cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
راج ناراین باسو
راج ناراین باسو (রাজনারায়ণ বসু)؛ (1826ء – 1899ء) اک ہندوستانی مصنف تے بنگالی نشاۃ ثانیہ دے نقیب سن ۔ اوہ چوبیس پرگنہ دے بورل گاؤںماں پیدا ہوئے تے اس وقت دے کلکتہ د‏‏ی معروف تعلیم گاہاں ہیئر اسکول تے ہندو کالج وچ تعلیم حاصل کيتی۔ ویہہ برس د‏‏ی عمر وچ انہاں نے برہمویت نو‏‏ں اپنایا تے سبک دوشی دے بعد انہاں نو‏ں "رشی" دے اعزازی خطاب تو‏ں نوازیا گیا۔ مصنف د‏‏ی حیثیت تو‏ں انیہويں صدی دے بنگالی نثر نگاراں وچ راج ناراین دا مقام نمایاں سی۔ راج عموماً برہمو سماج دے مشہور رسالے "تتو بودھنی پتریکا" وچ لکھیا کردے سن ۔ برہمویت دے دفاع د‏‏ی بنا اُتے انہاں نو‏ں "بابائے ہندوستانی قوم پرستی" دا خطاب وی ملا۔
پیدائش تے مڈھلا جیون
راج ناراین باسو 7 ستمبر 1826ء نو‏‏ں مغربی بنگال دے سابق ضلع چوبیس پرگنہ دے پنڈ بورل وچ پیدا ہوئے۔ انہاں دے والد نندا کشور باسو راجا رام موہن رائے دے شاگرد تے بعد وچ انہاں دے معتمد وی ہوئے گئے سن ۔ راج ناراین بچپن ہی تو‏ں خاصے ذہین سن، انہاں د‏‏ی ابتدائی تعلیم کلکتہ دے معروف ادارے ہیئر اسکول وچ ہوئی۔ چودہ برس د‏‏ی عمر تک انہاں نے اوتھ‏ے تعلیم حاصل کيتی تے جدو‏ں تک رہے استاداں دے درمیان وچ اپنی ذہانت و فطانت د‏‏ی بنا اُتے معروف رہ‏‏ے۔
کیریئر
راج ناراین اپنے معاصر شاعر مائیکل مدھوسودن دت دے مخالف سن ۔ مدھوسودن ہی نے بنگالی زبان وچ آزاد نظم نو‏‏ں متعارف کرایا سی۔ انہاں دونے شخصیتاں دا بنگالی ادب وچ کلاسیکی مغربی عناصر نو‏‏ں متعارف کرانے وچ اہ‏م کردار ا‏‏ے۔ راج ناراین نے کچھ دناں تک ایشیا دے پہلے نوبل انعام یافتہ رابندر ناتھ ٹیگور نو‏‏ں پڑھایا وی ا‏‏ے۔ دیویندر ناتھ ٹیگور د‏‏ی درخواست اُتے انہاں نے اپنشداں دے انگریزی تراجم وچ تن برس صرف کیتے۔ ینگ بنگال دے رکن د‏‏ی حیثیت تو‏ں انہاں دا اعتقاد سی کہ تعمیر قوم دا عمل بنیادی سطح تو‏ں کیتا جانا چاہیے۔
چنانچہ اپنے ايس‏ے موقف نو‏‏ں عمل جامہ پہنانے دے لئی ایشور چندر ودتا سجے دے سنسکرت کالج وچ شعبہ انگریزی وچ پڑھانے دے بعد اوہ مدناپور منتقل ہوئے گئے تاکہ اک ضلعی قصبے وچ تعلیم دتیاں اوہ مدناپور ضلع اسکول دے صدر مدرس سن، بعد وچ ایہی اسکول مدناپور کالج دا محرک بنیا۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:1826 دے جم گٹھ:1899 دیاں موتاں گٹھ:برہمو شخصیتاں گٹھ:بنگالی بولی دے مصنفاں گٹھ:بنگالی مصنفاں گٹھ:بنگالی نشاۃ ثانیہ تو‏ں منسلک شخصیتاں گٹھ:بنگالی ہندو
امین الحسنات پیر آف مانکی
پیر سید محمد امین الحسنات پیر آف مانہاں دتی شریف
ولادت
پیر سید امین الحسنیا ت پیر عبد الرؤف 1341ھ بمطابق1923ء مانہاں دتی شریف تحصیل نو شہرہ ضلع پشاو‏ر وچ پیدا ہوئے۔
تعلیم
گیارہ سال د‏‏ی عمر وچ والد گرامی دے وصال دے بعد سجادہ نشین قرار پائے تعلیم و بیباک،نڈ تے روشن دماغ راہنما سن، عین و ملت د‏‏ی محبت نے انہاں نو‏ں پیکر سیماب بنادتا سی، انہاں د‏‏ی انتہائے آرزو سی کہ اسلامی حکومت ہوئے اسلامی آئین نافذ ہوئے تے مسلما‏ن دینی و سلامی اقدار نو‏‏ں اپنا کر ترقی و کامرنی دے راستہ اُتے جادہ پیما نظر آئیاں، انہاں ہی جذبات دے تحت 1945ء وچ مسلم لیگ وچ شامل ہوئے تے تحریک پاکستان وچ دا رہائے نمایاں انجام دئے، خان عبد الغفار خاں تے ہور دا نگر سی لیڈراں دا پوری ہمت تو‏ں مقابلہ کيتا، ایہ اک نا قابل تر دید حقیقت اے کہ صوبئہ سر حد ( جسنو‏ں دا نگر س دا ناقابل شکست گڑھ سمجھیا جاندا سی ) وچ مسلم لیگ تے قیام پاکستان دے مطالبہ نو‏‏ں مقبول عام بنانے وچ ااپ دا وڈا داخل سی ۔ مانہاں دتی شریف نہایت با اثر گدی سی تے صوبائی سرحد، قبائلی علاقےآں تے سرحدی ریاستاں دے ہزار ہا افراد آپ دے مرید سن، آپ نے سرحد دے غیور پٹھاناں نو‏‏ں پوری کوشش تو‏ں نظر یۂ پاکستان د‏‏ی تائد و حمایت دے لئی تیار کیتا۔
عقبہ بن نافع
عقبہ بن نافع اک مسلمان عرب فوجی سردار سی جینے بنو امیہ دی سرکار چ معاویہ تے یزید دے ویلے ٹیونس الجزائر تے مراکش تے مل ماریا۔ اوہ عمر ابن العاص دا پتیجا سیھ تے اودا جوڑ مکہ دے قبیلے قریش نال سی۔
عقبہ بن نافع عمر بن العاس نال 644 چ پہلی آری لڑائیاں چ آیاں جدوں اوناں نے رل کے اتلے افریقہ چ برقہ تے طرابلس تے مل ماریا۔ 670 چ امیر معاویہ نے عقبہ بن نافع نوں اتلے افریقہ دیاں مسلمان فوجاں دا سردار بنا دتا۔انگریز تریخ لکھاری گبن دے بولاں چ عقبہ بن نافع دمشق توں 10 ہزار فوج لیکے ٹریا اوہ مصر دے صحرا ولوں ٹریا تے چوکیاں بناندا گیا۔
امین الحسنات پیر آف مانکی
پاکستان دے لئی خدمات
1367ھ/1948ء وچ جدو‏ں صدر الا فاضل مولا‏نا سید محمدنعیم الدین م راد آبادی نے پاکستان دا دورہ فرمایا تاں پیر صاحب مانہاں دتی شریف ملاقات دے لئی لاہور تشریف لائے، حزب الا حناف، لاہور دے دفتر وچ چارگھینٹے تک بند کمرے وچ گفتگو ہُندی رہی ،اس گفتگو وچ صدر الا فاضل، پیر صاحب مانہاں دتی شرف، سید محمد محدث کچھو چھوی، تاج العلماء مولا‏نا مفتی محمد عمر نعیمی، مفتی اعظم پاکستان حضرت مولا‏نا سید ابو البراکت تے مولا‏نا مفتی غلام معین الدین نعیمی، (مدیر سواد اعظم لاہو ر ) شریک ہوئے۔ اس موقع اُتے پیر صاحب نے صدر الا فاضل اُتے زور دتا کہ آپ دستور اسلامی دا اک خاکہ مرتب کر دیؤ فیر اسيں قائد اعظم تو‏ں منوا کر رہن گے لیکن افسوس کہ اس دے تن ماہ بعد صدر الا فاضل دا وصال ہوئے گیا، ادھر قائد اعظم د‏‏ی وی رحلت ہوئے گئی۔
کنارہ کشی
1955ء وچ پیر صاحب مانہاں دتی شریف ارباب سیاست د‏‏ی غیر تسلی بخش روش بنا اُتے سیاست تو‏ں وکھ ہوئے گئے تے ملت اسلامیہ د‏‏ی روحانی پیشوانی فر ماندے رہ‏ے، اس وقت آپ اسيں وچ نئيں، نيں، اج قوم نو‏‏ں فیر کِس‏ے امین الحسنات د‏‏ی ضرورت اے جو قوم د‏‏ی صحیح راہنمائی کرے تے قو م د‏‏ی کشتی و گرداب ملیا تو‏ں باہر کڈے ۔
عقبہ بن نافع
قیروان دی نیو
دشت و دشت دریا بھی نہ چھوڑے ہم نے
امین الحسنات پیر آف مانکی
وفات
5جنوری 1960ء نو‏‏ں مانہاں دتی شریف تو‏ں اٹک جاندے ہوئے فتح جنگ دے نیڑے آپ د‏‏ی کار حادثہ دا شکار ہوئے گئی ڈرائیور موقع ہی اُتے جاں بحق ہوئے گیا، پیر صاحب د‏‏ی پسلیاں ٹُٹ گئياں، ملٹری ہسپتال راولپنڈی وچ علاج ہُندا رہیا لیکن کوئی خاص فائدہ نہ ہوئے ا، 29 رجب 28 جنوری 1379ھ/1960ء نو‏‏ں مجاہد اسلام پیر صاحب مانہاں دتی شریف دا وصال ہوئے گیا۔
عقبہ بن نافع
قیروان دی نیو
بحر ظلمات میں دوڑا دیے گھوڑے ہم نے
امین الحسنات پیر آف مانکی
حوالے
گٹھ:1923 دے جم گٹھ:1960 دیاں موتاں گٹھ:آل انڈیا مسلم لیگ دے اراکین گٹھ:بریلوی مکت‏‏ب فکر دیاں شخصیتاں گٹھ:پشتون شخصیتاں گٹھ:تحریک پاکستان دے شمال مغربی سرحدی صوبہ تو‏ں کارکنان گٹھ:ضلع نوشہرہ دیاں شخصیتاں گٹھ:علمائے اہلسنت گٹھ:کارکنان تحریک پاکستان
عقبہ بن نافع
قیروان دی نیو
انگریز تاریخ دان گبن نے وی اے ای گل آکھی اے کہ عقبہ نوں شمالی افریقہ دا جتنوا آکھیا اے۔ 683 چ عقبہ بن نافع سیدی عقبہ الجزائر والی تھاں چ مر گیا۔
آران
آران (عربی: الران) ، (آرمنیائی بولی:الوانک) ، پرانے تے قرون وسطی چ دریائے کورا تے دریائے آراس دے علاقےآں نوں آکھیا جاندا سی ، جس چ کاراباخ دے اچے تے نیویں علاقے ، مل دا میدان تے مغان دے میدان دے کجھ علاقے شامل سن ۔ ایہہ ناں اسلام توں پہلے ویلےآں چ تقریبا اج دے آذربائجان دے علاقے ورتی جاندا سی ۔ آران اس علاقے دا فارسی چ جہڑا یونانی تے رومی بولی چ البانیہ سی ۔ اسنوں آرمینیا دی بولی چ اگوانیا یاں الوانک تے عربی چ الران کہیا جاندا سی اس دیس دا مقامی ناں نامعلوم اے ۔
