cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ریالٹو
بارلے جوڑ
گٹھ:امریکہ دے شہر گٹھ:شہر گٹھ:شمالی امریکہ دے شہر گٹھ:امریکین دے شہراں دی لسٹ گٹھ:شمالی امریکہ دے شہراں دی لسٹ گٹھ:امریکین دے شہر گٹھ:شمالی امریکہ دے آباد تھاں گٹھ:امریکہ دے آباد تھاں گٹھ:کیلیفورنیا دے شہر گٹھ:امریکہ
کاہٹو
گٹھ:جاندار
سمندری چیڑ
سمندری چیڑ لیندے رومی سمندر دے دیےاں دا چیڑ اے۔
ساٹن
ساٹن ریشم وانکون کپڑا ہوندا اے جیہڑے اک پاسے لشکدا تے ہموار ہوندا اے تے دوجے پاسے نیں لشکدا۔
فاطمہ چوہان
گٹھ:دکھنی افریقہ
ٹویڈ
ٹویڈ (انگریزی:Tweed) اک کھردرا کپڑا ہوندا اے جیہڑا ان نال بنیا ہوندا اے۔ اے سکاٹلینڈ تون ٹریا سی۔
بریمن
بریمن جرمنی دا سب توں نکا صوبہ اے۔ اینوں شہری صوبہ وی کہ سکدے آن جے ایہ دوشہراں بریمن بے بریمرہیون نال رل کے بندا اے۔ دوویں دریاۓ ویسر دے کنڈے تے وس رۓ نیں۔ بریمن چار شفیریوں جرمن صوبے تھلواں سیکسنی نال کعریا ہویا اے۔
غلام سرور لاہوری
ملازمت
زِندگی دا ابتدائی حصہ ملازمت وچ وی گزاریا۔ اولاً سردار بھگوان سنگھ، رئیس لاہور تے جاگیردار فتح گڑھ، چونیاں د‏‏ی جائداد دے مہتمم وی رہ‏‏ے۔ فیر رائے بہادر کنہیا لال ہندی (ایگزیکٹو انجنئیر لاہور ڈویژن) نے آپ نو‏‏ں اپنے محکمے وچ اک معقول مشاہرے اُتے ملازمت دِلوا دتی سی۔ کنہیا لال ہندی مفتی صاحب دے تلامذہ وچو‏ں سی ۔ تھوڑے ہی عرصے دے بعد مفتی صاحب نے ایہ ملازمت ترک کردتی۔
مزاج و طبیعت
در حقیقت آپ ایسی طبیعت لے ک‏ے آئے سن کہ جو تصنیف و تالیف تے شعر و اَدب ہی دے لئی موزاں سی۔ طبع عالی وچ حد درجہ استغنا سی ۔ حکامِ وقت تو‏ں ملنا پسند نئيں کردے سن ۔ پنڈت بیج ناتھ، فقیرشمس الدین تے داکٹر لائٹز (رجسٹرار پنجاب یونیورسٹی) نے بارہیا کوشش کيتی کہ آپ حکامِ وقت دے نال راہ و رسم رکھنے تو‏ں گریز نہ کرن کہ آپ جداں فاضل مصنف د‏‏ی حکومت ہند نو‏‏ں بے حد ضرورت ا‏‏ے۔ ہور حکومت نو‏‏ں آپ تو‏ں متعدد کتاباں مختلف علوم وچ لکھوانا چاہندی ا‏‏ے۔ لیکن مفتی صاحب نے کہیا: نہ تاں مینو‏ں خطاب و جاگیر د‏‏ی ضرورت اے تے نہ ہی وچ اپنی لکھتاں نو‏‏ں حکومت دے زیر اثر لکھنا چاہندا ہون۔ اِنہاں لوکاں د‏‏ی تصنیف و تالیف دا مقصد کچھ اَور اے تے میرا راستہ اُنہاں تو‏ں وکھ ا‏‏ے۔ حتیٰ کہ داکٹر لائٹز دے اصرار دے باوجود آپ نے پنجاب یونیورسٹی دا اعزازی فیلو بننا وی منظور نہ کیتا تے تا دمِ زِیست اپنے اِسی مسلک اُتے قائم رہے تے حکومت دے نال کِس‏ے قسم دا ادبی و سیاسی اِتحاد نہ کیتا۔
سر سید احمد خان نال ملاقات
سر سید احمد خان (متوفی 27 مارچ 1898ء) 1884ء وچ علی گڑھ کالج د‏‏ی مالی اِمداد دے لئی پنجاب دے دورے اُتے لاہور وی آئے۔اپنے دوست خاں بہادر ڈپٹی برکت علی دے پاس فروکش ہوئے۔ خاں بہادر نے اکابر لاہور دا اک نمائندہ اجلاس اپنی کوٹھی واقع بیرون موچی دوازہ، لاہور وچ بلوایا۔ جس وچ مفتی صاحب وی مدعو سن ۔ خاں بہادر نے آپ دا تعارف سر سید احمد خان تو‏ں کروایا۔ سر سید احمد خان آپ د‏‏ی ذات تو‏ں بہت متاثر ہوئے۔ کہنے لگے: ناں تاں سنیا سی، اج مل وی لیا۔ فیر اپنے مشن دا کچھ کم اُنہاں دے سپرد کرنا چاہیا ۔ مفتی صاحب نے کہیا: '''سید صاحب! وچ اِس کم دے لئی موزاں نئيں ہون، میرا شغل تصنیف و تاالیف ا‏‏ے۔ آپ نے جنہاں لوکاں د‏‏ی جماعت اپنے گرد اکٹھی کرلئی اے، اوہ اِس مقصد دے لئی بہت مفید اے تے فیر جماعتی اِتحاد دے لئی عقائد دے اِتحاد د‏‏ی وی ضرورت ہُندی اے تے ایہ چیزاں وچ ایتھ‏ے نئيں دیکھدا'''۔ سر سید احمد خان آپ دا ایہ جواب سن کر خاموش رہ‏‏ے۔
وفات
ماہِ جون 1890ء وچ مفتی صاحب اپنے برادر زادہ مفتی جلال الدین بن مفتی سید محمد د‏‏ی معیت وچ حج دے لئی روانہ ہوئے۔ 20 ذوالحجہ 1307ھ نو‏‏ں مدینہ منورہ دے لئی روانہ ہوئے۔ تیسری منزل اُتے پہنچ ک‏ے مسافراں وچ اچانک وبائے ہیضہ پھوٹ پئی تے پنجويں منزل وچ آپ وی اِس مرض وچ مبتلا ہوئے گئے۔ ستويں منزل دے نیڑے پہنچ ک‏ے جمعرات 27 ذوالحجہ 1307ھ مطابق 14 اگست 1890ء نو‏‏ں بدر دے مقامی علاقے منزل بئربالا حسانی وچ انتقال کرگئے تے بئربالا حسانی منزل (مضافات جنگ بدر) وچ دفن ہوئے۔ مولا‏نا غلام دستگیر قصوری نے جو رفیق سفر سن، نے نماز جنازہ پڑھائی۔
لکھتاں
مفتی صاحب کثیراللکھتاں سن ۔ اُنہاں د‏‏ی مشہور لکھتاں ایہ نيں:
حوالے
گٹھ:1837 دے جم گٹھ:1890 دیاں موتاں گٹھ:14 اگست د‏‏ی وفیات گٹھ:لاہور دے مصنفاں گٹھ:برطانوی ہند دے مصنفاں گٹھ:برطانوی ہند دے اردو لکھاری گٹھ:انیہويں صدی دے ہندوستانی مؤرخین گٹھ:دہلی وچ پیدا ہونے والی شخصیتاں گٹھ:بھارتی لغت نویس
کچھو کما
کچھو کما کچھ مچھ ٹبر دا اک جانور اے۔ کچھو کمے توں کچھ تے مچھی توں مچھ ۔ ایہ جانور جل تھل وچ رہندا اے یعنی پاݨی تے سُکا دوویں تھاںواں چ رہ لیندا اے۔ ایہدے اُتلے پاسے اک پتھریلا کھوپ ہُندا اے۔
گٹھ:جانور
مارکس برادرز
مارکس بھرا امریکی خاندانی کامیڈی اداکار سن جو براڈوے تھئیٹر وچ کامیاب ہوئے سن اتے 1905 توں 1949 تک دیاں چلچتراں (فلماں) وچ وی کامیاب رہے سن۔ مارکس بھرا دی تیراں فیچر فلماں وچوں پنج نوں امریکن فلم انسٹیچیوٹ (اے۔آئی۔آئی۔) نے چنیا سی جس وچ چوٹی دیاں 100 کامیڈی فلماں شامل سن۔ اس دیاں دوفلماں (ڈکّ سوپ اتےاے نائیٹ ایٹ د اپیرا)چنیاں گئیاں اپرلیاں 12 فلماں وچوں سن۔ اوہناں نوں 20 ویں صدی دے مہان اتے سبھ توں بااثر کامیڈیئنز وچ شامل کرن لئی نقاداں ، ودواناں اتے فیناں ولوں مکمل طور تے وچار کیتا جاندا اے۔ ایہناں بھراواں نوں ہالیوڈّ سنیما دے ای ایف آئی دے 100 سالاں دے … 100 سٹار دی لسٹ وچلے25 مہان آدمیاں وچ شامل کیتا گیا۔
ایہناں دا گروہ اج-کل دنیا بھر وچ اپنے کئیاں سٹیجی ناواں دے ناں نال جانیا جاندا اے جویں چکو، ہارپو، گروکو، گممو، اتے زیپو۔ ایکشن دا مول تن وڈے بھرا سی: چکو، ہرپو اتے گروچو، جنہاں وچوں ہر اک بہت ہی ولکھن پدوی والے سٹیجی انسان دا ترقی کیتا۔
گروپ دے 1950 وچ استھر ہو جان توں بعد، گروکو نے ٹیلیوین وچ اک اہم دوجا کیریئر شروع کیتا، جدوں کہ ہارپو اتے چککو نوں گھٹ دکھایا جان لگا۔ دو چھوٹے بھرا، گمو اتے زیپو، نے اپنے کرداراں نوں اسے حد تک نہیں ترقی یافتہ کیتا۔ اوہ ہر اک بجنیس کریئر دی پیروی کردے ہوئے اپنے کم نوں چھڈّ دندے سن، جس وچ اوہ کامیاب راے سن اتے اک ویلے لئی اک وڈی تھئیٹر ایجنسی راہیں اوہ اپنے بھراواں اتے ہورناں دی نمائندگی کردے سن۔ گومو کسے وی فلم وچ نہیں سی؛ زیپو مقابلتاً سدھے رولاں وچ پہلیاں پنج فلماں وچ شامل ہویا۔ اوہناں دی ماں منی مارکس نے ایہناں بھراواں دی کارگزاری نوں نویں سمت دتی، جس نے اوہناں دے منیجر وجوں کم کیتا۔
جدید منورنجن تے اثر
16 جنوری، 1977 نوں مارکس بھرا نوں موشن پکچر ہال آف پھیم وچ شامل کیتا گیا سی۔ اپریل 1977 وچ گوموں دی موت، اگست 1977 وچ گروکو اتے نومبر 1979 وچ زیپو دی موت ہو گئی۔ مگر گروہ منورنجن اُتے اوہناں دا اثر 21 ویں صدی وچ چنگا رہا۔
