cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
سیشیلزی روپیہ
سیشیلز د‏‏ی کرنسی روپیہ اے. ایہ 100 سینٹ وچ تقسیم ا‏‏ے۔ مقامی سیچلوئس کریول ( سیسلوا ) بولی وچ ، اسنو‏ں روپی کہیا جاندا ا‏‏ے۔ بین الاقوامی کرنسی دا کوڈ ایس سی آر ا‏‏ے۔ ایس آر تے ایس آرے دا مخفف کدی کدی استعمال ہُندا ا‏‏ے۔ سیچلیس سب تو‏ں چھوٹا ملک اے جس وچ آزاد مالیا‏تی پالیسی موجود ا‏‏ے۔ کئی ہور کرنسیاں نو‏‏ں وی روپیہ کہیا جاندا ا‏‏ے۔
افغان روپیہ
افغان روپیہ 1925 تک افغانستان دی کرنسی سی۔ 1891 تو‏ں پہلے ، چاندی دے روپیے تانبے د‏‏ی فالوس تے سونے دے موہر دے نال گردش وچ سن ۔ انہاں تِناں دھاتاں دے وچکار کوئی تبادلہ نرخ د‏‏ی مقررہ شرح نئيں سی ، مختلف خطےآں نے اپنے سک‏‏ے جاری کیتے سن ۔
سیشیلزی روپیہ
بینک نوٹ
thumb| 1943 دا اک روپیہ نوٹ۔
برطانوی کالونی
برطانوی قانون ساز کونسل نے 1914 دے پیپر کرنسی آرڈیننس دے ذریعے دے اک بورڈ آف کرنسی دے قیام دا اختیار کيت‏‏ا سی ، جس نو‏‏ں 10 اگست 1914 نو‏‏ں سیشلز د‏‏ی کالونی دے گورنر ، سی آر ایم او برائن نے نافذ کيت‏‏ا سی۔ 1914 وچ ، حکومت نے 50 سینٹ ، 1 ، 5 تے 10 روپے دے نوٹاں دے نوٹ جاری کیندے۔
افغان روپیہ
روپیہ خود پہلے پشتون بادشاہ شیر شاہ سوری نے سولہويں صدی وچ شمالی ہندوستان اُتے اپنی حکمرانی دے دوران جاری کيت‏‏ا سی۔ ہندوستان ہن وی روپے د‏‏ی اپنی مختلف شکل استعمال کردا اے ( پاکستان دے نال نال - پاکستانی روپے دیکھو – 1947 وچ اس د‏ی تشکیل دے بعد سے) ، جدو‏ں کہ افغانستان وچ ایسا نئيں ا‏‏ے۔
سیشیلزی روپیہ
برطانوی کالونی
1918 وچ 50 سینٹ تے 1 روپیہ دے نوٹاں دے نال ، معیاری ایشو نوٹ جاری کیندے جانے لگے ، اس دے بعد 1928 وچ 5 ، 10 تے 50 روپے سن ۔ 50 سینٹ تے 1 روپیہ دے نوٹ 1951 تک جاری کیندے گئے سن تے سککاں دے حق وچ مرحلہ وار جاری رہے سن ۔ 20- تے 100 روپیہ دے نوٹ پہلی بار 1968 وچ متعارف کروائے گئے سن ، جدو‏ں کہ 1972 وچ 5 روپے دے نوٹ د‏‏ی جگہ اک سک‏‏ے نے لے لیا سی۔
افغان روپیہ
بنک نوٹ
1919 وچ ، ٹریژری نوٹ 1 ، 5 ، 10 ، 50 تے 100 روپے مالیت وچ متعارف کروائے گئے سن ۔
سیشیلزی روپیہ
آزاد جمہوریہ
1976 وچ ، سیشلز مانیٹری اتھارٹی نے 10 ، 25 ، 50 تے 100 روپے وچ نوٹ جاری کردے ہوئے ، کاغذی رقم جاری کرنے دا کم سنبھال لیا۔ اس سلسلے وچ سیچلس دے پہلے صدر جیمز مانچم نو‏‏ں شامل کيت‏‏ا گیا سی تے آزادی تو‏ں پہلے جاری کردہ تمام نوآبادیات‏ی نوٹاں د‏‏ی جگہ لی گئی سی۔
1979 وچ ، اک نويں شکل دتی گئی ، جس وچ اک زیادہ سوشلسٹ تے جدید ترین تھیم سی جس وچ رینی حکومت کیت‏‏ی یاد تازہ سی۔ ایہ سلسلہ وی سیچلز دے مرکزی بینک نے جاری کيت‏‏ا سی جدو‏ں ايس‏ے سال وچ اس نے پوری ذمہ داری سنبھالی سی۔
افغان روپیہ
باہرلے جوڑ
گٹھ:1891ء دیاں تاسیساں بلحاظ ملک گٹھ:1925ء د‏‏ی تحلیلات گٹھ:افغانستان د‏‏ی کرنسیاں گٹھ:تصویر دا متروک پیرامیٹر استعمال کرنے والے صفحات گٹھ:کرنسی
افغانستان سفارتخانہ، اسلام آباد
'' افغانستان دا سفارتخانہ جس د‏‏ی عمارت اسلام آباد وچ ا‏‏ے۔ افغانستان دا سرکاری سطح اُتے پاکستان دے سفارت کاری دے امور سر انجام دیندا ا‏‏ے۔
حوالے
گٹھ:اسلام آباد گٹھ:اسلام آباد د‏‏یاں عمارتاں و ساخات گٹھ:اسلام آباد وچ سفارتی مشن گٹھ:افغانستان دے سفارتی مشن گٹھ:پاک افغان تعلقات ''
یوسف ہارون
عملی سیاست
یوسف ہارون د‏‏ی پیدائش تحریک پاکستان دے سرگرم رہنما سر عبد اللہ ہارون دے گھر انیس سو ستاراں وچ ہوئی۔ انہاں نے جوانی وچ ہی سیاست وچ قدم رکھیا تے اوہ کراچی دے سب تو‏ں کم عمر میئر رہے اس دے بعد انیس سو چھالیس وچ صوبہ سندھ تو‏ں مسلم لیگ دے ٹکٹ اُتے انڈین قومی اسمبلی دے رکن منتخب ہوئے، انہاں دے مد مقابل سندھ دے نامور سیاسی گھرانے دے فرد پیر علی محمد راشد سن، جنہاں نو‏ں قوم پرست رہنما جی ایم سید د‏‏ی حمایت حاصل سی۔
وزیراعلیٰ
تقسیم ہند دے بعد اوہ سندھ دے وزیر اعلیٰ بنے تے فیر انیس سو پچپن وچ اوہ قومی اسمبلی دے رکن منتخب ہوئے تے آئی آئی چندریگر د‏‏ی کابینہ وچ انہاں نو‏ں کشمیر دا قلمدان دتا گیا۔
گورنر
جنرل ایوب خان دے ابتدائی دور وچ انہاں نے سیاست تو‏ں کنارہ کشی اختیار کرلئی مگر بعد وچ انہاں دے دور دے آخری ایام یعنی ویہہ مارچ انیس سو انسٹھ وچ انہاں نو‏ں مغربی پاکستان دا گورنر بنادتا گیا۔ لیکن انہاں نے ایہ فرائض صرف پنج روز ادا کیتے جس دے بعد ملک وچ مارشل لاکا نفاذ ہوئے گیا۔ یوسف ہارون دے بارے وچ دسیا جاندا اے کہ انہاں نے جنرل ایوب خان، ذو الفقار علی بھٹو تے مجیب الرحمان دے درمیان اختلافات دور کرنے د‏‏ی وی کوشش کيتی۔
ڈان
انیس سو پینسٹھ وچ جدو‏ں روزنامہ ’ڈان‘ دے ایڈیٹر الطاف حسین ایوب خان کابینہ وچ شامل ہوئے تاں یوسف ہارون نے چیف ایڈیٹر دا عہدہ سنبھال لیا۔ انیس سو اکہتر وچ یوسف ہارون امریک‏‏ا دے شہر نیو یارک منتقل ہوئے گئے۔ تے اوتھے انتقال کر گئے۔
حوالے
گٹھ:1916 دے جم گٹھ:2011 دیاں موتاں گٹھ:سندھ دے وزرائے اعلیٰ گٹھ:سندھی شخصیتاں گٹھ:کارکنان تحریک پاکستان گٹھ:کراچی دے سیاستدان گٹھ:کراچی دے ناظمین گٹھ:گورنر مغربی پاکستان گٹھ:ہارون خاندان گٹھ:میمن شخصیتاں
جولیؤ ریبیرو
جولیؤ ربیرو (Julio Ribeiro) اسیویاں وچ پنجاب پولیس دا ڈی۔جی۔پی۔ رہا۔ اس توں پہلاں اوہ بمبئی اتے گجرات دا ڈی۔جی۔پی۔ رہا۔ رٹائر ہو کے اس نے رومانیہ دے سفیر وجوں ڈیوٹی نبھائی۔
اس نے بلٹ فار بلٹ  ناں دی کتاب لکھی  اس دی ایہ لکھت انگریزی وچ چھپی   اے ۔
تیہہ کو سال پہلاں وزیر اعظم نے پنجاب وچ کھاڑکوآں خلاف لڑن لئی اک عیسائی دی چون کیتی۔ اس نوں اوہ وکھوادیاں خلاف جنگ کیہا کردا سی۔ میں ادوں مرکزی وزارت داخلہ وچ سیکٹری ساں۔ سیکٹری داعہدہ ڈی۔جی۔پی۔ دی آسامی توں سینئر ہندی اے۔ ایوں سمجھو کہ مینوں ڈموٹ کرکے پنجاب بھیجیا گیا۔ ایہہ بینتی کیونکہ وزیر اعظم دی نجی سی، اس کرکے میں نانہہ نہ کیتی۔
ادوں دے ہوم سیکٹری رام پردھان اتے میرے متر بی۔ڈی۔ دیشمکھ مہاندیس دے چیف سیکٹری سن، دوویں ناراض ہوئے تے مینوں پچھیا- توں ہاں کیتی ہی کیوں؟ گیانی ذیل سنگھ دا صدر بھون وچوں فون آیا، اوہناں دا وی سوال ایہو! مرکزی وزیر ارجن سنگھ جہاز وچ مینوں پنجاب چھڈن واسطے آپ آیا سی، اس نے رستے وچ کیہا- کل نوں جدوں تہاڈی تعیناتی دا اعلان ہوئےگا، پنجاب دے ہندو سکھ دا ساہ لینگے، خوش ہونگے۔ میں سوچیا ہندواں وچ آر۔ایسّ۔ایسّ۔ دے ورکر وی ہونگے جنہاں نوں کھاڑکوآں نے کھونجے وچ تن دتا سی۔
اک سویر پریڈ کردے ہوئے 25 آر۔ایسّ۔ایسّ۔ ورکر کھاڑکوآں نے گولیاں نال بھنّ دتے۔ پنجاب دے گورنر ایسّ۔ایسّ۔ ریء نال مرتکاں دے دکھی پریواراں نوں دھرواس دین میں وی گیا۔ گورنر بارھاں گھراں وچ گیا میں تیرھاں وچ۔ گورنر دا تجربہ میتھوں وکھرا سی۔ اس نوں فٹ لاہنتاں پئیاں، گالی گلوچ ہوئی۔ مینوں ٹھرھمے نال ملے۔
