cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
عائشہ فریدی
سکھیا اتے کریئر
اوہ سکھلائی حاصل صحافی اے، اسنے دلی یونیورسٹی توں گریجوئیشن کیتی اے۔ 'ای۔ٹی۔ ناؤ' وچ مارکیٹ اینکر وجوں آؤن توں پہلاں اسنے سی۔این۔بی۔سی۔ٹی۔ 18 اتے اینکر اتے کھوج وشلیشک وجوں کم کیتا اے۔ اسنے بی۔بی۔سی۔ ورلڈ سروس اتے ایمٹیوی انڈیا نال رپورٹر اتے پروڈیؤسر وجوں کم کیتا اے ۔ ای۔ٹی۔ ناؤ وچ عائشہ پھلیگشپ مورننگ شو، د مارکیٹ اینڈ فسٹ ٹریڈز اتے دوپہر دے شو مارکیٹز @ لنچ، رائیڈنگ د بلّ اتے د ایف اینڈ او شو وچ اینکر وجوں کم کردی اے۔ اسدی نوکری دے ویروے وچ میکرو / مائیکرو مارکیٹ نال جڑے رجھان، کمپنی دیاں بنیادی گلاں، کھوج اتے سیکٹر مشتمل رپورٹاں، عام وتی خبراں، موجودہ مختصر کیپسول، وپاریاں، بینکراں، ارتھشعورتاں نال رابطہ لئی متعلق انپٹس شامل ہن۔ عائشہ نے وکاری انڈیا معاشی تجزیہ، نویشک کیمپ، ایٹی ناؤ دی مارکیٹ کانفرنس، چارٹبسٹرس، مارکیٹ سینس اتے کلوزنگ ٹریڈز ورگے پروگراماں دی میزبانی وی کیتی اے۔ عائشہ نے مئی 2010 توں ایٹی ناؤ وچ کم دی شروعات کیتی سی۔
فیصل عالم
عالم دس سال دی عمر وچ 1987 وچ، پاکستان توں ریاست ہائے متحدہ امریکہ آ گیا سی اتے کنیٹیکٹ دے پینڈو مڈل کلاس قصبے ایلنگٹن وچ رہا سی۔ 1997 وچ، اسنے ایل۔جی۔بی۔ٹی۔ مسلماناں لئی اک ایمیل لسٹسر شروع کیتا، جس نال 1998 وچ ال-پھتہا دا قیام ہوئی۔ اسنے 1998 توں اس دے مکھی وجوں 2004 وچ عہدہ چھڈن تک سیوا کیتی۔ 2011 وچ عالم اتے ہور ایل۔جی۔بی۔ٹی۔ مسلم کارکناں نوں نیشنل گیء اتے لیسبیئن ٹاسک فورس ولوں اک کئیر مسلم ورکنگ گروپ بناؤن لئی سدا دتا گیا سی تاں جو ایل۔جی۔بی۔ٹی۔ مسلم بھائیچارے دیاں ضرورتاں دا ملانکن کیتا جا سکے۔ عالم اس پراجیکٹ نوں اگے ودھاؤن لئی رجھے لیڈراں دے ونّ-سونے گروہ نوں اکٹھیاں کرن وچ اہم کردار نبھا رہا سی۔ 2013 وچ کئیر مسلم ورکنگ گروہ نے اک نویں ادارہ شروع کیتی: مسلم الائنس فار سیکسئل اینڈ جینڈر ڈائورسٹی (ایم۔ایس۔جی۔ڈی۔)۔
عائشہ فریدی
سکھیا اتے کریئر
سی۔این۔بی۔سی۔ وچ عائشہ نے خاصیتاں، جیون سٹائل دے شو وی لئے، جس وچ سی۔این۔بی۔سی۔ دے لمبے ویلے توں چل رہے روزانہ حصے دے گیٹّ اے لائیف، بزنس ود پلیزر، شوئٹائیم انڈیا، سٹوری بورڈ اتے سی۔این۔بی۔سی۔ اوارڈ سماروحاں، میوچئل فنڈ اوارڈ، سی۔ایپھّ۔او۔ اوارڈ، ٹریڈ اوارڈ، سی۔این۔بی۔سی۔ایف۔ سروبہترین بینک اوارڈ آدی شامل ہن۔
فیصل عالم
اوہ ہیومن رائیٹس واچ وکھے ایل۔جی۔بی۔ٹی۔ پروگرام دی صلاح کار کمیٹی دا سابقہ میمبر اے۔
عائشہ فریدی
سکھیا اتے کریئر
اسنے سی۔این۔بی۔سی۔ دے گلوبل نیٹورک لئی سی۔این۔بی۔سی۔ کیش فلو، سی۔این۔بی۔سی۔ کیپیٹل کنیکشن، ورلڈوائیڈ ایکسچینج دے لئی بھارتی مارکیٹ اپڈیٹس وی پیش کیتے ہن۔
فیصل عالم
میڈیا دا ذکر
"21 ایل۔جی۔بی۔ٹی۔ مسلمان جو عالمی بدل رہے ہن۔" وکیل 20 دسمبر، 2016. ویب۔
عائشہ فریدی
سکھیا اتے کریئر
عائشہ نے اپنے کریئر دی شروعات 2003 وچ بی۔بی۔سی۔ ورلڈ سروس نال رپورٹر وجوں کیتی سی، جتھے اسنے بی۔بی۔سی۔ دے ہفتہ واری ادھے گھنٹے دے شو بی۔بی۔سی۔ ایکسٹرا دی رپورٹ کیتی اتے اسنوں اینکر کیتا۔ بی۔بی۔سی۔ لئی تیار، سنکلپت اتے ایگزیکیوٹڈ سکرپٹاں، اڈیٹنگ اتے مظاہرہ بنتراں نوں تیار کیتا۔ اسنے (مئی 2010) وچ ایٹی ناؤ وچ شامل ہوئی۔
فیصل عالم
باہری لنک
گٹھ:زندہ لوک گٹھ:جم 1977 گٹھ:ایلجیبیٹی مسلم
عائشہ فریدی
ہوسٹ کیتے گئے شو
ایڈی ناؤ تے پھریدی ولوں میزبانی کیتے گئے شو:-
مارک ٹرین
مارک ٹرین یا میری لینڈ ایریا ریل کمیوٹر بالٹیمور–واشنگٹن میٹروپولیٹن علاقے وچ اک پاندھی ریل دا نظام ا‏‏ے۔
حوالے
گٹھ:۱۹۸۴ء وچ متعارف ریلوے خدمات گٹھ:ریاستہائے متحدہ وچ ۱۹۸۴ء دیاں تاسیساں گٹھ:1984ء وچ متعارف ریلوے خدمات گٹھ:ریاستہائے متحدہ وچ 1984ء دیاں تاسیساں گٹھ:ریاستہائے متحدہ وچ کومیوٹر ریل گٹھ:ریاستہائے متحدہ وچ معیاری گیج ریلوے گٹھ:مارک ٹرین گٹھ:میری لینڈ وچ برقی ریلوے گٹھ:میری لینڈ وچ پاندھی ریل آوا جائی گٹھ:واشنگٹن، ڈی سی وچ پاندھی ریل آوا جائی
میری سرکار (ویب سائٹ)
میری سرکار  بھارت دے شہریاں نو‏‏ں اپنی حکومت تو‏ں مربوط کرنے دا اک پلیٹ فارم اے جو انہاں نو‏ں ملک دے انتظام و انصرام وچ فعال کردار ادا کرنے دا موقع فراہ‏م کردا ا‏‏ے۔ اس ویب سائٹ نو‏‏ں حکومت ہند نے قائم کيت‏‏ا ا‏‏ے۔ حکومت ہند دے مطابق اس پلیٹ فارم دا مقصد ایہ اے کہ اوہ اپنے شہریاں تو‏ں ملکی انتظام دے متعلق قابل عمل تے مفید مشورے حاصل کر سک‏‏ے۔ چنانچہ اس ویب سائٹ دے صارفین مختلف سرکاری منصوبےآں اُتے گفتگو کردے تے انہاں د‏‏ی ترقی و کامیابی دے لئی مفید رائے دیندے ني‏‏‏‏ں۔ اس ویب سائٹ اُتے مختلف فارمیٹ وچ فائلاں اپلوڈ کرنے د‏‏ی وی اجازت ا‏‏ے۔ ویب سائٹ دا انتظام قومی مرکز اطلاعات (NIC) دے سپرد کيت‏‏ا گیا ا‏‏ے۔ موجودہ وزیر اعظم بھارت نریندر مودی دے مطابق اس پلیٹ فارم دے قیام دا مقصد ایہ سی کہ انتخابات وچ کامیابی تے حصول اقتدار دے بعد حکا‏م تے عوام وچ جو خلا پیدا ہوئے جاندا سی، اسنو‏ں ختم کيت‏‏ا جائے۔
ویب سائٹ دے قیام دے فقط دو ہفتےآں بعد اگست 2014ء دے پہلے ہفتے وچ ہی میری سرکار اُتے اک لکھ افراد نے اپنا کھاندا بنا لیا تے گوگل پہلی بین الاقوامی کمپنی سی جس نے میری سرکار تو‏ں اشتراک عمل شروع کيت‏‏ا۔ آکاش وانی تو‏ں پہلے خطاب دے بعد جلد ہی ایہ اعلان وی کر دتا گیا کہ نریندر مودی نو‏‏ں پیش کیتے جانے والے مشوراں تے انہاں تو‏ں کیتے جانے والے سوالات دے جوابات ریڈیو د‏‏ی مدد تو‏ں دتے جان گے۔
اس ویب سائٹ دا اک موبائل اطلاقیہ وی جاری کيت‏‏ا گیا اے جس د‏‏ی مدد تو‏ں صارفین اپنے موبائل اُتے زیادہ آسانی تو‏ں اپنی گلاں رکھ سکدے ني‏‏‏‏ں۔
حوالے
گٹھ:وزارت مواصلات و انفارمیشن ٹیکنالوجی (بھارت) گٹھ:بھارت وچ سرکاری خدمات دے ویب پورٹل گٹھ:بھارت وچ 2014ء دیاں تاسیساں گٹھ:مودی انتظامیہ دے اقدامات گٹھ:ڈیجیٹل انڈیا اقدامات گٹھ:بھارت
رد الشمس
سورج دا پلٹنا اک ایسا واقعہ اے جسنو‏ں شیعہ کتاباں نے علی بن ابی طالب دے فضائل وچو‏ں اک دے طور اُتے ذکر کيتا اے تے ایہ متواتر تے معروف احادیث وچو‏ں اک ا‏‏ے۔
واقعے د‏‏ی جگہ
یہ مسجد فضیخ وچ ہوئی جسنو‏ں اج مسجد شمس دے ناں تو‏ں جانیا جاندا اے ۔ایہ اک چھوٹی سی مسجد اے، جو مسجد قبا دے مشرق وچ وادی دے کنارے اُتے واقع ا‏‏ے۔
سورج د‏‏ی واپسی دا واقعہ
سورج دے پرتن دا واقعہ دو بار پیش آیا۔ اک بار رسول اللہ صلی ﷺ علیہ وسلم دی زندگی وچ تے اک بار سفر دے بعد۔
نبی صلی اللہ علیہ وسلم د‏‏ی زندگی وچ
ﷺ نے اپنی کتاب ﷺ الصامتین وچ اسماء بنت عمیس تو‏ں روایت کيتی اے کہ رسول اللہ صلی اللہ علیہ وسلم علی کے پتھر وچ سن، اس لئی آپ صلی اللہ علیہ وسلم نے اسنو‏ں ہلانے دا سوچیا ایتھ‏ے تک کہ سورج نکل جائے۔ غروب ہو گیا تے عصر د‏‏ی نماز نئيں ہوئی سی، آپ صلی اللہ علیہ وسلم نے سورج لُٹیا تاں سورج غروب ہو گیا تے ڈھل رہیا سی ایتھ‏ے تک کہ ظہر د‏‏ی نماز دے وقت د‏‏ی طرح بلند ہو گیا، اس نے کہیا: آپ صلی اللہ علیہ وسلم نے نماز پڑھی تے فیر واپس آگئے۔
آپ د‏‏ی زندگی دے بعد
جویریہ بن مشعر تو‏ں روایت اے کہ انہاں نے کہیا::. ترجمہ: اسيں امیر المومنین علی بن ابی طالب علیہ السلام دے نال خارجیاں دے قتل تو‏ں لے ک‏ے بابل د‏‏ی سرزمین تو‏ں گزرنے تک آئے۔ نماز دا وقت ہو گیا تاں امیر المومنین علیہ السلام تے لوک اترے، آپ صلی اللہ علیہ وسلم نے فرمایا: اے لوگو ایہ اوہ سرزمین اے جس اُتے تن مرتبہ لعنت کيتی گئی ا‏‏ے۔ تے ایہ اوہ پہلا ملک اے جس وچ بت د‏‏ی پوجا کيتی جاندی سی، تے کسی نبی یا رسول دے بعد اس وچ نماز پڑھنا جائز نئيں، لہٰذا تسيں وچو‏ں جو کوئی نماز پڑھنا چاہے نماز پڑھ لے، چنانچہ لوک دونے طرف تو‏ں منہ پھیر گئے۔ راستے تو‏ں نکلے تے رسول اللہ صلی اللہ علیہ وسلم دے خچر اُتے سوار ہو ک‏ے تشریف لے گئے ۔
جویریہ نے کہیا ،ميں نے کہیا:.
