڈیوی جونز اے اتے جیک نوں اپنا ادھار چکاؤنا پویگا جہڑا اسنے بلیک پرل نوں سمندر دیاں ڈونگھائیاں توں کڈھ کے تیراں ورھیاں تک کپتان بنے رہن دے روپ وچ لیا سی۔ بدلے وچ جیک نوں ہن ڈچمین جہاز اپر اگلے 100 ورھیاں تک کپتان بن کے رہنا پویگا۔ بوٹسٹریپ جیک نوں چیتاونی دندا اے کہ جونز دا شیطان کریکن اسدے پچھے چھڈّ دتا جاویگا جیکر اسنے اپنا ادھار نہیں چکایا۔ ڈر دے مارے جیک پرل نوں نیڑلے تٹ اپر لے جاندا اے۔
ول، جیک نوں لبھدے ہوئے بلیک پرل نوں لبھّ لیندا اے جہڑا کہ پیلیگوستو دیپ تے ہندا اے جتھے اک آدمخور لوکاں دی جماعت جیک نوں ربّ مندی اے اتے اسنوں اسدے نشور سریر توں مکت کرن دے لئی اسنوں کھان دا بندوبست کر رہی ہندی اے۔ جیک، ول اتے بچے ہوئے جہازی اس دیپ توں بچ نکلدے ہن اتے پچھوں اوہناں دے نال پرل دے دو میمبر پنٹل اتے ریگیٹی وی مل جاندے ہن۔ ایلیزابیتھ اپنے پیؤ ویدربائے سوان دی مدد نال جیل وچوں فرار ہو جاندی اے۔ بیکیٹ ویدربائے نوں پھڑھ لیندا اے اتے ایلیزابیتھ دے ہتھوں جیک دے لئی اک پیش کش بھیجدا اے۔ جیک اتے اسدے ساتھی جادوگر ٹیا ڈالما نال ملدے ہن جہڑی اوہناں نوں دسدی اے کہ اوہ جو چابی لبھّ راے ہن اوہ اک صندوق نوں کھولھدی اے جس وچ ڈیوی جونز نے اپنا دل کڈھ کے لکایا ہویا اے اتے اوہ چابی جونز دے کول ہی ملیگی۔ جونز اپنے سراپ دے چلدے دس سالاں وچ صرف اک وار زمین اپر پیر رکھ سکدا اے اسلئی استوں بچاء دے لئی ٹیا جیک نوں مٹی نال بھریا اک مرتبان دندی اے۔
اک نکسانے ہویا جہاز ملن تے جیک ول نوں اس اتے ڈیوی جونز نوں اپنا ادھار چکاؤن لئی بھیج دندا اے۔ اتھے ول نوں د فلائنگ ڈچمین دے مچھیاں جاے جہازی پھڑ لیندے ہن اتے جیک دا ساہمنا ڈیوی جونز نال ہندا اے جہڑا اسنوں تن دناں وچ سوں آتماواں لیاؤن لئی کہندا اے نہیں تاں جیک نوں د فلائنگ ڈچمین اتے آؤنا پویگا۔ ڈچمین اپر ول دی ملاقات اپنے پیؤ بل نال ہندی اے۔ ول چلاکی کرکے جونز توں چابی دا پتہ کر لیندا اے اتے اسدے سون تے اسنوں چوری کر لیندا اے۔ جہاز چھڈدے ویلے اوہ بل نوں بچاؤن دا وعدہ کردا اے۔ پرل ٹورٹوگا ول جاندا اے جتھے ایلیزابیتھ اتے نورنگٹن اسدے نال شامل ہو جاندے ہن۔
باہرلےجوڑ
گٹھ:فلماںگٹھ:انگریزی فلماںگٹھ:امریکی فلماں
گلوسسٹر کاؤنٹی
گلوسسٹر کینیڈا دی اک کاؤنٹی اے۔
بارلے جوڑ
گٹھ:صوبہ نیو برونسوک
چڑھدے، دکھنی تے دکھن چڑھدے ایشیا چ قومی راجگڑھاں دی لسٹ
ایہ چڑھدا ایشیا، دکھنی ایشیا اور دکھن چڑھدا ایشیا چ قومی دارالحکومتاں دی لسٹ اے۔
کدی کدی شامل
گٹھ:جغرافیہ جنوبی ایشیا گٹھ:ایشیائی دارالحکومت گٹھ:لسٹ راجگڑھ گٹھ:لسٹاں گٹھ:شہراں دیاں لسٹاں
ویکیپیڈیا:چاخانہ
السلام و علیکم!
تانوں چاخانہ تے جی آیاں نوں!
اگر تُسی کوئی سوال پیش کرنا چوندے ہو تے تُسی تھلے دِتے لنک تے جاؤ⬇
اِس صفحہ تے سوال پیش کرو◀
Ur:وپ:چخ En:Wp:TH
جوگیندر سنگھ راہی
جونگندر سنگھ راہی (18 فروری 1937 – 17 جنوری 2010 ) پنجابی، لکھاری، ساہت نقاد، اڈیٹر، مترجم اتے استاد سن۔ اوہناں نوں پنجابی توں علاوہ اردو، فارسی، ہندی اتے انگریزی بولیاں دا وی چنگا علم سی۔
جم
جوگندر سنگھ دا جم 18 فروری 1937 نوں اقبال سنگھ کاہلوں دے گھر ماں جسونت کور دی ککھوں چکّ نمبر5 ڈاک خانہ رینالہ خورد ضلع اوکاڑا (ہن پاکستان) وکھے پیدا ہویا سی۔
کیریئر
جوگندر سنگھ راہی نے ڈی۔ اے۔ وی۔ کالج امرتسر توں اپنے معلمی کم شروع کیتا۔ 1971 وچ گرو نانک دیوَ یونیورسٹی دے اتہاس ڈیپارٹمنٹ وکھے آ گئے۔ مگروں 1973 وچ اوہ اتھے ہی پنجابی ڈیپارٹمنٹ وچ لکچرار تعینات ہو گئے اتے نال ہی پنجابی ناول: روپ تے قسماں موضوع اپر کھوج کم کرن لگے اتے 1976 وچ ڈاکٹریٹ دی ری حاصل کر لئی۔ لکچرار توں بعد اوہ ریڈر، پروفیسر، ڈین طالب علم بھلائی اتے سیکٹری وائس چانسلر دے انتظامی عہدیاں تک پجے۔ 1991 وچ یو۔جی۔سی۔ نے نیشنل لیکچرر اعلان کیتا۔ پھر اوہ تن سال لئی ہندوستان دے سبھ توں وڈے ساہت انعام ‘سرسوتی سنمان’ دی پنجابی بولی سمتی دا کنوینر رہے۔ انڈین انسٹیچیوٹ آف ایڈوانسڈ سٹڈی، شملہ وکھے وی اس کجھ وقت پھیلو رہے۔
حوالے
گٹھ:پنجابی ساہت نقاد گٹھ:پنجابی لوک گٹھ:پنجابی سکھ گٹھ:جٹ گٹھ:سکھ شخصیتاں
جنگلی گھوڑا
جنگلی گھوڑا گھوڑا ٹبر دا اک جانور اے۔ ایہ افریقہ دا واسی اے۔
اوکاپی
اوکاپی پدھرے کھر والے جانوراں دا اک سنگی تے ایہ زرافا ٹبر چوں اے ۔ ایہ کانگو، افریقا دا واسی اے ۔ ایہدیاں پِچھلیاں لتاں تے زیبرے ورگیاں پٹیاں نیں تے سر زرافے ورگا ۔ زرافا تے اوکاپی زرافا ٹبر دے دو ای سنگی نیں ۔ 2013 دے آنکڑے وچ 10،000 دے نیڑے رہ گئے نیں ۔
ناں
اوکاپی کانگو دی لیسے بولی دا لفظ اے ۔ ایہدا سائینسی ناں (johnstoni) یوگنڈا دے انگریز گورنر ہیری جانسٹن دے ناں تے آ جیہنے پہلا اوکاپی دنیا دے اگے لیاندا سی ۔
دکھالا