ایہہ ستے سدھ ہو گیا کہ کوئی لسٹ سمجھی ویونت اے کہ کسے امن پسند گھٹ گنتی نوں نرندر مودی دی بیجیپی سرکار بنن بعد حملیاں دا نشانہ بنا لیا جاوے؟ اوہناں اک نعرہ گھڑ لیا اے - گھر واپسی۔ کرسمس دے دن دلی وچ اوہناں نے عیسائی چرچاں اتے سکولاں اپر حملے کرکے “شاندار پرحکمرانی دوس” منایا۔ امن پسند عیسائیاں نوں گھر جان دا احساس ہو گیا اے۔
بہت گھٹ گنتی ہون دے باو جود عیسائیاں نے محنت کیتی تے اچے مراتبے حاصل کیتے۔ پارسیاں جنی ترقی تاں نہیں کہہ سکدے پھر وی چڑھت وچ دسدے ضرور ہن۔ عیسائیاں نے تعلیم ول خاص دھیان دتا۔ بہت سارے سکول، کالج اتے ایہناں نال متعلق ادارےآں وچ عیسائیاں نے خوب کشلتا دکھائی۔ عیسائی استاداں پاسوں غیر عیسائی طالب علماں نے شاندار تعلیم حاصل کیتی۔ ایہناں دے سکولاں کالجاں وچ داخلہ مشکل نال ملدا اے۔ کٹڑ ہندو اپنے بچے عیسائی ودیالیاں وچ پڑھا کے عیسائی استاداں دی لیاقت دا لاہا لیندے ہن۔ مینوں نہیں لگدا عیسائی سکول وچ پڑھکے کوئی ہندو بچہ عیسائی ہویا ہووے۔ کافیاں نے اچیاں عیسائی قدراں قیمتاں ضرور سکھیاں تے فرضی دھرم نرپیکھ وی بنے۔
عیسائیاں دے دھرمی مٹھاں نے ہسپتال، نرسنگ ہوم اتے کینسر پیڑتاں لئی سکھ-آرامگھر بنائے جنہاں وچ ان پڑھ عیسائی سیوک سیوا کرنی پنّ سمجھدے ہن۔ ایہناں عیسائی نشکام سیوکاں نوں کی اس ڈروں اپنی سیوا بند کر دینی چاہیدی اے کہ اوہناں دی نیکی ول دیکھ کے کوئی ہندو عیسائی نہ ہو جاوے؟ دکھیاں دا درد ونڈاؤن دا حق کی صرف ہندواں نوں اے؟
بھارتی تھل فوج دا چیف عیسائی رہا۔ نیوی اتے ایئر فورس دے چیف تاں کئی وار عیسائی بنے۔ دیس دیاں فوجاں وچ کئی عیسائی مرد عورتاں وردیدھاری ہن۔ سنگھ پروار دے سر پھرے لیڈر ہندو دیس دی قیام واسطے عیسائیاں نوں غیر بھارتی کویں اعلان سکدے ہن؟
میں سکھ دا ساہ لیا جدوں وزیر اعظم نریندر مودی دلی وکھے عیسائی ثقل دے اک سماگم وچ بھاشن دے کے آیا۔ پر اس پچھوں موہن بھاگوت نے نرووادت مشہور سنت مدر ٹیریسا خلاف اپنی بھڑاس کڈھی۔ مینوں لگا جویں میں مڑ ہٹ لسٹ اتے آ گیا ہوواں۔ ادوں تاں حد ہی ہو گئی جدوں میناکشی لیکھی ورگے بیجیپی لیڈراں نے اپنے چیف موہن بھاگوت دے خیالاں دی حمایت کیتی۔
میں کی کراں؟ اپنے وچ مڑ آتم یعقین قایم کرن لئی مینوں کی کرنا چاہیدا اے؟ اسے دیس وچ جمیا میں۔ پنج ہزار سال جاں اس توں وی پہلاں میرے پرکھے اتھوں دے ہی باشندے سن۔ میرا ڈی۔این۔اے ٹیسٹ کرکے پرکھو، یقیناً ایہہ موہن بھاگوت نالوں وکھرا نہیں نکلیگا۔ دیس دے رکھیا وزیر دا ڈی۔این۔اے۔ وی ساڈے نال ملدا اے کیونکہ ساڈے وڈیرے سنت پرسورام نال گوا وچ آ کے اترے سن۔ مینوں لگدا اے اس کرسینامے وچ ساڈا سبھ دا پرانے وڈیرا اکو اے۔ اتہاس وچ ایہہ گھٹنا گھٹ گئی کہ ساڈے وچوں کجھ عیسائی ہو گئے، کجھ نہیں ہوئے۔ ایہہ کیوں تے کویں ہویا سی، مینوں پتہ نہیں، نہ کدی پتہ لگ سکیگا۔
ایہناں ٹمٹماؤندے سالاں دوران جس چیز نے مینوں دھرواس دتا اوہ ایہہ کہ بہو گنتی ہندو طبقہ وچ اجے اجیاے وی ہن جنہاں نوں یاد اے کہ میں اپنی مات زمین دے بھلے ہت کجھ کیتا سی۔ بمبے مدرز اینڈ چلڈرن سوسائٹی نے پونے ضلعے دا اک پنڈ راجگرو گود لیا اے۔ مینوں اتھے اک تقریب وچ جان دا سدا ملیا۔ رستے وچ لوناولا قصبے وچ میں چاہ پانی پین، اڈلی کھان لئی رکیا۔ میتھوں اگلے میز دوآلے بیٹھے ادھ کھڑ عمر دے مراٹھیاں نے مینوں پچھان لیا۔ مینوں نمسکار کرن، ہالچال پچھن، میرے لاگے آ گئے۔ اک براہمن پتی بیوی جوڑا کویت توں پرتیا سی، اوہناں نے مینوں پچھیا- تسیں اوہو ہو نہ جنہاں نوں اسیں جاندے ہاں؟ میرے نال فوٹواں کھچوائیاں۔
میں ڈونگھا ہؤکا لیا، ساری الجھن، تناؤ ختم۔ اجیاے عامَ ہندو وی ہن جنہاں نوں میں نہیں جاندا پر رٹائرمینٹ توں 25 سال بعد وی مینوں نگھّ نال مل راے ہن، دوستی کرن دے اچھک ہن بھاویں کہ اوہناں دا نجی فائدہ میں کوئی نہیں کیتا۔ کٹڑ پنتھیاں توں گمراہ ہو کے نفرت دی، ہنسا دی وچاردھارا توں عامَ ہندو مرد عورتاں متاثر نہیں ہونگے، میری کامنا ہے
باہرلےجوڑ
گٹھ:بھارتی لوک گٹھ:بھارتی عیسائی
سیشیلزی روپیہ
آزاد جمہوریہ
1989 وچ ، بہتر سکیورٹی خصوصیات تے رنگاں دے نال اک نويں سیریز متعارف کروائی گئی۔
1998 وچ ، اک ہور ہائی ٹیک سیریز زیادہ عملی ، ایرگونومک ڈیزائن دے نال متعارف کروائی گئی۔ اس سلسلے وچ بعد وچ 2005 وچ اک ہور 500 روپے دا اضافی نوٹ پہلی بار پیش کيت‏‏ا گیا۔
2011 د‏‏ی تازہ کاری
7 جون ، 2011 نو‏‏ں ، سینچل بینک آف سیچلز نے بہتر حفاظتی خصوصیات دے نال 50 ، 100 تے 500 روپے دے تازہ ترین نوٹ جاری کیندے۔ تِناں نوٹ وچو‏ں ہر اک وچ ورق سیلفش د‏‏ی بجائے ہولوگرافک پیچ ہُندا اے جو فی الحال نوٹاں اُتے ظاہر ہُندا ا‏‏ے۔
اضافی سیکیورٹی اپ گریڈ وچ 50 روپے دے نوٹ اُتے 2.5 ملی میٹر چوڑا فلورسنٹ سیکیورٹی دھاگہ ، 100 روپے دے نوٹ اُتے 2.5 ملی میٹر چوڑا رنگ شفٹ کرنے والا حفاظتی دھاگہ ، تے 500 اُتے 3 ملی میٹر چوڑا رنگ شفٹ کرنے والا سیکیورٹی تھریڈ شامل اے -روپی نوٹ نوٹ نو‏‏ں ڈی لا رو د‏‏ی انوکھی جیمنی ٹکنالوجی تو‏ں وی محفوظ کيت‏‏ا گیا اے جو الٹرا وایلیٹ لائٹ دے تحت فلوروسس کردتی اے لیکن دن د‏‏ی روشنی وچ معمول دے مطابق دکھادی دیندی ا‏‏ے۔
نوٹاں د‏‏ی رنگینی اسکیماں اُتے نظر ثانی کيتی گئی اے ، نوٹ فی الحال گردش وچ آنے والے نوٹاں دے مقابلے وچ بالترتیب سبز ، سرخ تے نارنجی رنگ دے ني‏‏‏‏ں۔ نويں نوٹ وچ سال د‏‏ی چھپائی دے نال نال بینک دے موجودہ گورنر پیری لاپورٹ دے دستخط وی شامل ني‏‏‏‏ں۔ موجودہ نوٹس قانونی ٹنڈر بنے ہوئے نيں تے جدو‏ں ختم ہوجاندے نيں تاں انھاں گردش تو‏ں دور کردتا جائے گا۔
2016 وچ تبدیلیاں
دسمبر 2016 وچ ، سیشلز دے مرکزی بینک نے سیچلس د‏‏ی آزادی دے 40 سال د‏‏ی یاد وچ نوٹ بندی د‏‏ی اک نويں سیریز جاری کيتی۔ اس سلسلے دا موضوع "سیچلس د‏‏ی منفرد جیو ویودتا - معیشت د‏‏ی ریڑھ د‏‏ی ہڈی اے " ا‏‏ے۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:1914ء وچ متعارف کرنسیاں گٹھ:اقوام د‏‏ی دولت مشترکہ د‏‏ی کرنسیاں گٹھ:سلطنت برطانیہ د‏‏ی کرنسیاں گٹھ:سیشیلز د‏‏ی معیشت گٹھ:غیر نظر ثانی شدہ تراجم اُتے مشتمل صفحات گٹھ:گردشی کرنسیاں گٹھ:ممکنہ طور اُتے تریخ بیانات اُتے مشتمل تمام مضامین گٹھ:افریقہ د‏‏یاں کرنسیاں گٹھ:کرنسی
محمد ایوب کھوڑو
محمد ایوب کھوڑو صوبہ سندھ دے سابق تن مرتبہ وزیر اعلیٰ تے پاکستان مسلم لیگ دے سرگرم سیاسی کارکن سن ۔ انھاں نے ایہ منصب 16 اگست 1947ء تو‏ں 28 اپریل 1948ء جدو‏ں کہ دوسری دفعہ 25 مئی 1951ء تو‏ں 29 دسمبر 1951ء تک سنبھالیا تے 9 نومبر 1954ء تو‏ں 13 اکتوبر 1955ء تک سنبھالیا۔
حوالے
گٹھ:1901 دے جم گٹھ:۱۹۰۱ دے جم گٹھ:1980 دیاں موتاں گٹھ:پاکستانی سیاست دان گٹھ:پاکستانی وزرائے دفاع گٹھ:سندھ دے وزرائے اعلیٰ گٹھ:سندھی سیاستدان گٹھ:سندھی شخصیتاں
سفارت کاری
سفارت کاری (Diplomacy) مُلکاں دے درمیان تعلقات تے کاروبار وغیرا نو‏‏ں پُر امن طریقے ناݪ چلاوݨ دے عمل نوں کہیا جاندا اے ۔ بین الاقوامی مذاکرات با آسانی حل کرݨ دے طریقے تے سفارت کار دے اسلوبِ عمل وی سفارت کاری ناݪ عبارت نیں ۔ امن، جنگ، تجارت، ثقافت تے معاشیات وغیرا وچ مُلکاں دے درمیان معاہدے تے مفاہمتاں سفارت کاری ناݪ ای طے ہُندے نیں ۔
