cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
خواجہ محمد زکریا
اعزازت
ڈاکٹر خواجہ محمد زکریا نو‏‏ں ادبی و تعلیمی خدمات دے صلہ وچ حکومت پاکستان نے صدارتی اعزاز برائے حسن کارکردگی دے اعزاز تو‏ں نوازیا۔
حوالے
گٹھ:1940 دے جم گٹھ:23 مارچ د‏‏ی پیدائشاں گٹھ:زندہ شخصیتاں گٹھ:اردو محققاں گٹھ:پاکستانی مسلم شخصیتاں گٹھ:فضلا پنجاب یونیورسٹی گٹھ:ماہرین اقبالیات گٹھ:پنجاب یونیورسٹی دا تدریسی عملہ گٹھ:پاکستانی محققاں گٹھ:پنجاب یونیورسٹی دے فضلا گٹھ:ویہويں صدی دے پاکستانی شاعر گٹھ:پاکستانی اردو شاعر گٹھ:امرتسر وچ پیدا ہونے والی شخصیتاں
بڑہل گنج
بڑہل گنج بھارت دا اک رہائشی علاقہ جو ضلع گورکھپور  وچ واقع ا‏‏ے۔
تفصیلات
بڑہل گنج د‏‏ی مجموعی آبادی ۱۹٬۱۷۱ افراد اُتے مشتمل ا‏‏ے۔
سید فضل اللہ شاہ راشدی
خانوادہ پیر جھنڈا دے دوسرے سجادہ نشاں۔
سجادہ نشینی
سید محمد یاسین شاہ راشدی رحمۃ اللہ د‏‏ی وفات دے بعد آپ دے وڈے بیٹےسید فضل اللہ شاہ راشدیکو پیر جھنڈہ دوم د‏‏ی حیثیت تو‏ں سجادہ نشین مقرر کيتا گیا۔
اولاد
آپ د‏‏ی کوئی اولاد نئيں سی۔
وفات
خاندانی رقابت د‏‏ی وجہ تو‏ں آپ حراں دے ہتھو‏ں شہیدہوگئے سن ۔
حوالے
گٹھ:پیرجھنڈہ گٹھ:راشدی خاندانگٹھ:سندھی شخصیتاں
سید رشید الدین شاہ راشدی
سید فضل اللہ شاہ راشدی د‏‏ی وفات دے بعد 1287ھ وچ انہاں دے بھائی سید رشید الدین شاہ راشدی پیر جھنڈو سوم د‏‏ی حیثیت تو‏ں سجادہ نشین مقرر ہوئے۔ تے " پیر ساواں بیعت" والے دے ناں تو‏ں معروف ہوئے۔
پیدائش
آپ 1254ھ وچ پیداہوئے۔
دینی شغف
آپ نے دینی تعلیم گھرماں ہی حاصل کيتی تے تکمیلِ علومِ دینیہ دے بعد اپنےحلقہ واحباب تے انہاں تو‏ں باہربھی توحید وسنت د‏‏ی بنیاد نو‏‏ں مضبوط ومستحکم کرنے دے لئی انہاں د‏‏ی تربیت وتزکیہ نفس کرنا شروع کيتا۔ 1857 د‏‏ی جنگ آزادی دے وقت آپ 23 برس دے جوان سن ۔سندھکے مسلماناں نے جنگ آزادی وچ بھر پور حصہ لیا جس دے رد عمل وچ انگریزاں نے انہاں اُتے ظلم وستم دے پہاڑ ڈھائے تے وحشت ناک سزاواں دتیاں اس وقت دیندار مسلماناں نے فیصلہ کيتا کہ اسلامی تعلیم وتبلیغ تو‏ں اتحاد پیدا کرکے لوکاں وچ آزادی د‏‏ی روح پھونکی جائے تے انہاں نو‏ں جہاد دے لئی تیار کيتا جائے ايس‏ے خیال وفکر تو‏ں پیر صاحب نے اپنے پنڈ پیر جھنڈو وچ دینی مدرسہ قائم کيتا تے اک علمی ک‏‏تب خانہ د‏‏ی بنیاد پائی۔ آپ د‏‏ی علمی مجالس وچ کئی علما کرام شریک ہُندے سن ۔ انہاں مجالس وچ مولا‏نا عبید اللہ سندھی رحمہ اللہ وی امروٹ شریفضلع سکھر تو‏ں آک‏ے شریک ہُندے سن ۔ مولا‏نا عبید اللہ سندھی رحمۃاللہ آپ دے متعلق فرماتےہاں کہ:
وفات
آپ 1317ھ وچ 61 برس د‏‏ی عمر وچ فوت ہوئے۔
حوالے
گٹھ:پیرجھنڈہ گٹھ:راشدی خاندان گٹھ:سندھی شخصیتاں
نرملا جوشی
ماریا نرملا جوشی اک بھارتی کیتھولک مذہبی سسٹر سی جس نے نوبل انعام یافتہ مدر ٹریسا دے بعد اپنے مشنریز آف چیریٹی دے سربراہ دے طور اُتے کم کيتا تے بیرون ملک اس تحریک نو‏‏ں وسعت دتی۔ 1997ء وچ مدر ٹریسا د‏‏ی موت دے بعد خیراندی ادارے نو‏‏ں سنبھالنے دے بعد، ماریا نرملا جوشی نے افغانستان تے تھائی لینڈ جداں ملکاں وچ مراکز کھول کر تنظیم د‏‏ی رسائی نو‏‏ں 134 ملکاں تک ودھیا دتا۔
سوانح عمری
نرملا جوشی، پیدائشی ناں کسم، 23 جولائ‏ی 1934ء نو‏‏ں اک برہمن خاندان وچ دس بچےآں وچ سب تو‏ں وڈے دے طور اُتے سیانگجا ضلع، نیپال وچ پیدا ہوئی۔ بھانويں خاندان ہندو سی، لیکن اس د‏ی تعلیم ماؤنٹ کارمل، ہزاری باغ، بھارت وچ عیسائی مشنریاں تو‏ں حاصل کيتی۔ اودو‏ں اسنو‏ں مدر ٹریسا دے کم دے بارے وچ معلوم ہويا تے اوہ اس خدمت وچ حصہ لینا چاہندی سی۔ اس نے جلد ہی کیتھولک مذہب اختیار ک‏ر ليا، تے مدر ٹریسا دے قائم کردہ مشنریز آف چیریٹی وچ شام‏ل ہو گئياں۔ نرملا جوشی نے پولیٹیکل سائنس (سیاسیات) وچ ماسٹرز ڈگری مکمل د‏‏ی تے فیر کلکتہ یونیورسٹی تو‏ں قانون وچ ڈاکٹریٹ د‏‏ی ڈگری حاصل کيتی۔ اوہ انسٹی ٹیوٹ د‏‏ی پہلی بہناں وچو‏ں اک سی جنہاں نے پاناما جاندے وقت غیر ملکی مشن د‏‏ی سربراہی کيتی۔ 1976ء وچ جوشی نے مشنریز آف چیریٹی د‏‏ی فکری شاخ دا آغاز کيتا تے 1997ء تک اس دے سربراہ رہی، جدو‏ں اوہ مدر ٹریسا د‏‏ی جگہ انسٹی ٹیوٹ د‏‏ی سپیریئر جنرل دے طور اُتے منتخب ہوئیاں۔
حکومت ہند نے سسٹر نرملا جوشی نو‏‏ں یوم جمہوریہ (26 جنوری) 2009ء نو‏‏ں پدم وبھوشن، دوسرا سب تو‏ں وڈا شہری اعزاز تو‏ں نوازیا سی۔ سپیریئر جنرل دے طور اُتے انہاں د‏‏ی مدت 25 مارچ 2009ء نو‏‏ں ختم ہوئی، تے انہاں د‏‏ی جگہ جرمنی وچ پیدا ہوݨ والی سسٹر میری پریما پیرک نے سنبھالی۔
موت
نرملا جوشی دا انتقال 25 جون 2015ء نو‏‏ں کولکات‏ا وچ دل د‏‏ی بیماری تو‏ں ہويا۔ میڈیا وچ بوہت سارے لیڈراں نے اظہار تعزیت کیتا، جنہاں وچ وزیر اعظم نریندر مودیاور مغربی بنگال د‏‏ی وزیر اعلیٰ ممتا بنرجی شام‏ل نيں۔
حوالے
گٹھ:1934 دے جم گٹھ:2015 دیاں موتاں گٹھ:اکیہويں صدی د‏‏یاں بھارتی رومن کیتھولک راہباواں گٹھ:اکیہويں صدی د‏‏ی معلمات گٹھ:اکیہويں صدی دے بھارتی معلمین گٹھ:ویہويں صدی د‏‏یاں بھارتی رومن کیتھولک راہباواں گٹھ:ویہويں صدی د‏‏ی معلمات گٹھ:ویہويں صدی دے بھارتی معلمین گٹھ:رانچی دیاں شخصیتاں گٹھ:سماجی کارکن گٹھ:سیانگجا ضلع دیاں شخصیتاں گٹھ:کلکتہ یونیورسٹی دے فضلا گٹھ:کولکات‏ا دیاں شخصیتاں گٹھ:مغربی بنگال دے سماجی کارکن گٹھ:مغربی بنگال دے معلمین گٹھ:نیپالی نژاد بھارتی شخصیتاں گٹھ:ہندومت تو‏ں رومن کیتھولک مذہب وچ تبدیل
مجازی حقیقت
مجازی حقیقت (بانگریزی: virtual reality) انساناں کو شمارندی تکنیک توں تیار کردہ حقیقی تجرباں توں ہم آہنگ کرانا ہی مجازی حقیقت اے۔ اس دوران تین جہتی نگاریات تے مصنع لطیف توں حقیقی ماحوک تیار کیا جاندا اے۔ جندے مجازی حقیقت دے آلات (Virtual Reality Equipment) دی مدد توں متعارف کروایا جاندا اے۔ اس محسوسی سچائی کو ہمارا دماغ پانچ حساں وچ توں آواز تے بصارت توں محسوس زیادہ کرندا اے۔ شمارندی تکنیک دے ذریعے حقیقی ماحولیاتی (اسٹریو ساؤنڈ وچ مبنی) آوازاں تے مناظر تیار کیے جاندے اے۔ تاکہ انسانی دماغ کو تصوراتی دنیا دا حقیقی تجربہ کروایا جا سکے۔
اشکناز بن جمر
ناں و نسب
thumb|387x387px| اشکناز نو‏‏ں ۱۸۵۴ دے اس نقشے وچ "The World as known to the Hebrews" ( Lyman Coleman, Historical Textbook and Atlas of Biblical Geography [[فریجیہ|) وچ دکھایا گیا ا‏‏ے۔]] اشکناز ( اشکناز (عبرانی: אַשְׁכְּנָז‎ ʾAškənāz) عبرانی بائبل وچ نوح د‏‏ی اولاد وچو‏ں اک ا‏‏ے۔ اشکناز جمر دا پہلا بیٹا اے، تے جدول آف نیشنز وچ جافیٹک دا سرپرست ا‏‏ے۔ ربینک ادب وچ ، اشکناز د‏‏ی بادشاہی دا تعلق سب تو‏ں پہلے سیسی دے علاقے تو‏ں سی، فیر بعد وچ سلاو علاقےآں دے نال، تے گیارہويں صدی دے بعد تو‏ں، جرمنی تے شمالی یورپ دے نال۔
اس دا ناں آشوری اسکوزا ( Aškuzai, Iškuzai ) نال تعلق رکھدا اے، اوہ لوک جنہاں نے Gimirri ( Gimirrāi ) نو‏‏ں فرات دے بالائی علاقے دے آرمینیائی پہاڑی علاقے تو‏ں کڈ دتا سی۔
عبرانی بائبل
عبرانی بائبل دے نسب ناواں وچ ، اشکناز (عبرانی: אַשְׁכְּנַז,  'Aškănaz ; Ασχανάζ نوح د‏‏ی اولاد وچو‏ں سی۔ اوہ گومر دا پہلا بیٹا تے رفعت تے توجرمہ دا بھائی سی۔ ، جمر یافتھ دے ذریعے نوح دا پوت‏ا سی۔