اوکاپی اک درمیانے سائز دا زرافا ٹبر دا جانور اے ۔ اوکاپی 1.9 توں 2.5 میٹر (6.2 توں 8.2 فٹ) سر توں پونچھ تک لمبے ہُندے نیں تے موڈھے اتوں 1.5 میٹر (4 فٹ 11 انچ) لمبا ہُندا اے ۔ ایہدے پِنڈے دی اوسط لمبائی تقریبن 2.5 میٹر (8 فٹ 2 انچ) اے تے وزن 200 سے 350 کلوگرام اے ۔ ایہدی گردݨ لمبی تے کن وڈے تے لچک دار ہُندے نیں ۔ لتاں تے چِٹے گِٹےآں اُتے سفید افقی دھاریاں دے بِلکُل برعکس اوکاپی دا کوٹ سرخی مائل بھورے رنگ دا چاکلیٹ اے ۔ مخصوص دھاریاں زیبرے وِرگیاں ہُندیاں نیں ۔ ایہ خصوصیات گھنے پودےآں دے درمیان اک مؤثر چھلاورن دے طور تے کَم کَردیاں نیں ۔ چہرا ، گلا تے سینا سرمئی چِتا ہُندا اے ۔ انٹرڈیجیٹل غدود چاراں پیراں اُتے موجود ہُندے نیں تے اگلے پیراں اُپر قدرے وڈے ہُندے نیں ۔ نَر اوکاپس وچ چھوٹے، بالاں نال ڈھکے ہوئے سیِگ نما ڈھانچے ہُندے نیں جیہناں نوں اوسیکونز کہیا جاندا اے ۔ جیہدی لمبائی 15 سینٹی میٹر (5.9 انچ) توں کَعھٹ ہُندی اے جیہڑی زرافے دے اوسیکونز دی شکل تے کَم وچ مِلدیاں جُلدیاں نیں ۔ اوکاپی جنسی ڈمورفزم نوں ظاہر کردا اے ۔
نووگور سیورسک راجواڑا
نووگورد سیورسک راجواڑا ، قرون وسطی دا اک روسی راجواڑا سی ، جس دا مرکز اج دے روس دا شہر نووگورد سیورسکی سی ۔ ایہہ راجواڑا چرنیگوف راجواڑا نال جڑئیا سی ۔ نویں تحقیق موجب ایہہ تقریبا 1139ء چ قائم ہوئیا سی ۔ 1185ء چ کیویائی روس دی پولووتسی دے خلاف اکوڈی مہم شہزادے ایگور دی شکست تے مکی ۔ اس راجواڑے تے روس تے منگول جملے دے بعد بریانسک راجواڑا نے مل مار لئیا تے جدوں طلائی اردو سلطنت دی طاقت زوال پزير ہوئی تے لتھوانیا نے اس تے قبضہ کر لئیا ۔ 15ویں صدی عیسوی چ ایہہ راجواڑا ماسکو دے وڈے شہزادے وسیلی دوم توں نسے ،  موژائیسک دے شہزادے ایوان نوں دے دتا گئیا ۔
گٹھ:تریخ گٹھ:یورپ دی تریخ گٹھ:روس گٹھ:روس دی تریخ
براؤن کاؤنٹی، منسسوٹا
بارلے جوڑ
گٹھ:منسسوٹا دیاں کاؤنٹیاں
چک 340 گ ب
چک 340 گ ب   ضلع ٹوبہ ٹیک سنگھ دی تصیل ٹوبہ ٹیک سنگھ دا اک پنڈ اے ۔
ناں
اس پنڈ دی بھوئیں نوں لوئر چناب نہر چوں نکلن آلی گوگیرہ برانچ نہر دے اک سُوئے (لنڈو) دا پانی لگدا اے   ۔اس پنڈ دے ناں نال گ ب (G.B=Gogera Branch) ایسے لئی لگیا ہوئیا اے ۔
تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ ضلع ٹوبہ ٹیک سنگھ چ تصیل ٹوبہ ٹیک سنگھ چ وس رہیا اے ۔
نیووو لیون
نیووو لیون میکسیکو دا اک صوبہ اے۔
کیانگ
کیانگ گھوڑا ٹبر دا اک جانور اے۔ کیانگ تبت تے ہمالیائی تھانواں دا واسی اے۔
کارلٹن کاؤنٹی
کارلٹن امریکی صوبے منسسوٹا دی اک کاؤنٹی اے۔
چک 31 اک اےایل
چک 31 -1اےایل  ضلع اوکاڑا چ تصیل رینالہ خورد دا اک پنڈ اے جہڑا لوئر باری دوآب نہر دی کبھے (L=left) پاسےاوں نکلن آلے پہلے سوۓ نہر 1اےایل اتے پیندا اے ۔
اشانتی
یورپی سامراجیاں توں پہلے اشانتی لوکاں نے لہندے افریقہ چ وڈی تے بااثر سلطنت قائم کیتی ۔ اشانتی بعد چ طاقتور اشانتی وفاق یاں اشانتیمان چ تبدیل ہوگئی تے علاقے چ سبتوں بااثر ہو گئی ۔
چک 31 اک اےایل
اس پنڈ دی بھوئیں نوں نہر 1اےایل  پانی دیندی اے جسنال ایتھے دیاں زمیناں آباد ہوئیاں،اس لئی اس پنڈ ناں دے نال 1اےایل لگیا ہویا اے ۔ 350px|thumbnail|ضلع اوکاڑا دے پنڈاں دا نقشہ
اشانتی
جغرافیہ
گھانا جغرافیائی لحاظ نال بوہت متنوع علاقہ اے ، ایتھے ساحل سمندر ، پہاڑ ، جنگل ، گھاہ دے میدان ، سرسبز زراعت دے علاقے تے صحراء ورگے علاقے موجود نیں ۔ اشانتی لوک اج دے گھانا دے گھبلے علاقے چ سمندر دے ساحل توں 100 کلومیٹر دور آباد ہوئے ۔ ایہہ علاقہ گھنے جنگلاں تے زرخیز تے کجھ حد تک پہاڑی اے ۔ ایتھے دو موسم نیں : برسات دا موسم (اپریل توں نومبر) تے خشک موسم (دسمبر توں مارچ) ۔ ایتھے کئی ندیاں نیں ۔
چک 31 اک اےایل
تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ ضلع اوکاڑا دی تصیل رینالہ خورد   چ وس رہیا اے  ۔
اشانتی
تریخ
اشانتی بادشاہت
اشانتی بادشاہت اک باجگزار ریاست توں شروع ہو کے اک مرکزی موروثی بادشاہت چ بن گئی ۔ اویوکو قبیلے دے سردار تے فوجی آگو اوسیئ ٹوٹو نے اشانتی بادشاہت دی بنیاد 1670ء چ رکھی ۔ اس نے دوجے قیبلےآں دے سرداراں دی حمایت حاصل کیتی تے کوسامی نوں اپنے مرکزی علاقے دف طور تے ورتدے ہوئے اس نے ارد گرد دیاں آکان ریاستاں نوں مطیع کر لئیا ۔
یورپی سامراجیت
اشانتیاں نے یورپیاں ، خاص طور تے برطانیہ دیاں اینہاں نوں اپنی رعیت بنان دیاں کوششاں دی بھرپور مزاحمت کیتی ۔ اشانتی لوکاں نے علاقے چ برطانوی اثر گھٹان لئی ڈچاں نال اتحاد کیتا ۔
کنگز کاؤنٹی،نیو برونسوک
کنگز کینیڈا دی اک کاؤنٹی اے۔
ایچ ٹی سی
