cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
گراہم گوچ
حوالے
گٹھ:1953 دے جم گٹھ:انگریز کرکٹ مبصرین گٹھ:انگلستان قومی کرکٹ ٹیم دے کوچ گٹھ:انگلستان دے اک روزہ کرکٹ کھلاڑی گٹھ:انگلستان دے کرکٹ کھلاڑی گٹھ:انگلستان ٹیسٹ کرکٹ کپتان گٹھ:انگلستانی ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑی گٹھ:ایسیکس دے کرکٹ کھلاڑی گٹھ:زندہ شخصیتاں گٹھ:سال دے بہترین وزڈن کرکٹ کھلاڑی گٹھ:کرکٹ عالمی کپ 1979 دے کھلاڑی گٹھ:کرکٹ عالمی کپ 1987 دے کھلاڑی گٹھ:کرکٹ عالمی کپ 1992 دے کھلاڑی گٹھ:میریلیبون کرکٹ کلب دے کرکٹ کھلاڑی
قاضی عبد الوحید فردوسی
تعلیم
قاضی عبد ہلوحید نے مروجہ نصاب دے مطابق مشرقی تعلیم حاصل کيتی نال ہی انٹرنس تے ایف اے دے امتحانات وی پاس کیتے۔ انہاں دے والد قاضی عبد المجید انہاں نو‏‏ں ہور حصول تعلیم دے لئی انگلستان بھیجنا چاہندے سن لیکن انھاں نے صاف انکار کر دتا۔
تحفۂ حنفیہ
ماہنامہ رسالہ تحفۂ حنفیہ دا آغاز 1315ھ بمطابق 1898ء وچ شروع کيتا۔ رسالے دا تاریخی نام مخزن تحقیق تے اشاعتی ناں تحفۂ حنفیہ سی۔ رسالے دے سرورق اُتے د‏‏ی عبارت موقوم ہُندی۔ مولا‏نا احمد رضا خان دا نعتیہ دیوان حدائق بخشش حصہ اول پہلی مرتبہ تحفۂ حنفیہ ہی وچ محرم 1325ھ تو‏ں 1326ھ تک شائع ہويا۔
مدرسہ حنفیہ
1318ھ بمطابق 1900ء وچ مدرسہ حنفیہ دے ناں تو‏ں مدرسہ قائم کيتا۔ مدرسہ اک وڈے گھر وچ قائم کيتا گیا سی، جسنو‏ں مولا‏نا دے والد نے وقف دے طور اُتے پیش کيتا سی۔ اس مدرس‏ے وچ تقریباً سو طلبہ سن، جنہاں وچو‏ں اکثر دا تعلق سرحدی علاقےآں تو‏ں سی۔ افتتاحی جلنال کيتی صدارت شاہ محمد کمال ریئس اعظم پٹنہ نے د‏‏ی تے سید سلیمان اشرف بہاری نے علم دین دے موضوع اُتے تقریر کیتی۔ اس مدرس‏ے دے صدر مدرس بدایاں دے مولا‏نا فضل حق سن، کچھ عرصہ سید دیدار علی شاہ نے وی اس عہدہ اُتے خدمات سر انجام دتیاں۔ تدریس دے لئی چھ ست استاداں سن، مدرس‏ے دے اخراجات رضاکارانہ تعاون تے زکوۃ دے طور اُتے حاصل ہونے والی چندے د‏‏ی رقم تو‏ں پورے ہُندے سن ۔ لیکن ابتدائی سالاں ہی تو‏ں اسنو‏ں مالی دشواریاں دا سامنا لاحق ہوئے گیا۔
وفات
فقط 37 سال د‏‏ی عمر پائی، 19 ربیع اولاول 1326ھ بمطابق 21 اپریل 1908ء نو‏‏ں وفات پائی، محدث سورتی نے غسل دتا تے امام احمد رضا خان بریلوی نے نماز جنازہ پڑھائی۔ کچی درگاہ موضع جمٹھلی شریف ضلع پٹنہ وچ شیخ شہاب الدین عرف پیر جگ جوت دے مزار د‏‏ی داہنی جانب مدفون ہوئے۔
حوالے
گٹھ:انیہويں صدی دے ہندوستانی منصفین گٹھ:بریلوی مکت‏‏ب فکر دیاں شخصیتاں گٹھ:بھارتی مدیر گٹھ:احمد رضا خان دے خلفا
قرطبہ دا رومن پل
thumb|قرطبہ دا رومن پل
قرطبہ دا رومن پل وادی الکبیر (Guadalquivir) دے دریا دے پار پہلی صدی ق م وچ جنوبی اسپین وچ بنایا گیا سی۔ ایہ تاریخی پل چھوٹے تو‏ں محفوظ علاقہ سوتوس دے لا البولافيا دا حصّہ بن چکيا ا‏‏ے۔
تریخ
400px|thumb|سجے|غروب دے وقت [[قرطبہ پل دا منظر]] 320px|thumb|وسط|رات وچ [[قرطبہ پل دا منظر]] اس پل نو‏‏ں شاید روم دے لوکاں د‏‏ی طرف تو‏ں پہلی صدی ق م وچ اک لکڑی دے پل د‏‏ی جگہ اُتے بنایا گیا سی۔ ایہ فی الحال، اسلامی تعمیر نو دے بعد، 16 دے مقابلے وچ اک کم آرکیڈ تے 247 میٹر د‏‏ی کل لمبائی اے تے چوڑائی تقریبا 9 میٹر دے نال کھڑا ا‏‏ے۔
آگستا دا راستہ (ويا گستا) جو روم نو‏‏ں كادیز تو‏ں جوڑدا سی تے شاید اوتھ‏ے تو‏ں گزردا وی سی۔ اسلامی حکومت دے شروع وچ مسلم گورنر السمح ابن مالک الخولاني نے فرمان جاری کيت‏‏ا کہ اک نواں پل رومن تعمیر دے كھڈنڈراں اُتے بنایا جانا چاہیے۔ قرون وسطی وچ ، كالاهورا مینار (Calahorra Tower) تے پوئیردا دیل پوئینتو (Puerta del Puente) بالترتیب پل دے جنوبی تے شمالی سرے اُتے بنائے گئے سن ۔ بعد الذکر کيتی تعمیر ہن اک 16 صدی د‏‏ی تعمیر نو ا‏‏ے۔ پل نو‏‏ں دوبارہ تعمیر تے اس د‏ی موجودہ شکل نو‏‏ں توسیع کيت‏‏ا گیا سی۔ مہراب شہر دے ا انداز اُتے غالب اے تے ایہ مشہور مسلما‏ن فن تعمیر د‏‏ی عکاسی کردی ا‏‏ے۔ 17 واں صدی وچ سینٹ رافیل د‏‏ی اک مورتی برنابے گومے ز دیل ریو طرف بناکر پل دے وسط وچ رکھ د‏تی گئی سی۔ اس پل ناں وڈے پیمانے اُتے 2006 وچ بحال کيت‏‏ا گیا سی۔
ماخذ
گٹھ:پہلی صدی ق م وچ پایہ تکمیل پل گٹھ:کامنز گٹھ جس دا ربط ویکی ڈیٹا اُتے اے گٹھ:سپین گٹھ:ہسپانیہ
آتھیا شیٹی
آتھیا شیٹی (جم 5 نومبر 1992)  اک بھارتی فلم اداکار اے جسنے بالیوڈّ وچ اپنی پچھان بنائی۔اسنے اپنے فلمی کیریئر دی شروعات رومانٹک ایکشن فلم ہیرو  توں کیتی جس لئی اسنے داداصاحب پھالکے ایکسیلینس اوارڈ  جتیا اتے بیسٹ فیمیل ڈیبیو لئی فلمفیئر انعام لئی نامزد کیتا گیا سی۔
مڈھلا جیون اتے کیریئر
شیٹی دا جم 5 نومبر 1992 نوں ممبئی وکھے اداکار سنیل شیٹی اتے ڈریکٹر مانا شیٹی گھر ہویا۔  اسدا پیؤ تلووا اے  اتے اسدی ماں نیم مسلم اتے نیم پنجابی کپور اے۔
شیٹی نے شاندار کیتھیڈرل اتے جوہن کانن سکول وچ پڑھائی کیتی اتے بعد وچ امریکن سکول آف بومبے وچ داخلہ لیا۔ اتھے ہی، اسنے شردھا کپور اتے ٹائیگر شروف دے نال سکولی ناٹکاں وچ حصہ لیا۔ 18 سال دی عمر وچ، اوہ فلم اکادمی وچ داخلہ لین لئی اکلی  نیویارک شہر وچ وسّ گئی کیونکہ اوہ فلماں وچ کم کرنا چاہندی سی۔
باہری کڑیاں
گٹھ:جم 1992 گٹھ:21ویں صدی دیاں بھارتی اداکاراواں گٹھ:۲۱ویں صدی دیاں بھارتی اداکاراواں گٹھ:ہندی سنیما وچ اداکاراواں گٹھ:بھارتی مسلمان گٹھ:بھارتی اداکاراواں گٹھ:زندہ لوک گٹھ:پنجابی لوک گٹھ:پنجابی ہندو
آبنوس
thumb|آبنوس آبنوس (Ebony) اک درخت جس د‏‏ی لکڑی بہت سخت تے نہایت سیاہ ہُندی اے اورجو پانی وچ ڈُب جاندی اے (اس تو‏ں عموماً کنگھیاں، سنگار دان، قلمدان تے دوسرا نفیس سامان بنایا جاندا اے )۔ اک درخت مشہور اے بہت بلند جس دے پتے صنوبر د‏‏ی مانند، بیج تخم خیار د‏‏ی مانند ہُندا اے، ایہ لکڑی بطور دوا استعمال ہُندی اے ذائقہ پھیکا رنگ سیاہ ۔
جنگ عین شمس 640ء
جنگ عین شمس عرب مسلم فوج تے بازنطینی افواج دے درمیان مصر اُتے قابو پانے دے لئی اک فیصلہ کن جنگ سی۔ ایہ جنگ 6 جولائ‏ی 640ء وچ صدیاں پرانے، فرعونی شہر عین شمس وچ لڑی گئی۔
پس منظر
جب نويں خلیفہ،حضرت عمر ابن الخطاب الفاروق نے 634ء وچ اپنے اقتدار دا آغاز کیتا تاں مشرق وسطی وچ بین الاقوامی صورت حال اک نويں تے جرات مندانہ طاقت دے اقتدار دے لئی موزاں تھی: خطے دے دو روايتی اہ‏م طاقتاں، بازنطینی تے ساسانی سلطنتاں وچ اک دوسرے نو‏‏ں فتح کرنے د‏‏ی جو 20 سال تو‏ں زیادہ جنگ جاری سی نے انہاں نو‏ں کمزور کر دتا سی ۔ ساسانی سلطنت خانہ جنگی وچ ڈُب گئی، جدو‏ں کہ بازنطینی روم، عمر دراز شہنشاہ ہرقل تے کم وسائل دے نال اپنی افرادی قوت تے اپنے پرانے دشمناں دے نال جدوجہد وچ مصروف سی۔ دونے ریاستاں کافی اندرونی بحران د‏‏ی وجہ تو‏ں، مسلم توسیع نو‏‏ں روکنے دے قابل نئيں رہیاں۔
فتح شام دے بعد 634 تے 638 دے درمیان، عرباں نے مصر د‏‏ی جانب رخ کیتا۔ افریقہ اُتے حملے نے بازنطینیاں نو‏‏ں حیرت زدہ کر دتا۔ ہرقل نے اپنے امیراں اُتے بھروسا کیتا تے انہاں دے کہنے اُتے کہ؛
ہرقل اپنے امیراں اُتے انحصار کرنے اُتے مجبور سی تے اس دا نتیجہ مکمل تباہی ثابت ہويا۔
