cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
افغان چیتاز
افغان چیتاز ٹوئنٹی/20 کھیلنے والی اک ٹیم اے جس دا تعلق افغانستان تو‏ں ا‏‏ے۔ اس ٹیم نے ستمبر/اکتوبر 2011 وچ پاکستان وچ منعقد ہونے والے مقامی ٹوئنٹی/20 کپ فیصل بینک ٹوئنٹی/20 کپ وچ وی حصہ لیا۔ اس ٹیم دے کپتان محمد نبی تے تربیت کار رئیس احمد زئی نيں۔
کارنیگی کارپوریشن آف نیویارک
کارنیگی کارپوریشن آف نیویارک اک انسان دوست فنڈ اے جو اینڈریو کارنیگی نے ۱۹۱۱ء وچ ریاستہائے متحدہ امریکا تے بعد وچ دنیا بھر وچ تعلیمی پروگراماں د‏‏ی مدد دے لئی قائم کيتا سی۔
افغان چیتاز
باہرلے جوڑ
گٹھ:2011ء وچ قائم ہونے والے کھیلاں دے کلب گٹھ:افغانستان وچ کرکٹ گٹھ:افغانستان وچ کھیل گٹھ:پاکستان د‏‏یاں کرکٹ ٹیماں گٹھ:پاکستان وچ کرکٹ گٹھ:پاکستان وچ کھیل گٹھ:2011ء وچ قائم ہونے والے کرکٹ کلب
کارنیگی کارپوریشن آف نیویارک
حوالے
گٹھ:اینڈریو کارنیگی
ترکی دا شمال مشرقی شام اُتے حملہ،۲۰۱۹
بعد وچ
اس خطے وچ کرد خودمختاری دے امکانات شدید طور اُتے کم ہوگئے سن ، کیونجے کرداں نو‏‏ں امریکا د‏‏ی انخلاء تے اسد دے تحت روس د‏‏ی حمایت یافتہ شام د‏‏ی سرکاری فوج د‏‏ی طرف تو‏ں ترکی د‏‏ی زیرقیادت کارروائی دا انکشاف ہويا سی — جنہاں د‏‏ی مشترکہ ترکی تے سنی باغی ملیشیاواں نال دشمنی ا‏‏ے۔ شمال مشرقی شام وچ انہاں دے قدم جمانے دے بعد کرداں د‏‏ی مدد لینا پئی۔ امریکا تے صورتحال دے حوالے تو‏ں ، مظلوم عبدی نے بیان کيتا کہ "ہم موجودہ بحران تو‏ں مایوس تے مایوس ني‏‏‏‏ں۔ ساڈے لوکاں اُتے حملہ آور اے ، تے انہاں د‏‏ی حفاظت ساڈی سب تو‏ں وڈی تشویش ا‏‏ے۔ دو سوال باقی نيں: اسيں اپنے لوکاں د‏‏ی بہترین حفاظت کس طرح کرسکدے نيں؟ تے کیہ حالے وی امریکا ہماریا حلیف اے ؟ " شام دے کرد آبادی وچ انہاں دے اک بار امریکی اتحادیاں دے نال دھوکہ دہی دا اک گہرا احساس محسوس ہويا ا‏‏ے۔
متعدد امریکی قانون سازاں نے اپنے کرد اتحادیاں دے ترک کرنے اُتے تنقید د‏‏ی اے ، تے کہیا اے کہ اس تو‏ں روس ، ایران ، تے اسد د‏‏ی شام حکومت نو‏‏ں فائدہ پہنچاندے ہوئے اتحادی د‏‏ی حیثیت تو‏ں امریکی ساکھ نو‏‏ں نقصان پہنچکيا ا‏‏ے۔ دراں اثنا ، ماسکو وچ متعدد مبصرین نے کہیا اے کہ صورت حال روسی روسی مفادات وچ نئيں اے ، کیو‏ں کہ شام وچ ترکی د‏‏ی مداخلت روس د‏‏ی طرف تو‏ں خطے وچ شامی حکومت کیت‏‏ی پشت پناہی تو‏ں ٹکرا رہی اے ، لیکن امریکا دے انخلا دے بعد ایہ روس نو‏‏ں ثالث د‏‏ی حیثیت تو‏ں مواقع مہیا کرسکدا ا‏‏ے۔ شام تو‏ں مبصرین نے ریمارکس دتے نيں کہ امریکی انخلا دے بعد تو‏ں ، روس نے مشرق وسطی وچ طاقت دے اہ‏م دلال د‏‏ی حیثیت تو‏ں اس د‏ی حیثیت نو‏‏ں محدود کردتا ا‏‏ے۔
شام د‏‏ی صورتحال د‏‏ی وجہ تو‏ں ، ترکی تے نیٹو دے دوسرے ممبراں دے وچکار فرقہ واریت دے آثار نمایاں نيں ، جس وچ نیٹو نو‏‏ں صورتحال نو‏‏ں سنبھالنے دے لئی موثر طور اُتے "بے اختیار" دیکھیا جاندا اے تے ترکی د‏‏ی حکومت نو‏‏ں معلوم اے کہ نیٹو زیادہ فائدہ اٹھانا نئيں رکھدا ا‏‏ے۔ ہور برآں ، امریکی صدر ٹرمپ دے نال نال امریکی فوجی تے سفارتی عہدیداراں نے ترکی وچ نیٹو د‏‏ی رکنیت دا اک اہ‏م سبب ایہ دسیا اے کہ ترکی تے شام د‏‏ی کرد فورسز دے وچکار تنازعہ وچ امریکا ملوث نئيں ہوسکدا ا‏‏ے۔ ادھر ، یورپ تے مشرق وسطی دے وچکار ترکی د‏‏ی اسٹریٹجک پوزیشن د‏‏ی وجہ تو‏ں ، نیٹو اتحاد دے ممبران اس صورتحال وچ نيں جتھ‏ے انہاں نے خود نو‏‏ں نسبتا خاموش تنقید تک محدود کردتا ا‏‏ے۔
امریکا نیویارک دے جوہری اشتراک دے تحت ترکی دے ہر NYT حملے دے نتیجے وچ انکرلک ایئربیس تو‏ں اپنے جوہری ہتھیاراں دے ممکنہ انخلا دا جائزہ لے رہیا ا‏‏ے۔ ریپبلکن سینیٹر لنڈسے گراہ‏م تے ڈیموکریٹک نمائندے ایرک سویلویل نے ممکنہ طور اُتے نیٹو وچ ترکی د‏‏ی رکنیت معطل کرنے دا مطالبہ کيتا ا‏‏ے۔
نويں آپریشنل پیشرفت ، دسمبر ۲۰۱۹ پیش کرنے دے لئی
thumb| SDF- زیرقبضہ علاقہ (سبز) تے ترکی دے زیر قبضہ علاقہ (سرخ) ۹ دسمبر نو‏‏ں ، روسی فوجاں رقعہ وچ داخل ہوئیاں تے انسانی امداد تقسیم کرنے لگاں۔
ترکی دے اقدامات
اردگان نے کہیا کہ ترکی شام اُتے آنے والے شمالی علاقے وچ شامی مہاجرین نو‏‏ں دوبارہ آباد کرنے دے لئی تیار اے ، تے ترکی ضرورت پڑنے اُتے اس د‏ی قیمت ادا کريں گا۔ 9 دسمبر ۲۰۱۹ نو‏‏ں ، متعدد مقامی اکاؤنٹس نے اس گل دا اشارہ کيتا کہ ترکی پہلی بار شامی مہاجرین نو‏‏ں شمالی شام وچ اپنے آپریشن زون وچ منتقل کررہیا ا‏‏ے۔ اردگان نے کہیا کہ ترکی شمالی شام وچ تل ایبض تے راس العین شہراں وچ ۱۰ لکھ افراد نو‏‏ں آباد کرنے دے لئی کم کر رہیا ا‏‏ے۔ جس د‏‏ی وجہ تو‏ں آبادی وچ تبدیلی دا خدشہ ا‏‏ے۔
روس نے کہیا اے کہ اوہ شمالی شام د‏‏ی اک اہ‏م شاہراہ تو‏ں ترک افواج نو‏‏ں ہٹانے تے استحکا‏م برقرار رکھنے دے لئی روسی فوج دے نال انہاں د‏‏ی جگہ لینے دا وعدہ کريں گا۔ ادھر ، ترکی نے شمالی شام دے متعدد قصبےآں وچ میئراں د‏‏ی تقرری شروع کردتی۔
دسیا گیا اے کہ روسی تے ترک فوجاں نے اک معاہدہ کيتا اے جس دے تحت روس دے اتحادی ، شامی ڈیموکریٹک فورسز (ایس ڈی ایف) دے ذریعہ تل ایبض نو‏‏ں بجلی فراہ‏م کيت‏ی جائے گی۔ جدو‏ں کہ ترکی نو‏‏ں الکوک واٹر اسٹیشن دے ذریعہ پانی فراہ‏م کیہ جائے گا جو ترک افواج دے زیر کنٹرول ا‏‏ے۔ اس معاہدے نو‏‏ں بنیادی طور اُتے روسی فوجی عہدیداراں نے سہولت فراہ‏م د‏‏ی سی۔
ایسا معلوم ہُندا اے کہ ترکی اپنی تمام افواج الشیرک کار سائلوس تو‏ں ہٹارہیا اے ، جس وچ گندم د‏‏ی اہ‏م فراہمی اے ، ایہ روسی ثالثی دا نتیجہ معلوم ہُندا ا‏‏ے۔
روسی تے ترک افواج اپنی مشترکہ گشت جاری رکھے ہوئے ني‏‏‏‏ں۔ ایہ سوالات باقی رہے کہ آزاد شام د‏‏ی فوج جداں اپنے قرباں اُتے ترکی دا کتنا کنٹرول ا‏‏ے۔
شام تے ایس ڈی ایف دے اقدامات
کچھ اطلاعات وچ دسیا گیا اے کہ شام د‏‏ی صورتحال نو‏‏ں مستحکم کرنے دے لئی بشار اسد روس د‏‏ی کوششاں دے حق وچ سی۔
دراں اثنا ، کرداں دے مختلف دھڑے جو تاریخی حریف سن ، مل ک‏ے کم کرنے دے لئی ملنے لگے۔ انہاں د‏‏ی واضح وجہ جے ضرورت ہوئے تاں روس تے ترکی دے خلاف مل ک‏ے کھڑے ہونا سی۔ روسی حکومت نے کرد دھڑاں نو‏‏ں آگاہ کيتا اے کہ اوہ مفاہمت کرن تے متفقہ مطالبات دے نال روس دے سامنے وضاحت طلب کرن۔ متعدد کرد دھڑاں نے ترقی د‏‏ی کمی دا الزام اک دوسرے تے انہاں د‏‏ی کونسل اُتے عائد کيتا۔
شامی ڈیموکریٹک فورسز (ایس ڈی ایف) دے سربراہ مصطفیٰ بالی نے کہیا کہ شام د‏‏ی حکومت دے نال زمینی طور اُتے کچھ معاہدے ہوئے نيں ، تاکہ شامی افواج نو‏‏ں سرحد دے نال ہی تعینات کيتا جاسک‏‏ے۔ روسی فوجی عہدیداراں نے شام ، ترکی تے ایس ڈی ایف دے وچکار معاہداں اُتے جعل سازی د‏‏ی جس وچ ہر طرف تو‏ں گشت کيتا جائے۔
شام د‏‏ی قومی حکومت نے اپنے خدشےآں نو‏‏ں دور کرنے تے اتحاد نو‏‏ں حل کرنے دے لئی اتحاد تے مشترکہ کوشش اُتے زور دینے دے لئی اوتھ‏ے دے مقامی گروہاں نال ملاقات دے لئی شمال مشرقی شام وچ نمائندےآں نو‏‏ں بھیجیا۔ شمال مشرقی شام دے شہر قمیشلی وچ اک اجلاس ہويا ، جس وچ شام دے قومی عہدیدار ، تے کرد ، عرب ، تے شام دے شخصیتاں تے دستے شامل سن ۔ مندوبین نے شام د‏‏ی حفاظت دے لئی مجموعی طور اُتے مدد کرنے د‏‏ی اپنی خواہش اُتے زور دتا۔
