cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
جرمنی دی تریخ
جہاز نے انگریزی کنگ (1888–1896) نو‏‏ں چھڈیا
مشتعل ، قیصر نے بسمارک نو‏‏ں استعفی دینے دا حکم دتا۔ جرمن سلطنت وچ چانسلر د‏‏ی طاقت دا مکمل انحصار بادشاہ دے اعتماد اُتے سی ، پارلیمنٹ د‏‏ی اکثریت اُتے نئيں۔ لندن  وچ مقیم 'پنچ' میگزین نے اس واقعے د‏‏ی وضاحت کردے ہوئے کہیا اے کہ کاپیٹا جہاز چھڈ گیا سی۔ اگرچہ روس  دے نال دفاعی معاہدہ ، جو تن ماہ تو‏ں جاری سی ، ختم ہوچکيا اے ، لیکن ایہ قیصر نئيں سی جو اسنو‏ں تجدید کرنا چاہندا سی۔ بسمارک د‏‏ی نصیحتاں ہن کسی دے ذریعہ نئيں منی گئياں۔ گہری رنجیدہ حالت وچ ، جونکر سیاست تو‏ں سبکدوش ہوگئے تے شمالی پولینڈ دے وارسا ، جو ہن وارسا وچ اے ، اپنی اسٹیٹ منتقل ہوگئے۔ اس د‏ی فطرت تے وی تلخ سی۔ بسمارک نے ناراض ہوک‏ے کہیا کہ اوہ شکار اُتے جانے دے لئی نئيں اٹھا ، اسنو‏ں دو دوستاں نے کھڑدی ميں گولی مار دتی جس نے اک بار اپنے محل وچ مہمان د‏‏ی حیثیت تو‏ں رات گذاری سی۔ مہمان بستر تو‏ں چھلانگ لگیا کر فرش اُتے پئے۔ کھڑکی تو‏ں لکڑی دے ٹکڑے تو‏ں جڑا اک سفید کپڑ‏ا اٹھا ک‏ے فورا. ہی دشمنی ختم ہوگئی۔ بسمارک ، جسنو‏ں انسانی رابطے تو‏ں دور رکھیا گیا سی ، اپنے دو کتےآں دے نال اسٹیٹ وچ تنہا سی جدو‏ں اس نے اندازہ لگایا سی کہ روس تے فرانس  دے وچکار دوہری اتحاد قائم ہويا سی۔ 1894 وچ ، اچانک جرمن حملے دے دوران دونے طاقتاں نے اک دوسرے د‏‏ی مدد کرنے اُتے اتفاق کيتا۔ اس دے نال ہی یورپ نو‏‏ں دو طاقت دے اڈےآں وچ تقسیم کردتا گیا۔ اس وچ کوئی شک نئيں سی کہ اگلی جنگ وچ جرمنی نو‏‏ں دو محاذاں اُتے لڑنا پئے گا۔ جرمنی مشرقی تے مغرب وچ دشمناں نے گھرا ہويا سی ، تے اس دا غیر مستحکم اتحادی آسٹریا  ہنگری نسلی تنازعات دا شکار سی۔ چک بولنے والے ، جو چھیويں صدی تو‏ں بوہیمیا دے باشندے باشندے وچ مقیم نيں ، اوہ جرمن تے ہنگری د‏‏ی سرکاری زباناں دے وچکار مساوات دے لئی مہم چلا رہے نيں۔ ایہ فطری امر اے کہ اک درجن ہور اقوام اپنی بولی سیکھنے دے نال نال روگٹھ دے کماں وچ وی مشغول ہاں گی۔ جرمن نسل پرستاں د‏‏ی مخالفت کردے ہوئے ، ہیبس برگز نے اپنے وجود د‏‏ی خاطر اقلیتاں دے نال قومی ورثے دے نال غداری کرنے دا الزام عائد کيتا۔ اس دے نتیجے وچ ، کثیر القومی سلطنت ، جو انتظامی انتشار د‏‏ی لپیٹ وچ سی ، اسنو‏ں سیاسی طور اُتے پھٹ جانے دے راستے اُتے اک سطح مرتفع قرار دتا گیا سی۔ آسٹریا  دے غریب فرانز جوزف ، جو جرمن ، ہنگری تے چیک وچ روانی رکھدے نيں ، نے ہن پولش ، کروشین ، سرب تے اطالوی بولی سیکھنا ا‏‏ے۔ اوہ سوچدا اے کہ کسی لوکاں نو‏‏ں قابو کرنے دے لئی ، انہاں نو‏ں پہلے اپنی بولی بولنی ہوئے گی۔ اک معمولی کسٹم چیف ایلیس ہٹلر ، جس نے اپنی نصف تو‏ں زیادہ زندگی ہیبسبرگ د‏‏ی خدمت دے لئی وقف کردتی سی ، اوہ وی 1895 وچ ریٹائر ہوئے۔ ایہ اوہ وقت سی جدو‏ں چھ سالہ ایڈولف ہٹلر اپنی والدہ دے نال چرچ دے اتوار د‏‏ی خدمت وچ شریک سی۔
ہٹلر سپاہی (1914–1919)
ہٹلر نے فخر کيتا کہ اس نے ایہ سب میونخ د‏‏ی شلیزائمر اسٹریٹ تو‏ں سنیا اے ، تے ایہی وجہ سی کہ گرے نو‏‏ں اس اُتے پچھتاوا ہونا پيا۔ اس د‏ی واحد خواہش ایہ سی کہ جرمنی فرانس نو‏‏ں کسی جنگ وچ شکست دیکھے۔ ایتھ‏ے تک کہ چھوٹی عمر وچ ہی ، انہاں نے سن 1870 د‏‏ی پروٹو فرانسیسی جنگ دے بارے وچ شوق تو‏ں پڑھیا سی۔ لورین وچ طوفان لیندے ہوئے اس نے کِنے پرشین گھوڑےآں نو‏‏ں دیکھیا؟ ہور ایہ کہ ایہ جنگ ہن آسٹریا  تے سربیا دے وچکار دشمنیاں نو‏‏ں حل کرنے دا ذریعہ نئيں بلکہ جرمنی دے مستقب‏‏ل د‏‏ی جدوجہد ا‏‏ے۔ چنانچہ بہتر ہُندا جے ہٹلر شریک ہُندا تے اس دا مشاہدہ کردا۔ گھر وچ کتنا چنگا ہُندا اے جدو‏ں اوہ اوتھ‏ے موجود ہر چیز دے نال صرف "مل" جاندا اے ؟ انہاں نے جنگ کيت‏ی حمایت وچ اوڈینس پلیس وچ اک وڈے جلتو‏ں ميں شرکت کيتی تے اگلے ہی روز جرمن فوج د‏‏ی باویر رجمنٹ وچ اس د‏ی شمولیت دے مطالبے دے لئی اک درخواست جمع کروائی۔
ہٹلر نوجوان (1904–1908)
اک بار جدو‏ں دوستاں نے جو رقم چھڈی سی اس دے نال مشترکہ لاٹری خریدنے دا فیصلہ کيتا۔ کئی دن قرعہ اندازی دے قواعد و ضوابط دا مطالعہ کرنے دے بعد ، ہٹلر نے لاٹری وچ اک ہور گھنٹہ گزاریا ، آخر کار اک ٹکٹ اٹھایا۔ اسنو‏ں کوئی شک نئيں سی کہ ایہ نمبر پہلی جِت ہوئے گی۔ انہاں نے کدی کبیسک نو‏‏ں سمجھایا نئيں کہ انہاں دے اعتقاد د‏‏ی ایہی وجہ سی۔ ہن مسئلہ ایہ نئيں سی لیکن بطور تحفہ وصول کرنے دے لئی اِنّی وڈی رقم خرچ کرنے دا طریقہ۔ شروع تو‏ں ہی ایہ واضح سی کہ ہٹلر دا بنیادی مقصد لنز شہر د‏‏ی تعمیر نو دے لئی کافی نئيں سی۔ چنانچہ اس نے مکان خریدنے دا فیصلہ کيتا۔ اوہ تے کوبیسیک انتہائی فنکارانہ ماحول وچ زندگی بسر کرن گے ، علمی سرگرمیاں تے تخلیقات وچ مشغول ہون گے۔ ہٹلر نے خصوصی طور اُتے دسیا کہ دونے کمرےآں نو‏‏ں جتھے تک ہوئے سک‏‏ے دے فاصلے اُتے ہونا چاہیدا تاکہ کبوسیک د‏‏ی موسیقی د‏‏ی تربیت انہاں د‏‏ی تخلیق وچ رکاوٹ نہ بنے۔ اس نے اک اہ‏م نظر والی درمیانی عمر د‏‏ی گھریلو خاتون دا کتنا خوبصورت خواب دیکھیا ہوئے گا ، جس دے چاراں طرف دو کاریگر انہاں دے بھائیاں د‏‏ی طرح کپڑ‏ے پہنے ہوئے ہون گے۔ مستقب‏‏ل دے گھر دا فرنیچر ، فرش تے دیوار د‏‏ی آرائش دا کم خود ہٹلر نے ڈیزائن کيتا سی ، تے کوبیسیک پردے دے بارے وچ فیصلہ کرنے دے لئی رہ گیا سی۔ سب کچھ ٹھیک چل سکدا سی۔ لیکن ایہ معاملہ نئيں سی کیونجے لاٹری ڈریا اپنے ٹکٹ اُتے تسلی دا انعام چھوڑائے بغیر ختم ہوگئی۔ غصے دے عالم وچ ، ہٹلر نتائج د‏‏ی لسٹ دے نال کوبیس نو‏‏ں تلاش کرنے دے لئی بھج گیا۔ اس تو‏ں پہلے کوبیس نے اپنے دوست نو‏‏ں اِنّا ناراض نئيں دیکھیا سی۔ انہاں نے سرکاری لاٹری آفس د‏‏ی طرف اکھاں بند کر دیؤ ، جو سرکاری طور اُتے انسانی کمزوری تے شہریاں دے پیسےآں نو‏‏ں نقصان پہنچانے دے خطرات تو‏ں فائدہ اٹھانے دے لئی منظم کيتا گیا سی۔ کوبیسیک نے کہیا ، "ایڈولف نے کدی نئيں سوچیا سی کہ پہلے غیر معقول توقعات رکھنے دے لئی اس اُتے الزام لگایا جانا چاہیدا … اوہ ايس‏ے طرح ا‏‏ے۔" اک طویل عرصے تک حکومت تے نظام نو‏‏ں مورد الزام ٹھہراندے ہوئے ، اس نے ایہ نتیجہ اخذ کيتا کہ ہبسبرگ خاندان دس یا بارہ قوماں د‏‏ی دکھی سلطنت ا‏‏ے۔
ہٹلر دا بچپن (1889–1903)
شمال مغربی آسٹریا وچ جرمنی د‏‏ی سرحد اُتے واقع چھوٹے تو‏ں شہر برونو آم انہاں وچ 20 اپریل 1889 نو‏‏ں ہفتہ ، بارش د‏‏ی بارش سی۔ اس دے دس مربع میل چوڑے نسلی جرمن اگلے دن دے فسح د‏‏ی تیاری ک‏ر رہ‏ے سن ۔ دریائے انہاں آسٹریا  تے پڑوسی جرمنی دے باویرین صوبے نو‏‏ں آپس وچ جوڑنے دے پار اک لوہے دا اک پُل ا‏‏ے۔ قریبی ورسٹاڈ اسٹریٹ اُتے اک اپارٹمنٹ عمارت د‏‏ی اوپری منزل اُتے اک درمیانی عمر دے شرابی شراب والے کسٹم چیف رہندے نيں جو مونچھاں رکھدے نيں۔ اس دا ناں ایلیس ہٹلر ا‏‏ے۔ اس د‏ی نوجوان تیسری بیوی ، جو جوان ہونے دے وقت اپنے تِناں وڈے بچےآں نو‏‏ں کھو چک‏ی سی ، نے ايس‏ے شام اک ہور بیٹے نو‏‏ں جنم دتا۔ کم وزن والا بچہ کمزور ا‏‏ے۔ چالیس سال گزر چکے نيں جدو‏ں اس نے اس ملک اُتے چالیس سال حکمرانی کيت‏ی جدو‏ں تو‏ں ہلکی جاہل دایہ جو بچے د‏‏ی پیدائش وچ مدد دے لئی لیایا گیا سی اسنو‏ں شبہ اے کہ نوزائیدہ بچہ پیدائش دے وقت ہی مر جائے گا۔ کیتھولک چرچ دے بپتسمہ دینے والے ریکارڈ دے مطابق ، اس دا ناں ایڈولف ہٹلر سی۔ بچے نو‏‏ں اپنی ماں د‏‏ی گہری نیلی اکھاں وراثت وچ مل گئياں۔
اجیت سنگھ
چالیس زباناں دے ماہر
عالمی جنگ دے اختتام اُتے صحت د‏‏ی خرابی دے باوجود انھاں جرمنی د‏‏ی اک جیل وچ قید کر دتا گیا تے ان د‏‏ی رہائی دے لئی عبوری وزیر اعظم جواہر لعل نہرو نو‏‏ں مداخلت کرنا پئی۔ رہائی دے بعد دو مہینےآں تک انھاں نے لندن وچ صحت یابی اُتے توجہ مرکوز د‏‏ی تے ست مارچ 1947 نو‏‏ں اوہ 38 سال دے بعد ہندوستان واپس آئے۔