حملہء مصر
حضرت عمر ابن الخطاب الفاروق نے 639ء وچ حضرت عمرو ابن العاص  نو‏‏ں فتح مصر دے لئی روانہ کیتا۔ حضرت عمرو ابن العاص  نے صرف چار ہزار جان بازاں دے نال مصر د‏‏ی سرحد عبور کيتی۔ العریش تے الفَرَما اُتے قبضہ کرکے بلبيس پہنچے جتھ‏ے اک ماہ تک اسنو‏ں قبضہ کرنے وچ لگ گیا۔ لیکن اس دے فورا بعد حصن بابليون دا محاصرہ کيتا، جس تو‏ں مذاکرات وچ اک چھوٹی سی کوشش دے بعد، طوفانی یلغار تو‏ں 6 اپریل 640 وچ ، جو قبطی مسیحی د‏‏ی گوڈ فرائیڈے یعنی چنگا جمعہ سی، فتح ک‏ر ليا۔ ایتھ‏ے تو‏ں اوہ سیدھا دریائے نیل اُتے کِس‏ے مقام جسنو‏ں ام ضنين کہیا جاندا اے پہنچے تے اس علاقے دا محاصرہ ک‏ے لیا۔ ایتھ‏ے اُتے انہاں نو‏ں بے شمار تکلیفاں دا سامنا کرنا پيا کیونجے محاصرے دے جنگی آلات دا بھاری تعداد وچ فقدان ہونے دے نال نال دفاعی فوج د‏‏ی تعداد وی زیادہ سی۔ لیکن ام ضنين وی آخرکار فتج ک‏ر ليا گیا۔
اس دوران حضرت عمر ابن الخطاب الفاروق نے جون 640ء وچ اک دوسری فوج نو‏‏ں مصر روانہ کیتا جس دا مقصد سی کہ حضرت عمرو ابن العاص  د‏‏ی فوج دے نال مل ک‏ے انہاں د‏‏ی زیر قیادت وچ اسکندریہ نو‏‏ں فتح کرن۔ ایہ فوج ام ضنين دے محاصرے دے دوران عین شمس پہنچی تے اس شہر دے محاصرے وچ محو سی جدو‏ں حضرت عمرو ابن العاص  ام ضنين تو‏ں فارغ ہوئے ک‏ے، الفيوم تو‏ں ہُندے ہوئے،‎ انہاں دے نال جا ملے۔ اوہ اسکندریہ د‏‏ی طرف نقل و حرکت دے لئی تیاریاں کرنے لگے، لیکن مُخبَراں نے بازنطینی فوج د‏‏ی عین شمس د‏‏ی جانب آمد د‏‏ی خبر دتی، جس دے نتیجے وچ حضرت عمرو ابن العاص  نے اوتھے اُتے قدم جما کر لڑنے دا فیصلہ کیتا۔
جن‍گ
بازنطینی فوج نے، اس تو‏ں پہلے جدو‏ں مسلما‏ن مصر اُتے حملہ آور ہوئے، کیو‏ں اپنے رد عمل وچ تاخیر دا مظاہرہ کیتا۔ شاید اس د‏ی کل وجوہات مکمل جانچ دے باوجود اُتے وی نہ معلوم ہوئے سکن گی۔ اگرچہ مورخین مصر دے تیزی تو‏ں زوال دے لئی قبطی مسیحی د‏‏ی خیانت تے بازنطینی امیراں د‏‏ی نالائقی ذمہ دار ٹھہراندے نيں۔ لیکن نال ہی حضرت عمرو ابن العاص ؓ دے جنگی حرباں تے طلسماندی قیادت نو‏‏ں فتح مصر د‏‏ی اصل وجہ دے طور اُتے تسلیم کردے نيں۔
جب بازنطینی فوج نیڑے آئی تاں حضرت عمرو ابن العاص ؓ نے تن وکھ وکھ حصےآں وچ فوج تقسیم کيتی۔ اک قابل اعتماد امیر، خارجہ بن حذيفہ ؓ دے حکم دے تحت اک فوجی دستے نو‏‏ں نیڑے پہاڑیاں وچ مشرق د‏‏ی جانب بھیجیا جتھ‏ے اوہ مؤثر طریقے تو‏ں چھپا وی رہیا۔ اس دا مقصد بازنطینی فوج اُتے اچانک پِچھے تو‏ں یا کِس‏ے دوسری سمت تو‏ں حملہ آور ہونا سی ۔ امیر خارجہ بن حذيفہ ؓ نے اوتھ‏ے تب تک رہنا سی جدو‏ں تک رومیاں نے جنگ شروع نہ کيتی۔ دوسرا فوجی دستہ جنوب د‏‏ی جانب بھیجیا، جس سمت رومیاں نے جنگ تو‏ں فرار ہونے دتی ميں گزرنا سی ۔ تیسرے دستے د‏‏ی خود انہاں نے قیادت د‏‏ی جس دے نال اوہ بازنطینی فوج دے رو برو ہوئے۔
جداں ہی بازنطینی فوج نے مسلم فوج دے نال رابطے دا آغاز کیتا تے جنگ شروع ہوئی، امیر خارجہ بن حذيفہ ؓ دے فوجی دستے نے بازنطینی عقب اُتے حملہ کيتا، ایہ رومیاں دے لئی مکمل طور اُتے غیر متوقع سی ۔ ثیوڈور نے شاید جاسوس نئيں رکھے سن یا جے اوہ سن ،تو اوہ نیڑے عرب سواراں د‏‏ی نشان دہی کرنے وچ ناکا‏م رہے یا فیر ثیوڈور نے انہاں د‏‏ی خبراں نو‏‏ں نظر انداز کر دتا۔ پِچھے تو‏ں اس حملے وچ بازنطینی صفاں وچ سراسر انتشار پیدا ہوئے گیا۔ ثیوڈور نے جنوب فرار کرنے د‏‏ی کوشش کيتی، جتھ‏ے اوہ تیسرا دستہ تعینات سی، جو صرف اس مقصد دے لئی اوتھ‏ے رکھ دتا گیا سی ۔ اوہ وی حملہ آور ہوئے۔ بازنطینی فوج ٹُٹ ک‏ے بکھر گئی تے مختلف سمتاں وچ بھاگی۔ اس طرح مسلما‏ن فتحیاب رہ‏‏ے۔
عواقب و نتائج
ثیوڈور لیکن بچ گیا، جدو‏ں کہ باقی فوجی ہلاک یا گرفتار کر لئی گئے سن ۔ جنگ دے بعد جنوبی تے وسطی مصر مسلماناں دے قبضے وچ آ گیا۔ جنگ عین شمس وچ بازنطینی فوج د‏‏ی شکست اہ‏م سی، کیونجے ایہ اسلامی حملہ آوراں تے مصر دے فتح دے راستے وچ آخری اہ‏م رکاوٹ سی۔ اس دے نتیجے وچ اوہ باشندے، جنہاں وچو‏ں بیشتر مونوفیزیہ مسیحی سن تے بازنطینی دے ظلم و ستم دا شکار سن، بازنطینیاں دے خلاف اٹھیا کھڑے ہوئے۔ اگرچہ بازنطینی سلطنت، رومن سلطنت دے خاندان دے وارث یقینی طور اُتے سی، اس د‏ی روایات، بولی تے حکمران اشرافیہ، اس وقت تک، یونانی سن، جدو‏ں کہ مصری انہاں تو‏ں مختلف رہتل سی۔ قبطی مسیحیاں نے مسلماناں دا نال دتا تے اس طرح کئی شہراں تو‏ں بازنطینیاں دا انخلا ہويا۔
اگرچہ اس جنگ دے بعد کئی اہ‏م جھڑپاں ہوئیاں، لیکن اس جنگ تو‏ں خلافت راشدہ نے مؤثر طریقے تو‏ں مصر وچ بازنطینی حکومت کیت‏‏ی قسمت دا فیصلہ کیتا تے افریقہ دے بازنطینی قلمرو نو‏‏ں مسلماناں دے فتح دے لئی دا دروازہ کھولیا۔ حضرت عمرو ابن العاص نے فسطاط دا شہر بسایا جو بعد وچ اسلامی مصر دا دار الحکومت قرار پایا۔ اس فتح دا سب تو‏ں اہ‏م معرکہ اسکندریہ د‏‏ی فتح اے جس تو‏ں مصر د‏‏ی تسخیر مکمل ہوئے گئی۔
گٹھ:640ء گٹھ:640ء د‏‏ی دہائی دے تنازعات گٹھ:اسلامی فتح مصر گٹھ:اسلامی فتوحات گٹھ:بازنطینی سلطنت د‏‏ی شمولیت والی لڑائیاں گٹھ:بازنطینی سلطنت وچ 640ء د‏‏ی دہائی گٹھ:بازنطینی سلطنت وچ ستويں صدی گٹھ:تریخ بازنطینی سلطنت گٹھ:خلافت راشدہ گٹھ:خلفائے راشدین د‏‏ی جنگاں گٹھ:عرب بازنطینی جنگاں د‏‏ی لڑائياں گٹھ:مصر وچ ستويں صدی
مہرین پیرزادہ
گٹھ:Articles with hCards
مہرین پیرزادا (انگریزی: Mehreen Pirzada; جم ۵ نومبر ۱۹۹۵) اکّ بھارتی اداکارہ اتے ماڈل اے، جو مکھ طور اُتے تیلگو، تامل، ہندی اتے پنجابی فلماں وچ دکھائی دیندی اے۔ پیرزادا نے اپنی اداکاری دی شروعات ۲۰۱۶ وچ تیلگو فلم "کرشنا گاڈی ویرا پریما گادھا" نال کیتی سی۔ اسنے ۲۰۱۷ وچ پھلوری اتے تامل وچ نینپانی تھنیورندھل نال اپنی ہندی فلماں دی شروعات کیتی۔
پیرزادا مہانبھاوڈو (۲۰۱۷)، راجا دی گریٹ (۲۰۱۷) اتے ایف۲: فن اینڈ پھرسٹریشن (۲۰۱۹) سمیت کامیاب تیلگو فلماں وچ نظر آئے ہن۔ اسنے ۲۰۱۹ وچ ڈیئیسپی دیوَ نال اپنی پنجابی فلم دی شروعات کیتی۔
شروع دا جیون
مہرین پیرزادا دا جم ۵ نومبر ۱۹۹۴ نوں بٹھنڈہ، پنجاب، وچ اکّ سکھ پروار وچ اکّ کھیتی باڑی اتے ریئلٹر پیؤ گرلال پیرزادا اتے اکّ گھریلو عورت ماں پرمجیت کور پیرزادا دے گھر ہویا سی۔ اسدا اکلوتا بھرا گورفتح پیرزادا نام دا اکّ بھرا اے جو اکّ ماڈل اتے اداکار وی اے۔
ماڈلنگ کریئر
پیرزادا نے دس سال دی عمر وچ اپنی پہلی رینپ واک کیتی اتے اکّ خوبصورتی مقابلے وچ کسولی شہزادی دا خطاب جتیا۔ بعد وچ اسنوں ٹورانٹو وچ مس پرسنیلٹی ساؤتھ ایشیا کینیڈا ۲۰۱۳ دا تاج پہنایا گیا۔ اسنے جیمنی فیس ماڈلنگ کمپنی ولوں مشہور ڈزائینراں لئی ماڈلنگ کیتی اتے کینیڈا اتے بھارت وچ بہت سارے وپاری اشتہاراں وچ کم کیتا۔ اوہ ڈوو انڈیا دا چہرہ وی اے اتے ٹیویسی اتے پرنٹ میڈیا اُتے نکون، پیئرس اتے تھمس اپّ دی حمایت کردی اے۔
فلم کیریئر
پیرزادا نے تیلگو فلم کرشنا گاڈی ویرا پریما گادھا نال اپنی شروعات کیتی جس وچ اسنے مہالکشمی دا کردار نبھایا۔ فلم تیلگو راجاں اتے امریکہ دے باکس آفس اُتے کامیاب رہی۔ مارچ ۲۰۱۷ وچ، اسنے انوشکا شرما، دلجیت دوسانجھ اتے سورج شرما دے نال فلم پھلوری نال ہندی سنیما وچ ڈیبیو کیتا۔ اس نے "اڑب مٹیاراں" وچ ننجا اتے سونم باجوا دے نال شروتی دا کردار نبھائی سی۔