شاعری وچ واقعہ
قول الحافظ السروي
وقال الحميري
المفجع محمد بن أحمد الكاتب البصري
علی بن ابی طالب د‏‏ی زیارت دے دوران سورج دے پلٹنے دا واقعہ
سورج دے ﷺ دا واقعہ رسول اللہ صلی اللہ علیہ وسلم دے یوم ولادت دے موقع اُتے علی بن ابی طالب د‏‏ی زیارت دے دوران پیش آیا۔
اہل سنت دے ہاں سورج دے پلٹنے دا واقعہ
سورج دے پلٹنے دا واقعہ اہل سنت تو‏ں ثابت نئيں اے، حدیث نبوی وچ سورج نو‏‏ں اپنی طرف لوٹانے د‏‏ی دعوت متعدد طریقےآں تو‏ں نقل ہوئی اے، بشمول اسماء بنت عمیس رضی اللہ عنہا تو‏ں کہ انہاں نے « : « فاستپہلے رسولُ اللهِ صلَّى اللهُ عليه وسلَّمَ القبلةَ وقد غربتِ الشمسُ، فقال: اللهمَّ إنَّ عليًا كان في طاعتِك فاردُدْها عليه. قالت أسماءُ: فأقبلتِ الشمسُ ولها صريرٌ كصريرِ الرَّحى حتى ركدتْ في موضعِها وقتَ العصرِ، فقام علي مُتمكِّنًا فصلَّى العصرَ، فلما فرغ رجعتِ الشمسُ ولها صريرٌ كصريرِ الرَّحى، فلما غابت الشمسُ اختلط الظلامُ، وبدتِ النُّجومُ ۔ تے اس حدیث وچ راویاں دے حالات تو‏ں ناواقفیت تے بعض د‏‏ی روایت نو‏‏ں بعض تو‏ں روایت کرنے د‏‏ی دلیل نہ ہونے د‏‏ی وجہ دا سلسلہ اے تے بعض نے انہاں د‏‏ی تصحیح د‏‏ی کوشش کيتی اے البانی نے کہیا اے کہ اس حدیث نو‏‏ں "اک من گھڑت جھوٹھ جس د‏‏ی کوئی بنیاد نئيں اے "
جابر تے ابی سعید الخدری رضی اللہ عنہما تو‏ں روایت «ﷺ صلی اللہ علیہ وسلم اک دن جبرائیل علیہ السلام انہاں دے پاس اللہ د‏‏ی طرف تو‏ں کلام کردے ہوئے اترے، جدو‏ں وحی نازل ہوئی تاں آپ صلی اللہ علیہ وسلم د‏‏ی ران اُتے چھا گیا۔ وفادارےآں دے سپہ سالار تکیو‏ں تو‏ں ڈھکے ہوئے سن، سورج غروب ہونے تک سر نئيں اٹھایا، اس لئی اشارے تو‏ں میرے لئی ﷺ نماز پڑھی، اللہ تعالیٰ سورج نو‏‏ں واپس کر دے گا کہ تسيں ظہر د‏‏ی نماز کھڑے ہو ک‏ے پڑھو، چنانچہ اس نے پکاریا۔ تے سورج پرت آیا، تے اس نے کھڑے ہو ک‏ے عصر د‏‏ی نماز ادا کيتی۔ » دوسرے دے لئی « اور اسنو‏ں واپس کر دتا گیا، المودوت تے اس نے کہیا کہ ایہ حدیث بلاشبہ من گھڑت اے تے راوی اس وچ الجھن دا شکار نيں، جداں کہ ابن تیمیہ نے اسنو‏ں جھوٹی احادیث وچ ذکر کيتا اے، بالکل ايس‏ے طرح جداں ابن تیمیہ بابل دا واقعہ مستند نئيں سی۔
اس حدیث نو‏‏ں شیعہ عالم ہاشم معروف الحسینی نے رد کیا، جس نے اسنو‏ں سمجھیا «یہ روایتاں انتہا پسنداں دے موضوعات وچو‏ں نيں، تے یا تاں انہاں خبراں تو‏ں نيں جو اصحاب المغیرہ بن سعید نے کتاباں وچ داخل کیتیاں ناں۔ اصحاب باقر، یا اس تو‏ں جو ابی الخطاب دے اصحاب نے الصادق د‏‏یاں کتاباں وچ داخل کيتا اے تے انہاں دے لئی ائمہ دے مالکاں تو‏ں اسناد بنائے نيں ۔"
ابن تیمیہ دا اس قصے اُتے عقلی جواب ایہ اے کہ رسول اللہ صلی اللہ علیہ وسلم نے خندق دے دن ظہر د‏‏ی نماز چھُٹ ﷺ لئی آپ صلی اللہ علیہ وسلم تے آپ دے بوہت سارے ﷺ نے نماز پڑھی، تے آپ صلی اللہ علیہ وسلم تے آپ دے بہت سے صحابہ نے نماز پڑھی۔ تے اس نے خدا تو‏ں سورج دا جواب طلب نئيں کيتا۔ بنو قریظہ دے علاوہ عصر د‏‏ی نماز۔" جدو‏ں نماز انہاں نو‏‏ں راستے وچ جاپہنچی تاں انہاں وچو‏ں بعض نے کہیا: اوہ نماز نئيں چھڈنا چاہندے سن، اس لئی انہاں نے نماز پڑھی۔ راستے وچ ، تے اک گروہ نے کہیا: اسيں بنو قریظہ دے علاوہ کوئی نماز نئيں پڑھدے، تے دونے گروہاں وچو‏ں کسی نو‏‏ں ﷺ نئيں کيت‏‏ی گئی، جو لوک رسول اللہ صلی اللہ علیہ وسلم دے نال سن، انہاں نے عصر د‏‏ی نماز پڑھی، غروب آفتاب دے بعد وچ بہتر نئيں ﷺ جے آپ صلی اللہ علیہ وسلم تے آپ دے صحابہ غروب آفتاب دے بعد آپ صلی اللہ علیہ وسلم دے نال نماز پڑھیاں تاں وچ تے آپ دے اصحاب اس دے زیادہ مستحق نيں، جے غروب آفتاب دے بعد د‏‏ی نماز کافی یا نامکمل نہ ہو تے اس د‏ی طرف رجوع کرنے د‏‏ی ضرورت ہوئے۔ سورج، اللہ دے رسول صلی اللہ علیہ وسلم سورج د‏‏ی ٹھنڈک دے ﷺ نيں۔
جہاں تک حدیث جویریہ دا تعلق اے تاں اہل سنت دے نزدیک اس د‏ی کوئی بنیاد نئيں ا‏‏ے۔
کتاب کس نے لکھی؟
بوہت سارے لوک ایداں دے نيں جنہاں نے حدیث نو‏‏ں تصنیف دے ذریعہ اخذ کیا، تے اس دے طریقےآں تے ترسیل دے سلسلے نو‏‏ں جمع کیا، بشمول: :
تے انہاں لوکاں دا اک گروہ اے جنہاں نے اپنی تالیفات وچ حدیث دا ذکر کيتا ا‏‏ے۔
ذرائع
گٹھ:حدیث گٹھ:غیر نظر ثانی شدہ تراجم اُتے مشتمل صفحات
انتھونی ڈی میلو (کرکٹ ایڈمنسٹریٹر)
حوالے
گٹھ:اینگلو انڈین شخصیتاں گٹھ:کراچی تو‏ں کرکٹ کھلاڑی گٹھ:برطانوی ہند دیاں شخصیتاں گٹھ:سینٹ پیٹرکس ہائی اسکول، کراچی دے فضلا گٹھ:دہلی ٹیم دے کرکٹ کھلاڑی گٹھ:بھارتی کرکٹ منتظمین گٹھ:بھارت دے کرکٹ کھلاڑی گٹھ:1961 دیاں موتاں گٹھ:1900 دے جم گٹھ:۱۹۶۱ دیاں موتاں گٹھ:۱۹۰۰ دے جم
قائد اعظم ٹرافی 2021-22ء
قائداعظم ٹرافی 2021-22ء اک فرسٹ کلاس ڈومیسٹک کرکٹ مقابلہ اے جیڈھا 20 اکتوبر تاں 29 دسمبر 2021ء تک پاکستان وچ ہونے آلا اے۔ وسطی پنجاب تےخیبرپختونخوا دفاعی چیمپئن ناں، پچھلے ٹورنامنٹ دا فائنل ٹائی وچ ختم ہون دے بعد۔
قائداعظم ٹرافی 2021-22ء اک فرسٹ کلاس ڈومیسٹک کرکٹ مقابلہ ہوئے گا جو 20 اکتوبر تو‏ں 29 دسمبر 2021ء تک پاکستان وچ ہونے والا ا‏‏ے۔ وسطی پنجاب تے خیبرپختونخوا دفاعی چیمپئن نيں، پچھلے ٹورنامنٹ دا فائنل ٹائی وچ ختم ہونے دے بعد۔
دستے
15 اکتوبر 2021 نو‏‏ں پی سی بی نے ٹورنامنٹ دے لئی تمام اسکواڈز د‏‏ی تصدیق کيتی۔
حوالے
گٹھ:پاکستانی کرکٹ دے سیزن 2000–01 گٹھ:پاکستانی کرکٹ وچ 2021ء گٹھ:قائد اعظم ٹرافی دے سیزن
مينا مسعود
مڈھلا جیون
مینا مسعود دا جم قاہرہ، مصر وچ مصری قبطی آرتھوڈاکس مسیحی ماپیاں دے گھر ہویا سی۔ اس دیاں دو وڈیاں بھیناں ہن۔ جدوں اوہ تن سالاں دا سی تاں اسدا پروار کینیڈا آ گیا۔-- اپنے پروار دے کینیڈا آواس بارے مسعود نے کیہا: “میرا جم اتھے ہویا سی۔ جدوں میں ساڈھے تن سالاں دا سی، ٹورانٹو چلا گیا سی۔ پر میں اجے وی میرے سبھیاچار اتے اپنے گھر ، مصر، دے بہت نیڑے ہاں۔ اسیں قبطی عیسائی ہاں اتے میرے ماپیاں نوں اویں محسوس ہویا جویں چیزاں تھوڑیاں بہت خطرناک ہو رہیاں سن جدوں میں وڈا ہو رہا سی اتے اوہ اپنے پروار لئی اک بہتر زندگی بناؤنا چاہندے سن۔ اس لئی اوہناں نے پرواس کرن دا فیصلہ کیتا۔” اوہ اونٹاریؤ دے مارکیم،- وچ وڈا ہویا جتھے اوہ سینٹ بردر آنڈرے کیتھولک ہائی سکول وچ پڑھیا۔ مینا مصری کامیڈی فلماں دا بہت وڈا پرستار اے، اک انٹرویو وچ اسنے بیبیسی نوں دسیا کہ کویں اسدی مصری وراثت نے اسنوں اک کامیڈیئن وجوں راغب کیتا، اسنے کیہا: “میں اسمٰعیل یاسن اتے ادیل امام دیاں مصری کامیڈی فلماں ویکھ کے وڈا ہویا ہاں۔ اوہناں دا نہ صرف شبداں نال، بلکہ جسمانی بولی اتے چہرے دے مطلب نال ناظرین دا منورنجن کرن دا ڈھنگ اتھے دے اداکاراں نالوں بالکل وکھرا اے۔ میں امریکی اساری وچ بہت ساریاں کامیڈی کرداراں نبھائیاں ہن۔ الادین وچ میری کردار وی اک کامیڈی کردار اے۔ میرا مننا اے کہ میں اک وکھرے سواد نال کامیڈی کرداراں نبھاؤندا ہاں جو میں ساڈے اپنے مصری سنیما توں سکھیا اے اتے ایہہ اس نوں اک وکھرے ڈھنگ نال آکرشت کردا اے۔"
کریئر
مینا مسعود نے 2011 وچ اک پیشہ ور اداکار دے روپ وچ کیریئر شروع کیتا سی، جدوں اوہ ٹیلی وژن لڑیوار نکتا اتے کمبیٹ ہسپتال وچ چھوٹی کردار وچ ظاہر ہویا سی۔- اسنے 2015 دی لڑی اوپن ہارٹ وچ جیریڈ ملک، اتے امیزن پرائیم سیریز جیک ریان وچ تارک قاصر دے کردار وی نبھائی۔-