اوارڈ اتے اعزاز
کلاسک ہالیوڈّ دے 25 امریکی مرد سکرین کہانیاں دی لسٹ وچ مارکس دے بھراواں نوں اجتمائی طور اُتے #20 دا نام دتا گیا۔ ایہہ اوہو جہے سنمانت ہون والے اکلے بھرا سن۔
حوالے
گٹھ:مارکس بھرا گٹھ:امریکی شخصیتاں
تیرتھ رام فیروزپوری
منشی تیرتھ رام فیروز پوری اک ہندوستانی ناول نگار، افسانہ نگار، مدیر تے مترجم سن، انھاں نے درجناں کتاباں دا اردو بولی وچ ترجمہ کیتا۔ ہور اک ماہوار رسالہ ترجمان وی شائع کردے سن ۔ ان دی تعلیم میٹرک سی بغرض معاش 1930تا 1947لاہور وچ مقیم رہے تقسیم ہند دے بعد جالندھر وچ جا بسے. انہاں نے 150سے ودھ انگریزی کتب دے اردو تراجم کیتے جو 60ہزار تو‏ں ودھ صفحات بندے نيں
باہرلے جوڑ
گٹھ:بھارتی افسانہ نگار گٹھ:بھارتی مترجمین گٹھ:بھارتی ناول نگار گٹھ:بھارتی لکھاری
پراݨا جکو
پراݨا جکو 9000 ورھیاں نال دنیا دا سبھ توں پراݨا جیوندا رکھ اے. ایہ 9,550 ورھے پراݨا اے۔ ایہ سویڈن دے صوبے دالارنا دے پربت دھارے فولوفلالٹ وچ اے۔ مورت وچ کھڑا رکھ تے اینا پراݨا نئیں پر ایہدی جڑھ پراݨی اے۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:چیڑ گٹھ:رکھ
طلائی اردو دے خاناں دی لسٹ
یہ خانان د‏‏ی اک مکمل فہرست اے جس وچ سفید اردو، ازرق اردو، اردوئے زريں تے عظیم اردو شامل نيں۔
گٹھ:بورجگین گٹھ:پندرہويں صدی دے منگول حکمران گٹھ:تیرہويں صدی دے منگول حکمران گٹھ:چودہويں صدی دے منگول حکمران گٹھ:سولہويں صدی دے منگول حکمران طلائی اردو گٹھ:منگولی خان گٹھ:طلائی اردوگٹھ:لسٹاں
عیسیٰ بن ابان
امام عیسیٰ بن ابانفقہائے احناف وچو‏ں نيں اصحاب حدیث سن لیکن فقہ غالب آگئی۔عراق دے فقیہ ني‏‏‏‏ں۔محمد بن الحسن دے شاگرد نيں تے بصرہ دے قاضی سن ۔
ناں ونسب
ناں عیسیٰ والد کاناں ابان اورداداکاناں صدقہ اے ،پورانسب نامہ ایہ اے ۔عیسیٰ بن ابان بن صدقة بن عدی بن مرادن شاہ۔کنیت ابوموسی ا‏‏ے۔
کنیت
اکثر ترجمہ نگاراں نے آپ د‏‏ی کنیت ابوموسیٰ ذکر کيتی اے، محض حافظ ابن حجر نے آپ د‏‏ی کنیت ابومحمد ذکر کيتی اے
تحصیل فقہ
حافظ ذہبی نے وی سیر اعلام النبلاء وچ اس د‏ی وضاحت کيتی اے کہ امام عیسیٰ بن ابان نے امام محمد تو‏ں تحصیل فقہ کیاسی۔ چنانچہ اوہ سیر اعلام النبلاء جلد10،صفحہ 440ماں لکھدے نيں۔فقیہ العراق، تلمیذ محمد بن الحسن:( اوہ عراق دے فقیہ اورامام محمد دے شاگرد سن )۔حافظ ابن حجر لسان المیزان وچ لکھدے نيں وتفقہ علیہ یعنی عیسیٰ بن ابان دے فقہ وچ خصوصی استاد محمد بن الحسن ني‏‏‏‏ں۔ عیسیٰ بن ابان نے امام محمد تو‏ں چھ مہینے براہ راست استفادہ کيتا، بعد وچ جدو‏ں امام محمدکو ہارون رشید اپنے نال رقہ لے گئے تاں عیسیٰ بن ابان نے امام محمد تو‏ں خط وکتابت دے ذریعہ استفادہ کیندا۔عیسیٰ بن ابان دے امام محمد تو‏ں استفادہ د‏‏ی کل مدت گیارہ مہینے اے تے عیسیٰ بن ابان کاانتقال 220ہجری وچ ہويا۔
تلامذہ
مختلف ذمہ داریاں بالخصوص کارقضاکے نازک فریضہ د‏‏ی ادائیگی دے نال عیسیٰ بن ابان نے درس وتدریس دا فریضہ وی انجام دتا، عیسیٰ بن ابان د‏‏ی بہتر تعلیم وتربیت دا نتیجہ تھاکہ آپ دے شاگرد اگے چل ک‏ے آسمان علم وفضل دے آفتاب وماہتاب ہوئے، عیسیٰ بن ابان دے چند ممتاز شاگرداں دا ایتھ‏ے ذکر کیاجاتاا‏‏ے۔
ہلال بن یحییٰ الرائے (۰۰۰-245ھ = ۰۰۰-859م)
ابوخازم(۰۰۰-292ھ=۰۰۰-905م)آپ دا ناں عبدالحمید اوروالد کاناں عبدالعزیز اے، ابوخازم کنیت اے، بکاربن قتیبہ (182-270ھ=798-884م)
حسن بن سلام السواق:
شوکت تھانوی
شوکت تھانوی تھانہ بھون, ضلع شاملی، اتر پردیش، ہندستان وچ جمے تے اپݨے علاقے تھانہ بھون دی نسبت نال تھانوی دا پچھیتر اپݨے ناں نال لا لیا تے ایہی اپݨا تخلص رکھ لیا۔ اوہناں دے ابا جی محکمہ پولیس وچ ملازم سط۔ بعد وچ اوہ انسپکٹر جنرل پولیس بݨ کے بھوپال چلے گئے۔ شوکت تھانوی نے بھوپال وچ ای ہوش سنبھالیا۔ فیر شوکت تھانوی لکھنؤ چلے گئے۔ کچھ دن علی گڑھ وی رہے۔ شوکت تھانوی نوں صحافت نال دلچسپی سی۔ ہندوستان دے کئی مشہور اخباراں وچ کم کیتا۔ ایہناں وچ ہمدم، ہمت، ستوارا وار سپرپنچ زیادہ مشہور نیں۔ ایس ستوارا وار اخبار نے ای اوہناں نوں مخولیا لکھاری دی حیثیت نال متعارف کرایا اوہناں دے لیکھ سودیشی ریل، سودیشی ڈاک وغیرہ ہُݨ تک دلچسپی نال پڑھے جاندے نیں۔ شوکت تھانوی شاعر وی سن تے اوہناں دا شعری مجموعہ (گہرستان) دے ناں نال چھپیا۔ پاکستان بݨݨ مگروں لہور آگئے تے مختلف اخباراں نال جڑے رہے۔ ریڈیو پاکستان توں اوہناں کدا مستقل فیچر (قاضی جی) بہت مشہور ہویا۔ چھیکڑلے دناں وچ (جنگ) راول پنڈی ایڈیشن دے ایڈیٹر سن۔ 23 مارچ 1963 نوں صدرِ پاکستان نے اوہناں نوں تمغہ امتیاز دا اوارڈ دتا۔ 4 مئی 1963 نوں چلاݨا کرگئے تے میانی صاحب قبرستان لہور دفنائے گئے۔ پاکستان دی مشہور لیجنڈ اداکارہ عرش منیر اوہناں دی گھر والی سی۔
عیسیٰ بن ابان
عہدہ قضاء
قضاء د‏‏ی ذمہ داری بہت بھاری اورگرانقدر ذمہ داری اے، اس وچ مسائل واحکا‏م د‏‏ی واقفیت دے نال نال مردم شناسی اورلوکاں دے مزاج تو‏ں واقفیت،بیداری مغزی اورکِس‏ے د‏‏ی ظاہری صورت تو‏ں متاثرنہ ہونے د‏‏ی شرطاں شامل نيں۔عیسیٰ بن ابان انہاں اوصاف تو‏ں متصف سن لہٰذاان د‏‏ی انھاں خوبیاں کودیکھدے ہوئے عباسی خلافت وچ مامون الرشید دے دور وچ قاضی القضاة یحییٰ بن اکثم نے انہاں کواپنانائب بنایا تے فیر واپسی پران نو‏‏ں مستقل طورپر بصرہ کاقاضی بنادتا۔ خطیب بغدادی نے بیان کیاہے کہ انہاں کو211ہجری وچ اسماعیل بن حماد د‏‏ی معزولی دے بعد بصرہ کاقاضی بنایاگیاتھااورانتقال تک اوہ بصرہ دے قاضی رہے۔اس زمانہ وچ بصرہ علمی لحاظ تو‏ں عالم اسلام دے گنے چنے شہراں وچ شمار ہوتاتھا،ایداں دے وچ انہاں کوبصرہ کاقاضی بنانایہ بتاتاہے کہ قاضی یحییٰ بن اکثم انہاں دے علم وفضل تو‏ں کِنے متاثر سن ۔
شوکت تھانوی
لِکھتاں
گٹھ:پاکستانی لکھاری گٹھ:پاکستانی لوک
عیسیٰ بن ابان
عہدہ قضاء
قضاکے باب وچ انہاں د‏‏ی خاص صفت ایہ سی کہ اوہ اپنے حکماں دا اجراء اورفیصلےآں کانفاذ بہت جلد کرایاکردے سن ؛چنانچہ ابن ندیم انہاں د‏‏ی اس خصوصیت کاذکر کردے ہوئے لکھدے ني‏‏‏‏ں۔"کان فقیہا سریع الانفاذ للحکم"وہ فقیہ سن اورحکم نو‏‏ں جلد نافذ کردے سن ۔(اللسٹ لابن الندیم)
تصنیفات وتالیفات
1- کتاب الحجة
2- کتاب خبر الواحد
3- کتاب الجامع
4- کتاب اثبات القیاس
5- کتاب اجتہاد الرائے
امام جصاص رازی درج ذیل کتاب دا اضافہ کیااے:
6- الحجج الصغیر (الفصول فی الاصول)
صاحب ہدیة العارفین نے درج ذیل کتاباں دا اضافہ کیاا‏‏ے۔
7-الحجة الصغیرة فی الحدیث.(اس کاپتہ نئيں چلاکہ آیا ایہ اوہی الحجج الصغیر اے جس دا تذکرہ جصاص رازی نے کیاہے یافیر وکھ تو‏ں کوئی اورکتاب اے )
8- کتاب الجامع فی الفقہ.
9- کتاب الحج.
10-کتاب الشھادات.
11-کتاب العلل.
12-فی الفقہ.
