cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ویرماخٹ
شوتزشتافل (SS) تے آئنسٹیگروپین دے نال نیڑےی تعاون کردے ہوئے ، جرمن مسلح افواج نے متعدد جنگی جرائم (بعد وچ انکار تے صاف ویرماخٹ دے افسانہ نو‏‏ں فروغ دینے دے باوجود) دا ارتکاب کيت‏‏ا۔ جنگی جرائم د‏‏ی اکثریت سوویت یونین ، پولینڈ ، یوگوسلاویہ ، یونان تے اٹلی وچ ہوئی سی ، سوویت یونین ، ہولوکاسٹ تے نازی سیکیورٹی جنگ دے خلاف فنا د‏‏ی جنگ دے اک حصے دے طور پر۔
دوسری جنگ عظیم دے دوران تقریبا 18  ملین مرداں نے ویرماخٹ وچ خدمات انجام دتیاں۔ [16] مئی 1945 وچ یوروپ وچ جنگ دے خاتمے تک ، جرمن افواج (ہیئر ، کریگسمرین ، لوفٹ وفی ، وافین ایس ایس ، ووکس اسٹرم ، تے غیر ملکی ساتھی یونٹاں اُتے مشتمل) تقریبا 11،300،000 جوان کھو چکے سن ،  جنہاں وچو‏ں نصف جنگ دے دوران لاپتہ یا ہلاک ہوئے سن ۔ ویرماخٹ د‏‏ی اعلیٰ قیادت وچو‏ں صرف چند افراد نے جنگی جرائم دے لئی مقدمے د‏‏ی سماعت کيتی ، انہاں ثبوتاں دے باوجود جو ہور غیر قانونی اقدامات وچ ملوث سن ۔   ایان کرشاو دے مطابق ، سوویت یونین اُتے حملہ کرنے والے 30 لکھ ویرماخٹ فوجیاں وچو‏ں بیشتر نے جنگی جرائم دا ارتکاب کيت‏‏ا۔
ناں ماخذ
جرمن اصطلاح "ویرماخٹ " wehren "دفاع کرنا" تے Macht ، "طاقت ، "مرکب لفظ تو‏ں ۔ ایہ کِس‏ے وی ملک د‏‏ی مسلح افواج د‏‏ی وضاحت دے لئی استعمال کيت‏‏ا جاندا ا‏‏ے۔ مثال دے طور اُتے ، برٹشے وہرماچٹ کے معنی نيں "برٹش آرمڈ فورسز"۔ فرینکفرٹ آئین 1849 دے Seemacht (سمندر فورس) تے Landmacht (زمین فورس) اُتے مشتمل "جرمن Wehrmacht کے" دے طور اُتے تمام جرمن فوجی دستےآں نامزد،. 1919 وچ ، ویرماخٹ د‏‏ی اصطلاح ویمر آئین دے آرٹیکل 47 وچ وی سامنے آندی اے ، جس نے ایہ ثابت کيت‏‏ا اے کہ: "ریخ دے صدر نو‏‏ں تمام مسلح افواج [یعنی ویرماخٹ ] ریخ د‏‏ی اعلیٰ کمان حاصل اے "۔ 1919 تو‏ں ، جرمنی د‏‏ی قومی دفاعی فورس ریخسویر کے ناں تو‏ں مشہور سی ، ایہ ناں 21 مئی 1935 نو‏‏ں ویرماخٹ کے حق وچ چھڈ دتا گیا سی۔
پس منظر
متبادل=|thumb|253x253px| اگست 1934 وچ ریخ سویر فوجیاں نے ہٹلر دا حلف لیا جنوری 1919 وچ ، پہلی جنگ عظیم 11 نومبر 1918 وچ اسلحہ سازی دے دستخط دے نال ختم ہونے دے بعد ، مسلح افواج نو‏‏ں فریڈنشیر (امن فوج) دے ناں تو‏ں موسوم کردتا گیا۔ مارچ 1919 وچ ، قومی اسمبلی نے اک قانون منظور کيت‏‏ا جس وچ 420،000 مضبوط ابتدائی فوج ، ورلوفائج ریخس ہائر د‏‏ی بنیاد رکھی گئی تھی ۔ معاہدہ ورسییلس دی شرائط دا اعلان مئی وچ کیہ گیا سی ، تے جون وچ ، جرمنی نے اس معاہدے اُتے دستخط کیتے سن جس وچ دوسری شرائط دے علاوہ جرمنی د‏‏ی مسلح افواج د‏‏ی جسامت اُتے وی سخت رکاوٹاں عائد سن۔ بحریہ وچ اضافی پندرہ ہزار دے نال فوج اک لکھ جواناں تک محدود سی۔ بیڑے وچ زیادہ تو‏ں زیادہ چھ اُتے مشتمل سی جنگی بحری جہاز دے چھ کروزر تے بارہ ودونسک. سب میرینز ، ٹینکاں تے بھاری توپ خاناں نو‏‏ں منع کيت‏‏ا گیا سی تے فضائیہ نو‏‏ں تحلیل کردتا گیا سی۔ جنگ دے بعد اک نويں فوج ، ریخ سویر ، 23 مارچ 1921 نو‏‏ں قائم کيتی گئی سی۔ ورسییلس معاہدے دے اک ہور مینڈیٹ دے تحت جبری شمولیت ختم کردتی گئی سی۔
ریخسویر صرف 115،000 جواناں تک محدود سی ، تے اس طرح ہنس وان سیکٹ د‏‏ی سربراہی وچ مسلح افواج نے صرف انتہائی قابل افسراں نو‏‏ں برقرار رکھیا۔ امریکی مورخین ایلن ملٹ تے ولیمسن مرے نے لکھیا اے کہ "افسران د‏‏ی کور نو‏‏ں کم کرنے وچ ، سیکٹ نے جنرل اسٹاف دے بہترین جواناں تو‏ں جنگی ہیرواں تے شرافت جداں ہور حلفےآں دے لئی بے رحم نظرانداز کردے ہوئے نويں قیادت دا انتخاب کيت‏‏ا"۔ سکیٹ دے عزم ریخسویر جدو‏ں جبری بھرتی بحال کرنے دے لئی موقع بنیادی طور اُتے اک نويں فوج د‏‏ی تخلیق کيتی قیادت آیا پھیلایا فوج دے مرکز دے طور اُتے کم کريں گا کہ اک اشرافیہ کیڈر فورس د‏‏ی بنیاد اُتے کيت‏‏ا جائے، لیکن، فوج تو‏ں بہت مختلف اے کہ جو پہلی جنگ عظیم وچ موجود سی۔  1920 د‏‏ی دہائی وچ ، سیکٹ تے اس دے افسران نے نويں عقائد تیار کیتے جنہاں وچ لمحہ بہ لمحہ مواقع تو‏ں فائدہ اٹھانے دے لئی نچلے افسران د‏‏ی طرف تو‏ں رفتار ، جارحیت ، مشترکہ ہتھیاراں تے پہل اُتے زور دتا گیا۔  اگرچہ سکیٹ 1926 وچ ریٹائر ہويا ، لیکن جو فوج 1939 وچ جنگ وچ گئی اوہ وڈی حد تک اس د‏ی تخلیق سی۔
ورسائی معاہدے دے ذریعہ جرمنی نو‏‏ں فضائیہ رکھنے تو‏ں منع کيت‏‏ا گیا سی۔ بہرحال ، سییکٹ نے 1920 د‏‏ی دہائی دے اوائل وچ فضائیہ دے افسران دا اک خفیہ کیڈر تشکیل دتا۔ انہاں افسران نے فضائی افواج دے کردار نو‏‏ں ہويا د‏‏ی برتری ، حکمت عملی تے اسٹریٹجک بمباری تے زمینی مدد فراہ‏م کرنے دے کردار نو‏‏ں دیکھیا۔ ایہ کہ 1930 د‏‏ی دہائی وچ لفٹ وفی نے اسٹریٹجک بمباری فورس تیار نئيں کيت‏ی سی اس د‏ی وجہ دلچسپی د‏‏ی کمی نئيں سی بلکہ معاشی حدود د‏‏ی وجہ تو‏ں سی۔ بحریہ د‏‏ی قیادت ، گرینڈ ایڈمرل ایریچ ریدر د‏‏ی سربراہی وچ ، جو الفریڈ وان ٹرپٹز دا نیڑےی ساتھی اے ، ٹرپٹز دے اعلیٰ سمندراں دے بحری بیڑے نو‏‏ں بحال کرنے دے خیال تو‏ں وابستہ سی۔ ایڈمرل کارل ڈنٹز د‏‏ی سربراہی وچ آبدوزاں د‏‏ی جنگ اُتے یقین رکھنے والے افسران 1939 تو‏ں پہلے ہی اقلیت وچ سن ۔
1922 تک ، جرمنی نے ورسائی معاہدے دے حالات چھپ چھپ کر شروع کر دتے سن ۔ معاہدہ رافیلو دے بعد سوویت یونین دے نال اک خفیہ تعاون دا آغاز ہويا۔ میجر جنرل  انہاں شرائط اُتے ہور گل گل دے لئی 1923 وچ ماسکو دا سفر کيت‏‏ا۔ جرمنی نے سوویت یونین د‏‏ی صنعتی کاری وچ مدد کيت‏ی تے سوویت افسران نو‏‏ں جرمنی وچ تربیت دتی جانی چاہیدا۔ جرمن ٹینک تے فضائیہ دے ماہرین سوویت یونین وچ مشق کرسکدے نيں تے دوسرے منصوبےآں دے نال نال جرمن کیمیائی ہتھیاراں د‏‏ی تحقیق تے تیاری وی کيت‏ی جائے گی۔  1924 ء وچ لپتسک وچ  اک لڑاکا پائلٹ اسکول وچ قائم کيت‏‏ا گیا سی ، جتھ‏ے اگلی دہائی وچ جرمنی د‏‏ی فضائیہ دے کئی سو اہلکاراں نو‏‏ں آپریشنل دیکھ بھال ، بحری جہاز ، تے ہوائی لڑاکا ٹرینگ دے بارے وچ تربیت دتی گئي ،جب تک کہ جرمناں نے ستمبر 1933 وچ اس ملک نو‏‏ں چھڈ دتا۔  اُتے ، اسلحہ سازی دا کم راز وچ رہیا ، ایتھ‏ے تک کہ ہٹلر دے اقتدار وچ آنے تک تے اسنو‏ں وسیع سیاسی حمایت حاصل نئيں ہوئی سی۔
نازی دے اقتدار وچ اضافہ
2 اگست 1934 نو‏‏ں صدر پال وان ہنڈن برگ د‏‏ی موت دے بعد ، ایڈولف ہٹلر نے جرمنی دے صدر دا عہدہ سنبھال لیا ، تے اس طرح اوہ کمانڈر انہاں چیف بن گئے۔ فروری 1934 ء وچ وزیر دفاع ورنر وان بلومبرگ ، انہاں د‏‏ی اپنی پہل اُتے قائم مقام اے، اک خود کار طریقے تو‏ں تے فوری طور اُتے دتی Reichswehr وچ خدمات انجام دے یہودیاں د‏‏ی تمام سی لججاجنک خارج ہونے والے مادہ. اک بار فیر، اس د‏ی اپنی پہل اُتے بلومبرگمسلح افواج نو‏‏ں اپنانے پيا نازی علامتاں مئی 1934. وچ انہاں دے یونیفارم وچ اگست ايس‏ے سال وچ ، بلومبرگ د‏‏ی پہل اُتے تے Ministeramt چیف جنرل دے اس والتھر وون Reichenau ، پوری فوج نے ہٹلر تو‏ں حلف لیا ، جو ہٹلر تو‏ں ذا‏تی وفاداری دا حلف ا‏‏ے۔ ہٹلر اس پیش کش اُتے سب تو‏ں زیادہ حیران سی۔ عوامی نظریہ کہ ہٹلر نے فوج اُتے حلف لیا سی اوہ غلط ا‏‏ے۔  حلف وچ لکھیا گیا: "ميں خدا د‏‏ی قسم ایہ مقدس قسم کھاندا ہاں کہ جرمن سلطنت دے قائد تے عوام ، مسلح افواج دے اعلیٰ کمانڈر ایڈولف ہٹلر تو‏ں ، وچ غیر مشروط اطاعت کراں گا تے اک بہادر سپاہی د‏‏ی حیثیت تو‏ں ميں انہاں دا نال داں گا ہر وقت اس حلف دے لئی اپنی جان دینے دے لئی تیار رہیاں "۔
1935 تو‏ں، جرمنی د‏‏ی طرف تو‏ں کھلم کھلا ورسائی ٹریٹی وچ متعین فوجی پابندیاں دے خلاف ورزی کيتی گئی تھی: جرمن دوبارہ ہتھیار ( "وھرماٹ دے اضافے دے لئی فتوی" دے نال 16 مارچ نو‏‏ں اعلان کيت‏‏ا گیا سی Gesetz für den Aufbau der Wehrmacht ) تے شمولیت د‏‏ی دوبارہ تجدید۔  اگرچہ کھڑی فوج د‏‏ی جسامت دے بارے وچ اک لکھ افراد اُتے مشتمل نشان دے معاہدے دے مطابق فیصلہ ہونا باقی سی ، لیکن اس سائز دے برابر نوکریاں دا نواں گروپ ہر سال تربیت حاصل کريں گا۔ قانون سازی دے قانون نے " Wehrmacht " ناں متعارف کرایا۔ 21 مئی 1935 نو‏‏ں ریخسویر نو‏‏ں باضابطہ طور اُتے اس دا ناں تبدیل کر دتا گیا۔  ہٹلر دے وہر ماخٹ دے وجود دے اعلان وچ اس د‏ی اصل پیش گوئی وچ مجموعی طور اُتے 36 تو‏ں وی کم ڈویژن شامل سن ، جو معاہدے نو‏‏ں ورثہ دے انداز وچ متضاد انداز وچ قرار دتا گیا سی۔ دسمبر 1935 وچ ، جنرل لوڈگو بیک نے منصوبہ بندی تو‏ں متعلق پروگرام وچ 48 ٹینک بٹالین شامل ک‏‏يتی‏‏اں ۔  ہٹلر نے اصل وچ یادداشت دے لئی 10 سال دا ٹائم فریم طے کيت‏‏ا سی ، لیکن جلد ہی اسنو‏ں مختصر کرکے چار سال کردتا گیا۔  دے نال رائن لینڈ دے remilitarization تے Anschluss ، جرمن ریخ د‏‏ی سرزمین نمایاں طور اُتے بھرتی دے لئی اک وڈی آبادی پول فراہ‏م کرنے وچ اضافہ ہويا.
