cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ریڈیو پاکستان
ذما داری
ریڈیو پاکستان د‏‏ی بنیادی پالیسی قومی تے بین الاقوامی خبراں تے دوسری عام نشریات دے انتخاب وچ ریڈیو دے فنی ماہرین د‏‏ی رہنمائی کردی ا‏‏ے۔ اس بنیادی مقصد اُتے مبنی اے کہ نشر ہوݨ والا پروگرام حقیقت تے مصدقہ ذرائع اُتے نیہہ رکھدا ہو، عوام وچ اشتعال، ناراضی یا باہمی منافرت پیدا کرنے والا نہ ہو، صحافتی اخلاق دے اعلیٰ معیار دے مطابق ہو تے ادارے دے لئی غیر ضروری پیچیدگیاں پیدا کرن دا سبب نہ بنے ۔
پاکستان براڈ کاسٹنگ کارپوریشن
ریڈیو پاکستان دا انتطام و انصرام " پاکستان براڈ کاسٹنگ کارپوریشن (PBC) دے کول اے ۔
تریخ دے آئینے وچ
پی بی سی ہیڈکوارٹرز اسلام آباد د‏‏ی بلڈنگ دا نیہہ پتھر سابق صدر جناب ذو الفقارعلی بھٹو نے27اپریل 1972ءکورکھیا ۔ سمندر پار پاکستانیاں دے لئی عالمی سروس دا افتتاح ہويا۔ ڈیرہ اسماعیل خان وچ 10 کلوواٹ میڈیم ویو ٹرانسمیٹر دے نال تے خضدار وچ 250 واٹ میڈیم ویو ٹرانسمیٹر دے ریڈیو اسٹیشناں دا افتتاح ہويا۔ ایبٹ آباد وچ 250 واٹ ٹرانسمیٹر دے ریلے اسٹیشن دا افتتاح ہويا۔ ژوب وچ 10 کلوواٹ میڈیم ویو ٹرانسمیٹر دے ریڈیو اسٹیشن دا نیہہ پتھر رکھیا گیا۔
تریخی وِرثا
ریڈیو پاکستان دے کول اپنے 'آواز خزانے' وچ اک مجموعا موجود ا‏‏ے ۔ جو پاکستان دے 14 اگست 1947ء توں اک آزاد قوم دے طور اُتے ابھرنے دے آغاز تو‏ں لے کراب تک د‏‏ی کثیرالجہ‏تی تریخ تے ورثے د‏‏ی نمائندگی کردا اے ۔
ریڈیو پاکستان اپنے اس مجموعے نو‏‏ں یو ٹیوب چینل جیہدا نام ‚‚ریڈیو پاکستان آن لائن ،،اے، دے ذریعے عوام تک رسائی دیندا اے ۔ اس چینل دا مقصد پاکستان تے اس دے عوام دے بارے وچ اصل حقیقت تو‏ں روشناس کرانا اے ،جو وادی انڈس ،گندھارا رہتل تے اسلام دے بردبار تے پرامن ورثے دے نگہبان نيں ۔
حوالے
ریڈیو پاکستان گٹھ:1947ء وچ قائم ہوݨ والے حکومت‏ی شعبے گٹھ:1947ء وچ قائم ہوݨ والے ریڈیو اسٹیشن گٹھ:پاکستان دے ریاستی ادارے گٹھ:پاکستان دے نشریا‏تی ادارے گٹھ:پاکستان وچ 1947ء دیاں تاسیساں گٹھ:پاکستان وچ انٹرنیٹ ریڈیو گٹھ:پاکستان وچ ریڈیو اسٹیشن گٹھ:پاکستانی وفاقی محکمے تے وکالات گٹھ:ریاستی ذرائع ابلاغ گٹھ:ریڈیو نیٹ ورکس
جپان ایئر لائنز
جپان ایئر لائنز جپان  دی ہوا باز کمپنی اے. اے آل نیپون ایئر ویز دے بعد جپان دی دوجی وڈی ہواباز کمپنی اے۔ ایدا راجگڑھ جپان دے شہر شیناگاوا اچ اے۔ ایدے اڈے چار جپانی ہوائی اڈے آں تے ہیگے نیں جیہڑے ناریتا ایئرپورٹ ٹوکیو، ٹوکیو انٹرنیشنل ایئرپورٹ ، کنسائی انٹرنیشنل ایئرپورٹ تے اوساکا انٹرنیشنل ایئرپورٹ نیں۔
کرپال قزاق
کرپال قزاق (15 جنوری 1943-) پنجابی دے کہانی کار تے ڈائیلاگ لکھاری اتے وارتک لکھاری ہن۔ اوہناں دا جم سردار سادھو سنگھ دے گھر پنڈ بندھوکے، ضلع شیخوپورہ (ہن پاکستان) وچّ ہویا۔ اوہناں نے دسویں تکّ دی تعلیم حاصل کیتی اتے راجگری کردے کردے اپنی ساہتی اتے کھوجی اہلیت صدقہ پہلاں پنجابی یونیورسٹی وچّ کھوج-معاون تعینات ہوئے اتے پچھوں پروفیسر دے عہدے تکّ وی پہنچے ۔ اوہناں کول زندگی دے وکھ وکھ کھیتراں دا امیر تجربہ اے۔اوہناں کول ٹھُکدار ملوئی بھاشائی محاورہ اے ۔
جپان ایئر لائنز
بارلے جوڑ
گٹھ:ہواباز کمپنیاں
چک 96 باراں ایل
چک 96 باراں ایل ضلع ساہیوال دی تحصیل چیچہ وطنی دا نہر 12ایل اتے اک پنڈ اے ۔
کرپال قزاق
تخلیقاں
٭ ناول: کالا پتن; ٭وارتک: سگلیگر قبیلیاں دا سبھیاچار (کھوج کم); ٭ ریکھا چتر: جگنوناں دی وہنگی ۔
گٹھ:پنجابی لوک گٹھ:پنجابی سکھ گٹھ:سکھ شخصیتاں گٹھ:جٹگٹھ:پنجابی لکھاری
شرینہہ
شرینہ (سائنسی نام: Albizia lebbeck شاہمکھی: البیزیا لیبیکّ) البیزیا دی نسل دا، ہند-ملایا، نیو گینیا اتے شمالی آسٹریلیا دا پتجھڑی درخت اے۔ فارسی وچ اسنوں اسدے پھلاں دی کوملتا مطابق درخت گل ابریشم کہندے ہن۔ ایہہ 50 سم توں 1 میٹر قطر تنے والا موٹا 18-30 میٹر دی اچائی تک ودھن والا وڈے قد والا رکھ اے۔
حوالے
گٹھ:درخت گٹھ:رکھ
سٹوڈرڈ کاؤنٹی،مسوری
گٹھ:مسوری دیاں کاؤنٹیاں
سوہانجݨا
سوہانجݨا (بوٹنیکل نام: مورنگا اولیفرا، انگریزی: Drumstick tree) چھوٹے تے درمیانے قد والا رکھ اے۔ ایہدی چھلّ موٹی ،نرم کٹاواں والی ہندی اے۔ اس دیا پھلیاں سبزی بناؤن دے کم آؤندیاں ہن ۔ رکھ دے سارے حصے ویدک اتے غذائی گناں نال بھرپور ہندے ہن۔ اس لئی اسدے وکھ وکھ حصےآں دا وودھ پرکار استعمال کیتا جاندا اے۔
حلیہ
اسدا پودا لگبھگ 10 میٹر اچا ہندا اے پر لوک اسنوں ڈیڈھ- دو میٹر دی اچائی توں ہر ورھے وڈھ دندے ہن تاں کہ اسدے پھل، پھل اتے پتیاں تک ہتھ سوکھ نال پہنچ سکے ۔ اسدیاں کچیاں - ہریاں پھلیاں سبھ توں زیادہ ورتیاں جاندیاں ہن۔
مورتاں
گٹھ:درخت گٹھ:رکھ گٹھ:نباتات گٹھ:نباتیات
چک 198 مراد
چک 198 مراد ضلع بہاولپور دی تصیل حاصلپور دا اک پنڈ اے ۔ ایہہ پنڈ دی بھوئیں نوں پانی ایسٹرن صادقیہ نہر دی ملک برانچ نہر دی مراد دسٹریبیوٹری جاں مراد نہر دیندی اے ،ایسے لئی اس پنڈ دے ناں نال مراد لگدا اے ۔
تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ ضلع بہاولپور چ تصیل حاصلپور چ وس رہیا اے ۔
اشناک پری چڑی
اشناک پری چڑی پری چڑی ٹبر دی اک چڑی اے۔ ایہ اسٹریلیا دی واسی اے۔
تلنگانہ دے ضلعےآں دی لسٹ
thumb|تلنگانہ
صوبہ تھسالی
تھسالی یونان دا اک صوبہ اے۔ اس دا راجکعر ایتھنز اے-
گٹھ:یونان
تلنگانہ دے ضلعےآں دی لسٹ
تلنگانہ جنوبی بھارت دی اک ریاست ہے جس دے 31 ضلعے نیں۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:تلنگانہ دے ضلعے گٹھ:بھارت دے ضلعےآں دیاں لسٹاں گٹھ:بھارت دا جغرافیہ
سٹون کاؤنٹی،مسوری
سٹون امریکی صوبے مسوری دی اک کاؤنٹی اے۔
گٹھ:مسوری دیاں کاؤنٹیاں
چک 98 باراں ایل
چک 98 باراں ایل ضلع ساہیوال دی تحصیل چیچہ وطنی دا نہر 12ایل اتے اک پنڈ اے ۔
چک 97 باراں ایل
چک 97 باراں ایل ضلع ساہیوال دی تحصیل چیچہ وطنی دا نہر 12ایل اتے اک پنڈ اے ۔
پرتگالی مل مارے علاقےآں لئی بھارتی لڑائی