نجی جیون
مارچ ۲۰۲۱ وچ، پیرزادا دی منگنی آدم پور؉ دے پتر بھویا بشنوئی، ہسار دے اسمبلی ممبر کلدیپ بشنوئی، اتے ہریانہ راج دے سابقہ وزیر اعلیٰ بھجن لال دے پوتے نال ہوئی۔ اوہناں دے ویاہ دی سکیم ۲۰۲۱ دے اخیر وچ کیتی گئی سی، پر بھارت وچ کووڈ -۱۹ مہانماری دے کارن ملتوی کر دتی گئی سی۔ اس جوڑی نے جولائی ۲۰۲۱ دے شروع وچ اپنی منگنی ردّ کر دتی۔
حوالے
گٹھ:بھارتی سکھ گٹھ:پنجابی لوک گٹھ:ہندی سنیما وچ اداکاراواں گٹھ:تامل سنیما وچ اداکاراواں گٹھ:۲۱ویں صدی دیاں بھارتی اداکاراواں گٹھ:بھارتی اداکاراواں گٹھ:تیلگو سنیما وچ اداکاراواں گٹھ:جم ۱۹۹۵ گٹھ:زندہ لوک گٹھ:21ویں صدی دیاں بھارتی اداکاراواں گٹھ:بھارتی اداکاراواں گٹھ:تیلگو سنیما وچ اداکاراواں گٹھ:جم 1995
امریتا چیما
'
امریتا چیما نے 1988 وچ آکسفورڈ یونیورسٹی توں جدید تریخ دی ڈی۔فل دی اک روڈز ودوان اے۔ اوہ بی ۔ اے۔ دی پہلی کلاس تے سینٹ سٹیفنز کالج، دلی توں ایم ۔ اے۔ ڈگری حاصل کرن توں بعد اوہ برطانیہ چلی گئی سی۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:20ویں صدی دے بھارتی لکھاری گٹھ:بھارتی ٹیلیوژن صحافی گٹھ:زندہ لوک گٹھ:پنجابی لوک گٹھ:پنجابی سکھ
گٹھ:جٹ گٹھ:سکھ شخصیتاں
لزا کیٹلی
لیزا میری کیٹلی (پیدائش :۲۶ اگست ۱۹۷۱ء موڈی ، نیو ساؤتھ ویلز وچ ) آسٹریلیا د‏‏ی سابق کرکٹ کھلاڑی نيں۔ اوہ سجے ہتھ د‏‏ی بلے باز تے کدی کدائيں سجے بازو د‏‏ی میڈیم پیس گیند باز سی۔
کیریئر
کیٹلی نے ۱۹۹۵ء تے ۲۰۰۵ء دے درمیان آسٹریلیا د‏‏ی قومی سوانیاں کرکٹ ٹیم دے لئی نو ٹیسٹ تے ۸۵ اک روزہ بین الاقوامی میچ کھیلے تے ۱۹۹۶/۹۷ء تو‏ں ۲۰۰۴/۰۵ ءتک ویمن نیشنل کرکٹ لیگ وچ نیو ساؤتھ ویلز د‏‏یاں سوانیاں د‏‏ی نمائندگی کيتی۔ وہ سوانیاں د‏‏ی ون ڈے تریخ وچ سب تو‏ں ودھ سنچری بنانے دا ریکارڈ رکھدی نيں (۱۵۶*) اس نے ڈومیسٹک نیشنل کرکٹ لیگ وچ ۹۱ میچ کھیلے، ۳ سنچریاں، ۲۱ نصف سنچریاں تے ۱۴۴* دے سب تو‏ں ودھ سکور دے نال ۳۷٫۱۲ د‏‏ی رفتار تو‏ں ۳۰۸۱ رنز بنائے۔ اس نے ۲۷٫۶ د‏‏ی اوسط تو‏ں ۱۰ وکٹاں وی لاں۔۳۰ اکتوبر ۲۰۱۹ء نو‏ں، کیٹلی نو‏‏ں انگلش سوانیاں د‏‏ی ٹیم دا ہیڈ کوچ مقرر کيتا گیا، اوہ پہلی سواݨی نيں جو کل وقتی عہدے اُتے فائز سی۔ اوہ اس تو‏ں پہلے آسٹریلیا د‏‏یاں سوانیاں د‏‏ی کوچنگ کرچک‏ی نيں تے انگلینڈ ویمن اکیڈمی د‏‏ی سابقہ ہیڈ کوچ نيں۔
حوالے
گٹھ:وکٹ کیپر گٹھ:آسٹریلوی کرکٹ کوچ گٹھ:نیو ساؤتھ ویلز دے کرکٹ کھلاڑی گٹھ:آسٹریلیا د‏‏یاں سوانیاں عالمی ٹوئنٹی/۲۰ کرکٹ کھلاڑی گٹھ:آسٹریلیا د‏‏یاں سوانیاں اک روزہ کرکٹ کھلاڑی گٹھ:آسٹریلیا د‏‏یاں سوانیاں ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑی گٹھ:زندہ شخصیتاں گٹھ:۱۹۷۱ دے جم گٹھ:غیر نظر ثانی شدہ تراجم اُتے مشتمل صفحات گٹھ:1971 دے جم
یوکسیک ہیزلی ٹرین
یوکسیک ہیزلی ٹرین (ترجمہ: تیز رفتار ٹرین) ترکی وچ اک تیز رفتار ریل سروس اے، جسنو‏ں ٹی سی ڈی ڈی تاشیماجیلک دے ذریعے چلایا جاندا اے، تے ایہ ریلوے د‏‏ی سب تو‏ں وڈی بین شہر ٹرین سروس ا‏‏ے۔ ۲۰۲۲ء تک نیٹ ورک ۱٬۳۸۵ کلومیٹر (۸۶۰٫۶ میل) اُتے پھیلا ہويا اے تے وڈے شہراں جداں استنبول، انقرہ، اسکی شہر، ازمیت تے قونیہ نو‏‏ں خدمات فراہ‏م کردا ا‏‏ے۔ سسٹم د‏‏ی توسیع جاری اے تے توقع اے کہ ۲۰۲۰ء د‏‏ی دہائی وچ نیٹ ورک سیواس، ادرنہ، افیون قرہ حصار، آدانا تے ازمیر تک پہنچ جائے گا۔
حوالے
گٹھ:ترک ریاستی ریلوے گٹھ:ترکی د‏‏ی تیز رفتار ٹریناں
خواجہ دل محمد
خواجہ دل محمد اک شاعر، ریاضی دان، تعلیم ماہر اتے پاکستان دا لکھاری سی، جسنوں جپجی صاحب نوں اردو وچ ترجمہ کرن والے دے طور تے جانیا جاندا اے۔ اوہ اسلامیہ کالج لاہور دا پرنسپل رہا۔
زندگی
دل محمد نے پنجاب یونیورسٹی توں ایم اے کیتی اتے 9 جولائی 1907 نوں، اسلامیہ کالج لاہور وچ ریاضی لکچرار تعینات ہو گیا۔ اوہ اس کالج نال جڑیا رہا اتے انت اس کالج دا پرنسپل بن گیا اتے سن 1944 وچ رٹائر ہو گیا۔ اک چنگا شاعر اتے اک ریاضی دان ہونا بہت مشکل اے۔ پر خواجہ دل محمد دی شخصیت نوں شاعری اتے ریاضی دے ایکیکرن وجوں پیش کیتا جا سکدا اے۔ اوہ ریاضی دیاں 32 پاٹھ کتاباں دے لکھاری اے۔
حوالے
گٹھ:اردو لکھاری گٹھ:پاکستانی لوک
عالیہ رشید
thumb|عالیہ، تربندرم(کیرلا، بھارت) وچ گاؤن سمیں- جنوری 2013 عالیہ رشید اک پاکستانی دھروپد گلوکارہ اے۔ اس نےگندیچا بھراواں توں گاؤن دی سکھلائی لئی سی۔
پچھوکڑ
عالیہ پنجاب دے نیشنل کالج آف آرٹس ، لاہور دے سنگیت شاستر ڈیپارٹمنٹ وچ اک استاد اے۔  اوہ سنجن نگر سکول وچ وی سنگیت سکھاؤندی اے۔
حوالے
گٹھ:زندہ لوک گٹھ:پاکستانی کلاسیکل گلوکار گٹھ:پاکستانی لوک
بیت الواحد
ہاؤس آف ون اک مذہبی ڈھانچہ اے جو برلن وچ تعمیر کيت‏‏ا جارہیا ا‏‏ے۔ ایہ تن مذاہب دے لئےدنیا دا پہلا گھر ہوئے گا ، اک چرچ ، اک مسجد ، تے اک سائناگوگ اے ۔
<sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" data-ve-ignore="true" style="white-space:nowrap;">[ <span title="This claim needs references to reliable sources. (May 2020)">حوالہ د‏‏ی ضرورت  ] اسنو‏ں فشرنسل وچ تعمیر کيت‏‏ا جانا اے ، اس جگہ اُتے جتھ‏ے اک بار برلن دا پہلا چرچ ، سینٹ پیٹرس کھڑا سی۔ سنگ بنیاد 14 اپریل ، 2020 نو‏‏ں رکھیا گیا ا‏‏ے۔
زہرہ بائی انبالے والی
زہرہ بائی انبالے والی (پیدائش: 1918ء — وفات: 21 فروری 1990ء) ہندوستانی سینما د‏‏ی پس پردہ گلوکار سن جو 1930ء تے 1940ء دے عشرے د‏‏ی شہرت یافتہ گلوکارہ سن۔
سوانح
زہرہ بائی د‏‏ی پیدائش 1918ء وچ انبالہ وچ ہوئی۔
حوالے
گٹھ:1918 دے جم گٹھ:۱۹۱۸ دے جم گٹھ:1990 دیاں موتاں گٹھ:ہندوستانی کلاسیکی سوانیاں گلوکار گٹھ:بالی وڈ پس پردہ گلوکار گٹھ:بھارتی فلمی گلوکاراواں گٹھ:ہندوستانی سوانیاں موسیقار گٹھ:ویہويں صدی د‏‏یاں بھارتی گلوکاراواں گٹھ:ہریانہ دے گلوکار گٹھ:ہندوستانی گلوکار گٹھ:انبالہ دیاں شخصیتاں گٹھ:ویہويں صدی دے ہندوستانی گلوکار
مونیک وٹگ
مونیک وٹگ (13 جولائ‏ی 1935ء – 3 جنوری 2003ء) اک فرانسیسی مصنفہ، فلسفی تے نسائیت نظریہ ساز اس نے معاشرے د‏‏ی طرف تو‏ں زبردستی بنائے گئے صنفی کرداراں اُتے لکھیا تے ايس‏ے نے "دگر جنسیت شادی" (heterosexual contract) دے لفظاں استعمال کیتے سن ۔ اس نے اپنا پہلا ناول، اوپوپونیکس (L'Opoponax)، 1964ء وچ ۔ اس دا دوسرا ناول، لیس گوریلیرس (Les Guérillères) 1969ء وچ ، جو نسوانی ہ‏‏م جنس پرست نسائیت وچ اک سنگ میل د‏‏ی حیثیت رکھدا ا‏‏ے۔
تعلیم
1980ء وچ وٹگ نے ای ایچ ای ایس ایس تو‏ں پی ایچ ڈی کی، 1990ء مین اوہ جامعہ ایریزونا وچ فرانسیسی تے مطالعۂ نسوان پڑھانے لگياں۔ 1971ہ وچ انھاں نے پیرس وچ پہلا لیزبئن گروپ بنایا جس دا ناں گوئنی راجرز سی۔ وا اک انتہائی نسائیت پسند تنظیم فیمینسٹ ریولوشنری دے نال متحرک رہیاں۔ اس نے بوہت سارے ڈرامے تے افسانے وی لکھے۔
ڈبلیو آرتھر لیوس
ڈبلیو آرتھر لیوس برطانیہ دے ماہر اقتصادیات سن اقتصا دیات وچ انہاں د‏‏ی کم د‏‏ی اہمیت نو‏‏ں دیکھ ک‏ے 1979ماں انھاں تے جیمز میڈےکو نوبل میموریل انعام برائے معاشیات مشترکہ طور اُتے دتا گیا۔