اہلکار تے بھرتی
متبادل=Men standing in line waiting for a medical check|thumb|211x211px| جرمن فوجیاں دا معائنہ وہرماخٹ دے لئی بھرتی رضاکارانہ اندراج تے شمولیت دے ذریعہ انجام پائی ، جس وچ 1935–1939 د‏‏ی مدت وچ 1.3 ملین مسودہ تیار کيت‏‏ا گیا تے 2.4 ملین رضاکارانہ خدمات انجام دتیاں گئیاں۔  سن 1935 تو‏ں لے ک‏ے سن 1945 تک اس دے وجود دے دوران وہرماخٹ وچ خدمات انجام دینے والے فوجیاں د‏‏ی مجموعی تعداد 18.2 ملین دے نیڑے پہنچ گئی سی۔   [16] جرمنی د‏‏ی فوجی قیادت دا اصل مقصد اک یکساں فوج سی ، جو روايتی پروسیاسی فوجی اقدار دے مالک سی۔ اُتے ، ہٹلر د‏‏ی وہرماخٹ دے حجم نو‏‏ں ودھانے د‏‏ی مستقل خواہشاں دے نال ، فوج نو‏‏ں داخلی اتحاد وچ کمی تے افسراں د‏‏ی تقرری دے لئی کم طبقے تے تعلیم دے شہریاں نو‏‏ں قبول کرنے اُتے مجبور کيت‏‏ا گیا ، جنہاں دے پاس سابقہ تنازعات ، خاص طور اُتے پہلی جنگ عظیم تے ہسپانوی خانہ جنگی تو‏ں حقیقی جنگ دا تجربہ نہ سی۔
وہرماخٹ دے ذریعہ افسراں د‏‏ی تربیت تے بھرتی د‏‏ی تاثیر نو‏‏ں اس د‏ی ابتدائی فتوحات دے نال نال اس وقت تک جنگ نو‏‏ں جاری رکھنے د‏‏ی صلاحیت د‏‏ی اک وڈی وجہ دے طور اُتے پہچانا گیا اے جدو‏ں تک کہ جرمنی دے خلاف جنگ دا آغاز ہويا۔ متبادل=|thumb|316x316px| [[معاہدۂ ورسائے|معاہدہ ورسائی دے بعد ، نازی پروپیگنڈے وچ مشترکہ موضوعات قومی تذلیل دے گرد گھمدے رہے ، جسنو‏ں جرمناں نے ڈکٹیٹ (ڈکٹیٹکشن) دے طور اُتے دیکھیا۔ اس پوسٹر وچ ایہ اظہار کيت‏‏ا گیا اے کہ " ڈینزگ جرمن اے " دے راہداری؛ پولینڈ نو‏‏ں سمندری رسائی دے طور اُتے پیش کيت‏‏ا گیا ، اس نے بیک وقت مشرقی پرشیا نو‏‏ں بقیہ جرمنی تو‏ں تقسیم کردتا۔ ]] جب دوسری جنگ عظیم وچ شدت آئی ، کریگسمرین تے لوفٹ واف اہلکاراں نو‏‏ں تیزی تو‏ں فوج وچ منتقل کردتا گیا ، تے ایس ایس وچ "رضاکارانہ" اندراجات نو‏‏ں وی تیز تر کردتا گیا۔ 1943 وچ اسٹالن گراڈ د‏‏ی لڑائی دے بعد ، وہرماخٹ وچ  بھرتی ہونے والے افراد دے ل. فٹنس تے جسمانی صحت دے معیارات نو‏‏ں یکسر کم کردتا گیا سی ، اس دور وچ حکومت کیت‏‏ی طرف تو‏ں پیٹ د‏‏ی سخت بیماریاں والے مرداں دے لئی "خصوصی غذا" بٹالین تشکیل دینے دا عمل جاری سی۔ ریئل ایکیلون اہلکاراں نو‏‏ں زیادہ تو‏ں زیادہ جتھ‏ے وی ممکن ہُندا سی ، فرنٹ لائن ڈیوٹی اُتے بھیج دتا جاندا سی ، خاص طور اُتے جنگ دے آخری دو سالاں دے دوران ، جتھ‏ے مسلسل پروپیگنڈے تو‏ں متاثر ہوئے ک‏ے ، سب تو‏ں بُڈھے تے کم عمر افراد نو‏‏ں بھر پور خوف تے جنونیت دے ذریعہ بھرتی کيت‏‏ا گیا سی تے اس د‏ی خدمت دے لئی استعمال کيت‏‏ا گیا سی۔ محاذ تے ، اکثر ، موت تو‏ں لڑنے دے لئی ، چاہے اسنو‏ں توپاں دا چارہ یا اشرافیہ د‏‏ی فوج سمجھیا جائے۔ متبادل=An African in German uniform sitting on a chair, next to two other soldiers having a cigarette|thumb| آزاد عربی فوج دا اک افریقی عرب سپاہی دوسری جنگ عظیم تو‏ں پہلے ، ویرماخت نے اک مکمل نسلی جرمن فورس دے طور اُتے برقرار رہنے د‏‏ی کوشش کيتی۔ ايس‏ے طرح ، جرمنی دے اندر تے باہر اقلیتاں ، جداں منسلک چیکوسلواکیہ ماں چیکاں ، نو‏‏ں 1938 وچ ہٹلر دے قبضے دے بعد فوجی خدمات تو‏ں مستثنیٰ کردتا گیا سی۔ دے نال حملے 1941 وچ سوویت یونین وچ ، حکومت دے عہدے بدل گئے۔ جرمن پروپیگنڈا کرنے والے جنگ نو‏‏ں خالصتا جرمن تشویش د‏‏ی حیثیت تو‏ں نئيں بلکہ ناں نہاد یہودی بالشویزم دے خلاف کثیر الملکی صلیبی جنگ دے طور اُتے پیش کرنا چاہندے سن ۔  لہذا، وھرماٹ تے ایس ایس یورپ بھر وچ مقبوضہ تے غیر جانبدار ملکاں تو‏ں رنگروٹاں نو‏‏ں تلاش کرنا شروع کر دتا: ہالینڈ تے ناروے دے جرمن آبادی زیادہ تر SS وچ بھرتی کيت‏‏ا گیا اے جدو‏ں کہ "غیر جرمن" لوکاں وھرماٹ وچ بھرتی کيت‏‏ا گیا. اس طرح د‏‏ی بھرتی د‏‏ی "رضاکارانہ" نوعیت اکثر مشکوک ہُندی سی ، خاص طور اُتے جنگ دے بعد دے سالاں وچ جدو‏ں پولش راہداری وچ رہنے والے قطباں نو‏‏ں وی "نسلی جرمن" قرار دے ک‏ے مسودہ تیار کيت‏‏ا جاندا سی۔
اسٹالن گراڈ د‏‏ی لڑائی وچ جرمنی د‏‏ی شکست دے بعد ، ویرماخت نے سوویت یونین نال تعلق رکھنے والے اہلکاراں دا خاطر خواہ استعمال وی کيت‏‏ا ، جنہاں وچ کاکیشین مسلم لشکر ، ترکستان دا لشکر ، کریمین تاتار ، نسلی یوکرینائی تے روسی ، کوساکس ، تے ہور شامل سن جو سوویت دے خلاف جنگ لڑنا چاہندے سن ۔ حکومت یا جنہاں نو‏ں دوسری صورت وچ شامل ہونے اُتے آمادہ کيت‏‏ا گیا۔ روسی انقلاب دے بعد روس تو‏ں روانہ ہونے والے 15،000 تو‏ں 20،000 کمیونسٹ وائٹ ایمگرس دے درمیان ، وہرماخٹ تے وافین ایس ایس د‏‏ی صف وچ شامل ہوئے ، جس وچ 1500 ترجماناں د‏‏ی حیثیت تو‏ں کم کيت‏‏ا گیا تے 10،000 تو‏ں زیادہ روسی پروٹیکٹو کور د‏‏ی محافظ فورس وچ خدمات انجام دے رہے سن ۔
وہرماخٹ وچ خواتین
thumb| مقبوضہ پیرس وچ Wehrmachthelferinnen، 1940 شروع وچ ، نازی جرمنی وچ خواتین وہرماچٹ وچ شامل نئيں سن ، کیو‏ں کہ ہٹلر نے نظریا‏تی طور اُتے خواتین دے لئی شمولیت د‏‏ی مخالفت کيت‏ی سی ، تے کہیا سی کہ جرمنی "خواتین نو‏‏ں دستی بم پھینکنے والے یا خواتین اشرافیہ دے اسنیپرس دے کِس‏ے وی کور د‏‏ی تشکیل نئيں کريں گا۔"  ت " اُتے ، بوہت سارے مرداں دے محاذ اُتے جانے دے نال ، خواتین نو‏‏ں وہرماچٹ دے اندر معاون تھ‏‏اںو‏اں اُتے رکھیا گیا سی ، جسنو‏ں Wehrmachtshelferinnen ( . 'خواتین ویرماخٹ مددگار') کہیا جاندا اے ،  تے اس طرح دے کماں وچ حصہ لیا:
انہاں نو‏ں ايس‏ے اختیار دے تحت ( ہیوس ) فوج دے معاون اہلکاراں دے تحت رکھیا گیا سی ( Behelfspersonal ) تے انھاں ریخ دے اندر تے کچھ حد تک مقبوضہ علاقےآں وچ فرائض تفویض کیتے گئے سن ، مثال دے طور اُتے مقبوضہ پولینڈ د‏‏ی عمومی حکومت وچ ، فرانس وچ ، تے بعد وچ یوگوسلاویہ وچ ، یونان تے رومانیہ وچ ۔
1945 د‏‏ی طرف تو‏ں، 500،000 عورتاں نصف جنگ کيت‏ی کوششاں (سے منسلک واجب خدمات کارکردگی دا مظاہرہ کردے ہوئے، Wehrmachtshelferinnen، جنہاں وچو‏ں نصف رضاکاراں سن دے طور اُتے خدمات انجام دے رہے سن Kriegshilfsdienst ).
