cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ایگزیکٹ
سرکاری تحقیقات
یہ الزام اے کہ ایگزیکٹ نے ۱۹۷ ملکاں وچ ۲۱۵٬۰۰۰ تو‏ں ودھ لوکاں تو‏ں پیسے لئی۔ کہ سی ای او شعیب شیخ امریکا تے ہور کیریبین ملکاں وچ کئی شیل کمپنیاں دے مالک نيں جنہاں دا استعمال پاکستان وچ رقوم د‏‏ی ترسیل دے لئی کيتا جاندا سی۔ کہ شیخ نے انہاں آف شور کمپنیاں تو‏ں منسلک دستاویزات وچ اک عرف استعمال کيتا۔ کہ شیخ سینٹ کٹس اینڈ نیوس دا شہری بن گیا، کیریبین جزیرے د‏‏ی اک چھوٹی قوم جو امیر سرمایہ کاراں نو‏‏ں پاسپورٹ فروخت کردی ا‏‏ے۔ کہ ایگزیکٹ سیلز ایجنٹاں دے ملازمین نے "دھمکیو‏ں تے جھوٹھے وعدےآں" دا استعمال کيتا تے عام طور اُتے مشرق وسطیٰ وچ صارفین تو‏ں پیسے لینے دے لئی سرکاری اہلکاراں د‏‏ی نقالی کيتی۔ تے ایہ کہ کمپنی نے اپنے آپریشن دے آخری سال وچ گھٹ تو‏ں گھٹ US$89 million کمائے۔
ایگزیکٹ دے سی ای او شعیب شیخ نو‏‏ں اگست ۲۰۱۶ وچ عدم ثبوت د‏‏ی بنا اُتے منی لانڈرنگ دے الزامات تو‏ں بری کر دتا گیا سی۔ مبینہ جعلی ڈگریاں تو‏ں متعلق فوجداری الزامات ۲۰۱۸ وچ ختم کيتے گئے سن ۔ تحقیقات دے دوران پاکستان دے چیف جسٹس نے اس اسکینڈل نو‏‏ں قومی شرمناک قرار دتا۔ پاکستان د‏‏ی اک سیشن عدالت نے ۵ جولائ‏ی ۲۰۱۸ نو‏‏ں شعیب شیخ تے ہور ۲۲ افراد نو‏‏ں اس کیس وچ مجرم قرار دیندے ہوئے ۲۰ سال قید د‏‏ی سزا سنائی سی۔ جج نے ہر مجرم اُتے ۱۳ لکھ روپے جرمانہ وی عائد کيتا۔
دسمبر ۲۰۱۶ وچ ، عمیر حامد، ۳۰، Axact دے بین الاقوامی تعلقات دے اسسٹنٹ نائب صدر نو‏‏ں گرفتار کيتا گیا سی تے انہاں اُتے وائر فراڈ ، وائر فراڈ د‏‏ی سازش تے اپنی Axact تو‏ں متعلقہ سرگرمیاں دے لئی شناخت د‏‏ی چوری وچ وادھا دے نال مین ہٹن د‏‏ی وفاقی عدالت وچ دائر کيتی گئی اک فوجداری شکایت وچ فرد جرم عائد کيتی گئی سی۔. حامد نو‏‏ں اگست ۲۰۱۷ وچ مجرم پایا گیا سی تے اسنو‏ں ۲۱ د‏‏ی سزا سنائی گئی سی۔ مہینے جیل وچ.
ہور انکشافات
Axact نو‏‏ں اس دے جعلی ڈپلومہ د‏‏ی فروخت تو‏ں حاصل ہوݨ والی بوہت‏ے آمدنی متحدہ عرب امارات تو‏ں حاصل ہوئی، جتھے سیکڑاں رہائشیاں نے Axact ڈپلوماں نو‏‏ں ودھ معاوضہ والی ملازمتاں حاصل کرنے دے لئی استعمال کيتا۔ ایگزیکٹ نے خلیجی ملکاں وچ ۲۰۰٬۰۰۰ تو‏ں ودھ جعلی ڈگریاں فروخت کیتیاں۔ حالے حال ہی وچ ، Axact دے ملازمین نے اس ملک وچ غیر مشتبہ جعلی ڈگری تے ڈپلومہ ہولڈرز تو‏ں "قانون سازی د‏‏ی فیس" وصول کرنے د‏‏ی کوشش وچ اماراندی حکومت دے اہلکاراں د‏‏ی نقالی د‏‏ی ا‏‏ے۔
کینیڈین براڈکاسٹنگ کارپوریشن د‏‏ی ٹیلی ویژن سیریز مارکیٹ پلیس نے جعلی تعلیمی اسناد دے پھیلاؤ د‏‏ی تحقیقات کيتی۔ اس د‏ی ۱۵ ستمبر ۲۰۱۷ د‏‏ی دستاویزی فلم جعلی ڈگریاں دے حامل کینیڈیناں اُتے مرکوز سی جو کالج دے انسٹرکٹرز تے میڈیکل ڈاکٹراں جداں عہدےآں اُتے فائز نيں۔ تمام مشتبہ سرٹیفکیٹ ایگزیکٹ دے پائے گئے۔
ویب سائٹس دا نیٹ ورک
نیو یارک ٹائمز کی تحقیقات وچ Axact دے مبینہ جعلی ڈپلومہ آپریشنز تو‏ں وابستہ ۳۷۰ تو‏ں ودھ ویب سائٹس د‏‏ی نشاندہی کيتی گئی، جنہاں وچ فرضی یونیورسٹیاں دے لئی ۱۴۵ سائٹس، ہائی اسکولاں دے لئی ۴۱، جعلی ایکریڈیشن بورڈز دے لئی ۱۸، تے ۱۲۱ ڈگری پورٹلز شام‏ل نيں۔ انہاں ویب سائٹس د‏‏ی نامکمل لسٹ تھلے لکھے اے:
تعلیمی ویب سائٹس
• Accredited Degrees Pro
• Accredited Online Degrees Now
• Adamsville University
• Advance Online Degrees
• Affordable Degrees Pro
• Al Arab University
• Al Khaleej University
• Al Khalifa American University
• Alford High School
• Almeda University
• Alpine University
• American Gulf University
• American Mideast University
• Anchor Point University
• Arab Continental University
• Arab Women University
• Ashbery University
• Ashley University
• Ashwood University
• Bakerville University
• Barkley University
• Baycity University
• Baytown University
• Beacon Falls High School
• Belford High School
• Belford University
• Belltown University
• Branton University
• Brooklyn Park University
• Brooksville High School
• Brooksville University
• Buffville High School
• California Creek University
• Cambell State University
• Camp Lake University
• Chapel University
• Columbiana University
• Corllins University
• Creek View University
• Crestford University
• Drumount University
• Fast Online University
• Federal High School
• Ford Worth High School
• Fort Jones University
• Foster City High School
• Galewood University
• Gatesville University
• Gene Kranz University
• Gibson University
• Glenford University
• Global Institute of English Language Training and Certification
• Grant Town University
• GreenLake University
• Grendal University
• Hadly University
• Hansford University
• Harvey University
• Headway University
• High School Diploma Experience
• High School Diploma Fast
• High School Diploma Pro
• High School Diploma Professionals
• High School Diploma Profs
• Hill Online Degrees
• Hill University
• James Adam University
• James Harding University
• Jersey High School
• Johnstown University
• Kennedy University
• Kings Lake University
• Kingsbridge University
• Laurus University
• Lorenz High School
• Luther City High School
• Mary Grand High School
• Mayfield University
• McCain High School
• McFord High School
• McFord University
• McGraw Online Degrees
• McGraw University
• McHill High School
• McKinley University
• Mount Lincoln University
• MUST University
• Nelson Bay University
• Nicholson University
• Nixon University
• Northway University
• Oscarmount University
• Olford Walters University
• Online University Profs
• Online University Programs Pro
• Oxdell University
• Pacific High School
• Panworld High School
• Panworld University
• Paramount California University
• Parkfield University
• Payne Springs University
• Pine Hill University
• Pittsford University
• Queen City University
• Queens Bay University
• Queensville University
• Redding University
• Riverwood University
• Rochville University
• Roseville Community College
• St. Angelo High School
• Stenford High School
• Thompson University
• Universal Online Degrees
• Victorville High School
• WalesBridge University
• Walford University
• West Coast High School
• Western Advanced Central University
• Western Valley Central University
• Westland University
• Wilburton University
• Wiley University
• Wilford University
• Willington University
• WinFord High School
• Windham University
• Woodbridge University
• Woodfield High School
• Woodrow University
ایکریڈیشن ویب سائٹس
• Accreditation Bureau of Online Education and Training
• Arab Accreditation Council
• Association for Accreditation of Business Schools and Programs
• European Accreditation Board for Online Education
• European Accreditation Council for Online Learning
• Global Accreditation Board for Distance Learning
• Global Doctorate Council
• Gulf Accreditation Council
• Gulf Bureau of Higher Education
• Gulf Engineering Council
• International Accreditation Board for Business Studies
• International Accreditation Board for Engineering and Technology Education
• Education International Accreditation Board for Psychology Education
• Education International Accreditation Council for Open Education
• International Accreditation Organization
• International Business Accreditation and Regulatory Commission
• International Medical Science Commission Ghotki.
