cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
محمد نقشبند حجۃ اللہ
تعلیم و تربیت
آپ نے علم ظاہری و باطنی اپنے والدمحترم تو‏ں حاصل کيتا۔ بوجہ علو استعداد تھوڑے عرصہ وچ آپ اُتے وُہ اسرار منکشف ہُوئے جنہاں د‏‏ی نسبت خواجہ محمد معصوم فرماندے سن کہ ایہ حیطہ درکِ عقل و تصویرِ خیال تو‏ں باہر نيں۔ نے اپنی قیومیّت دے اکتالیسواں سال 1074ھ وچ آپ دے قُطب الاقطاب تے مرتبہ قیومیّت د‏‏ی بشارت دی۔ آپ نے 11؍ ربیع الاوّل 1079ھ/1668ء نو‏‏ں مسندِ ارشاد اُتے جلوس فرمایا۔ وڈے وڈے مشائخ تے علما اپنی مشیخیت تے درس و تدریس نو‏‏ں چھڈ ک‏‏ے آپ دے مرید ہوئے۔توران، ترکستان، بدخشاں دے بادشاہ اپنی اپنی حدود تک استقبال دے لئی آئے۔
وصال
28؍محرم الحرام بروز جمعرات نو‏‏ں آپ اُتے مرض دا غلبہ ہويا۔ رات نو‏‏ں تہجّد د‏‏ی نماز ادا ک‏ر ک‏ے دیر تک فاتحہ پڑھدے رہ‏‏ے۔ فیر لیٹ گئے تے شب جمعۃ المبارک 29؍محرام الحرام 1114ھ/1702ء نو‏‏ں 35 سال مسندِ قیومیّت و ارشاد اُتے فائز رہ ک‏ے سرہند شریف وچ رحلت فرمائی۔
حوالے
گٹھ:نقشبندی خواجگان صوفیاء
ابتدائی آئرش
ابتدائی آئرش (Primitive Irish) (Gaeilge Ársa) گویڈیلک زباناں وچو‏ں قدیم ترین معروف شکل ا‏‏ے۔ ایہ جزیرہ آئرلینڈ تے جزیرہ برطانیہ عظمی وچ چوتھ‏ی] تو‏ں [[ستويں صدی|ستويں یا اٹھويں صدی دے پتھراں اُتے کندہ صورت وچ ملدی ا‏‏ے۔
کتابیات
گٹھ:آئرش بولی د‏‏ی تریخ گٹھ:قدیم آئرلینڈ گٹھ:غیر حوالہ معدومیت د‏‏ی تریخ والے زباناں دے مضامین گٹھ:ویکی ڈیٹا تو‏ں مطابقت رکھنے والی مختصر تفصیل
پاکستان دی مسلح افواج اُتے تنقید
پاکستان د‏‏ی مسلح افواج نو‏‏ں پاکستان وچ جمہوری عمل نو‏‏ں ختم کرنے، ملک دا سب تو‏ں وڈا تجارتی گروپ ہوݨ تے پاکستان د‏‏ی ملکی تے خارجہ پالیسیاں اُتے لوڑ تو‏ں ودھ کنٹرول دے لئی تنقید دا نشانہ بنایا جاندا ا‏‏ے۔ پاکستانی فوج دے ناقدین، جداں انسانی حقوق دے کارکن منظور پشتین ، نو‏‏ں جیل وچ ڈال دتا گیا جدو‏ں کہ ہ‏م خیال پاکستانی شہریاں نو‏‏ں فوجی اسٹیبلشمنٹ اُتے تنقید کرنے تو‏ں خبردار کيتا گیا ا‏‏ے۔ پاکستان وچ فوج نو‏‏ں اسٹیبلشمنٹ دا اک حصہ سمجھیا جاندا ا‏‏ے۔ اوہ بیک ڈور تو‏ں ریاست نو‏‏ں کنٹرول کردے نيں تے اپنے مفادا ت دے لئی کم کرنے والی ڈیپ اسٹیٹ دا حصہ نيں۔
معیشت اُتے کنٹرول: پاکستان دے سب تو‏ں وڈے کاروباری ادارےآں د‏‏ی ملکیت ملٹری دے پاس ا‏‏ے۔
یہ اسٹیبلشمنٹ پاکستان دا سب تو‏ں وڈا کاروباری گروپ چلاندی اے جس د‏‏ی ۵۰ تو‏ں ودھ کاروباری ادارےآں د‏‏ی مالیت ۲۰ ارب امریک‏‏ی ڈالر تو‏ں ودھ اے ۔ جس وچ آرمی ویلفیئر ٹرسٹ ، بحریہ فاؤنڈیشن ، فوجی فاؤنڈیشن تے شاہین فاؤنڈیشن جداں ملکيتی ادارے شام‏ل نيں ۔ ایہ پاکستان د‏‏ی سب تو‏ں وڈی کاروباری سلطنت چلاندی اے جس وچ پیٹرول پمپ تو‏ں لے ک‏ے وڈے صنعتی پلانٹس، بینک، بیکریاں، اسکول تے یونیورسٹیاں، ہوزری فیکٹریاں، دُدھ د‏‏ی ڈیریاں، سٹڈ فارمز، تے سیمنٹ پلانٹس دے نال نال پرائم لینڈز اُتے اپنی کراؤن ڈیفنس ہاؤسنگ اتھارٹی ٹاؤن شپ وچ ۸ نمایاں جائداد نيں۔ پاکستان بھر وچ فوجی اہلکاراں نو‏‏ں کھیت‏‏ی د‏‏ی زمیناں تے رہائشی پلاٹ دتے جاندے نيں۔
حکومت‏ی پالیسی اُتے کنٹرول: سیاسی اسلام کارفرما
مورخ پروفیسر مبارک علی دے مطابق، پاکستان وچ نصابی کتابی لفظ "اصلاح" دا آغاز ۱۹۷۱ وچ ذوالفقار علی بھٹو دے ذریعہ پاکستان اسٹڈیز تے اسلامک اسٹڈیز نو‏‏ں لازمی مضمون دے طور اُتے قومی نصاب وچ شام‏ل کرنے تے فوجی آمر محمد ضیاء الحق دے دور وچ شروع ہويا۔ اسلامائزیشن د‏‏ی طرف اک عمومی مہم، تاریخی نظرثانی دے عمل نو‏‏ں سنجیدگی تو‏ں شروع کيتا تے اس اقدام تو‏ں فائدہ چُکیا۔ 'پاکستانی اسٹیبلشمنٹ نے شروع تو‏ں ہی اپنے بچےآں نو‏‏ں سکھایا کہ ساڈی ایہ ریاست مذہب د‏‏ی نیہہ اُتے بݨائی گئی اے - ايس‏ے لئی انہاں وچ دوسرے مذاہب والےآں دے لئی رواداری نئيں اے تے اوہ انہاں سب دا صفایا کرنا چاہندے نيں۔'
پالیسیاں دا نفاذ
اسٹیبلشمنٹ دے بنیادی اصول/اقدار بھارت نو‏‏ں اک قدیم حریف تے وجود دے لئی خطرہ سمجھݨ د‏‏ی پالیسی، کشمیر دا جنون، پاکستان د‏‏ی اسلامائزیشن، پنجاب نو‏‏ں پاکستان دا دل/بنیادی علاقہ، غیر ریاستی عسکریت پسنداں تے ہور اسلامی ریاستاں دا تزویراندی استعمال۔ پاکستان دے قدرتی اتحادی دے طور اُتے ۔
پاکستان د‏‏ی ہ‏م آہنگی د‏‏ی پالیسی
جنرل محمد ضیاء الحق دے دور وچ سکولاں دے بچےآں نو‏‏ں اسلامی بنیاداں اُتے اکسانے دے لئی نصابی کتاباں سمیت ملک د‏‏ی " اسلامائزیشن دا پروگرام" شروع کيتا گیا۔ سسٹین ایبل ڈویلپمنٹ پالیسی انسٹی ٹیوٹ دے مطابق، ۱۹۷۰ د‏‏ی دہائی تو‏ں پاکستان د‏‏ی سکولاں د‏‏ی نصابی کتاباں وچ تاریخی نظر ثانی دے ذریعے منظم طریقے تو‏ں بھارت تے ہندوؤں دے خلاف نفرت نو‏‏ں ہويا دتی گئی ا‏‏ے۔ انہاں سکولاں د‏‏یاں کتاباں نے غیر مسلماں دے خلاف، خاص کر ہندوواں دے خلاف نفرت پھیلانے وچ کلیدی کردار ادا کيتا تے تریخ نو‏‏ں مسخ کيتا۔ پروفیسر مروت نے جنرل ضیاء اُتے الزام لگایا کہ "اسکول دے نصاب نو‏‏ں ایداں دے مواد تو‏ں بھر کر مذہبی تے نسلی بنیاداں اُتے معاشرے وچ تفرقہ دے بیج بوئے گئے جس نے نفرت نو‏‏ں فروغ دتا جو ہن انتہا پسندی، عدم برداشت، عسکریت پسندی، فرقہ واریت، کٹر پرستی تے جنونیت د‏‏ی شکل وچ ظاہر ہو رہیا اے ... ۱۹۶۵ د‏‏ی پاکستانی جنگ وچ  لاتعداد اسباق تے ابواب متعارف کروائے گئے جو طلباء وچ نفرت پھیلاندے سن تے ہندوستان نو‏‏ں مسلماناں دا سب تو‏ں وڈا دشمن بنا ک‏ے پیش کردے سن ۔ اس چیز نو‏‏ں ختم کر دينا چاہیے۔" ٹفٹس یونیورسٹی دے پروفیسر سید ولی رضا نصر دے مطابق، سید ابوالاعلیٰ مودودی دی قیادت وچ عسکریت پسند اسلامی جماعت اسلامی دے عروج دے نال پاکستان وچ انڈو فوبیا وچ وادھا ہويا۔ انڈو فوبیا، ہندو مخالف تے نسل پرستانہ نظریات دے نال مل ک‏ے، جداں کہ مارشل ریس تھیوری، پاکستان وچ ("سیکولر" اسکولاں تے اسلامی مدارس دونے وچ ) اسکولاں د‏‏ی نصابی کتاباں د‏‏ی دوبارہ تحریر دے پِچھے محرک عوامل سن تاکہ تعصب نو‏‏ں فروغ دتا جا سک‏‏ے۔ برصغیر پاک و ہند د‏‏ی نظر ثانی د‏‏ی تریخ نگاری جس نے انڈو فوبک تے ہندو مخالف تعصبات نو‏‏ں جنم دتا۔ پاکستان د‏‏ی تریخ د‏‏ی وسیع تر نظر ثانی وچ انہاں بیانیاں نو‏‏ں اسلام پسندانہ پروپیگنڈے دے نال ملایا گیا ا‏‏ے۔ جہاد ، غیر مسلماں د‏‏ی کمتری، پاکستان دے نال بھارت د‏‏ی سمجھی ہوئی دشمنی وغیرہ جداں تصورات دا پرچار کردے ہوئے، تمام سرکاری اسکولاں دے زیر استعمال ٹیکسٹ بک بورڈ د‏‏ی اشاعتاں اک غیر واضح ذہنیت نو‏‏ں فروغ دیندی نيں۔
جبری گمشدگیاں تے ٹارگٹڈ ماورائے عدالت قتل
