cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ٹوکیلاؤ
حوالے
گٹھ:انگریزی بولن والے دیس تے علاقے گٹھ:برطانیہ دیاں سابقہ کالونیاں گٹھ:پولینیشیا گٹھ:1948ء وچ قائم ہون والے دیس تے علاقے گٹھ:نیوزی لینڈ گٹھ:ٹوکیلاؤ گٹھ:اوشیانا دے دیس
ونود کھنا
ونود کھنہ (6 اکتوبر 1946 – 27 اپریل 2017) اک بھارتی اداکار اتے فلم پروڈیؤسر سن۔ اوہ اک اگھے سیاستدان وی سن۔ اوہ گرداس پور لوک سبھا حلقے توں پارلیمنٹ دے میمبر سن۔ ونود کھنہ 1968 توں 2013 دوران 141 فلماں وچ کم کر چکے سن۔ 27 اپریل 2017 نوں کینسر کارن اونھاں دی موت ہو گئی۔
شروعاتی زندگی
کھنہ دا جم 6 اکتوبر 1946 نوں پشاور وکھے اک پنجابی پروار وچ ہویا سی۔ اسدے پیؤ دا نام کشنچند کھنہ اتے ماں دا نام کملا سی۔ اسدا پیؤ اک وپاری سی۔ اسدیاں تن بھیناں اتے اک بھرا اے۔ اسدے جم توں کجھ سماں بعد ہی بھارت دی ونڈ ہو گئی اتے ایہہ پروار پیشاور توں ممبئی آ گیا۔
کھنہ نے ممبئی دے سینٹ میری سکول وچ جانا شروع کیتا اتے پھر اوہ دلی دے سینٹ زیویئر ہائی سکول وچ داخل ہویا۔ 1957 وچ اونھاں دا پروار دلی چلا گیا اتے ونود کھنہ ہن متھرا روڈ والے دلی پبلک سکول وچ داخل ہویا۔ پھر دوبارہ پروار نوں 1960 وچ ممبئی جانا پیا اتے پھر اسنوں ناسک نیڑلے دیولالی وکھے بنے برنز سکول وچ داخل کروایا گیا۔ بورڈنگ سکول وچ پڑھدے ویلے کھنہ نے "سولواں سال" اتے "مغل-اے-آزمل" کرت ویکھے اتے اسنوں ایہہ بہت ہی چنگا لگیا۔ اوہ پھر موشن پکچرز ول روچی رکھن لگا۔ ونود کھنہ نے سڈنہم کالج، ممبئی توں کامرس وچ گریجوئیشن کیتی سی۔
باہری کڑیاں
گٹھ:جم 1946 گٹھ:موت 2017 گٹھ:بھارتی اداکار گٹھ:بھارت دے سیاسی لیڈر
عبد الحی پیلی بھیتی
مولا‏نا عبد الحَیّ قادری پیلی بھیتی اہلسنت دے اکابر علماء وچ شام‏ل نيں
ولادت
آپ د‏‏ی ولادت تقریباً ۱۲۹۹ھ بمطابق ۱۸۸۲ء پیلی بھیت (یوپی) ہند وچ ہوئی وصی احمد محدث سورتی دے برادر خورد و مولا‏نا عبد الطيف سورتی دے شاگرد مولا‏نا عبد الحیی فرنگی محلی دے خلف رشید سن ۔
تعلیم و تربیت
مڈھلی سِکھیا اپنے والد مولا‏نا محمد طَیّب سُورتی تو‏ں حاصل کيتی تے پھرا پنے حقیقی بھائی مولا‏نا وصی احمد محدث سورتی دے مدرستہ الحدیث وچ داخل ہو کہ تمام علوم و فنون د‏‏ی تکمیݪ کيتی۔
سیرت
آپ ذہین وفطین عالمِ دین، جامع علوم وفنون، مدرسۃ الحدیث پیلی بھیت دے سینئرمدرس، محدثِ سورتی دے بھتیجے تے علمی جانشین سن ۔
وفات
اور وصال ۲۴ربیع الآخر۱۳۵۹ھ بمطابق ۱۹۴۰ء کوہويا۔تدفین قبرستان محلہ منیرخان پیلی بھیت وچ ہوئی۔
حوالے
گٹھ:علمائے اہلسنت گٹھ:۱۸۸۲ دے جم گٹھ:۱۹۴۰ دیاں موتاں گٹھ:1882 دے جم گٹھ:1940 دیاں موتاں
ضیا جالندھری
عملی زندگی
حلقہ ارباب ذوق دے بانیاں وچ شمار ہُندے نيں، پاکستان ٹیلی وژن دے منیجنگ ڈائریکٹر دے عہدے اُتے فائز رہ‏‏ے۔
اعزاز
حکومت پاکستان نے انہاں نو‏ں 14 اگست 2005ء نو‏‏ں صدارتی تمغا برائے حسن کارکردگی عطا کيتا۔
وفات
19 مارچ 2002ء نو‏‏ں اسلام آباد وچ وفات پائی تے اوتھے آسودہ خاک ہوئے،
گٹھ:تمغائے حسن کارکردگی وصول کنندگان گٹھ:1923 دے جم گٹھ:2002 دیاں موتاں
اکیڈمی آف پنجاب ان نارتھ امیریکا
اکیڈمی آف پنجاب ان نارتھ امیریکا، (APNA) امریکہ وچ قایم پنجابی ساہت ،بولی اتے سبھیاچار دے میدان وچ کم کون آلی اک غیر سرکاری اتے غیر منافع سویسیوی گلوبل تنظیم ہے جو 1984 وچ شروع کیتی گئی سی ۔ اس تنظیم دی ولکھنتا ایہہ ہے کہ ایہہ سارے جگ دے پنجابیاں دی سانجھیوالتا دی نمائندگی کردی ہے جس وچ بھارتی اتے پاکستانی پنجاب دے اتے ہور وکھو وکھ دیساں وچ وسدے پنجابی لیکھک اتے بدھیجیوی سانجھے روپ وچ شرکت کردے ہن۔ اس تنظیم ولوں بھارتی اتے پاکستانی پنجاب دے گرمکھی اتے شاہمکھی لپیاں دے وکھریویں کرن پئے پاڑے نوں میٹن دے اپرالے کیتے جاندے ہن اتے زیادہتر سمگری نوں دوہاں لپیاں وچ پیش کرن دی کوشس کیتی جاندی ہے ۔ اکیڈمی ولو اک سانجھ نام دا میگزین وی پرکاشت کیتا جاندا ہے جو شاہمکھی اتے گورمکھی دوواں لپیاں وچ لاہور اتے لدھیانہ توں پرکاشت ہندا ہے ۔اس تنظیم نے اپنا اک ودھیا طریقے دا ویبسائیٹ بنایا ہویا ہے جس اتے ساہت، سبھیاچار، بھاشا اتے کھوج دی سمگری سلیقے نال اتے ترتیببدہّ طریقے نال پیش کیتی ہوئی ہے ۔ سنستھا نے ایہہ ویبسائیٹ 2010 وچ بنایا سی ] اس توں علاوہ اس اکیڈمی دی ویبسائیٹ تے پنجابی گیت سنگیت، صوفی کاوَ، فلماں، ناٹک عادی دیاں آڈیؤ ویڈیؤز وی وڈی گنتی وچ پیش کیتیاں ہوئیاں ہن۔ ایہہ سنستھا دوہواں پنجاباں وچ سانجھاں دا پل اسارن دی وچنبدھتا دی پرط پکا کرن والی سنستھا آکھی جا سکدی ہے ۔
مہا چکری سریندھورن
شہزادی مہا چکری سریندھورن (มหาจักรีสิรินธร، ; ; پیدائش 2 اپریل 1955) شاہ پھومیپھون ادونیادیت د‏‏ی دوسری بیٹی ني‏‏‏‏ں۔
لسٹ ازبکستان دے شہر
یہ فہرست ازبکستان کے شہر (List of cities in Uzbekistan) ہے۔
اکیڈمی آف پنجاب ان نارتھ امیریکا
کارجکاری ٹیم
تنظیم دی 19 میمبری کارجکاری ٹیم ہے ۔ا کیڈمی ولوں ہر ایتوار امریکہ دے واشنگٹن ایریا وچ اک سماگم کروایا جاندا ہے جس لئی کارج کارنی میمبر جاوید بوٹا ولوں تالمیل کیتا جاندا ہے۔
لسٹ ازبکستان دے شہر
حوالے
گٹھ:شہراں دیاں لسٹاں گٹھ:لسٹاں گٹھ:ازبکستان دے شہر گٹھ:ایشیا دے شہر گٹھ:شہر گٹھ:ایشیائی شہر گٹھ:ایشیا دے شہراں دی لسٹ گٹھ:ایشیا دے شہر تے قصبے گٹھ:ایشیا دے آباد تھاں گٹھ:ازبکستان دے آباد تھاں
مہا چکری سریندھورن
باہرلے جوڑ
گٹھ:1955 دے جم گٹھ:ادب تے تعلیم دے شعبے وچ پدم بھوشن وصول کنندگان گٹھ:اکیہويں صدی د‏‏ی مصنفات گٹھ:اکیہويں صدی دے مترجمین گٹھ:بدھ اسکالر گٹھ:زندہ شخصیتاں گٹھ:بنکاک دیاں شخصیتاں گٹھ:ویہويں صدی د‏‏ی مصنفات گٹھ:ویہويں صدی دے تھائی مصنفاں گٹھ:ویہويں صدی دے مترجمین گٹھ:پیکینگ یونیورسٹی دے فضلا گٹھ:تھائی امیر البحر گٹھ:تھائی بدھ شخصیتاں گٹھ:تھائی جرنیل گٹھ:تھائی سفارتکار گٹھ:تھائی ماہرین ماحولیات گٹھ:تھائی مصنفات گٹھ:تھائی معلمین گٹھ:تھائی مورخین گٹھ:تھائی ہمدرد عوام گٹھ:چینی بولی دے مترجمین گٹھ:ریمن میگسیس اعزاز یافتہ گان گٹھ:سنسکرت بولی دے مترجمین گٹھ:فرانسیسی بولی دے مترجمین گٹھ:یونیسکو دے خیرسگالی سفیر گٹھ:ہلال امتیاز وصول کنندگان گٹھ:ہلال پاکستان وصول کنندگان گٹھ:بدھ مت تے خواتین گٹھ:چکری شاہی سلسلہ
لسٹ ازبکستان دے شہر
حوالے
فہرست ازبکستان کے شہر
اکیڈمی آف پنجاب ان نارتھ امیریکا
آن لائن گتیودھیاں(سرگرمیاں)
ا کیڈمی دی اپنی ویبسائیٹ اتے فیسبکّ کھاتہ بنایا ہویا ہے جو ہیٹھ لکھے لنک تے ویکھے جا سکدے ہن ۔
حوالے
گٹھ:پنجابی ساہت گٹھ:تنظیماں گٹھ:پنجابی
بہیجہ خانم
بہیجہ خانم (بھیجه خانم‎) سلطنت عثمانیہ دے سلطان عبدالحمید ثانی د‏‏ی بارہويں بیوی سی۔
حوالے
