cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ایکوآ کلچر
مدعے
جے سمبھاوی مقامی ماحول اثراں نوں دھیان وچ نہیں لیا جاندا اے، تاں اندرونی پانی وچ جلوایو دے نتیجے وجوں جنگلی مچھی پالن نالوں ماحول نوں ہور نقصان ہو سکدا اے، حالانکہ عالمی پدھر اُتے پرتی کلوگرام پرتی اتپاد گھٹّ مرکب نال۔ اندرونی پانی دے جلوسانے نال مقامی چنتاواں وچّ شامل ہن بربادی دا پربندھن، اینٹیبائیوٹکس دے ماڑے اثراں، کسان اتے جنگلی جانوراں وچکار مقابلہ، اتے حملہ آور پودیاں اتے جانوراں دیاں قسماں، جاں ودیشی روگانوآں دی سمبھاوی پرکریا، خاص طور اُتے جے غیر-پروسائیکل مچھیاں نوں زیادہ منڈیکرن کرن لئی ورتیا جاندا اے۔ جے غیر-لوکل لائیو پھیڈاں دی ورتوں کیتی جاندی اے، تاں ایکواکلچر پشو دا پلانٹ لیا سکدی اے۔ 1990 ویاں اتے 2000 ویاں وچ اوہناں دی زیادہ پرچلتتا توں بعد کھوج وچ ترقی اتے وپاری پھیڈاں دی اپلبدھتا دے نتیجے وجوں ایہناں وچ کجھ چنتاواں گھٹیاں ہن۔
مچھی دا تیل
Aquaculture توں ٹلیپیا نوں زیادہ چربی اتے اومیگا -6 توں اومیگا -3 تیل دے اک بہت وڈے انوپات نوں دکھایا گیا اے۔
جنگلی مچھیاں اُتے اثر
مچھی پھڑن والیاں کجھ مچھیاں اتے مچھی پالن والیاں مچھی دیاں کجھ قسماں مچھیاں پھڑیاں جا رہیاں ہن۔ حالانکہ ماساہاری کھیتی والی مچھی سال 2000 وچّ وزن ولوں صرف 13 پرتیشت دے Aquaculture پیداوار دی پرتیندھتا کردی اے، اوہ ملّ ولوں 34% Aquaculture پیداوار دا پرتیندھتا کردے ہن۔
سیرن اتے جھیلاں ورگے ماسکو پرجاتی دے کھیتی نوں جنگلی وچّ ملن والے پوشن دے نال میلن لئی چراؤن والیاں مچھیاں دی منگ بہت ودھ جاندی اے۔ مچھی اصل وچ اومیگا -3 پھیٹ ایسڈ پیدا نہیں کردے، پر اسدے بجائے اوہناں نوں مائیکرولائیج کھاندے ہن جو ایہناں پھیٹ ایسڈ پیدا کردے ہن، جویں کہ ہیریٹنگ اتے سارڈائینز ورگے گھاہ دیاں پھوس والیاں مچھیاں دا کیس اے، جاں جویں پھیٹی ونسٹری مچھی، سیمن ورگے ، شکار مچھی کھان نال جو مائیکرولائیج توں اومیگا -3 پھیٹی ایسڈ اکٹھے کر چکے ہن۔ اس لوڑ نوں پورا کرن لئی، دنیا دے 50 فیصدی توں وی زیادہ مچھی دے پیداوار نوں اگایا گئے سلمون توں غذا حاصل کیتا جاندا اے۔
پھارورڈ سلمن، ودھ توں ودھ جنگلی مچھیاں دی ورتوں کردے ہن، جو کہ اوہ آخری اتپاد دے روپ وچّ پیدا کردے ہن، حالانکہ پیداوار دی کارگزاری وچّ سدھار ہو رہا اے۔ کھیتی سیلان دے اک پاؤنڈ دا پیداوار کرن لئی، جنگلی مچھیاں دے کئی پاؤنڈاں توں اتپاد اوہناں نوں کھوآئی راے ہن - اس نوں "مچھی-ان-مچھی-باہر" (پھیپھا) انوپات دے روپ وچّ ورنت کیتا جا سکدا اے۔ سال 1995 وچ سلمن وچ پھیپھا انوپات 7.5 سی (ارتھات 7.5 فی صدی جنگلی مچھی دے فیڈ نوں 1 سیب سیلمن پیدا کرن دی لوڑ سی)؛ 2006 تک ​​ایہہ انوپات گھٹ کے 4.9 ہو گیا سی۔ اس توں علاوہ، مچھی تیل اتے مچھی پھلاں دی ودھدی حصے اتپن ہوئی مچھی دی بجائے، باقی رہت (مچھی پروسپکشن دے اپ-اتپاد) توں آؤندی اے۔ 2012 وچ، مچھی دے 34 پرتیشت اتے مچھی پھلاں دا 28 فیصدی بچے ہوئے سن۔ حالانکہ، مچھی پھلاں اتے تیل دی بجائے سمندری مچھیاں توں تیل زیادہ اساں اتے گھٹّ پروٹین نال اک وکھرا رچنا اے، جو کہ ایکواکچر لئی سمبھاوی ورتوں نوں سیمت کر سکدی اے۔
جویں کہ سیلمن کھیتی ادیوگ دا پسار ہندا اے، اس نوں فیڈ لئی ہور جنگلی بوٹی دی لوڑ ہندی اے، اک ویلے جدوں دنیا دی 75 پرتیشت مچھی پالن مچھی پالن پہلاں ہی نیڑے اے جاں ودھ توں ودھ ٹکاؤ پیداوار توں ودھ اے۔ سالمن پھارمنگ لئی جنگلی جنگجو مچھی دا صنعتی پدھر کڈھن نال جنگلی شکاری مچھی دی وستھاپن اتے اثر پیندا اے جو اوہناں لئی غذا لئی نربھر کردے ہن۔ جنگلی مچھی اُتے Aquaculture دے اثر نوں گھٹاؤن لئی اک اہم قدم اے پودے-مشتمل پھیڈس لئی ماساہاری جیو بدلنا۔ مثال لئی سیلمن پھیڈز نے صرف 40 فی صدی پوشٹک پروٹین رکھن والے پھشمیٹل اتے تیل رکھن توں گریز کیتا اے۔ USDA نے کھیتی تویا لئی اناج-مشتمل پھیڈاں دی ورتوں نال وی پریوگ کیتا اے۔ جدوں صحیح ڈھنگ نال تیار کیتا جاندا اے (اتے اکثر مچھی پھوکی جاں تیل نال ملایا جاندا اے)، تاں پودے-مشتمل فیڈ صحیح پوشن حاصل کر سکدا اے اتے ماساہاری کھیتی والے مچھی دے اسے ترقی دی در مہیا کر سکدا اے۔
اک ہور اثر، جلوایو دا پیداوار جنگلی مچھیاں اُتے ہو سکدا اے، ایہہ تٹورتی پیناں توں بچن والیاں مچھیاں دا خطرہ اے، جتھے اوہ جنگلی جنیٹک سٹاکاں نوں گھٹا کے، اپنے جنگلی حصیداراں نال میل-جول کر سکدے ہن۔ بھجویں مچھی حملہ آور، باہر مقابلہ کرن والی مول جاتی دا بن سکدا اے۔
تٹورتی ماحول
تٹورتی واتاورناں لئی ایکواکلچر اک اہم خطرہ بن رہا اے۔ 1980 توں قریب 20 فیصدی خاصی جنگلاں نوں تباہ کر دتا گیا اے، کجھ حد تکّ جھینگا کھیتی دے کارن۔ Mangrove Ecosystems تے بنائے گئے شچھّ ماترا دے کلّ معاشی ملّ دے اک لاگت-لابھت دا اک وسترت وشلیشن وچّ پایا گیا کہ باہری خرچے باہری لابھاں نالوں بہت زیادہ سن۔ چار دہاکیاں توں ودھ، 269,000 ہیکٹیئر (660,000 اےکڑ) انڈونیشیایاں دے سنگمرمراں نوں بدل کے شمپپھارم فارماں وچّ تبدیل کر دتا گیا اے۔ ایہناں وچوں زیادہ تر فارم ٹانسین بلڈ-اپڈ اتے پوشک تتّ دا نقصان کرکے اک دہاکے دے اندر چھڈّ دتے گئے ہن۔
سمندری پنجرے جلوسبھا توں پردوشن
سیلمون فارماں خاص طور اُتے پرواسی تٹورتی ماحول وچّ بتیت ہندیاں ہن، جو کہ بعد وچّ پردوشت کردیاں ہن۔200,000 سیمن دے نال اک فارم 60,000 لوکاں دے اک شہر دی تلنا وچّ زیادہ فیلن دی رہند خوراک دندا اے اس بے کرک نوں سدھے طور اُتے آلے دوآلے دے جل-وایو انوکولن وچ سٹیا جاندا اے، علاج نہ کیتا جاندا، اکثر اینٹیبائیوٹکس اتے کیڑے مار دوائیاں نوں رکھدا ہندا اے۔ "سیمن فارماں دے نیڑے بنیٹوس (سیپھلوئر)' تے بھاری دھاتاں،خاص طور اُتے پتل اتے زنک نوں اکٹھا کیتا جاندا اے۔
سال 2016 وچ، چلی دے تٹّ دے نال سیلمون دے کساناں تے پستولاں نال بھریاں گھٹناواں متاثر ہوئیاں اتے وشال ماحول ایکواکلپّ پیداوار وچ وادھا اتے اسدے متعلق پردوشت نوں مچھی اتے موللسین موت در دے سنبھوَ یوگدان کرن والے منے جانے سمجھے جاندے ہن۔
سمندری پنجرے دے جلوسانو پانی دیاں پوشکتائیاں دی سانبھ-سنبھال لئی ذمہ وار اے جس وچ اوہ قائم ہن۔ ایہہ مچھیاں دی رہند-کھونہد اتے ان-پھیلڈ فیڈ انپٹ دے نتیجے وجوں ہندا اے۔ سبھ توں ودھ چنتا دے تتّ نائیٹروجن اتے فاسفورس ہن جو الگل ترقی نوں مُتحرک کر سکدے ہن، جس وچّ نقصان دہ الگل کھڑواں شامل ہن جو کہ مچھیاں دے زہریلے ہو سکدے ہن۔ تٹورتی واتاورناں تے پوشٹک تتّ دے اثر نوں گھٹاؤن لئی سمندری پنجراں دا پتہ لگاؤن ویلے پھلڈنگ دے ویلے، ورتمان دی سپیڈ، کنارے اتے پانی دی ڈونگھائی دی دوری اہم اے۔
سمندری جیو جنتوآں توں پردوشن دے اثراں دی حد وکھری ہندی اے کہ پنجرے کتھے واقع ہن، کہڑی پرجاتی رکھیا جاندا اے، کنی گھاتک پنجرے رکھے جاندے ہن اتے مچھی نوں کویں کھوآئی دتا جاندا اے۔ اہم سپیسیز-وشیشز گناں وچّ پرجاتیاں 'فوڈ پرورتن انوپات (ایپھسیار) اتے نائیٹروجن ریٹریشن شامل ہن۔ 2001 توں پہلاں دے مطالعہ نے ایہہ نشچت کیتا اے کہ نائیٹروجن دی ماترا فیڈ دے روپ وچّ پیش کیتی گئی اے جو کہ پانی دے کالم اتے سمندری مچھی نوں گواچ جاندی اے کیونکہ کوڑے 52 توں 95% تکّ بدلدا اے۔
جینیٹک سودھ