‎ ایچ ٹی سی  موبائل فون تے سلیٹ کمپیوٹر بنان والی اک تائیوان دی کمپنی اے جدا ہیڈکواٹر نوا ٹاۓپی تائیوان وچ اے ۔ ایچ ٹی سی شروع وچ ٹچسکرین ونڈوز فون بناندا سی ۔ ایچ ٹی سی نے 2009 وچ انڈرایڈ موبائل بنانیں شروع کتے ۔ ایچ ٹی سی ڈریم (HTC Dream) ایچ ٹی سی دا پیلا انڈرایڈ موبائل فون سی ۔
اوکساکو
بارلے جوڑ
گٹھ:میکسیکو دے صوبے گٹھ:میکسیکو
ایڈورڈ ملز پرسل
ایڈورڈ ملز پرسل ( 30 اگست 1912 -7 مارچ 1997 ) اک امریکی فزکس گرو سی جنے ٹھوس تے مائع دے نیوکلیئر میگنیٹک ریزونینس (این ایم آر) تے کم کیتا۔ اوہنوں 1952 وچ فیلکس بلوخ دے نال فزکس دا نوبل انعام دتا گیا۔
ہور ویکھو
گٹھ:شخصیتاں گٹھ:مشہور لوک گٹھ:نوبل انعام جتن والے
کاروور کاؤنٹی
کاروور امریکی صوبے منسسوٹا دی اک کاؤنٹی اے۔
چک 339 گ ب
چک 339 گ ب   ضلع ٹوبہ ٹیک سنگھ دی تصیل ٹوبہ ٹیک سنگھ دا اک پنڈ اے ۔
ناں
اس پنڈ دی بھوئیں نوں لوئر چناب نہر چوں نکلن آلی گوگیرہ برانچ نہر دے اک سُوئے (لنڈو) دا پانی لگدا اے   ۔اس پنڈ دے ناں نال گ ب (G.B=Gogera Branch) ایسے لئی لگیا ہوئیا اے ۔
تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ ضلع ٹوبہ ٹیک سنگھ چ تصیل ٹوبہ ٹیک سنگھ چ وس رہیا اے ۔
اوناگر
اوناگر گھوڑے ٹبر دا اک جنور اے۔ اے شام، ایران، پاکستان، اسرا‏ئیل، وشکارلے ایشیا تے منگولیا دا واسی اے۔
بارلے جوڑ
Onager
آرچر مارٹن
آرچر مارٹن ( 1 مارچ 1910 -28 جولائی 2002 ) اک برطانوی کیمسٹری گرو سی جنے پارٹیشن کرومیٹوگریفی تے کم کیتا۔ اوہنوں 1952 وچ رچرڈ سنج دے نال کیمسٹری دا نوبل انعام دتا گیا۔
ہور ویکھو
گٹھ:شخصیتاں گٹھ:مشہور لوک گٹھ:نوبل انعام جتن والے
چک 32 اک اےایل
چک 32 -1اےایل  ضلع اوکاڑا چ تصیل رینالہ خورد دا اک پنڈ اے جہڑا لوئر باری دوآب نہر دی کبھے (L=left) پاسےاوں نکلن آلے پہلے سوۓ نہر 1اےایل اتے پیندا اے ۔
اس پنڈ دی بھوئیں نوں نہر 1اےایل  پانی دیندی اے جسنال ایتھے دیاں زمیناں آباد ہوئیاں،اس لئی اس پنڈ ناں دے نال 1اےایل لگیا ہویا اے ۔ 350px|thumbnail|ضلع اوکاڑا دے پنڈاں دا نقشہ
تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ ضلع اوکاڑا دی تصیل رینالہ خورد   چ وس رہیا اے  ۔
ناہر سنگھ اوجلا
ناہر سگھ اؤجلا دا جم نسرالی پنڈ وکھے ہویا۔ ایہہ پنڈ کھنہ توں ملیرکوٹلا جاندی روڈ توں ہٹواں تے پنڈ اسڑو دے لاگے پیندا اے۔ ناہر سگھ اؤجلا دے پیؤ دا ناں بچن سگھ اتے گردیو کور اؤجلا اے۔ ناہر سگھ اؤجلا پنڈ وچ ہی پلے تے جوان ہوئے اتے پنڈ نسرالی دے پرائمری اتے ہائی سکول توں تعلیم حاصل کیتی اتے بی۔اے کھنہ دے کالج اے۔ ایس کالج توں کیتی۔ سکول وچ پڑھدیاں ناہر سگھ اؤجلا نے اک ناٹک وچ حصہ لیا۔ ناہر سگھ اؤجلا پی۔ ایس۔ یو جتھیبندی دے میمبر بنے۔ اک عام جاے کھیتی باڑی کرن والے پروار وچ جمیا پلیا ہون کر کے غریب لوکاں نال ہدیاں ودھیکیاں بارے بچپن توں ہی سچیت سی جس کارن من اُتے سماج وچ تبدیلی لیاؤن دی خواہش ہور خواہشاں نالوں بھاری ہو نبڑی ورناں میں 800 میٹر دی دوڑاک دا ودھیا ایتھلیٹ سی۔ ناہر سگھ اؤجلا کالج ویلے انقلابی ساہت پڑھن دا بڑا شوق سی۔ اوہناں دناں وچ میں پسدھ ناٹک کار بھاجی گرشرن سگھ دے ناٹکاں توں بہت متاثر سی اسے کارن کالج پڑھدیاں ویلے ہی اپنے پنڈ وچ 'لوک کلا مرکز نسرالی' ناں دی ناٹک منڈلی دا قیام کیتا سی۔ ناہر سگھ اؤجلا دا ویاہ 1986 وچ اوتار کور اؤجلا نال ہویا جو کینیڈا دی وسنیک سی اتے 1987 وچ ناہر سگھ اؤجلا کینیڈا پہنچ گئے۔
سایانائیڈ دا طریقہ
سایانائیڈ دے طریقہ (Cyanide process) نوں Macarthur-forrest Process وی کہندے نیں۔ ایہ طریقہ کچ دھات توں سونا چاندی الگ کرن لئی استعمال کیتا جاندا اے۔
ناہر سنگھ اوجلا
کینیڈا وچ ساہتی سفر دی شروعات
990 دے آسپاس ناہر سگھ اؤجلا کجھ اگانھ ودھو سوچ والے لوکاں ملن کرکے کئی تہذیبی پروگرام دیکھے۔ پھر ناہر سگھ اؤجلا ایسٹ اڈیئن ورکرز ایسوسی ایشن دے میمبر بنے۔ جو کہ بھارتی لوکاں دیاں مشکلاں بارے بڑے نویں نویں طریقےآں نال کم کردی سی۔ پر 1984 دی مومینٹ توں بعد اس جتھیبدی دا کم رک گیا۔ 1991 وچ پھر اس جتھیبدی مڑ شر کرن دا اپرالا کیتا گیا جس دی پہلی چون ویلے ہی میں صبر سمتی نال جنرل سکیٹری چن لیا گیا۔ ناہر سگھ اؤجلا نے 1992 وچ 23 مارچ دے شہیداں دی یاد وچ کروائے گئے تہذیبی پوگرام توں اپنے رگمنچ دی شرآت کیتی۔ اتھے ناہر سگھ اؤجلا نے پہلی وار 'انقلاب زداباد' ناں دی سکٹّ لکھ کے آپ تیار کرواکے سٹیز تے پیش کیتی اتے ناہر سگھ اؤجلا کافی اتشاہ ملیاں اتے رگمنچ دی شرآت کیتی۔ شر وچ ناہر سگھ اؤجلا نے کئی سکٹاں لکھیا۔ پھر سن 2004 وچ ناہر سگھ اؤجلا اک ٹی۔وی۔ ہوسٹ دے طور تے 'فکر' ناں دے پوگرام دی شرآت کیتی اتے پہلا ناٹک 'احساس' لکھیاں اتے ویڈیو تیار کرکے 2005 دے نویں سال تے ٹیلیوژن اپر دکھایاں گیا۔ اس ناٹک وچ ناہر سگھ اؤجلا دی بیٹی نے وی حصہ لیا۔ اس توں بعد ہر سال نویں سال تے ناہر سگھ اؤجلا لکھّ کے ٹیلیوژن تے پیش کیتا پھر سن 2011 وچ ناہر سگھ اؤجلا نے فکر ٹی۔وی۔ پوگرام بد کر دتا اتے تھئیٹر دی سٹیزتے ناٹک کھیڈنے شر کر دتے۔ ناہر سگھ اؤجلا دے سارے ناٹکاں دے وشاں کینیڈا وچ وسدے پنجابی لوکاں دیاں سمسیاواں نال سبدھت ہدے ہن۔ ناہر سگھ اؤجلا نے اک ناٹک 'ڈالراں دی دوڑ' بہت سارے چینلا تے دکھایا۔