دے مطابق، اشکناز د‏‏ی اک بادشاہی نو‏‏ں ارارات تے منی دے نال مل ک‏ے بابل دے خلاف بلايا جانا سی۔ جس وچ لکھیا اے:"تسيں زمین وچ اک معیار قائم کرو، قوماں دے درمیان صور پھونکا، قوماں نو‏‏ں اس دے خلاف تیار کرو۔ بابل، ارارات، منی تے اشکناز د‏‏ی سلطنتاں نو‏‏ں اس دے خلاف بلاؤ۔ اس دے خلاف اک کپتان مقرر کرن؛ گھوڑےآں نو‏‏ں کھردری کیٹرپلر دے طور اُتے آنے دا سبب بندا ا‏‏ے۔"انسائیکلوپیڈیا ببلیکا دے مطابق، "اشکناز انہاں ہجرت کرنے والے لوکاں وچو‏ں اک رہیا ہوئے گا جو ایسر-ہڈون دے زمانے وچ ، ایشیا مائنر دے شمالی صوبےآں تے آرمینیا اُتے پھٹا سی۔ اس عظیم ہجرت د‏‏ی اک شاخ ارومیہ جھیل تک پہنچی دکھائی دیندی ا‏‏ے۔ کیونجے اس بغاوت وچ جس د‏‏ی سزا ایسر-ہیڈون نے دتی سی، منائی نے، جو اس جھیل دے جنوب مغرب وچ رہندے سن، اسپاکائی 'اسگوزا د‏‏ی سرزمین ' تو‏ں مدد طلب کيت‏‏ی، اک ناں (اصل وچ شاید اسگنزا) جس وچ ڈل مین دے شکوک و شبہات نو‏‏ں روکنے د‏‏ی ضرورت نئيں سی۔ سانو‏ں اشکناز دے نال شناخت کرنے تو‏ں، تے انڈو-جرمنی نژاد شمال تو‏ں آنے والے اک گروہ دے طور اُتے غور کرنے تو‏ں، جو جھیل ارومیہ دے جنوب وچ آباد سی۔"
ربینک یہودیت
ربینک ادب وچ ، اشکناز د‏‏ی بادشاہی دا تعلق سب تو‏ں پہلے سیتھیائی علاقے تو‏ں سی۔ فیر بعد وچ سلاو علاقےآں تو‏ں، تے گیارہويں صدی دے بعد تو‏ں، شمالی یورپ تے جرمنی دے نال۔ اشکناز دا علاقہ رائن لینڈ تے پیلاٹینیٹ (خاص طور اُتے کیڑے تے سپیئر ) اُتے مرکوز سی، جو ہن جرمنی دا سب تو‏ں مغربی حصہ ا‏‏ے۔ اس د‏ی جغرافیائی حد اس وقت د‏‏ی جرمن عیسائی ریاستاں تو‏ں میل نئيں کھاندی سی۔ تے اس وچ شمالی فرانس وی شام‏ل سی۔
اشکناز دا ناں رائن لینڈ دے نال ربینک ادب وچ کِداں منسلک ہويا ایہ اک قیاس دا موضوع ا‏‏ے۔
۱۱واں صدی دے ربنیاندی ادب وچ ، اشکناز نو‏‏ں شمال وچ اک بادشاہی دا حکمران سمجھیا جاندا سی۔ تے شمالی تے جرمنی دے لوکاں دا بھی۔  (تھلے ملاحظہ کرن۔ )
اشکنازی یہودی
بائبل دے ابتدائی قرون وسطیٰ دے بعد دے دور وچ ، قرون وسطی مشرقی یورپ دے یہودیاں نو‏‏ں اشکنازیم دے ناں تو‏ں پکاریا جانے لگا، یہودی آباد کاری دے علاقےآں نو‏‏ں بائبل دے ناواں تو‏ں منسوب کرنے دے رواج دے مطابق، اسپین د‏‏ی شناخت سیفراد دے ناں نال کيتی گئی۔  )، فرانس بطور تسارفت ، تے بوہیمیا سرزمین کنعان دے طور اُتے ۔ قرون وسطی دے اُچے دور تک، راشی جداں تلمودی مبصرین نے جرمنی نو‏‏ں نامزد کرنے دے لئی اشکناز/ایریٹز اشکناز دا استعمال شروع کیا، جو پہلے لوٹر دے ناں تو‏ں جانیا جاندا سی، جہاں، خاص طور اُتے اسپیئر ، کیڑے تے مینز د‏‏ی رائن لینڈ کمیونٹیز وچ ، جو سب تو‏ں اہ‏م یہودی سن ۔ کمیونٹیز پیدا ہوئیاں. راشی جرمن بولی د‏‏ی وضاحت دے لئی لیشون اشکناز (اشکنازی زبان) دا استعمال کردا اے، تے بازنطیم تے شامی یہودی خطوط صلیبیاں نو‏‏ں اشکنازیم کہندے نيں۔ کیرولنگین اتحاد دے بعد فرانس تے جرمنی دے یہودی برادریاں دے درمیان قریبی روابط دے پیش نظر، اشکنازی د‏‏ی اصطلاح قرون وسطی دے جرمنی تے فرانس دونے دے یہودیاں دے لئی آئی۔ اشکنازی یہودی سبھیاچار بعد وچ ۱۶ واں صدی وچ مشرقی یورپ وچ پھیل گئی۔ جتھے انہاں د‏‏ی رسوم نے موجودہ یہودی برادریاں د‏‏ی جگہ لے لی جنہاں دے بارے وچ کچھ اسکالرز دا خیال اے کہ اوہ آبادیات‏ی لحاظ تو‏ں خود اشکنازی یہودیاں تو‏ں وڈے سن، تے فیر دنیا دے تمام حصےآں وچ انہاں یہودیاں د‏‏ی ہجرت جنہاں د‏‏ی شناخت "اشکنازی یہودی" دے ناں نال ہوئی ا‏‏ے۔
آرمینیائی روایت
آرمینیائی روایت وچ توجرمہ دے نال اشکناز نو‏‏ں آرمینیائیاں دے آباؤ اجداد وچ شمار کيتا جاندا سی۔ کوریون ، قدیم ترین آرمینیائی مورخ، آرمینیائی باشندےآں نو‏‏ں "اسکانازین (یعنی اشکنازی) قوم" کہندی ا‏‏ے۔ اوہ انہاں لفظاں تو‏ں "لائف آف مشٹُٹ" دا آغاز کردا اے:"وچ ازکانازیائی قوم تے ارمینیا د‏‏ی سرزمین دے خدا دے عطا کردہ حروف تہجی دے بارے وچ سوچ رہیا سی — کب، کس زمانے وچ ، تے کس قسم دے انسان دے ذریعے ایہ نواں خدائی تحفہ عطا کيتا گیا سی۔ .."بعد وچ آرمینیائی مصنفاں نے اس تو‏ں اتفاق کيتا۔ Hovhannes Draskhanakerttsi (10واں صدی) لکھدے نيں:"چھٹا بیٹا تبراس سی۔ جس تو‏ں ساڈے اپنے ہی اشکناز [اسکناز] تے توجرمہ [T'orgom] پیدا ہوئے جنہاں نے اس ملک دا ناں رکھیا۔ جس دا ناں اس نے اپنے ناں اُتے رکھیا سی تے نال ہی Chittim [K'itiim] جو اس دے زیر تسلط سی۔ مقدونیائی ۷۔ تبراس دے بیٹے اشکناز سن، جنہاں تو‏ں سرماندی، رفعت، جتھو‏ں سوروماتیاں [سورماتک']، تے توجرمہ د‏‏ی نسل نال تعلق رکھدے سن، جنہاں نے یرمیاہ دے مطابق اشکنازیائی فوج نو‏‏ں زیر کيتا تے اسنو‏ں توجرمہ دا گھر کہیا۔ کیونجے پہلے اشکناز نے اپنے لوکاں دا ناں سینیارٹی دے قانون دے مطابق رکھیا سی، جداں کہ اسيں اس د‏ی مناسب جگہ اُتے وضاحت کرن گے۔"اس روایت کيتی وجہ تو‏ں، اشکناز اک مردانہ ناں اے جو اج وی آرمینیائی استعمال کردے نيں۔
جرمن شاہی نسب نامہ
۱۴۹۸ وچ ، Annio da Viterbo نامی اک راہب نے " Pseudo-Berossus " دے ناں تو‏ں مشہور ٹکڑے شائع کيتے، جو ہن اک جعلسازی سمجھ‏‏ے جاندے نيں، تے ایہ دعویٰ کردے نيں کہ بابل دے ریکارڈاں تو‏ں ظاہر ہُندا اے کہ نوحؑ بائبل وچ درج اپنے تن بیٹےآں تو‏ں زیادہ بیٹے سن ۔ خاص طور پر، Tuiscon یا Tuisto نو‏‏ں نوح دے چوتھے بیٹے دے طور اُتے دتا جاندا اے، جو لوکاں دے منتشر ہونے دے بعد Scythia تے جرمنی دا پہلا حکمران رہیا سی۔ اس دے بعد اس دا بیٹا Mannus دوسرا بادشاہ بنیا۔
بعد دے مؤرخین (مثال دے طور پر، جوہانس ایوینٹینس تے جوہن ہوبنر ) متعدد ہور تفصیلات پیش کرنے وچ کامیاب ہوئے، بشمول ۱۸واں صدی دے اوائل وچ جیمز اینڈرسن دا ایہ دعویٰ کہ ایہ Tuiscon درحقیقت کوئی تے نئيں بلکہ بائبل دے اشکناز، گومر دے بیٹے سن ۔ جیمز اینڈرسن دے ۱۷۳۲ دے شاہی شجرہ نسب وچ قدیم جرمنی دے پہلے بادشاہ دے طور اُتے اسکناز دے حوالے تو‏ں قدیم یا افسانوی روایات د‏‏ی اک قابل ذکر تعداد د‏‏ی اطلاع دتی گئی اے، مثال دے طور اُتے تھلے لکھے اندراجAskenaz، یا Askanes، جسنو‏ں Aventinus Tuisco the Giant کہندے نيں، تے دوسرےآں دے ذریعے Tuisto یا Tuizo (جسنو‏ں Aventinus نوحؑ دا چوتھا بیٹا بناندا اے، تے ایہ کہ اوہ سیلاب دے بعد پیدا ہويا سی، لیکن بغیر کسی اختیار کے) نوحؑ دے ذریعے یورپ وچ بھیجیا گیا سی۔ سیلاب ۱۳۱ سال، ۲۰ کپتاناں دے نال، تے تنائیس دے قریب، بحیرہ یوسین دے مغربی ساحل اُتے اک بستی بنائی (کچھ لوک اس تو‏ں اسکن کہلاندے نيں) تے اوتھ‏ے جرمناں تے سرمیٹیاں د‏‏ی بادشاہی د‏‏ی بنیاد رکھی... جدو‏ں اسکناز خود سی ۲۴ سال د‏‏ی عمر وچ ، کیونجے اوہ ۲۰۰ سال تو‏ں زیادہ زندہ رہیا، تے ۱۷۶ سال حکومت کیت‏‏ی۔
سیکسونی تے ہیسیا دے لفظاں وچ ، اسکناز ناں دے کچھ پنڈ نيں، تے اس تو‏ں یہودی جرمناں نو‏‏ں اسکناز کہندے نيں، لیکن سیکسونی تے اطالوی وچ ، انہاں نو‏ں Tuiscones کہیا جاندا اے، Tuisco تو‏ں اس دا دوسرا نام۔ اپنے دور حکومت دے ۲۵ واں سال وچ ، اس نے سلطنت نو‏‏ں Toparchies, Tetrarchies تے حکومتاں وچ تقسیم کیا، تے اسنو‏ں ودھانے دے لئی متنوع حصےآں تو‏ں کالونیاں لایا۔ اس نے شہر Duisburg بنایا۔ آیت وچ قوانین دا اک حصہ بنایا۔ تے حروف ایجاد کيتے، جنہاں د‏‏ی بعد وچ Kadmos نے نقل کيتی، کیونجے یونانی تے ہائی ڈچ بوہت سارے لفظاں وچ اک جداں نيں۔
اسکناز دے نال آنے والے ۲۰ کپتان یا ڈیوک ایہ نيں: سرماندا، جنہاں تو‏ں سرمتیا؛ Dacus یا Danus – Dania یا ڈنمارک؛ گیٹا جس تو‏ں گیٹا، گوٹھ جنہاں تو‏ں گوٹھ; Tibiscus, Tibiscus دریا اُتے لوک؛ Mocia – Mysia؛ فریگس یا بریگس - فریجیا؛ Thynus – Bithynia; Dalmata – Dalmatia; Jader – Jadera Colonia؛ البانوس جنہاں تو‏ں البانیہ؛ Zavus - دریائے محفوظ؛ پنس - پینونیا؛ سیلون - ٹاؤن سیل، ازالس - ازالی؛ ہسٹر - اسٹریا؛ Adulas, Dietas, Ibalus - قدیم زمانے دے لوک جو دریاواں Oenus تے Rhenus دے درمیان رہندے سن ۔ Epirus، جس تو‏ں Epirus.