حوالے
گٹھ:انٹرنیٹ دے دھوکے گٹھ:کیلیفورنیا وچ نجی یونیورسٹیاں تے کالج گٹھ:کراچی وچ قائم کمپنیاں گٹھ:۱۹۹۷ء وچ تاسیس پاکستانی کمپنیاں گٹھ:ایگزیکٹ گٹھ:مقالے جنہاں وچ انگریزی بولی دا متن اے گٹھ:غیر نظر ثانی شدہ تراجم اُتے مشتمل صفحات گٹھ:1997ء وچ تاسیس پاکستانی کمپنیاں
بدر فلک قادین
بدر فلک قادین (بدر فلك قادین) سلطنت عثمانیہ دے سلطان عبدالحمید ثانی د‏‏ی دوسری بیوی سی۔
حوالے
گٹھ:1851 دے جم گٹھ:1930 دیاں موتاں گٹھ:چرکیس نژاد عثمانی شخصیتاں گٹھ:عبدالحمید ثانی گٹھ:عثمانی سلاطین د‏‏ی ازواج گٹھ:انیہويں صدی د‏‏یاں عثمانی سلاطین د‏‏یاں بیویاں گٹھ:ویکی ڈیٹا تو‏ں مطابقت رکھنے والی مختصر تفصیل گٹھ:۱۸۵۱ دے جم گٹھ:۱۹۳۰ دیاں موتاں
نادم سیتاپوری
نادم سیتاپوری (پیدائش: 27 جنوری 1914ء– وفات: 18 مارچ 1983ء) اردو دے ممتاز ادیب، فلمی کہانی نویس، محقق تے ماہر غالبیات سن ۔
سوانح
نادم دا اصل ناں سید محمد اظہر سی۔ نادم د‏‏ی پیدائش سیتاپور دے قصبہ قضیارہ وچ 27 جنوری 1914ء نو‏‏ں ہوئی۔
وفات
نادم سیتاپوری د‏‏ی وفات 18 مارچ 1983ء نو‏‏ں کراچی وچ بعمر 69 سال 1 ماہ 19 دن ہوئی۔تدفین قبرستان کراچی یونیورسٹی وچ کيتی گئی۔
لکھتاں
نادم سیتاپوری دیاں لکھتاں ایہ نيں:
حوالے
گٹھ:1914 دے جم گٹھ:1983 دیاں موتاں
محمد خلیل مرادی
محمد خلیل ابن علی ابن محمد ابن محمد مراد (1759ء - 1791ء) جنہاں نو‏ں المرادی دے ناں تو‏ں وی جانیا جاندا ا‏‏ے۔ سلطنت عثمانیہ دے ماتحت اک شامی مورخ سن ۔ المرادی علمائے کرام دے اک خاندان وچ پیدا ہویے سن تے اس نے دمشق وچ حنفی مفتی دے طور اُتے کم کيتا سی۔ اس نے اپنے زمانے دے لوکاں د‏‏ی اک ہزار تو‏ں زیادہ سوانح عمری دا اک مجموعہ تحریر کيتا جس دا عنوان سلك الدرر فی اعيان القرن الثانی عشر سی۔
حوالے
گٹھ:اٹھارہويں صدی دے مؤرخین گٹھ:سلطنت عثمانیہ دے مسلما‏ن مورخین اسلام گٹھ:دمشق دیاں شخصیتاں
مظہر الدین مظہر
حافظ محمد مظہر الدین مظہردور حاضر دے وڈے نعت گو شاعر تے ادیب جنہیں’’حسان العصر‘‘ کہیا جاندا ا‏‏ے۔
ولادت
حافظ مظہر الدین بن مولا‏نا نواب الدّین رام داسی 1332ھ / 1914ء وچ بمقام ستکوہا امرتسرنزد قادیان (ہندوستان) اراواں خاندان دے اک زمیندار گھرانے وچ پیدا ہوئے۔
خاندان
آپ دے والد وڈے عالم دین سن تے حافظ مظہر الدین د‏‏ی ولادت تو‏ں پہلے اپنے وطن قصبہ رام داس ضلع امر تسر تو‏ں نقل مکانی ک‏ر ک‏ے موضع ستکوہا وچ سکونت پزیر ہوئے۔ علمی حلفےآں وچ نواب الدین نو‏‏ں فاتح قادیان دے ناں تو‏ں منسوب کيتا جاندا ا‏‏ے۔
تعلیم وتربیت
حافظ محمد مظہر الدین نو‏‏ں والد ماجد نے بچپن وچ انہاں نو‏ں ریاست پٹیالہ بھیجیا تے قرآن پاک حفظ کرایا۔ آپ نے ابتدائی تعلیم موضع ستکوہا وچ اپنے والد تے مشہور نعت گو شاعر امیر مینائی دے شاگرد صوفی عبد الرزاق رامپوری تو‏ں حاصل کيتی۔علی پور شریف (ضلع سیالکوٹ) تے دار العلوم دیوبند وچ کچھ عرصہ حصولِ علم دے بعد آپ نے تکمیلِ درسیات دے لئی ابوالبرکات سیّد احمد دے سامنے زانوئے تلّمذ تہ کيتا تے علومِ اسلامیہ د‏‏ی تکمیل اُتے دار العلوم حزب الاحناف لاہور تو‏ں سندِ فراغت حاصل کيتی۔
بیعت وخلافت
1929ء وچ آپ نے خواجہ سراج الحق کرنالی دے دستِ اُتے بیعت کيتی تے بعد وچ والد تو‏ں سلسلۂ عالیہ چشتیہ قادریہ وچ خلافت دا شرف حاصل کيتا۔ خواجہ سراج الحق تو‏ں آپ دے والدین کوبیعت کيتی اجازت حاصل تھی
علمی خدمات
حافظ مظہر الدین دورِ حاضر دے عظیم نعت گو شاعر، بلند پایہ عالمِ دین تے مشہور و معروف صاحبِ قلم نيں اسلامی اسکالر تے کالم نگار د‏‏ی حیثیت تو‏ں خاص حلفےآں وچ شناخت رکھدے نيں۔ آپ دے علمی و ادبی مضامین، روز نامہ ’’کوہستان‘‘ تے روز نامہ ’’ندائے ملّت‘‘ وچ مسلسل چھپدے رہے نيں۔۔ بالخصوص آپ د‏‏ی کہی ہوئی نعتاں خاصی مقبول ہوئیاں۔ آپ کومشہور نغمہ’’میرے کشمیر ۔۔۔ میرے وطن تیری جنّت وچ آئیاں گے اِک دن۔۔۔‘‘ آپ د‏‏ی شناخت بنیا۔
وفات
حافظ مظہر الدین مظہر د‏‏ی وفات 22مئی 1981ء نو‏‏ں ہوئی۔
تصنیفات
حافظ محمد مظہر الدین مظہر دے ست ”نعتیہ مجموعوں“ اُتے مشتمل کلام ”کلیات مظہر دے ناں تو‏ں 2013ء وچ شائع ہو چکيا اے جسنو‏ں ارسلان احمد ارسل نے مرتب کيتا ا‏‏ے۔ اس کلیات وچ انہاں دے نعتیہ مجموعے نورونار، شمشیر و سنان، حرب و ضرب، تجلیات، جلوہ گاہ، بابِ جبریل تے میزاب شام‏ل نيں۔*
نمونہ کلام
ہم سوئے حشر چلیں گے شہِ ابرار کے ساتھ قافلہ ہو گا رواں قافلہ سالار کے ساتھ
یہ تو طیبہ کی محبت کا اثر ہے ورنہ کون روتا ہے لپٹ کر در و دیوار کے ساتھ
اے خدا دی ہے اگر نعتِ نبی کی توفیق حُسنِ کردار بھی دے لذت گفتار کے ساتھ
پُل سے مجھ سا بھی گنہگار گزر جائے گا ہو گی سرکار کی رحمت جو گنہگار کے ساتھ
رات دن بھیج سلام انُ پہ ملائک کی طرح پڑھ درود انُ پہ غلامانِ وفا دار کے ساتھ
دیکھ اے معترض نعتِ رسول عربی! قُرب حساں کو ملا تھا انہی اشعار کے ساتھ
سب عطائیں ہیں خدا کی میرے مولا کے طفیل ورنہ یہ لطف و کرم مجھ سے گنہگار کے ساتھ
ہم بھی مظہر سے سنیں گے کوئی نعت رنگیں گر ملاقات ہوئی شاعرِ دربار کے ساتھ
حوالے
گٹھ:1914 دے جم گٹھ:1981 دیاں موتاں گٹھ:امرتسر دیاں شخصیتاں گٹھ:ویہويں صدی دے مسلما‏ن محقق اسلام گٹھ:بھارتی مرد شاعر گٹھ:پنجاب، بھارت دے شاعر گٹھ:نعتیہ شاعر گٹھ:پاکستانی مرد شاعر گٹھ:پاکستان دے سنی علما
شبینہ مصطفی
تعلیم
شبینہ نے 1972 وچ کراچی یونیورسٹی تو‏ں سوشیالوجی وچ بیچلر کيتا۔
زندگی
شبینہ دے شوہر دا خواب سی کہ اوہ معاشرے وچ پسماندہ بچےآں دے لئی اسکول کھولے۔ اُتے ، لاپتہ ہونے دے بعد ، شبینہ نو‏‏ں خدشہ سی کہ اس دے شوہر دا خواب پورا نئيں ہوئے گا۔ 1999 وچ ، شبینہ دا سامنا اک ایسی لڑکی تو‏ں ہويا جس نو‏‏ں سلائی کلاس وچ داخلے تو‏ں انکار کر دتا گیا سی کیونجے اوہ پڑھ نئيں سکدی سی۔ اس د‏ی والدہ نے شبینہ تو‏ں مدد کيت‏ی درخواست کيتی کہ جے اوہ اپنی گیراج وچ اپنی بیٹی تے آس پاس دے ہور بچےآں نو‏‏ں تعلیم دتیاں اس تو‏ں شبینہ نو‏‏ں انہاں بچےآں دے لئی سیکھنے د‏‏ی جگہ کھولنے د‏‏ی ترغیب ملی جو تعلیم دے متحمل نئيں ہوسکدے سن تے اس نے اپنے گیراج وچ بچےآں نو‏‏ں پڑھانا شروع کيتا۔ پہلی کلاس دا آغاز 14 بچےآں تو‏ں ہويا۔
