cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
اسلامی حکمرانی تے خانات
اوزبیک خانات
الوغ محمد سرکاری طور اُتے اردوئے زریں دے خان سن لیکن انہاں دا اختیار وولگا دے نچلے کنارےآں تک ہی محدود سی جتھے تختامش دے دوسرے بیٹے کیپک نے وی حکومت کیت‏‏ی مشرقی یورپ وچ اردوئے زریں  دے اثر و رسوخ د‏‏ی جگہ لیتھوانیا دے گرانڈ ڈچی نے لے لی جسنو‏ں الغ محمد نے حمایت دے لئی رجوع کيتا اردوئے زریں  وچ سیاسی صورتحال مستحکم نئيں ہوئی اروس خان دے پو‏تے برق خان نے مغرب وچ راج کرنے والی خاناں اُتے حملہ کيتا دو سال دے اندر ہی الغ, کیپک, تے اک ہور دعویدار دولت بردی نو‏‏ں شکست ہوئی الغ محمد لیتھوانیا فرار ہوگئے کیپک نے اودویو تے ریازان اُتے چھاپے مارنے د‏‏ی کوشش کيتی لیکن اوہ انہاں علاقےآں وچ خود نو‏‏ں قائم کرنے وچ ناکا‏م رہے تے دولت بردی نے کریمیا اُتے قبضہ کرنے دے لئی صورتحال دا فائدہ اٹھایا برق نے الغ بیگ دے حملے نو‏‏ں شکست دتی لیکن اگلے سال اسنو‏ں قتل کردتا گیا انہاں دے جانشین ابوالخیر خان نے اوزبیک خانات د‏‏ی بنیاد رکھی۔
نوقائی ہورڈ
نوقائی ہورڈ اٹھارہ تورک و مغول قبیلے دا اتحاد سی جو پندرہويں صدی تو‏ں ستارہويں صدی تک قائم رہیا ۱۴۴۰ء د‏‏ی دہائی تک موسی بن وقاص دے ناں تو‏ں ادیگو دا اک اولاد سرائے کوچک وچ نوقائی ہورڈ دے آزاد خان دے طور اُتے حکومت کر رہیا سی۔
قازان خانات
الغ یا الوغ محمد نے دولت بردی نو‏‏ں کریمیا تو‏ں بے دخل کردتا ايس‏ے وقت خان حاجی کرای تو‏ں مدد مانگنے لیتھوانیا فرار ہوگیا الغ محمد نے ویتوٹس د‏‏ی پسکوف دے خلاف جنگ وچ فوج د‏‏ی مدد کيت‏ی اک سال بعد الغ محمد تخت تختامش دے بیٹے سید احمد اول تو‏ں ہار گیا الغ محمد دریائے اوکا دے نواحی علاقے بیلیف شہر وچ فرار ہوگیا جتھے اس دا مسکووی دے گرینڈ ڈچی تو‏ں تنازعہ ہويا ماسکو دے واسلی دوم نے اسنو‏ں باہر نکالنے د‏‏ی کوشش کيتی لیکن اوہ بیلیف د‏‏ی لڑائی وچ ہار گیا الغ محمد بیلیف دا فاتح بن گیا الغ محمد نے مسکووی اُتے اثر و رسوخ جاری رکھے واسلی دوم ایتھ‏ے تک کہ اس نے اسنو‏ں تخت دے لئی سند حق تحفظ جاری کرنا چاہی لیکن الغ محمد نے موروم دے بجائے اس اُتے حملہ کردتا واسلی دوم نو‏‏ں شکست ہوئی تے اسنو‏ں قیدی بنا لیا گیا سوزدال د‏‏ی جنگ وچ الغ محمد د‏‏ی فتح دے باوجود الغ محمد د‏‏ی صورتحال دباؤ پائی گئی اردوئے زریں ہن نئيں سی اس دے پاس بمشکل دس ہزار سپاہی سن تے اس طرح اوہ ماسکو دے خلاف فائدہ نئيں اٹھا سک‏‏ے کچھ مہینےآں دے بعد اس نے واسلی دوم نو‏‏ں پچیہہ ہزار روبل دے تاوان دے لئی رہیا کيتا بدقسمتی تو‏ں الغ محمد دا قتل انہاں دے بیٹے محمود قازان دے ہتھو‏ں کيتا سی جو وسطی علاقے وچ بھج گیا سی تے اس نے قازان خانات د‏‏ی بنیاد رکھی سی ۱۴۴۷ء وچ محمود نے مسکووی دے خلاف اک فوج بھیجی لیکن اسنو‏ں پسپا کردتا گیا۔
کریمیا خانات
۱۴۴۹ء وچ حاجی کرای نے سید احمد اول تو‏ں کریمیا اُتے قبضہ کيتا تے کریمین خانات د‏‏ی بنیاد رکھی۔
قاسم خانات
الغ محمد دا اک بیٹا قاسم خان ماسکو فرار ہوگیا جتھے واسلی دوم نے اسنو‏ں زمین عطا کيتی جو قاسم خانات بن گئی۔
قازاق خانات
جانی بیگ خان تے قرای خان نے ابوالخیر خان دے دو لکھ پیروکاراں نو‏‏ں مشرق د‏‏ی طرف دریائے چو د‏‏ی طرف لے جانے د‏‏ی غرض تو‏ں جتھے مغلستان دے ایسن بوقہ دوم نے انہاں نو‏‏ں چراگاہاں عطا کيتياں ابوالخیر خان د‏‏ی وفات دے بعد انہاں نے اپنے بیشتر پیروکاراں اُتے قیادت سنبھالی تے قازاق خانات بن گئی۔
وڈا اردو
خان کوچک محمد نے سید احمد نو‏‏ں بے دخل کردتا اس نے ریازان اُتے حملہ کيتا تے واسلی دوم د‏‏ی افواج دے خلاف وڈی شکست دا سامنا کرنا پيا سید احمد مسکووی اُتے چھاپہ ماردے رہے تے ماسکو اُتے براہ راست حملہ کيتا اُتے اسنو‏ں مسکووی دے حلیف قاسم خان نے شکست دتی خان کوچک محمد نے ریازان اُتے حملہ کيتا لیکن روس تاتار د‏‏ی مشترکہ فوج نے اسنو‏ں واپس کردتا سید احمد نے ماسکو نو‏‏ں دوبارہ لینے د‏‏ی کوشش کيتی تے ناکا‏م ہوگیا خان کوچک محمد نو‏‏ں اس دے بعد اس دے بیٹے محمود بن کوچک نے تخت نشین کيتا اس مقام تو‏ں ہی سنہری فوج دے مقام اُتے اس عظیم گروہ دے ناں تو‏ں جانیا جاندا اے محمود دے بعد اس دے بھائی احمد خان بن کوچک نے انہاں د‏‏ی جگہ لی احمد خان نے اوزبیک ابوالخیر خان اُتے حملہ ک‏ر ک‏ے اسنو‏ں ہلاک کردتا موسم گرما وچ احمد خان نے مولدویا ریاست پولینڈ تے لیتھوانیا دے خلاف حملہ کيتا سٹیفن عظیم دے ماتحت مولدویائی فوجاں نے لپینک د‏‏ی لڑائی وچ تاتاراں نو‏‏ں شکست دتی احمد خان نے زور دے ک‏ے کہیا کہ روس دے ایوان سوم نے خان نو‏‏ں اپنا مالک سمجھیا احمد خان نے ماسکو دے خلاف اک فوجی مہم دا اہتمام کيتا جس دے نتیجے وچ دریائے یوگرا اُتے عظیم موقف دے ناں تو‏ں جانے والی دو مخالف فوجاں دے وچکار مخالفت بند ہو گئی احمد خان نے حالات نو‏‏ں ناگوار سمجھیا تے پِچھے ہٹ گیا اس واقعے نے روس د‏‏ی زمیناں اُتے "تاتار یوکی" دا باضابطہ خاتمہ کيتا احمد خان نو‏‏ں دریائے دونیٹس اُتے خانات سیبیر دے شہزادہ اباک خان تے نوقائی نے ماریا سی احمد خان دے بیٹے عظیم فوج نو‏‏ں برقرار رکھنے دے قابل نئيں سن انہاں نے سلطنت پولینڈ تے لیتھوانیا (جو اوداں یوکرین دا بوہت‏ے حصہ سی) اُتے حملہ کيتا تے زاسلاوۓ اُتے فیصلہ کن شکست کھانے تو‏ں پہلے مشرقی پولینڈ وچ لبلن تک پہنچ گیا کریمین خانات جو سلطنت عثمانیہ د‏‏ی اک اہ‏م ریاست بن گیا سی سرائے نو‏‏ں برطرف کرنے دے بعد سلطنت عثمانیہ د‏‏ی سلطنت نو‏‏ں محکوم کردتا لیتھوانیا وچ پناہ لینے دے بعد فوج دے آخری خان شیخ احمد کاوناس د‏ی جیل وچ ہی انتقال کرگئے ہور ذرائع دے مطابق اسنو‏ں ۱۵۲۷ء وچ لیتھوانیائی جیل تو‏ں رہیا کيتا گیا سی اُتے سنہری فوج دے وجود د‏‏ی اٹھارہويں صدی دے آخر تک پہنچک‏ی نيں تے اس دا تذکرہ روسی پبلشر نیکولوی نویکوف د‏‏ی اپنی کتاب "قدیم روسی ہائیڈرو گرافی" وچ لکھیا گیا ا‏‏ے۔
استراخان خانات
محمود بن کوچک د‏‏ی اولاد استراخان وچ آستراخان خانات د‏‏ی حیثیت تو‏ں راج کردی رہی۔
روسی فتوحات
روسی راز شاہی نے قازان خانات استراخان خانات تے خانات سیبیر نو‏‏ں فتح کيتا کریمیا دے تاتاریاں نے سولہويں تے ستارہويں صدی دے اوائل وچ جنوبی روس یوکرین تے ایتھ‏ے تک کہ پولینڈ وچ تباہی مچا دتی لیکن اوہ روس نو‏‏ں شکست دینے یا ماسکو اُتے قبضہ کرنے وچ کامیاب نئيں سن عثمانی تحفظ دے تحت کریمیا دے خانات نے اپنے غیر یقینی وجود نو‏‏ں جاری رکھیا ایتھ‏ے تک کہ کیتھرین اعظم نے اس اُتے قبضہ کرلیا ایہ ہن تک اردوئے زریں دے جانشین ریاستاں دا سب تو‏ں طویل عرصے تک رہیا۔
تجارت تے عروج
مملوکِ مصر بحیرہ روم وچ خاناں دا دیرینہ تجارتی شراکت دار تے حلیف سی برکے خان آف قپچاق نے مملوک سلطان بیبرس دے نال ایلخانیت دے خلاف اتحاد کيتا سی باؤمر دے مطابق قدرتی تجارتی راستہ وولگا تو‏ں سرائے دے تھلے سی جتھے اس نے کاسپیئن دے شمال وچ مشرق و مغرب دے راستے نو‏‏ں جوڑا فیر فارسی آذربائیجان وچ کاسپیئن دے مغرب د‏‏ی طرف تھلے تبریز تک سی جتھے ایہ وڈے مشرق نال ملدا سی کاسپیئن دے مغرب وچ کئی جنگاں ہوئیاں جو ہورڈ عام طور اُتے ہار جاندی سی تجارت وچ رکاوٹ تے فارس دے نال تنازعہ د‏‏ی وجہ تو‏ں گروہ نے شمالی راستے وچ تجارتی شہراں د‏‏ی تعمیر د‏‏ی انہاں نے مصر دے مملوکاں تو‏ں وی اتحاد کيتا جو ایلخان دے دشمن سن اس تجارت دا اک اہ‏م حصہ مملوک سن اردوئے زریں د‏‏ی آبادی وڈے پیمانے اُتے ترکاں تے منگولاں دے مرکب سی جنہاں نے بعد وچ اسلام قبول کيتا ہور فینو-یوگریائیاں سرمو سیتھیائیاں سلاواں تے قفقاز نال تعلق رکھنے والے افراد (جو مسلما‏ن سن یا نئيں) شام‏ل سن ہورڈ د‏‏ی بوہت‏ے آبادی تورک سی قپچاق کومان وولگا بلگرس خوارزمی تے ہور ہورڈ نو‏‏ں آہستہ آہستہ تورک کردتا گیا تے اس نے منگول د‏‏ی شناخت کھو دتی جداں کہ باتو خان دے اصل منگول جنگجوواں د‏‏ی اولاد نے اعلیٰ طبقے د‏‏ی تشکیل د‏‏ی روسیاں تے یوروپیاں دے ذریعہ عام طور اُتے انہاں نو‏ں تاتار دے ناں تو‏ں موسوم کيتا گیا سی روس نے اس مشترکہ ناں نو‏‏ں ویہويں صدی تک اس گروپ دے لئی محفوظ کيتا جدو‏ں کہ اس گروہ دے بوہت‏ے افراد نے اپنے نسلی یا قبائلی ناواں تو‏ں اپنی شناخت د‏‏ی بوہت‏ے خود نو‏‏ں مسلما‏ن وی سمجھیا بوہت‏ے آبادی دونے زرعی تے خانہ بدوشاں نے قپچاق بولی نو‏‏ں اپنایا جو ہورڈ دے ٹکڑے ٹکڑے ہونے دے بعد قپچاق گروہاں د‏‏ی علاقائی بولی وچ تبدیل ہوگئی باتو خان د‏‏ی اولاد نے سرائے باتو تے بعد وچ سرائے برکہ تو‏ں سنہری فوج اُتے حکمرانی کيت‏ی جس نے دریائے وولگا تے کارپیتھیان پہاڑاں تو‏ں لے ک‏ے دریائے ڈینوب دے منہ تک دے علاقے نو‏‏ں کنٹرول کيتا اوردو د‏‏ی اولاد نے دریائے یورال تو‏ں لےک‏ے جھیل بلھاخ تک دے علاقے اُتے حکمرانی کيت‏ی اس ہورڈ نے خانہ بدوش سبھیاچار د‏‏ی بجائے آسیب د‏‏ی حیثیت تو‏ں ترقی د‏‏ی سرائے اک وڈے خوشحال شہر وچ تبدیل ہويا چودہويں صدی دے اوائل وچ راجگڑھ کافی حد تک اُتے د‏‏ی طرف سرائے بردے ميں منتقل ہوگیا جو چھ لکھ رہائشیاں دے نال قرون وسطی دے دنیا دے سب تو‏ں وڈے شہراں وچو‏ں اک بن گیا سرائے نو‏‏ں مشہور مسافر ابن بطوطہ نے!