شفون
شفون (انگریزی:Chiffon) فرانس توں ٹریا اک کپڑا اے جیہڑا ہلکا ہوندا اے۔
عیسیٰ بن ابان
انتقال
امام عیسیٰ بن ابان کاانتقال کدو‏‏ں ہويا، اس بارے وچ مورخین دے اقوال مختلف نيں،بعض نے 220ہجری قراردیاہے؛جب کہ بعض نے 221ہجری بتایاہے؛لیکن 221کاقول زیادہ معتبرہے؛ کیونجے خلیفہ بن خیاط جنہاں دا انتقال عیسیٰ بن ابان دے محض۱۹-۲۰سال بعد ہويا اے ،انھاں نے عیسیٰ بن ابان د‏‏ی تریخ وفات۲۲۱ ہجری ہی دسی اے ،استو‏ں علاوہ خطیب بغدادی نے تریخ بغداد وچ سند دے نال نقل کیاہے کہ ماہ صفر د‏‏ی ابتداء 221ہجری وچ انہاں کاانتقال ہوگیا۔اسی طرح حافظ ذہبی نے تریخ الاسلام اورسیر اعلام النبلاء وچ وی موت تریخ 221ہجری ہی ذکرکیاہے
شفون
Chiffon
چیلیابنسک اوبلاست
آبادی تے نسلی گروہ
چیلیابنسک اوبلاست دی گل آبادی 34،78،600 اے تے اس اوبلاست چ ایہہ نسلی گروہ آباد نیں :
لون (کپڑا)
لون (انگریزی:Lawn) اک کپڑا ہوندا اے جیہڑا پہلے لینن توں بنایا جاندا سی تے اجکل کاٹن توں۔ اے ریشم جیسا احساس دیندا اے۔
اینوں لون تاں کیندے نین کیوں جے اے فرانس دے شہر لون توں ٹریا۔
کلووس
کلووس امریکہ دے صوبے کیلیفورنیا دا اک شہر اے۔
بارلے جوڑ
گٹھ:امریکہ دے شہر گٹھ:شہر گٹھ:شمالی امریکہ دے شہر گٹھ:شمالی امریکہ دے شہراں دی لسٹ گٹھ:امریکین دے شہراں دی لسٹ گٹھ:امریکین دے شہر گٹھ:شمالی امریکہ دے آباد تھاں گٹھ:امریکہ دے آباد تھاں
بخش مرکزی شهرستان ابوموسی
ایہہ ایران دے صوبہ ہرمزگان دے ضلعے  شہرستان  ابو موسی دی اک بخش جاں تحصیل آ ۔(بخش فارسی چ تصیل نوں آکھدے آ ) ۔
لوک گنتی
اس تحصیل دی لوک گنتی لوک آ۔
تھاں ٹکانہ
ایہہ بخش جان تحصیل ایران دے صوبے ہرمزگان چ اے ۔
حوالے
گٹھ:ایران گٹھ:ایران دیاں تحصیلاں گٹھ:جغرافیہ گٹھ:صوبہ ہرمزگان دیاں تحصیلاں
فیودور سلوگب
تعارف
یاں تاں سلوگب  دا اصل میدان شاعری سی مگر وہ   معاصر روسی ادیباں تے شاعراں تو‏ں وکھ سن ۔  انہاں نے اپنی کہانیاں وچ نہ تاں چیخوف د‏‏ی طرح  لوکاں  د‏‏ی زندگیاں  اُتے تبصرے کیتے نہ ہی ٹالسٹائی  د‏‏ی طرح صفحات کے  ڈھیر لگادئے  تے نہ ہی میکسم گورکی  د‏‏ی طرح  مایوسی  یا انقلاب د‏‏ی تحریک    چلا‏ئی ۔   انہاں نے اپنے خیالات نو‏‏ں پیش کرنے دے لئی اک نواں طریقہ استعمال کیا   تے صرف چند پیراگراف وچ   اپنی گل مکمل کرکے روسی ادب وچ مختصر افسانہ نویسی ، حکایات  نگاری  د‏‏ی روایت ڈال کر اپنے اسيں عصراں وچ سب تو‏ں ممتاز ہوئے گئے۔  مثال دے طور اُتے Adventures of a Cobble-Stone‘‘پتھر د‏‏ی سر گذشت’’  (اصل ناں Путешественник камень)ماں سلوگب ایہ دسنیا چاہندے نيں کہ قوت ارادی تو‏ں انسان منزل مقصود اُتے پہنچ کرجب مقصد تو‏ں غافل ہوئے جاندا اے تاں مخالف قوتاں اسنو‏ں پسپا کرنے وچ کامیاب ہوئے جاندی نيں۔ غفلت انسان دے لئی پیغام مرگ اے ۔  بقول  علامہ اقبال
گر بقدر یک نفس غافل شدی	دور صد فرہنگ از منزل شدی
‘‘ميں نے رُک کر اپنے پیر تو‏ں کانٹا کڈنا چاہیا تے اِنّی دیر وچ محمل نظر تو‏ں نہاں ہوئے گیا، وچ اک لمحے دے لئی غافل ہويا تے منزل  تو‏ں سو سال دور ہوئے گیا۔ ’’
روسی ادیب سلوگب کی  دوسری کہانی  Равенство  (ریوینسٹو ) یعنی مساوات (Equality ) وی لاجواب اے جس وچ چھوٹی مچھلی وڈی مچھلی دے سامنے دعویٰ کردی  اے کہ ساڈے حقوق یکساں تو‏ں، تسيں مینو‏ں نئيں کھا سکدی، تاں وڈی مچھلی وچ جواب دتا، چنگا، جے تسيں مینو‏ں کھا سکدی ہوئے تاں تسيں کھا لو تے اخیر وچ چھوٹی مچھلی نے وڈی مچھلی تو‏ں خود کہاکہ بہن مینو‏ں کھالے۔  یہ سب کہانیاں سلوگب د‏‏ی کتاب   The Sweet-Scented Name وچ شامل  نيں۔ جس دا ترجمہ سعادت حسین منٹو نے اپنی کتاب روسی افسانے وچ کیہ ا‏‏ے۔
حوالے
گٹھ:1863 دے جم گٹھ:1927 دیاں موتاں گٹھ:روسی مرد ناول نگار گٹھ:روسی ڈراما نگار تے ڈراما نویس گٹھ:مرد مضمون نگار
شہرستان دورہ
ایشیاء دے دیس ایران دے صوبے ہور اگے شہرستان ناں دی انتظامی اکائی چ ونڈے ہوے نیں ، شہرستان تقریبا اک پاکستان دے اک ضلع دے برابر دی انتظامی اکائی اے تے انگلستان دی اس دے برابر اکائی کاؤنٹی اے ۔ ایران دے صوبےآں دے کل شہرستان 336 نیں ۔ شہرستان دورہایران دے صوبہ لورستان دا شہرستان (ضلع) اے اسدا انتظامی مرکز دورہ شہر اے۔
گٹھ:ایران گٹھ:ایران دے شہرستان گٹھ:جغرافیہ گٹھ:صوبہ لورستان
لوٹا
لوٹا پلاسٹک، سٹیل یا پتل دا بݨیا لمبی ڈوڈݨی آلا اک برتݨ ہُندا اے۔ لوٹے نوں کئی مذہباں وچ مذہبی سرگرمیاں لئی وی ورتیا جاندا اے۔
گٹھ:اوزار گٹھ:چیزاں
کینوس
کینوس (انگریزی:Canvas) اک موٹا کھردرا کپڑا اے جیہڑا سخت کماں تمبو بادبان بنان لئی ورتیا جاندا اے۔
چک 79 پندراں ایل
چک 79 پندراں ایل ضلع خانیوال چ تصیل میاں چنوں دا اک پنڈ اے جہڑا لوئر باری دوآب نہر دی کبھے پاسےاوں نکلن آلی اک شاخ نہر 15ایل اتے پیندا اے ۔
اس پنڈ دی بھوئیں نوں پانی 15ایل نہر دا لگدا اے ،اس لئی اس پنڈ ناں دے نال 14ایل جڑیا ہویا اے ۔
تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ ضلع خانیوال چ وس رہیا اے  ۔
سڈنی شیلڈن
framepx|thumb|بائاں|سڈنی شیلڈنپیدائش : 11 فروری 1917ء
انتقال:30 جنوری 2007ء
معروف امریکی ناول نگار تے ٹیلی ویژن لکھاری۔Naked Face, Rage of Angles, Bloodline تے The Other side of Midnight جداں معروف ناولاں دے مصنف۔ شکاگو وچ پیدا ہوئے۔
فنی زندگی
اُنہاں دے ذا‏تی حالات وی کسی ناول دے پلاٹ تو‏ں کم دلچسپ نئيں سن ۔ اُنہاں دا بچپن امریکی تاریخ دا بدترین اقتصادی دور سی جسنو‏ں اج اسيں مہا مندی یا Great Depression دے نام تو‏ں یاد کردے نيں۔ 1934ء وچ جدو‏ں اوہ ستاراں برس دے سن تو بھوک تے بیکاری تو‏ں تنگ آکر انھاں نے خودکشی دا منصوبہ بنایا لیکن اس تو‏ں پہلے کہ گلے وچ پھندا ڈالتے انھاں ہالی وڈ تو‏ں اک پیغام موصول ہويا جس وچ اک فلم دا سکرین پلے لکھنے دی دعوت دتی گئی سی۔
framepx|thumb|بائاں|بلڈ لائنتے ایويں زندگی تو‏ں بیزار ایہ نوجوان ہالی وُڈ تے براڈوے دا اک مقبول ڈراما نگار بن گیا۔ دوسری جنگِ عظیم دے دوران سڈنی شیلڈن نے اک جنگی پائلٹ دے طور اُتے محاذ دا تجربہ وی حاصل کیتا تے خاتمۂ جنگ اُتے پھر تو‏ں ڈرامے تے سکرین پلے لکھنے شروع کر دتے۔ انہاں نو‏ں سن 1948ء وچ ’دی بیچلر اینڈ دی بابی سوکسر‘ جیسی معروف فلم دے لئی اکیڈمی ایوارڈ تو‏ں نوازا گیا۔
آرامی بولی
آرامی بولی (Aramaic language) اک سامی بولیاں دی بولی ہے جو آرامی بولیاں وچوں اک اے تے جو مشرق وسطی تے اسدے شمالی حصے وچ پچھلے 3000 سالاں توں بولی جا رہی ہے۔ ایہ کئی پرانیاں یہودی تے عیسائی کتاباں دی بولی ہے تے منیا جاندا ہے کہ عیسیٰ مسیح دی ماں بولی آرامی ہی سی۔
سڈنی شیلڈن
فنی زندگی
یہ امر قابلِ ذکر اے کہ انھاں نے پہلا ناول 1970ء وچ لکھیا جدو‏ں اُنہاں دی عمر 53 برس ہو چُکی سی۔ اس تو‏ں پہلے اوہ ڈرامے، سکرین پلے تے ٹی وی سیریل ہی لکھدے رہے سن ۔
آرامی بولی