اک قسم دی سیمون، جس نوں ایک ایڈوینٹیج سیلمن کیہا جاندا اے، نوں تیزی نال ترقی لئی سودھیا گیا اے، حالانکہ وواد کارن ایہہ وپاری ورتوں لئی منظور نہیں اے۔ بدلیا سلمون چنوک سیمن توں اک ترقی ہارمون نوں شامل کردا اے جو کہ اٹلانٹک سالمن لئی عامَ 36 مہینیاں دی بجائے، اتے 25 پرتیشت گھٹّ فیڈ دی کھپت کردے ہوئے 16 توں 28 مہینیاں وچّ پوری سائز تکّ پہنچن دی آگیا دندا اے۔ امریکہ فوڈ اینڈ ڈرگّ ایڈمنسٹریشن نے ایوا ایڈوانٹیج سیلمون دی ڈرافٹ ماحول ملانکن وچّ تجزیہ کیتی اتے ایہہ طے کیتا کہ "یو ایسّ دے ماحول تے اسدا اہم اثر نہیں ہووےگا۔"
پشو بھلائی
پتھراء دے جانوراں دی کھیتی دے روپ وچّ، سماجی رویئے کھیتی والے سمندری جانوراں وچّ انسانی پرتھاواں اتے اصولاں دی ضرورت نوں متاثر کردے ہن۔ فارم اینیمل ویلفیئر کونسل ولوں چنگی جانوراں دی بھلائی دے صلاحَ دتے گئے سمت نردیساں دے مطابق پشواں دے بھوتک اتے مانسک ستھتی وچّ تندرستی اتے چنگی طرحاں بھاونا دوویں ملدے ہن۔ اس نوں پنج آزادیاں ولوں متاثر کیتا جا سکدا اے: حالانکہ، کلین طبعہ وچّ ووادپورن مدعا ایہہ اے کہ کی مچھی اتے کھیتی کیتا سمندری اوسط درسا اصل وچّ سنویدنشیل اے، جاں دکھاں دا تجربہ کرن لئی تجربہ اتے جاگروکتا اے۔ بھاویں کہ اس دا کوئی ثبوت سمندری اؤکٹیبیٹٹاں وچ نہیں ملیا اے، حالَ ہی دے ادھئیناں وچ ایہہ سٹہ کڈھیا گیا اے کہ مچھیاں نوں ہانی کارک اکساہٹ نوں سمجھن لئی لوڑیندے ریسیپٹر (نوکسپیکٹر) ہندے ہن اتے اس طرحاں درد، ڈر اتے تناء دے راجیاں دا تجربہ ہون دی سمبھاونا ہندی اے۔ سٹے وجوں، نسلاں دی کھیتی خاص طور تے پھنپھشوچّ نوں بھلا ہو سکدا اے ۔
عامَ بھلائی چنتاواں
ایکواکلچر دی بھلائی وچّ بہت سارے مدعیاں جویں کہ سنگھنے گھنتا، ووہارک سنچار، بیماری اتے پیراسٹزم تے اثر پے سکدا اے۔ کمزور کلیان دے کارن نوں نردھارت کرن وچّ اک وڈی سمسیا ایہہ اے کہ ایہہ مدعے اکثر سارے آپس وچّ جڑے ہندے ہن اتے وکھ وکھ ویلے تے اک-دوجے نوں متاثر کردے ہن۔
مطابق سٹاکنگ گھنتا اکثر بھنڈارن والے ماحول دی سمرتھا اتے مچھی ولوں لوڑیندی نجی جگہ دی ماترا ولوں متاثر کیتی جاندی اے، جو کہ بہت ہی خاص سپیسیز اے حالانکہ شولے کرن ورگے ووہارک سنبندھاں دا ایہہ مطلب ہو سکدا اے کہ اچّ سٹاکنگ گھنتاواں کجھ قسماں لئی لااے وند ہن، بہت سارے سنسکرت پرجاتیاں وچّ اچّ سٹاکنگ گھنتا چنتا دا موضوع ہو سکدی اے۔ بھیڑ وچّ عامَ تیراکی دے وہار نوں روکیا جا سکدا اے، نال ہی حملہ آور اتے پرتیبھاوی وہار جویں کہ نہشیواد، فیڈ پرتیاہلیت، علاقائی اتے دبدبا / ادھینگی پدل ایہہ سمبھاوت طور تے مچھی توں مچھی سمپرک جاں مچھی توں پنجرے سمپرک تکّ چھاڑ دے کارن ٹشو دے نقصان دا جوکھم ودھاؤندا اے۔ مچھی غذا دے داخلے اتے فوڈ پرورتن دی کشلتا وچّ کٹوتی دا ساہمنا کر سکدے ہن۔ اس توں علاوہ اچّ سٹاکنگ ڈینسٹی دے نتیجے وجوں پانی دے پرواہ نوں ادھورا رہِ سکدا اے۔ آکسیجن دی گھاٹ کارن آکسیجن دی سپلائی اتے بربادی پیداواراں نوں ہٹاؤن لئی بھنگ آکسیجن مچھی دے شنگھائی لئی ضروری اے اتے نازک پدھر توں ہیٹھاں سنگھنتا تناء پیدا کر سکدی اے اتے اتھوں تکّ کہ استھانی وی ہو سکدی اے۔ ایمونیا، اک نائیٹروجن چھوت اتپاد، اکتر کیتے پدھراں اُتے مچھی لئی بہت زیادہ زہریلے اے، خاص کرکے جدوں آکسیجن دی ماترا گھٹّ ہندی اے۔
ایہناں وچوں بہت سارے پرسپر کریاواں اتے اثر مچھی دے تناء دا کارن بندے ہن، جو کہ مچھی دی بیماری نوں بہتر بناؤن لئی اک پرمکھ کارک ہو سکدا اے۔ بہت سارے پرجیویاں لئی، سنویدنشیلتا ہوسٹ دی گتی شیلتا اُتے نربھر کردا اے، ہوسٹ دی آبادی دی گھنتا اتے میزبان دی رکھیا پرنالی دی کمزورتا۔ سمندری جوآں نوں ایکواکچر وچّ پھنپھش لئی پرائمری پرجیوی سمسیا اے، ودھیرے گنتی وچّ چمڑی دی کٹوتی اتے گٹھیئے، گلّ بھیڑ اتے ودھے ہوئے بلغم پیداوار کارن۔ کئی پرمکھ وائرل اتے بیکٹیریا روگانو ہندے ہن جو اندرونی انگاں اتے گھبرا سسٹم تے گمبھیر اثر پا سکدے ہن۔
بھلائی نوں سدھارنا
سمندری سنسکرت پرانیاں دی بھلائی نوں بہتر بناؤن دی کنجی گھٹو گھٹّ تناء گھٹاؤنا اے، کیونکہ لمبے جاں دہرایا جان والا تناء بہت سارے ماڑے اثراں دا کارن بن سکدا اے۔ سبھیاچار پرکریا دوران تناء گھٹاؤن دیاں کوششاں ہو سکدیاں ہن۔ ودھن دے دوران ایہہ اہم اے کہ ہریک سپیسیز لئی ڈھکویں پدھراں اُتے سنگھنے گھنتا نوں رکھنا ضروری اے، نال ہی سائز دیاں کلاساں نوں وکھ کرنا اتے حملہ آور ووہارک سنچار نوں گھٹاؤن لئی گریڈنگ دینا اہم اے۔ نیٹ اتے پنجرے نوں صاف رکھن نال پانی دے پتن دے جوکھم نوں گھٹاؤن لئی سکاراتمک پانی دے وہاء دی مدد ہو سکدی اے۔
حیرانی دی گلّ نہیں اے کہ بیماریاں اتے پیراستیواد دا مچھی بھلائی اُتے وڈا اثر پے سکدا اے اتے نہ صرف کسانی نوں لاگ والے سٹوراں دے پربندھن لئی بلکہ بیماری روکتھام دے اپاواں نوں لاگوُ کرن لئی وی اہم اے۔ حالانکہ، روکتھام دے طریقے، جویں کہ ٹیکاکرن، وادھو ہینڈلنگ اتے انجیکشن دے کارن تناء پیدا کر سکدے ہن۔ ہور طریقیاں وچ فیڈ لئی اینٹیبائیوٹکس شامل کرنا شامل اے، علاج لئی نہاؤن لئی پانی وچ کیمیا جوڑنا اتے جیوک نینترن، جویں کہ کھیتی والے سیمن توں جوآں نوں ہٹاؤن لئی کلینر سٹیسے دی ورتوں کرنا شامل ہن۔
آواجائی وچ کئی قدم شامل ہن، جویں کہ کیپچر، ٹرانسپورٹ دے پانی وچ گندگی دے پردوشن نوں گھٹاؤن لئی کھانے دی گھاٹ، نیٹّ جاں پمپاں راہیں آواجائی نوں ٹرانسفر کرن، ٹرانسپورٹ اتے ڈلوری ٹکانے تے ٹرانسفر۔ آواجائی دے دوران پانی دی اچّ گنوتا نوں نینترت تاپمان، کافی آکسیجن اتے بہت گھٹّ رہند پیداواراں نال سامبھن دی ضرورت اے۔ کجھ معاملیاں وچّ پاردرشتا توں پہلاں مچھی نوں شانت کرن لئی اینسیسٹیکس چھوٹے اکھراں وچ ورتیا جا سکدا اے۔
ایکواکلچر کئی واری خطرناک سپیسیز دے بچاؤن لئی مدد وجوںماحول پنرواس پروگرام دا حصہ ہندا اے ۔
امکانات
گلوبل جنگلی مچھی پالن وچ کمی آ رہی اے، جس نال قیمتی وسوں جویں کہ مہاں-ستھائی علاقیاں وچ پھاہے جاندے ہن۔ مچھی پالن جاں مچھی فصل دی کھیتی، جویں کہ سلمن، سمسیا دی مدد نہیں کردی کیونکہ اوہناں نوں ہور مچھیاں، جویں کہ مچھی غذا اتے مچھی دے تیل توں پیداواراں کھان دی ضرورت اے۔ سٹڈیز نے دکھایا اے کہ سالمن پھارمنگ دے جنگلی سیلمون دے نال نال ندی دیاں مچھیاں تے پرمکھ منفی اثراں ہن جنہاں نوں ایہناں نوں کھانا پکاؤن لئی پھڑیا جا سکدا اے۔ فوڈ چینز اپر ودھیرے مچھی غذا دی توانائی دے گھٹّ پربھاوی سروت ہن۔
کجھ فائدیمند جیو کھیتی باڑی سہکاری کمیٹیاں ستھائی عمل نوں ودھاؤندیاں ہن نویاں ڈھنگاں کارن مچھی دے تناء نوں گھٹا کے، نیٹپین نوں نشٹ کرکے اتے انٹیگریٹڈ پیسٹ مینیجمینٹ لاگوُ کرکے جیوک اتے رسائنک پردوشن دے جوکھم نوں گھٹّ کیتا جا سکدا اے۔ بیسی نینترن لئی اینٹیبائٹک دی ورتوں نوں گھٹّ کرن لئی ٹیکے دی ورتوں ودھ توں ودھ ہو رہی اے۔
اونٹور ریکرکٹبٹ ایکواکچر پرنالیاں، پولیکنولڈ تکنیکاں دی ورتوں کرن والیاں سہولتاں اتے صحیح ڈھنگ نال بیٹھیاں سویدھاواں (اداہرن وجوں، مضبوط ​​پرواہ والے آپھشور کھیتر) ماحول اثراں دے نیگیٹو اثر نوں چلاؤن دے طریقے ہن۔