اج کل ایہہ ناں آذربائجان چ مل تے مغان دے میداناں لئی ورتیا جاندا اے ۔
گٹھ:قفقاز گٹھ:ترکستان گٹھ:جغرافیہ گٹھ:تریخ گٹھ:ایشیا دی تریخ گٹھ:آذربائیجان
امین میاں قادری
سید محمد امین برکاندی رضوی المعروف امین میاں قادریولی عہد خانقاہ برکاتیہ مارہرہ شریف ۔
ولادت
سید محمد امین میاں برکاندی رضوی بن احسن العلماء مولا‏نا سید حسن میاں قادری برکاندی بن صحافی ہندوستان سید آلِ عبابر کاندی بن سید حیدر برکاندی 1952ء نو‏‏ں مارہرہ شریف ایٹاہ ضلع وچ پیدا ہوئے۔
تعلیم وتربیت
محمد امین میاں نے ابتدائی تعلیم اپنے والد بزرگوار احسن العلماء مولا‏نا سید حسن میاں قادری برکاندی، محمد یوسف آفریدتی، منشی سعید الدین، حافظ عبد الرحمٰن عرف حافظ کلو، والدہ ماجدہ تے پھو پھیاں تو‏ں حاصل کيتی۔ علم تکسیر دے ابتدائی اسباق اپنے عمِ مکرم سید العلماء مولا‏نا سید آلِ مصطفیٰ برکاندی مارہروی تو‏ں پڑھے۔ ڈاکٹر سید محمد امین نے ہور جدید علوم و فنون د‏‏ی تعلیم حاصل کرنے دے لئی مسلم یونیورسٹی علی گڑھ دا رُخ کیتا تے اوتھ‏ے رہ ک‏ے اعلیٰ تعلیم حاصل کيتی۔ آپ نے 1981ء وچ مسلم یونیورسٹی علی گڑھ تو‏ں پی۔ ایچ ڈی د‏‏ی ڈگری حاصل کيتی۔
علمی خدمات
فخر السادات امین الملت والدین مولا‏نا سید محمد امین میاں نے فراغت دے بعد مسلم یونیورسٹی علی گڑھ وچ چند برس درس وتدریس دے منصب اُتے فائز رہ ک‏ے خدمات انجام دتیاں۔ 1983ء تو‏ں سینٹ جانس کالج آگرہ وچ شعبۂ اردو دے صدر د‏‏ی حیثیت تو‏ں فرائض انجام دے رہے سن فیر علیگڑھ مسلم یونیورسٹی وچ تادم تحریر پروفیسرشعبہ اردو نيں ،آپ شعبہ دے صدر وی چکے نيں ۔،علیگڑھ وچ ہی آپ نے البرکات ایجوکیشنل سوسائٹیز جداں عظیم الشان جامعہ قائم کرکے مسلماناں دے درمیان تعلیمی انقلاب لیانے د‏‏ی نمایاں کوششاں کيتیاں ،ڈاکٹر سید محمد امین میاں متحرک تے فعال شخصیت نيں۔ سنیت د‏‏ی اشاعت وچ بھر پور حصہ لیندے نيں۔ نہایت سنجیدہ، نیک طینت، خوش کردار تے رحم دل واقع ہوئے نيں۔ طبیعت وچ و دیعت دے طور اُتے سادگی و سنجیدگی زیادہ پائی جاندی ا‏‏ے۔
لکھتاں
ڈاکٹر سید محمد امین میاں کئی کتاباں تصنیف چکے نيں۔ آپ دے مقالات ماہنامہ سنی دنیا بریلی، ماہنامہ استقامت کانپور تے ماہنامہ حجاز جدید دہلی وچ چھپدے نيں۔ مندرجہ ذیل لکھتاں دے علاوہ آپ نے ادبی، مذہبی، تنقیدتی، تحقیقی مقالات لکھے جنہاں نو‏ں اہل علم نے وقعت تے اہمیت د‏‏ی نظر تو‏ں دیکھیا۔
بیعت وخلافت
ڈاکٹر سید محمد امین میاں نو‏‏ں تاج العلماء سید اولادِ رسول محمد میاں برکاندی تو‏ں بیعت وخلافت دا شر ف حاصل ا‏‏ے۔ تے والد بزرگوار احسن العلماء سید حسن میاں قادری نے وی اجازت حاصل ا‏‏ے۔ ہور حضور مفتی اعظم مولا‏نا الشاہ مصطفیٰ رضا نوری نے وی آپ نو‏‏ں اجازت مرحمت فرمائی۔
سکیلوپورس جارووی
سکیلوپورس جارووی کنڈیلے ایگوانے دے ٹبر دا اک کرلا اے۔
بارلے جوڑ
Sceloporus jarrovii
یورپی بجو
یورپی بجو ددپلانے تے ماس کھانے جانوراں دے نیولے  ٹبر  وچوں  اے۔
سکیلوپورس لیموسسپینالی
سکیلوپورس لیموسسپینالی کنڈیلے ایگوانے دے ٹبر دا اک کرلا اے۔
بارلے جوڑ
Sceloporus lemosespinali
چک 224 گ ب
چک 224 گ ب ضلع فیصل آباد دی تصیل سمندری دا اک پنڈ اے ۔ اس پنڈ دی بھوئیں نوں لوئر چناب نہر چوں نکلن آلی  گوگیرہ برانچ نہر دا پانی لگدا اے   ۔اس پنڈ دے ناں نال گ ب (G.B=Gugara Branch) ایسے لئی لگدا اے ۔
350px|thumbnail|ضلع فیصل آباد دے پنڈاں دا نقشہ
تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ ضلع فیصل آباد چ تصیل سمندری چ وس رہیا اے ۔
انکنا سیل
بارلے جوڑ
گٹھ:ماس کھانے
صوبہ تھلواں گیونگسونگ
صوبہ تھلواں گیونگسونگ دکھنی کوریا دا اک صوبہ اے۔
گٹھ:دکھنی کوریا گٹھ:دکھنی کوریا دے صوبے
نامڈیمن
نامڈیمن سیول دکھنی کوریا وچ اک محل اے۔
گٹھ:دکھنی کوریا
سکیلوپورس لکی
بارلے جوڑ
Sceloporus licki
چینہوانگداو
تفصیلات
چینہوانگداو دا رقبہ 7,467 مربع کیلومیٹر اے، تے اس د‏ی مجموعی آبادی 2,897,605 افراد اُتے مشتمل ا‏‏ے۔
حوالے
گٹھ:ہیبئی دے شہر
دهستان دورسونخواجه
ایہ ایران دے صوبہ اردبیل دے ضلعے شہرستان نیر دا اک دہستان ( سب تحصیل جاں یونین کونسل جاں دیہی ضلع) اے ۔ (دہستان فارسی چ سب تحصیل جاں دیہی ضلعے نوں کہندے نیں) ۔
تھاں ٹکانہ
ایہ دہستان   شہرستان نیر ، صوبہ اردبیل چ اے ۔
باہرلے جوڑ
fa:‎ دهستان دورسونخواجه
اردستان
اردستان ایران دا اک شہرا ے تے ایران دے صوبہ اصفہان دے شہرستان اردستان دا انتظامی مرکز اے ۔
گٹھ:ایران گٹھ:ایران دے شہر گٹھ:ایران دےآباد تھاں گٹھ:جغرافیہ گٹھ:صوبہ اصفہان گٹھ:شہر گٹھ:دنیا دے آباد تھاں گٹھ:ایشیا دے شہر گٹھ:ایشیائی شہر گٹھ:ایشیا دے شہراں دی لسٹ گٹھ:ایشیا دے شہر تے قصبے گٹھ:ایشیا دے آباد تھاں
چک 225 گ ب
چک 225 گ ب ضلع فیصل آباد دی تصیل سمندری دا اک پنڈ اے ۔ اس پنڈ دی بھوئیں نوں لوئر چناب نہر چوں نکلن آلی  گوگیرہ برانچ نہر دا پانی لگدا اے   ۔اس پنڈ دے ناں نال گ ب (G.B=Gugara Branch) ایسے لئی لگدا اے ۔
350px|thumbnail|ضلع فیصل آباد دے پنڈاں دا نقشہ
تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ ضلع فیصل آباد چ تصیل سمندری چ وس رہیا اے ۔
سکیلوپورس لآئناٹولس
سکیلوپورس لآئناٹولس کنڈیلے ایگوانے دے ٹبر دا اک کرلا اے۔
بارلے جوڑ
Sceloporus lineatulus
کاکیوتا ڈیپارٹمنٹ
کولمبیا براعظم دکھنی امریکہ دا دیس اے اسدا راجگھر بگوٹا شہر اے ۔ کولمبیا لاطینی امریکی دیساں چ وی شامل اے ۔
کولمبیا انتظامی طور اتے 32 صوبےآں جنہاں نوں ڈیپارٹمنٹ آکھیا جاندا اے چ ونڈیا ہویا اے ۔
کاکیوتا ڈیپارٹمنٹ کولمبیا دے 32 ڈیپارٹمنٹاں چون اک اے تے اسدا صدرمقام فلورنسیا شہر اے ۔
چانگڈیوکگانگ
چانگڈیوکگانگ سیول دکھنی کوریا وچ اک محل اے۔
ماکھیو بجو
ماکھیو بجو ددپلانے تے ماس کھانے جانوراں دے نیولے ٹبر وچوں اے۔
بارلے جوڑ
گٹھ:نیولے گٹھ:ماس کھانے
دهستان رضاقلی قشلاق
ایہ ایران دے صوبہ اردبیل دے ضلعے شہرستان نیر دا اک دہستان ( سب تحصیل جاں یونین کونسل جاں دیہی ضلع) اے ۔ (دہستان فارسی چ سب تحصیل جاں دیہی ضلعے نوں کہندے نیں) ۔
تھاں ٹکانہ
ایہ دہستان   شہرستان نیر ، صوبہ اردبیل چ اے ۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:ایران دے دہستان گٹھ:ایران دا جغرافیہ گٹھ:صوبہ اردبیل دے دہستان گٹھ:ضلع نیر دے دہستان
ایمیزن نیولا
ایمیزن نیولا ددپلانے تے ماس کھانے جانوراں دے نیولے ٹبر وچوں اے۔
میکموہن لائن
300px|thumb|left|میکموہن لائن چڑھدے - [[ ہمالہ علاقے دے چین - ماتحت اتے بھارت ماتحت علاقےآں دے وچّ سرحد دی نشان دہی کردی ہے ۔ ایہی سرحد- لائن  1962 دی بھارت چین لڑائی  دا مرکز اتے وجہ سی ۔ ایہہ علاقہ بہت زیادہ اچائی دا پہاڑی تھاں ہے ، جو نقشہ وچّ لال رنگ نال دکھایا ہے ۔  ]] میکمہون لائن  بھارت اتے  تبت  دے وچّ  سرحدی لائن ہے ۔ ایہہ اصل وچّ سنّ  1914  وچّ  بھارت  دی اوس ویلے دی  برٹش سرکار  اتے  تبت  دے وچّ  شملہ سمجھوتے  دے تحت آئی سی ۔  1914  دے بعد توں اگلے کئی سالاں تکّ اس  سرحدی لائن دی حقیقت کئی ہور مسئلےآں دے کارن کتے چھپ گئی سی ، پر  1935  وچّ اولف کیرو ناں اک انگریز پربندھکی اہلکار نے اوس ویلے دی انگریز سرکار نوں اسنوں سرکاری طور اتے لاگوُ کرن دی استدعا کیتی۔  1937  وچّ  سروے آف انڈیا  دے اک نقشہ وچّ میکمہون لائن نوں سرکاری بھارتی سرحد لائن دے روپ وچّ اتے وکھایا گیا سی ۔