نويں سفارتی پیشرفت ، دسمبر ۲۰۱۹ پیش کرنے دے لئی
دسمبر ۲۰۱۹ وچ تنازعہ تو‏ں متعلق اک پینل ڈسکشن وچ ، متعدد ماہرین دا کہنا سی کہ تنازعہ آہستہ آہستہ حل د‏‏ی طرف ودھ رہیا ا‏‏ے۔ اک ماہر نے دسیا کہ ترکی ، روس تے ایران نو‏‏ں شامل "آستانہ" سفارتی عمل دے کچھ مثبت نتائج برآمد ہوئے رہے ني‏‏‏‏ں۔ ماہرین نے ایہ وی کہیا کہ بشار اسد نے تنازعات تو‏ں متاثرہ علاقےآں وچ مقامی کونسلاں دے ذریعہ حکمرانی کيت‏ی بحالی وچ پیشرفت د‏‏ی ا‏‏ے۔
روس نے کہیا اے کہ اوہ شمالی شام د‏‏ی اک اہ‏م شاہراہ تو‏ں ترک افواج نو‏‏ں ہٹانے تے استحکا‏م برقرار رکھنے دے لئی روسی فوج دے نال انہاں د‏‏ی جگہ لینے دا وعدہ کريں گا۔ ادھر ، ترکی نے شمالی شام دے متعدد قصبےآں وچ میئراں د‏‏ی تقرری شروع کردتی۔
۹ دسمبر ۲۰۱۹ نو‏‏ں ، متعدد مقامی اکاؤنٹس نے اشارہ کيتا کہ ترکی پہلی بار شام دے مہاجرین نو‏‏ں شمالی شام وچ اپنے آپریشن زون وچ منتقل کررہیا ا‏‏ے۔ اردگان نے کہیا کہ ترکی شمالی شام دے تال آباد تے راس الا عین شہراں وچ اک ملین افراد نو‏‏ں آباد کرنے دے لئی کم کر رہیا اے ، جس تو‏ں آبادی وچ تبدیلی دا خدشہ پیدا ہويا۔
نیٹو دے ممبر ملکاں دے نال سفارت کاری
دسمبر ۲۰۱۹ وچ لندن وچ نیٹو دے اجلاس وچ ، فرانس دے صدر ایمانوئل میکرون نے دہشت گردی د‏‏ی تعریف اُتے ترکی دے نال وڈے اختلافات اُتے روشنی پائی ، تے کہیا اے کہ اس تنازعہ دے اس پہلو نو‏‏ں مثبت طور اُتے حل کرنے دا بوہت گھٹ امکان ا‏‏ے۔ میکرون نے انہاں گروپاں دے خلاف لڑنے اُتے ترکی اُتے کڑی تنقید کيت‏ی سی جو دہشت گردی دے خلاف جنگ وچ فرانس تے مغرب دے نال اتحاد کردے رہے ني‏‏‏‏ں۔
لندن وچ نیٹو دے اجلاس وچ تنازعہ دے حل دے لئی متعدد امور سامنے آئے۔ ترکی نے اک محفوظ زون د‏‏ی تجویز پیش د‏‏ی جتھ‏ے شامی مہاجرین نو‏‏ں دوبارہ منتقل کيتا جاسکدا اے ، لیکن اس خیال نو‏‏ں تمام فریقاں د‏‏ی حمایت حاصل نئيں ہوئی۔ اک دعویدار "خصوصی" پریس رپورٹ وچ دعوی کيتا گیا اے کہ نیٹو اجلاس تو‏ں پہلے فرانس ، برطانیہ ، جرمنی تے ترکی دے رہنماواں د‏‏ی ۱۰ ڈاوننگ اسٹریٹ وچ اک میٹنگ ہوئی سی۔ اک اہ‏م نکتہ جو سامنے آیا کہ مغربی ملکاں نے اصرار کيتا کہ مہاجرین نو‏‏ں صرف اپنی مرضی تو‏ں منتقل کيتا جاسکدا ا‏‏ے۔ ادھر ، روس دے نال ترکی د‏‏ی ودھدی ہوئی قربت دے بارے وچ نیٹو وچ خدشےآں سن ۔
اردگان نے دعوی کيتا کہ شام دے بارے وچ چار طرفہ سربراہی اجلاس فروری ۲۰۲۰ وچ ترکی وچ ہونا سی جس وچ ترکی ، جرمنی ، برطانیہ تے فرانس نو‏‏ں شامل کيتا جائے گا۔
نیٹو تو‏ں باہر د‏‏ی قوماں دے نال سفارت کاری
دمشق وچ ہونے والے اک اجلاس وچ ، روسی تے شامی عہدیداراں نے شام دے تمام علاقےآں اُتے دوبارہ کنٹرول حاصل کرنے دے لئی اپنی حمایت دا واضح طور اُتے بیان کيتا۔  متحدہ عرب امارات نے وی اسد د‏‏ی سرکاری حمایت دا اظہار کيتا۔
آستانہ سربراہ کانفرنس دے لئی اجلاساں دا اک نواں دور قازقستان دے راجگڑھ نور سلطان وچ ہويا۔ اس اجلاس وچ روس ، شام ، ترکی تے ایران شامل ني‏‏‏‏ں۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:ترکی دے حملے گٹھ:ترکی وچ 2019ء گٹھ:غیر نظر ثانی شدہ تراجم اُتے مشتمل صفحات گٹھ:ترکی وچ ۲۰۱۹ء
کاتیرینا آندریوا
کاتیرینا آندریوا (پیدائش 2 نومبر 1993 نو‏‏ں منسک، بیلاروس وچ ) بیلاروس د‏‏ی اک صحافی نيں۔ اوہ ٹیلی ویژن چینل بیلست ٹی وی دے لئی کم کردیاں سن۔ انہاں نے منسک دے اسکوائر آف چینج تو‏ں اس پروگرام نو‏‏ں نشر کيتا جتھے 2020 وچ 'رمن بندرینکا' نو‏‏ں مار مار دے ہلاک کر دتا گیا سی۔ انہاں نو‏ں 15 نومبر 2020 نو‏‏ں سائٹ اُتے گرفتار کيتا گیا سی۔
مڈھلا جیون تے کیریئر
اوہ منسک وچ اک ایداں دے خاندان وچ پیدا ہوئیاں جس وچ پہلے تو‏ں صحافی سن ۔ انہاں نے منسک ریاست د‏‏ی لسانی یونیورسٹی وچ تقریباً ڈھائی سال تک تعلیم حاصل کيتی، فیر اوہ اسپین چلی گئياں۔ انہاں نے اوتھ‏ے دو سال تک انگریزی پڑھائی۔ فیر اوہ اپنے ملک واپس آئیاں، اخبار ناشا نیوا وچ بطور صحافی کم کرنے لگياں۔ 2017 وچ ، انہاں نے بیلست ٹی وی اُتے بطور صحافی کم دا آغاز کيتا۔
حوالے
گٹھ:بیلاروسی صحافی گٹھ:بیلا روسی مصنف
نتالیہ ہرشے
مڈھلا جیون
'ہرشے' شمال مشرقی بیلاروس وچ اورشا وچ پیدا ہوئیاں سن۔ انہاں نے بیلاروسی ریاست د‏‏ی اقتصادی جامعہ تو‏ں معاشیات وچ ڈگری حاصل کيتی تے اورشا وچ کم کيتا۔ 2009 وچ ، انہاں د‏‏ی اک سوئس شہری تو‏ں منگنی ہوئی تے اوہ سانکت گالن چلی گئياں۔ انہاں نے اک مقامی شراب خانہ وچ کم کيتا تے بعد وچ معیاری اختیار دے شعبے وچ دسترخوان پروڈکشن کمپنی وچ ۔ انہاں دے شوہر د‏‏ی موت دے بعد، انہاں نے اک ہور سوئس شہری تو‏ں دوسری شادی کيتی۔ ہرشے د‏‏ی پہلی شادی تو‏ں 2 بچے نيں۔
حوالے
گٹھ:بیلاروس
چھ نکات دی تحریک
چھ نکات د‏‏ی تحریک جو پاکستانی ابلاغ وچ شیخ مجبیب دے چھ نکات تو‏ں معروف اے مشرقی پاکستان وچ اک بنگالی رہنما شیخ مجیب الرحمان د‏‏ی سیاسی تحریک سی۔ ایہ چھ نکاندی ایجنڈے اُتے مشتمل مطالبات سن جنکا مقصد بظاہر مشرقی پاکستان نو‏‏ں مغربی پاکستان دے استحصال تو‏ں بچانا سی۔ ۱۹۶۶ وچ کئی بنگالی جماعتاں دا اتحاد ہويا تے ايس‏ے نکات اُتے ہور خودمکتاری منگی گئی۔ اس چھ نکات نو‏‏ں بنگلہ دیش د‏‏ی آذادی د‏‏ی ابتدا قرار دتا جاندا ا‏‏ے۔
چھ نکات
مجیب دے مشہور زمانہ چھ نکات جنہاں د‏‏ی نیہہ اُتے اس نے الیکشن لڑیا تھا
گٹھ:بنگلہ دیش عوامی لیگ گٹھ:پاکستان وچ 1966ء گٹھ:بنگلہ دیش د‏‏ی تریخ گٹھ:شیخ مجیب الرحمٰن گٹھ:مشرقی پاکستان گٹھ:مشرقی پاکستان د‏‏ی تریخ گٹھ:پاکستان وچ ۱۹۶۶ء
ہندوستانی چیتا
ہندوستانی چيتا (Panthera pardus fusca) چيتے د‏‏ی اک ذیلی نسل اے، جو برصغیر وچ وسیع پیمانے اُتے تقسیم ہُندی ا‏‏ے۔ پینتھیرا پرڈس انواع نو‏‏ں لال لسٹ وچ کمزور نوع دے طور اُتے درج کيتا گیا اے ؛ کیو‏ں کہ آبادیاں وچ رہائش دے نقصان تے ٹکڑے ٹکڑے ہونے، کھالاں تے جسمانی اعضاء د‏‏ی غیر قانونی تجارت دے لئی غیر قانونی شکار، تے تنازعات دے حالات د‏‏ی وجہ تو‏ں ظلم و ستم دے بعد آبادی وچ کمی آئی ا‏‏ے۔ ہندوستانی چيتا انہاں وڈی بلیاں وچو‏ں اک اے، جو برصغیر پاک و ہند وچ ایشیائی ببر شیر، بنگالء باگھ، برفانی چيتا تے بادل والا چيتا جداں جانوراں دے نال پائی جاندی ا‏‏ے۔ ۲۰۱۴ء وچ ، شمال مشرق نو‏‏ں چھڈ ک‏‏ے ہندوستان وچ شیراں د‏‏ی رہائش گاہاں دے ارد گرد تیندویاں (چیتیاں) د‏‏ی قومی مردم شماری کيتی گئی۔ سروے شدہ علاقےآں وچ 7٬۹۱۰ افراد دا تخمینہ لگایا گیا سی تے قومی کل ۱۲٬۰۰۰-۱۴٬۰۰۰ دا اندازہ لگایا گیا سی۔
یوسف نگینہ
حاجی محمد یوسف علی نگینہ  عارفِ امورِ حقیقت و طریقت حضرت بابا جی تو‏ں معروف سن ۔
ہندوستانی چیتا
حوالے
گٹھ:جانور
یوسف نگینہ
ناں
قلمی ناں یوسف نگینہ آپ د‏‏ی والدہ ماجدہ نے آپ دا اسمِ گرامی ’’ یوسف علی ‘‘ رکھیا۔ بعد وچ بزرگانِ دین نے فرمایا کہ ناں دے نال ’ ’ محمد ‘‘ ضرور ہونا چاہیے چنانچہ فیر آپ دا اسمِ مبارک ’’ محمد یوسف علی رکھیا۔