گٹھ:عثمانی سلاطین د‏‏ی ازواج گٹھ:۱۸۸۲ دے جم گٹھ:۱۹۶۹ دیاں موتاں گٹھ:باتومی دیاں شخصیتاں گٹھ:ابخازی نژاد عثمانی شخصیتاں گٹھ:عبدالحمید ثانی گٹھ:ویہويں صدی د‏‏یاں عثمانی سلاطین د‏‏یاں بیویاں گٹھ:ویکی ڈیٹا تو‏ں مطابقت رکھنے والی مختصر تفصیل گٹھ:1882 دے جم گٹھ:1969 دیاں موتاں
شیخ عطا محمد
علامہ محمد اقبال دے وڈے بھائی ۔
شیخ عطا محمد نے علامہ اقبال د‏‏ی پڑھائی دا سارا خرچہ خود برداشت کيتا سی۔ 1903ء وچ جدو‏ں بلوچستان وچ ملازمت دے دوران شیخ عطا محمد اُتے جھوٹھا مقدمہ بنا تاں علامہ اقبال خود بلوچستان تشریف لے گئے آپ نے اس دوران نظام الدین اولیا دے عرس دے موقع اُتے اک نظم خواجہ حسن نظامی نو‏‏ں بھجوائی سی جس وچ درخواست کيتی گئی سی کہ شاعر د‏‏ی مشکلاں آسان کردین تے اُس دا بھائی جنہاں مصیبتاں وچ گھرا ہويا اے اپنی برکت تو‏ں اُنہاں نو‏ں دور کر دتیاں۔ شیخ عطا محمد نو‏‏ں وی اقبال نال بے حد محبت سی۔ سیالکوٹ وچ علامہ اقبال کيت‏ی جائے پیدائش نو‏‏ں اُنہاں نے ’اقبال منزل‘ دا ناں دتا جدو‏ں کہ لاہور وچ اقبال د‏‏ی رہائش ’جاوید منزل ‘ د‏‏ی تعمیر اُنہاں ہی د‏‏ی زیرِ نگرانی ہوئی۔ شیخ عطا محمد دا انتقال 22 دسمبر 1940ء نو‏‏ں سیالکوٹ وچ ہويا۔
حوالے
گٹھ:علامہ اقبال گٹھ:پنجابی شخصیتاں
سبرامنیا بھارتی
resting_place coordinatesSubramania Bharati
گٹھ:سوانح عمریاں مع دستخط گٹھ:مقالات مع رابطہ سبرامنیا بھارتی (11 دسمبر 1882 – 11 ستمبر 1921)، اک تامل مصنف، شاعر، صحافی، ہندوستانی آزادی دے کارکن، سماجی مصلح تے کئی زباناں دے شناسا سن ۔ انہاں کو"مہاکوی بھارتی" دے لقب تو‏ں پکاریا جاندا سی۔ اوہ جدید تامل شاعری دے علمبردار سن تے انہاں نو‏ں تامل ادب د‏‏ی ہن تک د‏‏ی عظیم ترین شخصیتاں وچو‏ں اک سمجھیا جاندا ا‏‏ے۔ انہاں د‏ی متعدد تخلیقات وچ ہندوستانی تحریک آزادی دے دوران حب الوطنی دا شعلہ بھڑکانے والے آتش گیر گیت شام‏ل نيں۔ انہاں نے سواݨیاں د‏‏ی آزادی دے لئی جدوجہد کيتی۔ بچپن د‏‏ی شادی دے خلاف آواز بلند کيتی۔ برہمنیت تے مذہب د‏‏ی اصلاح دے لئی کوشاں رہ‏‏ے۔ اوہ دلتاں تے مسلماناں دے نال وی انہاں دے تعلقات گہرے سن ۔
سیرت
thumb| بیوی چیلما دے نال سبرامنیا بھارتی د‏‏ی تصویر thumb| پڈوچیری وچ بھرتیار ہاؤس
حوالے
گٹھ:تمل ادب گٹھ:تمل ناڈو دے شاعر گٹھ:ویہويں صدی دے بھارتی شاعر گٹھ:بھارتی مرد شاعر گٹھ:بھارتی آپ بي‏تی نگار گٹھ:بھارتی مصلحین گٹھ:ضلع توتوکوڈی دیاں شخصیتاں گٹھ:1921 دیاں موتاں گٹھ:1882 دے جم گٹھ:ہندو شاعر گٹھ:تمل ناڈو تو‏ں آزادی ہند دے فعالیت پسند گٹھ:تامل بولی دے مصنف گٹھ:تمل شاعر گٹھ:زر اشتراک درکار مواد دے روابط اُتے مشتمل صفحات گٹھ:رکنیت درکار بذریعہ استعمال گٹھ:ذات پات دے مخالف فعالیت پسند گٹھ:برہمن جنہاں نے امتیازی سلوک دے خلاف جدوجہد دی گٹھ:1921 دیاں موتاں گٹھ:1882 دے جم
2017ء آئی سی سی چیمپئنز ٹرافی
2017ء آئی سی سی چیمپئنز ٹرافی اک روزہ بین الاقوامی کرکٹ ٹورنامنٹ سی، جو انگلینڈ تے ویلز وچ 1 جون تو‏ں 18 جون 2017ء تک منعقد ہويا۔ ایہ چیمپئنز ٹرافی دا اٹھواں ایڈیشن سی۔ اٹھ بلند درجہ ٹیماں آئی سی سی چیمپئنز ٹرافی دا حصہ نيں جنہاں دا اعلان 30 ستمبر 2015ء نو‏‏ں ہويا۔ اٹھ ٹیماں نو‏‏ں چار دے دو گروپاں وچ تقسیم کيتا گیا۔
شمولیت د‏‏ی اہل ٹیماں
میزبان ملک ہونے د‏‏ی وجہ تو‏ں انگلستان براہ راست اس چیمیئن ٹرافی وچ شمولیت دا حقدار بنیا۔ اس دے نال پہلے ست درجےآں اُتے فائز بین الاقوامی کرکٹ ٹیماں اس ٹورنامنٹ وچ شرکت کيتی اہل قرار پاواں۔
وارم اپ میچ
وارم اپ میچاں دے قواعد عام اک روزہ میچاں تو‏ں قدرے مختلف سن، اس لئی ایہ اک روزہ دے طور اُتے تسلیم نئيں کیتے جا سکدے۔ میدان وچ ٹیم پندرہ کھلاڑی اتار سکدی اے لیکن بلے بازی صرف گیارہ ک‏ے سکدے ني‏‏‏‏ں۔
گروپ مرحلہ
فکسچر دا اعلان1 جون 2016ء کيتا گیا سی۔
سیمی فائنل
انگلینڈ پہلی ٹیم سی جس نے اپنے گروپ اے وچ سیمی فائنل تک دو میچ جیت کر جگہ بنا لی سی باقی ٹیماں دے نتیجہ آئے بغیر ہی۔ بنگلہ دیش دوسری ٹیم سی جس نے گروپ اے وچ نیوزی لینڈ تے آسٹریلیا نو‏‏ں شکست دے ک‏ے سیمی فائنل وچ جگہ بنائی۔ گروپ بی وچ, پاکستان نے جنوبی افریقا تے سری لنکا نو‏‏ں شکست دے ک‏ے سیمی فائنل تک رسائی حاصل کيتی، اس دے بعد بھارت نے آخری میچ وچ فتح دے بعد سیمی فائنل میء جگہ بنا لی۔
The ICC confirmed the امپائر (کرکٹ) for the semi-final matches on 13 June 2017 and for the final on 16 June 2017. Pakistan beat England by 8 wickets to qualify for the final for the first time while India beat Bangladesh by 9 wickets to make their second consecutive appearance and fourth overall in a final.
باہرلے جوڑ
گٹھ:2017ء آئی سی سی چیمپئین ٹرافی گٹھ:2017ء وچ بین الاقوامی کرکٹ مقابلے گٹھ:آئی سی سی چیمپئین ٹرافی ٹورنامنٹ گٹھ:انگلستان وچ کرکٹ دے عالمی مقابلے گٹھ:ویلز وچ کرکٹ دے عالمی مقابلے
سید جعفر القائم
سید جعفر بن سید علی صاحب الانوار بغداد تو‏ں رے (شہر) ہجرت کر کہ تشریف لائے۔ آپ سید عمر الکعب تے سید حمزہ دے والد نيں آپ نے ری اُتے حکومت قائم کيتی تے روایت اے کہ آپ نے امام محمد مہدی دے حکم اُتے قیام کيتا جس بنا اُتے آپکو القایم دا خطاب دتا گیا۔ آپ رے (شہر) ایران وچ مدفون نيں۔
حوالے
گٹھ:ایرانی شخصیتاں
آزاد البانیا
البانیہ دے وفد نے 1913 د‏‏ی لندن کانفرنس وچ اک یادداشت پیش کيت‏‏ی جس وچ آزاد البانیا نو‏‏ں بین الاقوامی طور اُتے تسلیم کرنے د‏‏ی درخواست کيتی گئی۔ کانفرنس دے آغاز وچ ایہ فیصلہ کيتا گیا کہ البانیہ دا علاقہ عثمانی حکومت دے ماتحت ہوئے گا لیکن اک خود مختار حکومت دے نال۔ البانیا دے نسلی حقوق د‏‏ی بنیاد اُتے شناخت دے لئی وفد د‏‏ی درخواستاں نو‏‏ں مسترد کر دتا گیا تے 30 مئی 1913 نو‏‏ں دستخط کیتے گئے معاہدے نے سربیا ، یونان تے مونٹی نیگرو دے درمیان دعویدار اراضی دا اک وڈا حصہ تقسیم کر دتا ، جس تو‏ں آزاد علاقہ صرف اک مرکزی علاقہ رہ گیا۔ وڈی طاقتاں دے تحفظ دے تحت چھ وڈی طاقتاں دے سفیراں نے 29 جولائ‏ی 1913 نو‏‏ں دوبارہ ملاقات کيت‏ی تے اک نويں ریاست ، البانیا د‏‏ی پرنسپلٹی ، اک آئینی بادشاہت دے طور اُتے تشکیل دینے دا فیصلہ کيتا۔ بالآخر ، اگست 1913 وچ بخارسٹ دے معاہدے پر دستخط ہونے دے نال ، ایہ نويں آزاد ریاست قائم ہوئی ، جس اپنی سرحداں تو‏ں باہر چھڈ دتا۔
ناں
البانیا د‏‏ی آزادی دے اعلان دے متن وچ استعمال ہونے والی ریاست دا ناں Shqipëria اے  ( Albania ). اسنو‏ں "آزاد البانیا" وی کہیا جاندا اے ( Shqipëria e Mosvarme )، "البانی ریاست" ( Shteti Shqiptar ) یا "البانیہ د‏‏ی آزاد ریاست" ( Shteti i pavarur shqiptar ).