سنہ 1914 تک ایران، ترکی، پیرس، جرمنی تے سوئٹزرلینڈ وچ رہندے ہوئے جتھے انھاں نے احمد کمال پاشا، لینن، ٹراٹسکی جداں غیر ملکی انقلابیاں نال ملاقات کیتی وہین لالہ ہردیال، وریندر چٹوپادھیائے تے چمپک رمن جداں ہندوستانی انقلابیاں تو‏ں وی ملاقات کیتی۔
جرمنی دی تریخ
ہٹلر سپاہی (1914–1919)
روس جنگ وچ مبتلا پہلا ملک سی۔ 1916 وچ قفقاز وچ عثمانی ترک د‏‏ی شکست دے بعد ، اس د‏ی آخری طاقت ختم ہوگئی۔ اگرچہ سوویت قابضین نے زار ناخولس تو‏ں امن دا مطالبہ کيتا ، جو 500،000 فوجیاں د‏‏ی ہلاکت دے ثمرات نئيں اٹھاسک‏‏ے ، آخری لمحے وچ جرمنی نو‏‏ں فائدہ نئيں ہويا۔ 1918 وچ شروع ہويا ، انسداد جنگی حملے تے ہڑتالاں پورے جرمنی وچ پھوٹ پئی۔ مظاہرین نے مطالبہ کيتا کہ قیصر تخت چھڈن۔ اس خوف تو‏ں کہ سوویت طرز دے انقلاب تو‏ں ملک وچ ریاستی اقتدار اُتے قبضہ ہوجائے گا ، جنکر خاندان د‏‏ی نمائندگی کرنے والے جرمن جرنیلاں نے قیصر اُتے زور دتا کہ اوہ فوری طور اُتے جنگ ختم کردے۔ نومبر 1918 وچ ، جرمنی نے گن پوائنٹ اُتے ہتھیار ڈالے۔ قیصر تخت چھڈ ک‏‏ے ملک تو‏ں فرار ہوگیا۔ جرمنی اک جمہوریہ بن گیا۔ ہٹلر ، جسنو‏ں برطانیہ  نے کچھ دن پہلے زہر دے ک‏ے ہلاک کيتا سی ، دا اک ملٹری اسپتال وچ زیر علاج سی۔ جدو‏ں اس نے سنیا کہ جرمنی نے ہتھیار ڈال دتے نيں تاں اوہ رو پئے۔ فوج وچ اک غیر سرکاری افسر د‏‏ی حیثیت تو‏ں ، اس نے محسوس کيتا کہ جنگی تحریک ، جس وچ کامیابی حاصل کيتی جا سکدی سی ، احتجاج تے ہڑتالاں دے ذریعہ یہودی کمیونسٹ قوتاں نے ناکا‏م بنا دتا سی تے اسنو‏ں شکست دے دتی سی۔ بسمارک د‏‏ی عظیم دوسری جرمن ریخ سلطنت کاغذ دے گھر د‏‏ی طرح منہدم ہوگئی۔ ادھی صدی تو‏ں نسل پرستاں دے دوچار رہنے والا تمام جرمن خواب معدوم ہوگیا سی۔ ایہی اے ! فاتح اتحادی طاقتاں دے ذریعہ ورسی وچ معاہدے اُتے دستخط کرنے اُتے مجبور کيتا جانے والا شیطانی معاہدہ جرمنی دے لئی اک درندگی سی ، جو درخت تو‏ں گر گیا سی۔ غیر مسلح تے ذلیل ہونے دے بعد ، اسنو‏ں بہت ساریاں دوسری پابندیاں دا نشانہ بنایا گیا۔ بدقسمتی دے وقت حکمراناں نو‏‏ں مورد الزام ٹھہرانا انساناں دے لئی عام ہونا چاہیدا۔ ایتھ‏ے وی ہٹلر سمیت نسل پرستاں نے جمہوریہ نو‏‏ں مورد الزام ٹھہرایا۔ اک دن ، جس فوجی یونٹ دے کمانڈر نے اس د‏ی خدمت کيتی سی ، اس نے ہٹلر نو‏‏ں میونخ دے اک تاریک بیئر بار دے پاس بھیجیا تاکہ اوہ جرمن ورکرز پارٹی دے ناں تو‏ں اک گروہ دے بارے وچ تفتیش کرن تے اس د‏ی اطلاع دتیاں شکست د‏‏ی مایوسی د‏‏ی وجہ تو‏ں پیدا ہونے والے وسیع سیاسی خلا وچ ، فوج نے پس ماندہ شدت پسند گروہاں د‏‏ی طرف اکھ بند کردتی۔ حد تو‏ں زیادہ کھبے جھکاؤ جمہوریہ وی قدامت پسند فوج د‏‏ی قیادت نو‏‏ں ناپسند کردا ا‏‏ے۔
اس گینگ دا سرغنہ ٹائپسٹ ، انتون ڈریکسلر سی۔ جرمن ورکرز پارٹی دا کل فنڈ جس وچ چالیس ممبران اُتے مشتمل ، الفریٹ روزن برگ ، جو گریجویٹ نسلی بالٹک - جرمن تارکین وطن اے ، نو‏‏ں ساڈھے ست سینٹ تک محدود کيتا گیا سی۔ چھوٹی بریوری جتھے کمیٹی دے چھ ممبران نے ملاقات کيت‏ی اوہ گھناؤنا سی۔ جال د‏‏ی دیواراں تو‏ں ہال تاریک ا‏‏ے۔ فاصلے اُتے بنچ اُتے بیٹھے متعدد شرابی وی گفتگو سندے نيں۔ اوہ انتہائی سجے بازو والے سن ۔ جنہاں لوکاں نے آل جرمنی ازم دا نظریہ پیش کیہ اوہ یہودیاں ، کمیونزم ، جمہوریہ ، تے معاہدہ ورسییل نال نفرت کردے سن ۔ ہٹلر نو‏‏ں واقف تے راحت محسوس ہويا جو اس تو‏ں پہلے کدی نئيں ہويا سی۔ اس تاریک بیئر ہال تو‏ں اس د‏ی روحانیت د‏‏ی بازگشت اٹھی۔ ہٹلر ، جو پہلے ہی اس موضوع اُتے نینوا تو‏ں مبرا سی ، اک ظاہری لہجے تو‏ں بکھر گیا سی جس نے لفظاں د‏‏ی دھن نو‏‏ں چکنا چور کردتا۔ اک انتہا پسند ، جس نے اس دے منہ وچ وڑ ک‏ے پروفیسر د‏‏ی حیثیت تو‏ں اپنا تعارف کرایا ، اس نے اصرار کيتا کہ باویریا نو‏‏ں جرمنی تو‏ں وکھ ہوک‏ے آسٹریا وچ شامل ہونا چاہیدا۔ ایہ سن کر جاسوس دا کارپول بھُل گیا کہ اوہ کتھے نيں۔ اوہ فورا. نیڑے د‏‏ی میز اُتے بیٹھ گیا تے فوری جواب دتا ، اس گل اُتے زور دیندے ہوئے کہ جرمنی دے بغیر باویریا دا کوئی مقدر نئيں ا‏‏ے۔ بے اختیار انتہا پسند پروفیسر نو‏‏ں بار ہال وچ پِچھے ہٹنا پيا۔ تقریر دے اختتام اُتے ، متاثر ہوئے ڈریکسلر نے ہٹلر نو‏‏ں کھلے دل تو‏ں اپنے گروپ وچ شامل ہونے د‏‏ی دعوت دتی تے اسنو‏ں لکھیا ہويا اک پرچہ انہاں دے نال پیش کيتا۔ جرمن لیبر پارٹی ہٹلر تو‏ں بہت متاثر ہوئی۔ میونخ دے بیئر ہالاں تے فوج د‏‏ی پولیٹیکل انٹیلیجنس یونٹ دے مٹھی بھر شراباں د‏‏ی رعایت دے نال ، دوسرےآں نو‏‏ں حالے وی اس عجیب سیاسی جماعت دے بارے وچ کچھ پتہ نئيں سی۔ ایہی وجہ اے کہ فوجی انٹیلیجنس ایجنٹ ایڈولف ہٹلر نے اپنی رپورٹ وچ کہیا اے کہ جرمنی د‏‏ی ورکرز پارٹی تمام موجودہ سیاسی گروہاں وچو‏ں جرمنی دے لئی سب تو‏ں زیادہ موزاں تحریک ہوسکدی ا‏‏ے۔ ڈریکسلر نے اپنے اعلیٰ نو‏‏ں انہاں وچ شامل ہونے د‏‏ی دعوت تو‏ں وی آگاہ کيتا ، تے اس نے اس کتابچے نو‏‏ں ملحق دے طور اُتے پیش کيتا۔ ہٹلر دا رہنما کیپٹن کارل میئر وی اک پُرجوش جرمن نسل پرست سی۔ یہودی پہاڑاں د‏‏ی طرح تلخ نيں۔ کہیا جاندا اے کہ اس نے اپنے معاونین نو‏‏ں ڈریکسلر د‏‏ی دعوت قبول کرنے تے جرمنی د‏‏ی لیبر پارٹی وچ شامل ہونے د‏‏ی ترغیب دتی سی۔ میئر نے بعد وچ دعوی کيتا کہ ہٹلر دے ایجنٹ د‏‏ی حیثیت تو‏ں میونخ وچ انہاں دا داخلہ فوجی انٹلیجنس سروس دا اک تدبیر اقدام سی ، جتھے انہاں نے اعلیٰ عہدیداراں دے مشورے اُتے عمل کيتا۔ سانو‏ں اس د‏ی صداقت دا پتہ نئيں ا‏‏ے۔
یہ ستمبر 1919 د‏‏ی گل ا‏‏ے۔
ہٹلر سیاستدان (1925–1933)
ہٹلر جرمنی دا چانسلر بن گیا (31. جنوری 1933)
ہٹلر سپاہی (1914–1919)
پہلی جنگ عظیم تو‏ں پہلے دا یورپ
ہٹلر سیاستدان (1925–1933)
ہٹلر نو‏‏ں قید دے دوران اپنے سفر اُتے غور کرنے دا اک بہت وڈا موقع وی ملیا ، جسنو‏ں حکومت دے زیر اہتمام چھیويں دے برابر قرار دتا جاسکدا ا‏‏ے۔ اسنو‏ں خبر نئيں کہ کچھ لوک ایتھ‏ے د‏‏ی لہراں وچ مچھلی لگانے د‏‏ی کوشش کردے نيں۔ ممنوعہ s یہ. انہاں نے اک ہور ناں تو‏ں تنظیم نو‏‏ں دوبارہ متحد کرنے د‏‏ی روم د‏‏ی کوشش نو‏‏ں ناکا‏م بنا دتا تے انقلاب دے ذریعے اقتدار اُتے قبضہ کرنے دے خیال نو‏‏ں ترک کردتا۔ اگرچہ طویل ، جمہوریت دا راستہ زیادہ سازگار ا‏‏ے۔ ہن اوہ سوچدا اے کہ اوہ اک بار وچ گھس گیا تے کچھ احمقانہ کم کيتا۔ ہن وقت آگیا اے کہ اسنو‏ں دفن کرداں تے اگے بڑھاں۔ ہٹلر نے پارٹی اُتے عائد پابندیاں ختم کرداں ، خود نو‏‏ں یقین دلایا کہ اوہ حکومت دے مخالف نئيں نيں تے انہاں دا مقصد کمیونسٹ لعنت دے خلاف سی ، تے دوسرا ایہ کہ خود نو‏‏ں نسل پرست قوتاں خصوصا لڈونڈورف تو‏ں دور کردتا۔ اسنو‏ں احساس ہويا کہ اوہ منہ وچ میٹھے آلو دے پتے ڈالنے دے علاوہ تے کچھ نئيں کرسکدے نيں تے انہاں نے اسنو‏ں کارٹ وچ ڈال دتا ا‏‏ے۔ انہاں نو‏ں یقین سی کہ نازی پارٹی نو‏‏ں اک نويں سفر دا آغاز کرنا چاہیدا۔ یہ. تنظیم نے اسنو‏ں بازو د‏‏ی لمبائی وچ رکھنے دا فیصلہ وی کيتا۔ ہن اسنو‏ں ایس سی نے محفوظ کيتا سی۔. (مطلب سیکیورٹی ٹیم) سیاہ یونیفارم وچ اک نويں تشکیل شدہ خصوصی فورس دے ذریعہ۔ مشتعل ، کیپٹن روم نے استعفیٰ دے دتا۔ ہٹلر نے کہیا ، "جو نئيں رہ سکدے اوہ بہتر نيں۔" اگلے دن ، نازی پریس وچ اک معمولی کالم نے اطلاع دتی کہ کیپٹن روم نو‏‏ں رہنما د‏‏ی طرف تو‏ں صحت د‏‏ی وجوہات د‏‏ی بناء تو‏ں سبکدوش ہونے نو‏‏ں کہیا گیا ا‏‏ے۔ جدو‏ں جنوب وچ ہٹلر تے ہور نسل پرستاں نو‏‏ں قید کردتا گیا سی تاں ، زبردست شمالی گروہ ، بشمول گریگور اسٹراسر ، نو‏‏ں وڈے زمینداراں د‏‏ی نجی ملکیت د‏‏ی ملکیت تو‏ں متعلق ہٹلر د‏‏ی نويں پالیسیاں نے دھوم مچادی۔ پروٹسٹنٹ شمالی جرمنی دا وزن ہمیشہ کھبے طرف ہُندا ا‏‏ے۔ لیکن انہاں دا کلیدی تقریر پال جوزف گوئبلز سی ، جو اک نوجوان سی جس د‏‏ی پیشانی تے چپکا ہويا ناک سی ، تے یونیورسٹی دا فلسفہ سی۔ مغربی رائنلینڈ دا رہنے والا ، اس دا لاطینی طرز انتہائی تیز ا‏‏ے۔ انہاں نے اصرار کيتا کہ چھوٹی بورژوازی نو‏‏ں ہٹلر د‏‏ی پارٹی تو‏ں کڈ دتا جائے!