مچھی دی رہند-کھونہد نوں ہٹاؤن اتے غذا نوں ہٹاؤن اتے اس نوں واپس ٹینکاں وچ دوبارہ گھٹاؤن لئی ایکواکچر پرنالی (آر۔اے۔ایسّ۔) نوں فلٹر راہیں گھول کے پانی دی ریسائیکل کرنا۔ ایہہ پانی بچا لیندا اے اتے اکٹھی کیتی کوڑے نوں کھاد وچّ ورتیا جا سکدا اے جاں، کجھ معاملیاں وچّ، اسدا علاج وی کیتا جا سکدا اے اتے زمین تے ورتیا جا سکدا اے۔ جدوں آر اے ایسّ نوں تازے پانی دی مچھی دے نال ترقی یافتہ کیتا گیا سی، کھیتی باڑی کھوج سیوا نال جڑے سائنسدان نے کھارے پانی دی مچھی نوں گھٹّ کھارے پانی وچ آرئیس دی ورتوں کرن دا راہ لبھیا اے۔ حالانکہ کھارے پانی دیاں مچھیاں نوں سمندری کناریاں وچ اچھلیا جاندا اے جاں پانی وچ جالاں نال پھڑیا جاندا اے، جس وچ ہر ہزار (پیپیٹی) دے 35 بھاگاں وچ کھارے پانی ہندا اے، سائنسدان تورے وچ پونپینو، اک کھارا پانی دی مچھی پیدا کر سکدے سن، جس وچ صرف 5 پی۔پی۔ٹی۔ گھٹّ لون دے وپار نوں وپار کرنا ماحول اتے معاشی اثر سکاراتمک اے۔ مچھی دے غذا توں انچااے پوشٹک تتّ سمندر وچّ شامل نہیں کیتے جانگے اتے جنگلی اتے کھیتاں دی اچائی والی مچھی دے روگاں نوں سنچارت کرن دے جوکھم نوں بہت گھٹّ کیتا جاویگا۔ موسمی سلونٹر مچھی دی قیمت، جویں کہ پامپینو اتے کامبیجے پریوگاں وچّ ورتی جاندی اے، نوں گھٹایا جاویگا۔ پر، اس توں پہلاں کہ کوئی وی اس طرحاں کیتا جا سکدا اے، کھوجکاراں نوں مچھی دے جیوندور دے ہر پہلو دا مطالعہ کرنا چاہیدا اے، جس وچ ایمونیا اتے نائیٹریٹ دی ماترا وی شامل اے، پانی وچ مچھی برداشت کیتی جاوے گی، جو کہ اسدے جیوندور دے ہریک پڑائ دوران مچھی نوں کھاؤن لئی، سٹوکنگ ریٹ سیہتمند مچھیاں پیدا کریگا، آدی۔
چین، اسرائیل اتے امریکہ سمیت 16 کجھ دیساں وچ ہن جل-کھیتی لئی جیؤتھامل توانائی دی ورتوں کیتی جا رہی اے۔ کیلیفورنیا وچ، اداہرن وجوں، 15 مچھی فارماں وچ زمین ہیٹھوں گرم پانی نال ٹلپیا، باس اتے کیٹ فش پیدا ہندا اے۔ ایہہ گرم پانی مچھی سال بھر وچ ودھن اتے زیادہ تیزی نال پکن وچ مدد کردا اے۔ اکٹھے مل کے کیلیفورنیا دے فارماں ہر سال 4.5 ملیان کلوگرام مچھی پیدا کردیاں ہن۔
حوالے
گٹھ:کھان پین گٹھ:کھیتی باڑی
سکردو ایئر پورٹ
(IATA: KDU – ICAO: OPSD)
سکردو ایئر پورٹ (سکردو ہوائی اڈا) پاکستان گلگت بلتستان دے شہر سکردو چ اے۔ اے اک نکا ہوائی اڈا اے جیہڑا سکردو دی ابادی لئی بنایا گیا اے۔ سکردو پاکستان دے شمالی علاقیاں دا وڈا مرکز اے پعاڑاں تے چڑائی لئی ٹیماں ایتھوں لنگ کے جاندیاں نیں۔ سکردو توں بالتورو گلیشیئر تے کنکورڈیا جان دا راہ سدھا اے۔
بارلے جوڑ
گٹھ:سکردو گٹھ:پاکستان گٹھ:پاکستان دے ہوائی اڈے گٹھ:گلگت بلتستان
سٹی یونیورسٹی
سٹی یونیورسٹی برطانیہ دے نگر لندن چ اک یونیورسٹی‏ اے۔
گٹھ:برطانیہ گٹھ:برطانیہ دی یونیورسٹیاں گٹھ:برطانیہ دیاں یونیورسٹیاں
ضلع کھیڈا
ضلع کھیڈا پعارت دے صوبے گجرات دا اک ضلع اے۔
گٹھ:گجرات دے ضلعے
للت کلا اکادمی
للت کلا اکادمی بھارت وچّ للت کلاواں دا اک خدمختیار قومی ادارہ ہے جو 5 اگست 1954 نوں بھارت سرکار ولوں قایم کیتا گئیا۔ ایہہ اک مرکزی تنظیم ہے، جو مورتی کلا، چترکلا، گراف کلا، اساری کلا(فن تعمیر)  وغیرہ للت کلاواں دے میدان وچّ کم کرن لئی قایم کیتا گیا سی۔
گٹھ:بھارت وچّ سبھیاچاری تنظیماں
گٹھ:بھارتی سرکاری ادارے گٹھ:بھارتی ادارے گٹھ:بھارت
پہلی یہودی رومی جنگ
پہلی یہودی رومی جنگ (73-66 عیسوی )، جسنو‏ں بغاوت عظیم کہیا جاندا اے (نامی המרד הגדול ہا-میرید-ہا-گدول) یا یہودی جنگ رومی سلطنت کے خلاف تن وڈی بغاوتاں وچو‏ں پہلی سی ، جو رومیاں دے زیر تسلط صوبہ یہودا وچ لڑی گئی، جس دا نتیجہ ہیکل دوم تے یہودی سیاست دے تباہی دے علاوہ ، یہودی شہراں د‏‏ی تباہی، عوام د‏‏ی بے گھری تے رومی فوجی استعمال دے لئی اراضی د‏‏ی تخصیص د‏‏ی صورت وچ ہويا۔
بغاوت عظیم سال 66 ء ، نیرو دے حکمرانی دے بارہويں سال دے ميں شروع ہوئی، جس د‏‏ی وجہ تو‏ں رومی تے یہودی مذہبی کشیدگی پیدا ہوئی۔ اس بحران وچ یہود د‏‏ی ٹیکس دے خلاف احتجاج تے رومی شہریاں اُتے حملےآں د‏‏ی وجہ تو‏ں اضافہ ہويا۔ جس دا رومی گورنر، گیسیس فلوروس نے ہیکل دوم نو‏‏ں پرت کر جواب دتا تے ایہ دعوی کیتا کہ شہنشاہ نو‏‏ں پیسہ درکار اے تے اگلے ہی دن شہر اُتے چھاپے شروع ک‏ر ک‏ے، کئی متعدد عالی قدر یہود نو‏‏ں گرفتار کیتا۔ اس تو‏ں وسیع پیمانے اُتے بغاوت د‏‏ی حوصلہ افزائی ہوئی تے یہودا وچ واقع رومی فوجی چھاونی اُتے باغی چڑھ دوڑے، جدو‏ں کہ رومی نواز بادشاہ ہیرودا اگرپا دوم ، رومی حکا‏م یروشلم تو‏ں فرار ہوئے۔ جداں واضح ہُندا گیا کہ بغاوت جداں جداں قابو تو‏ں باہر نکل رہی سی، شامی جنرل ، سییسٹیس گیلسس نے لیونئن دوازدهم فلمیناٹہ تو‏ں ، شامی فوج بلوائی تاکہ معاون فوجیاں د‏‏ی مدد تو‏ں رومی حکم بحال کیتا جائے تے بغاوت نو‏‏ں کچلا جائے۔ ابتدائی پیش رفت تے یافا د‏‏ی فتح دے باوجود، شامی ڈویژن اُتے گھات لگایا گیا تے یہودی باغیاں نے انہاں نو‏ں بیت ہارون د‏‏ی جنگ وچ شکست دتی ، جتھ‏ے 6،000 رومیاں قتل ہوئے تے ڈویژن دا فوجی علم کھوہیا گیا ۔ 66ء وچ ، عبوری یہودی حکومت یروشلم وچ قائم ہوئی تے سابق اعلیٰ پادری آنونس بین آنونس تے یوشع بن گملا رہنمامنتخب ہوئے۔ یوسف بن متیت یاہو ( یوسیفس ) نو‏‏ں گلیل تے الازار بین ہنانیہ نو‏‏ں ادوم دا باغی کمانڈر مقرر کیتا گیا ۔ بعد وچ ، سیکاری دے رہنما میناہیم بن یہودا د‏‏ی یروشلم شہر اُتے دے قبضہ د‏‏ی ناکا‏م کوشش کيتی۔جس وچ اوہ قتل ہويا تے باقی سیکاریاں نو‏‏ں شہر تو‏ں کڈ دتا گیا سی ۔ نويں حکومت نے کسان رہنما، شمعون بار گیؤرا وی کڈ دتا سی ۔
تجربہ کار تے گھمنڈی جنرل ویسپازیان نے یہودا دے صوبے وچ بغاوت نو‏‏ں کچلنے دا بیڑا اٹھایا ۔ ویسپازیان دے بیٹے تیتوس نو‏‏ں قائم مقام کمانڈر مقرر کیتا گیا سی ۔ چار لیجن(ڈویژن) تے بادشاہ اگریپہ دوم د‏‏ی افواج د‏‏ی مدد تو‏ں، ویسپازیان نے 67ء وچ گلیل اُتے حملہ کیتا۔ یروشلم دے قوی فصیل اُتے براہ راست حملہ تو‏ں بچتے ہوئے، جس د‏‏ی اہ‏م باغی قوت تو‏ں حفاظت کيتی گئی سی، رومیاں نے باغیاں د‏‏ی محفوظ تھ‏‏اںو‏اں نو‏‏ں ختم کرنے تے شہری آبادی نو‏‏ں سزا دینے دے لئی مسلسل حملےآں د‏‏ی مہم شروع کيتی۔ کئی مہینےآں دے اندر اندر ویسپازیان تے تیتوس نے یہودا دے اہ‏م محفوظ تھ‏‏اںو‏اں اُتے قبضہ کر نے دے بعد آخر وچ یودفت اُتے قبضہ ک‏ر ليا، جو یوسف بن متیت یاہو دے زیرحکم سی، نال ہی نال تاریکیہ نو‏‏ں وی فتح کیتا جس تو‏ں گلیل وچ جنگ ختم ہوئی۔ گلیل تو‏ں بیدخل کیتے گئے ، یہودی باغی جنگجو تے ہزاراں پناہ گزیناں تو‏ں یروشلم وچ سیاسی بحران تو‏ں پیدا ہويا۔ صدوقی یروشلمیاں تے گسکالہ دے یوحنا تے الازر بن شمعون دے زیر کمان شمالی بغاوت دے جنگجؤ دھڑاں دے درمیان وچ محاذآرائی ، خونی تشدد وچ بدلی۔ ادومیاں دے شہراں وچ داخلے تے باغیاں تو‏ں ملکر لڑنے د‏‏ی وجہ تو‏ں ، سابق کاہن اعلیٰ ، انونس بن انونس قتل ہويا تے اس دے گروہ نو‏‏ں شدید ہلاکتےآں دا سامنا ہويا۔ شمعون بار گیورا ، 15،000 مسلح افراد دا کمانڈر کو، فیر صدوقی رہنماواں د‏‏ی جانب تو‏ں یروشلم وچ باغیاں دے خلاف کھڑے ہونے د‏‏ی دعوت دتی گئی، اس نے جلد ہی شہر دے زیادہ تر حصہ اُتے قبضہ ک‏ر ليا۔ شمعون، جان تے الارزر دے گروہاں دے درمیان وچ لڑائی سال 69ء وچ چلدی رہی۔
فوجی کارروائیاں وچ دھیماہٹ دے بعد، روم وچ شہری جنگ تے سیاسی بحران د‏‏ی وجہ تو‏ں، ویسپازیان کو روم بلايا گیا تے 69ء وچ شہنشاہ مقرر کیتا گیا۔ ویسپازیان د‏‏ی روانگی دے نال، تیتوس نے سال 70ء دے آغاز وچ باغی مزاحمت دے مرکز دا یروشلم وچ محاصرہ کیتا۔ یروشلم دے فصیل د‏‏ی پہلی دو دیواراں وچ تن ہفتےآں دے اندر اندر شگاف ڈلا، لیکن ثابتقدم بغاوت نے رومی فوج نو‏‏ں تیسرے تے سب تو‏ں زیادہ مضبوط دیوار نو‏‏ں توڑنے تو‏ں روکے رکھیا ۔ ست مہینے دے وحشی محاصرے دے بعد، جس دے دوران وچ باغیاں د‏‏ی درونی خانہ جنگی وچ شہر د‏‏ی پوری خوراکی رسد جل گئی، رومی بلاخر 70ء وچ یہودی فوج دے کمزور دفاع نو‏‏ں توڑنے وچ کامیاب ہوئے۔ سقوط یروشلم دے بعد ، سال 71ء وچ تیتوس روم گیا تے لیجن دھم فرینٹ ینسیس نو‏‏ں باقی ماندہ یہودی قلعےآں تے دفاعی مراکز بشمول ہیرودیون تے ماکھائیرس نو‏‏ں شکست دینے د‏‏ی ذمہداری سونپی ،یاں مسادا کيتی رومی مسانو‏ں 74ء-73ء وچ حتمی شکل دی۔