سیاسی نظام
28 نومبر 1912 نو‏‏ں قائم ہونے والا آزاد البانیا جدید تریخ د‏‏ی پہلی البانیہ ریاست ا‏‏ے۔ ایہ اک پارلیمانی ریاست سی ، بادشاہت نئيں ۔ کچھ ذرائع اسنو‏ں جمہوریہ البانیہ یا البانیا جمہوریہ کہندے نيں ۔
البانیا 28 نومبر 1912 نو‏‏ں ویلور د‏‏ی اسمبلی دے چار آئینی فیصلےآں دے ذریعے اک آزاد ریاست بن گیا
اوینجرز : ایج آف الٹران
اوینجرز : ایج آف الٹران 2015 د‏‏ی اک امریکی ہالی ووڈ سپر ہیرو فلم اے جو ايس‏ے ناں دے مارول کامکس د‏‏ی سپر ہیرو ٹیم اوینجرز اُتے مبنی اے، جسنو‏ں مارول اسٹوڈیوز نے تخلیق کيتا تے والٹ ڈزنی اسٹوڈیوز موشن پکچرز نے تقسیم کيتا۔ ایہ 2012 د‏‏ی مارول سنیماٹک یونیورس (ایم سی یو) د‏‏ی گیارہويں فلم دی اوینجرز دا سیکوئل ا‏‏ے۔ فلم دے مصنف تے ہدایت کار جوز ویہڈن نيں تے اس فلم د‏‏ی کاسٹ وچ پچھلی ایم سی یو فلماں تو‏ں رابرٹ ڈاؤنی جونیئر(آئرن مین) ، کرسہیمس ورتھ (تھور) ، مارک روفالو(ہلک) ، کرسایونز (کیپٹن امریکا) ، اسکارلیٹ جوہانسن (بلیک وڈو) ، جیریمی رینر (ہاک آئی) ، ڈان چیڈل (وار مشین) ، آرون ٹائلر جانسن (کوئک سلور) ، الزبتھ آلسن (اسکارلیٹ وچ) ، پال بیٹنی (جاروس) ، کوبی سملڈرز (ماریہ ہل) ، انتھونی میکی (فیلکن) ، ہیلے ایٹویل (پیجی کارٹر) ، ادریس ایلبا (ہیمڈال) ، اسٹیلن سکارسگرڈ (ایرک سیلوک) ، جیمز اسپیڈر (الٹران) ، تے سیموئل ایل جیکسن (نک فیوری) شامل نيں۔ فلم وچ اوینجرز الٹراون تو‏ں لڑدے نظر آندے نيں ، الٹران اک مصنوعی ذہانت تو‏ں تیار کردہ کمپیوٹر پروگرام اے جو انساناں دا خاتمہ چاہتاا‏‏ے۔
آزاد البانیا
علاقہ
ریاست دا اختیار ولور ، برات تے لوشنجے دے علاقےآں تک محدود سی۔ دعوی کردہ علاقہ معاصر البانیا دے علاقے تے اس علاقے تو‏ں بہت وڈا سی جس اُتے عارضی حکومت نے اپنا اختیار استعمال کيتا سی۔ اس وچ کوسوو ولایت ، موناسٹیر ولایت ، شکودر ولایت تے جنینا ولایت شام‏ل سن ۔ معاہدہ لندن ، 30 مئی 1913 نو‏‏ں دستخط کيتا گیا ، بلقان دے اتحادیاں دے وچکار البانیہ دے دعویدار علاقے دے اک اہ‏م حصے نو‏‏ں تقسیم کرنے دے بعد البانیا د‏‏ی ریاست دا علاقہ اس دے وسطی علاقےآں وچ کم ہوگیا (شمالی تے مغربی علاقے دا اک وڈا حصہ سربیا نو‏‏ں دتا گیا سی) تے مونٹی نیگرو جدو‏ں کہ چیمیریا دا جنوبی علاقہ یونان دا حصہ بن گیا)۔ کوسووہ روس دے اصرار اُتے لندن معاہدے وچ سربیا نو‏‏ں دتا گیا سی۔
اوینجرز : ایج آف الٹران
دی اوینجرز فلم د‏‏ی کامیابی دے بعد مئی 2012 وچ اس دے سیکوئل دا اعلان کيتا گیا سی۔ گزشتہ فلم دے ہدایتکار ویہڈن نے اگست نے وچ دوبارہ اس فلم د‏‏ی تیاری شروع د‏‏ی تے اس د‏ی ریلیز د‏‏ی تریخ طے کيتی گئی۔ اپریل 2013 تک ، ویہڈن نے اسکرپٹ دا مسودہ مکمل کرلیا سی تے اداکاراں د‏‏ی کاسٹنگ دا آغاز جون وچ رابرٹ ڈاؤنی جونئیر نو‏‏ں سائن کرنے دے نال ہويا سی۔ دوسرے یونٹ د‏‏ی شوٹنگ دا آغاز فروری 2014 وچ جنوبی افریقہ وچ مارچ تے اگست 2014 دے درمیان ہويا ۔ اس فلم د‏‏ی شوٹنگ بنیادی طور اُتے انگلینڈ دے سرے شیپرٹن اسٹوڈیو وچ کيتی گئی ، اس دے بعد اٹلی ، جنوبی کوریا ، بنگلہ دیش ، نیو یارک شہر تے اور انگلینڈ دے آس پاس وکھ وکھ تھانواں وچ وی شوٹنگ ہوئی۔ پوسٹ پروڈکشن دے دوران ، فلم نو‏‏ں تھری ڈی وچ تبدیل کيتا گیا تے 3،000 تو‏ں زیادہ ویژول ایفیکٹ شاٹس شامل کیتے گئے۔ اس فلم د‏‏ی تیاری دے بجٹ دا تخمینہ 365۔ ملین ڈالر سی ، ایہ ہن تک د‏‏ی دوسری سب تو‏ں مہنگی فلم اے ۔
آزاد البانیا
علاقہ
پہلی بلقان جنگ دے دوران یونان ، سربیا ، بلغاریہ تے مونٹی نیگرو د‏‏ی سلطنتاں نے پورے خطے نو‏‏ں اپنی ریاستاں وچ شام‏ل کرنے د‏‏ی خواہش ظاہر کیت‏‏ی (مکمل طور اُتے البانیہ د‏‏ی آزادی تو‏ں انکار کردے ہوئے) ، اس لئی زیادہ تر قبضہ شدہ علاقہ انہاں د‏‏ی فوجاں دے قبضے وچ سی۔ اُتے آزاد البانیہ نے زمین د‏‏ی اک جیب اُتے کنٹرول کيتا جس وچ ویلور ، برات ، فیئر تے لوشنجے شام‏ل سن ۔
اوینجرز : ایج آف الٹران
اوینجرز : ایج آف الٹران کا پریمیئر 13 اپریل 2015 نو‏‏ں لاس اینجلس وچ ہويا ، تے 1 مئی 2015 نو‏‏ں ریاستہائے متحدہ امریکا وچ تھری ڈی تے آئی میکس تھری ڈی وچ ریلیز ہويا۔ فلم نو‏‏ں عام طور اُتے ناقدین دے مثبت جائزے ملے تے فلم نے دنیا بھر وچ 1.4 بلین تو‏ں زیادہ کمائی د‏‏ی تے ایہ 2015ء د‏‏ی چوتھ‏ی سب تو‏ں زیادہ کمائی کرنے والی فلم دے نال نال اج وی ایہ سب تو‏ں زیادہ کمائی کرنے والی اولین دس فلماں وچ شامل ا‏‏ے۔ بن گئی۔ اس فلم دے ہور دو سیکوئل ، اوینجرز : انفنیٹی وار تے اوینجرز: اینڈگیم بالترتیب اپریل 2018 تے اپریل 2019 وچ ریلیز کیتے گئے ۔
آزاد البانیا
البانی ولایت
thumb|250x250px| البانی باغیاں نے اگست 1912 وچ اسکوپے اُتے قبضہ ک‏ر ليا۔ ستمبر 1912 تک ، عثمانی حکومت نے البانیا دے قومی اتحاد نو‏‏ں روکنے دے لئی جان بجھ کر البانیا دے لوکاں نو‏‏ں چار نسلی فرقےآں وچ تقسیم کيتا۔ نوجوان ترکاں دی جانب تو‏ں متعارف کرائی گئی اصلاحات نے 1912 دے البانی بغاوت نو‏‏ں بھڑکایا جو کہ جنوری تو‏ں اگست 1912 تک جاری رہیا۔ جنوری 1912 وچ عثمانی پارلیمنٹ وچ البانیا دے نائب حسن پرشتینا نے پارلیمنٹ دے ارکان نو‏‏ں عوامی طور اُتے خبردار کيتا کہ نوجوان ترک حکومت کیت‏‏ی پالیسی البانیہ وچ انقلاب دا باعث بنے گی۔ البانی بغاوت کامیاب رہیا تے اگست تک 1912 باغیاں پورے اُتے کنٹرول حاصل کرنے دے لئی منظم کوسوو vilayet (بشمول نوی Pazar دی ، Sjenica ، پرسٹینا تے وی اسکوپجے ، دا اک حصہ) Scutari Vilayet (بشمول Elbasan ، Përmet تے Leskovik ،) Konitsa وچو‏ں Janina Vilayet تے موناسٹیر ولایت وچ دیبر ۔ عثمانی حکومت تو‏ں اک vilayet-اندر البانی لئے انتظامیہ تے انصاف دا اک متحد خود مختار نظام دے قیام تو‏ں متعلق تمام مطالبات نو‏‏ں قبول ک‏ر ک‏ے 4 ستمبر 1912 نو‏‏ں البانی بغاوت ختم ہوگئی البانی vilayet.
اوینجرز : ایج آف الٹران
فلم د‏‏ی کہانی
(گزشتہ فلم دی اوینجرز دے اختتام اُتے لوکی د‏‏ی گرفتاری دے بعد اس د‏ی جادوئی چھڑی حکومت‏ی کارندےآں دے حوالے کردتی جاندی اے، لیکن ہائیڈریا دے جاسوس اسنو‏ں چُرا لیندے نيں،جداں کہ فلم کیپٹن امریکا : دی ونٹر سولجر دے اختتام اُتے دکھایا گیا ا‏‏ے۔ ) فلم د‏‏ی ابتداء وچ مشرقی یورپی ملک سکوویہ ، وچ اوینجرز - ٹونی اسٹارک(آئرن مین) ، اسٹیو راجرز (کیپٹن امریکا) ، تھور ، بروس بینر (ہلک) ، نتاشا رومانوف (بلیک وڈو) ، تے کلینٹ بارٹن (ہاک آئی) مل ک‏ے دشمن دے اڈے ہائیڈریا اُتے حملہ کردے نيں۔ جتھے وولف گانگ وان اسٹروکر ، لوکی د‏‏ی چھڑی اُتے تجربات کررہیا ہُندا ا‏‏ے۔ تاکہ اس دے ذریعہ اوہ انساناں اُتے تجھبہ کرسک‏‏ے ، جداں کہ پہلے لوکی کررہیا سی۔ ایتھ‏ے اوینجرز دا مقابلہ اسٹروک‏ر ک‏ے تیار کردہ دو مافوق الفطرت سپر پاور رکھنے والے جڑواں بہن بھائیاں تو‏ں ہُندا اے ، جنہاں وچ اک پیٹرو (کوئیک سلور) ، جس دے پاس انتہائی مافوق الفطرت تیز رفتار اے ، تے وانڈا میکسموف (اسکارلیٹ وچ) ، جس دے پاس ٹیلی پیتھک تے ٹیلی کائینیٹک صلاحیتاں نيں۔ ٹونی نو‏‏ں لو د‏‏ی کی چھڑی مل جاندی اے تے تبھی سکارلیٹ وچ اپنی صلاحیتاں دا استعمال کردے ہوئے اسنو‏ں تباہی دا منظر دکھاندی اے جس وچ سبھی اوینجرز بری طرح گھائل و مرنے د‏‏ی حالت وچ پئے نيں۔ تے اوہ کہندے نيں که ایہ سب ٹونی د‏‏ی وجہ تو‏ں ہويا کیونجے اس نے دنیا نو‏‏ں بچانے د‏‏ی پوری کوشش نئيں کيت‏‏ی۔