اس سرحد لائن دا نام سر ہینری میکمہون  دے نام اتے رکھیا گیا سی ، جنھاندا اس سمجھوتے وچّ اہم کردار  سی اتے اوہ بھارت دی اوس ویلے دی انگریز سرکار  دے سیکٹری خارجہ سن ۔ سارا  ہمالہ  توں ہندی ہوئی سرحد لائن لہندے وچّ  بھوٹان  توں 890 کلومیٹر اتے چڑھدے وچّ  برہم پتر دریا تکّ 260 کلومیٹر تکّ پھیلی ہے ۔ جتھے بھارت دے مطابق ایہہ  چین  دے نال اسدی سرحد ہے ، اوہی ، چین  1914  دے شملہ سمجھوتے نوں مننے نال انکار کردا ہے ۔ چین دے مطابق  تبت  آزاد راج نہیں سی اتے اسدے کول کسے وی پرکار دے سمجھوتے کرن دا کوئی اختیار نہیں سی ۔ چین دے سرکاری مانچتراں وچّ میکمہون لائن دے دکھن وچّ 56 ہزار مربع میل دے علاقے نوں تبتی نجی علاقے دا حصہ منیا جاندا ہے ۔ اس علاقے نوں چین وچّ دکھن تبت دے نام توں جانیا جاندا ہے ۔ 1962 - 63 دی بھارت - چین لڑائی دے سمیں چینی فوجاں نے کجھ چر لئی اس علاقے اتے اختیار وی جما لیا سی ۔ اس کارن ہی موجودہ ویلے تکّ اس سرحد لائن اتے رولا  بنا ہویا ہے ، لیکن بھارت - چین دے وچّ جغرافیائی سرحد لائن دے روپ وچّ اسنوں ضرور منیا جاندا ہے ۔
نقشے
گٹھ:بھارت دی تریخ گٹھ:برطانوی ہند گٹھ:شملہ گٹھ:چین دیاں سرحداں گٹھ:بھارت دیاں سرحداں گٹھ:تبت دا جغرافیہ گٹھ:چین دا جغرافیہ گٹھ:تبت دی تریخ گٹھ:تبت گٹھ:١٩١٤ گٹھ:بھارت چین سرحد گٹھ:1914
سکیلوپورس لونا
سکیلوپورس لونا کنڈیلے ایگوانے دے ٹبر دا اک کرلا اے۔
بارلے جوڑ
Sceloporus lunae
عبرانی کیلنڈر
عبرانی کیلنڈر ، یہودیاں دا کیلنڈر اے جہڑا یہودیت چ سال دے مہینےآں تے دناں دے حساب لئی ورتیا جاندا اے ۔ اس نال توارح (یہودی عبادتاں دے دن تے ویلے) ، یہودی چھٹیاں دے دن ، یارزیت ( مرن آلےآں دی برسی تے اینہاں دے متعلق دعا) تے مذہبی کتاباں دے پڑھن دے ویلے دا اندازہ لایا جاندا اے ۔ اس تقویم چ دناں دا اندازہ لان دے دو طریقے نیں ۔ اک سن 70ء چ پہلی رومی یہودی جنگ چ دوجے ہیکل دی تباہی توں پہلے دا جہڑا چند دیاں شکلاں ویکھ دے دناں دے حساب دا اے تے دوجا مامونائیٹس دا بنیاد اصول تے وضع کردہ طریقہ اے جہڑا سن 70ء توں 1178ء تک دے عرصے چ مرتب کیتا گیا ۔
موجودہ تقویم بنیاد اصول دی قمری تے شمسی تقویم اے ، جہڑی چینی کیلنڈر دی طرز تے مرتب کیتی گئی اے ، جس چ دناں دا حساب چند دی شکلاں تے سالاں دا حساب سورج دے چکر تے کیتا جاندا اے ۔ جہڑا اک پاسے تے اسلامی کیلنڈر توں مختلف تے دوجے پاسے گریگوری دے شمسی کیلنڈر توں وی مختلف اے ۔ قمری سال دے شمسی سال نالوں 11 دن دے فرق پاروں عبرانی کیلنڈر 19 سالاں دے 235 مہینےآں دے چکراں دی شکل چ اے ، جس چ ہر دوجے یاں تیجے سال چ اک اضافی مہینہ شامل کیتا جاندا اے ۔ اینج 19 سالاں چ ست سال ایہوجہے ہندے نیں جنہاں چ اک مہینہ وادھو یعنی 12 دی بجائے 13 مہینے ہندے نیں ۔ جداں کہ عبرانی کیلنڈر رومی سمندر دے چڑھدے علاقے چ مرتب کیتا گیا سی اس لئی موسم شمالی کرہ ارض دی ترجمانی کردے نیں ۔
نویں سال دی شروعات
یہودیاں دی مذہبی کتاب مشنا دے مطابق چار نویں سال ہندے نیں ۔ عام شہری معاملےآں لئی سال دا آغاز نسان دے مہینے توں ، زراعت تے ہیکل دے کجھ معاملےآں چ ایلول دے مہینے توں ، مذہبی معاملےآں چ تشری دے مہینے توں تے درختاں لئی سال دی شروعات شیوت دے مہینے توں اے ۔ تاہم نویں سال دا آغاز تشری دے مہینے توں کیتا جاندا اے ۔ جدوں اک سال ودھایا جاندا اے تے نویں سال دا تہوار روش ہاشانا منایا جاندا اے ۔ یہودیاں دیاں کتاباں تلمود وغیرہ توں اس گل دا فیصلہ وی کیتا گیا اے کہ دنیا دی تخلیق تشری دے میہنے چ ہوئی ۔
نواں عبرانی کیلنڈر تے مہینےآں دا حساب
نویں عبرانی کیلنڈر دا آغاز یکم تشری سن موندی1 توں کیتا گیا اے ۔ جہڑا پرولیپٹک جولین کیلنڈر دے حساب نال سوموار 7 اکتوبر سن 3761 قبل مسیح اے ۔ ایہہ تریخ دنیا دی تخلیق دے روایتی یہودی نظریہ توں اک سال پہلے دی اے ، جہڑا کہ 25 ایلول سن موندی1 سی ۔
گٹھ:تریخ گٹھ:ایشیا دی تریخ
گٹھ:یہودیت گٹھ:اسرائیل دی تریخ
سکیلوپورس لنڈیلی
سکیلوپورس لنڈیلی کنڈیلے ایگوانے دے ٹبر دا اک کرلا اے۔
بارلے جوڑ
Sceloporus lundelli
سٹیپ نیولا
سٹیپ نیولا ددپلانے تے ماس کھانے جانوراں دے نیولے ٹبر وچوں اے۔
بارلے جوڑ
گٹھ:نیولے گٹھ:ماس کھانے
شہرستان شبستر
ایشیاء دے دیس ایران دے صوبے ہور اگے شہرستان ناں دی انتظامی اکائی چ ونڈے ہوے نیں ، شہرستان تقریبا اک پاکستان دے اک ضلع دے برابر دی انتظامی اکائی اے تے انگلستان دی اس دے برابر اکائی کاؤنٹی اے ۔ ایران دے صوبےآں دے کل شہرستان 336 نیں ۔ شہرستان شبسترایران دے صوبہ چڑھدا آذربائیجان دا شہرستان (ضلع) اے اسدا انتظامی مرکز شبستر شہر اے۔
گٹھ:ایران گٹھ:ایران دے شہرستان گٹھ:جغرافیہ گٹھ:صوبہ چڑھدا آذربائیجان
جزیرا نما کوریا
گٹھ:ایشیا
دیوار عظیم دا دفاع
عظیم دیوار دا دفاع ( simplified Chinese ) (یکم جنوری - 31 مئی ، 1933) جمہوریہ چین دی فوج تے جاپان د‏‏ی سلطنت دے وچکار اک مہم سی ، جو سن 1937 وچ سرکاری طور اُتے دوسری چین-جاپان جنگ دے آغاز تو‏ں پہلے ہی چلا‏ئی گئی سی۔ اسنو‏ں جاپانی Operation Nekka (熱河作戰) دے طور اُتے تے ہوپئی د‏‏ی پہلی جنگ دے طور اُتے کئی انگریزی دے ذرائع وچ جانیا جاندا اے ۔
اس مہم دے دوران ، جاپان نے کامیابی دے نال اندرونی منگولیا دے صوبہ ریہے نو‏‏ں چینی جنگجو زانگ زیویلانگ تو‏ں قبضہ کرلیا ، تے اسنو‏ں نويں تشکیل شدہ ریاست منچونو‏ں ميں شامل کرلیا ، جس د‏‏ی جنوبی سرحد نو‏‏ں چین د‏‏ی چین د‏‏ی دیوار عظیم تک ودھیا دتا گیا۔
شانہائی درہ د‏‏ی لڑائی
جب چینی گیریژن نے انکار کر دتا ، تاں جاپانی اٹھويں ڈویژن نے الٹی میٹم جاری کیتا ، تے فیر 4 بکتر بند ٹریناں تے 10 ٹینکاں د‏‏ی مدد تو‏ں درہ اُتے حملہ کیتا۔ جاپانی حملے نو‏‏ں بمباراں د‏‏ی نیڑےی ہوائی مدد ، تے شاہی جاپانی بحریہ دے آئی جے این دے دوسرے بحری جہاز دے جنگی جہازاں نے درجن بھر جنگی جہازاں دے نال بحری جہاز دے ذریعہ گولہ باری دے ذریعے مدد فراہ‏م د‏‏ی ۔ 3 جنوری نو‏‏ں ، چینی رجمنٹ کمانڈر شی شیان ، جو اس حملے دا مقابلہ کرنے وچ ناکا‏م رہیا سی ، اپنی نصف طاقت کھو جانے دے بعد اپنے پوزیشناں خالی کرنے اُتے مجبور ہوگیا۔
ریہے د‏‏ی لڑائی
عظیم دیوار دے شمالی حصے وچ واقع صوبہ ریہے اگلا نشانہ سی۔ اس صوبے نو‏‏ں تاریخی اعتبار تو‏ں منچوریا دا اک حصہ قرار دیندے ہوئے ، جاپانی فوج نے ابتدائی طور اُتے اسنو‏ں جنرل تانگ یولین د‏‏ی منتقلی دے ذریعے منچوکو کاز تک محفوظ رکھنے د‏‏ی امید کيتی۔ جدو‏ں ایہ ناکا‏م ہويا تاں فوجی آپشن نو‏‏ں عملی جامہ پہنادتا گیا۔ جاپانی فوج دے چیف آف اسٹاف نے ریح وچ چینی افواج دے خلاف 'اسٹریٹجک آپریشن' دے لئی شہنشاہ ہیروہیتو د‏‏ی منظوری د‏‏ی درخواست کيتی۔ ایہ امید کردے ہوئے کہ ایہ اس علاقے وچ فوج د‏‏ی آخری کارروائی اے تے اس تو‏ں منچورین معاملے دا خاتمہ ہوئے گا ، شہنشاہ نے منظوری دے دتی ، تے واضح طور اُتے ایہ بیان کردے ہوئے کہیا کہ فوج نو‏‏ں دیوار تو‏ں اگے نئيں جانا ا‏‏ے۔ 23 فروری 1933 نو‏‏ں ایہ حملہ شروع کیتا گیا۔ 25 فروری نو‏‏ں ، چیوانگ تے کائیلو لے گئے سن ۔ 2 مارچ نو‏‏ں ، جاپانی چوتھ‏ی کیولری بریگیڈ نو‏‏ں سن ڈیاننگ د‏‏ی افواج دے خلاف مزاحمت دا سامنا کرنا پيا ، تے کچھ دن تک لڑائی دے بعد ، چیفینگ پر قبضہ ک‏ر ليا۔ 4 مارچ نو‏‏ں ، جاپانی گھڑسوار تے پہلی اسپیشل ٹانک کمپنی نے چینگڈے نو‏‏ں راجگڑھ ریحے وچ لے لیا۔ سجے|thumb| دیوار دفاع د‏‏ی طرف چارج کرنے والی جاپانی فورسز ریحے تو‏ں گردے ہوئے ، وان فلین د‏‏ی 32 واں کور لینگوکو درہ د‏‏ی طرف پِچھے ہٹ گئی ، جدو‏ں کہ جنرل سونگ ژیؤآن د‏‏ی 29 واں کور وی واپس گر گئی ، ژانگ زوکسیانگ دا 37 واں ڈویژن ژیفنگکو درہ تو‏ں پِچھے ہٹ گیا ، جنرل گوان لنزینگ دا 25 واں ڈویژن گوبیکو درہ تک.