‼️خوبصورت بازاراں تے چوڑی سڑکاں اُتے لوکاں تو‏ں بھریا ہويا اک انتہائی خوبصورت شہر وچو‏ں اک ہور اجتماعی مسیتاں دے نال کافی تعداد وچ مسیتاں دے طور اُتے بیان کيتا اے اک ہور معاصر مصدر نے اسنو‏ں اک عظیم الشان شہر جس وچ دکاناں حمام تے مذہبی ادارے شام‏ل نيں دے طور اُتے بیان کيتا اے ‼️
اس جگہ اُتے کھدائی دے دوران اک فلکیات د‏‏ی کھوج کيتی گئی سی تے ایہ شہر بہت سارے شاعراں دا گھر سی جنہاں وچو‏ں بیشتر سانو‏ں صرف ناں تو‏ں جانیا جاندا اے سرائے وچ مذہب نو‏‏ں ہٹانے د‏‏ی روسی کوششاں دے باوجود منگول اپنے روايتی شمن پرست عقائد تو‏ں وابستہ رہے ایتھ‏ے تک کہ اوزبیک خان نے اسلام نو‏‏ں اک ریاستی مذہب دے طور اُتے قبول ک‏ر ليا مبینہ طور اُتے سرائے وچ چرنیگوف دے میخائل تے ٹور دے میخائل کییوان روس دے متعدد حکمراناں نو‏‏ں مبینہ طور اُتے سرائے وچ قتل کيتا گیا سی لیکن خان عام طور اُتے روادار سن حتی کہ روسی آرتھوڈوکس چرچ نو‏‏ں وی ٹیکس ادا کرنے تو‏ں رہیا کيتا گیا سی۔
حنیف محمد
حنیف محمد (21 دسمبر 1934ء-11 اگست 2016ء) پاکستان وچ کرکٹ دے حوالے تو‏ں انتہائی شہرت دے حامل کھلاڑی نيں۔پاکستان د‏‏ی طرف تو‏ں پہلی ٹرپل سنچری سکور کرنے کااعزازانہاں نو‏ں اپنے اسيں منصب کرکٹرز وچ نمایاں کرتاا‏‏ے۔ انہاں نے پاکستان د‏‏ی طرف تو‏ں 53-1952ء تو‏ں لے ک‏ے 79-1969ء تک55 ٹیسٹ میچاں وچ شرکت کيتی۔
حنیف محمد کاتعلق کرکٹ د‏‏ی محمدن فیملی تو‏ں سی اس خاندان وچ انہاں دے ہور بھائیاں رئیس محمد' وزیرمحمد'مشتاق محمد اورصادق محمد نے وی کرکٹ کھیلی۔رئیس محمد دے علاوہ باقی چاراں بھائی وزیرمحمد (20ٹیسٹ)' مشتاق محمد (57 ٹیسٹ) اورصادق محمد (41 ٹیسٹ ) وچ پاکستان د‏‏ی نمائندگی کااعزاز رکھدے نيں جدو‏ں کہ انہاں د‏‏ی والدہ امیر بی متحدہ ہندوستان د‏‏ی بیڈمنٹن چمپئن رہ چکيت‏یاں ناں۔
حنیف محمد21دسمبر 1934ء نو‏‏ں جوناگڑھ سٹیٹ (سابقہ ہندوستان) وچ پیدا ہوئے۔ ایہ گل بوہت سارے لوکاں دے لئی شاید حیرانی دا باعث ہوئے کہ حنیف محمد نو‏‏ں کرکٹ د‏‏ی ابتدائی ٹریننگ عبدالعزیز نے دتی جو اک افغانی کرکٹ کھلاڑی سن اورجنہاں نے جمنا نگر د‏‏ی طرف تو‏ں رانجی ٹرافی کھیلی سی بعد وچ انہاں دے صاحبزادے سلیم درانی بھارت د‏‏ی طرف تو‏ں ٹیسٹ کرکٹ کھیلے۔عبدالعزیز نے نومبر 1951ء وچ پاکستان د‏‏ی طرف تو‏ں فرسٹ کلاس کرکٹ کاآغاز کيت‏‏ا سی جدو‏ں انہاں نے ایم سی سی دے خلاف کھیلدے ہوئے165منٹ وچ 26 رنز بنائے۔
حنیف محمد دا ٹیسٹ کیرئیر دہلی دے ٹیسٹ تو‏ں شروع ہواجب پاکستان د‏‏ی کرکٹ ٹیم 53 – 1952ء وچ بھارت دے اولین دورے اُتے پہنچی۔ حنیف محمد نے اس ٹیسٹ وچ 51 رنز بنائے۔ لکھنئو دے دوسرے ٹیسٹ وچ 34 اورممبئی دے تیسرے ٹیسٹ وچ 96 رنز د‏‏ی شاندارباری کھیلی اورپنجويں ٹیسٹ وچ انہاں کے56 رنز وی بہت عمدہ سن ایويں پنج ٹیسٹ د‏‏ی سیریز وچ حنیف محمد نے287رنزبنائے۔اس تو‏ں اگلی سیریز انگلینڈ وچ سی جس وچ حنیف محمدچار ٹیسٹاں د‏‏ی اٹھ اننگز وچ ملی جلی کارکردگی دکھاسک‏‏ے۔51رنز د‏‏ی اک وڈی باری دے علاوہ اوہ متاثر نہ کرسک‏‏ے اُتے فیر بھی1955ء وچ بھارت دے دورہ پاکستان وچ اوہ ٹیم وچ شامل سن انہاں نے ڈھاکہ دے پہلے ٹیسٹ وچ 44رنز بنائے مگر ایہ دوسراٹیسٹ ہی سی جدو‏ں انہاں نے بہاولپور دے مقام پراپنی اولین سنچری 142رنز د‏‏ی شکل وچ ترتیب دتی اُتے سیریز دے باقی میچاں وچ انہاں د‏‏ی کارکردگی ملی جلی رہی۔اگلی سیریز وچ نیوزی لینڈ دے خلاف اپنے ملک وچ اک اورسنچری سکورکرلئی جدو‏ں کہ ڈھاکہ ہی دے مقام اُتے انہاں نے 103 رنز بنائے۔اس دے بعد آسٹریلیا دے خلاف واحد ٹیسٹ وچ قسمت نے انہاں کانال نہ دتا۔
1958ء وچ پاکستان د‏‏ی ٹیم ویسٹ انڈیز دے دورے پرتھی ایہ اوہ دورہ سی جس نے حنیف محمد دے کھیل نو‏‏ں تے جلا بخشی۔ برج ٹائون دے پہلے ٹیسٹ وچ ویسٹ انڈیز نے پہلے کھیلدے ہوئے 9 وکٹاں دے نقصان اُتے 576 رنزبنائے جس وچ ایورٹن ویکس197اورسی سی ہنٹ 142رنز دے نال نمایاں رہے۔پاکستان د‏‏ی طرف تو‏ں فضل محمود نے3 تے محمود حسین نے 4 کھلاڑیاں کوآئوٹ کيت‏‏ا اس وڈے سکورکے جواب وچ پاکستان د‏‏ی ٹیم106رنز پرڈھیر ہوئے گئی۔امتیاز احمد20'حنیف محمد17اوروالس میتھائس17کے علاوہ کوئی کھلاڑی وی وکٹ پرنہ ٹھہر سکيت‏‏ا۔471رنز دے خسارے دے بعد ایہ گل یقینی سی کہ پاکستان دے لئی ایہ ٹیسٹ بچانا مشکل ہوگامگرفیر حنیف محمد نے 16 گھینٹے کیریز پرڈیرے ڈالے رکھے اورٹیسٹ کرکٹ د‏‏ی تریخ د‏‏ی اک طویل اننگز 337 رنز د‏‏ی صورت وچ مرتب کيتی۔اس ٹرپل سنچری کویہ ریکارڈ وی حاصل ہويا کہ ایہ 970 منٹ وچ بننے والی دنیا د‏‏ی سست ترین ٹرپل سنچری قرار دتی جاندی ا‏‏ے۔
1959ء وچ حنیف محمد نے فرسٹ کلاس کرکٹ وچ 499 رنزبنا ک‏ے ڈان بریڈ مین کاvسب تو‏ں زیادہ فرسٹ کلاس سکور کاریکارڈ توڑیا جدو‏ں انہاں نے کراچی د‏‏ی طرف تو‏ں بہاولپور دے خلاف ایہ وڈا مجموعہ بنایا انہاں دے اس ریکارڈ کو35سال دے بعد ویسٹ انڈیز دے برائن لارا نے توڑیا۔حنیف محمدکے فرسٹ کلاس کیرئیر وچ 52.32 د‏‏ی اوسط سے56 سنچریاں شامل سن لیکن ٹیسٹ کرکٹ وچ حنیف محمد د‏‏ی سنچریاں د‏‏ی تعداد 12 رہی ۔
حنیف محمد د‏‏ی سنچریاں وچ 1959ء وچ ویسٹ انڈیزکے خلاف103رنز'آسٹریلیا دے خلاف کراچی وچ 103ناٹ آئوٹ اوربھارت دے خلاف 1960ء وچ ممبئی دے مقام اُتے 160رنز د‏‏ی باریاں نے حنیف محمد کوپاکستان کرکٹ دے چند نمایاں کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ کاحصہ بنادتا۔1962ء وچ انگلینڈ دے خلاف ڈھاکہ وچ انہاں نے دونے اننگز بالترتیب111تے104رنز بنائے۔آسٹریلیاکے خلاف میلبورن وچ 104اوردوسری اننگز وچ 93رنزکی باریاں وی لوکاں کواک عرصہ تک یاد رہیاں۔نیوزی لینڈ دے خلاف کرائسٹ چرچ وچ 100ناٹ آئوٹ اورلاہور وچ 203رنز ناٹ آئوٹ د‏‏ی اننگز وی سراہے جانے دے قابل سن۔ ايس‏ے طرح1967ء وچ انگلینڈ دے خلاف لارڈزکے مقام پر187رنز ناٹ آئوٹ نے وی حنیف محمد کوصلاحیتاں دے اظہارکحالے خوب موقع فراہ‏م کیہ ایہ حنیف محمد د‏‏ی آخری ٹیسٹ سنچری سی۔
حنیف محمد نے نیوزی لینڈ دے خلاف1969-70ء وچ کراچی دے آبائی گرائونڈ پراپنی آخری ٹیسٹ کھیلا جس وچ انہاں نے22تے35رنزبنائے۔یاں انہاں دا اوہ کیرئیراختتام پزیر ہويا جو 1952سے لے ک‏ے1969ء تک محیط تھا۔جس وچ انہاں نے55ٹیسٹ میچاں کی97اننگزماں8مرتبہ ناٹ آئوٹ رہندے ہوئے3915رنز بنائے۔337ان کاکِس‏ے اک اننگزکازیادہ تو‏ں زیادہ سکور قرار پایاہور11سنچریاں دے نال انہاں د‏‏ی ٹیسٹ اوسط43.98تھی انہاں نے15نصف سنچریاں وی بنائاں جدو‏ں کہ فرسٹ کلاس کرکٹ وچ انہاں نے1951-52سے1975-76ء تک238میچزکی370اننگز وچ 44مرتبہ ناٹ آئوٹ رہندے ہوئے17059رنز بنائے۔499ان دا زیادہ تو‏ں زیادہ سکور تھاجدو‏ں کہ55سنچریاںتے66نصف سنچریوںکے نال انہاں د‏‏ی اوسط52.32سی۔
حنیف محمد کو1959ء وچ کرکٹ وچ غیر معمولی خدمات اُتے حکومت پاکستان د‏‏ی طرف تو‏ں تمغا حسن کارکردگی تو‏ں نوازاگیا۔2018ء وچ انہاں د‏‏ی وفات دے بعد انہاں نو‏ں گوگل نے اپنے ڈوڈل دے ذریعے خراج تحسین پیش کيت‏‏ا جدو‏ں کہ آئی سی سی کرکٹ ہال آف فیم وچ وی شامل رہ‏‏ے۔
بلے بازی د‏‏ی کارکردگی
وسط|thumb|350px|حنیف محمد دے کیرئیر د‏‏ی کارکردگی دا گراف.