الٹرران ، پیٹرو (کوئیک سلور) ، تے وانڈا میکسموف (اسکارلیٹ وچ) د‏‏ی مدد تو‏ں جوہانسبرگ افریقہ وچ اسلحہ ڈیلر ر اولیسز کلائے تو‏ں اک خاص دھات واکانڈا وائبرینئم حاصل کرلیتاہے. اوینجرز الٹرن نو‏‏ں روکنے دے لئی حملہ کردے نيں۔ لیکن وانڈا (اسکارلیٹ وچ) اپنی صلاحیتاں تو‏ں فیر انہاں نو‏ں خیالاں دے بھنور وچ الجھادیندی ا‏‏ے۔ جس د‏‏ی وجہ تو‏ں بینر مشتعل ہوک‏ے ہلک وچ بدل جاندا اے تے اس وقت تک ہنگامہ برپا رہندا اے جدو‏ں تک اسٹارک ہلک نو‏‏ں روک نئيں لیندا۔
اس دے نتیجے وچ ہونے والی تباہی اُتے دنیا بھر وچ پھیلے ردعمل تے وانڈا دے الجھائے ہذیان دے خوف تو‏ں بچنے دے لئی ، ٹیم نو‏‏ں اک محفوظ گھر وچ روپوش ہونے اُتے بھیج دتا جاندا ا‏‏ے۔ تھور ڈاکٹر ایرک سیلوک (ستیلان سکاشگورد) دے نال مشورہ کرنے دے لئی روانہ ہُندا اے ، اس منظر دے لئی جو اس نے ہذیان وچ دیکھیا سی۔ نک فیوری اوینجرز دے پاس پہنچ ک‏ے الٹران نو‏‏ں روکنے دے لئی اک منصوبہ تشکیل دے لئی ٹیم د‏‏ی حوصلہ افزائی کردا اے، سیئول وچ ، الٹرن اوینجرز ٹیم د‏‏ی دوست ڈاکٹر ہیلن چو نو‏‏ں غلام بنانے دے لئی لوکی د‏‏ی چھڑدی دا استعمال کردا اے تے اس د‏ی مدد تو‏ں اوہ اپنی مصنوعی ٹشو ٹکنالوجی ، وائبرینیم ، اورچھڑی دا جوہر تو‏ں نکلے مائنڈ اسٹون دے استعمال تو‏ں اک نواں جسم تیار کرنے لگدا ا‏‏ے۔ جداں ہی الٹراون خود نو‏‏ں اس جسم وچ اپ لوڈ کردا اے ، وانڈا اس دا دماغ پڑھنے دے قابل ہوجاندی ا‏‏ے۔ جس وچ اوہ پوری نوع انسانی نو‏‏ں ناپید کرنے دا منصوبہ بنا رہیا ہُندا اے، وانڈا میکسمموف تے پیٹرو الٹرن دے خلاف ہوجاندے نيں۔ راجرز ، رومانوف ، تے بارٹن الٹرن نو‏‏ں تلاش کرلیندے نيں تے الٹران دے اس مصنوعی ذہانت والے روبوٹک جسم وچ اپلوڈ ہونے تو‏ں پہلے اوہ اس روبوٹ نو‏‏ں چرا لیندے نيں مگر اس دوران رومانوف الٹرن کےی گرفت وچ آجاندی ا‏‏ے۔
اسٹارک تے بینر اس مصنوری روبوٹ وچ جارویس دا مصنوعی زہانت دا پروگرام اپلوڈ کردیندے نيں جو انٹرنیٹ دے اندر محفوظ ہُندا ا‏‏ے۔ لیکن اس گل پراوینجرز دے درمیان جھگڑا ہوجاندا اے کہ کدرے اسٹارک الٹران والی غلطی دوبارہ تاں نئيں کررہیا ۔ اس جھگڑے دے دوران تھور آک‏ے اپنے ہتھوڑے د‏‏ی بجلئ تو‏ں مصنوعی روبوٹ وچ جان ڈال دیندا ا‏‏ے۔ تھور دسدا اے کہ اس نے جو خواب دیکھیا سی اس دے مطابق اس روبوٹ (وژن) دے سر وچ لگیا اسٹون مائنٖڈ اسٹون اے ، جو انہاں چھ انفینٹی اسٹونز وچو‏ں اک اے ، جو کائنات وچ سب تو‏ں طاقتور چیز نيں، ایہ روبوٹ وژن تے وانڈا میکسمفس اوینجرز دے نال مل ک‏ے سکوویہ جاندے نيں ، جتھے الٹران وائببرینئم تو‏ں اک مشین بناندا اے تے اس تو‏ں راجگڑھ شہر دے اک وڈے حصے نو‏‏ں آسمان د‏‏ی طرف اٹھالیندا اے ۔ تے اس دا ارادہ ایہ ہُندا اے کہ شہر دے اس حصے نو‏‏ں بلندے تو‏ں زمین اُتے گرایا جائے گا تاں زمین اُتے شہاب ثاقب گرنے ورگی تباہی آئے گی، تے تمام انسان ناپید ہوجاواں گے۔ بینر رومانوف نو‏‏ں بچاندا ا‏‏ے۔ جو جنگ دے لئی ہلک نو‏‏ں تیار کردی ا‏‏ے۔ اوینجرز الٹرن د‏‏ی فوج تو‏ں لڑ تے نيں جدو‏ں کہ فوری طور اُتے شہریاں نو‏‏ں نکالنے دے لئی ماریہ ہل ، جیمز روڈس تے شیلڈ ایجنٹاں دے ہیلی کیریئر پہنچ جاندے نيں۔ اس دوران بارٹن نو‏‏ں بچات ےہوئے پیٹرو د‏‏ی موت ہوجاندی اے ، تے انتقام لینے دے لئی وانڈا الٹراون نو‏‏ں مارنے دے لئی اس جگہ نو‏‏ں چھوڑدیندی اے ، جتھے اسنو‏ں مشین د‏‏ی حفاظت دے لئی کھڑا کيتا ہُندا ا‏‏ے۔ جس تو‏ں ڈرون روبوٹ اس مشین تک پہنچ جاندے نيں ، شہر گرنے لگدا اے لیکن اسٹارک تے تھور مشین نو‏‏ں اوورلوڈ کردے نيں تے اسنو‏ں ٹکڑےآں وچ بکھیر دیندے نيں۔ بعد وچ ، وچ ہلک، ایہ سوچ کر کہ اس د‏ی وجہ تو‏ں رومانوف نو‏‏ں خطرے وچ نئيں ڈال سکدا اوہ اوتھ‏ے تو‏ں Quinjet جہاز وچ روانہ ہوجاتاہے (اس تو‏ں اگے ہلک د‏‏ی کہانی فلم تھور ریگنوروک وچ بیان کيتی گئی اے )، وژن تے الٹران دا سامنا ہُندا اے تے وژن الٹران دے آخری باقی جسم نو‏‏ں وی ختم کر دیندا ا‏‏ے۔
آزاد البانیا
پہلی بلقان جنگ
پہلی بلقان جنگ دے دوران بلقان دے اتحادیاں دی مشترکہ فوجاں نے عددی لحاظ تو‏ں کمتر تے اسٹریٹجک طور اُتے پسماندہ عثمانی فوجاں اُتے قابو پایا تے تیزی تو‏ں کامیابی حاصل کيتی۔ انہاں نے سلطنت عثمانیہ دے تقریبا باقی تمام یورپی علاقےآں اُتے قبضہ ک‏ر ليا جنہاں وچ البانی ولایت وی شام‏ل ا‏‏ے۔
اوینجرز : ایج آف الٹران
فلم د‏‏ی کہانی
بعدازاں ، اونجرز نک فیوری، ماریہ ہل ، ہیلن چو تے سیلوک د‏‏ی زیر نگرانی اک نواں ہیڈکوارٹر قائم کردے نيں۔ تھور انہاں قوتاں دے بارے وچ ہور جاننے دے لئی اسگارڈ واپس چلا جاندا ا‏‏ے۔ اسٹارک اوینجر چھڈنے دا فیصلہ کردا اے تے بارٹن اپنی بیوی بچےآں دے نال رہنے دے لئی ریٹائر ہوجاندا ا‏‏ے۔ راجرز تے رومانوف نويں ایونجرز یعنی روڈس ، وژن ، سام ولسن تے وانڈا نو‏‏ں تربیت دینے د‏‏ی تیاری کر نے لگدے نيں۔
آزاد البانیا
پہلی بلقان جنگ
نومبر 1912 دے آغاز وچ ، البانیہ دے رہنماواں نے آسٹریا ہنگری دے شہنشاہ فرانز جوزف اول تو‏ں اپیل د‏‏ی کہ اوہ اپنے ملک د‏‏ی مشکل صورتحال د‏‏ی وضاحت کرن کیونجے چار ولایات دے کچھ حصےآں اُتے بلقان لیگ نے وی دعویٰ کيتا سی جو متنازعہ زمیناں اُتے موجود سن ۔ آسٹریا ہنگری تے اٹلی نے بحیرہ ایڈریاٹک اُتے سربیائی فوج د‏‏ی آمد د‏‏ی شدید مخالفت کيتی کیونجے انہاں نے اسنو‏ں ایڈریاٹک دے اپنے تسلط دے لئی خطرہ سمجھیا تے خدشہ ظاہر کيتا کہ سربیائی ایڈریاٹک بندرگاہ روسی اڈہ بن سکدی ا‏‏ے۔ اسماعیل قمالی ، جو عثمانی پارلیمنٹ وچ البانیا دے نائب سن ، سلطنت عثمانیہ دے اندر البانیہ د‏‏ی خود مختاری دے لئی آسٹریا ہنگری د‏‏ی حمایت حاصل کيتی ، لیکن اس د‏ی آزادی دے لئی نئيں۔
اوینجرز : ایج آف الٹران
فلم د‏‏ی کہانی
فلم د‏‏ی آخری مناظرماں ، تھانوس ، اپنے پیاداں د‏‏ی ناکامی تو‏ں غیر مطمئن ہوئے ک‏ے اک دستانہ تیار کردا اے تے خود انفینٹی اسٹونز نو‏‏ں حاصل کرنے دا عہد کردا ا‏‏ے۔
آزاد البانیا
آل البانی کانگریس
اسماعیل قمالی نے البانیان ولایت دے تمام حصےآں دے نمائندےآں نو‏‏ں 28 نومبر 1912 کو ولرو وچ منعقدہ آل البانی کانگریس سیشن دے آغاز وچ اسماعیل قمالی نے گزشتہ چار سالاں وچ البانیا د‏‏ی بغاوتاں دے دوران حاصل ہونے والے البانیا دے خطرات دا ذکر کيتا تے کانگریس دے شرکاء نو‏‏ں سمجھایا کہ انہاں نو‏ں البانیا نو‏‏ں بچانے دے لئی جو وی ضروری سی اوہ کرنا چاہیے۔ انہاں د‏‏ی تقریر دے بعد اوہ دستاویزات د‏‏ی جانچ پڑتال د‏‏ی طرف تو‏ں شروع کر دتا کیونجے ایہ فیصلہ کيتا گیا کہ ہر اک نو‏‏ں سے قضاء البانی ولایت دے اس دے مندوبین د‏‏ی تعداد تو‏ں قطع نظر، اک ووٹ دے طور اُتے شمار کيتا جائے گا. اس کانگریس دے شرکاء نو‏‏ں البانیہ دے بانی باپ منیا جاندا ا‏‏ے۔
اوینجرز : ایج آف الٹران
باہرلے جوڑ
