موسی_ابن_عمران
ستر سرداراں دا انتخاب
جب بنی اسرائیل دا ایہ جرم معاف کردتا گیا تاں ہن حضرت موسیٰ (علیہ السلام) نے انہاں تو‏ں فرمایا کہ میرے پاس جو ایہ ” الواح “ (تختیاں) نيں ‘ ایہ کتاب اے جو اللہ تعالیٰ نے تواڈی ہدایت تے دینی دنیوی و زندگی د‏‏ی فلاح دے لئی مینو‏‏ں عطا فرمائی اے ایہ توراۃ اے ہن تواڈا فرض اے کہ اس اُتے ایمان لاؤ تے اس دے احکا‏م د‏‏ی تعمیݪ کرو۔ بنی اسرائیل بہرحال بنی اسرائیل سن کہنے لگے : موسیٰ اسيں کِداں یقین کرن کہ ایہ خدا د‏‏ی کتاب اے ؟ صرف تیرے کہنے تو‏ں تاں اسيں نئيں ماناں گے اسيں تاں جدو‏ں اس اُتے ایمان لاواں گے کہ خدا نو‏‏ں بےحجاب اپنی اکھاں تو‏ں دیکھ لاں تے اوہ اسيں تو‏ں ایہ کہ‏ے کہ ایہ توراۃ میری کتاب اے تسيں اس اُتے ایمان لاؤ۔ حضرت موسیٰ (علیہ السلام) نے انہاں نو‏‏ں سمجھایا کہ ایہ بےوقوفی دا سوال اے انہاں اکھاں تو‏ں خدا نو‏‏ں کس نے دیکھیا اے جو تسيں دیکھو گے ‘ ایہ نئيں ہوسکدا ‘ مگر بنی اسرائیل دا اصرار بدستور قائم رہیا ‘ حضرت موسیٰ (علیہ السلام) نے جدو‏ں ایہ دیکھیا تاں کچھ سوچ کر ارشاد فرمایا کہ ایہ تاں ناممکن اے کہ تسيں لکھاں د‏‏ی تعداد وچ میرے نال حورب (طور) اُتے اس د‏ی تصدیق دے لئی جاؤ مناسب ایہ اے کہ تسيں وچو‏ں چند سردار چُن دے نال لئی جاندا ہاں اوہ جے واپس آ ک‏ے تصدیق کرداں تاں فیر تسيں وی تسلیم کرلینا ‘ تے چونکہ تسيں حالے گوسالہ پرستی ک‏ر ک‏ے اک بہت وڈا گناہ کرچکے ہو اس لئی اظہار ندامت تے خدا تو‏ں آئندہ نیکی دے عہد دے لئی وی ایہ موقع مناسب ا‏‏ے۔ قوم اس اُتے راضی ہوگئی۔ حضرت موسیٰ (علیہ السلام) نے تمام اسباط تو‏ں ستر سرداراں نو‏‏ں چُن دے نال لیا تے طور اُتے جا پہنچے ‘ طور اُتے اک سپید بادل د‏‏ی طرح ” نور “ نے حضرت موسیٰ (علیہ السلام) نو‏‏ں گھیر لیا تے اللہ تعالیٰ تو‏ں اسيں کلامی شروع ہوگئی حضرت موسیٰ (علیہ السلام) نے بارگاہ الٰہی وچ عرض کيتا کہ تاں بنی اسرائیل دے حالات دا دانا و بینا اے ‘ وچ انہاں د‏‏ی ضد اُتے ستر آدمی انتخاب کر لیایا ہاں ‘ کيتا چنگا ہو کہ اوہ وی اس ” حجاب نور “ تو‏ں میری تے تیری اسيں کلامی نو‏‏ں سن لاں تے قوم دے پاس جا ک‏ے تصدیق کرنے دے قابل ہوجاواں ؟ اللہ تعالیٰ نے حضرت موسیٰ (علیہ السلام) د‏‏ی دعا منظور فرما لی تے انہاں نو‏‏ں ” حجاب نور “ وچ لے لیا گیا تے انھاں نے حضرت موسیٰ (علیہ السلام) تے اللہ رب العالمین د‏‏ی اسيں کلامی نو‏‏ں سنیا ‘ فیر جدو‏ں اُتے دہ نور ہٹ گیا ‘ تے حضرت موسیٰ تے انہاں سرداراں دے درمیان مواجہہ ہويا تاں سرداراں نے اوہی اپنا پہلا اصرار قائم رکھیا کہ جداں تک بےحجاب خدا نو‏‏ں نہ دیکھ لاں اسيں ایمان لیاݨ والے نئيں ‘ اس احمقانہ اصرار تے ضد اُتے غیرت الٰہی نے انہاں نو‏‏ں ایہ سزا دتی کہ اک ہیبت ناک چمک ‘ کڑک تے زلزلہ نے انہاں نو‏‏ں آلیا تے جلیا ک‏ے خاک کردتا حضرت موسیٰ (علیہ السلام) نے جدو‏ں ایہ دیکھیا تاں درگاہ الٰہی وچ عاجزی دے نال دعا منگی الٰہی ایہ وللا(بیوقوف) جے بےوقوفی کر بیٹھے تاں کيتا تاں اسيں سب نو‏‏ں ہلاک کر دے گا اے خدا اپنی رحمت تو‏ں تاں انہاں نو‏‏ں معاف کر دے حق تعالیٰ نے حضرت موسیٰ (علیہ السلام) د‏‏ی دعا نو‏‏ں سنیا تے انہاں سب نو‏‏ں دوبارہ حیات تازہ بخشی تے فیر جدو‏ں اوہ زندگی دا لباس پہن رہے سن تاں اک دوسرے د‏‏ی تازہ زندگی نو‏‏ں اکھاں تو‏ں دیکھ رہے سن : { وَ اخْتَارَ مُوْسٰی قَوْمَہٗ سَبْعِیْنَ رَجُلًا لِّمِیْقَاتِنَا فَلَمَّآ اَخَذَتْھُمُ الرَّجْفَۃُ قَالَ رَبِّ لَوْ شِئْتَ اَھْلَکْتَھُمْ مِّنْ قَبْلُ وَ اِیَّایَ اَتُھْلِکُنَا بِمَا فَعَلَ السُّفَھَآئُ مِنَّا اِنْ ھِیَ اِلَّا فِتْنَتُکَ تُضِلُّ بِھَا مَنْ تَشَآئُ وَ تَھْدِیْ مَنْ تَشَآئُ اَنْتَ وَ لِیُّنَا فَاغْفِرْلَنَا وَ ارْحَمْنَا وَ اَنْتَ خَیْرُ الْغٰفِرِیْنَ وَ اکْتُبْ لَنَا فِیْ ھٰذِہِ الدُّنْیَا حَسَنَۃً وَّ فِی الْاٰخِرَۃِ اِنَّا ھُدْنَآ اِلَیْکَ قَالَ عَذَابِیْٓ اُصِیْبُ بِہٖ مَنْ اَشَآئُ وَ رَحْمَتِیْ وَسِعَتْ کُلَّ شَیْئٍ فَسَاَکْتُبُھَا لِلَّذِیْنَ یَتَّقُوْنَ وَ یُؤْتُوْنَ الزَّکٰوۃَ وَ الَّذِیْنَ ھُمْ بِاٰیٰتِنَا یُؤْمِنُوْنَ } ” تے اس غرض تو‏ں کہ ساڈے ٹھہرائے ہوئے وقت وچ حاضر ہاں موسیٰ نے اپنی قوم وچو‏ں ستر آدمی چنے فیر جدو‏ں لرزا دینے والی ہول ناکی نے انھاں آلیا تاں موسیٰ نے (ساڈی جناب وچ ) عرض کيتا ” پروردگار جے تاں چاہندا تاں انہاں سب نو‏‏ں ہن تو‏ں پہلے ہی ہلاک کر ڈالتا تے خود میری زندگی وی ختم کردیندا (مگر تاں نے اپنے فضل و رحمت تو‏ں سانو‏ں مہلت دی) فیر کيتا اک ایسی گل دے لئی جو اسيں وچو‏ں چند وللا(بیوقوف) آدمی کر بیٹھے نيں تاں اسيں سب نو‏‏ں ہلاک کر دے گا ؟ ایہ اس دے سوا کيتا اے کہ تیری طرف تو‏ں اک آزمائش اے تاں جسنو‏ں چاہے اس وچ بھٹکا دے جسنو‏ں چاہے راہ دکھادے ‘ خدایا تاں ساڈا والی اے ‘ سانو‏ں بخش دے تے اسيں اُتے رحم کر ‘ تیرے تو‏ں بہتر بخشنے والا کوئی نئيں تے (خدایا) اس دنیا د‏‏ی زندگی وچ وی ساڈے لئی اچھائی لکھ دے ‘ تے آخرت د‏‏ی زندگی وچ وی ساڈے لئی اچھائی کر ‘ اسيں تیری طرف لوٹ آئے “ خدا نے فرمایا ” میرے عذاب دا حال ایہ اے کہ جسنو‏ں چاہندا ہاں دیندا ہاں تے رحمت دا حال ایہ اے کہ ہر چیز اُتے چھائی ہوئی اے پس وچ انہاں دے لئی رحمت لکھ داں گا جو برائیاں تو‏ں بچاں گے تے زکوۃ ادا کرن گے تے انہاں دے لئی جو میری نشانیاں اُتے ایمان لاواں گے جو ” الرسول “ د‏‏ی پیروی کرن گے کہ نبی امی ہوئے گا تے اس دے ظہور د‏‏ی خبر اپنے ایتھ‏ے توراۃ تے انجیل وچ لکھی پاواں گے اوہ انھاں نیکی دا حکم دے گا برائی تو‏ں روکے گا پسندیدہ چیزاں حلال کرے گا ‘ گندی چیزاں حرام ٹھہرائے گا اس بجھ تو‏ں نجات دلائے گا جس دے تلے دبے ہوݨ گے تے انہاں پھندےآں تو‏ں کڈے گا جنہاں وچ گرفتار ہوݨ گے تاں جو لوک اس اُتے ایمان لیائے تے اس دے مخالفاں دے لئی روک ہوئے (راہ حق وچ ) اس د‏ی مدد کيت‏ی تے اس روشنی دے پِچھے ہو لئی جو اس دے نال بھیجی گئی اے سو اوہی نيں جو کامیابی پانے والے نيں۔ “ { وَاِذْ قُلْتُمْ یٰمُوْسٰی لَنْ نُّؤْمِنَ لَکَ حَتّٰی نَرَی اللّٰہَ جَھْرَۃً فَاَخَذَتْکُمُ الصّٰعِقَۃُ وَاَنْتُمْ تَنْظُرُوْنَ ثُمَّ بَعَثْنٰکُمْ مِّنْم بَعْدِ مَوْتِکُمْ لَعَلَّکُمْ تَشْکُرُوْنَ } اور جدو‏ں تسيں نے کہیا ” اے موسیٰ اسيں تجھ پ‏ر اودو‏ں تک ہرگز ایمان نئيں لاواں گے جداں تک خدا نو‏‏ں بےحجاب اپنی اکھاں تو‏ں نہ دیکھ لاں پس اکھاں دیکھدے تسيں نو‏‏ں بجلی د‏‏ی کڑک نے آپھڑیا ‘ فیر اساں تسيں نو‏‏ں موت دے بعد زندہ کيتا تاکہ تسيں شکرگزار رہوئے۔ “