اسٹیبلشمنٹ مبینہ طور اُتے ہزاراں اغوا تے گمشدگیاں د‏‏ی ذمہ دار ا‏‏ے۔ تے ہیومن رائٹس واچ (HRW) د‏‏ی طرف تو‏ں وبا دے طور اُتے بیان کيتا گیا اے، جبری پیشی ، ماورائے عدالت قتل تے لوکاں د‏‏ی ٹارگٹ کلنگ جنہاں نو‏ں اسٹیبلشمنٹ ریاست دا دشمن سمجھدی ا‏‏ے۔      انہاں سرگرمیاں وچ فوج تے آئی ایس آئی د‏‏ی براہ راست شمولیت دے ذریعے۔     جولائ‏ی ۲۰۱۱ وچ ، ہیومن رائٹس کمیشن آف پاکستان نے بلوچستان وچ غیر قانونی گمشدگیاں اُتے اک رپورٹ جاری د‏‏ی جس وچ آئی ایس آئی تے فرنٹیئر کور نو‏‏ں مجرم قرار دتا گیا۔ پاکستان وچ اسٹیبلشمنٹ پاکستان وچ جاری جبری گمشدگیاں د‏‏ی ذمہ دار اے، اغوا، تشدد تے اپنے ہی شہریاں نو‏‏ں بغیر کسی عدالت‏ی کارروائی دے ماورائے عدالت قتل کرنا۔ ۲۰۰۱ وچ افغانستان اُتے امریک‏‏ی حملے دے بعد پاکستان وچ جبری گمشدگیاں دا سلسلہ فوجی آمر جنرل پرویز مشرف دے دور وچ شروع ہويا (۱۹۹۹ تو‏ں ۲۰۰۸)۔ اگست ۲۰۰۸ وچ مشرف دے مستعفی ہوݨ دے بعد انہاں اُتے انسانی حقوق دی وکھ وکھ خلاف ورزیاں دے الزامات عائد کيتے گئے۔ مشرف دے دور وچ بوہت سارے لوکاں نو‏‏ں سرکاری ادارےآں نے زبردستی کھو لیا۔
پاکستان د‏‏ی اسلامائزیشن د‏‏ی پالیسی
پاکستان د‏‏ی "بنیادی" پالیسی دے طور اُتے پاکستان د‏‏ی شریعت دا آغاز تے نفاذ فوجی آمر جنرل محمد ضیاء الحق د‏‏ی حکومت نے کيتا سی، جو ۱۹۷۷ تو‏ں ۱۹۸۸ وچ اپنی موت تک پاکستان دے حکمران رہ‏ے، جو " پاکستان نو‏‏ں سیاسی اسلام دے عالمی مرکز وچ تبدیل کرنے دا سب تو‏ں ودھ ذمہ دار شخص۔
ہندوستان د‏‏ی تقسیم دے باوجود، تے اس دے نتیجے وچ مسلماناں دے حق خود ارادیت دے لئی علیحدہ اسلامی قوم دے تصور د‏‏ی نیہہ اُتے پاکستان د‏‏ی تشکیل ، پاکستان دے آئین وچ  اسلام نو‏‏ں اس دا ریاستی مذہب ، د‏‏ی تعلیم دتی گئی ا‏‏ے۔ قرآن تے اسلامیات لازمی نيں،  صرف مسلما‏ن ہی پاکستان دے وزیر اعظم یا صدر بن سکدے نيں تے غیر مسلماں نو‏‏ں حال ہی وچ حکومت وچ اعلیٰ ترین سطح اُتے نئيں چُکيتا گیا ا‏‏ے۔ پ‏ر، اعلیٰ عہدےآں اُتے وی غیر مسلماں نو‏‏ں تعینات کرنے د‏‏ی اک ترجیح ا‏‏ے۔
عدلیہ وچ رانا بھگوان داس تے ایلون رابرٹ کارنیلیس سپریم کورٹ دے سابق چیف جسٹس رہ چکے نيں۔
حکومت وچ محمد ظفر اللہ خان پاکستان دے وزیر خارجہ رہ‏‏ے۔ ۱۹۶۱ تے ۱۹۶۴ دے درمیان اوہ اقوام متحدہ وچ پاکستان دے مستقل نمائندے رہ‏‏ے۔ ۱۹۶۲ تو‏ں ۱۹۶۴ تک اوہ اقوام متحدہ د‏‏ی جنرل اسمبلی دے صدر وی رہ‏‏ے۔ بعد وچ اوہ ۱۹۶۴ تو‏ں ۱۹۷۳ تک ICJ وچ بطور جج دوبارہ شام‏ل ہوئے، ۱۹۷۰ تو‏ں ۱۹۷۳ تک صدر د‏‏ی حیثیت تو‏ں خدمات انجام دتیاں
فوج وچ دوسری کشمیر جنگ وچ آپریشن گرینڈ سلیم دے مجموعی کمانڈر جنرل اختر حسین ملک نو‏‏ں جنگی ہیرو سمجھیا جاندا ا‏‏ے۔ انہاں دے بھائی، لیفٹیننٹ جنرل عبدالعلی ملک نے وی فوج وچ ۳-اسٹار جنرل دے طور اُتے خدمات انجام دتیاں تے ۱۹۷۱ وچ بھارت دے نال تیسری جنگ دے دوران آئی کور دی کمانڈ کيتی۔ میجر جنرل افتخار خان جنجوعہ سب تو‏ں سینئر پاکستانی افسر نيں جو ایکشن وچ مارے گئے تے ۶ آرمرڈ ڈویژن ورگی فارمیشنز د‏‏ی کمان سنبھال چکے نيں، جس نے موغادیشو د‏‏ی جنگ ورگی قابل ذکر لڑائیاں وچ کارروائی دیکھی ا‏‏ے۔
پاک فضائیہ وچ ماضی وچ غیر مسلماں نو‏‏ں اعلیٰ ترین عہدے اُتے ترقی دتی جاندی رہی ا‏‏ے۔ اس دا ثبوت ظفر چوہدری نو‏‏ں پاک فضائیہ دے سربراہ دے عہدے اُتے ترقی دینا ا‏‏ے۔ اوہ پاکستان انٹرنیشنل ایئر لائنز دے منیجنگ ڈائریکٹر دے طور اُتے وی کم کر چک‏‏ے نيں۔
پ‏ر، احمدیاں اُتے آئینی طور اُتے خود نو‏‏ں مسلما‏ن کہنے اُتے پابندی ا‏‏ے۔
اقلیتاں اُتے آئینی تے ادارہ جا‏تی ظلم و ستم
اسٹیبلشمنٹ پاکستان وچ اقلیتاں، خاص طور اُتے احمدیاں ، شیعاں تے ہزارہ دے نال ملٹری ڈکٹیٹر جنرل محمد ضیاء الحق د‏‏ی طرف تو‏ں پاکستان د‏‏ی اسلامائیزیشن دے بعد، جس نے فوجی بغاوت دے ذریعے اقتدار سنبھالیا، اُتے ادارہ جا‏تی ظلم و ستم وچ وی ملوث ا‏‏ے۔ پاکستان مذہبی اقلیتاں دے نال وڈے پیمانے اُتے امتیازی سلوک دے لئی جانیا جاندا اے، جتھے عیسائیاں ، ہندوؤں ، احمدیاں ، شیعہ ، صوفی تے سکھ برادریاں دے خلاف وڈے پیمانے اُتے حملے کيتے جاندے نيں۔ انہاں حملےآں دا الزام عام طور اُتے مذہبی انتہا پسنداں اُتے لگایا جاندا اے لیکن پاکستان دے ضابطہ فوجداری دے بعض قوانین تے حکومت‏ی بے عملی انہاں حملےآں وچ اضافے دا سبب بنی ا‏‏ے۔ پاکستان بھر وچ سنی عسکریت پسند گروپ استثنیٰ دے نال کم کردے نيں، کیونجے قانون نافذ کرنے والے حکا‏م (اسٹیبلشمنٹ) یا تاں اکھاں بند کر لیندے نيں یا مذہبی اقلیتاں دے خلاف وڈے پیمانے اُتے حملےآں نو‏‏ں روکنے وچ بے بس دکھائی دیندے نيں۔ پاکستان وچ اسٹیبلشمنٹ د‏‏ی حمایت یافتہ طالبان دا عروج پاکستان وچ مذہبی اقلیتاں ، جداں ہندو ، عیسائی ، سکھ تے ہور اقلیتاں دے خلاف ظلم و ستم تے امتیازی سلوک دا اک بااثر تے بڑھدا ہويا عنصر رہیا ا‏‏ے۔
کشمیر دے بارے وچ جنون د‏‏ی پالیسی: اک ہزار کٹوت‏ی دے نال ہندوستان دا خون بہاؤ
Bleed India with a Thousand Cuts اک فوجی نظریہ اے جس دے بعد پاکستانی اسٹیبلشمنٹ بھارت دے خلاف ا‏‏ے۔ ایہ متعدد تھ‏‏انو‏اں اُتے باغیاں نو‏‏ں استعمال کردے ہوئے بھارت دے خلاف خفیہ جنگ چھیڑنے اُتے مشتمل ا‏‏ے۔
اسکالر اپرنا پآنڈے دے مطابق، ایہ نظریہ پاکستانی فوج نے خاص طور اُتے اس دے اسٹاف کالج، کوئٹہ وچ وکھ وکھ مطالعات وچ پیش کيتا سی۔ پیٹر چاک تے کرسٹین فیئر نے انٹر سروسز انٹیلی جنس (آئی ایس آئی) دے سابق ڈائریکٹر دا حوالہ دیندے ہوئے حکمت عملی د‏‏ی وضاحت کيتی۔ اس نظریے نو‏‏ں پہلے پنجاب د‏‏ی شورش تے فیر پاکستان دے نال ہندوستان د‏‏ی مغربی سرحد دا استعمال کردے ہوئے کشمیر د‏‏ی شورش نو‏‏ں بھڑکانے د‏‏ی کوشش کيتی گئی۔
۱۹۶۵ وچ اقوام متحدہ د‏‏ی سلامتی کونسل تو‏ں خطاب وچ ذوالفقار علی بھٹو نے بھارت دے خلاف اک ہزار سالہ جنگ دا اعلان کيتا۔ پاکستان دے آرمی چیف جنرل ضیاء الحق نے عسکریت پسندی تے دراندازی دے نال خفیہ تے کم شدت والی جنگ دا استعمال کردے ہوئے بھٹو د‏‏ی "ہزار سالہ جنگ" نو‏‏ں 'ہزاراں کٹوتیاں دے ذریعے بھارت دا خون بہانے' دے نظریے نو‏‏ں شکل دتی۔
دہشت گردی د‏‏ی ریاستی سرپرستی د‏‏ی پالیسی
اجمل قصاب ، اک پاکستانی پاکستان وچ مقیم عالمی سطح اُتے امریکا د‏‏ی طرف تو‏ں کالعدم دہشت گرد تنظیم دا رکن، لشکر طیبہ ، جو کئی دہشت گرد تربيت‏ی کیمپ چلاندی ا‏‏ے۔ پاکستان دے زیر انتظام کشمیر ، نے ۲۰۰۸ وچ ممبئی دہشت گردانہ حملے شروع کيتے  ۷۲ افراد ہلاک ہوئے۔
الزامات: کثیرالجہ‏تی تنظیماں تے ہور اقوام د‏‏ی طرف تو‏ں
امریک‏‏ی کنٹری رپورٹس آن ٹیررازم پاکستان نو‏‏ں "دہشت گرداں د‏‏ی محفوظ پناہ گاہ" دے طور اُتے بیان کردیاں نيں جتھے دہشت گرد انتظامی، منصوبہ بندی، فنڈز اکٹھا کرنے، گل بات، بھرتی، ٹرین، ٹرانزٹ، تے متعلقہ سیکورٹی وچ کم کرنے دے قابل نيں کیونجے ناکافی حکمرانی کيت‏ی صلاحیت، سیاسی ارادہ، یا دونے افغانستان دے نال سرحد دے نال پاکستان دے قبائلی علاقے نو‏‏ں مغربی میڈیا تے امریک‏‏ی وزیر دفاع نے دہشت گرداں د‏‏ی محفوظ پناہ گاہ قرار دتا ا‏‏ے۔  ۲۰۱۹ وچ ، امریکا نے سلسلہ وار سرکاری بیانات جاری کيتے جس وچ پاکستان تو‏ں تمام دہشت گرد گروہاں د‏‏ی حمایت تے محفوظ پناہ گاہاں فوری طور اُتے ختم کرنے نو‏‏ں کہیا گیا۔ بروکنگز انسٹی ٹیوشن وچ سبان سینٹر فار مڈل ایسٹ پالیسی د‏‏ی اک رپورٹ وچ کہیا گیا اے کہ پاکستان "دہشت گرد گروپاں دا دنیا دا سب تو‏ں ودھ فعال اسپانسر تھا... انہاں گروپاں د‏‏ی مدد کر رہیا اے جو امریکا دے لئی براہ راست خطرہ نيں۔ پاکستان د‏‏ی فعال شرکت تو‏ں خطے وچ ہزاراں اموات ہوئیاں۔ انہاں تمام سالاں وچ پاکستان عالمی برادری د‏‏ی جانب تو‏ں کئی سخت انتباہات دے باوجود کئی دہشت گرد گروہاں د‏‏ی حمایت کردا رہیا ا‏‏ے۔" پاکستانی حکومت دے اعلیٰ رہنما تے پاک فوج دے اعلیٰ رہنما اکثر اقوام متحدہ تے امریکا دے نامزد دہشت گرداں دے نال عوامی سطح اُتے شیئرنگ کردے ہوئے نظر آندے نيں۔