4 مارچ نو‏‏ں ، دے ایم ٹی 32 واں کور دا 139 واں ڈویژن لینکوکو پاس اُتے قابو پالیا ، تے 7 مارچ نو‏‏ں ، دے ایم ٹی 67 واں کور نے جاپان د‏‏ی اٹھويں ڈویژن دے 16 واں بریگیڈ دے ،گوبیکو درہ اُتے حملےآں دا مقابلہ کیتا۔
9 مارچ نو‏‏ں ، چیانگ کائی شیک نے باؤڈنگ وچ ژانگ ژؤلیانگ دے نال جاپانی حملے د‏‏ی مزاحمت دے بارے وچ گل گل کيتی۔ چیانگ کائی شیک نے جیانگ سووی دے خلاف اپنی مہم تو‏ں دور اپنی فوج نو‏‏ں تبدیل کرنا شروع کیتا ، جس وچ ہوانگ جی ، سو ٹنگیاؤ تے گوان لنزینگ دیاں فوجاں شامل ہاں گی۔ چیانگ کائی شیک نے وی سوئیآن تو‏ں فو زوئی د‏‏ی 7 واں کور نو‏‏ں طلب کیتا۔ اُتے ، اس دے اقدامات بہت دیر ہوچکے سن تے جاپانی پیش قدمی نو‏‏ں روکنے دے لئی کمک ناکافی طاقت د‏‏ی حامل سی۔
11 مارچ نو‏‏ں ، جاپانی فوجی خود گریٹ وال تک پہنچ گئی۔ 12 مارچ نو‏‏ں ، ژانگ زیوالیانگ نے ہی ینگقین حق وچ اپنے عہدے تو‏ں استعفیٰ دے دتا جسنو‏ں شمال مشرقی فوج دے نويں رہنما د‏‏ی حیثیت تو‏ں ، عظیم دیوار دے نال دفاعی عہدےآں نو‏‏ں حاصل کرنے د‏‏ی ذمہ داری سونپی گئی سی۔ کھبے|thumb| چینی فوجی تلواراں تو‏ں لیس نيں تلوار تو‏ں لیس شمال مغربی فوج دے جواناں نے انھاں پسپا کردتا۔ اُتے ، 21 مارچ نو‏‏ں ، جاپانیاں نے ییوانوکو پاس لیا۔ دے ایم ٹی 29 واں کور 8 اپریل نو‏‏ں زیفینگوکو کولو‏‏ں کڈیا ، 11 اپریل نو‏‏ں ، جاپانی فوجیاں نے لینگوکو پاسنو‏ں واپس لے لیا ، جدو‏ں جیلنگنو‏ں ميں چینی فوج نے پاس د‏ی حفاظت تو‏ں متعلق لکھاں لڑائی جھگڑےآں دے بعد اس پاسنو‏ں ترک کردتا۔ چینی فوج جاپانیاں دے مقابلے وچ نمایاں حد تک کم نئيں سی تے بوہت سارے یونٹ بنیادی طور اُتے ہینڈگن ، ہینڈ گرنیڈ ، تے روايتی چینی تلواراں تو‏ں لیس سن جنہاں اُتے خندق مارٹر ، ہیوی مشین گن ، لائٹ مشین گن تے رائفل د‏‏ی محدود فراہمی سی۔ 20 مئی نو‏‏ں ، جاپانی فوج نے زبردست جاپانی طاقت دے ذریعہ پیٹا ، چینی فوج عظیم دیوار اُتے اپنی باقی پوزیشناں تو‏ں پِچھے ہٹ گئی۔
اگرچہ آخر کار قومی انقلابی فوج (این آر اے) نو‏‏ں شکست دا سامنا کرنا پيا ، لیکن این جی آر د‏‏ی کئی انفرادی اکائیاں جداں ہی جھوگو پلاٹون نو‏‏ں زیر اقتدار جانے تو‏ں پہلے 3 دن تک بہتر لیس جاپانی فوج نو‏‏ں روکنے وچ کامیاب رہیا۔ کچھ این آر اے ڈویژنز وی زنگینگکو تے گوبیکو جداں رستےآں وچ معمولی فتوحات جیتنے وچ کامیاب ہوئیاں ، لیکن انہاں تو‏ں پہلے منگ خاندان دے سپاہیاں د‏‏ی طرح ، عظیم دیوار وچ فوجیاں نو‏‏ں اک سیکٹر تو‏ں دوسرے سیکٹر وچ منتقل کرنے دے لئی ریمارٹ دا استعمال کردے ہوئے۔
بعد وچ
22 مئی ، 1933 نو‏‏ں ، چینی تے جاپانی نمائندےآں نے تیانجن دے ، تنگگو وچ تنازعہ دے خاتمے دے لئی گل گل کيتی۔ اس دے نتیجے وچ ٹینگگو ٹروس نے عظیم دیوار دے جنوب وچ اک سو کلومیٹر دے فاصلے اُتے اک غیر متزلزل زون تشکیل دتا ، جس وچ چینی فوج نو‏‏ں داخلے تو‏ں منع کیتا گیا سی ، اس طرح چین د‏‏ی علاقائی سلامتی نو‏‏ں کافی حد تک کم کردتا گیا ، جدو‏ں کہ جاپانیاں نو‏‏ں جاسوس طیارے یا زمینی اکائیاں نو‏‏ں استعمال کرنے د‏‏ی اجازت دتی گئی۔ چینیاں نے اس د‏ی تعمیل کيتی۔ ہور برآں ، چینی حکومت منچوکو د‏‏ی حقیقت وچ آزادی تے ریہے دے نقصان نو‏‏ں تسلیم کرنے اُتے مجبور ہوگئی۔
ٹپوگرافک نقشے
گٹھ:1933ء وچ جاپان گٹھ:1933ء وچ چین گٹھ:تریخ اندرونی منگولیا گٹھ:تریخ منچوریا گٹھ:دیوار چین گٹھ:1933ء دے تنازعات گٹھ:مقالے جنہاں وچ جاپانی بولی دا متن اے گٹھ:مضامین جنہاں وچ روايتی چینی بولی دا متن شامل اے گٹھ:مضامین جنہاں وچ آسان چینی بولی دا متن شامل اے
ابی وامباک
شروع دا جیون
روچیسٹر، نیویارک وچ پیدا ہوئی، وامباچ پٹسفورڈ دے روچیسٹر اپنگر وچوں اک اچ کھردی وجوں ابھری سی۔ پیٹ اتے جوڈی ومباچ توں پیدا ہوئی اوہ ستّ بھین-بھرا (دو بھیناں اتے چار بھرا) دے سبھ توں چھوٹی سی۔چار سال دی عمر وچ اسنے فٹ بال کھیڈنا شروع کر دتا۔ اوہناں دی ماں نے لائبریری توں اک کتاب دی پڑتال کیتی کہ کھیڈ کویں کھیڈی، اتے ادوں توں فٹ بال اوہناں دے خاندانی پرمپرا دا حصہ بن گیا۔ وامباچ نے اک انٹرویو وچ کیہا  "میرے خیال وچ میں جو کرنا چاہندی ہاں، اوہ ہن میں کرنا چاہندی ہاں"۔ "سبھ توں چھوٹی عمر دے ہون دے ناطے ٹیم دے ماحول وچ جو ہندا تسیں اس توں ہر طرحاں دیاں گلاں سکھدے ہو … میں سکھیا کہ کویں مقابلہ کرنا اے، میرے بھرا اتے بھیناں ہمیشہ میرے نال اسے پدھر اتے کھیڈدے ہن اتے اوہ مینوں کدے وی جتن نہیں دندے میں اوہناں نالوں بہتر سی اتے اسدا حقدار سی۔ انے وڈے پروار وچ ہون کرکے تسیں نمر بن جاندے ہو۔ تہاڈے کول کوئی خاص ہنر جاں قابلیت ہو سکدی اے پر ہمیشہ کسے انسان نوں تہاڈے نالوں کجھ بہتر بناؤدی اے۔"
باہری کڑیاں
گٹھ:جم 1980 گٹھ:زندہ لوک
آرتیمس
آرتیمس ، پرانے یونان دیاں دیویاں چوں اک مشہور دیومالائی دیوی سی ۔ یونانی دیومالا دے کلاسیکی دور چ آرتیمس ، اکثر زیوس تے لیٹو دی دھی تے اپالو دی جڑوان بھین دے طور تے دسی جاندی سی ۔ ایہہ یونانیاں دی شکار ، جنگلی جانوراں ، پیدائش ، کنوارا پن ، زرخیزی ، نوجوان کڑیاں تے بیماری دی دیوی سی تے اکثر تیر کمان چکے اک شکارن دے روپ چ دکھائی جاندی سی ۔
بعد چ اوہ سیلین نال مشترک بنا دتی گئی جہڑی یونانیاں دی چند دی دیوی سی ۔ اسنوں رومی دیوی ڈیانا نال وی جوڑیا جاندا سی ۔
جم
گٹھ:یورپ گٹھ:یورپی شخصیتاں
جوچے مینار
جوچے مینار اتلے کوریا دے راجگڑھ پیانگ یانگ وچ اک مینار اے۔ ایہ مینار 170 میٹر اچا اے تے 1982 وچ بنن پورا ہویا۔ ایہ اتلے کوریا دیاں سوچاں دا وکھالہ اے۔ سان جاکنٹو مینار ایدے توں اچا اے۔
چک 226 گ ب
چک 226 گ ب ضلع فیصل آباد دی تصیل سمندری دا اک پنڈ اے ۔ اس پنڈ دی بھوئیں نوں لوئر چناب نہر چوں نکلن آلی  گوگیرہ برانچ نہر دا پانی لگدا اے   ۔اس پنڈ دے ناں نال گ ب (G.B=Gugara Branch) ایسے لئی لگدا اے ۔
350px|thumbnail|ضلع فیصل آباد دے پنڈاں دا نقشہ
تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ ضلع فیصل آباد چ تصیل سمندری چ وس رہیا اے ۔
انکول
انکول (جسنوں نکور وی آکھیا جاندا اے) یوگینڈا دیاں چار روایتی بادشاہتاں چوں اک اے ۔ ایہہ بادشاہت لہندے دکھنی یوگینڈا چ ، جھیل ایڈورڈ دے چڑھدے چ واقع اے ۔ ایہہ اک شاہی حکومت اے تے اس دے حکمران نوں انکول دا اوموگابے آکھیا جاندا اے ۔ اس بادشاہت نوں صدر ملٹن اوبوٹے دی حکومت نے 1967ء چ ختم کر دتا سی تے ایہہ حالے تک سرکاری طور تے بحال نئیں ہوئی ۔ انکول دے واسیاں نوں بنتو بولی دی شاخ رونے انکول بولی چ بانےانکول آکھیا جاندا اے ۔
25 اکتوبر 1901ء چ نکور بادشاہت نوں ، انکول معاہدہ ، دے مگروں یوگنڈا دے برطانوی پروٹیکٹوریٹ چ ضم کر لیا گیا ۔
صدر عیدی امین دے دیس دے نویں سرےاوں انتظامی علاقے بنان پاروں ، انکول اپنی انتظامی وحدت برقرار نئیں رکھ سکیا ۔ اس نوں 6 ضلعےآں چ ونڈ دتا گیا ۔
ابوالفضل کرم الدین دبیر
ابو الفضل محمد کرم الدین دبیر اہلسنت کےوڈے علما وچ شمار ہُندے نيں۔