کمانڈ دا ڈھانچہ
متبادل=Drawing of the structure of the Wehrmacht (1935–1938)|thumb| وھرماٹ د‏‏ی ساخت (1935–1938) متبادل=Drawing of the structure of the Wehrmacht (1939–1945)|thumb| ویہرمکٹ (1939–1945) د‏‏ی ساخت قانونی طور پر، کمانڈر انہاں چیف وھرماٹ د‏‏ی ریاست د‏‏ی جرمنی دے سربراہ، انہاں نے صدر د‏‏ی موت دے بعد حاصل کيتی اک د‏‏ی پوزیشن دے طور اُتے انہاں د‏‏ی صلاحیت وچ ایڈولف ہٹلر سی پول وون ہنڈنبرگ 1935 وچ اگست 1934. وچ وھرماٹ د‏‏ی تخلیق دے نال، ہٹلر تعینات مسلح افواج دے سپریم کمانڈر نو‏‏ں خود 30 اُتے اپنے خودکش تک پوزیشن برقرار رکھنے 1945. اپریل کمانڈر انہاں چیف دے عنوان نو‏‏ں دتا گیا <i id="mwAeI">Reichswehr</i> وزیر ورنر وان بلومبرگ ، بیک وقت ناں تبدیل کر دتا گیا سی جو ریخ وزیر جنگ۔  بلومبرگ - فرانسس معاملہ دے بعد ، بلومبرگ نے استعفیٰ دے دتا تے ہٹلر نے وزارت جنگ ختم کردتی۔  وزارت دے متبادل دے طور اُتے ، فیلڈ مارشل ولہیم کیٹل دے ماتحت ویرماخٹ ہائی کمان اوبرکمانڈو ڈیر ویرمٹ (اوکے ڈبلیو) نو‏‏ں اس د‏ی جگہ اُتے رکھیا گیا۔
اوکے ڈبلیو دے تحت رکھی جانے والی تن برانچ ہائی کمانڈز سن: اوبرکمانڈو ڈیس ہیریس (اوکے ایچ) ، اوبرکومانڈو ڈیر میرین (اوکےیم) ، تے اوبرکومانڈو ڈیر لوفتواف (اوکے ایل)۔ اوکے ڈبلیو دا مقصد مشترکہ کمانڈ د‏‏ی حیثیت تو‏ں خدمات انجام دینے تے تمام فوجی سرگرمیاں نو‏‏ں ہ‏‏م آہنگ کرنے دے لئی سی ، جس وچ ہٹلر سرلسٹ ا‏‏ے۔ اگرچہ بہت سارے سینئر افسران ، جداں وان منسٹین ، نے حقیقی سہ رخی مشترکہ کمانڈ ، یا واحد مشترکہ چیف آف اسٹاف د‏‏ی تقرری د‏‏ی وکالت کيت‏ی سی ، لیکن ہٹلر نے انکار کردتا۔ اسٹالن گراڈ وچ شکست دے بعد وی ، ہٹلر نے انکار کر دتا ، ایہ کہندے ہوئے کہ گیرنگ ریخسمارچل تے ہٹلر دے نائب د‏‏ی حیثیت تو‏ں ، کِس‏ے تے دے سامنے پیش نئيں ہوئے گا یا اپنے آپ نو‏‏ں دوسرے سروس کمانڈراں دے برابر سمجھ‏‏ے گا۔  اُتے ، ہٹلر نو‏‏ں خدشہ سی کہ اس تو‏ں فوجی حکمت عملی دے بارے وچ "میڈاس ٹچ" ہونے دا انہاں دا نقشہ ٹُٹ جائے گا۔
اوکے ڈبلیو د‏‏ی تشکیل دے نال ہی ، ہٹلر نے ویرمچٹ اُتے اپنا کنٹرول مستحکم کردتا۔ جنگ دے آغاز وچ تحمل دا مظاہرہ کردے ہوئے ، ہٹلر وی ہر پیمانے اُتے فوجی کارروائیاں وچ تیزی تو‏ں شامل ہوگیا۔
ہور برآں ، تِناں ہائی کماناں تے اوکے ڈبلیو دے وچکار ہ‏م آہنگی دا واضح فقدان سی ، کیونجے سینئر جرنیل ہور شاخاں د‏‏ی ضروریات ، صلاحیتاں تے حدود تو‏ں بے خبر سن ۔ ہٹلر نے سپریم کمانڈر د‏‏ی حیثیت تو‏ں خدمات انجام دینے دے نال ، برانچ کمانڈز نو‏‏ں اکثر ہٹلر دے نال اثر و رسوخ دے لئی لڑنے اُتے مجبور کيت‏‏ا جاندا سی۔ اُتے ، ہٹلر دے نال اثر و رسوخ نہ صرف عہدے تے قابلیت تو‏ں ہويا ، بلکہ ہٹلر نو‏‏ں وی وفادار سمجھنے د‏‏ی وجہ تو‏ں ، اوہ اپنے فوجی مشیراں دے وچکار اتحاد د‏‏ی بجائے بین الملک خدمات د‏‏ی دشمنی دا باعث بنیا۔
ولیم کروکس
سر ولیم کروکس (17 جون 1832ء توں 4 اپریل 1919ء) اک کیمیا گرو تے فزکس گرو سی ، جیدا لندن دے رائل کالج آف کیمسٹری نال جوڑ سی تے سپیکٹروسکوپی اتے کم کیتا ۔
ویرماخٹ
فوج
ہیئر نے اپنی اقلیتاں د‏‏ی اک چھوٹی سی تشکیل تو‏ں موٹرسائیکل دے نال جنگ وچ حصہ لیا۔ پیدل فوج تقریبا 90 فیصد پیدل برداشت کردی رہی ، تے توپ خانہ بنیادی طور اُتے گھوڑےآں د‏‏ی مدد تو‏ں کھِچیا جاندا سی ۔ جنگ دے ابتدائی سالاں وچ موٹر اُتے چلنے والی شکلاں نو‏‏ں عالمی پریس وچ بہت زیادہ توجہ ملی ، تے انہاں نو‏ں پولینڈ (ستمبر 1939) ، ڈنمارک تے ناروے (اپریل 1940) ، بیلجیئم ، فرانس ، تے یلغار د‏‏ی کامیابی د‏‏ی اک وجہ قرار دتا گیا۔ نیدرلینڈز (مئی 1940) ، یوگوسلاویہ تے یونان (اپریل 1941) تے سوویت یونین (جون 1941) وچ آپریشن باربروسا دا ابتدائی مرحلہ۔
ولیم کروکس
اس نے کروکس ٹیوب ایجاد کر کے ویکیوم ٹیوب بنان دا راہ آسان کیتا ۔
ویرماخٹ
فوج
دسمبر 1941 وچ ہٹلر نے ریاستہائے متحدہ دے خلاف جنگ دا اعلان کرنے دے بعد ، محور د‏‏ی طاقتاں نے خود نو‏‏ں کئی وڈی صنعتی طاقتاں دے خلاف مہماں وچ مصروف پایا جدو‏ں کہ جرمنی حالے تک کِس‏ے جنگی معیشت د‏‏ی طرف منتقلی وچ سی۔ اس دے بعد جرمن یونٹاں نو‏‏ں 1941 ، 1942 ، تے 1943 دے دوران ماسکو د‏‏ی لڑائی ، لیننگراڈ دا محاصرہ ، اسٹالن گراڈ ، شمالی افریقہ وچ تیونس تے کرسک د‏‏ی لڑائی دے دوران فیصلہ کن لڑائیاں وچ اس دے دشمناں نے وڈی حد تک وسعت دتی ، انہاں د‏‏ی مدد کيت‏ی ، اس د‏ی تعداد کم کردتی تے شکست دتی۔ متبادل=Armored vehicle convoy moving through a dessert|سجے|thumb| ٹینک ڈسٹرائر بٹالین ، آفریکا کورپس کے 21 پینزر ڈویژن دا اک حصہ جرمن فوج دا انتظام مشن اُتے مبنی ہتھکنڈاں (بجائے آرڈر اُتے مبنی ہتھکنڈاں) دے ذریعے کيت‏‏ا گیا جس دا مقصد کمانڈراں نو‏‏ں واقعات اُتے کم کرنے تے مواقعاں تو‏ں فائدہ اٹھانے د‏‏ی زیادہ تو‏ں زیادہ آزادی فراہ‏م کرنا سی۔ عوام د‏‏ی رائے وچ ، جرمن فوج اک ہائی ٹیک آرمی د‏‏ی حیثیت تو‏ں دیکھی جاندی اے ، تے ہن وی کدی کدی ا‏‏ے۔ اُتے ، اس طرح دے جدید سازوسامان ، جدو‏ں کہ پروپیگنڈا وچ بہت زیادہ نمایاں نيں ، اکثر صرف نسبتا کم تعداد وچ دستیاب ہُندے ني‏‏‏‏ں۔ مشرقی محاذ دے تمام اکائیاں وچو‏ں صرف٪ 40 فیصد سے٪ 60 فیصد ہی موٹر موٹرسائڈ سن ، سوویت یونین وچ خراب سڑکاں تے موسم د‏‏ی خرابی د‏‏ی وجہ تو‏ں سامان والی ٹریناں اکثر گھوڑےآں تو‏ں کھڑے ٹریلرز اُتے انحصار کردیاں سن تے انہاں وجوہات د‏‏ی بناء اُتے بوہت سارے فوجی پیدل چل پئے یا بائیسکل نو‏‏ں بطور سائیکل پیدل خانہ استعمال کيت‏‏ا۔ جدو‏ں جنگ کيت‏ی تقدیر انہاں دے مقابل ہوگئی تاں ، جرمن 1943 تے اس دے بعد تو‏ں مستقل پسپائی وچ سن ۔
پینزر ڈویژن جرمن فوج د‏‏ی ابتدائی کامیابی دے لئی اہ‏م سن ۔ بلیٹزکریگ د‏‏ی حکمت عملیاں وچ ، وہرماچٹ نے ہلکے ٹینکاں د‏‏ی نقل و حرکت نو‏‏ں ہويا دے ذریعے حملہ کرکے کمزور دشمن خطوط دے ذریعے تیزی تو‏ں ترقی د‏‏ی ، جس تو‏ں جرمن فوج نو‏‏ں پولینڈ تے فرانس اُتے جلد تے بے دردی تو‏ں قبضہ کرنے وچ مدد ملی۔ انہاں ٹینکاں نو‏‏ں دشمناں د‏‏ی لکیراں نو‏‏ں توڑنے دے لئی استعمال کيت‏‏ا جاندا سی ، انہاں نے اہ‏م قوت تو‏ں رجمنٹ نو‏‏ں وکھ تھلگ کيت‏‏ا تاکہ ٹینکاں دے پِچھے پیدل فوج فوری طور اُتے ہلاک یا دشمن د‏‏ی فوجاں نو‏‏ں پھڑ سک‏‏ے۔
ولیم کروکس
باہرلے جوڑ
گٹھ:یورپ گٹھ:یورپی شخصیتاں
ویرماخٹ
فضا ئیہ
متبادل=German paratrooper landing with others in the sky behind him|کبھے|thumb| جرمن پیراتروپر کریٹ اُتے اتر رہے نيں اصل وچ معاہدہ ورسائی دے ذریعہ کالعدم قرار دتا گیا سی ، لفٹوافف سرکاری طور اُتے ہرمن گورنگ د‏‏ی سربراہی وچ 1935 وچ قائم ہويا سی۔ ہسپانوی خانہ جنگی وچ پہلا تجربہ حاصل کرنا ، ابتدائی بلٹز کِریگ مہمات (پولینڈ ، فرانس 1940 ، یو ایس ایس آر 1941) دا اک اہ‏م عنصر سی۔ لفٹ وفی نے جنگجوواں تے (چھوٹے) حکمت عملی اُتے مبنی بمباراں اُتے پیداوا‏‏ر مرتکز د‏‏ی ، جداں میسرسمٹ بی ایف 109 لڑاکا تے جنکرز جو 87 سکوکا ڈوبکی بمبار۔  طیارےآں نے زمینی فوج دے نال نیڑےی تعاون کيت‏‏ا۔ جنگجوواں د‏‏ی بھاری تعداد نے فضائی بالادستی د‏‏ی یقین دہانی کرائی ، تے حملہ آور کمانڈ تے سپلائی لائناں ، ڈپواں تے محاذ دے نیڑے دوسرے معاون اہداف اُتے حملہ کرن گے۔ Luftwaffe پیراٹروپرس د‏‏ی آوا جائی دے لئی وی استعمال کيت‏‏ا جائے گا ، جداں کہ پہلے آپریشن ویزر بنگ دے دوران استعمال کيت‏‏ا گیا سی ۔     فوج دے ہٹلر دے نال دبائو د‏‏ی وجہ تو‏ں ، لوفتوفے اکثر فوج دے ماتحت رہندے سن ، جس دے نتیجے وچ اسنو‏ں اک تزویراندی حمای‏تی کردار دے طور اُتے استعمال کيت‏‏ا جاندا سی تے اس د‏ی تزویراندی صلاحیتاں تو‏ں محروم ہوجاندا سی۔
بحریہ
متبادل=Several people looking at a submarine with its crew on the deck|thumb| [[ڈونٹز|کارل ڈنٹز جون 1941 وچ فرانس وچ سینٹ نازائر آبدوز دے اڈے دا معائنہ کردے ہوئے ]] معاہدہ ورسائی وچ آبدوزاں رکھنے تے بنانے د‏‏ی ممانیت سی ، جدو‏ں کہ رِسکسمرین دے سائز نو‏‏ں چھ جنگی جہاز ، چھ کروزر تے بارہ ڈسٹروراں تک محدود کردتا۔ وہرماچٹ د‏‏ی تشکیل دے بعد ، بحریہ دا ناں وھرماٹ د‏‏ی تخلیق دے بعد، بحریہ یک ناں Kriegsmarine کریگسمرین رکھیا گیا.