سایانائیڈ دا طریقہ
سوڈیئم سایانائیڈ تے پوٹاشیئم سایانائیڈ انتہائی زہریلے مرکب نیں اس لئی انہاں دے استعمال چ سخت احتیاط دی ضرورت ہوندی اے۔ انہاں دا محلول جے تیزابی ہوۓ  تے  اس  وچوں ہائیڈروجن سایانائیڈ ناں دی  زہریلی گیس نکلدی اے اس لئی  محلول چ چونا ملایا جاندا اے تاکہ محلول توں زہریلی گیس نہ نکلے۔
حوالے
گٹھ:سونا گٹھ:دھاتاں گٹھ:دھات کاری گٹھ:عناصر گٹھ:کیمیائی عوامل گٹھ:صنعتی عوامل گٹھ:چاندی گٹھ:سائنس
ناہر سنگھ اوجلا
ناٹک مجموعہ
گٹھ:ناٹک کار گٹھ:پنجابی ناٹک کار گٹھ:لکھاری
پیبلا
پیبلا میکسیکو دا اک صوبہ اے۔
ماڈاواسکا کاؤنٹی
ماڈاواسکا کینیڈا دی اک کاؤنٹی اے۔
بارلے جوڑ
گٹھ:صوبہ نیو برونسوک
خچر
خچر اک دوغلا جانور اے جیہڑہ گھوڑی تے کھوتے دے ملاپ نال بنایا جاندا اے۔ خچر نوں بؤتا تکڑا، صبروالا، تیز، سیانا تے ترکھا ٹرنوالا منیا جاندا اے تے کھوتے نالوں ایہدی عمر وی زیادھ منی گئی اے۔
بارلے جوڑ
گٹھ:گھوڑا ٹبر
دادری وچ ہجومی قتل 2015ء
دادری وچ بلوا اس واقعہ دا ناں اے جس وچ 200 افراد دے ہجوم نے اک مسلما‏ن خاندان نو‏‏ں 28 ستمبر 2015ء د‏‏ی رات نو‏‏ں دادری دے نزدیک بِسارا پنڈ، اترپردیش، بھارت وچ حملے دا نشانہ بنایا۔ حملہ آوراں نے 52 سالہ محمد اخلاق سیفی دا قتل کیتا تے انہاں دے 22 سالہ بیٹے دانش نو‏‏ں بری طرح زخمی کر دتا۔
افوانيں
28 ستمبر 2015ء د‏‏ی شام نو‏‏ں کچھ لوکاں نے مقامی مندر دے لاؤڈ اسپیکر تو‏ں اس افواہ نو‏‏ں پھیلیانا شروع کیتا کہ محمد اخلاق دے خاندان نے اک گائے ذبح د‏‏ی اے تے اس دے گوشت نو‏‏ں عید الاضحٰی دے موقع اُتے استعمال کیتا ا‏‏ے۔ حالانکہ بھارت وچ عام طور تو‏ں مسلما‏ن صرف بکرے د‏‏ی قربانی کردے نيں۔ بعد وچ پولیس نے دسیا کہ اس افواہ د‏‏ی وجہ تو‏ں قتل دا ایہ واقعہ پیش آیا۔
حملہ
اک ہجوم جس دے پاس لاٹھیاں، تلوار تے بندوقاں سن، محمد اخلاق دے گھر رات نو‏‏ں ساڈھے دس بجے پہنچیا۔ خاندان عشائیہ ختم ک‏ر ک‏ے سونے جا رہیا سی ۔ اخلاق تے انہاں دا بیٹا پہلے ہی سو چکے سن ۔ ہجوم نے انہاں اُتے گائے دے گوشت کھانے دا الزام عائد کیتا۔ فریج وچ کچھ گوشت ملیا جسنو‏ں ضبط ک‏ر ليا گیا۔ خاندان دا کہنا اے کہ اوہ بکرے دا گوشت سی ۔ ہجوم نے سلائی مشین پٹک کر اخلاق دے سر نو‏‏ں ماریا تے خاندان نو‏‏ں باہر کڈ دتا۔ اخلاق تے دانش نو‏‏ں مسلسل لاتاں تے اِٹاں تو‏ں ماریا گیا فیر چاقو تو‏ں حملہ کیتا۔ اخلاق د‏‏ی بوڑھی ماں تے بیوی اُتے وی حملہ کیتا گیا تے اس د‏ی بیٹی دے نال چھیڑ چھاڑ کيتی گئی۔ خاندان دے ہندو پڑوسیاں نے اس ہجوم نو‏‏ں روکنے د‏‏ی کوشش کيتی مگر اوہ ناکا‏م رہ‏‏ے۔ پولیس نو‏‏ں بلايا گیا لیکن اوہ اک گھینٹے بعد پہنچی۔ اس وقت تک اخلاق دم توڑ چکے سن تے دانش بری طرح زخمی سن ۔
یہ خاندان اس پنڈ وچ تقریبًا ستر سال تو‏ں آباد سی ۔ اس خاندان وچ 52 سالہ اخلاق، 42 سالہ جان محمد سیفی، 82 سالہ اصغری بیگم، بیوی اِکرام، بیٹا 22 سالہ دانش تے بیٹی ساجدہ اخلاق دا وڈا لڑکا 27 سالہ محمد سرتاج بھارتی فضائیہ وچ ٹیکنیشن اے تے حملے دے وقت چینائی وچ سی ۔
مابعد واقعہ گرفتاریاں
پولیس نے مندر دے پجاری تے اس دے معاون نو‏‏ں تفتیش دے لئی گرفتار کیتا۔ اک ایف آئی آر وی درج کیتا گیا جس وچ خاندان والےآں د‏‏ی گواہی د‏‏ی بنا اُتے دس لوکاں د‏‏ی حملہ آوراں دے طور اُتے شناخت کيتی گئی سی تے تعزیرات ہند دے مختلف دفعات دے تحت مقدمہ درج کیتا گیا۔ یکم اکتوبر نو‏‏ں اٹھ افراد گرفتار ہوئے سن ۔ اُتے مقامی افراد نے انہاں گرفتاریاں دے خلاف احتجاج کیتا۔ پولیس دے نال تصادم وچ اک نوجوان زخمی ہوئے گیا۔
مندر دے بجاری نے کِس‏ے طرح د‏‏ی وابستگی تو‏ں انکار کیتا۔ اس نے کہیا کہ اسنو‏ں کچھ نوجواناں نے اعلان کرنے اُتے مجبور کیتا سی ۔ اس نے صرف ایہ اعلان کیتا سی کہ اک گائے ذبح کيتی گئی سی تے لوک مندر وچ جمع ہوئے جان۔ 3 اکتوبر نو‏‏ں وِشال نامی آدمی جو مقامی بھارتیہ جنت‏ا پارٹی قائد سنجے رانا دا بیٹا اے، اس معاملے وچ گرفتار کیتا گیا سی ۔ 4 اکتوبر تک دانش ہنگامی دیکھ ریکھ اکائی وچ چار دن گزار چکيا سی تے دو دماغی آپریشناں تو‏ں گزر چکيا سی ۔ اسنو‏ں کیلاش اسپتال، گریٹر نوئیڈا شریک کرایا گیا سی ۔ گرفتارشدہ لوک د‏‏ی خاتون رشتے داراں نے صحافیاں اُتے حملہ کیتا تے ذرائع ابلاغ د‏‏ی گڈیاں اُتے پتھراؤ کیتا۔ انہاں دا دعوٰی سی کہ انہاں لوک نو‏‏ں ناحق گرفتار کیتا گیا تے ذرائع ابلاغ صرف متاثرین د‏‏ی داستان بیبن ک‏ے رہیا ا‏‏ے۔