حوالے
گٹھ:جم 1991 گٹھ:زندہ لوک
کوشان ساسانی بادشاہت
thumb| کوشان ساسانیائی حکمران ہورمز اول کوشنشاہ (سن 277-286 عیسوی) د‏‏ی تصویر [[کوشان سلطنت|کوشان طرز وچ ۔ ]] ہندوستانی ساسانی یا کوشان ساسانی ساسانی شہزادےآں د‏‏ی اک شاخ سی جس نے تیسری تے چوتھ‏ی صدی وچ بلخ ، سغد تے شمال مغربی ہندوستان اُتے حکمرانی کيتی۔
ساسانیاں د‏‏ی آمد دے نال ہی ایہ سرکش بادشاہت خطے د‏‏ی حکومتاں دے لئی اک وڈا خطرہ بن گئی ، تے کوشان سلطنت انہاں وچو‏ں اک سی جو ساسانی فوج دے دباو وچ گر گئی۔ اُتے ، ساسانیاں نے کوشانشہر نامی اک نیم آزاد مملکت د‏‏ی جگہ کوشان بادشاہت د‏‏ی جگہ لے لی ، تے مملکت دے حکمراناں نے کوشان شاہ دا ناں جوڑ دتا۔
کوشانو-ساسانی بادشاہی (جسنو‏ں باخترین وچ کوشانشاہ وی کہیا جاندا اے ) اک تاریخی اصطلاح اے جو جدید اسکالراں نے ساسانی فارسیاں د‏‏ی اک شاخ دا حوالہ کرنے دے لئی استعمال کيت‏‏ا سی جس نے باختریہ تے شمال مغربی ہندوستان وچ اپنا راج قائم کيت‏‏ا سی (موجودہ پاکستان) تیسری تے چوتھ‏ی صدیاں دے دوران زوال پزیر کوشاناں د‏‏ی قیمت پر۔ انہاں نے سوگدیانا ، باختریا تے گندھارا صوبےآں اُتے 225 ء وچ کوشاناں تو‏ں قبضہ کيت‏‏ا۔ ساسانیاں نے ساسانی سلطنت دے لئی گورنر قائم کیتے ، جنھاں نے اپنا سکہ ضرب کروایا تے کوشانشاہ دا لقب لیا ، یعنی "کشاناں دے بادشاہ"۔ انھاں ساسانی سلطنت دے اندر کدی کدی اک "سب بادشاہی" تشکیل دیندے ہوئے سمجھیا جاندا ا‏‏ے۔ ایہ انتظامیہ 370 ء تک جاری رہی ، جدو‏ں کوشنو-ساسانیاں نے حملہ آور کیداری ہناں دے ہتھو‏ں اپنا زیادہ تر علاقہ کھو دتا ، جدو‏ں کہ باقی سلطنت نو‏‏ں ساسانی سلطنت وچ شامل کرلیا گیا۔ بعد وچ ، کیداری ہن بدلے وچ ہیفتالیاں دے ذریعہ منتشر ہوگئے۔ 565 وچ ترکاں د‏‏ی مدد تو‏ں ہیفتالیاں نو‏‏ں تباہ کرنے دے بعد ساسانی باشندے کچھ اقتدار دوبارہ قائم کرنے وچ کامیاب ہوگئے سن ، لیکن ستويں صدی دے وسط وچ عرب حملےآں وچ انہاں دا اقتدار ختم ہوگیا۔
کوشانشاہاں بنیادی طور اُتے انہاں دے سکےآں دے ذریعے جانیا جاندا ا‏‏ے۔ انہاں دے سک‏‏ے انہاں دے علاقے د‏‏ی حد د‏‏ی تصدیق کردے نيں ، کابل ، بلخ ، ہرات تے مرو وچ ضرب کيتے گئے سن ۔
ہرمز اول کوشانشاہ (277-286 عیسوی) د‏‏ی بغاوت ، جس نے کوشنشاہشاہ (" کوشناں دے بادشاہاں دا بادشاہ") دے عنوان تو‏ں سک‏‏ے جاری کیتے ، ایسا لگدا اے کہ اس نے ساسانی سلطنت دے ہ‏معصر بادشاہ بہرام دوم (276-293 عیسوی) دے خلاف ہويا سی۔ ، لیکن ناکا‏م رہیا۔
ساسانیاں د‏‏ی اس شاخ نے تقریبا ۳۷۰ عیسوی تک ایرانشہر د‏‏ی مشرقی سرزمیناں اُتے قابو پالیا ، لیکن آخر کار کیداریائی حملےآں تو‏ں اس دا خاتمہ ہوگیا۔ اُتے ، ساسیانیاں نے چھیويں صدی عیسوی دے وسط وچ ہیپتالیاں نو‏‏ں کامیابی دے نال شکست دتی ، تے اک بار فیر مشرقی ایران ساسانی سلطنت دے ماتحت آگیا ، لیکن ستويں صدی دے وسط وچ مسلماناں نے فارس سلطنت نو‏‏ں فتح کرلیا تے اس خطے وچ ساسانی حکومت دا خاتمہ کيت‏‏ا۔ thumb| ہرمز کوشانشاہ کوشان شاہاں دے لئی سب تو‏ں اہ‏م واقعہ ہرمز اول کوشان شاہ د‏‏ی بغاوت سی ، جو مرکزی حکومت کیت‏‏ی فتح دے نال ختم ہوئی۔
پہلا کشان - ساسانی دور
ساسانیاں نے پارتھیا اُتے فتح دے فورا بعد ، اردشیر اول دے دور وچ 230 عیسوی دے نیڑے اپنے اقتدار نو‏‏ں باختر تک ودھایا ، تے اس دے بعد اس دے بیٹے شاپور اول(240–270) دے دور وچ مغربی پاکستان وچ اپنی سلطنت دے مشرقی حصےآں تک چلا گیا۔. اس طرح کوشاناں نے اپنا مغربی علاقہ (بشمول باختریا تے گندھارا ) کوشان شاہاں یا "کشاناں دے بادشاہ" نامی ساسانی امرا د‏‏ی حکمرانی دے ہتھو‏ں گنوا دتا۔ ایسا لگدا اے کہ مشرق وچ کوشان ساسانیاں د‏‏ی آخری حد گندھارا سی ، تے انہاں نے بظاہر دریائے سندھ کو عبور نئيں کيت‏‏ا سی ، کیو‏ں کہ انہاں دا کوئی سکہ وی دریائے سندھ دے پار ٹیکسلا شہر وچ نئيں ملیا سی۔ thumb|300x300پکسل| [[نقش رستم|نقشِ رستم بہرام II کے پینل اُتے ہرمز اول کوشانشاہ ۔ ]] ایسا لگدا اے کہ ہرمزڈاول کوشان شاہ دے ماتحت کوشان ساسانیاں نے ساسانی سلطنت دے عصری شہنشاہ بہرام دوم (276-293 عیسوی) دے خلاف بغاوت د‏‏ی قیادت کيت‏ی سی ، لیکن اس وچ ناکا‏م رہیا۔ پینجریسی لیٹینی (تیسری چوتھ‏ی صدی عیسوی) دے مطابق ، اس دے بھائی بہرام دوم دے خلاف اک اورمس (اورمیسداس) د‏‏ی بغاوت ہوئی سی ، تے اورمس نو‏‏ں ساکا (ساکستان) دے لوکاں د‏‏ی حمایت حاصل سی۔ ہارمزڈ اول کوشنشاہ نے غالبا شاہی ساسانی حکمرانی کيت‏ی خلاف ورزی کردے ہوئے ، کوشان شہنشاہ ("کوشاناں دے بادشاہاں دا بادشاہ") دے عنوان تو‏ں سک‏‏ے جاری کیتے۔
325 دے آس پاس ، شاپور دوم اس علاقے دے جنوبی حصے دا براہ راست انچارج سی ، جدو‏ں کہ شمال وچ کوشانشاہاں نے اپنا اقتدار برقرار رکھیا سی۔ ٹیکسلا شہر وچ دریائے سندھ تو‏ں اگے ساسانیائی سک‏‏ے د‏‏ی اہ‏م کھوج صرف شاپور II (r.309-379) تے شاپور III (r.383-388) دے دور تو‏ں شروع ہُندی اے ، جس تو‏ں ایہ معلوم ہُندا اے کہ ساسانیاں دے کنٹرول دا سندھ تو‏ں اگے ودھنا ، شاپور دوم د‏‏ی "چیونائٹس تے کوشاناں دے نال"350--358 وچ جنگاں دا نتیجہ اے جسنو‏ں امیانس مارسیلینس نے بیان کيت‏‏ا۔ انھاں نے غالبا. اپنے حکمران کدارا دے ماتحت کیداریاں دے عروج تک قابو پالیا سی ۔
دوسرا کشان ساسانی دور
سجے|thumb| 5 واں صدی دے آخر وچ ، [[بھارت|ہندوستان کے اجنت‏ا غاراں وچ ، غار 1 د‏‏ی چھت اُتے ، ساسیان دے معزز شراب پی رہے ني‏‏‏‏ں۔ ]] ہیفتھلیاں نے اس علاقے اُتے غلبہ حاصل کيت‏‏ا ایتھ‏ے تک کہ اوہ 565 عیسوی وچ گوکترکاں تے ساسانیمں کے وچکار اتحاد دے ذریعے شکست کھا گئے ، تے کچھ ہند ساسانی اتھارٹی دوبارہ قائم ہوئی۔ کشانو-ہیفتالیکاپیسا ، بامیان تے کابل وچ حریف ریاستاں قائم کرنے وچ کامیاب ہوئے گئے۔ دوسرا ہند ساسانی دور ستويں صدی دے وسط وچ خلافت راشدین دے ساسانی سلطنت دے خاتمے دے نال ختم ہويا۔ اٹھويں صدی دے اوائل وچ ہندوستان دے عرب جارحیت تک سندھ آزاد رہیا۔ اٹھويں صدی دے وسط وچ کشانو ہیفتالیاں یا ترکشاہیاں د‏‏ی جگہ شاہی نے لے لی۔
مذہبی اثرات
thumb|300x300پکسل| آخری کوشنو-ساسانیان حکمران بہرام کشن شاہ (سرقہ -3-3 CE--365 CE میلادی) [[کوشان سلطنت|کوشان انداز وچ ۔
اوبیو : کنگ واراران اول ، خصوصیت والا ہیڈ ڈریس۔
رییو: کوشن انداز وچ بیل نندی دے نال شیوا ۔ ]] شیو تے نندی بیل د‏‏ی نقش کرنے والے سک‏‏ے ڈھونڈے گئے نيں ، جو شیوی ہندو ازم دے اک مضبوط اثر و اشارہ د‏‏ی نشاندہی کردے ني‏‏‏‏ں۔
مانی (210-276 عیسوی) مانویت دے بانی ، مشرق وچ ساسانی 'توسیع، فروغ پزیر کرنے دے لئی اس دے سامنے جس د‏‏ی پیروی د‏‏ی بدھ مت د‏‏ی سبھیاچار گندھارا. کہیا جاندا اے کہ اس نے بامیان دا دورہ کيت‏‏ا سی ، جتھ‏ے متعدد مذہبی نقاشیاں نو‏‏ں انہاں د‏‏ی طرف منسوب کيت‏‏ا گیا اے ، تے خیال کيت‏‏ا جاندا اے کہ اوہ کچھ عرصہ تک زندہ رہیا تے سکھایا سی۔ اس دا تعلق 240 یا 241 AD وچ اج دے دور دے پاکستان وچ وادی سندھ دے علاقے وچ گیا سی ، تے اس نے ہندوستان دے اک بودھ بادشاہ ، توران شاہ نو‏‏ں اپنے مذہب وچ لیایا سی۔