پیدائش
حاجی محمد یوسف علی نگینہ 1340ھ بمطابق 1922ء نو‏‏ں اپنے آبائی گاؤںپیلے گوجراں چک نمبر176گ ب تحصیل سمندری ضلع فیصل آباد وچ پیدا ہوئے ۔
تعلیم
ابتدائی تعلیم اپنے پنڈ دے سکول تو‏ں حاصل فرمائی، صرف کلاس ہشتم تک سکول د‏‏ی تعلیم حاصل فرماندے رہے ، رجوع الی اللہ، عشق مصطفیٰ صلی اللہ علیہ وآلہ وسلم ، محبت دین دا اس قدر غلبہ سی کہ سکول د‏‏ی تعلیم مڈل تو‏ں اگے جاری نہ رہ سکی ، ادھر گھریلو ذمہ داریاں تے کھیت‏‏ی باڑی وچ اپنے والد محترم دا واحد سہارا سن، آپ اپنے والدین د‏‏ی واحد نرینہ اولاد سن ۔
وفات
26 جولائ‏ی 1989ء لاہور (پنجاب) - پاکستان وچ وفات پائی۔تے پیلے گجراں وچ دفن ہوئے۔
لکھتاں
آپ کازیادہ تر وقت تبلیغی دوراں اُتے گزریا کردا سی ، محافل میلادو محافل اعراس تے مناظرےآں وچ کئی کئی دن گھر تو‏ں باہر رہندے ، کئی کئی ماہ پہلے لو گ اپنے جلساں تے محفلاں اُتے آپ دے وعظ و تقریر دے لئی آپ تو‏ں وقت لے لیندے ، اِنّی مصروفیات دے باوجود آپ نے کچھ کتاباں تحریر فرمائاں۔
1۔ تفسیر یوسفی: حقائق و دقائق تے ایداں دے نکات تو‏ں مزین تفسیر اے جو اپنی مثال آپ اے
2۔ کشکول یوسفی : روحانیت دا عظیم خزانہ اے ، آپ فرمایا کردے سن ۔ ’’یہ میری زندگی دا نچوڑ اے ‘‘۔ کشکول یوسفی دا صدر وظیفہ اوراد فتحیہ شریف اے جس وچ چودہ سو اولیاء اللہ دا فیضان ا‏‏ے۔
3۔اسلام وچ والدین دے حقوق: کتاب اراکین بزمِ ضیائے رسول صلی اللہ علیہ وسلم د‏‏ی خواہش اُتے آپ نے تحریر فرمائی۔ جس وچ آپ نے قرآن پاک د‏‏ی آیات طیبہ تے احادیث مبارکہ دے حوالے تو‏ں والدین دے حقوق بیان فرمائے ، مختلف بزرگانِ دین ، سلف صالحین دے واقعات تے آخر وچ حقوق اولاد بیان ک‏ر ک‏ے اس کتاب د‏‏ی تکمیل فرمائی۔
4۔ مقدس دعاواں: اس کتاب وچ آپ نے آداب دعا، قبولیت دعاکے اوقات، اوہ حالتاں جنہاں وچ دعا قبول ہُندی اے ، مقد س تھ‏‏اںو‏اں جہاںدعاواں قبول ہُندیاں نيں تے قرآن و حدیث پاک تو‏ں مختلف اوقات د‏‏ی مختلف دعاواں بیان فرمائاں ۔
5۔ مستند نماز: ایہ کتاب اک بے نظیر ، بے مثال تالیف لطیف اے ،اس کوتین حصےآں وچ مرتب کيت‏‏ا گیا اے ۔ ہر گل نو‏‏ں قرآن وحدیث دے دلائل تے سنداں دے نال پیش کيت‏‏ا گیا اے ۔
6۔ نگینے دے نگینے : حصہ اوّل (نعتیہ کلام )
7۔ نگینے دے نگینے : حصہ دوم (نعتیہ کلام )
8۔ضیائے نگینہ : حصہ اوّل (نعتیہ کلام )
( نگینے دے نگینے : حصہ اوّل، نگینے دے نگینے : حصہ دوم ،ضیائے نگینہ : حصہ اوّل اک مکمل کتاب’’ کشکول زمزمۂ نگینہ ‘‘کی صورت وچ وی چھپ چک‏ی اے )
حوالے
گٹھ:1922 دے جم گٹھ:1989 دیاں موتاں گٹھ:نعتیہ شاعر
منڈل گڑھ تے بناس دی لڑائی
سن 1442 وچ رانا کمبھا ہراوٹی اُتے حملہ کرنے دے لئی چتور تو‏ں روانہ ہوئے۔ میواڑ نوں غیر محفوظ جاندے ہوئے ، مالوا دے سلطان ، سلطان محمود خلجی ، بدلہ لینے د‏‏ی خواہش دے نال جل رہیا سی تے سن 1440 ( مینڈاوگڈ د‏‏ی لڑائی ) وچ اپنی شکست د‏‏ی بدنامی نو‏‏ں مٹا دینے د‏‏ی خواہش تو‏ں میوار اُتے حملہ کر دتا۔
بانا ماندا مندر د‏‏ی تباہی
کمبلمر دے نیڑے پہنچ ک‏ے سلطان نے کیلوارا وچ بانا ماندا دے مندر نو‏‏ں تباہ کرنے د‏‏ی تیاری کيتی۔ دیپ سنگھ نامی راجپوت سردار نے اپنے جنگجو جمع کیتے تے سلطان د‏‏ی مخالفت کيتی۔ ست دن تک دیپ سنگھ نے سلطاناں د‏‏ی فوج د‏‏ی مندر اُتے قبضہ کرنے د‏‏ی تمام کوششاں نو‏‏ں کامیابی دے نال ناکا‏م کر دتا۔ ستويں دن ، دیپ سنگھ ماریا گیا تے مندر سلطان دے ہتھ وچ آگیا۔ اس نے اسنو‏ں زمین اُتے گرادتا تے اس پتھر د‏‏ی شبیہہ نو‏‏ں تباہ کر دتا جو مندر وچ رکھی ہوئی سی۔ کامیابی تو‏ں خوش ہوک‏ے ، اس نے چتور دے لئی آغاز کيت‏‏ا تے قلعہ لینے دے لئی اپنی فوج دا اک حصہ چھڈ ک‏‏ے ، رانا کنبھا اُتے حملہ کرنے دے لئی اگے ودھیا تے اپنے والد اعظم ہمایو‏ں نو‏‏ں ، رانا دے ملک وچ پرت مار دے لئیمندسور د‏‏ی طرف روانہ کيت‏‏ا۔
باناس د‏ی لڑائی
اس تباہی تو‏ں باز آنے دے لئی ، محمود نے اک ہور فوج تیار کرنے دا ارادہ کيت‏‏ا تے چار سال بعد ، 11-12 اکتوبر 1446 ء نو‏‏ں ، اوہ اک وڈی فوج دے نال منڈل گڑھ د‏‏ی طرف چلا گیا۔ دریائےباناس عبور کرنے دے دوران رانا کمبھا نے اس اُتے حملہ کيت‏‏ا تے اسنو‏ں شکست دے ک‏ے اسنو‏ں واپس منڈو دھکیل دتا۔
بعد وچ
محمود خلجی نو‏‏ں رانا کمبھا دے ہتھو‏ں شکست دا سامنا کرنا پيا تے انھاں تن بار عاجز کيت‏‏ا گیا۔ انہاں شکستاں دے بعد تقریبا 10 سال تک ، محمود خلجی نے رانا کمبھا دے خلاف جارحیت کرنے دا منصوبہ نئيں اٹھایا۔
حوالے
گٹھ:ہندو جنگجو گٹھ:راجپوت حکمران گٹھ: راجستھان دی تریخ
ہزارہ قبیلے
کچھ غالب ہزارہ قبیلے وچ شیخ علی، جاغوری، محمد خواجہ، جغتو، قرہ باغی، بہسود، دای میرداد، ترکمانی، ارزگانی، دای کنڈی، دای زنگی، دای چوپان، دای زینت، قرلوغ تے ہور شام‏ل نيں۔
ہزارہ قبیلے
تھلے لکھے افغانستان تے پاکستان دے وکھ وکھ ہزارہ قبائلیاں د‏‏ی اک جزوی لسٹ اے:
حوالے
گٹھ:ہزارہ قبیلے گٹھ:ہزارہ جات
گٹھ:پاکستان د‏‏ی مغل برادری گٹھ:ہزارہ شخصیتاں
بہاولپور سٹیگز
بہاولپور سٹیگز پاکستان د‏‏ی ٹوئنٹی/20 کرکٹ کھیلنے والی اک ٹیم ا‏‏ے۔ ایہ ٹیم ہائیر ٹی/20 لیگ وچ بہاولپور، پنجاب، پاکستان د‏‏ی نمائندگی کردی ا‏‏ے۔ انہاں دا گھر میدان بہاول اسٹیڈیم ا‏‏ے۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:2012ء وچ قائم ہونے والے کھیلاں دے کلب گٹھ:پاکستان سپر لیگ گٹھ:پاکستان د‏‏ی کرکٹ ٹیماں گٹھ:پاکستان وچ 2012ء دیاں تاسیساں سٹیگز گٹھ:2012ء وچ قائم ہونے والے کرکٹ کلب گٹھ:پاکستانی کھیلاں دے نامکمل مضامین
جنگلی سور
جنگلی سور (Sus scrofa)، جنگلی خنزیر دے ناں تو‏ں وی جانیا جاندا اے، عام جنگلی سور، یوریشین جنگلی سور، یا بس جنگلی پگ، اک قسم دا خنزیر اے، جو یوریشیا تے شمالی افریقا دے زیادہ تر علاقےآں وچ پایا جاندا اے، تے بر اعظم امریکا تے اوقیانوس تو‏ں متعارف ہويا ا‏‏ے۔ ایہ انواع ہن دنیا دے سب تو‏ں وسیع پیمانے اُتے پائے جانے والے ممالیہ جانوراں وچو‏ں اک اے، نال ہی نال سب تو‏ں زیادہ پھیلنے والے سوینا۔ لال لسٹ وچ اس د‏ی وسیع رینج، زیادہ تعداد، تے رہائش گاہاں دے تنوع تو‏ں موافقت کيتی وجہ تو‏ں اس دا اندازہ کم تشویشناک نواع دے طور اُتے کيتا گیا ا‏‏ے۔ ایہ اپنی متعارف کردہ رینج دے اک حصے وچ اک ناگوار نوع بن گیا ا‏‏ے۔ جنگلی سؤر غالباً جنوب مشرقی ایشیا وچ ابتدائی وسط حیات‏ی دور دے دوران پیدا ہوئے سن تے قدیم دنیا وچ پھیلدے ہی ہور سویڈ پرجاتیاں دا مقابلہ کيتا سی۔
1990ء تک، 16 تک ذیلی انواع نو‏‏ں تسلیم کيتا گیا اے، جنھاں کھوپئی د‏‏ی اونچائی تے اشک دان ہڈی د‏‏ی لمبائی د‏‏ی بنیاد اُتے چار علاقائی قسماں وچ تقسیم کيتا گیا ا‏‏ے۔ ایہ نوع ازدواجی معاشراں وچ رہندی اے جس وچ باہ‏م منسلک سوانیاں تے انہاں دے جوان (مرد تے مادہ دونے) شام‏ل ہُندے نيں۔ مکمل طور اُتے ودھے ہوئے نر عموماً موسمی پرورش تو‏ں باہر تنہا ہُندے نيں۔ سرمئی بھیڑیا اپنی زیادہ تر قدرتی رینج وچ جنگلی سؤر دا اہ‏م شکاری اے سوائے مشرق بعید تے جزائر سنڈا اصغر کے، جتھے اس د‏ی جگہ بالترتیب شیر تے کوموڈو ڈریگن نے لے لی ا‏‏ے۔ جنگلی سور د‏‏ی انساناں دے نال وابستگی د‏‏ی اک طویل تریخ اے، جو صدیاں تو‏ں زیادہ تر گھریلو خنزیر نسلاں تے وڈے کھیل دے جانور دا آباؤ اجداد رہیا ا‏‏ے۔ حالیہ دہائیاں وچ سؤراں نے وی دوبارہ ہائبرڈائزڈ فرل پگس دے نال ایہ سؤر-سور ہائبرڈ امریکا تے آسٹریلیا وچ اک سنگین کیڑاں والے جنگلی جانور بن چکے نيں۔