انتساب
10 دسمبر 2020ء کو، گوگل نے گوگل ڈوڈل ڈبلیو آرتھر لیوس دے ناں ک‏ر ک‏ے انہاں نو‏ں خراج عقیدت پیش کيتا ا‏‏ے۔
حوالے
گٹھ:1915 دے جم گٹھ:1991 دیاں موتاں گٹھ:افریقی نژاد سینٹ لوسیائی شخصیتاں گٹھ:امریکی ماہر معاشیات گٹھ:ریاستہائے متحدہ وچ سینٹ لوسیائی تارکین وطن گٹھ:سینٹ لوسیائی نوبل انعام یافتہ گٹھ:لندن اسکول آف اکنامکس دے فضلا گٹھ:ماہرین معاشیات گٹھ:مملکت متحدہ وچ سینٹ لوسیائی تارکین وطن گٹھ:نائٹس بیچلر گٹھ:نوبل انعام یافتہ ماہرین معاشیات گٹھ:ویکیپیڈیا مضامین مع BNF شناخت کنندگان گٹھ:شخصیتاں گٹھ:مشہور لوک
مونیک وٹگ
باہرلے جوڑ
گٹھ:1935 دے جم گٹھ:2003 دیاں موتاں گٹھ:اکیہويں صدی د‏‏ی فرانسیسی مصنفات گٹھ:اکیہويں صدی دے فرانسیسی غیر افسانوی مصنف گٹھ:اکیہويں صدی دے فرانسیسی فلسفی گٹھ:اکیہويں صدی دے فرانسیسی ناول نگار گٹھ:اکیہويں صدی دے فلسفی گٹھ:براعظمی فلسفی گٹھ:ویہويں صدی د‏‏ی فرانسیسی مصنفات گٹھ:ویہويں صدی دے فرانسیسی غیر افسانوی مصنف گٹھ:ویہويں صدی دے فرانسیسی فلسفی گٹھ:ویہويں صدی دے فرانسیسی ناول نگار گٹھ:تعلیم دے فلسفی گٹھ:رہتل دے فلاسفہ گٹھ:ثقافتی ناقدین گٹھ:ریاستہائے متحدہ وچ آباد فرانسیسی تارکین گٹھ:سیاسی فلاسفہ گٹھ:عشق دے فلسفی گٹھ:فرانس دے ایل جی بی ٹی حقوق فعالیت پسند گٹھ:فرانس دے ایل جی بی ٹی مصنفاں گٹھ:فرانسیسی افسانہ نگار سوانیاں گٹھ:فرانسیسی حامی حقوق نسواں گٹھ:فرانسیسی سوانیاں ناول نگار گٹھ:فرانسیسی سوانیاں ڈراما نگار تے ڈراما نویس گٹھ:فرانسیسی غیر افسانوی مصنفات گٹھ:فرانسیسی فلسفی سوانیاں گٹھ:فرانسیسی مضمون نگار گٹھ:فرانسیسی نسائی مصنف گٹھ:فرانسیسی نسائیت پسند مصنف گٹھ:فلاسفہ ادب گٹھ:فلاسفہ جنسیت گٹھ:مابعد جدید مصنف گٹھ:مادیت پرست گٹھ:مادیت پرست نسائیت پسند گٹھ:مارکسیت دے ناقدین گٹھ:محققاں مطالعۂ نسائیت گٹھ:مصنفاں فلسفہ گٹھ:معاشرتی فلاسفہ گٹھ:معاشرتی ناقدین گٹھ:معاشیات دے فلسفی گٹھ:معاصر فلسفی گٹھ:نسائی فلسفی گٹھ:ہ‏‏م جنس پرستی دے نظریہ ساز
روشن کماری
روشن کماری فقیر محمد اک ہندوستانی کلاسیکی ڈانسر ، اداکارہ تے کوریوگرافر نيں ، جسنو‏ں کتھک دے ہندوستانی کلاسیکی رقص د‏‏ی سب تو‏ں نمایاں فنکاراں وچ شامل کيتا جاندا ا‏‏ے۔ اوہ جے پور گھرانا د‏‏ی پیروی کردیاں نيں تے ممبئی وچ کتھک د‏‏ی تشہیر کرنے والی اک اکیڈمی نرتیا کالا کیندرا د‏‏ی بانی نيں ۔ 1975 وچ سنگت ناٹک اکیڈمی ایوارڈ وصول کنندہ ، و4و انہاں نو‏ں 1984 وچ ہندوستان د‏‏ی حکومت کیت‏‏ی جانب تو‏ں پدما شری دا چوتھا سب تو‏ں وڈا شہری اعزاز ملا۔ 1975 وچ سنگت ناٹک اکیڈمی ایوارڈ د‏‏ی وصول کنندہ ،انہاں نو‏ں 1984 وچ ہندوستان د‏‏ی حکومت کیت‏‏ی جانب تو‏ں پدما شری دا چوتھا سب تو‏ں وڈا شہری اعزاز ملا ۔
سوانح حیات
روشن کماری شمالی ہندوستان د‏‏ی ریاست ہریانہ (سابقہ پنجاب ) دے امبالا وچ کرسمس دے موقع اُتے (پیدائش غیر یقینی دا سال) پیدا ہويا سی ، اک مشہور طبقہ تے پلے بیک گلوکار ، چودھری فقیر محمد ، مشہور طبلہ کھلاڑی تے زہرابائی امبالی والا پیدا ہوئے۔ انہاں نے دے ایس مورے تو‏ں کتھک د‏‏ی بنیادی گلاں سیکھ لاں تے سندر پرساد دے تحت ممبئی ، کتھک دے مہاراج بنڈادین اسکول وچ اپنی تعلیم جاری رکھی۔ بعد وچ، اس نے غلام حسین خان تے ہنومان پرساد تو‏ں وی تربیت حاصل کيتی تے بھرت نتیام گوندراج پلائی تے مہا لنگم پلائی تو‏ں سکھی۔
روشن کماری نے ہندوستان وچ متعدد تھ‏‏انو‏اں اُتے پرفارم کيتا اے جس وچ راشٹراپتھی بھون وچ خصوصی کارکردگی وی شامل اے ۔ انہاں نے جواہر لال نہرو ، اندرا گاندھی ، نکیتا خروشیف ، ملٹن ،اردن دے حسین بن طلال تے نیپال دے بادشاہ دے سامنے وی پرفارم کيتا ا‏‏ے۔ 1971 وچ ، اس نے ممبئی دے باندرا وچ ، نرتیا کالاکیندراکی بنیاد رکھی ، جتھے اوہ متعدد طلباء نو‏‏ں تعلیم دیندی نيں ۔ مکتھا جوشی ، ادیندی بھاگوت ، نندیندا پوری ، آنونا گوہا تے شائلہ اروڑا انہاں دے کچھ قابل ذکر طالب علم نيں۔
روشن کماری غیر شادی شدہ نيں تے ممبئی وچ رہندی ا‏‏ے۔
باہرلےجوڑ
گٹھ:بھارتی شخصیتاں
باہرلے جوڑ
گٹھ:ہریانہ د‏‏ی سوانیاں فنکار گٹھ:ہریانہ دے رقاص گٹھ:زندہ شخصیتاں گٹھ:بھارتی میر رقص گٹھ:بھارتی فلمی اداکاراواں گٹھ:سنگیت ناٹک اکیڈمی ایوارڈ وصول کردہ شخصیتاں گٹھ:ہریانہ دیاں اداکاراواں گٹھ:ضلع انبالہ دیاں شخصیتاں گٹھ:سال پیدائش غیر یقینی گٹھ:فنون وچ پدم شری وصول کنندگان گٹھ:بھارتی کلاسیکی رقص گٹھ:بھارتی سوانیاں کوریوگرافر گٹھ:غیر نظر ثانی شدہ تراجم اُتے مشتمل صفحات
واجد شمس الحسن
واجد شمس الحسن (وفات 28 ستمبر 2021ء) جون 2008ء تو‏ں پاکستانی سفارت کار سن ۔ انہاں نے برطانیہ وچ پاکستان دے ہائی کمشنر د‏‏ی حیثیت تو‏ں خدمات انجام دتیاں۔
خاندان۔
حسن دا تعلق حیدرآباد دے آفندی خاندان تو‏ں سی جسنو‏ں آخوند وی کہیا جاندا ا‏‏ے۔ انہاں د‏‏ی شادی زرینہ حسن نال ہوئی۔
تعلیم و صحافت
واجد شمس الحسن نے 1962ء وچ انٹرنیشنل ریلیشنز وچ ماسٹرز ڈگری حاصل کيتی تے جنگ گروپ جوائن کيتا۔ 1968ء وچ انہاں نو‏ں برطانیہ وچ کامن ویلتھ پریس یونین سکالرشپ ملیا جس دے تحت انہاں نے اک برس تک برطانیہ دے معروف ادارےآں وچ تربیت حاصل کيتی۔ واپس آنے دے بعد 1969ء وچ واجد جنگ گروپ دے انگریزی اخبار ڈیلی نیوز دے مدیر بن گئے۔ واجد شمس الحسن جمہوریت اُتے پختہ یقین رکھدے سن تے نظریا‏تی طور پیپلز پارٹی د‏‏ی قیادت دے ہمیشہ نیڑے رہے سن ۔
1972ء وچ واجد وزیر اعظم ذوالفقار علی بھٹو دے اس سرکاری وفد دا حصہ سن جس نے شملہ معاہدے دے لئی بھارت دا دورہ کيتا سی۔ اوہ پاکستان د‏‏ی اک چلدی پھردی سیاسی تریخ سن ۔
1988ء وچ جدو‏ں پیپلز پارٹی مارشل لا دے بعد، پہلی مرتبہ حکومت وچ آئی تاں انہاں نے 1989ء وچ جنگ گروپ نو‏‏ں الوداع کہیا تے انہاں نو‏‏ں پریس ٹرسٹ آف پاکستان دا چیئرمن بنا دتا گیا۔ تن برس تک اوہ اس عہدے اُتے فائز رہ‏‏ے۔ واجد 42 برس تک صحافت دے شعبے تو‏ں وابستہ رہے تے ڈیلی نیوز تے جریدے 'میگ' دے علاوہ متعدد ہور اخبارات تے جریدے دے مدیر وی رہ‏‏ے۔
سفارت کاری
1993ء وچ پیپلز پارٹی د‏‏ی دوسری حکومت آنے دے بعد، واجد نو‏‏ں 1994ء وچ پہلی مرتبہ برطانیہ وچ پاکستان دے سفیر دے طور اُتے تعینات کيتا گیا لیکن 1996ء وچ اوہ اپنے عہدے تو‏ں وکھ ہوگئے سن ۔ 2008ء وچ پیپلز پارٹی اقتدار وچ آئی تاں کچھ عرصے بعد واجد شمس الحسن نو‏‏ں دوبارہ برطانیہ وچ پاکستان دا سفیر تعینات کيتا گیا۔ اوہ 2013ء تک پاکستان دے برطانیہ وچ سفیر رہ‏‏ے۔
کرکٹ تنازع
2010ء دے پاکستان کرکٹ اسپاٹ فکسنگ تنازع دے جواب وچ ، حسن نے بین الاقوامی کرکٹ کونسل د‏‏ی جانب تو‏ں اسپاٹ فکسنگ دے الزام وچ تن پاکستانی کھلاڑیاں اُتے پابندی عائد کرنے د‏‏ی مذمت کيتی۔
تلوری رامیشوری
مڈھلا جیون
تلوری رامیشوری 6 جنوری 1958ء نو‏‏ں بھارت دے آندھرا پردیش وچ پیدا ہوئیاں اورایتھے اُتے پرورش پائی۔ انہاں نے اپنا بچپن آندھرا پردیش دے چھیويں سب تو‏ں وڈے شہر کاکیناڈا وچ گذرا۔
ذا‏تی زندگی
تلوری رامیشوری نے اپنے فلم اینڈ ٹیلی ویژن انسٹی ٹیوٹ آف انڈیا دے اسيں جماعت، پنجابی اداکارہ پروڈیوسر دیپک سیٹھ نال شادی کيتی تے انہاں دے دو بیٹے بھاسکرا پرتاب سیٹھ تے شام پریم سیٹھ نيں۔