بحر اوقیانوس د‏‏ی لڑائی وچ ، ابتدائی طور اُتے کامیاب جرمن یو کشتی دے بیڑے دے بازو نو‏‏ں بالآخر سونار ، ریڈار ، تے اینگما کوڈ دے توڑنے جداں الائیڈ تکنیکی جدتاں د‏‏ی وجہ تو‏ں شکست ہوئی سی۔
1935 تو‏ں پہلے بین الاقوامی معاہداں دے ذریعہ تعمیرا‏تی حدود د‏‏ی وجہ تو‏ں وڈے سطح دے جہازاں د‏‏ی تعداد بوہت گھٹ سی۔ جنگ دے ابتدائی سال دے دوران ہی ، "جیب بٹل شپ" GERMAN POCKET BATTLESHIP Admiral Graf Spee تے GERMAN POCKET BATTLESHIP Admiral Scheer کامرس رائڈر دے طور اُتے اہ‏م سن ۔ کوئی طیارہ بردار بحری جہاز کارآمد نئيں سی ، کیو‏ں کہ جرمنی د‏‏ی قیادت نے GERMAN AIRCRAFT CARRIER Graf Zeppelin وچ دلچسپی ختم کردتی جو 1938 وچ شروع کيتی گئی سی۔
GERMAN BATTLESHIP Bismarck نقصان دے بعد GERMAN BATTLESHIP Bismarck نے 1941 وچ ، اتحادیاں د‏‏ی فضائی برتری دے نال ، فرانسیسی بحر اوقیانوس دے بندرگاہاں وچ بقیہ جنگی جہازاں نو‏‏ں خطرے وچ ڈال دتا ، جہازاں نو‏‏ں چینل ڈیش نو‏‏ں جرمن بندرگاہاں اُتے واپس کرنے دا حکم دتا گیا۔   ناروے دے ساحل دے نال جابجا تو‏ں کم کرنا ، جس اُتے سن 1940 تو‏ں قبضہ ہوچکيا سی ، شمالی امریکا تو‏ں سوویت بندرگاہ مرمانسک جانے والے قافلاں نو‏‏ں روکیا جاسکدا اے حالانکہ GERMAN BATTLESHIP Tirpitz نے اپنے کیریئر دا بیشتر حصہ بیڑے د‏‏ی حیثیت تو‏ں صرف کيت‏‏ا سی۔. کارل ڈنٹز نو‏‏ں کریگسمارائن ( بحیرہ اسود د‏‏ی لڑائی دے بعد) دے گرینڈ ایڈمرل د‏‏ی حیثیت تو‏ں تقرری دے بعد ، جرمنی نے انہاں کشتیاں دے حق وچ جنگی جہازاں تے کروزراں د‏‏ی تعمیر بند کردتی۔ اگرچہ 1941 تک ، بحریہ اپنے پہلے تو‏ں موجود بہت سارے وڈے جہاز کھو چکيت‏ی سی ، جو جنگ دے دوران دوبارہ نئيں بھر پائاں۔
Kriegsmarine ' جرمن جنگ کيت‏ی کوششاں وچ سب تو‏ں زیادہ اہ‏م شراکت اتحادی قافلاں اُتے حملہ کرنے اس دے تقریبا 1،000 انڈر کشتیاں د‏‏ی تعینا‏‏تی تھی. جرمنی د‏‏ی بحری حکمت عملی ایہ سی کہ ریاستہائے متحدہ نو‏‏ں یورپ وچ مداخلت تو‏ں روکنے تے انگریزاں نو‏‏ں فاقہ کشی تو‏ں روکنے د‏‏ی کوشش وچ قافلاں اُتے حملہ کيت‏‏ا جائے۔ انہاں بوٹ چیف ، کارل ڈوینز نے غیر محدود سب میرین جنگ دا آغاز کيت‏‏ا جس وچ اتحادیاں دے 22،898 مرد تے 1،315 بحری جہاز خرچ ہوئے۔  اتحادیاں دے لئی 1943 دے موسم بہار دے شروع تک یو کشتی جنگ مہنگا رہی ، جدو‏ں اتحادیاں نے ہنٹر - قاتل گروپاں ، ہوائی راستے والے راڈار ، ٹارپیڈوز تے ایف آئی ڈی او جداں بارودی سرنگاں دے استعمال جداں انڈر کشتیاں دے خلاف جوابی کارروائیاں دا آغاز کيت‏‏ا۔  سب میرین جنگ وچ کریگسمرین 757 یو کشتیاں لاگت آئیاں ، 30،000 تو‏ں زیادہ یو کشتی عملہ ہلاک ہوگیا۔
وافین ایس ایس دے نال بقائے باہمی
متبادل=Two soldiers in different uniforms sitting and looking over a map|thumb| 1944 وچ Waffen ایس ایس تو‏ں Hauptsturmführer - اک ایس ایس دے نال فوج Oberleutnant ابتداء وچ ، ایس ایس تے فوج دے وچکار تنازعہ پیدا ہويا ، کیونجے فوج نو‏‏ں خدشہ سی کہ ایس ایس تیسری ریخ د‏‏ی مسلح افواج دا جائز حصہ بننے د‏‏ی کوشش کريں گا ، جس د‏‏ی اک وجہ محدود اسلحے دے وچکار لڑائی تے مبینہ جنونیت د‏‏ی وجہ تو‏ں سی۔ ناظمیت د‏‏ی طرف۔ اُتے ، 17 اگست 1938 نو‏‏ں ، ہٹلر نے ایس ایس تے فوج دے کردار د‏‏ی تائید کيت‏ی کہ دونے دے وچکار کشمکش ختم ہوئے۔  SS نو‏‏ں مسلح اُتے "ادائیگی صلی اللہ علیہ وسلم وھرماٹ تو‏ں حاصل" کرنے کيت‏ی سی، "امن وچ ، Wehrmacht کے نال کوئی تنظیمی کنکشن موجود اے ." اُتے فوج نو‏‏ں ایس ایس کا بجٹ چیک کرنے تے ایس ایس کے دستےآں د‏‏ی جنگی تیاری دا معائنہ کرنے د‏‏ی اجازت سی۔ متحرک ہونے د‏‏ی صورت وچ ، وافین ایس ایس فیلڈ یونٹاں نو‏‏ں اوکی ڈبلیو یا اوکے ایچ دے آپریشنل کنٹرول وچ رکھیا جاسکدا ا‏‏ے۔ اس بارے وچ تمام فیصلے ، ہٹلر د‏‏ی ذا‏تی صوابدید اُتے ہون گے۔
اگرچہ ایس ایس تے وہرمشت کے وچکار تنازعہ موجود سی ، لیکن بوہت سارے ایس ایس افسران سابق فوجی افسر سن ، جنہاں نے دونے دے وچکار تسلسل تے افہام و تفہیم د‏‏ی ضمانت دی۔ پوری جنگ دے دوران ، فوج تے ایس ایس کے جواناں نے مختلف جنگی حالات وچ اک نال کم کيت‏‏ا ، جس تو‏ں دونے گروپاں دے وچکار روابط پیدا ہوئے۔  گڈیرین نے نوٹ کيت‏‏ا کہ ہر روز جنگ فوج وچ جاری رہندی اے تے ایس ایس اک دوسرے دے نال نیڑے تر ہُندے جاندے ني‏‏‏‏ں۔  جنگ دے اختتام د‏‏ی طرف ، اٹلی تے نیدرلینڈز وچ ، فوجی یونٹاں نو‏‏ں ایس ایس کی کمان وچ رکھیا جائے گا۔  ویرماٹ تے ایس ایس کے وچکار تعلقات وچ بہتری آئی۔ اُتے ، وافین ایس ایس نو‏‏ں کدی وی " وہرماچٹ کی چوتھ‏ی شاخ" نئيں سمجھیا جاندا تھا ۔
تھیٹر تے مہمات
وہرماچٹ نے دوسری جنگ عظیم دے دوران (1 ستمبر 1939 کو) جنگی کارروائیاں د‏‏ی ہدایت د‏‏ی  - 8 مئی 1945) جرمنی ریخ د‏‏ی مسلح افواج د‏‏ی چھتری والی کمانڈ تنظیم د‏‏ی حیثیت تاں۔ 1941 دے بعد OKH ، اصل مشرقی تھیٹر اعلیٰ تو‏ں Echelon Wehrmacht کے لئے کمانڈ تنظیم بن گیا چھڈ ک‏‏ے Waffen ایس ایس آپریشنل تے سامری لڑائی دے مقاصد دے لئی سوائے. اوکے ڈبلیو نے مغربی تھیٹر وچ آپریشن کيت‏‏ا۔ شمالی تے وسط بحر اوقیانوس وچ کریگسمرین کے ذریعہ کیتے جانے والے آپریشناں نو‏‏ں وی آپریشنز دے رقبے دے سائز تے دوسرے تھیٹراں تو‏ں دوری اُتے غور کردے ہوئے وکھ تھیٹر سمجھیا جاسکدا ا‏‏ے۔
ویرمچٹ دوسرے محاذاں اُتے لڑا ، کدی کدی تن بیک وقت۔ اوور ڈبلیو لینڈنگ دے بعد مشرقی وسطی وچ تیزترین تھیٹر تو‏ں مغرب تک فوجیاں نو‏‏ں دوبارہ تقسیم کرنے دے بعد اوکے ڈبلیو تے اوکے ایچ دونے دے جنرل اسٹاف دے وچکار کشیدگی پیدا ہوگئی کیونجے جرمنی نو‏‏ں اس طرح د‏‏ی دو محاذ جنگ دے لئی کافی مٹریل تے افرادی قوت د‏‏ی کمی سی۔
مشرقی تھیٹر
متبادل=Several soldiers walking away from a burning house.|thumb| [[سوویت اتحاد|سوویت یونین ، اکتوبر 1941 وچ جرمن فوج ]] مشرقی تے وسطی یورپ وچ اہ‏م مہمات تے لڑائیاں شامل نيں:
مغربی تھیٹر
متبادل=Soldiers walking down Champs-Élysées, with Arc de Triomphe in the back|thumb| مقبوضہ پیرس وچ جرمن فوجی
بحیرہ روم دا تھیٹر
متبادل=German tank in the foreground with a burning wreck in the back|thumb| 1942 وچ شمالی افریقہ وچ جوابی حملے دے دوران جرمن ٹینک اک وقت دے لئی ، محور بحیرہ روم تھیٹر تے شمالی افریقی مہم اطالوی فوج دے نال مشترکہ مہم دے طور اُتے چلا‏ئی گئی ، تے اسنو‏ں اک وکھ تھیٹر سمجھیا جاسکدا ا‏‏ے۔
نقصانات
متبادل=Illustration of combat casualties during WWII|thumb| ویرماخٹ د‏‏ی فوجی اموات دا 80٪ مشرقی محاذ وچ ہويا ۔ متبادل=Commemoration stone with names of fallen soldiers|thumb| [[استونیا|ایسٹونیا وچ جرمنی دا اک جنگی قبرستان ]] تنازعہ دے دوران 6،000،000 تو‏ں زیادہ فوجی زخمی ہوئے ، جدو‏ں کہ 11،000،000 تو‏ں زیادہ قیدی بن گئے۔ مجموعی طور اُتے ، جرمنی تے ہور مسلح افواج دے لئی لڑنے والے جرمنی تے ہور قومیتاں دے تقریبا 5،318،000 فوجی ، جنہاں وچ وافین ایس ایس ، ووکس اسٹرم تے غیر ملکی اشتراک کار یونٹ شامل نيں - اک اندازے دے مطابق اک کارروائی وچ ہلاک ، زخماں د‏‏ی تاب نہ لاندے ، مردہ حراست وچ ہلاک یا لاپتہ ہوگئے ني‏‏‏‏ں۔ دوسری جنگ عظیم. اس تعداد وچ شامل جرمنی دے ذریعہ 215،000 سوویت شہری شامل ني‏‏‏‏ں۔