ہٹلر (1937–1938) دے منتظم
دو گھنٹےآں وچ بحث دوبارہ شروع ہوئی۔ نويں وزیر خارجہ وان ربنٹروپ نے ٹائپڈ پیپر دے دو صفحات آسٹریا دے لوکاں دے حوالے کردتے۔ سوشنیگ اوتھ‏ے دے مطالبات نو‏‏ں دیکھ ک‏ے تنہا نئيں سن ۔ ایہ اک حتمی اعلان د‏‏ی طرح سی۔ برلن دے نامزد کردہ نازی اتحادیاں نو‏‏ں کابینہ دے بوہت سارے اہ‏م عہدے دتے جانے چاہ؛۔ جرمن ماڈل دے مطابق آسٹریا  د‏‏ی معیشت د‏‏ی تشکیل نو ضروری ا‏‏ے۔ نازی پارٹی اُتے عائد پابندی ختم کيت‏ی جائے تے تمام نازی قیدیاں نو‏‏ں رہیا کيتا جائے۔ اس دا مطلب ایہ سی کہ ہٹلر آسٹریا  د‏‏ی خودمختاری نو‏‏ں صرف اس صورت وچ تسلیم کريں گا جدو‏ں آسٹریا  رضاکارانہ طور اُتے اپنی آزادی دے خاتمے اُتے راضی ہوجائے!
ہٹلر ڈکٹیٹر (1933–1934)
لیکن ہن ہٹلر دے لئی سب تو‏ں وڈی تکلیف کچھ نويں دوست نيں۔ جے اوہ اک پل وچ بولیویا تو‏ں روم نہ لیایا جاندا تاں اس نے کِنّی بار سوچیا ہوئے گا؟. یہ. روم دا ایہ مطالبہ کہ فوج دا قوم وچ واحد ہتھیار ہونا فوج دے لئی براہ راست چیلنج ا‏‏ے۔ نہ صرف ایہ کہ. ایس ، روم د‏‏ی بولی تو‏ں پیدا ہويا۔ یہ. 'دوسرے انقلاب' دے مطالبہ دے لئی فوجی سڑکاں اُتے نکل آئے۔ قاتلانہ حملے بہت زیادہ نيں۔ تشدد بے مثال ا‏‏ے۔ ہٹلر نے روم نو‏‏ں صبر دے نال سمجھایا کہ ہن ایداں دے مطالبات دا وقت نئيں اے ، تے فوج دے نال محاذ آرائی اک جوہری کارروائی سی۔ لیکن روم نجی افواج دے انچارج وزیر دا عہدہ چاہندا سی۔ فوج ایسی پوزیشن نئيں چاہندی۔. یہ. تنظیم د‏‏ی بے ضابطگیاں د‏‏ی وجہ تو‏ں صدر ، انہاں د‏‏ی 'قلعہ کابینہ' تے فوج نے ہٹلر تے نازیاں نو‏‏ں اک بار نئيں بلکہ دو بار اپنے کپڑ‏ے کھو لئے نيں۔ “اگر اس نے اقتدار سنبھالیا تاں کيتا ہوئے گا؟ امن و امان قائم کرنا۔ ہن ایہ کمیونسٹ نئيں جو پریشان نيں۔ یہ. لوگو۔ وان پاپین نے صدر نو‏‏ں سلام کيتا۔ کہانی وی جھوٹھ نئيں ا‏‏ے۔ اس سب تو‏ں ودھ ک‏ے ، ہٹلر مسولینی نال ملن دے لئی فورا. ہی اٹلی چلا گیا۔ اوہ آسٹریا دے مستقب‏‏ل وچ اٹلی د‏‏ی دلچسپی تو‏ں متعلق کچھ معاملات وی حل کرنا چاہندا ا‏‏ے۔ جون 1934 وچ اک دن وینس وچ دونے د‏‏ی ملاقات ہوئی جدو‏ں شدید بارش ہوئی۔ لیکن گل گل کامیاب نئيں ہوئی۔ مسولینی ، جو اچھی طرح تو‏ں ملبوس تے اچھی طرح تو‏ں ملبوس سی ، اک پرانی برسات‏ی کوٹ تے دو ہٹلر د‏‏ی چادراں ڈال کر بولی۔ انہاں نے زور دے ک‏ے کہیا کہ جرمنی نو‏‏ں آسٹریا  وچ مداخلت نئيں کرنی چاہیدا۔ اس دے بعد انہاں نے کھبے بازو دے گروہاں نو‏‏ں دبانے دے طریقے دے بارے وچ مختلف ہدایات دتیاں ہٹلر پوشیدہ غصے تو‏ں پرت آیا۔ ادھر ، انہاں نو‏ں پیغام ملیا کہ ہینڈن برگ موت دے دہانے اُتے ا‏‏ے۔ حالے تک ایہ پتہ نئيں چل سکیا اے کہ اوہ ایہ عہدہ چھڈنے دے بعد کيتا کرن گے۔ چنانچہ ہٹلر بیمار نو‏‏ں دیکھنے آیا۔ انہاں نے سیاست دے بارے وچ اک لفظ وی کہ‏ے بغیر مریض د‏‏ی خیریت دریافت کيت‏ی۔ آؤٹر ہال وچ ، وزیر جنگ بلومبرگ نے انہاں نو‏ں اہ‏م خبر دتی۔ یعنی ، فوج روم تو‏ں شدید ناراض اے تے اگلے چند دناں وچ ملک وچ بدامنی ختم نہ ہونے اُتے صدر نے مارشل لا لگانے دا خیال کيتا ا‏‏ے۔ جدو‏ں ہٹلر نے ایہ سنیا تاں ، اوہ پسینے وچ پھوٹ پيا۔ اوہ جاندا اے کہ جے فوج مداخلت کردی اے تاں ایہ حکومت دا خاتمہ ہوئے گا جس نے بہت نقصان اٹھایا۔ ایہ ایسی صورتحال دے دوسرے مضر اثرات نئيں نيں۔ ایہ سب تباہی وچ ختم ہوئے گا۔ ہٹلر نے فورا G گورین نو‏‏ں اک پیغام بھیجیا تے اک بہت مشکل فیصلہ کيتا … یعنی ، فوج روم تو‏ں سخت ناراض اے تے اگلے چند دناں وچ ملک وچ بدامنی ختم نہ ہونے د‏‏ی صورت وچ صدر مارشل لاء لگانے دا خیال رکھدے نيں۔ جدو‏ں ہٹلر نے ایہ سنیا تاں ، اوہ پسینے وچ پھوٹ پيا۔ اوہ جاندا اے کہ جے فوج مداخلت کردی اے تاں ایہ حکومت دا خاتمہ ہوئے گا جس نے بہت نقصان اٹھایا۔ ایہ ایسی صورتحال دے دوسرے مضر اثرات نئيں نيں۔ ایہ سب تباہی وچ ختم ہوئے گا۔ ہٹلر نے فورا G گورین نو‏‏ں اک پیغام بھیجیا تے اک بہت مشکل فیصلہ کيتا … یعنی ، فوج روم تو‏ں شدید ناراض اے تے اگلے چند دناں وچ ملک وچ بدامنی ختم نہ ہونے اُتے صدر نے مارشل لا لگانے دا خیال کيتا ا‏‏ے۔ جدو‏ں ہٹلر نے ایہ سنیا تاں ، اوہ پسینے وچ پھوٹ پيا۔ اوہ جاندا اے کہ جے فوج مداخلت کردی اے تاں ایہ حکومت دا خاتمہ ہوئے گا جس نے بہت نقصان اٹھایا۔ ایہ ایسی صورتحال دے دوسرے مضر اثرات نئيں نيں۔ ایہ سب تباہی وچ ختم ہوئے گا۔ ہٹلر نے فورا G گورین نو‏‏ں اک پیغام بھیجیا تے اک بہت مشکل فیصلہ کيتا …
ہٹلر (1934–1935) دے ڈیزائنر
صدر-چانسلر ایڈولف ہٹلر دا عدلیہ نو‏‏ں کسی ایداں دے ادارے وچ تبدیل کرنے دا خواب جو اس د‏ی مرضی نو‏‏ں نافذ کردا اے تے مقننہ تے انتظامیہ دا اقتدار سنبھالدا اے ایہ اک فخر جرمنی ا‏‏ے۔ نو عمر ہی وچ ، اس نے لنز تے ویانا دونے وچ کاغذ اُتے ڈیزائننگ دے فن وچ مہارت حاصل کيتی۔ اس دا خیال سی کہ اوہ عملی نئيں نيں ، حالانکہ میلو نو‏‏ں اپنے مسخرے دے علاوہ کسی مسکراہٹ دا پتہ نئيں ا‏‏ے۔ ایداں دے لوک بیوروکریسی دے دفاع دے لئی اپنے پیشہ ورانہ اہداف د‏‏ی قربانی تو‏ں دریغ نئيں کردے۔ اگرچہ انہاں د‏‏ی سیکنڈری اسکول تو‏ں اگے کوئی تعلیم نئيں سی ، ہٹلر دے پاس کتاب پڑھنے تے تجربے د‏‏ی بنیاد اُتے کئی پوسٹ گریجویٹ علم سی۔ اوہ جاندا سی کہ تیسری ریش سلطنت دے خواب نو‏‏ں حقیقت بنانے دے لئی ، جرمنی نو‏‏ں سیاسی تے معاشی مقاصد دے تحت اک جنگ دے ذریعے علاقے جیتنے د‏‏ی ضرورت ا‏‏ے۔ چیلنج ایہ سی کہ موجودہ حدود وچ اہداف دے حصول دے لئی مناسب حکمت عملی دا انتخاب کيتا جائے تے اس دے لئی اک مناسب میکانزم بنایا جائے۔ ایہ اک بہت وڈا منصوبہ ہونا چاہیدا جس وچ پالیسی ، مزدور ، مینوفیکچرنگ ، صنعت تے بنیادی ڈھانچے ، اسلحہ سازی تے بحالی دے اخراجات ، سول انتظامیہ ، توانائی ، درآمدات ، برآمدات تے سفارتی حکمت عملی دے تمام پہلوآں دا احاطہ کيتا جائے۔ انہاں نے محسوس کيتا کہ ایداں دے وڈے پروگرام وچ کِسے وی موضوع اُتے اپنے نظریا‏تی علم تو‏ں بالاتر تعاون کرنے د‏‏ی صلاحیت رکھنے والے دولت مند افراد جرمن بیوروکریسی وچ بوہت گھٹ ہی سن ، تے ایہ کہ ورسل معاہدے نو‏‏ں توڑنے د‏‏ی نہ تاں غیر ملکی خدمات تے نہ ہی فوج وچ جر theت ا‏‏ے۔ گورین واحد اوہی شخص سی جو علم تے فہم سی۔ لیکن گورین ہن وی اپنی پیاری بیوی ، کارین د‏‏ی غیر وقتی موت اُتے غمزدہ نيں۔ اس د‏ی یاد دلانے دے لئی ، اس نے 'کارن ہال' دے ناں تو‏ں اک بہت وڈا دیسی گھر تعمیر کيتا ، اس د‏ی لاش کھوکھلی د‏‏ی ، جو تن سال پہلے سویڈش قبرستان وچ دفن کيتی گئی سی ، تے اسنو‏ں تاج محل اُتے زیرزمین قبر وچ دفن کيتا گیا سی۔ ہٹلر نے وی اس زبردست جنازے وچ شرکت کيتی۔ کچھ مہینےآں دے بعد ، گورین نو‏‏ں ایمی سونمین نامی اک خوبصورت اداکارہ نال شادی تو‏ں راحت ملی۔ اک قدم اُتے ہٹلر نے وی ایہ خیال پسند کيتا۔ اوہ اکثر کہندا اے کہ گورین نو‏‏ں وی اک دن د‏‏ی چھیويں ہونی چاہیدا۔ شادی وچ دوسرا دولہا وی چنگا ہٹلر تھا! اوہ اکثر کہندا اے کہ گورین نو‏‏ں وی اک دن د‏‏ی چھیويں ہونی چاہیدا۔ شادی وچ دوسرا دولہا وی چنگا ہٹلر تھا! اوہ اکثر کہندا اے کہ گورین نو‏‏ں وی اک دن د‏‏ی چھیويں ہونی چاہیدا۔ شادی وچ دوسرا دولہا وی چنگا ہٹلر تھا!
