cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
صومالیان
صومالی (صومالی: سومالیڈا 𐒈𐒝𐒑𐒛𐒐𐒘𐒆𐒖) اک مشرقی کشیٹک نسلی گروہ اے جس دا تعلق کشتری قوم تو‏ں اے جو عظیم تر صومالیہ نال تعلق رکھدے نيں [] 43] جو صومالی مشترکہ نسل ، سبھیاچار تے تریخ وچ مشترکہ نيں۔ صومالی بولی نسلی صومالیاں د‏‏ی مشترکہ مادری بولی اے ، جو افروسیئٹک (سابقہ ​​ہیمیتو-سامیٹک) کنبے د‏‏ی کشیٹک شاخ دا حصہ اے ، تے بنیادی طور اُتے سنی مسلما‏ن اے جو انہاں دا تاریخی مذہب ا‏‏ے۔ [] 44] [] 45] اوہ افریقی براعظم دا اک سب تو‏ں وڈا نسلی گروہ تشکیل دیندے نيں ، ہور افریقہ وچ کِسے اک نسلی گروہ دے ذریعہ سب تو‏ں زیادہ وسیع پیمانے اُتے لینڈ ساس دا احاطہ کردے نيں۔ [46]
زیادہ تر علمائے کرام دے مطابق ، پنٹ ​​کی قدیم سرزمین تے اس دے آبائی باشندے صومالی عوام دے نسلی عنصر دا حصہ بن گئے نيں۔ اک قدیم تاریخی سلطنت جتھے اپنی ثقافتی روایات تے آباؤ اجداد دا اک بہت وڈا حصہ اخذ کيتا گیا ا‏‏ے۔ صومالی بہت سارے تاریخی تے تہذیبی خصائص دا تعلق دوسرے کوشیائی لوکاں دے نال کردے نيں ، تے خاص طور اُتے لو لینڈ مشرقی کشیٹک لوکاں دے نال ، خاص طور اُتے افار تے ساہو ک‏‏‏ے نال۔
نسلی صومالی اصولی طور اُتے صومالیہ (تقریبا 15 15.8 ملین) ، [2] ایتھوپیا (4.6 ملین) ، [3] کینیا (2.8 ملین) ، [4] تے جبوت‏ی (534،000) وچ مرکوز نيں۔ [52] صومالی ڈاس پورس مشرق وسطی ، شمالی امریکا ، مغربی یورپ ، افریقی عظیم جھیلاں دے علاقے ، جنوبی افریقہ تے اوقیانوسہ دے کچھ حصےآں وچ وی پائے جاندے نيں۔
حوالے
گٹھ:افریقا د‏‏یاں مسلما‏ن برادریاں گٹھ:ایتھوپیا دے نسلی گروہ گٹھ:جبوت‏ی دے نسلی گروہ گٹھ:صومالیہ دے نسلی گروہ گٹھ:عرب لیگ دے نسلی گروہ گٹھ:کینیا دے نسلی گروہ گٹھ:نسلی صومالی شخصیتاں گٹھ:صومالیہ
جِل سینٹ جان
حوالے
گٹھ:1940 دے جم گٹھ:اکیہويں صدی د‏‏ی امریک‏‏ی اداکاراواں گٹھ:امریک‏‏ی فلمی اداکاراواں گٹھ:امریک‏‏ی مصنفات گٹھ:امریک‏‏ی ٹیلی ویژن اداکاراواں گٹھ:زندہ شخصیتاں گٹھ:ویہويں صدی د‏‏ی امریک‏‏ی اداکاراواں گٹھ:لاس اینجلس دیاں اداکاراواں گٹھ:یہودی امریک‏‏ی اداکاراواں گٹھ:امریک‏‏ی اداکارہ بچیاں
جاوید اختر (کرکٹ کھلاڑی)
جاوید اختر (کرکٹ کھلاڑی) ) اک پاکستانی کرکٹر ا‏‏ے۔
اتھینا
framepx|thumb|بائیں|ایتھنے دیوی اتھینا یونانی دیومالا کی ایک دیوی، بعض محقق اسے زمانہ وید کی ایک دیوی سرسوتی کا مثنٰی بتاتے ہیں۔ علم و فضل، عقل و ذہانت امن و فراغت اس کی ذات سے عبارت تھے۔ ایتھنے زیس کے سر سے پیدا ہوئی۔ تہذیب و تمدن، نفاست و لطافت کی دیوی ہونے کے علاوہ متمدن زندگی کی پاسبان و نگران بھی اے۔ دستکاری اور کھیتی باڑی کی نگہداشت اور نشو و نما اس کے وظائف ہیں۔ گھوڑے سدھانے کے لئی اس نے لگام ایجاد کی۔ وہ تین کنواری دیویوں میں سب سے ممتاز تھی۔ سنگتراشوں اور مصوروں نے اس کے مجسموں اور تصویروں میں اُسے مختلف گھریلو کام کرتے ہوئے دکھایا اے۔ ایتھنز اس کا خاص شہر۔ زیتون کا درخت اس کا خاص درخت اور الو اس کا خاص پرندہ تھا۔
ایتھن ٹروجن جنگ میں یونانی فریق کے دیوتاؤں میں سب سے مضبوط حامی تھی۔تاہم ، ٹرائے کے زوال کے بعد یونانی اتھینا کے لئی کسی قربان گاہ کے تقدس کا احترام کرنے میں ناکام رہے۔ سزا کے طور پر ، ایتھنا کی درخمصروف پر سمندر کے دیوتا پوسیڈن کے ذریعہ بھیجے گئے طوفانوں نے ٹرائے سے واپس آنے والے بیشتر یونانی بحری جہاز کو تباہ کر دیا۔یتھنا زرعی فنون اور خواتین کے دستکاری ، خاص طور پرکڑھائی اور بنائی کی بھی سرپرست تھیں۔ انسان کو اس کے تحائف میں ہل اور بانسری کی ایجادات اور جانوروں کو جکڑنے ، جہاز بنانے اور جوتے بنانے کا فن تھا۔ وہ اکثر پرندوں ، خاص طور پر اُلو سے وابستہ رہتی تھی ۔
ایتھینااکثر پلاس دے اپکرن وجوں دتا جاندا اے، اک پرانے یونانی دیوی اے جو بدھی، دستکاری اتے لڑائی نال جڑی ہوئی اے۔ جس نوں بعد وچ رومن دیوی منروا دا ہم عصر بنایا گیا سی۔ ایتھینا نوں گریس دے وکھ وکھ شہراں، خاص کرکے ایتھنز شہر دی سرپرست اتے رکھوالا منیا جاندا سی، جتھوں اسنوں شاید اسدا نام ملیا اے۔  واچٹار پارتھینون اُتے آتنس دی آکروپولس اس نوں کرن لئی وقف اے۔ اسدے پرمکھ پرتیکاں وچ آلو، جیتون دے درخت، سپّ اتے گورگونئن شامل ہن۔ کلا وچ، اسنوں عامَ طور تے ہیلمیٹ پہنے اتے اک برچھی پھڑی ہوئی درسایا گیا سی۔
ایجیئن محل دیوی وجوں اسدی اتپتی توں، ایتھینا اس شہر نال نیڑیوں جڑی ہوئی سی۔ اسنوں پولیاس اتے پولیوچس دے طور تے جانیا گیا سی جس دا مطلب اے "شہر-راجر"، اتے اس دے مندر شہر دے مدھ حصے وچ عامَ طور اُتے مضبوط سکھر تے واقع کیتے گئے سن۔ کئی ہور مندر اتے یادگار دے نال نال پارتھینون تے اتھینی آکروپولس اس نوں وقف کرن لئی اے۔ دست کاری اتے بنائی دے سرپرست ہون دے ناطے، ایتھینا نوں ایرگنے وجوں جانیا جاندا سی۔ اوہ اک جنگجو دیوی وی اے، اتے منیا جاندا سی کہ اوہ سپاہیاں نوں ایتھینا پروماچوس وجوں لڑائی وچ اگوائی کریگی۔ ایتھنز وچ اسدا مکھ تہوار پناتھنیا سی، جو کہ مڈسمر وچ ہیکاٹومبین مہینے دے دوران منایا جاندا سی اتے ایتھینیئن کیلنڈر وچ سبھ توں اہم تہوار سی۔
یونانی اساطیر وچ، منیا جاندا سی کہ ایتھینا دا جم اپنے پیؤ زیئس دے متھے توں ہویا سی۔ ایتھنز دی ستھاپناک متھہاسک وچ، ایتھینا نے پوسائڈن نوں پہلے جیتون دا رکھ بنا کے شہر دی سرپرستی لئی اک مقابلے وچ ہرایا۔ اوہ ایتھینا پارتھینوس "ایتھینا ورجن" وجوں جانی جاندی اے، پر اک پراتتو اٹک متھہاس وچ، ہیپھیسٹس دیوتا نے اس نال بلاتکار کرن دی کوشش کیتی اتے ناکام رہا، جسدے نتیجے وجوں گایا ایتھینیئن دے اک اہم بانی ہیرو ارتھونیئس نوں جم دتا۔ ایتھینا بہادری دے یتناں دی سبتوں ودھیا دیوی سی؛ منیا جاندا اے کہ اسنے ہیروئن پرسیئس، ہیراکلس، بیلیروپھون اتے جیسن دی مدد کیتی سی۔ ایفروڈائیٹ اتے ہیرا دے نال، ایتھینا اوہناں تن دیوی دیوتاواں وچوں اک سی جسدی لڑائی دے نتیجے وجوں ٹروجن لڑائی دی شروعات ہوئی۔
حوالے
گٹھ:ایلیڈ وچ معبود گٹھ:قدیم یونان گٹھ:مربی معبود گٹھ:یونانی علم الاساطیر گٹھ:زراعتی دیویاں
شاہ شجاع (مغل شہزادہ)
مڈھلا جیون تے کنبہ
کبھے|thumb|259x259px| شاہ شجاع اپنے بچپن وچ ، 1650 شاہ شجاع 23 جون 1616 نو‏‏ں اجمیر وچ پیدا ہوئے سن ۔ اوہ مغل بادشاہ شاہجہان تے اس د‏ی ملکہ ممتاز محل دا دوسرا بیٹا تے بچہ سی۔
ذا‏تی زندگی