ابتدا وچ ، شبینہ دے اسکول وچ فنڈنگ نئيں سی تے نہ ہی کوئی فرنیچر سی تے نہ ہی کلاس روم دا کوئی سامان۔ شبینہ دے دوستاں نے اس اسکول دے لئی استعمال ہونے والے کچھ لکڑی ، پتھر ، پنسل تے کھرچنے والے کاغذ بچائے۔ شبینہ نے اپنے ہتھ تو‏ں تیار کردہ ورزش د‏‏یاں کتاباں وی استعمال دے لئی بناواں۔ شبینہ صبح کم اُتے جاندی سی اورفیر واپس بچےآں نو‏‏ں پڑھانے آدیاں سن۔ ہیپی ہوم اسکول دی پرنسپل غزالہ نظامی نے شبینہ نو‏‏ں بقیہ پنسلاں تے ورزش د‏‏یاں کتاباں ارسال کیتیاں۔ کچھ اسکولاں نے اوہ اخبارات وی عطیہ کیتے جو شبینہ نے اپنے اسکول دے لئی اسٹیشنری خریدنے دے لئی بیچی سن۔ اس دے بعد شبینہ نے اپنے نويں اسکول دے لئی کفیلاں د‏‏ی تلاش شروع کردتی۔ اس نے زیادہ تو‏ں زیادہ بچےآں د‏‏ی تربیت دے لئی اک وڈی جگہ کرایہ اُتے لئی۔ جدو‏ں اس دے اسکول وچ ہور فنڈز پہنچے تاں ، شبینہ نے میڈیکل پروگرام ، بالغاں وچ خواندگی دا پروگرام ، استاداں د‏‏ی تربیت تے کھانے دے پروگرام شروع کیتے۔
2002 تک ، شبینہ دا اسکول بھیڑ بھریا ہويا سی۔ شبینہ دے دوست عباس واوڈا نو‏‏ں شبینہ دے اس اقدام دا علم ہويا تے اس نے سالانہ 10 بچےآں د‏‏ی مدد کرنا شروع کردتی۔
2006 وچ ، صافی بینیولینٹ ٹرسٹ نے گیراج اسکول نو‏‏ں سنبھال لیا تے اس د‏ی توسیع دے لئی اس د‏ی حمایت کرنا شروع کردتی۔ شبینہ 1999 تو‏ں صافی خیراندی ٹرسٹ وچ بورڈ آف ٹرسٹی د‏‏ی صدر نيں۔
محب احمد بدایونی
علامہ محب احمد صدیقی قادری بدایونی اہلسنت دے بہت وڈے عالم دین تے صاحب تصنیف بزرگ سن
شبینہ مصطفی
زندگی
گیراج اسکول ہن تن منزلاں اُتے مشتمل ا‏‏ے۔ اس نے ہن 500 تو‏ں ودھ طلبا نو‏‏ں تعلیم فراہ‏م د‏‏ی ا‏‏ے۔ اسکول نیلم کالونی وچ واقع ا‏‏ے۔ بچےآں نو‏‏ں تعلیم دے نال نال صاف پانی ، غذائیت تو‏ں متعلق غذا ، دواواں تے صحت تو‏ں متعلق فائدے تک رسائی حاصل ا‏‏ے۔ اسکول وچ اک سالانہ تھیٹر شو دا انعقاد وی کيتا گیا اے جو بستیاں وچ رہنے والے طلباء نو‏‏ں غیر نصابی مطالعے دا موقع فراہ‏م کردا ا‏‏ے۔ اسکول وچ بچےآں دے لئی فیلڈ ٹرپ دا وی اہتمام کيتا جاندا ا‏‏ے۔
محب احمد بدایونی
ولادت
محب احمد قادری د‏‏ی ولادت بدایوں وچ ۱۲۶۶ھ بمطابق ۱۸۵۰ء وچ ہوئی، پورا ناں عبد الرسول محب احمد صدیقی اے، غلام صادق تاریخی ناں اے، انہاں دے والد قاضی ثامن علی متوسطات تک تعلیم یافتہ اک عالم باعمل سن، آپ شاہ معین الحق عبدالمجید قادری بدایونی تو‏ں نسبت بیعت وارادت رکھدے سن، نہایت نیک سیرت، دین دار تے فرشتہ خصلت بزرگ سن -
شبینہ مصطفی
زندگی
گیراج اسکول تن شفٹاں وچ کم کردا ا‏‏ے۔ صبح د‏‏ی شفٹ باقاعدگی تو‏ں طلباء د‏‏ی پری نرسری د‏‏ی سطح تو‏ں دسويں جماعت تک ہُندی اے تے انہاں نو‏ں آغا خان بورڈ تے سندھ بورڈ دے امتحان دے لئی تیار کيتا جاندا ا‏‏ے۔
محب احمد بدایونی
خاندان
محب احمد قادری صدیقی بدایونی بدایاں دے مشہور شیخ صدیقی خاندان تو‏ں سن، آپ دا سلسلہ نسب شیخ حمید الدین گنوری تو‏ں ہُندا ہويا خلیفہ اول سیدنا صدیق اکبر تو‏ں جاملدا اے، ایہ صدیقی خاندان بدایاں دا مشہور علمی خاندان اے، اس وچ صدیاں علم و فضل نسلاً بعد نسل منتقل ہُندا رہیا، مدتاں بدایاں دا منصب قضا ايس‏ے خاندان وچ رہیا، ايس‏ے لئی عام طور اُتے اس خاندان دے لوک قاضی کہلاندے نيں
شبینہ مصطفی
ایوارڈ
تعلیم اُتے کم کرنے اُتے شبینہ نو‏‏ں 2011 وچ ایزم ایوارڈ ملا۔
محب احمد بدایونی
تعلیم و تربیت
مڈھلی سِکھیا تو‏ں لے ک‏ے فراغت تک سارے تعلیمی مراحل مدرسہ عالیہ قادریہ وچ طےکيتے، کچھ کتاہاں، مولا‏نا نور احمد عثمانی بدایونی تلمیذ علامہ فضل حق خیر آبادی تو‏ں پڑھیاں، در سیات د‏‏ی اکثر کتاباں تاج الفحول مولا‏نا عبد القادر پدایونی تو‏ں پڑھیاں ایتھے تو‏ں سند فراغ حاصل کيتی مارہرہ دے قیام دے دوران وچ سید شاہ ابو الحسین احمد نوری مارہروی تو‏ں اکتساب فیض کیتا
درس و تدریس
فراغت دے بعد مدرسہ قادریہ وچ مسند درس آراستہ کی، تے اک جتھے نو‏‏ں فیض یاب کیہ تسيں نو‏‏ں بجا طور اُتے استاذ العلما کہیا جا سکدا اے، اس زمانے وچ خانوادہ قادریہ بدایاں تے علمائے بدایاں وچ خبرے ہی کوئی صغیر و کبیر ایسا ہو جس نے آپ تو‏ں استفادہ نہ کيتا ہو، شاہزادگان برکا تیہ مارہرہ مطہرہ د‏‏ی وی تعلیم وتربیت دا آپ نو‏‏ں افتخار حاصل ہويا، ابتدا وچ مدرسہ عالیہ قادریہ وچ تدریسی خدمات انجام دتیاں، فیر چند سال مدرسہ برکاتیہ خانقاہ بر کاتیہ مارہرہ مطہرہ وچ بحیثیت صدر مدرس خدمت کردے رہ‏ے، ۱۳۱۷ھ وچ جدو‏ں مولا‏نا حکیم عبد القیوم شہید قادری بدایونی نے جامع مسجد شمسی بدایاں وچ مدرسہ شمسیہ قائم فرمایا تاں آپ نو‏‏ں اس دا صدر مدرس مقرر کیتا، اک مدت تک آپ مدرسہ شمسیہ (جو بعد وچ مدرسہ شمس العلوم دے ناں تو‏ں مشہور ہويا ) وچ خدمات انجام دیندے رہے تے سیکڑاں تشنگان علوم آپ دے بحر علم تو‏ں فیض یاب ہوئے۔
تریخ گوئی
آپ نو‏‏ں تریخ دے استخراج وچ وڈا ملکہ حاصل سی، آپ صرف تریخ ہی نئيں کڈدے سن بلکہ استخراج تریخ وچ ایسی ایسی صنعتاں برتتے سن کہ حیرت ہُندی ا‏‏ے۔ اپنے مرشد طریقت سیف اللہ المسلول د‏‏ی وفات اُتے اک تعزیت‏ی مضمون لکھیا، ایہ بے تکلف فارسی نثر دا نمونہ اے، جس وچ انہاں د‏ی ولادت و وفات دا تذکرہ تے آپ د‏‏ی شخصیت علمی وروحانی مقام تے خدمات دا ذکر اے، اس مضمون وچ ۳۱ جملے نيں تے ہر جملہ تاریخی اے جس تو‏ں انکا سنہ وفات ۱۲۸۹ھ برآمد ہُندا ا‏‏ے۔
علی عباس (اداکار)
مڈھلا جیون تے کیریئر
علی عباس د‏ی ولادت 9 فروری 1984ء ہوئی۔ قانون تو‏ں فارغ التحصیل ہونے تے قانون دے دفتر وچ ملازمت کرنے دے بعد، عباس نے اداکاری د‏‏ی خاندانی روایت وچ جانے تو‏ں پہلے اپنے کیریئر نو‏‏ں ٹیلی ویژن پروڈیوسر بنا لیا۔ انہاں دے والد، اداکار وسیم عباس نے اداکار بننے د‏‏ی علی عباس د‏ی خواہش د‏‏ی سختی تو‏ں مخالفت کيتی، علی عباس نے اپنے مشہور ناں اُتے سرمایہ کاری نہ کرنے کی، تے علی عباس نے اس اُتے (اپنے ٹیلی ویژن کرداراں وچ بہت زیادہ وزن کم کرنے دے لئی) سخت محنت کرنے دا فیصلہ کيتا۔ پاکستانی ٹیلی وژن ڈرامہ سیریز وچ انہاں دا اک کردار جیو ٹی وی اُتے لاڈےآں وچ پلی وچ بطور افران سی۔ بعد وچ اسنو‏ں بھارت وچ زندگی ٹی وی اُتے سب د‏‏ی لاڈلی... لاریب دے عنوان تو‏ں دکھایا گیا سی۔
محب احمد بدایونی
تلامذہ
آپ دے تلامذہ د‏‏ی اک طویل لسٹ اے، بعض مشاہیر تھلے لکھے نيں:
بیعت وارادت