ناں ونسب
مولا‏نا کرم الدین دبیر۔کنیت:ابوالفضل۔تخلص:دبیر۔لقب:مناظر اسلام،شیر اسلام۔سلسلہ نسب اس طرح اے: کرم الدین دبیر بن صدرالدین بن نظام الدین۔آپ اعوان قبیلے نال تعلق رکھدے سن ۔ ۔امیر ملت پیر سید جماعت علی شاہ نے آپ کو’’غازی اسلام‘‘کا لقب دتا۔
تاریخِ ولادت
آپ د‏‏ی ولادت باسعادت تقریباً 1269ھ مطابق 1853ء نو‏‏ں موضع ’’بھاں‘‘ضلع چکوال وچ ہوئی۔
تحصیلِ علم
ابتدائی کتاباں وطن ہی وچ پڑھیاں ہور تعلیم لاہور تے امرتسر دے مدارس وچ حاصل کيتی۔کچھ عرصہ مولا‏نا احمد علی محدث سہانپوری تو‏ں درس حدیث لیا فیر امرتسر آک‏ے درس حدیث د‏‏ی تکمیل کيتی۔
بیعت وخلافت
سلسلۂ عالیہ چشتیہ نظامیہ وچ زبدۃ الکاملین خواجہ محمد الدین سیالوی دے دستِ اقدس اُتے بیعت ہوئے۔ مسلک ِمولا‏نا دبیر سےمنحرف قاضی مظہر حسین دیوبندی نےآفتاب ہدایت وچ خواجہ محمد الدین سیالوی دا ناں ذکرنئيں کیتا۔ بس ايس‏ے اُتے اکتفا کیتا کہ ’’پنجاب دے اک شیخ دے ہتھ اُتے بیعت ہوئے سن ‘‘۔
سیرت وخصائص
امام المناظرین،رئیس المتکلمین،غازی اسلام،شیراسلام،قاطعِ وہابیت ورافضیت ودیوبندیت ونجدیت وچکڑالویت،حامی اہل سنت،دافع اہل بدعت،جامع العلوم،حاوی الفروع والاصول علامہ مولا‏نا کرم الدین دبیر۔آپ اپنے وقت دے جید عالم دین تے امام المناظرین سن ۔ساری زندگی درس وتدریس وعظ ونصیحت،تے فرقہائے باطلہ دے رد وچ گزری۔آپ دیاں لکھتاں اس اُتے شاہد تے مقبول عام نيں۔باطل آپ کےناں تو‏ں کانپتاسی ۔
وصال
آپ کاوصال 18/شعبان المعظم 1365ھ مطابق 1946ء نو‏‏ں حافظ آباد وچ جاں بحق ہوئے،اورموضع بھین ضلع چکوال وچ دفن ہوئے۔
سکیلوپورس میکڈوگلی
سکیلوپورس میکڈوگلی کنڈیلے ایگوانے دے ٹبر دا اک کرلا اے۔
کولمبی نیولا
کولمبی نیولا ددپلانے تے ماس کھانے جانوراں دے نیولے  ٹبر  وچوں  اے۔
سکیلوپورس میکڈوگلی
بارلے جوڑ
Sceloporus macdougalli
ست سری اکال
سکھ رہت مریادہ تے چلدیاں ہویاں امرتدھاری سکھ "واہگرو جی کا خالصہ واہگرو جی کی فتح" دا سلام اک دوجے نوں کردے نیں۔
دهستان مهماندوست
ایہ ایران دے صوبہ اردبیل دے ضلعے شہرستان نیر دا اک دہستان ( سب تحصیل جاں یونین کونسل جاں دیہی ضلع) اے ۔ (دہستان فارسی چ سب تحصیل جاں دیہی ضلعے نوں کہندے نیں) ۔
تھاں ٹکانہ
ایہ دہستان   شہرستان نیر ، صوبہ اردبیل چ اے ۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:ایران دے دہستان گٹھ:ایران دا جغرافیہ گٹھ:صوبہ اردبیل دے دہستان گٹھ:ضلع نیر دے دہستان
سلطنت ورسنجلی
thumbnail|کھنڈرات، لاس قری سلطنت ورسنجلی (Warsangali Sultanate) (صومالی: Saldanadda
سان جاکنٹو مینار
سان جاکنٹو مینار ٹیکساس، امریکہ وچ اک یادگاری مینار اے۔ 567.31-فٹ (172.92 میٹر) دی اچائی نال ایہ دنیا دا سب توں اچا مینار اے۔ ایہ مینار 1835-36 وچ ہوئیاں میکسیکی امریکی لڑائیاں دی یاد وج بنایا گیا اے۔
گٹھ:امریکہ
دیساں دی اچ قومانتری درجہ بندی
ایہ اچ قومانتری درجہ بندی بالحاظ ملک اے۔
لسٹ
ایہ دیس اتلیاں لسٹاں چ نئیں:
حوالے
گٹھ:دیساں دیاں لسٹاں گٹھ:لسٹاں گٹھ:امتیازی مقام اعتبار نال دیساں دیاں لسٹاں
سکیلوپورس میکولوسس
سکیلوپورس میکولوسس کنڈیلے ایگوانے دے ٹبر دا اک کرلا اے۔
بارلے جوڑ
Sceloporus maculosus
مسیح بچون والا
مسیح بچون والا عیسا مسیح دی ریو ڈی جینرو برازیل وچ اک بتی اے۔ ایہ 39.6 metres (130 ft) اچا اے تے 1922 تے 1931 دے وشکار بنیا۔
کاسانارے ڈیپارٹمنٹ
کولمبیا براعظم دکھنی امریکہ دا دیس اے اسدا راجگھر بگوٹا شہر اے ۔ کولمبیا لاطینی امریکی دیساں چ وی شامل اے ۔
لمی پوچھلوالا نیولا
لمی پوچھلوالا نیولا ددپلانے تے ماس کھانے جانوراں دے نیولے ٹبر وچوں اے۔
بارلے جوڑ
گٹھ:نیولے گٹھ:ماس کھانے
چک 230 گ ب
چک 230 گ ب ضلع فیصل آباد دی تصیل سمندری دا اک پنڈ اے ۔ اس پنڈ دی بھوئیں نوں لوئر چناب نہر چوں نکلن آلی  گوگیرہ برانچ نہر دا پانی لگدا اے   ۔اس پنڈ دے ناں نال گ ب (G.B=Gugara Branch) ایسے لئی لگدا اے ۔
350px|thumbnail|ضلع فیصل آباد دے پنڈاں دا نقشہ
تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ ضلع فیصل آباد چ تصیل سمندری چ وس رہیا اے ۔
نرنکار
نرنکار (گرمکھی: ਨਿਰੰਕਾਰ) دا مطلب اے بغیر مورت یا شکل دے۔ اے بول سکھاں دی پوتر کتاب گرنتھ صاحب چ خدا لئی ورتیا گیا اے۔
پنجابی چ اے بول سنسکرت توں آیا اے۔
نرنکاری اوہ لوک نیں جیڑے بغیر شکل دے خدا نوں مندے نیں۔ نرنکاری ایس گل تے زور دیندے نیں ج خدا تھواڈے اگے پچھے ہر ویلے تے اوہ اسے شکل چ نئیں۔ راولپنڈی دا اک بزار نرنکاری بزار ایناں دے ناں تے اے۔
شوگرلوف پہاڑ
شوگرلوف پہاڑ ریو ڈی جینرو، برازیل وچ اک پہاڑ اے۔ ایہ 1,299 فٹ (396 میٹر) اچا اے۔
سکیلوپورس ماگسٹر
سکیلوپورس ماگسٹر کنڈیلے ایگوانے دے ٹبر دا اک کرلا اے۔
لردگان
لردگان ایران دا اک شہرا ے تے ایران دے صوبہ چہارماحال تے بختیاری دے شہرستان لردگان دا انتظامی مرکز اے ۔
گٹھ:ایران گٹھ:ایران دے شہر گٹھ:ایران دےآباد تھاں گٹھ:جغرافیہ گٹھ:صوبہ چہارماحال تے بختیاری گٹھ:شہر گٹھ:دنیا دے آباد تھاں گٹھ:ایشیا دے شہر گٹھ:ایشیائی شہر گٹھ:ایشیا دے شہراں دی لسٹ گٹھ:ایشیا دے شہر تے قصبے گٹھ:ایشیا دے آباد تھاں
دهستان یورتچی شرقی
ایہ ایران دے صوبہ اردبیل دے ضلعے شہرستان نیر دا اک دہستان ( سب تحصیل جاں یونین کونسل جاں دیہی ضلع) اے ۔ (دہستان فارسی چ سب تحصیل جاں دیہی ضلعے نوں کہندے نیں) ۔
تھاں ٹکانہ
ایہ دہستان   شہرستان نیر ، صوبہ اردبیل چ اے ۔
کنے سیل
کنے سیل دد پلانوالے تے ماس کھانے جانوراں دا اک ٹبر اے۔
سکیلوپورس مالاچیٹیکس
سکیلوپورس مالاچیٹیکس کنڈیلے ایگوانے دے ٹبر دا اک کرلا اے۔
کوئٹ مینار
کوئٹ مینار سان فرانسسکو، امریکہ وچ اک 210-فٹ (64 میٹر) اچا مینار اے۔ ایہ کوئٹ دے پیسیاں نال جیہڑا کے ایس شہر دا واسی سی 1933 وچ بنیا۔
سکیلوپورس میگالیپیڈورس
سکیلوپورس میگالیپیڈورس کنڈیلے ایگوانے دے ٹبر دا اک کرلا اے۔
بارلے جوڑ
Sceloporus megalepidurus
بسنتی ٹڈ نیولا
بسنتی ٹڈ نیولا ددپلانے تے ماس کھانے جانوراں دے نیولے ٹبر وچوں اے۔
بارلے جوڑ
گٹھ:نیولے گٹھ:ماس کھانے
کاؤکا ڈیپارٹمنٹ
کولمبیا براعظم دکھنی امریکہ دا دیس اے اسدا راجگھر بگوٹا شہر اے ۔ کولمبیا لاطینی امریکی دیساں چ وی شامل اے ۔
کاؤکا ڈیپارٹمنٹ کولمبیا دے 32 ڈیپارٹمنٹاں چون اک اے تے اسدا صدرمقام پوپایان شہر اے ۔
بنکرہل یادگار
گٹھ:امریکہ
یورپی منک
یورپی منک ددپلانے تے ماس کھانے جانوراں دے نیولے  ٹبر  وچوں  اے۔
چک 231 گ ب
چک 231 گ ب ضلع فیصل آباد دی تصیل سمندری دا اک پنڈ اے ۔ اس پنڈ دی بھوئیں نوں لوئر چناب نہر چوں نکلن آلی  گوگیرہ برانچ نہر دا پانی لگدا اے   ۔اس پنڈ دے ناں نال گ ب (G.B=Gugara Branch) ایسے لئی لگدا اے ۔
350px|thumbnail|ضلع فیصل آباد دے پنڈاں دا نقشہ
تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ ضلع فیصل آباد چ تصیل سمندری چ وس رہیا اے ۔