5 اکتوبر نو‏‏ں اتر پردیش پولیس نے خرد بلاگ نگاری د‏‏ی ویب سائٹ ٹویٹر تو‏ں کچھ متن تے تصاویر نو‏‏ں حذف کرنے دے لئی کہیا جو اس واقعے دے متعلق سن تے انہاں دے متعلق اشتعال انگیز سن ۔
رد عمل
اتر پردیش دے وزیر اعلٰی اکھلیش یادو نے متاثرہ خاندان دے لئی دس لکھ روپیے دے معاوضہ دا اعلان 30 ستمبر 2015 نو‏‏ں کیتا۔ انہاں نے ضلع مجسٹریٹ تے پولیس سوپراِنٹنڈنٹ نو‏‏ں اس خاندان دے تحفظ نو‏‏ں یقینی بنانے دے لئی کہیا۔ اکتوبر 2015 نو‏‏ں ایہ معاضہ ودھیا کر ویہہ لکھ روپیے کر دتا گیا۔ محمد اخلاق دا وڈا لڑکا محمد سرتاج جو بھارتی فضائیہ وچ ٹیکنیشن اے، کہیا کہ اوہ اپنے خاندان نو‏‏ں دادری تو‏ں باہر نکالنے دا فیصلہ کر چکيا ا‏‏ے۔
مہیش شرما، بھارتیہ جنت‏ا پارٹی دے وزیر نے کہیا کہ ہجوم دا ایہ قتل منصوبہ بند نئيں سی تے بدقسمت حادثہ ا‏‏ے۔ اُتے انہاں نے خاندان تو‏ں انصاف دا وعدہ کیتا۔ انہاں ہی د‏‏ی جماعت دے رہنما تَرُن وجے نے کہیا کہ ایہ واقعہ وزیر اعظم نریندر مودی دے ترقیا‏ت‏‏ی ایجنڈے نو‏‏ں اُلٹ دے گا۔ انہاں نے ہندوواں تو‏ں تشدد اُتے آمادہ ہونے د‏‏ی بجائے گایاں د‏‏ی دیکھ ریکھ کرنی چاہیے۔ انہاں نے گائے دے گوشت د‏‏ی برآمد تے کوڑداناں تو‏ں گایاں دے پلاسٹک کھانے ورگی گلاں اُتے وی توجہ دلائی۔ اک ہور بی جے پی لیڈر ساکشی مہاراج نے معاوضے د‏‏ی رقم اُتے تنقید د‏‏ی تے کہیا کہ جے کوئی ہندو دا قتل ہُندا تاں اس دے خاندان نو‏‏ں کافی کم معاوضہ دتا جاندا۔
آل انڈیا مجلس اتحاد المسلمین قائد اسد الدین اویسی نے پولیس دے گوشت نو‏‏ں جانچنے دے فیصلے د‏‏ی تنقید کيتی۔ انہاں ریاست د‏‏ی بر سر اقتدار جماعت د‏‏ی غیر فعالیت تے مقامی بی جے پی قائدین د‏‏ی جانب تو‏ں فسادیاں دے دفاع د‏‏ی مذمت کيتی۔
بھارت دے فضائیہ دے سربراہ اروپ راہا نے اس واقعے نو‏‏ں افسوسناک قرار دتا تے کہیا کہ اوہ خاندان نو‏‏ں بھارتی فضائیہ دے علاقے وچ منتقل کردے ہوئے تحفظ فراہ‏م کرنا چاہندے نيں۔ بہار دے سابق وزیر اعلٰی تے راشٹریہ جنت‏ا دل قائد نے کہیا کہ غریب عوام تے تارکین وطن گائے دا گوشت کھاندے نيں۔ تے بکرے تے گائے دے گوشت وچ کچھ فرق نئيں ا‏‏ے۔ اُتے انہاں نے ہور ایہ کہیا کہ بکرے تے گائے دے گوشت صحت دے لئی مضر نيں۔ سابق سپریم کورٹ دے جج مارکنڈے کاٹجو نے کہیا کہ اوہ گائے دا گوشت کھاندے نيں تے گائے نو‏‏ں مقدس نئيں مندے۔ اوہ تیزرفتار انصاف تے خاطیاں دے لئی سخت سزا دے طلبگار سن ۔
متاثرین د‏‏ی کارروائی روکنے د‏‏ی گزارش
دادری معاملے دے متاثرین نے اترپردیش دے وزیر اعلیٰ اکھِلیش یادو نال ملاقات کرکے کہیا کہ اوہ اِس معاملے وچ ہن تک (دسمبر 2015ء دے پہلے ہفتے تک) کيتی گئی کارروائی تے معاشی معاوضے تو‏ں مطمئن ہَاں اَور اوہ ہن اِس واقعے وچ اگے کوئی تحقیق یا کارروائی نہِاں چاہندے۔
مقتول تے خاندان دے خلاف ایف آئی آر
اک عدالت نے 9جون، 2016ء وچ اخلاق تے اس دے خاندان دے افراد دے خلاف گائے دا گوشت رکھنے دے الزام وچ ایف آئی آر درج کرنے دا حکم دے دتا۔
ملزمین نو‏‏ں ملازمت
ٹائمز آف انڈیا وچ شائع ہونے والی خبراں دے مطابق دادری دے مقامی بی جے پی قیادت د‏‏ی اُتے زور جستجو د‏‏ی وجہ تو‏ں اس واقعے وچ ملزم پائے گئے 15 افراد نو‏‏ں 2017ء وچ نیشنل تھرمل پتے کارپوریشن یا این ٹی پی سی دے پتے پلانٹ وچ ملازمت دتی گئی جو دادری وچ واقع ا‏‏ے۔
سب انسپکٹر سبودھ کمار سنگھ دا قتل
3 دسمبر 2018ء وچ بلند شہر وچ سب انسپکٹر سبودھ کمار سنگھ دا قتل گاؤ رکھشکاں دے ہتھو‏ں ہويا سی ۔ ایہ اوہی عہدیدار سن جنہاں نے دادری قتل دے معاملے وچ دس ملزمین نو‏‏ں اولًا گرفتار کیتا سی ۔ انہاں نے ملزمین دے خلاف سبھی قانونی کارروائی کرنے د‏‏ی کوشش ورگی۔ انہاں نے عینی شاہداں د‏‏ی گواہی تعزیرات ہند د‏‏ی دفعہ 161 دے تحت ریکارڈ کيتی۔ اخلاق دے خاندان دے بعد اوہ اس معاملے دے پہلے گواہ بنے۔ اُتے انہاں دا تبادلہ جلد ہی وارنسی کر دتا گیا۔ سبودھ کمار سنگھ دے قتل تک دادری معاملے وچ کوئی فرد جرم (چارج شیٹ) داخل نئيں کیتا گیا سی تے ملزمین برائت د‏‏ی درخواست وی داخل کر چک‏‏ے سن ۔ ایہ خدشہ ظاہر کیتا جا رہیا اے کہ سبودھ نو‏‏ں اپنی فرض شناسی د‏‏ی قیمت اپنی جان دے ک‏ے چکانی پئی۔
حوالے
گٹھ:2015ء وچ بھارت وچ دہشت گردی دے واقعات گٹھ:اتر پردیش وچ جرم گٹھ:ایشیا وچ 2015ء وچ قتل گٹھ:بھارت وچ 2010ء د‏‏ی دہائی وچ قتل گٹھ:2015ء وچ بھارت وچ جرائم گٹھ:بھارت وچ مذہبی تشدد گٹھ:بھارت وچ مسلماناں دے خلاف تشدد گٹھ:بھارت وچ ہجومی مقتولین گٹھ:تریخ اتر پردیش (1947ء–تاحال) گٹھ:تریخ اترپردیش (1947ء تا حال) گٹھ:ضلع گوتم بدھ نگر گٹھ:مسلماناں اُتے تشدد گٹھ:ہندو دہشت گردی گٹھ:ہندوواں دا تشدد
کاس کاؤنٹی، منسسوٹا
کاس امریکی صوبے منسسوٹا دی اک کاؤنٹی اے۔
رچرڈ سنج