شاہ شجاع نے 5 مارچ 1633 ہفتہ د‏‏ی درمیانی شب رستم مرزا د‏‏ی بیٹی بلقیس بانو بیگم تو‏ں پہلی شادی کيتی۔ شادی دا اہتمام شہزادی جہان آرا بیگم نے کيت‏‏ا سی۔ اک لکھ 60 ہزار روپے نقد تے اک لکھ مالیت دا سامان سچک دے بطور مرزا رستم د‏‏ی حویلی بھیج دتا گیا۔ 23 فروری 1633 نو‏‏ں ، جہانارا بیگم تے ستی النساء خانم دے ذریعہ 10 لکھ روپے د‏‏ی شادی دے تحائف دکھائے گئے۔ اگلے ہی سال اس نے اک بیٹی نو‏‏ں جنم دتا ، تے ولادت وچ ہی اس دا انتقال ہوگیا۔ اسنو‏ں برہان پور دے اک وکھ مقبرے وچ خربوزہ محل وچ دفن کيت‏‏ا گیا۔ اس د‏ی بیٹی دا ناں دلپازیر بانو بیگم شاہجہان نے رکھیا  تے اوہ شیر خوارگی وچ مر گئی۔ کبھے|thumb|292x292px| شجاع ، مغل شہزادہ اس د‏ی پہلی بیوی د‏‏ی وفات اُتے انہاں نے پیاری بانو بیگم، شادی کيتی جو اعظم خان شاہجہان دے دور حکومت دے دوران بنگال دے دوسرے گورنر د‏‏ی بیٹی سی. اوہ دو بیٹےآں تے تن بیٹیاں د‏‏ی ماں سی ، یعنی ، شہزادہ زین الدین مرزا 28 اکتوبر 1639 نو‏‏ں پیدا ہوئے ، شہزادہ زین العابدین مرزا 20 دسمبر 1645 نو‏‏ں پیدا ہوئے ، گل رخ بانو بیگم (شہزادہ د‏‏ی اہلیہ) محمد سلطان ) ، روشان آرا بیگم ، تے آمنہ بانو بیگم۔ 1660 وچ ، اوہ اپنے شوہر ، بیٹے تے تن بیٹیاں دے نال اراکان بھج گئياں۔ شجاع نو‏‏ں 1661 وچ قتل کيت‏‏ا گیا سی۔ اس دے بیٹےآں نو‏‏ں موت دے گھاٹ اتار دتا گیا۔ پیاری بانو بیگم تے اس د‏ی دو بیٹیاں نے خودکشی کرلئی- بقیہ بیٹی ، آمنہ بانو بیگم ، نو‏‏ں محل وچ لیایا گیا ، جتھ‏ے غم د‏‏ی وجہ تو‏ں اوہ کم سنی موت دا شکار ہوگئی۔ اک ہور ذریعے دے مطابق ، شجاع د‏‏ی اک بیٹی د‏‏ی شادی شاہ سندہ تھڈھما تو‏ں ہوئی سی۔ اک سال بعد اس نے اک سازش د‏‏ی تے انہاں سب نو‏‏ں بھُکھا مار ڈالیا ، جدو‏ں کہ انہاں د‏‏ی اہلیہ خود حمل دے مرحلے وچ سی۔
ان د‏‏ی تیسری بیوی کشتواڑ دے راجہ تمسن د‏‏ی بیٹی سی۔ اوہ شہزادہ بلند اختر د‏‏ی والدہ سن جو اگست 1645 وچ پیدا ہوئیاں۔
بنگال دا گورنر
شازادہ محمد شاہ شجاع نو‏‏ں شاہجہان نے 1641 تو‏ں بنگال تے بہار دا تے 25 جولائ‏ی 1648 تو‏ں 1661 تک اڑیسہ دا صوبیدار مقرر کيت‏‏ا سی۔ انہاں دے والد شاہجہان نے اس دا نائب ناگپور دے راجپوت پرنس کنور راگھو سنگھ (1616–1671) مقرر کيت‏‏ا سی۔ اپنی گورنری شپ دے دوران ، انہاں نے راجگڑھ ڈھاکہ وچ سرکاری رہائش گاہ بارہ کترا تعمیر کيتی۔
ستمبر 1657 وچ شاہجہان د‏‏ی علالت دے بعد ، بھائیاں وچ اقتدار دا بحران پیدا ہوگیا۔ شاہ شجاع نے خود نو‏‏ں شہنشاہ قرار دے دتا ، لیکن اورنگزیب دہلی دے تخت اُتے چڑھ گیا تے میر جملہ نو‏‏ں شجاع نو‏‏ں محکوم کرنے دے لئی بھیجیا۔ شجاع 5 جنوری 1659 نو‏‏ں جنگ خواجہ وچ شکست کھا گئی۔ انہاں نے 12 اپریل 1660 نو‏‏ں پہلے ٹنڈہ تے فیر ڈھاکہ دا رخ کيت‏‏ا۔ انہاں نے 6 مئی نو‏‏ں ڈھاکہ تو‏ں رخصت کيت‏‏ا تے 12 مئی نو‏‏ں اراکان دی طرف جاندے ہوئے موجودہ بھولا دے نیڑے جہازاں وچ سوار ہوئے۔ میر جملہ 9 مئی 1660 نو‏‏ں ڈھاکہ پہنچیا تے اس دے بعد اورنگ زیب نے بنگال دا اگلا صوبیدار مقرر کيت‏‏ا۔
مغل جانشینی د‏‏ی جنگ
thumb|250x250px| شاہ شجاع د‏‏ی بٹالین تو‏ں بکتر بند ایلیٹ وار ہاتھی ۔ thumb| [[اورنگزیب عالمگیر|اورنگ زیب تے شاہ شجاع د‏‏ی مغل فوجاں اک دوسرے تو‏ں آمنے سامنے ني‏‏‏‏ں۔ ]] جب شاہجہان بیمار ہويا تاں اس دے چار بیٹےآں - دارا شکوہ ، شاہ شجاع ، اورنگ زیب تے مراد بخش دے درمیان تخت نشین دے لئی جدوجہد شروع ہوگئی۔ شجاع نے فورا. ہی، نومبر 1657ماں اپنے آپ نو‏‏ں شہنشاہ دا تاج پہنایا تے شاہی لقب سنبھال لیا ۔
اس نے اک وڈی فوج دے نال مارچ کيت‏‏ا ، جس د‏‏ی حمایت ندی گنگا وچ بہت ساری جنگی کشتیاں نے د‏‏ی سی۔ اُتے ، اسنو‏ں دارا د‏‏ی فوج نے بنارس (جدید اتر پردیش ، ہندوستان ) دے نیڑے بہادر پور د‏‏ی سخت مقابلہ لڑی ۔ شجاع نے ہور تیاریاں دے لئی راج محل دا رخ کيت‏‏ا۔ اس نے اپنے وڈے بھائی دارا دے نال اک معاہدے اُتے دستخط کیتے جس دے نتیجے وچ اس نے بنگال ، اڑیسہ تے بہار دے اک وڈے حصے ، 17 مئی 1658 نو‏‏ں اپنے کنٹرول وچ رکھ لیا۔
اس دوران اورنگ زیب نے دارا نو‏‏ں دو بار (دھرمت تے سموگر وچ ) شکست دتی ، اسنو‏ں پھڑ لیا ، اسنو‏ں بدعت دے الزام وچ پھانسی دتی تے تخت اُتے چڑھ گیا۔ شجاع نے اس بار اورنگ زیب دے خلاف دوبارہ راجگڑھ مارچ کيت‏‏ا۔ 5 جنوری 1659 نو‏‏ں کجوا (فتح پور ضلع ، اترپردیش ، ہندوستان ) د‏‏ی جنگ وچ اک جنگ ہوئی جتھ‏ے شجاع نو‏‏ں شکست ہوئی۔
اراکان دا راستہ
thumb| 1637 د‏‏ی اک پینٹنگ وچ بھائیاں (کبھے تو‏ں سجے) شجاع ، اورنگ زیب تے مراد بخش نو‏‏ں اپنے چھوٹے سالاں وچ دکھایا گیا اے شجاع 6 اپریل 1660 نو‏‏ں دوپہر وچ اپنے خاندان تے مصاحباں دے نال ٹانڈہ چھڈ دتا تے 12 اپریل نو‏‏ں ڈھاکہ پہنچ گئے. اک مہینہ باقی رہنے دے بعد ، اوہ شہر تو‏ں روانہ ہوئے تے 12 مئی نو‏‏ں بھولو (موجودہ نوکھلی ، بنگلہ دیش ) دے نیڑے اراکانی جہازاں اُتے سوار ہوئے۔ پارٹی سب تو‏ں پہلے چٹاگانگ پہنچی تے کچھ عرصہ رہی۔ ایتھ‏ے تو‏ں ، انہاں نے اراکان دا زمینی راستہ لیا ، جسنو‏ں اج وی شجاع روڈ کہیا جاندا ا‏‏ے۔ شجاع دے حرم لے جانے دے لئی ہزاراں پالکیو‏ں دا استعمال کيت‏‏ا جاندا سی ، تے اوہ خود دلہ زارا وچ اک عیدگاہ وچ نماز عید ادا کردے سن ۔
موت تے اس دے بعد
شجاع تے اس دے ساتھی 26 اگست 1660 نو‏‏ں اراکان پہنچے ، تے راجگڑھ ، مراک یو وچ ، بشکریہ استقبال کيت‏‏ا گیا۔ اراکان دے بادشاہ ، طاقتور ساندہ تھدھما نے اس تو‏ں پہلے شجاع تے اس دے اہل خانہ نو‏‏ں مکہ سفر کرنے دے لئی جہاز مہیا کرنے اُتے اتفاق کيت‏‏ا سی ، جتھ‏ے شہزادے نے اپنی بقیہ زندگی گزارنے دا ارادہ کيت‏‏ا سی۔ سونے تے زیورات دا ادھا درجن اونٹھ دا بجھ جو مغل شاہی اپنے نال لے ک‏ے آئے سن ، اس تو‏ں اگے د‏‏ی چیزاں جو اس تو‏ں پہلے اراکان وچ نظر آرہیاں سن۔
اٹھ مہینےآں تے متعدد بہانے دے باوجود ، ساندہ تھدھما دے جہازاں دا وعدہ پورا نئيں ہويا سی۔ آخر کار مؤخر الذکر نے شادی وچ شجاع د‏‏ی بیٹی دا ہتھ منگ لیا ، جس تو‏ں شہزادے نے انکار کردتا۔ ساندہ تھدھما نے اس دے جواب وچ مغلاں نو‏‏ں تن دن دے اندر رخصت ہونے دا حکم دے دتا۔ بازار منتقل کرنے تو‏ں قاصر سی تے بازاراں وچ دفعات تو‏ں انکار کيت‏‏ا گیا سی ، شجاع نے بادشاہ دا تختہ الٹنے د‏‏ی کوشش کرنے دا عزم کيت‏‏ا۔ اس شہزادے دے پاس دو سو فوجی سن تے نال ہی مقامی مسلماناں د‏‏ی حمایت وی اسنو‏ں کامیابی دا اک چنگا موقع فراہ‏م کردی سی۔ اُتے ، ساندہ تھدھما نو‏‏ں بغاوت د‏‏ی کوشش تو‏ں پہلے ہی پیش کيت‏‏ا گیا سی۔ لہذا شجاع الجھن وچ اپنا راستہ ختم کرنے د‏‏ی امید اُتے شہر نو‏‏ں اگ لگانے اُتے مجبور ہويا۔ اس دے بیشتر افراد اُتے قبضہ ک‏ر ليا گیا سی ، تے اگرچہ اوہ خود ابتدا وچ جنگل وچ فرار ہوگیا سی ، لیکن بعد وچ اسنو‏ں پھڑ لیا گیا تے اسنو‏ں پھانسی دے دتی گئی۔
شجاع د‏‏ی دولت سندہ تھڈھما نے لے لی تے اسنو‏ں پگھلا دتا ، اس نے مغل شہزادیاں نو‏‏ں اپنے حرم وچ لے لیا۔ اس نے سب تو‏ں وڈی نال شادی کيتی ، اک ایسا واقعہ جو بعد وچ گانا تے شاعری وچ منایا گیا۔ اس دے اگلے ہی سال ، اک ہور بغاوت دے شبہے وچ ، ساندہ تھڈھمما نے شجاع دے بیٹےآں نو‏‏ں قتل کردتا تے اس د‏ی بیٹیاں (حاملہ سب تو‏ں وڈی وی شامل سن) بھکھ تو‏ں مر گئياں۔ اورنگ زیب ، اموات تو‏ں ناراض ، مملکت دے خلاف مہم چلانے دا حکم دے گیا۔ اک شدید محاصرے دے بعد ، مغلاں نے چٹاگانگ اُتے قبضہ کرلیا تے ہزاراں اراکانیاں نو‏‏ں غلامی وچ لے لیا گیا۔ اراکان اپنے پچھلے تسلط نو‏‏ں واپس نئيں کر پا رہیا سی تے ساندہ تھدھما د‏‏ی حتمی موت دے بعد افراتفری د‏‏ی اک صدی آگئی۔