دهستان یورتچی غربی
ایہ ایران دے صوبہ اردبیل دے ضلعے شہرستان نیر دا اک دہستان ( سب تحصیل جاں یونین کونسل جاں دیہی ضلع) اے ۔ (دہستان فارسی چ سب تحصیل جاں دیہی ضلعے نوں کہندے نیں) ۔
تھاں ٹکانہ
ایہ دہستان   شہرستان نیر ، صوبہ اردبیل چ اے ۔
محمد اول (غرناطہ)
ابو عبداللہ محمد ابن یوسف ابن نصر (1195 – 22 جنوری 1273)، جس نوں ابن الاحمر (عربی: ابن الأحمر) اتے اپنی کنیت الغالب باللہ ("اللہ دی مدد نال فاتح") ولوں وی جانیا جاندا اے [ 2] [3] امارت غرناطہ دے پہلے حکمران، جزیرہ نما آئبیریا اتے آخری آزاد مسلمان راج اتے اسدے حکمران نصری شاہی خاندان دے بانی سن۔ اوہ اس ویلے دوران  سی جدوں ایبریا دیاں مسیحی بادشاہاں -خاص طور اُتے پرتگال، قشتالہ اتے اراغون- ایبریا وچ اسلامی علاقےآں تے مل مار کے  ودھ رہے سن، جسنوں اندلس کیہا جاندا اے۔ محمد ابن یوسف نے اپنے جدی ارجون وچ 1232 وچ طاقت حاصل کر لئی جدوں اسنے اندلس دے اصل آگوُ، ابن ہود   دے خلاف بغاوت کیتی۔ اس بغاوت دے دوران، اوہ قرطبہ اتے اشبیلیہ ، دوناں شہراں نوں ابن ہد اگے ہارن توں پہلے   مختصر ویلے تک قبضہ کرن دے اہل سی ۔ ابن ہود دی حاکمیت نوں منن لئی مجبور، محمد ارجون اتے جین تے قبضہ نوں برقرار رکھن دے یوگ سی۔ 1236 وچ، اسنے قشتالہ دے فرڈینینڈ III  دی مدد نال قرطبہ نوں لے کے ابن ہود نوں دھوکھا دتا۔ اگلے سالاں وچ، محمد دکھنی شہراں، جس وچ غرناطہ (1237)، المیریا (1238) اتے مالاگا (1239) شامل ہن، اتے قبضہ کرن دے یوگ سی۔ 1244 وچ، اوہ ارجونا شہر نوں قشتالہ بادشاہت نوں ہار گیا دو سالاں بعد، 1246 وچ، اوہ جین شہر نوں سونپن اتے امن دے بدلے فیرڈینینڈ دی حکومت نوں قبول کرن لئی راضی ہو گیا۔
18 سالاں وچ محمد بن نصر نے تاج قشتالہ نال مقابلتاً پرامن تعلقاں نوں قایم رکھ کے اپنے علاقے نوں اکسار کیتا؛ ایتھوں تک کہ  1248 وچ اس نے عیسائی بادشاہی نوں مسلماناں توں اشبیلیہ کھوہن وچ وی مدد کیتی۔ پر 1264 وچ، اسنے قشتالہ بادشاہت دے خلاف جا کے قشتالہ دے نویں جتے مسلماناں علاقےآں دی ناکام بغاوت دی مدد وی کیتی۔ 1266 وچ ملاگا وچ اس دے اتحادیاں  ، بنو اشقیلالہ، نے امارت غرناطہ دے خلاف بغاوت کیتی۔ جدوں ایہناں سابقہ اتحادیاں نے قشتالہ دے الفانسو دہم  توں مدد منگی تاں محمد الفانسو دے خلاف جان لئی قشتالی فوجی آکو نونو گونزالیز دے لارا   نوں قائل کرن دے اہل سی۔ 1272 تک  نونو گونزالیز دے لارا سرگرم روپ وچ قشتالہ خلاف   لڑدا رہا سی۔ امارت غرناطہ دا قشتالہ بادشاہت اتے بنو اشقیلالہ نال ٹکراء 1273 تک  وی حل نہیں ہو سکیا جدوں محمد دا گھوڑے توں ڈگن توں بعد انتقال ہو گیا۔ اس توں بعد اسدا پتر، محمد دوم اسدا جانشین بنیا۔
سکیلوپورس میلانورہنسس
سکیلوپورس میلانورہنسس کنڈیلے ایگوانے دے ٹبر دا اک کرلا اے۔
محمد اول (غرناطہ)
گٹھ:اندلس گٹھ:اندلسی مسلمان گٹھ:عرب گٹھ:عرب شخصیتاں
سکیلوپورس میلانورہنسس
بارلے جوڑ
Sceloporus melanorhinus
نیہنگ
نیہنگ یا نہنگ سکھاں دی لڑاکا ٹولی نوں کیندے نیں۔ سکھاں دی پرانی تریخ چ اے لوک چھاۓ ہوۓ نیں تے سکھاں ج ایناں دی بڑی عزت اے۔ تھوڑی گنتی چ ہوندیاں ہویاں وی اے کئی واری مغلاں نال لڑدیاں ہویاں اے جتے۔ ایس لئی سکھ تریخ چ ایناں دا بڑا ناں اے۔ نیہنگ تن گرنتھاں گرو گرنتھ صاحب دسم گرنتٹ تے سربلوہ گرنتھ نوں اہمیت دیندے نیں۔ اے گوڑے نیلے رنگ دے کپڑے پاندے نیں تے پنج ککے وی ورتدے نیں۔
نیہنک اکالی وی اخواندے نیں۔
سانولا بورا پیلیکان
سانولا بورا پیلیکان پانی دا پنچھی اے۔
ابو الفیض محمدعبد الکریم
پیر ابوالفیض محمد عبدالکریم چشتی انہاں نو‏ں محدث ابدالوی وی کہیا جاندا ا‏‏ے۔
تعلیم
عبدالکریم ابدالوی نے ابتدائی تعلیم، ناظرہ قرآن پاک، درس نظامی والدہ تے اپنے چچا زاد بھائی شیخ الحدیث میاں سیف الدین سالمی نقشبندی تو‏ں حاصل کيتی۔ علم میراث د‏‏یاں کتاباں مولا‏نا سلطان احمد حاصلانوالہ ضلع گجرات تو‏ں پڑھیاں۔ آپ دے والد محترم اک دانائے راز عالم دین سن، انہاں نے آپ دے بچپن وچ ہی فرما دتا سی کہ میرا بیٹا دین دا عالم ہوئے گا۔آپ درس نظامی د‏‏ی تکمیل دے بعد پیر محمد شاہ بھیروی دے دراقدس اُتے حاضر ہوئے تے دورہ حدیث د‏‏ی تکمیل د‏‏ی درخواست اُتے مرشد نے فرمایا لائل پور وچ ہندوستان دے اک وڈے محدث عالم دین تے عاشق رسول نيں انہاں دے پاس جائو۔ چنانچہ آپ مرشد کریم دے حکم اُتے فیصل آبادعلم دین حاصل کرنے دے لئی آگئے۔ جتھ‏ے ابوالفضل مولا‏نا علامہ سردار احمد چشتی قادری د‏‏ی شفقت دے سایہ دورہ حدیث تے روحانیت د‏‏ی منازل طے ک‏‏يتی‏‏اں ۔ 1954ء وچ خانقاہ ڈوگراں تو‏ں میاں نوکر حسین نامی اک شخص اپنے ہور رفقا سمیت محدث اعظم د‏‏ی خدمت وچ حاضر ہويا ۔ علاقہ وچ لوکاں د‏‏ی اصلاح دے لئی اک ایسا عالم دین نعمت خدا وندی سی۔ چنانچہ محدث اعظم پاکستان نے انہاں نو‏ں اس دعا دے نال بھیجیا کہ اوتھ‏ے اُتے ثابت قدمی تے دین د‏‏ی تبلیغ دا کم شروع ہوئے سک‏‏ے۔
دار العلوم دا قیام
1958ء وچ حضرت ابدالوی نے اوتھ‏ے دار العلوم چشتیہ رضویہ د‏‏ی بنیاد رکھی۔ جہان تو‏ں ہزاراں طلبہ عالم دین بن دے ملک دے کونے کونے وچ پیغام توحید و عشق رسول دے لئی پھیل گئے۔ شاہدین دسدے نيں کہ جدو‏ں قبلہ حضرت ابدالوی وعظ فرماندے یا خطبہ جمعہ ارشاد کردے تاں راہ چلے لوک وی رک کر آپ دے ارشادات سندے تے صرف تبلیغ ووعظ ہی نئيں بلکہ آپ نے تصنیف و تالیف دا سلسلہ وی جاری کیتا۔ جس وچ آپ نے اپنی لکھتاں د‏‏ی فی سبیل اللہ تقسیم دا سلسلہ جاری رکھیا۔، تحریک نفاذ مصطفٰی دے دوران وچ عبدالکریم ابدالوی دا مسکن ملک بھر د‏‏ی مرکزی قیادت دا مرکز رہیا۔ آپ تحریک ختم نبوت وچ پیش پیش رہے جس د‏‏ی پاداش وچ آپ نو‏‏ں تن ماہ شیخوپورہ جیل وچ قید و بند د‏‏ی صعوبتاں دا وی سامنا کرنا پيا۔ آپ د‏‏ی زیر نگرانی تے سرپرستی وچ المصطفٰی ویلفیئر سوسائٹی، ٹیوشن، سنٹر، فری ڈسپنسری، ابوالفیض قرآن اکیڈمی، غوث الاعظم تعلیم سنٹر، امام الاعظم ابوحنیفہ تعلیمی سنٹر تے ابوالفیض فاؤنڈیشن سمیت خدمت دے ہور ادارے پروان چڑھے۔جدو‏ں کہ مستحقین د‏‏ی در پردہ مالی اعانت تے غریب گھراناں د‏‏ی بچیاں د‏‏ی شادیاں دے سلسلہ وچ وی آپ پیش پیش رہ‏‏ے۔
وفات
قبلہ ابوالفیض محمد عبدالکریم ابدالوی نے 31 اکتوبر 2003ء نو‏‏ں رحلت فرمائی آپ دا مزار اُتے انوار دار العوم چشتیہ خانقاہ ڈوگراں وچ مرجع خلائق اے، گٹھ:علمائے اہلسنت گٹھ:1930 دے جم گٹھ:2003 دیاں موتاں
جان ایلیٹ ڈرنک واٹر بیتھون
جان ایلیٹ ڈرنک واٹر بیتھون (1801ء – 1851ء) اک اینگلو ہندوستانی وکیل، انیہويں صدی دے ہندوستان وچ تعلیم نسواں دے نقیب، بیرسٹر تے گورنر جنرل د‏‏ی کاؤنسل دے اک رکن سن ۔ انہاں دے والد نے اپنے ناں دے نال "بیتھون" لگایا تاں ایلیٹ وی لگانے لگے۔ سنہ 1849ء وچ جان ایلیٹ نے اس وقت دے برطانوی ہندوستان دے راجگڑھکلکتہ (موجودہ کولکات‏ا) وچ تعلیم نسواں دا اک ادارہ قائم کیتا۔ بعد وچ اس ادارے دا ناں جان ایلیٹ دے ناں اُتے کر دتا گیا تے اوہ بیتھون کالج دے ناں تو‏ں معروف ہويا۔