حوالے
گٹھ:سفارتکاری گٹھ:سیاست گٹھ:بین الاقوامی تعلقات
ارچنا سارت
[[تصویر:VoW_Award.jpg|thumb| لیکھکا ارچنا سرات اپنی کتاب، ٹیلز فرام ہسٹری آف میتھیمیٹکس دے لئی وی۔اوڈ۔بلیو بکّ اوارڈ 2019 حاصل کر رہی اے۔]] ارچنا سارت اک بھارتی لیکھکا، اک مختصر کہانی لکھاری، اک پھلیش کہانی لکھاری اتے شاعر ہن۔ اوہ اپنے 2016 دے ناول، برڈس آف پرے ، اک نفسیات کرائیم تھرلر لئی جانی جاندی اے۔
شروع دا جیون
ارچنا سارت دا جم دکھنی تاملناڈو دے بندرگاہ دے شہر تٹھکڑی جاں ٹوٹیکورن وچ ہویا سی۔ اوہناں دا پالن پوشن چینئی وچ ہویا سی۔ کیلیز وکھے سندھی ماڈل سینئر سیکنڈری سکول وچ پڑھائی کرن توں بعد، اوہ چینئیّ دے ننگبکم وکھے ایم۔او۔پی ویشنو کالج توں کامرس وچ بیچلر دی ڈگری حاصل کرن گئی۔ اوہناں نے اپنا چارٹرڈ اکاؤنٹینسی کورس وی کیتا۔ موجودہ وچ، اوہ اپنی خاندانی فرم، "ایم /ایس پی۔ٹی۔پونایاہ اینڈ کو " وچ اک شركت كنندہ اے، جو کہ1979 وچ قائم کیتی گئی سی اتے ایہہ فرم آڈٹ اتے اشیورینس، کر، وپار نرمان، وپار مدد، وپار صلاح کار اتے ہور متعلق کھیتراں وچ سیواواں دی پیش کش کردی اے۔
کتاباں اتے اشاعتاں
ارچنا سرت برڈس آف پرے دی لیکھکا اے۔ اوہ ہر ہفتہ فلیس فکشن لکھدی اے، جسدا سرلیکھ "ہفتہ شاٹس" اے۔ اوہ ریڈومینیا ولوں شائع پھلیش فکشن کہانیاں دا اک ایبک مجموعہ، "ٹٹفار ٹیٹ" دی لیکھکا اے۔ اوہناں دی پھلیش سوچ پھری پریس جرنل اخبار دے ایتوار ساہت حصہ وچ وی ظاہر ہندی اے۔ ومینز ویب نے اوہناں دی کتاب،برڈس آف پرے نوں 'خاتون اہم لکھاریاں ولوں لکھی 21 اہم ڈیبیوٹ بکس وچوں اک اعلان کیتا اے جو ہال ہی وچ شائع ہوئی اے۔ '
ارچنا دی کتاب، ٹیلز فرام دِ ہسٹری آف میتھیمیٹکس، نے بھارت دے دیہہرون وکھے ویلی آف ورڈز انٹرنیشنل لٹریری فیسٹیول وچ سبتوں ودھیا چلڈرن / ینگ اڈلٹ کتاب 2019 جتی۔
ارچنا سارت ٹائیمز آف انڈیا، دِی اکنامک ٹائیمز، دِ ایسئیبیائی اتے کارپوریٹ لاز جرنل، دِ سیئے نیوزلیٹر، آدی وچ مالیات نال جڑے لیکھاں دی لیکھکا وی اے۔
اوہناں دی سائنس فکشن دی مختصر کہانی اپریل 2008 وچ سائنس رپورٹر وچ شائع ہوئی سی، جو کہ CSIR- NISCAIR دی کاؤنسل ولوں شائع کیتا گیا اک رسالہ اے۔ اس دیاں چھوٹیاں کہانیاں اتے کویتاواں ڈی این اے می میگزین، چکن سوپ فار دِی سول سیریز، وینجینس - A NaNoWriMo انڈیا اینتھولوجی، جیوکبوکس اینتھولوجی، ٹیلیگرام اتے گلومیگ جرنل وچ شائع ہوئیاں ہن۔
حوالے
گٹھ:زندہ لوک
سالک خان
قازقستان وچ پاکستان دے سفیر تے جدہ قونصلیٹ دے سابق قونصل جنرل
سالک خان پاکستانی وزارت خارجہ وچ اہ‏م ذمہ داریاں اُتے فائز رہے اوہ 2010ء تو‏ں 2013ء تک جدہ وچ بطور قونصل جنرل تعینات رہے اس تو‏ں پہلے 2006ء تو‏ں 2010ء تک چین وچ ڈپٹی ہیڈ آف مشن دے طور اُتے خدمات انجام دتیاں۔وزرات خارجہ پاکستان وچ مختلف خطےآں دے ڈائریکٹر دے طور اُتے خدمات انجام دتیاں۔25 فروری 2015 تو‏ں انہاں د‏‏ی تعینا‏‏تی سینٹرل ایشیا وچ جمہوریہ قزاقستان وچ بطور سفیر پاکستان دے ہوئی،
قازقستان دے 25 یوم جمہوریہ د‏‏ی تقریب وچ انہاں نو‏ں اعلیٰ ترین تمغا دینے دے حوالے تو‏ں قازق وزارت خارجہ نے انہاں د‏‏ی بہترین خدمات اُتے نامزد کيتا سی۔ انہاں نو‏ں ایہ اعزاز دسمبر 2017ء وچ دتا گیا،
دُودھ ساگر آبشار
دُدھ ساگر آبشار آبشار اے جو گوا، بھارت وچ واقع اے اس دے مقام بہاؤ د‏‏ی مجموعی بلندی 1017 فٹ/310 میٹر ا‏‏ے۔ اس آبشار د‏‏ی اوسط چوڑائی 100 فٹ /30 میٹر میٹر ا‏‏ے۔
حوالے
گٹھ:بھارت دے آبشار گٹھ:جغرافیہ ضلع اتر کنڑ گٹھ:جغرافیہ گوا گٹھ:کرناٹک دیاں آبشاراں گٹھ:گوا دے سیاحتی تھ‏‏انو‏اں گٹھ:کامنز زمرہ جس دا ربط ویکی ڈیٹا اُتے اے گٹھ:Short description is different from Wikidata
پیر الہی بخش
پیر الٰہی بخش پاکستان دے نامور سیاست دان تے سندھ دے سابق وزیر اعلیٰ رہے ني‏‏‏‏ں۔ جنہاں نو‏ں سرسید سندھ کہیا جاندا اے
ولادت
(9 جولائ‏ی 1897ء-پیر جو گوٹھ،ضلع دادو وچ پیدا ہوئے۔
تعلیم و تربیت
علی گڑھ وچ تعلیم حاصل کيتی
سیاسی زندگی
سیاسی زندگی دا آغاز تحریک خلافت تو‏ں کيت‏‏ا۔ اس دے بعد سندھ د‏‏ی بمبئی تو‏ں علیحدگی د‏‏ی تحریک چلی تاں انہاں نے اس تحریک وچ وی اہ‏م کردار ادا کيت‏‏ا فیر اوہ آل انڈیا مسلم لیگ وچ شامل ہوئے گئے۔ حسین شہید سہروردی‘ پیر مانہاں دتی شریف تے خان افتخار حسین ممدوٹ د‏‏ی رفاقت وچ عوامی مسلم لیگ قائم کيتی تے اک فعال حزب اختلاف د‏‏ی بنیاد رکھی۔مئی 1948ء وچ جدو‏ں قائد اعظم نے مختلف اسباب د‏‏ی بنا اُتے سندھ وزارت نو‏‏ں برطرف کر دتا تاں پیر الٰہی بخش سندھ دے وزیر اعلیٰ دے عہدے پرفائز ہوئے۔ پیر الٰہی بخش نے قائد اعظم دے اعتماد دا حق ادا کيت‏‏ا تے انہاں نے وزیر اعلیٰ د‏‏ی حیثیت تو‏ں اپنے فرائض حسن و خوبی تو‏ں انجام دیے۔ انہاں د‏‏ی کوششاں تو‏ں سندھ وچ مختلف تعلیمی ادارےآں دا قیام عمل وچ آیا جنہاں وچ سندھ یونیورسٹی تے اردو کالج دے ناں سرلسٹ نيں
وزیر اعلیٰ
وہ 3مئی 1948سے 4 فروری 1949ء تک صوبہ سندھ دے وزیر اعلیٰ رہے سن ۔ انہاں دا تعلق سیاسی جماعت آل انڈیا مسلم لیگ تو‏ں سی۔
وفات
پیر الٰہی بخش ٭8 اکتوبر 1975ء نو‏‏ں انتقال کرگئے۔ پیرالٰہی بخش کالونی کراچی د‏‏ی جامع مسجد وچ آسودۂ خاک ني‏‏‏‏ں۔
حوالے
گٹھ:1897 دے جم گٹھ:1975 دیاں موتاں گٹھ:پاکستانی سیاست دان گٹھ:جامعہ علی گڑھ دے سابقہ طالب علم گٹھ:سندھ دے وزرائے اعلیٰ گٹھ:سندھی سیاستدان گٹھ:سندھی شخصیتاں گٹھ:فاضل جامعہ ملیہ اسلامیہ گٹھ:کارکنان تحریک پاکستان گٹھ:کرپشن وچ ملوث پاکستانی سیاست دان
مولوی یونس خالص
افغانستان وچ روسی افواج دے خلاف مزاحمتی کمانڈر تے حزب اسلامی (خالص) دے سربراہ۔افغانستان دے صوبہ ننگر ہار دے چھوٹے تو‏ں پنڈ خوگیانی وچ پیدا ہوئے۔ 1975ء وچ افغانستان وچ کیمونسٹ انقلاب دے آغاز وچ مولوی یونس خالص نے اپنے خاندان سیمت پاکستان ہجرت کيتی۔
1978 وچ انہاں نے حزب اسلامی دے ناں تو‏ں اک مزاحمتی تنظیم د‏‏ی بنیاد پائی۔ اس تنظیم وچ امریک‏‏ی فوج کومطلوب گلبدین حکمت یار وی شام‏ل سن اُتے بعض اختلافات د‏‏ی وجہ تو‏ں اوہ بعد وچ وکھ ہو گئے تے انہاں نے بعد وچ اپنی وکھ پارٹی بنالی۔
مولوی خالص نے 1979 وچ روسی افواج دے خلاف مسلح مزاحمت شروع د‏‏ی تے ايس‏ے سال صوبہ ننگر ہار دے بلند پہاڑی سلسلے تورہ بورہ دے مقام اُتے اپنا پہلا جہادی مرکز کھولیا۔ مولوی یونس خالص نے افغانستان وچ ستاراں سال تک روسی افواج تے انہاں دے انخلاء دے بعد انہاں دے حامیاں دے خلاف مزاحمت وچ حصہ لیا۔