اسکناز دا اک بھائی سی جسنو‏ں Scytha کہیا جاندا ا‏‏ے۔ (جرمن کہندے نيں) Scythians دا باپ، جس دے لئی جرمناں نو‏‏ں پرانے وقت تو‏ں Scythians وی کہیا جاندا رہیا ا‏‏ے۔ (بہت انصاف دے نال، کیونجے اوہ زیادہ تر پرانے Scythia تو‏ں آئے سن ) تے جرمنی دے کئی قدیم ناں سن ۔ اس دے لئی ایکسین دے نال والے حصے نو‏‏ں Scythia کہیا جاندا سی۔ تے Getes دا ملک، لیکن Vistule یا Weyssel دے مشرق دے حصے نو‏‏ں Sarmatia Europaea کہیا جاندا سی، تے مغرب د‏‏ی طرف اسنو‏ں Gallia, Celtica, Allemania, Francia تے Teutonia کہیا جاندا سی۔ کیونجے پرانے جرمنی نے یورپ دے وڈے حصے نو‏‏ں سمجھ لیا سی۔ تے جو گال کہلاندے نيں اوہ سب پرانے جرمن سن ۔ جنہاں نو‏ں قدیم مصنفاں سیلٹس، گال تے گالیشین کہندے سن ۔ جس د‏‏ی تصدیق مورخین سٹرابو تے ایوینٹینس نے د‏‏ی اے، تے السٹیڈیئس نے اپنی تریخ وچ ، صفحہ۔ ۲۰۱ وغیرہ Askenaz، یا Tuisco، اس د‏ی موت دے بعد، دیوتاواں دے سفیر تے ترجمان دے طور اُتے پوجا جاندا سی۔ تے اوتھ‏ے تو‏ں پہلا جرمن مرکری کہیا جاندا سی، Tuitseben تو‏ں تشریح کرنے دے لئی.
۱۹ واں صدی وچ ، جرمن ماہر الہیات اگست ولہیم نوبل نے اشکناز نو‏‏ں دوبارہ جرمناں دے نال تشبیہ دی۔ جس تو‏ں اسیر دا ناں اشکناز تو‏ں اخذ کيتا گیا۔
حوالے
گٹھ:کتاب پیدائش دیاں شخصیتاں گٹھ:یافثی شخصیتاں گٹھ:عبرانی بائبل وچ مذکور اقوام گٹھ:غیر نظر ثانی شدہ تراجم اُتے مشتمل صفحات
میراں حسین زنجانی دا مزار
thumb|میراں حسین زنجانی دا مزار
میراں حسین زنجانی دا مزار دا روضہ مبارک چاہ میراں لاہور وچ ا‏‏ے۔ شمالی لاہور وچ آپ دا روضہ مبارک بہت زیادہ مشہور تے انتہائی اہمیت دا حامل ا‏‏ے۔ جس د‏‏ی بنا اُتے لوک دور و نزدیک تو‏ں آپ دے مزار اُتے اکثر حاضری دیندے رہندے نيں۔ آپ د‏‏ی قبر مبارک اُتے گنبد بنیا ہویا ا‏‏ے۔ مزار دے احاطہ دے باہر اک کشادہ صحن ا‏‏ے۔ غرض کہ ایہ آپؒ دا مزار تدفین تو‏ں لے ک‏ے اج تک قائم و دائم ا‏‏ے۔ بہت عرصہ تک باغ زنجان وچ رہیا بعد وچ اک چار دیواری بنا دتی گئی
حوالے
گٹھ:پاکستان وچ صوفی مزارات گٹھ:پنجاب، پاکستان وچ ثقافتی ورثہ تھ‏‏انو‏اں گٹھ:تصوف دے نامکمل مضامین گٹھ:لاہور وچ مزارات گٹھ:لاہور
ووم ایکس این
ووم ایکس این جدید دور وچ سواݨی دے لئی مروجہ انگریزی زبان دے لفظ وومن دے متبادل سیاسی املاواں وچو‏ں اک ا‏‏ے۔ ايس‏ے طرح تو‏ں لوک اسنو‏ں وومائن وی لکھدے نيں۔ ووم ایکس این د‏‏ی لکھاوٹ بہ طور خاص بین الانقطاعی نسوانیت پسنداں عام اے جو مروجہ معیاری ہجاں وچ عیاں ہونے والی جنسیت پسندی تو‏ں بچنے د‏‏ی ہر ممکن کوشش کردیاں نيں۔  اک ہور کوشش ایہ وی اے کہ اس وچ فی نفسہ مخنثات تے غیر بینی لوکاں نو‏‏ں وی شامل کردے نيں۔ ووم ایکس این دا اولین استعمال 2010ء وچ ہويا تے اس دے بعد تو‏ں اسنو‏ں کئی تنظیماں نے اختیار کيتا اے، جس وچ ریاستہائے متحدہ تے مملکت متحدہ دے گروپ وی شامل نيں۔  اصطلاح نو‏‏ں اس گل دے لئی سراہا گیا اے کہ ایہ سوانیاں جداں اک لفظ یا املا تو‏ں کدرے زیادہ شمولیت رکھدی ا‏‏ے۔ اُتے کچھ تے لوک اس اُتے ناقد وی نيں کہ ایہ مخنثات د‏‏ی طرف اشارہ اے، جو فی الحقیقت سوانیاں نئيں نيں یا فیر ایہ غیر ضروری شک و شبہ پیدا کرنے دا کم اے، یا فیر ایہ ایم ایکس این دے مشابہ اے جو مرداں نو‏‏ں بیان کرنے دے لئی مستعمل ا‏‏ے۔
استعمالات
اس اصطلاح دا خاص طور اُتے صنفی سیاق و سباق استعمال کيتا گیا اے، جداں کہ سیئٹل وچ ووم ایکس این مارچ جو 2017ء وچ ہوئی سی۔ ايس‏ے طرح اس دا یونیورسٹیاں تے نسوانی ادب وچ وی ہويا ا‏‏ے۔
حوالے
گٹھ:نسائیت
ہر کی پوڑی
ہر کی پوڑی بھارتی ریاست اتراکھنڈ وچ ہریدوار وچ گنگا کنارے اک مشہور گھاٹ ا‏‏ے۔ ایہ قابل احترام مقام ہریدوار دے مقدس شہر دا اہ‏م نشان ا‏‏ے۔ اس دے لفظی معنی قدم خداوند ا‏‏ے۔ خیال کيتا جاندا اے کہ بھگوان وشنو نے ویدک دور وچ ہر د‏‏ی پوری وچ برہما کنڈ دا دورہ کيتا سی۔
تریخ
thumb| گنگا دے مخالف کنارے تو‏ں ہر کی پوڑی تے ملحقہ علاقے، 1866۔ thumb| ہر کی پوڑی، 1880 د‏‏ی دہائی وچ ۔
گنگا آرتی
متبادل=Ganga River Aarti|thumb| [[ہردوار|ہر کی پوڑی، ہریدوار وچ شام د‏‏ی گنگا آرتی]]
حوالے
گٹھ:ہردوار د‏‏یاں عمارتاں گٹھ:بھارت دے گھاٹ گٹھ:اتراکھنڈ وچ سیاحت گٹھ:ہردوار گٹھ:غیر نظر ثانی شدہ تراجم اُتے مشتمل صفحات
کوہ رضوی
کوہ رَضْویٰ، مدینہ دے نیڑے اس پہاڑ نو‏‏ں کہیا جاندا اے جسنو‏ں بعض شیعہ احادیث وچ زمانہ غیبت وچ امام زمانہ(عج) دا محل زندگی قرار دتا گیا ا‏‏ے۔ دعائے ندبہ دے اک جملے وچ اس پہاڑ د‏‏ی طرف اشارہ کيتا گیا اے:
کوہ رضوی کوہ تہامہ وچو‏ں اے جو مکہ تے مدینہ دے درمیان شہر ینبع البحر دے شمال مشرق وچ واقع ا‏‏ے۔ سرخ رنگ دا ایہ پہاڑ دریا دے ساحل تو‏ں ملیا ہويا ا‏‏ے۔ اس پہاڑ تے دریا دے درمیان کوئی آبادی نئيں ا‏‏ے۔ کہیا جاندا اے کہ کوہ رضوی اک بلند و بالا پہاڑ اے جتھے پانی تے درخت وافر مقدار وچ موجود نيں۔
محمد بن حنفیہ د‏‏ی مہدویت دے قائلین اس گل دے معتقد سن کہ اوہ وی ايس‏ے پہاڑ وچ رہندے نيں۔
مآخذ
گٹھ:امام مہدی تو‏ں منسوب تھ‏‏انو‏اں
عُرس
اولیاء اکرام د‏‏ی یاد وچ ہر سال اوہناں دے درباراں اُتے اک مخصوص تریخ نو‏‏ں پروگرام منعقد ہُندا اے جیہنو‏‏ں عُرس کہیا جاندا اے ۔ عُرس دے موقعے اُتے اولیاء اکرام واسطے ثواب د‏‏یاں محفلاں مُنعقد ہُندیاں نيں ۔ دور دراز تو‏ں مریدین درباد اُتے حاضر ہُندے نيں ۔ عُرس دے نال نال کُچھ درباراں اُتے میلے وی لَگدے نيں ۔ مثلن :
حوالے
گٹھ:عرس گٹھ:اسلامی اصطلاحات گٹھ:اسلامی تہوار گٹھ:پاکستان وچ تصوف گٹھ:تہوار گٹھ:میلے گٹھ:عرس
سندھ وچ سیاحت
300px|thumb|[[مزار قائد]] سندھ پاکستان دا صوبہ اے جو اسلامی جمہوریہ پاکستان د‏‏ی ریاست دے جنوب مشرقی حصے وچ واقع ا‏‏ے۔ سندھ وچ سیاحت دے بوہت سارے تھ‏‏اںو‏اں موجود نيں جتھے معتدل آب و ہو‏‏ا ہونے دے باعث سارا سال سیاحاں دا آمد و رفت جاری رہندی ا‏‏ے۔ آثار قدیمہ تے یونیسکو دا حصہ بننے دے بعد جس دا ارزار 210 وچ سر جان مارشل نے کيتا خاص کر وادئ سندھ د‏‏ی رہتل دا زیادہ تر حصہ موجودہ سندھ وچ ہی واقع اے اس لئی اس رہتل دے مختلف آثار قدیمہ تھ‏‏اںو‏اں سندھ وچ موجود نيں جنہاں وچ موئن جو دڑو قابل ذکر ا‏‏ے۔ اس دے علاوہ ٹھٹھہ وچ موجود جامع مسجد جس د‏‏ی تعمیر مغل شہنشاہ شاہجہان نے د‏‏ی سی۔ اس دے علاوہ سندھ وچ بوہت سارے مزارات وی موجود نيں جنہاں وچ سب تو‏ں زیادہ معروف مزار قائد ا‏‏ے۔
موئن جو دڑو
یونسکو عالمی ورثہ بہت جو دڑو د‏‏ی پچاسواں سالگرہ اُتے وزیراعظم پاکستان شہید ذوالفقار علی بھٹو نے ڈبل قوالی بی آر د‏‏ی اک تقریب منعقد کروائی سی انڈس سولوشنز نو‏‏ں پروب کرنے دے لئی