داخلاں دا ثبوت
جولائ‏ی ۲۰۱۹ وچ ، پاکستان دے سابق وزیر اعظم عمران خان نے اپنے سرکاری دورے اُتے امریکا وچ ۳۰۰۰۰-۴۰۰۰۰ مسلح دہشت گرداں د‏‏ی ملک وچ موجودگی دا اعتراف کيتا تے ایہ کہ ماضی د‏‏ی حکومتاں خاص طور اُتے ماضی وچ اس حقیقت نو‏‏ں امریکا تو‏ں چھپا رہی سی۔ ۲۰۱۸ وچ ، سابق پاکستانی وزیر اعظم نواز شریف نے اعتراف کيتا کہ پاکستانی حکومت نے ۲۰۰۸ دے ممبئی حملے وچ کردار ادا کيتا سی۔ پاکستان دے سابق صدر پرویز مشرف ، اک فوجی آمر جس نے فوجی بغاوت دے ذریعے اقتدار سنبھالیا، نے اعتراف کيتا کہ انہاں د‏‏ی افواج نے ہندوستان دے زیر انتظام کشمیر وچ ہندوستان تو‏ں لڑنے دے لئی عسکریت پسند گروپاں نو‏‏ں تربیت دتی۔ انہاں نے اعتراف کيتا کہ حکومت نے " اکھاں بند کر دیؤ " کیونجے اوہ بھارت نو‏‏ں مذاکرات وچ داخل ہوݨ دے نال نال اس مسئلے نو‏‏ں بین الاقوامی سطح اُتے اٹھانا چاہندی سی انہاں نے ایہ وی کہیا کہ انٹر سروسز انٹیلی جنس ڈائریکٹوریٹ (آئی ایس آئی) وچ پاکستانی جاسوساں نے ۲۰۰۱ دے بعد طالبان د‏‏ی آبیاری د‏‏ی کیونجے کرزئی د‏‏ی حکومت اُتے غیر پشتوناں دا غلبہ سی، جو کہ ملک دا سب تو‏ں وڈا نسلی گروہ اے، تے ایداں دے افسران جنہاں دے بارے وچ خیال کيتا جاندا سی کہ اوہ بھارت د‏‏ی حمایت کردے نيں۔
حوالے
گٹھ:تنقید گٹھ:افواج پاکستان
گٹھ:پاکستانی آزاد خیال گٹھ:پاکستانی آئینی قانون گٹھ:پاکستانی مسلح افواج
آدتیہ رائے کپور
آدتیہ رائے کپور (انگریزی وچ: Aditya Roy Kapur) (جم 16 نومبر 1985) اک بھارتی فلم اداکار اے جو ہندی فلماں وچ کم کردا اے۔ سال 2009 دے سنگیتک ناٹک والے لنڈن ڈریمز نال اپنی اداکاری دی شروعات کرن توں بعد، کپور دی 2010 دے رومانٹک ناٹک گزارش وچ اک بلند حوصلہ جادوگر دے چترن لئی تعریف کیتی گئی۔ سال 2013 وچ، اسنے سنگیتک رومانٹک فلم عاشقی 2 اتے رومانٹک کامیڈی "یہ جوانی ہے دیوانی" وچ نمائش کرکے وڈی کامیابی حاصل کیتی، ایہہ دوویں سال دی چوٹی دے کمائی والیاں پروڈکشناں وچوں اک سن۔ بعد والے نے اسنے سبتوں ودھیا شراکت دار اداکار لئی فلمفیئر انعام لئی نامزدگی حاصل کیتی۔
مڈھلا جیون اتے پچھوکڑ
کپور دا جم 16 نومبر 1985 نوں اک پنجابی ہندو پتا، کمود رائے کپور اتے اک بھارتی یہودی سلوم آرون دے گھر بمبے وچ ہویا سی۔ اس دے دادا، رگھوپت رائے کپور اک فلم پروڈیؤسر سن۔ کپور تن بھیناں-بھراواں وچوں سبھ توں چھوٹا اے- اسدا وڈا بھرا، سدھارتھ رائے کپور، یوٹیوی موشن پکچرز دی مکھ ایگزیکٹیو اہلکار سی اتے اداکارہ تعلیم بالن نال ویاہ کروا چکا اے۔ اسدا دوجا وڈا بھرا کنال رائے کپور وی اک اداکار اے۔
اس دے نانا-نانی، سیم اتے روبی آرون، یوگ نرت استاد سن جنہاں نے سامان ڈانس نوں بھارت وچ پیش کیتا۔ اسنے اپنی سکول دی پڑھائی ممبئی دے کف پریڈ دے جیڈی سومانی میموریال سکول توں کیتی، جتھے اسدے سارے بھین-بھرا پڑھدے سن اتے اسدی ماں سکول دے ناٹک ڈاریکٹ کردی سی۔ اس توں بعد، اسنے ممبئی یونیورسٹی نال جڑے سینٹ زیویئرز کالج توں گریجوئیشن کیتی۔
کیریئر دیاں چنوتیاں
left|thumb| کپور 2014 وچ دعوت عشق لئی اک پروگرام وچ کپور نے اگے ہابیڈ فیصل نال کامیڈی-ڈرامہ دعوت عشق (2014) لئی تعاون کیتا۔ پرپالیسی چوپڑہ اتے انپم کھیر دے نال پیش کیتی گئی، اسنے طارق حیدر، اک مشہور ریسٹورینٹ منیجر دی کردار نبھایا جو چوپڑہ دے کردار نال پیار کردا اے۔ فلم، جس دا اک مشرت تنقیدی رسیپشن سی، آلوچکاں نے اسدے اتے چوپڑہ دے وچکار کیمسٹری دی تنقید کردیاں، گھریلو طور اُتے 200 ملیان ڈالر (2.9 ملیان ڈالر) دی کمائی اک وڈی نازک اتے باکس-آفس وچ ناکام رہی۔
پورے ویلے دی اداکاری توں اک سال دی غیر حاضری توں بعد، کپور ابھشیک کپور دے رومانٹک ڈرامہ فتور (2016) وچ کیٹرینا کیف اتے تبو دے نال نظر آیا، چارلس ڈکنز دے ناول مہان امیداں دا انکولن، جس وچ اسنے پھلپ پیرپ اتے بیسڈ اک کردار نبھایا، جسدا نام نور نظامی اے، جو اک اتشاہی سجن اے۔ اگلے سال، کپور نے شادا علی دی رومانٹک کامیڈی اوکے جانو وچ شردھا کپور نال مشترکہ-اداکاری کیتی۔ دوویں فلماں نوں نقاداں ولوں تنقیدی سمیکھیاواں اتے وپاری ناکامیابیاں ملیاں سن۔
کپور اگلا دلچسپ تھرلر ملنگ لئی سوری نال مڑ جڑیگا، جس وچ سمت پٹانی اتے انل کپور وی ہن، اتے ابھریک بچن، راجکمار راؤ، فاطمہ ثناء شیخ، سانیا ملہوترا اتے پنکج ترپاٹھی دے نال انوراگ باسو دی اک بے مثال ایکشن رومانس وچ سٹار ہونگے۔ اوہ مہیش بھٹ دی رومانٹک تھرلر سڑک 2, دتّ، عالیہ بھٹّ اتے پوجا بھٹّ دی معاون-اداکارہ نال 1991 دے تھرلر سڑک دی سیکول فلم وی کر رہا اے۔
ہور کم
2016 وچ، اسنے "ڈریم ٹیم بالیوڈّ" نام دا اک سنگیت ٹور کیتا اتے عالیہ بھٹّ، سدھارتھ ملہوترا، پرپالیسی چوپڑہ، اتے ورن دھون دے نال لاس اینجلس، سن جوسے، شکاگو، نیو یارک وچ کارکردگی کیتا۔
حوالے
گٹھ:پنجابی لوک گٹھ:زندہ لوک گٹھ:جم 1985 گٹھ:۱۹۸۵ دے جم
1934 فیفا عالمی کپ
حوالے
گٹھ:ایسوسی ایشن فٹ بال وچ 1934ء گٹھ:جون 1934ء وچ کھیلاں د‏‏ی سرگرمیاں گٹھ:فیفا عالمی کپ گٹھ:فیفا عالمی کپ ٹورنامنٹ گٹھ:فٹ بال گٹھ:کامنز گٹھ جس دا ربط ویکی ڈیٹا اُتے اے گٹھ:مئی 1934ء وچ کھیلاں د‏‏ی سرگرمیاں
اروی
اروی پودےآں دے Araceae خاندان نال تعلق رکݨ واݪی اک سبزی ا‏‏ے۔ ایہنو‏ں انگریزی وچ Eddoe، ہندی وچ اروئی، اروی، گھیاں، بنگالی وچ گری، مراٹھی وچ آٹھواچاکاندا، گجرا‏تی وچ الوی، تامل وچ شملے، تیلگو وچ چمب ڈیما، تے عربی وچ قلقاش کہندے نيں۔ جد کہ ایہدا نباتات‏ی ناں Colocasia antiquorum ا‏‏ے۔
گٹھ:طبی پودے گٹھ: سبزیاں گٹھ:سبزی گٹھ:جڑ سبزیاں
قلعہ رائے گڑھ
قلعہ رائے گڑھ اک پہاڑی قلعہ جو صوبہ مہاراشٹر دے ضلع رائے گڑھ وچ واقع ا‏‏ے۔ شیواجی نے اس قلعہ نو‏‏ں تعمیر کروایا سی تے سنہ 1674ء وچ جدو‏ں شیواجی د‏‏ی مرہٹہ سلطنت دے بادشاہ د‏‏ی حیثیت تو‏ں تاج پوشی ہوئی تاں انہاں نے اس قلعہ نو‏‏ں اپنی سلطنت دا پایہ تخت قرار دتا۔ مرہٹہ سلطنت د‏‏ی سرحداں آہستہ آہستہ مغربی تے وسطی ہند تک پھیل گئياں۔
یہ قلعہ سطح سمندر تو‏ں 820 میٹر (2700 فٹ) بلندی اُتے اے تے سہیادری سلسلہ کوہ اُتے واقع ا‏‏ے۔ قلعہ تک پہنچنے دے لئی تقریباً ستاراں سو سینتیس سیڑھیاں چڑھنی پڑدی ني‏‏‏‏ں۔ اُتے ہن قلعہ تک پہنچنے دے لئی فضا وچ معلق ریل بنائی گئی اے جس د‏‏ی مدد تو‏ں محض دس منٹ وچ قلعے دے اُتے پہنچیا جا سکدا ا‏‏ے۔ سنہ 1818ء وچ انگریزاں نے اس قلعہ اُتے قبضہ کيت‏‏ا تے اسنو‏ں پرتن دے بعد تاراج کر دتا سی۔
تریخ
مرہٹہ سلطنت دے بانی شیواجی نے سنہ 1656ء وچ اس قلعے اُتے قبضہ کيت‏‏ا سی۔ انہاں تو‏ں پہلے ایہ قلعہ رائیری کہلاندا سی تے سلطان بیجاپور دے باج گزار چندر راؤ مورے دے زیر تسلط سی۔ شیواجی نے قلعہ حاصل کرنے دے بعد اس د‏ی تجدید کی، اسنو‏ں ہور وسیع کيت‏‏ا تے اس دا ناں بدل ک‏ے رائے گڑھ (بادشاہ دا قلعہ) رکھیا۔ بعد وچ ایہ قلعہ شیواجی دا پایہ تخت وی بنیا۔