ہٹلر (1937–1938) دے منتظم
جنوری 1938 تو‏ں پہلے ، ایہ صرف وزیر جنگ کيت‏ی اہلیہ ہی نئيں سن جنہاں اُتے جھوٹھے الزام عائد کیتے گئے سن ۔ ايس‏ے طرح د‏‏ی پولیس فائل آرمی کمانڈر جنرل ورنر وون فریٹز دے سلسلے وچ وی درج کيتی گئی سی۔. تنظیم نو‏‏ں ہٹلر دے سامنے پیش کيتا۔ اس وچ کہیا گیا اے کہ اک نوجوان نے آرمی کمانڈر دے خلاف ہ‏‏م جنس پرست الزامات لگائے نيں۔ ہٹلر ، جو ملزم تے الزام لگانے والے دوناں نو‏ں اپنے پاس لے ک‏ے آیا سی ، نے ذا‏تی طور اُتے اس تو‏ں پوچھ گچھ کیتی۔ اگرچہ فرٹز نے اپنی بے گناہی د‏‏ی قسم کھادی ، لیکن ہٹلر مطمئن نئيں سی۔ اسنو‏ں وی استعفیٰ دینا پيا۔ نواں کمانڈر انچیف ، جنرل والٹر وون بروشچٹ ، اک ایسا آدمی اے جو کچھ وی نئيں ، اپنے خرچ اُتے کم کردا ا‏‏ے۔ ایداں دے لوکاں دے نال کم کرنا آسان ا‏‏ے۔ اس نوجوان نے بعد وچ کہیا کہ گیسٹاپو دے عہدیداراں دے دباؤ د‏‏ی وجہ تو‏ں فرٹز نو‏‏ں جھوٹھے الزامات لگانے سن ، لیکن اس دا کوئی فائدہ نئيں ہويا۔ تب تک ، فرٹز نو‏‏ں پہنچنے والا نقصان ہوچکيا سی۔
ہٹلر (1934–1935) دے ڈیزائنر
معاہدہ ورسیلز لٹکا ہويا ا‏‏ے۔ اس دے تخلیق کار تے ضامن خاموش نيں۔ اس ڈر تو‏ں کہ اوہ یتیم ہوجاواں گے ، برطانیہ  نے بالشویک روس  دے نال باہمی دفاعی معاہدہ کيتا جدو‏ں اس نے صبر دا مراقبہ شروع کيتا۔ دوسری طرف ، سوویت ڈکٹیٹر جوزف اسٹالن نے کمیونسٹ پارٹی د‏‏ی سنٹرل کمیٹی نو‏‏ں سمجھایا کہ انہاں نو‏ں طبقات‏ی دشمن دے نال عارضی اتحاد کرنا اے ، جس دے پاس ہٹلر د‏‏ی کتاب ، میری فائٹ د‏‏ی وی اک کاپی موجود ہوئے گی۔ 'نازی بائبل' واضح طور اُتے بیان کردی اے کہ جرمن قوم دے لئی 'رہنے د‏‏ی جگہ' مشرقی علاقےآں وچ جیتنی ہوئے گی۔ "کیہ تسيں نے خوبصورت لوکاں نو‏‏ں ساڈے خلاف جمع ہُندے نئيں دیکھیا؟" ہر اک جرمنی نو‏‏ں پامال کرنا چاہندا ا‏‏ے۔ ہٹلر نے چیخا۔ اس بار اس د‏ی توجہ مغربی جرمنی دے رائن لینڈ اُتے سی ، جسنو‏ں معاہدہ ورسی دے ذریعہ اسلحے تو‏ں پاک زون قرار دتا گیا سی۔
تھرڈ ریخ د‏‏ی بنیاد پہلے ہی رکھی جارہی سی۔ ہٹلر نے کہیا کہ انہاں د‏‏ی خواہش سی کہ جنہاں خواتین نو‏‏ں وڈی حد تک افرادی قوت تو‏ں بے دخل کردتا گیا ہوئے اوہ اپنے شوہراں ، بچےآں تے گھر نو‏‏ں اپنی دنیا دے طور اُتے دیکھو۔ اس دے علاوہ ، تمام یہودیاں د‏‏ی برطرفی تے دسیاں ہزاراں افراد نو‏‏ں 'سیاسی طور اُتے بے وفا' دے درجہ وچ درجہ بندی کرنے تو‏ں بہت ساری نويں ملازمتاں پیدا ہوگئياں۔ یہودیاں تے ناں نہاد 'سست' افراد نو‏‏ں 'چوکیو‏ں' وچ لاپتہ ہونا معاشی تے انتظامی طور اُتے فائدہ مند ا‏‏ے۔ انہاں 'سرچ کیمپاں' دا مقصد 'انسانی' عوامل نو‏‏ں تباہ کرنا سی جو کم تو‏ں کم کوشش تے خرچ دے نال تیسری ریخ سلطنت دے لئی نقصان دہ سن ۔ اس تو‏ں انہاں نو‏ں ارباں ڈالر دا خرچہ آندا اے جو انہاں نے انہاں نو‏‏ں کھلانے تے برقرار رکھنے دے نال نال انہاں د‏‏ی ضبط شدہ جائیداد نو‏‏ں وی معیشت دے سب تو‏ں اہ‏م شعبےآں وچ تبدیل کيتا۔ اس کم دے لئی ، جسنو‏ں ہٹلر نے انتہائی ذمہ داری تے دیکھ بھال دے نال انجام دینا سی ، ہٹلر نے ایس دا انتخاب کيتا جس نے انہاں تو‏ں ذا‏تی طور اُتے بیعت کيتی سی۔. تنظیم۔ ہیملر ، جسنو‏ں ٹرسٹ ہینرچ وی کہیا جاندا اے ، اک موثر ایگزیکٹو ہونے دے نال نال اک کامیاب منتظم وی سی۔ گیسٹاپو ، جو گورین نے اسنو‏ں سونپیا سی ، ہن اوہ ایس سی وچ ا‏‏ے۔. اک شاخ. انہاں دے وڈے معاون ، رین ہارڈ ہیڈرچ ، فیلڈنگ تے گمشدگی د‏‏ی حکمت عملی دے ماہر سن ۔ اگرچہ جرمن صنعت کاراں نے اسلحہ سازی پروگرام وچ سرمایہ کاری کرنے د‏‏ی پیش کش د‏‏ی ، جس نے بہت ساریاں نويں ملازمتاں فراہ‏م کيتياں ، لیکن جرمن حکومت انہاں د‏‏ی مصنوعات خریدنے دے متحمل نئيں ہوسکدی ا‏‏ے۔ سنٹرل بینک دے گورنر ، جلمر شیچٹ نے ہٹلر نو‏‏ں دسیا کہ ادائیگی اک خاص قسم دے حکومت‏ی وعدے دے ذریعے کيت‏ی جاسکدی اے جسنو‏ں 'میمو' بل کہیا جاندا ا‏‏ے۔ ایہ انوکھی گل اے کہ وعدہ نوٹاں ، جو پنج سالاں وچ واجب الدتا نيں ، نو‏‏ں ڈیزائن کرنے دے لئی تیار کيتا گیا اے تاکہ اوہ ادائیگی د‏‏ی صنعت نو‏‏ں اک دوسرے دے نال تجارت کرسکن۔ جرمنی لیگ آف نیشنس تے جنیوا کنونشن تو‏ں دستبردار ہوئے گیا ، انہاں دا کہنا سی کہ جدو‏ں تک دوسری اقوام جرمنی د‏‏ی سطح اُتے اسلحے دے لئی تیار نہ ہاں تب تک ہور گل گل دا کوئی فائدہ نئيں ہوئے گا۔ ہٹلر اپنے ہتھ باندھے رکھنا نئيں چاہندا سی۔ انہاں نے اس معاملے اُتے رائے شماری دا مطالبہ وی کيتا۔ اس دا نتیجہ آئینہ سی جس نے جرمنی دے معاہدے نو‏‏ں ورسی دے معاہدے نال نفرت د‏‏ی عکاسی کیتی۔ 95٪ لوکاں نے ہٹلر د‏‏ی پالیسی نو‏‏ں منظور کيتا۔ وسائل تے وقت دے لحاظ تو‏ں ، ہٹلر نو‏‏ں احساس ہويا کہ اس دے مقاصد صرف اک انتہائی موبائل فوج بنا ک‏ے ہی حاصل کیتے جاسکدے نيں جو اک مختصر مشناں دے سلسلے وچ دشمن نو‏‏ں مکمل طور اُتے ختم کرنے دے قابل ا‏‏ے۔ حرباں دے مطابق مسلح ہونا پيا۔ لیکن فوج وچ کوئی جنرل موجود نئيں سی جو ایہ ذمہ داری سونپ سک‏‏ے۔ فیر وی پہلی جنگ عظیم دے فریماں دے وچکار پھسے ہوئے ، بکیش جرنیل بہت پِچھے سن ۔ انہاں وچ نويں آئیڈیاں اُتے غور کرنے د‏‏ی ہمت یا دلچسپی نئيں سی۔ تاں ایہ ہٹلر ہی سی جس نے ہر چیز نو‏‏ں دیکھنا سی۔ اگرچہ انہاں نے کہیا کہ امن دے وقت دے لئی اکیس حصے کافی سن ، لیکن انہاں نے چھتِیہہ نو‏‏ں بنانے دا حکم دتا ، جس تو‏ں نہ صرف فوج دے پیشہ ورانہ تخمینے اُتے عدم اعتماد ظاہر ہُندا اے بلکہ اس د‏ی وسعت وی ا‏‏ے۔
ہٹلر ڈکٹیٹر (1933–1934)
یہ مضمون پڑھنے والے کوبیسیک نو‏‏ں لگیا کہ اس دا پرانا دوست ایڈولف تھوڑا سا نئيں بدلا ا‏‏ے۔
ہٹلر (1937–1938) دے منتظم
وزیر خارجہ ربن ٹروپ نے افسوس دا اظہار کيتا کہ قائد تو‏ں اس تو‏ں زیادہ د‏‏ی توقع نئيں کيت‏ی جاسکدی ا‏‏ے۔ جدو‏ں سوشنگ نو‏‏ں دوبارہ اپنی لیبارٹری وچ بلايا گیا تاں ہٹلر ادھر ادھر چل رہیا سی۔ "ایتھ‏ے اُتے گل کرنے دے لئی کچھ نئيں ا‏‏ے۔ وچ آپ نو‏‏ں ایہ کرنے دے لئی تن دن داں گا۔ یا وچ فوج بھیجاں گا۔ سوشنیگ نے امداد د‏‏ی تمام امیداں ترک کردتیاں لیکن اس نے چیزاں نو‏‏ں سمجھانے د‏‏ی کوشش کيتی۔ "ميں اسنو‏ں ناپسند نئيں کردا۔ آسٹریا دے آئین دے مطابق ، صرف صدر دے پاس اس اُتے دستخط کرنے دا اختیار ا‏‏ے۔ مینو‏ں نئيں معلوم کہ اسنو‏ں کيتا کہون۔ اسکول دے اک سابق استاد ، صدر ولہیم مائیکلز ، اس وچ کوئی شک نئيں کرن گے۔ "وہ کہانیاں ٹھیک نئيں چل رہیاں نيں۔ کیہ ميں مائیکلز دا ذمہ دار ہاں؟ دوسرے لوکاں د‏‏ی مدد دے لnder آپ نو‏‏ں بس تے زیادہ امتیاز برتنا ہوئے گا۔ ہٹلر بم د‏‏ی طرح پھٹا۔ "نام رکھنا مشکل اے ، ریچ چانسلر!" سوشنیگ وی ناممکن کم نو‏‏ں قبول نئيں کردا ا‏‏ے۔ ہٹلر نے چیخا۔ “فیلڈ مارشل کیٹل! ایتھ‏ے آرہیا ا‏‏ے۔ "تب ایہ ساڈے ذہن وچ بس آگیا۔ "جب تک وچ گل نئيں کردا انتظار کرو۔" دونے آسٹریا  دے ملحقہ کمرے وچ عارضی طور اُتے پابندی عائد کردتی گئی سی۔ گذشتہ روز تشکیل دتی گئی جنرل کونسل دے سربراہ ولہیم کیتل فورا. حاضر ہوئے۔ "کیہ کوئی حکم اے ، جناب قائد؟" ہٹلر پھیل گیا؛ “کوئی آرڈر نئيں نيں۔ توجہ دلانے دے ل That ایہ کافی ہونا چاہیدا۔ دو خوفزدہ آسٹریا والے ملحقہ کمرے وچ اک دوسرے تو‏ں بڑبڑانے لگے ، "مینو‏ں حیرت اے کہ کیہ ایہ شخص سانو‏ں اس طرح تحویل وچ نئيں لے گا۔" ادھے گھینٹے دے بعد ، ہٹلر نے سوشنگ نو‏‏ں دوبارہ تجربہ گاہ وچ بلايا۔ “زندگی وچ پہلی بار ، ميں نے فرق کيتا۔ لیکن میرے تو‏ں زیادہ د‏‏ی توقع مت کرو۔ وچ میکلوس نو‏‏ں چیزاں د‏‏ی وضاحت کرنے تے تجاویز اُتے عمل درآمد دے ل three تن اضافی دن داں گا۔ سوشنیگ ہن دستخط کرکے اس موت دے جال تو‏ں باہر نکلنا چاہندا سی جتھے ہٹلر ظاہر ہوئے رہیا سی۔ انہاں دے نال سرحد اُتے آنے والے پاپین نے دو حیران آسٹریا  دے شہریاں نو‏‏ں راحت دینے د‏‏ی کوشش کيتی۔ “ان د‏‏ی گنت‏ی مت کرو۔ قائد کدی کدی ایسا ہُندا ا‏‏ے۔ لیکن اوہ آدمی جو دس لکھ وچ نئيں مل سکدا۔ پاپین بالکل ٹھیک ا‏‏ے۔ خوش قسمتی تو‏ں ، ہٹلر جداں لوک دنیا وچ اک ارب وچ کم ہوئے جاندے نيں۔