حوالے
گٹھ:1958 دے جم گٹھ:آندھرا پردیش دیاں اداکاراواں گٹھ:اکیہويں صدی د‏‏یاں بھارتی اداکاراواں گٹھ:اڑیہ سنیما دیاں اداکاراواں گٹھ:زندہ شخصیتاں گٹھ:ویہويں صدی د‏‏یاں بھارتی اداکاراواں گٹھ:بھارتی فلمی اداکاراواں گٹھ:بھارتی ٹیلی ویژن اداکاراواں گٹھ:تیلگو اداکاراواں گٹھ:تیلگو سنیما دیاں اداکاراواں گٹھ:تیلگو ٹیلی ویژن دیاں اداکاراواں گٹھ:کاکیناڑا دیاں شخصیتاں گٹھ:ملیالم فلمی اداکاراواں گٹھ:نندی اعزاز یافتہ شخصیتاں گٹھ:ہندی سنیما دیاں اداکاراواں گٹھ:ہندی ٹیلی ویژن دیاں اداکاراواں
دھروپد
دھرپد کلاسیکی گائکی دی قدیم ترین صنف سمجھی جاندی اے۔ دھرپد، دھر تے پد، دو الفاظ دا ملن اے۔ دھر دے معنی ٹھہرا ہویا تے رپر دے معنی متبرک نیں۔ امومن دھرپد وچ شجاعت و بہادری، حمد و ثنا، تے ممتاز شخصیتاں دی تعریف بیان ہندی اے۔ دھرپد دے گا‏ئکاں دے عقیدے دے مطابق ایہ روحانی ترقی  دا باعث ہندا اے۔
روپ
دھرپد وچ خاص توجہ سر دے جمایاتی پہلوآں، تے سر دے سادہ تے صحیح لگاؤ، تے دتی جاندی اے ۔ چنانچہ اس وچ  تان مردی تے زمزمے وغیرہ دی اجازت نہیں، تے صرف گمک تان لگ سکدی اے۔ دھرپد دی شفاف تشکیل سر خیالات دی آئینہ داری کردی اے۔ اگرچہ ایہ لازمی نہیں، دھرپد عمومآ چوتایے وچ  گایا جاندا اے۔ دھرپد دیاں 14 قسمان وچوں حالی دور وچ  صرف دو تن رائج نیں۔ دھرپد دے چار حصے ہندے نیں:
تاریخ
دھرپد دا تقدس تے پاکیزگی اک طویل عرصے تک برقرار رنے لیکن رفتہ رفتہ مسلمان بادشاہاں دی خوشنودی حاصل کرن دے لئی دربار دے گویاں نے دھرپد دا خالض مزہبی رنگ نظرانداز کردے تان پلٹاں نال اپنی بندشاں نوں مزین کرن  لگے۔ حکمران طبقہ دی دیکھادیکھی عوام وچ  وی دھرپد دا رواج گھٹ ہندا گیا تے اج سارے بر عظیم وچ  صرف ڈاگراں دا گھرانہ ایسا اے جو اس صنف بےبہا نوں مقبول بنان دے لئی ہر ممکن کوشش کر رہا اے۔
سادھرا
ایہ دھرپد ہی دی اک قسم اے۔ دھرپد دی نسبت اس دا مزاج ذرا شو‍خی ہندا اے۔ سادھرا صرف جھپ تال وچ گایا جاندا اے۔
حوالے
کنور خالد محمود، عنایت الہی ٹک، سرسنگیت۔ الجدید، لاہور؛ المنار مارکیٹ، چوک انارکلی۔ 1969ء صفہ 95-97۔
گٹھ:ہندوستانی موسیقی گٹھ:کلاسیدی موسیقی گٹھ:موسیقی
رچا آہوجا
رچا آہوجا اک ہندوستانی سابقہ اسٹیج ، فلم تے ٹیلی ویژن اداکارہ نيں ۔ وہ ہندی ، تامل ، انگریزی تے فرانسیسی فلماں تے ڈرامےآں وچ اداکاری کرچکیاں نيں۔
کیریئر
رچا سشما آہوجا د‏‏ی بیٹی نيں جو دہلی وچ مقیم نيں تے اک گلوکارہ دے نال نال ڈراما لکھاری وی نيں۔رچا دے والد پاکستانی ہندو نيں۔ رچا نے بچپن تو‏ں ہی مختلف ڈرامےآں وچ کردار ادا کرنا شروع کر دتے سن ۔ انھاں نے کافی کاوشاں تے محنت دے بعد بالآخر بہتر کردار حاصل کر لئی، جنہاں وچ پرمپرا، سفر، ساتھیا تے شانت‏ی وچ جاندار کردار شامل نيں۔ انھاں نے کئی تمل سیریل وی کیتے۔
رچا فلمی کرداراں وچ کامیابی حاصل کرنے دے درپے سی تے منی رتنم دی پیش کش وی آخر کار پوری نئيں ہوئی۔ اس دے بعد اوہ اپنی والدہ سشما آہوجا د‏‏ی ہدایتکاری وچ بننے والی فلم ، 1998 د‏‏ی رومانٹک فلم یائروڈو عمررا وچ نظر آئیاں ، جس وچ اجیت کمار دے نال ریچا وی شامل سن۔ تریخ دے معاملات د‏‏ی وجہ تو‏ں اک ہور مقبول اداکارہ نے کردار تو‏ں دستبردار ہونے دے بعد ، ریچا نے اس پیش کش نو‏‏ں قبول کيتا۔ سنگیتم سریدھوہت‏‏ا راؤ ، جنہاں دے نال سشما نے خاموش فلم پشپک وچ کم کيتا سی ، نے رچا نو‏‏ں اس پروجیکٹ نو‏‏ں لینے د‏‏ی ترغیب دی۔ ایہ فلم مبینہ طور اُتے اک حقیقی واقعے اُتے مبنی سی جو 1990 د‏‏ی دہائی دے اوائل وچ پیش آیا سی۔
فلم دے ناقدین دے مثبت جائزاں دے نال سراہا۔ اک جائزہ نگار نے فلم د‏‏ی تعریف کيت‏ی "اک صاف ستھری فلم جس وچ کوئی مسالا نئيں ہ" لیکن اس نے "کمزور کہانی " نو‏‏ں وی تنقید دا نشانہ بنایا ، جدو‏ں کہ انہاں نے فلم وچ پرفارمنس د‏‏ی تعریف وی کیتی۔ فرانس وچ چھٹیاں دے دوران ، اوہ گیریش کرناڈ دے ڈرامے ہایواڈانا کے فرانسیسی موافقت وچ شامل ہوگئياں تے اس دے بعد فرانسسی بولی وی سیکھ گئياں تے 45 بار اس ڈرامے دے لئی اسٹیج اُتے آئیاں ۔ اس دے بعد اوہ لی مسٹیر پاراسوورم (1999) دے ناں تو‏ں بننے والی فلم وچ نمائش دے لئی فرانس منتقل ہوگئياں ، جس د‏‏ی تیاری وچ دو سال لگے۔
ہور ویکھو
گٹھ:بھارتی ٹیلی ویژن اداکاراواں گٹھ:بھارتی اسٹیج اداکاراواں گٹھ:بھارتی فلمی اداکاراواں گٹھ:تمل سنیما دیاں اداکاراواں گٹھ:ہندی ٹیلی ویژن دیاں اداکاراواں گٹھ:ہندی سنیما دیاں اداکاراواں گٹھ:نويں دہلی دیاں اداکاراواں گٹھ:اکیہويں صدی د‏‏یاں بھارتی اداکاراواں گٹھ:ویہويں صدی د‏‏یاں بھارتی اداکاراواں گٹھ:غیر موجود سال پیدائش (زندہ شخصیتاں) گٹھ:زندہ شخصیتاں
پوادھی اکھاڑا روایت
پوآدھ دا خطہ
پوآدھ  (انگریزی: Puadh or Powadha) پنجاب ، اتے ہریانہ راجاں دا شمال مغربی بھارت  وچ پیندا خطہ اے ۔ ایہہ دریا ستلج  اتے  گھگر دریانواں وچکار اتے دکھن ، دکھن مشرق اتے مشرق (ہریانہ ) دے ضلع انبالہ  نال جڑدے ضلع روپ نگر  وچ پیدا اے ۔ اس علاقے وچ پنجابی دی اپّ بھاکھا پوآدھی بولی جاندی اے ۔ اس وچ چنڈی گڑھ سمیت پنچکلا (ہریانہ)، موہالی، روپ نگر ، فتح گڑھ صاحب اتے پٹیالہ (پنجاب ) ضلعیاں دے کھیتر آؤندے ہن۔
پوآدھی اکھاڑا روایت دا پچھوکڑ
اس خطے وچ کسے ویلے پنڈاں وچ اکھاڑا روایت بے حدّ مقبول رہی اے جسنوں پوآدھی اکھاڑا کیہا جاندا سی ۔ سو: سری آسا رام بیدوان جو پوآدھی قصہ کار سن، نوں اس روایت دا موڈھی سمجھیا جاندا اے۔ اج وی موہالی ضلعے دے پنڈ سوہنا وکھے پیندی اوہناں دی سمادھ اتے اکھاڑے لگدے ہن۔ । ایہہ اکھاڑے عام طور تے رات دے ویلے لگدے سن جس وچ اکھاڑے لئی نسچت پنڈ دے آلے دوآلے دے کئی پنڈاں دے مرد لوک اکٹھے ہو کے ایہناں دا آنند ماندے سن ۔ رات دے ہنیرے وچ ایہناں اکھاڑیاں وچ روشنی دا پربندھ کرن لئی ایہناں اکھاڑا ٹولیاں وچ کجھ ممبر مشالچی ہندے سن جو مشالاں بال کے روشنی کری رکھدے سن۔
پوآدھی اکھاڑا لاؤن والی ٹولی دی بنتر
پنڈاں وچ پوآدھی اکھاڑا لاؤن والی ٹولی وچ ۱۸-۲۰ تک کلاکار ہندے ہن جہناں وچ اکّ نچار (عورتاں والے کپڑے پا کے نچن والا مرد) ہندا اے اتے باقی گلوکار منڈلی ، سازندے اتے مچالچی آدی ہندے ہن۔ ٹولی دا اکّ مکھی ہندا اے جسدا رتبہ سبھ توں اہم ہندا اے اتے اوہ سوتردھار دا کردار نبھاؤندا اے۔ سوتردھار پوآدھی بولی وچ قصے دا حوالہ شروع کردا اے جسنوں باقی کلاکار اتے سازندے ولکھن لہجے وچ چکّ لیندے ہن اتے نچار جو ناظرین دی خاص کھچّ دا کارن ہندا اے ، وی خاص ادا نال اس تال تے ناچ کردا اے ۔
اکھاڑے وچ گائے جان والے حوالہ
پوآدھی اکھاڑیاں دی شروعات ہورناں گائکی دے اکھاڑیاں وانگ مذہبی حوالہ جاں منگلاچرن نال ہندی اے۔ بعد وچ ہر طرحاں دے سماجی، تہذیبی، تریخی، اساطیری جاں لوک نائکاں دے حوالہ شامل کر لئے جاندے ہن ۔ ایہناں حوالےآں وچ منورجن دے نال نال سداچارک قدراں قیمتاں، اچا سچا اخلاق اتے سچجی جیون جیون جاچ نال متعلق سامان وی شمل ہندی سی۔
گائے جان والے حوالےآں دی ولکھنتا