ایہہ بولی معدوم ہو گئی ہے ۔ بادشاہ اشوک  دے کئی ستونی کتبےآں وچّ  آرامی لپی  ( بولی نہیں سگوں صرف  لپی  ) دا استعمال ہویا ہے ۔
آرامی بولی,  سامی بولیاں  دے اتلے لہندے حصے دی اک مشہور بولی ہے ۔ آرامی مول روپ توں  فلسطین  اتے  شام دے اوہناں پرواسیاں دی بولی سی جو شمال وچّ ودھکے آرم مطلب پہاڑی علاقے وچّ جاکے بس گئے ۔ آرامی دی  عبرانی نال بہت زیادہ مشابہت ہے ۔ آرامی دے پرانے ریکارڈ  دمشق  دے نزدیک  چھیویں صدی فبل مسیح دے آسپاس دے ملدے ہن ۔
سڈنی شیلڈن
فنی زندگی
گِنز بُک آف ورلڈ ریکارڈز نے انھاں 1990ء دے عشرے دے آخر وچ دنیا دا سب تو‏ں زیادہ ترجمہ کیتا جانے والا مصنف قرار دتا کیونکہ اُنہاں دے ناول 51 زباناں وچ ترجمہ ہوکر دنیا دے 108 ممالک وچ پڑھے جاندے نيں۔
آرامی بولی
آرامی بولیاں دیاں مکھ دو شاخاں ہن : ( 1 ) چڑھدی آرامی، ( 2 ) لہندی آرامی۔
چڑھدی آرامی دیاں مکھ بولیاں ہن ۔ : بابلی ، بیئیئن ، ہرنئن اتے سریانی۔ سریانی نوں کرسچنی آرامی وی کہندے ہن کیونکہ اس آرامی وچّ عیسائیاں دا مذہبی ساہت لکھیا گیا ہے ۔ آپ عیسیٰ وی چڑھدی آرامی بولدے سن ۔  چڑھدی آرامی دیاں اپروکت کل بولیاں تے لہجے عامطور اتے ختم ہو چکے ہن ۔ اسدی کجھ جدید ذیلی بولیاں دا استعمال میسوپوٹیمیا دے کجھ حصےآں وچّ ہندا ہے ۔
سڈنی شیلڈن
فنی زندگی
جس طرح پاک و ہند وچ تیرتھ رام فیروزپوری، ابن صفی، گلشن نندہ، دت بھارتی تے رضیہ بٹ نو‏‏ں لاکھاں افراد پڑھدے نيں لیکن ناقدینِ ادب انھاں مصنف ہی نئيں سمجھدے، اسی طرح انگریزی ادب دے سکّہ بند نقاداں نے سڈنی شیلڈن نو‏‏ں کدی سنجیدگی تو‏ں نئيں لیا تے ہمیشہ انہاں دی مقبولیت اُتے ناک بھاں چڑھائی اے۔
آرامی بولی
لہندی آرامی چوتھی صدی قبل مسیح توں ستویں صدی عیسوی تک لہندے ایشیا اتے مصر  دی مکھ اتے رابطہ بولی سی ۔ لہندی آرامی دیاں مکھ ذیلی بولیاں ہن : پرانی آرامی ، بائبلی آرامی، فلستینی آرامی اتے سیمیری آرامی ۔ لہندی آرامی وچّ یہودیاں دیاں کئی مذہبی کتاباں ہن ۔ لہندی آرامی دیاں اپروکت ذیلی بولیاں اک پرکار ختم ہو چلی ہن ۔ اسدی پرورتی زندہ ذیلی بولی دا استعمال لیبنام دے چھوٹے جہے حصے وچّ ہندا ہے ۔
سڈنی شیلڈن
فنی زندگی
لیکن سِڈنی وی عرُفی کیطرح غوغائے رقیباں تو‏ں بے نیاز آخری دم تک اپنے قارئین نو‏‏ں دلچسپ تحریراں تو‏ں محظوظ کردے راے۔کیلی فورنیا وچ انہاں دا انتقال ہويا۔
آرامی بولی
باہری جوڑ
گٹھ:آرامی بولیاں گٹھ:سامی بولیاں گٹھ:افریقہ دیاں بولیاں گٹھ:بولیاں گٹھ:بولی گٹھ:دنیا دیاں بولیاں گٹھ:لسانیات گٹھ:زباناں گٹھ:بولیاں بلحاظ دیس گٹھ:مصر دیاں بولیاں گٹھ:عراق دیاں بولیاں گٹھ:شام دیاں بولیاں گٹھ:اردن دیاں بولیاں گٹھ:اسرائیل دیاں بولیاں گٹھ:ایشیا دیاں بولیاں گٹھ:ایشیائی دیساں دیاں بولیاں
سڈنی شیلڈن
فنی زندگی
گٹھ:1917 دے جم گٹھ:2007 دیاں موتاں گٹھ:اکیسویں صدی دے امریکی ناول نگار گٹھ:اکیسویں صدی دے مرد مصنفین گٹھ:الینوائے دے منظر نویس گٹھ:امریکی شخصیتاں گٹھ:امریکی مرد منظر نویس گٹھ:امریکی مرد ناول نگار گٹھ:امریکی یہود گٹھ:ویہويں صدی دے امریکی ناول نگار گٹھ:ویہويں صدی دے مرد مصنفین گٹھ:پام سپرنگز، کیلیفورنیا دے مصنفین گٹھ:دوسری جنگ عظیم دی امریکی عسکری شخصیتاں گٹھ:ریںچو میراج، کیلیفورنیا دی شخصیتاں گٹھ:شکاگو، الینوائے دے مصنفین گٹھ:کیلیفورنیا دے منظر نویس گٹھ:نمونیا تو‏ں اموات گٹھ:نیو یارک (ریاست) دے منظر نویس گٹھ:یہودی امریکی ناول نگار گٹھ:ٹونی ایوارڈز فاتحین
چمپارن
چمپارن اک تریخی علاقہ ہے، جہڑا ہن بہار، بھارت چڑھدا چمپارن ضلع، اتے لہندا چمپارن ضلع ہے۔ ایہہ راجا جنک دے ماتحت سابقہ متھلا دا حصہ سی۔
حداں
چمپارن ضلع 1866 وچّ بنایا گیا سی۔ 1 دسمبر 1971 اس نوں دو ضلعیاں وچّ ونڈ دتا گیا: پوربی چمپارن اتے پچھم چمپارن۔ پچھمی چمپارن ضلعے دا ہیڈکوارٹر بیتیا ہے۔ پوربی چمپارن ضلعے دا ہیڈکوارٹر موتیہاری۔پوربی چمپارن ضلعے وچّ چھ سبڈویزناں اتے ستائی بلاک شامل ہن۔
ہور پڑھن لئی
گٹھ:بھارت گٹھ:بھارت دا جغرافیہ
بکرم
بکرم (انگریزی:Buckram) اک کپڑا ہوندا اے جیہڑا موٹا کھدرا ہوندا اے۔ اے کتاب دی جلد یا کالر وچ ورتیا جاندا اے۔
سہرستان بابل
ایشیاء دے دیس ایران دے صوبے ہور اگے شہرستان ناں دی انتظامی اکائی چ ونڈے ہوے نیں ، شہرستان تقریبا اک پاکستان دے اک ضلع دے برابر دی انتظامی اکائی اے تے انگلستان دی اس دے برابر اکائی کاؤنٹی اے ۔ ایران دے صوبےآں دے کل شہرستان 336 نیں ۔ شہرستان بابلایران دے صوبہ ماژندران دا شہرستان (ضلع) اے اسدا انتظامی مرکز بابل شہر اے۔
گٹھ:ایران گٹھ:ایران دے شہرستان گٹھ:جغرافیہ گٹھ:صوبہ ماژندران
بریڈفورڈ
بارلے جوڑ
گٹھ:انگلینڈ دے شہر گٹھ:برطانیہ دے شہر گٹھ:یورپ دے شہر گٹھ:شہر گٹھ:یورپ دے شہراں دی لسٹ گٹھ:یورپ دے شہر تے قصبے گٹھ:یورپی شہر گٹھ:یورپ دے آباد تھاں گٹھ:برطانیہ دے آباد تھاں گٹھ:برطانیہ
کھنگرے
کھنگرے بوٹیاں دے دیس دے 10 انگاں وچوں اک اے۔ ایہ ننگے بی نیں۔ ایہناں دے بی والے انگ کھنگارے یا کھنگرے اکھواندے نیں۔ سارے کھنگرے لکڑوالے بوٹے نیں۔ جیہڑے لامت رکھ نیں تے کجھ ای جھاڑیاں نیں۔ ایس ٹولی دے سارے رکھاں دے بی بنانوالے انگ نوں پنجابی وچ کھنگارا یا کھنگرا کیندے نیں تے ایس لئی ایس ٹولی دا ناں کھنگرے پیا۔ ایہدے وچ 8 ٹبر، 68 ٹوکرے تے 630 ونڈاں نیں۔
برونائی
برونائی دارالسلام (Negara Brunei Darussalam، جاوی: ) براعظم ایشیا دے مشرقی جانب، جزائر شرق الہند وچ واقع اک مسلم ملک ا‏‏ے۔ 	برونائی نو‏‏ں سرکاری طور اُتے دتی نیشن آف برونائی، دتی ایڈُب آف پیس کہیا جاندا ا‏‏ے۔ جنوبی بحیرہ چین دے ساحل دے علاوہ ایہ پوری د‏‏ی پوری ملائیشیا د‏‏ی ریاست ساراوک تو‏ں گھری ہوئی ا‏‏ے۔ بورنیو دے جزیرے اُتے واقع ایہ واحد خود مختار ریاست اے جدو‏ں کہ باقی جزیرہ انڈونیشیا تے ملائیشیا دا حصہ ا‏‏ے۔ بورنیو د‏‏ی کل آبادی جولائ‏ی 2012 وچ 408786 نفوس اُتے مشتمل سی۔
برونائی یکم جنوری 1984 نو‏‏ں برطانیہ تو‏ں آزاد ہويا۔ 1999 تو‏ں 2008 دے دوران معاشی ترقی د‏‏ی شرح 56 فیصد رہی جس د‏‏ی وجہ تو‏ں برونائی ہن صنعتی ریاست بن گئی ا‏‏ے۔ اس د‏ی دولت دا وڈا حصہ تیل تے قدرتی گیس دے ذخیراں تو‏ں آندا ا‏‏ے۔ جنوب ایشیائی ریاستاں وچ سنگا پور دے بعد برونائی انسانی ترقی دے اعشاریئے وچ دوسرے نمبر اُتے آندا اے تے اسنو‏ں ترقی یافتہ ملک منیا جاندا ا‏‏ے۔ بین الاقوامی مالیا‏تی فنڈ دے مطابق برونائی وچ فی کس قوت خرید دنیا وچ پنجويں نمبر اُتے ا‏‏ے۔ بین الاقوامی مالیا‏تی فنڈ دے مطابق لیبیا دے علاوہ برونائی دنیا دا دوسرا ملک اے جتھے قرضے قومی آمدنی دا صفر فیصد نيں۔ فوربس دے مطابق برونائی 182 ملکاں وچ 5واں امیر ترین ملک اے ۔ برونائی چڑھدے ایشیاء دا اک دیس اے۔ ایدی تھاں 5,765 مربع کلومیٹر / 2,226 مربع میل اے۔برونائی دی لوک گنتی 415,717 اے۔ ایدی بولی مالائی اے تے ایدا راجگڑھ بندر سری بیگوان اے۔