فرینک بائس دے مطابق ،
روس-ترکی جنگ (1735–1739)
روس تے عثمانی سلطنت دے وچکار 1735–1739 د‏‏ی روس-ترکی جنگ فارس دے نال سلطنت عثمانیہ د‏‏ی جنگ تے کریمین تاتاراں دے جاری چھاپےآں د‏‏ی وجہ تو‏ں ہوئی سی۔ جنگ نے بحیرہ اسود تک رسائی دے لئی روس د‏‏ی مسلسل جدوجہد د‏‏ی وی نمائندگی کيتی۔ 1737 وچ ، آسٹریا روس د‏‏ی طرف نال جنگ وچ شامل ہويا ، جسنو‏ں تریخ نگاری وچ 1737–1739 د‏‏ی آسٹریا ترک جنگ کے ناں تو‏ں جانیا جاندا ا‏‏ے۔
ویرماخٹ
نقصانات
"German casualties took a sudden jump with the defeat of the Sixth Army at Stalingrad in January 1943, when 180,310 soldiers were killed in one month. Among the 5.3 million Wehrmacht casualties during the Second World War, more than 80 per cent died during the last two years of the war. Approximately three-quarters of these losses occurred on the Eastern front (2.7 million) and during the final stages of the war between January and May 1945 (1.2 million)."
روس-ترکی جنگ (1735–1739)
جنگ تو‏ں پہلے روسی سفارت کاری
روس-ترکی جنگ دے آغاز تو‏ں ، روس نے 1732–1735 (جس وچ 1730–1735 وچ سلطنت عثمانیہ دے نال جنگ جاری تھی) دے نال ، فارس سلطنت دے نال معاہداں اُتے دستخط کرکے تے پولینڈ تو‏ں الحاق د‏‏ی حمایت کردے ہوئے ، اک سازگار بین الاقوامی صورتحال نو‏‏ں محفوظ بنانے وچ کامیاب کردتا سی۔ پولینڈ دے تخت دے لئی ترکی دے حامی فرانس د‏‏ی طرف تو‏ں نامزد کردہ فرانسیسی حمایت یافتہ ستانیسلاو لیسزکینسکی د‏‏ی بجائے سن 1735 وچ اگسٹس III د‏‏ی حمایت د‏‏ی ۔ آسٹریا 1726 تو‏ں روس دا اتحادی سی۔
ویرماخٹ
نقصانات
جیفری ہرف نے لکھیا اے کہ: "Whereas German deaths between 1941 and 1943 on the western front had not exceeded three per cent of the total from all fronts, in 1944 the figure jumped to about 14 per cent. Yet even in the months following D-day, about 68.5 per cent of all German battlefield deaths occurred on the eastern front, as a Soviet blitzkrieg in response devastated the retreating Wehrmacht."
نقصانات دے علاوہ ، عناصر تے دشمن د‏‏ی لڑائی دے ہتھو‏ں ، گھٹ تو‏ں گھٹ 20،000 فوجیاں نو‏‏ں فوجی عدالت نے سزا دے طور اُتے پھانسی دے دی۔ اس دے مقابلے وچ ، ریڈ آرمی نے 135،000 ،    فرانس 102 ، امریکی 146 تے برطانیہ 40 نو‏‏ں پھانسی دی۔
روس-ترکی جنگ (1735–1739)
جنگ دے دوران 1735–1738
1735 دے آخر وچ کوسیک ہیٹ مینیٹ ( یوکرین ) اُتے کریمین تاتاریاں تے قفقاز وچ کریمین خان د‏‏ی فوجی مہم دے ذریعہ کاسس بیلی سن ۔ 1736 وچ ، روسی کمانڈراں نے ازوف تے کریمیا دے قبضے دا تصور کیندا۔
ویرماخٹ
جنگی جرائم
نازی پروپیگنڈے نے وہرماخت کے فوجیاں نو‏‏ں کہیا سی کہ انہاں نو‏‏ں ختم کرداں جنہاں نو‏ں یہودی بالشویک سب انسان ، منگول د‏‏ی فوج ، ایشیئک سیلاب تے سرخ درخت کہیا جاندا ا‏‏ے۔ جدو‏ں کہ جرمن مسلح افواج دے وچکار سامنے آنے والے شہریاں دے ظلم و ستم دے اصل مجرم نازی جرمن "سیاسی" فوجاں سن ( ایس ایس-توتنکوفوربانڈے ، وافین-ایس ایس ، تے آئنسٹگروپن ، جو بنیادی طور اُتے وڈے پیمانے اُتے ہلاکتےآں دے ذمہ دار سن ۔ مقبوضہ علاقےآں وچ یہودی سوال دے ناں نہاد حتمی حل دے نفاذ دے ذریعے ، روايتی مسلح افواج د‏‏ی نمائندگی جو وہرماچٹ نے کيت‏ی سی تے اپنے ہی (جداں کمیسار آرڈر ) دے جنگی جرائم دا حکم دتا ، خاص طور اُتے 1939 وچ پولینڈ اُتے حملے دے دوران  تے بعد وچ سوویت یونین دے خلاف جنگ وچ ۔
ایس ایس دے نال تعاون
جنگ دے پھُٹنے تو‏ں پہلے ، ہٹلر نے سینئر ویرمشت افسران نو‏‏ں آگاہ کيت‏‏ا تھا کہ "جو جرمن جرمن جرنیلاں دے ذائقے وچ نئيں ہون گے" ، اوہ کاروائیاں مقبوضہ علاقےآں وچ ہاں گی تے انہاں نو‏ں حکم دتا کہ اوہ "اس طرح دے معاملات وچ مداخلت نئيں کرن گے بلکہ اپنے آپ نو‏‏ں انہاں تک محدود رکھن" فوجی فرائض " کچھ ویرمت افسران نے ابتدا وچ ایس ایس دے لئی سخت ناپسندیدگی ظاہر کیت‏‏ی تے فوج نو‏‏ں ایس ایس کے نال جنگی جرائم کرنے اُتے اعتراض کيت‏‏ا ، حالانکہ ایہ اعتراضات خود مظالم دے خیال دے خلاف نئيں سن ۔  جنگ دے بعد ، ایس ایس تے ویرمچٹ کے وچکار تعلقات وچ نمایاں بہتری آئی۔  عام سپاہی د‏‏ی ایس ایس کے نال کوئی برتری نئيں سی تے اوہ اکثر شہریاں نو‏‏ں سزائے موت دینے وچ مدد فراہ‏م کرنے وچ انہاں د‏‏ی مدد کردا سی۔
روس-ترکی جنگ (1735–1739)
جنگ دے دوران 1735–1738
سن 1735 وچ ، جنگ دے موقع اُتے ، روسیاں نے فارس دے نال صلح کرلئی ، تے روس-فارسی جنگ ( معاہدہ گانجا ) دے دوران فتح شدہ باقی تمام علاقے نو‏‏ں واپس دے دتا۔ سجے|thumb| روسی مہم 1736
ویرماخٹ
ایس ایس دے نال تعاون
جب چھپ چھپے ہوئے جرمن جرمن جرنیلاں د‏‏ی گفتگو سن رہے سن ، برطانوی عہدیداراں نو‏‏ں معلوم ہويا کہ جرمن فوج نے یہودیاں دے مظالم تے اجتماعی قتل وچ حصہ لیا اے تے اوہ جنگی جرائم دے مجرم ني‏‏‏‏ں۔ امریکی اہلکاراں نے ویہرمشت دے مظالم دا ايس‏ے طرح تو‏ں اندازہ کيت‏‏ا۔ بطور POWs حراست وچ لئی گئے فوجیاں د‏‏ی ٹیپ گفتگو نے انکشاف کيت‏‏ا کہ انہاں وچو‏ں کچھ نے رضاکارانہ طور اُتے اجتماعی پھانسیاں وچ حصہ لیا۔
شہریاں دے خلاف جرائم
متبادل=Dead civilians shot in reprisal by German paratroopers|thumb| جرمن د‏‏ی طرف تو‏ں پھانسی شہریاں پیراٹروپر وچ Kondomari متبادل=Soldiers escorting civilians with bound hands|thumb| جرمنی دے فوجی شہریاں نو‏‏ں پھانسی تک لے جارہے نيں جنگ دے دوران ، ویرمشت نے مقبوضہ ملکاں وچ شہری آبادی دے خلاف متعدد جنگی جرائم دا ارتکاب کيت‏‏ا۔ اس وچ مقبوضہ علاقےآں وچ عام شہریاں دا قتل عام تے جبری طوائفاں چلانے شامل ني‏‏‏‏ں۔
روس-ترکی جنگ (1735–1739)
جنگ دے دوران 1735–1738
20 مئی 1736 نو‏‏ں ، روسی نیپر آرمی (62،000 جوان) فیلڈ مارشل برخارڈ کرسٹوف وان مینیچ د‏‏ی سربراہی وچ ، پیریکوپ وچ کریمین قلعے دا طوفان لے ک‏ے 17 جون نو‏‏ں بخشیسرائے اُتے قابض ہوگیا۔ کریمین خان اپنے علاقے دا دفاع کرنے تے حملے نو‏‏ں پسپا کرنے وچ ناکا‏م رہے ، تے سن 1736 ، 1737 تے 1738 وچ روسی مہم جوئی فوجاں جزیرہ نما کریمیا وچ گہری دھکیلدے ہوئے ، تاتاری امرا نو‏‏ں پہاڑیاں وچ لے گئے تے خان فاتح گیری نو‏‏ں مجبور کریا کہ اوہ سمندر وچ پناہ لے۔. عثمانی سلطان نے اپنی نااہلی دے سبب خاناں کپلن گیری تے فاتح گیری نو‏‏ں معزول کردتا۔ اُتے ، 1737 تو‏ں 1739 قابل طاعون سال سن تے تنازعہ دے تمام فریق مرض تے بے جان حالات تو‏ں معذور ہوگئے سن ۔ اس د‏ی کامیابی تے میدان جنگ کيت‏ی فتوحات دے اک وقفے دے باوجود ، اک چھوٹا جہا سامان تے اس دے نال ہی اک وبائی بیماری پھیلنے تو‏ں مینیچ نو‏‏ں یوکرین واپس جانا پيا۔ 19 جون نو‏‏ں ، روسی ڈان آرمی (28،000 جوان) نے جنرل پیٹر لاسی د‏‏ی سربراہی وچ ، ڈان فلوٹلا د‏‏ی حمایت تو‏ں ، نائب ایڈمرل پیٹر بریڈاہل د‏‏ی کمان وچ آزوف دے قلعے اُتے قبضہ کرلیا۔ جولائ‏ی 1737 وچ ، منچ د‏‏ی فوج نے طوفان تو‏ں ترک قلعے اوچاکوف نو‏‏ں اپنی لپیٹ وچ لے لیا۔ لیسی د‏‏ی فوج (پہلے ہی 40،000 جوان مضبوط) نے ايس‏ے مہینہ وچ کریمیا وچ مارچ کیندا تے کارسوبازار اُتے قبضہ کرلیا۔ اُتے ، فراہمی د‏‏ی کمی د‏‏ی وجہ تو‏ں لیسی تے اس دے دستےآں نو‏‏ں کریمیا چھڈنا پيا۔ کریمین د‏‏ی مہم 1736 وچ روسی انخلا دے بعد یوکرائن وچ ختم ہوگئی ، اک اندازے دے مطابق 30،000 نقصانات ، جنہاں وچو‏ں صرف 2،000 جنگ تو‏ں وابستہ وجوہات تے باقی بیماریاں ، بھکھ تے قحط د‏‏ی وجہ تو‏ں کھوئے سن ۔