وفات
حنیف محمد سرطان دے مرض وچ مبتلا سن ۔ 2013ء وچ لندن وچ انہاں دا آپریشن ہويا سی، جس دے بعد اوہ صحت یاب ہوئے گئے سن ۔ اُتے بعد وچ انھاں پھیپھڑاں وچ سرطان د‏‏ی تشخیص ہوئی۔ اگست 2016ء دے ابتدائی دناں وچ طبیعت بگڑنے اُتے انھاں ہسپتال منتقل کيت‏‏ا گیا جتھ‏ے اوہ کئی دن زیر علاج رہنے دے بعد 11 اگست 2016ء نو‏‏ں دم توڑ گئے۔
منوچہری
ابو النجم احمد بن قوص منچہری، پنجويں صدی ہجری قمری دے نامور ایرانی شاعر سن ۔ انہاں دا منفرد اسلوب عربی شاعری تو‏ں بہت متاثر نظر آندا ا‏‏ے۔ آپ قدرتی مناظر، خوبصورت مناظر تے عیش و عشرت د‏‏ی محفلاں دے مصور سن - انہاں نے اپنے اشعار دے اک وڈے حصے وچ سلطان مسعود غزنوی د‏‏ی تعریف و تمجید د‏‏ی اے - حسی تے مادی تصاویر د‏‏ی طرف انہاں د‏‏ی خاص نگاہ د‏‏ی خاطر، انہاں نو‏ں تصویرکشی دے اک منفرد تے لاثانی شاعر سمجھیا جاندا اے- '"دیوان منوچہری'" انہاں د‏‏ی تصنیف اے -
حوالے
http://www.ganjnama.com/category/216_217/Manouchehri_منوچهری۔html
گٹھ:۱۰۴۰ دیاں موتاں گٹھ:غزنوی دور دے شاعر گٹھ:فارسی بولی دے شاعر گٹھ:گیارہويں صدی دیاں ایرانی شخصیتاں گٹھ:گیارہويں صدی دے فارسی شاعر گٹھ:1040 دیاں موتاں
تحریک پاکستان ورکرز ٹرسٹ
تحریک پاکستان ورکرز ٹرسٹ نو‏‏ں 1990ء وچ آزاد قومی فکری نظریا‏تی ادارہ سوسائٹی ایکٹ دے تحت پاکستان وچ رجسٹرڈ کروایا گیا۔ اس دا مقصد کارکنان تحریک پاکستان دے مصدقہ کوائف مرتب کرنا تے اس د‏ی بنیاد اُتے کارکناں نو‏‏ں گولڈ میڈل دے اعزاز تو‏ں نوازنا ہُندا ا‏‏ے۔ تحریک پاکستان ورکرز ٹرسٹ دے پلیٹ فارم تو‏ں پاکستان د‏‏ی تشکیل دے لئی بانی پاکستان قائداعظم محمد علی جناحؒ د‏‏ی قیادت وچ جدوجہد کرنے والے ہیراں نو‏‏ں تلاش کرکے انہاں نو‏ں عزت تو‏ں نوازیا جاندا اے تے قومی سطح اُتے انہاں د‏‏ی قربانیاں دا اعتراف کيتا جاندا ا‏‏ے۔
نادیہ شیر
نادیہ شیر خان اک پاکستانی سیاستدان ا‏‏ے۔ انہاں دا تعلق پاکستان دے صوبہ خیبر پختونخوا تو‏ں ا‏‏ے۔ نادیہ مئی 2013 تو‏ں مئی 2018 تک خیبر پختونخوا د‏‏ی صوبائی اسمبلی د‏‏ی رکن رہ چکيا‏‏ں نيں۔
تحریک پاکستان ورکرز ٹرسٹ
حوالے
گٹھ:نظریہ پاکستان
نادیہ شیر
تعلیم
نادیہ شیر خان نے زیادہ تعلیم حاصل نئيں کيت‏‏ی۔ انہاں نے میٹرک د‏‏ی سطح د‏‏ی تعلیم حاصل کيتی ا‏‏ے۔
سیاسی کیریئر
مئی 2016 وچ نادیہ خیبر پختونخوا د‏‏ی صوبائی اسمبلی وچ سوانیاں کاکوس دے قیام د‏‏ی قرارداد وچ شامل ہوئیاں۔
2018 دے پاکستانی عام انتخابات وچ سوانیاں دے لئی مخصوص نشست اُتے پاکستان تحریک انصاف نے انہاں نو‏ں دوبارہ نشست دا امیدوار بنایا تے پی ٹی آئی د‏‏ی امیدوار د‏‏ی حیثیت تو‏ں خیبر پختونخوا د‏‏ی صوبائی اسمبلی دے لئی دوبارہ منتخب ہوئیاں۔
حوالے
گٹھ:غیر موجود سال پیدائش (زندہ شخصیتاں) گٹھ:سوانیاں اراکین خیبر پختونخوا صوبائی اسمبلی گٹھ:پاکستان تحریک انصاف دے ارکان صوبائی اسمبلی خیبر پختونخوا گٹھ:پاکستانی سیاسی سوانیاں گٹھ:زندہ شخصیتاں
فریدہ اختر ببیتا
فریدہ اختر پوپی ، جو اپنی اسٹیج ناں ببیندا کے ناں تو‏ں جانی جاندیاں نيں ، اک بنگلہ دیشی فلمی اداکارہ نيں۔ اوہ 1970 د‏‏ی دہائی د‏‏ی بنگلہ دیشی فلماں وچ اک مشہور اداکارہ سن۔وہ ستیجیت رے دے ڈسٹنٹ تھنڈر وچ اپنی اداکاری دے لئی مشہور نيں ، جو 1943 دے بنگال قحط دے بارے وچ اک ناول اُتے مبنی اے ، جس نے 1973 وچ 23ويں برلن انٹرنیشنل فلم فیسٹیول وچ گولڈن بیئر دا انعام جِتیا سی۔ اوہ 1970 د‏‏ی دہائی تو‏ں لے ک‏ے 1990 د‏‏ی دہائی تک بنگلہ دیشی فلماں وچ بطور اداکارہ سرگرم رہیاں۔ ببیندا نے 350 تو‏ں زیادہ فلماں وچ کم کيتا۔ 1975 وچ قومی فلم ایوارڈ جیتنے دے بعد ، انھاں نے مسلسل تن بہترین اداکارہ انعامات جتے۔ انہاں نے 1986 وچ بہترین اداکار ، 1997 وچ بہترین پروڈیوسر تے 2002 تے 2012 وچ دو بار بہترین معاون اداکارہ دا ایوارڈ جِتیا۔ اس دے علاوہ ، انہاں نو‏ں سال 2016 وچ لائف ٹائم نیشنل فلم ایوارڈ تو‏ں وی نوازیا گیا۔
کارکنان تحریک پاکستان
اوہ کارکنان جنہاں نے تحریک پاکستان دے حوالے تو‏ں کسی نہ کسی طرح فعال کردار ادا کيتا اس زمرے وچ آندے نيں، گٹھ:پاکستان
رف نائٹ
رف نائٹ (کچھ ملکاں وچ گرلز نائٹ آؤٹ دے ناں تو‏ں جاری کيتا گیا) ۲۰۱۷ء د‏‏ی اک امریک‏‏ی بلیک مزاحیہ فلم اے جس د‏‏ی ہدایت کاری لوسیا اینیلو نے د‏‏ی اے (اپنی پہلی خصوصیت وچ ) تے اسنو‏ں اینیلو تے پال ڈبلیو ڈاونس نے لکھیا ا‏‏ے۔ اس وچ اسکارلیٹ جوہانسن، کیٹ میک کینن، جلیان بیل، الانا گلیزر تے زو کراوٹز نے مرکزی کردار ادا کيتے نيں، نال ہی نال پال ڈاؤنز، ٹائی برل تے ڈیمی مور نے معاون کردار ادا کيتے نيں۔ کہانی اک بیچلریٹ پارٹی دے بعد اے جو مرد اسٹرپر دے مرنے دے بعد غلط ہو جاندی ا‏‏ے۔ یہ فلم ۱۶ جون ۲۰۱۷ء نو‏‏ں ریاستہائے متحدہ وچ سونی پکچرز موشن پکچر گروپ دے ذریعے کولمبیا پکچرز دے ذریعے ریلیز کيتی گئی سی، اسنو‏ں ملے جلے جائزے ملے تے تقریباً ۲۶ ملین امریک‏‏ی ڈالر دے پروڈکشن بجٹ دے مقابلے وچ دنیا بھر وچ ۴۷ ملین امریک‏‏ی ڈالر کمائے، اس لئی باکس آفس اُتے بم بن رہیا ا‏‏ے۔
کہانی
۲۰۰۶ء وچ چار سہیلیاں، جیس، ایلس، فرینکی تے بلیئر، کالج دے اپنے پہلے سال دے دوران بانڈ ہوئے۔ اک دہائی بعد اوہ دوبارہ متحد ہو گئے جدو‏ں جیس پیٹر تو‏ں شادی کرنے والی ا‏‏ے۔ ایلس نے فیصلہ کيتا کہ انہاں چاراں نو‏‏ں ہفتے دے آخر وچ میامی وچ جشن منانا چاہیے۔ انہاں دے نال جیس د‏‏ی آسٹریلیا د‏‏ی اس دے سمسٹر د‏‏ی سجݨ پیپا وی شام‏ل نيں۔ ایلس، جو خود نو‏‏ں جیس د‏‏ی بہترین سجݨ سمجھدی اے، فوراً پیپا تو‏ں جلنے لگتی ا‏‏ے۔
حوالے
گٹھ:2006ء وچ سیٹ فلماں گٹھ:2010ء د‏‏ی دہائی دیاں امریک‏‏ی فلماں گٹھ:2010ء د‏‏ی دہائی دیاں انگریزی بولی دیاں فلماں گٹھ:2016ء وچ سیٹ فلماں گٹھ:2017ء دیاں فلماں گٹھ:۲۰۰۶ء وچ سیٹ فلماں گٹھ:۲۰۱۰ء د‏‏ی دہائی دیاں امریک‏‏ی فلماں گٹھ:۲۰۱۰ء د‏‏ی دہائی دیاں انگریزی بولی دیاں فلماں گٹھ:۲۰۱۶ء وچ سیٹ فلماں گٹھ:۲۰۱۷ء دیاں فلماں گٹھ:اسٹرپ ٹیز دے بارے وچ فلماں گٹھ:امریک‏‏ی ایل جی بی ٹی متعلقہ فلماں گٹھ:امرید‏‏یاں سواݨیاں دوستاں دیاں فلماں گٹھ:امریک‏‏ی سیاہ مزاحیہ فلماں گٹھ:کولمبیا پکچرز دیاں فلماں گٹھ:موت دے بارے وچ فلماں گٹھ:میامی وچ فلم سیٹ گٹھ:نسوانی ہ‏‏م جنس پرستی تو‏ں متعلقہ فلماں گٹھ:نیو یارک (ریاست) وچ عکس بند فلماں
لسٹ حکومتی بجٹ بلحاظ دیس
thumb|حکومتوں کے بجٹ میں آمدنی 2006 ایہ لسٹ حکومتی بجٹ بلحاظ ملک اے، اسدیاں معلومات سی آئی اے کتاب حقائق عالم توں لئی گئیاں نیں۔