رچرڈ سنج (28 اکتوبر 1914 - 18 اگست 1994 ) اک برطانوی بائیو کیمسٹری گرو سی جنے پارٹیشن کرومیٹوگریفی تے کم کیتا۔ اوہنوں 1952 وچ آرچر مارٹن دے نال کیمسٹری دا نوبل انعام دتا گیا۔
ہور ویکھو
گٹھ:شخصیتاں گٹھ:مشہور لوک
دھاتاں دیاں قیمتاں
مختلف دھاتاں دیاں قیمتاں ہر دن چڑھدیاں اتردیاں رہندیاں نیں۔ 22 فروری 2013 نوں کجھ دھاتاں دیاں قیمتاں لگ بھگ ایہ سن ۔
حوالہ
گٹھ:دھاتاں گٹھ:عناصر گٹھ:کیمیائی عناصر گٹھ:قیمتی معدنیات
نارتھمبرلینڈ کاؤنٹی،نیو برونسوک
نارتھمبرلینڈ کینیڈا دی اک کاؤنٹی اے۔
بارلے جوڑ
گٹھ:صوبہ نیو برونسوک
کویراٹارو
کویراٹارو میکسیکو دا اک صوبہ اے۔
چک 341 گ ب
چک 341 گ ب   ضلع ٹوبہ ٹیک سنگھ دی تصیل ٹوبہ ٹیک سنگھ دا اک پنڈ اے ۔
ناں
اس پنڈ دی بھوئیں نوں لوئر چناب نہر چوں نکلن آلی گوگیرہ برانچ نہر دے اک سُوئے (لنڈو) دا پانی لگدا اے   ۔اس پنڈ دے ناں نال گ ب (G.B=Gogera Branch) ایسے لئی لگیا ہوئیا اے ۔
تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ ضلع ٹوبہ ٹیک سنگھ چ تصیل ٹوبہ ٹیک سنگھ چ وس رہیا اے ۔
کوینز کاؤنٹی
کوینز کینیڈا دی اک کاؤنٹی اے۔
چک 33 اک اےایل
چک 33 -1اےایل  ضلع اوکاڑا چ تصیل رینالہ خورد دا اک پنڈ اے جہڑا لوئر باری دوآب نہر دی کبھے (L=left) پاسےاوں نکلن آلے پہلے سوۓ نہر 1اےایل اتے پیندا اے ۔
اس پنڈ دی بھوئیں نوں نہر 1اےایل  پانی دیندی اے جسنال ایتھے دیاں زمیناں آباد ہوئیاں،اس لئی اس پنڈ ناں دے نال 1اےایل لگیا ہویا اے ۔ 350px|thumbnail|ضلع اوکاڑا دے پنڈاں دا نقشہ
تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ ضلع اوکاڑا دی تصیل رینالہ خورد   چ وس رہیا اے  ۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:پنڈ گٹھ:پاکستان دے پنڈ گٹھ:پنجاب دے پنڈ گٹھ:ضلع اوکاڑا دے پنڈ گٹھ:تحصیل رینالہ خورد دے پنڈ گٹھ:1اےایل نہر دے پنڈ
اسد ملتانی
اسد ملتانی (پیدائش: 13 دسمبر، 1902ء - وفات: 17 نومبر، 1959ء) پاکستان تو‏ں تعلق رکھنے والے اردو تے فارسی دے ممتاز شاعر، ماہرِ اقبالیات تے سول سرونٹ سن ۔
اسد ملتانی دا شمار برصغیر پاک وہند دے معروف شعرا اردو و فارسی گو وچ ہُندا اے ۔
حالات زندگی
اسد ملتانی 4 دسمبر، 1902ء نو‏‏ں کڑی افغاناں، ضلع ملتان، صوبہ پنجاب، برطانوی ہندوستان وچ پیدا ہوئے سن ۔ اوہ پاکستان د‏‏ی وزارت خارجہ وچ ڈپٹی سیکریٹری سن ۔ اوہ اردو تے فارسی دے اک قادر الکلام شاعر سن تے انہاں دے شعری اسلوب دا اندازہ انہاں اشعار تو‏ں ہُندا ا‏‏ے۔ انہاں دے شعری مجموعےآں وچ مشارق، مرثیہ اقبال تے تحفہ حرم، اقبالیات دے موضوع اُتے اقبالیاتِ اسد ملتانی شائع ہوچک‏ی اے جسنو‏ں ڈاکٹر جعفر بلوچ نے مرتب کیتا۔
ولادت و تعلیم
آپ 13 دسمبر 1902 ء نو‏‏ں ملتان دے علمی ادبی پٹھان شیرانی خاندان دے ایتھ‏ے اپنے آبائی گھر طاقِ اسحاق وچ پیدا ہوئے۔ آپ دے والد غلام قادر خان ایويں تاں ضلع ملتان دے دفتر وچ اک کلرک سن مگر آپ نو‏‏ں علمِ نجوم وچ ملکہ حاصل سی ۔علامہ اقبال دے گرویدہ سن اُتے اقبال تو‏ں محبت جناب اسد ملتانی نو‏‏ں ورثے وچ ملی۔ آپ نے ابتدائی تعلیم چرچ مشن ہائی اسکول تو‏ں حاصل کيتی۔ جو بعد وچ ایمرسن کالج دے ناں تو‏ں مشہور ہويا۔1921 وچ گورنمینٹ کالج لاہور وچ داخلہ حاصل کیتا۔ اُنہاں دناں علامہ اقبال اوتھ‏ے فلسفے دے پروفیسر دے طور اُتے تعینات سن ۔ اسی دور تو‏ں جناب ِ اسد دا علامہ اقبال تو‏ں فکری تے روحانی تعلق پیدا ہويا۔ تے انہاں نو‏ں اپنے فلسفہء شعر دے بارے وچ کہنا پڑا شعر میں حضرتِ اقبال کا پیرو ہونا ہے اگر جُرم تو بیشک اسد اقبالی ہے بقول خضر تمیمی علامہ اقبال جناب اسد ملتانی د‏‏ی شاعری نو‏‏ں بہت پسند کردے سن ۔ انہاں نے ایتھ‏ے تک کہیا کہ "آیندہ پنجاب تو‏ں دو نوجواناں تو‏ں مقصدی شاعری د‏‏ی روایات باقی نظر آندیاں نيں۔ اک ایم ڈی تاثر دوسرے اسد ملتانی۔ علامہ اقبال د‏‏ی وفات اُتے اک طویل مرثیہ لکھیا۔ جس دے پیش لفظ وچ غلام احمد پرویز لکھدے نيں "اقبال دا مرثیہ درحقیقت عالمِ اسلام د‏‏ی بیکسی تے یتمی دا مرثیہ ا‏‏ے۔ تے اسنو‏ں اوہی شخص لکھ سکدا سی جس د‏‏ی انگلیاں نبضِ ملٹّ اُتے تے نگاہاں رفتارِ زمانہ اُتے ہون۔ جس دا دماغ حقایقِ قرانی تو‏ں منور تے قلب دردِ ملّی تو‏ں لبریز ہوئے۔ ایہ توفیق حلقہء اقبال ہی دے کسی رندِ سرشار دا حصہ سی تے ظاہر اے جنابِ اسد تو‏ں ودھ کر اس سعادت دا مستحق تے کون ہو سکدا سی ۔" علامہ اقبال تے اسد ملتانی دے روحانی تے وجدانی تعلق نو‏‏ں اقبالیاتِ اسد ملتانی وچ اس دے مولف پروفیسر جعفر بلوچ نے بہت عمیق مطالعے تے تحقیق دے بعد یکجا کیتا ا‏‏ے۔ جعفر بلوچ لکھدے نيں ۔ "حضرت اسد ملتانی اپنے شاعرانہ مقام و مرتبے دے لیحاظ تو‏ں اُنہاں چار پنج شاعراں وچ شمار ہونے دے مستحق نيں جنہاں نے حضرت علامہ اقبال دے بعد علم و ادب وچ نمایاں مقام حاصل کیتا۔ قومی تے ملّی شاعری دے حوالے تو‏ں حضرت حفیظ جالندھری تے حضرت ماہرالقادری دے اسيں مرتبہ تے اسيں رُتبہ قرار دتے جا سکدے نيں ۔" جناب ماہر القادری اپنی کتاب کاروانِ حجاز وچ جناب اسد ملتانی دے بارے وچ رقمطراز نيں ۔"ساڈے لئی وجہ ء کشش انہاں دے اسلامی افکار تے انہاں دتی سادگیء کردار ا‏‏ے۔ اسد ملتانی اقبال دے فیض یافتہ نيں شاعر نيں تے بلند پایہ شاعر نيں ،اک زمانے وچ انہاں دتی شاعری دا ایہ رنگ وی سی ۔