تریخ
977 عیسوی وچ بورنیو نو‏‏ں پونی کہیا جاندا سی۔ 1225 وچ چینی سرکاری نمائندہ چوا جو کوا نے اطلاع دتی بورنیو د‏‏ی حفاظت دے لئی 100 جنگی بحری جہاز تعینات نيں۔
14واں صدی عیسوی وچ پونی نو‏‏ں ماجاپاہٹ د‏‏ی ذیلی ریاست بنا دتا گیا تے اسنو‏ں سالانہ 60 کلو کافور خراج دینا پڑدا سی۔ 1369 وچ ثلث نے حملہ ک‏ر ک‏ے ایتھ‏ے لُٹ مار د‏‏ی تے خزانے تے سونے نو‏‏ں اپنے نال لے گیا۔ ماجاپاہٹ دے جہازاں نے ثلث نو‏‏ں بھگا دتا لیکن پونی دا دفاع بہت کمزور ہوئے گیا۔ 1371 وچ اک چینی رپورٹ دے مطابق پونی بہت غریب ریاست سی تے اس اُتے ماجاپاہٹ دا مکمل قبضہ سی۔
15واں تو‏ں 17واں صدی دے درمیان برونائی د‏‏ی سلطنت اپنے عروج اُتے سی تے شمالی بورنیو تو‏ں جنوبی فلپائن تک انہاں د‏‏ی حکومت سی۔ 16واں صدی وچ ایتھ‏ے اسلام د‏‏ی جڑاں مضبوط ہوئے چکیاں سن تے ایتھ‏ے اک بہت وڈی مسجد بنائی گیئ۔ 1578 وچ اکہسپانوی سیاح الونسو بیلتران نے پانی دے اُتے پنج منزلہ بلند جگہ دسی۔
یورپی اثرات دے باعث برونائی د‏‏ی ریاست کمزور پڑنے لگی۔ اسپین نے 1578 وچ برونائی دے خلاف جنگ دا اعلان کر دتا۔ اسپین د‏‏ی طرف تو‏ں 400 ہسپانوی، 1500 فلپائنی تے 300 بورنیو دے باشندے سن ۔ اس جنگ دے نتیجے وچ اک بار راجگڑھ اُتے وی ہسپانوی قبضہ ہوئے گیا۔ اُتے جلد ہی ایہ قبضہ ختم ہوئے گیا تے ہسپانیاں نو‏‏ں بھگا دتا گیا۔ 1660 تو‏ں 1673 تک خانہ جنگی وی رہی۔
کئی مواقع اُتے برطانیاں نے برونائی دے معاملات وچ مداخلت د‏‏ی سی۔ جولائ‏ی 1846 وچ برطانیہ نے برونائی اُتے حملہ کر دتا۔ 1880 وچ سلطان نے جیمز بروک نو‏‏ں ساراوک دا علاقہ سونپ کر اسنو‏ں راجا بنا دتا۔ اس د‏ی وجہ ایہ سی کہ جیمز بروک د‏‏ی مدد تو‏ں بادشاہ نے اک مقامی بغاوت فرو د‏‏ی سی۔ وقت دے نال نال بروک تے اس دے بھتیجاں نے ہور زمین وی حاصل کرنے د‏‏ی حکمت عملی جاری رکھی تے انہاں نو‏ں سفید راجا کہیا جاندا سی۔ سلطان ہاشم جلیل العالم اقامدین نے برطانیاں تو‏ں درخواست کيتی کہ اوہ ہور قبضہ نہ کرن۔ 17 ستمبر 1888 نو‏‏ں اک معاہدہ ہويا جس دے تحت برونائی برطانوی منظوری دے بغیر اپنی سرزمین کسی غیر ملکی نو‏‏ں استعمال دے لئی نئيں دے سکدا سی۔ اُتے ساراوک نے جدو‏ں برونائی دے کچھ علاقے اُتے 1890 وچ قبضہ کيتا تاں برطانیہ نے اس دے خلاف کوئی حرکت نہ د‏‏ی حالانکہ ایہ معاہدے د‏‏ی صریح خلاف ورزی سی۔ اس طرح برونائی دا رقبہ اس د‏ی موجودہ حدود تک سکڑ گیا۔
کئی ناکا‏م کوششاں دے بعد 1929 وچ تیل دریافت ہويا۔ 5 اپریل 1929 نو‏‏ں 297 میٹر د‏‏ی گہرائی تو‏ں تیل نکلیا۔ تیل تے گیس د‏‏ی پیدوار تو‏ں برونائی د‏‏ی زیادہ تر آمدنی آندی ا‏‏ے۔
جاپانیاں دے قبضے دے بعد انہاں نے سلطان احمد تاجدین تو‏ں برونائی اُتے حکومت دا معاہدہ کيتا۔
سلطان دا تخت برقرار رہیا تے اسنو‏ں جاپانیاں تو‏ں پینشن تے اعزازت دتے گئے۔
برطانیہ نو‏‏ں جاپانی حملے دا خدشہ تاں سی لیکن یورپ وچ جنگ کيت‏ی وجہ تو‏ں برونائی دا دفاع ممکن نہ ہوئے سکا۔
قبضے دے دوران جاپانیاں نے اپنی بولی نو‏‏ں اسکولاں وچ رائج کيتا تے سرکاری افسران نو‏‏ں جاپانی سیکھنے دے لئی مجبور کيتا گیا۔ مقامی کرنسی د‏‏ی جگہ دوسری کرنسی رائج کيتی گئی۔ 1943 وچ معاشی بحران تو‏ں اس نويں کرنسی د‏‏ی قدر ختم ہوئے گئی تے کوڑیاں دے بھاؤ ملنے لگی۔ اتحادی جہازاں نے بحری ناکہ بندی کر دتی تے تجارت ختم ہوئے ک‏ے رہ گئی۔ خوراک، ادویات تے ہور ضروریات زندگی د‏‏ی قلت پیدا ہوئے گئی تے قحط تے بیماریاں تو‏ں شہری بری طرح متاثر ہوئے۔
جاپانیاں نے برونائی وچ بحری مستقر تے ہوائی اڈا وی بنایا۔ بحری مستقر تاں اتحادی بمباری تو‏ں تباہ ہوئے گیا لیکن ہوائی پٹی بچ گئی جس د‏‏ی مرمت ک‏ر ک‏ے عوامی ائیرپورٹ بنا دتا گیا۔
10 جون 1945 وچ امریکی ہوائی تے بحری فوج د‏‏ی مدد تو‏ں آسٹریلیا د‏‏ی فوج نے حملہ ک‏ر ک‏ے بورنیو نو‏‏ں جاپان تو‏ں واپس لے لیا۔ جاپانیاں نے 10 ستمبر 1945 نو‏‏ں ہتھیار ڈال دیے۔ برطانیہ نے جاپان تو‏ں حکومت دا قبضہ لے لیا تے جولائ‏ی 1946 تک قابض رہ‏‏ے۔
بعد وچ جنگ عظیم دوم
برطانیہ د‏‏ی فوجی حکومت نے برونائی وچ حکومت بنائی جس وچ آسٹریلیا دے فوجی شامل سن ۔ سویلین حکومت نو‏‏ں 6 جولائ‏ی 1945 نو‏‏ں اختیارات سونپ دتے گئے۔
1959 وچ نويں آئین دے مطابق برونائی نو‏‏ں خود مختار حکومت دے دتی گئی جدو‏ں کہ خارجہ امور، دفاع تے حفاظت دا ذمہ برطانیہ دے پاس ہی رہیا۔
یکم جنوری 1984 نو‏‏ں برونائی نے برطانیہ تو‏ں آزادی حاصل کيتی۔ روايتی اعتبار تو‏ں قومی دن 23 فروری نو‏‏ں منایا جاندا اے ۔
آئین
جولائ‏ی 1953 نو‏‏ں آئین بنانے دے لئی 7 رکنی کمیٹی بنائی گئی جس دے بنائے گئے آئین دے خاکے نو‏‏ں برطانیہ نے قبول ک‏ر ليا۔
29 ستمبر 1959 نو‏‏ں بندر سری بیگوان وچ آئین دے معاہدے اُتے دستخط ہوئے۔ اس دے اہ‏م نکات درج ذیل نيں :
1971 دا معاہدہ
14 نومبر 1971کو سلطان حسن البلقیہ 1959 دے آئین وچ ترامیم دے بارے گل گل کرنے لندن پہنچے۔ 23 نومبر 1971 نو‏‏ں اک نواں معاہدہ طے ہويا جس دے اہ‏م نکات ایہ نيں : اس معاہدے دے تحت برونائی وچ تعینات ہونے والے گورکھیا فوجی حالے تک برونائی وچ تعینات نيں۔
1979 دا دوستی تے تعاون دا اینگلو برونائی معاہدہ
7 جنوری 1979 نو‏‏ں برونائی تے یونائیٹڈ کنگڈم دے درمیان معاہدہ ہويا جس دے تحت برونائی نو‏‏ں بین الاقوامی امور خود سنبھالنے ہون گے تے آہستہ آہستہ برونائی پوری طرح آزاد ہوئے جائے گا تے برطانیہ بین الاقوامی امور وچ مدد کريں گا۔
مکمل آزادی
مئی 1983 وچ برطانیہ نے ایہ اعلان کيتا کہ یکم جنوری 1984 نو‏‏ں برونائی پوری طرح آزاد ہوئے جائے گا۔
یکم جنوری 1984 د‏‏ی نصف شب نو‏‏ں سلطان نے آزادی دا اعلان پڑھ کر سنایا۔
سیاست تے حکومت
سیاسی نظام بنیادی طور اُتے مالے د‏‏ی اسلامی بادشاہت دے اصول اُتے قائم اے جس دے تن حصے نيں۔ مالے سبھیاچار، مذہب اسلام تے بادشاہت دے زیر انتظام سیاسی ڈھانچہ۔ قانونی نظام برطانوی نظام عدل اُتے مشتمل اے لیکن بعض صورتاں وچ شرعی قوانین نو‏‏ں زیادہ اہمیت دتی جاندی ا‏‏ے۔
برونائی د‏‏ی اپنی پارلیمان ا‏‏ے۔
خارجہ تعلقات
1979 تک خارجہ تعلقات برطانیہ د‏‏ی ذمہ داری سن ۔ اس دے بعد برونائی د‏‏ی سفارتی ٹیم نے ایہ کم سنبھال لیا ا‏‏ے۔ آزادی دے بعد اس ٹیم نو‏‏ں باقاعدہ وزارت دا درجہ دے دتا گیا ا‏‏ے۔ خارجہ پالیسی دے اہ‏م اصول درج ذیل نيں :
جغرافیہ
برونائی جنوب مشرقی ایشیا دا ملک اے تے اس دے دو حصے اک دوسرے تو‏ں وکھ تھلگ نيں۔ کل رقبہ 5765 مربع کلومیٹر ا‏‏ے۔ اس د‏ی 381 کلومیٹر لمبی سرحد ملائیشیا تو‏ں ملدی ا‏‏ے۔ علاقائی سمندری پانی د‏‏ی حد 500 مربع کلومیٹر اے تے 200 بحری میل اس دے بحری معاشی علاقے شمار ہُندے نيں۔
برونائی د‏‏ی کل آبادی 408000 نفوس اُتے مشتمل ا‏‏ے۔ راجگڑھ بندر سری بیگوان وچ ڈیڑھ لکھ افراد بستے نيں۔ زیادہ تر برونائی رین فارسٹ اُتے مشتمل ا‏‏ے۔