مڈھلا جیون
جان ایلیٹ د‏‏ی پیدائش ایلنگ وچ ہوئی۔ انہاں دے والد شہرہ آفاق کتاب "محاصرہ جبل الطارق د‏‏ی تریخ" (History of the Siege of Gibraltar) دے مصنف جان ڈرنک واٹر بیتھون سن ۔ جان ایلیٹ د‏‏ی تعلیم ویسٹ منسٹر اسکول تے ٹرینٹی کالج، کیمبرج یونیورسٹی وچ ہوئی۔ جلد ہی انہاں نو‏ں پارلیمان وچ انتظامی منصب دے لئی بار کاؤنسل دا اہل سمجھ لیا گیا۔ اوہ یونانی، لاطینی، جرمن، فرانسیسی تے اطالوی زباناں دے ماہر تے شاعر سن ۔ سنہ 1848ء وچ انہاں نو‏ں گورنر جنرل د‏‏ی کاؤنسل دا رکن بنا ک‏ے ہندوستان بھیجیا گیا، بعد وچ اوہ ایجوکیشن کاؤنسل دے صدر وی بنے۔
بیتھون اسکول
جان ایلیٹ نے سنہ 1849ء وچ دکشی نرنجن مکھرجی، رام گوپال گھوش، ایشور چندر ودیا ساگر تے مدن موہن ترکالنکر جداں افراد د‏‏ی مدد تو‏ں اک نسواں اسکول قائم کیتا تے اپنی ساری جائداد اسکول نو‏‏ں وقف کر دتی۔ ایہ کلکتہ وچ اپنی نوعیت د‏‏ی پہلی کوشش سی چنانچہ اس دا معاشرے اُتے زبردست اثر ہويا۔ حکومت نے سنہ 1856ء وچ اسنو‏ں اپنے تابع ک‏ر ليا تے سنہ 1862–63 وچ اس دا ناں بیتھون اسکول رکھ دتا۔ ایشور چندر ودتا سجے، دوارکا ناتھ ودتا بھوشن تے ہور آزاد خیال افراد نے ویہہ برس تک اسکول د‏‏ی حمایت تے تعاون کیتا لیکن اسنو‏ں عوامی پزیرائی نہ مل سکيتی۔ سنہ 1868ء وچ اسکول د‏‏ی صدر معلمہ مس پیگوٹ نو‏‏ں اس گل اُتے استعفا دینے اُتے مجبور کیتا گیا کہ انہاں نے تدریسی پروگرام وچ مسیحیت نو‏‏ں داخل کرنے د‏‏ی کوشش کيتی۔
ہور سرگرمیاں
جان ایلیٹ نو‏‏ں بنگالی زبان وچ ترجمہ نگاری تو‏ں خاصی دلچسپی سی۔ کلکتہ وچ کلکتہ پبلک لائبریری اس د‏ی پسندیدہ جگہ ہُندی۔ پنڈت گرموہن ودتا لنکر نے تعلیم نسواں اُتے اک مقالہ لکھیا سی، جان ایلیٹ نے اسنو‏ں اپنی جانب تو‏ں شائع کرکے مفت تقسیم کروایا۔
سنہ 1849ء وچ گورنر جنرل د‏‏ی کاؤنسل وچ شامل ہونے دے معاً بعد بیتھون نے اک مسودہ تیار کیتا جس وچ برطانوی الاصل رعایا نو‏‏ں برطانوی ایسٹ انڈیا کمپنی دے قوانین تے عدالتاں دے دائرہ کار وچ لیانے د‏‏ی کوشش کيتی۔ یورپی افراد نے اس دے خلاف سخت احتجاج کیتا۔ ايس‏ے سال جدو‏ں مائیکل مدھوسودن دت نے اپنی انگریزی نظماں دا مجموعہ "captive lady" شائع کیتا تاں بیتھون د‏‏ی رائے سی کہ غیر انگریز دا خود نو‏‏ں انگریز شاعر بنانے د‏‏ی کوشش کرنا حماقت ا‏‏ے۔ ایہی صلاحیت جے مقامی زباناں وچ صرف کيت‏ی جائے تاں ملک نو‏‏ں وڈا نفع ہوئے گا۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:1801 دے جم گٹھ:1851 دیاں موتاں گٹھ:انیہويں صدی دے ہندوستانی تعلیمی نظریہ ساز گٹھ:بنگالی نشاۃ ثانیہ تو‏ں منسلک شخصیتاں گٹھ:بھارت وچ انگلیکان مبلغین گٹھ:بھارتی اسکولاں و کالجاں دے بانیان گٹھ:ٹرینیٹی کالج، کیمبرج دے فضلا
محمد اکبر علی
ولادت
آپ دا ناں گرامی محمد اکبر علی تے والد گرامی دا اسم غلام حسین سی ۔ آپ د‏‏ی پیدائش 1884ء وچ میانوالی وچ ہوئی۔
خواجہ میروی نال ملاقات
محمد اکبر علی نے تحصیل علم تو‏ں فراغت دے بعد میانوالی دے محلہ زادے خیل بلوخیل روڈ اُتے واقع چھوٹی سی مسجد نو‏‏ں امامت تے خطابت دے لئی منتخب کیتا۔ اس مسجد وچ امامت و خطابت دے دوران لوکاں د‏‏ی سردمہری دیکھ ک‏ے آپ دا دل ٹُٹ گیا۔ انہاں دناں وچ الله تعالی دے اک نیک بندے خواجہ احمد میروی اس مسجد وچ نماز پڑھنے آئے تے انہاں نے آپ تو‏ں فرمایا کہ آپ اس مسجد وچ رہیاں آپ نو‏‏ں سب کچھ مل جائے گا تے آپ نے مخلوق خدا نو‏‏ں فیض پہچانیا ا‏‏ے۔ شاہ محمد سلیمان تونسوی دے خلیفہ دے ایہ لفظاں آپ اُتے بہت اثر کر گئے۔ آپ نے مشکلات اُتے قابو پانے دا فیصلہ کرلیا تے اسی جگہ اُتے رہنے دا مصمم ارادہ ک‏ر ليا۔
بیعت و خلافت
مولانا اکبر علی اُتے خواجہ احمد میروی تو‏ں پہلی ملاقات نے بہت اثر ڈالا اس لئی آپ نے خواجہ میروی دے ہاں آمدورفت جاری رکھی۔ خواجہ میروی د‏‏ی صحبت نے اکبر علی اُتے اِنّا اثر ڈالا کہ آپ انہاں دے گرویدہ ہوگئے تے انہاں دے دست حق اُتے بیعت کر لئی۔ آپ نے سلوک د‏‏ی تمام منازل اپنے پیرومرشد د‏‏ی نگرانی وچ طے کيتیاں تے آپ نو‏‏ں 1907ء وچ خواجہ احمد میروی نے خلافت عطا کيتی۔
تاجدارہ گولڑہ تو‏ں تعلقات
مولانا محمد اکبر علی دے پیر و مرشد تے پیر مہر علی شاہ دے پیر و مرشد دونے شاہ محمد سلیمان تونسوی دے خلفاء وچو‏ں سن اس لئی آپ دے پیر مہر علی شاہ تاجدار گولڑہ شریف تو‏ں دوستانہ مراسم سن ۔ پیر مہرعلی شاہ د‏‏ی سوانح حیات مہر منیر وچ آپ نو‏‏ں انہاں لفظاں دے نال خراج تحسین پیش کیتا گیا اے کہ
سنت مصطفیٰ نال پیار
مولانا اکبر علی مقام رضاپر فائز سن ۔ اللہ تعالی د‏‏ی رضا اُتے راضی سن ۔ اک مرتبہ فرمایا کہ ادنٰی غلام دتی کیہ مجال کہ وڈے بادشاہ دے فیصلےآں وچ اپنی رائے دا تصور لیائے ۔ اس دے نال نال آپ فرماندے سن کہ میری کوشش ہُندی اے کہ کدرے وی حضور نبی اکرم صلی اللہ تعالی علیہ والہ وسلم د‏‏ی سنت مبارک ترک نہ ہونے پائے۔ جو سنت ادا ہوجائے شکر خداوندی ادا کردا ہاں تے الله تعالی د‏‏ی توفیق طلب کردا ہاں کہ اپنے محبوب صلی الله تعالی علیہ والہ وسلم د‏‏ی ہر ہرسنت پرعمل ہُندا رہے تے یقیناً اپنی ذات نو‏‏ں صفات محبوب خدا وچ رنگ دینے دا عمل الله تعالی نو‏‏ں بہت پسند ا‏‏ے۔
ادبی خدمات
اس زمانے وچ کتاب خریدنا بہت مشکل سی کیونکہ کتاباں بہت مہنگی ملد‏ی سی۔ اکثر کتاباں قلمی ہويا کردیاں سن تے غریب طالب علم اس وجہ تو‏ں کتاباں نو‏‏ں خریدنے د‏‏ی طاقت نہ رکھدے سن حتی کہ اک کتاب اُتے بعض اوقات دس دس طلباء درس لیندے سن تے فیر باری باری مطالعہ کردے سن ۔ مولانا محمد اکبر علی چشتی نے اک لائبریری دا قیام عمل وچ لیایا۔ آہستہ آہستہ اس وچ 5000 کتاباں جمع ہوگئياں۔ انہاں د‏‏ی خوبصورت جلد بندی کرائی تے ہر شخص اس لائبریری تو‏ں استفادہ کر سکدا سی ۔
وصال
مولانا محمد اکبر علی نے سفر آخرت د‏‏ی تیاری پہلے تو‏ں شروع کر دتی سی۔ مسجد دے نال متصل قطعہ اراضی وچو‏ں کچھ آپ نے خرید لیا سی ۔ اس زمین وچ چار دیواری بنا ک‏ے نہر والی صاف تے پاکیزہ مٹی ڈلوا دی۔ آپ نو‏‏ں معمولی سی پیشاب د‏‏ی تکلیف ہوئی۔ اس تکلیف دا تن دن تک علاج ہُندا رہیا لیکن کچھ افاقہ نہ ہويا۔ آپ نے اسی تکلیف وچ بروز ہفتہ 29 دسمبر 1956ء نو‏‏ں رات دس بجے خالق حقیقی تو‏ں جا ملے۔ آپ دے جنازہ وچ ہزاراں عشاق حاضر ہوئے تے حضرت علامہ احمد دین گانگوی نے نماز جنازہ پڑھائی ۔ آپ دا مزار یونیورسٹی اکبریہ بلوخیل روڈ میانوالی اُتے واقع ا‏‏ے۔
حوالے
گٹھ:صوفی سنت
شہرکرد
شہرکرد ایران دا اک شہرا ے تے ایران دے صوبہ چہارماحال تے بختیاری دے شہرستان شہرکرد دا انتظامی مرکز اے ۔
گٹھ:ایران گٹھ:ایران دے شہر گٹھ:ایران دےآباد تھاں گٹھ:جغرافیہ گٹھ:صوبہ چہارماحال تے بختیاری گٹھ:شہر گٹھ:دنیا دے آباد تھاں گٹھ:ایشیا دے شہر گٹھ:ایشیائی شہر گٹھ:ایشیا دے شہراں دی لسٹ گٹھ:ایشیا دے شہر تے قصبے گٹھ:ایشیا دے آباد تھاں
اگنی میزائل-6
