نور_محمد_نور_کپورتھلوی
نور محمد نور کپورتھلوی دی شاعری وچ مزاحمتی رنگ
’’بنیادی طور تے میں اِک ترقی پسند، قوم پرست تے جمہوری مزاج رکھن والا بندہ واں۔ تہاڈے سامنے میں اپنے آپ نوں اصل روپ وچ لیا رہیا واں۔ میری ذات دے کئی رنگ نیں تے میری سوچ کسے ازم دی اَجارہ داری نہیں۔‘‘ اوہ زندگی دے ہر پہلو تے ڈونگھی نظر رکھدے نیں۔ نور کپور تھلوی دی شاعری اپنی وکھری دُنیا رکھدی اے۔ اوہ اپنی قوم دے غفلت دی گوڑھی نیندر سُتے لوکاں نُوں حرکت تے عمل دا سنیہا سدھے ساہنویں اکھراں راہیں دے کے اوہدا حوصلہ ودھاندے نیں۔ ہے کس دا خُونی جبڑا جیہنے سب لوکاں نُوں چبیا اے اوہ ظالم کون ہے جس نے سبھاں دا حق دبیا اے اوہ اپنے قلمکار ساتھیاں نُوں سچ لکھن تے سچ دی آواز بلند کرن لئی اُبھاردے نیں۔ کیوں جے قلم وِچ اجیہی طاقت تے زور اے جیہڑا تلوار وچ وی نہیں۔ اوہ شاعراں نوں سچائی دا ہوکا دیون لئی پکار پکار کے سدّا دئی جا رہے نیں بھاویں کسے تے اثر ہووے بھاویں نہ ہووے۔ اوہ اپنا قلمی جہاد کری جاندے نیں۔ اگر مظلوم بندے نال تہانوں کُجھ رفاقت اے لکھو اُس تے تہاڈی قلم دے وچ طاقت اے خُدا نے قلم دی طاقت تے نالے علم دِتا اے تہانوں فہم دِتا اے تے تکڑا جسم دِتا اے اوہناں اپنی شاعری وچ حیاتی دیاں اوکڑاں ، پیڑاں ، اندر دے روگاں ، اپنیاں دیاں بے اعتنائیاں تے پرایاں دیاں ونڈیاں پیڑاں تے کالے کرتوتاں نوں پوری سچائی نال بیان کر کے سماج نال سانجھ جوڑی اے۔ قرآن دے فرمان مسلمان دوجے مسلمان دا بھائی اے موجب اوہ ہر دوجے نوں ایس رُوپ وچ ویکھنا چاہوندے نیں پر ضروری نہیں پئی مسلمان اپنے ہم مذہباں لئی امن آشتی دا پیامبر ثابت ہووے۔ آئے روز مسلمان دے ہتھوں دُوجے مسلمان دا خون ویکھ کے اوہدا سینہ پھٹ جاندا اے تے اوہ دُہائی دے کے آکھن تے مجبور ہو جاندا اے: مذہب نہیں ضمانت کافی، امن تے بھائی چارے دی وچ کراچی ہم مذہباں نے بھائیاں دے سر وڈھے نیں نور کپور تھلوی جدوں کدے معاشرتی تضاداں تے طنز کردے نیں‘ اوہدے وچ اِک کڑتن دا احساس وی شامل ہو جاندا اے۔ اوہ لِسّیاں، ماڑیاں تے کمزوراں دی مضبوط آواز بن کے اپنے قلم نال جہاد کردے وکھالی دے رہے نیں۔ اوہ شاعری راہیں معاشرے چوں برائیاں تے کوجھ مکاون دا پورا جتن کرر ہے نیں۔ کیوں جے اوہ ترقی پسند سوچ رکھن والے اجیہے قلم کار نیں جہناں دی پوری شاعری وچ ایہ جذبہ تے ایہ سوچ غالب نظریں آئوندی اے۔ ایس عمل وچ ایہ ضروری نہیں پئی اوہ پورے وسیب تے فتح حاصل کر لوے پر بھیڑ دے سومنات تے حملے ہندے رہن تے ایس بُت نوں توڑن والا فاتح بن ای جاندا اے۔ نور محمدنور کپور تھلوی ہوریں وی اپنے سچے عمل وچ رُجھے ہوئے نیں۔ ادب دا ایہ محمود غزنوی معاشرتی ناہمواریاں تے کوجھاں دے سومنات نوں توڑ کے فاتح اکھوان دا چاہیوان اے۔ اپنی اک نظم ’’یومِ حساب‘‘ وچ اوہ ایس جذبے نوں دلیرانہ انداز نال بیان کردے ہوئے رب سچے دے انصاف تے اُمید لائی بیٹھے نیں۔ اوہ سمجھدے نیں پئی لٹ کھسٹ ، کھوہا کھوہی ، مار دھاڑ کرن والیاں نوں ہلا ہلا کے آکھ رہے نیں پئی ظلم تے جبر دیاں واگاں بھاویں کنیاں ای ڈِھلیاں ہو جاون۔ اوڑک اِک دن ظلم دی ایہ کالی رات مک ای جانی ایں۔ اوہ دھرو تے دھونس کرن والیاں نوں للکار للکار کے آکھدے نیں پئیپتھر دل ظالماں نوں اِک نہ اِک دن اپنے کیتے دا حساب دینا ای پوے گا۔ اوہ جمال الدین افغانی دے اوس نظریے مطابق پئی میں ظالم تے مظلوم دوواں نال نفرت کردا ہاں۔ ظالم نال ایس لئی پئی اوہ ظلم کردا اے تے مظلوم نال ایس لئی پئی اوہ ظلم سہہ کے ظالم دا حوصلہ ودھاندا اے۔ ایہو سوچ سانوں نور محمدنور کپور تھلوی کول نظر آئوندی اے۔ اوہ دھرو تے دھونس کرن والیاں نوں للکار کے آکھدے نیں پئی پتھر دل انساناں نوں اِک نہ اِک دن اپنے کیتے دا حساب دینا پوے گا۔ بھاویں اوہ کِنا وی ظلم کر لین‘ اوڑک ایس دا انت ہوونا ای اے۔ نظم ’’یومِ حساب‘‘ وچ اوہناں دا لہجہ تیز تے اوہناں دا قلم وی آپ ہُدرا ہو جاندا اے‘ جدوں اوہ آکھدے نیں: ؎اوہ دن وی اِک دن چڑھنا اے کاواں توں بنیاں موراں نوں جو بھُل گئے اپنیاں ٹوراں نوں اس قوم نے وڈے چوراں نوں جد اُٹھ کے گل توں پھڑنا اے اوہ دن وی اِک دن چڑھنا اے نور کپور تھلوی اپنے آل دوآلے سیاسی، سماجی، مذہبی تے ثقافتی صورتِ حال توں اکھاں نہیں میٹدا سگوں اپنے سامنے ہوون والیاں تبدیلیاں تے نا انصافیاں نوں تخلیقی سطح اُتے اِنج ای پوری ایمانداری نال شعراں وچ بیان کر جاندا اے۔ ایس طرح اوہ اپنے پورے عہد دی تہذیب‘ ثقافت تے کلچر دا امین ہون دا حق وی ادا کر جاندا اے۔ نظم ’’آئین‘‘ وِچ دیس تے واپرن والیاں ہنھیریاں نوں ساڈے شاعر نے جیویں بیان کیتا اے اوہدے وچوں تہتر دے آئین دا نقشہ نظر آ رہیا ہے۔ لکھدے نیں: ٹٹ گیا آئین تہترا اے جدوں بول ایہ کسے نے بول دِتا میرے وطن دے مٹھیاں پانیاں وچ اوس چندرے نے زہر گھول دِتا بنی ہوئی سی کُلی اتفاق والی ککھ ککھ کر کے اوہدا رول دِتا