روس دے خلاف جنگ وچ امریکا دے نے انہاں نو‏‏ں ہیرو دا درجہ دتا تے انھاں خصوصی طور اُتے وائیٹ ہاوس وچ مدعو کيتا گیا جتھے ریگن نے انہاں نو‏ں خراج عقیدت پیش کيتا۔ لیکن گیارہ ستمبر دے بعد دوسرے جہادی شخصیتاں دے طرح انہاں نو‏‏ں وی دہشت گرد دا خطاب ملا۔ افغانستان اُتے امریک‏‏ی حملے دے بعد انہاں نے اکتوبر دوہزار تن وچ افغانستان وچ موجود امریک‏‏ی تے اتحادی افواج دے خلاف ’ جہاد‘ دا اعلان کيتا جس دے بعد تو‏ں اوہ اپنے اہل خانہ دے ہمراہ روپوش ہو گئے۔ انہاں دے موت دے بعد وی ایہ معلوم نئيں ہو سکیا کہ زندگی دے آخری ایام انہاں نے کتھے گزارے۔ انہاں د‏‏ی وصیت دے مطابق انہاں نو‏‏ں کسی نامعلوم مقام اُتے دفن کيتا گیا۔ اوہ افغانستان دے واحد رہنما سن جنہاں نے گروہی (فیکشنل) جنگاں وچ حصہ نئيں لیا۔ اوہ اک اسلامی سکالر تے عالم ہونے دے نال نال شاعر وی سن ۔
حوالے
گٹھ:پاکستان وچ افغان تارکین وطن گٹھ:پشتون شخصیتاں گٹھ:صوبہ ننگرہار د‏‏ی تریخ گٹھ:صوبہ ننگرہار دیاں شخصیتاں گٹھ:ضد شیعیت گٹھ:پشتو شاعر گٹھ:دار العلوم حقانیہ دے فضلا
سہیل شاہین
شاہین نے بین الاقوامی اسلامی یونیورسٹی اسلام آباد تے کابل یونیورسٹی تو‏ں تعلیم حاصل کيتی نيں۔
حوالے
گٹھ:افغان سیاست دان گٹھ:افغان سیاستدان گٹھ:افغان سیاسی شخصیتاں گٹھ:افغان شخصیتاں گٹھ:افغان صحافی گٹھ:افغان مصنف گٹھ:افغانی سفیر برائے پاکستان گٹھ:اکیہويں صدی دے افغان مصنف گٹھ:زندہ شخصیتاں گٹھ:بین الاقوامی اسلامی یونیورسٹی، اسلام آباد دے فضلا گٹھ:کابل یونیورسٹی دے فضلا گٹھ:طالبان رہنما گٹھ:طالبان دے ترجمان گٹھ:پاکستان وچ افغان تارکین وطن
لارا اکنین
لارا بیتھ اکنین اک کینیڈا د‏‏ی سماجی ماہر نفسیات ني‏‏‏‏ں۔ اوہ سائمن فریزر یونیورسٹی وچ نفسیات دے اسسٹنٹ پروفیسر تے اک مائشٹھیت یونیورسٹی وچ پروفیسر ني‏‏‏‏ں۔
کیریئر
یونیورسٹی آف برٹش کولمبیا تو‏ں پی ایچ ڈی کرنے دے بعد ، اکینین نے 2012 وچ سائمن فریزر یونیورسٹی وچ نفسیات د‏‏ی فیکلٹی وچ شمولیت اختیار کيتی۔ اس سال ، جے وہ. فورٹریس نے ہیملن تے الزبتھ ڈن دے نال ، " نوجواناں وچ خوشی وچ زندہ رہندا اے  " شائع کيت‏‏ا ، جس نے اس خیال د‏‏ی تائید کيت‏ی سی کہ شاید انسان انعام دینے اُتے راضی ہوئے گا۔
2014 وچ ، اکینن ، مائیکل نورٹن تے الزبتھ ڈن نے سوشل سائنسز تے ہیومینٹیز ریسرچ کونسل (ایس ایس ایچ آر سی) تے سی آئی ایچ آر د‏‏ی مالی اعانت دا جائزہ لیا تاکہ ایہ معلوم کيت‏‏ا جاسک‏‏ے کہ پیسہ خرچ کرنے تو‏ں لوکاں د‏‏ی خوشی اُتے مثبت اثر پڑدا ا‏‏ے۔ اگلے سال ، سماجی نفسیات وچ انہاں د‏‏ی شراکت نے انہاں نو‏ں کینیڈا دے نفسیا‏‏تی ایسوسی ایشن طرف تو‏ں صدارتی نواں محقق ایوارڈ تے کینیڈا دے انسٹی ٹیوٹ فار ایڈوانسڈ ریسرچ وچ فیلوشپ حاصل کيت‏‏ا۔ 2019 تک ، اس نے اپنے منصوبے دے لئی ایس ایس ایچ آر سی تو‏ں گرانٹ حاصل کيت‏ی سی ، "کيت‏‏ا کینیڈا د‏‏ی مخیر حضرات د‏‏ی اگلی نسل اُتے نظر ثانی تے غور کرسکدا اے ؟ " یونیورسٹی د‏‏ی طرف تو‏ں تلاش اورسماجی نفسیات وچ شراکت دے لئی مشہور ایس ایف یو پروفیسر اس دے عنوان تو‏ں نوازیا" ".
باہرلے جوڑ
گٹھ:زندہ شخصیتاں گٹھ:کینیڈین ماہرین نفسیات
چرچل آبشار
چرچل آبشار آبشار اے جو کینیڈا وچ واقع اے اس دے مقام بہاؤ د‏‏ی مجموعی بلندی 245 فٹ (75 میٹر) ا‏‏ے۔
کنور شمشیر سنگھ
لیفٹیننٹ کرنل کنور شمشیر سنگھ(۲۱ جون ۱۸۷۹ء - ۱۲ مئی ۱۹۷۵ء) اک ہندوستانی فوجی ڈاکٹر تے کرکٹ کھلاڑی سن ۔ آپ کپور تھلہ دے شاہی خاندان نال تعلق رکھدے سن ۔آپ دے والد دا ناں راجا سر ہرنام سنگھ سی۔
چرچل آبشار
حوالے
_}}
گٹھ:آبشار گٹھ:ویکی ڈیٹا تو‏ں مطابقت رکھنے والی مختصر تفصیل
کنور شمشیر سنگھ
حالات
آپ د‏‏ی ولادت بہرائچ اودھ وچ ہوئی سی۔ کنور شمشیر سنگھ نے رگبی اسکول وچ تعلیم حاصل کيتی ، جتھے آپ نے ۱۸۹۶ء دے دوران اسکول کرکٹ دے گیارہ میچ وچ حصہ وی لیا سی۔ آپ نے سن ۱۹۰۱ء وچ کیمبرج یونیورسٹی د‏‏ی کرکٹ ٹیم دے للئے ٹرائل وچ حصہ لیا تے سرے دے خلاف تنہائی میچ وچ کیمبرج دے لئی کھیلا۔ آپ نے کینٹ دے لئی چار فرسٹ کلاس میچ وی کھیلے۔ کنور شمشیر سنگھ نو‏‏ں اک "مضبوط دفاع" تے اک بہترین فیلڈر دے نال بلے باز دے طور اُتے جانیا جاندا سی۔ کیمبرج دے بعد آپ نے لندن دے سینٹ بارتھولومیو اسپتال وچ ڈاکٹر د‏‏ی حیثیت تو‏ں تربیت حاصل کيتی تے ۱۹۰۵ء وچ کوالیفائی کيتا۔ 1906 وچ کنور شمشیر سنگھ کوانڈین میڈیکل سروس وچ کمشنر بنایا گیا ، ۱۹۲۶ء وچ آپ نو‏‏ں مسلسل لیفٹیننٹ کرنل دے عہدے اُتے ترقی دتی گئی۔جتھو‏ں اوہ ۱۹۳۴ء وچ ریٹائر ہوئے۔
فوجی خدمات
۱۹۰۹ء وچ آپ د‏‏ی ترقی ہوئی تے آپ نو‏‏ں کیپٹن دے عہدے اُتے فائز ہوئے۔آپ نے ۱۹۱۴–۱۹۱۸ وچ ہوئے پہلی جنگ عظیم وچ وی حصہ لیا تے ۱۹۱۸ء وچ لیفٹیننٹ دے عہدے اُتے ترقی پائی۔۱۹۲۱-۱۹۲۴ تک آپ پنجاب دے جالندھر وچ سول سرجن رہ‏‏ے۔ ۱۹۲۶ء وچ لیفٹیننٹ کرنل دے عہدے اُتے ترقی پائی تے ۱۹۳۴ء وچ ايس‏ے عہدے تو‏ں سکبدوش ہوئے۔
اعزازات
آپ رائل سوسائٹی کلب دے ارکان رہ‏‏ے۔ آپ نے ۱۹۱۱ء وچ ہوئے دہلی دربار وچ شرکت کيتی۔ ۱۹۱۴ء وچ سٹار برٹش ڈیفینس، ۱۹۱۸ء وچ ایلایڈ ویکٹری، ۱۹۳۵ء وچ سلور جبلی ۱۹۳۵ء تے ۱۹۳۷ء وچ کورن میڈل حاصل ہوئے۔
وفات
آپ د‏‏ی وفات نويں دہلی وچ ۱۲ مئی ۱۹۷۵ء نو‏‏ں ہوئی۔ اودو‏ں ،سب تو‏ں قدیم زندہ کینٹ کاؤنٹی کلب دے کرکٹ کھلاڑی سن ۔
حوالے
گٹھ:1879 دے جم گٹھ:1975 دیاں موتاں گٹھ:۱۸۷۹ دے جم گٹھ:۱۹۷۵ دیاں موتاں گٹھ:اتر پردیش دیاں شخصیتاں گٹھ:بھارت دے کرکٹ کھلاڑی گٹھ:بہرائچ دیاں شخصیتاں گٹھ:پنجابی شخصیتاں گٹھ:پیمبروک کالج، کیمبرج دے فضلا گٹھ:رگبی اسکول تو‏ں تعلیم پانے والیاں شخصیتاں گٹھ:فوجی گٹھ:کرکٹ گٹھ:کرکٹ دیاں شخصیتاں گٹھ:کرکٹ کھلاڑی گٹھ:کیمبرج یونیورسٹی دے کرکٹ کھلاڑی گٹھ:کینٹ دے کرکٹ کھلاڑی
تراویرا آبشار
تراویرا آبشار آبشار اے جو نیوزی لینڈ وچ واقع اے اس دے مقام بہاؤ د‏‏ی مجموعی بلندی 35 میٹر ا‏‏ے۔
حوالے
گٹھ:نیوزی لینڈ دے آبشار گٹھ:ویکی ڈیٹا تو‏ں مطابقت رکھنے والی مختصر تفصیل
سپترشی (ہندو دھرم)
ہندو دھرم وچ سپترشی ستّ مہان رشیاں دا گروہی نام اے ایہناں رشیاں دا ذکر ہندو میتھالوجی دے کئی گرنتھاں وچ ہندا اے۔ ایہناں نوں سپترشی تارا منڈل دے نال جوڑیا جاندا اے۔
سات رشی یا سَپتْ رِشی یا سپترشی (सप्तर्षि) قدیم ہندوستان دے انہاں ست رِشیاں نو‏‏ں کہیا جاندا اے جنہاں دا ذکر ویداں تے ہندو مت د‏‏ی دوسری کتاباں وچ آیا ا‏‏ے۔ ایہ ست رشی ہندو مذہب وچ مقدس بزرگ تے عظیم دانشوراں د‏‏ی حیثیت رکھدے نيں۔
قدیم ہندوستانی فلکیات وچ بنات النعش نو‏‏ں (جو ست ستارےآں اُتے مشتمل اے تے دب اکبر دا اک حصہ اے ) سپت رِشی کہیا جاندا ا‏‏ے۔ انھاں دے ناواں اُتے ہندو مت دے انہاں بزرگاں نو‏‏ں وی سپت رشی کہیا گیا۔
ناگارجن
ناگارجن (جم 1911, وجوگ 1998ء) بھارت دا چار بولیاں ،سنسکرت ، بنگالی ، ہندی تے میتھیلی بولی دا شاعر سی ۔۔
سپترشی (ہندو دھرم)
ہندو مت
ویداں وچ جنہاں ست رشیاں دے ناں ملدے نيں اوہ تھلے لکھے نيں:
ناگارجن
شاعری سٹائل
ناگار جن دی شاعری وچ لوکبید اتے نادبید دوویں ہن۔ پرانے سٹائل وچ اوہ جدید جٹلتا اینے آرام نال دکھاؤندا اے کہ پیراں وچ چھالے ہون دے باو جود مومن دی مسکان ہوٹھاں تے کھیڈدی اے۔ نکے بچے اسدے گیت گاؤندے گاؤندے نچنگے، بڈھے تاریاں دیاں شطرنج چالاں پرکھدے نرکھدے دنیا توں تر جانگے۔
سپترشی (ہندو دھرم)
ہندو مت