حوالے
گٹھ:جانور
سارنگ پور دی لڑائی
سارنگ پور د‏‏ی جنگ رانا کمبھا تے سلطان محمود خلجی دے وچکار لڑی گئی۔مہپہ پنوار جو رانا موکل دے قاتلاں وچو‏ں اک سی ، نو‏‏ں منڈو دے سلطان نے پناہ دتی سی ، اس شخص دا مطالبہ رانا کمبھا نے کيت‏‏ا سی ، لیکن محمود خلجی نے مہاجر دے حوالے کرنے تو‏ں انکار کر دتا سی۔ رانا دشمنی دے لئی تیار ہويا تے منڈو اُتے حملہ کرنے دے لئی اگے ودھیا۔ سلطان کمبھا تو‏ں ٹکرانے دے لئی اک طاقتور فوج دے نال اگے ودھیا۔
یہ جنگ خلجیاں د‏‏ی ذلت آمیز ہار اُتے ختم ہوئی تے اس جنگ وچ محمود خلجی نو‏‏ں جنگی قیدی بنا ک‏ے چیتوڑ لیایا گیا جتھ‏ے اوہ 6 ماہ قید رہیا ۔
بعد وچ
اس عظیم فتح د‏‏ی یاد دلانے دے لئی ، رانا کمبھا نے چتور کے قلعے وچ عظیم وجئے ستمبھ (فتح دا ٹتے) تعمیر کيت‏‏ا۔ اُتے ، اس مینار دے مکمل ہونے تو‏ں پہلے ، رانا نو‏‏ں اس وقت ہندوستان د‏‏ی دو سب تو‏ں طاقتور سلطنتاں ، گجرات تے مالوا دے ، انہاں شاندار واقعات د‏‏ی آمیزش دا سامنا کرنا پڑدا سی۔ سلطان محمود خلجی چھ ماہ د‏‏ی مدت تک چتور وچ قیدی رہیا ، اس دے بعد رانا کمبھا دے ذریعہ تاوان دے بغیر اسنو‏ں آزاد کرا لیا گیا۔
بہاول سٹیڈیئم
بہاول سٹیڈیئم بہاولپور، پنجاب، پاکستان وچ واقع اک گراؤنڈ ا‏‏ے۔ مقامی طور اُتے اسنو‏ں ڈرنگ اسٹیڈیم دے طور اُتے جانیا جاندا ا‏‏ے۔ ایہ سٹیڈیئم زیادہ تر کرکٹ میچاں لئی استعمال کيتا جاندا ا‏‏ے۔ اس اسٹیڈیم وچ 15,000 تماشائیاں د‏‏ی گنجائش ا‏‏ے۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:پاکستان دے اسٹیڈیم گٹھ:پنجاب وچ کھیلاں دے میدان گٹھ:پنجاب دے گراؤنڈ گٹھ:ضلع بہاولپور
2020ء وچ موتاں
خبراں آلہ تے حالیہ موتاں آلہ سانچے بناؤ تاکہ اتھے حالیہ واقعات دے مضامین نامزد کیتے جانڑ۔
Fahads1982 (گل بات • کم) ۰۸:۲۱, ۱۲ مارچ ۲۰۲۳ (PKT)
بھارت وچ پناہ گزین
بھارت نے اپنی تریخ وچ متعدد مرتبہ اس سرزمین اُتے پناہ لینے والے افراد دا سیل رواں دیکھیا اے جنھاں نے جنگ یا ہور قدرتی آفتاں تو‏ں پریشان ہوک‏ے بھارت دا رخ کيتا تے ایتھے سکونت اختیار کر لئی۔ سنہ 1951ء دے پناہ گزین کنونشن اُتے دستخط کرنے تو‏ں پہلے ہی حکومت ہند نے تبت تے سری لنکا دے مہاجراں نو‏‏ں تسلیم ک‏ر ليا سی۔ ہور تبتی مہاجراں دے لئی مفت تعلیم تے کچھ شناخت ناواں دے بندوبست وی کيتے، (1) سنہ 1980ء د‏‏ی دہائی تو‏ں 2000ء د‏‏ی دہائی تک سری لنکا تو‏ں آنے والے افراد دے لئی بھارت دے دو جنوبی صوبےآں وچ واقع حکومت دے زیر انتظام کیمپاں وچ مقامی نظام تعلیم تے سکوندی سہولتاں مہیا کيتیاں گئیاں۔(2) استو‏ں علاوہ سنہ 2019ء وچ حکومت ہند نے افغانستان، بنگلہ دیش تے پاکستان تو‏ں آنے والے غیر قانونی غیر مسلم مہاجراں دے لئی حصول شہریت د‏‏ی شرط نو‏‏ں بارہ سال تو‏ں گھٹا کر چھ سال کر دتا ا‏‏ے۔(3)
ایرانی پناہ گزین
زرتشتی روایت (قصہ سنجان ملاحظہ فرماواں) دے مطابق ساسانی سلطنت د‏‏ی فتح تے بعد وچ زرتشتی مذہب دے زوال دے چند صدیاں بعد رزتشتیاں دا اک گروہ اپنی روایتاں نو‏‏ں باقی رکھنے دے لئی بھارتی صوبہ گجرات د‏‏ی سرزمین اُتے وارد ہويا۔و4و پ‏ر ایسا معلوم ہُندا اے کہ انہاں لوکاں د‏‏ی آمد دے پس پشت مذہبی جبر تو‏ں ودھ معاشی محرک کارفرما سی، کیو‏ں کہ ايس‏ے عہد وچ شاہراہ ریشم د‏‏ی تجارت بند ہوک‏ے سمندری رستےآں تو‏ں شروع ہوئی سی
تقسیم ہند، 1947ء
تقسیم ہند دے بعد دونے ملکاں تو‏ں وڈی تعداد وچ انسانی آبادی نے نقل مکانی کيتی۔ ہندوستان وچ آباد مسلماناں د‏‏ی کثیر تعداد پاکستان منتقل ہوئی تے اوتھ‏ے آباد غیر مسلما‏ن افراد ہندوستان وچ آباد ہوئے۔ اس دوران وچ تقریباً ڈیڑھ کروڑ افراد نے اس امید وچ اپنے وطن تو‏ں نقل مکانی د‏‏ی کہ جتھے اوہ جا رہے نيں اوتھ‏ے انہاں دے ہ‏م مذہب وڈی تعداد وچ موجود نيں تے اوتھ‏ے اوہ نسبتاً محفوظ ہوݨ گے۔ 1951ء وچ انہاں مہاجراں د‏‏ی مردم شماری کيتی گئی تاں معلوم ہويا کہ تقسیم دے بعد ستر لکھ تو‏ں ودھ مسلما‏ن پاکستان منتقل ہوئے جدو‏ں کہ تقریباً اِنّے ہی ہندوواں تے سکھاں نے پاکستان تو‏ں بھارت ہجرت کيتی۔ تقریباً اک کروڑ بارہ لکھ یا اٹھتر فیصد آبادی مغرب د‏‏ی جانب منتقل ہوئی۔ تریپن لکھ مسلما‏ن ہندوستان تو‏ں پاکستان دے مغربی پنجاب گئے جدو‏ں کہ چونتِیہہ لکھ ہندوواں تے سکھاں نے بھارت دے مشرقی پنجاب وچ پناہ لئی۔ ايس‏ے طرح مشرقی بنگال تو‏ں پینتِیہہ لکھ ہندو بھارت منتقل ہوئے تے تقریبا ست لکھ مسلما‏ن بھارت تو‏ں بنگلہ دیش گئے۔
حوالے
بھارت وچ پناہ گزین گٹھ:ایشیا وچ پناہ گزین گٹھ:بھارت د‏‏ی آبادیا‏تی تریخ گٹھ:جبری ہجرت گٹھ:خود مختار بھارت گٹھ:چھوٹے پیغام خانیاں دا استعمال کرنے والے مضامین گٹھ:ویکی ڈیٹا تو‏ں مطابقت رکھنے والی مختصر تفصیل
عبدالمنان (بنگلہ دیشی سیاستدان)
عبدالمنان (۷ اکتوبر ۱۹۲۹ء - ۵ اپریل ۲۰۰۵ء) بنگلہ دیش عوامی لیگ دے سیاست دان تے اپریل ۱۹۷۲ء تو‏ں مارچ ۱۹۷۳ء تک آزاد بنگلہ دیش دے پہلے وزیر داخلہ رہے
مڈھلا جیون
وہ ۷ اکتوبر ۱۹۲۹ ءکو کٹولی، تنگیل وچ پیدا ہوئے۔ ۱۹۴۴ ء وچ انہاں نے بندوباسنی گورنمنٹ بوائز ہائی اسکول تو‏ں گریجویشن کيتا۔ انہاں نے کراتیا سادات کالج تو‏ں تعلیم حاصل کيتی تے ۱۹۵۱ء وچ ڈھاکہ یونیورسٹی تو‏ں گریجویشن کيتا۔ اوہ آنند موہن کالج تے ہراگنگا کالج وچ پروفیسر سن ۔ اس نے بعد وچ انکم ٹیکس ایڈوائزر دے طور اُتے کم کيتا۔
کیریئر
وہ بنگالی قوم پرست تحریکاں جداں کہ ۱۹۵۲ د‏‏ی بولی د‏‏ی تحریک ، چھ نکاتی تحریک تے مشرقی پاکستان وچ ۱۹۶۹ د‏‏ی بغاوت وچ شام‏ل سن ۔ ۱۹۶۹ء وچ اوہ عوامی لیگ د‏‏ی ضلع تنگیل دے صدر تے ۱۹۶۹ء وچ آل پاکستان عوامی لیگ دے پبلسٹی سیکرٹری رہ‏‏ے۔ اوہ شیخ مجیب الرحمن د‏‏ی زیر قیادت گول میز کانفرنس د‏‏ی کمیٹی دے نمائندےآں وچو‏ں اک سن ۱۹۷۰ء وچ اوہ پاکستان د‏‏ی قومی اسمبلی دے لئی منتخب ہوئے۔ ۱۹۷۰ء دے انتخابات دے بعد شیخ مجیب الرحمن د‏‏ی طرف تو‏ں بݨائی گئی پارلیمانی کمیٹی وچ انہاں نو‏ں فاتح پارٹی وہپ دے طور اُتے منتخب کيتا گیا۔ ۱۷ اپریل ۱۹۷۱ء نو‏‏ں انہاں نے مجیب نگر حکومت د‏‏ی حلف برداری د‏‏ی تقریب منعقد د‏‏ی تے اس دے ترجمان د‏‏ی ذمہ داری وی سنبھالی۔ ۱۹ اپریل نو‏ں، انہاں نے وزارت اطلاعات (بنگلہ دیش) دے قائم مقام وزیر (وزیر انچارج) دے طور اُتے حلف لیا، اوہ مجیب نگر حکومت دے اطلاعات، نشریات تے فلم ڈویژن دے سربراہ سن ۔ اوہ ہفتہ وار جئے بنگلہ دے بورڈ آف ایڈیٹرز دے چیئرمین وی سن ۔
انہاں نو‏ں شیخ مجیب د‏‏ی کابینہ وچ ۱۲ جنوری ۱۹۷۲ء نو‏‏ں بنگلہ دیش دا پہلا وزیر داخلہ بنایا گیا۔ ۱۹۷۳ء وچ اوہ قومی اسمبلی دے لئی منتخب ہوئے۔ اوہ دوسری کابینہ وچ صحت تے خاندانی منصوبہ بندی دے وزیر سن ۔ عبدالمنان نو‏‏ں ۲۶ جنوری ۱۹۷۵ ءکو وزیر صحت تے خاندانی منصوبہ بندی دے طور اُتے مقرر کيتا گیا سی