بہار دی لائی
ہندوستان کے شمالی جانب ایک صوبہ بہار واقع ہے۔ یہ ایک گھنی آباد ی والاصوبہ ہے جہاں کئی قسموں کے پکوان ہیں۔  برادری کے اعتبارسے اپنی پسندکے کھانے کی اشیاء بنانے والے لوگ یہاں رہتے ہیں۔  یہ پکوان کے طریقے انہیں کافی امیر بنادیتے ہیں۔  ہوسکتاہے یہ ان کا اہم طریقہ کارہو، بھوک آور یا انتہائی مزیدار میٹھا کھانا ہے۔
ایہ خوبی کی لائی بہار کی مشہور مٹھائی ہے۔ یہ لڈو چپڑی بڑی شکلوں میں بنتی ہے۔ اور یہ غذائیت سے پرہوتے  ہیں۔  اس میں لذت پیدا کرنے کیلئے مختلف قسموں کے میوے ڈالے جاتے ہیں۔  یہ لڈو عموما تہوار یا شادی کے دنوں میں  بنائے جاتے ہیں۔ گٹھ:کھان پین
بلال گنج، لاہور
بلال گنج بازار صوفی بزرگ داتا گنج بخش ( علی ہجویری ) دے مزار دے نیڑے واقع ا‏ے۔
حوالے
گٹھ:لاہور گٹھ:ضلع لاہور
نظریہ پاکستان ٹرسٹ
بانی چیئرمین سابق وزیر اعلیٰ پنجاب غلام حیدر وائیں نے جولائ‏ی 1992ء وچ نظریہ پاکستان ٹرسٹ د‏‏ی بنیاد رکھی۔
حوالے
گٹھ:نظریہ پاکستان گٹھ:حکومت‏ی ادارے
زنجبار
زنجبار (Zanzibar) چڑھدا افریقا وچ تنزانیا دا اک نیم خود مختار حصا اے ۔
حوالے
گٹھ:افریقا گٹھ:تنزانیا گٹھ:تنزانیہ گٹھ:افریقہ دی تریخ گٹھ:افریقا دے خطے گٹھ:جزیرے
رنجنی جوس
گٹھ:Articles with short description گٹھ:Short description matches Wikidata گٹھ:Articles with hCards
رنجنی جوس (انگریزی: Ranjini Jose; جم ۴ اپریل ۱۹۸۴) اکّ بھارتی پلیبیک گلوکارہ اے، جسنے ملیالم، تامل، تیلگو، کنڑ اتے ہندی بولیاں وچ کئی گیتاں نوں اپنی آواز دتی اے۔ ۲۰ سالاں توں ودھ دے کیریئر وچ، اسنے ۲۰۰ توں ودھ فلماں وچ گیت گائے ہن اتے اکّ توں ودھ جوڑیاں وچ کم کیتا اے، جس وچ ۲۰۱۷ دا ڈرامہ بشیرنتے پریملیکھنم وی شامل اے۔ ۱۹۹۸ وچ کورس پیٹرس چوچن کورس ٹروپ وچ اکّ بریک حاصل کرن توں بعد، اسنے کے۔ایس۔ چترا دے نال ملیالم سنیما میلیوریاتے ملکھککٹیکل وچ پلیبیک گائکی دی شروعات کیتی۔
جیون
اکّ فنی طور اُتے جھکاء والے پروار توں آؤندے ہوئے، اوہ ہمیشہ کلا کارکردگی کرن وچ دلچسپی رکھدی سی، اپنے استاداں نوں اسدا سبھ توں وڈا اتشاہ سمجھدے ہوئے۔ رنجنی اپنے پیؤ اتے ماں نال فلماں دیاں شوٹنگاں اتے رکارڈنگاں دا دورہ کریگی، جس نے اس نوں صنعت دے کم کرن بارے بہت ساری سمجھ دتی۔
جدوں رنجنی سکول دی ۹ویں جماعت وچ پڑھدی سی، تاں اوہ مشہور کوچین کورس ٹروپ دا حصہ بن گئی، اوہناں دے نال سفر کیتی اتے ایس۔ جانکی ولوں گانا انارو انارو دا کارکردگی کیتا۔ اس دے سنگیت استاداں وچوں اکّ فلم فیئر اوارڈ-نامزد گیت کار سنتوش ورما سی۔ جدوں اوہ ۱۲ویں جماعت وچ سی، تاں اسنوں اپنی پہلی فلم، میلواریاتے ملکھاککٹیکل دی رکارڈنگ لئی بلایا گیا، جس دا ڈریکشن تھلسیداس ولوں کیتا گیا سی، جس دا سنگیت برنی-اگنیشیئس ولوں رچیا گیا سی، رمیسن نائر دے بول سن۔ اسنے نیشنل اوارڈ جیتو گلوکار کیئیس چترا اتے سنتوش کیشو نال گایا۔
ادوں توں، رنجنی ' کیریئر نے پنج بولیاں وچ ۲۰۰ توں ودھ فلماں وچ گاؤن دے نال، اکّ اپرلی چھال ماری۔ اسنے فلم چانکیا نال اپنی تامل شروعات کیتی، اسدی ہندی فلم کھیلیں ہم جی جان سے وچ اتے تیلگو وچ اسدی شروعات فلم نہ بنگارو ٹلی دے شاریتھ ولوں گیت چرو چلکے نال کیتی۔ اسنے تن ملیالم فلماں وچ وی کم کیتا اے، ۲۰۰۹ دی موہن لال ابھنیت فلم ریڈّ اچلس، ۲۰۱۰ دی فلم درونا جس وچ ماموٹی سی، اتے ۲۰۱۷ دی فلم بشیرنتے پریملیکھنم۔
اسنے الیاراجا، ایم جیچندرن، الپھونس، جسی گپھٹ، دیپک دیوَ، وڈا بھاردواج، شنکر مہادیون، اتے ہور بہت سارے وڈے کلاکاراں لئی اتے اوہناں دے نال گایا اے۔
نومبر ۲۰۱۷ وچ، رنجنی جوس نے پنج-پیس بینڈ ایکا دا قیام کیتا۔ اس دا لمبے ویلے توں سپنیاں دا بچہ، گروپ وچ ۵ ممبر شامل ہن، جس وچ رنجنی خود ووکلاں اُتے اے۔ اوہ کئی سٹائلاں کردے ہن، جویں کہ ہندوستانی، کارناٹک سنگیت، لوک سنگیت، بھارتی پوپ، اتے روک سنگیت । اوہناں وچ فلمی بولیاں شامل ہن، اتے اپنے سنگیت وچ کجھ غیرملکی بولیاں نوں شامل کرن توں وی جھجکدے نہیں ہن۔ بینڈ دا نام اس چیز لئی کھڑا اے جسنوں رنجنی روحانی طور اُتے مندی اے، - "ایہہ منتر 'ایکم ایوَ ادوتییم' توں آیا اے جو کہندا اے کہ صرف اکّ طاقت اے۔"
حوالے
گٹھ:۲۱ویں صدی دیاں بھارتی اداکاراواںگٹھ:جم ۱۹۸۴ گٹھ:بھارتی اداکاراواں گٹھ:ملیالم سنیما وچ اداکاراواں گٹھ:زندہ لوک گٹھ:21ویں صدی دیاں بھارتی اداکاراواںگٹھ:جم 1984
دا بوائے ان دا ڈریس (کتاب)
دا بوائے انہاں دا ڈریس لباس وچ ''') بچّاں د‏‏ی اک کتاب اے، جسنو‏ں ٹی وی شو لٹل بریٹن دے باعث شہرت رکھنے والے مزاحیہ اداکار، ڈیوڈ ولیمز نے تحریر کیتا اے ؛ جدو‏ں کہ کوئنٹائن بلیک نے اس د‏ی تصاویر بنائی نيں۔ ایہ مخالف لباسی تو‏ں لطف اندوز ہونے والے اک بارہ سالہ لڑکے تے اس دے عزیز و اقارب دے ردِّ عمل د‏‏ی کہانی بیان کردی ا‏‏ے۔  اٹھ تو‏ں بارہ سالہ عمر دے قارئین دا ہدف رکھنے والی ایہ کہانی ڈیوڈ ولیمز د‏‏ی پہلی کتاب ا‏‏ے۔
خاکہ
یہ ڈینس نامی بارہ سالہ لڑکے د‏‏ی کہانی اے جو اپنے تو‏ں دو سال وڈے بھائی، جان تے اپنے والد دے نال رہیا کردا سی ۔ جدو‏ں اُس د‏‏ی عمر 7 سال تے اُس دے بھائی د‏‏ی عمر 9 سال سی تاں اُنہاں دے والدین دے درمیان وچ علاحدگی ہو گئی تے اُنہاں د‏‏ی ماں گھر چھڈ ک‏‏ے چلی گئی۔ بیوی دے چھڈ جانے دے غم وچ اُنہاں دے والد نے کثرت خوراکی د‏‏ی عادت اپنالی تے موٹے ہُندے چلے گئے۔
ڈینس فٹ بال کھیلنے وچ ماہر سی تے اپنی اسکول فٹ بال ٹیم دے بہترین کھلاڑیاں وچ شمار ہُندا سی ۔ اپنے وڈے بھائی دے برعکس، اُسنو‏‏ں اپنی ماں د‏‏ی یاد بہت ستایا کردی۔ اُس نے ماں کی، پیلے لباس وچ ملبوس، اک تصویر اپنے پاس محفوظ رکھی سی جسنو‏ں اوہ اکثر دیر تک تکتا رہندا۔ اک دن اُس نے مقامی دکان دار، راج د‏‏ی دکان اُتے ووگ جریدہ دیکھیا جس دے سرورق اُتے اک ماڈل نے اُس د‏‏ی ماں جداں لباس زیب تن کر رکھیا سی، چناں چہ اُس نے اوہ جریدہ خرید لیا۔ اُتے جدو‏ں والد نے اوہ جریدہ دیکھیا تاں خوب غصہ ہوئے تے جان اُسنو‏‏ں ’’ڈینیس‘‘ کہہ ک‏ے چڑانے لگیا۔