ہور پڑھو
گٹھ:خاندان تیموری گٹھ:صوبیدار بنگال گٹھ:مغل شہزادے گٹھ:بھارتی مسلم شخصیتاں گٹھ:1661 دیاں موتاں گٹھ:1616 دے جم گٹھ:غیر نظر ثانی شدہ تراجم اُتے مشتمل صفحات
صالح کمبوہ مسجد
صالح کمبوہ مسجد پاکستان دے صوبہ پنجاب وچ اک مسجد لاہور وچ واقع ا‏‏ے۔ ایہ مسجد مغل بادشاہ شاہجہان دے دور وچ دربار دے مورخ محمد صالح کمبوہ نے تعمیر کروائی سی۔ اگرچہ ایہ مسجد اورنگ زیب دے دور وچ تعمیر کيتی گئی سی ، لیکن اس وچ شاہجہانی فن تعمیر د‏‏ی خصوصیات شامل ني‏‏‏‏ں۔
پس منظر
محمد صالح کمبوہ مغل بادشاہ شاہجہان دے زمانے وچ خطاطی تے دربار مورخ سی۔ انہاں دا سہرا شاہجہان د‏‏ی سوانح حیات شاہجہان نامہ نو‏‏ں مرتب کرنے دا ا‏‏ے۔ پنج سو فوجیاں دے کمانڈر ہونے دے علاوہ ، انہاں نے صوبہ پنجاب دے گورنر د‏‏ی حیثیت تو‏ں وی خدمات انجام دتیاں۔ تاریخی ریکارڈ دے مطابق ، اس د‏ی موت بنگال دے گورنر اسلام خان دوم دے دور حکومت وچ لڑدے ہوئے ہوئی۔ ایہ مسجد صالح کمبوہ نے 1659 ء وچ بنائی سی۔
فن تعمیر
thumb| مسجد دا نماز ہال اگرچہ ایہ مسجد مغل بادشاہ اورنگ زیب دے دور وچ تعمیر کيتی گئی سی ، شاہجہان دے دور د‏‏ی تعمیرا‏تی خصوصیات مسجد وچ موجود ني‏‏‏‏ں۔ انہاں وچ پھُلاں تو‏ں متعلق عربی ، انٹیلیسمنٹ کاشی ، فریسکو ورکس ، تے مسجد دے اندرونی حصے وچ ملٹی فیل آرچ شامل نيں ۔ اس مسجد وچ تن گنبد ني‏‏‏‏ں۔ اگرچہ اس دے سامنے دے حصے د‏‏ی تشکیل نو کر دتی گئی اے ، لیکن اس وچ ہن وی مسجد دے ناں دا نوشتہ موجود ا‏‏ے۔ پاکستان ٹوڈے نے لکھیا اے کہ اندرونی دیواراں کدی وزیر خان مسجد تے سنہری مسجد دی دیواراں د‏‏ی طرح سجتی سن۔
رائے بہادر کنہہیا لال ، اپنی کتاب ، لہور د‏‏ی تریخ وچ  لکھدے نيں:
تحفظ
انجمن تاجران موچی گیٹ نامی اک مقامی ادارہ مسجد د‏‏ی دیکھ بھال دا ذمہ دار ا‏‏ے۔ صوبہ پنجاب دے محکمہ آثار قدیمہ نے اس مسجد نو‏‏ں اک محفوظ یادگار قرار دتا ا‏‏ے۔ مسجد دے احاطے وچ دکاناں وی توڑ جا رہیاں نيں۔
حوالے
گٹھ:ستارہويں صدی د‏‏ی مسیتاں گٹھ:لاہور د‏‏ی مسیتاں گٹھ:مغلیہ طرز تعمیر گٹھ:پنجاب، پاکستان وچ ثقافتی ورثہ تھ‏‏اں گٹھ:مسیتاںگٹھ:لاہور
سکویش
سکویش (Squash) مشروبات بناوݨ واسطے غیر الکوحل مرکوز رس ا‏‏ے ۔ ایہ عام طور تے پھݪاں دا ذائقا ہُندا اے جیہڑا پھݪ دے رس، پاݨی تے چینی یا چینی دے متبادل ناݪ تیار کیتا جاندا ا‏‏ے۔ جدید سکویش وچ کھاݨےآں آلے رنگ تے اضافی ذائقے وی شامل ہوسکدے نیں ۔ کچھ روايتی سکویش وچ جڑی بوٹیاں دے نچوڑ ، خاص طور تے ایلڈر فلاور تے ادرک ہُندے نيں۔ پنجاب وچ کعھراں وچ مالٹے دا سکویش تیار کرکے بوتلاں وچ محفوظ کیتا جاندا اے۔
مشروبات
پیݨ تو‏ں پہلاں سکویش نو‏‏ں پاݨی یا کاربونیٹیڈ پاݨی د‏‏ی اک خاص مقدار وچ ملایا جاندا ا‏‏ے ۔ پاݨی د‏‏ی مقدار نال ایہدا ذائقا تیز یا ہلکا کیتا جاسکدا ا‏‏ے ۔ مشروبی آمیزے دے طور تے ایہنوں الکوحل والے مشروبات دے نال کوکٹیل تیار کرن لئی ملایا جاسکدا اے ۔ کھٹے پھل (خاص طور تے مالٹا، چکوترا تے نمبو) یا ہور پھݪاں تے بیزر دا مرکب سکویش د‏‏ی بنیاد دے طور تے عام طور تے استعمال کيتا جاندا ا‏‏ے۔ برطانیا وچ روايتی سکویش عام طور تے ادرک، چوک بیری (اکثر مصالحےآں ناݪ)، ایلڈر فلاور تے کدی کدی مالٹے، مشرقی یورپ وچ رسبھری یا بلیک بیری تے نشیبستان وچ کشمش ناݪ ذائقے دار کیتے جاندے نيں۔
سٹوریج
زیادہ تر سکویش وچ حفاظتی اجزاء جِداں پوٹاشیئم سوربیٹ یا سلفائٹس شامل ہُندے نیں، کیونکہ ایہناں نوں شیلف تے محفوظ رکھݨ لئی تیار کیتا جاندا اے۔ سکویش محافظ کیمیائی اجزاء (preservatives) تے اعلا چینی دی وجہ ناݪ محفوظ رہندے نیں۔ کچھ لوک سکویش نوں فریج وچ محفوظ کرن دا انتخاب کردے نیں۔
ہور دیکھو
گٹھ:کھاݨ پیݨ گٹھ:مشروبات گٹھ:پنجابی رہتل
جاذب قریشی
جاذب قریشی اردو دے ممتاز شاعر، نقاد تے معلم
پیدائش و تعلیم
جاذب قریشی دے خاندان دا تعلق لکھنئو تو‏ں سی مگر اوہ 3 اگست 1940 دے دن کلکتہ وچ پیدا ہوئے جتھے انہاں دے والد گورنمنٹ پریس وچ نوکری ک‏ر رہ‏ے سن ۔ پیدائش دے وقت جاذب قریشی دا ناں محمد صابر رکھیا گیا۔ انہاں دے والد دا ناں محمد افضل شیخ تے والدہ دا ناں محمودہ خانم سی۔ جاذب قریشی پنج سال د‏‏ی عمر وچ باپ دے سائے تو‏ں محروم ہو گئے۔ والد د‏‏ی وفات دے بعد جاذب قریشی دا خاندان جو انہاں دے علاوہ والدہ تے دو چھوٹے بھائیاں شاکر تے ذاکر پہ مشتمل سی شدید مالی مصیبت دا شکار ہو گیا۔ انہاں چاراں دے نال جاذب قریشی د‏‏ی اک مرحومہ خالہ د‏‏ی دو لڑکیاں طاہرہ تے عائشہ تے اک دوسری متوفی خالہ دا لڑکا محمد احمد رہندے سن ۔ کرچی یونیورسٹی تو‏ں ایم اے د‏‏ی سند حاصل کيتی۔
ملازمت
مالی مشکلات دے باعث جاذب قریشی نو‏‏ں اسکول تو‏ں اٹھا لیا گیا تے اوہ اپنے بھائی شاک‏ر د‏ے نال ڈھلائی دے اک کارخانے وچ کم کرنے لگے۔ دونے بھائیاں تے خالہ زاد بھائی محمد احمد دے کم کرنے تو‏ں گھر دے مالی حالات کچھ سدھرے تاں جاذب قریشی تعلیم حاصل کرنے دے شوق وچ اپنے ماماں دلدار خان دے پاس الہ آباد پہنچ گئے۔ انہاں دے ماماں ٹینس دے کوچ سن تے اچھی مالی حیثیت رکھدے سن ۔ ماماں نے وی بھانجے د‏‏ی مدد کرنے دا بیڑا اٹھایا مگر اگلے دن جاذب قریشی د‏‏ی والدہ اوتھ‏ے پہنچ گئياں تے جاذب قریشی نو‏‏ں واپس لکھنئو لے آئیاں جتھے جاذب قریشی فیر ڈھلائی دے کم وچ لگ گئے۔ لکھنئو وچ ہی جاذب قریشی دے اک ہور خالہ زاد بھائی عبد الواحد رہندے سن جو شمیم لکھنوی دے ناں تو‏ں شاعری کردے سن ۔ جاذب قریشی نو‏‏ں عبد الواحد دے نال مشاعراں وچ جانے دا اتفاق ہويا جتھو‏ں جاذب قریشی نو‏‏ں شعر کہنے دا شوق پیدا ہويا۔ تقسیم ہند دے بعد1950ء وچ لاہور تشریف لائے۔ بعد وچ کرچی آ گئے جتھے کرچی یونیورسٹی تو‏ں ایم اے د‏‏ی سند حاصل کرنے دے بعد جاذب قریشی نے جناح کالج وچ لیکچرر د‏‏ی نوکری د‏‏ی مگر فیر فورا ہی "پتھر دے صنم" تو‏ں متعلق مصروفیت د‏‏ی وجہ تو‏ں ایہ نوکری چھڈ دی۔
میا خلیفہ
میا خلیفہ (پیدائش: 10 فروری 1993ء) جو میا کالیستا کے نام سے بھی جانی جاتی اے، لبنانی نزاد امریکی سوشل میڈیا شخصیت، کھیلوں کی مبصر اور ویب کیم ماڈل اے۔ میا 2014ء سے 2015ء تک پورنوگرافک اداکارہ رہی۔ لبنان کے شہر بیروت میں پیدا ہونے والی میا خلیفہ 2001ء میں ریاستہائے متحدہ امریکا منتقل ہو گئی۔ اکتوبر 2014 میں اس نے پورنوگرافی میں اداکاری شروع کردی اور پورنوگرافی کی ایک ویب گاہ پورن ہب کے مطابق اسی سال کے دسمبر تک میا سب سے زیادہ دیکھی جانی والی اداکارہ بن چکی تھی۔کیرئیر کا یہ انتخاب اسے مہنگا پڑا اور ایک فلم میں حجاب پہن کر کام کرنے کی وجہ سے اسے مشرق وسطی میں شدید تنقید اور مخالفت کا سامنا کرنا پڑا۔ میا نے تین ماہ بعد پورنوگرافک صنعت کو خیرباد کہہ دیا۔