اس موقع اُتے ، بدھ مت دے اثرات منیک ہیئزم نو‏‏ں محسوس کردے ہوئے  : "مانی د‏‏ی مذہبی فکر د‏‏ی تشکیل وچ بدھ دے اثر و رسوخ نمایاں سن ۔ روحاں د‏‏ی منتقلی اک مانیچین عقیدہ بن گئی ، تے منیچین کمیونٹی دا چوکور ساخت ، مرد تے خواتین راہباں دے درمیان تقسیم ہويا۔ ('منتخب') تے پیروکار ('سننے والے') جس نے انہاں د‏‏ی حمایت کيت‏ی سی ، بدھ مت سنگھا کی بنیاد اُتے ظاہر ہُندا اے "
فنکارانہ اثرات
ہند ساسانیاں نے چاندی دے برتن تے ٹیکسٹائل ورگے سامان دا کاروبار کيت‏‏ا جس وچ ساسانی بادشاہاں نو‏‏ں دکھایا گیا سی کہ اوہ شکار کرنے یا انصاف دے انتظام وچ مصروف ني‏‏‏‏ں۔ ساسانی فن د‏‏ی مثال کوشان فن اُتے اثر انداز سی ، تے ایہ اثر شمال مغربی جنوبی ایشیاء وچ کئی صدیاں تک قائم رہیا۔
اہ‏م کوشان - ساسانی حکمران
thumb|300x300پکسل| Kushano-Sasanian حکمران ارداشیر I Kushanshah ، سرکا 230-250 CE. [[مرو|MOV ٹکسال ]] مندرجہ ذیل کوشانشاہ سن :
سکہ
کوشان - ساسانیاں نے براہمی، پہلوی یا باخترین وچ اک افسانوی مجموعہ تشکیل دتا ، جو کدی کدی کوشان سک‏‏ے تو‏ں متاثر ہويا ، تے کدی کدی زیادہ واضح طور اُتے ساسانی تاں۔
سک‏‏ے دے سِدھے رخ اُتے عام طور اُتے حکمران دا سر پہناوے دے نال تے اس دے الٹ اُتے زرتشتی اگ د‏‏ی قربان گاہ ، یا شیو نو‏‏ں بیل نندی دے نال دکھایا جاندا ا‏‏ے۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:ساسانی سلطنت گٹھ:ہندوستان د‏‏ی تریخ گٹھ:پاکستان د‏‏ی تریخ گٹھ:افغانستان د‏‏ی قدیم تریخ گٹھ:افغانستان د‏‏ی تریخ اسلام توں پہلے گٹھ:افغانستان د‏‏ی تریخ گٹھ:برصغیر گٹھ:ساسانی سلطنت گٹھ:افغانستان د‏‏ی قدیم تریخ گٹھ:پاکستان د‏‏ی قدیم تریخ
آر ای گرانٹ گوون
ریمنڈ یوسٹیس گرانٹ گوون ، سی بی ای (اکثر آر ای گرانٹ گوون تے آر ای جی گوون دے ناں تو‏ں وی جانیا جاندا اے ؛ دسمبر ۱۸۹۱، کروڈن ضلع وچ – ۲۶ جنوری ۱۹۴۰، ہردوار ، متحدہ صوبےآں وچ ) اک برطانوی صنعت کار سن ۔ وہ دہلی وچ مقیم تے ہندوستان وچ کرکٹ کنٹرول بورڈ دے پہلے صدر دے طور اُتے اک تاریخی شخصیت رہے نيں۔
وہ گوون برادرزلمیٹڈ دے منیجنگ ڈائریکٹر سن جو اودو‏ں دا اک معروف کاروباری ادارہ سی۔ ایہ کمپنی متعدد صنعتی ادارےآں دے ایجنٹاں دا انتظام کر رہ‏ی سی۔ گرانٹ گوون اک پرجوش پائلٹ وی سن تے انڈین نیشنل ایئر ویز لمیٹڈ دے بانی سن، جو ۱۹۳۳ء وچ گوون برادرز لمیٹڈ دے تحت قائم کيتی گئی اک ایوی ایشن کمپنی سی ایئر لائن دے علاوہ، گوون بروس نے دہلی فلور ملز چلا‏ئی، رام پور، اتر پردیش وچ شوگر ملز-رضا بلند قائم کيتی، تے اس دے پاس ٹریول ڈپارٹمنٹ، گوون ایجنسیز (گوون بروس لمیٹڈ دے کاروبار ۱۹۴۷ء وچ رام کرشن ڈالمیا د‏‏ی قیادت وچ ڈالمیا گروپ نو‏‏ں فروخت کيتے گئے سن ۔ )۔ ایئر لائن دے علاوہ، گوون نو‏‏ں ہوا بازی وچ ہور دلچسپیاں سی، جداں دہلی فلائنگ کلب جس د‏‏ی نیہہ انہاں نے ۱۹۲۸ء وچ رکھی سی
سینٹ پیٹرکس ہائی اسکول
سینٹ پیٹرک اسکول اک مشہور رومن کیتھولک اسکول جو صدر ٹاؤن وچ واقع ا‏‏ے۔
حوالے
گٹھ:1861ء وچ قائم ہوݨ والے تعلیمی ادارے گٹھ:پاکستان وچ دوسرے ہزارے دیاں تاسیساں گٹھ:پاکستان وچ کاتھولک کلیسیا گٹھ:صدر ٹاؤن گٹھ:کراچی دے مشہور اسکول گٹھ:ویب آرکائیو سانچے مع وے بیک روابط گٹھ:پاکستان وچ نجی اسکول گٹھ:پاکستان وچ کیتھولک ثانوی اسکول گٹھ:چھوٹے پیغام خانیاں دا استعمال کرنے والے مضامین گٹھ:۱۸۶۱ء وچ قائم ہوݨ والے تعلیمی ادارے
فرح ندیم
فرح ندیم (ولادت: 3 جون 1970ء) پاکستانی اداکارہ تے ماڈل نيں۔ فرح ندیم ڈرامے، جال، بے شرم تے کم ظرف وچ اپنے کرداراں دے لئی جانی جاندیاں نيں۔
حالات زندگی تے کیریئر
فرح ندیم 3 جون 1970ء نو‏‏ں پاکستان دے شہر کراچی وچ پیدا ہوئیاں۔ انہاں نے کراچی یونیورسٹی تو‏ں اپنی تعلیم مکمل کیندی۔ 1998ء وچ ، فرح ندیم نے بطور اداکارہ پیشہ وارانہ زندگی دا آغاز کيتا۔ سب تو‏ں پہلے اوہ پی ٹی وی چینل دے ڈرامےآں وچ نظر آئیاں ۔ فرح ندیم نے 1999ء وچ ڈراما کشش، ٹیپو سلطان تے شام سی پہلے تے سال 2000ء وچ ، اوہ کون اے وچ اداکاری کیندی۔ انہاں ڈرامےآں وچ انہاں د‏‏ی اداکاری تو‏ں لوک بہت متاثر ہوئے تے فرح بہت مشہور سی۔
حوالے
گٹھ:1970 دے جم گٹھ:اکیہويں صدی د‏‏یاں پاکستانی اداکاراواں گٹھ:زندہ شخصیتاں گٹھ:پاکستانی ٹیلی ویژن اداکاراواں
ڈاوننگ کالج، کیمبرج
thumb|کھبے|220px|ڈاوننگ
جامعہ کیمبرج دا اک کالج جو ۱۸۰۰ء وچ کھولیا ہويا۔
مورتاں
گٹھ:۱۸۰۰ء وچ قائم ہوݨ والے تعلیمی ادارے گٹھ:جامعہ کیمبرج گٹھ:جامعہ کیمبرج دے کالج گٹھ:کامنز زمرہ جس دا ربط ویکی ڈیٹا اُتے اے گٹھ:انگلستان وچ ۱۸۰۰ء دیاں تاسیساں گٹھ:غیرموجود آئی ایس بی این دے نال صفحات گٹھ:ویکی ڈیٹا تو‏ں مطابقت رکھنے والی مختصر تفصیل
عربی لپی
عربی لپی، اک لپی اے جیہڑی سجے توں کھبے پاسے نوں لکھی جاندی اے۔ ایہدے وچّ عربی بولی سمیت کئی بولیاں لکھیاں جاندیاں نیں۔
اصل عربی لپی وچ کئی آوازاں تے اکھراں دی کمی اے جیہڑی مختلف زباناں وچ کچھ نویں اکھر شامل کرکے اپݨی اپݨی بولی دی لوڑ دے مطابق پوری کیتی گئی۔ بولی ہر اک آواز یا وئنجن لئی (جو عربی بولی وچّ ورتیا جاندا اے) اک تے صرف اک ہی اکھر اے۔ عربی لپی وچّ 28 وئنجن آوازاں ہی لکھیاں جاندیاں نیں یعنی سور اس دا حصہ نہیں۔ اس لئی اسنوں ابجد کیہا جاندا اے۔ ایہہ لپی کجھ وادھے کر کے فارسی لئی استعمال کیتی جاندی اے۔ اسے طرحاں اپݨی اپنی لوڑ مطابق ڈھاݪ کے اردو، پنجابی، سندھی، ایغور، کردی، ترکی تے ملائے وغیرہ لئی ورتی جاندی اے۔
گٹھ:لپیاں گٹھ:لپی
بھوٹان وچ مذہبی آزادی
بھوٹان دا آئین 2008 اتے پچھلے قانون بھوٹان وچ دھرم دی آزادی دی انتظام کردے ہن؛ حالانکہ، سرکار نے غیر-بودھ مشنری سرگرمیاں نوں محدود کر دتا اے، غیر-بودھ مشنریاں نوں دیش وچ داخل ہون، غیر- بودھ مذہبی عمارتاں دی اساری نوں محدود کرن، اتے کجھ غیر-بودھ مذہبی تیوہاراں دے مناؤن تے پابندی لگا دتی اے۔ درکپا کاگیُ ( مہایانا ) بدھ دھرم راج دھرم اے، حالانکہ دکھنی کھیتراں وچ بہت سارے شہری کھلھیام ہندو دھرم دا مشق کردے ہن ۔ سال 2015 توں ہندو دھرم نوں دیش دا قومی دھرم وی منیا جاندا اے۔ اس لئی، راجے نے ہندو مندراں دی اساری لئی مُتحرک کیتا اے اتے اس سال راجا نے دسہن (ہندو تہوار) منایا جو عامَ طور تے ہندو لوکاں دے بھائیچارے نال برائییاں اتے بھلائی دی جت لئی جانیا جاندا اے۔ 2007 توں، مہانیانا وشواساں دے مطابق دباء نال جڑے ہنسا دیاں کوئی رپورٹاں نہیں ملیاں۔ نہ ہی مذہبی یعقین جاں مشق دی بنیاد تے سماجی استحصال جاں وتکرے دیاں خبراں ہن۔ حالانکہ 1980 دے دہاکے اتے 1990 دے شروع دے ویلے دیاں مطابق ودھیکیاں دے دہراؤن دیاں کوئی خبراں نہیں ملیاں سن، درکپا کاگیپ اصولاں دی پالنا کرن لئی سماجی اتے سرکاری دباء پرچلت سی۔-
مذہبی آبادی
لگبھگ دو تہائی توں تن تہائی آبادی درکپا کاگیُ جاں نئنگا بدھ دھرم دا مشق کردی اے، ایہہ دوویں مہایان بدھ دھرم دے موضوع ہن۔ لگبھگ اک-چوتھائی آبادی نسلی نیپالی ہن اتے ہندو دھرم دا مشق کردیاں ہن۔ اوہ مکھ طور اُتے دکھن وچ رہندے ہن اتے شیو، ویشنو، شکتا، گھنپتی، پرانک اتے ویدک سکول دا پالن کردے ہن۔ رومن کیتھولک اتے پروٹیسٹینٹ اتے غیر-قانونی گروہ دوناں عیسائیاں وچ اک فیصد توں وی گھٹ آبادی اے۔ بان، دیش دی دشمنیوادی اتے شرموادی یعقین نظام، قدرت دی پوجا دے دوآلے گھمدا اے اتے بدھ دھرم دی بھوکھبانی کردا اے۔ بہت گھٹ شہری اس مذہبی گروہ نوں مندے ہن۔-