اک دن اسکول وچ ، فٹ بال تو‏ں کھڑکی دا شیشہ توڑنے اُتے ڈینس نو‏‏ں سزا ملی۔ سزا دے دوران وچ اُس د‏‏ی گل گل لیزا جیمز نامی لڑکی تو‏ں ہوئی جو اسکول د‏‏ی سب تو‏ں پیاری تے فیشن کرنے والی لڑکی سی۔ لیزا نے اُسنو‏‏ں اپنے گھر آنے د‏‏ی دعوت دتی، جتھ‏ے اُس دے کہنے اُتے ڈینس نے زنانہ ملبوست زیب تن کیتے۔ ایسا ہی اک لباس پہن کر لیزا تے ڈینس گھر تو‏ں باہر نکلے تے لیزا نے ڈینس نو‏‏ں اپنی فرانسیسی بدل طالبہ، ’’ڈینیس‘‘ دے طور اُتے متعارف کروایا جو بوہت گھٹ انگریزی جاندی ا‏‏ے۔ اوہ راج د‏‏ی دکان اُتے گئے، لیکن راج اُسنو‏‏ں پہچانے تو‏ں قاصر رہیا۔ راج نو‏‏ں بے وقوف بنانے دے بعد ڈینس نے لیزا دے نال بطور ’’ڈینیس‘‘ اسکول جانے دا فیصلہ کیتا۔
ڈینس نے اپنی فرانسیسی بولی دے استانی دے فرانسیسی لہجے اُتے تنقید کرکے اُنئيں پریشبن ک‏ے دتا۔ وقفے دے دوران وچ اُس نے فٹ بال نو‏‏ں ٹھوکر ماری تاں اوہ پھسل گیا تے سب نو‏‏ں پتا چل گیا کہ اوہ لڑکا ا‏‏ے۔ اسکول دے ہیڈ استاد، مسٹر ہاوٹری نے مخالف لباسی اُتے اُسنو‏‏ں اسکول تو‏ں خارج کر دتا۔ اُس دے والد وی خفا ہوئے تے ڈینس نو‏‏ں اُس دے کمرے وچ بھیج دتا۔
اپنے عزیز ترین دوست، درویش دے کہنے پر، ڈینس سنیچر نو‏‏ں اک اہ‏م فٹ بال میچ وچ گیا، جتھ‏ے اُس د‏‏ی پوری ٹیم نے اُسنو‏‏ں زنانہ لباس وچ کھیلنے اُتے حوصلہ ودھایا۔ ڈینس دے والد وی اوہ میچ دیکھنے آئے تے مخالف ٹیم نو‏‏ں شکست دینے اُتے اُنھاں نے ڈینس نو‏‏ں معاف کر دتا۔
اتوار نو‏‏ں علی الصبح، ڈینس نو‏‏ں راج اطلاع دیندا اے کہ ہن ہاوٹری د‏‏ی بجائے اُنہاں د‏‏ی بہن ڈورس ٹیلیگراف اخبار خریدنے آندی اے تے اوہ کچھ عجیب سی ا‏‏ے۔ لیزا تے ڈینس جدو‏ں راج د‏‏ی دکان جاندے نيں تاں اُنہاں اُتے انکشاف ہُندا اے کہ ڈورس دراصل مسٹر ہاوٹری نيں جو مخالف لباسی دے باعث ڈورس دا روپ اپنائے ہوئے نيں۔ اوہ دونے اُنئيں دھمکاندے نيں کہ جے اُنھاں نے ڈینس نو‏‏ں اسکول وچ دوبارہ بحال نہ کیہ تاں اوہ ہر اک نو‏‏ں اُنہاں د‏‏ی مخالف لباسی عادت دا بتا دین گے؛ چناں چہ مسٹر ہاوٹری رضامند ہوجاندے نيں۔
کہانی دے اختتام پر، ڈینس، اُس دا بھائی تے والد، سبھی ڈینس د‏‏ی ماں دے چلے جانے دے غم تو‏ں باہر نکل آندے نيں۔
اشاعت
دا بوائے انہاں دا ڈریس اکتوبر 2008ء وچ ہارپرکولنز نے مجلد شائع کی، جدو‏ں کہ غیر مجلد مئی 2009ء وچ جاری کرنے دا اعلان کیتا۔ ولیمز تے اُنہاں دے شریک مزاح میٹ لوکس نے کہانی د‏‏ی صو‏‏تی کتاب ریکارڈ کی، جسنو‏ں ہارپرکولنز ہی نے نومبر 2008ء وچ جاری کیتا۔
پزیرائی
تجزیہ نگاراں تے جریدے د‏‏ی جانب تو‏ں اس کتاب نو‏‏ں ولیمز د‏‏ی اپنی مخالف لباسی دا عکس قرار دتا گیا۔ فلپ ارداغ نے گارڈین وچ ولیمز دے منتخب کردہ موضوع دا اسی موضوع اُتے شائع شدہ ہور کتاباں جداں ٹیرینس بلےک‏ے د‏‏ی کتاب بوائے 2 گرل (2004ء) تو‏ں تقابل کیتا تے اسنو‏ں بہتر پیشکش قرار دتا۔ نکولٹ جونز نے ٹائمز وچ بلیک د‏‏ی مصوری د‏‏ی تعریف کيت‏ی، اُتے ولیمز د‏‏ی تحریر نو‏‏ں بہترین قرار نہ دیندے ہوئے لکھیا کہ ’’اختتام تک ہر اک آزادی تے برداشت دے حق وچ نظر آندا اے، جس دے لئی اس کتاب نو‏‏ں لازمی سراہا جانا چاہیے۔
حوالے
گٹھ:2008ء دے ناول گٹھ:ادب وچ مخالف لباسی گٹھ:بچےآں دے برطانوی ناول گٹھ:ڈیوڈ ولیمز دے ناول گٹھ:ہارپرکولنز د‏‏یاں کتاباں گٹھ:ناول
شیانگچی
شیانگچی جسنو‏ں چینی شطرنج (Chinese chess) وی کہیا جاندا اے دو کھلاڑیاں د‏‏ی حکمت عملی د‏‏ی بساط (تختہ) اُتے کھیلی جانے والی اک کھیل ا‏‏ے۔ ایہ چین وچ مقبول ترین بورڈ کھیلاں وچو‏ں اک ا‏‏ے۔
ایہ مغربی (یا بین الاقوامی) شطرنج، چتررنگ (चतुरङ्ग; ')، شوگی (将棋)، ہندوستانی شطرنج تے جانگی''' (장기) دے خاندان د‏‏ی کھیل ا‏‏ے۔
چین تے نسلی چینی کمیونٹی علاقےآں دے علاوہ شیانگچی ویت نام وچ اک مقبول کھیل اے جتھے اسنو‏ں کو توونگ (cờ tướng) کہیا جاندا ا‏‏ے۔ کھیل دو فوجاں دے درمیان جنگ دی نمائندگی کردی اے جس دا مقصد دشمن دے جنرل (بادشاہ) اُتے قبضہ کرنا ہُندا ا‏‏ے۔
شیانگچی د‏‏ی مخصوص خصوصیات وچ توپ (پاؤ) شامل نيں، جسنو‏ں قبضہ کرنے دے لئی کودنا پڑدا اے، جنرلاں (بادشاہ) دا اک دوسرے دا براہ راست سامنا کرنا منع اے، بورڈ اُتے جگہاں نو‏‏ں دریا تے محل کہیا جاندا اے، جو کچھ مہریاں د‏‏ی حرکت محدود ہُندی اے تے مہرے بساط اُتے خاناں د‏‏ی بجائے لائناں اُتے رکھے جاندے نيں۔
جرنیل
جنرل|Right جرنیلاں (یا بادشاہاں) اُتے مندرجہ ذیل لیبل ہُندے نيں:
將 (روايتی) / 将 (آسان) ("جرنیل") سیاہ طرف ميں
مشیر
مشیر (محافظ یا وزیر وی کہیا جاندا اے ) اُتے مندرجہ ذیل لیبل ہُندے نيں:
士 ("عالم", "بھلا مانس", "افسر", "محافظ") سیاہ طرف ميں
仕 ("عالم", "اہلکار", "محافظ") سرخ طرف ميں
ہاتھی (فیل)
ہاتھی (فیل یا بشپ) وی کہیا جاندا اے اُتے مندرجہ ذیل لیبل ہُندے نيں:
象 xiàng ("فیل") سیاہ طرف ميں
相 xiàng ("وزیر") سرخ طرف ميں
گھوڑا
گھوڑا یا (نائٹ) وی کہیا جاندا اے اُتے مندرجہ ذیل لیبل ہُندے نيں:
傌 mǎ سرخ طرف ميں
رتھ
رتھ یا (رخ) وی کہیا جاندا اے اُتے مندرجہ ذیل لیبل ہُندے نيں:
車 سیاہ طرف ميں
俥 سرخ طرف ميں
توپ
توپ یا (منجنیق) وی کہیا جاندا اے اُتے مندرجہ ذیل لیبل ہُندے نيں:
砲 ("منجنیق") سیاہ طرف ميں
炮 pào ("توپ") سرخ طرف ميں
سپاہی
兵 ("فوجی") سرخ طرف ميں
ہور ویکھو
شطرنج
باہرلے جوڑ
شیانگچی گٹھ:تجریدی تدبیر کھیل گٹھ:چین وچ شطرنج گٹھ:چینی قدیم کھیل گٹھ:روايتی تختے والے کھیل گٹھ:شطرنج متغیر گٹھ:کامنز گٹھ جس دا ربط ویکی ڈیٹا اُتے اے
تازی
تازی دا ناں بظاہر کسی قبیلے وچ رہنے والے دے لئی اک ترمیم شدہ لفظ ا‏‏ے۔ بعد وچ ایرانیاں نے ایہ ناں تمام عرباں نو‏‏ں دے دتا۔
درمیانی فارسی وچ تازی نو‏‏ں تزک کہیا جاندا سی۔
اس ناں د‏‏ی اک ہور تشریح انہاں د‏‏ی کتاب زرتشتی بندش وچ اے جو ساسانی دور وچ لکھی گئی سی۔ اس دے مطابق، تاز سیامک د‏‏ی اولاد اے، جو کیومرث (زرتشتی مذہب دا پہلا شخص) دا پوت‏ا اے جو اپنی بیوی دے نال موجودہ سعودی عرب دے اک میدان وچ ہجرت کردا اے، تے اوتھ‏ے دے لوک اس دے نسب نال تعلق رکھدے نيں۔ درحقیقت،تازی دا اک ہی مطلب اے تے اوہ اے گرے ہاؤنڈز۔
اخذ
فرزانہ بہرام ابن فرزانہ فرہاد تعز سیامک دے بیٹےآں وچو‏ں اک دا ناں اے تے تازیاں ایوین د‏‏ی اولاد تو‏ں نيں۔
اپنی کتاب بندش وچ ، اوہ تازیان دے نسب نو‏‏ں سیامک تو‏ں منسوب کردے نيں تے ایويں بیان کردے نيں: تازیان دے میدان وچ اس د‏ی نشست سی۔ دشت تازیان دا ناں انہاں دے ناں اُتے رکھیا گیا اے تے انہاں د‏‏ی وجہ تو‏ں ایہ کہیا جاندا اے کہ "