یروشلم وچ ہیکل دوم تباہ ہونے پر، اس واقعہ نو‏‏ں تیشا بآؤ اُتے منایا جاندا اے، صدوقی تحریک د‏‏ی گمنامی دے نال یہودیت بحران وچ گھِر گئی۔ پر، فریسی عالم ربی یوحنان بن ذکی نو‏‏ں تیتوسی محاصرہ دے دوران وچ اس دے طالب علماں نے اک تابوت وچ یروشلم تو‏ں قاہرہ قاچاق(سمگل) کیتا سی ۔ ربی نے جمنیہ د‏‏ی مجلس وچ اک یہودی اسکول قائم کرنے د‏‏ی اجازت حاصل کر رکھی سی، جو تلمودی تعلیم دا اہ‏م مرکز بن گیا سی ۔ ایہ یہود کی ترقی وچ اک اہ‏م سنگ میل ثابت ہويا، جس تو‏ں یہود ارض اسرائیل تو‏ں باہر جلاوطنی وچ تے ہیکل د‏‏ی مرکزیت دے بغیر اپنی سبھیاچار تے مذہب نو‏‏ں ترقی دے سکدے سن ۔ یہودی بغاوت د‏‏ی شکست تو‏ں یہود د‏‏ی آبادیات‏ی شمار تبدیل ہويا، کیونکہ یہود دے بوہت سارے باغی منتشر ہوئے یا غلام بنکر بِک گئے۔ ہیکل د‏‏ی گراؤٹ، یروشلم تے اسرائیل د‏‏ی معیشت تے زمین د‏‏ی زرعی بودوباش یہود د‏‏ی ترقی وچ رکاوٹ نہ بن سک‏‏ے۔ رومی نظام دے تحت کچھ نسلاں بعد ، یہودی-رومی کشیدگی نے 132ء-136ء وچ برکوخبا بغاوت وچ فیر تو‏ں سر اٹھایا۔
حوالے
گٹھ:60ء د‏‏ی دہائی دے تنازعات گٹھ:66ء گٹھ:70ء د‏‏ی دہائی دے تنازعات گٹھ:73ء گٹھ:ایشیا وچ بغاوتاں گٹھ:پہلی صدی وچ یہودیت گٹھ:پہلی یہودی رومی جنگ گٹھ:جولیو کلاڈیوی خاندان گٹھ:چار شہنشاہاں دا سال گٹھ:رومی سلطنت وچ 60ء د‏‏ی دہائی گٹھ:رومی سلطنت وچ 70ء د‏‏ی دہائی گٹھ:فلاویانی عسکری مہمات گٹھ:مذہبی بنیاد اُتے جنگاں گٹھ:یہودا (رومی صوبہ) گٹھ:جنگاں
اما پرپیوریا
'اما پرپیوریا رنگلی اڈدی سہنپ دے ٹبر دی اک ونڈ اے۔
یونیورسٹی آف ایسٹ لندن
یونیورسٹی آف ایسٹ لندن برطانیہ دے نگر لندن چ اک یونیورسٹی‏ اے۔
اما پرپیوریا
بارلے جوڑ
گٹھ:رنگلی اڈدی سہنپ
یونیورسٹی آف ایسٹ لندن
گٹھ:برطانیہ دی یونیورسٹیاں گٹھ:برطانیہ دیاں یونیورسٹیاں
گلگت ایئر پورٹ
(IATA: GIL – ICAO: OPGT)
گلگت ایئر پورٹ (گلگت ہوائی اڈا) پاکستان گلگت بلتستان دے علاقے گلگت چ اے۔ اے
چک 17 جی ڈی
چک 17 جی ڈی  ضلع اوکاڑا چ تصیل اوکاڑا دا اک پنڈ اے ،جہڑا  گوگیرہ برانچ نہر  دے پانیاں نال آبپاش ہندا اے ۔
حنفی
اہل سنت وچ حنفی فقہ دے پیروکار سب تو‏ں زیادہ تعداد وچ نيں۔ ایہ تاریخی ریاستاں دا بنیادی مذہب سی: عثمانی سلطنت، مغل سلطنت، برصغیر وچ ترک حکمراں د‏‏ی سلطنتاں، شمال مغربی چین تے وسطی ایشیا۔
ضلع مہسانا
ضلع مہسانا بھارت دے صوبے گجرات دا اک ضلع اے ۔
حنفی
ابو حنیفہ دا طریق اجتہاد
امام ابو حنیفہ قرآن مجید تے حدیث مبارکہ د‏‏ی روشنی وچ قیاس تے رائے تو‏ں کم لے ک‏ے اجتہاد تے استنباط مسائل کردے نيں۔ امام اعظم اپنا طریق اجتہاد و استنباط ایويں بیان کردے نيں:
چک 17 جی ڈی
اس پنڈ دی بھوئیں نوں لوئر باری دوآب دے سجے پاسےاوں نکلن آلی پہلی شاخ نہر ، گوگیرہ برانچ نہر پانی دیندی اے جسنال ایتھے دیاں زمیناں آباد ہوئیاں،اس لئی اس پنڈ ناں دے نال جی ڈی(GD=Gogera Disty) لگیا ہویا اے ۔ thumbnail|ضلع اوکاڑا دے پنڈاں دا نقشہ
ضلع مہسانا
گٹھ:گجرات دے ضلعے
حنفی
ابو حنیفہ دا طریق اجتہاد
إني آخذ بكتاب الله إذا وجدته، فما لم أجده فيه أخذت بسنة رسول الله صلى الله عليه وسلم والآثار الصحاح عنه التي فشت في أيدي الثقات، فإذا لم أجد في كتاب الله وسنة رسول الله صلى الله عليه وسلم أخذت بقول أصحابه، آخذ بقول من شئت، ثم لا أخرج عن قولهم إلى قول غيرهم۔ فإذا انتهى الأمر إلى إبراهيم والشعبي وابن المسيب (وعدّد رجالاً)، فلي أن أجتهد كما اجتهدوا ۔ سبحان الله الإمام الأعظم أبي حنيفة رحمہ الله دے مذهب دے اس عظیم اصول کوپڑهاں، فرمایا وچ سب تو‏ں پہلے کتاب الله تو‏ں ( مسئلہ وحکم ) لیندا ہون، اگرکتاب الله وچ نہ ملے تاں فیر سنة رسول الله صلى الله عليه وسلم تے احادیث صحیحہ د‏‏ی طرف رجوع کردا ہاں تے جے كتاب الله وسنة رسول الله صلى الله عليه وسلم وچ وی نہ ملے تاں فیر وچ اقوال صحابہ کرام د‏‏ی طرف رجوع کردا ہاں تے وچ صحابہ کرام دے اقوال تو‏ں باهر نئيں نکلدا تے جدو‏ں معاملہ إبراهيم، والشعبي والحسن وابن سيرين وسعيد بن المسيب تک پہنچ جائے تاں فیر وچ وی اجتهاد کردا ہاں جداں کہ انهاں نے اجتهاد کیتا ۔ یہ اے وه عظیم الشان اصول وبنیاد جس دے اُتے فقہ حنفی قائم اے، امام اعظم دے نزدیک قرآن مجید فقہی مسائل دا پہلا مصدر اے ،پھردوسرا مصدر سنة رسول الله صلى الله عليه وسلم تے احادیث صحیحہ هاں حتی کہ امام اعظم دیگرائمہ وچ واحد امام هاں جو ضعیف حدیث نو‏‏ں وی قیاس شرعی پرمقدم کردے هاں جدو‏ں کہ دیگرائمہ دا ایہ اصول نئيں اے، فیر تیسرا مصدرامام اعظم دے نزدیک صحابہ کرام اقوال وفتاوی هاں ،اس دے بعد جدو‏ں تابعین تک معاملہ پہنچکيا اے تاں امام اعظم اجتهاد کردے هاں ،کیونجے امام اعظم خود وی تابعی هاں۔امام اعظم دے مننے والے اس وقت پوری دنیا وچ موجود نيں۔حنفی مذہب اک مکمل ضابطہ حیات ا‏‏ے۔
فقہ حنفی د‏‏ی تدوین و ترویج
امام ابوحنیفہ تے انہاں دے شاگرداں امام قاضی ابو یوسف تے امام محمد بن الحسن الشیبانی نے حنفی فقہ د‏‏ی باضابطہ تدوین کيتی۔ قاضی ابو یوسف نو‏‏ں ہارون نے مملکت دا قاضی القضاۃ بنا دتا سی ۔ اس لئی انہاں د‏‏ی وجہ تو‏ں فقہ حنفی دے پیروکاراں د‏‏ی تعداد سب تو‏ں زیادہ ا‏‏ے۔
چک 17 جی ڈی
تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ ضلع اوکاڑا دی تصیل اوکاڑا   چ وس رہیا اے  ۔
حنفی
فقہ حنفی د‏‏ی تدوین و ترویج
آپ دے اجتہادی مسائل تقریبًا بارہ سو سال تو‏ں تمام اسلامی ملکاں وچ پھیلے ہوئے نيں۔ اس لئی وڈی وڈی عظیم اسلامی سلطنتاں وچ آپ ہی دے مسائل، قانون سلطنت سن تے اج وی اسلامی دنیا دا بیشتر حصہ آپ ہی دے فقہی مذہب دا پیرو کار ا‏‏ے۔
عباسی خلفا دے عہد وچ سرکاری فقہ حنفی سی۔ ایہ فقہ مشرقی ملکاں بالخصوص غیر عرباں وچ زیادہ مقبول ہوئی۔ عثمانی ترک وی حنفی سن ۔ بخارا، خراسان تے بغداد انہاں دے خاص مرکز سن ۔
اج دے دور وچ
اس وقت وی پاکستان، بھارت، افغانستان، چینی ترکستان، وسطی ایشیا تے ترکی وغیرہ وچ مسلماناں د‏‏ی غالب اکثریت حنفی فقہ اُتے کاربند ا‏‏ے۔
امام ابوحنیفہ د‏‏ی اہ‏م لکھتاں
آپ د‏‏ی چند مشہور کتاباں درج ذیل نيں :
حوالے
گٹھ:ابو حنیفہ گٹھ:اہل سنت گٹھ:سنی فقہی مکاتب فکر گٹھ:فقہ گٹھ:فقہ حنفی گٹھ:فقہی مکاتب فکر
سد آباد، بھارت
لوک گنتی
شہر دی کل لوک گنتی 31،742 اے ۔
رقبہ
‎
حوالے
گٹھ:بھارت دے شہر گٹھ:ایشیا دے آباد تھاں گٹھ:بھارت دے آباد تھاں گٹھ:اترپردیش دے شہر
لکھنؤ یونیورسٹی
لکھنؤ یونیورسٹی، اتر پردیش، بھارت دے شہر لکھنؤ وچّ اک یونیورسٹی ہے۔ اس نوں کرن لئی مانتا ہے، یونیورسٹی گرانٹس کمیشن؛ کامنویلتھ یونیورسٹیاں دی ایسوسی ایشن (ایسییو)؛ بھارتی یونیورسٹیاں دی ایسوسی ایشن (ایائییو)؛ ڈسٹینس ایجوکیشن کونسل (ڈیئیسی) نال متعلق ہے۔
حوالے
گٹھ:بھارت دیاں یونیورسٹیاں گٹھ:بھارت دے تعلیمی ادارے گٹھ:بھارت وچ تعلیم
اما سیپفیرینا
'اما سیپفیرینا رنگلی اڈدی سہنپ دے ٹبر دی اک ونڈ اے۔
بارلے جوڑ
گٹھ:رنگلی اڈدی سہنپ
گولڈسمتھ یونیورسٹی لندن
گولڈسمتھ یونیورسٹی برطانیہ دے نگر لندن چ اک یونیورسٹی‏ اے۔
گٹھ:برطانیہ دی یونیورسٹیاں گٹھ:برطانیہ دیاں یونیورسٹیاں
مقدس اتحاد
