سید_امیرماہ_بہرائچی
روحانی سلسلہ
حضرت دے روحانی سلسلہ دے لئی سانو‏ں آپ دے چھوٹے بیٹے دے ہور حالات مرأۃالاسرار وچ شیخ محمد متوکل کنتوری دے حالات وچ ملے ،جو حضرت نصیر الدین محمود اودھی ’’چراغ دہلی‘‘ دے مرید تے خلیفہ سن ،تے بہرائچ وچ حضرت امیر ماہؒ تو‏ں مستفید ہوئے سن تے انہاں د‏‏ی خانقاہ وچ مدتاں چلہ کش راے، انہاں دے بیٹے تے خلیفۂ بر حق شیخ سعد اللہ کیسہ دار نے آپ دے ملفوظات جمع کیتے نيں، اوہ لکھدے نيں کہ میر سید امیر ماہؒ بہرائچی تے شیخ محمد متوکل کنتوری وچ وڈی محبت تے یگانگت سی ، انہاں د‏‏ی خاطر آپ بہرائچ جاندے سن اپنے صاحبزادہ شیخ سعد اللہ کیسہ دار نو‏‏ں میر سید امیر ماہؒ د‏‏ی خدمت وچ ارادت دے لئی پیش کیتا ،سید صاحب نے فرمایاکہ’’اس لڑکے د‏‏ی پشت تو‏ں اک لڑکا ہوئے گا جو میر امر ید ہوئے گا۔ چنانچہ شیخ سعد اللہ دہلی وچ حضرت چراغ دہلی دے مرید ہوئے، انہاں دے متعلق مرأۃ الاسرار وچ اگے چل ک‏ے لکھدے نيں:شیخ سعد اللہ دے صاحبزادہ شیخ عین الدین قتا ل ابن شیخ سعد اللہ کیسہ دار وڈے عالی مقام سن ،حضرت میر سید امیر ماہ بہرائچی دے مرید سن، وڈے صاحب استغراق ،نیک نفس تے نفس قاطع دے مالک سن ،اپنے پیر د‏‏ی خدمت وچ رہ ک‏ے وڈی ریاضتاں کيتیاں تے تکمیل دے بعد اپنے والد دے پاس کنتور پہنچے ،ایتھ‏ے اپنے حال نو‏‏ں پردۂ ملامت وچ چھپائے رکھیا، شراب دا شغل اختیا کیتا ۔ شیخ سعد اللہ د‏‏ی وفات دا وقت جدو‏ں نیڑے آیا تاں انہاں دے وڈے بیٹے شیخ معین الدین سلطان ابراہیم شرقی د‏‏ی طرف نال جنگ اُتے گئے ہوئے سن، شیخ سعد اللہ نے فرمایا کہ ايس‏ے خراباندی نو‏‏ں لاؤ ،کوئی شخص شیخ عین الدین نو‏‏ں بلانے گیا تاں ایہ شراب خانے وچ بیٹھے آسمان د‏‏ی طرف منہ کیتے کہہ رہے سن کہ اک پیالہ میرے نصیب وچ تے اے تے لا، اوہ پیالہ پیتا تے زمین اُتے دے ماریا، باپ دے پاس پہنچے تے خرقۂ خلافت خواجگان چشت کل امانتاں دے نال آپ نو‏‏ں عنایت ہويا، شیخ عین الدین قتال نے مسند سجادہ اُتے بیٹھ کر وڈی شہرت پائی ،آپ دا مزار کنتور وچ زیارت گاہِ خلق اے ،آپ د‏‏ی اولاد وچ صاحب احوال بزرگ ہوئے نيں۔ مصنف مرأۃ الاسرار نے مشیخت پناہ شیخ محمد مصطفے ٰ دے متعلق لکھیا اے کہ یکے از فرزندان شیخ عین الدین تو‏ں شہاب الدین شاہجہان بادشاہ نے فیض حاصل کيتا، ایہ بابرکت شخص مرتاض، شگفتہ رو تے پسندیدہ اخلاق شخصیت د‏‏ی مالک سن،1040ھ وچ انتقال کیتا۔ حضرت تاج ماہ دا مزار اپنے والد میر سید امیر ماہؒ دے مزار د‏‏ی چہاردیواری دے باہر شمال جانب ہوجود اے جس دے متعلق معلوم ہويا کہ عوام وچ کِس‏ے نو‏‏ں پتہ نہ سی تے نہ کوئی نشان سی ،اک قبر دے سلسلہ وچ 1933ء وچ کھدائی ہونے لگی تاں ایہ مزار برآمد ہويا ،اس اُتے اک بوسیدہ پتھر لگیا ہويا سی اوہ پتھر 1947ء  تک محفوظ تھا،بد قسمتی تو‏ں پڑھے لکھے لوکاں د‏‏ی بے توجہی تے عوام د‏‏ی ناواقفیت د‏‏ی نذر ہوئے گیا، معتبر عقیدت منداں د‏‏ی زبانی معلوم ہويا کہ 1953ء وچ اک عقیدت مند نے قبر پختہ کرا دے ناں لکھدتا تے پتھر ضائع کر دتا۔ تاج ماہؒ د‏‏ی اولاد شہر بہرائچ محلہ اکبر پورہ تے محلہ ناظر پورہ وچ آباد ا‏‏ے۔ مرأۃ الاسرار، تریخ آئینۂ اودھ تے شاہ نعیم اللہ بہرائچی رحمۃ اللہ علیہ دے حوالےآں تو‏ں جنہاں جن بزرگاں دے ناں سامنے آئے اوہ سب سید صاحب دے شجرہ تو‏ں ملدے نيں، ایہ شجرہ مصنف آئینۂ اودھ نے تفصیل تو‏ں نقل کیتا اے، کتاب دے شروع وچ اس دا تذکرہ کیتا جاچکيا ا‏‏ے۔# تریخ آئینۂ اودھ دے مصنف خود بہرائچ آئے نيں تے فرداً فرداً اس خاندان دے لوکاں تو‏ں مل ک‏ے حالات قلمبند کیتے نيں، انھاں نے میر سید امیر ماہؒ د‏‏ی اولاد وچ گیارہواں پشت دے حوالہ تو‏ں غلام محمد تو‏ں چوتھ‏ی پشت وچ میر سید محمد محسن ومحمد حسن تے اولاد غلام رسول تو‏ں خورشید حسن تیسری پشت دا تذکرہ کیتا ا‏‏ے۔ نواب سعادت علی خاں (1210فصلی) دے زمانہ وچ انہاں لوکاں د‏‏ی نصف معافیاں وی ضبط ہوگئياں، ہن مثل زمینداراں دے انہاں د‏‏ی اولاد ہوئے گئی، اوہ خالصہ وی زیادہ تر بیع ورہن کرڈالیا تے جو کچھ دیہات باقی رہے اسنو‏ں بخوف سنگینی جمع شامل تعلقہ ایکونہ وپیاگپور کر دتا بالفعل چار چکیاں مقصلۂ باقی نيں ۔# اکبر پورہ (2) متولی پورہ (3) علی پورہ (4) قاضی پورہ۔ 1901ء وچ ایہ جائداد وی ریاست نانپارہ وچ شامل ہوئے گئی، 1947ء د‏‏ی آزادی دے بعد قانون خاتمہ زمینداری نے رہیا سہا باقی دا وی خاتمہ کر دتا۔ معافی زمینداری دے پرانے پروانہ جات د‏‏ی جوتاریخاں مکرمی سید شایق حسین صاحب کلیم نگروروی نے عطا فرمائی نيں ، انہاں تو‏ں معلوم ہُندا اے کہ آصف الدولہ نواب وزیر اودھ دے وقت وچ وی کچھ جائداد اس خاندان نو‏‏ں عطا ہوئی، پروانہ جات د‏‏ی تاریخاں مندرجہ ذیل نيں:# پروانہ نواب آصف الدولہ (1755ء۔ 1797ء) مورخہ 16؍ ربیع الثانی 1199ھ# پروانہ نواب سعادت علی خاں مورخہ چہاردہم ربیع الثانی 1250ھ # صلح نامہ سلطان بمہر قاضی مورخہ 25؍ محرم 1256ھ (4 حکم نامہ عدالت بمہر قاضی مورخہ 6؍ ربیع الثانی 1256ھ مکرمی کلیم صاحب نگروروی دا کہنا اے کہ ایہ کاغذات عاشق علی صاحب نمبر دار نے اک مقدمہ دے سلسلہ وچ 25؍ مئی 1850ء نو‏‏ں داخل عدالت کر دتے سن ۔