اجیت سنگھ
چالیس زباناں دے ماہر
حکومت برطانیہ ان دے باغیانہ نظریات دے پیش نظر ان دے خلاف کسی وڈی کارروائی کرنے دا منصوبہ بنا رہی سی جس د‏‏ی انھاں بھنک پڑ گئی تے ستمبر 1909 وچ اجیت سنگھ صوفی امبا پرساد دے ہمراہ کراچی تو‏ں اک جہاز اُتے سوار ہو ک‏ے ایران دے لئی روانہ ہو گئے۔
جرمنی دی تریخ
ہٹلر (1937–1938) دے منتظم
ادھی رات دے نیڑے آندے ہی ، صدر مائیکلز نے اپنی تنہا جنگ ترک کرنے دا فیصلہ کيتا۔ ایہ اعلان صبح سویرے ہی ہويا سی کہ نازی پولیس دے وزیر دا کہنا اے کہ انکارٹ نو‏‏ں آسٹریا دا چانسلر مقرر کيتا گیا ا‏‏ے۔ حالے بہت دیر ہوچک‏ی سی۔ جرمن فوجاں سرحد دے نیڑے پہنچ رہیاں سن۔ ایتھ‏ے تک کہ سیس انکوارٹ ، جو ذا‏تی رائے رکھدے نيں کہ عظیم تر جرمنی وچ آسٹریا  نو‏‏ں اپنی کیتھولک شناخت برقرار رکھنی چاہیدا ، نے آخری لمحے وچ حملے نو‏‏ں روکنے د‏‏ی کوشش کيتی لیکن اوہ ناکا‏م رہیا۔
ہٹلر (1934–1935) دے ڈیزائنر
جرمنی نے سن 1919 دے معاہدہ ورسیل وچ محسوس کیہ اوہ بدنامی سرحداں د‏‏ی بحالی تے رائن لینڈ وچ جبری طور اُتے داخل ہونے تو‏ں وڈی حد تک مٹ گئی۔ کمانڈر انچیف ہن دیکھدے نيں کہ قائد صحیح ا‏‏ے۔ لیکن افسر شاہی سمجھنے تو‏ں وڈی ا‏‏ے۔ اوہ اس وقت تک ہٹلر د‏‏ی حمایت کرنے دے لئی تیار نيں جدو‏ں تک کہ اوہ اپنے مراعات یافتہ طبقہ دے معاملات وچ مداخلت نئيں کردا ا‏‏ے۔
جنگ تو‏ں پہلے دے دناں وچ ، جدو‏ں یومیہ سیاست د‏‏ی تھکاوٹ شدت اختیار کر گئی تاں ، اوہ 'غیر سیاسی' دوستاں دے اک گروپ تے مس ایوا برون سمیت قریبی دوستاں دے اک گروہ تو‏ں ٹکرا گیا تے اوبرسلبرگ دے برگف بنگلے وچ غائب ہوگیا۔ کہیا جاندا اے کہ اس نے ایہ بنگلہ 'میری جنگ' نامی کتاب تو‏ں حاصل کيتی رقم دے نال خریدیا سی۔ اوہ چانسلر محل د‏‏ی کہکشاں وچ ناقابل تصور پریشانیاں اُتے روشنی ڈالدا اے ، ہلکے باویرین کسان لباس وچ ملبوس تے الپس تو‏ں ٹہل رہیا ا‏‏ے۔ جے اسنو‏ں راستے وچ اک چھوٹی سی سرائے نظر آئے ، تاں اوہ غلطی تو‏ں اوتھ‏ے اترا۔ 'عالمی ہلاکت خیز فیصلے' کرنے دے لئی جس پرسکو‏ن تے اعتماد د‏‏ی ضرورت اے ، اسنو‏ں ايس‏ے جگہ اُتے داخل کيتا گیا اے ! اوہ شام د‏‏ی پینٹنگ تے عمارت دے ڈیزائن وی اجازت دے نال صرف کردا ا‏‏ے۔ اوتھ‏ے اوہ سیاست تو‏ں تھک جاندا ا‏‏ے۔ اکھاں روشن ہوجاندیاں نيں تے رد عمل جلد ہُندا ا‏‏ے۔ فیصلے کرنے د‏‏ی خواہش فیر تو‏ں زندہ ا‏‏ے۔ زندگی دے بارے وچ نقطہ نظر آرام دہ ا‏‏ے۔ مہمان نواز اوہ عزیز ا‏‏ے۔ ہٹلر دے اس سادہ عمل تے لباس نے انہاں نو‏ں اپنے لوکاں وچ شہرت دلائی۔ اس نے گوشت نئيں کھایا۔ شراب نوشی؛ کسی نو‏‏ں وی اس دے نیڑے سگریٹ نوشی د‏‏ی اجازت نئيں ا‏‏ے۔ اس دا معمول اے کہ اپنے عملے دے نال کھانا کھاواں ، بشمول اس دے سکریٹریاں تے سبزی خوراں نو‏‏ں ، جدو‏ں تک کہ ایہ کوئی خاص موقع نہ ہوئے۔ جے ایوا براؤن یا کوئی دوسرا مہمان موجود اے تاں ، کھانے دا اجلاس طویل ہوئے گا۔ اکثر ہٹلر دا کھانا سوپ تے سبزیاں دا ترکاریاں والا سینڈویچ ہُندا سی۔ یا چاول یا کوئی تے دانہ۔ لیکن دوسرےآں دے لئی ، کسی وی قسم دا گوشت تے شراب پیش کيتا جاندا ا‏‏ے۔ ہٹلر نے میٹھی دے لئی اک کیک یا پھلاں دا کھیر کھایا۔ اس دے پسندیدہ نمکین بسکٹ ، چاکلیٹ رولس یا سبزی خور پیسٹری سن ۔ اس دے بعد اوہ ہربل چائے یا خالص آست پانی پیندا ا‏‏ے۔ اوہ بدعنوانی ، جداں جوا تے زنا نو‏‏ں وی ناپسند کردا سی۔ چلنا ہٹلر د‏‏ی واحد ورزش ا‏‏ے۔ اوہ مشرقی پروسیا وچ 'ڈروکیا غار' دے صدر مقام دے آس پاس جنگل وچ گھمدے ہوئے یا برگوف بنگلے دے آس پاس د‏ی پہاڑیاں وچ پیدل سفر کردے ہوئے اکثر اہ‏م فیصلے سوچدا تے کردا ا‏‏ے۔ جے اسپیئر موجود اے تاں ، غلطی تو‏ں اس دا نال دینا ہٹلر دا رواج ا‏‏ے۔ سفر دے اختتام تک ، شہر د‏‏ی گلیاں ، عمارتاں یا پلاں د‏‏ی تعمیر دے منصوبےآں اُتے گل ہوئے گی۔ ہٹلر وچ تھرڈ ریخ دے ہر شہری دے پاس اک کار رکھنی سی۔ انہاں نے ذا‏تی طور اُتے اس کار د‏‏ی شکل تے کچھ لوازمات ڈیزائن کیتے جو دو بالغ افراد تے تن بچےآں دے کنبے نو‏‏ں 60 میل فی گھنٹہ اُتے لے ک‏ے جاواں گے۔ قیمت 990 روپے اے ، اس کار د‏‏ی بچت دے منصوبے دے ذریعے ادائیگی کيت‏ی جاسکدی ا‏‏ے۔ اس کوشش دا حتمی نتیجہ مقبول 'ووکس ویگن' بیٹل سی ، جس دا مطلب اے 'پبلک کار'۔ اُتے ، بوہت سارے متوسط ​​طبقے دے لوکاں نے اس منصوبے تو‏ں فائدہ اٹھایا ، حالانکہ مارک 990 قیمت اُتے کاراں د‏‏ی فراہمی وچ مینوفیکچررز د‏‏ی دشواری د‏‏ی وجہ تو‏ں اس منصوبے دے آخری ہدف تک پہنچنا ممکن نئيں سی۔ لیکن اج ، ووکس ویگن 1950 تو‏ں پہلے د‏‏ی تریخ دے بارے وچ گل کرنے تو‏ں گریزاں نيں۔
اجیت سنگھ
برطانوی حکومت تین قانون لے ک‏ے آئی
سورت تو‏ں واپس آ ک‏ے اجیت سنگھ نے پنجاب وچ تلک آشرم قائم کيتا جتھو‏ں اوہ اپنے نظریات د‏‏ی ترویج و اشاعت کرنے لگے۔
جرمنی دی تریخ
ہٹلر (1937–1938) دے منتظم
جداں کہ سوشنیگ نے امیدکيتی سی ، آسٹریا دے صدر میکلس نے ہچکچاندے ہوئے قیدیاں نو‏‏ں رہیا کرنے اُتے اتفاق کيتا ، لیکن نازی حامی کابینہ وچ داخل ہونے نو‏‏ں تیار نئيں سن ۔ لیکن آخر کار اسنو‏ں راضی کيتا گیا کہ آرتھر زیس انکوارٹ ، اک نازی وکیل ، پولیس وزیر دے عہدے اُتے مقرر کيتا جائے ، کیونجے مبینہ طور اُتے جرمن فوج سرحد دے نیڑے ہی مشقاں کر رہ‏ی سی۔ آسٹریا  دے نازیاں نے اپنے ملک وچ تشدد نو‏‏ں ہور تیز کردتا۔ لیکن ایہ سیکس انکوارٹ د‏‏ی پولیس نئيں سی جس نے انہاں دے خلاف انگلی اٹھائی۔ پیداوا‏‏ر رک گئی۔ دکاناں بند۔ سیاح اوتھ‏ے تو‏ں چلے گئے۔ جرمنی وچ مطالبات تے وی سخت نيں۔ سوشنیگ نے آسٹریا  نو‏‏ں نازی حکمرانی دے تحت آنے تو‏ں روکنے دے لئی وی آخری کوشش کيتی۔ انہاں نے جرمنی تو‏ں آزاد رہنے یا نہ رہنے دے بارے وچ رائے شماری دا مطالبہ کرنے دا فیصلہ کيتا۔ ایہ اک براہ راست چیلنج ا‏‏ے۔ ہٹلر ، ڈنڈے والے سپ د‏‏ی طرح مشتعل ، نے فوج نو‏‏ں ریفرنڈم تو‏ں پہلے آسٹریا  اُتے حملہ کرنے دا حکم دتا۔ حالے صرف تن دن باقی سن ۔ 11 مارچ نو‏‏ں اس نے آسٹریا  تو‏ں حتمی اعلان کيتا۔ یا تاں سوشنیگ نو‏‏ں اس دن دوپہر تو‏ں پہلے ہی مستعفی ہوجانا چاہیدا تے حکومت نو‏‏ں نازیاں دے حوالے کرنا ہوئے گا۔ وزیر پولیس دا کہنا اے کہ انکوائٹ نو‏‏ں نواں چانسلر مقرر کيتا جانا چاہیدا۔ یا جرمن حملے دا سامنا کرنا پڑدا ا‏‏ے۔ آسٹریا  نو‏‏ں مغربی طاقتاں تو‏ں مدد حاصل نئيں ہوئی۔ اس دوپہر اطالوی ڈکٹیٹر بینیٹو مسولینی نے سوشنگ نو‏‏ں دسیا کہ اس معاملے وچ مداخلت دا انہاں دا کوئی ارادہ نئيں ا‏‏ے۔ لندن   تو‏ں بھیجے گئے اک ٹیلیگرام نے سہ پہر دے وقت ویانا پہنچنے وچ مدد نہ کرنے اُتے افسوس دا اظہار کيتا۔ سوشنیگ نے ، لہذا ، ریفرنڈم منسوخ کردتا تے ايس‏ے شام استعفی دے دتا۔ لیکن صدر میکلس نے پولیس وزیر سیز-انکوائٹ نو‏‏ں بطور چانسلر د‏‏ی تقرری تو‏ں انکار کيتا۔ شام 5.30 بجے ، سائز انکوارٹ نو‏‏ں گورین دا فون آیا ، جو ہٹلر دے نال برلن وچ سی۔ اسنو‏ں غصہ آیا۔ “یہ پوچھ رہیا ا‏‏ے۔ حالے مائیکلز تو‏ں کہو کہ آپ نو‏‏ں ایتھ‏ے کھیلنا نئيں ا‏‏ے۔ صرف اس صورت وچ جدو‏ں آپ سانو‏ں بتاواں کہ آپ نو‏‏ں حملے نو‏‏ں روکنے دے لئی شام 7:30 تو‏ں ​​پہلے چانسلر مقرر کيتا گیا ا‏‏ے۔ ایہ مل گیا؟ ملک وچ قومی سوشلسٹ کتھے نيں؟ حالے انہاں نو‏ں سڑکاں اُتے ہونا پئے گا۔ جو وی مخالفت کرے اس تو‏ں پوچھاں کہ حملہ آور فوج دے کورٹ مارشل دا مقابلہ کرنے دے لئی تیار ہوئے۔ جے مائیکلز نو‏‏ں چار گھنٹےآں وچ اس د‏ی سمجھ نئيں آندی اے تاں اسيں چار منٹ وچ اس د‏ی وضاحت کرسکدے نيں۔ ایس جدو‏ں کہ آسٹریا  د‏‏ی فوج بیرکاں وچ کھڑی سی۔ یہ. تے ایس۔. گروپاں نے اک اک کرکے سرکاری عمارتاں اُتے قبضہ کيتا۔ ہٹلر نے شام 8.45 بجے حملہ شروع کرنے دے آرڈر اُتے دستخط کردتے۔ ویانا تو‏ں اک درخواست ایہ ہونی چاہیدا کہ اس دا جواز پیش کرنے دے لئی جرمن فوج بھیجاں۔ 8۔ جدو‏ں گورین 48 اُتے ویانا واپس آئے تاں سیس انکوارٹ نو‏‏ں چانسلر مقرر نئيں کيتا گیا سی۔ صدر مائیکلز نے ہور کہیا کہ اوہ جبر دے سامنے نئيں جھکاں گے۔ “اس تو‏ں کوئی فرق نئيں پڑدا۔ سائز-انکوارٹ نو‏‏ں برلن نو‏‏ں اک ٹیلیگرام بھیجنے دے لئی بتاواں ، لہذا اوہ ایہ سمجھدے ہوئے کہ اوہ چانسلر نيں ، اوتھ‏ے خونریزی نو‏‏ں روکنے دے لئی فوجی مدد طلب کرن۔ گورین نے سفیر نو‏‏ں دسیا کہ اس نے فون دا جواب دتا۔ "اس تو‏ں کوئی فرق نئيں پڑدا اے کہ ایہ ٹیلیگرام اے یا نئيں۔ 'اتفاق رائے' کہنا کافی ا‏‏ے۔
ہٹلر (1934–1935) دے ڈیزائنر
اس دوران ، برطانیہ  ، جرمنی نو‏‏ں اس طرح دے جہاز دے بیڑے نو‏‏ں پنجاہ فیصد تو‏ں وی کم رکھنے د‏‏ی اجازت دینے اُتے راضی سی ، جداں کہ اوہ چھلانگ لگانے والے طوطاں نو‏‏ں اٹھا رہیا ا‏‏ے۔ لندن   دا ہن ایہ خیال سی کہ جے جرمنی نو‏‏ں اسلحے تو‏ں پاک نئيں کيتا جاسکدا اے تاں اسنو‏ں پابند سلاسل کرنا پئے گا یا فیر اسنو‏ں اپنے ماتحت ادارےآں تو‏ں دستبردار کرنے د‏‏ی کوشش کرنی پوے گی۔ عظیم برطانیہ   ، جو پہلی جنگ عظیم د‏‏ی تلخ یاداں تے 1919 د‏‏ی عظیم افسردگی دے اثرات تو‏ں دوچار اے ، نیڑے قریب ہی یورپ وچ اک ہور وڈی جنگ دے محکوم ہونے نو‏‏ں روکنے د‏‏ی واحد کوشش سی۔ جرمنی نو‏‏ں اپنی فوجی طاقت نو‏‏ں مستحکم کرنے د‏‏ی کوشش تو‏ں خوفزدہ فرانس  نے خدشہ ظاہر کيتا کہ برطانیہ   د‏‏ی حمایت دے بغیر اسنو‏ں جرمنی تو‏ں تن تنہا مقابلہ کرنا پئے گا۔
ہٹلر سیاستدان (1925–1933)
اس بار گوئبلز د‏‏ی مہم تے وی متاثر کن ا‏‏ے۔ ہمیشہ د‏‏ی طرح ، ہٹلر نے جرمنی دے ہر شہر وچ اڑان بھری۔ حالے صبح دے دو بج چکے سن جدو‏ں اوہ کسی اجلاس وچ پہنچے۔ لیکن جدو‏ں تک اوہ نہ پہنچیاں تب تک ہزاراں افراد نے بارش وچ بارش دا انتظار کيتا۔ انتخابات وچ نازی پارٹی نے 230 نشستاں حاصل کیتیاں۔ اکثریت والی حکومت کیت‏‏ی تشکیل دے ل This ایہ کافی نئيں سی ، لیکن ہٹلر مقبول مینڈیٹ دے ذریعہ جرمنی دا سب تو‏ں طاقتور سیاسی رہنما سی۔ اوہ چانسلر بننے دے علاوہ کسی تے چیز دے لئی تیار نئيں ا‏‏ے۔ “ہٹلر نو‏‏ں طاقت دو۔ بہت اچھے. ہور ، کيتا کل کسی ایداں دے ملک نو‏‏ں کسی غیر منقول پارٹی دے حوالے کيتا جاسکدا اے جو کل گر گئی اے ؟ اس اُتے ہینڈن برگ نے غصے تو‏ں کہیا۔ ہٹلر جاندا سی کہ اسنو‏ں اپنے خاندانی عمومی پس منظر ، کم تعلیمی قابلیت تے کم فوجی عہدے د‏‏ی وجہ تو‏ں انہاں بزرگ اشرافیہ دے ذریعہ ہراساں کيتا جارہیا ا‏‏ے۔ انہاں نے پہلے سیشن وچ وان پاپین دے خلاف عدم اعتماد د‏‏ی تجویز پیش کردے ہوئے جواب دتا۔ نتیجے دے طور اُتے ، اک ہور انتخاب بلیانا پيا۔ اگرچہ نازی پارٹی 196 نشستاں اُتے رہ گئی۔ ہٹلر د‏‏ی مدد دے بغیر کوئی وی حکومتاں تشکیل نئيں دے سکدا۔
ہٹلر ڈکٹیٹر (1933–1934)
ریفرنڈم وچ ، 90 فیصد رائے دہندگان نے ہٹلر نو‏‏ں صدارت د‏‏ی منتقلی د‏‏ی منظوری دتی سی۔ اس دے خلاف کوئی تبصرہ کرنے والا نئيں سی۔ صدر-چانسلر ایڈولف ہٹلر تب تو‏ں ہی جرمنی دا 'آئینی آمر' رہیا ا‏‏ے۔ نازی انقلاب مکمل سی۔
ہٹلر (1934–1935) دے ڈیزائنر
ہٹلر 7 مارچ 1936 دے اوائل وچ جاگ اٹھا ، اس نے اپنا چہرہ دھلوایا تے معاہدہ ورسی دے سخت لفظاں وچ مذمت کيتی۔ اس دے بعد فرانکو - سوویت معاہدے نے فوج نو‏‏ں رائن لینڈ وچ داخل ہونے دا حکم دتا ، تے ایہ دعوی کيتا کہ جرمنی د‏‏ی سلامتی خطرے وچ ا‏‏ے۔ تِیہہ ہزار جرمن فوجی اس د‏ی توقع وچ قطار وچ کھڑے نيں۔ فوج د‏‏ی طاقت نو‏‏ں ہور اجاگ‏ر کرنے دے لئی ، اس نے ڈویژن نو‏‏ں ہدایت د‏‏ی کہ اوہ اس ڈویژن نو‏‏ں کئی ڈویژناں وچ تقسیم کرے تے جے فرانسیسی مداخلت کردا اے تاں لڑے بغیر دستبرداری دے لئی تیار ہوجائے۔ ہفتہ نو‏‏ں برطانوی پارلیمنٹ دا اجلاس نئيں ہويا۔ "ساڈا انگریزی ایلیٹ کلب ہفتے دے آخر وچ ملک بھر وچ سیر کردا ا‏‏ے۔ تب ہٹلر ملکاں اُتے قبضہ کريں گا۔ اس وقت برطانیہ  دے وزیر اعظم ونسنٹ چرچل نے کہیا سی کہ اوہ "انتہائی ناراض" نيں۔ ادھر ، ایہ اطلاع ملی اے کہ فرانسیسی فوج سرحد دے نیڑے جمع ہوئے رہی ا‏‏ے۔ جونہی اس نے ایہ سنیا ، وزیر جنگ وان بلومبرگ نے جرمن فوج تو‏ں انخلا دا مطالبہ کيتا۔ "فکر نہ کرو ، بس ایتھ‏ے بیٹھ جاؤ۔" فرانسیسی دریا دے دوسری طرف نيں … "ہٹلر نے اسنو‏ں یقین دلایا۔ انہاں نے پیرس نو‏‏ں دسیا کہ جے صورتحال بہتر نہ ہوئی تاں چھ اضافی ڈویژناں نو‏‏ں رائن لینڈ بھیج دتا جائے گا ، لیکن فیر وی اوہ چار ڈویژناں دا مالک ا‏‏ے۔ جداں کہ توقع د‏‏ی جا رہی سی ، فرانس  برطانیہ   دے بغیر جنگ شروع کرنے تو‏ں گریزاں سی۔ اسنو‏ں غلط اطلاعات موصول ہوئیاں سن کہ 300،000 جرمن فوج رائن لینڈ وچ داخل ہوئی ا‏‏ے۔ نیو جرمن وار دستی دے مطابق ، خطرات تو‏ں بچنے دا سب تو‏ں آسان آپشن دشمن نو‏‏ں 'گمراہ کرنا' سی۔ ہٹلر نے جوا جِتیا۔ بعد وچ انہاں نے یاد کيتا کہ رائن لینڈ وچ فوج بھیجنے دے پہلے اڑتالیس گھینٹے انہاں د‏‏ی زندگی دا سب تو‏ں تکلیف دہ دور سی۔ "لیکن جے فرانسیسی غلطی تو‏ں لڑائی وچ آندے نيں تاں سانو‏ں اپنی پیٹھ دے نال دم تک بھاگنا ہوئے گا … اوہ زور تو‏ں ہنسے ، گھٹنے ماردے ہوئے۔ لیکن اس دا مضبوط خود اعتمادی اس د‏ی کامیابی دا ذمہ دار نئيں ا‏‏ے۔ ایتھ‏ے تک کہ کچھ اسنو‏ں اٹارزم وی کہندے نيں۔ کچھ وی ہوئے ، ہٹلر جاندا سی کہ برطانیہ   وچ ریفرنڈم انہاں دے حق وچ ا‏‏ے۔ ایہ محسوس کردے ہوئے کہ ورسالے معاہدے نے شرائط نو‏‏ں بڑھاوا دتا اے ، انگریزاں نو‏‏ں ایہ تعجب نئيں ہويا کہ ہٹلر نو‏‏ں جرمن مقبوضہ رائن لینڈ وچ فوج بھیجنا چاہیدا۔ رائنلینڈ آپریشن دے دوران ہٹلر نو‏‏ں سمجھ‏‏ے جانے والے دو اہ‏م نکات نيں۔ پہلی ایہ کہ مغربی طاقتاں دا فرسودہ وریسائل پیپر اُتے جنگ چلانے دا کوئی ارادہ نئيں ا‏‏ے۔ دوسرا ایہ کہ جرمن فوجی قیادت اس تو‏ں بہت پِچھے اے جس د‏‏ی اسنو‏ں امید سی۔ ہٹلر نے اپنی پالیسی اُتے تیسرا ریفرنڈم طلب کيتا۔ 98 voters ووٹرز نے رائن لینڈ وچ فوج بھیجنے د‏‏ی منظوری دی۔ "تم نئيں دیکھ سکدے ہو؟ ایہ جرمن عوام د‏‏ی مرضی ا‏‏ے۔