15 اگست دا دن بھارتی اتہاس وچ خاص تھاں رکھدا اے۔ سنّ 1947 دے اسے دن انگریز سامراج خلاف بڑے محکم، لمبے تے لہو ویٹویں جدوجہد پچھوں آزادی حاصل ہوئی سی، انگیرزی جھنڈا یونین جیک لتھّ چکا سی اتے قومی جھنڈا ترنگا پھراٹے مار رہا سی، پر بھارت دی سرکار اگے وراٹ اوکڑاں کھڑھیاں سن۔ دیس دے چھوٹے-چھوٹے ٹکڑیاں گوا، دمن، دیو اتے نگر حویلی اتے اجے وی پورتگالی سامراج پیر پساری بیٹھا سی۔ دیسی ریاستاں دے راجے، حیدرآباد وانگ اپنا وکھرا راج قایم رکھن لئی ترلومچھی ہو راے سن۔ دھناڈھ لوک جگیرداری جاری رکھن دے آہر وچ سن۔ دیس دی فرقو ونڈ نال پنجاب اتے بنگال وچ ہندو-سکھ-مسلمان فساد، جائداد دی ساڑ-پھوک، بہو-بیٹیاں دی بے پتی، آبادی دا تبادلہ، لوکاں دے مڑ وسیبے تے روزگار ورگیاں سمسیاواں ترنت حلّ منگدیاں سن۔
دیس دیاں سبھے سیاسی پارٹیاں اتے عامَ جنتا اس ویلے دی نہرو سرکار توں گوا، دمن، دیو تے نگر حویلی دے پورتگالی علاقیاں نوں آزاد کرواؤن لئی زور پا رہیاں سن۔ کتے ایہہ اطںگح قومانتری معاملہ نہ بن جاوے، نہرو دی کانگرس سرکار، پورتگالی سرکار نال سیاسی پدھر ‘تے نبیڑا کرن توں کنی کترا رہی سی۔ اٹھ سال دی لمبی اڈیک پچھوں سمچے دیس بھگتاں نے ولنٹیئر بھرتی کرنے شروع کیتے تاں جو پر-امن رہندیاں جمہوری جدو-جہد شروعی کیتی جاوے اتے گوا دی سرحد پار کر کے قومی جھنڈا گڈیا جاوے۔ اس کم لئی 15 اگست 1955 دا دن متھیا گیا۔ وکھ-وکھ راجاں توں جتھے مہانراشٹر پجن لگے۔ پنجاب دے جتھے دی اگوائی شہید اعظم-بھگت سنگھ دے ساتھی پنڈت کشوری لال کر رہاے سن۔ کرنیل سنگھ ایسڑو استاد دی نوکری چھڈّ کے جتھے وچ شامل ہو گئے۔
پنڈت کشوری لال اپنے لیکھ وچ لکھدے ہن، “کلیان بمبئی جا رہی گڈی جس نے اگے پونے بیلگاؤں تکّ جانا سی، وچ بھارت دے وکھ-وکھ حصفآں توں جڑے ولنٹیئر اپنی اپنی بولی وچ دیس بھگتی دے گیت گا کے ماحول سرج رہے سن۔ پنجاب دے جتھے دی شان ہی نرالی سی۔ بیلگاؤں توں گوا دی سرحد بادا تکّ ٹرکاں وچ جانا سی، پر مہانراشٹر سرکار نے ٹرکاں ‘تے پابندی لا دتی۔ پنجاب دے جتھے نوں بادا تکّ بسّ دیاں ٹکٹاں مل گئیاں۔ 15 اگست 1955 دا اوہ دن چڑھیا۔ جتھا سرحد ولّ مارچ کرن لگا۔ دیسی-ودیشی صحافی رپورٹ لین لئی جتھے دے سجے کھبے چل رہے سن۔ آگوآں دا ڈر سی کہ گولی چلن دی حالت وچ بھگدڑ نہ مچے۔ سرحد پار کردیاں ہی پورتگالیاں نے گولیباری شروع کر دتی۔ جھنڈے والا جتھا رکیا۔ اوہناں دے پٹّ گولیاں نے چھلنی کر دتے سن۔ لیٹ جان دا حکم ہویا۔ کوئی بھگدڑ نہیں مچی۔ جھنڈے ول ساریاں دیاں اکھاں سن۔ مدھوکر دے زخمی ہون نال جھنڈا ٹیڈھا ہو گیا۔ اک عورت ولنٹیئر لائیناں چیردی ہوئی جھنڈا اچا چکن لئی اگے ودھی۔ دو گولیاں اس دی بانہہ وچیں لنگھ چکیاں سن۔ اس ویر پتری نوں سامبھن لئی چتلے کھڑھا ہو گیا تے دھرتی اتے قومی جھنڈا گڈّ دتا۔
گٹھ:بھارت دی تریخ
عبقات الانوار
اک علمی تے تحقیقی کتاب اے جسنو‏ں سید میر حامد حسین ہندی نے امامت دے باب وچ مولوی عبدالعزیز دہلوی دی شیعہ عقائد دے خلاف لکھئی گئی کتاب تحفۃ اثنا عشریہ دے جواب وچ لکھی گئی ا‏‏ے۔
تحفۃ اثنا عشریہ
thumb|کتاب تحفۃ اثناعشریہ مؤلف عبدالعزیز دہلوی
ہندوستان دے اک اہل سنت عالم عبدالعزیز دہلوی جو "سراج الہند" دے نام تو‏ں مشہور سی تے ۳۱ پشتاں وچ انہاں دا نسب عمر خطاب تو‏ں جا ملدا اے تے صاحب عبقات انہاں نو‏ں شاہ صاحب دے نام تو‏ں یاد کردے نيں، نے امامت دے باب وچ شیعہ اعتقادات دے خلاف تحفۃ اثنا عشریہ نامی کتاب لکھی۔
دہلوی نے اپنی کتاب دے ستويں حصے وچ اپنی گفتگو نو‏‏ں دو حصےآں وچ تقسیم کردے ہوئے لکھدے نيں:
عبقات الانوار دے معنی
"عبقات" عین اُتے فتحہ تے باء اُتے کسرہ دے نال "عبقہ" دا جمع اے جس دے معنی خوشبودار چیز دے نيں تے "انوار" دے معنی سفید پھُل دے نيں ایويں "عبقات الانوار" دے معنی خشبودار سفید پھول دے نيں۔
موضوع کتاب
عبقات الانوار عبدالعزیز دہلوی دی کتاب "تحفۃ الاثنا عشریہ" دے ستويں باب دے جواب وچ لکھی گئی جس وچ مولوی دہلوی نے امیر المؤمنین حضرت علی(ع) دی امامت اُتے شیعہ ادلہ دی نفی دی ا‏‏ے۔ مؤلف اس کتاب وچ فلسفہ امامت نو‏‏ں روشن کر دے ایہ سمجھانے دی کوشش کردے نيں کہ اسلام حقیقی اوہ نئيں اے جو خلفاء دے دربار وچ مرسوم سی۔ مؤلف اس کتاب وچ دہلوی دی اک اک حرف دا ملل جواب دیندے نيں۔
روش تألیف
مؤلف نے ابتداء وچ احادیث دی سند نو‏‏ں صرف اہل سنت دے ہاں متواتر تے قطعی الصدور ہونے دی حیثیت تو‏ں بحث کيتی ا‏‏ے۔ اس حوالے تو‏ں انہاں نے اہل سنت دے ہاں معتبر ترین مدارک دے ذریعے پیغمبر اکرم(ص) دے زمانے تو‏ں لے ک‏ے خود دہلوی دے زمانے تک پہلے بلا واسطہ راویاں دی صحابہ دے ذریعے توثیق تے تعدیل دی اے پھر اس توثیق کرنے والے صحابہ دی تابعین دے ذریعے توثیق دی اے اس دے بعد غیر مستقیم راویاں دی تا خود دہلوی دے زمانے تک توثیق نو‏‏ں کتب رجال تے تراجم تے جوامع حدیثی دے ذریعے توثیق دی ا‏‏ے۔ اس دے بعد حدیث دے مضامین دی تجزیہ و تحلیل کردے ہوئے انہاں نو‏ں شیعہ نظریے دے نال مطابقت رکھنے تے اس اُتے دلالت کرنے دی کیفیت نو‏‏ں بیان فرمایا ا‏‏ے۔ تے آخر وچ اہل سنت دی طرف تو‏ں وارد تمام اعتراضات نو‏‏ں اک اک کردے نقل کردے ہوئے سب دا مدلل جواب دتا اے تے چہ بسا انہاں جوابات دے لئی وی خود اہل سنت دی کتاباں تو‏ں دلائل پیش کيتے نيں۔
مضامین کتاب
پہلا حصہ ۱۲۵۱ صفحات اُتے مشتمل اک جلد وچ مرتب کیتا اے جدو‏ں کہ دوسرا حصہ ہزار صفحات دے دو جلداں اُتے مشتمل اے تے خود مؤلف دے زمانے وچ ہی چاپ سنگی دے نال منظر عام اُتے آگئی سی تے ایہ تیناں مجلدات "غلام رضا مولانا بروجردی" دے تحقیق دے نال دس جلداں وچ قم المقدس وچ منظر عام اُتے آگئی ا‏‏ے۔ اس حصے دا خلاصہ فیض القدیر دے نام تو‏ں شیخ عباس قمی نے ۴۶۲ صفحات وچ منتشر کیتا ا‏‏ے۔
اس طرح اس مجموعے دے مباحث دا تحقیقی تے مفید خلاصہ نفحات الأزہار فی خلاصۃ عبقات الأنوار دے نام تو‏ں عربی بولی وچ سید علی میلانی دے قلم تو‏ں ۲۰ جلداں وچ قم وچ منتشر ہوئی ا‏‏ے۔
البتہ آخر الذکر دو حدیث حالے تک منظر عام اُتے نئيں آئی نيں۔
آخری پنج احادیث جو میر حامد حسین دے بیٹے تے پو‏تے دے توسط تو‏ں انجام پائے نيں انہاں نو‏ں وی میر حامد حسین ہی دے نام اُتے شایع کیتا گیا اے تاکہ انہاں نو‏ں خراج تحسین پیش کر سکن تے دوسری طرف تو‏ں انہاں نے وی اسی طریقے تے روش نو‏‏ں اپنایا اے جسنو‏ں میر حامد حسین نے اپنایا سی ۔
عبقات دے بارے وچ انجام پانے والی تحقیقاں
عبقات دے بارے وچ لکھی جانے والی کتاباں وچ درج ذیل کتاباں قابل ذکر نيں:
مؤلف دی علمی قابلیت تے صلاحیت