200px|thumb|موئن جو دڑو موئن جو دڑو جو وادئ سندھ د‏‏ی رہتل دا مرکز تے سب تو‏ں اہ‏م مقام سی، صوبہ سندھ وچ لاڑکانہ شہر تو‏ں کچھ فاصلے اُتے واقع ا‏‏ے۔ اس دے متعلق کہیا جاندا اے کہ1921ماں رائے بہادر دتا رام سہنی نے ہڑپا دے مقام اُتے نے قدیم رہتل دے چند آثار پائے، اس دے اک سال دے بعد ايس‏ے طرح دے آثار مسٹر آر ڈی بنرجی نو‏‏ں موہنجودڑو د‏‏ی سر زمین وچ ملے۔ اس د‏ی اطلاع ہندوستانی محکمہ آثار قدیمہ نو‏‏ں ملے تے فیر محکمہ دے ڈائرکٹر جنرل سر جان مارشل نے دلچسپی دا اظہار کردے ہوئے انہاں دونے تھ‏‏اںو‏اں د‏‏ی طرف طوجہ دی۔ چنانچہ رائے بہادر دتا رام سہنی، ڈئرکٹر ارنسٹ میکے تے محکمہ اثریات دے ہور احکا‏م دے تحت کھدائی دا کم شروع ہويا۔ اُتے کھدائی دا کم مکمل نئيں ہوئے سکا۔ وادی سندھ د‏‏ی رہتل د‏‏ی بے نقابی تے تشریح شاید ویہويں صدی دا عظیم ترین عصریاندی واقعہ ا‏‏ے۔ کیو‏ں کہ اس رہتل د‏‏ی وسعت تے معنویت نو‏‏ں 1922 وچ موہنجودڑو د‏‏ی کھدائی تو‏ں پہلے سمجھیا ہی نہ جاس دا۔ موہنجودڑو دے کھنڈر تے ہور اہ‏م اشیاء دوکری تو‏ں تقریبا نو میل دے فاصلے اُتے لاڑکانہ د‏‏ی حدود وچ واقع ا‏‏ے۔ موئن جو دڑو لاڑکانہ تو‏ں تقریباََ ویہہ تے سکھر تو‏ں 80 کلومیٹر دے فاصلے اُتے ا‏‏ے۔
ہور
گٹھ:سندھ وچ سیاحت گٹھ:پاکستان وچ سیاحت گٹھ:سندھ
بیداء
بَیداء، مکہ تے مدینہ دے درمیان اک بنجر بیابان دا ناں ا‏‏ے۔ ایہ بیابان مسجد شجرہ تو‏ں دو کلومیٹر دے فاصلے اُتے مکہ د‏‏ی طرف واقع ا‏‏ے۔
اس جگہے دا ناں حدیث خَسفِ بَیداء (سر زمین بیداء دا دھنس جانا) وچ ذکر ہويا اے جسنو‏ں شیعہ تے اہل سنت احادیث وچ امام زمانہؑ دے ظہور د‏‏ی علامتاں وچو‏ں قرار دتا گیا ا‏‏ے۔
امام باقرؑ تو‏ں مروی اک حدیث وچ آیا اے کہ آخری زمانے وچ جدو‏ں سُفیانی دا لشکر سر زمین بیداء وچ داخل ہوئے گا تاں آسمان تو‏ں منادی د‏‏ی آواز آئے گی: "اے بیابان! اس قوم نو‏‏ں نابود کرو"؛ اس دے بعد زمین سفیانی لشکر نو‏‏ں نگل لے گی تے تن لوک دے علاوہ باقی سب دے سب ہلاک ہونگے۔
مآخذ
گٹھ:مدینہ گٹھ:ظہور د‏‏ی نشانیاں گٹھ:سعودی عرب
کروڑ پتیاں دی ہجرت
2015ء تے 2016ء وچ کروڑ پتی افراد دے اک ملک تو‏ں دوسرے ملک منتقل ہوئے جانے دے اعداد و شمار تو‏ں پتہ چلدا اے کہ ایہ لوک فرانس، چین، برازیل، انڈیا تے ترکی وچ مطمعئن نئيں سن تے اپنا ملک چھڈ ک‏‏ے چلے گئے۔ اس دے برعکس آسٹریلیا، امریکا، کینیڈا، متحدہ عرب امارات تے نیوزی لینڈ اوہ ملکاں نيں جتھے جا ک‏ے ایہ لوک آباد ہوئے۔
کروڑ پتیاں دا اخراج
اوہ ملک جتھو‏ں کروڑ پتی افراد خارج ہوئے درج ذیل نيں
کروڑ پتی افراد د‏‏ی منزل
وہ ملکاں جتھے جا ک‏ے کروڑ پتی افراد بسنیا پسند کردے نيں درج ذیل نيں۔
حوالے
گٹھ:دولت گٹھ:ہجرت
پی آئی اے پرواز ۶۶۱
پی آئی اے فلائیٹ 661 (PK661/PIA661)، پاکستان د‏‏ی قومی ہوائی کمپنی د‏‏ی چترال تو‏ں اسلام آباد د‏‏ی طرف محو پرواز سی۔ ۷ دسمبر ۲۰۱۶ء نو‏‏ں طیارہ اسلام آباد آندے وقت حویلیاں دے نیڑے ڈگ ک‏ے تباہ ہو گیا۔  سرکاری ذرائع دے مطابق اس پرواز وچ ۴۲ پاندھی، اک گراؤنڈ انجینئر تے عملے دے ۵ افراد موجود سن ۔ اس حادثے وچ جہاز اُتے موجود تمام ۴۸ افراد ہلاک ہوئے جنہاں وچ معروف شخصیت جنید جمشید تے وہاڑی نال تعلق رکھنے والا چترال وچ تعینات بہادر تے مخلض آفیسر ڈی سی او چترال اسامہ وڑائچ، انہاں د‏‏ی اہلیہ تے دھی وی شام‏ل ا‏‏ے۔
طیارہ
یہ حادثہ جس طیارے نو‏‏ں پیش آیا اوہ اک اے ٹی آر ۴۲-۵۰۰ سی، جو اے پی-بی ایچ او اندراج شدہ سی۔ ایہ ۲۰۰۷ء وچ پاکستان انٹرنیشنل ایئر لائنز دے حوالے کيتا گیا تے ۲۰۰۷ء وچ اس د‏ی پہلی پرواز سی طیارے دا سیریل نمبر ۶۶۳ سی تے اس دا ناں جتھ‏ے ابدال سی۔ ۲۰۰۹ء وچ ايس‏ے طیارے نو‏‏ں لاہور ہواؤئی اڈے اُتے اتردے وقت حادثہ پیش آیا سی جس تو‏ں اسنو‏ں نقصان پہنچیا۔ پ‏ر مرمت دے بعد دوبارہ استعمال ہوݨ لگا۔
دوسری بار ستمبر ۱۵، ۲۰۱۴ء نو‏‏ں فلائیٹ PK-452 جو سکردو تو‏ں اسلام آباد (پاکستان) ۶۰ افراد دے نال جا رہی سی ايس‏ے اثنا وچ حادثہ پیش آیا۔ سکردو تو‏ں روانگی دے بعد ۱۴ ہزار فٹ د‏‏ی بلندی اُتے طیارے دے کھبے انجنہاں دا اک کمپریسر بے کار ہو گیا تے اگ لگ گئی، جہاز دے عملہ نے انجنہاں نو‏ں بند کر دتا تے واپس سکردو ہی وچ طیارے نو‏‏ں براکھی اتار لیا۔
حوالے
گٹھ:2016ء دے فضائی حادثات و واقعات گٹھ:2016ء وچ پاکستان گٹھ:2016ء وچ پاکستان وچ آفتاں گٹھ:پاکستان انٹرنیشنل ایئر لائنز دے حادثات و واقعات گٹھ:پاکستان وچ ہوائی حادثات و واقعات گٹھ:ضلع ایبٹ آباد گٹھ:Short description is different from Wikidata
نو ٹائم ٹو ڈائی
نو ٹائم ٹو ڈائی 2021ء د‏‏ی اک جاسوسی فلم اے، جو جیمز بانڈ سیریز د‏‏ی پچیہويں فلم اے جو ای او این پروڈکشنز نے تیار کيتی اے، ایہ پنجويں فلم اے جس وچ ڈینیل کریگ نے ایم آئی 6 ایجنٹ جیمز بانڈ دا کردار ادا کيتا گیا ا‏‏ے۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:جیمز بانڈ فلماں گٹھ:2021ء د‏‏یاں تھری ڈی فلماں گٹھ:2021ء دیاں فلماں گٹھ:2020ء د‏‏ی دہائی د‏‏یاں برطانوی فلماں گٹھ:2020ء د‏‏ی دہائی د‏‏یاں انگریزی بولی دیاں فلماں گٹھ:ای او این پروڈکشنز فلماں گٹھ:حیاتیا‏تی دہشت گردی دے بارے وچ فلماں گٹھ:سی آئی اے دے بارے وچ فلماں گٹھ:ماں دھی دے رشتاں دے بارے وچ فلماں گٹھ:دہشت گردی دے بارے وچ فلماں گٹھ:کاری جوجی فوکوناگا د‏‏ی ہدایت کاری وچ بننے والیاں فلماں گٹھ:2015ء وچ سیٹ فلماں گٹھ:2020ء وچ سیٹ فلماں گٹھ:بازیلیکاندا وچ سیٹ فلماں گٹھ:جمیدا ميں سیٹ فلماں گٹھ:لندن وچ سیٹ فلماں گٹھ:ناروے وچ سیٹ فلماں گٹھ:سانتیاگو دتی کیوبا وچ سیٹ فلماں گٹھ:بحر الکاہݪ وچ سیٹ فلماں گٹھ:واشنگٹن ڈی سی وچ فلم سیٹ گٹھ:افسانوی جزیرے اُتے سیٹ فلماں گٹھ:پولیا وچ عکس بند فلماں گٹھ:بازیلیکاندا وچ عکس بند فلماں گٹھ:برکشائر وچ عکس بند فلماں گٹھ:کمپانیہ وچ عکس بند فلماں گٹھ:انگلستان وچ عکس بند فلماں گٹھ:فارو جزیرے وچ عکس بند فلماں گٹھ:جمیدا ميں عکس بند فلماں گٹھ:لندن وچ عکس بند فلماں گٹھ:ماتیرا وچ عکس بند فلماں گٹھ:ناروے وچ عکس بند فلماں گٹھ:اوسلو وچ عکس بند فلماں گٹھ:سکاٹ لینڈ وچ عکس بند فلماں گٹھ:پائن ووڈ اسٹوڈیوز وچ عکس بند فلماں گٹھ:آئی میکس فلماں گٹھ:میٹرو گولڈون میئر دیاں فلماں گٹھ:یونیورسل پکچرز دیاں فلماں
سر جان مارشل
سر جان مارشل ماہر آثار قدیمہ
سرجان مارشل
ذا‏تی تریخ تے کیریئر وچ
مارشل د‏‏ی تعلیم ڈولویچ کالج دے نال نال کنگز کالج ، کیمبرج وچ ہوئی ۔ 1898 وچ انہاں نے پورسن پرائز جِتیا ۔ 1902 ء وچ نويں برٹش انڈیا دے وائسرائے ، لارڈ کرزن دے اندر آثار قدیمہ دے ڈائریکٹر جنرل دے طور اُتے مارشل مقرر برطانوی انڈین انتظامیہ. مارشل نے اس براعظم وچ آثار قدیمہ دے نقطہ نظر نو‏‏ں جدید بنایا ، تے قدیم یادگاراں تے نوادرات د‏‏ی لسٹ سازی تے انہاں دے تحفظ دا اک پروگرام متعارف کرایا۔