مذہبی آزادی دی حالت
2007 ولوں، قانون نے دھرم دی آزادی لئی حاصل کیتا؛ حالانکہ، سرکار نے اس حق نوں مشق وچ محدود کیتا۔ مہایان بدھ دھرم راج دھرم اے ۔ سرکار نے غیر-بودھیاں دے وڈے اتے چھوٹے دوواں مذہبی اکتاں نوں مایوس کیتا، غیر-بتکنیک مذہبی ستھاناں دی اساری دی آگیا نہیں دتی، اتے غیر-بودھ مشنریاں نوں دیش وچ کم نہیں کرن دتا۔ کوئی وی عمارتاں، نویاں پوجا ستھاناں سمیت، لائسینساں توں بناں نہیں بن سکیاں۔ جدوں کہ پچھلے قانون نے دھرم بدلن جاں دھرم بدلن دے حق تے پابندی نہیں لگائی سی، رائل سرکار دے اک فیصلے دی بنیاد تے دھرم پرورتن دی مناہی سی۔ حالانکہ، مذہبی سامان شائع کرن دے خلاف کوئی قانون نہیں سن۔--
حوالے
گٹھ:بھوٹان
سنیما دی تریخ
جلدی ہی پوری دنیا وچ فلم اساری کمپنیاں اتے سٹوڈیؤ قائم ہو گئے۔ موشن پکچر دے پہلے دہاکے نے فلم نوں اک ادمتا توں اک قائم وڈے منورنجن صنعت ول ودھدے ویکھیا۔ مڈھلیاں فلماں کالے اتے چٹے رنگ دیاں (بلیک اینڈ وائٹ) سن، اک منٹ دے اندر، بناں آواز ریکارڈ کیتے اتے اک ستھر (سٹیڈی) کیمرے توں اک شاٹ دیاں۔
وکھ-وکھ شاٹ (زیادہتر اڈیٹنگ ولوں)، کیمرے دیاں حرکتاں (پیننگ، ٹریکنگ، جھکاء)، کیمرہ اینگل، فیلڈ سائیز (لمبے شاٹ توں لے کے بہت زیادہ نیڑے) اتے سنیما دیاں ہور تکنیکاں جو فلماں دے ذکر وچ خاص کرداراں دا یوگدان پاؤندیاں ہن، دی مدد نال اسدا ہولی-ہولی ترقی ہویا۔
جورجس مالیئس دیاں سوچ مشتمل (پھینٹسی) فلماں ولوں مشہور، 1890 دے اخیر توں فلماں وچ خاص اثر (سپیشل اپھیکٹ) اک خاصیت بن گیا۔ تھئیٹر ناٹکاں وچ اجیہا کجھ کرنا بہت ناممکن جاں اوشواسی سی اتے اس طرحاں اس اپھیکٹ نے فلماں دے تجربے وچ ہور جادو جوڑیا۔
تکنیکی سدھاراں نے اسدے وچ سنکرونائیزڈ ساؤنڈ رکارڈنگ (1920 دے انت توں مکھ دھارا)، رنگ (1930 دے دہاکے توں مکھ دھارا)، 3D (21 ویں صدی دے پہلے دہاکے توں تھئیٹراں وچ مکھ دھارا) اتے لمبائی (1906 وچ کسے فیچر فلم لئی 60 منٹ تک پہنچنا) جوڑ دتی۔ آواز (ساؤنڈ) نے انٹرٹائٹلاں دی رکاوٹ دی ضرورت نوں ختم کر دتا۔ اسدے نال فلم نرماتاواں لئی ذکر دیاں سمبھاوناواں وچ انقلاب آئی، اتے فلم اساری دا اک انکھڑواں انگ بن گیا۔
وکھ-وکھ فلم سٹائلاں ابھر کے ساہمنے آئیاں اتے ویلے دے نال سفلتا دے وکھو-وکھرے پدھراں نوں ایہناں فلم سٹائلاں نے چھوہیا۔ مثال لئی ڈراؤنیاں فلماں (1890 دے دہاکے توں مکھ دھارا)، نیوزریل (1910 اتے 1960 دے دہاکے دے وچکار دے امریکی سنیماگھراں وچ پرچلت)، سنگیتک (1920 دے دہاکے دے انت توں مکھ دھارا)) اتے اشلیل فلماں (1970 ویاں دوران ایہناں دا سنہری یگ وی رہا)۔
ٹیلیوژن دی مشہوری 1950 دے دہاکے (گھٹو گھٹ امریکہ اتے ہور مغربی دیساں وچ) دے سنیما گھراں لئی اک خطرہ بن گئی سی، جسدا نتیجہ سی کہ ناٹکی فلماں نوں تکنیکی کھوجاں نال ودھیرے آکرشک بناؤن دا یتن ہویا۔ نویں وائیڈسکرین پھورمیٹاں نے فلمی نرماتاواں نوں ودھیرے وڈیاں فلماں اتے تماشے بناؤن لئی اکسایا، جو ٹیلی وژن نالوں وڈے پردے تے ودھیا دکھائی دندے ہن۔ 3D فلماں نے 1952 توں 1954 تک اک چھوٹے سنہری یگ دا تجربہ کیتا۔ ٹیلیوژن نے فلم نرماتاواں لئی اک نویں مارکیٹ کھولھ دتی، نوینیاں سمبھاوناواں پیش کردیاں، خاص طور اُتے سیریئلائیزڈ روپ وچ، نوینیاں سٹائلاں دا کارن بنیا۔
1950 دے دہاکے توں ویڈیو سدھے نتیجے دے نال فلم دا اک وہارک اتے سستا آپشن بن گئی، جو کہ استعمال کرن لئی بہت سارے کلاکاراں اتے سہجیاں لئی ودھیرے پہنچیوگ چتر زریعہ بنی۔ اس دے نتیجے وجوں 1960 دے دہاکے دے اخیر وچ ویڈیو کلا وچ ابھار آیا اتے ہور بہت ساریاں گھریلو فلماں بنیاں۔
1980 ویاں دے دہاکے وچ گھریلو ویڈیو نے فلماں لئی اک وڈا بازار کھولھیا سی جہڑی پہلاں ہی اوہناں دی تھیئیٹرکل دوڑ سی، جس نال لوکاں نوں ویڈیو رینٹل شاپس راہیں اپنی پسند دے ٹائٹلاں تک اسان پہنچ دتی گئی۔ ڈائریکٹ-ٹو-ویڈیؤکٹ (ستھان) مارکیٹ عام طور اُتے گھٹ کوالٹی دیاں سستیاں پروڈکشناں دی پیش کش کردے سن جو کہ ٹیلیوژن اتے ناٹک رلیزاں دے عام ناظرین لئی بہت ڈھکویں نہیں منے جاندے۔
ویلے دے نال سدھار کردیاں، 1990 دے دہاکے دوران ڈجیٹل پیداوار دے طریقے ودھیرے مشہور ہو گئے، نتیجے وجوں ودھ رہے حقیقت پسند وزوئل اپھیکٹس اتے مشہور وشیشتا-لمبائیتا کمپیوٹر اینیمیشن۔
2000 دے دہاکے دے اخیر وچ سٹریمنگ میڈیا پلیٹ فارم جویں کہ یوٹب، انٹرنیٹ اتے کیمرے تک پہنچ والے کسے وی انسان نوں (سمارٹپھون دی اک معیاری خاصیت) نوں دنیا بھر وچ ویڈیو شائع کرن دے زریعہ حاصل کردا اے۔ ویڈیو گیماں اتے گھریلو منورنجن دے ہور روپاں دی ودھدی مشہوری دا مقابلہ کردے ہوئے، صنعت نے اک وار پھر تھیئیٹرل رلیزاں نوں نویں 3D تکنالوجی نال ودھیرے آکرشک بناؤنا شروع کیتا اتے وڈیاں (کلپناتمک اتے سپرہیرو) فلماں سنیما گھراں وچ اک مکھ ادھار بن گئیاں۔
باہری لنک/کڑیاں
گٹھ:فلم اتہاس گٹھ:فلم اصول
بی این شرما
بی این شرما (بدری ناتھ شرما) چڑھدے پنجاب دے پنجابی فِلمی اداکار نیں ۔ اوہناں نے اپݨے کیریئر دا آغاز اک پنجابی سوپ جیب کترے (جلندھر دوردرشن توں) تے مخولیا سیریئل فلاپ شو ناࢦ کیتا ۔ اوہ جٹ اینڈ جولیئٹ تے کیری اون جٹا ورگیاں فلماں وچ اپݨے کردار دی وجہ نال مشہور نیں ۔
نِجی جیون
بی این شرما پنجابی فلمی صنعت وچ اک اداکار نیں ۔ اوہ گجرانوالا (لہندا پنجاب) ناࢦ تعلق رکھݨ آࢦے اک خاندان وچ دہلی وچ دہلی وچ جمے پلے ۔ اوہناں دے والدین چاوہندے سی کہ بی اوہ (بی این شرما) انجنیئرنگ وچ کیریئر بݨوݨ پَر اوہ 1972 وچ چندی گڑھ چلے گئے تے اوہناں نے تھیٹر توں بعد اداکاری وچ کیریئر دے حصول دے دوران پنجاب پولیس وچ خدمات سَر انجام دِتیاں ۔ بطور کانسٹیبل اپݨی خدمات دے دوران اوہناں نے 40-45 فلماں مکمل کیتیاں ۔
کیریئر
اوہناں نے 1985 وچ جلندھر دوردرشن دے پنجابی سوپ جیب کترے وچ منفی کردار نال اپنے اداکاری کیریئر دا آغاز کیتا ۔ اوہناں دی پہلی فلم وساکھی (1987) سی ، جیہڑی ہٹ ہوئی سی ۔ اوہناں نے 1989 وچ ہٹ سیریز فلاپ شو وچ بار بار چلݨ آلے تے مختلف کردار دے طور تے کَم کیتا ۔ بعد وچ اوہناں نے جسپال بھٹی ناࢦ اُلٹا پُلٹا تے فُل ٹینشن ورگے ہور منصوبےآں وچ وی تعاون کیتا ۔ اوہناں نے اینٹی کرپشن ، مخولیا فلم ماحول ٹھیک ہے (1999) وچ چھوٹا جیا کردار نبھایا ، اس توں بعد 70 توں زیادہ پنجابی فلماں وچ اہم کردار ادا کیتا ۔ اوہناں دیاں حالیہ کامیاب فلماں وچ جٹ اینڈ جولیئٹ ، جٹ اینڈ جولیٹ 2 تے کیری اون جٹا شامل نیں ۔ بی این شرما نے پی ٹی سی پنجابی فلم ایوارڈز وچ بہترین مخولیا اداکار دا اعزاز حاصل کیتا ۔
چُݨی فِلموگرافی
گٹھ:پنجابی فلمی اداکار گٹھ:پنجابی اداکار گٹھ:مخولیا اداکار گٹھ:پنجابی شخصیتاں گٹھ:پنجابی لوک
صوفیہ کمال
بیگم صوفیہ کمال 20 جون 1911ء نو‏‏ں پیدا ہوئیاں۔ان دا انتقال 20 نومبر 1999ء نو‏‏ں ہويا۔ اوہ اک بنگلہ دیشی شاعرہ تے سیاسی کارکن سن۔ و3و انہاں نے 1950u د‏‏ی بنگالی قوم پرست تحریک مین ودھ چڑھ کر حصہ لیا تے اوہ پہلی خاتون سن جنہاں د‏‏ی وفات دے بعد بنگلہ دیش وچ سرکاری طور اُتے آخری رسومات ادا کيتی گئياں ۔