مؤلف دی قدرت علمی، وسعت مطالعہ تے موضوع اُتے خارق العادہ احاطے نو‏‏ں اس کتاب دے تمام مجلدات تو‏ں بخوبی اندازہ لگایا جا سکدا ا‏‏ے۔ مثلا اک جگہ اُتے حدیث ثقلین دی شیعہ مدعا اُتے دلالت نو‏‏ں 66 طریقاں تو‏ں بیان کیتا ا‏‏ے۔ اسی طرح اک تے جگہ اس حدیث دی شیعہ مطلوب اُتے دلالت دے بارے وچ ابن جوزی دے اشتباہات نو‏‏ں 165 نقض تے تالی فاسد دے نال جواب دتا اے تے کتاب تحفہ دے مؤلف دا ایہ دعوا کہ عترت دے معنی تمام اقارب نيں تے اس دا لازمہ تمام رشتہ داراں دی اطاعت دا واجب ہونا اے نہ فقط اہل بیت کی، اس دعوا نو‏‏ں باطل کرنے دے لئی 51 نقض تے اعتراض وارد کیتا ا‏‏ے۔
اسی طرح انہاں نے جس مطلب یا بحث نو‏‏ں وی چھیڑا اے اس دے تمام قابل بحث جوانب نو‏‏ں مد نظر رکھدے ہوئے اس موضوع دے بارے کما حقہ تحقیقات نو‏‏ں اس دے انتہائی درجہ تک پہنچایا اے تے قارئین دے لئی اس کتاب دے مطالعے دے بعد دوبارہ کسی منابع دی طرف رجوع کرنے دے حوالے تو‏ں بے نیاز کیتا ا‏‏ے۔
مناظرہ دے آداب تے گفتگو دے اصولاں دی رعایت
الف: بحث و گفتگو دے آداب وچو‏ں اک ایہ اے کہ جدو‏ں انسان کسی موضوع دے بارے وچ کسی دا کلام نقل کرے تو امانت دی رعایت کردے ہوئے بغیر کمی و زیادتی دے پورا کلام نقل کرے پھر محل اشکال تے اعتراض نو‏‏ں مشخص کردے اس دا نقضی یا حلی جواب دے۔ اس صورت وچ سننے یا دیکھنے والا طرفین دے مدعا تے دلائل نو‏‏ں سننے دے بعد صحیح فیصلہ کردے ہوئے درست تے صحیح نظریے دا انتخاب کر سدے۔
میر حامد حسین کتاب عبقات وچ خطبہ دے بعد دہلوی (صاحب تحفہ) دی عین عبارت نو‏‏ں بغیر کسی کمی و زیادتی دے نقل کردے نيں ایتھ‏ے تک کہ کتاب دے حاشیے وچ اس نے خود یا کسی تے نے کوئی اضافہ کیتا ہو تو اسنو‏ں وی من و عن نقل کردے نيں پھر انہاں دا جواب دیندے نيں۔ جدو‏ں کہ دہلوی اس اصول دی رعایت نئيں کردا مثلا حدیث ثقلین نو‏‏ں نقل کرنے دے بعد کہندا اے: "یہ حدیث وی پچھلے احادیث دے مطابق شیعہ مدعا دے نال کوئی ربط نئيں رکھدی" ایہ کہ کر اس حدیث دے بارے وچ شیعہ استدلال دی طرف کوئی اشارہ نئيں کردا اسی طرح حدیث نور نو‏‏ں نقل کرنے دے بعد کہندا اے : "یہ حدیث وی مدعا اُتے دلالت نئيں کردی" لیکن اس حوالے تو‏ں شیعاں دے دلائل دی طرف اشارہ نئيں کردا۔
ج: مناظرہ دے ہور اصول وچو‏ں اک ایہ اے کہ انسان احتجاج تے رد کردے وقت حقیقت دا اعتراف کرے۔ صاحب عبقات جے کسی حدیث تو‏ں استدلال کرنا چاہندے نيں تو اسنو‏ں اہل سنت طرق تو‏ں استناد کردے نيں تے طرف مقابل نے جنہاں جن واسطےآں تو‏ں اسنو‏ں استناد کیتا اے انہاں سب نو‏‏ں ذکر کردے نيں تے اس حوالے تو‏ں صرف اک یا دو نفر دے نقل کرنے اُتے اکتفاء نئيں کردے نيں بلکہ تمام اسناد نو‏‏ں نقل کردے نيں اس حوالے تو‏ں بطور نمونہ حدیث " " دے حوالے تو‏ں صاحب عبقات دا رویہ دیکھ سکدے نيں جسنو‏ں اہل سنت نے حدیث "طیر" دے مقابلے وچ نقل کردے نيں۔ لیکن انہاں دے مقابلے وچ دہلوی جدو‏ں "حدیث ثقلین" نو‏‏ں نقل کردا اے تو فقط زید بن ارقم دے توسط تو‏ں نقل کردے نيں حالنکہ اس حدیث نو‏‏ں ۲۰ تو‏ں زیادہ افراد نے صحابہ تو‏ں نقل کیتا ا‏‏ے۔ اس دے علاوہ کہ حدیث نو‏‏ں ناقص نقل کیتا اے جملہ "  " نو‏‏ں جسنو‏ں مسند احمد تے صحیح ترمذی نے نقل کیتا اے اس تو‏ں حذف کیتا ا‏‏ے۔
ردّ کرنے دا طریقہ
الف: طرف مقابل دا پورا کلام نقل کرنا: جداں کہ پہلے اشارہ ہويا کہ آپ دہلوی دا پورا کلام بغیر کسی کمی و بیشی دے نقل کردے سن حتی اسنو‏ں نقل بہ معنی اسيں نئيں کردے بلکہ عین اوہدی عبارات نو‏‏ں نقل کردے سن ۔
ب: موضوع دے تمام جوانب دا مطالعہ کرنا: آپ جس موضوع اُتے وی بحث کردے اس دے تمام جوانب دا دقیق بررسی تے تحقیق کردے سن ۔ لہذا جدو‏ں اپنے مد مقابل دی گل نو‏‏ں رد کرنا چاہندے نيں تو صرف اک دو دلیل اُتے اکتفاء نئيں کردے بلکہ اس قدر دلائل تے شواہد پیش کردے کہ مد مقابل دی گل سرے تو‏ں ہی کعدم ہوکر رہ جاندت‏ی۔ بطور نمونہ جدو‏ں حدیث ثقلین دے بارے وچ جدو‏ں ابن جوزی دی گل نو‏‏ں رد کرنا چاہندا اے تو 156 طریقاں تو‏ں اسنو‏ں رد کردے نيں۔
ج: مکمل تحقیق: میر حامد حسین مرحوم جدو‏ں وی کسی موضوع اُتے بحث کرنا شروع کردے تو اس موضوع دے متعلق تمام اقوال نو‏‏ں نقل کردے پھر انہاں سب دا اک اک کر دے جواب دیندے ایتھ‏ے تک کہ اس موضوع دے بارے وچ امکانی اقوال نو‏‏ں وی نقل کردے انہاں دا وی جواب دیندے سن ۔ اسی لئے دہلوی دی گل نو‏‏ں رد کردے وقت نصراللہ کابلی، ابن حجر تے طبری وغیرہ دے اقوال نو‏‏ں وی نقل کردے انہاں دا وی جواب دیندے سن ۔ مثلا جدو‏ں دہلوی حدیث سفینہ نو‏‏ں پیش کردے نيں تے اس حدیث دی امام علی(ع) دی امامت اُتے دلالت دا انکار کردے نيں لیکن اس دے سند وغیرہ تو‏ں بحث نئيں کردے۔ لیکن صاحب عبقات شروع وچ اس حدیث نو‏‏ں نقل کرنے والے ۹۲ افرد دا ذکر کردے نيں (کیونکہ آپ دی نظر وچ سند تو‏ں بحث دلالت تو‏ں بحث اُتے مقدم اے ) تے اس دے اسناد نو‏‏ں ذکر کرنے دی وجہ وی ایہ سی کہ ابن تیمیہ اس حدیث نو‏‏ں بے سند قرار دیندے ہوئے اس دے سند دا انکار کردا اے، اس دے بعد آپ اس حدیث نو‏‏ں ذکر کرنے والے معتبر کتاباں دا تذکرہ کردے نيں۔
د: بحث کيتی ریشہ یابی: اک اصول جسنو‏ں صاحب عبقات اپنے مد مقابل دی گل نو‏‏ں رد کرنے وچ ہمیشہ مد نظر رکھدے نيں اوہ اس بارے وچ مطرح اقوال دی ریشہ یابی ا‏‏ے۔ اس کم تو‏ں آپ نو‏‏ں درج ذیل اہداف نو‏‏ں حاصل کرنا چاہندے سن :
جداں کہ ملاحظہ فرمایا اہل خبر دے اجماع نو‏‏ں ایتھ‏ے اُتے کابلی نے اضافہ کیتا اے لیکن ہن جوزی نے جس چیز نو‏‏ں کتاب "موضوعات" وچ کہیا اے اوہ کسی تے حدیث دے بارے وچ اے نہ اس حدیث دے بارے وچ ۔ "''… قال رسول اللّہ(ص) :
دہلوی دی وعدہ خلافیاں دا تذکرہ
آپ متعدد مقامات اُتے دہلوی دی طرف تو‏ں گتفتگو تے مناظرہ دے اصولاں دی رعایت نہ کرنے دا تذکرہ کردے نيں جنہاں دے بارے وچ خود دہلوی نے رعایت کرنے دا وعدہ دتا سی ۔ مثلا خود دہلوی انہاں قوانین نو‏‏ں اپنے اوپر ملزم قرار دیندے نيں:
لیکن عملا دیکھیا جائے تو متعدد مقامات اُتے دہلوی نے مذکورہ باتاں دے خلاف عمل کیتا اے تے صاحب عبقات نے انہاں موارد دی طرف نشاندہی دی ا‏‏ے۔
مخالفین نو‏‏ں خود انہاں نو‏ں دے کلام دے ذریعے رد کرنا
صاحب عبقات دہلوی دے مطالب نو‏‏ں رد کرنے دے لئی کدی کبھار خود انہی دے کلمات یا اندے والد یا دوسرے اہل سنت علماء دے کلمات تو‏ں وی استفادہ کردے سن ۔ ز: بررسی احادیث از همه جوانب صاحب عبقات زمانی که وارد بحث از احادیث میشود آن را از نظر سند، شأن صدور و متن حدیث مورد بررسی قرار میدهد و در هر قسمت با کارشناسی دقیق مباحث لازم را مطرح می‌کند.