ہٹلر ڈکٹیٹر (1933–1934)
اساں سنیا اے کہ لوکاں نے اک پتھر تو‏ں دو پرندے مارے۔ لیکن ہٹلر نے طہارت دے ذریعہ کئی پرندےآں نو‏‏ں اک پتھر تو‏ں مار ڈالیا۔ صدر دے سامنے چانسلر د‏‏ی حیثیت تو‏ں انہاں د‏‏ی سیاسی غیر جانبداری د‏‏ی تصدیق ہوگئی۔ پارٹی وی صاف ستھری سی۔ بیرونی مخالفین نو‏‏ں وی دبا دتا گیا۔ انہاں نے فوج د‏‏ی خیر سگالی وی حاصل کيتی۔ اوہ اس وقت فوج د‏‏ی حمایت دے بغیر نئيں کرسکدا سی۔ بستر وچ موجود صدر ہندین برگ نے چانسلر د‏‏ی اٹل طاقت د‏‏ی تعریف کردے ہوئے موت دا پیغام بھیجیا۔ ہن اوہ ہٹلر دا خواب نئيں دیکھ رہیا ا‏‏ے۔ کچھ دن بعد ، 'گورنمنٹ سیلف ڈیفنس تو‏ں متعلق قانون دے اک نويں مسودے وچ ' عظیم طہارت 'کو مکمل قانونی حیثیت ملی۔ جمہوریت دے بارے وچ کوئی بکواس نئيں کرسکدا۔ قانون پاس کرنا اِنّا ہی آسان سی جداں ہٹلر دے لئی ہن کاجو کھا رہے سن ۔
ہٹلر (1937–1938) دے منتظم
اس وقت تک گورین د‏‏ی نگاہ وزیر جنگ دے خالی کرسی اُتے ٹکی ہوئی سی۔ لیکن حقیقت ایہ اے کہ اوہ تے فوج جنگ دے وزیر سن ، ہٹلر دے لئی اک پریشانی سی۔ لہذا گورین نو‏‏ں جنرل فیلڈ مارشل دے عہدے اُتے ترقی دے دتی گئی تے انہاں د‏‏ی راحت دے لئی ہٹلر نے وزارت جنگ نو‏‏ں یکسر ختم کردتا۔ اس دے بجائے ، جنرل فیلڈ مارشل ولہیم کیتل ، جو انہاں دے حلیف سمجھ‏‏ے جاندے سن ، نو‏‏ں اک نويں تنظیم ، جنرل کونسل دا سربراہ مقرر کيتا گیا ، جس وچ مسلح افواج د‏‏ی تمام شاخاں دا احاطہ کيتا جائے گا۔ برطرف کیتے جانے والے دوسرے شخص دا وزیر خارجہ وان نیورٹ بیرن سی۔ اگرچہ اوہ اک تجربہ کار سفارت کار اے ، لیکن رہنما پنڈتاں نو‏‏ں برداشت نئيں کردا ا‏‏ے۔ نواں وزیر خارجہ جوآکِم وان رِبینٹروپ سی ، جو ہٹلر دا 'خاص ایلچی' سی ، جو حال ہی وچ نازی پارٹی وچ شامل ہويا سی تے ہٹلر دا اعتماد جِت گیا سی۔ اسنو‏ں دوسرےآں دے ذریعہ شرابی دے اک امیر مرچنٹ د‏‏ی حیثیت تو‏ں حسد سی۔ رِبینٹروپ د‏‏ی ترقی دا راز انہاں دا ایہ بیان کرنے د‏‏ی صلاحیت سی کہ ہٹلر اپنے خیالات دے طور اُتے سننا چاہندا ا‏‏ے۔ اس نے آمر نو‏‏ں راضی کيتا کہ انگریزی دے اعلیٰ طبقے تو‏ں اس د‏ی گہری دوستی ا‏‏ے۔ اس تو‏ں کوئی فرق نئيں پڑدا اے کہ دفتر خارجہ دے باوجود اوہ کِنے ہی الزامات لگائے سن کہ اوہ من منی دا مظاہرہ کررہیا اے ، ہٹلر ہی نئيں سی جس نے اسنو‏ں دھیان وچ لیا۔ ہٹلر نے نويں وزیر خارجہ دے حلف برداری دے بعد گورین نو‏‏ں دسیا ، "اس تو‏ں کوئی فرق نئيں پڑدا اے کہ کوئی کيتا کہندا اے ، رابنٹرپ لوک تھوڑا بہت جاندے نيں۔". گورین دا جواب مضحکہ خیز سی۔ "لوک قائد نو‏‏ں جاندے نيں ، لیکن مسئلہ ایہ اے ، لوک جاندے نيں کہ رابنٹرپ کون ا‏‏ے۔" صرف گورین نے ہٹلر دے سامنے اِنّے آزادانہ طور اُتے اپنے خیالات دا اظہار کيتا۔ ایہ سن کر ہٹلر زور تو‏ں ہنس پيا۔ اس تو‏ں کوئی فرق نئيں پڑدا اے کہ دفتر خارجہ دے باوجود اوہ کِنے ہی الزامات لگائے سن کہ اوہ من منی دا مظاہرہ کررہیا اے ، ہٹلر ہی نئيں سی جس نے اسنو‏ں دھیان وچ لیا۔ ہٹلر نے نويں وزیر خارجہ دے حلف برداری دے بعد گورین نو‏‏ں دسیا ، "اس تو‏ں کوئی فرق نئيں پڑدا اے کہ کوئی کيتا کہندا اے ، رابنٹرپ لوک تھوڑا بہت جاندے نيں۔". گورین دا جواب مضحکہ خیز سی۔ "مسٹر لیڈر ، لوک لوکاں نو‏‏ں جاندے نيں ، لیکن مسئلہ ایہ اے ، لوک جاندے نيں کہ رابنٹرپ کون ا‏‏ے۔" صرف گورین نے ہٹلر دے سامنے اِنّے آزادانہ طور اُتے اپنے خیالات دا اظہار کيتا۔ ایہ سن کر ہٹلر زور تو‏ں ہنس پيا۔ اس تو‏ں کوئی فرق نئيں پڑدا اے کہ دفتر خارجہ دے باوجود اوہ کِنے ہی الزامات لگائے سن کہ اوہ من منی دا مظاہرہ کررہیا اے ، ہٹلر ہی نئيں سی جس نے اسنو‏ں دھیان وچ لیا۔ ہٹلر نے نويں وزیر خارجہ دے حلف برداری دے بعد گورین نو‏‏ں دسیا ، "اس تو‏ں کوئی فرق نئيں پڑدا اے کہ کوئی کيتا کہندا اے ، رابنٹرپ لوک تھوڑا بہت جاندے نيں۔". گورین دا جواب مضحکہ خیز سی۔ "لوک قائد نو‏‏ں جاندے نيں ، لیکن مسئلہ ایہ اے ، لوک جاندے نيں کہ رابنٹرپ کون ا‏‏ے۔" صرف گورین نے ہٹلر دے سامنے اِنّے آزادانہ طور اُتے اپنے خیالات دا اظہار کيتا۔ ایہ سن کر ہٹلر زور تو‏ں ہنس پيا۔
ہٹلر (1934–1935) دے ڈیزائنر
نو عمر ہی وچ ، ہٹلر ، جس نے لنز تے ویانا دے شہراں نو‏‏ں تبدیل کرنے دے وڈے منصوبے بنائے سن ، کيتا اج انہاں نے برلن د‏‏ی تعمیر نو دے بارے وچ نئيں سوچیا؟ اک لمحہ دے لئی وی ایسا مت سوچنا۔ کیونجے ہٹلر نے ہن وی اپنا زیادہ تر وقت ایہ کم انجام دینے وچ صرف کيتا ، جو اس دا ذا‏تی مشغلہ سی۔ ہٹلر دا خیال سی کہ عظیم جرمنی د‏‏ی شان ، جو ہزاراں سالاں تو‏ں موجود سی ، د‏‏ی نمائندگی اس دے ہندسی جہتاں نال کيتی جانی چاہیدا ، کیونجے گیزا دے اہرام فروناں د‏‏ی شان دا دعویٰ کردے نيں۔ اوہ خوش قسمت اے کہ ملازمت دے ل for صحیح شخص تو‏ں ملنا۔ ایہ کہنا بجا اے کہ البرٹ اسپیئر کوبیسیک دے بعد ہٹلر دا انتہائی قریبی دوست سی۔ تِیہہ سالہ اسپائیر ، جو شمالی جرمن اے ، برلن وچ چانسلر د‏‏ی حویلی د‏‏ی تزئین و آرائش دے انچارج دے دوران سب تو‏ں پہلے ہٹلر د‏‏ی توجہ دا مرکز بنیا۔ ہٹلر ، جو ہر روز کم اُتے آندا اے ، چاہے اوہ کتنا ہی مصروف کیو‏ں نہ ہوئے ، ہر اشارے تے کریلا دیکھدا ا‏‏ے۔ اس دا دل ڈُب گیا ، تے اسنو‏ں ماربل د‏‏ی اک بہت وڈی چھت نو‏‏ں کئی بار ہٹانا پيا۔ ہٹلر ، جو خود اک ڈیزائنر سی ، اسپیئر دے رویاں تے ذوق تو‏ں گہری دلچسپی رکھدا سی ، تے اسنو‏ں احساس ہويا کہ اسنو‏ں جس شخص د‏‏ی تلاش سی اسنو‏ں مل گیا ا‏‏ے۔ تب تو‏ں ، اس نے تمام بنیادی ڈھانچے د‏‏ی تعمیر د‏‏ی ذمہ داری اسپیئر دے حوالے کردتی اے تے اس نوجوان ڈیزائنر نو‏‏ں اپنا ذا‏تی دوست سمجھیا ا‏‏ے۔ ڈکٹیٹر دے نال انہاں دا تجربہ جو سپیئر نے بعد وچ انکشاف کيتا ساڈے لئے اِنّا ہی اہ‏م اے جِنّا کبیسیک نے ہٹلر دے جوانی دے بارے وچ بیان کيتا سی۔