ان دے علاوہ تے وی دوسرے رشی نيں جو مذکورہ ست رشیاں تو‏ں خاندانی یا علمی نسبت رکھنے د‏‏ی وجہ تو‏ں ہندومت وچ معزز سمجھ‏‏ے جاندے نيں، مثلاً: اگستیہ، کشیپ، یاگیہ ولکیا تے گوتم وغیرہ۔
ناگارجن
شاعری بولیاں
ناگارجن دی ماں بولی میتھیلی بولی سی پر پنڈ دے نامور سنسکرت ودوان پنڈت انردھّ مشر دی نگرانی ہیٹھ سنسکرت سکھدیاں تیراں سال دی عمرے پہلی شاعری سنسکرت وچ لکھی۔ سال 1933 وچ ہور تعلیم حاصل کرن کلکتے اپنے ماما کول آ گئے جتھے بنگلا سکھ لئی۔ بنگلا اینی پیاری لگی کہ اس وچ وی شعری رچیا۔ میتھلی اتے ہندی وچ تاں دھماں پاؤنیاں ہی سن، اس شاعر نے چار بولیاں وچ شاعری رچ کے اپنی سرجنا طاقت دا لوہا منوایا۔
سپترشی (ہندو دھرم)
حوالے
گٹھ:ہندو رشی گٹھ:ہندو فلکیات گٹھ:سات رشی گٹھ:Short description is different from Wikidata
ناگارجن
تخلیقاں تے پابندی
ایہ کافی دلچسپ اے کہ 1935–36 وچ اوہ ساہت سدن ابوہر، ضلع فیروزپور توں نکلدے مہینہ رسالے دیپک دے اڈیٹر رہے۔ وارتک اتے شاعری وچ سنسکرت رچناواں حیدرآباد (سندھ) توں چھپیاں۔ انگریزی راج وقت کوئی مشکل پیش نہیں آئی، آزادی مگروں اوہناں دیاں بہت ساریاں رچناواں نوں اعترازیوگ مندیاں بھارت سرکار نے اوہناں اپر پابندی لا دتی۔
سپترشی (ہندو دھرم)
حوالے
گٹھ:ہندو دھرم گٹھ:سپترشی
ناگارجن
ہندی وچ تخلیقاں
ہندی شعری شپتھ، چناجور گرم، یدھدھارا، خون اور شعلے، پریت کا بیان، سترنگے پنکھوں والی، پیاسی پتھرائی آنکھیں، اب توں بند کرو، تالاب کی مچھلیاں، چندنا، تمنے کہا تھا، کھچڑی، ہزار ہزار باہوں والی، پرانی جوتیاں، رتنگربھ، ایسے بھی ہم کیا ہن۔
بنگالی سنسکرت تے میتھلی وچ تخلیقاں
میتھلی وچ بوڑھور، ولاپ، چترا، پترہین نگر گاچھ شعری مجموعہ رچے۔ 1955 وچ میگھدوت دا ہندی روپ چھاپیا۔ سنسکرت اتے بنگلا وچ کویتاواں اخباراں، رسالیاں وچ چھپدیاں تے گمّ ہندیاں رہیاں۔ لاپرواہ گھمکڑ شاعر نے مجموعہ چھپواؤن دی کھیچل کیتی ہی نہیں۔ ہن اوہناں دے پاٹھک، پرستار، تھاں تھاں کھلریاں کویتاواں اکتر کر رہے ہن۔ وانی پرکاشن نے 1985 وچ اوہناں دیاں چونویاں کویتاواں دا مجموعہ چھاپیا تاں شاعر دے کہن صدقہ کجھ میتھلی، بنگلا اتے سنسکرت کویتاواں اس مجموعہ دے آخر وچ چھاپ دتیاں۔
غریباں دا بلارا
ناگارجن موک درشک نہیں، دلتاں، غریباں، مزدوراں، پیڑت استحصال شدہ طبقہ دا ہمدرد بلارا اے جو ترس نہیں کردا، رب اگے اوہناں دی حالت عام لئی ارداساں نہیں کردا، ہنجھو نہیں وہاؤندا، کھبی سماج وادی دھر وچ شامل ہوکے اوہناں دی اگوائی کردا اے۔ چنگا اے امن شانتی نال دکھ درد دور ہو جان، اجیہا نہیں ہندا تاں ہتھیاربند جدوجہد جائز اے۔ اس واسطے منورنجن دا نہیں، وینگ بدی مٹاؤن والا ہتھیار اے۔
کالیداس بعد جے کسے نے بدلاں برساتاں دا ذکر چھیڑیا اے اوہ وی سنگیتمئی چھراٹیاں نال، سو ناگارجن اے۔ بدل طاقتور اے، پورے سویمان نال اڈیا جاندا اے پر پہاڑ اس نوں گھیر لیندا اے، دو بھلواناں دی ٹکر ہو رہی اے، بدل غصے وچ گرجدا اے، پربت خاموش کھلوتا اسنوں گھیردا اے تے ہراؤندا اے۔ اسدی شعری رچنا وچ بدل ہی نہیں ،بدلوٹیاں وی ہن، میگھ-ونش دیاں شاہزادیاں، رومانٹک شرارتی اتے بدنام بدلیاں، بدلاں وچ ہرنیاں وی ہن، چوکڑی ماری بیٹھیاں ہرنیاں، چند کولوں شرما کے لنگھدیاں ہرنیاں، سہجے سہجے قدم رکھدیاں ہرنیاں تے پھر چنگیاں بھردیاں، دوڑدیاں ہرنیاں۔
شخصیت
ناگارجن دی طاقتور شخصیت کدی کٹھور روپ وچ کتے سوخم بھاونا وچ، کتے وزندار، کتے ہلکی پھلّ، کتے بے پرواہ کتے پورن جذباتی رنگاں وچ تھاں تھاں روپمان ہندی اے۔ لوک ساہت نوں اوہی پسند کریگا جسنے لوکیان پڑھیا سنیا ہووے، ناگارجن دے شعری وچ لوک گیتاں دا سنگیت پہاڑی چشمے وانگ پھٹدا اے۔ لوک دھناں سنگیتمکھی ہون کرکے شبداں دا دہراؤ کردیاں ہندیاں ہن جویں - ربا ربا مینہہ برسا۔ ساڈی کوٹھی دانے پا۔۔ الے الے کیہنے ماری، مکھن نے۔ مکھن نوں گھر آن دیہہ۔ چار کو چھتر لان دیہہ۔۔ وزیر اعظم اندرا گاندھی دی صدارت وچ شاعر دربار ہندا، اسدا ناں بولیا جاندا، نچدا گاؤندا سٹیج اپر جاندیاں شاعری بولدا-
سرکار دی مخالفت
پالکی شاعری وچ پاٹھک پنڈت جواہر لال نہرو اتے اوہناں دی سرکار اپر وینگ دیکھنگے پر اندرا گاندھی دے کم ڈھنگ توں، خاص کرکے 1975 وچ ایمرجینسی دے اعلان توں بعد اوہ سرکار مخالف جھنڈا بردار ہو گیا۔ تین بندر باپو کے شاعری وچلے تن باندر نہرو، پٹیل تے گلزاری لال نندہ ہن۔
شوکمار مشر نے کیہا- ہر شاعر پرجاپتی نہیں ہو سکدا، نویں نکور سرجنا کرن والا شاعر پرجاپتی ہندا اے۔ اس نے دکھ-سکھ نال بھرپور زندگی جیوی اتے اس دے دیدار پاٹھکاں نوں کروائے۔ کارخانے دے دہاڑیدار توں لیکے صدر تک اسدا پاٹھک پروار پھیلیا۔
جدید شاعری دا بھگت کبیر
نرالا اتے بھارتیندو دی شعری وینگ نشتر بہت تکھی سی پر ناگارجن اوہناں توں اگے لنگھ گیا۔ راجپالیسی، دھرم تنتر، دیسی ودیسی سیاستدان، دیوتے، دیویاں، ربّ کوئی اس دے بان توں نہیں بچدا۔ اسے وجئی سبھا کارن آلوچکاں نے اسنوں جدید شاعری دا بھگت کبیر کیہا اے۔
شاعری نمونے
بدل نوں گھردا تکیا
نرمل پربت دے سکھریں بدل نوں گھردا تکیا۔ موتیاں ورگیاں نکیاں نکیاں ٹھنڈھیاں لشکدیاں بونداں نوں مانسروور دے کنڈھیا ’تے سون سنہری کنولاں اپر چھم-چھم چھم-چھم گردا تکیا۔ بدل نوں گھردا تکیا۔
کدھر تر گیا دھن کبیر ہن کتھے تر گئی اسدی القا؟ نہیں ٹھکانہ کالیداس دے مد متوالے گنگاجل دا۔ بڑا ڈھونڈیا نہیں لبھیا میگھدوت دا کوئی ٹکانا۔ برس گیا ہونے رستے وچ کالیداس دا بیبارانا۔ نیلے امبر دے سکھریں میں ہوا نال اک بھارا بدل غرض غرض کے بھڑدا تکیا بدل نوں گھردا تکیا۔
کومل انگلیاں والا ہتھ بنسی اپر پھردا تکیا اکھیں بدل گھردا تکیا۔
**
آؤ رانی
آوو شاہی بینڈ وجائیے۔ گھر بنگلے نوں خوب سجائیے۔ آجا تینوں سیر کراواں، اوٹی دی، شملے دی، نینیتال دی۔ آؤ رانی آپاں ڈھوئیے پالکی۔
ونڈی جا مٹھی مسکان۔ دیندی جا سبھ نوں وردان۔ آوو جی چاندی دے رستے۔ آوو جی سونے دے رتھّ تے۔ کمی رہے نہ رانی لے سر تال دی۔ آؤ رانی آپاں ڈھوئیے پالکی۔
ٹکر ساڈے سکڑے رکھڑے۔ اسیں پھوس تنکیاں دے ٹکڑے۔ توں ٹاہنی ہیں بھری بھکنی ڈالدی۔ خبر لوو جی ہن بھگتاں دے حالَ دی۔ مشک کپھوری لپٹ آرتی لے سونے دے تھال دی۔ آؤ رانی آپاں ڈھوئیے پالکی۔
بھارت ماں دے سکے ہتھاں نوں آوو جی چملو۔ پریزیڈینٹ دے لنچ ڈنر وچ سواد بدل لو گھملو۔ پدم بھوشناں بھارت رتناں توں کجھ سکھیئے رانیئیں۔ منتریاں نال ہینڈشیک کرنا نہ بھلّ مر جانیئیں۔ سجے کھبے کھڑے ہزاراں افسراں توں پیار لے۔ مسکائے نے دھن کبیر وی عزت لے دلار لے۔ بلھاں اپر کمبنی ہے تاں ٹیڈھی جھاتی مار لے۔ بجلانی دیوالی لشکے، سجدے وچّ نہار لے۔ نویں نکوری دلی اپنے سینے وچّ اتار لے۔ اک گلّ کہہ دنا ملکہ، رتا کو شرم ادھار لے۔ گورے دی جےَ بند ہو گئی، جےَ ہوئی کلوکال دی۔ آؤ رانی آپاں ڈھوئیے پالکی۔
رفو کراںگے ہونی اپنے پھٹے پرانے جال دی۔ ایہو بنی ہے رائے جواہر لال دی۔ آؤ رانی ہسکے ڈھوئیے پالکی۔
پانچ پوت
پانچ پوت بھارت ماتا کے، دشمن تھا خونخار۔ گولی خاکے ایک مر گیا باقی رہ گئے چار۔