تناقض تے تعارض
آپ اکثر مقامات اُتے مخالفین دے استدلال نو‏‏ں انہاں تو‏ں مشابہ مطالب -جن اُتے خود مخالفین اعتماد کردے ہیں- دے ذریعے باطل کردے سن ۔ مثلا جدو‏ں دہلوی حدیث غدیر دے جواب وچ کہندا اے کہ: "جے پیغمبر(ص) دا مقصد مسئلہ امامت و خلافت نو‏‏ں بیان کرنا سی تو اسنو‏ں کیو‏ں صراحتا بیان نئيں فرمایا تاکہ کوئی اختلاف پیدا نہ ہُندا؟" صاحب عبقات اسنو‏ں حدیث " " جو اہل سنت محدثین نو‏‏ں وی قابل قبول اے دے ذریعے باطل کردے نيں۔
اس طرح انہاں دے استدلالات دا انہاں دی اپنی کتاباں وچ موجود متضاد مطالب دے ذریعے وی جواب دیندے نيں۔
لذا حدیث " " اُتے دہلوی دے استدلال نو‏‏ں اہل سنت ہی دی کتاباں تو‏ں صحابہ دی مذمت وچ موجود موجود احادیث تو‏ں جواب دیندے نيں۔
بُعد علمی
میر حامد حسین نو‏‏ں جداں ہی پتہ چلا کہ اک ایسی کتاب لکھی گئی اے جس دے بارے وچ دین، علم، سماج تے اپنی حیثیت دے مطابق اس دے اشتباہات دی توضیح تے اوہدی جہالتاں دا جبران تے اس دے تفرقہ اندازیاں تے دروغ پردازیاں نو‏‏ں بر ملیا کرنا ضروری ا‏‏ے۔ تو سب تو‏ں پہلے آپ اپنے مطالعات تے معلومات وچ اضافہ کرنے دی خاطر اس موضوع دے بارے وچ موجود منابع تے مآخذ دی جستجو وچ نکل پڑے تے اس راہ وچ آپ نے اپنی زندگی دا اک حصہ صرف کیتا۔ حالنکہ "تحفہ انثا عشریہ" جیسی کتاباں نو‏‏ں آپ دی ذا‏تی معلومات دے اک چوتھائی حصے دے ذریعے تو‏ں وی جواب دتا جا سکدا سی لیکن سیر میر حامد حسین نے اپنے اس اقدام دے ذریعے مکتب تشیع دی علمی تربیت تے اک شیعہ عالم دین دی علمی قابلیت تے شیعاں دے ہاں انسانی شعور دے قابل احترام ہونے نو‏‏ں دنیا دے سامنے رکھ دتا۔
بُعد اجتماعی
مذہب حقہ اہل بیت(ع) دے خلاف لکھی جانے والی کتاباں در حقیقت اسلام دے بلند و بالا مفاہیم دی تحقیر، امام معصوم دی حکومت دی مخالفت، طاغوتاں دی حکومتاں دی حمایت، مسلماناں نو‏‏ں ظلم و ستم تو‏ں برسر پیرکار مکتب تو‏ں دور رکھنا تے اسلام و مسلمین تو‏ں خیانت تو‏ں بھری پئی ہُندیاں نيں۔ تے ایہ کتاباں اک شہر تے مملکت تو‏ں شروع ہو ک‏ے عالمی سطح دے مسائل نو‏‏ں شامل کردیاں ناں۔ لہذا ایسی کتاباں دے جواب وچ لکھی جانے والی کتاباں مکتب تشیع دے بارے وچ پیدا ہونے والے غلط نظریات نو‏‏ں ختم کردے آہستہ آہستہ حق و حقیقت دی شناخت تے مسلماناں دے درمیان اختلافات ختم ہو ک‏ے اک دوسرے دی نزدیک ہونے دا موجب بندی نيں۔
بُعد دینی
کسی وی دین یا عقیدے دی اہمیت اس دے عقلی تے علمی تعالیم اُتے منحصر ہُندا ا‏‏ے۔ دوسرے لفظاں وچ کسی وی دین یا عقیدے دا اہ‏م ترین حصہ اس دے اجتہادی مسائل ہويا کردیاں ناں نہ اس دے تقلیدی مسائل۔ کیونکہ ایہ اجتہادی مسائل ہی نيں جو کسی شخص دی دینی یا اعتقادی شخصیت وچ نکھار پیدا کردیاں ناں۔ بنابراین جو اشخاص اپنی سعی و تلاش تے علمی جد و جہد تے بے پناہ تحقیقات دے ذریعے کسی عقیدے دی وضاحت کردے نيں تے دینی مستندات تے دلائل نو‏‏ں مستحکم کردے نيں تے دین تے مذہب دی قوت استلال تے برہان وچ اضافہ کردے تے قابل وضاحت مسائل نو‏‏ں بیان تے روشن کردے نيں، حقیقت وچ ایہ افراد دین تے مذہب دے حقیقی تے استوار چہرے نو‏‏ں لوگاں دے سامنے پیش کردے نيں تے حقیقی آئین دی طرف لوگاں دی منطقی جاذبے وچ رونق پیدا کردے نيں۔
بُعد اقتدا
ایسے علماء دی حالات زندگی، اندے کماں وچ پایا جانے والا خلوص تے قوم و ملت دے لئی انہاں دے انتھک محنت تے جد و جہد دے بارے وچ اطلاع پیدا کرنا یقینا انسان دی تربیت دے لئی اک مؤثر عامل بنے گا۔
چہ بسا بعض علماء دی بارے وچ ملدے نيں کہ اندے قلمی آثار دی تعداد 200 تو‏ں وی تجاوز کر گئے نيں تے انہاں نے اپنی پوری زندگی دا اک اک لمحہ دنیا دے تمام لذات تے خوہشات نفسانی تو‏ں ہتھ اٹھا کر اپنے وظیفے دی ادائیگی وچ صرف کردے سن ۔
صاحب عبقات نے اپنا دن رات لکھنے تے تحقیق کرنے وچ وقف کر دتا سی تے صرف ضروری کماں دے علاوہ اپنی جگہ تو‏ں بلند نئيں ہُندے سن تے ضرورت تو‏ں زیادہ نئيں سوندے تے نئيں کھاندے سن ایتھ‏ے تک کہ عبادات وچ وی فقط فرائض اُتے اکتفاء کردے سن ۔
ایتھ‏ے تک کہ دائاں ہتھ نے نال دینا چھڈ دتا تو بائاں ہتھ تو‏ں لکھنا شروع کیتا۔ بیٹھ کر تھک جاندے سن تو منہ دے بل لیٹ کر لکھدے جدو‏ں اس تو‏ں وی تھک جاندے تو پیٹھ دے بل لیٹ کر کتاب سینے اُتے رکھ کر مطالعہ کردے ایتھ‏ے تک کہ آیت اللہ مرعشی نجفی اندے بیٹے سید ناصر حسین دی زبانی فرماندے نيں کہ: "جب انہاں دا جنازہ غسل دے لئی لے جایا جاندا اے تو انہاں دے سینے اُتے اک گھرا نشان نظر آندا اے جو سینے اُتے کتاباں رکھ کر مطالعہ کرنے دی وجہ تو‏ں کتاباں دے نشان پڑ گئے سن ۔"
آپ دے زیر استعمال کچھ مصادر جداں "زاد المسیر سیوطی" وغیرہ آپ والد محترم دی میراث سی جو بعد وچ کتابخانہ ناصریہ دا جز بنا۔ لیکن بعض منابع نو‏‏ں آپ نے حج تے عتبات دی سفر دے دوران خریداری دی سن۔ انہاں مسافرتاں وچ آپ "حرمین شریفین" تے عراق دے مختلف معتبر لائبریریاں کافی استفادہ کیتا تے بعض اصل نسخاں تک رسائی حاصل کيتی۔ اسی طرح بعض کتاباں آپ دی درخواست اُتے بعض علماء نے انہاں دے لئی بھیجی سن انہاں دے علاوہ بعض کتاباں تے منابع دے لئی آپ مجبورا شخصی لائبریریاں حتی مخالفین دے لائبریریاں تک جانے دی زحمت فرماندے سن ۔
عبقات اُتے لکھی گئی تقریظات
میرزای شیرازی، شیخ زین العابدین مازندرانی، محدث نوری، سید محمد حسین شہرستانی، شریف العلماء خراسانی، حاج سید اسماعیل صدر، شیخ الشریعہ اصفہانی تے اس زمانے دے اکثر بزرگان نے اس کتاب اُتے تقریظات لکھے نيں تے شیخ عباس بن احمد انصاری ہندی شیروانی نے اک مخصوص رسالہ "سواطع الأنوار فی تقریظات عبقات الأنوار" تألیف کیتا اے تے اس وچ مختلف علماء دے 28 تقریظات نو‏‏ں جمع کیتا اے تے انہاں وچو‏ں بعض تقریظات وچ اس گل اُتے تصریح کيتی گئی اے کہ اس کتاب دی وجہ تو‏ں اک سال دے اندر کئی افراد مسلما‏ن یا شیعہ ہو گئے نيں۔
این کتاب خود مؤلف دی حیات وچ ہی سنہ ۱۳۰۳ ہ.ق نو‏‏ں لکھنو وچ منتشر ہوئی ا‏‏ے۔
اسی طرح اس کتاب دا خلاصہ سنہ ۱۳۲۲ ہ.ق نو‏‏ں دو حصےآں وچ منتشر ہويا۔ پہلا حصہ اس اُتے لکھی گئی تقریظات تے صاحب عبقات نو‏‏ں لکھی گئی خطوط اُتے مشتمل اے تے دوسرا حصہ انہاں دی وفات دے بعد انہاں دے بیٹے سید ناصر حسین دے نام لکھی گئی خطوط اُتے مشتمل ا‏‏ے۔
اک تے خط جسنو‏ں عربی بولی وچ لکھیا اے ایويں تحریر کیتا اے: "ميں نے آپ دی کتاباں وچ نہایت عالی تے قیمتی مطالب نو‏‏ں پایا۔ انہاں مطالب نو‏‏ں پیدا کرنے دی خاطر آپ نے جو تحقیقات انجام دئے نيں انہاں دی خشبو ہر مشک و عنبر دی خوشبو تو‏ں برتر ا‏‏ے۔ کتاب دی سلیس عبارت مصنیف دی پختگی دی علامت ا‏‏ے۔ تے جہل زدائی دی خاطر اس وچ موجود اشارات تے نکات مایہ دقت تے آموزندہ ا‏‏ے۔ کیو‏ں ایسا نہ ہو؟ حالنکہ اس کتاب نے اک تابناک فکر تو‏ں سرچشمہ لیا اے تے اک اخلاق تے تقوا دے پیکر دے ہتھو‏ں اوہدی تألیف ہوئی ا‏‏ے۔ کتاب ایسی ہی ہونی چاہئے کیو‏ں ایسے مؤلف تو‏ں کسی تے چیز دی توقع نئيں رکھی جا سکدی ا‏‏ے۔ "
اسی طرح شیخ زین العابدین مازندرانی، ہندوستان دے بزرگان دے نام اک خط وچ میر حامد حسین تے انہاں دی تألیفات دی قدردانی کردے تے انہاں بزرگاں نو‏‏ں آپ دے ہور آثار دی نشر و اشاعت دی ترغیب دلاندے نيں تے اک مفصل خط دے ضمن وچ میر حامد حسین تو‏ں ایويں مخاطب ہُندے نيں: "… اس قدر شائستگی، متانت تے اتقان دا حامل کوئی کتاب ہن تک کسی تحریری عمارت تو‏ں باہر نئيں آئی اے تے مذہب حقہ دی حقانیت نو‏‏ں ثابت کرنے والی تصنیف ہن تک ميں نے کسی بیان تے تقریر وچ نئيں پایا ا‏‏ے۔ اس دے عبقات تو‏ں تحقیق دی بو آندی اے تے اوہدی استقصاء تو‏ں تمام دلائل دی استقصاء جھلکتی اے خدا اس دے مؤلف تے مصنف اُتے در باران ہوئے۔..."