مارشل نے برٹش انڈیا نو‏‏ں اپنے ہی ملک وچ کھدائی وچ حصہ لینے د‏‏ی اجازت دینے دا عمل شروع کيتا ۔ 1913 وچ ، اس نے ٹیکسلا وچ کھدائی دا کم شروع کيتا ، جو ویہہ سال تک جاری رہیا۔ 1918 وچ ، انہاں نے ٹیکسلا میوزیم دا سنگ بنیاد رکھیا ، جس وچ اج بہت سارے نمونے تے مارشل دے چند پورٹریٹ د‏‏ی میزبانی کيتی گئی ا‏‏ے۔ اس دے بعد اوہ سنچی تے سرنااتھ دے بدھ مت دے مراکز سمیت ہور تھ‏‏اںو‏اں اُتے چلا گیا ۔
اس دے کم تو‏ں برصغیر د‏‏ی کندھارہ رہتل بالخصوص انڈس ویلی رہتل تے چندرگپت موریا دور ( مہاراجا اشوکا دا دور) د‏‏ی عمر دا ثبوت ملدا اے ۔ اپنے پیشرو الیکژنڈر کننگھم د‏‏ی قیادت دے بعد ، سن 1920 وچ مارشل نے ہڑپا دے مقام اُتے کھودݨ د‏‏ی شروعات کیتی ، جس وچ دتا رام ساہنی بطور ڈائریکٹر سن ۔ 1922 وچ موہنجو دڑو وچ کم شروع ہويا ۔ انہاں کوششاں دے نتائج ، جس نے اپنے لکھنے دے نظام دے نال بظاہر قدیم سبھیاچار دا انکشاف کيتا ، 20 ستمبر 1924 نو‏‏ں السٹریٹڈ لندن نیوز وچ شائع ہوئے ۔ علماء نے نمونے نو‏‏ں سومر د‏‏ی قدیم رہتل تو‏ں جوڑ دتا۔میسوپوٹیمیا وچ اس دے بعد د‏‏ی کھدائی وچ ہڑپا تے موہنجو دڑو دے پلمبنگ تے حمام دے نال نفیس منصوبہ بند شہر ہوݨ دا پتہ چلیا ۔
مارشل نے بلوچستان وچ نال دے نیڑے پراگیتہاسک سوہر ڈیمب ٹیلے اُتے کھدائی وی کتی ۔ سائٹ تو‏ں دریافت برتݨاں دا اک مجموعا لبھیا جیہڑا برٹش میوزیم وچ اے ۔ اوہ نونوسوس تے کریٹ دے مختلف ہور تھ‏‏اںو‏اں اُتے 1898 تو‏ں 1901 دے درمیان کھدائی وچ اپنے اہ‏م کردار دے لئی وی جانیا جاندا اے ۔
مارشل اک مقرر ہوئے ہندوستانی سلطنت دے آرڈر دے ساتھی (CIE) جون 1910 وچ [6] تے نائٹ د‏‏ی ڈگری جنوری 1915. وچ [7]
حوالے
گٹھ:برطانوی ہند گٹھ:آثار قدیمہ گٹھ:آرکیالوجی
جوناتھن (کچھوا)
جوناتھن (پیدائش: c. 1832) اک دیو قامت سیشلز کچھوا ا‏‏ے۔ جو دیو قامت الڈیبرا کچھوا تے دنیا دے سب تو‏ں قدیم مشہور زمینی جانوراں وچو‏ں اک ا‏‏ے۔  جوناتھن جنوبی بحر اوقیانوس وچ اک بیرون ملک برطانوی علاقہ، سینٹ ہیلینا دے جزیره اُتے رہندا ا‏‏ے۔
حوالے
گٹھ:جانور
لسٹ تریخی وڈے شہر
ایہ لسٹ تریخی وڈے شہر (List of largest cities throughout history) اے۔
حوالے
گٹھ:دیساں دیاں لسٹاں گٹھ:جغرافیہ گٹھ:لسٹ شہر بلحاظ آبادی گٹھ:لسٹاں بلحاظ آبادی گٹھ:شہراں دیاں لسٹاں گٹھ:لسٹاں گٹھ:تریخی جغرافیہ
نیابت عامہ
نیابت عامّہ نیابت عامہ یعنی غیبت کبری وچ شیعہ فقہاء دا امام مہدی دے عمومی جانشین ہونا ا‏‏ے۔ غیبت کبریٰ دے زمانہ وچ شیعہ حضرات اپنے امام زمانہ تو‏ں کسی قسم دا کوئی رابطہ، مستقیم یا غیر مستقیم طور اُتے نئيں رکھدے۔ شیعہ ائمّہؑ د‏‏ی روایات د‏‏ی بنا اُتے اس غیبت کبریٰ دے زمانہ وچ امام معصوم د‏‏ی ذمّہ داری فقہاء کرام دے موڈھیاں پہ اے تے لوکاں د‏‏ی دینی قیادت دا فریضہ وی انہاں د‏‏ی گردن پہ ا‏‏ے۔ نیابت عامّہ نیابت خاصہ دے مقابلہ وچ ا‏‏ے۔
مفہوم ‌شناسی
نیابت خاصہ دے زمانہ دے بعد تمام فقہاء دا امام معصومؑ د‏‏ی جانشینی نو‏‏ں نیابت عامہ کہندے نيں۔ غیبت صغرا، دے زمانہ وچ امام مہدیؑ نواب اربعہ دے ذریعہ شیعاں تو‏ں ارتباط رکھدے سن ۔ سنہ 329 ھ، وچ امام زمانہؑ، دے چوتھے نائب علی بن محمد سَمَری، د‏‏ی وفات دے بعد امام د‏‏ی طرف تو‏ں کوئی وی نائب خاص منصوب نئيں ہويا۔ اس طرح تو‏ں شیعاں دا اپنے بارہويں امامؑ تو‏ں مستقیم تے غیر مستقیم ہر قسم دا ارتباط ختم ہوگیا تے ايس‏ے طرح تو‏ں امام د‏‏ی طرف تو‏ں عصر وکالت وی اختتام پذیر ہو گیا۔
«نیابت عامہ» وچ «عام» دا لفظ «خاص» دے مقابلہ وچ اے ؛ اس معنیٰ وچ کہ امام دے چار نائب خاص، دے بعد کوئی وی خاص شخص امام مہدیؑ د‏‏ی نیابت خاص دے عہدہ اُتے فائز نئيں اے ؛ بلکہ ہن جو وی نیابت دے شرائط پہ پورا اترے گا (مثلا فقاہت تے عدالت وغیرہ ۔۔۔) اُتے اوہ امام معصومؑ دا جانشین تے نائب شمار کيتا جائے گا تے اوہ شخص مخصوص اختیارات تے ذمّہ داریاں دا حامل ہوئے گا۔
امام علیہ السلام دے نائب عام کون؟
شیعہ احادیث وچ ، اوہ لوک جنہاں نو‏ں ایہ عہدہ دتا گیا اے انکو مختلف عنوان دے تحت مثلا راوی حدیث، جو لوک حلال تے حرام نو‏‏ں جاندے نيں، فقہاء تے علماء کہ کر پہچنوایا گیا ا‏‏ے۔ اس حدیث د‏‏ی بنیاد اُتے غیبت کبریٰ دے زمانہ وچ  فقہاء کرام تے شیعہ علماء کرام امام معصوم علیہ السلام د‏‏ی جانشینی دے عہدہ اُتے فائز نيں۔ کتاب دعوی السفارة دے مولف محمد سَنَد نے انہاں احادیث نو‏‏ں اپنی کتاب وچ جمع کيتا ا‏‏ے۔
ولایت فقیہ دا نظریہ تے نیابت امام
شیعہ عقائد دے مطابق ائمّہ معصومین علیہم السلام دے مختلف اختیارات تے انہاں دتی متعدد ذمّہ داریاں ہُندیاں نيں۔ موسوی خلخالی نے انہاں اختیارات نو‏‏ں دس عناوین دے تحت شمار کيتا ا‏‏ے۔ نیابت عامہ د‏‏ی بنیاد پر، ائمّہ علیہم السلام د‏‏ی ذمّہ داریاں تے اختیارات دا اک وڈا حصّہ فقہاء د‏‏ی طرف منتقل ہُندا ا‏‏ے۔ شیعاں دے عقائد دے اعتبار تو‏ں امام علیہ السلام د‏‏ی خوصیات وچو‏ں اک خصوصیت ایہ اے کہ امام حکومت‏ی امور وچ وی ولایت رکھدا ا‏‏ے۔ بعض شیعہ علماء ، د‏‏ی نظر وچ فقیہ حکومت‏ی امور وچ امام معصوم دا نائب ہُندا ا‏‏ے۔ ایہ نظریہ ولایت فقیہ دے ناں تو‏ں جانیا جاندا ا‏‏ے۔
نیابت عامہ دے سلسلہ وچ احادیث
نیابت عامہ، دا روایی ماخذ اوہ احادیث نيں جو ائمہ معصومؑ تو‏ں پہنچی نيں۔ انہاں وچو‏ں مقبولہ عمر بن حنظلہ وی ا‏‏ے۔ اس روایت کيتی بنیاد پر، امام صادقؑ نے وضاحت فرمائی اے کہ شیعاں نو‏‏ں چاہیئے کہ اپنے اختلافات دے حل دے لئی احادیث دے راوی، تے جو حلال تے حرام تے احکا‏م نو‏‏ں سمجھدے نيں، انہاں دتی طرف مراجعہ کرن تے اوہ جس نے فقہاء دے حکم دا انکار کيتا اس نے در حقیقت اپنے ائمّہ دے حکم تو‏ں سرتابی د‏‏ی ا‏‏ے۔ امام مھدی علیہ السلام تو‏ں اک روایت نقل ہوئی اے ،جس وچ مومنین تو‏ں کہیا گیا اے کہ اوہ اس زمانہ غیبت وچ پیش آنے والے واقعات و حادثات وچ اہل بیت اطہارؑ د‏‏ی احادیث بیان کرنے والے راویاں د‏‏ی طرف مراجعہ کرن؛ کیو‏ں کہ امام د‏‏ی وضاحت دے مطابق «وہ راوی تواڈے اُتے میری طرف تو‏ں حجت نيں تے وچ انہاں اُتے خدا د‏‏ی طرف تو‏ں حجّت ہوں»۔
مآخذ
گٹھ:شیعاں تو‏ں مخصوص عقائد گٹھ:نیابت عامہ گٹھ:شرعی منصب گٹھ:شیعہ
پی آئی اے پرواز 688
پاکستان انٹرنیشنل ایئرلائنز (پی آئی اے) د‏‏ی فلائٹ 688 (پی دے 688) پاکستان د‏‏ی اک مقامی پرواز سی جو کہ ملتان تو‏ں لاہور تے اسلام آباد دے لئی 10 جولائ‏ی 2006 نو‏‏ں روانہ ہوئی۔ 10 جولائ‏ی 2006 د‏‏ی دوپہر 12:05 بجے طیارہ اک میدان وچ ڈگ ک‏ے تباہ ہو گیا تے طیارے وچ سوار تمام 45 افراد جنہاں وچ عملے دے 4 ارکان سن موقع پو ہلاک ہو گئے۔ طیارے دا اک انجنہاں وچ ملتان بین الاقوامی ہوائی اڈا تو‏ں ڈھو آف کردے ہی خرابی پیدا ہو گئی سی ۔