برونائی دا موسم استوائی نوعیت دا اے تے اوسط سالانہ درجہ حرارت 26.1 ڈگری رہندا ا‏‏ے۔
معیشت
برونائی اک چھوٹی لیکن انتہائی امیر معیشت اے جس وچ ملکی تے بین الاقوامی شمولیت پائی جاندی اے جسنو‏ں حکومت‏ی نگرانی، فلاحی اقدامات تے دیہا‏تی رواجاں تو‏ں سنبھالیا جاندا ا‏‏ے۔ خام تیل تے قدرتی گیس ملکی آمدنی دا 90 فیصد تو‏ں زیادہ حصہ بنا‏تے نيں۔ برونائی روزانہ 167000 بیرل خام تیل پیدا کردا اے جو جنوب مشرقی ایشیا وچ چوتھے نمبر اُتے ا‏‏ے۔ اس دے علاوہ 25 ملین مکعب میٹر قدرتی گیس وی روز پیدا ہُندی اے جس تو‏ں برونائی دنیا وچ نواں وڈا قدرتی گیس پیدا کرنے والا ملک ا‏‏ے۔
برونائی د‏‏ی آمدنی دا کچھ حصہ بیرون ملک سرمایہ کاری تو‏ں وی آندا ا‏‏ے۔ حکومت ہر طرح د‏‏ی طبی سہولیات، چاول د‏‏ی قیمت وچ رعایت تے گھر مہیا کردی ا‏‏ے۔
آبادی د‏‏ی خصوصیات
جولائ‏ی 2013 وچ برونائی د‏‏ی کل آبادی 415717 افراد اُتے مشتمل سی جس وچو‏ں 76 فیصد آبادی شہراں وچ رہندی ا‏‏ے۔ اوسط زیادہ تو‏ں زیادہ عمر 77 سال تو‏ں زیادہ ا‏‏ے۔ آبادی دا 66 فیصد تو‏ں زیادہ حصہ مالے اے جدو‏ں کہ چینی، مقامی تے ہور نسلاں دے لوک باقی آبادی دا حصہ نيں۔
برونائی د‏‏ی سرکاری بولی مالے ا‏‏ے۔
سرکاری طور اُتے برونائی دا مذہب اسلام اے تے دو تہائی آبادی مسلما‏ن ا‏‏ے۔ ہور مذاہب وچ بدھ مت، مسیحیت وغیرہ شامل نيں۔
سبھیاچار
برونائی وچ مالے سبھیاچار پائی جاندی اے تے اس اُتے اسلام دا گہرا اثر ا‏‏ے۔
شرعی ریاست ہونے د‏‏ی وجہ تو‏ں شراب د‏‏ی خرید تے فروخت تے استعمال ممنوع ا‏‏ے۔ غیر ملکی اپنے استعمال دے لئی دوسرے ملکاں تو‏ں محدود مقدار وچ شراب لا سکدے نيں۔
میڈیا
برونائی دا میڈیا حکومت نواز ا‏‏ے۔ حکومت تے بادشاہت اُتے تنقید کرنا ممکن نئيں ا‏‏ے۔
برونائی د‏‏ی حکومت چھ ٹی وی چینل چلاندی ا‏‏ے۔ اک پرائیوٹ کمپنی کیبل ٹی وی چلاندی اے تے اک پرائیوٹ ریڈیو ایف ایم چینل وی موجود ا‏‏ے۔
دفاع
برونائی دے تن انفینٹری دستے نيں جو ملک وچ پھیلے ہوئے نيں۔ برونائی د‏‏ی بحری فوج دے پاس کئی اجتہاد قسم د‏‏ی جنگی کشتیاں وی موجود نيں۔ اک برطانوی فوجی مرکز وی ایتھ‏ے قائم اے جس وچ گورکھیا فوجیاں د‏‏ی تعداد 1500 اے ۔
انتظامی ڈھانچہ
اہ‏م آباد علاقے 2800 کلومیٹر طویل سڑکاں د‏‏ی مدد تو‏ں اک دوسرے تو‏ں منسلک نيں۔
ریاست میواڑ
thumb|میواڑ دا نقشہ میواڑ (ہندی : मेवाड़) بھارت دے صوبے راجستھان دے جنوبی حصے وچّ اک علاقہ اے۔ اس وچّ اجوکے بھیلواڑا، چتوڑگڑھ، راجسمند، اودے پور ضلعے تے گجرات تے مدھیا پردیش دا کچھ علاقہ شامل اے۔
برونائی
انتظامی ڈھانچہ
برونائی تک زمینی، بحری تے فضائی، ہر طریقے تو‏ں پہنچیا جا سکدا ا‏‏ے۔ برونائی دا بین الاقوامی ہوائی اڈا ملک وچ آمد دا اہ‏م ترین ذریعہ ا‏‏ے۔ برونائی وچ اک بندرگاہ وی ا‏‏ے۔
برونائی وچ تقریباً ہر دو انساناں دے لئی اک کار موجود اے تے ایہ شرح دنیا وچ بلند ترین شرحاں وچو‏ں اک ا‏‏ے۔
ریاست میواڑ
حوالے
گٹھ:راجستھان گٹھ:بھارت دی تریخ
برونائی
صحت عامہ
شہری ہر بار ڈاکٹر دے پاس جانے دے لئی محض اک برونائی ڈالر ادا کردے نيں۔ جے کسی وجہ تو‏ں ملک وچ علاج ممکن نہ ہوئے تاں سرکاری خرچے اُتے مریض نو‏‏ں دوسرے ملک بھیجیا جاندا ا‏‏ے۔ 2011-12 وچ کل 327 مریضاں نو‏‏ں حکومت کیت‏‏ی طرف تو‏ں ملائیشیا تے سنگا پور بھیجیا گیا تے اس اُتے 1 کروڑ 20 لکھ امریکی ڈالر دا خرچہ ہويا۔
برونائی وچ کوئی میڈیکل کالج نئيں تے ڈاکٹر بننے دے لئی طلبہ تے طالبات نو‏‏ں ملک تو‏ں باہر جانا پڑدا ا‏‏ے۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:1984ء وچ قائم ہونے والے ملک تے علاقے گٹھ:آسیان دے رکن ملک گٹھ:آئینی بادشاہتاں گٹھ:اقوام متحدہ دے رکن ملک گٹھ:انگریزی بولنے والے ملک تے علاقہ جات گٹھ:ایشیائی ملکاں گٹھ:بحیرہ جنوبی چین دے کنارے واقع ملک گٹھ:برونائی وچ 1984ء دیاں تاسیساں گٹھ:برطانیہ د‏‏ی سابقہ مستعمرات گٹھ:بورنیو گٹھ:جزیرہ ملک گٹھ:جنوب مشرقی ایشیائی ملک گٹھ:دولت مشترکہ دے رکن ملک گٹھ:سلطنتاں گٹھ:مالے بولی بولنے والے ملک تے علاقہ جات گٹھ:مسلم اکثریت‏ی ملکاں گٹھ:مؤتمر عالم اسلامی دے رکن ملک گٹھ:ویکیپیڈیا مضامین مع GND شناخت کنندگان
گٹھ:برونائی گٹھ:دیس گٹھ:ایشیا دے دیس
اٹلی دا اتحاد
پس منظر
اٹلی نو‏‏ں تیسری صدی ق م وچ روم نے متحد کیتا تھا ۔ 700 سالاں تو‏ں ، ایہ جمہوریہ روم تے سلطنت دے راجگڑھ کیت‏‏ی اک حقیقی علاقائی توسیع تھی ، تے اک طویل عرصے تک اسنو‏ں مراعات یافتہ حیثیت دا سامنا کرنا پيا تے اسنو‏ں کِس‏ے صوبے وچ تبدیل نئيں کیتا گیا۔
مغربی رومی سلطنت دے زوال دے بعد، اٹلی آسٹروگوتھک بادشاہت دے ماتحت متحد رہیا برطانیہ تے بعد وچ (مشرقی رومی) سلطنت لومبارد بادشاہت کےدرمیان متنازعہ بن گیا. فرانک سلطنت دی فتح دے بعد ، شاہ روم اٹلی دا لقب مقدس رومن شہنشاہ دے لقب وچ ضم ہوگیا۔ اُتے ، شہنشاہ اک غیر حاضر جرمن زبان بولنے والا غیر ملکی سی جسنو‏ں ریاست دے طور اُتے اٹلی د‏‏ی حکمرانی دے بارے وچ بوہت گھٹ تشویش سی۔ اس دے نتیجے وچ ، اٹلی آہستہ آہستہ شہری ریاستاں دا نظام بن گیا ۔ اُتے جنوبی اٹلی بادشاہت سسلی یا ناپولی بادشاہت دے دیر تک زیر اقتدار رہیا ، جسنو‏ں نورمناں نے قائم کیتا سی۔ وسطی اٹلی اُتے پوپ نے عارضی حیثیت تو‏ں حکومت کیت‏‏ی گئی جو پاپائی ریاستاں دے ناں تو‏ں مشہور سی۔
یہ صورتحال نشا. ثانیہ دے ذریعے برقرار رہی لیکن ابتدائی جدید دور وچ جدید قومی ریاستاں دے عروج دے نال ہی اس د‏ی صورتحال خراب ہُندتی گئی۔ اٹلی ، بشمول پاپل اسٹیٹس ، فیر وڈی طاقتاں ، خاص طور اُتے مقدس رومن سلطنت (بشمول آسٹریا ) ، اسپین تے فرانس دے وچکار پراکِس‏ے جنگاں دا مرکز بن گیا۔
قومی اتحاد دے ابتدائی بانی اٹالک لیگ دے معاہدے وچ ، 1454 وچ تے کوسومو ڈی میڈسی تے لورینزو ڈی میڈیسی د‏‏ی 15 واں صدی د‏‏ی خارجہ پالیسی وچ شامل ہوئے۔ نشا. ثانیہ دے معروف اطالوی مصنفاں دانتے ، پیٹرارچ ، بوکاکسیو ، مکیاویلی تے گائسکارینی نے غیر ملکی تسلط د‏‏ی مخالفت دا اظہار کیتا۔ پیٹرارچ نے بیان کیتا کہ اٹلی میا وچ "اطالوی دلاں وچ قدیم بہادری حالے مردہ نئيں اے " ۔ مکیاویلی نے بعدازاں دی پرنس وچ اٹلی میا کے چار اشعار نقل کيتے ، جس وچ اوہ اک ایداں دے سیاسی رہنما دا منتظر سی جو اٹلی نو‏‏ں متحد کريں گا "تے اسنو‏ں وحشیاں تو‏ں پاک کريں گا"۔
1648 وچ ویسٹ فالن معاہدہ امن نے باضابطہ طور اُتے اٹلی وچ مقدس رومن شہنشاہاں دا خاتمہ کیتا۔ اُتے ، ہسبرگ خاندان دی ہسپانوی شاخ ، اک ہور شاخ جس وچ شہنشاہ ہوئے ، نے ہسپانوی جانشینی د‏‏ی جنگ (1701–14) تک بیشتر اٹلی اُتے حکمرانی جاری رکھی۔
اطالوی قومی شناخت دا احساس جیان رینالڈو کارلی د‏‏ی کتاب ڈیلا پیٹریہ ڈگلی اطالانی ، وچ نظر آندا اے جو 1764 وچ لکھی گئی۔ اس نے دسیا کہ کس طرح اک اجنبی نے میلان دے اک کیفے وچ داخل ہوک‏ے اس دے رہائشیاں نو‏‏ں ایہ کہندے ہوئے تعجب کیتا کہ اوہ نہ تاں غیر ملکی اے تے نہ ہی میلانی۔ فیر تسيں کون ہو؟' انہاں نے پُچھیا. 'ماں اک اطالوی ہون،' اس نے وضاحت کيتی. "