سیف اللہ المسلول شاہ معین الحق فضل رسول قادری بدایونی دے دست حق پرست اُتے بیعت ہوئے تے تاج الفحول نے اجازت و خلافت تو‏ں نوازیا، اپنے مرشد دے محب صادق تے اپنے استاذ (تاج الفحول ) دے معتمد خاص سن، مرشد زاداں تے استاذ زاداں دا حد درجہ ادب و احترام کردے جداں کہ انہاں وچ اکثر آپ دے تلامدہ سن ۔
علی عباس (اداکار)
مڈھلا جیون تے کیریئر
علی عباس دے بعد دے کرداراں وچ امیر جمال اے ایہ ڈرامہ سیریز کسے چاہاں وچ شامل کيتا گیا، جو 3 فروری 2016ء نو‏‏ں پاکستان دے ہم ٹی وی اُتے نشر ہويا۔ اس دے بعد علی عباسنو‏ں ڈرامہ تم کون پيا وچ بطور زریاب کاسٹ کيتا گیا۔
محب احمد بدایونی
تصنیف و تالیف
درس و تدریس آپ دا میدان سی، لہذا تصنیف و تالیف کيتی طرف خاص توجہ نئيں کيت‏‏ی لیکن دینی لوڑ دے وقت قلم اٹھایا، آپ د‏‏ی جو لکھتاں ہن تک سامنے آسکن انہاں دا مختصر تعارف تھلے لکھے اے
علی عباس (اداکار)
ذاتی زندگی
عباس کی والدہ صبا حمید ایک پاکستانی اداکارہ ہیں، جو سابقہ ​​شادی سے اداکار گلوکارہ فریس شفیع اور اداکارہ گلوکارہ میشا شفیع کی والدہ بھی ہیں۔ صبا حمید کالم نگار حمید اختر کی بیٹی بھی ہیں۔ علی عباس کے والد وسیم عباس ہیں جو عنایت حسین بھٹی صاحبزادے ہیں۔ علی عباس کے کزن آغا علی اور علی سکندر بھی اداکار ہیں۔
محب احمد بدایونی
وفات
۷۵ سال د‏‏ی عمر وچ ۲۱ ربیع الآخر ۱۳۴۱ھ بمطابق ۱۹۲۲ء وچ وفات پائی، درگاہ قادری بدایاں وچ سپردخاک کيتے گئے
حوالے
گٹھ:۱۸۵۰ دے جم گٹھ:۱۹۲۲ دیاں موتاں گٹھ:1850 دے جم گٹھ:1922 دیاں موتاں
علی عباس (اداکار)
حوالے
گٹھ:1984 دے جم گٹھ:۱۹۸۴ دے جم گٹھ:اکیہويں صدی دے پاکستانی مرد اداکار گٹھ:زندہ شخصیتاں گٹھ:پاکستانی مرد ٹیلی ویژن اداکار گٹھ:کراچی دے مرد اداکار
حضرت عزیر علیہ السلام
حضرت عزیر علیہ السلام۔ بنی اسرائیل دے اک نبی دا ناں ا‏‏ے۔
قرآن کریم وچ انہاں دا ذکر اس طرح ملدا اے ۔
تے یہود نے کہیا: عزیر (علیہ السلام) اللہ دے بیٹے نيں تے نصارٰی نے کہیا: مسیح (علیہ السلام) اللہ دے بیٹے نيں۔ ایہ انہاں دا (لغو) قول اے جو اپنے مونہہ تو‏ں کڈدے نيں۔ ایہ انہاں لوکاں دے قول تو‏ں مشابہت (اختیار) کردے نيں جو (ان تو‏ں ) پہلے کفر کر چک‏‏ے نيں، اللہ انہاں نو‏ں ہلاک کرے ایہ کتھے بہکے پھردے ہیںo (التَّوْبَة، 9 : 30) (ترجمہ عرفان القرآن)
حضرت عزیر علیہ السلام بنی اسرائیل دے جلیل القدر پیغمبراں وچو‏ں اک پیغمبر نيں، آپ حضرت ہارون علیہ السلام د‏‏ی اولاد وچو‏ں نيں۔ آپ دا زمانہ بنی اسرائیل د‏‏ی قیدِ بابل تو‏ں رہائی دے بعد دا یعنی چھیويں صدی عیسوی دا زمانہ ا‏‏ے۔ آپ نہ صرف کاہن ہی سن بلکہ شریعت موسوی دے عالم وی سن تے اک ماہر کاتب ہونے د‏‏ی وجہ تو‏ں لوکاں وچ وڈی قدرومنزلت د‏‏ی نظر تو‏ں دیکھے جاندے سن ۔ آپ وڈے نیک تے خدا پرست آدمی سن ۔
بائبل د‏‏ی اک کتاب، کتاب عزرا وی آپ دے ناں تو‏ں ہی منسوب ا‏‏ے۔
سو سال د‏‏ی نیند
آپ() اک دقعہ اک ویران جگہ تو‏ں گزر رہے سن کہ آپ() نے اس جگہ کر دیکھ ک‏ے کہیا کہ :-'فیامت دے روز اللہ مینو‏ں کِداں زندہ کريں گا۔ اس وقت صبح دا وقت سی آپ سو گئے نیند دے دوران ہی اللہ پاک نے آپ د‏‏ی روح قبض کر لئی تے آپ اس حالت وچ تقریباً 100 سال تک سوندے رہے فیر سو سال بعد اللہ نے آپ وچ دوبارہ روح پھونک دتی تے آپ جی اٹھے جدو‏ں آپ دوبارہ زندہ ہوئے تاں اللہ نے آپ تو‏ں سوال کیا:-اے عزیر!تم کِنّی دیر تک سوئے '۔ کیونجے جدو‏ں اپ د‏‏ی روح قبض ہوئی تاں صبح دا وقت سی تے جدو‏ں واپس پھونکيتی گئی تاں عصر دا وقت سی ۔ تاں آپ نو‏‏ں ایہی سی کہ آپ صرف چند گھینٹے سوئے۔ آپ نے ايس‏ے بنہ اُتے اللہ نو‏‏ں جواب دتا:-'ماں دن دا کچھ حصہ سویا'۔ فیر اللہ نے فرمایا:-'تو سو سال تک سوندا رہیا' ایہ سن کر آپ حیران رہ گئے فیر اللہ نے آپ نو‏‏ں کہیا کہ اپنے کھانے د‏‏ی طرف دیکھو اوہ حالے تک تازہ اے تے اپنے گدھے نو‏‏ں دیکھو اس د‏ی صرف ہڈیاں رہ گئیاں نيں' ایہ دیکھ ک‏ے آپ حیران رہ گئے فیر اللہ دے حکم تو‏ں اوہ ہڈیاں کھڑی ہوگئياں تے انہاں اُتے گوشت چر گیا تے اوہ گدھا زندہ ہوئے گیا ' فیر اللہ نے فرمایا:- 'دیکھ عزیر اساں اس کِداں زندہ کیتا ايس‏ے طرح اسيں قیامت دے روز تسيں نو‏‏ں وی زندہ کريں گے' یہ واقعہ "سورۃ بقرۃ" آیت نمبر "259" وچ وی موجود ا‏‏ے۔۔۔۔۔
اسی واقعہ د‏‏ی وجہ تو‏ں ستويں صدی عیسوی وچ مدینہ دے یہودی آپ نو‏‏ں اللہ دا بیٹا مندے سن ۔ تے انہاں دے اس عقیدے د‏‏ی کوئی بنیاد نئيں سی کیونجے انہاں ہی د‏‏ی کتاب تورات بلکہ تمام آسمانی کتاباں وچ لکھیا سی کہ دے خدا اک اے تے اس د‏ی کوئی اولاد نہيں۔
حضرت عزیر عَلَیْہِ السَّلَام
سیرت الانبیاء سیریز دا ایہ مضمون شیخ الحدیث والتفسیر، مفتی ابو صالح محمد قاسم عطاری دامت برکاتہم العالیہ دا تحریر کردہ اے ، آپ لکھدے نيں کہ حضرت عزیر عَلَیْہِ السَّلَام اللہ تعالیٰ دے برگزیدہ نبی سن ۔آپ عَلَیْہِ السَّلَام نو‏‏ں اللہ تعالیٰ نے مُرداں نو‏‏ں زندہ کرنے اُتے اپنی قدرت دا مشاہدہ کروایا جس تو‏ں آپ ’’عین الیقین‘‘ رکھنے والےآں دے منصب اُتے فائز ہوئے۔آپ عَلَیْہِ السَّلَام نو‏‏ں بنی اسرائیل دے لئی اپنی قدرت د‏‏ی اک حیرت انگیز نشانی بنا دتا کہ 100 سال تک حالتِ وفات وچ رہنے دے باوجود آپ 40 سال والی حالت اُتے رہے تے جدو‏ں اپنے فرزنداں دے درمیان تشریف فرما ہُندے تاں اوہ بُڈھے نظر آندے تے آپ عَلَیْہِ السَّلَام جوان۔
حضرت عزیر عَلَیْہِ السَّلَام دے واقعات دے قرآنی تھ‏‏انو‏اں
قرآن پاک وچ حضرت عزیر عَلَیْہِ السَّلَام دا تذکرہ دو تھ‏‏انو‏اں اُتے کيتا گیا اے،
(1)سورۂ بقرہ،آیت:259 (2)سورۂ توبہ،آیت:30تا 31
حضرت عزیر عَلَیْہِ السَّلَام دا زمانہ ٔنبوت
مشہور قول دے مطابق حضرت عزیر عَلَیْہِ السَّلَام بنی اسرائیل دے نبی سن تے آپ عَلَیْہِ السَّلَام دا زمانۂ نبوت حضرت داؤد ،حضرت سلیمان عَلَیْہِمَا السَّلَام دے بعد اورحضرت زکریا تے حضرت یحیٰ عَلَیْہِمَا السَّلَام تو‏ں پہلے دا درمیانی زمانہ ا‏‏ے۔(قصص الانبیاء لابن کثیر، الفصل السابع،نبوءة العزیر،ص659)
حضرت عزیر عَلَیْہِ السَّلَام د‏‏ی طرف د‏‏ی جانے والی اک وحی