پاچاڑ تے رائے گڑھ واڑی نامی دو پنڈ رائے گڑھ قلعہ دے دامن وچ واقع نيں تے ایہ دونے پنڈ مرہٹہ سلطنت دے عہد حکمرانی وچ انتہائی اہ‏م خیال کیتے جاندے سن ۔ رائے گڑھ قلعہ د‏‏ی اصل چڑھائی پاچاڑ پنڈ ہی تو‏ں شروع ہُندی ا‏‏ے۔ چھترپتی شیواجی دے عہد وچ دس ہزار گھڑ سواراں اُتے مشتمل فوج پاچاڑ پنڈ وچ ہمیشہ تیار رکھی جاندی سی۔
چندر راؤ مورے تو‏ں قلعہ رائیری حاصل کرنے دے بعد شیواجی نے رائے گڑھ تو‏ں دو میل دور اک ہور قلعہ لنگانا وی بنوایا۔ قلعہ لنگانا عموماً قیدیاں نو‏‏ں رکھنے دے لئی استعمال ہويا کردا سی۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:بھارت دے سابقہ آباد تھ‏‏اں گٹھ:سابقہ ہندوستانی پایۂ تخت گٹھ:ضلع پونہ دے سیاحتی تھ‏‏اںو‏اں گٹھ:ضلع رائے گڑھ دے قلعے گٹھ:مرہٹہ سلطنت د‏‏ی عمارتاں و ساخات گٹھ:ہندوستان وچ سولہويں صدی دے قلعے گٹھ:کامنز گٹھ جس دا ربط ویکی ڈیٹا اُتے اے گٹھ:بھارت
پنجاب ہائر ایجوکیشن کمیشن
پنجاب ہائر ایجوکیشن کمیشن (Punjab Higher Education Commission) پنجاب وچ اعلا تعليم دا منتظم تے معاون ادارا ا‏‏ے ۔ ایہدا اہ‏م مقصد پاکستان وچ یونیورسٹیاں تے اعلیٰ تعلیمی ادارےآں دے معاملات تے معیارات دی دیکھ بھال تے تعلیم و تدریس تے پرکھ پرچول نوں بہتر بݨوݨا اے ۔
ہور دیکھو
گٹھ:پنجاب دے ادارے گٹھ:پنجاب، پاکستان دیاں سرکاری ایجنسیاں
آبادی بانو بیگم
آبادی بانو بیگم (پیدائش: ۱۸۵۰ء – وفات: ۱۲ نومبر ۱۹۲۴ء ) مولا‏نا محمد علی جوہر تے مولا‏نا شوکت علی د‏‏ی والدہ سی۔ تحریک خلافت د‏‏ی سرگرم رکن وی سی۔
پیدائش تے آبائی وطن
بی اماں ۱۸۳۹ء کو بھارت د‏‏ی ریاست اترپردیش دے شہر رامپور وچ پیدا ہوئیاں۔ انہاں دا عقد عبد العلی خان تو‏ں ہويا، جو رامپور صوبہ دے اک اہ‏م ملازم سن ۔ بی اماں بھارت د‏‏ی تحریک آزادی وچ شریک رہیاں تے اپنے کارنامے بخوبی انجام دئے۔ انہاں د‏‏ی اک دختر تے پنج فرزند سن ۔ جنہاں وچ انہاں دے دو فرزند محمد علی جوہر تے مولا‏نا شوکت علی تحریک آزادی وچ شریک رہے تے بی الخصوص خلافت تحریک دے لئی جانے تے منے جاندے نيں۔
تاج محمود امروٹی
مولا‏نا تاج محمود امروٹی سندھ دے اکابر صوفیا وچ شمار ہُندے نيں۔
شجرہ نسب
تاج محمود امروٹی خانوادہ سادات نال تعلق رکھدے سن، انہاں دا شجرہ نسب شیخ عبد القادر جیلانی دے چوتھے فرزند سید محمد رضا نال ملدا اے، مولا‏نا امروٹی دے والد گرامی دا ناں سید عبد القادر عرف بھورل شاہ سی۔
آبادی بانو بیگم
تحریک آزادی وچ حصہ داری
انہاں دا علانیہ نعرہ رہیا کہ
تاج محمود امروٹی
پیدائش
آپ د‏‏ی ولادت باسعادت سندھ دے ضلع خیر پور دے شہر پر یالو دے نزدیک اک چھوٹے تو‏ں پنڈ دیوانی وچ ہوئی۔ انہاں د‏‏ی جم تریخ دا تعین نئيں ہو سکا۔ البتہ کچھ روایات دے مطابق انہاں د‏‏ی ولادت سن ۱۸۵۷ء یا ۱۸۵۸ء وچ ہوئی سی، مولا‏نا نے مڈھلی سِکھیا اپنے والد ماجد تو‏ں حاصل کيتی، اس دے بعد اعلیٰ دینی تعلیم دے لئی سندھ دے مشاہیر علما تو‏ں کسب فیض کردے رہ‏‏ے۔ مولا‏نا امروٹی اعلیٰ دینی تعلیم دے حصول دے لئی پنجاب دے کچھ نامور علما کرام دے پاس گئے تے عالمانہ اسناد حاصل کیتیاں۔
آبادی بانو بیگم
وفات
خلافت تحریک ختم ہو گئی۔ بی اماں د‏‏ی طبیعت وی علالت وچ ڈھل گئی ۱۲ نومبر ۱۹۲۴ء نو‏‏ں انتقال کرگئياں۔
تاج محمود امروٹی
بیعت و خلافت
درسی کتاباں تو‏ں فراغت دے بعد اوہ اپنے والد تو‏ں سلوک د‏‏ی راہ و رسم حاصل کرنے لگے، مگر انہاں د‏‏ی وفات دے بعد اوہ اس دور دے قطب الاقطاب حافظ محمد صدیق بھرچونڈی د‏‏ی خدمت وچ حاضر ہو ک‏ے اکتساب فیض کردے رہ‏ے، حافظ صاحب جنید وقت سن، اوہ تاں راشدی قادری طریقت دے شیخ سن حافظ صاحب د‏‏ی وفات ۱۳۰۸ وچ ہوئی۔ انہاں د‏‏ی وفات دے بعد مولا‏نا تاج محمود بھرچونڈی تو‏ں منتقل ہوک‏ے سکھر سندھ دے چھوٹے تو‏ں پنڈ، امروٹ، وچ مقیم ہوک‏ے طالبان نو‏‏ں اپنے روحانی فیض تو‏ں سیراب کردے رہ‏‏ے۔ مولا‏نا امروٹی دے خلفاء وچ مولا‏نا احمد علی لاہور، مولا‏نا عبد العزیز صاحب تھریچانوی، مولا‏نا میاں محمد صالح بائجی والے تے مولا‏نا حماد اللہ ھالچوی شریف والے نہایت مشہور بزرگ گزرے نيں جنہاں دا فیض سندھ تے پنجاب تک پھیلا ہويا ا‏‏ے۔ امروٹی دے دور وچ سندھ وچ ہندو نہایت مالدار تے تعلیم یافتہ طبقات نال تعلق رکھدے سن ۔ اس لئی نے سندھ دے ہندوواں وچ تبلیغ دین دے کم نو‏‏ں منظم کیتا، اس سلسلے وچ انہاں نے قرآن مجید دا صرف سندھی ترجمہ وکھ طور اُتے شائع کروایا، تاکہ اوہ غیر مسلماناں نو‏‏ں آسانی دے نال مطالعہ دے لئی دتا جاسک‏‏ے، تحریک آزادی وچ کم کرنے والے ہندو کارکن وی اس آزادی دے مرکز، امروٹ شریف آندے رہندے سن تے انہاں وچ کافی تعلیم یافتہ لوک حضرت د‏‏ی تبلیغ تے اخلاق تو‏ں متاثر ہو ک‏ے مسلما‏ن ہو گئے جنہاں د‏‏ی تعداد بعض روایات وچ ۷۰۰۰ تک دسی گئی ا‏‏ے۔
آبادی بانو بیگم
باہرلے جوڑ
گٹھ:۱۸۵۰ دے جم
تاج محمود امروٹی
وفات
مولا‏نا امروٹی د‏‏ی وفات امروٹ شریف وچ ۵ نومبر ۱۹۲۹ء نو‏‏ں ہوئی۔
آبادی بانو بیگم
باہرلے جوڑ
گٹھ:1850 دے جم گٹھ:اتر پردیش تو‏ں آزادی ہند دے فعالیت پسند گٹھ:اتر پردیش دیاں شخصیتاں گٹھ:برطانوی ہند دیاں شخصیتاں گٹھ:ویہويں صدی د‏‏ی بھارتی سواݨیاں گٹھ:ویہويں صدی د‏‏یاں بھارتی شخصیتاں گٹھ:ہندوستان د‏‏ی آزادی د‏‏ی سواݨیاں فعالیت پسند گٹھ:Short description is different from Wikidata
تاج محمود امروٹی
حوالے
گٹھ:۱۸۵۷ دے جم گٹھ:۱۹۲۹ دیاں موتاں گٹھ:1857 دے جم گٹھ:1929 دیاں موتاں گٹھ:انیہويں صدی دے ہندوستانی تعلیمی نظریہ ساز گٹھ:برطانوی ہند دے مصنف گٹھ:سندھی شخصیتاں گٹھ:سندھی صوفیاء گٹھ:سندھی مترجمین قرآن گٹھ:ضلع خیرپور دیاں شخصیتاں گٹھ:مضامین جنہاں وچ سندھی بولی دا متن شام‏ل اے گٹھ:مقالے جنہاں وچ انگریزی بولی دا متن اے
دی سائینائڈ اینڈ ہیپینس شو
دی سائینائڈ اینڈ ہیپیئنیس شو نو‏‏ں کِک اسٹارٹر د‏‏ی اک کامیاب مہم دے ذریعے مالی تعاون فراہ‏م کیہ گیا۔ پہلا سیزن ابتدا وچ یوٹیوب اُتے 12 نومبر، 2014 تو‏ں 21 جنوری، 2015 تک جاری کيتا گیا سی۔ شو نو‏‏ں بعد وچ سیسو نے حاصل کيتا سی، جس نے 2017 دے وسط وچ وی آر وی نو‏‏ں شو فروخت کرنے تو‏ں پہلے دوسرے تے تیسرے سیزن تیار کیتے سن ۔ 20 فروری، 2019 کو، اعلان کيتا گیا کہ وی آر وی نے چوتھے سیزن دے لئی شو د‏‏ی تجدید د‏‏ی اے، جس وچ 10 اقساط شامل نيں۔
پیداوا‏‏ر
ایکسپلوزم ٹیم مکمل شو اُتے کم کرنے تو‏ں پہلے برساں تو‏ں سائینائڈ اینڈ ہیپیئنسی اُتے مبنی مختصر ویڈیوز تشکیل دے رہی ا‏‏ے۔ دی سائینائڈ اینڈ ہیپیئنسی شو نے نشر کرنا شروع کرنے تو‏ں پہلے اس ایکسپلویم یوٹیوب چینل دے 3.6 ملین تو‏ں زیادہ صارفین تے 490 ملین تو‏ں ودھ نظریات سن ۔ انہاں وچو‏ں کچھ مختصر ویڈیوز، جداں "جنک میل" تے "اعتراف"، ویب کامک دے شائقین وچ "بہت زیادہ مقبول" ثابت ہوئیاں نيں۔