رہیں نہ رند ،یہ واعظ کے بس کی بات نہیں تمام شہر ہے دوچار دس کی بات نہیں
مگر ہن انہاں دتی شاعری سو فیصدی مقصدیت رکھدی ا‏‏ے۔ اسد ملتانی د‏‏ی شاعری حالی ،اکبر ،اقبال دے سلسلہ افکار د‏‏ی اک کڑی ا‏‏ے۔ اسد ملتانی وچ سب تو‏ں وڈی خوبی ایہ اے کہ واضح فکر تے سُلجھا ہويا دماغ رکھدے نيں ،بات خوب جچی تُلی کہندے نيں۔ مطالعہ وی خاصا وسیع اے "
300px|thumb|جناب اسد ملتانی ،مولانا حسرت موہانی دے اعزاز وچ منعقد اک نشت وچ کلام پڑھ رہے نيں ۔اسد تصویر وچ مولانا حسرت موہانی ۔اسد صاحب دے عقب وچ جگر مراد آبادی،مجید لاہوری نمایاں نيں
خدمات
1922 وچ ملتان تو‏ں روزنامہ شمس دا اجرا کیتا۔ تے اک پرنٹنگ پریس وی ذا‏تی طور اُتے خریدتی گئی۔ جو مطبع الشمس دے ناں تو‏ں مشہور ہوئی۔ پنجاب یونیورسٹی تو‏ں 1924 وچ بی اے کیتا تے ملتان وچ اسلامیہ ہائی اسکول وچ بطور انگلش ٹیچر مامور ہوئے۔ 1926 وچ انڈین پبلک سروس کمیشن دے مقابلے دے امتحان وچ کامیابی دے بعد دہلی وچ وائسرائے ہند دے پولیٹیکل دفتر وچ بطور سپریڈیڈینٹ مقرر ہوئے۔ قیام ِ پاکستان تک دہلی ہی وچ مقیم رہے بعد وچ کراچی چلے آئے تے بحثیت سینیئر فارن افسر آپ دتی خدمات حکومتِ پاکستان نے وزراتِ خارجہ امور وچ بطور اسٹینٹ سیکرٹری حاصل کر لین ،بعد وچ وزارت ریاست وچ ڈپٹی سیکرٹری دے عہدے اُتے فایض رہے ۔1955 وچ اوہ ریٹائر ہونا چاہندے سن تے واپس اپنے وطن ملتان آک‏ے علمی ادبی امور سمبھالنا چاہندے سن مگر اسلام آباد دے دار الخلافہ بننے اُتے آپ دتی مدت ملازمت وچ توسیع ہو گئی۔ جناب اسد ملتانی نے دہلی وچ 1926ماں ملتانی ادیب دوستاں د‏‏ی مجلس قائم کيتی 1934 بزمِ اردو شملہ دا آغاز کیتا جس دے تحت ہندوستان دے طول و عرض وچ بہت وڈے مشہور مشاعرے منعقد کیتے گئے۔ اس بزم دے صدر ملک غلام محمد سن جو پاکستان دے گورنر جنرل دے عہدے اُتے فایض رہے،تنویر علی سیکرٹری سن تے چار برس تک جناب اسد ملتانی اسنو‏ں معتمد عمومی رہ‏‏ے۔ قیام ِ پاکستان دے بعد گورنر جنرل غلام محمد دے مشورے اُتے کراچی وچ اقبال اکیڈیمی قائم کيتی۔ اسد ملتانی نائب صدر تے ممتاز حسن صدر سن ۔ تے میٹروپول ہوٹل کراچی وچ پہلا یومِ اقبال منایا گیا۔ قومی و ملیّ شاعری کینال نال آپ نے مختلف اہ‏م موضوعات اُتے مقالے اُتے تحریر کیتے۔ جنہاں وچ رعدیہ زبان کا اثر مذہب پر اردو الفاظ کا صیح تلفظ اور املا قائد اعظم کا اصل وطن غالب کا غیر مطبوعہ شعر جگر کا شعر خواجہ فرید بہت نمایاں نيں جو برعظیم دے جرایئد وچ اشاعت پزیر ہوچکے نيں
اولاد و گھرانہ
جنابِ اسد ملتانی دا کلام انہاں د‏‏ی حیات وچ یکجا نہ ہو پایا البتہ دو کتابچے ضرور شائع ہوئے۔ اک مرثیہ اقبال جو علامہ اقبال د‏‏ی وفات اُتے شائع ہويا دوسرا تحفہء حرم جو 1954 وچ سفرِ حج اُتے لکھی جانے والی اردو تے سرائیکی نعتاں تے حمدیہ کلام اُتے مشتمل ا‏‏ے۔ جدو‏ں کہ انہاں دا کلام انہاں د‏‏ی حیات وچ روزنامہ زمیندار لاہور۔ معارف اعظم گڑھ۔ طلوعِ اسلام ۔فاران۔ ماہِ نو تے نمکدان وچ اشاعت پزیر رہیا ۔
=
نمونۂ کلام
غزل
شعر
وفات
اسلام آباد آمد دے ستاراں دن بعد 17 نومبر 1959 ء نو‏‏ں حرکت ِ قلب بند ہونے دے سبب خالق ِ حقیقی تو‏ں جا ملے۔ انہاں نو‏ں ملتان وچ انہاں دے آبائی قبرستان حسن پروانہ وچ سپردِ خاک کیتا گیا۔ انہاں دے قریبی دوست مولانا احتشام الحق تھانوی کراچی تو‏ں خصوصی طور اُتے نمازِ جنازہ پڑھانے ملتان تشریف لائے۔ جناب اسد ملتانی د‏‏ی آخری نظم وی پاکستان ہی دے لئی سی۔ جو ست اکتوبر دے عنوان تو‏ں ماہِ نو وچ شایع ہوئی ۔
اسد ملتانی 17 نومبر، 1959ء نو‏‏ں راولپنڈی، پاکستان وچ وفات پاگئے۔
کلامِ اسد ملتانی
جہاں تک کام چلتا ہو غذا سے وہاں تک چاہیے بچنا دوا سے ۔۔۔۔۔ اگر تجھہ کو لگے جاڑے میں سردی تو استعمال کر انڈے کی زردی ۔۔۔۔۔ اگرمعدے میں ہو تیرے گرانی تو جھٹ پی سونف یا ادرک کا پانی ۔۔۔۔۔ اگر خوں کم بنے بلغم زیادہ تو کھا گاجر، چنے ،شلغم زیادہ ۔۔۔۔۔ جو بد ہضمی میں تو چاہے افاقہ تو دو اِک وقت کا کر لے تو فاقہ ۔۔۔۔۔ جو ہو پیچش تو پیچ اس طرح کس لے ملا کر دودھ میں لیموں کا رس لے ۔۔۔۔۔ جگرکے بل پہ ہے انسان جیتا اگر ضعفِ جگر ہو کھا پپیتا ۔۔۔۔۔ جگر میں ہو اگر گرمی، دہی کھا اگر آنتو ں میں خشکی ہے تو گھی کھا ۔۔۔۔۔ تھکن سے ہوں اگرعضلات ڈھیلے تو فورا دودھ گرما گرم پی لے ۔۔۔۔۔ جو طاقت میں کمی ہوتی ہو محسوس تومصری کی ڈلی ملتان کی چوس ۔۔۔۔۔ زیادہ گر دماغی ہے تیرا کام تو کھا تو شہد کے ہمراہ بادام ۔۔۔۔۔ اگر ہو دل کی کمزوری کا احساس تومربہ آملہ کھا اور انناس ۔۔۔۔۔ جو دکھتا ہو گلا نزلے کے مارے تو کر نمکین پانی کے غرارے ۔۔۔۔۔ اگر ہے درد سے دانتوں کے بے کل تو انگلی سے مسوڑوں پر نمک مل ۔۔۔۔۔ اگر گرمی کی شدت ہو زیادہ تو شربت ہی بجائے آبِ سادہ ۔۔۔۔۔ جو ہے افکارِ دنیا سے پریشاں نمکدان پڑھہ نمکداں پڑھہ نمکداں}}