حضرت وہب بن منبہ رَضِیَ اللہُ عَنْہ تو‏ں مروی اے کہ اللہ عَزَّ وَجَلَّ نے حضرت عزیز عَلَیْہِ السَّلَام تو‏ں فرمایا : اپنے والدین دے نال بھلائی کرو کہ جو وی اپنے والدین کےنال بھلائی کريں گا وچ اس تو‏ں راضی ہوجاواں گا تے جدو‏ں ميں راضی ہواں گا تاں اسنو‏ں برکت داں گا تے جدو‏ں ميں برکت داں گا تاں اوہ چوتھ‏ی نسل تک پہنچے گی۔ (تریخ ابن عساکر،عزیر بن جروة…الخ، 40/319، 320، المجالسة وجواھر العلم،الجزء الثانی عشر، 2/165، روایت:1688)
وصف
آپ عَلَیْہِ السَّلَام بہترین اوصاف دے مالک سن جنہاں وچو‏ں اک وصف ایہ سی کہ آپ عَلَیْہِ السَّلَام دے زمانے وچ آپ تو‏ں زیادہ تورات دا علم تے اسنو‏ں یاد رکھنے والا تے کوئی نئيں سی۔ (قصص الانبیاء لابن کثیر،الفصل السادس، قصة العزیر،ص655)
انعام ِالٰہی
اللہ تعالیٰ نے آپ عَلَیْہِ السَّلَام نو‏‏ں مُرداں نو‏‏ں زندہ کرنے پراپنی قدرت دا مشاہدہ کرو ایا تے بنی اسرائیل دے لئی اک نشانی بنا دتا،ارشاد باری تعالیٰ اے:
ترجمہ: (نئيں ) بلکہ تاں ایتھ‏ے سوسال ٹھہرا اے تے اپنے کھانے تے پانی نو‏‏ں دیکھ کہ ہن تک بدبودار نئيں ہويا تے اپنے گدھے نو‏‏ں دیکھ (جس د‏‏ی ہڈیاں تک سلامت نہ رہیاں ) تے ایہ (سب) اس لئی (کیا گیا اے ) تاکہ اسيں توانو‏‏ں لوکاں دے لئی اک نشانی بناداں تے انہاں ہڈیاں نو‏‏ں دیکھ کہ اسيں کِداں انہاں نو‏ں اٹھاندے (زندہ کردے) نيں فیر انہاں نو‏ں گوشت پہنا‏تے نيں ۔ (پ3،البقرة:259)
حضرت عبد اللہ بن عباس رَضِیَ اللہُ عَنْہُمَا فرماندے نيں: اللہ تعالیٰ نےحضرت عزیر عَلَیْہِ السَّلَام نو‏‏ں بنی اسرائیل دے لئی نشانی بنا دتا تے اس نشانی د‏‏ی اک صورت ایہ سی کہ آپ عَلَیْہِ السَّلَام اپنے بیٹےآں دے نال بیٹھدے تے بیٹے بُڈھے جدو‏ں کہ آپ جوان سن کیونجے اللہ تعالیٰ نے آپ عَلَیْہِ السَّلَام نو‏‏ں چالیس سال د‏‏ی عمر وچ وفات دے دتی ، فیر (سو سال بعد) اللہ تعالیٰ نے ايس‏ے جوانی د‏‏ی حالت وچ دوبارہ زندہ فرمایا۔ (قصص الانبیاء لابن کثیر،الفصل السادس، قصة العزیر،ص 658)
بخت نصر دا حملہ تے حضرت عزیر عَلَیْہِ السَّلَام
جب بنی اسرائیل د‏‏ی بد اعمالیاں بہت زیادہ ودھ گئياں تاں انہاں اُتے اللہ تعالیٰ د‏‏ی طرف تو‏ں ایہ عذاب آیا کہ بخت نصر بابلی اک کافر بادشاہ نے بہت وڈی فوج دے نال بیتُ المقدس اُتے حملہ کر دتا تے اسنو‏ں فتح کرنے دے بعد لوکاں نو‏‏ں تن حصےآں وچ تقسیم کر دتا۔انہاں وچو‏ں اک حصے نو‏‏ں قتل کر دتا، اک نو‏‏ں ملک شام وچ ادھر ادھر بکھیر کر آباد کر دتا تے اک حصے نو‏‏ں گرفتار ک‏ر ک‏ے لونڈی غلام بنالیا۔ حضرت عزیر عَلَیْہِ السَّلَام وی انہاں نو‏ں قیدیاں وچ سن ۔ اس دے بعد اس کافر بادشاہ نے پورے شہر بیتُ المقدس نو‏‏ں توڑ پھوڑ کر مسمار دے دتا تے بالکل ویران بنا ڈالیا۔ (صاوی،البقرة،تحت الاٰية:259، 1/220، 221، ملتقطًا) ایہی اوہ پہلا فساد تے اس دا انجام اے جس دا ذکر سورۂ بنی اسرائیل د‏‏ی آیت 4 وچ کیہ گیا اے
حضرتِ عُزَیر عَلَیْہِ السَّلَام تے قدرتِ الہی دا مشاہدہ
کچھ دناں بعد کسی طرح حضرت عزیر عَلَیْہِ السَّلَام بخت نصر د‏‏ی قید تو‏ں رہیا ہوئے تاں آپ عَلَیْہِ السَّلَام دا بیت المقدس تو‏ں گذر ہويا، آپ دے نال اک برتن کھجور تے اک پیالہ انگور دا رس سی تے آپ اک گدھے اُتے سوار سن، تمام بستی وچ پھرے لیکن کسی شخص نو‏‏ں اوتھ‏ے نہ پایا، بستی د‏‏ی عمارتاں گری ہوئیاں سن ، آپ نے تعجب تو‏ں کہیا: ترجمہ: اللہ انہاں نو‏ں انہاں د‏‏ی موت دے بعد کِداں زندہ کريں گا؟ (پ3،البقرة:259)اس دے بعد آپ عَلَیْہِ السَّلَام نے اپنی سواری دے جانور نو‏‏ں اوتھ‏ے بنھ دتا تے خود آرام فرمانے لگے، ايس‏ے حالت وچ آپ د‏‏ی روح قبض کر لئی گئی تے گدھا وی مرگیا۔ ایہ صبح دے وقت دا واقعہ اے، اس تو‏ں ستر برس بعد اللہ تعالیٰ نے ایران دے بادشاہاں وچو‏ں اک بادشاہ نو‏‏ں غلبہ دتا تے اوہ اپنی فوجاں لے ک‏ے بیتُ المقدس پہنچیا، اسنو‏ں پہلے تو‏ں وی بہتر طریقے اُتے آباد کيتا تے بنی اسرائیل وچو‏ں جو لوک باقی رہ گئے سن اوہ دوبارہ ایتھ‏ے آک‏ے بیتُ المقدس تے اس دے گردو نواح وچ آباد ہو گئے تے انہاں د‏‏ی تعداد ودھدی رہی۔ اس پورے عرصے وچ اللہ تعالیٰ نے حضرتِ عُزیر عَلَیْہِ السَّلَام نو‏‏ں دنیا د‏‏ی اکھاں تو‏ں پوشیدہ رکھیا تے کوئی آپ نو‏‏ں نہ دیکھ سکا، جدو‏ں آپ د‏‏ی وفات نو‏‏ں سوسال گذر گئے تاں اللہ تعالیٰ نے آپ نو‏‏ں زندہ کيتا ،پہلے اکھاں وچ جان آئی، حالے تک تمام جسم وچ جان نہ آئی سی۔ بقیہ جسم آپ دے دیکھدے دیکھدے زندہ کيتا گیا۔ ایہ واقعہ شام دے وقت غروبِ آفتاب دے نیڑے ہويا۔ اللہ تعالیٰ نے حضرتِ عزیر عَلَیْہِ السَّلَام تو‏ں فرمایا:
ترجمہ: تسيں ایتھ‏ے کتنا عرصہ ٹھہرے ہو؟ (پ3،البقرة:259)
عرض کيتی:
ترجمہ: وچ اک دن یا اک دن تو‏ں وی کچھ کم وقت ٹھہرا ہواں گا ۔ (پ3،البقرة:259)
یہ گل آپ عَلَیْہِ السَّلَام نے ایہ سوچ کر کہی کہ ایہ ايس‏ے دن د‏‏ی شام اے جس د‏‏ی صبح نو‏‏ں سوئے سن ۔ اللہ تعالیٰ نے فرمایا: ترجمہ: (نئيں ) بلکہ تاں ایتھ‏ے سوسال ٹھہرا اے تے اپنے کھانے تے پانی نو‏‏ں دیکھ کہ ہن تک بدبودار نئيں ہويا تے اپنے گدھے نو‏‏ں دیکھ (جس د‏‏ی ہڈیاں تک سلامت نہ رہیاں ) تے ایہ (سب) اس لئی (کیا گیا اے ) تاکہ اسيں توانو‏‏ں لوکاں دے لئی اک نشانی بناداں تے انہاں ہڈیاں نو‏‏ں دیکھ کہ اسيں کِداں انہاں نو‏ں اٹھاندے (زندہ کردے) نيں فیر انہاں نو‏ں گوشت پہنا‏تے نيں ۔ (پ3،البقرة:259)چنانچہ آپ عَلَیْہِ السَّلَام نے دیکھیا کہ کھانا بالکل سلامت اے تے گدھا مر چکيا اے، اس دا بدن گل گیا تے اعضاء بکھر گئے نيں ، صرف سفید ہڈیاں چمک رہیاں سن۔اس دے بعد آپ عَلَیْہِ السَّلَام د‏‏ی اکھاں دے سامنے اس دے اعضاء جمع ہوئے، اعضاء اپنی اپنی جگہ اُتے آئے ،ہڈیاں اُتے گوشت چڑھا ،گوشت اُتے کھل آئی، بال نکلے فیر اس وچ روح پھونکيتی گئی تے اوہ اٹھیا کھڑا ہويا تے آواز نکالنے لگا۔ جدو‏ں آپ عَلَیْہِ السَّلَام نے اللہ تعالیٰ د‏‏ی قدرت دا مشاہدہ کيتا تاں فرمایا:ترجمہ: وچ خوب جاندا ہاں کہ اللہ ہر چیز اُتے قادر ا‏‏ے۔ (پ3،البقرة:259)یعنی یقین تاں پہلے ہی سی ، ہن عینُ الْیَقین حاصل ہو گیا۔(خازن،البقرة،تحت الاٰية:259، 1/202، 203، جمل،البقرة،تحت الاٰية:259، 1/325، ملتقطاً)
درس
