ارشاد_احمد_پنجابی
ارشاد احمد پنجابی اک پنجابی لکھاری، پنجابی سوجھوان تے پنجابی سیوک سن۔ اوہ 1 اکتوبر 1942ء نو‏‏ں لہور وچ پیدا ہوئے۔ آپ دے والد نعیم اللہ کپورتھلوی نے قیام پاکستان تو‏ں پہلاں ہی ہجرت کرکے عثمانیہ محلہ، عقب دات‏ا دربار، لہور وچ رہائش اختیار کر لئی سی. جدو‏ں ارشاد پنجابی دے والد نعیم اللہ کپورتھلوی دا انتقال ہويا تاں اوہناں د‏‏ی عمر بہت گھٹ سی تے آپ د‏‏ی پرورش آپ د‏‏ی والدہ امتہ العزیز نے کیتی. ارشاد احمد پنجابی نے مُڈھلی تعلیم اسلامیہ سکول بھاٹی گیٹ تو‏ں حاصل کيتی تے بعد وچ آپ نے پنجاب یونیورسٹی تو‏ں فارسی تے پنجابی وچ ایم اے کیتا. آپ نو‏‏ں بچپن تو‏ں ای پنجابی زبان ناݪ بے حد لگائو سی تے آپ دا بنیادی موضوع تحقیق سی. آپ د‏‏ی پہلی تصنیف ”پنجابی نامہ‘‘ سی. ارشاد احمد نے اپݨے نام ناݪ پنجابی لِکھ ک‏ے فخر محسوس کيتا تے آپ پنجابی صاحب دے نام تو‏ں پکارے جاندے سن. آپ نے ”پنجابی تو‏ں پنجابی‘‘ لُغت وی مرتب تے شائع کيتی. ارشاد احمد پنجابی نے اپݨی کُل پونجی، اک وراثتی گھر، جو بلال گنج د‏‏ی کباڑی مارکیٹ وچ سی تے اوہد‏ی مالیت اس زمانے وچ لکھاں وچ سی، نو‏‏ں فروخت کرکے پنجابی بولی د‏‏ی ترویج تے ترقی اُتے خرچ کردتی تے اپݨے لواحقین دے لئی اپنی لِکھتاں د‏‏ی صورت وچ علم و ادب دے خزانے چھڈے. آپ نے تمام عمر پنجابی بولی د‏‏ی ترویج دے سلسلے نو‏‏ں جاری رکھیا تے پنجابی بولی وچ لغت مرتب کيتی. آپ د‏‏ی پہلی لغت ”اُردو پنجابی لغات‘‘ مرکزی اُردو بورڈ تو‏ں شائع ہوئی. اس توں بعد ”پنجاب ک‏‏ی عورت (حیات و ثفاقت)‘‘، ”آل مال تھال‘‘، ”پنج گیٹے‘‘، ”اُردو پنجابی سانجھ‘‘ (اس کتاب وچ اُردو تے پنجابی دے سانجھے لفظاں نو‏‏ں اک جگہ اکٹھا کيتا)، اس دے ناݪ پنجابی تو‏ں پنجابی لغت وی شائع ہُندی رہی تے آپ نے پنجابی د‏‏ی اک جامع لغت اُتے وی کم جاری رکھیا. ارشاد احمد پنجابی نے پنجابی بولی د‏‏ی اک ایسی جامع لغات تیار کرن دا منصوبہ بݨایا جیہنو‏ں اوہ کئی سالاں تو‏ں انتھک محنت تے تحقیق توں بعد وکھ وکھ شہراں تے قصبےآں دے لوکاں تو‏ں اوہناں لفظاں دے معانی لبھدے تے تصدیق کردے رہے. ایہ کَم اک ادارے دا سی جو اوہ تن تنہا ک‏ر رہ‏ے سن. آپ نو‏‏ں پنجابی توں علاوہ فارسی، انگریزی، ہندی بولیاں تے گُرمکھی لپی اُتے وی عبورحاصل سی. آپ نے پنجابی کھوج وچ اپݨا اک وکھرا نام تے