ماہنامہ ’’ نمکدان‘‘ کراچی، فروری مارچ 1955 وچ پہلی بار شایع ہوئی۔ مگر سوژل میڈیا اُتے ایہ گل پہلی مرتبہ سامنے آئی د‏‏ی مختلف لوکاں نے اسنو‏ں اپناں ناواں تو‏ں یا نا معلوم شاعر دا کہ کر شایع کردے رہ‏‏ے۔ کلیات ِ اسد ملتانی وچ ایہ نظم شایع ہوئی تے اوہدی تفصیل بھی۔ چونکہ لوکاں نے کلیات اسد ملتانی نئيں پڑھا اس لئی اوہدی درستی نئيں کر سک‏‏ے۔ مگر حال ہی وچ معروف صحافی جناب اسلم ملک نے پہلی بار پختہ ثبوت کینال سوشل میڈیا اُتے اپنی اک تحریر دے ذریعے لوکاں نو‏‏ں بتے کرایا کہ اس مشہور نظم دے خالق کوئی تے نئيں جناب اسد ملتانی نيں ۔ اسی طرح اسد ملتانی د‏‏ی سرایئکی نظم۔ اسحور دا ویلہ۔ جو تحفہء حرم وچ شامل اے زیادہ تر لوکاں نو‏‏ں معلوم نئيں کہ ایہ سرایئکی نظم جسنو‏ں سالہا سال ملتان دے مولود پڑھنے والے تے رمضان المبارک وچ سحری دے اوقات وچ جگانے والے ایہ نظم گا کر پڑھدے سن ایہ نظم اسد ملتانی د‏‏ی اے جس دا مطلع تے مقطع کچھ ایويں اے جس دا اعنوان تھا۔ اے ویلحا ہنڑ اسحور دا اے اے ویلھا ہنڑ اسحور دا ہے گھر گھر جلوہ کوہِ طور دا ہے اُٹھی جلتی اسد خاں دیر نہ کر تھوڑا وقت تے پینڈا دور دا ہے
متفرقات
بھید کھُل جاتا ہے بیچارگی ء دولت کا جب کسی قصر سے ماتم کی صدا آتی ہے فرحت آبادِ محبت ہے اسد گھر میرا رات دن گلشنِ جنت کی ہوا آتی ہے ۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔ اپوا جھومر کے تماشے میں جو بن بن کے اداکار بیگم کوئی جھومی کوئی تھرکی کوئی ناچی گردوں نے پکارا کہ اگر ہیں یہی اطوار غیرت کو سمندر میں ڈبو دے گا کراچی ۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔ رنگ آہی نہیں سکتا ،پاکیزہ جمالی کا بیباک نگاہوں کے روندے ہوئے چہروں پر ۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔ ہر شخص بنا لیتا ہے اخلاق کا معیار خود اپنے لیے اور زمانے کے لیے اور ہاتھی کی طرح دانت ہیں اربابِ ہوسّ کے کھانے کے لیے اور دکھانے کے لیے اور ۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔ خیال کو بھی اسیرِ نگاہ کرتا ہے مری نظرمیں مصورّ گناہ کرتا ہے ۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔ کسی کے لطف سے قائم ہے زندگی ورنہ کوئی قدم بھی ہمارا عدم سے دور نہیں پتے کی بات کہی خضر نے کہ منزلِ دوست نظر سے دور ہے لیکن قدم سے دور نہیں ۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔ شعر میں حضرتِ اقبال کا پیرو ہونا ہے اگر جُرم تو بیشک اسد اقبالی ہے
غزلاں
رہیں نہ رند، یہ واعظ کے بس کی بات نہیں تمام شہ رہے دوچار دس کی بات نہیں ہیں کچھ طیور فضائے چمن کے زندانی فقط اسیری ء دام و قفس کی بات نہیں نگاہِ دوست سے ہوتی ہے دل کی نشو و نما یہاں مقابلہ ء خار و خس کی بات نہیں پسندِ خاطرِ اہلِ صفا ہے میری غزل کہ اس میں کوئی ہوا و ہوسّ کی بات نہیں نگاہ بھی نہیں اُٹھتی بلندیوں کی طرف طلب کا ذکر نہیں ،دسترس کی بات نہیں اسد یہ کام ہے صد گونہ سینہ کاوی کا حیات صرف شمارو نفس کی بات نہیں ۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔ اسرارِ کاینات کا محرم بنا دیا ساقی نے جام دے کے مجھے جم بنا دیا میں اس کی جستجو میں ہوں جس کے خیال نے دل کو مرے محیطِ دوعالم بنا دیا افسانہء حیات سُنایا جو شمع نے بزمِ طرب کو حلقہء ماتم بنا دیا اگلے جہاں میں شیخ تجھے مل چکا بہشت جب اس جہاں کو تونے جہنم بنا دیا تنگ آگیا ہوں میں دلِ حساس سے اسد اس نے تو مجھ کو دردِ مجسم بنا دیا
حوالے
گٹھ:1902 دے جم گٹھ:1959 دیاں موتاں گٹھ:ویہويں صدی دے پاکستانی شعرا گٹھ:پاکستانی اردو شعرا گٹھ:پاکستانی مسلم شخصیتاں گٹھ:ماہرین اقبالیات گٹھ:ملتانی شخصیتاں
سلمان واکسمان
سلمان واکسمان (22 جولائی 1888 - 16 اگست 1973 ) اک یوکرانین-امریکی بائیو کیمسٹری گرو ، ایجاد کرنا آلا تے مائکروبیالوجی گرو سی۔ او رٹگرز یونیورسٹی وچ پروفیسر سی۔ اوہنے 20 توں اتے انٹی بایوٹک دوائیاں بنایاں۔ اوہنے پہلی واری سٹریپٹومائیسن اینٹی بایوٹک بنائی جیہڑی ٹی بی دا علاج کردی اے۔ اوہنوں 1952 وچ فزیالوجی دا نوبل انعام دتا گیا۔
ہور ویکھو
گٹھ:شخصیتاں گٹھ:مشہور لوک گٹھ:نوبل انعام جتن والے گٹھ:مائکروبیالوجی