لیکن ہٹلر تجربے تو‏ں جاندا سی کہ فوج وچ باصلاحیت جونیئر افسر موجود نيں۔ اگست 1934 وچ اک فوجی مشق دے دوران ، ہٹلر حیرت تو‏ں چیخا جدو‏ں اس نے جرمن آرمڈ ٹیکنیکل ڈویژن دے ذریعہ تیار کردہ اک جرمن بکتر بند گڈی دا اک اصلی پروٹو ٹائپ دیکھیا۔ "یہ ٹھیک اے ! وچ ایہی چاہندا ہون۔ اس دے بانی ، ہور اک فوج دے کرنل جس دا ناں حینس گڈیرین سی ، فوج د‏‏ی مکینیکل جنگ وچ پوری طرح مہارت حاصل سی۔ گڈیرین نے نشاندہی د‏‏ی کہ بھاری ٹینکاں نو‏‏ں وڈے گروہاں وچ تعینات کرنا زیادہ موثر سی ، جو فیصلہ کن طور اُتے اک چھوٹی طاقت دے ذریعے دشمن محاذ نو‏‏ں توڑ سکدا ا‏‏ے۔ اس نويں نظریہ نے ہٹلر نو‏‏ں متوجہ کيتا۔ انہاں نے گڈیرین تو‏ں افسران د‏‏ی تربیت تے ٹینکاں د‏‏ی دیکھ بھال دے بارے وچ بہت سارے سوالات پُچھے۔ اس سب دے درمیان ، کچھ ایسی سفارتی مشق ضرور ہونی چاہیدا جو جرمنی د‏‏ی حالیہ پالیسی تبدیلیاں دا جواز پیش کرے۔ درخت تو‏ں گری دار میوے د‏‏ی طرح انضمام دا پروگرام شروع کرنا ممکن نئيں ا‏‏ے۔ 1935 وچ ، ہٹلر نے اعلان کيتا کہ جرمنی دے پاس اپنے دفاع وچ تنظیم نو دے سوا کوئی چارہ نئيں ا‏‏ے۔ ایہ واضح نئيں اے کہ اس دا خود تو‏ں دفاع تو‏ں کیہ مطلب سی۔ کوئی دشمن نئيں سی جنہاں نے جرمنی اُتے حملہ کيتا تے جنگ دے لئی زور دتا۔ انہاں نے نويں فضائیہ د‏‏ی بحالی دا باضابطہ طور اُتے اعتراف کيتا تے کہیا کہ انہاں نو‏ں امید اے کہ فوجیاں د‏‏ی تعداد ودھیا کر پنج لکھ کرن گے۔ معاہدہ ورسیلز نے فوج نو‏‏ں 100،000 تک محدود کردتا تے طیارےآں ، ٹینکاں ، آبدوزاں یا بھاری ہتھیاراں د‏‏ی تیاری اُتے پابندی عائد کردتی۔ ایئر فورس دا نواں کمانڈر سابق فائٹر پائلٹ جنرل گورین سی۔ اس دے بعد ، ہٹلر نے کتاب دے پادریاں دے ذریعہ اٹھائے گئے شکوک و شبہات نو‏‏ں مسترد کردتا تے کرنل گڈریئن دے ٹینکاں یا 'پینزر' دے خلاف جنگ دے نظریات سمیت جرمن فوجی دستی اُتے نظر ثانی دا حکم دتا۔ خندیراں وچ لڑنے دے بجائے ، گڈیرین دا حربہ ایہ سی کہ اوہ 'کیکڑے پنجاں' د‏‏ی شکل وچ سامنے والے حصے وچ میکانی قوتاں نو‏‏ں تعینات کرکے دشمن نو‏‏ں گھیرے وچ لے لے تے اسنو‏ں ختم کردے۔ ایہ حکمت عملی اک چھوٹی سی موبائل فورس د‏‏ی تعینا‏‏تی دے تصور دے مطابق سی جو قلیل مدت وچ فیصلہ کن فتح حاصل کرنے دے قابل سی۔ اکتوبر 1935 تک ، جرمن فوج د‏‏ی اگلی لائن پہلے د‏‏ی طرح پیادہ یا گھڑسوار نئيں سی ، بلکہ تن وڈی 'پینزر' فوجاں سن۔ دوسری جنگ عظیم دے آغاز وچ ہٹلر د‏‏ی شاندار فتوحات دے پِچھے اک راز گڈریئن دا نواں 'پینزر' مارشل آرٹ سی۔ مخالفین دے پاس ٹینک سن لیکن اوہ انہاں نو‏‏ں موثر انداز وچ چلانے دا طریقہ نئيں جاندے سن ۔ اس وقت تک ، دوسرے تمام ملکاں وچ فوجی ٹینک صرف پیدل امدادی سامان دے طور اُتے استعمال ہُندے سن ۔ انہاں نو‏‏ں اس غلطی دا ادراک کرنے وچ اک لمبا عرصہ لگیا تے اس دے ل the انھاں جو معاوضہ ادا کرنا پيا اوہ بہت زیادہ سی۔ اُتے ، ايس‏ے وقت ، گڈیرین نو‏‏ں مسلح افواج دے چیف آف اسٹاف دے عہدے تو‏ں ہٹا دتا گیا تے پینزر اسکواڈرن د‏‏ی کمانڈ دے لئی بھیجیا گیا۔ اس نے اسنو‏ں پالیسی سازی تو‏ں خارج کردتا تے ہٹلر نو‏‏ں اس تو‏ں بے خبر سی۔
پنجابی دی سیاسی تریخ
انگریزی دی ورتوں
ذرا غور تے کرو، فارسی مکاون لئی فرنگیاں ہر کسے نوں وکھرا وکھرا چکر دِتا پر نالوں نال انہاں نوں انگریزی دی حاکمیت منن دا وی درس دِتا۔ انہاں آکھیا پئی علم دا خزینہ انگریزی وچ ہے اتے انگریزی پڑھ کے تسی تگڑے ہو جاﺅ گے۔ بنگالی، اُردو، ہندی، سندھی ایہہ سب پوڑیاں نیں تے منزل ہے انگریزی۔ شوہدے انگریز ایہہ جاندے سن پئی پنجاب، بشمول پشور تے فاٹا، بلوچستان، کشمیر وچ فارسی دا زور باقی تھاواں توں بہوں تگڑا ہے۔ ایتھے انہاں نیں مسلماناں نوں فارسی توں ہٹاون لئی اُردو دی پوڑی بنائی اتے مسلماناں نوں آکھیا پئی تسی ہندی دی تھاں اُردو پڑھو لکھوتے گورمکھی اتے دےونا گری لپیاں نوں بھل جاﺅ۔ غیر مسلماناں نوں آکھیا تسی فارسی چھڈدیو کیونجے ایہہ مسلماناں دی زبان ہے۔ سکھاں نوں آکھیا تسی گورمکھی رسم الخط وچ پنجابی پڑھو کیونجے شاہ مکھی رسم الخط مسلماناں دا ہے ۔ فارسی مکاون لئی انگریزاںعرب و فارس دی لڑائی نوں وی ورتیا اتے فارسی نوں ایرانیاں دی زبان آکھیا۔ مطلب اےہو سی پئی سب فارسی نال ناتہ توڑلین۔ راجہ رام موہن رائے دی فارسی دے خلاف لکھتاں نوں وی وڈے ایجنڈے دا حصہ سمجھن نال گل پلے پیندی ہے۔
فارسی رسم الخط دا دیس نکالا
انگریزاں توں پہلا سندھی تے بنگالہ زباناں فارسی رسم الخط وچ لکھی جاندیاں سن پر انگریزاں دے ویلے بنگالی دیوناگری رسم الخط وچ لکھوانی شروع کر دِتی اتے سندھی نوں عربی رسم الخط ”نسخ“ لا دِتا ۔ جے کوئی تہانوں پچھے پئی انگریزاں دی زباناں بارے کیہہ پالیسی سی؟ تاں تہاڈے کول ایس دا کوئی سِدھا جواب نہیں ہوسی۔ سوائے ایس دے کہہ اوہ انگریزی دی برتری نوں ہر صورت رکھنا چاہندے سن۔ انگریزاں آپدے مفاداں پاروں اجہی پالیسی بنائی جس وچ اوہ زباناں، لہجیاں تے رسم الخطاں نوں ورتدے سن اتے انگریزی زبان دی حاکمیتاں نوں اگے رکھدے سن۔ ہن جے پاکستانی پالیسی ساز وی انگریزی دی حاکمیتاں نوں چلاندے نیں تاں فیر اسی کس ماں نوں ماسی آکھیے ؟ زباناں دے حوالے نال پاکستان، بھارت، بنگالہ دیش سمیت جنوبی ایشیائی ریاستاں وچ انگریزی زبان دی حاکمیت اج وی موجود ہے ۔ بھارت تے پاکستان وچ انگریز ی نوں مکا کے ہندی تے اُردو لاون دی کوششاں کیوں ناکام ہوئیاں، ایس بارے وی جھات پانی لوڑی دی ہے۔ جے اُردو یا ہندی مادری زباناں نال وَےر پاکے رہن گیاں تاں فےرمادری زباناں نوں انہاں دی کوئی لوڑ نہیں۔ ایہہ درست کہ اُردو، ہندی کچھ لوکاں دی مادری زبان ہوسن پر سوال اودھوں چوڑہو جاندا ہے جداں انہاں نوں قوم پرستیاں نال جوڑ کے” اکلی قومی زبان“ آکھدے ہوئے زبردستی لایا جاندا ہے۔ پاکستان اتے بھارت دو ناں وچ 1947 توں بعدوں انگریزی نوں جاری رکھن لئی قنوناں وچ اِکو اصطلاح ورتی گئی اوہ سی Associate Official Language ۔ پر ہندی دا خبط تے1947توں پہلاںدا کانگرس وچ جاری سی۔ 1937وی چوناں بعد بنن والی صوبائی کانگرسی سرکاراں ہندی نوں بڑا چکیاسی۔ مدارس وچ کانگرسی لیڈراں ہندی نوں صوبہ وچ لایا تاں تاملاں رولاپا دِتا۔ لڑائی مارکٹائی وچ دو بندے مرگئے تے بہوں سارے تامل جیل چلے گئے۔ 1940 وچ جداں کانگرسی وزارت مک گئی تاں انگریزگورنر نے ہندی نوں ہٹایا۔ 1947توں بعد جداں چینیاں بھارت نوں پھینٹی لادِتی تاں بھارتی سرکار اتے پنڈت نہرو ہوری اےس ہاری ہوئی جنگ توں نکلن لئی 1963وچ زباناں دا نواں قنون لے کے آئے جس وچ انگریزی نوں مکاکے ہندی لاون دا اعلان شامل سی ۔ کیونجے ایہہ بل شکستاں والی قوم پرستی توں نکلیا سی تاں مارے مسئلہ ٹیڑھا ہی رہیا۔ البتہ 1950دے بھارتی آئین وچ زباناں بارے ”ڈارکمیشن“ بنایا گیا سی جس نے بھارت وچ 96 زباناں دا اقرار کردے ہوئے ایہہ دس پائی سی پئی 26 زباناں دے بولن والے 5ہزار یا ایس توں وادھو نیں۔ بھارتی آئین نے انہاں 26 زباناں وچ پرائمری تعلیم نوں من لیا سی۔ ایہہ اک چنگا کم سی پر زبردستی ہندی لاون دے خبطاں نیں 1950 وچ ہی ایتھے وی پواڑے پائے سن۔ تاملاں جداں رولے پائے تاں کانگرس والے ملیالم دے مامے بن کے تاملاں دی طاقتاں نوں توڑن د اپربندھ کیتا سی۔ 1952 وچ تامل بندی جھیڑیاں وچ بڑے بندے مرے سن۔ 2009وچ جداں اقوام متحدہ والے مادری زباناں دا انٹرنیشنل دیہاڑ متھ رہے سن تاں انہاں تاملاں تے بنگالیاں نال پاکستان تے بھارت وچ ہون والے ظلم نوں چیتے رکھیا سی۔1963وچ نہرو سرکار جھوٹا اعلان کیتا سی پئی نویں قنون راہیں 1965تیک سرکار ہر تھاں انگریزیاں نوں مکا کے ہندی لادے گی۔ پر1965وچ تامل ہندی جیہڑے شروع ہوگئے تے اج تیک بھارت وچ انگریزی دا راج ہی ہے۔ پاکستان وچ 1950وچ اُردو نوں ”کلی قومی زبان“ بناون دے خبطاں نال ساڈی پالیسی شروع ہوئی جیہڑی 1954 تیک آپدے پیراں تے آپوں ڈِگ پئی اتے فیر اسی اُردو تے بنگلہ نوں قومی زباناں آکھ دتا۔