thumb|1840 وچ مقدس اتحاد: {{legend|#ffd42aff| [[آسٹریائی سلطنت }} {{legend|#4d4d4dff|  مملکت پروشیا }} {{legend|#008000ff|  روسی سلطنت }}]] مقدس اتحاد یا ہولی الائنس ( Heilige Allianz ؛ Священный союз ، ؛ جسنو‏ں گرینڈ الائنس وی کہیا جاندا اے ) آسٹریا ، پروشیا تے روس دی بادشاہت د‏‏ی عظیم طاقتاں نو‏‏ں جوڑنے والا اتحاد سی۔ ایہ روس دے شہنشاہ (زار) الیگزنڈر اول دے اشارے اُتے نپولین دی آخری شکست دے بعد تشکیل دتا گیا سی تے 26 ستمبر 1815 نو‏‏ں پیرس وچ دستخط کیتے سن ۔ اس اتحاد دا مقصد فرانس د‏‏ی تباہ کن انقلابی جنگاں تے نیپولین جنگاں دے نتیجے وچ یوروپ وچ لبرل ازم تے سیکولرزم نو‏‏ں روکنا سی تے کریمین جنگ تک اس وچ برائے ناں کامیابی حاصل ہوئی۔ 1871 وچ جرمنی دے اتحاد دے بعد اوٹو وان بسمارک ، مقدس اتحاد نو‏‏ں دوبارہ متحد کرنے وچ کامیاب ہوگئے ، لیکن ایہ اتحاد 1880 د‏‏ی دہائی وچ آسٹریا تے روسی عثمانی سلطنت د‏‏ی تحلیل اُتے دلچسپی دے تنازعات دے بعد ختم ہوگیا ۔
اسٹیبلشمنٹ
واضح طور اُتے ، ایہ اتحاد یورپی سیاسی زندگی وچ بادشاہاں تے عیسائی اقدار دے خدائی حق نو‏‏ں جنم دینے دے لئی تشکیل دتا گیا سی ، جداں کہ الیگزنڈر اول نے اپنے روحانی مشیر بیرونس باربرا وان کرڈینر دے زیر اثر عمل کيت‏‏ا سی۔ معاہدے دے تحت یورپی حکمران عیسائی برادری د‏‏ی "شاخاں" د‏‏ی حیثیت تو‏ں حکومت کرنے تے باہمی خدمات پیش کرنے اُتے راضی ہوجاواں گے۔ ایہ معاہدہ سب تو‏ں پہلے خفیہ سی ، تے لبرلز د‏‏ی طرف تو‏ں اس اُتے بھروسہ کيت‏‏ا گیا سی حالانکہ اس سیاسی سبھیاچار وچ 1848 دے انقلابات تک لبرل ازم نو‏‏ں موثر انداز وچ روک دتا گیا سی۔
ویانا د‏‏ی کانگریس دے حتمی ایکٹ دے تقریبا تن ماہ بعد ، کیتھولک (آسٹریا) ، پروٹسٹنٹ (پروشیا) ، تے آرتھوڈوکس (روس) دے بادشاہاں نے اعتراف "داخلی طور اُتے ، انصاف ، محبت تے امن" د‏‏ی بنیاد اُتے کم کرنے دا وعدہ کيت‏‏ا۔ تے خارجہ امور ، "انسانی ادارےآں نو‏‏ں مستحکم کرنے تے انہاں د‏‏ی خامیاں نو‏‏ں دور کرنے" دے لئی۔
اس اتحاد نو‏‏ں برطانیہ (حالانکہ جارج چہارم نے بادشاہ ہنوور د‏‏ی حیثیت تو‏ں اس د‏ی رضامندی دا اعلان کيت‏‏ا سی) ، پاپائی ریاستاں تے سلطنت عثمانیہ نے بہت جلد مسترد کردتا۔ برطانوی سکریٹری خارجہ لارڈ کیسلریگ نے اسنو‏ں " عظمت تصوف تے بکواس دا ٹکڑا" قرار دتا ا‏‏ے۔
تنظیم
عملی طور اُتے ، آسٹریا دے ریاستی چانسلر تے وزیر خارجہ ، پرنس کلیمنس وان میٹرنچ نے اسنو‏ں جمہوریت ، انقلاب ، تے سیکولرازم دے خلاف گڑھ بنایا (حالانکہ ایہ کہیا جاندا اے کہ اس دا پہلا رد عمل اسنو‏ں "حیرت انگیز کچھ وی نئيں") قرار دتا سی۔ اتحاد وچ شامل بادشاہاں نے انقلابی اثر و رسوخ نو‏‏ں دبانے دے لئی (خاص طور اُتے فرانسیسی انقلاب سے ) اپنی قوماں وچ داخل ہونے تو‏ں اسنو‏ں روکیا۔ thumb| 1822 وچ ویرونا د‏‏ی کانگریس د‏‏ی عصر حاضر د‏‏ی تصویر یہ اتحاد عام طور اُتے بعد دے کوآڈرپل تے کوئنٹوپل اتحاد تو‏ں منسلک ہُندا اے ، جس وچ برطانیہ تے (1818 سے) فرانس وی شامل سی جس دا مقصد یورپ دے کنسرٹ وچ یوروپی امن تصفیہ تے اقتدار دے توازن نو‏‏ں برقرار رکھنا سی تے ویانا د‏‏ی کانگریس وچ اختتام پذیر ہويا۔ 29 ستمبر 1818 نو‏‏ں ، سکندر ، آسٹریا دے شہنشاہ فرانسس اول تے پروشیا دے کنگ فریڈرک ولیم III نے ڈیوک آف ویلنگٹن ، وِسکاؤنٹ کیسلریگ تے ڈوک رِچیلیو تو‏ں ایکس لا-چیپل د‏‏ی کانگریس وچ ملاقات کيت‏ی تاکہ یونیورسٹی دے خلاف سخت اقدامات دا مطالبہ کيت‏‏ا جا سک‏‏ے۔ "، جس دا احساس اگلے سال دے کارلسباد فرماناں وچ ہوئے گا۔ 1820 وچ ٹراپاؤ د‏‏ی کانگریس تے 1821 وچ لیباچ د‏‏ی کامیاب کانگریس وچ ، میٹرنچ نے دو سسلیاں دے بادشاہ فرڈینینڈ اول دے خلاف کاربوناری بغاوت دے دباو وچ اپنے اتحادیاں نو‏‏ں صف بندی کرنے د‏‏ی کوشش کيتی۔ 1821 وچ اتحاد دا اجلاس لیوبلیانا وچ ہويا۔ 1845 وچ یونانی انقلاب دے خلاف مشورہ دینے تے اسپین اُتے فرانسیسی حملے نو‏‏ں حل کرنے دے لئی ویرونا د‏‏ی کانگریس وچ آخری مرتبہ کوئٹوپل الائنس دا اجلاس ہويا۔
آخری ملاقاتاں وچ برطانیہ تے فرانس دے نال ودھدی ہوئی دشمنی دا انکشاف ہويا ، خاص طور اُتے اطالوی اتحاد ، حق خود ارادیت تے مشرقی سوال پر ۔ ایہ اتحاد روايتی طور اُتے لیا جاندا اے کہ اوہ 1825 وچ الیگزنڈر د‏‏ی موت تو‏ں ناکارہ ہوئے گیا سی۔ فرانس نے بالآخر 1830 دے جولائ‏ی دے انقلاب دے بعد اپنا وکھ راستہ اختیار کيت‏‏ا ، آسٹریا ، پروشیا تے روس نو‏‏ں اک وسطی مشرقی یورپی بلاک دے طور اُتے چھڈ دتا جو 1848 دے انقلابات نو‏‏ں دبانے دے لئی اک بار فیر جمع ہويا۔ آسٹرو - روسی اتحاد کریمی جنگ وچ بالآخر ٹُٹ گیا۔ اگرچہ روس نے 1848 دے ہنگری دے انقلاب نو‏‏ں دبانے وچ مدد فراہ‏م کيت‏ی سی ، آسٹریا نے اپنے اتحادی د‏‏ی حمایت دے لئی کوئی اقدام نئيں کيت‏‏ا ، خود نو‏‏ں غیر جانبدار قرار دتا ، ایتھ‏ے تک کہ سن 1854 وچ روسی اعتکاف دے بعد ڈینیوب اُتے ولاچیائی تے مولڈویائی سرزمین اُتے وی قبضہ ک‏ر ليا۔ اس دے بعد ، آسٹریا وکھ تھلگ رہیا ، جس نے جرمنی د‏‏یاں ریاستاں وچ اس دے اہ‏م کردار دے خاتمے وچ اضافہ کيت‏‏ا ، تے اس د‏ی وجہ 1866 وچ آسٹریا پروسیائی جنگ دے دوران انہاں د‏‏ی شکست دا نتیجہ نکلیا۔
ضلع نرمادہ
گٹھ:گجرات دے ضلعے
سنگیت ناٹک اکادمی
سنگیت ناٹک اکادمی (دیوناگری: संगीत नाटक अकादेमी جاں انگریزی وچّ، The National Academy for Music, Dance and Drama )بھارت سرکار ولوں قایم  بھارت دی سنگیت اتے ناٹک دی قومی پدھر دی سبھ توں وڈی اکادمی ہے۔ اسدا مکھیالا ربندر بھون، فیروزشاہ روڈ، نویں دلی، بھارت وچّ ہے۔
قیام
سنگیت ناٹک اکادمی بھارت سرکار نے اک اسمبلی ایکٹ راہیں اک خدمختیار ادارے دے روپ وچّ سنگیت ناٹک اکادمی دے قیام دا فیصلہ کیتا۔ اس دے موجب 1953 وچّ اکادمی دی اساری ہوئی۔ 1961 وچّ اکادمی ختم کر دتی گئی اتے اسدا نویں روپ وچّ تنظیم کیتی گئی۔ 1860 دے سوسائٹیز رجسٹریشن دے تحت ایہہ ادارہ رجسٹر ہو گئیا۔ اسدی نویں تنظیم اتے کارج کارنی کمیٹی دا گٹھن کیتا گیا۔ اکادمی ہن اس روپ وچّ کم کر رہی ہے۔
مقصد
سنگیت ناٹک اکادمی دا قیام سنگیت، ناٹک اتے ناچ کلاواں نوں بڑاوا دینا اتے اوہناں دی تعمیر اتے ترقی لئی ودھ پرکار دے پروگراماں دا انعقاد کرنا ہے۔ سنگیت ناٹک اکادمی اپنے مول مقصد دی پورتی لئی دیس بھر وچّ سنگیت، ناچ اتے ناٹک دے ادارےآں نوں اوہناں دیاں وکھ وکھ کم سکیماں لئی فنڈ دندی ہے، سروے اتے انو سندھان کارج نوں پروتساہن دندی ہے ؛ سنگیت، ناچ اتے ناٹک دی تعلیم لئی ادارےآں نوں وارشک مدد دندی ہے ؛ میٹنگاں اتے پروگراماں دا انعقاد کردی ہے اتے ایہناں مضموناں نال متعلق کتاباں دی اشاعت لئی مالی مدد دندی ہے۔
تنظیمیی نظام
سنگیت ناٹک اکادمی دی اک کمیٹی ہندی ہے جس وچّ 48 میمبر ہندے ہن۔ ایہناں وچوں 5 میمبر بھارت سرکار ولوں نامزد ہندے ہن - اک وزارت تعلیم دا نمائندہ، اک وزارت اطلاعات دا نمائندہ، بھارت سرکار ولوں تعینات مالی صلاح کار (پدین)، 1 - 1 نامزد میمبر ہر اک راج سرکار دا، 2 - 2 نمائندے للت کلا اکادمی اتے ساہت اکادمی دے ہندے ہن۔ اس پرکار نامزد ایہہ 28 میمبر اک بیٹھک وچّ 20 ہور میبراں دی چون کردے ہن۔ ایہہ ویکتی سنگیت، ناچ اتے ناٹک دے میدان وچّ مشہور کلاکار اتے ودوان ہندے ہن۔ ایہناں دا اکٹھ  اس پرکار کیتا جاندا ہے کہ سنگیت اتے ناچ دیاں وکھ وکھ پدھتیاں اتے شیلیاں اتے وکھ وکھ کھیتراں دا ترجمانی ہو سکے۔ اس پرکار سنگٹھت گرینڈ کمیٹی کارج کارنی دی چون کردی ہے جس وچّ 15 میمبر ہندے ہن۔ چیغرمین وزارت تعلیم دی سفارش اتے صدر ولوں نامزد کیتا جاندا ہے۔ وائس چیئرمین دی چون گمیٹی  کردی ہے۔ سیکٹری دا عہدہ افسر ہندا ہے اتے سیکٹری  دی تعیناتی  کارج کارنی کردی ہے۔