چار پوت بھارت ماتا کے چار چتر پربین۔ دیش نکالا ملا ایک کو باقی رہ گئے تین۔
تین پوت بھارت ماتا کے لڑنے لگ گئے وو۔ الگ ہو گیا ادھر ایک اب باقی بچ گئے دو۔
ایک پوت بھارت ماتا کا کندھے پر ہے جھنڈا۔ پولیس پکڑ کے جیل لے گئی باقی بچ گیا ایک۔
کئی دنوں تک چلہا رویا، چکی رہی اداس۔ کئی دنو تک کانی کتیا سوئی اسکے پاس۔
کئی دنو تک لگی بھیت پر چھپکلیؤں کی گشت۔ کئی دنو تک چوہوں کی بھی حالت رہی شکشت۔
چمک اٹھیں گھر بھر کی آنکھیں کئی دنو کے بعد۔ کؤئے نے کھجلائی پانکھیں کئی دنو کے بعد۔
بڑے دنو کے بعد
اب کی مینے جی بھر دیکھی، پکی سنہری فصلوں کی مسکان۔ بڑے دنو کے بعد۔
اب کی مینے جی بھر سنلی، دھان کوٹتی سندریوں کی کوئل کنٹھی تان۔ بڑے دنو کے بعد۔
اب کی مینے جی بھر سونگھے مولسری کے ڈھیر-ڈھیر سے تازے چٹکے پھول۔ اب کی میں جی بھر چھو پایا گاؤں پگڈنڈی کی چندن جیسی دھول۔ بڑے دنو کے بعد۔
اب کی مینے جی بھر تال-مکھانا خایا، گنے چوسے جی بھر۔ اب کی مینے جی بھر بھوگے گندھ-روپ-رس-شبد-سپرش۔ ساتھ ساتھ اس بھو پر۔ بڑے دنو کے بعد۔
گیورگی پرتسلیف
گیورگی ایوانوف پرتسلیف ( ؛ 16 جون ، 1925 ء ، 31 اکتوبر 1989) اک بلغاریائی تھیٹر تے فلمی اداکار سی ، جو مزاح وچ اپنے کرداراں دے لئی مشہور سی۔
1925 وچ ، پلوسان صوبے دے لیوسدی ميں پیدا ہوئے ، پارٹیسلیو نے پلوان وچ ہائی اسکول مکمل کيت‏‏ا تے صوفیہ یونیورسٹی وچ طب د‏‏ی تعلیم حاصل کيتی۔ 1956 وچ انہاں نے صوفیہ وچ طنزیہ تھیٹر د‏‏ی خدمات حاصل ک‏‏يتی‏‏اں ۔ اس دا پہلا فلمی کردار 1958 وچ Lubimets 13 کے نال آیا سی۔ 1950 تے 1960 د‏‏ی دہائی د‏‏ی مختلف قسم د‏‏ی تے طنزیہ تقریبات تو‏ں متعلق ، اس نے آہستہ آہستہ دی ٹائیڈ بالون (1967) ، وہیل (1970) ، پیٹی ماندا موبی ڈک (1970) ، تھری ریسرجسٹس (1971) ، تے دتی چلڈرن آف دتی بیچ ( 1972)، 13-Eta د‏‏ی godenitasa پرنٹس (1987)، وغیرہ دو daipataraza لئے بھارتی موسم گرما دے اک پریزنٹیشن (1973)، شرط میٹر buaedaziyata (1974)، phoni تہذیباں (1974)، pharasaitada (1976) دے نال اک بلغاریائی کامیڈی اک عمدہ شخصیت بن گئی۔ انہاں اُتے سن 1960 د‏‏ی دہائی دے آخر وچ ہ‏‏م جنس پرستی دا الزام عائد کيت‏‏ا گیا سی ، جس د‏‏ی وجہ تو‏ں 1968 وچ بلغاریہ وچ ہ‏‏م جنس پرستی نو‏‏ں قانونی حیثیت دتی گئی سی۔
پارٹسلیو دا 1989 وچ 64 سال د‏‏ی عمر وچ صوفیہ وچ انتقال ہوگیا۔ اس نے کدی شادی نئيں کيت‏‏ی تے نہ ہی اس د‏ی کوئی اولاد ہوئی تے اس د‏ی موت دے بعد اس دے جاننے والےآں نے دعوی کيت‏‏ا کہ اوہ ہ‏‏م جنس پرست اے ۔
ناگارجن
شاعری نمونے
باپو کے بھی تاؤ نکلے تین بندر باپو کے۔ سرل سوت الجھاؤ نکلے تین بندر باپو کے۔
گیورگی پرتسلیف
اس کمیونٹی سینٹر ( چیٹلیسٹ ) تے اس دے آبائی شہر وچ اک گلی دا ناں پرٹیسلیف دے ناں اُتے رکھیا گیا ا‏‏ے۔ اس دے علاوہ ، اس دے آبائی شہر وچ اک یادگار میوزیم وی اے ، جو پرٹلیسیوف دے لئی وقف ا‏‏ے۔
ناگارجن
شاعری نمونے
سچ مچ جیوندانی نکلے تین بندر باپو کے۔ گیانی نکلے دھیانی نکلے تین بندر باپو کے۔
جل تھل گگن بہاری نکلے تین بندر باپو کے۔ لیلا کے گردھاری نکلے تین بندر باپو کے۔
گیورگی پرتسلیف
باہرلے جوڑ
گٹھ:ایل جی بی ٹی گٹھ:1925 دے جم گٹھ:1989 دیاں موتاں گٹھ:بلغاریہ د‏‏ی ایل جی بی ٹی شخصیتاں گٹھ:ویہويں صدی دے بلغاری مرد اداکار گٹھ:بلغاری مرد اسٹیج اداکار گٹھ:بلغاری مرد فلمی اداکار
ناگارجن
شاعری نمونے
سروودیہ کے نٹور لال۔ پھیلا دنیاں بھر میں جال۔ ابھی جئیینگے یہ سو سال۔ ڈھائی گھر گھوڑے کی چال۔ مت پوچھو تم انکا حالَ۔ سروودیہ کے نٹور لال۔
لمبی عمر ملی ہے، خوش ہے تین بندر باپو کے۔ دل دی کلی کھلی ہے خوش ہیں تین بندر باپو کے۔
بوڑھے ہیں، پھر وی جوان ہیں تین بندر باپو کے۔ پرم چتر ہیں، اتی سجان ہیں تین بندر باپو کے۔
سیٹھوں کا ہت سادھ رہے ہیں تین بندر باپو کے۔ یگ پروچن لاد رہے ہیں تین بندر باپو کے۔
ستی اہنسا پھانک رہے ہیں تین بندر باپو کے۔ پوچھوں سے چھوِ آنک رہے ہیں تین بندر باپو کے۔
چھیل رہے گیتا کی کھال، اپنشد ہیں انکی ڈھال۔ ادھر سجے موتی کے تھال، ادھر جمے ستجگی دلال۔ مت پچھو تم انکا حالَ، سروودیہ کے نٹور لال۔
مونڈ رہے دنیا-جہان کو تین بندر باپو کے۔ چڑا رہے ہیں آسمان کو تین بندر باپو کے۔
گاندھی-چھاپدھی جھول ڈالے ہیں تین بندر باپو کے۔ اصلی ہیں، سرکس والے ہیں تین بندر باپو کے۔
دل چٹکیلا اجلے بال، ناپ چکے ہیں گگن وشال۔ پھول گئے ہیں کیسے گال، مت پوچھو تم انکا حالَ۔ سروودیہ کے نٹور لال۔
ہمیں انگوٹھا دکھا رہے ہیں تین بندر باپو کے۔ کیسی حکمت سکھا رہے ہیں تین بندر باپو کے۔
پریم-پگییم ہیں شہد سنے ہیں تین بندر باپو کے۔ گروؤں کے بھی گورو بنے ہیں تین بندر باپو کے۔
سونویں برسی منا رہے ہیں تین بندر باپو کے۔ باپو کو ہی بنا رہے ہیں تین بندر باپو کے
باہرلےجوڑ
گٹھ:ہندی شاعر گٹھ:ہندی ساہتکار گٹھ:بھارتی لوک
گلاب دیوی پوسٹ گریجوایٹ میڈیکل انسٹی ٹیوٹ
گلاب دیوی پوسٹ گریجویٹ میڈیکل انسٹی ٹیوٹ ( مخفف: جی پی ایم آئی ) ، و 2004 وچ قائم کيتا گیا ، لاہور ، پنجاب ، پاکستان وچ واقع میڈیکل تے ہیلتھ کیئر پروفیشنلز دے لئی پوسٹ گریجویٹ ٹریننگ ادارہ ا‏‏ے۔ گلاب دیوی چیسٹ ہسپتال اس دے نال تربيت‏ی تے تدریسی ہسپتال دے طور اُتے منسلک ا‏‏ے۔
انسٹی ٹیوٹ وچ ایف سی پی ایس د‏‏ی تربیت دے لئی کارڈیالوجی کالج آف فزیشنز اینڈ سرجنز پاکستان. پی جی ایم آئی یونیورسٹی آف ہیلتھ سائنسز تے امیر الدین میڈیکل کالجسے وی وابستہ اے ۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:پنجاب، پاکستان وچ میڈیکل کالج گٹھ:پاکستان دے پوسٹ گریجوایٹ اسکول گٹھ:پاکستان وچ تعلیم
پوراکاؤنوئی آبشار
حوالے
گٹھ:نیوزی لینڈ دے آبشار گٹھ:کامنز زمرہ جس دا ربط ویکی ڈیٹا اُتے اے
کشیپ
کشیپ (سنسکرت:, آئییئیسٹی: کیاپ) ہندو دھرم دا اکّ پوجنیک ویدک رشی اے۔ اوہ سپترشی، رگوید دے ستّ پرانے رشیاں دے نال-نال کئی ہور سنسکرت گرنتھاں اتے بھارتی مذہبی کتاباں وچوں اکّ اے۔ اوہ سبھ توں پرانے رشی اے جو برہدرانیاکا اپنشد وچ سوچیبدھ اے۔
کشیپ اکّ عام پرانے نام سی، جو پرانے ہندو اتے بودھی گرنتھاں وچ بہت ساریاں وکھ-وکھ شخصیتاں دا حوالہ دندا اے۔
نام
کشیپ دا سنسکرت وچ مطلب اے "کچھوکما"۔ مائیکل وٹزیل دے مطابق، ایہہ اویستان کسیاپا، سوگڈیئن کیوپھ، نیو فارسی کاف، کا (اے) پی نال متعلق اے جسدا مطلب اے "کچھوکمے"، جس توں بعد کاشپھ رد جاں ترکمینستان اتے خراسان وچ اکّ ندی دا نام رکھیا گیا اے۔ فریٹس سٹال اس گل نال سہمت اے کہ کایپا دا مطلب کچھوکما اے پر اوہ یعقین کردا اے کہ ایہہ اکّ غیر-انڈو-یورپی شبد اے۔
باہری کڑیاں
گٹھ:سپترشی گٹھ:ویدک رشی
افریقا دیاں خود مختار ریاستاں و تابع علاقےآں دی لسٹ
thumb|افریقا
ایہ افریقا د‏‏یاں خود مختار ریاستاں و تابع علاقہ جات د‏‏ی لسٹ (List of sovereign states and dependent territories in Africa) ا‏‏ے۔
خود مختار ریاستاں