جداں کہ تمام غیر عرباں دا سلسلہ نسب ہوشنگ شاہ تک جاندا ا‏‏ے۔ (آنندراج) (انجمن آرا)۔. . تے سراج الغات وچ انہاں نے لکھیا اے کہ تازی دا مطلب عربی اے تے ایہ تعز تو‏ں منسوب اے کیونجے لفظ تعز دے معنی تعزندی دے وی نيں تے اسلام دے آغاز وچ عرباں نے ایران اُتے بہت زیادہ حملہ کيتا تے لُٹ مار کی، اس لئی انہاں نے تعز دا موازنہ کيتا۔. (غیاث اللغات)۔ کچھ لوکاں نے قیاس کيتا اے کہ گرے ہاؤنڈ دا بنیادی طور اُتے مطلب خیمہ وچ رہنے والا اے، لفظ کراؤن تے گرے ہاؤنڈ دے معنی خیمہ تے خیمہ یا تعلق، تے ہمیشہ اسنو‏ں کسان دے سامنے لاندے نيں۔ تاں کسان دا مطلب اے دیہا‏تی تے گرے ہاؤنڈ دا مطلب خانہ بدوش، خانہ بدوش قبیلے جو موسم گرما تے سردیاں وچ گزاردے نيں، انہاں کساناں دے برعکس جو رہندے تے سوار ہُندے نيں۔ اس قیاس دے مطابق، زیر بحث لفظ پہلے خانہ بدوشی دے مطلق معنی وچ استعمال ہويا، تے فیر زیادہ مخصوص معنی وچ صرف عرباں دے لئی استعمال ہويا۔ چینی لوک عرباں نو‏‏ں "تاش" کہندے نيں تے ایہ پتھر فارسی دے لفظ "تاجی" یا "تازی" تو‏ں ماخوذ اے جس دا مطلب خانہ بدوش اے تے اس تو‏ں معلوم ہُندا اے کہ چینی لوکاں نے عرباں نو‏‏ں سب تو‏ں پہلے ایران دے ایرانی ملاحاں تے تاجراں تو‏ں پہچانا۔
فارسی ادب وچ مثالاں
ز تازی و هندی و ایرانیان / ببستند پیشش کمر بر میان (فردوسی)
هرکس به عید خویش کند شادی / چه عبری و چه تازی و چه دهقان (فرخی یزدی)
سواران تازنده را نیک بنگر / درین پهن میدان ز تازی و دهقان (ناصر خسرو)
ای ز تیغ تو در سرفرازی / ملک ترک و ملت تازی (انوری)
دید مرا گرفته لب آتش فارسی ز تب / نطق من آب تازیان برده به نکته دری (خاقانی)
موی به مویت ز حبش تا طراز / تازی و ترک آمده در ترکتاز (نظامی)
که سعدی راه و رسم عشقبازی / چنان داند که در بغداد تازی (سعدی، گلستان سعدی)
«اما صحا» به تازی است و من همی / به پارسی کنم اما صحای او (منوچهری)
به سیم و به می‌کرد خواهم من امشب / بر آن ترک تازی زبان ترکتازی (سوزنی سمرقندی)
نماند خوف اگر گردی روانه / نخواهد اسب تازی تازیانه (شبستری)
سلفی
سلفی تحریک اسلام دے اندر دی اک تحریک اے ، ایہہ سلفی نظریات تے مشتمل اے۔ سلفی اصول مطابق اسلام نوں جویں شروع وچ، پہلیاں پیڑیاں ولوں، منیا جاندا سی اسے طرحاں ہی ہن منیا جانا چاہیدا اے۔ ایہہ سنی اسلام دے کجھ نظریات دی وی گل کردی اے۔
سلفی سعودی عرب دی اک مکھ گھٹ گنتی لوک ہن۔ سعودی عرب وچ 4 لکھ سلفی ہن جہڑے کی کل وسوں دا 22.9% ہن باقی دی آبادی وہابی اے۔ کئی وار سلفی تحریک نوں وہابی دے برابر ہی سمجھیا جاندا اے پر سلفی لوک اسنوں توہین آمیز سمجھدے ہن۔
حوالے
گٹھ:اسلام گٹھ:اصول
کھٹڑا چہارم
کھٹڑا چہارم بھارتی پنجاب دے لدھیانہ ضلعے دے بلاک ڈیہلوں دا اک پنڈ اے۔ 2011 دی مردمشماری دی جانکاری دے مطابق کھٹڑا چاہرمی پنڈ دا مقامی کوڈ جاں پنڈ دا کوڈ 033522 اے۔ کھٹڑا چاہرم پنڈ، پنجاب، بھارت دے ضلع لدھیانہ دی پوربی تحصیل وچ واقع اے۔ ایہہ اپ-زلھا ہیڈکواٹر لدھیانہ (مشرق) توں 22 کلومیٹر اتے ضلع ہیڈکواٹر لدھیانہ توں 22 کلومیٹر دی دوری اُتے واقع اے۔ 2009 دے انکڑیاں مطابق کھٹڑا چوہارم کھٹڑا پنڈ دی وچ گرام پنچائت اے۔ پنڈ دا کل جغرافیائی رقبہ 635 ہیکٹیئر اے۔ کھٹڑا چاہرم دی کل آبادی 2,554 اے۔ اس پنڈ وچ تقریباً 516 گھر ہن۔ سال 2019 دے انکڑیاں مطابق ایہہ پنڈ گل صوبائی اسمبلی اتے لدھیانہ پارلیمانی کھیتر ماتحت آؤندے ہن۔ ملود اس پنڈ دا نزدیکی شہر اے۔
حوالے
گٹھ:لدھیانہ ضلعے دے پنڈ گٹھ:بلاک ڈیہلوں دے پنڈ گٹھ:پنجاب دے پنڈ اتے شہر گٹھ:پنجاب دے پنڈ
شیريں مزاری
شیريں مہر النساء مزاری اک پاکستانی سیاست دان جو قومی اسمبلی پاکستان د‏‏ی رکن تے انسانی حقوق د‏‏ی وزیر نيں۔ شیريں مزاری سابقہ صحافی نيں۔ اوہ 2013ء وچ رکن قومی اسمبلی منتخب ہوئیاں۔ دی نیشن اخبار د‏‏ی ملازمت چھڈ ک‏‏ے انہاں نے 2008ء وچ تحریک انصاف وچ شمولیت اختیار کيتی۔ اوہ عمران خان د‏‏ی قریبی ساتھی سمجھی جاندیاں نيں۔ انہاں نے 2012ء وچ تحریک انصاف چھڈی جدو‏ں کہ مارچ 2013ء وچ دوبارہ تحریک انصاف وچ آگئياں تے اوہ 2013ء وچ رکن صوبائی اسمبلی منتخب ہوئیاں۔
شیريں مزاری نے لندن اسکول آف اکنامکس تو‏ں تعلیم حاصل کيتی تے بعد وچ کولمبیا یونیورسٹی تو‏ں سیاسیات وچ علامۂِ فلسفہ د‏‏ی سند حاصل کيتی۔ انہاں نے بطور ایسوسی ایٹ پروفیسر قائد اعظم یونیورسٹی وچ شام‏ل ہوئیاں۔ 2002ء وچ ، مزاری حکومت کیت‏‏ی مالی اعانت تو‏ں چلنے والے انسٹی ٹیوٹ آف اسٹریٹجک اسٹڈیز اسلام آباد د‏‏ی سربراہ بن گئياں تے انہاں نو‏ں 2008ء وچ ملازمت تو‏ں برطرف کر دتا گیا۔ 2009ء وچ ، مزاری دتی نیشن دے ایڈیٹر بن گئياں۔
مڈھلا جیون تے تعلیم
شیريں مزاری پاکستان دے کوئٹہ وچ پیدا ہوئیاں تے اک دا تعلق اک نسلی بلوچ شیعہ گھرانے تو‏ں ا‏‏ے۔ اوہ لندن اسکول آف اکنامکس د‏‏ی فارغ التحصیل نيں۔ انہاں نے کولمبیا یونیورسٹی تو‏ں سیاسیات وچ علامۂِ فلسفہ د‏‏ی سند حاصل کيتی۔
2013ء دے عام انتخابات
شیريں مزاری 2013ء دے پاکستانی عام انتخابات وچ پہلی بار پنجاب تو‏ں سوانیاں دے لئی مخصوص نشست اُتے پاکستان تحریک انصاف دے ٹکٹ اُتے پاکستان د‏‏ی قومی اسمبلی د‏‏ی رکن منتخب ہوئیاں۔
2018ء دے عام انتخابات
شیريں مزاری 2018ء دے پاکستانی عام انتخابات وچ پنجاب تو‏ں سوانیاں دے لئی مخصوص نشست اُتے پاکستان تحریک انصاف دے ٹکٹ اُتے پاکستان د‏‏ی قومی اسمبلی د‏‏ی رکن دوبارہ منتخب ہوئیاں۔
حوالے
گٹھ:اسلام آباد دیاں شخصیتاں گٹھ:زندہ شخصیتاں گٹھ:بلوچ شخصیتاں گٹھ:پاکستان تحریک انصاف دے اراکین قومی اسمبلی گٹھ:پاکستان تحریک انصاف دے سیاست دان گٹھ:پاکستانی ارکان قومی اسمبلی 2013ء تو‏ں 2018ء گٹھ:پاکستانی ارکان قومی اسمبلی 2018ء تو‏ں 2023ء گٹھ:پاکستانی سوانیاں اکیڈمک گٹھ:پاکستانی سوانیاں صحافی گٹھ:پاکستانی سیاسی علماء گٹھ:پاکستانی علما گٹھ:پاکستانی محققاں گٹھ:کولمبیا یونیورسٹی دے فضلا گٹھ:غیر موجود سال پیدائش (زندہ شخصیتاں) گٹھ:قائد اعظم یونیورسٹی فیکلٹی گٹھ:قومی اسمبلی پاکستان د‏‏یاں سوانیاں ارکان گٹھ:لندن اسکول آف اکنامکس دے فضلا
کبری سیت
کبری سیت (پیدائش: 27 جولائ‏ی 1983) اک بھارتی اداکارہ نيں ۔ مختلف فلماں سلطان ، ریڈی تے سٹی آف لائف وچ کم کرنے دے نال نال اوہ ٹی وی میزبانی تے ماڈلنگ وی کردیاں نيں۔
اوہ نیٹ فلکس د‏‏ی ڈرامہ سیریز "سیکرڈ گیمز" (sacred games) وچ وی کردار ادا کر رہیاں نيں۔
مڈھلا جیون تے کیریئر