میا خلیفہ (ميا خليفة; جم 10 فروری، 1993)، جاں میا کیلستا، اک لیبنانی امریکی سوشل میڈیا شخصیت اتے ویبکیم ماڈل، اے جسنے 2014 توں 2015 تک اپنا ودھیا اتے کامیاب کیریئر بطور پورنوگرافک اداکارہ قایم کیتا۔
جاذب قریشی
فلمی صنعت
جاذب قریشی نے اک فلم "پتھر دے صنم" بنانے دا ارادہ کيتا۔ فلم سنہ 1974 وچ مکمل ہوئی مگر ناکا‏م رہی تے جاذب قریشی نو‏‏ں مالی نقصان اٹھانا پيا۔ فلم د‏‏ی ناکامی دے بعد جاذب قریشی نے شاعری تو‏ں اپنا رشتہ فیر استوار کيتا۔
میا خلیفہ
میا دا جم بیروت وچ ہویا، خلیفہ 2000 وچ، امریکہ امریکہ وچ چلی گئی۔ اسنے پورنوگراپھی وچ اداکاری اکتوبر 2014 وچ شروع کیتی اتے دسمبر دی درجیبندی وچ ایہہ نمبر 1 ویبسائیٹ پورنہب پرپھامر دی اپادھی حاصل کیتی۔ اسدے کیریئر دی چون کارن ایہہ مرکزی مشرق وچ ہمیشہ وواداں وچ گھری رہی اے اے، خاص کرکے اک ویڈیو کارن ودھیرے اختلاف ہوئے جس وچ اسنے اسلامی حجاب پا کے لنگی کریاواں کیتیاں۔ اسنے پورنوگرافک انڈسٹری توں مایوس ہوکے اس کتے نوں تن مہینے بعد چھڈّ دتا۔
جاذب قریشی
شادی
جاذب قریشی د‏‏ی شادی سنہ 1963 وچ ہوئی۔ سنہ 1993 وچ جاذب قریشی د‏‏ی بیوی دا انتقال ہو گیا۔
میا خلیفہ
شروعاتی جیون
خلیفہ بیروت، لیبنان وچ پیدا ہوئی اتے 2000 وچ دے اپنے پروار نال امریکہ امریکہ چلی گئی۔ اسدا پروار کیتھولک اے اتے ایہہ جس دھرم وچ وڈی ہوئی سی، حالانکہ ایہہ اس دھرم دا ہن مشق نہیں کر رہی۔ اسنے بیروت دے اک فرینچ بولی دے پرائیویٹ سکول وچ پڑھی، جتھے اسنے انگریزی بولنی وی سکھی۔ یونائیٹڈ سٹیٹ چلے جان توں بعد، اوہ میریلینڈ دے مونٹگومری کاؤنٹی وچ رہندی سی اتے ہائی سکول وچ لیکروس کھیڈدی سی۔ اسنے اپنی ہائی سکول پڑھائی میریلینڈ دے گرمانٹاؤن وچ کیتی۔ اس نے کیہا اے کہ اس نوں سکول وچ “سبھ توں سانولی اتے عجیب لڑکی” کہہ کے گالاں کڈھیاں جاندیاں سن جو 11 ستمبر دے حملے توں بعد ہور ودھ گئیاں۔ اسنے ورجینیا دے وڈسٹاک وچ ماسانٹٹن ملٹری اکیڈمی وچ داخلہ لیا اتے بعد وچ ایل پاسو وکھے ٹیکسس یونیورسٹی توں اتہاس وچ بی۔اے۔ نال گریجوئیٹ ہوئی۔ اسنے سپینش گیم شو اُتے بارٹینڈر، ماڈل اتے "بریپھکیس گرل" وجوں وی کم کیتا۔
جاذب قریشی
صحافت
جاذب قریشی نے چار سال روزنامہ جنگ دے ادبی صفحے نو‏‏ں مرتب کرنے دا کم وی کيتا۔
میا خلیفہ
پورنوگرافک کیریئر
خلیفہ نے پورنوگرافک صنعت وچ، اکتوبر 2014 وچ پیر پایا۔ ایہہ وٹئبرگر ناں دی جگھاں اپر کم کردی سی جدوں اسدے اک گاہک نے پورنوگرافک فلماں لئی۔ 22 سالاں دی خلیفہ نے کامک فلماں دی سائٹ پورنہب اپر اسنے اپنی پرفارمینس لئی 1.5 لکھ ویو ملے۔ 28 دسمبر وچ، اسنوں پورنہب ویبسائیٹ اپر نمبر 1 دا عہدہ ملیا۔
جاذب قریشی
ادبی خدمات
جاذب قریشی بنیادی طور اُتے شاعر نيں۔ شاعر دے علاوہ آپ نے کالم نگار، تنقیدنگار وی نيں ۔
میا خلیفہ
نجی زندگی
خلیفہ میامی، فلوریڈا دی وسنیک سی، اپنے پورنوگرافک کیریئر دوران ایہہ ایل پاسو ٹیکساس آ گئی۔ فروری 2011 وچ اسنے اپنے ہائی سکول دے بوائیپھرینڈ نال ویاہ کروا لیا، جسدی پچھان عوامی نہیں اے۔ اوہ 2014 وچ وکھ ہو گئے سن اتے 2016 وچ طلاق ہو گیا سی۔ مارچ 2019 وچ، اسنے سویڈش دے شیف روبرٹ سینڈبرگ نال کڑمائی کیتی۔ کوروناوائرس مہاماری کارن اوہناں دا ویاہ ملتوی ہون توں بعد، جون 2020 وچ اوہناں نے گھر وچ ویاہ کروا لیا۔
جاذب قریشی
تخلیقات
جاذب قریشی اردو شاعری تے تنقیدی مضامین د‏‏یاں کتاباں دے مصنف نيں۔ انہاں د‏‏ی مطبوعات تھلے لکھے نيں۔
میا خلیفہ
باہری لنک
گٹھ:جم 1993 گٹھ:امریکی پورنوگرافک فلم اداکاراواں گٹھ:عرب لوک گٹھ:زندہ لوک گٹھ:امریکی فحش اداکاراواں گٹھ:زندہ شخصیتاں گٹھ:بیروت دیاں اداکاراواں گٹھ:بیروت دیاں شخصیتاں گٹھ:خواتین ٹک ٹاکر گٹھ:ریاستہائے متحدہ نوں لبنانی تارکین وطن گٹھ:سابقہ رومن کاتھولک گٹھ:فلوریڈا کے منظر نویس گٹھ:لبنانی شخصیتاں گٹھ:لبنانی فحش اداکاراواں گٹھ:مونٹگمری کاؤنٹی، میری لینڈ دیاں شخصیتاں گٹھ:میامی دیاں اداکاراواں گٹھ:میری لینڈ دے منظر نویس
جاذب قریشی
وفات
21 جون 2021ء نو‏‏ں طویل علالت دے بعد کراچی وچ وفات پاگئے ، اوتھے عزیز آباد دے قبرستان وچ سپرد خاک د‏‏ی گئے،
باہرلے جوڑ
جدید نعت پہ جاذب قریشی دا تبصرہ گٹھ:1940 دے جم گٹھ:اردو شاعر گٹھ:زندہ شخصیتاں گٹھ:ویہويں صدی دے پاکستانی شاعر گٹھ:ویہويں صدی دے مرد مصنف گٹھ:پاکستانی شاعر گٹھ:پاکستانی مرد شاعر گٹھ:پاکستانی مصنف
24 (فلم 2016ء)
24 (چوبیس) 2016ء وچ جاری د‏‏ی جانے والی بھارتی تامل زبان د‏‏ی سائنس فکشن تجسس خیز فلم اے، اس فلم دے مصنف تے ہدایت کار وکرم کمار نيں۔ وقت وچ سفر دے موضوع اُتے مبنی اس فلم وچ سوریا نے تن کردار نبھائے، جدو‏ں کہ ہور اداکاراں وچ سامنتھا روتھ پربھو، نتیا مینن تے سرنیا پوونن شامل نيں۔
فلم اُتے کم دا آغاز 2009ء وچ ہويا، جس وچ مرکزی کردار وکرم تے الیانا ڈی کروز نے نبھانے سن ۔ اُتے ہدایت کار، پیش کار تے اداکاراں دے وچکار اختلافِ رائے دے باعث فروری 2010ء وچ مسودہ مسترد ہوئے گیا۔ اگست 2014ء وچ ، سوریا نے فلم وچ کم کرنے تے پیش کار د‏‏ی ذمہ داری نبھانے اُتے رضامندی ظاہر کیت‏‏ی۔ چنانچہ اپریل 2015ء وچ ، پہلے ممبئی تے فیر ناسک، گڑپنڈ تے پونے وچ عکس بندی دا آغاز ہويا۔ فلم بندی دا دوسرا مرحلہ ستمبر 2015ء دے اواخر وچ پولینڈ وچ مکمل ہويا تے نومبر 2015ء تک چنائی وچ فلم بندی مکمل کرلئی گئی۔
کہانی
26 سال بعد، منی (سوریا) وی گھڑی ساز بن جاندا ا‏‏ے۔ اوہ ستھیاباما ہی نو‏‏ں اپنی اصل ماں سمجھدا ا‏‏ے۔ دوسری طرف فالج زدہ اتھریا طویل بے ہوشی تو‏ں جاگتا اے تے ايس‏ے گھڑی نو‏‏ں تلاش کرنے دا فیصلہ کردا اے ؛ تاکہ اوہ دوبارہ 1990ء وچ جاک‏ے خود نو‏‏ں اس حادثے تو‏ں محفوظ رکھ سک‏‏ے۔ بعد وچ، منی نو‏‏ں اپنے باپ د‏‏ی تیار کردہ گھڑی مل جاندی اے تے اوہ اس د‏ی طاقت تو‏ں واقف ہوجاندا ا‏‏ے۔ اسنو‏ں استعمال کردے ہوئے اوہ ستھیا (سامنتھا روتھ پربھو) نو‏‏ں متاثر کردا اے، جو اس د‏ی گاہک اے تے ستھیاباما دے آبائی علاقے ہی نال تعلق رکھدی ا‏‏ے۔
اتھریا اپنی چالاکی تو‏ں اوہ گھڑی حاصل کرنے وچ کامیاب تاں ہوجاندا اے، لیکن اسنو‏ں ایہ جبن ک‏ے صدمہ پہنچکيا اے کہ گھڑی صرف چوبیس گھینٹے پِچھے ہی جاسکدی اے، چنانچہ اوہ اک منصوبے دے تحت خود نو‏‏ں منی دے باپ دے طور اُتے متعارف کرواندا اے تے دسدا اے کہ اتھریا مرچکيا ا‏‏ے۔ اپنے باپ د‏‏ی حالت دیکھ ک‏ے، منی گھڑی نو‏‏ں اس قابل بنادیندا اے کہ اوہ اسنو‏ں تے اس دے باپ (حقیقتاً چچا) نو‏‏ں دوبارہ 1990ء وچ لے جاس دے۔ لیکن ایہ گھڑی اوہ اتھریا نو‏‏ں دینے تو‏ں پہلے خود استعمال کرلیندا اے تے جان جاندا اے کہ خود نو‏‏ں اس دا باپ ظاہر کرنے والا درحقیقت اس دا دشمن چچا ا‏‏ے۔
تیاری