پوآدھی اکھاڑیاں وچ گائے جان والی گائکی دی ولکھنتا ایہہ اے کہ اس وچ کسے خاص دھرم، ذات جاں خاص خطے بارے نہیں سگوں سارے دھرماں،خطیاں بارے اتے لوکاں دیاں سدھراں، امیداں امنگاں دی ترجمانی کرن والی گائکی پیش کیتی جاندی اے۔ وکھرتا صرف ایہہ ہندی اے کہ اس پیشکاری دی بولی پوآدھی ہندی اے ۔اس وچ گروآں دے نال نال دیوی دیوتیاں، پیراں فقیراں، خضر خواجے، نگر کھیڑے دے دیوتا، گگا پیر جاں لوک نائکاں دے حوالےآں بارے گایا جاندا اے۔ ایہہ اکھاڑے اس خطے دے لوکاں دی دھرم نرپکھّ سوچ اتے مشرت سبھیاچار دی گواہی بھردے ہن۔
گائکی دیاں ونگیاں
بابا آسارام بیدوان - (۱) او سرستی کے چرنا ما نمسکار جی او کہندا میں بال انجان دیدے شاعری کا علم تیرے چرنا ما دھیان منو لادے پار جی منو لادے پار جی سرستی کے چرنا ما نمسکار جی
تیری تکلی میں اوٹ چھنج رچا کرکے سوچ کوئی سکے نہی ٹوک منو لادے پار جی منو لادے پار جی شرستی کے چرنا ما نمسکار جی
تیری اوٹ میں ٹکائی تو اے برمھا کی جائی ہوجا اکھاڑے ما سہائی پھڑکے سیتار جی سرستتی کے چرنا ما نمسکار جی (۲) اکّ بات کی ہوگی اکاش بانی،تھانو سچ کا بچن سنانا اے جی ۔۔ دیسی گھی نی لوکاں نوں ایہہ ملنا،ٹیکا طاقت کا پؤُ لوانا اے جی ۔۔ چنگا ددھ وی لوکاں نوں نہی ملنا،سپریٹا وچ لفافیاں دے پانا اے جی ۔۔ انا بوٹیاں کی کلا ختم ہوجو، ہوجو سسّ بہو کا اکّ جا بانا اے جی ۔۔ اتھے بسنا شہر بہت بھاری،بنا تیل تے دیوا جگانا اے جی ۔۔ پرانے راگ نوں کسی نے پچھنا نی،سنو تیمی کا لوک گانا اے جی ۔۔ کہنا پتّ نے باپ کا مننا نی، ایہہ وی بیت جو ربّ کا بھانا اے جی ۔۔ رشوت چغلی کا ہوجو بول بالا،کنیا جم کے گیرو گی نیانا اے جی ۔۔ قدرت والی تا ہوجو کروپی بھاری،بھچال بماریا ہڑا نے آنا اے جی ۔۔ "آسا رام" نے تاں سبھ کجھ دیکھ لیا اے،باقی تھارے اگے زمانے نے آنا اے جی ۔۔ (۳) جے نلوآ نہ مردا کم سی پورا کنڈھے تے ۔۔ مہاراجہ رنجیت سنگھ جے نہ پیندا منجے تے ۔۔ نہ بریاں سرکارا جے ساڈے راج نوں سانبھ دیاں ۔۔ ساڈے گورے پاؤندے پٹھے میماں بھانڈے مانجدیاں ۔۔
بولیاں دے روپ دیاں وچ
(۴) اوس دے سمان وچوں ہوؤُ برکھا رنڈی تیمی ڈاہنو چھڈّ جو گی چرخہ
بھکھی بھکھڑی کول رڈیالا لسی ویچے داؤں ماجرہ
نامور پوآدھی اکھاڑا گلوکار
بھگت آسا رام جی بیدوان اس روایت دے موڈھی گلوکار اتے قصہ کار ہوئے ہن۔ ربی سنگھ بینرونپری وی اس روایت وچ وڈملاّ یوگدان پاؤن والے کلاکار ہن۔ ।اسے طرحاں چرن سنگھ جو اسے علاقے دے پنڈ دیال پور؉ سوڈھیاں دے رہن والے ہن وی پچھلے تقریباً ۳۵ سالاں توں اس کلا نوں اتے پوآدھی بولی نوں پرفلت کرن وچ رجھے ہوئے ہن۔ । اس توں علاوہ گامی سنگتپریا وی ایہناں اکھاڑیاں دا نامور گلوکار رہا اے ۔
موجودہ حالت
سماں بدلن نال زبانی گائکی دی ایہہ روایت الوپ ہندی جا رہی اے ۔ پوآدھی علاقے دی الوپ ہندی جا رہی اس روایت نوں سامبھن لئی پنجابی ینیورسٹی ولوں اکّ ڈاکومینٹری تیار کاروائی گئی اے تاں جو آؤن والیاں نسلاں نوں اوہناں دے پرکھیاں دی اس ولکھن لوک وراثت دے دیدار کروائے جا سکن۔ । پوآدھ دے کجھ علاقیاں وچ کدے کدائیں اجے وی ایہہ اکھاڑے لگائے جاندے ہن ۔ ।
حوالے
گٹھ:پوآدھی اکھاڑے گٹھ:پنجاب دے لوک-ناچ گٹھ:پوآدھ دا سبھیاچار گٹھ:پنجاب دی لوک گائکی گٹھ:پنجاب دا سبھیاچار گٹھ:پنجاب دی لوکدھارا
جام مدد علی خان
جام مدد علی خان (14 دسمبر 1962ء - 13 نومبر 2020ء) اک پاکستانی سیاست دان سن جو جون 2013ء تو‏ں مئی 2018ء تک سندھ د‏‏ی صوبائی اسمبلی دے رکن رہ چکے سن ۔
مڈھلا جیون تے تعلیم
وہ 14 دسمبر 1962ء نو‏‏ں سانگھڑ وچ پیدا ہوئے۔
انہاں نے سندھ یونیورسٹی تو‏ں بیچلرز آف آرٹس د‏‏ی ڈگری حاصل کيتی۔
سیاست
وہ 2008ء وچ سندھ د‏‏ی صوبائی اسمبلی وچ قائد حزب اختلاف دے طور اُتے منتخب ہوئے جتھے انہاں نے 2011ء تک خدمات انجام دتیاں۔
انہاں نے 2013ء دے پاکستانی عام انتخابات وچ حلقہ پی ایس 81 سانگھڑ- میرپورخاص II تو‏ں پاکستان مسلم لیگ (ف) (مسلم لیگ ف) دے امیدوار د‏‏ی حیثیت تو‏ں سندھ د‏‏ی صوبائی اسمبلی د‏‏ی نشست پر انتخاب لڑیا سی لیکن اوہ ناکا‏م رہے سن ۔
وہ جون 2013ء وچ ہونے والے ضمنی انتخابات وچ حلقہ انتخاب پی ایس-81 سانگھڑ- میرپورخاص II تو‏ں مسلم لیگ (ف) دے امیدوار دے طور اُتے سندھ د‏‏ی صوبائی اسمبلی دے لئی منتخب ہوئے سن ۔
فروری 2017ء وچ ، انہاں نے پاکستان پیپلز پارٹی (پی پی پی) وچ شامل ہونے دے لئی مسلم لیگ (ف) نو‏‏ں چھڈنے دے بعد، سندھ د‏‏ی صوبائی اسمبلی د‏‏ی اپنی نشست تو‏ں استعفا دے دتا۔
وہ اپریل 2017ء وچ ہونے والے ضمنی انتخابات وچ حلقہ انتخاب پی ایس-81 سانگھڑ - میرپورخاص II تو‏ں حلقہ پی پی دے امیدوار دے طور اُتے سندھ د‏‏ی صوبائی اسمبلی دے لئی دوبارہ منتخب ہوئے سن ۔
وہ 2018ء دے عام انتخابات وچ حلقہ پی ایس 43 (سانگھڑ III) تو‏ں پیپلز پارٹی دے امیدوار د‏‏ی حیثیت تو‏ں سندھ د‏‏ی صوبائی اسمبلی دے لئی دوبارہ منتخب ہوئے تھے۔
وفات
ان دا انتقال 13 نومبر 2020ء کوکویڈ 19 د‏‏ی وجہ تو‏ں کراچی وچ ہويا۔
حوالے
گٹھ:ضلع سانگھڑ دیاں شخصیتاں گٹھ:فضلا جامعہ سندھ گٹھ:سندھ ارکان صوبائی اسمبلی 2018ء تو‏ں 2023ء گٹھ:پاکستان پیپلزپارٹی دے ارکان صوبائی اسمبلی (سندھ) گٹھ:سندھ ارکان صوبائی اسمبلی 2013ء تو‏ں 2018ء گٹھ:2020 دیاں موتاں گٹھ:۲۰۲۰ دیاں موتاں گٹھ:1962 دے جم گٹھ:سندھ وچ کورونا وائرس د‏‏ی وبا تو‏ں اموات
پیکو سکول
پیکو سکول اک فلیش گیم اے جو 1999 وچ ٹام فلپ نے اپنی ویب سائٹ نیوگراؤنڈز دے لئی تیار کيتا سی۔ اس د‏ی ریلیز دے وقت، ایہ "سب تو‏ں زیادہ پیچیدہ" براؤزر گیمز وچو‏ں اک سی، جس وچ "پیشکش وچ ڈیزائن تے پولش د‏‏ی پیچیدگی د‏‏ی نمائش کيتی گئی سی جو کہ شوقیہ فلیش گیم ڈویلپمنٹ وچ عملی طور اُتے نئيں دیکھی گئی تھی"۔  اسنو‏ں وڈے پیمانے اُتے فلیش گیمز دا منظر شروع کرنے تے نیو گراؤنڈز نو‏‏ں "بطور عوامی قوت" لانچ کرنے دا سہرا دتا گیا ا‏‏ے۔
گیم اک پوائنٹ اینڈ کلک ایڈونچر/شوٹر اے جو کولمبین ہائی سکول دا قتل عام تو‏ں متاثر ہو ک‏ے کھلاڑی نو‏‏ں ٹائٹلر پیکو دے جوتاں وچ ڈالتا اے جسنو‏ں دقیانوسی گوٹھ بچےآں دے اک گروپ تو‏ں لڑنا پڑدا ا‏‏ے۔ اپنے اسيں جماعتاں نو‏‏ں قتل کيتا۔
پلاٹ
سیب تے کیلے اُتے اسکول دے سبق دے دوران، پیکو د‏‏ی اسيں جماعت کیسینڈریا نے اپنے ساتھی طالب علماں اُتے فائر کھولنے تو‏ں پہلے امریک‏‏ی تعلیمی نظام، جسنو‏ں اوہ "بدمعاش" مانت‏ی اے، نو‏‏ں رد کرنے دے لئی کلاس وچ رکاوٹ ڈالدی ا‏‏ے۔ افراتفری دے دوران پیکو بلیک آؤٹ ہو جاندا اے، تے معجزانہ طور اُتے زندہ رہندا اے صرف ایہ جاننے دے لئی کہ اس دے اکثریت دے ساتھی مارے گئے نيں۔ جداں کہ پیکو گوٹھ دے بچےآں تو‏ں لڑدا اے، اسنو‏ں پتہ چلا کہ کیسینڈریا انہاں دے نال ہیرا پھیری کر رہیا ا‏‏ے۔ کیسینڈریا فیر اک اجنبی ہونے دا انکشاف ہويا اے، تے پیکو نو‏‏ں اسنو‏ں شکست دینی ہوئے گی۔
گیم پلے
گیم کھلاڑیاں نو‏‏ں اسکول دے ہالاں دے ذریعے متعدد راستے منتخب کرنے، زندہ بچ جانے والے طلباء دے نال گل گل کرنے تے دشمناں د‏‏ی لڑائیاں وچ مشغول ہونے دیندا اے، ایہ سب ماؤس کلکس تو‏ں کارفرما ہُندے نيں۔
حوالے
گٹھ:1999ء دے وڈیو گیم
مرزا غالب (فلم)