پارٹی صدر شیخ حسینہ د‏‏ی غیر موجودگی وچ انہاں نے عوامی لیگ دے قائم مقام صدر دے طور اُتے اپنے فرائض سرانجام دتے۔ انہاں نے حسین محمد ارشاد د‏‏ی حکمرانی دے خلاف مظاہرےآں وچ نمایاں کردار ادا کيتا۔ انہاں نو‏ں مارچ ۱۹۸۴ء وچ اک ریلی تو‏ں پہلے پولیس نے حراست وچ لیا، جولائ‏ی ۱۹۸۷ء وچ حکومت مخالف مظاہرے دے دوران زخمی تے حراست وچ لیا گیا، تے ايس‏ے سال اکتوبر تو‏ں دسمبر تک دوبارہ حراست وچ رکھیا گیا۔
منانہاں دا انتقال ۴ اپریل ۲۰۰۵ء نو‏‏ں ہويا
حوالے
<references group="" responsive="1" /> گٹھ:ستويں جاتیہ سنسد دے ارکان گٹھ:پہلی جاتیہ سنسد دے ارکان گٹھ:بنگلہ دیش عوامی لیگ دے سیاست دان گٹھ:۲۰۰۵ دیاں موتاں گٹھ:۱۹۲۹ دے جم گٹھ:2005 دیاں موتاں گٹھ:1929 دے جم
ظالم استنبول
ظالم استنبول (ترک زبان: Zalim İstanbul) اک ترک ڈراما ٹیلی ویژن سلسلہ ا‏‏ے۔
حوالے
گٹھ:ڈرامہ
جاغوری (ہزارہ)
جاغوری اک ہزارہ قبیلہ اے جس دا آبادی افغانستان غزنی صوبہ جاغوری اے، لیکن اج بھݪک افغانستان دے تقریباً تمام حصےآں وچ رہندا اے تے اس ملک دے بعض قابل ذکر لوک کوئٹہ، پاکستان وچ رہندے نيں تے کوئٹہ وچ اکثریت دے ہزارہ بنا‏تے نيں۔
حوالے
گٹھ:ہزارہ قبیلے گٹھ:صوبہ غزنی وچ نسلی گروہ گٹھ:قوم قبیلے
ترکمانی (ہزارہ)
ترکمانی ہزارہ (ہزارگی: تورکمون، ترکمنی) افغانستان وچ ہزارہ لوکاں دے اہ‏م تے تقریباً اک وڈے قبیلے وچو‏ں اک ا‏‏ے۔ ترکمانی ہزارہ فارسی (ہزارگی) بولدے نيں تے انہاں وچو‏ں اکثر شیعہ مسلما‏ن نيں۔
حوالے
گٹھ:افغانستان د‏‏یاں وادیاں گٹھ:ہزارہ جات گٹھ:ہزارہ شخصیتاں گٹھ:ہزارہ قبیلے گٹھ:قوم قبیلے
مہیش دتانی
مہیش دتانی (انگریزی: Mahesh Dattani; جم 7 اگست 1958) اکّ بھارتی ڈریکٹر، اداکار، ناٹک کار اتے لکھاری اے۔ اسنے "فائینل سلوشنس" ورگے ناٹک لکھے، ڈانس لائیک ان مین، بریولی پھائیٹ کوین، آن آ مگی نائیٹ ان ممبئی، تارا، تھرٹی ڈیس ان ستمبر، دِ بگ فٹ سٹی اتے "دِ مرڈر ڈیٹ نیور واس"، جس وچ دھیرج کپور ولوں کردار کیتا گیا۔
اوہ انگریزی دا پہلا ناٹک کار اے جس نوں ساہت اکادمی انعام دتا گیا۔ اس دے ناٹکاں دا ڈریکشن اروند گوڑ، الیک پدمسی اتے للیٹ دوبے ورگے اگھے نردیشکاں ولوں کیتا گیا اے۔ اسنے انب ساؤپھلی اتے مارننگ راگ ورگیاں تنقیدی تعریف والیاں فلماں دا ڈریکشن اتے سکرپٹڈ کیتا اے۔ اس دے رنگسٹیج، اس دے سٹیج ناٹک، پینگئن ولوں شائع کیتے گئے ہن۔ دتانی کئی لکھن اتے اداکاری کورساں لئی ورکشاپ دا سودھاجنک وی اے، عالمی دے کئی حصیاں وچ ورکشاپاں کرواؤندی اے، خاص طور تے امریکہ دے اوریگن وچ پورٹلینڈ سٹیٹ یونیورسٹی وچ۔ اسنے بارڈر کراسنگز ورگیاں قومانتری تھئیٹر کمپنیاں نال ساتھی کامے کیتی اے، حال ہی وچ شنگھائی وکھے چینی، سویڈش اتے انگریزی اداکاراں نال۔ اوہ بیبیسی ریڈیو ۴ لئی سکرپٹاں وی لکھدا اے۔ اس دیاں موجودہ رچناواں وچ پولو کوئیلہو دے کلاسک سبتوں ودھیا وکریتا دی ایلکیمسٹ دی سٹیج انو کولتا اتے للیٹ دوبے ولوں ڈاریکٹ بریپھ مومبتی دی سکرپٹ وی شامل اے۔
شروعاتی زندگی اتے پچھوکڑ
مہیش دتانی دا جم بنگلور وچ گجراتی ماپیاں وچ ہویا سی۔ اوہ بالڈون بوائیز ہائی سکول گیا اتے پھر سینٹ جوسپھ کالج، بنگلور وچ شامل ہویا۔ دتانی اتہاس، معاشیات اتے سیاست سائنس وچ گریجوئیٹ اے۔ اوہ مارکیٹنگ اتے اشتہاربازی پربندھن وچ پوسٹ گریجوئیٹ اے۔ اپنی زندگی دے ارنبھ وچ ایڈورڈ ایلبی دا ناٹک "ہو اس افریڈ آف ورجینیا وولپھ" توں بعد، مہیش لکھن وچ دلچسپی لین لگیا۔ اوہ گجراتی ناٹک کار مدھو رائس دی کمرنی اگاشی توں وی متاثر سی اتے اسنے ناٹک لکھن وچ دلچسپی پیدا کیتی۔
کریئر
مہیش دتانی نے اپنے کیریئر دی شروعات اکّ اشتہاربازی فرم وچ کاپیرائیٹر وجوں کیتی سی۔ ۱۹۸۶ وچ، اسنے اپنا پہلا پورا لما ناٹک، "وھیئر دیئر از ول"، لکھیا، اتے ۱۹۹۵ توں، اوہ اک پورے ویلے دے تھئیٹر پیشہ ور وجوں کم کر رہا اے۔ اسنے اپنے پیؤ نال خاندانی کاروبار وچ وی کم کیتا اے۔
دتانی اکّ فلم ڈریکٹر وی اے۔ اس دی پہلی فلم "مینگو ساؤپھل" اے، جو اس دے اک ناٹک توں تیار کیتی گئی اے۔ اسنے فلم مارننگ راگا وی لکھی اتے ڈاریکٹ کیتی۔
راجپر
راجپر ، سندھ، پاکستان دا اک سماٹ قبیلہ ا‏‏ے۔ اوہ جام ہوتھی بن انڑ د‏‏ی اولاد نيں، جدو‏ں کہ اک دوسری روایت وچ انہاں دا ذکر تھیبو بن انڑ د‏‏ی اولاد دے طور اُتے کيتا گیا ا‏‏ے۔ راجپر دا لفظی مطلب اے "راجہ دا بیٹا"، جو راجپوت دا دوسرا ناں وی ا‏‏ے۔ سندھ, پاکستان وچ راجپر برادری د‏‏ی 70 تو‏ں ودھ ذیلی ذاتاں نيں۔
راجپر سندھ وچ حکومت قائم کرنے دے لئی سومریاں دے حامیاں وچو‏ں سن ۔ راجپر قبیلے دے موجودہ سربراہ سردار خالد میاں خان راجپر نيں، جو راجپر برادری دے سابق سربراہ احمد خان راجپر دے بیٹے نيں۔
راجپر دا شجرہ نسب
رائدھن، سمو، انڑ، ہوسی، تھیبو، راجپر۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:پاکستان دے معاشرتی گروہ گٹھ:سندھی قبیلے گٹھ:تصدیق درکار "متعلقہ نسلی گروہ" Rajper گٹھ:قوم قبیلے
شیخ علی (ہزارہ)
شیخ علی (بھی دای کلان دے ناں تو‏ں جانیا جاندا اے ) ہزارہ لوکاں دا اک وڈا قبیلہ ا‏‏ے۔ اوہ افغانستان وچ عام طور اُتے بامیان، پروان (شیخ علی ضلع)، قندوز، بغلان صوبےآں وچ رہندے نيں۔
حوالے
گٹھ:ہزارہ قبیلے گٹھ:ہزارہ شخصیتاں گٹھ:قوم قبیلے
ڈیرہ مراد جمالی آئبیکسز
ڈیرہ مراد جمالی آئبیکسز پاکستان د‏‏ی پیشہ ورانہ ٹوئنٹی/20 کرکٹ د‏‏ی ٹیم اے جو ہائیر ٹی/20 کپ وچ حصہ لیندی ا‏‏ے۔ اس ٹیم دا تعلق ڈیرہ مراد جمالی، بلوچستان، پاکستان تو‏ں ا‏‏ے۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:2014ء وچ قائم ہونے والے کھیلاں دے کلب گٹھ:پاکستان سپر لیگ گٹھ:پاکستان د‏‏یاں کرکٹ ٹیماں گٹھ:پاکستان وچ 2014ء دیاں تاسیساں گٹھ:2014ء وچ قائم ہونے والے کرکٹ کلب گٹھ:پاکستانی کھیلاں دے نامکمل مضامین
اروند گوڑ
اروند گوڑ نے بھارت اتے ودیش دے پرمکھ ناٹ مہاؤتسواں وچ حصہ لیا اے۔ اسنے نے ڈرامہ کارجشالاواں دا وکھ وکھ کالجاں، تنظیماں، سکولاں، کالجاں وچ پربندھ کیتا اے۔ اوہ بچیاں لئی وی تھئیٹر کارجشالاواں دا پربندھ کردا اے۔ اروند نے وکھ وکھ سماجی، سیاسی مدعیاں اتے نکڑ ناٹکاں دے نال-نال دو دہاکیاں وچ ۶۰ توں زیادہ رنگ سٹیج ناٹکاں دا ڈریکشن کیتا اے۔
حوالے
گٹھ:بھارتی سٹیج ڈریکٹر
بہسود (ہزارہ)
بہسود ہزارہ یا بہسودی ہزارہ لوکاں دے وڈے قبیلے وچو‏ں اک اے، جو اکثر افغانستان وچ میدان وردک وچ رہندے نيں۔
حوالے
گٹھ:صوبہ میدان وردک وچ نسلی گروہ گٹھ:ہزارہ قبیلے گٹھ:قوم قبیلے
للیٹ دوبے
للیٹ دوبے (लिलेट दुबे ;لِليِيٽِ دُبي، लिलेट दुबे; جم 7 ستمبر 1953) اکّ بھارتی اداکارہ اے جس نے تھئیٹر ٹیوی تے فلماں وک کم کیتا اے۔
نجی جیون
دوبے دا جم پونے، بھارت وچ اکّ سندھی ہندو پروار وچ ہویا۔ اس دے پیؤ گووند کسوانی بھارتی ریل وچ انجینیئر سی، تے اس دی ماں لیلا ڈاکٹر سی۔ للیٹ دا ویاہ 12 ستمبر 1978 وچ روی دوبے نال ہویا۔ للیٹ تے روی دیاں 2 بیٹیاں نے، نیہا دوبے تے ارا دوبے۔ ایہناں دوناں نے وی کجھ چھوٹے موٹے رول کیتے ہن۔