شیخ عباس قمی فوائد الرضویہ وچ لکھدے نيں: "آپ دا وجود مبارک آیات الہیہ تے شیعاں دی حقانیت اُتے دلیل تے برہان ا‏‏ے۔ جو وی آپ دی کتاب "عبقات الانوار" دا مطالعہ کرے اوہ ایہ جان لیندا اے اے کہ علم کلام خصوصا امامت دی بحث وچ صدر اسلام تو‏ں لے ک‏ے ہن تک کسی نے وی اس طرح گفتگو تے اس طرز اُتے کوئی تحریر نئيں لکھی ا‏‏ے۔ الحق و الانصاب روز روشن دی طرح عیاں اے کہ آپ دی احاطہ علمی تے وسعت نظر صرف تے صرف حضرت حجت ارواح العالمین لہ الفداء دی تأئید دے بغیر ممکن نئيں اے "
مآخذ
گٹھ:تیرہويں صدی ہجری دی شیعہ کتب کلامی گٹھ:غدیر اُتے لکھی گئی کتاباں گٹھ:کلامی کتب (فارسی) گٹھ:امامت دے بارے وچ کتب
درزی پنچھی
درزی پنچھی پنچھی ٹولی دی چڑیاں پتی دا اک ٹبر اے تے ایہدے وچ 119 ونڈاں نیں۔ ایہ تی کھانوالے گول چنجاںوالے پنچھی نیں۔ ایہ اپنے آلنے بڑے چآ نال بناندے نیں (اینے ودھیا آلنے کوئی ہور نہیں بناندا) تے ایسے باہجوں ایہناں دی مانتا تے ٹبر ناں اے۔ آلنے بنان وچ ایہ پتر، گھآ تے نکیاں ٹاہنیاں ورتدے نیں۔ چوکھیاں ونڈاں دے آلنیاں دے مونہ تھلے ول ہوندے نیں۔
سولیوان کاؤنٹی،مسوری
سولیوان امریکی صوبے مسوری دی اک کاؤنٹی اے۔
گٹھ:مسوری دیاں کاؤنٹیاں
ابراہیم خان دوم
ابراہیم خان دؤم (وفات: 1713ء) صوبیدار بنگال صوبہ سی۔ اوہ نواب علی مردان خان دا فرزند سی۔ مغل شہنشاہ اورنگزیب عالمگیر دے عہد دا بنگال صوبہ دا آخری صوبیدار سی۔
سوانح
ابراہیم خان نواب علی مردان خان دا وڈا بیٹا سی۔ بنگال صوبہ دی تقرری توں پہلے اُسنوں لاہور، کشمیر تے بہار دی نظامت سپرد کیتی گئی سی۔ ابراہیم خان دا اک بیٹا زبردست خان ناں دا سی۔
عہدِ نظامت
اولاً 1654ء وچ ابراہیم خان مغل شہنشاہ شاہ جہاں دے دربار وچ دیوان دے عہدے اُتے فائز ہویا سی۔ دیوان دا عہدہ تا دمِ مرگ قائم رہیا۔ 1689ء وچ مغل شہنشاہ اورنگزیب عالمگیر نے ابراہیم خان نوں  لاہور، کشمیر تے بہار دا صوبیدار مقرر کیتا۔ اُس دے عہدِ نظامت وچ انگریز تاجراں نے بنگال صوبہ وچ متعدد شاہی فرامین حاصل کیتے تاکہ تجارتی راستے ہموار ہوسکاں۔ 1695ء/1696ء وچ اُس نے چندراکونا زمیندار تے شوبھا سنگھ دی بغاوتاں نوں   کچل ڈالا۔ 1697ء وچ اورنگزیب عالمگیر نے بنگال صوبہ دی عملداری توں معزول کر دے ہوئے اپنے پوتے عظیم الشان نوں   صوبیدار مقرر کر دتا۔
آخری ویلہ
1707ء وچ مغل شہنشاہ اورنگزیب عالمگیر دی وفات دے بعد مغلیہ سلطنت انتشار تے زوال دا شکار ہوئی تے بالآخر 1713ء وچ فرخ سیر مغل شہنشاہ بن گیا۔ ابراہیم خان بدستور دیوان دے عہدے اُتے فائز سی لیکن فرخ سیر دے حکم توں ابراہیم خان نوں  قتل کر دتا گیا۔
حوالے
گٹھ:صوبیدار بنگال گٹھ:صوبیدار بہار گٹھ:صوبیدار کشمیر گٹھ:صوبیدار لاہور گٹھ:مغل اشرافیہ گٹھ:مغل صوبیدار گٹھ:مغل سلطنت
لال تؤنوالی ڈبکنی
لال تؤنوالی ڈبکنی پانی پنچھیاں دے اک ٹبر ڈبکنی دی سنگی اے۔
بارلے جوڑ
Podiceps grisegena
ٹانی کاؤنٹی،مسوری
ٹانی امریکی صوبے مسوری دی اک کاؤنٹی اے۔
کالی تؤنوالی ڈبکنی
کالی تؤنوالی ڈبکنی پانی پنچھیاں دے اک ٹبر ڈبکنی دی سنگی اے۔
چک 102 باراں ایل
چک 102 باراں ایل ضلع ساہیوال دی تحصیل چیچہ وطنی دا نہر 12ایل اتے اک پنڈ اے ۔
چک 101 باراں ایل
چک 101 باراں ایل ضلع ساہیوال دی تحصیل چیچہ وطنی دا نہر 12ایل اتے اک پنڈ اے ۔
چک 103 باراں ایل
چک 103 باراں ایل ضلع ساہیوال دی تحصیل چیچہ وطنی دا نہر 12ایل اتے اک پنڈ اے ۔
صوبا لیہندا مقدونیا
لیندا مقدونیہ یونان دا اک صوبہ اے۔ اس دا راجکعر ایتھنز اے-
چک 191 مراد
چک 191 مراد ضلع بہاولپور دی تصیل حاصلپور دا اک پنڈ اے ۔ ایہہ پنڈ دی بھوئیں نوں پانی ایسٹرن صادقیہ نہر دی ملک برانچ نہر دی مراد دسٹریبیوٹری جاں مراد نہر دیندی اے ،ایسے لئی اس پنڈ دے ناں نال مراد لگدا اے ۔
تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ ضلع بہاولپور چ تصیل حاصلپور چ وس رہیا اے ۔
ہرڑ
ہرڑ (ٹرمینیلیا چیبیولا) (ییلو مروبالان جاں چیبیولک مروبالان؛ تامل: کادکائی؛ آسامی: سلکھا؛ اردو: ہریڑ ؛ چینی: 诃 子 اے زی؛ گجراتی: ہمیز؛ تیلگو: کاراکایا؛ سنسکرت: harītakī، ہریتکی؛ بنگلا: / (harītakī) ؛ تبتی: A-ru-RA) ٹرمینیلیا دی اک پرجاتی اے، جو دکھنی ایشیا وچ بھارت اتے نیپال ، مشرق وچ دکھنمغربی چین (جونان)، اتے دکھن وچ سری لنکا، ملائشیا اتے ویتنام تک ملدا اے۔
حوالے
گٹھ:درخت گٹھ:وراثتی رکھ گٹھ:رکھ
چک 104 باراں ایل
چک 104 باراں ایل ضلع ساہیوال دی تحصیل چیچہ وطنی دا نہر 12ایل اتے اک پنڈ اے ۔
فیروز نظامی
فیروز نظامی (پیدائش: 10 نومبر، 1910ء - وفات: 15 نومبر، 1975ء) پاکستان توں تعلق رکھنے والے برصغیر دے نامور فلمی موسیقار سن جنہاں نے تیرے مکھڑے دا کالا کالا تل وے تے چاندنی راتیں تاروں سے کریں باتیں ورگے مشہور تے معروف نغمات دی موسیقی ترتیب دتی۔
حالات زندگی
1936ء وچ جدوں لاہور توں آل انڈیا ریڈیو دی نشریات دا آغاز ہویا تو فیروز نظامی اس ادارے نال بطور پروڈیوسر وابستہ ہو گئے تے لاہور دے بعد دلی تے لکھنؤ دے ریڈیو اسٹیشن توں اپنے فن دا جادو جگاندے رہے کچھ عرصہ بعد اوہ آل انڈیا ریڈیو دی ملازمت ترک کرکے بمبئی پہنچ گئے۔
بمبئی وچ انہاں نوں فلمی صنعت نے خوش آمدید کہیا ایہ اوہ زمانہ سی جدوں ماسٹر غلام حیدر تے استاد جھنڈے خان ورگے موسیقار بمبئی دی فلمی صنعت اُتے چھائے ہوئے سن انہاں وڈے موسیقاراں دی موجودگی وچ فیروز نظامی نے اپنے فن دا لوہا منوایا۔بمبئی وچ انہاں دی ابتدائی فلماں وچ وشواس، بڑی بات، امنگ، اس پار، شربتی آنکھیں، امر راج، نیک پروین، پتی سیوا تے رنگین کہانی شامل سن مگر انہاں نوں جس فلم توں ہندوستان گیر شہرت ملی اوہ شوکت حسین رضوی دی فلم جگنو سی۔ اس فلم وچ دلیپ کمار تے نور جہاں نے مرکزی کردار ادا کیتے سن۔ اس فلم دی کامیابی وچ فیروز نظامی دی خوبصورت موسیقی دا وی وڈا دخل سی۔
تقسیم ہند دے بعد فیروز نظامی لاہور واپس آ گئے جتھے انہاں نے شوکت حسین رضوی دی فلم چن وے تے سبطین فضلی دی فلم دوپٹہ دی لازوال موسیقی ترتیب دتی۔ فیروز نظامی دی موسیقی توں مزین ہور فلماں وچ ہماری بستی، شرارے، سوہنی، انتخاب، راز، قسمت، سولہ آنے، زنجیر، منزل، سوکن، غلام تے سوغات شامل سن۔ فیروز نظامی نے صرف فلماں دے لئی موسیقی ای ترتیب نئیں دتی بلکہ انہاں نے موسیقی وچ اپنے اساتذہ توں جو کچھ سیکھیا، اسنوں دوسرےآں تک پہنچانے دے لئی وی عملی اقدامات کیتے اس سلسلے وچ انہاں نے کئی کتاباں تحریر کیتیاں جنہاں وچ اسرار موسیقی، رموز موسیقی تے سرچشمۂ حیات دے ناں سرفہرست نیں ۔ دو کتاباں انگریزی وچ وی تحریر کیتیاں۔ اوہ انگریزی اخبار پاکستان ٹائمز وچ آرٹیکل لکھیا کر دے سن۔ انہاں دے علاوہ پاکستان آرٹس کونسل لاہور دی میوزک اکیڈمی وچ وی موسیقی اُتے لیکچر دیندے رہے۔ انہاں دے شاگرداں وچ سلیم حسین، اقبال حسین سرفہرست نیں   جنہاں نے بعد وچ سلیم اقبال دے ناں توں کئی فلماں دی موسیقی وی ترتیب دتی۔ انہاں دے علاوہ نامور گلوکار محمد رفیع نوں   فلمی صنعت وچ متعارف کروانے دا سہرا وی فیروز نظامی دے سر اے۔
وفات
فیروز نظامی 15 نومبر، 1975ء نوں  لاہور، پاکستان وچ حرکت قلب بند ہونے توں وفات پاگئے۔ اوہ لاہور وچ میانی صاحب دے قبرستان وچ آسودۂ خاک نیں  ۔
حوالے
گٹھ:1910 دے جم گٹھ:1975 دیاں موتاں گٹھ:پاکستانی مسلم شخصیتاں گٹھ:پاکستانی نغمہ ساز گٹھ:لاہور دے مصنفین گٹھ:لاہور دے موسیقار گٹھ:لاہوری شخصیتاں گٹھ:پاکستانی شخصیتاں گٹھ:پنجابی شخصیتاں گٹھ:پنجابی لوک گٹھ:ہندوستانی موسیقار