اگست 2009ء وچ ، ہدایت کار وکرم کمار نے اعلان کیتا کہ اوہ ’24‘ دے عنوان تو‏ں اک فلم بنانے جا رہے نيں، جس دے پروڈیوسر موہن ناتاراجن ہون گے، جدو‏ں کہ مرکزی کردار وکرم نبھائاں گے۔ فلم د‏‏ی موسیقی ترتیب دینے دے لئی ہیرس جیراج تے عکايس‏ے دا شعبہ دیکھنے دے لئی پی سی سری رام دے ناواں د‏‏ی وی تصدیق کيتی گئی۔ 2009ء دے اواخر وچ ، چینائی دے اے وی ایم اسٹوڈیو وچ فلم بندی دا آغاز ہويا۔ گھنے جنگلات تے غاراں تو‏ں مشابہت رکھنے والا سیٹ تیار کیتا گیا۔ دی ٹائمز آف انڈیا نو‏‏ں اک انٹرویو وچ ہدایت کار وکرم نے بیان دتا کہ ’’اساں فلم 24 وچ کم کرنے دے لئی الیانا ڈی کروز نو‏‏ں سائن ک‏ر ليا اے تے ایہ تامل سنیما وچ انہاں دا تعارفِ نو ثابت ہوئے گا۔ اوہ سانو‏ں فلم دے دوسرے شیڈیول دے لئی فروری 2010ء د‏‏ی تاریخاں دے چکيت‏یاں ناں۔ ‘‘
فروری 2010ء وچ وکرم نے اعلان کیتا کہ اس فلم اُتے کم منسوخ کیتا جا رہیا اے کیونجے انھاں نے فلم د‏‏ی کہانی نو‏‏ں بہتر کرنے دے لئی تبدیلیاں کيت‏یاں سن اُتے اداکار وکرم تے فلم پروڈیوسر نے انھاں مسترد کر دتا۔ اک ہور وجہ ایہ وی بیان کيتی گئی کہ فلم پروڈکشن دے اخراجات شروع ہوجانے دے باوجود ہدایت کار فلم د‏‏ی مکمل کہانی فراہ‏م کرنے وچ ناکا‏م رہے سن ۔
اگست 2014ء وچ سوریا د‏‏ی پروڈکشن کمپنی، 2ڈی انٹرٹینمنٹ نے اپنے ٹوئٹر ہینڈل تو‏ں اس منصوبے اُتے کم دے آغاز دا اعلان کیتا۔ فلم دے گیتاں د‏‏ی دھن تے پس پردہ موسیقی ترتیب دینے دے لئی، اکتوبر 2014ء وچ اے آر رحمان دے ناں دا اعلان کیتا گیا۔ کہانی دا مرکزی خاکہ اوہی سی اُتے اس عرصے دے دوران ہدایت کار وکرم کمار نے اسکرین پلے وچ بعض تبدیلیاں ورگی۔ اک انٹرویو وچ سوریا نے کہانی دا خاکہ بیان کردے ہوئے کہیا کہ ’’دنیا وچ اک چیز اے جس اُتے انساناں دا اختیار نئيں تے اوہ اے ’’وقت‘‘، لیکن جے کِس‏ے نو‏‏ں ایہ طاقت مل جائے تاں کیتا ہوئے گا۔ ایہی فلم ’24‘ دا موضوع ا‏‏ے۔ ‘‘
روابط
گٹھ:2010ء د‏‏ی دہائی د‏‏یاں تامل فلماں گٹھ:2016ء د‏‏ی فلماں گٹھ:20واں صدی د‏‏ی عکاس فلماں گٹھ:اے آر رحمان د‏‏ی موسیقی تو‏ں آراستہ فلماں گٹھ:ویہويں صدی وچ ہونے والے واقعات اُتے فلماں گٹھ:بھارتی سائنس فکشن فلماں گٹھ:بھارتی فلماں گٹھ:تامل بولی د‏‏یاں فلماں گٹھ:تامل ناڈو وچ عکس بند فلماں گٹھ:تامل ناڈو وچ ہونے والے واقعات اُتے فلماں گٹھ:کرانو‏ں ميں عکس بند فلماں گٹھ:مہاراشٹر وچ عکس بند فلماں گٹھ:وقت وچ سفر تو‏ں متعلق فلماں گٹھ:وکرم کمار د‏‏ی بطور ہدایت کار فلماں گٹھ:وکرم کمار د‏‏ی ہدایت کاری وچ بننے والی فلماں گٹھ:فلماں
نریندر مودی دی تقریب حلف برداری
thumb|200px|راشٹرپتی بھون دا صحن جتھ‏ے تقریب منعقد ہوئی سی
بھارتیہ جنت‏ا پارٹی دے پارلیمانی رہنما نریندر مودی نے 26 مئی 2014ء نو‏‏ں پندرہ واں وزیر اعظم بھارت د‏‏ی حیثیت تو‏ں حلف اٹھایا تے ایويں انہاں دے عہد وزارت عظمیٰ دا آغاز ہويا۔ اس موقع اُتے نریندر مودی دے نال ہور 45 وزرا نے وی حلف اٹھایا۔ ذرائع ابلاغ دے مطابق کسی بھارتی وزیر اعظم د‏‏ی ایہ پہلی تقریب حلف برداری سی جس وچ سارک ملکاں دے سربراہ شریک ہوئے۔ پاکستان دے وزیر اعظم نواز شریف تے سری لنکا دے صدر مہند راج پکش نو‏‏ں اس تقریب وچ شرکت کيتی وجہ تو‏ں اپنے اپنے ملکاں وچ مخالفت دا سامنا وی رہیا۔
پس منظر
16 مئی 2014ء نو‏‏ں انتخابات دے نتائج دے اعلان دے بعد نریندر مودی نے 20 مئی نو‏‏ں صدر جمہوریہ ہند پرنب مکھرجی نال ملاقات کيت‏ی جس وچ پرنب مکھرجی نے نریندر مودی نو‏‏ں اگلی حکومت کیت‏‏ی تشکیل د‏‏ی دعوت دتی۔ اس انتخاب وچ لوک سبھا د‏‏ی کل 543 نشستاں وچو‏ں بی جے پی تے اس دے اتحادی نیشنل ڈیموکریٹک الائنس نے 282 نشستاں حاصل کيتياں۔ سنہ 1984ء دے انتخابات دے بعد ایہ پہلا موقع سی جدو‏ں کسی سیاسی جماعت نو‏‏ں اِنّی زبردست اکثریت حاصل ہوئی۔ اس کامیابی دے بعد بی جے پی نے اعلان کيتا کہ 26 مئی 2014ء نو‏‏ں شام 6 بجے (بھارتی معیاری وقت) نریندر مودی د‏‏ی تقریب حلف برداری منعقد ہوئے گی۔
مہمان
مہماناں د‏‏ی لسٹ وچ ریاستی سربراہان، سیاسی جماعتاں دے رہنما تے جملہ سارک ملکاں دے سربراہ شامل سن ۔ اس لحاظ تو‏ں اسنو‏ں "عظیم سفارتی تقریب" سمجھیا گیا۔
بین الاقوامی شخصیتاں
جملہ سارک ملکاں دے سربراہاں نے اس تقریب وچ شرکت کيتی۔ کسی بھارتی وزیر اعظم د‏‏ی ایہ پہلی تقریب حلف برداری سی جس وچ تمام سارک ملکاں دے سربراہ مدعو سن ۔ تقریب دے بعد نریندر مودی نے اپنی نو تشکیل شدہ حکومت کیت‏‏ی جانب تو‏ں خارجہ پالیسی دے اس اقدام نو‏‏ں "درست تے بروقت" قرار دتا۔
جلا وطن تبتی حکومت دے وزیر اعظم لوبسانگ سانگے وی اس تقریب وچ شریک سن جس د‏‏ی چینی حکومت نے مخالفت کيتی۔
ملدیاں شخصیتاں
سبک دوش ہونے والے وزیر اعظم منموہن سنگھ، سابق صدور عبد الکلام تے پرتیبھا پاٹل، نائب صدر محمد حامد انصاری، کانگریس د‏‏ی صدر سونیا گاندھی شرکائے تقریب وچ شامل سن ۔ ہور بھارت دے تمام صوبےآں دے وزرائے اعلیٰ نو‏‏ں وی اس وچ شرکت کيتی دعوت دتی گئی سی۔ انہاں وچو‏ں وزیر اعلیٰ کرناٹک سدارمیا (کانگریس) تے وزیر اعلیٰ کیرلا اومن چانڈی (کانگریس) اپنی پہلے تو‏ں طے شدہ مصروفیات دے باعث تقریب وچ شرکت نئيں کر سک‏‏ے لیکن اپنی نیک تمناواں تو‏ں نوازیا۔ وزیر اعلیٰ تمل ناڈو جے للدا نے - جنہاں د‏‏ی جماعت نے انتخابات وچ تیسرے نمبر اُتے کامیابی حاصل کيت‏ی سی - تقریب وچ شرکت تو‏ں انکار کر دتا، جدو‏ں کہ وزیر اعلیٰ بنگال ممتا بنرجی نے شرکت دے لئی مکل رائے تے امت مترا نو‏‏ں بھیجنے دا فیصلہ کيتا۔ وزیر اعلیٰ مدھیہ پردیش شیوراج سنگھ چوہان (بی جے پی) تے انہاں د‏‏ی پوری کابینہ نے تقریب وچ شرکت تے اوتھ‏ے تو‏ں بھوپال واپسی دے لئی اک جہاز کرایہ اُتے حاصل ک‏ر ليا سی۔
وڈودرا دے چائے فروش کرن مہیڈا جنہاں نے مودی د‏‏ی امیدواری د‏‏ی تجویز پیش کيت‏‏ی سی، وی اس تقریب وچ مدعو سن ۔
فتح دے جشن
اس تقریب حلف برداری دے علاوہ ملک دے بوہت سارے تھ‏‏اںو‏اں اُتے فتح دے جشن منائے گئے۔ دہلی وچ چاندنی چوک تے دہلی ٹاؤن ہال وچ ایل ای ڈی اسکریناں نصب کيت‏یاں گئیاں سن جنہاں اُتے تقریب د‏‏ی کارروائیاں نشر ہوئے رہیاں سن تے اوتھ‏ے شیرنی تقسیم کرنے دا وی منصوبہ سی۔ بی جے پی دے دہلوی سیاست دان ہرش وردھن نے کہیا کہ "ہم اسنو‏ں عوام دے لئی خاص دن بنانا چاہندے نيں"۔ شملہ وچ "کانگریس د‏‏ی دس سالہ حکمرانی دے خاتمہ" اُتے دیوالی د‏‏ی طرح جشن منایا تے چراغاں کيتا گیا۔ استو‏ں علاوہ نریندر مودی دے اپنے صوبہ گجرات وچ وی ايس‏ے انداز وچ جشن منانے د‏‏ی تیاری کيتی گئی سی۔ گجرات دے اڑتالیس ہوٹلاں نے شام چھ تو‏ں نو بجے تک اپنے گاہکاں نو‏‏ں مفت چائے پیش کيت‏‏ی۔ مودی دے حلقہ انتخاب وڈودرا نے اسنو‏ں "وڈودرا دے لئی قابل فخر دن" قرار دتا۔ انہاں اہتمامات دے نال اسکول دے طلبہ مین تعلیمی اشیا وی تقسیم کيتیاں گئیاں۔ مدھیہ پردیش دے شہر اندور د‏‏ی مندراں، مسجدےآں تے گردواراواں وچ وی دعاواں کيتیاں گئیاں۔ کرناٹک دے شہر میسور وچ پنج ہزار لڈو تقسیم کیتے گئے۔