اکادمی دے سبھ توں پہلے چیئرمین شری پی وی راجمنار سن۔ دوجے چیئرمین میسور دے مہاراجے  جیچامراج وڈئر سن۔
پروگرام
اکادمی دا ایہناں کلاواں دے شلالیکھ دا اک ویاپک پروگرام ہے جسدے تحت روایتی سنگیت اتے ناچ اتے ناٹک دے ودھ روپاں اتے قسماں دیاں فلماں بنائی جاندیاں ہن، فوٹوگراف لئے جاندے ہن اتے اوہناں دا سنگیت ٹیپریکارڈ کیتا جاندا ہے۔ اکادمی سنگیت، ناچ اتے ناٹک دے پروگرام وی پیش کردی ہے۔ اکادمی سنگیت، ناچ اتے ناٹک دے پروگرام وی ہن جسدے ادھین ایہناں مضموناں دیاں خاص  کتاباں   شائع کیتیاں جاندیاں ہن۔ اکادمی انگریزی وچّ اک سہ ماہی رسالے سنگیت ناٹک دی اشاعت  کردی ہے۔
انعام
اکادمی ہر سال سنگیت اتے ناچ اتے ناٹک دے میدان وچّ خاص کلاکاراں نوں انعام دندی ہے۔ انعاماں دا فیصلہ اکادمی گرینڈ کمیٹی کردی ہے۔ انعامی تقریب وچّ انعام وترن  صدر ولوں ہندا ہے۔ سنگیت ناچ اتے ناٹک دے میدان وچّ اکادمی ہر سال کجھ فیلو ) چندی ہے۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:سنگیت گٹھ:بھارتی سرکاری ادارے گٹھ:بھارتی ادارے گٹھ:بھارتی ساہت گٹھ:بھارتی ساہتی ادارے
کلی (چھند)
کلی اک چھند ہے جو کہ پنجابی لوک-گیتاں وچ وی ورتیا گیا ہے۔ اس دیاں تنّ قسماں ہن؛ امبا کلی، سچی کلی، روپا کلی۔
ہر گیت کلی نہیں ہندا، کلی دیاں کجھ خاص بندشاں ’تے انداز ہندا ہے اتے کجھ خاصیات ہندیاں ہن۔
کلیاں دا بادشاہ کہے جان والے کلدیپ مانک نے اپنے گائکی جیون ’چ تقریباً 13 کلیاں ہی گائیاں ہن جنہاں ’چوں 10 ہردیو دلگیر لکھیاں ہوئیاں ہن اتے باقی 2-3 ہور گیت کاراں نے لکھیاں۔ دراصل مانک دی گائی ’تے دیوَ تھریکے والے دی لکھی کلی، ‘‘تیرے ٹلے توں اوہ صورت دینہدی آ ہیر دی’’ اینی مقبول ہوئی کہ لوکاں نے ‘مانک’ نوں ‘کلیاں دا بادشاہ’ بنا دتا جدکہ تھریکے والا مانک نوں ‘لوک گاتھاواں’ دا بادشاہ مندا ہے۔
جانیاں-پچھانیاں کلیاں
دیوَ تھریکے والے دیاں لکھیاں ’تے کلدیپ مانک دیاں گائیاں کلیاں:
ہور لیکھکاں دیاں لکھیاں کلیاں:
باہری جوڑ
٭ کلدیپ مانک دیاں کلیاں ڈاؤنلوڈ کرو
�
سفپور
سفپور  بھارت دا اک شہر اے جو بھارتی ریاست اترپردیش چ وس رہیا  اے۔
لوک گنتی
شہر دی کل لوک گنتی 22،378 اے ۔
رقبہ
‎
حوالے
گٹھ:بھارت دے شہر گٹھ:ایشیا دے آباد تھاں گٹھ:بھارت دے آباد تھاں گٹھ:اترپردیش دے شہر
سیفو بائکولر
بارلے جوڑ
گٹھ:رنگلی اڈدی سہنپ
حیدر آباد ایئر پورٹ
(IATA: HDD – ICAO: OPKD)
حیدر آباد ایئر پورٹ (حیدر آباد ہوائی اڈا) پاکستان سندھ دے شہر حیدر آباد چ واقع اے۔
بارلے جوڑ
گٹھ:پاکستان گٹھ:پاکستان دے ہوائی اڈے حیدر آباد، پاکستان گٹھ:سندھ
ڈیونین
زمین دی تریخ چ ڈیونین 41.6 کروڑ ورے پہلے توں لے کے 35.9 کروڑ ورے پہلے تک ریا۔ ایدا ایہ ناں انگلینڈ دی اک تھاں ڈیون تے اے جتھوں سب توں پہلے ایس ویلے دیاں پڑیاں لبیاں۔ ایس ویلے چ پہلی واری بی والے بوٹے سکے زمین تے پھیلے۔ ایس ویلے وڈے ریڈھ دی ہڈے والے بوٹے کھان والے جانور ہلے نئیں سی بنے ایس لئی ایناں بوٹیان دے وڈے جنگل اگے۔
پراݨا جیون ویلا
پرانا جیون ویلہ زمین دا اک ویلہ اے جیہڑا 54.2 کروڑ توں لے کے 25.1 کروڑ ورے پہلے تک پھیلیا ہویا اے۔ ایس ویلے دے مڈ تے جیون دیاں انگنت ونڈاں بنیاں تے ایے ویلے دے انت تے بوت وڈے ناپ دے جیون مکیا۔ ایس ویلے نوں چھ ٹوٹیاں چ ونڈیا جاندا اے۔ ایس ویلے ج ای وڈے کم ہوۓ بنا ریڑھ دی ہڈی دے جانداراں نے سکی زمین تے پیر رکھیا۔ ایسے ویلے چ مچھیاں، ریپٹائیلز تے کیڑے اگے اۓ۔ ٹوٹیاں دا اندر دا پربندھ ہور بنیا۔ دو برفانی ویلے اۓ تے اجکل دے مقابلے تے زمین دا اپنے دوالے چکر تیز سی ایس لئی دن چھوٹے ہوندے سن۔ چن دے نیڑے ہون تے سمندراں چ جھلاں وی وڈیاں بندیاں سن۔
کرن سنگھ
کرن سنگھ ( جنم 1931 )  پعارتی سیاست دان ،  لکھاری تے حکمت عملی دسن آلے ہن ۔  جموں تے کشمیر   دے مہاراجے ہرِ سنگھ  تے مہارانی تارہ دیوی  دے وارث ( راج کمار ) دے روپ وچّ جمے ڈاکٹر، کرن سنگھ  نے اٹھاراں سال دی ہی عمر وچّ سیاسی جیون وچّ قدم رکھ لیا سی تے سال 1949 وچّ وزیر اعظم جواہرلال نہرو  دی مداخلت تے اوہناں  دے  پیو نے اناں نوں جموں تے کشمیر دا نائب  نامزد کر دتا۔ اسدے بعد اگلے 2 سالاں  دے دوران اوہ جموں تے کشمیر دے نائب، صدر ریاست تے گورنر دے عہدے اتے رہے ۔
1967 وچّ ڈاکٹر کرن سنگھ پردھانمنتری اندرا گاندھی   دے اگوائی وچّ کیندری (مرکزی) منتریمنڈل(کابینہ) وچّ شامل کیتے گئے ۔  اسدے ترنت بعد اوہ بھارتی راشٹری کانگرس  دے پرتیاشی  دے روپ وچّ جموں اتے کشمیر   دے ادھمپر سنسدی کھیتر ولوں بھاری بہومت ولوں لوک سبھے دے میمبر چنیا ہویا ہوئے ۔  اس کھیتر ولوں اوہ سال 1971 ،  1977 اتے 1980 وچّ پنّ :  چنے گئے ۔  ڈاکٹر. کرن سنگھ نوں پہلاں سیر اتے نگر ومانن منترالا  سپرد گیا ۔  اوہ 6 سال تکّ اس منترالا  وچّ رہے ،  جتھے انھاننے اپنی سوکشمدرشٹِ اتے سرگرمی دی امٹّ چھاپ چھڈی ۔  1973 وچّ اوہ صحتَ اتے پروار نیوجن منتری  بنے ۔  1976 وچّ جدوں انھاننے راشٹری جنسنکھیا نیتی دی گھوشنا کیتی تاں پروار نیوجن دا وشا اک راشٹری پرتبدھتا  دے روپ وچّ ابھریا ۔  1979 وچّ اوہ سکھیا اتے سنسکرتی منتری  بنے ۔  ڈاکٹر. کرن سنگھ دیشی رجواڑے  دے اکلے اجیہے پوروَ شاسک سن ،  جنہاں نے اپنی اچھیا ولوں پروی پرس دا تیاگ کیتا ۔  انھاننے اپنی ساری راشی اپنے ماتا - پتا  دے نام اتے بھارت وچّ منکھ سیوا لئی ستھاپت ہرِ - تارہ دھرمارتھ امنہ نوں  دے دتی ۔  انھاننے جموں  دے اپنے امر محل  ( راج-محل )  نوں عجائب گھر اتے لائبریری وچّ پرورتت کر دتا ۔  اسوچّ پہاڑی لگھچتروں اتے آدھونک بھارتی کلا دا املّ سنگرہ اتے ویہہ ہزار ولوں زیادہ کتاباں دا نجی سنگرہ ہے ۔  ڈاکٹر. کرن سنگھ دھرمارتھ امنہ  دے انترگت چل رہے سو ولوں زیادہ ہندو تیرتھ - ستھلاں اتے مندراں سہت جموں اتے کشمیر  وچّ ہور کئی نیاسوں دا کم - کاج وی ویکھدے ہاں ۔  حالَ ہی وچّ انھاننے انتراشٹری وگیان ،  سنسکرتی اتے چیتنا کیندر دی ستھاپنا کیتی ہے ۔  ایہہ کیندر سرجناتمک درشٹکون  دے اک مہتوپورن کیندر  دے روپ وچّ ابھر رہا ہے ۔
کرن سنگھ نے دیہرادون ستھت دون سکول ولوں سینئر کیمبرج پریکھیا پہلاں شرینی  دے نال اتیرن کیتی اتے اسدے بعد جموں اتے کشمیر  یونیورسٹی ولوں درجیدار اپادھ پراپت کیتی ۔  اوہ اس یونیورسٹی  دے کلادھپتی وی رہِ چکے ہے ۔  سال 1957 وچّ انھاننے دلی یونیورسٹی ولوں راجنیتک وگیان وچّ ایم. اے. اپادھ حاصل کیتی ۔ انھاننے شری اروند دی راجنیتک وچاردھارا اتے جانچ پربندھ لکھ کر دلی یونیورسٹی ولوں ڈاکٹریٹ اپادھ دا النکرن پراپت کیتا ۔
کرن سنگھ کئی سالاں تکّ جموں اتے کشمیر  یونیورسٹی اتے بنارس ہندو یونیورسٹی  دے کلادھپتی رہے ہن ۔  اوہ کیندری سنسکرت بورڈ  دے پردھان ،  بھارتی لیکھک سنگھ ،  بھارتی راشٹر منڈل سوسائٹی اتے دلی سنگیت سوسائٹی  دے سبھاپتی رہے ہے ۔  اوہ جواہرلال نیہرو سمارک ندھِ  دے اپ-پردھان ،  ٹیمپل آف انڈرسٹینڈنگ  ( اک پرسدھ انتراشٹری انتروشواس سنگٹھن )   دے پردھان ،  بھارت پریاورن اتے وکاس جناؤگ  دے پردھان ،  انڈیا انٹرنیشنل سینٹر اتے وراٹ ہندو سماج  دے سبھاپتیاں ہن ۔  انھاننوں انیک وشیلا دھرماں اتے پرسکاراں ولوں سنمانت کیتا گیا ہے ۔  ایہناں وچّ  -  بنارس ہندو یونیورسٹی ،  الیگڑ مسلمان یونیورسٹی اتے سوکا یونیورسٹی ،  توکیو ولوں پراپت ڈاکٹریٹ دی وشیلا اپادھیاں الیکھنیی ہے ۔  اوہ کئی سالاں تکّ بھارتی ونجیو بورڈ  دے پردھان اتے بہت زیادہ سفل  -  پروجیکٹ ٹائیگر  -   دے پردھان رہن  دے کارن اسدے آجیون سنرکشی ہے ۔