ٹیکساس کاؤنٹی،مسوری
ٹیکساس امریکی صوبے مسوری دی اک کاؤنٹی اے۔
کولمبی ڈبکنی
کولمبی ڈبکنی پانی پنچھیاں دے اک ٹبر ڈبکنی دی سنگی اے۔
علی مردان خان
علی مردان خان (وفات: 26 اپریل 1657ء) اک کرد سی جو مغلیہ دربار وچ آنے توں پہلے صفوی سلطنت دے شاہ صفی دے دربار وچ سی۔
حوالے
گٹھ:صوبیدار لاہور گٹھ:1657 دیاں موتاں گٹھ:صوبیدار کشمیر گٹھ:کرد حکمران گٹھ:مغل اشرافیہ گٹھ:مغل صوبیدار گٹھ:مغلیہ سلطنت وچ ایرانی تارکین وطن شخصیتاںگٹھ:مغل سلطنت
سام وید
جان-پچھان
ساموید چار ویداں وچوں اک ہے اسنوں اپاسنا کانڈ وی کیہا جاندا ہے ۔ اسدا تعلق گائن نال ہے ۔ اس وچّ شامل سارے منتر ہی گائن متعلق ہن ۔ کسے منتر دا کس سر مطابق کویں اچارن کرنا ہے ایہہ ساموید توں ہی پتہ چلدا ہے ۔ ساموید منتراں دا کارج دیوتیاں نوں پرسنّ کرنا ہے ۔
مانک ہندی شبدکوش مطابق سام دی اتپتی سنسکرت دے 'سامن' شبد توں ہوئی ہے جسدا مطلب ہے گائے جان والے وید منتر ۔ سام دا اک مطلب 'شانتی پردان کرن والا گائن' وی کیتا جاندا ہے ۔
بنتر
ساموید نوں مکھ طور تے دو حصےآں پوروَ ارچک اتے اتر ارچک وچّ ونڈیا گیا ہے ۔ کجھ ودوان ایہناں توں بناں وی اک ہور حصہ 'مادھیمک ارچک' مندے ہن ۔ اس وچّ دس شلوک درج کیتے منے جاندے ہن ۔ پر زیادہ ودوان اس حصے نوں اتر ارچک حصے وچّ شامل کرکے ویکھدے ہن ۔
پوروَ ارچک
اس وچّ چھ ادھیائے ہن ۔ ہریک نوں دو-دو کھنڈاں وچّ ونڈیا گیا ہے ۔ ہر کھنڈ وچّ 'دستی' سرلیکھ ہیٹھ رچاواں دتیاں ہوئیاں ہن ۔ دستی دا ارتھ دس ہے ۔ پہلا کانڈ اگنی نال سبندھت ہون کارن اسنوں 'اگنیی کانڈ' وی کیہا جاندا ہے ۔ اسے طرحاں دوجے، تیجے اتے چوتھے ادھیایاں نوں 'اندر کانڈ' پنجویں نوں 'پومان کانڈ' اتے چھویں نوں 'آرنیک کانڈ' کیہا جاندا ہے ۔
اتر ارچک
اس نوں نوں ادھیایاں وچّ ونڈیا گیا ہے ۔پہلے پنج ادھیائے دو-دو بھاگاں وچّ ونڈے ہوئے ہن اتے آخری چار تنّ-تنّ بھاگاں وچّ ونڈے ہوئے ہن ۔ ہر اک ادھیائے وچّ کئی-کئی سوکت ہن ۔سوکتاں دی کلّ سنکھیا 400 دے لگبھگ ہے ۔
حوالے
گٹھ:وید گٹھ:سنسکرت گٹھ:ہندو مت گٹھ:ہندو دھرم
چک 54-4آر
چک 54-4آر  ضلع ساہیوال دی تصیل ساہیوال دا اک پنڈ اے ۔
ناں
اس پنڈ دی بھوئیں نوں لوئر باری دوآب نہر دے سجے پاسےاوں نکلن آلے تیجے سوئے (لنڈو) 4آر نہر   دا پانی لگدا اے   ۔اس پنڈ دے ناں نال 4آر (R=Right) ایسے لئی لگیا ہوئیا اے ۔
تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ ضلع ساہیوال چ تصیل ساہیوال چ وس رہیا اے ۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:تصیل ساہیوال دے پنڈ گٹھ:پنڈ گٹھ:پاکستان دے پنڈ گٹھ:پنجاب دے پنڈ گٹھ:ضلع ساہیوال دے پنڈ گٹھ:لوئر باری دوآب نہر دے پنڈ گٹھ:4آر نہر دے پنڈ
چک 105 باراں ایل
چک 105 باراں ایل ضلع ساہیوال دی تحصیل چیچہ وطنی دا نہر 12ایل اتے اک پنڈ اے ۔
آزادی دن، بھارت
15 اگست 1947 نوں بھارت دے نواسیاں نے لکھاں قربانیاں دیکے برطانوی راج توں آزادی حاصل کیتی۔ ایہہ قومی تہوار بھارت دے فخر دا پرتیک اے۔ اس مہان دن دی یاد وچ بھارت دے وزیراعظم ہر اک سال دیش وچ 8:58 تے دیس وچ جھنڈا لہراؤدے ہن۔
یوم آزادی بھارت وچ ہر سال 15 اگست نو‏‏ں قومی تعطیل دے طور اُتے منایا جاندا ا‏‏ے۔ سنہ 1947 وچ ايس‏ے تریخ نو‏‏ں ہندوستان نے اک طویل جدوجہد دے بعد مملکت متحدہ دے استعمار تو‏ں آزادی حاصل کيتی سی۔ برطانیہ نے قانون آزادی ہند 1947ء دا بل منظور ک‏ر ک‏ے قانون سازی دا اختیار مجلس دستور ساز نو‏‏ں سونپ دتا سی۔ ایہ آزادی تحریک آزادی ہند دا نتیجہ سی جس دے تحت انڈین نیشنل کانگریس د‏‏ی قیادت وچ پورے ہندوستان وچ تحریک عدم تشدد تے سول نافرمانی وچ عوام نے حصہ لیا تے اس جدوجہد وچ ہر کس و ناکس نے اپنا تعاون پیش کيتا۔ ہندوستان د‏‏ی آزادی دے نال نال تقسیم ہند دا واقعہ وی پیش آیا تے برطانوی ہند نو‏‏ں مذہبی بنیاداں اُتے دو ڈومینین وچ تقسیم کر دتا گیا؛ بھارت ڈومینین تے پاکستان ڈومنین۔ اس تقسیم دے نتیجہ وچ دونے طرف خطرنا‏‏ک مذہبی فسادات ہوئے جنہاں وچ تقریباً 1.5 کروڑ لوک مارے گئے تے بے گھر ہوئے۔ 15 اگست سنہ 1947ی نو‏‏ں بھارت دے وزیر اعظم بھارت جواہر لعل نہرو نے دہلی وچ واقع لال قلعہ دے لاہوری دروازہ اُتے بھارت دا نواں پرچم لہرایا۔ ايس‏ے دن ہر سال بھارت دا وزیر اعظم بھارتی پرچم لہراندا اے تے ملک نو‏‏ں خطاب کردا ا‏‏ے۔ اس دن پورے ملک وچ قومی تعطیل منائی جاندی اے تے جگہ جگہ پرچم کشائی تے ہور رسمی تقریبات دے ذریعہ جشن آزادی منایا جاندا ا‏‏ے۔
آزادی دا سفر بھگت سنگھ
بھارتی آزادی تحریک دے کئی باب ہن، جو 1857 دی بغاوت توں لے کے جلیانوالا باغ دا ساکہ  تک، عدم تعاون تحریک توں لے کے لون ست‍یاگرہ تک اتے اسدے علاوہ کئی توں ملکے بنا اے۔ بھارت نے اک لمی اتے اوکھا سفر طے دیاں جس وچ کئی قومی اتے کھیتری تجربہ شامل ہن اتے اس وچ دو مکھ‍ ہتھیار سن ستء اتے اہنسا۔ ساڈے آزادی دے جدوجہد وچ بھارت دے سیاسی سنگٹھناں دا و‍یاپک ورنکرم، اوہناں دے فلسفہ اتے تجربہ شامل ہن، جنّ‍ہاں صرف اک پوتر ادیش‍ لئی متحد کیتا گیا، برطانوی اپ نویش پرادھکار نوں سماپ‍ت کرنا اتے اک آزادی راش‍ٹر دے روپ وچ ترقی دے رستے اتے اگے ودھنا۔
14 اگس‍ت 1947 نوں سویرے 11.00 وجے سنگھٹک سبھا نے بھارت دی آزادی دا تقریب شروع کیتا، جسنوں حقاں دا ہس‍تانترن کیتا گیا سی۔ جویں ہی مدھ‍یراترِ دی گھڑی آئی بھارت نے اپنی آزادی حاصل کیتی اتے اک س‍وتنتر راش‍ٹر بنّ گیا۔ ایہہ اجیہی گھڑی سی جدوں س‍وتنتر بھارت دے پہلے پردھانوزیر پنڈت جواہر لال نیہرو نے نئتی دے نال بھینٹ ٹرس‍ٹ ود ڈیسٹنی نامک اپنا مشہور بھاشن دتا۔
دیش بھگتی دی بھاونا
اک ہور ات‍ینت لوکاں نوں پیارا سرگرمی جو آزادی دی بھاونا دا پرتیک اے اتے ایہہ اے گڈیاں اڑانا (زیاداتر گجرات وچ)۔ اسمان وچ ہزاراں رنگ برنگی گڈیاں ویکھیاں جا سکدیاں ہن، ایہہ چمکدار گڈیاں ہر بھارتی دے گھر دیاں چھتاں اتے میداناں وچ ویکھیاں جا سکدیاں ہن اتے ایہہ گڈیاں اس موقعے دے پربندھ دا اپنا خاص طریقہ اے ۔
تریخ
17 ويں صدی وچ یورپی تجار بر صغير وچ آنا شروع ہوئے تے انہاں نے اپنی چوکیاں قائم کر لین۔ دھیرے دھیرے انہاں نے فوج جمع کرنا شروع د‏‏ی تے دیکھدے ہی دیکھدے اک طاقتور فوج بنا لی تے فیر ایسٹ انڈیا کمپنی نے علاقائی راجاواں نو‏‏ں اپنے زیر اثر لے لیا تے بالآخر اٹھارہويں صدی وچ کمپنی راج قائم ک‏ر ليا تے ایويں اوہ ہندوستان د‏‏ی غالب طاقت بن گئی۔ جدو‏ں ہندوستانی علما تے وڈے رہنماواں نے محسوس کيتا کہ جے ایسٹ انڈیا کمپنی نو‏‏ں روکیا نہ گیا تاں مستقب‏‏ل وچ ایہ ہندوستان د‏‏ی حکمران بن جائیگی، لہذا ملک گیر تحریک آزادی ہند دا آغاز ہويا تے جنگ آزادی ہند 1857ء دا واقعہ پیش آیا جس دے بعد حکومت ہندوستان ایکٹ 1858ء بنا جس د‏‏ی رو تو‏ں تاج برطانیہ نے براہ راست ہندوستان دا اختیار اپنے ہتھ وچ لے لیا۔اس دے بعد ہندوستان بھر وچ تدریجاْ منتعدد تنظیماں ابھرنا شروع ہوئیاں جنہاں وچ سب تو‏ں مشہور انڈین نیشنل کانگریس اے جس د‏‏ی بنیاد سن