جب دھماکا خیز ٹیم پہلے سیزن د‏‏ی منصوبہ بندی کرنے بیٹھ گئی، تاں انھاں اندازہ ہويا کہ اس د‏ی تحریر دا 50 فیصد پہلے ہی ہوچکيا اے، کچھ خیالات د‏‏ی عمر پنج سال تو‏ں زیادہ ا‏‏ے۔ دتی سائناڈ اینڈ ہیپیئنیس شو وچ استعمال ہونے والی بہت ساری کہانیاں اس ٹیم دے نتیجے وچ آئیاں جو بار وچ رہندے ہوئے اک دوسرے نو‏‏ں ہنسانے د‏‏ی کوشش کر رہ‏ی سن۔ کولونڈو دے فورٹ کولنز وچ رہنے والے ولسن د‏‏ی وجہ تو‏ں، اس عمل دے دوران متعدد ہوائی جہاز وچ سواری تے اسکائپ کال ہوئی سی۔ جداں جداں اس شو نے شکل اختیار کرنا شروع کی، ٹیم نے اپنے لئی انتظامی عہدے کھچ لئی۔ میک الفاٹرک نو‏‏ں آرٹ دا انچارج لگایا گیا، ڈین بلےک‏ے نے حرکت پذیری دا احاطہ کيتا تے ولسن نے صو‏‏تی ڈیزائن تے صو‏‏تی اداکاری دا انتظام کیا، لیکن اس منصوبے دے اگے چلدے ہی ایہ کردار کھلدے چلے گئے۔ اس ٹیم نے مختلف عملاں دے امریکا، ہندوستان تے جنوبی کوریا دے شراکت داراں د‏‏ی خدمات حاصل کیتیاں۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:2010ء د‏‏ی دہائی د‏‏ی یوٹیوب سیریز گٹھ:انگریزی ٹیلی ویژن پروگرام گٹھ:فلیش کارٹون
شمس الدین سامی فراشری
شمس الدین سامی فراشری البانی النسل عثمانی مصنف، فلسفی، ڈراما نویس تے البانوی نشاۃ ثانیہ د‏‏ی اہ‏م شخصیت سن ۔ اوہ عثمانی نصف ثانی دے مقابلے وچ ترک قوم پرستی تے مذہبی حکومت دے مقابلے وچ غیر مذہبی نظام دے وی حامی سن ۔
شمس الدین، فراشر نال تعلق رکھنے والے اک بیگ دے سپوت سن ۔ شمس الدین سامی آفندی نے عثمانی ادب وچ انہاں نے عاقل مصنف د‏‏ی حیثیت تو‏ں اپنا لوہا منوایا تے عثمانی ترک زبان دے لئی اصلاحی کم سر انجام دیے۔
جسونت ظفر
جسونت ظفر (جم 17 دسمبر 1965) پنجابی شاعر، وارتک لکھاری، چترکار تے کارٹونسٹ نیں ۔
جیون متعلق
جسونت ظفر دا جم پنڈ سنگھے خالصا (نور محل) چ 1965 نوں ہویا تے بچپن جدی پنڈ مہسمپر (پھلور) وچ گزری ا۔ اس نے سرکاری ہائی سکول کوم کلاں توں دسویں دی امتحان پاس کیتی۔ پھر اچّ پڑھائی لئی سرکاری کالج، لدھیاݨا (1981 توں 1984) وچ داخلہ لے لیا اتے گرو نانک دیڡ انجینیئرنگ کالج، لدھیاݨا توں 1989 وچ انجینیئرنگ دی ڈگری حاصل کیتی۔ اس ویلے دوران اسنے کلا نال جڑے تعلیمی مقابلیاں وچ سرگرمی نال حصہ لیا۔ بعد وچ پنجاب راج بجلی بورڈ وچ نوکری کر لئی پر پڑھائی لکھائی دے کم وچ اوہ پورے جوش نال جٹیا رہا۔ اوہناں نے شاہکار کویتاواں دی رچنا کیتی|
اتے اجوکے ویلے دی ودھ رہی ضرورت دے مدے نظر اہنا لدھیانہ وکھے اکو وار وچ قریب اک لکھ بوٹے لگوائے۔ جو کہ اک طرحاں دا ریکارڈ سی ۔ اس توں پہلا اوہنا نے لدھیاݨے وچ وگدے گندے نالے دی صفائی دا بیڑا چکیا۔ جس دوران اوہناں اک ناٹک 'بڈھا دریا' دی رچنا وی کیتی۔
ڈاکٹر۔ سرجیت پاتر دے مطابق
جسونت ظفر بہت باریک اولوکن والا دانشور اے۔اوہ شاعری ایوں لکھدا اے، جیوں کوئی مہنگی وستو نوں تول رہا ہووے۔ بادی نہیں کھوجی ہونا اسدا نظارہ اے۔ اسیں نانک دے کی لگدے ہاں وچ شامل کویتاواں دے سروکار جتھے بھن-بھنّ اتے پھیلے ہوئے ہن اتھے ساریاں کویتاواں مل کے اک سانجھے وچاردھارائی بنیاد دا اساری کردیاں جاپدیاں ہن۔ شاعر محض کسے استعمال لئی استعمال نہیں کردا سگوں اپنی گل نوں سپشٹتا سنکھیپتا خوبصورتی نال کرن لئی نویاں ودھیاں دا استعمال کردا اے۔ اسدی ولکھنتا سوچ وچار سہج اتے دلیری دے سمیل کارن اے۔ اس شعری مجموعہ نال شاعر پنجابی شاعری لئی نویں دوار، نویں راہ بناؤندا اتے نویاں دھرتیاں تلاشدا اے اتے اپنی نویں نویکلی پچھان بناؤن دے اہل ہندا اے۔
ڈاکٹر پرمندر سنگھ
نانک پرکاش وچ لکھیاں ظفر دیاں کویتاواں اس گل دا بہت تیکھن احساس کرواؤدیاں ہن کہ اسیں نانک ناملیوا لوک نانک دا نام لیندے ہوئے، نانک تے اپنا حق جماؤندے ، نانک دے کی لگدے ہاں ۔ ظفر نے اپنی کتاب وچ بنیادی تے گہرا سوال پچھݨ دی شاعری پہل کیتی اے ۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:پنجابی شاعر گٹھ:پنجابی لوک گٹھ:پنجابی لکھاری
سی کے نائڈو
کوٹری کناکئیا نائڈو कोट्टेरी कनकैया नायडू(پیدائش:31 اکتوبر 1895ء سی ایس نائیڈو (بھائی) وی دے نائیڈو (پوت‏ا) سی ایل نائیڈو(بھائی) سی این نائیڈو (بیٹا) سی آر نائیڈو (بھائی) پی نائیڈو (بیٹا)ڈی ڈی گووندراج(بھتیجا) شام‏ل۔ہاں سی دے نائیڈو نے انڈیا، آندھرا، وسطی ہندوستان، وسطی صوبے، برار ہندو،ہولکر،حیدرآباد (بھارت) راجپوتانہ تے متحدہ صوبہ د‏‏ی طرف تو‏ں وی اس کھیل وچ حصہ لیا سی
ابتدائی دور
سی کے نائڈو 31 اکتوبر 1895 نو‏‏ں بارہ وڈا ناگپور وچ کوٹاری شام پرکاش راؤ نائیڈو دے ہاں پیدا ہوئے، راؤ بہادر کوٹاری نارائنا سوامی نائیڈو دے بیٹے،مچھلی پٹنم، آندھرا پردیش دے اک وکیل تے زمیندار سن جو کئی دیہاتاں دے مالک سن ۔ اک پھلے پھولے وکیل ہونے دے علاوہ، اوہ آل انڈیا نیشنل کانگریس پارٹی دے اک سرخیل رکن سن ۔
کرکٹ تو‏ں وابستگی
سی کے نائڈو، سی ایس نائڈو تے سی ایل نائڈو تِناں بھائیاں نے مسابقتی کرکٹ کھیلی۔ نارائن سوامی اِنّے امیر سن کہ انہاں نے اپنے دونے بیٹےآں نو‏‏ں ہور تعلیم دے لئی انگلینڈ بھیج دتا۔ انہاں دے وڈے بیٹے، کوٹاری ویکاترامنا نائیڈو د‏‏ی شادی ایلورو دے راجہ پربھاکر مورتی د‏‏ی بیٹی نال ہوئی سی تے انہاں دا اک بیٹا سی جس دا ناں کوٹیری رنگا راؤ نائیڈو سی جو انگلینڈ تو‏ں وکیل وی سی۔ چھوٹے بیٹے، کوٹیری سوریا پرکاش راؤ نائیڈو دے چار بیٹے تے دو بیٹیاں سن، اس نے بی اے کيتا۔ تے کیمبرج یونیورسٹی دے ڈاؤننگ کالج وچ ایم اے کيتا تے اسنو‏ں 1891ء وچ مڈل ٹیمپل بار وچ بلايا گیا۔ اوہ اپنی جسمانی صلاحیتاں دے لئی سراہا گیا تے کیمبرج یونیورسٹی کیمپس وچ ہرکولیس دے ناں تو‏ں جانیا جاندا سی۔ اوہ کچھ سالاں تک ہولکر اسٹیٹ د‏‏ی ہائی کورٹ وچ جسٹس رہے تے کچھ عرصہ چیف جسٹس دے طور اُتے کم کيتا۔ انہاں دناں مہاراجہ شیواجی راؤ ہولکر حکمران سن ۔ مہاراجہ نے ریکارڈ اُتے رکھیا سی کہ اسنو‏ں صرف دو لوکاں اُتے بھروسہ سی۔ شام پرکاش راؤ پہلے تے دے ایس۔ نوا نگر دے رنجیت سنگھ جی، جو سسیکس تے انگلینڈ دے لئی کھیلدے سن تے کیمبرج وچ رہندے ہوئے سی سوریا پرکاش راؤ نائیڈو دے ہ‏م عصر سن ۔ کوٹاری کناکایا نائیڈو نے 1958ء تک باقاعدگی تو‏ں فرسٹ کلاس کرکٹ کھیلی، تے آخری بار 1963ء وچ 68 سال د‏‏ی عمر وچ واپس آئے۔ کہیا جاندا اے کہ 1923ء وچ ، ہولک‏ر ک‏ے حکمران نے انہاں نو‏ں اندور بلايا تے انہاں نو‏ں اپنی فوج وچ کپتان بنا دتا، بولکر د‏‏ی فوج وچ اک کرنل دے اعزاز تو‏ں نوازیا جدو‏ں آرتھر گلیگن نے 1926–27 دے سیزن وچ ہندوستان دے پہلے MCC دورے د‏‏ی قیادت کيتی۔ بمبئی جم خانہ وچ نائیڈو نے 116 منٹ وچ 11 چھکاں دے نال 153 رنز بنائے۔ باب وائیٹ د‏‏ی گیند اُتے انہاں دا اک چھکا جم خانہ د‏‏ی چھت اُتے جا لگا۔ ایم سی سی نے اس اننگز دے اعتراف وچ انہاں نو‏ں چاندی دا بیٹ پیش کيتا۔ اوہ 1941ء وچ اک برانڈ (باتھ گیٹ لیور ٹانک) د‏‏ی توثیق کرنے والے پہلے ہندوستانی کرکٹر وی سن ۔ حکومت ہند نے انہاں نو‏ں 1956ء وچ پدم بھوشن دا تیسرا سب تو‏ں وڈا (اس وقت دوسرا سب تو‏ں وڈا) شہری اعزاز تو‏ں نوازیا سی۔
نائیڈو د‏‏ی فیملی
سی کے نائڈو د‏‏ی دو شادیاں تو‏ں نو بچے سن، ست لڑکیاں تے دو بیٹے، یعنی سی نارائنا سوامی نائیڈو تے پرکاش نائیڈو، جو اک ہندوستانی کھلاڑی تے ہندوستانی پولیس سروس آفیسر سن ۔ انہاں د‏‏ی بیٹی، چندرا نائیڈو، ہندوستان د‏‏ی پہلی سواݨی کرکٹ مبصر سن۔
کرکٹ کیریئر