ڈاکٹر. کرن سنگھ نے راجنیتی وگیان اتے انیک کتاباں ،  دارشنک نبندھ ،  یاترا - ٹیکا اتے کویتاواں انگریزی وچّ لکھی ہن ۔  اوہناں  دے  مہتوپورن سنگرہ جنگل مینس ورلڈ  ( اک آدمی دی دنیا )  اتے ہندوواد اتے لکھے نبندھاں دی کافی شاباشی ہوئی ہے ۔  انھاننے اپنی مات بھاشا ڈوگری وچّ کجھ بھکتیپورن گیتاں دی رچنا وی کیتی ہے ۔  بھارتی سانسکرتیک پرمپرا وچّ اپنی گہن انتردرشٹِ اتے پچھم والا ساہت اتے سبھیتا دی پھیلیا جانکاری  دے کارن اوہ بھارت اتے ودیشاں وچّ اک وشیش وچارک اتے نیتا  دے روپ وچّ جان جاندے ہاں ۔  سنیوکت راج امریکہ وچّ بھارتی راجدوت  دے روپ وچّ اوہناں دا کارجکال حالانکہ گھٹّ ہی رہا ہے ،  لیکن اس دوران انھاننوں دوناں ہی دیشاں وچّ ویاپک اتے بہت زیادہ انوکول میڈیا کوریج ملی ۔
گٹھ:شخصیتاں گٹھ:مشہور لوک گٹھ:زندہ لوک
گٹھ:ہندستان گٹھ:ہندستانی شخصیتاں
جوش ملیح آبادی
جوش ملیح آبادی (جنم سمیں شبیر حسن خان ؛ ) (پ 5 دسمبر 1898 –  22 فروری 1982) 20ویں صدی دے اک اردو شاعر سن۔ اوہ 1958 تکّ بھارت وچّ رہے۔ پھر پاکستان چلے گئے سی۔
چک 16 جی ڈی
چک 16 جی ڈی  ضلع اوکاڑا چ تصیل اوکاڑا دا اک پنڈ اے ،جہڑا  گوگیرہ برانچ نہر  دے پانیاں نال آبپاش ہندا اے ۔
اس پنڈ دی بھوئیں نوں لوئر باری دوآب دے سجے پاسےاوں نکلن آلی پہلی شاخ نہر ، گوگیرہ برانچ نہر پانی دیندی اے جسنال ایتھے دیاں زمیناں آباد ہوئیاں،اس لئی اس پنڈ ناں دے نال جی ڈی(GD=Gogera Disty) لگیا ہویا اے ۔ thumbnail|ضلع اوکاڑا دے پنڈاں دا نقشہ
تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ ضلع اوکاڑا دی تصیل اوکاڑا   چ وس رہیا اے  ۔
پسنی ایئر پورٹ
پسنی ایئر پورٹ (پسنی ہوائی اڈا) پاکستان بلوچستان دے شہر پسنی چ اے۔
ہور ویکھو
گٹھ:بلوچستان گٹھ:پاکستان گٹھ:پاکستان دے ہوائی اڈے
ضلع نڡساری
ضلع نڡساری بھارت دے صوبے گجرات دا اک ضلع اے ۔
فقہ جعفری
شریعت اسلامی د‏‏ی اصطلاح وچ امام جعفر صادق د‏‏ی فقہ اُتے عمل کرنے والے مسلما‏ن جعفری کہلاندے نيں۔
ضلع نڡساری
گٹھ:گجرات دے ضلعے گٹھ:گجرات
فقہ جعفری
تے انہاں دا مکت‏‏ب فقہی مکت‏‏ب جعفریہ وی کہلاندا ا‏‏ے۔ البتہ کوئی شخص براہ راست اس فقہ اُتے عمل نئيں کر سکدا بلکہ متبحر علما کرام امام جعفر صادق دے دسے ہوئے اصولاں اُتے عمل کردے ہوئے اجتہاد کردے نيں تے ہر دور وچ کئی مجتہدین عظام ہُندے نيں عام لوک انہاں مجتہدین عظام وچو‏ں کِس‏ے د‏‏ی تقلید کردے نيں۔ جس مجتہد د‏‏ی لوک تقلید کرن اس مجتہد نو‏‏ں مرجع تقلید کہندے نيں اس طرح ہر دور وچ شیعہ مراجع کرام اہل تشیع لوکاں د‏‏ی دینی رہنمائی کردے آئے نيں۔ ہر مجتہد د‏‏ی فقہی احکا‏م د‏‏ی کتاب اس د‏ی توضیح المسائل کہلاندی نيں۔ یعنی بطور مثال سید علی سیستانی مرجع مجتہد د‏‏ی فقہی کتاب “سیستانی د‏‏ی توضیح المسائل‘‘ کہلاندی ا‏‏ے۔ امام جعفر صادق علیہ السلام نے اپنے دور وچ اٹھ ہزار شاگرداں د‏‏ی تربیت د‏‏ی (ان شاگرداں وچو‏ں دو شاگرد امام ابو حنیفہ تے امام مالک وی نيں ذیلی بحث وچ حوالہ موجود اے )۔ امام جعفر صادق  دے درخشاں و زريں اصول “تفقہ فی الدین“ یعنی اجتہادی اصولاں تے اصول فقہ د‏‏ی وجہ تو‏ں انہاں دے دور دے شاگرداں دے علاوہ حالیہ دور تک وی انہاں دے شاگردان چلے آ رہے نيں جو انہاں دے تعلیم دتے گئے اجتہاد کرنے دے بنیادی اصولاں نو‏‏ں سامنے رکھ دے اجتہاد و استنباط کردے نيں۔
پس منظر
اہل تشیع امام علی علیہ السلام (شہادت 40 ھ) ہی دے شیعہ نيں تے جو ہمہ وقت نبی اکرم صلی اللہ علیہ و آلہ وسلم دے نال رہنے والے صحابی ہونے دے علاوہ اہل بیت وچ وی شمار ہُندے نيں۔ امام علی علیہ السلام نے دین بطور مستقیم مدینۃ العلم رسول خدا صلی اللہ علیہ و آلہ وسلم تو‏ں اخذ کیتا سی تے خود باب العلم سن تے اہل تشیع انہاں د‏‏ی فقہ نو‏‏ں مندے نيں جس فقہ نو‏‏ں جعفری مکت‏‏ب فقہ دے ناں تو‏ں پکاریا جاندا اے کیونجے (جعفر صادق پیدائش 83ھ وفات 148ھ) نے اس مکت‏‏ب شیعہ نو‏‏ں ظلم و جبر دے دور نو‏‏ں چھٹنے دے بعد نويں سرے تو‏ں بیان کیتا سی ۔
مگر اہلسنت و الجماعت دے چار ائمہ نيں تے چار مکت‏‏ب فقہی نيں۔ اہل سنت دے ایہ چاراں خود ساختہ مکاتب فقہ، فقہ جعفری (شیعہ مکت‏‏ب فقہ) دے بہت سالاں بعد وجود وچ آئے ہیں۔ تے انہاں چاراں مکاتب دے بانیان صحابی تک نہ سن ۔ تے مکت‏‏ب جعفری دے بانی حضرت علی بن ابی طالب ورگی عظیم شخصیت تھی۔
فقہ جعفریہ دے بنیادی ماخذ
فقہ جعفریہ د‏‏ی احادیث د‏‏ی چار بنیادی کتاباں جو فقہ جعفریہ دا قرآن مجید دے بعد اصل ماخذ نيں "کتب اربعہ" کہلاندی نيں۔ ایہ کتاباں احادیث نبوی ہورآئمہ اثنا عشریہ دے فرامین اُتے مشتمل نيں تے گیارہواں امام حسن بن علی عسکری دے دور (232ھ تا 260ھ) وچ ہی مرتب ہونا شروع ہوئے گئی سن۔
کتاب الکافی، من لا یحضره الفقیہ، رہتل الاحکا‏م، الاستبصار
من لا یحضرہ الفقیہ
اس دے مرتب محمد بن علی ابن بابویہ (معروف بہ شیخ صدوق) نيں جو امام جعفر صادق دے 230 سال بعد لکھی گئی۔
رہتل الاحکا‏م
یہ محمد بن حسن طوسی (شیخ طوسی) د‏‏ی مرتب کردہ اے جو امام جعفر صادق دے 310 برس بعد لکھی گئی۔
جعفر صادق
امام صادق (علیہ السلام) اپنے زمانہ دے تمام لوکاں دے نزدیک بہت ہی ممتاز سن، ایتھ‏ے اُتے اسيں آپ دے بعض معاصرین دے اقوال نو‏‏ں بیان کردے نيں :
١۔ ابوحنیفہ، نعمان بن ثابت (ت : ١٥٠ ھ۔ ق۔) وہ کہندے نيں : «جعفر بن محمد افقہ من رایت « ۔ میری نظر وچ جعفر بن محمد سب تو‏ں زیادہ فقیہ نيں ۔ دوسری جگہ اُتے انہاں نے کہیا اے : «لولا السنتان لہلک النعمان « ۔ جے اوہ دو سال نہ ہُندے جنہاں وچ ميں نے امام صادق (علیہ السلام) دے علوم تو‏ں استفادہ کیندا اے تاں وچ ہلاک ہوجاندا ۔
حافظ شمس الدین محمد بن محمد جزری نے کہیا اے : « و ثبت عندنا انّ کلا من الامام مالک و ابى حنیفۃ صحب الامام ابا عبد الله جعفر بن محمّد الصادق حتى قال ابوحنیفۃ: مارأیت افقہ منہ۔..« ۔ ساڈے لئی ثابت ہوئے گیا اے کہ مالک تے ابوحنیفہ، امام ابو عبد اللہ جعفر بن محمد الصادق (علیہ السلام) دے مصاحب سن، ایتھ‏ے تک کہ ابوحنیفہ نے کہیا اے : ميں نے انہاں تو‏ں زیادہ کِس‏ے نو‏‏ں فقیہ نئيں پایا ۔
٢۔ مالک بن انس (ت : ١٧٩ ھ۔ ق۔) « ما رأت عین و لا سمعت اذن و لا خطر على قلب بشر افضل من جعفر بن محمّد الصادق علماً وعبادة و ورعاً « ۔ علم و عبادت تے تقوی وچ امام جعفر صادق تو‏ں افضل کدی وی نہ کِس‏ے اکھ نے دیکھیا اے تے نہ کِس‏ے کان نے سنیا اے تے نہ کِس‏ے دل اُتے ظاہر ہويا اے ۔ ہور کہیا اے : « کنت آتى جعفر بن محمّد و کان کثیر التبسّم، فاذا ذکر عنده النبىّ اخضرّ واصفرّ، وما رأیتہ قطّ یحدّث عن رسول الله الاّ عن طہارة « ماں جعفر بن محمد د‏‏ی خدمت وچ پہنچیا تاں اس وقت اوہ بہت زیادہ مسکرا رہے سن تے جدو‏ں وی پیغمبر اکرم (صلی اللہ علیہ و آلہ وسلم) دا ناں آندا سی تاں آپ دا رنگ بدل جاندا سی ۔ ميں نے کدی نئيں دیکھیا کہ آپ نے وضو دے بغیر رسول اللہ (صلی اللہ علیہ و آلہ وسلم) د‏‏ی حدیث نقل کيتی ہوئے۔
٣۔ منصور دوانیقی : « انہ لیس من اہل بیت الا و فیہم محدث و انہاں جعفر بن محمد محدثنا الیوم « ۔ ہر زمانہ وچ اہل بیت تو‏ں اک شخص محدث رہیا اے تے یقینا اس وقت جعفر بن محمد ساڈے محدث نيں ۔
چند کتاباں
1. جامع مسانید ابى حنیفہ
2. مختصر التحفۃ الاثنى عشریۃ
3. اسنى المطالب
4. رہتل الرہتل۔
5. تریخ یعقوبى.