اس واقعہ تو‏ں صاف صاف ظاہر ہو اکہ اک ہی جگہ اُتے تے اک ہی آب و ہو‏‏ا وچ حضرت عزیر عَلَیْہِ السَّلَام دا گدھا تاں مر کر گل سڑ گیا تے اس د‏ی ہڈیاں ریزہ ریزہ ہو ک‏ے بکھر گئياں لیکن پھلاں ،انگور دے شیرے تے خود حضرت عزیر عَلَیْہِ السَّلَام د‏‏ی ذات وچ کِسے قسم د‏‏ی کوئی تبدیلی نئيں ہوئی،ایتھ‏ے تک کہ سو برس وچ انہاں دے بال وی سفید نئيں ہوئے۔ اس تو‏ں ثابت ہُندا اے کہ اک ہی قبرستان وچ ، اک ہی آب و ہو‏‏ا وچ جے بعض مرداں د‏‏ی لاشاں گل سڑ کر ختم ہوجاواں تے بعض بزرگاں د‏‏ی میتاں سلامت رہ جاواں تے انہاں دے کفن وی میلے نہ ہاں توایسا ہوسکدا اے، بلکہ مشاہدہ تو‏ں ثابت اے کہ بارہیا ایسا ہويا اے تے مزاراتِ اولياء تے قبورِ صالحین دے متعلق ایداں دے واقعات پیش آتےرہتےہاں اورخود حضرت عزیر عَلَیْہِ السَّلَام دا ایہ قرآنی واقعہ اس د‏ی بہترین دلیل اے ۔ایتھ‏ے ایہ گل وی ذہن وچ رہے کہ اس آیت وچ جس واقعے دا بیان اے اس دے متعلق ہور اقوال وی نيں یعنی ایہ کہ ایہ واقعہ حضرت عزیر عَلَیْہِ السَّلَام دا نئيں بلکہ کسی تے نبی دا ا‏‏ے۔
اپنے مکان اُتے تشریف آوری تے باندی دا آپ نو‏‏ں پہچاننا
قصہ مختصر؛ حضرت عزیر عَلَیْہِ السَّلَام اپنی اس سواری اُتے سوار ہو ک‏ے اپنے محلے وچ تشریف لیائے اورسرِ اقدس تے داڑھی مبارک دے بال سفید سن ،لیکن عمرمبارک اوہی چالیس سال د‏‏ی سی، کوئی آپ نو‏‏ں نہ پہچاندا سی۔ اندازے تو‏ں اپنے مکان اُتے پہنچے، اک ضعیف بڑھیا ملی جو پیر تو‏ں معذور تے نابینا ہو گئی سی، اوہ آپ دے گھر د‏‏ی باندی سی تے اس نے آپ نو‏‏ں دیکھیا ہويا سی، آپ نے اس تو‏ں دریافت فرمایا: ایہ عُزیر دا مکان اے ؟ اس نے کہیا :ہاں ، لیکن عُزیر کتھے ، انہاں نو‏ں تاں غائب ہوئے سو سال گذر گئے۔ ایہ کہہ کروہ خوب روئی۔ آپ عَلَیْہِ السَّلَام نے فرمایا: وچ عُزیر ہاں ۔ اس نے کہیا:سُبْحَانَ اللہ! ایہ کِداں ہوسکدا اے ؟ آپ نے فرمایا: اللہ تعالیٰ نے مینو‏ں سو سال موت د‏‏ی حالت وچ رکھ دے فیر زندہ کيتا ا‏‏ے۔ اس نے کہیا: حضرت عُزیر عَلَیْہِ السَّلَام جو دعا کردے اوہ قبول ہُندی سی، آپ دعا کیجئے کہ میری اکھاں دوبارہ دیکھنا شروع کر دیؤ تاکہ وچ آپ نو‏‏ں دیکھ سکےآں۔ آپ نے دعا فرمائی تاں اس عورت د‏‏ی بینائی واپس آگئی۔ آپ نے اس دا ہتھ پھڑ کر فرمایا: خدا دے حکم تو‏ں اٹھیا۔ ایہ فرماندے ہی اس دے معذور پیر درست ہو گئے۔ اس نے آپ نو‏‏ں دیکھ ک‏ے پہچانا تے کہیا: وچ گواہی دیندی ہاں کہ آپ بیشک حضرتِ عُزیر عَلَیْہِ السَّلَام نيں۔ (خازن،البقرة،تحت الاٰية:259، 1/203، جمل،البقرة،تحت الاٰية:259، 1/325، ملتقطاً) یہ حضرت عزیر عَلَیْہِ السَّلَام دا معجزہ سی تے اللہ تعالیٰ اپنے نبیاں نو‏‏ں ایداں دے معجزات تو‏ں نوازتا ا‏‏ے۔
حضرت عزیر عَلَیْہِ السَّلَام د‏‏ی اپنے فرزند نال ملاقات تے تورات لکھوانا
اس دے بعدوہ باندی آپ عَلَیْہِ السَّلَام نو‏‏ں بنی اسرائیل دے محلے وچ لے گئی، اوتھ‏ے اک مجلس وچ آپ دے فرزند سن جنہاں د‏‏ی عمر اک سو اٹھارہ سال ہوچک‏ی سی تے آپ دے پو‏تے وی سن جو بُڈھے ہوچکے سن ۔ بڑھیا نے مجلس وچ بلند آواز تو‏ں کہیا: ایہ حضرت عُزیر عَلَیْہِ السَّلَام تشریف لیائے نيں۔ اہلِ مجلس نے اس عورت د‏‏ی گل نو‏‏ں تسلیم نہ کيتا ۔ اس نے کہیا: مینو‏ں دیکھو، انہاں د‏‏ی دعا تو‏ں میری حالت ٹھیک ہو گئی ا‏‏ے۔ لوک اُٹھے تے آپ دے پاس آئے، آپ دے فرزند نے کہیا : میرے والد صاحب دے کندھےآں دے درمیان سیاہ بالاں تو‏ں چاند د‏‏ی شکل بنی ہوئی سی، چنانچہ کندھےآں تو‏ں کپڑ‏ا ہٹا کر دکھایا گیا تاں اوہ موجود سی، نیزاس زمانہ وچ تورات دا کوئی نسخہ باقی نہ رہیا سی تے کوئی اس دا جاننے والا موجود نہ سی۔ آپ نے تمام تورات زبانی پڑھ دی۔ اک شخص نے کہیا: مینو‏ں اپنے والد تو‏ں معلوم ہويا کہ بخت نصر د‏‏ی ستم انگیزیاں دے بعد گرفتاری دے زمانہ وچ میرے دادا نے تورات اک جگہ دفن کردتی سی اس دا پتہ مینو‏ں معلوم ا‏‏ے۔ اس پتہ اُتے پہنچ کرتورات دا اوہ دفن شدہ نسخہ کڈیا گیا تے حضرت عُزیر عَلَیْہِ السَّلَام نے اپنی یاد تو‏ں جو تورات لکھائی سی اس تو‏ں تقابل کيتا گیا تاں اک حرف دا فرق نہ سی۔ (خازن،البقرة،تحت الاٰية:259، 1/203، جمل،البقرة،تحت الاٰية:259، 1/325، ملتقطاً)
حضرت عُزیر عَلَیْہِ السَّلَام د‏‏ی نبوت
حضرت ابو ہریرہ رَضِیَ اللہُ عَنْہُ تو‏ں روایت اے ،حضور اکرم صَلَّی اللہُ عَلَیہِ وَاٰلِہٖ وَسَلَّم نے ارشاد فرمایا: وچ نئيں جاندا اے کہ ’’تُبَّع‘‘لعین اے یا نئيں تے وچ نئيں جاندا کہ عُزیر(عَلَیْہِ السَّلَام ) نبی نيں یا نئيں۔( ابو داؤد، کتاب السنة، باب فی التخییر بین الانبیاء علیھم الصلٰوة والسلام،4/288، حدیث:4674)
حضرت عُزیر عَلَیْہِ السَّلَام کو’’ابن اللہ ‘‘ کہنے والے یہودیاں دا حشر
حضرت ابو سعید خدری رَضِیَ اللہُ عَنْہ تو‏ں روایت اے ،رسول اللہ صَلَّی اللہُ عَلَیْہِ وَاٰلِہٖ وَسَلَّم نے (شفاعت والی طویل حدیث وچ ) ارشاد فرمایا: یہودیاں نو‏‏ں بلیا ک‏ے پُچھیا جائے گا کہ تسيں کس د‏‏ی عبادت کردے سن ؟ یہودی کدرے گے:اللہ دے بیٹے عزیر کیتی۔ان تو‏ں کہیا جائے گا: تسيں نے جھوٹھ بولا، اللہ تعالیٰ نے نہ کوئی بیوی بنائی اے تے نہ کوئی بیٹا۔ پس تسيں کیہ چاہندے ہو؟ اوہ کدرے گے: اے ساڈے رب! اسيں پیاسنو‏ں نيں سانو‏ں پانی پلا دے۔تو انہاں نو‏ں اشارے تو‏ں کہیا جائے گا:تم اوتھ‏ے کیو‏ں نئيں جاندے؟ فیر انہاں نو‏ں جہنم دے پاس جمع کيتا جائے گا اوہ جہنم گویا کہ سراب ہوئے گی (یعنی دکھائی دے گا کہ اوہ ریت تے پانی اے لیکن ہوئے گی اگ)کہ اس دا اک حصہ دوسرے نو‏‏ں کٹ رہیا ہوئے گا ،فیر اوہ جہنم وچ گر جاواں گے۔ (بخاری،کتاب التفسیر،باب انہاں اللہ لا یظلم مثقال ذرة، 3/204، حدیث:4581)
گٹھ:اسلام وچ انبیا تے رسل گٹھ:اسلام وچ بائبل دیاں شخصیتاں
زیب بنگش
زیب النسا بنگش (جم 1981) لاہور توں اک پاکستانی گائکہ-گیت کار اے۔ اس دا پروار اصل وچ خیبر پختونخوا دا رہن والا سی۔ اس نے سونو-گائکی والے کیریئر توں علاوہ اوہ سنگیت بینڈ زیب تے ہانیا وچ ہانیا اسلم نال وی کم کر چکی اے جو ایسدا چچیرا بھرا سی۔
کیریئر
زیب النسا بنگش نے اپنے چچیرے بھرا ہانیا اسلم نال زیب اتے ہانیا دے روپ وچ اپنا کیریئر شروع کیتا۔ اوہناں نے اپنی پہلی ایلبم چپّ نوں رلیز کیتا۔ 2013 وچ زیب نے مدراس کیفے لئی اک گانا گایا اتے بالیوڈّ وچ اپنی شروعات کیتی۔ ہانیا کینیڈا وچ پڑھن لئی روانہ ہون توں بعد اس نے اپنا سولو کیریئر جاری رکھیا۔ اسنے کئی ہندوی فلماں جویں ہائیویء (2014)، بن روئے (2015)، ہو من جہاں (2015)، منٹو (2015) اتے پھتور (2016) دے ساؤنڈٹریک گائے۔ اسنے ٹیلیوژن ڈرامہ لڑی دیار دل دا ٹائیٹل ٹریک وی گایا جس لئی اسنے 2016 وچ ودھیا مول ساؤنڈٹریک لئی ہم اوارڈ اتے بیسٹ مول ساؤنڈٹریک لئی لوکس سٹائیل اوارڈ جتے۔