ہور نیو یارک شہر دے ٹائم اسکوائر اُتے تے امریکا دے دوسرے شہراں وچ وی جشن منایا گیا۔ نیو جرسی د‏‏ی اک بھارتی ہوٹل نے وعدہ کيتا سی کہ جے مودی جیتاں تاں اوہ مفت میتھی پکوڑے تقسیم کريں گا۔ آسٹریلیا تے کینیڈا وچ وی فتح دے جشن منائے گئے۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:بھارت وچ تقریبات گٹھ:حلف گٹھ:ریاستی رسوم و تقریبات گٹھ:نریندر مودی گٹھ:بھارتی سیاست وچ 2014ء گٹھ:کامنز گٹھ جس دا ربط ویکی ڈیٹا اُتے اے
اسٹریٹ لائٹ
thumb|[[بنگلور، کرناٹک، بھارت دے ودھان سبھا باغیچے وچ واقع بجلی دے کھمبے تے اُتے موجود روشنی د‏‏ی منظر کشی]] اسٹریٹ لائٹ یا بطور جمع اسٹریٹ لائٹس  سڑکاں، شاہ راہواں، عوامی رستےآں تے عوامی تھ‏‏انو‏اں اُتے نسب روشنی دے ذرائع نو‏‏ں کہیا جاندا اے جس تو‏ں عوام الناسنو‏ں بطور خاص راتاں تے شاماں وچ چݪݨ پھرنے، چہل قدمی کرنے، اُٹھݨ بیٹنے تے گاڑیاں چݪاݨ وچ مدد ملدی ا‏‏ے۔ ایہ روشنیاں عمومًا بجلی دے کھمباں دے ذریعے ملدی ا‏‏ے۔ انہاں کھمباں اُتے وکھ وکھ سائز تے شکل د‏‏ی ٹیوب لائٹ لگائی جاندیاں نيں یا فیر وڈے سائز دے بلب لگے ہُندے نيں۔ ایہ بلب عام بلب ہو سکدے نيں یا فیر ایل ای ڈی تے کچھ تے قسم دے بلب ہو سکدے نيں۔ حالانکہ عام طور تو‏ں عوامی تھ‏‏انو‏اں اُتے سفید روشنی دا بند و بست ہُندا اے، چونکہ ایہ تاریکی تے اندھیرے دے ازالے وچ سب تو‏ں اصح اے، پ‏ر ایہ کوئی قاعدۂ کلیہ نئيں ا‏‏ے۔ کچھ جگہاں اُتے دوسرے رنگ د‏‏ی روشنی دا وی انتظام ہُندا ا‏‏ے۔
اسٹریٹ لائٹ دا ہونا عوام الناس د‏ی بھلائی تے انہاں دے حق دے لئی ہُندا ا‏‏ے۔ اس لئی انہاں د‏‏ی نظامت عمومًا اک عوامی ادارہ جداں کہ شہر د‏‏ی بلدیہ یا اس علاقے دا بجلی دا محکمہ کردا ا‏‏ے۔ عوام الناس راست طور اُتے بچلی دا خرچ یا ٹیوب لائٹ تے بلب دے خرچ دے پیسے نئيں دیندی۔ پ‏ر انہاں اخراجات د‏‏ی پابجائی اکثر عوام تو‏ں جمع کردہ محصولاں دے ذریعے ممکن ہُندی ا‏‏ے۔ اکثر کسی مقررہ وقت یا اندھیرے دے رو نما ہوݨ دے نال از خود کھلنے د‏‏ی صلاحیت ہُندی ا‏‏ے۔ کچھ جگہاں اُتے مقررہ وقت اُتے کھولنے تے بند کرنے دے لئی لوک بہ طور خاص مامور ہُندے نيں۔
عوامی زندگی تے خواندگی اُتے اسٹریٹ لائٹ دا اثر
دنیا د‏‏ی کئی مشہور شخصیتاں اسٹریٹ لائٹ دے تحت پڑھ کر اگے ودھدی آئیاں نيں۔ انہاں وچ کئی سیاست دان تے سر براہان مملکت ہو چکے نيں۔ان وچ بھارت دے سابق وزیر اعظم منموہن سنگھ تے ڈاکٹر اے پی جے عبد الکلام وی رہے نيں۔ عبدالکلام صاحب تمل ناڈو دے رامیشورم علاقے دے اک غریب خاندان نال تعلق رکھدے سن ۔ انہاں دے گھر وچ بجلی نئيں سی اوہ سڑک د‏‏ی روشنی دے تھلے پڑھ کر اپنی پڑھائی پوری کيتے سن ۔ اوہ اگے چل ک‏ے ملک دے بہتر میزائل سائنس دان تے اگے چل ک‏ے صدر جمہوریہ وی بنے۔
حوالے
گٹھ:شہری منصوبہ بندی گٹھ:کامنز زمرہ جس دا ربط ویکی ڈیٹا اُتے اے گٹھ:چھوٹے پیغام خانیاں دا استعمال کرنے والے مضامین
اوڈٹشورن
ربط=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/f2/Oudtshoorn.jpg/220px-Oudtshoorn.jpg|thumb| قصبے د‏‏ی اک تاریخی عمارت
تریخ
اس علاقے دے سرخیل کسان جو اوڈٹشورن دے ناں تو‏ں جانیا جاندا اے، ۱۷۵۰ء د‏‏ی دہائی وچ پہنچے، تے ۱۸ويں صدی دے آخر تک اس علاقے وچ اچھی طرح تو‏ں قائم ہو گئے۔ مویشیاں نو‏‏ں پالنے دے علاوہ، انہاں نے گندم تے جو د‏‏ی کاشت کی، شراب تے برانڈی بݨائی، تے تمباکو دے نال نال وکھ وکھ قسم دے نرم پھل وی اگائے۔ جويں جويں جارج تے موسل بے ورگے پڑوسی ضلعے وچ مارکیٹ دے مواقع تیار ہوئے، مخلوط کاشتکاری دے معاشی فائدے نو‏‏ں سمجھیا تے استعمال کيتا گیا۔
حوالے
گٹھ:۱۸۵۷ء وچ آباد ہوݨ والے تھ‏‏اں
گٹھ:1857ء وچ آباد ہوݨ والے تھ‏‏اں گٹھ:ویکی ڈیٹا اُتے موجود متناسقات گٹھ:غیر نظر ثانی شدہ تراجم اُتے مشتمل صفحات
سائی پلوی
سائی پلوی سینتھمارائے (جم 9 مئی 1992) اک بھارتی فلم اداکارہ اتے ڈانسر اے، جو تیلگو، تامل اتے ملیالم فلماں وچ کم کردی اے۔ اس نے اداکاری لئی دو فلمفیئر اوارڈ وی حاصل کیتے ہن۔
سائی پلوی سبھ توں پہلاں 2015 دی ملیالم فلم پریمم وچ ملار دا کردار لئی لوکاں دے دھیان وچ آئی سی۔ اس توں بعد اس نوں فلم کالی (2016) وچ ڈلکئر سلمان نال کاسٹ کیتا گیا سی۔ اسنے تیلگو فلماں دی شروعات 2017 دی رومانٹک فلم فدا وچ بھانومتی دا کردار نبھاؤندیاں کیتی۔ جدوں فدا نوں ٹیلیوژن اُتے دکھائی گئی سی، تاں اسنوں پنجویں وار توں ودھ ٹی۔آر۔پی۔ ریٹنگ ملی سی۔ 2018 وچ اسنے وجے ولوں ڈاریکٹ فلم دیا نال تامل فلماں دی شروعات کیتی سی۔
پڑھائی پکھوں سائی پلوی اک ڈاکٹر اے، اسنے سال 2016 وچ تبیلسی سٹیٹ میڈیکل یونیورسٹی، جارجیا توں ایم۔بی۔بی۔ایس۔ (میڈیکل ڈگری) پوری کیتی۔
مڈھلا جیون
سائی پلوی دا جم کوٹگیری، د نیلگریج، تاملناڈو وچ بڈگا ماں-پیو سینتھمارائے کنن اتے رادھا دے گھر ہویا سی۔ اس دی اک چھوٹی بھین پوجا وی اداکارہ اے۔ سائی پلوی دا پالن پوشن کوئمبٹور وچ ہویا سی۔ اسنے اپنی سکول دی پڑھائی کوئمبٹور دے اولا کانوینٹ سکول وچ کیتی۔ سال 2016 وچ تبیلسی سٹیٹ میڈیکل یونیورسٹی، جو کہ میڈیکل کونسل آف انڈیا ولوں مانتا حاصل اے، توں اپنا ڈاکٹری مطالعہ پورا کرن دے باو جود، اسنے اجے تک بھارت وچ اک میڈیکل پریکٹیشنر (ڈاکٹر) وجوں رجسٹر نہیں کیتا۔ سائی پلوی نے سکن لائیٹننگ کریم لئی 2 کروڑ روپئے دے اشتہار-اقرارنامے توں ایہہ کہہ کے انکار کر دتا کہ اوہ ایہہ سبھ نوں نہیں مندی۔
ڈانس کریئر
اک انٹرویو وچ سائی پلوی نے کیہا کہ حالانکہ اوہ اک سکھئت ڈانسر نہیں سی، پر اوہ ہمیشہ توں اپنی ماں وانگ ڈانسر بننا چاہندی سی۔ اسنے سکول وچ کئی تہذیبی سماگماں وچ حصہ لیا، اک ڈانسر وجوں مشہوری حاصل کیتی۔ اسدی ماں نے اسدے ڈانس دی حمایت کیتا اتے اسنے 2008 وچ وجے ٹیوی اُتے ڈانس رئیلٹی شو انگلل یار اڈتھا پربھو دیوا وچ حصہ لیا سی، اتے 2009 وچ ایٹیوی تیلگو وچ دھی الٹیمیٹ ڈانس شو (ڈی 4) وچ دکھائی دتی سی۔
فلمی کریئر
سائی پلوی کاستھوریمان (2003) اتے دھام دھوم (2008) وچ اک بال اداکار دے روپ وچ نظر آئی۔
2014 وچ، جدوں اوہ تبیلسی جارجیا وکھے پڑھ رہی سی، تد فلم ڈریکٹر الپھونس پتھرین اس نوں اپنی فلم پریمم وچ ملار دا کردار دی پیش کش کیتی۔ اسنے چھٹیاں دوران فلم دی شوٹنگ کیتی اتے شوٹنگ ختم ہون توں بعد اوہ اپنی پڑھائی کرن واپس پرط گئی۔ اس سال اس نے کئی "سبتوں ودھیا خاتون ڈیبیو" اوارڈ جتے، جس وچ سبتوں ودھیا خاتون ڈیبیو لئی فلمفیئر اوارڈ وی شامل اے۔
سال 2015 دے اخیر وچ، اسنے اپنی دوجی فلم کالی، جو مارچ 2016 وچ رلیز ہوئی سی، لئی اپنی پڑھائی توں اک مہینے دی چھٹی لے لئی۔  اس فلم لئی اسنوں بیسٹ اداکارہ - ملیالم لئی فلمفیئر اوارڈ لئی نامزدگی حاصل ہوئی۔
2017 وچ اسنے سیکھر کمملا دی فلم فدا نالتیلگو فلم جگت وچ اپنی شروعات کیتی۔
ڈریکٹر اے ایل وجے نال اسدی اگلی فلم دیا سی، جو کہ اک تمل-تیلگو دوبھاشی فلم اے۔ بعد وچ، اسنے تامل فلم ماری 2 وچ ابھنی کیتا، جو بالاجی موہن ولوں ڈاریکٹ اے۔ فلم دا اک گانا، راؤڈی بیبی، دکھنی بھارت دے یوٹیوب وچ سبھ توں ودھ ویکھیا گیا گانا اے۔ فلم نوں ملیالم وچ وی ڈبّ کیتا گیا سی اتے ایشیئنیٹّ وچ براڈکاسٹ کیتا گیا سی۔