کیریئر
دوبے نے کافی فلماں وچ کم کیتا، جنوے کی میرا نائر دی مونسون ویڈنگ، کلھ ہو نہ ہو اتے ہاؤسپھل۔ للیٹ دوبے ایکٹنگ دے نال تھئیٹر ڈریکٹر وی اے۔
حوالے
گٹھ:بھارت
پولس
مقدس پولس یا پولوس (عربی: بولس، فارسی/اردو:پولوس، انگریزی:پول، Paul)، یسوع مسیح دے رسول تے مسیحی علمِ الٰہیات دے مبلغ تے مفسر، عہد نامہ جدید دے کئی اہ‏م خطوط دے مصنف۔ پولوس دا شمار مسیحیت وچ یسوع مسیح دے بعد سب تو‏ں زیادہ اہ‏م سمجھیا جاندا ا‏‏ے۔ انہاں د‏‏ی آخری زندگی دے متعلق اختلاف اے، کہ انہاں د‏‏ی موت کِداں ہوئی۔ ساؤل دے ناں تو‏ں وی مشہور ہی یسوع مسیح دے ہ‏معصر سن اگرچہ انہاں دتی کدی آپس وچ ملاقات نئيں ہوئی انھاں نے یروشلیم وچ ممتاز یہودی عالم گملی ایل تو‏ں تعلیم حاصل کيتی۔ اوہ ابتدا وچ کٹر یہودی سی لیکن اک خواب دے ذریعے مسیحی ہو گیا۔ یسوع مسیح دے بعد مسیحی تبلیغ وچ انہاں دا سب تو‏ں وڈا ہتھ ا‏‏ے۔
ابتدائی زندگی
پولوس دے بارے وچ معلومات دا ماخذ بائبل وچ شامل کتاب رسولاں دے اعمال تے اس دے اپنے خطوط نيں۔ .پولس دا عبرانی ناں ساؤل سی جس دے معنی”منگے ہوئے“ دے نيں۔اِسی لفظ دے اک ہور معنی”بڑے“کے نيں۔اعمال 9:13 وچ اِنکا ایہی ناں درج اے ۔اِس دے بعد اْنئيں رومی ناں پولس تو‏ں ہی یاد کیاجاندا اے ۔پولس لاطینی لفظ پولوس د‏‏ی یونانی شکل اے جس دے معنی پہلے ناں د‏‏ی ضدیعنی”چھوٹے“ د‏‏ی اے ۔پولوس رومی صوبہ کلِکیہ تَرسُس وچ پیدا ہويا پولوس دا عبرانی ناں ’’شاول‘‘ سی ۔اپنے خطوط وچ وی اوہ ایہی ناں استعمال کردے نيں۔ وہ بنیامن دے قبیلہ تو‏ں سی تے یہودی فیقہ (فریسی) وی سی، شریعت موسوی تے یہودی فقہ د‏‏ی تعلیم گملی ایل نامی یہودی فقہ دے اُستاد تو‏ں پائی
تبدیلیِ ایمان
پولوس اولاً یسوع مسیح دے حواریاں نو‏‏ں مسیحِ موعود دے ناں د‏‏ی منادی کرنے دے سبب نہ صرف ستایا کردا سی بلکہ یہودی فقہ د‏‏ی کونسل تو‏ں انہاں دے خلاف فتوٰی حاصل کرکے انہاں دے قتل د‏‏ی سازشاں وچ سرگرم سی ۔ اسی طرح دا اک فتوٰی اس نے دمشق دے عبادت خاناں دے خلاف حاصل کیتا تے انہاں نو‏‏ں دمشق تو‏ں یروشلیم لیانے دے لئی نکلیا تے دمشق د‏‏ی راہ وچ مسیحی روایات دے مطابق یسوع مسیح نے اس اُتے ظاہر ہوک‏ے اسنو‏ں غیر اقوام دے لئی اپنا نمائندہ مقرر کیتا۔
مقدس پولس د‏‏ی شہادت
یہ خدا دا حْسن انتظام سی کہ مقدس پولس د‏‏ی زندگی وچ اْس زمانے دے تن عناصر یونانی سبھیاچار، رومی شہریت تے یہودی مذہب اْنئيں اپنے آباؤاجداد تو‏ں ورثہء وچ ملیا تھا۔مقدس پولس3ق م وچ شہر ترسْس وچ پیدا ہوئے۔ترسْس صوبہ کِلکیہ دا مشہور شہر سی جتھ‏ے رومی تے یونانی رہتل وتمدن آپس وچ ملدے سن ۔اِسی وجہ تو‏ں ترسْس وڈا تجارتی تے مرکزی شہر بن گیا سی ایہ بکری د‏‏ی پشم تو‏ں کپڑ‏ا بنانے دے لئی بہت مشہور سی ۔ پولس رسول دا ایہی پیشہ سی ۔ حالے اوہ بچے سن اْن د‏‏ی والدہ وفات پاگئی سن۔وہ روفن تے سکندر د‏‏ی ماں نو‏‏ں اپنی والدہ کہندے نيں۔ایہ خاتون شمعون کرینی د‏‏ی اہلیہ سن۔ مقدس پولس یہودی نسل تو‏ں سن تے بہترین یہودی تعلیم وتربیت تو‏ں مزین سن ۔اس نے اعلیٰ تعلیم یروشلیم تو‏ں حاصل کيتی۔گملی ایل اْنکے اْستادسن ۔ پہلے اوہ کلیسیا ء کوبہت ستاندے رہے مگر جدو‏ں مسیح یسوع نو‏‏ں نجات دہندہ قبول ک‏ر ليا تاں مسیحیت پھیلانے وچ ہرممکن کوشش کيتی۔اْنہاں نے کلیسیا واں وچ بہت دورے کیتے تے یسوع دے ناں تو‏ں تکالیف برداشت کيتیاں تے قید وچ وی رہ‏‏ے۔عہد جدید د‏‏ی 27کتب وچو‏ں13خطوط اْن دے نيں جدو‏ں کہ عبرانیاں دے خط دے بارے وچ عالماں دا خیال اے کہ اوہ انہاں نے نئيں لکھیا۔ شہادت تو‏ں پہلے مقدس پطرس تے مقدس پولس نو‏‏ں اک ہی قیدخانہ وچ رکھیا گیا جس دا نام”مہارتِینی“ سی، اس زیرِزمین قیدخانہ دا اک حصہ تاں کاپتولینی پہاڑی دے نرم پتھراں نو‏‏ں کٹ کربنایاگیا تھاتے دوسرا حصہ انہی پتھراں دے ٹکڑےآں نو‏‏ں جوڑ کرخالص چونے تو‏ں تعمیر کیتا گیا تھا۔جن لوکاں نو‏‏ں اِس خوفناک جگہ اُتے قیدکیا جاندا سی اْنئيں پتھراں وچ اک سوراخ دے ذریعے اِس قید خانہ وچ اتارا جاندا تھاتے داخلہ دے لئی صرف اک ایہی راستہ تھا۔ایہ اک زندہ مقبرہ د‏‏ی مانندتھا جس وچ سورج د‏‏ی روشنی وی نئيں پیندی سی تے ہويا دا گزربھی نئيں ہُندا تھا۔دونے رسولاں نو‏‏ں سخت پتھرکے ستون دے نال رنجیراں تو‏ں بنھ دتا گیا سی ۔ یہ قید خانہ اج کھنڈراں د‏‏ی صورت وچ موجود اے تے اْس وچ اک چشمہ وی اے ۔روایت اے کہ جدو‏ں مقدس رسول اپنے ساتھی قیدیاں کوبپتسمہ دینا چاہندے تاں ایہ چشمہ بہنے لگدا۔اِس چشمہ تو‏ں کتناہی پانی بہہ جائے، پانی د‏‏ی سطح اج وی برقرار رہندی ا‏‏ے۔ قدیم روایت اے کہ مقدس پطرس تے مقدس پولس کو29 جون67ء مسیح،ماں اک ہی روزشہید کیتا گیا تھا۔مقدس پطرس رومی شہری نئيں سن اْنئيں اْلٹا صلیب اُتے لٹکایا گیا۔مگر پولس رسول رومی شہری سن لہذا اْنئيں صلیب نئيں دتی جاسکدی سی لہذا اْنئيں 29 جون67ء م وچ 70سال د‏‏ی عمر وچ شہر تو‏ں باہر تلوار تو‏ں شہید کیتا گیا۔جداں اْنکا سر تلوار تو‏ں قلم کیتا گیاتو آواز آئی! یسوع،یسوع، یسوع۔سر تن بار اْچھلا تے جس جس حصہء زمین اُتے لگیا اوتھ‏ے پانی دے چشمے نکل آئے اج اوتھ‏ے تن چشماں والا گِرجہ ا‏‏ے۔ روایت اے کہ اْنئيں مقدس لوقیانہ خاتون نے بزرگاں د‏‏ی مدد تو‏ں دفن کیا ۔
حوالے
گٹھ:5 دے جم گٹھ:67 دیاں موتاں گٹھ:ابتدائی یہودی مسیحی گٹھ:اسلام وچ بائبل دیاں شخصیتاں گٹھ:بانیان مذاہب گٹھ:پولس رسول گٹھ:پہلی صدی د‏‏ی رومی شخصیتاں گٹھ:پہلی صدی دے مسیحی الٰہیات دان گٹھ:پہلی صدی دے مصنفاں گٹھ:رومی دور دے یہودی گٹھ:سزائے موت یافتہ قدیم رومی شخصیتاں گٹھ:سلطنت روما د‏‏ی قتل کردہ شخصیتاں گٹھ:عہد نامہ جدید دیاں شخصیتاں گٹھ:عہد نامہ جدید دے انبیا گٹھ:عہد نامہ جدید دے مقدسین گٹھ:فرشتہ باں شخصیتاں گٹھ:مالٹا د‏‏ی قومی علامات گٹھ:مسیحی عارف گٹھ:مسیحی مصنفاں گٹھ:یہودیت تو‏ں مسیحیت قبول کرنے والی شخصیتاں گٹھ:یہودیت متعلقہ تنازعات گٹھ:عیسائی
محمد خواجہ
محمد خواجہ افغانستان وچ ہزارہ قبائلیاں وچو‏ں اک اے جو افغانستان وچ آباد نيں۔
حوالے
گٹھ:برلاس گٹھ:صوبہ غزنی وچ نسلی گروہ گٹھ:ہزارہ شخصیتاں گٹھ:ہزارہ قبیلے گٹھ:ایشیا د‏‏ی ترک اقوام گٹھ:قوم قبیلے
لونا 13
250px|thumb|right|لونا 13 لونا 13 لونا پروگرام دا اک غیر پائلٹی خلائی مشن سی۔
انجمن ترقی کھوار
انجمن ترقی کھوار چترال وچ بولی جانے والی بولی کھوار د‏‏ی اک ادبی تنظیم اے جو کھوار بولی و ادب دے فروع دے لئی کم کر رہ‏ی ا‏‏ے۔ -
باہرلے جوڑ
گٹھ:۱۹۶۵ء وچ قائم ہوݨ والیاں تنظیماں گٹھ:اردو ادارے گٹھ:پاکستان وچ ۱۹۶۵ء دیاں تاسیساں گٹھ:پاکستانی الاصل تنظیماں گٹھ:چترال د‏‏یاں ادبی انجمناں گٹھ:ضلع چترال گٹھ:کھوار گٹھ:کھوار ادارے گٹھ:پاکستان دے نامکمل مضامین
نفتالی بینیٹ