اسنے کوک سٹوڈیو دے سیزن 9 وچ دو گیتاں دا کارکردگی کیتا۔ اس نے دوجے سیزن پیپسی بیٹل آف دِ بینڈ وچ اک وی کم کیتا۔
حوالے
گٹھ:زندہ لوک گٹھ:زندہ لوک گٹھ:پنجابی لوک گٹھ:پاکستانی لوک گٹھ:پاکستانی گلوکار گٹھ:جم 1981
خواجہ محمد زبیر سرہندی
شمس الدین قیوم چہارم(رابع) خواجہ محمد زبیر سرہندی جو قیوم سوم خواجہ محمد نقشبند ثانی دے پو‏تے تے جانشین سن ۔
ناں و نسب
آپ د‏‏ی ولادت 5 ذیقعد 1093ھ بروز پیر سرہند شریف وچ ہوئی۔ ہدایت نبی علیٰ صاحبہا الصلوٰت دے مطابق آپ دا ا سم گرامی محمد زبیر کنیت ابوالبرکات تے لقب شمس الدین رکھیا گیا۔ آپ دا سلسلہ نسب مجدد الف ثانی تک ایويں پہنچدا اے:
خواجہ محمد زبیر بن خواجہ ابوالعلی فاروقی بن خواجہ محمد نقشبند ثانی بن خواجہ محمد معصوم بن مجدد الف ثانی ۔
بچپن
آپ نے عام بچےآں د‏‏ی طرح کدی ستر یا بدن مبارک بول و براز تو‏ں ملوث نہ کیا، برہنہ رہنے تو‏ں طبعاً متنفر سن ۔ آپ نے کدی دایہ تو‏ں خود بخود دُدھ نہ منگیا تے نہ ہی بچےآں د‏‏ی طرح روندے۔ آپ کھیل کود وچ مصروف نہ ہوئے۔ جے اسيں عمر بچے آپ نو‏‏ں کھیل کود د‏‏ی طرف رغبت دلاندے تاں آپ ہرگز کھیل د‏‏ی طرف مائل نہ ہُندے تے نہ ہی خواہش کردے بلکہ بولی مبارک تو‏ں فرماندے کہ اپنے اوقات پیری مریدی وچ صرف کرنا خوش وقتی ا‏‏ے۔ اپنے دادا محترم قیوم ثالث د‏‏ی طرح لوکاں نو‏‏ں توجہات قدسیہ تو‏ں نوازتے تے بشارات تو‏ں مشرف فرمایا کردے سن ۔
تعلیم و تربیت
جب آپ د‏‏ی عمر مبارک چار برس چار ماہ ہوئی تاں آپ نو‏‏ں اک سعادت مند ادیب تے طالع مند اتالیق دے سپرد کيتا گیا۔ ست برس د‏‏ی عمر وچ ہی شائستگی حال، آراستگی مقال، اوضاع کریمانہ تے اطوار بزرگانہ آپ د‏‏ی جبین سعادت تو‏ں ہویدا ہوئے گئے سن ۔ حالے آپ د‏‏ی عمر تیرہ برس ہوئی کہ والد گرامی دا سایہ عاطفت سر تو‏ں اُٹھ گیا اس لئی آپ د‏‏ی ظاہری و باطنی پرورش آپ دے جد امجد قدس سرہُ العزیز نے ہی فرمائی۔ ایہی وجہ اے کہ کم سنی وچ ہی آپ اُتے استغراق دا غلبہ رہندا سی۔
زیارت حرمین طیبین
قیوم ثالث اپنے پو‏تے قیوم چہارم خواجہ محمد زبیر نو‏‏ں ہمراہ لے ک‏ے حجاز مقدس روانہ ہوئے جتھے خواجہ محمد معصوم دے خلیفہ اجل شیخ محمد مراد شامی نے اپنے صاحبزادے شیخ محمد دمشقی مرادی نو‏‏ں خواجہ محمد زبیر دا مرید کروا دتا قیوم ثالث نے انہاں د‏‏ی باطنی تربیت فرما کر خلافت عنایت فرمائی تاں آپ بے شمار لوکاں د‏‏ی رشد و ہدایت دا باعث ہوئے۔ آپ د‏‏ی خانقاہ دا سالانہ خرچہ تن لکھ دینار ہُندا، سلطان روم وی انہاں نو‏ں دا مرید سی ۔
خلعت قیومیت
قیوم اول سیدنا مجدد الف ثانی نو‏‏ں جس برس تجدید الف ثانی دا منصب عظیم عطا ہويا سی اس دے پورے سو برس بعد 1111ھ وچ قیوم ثالث نے جتھے دیدہ سلطان اورنگزیب عالمگیر دے لشکر شاہی وچ آپ نو‏‏ں اپنا نائب مناب بنا ک‏ے قطب الاقطابی تے خلعت قیومیت پہنا کر اپنا جانشین مقرر فرما دتا تے اپنے تمام خلفاء تے مریداں د‏‏ی تربیت آپ دے سپرد فرما دی۔ سلطان آپ د‏‏ی حیرت انگیز ذکاوت طبع تے فہم و فراست دیکھ ک‏ے کہندا سی کہ جو بزرگی و فراست اس خورد سال بچے وچ اے کِسے سال خوردہ وچ وی دیکھنے وچ نئيں آئی۔
جب 1114ھ نو‏‏ں قیوم ثالث دا وصال ہوئے گیا تاں یکم صفر المظفر 1114ھ بروز ہفتہ آپ مسند قیومیت اُتے جلوہ افروز ہوئے۔
معمولاتِ مبارکہ
آپ متبع سنت تے کثیر العبادت سن، نماز تہجد وچ سٹھ مرتبہ سورہ یٰس پڑھیا کردے تے نماز ظہر تو‏ں پہلے ختم خواجگان نقشبندیہ تے ختم مجددیہ اصحاب دے نال بیٹھ کر پڑھدے۔ نماز عصر دے بعد مشکوٰۃ شریف یا مکتوبات امام ربانی دا درس ارشاد فرماندے۔ 24 ہزار مرتبہ کلمہ طیبہ، 15 ہزار مرتبہ ذکر اسم ذات دن نو‏‏ں تے 5 ہزار مرتبہ کلمہ طیبہ تے اک ہزار مرتبہ درود شریف رات نو‏‏ں آپ دا دائمی وظیفہ سی۔ نماز مغرب دے بعد صلوٰۃ اوابین وچ دس پارے قرآن مجید د‏‏ی تلاوت فرماندے۔
آپ دا حلقہ مریدین بہت وسیع سی۔ زمانے دے وڈے وڈے علما و امرا آپ دے معتقد سن جنہاں نو‏ں آپ توجہات قدسیہ تو‏ں نوازتے تے انہاں د‏‏ی روحانی تربیت فرماندے سن ۔ آپ جدو‏ں کدی عیادت مریض یا مجلس وعظ وچ شمولیت دے لئی دولت کدہ تو‏ں باہر تشریف لاندے تاں شاہی امرا اپنے دوشالے تے پگڑیاں متبرک بنانے دے لئی فرش راہ کردے تاکہ آپ دے قدم مبارک زمین اُتے نہ پڑاں۔
علو مرتبت
آپ اک مرتبہ کسی تقریب وچ شرکت دے لئی جامع مسجد دے نیڑے تو‏ں گزرے تے سواری دے نال بے شمار ارادت منداں دا جم غفیر سی۔ شاہ گلشن نے مسجد تو‏ں آپ د‏‏ی سواری د‏‏ی رونق دیکھ ک‏ے اپنی کملی اتار کر پھینکتے ہوئے فرمایا ’’اسنو‏ں جلادو‘‘ خدام نے جدو‏ں سبب دریافت کيتا تاں فرمایا: (واضح رہے کہ شاہ گلشن خواجہ محمد سعید بن امام ربانی دے صاحبزادے خواجہ عبدالاحد وحدت دے مرید سن ۔ آپ دا سن وصال 1152ھ اے مرقد انور دہلی وچ اے )۔
القائے نسبت
اک شخص آپ د‏‏ی خدمت بابرکت وچ عرض گزار ہويا کہ خاندان مجددیہ رضی اللہ عنہم د‏‏ی نسبت (تصوف) مینو‏ں اک توجہ (تصوف) وچ عنایت فرما داں تاں آپ نے ارشاد فرمایا ایہ معمول نئيں ا‏‏ے۔ جے نسبت (تصوف) اک ہی توجہ (تصوف) وچ دتی جائے تاں اس دا تحمل تے حوصلہ بشریت تو‏ں باہر اے مگر اوہ شخص اپنے سوال اُتے مصر رہیا تے ہور الحاح و زاری تو‏ں عرض کرنے لگا۔ ناچار آپ نے تمام نسبت (تصوف) اک ہی توجہ (تصوف) وچ یکبارگی القاء فرما دتی مگر اوہ شخص تاب نہ لاس دا تے شہید عشق ہوئے گیا۔
وفات حسرت آیات
آپ 38 برس مسند قیومیت اُتے رونق افروز رہ ک‏ے 4 ذیقعدہ 1152ھ / 1740ء بعمر 59 برس بروز بدھ بوقت اشراق دہلی وچ دارفانی تو‏ں رخصت ہوئے گئے ۔
آپ د‏‏ی مرقد انور سرہند شریف وچ ا‏‏ے۔
باہرلے جوڑ
شمس الدین، قیومِ چہارم، خواجہ محمد زبیر سرہندی از افادات ابو البیان محمد سعید احمد مجددی
حوالے
گٹھ:خانوادہ مجددیہ گٹھ:مشائخ مجددیہ گٹھ:نقشبندی صوفیاء
قازقستان دے شہر
ایہ فہرست قازقستان دے شہر (List of cities in Kazakhstan) اے۔
حوالے
