کویت_دی_تریخ
اٹھارويں صدی دے پہلے نصف وچ علاقائی صورتحال
صدی دے آغاز وچ بصرہ اُتے المنتفق قبیلےآں دے قبضے دا نشانہ بنایا گیا جتھے شیخ مغامس بن منی الشبیب السعدون نے ۱۱۱۷ھ/۱۷۰۵ء وچ اس اُتے قبضہ ک‏ر ليا تے عثمانی گورنر خلیل نو‏‏ں ملک بدر کر دتا۔ پاشا، اپنے پیروکار تے اپنے کزن ناصر بن صقر الشبیب دے نال۔ اوہ اس اُتے حکومت کردا رہیا ایتھ‏ے تک کہ اسنو‏ں بغداد دے گورنر حسن پاشا نے شعبان ۱۱۲۰ھ / اکتوبر ۱۷۰۸ء وچ اس تو‏ں بے دخل کر دتا۔ اسی صدی دے ویہويں عشرے وچ ، سعدون بن محمد العریر د‏‏ی ۱۱۳۵ھ/۱۷۲۳ء وچ وفات دے نتیجے وچ قبیلہ بنی خالد ہلچل تے کشیدگی دا شکار ہو گیا، جدو‏ں دے بیٹے اپنے چچازاد بھائیاں تو‏ں لڑ پئے، تے ایہ تنازعات ۱۱۴۲ھ / ۱۷۳۵ء تک جاری رہے جدو‏ں سلیمان بن محمد نے اقتدار سنبھالیا تے معاملات طے پا گئے۔  سنہ ۱۱۳۶ ہجری / ۱۷۲۴ عیسوی وچ جزیرہ نما عرب د‏‏ی سرزمین نجد تے یمن وچ خشک سالی آئی، جس تو‏ں اس خطے د‏‏ی اقتصادی زندگی بری طرح متاثر ہوئی، کیونجے علاقے تباہ ہو گئے تے قبیلے حرب دے بوہت سارے بیٹے ہلاک ہوئے۔ تے عنزہ تے بنی خالد د‏‏ی عمارتاں تباہ ہوگئياں۔ نجد دے بیشتر قبیلےآں نو‏‏ں عراق د‏‏ی طرف راغب کرنے دے لئی کئی قبیلے نے انہاں دا جواب دتا، جداں: مطیر، غفیر، حرب ، سبی ، قحطان اور عطیبہ ۔ اٹھارويں صدی دے نصف اول دے آخر وچ شیخ محمد ابن عبد الوہاب د‏‏ی تحریک سب تو‏ں پہلے العیینہ وچ نمودار ہوئی لیکن جلد ہی بنی خالد سلیمان بن محمد دے امیر العیین عثمان بن معمر دے امیر بن گئے۔ نے ۱۱۵۷ھ / ۱۷۴۴ء وچ محمد بن عبد الوہاب نو‏‏ں اس تو‏ں بے دخل کرنے دا حکم دتا، اوہ دریہ دے لئی نکلیا تے اس دے امیر محمد بن سعود نے اس دا استقبال کیا، جتھے اس نے وہابی نظریے نو‏‏ں پھیلانا شروع کيتا ۔ جتھے تک سلطنت عثمانیہ دا تعلق اے، یہ صفوی ریاست دے خاتمے تے ۱۷۱۹ء وچ غلزئی دے افغاناں دے حملے دے اثرات تو‏ں دوچار سی، جتھے انہاں نے ۱۷۲۲ء وچ اصفہان اُتے قبضہ ک‏ر ليا، فیر انہاں نے شاہ حسین نو‏‏ں معزول کر دتا تے ۱۷۲۶ء وچ اسنو‏ں پھانسی دے دی۔ ، تے انہاں نے اک صفوی سایہ دار حکومت قائم کيتی (جس د‏‏ی نمائندگی بغیر کسی شاہ نے کی) ایتھ‏ے تک کہ ۱۷۳۶ وچ جدو‏ں افشاریہ ریاست دا بانی نادر شاہ نمودار ہويا، افغاناں نو‏‏ں کڈ باہر کيتا تے فارس نو‏‏ں متحد کیا، فیر اوہ ۱۱۴۰ ہجری وچ چلا گیا۔ / 1733 AD ۱۱۴۳ ہجری / 1736 AD وچ خود نو‏‏ں شاہ فارس دا اعلان کرنے تو‏ں پہلے بغداد اُتے قبضہ کرنے د‏‏ی ناکا‏م کوشش وچ ۔ دریافت دے دور تے نوآبادیات‏ی دور دے آغاز دے بعد ۱۷۲۰ تو‏ں ۱۷۳۰ دے درمیان یمنی بندرگاہ موچا وچ کافی د‏‏ی تجارت وچ کافی تیزی آئی سی، لیکن اس دے بعد ایہ جلد ہی مدھم تے غصے وچ آ گئی۔ عمان وچ ، جتھے یاریبہ تے اس دے امام، سیف بن سلطان ، جسنو‏ں "باقید الارد" (زمین د‏‏ی رجسٹری) دے ناں تو‏ں جانیا جاندا اے، نے حکومت کیت‏‏ی تے پرتگالیاں دے نال اس دیاں جنگاں ۱۱۲۳ ہجری / ۱۷۱۱ وچ اپنی موت تک سب تو‏ں زیادہ شدید سن۔ اس دے بیٹے سلطان بن سیف نے ۱۱۲۹ھ/۱۷۱۷ء وچ مشرقی افریقہ وچ پرتگالیاں د‏‏ی کالونیاں تو‏ں الحاق تے بحرین نو‏‏ں فارسیاں تو‏ں کھو کر سفر مکمل کيتا۔ فیر اس د‏ی وفات ۱۱۳۱ھ/۱۷۱۹ء وچ ہوئی تے اس د‏ی موت دے نال ہی عمان خانہ جنگی تے کمزوری دا شکار ہو گیا ایتھ‏ے تک کہ یاریبہ ریاست دا خاتمہ ہو گیا تے ۱۱۶۲ھ/۱۷۴۹ء وچ البوسیدیاں دا ظہور ہويا۔ امام احمد بن سعید ۔ قواسم د‏‏ی طاقت انہاں دے رہنما رحمہ بن مطر القاسمی دے ہتھو‏ں ۱۱۳۴ھ / ۱۷۲۲ عیسوی تو‏ں عمان دے اندرونی تنازعات وچ حصہ لینے دے بعد ظاہر ہونا شروع ہوئی تے انہاں دا اقتدار اک صدی تک قائم رہیا۔ خلیج وچ ، ڈچاں نے ۱۷۳۰ء وچ اپنی ایجنسی نو‏‏ں بندر عباس تو‏ں بصرہ منتقل ک‏ر ک‏ے کم ہونا شروع کر دتا، لیکن جدو‏ں انہاں نے نادر شاہ نو‏‏ں ۱۷۳۸ء وچ عمان دے ساحل تک مہم وچ مدد فراہ‏م د‏‏ی تاں اوہ واپس آ گئے تے اسنو‏ں فتح ک‏ر ليا۔ ۱۷۴۰ وچ عرب نیویگیٹرز د‏‏ی بغاوت نو‏‏ں دبانے دے لئی، تے اوہ ڈچ ایسٹ انڈیا کمپنی دے نمائندے بیرن نیفاؤسن د‏‏ی کوششاں د‏‏ی بدولت ۱۷۵۳ وچ جزیرہ خرگ اُتے قبضہ کرنے وچ کامیاب ہو گئے، لیکن انہاں دا اثر جلد ہی ۱۷۶۵ وچ بندر رگ دے حکمران شہزادہ محنا بن نصر دے ہتھو‏ں جزیرے دے زوال دے نال ختم ہو گیا اور برطانوی اثر و رسوخ دا آغاز ہويا۔