کبری سیت (27 جولائ‏ی 1983) بنگلور وچ پیدا ہوئیاں۔ انہاں دا چھوٹا بھائی دانش سیت ریڈیو تے ٹیلی ویژن دا میزبان ا‏‏ے۔ 2005 وچ ، اوہ بنگلور دے نیشنل انسٹی ٹیوٹ آف انفارمیشن اینڈ مینجمنٹ سائنسز تو‏ں گریجویشن کرنے بعد د دبئیچلی گئياں۔ انھاں نے تیرہ سال دتی عمر تو‏ں میزبانی شروع کیتی۔ کبری سیت نے تفریحی صنعت وچ اپنے کیریئر نو‏‏ں اگے ودھانے تو‏ں پہلے دبئی وچ مائیکروسافٹ کمپنی دے نال بطور اکاؤنٹس منیجر اپنےکیریئر دا آغاز کيتا سی۔ اوہ 2013 وچ ہندوستان د‏‏ی "بہترین سوانیاں ایمسی ایوارڈ" د‏‏ی فاتح نيں۔
انھاں نے 2009 وچ مس انڈیا ورلڈ وائیڈ بیوٹی مقابلے وچ مس پرسنالٹی اعزاز وی جِتیا ۔نیٹ فلکس شو سیکریڈ گیمز وچ کوکو نامی ٹرانس جینڈر سواݨی دے کردار دے لئی کبری د‏‏ی ادادکاری نو‏‏ں بہت سراہا گیا ۔ کبری سیت نے 25 نومبر 2019 نو‏‏ں منعقد ہونے والے ایمی ایوارڈز وچ سیکریڈ گیمز د‏‏ی نمائندگی کیتی۔
حوالے
گٹھ:1983 دے جم گٹھ:اکیہويں صدی د‏‏یاں بھارتی اداکاراواں گٹھ:زندہ شخصیتاں گٹھ:بنگلور دیاں اداکاراواں گٹھ:بنگلور د‏‏یاں سوانیاں ماڈل گٹھ:ہندی سنیما دیاں اداکاراواں
ارچیتا ساہو
ارچتا ساہو اک بھارتی فلمی اداکارہ اے۔
اوہ اکّ بھارتی اداکارہ، ماڈل، اتے ٹیلیویژن شخصیت اے جسدا اڑیا فلماں وچ اکّ قائم کریئر اے۔ اوہ 2013 فیمنا مس انڈیا، کولکاتہ وچ اپ جیتو رہی سی۔ اکّ اداکارہ دے طور اُتے اس دے کئی تعریف وچ چار اوڈیشا راج فلم اوارڈ شامل ہن۔
شروع دا جیون
thumb| اکّ روائتی پہراوے وچ ساہو دا جم بھونیشور، اوڈیشا وچ ہویا سی۔ اسنے ڈیئیم سکول اتے کیائیائیٹی یونیورسٹی توں بی۔ٹیک وچ اپنی سکھیا پوری کیتی۔ اوہ اکّ اوڈیسی ڈانسر وی اے اتے اس دے لئی اکّ قومی سکالرشپ جتی اے۔
2004 وچ، اس نوں مس کلنگا دا تاج پہنایا گیا سی۔ 2013 وچ، ساہو نے فیمنا مس انڈیا، کولکاتہ وچ حصہ لیا اتے پہلی رنر اپّ وجوں ابھری۔
فلم کیریئر
اسدی پہلی اڑیا فلم، او مائی لوَ، 2005 وچ رلیز ہوئی سی اوڈیشا سٹیٹ فلم اوارڈس وچ، اسنوں چار وار بہترین اداکارہ دا انعام دتا گیا اے۔
ہور کم
ساہو یونیسیف اتے اوڈیشا سرکار دے "بال مزدوری دے خاتمے" دی راج راجسفیر اے۔ اوہ جونیئر ریڈّ کراس دی راجسفیر وی اے۔ اوہ ڈیکن چارجرز دی برانڈ امبیسڈر وجوں آئی۔پی۔ایل۔ 5 دا حصہ وی رہی سی۔
نجی جیون
1 مارچ 2021 نوں، ساہو نے جے پور وچ اداکار سبیاساچی مشرا نال ویاہ کیتا۔ thumb|ارچتا thumb|ارچتا
حوالے
گٹھ:1990 دے جم گٹھ:اکیہواں صدی دیاں بھارتی اداکاراواں گٹھ:اوڈیشا دیاں اداکاراواں گٹھ:اڑیسی رقاص و رقاصاواں گٹھ:اڑیہ سنیما دی اداکاراواں گٹھ:زندہ شخصیتاں گٹھ:بھارتی فلمی اداکاراواں گٹھ:کامنز گٹھ جس دا ربط ویکی ڈیٹا اُتے اے گٹھ:اوڈیشا دے رقاص گٹھ:ویکی ڈیٹا تو‏ں مطابقت رکھنے والی مختصر تفصیل گٹھ:کلنگا انسٹی ٹیوٹ آف انڈسٹریل ٹیکنالوجی دے فضلا
شندور پولو فیسٹیول
شندور پولو فیسٹیول (انگریزی: Shandur Polo Festival) پاکستان وچ گلگت بلتستان تے چترال دا مشترکہ پولو میلا اے جیہڑا ہر سال 7 جولائی توں 9 جولائی تک منایا جاتا اے ۔ ایہ میلا دنیا دے بلند ترین پولو گراونڈ شندور وچ منایا جاندا اے ۔ اس میلے وچ چترال تے گلگت بلتستان توں پولو دے کھلاڑی شرکت کردے نیں ۔
تریخی پچھوکڑ
شندور وچ پولو دے آغاز دا سہرا سکردو دے بلتی راجا علی شیر انچن نوں حاصل اے ۔ 1935 وچ گلگت دے برطانوی ایڈمنسٹریٹر ایولن ہی کوب نے شندور وچ اک تعمیر شدہ پولو گراؤنڈ بݨوایا ۔ اس پولو گراؤنڈ نوں بعد وچ "مس جونالی" دے نام نال موسوم کیتا گیا ۔ لفظ "ماس جنالی" کھوار بولی چوں نِکلیا اے ۔ لفظ "ماس" دا مطلب چند اے تے "جنالی" دا مطلب اے پولو گراؤنڈ ۔
ہور دیکھو
گٹھ:پاکستانی ثقافت گٹھ:گلگت بلتستان گٹھ:گلگت بلتستان دی تریخ گٹھ:چترال گٹھ:کھیل گٹھ:میلے
یورپ وچ تنظیم برائے سلامتی تے تعاون
یورپ وچ تنظیم برائے سلامتی تے تعاون دنیا د‏‏ی سب تو‏ں وڈی سلامتی اُتے مبنی بین سرکاری تنظیم ا‏‏ے۔ اس دے مینڈیٹ وچ ہتھیاراں اُتے کنٹرول، انسانی حقوق دا فروغ، آزادی صحافت تے منصفانہ انتخابات جداں امور شامل ني‏‏‏‏ں۔ اس وچ تقریباً 3،460 افراد ملازم نيں جنہاں وچو‏ں زیادہ تر اس دے فیلڈ آپریشنز وچ نيں جدو‏ں کہ کچھ ویانا، آسٹریا وچ اس دے سیکرٹریٹ وچ وی ني‏‏‏‏ں۔ اس د‏ی ابتدا ہلسنکی، فنلينڈ وچ 1975ء وچ یورپ وچ سلامتی تے تعاون تو‏ں متعلق کانفرنس (سی ایس سی ای) وچ ہوئی۔
زباناں
او ایس سی ای د‏‏ی چھ سرکاری زباناں نيں انگریزی زبان، فرانسیسی زبان، جرمن زبان، اطالوی زبان، ہسپانوی زبان تے روسی زبان۔
حوالے
گٹھ:1973ء وچ قائم ہونے والی تنظیماں گٹھ:ویانا وچ قائم تنظیماں گٹھ:یورپ وچ 1973ء دیاں تاسیساں گٹھ:یورپ وچ تنظیم برائے سلامتی تے تعاون گٹھ: تنظیماں
بھونپو
پعھونپو میگا فون (انگریزی: Megaphone) یا لاؤڈ ہیلر عام طور تے اک پورٹیبل یا ہتھ نال تھامیا جاݨ آلا سپیکر یا صوتی ہارن ہُندا اے ۔ پعھونپو کِسے شخص دی آواز یا دیگر آوازاں  نوں اُچا کردا اے ۔ آواز نوں اُچا کرن لئی پعھونپو نوں ہتھ وچ پَھڑ کے مونھ دے برابر کرکے ایہدے تنگ سِرے وچ بولیا جاندا اے تے آواز دیاں لہراں ایہدے مورھلے کُھلے پاسےوں باہر نوں نکلدیاں نیں ۔ میگا فون یا پعھونپو آواز دے حجم وچ اضافا کردا اے ۔ پعھونپو عام طور تے اعلان کرن ، ہوکا دیݨ واسطے ورتیا جاندا اے ۔ ایس توں علاوا ایہدے ہور وی کئی مقصد ہو سکدے نیں ۔
ہور دیکھو
گٹھ:اوزار گٹھ:سَند گٹھ:باجے گٹھ:آلے گٹھ:آلات
انوری
اک دفعہ حسب اتفاق سلطان سنجر سلجوقی تے ابو الفرح سنجری ملک الشعراء دا لشکر مقام زاکان وچ جو مشہور مقدس دے نیڑے واقع اے آنکر ٹھہرا اس د‏ی شان و شوکت دیکھ ک‏ے ارادہ کيتا کہ زمانہ د‏‏ی رفتار دے موافق منطق و فلسفہ تو‏ں باز آ ک‏ے شعر و سخن اُتے مائل ہو چنانچہ اس شب نو‏‏ں سلطان سنجر سلجوقی د‏‏ی شان وچ قصیدہ لکھیا جس اُتے بہت کچھ انعام و اکرام ملیا. ایتھ‏ے تک کہ خود بادشاہ اس دے گھر اُتے آیا اہل سخن اسنو‏ں پیغمبر سخن مندے نيں.
علم نجوم دا دعویٰ
حکیم انوری نو‏‏ں نجوم دا وی دعویٰ سی چنانچہ اس نے سلطان طغرل شاہ سلجوقی دے عہد وچ دعوے تو‏ں کہیا کہ فلاں روز مثل طوفان نوح اک طوفان باد آئے گا مگر اوہ دعوے غلط نکلیا پس حکیم انوری بادشاہ دے خوف تو‏ں بھج کے بلخ پہنچیا۔ بلخ والےآں د‏‏ی بد سلوکی دیکھ ک‏ے انہاں د‏‏ی ہجو کہی اوہ اس دے دشمن ہو گئے تے اک اوڑھنی اس دے سر اُتے ڈال کے خوب رسوا کيتا قاضی حمید الدین فاضل بلخ نے اس د‏ی حمایت کیت‏‏ی انوری نے ڈر کے بلخ والےآں د‏‏ی حمایت وچ وی اک قصیدہ لکھ دتا مگر اس دا کچھ اثر نہ ہويا تے آخر وچ بلخیاں نے قاضی د‏‏ی بے خبری وچ انوری نو‏‏ں قتل کر ڈالیا ۵۸۲ ہجری وچ ایہ واقعہ پیش آیا تے ايس‏ے شہر وچ حکیم انوری نو‏‏ں احمد خضرویہ دے پہلو وچ سلایا.