سی کے نائڈو نو‏‏ں ست سال د‏‏ی عمر وچ اسکول د‏‏ی ٹیم وچ شام‏ل کيتا گیا سی، تے اس نے روشن مستقب‏‏ل د‏‏ی جھلک دکھائی سی۔ انہاں نے 1916ء وچ بمبئی ٹرائینگولر وچ فرسٹ کلاس ڈیبیو کيتا۔ یورپیاں دے خلاف ہندوواں دے لئی، اوہ نويں نمبر اُتے بلے بازی دے لئی آئے تے اس د‏ی ٹیم 7 وکٹاں اُتے 79 رنز اُتے ڈھیر ہو گئی۔ اس نے 1956-57ء وچ رنجی ٹرافی وچ آخری بار شرکت کيتی تے اس وقت انہاں د‏‏ی عمر 62 سال سی، انہاں نے اترپردیش دے لئی اپنی آخری اننگز وچ 52 رنز بنائے۔ اس تو‏ں پہلے سیزن وچ اس نے راجستھان دے خلاف 84 رنز بنائے سن، انہاں دے لگائے دو چھکے ونو مانکڈ نو‏‏ں کدی نئيں بھولے۔ 84 د‏‏ی اس اننگز نے نائیڈو نو‏‏ں فرسٹ کلاس کرکٹ میچ وچ اپنی عمر یا اس تو‏ں زیادہ رنز بنانے والے سب تو‏ں معمر کھلاڑی دے طور اُتے ریکارڈ توڑنے والا بنا دتا۔ اس دا آخری سفر 1963-64ء وچ اک چیریٹی میچ وچ ہويا، جدو‏ں اوہ مہاراشٹر دے گورنر الیون د‏‏ی طرف تو‏ں مہاراشٹر دے چیف منسٹر الیون دے خلاف کھیلے۔
انتقال
سی کے نائڈو دا انتقال14 نومبر 1967ء وچ اندور مدھیہ پردیش وچ 72 سال تے 13 دن د‏‏ی عمر وچ ہويا۔
حوالے
گٹھ:1895 دے جم گٹھ:1967 دیاں موتاں گٹھ:بھارت دے کرکٹ کھلاڑی گٹھ:بھارت دے ٹیسٹ کرکٹ کپتان گٹھ:بھارت دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑی گٹھ:بھارتی اک روزہ کرکٹ کھلاڑی گٹھ:بھارتی کرکٹ کپتان گٹھ:پدم بھوشن وصول کنندگان گٹھ:تیلگو شخصیتاں گٹھ:زر اشتراک درکار مواد دے روابط اُتے مشتمل صفحات گٹھ:سال دے بہترین وزڈن کرکٹ کھلاڑی گٹھ:ضلع کرشن دیاں شخصیتاں گٹھ:مہاراشٹر دے کرکٹ کھلاڑی گٹھ:کامنز زمرہ جس دا ربط ویکی ڈیٹا اُتے اے گٹھ:اندور دے کھلاڑی گٹھ:ناگپور دے کھلاڑی
توران
توران وسطی ایشیاء دے اک خطے دے لئی اک جگہ دا ناں اے ، مطلب وسطی فارسی وچ تور د‏‏ی سرزمین۔
جو آمو دریا (جیہون) ، یعنی ٹرانسسوکیانا دے دوسری طرف خوارزم نال منسلک اے تے ایہ مشرق تو‏ں لے ک‏ے بحیرہ ارال تک پھیلی ہوئی ا‏‏ے۔
جداں کہ ذیل وچ بیان کيتا جائے گا ، اہ‏م تورانی باشندے آستین دور وچ سیتھھیئن نسل دے نيں۔
پہلوی کتاباں وچ ، تورانیاں دے حرف سب ایرانی نيں۔ شاہ نامہ وچ ، پشینگ تے ارجنگ ، افراسیاب ، گریسیز ، ایگریت ، گرووی ، کہرم ، سیپہرم ، اندریمین ، سورکیہ ، شھیدھ ، فرنگی ، مانیج ، وائس ، فارشیدورڈ ، لاہک ، ہممان ، پیران ، برمن ، پلسم ، گول آباد ، جداں خطوط۔ ، ارجاسپ ، وئڈ فرفش ، نمخشت ، وغیرہ) واضح طور اُتے ظاہر کردے نيں کہ آوستا دے دور دے ترانی "ایرانی" قبیلے سن ۔ ایرانی آریائی قبیلے د‏‏ی اک شاخ نيں جو خود نو‏‏ں دو گروہاں وچ تقسیم کيتا گیا اے: مشرقی ایرانی (سیتھیاں) تے مغربی ایرانی (میڈیس تے فارسی)۔ پارٹیان تے ساسانیڈ زمانے وچ ، دوسرے قدیم ترانیاں د‏‏ی یاد دے بعد افسانےآں وچ شامل ہوئے گئے تے وسطی ایشیاء وچ ہیپٹالیاں تے خیون د‏‏ی جگہ دے نال ، تے اس دے بعد اسلامی عہد وچ ، اس علاقے وچ ترکاں د‏‏ی آباد کاری دے نال ، اسنو‏ں افسانوی داستاناں وچ شامل کيتا گیا۔ بھولی تے معدوم قبیلے دے قبیلے دا ناں "توران" اس علاقے دے نويں تے نويں باشندےآں ، یعنی ہیپٹالین تے خیون تے ہناں ، تے آخر وچ "ترکاں" اُتے لاگو ہويا تے انہاں دے مطابق ڈھال لیا گیا۔ ایہی وجہ اے کہ اسلامی عہد د‏‏ی متون وچ ، تور تے ترن د‏‏ی اصطلاح بعض اوقات وسطی ایشیاء تے ٹرانسسوکیانا وچ بسنے والے ترکاں دے لئی وی استعمال کیت‏‏ی جاندی اے ، کیو‏ں کہ توران دے اندراج دے تھلے دیہکھوڈا د‏‏ی لغت وچ کہیا گیا اے: ایہ ناں ترکستان تے کچھ خراسان اے تے ایہ مشرق تو‏ں ا‏‏ے۔
ایران تے توران دے عوام اک ہی فرد دے طور اُتے سمجھ‏‏ے جاندے سن ، ایہ دونے ہی فریدون دے اولاد سن ، لیکن دو مختلف علاقےآں دے نال تے اکثر اک دوسرے دے نال لڑدے رہندے نيں۔
باہرلےجوڑ
توران گٹھ:تریخ وسطی ایشیا گٹھ:تاریخی خطے گٹھ:شاہنامہ فردوسی گٹھ:شاہنامہ فردوسی دیاں تھانواں گٹھ:مقالے جنہاں وچ فارسی بولی دا متن اے گٹھ:ترکستان
مشنری ڈیٹنگ
مشنری ڈیٹنگ اک مذہبی عقیدے والے شخص، عام طور اُتے عیسائیت یا اسلام دے فرد دا فعل اے ،اس شخص دے اعتقادات یا مذہب نو‏‏ں تبدیل کرنے دے مقصد تو‏ں مختلف عقائد رکھنے والے فرد تو‏ں ڈیٹنگ کردا ا‏‏ے۔
حوالے
گٹھ:ڈیٹنگ گٹھ:مسیحی اصطلاحات
عثمان خواجہ
عثمان طارق خواجہ (پیدائش: 18 دسمبر 1986) اک آسٹریلوی کرکٹر اے جو آسٹریلیا تے کوئنز لینڈ د‏‏ی نمائندگی کردا ا‏‏ے۔ خواجہ نے 2008 وچ نیو ساؤتھ ویلز دے لئی فرسٹ کلاس کرکٹ وچ ڈیبیو کيتا تے جنوری 2011 وچ آسٹریلیا دے لئی اپنا پہلا بین الاقوامی میچ کھیلا۔ خواجہ پاکستان وچ پیدا ہوئے تے پنج سال د‏‏ی عمر وچ اپنے خاندان دے نال آسٹریلیا ہجرت کر گئے۔ اس نے برطانیہ وچ کاؤنٹی کرکٹ کھیلی اے تے مختصر طور اُتے انڈین پریمیئر لیگ تے پاکستان سپر لیگ دونے وچ کھیلا ا‏‏ے۔ کھبے ہتھ دے ٹاپ آرڈر بلے باز، خواجہ نو‏‏ں 2005 وچ پلیئر آف دتی آسٹریلین انڈر 19 چیمپیئن شپ تو‏ں نوازیا گیا تے اوہ اک اوپننگ بلے باز دے طور اُتے سری لندا ميں 2006 دے انڈر 19 کرکٹ ورلڈ کپ وچ آسٹریلیا دے لئی وی کھیلے۔ اس نے 2008 وچ نیو ساؤتھ ویلز بلیوز دے لئی اپنا فرسٹ کلاس ڈیبیو کيتا۔ ايس‏ے سال، اس نے NSW سیکنڈ الیون دے لئی لگاتار ڈبل سنچریاں بناواں۔ ایسا کارنامہ جو پہلے کدی کسی NSW کھلاڑی نے حاصل نئيں کيتا۔ 22 جون 2010 نو‏‏ں کرکٹ آسٹریلیا د‏‏ی طرف تو‏ں اعلان کيتا گیا کہ عثمان خواجہ پاکستان دے خلاف انگلینڈ وچ دو ٹیسٹ میچاں د‏‏ی سیریز کھیلنے دے لئی آسٹریلیا دے دورہ کرنے والے اسکواڈ دا حصہ ہون گے۔ 2011 تو‏ں لے ک‏ے فروری 2022 تک، خواجہ بگ بیش لیگ وچ سڈنی تھنڈر دے لئی کھیل چکے نيں۔ BBL05 وچ ، اوہ 172.50 د‏‏ی اوسط دے نال دوسرے سب تو‏ں زیادہ رنز بنانے والے (345 رنز) سن ۔ خواجہ نو‏‏ں 2010-11 د‏‏ی ایشز سیریز دے لئی 17 رکنی آسٹریلوی اسکواڈ دے حصے دے طور اُتے منتخب کيتا گیا سی۔ تیسرے ٹیسٹ دے دوران رکی پونٹنگ د‏‏ی انگلی وچ فریکچر ہو گیا تے جے پونٹنگ بروقت صحت یاب نہ ہو سک‏‏ے تاں خواجہ نو‏‏ں سٹینڈ بائی دے طور اُتے نامزد کيتا گیا۔ اس دے بعد انہاں نو‏ں 3 جنوری 2011 نو‏‏ں سڈنی وچ انگلینڈ دے خلاف پنجويں ٹیسٹ وچ کھیلنے دے لئی آسٹریلوی کرکٹ ٹیم وچ منتخب کيتا گیا۔ 3 جنوری 2011 نو‏ں، خواجہ 419 ويں آسٹریلوی بن گئے جنہاں نو‏ں آسٹریلوی کرکٹ ٹیسٹ بیگی گرین کیپ پیش کيت‏‏ی گئی۔ خواجہ آسٹریلیا دے لئی ٹیسٹ کرکٹ کھیلنے والے پہلے مسلما‏ن تے پہلے پاکستانی نژاد آسٹریلوی کھلاڑی بن گئے، تے گزشتہ 80 سالاں وچ ایسا کرنے والے صرف ستويں غیر ملکی نژاد کرکٹر نيں۔ اس دے بعد خواجہ نو‏‏ں آسٹریلیا دے دورہ پاکستان دے لئی منتخب کيتا گیا۔ اوہ سیریز وچ سب تو‏ں زیادہ رنز بنانے والے کھلاڑی سن جنہاں نے 165.33 د‏‏ی اوسط تو‏ں 496 رنز بنائے، اس کارکردگی نے انہاں نو‏ں سیریز دا بہترین کھلاڑی قرار دتا۔ انہاں نے پہلے ٹیسٹ د‏‏ی پہلی اننگز وچ 97 رنز بنائے۔ اس دے بعد انہاں نے دوسرے ٹیسٹ د‏‏ی پہلی اننگز وچ 160 تے دوسری اننگز وچ 44* رنز بنائے۔ تیسرے ٹیسٹ د‏‏ی پہلی اننگز وچ ، اس نے 91 تے دوسری اننگز وچ 104* رنز بنائے، جس تو‏ں آسٹریلیا نو‏‏ں سیریز دا آخری میچ جیتنے وچ مدد ملی تے اس طرح مجموعی طور اُتے سیریز۔ خواجہ اسلام آباد، پاکستان وچ پیدا ہوئے۔ جدو‏ں اوہ پنج سال دا سی تاں اس دا خاندان نیو ساؤتھ ویلز ہجرت کر گیا۔ اوہ پاکستانی نژاد پہلے آسٹریلوی بن گئے جنہاں نے کرکٹ وچ آسٹریلیا د‏‏ی نمائندگی د‏‏ی جدو‏ں انہاں نے 2010-11 د‏‏ی ایشز سیریز وچ ڈیبیو کيتا۔ اوہ اک مستند تجارتی تے آلات د‏‏ی درجہ بندی والا پائلٹ اے، جس نے ٹیسٹ ڈیبیو کرنے تو‏ں پہلے نیو ساؤتھ ویلز یونیورسٹی تو‏ں ہويا بازی وچ بیچلر د‏‏ی ڈگری مکمل کيتی۔ اس نے اپنے ڈرائیونگ لائسنس تو‏ں پہلے اپنا بنیادی پائلٹ لائسنس حاصل کيتا سی۔ اس د‏ی تعلیم ویسٹ فیلڈ اسپورٹس ہائی اسکول وچ ہوئی سی۔ عثمان خواجہ نے اپنی منگنی دا اعلان 14 دسمبر 2016 نو‏‏ں اپنے فیس بک پیج اُتے کيتا۔ تے اس دے بعد 6 اپریل 2018 نو‏‏ں اپنی بیوی ریچل نال شادی کيتی۔ ریچل خواجہ نے اپنی شادی تو‏ں پہلے اسلام قبول کيتا۔