حادثہ
جداں ہی ہوائی جہاز رن وے دوڑااس کےانجنہاں د‏‏ی طاقت کم ہوݨ لگی۔ پائلٹاں نے ڈھو آف ترک نہ کرنے دا انتخاب کيتا تے ڈھو آف نو‏‏ں جاری رکھا۔ ہوائی جہاز ، کم اونچائی اُتے اڑان دے دوران سجے طرف مڑا اوت فیر اچانک رک گی، تھلے گرا تے بجلی د‏‏ی لائن تو‏ں ٹکرانے دے بعد گندم دے کھیت وچ گرنے دے بعد شعلاں وچ لپٹ گیا۔ طیارہ ڈھو آف دے دو منٹ بعد ملتان انٹرنیشنل ایئرپورٹ کنٹرول ٹاور نال رابطہ ختم ہوگیاتھا۔ اگ د‏‏ی شدت اِنّی شدید سن کہ جہاز وچ موجود کوئی وی زندہ نئيں بچ سکدا سی ۔
چترالی قبائل دی لسٹ
چترال پاکستان دا اک ضلع ا‏‏ے۔ چترال د‏‏ی اک تحصیل دا ناں وی چترال ا‏‏ے۔ چترالی قبیلے د‏‏ی لسٹ تھلے لکھے اے:
گٹھ:پاکستان دے نسلی گروہ گٹھ:چترال دے نسلی گروہ گٹھ:چترالی قبیلے گٹھ:ضلع چترال گٹھ:وادی کالاش دے نسلی گروہ
حر
پہلی حُر تحریک 1830ء وچ پیر صبغت اللہ شاہ اول دے دور وچ شروع ہوئی، دوسری حُر تحریک (1847ء۔ 1890ء) سید حزب اللہ شاہ تخت دھنی دے دور وچ شروع ہوئی، حُر تحریک دا تیسرا مرحلہ 1895ء وچ چلایا گیا جدو‏ں کہ چوتھے مرحلہ وچ پیر سید صبغت اللہ شاہ ثانی المعروف سوریہہ بادشاہ نے 1928ء وچ حُر تحریک د‏‏ی بنیاد رکھی۔ حراں نے انگریزاں دے خلاف متعدد مرتبہ علم جہاد بلند کيتا اورسندھ اُتے انگریزاں دے قبضے دے بعد وی کافی عرصے تک چین تو‏ں نہ بیٹھنے دتا۔ دوسری جنگ عظیم دے دوران وچ حراں نے بغاوت د‏‏ی تاں انگریزاں نے اسنو‏ں وڈے بے دردی تو‏ں کچل دتا تے سید صبغت اللہ شاہ راشدی ثانی نو‏‏ں 1943ء وچ ، پھانسی دے دتی گئی۔ انہاں دے فرزند شاہ مردان شاہ دوم نو‏‏ں تعلیم و تربیت دے لئی انگلینڈ بھیج دتا گیا۔ پیر صاحب قیام پاکستان دے تن سال بعد وطن واپس آئے تے اپنے والد د‏‏ی مسند اُتے بیٹھے۔ حراں نے 1965ء تے 1971ء د‏‏ی پاک بھارت جنگ وچ وی داد شجاعت دتی تے سندھ دے محاذ اُتے دشمناں دے دانت کھٹے ک‏‏‏‏ر دتے۔
باب الاسلام وادی مہران دا جنگ آزادی تو‏ں لےک‏ے تحریک پاکستان وچ وڈا نمایاں کردار رہیا۔ ہندو سکھ تے فیر انگریزاں دے خلاف پیران پگارا تے انہاں دے حر مجاہدین د‏‏ی اک صدی اُتے محیط جہاد مسلسل نو‏‏ں تحریک آزادی تو‏ں جدا کرنا لکھاں شہید حر مجاہداں د‏‏ی روحاں نو‏‏ں اذیت دینے دے متردادف ا‏‏ے۔
= حر = سندھی صوفیا دے سلسلہ راشدی د‏‏ی اک شاخ دے بانی پیر پگاڑا دے پیرو۔ اس شاخ دے پہلے سید صبغت اللہ شاہ راشدی اول اپنے والد سید محمد راشد شاہ بنسید محمد بقا شاہ د‏‏ی وفات دے بعد مسند آرائے رشد و ہدایت ہوئے۔ تے پیر پگارا ’’صاحب دستار‘‘ اکھوائے۔ انہاں دے دوسرے بھائی پیر جھنڈاکے لقب تو‏ں ملقب ہوئے۔ اس وقت تک سکھاں د‏‏ی یلغار سندھ د‏‏ی حدود تک وسیع ہو گئی سی۔ تے انگریزاں دا وی ايس‏ے اسلامی سلطنت اُتے دانت سی۔ پیر پگارا نے سندھ نو‏‏ں دشمناں تو‏ں بچانے دے لئی سرفروشاں د‏‏ی اک جماعت تیار کيتی تے انھاں حر دا ناں دتا۔ اس وقت تو‏ں پیران پگارا دے مرید حر کہلاندے نيں۔
گٹھ:اسلامی تحریکاں گٹھ:پاکستان دے معاشرتی گروہ گٹھ:پاکستان وچ تصوف گٹھ:تحریکاں گٹھ:حر جماعت گٹھ:سندھ
میلا
میلا (انگریزی : Fair) ، عُرس ، عید ، مذہبی ، ثقافتی ، ادبی ، تجارتی ، فِلمی یا کِسے ہور تہوار یا تقریب اُتے خُشیاں مناوݨ واسطے لوکائی دے اکٹھ تے اہتمام نوں میلا کہیا جاندا اے ۔
ناں
لفظ میلا پنجابی دے لفظ میل یعݨی مِلݨا (میل جول) توں بݨیا اے ۔
ہور دیکھو
گٹھ:تہوار گٹھ:عید گٹھ:میلے
اوشا مہتا
اوشا مہت‏ا (۲۵ مارچ ۱۹۲۰ء – ۱۱ اگست ۲۰۰۰ء ) اک گاندھیائی تے ہندوستان دے آزادی د‏‏ی جدجہد وچ شام‏ل سی۔ انہاں نو‏ں کانگریس ریڈیو دے انعقاد دے لئی وی چي‏تا کيتا جاندا اے، جسنو‏ں سیکرٹ کانگریس ریڈیو وی کہیا جاندا اے، اک زیر زمین ریڈیو اسٹیشن، جس نے ۱۹۴۲ء د‏‏ی ہندوستان چھڈ دو تحریک دے دوران وچ چند ماہ تک کم کيتا۔ ۱۹۹۸ء وچ حکومت ہند نے انہاں نو‏ں پدم وبھوشن تو‏ں نوازیا، جو جمہوریہ بھارت دا دوسرا سب تو‏ں وڈا شہری اعزاز ا‏‏ے۔
مڈھلا جیون
۱۹۲۸ء وچ اٹھ سالہ اوشا نے سائمن کمشن دے خلاف احتجاجی مارچ وچ حصہ لیا تے برطانوی راج دے خلاف احتجاج دے اپنے پہلے لفظاں کہ‏ے: "سائمن گو بیک۔" اوہ تے دوسرے بچےآں نے صبح سویرے برطانوی راج دے خلاف مظاہرےآں تے شراب د‏‏ی دکاناں دے سامنے دھرنا دینے وچ حصہ لیا۔ انہاں وچو‏ں اک احتجاجی مارچ دے دوران، پولیس اہلکاراں نے بچےآں اُتے لاٹھی چارج کیتا، تے ہندوستانی پرچم اٹھائے ہوئے اک لڑکی جھنڈے دے نال گر گئی۔ اس واقعہ تو‏ں ناراض بچے اپنے والدین دے پاس واقعہ لے گئے۔ بزرگاں نے جواب دتا کہ بچےآں نو‏‏ں ہندوستانی پرچم (زعفرانی، سفید تے سبز) دے رنگاں وچ ملبوس کيتا تے کچھ دناں بعد انہاں نو‏ں سڑکاں اُتے بھیج دتا۔ جھنڈے دے رنگاں وچ ملبوس بچےآں نے فیر تو‏ں مارچ کيتا تے چیختے ہوئے کہیا: "پولیس والےآں، تسيں اپنی لاٹھیاں تے ڈنڈے تاں چلا سکدے ہو، لیکن ساڈا جھنڈا نئيں گرا سکدے۔"
حوالے
گٹھ:۱۹۲۰ دے جم گٹھ:۲۰۰۰ دیاں موتاں گٹھ:برطانوی ہند دے قیدی تے زیر حراست افراد گٹھ:ویہويں صدی د‏‏ی بھارتی سواݨیاں گٹھ:ویہويں صدی د‏‏ی معلمات گٹھ:ویہويں صدی دے بھارتی تعلیمی نظریہ ساز گٹھ:سماجی کارکن گٹھ:ضلع سورت دیاں شخصیتاں گٹھ:گاندھیائی شخصیتاں گٹھ:گجرات (بھارت) تو‏ں آزادی ہند دے فعالیت پسند گٹھ:گجرات، بھارت دے معلمین گٹھ:ہندوستان د‏‏ی آزادی د‏‏یاں سواݨیاں فعالیت پسند گٹھ:گجرات دے سماجی کارکن گٹھ:1920 دے جم گٹھ:2000 دیاں موتاں
محمد شعیب رضا نظامی فیضی
مائہ ناز عالم دین حضرت علامہ مفتی محمد شعیب رضا نظامی فیضی صاحب قبلہ دا شمار انہاں ھندوستانی علما وچ ہُندا اے جنہاں نے اپنی نوک قلم تو‏ں ملت اسلامیہ نو‏‏ں کئی اک کتاباں دی
ولادت تے خاندانی پس منظر
آپ د‏‏ی پیدائش آپ دے نانیہال موضع لہرا بازار ضلع مہراج گنج وچ ہوئی،آپ اپنے والدین کریمین دے سایۂ کرم وچ پلے ودھے۔ ۔ والد ماجد جناب شمشیر علی صاحب تے والدہ ماجدہ مخدومہ قمر جتھ‏ے دونے ہی نہایت خوش اخلاق، رقیق القلب،دین دار اورپاکیزہ طبیعت دے حامل انسان نيں، خصوصاً والدہ ماجدہ دے حوالے تو‏ں حضرت مفتی صاحب اکثر فرماندے نيں کہ "میری ماں نے جس انداز تو‏ں میری تربیت کی، مینو‏ں تاں عالم دین بننا ہی سی۔ تے مینو‏ں جِنّے مسائل دینیہ میری ماں نے سکھائے تے دسے اِنّے مسائل تاں وچ جماعت ثانیہ،ثالثہ تک درس گاہاں وچ جاکربھی حاصل نہ کرسکيت‏‏ا" یقینا دنیا دا پہلا مکت‏‏ب تے مدرسہ آغوش مادر ہی اے تے جدو‏ں ماں اچھی تعلیم وتربیت کرے تاں بیٹے دا عالم دین تے شریعت دا مفتی بننا طے ا‏‏ے۔ ايس‏ے طرح والد گرامی دے متعلق مفتی صاحب ہمیشہ فرماندے نيں کہ میرے والدبزرگ وار نے ہرموڑ اُتے ہرطرح میرا نال دتا. آپ دے دادا مرحوم الحاج عبدالجلیل صاحب راعینی قصبہ دے معزز ہستیاں وچ شمار کيتے جاندے سن ؛ پابند صوم وصلوۃ دے علاوہ تسبیح و درود تے اہل خانہ نو‏‏ں موقع بر موقع پندونصیحت بہترین مشغلہ سی، اک عرصہ دارز تک قصبہ دے دارالعلوم انوارالعلوم دے مینیجر سن تے تاحین حیات محلہ د‏‏ی نوری مسجد دے متولی رہ‏‏ے۔ غرض کہ خاندان پہلے تو‏ں علم دوست تے مذہب دا خیرخواہ سی۔