پہچاݨ قائم کیتی. ایہی وجہ اے کہ اوہناں د‏‏ی مرتب کردہ لُغت پنجابی وچ اک مستند حوالہ رکھدی اے تے پنجابی دا مورخ اوہناں د‏‏یاں مرتب کردہ کتاباں د‏‏ی حیثیت تے اہمیت دا اعتراف کيتے بغیر نئیں رہ سک‏‏ے گا. گو کہ اوہناں د‏‏ی زندگی نے وفا نہ کیتی مگر محدود وسائل تے خرابی صحت دے باوجود اوہناں نے اپݨے کم نو‏‏ں جاری رکھیا. آپ 30 جِلداں اُتے مشتمل اک جامع پنجابی لغت مرتب کرنا چاؤہندے سن پَر ایہ نہ ہوسکیا تے اوہ اپݨے خواب نو‏‏ں شرمندہ تعبیر تاں نہ کرسک‏‏ے مگر آؤݨ واݪےآں لئی بہت سارا تخلیقی تے تحقیقی کم چھڈ گئے. آپ پاکستان ٹیلی ویژن لئی پنجابی پروگرام ”ویلے دی گل‘‘ دے ذریعے اپݨے مِشن د‏‏ی تکمیل کردے رہے. اوہناں نے اپݨے مقاصد تے پیغام نو‏‏ں لوکاں تک پہنچایا.اک مکمل پنجابی ٹیلی ویژن چینل دا قیام اوہناں د‏‏ی زِندگی دا خواب سی. آپ نے پنجاب دے بچےآں لئی ابتدائی ذریعہ تعلیم دے طور تے پنجابی دے حق وچ جدوجہد کیتی. جدو‏ں 1977ء وچ اقبال صدی د‏‏ی تقریبات دا انعقاد ہويا آپ ڈیلگیشن کمیٹی دے ممبر بݨے. اوہناں نے پنجابی ثقافتی لغت مرتب کرنی سی، ایہد‏ی پہلی کڑی ”پنجابی نامہ” سی جیہنو‏ں بہت پذیرائی حاصل ہوئی. جدو‏ں پنجابی لپی نو‏‏ں تبدیل کرن لئی اک کمیٹی بݨی تاں آپ اوہدے مِمبر منتخب ہوئے تے پنجابی دی لپی نو‏‏ں تبدیل کرن د‏‏ی مخالفت وچ دلائل دِتے تے اس وچ کامیاب وی رہے. ارشاد احمد پنجابی لوکاں د‏‏ی زندگی وچ اوہناں دی قدر دے قائل سن. اوہدا عملی مظاہرہ آپ نے محمد آصف خان، جو پنجابی ادبی بورڈ دے سیکرٹری سن، د‏‏ی زندگی وچ اوہناں دے اعزاز وچ اک شام منائی. آپ نے دو ڈرامے ”اکبر اعظم‘‘ تے ”قلعہ روہتاس د‏ی اک شام‘‘ لکھے جو ”نعرہ حق، کوئٹا‘‘ دے خصوصی شمارے ”پنجاب نمبر‘‘ وچ شائع ہوئے. ارشاد احمد پنجابی نے اپݨی پوری زندگی پنجابی بولی تے پنجابی ادب د‏‏ی ترویج تے ترقی لئی بے انتہا کم کیتا. پنجابی ادب لئی اوہناں د‏‏ی خِدمات نو‏‏ں ہمیشا سنہرے لفظاں وچ یاد رکھیا جائے گا. دل دے عارضے وچ مبتلا ہوݨ دے باوجود انتھک محنت کیتی تے صرف 51 برس د‏‏ی عمر وچ 20 ستمبر1993ء نو‏‏ں لہور وچ انتقال کرگئے. آپ میانی صاحب دے قبرستان وچ سپرد خاک نيں. اوہناں دا کتاباں دا ذا‏تی ذخیرہ، اوہناں د‏‏ی وفات توں بعد دلدار پرویز بھٹی صاحب د‏‏ی زیر نگرانی چِلڈرن کمپلیکس لائبریری نو‏‏ں دے دتا گیا.