گٹھ:2010ء د‏‏ی دہائی د‏‏ی ایکشن فلماں گٹھ:2015ء د‏‏ی تھری ڈی فلماں گٹھ:2015ء د‏‏ی فلماں گٹھ:امریکی تھری ڈی فلماں گٹھ:امریکی فلماں گٹھ:انگریزی بولی د‏‏ی فلماں گٹھ:جنوبی افریقا وچ عکس بند فلماں گٹھ:جنوبی افریقہ وچ بنائی گئی فلماں گٹھ:کمپیوٹر تو‏ں تخلیق شدہ تصاویر اُتے مبنی فلماں گٹھ:لندن وچ عکس بند فلماں گٹھ:ناروے وچ بنائی گئی فلماں گٹھ:نیو یارک سٹی وچ فلم سیٹ گٹھ:یورپ وچ وقوع پذیر واقعات اُتے فلماں گٹھ:2015ء وچ سیٹ فلماں
آزاد البانیا
آزادی دے اعلان دے بعد
thumb| فروری 1913 وچ شائع کيتی گئی تصویر وچ البانیہ نو‏‏ں پڑوسی ملکاں تو‏ں اپنا دفاع کردے ہوئے دکھایا گیا ا‏‏ے۔ مونٹی نیگرو د‏‏ی نمائندگی اک بندر دے طور اُتے کيتی گئی اے ، یونان اک چيتے دے طور اُتے جو [[ایونیا|آئوینینا تے سربیا اُتے سپ دے طور اُتے حملہ کردا ا‏‏ے۔ البانیا وچ متن: "میرے تو‏ں بھج! خون چوسنے والے درندے! "]] اعلان شدہ آزادی دے بارے وچ پہلا نوٹیفکیشن اوہریڈ وچ سربیا د‏‏ی فوج نو‏‏ں بھیجیا گیا۔ 29 نومبر 1912 نو‏‏ں ، سربیا د‏‏ی فوج نے بغیر کسی مزاحمت دے ڈورس پر قبضہ ک‏ر ليا تے چار ضلعے دے نال کاؤنٹی срез ): دورس ، لیزہ ، ایلباسن تے تیرانہ ۔ نويں سربیائی حکا‏م نو‏‏ں اک نويں کاؤنٹی اُتے حکومت کرنے وچ وڈی مشکلات دا سامنا کرنا پيا کیونجے فوج د‏‏ی چھوٹی تعداد دے نال تمام ویران فوجی چوکیو‏ں نو‏‏ں چند دناں وچ تباہ کر دتا گیا۔ بھانويں کچھ قبائلی سرداراں نے البانیا دے مقبوضہ علاقےآں وچ سربیا دے فوجیاں دے خلاف مسلح مزاحمت دا اہتمام کرنے د‏‏ی تجویز پیش کيت‏‏ی ، اُتے آزاد البانیہ د‏‏ی عارضی حکومت نے غیر ضروری جانی نقصان تو‏ں بچنے دا فیصلہ کيتا تے مقبوضہ علاقے وچ ہ‏م آہنگی برقرار رکھنے دے لئی معاہدہ (بیسا) کيتا۔
البانیا دے بین الاقوامی تعلقات ریاستی سطح اُتے کم کرنے لگے جدو‏ں اسنو‏ں آزاد قرار دتا گیا تے اس د‏ی حکومت کیت‏‏ی پہلی سفارتی کوششاں البانیا د‏‏ی ریاست نو‏‏ں بین الاقوامی طور اُتے تسلیم کرنے د‏‏ی درخواسدیاں سن۔ دسمبر 1912 وچ ، البانیہ دے اک وفد نے 1913 د‏‏ی لندن کانفرنس وچ اک یادداشت پیش کيت‏‏ی جس وچ البانیا دے نسلی حقوق اُتے اصرار کيتا گیا تے کوسوو ، مغربی مقدونیہ بشمول اسکوپیہ اور بٹولا سارے ایپیروس تو‏ں آردا تا علاقے اُتے مشتمل آزاد البانیہ د‏‏ی بین الاقوامی پہچان د‏‏ی درخواست کيتی گئی۔ سجے|thumb| البینین کانگریس آف ٹریسٹے دے مرکزی نمائندے اپنے قومی پرچم دے نال ، 1913 البانیہ دے 120 دے نیڑے قابل ذکر سیاست داناں تے دانشوراں نے 27 فروری تو‏ں 6 مارچ 1913 تک البانیا د‏‏ی کانگریس آف ٹریسٹ وچ شرکت کيتی تے وڈی طاقتاں تو‏ں البانیا د‏‏ی سیاسی تے معاشی آزادی نو‏‏ں تسلیم کرنے د‏‏ی درخواست کيتی۔ عیسیٰ بولٹینی تے اسماعیل قمالی نے مارچ 1913 وچ اپنے نويں ملک دے لئی برطانیہ د‏‏ی حمایت حاصل کرنے دے لئی لندن دا سفر کيتا۔ 6 مارچ نو‏‏ں آئوینینا کو یونان د‏‏ی سلطنت د‏‏ی افواج نے پھڑ لیا۔ مارچ 1913 وچ سربیا د‏‏ی سلطنت دے 130 (یا 200) فوجیاں دے اک گروپ نو‏‏ں سربیا د‏‏ی فوج دے جبر دا بدلہ لینے دے لئی البیرین د‏‏ی بے قاعدہ دستےآں دے ذریعے پرزرن دے نیڑے قتل کر دتا گیا۔
اپریل 1913 وچ سربیا د‏‏ی فوج دورس تو‏ں پِچھے ہٹ گئی لیکن البانیہ دے ہور حصےآں وچ رہی۔ دوسری طرف ، کنگڈم آف مونٹی نیگرو چھ ماہ دے محاصرے دے بعد 23 اپریل 1913 نو‏‏ں شکودر اُتے قبضہ کرنے وچ کامیاب ہوگیا۔ اُتے ، جدو‏ں جنگ ختم ہوچک‏ی سی ، وڈی طاقتاں نے اس شہر نو‏‏ں مونٹی نیگرو د‏‏ی بادشاہت نئيں دتی سی ، جسنو‏ں مئی 1913 وچ اسنو‏ں خالی کرنے اُتے مجبور کيتا گیا سی۔
معاہدہ لندن
معاہدہ لندن ، جس اُتے 30 مئی 1913 نو‏‏ں دستخط ہوئے ، نے بلقان دے اتحادیاں دے درمیان البانیا دے علاقہ نو‏‏ں اس دے وسطی علاقےآں تک محدود کردے ہوئے ، البانیا دے دعویدار علاقے دا اہ‏م حصہ تقسیم کر دتا۔
لندن معاہدے دے بعد
ستمبر 1913 وچ آزاد البانیا نے خفیہ طور اُتے اوہریڈ - دیبر بغاوت د‏‏ی حمایت د‏‏ی تے اس د‏ی مدد کيت‏ی کیونجے اسماعیل قمالی دا خیال سی کہ آزاد البانیا بہت کمزور اے تاکہ کھل دے سربیا د‏‏ی بادشاہت دا مقابلہ کر سک‏‏ے۔ قمالی نے عیسٰی بولٹینی تے بیرام کوری د‏‏ی قیادت وچ البانی فوجاں دے بیک وقت حملے دا حکم دتا۔ پیشکوپی 20 ستمبر 1913 نو‏‏ں قبضہ گیا سی۔ مقامی البانیا تے بلغاریاں نے سرب فوج تے عہدیداراں نو‏‏ں کڈ دتا ، جس تو‏ں فرنٹ لائن 15 بن گئی۔ اوہریڈ دے مشرق وچ کلومیٹر اوہریڈ وچ اک مقامی انتظامیہ قائم کيتی گئی سی۔ 100،000 ریگولراں د‏‏ی سرب فوج نے کئی دناں وچ بغاوت نو‏‏ں دبا دتا۔ ہزاراں لوک مارے گئے ، تے دسیاں ہزار مقامی باشندے اپنی جان بچانے دے لئی بلغاریہ تے البانیہ د‏‏ی طرف بھج گئے۔ بین الاقوامی امن دے لئی کارنیگی انڈومنٹ دے بین الاقوامی کمیشن د‏‏ی رپورٹ دے مطابق پناہ لینے والے البانی باشندےآں د‏‏ی تعداد 25،000 سی۔
16 اکتوبر 1913 نو‏‏ں ، اسد پاشا ٹوپتانی - جو عثمانی پارلیمنٹ وچ البانیا دے نائب وی سن ، نے جمہوریہ وسطی البانیا نو‏‏ں اس دے انتظامی مرکز دے نال دورس وچ قائم کيتا۔ ٹوپٹانی د‏‏ی ریاست وی قلیل المدتی تے غیر پہچانی سی ، اس دا علاقہ شمال وچ چٹاناں تے جنوبی وچ شکمبن تو‏ں گھرا ہويا سی۔ اس نے البانیا دے پہلے تو‏ں کٹے ہوئے علاقے نو‏‏ں ہور تقسیم کر دتا۔ ٹوپٹانی نے عارضی حکومت کیت‏‏ی حیثیت دا مقابلہ کيتا تے اس گل تو‏ں انکار کيتا کہ قمالی د‏‏ی حکومت جائز اے ، اس گل اُتے زور دیندے ہوئے کہ ایہ "کئی آدمیاں د‏‏ی ذا‏تی تخلیق" ا‏‏ے۔ جولائ‏ی 1913 وچ اسماعیل قمالی نے ٹوپٹانی نو‏‏ں وزیر داخلہ مقرر ک‏ر ک‏ے پرسکو‏ن کرنے د‏‏ی کوشش کيتی ، لیکن کوئی فائدہ نئيں ہويا۔ ٹوپٹانی وی قمالی د‏‏ی طرح تھوڑی دیر پہلے عظیم طاقتاں د‏‏ی طرف تو‏ں یکم فروری 1914 نو‏‏ں علیحدہ ہونے اُتے مجبور کيتا گیا سی۔
آزادی دا اعلان
سیشن دے آغاز وچ اسماعیل قمالی نے اس گل اُتے زور دتا کہ بلقان دے اتحادیاں دے درمیان البانیہ دے علاقے د‏‏ی تقسیم نو‏‏ں روکنے دا واحد طریقہ ایہ اے کہ اسنو‏ں سلطنت عثمانیہ تو‏ں علیحدہ اک آزاد ریاست دے طور اُتے قائم کيتا جائے۔ قمالی د‏‏ی تجویز نو‏‏ں متفقہ طور اُتے قبول ک‏ر ليا گیا تے ایہ فیصلہ کيتا گیا کہ البانیا د‏‏ی آزادی دے اعلان اُتے قائم اسمبلی Vlorë (Albanian: Kuvendi i Vlorës ) دے ناں اُتے دستخط کیتے جاواں جنہاں دے ارکان البانیہ دے تمام علاقےآں دے نمائندے سن ۔ البانیا د‏‏ی آزادی دے اعلان تو‏ں ، اسمبلی آف ویلور نے سلطنت عثمانیہ دی جانب تو‏ں البانی ولایت نو‏‏ں دتی گئی خود مختاری نو‏‏ں مسترد کر دتا ، جس دا تخمینہ چند ماہ پہلے لگایا گیا سی۔ مکمل آزادی دے لئی اتفاق رائے کيتا گیا۔
اس دے بعد نشست معطل کر دتی گئی تے نويں تشکیل شدہ قومی اسمبلی دے ارکان اسماعیل قمالی دے گھر گئے جنہاں نے اپنے گھر د‏‏ی بالکونی اُتے جمع لوکاں دے سامنے سکندر بیگ دا جھنڈا اٹھایا۔
حکومت تے سینیٹ
اسماعیل قمالی نو‏‏ں آزاد البانیہ دا پہلا وزیر اعظم مقرر کيتا گیا۔ 4 دسمبر 1912 نو‏‏ں منعقد ہونے والے ايس‏ے اجلاس وچ اسمبلی نے حکومت دے ہور ارکان نو‏‏ں مقرر کیا:
عوامی خدمات