6. اہل بیت از دیدگاه اہل سنت، على اصغر رضوانى.
حوالے
گٹھ:فقہ جعفری گٹھ:علم قانون گٹھ:فقہی مکاتب فکر
رانی تاج
"رانی تاج" (شہان آرا تاج) 3 اکتوبر 1993 نوں برطانیا دے شہر برمنگھم وچہ پیدا ہوئی ۔ اوہ دنیا وچ ڈھول وجاؤن والیاں دی فہرست وچ اک مشہور پاکستانی نژاد شخصیت نیں ۔
رانی تاج ( اردو : رانی تاج ) (جم 3 اکتوبر 1993) برمنگھم، یونائیٹڈ کنگڈم توں اکّ بریٹیش پاکستانی ڈھول وادک اے۔ حالانکہ مڈلینڈس وچ پہلاں توں ہی جانی جاندی اے، اوہ 2010 وچ قومانتری مشہوری حاصل کر گئی جدوں اوہ ریحانہ دے گیت " رڈ بوائے " دی رکارڈنگ دے نال گلی وچ لائیو کھیڈدے ہوئے اکّ وائرل ویڈیو وچ دکھائی دتی۔
شروع دا جیون
دو بچیاں وچوں سبھ توں چھوٹی، اسدی ماں بچپن توں ہی اسنوں 'رانی' کہہ کے بلاؤندی سی۔ اپنام نہ صرف پھسیا بلکہ اپنے آپ ہی اسدا سٹیج نام بن گیا۔
بیبیسی ایشیئن نیٹورک نال اکّ انٹرویو وچ، اسنے دسیا کہ اس دے ماں پیؤ دوواں دا جم میرپور، پاکستان وچ ہویا سی۔ منگلا ڈیم دے اساری دوران، بہت سارے ہور بریٹیش پاکستانیاں وانگ، اسدا پروار وی اپنے گھر توں اجڑ گیا سی۔ اوہناں وچوں اکّ رانی دے نانا-نانی سن جو 1960 دے دہاکے وچ کم لبھن لئی برمنگھم چلے گئے سن۔ اپنے آپ نوں قائم کرن توں بعد اسنے اپنی بیوی اتے بچیاں نوں بلایا۔ رانی دی ماں چار سال دی سی جدوں اوہ اپنی ماں اتے بھین-بھراواں دے نال برٹین وچ اپنے پیؤ نال مل گئی۔ رانی دے پیؤ نے 1990 وچ ویاہ توں بعد برٹین وچ اپنی ماں نال ملایا۔ رانی تاج دا جم 1993 وچ برمنگھم وچ ہویا سی۔
سنگیتک اثر
حالانکہ، رانی نے نوں سال دی عمر توں ہی ڈھول وجایا سی، اسدا پہلا ساز ویولا سی، جسنوں اسنے پرائمری سکول وچ صرف چھ سال دی عمر وچ چکیا سی۔ اپنے پرائمری سکول کیریئر دے انت وچ اسنے اکّ وساکھی میلے وچ شرکت کیتی، جتھے اسنے ڈھول بلاسٹراں نوں ڈھول وجاؤندے دیکھیا۔ اسنوں ترنت ڈھول نال پیار ہو گیا اتے اسنے اپنی ماں نوں ڈھول خریدن لئی کیہا تاں جو اوہ اسنوں وجاؤنا سکھ سکے۔ اس توں بعد، سکول چھڈن توں بعد اسنے پیشہ ور سکھلائی حاصل کرن دا فیصلہ کیتا۔ اسنے ڈھول بلاسٹرز دے گرچرن ملّ ولوں سکھائے گئے پہلے دو سال بتائے اتے بعد وچ آزاد ڈھول گروپ دے ہرجیت سنگھ ولوں وی سکھایا گیا۔ گرچرن ملّ اپنا سنگیت گروپ نال ڈھولک وادک اتے ہرجیت سنگھ آزاد گروپ نال طبلہ وادک سی۔ دوویں گروپ اپنے-آپ وچ پائنیئر سن اتے مڈلینڈز نوں ہٹ کرن والی بھنگڑا سنگیت دی پہلی پیڑھی دا حصہ سن۔ ڈھول بلاسٹر دے حصے وجوں رانی نے بھنگڑا ڈانس کرنا وی سکھیا۔ ہور تجربہ حاصل کرن اتے اکّ سیوا حاصل کرن لئی رانی نے تیوہاراں، پارٹیاں اتے ویاہاں ورگے عوامی سماگماں وچ کھیڈنا شروع کر دتا۔ اوہ شروع وچ ہور بہت سارے لوکاں وانگ اکّ ریگولر ڈھول وادک بننا چاہندی سی پر اس دے یوٹیوب ویڈیو دے وائرل ہون توں بعد ایہہ سبھ بدل گیا۔
ڈھولیاں نے صلاحیت حاصل کیتی
برمنگھم دے نیڑے سمیتھوک وچ اتے گرچرن ملّ ولوں منعقد یونائیٹڈ کنگڈم دے سبھ توں وڈے ڈھول مقابلے وچ، اسنوں ٹورنامینٹ دے ججاں وچوں اکّ بنن لئی سدا دتا گیا سی۔ فائینل وچ نہ صرف اوہ اکلوتی خاتون ججّ سی، اوہ اس دن سینئر پینل دی سبھ توں چھوٹی ججّ وی سی۔
باہری لنک
گٹھ:جم 1993 گٹھ:جیوتّ لوک گٹھ:پنجابی سبھیاچار
باہرلے جوڑ
گٹھ:پنجابی ثقافت گٹھ:پاکستانی ڈھولچی گٹھ:پاکستانی لوک گٹھ:برطانوی مسلم شخصیتاں
ضلع کڈپا
کڈپا ضلع، بھارتی راج آندھرا پردیش دے رائلسیما کھیتر دا اک ضلع ہے ۔ اسدے گوانڈھی ضلعیاں وچّ دکھن وچّ چتور، اتر وچّ پرکاشم اتے کرنول، چڑھدے وچّ نیلور اتے لہندے وچّ اننتپر واقع نیں ۔ اس ضلعے ولوں ہوکے پینار ندی وگدی ہے ۔
کَڈَپَہ ضلع (Kadapa District) (تیلگو بولی :కడప జిల్లా) یا وائی۔ یس۔ آر۔ ضلع - بھارت د‏‏ی ریاست آندھرا پردیش دے 13 ضلعے وچو‏ں اک ا‏‏ے۔ ایہ رائل سیما علاقے وچ واقع ا‏‏ے۔ اس دا صدرمقام شہر کڈپہ ا‏‏ے۔ اس ضلع د‏‏ی آبادی 2001 مردم شماری دے حساب تو‏ں 2,601,797 ا‏‏ے۔
اس ضلع وچ 3 ریونیو ڈیویژن تے 51 منڈل نيں۔
آندھرا پردیش دے موجودہ وزیر اعلیٰ وائی۔ یس۔ راجسیکھر ریڈی ايس‏ے ضلع نال تعلق رکھدے نيں۔
تریخ
صوبہ آندھراپردیش وچ رائل سیما دے ضلعے وچ ، ضلع کڑپہ تاریخی، ادبی، ثقافتی تے سیاسی اعتبارسے اک منفرد مقام رکھدا ا‏‏ے۔ سلطان عبد اللہ قطب شاہ (1626-1672ء) دے مشہور سپہ سالار محمد سعید میر جملہ نے اک منظم حملے دے بعد کڑپہ تے سدھوٹ نو‏‏ں فتح کيتا۔ اس طرح کڑپہ قطب شاہیاں دے زوال تک انہاں دے زیر اقتدار رہیا۔ دکن وچ جدو‏ں مغلیہ سلطنت د‏‏ی داغ بیل پئی تاں قطب شاہی سلطنت دے عامل د‏‏ی حیثیت تو‏ں فرائض انجام دینے والے عبد النبی خاں نے مغلاں د‏‏ی تابعداری قبول کرلئی تے اس طرح کڑپہ اُتے پٹھاناں دا قبضہ ہوئے گیا۔ ضلع کڑپہ دے نواباں دا خاندان ’’میانا‘‘ کہلاندا ا‏‏ے۔ نیک ناں خان نے ’’نیک ناں آباد‘‘ دے ناں تو‏ں ایہ شہر بسایا سی جو وقت دے گزردے گزردے کڑپہ کہلایا۔