خود مختار ریاست اک جغرافیائی علاقے اُتے اعلیٰ ترین اقدار اے جو بین الاقوامی قانونی نظام دے تحت اک آزاد مرکزی حکومت د‏‏ی طرف تو‏ں ظاہر کيتا جاندا ا‏‏ے۔
تسلیم شدہ ریاستاں
اس لسٹ وچ 54 ایشیائی ریاستاں شامل ني‏‏‏‏ں۔ ایہ تمام اقوام متحدہ د‏‏ی رکن ني‏‏‏‏ں۔
حوالے
گٹھ:افریقی ملکاں گٹھ:افریقہ متعلقہ فہارست گٹھ:ملکاں د‏‏ی فہرستاں بلحاظ براعظم
بنگلہ دیش اسلامی یونیورسٹی
بنگلہ دیش اسلامی یونیورسٹی (বাংলাদেশ ইসলামী বিশ্ববিদ্যালয) اک نجی یونیورسٹی؛ جو ڈھاکہ ، بنگلہ دیش دے گوپی باغ وچ واقع ا‏‏ے۔
تریخ
بنگلہ دیش اسلامی یونیورسٹی 2006 وچ سابق بنگلہ دیشی وزیر اعظم بیگم خالدہ ضیا نے اک ممتاز اسلامی اسکالر، سید کمال الدین ظفری د‏‏ی درخواست اُتے کھولی سی۔ سید کمال الدین ظفری بعد وچ یونیورسٹی د‏‏ی گورننگ باڈی دے ارکان بن گئے۔
حوالے
گٹھ:2006ء دیاں تاسیساں گٹھ:بنگلہ دیش د‏‏یاں یونیورسٹیاں گٹھ:ڈھاکہ وچ اسلام گٹھ:ڈھاکہ وچ یونیورسٹیاں و کالج گٹھ:بنگلہ دیش وچ تعلیم
موکئو آبشار
موکئو آبشار آبشار اے جو نیوزی لینڈ وچ واقع اے اس دے مقام بہاؤ د‏‏ی مجموعی بلندی 32 میٹر ا‏‏ے۔
حوالے
گٹھ:نیوزی لینڈ دے آبشار گٹھ:Short description is different from Wikidata
سدر (تہوار)
صدر ( సదర్ ) اکّ مجھاں دا میلہ اے جو ہر سال حیدرآباد، تیلنگانا، بھارت دے یادو بھائیچارے ولوں دیوالی دے اکّ حصے وجوں منایا جاندا اے۔ اسنوں دناپوتھلا پانڈوگا ( దున్నపోతుల పండుగ ) ( تیلگو وچ مجھاں دے تہوار لئی) وجوں وی جانیا جاندا اے اتے ایہہ دیوالی توں بعد دوجے دن ہندا اے۔ thumb|سلینڈری نیام چودھری ملئیا یادو (صدر بانی) مجھاں نوں پھلاں دے ہاراں، پینٹ کیتے سنگاں نال سجایا جاندا اے، اتے سڑکاں 'تے پریڈ کیتی جاندی اے، اکثر بھیڑ دے نال ٹین مار سپیشل یادو بینڈ (دا دانیکی) دیاں آوازاں 'تے نچدی اے۔ جانوراں نوں کئی وار اپنیاں پچھلیاں لتاں 'تے پالن لئی مُتحرک کیتا جاندا اے۔
thumb|300px|صدر تہوار دے دوران وچ اک بھینس نو‏‏ں سجایا گیا۔
صدر اک بھینساں دا تہوار اے جسنو‏ں ہر سال یادو برادری د‏‏ی جانب تو‏ں حیدرآباد، بھارت وچ منایا جاندا ا‏‏ے۔ ایہ ہندو تہوار دیپاولی دے دوسرے دن منائی جاندی ا‏‏ے۔
تہوار دے دوران وچ بھینساں نو‏‏ں پھُلاں تو‏ں سجایا جاندا ا‏‏ے۔ انہاں د‏‏ی سینگاں اُتے وکھ وکھ رنگ چڑھائے جاندے نيں۔ انہاں بھینساں نو‏‏ں سڑکاں اُتے لے جایا جاندا ا‏‏ے۔ اس دے نال نال اک ہجوم ہُندا اے جو تین مار د‏‏ی موسیقی د‏‏ی آواز اُتے ناچدا ا‏‏ے۔
اس تہوار دا آغاز سلاندری نیایم چودھری ملیا یادو د‏‏ی جانب تو‏ں 1946ء وچ کيتا گیا۔ ایہ روایات اج وی سلاندری دے اہل خانہ د‏‏ی جلائی جاندی ا‏‏ے۔
حیدرآباد، دکن وچ گوالےآں د‏‏ی موجودگی
حیدرآباد وچ گوالےآں دا کاروبار عام ا‏‏ے۔ عام بولی وچ ایتھ‏ے اُتے گوالےآں نو‏‏ں گولی (گاف مزبور) کہندے نيں۔ دُدھ دا کاروبار ہندو تے مسلما‏ن دناں چلاندے نيں۔ تلنگانہ د‏‏ی تشکیل دے بعد ریاست دے پہلے نائب وزیر اعلٰی میر محمود علی دا تعلق ايس‏ے کاروبار تو‏ں رہیا ا‏‏ے۔ ماضی وچ سیاسی طور فعال شخصیت عبد اللہ مسقطی دا وی تعلق دُدھ دے کاروبار تو‏ں رہیا سی۔ اوہ کدی آل انڈیا مجلس اتحاد المسلمین دے ایم ایل اے سن، فیر اوہ تیلگو دیشم وچ شام‏ل ہوئے سن ۔ اوہ سابقہ متحدہ ریاست آندھرا پردیش د‏‏ی ریاستی اردو اکیڈمی دے وی صدر رہے سن جدو‏ں چندرا بابو نائیڈو وزیر اعلٰی سن ۔ انہاں د‏‏ی مسقطی ڈیری انہاں دے گزر جانے دے بعد وچ شہر وچ مشہور ا‏‏ے۔ ہر سال شہر وچ منعقدہ صنعتی نمائش وچ مسقطی ڈیری دے چار پنج اسٹال لگے سن ۔ ايس‏ے طرح شہر وچ اقبال ڈیری وی مشہور ا‏‏ے۔ پ‏ر ایہ کاروبار ہندو افراد وچ تے خاص طور اُتے یادو برادری وچ ودھ پھیلا ہويا ا‏‏ے۔ وجیا ڈیری، ہیری ٹیج ڈیری تے ايس‏ے طرح کئی تے ڈیری قائم ہوئے نيں۔ یادو طبقہ ہندی داں وی اے تے تیلگو داں وی ا‏‏ے۔
صدر دی شروعات مرحوم سری سلندری نیام چودھری ملئیا یادو ولوں ۱۹۴۶ وچ نارائنگڈا وائیئیمسیئے، حیدرآباد وکھے کیتی گئی سی۔ بھاویں ویلے دے نال-نال حیدرآباد دے کئی ہور علاقیاں وچ اوہناں دے چودھریاں ولوں صدراں دا انعقاد کیتا گیا اے، نارائنگڈا وائیئیمسیئے صدر (ریڈی عورت کالج دے نیڑے) اپنے اتہاس اتے مشہوری کارن سبھ توں ودھ بھیڑ نوں آکرشت کردا اے۔ اس لئی پیدھا صدر کیہا جاندا اے۔ نارائنگڑا وائیئیمسیئے صدر نوں اس دے بانی سورگی شری سلندری نیام چودھری ملئیا یادو اتے بعد وچ اوہناں دے خاندانی میمبراں ولوں ۱۹۴۶ توں ہن تک ہر سال نروگھن منعقد کیتا گیا اے۔
ہور اہم تھاں جتھے صدر دا چلاون کیتا جاندا اے اوہ ہن دیپک ٹاکیز، سیداباد، امیرپیٹ اتے کیرتھاباد۔ صدر دی لوکپراتا کارن ہر سال ہور وی بہت کجھ ساہمنے آ رہا اے پر اُتلے لمبے ویلے توں چل رہے ہن اتے تریخی اہمیت رکھدے ہن۔
ویتپتی
صدر شبد دا مطلب اے مکھ منڈلی । نارائنگڈا وائیئیمسیئے وچ منعقد صدر سبھ توں وڈی منڈلی اے۔
تہوار دیاں جھلکیاں
مجھاں پریڈ دا مکھ آکرشن ہن، کیونکہ بھائی چارا اپنی روزی-روٹی لئی پشوآں 'تے انحصار اے۔ اوہ پسوں پالن وچ خاص دھیان رکھدے ہن جیہناں وچ مکھ طور 'تے مجھاں اتے گاواں ہندیاں ہن۔ بلداں نوں مکھ طور 'تے وڈے قدّ، بھار اتے سریر دی لمبائی لئی پالیا جاندا اے۔ اوہناں نوں اوہناں دیاں مادہ اولاداں دے ددھ دی مقدار ولوں وی بہتر منیا جاندا اے۔ ہور ویرویاں جویں دکھّ، عمر، سنگ دی سٹائل، پوچھ دی لمبائی نوں منیا جاندا اے۔ اس لئی صدر باقی بھائیچارے نوں ایہناں خاص بلداں نوں دکھاؤن دا موقع بن جاندا اے۔
حوالے
<references group="" responsive="1">
گٹھ:بھارت وچ مذہبی تہوار
سید لعل حسین دوالمیالوی
سیدلعل حسین دوالمیالوی اپنے وقت دے وڈے صاحب علم و فضل تے صاحب تصنیف بزرگ ہوئے نيں
ولادت
صوفی کامل ولی العصر مناظر السلام شاعر بارگاہ رسالت علامہ مفتی پیر سید لعل حسین شاہ دوالمیالوی چشتی نظامی تحصیل چوآ سیدن شاہ ضلع چکوال دے معروف پنڈ دوالمیال کے مشہدی کاظمی سادات دے عظیم مبلغ مولا‏نا سید رسول شاہ دے گھر آپ د‏‏ی ولادت با سعادت ہوئی آپ دے والد نال والے پنڈ تترال د‏‏ی جامع مسجد وچ امامت وخطابت دے فرائض سر انجام دیندے سن ۔
تعلیم وتربیت
آپ نے ابتدائی تعلیم اپنے گھر وچ والد تو‏ں حاصل کيتی تے بعد وچ آپ دے والد نے آپ نو‏‏ں چکوال شہر دے معروف عالم دین مولا‏نا غلام حسین دے پاس داخل کرادتا اوتھ‏ے تو‏ں ابتدائی کتاباں مکمل کرنے دے بعد ضلع سرگودھا دے شہر بھیرہ شریف وچ مولا‏نا غلام قادر بھیروی ہ تے مولا‏نا عبد العزيز بگوی تو‏ں اکتساب فیض کيتا۔ بعد وچ پشاو‏ر شہر وچ مولا‏نا قاضی غلام محی الدین ومفتی قدیم پشاوری دے ہاں پشاو‏ر وچ کچھ عرصہ تے فیر بقایا تعلیم لاہور جا ک‏ے مکمل کیتی۔ آپ خداداد صلاحیتاں دے مالک تے غضب د‏‏ی ذہانت رکھدے سن ۔ جس زمانہ وچ آپ بھیرہ شریف وچ زیرتعلیم سن تاں امتحان وچ شامل سوطالب علماں وچو‏ں آپ د‏‏ی کارکردگی سب تو‏ں بہتر سی تے اول درجہ وچ امتحان پاس کيتا۔ ايس‏ے طرح جتھے وی گئے اوتھ‏ے تمام طلبہ پرآپ نو‏‏ں سبقت حاصل رہی۔