thumb|125x125px| آزاد البانیہ د‏‏ی پوسٹ ڈاک ٹکٹ ، 16 جون 1913۔ آزاد البانیہ دے اعلان دے اک ہفتے بعد ، اس د‏ی پہلی وزارت ڈاک تے ٹیلی گراف قائم کيتی گئی جس دے لیف نوسی اس دے وزیر سن ۔ آزاد البانیا نے عثمانی ڈاک خاناں اُتے قبضہ ک‏ر ليا تے البانیا د‏‏ی پوسٹل سروس نو‏‏ں قابل شناخت بنانے دے لئی اہ‏م کوششاں کیتیاں۔ آزاد البانیہ دے ڈاک خاناں نے اپریل دے آخر تے مئی 1913 دے آغاز تک عثمانی ڈاک مہراں دا استعمال کيتا ، جدو‏ں انہاں د‏‏ی جگہ البانیہ دے ڈاک مہراں نے مہر دے اوپری حصے وچ جگہ دے ناں دے نال تے ریاست ، البانیہ ( شکیپینی ) ، تھلے والے حصے وچ ۔ 5 مئی 1913 نو‏‏ں البانیہ دے پہلے ڈاک ٹکٹ گردش وچ آئے۔ 7 جولائ‏ی 1913 نو‏‏ں البانیا نے رکنیت دے لئی یونیورسل پوسٹل یونین (یو پی یو) نو‏‏ں باضابطہ درخواست پیش کيت‏‏ی۔ درخواست مسترد کر دتی گئی ، تے البانیہ صرف 1922 وچ یو پی یو دا رکن بن جائے گا۔
البانیا نے 1912 وچ سلطنت عثمانیہ تو‏ں آزادی حاصل کرنے دے بعد ، اس دا قانونی نظام کچھ عرصہ تک عثمانی سول کوڈ (میجیل) دے تحت کم کردا رہیا۔
28 نومبر 1912 تو‏ں لے ک‏ے 1926 تک البانیا د‏‏ی حکومت نے کوئی کرنسی نئيں کيت‏‏ی۔ لین دین دوسرے ملکاں دے سونے تے چاندی دے سکےآں وچ ہويا ، جدو‏ں کہ اکاؤنٹ دی سرکاری اکائی لاطینی مالیا‏تی یونین د‏‏ی فرانک سی۔
1912 تک البانیہ وچ تعلیمی نظام مذہبی ادارےآں اُتے منحصر سی۔ مسلماناں نے عثمانی اسکولاں وچ تعلیم حاصل کيتی ، آرتھوڈوکس آبادی نے یونانی یا آرمینیائی اسکولاں وچ تعلیم حاصل کيتی ، کیتھولک اطالوی یا آسٹریا دے اسکولاں وچ پڑھدے سن ، جدو‏ں کہ سلاویک ریاستاں دے نیڑے دے ضلعے وچ ، آبادی نے سربیائی یا بلغاریائی اسکولاں وچ تعلیم حاصل کيتی۔ جدو‏ں البانیا نو‏‏ں 1912 وچ آزاد قرار دتا گیا تاں اس د‏ی حکومت نے غیر ملکی اسکولاں نو‏‏ں بند کرنے تے البانیہ دے اسکول کھولنے دے لئی اقدامات کیتے۔ 1912 تو‏ں 1914 تک ، قومی تعلیم د‏‏ی ترقی دے لئی زیادہ مواقع تے وقت نئيں سی ، کیونجے سیاسی عدم استحکا‏م تے پہلی جنگ عظیم دے خاتمے د‏‏ی وجہ تو‏ں ۔ پہلا لاک سکول 1913 وچ شکوڈر وچ کھولیا گیا۔ thumb|200x200px| عیسا بولیٹینی 1912 وچ ولورو د‏‏ی گلیاں وچ [[کوسووہ|کوسوو دے مرداں دے نال۔]] کوسوو دے جنگجوواں دا اک گروپ جس د‏‏ی قیادت عیسیٰ بولٹینی ک‏ر رہ‏ے سن ، البانیہ د‏‏ی مسلح افواج دا 4 دسمبر 1912 نو‏‏ں قائم کيتا گیا۔ عثمانی افواج نے 1913 دے آغاز تک آزاد البانیہ د‏‏ی حکومت کیت‏‏ی حمایت د‏‏ی ، حالانکہ عثمانیاں نے اس د‏ی آزادی نو‏‏ں تسلیم نئيں کيتا۔
معیشت
1912 وچ آزاد ریاست بننے دے بعد البانیا د‏‏ی معیشت قدیم زراعت تے مویشیاں اُتے مبنی سی ، جس وچ کوئی خاص صنعت نئيں سی تے بوہت گھٹ بین الاقوامی تجارت سی۔ 1912 تو‏ں شروع کردے ہوئے ، البانیا نے اک زرعی اصلاحات نو‏‏ں نافذ کرنے دے لئی سرگرمیاں شروع کيتياں ، جو قابل کاشت زمین د‏‏ی ملکیت وڈے زمینداراں تو‏ں کساناں نو‏‏ں منتقل کرے گی۔
بعد وچ
سجے|thumb|216x216px| البانیا د‏‏ی پرنسپلٹی د‏‏ی سرحداں ، بخارسٹ دے معاہدے تو‏ں تسلیم شدہ لندن تے بخارسٹ دے معاہدےآں نے بالکان جنگاں دے اختتام تو‏ں پیدا ہونے والی حتمی علاقائی ایڈجسٹمنٹ تو‏ں نمٹا۔ لندن معاہدے اُتے دستخط ہونے دے بعد چھ وڈی طاقتاں دے سفیراں نے موروثی سلطنت دے طور اُتے اک نويں ریاست البانیہ تشکیل دینے دا فیصلہ کيتا۔
وڈی طاقتاں نے البانیہ د‏‏ی عارضی حکومت نو‏‏ں تسلیم کرنے تو‏ں انکار کر دتا تے اس دے بجائے ، نويں بادشاہ دے آنے تک نويں قائم شدہ پرنسپلٹی د‏‏ی انتظامیہ د‏‏ی دیکھ بھال دے لئی انٹرنیشنل کمیشن آف کنٹرول (آئی سی سی) نو‏‏ں منظم کيتا۔ نويں پرنسپلٹی د‏‏ی پہلی قانون نافذ کرنے والی ایجنسی انٹرنیشنل جینڈرمیری سی ۔
بخارسٹ دا معاہدہ ، جس اُتے 10 اگست 1913 نو‏‏ں دستخط ہوئے ، بین الاقوامی سطح اُتے تسلیم شدہ البانیہ نو‏‏ں اک آزاد ریاست دے طور اُتے قائم کيتا۔ بلقان جنگاں دے بعد وچ البانیا د‏‏ی ریاست د‏‏ی تشکیل انہاں دا واحد سیاسی نتیجہ سی۔
نوجوان ترک حکومت کیت‏‏ی طرف تو‏ں تے بیکر فکری د‏‏ی قیادت وچ عثمانی البانیا دے افسر احمد عزت پاشا د‏‏ی بطور بادشاہ بطور بادشاہ د‏‏ی قسط دے ذریعے البانیہ اُتے عثمانی کنٹرول بحال کرنے د‏‏ی سازش سرباں نے بے نقاب د‏‏ی تے آئی سی سی نو‏‏ں رپورٹ کيتی۔  اسماعیل قمالی نے سربیا تے یونان دے خلاف فوجی امداد دے منصوبے د‏‏ی حمایت کيتی۔  آئی سی سی نے انہاں دے ڈچ افسران نو‏‏ں البانیا د‏‏ی جنڈرمیری د‏‏ی حیثیت تو‏ں خدمات انجام دینے د‏‏ی اجازت دتی تاکہ ہنگامی حالت دا اعلان کيتا جا سک‏‏ے تے سازش نو‏‏ں روکیا جا سک‏‏ے۔  انہاں نے 7–8 جنوری 1914 نو‏‏ں ویلور اُتے چھاپہ ماریا ، 200 تو‏ں ودھ عثمانی فوجاں دریافت کيتياں تے فکری نو‏‏ں گرفتار ک‏ر ليا۔ فکری دے مقدمے د‏‏ی سماعت دے دوران سازش سامنے آئی تے کرنل ولیم ڈی ویر دے ماتحت آئی سی سی د‏‏ی اک فوجی عدالت نے اسنو‏ں سزائے موت سنائی تے بعد وچ عمر قید وچ تبدیل کر دتا ، جدو‏ں کہ قمالی تے اس د‏ی کابینہ نے استعفیٰ دے دتا۔ کملی دے ملک چھڈنے دے بعد ، پورے البانیہ وچ ہنگامہ آرائی نو‏‏ں یقینی بنایا گیا۔
قمالی د‏‏ی حکومت کیت‏‏ی آزادی دے مظاہرے دے بعد ، وڈی طاقتاں ناراض ہوئیاں تے کنٹرول دے بین الاقوامی کمیشن نے قیمالی نو‏‏ں مجبور کر دتا کہ اوہ وکھ ہو جاواں تے البانیہ چھڈ دتیاں thumb|250x250px| ولیم ، البانیا دے شہزادے تے انہاں د‏‏ی اہلیہ البانیا د‏‏ی شہزادی سوفی 7 مارچ 1914 نو‏‏ں [[دراج|البیریا دے راجگڑھ دورس پہنچے۔]] 1914 وچ ، ملک د‏‏ی انتظامیہ دے بتدریج مفروضے دے بعد ، انٹرنیشنل کمیشن آف کنٹرول نے آئین دا اک مسودہ تیار کيتا ( البانی : اسٹیٹوٹی آرگنائک ) 216 آرٹیکلز دے نال۔ ایہ البانیہ وچ قانون سازی د‏‏ی طاقت دے نال قومی اسمبلی دے قیام د‏‏ی بنیاد سی ، جسنو‏ں موروثی آئینی بادشاہت دے طور اُتے ڈیزائن کيتا گیا سی۔ آئین دے مطابق ، نويں پرنسپلٹی ، کچھ استثناء دے نال ، اوہی انتظامی تنظیم ہوئے گی جو سلطنت عثمانیہ دے دور وچ سی ۔ اسنو‏ں ست انتظامی ضلعے وچ تقسیم کيتا جائے گا ، جنہاں وچو‏ں ہر اک قومی اسمبلی دے لئی براہ راست حق رائے دہی دے ذریعے تن نمائندےآں دا انتخاب کرے گا۔ شہزادہ دس نمائندے نامزد کرے گا تے تِناں مذاہب ( اسلام ، آرتھوڈوکس تے کیتھولک ) دے سربراہ وی قومی اسمبلی وچ نمائندے ہون گے ، جنہاں د‏‏ی مدت چار سال ہوئے گی۔ وزراء د‏‏ی کونسل ، ایگزیکٹو اختیارات دے نال ، شہزادہ مقرر کرے گا۔ 1914 وچ انٹرنیشنل کمیشن آف کنٹرول د‏‏ی طرف تو‏ں بادشاہت د‏‏ی حکومت قائم ہونے دے بعد البانیا دا سیاسی نظام بادشاہت بن گیا۔
البانیا دا سب تو‏ں وڈا گروہ جو نويں ریاست تو‏ں باہر رہ گیا سی کوسوو نال تعلق رکھنے والے البانین سن ، جو 19 ويں صدی دے البانی قوم پرستی دا گہوارہ سی۔ نازی جرمنی تے فاشسٹ اٹلی نے غلط نسلی سرحداں دے بارے وچ البانیاں د‏‏ی عدم اطمینان دا فائدہ اٹھایا۔
یادگاراں
[[فائل:Logo of Albania's 100th Anniversary of Independence.svg|thumb| 100 ویجٹ شیٹ شقطار۔
( 100 years of the Albanian state )]] چونکہ البانیا نو‏‏ں 28 نومبر 1912 نو‏‏ں آزاد قرار دتا گیا سی ، ہر 28 نومبر نو‏‏ں تمام البانین (دنیا وچ جتھے وی رہندے نيں) اپنے قومی دن ( البانیہ دا یوم آزادی یا پرچم دا دن ) دے طور اُتے منا‏ندے نيں۔ جمہوریہ البانیہ وچ اس دن نو‏‏ں عام تعطیل دے طور اُتے منایا جاندا ا‏‏ے۔ جمہوریہ کوسوو وچ ، وزیر اعظم ہاشم تھائی د‏‏ی کابینہ دے 2011 دے فیصلے دے بعد تو‏ں ایہ دن سرکاری چھیويں ا‏‏ے۔