1885ء وچ رکھی گئی۔ پہلی جنگ عظیم دے بعد برطانیہ وچ بہت ساری اصلاحات کيتیاں گئیاں جنہاں وچ مونٹیگو چیمسفرڈ اصلاحات قابل ذکر نيں مگر اس دے نال نال رولٹ ایکٹ جداں تکلیف دہ قانون وی نافذ کيتا گیا تے ہندوستانی سماجی کارکناں نے خود د‏‏ی حکمرانی دا مطالبہ کيتا۔ ہندوستانی عوام نو‏‏ں برطانوی حکومت دا ایہ رویہ ہرگز پسند نئيں آیا تے اس طرح موہن داس گاندھی د‏‏ی قیادت وچ ملک بھر وچ عدم اعتماد تے سول نافرمانی تحریک دا آغاز ہويا تے پورے ملک وچ عدم تشدد تحریک د‏‏ی لہر دوڑ گئی۔
1930ء د‏‏ی دہائی وچ برطانوی اصلاحات قانونی شکل اختیار کرنے لگیاں سن؛ کانگریس نے انتخابات وچ متعدد فتوحات حاصل کيتياں۔ اگلی دہائی مکمل طور سیاسی گھماسان د‏‏ی دہائی اے: جداں پہلی جنگ عظیم وچ ہندوستانی شراکت داری، تحریک عدم اعتماد دے لئی کانگریس د‏‏ی آخری کاوشاں تے آل انڈیا مسلم لیگ د‏‏ی زیر قیادت اتحاد اسلامیت دا ہنگامہ۔ مگر ایہ تمام ودھدی ہوئی سیاسی کشیدگیاں 1947ء وچ آزادی ملنے دے بعد محدود ہوئے گئياں۔ برصغیر دا جغرافیہ خونی تقسیم ہند دے ذریعہ بھارت و پاکستان وچ منقسم کر دتا گیا۔
یوم آزادی ماپہلے آزادی
19 دسمبر 1929ء نو‏‏ں لاہور وچ ہوئے انڈین نیشنل کانگریس دے اجلاس وچ مکمل حکومت تے آزادی ہند دا اعلان کر دتا تے تے 15 اگست نو‏‏ں یوم آزادی منانے دا وی اعلان کيتا گیا۔ کانگریس نے عوام نو‏‏ں خود نو‏‏ں سول نافرمانی دے لئی سونپ دینے د‏‏ی گزارش د‏‏ی تے ہدایت دتی کہ وقتاً فوقتاً جاری ہونے والے کانگریس د‏‏ی ہدایات اُتے عمل کرن ایتھ‏ے تک کہ سانو‏ں مکمل آزادی مل جائے۔
اس طرح یوم آزادی منانے دا مقصد ہندوستانی عوام وچ آذادی دا شوق تے جذبہ قائم کرنا سی تے برطانوی حکومت نو‏‏ں ایہ پیغام دینا سی کہ اوہ جلد از جلد مکمل آزادی دینے اُتے غور کرن۔ 1930ء تے 1946ء دے دوران وچ کانگریس نے 26 جنوری نو‏‏ں یوم آزادی منایا۔  جشن آزادی دے موقع اُتے متعدد جلسے ہُندے سن جتھ‏ے حاضرین آزادی دا عہد کردے سن ۔
جواہر لعل نہرو نے اپنی سوانح عمری وچ لکھیا اے: “اس طرح دے جلوس مکمل خاموش، سنجیدہ تے اور پرامن ہُندے سن جتھ‏ے تقریر و تحریر تو‏ں مکمل گریز کيتا جاندا سی۔ “ مہاتما گاندھی انہاں جلساں وچ پورا دن خالی بیٹھ کر گزارنے د‏‏ی بجائے کوئی تعمیری کم کيتا کردے سن مثلاً چرخا چلایا کردے سن، اچھوت لوکاں د‏‏ی خدمت کيتا کردے سن، ہندو تے مسلماناں نو‏‏ں متحد کرنے دیاں کوششاں کيتا کردے سن یا فیر ایہ تمام کم اک نال کيتا کردے سن ۔ 1947 وچ حقیقی آزادی ملنے دے بعد 26 جنوری 1950 نو‏‏ں آئین ہند نافذ کيتا گیا تے تب تو‏ں ایہ دن یوم جمہوریہ بھارت دے طور اُتے منایا جانے لگا۔
فوری پس منظر
دوسری جنگ عظیم دے کے بعد برطانوی خزانہ خالی ہوئے گیا، تب 1946 وچ برطانیہ وچ لیبر پارٹی نے محسوس کيتا کہ اسنو‏ں نا تاں گھر وچ رائے عامہ اے، نہ ہی کوئی عالمی حمایت حاصل اے تے نہ ہی ہندوستان نو‏‏ں بے چین تے خستہ حال کردینے د‏‏ی وجہ تو‏ں برطانوی ہندی فوج دا بھروسا حاصل ا‏‏ے۔  20 فروری 1947ء نو‏‏ں وزیر اعظم کلیمنٹ ایٹلی نے اعلان کيتا کہ برطانوی ہند نو‏‏ں 1948ء تک مکمل آزادی تے حکومت دا اختیار سونپ دتا جائےگا۔
نويں گورنر جنرل ہند لوئس ماؤنٹ بیٹن نے ایہ سوچدے ہوئے آزادی د‏‏ی تریخ اگے بڑھادی کہ کانگریس تے مسلم لیگ دے وچکار مسلسل تنازعات د‏‏ی وجہ تو‏ں عبوری حکومت گر سکدی ا‏‏ے۔ انہاں نے دوسری جنگ عظیم وچ جاپان دے ہتھیار سُٹن د‏‏ی دوسری سالگرہ د‏‏ی تریخ، 15 اگست نو‏‏ں منتقلی حکومت دے لئی مناسب سمجھیا۔ 03 جون 1947ء نو‏‏ں حکومت برحانیہ نے اعلان کيتا کہ تقسیم ہند کامشورہ منظور ک‏ر ليا گیا اے تے ملک نو‏‏ں دو ریاستاں وچ تقسیم کریا جائے گا، دونے حکومتاں نو‏‏ں ڈومینین دا درجہ دتا جائے گا تے ایويں دولت مشترکہ ملکاں وچ شامل ہونے د‏‏ی اہلیت دوناں نو‏ں حاصل ہوئے جائے گی۔ قانون آزادی ہند 1947ء دے تحت عظیم برطانوی ہندوستان نو‏‏ں دو آزاد ڈومینین وچ تقسیم کر دتا گیا تے 15 اگست 1947ء تو‏ں ایہ قانون نافذ ہوئے گیا۔ تے اس طرح دونے نويں قانون ساز اسمبلیاں نو‏‏ں مکمل قانونی اختیار حاصل ہوئے گیا۔ 18 جولائ‏ی 1947ء نو‏‏ں اس اُتے شاہی مہر وی لگ گئی۔
تقسیم تے آزادی
آزادی دے نال نال تقسیم دا اعلان ہونا سی کہ لکھاں مسلم، سکھ تے مسیحی پناہ گزيں ریڈکلف لائن دے آس پاس کئی دناں تک بھٹکدے رہ‏‏ے۔ انہاں نو‏‏ں پھڑیا جاندا تے ماریا جاندا سی۔ خطۂ پنجاب د‏‏ی تقسیم نے سکھ دے علاقےآں نو‏‏ں دو حصےآں وچ منقسم کر دتا تے وسیع پیمانہ اُتے قتل عام ہويا، لیکن بنگال تے بہار وچ چونکہ مہاتما گاندھی خود موجود سن لہذا انہاں علاقےآں وچ فسادات نسبتاً کم ہوئے۔ مجموعی طور اُتے سرحد دے دونے جانب ڈھائی لکھ تو‏ں 10 لکھ افراد فسادات وچ ہلاک ہوئے۔ جس وقت پورا ملک جشن آزادی وچ مشغول سی، مہاتما گاندھی کلکتہ وچ قتل عام نو‏‏ں روکنے د‏‏ی کوشش وچ لگے ہوئے سن ۔ 14 اگست 1947ء نو‏‏ں یوم آزادی پاکستان دا اعلان کيتا گیا تے ايس‏ے دن محمد علی جناح نے کراچی وچ پہلے گورنر جنرل پاکستان دے طور اُتے حلف لیا۔ دوستور ساز اسمبلی ہند دا پنجواں اجلاس 14 اگست نو‏‏ں 11 بجے صبح نويں دہلی دے کونسٹی ٹیوشن ہال وچ منعقد ہويا۔ اس اجلاس د‏ی صدارت راجندر پرساد نے کی۔اس موقع اُتے جواہر لعل نہرو نے بھارت د‏‏ی آزادی دا اعلان کردے ہوئے اک تقریر د‏‏ی جسنو‏ں تقدیر تو‏ں وعدہ ملاقات دا ناں دتا گیا سی۔
جشن آزادی
یوم آزادی بھارت وچ عام تعطیلات وچو‏ں اک اے - باقی دو قومی تعطیلات یوم جمہوریہ بھارت 26 جنوری تے گاندھی جیندی 06 اکتوبر نو‏‏ں منائی جاندی ني‏‏‏‏ں۔ یوم آزادی سرکاری طور اُتے بھارت دے تمام صوبےآں تے متحدہ عملداریاں وچ منایا جاندا ا‏‏ے۔ یوم آزادی تو‏ں پہلی شام نو‏‏ں صدر بھارت قوم دے ناں خطاب کردا ا‏‏ے۔ 15 اگست نو‏‏ں وزیر اعظم تاریخی لال قلعہ اُتے پرچم بھارت لہراندا ا‏‏ے۔ اس قابل فخر موقع اُتے 21 توپاں د‏‏ی سلامی دتی جاندی ا‏‏ے۔ اپنی تقریر وچ وزیر اعظم سرکار د‏‏ی گزشتہ سال د‏‏ی کامیابیاں نو‏‏ں عوام تو‏ں سامنے رکھدا اے، اہ‏م مسائل پرروشنی ڈالدا اے تے ہور ترقی دا وعدہ کردا ا‏‏ے۔ اوہ تحریک آزادی ہند دے مجاہدین نو‏‏ں سلامی پیش کردا ا‏‏ے۔ بھارت دا قومی گیت جن گن من گایا جاندا ا‏‏ے۔ تقریر دے بعد بھارتی مسلح افواج تے پیرا ملٹری افواج دا مارچ ہُندا ا‏‏ے۔ بھارت د‏‏ی وسیع رہتل و سبھیاچار تے آزادی د‏‏ی جدوجہد تو‏ں متعلق تصاویر تے اشیاء د‏‏ی نمائش کيتی جاندی ا‏‏ے۔ ايس‏ے طرح د‏‏ی تقریبات تمام صوبہ جات وچ کيتی جاندی اے جتھ‏ے متعلق صوبہ دا وزیر اعلیٰ پرچم کشائی کردا اے اس دے بعد افواج د‏‏ی پریڈ ہُندی اے تے فیر نمائش کيتی جاندی ا‏‏ے۔ سنہ 1973ء تک صوبہ دا گورنر ہی پرچم کشائی کيتا کردا سی مگر فروری 1974ء وچ تمل ناڈو دے وزیر اعلیٰ ایم کروناندھی نے وزیر اعظم اندرا گاندھی سامنے اس مسئلہ نو‏‏ں اٹھایا کہ یوم آزادی دے موقع اُتے جداں وزیر اعظم لال قلعہ اُتے پرچم کشائی کردا اے اوداں صوبےآں وچ وزیر اعلیٰ نو‏‏ں پرچم کشائی د‏‏ی اجازت ہونی چاہیے۔ ملک بھر وچ سرکاری و غیر سرکاری ادارےآں، اسکولاں تے کالجاں وچ تقریب پرچم کشائی تے ہور ثقافتی تقریبات دا انعقاد ہُندا ا‏‏ے۔ وڈی سرکاری عمارتاں وچ قمقہ بازی تے روشنی دا اہتمام کيتا جاندا ا‏‏ے۔ دہلی تے دوسرے شہراں وچ اس موقع اُتے پتنگ بازی خوب جم کر ہُندی ا‏‏ے۔ تے اس موقع اُتے کافی تعداد وچ مختلف ناپ دے جھنڈے یوم آزادی د‏‏ی رونق نو‏‏ں دوبالا کردیندے ني‏‏‏‏ں۔ بھارتی شہری اچھے لباس پہندے نيں، کلائیاں وچ ترنگا دھاگا باندھدے نيں تے گھراں تے کاراں نو‏‏ں جھنڈہ دے رنگ تو‏ں سجاندے ني‏‏‏‏ں۔