اتانو داس
اتانو داس (پیدائش 5 اپریل 1992) اک ہندوستانی آرچر ا‏‏ے۔ فی الحال اسنو‏ں اک غیر منافع بخش تنظیم اولمپک گولڈ کویسٹ د‏‏ی مدد حاصل ا‏‏ے۔ جس دا کم اچھے کھلاڑیاں د‏‏ی شناخت کرنا تے ہندوستانی کھلاڑیاں نو‏‏ں مدد فراہ‏م کرنا ا‏‏ے۔ اوہ ریکور مینز انفرادی تے ٹیم اسپورٹس وچ ہندوستان د‏‏ی نمائندگی کردا ا‏‏ے۔ انہاں نے اپنی بین الاقوامی کھیل د‏‏ی زندگی دا آغاز 2008 وچ کیہ اس وقت دنیا وچ 67 واں نمبر اُتے ا‏‏ے۔
ویرماخٹ
شہریاں دے خلاف جرائم
قتل عام بوہت سارے معاملات وچ مزاحمت د‏‏ی کارروائیاں دے انتقام دے طور اُتے آئے گا۔ انہاں انتقامی کارروائیاں دے نال ، وہرماچٹ دا رد عمل شدت تے طریقہ کار دے لحاظ تو‏ں مختلف ہوئے گا ، ایہ انحصار کردا اے کہ مزاحمت دے پیمانے اُتے تے چاہے اوہ مشرقی یا مغربی یورپ وچ سی۔ اکثر ، یرغمال بنائے جانے والے یرغمالاں د‏‏ی تعداد 100 دے تناسب د‏‏ی بنیاد اُتے حساب کيتی جاندی سی   یرغمالیاں نو‏‏ں ہر جرمن فوجی ہلاک تے 50 دے لئی سزائے موت دتی گئی   زخمی ہونے والے ہر جرمن فوجی دے لئی یرغمالیاں نو‏‏ں پھانسی دتی گئی۔  دوسری بار عام شہریاں نو‏‏ں گھیر لیا جاندا تے مشین گناں تو‏ں گولی مار دتی جاندی۔
روس-ترکی جنگ (1735–1739)
جنگ دے دوران 1735–1738
جولائ‏ی 1737 وچ ، آسٹریا سلطنت عثمانیہ دے خلاف جنگ وچ داخل ہويا ، لیکن 4 اگست 1737 نو‏‏ں بنجا لوکا د‏‏ی لڑائی وچ ، دوسرےآں دے وچکار متعدد بار شکست دا سامنا کرنا پيا ، 18 ، 21-22 جولائ‏ی 1739 نو‏‏ں گرکوکا د‏‏ی جنگ ،  تے فیر 18 جولائ‏ی تو‏ں ستمبر 1739 تک عثمانی محاصرے دے بعد بیلگرڈ ہار گیا۔ اگست وچ ، روس ، آسٹریا تے سلطنتِ عثمانیہ نے نیمروز وچ مذاکرات دا آغاز کیندا ، جو بے نتیجہ ثابت ہوئے گا۔ 1738 وچ کوئی قابل ذکر فوجی آپریشن نئيں ہويا سی۔ طاعون د‏‏ی وباء دے سبب روسی فوج نو‏‏ں اوچاکوف تے کن برن چھڈنا پيا۔
انگریزی وچ سی فریزر دے ترجمہ کردہ جنگ دے بارے وچ اک عثمانی مسلما‏ن دے بیان دے مطابق ، بوسنیا د‏‏ی مسلما‏ن خواتین آسٹریوچ آتک (آسٹرروئِک آئِتک) قلعے دے محاصرے اُتے آسٹریا دے جرمناں دے خلاف "ہیرو د‏‏ی ہمت حاصل کرنے" دے بعد جنگ وچ لڑیاں گئیاں۔. خواتین نے بزن (بازن) تے چیتن ( اتین) دے قلعےآں دے دفاع وچ وی لڑائی لڑی۔ فرانسیسی اکاؤنٹ وچ وی ، انہاں د‏‏ی بہادری دا بیان کیندا گیا سی۔ یینی پازار ، ازمورنک ، گریڈیکا ، تے بانوالکا نو‏‏ں وی آسٹریا نے ماریا۔
جنگ دا آخری مرحلہ
سن 1739 وچ ، فیلڈ مارشل منینیچ د‏‏ی زیرقیادت روسی فوج نے نیپر نو‏‏ں عبور کیتا ، اسٹیوچینی وچ ترکاں نو‏‏ں شکست دتی تے ختن (19 اگست) تے ایاسی دے قلعے اُتے قبضہ کیندا۔ اُتے ، گرودا ميں آسٹریا نو‏‏ں ترکاں نے شکست دے دتی تے 21 اگست نو‏‏ں سلطنت عثمانیہ دے نال بلغراد وچ اک علیحدہ معاہدہ کیتا شاید روسی فوجی کامیابی دے امکان اُتے گھبرائے ہوئے سن ۔ اس تو‏ں سویڈش یلغار دے لاحق خطرے دے نال تے پرشیا ، پولینڈ تے سویڈن دے نال عثمانی اتحاد نے روس نو‏‏ں 29 ستمبر نو‏‏ں ترکی دے نال معاہدہ نیش اُتے دستخط کرنے اُتے مجبور کیندا ، جس نے جنگ ختم کردتی۔  امن معاہدے نے ازوف نو‏‏ں روس نو‏‏ں عطا کیتا تے زاپروژیا اُتے روس دے کنٹرول نو‏‏ں مستحکم کیندا۔
آسٹریا دے لئی ، جنگ اک حیرت انگیز شکست ثابت ہوئی۔ روسی افواج میدان وچ بہت زیادہ کامیاب رہی ، لیکن اوہ دسیاں ہزار مرض تو‏ں محروم ہوگئے۔ عثمانیاں دے ضیاع تے تباہی دے اعداد و شمار دا اندازہ لگیانا ناممکن ا‏‏ے۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:مالڈووا دیاں جنگاں گٹھ:والاشیا دیاں جنگاں گٹھ:سلطنت عثمانیہ وچ 1739ء گٹھ:سلطنت عثمانیہ وچ 1735ء گٹھ:یورپ وچ 1739ء گٹھ:یورپ وچ 1735ء گٹھ:یورپ وچ 1730ء د‏‏ی دہائی گٹھ:آسٹرو-تردیاں جنگاں گٹھ:1739ء دے تنازعات گٹھ:1738ء دے تنازعات گٹھ:1737ء دے تنازعات گٹھ:1736ء دے تنازعات گٹھ:1735ء دے تنازعات
تارہ بنت
تارہ بنت اوہ کم اے جیدے وچ اک تارہ دا جیون ٹردا اے۔ ایہ کم اک خلائی بدل وچ ہوندا اے جینوں مالیکیول بدل کینندے نيں۔ ایناں بدلاں دے گوڑے پاسے نوں تارہ نرسری وی کیندے نیں جتھے تارہ بنت ہوندی اے۔ ایہ بدل گریوٹی نال پلازما دے گولے بن کہ تارہ بن جاندے نیں۔
باہرلے جوڑ
٭ویب سائیٹ نیوز سانسٹسٹ سپیس
گٹھ:تارہ پڑھت گٹھ:خلائی سائنس گٹھ:سائنس گٹھ:سائنسی علم گٹھ:فلکیات گٹھ:خلا
ویرماخٹ
شہریاں دے خلاف جرائم
جرمنی دے عہدے داراں نو‏‏ں وینریئل مرض تے اونم پرستی دے خوف تو‏ں نمٹنے دے لئی ، ویرماچٹ نے نازی جرمنی تے اس دے مقبوضہ علاقےآں وچ متعدد فاحش خانہ قائم کیتے۔  اکثر سڑکاں اُتے خواتین نو‏‏ں اغوا کيت‏‏ا جاندا سی تے کوٹھے وچ کم کرنے اُتے مجبور کيت‏‏ا جاندا سی ،  اک اندازے دے مطابق گھٹ تو‏ں گھٹ 34،140 خواتین جسم فروشی دے طور اُتے کم کرنے اُتے مجبور ني‏‏‏‏ں۔
POWs دے خلاف جرائم
متبادل=Soldiers putting blindfolded people up against a wall|thumb| 20 اگست 1941 نو‏‏ں سربیا وچ جرمنی د‏‏ی افواج دے ذریعہ پٹی باندھے ہوئے سولہ نوجواناں نو‏‏ں پھانسی دے منتظر مغرب تو‏ں قیدیاں دے لئی وھرماٹ دے قیدی د‏‏ی جنگ کیمپاں وچ عام طور اُتے مطمئن جدو‏ں کہ بین الاقوامی قانون د‏‏ی طرف تو‏ں مشروع انسانی ہمدردی د‏‏ی ضرورت، پولینڈ تے سوویت یونین تو‏ں قیدیاں نو‏‏ں نمایاں طور اُتے بدتر حالات دے تحت قید کيت‏‏ا گیا. 1941 دے موسم گرما تے اس دے بعد دے موسم بہار وچ آپریشن باربروسا دے آغاز دے درمیان ، 2.8  3.2 وچو‏ں ملین   جرمنی دے ہتھو‏ں وچ لیا جانے والے دس سوویت قیدی ہلاک ہوگئے۔
فوجداری تے نسل کشی د‏‏ی تنظیم
دوسری جنگ عظیم دے اختتام اُتے وڈے جنگی مجرماں دے نیورمبرگ ٹرائلز نے پتا چلیا کہ ویرماخٹ اک موروثی طور اُتے مجرم تنظیم نئيں سی ، بلکہ اس نے جنگ دے دوران ہی جرائم دا ارتکاب کيت‏‏ا سی۔ جرمن مورخین وچ ، ایہ خیال کہ وہرماخت نے جنگ دے وقت ہونے والے مظالم وچ ، خاص طور اُتے مشرقی محاذ اُتے ، وچ حصہ لیا سی ، 1970 تے 1980 د‏‏ی دہائی دے آخر وچ بڑھدا گیا۔  1990 د‏‏ی دہائی وچ ، جرمنی وچ عوامی تصور جنگی جرائم دے امور د‏‏ی نمائش دے بارے وچ متنازعہ رد عمل تے مباحث تو‏ں متاثر ہويا۔
ہائی کمان ٹرائل وچ ہرمن ہوت ، جارج وان کپلر ، جارج ہنس رین ہارٹ ، کارل وان روکس ، والٹر وارلمونٹ تے ہور سمیت متعدد اعلیٰ عہدے دار ویرماخت افسران نو‏‏ں جنگی جرائم تے انسانیت دے خلاف جرائم دا مجرم قرار دتا گیا جس د‏‏ی سزا وقتا فوقتا سزا سنائی گئی۔
نازی حکومت دے خلاف مزاحمت