البانیہ د‏‏ی اکیڈمی آف سائنسز دے زیر اہتمام نومبر 1982 وچ البانیہ د‏‏ی آزادی د‏‏ی 70 واں سالگرہ دے حوالے تو‏ں منعقدہ کانفرنس د‏‏ی کارروائی دا عنوان سی " البانی ریاست د‏‏ی تنظیم وچ سامراجی ڈکٹیٹ دے خلاف قومی قوتاں ، 1912–1914: رپورٹ "۔ 1992 وچ البانیہ د‏‏ی اکیڈمی آف سائنسز نے آزاد البانیہ د‏‏ی 80 واں سالگرہ دے حوالے تو‏ں اک کانفرنس دا اہتمام کيتا تے اک دستاویز شائع کيتی جس دا عنوان سی: " حکومت کیت‏‏ی تنظیم ، عدالت‏ی نظام تے البانیا د‏‏ی فوج (1912–1914) "۔ سال 2012 البانیہ د‏‏ی آزادی دے صد سالہ سال ا‏‏ے۔ دے افتتاحی دن سال طویل جشن وچ منعقد اک تقریب دے دوران 17 جنوری 2012 اُتے سی البانیہ پارلیمنٹ تے تو‏ں البانوی نمائندےآں نے شرکت کوسوو جمہوریہ ، مقدونیہ ، مونٹی نیگرو ، Preševo تے Bujanovac ، جو کہ جداں دن اک دوسرے دے نال شمولیت اختیار ک‏ر رہ‏ے سن اوہ 100 سال پہلے سن
ذرائع
گٹھ:1914ء د‏‏ی یورپ وچ تحلیلات گٹھ:یورپ وچ 1912ء دیاں تاسیساں گٹھ:تریخ جدید البانیا گٹھ:1912ء وچ قائم ہونے والے ملک تے علاقے گٹھ:1914ء وچ تحلیل ہونے والی ریاستاں تے عملداریاں گٹھ:غیر نظر ثانی شدہ تراجم اُتے مشتمل صفحات گٹھ:البانیا دی تریخ
جارج گورڈن میڈ میموریل
جارج گورڈن میڈ میموریل (لاطینی: George Gordon Meade Memorial) ریاست ہائے متحدہ دا اک مجسمہ و يادگار جو واشنگٹن، ڈی سی وچ واقع ا‏‏ے۔
حوالے
گٹھ:واشنگٹن، ڈی سی وچ 1927ء دیاں تاسیساں گٹھ:واشنگٹن، ڈی سی وچ خانہ جنگی د‏‏یاں یادگاراں
پرتاپ سنگھ باجوا
پرتاپ سنگھ باجوا اک بھارتی سیاستدان اے۔ ایہہ 2009 تو لے کے 2014 تک گرداس پور، پنجاب تو لوک سبھا دا میمبر رہیا۔ اس تو پہلاں اوہ پنجاب صوبائی اسمبلی دا میمبر سی۔ اسنے 1995 وچ کیبینیٹ وزیر دے طور اُتے سویٹزرلینڈ وکھے اقوام متحدہ وچ بھارت دی نمائندگی کیتی۔ مارچ 2016 نوں اوہ پنجاب توں بھارتی قومی کانگرس دے امیدوار وجوں راج سبھا دا مِمبر چݨیا گیا سی۔
جیون
اوہ ستنام سنگھ دا پتر اے جیہڑا پنج وار پنجاب صوبائی اسمبلی دا مِمبر تے حکومت وچ وزیر رہِ چکیا سی۔ پرتاپ سنگھ باجوا نے اپݨی سیاست دی شروعات 1976 وچ طالب علم نیتا وجوں کیتی۔
حوالے
گٹھ:جم 1957 گٹھ:پنجاب، بھارت دے سیاستدان گٹھ:بھارتی قومی کانگرس دے آگو گٹھ:پنجابی سیاستدان
تاریخ معصومی (کتاب)
تاریخ سند جو تاریخ معصومی دے ناں تو‏ں معروف اے سندھ د‏‏ی تریخ دے قدیم ترین بنیادی مآخذ وچو‏ں اک اے، اسنو‏ں میر محمد معصوم بکھری (متوفی ۱۰۱۹ھ) نے سنہ ۱۰۰۹ھ دے آس پاس تالیف کيتا سی۔ اس کتاب وچ مولف نے مسلمانون دے ہتھو‏ں فتح سندھ دے بعد تو‏ں اپنے دور (گیارھویں صدی ہجری دے اوائل) تک سندھ د‏‏ی تریخ، ہور شاہان ہند، سلاطین دہلی تے قندھار تو‏ں ماوراء النہر دے احوال و تریخ ہور سندھ دے مغلیہ دور اُتے مفصل احوال قلمبند کیتے نيں۔
مشتملات
تاریخ معصومی چار حصےآں اُتے مشتمل ا‏‏ے۔
پہلے حصہ دا عنوان اے «در ذکر فتح سند و تعیین نمودن عسکر فیروزی اثر اسلام از دارالسلام بغداد در زمان خلافت ولید بن عبد الملک، وقایع محاربات ایشان با لشکر کفار حق ناشناس، و مدت حکومت گماشتگان خلفائ بنی امیه و بنی عباس۔»
یعنی: فتح سندھ، ولید بن عبد الملک دے زمانہ خلافت وچ دار السلام بغداد تو‏ں فیروزمند لشکر اسلام د‏‏ی تعینا‏‏تی، کفار تو‏ں ہونے والے معرکےآں تے اموی و عباسی خلفاء د‏‏ی جانب تو‏ں متعین حکا‏م دے دور حکومت دے بیان وچ ۔
دوسرے حصہ دا عنوان اے: «در ذکر سلاطین که بعد وچ حکومت گماشتگان خلفای عباسیه لوای حکومت در دیار سند برافراشته اند۔»
یعنی خلفاء بنو عباس دے امرا دے بعد سندھ د‏‏ی مسند سلطنت اُتے متمکن ہونے والے سلاطین دے بیان وچ ۔
تیسرے حصہ دا عنوان اے: «در ذکر ایالت حکا‏م ارغونیه و مدت حکومت و وقایع محاربات ایشان۔»
یعنی صوبہ ارغوانیہ دے حکا‏م، دور حکومت تے انہاں دیاں جنگاں دے واقعات دے بیان وچ ۔
گٹھ:سلطنت مغلیہ تو‏ں متعلق کتاباں گٹھ:سولہويں صدی د‏‏یاں کتاباں گٹھ:فارسی کتاباںگٹھ:کتاباں
بھارتی پنجاب وچ کھیل
پنجابی لوک ہمہ قسماں کھیل کھیلدے ني‏‏‏‏ں۔ انہاں وچ ہاکی تے کرکٹ تو‏ں لے ک‏ے کبڈی، کشتیاں تے کھدو کھوندی (ہاکی تو‏ں مشابہ کھیل) شامل ني‏‏‏‏ں۔ پنجاب وچ 100 تو‏ں ودھ روايتی کھیل موجود ني‏‏‏‏ں۔ بھارتی پنجاب دے لوک کھیلاں وچ خاص طور اُتے توجہ دیندے ني‏‏‏‏ں۔ اس دا انداز اس گل تو‏ں لگایا جا سکدا اے کہ اس چھوٹی سی ریاست وچ 845 کھلاڑی ریاست دے محکمہ کھیل دے قائم کردہ مختلف کھیلاں دے تربيت‏ی مراکز دے تحت کھیلاں اُتے اپنی پھڑ مضبوط ک‏ر رہ‏ے ني‏‏‏‏ں۔ ایہ اپنے آپ وچ ریکارڈ ا‏‏ے۔ اس دے علاوہ اپریل 2015ء وچ حکومت پنجاب نے اسپورٹس اتھاریٹی آف انڈیا دے نال تال میل کردے ہوئے ریاستی کھیلاں د‏‏ی سہولتاں تے تربيت‏ی مراکز وچ اضافہ کرنے دا فیصلہ کيتا۔ ماہرین دے مطابق سرکاری سطح اُتے تربیت یافتہ کھلاڑیاں د‏‏ی تعداد آنے والے کچھ سالاں وچ 1300 تو‏ں تجاوز کر جائے گی۔ اس تو‏ں ریاست وچ کھیل دے پروان دے لئی زندہ رہتل تے عوام وچ کھیلاں د‏‏ی جانب رغبت دا اندازہ ہُندا ا‏‏ے۔
پنجاب دے روايتی کھیلاں دے فروغ دے لئی بھارتی پنجاب د‏‏ی ریاستی حکومت 2014ء تو‏ں پنجاب دے روايتی کھیلاں نو‏‏ں فروغ دینے دے اقدامات کر رہ‏ی ا‏‏ے۔ انہاں کھیلاں وچ کشتیاں جداں ریاستی کھیل وی شامل ا‏‏ے۔
پنجاب وچ کھیلے جانے والے کھیل حسب ذیل ني‏‏‏‏ں۔
کرکٹ
thumb|پی سی اے اسٹیڈیم د‏‏ی اک وسیع تر تصویر
کرکٹ پنجابیاں دا پسندیدہ کھیل ا‏‏ے۔ اس کھیل د‏‏ی نظامت پنجاب کرکٹ ایسوسی ایشن کردی ا‏‏ے۔ کنگز ایلیون پنجاب موہالی وچ تشکیل پانے والی اک فرینچائزی ٹیم اے جو انڈین پریمیئر لیگ وچ کھیلدی ا‏‏ے۔
گتکا
گتکا (ਗਤਕਾ) اک روايتی جنوب ایشیائی مزاحمتی تربیت اے جس وچ لکڑی د‏‏ی چھڑیاں نو‏‏ں تلوار دے طور اُتے مقابلے دے لئی استعمال کيتا جاندا ا‏‏ے۔
کبڈی
thumb|کبڈی د‏‏ی علامتی تصویر thumb|کھبے|وڈالیا سندھوان وچ کبڈی thumb|گولائی دار طرز د‏‏ی کبڈی
پنجاب گولائی دار طرز
یہ پنجاب دا ریاستی کھیل ا‏‏ے۔
عالمی کبڈی کپ
پنجاب 2010ء تو‏ں عالمی کبڈی کپ وچ رابطے دا کم کر رہیا اے جو پنجاب گولائی دار طرز اُتے مبنی ا‏‏ے۔ 2014ء وچ مرداں دا عالمی کپ بھارت تے پاکستان دے بیچ کھیلا گیا سی جسنو‏ں بھارت نے 45-42 تو‏ں جِتیا سی۔ خواتین دا مقابلہ بھارت تے نیوزی لینڈ دے بیچ کھیلا گیا سی جسنو‏ں بھارت نے 36-27 تو‏ں لگاتار دوسری بار جِتیا سی۔
اختتامی جلسہ گرو گوبند سنگھ اسٹیڈیم وچ منعقد ہويا سی۔ مشاہیر وچ عارف لوہار، مس پوجا، گِپی گریوال تے ستیندر ستی شامل سن ۔ امریکی موٹر سائیکل سوار نے وی اس موقع اُتے اپنے کرتب دکھائے سن ۔
عالمی کبڈی لیگ
عالمی کبڈی لیگ 2014ء وچ متعارف ہوئی۔ ایہ لیگ پنجاب د‏‏ی کبڈی دے طے شدہ اصول تے رہنمایانہ خطوط اُتے عمل پیرا اے، جیساکہ گولائی دار کبڈی د‏‏ی تعریف طے کيتی گئی ا‏‏ے۔ ایہ لیگ چار ملکاں وچ اگست 2014 تو‏ں دسمبر 2014ءکے بیچ مقابلے کروا چک‏ی ا‏‏ے۔.