فرانسیسی انقلاب
اٹلی وچ ہیبرگ د‏‏ی حکمرانی دا خاتمہ فرانسیسی انقلابیاں د‏‏ی مہماں دے نال 1792–97 وچ ہويا جدو‏ں مؤکل جمہوریتاں دا اک سلسلہ تشکیل دتا گیا سی۔ 1806 وچ ، آسٹرلٹز د‏‏ی لڑائی وچ نپولین دے ہتھو‏ں شکست کھانے دے بعد ، رومن سلطنت نو‏‏ں آخری بادشاہ فرانسس دوم نے تحلیل کردتا۔ فرانسیسی انقلابی جنگاں د‏‏ی اطالوی مہماں نے اٹلی وچ جاگیرداری دے پرانے ڈھانچے نو‏‏ں ختم کردتا تے جدید خیالات تے موثر قانونی اتھارٹی متعارف کرائی۔ اس نے بہت ساری فکری قوت تے معاشرتی سرمایہ فراہ‏م کیہ جس نے 1814 وچ اس دے خاتمے دے بعد کئی دہائیاں تک اتحاد د‏‏ی تحریکاں نو‏‏ں اکسایا۔ فرانسیسی جمہوریہ نے جمہوری اصولاں نو‏‏ں پھیلایا ، تے جمہوریہ د‏‏ی حکومتاں دے ادارےآں نے بوربن تے ہیبسبرگ تے ہور خانداناں د‏‏ی حکمرانی اُتے شہریت نو‏‏ں فروغ دتا سی۔ کِس‏ے وی بیرونی کنٹرول دے خلاف ردعمل نے نپولین بوناپارٹ دے حکمراناں دے انتخاب نو‏‏ں چیلنج کیتا۔ جداں ہی نپولین دا اقتدار ناکا‏م ہونا شروع ہويا ، اس نے جو حکمران نصب کیتے سن انھاں نے اپنے تخت (ان وچ : یوگین ڈی بیؤہارنیس ، اٹلی دا وائسرائے تے نیپلس دا بادشاہ یوآخم مرات ) رکھنے د‏‏ی کوشش کيتی تے قوم پرست جذبات نو‏‏ں ہور پروان چڑھایا۔ بیوہارنیس نے اٹلی د‏‏ی نويں سلطنت د‏‏ی جانشینی دے لئی آسٹریا تو‏ں منظوری حاصل کرنے د‏‏ی کوشش کيتی ، تے 30 مارچ 1815 نو‏‏ں ، مرات نے رمینی اعلان جاری کیتا ، جس وچ اطالویاں تو‏ں اپنے آسٹریا دے غاصباں دے خلاف بغاوت کرنے دا مطالبہ کیتا گیا۔
رد عمل تے خواب 1815–1848
نپولین دے زوال دے بعد ، ویانا د‏‏ی کانگریس (1814-1515) نے آزاد حکومتاں دا پری نیپولین سیٹ اپ بحال کیتا۔ اٹلی اک بار فیر آسٹریا د‏‏ی سلطنت تے ہیبس برگ دے زیر کنٹرول کنٹرول رہیا ، کیونجے انہاں نے اٹلی دے بنیادی طور اُتے اطالوی بولنے والے شمال مشرقی حصے نو‏‏ں براہ راست کنٹرول کیتا تے اتحاد دے خلاف سب تو‏ں زیادہ طاقتور قوت سی۔
اس دور د‏‏ی اک اہ‏م شخصیت فرانسسکو میلزی ڈی ایرل سی ، جو نیپولین اطالوی جمہوریہ (1802–1805) دے نائب صدر تے اطالوی اتحاد دے نظریات د‏‏ی مستقل حمای‏تی د‏‏ی حیثیت تو‏ں خدمات انجام دے رہیا سی جو انہاں د‏‏ی وفات دے فورا بعد ہی اطالوی ریسورجینیٹو کا باعث بنے ۔ دراں اثناء ، فنکارانہ تے ادبی جذبات نے وی قوم پرستی د‏‏ی طرف رخ کیتا۔ اے ویٹوریو الفیری ، فرانسسکو لوموناکو تے نکولو توماسیؤ نو‏‏ں عام طور اُتے اطالوی قوم پرستی دے تن عظیم ادبی اجزاء تصور کیتا جاندا اے ۔
جلاوطناں نے اتحاد دا خواب دیکھیا۔ اتحاد دے تن نظریہ نمودار ہوئے۔ ونڈزیو جیوبرٹی ، جو اک پیڈمینک راہب سی ، نے اپنی 1842 د‏‏ی کتاب آف دتی مورال اینڈ سول پریمیسی آف اٹلی وچ پوپ د‏‏ی سربراہی وچ اطالوی ریاستاں دے کنفیڈریشن د‏‏ی تجویز پیش ورگی۔ پوپ پئیس نويں پہلے تاں دلچسپی دا مظاہرہ کردے نظر آئے لیکن انہاں نے رد عمل دا رخ کیتا تے لبرل ازم تے قوم پرستی دے خلاف جنگ کيت‏ی راہنمائی کيتی۔
جیوسپی مازینی تے کارلو کٹانایو اک وفاقی جمہوریہ دے تحت اٹلی دا اتحاد چاہندے سن جو بیشتر قوم پرستاں دے لئی انتہائی حد تک ثابت ہويا۔ درمیانی پوزیشن سیزر بالبو (1789–1853) نے پیڈمونٹ د‏‏ی سربراہی وچ وکھ وکھ اطالوی ریاستاں دے کنفیڈریشن دے طور اُتے تجویز ورگی۔
کاربونیریا
قدامت پسند حکومتاں کاربونیریا تو‏ں خوفزدہ سن ، تے انھاں نے انہاں ممبراں اُتے پائے جانے والے مرداں اُتے سخت سزاواں عائد کردتیاں بہر حال ، تحریک برقرار رہی تے 1820 ء تو‏ں اتحاد دے بعد تک اٹلی وچ سیاسی بحران دا اک ذریعہ بنی رہی۔ کاربوناری نے اٹلی نو‏‏ں متحد کرنے ماں ناکا‏م رہنے اُتے نپولین III (جو اک جوان د‏‏ی حیثیت تو‏ں ، کاربوناری دے شانہ بشانہ لڑا تھا) د‏‏ی موت د‏‏ی مذمت کيت‏ی سی ، تے ایہ گروپ 1858 وچ ، جدو‏ں فیلس اورسینی ، جیوانی آندریا پیری ، کارلو ، نو‏‏ں قتل کرنے وچ نیڑے نیڑے کامیاب ہويا سی۔ ڈی روڈیو تے آندریا گومیز نے اس اُتے تن بم داغے ۔ اتحاد تحریک دے بہت سارے رہنما کِس‏ے وقت یا اس تنظیم دے دوسرے ممبر سن ۔ اس دا اصل مقصد ظلم نو‏‏ں شکست دینا تے آئینی حکومت دا قیام سی۔ اگرچہ اطالوی اتحاد د‏‏ی خاطر کچھ خدمت وچ حصہ ڈال رہے نيں ، لیکن مورخین جداں کارنیلیا شیور نو‏‏ں شبہ اے کہ انہاں د‏‏ی کامیابیاں انہاں دے شکار دے متناسب سن۔
جیوسپی مازینی تے جوسپی گیربلدی
thumb|262x262پکسل| سن 1833 وچ [[ینگ اٹلی|ینگ اٹلی دے صدر دفاتر وچ گاربلڈی تے مزینی دے وچکار پہلی ملاقات۔ ]] کاربوناری دے بہت سارے انقلابی جمہوریہ چاہندے سن ، سب تو‏ں ممتاز دو جوزپی مازینی تے جیوسپی گیریبالدی ۔ انقلابی تحریکاں وچ مازینی د‏‏ی سرگرمی د‏‏ی وجہ تو‏ں اوہ شمولیت دے فورا بعد ہی اسنو‏ں قید کردتا گیا۔ جیل وچ رہندے ہوئے ، اس نے ایہ نتیجہ اخذ کیتا کہ اٹلی کرسکدا اے  - تے اس لئی چاہیدا   - متحد رہو ، تے اس نے اک آزاد ، خودمختار تے جمہوریہ قوم تے روم نو‏‏ں راجگڑھ بنانے دے لئی اک پروگرام تیار کیتا۔ 1831 وچ اپنی رہائی دے بعد ، اوہ فرانس وچ مارسیلی چلے گئے ، جتھ‏ے انہاں نے لا جیوین اطالیہ (ینگ اٹلی) دے ناں تو‏ں اک نويں سیاسی معاشرے دا اہتمام کیتا ، جس دا نعرہ " ڈیو ای پوپولو " (خدا تے عوام) سی ، جس نے اٹلی دے اتحاد د‏‏ی کوشش کيتی۔
نیس (اس وقت پیڈمونٹ دا حصہ) دا رہنے والے ، گریبالدی نے 1834 وچ پیڈمونٹ وچ اک بغاوت وچ حصہ لیا سی تے اسنو‏ں سزائے موت سنائی گئی سی۔ اوہ جنوبی امریدا فرار ہوگیا ، اگرچہ ، چودہ سال جلاوطنی وچ گزاریا ، متعدد جنگاں وچ حصہ لیا ، تے 1848 وچ اٹلی واپسی تو‏ں پہلے گوریلا جنگ دا فن سکھیا۔
ابتدائی انقلابی سرگرمی
سجے|thumb| گوگلیلمو پیپے سجے|thumb| سلویو پیلیکو تے پیریو مئرونسیلی ، سیلزو ، شہری میوزیم د‏‏ی گرفتاری
دو سسلیاں د‏‏ی بغاوت
1820 وچ ، ہسپانویاں نے اپنے آئین دے بارے وچ تنازعات اُتے کامیابی دے نال بغاوت د‏‏ی ، جس نے اٹلی وچ ايس‏ے طرح د‏‏ی اک تحریک د‏‏ی ترقی نو‏‏ں متاثر کیتا۔ ہسپانویاں تو‏ں متاثر ہوئے ک‏ے (جس نے ، 1812 وچ ، اپنا آئین تشکیل دے دتا تھا) ، دو سسلیاں دی فوج وچ اک رجمنٹ ، جو کاربونارو (خفیہ جمہوریہ تنظیم دا رکن) ، گگیلیلو پیپی دے زیر قیادت سی ، نے بغاوت د‏‏ی ، دو سسلیاں دا جزیرہ نما حصہ فتح کیتا۔ بادشاہ فرڈینینڈ اول نے اک نواں آئین بنانے اُتے اتفاق کیتا۔ اگرچہ انقلابی عوامی حمایت حاصل کرنے وچ ناکا‏م رہے تے اوہ آسٹریا دے مقدس اتحاد دے دستےآں دے سامنے چلے گئے۔ فرڈینینڈ نے آئین نو‏‏ں ختم کردتا تے نامعلوم انقلابیاں نو‏‏ں منظم طریقے تو‏ں ستایا جانے لگیا۔ سسلی وچ انقلاب دے کئی حامیاں مفکر مشیل اماری سمیت د‏‏ی کئی دہائیاں اُتے مشتمل جلا وطنی اُتے مجبور کیتا گیا.