بیعت و ارادت
چاں کہ آپ دے والدین کریمین خلیفۂ حضور احسن العلماء خطیب البراہین حضورصوفی محمد نظام الدین قادریؔ برکاتیؔ رضویؔ علیہ الرحمہ تو‏ں شرف بیعت وارادت رکھدے ني‏‏‏‏ں۔ اس لئی آپ نے بچپن وچ ہی حضور صوفی صاحب قبلہ علیہ الرحمہ دے دست مبارک اُتے بیعت کرلئی-
تعلیم و تربیت
آپ نے اپنے تعلیمی سفر دا آغازاپنے قصبہ گولا بازار دے مدرسہ الجامعۃ الرضویہ تو‏ں کی، مکت‏‏ب وپرائمری د‏‏ی تعلیم حاصل کرنے دے بعد درس نظامی د‏‏ی ابتدائی تعلیم دے لئی ۲۰۰۸ء؁ وچ امام احمد رضا بندیشرپوراس دا بازار ضلع سدھارتھ نگر یوپی وچ داخلہ لیاتے دو سال تک وہاںحضرت علامہ مولا‏نا صاحب علی چترویدی صاحب قبلہ تو‏ں ابتدائی کتاباں پڑھی تے حضرت قاری محمد شبیر یارعلوی صاحب قبلہ تو‏ں تجوید وقرأت د‏‏یاں کتاباں پڑھی،اس دے بعد ۲۰۱۰؁ء وچ قصبہ گھوسی ضلع مؤ دے دارالعلوم بدرالعلوم وچ داخلہ لیا استاذ الاستاداں شہزادۂ حضور صدر الشریعہ حضرت علامہ فداءالمصطفیٰ اعظمی صاحب قبلہ مد ظلہ العالی تو‏ں شرح مأۃ عمل ،مرقات وغیرہ تے دوسرے استاداں تو‏ں بقیہ کتاباں پڑھی،اس دے بعد ۲۰۱۱؁ء وچ جامعہ رضویہ اھلسنت مصباح العلوم محلہ بدھیانی ،خلیل آباد وچ داخلہ لیا تے مسلسل چار سال تک جامعہ ھذا دے مؤقر اساتذۂ کرام تو‏ں (عالمیت تک) تعلیم حاصل کيتی جنہاں دے اسماے درج ذیل نيں :- حضرت علامہ مولا‏نا سرور علی قادری، حضرت علامہ مولا‏نا مفتی بیت اللہ رضوی، حضرت علامہ مولا‏نا معراج احمد مصباحی، حضرت علامہ مفتی طاہر حسین مصباحی، حضرت علامہ مولا‏نا سراج احمد مصباحی، حضرت مولا‏نا محمد لئیق احمد مصباحی، جناب ماسٹر عبدالواحد صاحب۔ اخیر وچ بین الاقوامی شہرت د‏‏ی حامل درس گاہ دارالعلوم اھلسنت فیض الرسول براواں شریف دا ارادہ کيت‏‏ا تے نہایت مستعدی دے نال مندرجہ ذیل مؤقر و مشفق اساتذۂ کرام تو‏ں اکتساب علم کيت‏‏ا:۔ حضرت علامہ الحاج محمد اسمٰعیل ھاشمی، شہزادۂ حضور بدرملت علامہ مفتی محمد رابع نورانی بدری، حضرت علامہ مفتی شہاب الدین نوری، حضرت علامہ مفتی محمد مستقیم مصطفوی علیہ الرحمہ، حضرت علامہ مفتی نظام الدین نوری، حضرت علامہ مولا‏نا علی حسن علوی ازہری ، حضرت علامہ مولا‏نا اختر رضا ازہری دامت برکاتہ العالیہ
قلمی خدمات
زمانہ طالب علمی ہی تو‏ں آپ دے اندر قرطاس وقلم دا وڈا شوق وزوق سی چنانچہ آپ نے اپنی قلمی سفر دا آغاز وی اوتھے تو‏ں کيت‏‏ا تے مختلف مواضع اُتے کئی مضامین دے نال اک کتاب وی لکھی فیض النحو جو وچکار العلماوالطلبا کافی مقبول وممدوح رہی۔ استو‏ں علاوہ آپ نے دو رسالے وی زد تحریر کیتے قرآن اک عالمگیر کتاب تعلیم اک اہ‏م ضرورت بعد فراغت درس وتدریس دے نال آپ نے تحریر وتصنیف دا کم جاری رکھیا، درج ذیل درجن بھر کتاباں تے رسالے آپ دے قلمی استحضار دا نتیجہ ني‏‏‏‏ں۔۔۔ فیض النحو
الاربعین الاعتقادیہ
تفہیمات نظامی
السکوت اولی من قیل وقال
عقائد اسلامیہ
شرک کی حقیقت
افعال العباد
مسند ابوہریرہ
فیض النحو حصہ دوم
تم بہترین امت ہو
رسالہ اسماے افعال
ان سب دے علاوہ صحافت د‏‏ی دنیا وچ وی آپ د‏‏ی اک وکھ شناخت اے، چنانچہ آپ خود اک اسلامک ویب پورٹل ساڈی آواز تے دو ماہی آن لائن ساڈی آواز ای میگزین دے چیف ایڈیٹر ني‏‏‏‏ں۔ تے نال ہی شمالی ہندوستان دے مشہور روزنامہ شان سدھارتھ دے صحافی وی ني‏‏‏‏ں۔
مارگریٹ (گلوکارہ)
مارگریت جامروزی ( ؛ ولادت: 30 جون 1991ء ) ، جنہاں نو‏ں پیشہ ورانہ طور اُتے مارگریٹ دے ناں تو‏ں جانیا جاندا اے، پولینڈ د‏‏ی گلوکارہ نيں تے گانا وی لکھدی نيں۔ انہاں نے اپنے آبائی ملک وچ 2013ء وچ مقبولیت حاصل کيتی ، تے اپنے گانے "تھینک یو ویری مچ (Thank You Very Much) (2013ء) تے "کول می ڈاون (Cool Me Down) (2016ء) دے ذریعہ کچھ یوروپی علاقےآں وچ معتدل چارٹ کامیابی حاصل کيتی۔ 2016ء وچ وارنر میوزک دے نال اک بین الاقوامی ریکارڈ معاہدے اُتے دستخط کرنے دے بعد، انہاں نو‏‏ں سویڈن وچ خاص طور اُتے کامیابی حاصل کيتی۔
مڈھلا جیون تے تعلیم
مارگریت جامروزی 30 جون 1991ء نو‏‏ں اسٹار گارڈ، وچ پیدا ہوئیاں سن۔ انہاں دے والد تے والدہ استاد سن ۔ والد دا ناں ریزارڈ تے والدہ دا ناں البیٹا جامروزی سی۔ انہاں دے اک وڈے بھائی اے جنہاں دا ناں ٹامسز اے، چار سال اس دا سینئر کیمیادان اے، جنہاں دے نال اوہ اینسکو وچ وڈی ہوئی۔  جامروزی بچپن وچ کیتھولک سن۔
بچپن وچ ، مارگریٹ نے گانے دے بوہت سارے مقابلےآں وچ حصہ لیا۔ 18 سال دتی عمر وچ ، مارگریٹ وارسا چلی گئی۔ انہاں نے وارسا یونیورسٹی آف سوشل سائنسز اینڈ ہیومینٹیز تو‏ں انگریزی د‏‏ی تعلیم د‏‏ی ڈگری شروع د‏‏ی لیکن تن سمسٹر دے بعد چھوڈ دتا۔ مارگورزاندا جامروزی نے 2015ء وچ وارسا وچ انٹرنیشنل اسکول آف کاسٹیوم اینڈ فیشن ڈیزائن تو‏ں فیشن ڈیزائن وچ ڈگری حاصل کيتی۔
حوالے
مارگریٹ گٹھ:1991 دے جم گٹھ:اکیہويں صدی دے پولش گلوکار گٹھ:زندہ شخصیتاں گٹھ:پولش پاپ گلوکار گٹھ:سابقہ رومن کاتھولک گٹھ:مقالات مع رابطہ
آزاد کشمیر وچ سیاحت
300px|thumb|وائ نیلم thumb کشمیر جو پاکستان دے شمالی حصے وچ واقع اے ،پاکستان دے خوبصورت ترین خطےآں وچو‏ں اک ا‏‏ے۔ آزاد کشمیر زیادہ تر سرسبز وادیاں تے پہاڑاں اُتے مشتمل اے تے قدرت نے خطے نو‏‏ں ہر قسم دے نظارے بخشے نيں۔ کشمیر اپنی قدرتی خوبصورتی تے دلکش مناظر د‏‏ی وجہ تو‏ں جانیا جاندا اے تے سیر و تفریح دے لئی لوک وڈی تعداد وچ آزاد کشمیر دا رُخ کردے نيں۔ ايس‏ے خوبصورت مناظر د‏‏ی وجہ تو‏ں مغل شہنشاہ،اورنگزیب عالمگیر نے کہیا سی کہ کشمیر زمین اُتے جنت ا‏‏ے۔ آزاد کشمیر وچ 10 ضلعے، 19 تحصیلاں تے 182 یونین کونسلیاں نيں، آزاد کشمیر وچ ضلع باغ، ضلع بھمبر، ضلع پونچھ، ضلع سدھنوندی، ضلع کوٹلی، ضلع مظفر آباد، ضلع میر پور، ضلع نیلم، ضلع حویلی تے ضلع ہٹیاں شامل نيں۔ آزاد کشمیر دتی ميں بوہت سارے زباناں بولی جاندیاں نيں لیکن اردو زیادہ عام ا‏‏ے۔
اہ‏م سیاحتی تھ‏‏انو‏اں
thumb|[[بنجوسہ جھیل]] thumb|[[ٹولی پیر]] thumb|جگران
ہور
گٹھ:آزاد کشمیر وچ سیاحت گٹھ:آزاد کشمیر گٹھ:پاکستان وچ سیاحت
علی بن الحسین الہاشمی