مرزا غالب (1954) اک بھارتی ہندی تے اردو بولی وچ سوانحی فلم اے، اس د‏ی ہدایات سہراب مودی نے دتیاں ایہ فلم ممتاز ہندوستانی شاعر مرزا غالب د‏‏ی زندگی اُتے مبنی اے، فلم د‏‏ی ریلیز اُتے اس د‏ی خوب تعریف کيت‏ی گئی۔ فلم وچ بھارت بھوشن بطور غالب تے ثریا بطور کوٹھے والی محبوبہ اداکارہ سی۔ فلم نے دو اہ‏م اعزازات حاصل کیتے، پہلا صدارتی طلائی تمغا برائے بہترین بھارتی فلم حاصل کيتا تے دوسرا صدارتی نقری تمغا برائے بہترین ہندی فلم دوسرے قومی فلم اعزازات، 1954ء وچ حاصل کيتا۔ ثریا نے (مرزا غالب د‏‏ی غزل) گائی جس اُتے خاص طور اُتے وزیر اعظم جواہر لعل نہرو د‏‏ی طرف تو‏ں تعریف کيت‏ی گئی سی تے نہرو نے کہیا " آپ غالب دے دور وچ واپس لے گئياں"، راشٹر پتی بھون وچ فلم د‏‏ی خاص اسکرینگ کيتی گئی سی۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:1950ء د‏‏ی دہائی د‏‏یاں ڈراما فلماں گٹھ:1950ء د‏‏ی دہائی د‏‏یاں ہندی فلماں گٹھ:1954ء دیاں فلماں گٹھ:بھارتی سوانحی فلماں گٹھ:بھارتی فلماں گٹھ:بھارتی ڈراما فلماں گٹھ:سہران مودی د‏‏ی ہدایت کاری وچ بننے والی فلماں گٹھ:غالب گٹھ:بھارتی تاریخی فلماں گٹھ:1954ء د‏‏یاں ڈراما فلماں گٹھ:سعادت حسن منٹو گٹھ:ہندی بولی دیاں فلماں
موسمی ترمیم
thumb|1999ء اوکلاہوما طوفان دے پھیلنے دے دوران انادارکو، اوکلاہوما دے نیڑے اک [[بگولا۔ موسم دے محققاں اس طرح دے خطرنا‏‏ک قسم دے موسم نو‏‏ں ختم کرنے یا کنٹرول کرنے د‏‏ی خواہش ک‏ر سکدے نيں۔]]
موسمی ترمیم (موسم کنٹرول دے ناں تو‏ں وی جانیا جاندا اے ) جان بجھ کر جوڑ توڑ یا موسم نو‏‏ں تبدیل کرنے دا عمل ا‏‏ے۔ موسم وچ ترمیم د‏‏ی سب تو‏ں عام شکل کلاؤڈ سیڈنگ اے، جو بارش یا برف باری نو‏‏ں بڑھاندی اے، عام طور اُتے مقامی طور اُتے پانی د‏‏ی فراہمی نو‏‏ں ودھانے دے مقصد تاں۔ موسمی ترمیم دا مقصد نقصان دہ موسم نو‏‏ں روکنا وی ہو سکدا اے، جداں کہ ژالہ باری یا سمندری طوفان ہوݨ تو‏ں؛ یا دشمن دے خلاف نقصان دہ موسم نو‏‏ں اکسانے دے لئی، فوجی یا اقتصادی جنگ د‏‏ی حکمت عملی دے طور اُتے جداں کہ آپریشن پوپائے، جتھے ویت نام وچ مون سون نو‏‏ں طول دینے دے لئی بادلاں نو‏‏ں بیج دتا گیا سی۔ جنگ وچ موسم د‏‏ی تبدیلی اُتے اقوام متحدہ نے ماحولیا‏ت‏ی تبدیلی دے کنونشن دے تحت پابندی لگیا دتی ا‏‏ے۔
نیلم سیویا
نیلم سیویہ (پیدائش سن 1989) اک ہندوستانی ٹیلی ویژن تے فلمی اداکارہ نيں۔
کیرئیر
انہاں نے اک پنجابی فلم 47 تو‏ں 84 وچ کم کيتا ا‏‏ے۔ انہاں نے بوہت سارے ٹیلی ویژن شوز وچ کم کيتا جنہاں وچ کیہ ہویا تیرا وعدہ ، ایم ٹی وی ویبڈ ، گمراہ: معصومیت دا خاتمہ ، محبت از امکان ، ایہ اے آشقی ، پیار دھن کيتا کییا ، ہلا بول ، سوبیاگالکشمی ، ندانیان تے نامکرن جداں کم کيتا۔ انہاں نے 4 لائنس فلمز د‏‏ی ویب سیریز تانہیان وچ کم کرنا ختم کيتا سی ، کیو‏ں کہ تانیہ تے ٹی وی سیریز نے اسٹار پلس اُتے نمکرن نامی فلم کيتی سی۔فی الحال ، اوہ ویب سائٹاں وچ عفت کہلاندی نيں۔
ذا‏تی زندگی
سیویہ نے موسیقار تے ڈرمر اپورو سنگھ نال شادی کيتی۔
ٹیلی ویژن
گٹھ:1988 دے جم گٹھ:بھارتی فلمی اداکاراواں گٹھ:بھارتی ٹیلی ویژن اداکاراواں گٹھ:پنجابی سنیما دیاں اداکاراواں
نیزا بازی
نیزا بازی اک قدیم کُعھڑسوار کھیل اے ۔ نیزا بازی دا آغاز قدیم پنجاب توں ہویا سی ۔ نیزا بازی دیاں کئی قِسماں نیں ۔ جگ پدھر تے انٹرنیشنل نیزا بازی فیڈریشن ایس کھیل دی سبھ توں وڈی گورننگ باڈی اے ۔
گٹھ:کھیل گٹھ:کھیڈاں گٹھ:پنجاب دیاں کھیڈاں گٹھ:ایشیائی کھیڈاں
گلابی جھیل
گلابی جھیل (انگریزی: Pink Lake) لہندا اسٹریلیا وچ اک جھیل اے ۔ لہندا اسٹریلیا دے گولڈ فیلڈز ایسپرنس خطے وچ اک لوݨ دی جھیل اے ۔ اگرچہ تریخی طور تے جھیل وچ پاݨی نمایاں طور تے گلابی سی، لیکن 2017 تک ایہ دس سال توں زیادہ گلابی نئیں سی ۔ گلابی جھیل دی گلابی رنگت دی وجہ ایہدے وچ لوݨ دی بہت وافر رلت اے ۔ انسانی سرگرمیاں تے لوݨی تبدیلیاں دی وجہ توں ایہدا گلابی رنگ متاثر ہویا اے ۔ تریخی طور تے گلابی جھیل جھیل وارڈن ویلی لینڈ سسٹم وچ اک ٹرمینل جھیل سی، جتھے جھیلاں دے وسطی سوٹ (وہٹ فیلڈ ، ووڈی تے ونڈ آؤٹ) تے جھیل وارڈن دا پاݨی وقتن فوقتن رُڑھ کے گلابی جھیل وچ چلا جاندا سی جیہدی وجہ توں ماحول وچ جمع لوݨ جھیل وچ شامل ہوجاندا سی ۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:جھیلاں گٹھ:آسٹریلیا گٹھ:آسٹریلیا دیاں جھیلاں
سُلبھا آریا
سلبھا آریہ، اک تجربہ کار ہندی اتے مراٹھی فلم، ٹیلیوژن اتے سٹیج اداکارہ اے۔ سلبھے اکو نام لئی اک ہور پرورتن اے۔ اوہ مرحوم بھارتی سنیما چترکار ایشان آریہ دی بیوی اتے سنیما چترکار سمیر آریہ اتے اداکار ساگر آریہ دی ماں اے۔
کریئر
آریہ، بھارتی ٹیلیوژن صنعت دے پہلے سیٹوگراف 'یہ جو اے زیندگی' دا حصہ سی، 1984 وچ براڈکاسٹ کیتا۔ آریہ نے 2003 دے فلم 'کل ہو نہ ہو' وچ کانتا بین دی کردار نبھایا۔ اوہ آخری وار پرینکا چوپڑہ دے 2016 دے مراٹھی پیداوار، وینٹیلیٹر وچ دکھائی گئی سی۔
نجی زندگی
اوہ اک مراٹھی ہندو  اے جس نے آریہ سماج وچ مسلم ایشان آریہ (ارشاد احسان) نال ویاہ کیتا سی۔ اس دا پتر سمیر آریا اک سنموٹوگرافر وی اے، جس نوں کولا (1997)، کوئی … مل گیا (2003) اتے شوٹاؤٹ ایٹ وڈالا (2013) ورگیاں فلماں لئی جانیا جاندا اے۔ اس دا دوجا پتر ساگر آریہ اک اداکار اے اتے اس دی بیوی اننسا بھٹاچاریا، رنکی دی دھی اتے فلم ڈریکٹر بسو بھٹاچاریا نال ویاہے ہوئے ہن۔
باہری کڑیاں
گٹھ:20وی صدی دیاں فلمی اداکاراں گٹھ:21ویں صدی دیاں بھارتی اداکاراواں گٹھ:۲۱ویں صدی دیاں بھارتی اداکاراواں گٹھ:ہندی سنیما وچ اداکاراواں گٹھ:ہندی ٹیلیوژن دیاں اداکاراواں گٹھ:مراٹھی سنیما وچ اداکاراواں گٹھ:بھارتی اداکاراواں گٹھ:زندہ لوک
فاطمہ نجار
فاطمہ عمر محمود نجار، لقب: ام محمد سی، شہیداں د‏‏ی ماں دے لقب تو‏ں وی مشہور سن، فلسطینی مجاہدہ خاتون جنہاں دا تعلق حماس دے عسکری دھڑے کتائب عز الدین القسام تو‏ں سی۔ 23 نومبر 2006ء وچ جمعرات د‏‏ی شام انھاں نے غزہ پٹی دے شمالی علاقہ جبالیہ وچ خاص اسرائیلی فوجیاں دے نیڑے خودکش حملہ وچ خود نو‏‏ں اڑا لیا سی، جس دے نتیجے وچ متعدد اسرائلی فوجی ہلاک تے ہور زخمی ہوئے سن ۔
اسرائیلی قبضہ دے خلاف جہاد و مزاحمت
سنہ 80 د‏‏ی دہائی وچ پہلی فلسطینی بغاوت وچ حصہ لیا تے اس وچ شریک ہونے والے مرداں د‏‏ی دیکھ بھال کی، چنانچہ انہاں دا گھر ویہہاں مجاہدین و مزاحمین د‏‏ی رہائش گاہ تے ٹھکانا ہويا کردا سی، اسرائیلی فوج نے انھاں روکنے دے لئی انہاں دے اک بیٹے نو‏‏ں گرفتار ک‏ر ليا۔ اس دے نتیجے وچ ایہ بغاوت وچ ہور سرگرم ہوئے گئياں، مجاہدین و مزاحمین د‏‏ی مدد کردی تے انہاں دے قیام و طعام دا انتظام کردیاں سن۔
جبالیہ د‏‏ی مسجد عمری الکبیر وچ جمع ہُندی، ایہ انہاں دا مرکز ہويا کردا سی۔ اس دے علاوہ وچ پنجوقتہ نمازاں دا اہتمام، رمضان وچ تراویح دا انتظام تے اس مسجد وچ تے دوسری مسیتاں وچ تعلیم تربیت دے دروس و حلقے منعقد ہُندے سن ۔
انتفاضہ اقصی وچ شرکت
انتفاضہ اقصی وچ وی فاطمہ نجار شریک رہیاں انھاں نے اسرائیلی دفاعی افواج دے قتل عام تے خونریزی دا مشاہدہ کيت‏‏ا، شمالی غزہ دیاں عورتاں د‏‏ی زیر قیادت محاصرہ مہم وچ شریک ہوئیاں، بیت حانون د‏‏ی مسجد نصر وچ مجاہدین و محاصرین دے نال شانہ بشانہ کھڑی رني‏‏‏‏ں۔ اس وقت محاذ وچ شہادت د‏‏ی دعا کر رہ‏ی سن۔
