نور_محمد_نور_کپورتھلوی
نور محمد نور کپورتھلوی دی شاعری وچ مزاحمتی رنگ
کوئی سانوں ایہ سمجھا دیوے ، انسان نُوں کیکر رنگدے نیں سمجھ کے لوکاں تائیں ہینا، کردا رہیا مذاقاں جھات نہ ماری اپنے گھر ول بھڑکی جتھے اگ اوہ سمجھدے نیں پئی ظلم و جبر دیاں طاقتاں نال ٹکران لئی کسے نوں تے بارش دا پہلا قطرہ بننا ای پینا اے کیوں جے جد تیک کوئی قربانی نہ دِتی گئی، پتھر دل حاکماں نے لوکاں دا لہوپیندے رہنا اے۔ ایس توں پہلاں پئی ٹھروٹھرو کردی انسانیت موت کنارے اپڑ جاوے سانوں قربانیاں دین لئی اگے آئونا پوے گا۔ نورؔ کد تک سہندے رہساں ظلم ستم دے صدمے جد تک نہ قربانی دِتی، رُکنے نہیں ایہ ہاڑے کدھرے کدھرے شعر آکھدیاں اوہناںدا قلم آپ ہُدرا جیہا ہو جاندا اے تے فیر اوہ طنز دے تیراں نال لوبھی لوکاں دا سینہ چھلنی کردے وکھالی دیندے نیں۔ اوہ سمجھدے نیں جے میرے سچائی تے بھلیائی دے پیغام دے باوجود وی بھیڑیاں لوکاں لُٹ کھسٹ کرن توں باز نہیں آئونا تے اپنے مکروہ چالاں نال تڑفدی بلکدی مخلوق نوں جیوندیاں لاشاں ای بنانا اے تے بنائی جائو۔ اوس خالق تے مالک نے تہاڈیاں واگاں ڈھلیاں چھڈیاں ہوئیاں نیں۔ اِک دن ظالم اوہدے شکنجے وچ آپے ای پھسن گے۔ جدوں اوہ آکھدے نیں: دما دم مست قلندر مال بگانا سُٹ لے اندر لوکاں دے ہنجوواں دی نینہہ تے چالو کرے اپنا جندر اصل انہاں دی چور تے ڈاکو کیہ دارا تے کیہ اسکندر اِک درد مند شاعر ہون دے ناطے نور کپور تھلوی سارے جہان دے دُکھ تے درداں دا سمندر اپنے اندر جذب کرن تے تڑفدی کرلائوندی دُنیا نوں سکھ جزیرے ونڈن دا چاہیوان نظر آئوندا اے۔ اوہ جیہڑے معاشرے وچ جیون لنگھا رہے نیں۔ اوتھے انسانیت نوں پیراں ہیٹھ روندیا جاندا اے۔ آئے روز انسانیت دا جنازہ کڈھیا جاندا اے۔ وسیب دے سارے دُکھ تے پیڑاں اوہناں دیاں بڈھے پنڈے وچ تھرتھلّی مچا دیندے نیں۔ سارا وسیب اوہناں دے اندر رچیا ہویا اے۔ ایس لئی وسیب دا دُکھ جرنا اوہناں دا مقدر اے۔ پل پل لوکائی دیاں پیڑاں اوہناں دے قلم وچوں وین پائون دا جتن کر دیاں وکھالی دے رہیاں نیں۔ اس جذبے دا کیہ ناں دھرئیے موڑ کے مُکھ حیاتی توں موت اُڈیکن لگ پئے لوکی ہو کے کھڑے قطاراں وچ نور کپور تھلوی دی شاعری دا چوکھا حصہ سیاسی تے سماجی ناہمواری دی کُرلاٹ اے۔ اوہناں نے تھاں تھاں تے منافقت ، کھوہ دھکا ، لٹ کھسٹ کرن والیاں نوں مزاحمت دا نشانہ بنایا اے۔ اوہناں نے ایہناں مسئلیاں نوں اپنی جان دا روگ بنا کے ساڈے سامنے پیش کیتا اے۔ ایہ اوہناں دا ای کمال اے پئی اوہناں نے اپنے دور دی اجتماعی آواز بن کے ناانصافی، ظلم، دھروہ، استحصال، معاشی جبر تے سماجی ناہمواریاں نوں سچے سبھا نال پیش کرن وچ پوری ایمانداری دا مظاہرہ کیتا اے۔ اوہ اینا کُجھ لکھن تے سمجھاون مگروں جدوں کسے پاسے کوئی تبدیلی تے محبتاں دے گلزار کھڑے نہیں ویکھدے تے پکار اُٹھدے نیں: اوہو راجے، اوہو پرجا کیہ ہوئی تبدیلی نورؔ تُسیں اوہ بھولے بندے ایویں پھردے پھُلے جدوں اوہ ویکھدے نیں پئی کالے دھندیاں نال غریب غریب تر تے امیر امیر ترہو رہے نیں۔ سماجی تے سیاسی جبر تے اونچ نیچ نے دلاں دی کھیتی نوں کلر بنا دِتا اے۔ ایس اُلتھ پلتھ تے اونچ نیچ نوں ویکھ کے نور کپور تھلوی دے لہجے وچ تلخیاں اُبھردیاں رہندیاں نیں۔ کیوں جے اوہ چانن راہواں دے سوار نیں تے ایس لئی کسے وی جبر نال سمجھوتہ کرن دی تھاویں ایس نال ٹکرا جان دی شکتی رکھدے نیں۔ اوہناں دی شاعری اِک اجیہے انقلاب نوں جنم دِتا اے جیہدے مگروں کدھرے وی کوئی معاشی تفریق نہ ہون دی آس ملدی اے۔ لوکاں دے ہتھ اینی دولت کتھوں آ گئی خورے جیہنوں خرچ کرن لئی بن گئے تھاں تھاں اُتے باڑے اوہ زوراوراں زمینداراں تے سرمایہ داراں دیاں استحصالی چالاں نوں ویکھ کے کرلاٹاں ماردے نیں۔ اوہ جان دے نیں پئی ہمیش نچلے طبقے دے لوک ای زیادہ محنت تے اُدم کردے نیں پر اوہناں نوں اوہناں دی محنت دے صلے وچ گھٹ اُجرت دے کے ٹرخا دِتا جاندا اے۔ نور کپور تھلوی نے محنت تے اُدم دے سارے موسم اپنے پنڈے اُتے ہنڈائے نیں جس پاروں اوہنوں محنت کش طبقے دا نباض وی آکھیا جا سکدا اے۔ اوہدا تے مشن ای لوکائی دے دُکھاں نوں اپنی ذات دا حصہ بنانا اے۔ اوہ اجوکے عہد دے ترجمان دے روپ وچ کھُل کے اظہار کردے نیں۔ جدوں آکھدے نیں: ایہ دھرتی نہ تیری میری، ساری مِلک خُدا دی نتھو جیکر واہوے بِیجے پھُل کیوں پھتو کھاوے چھاں مانن نوں نورؔ نکھٹے آ کے پیر پسارن اوہ کیوں دُھپے سڑے وچارا جیہڑا بوٹا لاوے اوہ سماج دے جھوٹے ناخُداواں نال آہڈا لائوندے لائوندے کدھرے کدھرے حقیقی خُدا نال وی گلے شکوے کردے وکھالی دیندے نیں پر ایتھے وی اوہدا حساس دل لوکائی دے دُکھ وچ ای حقیقی خُدا نال شکایت کردا پیا اے۔ کیوں جے اوہدیاں سوچاں دا سیک ٹھرو ٹھرو کردی انسانیت نوں اِک نِگھ تے روحانی خوشی توںجانو کران دے علاوہ ہور کُجھ نہیں اے۔ رب توں وڈّا بے پرواہ اے جگ وچ دُوجا کیہڑا اکناں تائیں بھُکھیاں مارے اِکناں تیک رجاوے پتھر دے وچ کِیڑا رب نوں دِس پیندا کیوں نہیں نظریں آئوندے بھُکھے پیاسے لوک میرے خیال وچ بندیاں آپ کر کے ایویں گل ایہ تیرے تے تھوپ دِتی پانی دیویں نہ نبیؐ دے دوہتیاں نُوں قبراں دھون لئی عرق گلاب دیویں نور کپور تھلوی دی شاعری دا چوکھا حصہ استحصالی قوتاں دے خلاف احتجاج اے۔ رشوت ، چور بزاری ، محلیاں تے شہراں چوں اُٹھ کے اسمبلیاں تیکر پہنچ گئی اے ۔ اوہ لوک جیہناں دا کوئی تشخص تے پچھان نہیں۔ اج اوہ قوم دے آگو بنی بیٹھے قوم دی تقدیر دا فیصلہ پئے کردے نیں۔اوہ معاشرتی بے دستوری تے چور دروازے راہیں اگے آون والیاں نوں ماجھا ، گاما ، شیدا تے غنڈی رن دے القاب نال پکار دے نیں۔ اوہ مارشل لائی نظام دے خلاف تے جمہوریت دے علمبردار نوں چنگے لفظاں نال سراہندے نیں: جو مونہہ آئی گالی دِتی چھڈیا نہ اخلاق دا پھکا قوم دے لیڈر بن کے آئے ماجھا، گاما ، شیدا ، رکھا غنڈی رن ہن بن گئی آپا چودھری ہو گیا چور اُچکّا کول ضیاء بدرنگی دُکی بھٹو دے ہتھ رنگ دا یکا