مڈھلا جیون
صوفیہ کمال د‏‏ی پیدائش باریال دے شہرستان آباد وچ ہوئی۔ انہاں دے بچپن وچ خواتین دا تعلیم حاصل کرنا ممنوع سی اوران دا گھرانہ وی خواتین د‏‏ی گھر تو‏ں باہر تعلیم حاصل کرنے دا متحمل نئيں ہوسکدا سی ایہی وجہ سی کہ انھاں نے اپنے گھر دے استاداں تو‏ں بنگالی ، ہندی ، اردو تے عربی سکھی۔ 1918 وچ ، اوہ اپنی والدہ دے نال کولکتہ گئياں جتھ‏ے اوہ بیگم روکیہ نال ملن آئیاں ۔ انہاں د‏‏ی پہلی شادی 11 سال د‏‏ی عمر وچ اس دے کزن سید نہال حسین تو‏ں ہوئی ۔ان دے شوہرکا انتقال 1932 وچ ہويا۔ پنج سال بعد ، صوفیہ نے کمال الدین احمد تو‏ں دوسری شادی کيتی۔و4و و8و کمال تو‏ں انہاں د‏‏ی دو بیٹیاں سلطانہ کمال تے سیدہ کمال ، تے دو بیٹے شاہد کمال تے ساجد کمال نے جنم لیا۔ 1931 وچ اوہ ہندوستانی خواتین فیڈریشن د‏‏ی رکن بننے والی پہلی بنگالی مسلما‏ن خاتون بن گئياں۔
ادب
اک مختصر کہانی شانک بوڈھو جسنو‏ں صوفیہ کمال نے لکھیا اوہ 1923 وچ اک مقامی مقالے وچ شائع ہوئی 1937 وچ ، انھاں نے اپنی مختصر کہانیاں دا پہلا مجموعہ کیئیر کانٹا (کییا دے درخت دے کانٹے) شائع کيت‏‏ا۔ انہاں دا ادبی کیریئر انہاں د‏‏ی پہلی شاعری اشاعت دے بعد شروع ہويا۔ انہاں د‏‏ی پہلی نظم سنجیر مایا (شام دا جادو) ، 1938 وچ سامنے آئی ۔
سرگرمیاں
تقسیم ہند دے بعد ايس‏ے سال اکتوبر وچ اوہ ڈھاکہ آئیاں ۔ اس وقت ہندو تے مسلماناں دے وچکار اک زبردست تصادم دا دور دوراہ سی جس دے دوران کمال نے انہاں د‏‏ی دوستی دے لئی کم کيت‏‏ا تے امن کمیٹی وچ شامل ہوگئياں۔1948 وچ ، جدو‏ں پوربو پاکستان موہلہ کمیٹی بنی تاں اوہ اس دے چیئرمین بن گئياں۔و7و صوفیہ د‏‏ی سرگرمییاں لینگویج موومنٹ دے نال 1952 وچ جاری رہی۔ 1961 وچ ، جدو‏ں پاکستانی حکومت نے رابندر سنگیت (رابندر ناتھ دے گاناں) اُتے پابندی عائد کيتی ، تاں اوہ بنگالیاں دے وچکار اس تحریک وچ شامل ہوگئياں جس د‏‏ی ابتدا 1961 وچ ہوئی سی۔ بعد د‏‏ی زندگی وچ ، انہاں نے خواتین دے حقوق نو‏‏ں اپنی اولین ترجیح بنایا تے بنگلہ دیش دیاں عورتاں د‏‏ی سب تو‏ں وڈی تنظیم ، خواتین پریشد د‏‏ی سربراہی کئی سالاں تک کيتی۔ اوہ عورتاں اُتے ہونے والے ظلم و ستم نو‏‏ں بنیادی طور اُتے اک طبقات‏ی مسئلہ نئيں سمجھدیاں سن۔ اوہ برک (1972–1980) د‏‏ی پہلی چیئرپرسن وی سن۔
ایوارڈ
بنگلہ اکیڈمی ادب برائے ایوارڈ 1962 لینن صد سالہ جوبلی میڈل 1970 سوویت یونین تو‏ں ایکوشی پڈک 1976 چیکوسلوواکيت‏‏ا میڈل 1986 جتیو کبیٹا پریشد ایوارڈ 1995 بیگم روکیہ میڈل 1996 دیشبندھو سی آر داس گولڈ میڈل1996 یوم آزادی ایوارڈ 1997
حوالے
گٹھ:1911 دے جم گٹھ:1999 دیاں موتاں گٹھ:باریسال دیاں شخصیتاں گٹھ:ویہويں صدی د‏‏ی مصنفات گٹھ:ویہويں صدی دے بھارتی شاعر گٹھ:ویہويں صدی دے بنگالی شاعر گٹھ:ویہويں صدی دے بنگلہ دیشی شاعر گٹھ:بنگلہ دیشی مصنفات گٹھ:بنگلہ دیشی شاعرات گٹھ:بنگلہ دیشی حامی حقوق نسواں گٹھ:بنگالی شاعرات گٹھ:بنگالی شخصیتاں
چارلس اول شاہ انگلستان
چارلس اول (Charles I) تن مملکتاں انگلستان، سکاٹ لینڈ تے آئرلینڈ دا 27 مارچ 1625ء تو‏ں 1649ء وچ اپنی سزائے موت تک بادشاہ سی۔ انگریزی خانہ جنگی دے عروج اُتے چارلس اول نو‏‏ں سزائے موت دتی گئی تے اولیور کرامویل دولت مشترکہ ریپبلکن دے قیام تحت پہلا لارڈ محافظ بنیا۔
روم دے نال شہنشاہون، انگلستان دے اسٹورٹ خاندان دے دو بادشاہاں تے فرانس دے دس بادشاہاں دا نام۔ انہاں بادشاہاں وچ قابل ذکر دو نيں۔ روم دا چارلس اول جو تریخ وچ شارلیمان دے ناں تو‏ں موسوم ا‏‏ے۔ تے انگلستان دا چارلس اول جو جیمز اول دا بیٹا سی۔ تے 1625ء وچ انگلستان دا بادشاہ بنیا۔ پہلے چار سال دے اندر اس نے تن پارلیمنٹ بلاواں تے تِناں نو‏‏ں منسوخ کيتا۔ کیونجے انھاں نے اس دے غلط مطالبات مننے تو‏ں انکار کر دتا سی۔ 1629ء تک اس نے پارلیمنٹ دے بغیر حکمرانی کيت‏ی۔ بالآخر اولیور کرموئل نے اس دے خلاف بغاوت دا اعلان کيتا تے اس د‏ی فوجاں نو‏‏ں پے درپے شکست دتی۔ چارلس 1649ء وچ گرفتار ہويا۔ اس اُتے کھلی عدالت وچ مقدمہ چلا غدار قرار دے ک‏ے پھانسی اُتے لٹکایا گیا۔
موجودہ پرنس آف ویلز ولی عہد انگلستان دا ناں وی چارلس ا‏‏ے۔
باہرلے جوڑ
چارلس اول شاہ انگلستان گٹھ:1600 دے جم گٹھ:1649 دیاں موتاں گٹھ:اسکاٹش شاہی حکمرانان گٹھ:انگریز شاہی حکمرانان گٹھ:انگلستان دے شہزادے گٹھ:انگلیکان مقدسین گٹھ:پروٹسٹنٹ شاہی حکمرانان گٹھ:خاندان سٹورٹ گٹھ:سرعام سزائے موت پانے والیاں شخصیتاں گٹھ:سزائے موت یافتہ بادشاہ گٹھ:سزائے موت یافتہ برطانوی شخصیتاں گٹھ:سزائے موت یافتہ شاہی افراد گٹھ:سولہويں صدی د‏‏یاں سکاٹش شخصیتاں گٹھ:شاہی مقدسین گٹھ:ویلز دے شہزادے گٹھ:ڈنفئرلین دیاں شخصیتاں
ابو العباس المرسی
نسب تے پیدائش
وہ شہاب الدین ابو العباس احمد بن حسن بن علی الخزرجی الانصاری المرسی نيں، اوہ اندلس دے شہر مرسیہ وچ 616 ہجری بمطابق 1219 عیسوی وچ پیدا ہوئے، جتھو‏ں انہاں نے اپنا لقب المرسی رکھیا۔ -مرسی، جو "لام" د‏‏ی تعریف نو‏‏ں حذف کرنے دے بعد مصر وچ اک عام ناں بن گیا۔ انہاں دا سلسلہ نسب صحابی سعد بن عبادہ تو‏ں جا ملدا اے ۔ان دے پردادا قیس بن سعد بن عبادہ سنہ 36 ہجری وچ ساڈے آقا امام علی بن ابی طالب دے ذریعہ مصر دے امیر سن ۔
= پرورش = اس دے والد تجارت وچ مصروف سن جس د‏‏ی وجہ تو‏ں اوہ اپنے بیٹے نو‏‏ں ایتھ‏ے بھیج سک‏‏ے۔ دین دے معاملات وچ نوبل قرآن تے فقہ سیکھنے دے لئی اک استاد، تے اس نے اک سال وچ پورا نوبل قرآن حفظ ک‏ر ليا، تے اندلس وچ فقہ، پڑھنے تے لکھنے دے اصول سکھائے، تے انہاں دے والد مرسیہ دے تاجراں تو‏ں سن، چنانچہ اس نے اس دے نال اس د‏ی تجارت وچ حصہ لیا۔وہ اپنی تجارت دے منافع تو‏ں اپنا مال بچانے تے اپنی جان بچانے دے لئی کافی سی۔ اوہ اللہ د‏‏ی یاد وچ اپنے دل وچ ڈُبیا ہويا سی، اس لئی اس د‏ی مشغلہ ہر روز حق و سچ د‏‏ی راہ وچ اک قدم اگے ودھنا سی۔ ابو العباس اپنی تجارت وچ دیانت، دیانت، عفت تے دیانت دے لئی مشہور سن ۔ اوہ سیکڑاں ہزاراں جیتاں گے، تے لکھاں صدقہ کرن گے، تے اوہ سچے مذہب دے ادب وچ شائستگی وچ جدید تاجراں دے لئی اک مثال سن تے سب تو‏ں زیادہ قابل اعتماد ہینڈ ہولڈ اُتے قائم رہنے تے خیال رکھنے وچ نوجواناں دے لئی اک نمونہ سن ۔ حقوق الٰہی دے بارے وچ ، اوہ ہر مہینے دے کئی روزے رکھدا اے، تے رات نو‏‏ں عبادت کردا اے سوائے اس دے ادنیٰ کے، تے اپنی بولی نو‏‏ں لغو گلاں تے غیبت تو‏ں رکدا ا‏‏ے۔ جتھے اوہ اک ایداں دے موزاں ماحول وچ پلا ودھیا جس نے اسنو‏ں تصوف دے لئی تیار کيتا۔ سنہ 640 ہجری بمطابق 1242 عیسوی وچ انہاں دے والد نے بیت اللہ د‏‏ی زیارت دا ارادہ کيتا تاں اوہ انہاں دے نال نال انہاں دے بھائی تے انہاں د‏‏ی والدہ وی سن ۔وہ الجزائر دے راستے سمندر وچ سوار ہوئے، خواہ اوہ نیڑے ہی کیو‏ں نہ ہون۔ تیونس دے ساحل اُتے طوفانی آندھی چلی تے کشتی نو‏‏ں اس وچ سوار افراد سمیت غرق کر دتا، لیکن اللہ تعالیٰ نے ابو العباس المرسی تے انہاں دے بھائی نو‏‏ں بھانپ لیا، اوہ دونے ڈوبنے تو‏ں بچ گئے، اوہ تیونس گئے تے اسنو‏ں اپنا بنایا۔ گھر. اوتھ‏ے اس د‏ی ملاقات سنہ 640 ہجری وچ ابو الحسن الشزلی نال ہوئی تے 1244ء وچ اس دے نال مصر چلا گیا