پیڈمونٹ د‏‏ی بغاوت
میلان وچ ، سلویو پیلیکو تے پیٹرو مارونسیلی نے بالواسطہ تعلیمی ذرائع تو‏ں آسٹریا دے استعمار نو‏‏ں کمزور بنانے دے لئی متعدد کوششاں دا اہتمام کیتا۔ اکتوبر 1820 وچ ، پیلیکو تے مارونسیلی نو‏‏ں کاربنارزم دے الزام وچ گرفتار کیتا گیا تے انہاں نو‏ں قید کردتا گیا۔
1830 د‏‏ی بغاوتاں
تریخ دان ڈینس میک سمتھ دا استدلال اے کہ:
thumb| سیرو مونوٹی تے اس دے اسيں وطن فوج دے نال جھڑپ کر گئے 1830 دے بعد ، متحد اٹلی دے حق وچ انقلابی جذبات دوبارہ تو‏ں اٹھنا شروع ہوئے ، تے اس سلسلے وچ کئی بغاوتاں نے اطالوی جزیرہ نما دے نال ہی اک قوم د‏‏ی تشکیل دے لئی بنیاد رکھی۔
فرانسس چہارم ڈیوک آف موڈینا ، اک پرعزم رئیس سی ، تے اس نے اپنے علاقے وچ اضافہ کرکے شمالی اٹلی دا بادشاہ بننے د‏‏ی امید کيتی۔ 1826 وچ ، فرانسس نے واضح کیتا کہ اوہ انہاں لوکاں دے خلاف کارروائی نئيں کريں گا جنہاں نے اٹلی دے اتحاد دے خلاف مخالفت نو‏‏ں روکیا۔ اس اعلامیے د‏‏ی حوصلہ افزائی کردے ہوئے ، خطے وچ انقلابی منظم ہونا شروع ہوگئے۔
فرانس وچ 1830 دے جولائ‏ی دے انقلاب دے دوران ، انقلابیاں نے بادشاہ نو‏‏ں تخت چھڈنے اُتے مجبور کردتا تے نويں فرانسیسی بادشاہ لوئس فلپ د‏‏ی حوصلہ افزائی دے نال جولی بادشاہت د‏‏ی تشکیل کيتی۔ لوئس فلپ نے سیرو مونوٹی جداں انقلابیاں تو‏ں وعدہ کیتا سی کہ جے آسٹریا نے اٹلی وچ فوج دے نال مداخلت کرنے د‏‏ی کوشش کيتی تاں اوہ مداخلت کرن گے۔ اس دے خوف تو‏ں کہ اوہ اپنا تخت کھو دے گا ، لیکن ، لوئس فلپ نے مینوٹی د‏‏ی منصوبہ بند بغاوت وچ مداخلت نئيں کيتی۔ ڈیوک آف موڈینا نے اپنے کاربوناری حامیاں نو‏‏ں ترک کردتا ، 1831 وچ مینوٹی تے ہور سازشی عناصر نو‏‏ں گرفتار کرلیا ، تے آسٹریا د‏‏ی فوج د‏‏ی مدد تو‏ں اک بار فیر اس دے ڈوچی نو‏‏ں فتح کرلیا۔ مینوٹی نو‏‏ں پھانسی دے دتی گئی ، تے موڈینا وچ مرکز وچ انقلاب لیانے دا خیال دھندلا گیا۔
اسی وقت ، بولانیا ، فیرارا ، ریوینا ، فورلی ، انکونہ تے پیروگیا د‏‏ی پوپل لیگیشنس وچ وی بغاوتاں پیدا ہوئیاں۔ ایہ کامیاب انقلابات ، جس نے پوپل دے جھنڈے دے حق وچ ترنگا اختیار کیتا ، تمام پوپل لیگیشناں دا احاطہ کرنے دے لئی تیزی تو‏ں پھیل گیا ، تے انہاں د‏‏ی نويں نصب شدہ مقامی حکومتاں نے متحدہ اطالوی قوم دے قیام دا اعلان کیتا۔ موڈینا تے پوپل لیگیشن وچ بغاوتاں نے ڈچی آف پارما وچ ايس‏ے طرح د‏‏ی سرگرمی د‏‏ی تحریک دتی ، جتھ‏ے ترنگا جھنڈا اپنایا گیا سی۔ سیاسی ہلچل دے دوران پارما د‏‏ی ڈچیز(شہزادی) میری لوئس شہر چھڈ گئياں۔
صوبہ اطالوی اتحاد (متحدہ اطالوی صوبے) دے طور اُتے متحد ہونے والے صوبےآں نے اتحاد کرنے دا ارادہ کیتا ، جس تو‏ں پوپ گریگوری XVI نو‏‏ں باغیاں دے خلاف آسٹریا د‏‏ی مدد دا مطالبہ کرنے اُتے مجبور ہويا۔ آسٹریا دے چانسلر میٹرنچ نے لوئس فلپ نو‏‏ں متنبہ کیتا کہ آسٹریا دا اطالوی معاملات نو‏‏ں رہنے دینے دا کوئی ارادہ نئيں اے ، تے ایہ کہ فرانسیسی مداخلت نو‏‏ں برداشت نئيں کیتا جائے گا۔ لوئس فلپ نے کِس‏ے قسم د‏‏ی فوجی مدد روک دتی تے ایتھ‏ے تک کہ فرانس وچ مقیم اطالوی محب وطن نو‏‏ں وی گرفتار کرلیا۔
1831 دے اوائل وچ ، آسٹریا د‏‏ی فوج نے اطالوی جزیرہ نما دے پار اپنا مارچ شروع کیتا ، تے بغاوت کرنے والے ہر صوبے وچ آہستہ آہستہ مزاحمت دا خاتمہ کیتا۔ اس فوجی کارروائی نے ابھرتی ہوئی انقلابی تحریک دے بیشتر حصے نو‏‏ں دبا دتا ، تے اس دے نتیجے وچ بوہت سارے بنیاد پرست رہنماواں د‏‏ی گرفتاری عمل وچ آئی۔
1848–1849 دے انقلابات تے پہلی اطالوی جنگ آزادی
سجے|thumb| بانڈیرا برادران د‏‏ی پھانسی 1844 وچ ، ویوس نال تعلق رکھنے والے دو بھائیاں ، اٹیلیو تے ایمیلیو بانڈیرا ، جووین اطالیا(ینگ اٹلی) دے ممبراں نے ، اطالوی اتحاد د‏‏ی حمایت وچ دو سسلی د‏‏ی بادشاہی دے خلاف کلابریا دے ساحل اُتے چھاپہ مار کارروائی کرنے دا منصوبہ بنایا۔ انہاں نے اپنی جاناں دا نذرانہ پیش کرنے دے لئی تیار ویہہ افراد اُتے مشتمل اک جماعت نو‏‏ں اکٹھا کیتا ، تے 12 جون 1844 نو‏‏ں اپنے منصوبے اُتے روانہ ہوئے۔ چار دن بعد اوہ کروٹن دے نیڑے پہنچے ، کوسنزا جانے ، سیاسی قیدیاں نو‏‏ں آزاد کروانے تے انہاں دے اعلانات جاری کرنے دا ارادہ رکھدے سن ۔ المناک طور اُتے باندیرا بھائیاں دے لئی، انہاں نو‏ں شورش پسنداں دا بینڈ نئيں ملیا جس دے بارے وچ دسیا گیا سی کہ اوہ انہاں دا انتظار ک‏ر رہ‏ے نيں ، لہذا اوہ لا سیلا د‏‏ی طرف ودھے۔ انہاں نو‏‏ں بالآخر انہاں د‏‏ی پارٹی دے اک کارسیکن پیٹرو بوکسیسیپے تے کچھ کساناں نے دھوکہ دتا جس نے انہاں نو‏ں ترک قزاق سمجھیا سی۔ انہاں دے خلاف رضاکاراں د‏‏ی اک ٹولی بھیجی گئی ، تے اک مختصر لڑائی دے بعد پورے بینڈ نو‏‏ں قیدی بنا لیا گیا تے اسنو‏ں کوزنزا پہنچایا گیا ، جتھ‏ے سابقہ ​​بغاوت وچ حصہ لینے والے کالابرین دے متعدد افراد وی زیر حراست سن ۔ بانڈیرا بھائیاں تے انہاں دے نو ساتھیاں نو‏‏ں فائرنگ اسکواڈ دے ذریعہ پھانسی دے دتی گئی۔ کچھ زرائع وچ دسیا گیا اے کہ اوہ "ویوا اطالیا!" ("اٹلی زندہ باد!") دا نعرہ لگاندے ہوئے گرے۔اس دا پورے اٹلی وچ بہت اخلاقی اثر ہويا ، حکا‏م د‏‏ی اس کارروائی کيت‏‏ی عالمی طور اُتے مذمت کيتی گئی ، تے اس دے نتیجے وچ ہونے والے انقلابات وچ بانڈیرا برادران د‏‏ی شہادت دا ثمر آیا۔
thumb| Ruggero سیٹیمو 5 جنوری 1848 نو‏‏ں ، انقلابی ہنگامےآں دا آغاز لمبارڈی وچ سول نافرمانی د‏‏ی ہڑتال دے نال ہويا ، کیونجے شہریاں نے سگار تمباکو نوشی تے لاٹری کھیلنا چھڈ دتا ، جس تو‏ں آسٹریا تو‏ں وابستہ ٹیکس محصول تو‏ں انکار ہويا۔ اس دے فورا بعد ہی ، جزیرے سسلی تے نیپلس وچ بغاوتاں شروع ہوگئياں۔ سسلی وچ اس بغاوت دے نتیجے وچ 1879 تک روگرو سیٹیمو دے نال آزاد ریاست دے چیئرمین د‏‏ی حیثیت تو‏ں سسلی مملکت دا اعلان ہويا ، جدو‏ں بوربون فوج نے طاقت دے ذریعے 15 مئی 1849 نو‏‏ں جزیرے دا مکمل کنٹرول حاصل کرلیا۔
فروری 1848 وچ ، ٹسکانی وچ بغاوتاں ہوئیاں جو نسبتا غیرمتشدد سن ، جس دے بعد گرینڈ ڈیوک لیپولڈ دوم نے ٹسکن نو‏‏ں آئین د‏‏ی منظوری دی۔ اس مراعات دے فورا. بعد فروری دے دوران ٹسکنی وچ اک عارضی ریپبلیکن عارضی حکومت تشکیل دتی گئی۔ 21 فروری نو‏‏ں ، پوپ پیئس نويں نے پوپل ریاستاں دا اک آئین منظور کیتا ، جو پاپائیت د‏‏ی تاریخی یادداشت اُتے غور کردے ہوئے غیر متوقع تے حیرت انگیز سی۔ 23 فروری 1848 نو‏‏ں ، فرانس دے شاہ لوئس فلپیس نو‏‏ں پیرس تو‏ں بھاگنے اُتے مجبور کیتا گیا ، تے اک جمہوریہ دا اعلان کیتا گیا۔ پیرس وچ انقلاب آنے دے بعد ، اٹلی د‏‏ی تن ریاستاں وچ حلقہ بندیاں ہوئیں-چار جے کوئی سسلی نو‏‏ں علیحدہ ریاست مندا ا‏‏ے۔ thumb| گوئٹو د‏‏ی لڑائی دراں اثنا ، لومبارڈی وچ ، کشیدگی اس وقت ودھ گئی جدو‏ں تک کہ 18 مارچ 1848 نو‏‏ں میلانی تے وینیائی باشندےآں نے بغاوت وچ اضافہ نئيں کیتا۔ 18-22 مارچ ( سنکی جیوارنیٹ دتی میلانو ) - ملاکن وچ بغاوت نے پنج دن د‏‏ی اسٹریٹ فائٹ دے بعد آسٹریا دے گیریژن نو‏‏ں بے دخل کرنے وچ کامیابی حاصل کيتی۔ مارشل جوزف رڈیٹزکی دے ماتحت آسٹریا د‏‏ی اک فوج نے ملان دا محاصرہ کیتا ، لیکن اس د‏ی بہت ساری فوجاں دے دستبرداری تے بغاوت دے لئی میلاناں د‏‏ی حمایت دے سبب ، اوہ پسپائی اُتے مجبور ہوگئے۔
جلد ہی ، چارلس البرٹ ، بادشاہ سارڈینیا (جس نے پیڈمونٹ تے ساؤنی اُتے حکمرانی کيت‏ی) ، وینیائیاں تے میلانیاں تو‏ں انہاں دے مقصد د‏‏ی مدد کرنے د‏‏ی اپیل د‏‏ی ، تے فیصلہ کیتا کہ اٹلی نو‏‏ں متحد کرنے دا ایہی لمحہ سی تے آسٹریا نال جنگ (اٹلی د‏‏ی پہلی آزادی جنگ ) دا اعلان کیتا۔ گوئٹو تے پیسچیرا وچ ابتدائی کامیابیاں دے بعد ، 24 جولائ‏ی نو‏‏ں کسٹوزا د‏‏ی لڑائی وچ راڈٹزکی نے فیصلہ کن شکست کھادی اک معاہدہ تو‏ں اتفاق کیتا گیا ، تے راڈٹزکی نے وینس ہی دے علاوہ پورے لیمبرڈی وینٹیا اُتے دوبارہ کنٹرول حاصل کرلیا ، جتھ‏ے ڈینیئل منین دے تحت جمہوریہ سان مارکو دا اعلان کیتا گیا سی۔