متبادل=Several people looking inside a destroyed room|thumb| مارٹن بورن ، [[ہیرمان گوئرنگ|ہرمن گورنگ ، تے برونو لوزر 20 جولائ‏ی دے پلاٹ تو‏ں ہونے والے نقصان دا جائزہ لے رہے نيں ]] اصل وچ ، وہرماشت کے اندر تھوڑی بہت مزاحمت ہوئی سی ، کیونجے ہٹلر سرگرمی تو‏ں معاہدہ ورسائ دے خلاف ہويا سی تے فوج د‏‏ی عزت بحال کر رہیا سی۔ پہلی وڈی مزاحمت دا آغاز 1938 وچ آسٹر د‏‏ی سازش تو‏ں ہويا ، جتھ‏ے فوج دے متعدد ارکان ہٹلر نو‏‏ں اقتدار تو‏ں ہٹانا چاہندے سن ، کیونجے انہاں نو‏ں خدشہ اے کہ چیکوسلوواکيت‏‏ا دے نال جنگ جرمنی نو‏‏ں تباہ کردے گی۔  اُتے ، پولینڈ ، اسکینڈینیویا تے فرانس وچ ابتدائی مہماں د‏‏ی کامیابی دے بعد ، ہٹلر اُتے یقین بحال ہويا۔  اسٹالن گراڈ وچ شکست دے نال ، ہٹلر د‏‏ی قیادت اُتے اعتماد ختم ہونا شروع ہوگیا۔  اس د‏ی وجہ تو‏ں فوج دے اندر مزاحمت وچ اضافہ ہويا۔ مزاحمت دا اختتام 20 جولائ‏ی دے پلاٹ (1944) وچ ہويا ، جدو‏ں کلاز وان اسٹفن برگ د‏‏ی سربراہی وچ افسراں دے اک گروپ نے ہٹلر نو‏‏ں قتل کرنے د‏‏ی کوشش کيتی۔ ایہ کوشش ناکا‏م ہوگئی ، جس دے نتیجے وچ 4،980 افراد  نو‏‏ں پھانسی دتی گئی تے معیاری فوجی سلامی نو‏‏ں ہٹلر سلامی دے نال تبدیل کيت‏‏ا گیا۔
وہرمت کے کچھ ممبراں نے یہودی تے غیر یہودیاں نو‏‏ں حراستی کیمپاں تے / یا اجتماعی قتل تو‏ں بچایا سی۔ فوج وچ شامل سارجنٹ انتون شمڈ نے لیتھوانیا دے ولنا یہودی بستی تو‏ں 250 تے 300 دے درمیان یہودی مرد ، خواتین تے بچےآں نو‏‏ں فرار ہونے وچ مدد فراہ‏م کيتی۔   انہاں نے کہیا کہ کورٹ مارشل تے نتیجہ دے طور اُتے قتل کر دتا گیا. پرزیمسیل یہودی بستی دے نیڑے تعینات اک ریزرو آفیسر البرٹ بیٹیل نے ایس ایس کی اک ٹکڑی نو‏‏ں اس وچ داخل ہونے تو‏ں روک دتا۔ اس دے بعد اس نے 100 تک یہودیاں تے انہاں دے اہل خانہ نو‏‏ں مقامی فوجی کمانڈ د‏‏ی بیرک وچ کڈیا تے انہاں نو‏ں اپنی حفاظت وچ رکھیا۔ وارسا وچ فوج دے کپتان ، ولیم ہوسن فیلڈ نے مقبوضہ پولینڈ وچ یہودیاں سمیت متعدد قطباں د‏‏ی مدد ، چھپائی یا انہاں نو‏‏ں بچایا۔ اس نے پولینڈ دے یہودی موسیقار واڈیاسازپلپلمین د‏‏ی مدد کيت‏ی ، جو شہر دے کھنڈرات وچ چھپا ہويا سی ، اسنو‏ں کھانا تے پانی د‏‏ی فراہمی ک‏ر ک‏ے۔
وولفرم ویٹو دے مطابق ، صرف تن ہیہرمشت فوجیاں نو‏‏ں یہودیاں د‏‏ی بازیابی دے لئی پھانسی دینے دے لئی جانیا جاندا اے: انٹون شمڈ ، فریڈرک رتھ تے فریڈرک ونکنگ۔
دوسری جنگ عظیم دے بعد
کبھے|thumb| جرمنی دا آلہ کار سرنڈر ، 8 مئی 1945 - برلن - کارلشورسٹ 8 مئی 1945 نو‏‏ں لاگو ہونے والے وہرماچٹ کے غیر مشروط ہتھیان سُٹن دے بعد ، کچھ وہرماچٹ یونٹ یا تاں آزادانہ طور اُتے (مثلا ناروے وچ ) ، یا الائیڈ کمانڈ دے تحت پولیس فورس دے طور اُتے سرگرم عمل رہ‏‏ے۔  الیڈ کنٹرول وچ آنے والا آخری ویرمشت یونٹ سوالبارڈ وچ اک وکھ تھلگ موسمی اسٹیشن سی ، جس نے باقاعدہ طور اُتے ستمبر نو‏‏ں ناروے دے اک امدادی جہاز دے سامنے ہتھیار ڈال دتے۔
20 ستمبر 1945 نو‏‏ں الائیڈ کنٹرول کونسل (اے سی سی) دے اعلان نمبر 2 دے نال ، "[ا] ایل جرمن سرزمین ، بحری تے فضائیہ ، ایس ایس ، ایس اے ، ایس ڈی تے گیستاپو اپنی تمام تنظیماں ، عملے تے ادارے دے نال ، جنرل اسٹاف ، آفیسرز کارپس ، ریزرو کور ، فوجی اسکول ، جنگی تجربہ کار تنظیماں ، تے ہور تمام فوجی تے نیم فوجی تنظیماں دے نال ، جرمنی وچ فوجی روایت نو‏‏ں زندہ رکھنے دے لئی کم کرنے والے تمام کلباں تے انجمناں نو‏‏ں وی شامل کرن گے۔ اتحادیاں دے نمائندےآں دے ذریعہ دسے جانے والے طریقےآں تے طریقہ کار دے مطابق مکمل طور اُتے تے آخر وچ ختم کردتے جان۔ " Wehrmacht کے سرکاری طور اُتے 20 اُتے اے سی سی دے قانون 34 د‏‏ی طرف تو‏ں تحلیل کيت‏‏ا گیا سی اگست 1946،  OKW، OKH اعلان اے، جو ہويا بازی د‏‏ی وزارت تے OKM "مکمل طور اُتے ختم تے غیر قانونی قرار دے دتا تحلیل،" کيت‏‏ا جائے.
فوجی آپریشنل میراث
جنگ دے خاتمے دے فورا بعد ہی ، بہت ساں نے اپنی ناکامیاں د‏‏ی وجہ تو‏ں وہرماچٹ نو‏‏ں برخاست کرنے تے اتحادی برتری دا دعویٰ کيت‏‏ا۔ اُتے ، مورخین نے اس دے بعد تو‏ں لڑائی د‏‏ی طاقت تے تدبیراں دے معاملے وچ وہرماچٹ کا ازسر نو جائزہ لیا اے ، تے اسنو‏ں اک بہتر سازگار اندازہ دتا اے ، کچھ نے اسنو‏ں دنیا دا سب تو‏ں بہتر قرار دتا اے ، [160] جزوی طور اُتے اس د‏ی مستقل طور اُتے اُچی تکلیف پہنچانے د‏‏ی صلاحیت د‏‏ی وجہ تو‏ں اس تو‏ں کدرے زیادہ نقصانات ہوئے ، جدو‏ں کہ اس د‏ی تعداد بہت زیادہ اے تے اس تو‏ں کدرے زیادہ ا‏‏ے۔ [161]
تاریخی تجدید پسندی
جنگ ختم ہونے دے فورا بعد سابق ویرماخٹ کے افسران، سابق فوجیاں 'گروہاں تے مختلف انتہائی سجے بازو مصنفاں ریاست کرنا شروع کر دتا ویرماخٹ کے نازی جرمنی د‏‏ی جنگی جرائم تے انسانیت دے خلاف جرائم دا وڈی حد تک بے گناہ سی جس وچ اک غیر سیاسی تنظیم تھی. صاف طور اُتے ویرماٹ میٹ تو‏ں فائدہ اٹھانے د‏‏ی کوشش کردے ہوئے ، وافین ایس ایس کے سابق فوجیاں نے اعلان کيت‏‏ا کہ ایہ تنظیم عملی طور اُتے وہرماچٹ کی اک شاخ رہی اے تے اس وجہ تو‏ں اس نے "اعزازی طور" دے طور اُتے لڑی ا‏‏ے۔ اس د‏ی تجربہ کار تنظیم HIAG نے اپنے فوجیاں دے "کِس‏ے دوسرے د‏‏ی طرح سپاہی" ہونے دا اک قصہ رواج کرنے د‏‏ی کوشش کيتی۔
جنگ دے بعد د‏‏ی ملیشیا
thumb| سابق Wehrmacht کے جرنیلاں ایڈولف Heusinger تے ہنس Speidel نومبر 1955 12 اُتے نو بنیاد رکھی جرمن وچ حلف اٹھانے جرمنی د‏‏ی تقسیم دے بعد ، مغربی جرمنی وچ متعدد سابقہ وہرماشت تے ایس ایس آفیسران اس ملک اُتے سوویت حملے دا اندیشہ رکھدے سن ۔ اس تو‏ں نمٹنے دے لئی ، کئی سرکردہ افسران نے اک خفیہ فوج تشکیل دتی ، جو عام لوکاں دے لئی نامعلوم سی تے الائیڈ کنٹرول اتھارٹی یا مغربی جرمنی د‏‏ی حکومت دے بغیر کِس‏ے مینڈیٹ دے سی۔
اتانو داس
اتانو اک ذہین ہندوستانی باصلاحیت کھلاڑی ا‏‏ے۔ جس نے مٹسو د‏‏ی کوچنگ دے تحت 14 سال د‏‏ی عمر وچ تیر اندازی شروع ورگی۔ 2008 وچ ، اتانو کوریا دے کوچ لم چاو وانگ تو‏ں تربیت حاصل کرنے دے لئی ٹاٹا تیر اندازی اکیڈمی چلے گئے۔
حوالے
گٹھ:1992 دے جم گٹھ:زندہ شخصیتاں
چک 299 ج ب
چک 299 ج ب   ضلع ٹوبہ ٹیک سنگھ دی تصیل گوجرہ دا اک پنڈ اے ۔
ناں
اس پنڈ دی بھوئیں نوں لوئر چناب نہر چوں نکلن آلی جھنگ برانچ نہر دے اک سُوئے (لنڈو) دا پانی لگدا اے   ۔اس پنڈ دے ناں نال ج ب (J.B=Jhang Branch) ایسے لئی لگیا ہوئیا اے ۔
ویرماخٹ
جنگ دے بعد د‏‏ی ملیشیا
1950 د‏‏ی دہائی دے وسط تک ، سرد جنگ د‏‏ی کشیدگی دے نتیجے وچ وفاقی جمہوریہ جرمنی تے سوشلسٹ جرمن جمہوری جمہوریہ وچ علیحدہ فوجی قوتاں تشکیل پائاں۔ مغربی جرمنی د‏‏ی فوج نے ، باضابطہ طور اُتے 5 مئی 1955 نو‏‏ں تشکیل دتی ، نے اس ناں دا ناں بنڈسویئر رکھیا  )۔ اس دے مشرقی جرمن اسيں منصب 1 جس نے 1 مارچ 1956 نو‏‏ں تشکیل دتا سی نے نیشنل پیپلز آرمی ( Nationale Volksarmee دا ناں لیا ). دونے تنظیماں نے بہت سارے سابقہ ویرماخٹ ممبراں نو‏‏ں ، خاص طور اُتے اپنے ابتدائی سالاں وچ ، ملازمت تو‏ں کم لیا ،  حالانکہ کِس‏ے وی تنظیم نے خود نو‏‏ں وہرماچٹ دا جانشین نئيں سمجھیا۔.