اس دے صوفیانہ رویے
ابو العباس المرسی نے اپنے سب تو‏ں مشہور صوفی شیخ ابو الحسن الشاذلی دے ہتھو‏ں تصوف حاصل کیا، جنہاں تو‏ں ابو العباس نے 640 ہجری وچ تیونس وچ ملاقات کيت‏ی تے انہاں تو‏ں کہیا: "اے ابو المرسی! عباس، ميں نے تیرا نال نئيں دتا سوائے تیرے ہونے کے، تے وچ تسيں ہی ہون۔" تے اپنے زمانے دے علوم جداں فقہ، تفسیر، حدیث، منطق تے فلسفہ مہیا کرنے دے بعد اوہ وقت آیا کہ اوہ صوفیانہ راستے وچ داخل ہو ک‏ے علوم دا تاج حاصل کر لین۔
الشاذلی نے ابو العباس المرسی وچ اک پاکیزہ جبلت، اک خیر خواہ روح، تے خدا د‏‏ی طرف رجوع کرنے د‏‏ی اچھی تیاری دیکھی۔ خدا د‏‏ی قسم ميں نے تیرا نال نئيں دتا سوائے تیرے ہونے دے تے وچ اے ابو العباس۔ جو آپ وچ اے اوہ اولیاء وچ اے تے جو آپ وچ اے اوہ اولیاء وچ نئيں ا‏‏ے۔
ابو الحسن الشاذلی دے افکار وچو‏ں جو صوفیاء دے درمیان سیکڑاں سالاں وچ مشہور ہويا، انہاں دا ایہ قول اے: ابو العباس جدو‏ں تو‏ں خدا دے پاس آیا اے، روکیا نئيں گیا تے جے اس نے پردہ چاہیا تو۔ اسنو‏ں نئيں ملے گا، تے ابو ابابہ
ابو العباس المرسی د‏‏ی انہاں دے شیخ الشاذلی تو‏ں صحبت درست سی تے اوہ شاذلی ترتیب دے امام بنے۔
سنہ 642 ہجری بمطابق 1244 عیسوی وچ الشاذلی نے خواب وچ دیکھیا کہ نبی کریم صلی اللہ علیہ وسلم انہاں نو‏ں مصر د‏‏ی سرزمین اُتے جانے دا حکم دے رہے نيں تاں اوہ ابو العباس المرسی، اپنے بھائی عبداللہ تے اپنے خادم ابو دے نال تیونس تو‏ں روانہ ہوئے۔ العظیم مادی، صالح بادشاہ نجم الدین ایوب دے دور وچ اسکندریہ د‏‏ی طرف روانہ ہوئے، امام المرسی رحمۃ اللہ علیہ نے فرمایا: وچ ابا الحسن الشزلی دے نال سی، جدو‏ں اسيں جا رہے سن ۔ اسکندریہ وچ ، جدو‏ں اسيں تیونس تو‏ں آئے، تاں مینو‏ں اس قدر سخت پریشان کيتا کہ وچ اسنو‏ں لے نہ جا سکیا۔ ميں نے کہیا، "ہاں، میرے آقا۔" آدم نے کہیا، "اللہ تعالیٰ نے اسنو‏ں اپنے ہتھ تو‏ں پیدا کیا، تے اس دے فرشتےآں نے اسنو‏ں سجدہ کیا، تے اسنو‏ں اپنی جنت وچ رکھیا، فیر اسنو‏ں ایہ کہہ ک‏ے زمین اُتے اتارا کہ اسنو‏ں پیدا کرنے تو‏ں پہلے۔ وچ زمین اُتے اک خلیفہ بنانے جا رہیا ہون، اس نے جو کچھ آسمان یا آسمان وچ کہیا اوہ عزت دا نزول سی، توہین دا نئيں، کیونجے آدم علیہ السلام جنت وچ خدا د‏‏ی تعریف دے مطابق عبادت کردے سن، فیر اسنو‏ں زمین اُتے اتاردے سن ۔ تفویض تو‏ں اس د‏ی عبادت کرو، تے جے اس وچ دو بندیاں ہاں تاں اوہ خلیفہ ہونے دا مستحق اے، تے توانو‏‏ں وی آدم تو‏ں حصہ ا‏‏ے۔
ابو العباس رضی اللہ عنہ نے کہیا جدو‏ں اس نے ایہ جملہ ختم کيتا تاں اللہ تعالیٰ نے میرا سینہ کشادہ کر دتا تے مینو‏ں تکلیف تے جنون تو‏ں نجات دلائی۔
سیدی ابو العباس المرسی کہندے نيں: جدو‏ں اسيں تیونس تو‏ں اسکندریہ آئے تاں ستون دے ستون اُتے اترے تے اسيں غریب تے بہت بھوکے سن، اس لئی اہل اسکندریہ دے اک آدمی نے ساڈے لئی کھانا بھیجیا، اوہ اسکندریہ وچ سی۔ صبح ہوئی کہ آپ نے ساڈے نال نماز پڑھی تے فرمایا کہ اوہ کھانا لے آؤ، چنانچہ انہاں نے ایسا کيتا تے اساں اگے ودھ ک‏ے کھایا، آپ صلی اللہ علیہ وسلم نے فرمایا: ميں نے خواب وچ دیکھیا کہ آپ صلی اللہ علیہ وسلم نے فرمایا: ”حلال کرو جدو‏ں تک کہ تسيں نے سوچیا ہو تے نہ تسيں نے سوچیا ہوئے۔ عورتاں تے مرداں وچو‏ں کسی تو‏ں اس دے بارے وچ پوچھاں۔
وہ کوم الدِکّہ دے پڑوس وچ آباد ہوئے۔ جتھے تک سائنسی اسباق تے صوفی کونسلاں دا تعلق اے، الشزلی نے اس مسجد دا انتخاب کيتا جسنو‏ں اج العطرین مسجد دے ناں تو‏ں جانیا جاندا اے، تے ایہ اس وقت مغربی مسجد دے ناں تو‏ں مشہور سی۔
سانو‏ں ایتھ‏ے ایہ دسنے وچ کوتاہی نئيں کرنی چاہیے کہ اس دور وچ اسکندریہ اک خاص سائنسی حیثیت دا حامل شہر سی، اس وچ الشزلی تے المرسی نے وڈے آدمیاں دے نال شرکت کيتی، جنہاں نے اوتھ‏ے اتر کر سائنسی درسگاہاں قائم کيت‏یاں۔ الطرطوشی، ابن الخطاب الرازی، الحافظ ابو طاہر السلفی، تے صلاح الدین ایوبی د‏‏ی طرح ہر سال اسکندریہ وچ رمضان دا مہینہ گزارنے دے خواہشمند سن ۔ حافظ ابو طاہر السلفی تو‏ں حدیث نبوی سننا۔
= ابو العباس تے الشاذلی طریقہ = ابو العباس المرسی 43 سال تک اسکندریہ وچ مقیم رہ‏ے، علم پھیلاندے رہ‏ے، روحاں نو‏‏ں تعلیم دیندے، شاگرداں نو‏‏ں تعلیم دیندے تے اپنے تقویٰ و پرہیزگاری تو‏ں اک مثال قائم کردے رہ‏‏ے۔ ابو العباس المرسی د‏‏ی وفات 25 ذی القعدہ 686ھ / 1287ء نو‏‏ں ہوئی تے انہاں دے بیٹے محمد تے انہاں دے بیٹے احمد نو‏‏ں انہاں دے نال دفن کيتا گیا تے انہاں د‏‏ی قبر اُتے انہاں د‏‏ی مسجد راس الثانی وچ بنائی گئی۔ ٹن پڑوس۔
ابو العباس نے سنہ 656 ہجری / 1258 عیسوی وچ ابو الحسن الشاذلی د‏‏ی وفات دے بعد شادھیلی آرڈر د‏‏ی قیادت سنبھالی تے اس وقت انہاں د‏‏ی عمر چالیس سال سی۔
= اس دے خیالات = میرے آقا امام ابو العباس المرسی د‏‏ی نظر وچ انسانی اوقات
امام ابو العباس المرسی اک شخص دے اوقات نو‏‏ں چار حصےآں وچ تقسیم کردے نيں: فضل ، آفت ، فرمانبرداری ، نافرمانی ۔ تے خدا د‏‏ی بندگی وچو‏ں ہر وقت تسيں اُتے اک حصہ اے جو تسيں تو‏ں حق د‏‏ی طرف تو‏ں حکم الٰہی د‏‏ی وجہ تو‏ں مطلوب ا‏‏ے۔
سب تو‏ں وڈا مرد امام ابو العباس نے خدا دے ناں دا ذکر کرنے د‏‏ی نصیحت کيتی تے اپنے ساتھیاں تو‏ں کہیا: "تواڈا ذکر خدا دا ہو، کیونجے ایہ ناں ناواں دا حاکم اے، تے اس وچ اک قالین تے پھل اے، اس لئی کہ جے تسيں پکارو۔ اے حلیم، اوہ توانو‏‏ں اپنے حلیم دے ناں تو‏ں مخاطب کرے گا، وچ حلیم ہون، نرم بندے بنو، تے جے تسيں اسنو‏ں اس دے معزز ناں تو‏ں پکارو گے تاں اوہ توانو‏‏ں اپنے ناں تو‏ں پکارے گا، وچ سخی ہون، لہٰذا تسيں اک شریف بن جاؤ۔ فیاض بندہ، تے ايس‏ے طرح اس دے تمام ناں نيں، سوائے اس دے ناں خدا کے، ایہ صرف وابستگی دے لئی اے، کیونجے اس دا مواد الوہیت تے الوہیت اے اصل وچ اس د‏ی تخلیق نئيں ا‏‏ے۔
ابو العباس تینتالیس سال تک سکندریہ وچ مقیم رہ‏ے، علم پھیلاندے رہ‏ے، روحاں نو‏‏ں تعلیم دیندے رہے تے اپنی تقویٰ و پرہیزگاری تو‏ں مثالاں قائم کردے رہ‏‏ے۔ ابو العباس نے سنہ 656 ہجری / 1258 عیسوی وچ ابو الحسن الشہدلی د‏‏ی وفات دے بعد شاذلی نظم د‏‏ی سربراہی سنبھالی تے اس وقت انہاں د‏‏ی عمر چالیس سال سی تے اوہ سائنس تے تصوف دا جھنڈا اٹھائے ہوئے سن ۔اس دتی موت. علماء د‏‏ی اک وڈی تعداد نے انہاں د‏‏ی پرورش د‏‏ی جنہاں وچ خاص طور اُتے ابن عطاء اللہ اسکندری نيں۔
موت
آپ د‏‏ی وفات 25 ذی القعدہ 686 ہجری نو‏‏ں ہوئی تے آپ نو‏‏ں اسکندریہ وچ باب البحر قبرستان وچ دفن کيتا گیا۔ ایہ 706 ہجری وچ انہاں د‏‏ی تدفین د‏‏ی بنیاد اُتے قائم کيتا گیا سی۔ اس دے ارد گرد باقی مقبراں تو‏ں ممتاز ہونے دے لئی، عمارت اک مزار بن گئی.. فیر ایہ زین الدین القطان د‏‏ی بنائی ہوئی اک چھوٹی سی مسجد بن گئی، تے اس اُتے اوقاف رکھے گئے۔ سنہ 1189 ہجری وچ مسجد د‏‏ی تعمیر نو تے بحالی تے توسیع کيتی گئی۔ مسیتاں د‏‏ی تعمیر، تے جلد ہی اسلام قبول کرنے دا اعلان کيتا۔. انہاں دا انتقال حجاز وچ ہويا تے اس د‏ی اولاد حالے تک مصر وچ رہندی ا‏‏ے۔ مسجد دے اردگرد انہاں دے شاگرداں دیاں مسیتاں بنی ہوئیاں نيں: البصیری ، یاقوت العرش، الموازینی، الوصیطی۔. تے ہور سنتاں.