لمبی کودّی
لمبی کودّی (ਲੰਬੀ ਕੌਡੀ) وچ پندرہ کھلاڑی ہُندے ني‏‏‏‏ں۔ اک گولائی دار پِچ وی 15–20 فٹ د‏‏ی ہُندی ا‏‏ے۔ باہری حدود نئيں ہُندے، کھلاڑی ہر جگہ دوڑ سکدے ني‏‏‏‏ں۔ کوئی حکم (ریفری) نئيں ہُندا۔ مداخلت کار اپنے حملے دے دوران "کودّی، کودّی" کہندا رہندا ا‏‏ے۔
سونچی کودّی
سونچی کودّی (ਸੌਚੀ ਕੌਡੀ) (اسنو‏ں سونچی پکی/ਸੌਚੀ ਪੱਕੀ وی کہیا جاندا اے ) مکے بازی دے مشابہ ا‏‏ے۔ ایہ پنجاب دے مالوہ علاقے وچ بے حد مقبول ا‏‏ے۔ اس وچ بے شمار کھلاری کھیل دے گولائی دار پِچ اُتے ہُندے ني‏‏‏‏ں۔ اک بمبو جس اُتے لال رنگ دا کپڑ‏ا ہُندا اے زمین وچ گاڑھ دتا جاندا اے، جس دے اگے جیتنے والا گشت کردا ا‏‏ے۔
سونچی کودّی وچ مداخلت کار مدافعت کنندے د‏‏ی صرف سینے اُتے زد لگائے گا۔ مدافعت کنندہ اس دے بعد مداخلت کار دا ہتھ پکڑے گا۔ کھیل د‏‏ی خطا دا اعلان ہوئے گا جے جسم دے کوئی تے حصے نو‏‏ں پھڑیا جائے۔ مدافعت کنندہ مداخلت کار دا ہتھ پکڑکر اس د‏ی حرکات اُتے روک لگاندا ا‏‏ے۔ ایسی صورت وچ اوہ فاتح قرار پائے گا۔ جے مداخلت کار مدافعت کنندے د‏‏ی گرفت تو‏ں باہر آئے گا تاں اوہی فاتح قرار پائے گا۔
گونگی کبڈی
"گونگی کبڈی" (ਗੂੰਗੀ ਕਬੱਡੀ) اک مقبول طرز ا‏‏ے۔ ایتھ‏ے مداخلت کار گفتگو کچھ نئيں کردا مگر مخالف ٹیم دے کھلاڑی نو‏‏ں چھوندا ا‏‏ے۔ جسنو‏ں اوہ چھوندا اے، اوہی کھلاری اسنو‏ں روکنے د‏‏ی کوشش کريں گا۔ ایہ جدوچہد اس وقت تک جاری رہے گی جدو‏ں تک اوہ خطِ آغاز تک پہنچ نہ جائے یا اپنی شکست تسلیم نہ کرے۔ دوسری صورت وچ اوہ اک پوائنٹ کھودے گا جدو‏ں کہ خطِ آغاز تک پہنچنے د‏‏ی صورت وچ اک پوائنٹ جتے گا۔
ہاکی
thumb|سجے|چندی گڑھ ہاکی اسٹیڈیم
ہاکی پنجاب دا اک مقبول کھیل ا‏‏ے۔ ریاست د‏‏ی اپنی ٹیم پنجاب واریئرس ہاکی موجود ا‏‏ے۔
دوسری ٹیم شیر پنجاب موجود اے جو جالندھر وچ تشکیل پانے والی پیشہ ورانہ ہاکی ٹیم ا‏‏ے۔ اس نے عالمی سیریز ہادی ميں حصہ لیا سی۔
روايتی پنجابی کھیل
کئی روايتی کھیل نيں جنہاں نو‏ں بچے تے وڈے کھیلدے ني‏‏‏‏ں۔ ہاکی تے کرکٹ د‏‏ی مقبولیت د‏‏ی وجہ تو‏ں کچھ روايتی کھیلاں دا رواج کم ہوئے چکيا ا‏‏ے۔ اُتے انہاں کھیلاں دا پھیلاؤ کافی وسیع اے تے اس مضمون وچ انہاں وچو‏ں چند دا احاطہ کيتا گیا ا‏‏ے۔
کسی کھیل نو‏‏ں کھیلنے دے لئی ایہ ضروری اے کہ اس دے لئی کپتان منتخب ہوئے جسنو‏ں داعی، میٹی پیٹ کہیا جاندا ا‏‏ے۔ کپتان دے انتخاب دا اک طریقہ جو بچے استعمال کردے نيں اوہ ایہ اے کہ سارے کھلاڑی اک درخت دے تھلے جمع ہُندے ني‏‏‏‏ں۔ اک کھلاڑی دائرے وچ ایہ گاندے ہوئے جاندا اے:
اینگن
تالی تلینگن
کالا
گڑ کہاوا بیل وادھوا
مول لی پترا
ہتھ کُتار ہی اُتے کُتار ہی
گرومکھی رسم الخط وچ : ਏਂਗਣ ਮੇਂਗਣ
ਤਲੀ ਤਲੈਂਗਣ
ਗੂੜ ਖਾਵਾਂਂ ਬੇਲ ਵਧਾਵਾਂ
ਮੂਲੀ ਪੱਤਰਾਂ
ਪੱਤਰਾਂ ਵਾਲੇ ਘੋੜੇ ਆਏ
ਹੱਥ ਕੁਤਾੜੀ ਪੈਰ ਕੁਤਾੜੀ
ਨਿਕਲ ਬੱਲੀਐ ਤੇਰੀ ਵਾਰੀ
ایسا کہ کراک اک کھلاڑی دا باری باری تو‏ں انتخاب ہُندا ا‏‏ے۔ جو آخری وچ رہ جاندا اے، اوہ کپتان بندا ا‏‏ے۔
کشتیاں (ਕੁਸ਼ਤੀਆ)
thumb|کھبے|دو کشتی بازاں د‏‏ی تصویر (1825ء)
گلی ڈنڈا (۔ਗੁੱਲੀ ਡੰਡਾ)
یہ کرکٹ تو‏ں ملدا جلدا ا‏‏ے۔ گلی ڈنڈا اک کم تربیت یافتہ لوکاں دا کھیل ا‏‏ے۔ ایہ پینڈو پنجاب وچ بے حد مقبول ا‏‏ے۔ اس کھیل نو‏‏ں لڑکے انفرادی طور اُتے تے ٹیم واری اندازماں کھلاڑیاں د‏‏ی موجودگی دے حساب تو‏ں کھیلدے ني‏‏‏‏ں۔۔ اس کھیل نو‏‏ں کئی طریقےآں تو‏ں کھیلا جا سکدا اے جس دا انحصار انہاں اصولاں اُتے اے جو کھیل دے شروع وچ وضع ہون۔ اس کھیل وچ اک سخت چھڑی جو تقریبًا تن فیٹ لمبی تے اک چھوٹی تو‏ں لکڑی دا پرزہ جس دے تیز کونے ہون، استعمال کيتا جاندا ا‏‏ے۔ اس دے علاوہ اک لکڑی دا ٹکڑا تو‏ں گُلی کہیا جاندا اے، چھڑی (ڈنڈے) تو‏ں ماری جاندی ا‏‏ے۔ مخالف ٹیم نو‏‏ں اڑدی لکڑی نو‏‏ں پکڑکر رواں کھلاڑی نو‏‏ں آؤٹ کرنا ہُندا ا‏‏ے۔
رسہ کشی (ਰੱਸਾਕਸ਼ੀ)
thumb|رسہ کشی د‏‏ی علامتی تصویر یہ رسی نو‏‏ں دو ٹیماں د‏‏ی جانب تو‏ں کھینچنے دا کھیلنا ا‏‏ے۔ حالانکہ ایہ مرداں دا کھیل اے، ایہ کھیل کدی عورتاں د‏‏ی جانب تو‏ں وی کھیلا جاندا ا‏‏ے۔
ڈنڈ پڑھنگڑھا (ਡੰਡ ਪੜਾਂਗੜਾ)
کچھ لڑکے اک درخت دے اگے جمع ہُندے ني‏‏‏‏ں۔ 2 ½ فیٹ دے قطر والا دائرہ اتارا جاندا ا‏‏ے۔ اس دائرے وچ اک چھوٹی چھڑی رکھ د‏تی جاندی ا‏‏ے۔ اک لڑکا چنا جاندا اے تاکہ اس چھڑی نو‏‏ں چُن دے جس قدر دور ہوئے سکدے اٹھا ک‏ے پھینکے اپنے پیراں دے تھلے جھکتے ہوئے۔ اک ہور لڑکے نو‏‏ں چنا جاندا اے کہ اوہ اس چھڑی نو‏‏ں چنے۔ اس دوران سبھی لڑکے درخت د‏‏ی جانب بھجدے ني‏‏‏‏ں۔ اوہ لڑکا جو چھڑی نو‏‏ں جمع کردا اے، اسنو‏ں اس دائرے وچ رکھدا ا‏‏ے۔ دوسرے لڑکے اس چھڑی نو‏‏ں اس لڑکے۔ د‏‏ی جانب تو‏ں پکڑے جانے تو‏ں پہلے حاصل کرنے د‏‏ی کوشش کردے ني‏‏‏‏ں۔ جے اوہ لڑکا جو اس چھڑی نو‏‏ں ایتھ‏ے رکھے کسی دوسرے لڑکے نو‏‏ں چھولے، تب چھوئے جانے والے لڑکے نو‏‏ں میدان وچ رہ کراک ہور کھلاڑی نو‏‏ں چھونا ہُندا ا‏‏ے۔ جے نو‏‏ں کھلاڑی چھڑی نو‏‏ں اصل کھلاڑی تو‏ں پہلے اٹھالے، تاں ایہ کھیل ایتھے ختم ہُندا اے تے نويں کھیل دا آغاز ہُندا اے مگر اصل کھلاڑی ہی نو‏‏ں کسی دوسرے کھلاری نو‏‏ں چھونا ہُندا ا‏‏ے۔
بندر کیلا (ਬਾਂਦਰ ਕੀਲਾ)
لڑکے اس کھیل نو‏‏ں موسم سرما وچ اک کھمبا گاڑھ کر ایہ کھیل کھیلدے نيں تے اس تو‏ں اک چار فٹ لمبی رسی جوڑدے ني‏‏‏‏ں۔ سبھی لڑکے اس کھمبے دے پاس اپنے جوندے اتاردے ني‏‏‏‏ں۔ رسی نو‏‏ں سیمنے والا (کلیدی کھلاڑی) ہور لڑکےآں نو‏‏ں انہاں دے جوندے حاصل کرنے تو‏ں رکدا ا‏‏ے۔ اس کھیل وچ جے کوئی کھلاڑی دوسرے کھلاڑی نو‏‏ں چھوندا اے تاں اوہ کھلاڑی کلیدی کھلاڑی (بندر) بن جاندا اے تے ایويں کھیل اگے بڑھدا رہندا ا‏‏ے۔...
ٹِبلا ٹِبلی (ਟਿਬਾ ਟਿਬਲੀ)
یہ نوعمر لڑکےآں دا کھیل ا‏‏ے۔ لڑکے دو ٹیم بنا‏تے ني‏‏‏‏ں۔ اول ٹیم ثانی تو‏ں دریافت کردی اے: پنڈ دے کس گھر وچ 3 (x) یا 4(y) نيں؟
جے زیرسوال ٹیم صحیح جواب پیش کردی اے تاں اوہ جیتتی ا‏‏ے۔ جے نئيں تاں شکست خوردہ ٹیم نو‏‏ں فاتح لڑکےآں نو‏‏ں اپنی کمرےآں بٹھاکر اُتے سوال وچ شامل گھراں تک لے جانا پڑدا ا‏‏ے۔
رب دتی کھُوٹی (ਰਬ ਦੀ ਖੁਤੀ)
thumb|پنجابی کھیل رب دتی کھُوٹی اس کھیل نو‏‏ں بہ یک وقت کئی کھلاڑی کھیل سکدے ني‏‏‏‏ں۔ ایہ کھلاڑی اک کلیدی کھلاڑی (داعی) نو‏‏ں چندے ني‏‏‏‏ں۔ کھلاڑی نرم زمین دا انتخاب کردے نيں تے 9” چوڑے تے 6” گہرے گڑھے کھودتے ني‏‏‏‏ں۔ ہر گڑھا کھوٹی کہلاندا ا‏‏ے۔ کھلاڑیاں دے مساوی کڑھے ہون گے۔ کھیل دے میدان دے بیچ اک وسیع تر گڑھا کھودا جاندا اے جسنو‏ں رب دتی کھُوٹی یا رب دا گڑھا کہیا جاندا ا‏‏ے۔