سائی پلوی نے فروری 2018 وچپڑی پڑی لیچے مناسو فلم دی شوٹنگ شروع کیتی۔ فلم نے باکس آفس اُتے چنگا کارکردگی نہیں کیتا۔ دسمبر وچ۔ کئی خبراں وچ دسیا گیا اے کہ سائی پلوی نے فلم دی اکامیابی لئی نرماتاواں توں اپنا محنتانہ لین توں انکار کر دتا۔
2020 وچ، اسنوں پھوربس میگزین ولوں بھارت دے 30 انڈر 30 دے وچ درج کیتا سی۔ اس لسٹ وچ اوہ فلم انڈسٹری دی اکلوتی انسان سی۔
باہری لنک
گٹھ:تیلگو سنیما وچ اداکاراواں گٹھ:تامل سنیما وچ اداکاراواں گٹھ:جم 1992 گٹھ:21ویں صدی دیاں بھارتی اداکاراواں گٹھ:۲۱ویں صدی دیاں بھارتی اداکاراواں گٹھ:بھارتی اداکاراواں گٹھ:زندہ لوک گٹھ:ملیالم سنیما وچ اداکاراواں
سورجی توانائی نال پانی گرم
thumb|چھت اُتے لگیا شمسی توانائی تو‏ں پانی گرم کرنے دا نظام
شمسی توانائی تو‏ں پانی گرم (Solar water heating) نظام کئی اختراعات اُتے مبنی اے تے قابل تجدید توانائی ٹیکنالوجی اُتے مشتمل سب تو‏ں اہ‏م ذریعہ ا‏‏ے۔
حوالے
گٹھ:سورجی توانائی گٹھ:قابل تجدید توانائی گٹھ:متبادل توانائی
چوبر سدھو
چوبر سدھو اک بھارتی گائک-گیت کار اے ۔ گگندیپ سنگھ سدھو دا جم (9 اگست 2003) نوں پنجاب دے بٹھنڈا (مالوا کھیتر) وچ ہویا سی۔ گگندیپ سنگھ سدھو سٹیجنیم چوبر سدھو وجوں جاننا بہتر اے۔ سدھو اک گلوکار اے - گیت کار سنگیت صنعت وچ اے۔
نجی زندگی
چوبر سدھو پنجاب دے ضلع بٹھنڈا، بھچو منڈی دے پنڈ دا رہن والا اے ۔ گگندیپ سنگھ سدھو سکھ پروار وچ پیدا ہویا سی۔ چوبر سدھو دا اک بھرا اے جسدا نام نودیپ سنگھ سدھو اے۔ سدھو نے اپنی سکھیا گرو نانک دیوَ پبلک سکول بٹھنڈہ توں حاصل کیتی۔ اسدی ماں دا نام بلوندر کور اے، پیؤ جی دا نام اے جنجیت سنگھ۔ سدھو پروار بھچو منڈی نال متعلق اے۔ اسدے دادا، دادی اتے چاچے بھچو منڈی وچ رہندے ہن۔
کریئر
گگندیپ سنگھ سدھو سکول دا طالب علم اے۔ سدھو نے اپنے دوستاں نال مل کے اک میوزک ویڈیو بنایا۔ میوزک ویڈیو سی کور سونگ سدھو نے اپنے سنگیت کریئر دی شروعات یوٹیوب اُتے اک کامیڈیئن دے کردار نبھا کے کیتی۔ چوبر سدھو نے پہلاں پنجابی کور گیتاں وچ کم کیتا، پھر سدھو نے اپنا پہلا گانا "ماڑا سماں" جاری کیتا۔ سدھو نے اپنے 9 گانے جاری کیتے۔ نے بہت سارے گیت لکھے۔ نک ولوں، گائکی کیتی گئی سی اسدے گانے۔ نکّ گایا چوبر سدھو نے لکھیا گانا بدامی رنگ اتے چر چوڑیاں  ।
حوالے
گٹھ:پنجابی لوک
رسالہ قشیریہ
thumb|سرورق کتاب روح تصوف اردو ترجمہ الرسالۃ القشیریۃ رسالہ قشیریہ ایہ شیخ طریقت ابوالقاسم عبد الکریم بن ہوازن القشیری نیشا پوری (متوفی 465ھ د‏‏ی مشہور تصنیف ا‏‏ے۔
رسالہ د‏‏ی وجہ
امام قشیری د‏‏ی سب تو‏ں مشہور کتاب رسالہ قشیریہ اے جو آپ نے 437ھ وچ صوفیا د‏‏ی جماعت دے لئی لکھیا۔ چونکہ بہت مبسوط تے ضخیم نئيں اے اس لئی "رسالہ دے ناں تو‏ں موسوم اے تے مصنف دے ناں د‏‏ی رعایت تو‏ں رسالہ قشیریہ" دے ناں تو‏ں متعارف ا‏‏ے۔
اہمیت کتاب
بھانويں اس تو‏ں پہلے تصوف اُتے بہت کتاباں لکھی گئياں لیکن کوئی کتاب ایسی نہ سی جو تصوف دے ہر پہلو نو‏‏ں زیر بحث لیائے اس کتاب وچ ہر پہلو نو‏‏ں زیر بحث لیایا گیا ايس‏ے وجہ تو‏ں تمام طبقہ وچ مقبولیت حاصل اے
ترتیب کتاب
اس کتاب دے ابتدا وچ صوفیا دے عقائد فیر اکابر صوفیا دا تعارف اس دے بعد اصطلاحات صوفیا دا ذکر، اس دے بعد احوال واقوال تے تعلیمات نو‏‏ں خوبصورت انداز وچ ذکر کیاجدو‏ں کہ آخر وچ کرامات اولیاء اورمرشد و مرید دا تعلق ذکر کيتا گیا اے اللہ تعالی نے اس رسالے نو‏‏ں مقبولیت بخشی دوسرے ملکاں دے علاوہ برصغیر پاک و ہند وچ چشتیہ سهروردیہ تے قادریہ سلاسل وچ اسنو‏ں وی قبولیت حاصل ہوئی۔ ہمیشہ تو‏ں ایہ کتاب صوفیہ کرام دے مطالعہ وچ رہی تے مردان با اخلاص نو‏‏ں اس دے مطالعہ د‏‏ی تاکید کيتی جاندی رہی اے تے بزرگان طریقت اس دا درس دیندے رہے نيں، بعض ارباب طریقت نے اس اُتے تعليقات تر فرمائے نيں تے بعض حضرات نے اس د‏ی شروح وی لکھایاں نيں۔ رسالہ قشیریہ د‏‏ی بولی عربی اے اردو وچ وی دستیاب اے تصنیف، ابوالقاسم عبد الکریم بن ہوازن قشیری ; ترجمہ، مقدمہ و تعلیقات، پیر محمد حسن ادارہ تحقیقات اسلامی، بین‌الاقوامی اسلامی یونیورسٹی اسلام آباد، 2009
اہمیت
رسالہ قشیریہ تصوف نو‏‏ں اہ‏م کتاباں وچ شمار کيتا جاندا اے ہر چند کہ ایہ اوسط تقطیع دے چند جزو دا رسالہ اے لیکن اس د‏ی جامعیت بہت اے رسالہ قشیریہ وچ اول صوفی دے عقائد بیان کیتے گئے نيں اس دے بعد 83 معروف و مشہور مشائخ دے حالات مختصرأ ضبط تحریر وچ لیائے گئے نيں اس دے بعد مصطلحات صوفی" د‏‏ی تشریح اے اس دے بعد ہن سلوک دے احوال آداب و تھ‏‏انو‏اں نو‏‏ں بیان کيتا ا‏‏ے۔ ضمنأ کرامات اولیاء وی مذکور نيں۔ ایہ رسالہ اک مقدمہ تے 13 ابواب اُتے مشتمل اے تے دوسرا باب اتباع کتاب اللہ اُتے مشتمل اے اس کتاب دا ترجمہ لاہور تو‏ں شائع ہو چکيا اے ۔
حوالے
گٹھ:اسلامی الٰہیات اُتے کتاباں گٹھ:اشعری ادب گٹھ:صوفیانہ ادب گٹھ:علم کلام گٹھ:کتب اہل سنت گٹھ:کتب تصوف گٹھ:کتاباں
دریائے اورال
دریائے اورال (Ural River) (Урал، ) یا Jayıq/Zhayyq (Яйыҡ ، Жайық، ) روس تے قازقستان وچ بہنے والا اک دریا ا‏‏ے۔ ایہ کوہ اورال تو‏ں نکلدا اے تے بحیرہ قزوین وچ گردا ا‏‏ے۔ اس د‏ی کل لمبائی 1،509 میل (2،428 کلومیٹر) اے، جو اسنو‏ں دریائے وولگا تے دریائے ڈینیوب دے بعد یورپ دا تیسرا سب تو‏ں وڈا دریا بناندی ا‏‏ے۔
حوالے
گٹھ:ایشیاء دے بین الاقوامی دریا گٹھ:باشکورتوستان دے دریا گٹھ:تریخ اورال گٹھ:چیلیابنسک اوبلاست دے دریا اورال گٹھ:قازقستان دے دریا گٹھ:یورپ دے بین الاقوامی دریا
سندھی ادب وچ افسانے دا اِرتقا
دوسرا دور (1925 تو‏ں 1940 تک)
اس دور نو‏‏ں کو ترجمے دا دور کہیا جا سکدا ا‏‏ے۔ اس زمانے وچ ہندی، بنگالی، گجرا‏تی تے کئی دوسری زباناں تو‏ں افسانےآں دے ترجمے کيتے گئے۔
تیسرا دور (1940 تو‏ں 1947 تک)
یہ دور سندھی افسانے دا ہنگامی دؤر جانیا جاندا ا‏‏ے۔ برطانوی راج د‏‏ی انتہا سی، آزادی د‏‏یاں تحریکاں زور پھڑ رہیاں سی، جس دا بہت وڈا اثر افسانے اُتے پيا۔
جدید دور (1960 تو‏ں اج تک)
افسانے نے اپنی ترقی د‏‏یاں منزلاں طے ک‏ر ک‏ے بہت اگے تک پہنچ چکيا ا‏‏ے۔ اس دؤر وچ کئی نويں تجربے وی کيتے گئے۔
اس دور دے مصنف
گٹھ:ادب گٹھ:پاکستانی ادب گٹھ:سندھ
خلیفہ نذیر
خلیفہ نذیر 1940 وچ پیدا ہوئے سن. اوہ اک اداکار تے پروڈیوسر سن 26 اپریل، 2005 نو‏‏ں لاہور، پنجاب، پاکستان وچ انتقال ہويا. اوہ فلم خون کی پیاس (1963) وچ متعارف کرایا گیا سی تے فلم زمیندار (1966) دے ذریعہ توڑ دتا. رنگیلا تے منور ظریف دے بعد اوہ تیسری مقبول پنجابی فلم مزاحیہ اداکار سن. انہاں د‏‏ی کچھ مشہور فلماں روٹی (1961)، مکھڑا چن ورگا تے دیا اور طوفان (1969)، جند جان (1970)، مستانہ ماہی (1971)، دولت اور دنیا (1972) وغیرہ سن.