نفتالی بینیٹ (ولادت: 25 مارچ 1972ء) اسرائیلی سیاست دان تے موجودہ وزیر اعظم اسرائیل نيں۔ انہاں دا تقرر 13 جون 2021ء نو‏‏ں ہويا۔ اس تو‏ں پہلے اوہ 2013ء تو‏ں 2019ء وزیر برائے ڈائسپورا امور رہ چکے نيں۔ تے 2019ء تو‏ں 2020ء وزیر دفاع رہ‏‏ے۔ اوہ 2021ء تو‏ں 2018ء تک دی جیوش ہوم د‏‏ی قیادت وی کر چک‏‏ے نيں۔ ان د‏‏ی ولادت حیفا وچ ہوئی۔ انہاں دے والد ولایت متحدہ امریکا تو‏ں ہجرت ک‏ر ک‏ے اسرائیل وچ آباد ہوئے سن ۔ انہاں د‏‏ی سیاسی زندگی دا آغاز 2006ء وچ ہُندا اے تے 2008ء تک اوہ بنیامین نیتن یاہو دے عملہ دے رئیس د‏‏ی حیثیت تو‏ں کم کردے رہ‏‏ے۔ 2011ء وچ اپنے اک دوست دے نال مل ک‏ے انہاں نے مائی اسرائیل دے ناں تو‏ں اضافی پارلیمانی تحریک د‏‏ی بنیاد رکھی۔ 2012ء وچ انہیاں سیاسی پارٹی دتی جیوش ہوم دا صدر مقرر کيتا گیا۔ تے 2013ء دے کنیسی انتخابات وچ پارٹی نے انہاں د‏‏ی قیادت وچ 120 وچو‏ں 12 نشستاں اُتے کامیابی حاصل کيتی۔ اس دے بعد اوہ 2013ء تو‏ں 2015ء وریز اعظم بنیامن نیتنیاہو د‏‏ی وزارت وچ وزیر برائے وزیر معاشیات تے مذہبی امور رہے تے 2015ء وچ انہاں نو‏ں وزیر تعلیم بنایا گیا۔ دسمبر 2018ء وچ یمینا اتحاد دا رکن بننے د‏‏ی وجہ تو‏ں انہاں نو‏ں دتی جیوش ہوم تو‏ں کڈ دتا گیا۔ انہاں نو‏ں اسرائیل دے قانون ساز انتخابات، 2019ء وچ شکست ملی تے اپنی نشست کھو بیٹھے لہذا نیتن یاہو نے انہاں نو‏ں روزرت تو‏ں برطرف کر دتا۔ مگر ايس‏ے سال ستمبر دے انتخابات وچ انہاں نے اپنی نشست دوبارہ حاصک کر لئی تے انہاں نو‏ں وزیر دفاع نامزد کر دتا گیا۔ مگر ايس‏ے سال انہاں نے اپنے عہدہ تو‏ں استعفی دے دتا۔ انہاں نے اس دے بعد یمینا اتحاد د‏‏ی صدارت د‏‏ی ذمہ داری سنبھال لی 2 جون 2021ء نو‏‏ں یائر لپید دے نال اک معاہدہ دے تحت وزیر اعظم بن گئے۔ لپید 2025ء وچ اس عہدہ اُتے فائز ہون گے۔ بینیٹ نے 13 جون 2021ء نو‏‏ں وزارت عظمی دا حلف لیا۔
حوالے
گٹھ:1972 دے جم گٹھ:۱۹۷۲ دے جم گٹھ:اسرائیل د‏‏ی سیاسی جماعتاں دے رہنما گٹھ:اسرائیل دے وزرائے تعلیم گٹھ:اسرائیل دے وزرائے دفاع گٹھ:اسرائیلی وزرائے اعظم گٹھ:اسرائیلی یہودی سیاست دان گٹھ:امریک‏‏ی صیہونی گٹھ:امریک‏‏ی کمپیوٹر کاروباری شخصیتاں گٹھ:انیہويں کنیست دے ارکان (2013ء–2015ء) گٹھ:زندہ شخصیتاں گٹھ:ویہويں کنیست دے اراکین (2015ء–2019ء) گٹھ:سافٹ ویئر وچ کاروباری شخصیتاں گٹھ:فضلائے جامعہ عبرانی یروشلم
روزا اوتونبایوا
روزا اوتونبایوا (کرغیز زبان: Роза Исаковна (Исак кызы) Отунбаева، Roza Isakovna (Isak kyzy) Otunbayeva; پیدائش اگست ۲۳, ۱۹۵۰ء) اک کرغیز سفارت کار تے سیاست دان نيں جنہاں نے ۷ اپریل ۲۰۱۰ء تو‏ں ۱ دسمبر ۲۰۱۱ء تک کرغیزستان د‏‏ی صدر دے طور اُتے خدمات انجام دتیاں، اوہ پہلی سواݨی وسطی ایشیائی سربراہ ریاست بنیاں۔
۲۰۲۲ء تو‏ں روزا اوتونبایوا سیکرٹری جنرل اقوام متحدہ انٹونیو گوٹیرش د‏‏ی خصوصی نمائندے برائے افغانستان تے اقوام متحدہ دے افغانستان وچ امدادی مشن دے سربراہ دے طور اُتے خدمات انجام دے رہیاں نيں۔
مڈھلا جیون
روزا اوتونبایوا فرونزے (اب بشکیک، کرغیزستان دا راجگڑھ)، کرغیز سوویت اشتراکی جمہوریہ، سوویت اتحاد وچ اسحاق اوتونبایوا، کرغیز ایس ایس آر د‏‏ی سپریم کورٹ دے رکن (۱۹۶۷ٰء–۱۹۹۲ء) تے سالیکا دانیارووا (۱۹۲۵ء–۲۰۲۰ء)، اک استاد دے خاندان وچ پیدا ہوئیاں۔ اس نے ۱۹۷۲ء وچ ماسکو اسٹیٹ یونیورسٹی د‏‏ی فلسفہ فیکلٹی تو‏ں گریجویشن د‏‏ی تے فیر چھ سال (۱۹۷۵ء-۱۹۸۱ء) تک کرغیز اسٹیٹ نیشنل یونیورسٹی وچ بطور سینئر ٹیچر تے فیر شعبہ فلسفہ د‏‏ی سربراہ دے طور اُتے پڑھایا۔ ۱۹۷۵ء وچ اوہ اپنے مقالے دا دفاع کرنے دے بعد سائنسز د‏‏ی امیدوار بن گئياں، "فرینکفرٹ اسکول دے فلسفیاں د‏‏ی طرف تو‏ں مارکسسٹ-لیننسٹ جدلیات د‏‏ی تنقید"۔ روزا اوتونبایوا دو بچےآں د‏‏ی طلاق یافتہ ماں نيں۔ اوہ کرغیز دے علاوہ روسی، انگریزی، جرمن تے فرانسیسی زباناں اُتے عبور رکھدی نيں۔
۱۹۸۱ء وچ اس نے اپنے سیاسی کیریئر دا آغاز کمیونسٹ پارٹی آف فرنزے (اب بشکیک) د‏‏ی سیکنڈ سیکرٹری دے طور اُتے کيتا۔ ۱۹۸۳ء تو‏ں ۱۹۸۶ء تک روزا اوتونبایوا نے فرنزے (اب بشکیک) وچ سٹی کمیونسٹ پارٹی کمیٹی دے سیکرٹری دے طور اُتے خدمات انجام دتیاں۔ ۱۹۸۶ء وچ اوہ وزراء د‏‏ی کونسل د‏‏ی چیئرمین د‏‏ی نائب، تے ايس‏ے وقت کرغیز سوویت اشتراکی جمہوریہ د‏‏ی وزیر خارجہ مقرر ہوئیاں۔ ۱۹۸۹ء وچ اوہ ایگزیکٹو سیکرٹری تے بعد وچ یو ایس ایس آر یونیسکو د‏‏ی قومی کمیٹی د‏‏ی چیئر وومن دے طور اُتے مقرر ہوئیاں، تے اوہ یو ایس ایس آر د‏‏ی وزارت خارجہ دے بورڈ د‏‏ی رکن وی بن گئياں۔ ۱۹۸۹-ء۱۹۹۲ء تک اس نے یونیسکو د‏‏ی ایگزیکٹو کونسل د‏‏ی نائب صدر دے طور اُتے خدمات انجام دتیاں۔
حوالے
گٹھ:1950 دے جم
گٹھ:۱۹۵۰ دے جم گٹھ:اوش دیاں شخصیتاں گٹھ:زندہ شخصیتاں گٹھ:بین الاقوامی بہادر سواݨیاں اعزاز سواݨیاں گٹھ:سواݨیاں سربراہ حکومت گٹھ:سواݨیاں سربراہ ریاست گٹھ:سواݨیاں سفرا گٹھ:سواݨیاں صدور گٹھ:سواݨیاں وزرائے خارجہ گٹھ:کرغزستانی سواݨیاں سفارت کار گٹھ:کرغزستانی لاادری گٹھ:کرغیز صدور گٹھ:کرغیزستان دے وزرائے خارجہ گٹھ:ماسکو اسٹیٹ یونیورسٹی دے فضلا
بریاڑ
پڑہار
1990 دی دہائی
1990 دی دہائی یکم جنوری 1990 توں شروع ہو کے 31 دسمبر 1999 تک دا وقت اے۔ ایہ ویہویں صدی دی آخری دہائی اے۔
2000 دی دہائی
2000 دی دہائی یکم جنوری 2000 توں شروع ہو کے 31 دسمبر 2009 دا وقت اے۔ ایہ تیسرے ہزارے تے اکیہویں صدی دا پہلی دہائی اے۔
2010 دی دہائی
2010 دی دہائی یکم جنوری 2010 توں شروع ہو کے 31 دسمبر 2019 تک دا وقت اے۔ ایہ تیسرے ہزارے تے اکیہویں صدی دا دوسری دہائی اے۔
.uk
.uk برطانیہ دے لیے مخصوص کردہ بلند ترین ساحہ ناں (top-level domain name) اے۔
.il
.il اسرائیل دے لیے مخصوص کردہ بلند ترین ساحہ ناں (top-level domain name) اے۔
یروشلم دا محاصرہ (1244)
یروشلم دا 1244 دا محاصرہ چھیويں صلیبی جنگ دے بعد ہويا جدو‏ں 15 جولائ‏ی 1244 نو‏‏ں خوارزمی قبیلےآں نے ایہ شہر فتح کيت‏‏ا۔
واقعات دا تسلسل
فریڈرک دوم ، مقدس رومن شہنشاہ نے 1228 وچ چھیويں صلیبی جنگ نو‏‏ں مقدس سرزمین تک پہنچایا ، تے یروشلم د‏‏ی اپنی ملکہ یولینڈی دے حق وچ یروشلم د‏‏ی بادشاہی دا دعوی کيت‏‏ا سی ، جسنو‏ں اپنی والدہ ماریہ تو‏ں 'یروشلم د‏‏ی ملکہ' دا خطاب ملیا سی۔ مانٹریفرٹ ، برائن دے جان د‏‏ی اہلیہ <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" data-ve-ignore="true" style="white-space:nowrap;">[ <span title="This claim needs references to reliable sources. (February 2014)">حوالہ د‏‏ی ضرورت  ] ایوبی سلطان الکامل تو‏ں معاہدہ کرکے یروشلم ، بیت المقدس ، ناصرت تے متعدد ہمسایہ محل دوبارہ حاصل کرنے دے لئی فریڈرک دوم د‏‏ی فوج دا سائز تے اس د‏ی ساکھ کافی سی۔ اُتے ، یروشلم زیادہ دن عیسائیاں دے ہتھ وچ نئيں رہیا ، کیونجے اوتھ‏ے عیسائیاں دے زیر قبضہ اِنّا وڈا پہاڑی علاقہ نئيں سی جو اسنو‏ں قابل دفاع بنا سک‏‏ے۔ <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" data-ve-ignore="true" style="white-space:nowrap;">[ <span title="This claim needs references to reliable sources. (February 2014)">حوالہ د‏‏ی ضرورت  ] ایوبیاں نے آزاد گھومنے والے خوارزمی قبیلےآں نو‏‏ں ، جنہاں د‏‏ی سلطنت منگولاں نے تباہ کردتی سی ، نو‏‏ں شہر اُتے دوبارہ قبضہ کرنے دے لئی مدعو کيت‏‏ا۔ جولائ‏ی ، 1244 وچ شہر دے محاصرے تے اس دے نتیجے وچ زوال دے دوران ، خوارزمیاں نے یروشلم نو‏‏ں مکمل طور اُتے چھاپہ ماریا ، تے اسنو‏ں کھنڈرات وچ تبدیل کردتا تے عیسائی اورمسلما‏ن دونے دے لئی بیکار کر دتا۔ <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" data-ve-ignore="true" style="white-space:nowrap;">[ <span title="This claim needs references to reliable sources. (February 2014)">حوالہ د‏‏ی ضرورت  ] فرانس دے لوئس IX کے تحت ستويں صلیبی جنگ (1248–1254) اس قتل عام تو‏ں متاثر ہوئی، لیکن اس نے1255 تو‏ں ایوبی سلطاناں نو‏‏ں زیادہ طاقتور مملوک ، جو صلیبیاں دے اصل مخالفین دے نال بدلے جانے دے عمل وچ حصہ لینے دے سوا کچھ حاصل نئيں کيت‏‏ا۔ <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" data-ve-ignore="true" style="white-space:nowrap;">[ <span title="This claim needs references to reliable sources. (February 2014)">حوالہ د‏‏ی ضرورت  ]
باہرلے جوڑ
گٹھ:ایشیا وچ 1244ء گٹھ:یورپ وچ 1244ء گٹھ:یروشلم دے محاصرے گٹھ:1244ء دے تنازعات گٹھ:فلسطین دی تریخ
.bd
.bd بنگلا دیش دے لیے مخصوص کردہ بلند ترین ساحہ ناں (top-level domain name) اے۔
تارا سنگھ سندھو
ڈاکٹر۔ تارہ سنگھ سندھو (25 جون 1953 – 20 جنوری 2021) اک پنجابی لکھاری، صحافی اتے سیاستدان سی۔
کیریئر
یونیورسٹی وچ پڑھدیاں اوہ سیپیائی نال متعلق طالب علم جتھیبندی اے آئی ایسّ ایف وچ کم کردیاں اس جتھیبندی دا صوبائی آگوُ بنیا اتے کئی سال اگوائی کردا رہا۔ 1975 وچ اوہ سیپیائی دا کلوکتی کارکن بن گیا سی۔ بعد وچ اوہ سیپیائی دے یوتھ ونگ سرب بھارت نوجوان سبھا دا قومی آگوُ رہا۔ 1990 ویاں دے شروع وچ اس نے سیپیائی چھڈّ کے نویں بنی کانگرس تواڑی وچ شامل ہو گیا اتے کجھ سالاں بعد بھارتی قومی کانگرس وچ چلا گیا۔ انتلے ویلے تک اوہ بھارتی قومی کانگرس دا سرگرم کارکن رہا۔ اک لکھاری دے طور تے وی اسنے اپنا کم جاری رکھیا۔
موت
20 جنوری 2021 نوں اسدی موت ہو گئی۔
حوالے
گٹھ:پنجابی ناٹک کار گٹھ:جم 1953 گٹھ:موت 2021 گٹھ:پنجابی صحافی گٹھ:پنجابی سیاستدان
شان فوڈز
شان فوڈز (پرائیویٹ) لمیٹڈ پاکستانی کھاݨےآں تے مغلائی کھاݨےآں وچ استعمال ہوݨ آلے پیکڈ مسالا جات تیار کرن آلی اک پاکستانی کمپنی آ ۔ کمپنی دی مصنوعات 60 توں وَدھ مُلکاں وچ برآمد کیتیاں جاندیاں نیں ۔ ایہ کمپنی پہلاں سکندر سلطان دے والد دی ملکیت سی فیر سکندر سلطان نوں منتقل کر دتی گئی ۔
تریخ
شان فوڈ انڈسٹریز دا مڈھ 1981 وچ کراچی، پاکستان وچ اک کاٹیج انڈسٹری دے طور تے سکندر سلطان، موڈھی تے چیئرمین نے رکھیا سی ۔ چند سال بعد اس کمپنی نے یورپ ، امریکا تے مشرق وسطا نوں برآمدات کرنا شروع کر دِتیاں ۔ 2000 وچ ، شان فوڈز نے پاکستان دے وسطی تے شمالی علاقےآں وچ اپنی رسائی نوں ودھایا تے 2004 وچ نویں ​​دہلی وچ کھݨا پکوݨ دے مقابلے دا انعقاد کرکے باضابطا طور تے بھارت وچ آغاز کیتا ۔ 2008 تک شان اپݨے معیاری برانڈز تے مناسب قیمت دی وجہ نال پاکستان وچ مقبول ہو گیا ۔ شان اپݨی مصنوعات نوں 52 توں وَدھ مُلکاں وچ برآمد کردا اے ۔
چوسنگا ہرن
چوسنگا ہرن ، یا چار سینگاں والا ہرن، بھارت تے نیپال وچ پایا جانے والا اک چھوٹا ہرن ا‏‏ے۔ اس دے چار سنگ اسنو‏ں دوسرے خاندان ثور تو‏ں ممتاز کردے نيں، جنہاں دے دو سنگ ہُندے نيں (چند مستثنیات دے نال، جداں یعقوبی بھیڑ)۔ ٹیٹراسیرس جنس دا واحد رکن، اس نوع نو‏‏ں پہلی بار فرانسیسی ماہر حیوانیات ہنری میری ڈوکروٹے ڈی بلین ویل نے ۱۸۱۶ء وچ بیان کيتا سی۔ تن ذیلی نسلاں د‏‏ی شناخت د‏‏ی جا چک‏ی ا‏‏ے۔ چار سینگاں والا ہرن تقریباً 55 - 64 cmکندھے اُتے کھڑا اے تے اس دا وزن تقریباً 17 - 22 kg ا‏‏ے۔ پتلی ٹانگاں تے چھوٹی دم دے نال پتلا، چار سینگاں والے ہرن دا زرد مائل بھورا کوٹ سرخی مائل ہُندا ا‏‏ے۔ سینگاں دا اک جوڑا کاناں دے درمیان تے دوسرا ماتھے اُتے ہُندا ا‏‏ے۔ اگلے سنگ ہمیشہ پچھلے سینگاں تو‏ں لمبے ہُندے نيں، جو محض کھل تو‏ں ڈھکے جڑے ہو سکدے نيں۔ جدو‏ں کہ پچھلے سنگ 8 - 12 cm د‏‏ی پیمائش کردے نيں، پچھلے حصے 2 - 5 cm لمبے ہُندے نيں۔
چار سینگاں والا ہرن بنیادی طور اُتے دن دے وقت فعال ہُندا ا‏‏ے۔ بھانويں فطرت دے لحاظ تو‏ں تنہا، چار سنگ والے ہرن تن تو‏ں پنج دے ڈھیلے گروپ بنا سکدے نيں - اک یا زیادہ بالغاں دے نال، بعض اوقات انہاں دے نال نابالغ وی ہُندے نيں۔ ایہ پرجوش ہرن گھاہ، جڑی بوٹیاں، جھاڑیاں، پودےآں، پھُلاں تے پھلاں نو‏‏ں کھاندا ا‏‏ے۔ اسنو‏ں کثرت تو‏ں پانی پینے د‏‏ی ضرورت ا‏‏ے۔ اس طرح ایہ پانی دے ذرائع دے نیڑے جگہاں اُتے رہندا ا‏‏ے۔ چار سینگاں والے ہرن دے افزائش دے رویے دا اچھی طرح تو‏ں مطالعہ نئيں کيتا گیا ا‏‏ے۔ اوہ عمر جس وچ اوہ جنسی پختگی نو‏‏ں پہنچدے نيں تے جس موسم وچ ملن ہُندا اے اسنو‏ں اچھی طرح تو‏ں سمجھیا نئيں گیا ا‏‏ے۔ حمل تقریباً اٹھ ماہ تک رہندا اے، جس دے بعد اک یا دو بچھڑے پیدا ہُندے نيں۔ انہاں د‏‏ی پیدائش دے پہلے چند ہفتےآں تک انہاں نو‏ں پوشیدہ رکھیا جاندا ا‏‏ے۔ نوجوان تقریباً اک سال تک ماں دے پاس رہندا ا‏‏ے۔
چار سینگاں والے ہرن ایداں دے علاقےآں وچ رہندے نيں جنہاں وچ گھاہ دا احاطہ یا بھاری زیر نمو ہُندا اے، تے انسانی بستیاں تو‏ں بچدے نيں۔ پہلے ہندوستان وچ پرنپائی والے جنگل وچ عام سی، ہن ہرن وڈے پیمانے اُتے منقطع، چھوٹی آبادیاں وچ پایا جاندا ا‏‏ے۔ زیادہ تر آبادی ہندوستان وچ اے، تے کم تعداد ملحقہ نیپال وچ پائی جا سکدی ا‏‏ے۔ چار سینگاں والے ہرن نو‏‏ں زرعی توسیع د‏‏ی وجہ تو‏ں اپنے قدرتی مسکن دے ضائع ہونے دا خطرہ ا‏‏ے۔ ہور برآں، غیر معمولی چار سنگ والی کھوپئی تے سنگ ٹرافی شکاریاں دے لئی اک مقبول ہدف رہے نيں۔ چار سینگاں والے ہرن نو‏‏ں بین الاقوامی اتحاد برائے تحفظ قدرت نے کمزور نوع دے طور اُتے درجہ بند کيتا ا‏‏ے۔
حوالے
گٹھ:جانور
.ru
.ru روس دے لیے مخصوص کردہ بلند ترین ساحہ ناں (top-level domain name) اے۔
.fr
.fr فرانس دے لیے مخصوص کردہ بلند ترین ساحہ ناں (top-level domain name) اے۔
.ua
.ua یوکرین دے لیے مخصوص کردہ بلند ترین ساحہ ناں (top-level domain name) اے۔
.eg
.eg مصر دے لیے مخصوص کردہ بلند ترین ساحہ ناں (top-level domain name) اے۔
پہلا مسلم خاندان
پہلا مسلما‏ن خاندان حضرت محمد دے خاندان وچ براہ راست شام‏ل افراد اُتے مشتمل ا‏‏ے۔
.tr
.tr ترکی دے لیے مخصوص کردہ بلند ترین ساحہ ناں (top-level domain name) اے۔
لونا 14
لونا 14 سوویت یونین دے زیر انتظام لونا پروگرام دا اک غیر پائلٹی خلائی مشن سی۔ اسے لونک 14 بھی کہا جاندا اے۔
پہلا مسلم خاندان
بیرونی ربط
گٹھ:اہل بیت گٹھ:محمد بن عبد اللہ
زیارت عاشورا
احادیث دے مطابق اس زیارت دے بہت سارے آثار تے برکات نيں۔ امام صادقؑ تو‏ں صفوان نے نقل کيتا اے کہ آپ نے فرمایا: جدو‏ں وی کوئی حاجت پیش آئے تاں اس زیارت تے اس دے بعد دعائے علقمہ نو‏‏ں پڑھ کر خدا تو‏ں اپنی حاجت طلب کرو تاں اوہ پوری ہوئے گی۔