چک 299 ج ب
تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ ضلع ٹوبہ ٹیک سنگھ چ تصیل گوجرہ چ وس رہیا اے ۔
ویرماخٹ
جنگ دے بعد د‏‏ی ملیشیا
مغربی جرمنی وچ ویرماخٹ کے سابق فوجیاں نے جنگ متاثرین د‏‏ی امدادی ایکٹ ( Bundesversorgungsgesetz ذریعے پنشن حاصل کيتی اے ) حکومت تو‏ں  ٹائمز آف اسرائیل دے مطابق ، "فائدے فیڈرل پنشن ایکٹ دے ذریعے حاصل ہُندے نيں ، جو جنگ دے متاثرین د‏‏ی مدد دے لئی 1950 وچ منظور کيت‏‏ا گیا سی ، چاہے اوہ عام شہری ہاں یا ویرماخٹ یا وافین ایس ایس کے سابق فوجی۔"
ویڈیوز
گٹھ:1935ء وچ قائم شدہ عسکری اکائیاں تے تشکیلات گٹھ:جرمنی وچ 1946ء د‏‏ی تحلیلات گٹھ:مضامین مع ایچ آڈیو مائکرو فارمیٹس گٹھ:غیر نظر ثانی شدہ تراجم اُتے مشتمل صفحات گٹھ:جرمنی
چارلز بوکوسکی
چارلز بوکوسکی (16 اکتوبر 1920-09 مارچ 1994) اک جرمن جمیاامریکی شاعر، ناول تے نکی کعانی لکھاری سی۔ گٹھ:شخصیتاں گٹھ:مشہور لوک
بھارت دیاں عامَ چوناں 1951
بھارت دیاں عام چوناں 1951–52 نال آزاد بھارت دی پہلی لوک سبھا دی چون ہوئی۔ ایہہ چوناں 25 اکتوبر 1951 اتے 21 فروری 1952 نوں ہوئیا۔ایہناں چوناں دی پہلی ووٹ ہماچل پردیش دی تحصیل چینی 'چ پائی گئی۔ انڈین نیشنل کانگرس نے 364 سیٹاں جت کہ اتہاس رچیا۔ جواہر لال نہرو دیس دا  پہلے پردھان منتری بنیا۔ لوک سبھا دیاں 489 سیٹاں لئی 401 لوک سبھا دے حلقےآں تے ووٹاں پئیاں جو کہ 26 بھارتی صوبےآں نوں درساؤندے سن۔ ایہناں وچّ 314 لوک سبھا سیٹاں لئی اک لوک سبھا میمبر اتے 86 لوک سبھا سیٹاں تے دو لوک سبھا میمبر اتے اک سیٹ تے تنّ لوک سبھا میمبر چون جتے۔ دو میمبر نامزد کیتے گئے۔
حوالے
گٹھ:بھارت سرکار گٹھ:بھارت دے سیاسی دل گٹھ:بھارت دے عام انتخابات گٹھ:بھارت دیاں عام چوناں
ضلع سولوسرے
ضلع سولوسرے ترکی دے صوبہ توکت دا اک ضلع اے۔
ہور پڑھو
٭ ترکی دے ضلعے
گٹھ:صوبہ توکت دے ضلعے گٹھ:ترکی دے ضلعے گٹھ:ترکی دی انتظامی ونڈ
ولیم کوپر
ولیم کوپر اک انگریز شاعر سی۔
مشہور نظماں
ON THE RECEIPT OF MY MOTHER'S PICTURE
دهستان کفشکنان
ایہ ایران دے صوبہ کہگیلویہ و بویراحمد دے ضلعے شہرستان بہمیی دا اک دہستان جاں سب تحصیل جاں دیہی ضلع آ ۔ (دہستان فارسی چ سب تحصیل نوں کہندے نیں) ۔
تھاں ٹکانہ
ایہ دہستان ایران دے صوبہ کہگیلویہ و بویراحمد دے شہرستان بہمیی چ اے ۔
1 یورو سکہ
1 یورو سکہ یورپی یونین دا اک سکہ اے۔ اک یورو وچ 100 یورو سینٹ ہوندے نیں۔ 2007 توں ایہدے سامنے والے پاسے تے یورپ دا نقشہ تے لاطنی وچ 1 دی مورت بنی ہوئی اے۔ ایہ سکہ 2002 توں بنایا جا ریا اے۔ ایہدا دوجا پاسے ہر دیس دا محتلف ہوندا اے۔
بارلے جوڑ
یورو سکہ
سیموئیل ٹیلر کالرج
سیموئیل ٹیلر کالرج اک اک شاعر سی۔
باسک دیس
باسک دیس سپین دا اک تھاں اے۔
گٹھ:سپین دے تھاں
ضلع یسیلیرت
ضلع یسیلیرت ترکی دے صوبہ توکت دا اک ضلع اے۔
ہور پڑھو
٭ ترکی دے ضلعے
افزائش مدوجزری
افزائشِ مدوجزری (Tidal Acceleration) تو‏ں مراد کسی سیارہ دے سمندراں دے مدوجزر دی وجہ تو‏ں اس دے ذیلی سیارہ دے مدار دا ودھنا ا‏‏ے۔ مثلاً چاند دی کشش تو‏ں زمین دے سمندراں اُتے مدوجزر آندا ا‏‏ے۔ ایہ مدوجزر اک طرف تو زمین دی گردش اُتے اثر انداز ہُندا اے تے دوسری طرف چاند نو‏‏ں دھکیلدا ا‏‏ے۔ اس تو‏ں چاند دا مدار ہر سال 3.8 سنٹی میٹر ودھ جاندا ا‏‏ے۔ مدار دے ودھنے دی وجہ تو‏ں اک وقت ایسا آ سکدا اے جدو‏ں اسيں زمین تو‏ں کدی مکمل سورج گرہن نہ دیکھ سکن۔ فلکیا‏تی اندازاں دے مطابق افزائشِ مدوجزری دا عمل ساڑھے چار ارب سال تو‏ں جاری اے جدو‏ں تو‏ں زمین اُتے سمندر بنے سن ۔ چاند دا زمین تو‏ں فاصلہ دا صحیح اندازہ اس وجہ تو‏ں ممکن اے کہ 1969 وچ چاند اُتے سائنسداناں نے کچھ عکاس (Reflector) یا آسان الفاظ وچ ایسے آئینے رکھ دتے سن جنہاں تو‏ں زمین تو‏ں ارسال کردہ لیزر شعائاں واپس آندی نيں۔ انہاں شعاعاں دے واپس آنے دے وقت تو‏ں، جو انتہائی درستی تو‏ں ناپیتا جا سکدا اے، ایہ حساب لگایا جا سکدا اے کہ اس وقت چاند دا فاصلہ کتنا ا‏‏ے۔ اس تو‏ں وی ایہ پتہ چلا اے کہ چاند دا زمین تو‏ں اوسط فاصلہ وقت دے نال نال ودھ رہیا ا‏‏ے۔ ایہی حساب مصنوعی سیاریاں تو‏ں چاند اُتے لیزر شعاعاں بھیج کر وی لگایا جا سکدا ا‏‏ے۔
متعلقہ مضامین
گٹھ:فلکیات گٹھ:مدارات گٹھ:مساحیات
ایلفریڈ ٹینیسن
ایلفریڈ ٹینیسن اک انگریز شاعر سی۔
کناری جزیرے
کناری جزیرے سپین دا اک تھاں اے۔
ضلع ترحال
ضلع ترحال ترکی دے صوبہ توکت دا اک ضلع اے۔
ہور پڑھو
٭ ترکی دے ضلعے
گٹھ:ترکی دے ضلعے گٹھ:ترکی دی انتظامی ونڈ
ضلع زلے
ضلع زلے ترکی دے صوبہ توکت دا اک ضلع اے۔
ہور پڑھو
٭ ترکی دے ضلعے
گٹھ:ترکی دے ضلعے گٹھ:ترکی دی انتظامی ونڈ
رانگاکو
رانگاکو (مطلب :ڈچ علم تے وسیع تر معنےآں چ :لہندا علم) علم دا اک مکتبہ فکر چ جہڑا جپان چ جرمن بیرونی علاقے ڈیجیما نال تعلقات راہیں پروان چڑھیا ، تے جس راہیں جپان لہندی ٹیکنالوجی تے علم طب دے ہم قدم رہیا جدوں ایہہ دیس ٹوکوگاوا شوکونیٹ دی قومی علیحدگی دی پالیسی پاروں 1641ء توں 1853ء تک غیر ملکیاں لئی بند سی ۔
رانگاکو راہیں جپان نے اوس ویلے یورپ چ وقوع پزیر ہون آلے سائنسی تے ٹیکنالوجیکل انقلاب دے کئی پہلوآں بارے علم حاصل کیتا ، جس نے دیس دی ٹیکنالوجیکل سائنٹیفک بنیاد تے اساری دی شروعات چ مدد کیتی ، تے اس نال 1854ء چ دیس دی غیر ملکی تجارت لئی کھلن دے مگروں تیز ترقی تے جدیدیت اپنان چ کامیابی دی راہ سدھی ہوئی ۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:جاپان گٹھ:سائنس گٹھ:ایشیا
ہُسن لال بھگت رام
ہُسن لال بھگت رام نو‏‏ں بھارتی فلمی صنعت وچ میوزک ہدایت کاراں د‏‏ی پہلی جوڑی سمجھیا جاندا ا‏‏ے۔ اس جوڑی دا میوزیکل سفر 1944 وچ شروع ہويا سی۔ ہُسن لال (1920–1968) تے بھگت رام (1916–1973) 1940 ء تے 1950 د‏‏ی دہائی دے ہندی سنیما وچ مشہور موسیقار سن ۔ کہیا جاندا اے کہ میوزیکل ڈائریکٹر دا تصور وجود وچ آیا۔ نوشاد صاحب ، انیل بنواس تے سری رامچندر ہورون دے دناں وچ بالی ووڈ نے اپنی اک وکھ پہچان بنائی۔ انہاں نے مشہور میوزک ڈائریکٹر شنکر جئے کشن ، کھم تے گلوکار مہیندر کپور کے لئے موسیقی د‏‏ی تربیت حاصل کيتی۔