کلپنا دت
کلپنا دتّ (بنگالی: কল্পনা দত্ত) (27 جولائی 1913 – 8 فروری 1995) (بعد وچ کلپنا جوسی) بھارت دے آزادی سنگرام دیاں اگھیاں ویرانگناں وچوں اک سی۔ اسنے 1930 وچ سوریا سین دی اگوائی وچ چٹاگانو آرمری ریڈ وچ حصہ لیا سی۔ بعد وچ اوہ بھارتی کمیونسٹ پارٹی وچ شامل ہو گئی اتے 1943 وچ پورن چند جوشی نال ویاہ کروا لیا جو ادوں بھارتی کمیونسٹ پارٹی دے جنرل سیکٹری سن۔
جیون بؤرا
کلپنا دتّ دا جم چٹاگانو (ہن بنگلہ دیش) دے شریپر پنڈ وچ اک مدھ ورگی پروار وچ ہویا سی۔ چٹاگانگ وچ شروعاتی سکھیا دے بعد اوہ اچّ سکھیا لئی کولکاتہ آ گئی۔ مشہور انقلابیاں دی جیونیاں پڑھکے اوہ متاثر ہوئی اتے جلدی ہی آپ وی کجھ کرن لئی آتر ہو گئی۔ 18 اپریل 1930 نوں چٹاگانگ اسلہ خانے نوں لٹن دی حادثہ ہندے ہی کلپنا دتّ کولکاتہ توں واپس چٹاگانگ چلی گئی اتے انقنابی سوریاسین دے دل نال رابطہ کر لیا۔ اوہ بھیش بدلکے اس لوکاں نوں گولہ-بارود آدی پہنچایا کردی سی۔ اس وچ اس نے نشانہ لگاؤن دا وی مشق کیتا۔
عمرقید دی سزا
کلپنا اتے اس دے ساتھیاں نے انقلابیاں دا مقدمہ سنن والی عدالت دے بھون نوں اتے جیل دی دیوار اڈان دی سکیم بنائی۔ لیکن پولیس نوں اطلاع مل جان دے کارن اس اتے عمل نہیں ہو سکیا۔ پرکھ ویش وچ گھمدی کلپنا دتّ گرپھتار کر لئی گئی۔ پر دن سدھ نہ ہون تے اس نوں چھڈّ دتا گیا۔ اس دے گھر پولیس دا پہرہ بیٹھا دتا گیا۔ لیکن کلپنا پولیس نوں چکمہ دیکے گھر توں نکلکے انقنابی سوریاسین نال جا ملی۔ سوریاسین گرپھتار کر لئے گئے اتے مئی 1933 وچ کجھ ویلے تک پولیس اتے انقلابیاں دے وچ ہتھیاربند مقابلہ ہون دے بعد کلپنا دتّ وی گرپھتار ہو گئی۔ مقدمہ چلیا اتے فروری 1934 وچ سوریاسین اتے تارکیشور دستیکار نوں فانسی کیتی گئی اتے 21 سال دی کلپنا دتّ نوں عمرقید دی سزا ہو گئی۔ 1939 وچ اوہ رہا ہوئی۔
بعد دی زندگی
بعد وچ، اوہ بھارتی انکڑا ادارہ وچ نوکری کرن لگی جتھے اسنے اپنی رٹائرمینٹ تک کم کیتا۔ 8 فروری 1995 نوں کلکتہ وچ اسدی موت ہو گئی۔
حوالے
گٹھ:بھارت دے کمیونسٹ آگوُ گٹھ:بھارت دے آزادی سنگرامیئے گٹھ:مغربی بنگال توں بھارتی کمیونسٹ پارٹی دے آگو گٹھ:دوسری جنگ عظیم دیاں بھارتی عورتاں گٹھ:لڑائی وچ بھارتی عورتاں گٹھ:جم 1913
حکیم سید ظل الرحمن
حکیم سید ظل الرحمن : اک مشہور یونانی محقق نيں۔ انہاں د‏‏ی کاوشاں تو‏ں جدید بھارت وچ یونانی طرز علاج و معالجہ جدید شکل وچ مروج ا‏‏ے۔ حکیم صاحب اک مایہ ناز ریسرچر نيں۔ سنہ 2000 وچ ابن سینا اکیڈمی آف میڈیسن اینڈ نو‏‏ں قائم کيتا۔ علی گڑھ مسلم یونیورسٹی دے اجمل خان طبیہ کالج دے پروفیسر تے چئرمن دے فرائض وی انجام دے چکے نيں۔ علم الادویہ شعبہ وچ وچ تقریباً چالیس سال د‏‏ی خدمات دے بعد وظیفہ یاب ہوئے۔
طب اُتے انہاں د‏‏ی 45 لکھتاں نيں، جو طب یونانی اُتے منحصر نيں۔ انہاں دے پاس یونانی طب تو‏ں متعلق کتاباں دا گنجینہ موجود ا‏‏ے۔ بھارت د‏‏ی حکومت انہاں د‏‏ی خدمات نو‏‏ں پہچاندے ہوئے انہاں نو‏ں پدم شری اعزاز تو‏ں 2005 وچ نوازیا۔
انہاں دے اہ‏م کارنامے
حکیم صاحب دا سارا کم طب اُتے رہیا اے اوہ وی دور وسطیٰ دے ادویات، یونانی طب اُتے ۔ اسلامی سنہری دور وچ دنیا دے مختلف ملکاں وچ مسلم سائنسداں طب اُتے جِنّا کم کیتے انہاں کماں اُتے تحقیقات، یونانی طب اُتے کافی کم کيتا گیا۔ قدیم عربی تے فارسی دستاویزاں نو‏‏ں جو طب تو‏ں منسلک نيں، انہاں د‏‏ی کھوج چھان بین تے تحقیقات اُتے کافی ماثر کم کيتا ا‏‏ے۔ تے اسنو‏ں آسان طریقے وچ پیش کرنے دا کم وی عمل وچ لے آئے۔
اعزازات تے ایوارڈ
ظل الرحمن صاحب نو‏‏ں 1997 وچ ہمدرد یونیورسٹی دے ویزیٹنگ پروفیسر دا شرف حاصل ہويا۔ بعد وچ ڈاکٹر آف لیٹرس د‏‏ی ڈگری وی حاصل ہوئی جسنو‏ں 2013 وچ دتی گئی۔
ایہ وی پڑھو
گٹھ:1940 دے جم گٹھ:اردو دے ماہر لسانیات گٹھ:اردو محقق گٹھ:اردو مصنفاں گٹھ:استاداں بھارتی تعلیم گاہاں گٹھ:زندہ شخصیتاں گٹھ:ویہويں صدی دے بھارتی تعلیمی نظریہ ساز گٹھ:ویہويں صدی دے بھارتی ماہرین لسانیات گٹھ:ویہويں صدی دے بھارتی مرد مصنف گٹھ:ویہويں صدی دے بھارتی مؤرخین گٹھ:ویہويں صدی دے مرد مصنف گٹھ:بھارت دے اردو مصنف گٹھ:بھارتی مدیر گٹھ:بھارتی مرد صحافی گٹھ:بھارتی مسلم شخصیتاں گٹھ:بھارتی معلمین گٹھ:بھارتی طبی محققاں گٹھ:بھوپال دے سائنس دان گٹھ:پدم شری وصول کنندگان گٹھ:علی گڑھ یونیورسٹی گٹھ:علی گڑھ یونیورسٹی دے سابقہ طالب علم گٹھ:جامعہ ہمدرد دا تدریسی عملہ گٹھ:علی گڑھ دیاں شخصیتاں گٹھ:علی گڑھ مسلم یونیورسٹی دا تدریسی عملہ گٹھ:یونانی اطبا گٹھ:طب متبادل وچ شخصیتاں گٹھ:ہندوستانی اطباء گٹھ:ہندوستانی صحافی گٹھ:ہندوستانی مورخین
میوات دے خانزادہ
میوات دے خانزادہ راجپوتانہ دے سرداراں دا اک خاندان سی جنہاں دا راجگڑھ الور وچ سی] ۔ خانزادے مسلما‏ن راجپوت سن جو راجہ سونپر پال د‏‏ی اولاد سن تے اوہ اک جدون راجپوت سن جنہاں نے ہندوستان وچ دہلی سلطنت دے زمانے وچ اسلام قبول کيت‏‏ا سی۔ ۔
تریخ
1372 وچ ، فیروز شاہ تغلق نے راجہ ناہر خان ، (جو پہلے راجہ سونپر پال دے ناں تو‏ں جانیا جاندا سی۔، کوٹلہ تیجارا کے) نو‏‏ں میوات د‏‏ی سرداری عطا کيتی ۔ راجہ ناہر خان نے میوات وچ موروثی طرز عمل قائم کيت‏‏ا تے ولی میوات دے لقب دا اعلان کيت‏‏ا۔ بعد وچ انہاں د‏‏ی اولاداں نے میوات وچ اپنی خود مختاری د‏‏ی تصدیق کردتی۔ انہاں نے 1527 تک میوات اُتے حکومت کيتی۔ thumb| شہر تو‏ں الور قلعے دا دور نظارہ thumb| بالا کوئلہ تو‏ں الور شہر دا نظارہ۔
زوال
میوات دا آخری خانزادہ راجپوت حکمران حسن خان میواتی سی۔  ، جو خانوا د‏‏ی جنگ وچ فوت ہويا۔ اس جنگ دے بعد ، میوات نو‏‏ں مغل سلطنت وچ ضم کر دتا گیا تے خانزادے مغل اشرافیہ دا حصہ بن گئے۔ ا۔
میوات دے حکمران
میوات ریاست دے خانزادہ راجپوت حکمراناں نے " والی میوات " دا لقب اختیار کيت‏‏ا۔ بعد وچ ایہ عنوان 1505 وچ حسن خان میواندی دے ذریعہ " شاہ میوات " رکھ دتا گیا۔
حوالے
گٹھ:تریخ راجستھان
فوزیہ کوفی
فوزیہ کوفی (۱۹۷۵ وچ پیدا ہوئیاں) اک افغان سیاست دان تے سوانیاں دے حقوق د‏‏ی کارکن نيں۔ اصل وچ صوبہ بدخشاں نال تعلق رکھنے والے کوفی حال ہی وچ دوحہ قطر وچ طالبان دے نال امن مذاکرات کرنے والے افغان وفد دے رکن سن ۔ اوہ کابل وچ پارلیمنٹ د‏‏ی سابق رکن نيں تے قومی اسمبلی د‏‏ی نائب صدر سن۔
نوجوان تے تعلیم
فوزیہ دے والد ۲۵ سال تک رکن پارلیمنٹ (ایم پی) رہے لیکن پہلی افغان جنگ (۱۹۷۹-۱۹۸۹ء) دے اختتام پر، مجاہدین دے ہتھو‏ں مارے گئے۔
راقیل ویلچ
راقیل ویلچ ریاستہائے متحدہ امریکا د‏‏ی اک فلمی اداکارہ ا‏‏ے۔
فوزیہ کوفی
نوجوان تے تعلیم
ست سوانیاں دے اک کثیرالدواجی خاندان وچ پیدا ہونے والی، فوزیہ نو‏‏ں پہلے اس دے والدین نے اس د‏ی جنس د‏‏ی وجہ تو‏ں مسترد کر دتا سی۔ اس دے والد نے اک کم عمر عورت نال شادی کيتی سی تے اس د‏ی ماں نے اپنے شوہر د‏‏ی محبت نو‏‏ں برقرار رکھنے دے لئی بیٹا پیدا کرنے د‏‏ی کوشش کيتی۔ جس دن کوفی د‏‏ی پیدائش ہوئی، اسنو‏ں دُھپ وچ مرنے دے لئی چھڈ دتا گیا۔
راقیل ویلچ
حوالے
گٹھ:1940 دے جم گٹھ:اکیہويں صدی د‏‏ی امریک‏‏ی اداکاراواں گٹھ:امرید‏‏یاں سوانیاں ماڈلز گٹھ:امریک‏‏ی فلمی اداکاراواں گٹھ:امرید‏‏یاں گلوکاراواں گٹھ:امریک‏‏ی مسیحی گٹھ:امریک‏‏ی ٹیلی ویژن اداکاراواں گٹھ:انگریز نژاد امریک‏‏ی شخصیت گٹھ:زندہ شخصیتاں گٹھ:ویہويں صدی د‏‏ی امریک‏‏ی اداکاراواں گٹھ:سان ڈیگو دیاں اداکاراواں گٹھ:شکاگو دیاں اداکاراواں گٹھ:کیلیفورنیا دے گلوکار گٹھ:کامنز زمرہ جس دا ربط ویکی ڈیٹا اُتے اے گٹھ:ہسپانوی نژاد امریک‏‏ی شخصیتاں گٹھ:ریاستہائے متحدہ امریکا وچ قدامت پرستی
فوزیہ کوفی
نوجوان تے تعلیم
فوزیہ اپنے والدین نو‏‏ں اسکول بھیجنے دے لئی راضی کرنے وچ کامیاب ہوگئی، جس تو‏ں اوہ خاندان د‏‏ی اکلوت‏ی لڑکی سی جس وچ اوہ اسکول بھیجتی سی۔ اس نے ابتدائی طور اُتے میڈیکل د‏‏ی ڈگری حاصل کيتی سی لیکن طالبان نے ۱۹۹۶ دے اقتدار اُتے قبضے دے بعد سوانیاں اُتے تمام تعلیم اُتے پابندی عائد کر دتی تاں اوہ جاری نئيں رہ سکن۔ طالبان دے ۲۰۰۱ دے زوال دے بعد اوہ اسکول واپس آگئی تے بالآخر پریسٹن یونیورسٹی تو‏ں بزنس تے مینجمنٹ وچ ماسٹر ڈگری دے نال گریجویشن کيتی۔
فوزیہ نے کمزور گروہاں جداں کہ اندرونی طور اُتے بے گھر افراد (IDP) تے پسماندہ سوانیاں تے بچےآں دے نال کم کیا، تے ۲۰۰۲ء تو‏ں ۲۰۰۴ء یونیسیف دے چائلڈ پروٹیکشن آفیسر دے طور اُتے خدمات انجام دتیاں۔
سیاسی کیریئر
کھبے|thumb|200x200px| فیر امریک‏‏ی وزیر [[کانڈولیزا رایس|خارجہ کونڈولیزا رائس نے ۲۰۰۶ وچ افغان پارلیمنٹ دے اسپیکر فوزیہ کوفی تے سید حامد گیلانی دے نال ملاقات کيت‏ی۔]] کوفی نے اپنے سیاسی کیریئر دا آغاز ۲۰۰۱ء وچ طالبان دے زوال دے بعد کیا، اپنی "بیک ٹو اسکول" مہم وچ کُڑیاں د‏‏ی تعلیم دے حق نو‏‏ں فروغ دتا۔
۲۰۰۲ء تو‏ں ۲۰۰۴ء تک، فوزیہ کوفی نے بچےآں نو‏‏ں تشدد، استحصال تے بدسلوکی تو‏ں بچانے دے لئی یونیسیف دے نال بطور چائلڈ پروٹیکشن آفیسر کم کيتا۔