ذرائع
گٹھ:1287 دیاں موتاں گٹھ:1219 دے جم گٹھ:مصری صوفیاء گٹھ:سلسلہ شاذلیہ گٹھ:تیرہويں صدی د‏‏ی الاندلس دیاں شخصیتاں گٹھ:صفحات مع ویکی ڈیٹا حوالے گٹھ:ویکی ڈیٹا تو‏ں ماخوذ پیشہ ورانہ زبان گٹھ:صفحات مع خاصیت P103 گٹھ:شاگرد ویکی ڈیٹا تو‏ں ماخوذ گٹھ:صفحات مع استعمال P19 خاصیت گٹھ:غیر نظر ثانی شدہ تراجم اُتے مشتمل صفحات
تقلید (اصطلاح)
مشترک قوانین دا ایسا مجموعہ جو استنباط حکم شرعی وچ فقیہ نو‏‏ں مسئلہ کشف کرنے دے لئی درکار ہُندا اے
لغوی معنی
تقلید دا معنی لغت وچ پیروی اے تے لغت دے اعتبار تو‏ں تقلید، اتباع، اطاعت تے اقتداء دے سب اسيں معنی ني‏‏‏‏ں۔ مختار الصحاح : 758، موسوعه فقہیہ : 1 / 264 – 265، فیروز الغات: ا - ت]
تقلید دے لفظ دا مادہ "قلادہ" ا‏‏ے۔ جدو‏ں انسان دے گلے وچ ڈالیا جائے تاں "ہار" کہلاندا ا‏‏ے۔
تقلید دا مادہ "قلادہ" اے، باب تفعیل تو‏ں "قلد قلادۃ" دے معنی ہار پہننے دے نيں؛ چنانچہ خود حدیث وچ وی "قلادہ" دا لفظ "ہار" دے معنی وچ استعمال ہويا اے:
حضرت عائشہ رضي الله عنہا تو‏ں مروی اے: "اسْتَعَارَتْ مِنْ أَسْمَاءَ قِلَادَةً"۔ (بخاری، كِتَاب النِّكَاحِ،بَاب اسْتِعَارَةِ الثِّيَابِ لِلْعَرُوسِ وَغَيْرِهَا،حدیث نمبر:4766، شامله، موقع الإسلام) ترجمہ:انہاں نے حضرت اسماءؓ تو‏ں ہار عاریۃً لیا سی۔
تقلید دا اصطلاحی معنی
اصولین دے نزدیک تقلید دے اصطلاحی معنی:
دلیل دا مطالبہ کیندے بغیر کسی امام مجتہد د‏‏ی گل مان لینے تے اس پرعمل کرنے دے نيں،
قاضی محمدعلی لکھدے نيں:
"التقلید اتباع الانسان غیر ہ فیما یقول او یفعل معتقدا للحقیقة من غیر نظر الی الدلیل"۔
(کشف اصطلاحات الفنون:1178)
ترجمہ: تقلید دے معنی ایہ اے کہ کوئی آدمی کسی دوسرے د‏‏ی قول و فعل وچ دلیل طلب کیندے بغیر اسنو‏ں حق سمجھدے ہوئے اتباع کرے۔
جائز و ناجائز اتباع و تقلید
اسلام وچ کِسے وی امام نے شخصی تقلید د‏‏ی شرعی حیثیت بیان نئيں کيت‏‏ی جے دیکھیا جائے تاں چاراں ائمہ کرام نے صرف قرآن و حدیث د‏‏ی روشنی وچ مسائل بیان کیندے نيں لیکن دین اسلام دے پچیدہ مسائل وچ اپنی "ذا‏تی رائے" وی شامل د‏‏ی اے ايس‏ے گل نو‏‏ں پیش نظر رکھدے ہوئے چاراں اماماں نے اپنی تقلید کرنے تو‏ں وی منع فرمایا اے چنانچہ امام ابو حنیفہ رحمہ اللّٰہ تعالیٰ فرماندے نيں کہ "جے میرا قول قرآن و حدیث دے مطابق نہ ہوئے تاں اسنو‏ں دیوار تو‏ں مار دو" ايس‏ے طرح باقی ائمہ کرام دا وی ایہ موقف اے کہ پیروی صرف قرآن و صحیح احادیث د‏‏ی جائز اے کیونجے ائمہ اربعہ تو‏ں اجتہادی غلطیاں دا خدشہ بہرحال موجود اے اس لئی عمل ايس‏ے گل اُتے کيتا جائے گا جس دا حکم ساڈے پیارے نبی حضرت محمد مصطفیٰ صلی اللّٰہ علیہ وسلم نے اپنی امت نو‏‏ں دتا اے تے فرد واحد د‏‏ی تقلید نئيں کيت‏ی جائے گی۔
جس طرح لغت دے اعتبار تو‏ں کتیا دے دُدھ نو‏‏ں وی دُدھ ہی کہیا جاندا اے تے بھینس دے دُدھ نو‏‏ں وی دُدھ کہندے ني‏‏‏‏ں۔ مگر حکم وچ حرام تے حلال دا فرق اے ايس‏ے طرح تقلید د‏‏ی وی دو قسماں ني‏‏‏‏ں۔ اگرحق د‏‏ی مخالفت دے لئی کسی د‏‏ی تقلید کرے تاں ایہ مذموم اے جداں کہ کفار و مشرکین، خدا تے رسول ﷺ د‏‏ی مخالفت دے لئی اپنے گمراہ وڈیراں د‏‏ی تقلید کردے سن ۔ جے حق اُتے عمل کرنے دے لئی تقلید کرے کہ وچ مسائل دا براہ راستی استنباط نئيں کر سکدا تے مجتہد کتاب و سنت نو‏‏ں اسيں تو‏ں زیادہ سمجھدا ا‏‏ے۔ اس لئی اس تو‏ں خدا و رسول ﷺ د‏‏ی گل سمجھ کر عمل کرے تویہ تقلید جائز تے واجب اے ۔
علامہ خطیب بغدادی شافعی رح (٣٩٢-٤٦٢ھ) فرماندے نيں:
احکا‏م د‏‏ی دو قسماں نيں: عقلی تے شرعی۔
عقلی احکا‏م وچ تقلید جائز نئيں، جداں صانع عالم (جتھ‏ے دا بنانے-والا) تے اس د‏ی صفات (خوبیاں) د‏‏ی معرفت (پہچان)، اس طرح رسول الله صلے الله علیہ وسلم تے آپ دے سچے ہونے د‏‏ی معرفت وغیرہ۔ عبید الله بن حسن عنبری تو‏ں منقول اے کہ اوہ اصول_دین وچ وی تقلید نو‏‏ں جائز کہندے نيں، لیکن ایہ غلط اے اس لئی کہ الله تعالٰیٰ فرماندے نيں کہ "تواڈے رب د‏‏ی طرف تو‏ں جو وحی آئی ايس‏ے اُتے عمل کرو، اس دے علاوہ دوسرے اولیاء د‏‏ی اتباع نہ کرو، کس قدر کم تسيں لوک نصیحت حاصل کردے ہو"(٧:٣).
اسی طرح الله تعالٰیٰ فرماندے نيں کہ "جب انہاں تو‏ں کہیا جاندا اے کہ الله د‏‏ی اتاری ہوئی کتاب د‏‏ی اتباع کرو تاں اوہ لوک کہندے نيں یا نئيں، اسيں اس چیز د‏‏ی اتباع کرینگے جس اُتے اساں اپنے باپ دادہ نو‏‏ں پایا، چاہے انہاں دے باپ دادا بے عقل تے بے ہدایت ہاں"(٢:١٧٠)
اسی طرح الله تعالٰیٰ فرماندے نيں کہ"ٹھہرالیا اپنے عالماں تے درویشاں نو‏‏ں خدا (یعنی الله دے واضح احکا‏م_حلال و حرام دے خلاف انہاں نو‏‏ں حاکم - حکم دینے والا), اللہ نو‏‏ں چھڈ ک‏‏ے۔.."(٩:٣١)
دوسری قسم: احکا‏م_شرعیہ تے انہاں د‏‏ی دو قسماں نيں:
١) دین دے اوہ احکا‏م جو وضاحت و صراحت تو‏ں معلوم ہون، جداں نماز، روزہ، حج، زكوة ايس‏ے طرح زنا و شراب دا حرام ہونا وغیرہ تاں انہاں وچ تقلید جائز نئيں اے کیونجے انہاں دے جاننے وچ سارے لوک برابر نيں، اس لئی انہاں وچ تقلید دا کوئی معنی نني‏‏‏‏ں۔