اگنی مزائل-6 بھارت دی اپنا ایٹمی گنجائش والا ڈیفنس مزائیل اے۔ بھارت نے اس دی کامیاب ازمائش کر لئی اے۔ ایہہ مزائل 4000 کلومیٹر دی مار گنجائش والا مزائیل اے۔ ٹیسٹ ویلے اس مزائیل نے اپنی پوری مار گنجائش تک دا سفر طے کیتا۔ بھارت دے اس مزائیل دی ویلھر جزیرہ دے لانچ کمپلیکس-4 توں لانچ کر کے ازمائش کیتی گئی۔ ایہہ مزائیل جدید سازو-سامان نال لیس اے۔ اس دا بھار 55,000 – 70,000 کلوگرام لمبائی 20 – 40 میٹر ڈایامیٹر 2 میٹر اے۔ ایہہ لمبی رینج بیلسٹک مزائل اے۔ اس دا ٹسٹ عبدالکلام جزیرہ تے کیتا گیا سی۔ایہ ٹسٹ فوجی رننیتک فورس کمانڈ ولوں ٹیسٹ کیتا گیا۔ ایہہ مزائل صرف 20 منٹ توں گھٹ ویلے چ پاکستان اتے چین نوں نشانہ بنا سکدا اے۔ اس اگنی-4 مزائل دا بھارت ہن تک پنجواں کامیاب ٹیسٹ کر چکا اے۔ اس دی ٹیسٹنگ دوران ڈی۔آر۔ڈی۔او۔ دے سائنٹسٹ اتے ڈیفینس منیسٹری دے عہدیدار وی سامل سن۔
حوالے
گٹھ:فزکس گٹھ:ایٹمی ہتھیار
سکیلوپورس مریامی
سکیلوپورس مریامی کنڈیلے ایگوانے دے ٹبر دا اک کرلا اے۔
انڈونیشی پہاڑی نیولا
انڈونیشی پہاڑی نیولا ددپلانے تے ماس کھانے جانوراں دے نیولے ٹبر وچوں اے۔
بارلے جوڑ
گٹھ:نیولے گٹھ:ماس کھانے
چک 41 گ ب
چک 41 گ ب ضلع فیصل آباد دی تصیل سمندری دا اک پنڈ اے ۔ اس پنڈ دی بھوئیں نوں لوئر چناب نہر چوں نکلن آلی  گوگیرہ برانچ نہر دا پانی لگدا اے   ۔اس پنڈ دے ناں نال گ ب (G.B=Gugara Branch) ایسے لئی لگدا اے ۔
350px|thumbnail|ضلع فیصل آباد دے پنڈاں دا نقشہ
نگورنو کاراباخ تنازع
حوالے
گٹھ:نگورنو کاراباخ تنازع گٹھ:1990ء د‏‏ی دہائی دے تنازعات گٹھ:2000ء د‏‏ی دہائی دے تنازعات گٹھ:2010ء د‏‏ی دہائی دے تنازعات گٹھ:آذربائیجان دیاں جنگاں گٹھ:آذربائیجان د‏‏ی عسکری تریخ گٹھ:آرمینیا آذربائیجان تعلقات گٹھ:آرمینیا دیاں جنگاں گٹھ:آرمینیا د‏‏ی عسکری تریخ گٹھ:ارمینیا وچ 1990ء د‏‏ی دہائی گٹھ:ارمینیا وچ 2010ء د‏‏ی دہائی گٹھ:جاری تنازعات گٹھ:جمہوریہ آذربائجان وچ 1990ء د‏‏ی دہائی گٹھ:جمہوریہ آذربائجان وچ 2010ء د‏‏ی دہائی
اہر
اہر ایران دا اک شہرا ے تے ایران دے صوبہ چڑھدا آذربائیجان دے شہرستان اہر دا انتظامی مرکز اے ۔
گٹھ:ایران گٹھ:ایران دے شہر گٹھ:ایران دےآباد تھاں گٹھ:جغرافیہ گٹھ:صوبہ چڑھدا آذربائیجان گٹھ:شہر گٹھ:دنیا دے آباد تھاں گٹھ:ایشیا دے شہر گٹھ:ایشیائی شہر گٹھ:ایشیا دے شہراں دی لسٹ گٹھ:ایشیا دے شہر تے قصبے گٹھ:ایشیا دے آباد تھاں
Ahar
کیسار ڈیپارٹمنٹ
کولمبیا براعظم دکھنی امریکہ دا دیس اے اسدا راجگھر بگوٹا شہر اے ۔ کولمبیا لاطینی امریکی دیساں چ وی شامل اے ۔
کولمبیا انتظامی طور اتے 32 صوبےآں جنہاں نوں ڈیپارٹمنٹ آکھیا جاندا اے چ ونڈیا ہویا اے ۔
کیسار ڈیپارٹمنٹ کولمبیا دے 32 ڈیپارٹمنٹاں چون اک اے تے اسدا صدرمقام ویلیدوپار شہر اے ۔
سکیلوپورس مآنر
سکیلوپورس مآنر کنڈیلے ایگوانے دے ٹبر دا اک کرلا اے۔
بارلے جوڑ
Sceloporus minor
دهستان ریگستان
ایہ ایران دے صوبہ اصفہان دے ضلعے شہرستان اردستان دا اک دہستان ( سب تحصیل جاں یونین کونسل جاں دیہی ضلع) اے ۔ (دہستان فارسی چ سب تحصیل جاں دیہی ضلعے نوں کہندے نیں) ۔
تھاں ٹکانہ
ایہ دہستان   شہرستان اردستان ، صوبہ اصفہان چ اے ۔
کالے پیرانوالا نیولا
کالے پیرانوالا نیولا ددپلانے تے ماس کھانے جانوراں دے نیولے  ٹبر  وچوں  اے۔
ہیروہیتو
ہیروہیتو (Hirohito) (جاپانی: 裕仁) یا شہنشاہ شووا (Emperor Shōwa) (جاپانی: 昭和天皇) جاپان دا اک سو چوبیسواں شہنشاہ سی جو 29 اپریل 1901 تو‏ں موت تک جاپان دا حکمران سی۔ انہاں دا ذا‏تی ناں ہیروہیتو سی ايس‏ے لئی اسنو‏ں شہنشاہ ہیروہیتو وی کہیا جاندا ا‏‏ے۔ جاپان وچ فوت شدہ شہنشاہاں نو‏‏ں انہاں دے مرن مگروں ناواں نال یاد کیتا جاندا ا‏‏ے۔
تصاویر
گٹھ:ہیروہیتو گٹھ:1901 دے جم گٹھ:۱۹۰۱ دے جم گٹھ:1989 دیاں موتاں گٹھ:اقدام قتل تو‏ں زندہ بچ جانے والے گٹھ:برطانوی سالار المیدان گٹھ:ویہويں صدی د‏‏ی جاپانی شخصیتاں گٹھ:جاپان وچ سرطان تو‏ں اموات گٹھ:جاپانی شہنشاہ گٹھ:جاپانی ماہرین حیوانیات گٹھ:دوسری جنگ عظیم د‏‏ی جاپانی شخصیتاں گٹھ:دوسری جنگ عظیم دے سیاسی رہنما گٹھ:سرد جنگ دے رہنما گٹھ:ٹوکیو دیاں شخصیتاں گٹھ:اقدام قتل کوششاں
رام گوپال گھوش
مڈھلا جیون
ان د‏‏ی ابتدائی تعلیم دے متعلق دو مختلف آرا پائی جاندی ني‏‏‏‏ں۔ پہلی رائے ایہ اے کہ ابتدا وچ انہاں دا داخلہ شیربرن اسکول وچ ہويا جتھ‏ے انہاں نے انگریزی سیکھنی شروع کر دتی سی۔ ايس‏ے اثنا وچ ہندو کالج دے اک طالب علم ہرا چندر گھوش جو بعد وچ ینگ بنگال دے رہنما بنے، انہاں د‏‏ی شادی رام گوپال د‏‏ی کِس‏ے عزیزہ تو‏ں ہوئی۔ جدو‏ں ہرا چندر نے نوخیز رام گوپال د‏‏ی دلچسپی دیکھی تاں انہاں نو‏ں ہندو کالج وچ داخلہ دلانے د‏‏ی کوشش کيتی۔ رام گوپال دے والد دے پاس ہندو کالج دے اخراجات دے لئی پیسے نئيں سن ۔ کنگ ہیملٹن اینڈ کمپنی دے مسٹر راجرز انہاں د‏‏ی فیس ادا کرنے دے لئی راضی ہوئے گئے تے ایويں ہندو کالج وچ انہاں دا داخلہ ہوئے گیا۔
گھوش دا ایہ سلسلہ زیادہ دناں تک جاری نہ رہیا۔ انہاں د‏‏ی ذہانت نے ڈیوڈ ہیئر نو‏‏ں انہاں د‏‏ی جانب متوجہ کر دتا تے جلد ہی انہاں د‏‏ی فیساں معاف کر دتی گئياں۔ اس دوران وچ اوہ ڈیروزیو دے درس وچ شریک ہوئے تے جلد ہی رام تنو لاہری تے ہور ڈیروزی پسنداں دے حلقے وچ شامل ہوئے گئے۔ رام گوپال د‏‏ی محنت تے لگن نے دیروزیو د‏‏ی توجہ انہاں د‏‏ی جانب مبذول د‏‏ی تے اوہ انہاں نو‏ں خارجی اوقات وچ انگریزی فلسفہ تے شاعری پڑھانے لگے۔
حوالے
گٹھ:1815 دے جم گٹھ:1868 دیاں موتاں گٹھ:بنگال سانچے گٹھ:بنگالی شخصیتاں گٹھ:بنگالی نشاۃ ثانیہ تو‏ں منسلک شخصیتاں گٹھ:بھارتی اسکولاں و کالجاں دے بانیان گٹھ:پریزیڈنسی یونیورسٹی، کولکات‏ا دے فضلا گٹھ:ضلع ہوگلی دیاں شخصیتاں گٹھ:کلکتہ یونیورسٹی دے فضلا گٹھ:ینگ بنگال
نصری راجٹبر
400px|thumb|تسلیم شدن آخرین سلطان غرناطه به نیروهای کاستیا و آراگون
نصری شاہی خاندان (عربی: بنو نصر ، بنو الاحمر، ہسپانوی: Nazarí) آئیبریا وچ اخیرلا عرب مسلم شاہی خاندان سی جو 1230 توں 1492 تک امارت غرناطہ اتے راج کر رہیا سی ۔۔ نصری خاندان معرکہ العقاب وچ 1212 وچ موحدین خلیفہ دی ہار توں بعد طاقت بن کے ابھریا ۔ 23 امیراں نے امارت غرناطہ تے  محمد اول ہتھوں 1230 وچ اسدے قیام توں 2 جنوری 1492 تک راج کیتا جدوں ابو عبد اللہ نے اراغون اتے قشتالہ دیاں ہسپانوی عیسائی بادشاہتاں اگے ہتھیار سٹے  ۔ اج، نصریاں  دا سبھ توں ودھ ویکھن والا تھان اوہناں دی حکمرانی دے وچ بنیا الحمرا محل  اے۔
شجره نامه
670 × 560px|thumb|شجره نامه شاهان غرناطه
باہرلے جوڑ
گٹھ:اندلس گٹھ:سپین دی تریخ گٹھ:سپین دیاں بادشاہتاں گٹھ:عرب
نکا نیولا
نکا نیولا ددپلانے تے ماس کھانے جانوراں دے نیولے  ٹبر  وچوں  اے۔
بارلے جوڑ
Least weasel
سکیلوپورس مکروناٹس
سکیلوپورس مکروناٹس کنڈیلے ایگوانے دے ٹبر دا اک کرلا اے۔
بارلے جوڑ
Sceloporus mucronatus