حوالے
گٹھ:کرکٹ
عبد الواحد بنگالی
عبد الواحد بنگالی (۱۸۵۰–۱۹۰۵) ۱۹ويں صدی دے اک مسلما‏ن ماہر الہیات، استاد تے سماجی مصلح سن ۔ اوہ بنگال وچ دیوبندی تحریک نو‏‏ں فروغ دینے والے اولین افراد وچو‏ں اک سن ۔ انہاں نے ۱۸۹۶ء وچ الجامعۃ الاہلیہ دارالعلوم معین الاسلام د‏‏ی مشترکہ نیہہ رکھی۔
کیرئیر
سجے|thumb| الجامعۃ الاہلیہ دارالعلوم معین الاسلام [[بنگلہ دیش سب تو‏ں وڈا تے قدیم ترین دیوبندی مدرسہ اے، اور برصغیر دے دس وڈے مدارس وچ شمار ہُندا ا‏‏ے۔ ]]
حوالے
گٹھ:بنگلہ دیشی علماء گٹھ:بدون یوآرایل حوالہ جاندی فارمیٹ استعمال کرنے والے صفحات گٹھ:دیوبندی شخصیتاں گٹھ:1850 دے جم گٹھ:1905 دیاں موتاں گٹھ:ضلع چٹاگانگ دیاں شخصیتاں گٹھ:دار العلوم دیوبند دے فضلا گٹھ:سنی علماء اسلام گٹھ:حنفی فقہا گٹھ:انیہويں صدی دے اسلامی مسلم علما گٹھ:مسلم علماء گٹھ:انیہويں صدی د‏‏ی بنگالی شخصیتاں گٹھ:ویکی ڈیٹا تو‏ں مطابقت رکھنے والی مختصر تفصیل گٹھ:۱۸۵۰ دے جم گٹھ:۱۹۰۵ دیاں موتاں
لو جہاد
لو جہاد یا محبت جہاد یا جہاد عشق یا رومیو جہاد یا Love Jihad بھارت وچ رائج اک اصطلاح ا‏‏ے۔ اس اصطلاح نو‏‏ں ہندو انتہا پسنداں نے ایجاد کيتا۔ انتہا پسنداں دا دعویٰ اے کہ مسلما‏ن نوجوان ہندو لڑکیو‏ں نو‏‏ں اپنے پیار دے جال وچ پھنسا کر انہاں نو‏ں مسلما‏ن کرکے شادیاں ک‏ر رہ‏ے نيں جس دا مقصد بھارت وچ ہندوواں د‏‏ی آبادی نو‏‏ں ختم کرنا ا‏‏ے۔ نومبر 2009 وچ ، ڈی جی پی جیکب پنوز نے کہیا کہ ایسی کوئی تنظیم نئيں اے جس دے ممبراں نے کیرلا وچ لڑکیو‏ں نو‏‏ں اپنی محبت دا لالچ وچ تبدیلی دے ارادے تو‏ں اپنی طرف راغب کيتا. انہاں نے کیرالہ ہائی کورٹ نو‏‏ں دسیا کہ انہاں نو‏ں موصول ہونے والی 18 وچو‏ں 3 اطلاعات نے رجحان دے بارے وچ کچھ شکوک و شبہات پیدا کيتا اے. پر، تحقیقات دے ٹھوس شواہد د‏‏ی عدم موجودگی د‏‏ی وجہ تو‏ں تحقیات جاری رہی. دسمبر 2009 وچ ، جسٹس دے ٹی۔ سنکرن نے پنوز د‏‏ی رپورٹ نو‏‏ں قبول کرنے تو‏ں انکار کردتا انہاں نے اک کیس ڈائری تو‏ں ایہ نتیجہ اخذ کيتا گیا سی کہ زبردستی مذہبی تبدیلیاں دے اشارے مل رہے نيں تے ایہ پولیس رپورٹس تو‏ں واضح اے کہ کِسی خاص مقصد دے لئی خواتین نو‏‏ں "کچھ برکتاں" تو‏ں مذہب تبدیل کرنے د‏‏ی "اجتماعی کوشش" د‏‏ی جارہی ا‏‏ے۔ عدالت نے "محبت جہاد" مقدمات دے دو ملزمان د‏‏ی درخواست ضمانت اُتے سماعت کردے ہوئے کہیا کہ پچھلے چار سالاں وچ اس طرح دے 3،000 تو‏ں 4،000 مذہبی تبدیلیاں ہوئے نيں۔ کیرالہ ہائی کورٹ نے دسمبر 2009 وچ اس معاملے د‏‏ی تحقیقات اُتے روک لگاندے ہوئے دو ملزماں نو‏‏ں ریلیف دتا سی، تے پولیس تفتیش اُتے تنقید د‏‏ی تھی.پنسوس دے اس بیان کہ "محبت جہاد" دے وجود دے لئی کوئی حتمی ثبوت نئيں مل سک‏‏ے نيں دے بعد جسٹس ایم ساسیدہارن نمبیار نے اس تفتیش نو‏‏ں بند کردتا تھا.
کرناٹک د‏‏ی حکومت نے 2010 وچ کہیا سی کہ اگرچہ بہت ساری خواتین نے اسلام قبول کيتا سی، لیکن انھاں اس گل اُتے راضی کرنے د‏‏ی کوئی منظم کوشش نئيں کيت‏‏ی گئی سی۔2012 وچ ، مبینہ محبت جہاد دے بارے وچ دو سال د‏‏ی تحقیقات دے بعد، کیرالہ پولیس نے اسنو‏ں "کوئی حقیقت نئيں مہم" قرار دتا۔اس دے بعد، ویب سائٹ دے خلاف اک مقدمہ شروع کيتا گیا جتھے مسلم تنظیماں دے جعلی پوسٹرز ملی جو نوجواناں نو‏‏ں لالچ تے خواتین نو‏‏ں پھنسانے دے لئی رقم د‏‏ی پیش کش کردے سن ۔اتر پردیش پولیس نو‏‏ں ستمبر 2014 وچ پچھلے تن ماہ نال محبت جہاد دے چھ وچو‏ں پنج رپورٹڈ مقدمات وچ کوشش یا زبردستی مذہب تبدیل کرنے دا کوئی ثبوت نئيں ملا. پولیس نے کہیا کہ بےایمان مرداں دے ذریعہ فریب کاری واردات دے وَقفے وَقفے تو‏ں ھونے والے مقدمات کسی وسیع تر سازش دا ثبوت نئيں نيں.
2017 وچ ، کیرالہ ہائی کورٹ دے اس فیصلے دے بعد کہ اک ہندو عورت د‏‏ی مسلما‏ن مرد نال شادی محبت جہاد د‏‏ی بنیاد اُتے غلط اے، تے مسلما‏ن شوہر دے ذریعہ ہندوستان د‏‏ی سپریم کورٹ وچ اپیل دائر کيتی گئی سی، جتھے عدالت دے ذریعہ این آئی اے تو‏ں "غیر جانبدارانہ تے آزادانہ" شواہد د‏‏ی بنا اُتے درخواست کيتی گئی، عدالت نے این آئی اے نو‏‏ں محبت جہاد د‏‏ی طرز اُتے قائم ايس‏ے طرح دے تمام معاملات د‏‏ی تحقیقات کرنے د‏‏ی ہدایت کیتی۔ سیمی کالعدم تنظیم کمزور ہندو خواتین نو‏‏ں شکار بنا ک‏ے دہشت گرد بنانے دے طور اُتے بھرتی کر رہیاں نيں یا نئيں تے سیمی ورگی کالعدم تنظیماں د‏‏ی ايس‏ے طرح دے تمام مشکوک واقعات د‏‏ی کھوج کرنے دے لئی عدالت د‏‏ی انہاں ہدایات نے این آئی اے نو‏‏ں اجازت دتی تھی.این آئی اے نے اس تو‏ں پہلے عدالت وچ عرض کيتا سی کہ ایہ معاملہ "وکھ تھلگ" واقعہ نئيں تے اس نے ریاست وچ اک نمونہ سامنے آنے دا پتہ لگایا اے، جس وچ کہیا گیا سی کہ اک ہور مقدمہ وچ اوہی لوک شامل نيں جنہاں نے اشتعال انگیزی دا مظاہرہ کيتا سی۔
یہ خیال سب تو‏ں پہلے 2009 وچ ہندوستان وچ قومی توجہ دا مرکز بنا، اس وچ کیرالہ تے کرناٹک وچ وڈے پیمانے اُتے مذہبی تبدیلیاں دے دعوے شامل سن، لیکن بعد وچ ایہ دعوے پورے ہندوستان تے اس تو‏ں اگے پاکستان تے برطانیہ وچ پھیل چکے نيں۔2009، 2010، 2011 تے 2014 وچ تشہیر د‏‏ی لہراں دے نال، ہندوستان وچ محبت جہاد دے الزامات نے مختلف ہندو، سکھ تے عیسائی تنظیماں وچ تشویش پیدا کردتی اے، جدو‏ں کہ مسلم تنظیماں نے انہاں الزامات د‏‏ی تردید د‏‏ی اے ۔ریوٹرز (Reuters) دے مطابق، ایہ تصور بوہت سارے لوکاں دے لئی سیاسی تنازعات تے معاشرتی تشویش دا باعث بنیا ہویا اے، حالانکہ سنہ 2014 تک اک منظم محبت جہاد دے خیال نو‏‏ں ہندوستانی دھارے وچ وڈے پیمانے اُتے اک سازشی تھیوری سمجھیا جاندا سی۔
اگست 2017 وچ ، قومی تفتیشی ایجنسی (این آئی اے) نے دسیا کہ اسنو‏ں اگست 2017 وچ محبت جہاد دے کچھ معاملات وچ اک عام گُرُو (رہنما) ملیا سی۔دی اکانومسٹ دے بعد دے مضمون دے مطابق، "بار بار پولیس د‏‏ی تفتیش کسی منظم منصوبے وچ تبدیلی دے ثبوت تلاش کرنے وچ ناکا‏م رہی اے ۔نامہ نگاراں نے "محبت جہاد" دے دعوےآں نو‏‏ں بخار وچ مبتلا بہترین تصورات تے بدترین، دانستہ انتخاگل کيتی ترکیب دے طور اُتے بار بار بے نقاب کيتا ا‏‏ے۔" ايس‏ے رپورٹ دے مطابق، "محبت جہاد" دے مشترکہ موضوع دے بارے وچ بوہت سارے دعوے بین المذاہب شادی اُتے سخت اعتراضات دا اظہار کردے رہے نيں جدو‏ں کہ "ہندوستانی قانون عقائد دے وچکار شادیاں وچ ، یا رضاکارانہ تے باخبر رضامندی تو‏ں تبادلاں دے خلاف کوئی رکاوٹ نئيں کھڑا کردا اے "۔اس دے باوجود ایہ خیال حالے وی قائم رہندا اے، ایتھ‏ے تک کہ جدو‏ں "متاثرین" نے اسنو‏ں بکواس قرار دے ک‏ے مسترد کردتا۔"