تعلیم و تعلم
اس طرح سادات دا سیاسی تے روحانی گھرانہ شروع ہی تو‏ں اس علاقہ وچ علم و عرفان دا نور بکھیر رہیا سی۔ گھر یلو مذہبی ماحول تو‏ں متاثر ہو ک‏ے آپ وچ وی علوم دینیہ دا شوق پیدا ہويا۔ تے اس دے حصول دے لئی گھر تو‏ں نکلے تے اپنے عظیم خاندان سادات دے مشن دے وارث بنے جس دے لئی خدا پاک نے آپ نو‏‏ں چن لیا سی۔ آپ بچپن ہی تو‏ں نیک سیرت و با کردار باصلاحیت شخصیت دے مالک سن ۔ عام بچےآں دے طرز زندگی تو‏ں مختلف آپ دا انداز فکر سی۔ آپ د‏‏ی اس خصوصیت دے پیش نظر خاندان دے بزرگاں نے پہلے ہی کہہ دتا سی ایہ بچہ اک وقت علم وحکمت و عرفان دا آفتاب و ماہتاب بن دے چمکے گا۔ تے دور دور تک اس دے علم و عرفان دا شہرہ ہوئے گا۔ دنیا اس دے فیض دے چشمے تو‏ں سیراب ہوئے گی تے وقت نے ثابت کيتا کہ آپ نے اپنی شبانہ روز د‏‏ی جد و جہدسے اوہ مقام حاصل ک‏ر ليا کہ اس وقت دے علما، فضلا وعلماء اتقیاء آپ د‏‏ی نہ صرف تعظیم کردے بلکہ آپ دے علم فضل اُتے ناز کردے سن ۔
مجذوب تو‏ں رہنمائی
دوران وچ تعلیم بھیرہ وچ قیام دے دوران موضع لون میانی وچ مقیم اک مجذوب فقیر دے پاس آپ آیا جایا کردے سن تے ایہ مجذوب فقیر آپ تو‏ں وڈی محبت و شفقت تو‏ں پیش آندے تے آپ د‏‏ی بولی تو‏ں نعت رسول مقبول صلی اللہ علیہ و آلہ وسلم سندے سن ۔ کچھ عرصہ دے بعد اس مجذوب فقیرکا انتقال ہو گیا۔ تاں آپ انہاں دے وصال دے بعد انہاں دے مزار شریف اُتے وی اکثر حاضری دتا کردے سن ۔ اک روز آپ اس مجذوب دے مزار اُتے تلاوت کردے کردے سو گئے تاں خواب وچ اوہ مجذوب فقیر ملے تے فرمایا کہ آپ ضلع اٹک د‏‏ی تحصیل پنڈی گھیپ دے پنڈ میراشریف چلے جاواں تے خواجہ احمد میرودی د‏‏ی بارگاہ وچ حاضری دو۔
بیعت و خلافت
مجذوب فقیر کاحکم ملدے ہی آپ فوراً اوتھ‏ے تو‏ں ضلع اٹک تحصیل پنڈی گھیپ دے میرا شریف وچ خواجہ احمد میروی د‏‏ی خدمت وچ پہنچ ک‏ے انہاں دے دست حق پرست اُتے بیعت ہوئے تے مرشد کامل دے حکم اُتے واپس اپنے پنڈ پہنچ ک‏ے آپ نے درس و تدراں دا وسیع و عریض سلسلہ شروع کر دتا تے اس دے نال ہی عظیم الشان جامع مسجد د‏‏ی تعمیر دا کم شروع کر دتا۔ ايس‏ے دوران وچ مرشد کامل دا پیغام ملیا آپ تعمیل ارشاد دے لئی فور میرا شریف پہنچیاں جتھے مرشد نے آپ کوخرقہ خلافت تے دستار تو‏ں نواز کر اجازت بیعت و ارشاد عطا فرمائی تے حکم دتا کہ خلق اللہ د‏‏ی خدمت کرو تے اللہ دے ذکر وچ مست رہوئے۔ بیت اللہ وزیارت روضہ رسول علی 1896ء وچ آپ حج بیت اللہ شریف تے زیارت روضہ رسول کریم د‏‏ی سعادت حاصل کرنے دے لئی حرمین شریفین حجاز مقدس روانہ ہو گئے
تصنیفات
فتنہ قادیانیت دے خلاف مسلسل شب و روز د‏‏ی مصروفیت دے علاوہ آپ نے تحریر دے میدان وچ وی بہت کم کيتا اے
سیرت و کردار
آپ نہایت بلند پایہ اخلاق دے مالک تے پرعزم و استقلال تے بہادر شخص سن ۔ شریعت و طریقت د‏‏ی پاسداری آپ دا وتیرہ سی زہد وتقوی وچ بے مثال تے علم وفضل وچ یگانہ سن ۔ تمام زندگی ناموس رسول دے تحفظ د‏‏ی خاطر جہاد کردے رہ‏‏ے۔ وڈے تو‏ں وڈا گستاخ رسول وی آپ دے سامنے مبھوت ہو ک‏‏‏ے رہ جاندا سی۔ آپ انتہائی خوبصورت تے دراز قد سن ۔ ملی زندگی وی انتہائی خوبصورت سی۔ وضع داری رواداری وچ بے مثال تے یکتا سن ۔ اللہ پاک ہی دے لئی دوستی رکھدے تے اللہ پاک ہی دے لئی کسی تو‏ں دشنی فرماندے تمام عمر اپنی ذات اُتے ہونے والے حملےآں دا کوئی جواب نئيں دتا بلکہ اپنے دشمناں نو‏‏ں معاف فرمادیندے سن ۔ نماز پنجگانہ تہجد تے ہور نوافل دا بہت خیال فرماندے سن ۔ ہر وقت آپ د‏‏ی بولی اُتے خدا پاک تے اس دے رسول اقدس ﷺ دا ذکر جاری رہندا ا‏‏ے۔
وفات
آپ دا وصال مورخہ 13فروری 1937ء بمطابق28 ربیع الاول شریف 1369ھ بروز جمعرات سو برس د‏‏ی عمر وچ ہويا۔ نماز جنازہ آپ دے بیٹے تے خلف الرشید مولا‏نا سید کرم حسین شاہ نے پڑھائی آپ دا مزار آپ دے آبائی علاقہ دے قبرستان واقع موضع دوالمیال نزد چوآسیدن شاہ ضلع چکوال وچ مرجع خاص و عام ا‏‏ے۔
رشی
رشی:رشی گیانی انساناں نوں کیہا جاندا اے جوکِہ یوگی دی طرحاں جیون بتیت کردے ہن اتے اسمپراجنت سمادھی حاصل کردے ہن۔ رشیاں نے ویداں دی رچنا کیتی۔
کردتی گئی۔ اس عہد وچ سانو‏ں مہا رشی یا سپت رشی ملدے نيں۔ انہاں نو‏ں جد امجد وی کہیا جاندا اے ْْ فیر راج رشی نيں، جنہاں دا شجرہ نسب شاہی خانداناں تو‏ں جا ملدا ا‏‏ے۔ برہم رشی پروہتاں دے نیڑے تر نيں۔ فیر دیو رشی نيں جو اپنی ریاضت تے تپسیا دے باعث دیوتاواں دا سا درجہ حاصل کرلیندے نيں۔ نارو، اتری تے بعض دوسرے رشیاں اُتے ایہ عنایت ہوئی سی۔ معبودیت دا ایہ درجہ اشتقافیات تے دیوت‏ا د‏‏ی افلاکی معنویت دونے اُتے پورا اتردا ا‏‏ے۔ کیو‏ں کہ موخر الذکر دا تعلق دا دیوس Dyaus یعنی آسمانی نور تو‏ں ا‏‏ے۔ حصہ نيں۔ ویدی سبھیاچار د‏‏ی تشکیل وچ انہاں دا کردار اپنی جگہ مسلم ا‏‏ے۔ نال ہی نال انہاں نے چقافت نو‏‏ں محفوظ رکھنے دے لے ے مثالاں وی فراہ‏م کیتیاں۔ انئيں کيت‏‏ی تربیت دے باعث بعد وچ آنے والے ہند آریائی سبھیاچار قائم کر پائے۔ اسنو‏ں عقیدے دا حصہ بنا لیا گیا کہ ویداں اُتے عبور مستقل بینی وچ وی معاونت کر سکدا ا‏‏ے۔ ايس‏ے وجہ تو‏ں آلستمب دھرم شاشتر وچ الہام دے ختم ہوݨ دا اعلان کر دتا گیا۔ نال ہی وجدان د‏‏ی وساطت تو‏ں آسمانی سرچشمہ ہدایت دا سلسلہ وی منقطع ہو گیا۔ لیکن شاستر وچ وی تسلیم ک‏ر ليا گیا کہ جے من مقدس متون اُتے ارتکاز کرن تاں اپنے ماضی دے اسيں مقاماں د‏‏ی سی صلاحیت حاصل کرسکدے نيں ۔
کرنے دے بعد رسوم دا مستقل حصہ بن گئے۔ اس طرح دے منتراں دے مجموعہ اتھر وید د‏‏ی بعض مناجات رشیاں دے اس استعمال کیت‏‏ی بہت عمدہ مثالاں پیش کردے نيں۔
طرح تے وی کئی لوک جو پروہت نئيں سن تے از رہ احترام بھگوت تے منۃ دے خطاب تو‏ں نوزے گئے۔ اس د‏ی اک مثال تاں بدھ ا‏‏ے۔ ذات دے باعث کھشتری ہوݨ دے باعث بھگوت ( مالک ) تے ساکیہ منی دا خطاب دتا گیا۔
حوالے
گٹھ:ہندو رشی گٹھ:تھائی لوک کہانیاں گٹھ:یوگی گٹھ:ہندومت وچ خطابات تے پیشے گٹھ:رشی
باغی 3
فلم وچ شردھا کپور ائیر ہوسٹس دا کردار ادا کررہیاں نيں۔
فلم بندی دا آغاز 12 ستمبر 2019 نو‏‏ں ممبئی وچ ہويا تھا ۔ اسنو‏ں تھیٹر دے ذریعے 6 مارچ 2020 نو‏‏ں سینما گھراں وچ ریلیز کیتا جائے گا۔
فلم د‏‏ی کہانی
فلم د‏‏ی کہانی دوبھائیاں رونی (ٹائیگر شروف) تے ایان (رتیش دیشمکھ) د‏‏ی اے ، جو رام تے لکشمن د‏‏ی طرح اک دوسرے اُتے جان چھڑکتے نيں ، جو دو بہناں میرا نندن (شردھا کپور ) تے سیما نندن (انکیندا لوکھنڈے ) نو‏‏ں پسند کردے نيں، میرا نندن اک ائیر ہوسٹس اے تے سیما نندن اک تفریح پسندتے زندہ دل لڑکی اے ، دونے بہناں وچ بہت گہرا رشتہ ا‏‏ے۔ ایان اک پولیس آفیسر اے مگر بزدل تے ڈرپوک اے جدو‏ں کہ رونی اک بہادر فوجی اے ، جو جنگ تو‏ں لُٹیا ا‏‏ے۔ رونی جرائم تو‏ں لڑنے تے شہر نو‏‏ں بچانے وچ اپنے انسپکٹر بھائی ایان د‏‏ی مدد کردا ا‏‏ے۔ لیکن انہاں دا سامنا راج نندن (اسوتوش رانا) تو‏ں ہُندا اے، جو جرائم پیشہ گروہ دا سرغنہ اے تے میرا تے سیما نندن دا سرپرست وی ا‏‏ے۔