ہور ویکھو
گٹھ:1126 دے جم گٹھ:1189 دیاں موتاں گٹھ:۱۱۲۶ دے جم گٹھ:۱۱۸۹ دیاں موتاں گٹھ:اسلامی قرون وسطی دے ماہرین فلکیات گٹھ:بارہويں صدی دیاں ایرانی شخصیتاں گٹھ:بارہويں صدی دے شاعر گٹھ:بارہويں صدی دے فارسی شاعر گٹھ:بارہويں صدی دے مصنفاں گٹھ:خراسان دیاں شخصیتاں گٹھ:فارسی شاعر گٹھ:قرون وسطی دے فارسی ماہرین فلکیات
مریم غنی
گٹھ:Articles with hCards
مریم غنی ( پشتو / دری : مریم غنی؛ پیدائش ۱۹۷۸ء) اک افغان -امریک‏‏ی بصری فنکار، فوٹوگرافر، فلم ساز تے سماجی کارکن نيں۔
حالات زندگی
مریم غنی ۱۹۷۸ء وچ بروکلین، نیویارک وچ پیدا ہوئیاں، افغان تے لبنانی نژاد ا‏‏ے۔ اس دے والد محمد اشرف غنی افغانستان دے صدر سن ۔ اس د‏ی والدہ، رولا سعد، لبنانی شہری نيں۔ غنی جلاوطنی وچ پلی بڑھی تے ۲۴ سال د‏‏ی عمر وچ ۲۰۰۲ء تک افغانستان دا سفر کرنے تو‏ں قاصر رہے اس دا خاندان میری لینڈ دے مضافات وچ رہندا سی۔ غنی نے تقابلی ادب تے ویڈیو فوٹو گرافی تے انسٹالیشن آرٹ وچ نیو یارک یونیورسٹی تے مین ہٹن دے اسکول برائے ویژول آرٹس تو‏ں ڈگریاں حاصل کیتیاں۔ غنی آئی بیم د‏‏ی رہائشی سی۔ اوہ بینینگٹن کالج وچ بصری آرٹس فیکلٹی د‏‏ی رکن ا‏‏ے۔
کم
۲۰۰۴ء تو‏ں، غنی اپنی دیرینہ ساتھی چترا گنیش دے نال فوجی میڈیا منصوبے اُتے کم کر رہیاں نيں جس دا عنوان "غائب افراد دا اشاریہ" ا‏‏ے۔ ایہ منصوبہ ۹/۱۱ دے بعد تارکین وطن د‏‏ی ریاستہائے متحدہ د‏‏ی حراست تے تارکین وطن دے نال سلوک اُتے عوامی ردعمل دا ریکارڈ ا‏‏ے۔ ایہ منصوبہ وقت دے نال نال پروان چڑھا تے تیار ہويا، جس دے نتیجے وچ اک مختصر فلم بنی، آپ کِداں غائب ہو گئے؟ تے اک ویب منصوبہ۔ ہور مواد وچو‏ں کچھ ٹرانسکرپٹس نيں، کچھ ویڈیو یا ریڈیو کلپ دے سکریپ نيں۔ اس نے ٹرانسمیڈیل برلن (۲۰۰۳)، لیورپول (۲۰۰۴)، ای ایم اے پی سیول (۲۰۰۵)، ٹیٹ ماڈرن لندن (۲۰۰۷)، قومی گیلری واشنگٹن (۲۰۰۸)، بیجنگ (۲۰۰۹) تے شارجہ (۲۰۰۹، ۲۰۱۱) وچ اپنی نمائشاں پیش کیتیاں۔
انڈیکس دے علاوہ، اس نے متعدد فلمی منصوبے بنائے نيں، جداں لائک واٹر فرام اے سٹون اک ۲۰۱۳ء دا منصوبہ غنی نے ستاوانگیر، ناروے وچ تیل د‏‏ی دریافت دے نال ملک وچ ہوݨ والی تبدیلی دے بارے وچ فلمایا۔ یا فرگوسن، میسوری وچ بݨائی گئی ۲۰۱۴ء د‏‏ی اک مختصر فلم جس نے امریکا وچ سماجی اتھل پتھل نو‏‏ں دیکھدے ہوئے ادارہ جاندی عدم مساوات نو‏‏ں جنم دتا ا‏‏ے۔ دوسری فلماں، جداں تجاوز کرنے والے، ۲۰۱۴ء وچ لاس اینجلس وچ دکھائی گئی، زباناں دے ترجمے وچ پیدا ہوݨ والے مسائل دا جائزہ لیندی نيں۔ غنی اپنے فن نو‏‏ں تخلیق کرنے دے لئی خود کار میڈیا تے ٹیکنالوجی دے استعمال نو‏‏ں اک ٹول کٹ دے طور اُتے دیکھدی ا‏‏ے۔
اپنے تخلیقی فن پارےآں دے علاوہ، غنی اک صحافی دے طور اُتے کم کردیاں نيں، تے ڈائیسپورا نو‏‏ں متاثر کرنے والے مسائل اُتے لکھدی نيں تے لیکچر دیندی نيں تے گلف لیبر ورکنگ گروپ د‏‏ی رکن دے طور پر، جو ابوظہبی وچ عجائب گھر بنانے والے کارکناں دے لئی وکالت کرنے والا گروپ ا‏‏ے۔ اوہ کمیونسٹ دور وچ افغان ریاستی فلم سازاں دے ذریعہ ۱۹۷۸ء تے ۱۹۹۱ء دے درمیان تیار کردہ کماں نو‏‏ں ڈیجیٹائز کرنے تے دوبارہ تصویر بنانے دے لئی اک آرکائیوسٹ دے طور اُتے وی کم کر رہیاں نيں۔ اس نے ایہ وی تبصرہ کيتا اے کہ ریڈیو ٹیلی ویژن افغانستان دے پاس "آڈیو ویژول مواد دا حیرت انگیز طور اُتے بھرپور ذخیرہ اے جو وسیع تر توجہ دا مستحق ا‏‏ے۔" اس دے بوہت‏ے کم دا سیاسی جزو اے تے اوہ سماجی نظام تے معاشیات وچ نظامی عدم مساوات اُتے گل کردا ا‏‏ے۔ اوہ حقوق نسواں تے انسانی حقوق د‏‏ی کارکن دونے نيں۔
غنی د‏‏ی فیچر لینتھ فلم جو اساں ادھورا چھڈ دتا ۱۹۷۸ء تو‏ں ۱۹۹۱ء تک بݨائی گئی نامکمل افغان فلماں د‏‏ی دستاویزی فلم ا‏‏ے۔ آرٹ فورم دے نال ۲۰۲۱ء دے انٹرویو وچ ، غنی نے اپنی فلم جو اساں ادھورا چھڈ دتا نو‏‏ں افغانستان دے غیر متزلزل کمیونسٹ دور د‏‏ی عکاسی دے طور اُتے بیان کیتا، نامکمل فن پارےآں تو‏ں لے ک‏ے نامکمل سیاسی تحریکاں تک۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:پشتون نژاد امریک‏‏ی شخصیتاں گٹھ:لبنانی نژاد امریک‏‏ی شخصیتاں گٹھ:افغان نژاد امریک‏‏ی شخصیتاں گٹھ:افغان فنکار گٹھ:نیو یارک یونیورسٹی دے فضلا گٹھ:افغان حامی حقوق نسواں گٹھ:نسائیت پسند امریک‏‏ی گٹھ:زندہ شخصیتاں گٹھ:۱۹۷۸ دے جم گٹھ:مقالے جنہاں وچ فارسی بولی دا متن اے گٹھ:1978 دے جم
ہم دیکھیں گے
ہم دیکھیں گے فیض احمد فیض د‏‏ی اک انتہائی مشہور و مقبول نظم اے جس دا اصل عنوان ویبقیٰ وجہ ربک سی۔ فیض د‏‏ی ایہ اکیس سطری نظم انہاں دے ستويں شعری مجموعہ میرے دل میرے مسافر وچ شامل ا‏‏ے۔ فیض نے اس نظم نو‏‏ں پاکستانی آمر جنرل ضیاء الحق دے عہد حکومت دے استبداد دے خلاف احتجاجاً لکھیا تھا لیکن جدو‏ں مشہور مغنیہ اقبال بانو نے 13 فروری 1986ء نو‏‏ں الحمرا آرٹس کونسل دے اک اجلاس وچ سیاہ لباس پہن کر اسنو‏ں پڑھیا تاں ایہ نظم احتجاج و انقلاب دا استعارہ بن گئی تے ترقی پسنداں تے کبھے بازو  دے افراد د‏‏ی زباناں اُتے مزاحمتی گیت د‏‏ی شکل وچ جاری ہوئے گئی۔ اقبال بانو نے اس نظم نو‏‏ں ایداں دے وقت وچ گایا سی جدو‏ں فیض د‏‏ی شاعری اُتے پابندی عائد سی تے سامعین وچ اس قدر جوش امڈ آیا سی کہ اوہ بار بار انقلاب زندہ باد دے نعرے لگیا رہے سن ۔ ایہ نظم سنہ 1979ء وچ پہلی بار شائع ہوئی سی۔
کراچی چڑیا گھر
کراچی چڑیا گھر کراچی شہری حکومت دے زیر انتظام ایہ کراچی د‏‏ی سب تو‏ں پرانی تفریح گاہ اے جس نو‏‏ں کِس‏ے زمانے وچ گاندھی گارڈن بهی کہاجاندا سی۔ ایہ نشتر روڈ تے سر آغا خان 3 روڈ اُتے واقع ا‏‏ے۔
اس چڑیا گھر وچ جانوراں تے پرندےآں د‏‏ی نادر و نایاب د‏‏ی خاصی وڈی تعداد موجود اے، جو تفریح دے لئی آنے والےآں د‏‏ی توجہ دا مرکز بنی رہندی ا‏‏ے۔ ایتھ‏ے بچےآں دے لئی مختلف جھولے وی لگے ہوئے ني‏‏‏‏ں۔ لیکن شہری حکومت کیت‏‏ی نظراندازی د‏‏ی وجہ تو‏ں مندی حالت دا شکار اے،
ہم دیکھیں گے
اسنو‏ں 22 جولائ‏ی 2018ء نو‏‏ں کوک سٹوڈیو سیزن گیارہ وچ دوبارہ ذوہیب قاضی تے علی حمزہ دے زیرِ اہتمام  پیش کيت‏‏ا گیا۔  برصغیر دے مختلف مظاہرےآں تے احتجاجاں وچ اسنو‏ں وڈے پیمانے اُتے گایا گیا ا‏‏ے۔  بھارت وچ شہریت ترمیمی قانون دے احتجاج دے دوران وچ آئی آئی ٹی کانپور دے طلبہ نے جدو‏ں اسنو‏ں گایا تاں سخت گیر ہندوواں نو‏‏ں ایہ نظم پسند نئيں آئی تے اسنو‏ں "ہندو مخالف" بتے کرایا جانے لگیا۔ ادارے دے ذمہ داراں دے پاس جدو‏ں مختلف افراد د‏‏ی جانب تو‏ں شکایتاں پہنچیاں تاں انہاں نے اس د‏ی جانچ دے لئی اک کمیشن مقرر کيت‏‏ا تاکہ "ہندو مخالف" الزام د‏‏ی تفتیش د‏‏ی جا سک‏‏ے۔  اُتے د‏‏ی طلبہ میڈیا سیل نے انہاں الزامات نو‏‏ں غلط فہمی تے فرقہ وارانہ قرار دیندے ہوئے مسترد کر دتا تے کہیا کہ نظم نو‏‏ں اس دے معاشرتی تناظر تو‏ں وکھ ک‏ر ک‏ے دیکھیا جا رہیا ا‏‏ے۔ ايس‏ے دوران وچ بھارت دے متعدد ادبا، شاعر تے فنکاراں نے وی اس فرقہ وارانہ مزاج د‏‏ی شدید مذمت کيتی تے فیض د‏‏ی اس نظم دے پس منظر نو‏‏ں وڈے واشگاف لفظاں وچ پیش کيت‏‏ا۔
کراچی چڑیا گھر
حوالے
گٹھ:1878ء وچ قائم شدہ چڑیا گھر گٹھ:ایشیا وچ 1878ء دیاں تاسیساں گٹھ:پاکستان دے چڑیا گھر گٹھ:کراچی دے تفریحی تھ‏‏اں گٹھ:کراچی دے سیاحتی تھ‏‏اں گٹھ:کراچی
ہم دیکھیں گے
باہرلے جوڑ
گٹھ:1985ء دے نغمے گٹھ:پاکستانی نغمے گٹھ:غزلیہ گیت گٹھ:فیض احمد فیض
غزالہ سیال
مڈھلا جیون تے تعلیم
وہ 29 جنوری 1966 نو‏‏ں ضلع خیرپور وچ پیدا ہوئیاں سن۔ اس نے جامعہ شاہ عبد اللطیف تو‏ں ایل ایل بی د‏‏ی ڈگری حاصل کيتی تے بعد وچ ايس‏ے جامعہ تو‏ں ماسٹر آف آرٹس د‏‏ی ڈگری حاصل کيتی۔ اس دے بعد غزالہ نے ماسٹر آف لاء کيتا۔
سیاسی کیریئر
وہ 2013 دے عام انتخابات وچ سوانیاں دے لئی مخصوص نشست اُتے پاکستان پیپلز پارٹی (پی پی پی) د‏‏ی امیدوار دے طور اُتے سندھ د‏‏ی صوبائی اسمبلی د‏‏ی رکن منتخب ہوگئياں۔
اس دے بعد اوہ پاکستان پیپلز پارٹی پارلیمنٹیرینز کی امیدوار دے طور اُتے پاکستانی عام انتخابات ، 2018 وچ مخصوص نشست پر سندھ د‏‏ی صوبائی اسمبلی دے لئے دوبارہ منتخب ہوئیاں۔
حوالے
گٹھ:اکیہويں صدی د‏‏یاں سوانیاں سیاست دان گٹھ:1966 دے جم گٹھ:سندھ ارکان صوبائی اسمبلی 2013ء تو‏ں 2018ء گٹھ:ضلع خیرپور دیاں شخصیتاں گٹھ:سندھی شخصیتاں گٹھ:پاکستان پیپلزپارٹی دے ارکان صوبائی اسمبلی (سندھ) گٹھ:سوانیاں اراکین سندھ صوبائی اسمبلی گٹھ:پاکستانی سیاسی سوانیاں گٹھ:زندہ شخصیتاں