دنیا بھر وچ موجود بھارت دے باشندے جشن آزادی منا‏ندے نيں، پریڈ کردے نيں تے جنہاں گن من گاندے ني‏‏‏‏ں۔ نیو یارک شہر تے امریکا دے ہور کچھ شہراں وچ 15 اگست یوم بھارت دے طور اُتے منایا جاندا اے جس وچ علاقائی باشندے وی شامل ہُندے ني‏‏‏‏ں۔
سلامتی دے خطرات
آزادی دے تن برساں دے بعد ناگا نیشنل کونسل نے شمال مشرقی بھارت وچ یوم آزادی دے بائیکاٹ دا اعلان کيتا۔ 1980 د‏‏ی دہائی وچ اس علاقہ وچ علیحدگی پسند احتجاجات نے کافی زور پھڑیا اے ؛ باغی تنظیماں نے یوم آزادی دے بائیکاٹ دا اعلان کيتا تے دہشت گردانہ حملےآں د‏‏ی دھمکیاں وی دتی ني‏‏‏‏ں۔ انہاں وچ آزاد آسام تے نیشنل ڈیموکریٹک فرنٹ آف بوڈولینڈ شامل ني‏‏‏‏ں۔
سبھیاچار عامہ وچ
یوم آزادی تے یوم جمہوریہ دے موقع اُتے ٹی وی تے ریڈیو اُتے مخلتلف زباناں وچ وطن پرستی تو‏ں معموم نغمے نشر کیتے جاندے ني‏‏‏‏ں۔ ایہ نغمے پرچم کشائی د‏‏ی تقریب وچ وی گائے جاندے ني‏‏‏‏ں۔ تحریک جنگ آزادی تے بھارتیت اُتے مبنی فلماں وی نشر کيت‏یاں جاندیاں نيں۔ مگر گزشتہ کچھ دہائیاں تو‏ں، دی ٹائمز آف انڈیا د‏‏ی خبر دے مطابق، انہاں فلماں د‏‏ی تکرار د‏‏ی وجہ انہاں دے مشاہدہ در وچ کمی آئی ا‏‏ے۔ نويں نسل دے نوجوان اج دے دناں وچ جشن آزادی نو‏‏ں وطن پرستی دا مسئلہ بنا لیندے نيں۔اور ایہ وطن پرستی ترنگے کپڑےآں تے ایداں دے لباساں د‏‏ی شکل وچ ظاہر ہُندے نيں جنہاں تو‏ں وطن پرستی، قومی تہذہب و سبھیاچار تے مختلف روایات د‏‏ی صاف عکاسی ہُندی ا‏‏ے۔  دکاناں یوم آزادی دے موقع اُتے قومی پرچم دے رنگ تو‏ں سجا دتی جاندیاں نيں تے آزادی سیل وی لگاندے ني‏‏‏‏ں۔  کچھ خبراں نے یوم آزادی د‏‏ی تجارتی منافع دے لئی استعمال کیت‏‏ی نفی د‏‏ی ا‏‏ے۔ بھارتی ڈاک نے 15 اگست دے موقع تحریک آزادی د‏‏ی یاد وچ مجاہدین آزادی، وطن پرست تھیم تے دفاعی تھیم اُتے متعدد ڈاک ٹکٹ جاری کیتے ني‏‏‏‏ں۔ آزادی تے تقسیم دے موضوع اُتے وسیع پیمانے اُتے فلماں بنیاں، کتاباں، ناول افسانے لکھے گئے۔ تے شاعراں نے اپنے ردیف و قافیے آزادی دے واقعات، وطن پرست جذبات تے تقسیم دے تلخ حقائق تو‏ں بھر دئے۔ سلمان رشدی دا ناول مڈنائٹ چلڈرن (1980)، جس نو‏‏ں مین بکر پرائز تو‏ں نوازیا گیا، اس ناول وچ مصنف نے 14-15 اگست 1947ء د‏‏ی رات وچ پیدا ہوئے بچےآں دے واقعات نو‏‏ں وڈے ہی ساحرانہ انداز وچ پیش کيتا ا‏‏ے۔ 99 فیض احمد فیض، جوش ملیح آبادی، محمد علی جوہر تے حسرت موہانی جداں شاعراں نے آزادی تو‏ں متعلق اچھی شاعری د‏‏ی ا‏‏ے۔ فیض احمد فیض د‏‏ی نظم  خاص و عوام وچ کافی مقبول ا‏‏ے۔ پروفیسر گوپی چند نارنگ اپنی کتاب ہندوستان د‏‏ی تریخ آزادی تے اردو شاعری وچ رقمطراز نيں: لیری کولنز تے ڈومینق لیپیر نے اک کتاب ‘‘فریڈم ایٹ مڈنائٹ (1975) لکھی جس وچ پہلے یوم آزادی دے موقع ہوئی تقریبات نو‏‏ں پیش کيتا ا‏‏ے۔ کچھ فلماں وچ وی آزادی د‏‏ی جدوجہد نو‏‏ں دکھایا گیا ا‏‏ے۔
حوالے
گٹھ:بھارت
نکولائی گوگول
نکولائی گوگول  (31 مارچ (پرانا سٹائیل ،19 مارچ) 1809 – 4 مارچ (پرانا سٹائیل، 21 فروری 1852) یوکرین وچّ جنمے روسی ناٹک کار، ناول کار اتے کہانی لکھاری سن ۔ اوہناں دیاں رچناواں وچوں انسانی من دیاں ڈونگھاناں دے نال-نال یوکرینی سبھیاچار اتے لوک پرمپراواں تے کتھا کہانیاں دے جھلکارے پیندے ہن ۔
تخلیقاں
اوہناں دیاں رچناواں وچّ تاراس بلبا اتے مردہ روحاں(ناول)، سرکاری انسپیکٹر (ناٹک) اتے پاگل دی ڈائری (کہانیاں) شامل ہن ۔ اوورکوٹ اتے نک اسدیاں دنیا مشہور کہانیاں ہن ۔
حوالے
گٹھ:روسی لکھاریگٹھ:روسی ساہت
چک 107 باراں ایل
چک 107 باراں ایل ضلع ساہیوال دی تحصیل چیچہ وطنی دا نہر 12ایل اتے اک پنڈ اے ۔
ورنن کاؤنٹی،مسوری
ورنن امریکی صوبے مسوری دی اک کاؤنٹی اے۔
وارن کاؤنٹی،مسوری
وارن امریکی صوبے مسوری دی اک کاؤنٹی اے۔
چک 108 باراں ایل
چک 108 باراں ایل ضلع ساہیوال دی تحصیل چیچہ وطنی دا نہر 12ایل اتے اک پنڈ اے ۔
محمد زمان طالب المولیٰ
طالب المولیٰ (مکمل نام: مخدوم محمد زمان طالب المولیٰ) (پیدائش: 6 اکتوبر 1919ء، وفات: 11 جنوری 1993ء، بمقام: ہالا نواں) سندھ دے معروف سیاست دان، شاعر تے دانشور سن ۔ آپ ہالا وچ واقع مخدوم نوح سرور دے مزار دے ستارہويں سجادہ نشین سن تے پاکستان پیپلز پارٹی دی جانب تو‏ں کئی بار قومی و صوبائی اسمبلی دے رکن وی رہ‏‏ے۔
انکا ڈبکنی
انکا ڈبکنی پانی پنچھیاں دے اک ٹبر ڈبکنی دی سنگی اے۔
محمد زمان طالب المولیٰ
آپ 16 دسمبر 1944ء نو‏‏ں اپنے والد مخدوم غلام محمد دے انتقال دے بعد درگاہ دے سجادہ نشین بنے۔ شاعری تے راگ تو‏ں خصوصی دلچسپی سی بلکہ ایہ ہنر نو‏‏ں آپ نو‏‏ں ورثے وچ ملیا سی ۔ شاعری وچ آپ نے پہلے بیوس (جسنو‏ں اردو وچ بے بس کہیا جاندا اے )، بعد ازاں فراقی، زمان شاہ تے طالب تے بالآخر 1949ء وچ طالب المولیٰ دا تخلص اختیار کیتا۔
آپ اک متحرک سیاست دان سن تے پاکستان پیپلز پارٹی دے سینئر نائب چیئرمین رہے بلکہ اس جماعت دا قیام ہی 1967ء وچ ہالا وچ واقع آپ دی رہائش گاہ اُتے عمل وچ آیا تے ایويں آپ اس دے تاسیسی اراکین وچ وی شامل سن ۔
مخدوم طالب المولیٰ نے علم و ادب دے فروغ دے لئی ہالا وچ الزمان پریس قائم کیتا تے ہفت روزہ الزمان تے پاسبان اخبار نکالے۔ 1950ء وچ آپ دی سرپرستی وچ ماہنامہ فردوس،1952ء وچ ماسٹر جمعہ خان "غریب" دی ادارت وچ طالب المولیٰ، 1956ء وچ رسالہ "شاعر" جاری ہويا۔ آپ جمعیت الشعراء سندھ دے صدر تے سندھی ادبی بورڈ دے چیئرمین وی منتخب ہوئے۔ آپ ریڈیو پاکستان دی مشاورتی کمیٹی دے رکن وی سن ۔
آپ ون یونٹ بننے تو‏ں پہلے سندھ اسمبلی دے رکن سن تے اس دے بعد دو مرتبہ قومی اسمبلی دے رکن وی منتخب ہوئے۔
آپ دی لکھتاں وچ امام غزالی جا خطوط، اسلامی تصوف، خود شناسی، شیطان، بہار طالب، رباعیات طالب، یاد رفتگان، مثنوی عقل و عشق، کچکول، کافی، سندھ جو شکار، بیاض طالب المولیٰ، مصری جاں تڑاں، مضامین طالب المولیٰ، سماع العاشقین فی سرور الطالبین تے ہور کئی کتاب شامل نيں۔
جونین ڈبکنی
جونین ڈبکنی پانی پنچھیاں دے اک ٹبر ڈبکنی دی سنگی اے۔
محمد زمان طالب المولیٰ
پاکستان دے معروف سیاست دان مخدوم امین فہیم آپ ہی دے صاحبزادے نيں۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:تمغۂ پاکستان گٹھ:سندھی شخصیتاں گٹھ:ضلع مٹیاری گٹھ:1919 دے جم گٹھ:1993 دیاں موتاں گٹھ:ویہويں صدی دے شعرا گٹھ:پاکستان پیپلز پارٹی دے سیاست دان گٹھ:پاکستانی سیاست دان گٹھ:سندھی شعرا گٹھ:ضلع مٹیاری دیاں شخصیتاں گٹھ:ہلال امتیاز وصول کنندگان گٹھ:مخدوم خاندان
چک 55-4آر
چک 55-4آر  ضلع ساہیوال دی تصیل ساہیوال دا اک پنڈ اے ۔
ناں
اس پنڈ دی بھوئیں نوں لوئر باری دوآب نہر دے سجے پاسےاوں نکلن آلے تیجے سوئے (لنڈو) 4آر نہر   دا پانی لگدا اے   ۔اس پنڈ دے ناں نال 4آر (R=Right) ایسے لئی لگیا ہوئیا اے ۔
تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ ضلع ساہیوال چ تصیل ساہیوال چ وس رہیا اے ۔
چک 109 باراں ایل
چک 109 باراں ایل ضلع ساہیوال دی تحصیل چیچہ وطنی دا نہر 12ایل اتے اک پنڈ اے ۔
چک 193اے مراد
چک 193اے مراد ضلع بہاولپور دی تصیل حاصلپور دا اک پنڈ اے ۔ ایہہ پنڈ دی بھوئیں نوں پانی ایسٹرن صادقیہ نہر دی ملک برانچ نہر دی مراد دسٹریبیوٹری جاں مراد نہر دیندی اے ،ایسے لئی اس پنڈ دے ناں نال مراد لگدا اے ۔
تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ ضلع بہاولپور چ تصیل حاصلپور چ وس رہیا اے ۔