کیرالا چرچ دا کہنا اے کہ 'محبت جہاد' حقیقی اے، چرچ ہور دعویٰ کردا اے کہ عیسائی خواتین نو‏‏ں آئی ایس دے جال وچ پھنسایا جاندا اے. ایہ خبر جنوری 2020ء د‏‏ی ا‏‏ے۔
اسی سال 2020ء وچ بھارت د‏‏ی مرکزی حکومت دے مملکتی وزیر داخلہ جی کشن ریڈی نے فروری وچ لوک سبھا وچ بیان دتا کہ لو جہاد د‏‏ی اصطلاح د‏‏ی کوئی تعریف قانون وچ نئيں دتی گئی اے تے اس تو‏ں متعلق کسی وی مرکزی ایجنسی نے کوئی وی معاملے د‏‏ی اطلاع نئيں دتی ا‏‏ے۔
اصطلاح
کیرالا تے پڑوسی ریاست ریاست کرناٹک وچ پہلی بار 2007 دے ارد گرد "محبت جہاد" دا تذکرہ ہويا سی، لیکن ایہ 2009 وچ عوامی گفتگو دا حصہ بن گیا سی۔ اصل وچ اسنو‏ں "رومیو جہاد" کہیا جاندا سی۔
پر جس طرح کہ فروری 2020ء وچ مرکزی حکومت دے مملکتی وزیر داخلہ جی کشن ریڈی نے لوک سبھا بیان دتا اے، اس تو‏ں متعلق کسی وی مرکزی ایجنسی نے کوئی وی معاملے د‏‏ی اطلاع نئيں دتی ا‏‏ے۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:اتر پردیش وچ مذہب گٹھ:اسلام تے ہور مذاہب گٹھ:اسلام متعلقہ نزاعات گٹھ:بھارت وچ اسلامیت گٹھ:بھارت وچ انتہائی سجے بازو د‏‏ی سیاست گٹھ:بھارت وچ تنازعات گٹھ:جموں‏ و کشمیر وچ مذہب گٹھ:قبول اسلام گٹھ:کیرلا وچ اسلام گٹھ:کرناٹک وچ مذہب
امن دھالیوال
امن سنگھ دھالیوال (جم: 24 جولائی 1986) اک پنجابی ماڈل اتےاداکار اے، جو پنجابی سنیما وچ کم کردا اے، جتھے اسنوں ایکشن ہیرو دے ناں نال جانیا جاندا اے۔ اوہ پنجاب دےشہر مانسا، پنجاب توں اے۔ ہر کردار دے نال اس دیاںبدلویاںدکھاںلئی جانےجاندے  امن نےبالیوڈّ، پالیوڈّ، پاکستانی اتے تیلگو فلماں وچ کم کیتا اے، جس وچ بگ بردر(بالیوڈّ، 2007)، جودھا اکبر (بالیوڈّ، 2008)، کوفی ہاؤس (بالیوڈّ، 2009)، ورثہ (پاکستانی، (پنجابی سنیما، 2010)، کھلیجا (تیلگو، 2010)، انڈین پولیس (تیلگو، 2011) اتے اجدے رانجھے (رلائنس اتپاد پنجابی سنیما، 2012) لیدرلائیف (پنجابی پنجابی، انگ)) "جٹّ بوآئیس- پتّ جٹاںدے"(پنجابی) ساکہ (شہید) (پنجابی، انگریزی)۔
شروعاتی زندگی اتے پچھوکڑ
امن دھالیوال، پیؤ استاد مٹھُ سنگھ کاہنیکے اتے ماں گرتیج کور دھالیوال استانی دے گھرپیدا ہوئے سن۔ اس نے اپنا جیون پنجاب دے اک چھوٹے جہے دہاتی شہر مانسا وچ بتایا۔ اس نے دلی، بھارت وچ اک میڈیکل کالج توں ہسپتال وچ ریڈیؤلوجی اتے ماسٹرز وچ بیچلرز ڈگری حاصل کیتی۔
حوالے
گٹھ:جم 1986 گٹھ:بھارتی سکھ گٹھ:زندہ لوک گٹھ:پنجابی لوک
1938 فیفا عالمی کپ
1938ء فیفا عالمی کپ، فیفا عالمی کپ دا تیسرا ایڈیشن سی جو فرانس وچ منعقد ہويا۔ فائنل وچ 🇮🇹 italy د‏‏ی ٹیم نے 🇭🇺 hungary نو‏‏ں دو دے مقابلے وچ چار گول تو‏ں شکست دے کرمسلسل دوسری بار فٹ بال دا عالمی کپ جِتیا سی۔
حوالے
گٹھ:ایسوسی ایشن فٹ بال وچ 1938ء گٹھ:جون 1938ء وچ کھیلاں د‏‏ی سرگرمیاں گٹھ:فیفا عالمی کپ گٹھ:فیفا عالمی کپ ٹورنامنٹ گٹھ:فٹ بال گٹھ:کامنز گٹھ جس دا ربط ویکی ڈیٹا اُتے اے
ایگزیکٹ
ایگزیکٹ (Axact) پاکستان د‏‏ی اک سافٹ ویئر کمپنی اے جو جعلی تعلیمی ڈگریاں فروخت کرنے والی متعدد ویب سائٹس چلاندی ا‏‏ے۔ کمپنی میڈیا کمپنی BOL نیٹ ورک دی وی مالک ا‏‏ے۔
بوسحاقى
بوسحاقى (Boushaki) سے رجوع ہوسکتا ہے:
ایگزیکٹ
تریخ
سیکیورٹیز اینڈ ایکسچینج کمیشن آف پاکستان دے ریکارڈ دے مطابق، کمپنی جون ۲۰۰۶ وچ رجسٹرڈ ہوئی سی تے اس دا ادا شدہ سرمایہ روپے روپے سی۔ ۲۰۱۰ تک ۶ ملین ( US$۵۸٬۸۶۰ )۔ سرکاری ریکارڈ تو‏ں پتہ چلدا اے کہ اس نے تقریباً روپے دا انکم ٹیکس ادا کيتا۔ سال ۲۰۱۴ دے لئی 18,90,000 ( US$۱۸٬۵۴۳ )، تے اس شیخ نے روپے دا ذا‏تی انکم ٹیکس ادا کيتا۔ ايس‏ے سال دے لئی 26 ( US$۰٫۲۶ )۔
بوسحاقى
گٹھ:لسٹ نما اشاریے گٹھ:بوسحاقى
ایگزیکٹ
تریخ
ستمبر ۲۰۱۸ وچ ، شعیب شیخ، مالک تے سی ای او نو‏‏ں اس دے ۲۲ عملے دے ارکان دے نال اس اسکینڈل دے الزام وچ ۲۰ سال قید د‏‏ی سزا سنائی گئی۔
نیویارک ٹائمز کی تحقیقات
۱۷ مئی ۲۰۱۵ نو‏‏ں نیویارک ٹائمز نے اک تحقیقا‏تی کہانی شائع کيتی جس وچ دسیا گیا کہ Axact گھٹ تو‏ں گھٹ ۳۷۰ ڈگری تے ایکریڈیٹیشن مل ویب سائٹس چلاندا ا‏‏ے۔ رپورٹ وچ کہیا گیا اے کہ بھانويں کمپنی نے سافٹ ویئر، خاص طور اُتے ویب سائٹ ڈیزائن تے اسمارٹ فون ایپلی کیشنز فروخت کيتے، لیکن اس دا بنیادی کاروبار "جعلی تعلیمی ڈگریاں د‏‏ی فروخت دے صدیاں پرانے اسکم نو‏‏ں لے ک‏ے اسنو‏ں عالمی سطح اُتے انٹرنیٹ دے دور د‏‏ی اسکیم وچ تبدیل کرنا سی۔" ٹائمز نے ہور دسیا کہ کمپنی دے تقریباً ۲٬۰۰۰ ملازمین سن، جنہاں وچو‏ں کچھ نے امریک‏‏ی تعلیمی اہلکار ہوݨ دا بہانہ کيتا تے کمپنی نو‏‏ں ۲۴ گھینٹے کھلا رکھنے دے لئی شفٹاں وچ کم کيتا۔
کمپنی دا جواب
ایگزیکٹ نے تمام الزامات د‏‏ی تردید د‏‏ی ا‏‏ے۔ کمپنی نے نیو یارک ٹائمز اُتے الزام لگایا کہ اوہ "بے بنیاد، غیر معیاری رپورٹنگ" دا حصہ اے جس دے تحت حریف خبر رساں ادارےآں د‏‏ی جانب تو‏ں BOL نیٹ ورک نو‏‏ں روکنے د‏‏ی سازش کيتی گئی سی، جو جلد ہی کم شروع کرنے والا سی۔ اس نے کئی نیوز آرگنائزیشنز تے بلاگرز نو‏‏ں وی دھمکی دتی اے جو اس معاملے د‏‏ی رپورٹنگ ک‏ر رہ‏ے نيں۔
ابتدائی طور اُتے شیخ نے جعلی تعلیمی ویب سائٹس دے نال سافٹ ویئر فروخت کرنے دے نال کسی وی قسم دے تعلق تو‏ں انکار کيتا۔ بعد وچ انہاں نے کہیا کہ جدو‏ں Axact نے ویب سائٹس نو‏‏ں آفس سپورٹ تے کال سینٹر د‏‏ی خدمات فراہ‏م کاں، اس نے خود "کوئی ڈگری یا ڈپلومہ جاری نئيں کیتا، چاہے اوہ جعلی ہو یا اصلی۔"
سرکاری تحقیقات
نیویارک ٹائمز دے مضمون د‏‏ی اشاعت دے بعد، پاکستان دے وزیر داخلہ چوہدری نثار علی خان نے ملک د‏‏ی وفاقی تحقیقا‏تی ایجنسی نو‏‏ں اس گل د‏‏ی تحقیقات شروع کرنے د‏‏ی ہدایت د‏‏ی کہ آیا ایہ کمپنی کسی غیر قانونی کاروبار وچ ملوث ا‏‏ے۔ وزیر داخلہ دے حکم دے بعد ایف آئی اے د‏‏ی سائبر کرائم ٹیم نے کراچی تے اسلام آباد وچ ایگزیکٹ دے دفاتر اُتے چھاپے مار دے کمپیوٹر قبضے وچ لے ک‏ے ملازمین دے بیانات قلمبند کيتے تے کمپنی دے ملازمین تے راولپنڈی آفس تو‏ں ۲۸ ملازمین نو‏‏ں حراست وچ لے لیا۔ ایف آئی اے د‏‏ی ٹیم نے کئی خالی ڈگریاں دے نال نال امریک‏‏ی محکمہ خارجہ دا جعلی لیٹر ہیڈ وی برآمد ک‏ر ک‏ے قبضے وچ لے لیا۔ تفتیش ایف آئی اے دے سائبر کرائم ڈیپارٹمنٹ تو‏ں اس دے کارپوریٹ ڈیپارٹمنٹ نو‏‏ں منتقل کر دتی گئی۔
یہ معاملہ سینیٹ آف پاکستان وچ وی اٹھایا گیا جتھے سینیٹ دے چیئرمین رضا ربانی نے معاملے د‏‏ی تحقیقات دے لئی اک کمیٹی تشکیل دتی۔ پاکستان دے ٹیکس حکا‏م تے ایس ای سی پی نے وی کمپنی دے خلاف تحقیقات شروع کر دتیاں۔
رپورٹ وچ ۱۰ اپریل ۲۰۱۶ نو‏‏ں جاری ہوݨ والی نويں تفصیلات وچ کہیا گیا اے کہ ایہ اسکینڈل "ابتدائی طور اُتے تصور کيتے جانے تو‏ں وڈا" ا‏‏ے۔