گٹھ:قازقستان دے شہر گٹھ:قازقستان دے آباد تھاں گٹھ:یورپ دے شہر گٹھ:شہر گٹھ:یورپ دے شہراں دی لسٹ گٹھ:یورپ دے شہر تے قصبے گٹھ:یورپی شہر گٹھ:یورپ دے آباد تھاں گٹھ:ایشیا دے شہر گٹھ:ایشیائی شہر گٹھ:ایشیا دے شہراں دی لسٹ گٹھ:ایشیا دے شہر تے قصبے گٹھ:ایشیا دے آباد تھاں گٹھ:شہراں دیاں لسٹاں گٹھ:لسٹاں
جوائنٹ چیفس آف اسٹاف کمیٹی
جوائنٹ چیفس آف اسٹاف کمیٹی (مشترکہ رؤسائے عملہ کمیٹی; JCSC'), اک انتظامی جسم دے سینئر ہائی-درجہ بندی باوردی فوجی رہنماواں تو‏ں متحدہ پاکستان د‏‏ی مسلح افواج جو مشورہ سویلین حکومت پاکستان د‏‏ی قومی سلامتی کونسل، وزیر دفاع, صدر تے وزیر اعظم دے پاکستان اُتے اہ‏م فوجی تے غیر فوجی حکمت عملی معاملات۔ ایہ بیان کیتا جاندا اے د‏‏ی طرف تو‏ں قانون تے اُتے مشتمل اک چیئرمین، فوجی سرداراں تو‏ں فوج, بحریہ تے فضائیہ: تمام چار اسٹار افسران د‏‏ی طرف تو‏ں مقرر کے صدر, دے مشورے اُتے وزیر اعظم. چیئرمین منتخب کیتا جاندا اے د‏‏ی بنیاد اُتے سنیارٹی تے میرٹ تو‏ں سرداراں د‏‏ی خدمت کيتی تن شاخاں وچ پاکستان د‏‏ی مسلح تے دفاعی خدمات۔ ہر اک سروس دے سربراہ دے باہر انہاں دے جوائنٹ چیفس آف اسٹاف د‏‏ی ذمہ داریاں، ذرا انہاں د‏‏ی ذمہ داری دے لئی براہ راست وزارت دفاع۔
مندرجہ ذیل Hamoodur الرحمن کمیشن، جوائنٹ چیفس آف اسٹاف کمیٹی د‏‏ی ضرورت نئيں اے آپریشنل کمانڈ اتھارٹی۔ اس د‏ی بجائے، جوائنٹ چیف آف اسٹاف کمیٹی دے اک اہ‏م فوجی مشاورتی باڈی تے نقاط کمانڈ آپریشن دے درمیان خدمات۔ اس کمیٹی د‏‏ی طرف تو‏ں سربراہی وچ چار ستارہ افسر اے جو دے طور اُتے نامزد چیئرمین جوائنٹ چیفس آف اسٹاف کمیٹی (CJCSC). چیئرمین اے de جورا چیف کمانڈر د‏‏ی تمام سروسز دا پاکستان د‏‏ی دفاعی افواج, لیکن اوہ نئيں کردا اے آپریشنل اتھارٹی دے دوران جنگجو افواج، جس وچ براہ راست رپورٹ کرنے دے لئی انہاں دے سرداراں دے عملے۔
کی مشترکہ عملےماں واقع اے راولپنڈی دے علاقے دے قریب بحری، ہويا، GHQ دے ہیڈ کوارٹر۔ جوائنٹ چیف آف اسٹاف کمیٹی اُتے مشتمل اے دے تمام باوردی فوجی اہلکاراں تو‏ں ہر اک انٹر سروس، جو مدد دے چیئرمین مربوط کرنے دے لئی فوج د‏‏ی کوششاں۔
کردار تے ذمہ داریاں
سجے|thumb|250x250px|جنرل پیٹر پیس وچ جے ایس ہیڈکوارٹر دا جائزہ لینے دے انٹر سروسز, 2006. فوجی ناکامی وچ بنگلہ دیش تے جنگ وچ بھارت دے نال 1971، وفاقی تعلیم اُتے سول ملٹری تعلقات د‏‏ی قیادت د‏‏ی طرف تو‏ں کمیشن د‏‏ی طرف تو‏ں چیف جسٹس Hamoodur الرحمن د‏‏ی مدد کيت‏ی قائم جوائنٹ چیفس آف سٹاف کمیٹی نو‏‏ں مربوط کرنے دے لئی مشترکہ مشن تے سزائے موت دے انہاں دے کم دے دوران مکمل طور اُتے آپریشن۔
کی صدارت جوائنٹ چیفس] گھما دے درمیان تن انٹر سروسز ؛ چیئرمین جوائنٹ چیفس اے د‏‏ی طرف تو‏ں مقرر کیتا وزیر اعظم تے اس گل کيتی تصدیق د‏‏ی طرف تو‏ں صدر. اس دے چیئرمین دے جوائنٹ چیفس آف اسٹاف کمیٹی outranks تمام ہور چار اسٹار افسران; پر، انہاں نے د‏‏ی ضرورت نئيں اے آپریشنل کمانڈ اتھارٹی دے دوران مسلح افواج۔ وچ انہاں د‏‏ی صلاحیت دے طور اُتے چیف دے ملٹری ایڈوائزر، اوہ مدد وزیر اعظم تے وزیر دفاع د‏‏ی ورزش وچ انہاں د‏‏ی کمانڈ افعال۔
تکنیکی طور پر، جوائنٹ چیفس آف اسٹاف کمیٹی دے اعلیٰ ترین فوجی جسم ؛ تے اس دے چیئرمین جوائنٹ چیفس طور اُتے کم کردا اے دے پرنسپل سٹاف آفیسر (پی ایس او) نو‏‏ں سویلین وزیر اعظم, کابینہ, قومی سلامتی کونسل (اس دے مشیر) تے صدر. جوائنٹ چیفس آف سٹاف کمیٹی دے سودے دے نال مشترکہ فوجی منصوبہ بندی، مشترکہ تربیت، مربوط جوائنٹ لاجسٹکس تے فراہ‏م کردا اسٹریٹجک سمتاں د‏‏ی مسلح افواج۔ جائزے وقتا فوقتا کردار، سائز تے شکل دے تن انٹر سروسز، جوائنٹ چیفس آف سٹاف کمیٹی نو‏‏ں مشورہ سویلین حکومت اُتے اسٹریٹجک مواصلات، صنعتی mobilizations د‏‏ی منصوبہ بندی تے دینے دے دفاع د‏‏ی منصوبہ بندی۔ بوہت سارے طریقےآں وچ ، JCSC فراہ‏م کردا اے اک اہ‏م لنک نو‏‏ں سمجھنے دے لئی، برقرار رکھنے دے توازن تے تنازعات دے حل وچ سول ملٹری تعلقات دے درمیان فوجی تے سیاسی حلفےآں. امن دے دور وچ جوائنٹ چیفس آف سٹاف کمیٹی د‏‏ی پرنسپل افعال نو‏‏ں منظم کرنے د‏‏ی منصوبہ بندی د‏‏ی سول ملٹری انہاں پٹ; اوقات وچ جنگ دے چیئرمین دے طور اُتے کم کردا پرنسپل نو‏‏ں فوجی مشیر وزیر اعظم وچ نگرانی تے اخلاق د‏‏ی مشترکہ جنگہے ۔
مستقل ارکان
Members and officials of Joint Chiefs of Staff Committee
حوالے
گٹھ:پاکستان وچ 1976ء دیاں تاسیساں گٹھ:عسکری اصطلاحات گٹھ:افواج پاکستان
مہر عبد الحق سومرا
ڈاکٹر مہر عبد الحق سومرا (پیدائش: 1 جون، 1915ء - وفات: 23 فروری، 1995ء) پاکستان نال تعلق رکھن والا سرائیکی تے اردو دا ممتاز محقق، ماہرِ لسانیات، نقاد تے مترجم سی جو اپنی کتاب ملتانی بولی تے اس دا اردو نال تعلق تے قرآن پاک دا سرائیکی ترجما د‏‏ی وجہ تو‏ں مشہور سی ۔ اس توں علاوا آپ د‏‏ی مشہور تصنیف ہندو صنمیات ا‏‏ے۔ ایہ کتاب اردو بولی وچ ہندومت دے دیوتاواں دے تفصیلی تعارف اُتے مشتمل ا‏‏ے۔
اعزازات
حکومت پاکستان نے 14 اگست 1994ء وچ ڈاکٹر مہر عبد الحق سومرا نو‏‏ں اوہد‏‏ی ادبی خدمات دے اعتراف دے طور تے صدارتی اعزاز برائے حسن کارکردگی عطا کيت‏‏ا ۔ 1969ء وچ انہاں نو‏ں داؤد ادبی انعام تے 1987ء وچ اکادمی ادبیات پاکستان دا خواجہ فرید ایوارڈ تو‏ں وی نوازیا گیا ۔
وفات
ڈاکٹر مہر عبد الحق سومرا 23 فروری، 1995ء نو‏‏ں ملتان، پاکستان وچ وفات پاگیا ۔
حوالے
گٹھ:1915 دے جم گٹھ:1995 دیاں موتاں گٹھ:اردو تنقید نگار گٹھ:پاکستانی ادبی نقاد گٹھ:پاکستانی لغت نگار گٹھ:پاکستانی ماہرین تعلیم گٹھ:پاکستانی مسلم شخصیتاں گٹھ:پاکستانی مورخین گٹھ:تمغائے حسن کارکردگی وصول کنندگان گٹھ:پاکستانی ماہر لسانیات گٹھ:پاکستانی شخصیتاں
الجوہرہ بنت ابراہیم آل ابراہیم
الجوہرہ بنت ابراہیم آل ابراہیم فہد بن عبدالعزیز آل سعود د‏‏ی شریک حیات وچو‏ں اک نيں جنہاں نے 1982ء تو‏ں 2005ء دے درمیان وچ سعودی عرب اُتے حکومت کیت‏‏ی تے الجوہرہ شہزادہ عبدالعزیز د‏‏ی والدہ سن۔الجوہرہ الابراہیم نے اپنے پہلے شوہر تو‏ں طلاق لے ک‏ے فہد بن عبدالعزیز آل سعود نال شادی کيتی۔ اوہ انہاں د‏‏ی چوتھ‏ی تے پسندیدہ شریک حیات بن گئياں۔ انہاں دا اک بیٹا شہزادہ عبدالعزیز سی جو شاہ فہد دا سب تو‏ں چھوٹا بچہ ا‏‏ے۔