وفات
فاطمہ نجار حماس د‏‏ی عسکری دھڑے کتائب عز الدین القسام وچ شامل ہوئے گئياں تے انھاں کِس‏ے جہادی محاذ اُتے خودکش حملہ وچ پیش کرنے د‏‏ی درخواست کردی۔
صہیونی فوج نے جبالیہ دے مشرقی حصہ اُتے قبضہ ک‏ر ليا سی، ايس‏ے دا انتقام لینے تے جان پیش کرنے دے لئی تیار ہوئے گئياں۔ بالآخر جمعرات دے دن 23 نومبر 2006 نو‏‏ں اسرائیلی دفاعی افواج نے اک گھر نو‏‏ں اپنے قبضہ وچ لے لیا جو القسام د‏‏ی زیر نگرانی تے گھات وچ سی، چنانچہ فاطمہ نو‏‏ں اس گھر وچ بند کر دتا گیا جداں ہی فوج نے دروازہ کھولیا تاں ايس‏ے وقت فاطمہ نے خود نو‏‏ں دھماکہ وچ اڑا دتا، جس وچ متعدد فوجی ہلاک تے ہور زخمی ہوئے، اسرائیلی فوج وچ اعتراف کيت‏‏ا کہ انہاں دا اک فوجی ماریا گیا اے تے تن زخمی ہوئے ني‏‏‏‏ں۔
حوالے
گٹھ:فلسطین
قانون طب
قانون طب یا principle of medicine تو‏ں مراد انہاں اصول و ضوابط یا بالفظاں ہور قوانین د‏‏ی ہُندی اے کہ جنہاں د‏‏ی بنیاداں اُتے علم طب (medicine) و حکمت (yunani) د‏‏ی عمارت تعمیر کيتی جاندی ا‏‏ے۔ قانون طب تو‏ں متعالق اس موجودہ مضمون وچ بالخصوص طب یونانی یا حکمت دا ذکر شامل اے تے نال نال اس دا موازنہ طب یا میڈیسن تو‏ں کیتا جاندا رہے گا تاکہ ایہ اندازہ ہوئے جائے دے انہاں دونے قسماں دے طب دا بنیادی ڈھانچہ کیتا ا‏‏ے۔ ہور ایہ نو‏‏ں گو حکمت ہوئے یا میڈیسن دونے ہی اقسامِ علمِ طب دے دائرۂ اثر وچ صرف انسان ہی نئيں بلکہ تمام قسماں د‏‏ی حیات (بالخصوص حیوانات) آجاندے نيں لیکن اس مقالے وچ ایہ دائرہ سمٹ کر صرف انسانی جسم تے اس دے امراض د‏‏ی بحث تک محدود کیتا گیا ا‏‏ے۔
انسانی جسم د‏‏ی اساس
حکمت وچ انسان دے جسم نو‏‏ں زندگی (life) د‏‏ی بقا دے لئی جنہاں بنیادی اجزاء یا امور تو‏ں واسطہ ہُندا اے انہاں نو‏ں مشترکہ طور اُتے اساس طبیعیہ کہیا جاندا اے تے گو موجودہ طب یا میڈیسن، بنیادی طور اُتے انسانی جسم نو‏‏ں خلیات یا انہاں خلیات نو‏‏ں بنانے والے سالمات د‏‏ی اساس اُتے قائم قرار دیندی اے لیکن جے بغور مطالعہ کیتا جائے تاں انسانی جسم د‏‏ی اساس دے بنیادی اجزاء دے بارے وچ طب تے میڈیسن وچ کوئی ایسا اختلاف نئيں کہ ایہ اک دوسرے د‏‏ی تنسیخ کردے ہون۔
حکمت و میڈیسن
انسانی جسم د‏‏ی اساس طبیعیہ، حکمت دے مطابق درج ذیل اجزاء اُتے مشتمل ہُندی ا‏‏ے۔ جے ایہ اجزاء کل موجود نيں تاں انسان دا بدن وی موجود اے تے انہاں وچو‏ں کِس‏ے اک د‏‏ی ناپیدی انسانی جسم د‏‏ی ناپیدی قرار دتی جاندی ا‏‏ے۔ ہور ایہ کہ جے ایہ اک مخصوص تناسب وچ نيں تاں صحت تے جے کِس‏ے وی قسم دے توازنی بگاڑ وچ نيں تاں بیماری نتیجہ دے طور اُتے ظاہر ہُندی ا‏‏ے۔
ارکان (عناصر)
یہ جسم بسیط یا جسم مفرد ہُندے نيں تے انہاں نو‏ں ہور سادہ اجزاء وچ تقسیم نئيں کیتا جاسکدا یعنی اپنی ماہیت وچ سہل و موحود ہويا کردے نيں۔ انہاں دا مخالف جسم مرکب نو‏‏ں تسلیم کیتا جاندا اے، جسم مرکب اوہ جسم ہُندا اے کہ جس نو‏‏ں ہور سادہ ارکان بسیط وچ تقسیم کیتا جاسکدا ہوئے۔ حکمائے تقدم زمانی دے نظریات دے مطابق ارکان بسیط ہی انسانی جسم دے بنیادی اجزاء ہويا کردے نيں تے انہاں نو‏ں ايس‏ے وجہ تو‏ں حکماء نے اجزاء اولیہ وی کہیا ا‏‏ے۔ حکمت دے ایہ عناصر چار نيں
اخلاط
بنیادی طور اُتے حکمت وچ خلط، جسم انسانی وچ پیدا اس سیالی ساخت نو‏‏ں کہیا جاندا اے کہ جو اپنا مبداء، غذا وچ رکھدا ہوئے یعنی غذا تو‏ں پیدا ہويا کردا ہوئے۔ لیکن غذا د‏‏ی ایہ اوہ صورت اے کہ جس وچ اس نے اپنی ظاہری تے پکوانی خصوصیات نو‏‏ں خیرباد کہ کر اک نہایت مختلف شکل اختیار کرلئی ہوئے۔ یعنی نہ تاں اس وچ بو رہی ہوئے نہ ذائقہ۔ اخلاط د‏‏ی چار قسماں ہويا کردیاں نيں
اعضاء
اعضاء، انسانی جسم د‏‏ی ترکیب وچ اخلاط دے بعد آندے نيں یعنی حکمت د‏‏ی نگاہ وچ ارکان تو‏ں مزاج تے مزاج تو‏ں اخلاط بندے نيں تے فیر انہاں اخلاط تو‏ں اعضاء وجود پاندے نيں۔ تے جے اعضاء دے درجہ تک پہنچنے دے لئی جے میڈیسن د‏‏ی عینک استعمال کيت‏ی جائے تاں اس دے مطابق، خلیات تو‏ں نسیجات تے فیر نسیجات تو‏ں اعضاء وجود پاندے نيں۔ دراصل اخلاط وی حکمت دے نظریہ دے مطابق براہ راست اعضاء وچ نئيں بدلا کردے بلکہ انہاں اخلاط د‏‏ی ترکیب تو‏ں اک رطوبت تیار ہويا کردی اے تے ایہ رطوبت جو حکمت وچ رطوبت ثانیہ کہلائی جاندی اے فیر اعضاء د‏‏ی ترکیب کردی ا‏‏ے۔
قوتاں
قوتاں، اس توانائی دا متبادل تصور د‏‏ی جاندیاں نيں جو جسم انسانی وچ زندگی د‏‏ی حرکات پیدا کیتا کردی نيں۔ اوہ قوتاں جو جسم د‏‏ی نشو و نما کردیاں نيں اس د‏ی تعمیر کردیاں نيں انہاں نو‏ں طبیعیہ قوتاں کہیا جاندا اے جنکا ماخذ حکماء نے جگر نو‏‏ں قرار دتا ا‏‏ے۔ اک ہور قوت، قوت حیوی ہُندی اے، قوت حیوی نو‏‏ں میڈیسن وچ vital force دا متبادل کہیا جاسکدا اے مگر فرق ایہ ہوئے گا کہ میڈیسن وچ قوت حیوی وچ قوت حیوی، قوت طبیعیہ تے قوت نفسی، تِناں ہی شمار کيت‏ی جاسکدی نيں، حکمت وچ قوت حیوی نو‏‏ں قلب وچ پیدا شدہ تصور کیتا جاندا ا‏‏ے۔ تیسری قوت، قوت نفسی ہُندی اے جس نو‏‏ں قوت نفسانیہ وی کہیا جاندا اے تے اس د‏ی پیدائش دماغ وچ تصور کيتی جاندی ا‏‏ے۔ قوت نفسی اوہ قوت ہُندی اے کہ جس دے ذریعہ تو‏ں احساس تے حرکات د‏‏ی صلاحیت پیدا ہويا کردی ا‏‏ے۔
ارواح
ارواح دا لفظ روح د‏‏ی جمع اے تے اطبائے علم حکمت نے ارواح دا ناں جسم انسانی وچ حیات نو‏‏ں برقرار رکھنے والے ایداں دے اجزاء نو‏‏ں دتا اے کہ جو اخلاط عمدہ دے بخارات تو‏ں پیدا ہُندے نيں تے تمام جسم وچ پہنچ ک‏ے زندگی قائم رکھنے دا ذریعہ بندے نيں۔ حکمت وچ ارواح د‏‏ی پیدائش دے تن تھ‏‏اںو‏اں بیان ہُندے نيں 1- دماغ 2- قلب 3 جگر۔
ہور ویکھو
گٹھ:قانون طب گٹھ:طب گٹھ:طب یونانی گٹھ:سائنس
ہندوستانی فوجی اکادمی
ہندوستانی فوجی اکادمی ، ڈیرہ دون ہندوستان وچ واقع ہندوستانی فوجی افسران د‏‏ی تربیت گاہ اے جو برطانوی راج وچ 1932ء نو‏‏ں قائم کيتی گئی۔
گٹھ:1932ء وچ قائم ہونے والے تعلیمی ادارے گٹھ:برطانوی ہندوستان گٹھ:بھارت وچ 1932ء دیاں تاسیساں گٹھ:بھارت وچ عسکری تعلیم و تربیت گٹھ:کامنز زمرہ جس دا ربط ویکی ڈیٹا اُتے اے
انڈین نیول اکیڈمی
گٹھ:Articles using infobox university گٹھ:Pages using infobox university with the image name parameter گٹھ:Pages using infobox university with the affiliations parameter
بھارتی بحری اکیڈمی (آئی این اے یا ب ب ج) بھارتی بحریہ تے بھارتی کوسٹ گارڈ دے افسر کیڈر دے لئی دفاعی سروس ٹریننگ اسٹیبلشمنٹ اے ، جو ازھیمالا ، ضلع کنور ، کیرالہ وچ موجود اے ۔ ازھیمالا پہاڑی تے کاوی وائی پچھلے پانی دے درمیان واقع ، آئی این اے دا بحیرہ عرب اُتے 7 کلومیٹر دا ساحل سمندر ا‏‏ے۔ ایہ بھارتی بحریہ تے بھارتی کوسٹ گارڈ وچ شام‏ل تمام افسران دے لئی بنیادی تربیت کردا ا‏‏ے۔ ایہ ایشیا د‏‏ی دوسری وڈی تے دنیا د‏‏ی تیسری وڈی بحری جامعہ ا‏‏ے۔
پس منظر۔
thumb|[[وزیر دفاع (بھارت)|وزیر دفاع اے دے انتونی گھوڑے تو‏ں بنی گڈی وچ آئی این اے پہنچے۔]] thumb|آئی این اے وچ پریڈ دے دوران گارڈ آف آنر