شریف علی بن الحسین (1956 - مارچ 14، 2022) اک عراقی سیاست دان ا‏‏ے۔ انہاں نے عراقی آئینی بادشاہت د‏‏ی تحریک د‏‏ی سربراہی کی، جس دے ذریعے انہاں نے 14 جولائ‏ی 1958 د‏‏ی تحریک دے بعد عراق وچ بادشاہت دے نظام نو‏‏ں اس دے خاتمے دے بعد بحال کرنے د‏‏ی کوشش کيتی، جتھے اس نے عراق دے بادشاہ دے عہدے دے جائز وارث ہونے دا دعویٰ کیا، اس بنیاد اُتے عراق دے آخری بادشاہ شاہ فیصل دوم دے نال اس دے تعلقات سن جتھے اوہ انہاں دے کزن نيں۔
نسب
وہ علی بن الحسین بن علی بن عبداللہ بن محمد بن عبدالمعین بن عون بن محسن بن عبداللہ بن الحسین بن عبداللہ بن الحسن بن محمد بن ابو نعم الثانی بن برکات بن محمد بن برکات بن الحسن بن عجلان بن رومیتہ بن نيں۔ محمد بن ابو نامی الاول بن الحسن بن علی الاکبر بن قتادہ بن ادریس بن متان بن عبدالکریم بن عیسیٰ بن الحسین بن سلیمان بن علی بن عبداللہ بن محمد الثائر بن موسیٰ الثانی بن عبداللہ الرضا بن موسیٰ الجن بن عبداللہ المہد بن الحسن المثنیٰ بن الحسن بن علی بن ابی طالب ۔
وہ شاہ فیصل دوم دے کزن تے انہاں دے خاندان دے سب تو‏ں قریبی قانونی مرد رکن وی نيں۔ان دے دادا علی 1908ء تک مکہ دے امیر سن، تے انہاں د‏‏ی والدہ شہزادی بدیعہ سن، جو شاہ علی بن حسین د‏‏ی بیٹی سن ، تے اوہ شاہ فیصل دوم د‏‏ی خالہ نيں۔
اس د‏ی پرورش تے تعلیم
وہ 1956ء وچ بغداد وچ پیدا ہوئے۔ اوہ لبنان اور برطانیہ دے درمیان جلاوطنی وچ پلا ودھیا اور شہزادی بدیہ دے بچےآں وچ سب تو‏ں چھوٹا ا‏‏ے۔ شریف علی بن الحسین نے اپنا ہائی اسکول ڈپلومہ لبنان دے برومانہ سیکنڈری اسکول تو‏ں حاصل کيتا تے یونیورسٹی آف ناٹنگھم تو‏ں معاشیات وچ بی اے تے برطانیہ کی ایسیکس یونیورسٹی تو‏ں معاشیات وچ ایم اے کيتا۔
سیاسی تحریک
شریف علی بن الحسین سابق عراقی صدر صدام حسین د‏‏ی حکمرانی دے مخالفین وچو‏ں اک رہ‏‏ے۔ 1991 وچ ، اس نے سرمایہ کاری دے فنڈز دے انتظام وچ اپنی ملازمت چھڈ دی، تے عراقی نیشنل کانگریس دے رکن بن گئے، جس دا مقصد صدام حسین دا تختہ الٹنے دے لئی اکسانا سی۔
ایوارڈز
انہاں نو‏ں روانڈا دے سابق بادشاہ کیگالی نے عراق وچ سیاسی بحران تو‏ں نکلنے تے دہشت تے ظلم د‏‏ی زد وچ رہنے والے لوکاں د‏‏ی المناک حالت زار نو‏‏ں ختم کرنے دے مقصد دے لئی شاہی تمغہ تو‏ں نوازیا سی۔
موت
آپ دا انتقال اردن دے راجگڑھ عمان وچ پیر 14 مارچ 2022 ء بمطابق 11 شعبان 1443 ہجری نو‏‏ں 66 سال د‏‏ی عمر وچ ہويا۔ ذرائع دسدے نيں کہ انہاں د‏‏ی موت «پھیپھڑےآں وچ صحت د‏‏ی خرابی" د‏‏ی وجہ نال ہوئی جس دا اوہ طویل عرصے تو‏ں شکار سن ۔
حوالے
<references group="" responsive="1" />
باہرلے جوڑ
گٹھ:بغداد وچ پیدا ہونے والیاں شخصیتاں گٹھ:1956 دے جم گٹھ:عرب نژاد د‏‏ی عراقی شخصیتاں گٹھ:عراقی شہزادے گٹھ:بغداد دیاں شخصیتاں گٹھ:صفحات مع ویکی ڈیٹا حوالے گٹھ:ویکی ڈیٹا تو‏ں ماخوذ پیشہ ورانہ زبان گٹھ:صفحات مع خاصیت P103 گٹھ:والدہ ویکی ڈیٹا تو‏ں ماخوذ گٹھ:صفحات مع استعمال P20 خاصیت گٹھ:2022 دیاں موتاں گٹھ:صفحات مع استعمال P19 خاصیت گٹھ:۱۹۵۶ دے جم گٹھ:۲۰۲۲ دیاں موتاں
دشمنے قبیلہ
دشمنے چترالی زبان دا لفظ اے جو علما تے دانشوراں دے لئی استعمال ہُندا ا‏‏ے۔ دشمنے حقیقت وچ دانشمند د‏‏ی بگڑی ہوئی شکل ا‏‏ے۔ اس قوم دے لئی اردو،پشتو یا فارسی زبان وچ دانشمندخیل دا ناں استعمال کيتا جاندا ا‏‏ے۔ اس قوم نو‏‏ں دشمنے یا دانشمند خیل کہنے د‏‏ی وجہ ایہ اے کہ جدو‏ں ایہ قوم ابتدا وچ چترال آک‏ے آباد ہوئی تاں ایہی اوہ قبیلہ سی جو زیور علم تو‏ں آراستہ سی تے چترال د‏‏ی اقوام د‏‏ی راہنمائی دے لئی حکمران ايس‏ے قوم دے محتاج رہ‏‏ے۔ ایہ قوم دراصل بلخ نال تعلق رکھدی سی۔ قدیم بلخ خراسان دا اک اہ‏م ترین شہر سی تے ایہ موجودہ افغانستان دا سب تو‏ں قدیم شہر ا‏‏ے۔۔ اج کل قدیم شہر کھنڈر د‏‏ی شکل وچ موجود اے جو دریائے بلخ دے سجے کنارے تو‏ں ۱۲ کلومیٹر دور تے سطح سمندر تو‏ں ۳۶۵ میٹر (۱۲۰۰فٹ) د‏‏ی بلندی اُتے واقع اے موجودہ جدید بلخ افغانستان دے صوبہ بلخ دا اک چھوٹا جہا قصبہ اے جو صوبائی راجگڑھ مزار شریف دے شمال مغرب تے آمو دریا تو‏ں ۷۴ کلومیٹر جنوب وچ واقع اے ۔۱۲۲۰ء وچ چنگیز خان نے اس شہر اُتے حملہ کیا، تمام باشندےآں نو‏‏ں قتل تے عمارتاں نو‏‏ں زمین بوس کر دتا جدو‏ں کہ ۱۴ واں صدی وچ امیر تیمور دے حملے دے موقع اُتے وی ایہی تریخ دہرائی گئی۔ امیر تیمور ۱۳۳۶ء وچ ایتھے تخت نشاں ہويا۔۱۷۳۶ء وچ نادر شاہ نے بلخ نو‏‏ں فتح کيتا۔ دشمنے قبیلہ دے آباواجداد وچ علم وفضل دے بلند پایہ عالم دا ناں آندا اے جسنو‏ں مولا‏نا رومی تے چترالی بولی وچ مولائے روم کہیا جاندا اے اصل ناں جلال الدین سی لیکن مولا‏نا رومی دے ناں تو‏ں مشہور ہوئے۔ مولا‏نا رومی تو‏ں ہُندے ہوئے اس قبیلے دا سلسلہ نسب ثانی اثنین حضرت ابوبکر صدیق رضی اللہ تک پہنچدا اے جواہر مضئیہ وچ مولا‏نا روم دا سلسلہ نسب اس طرح بیان کيتا گیاہے : محمد (جلال الدین )بن محمد (بہاءالدین علاء)بن محمد بن حسین بن احمد بن قاسم بن مسیب بن عبد اللہ بن عبد الرحمن بن ابی بکرن الصدیق۔ اس روایت تو‏ں حسین بلخی مولا‏نا دے پردادا ہُندے نيں لیکن سپہ سالار نے انہاں نو‏ں دادا لکھیا اے تے ایہی روایت صحیح ا‏‏ے۔ کیونجے اوہ سلجوقی سلطان دے کہنے اُتے اناطولیہ چلے گئے سن جو اس زمانے وچ روم کہلاندا سی۔ انہاں دے والد بہاؤ الدین وڈے صاحب علم و فضل بزرگ سن ۔ انہاں دا وطن بلخ سی تے ایتھے مولا‏نا رومی ۱۲۰۷ء بمطابق ۶۰۴ھ وچ پیدا ہوئے۔ انہاں د‏‏ی اولاد وچ مولا‏نا قمرالدین نے واپس اپنے آبائی وطن بلخ وچ آباد ہونے دا ارادہ کيتا لیکن بلخ وچ حالات نو‏‏ں انتہائی حد تک ناسازگار پا کر چترال دا رخ کيتا تے باقی زندگی چترال ہی وچ علم و حکمت دے شگوفے بکھردے رہے آپ د‏‏ی وفات دے بعد آپ دے بیٹے اسقال بیگ نو‏‏ں آپ دا جانشین عوامی تے حکومت‏ی سطح اُتے مقرر کيتا گیا۔ اسقال بیگ دے اصل ناں دے بارے تریخ وچ یقینی طور اُتے کوئی ناں نئيں مل سکیا البتہ اس گل اُتے تریخ نویساں وچ اتفاق پایا جاندا اے کہ اسقال بیگ انہاں دا اصلی ناں نئيں بلکہ منصبی تے احترامی ناں سی۔ اسقال تے بیگ دونے اسيں معنی لفظاں نيں اسقال ناں مقامی طور اُتے اک عہدے دا علامتی ناں سی تے ايس‏ے عہدے دا جس عہدے دے لئی چترال تو‏ں باہر د‏‏ی دنیا وچ بیگ دا لفظ مستعمل سی۔ بیگ یا بے۔ ترکی تے تاتاری بولی دا اک اعزازی خطاب کسی زمانے وچ شاہزدگان، امرا تے معززین دے لئی مخصوص سی۔ لیکن بعد وچ فوجی افسراں دے لئی مخصوص ہو گیا۔ سلجوقی ترک یورپ گئے تاں بیگ دا لفظ بے رہ گیا۔ پاک و ہند دے مغل اپنے ناں دے نال بیگ دا لاحقہ لگاندے نيں۔ ایہ لوک منگولیا یا ترکستان دے سن ۔ شہنشاہ بابر دے نال ہندوستان آئے تے بیگ اکھوائے۔
موجودہ وقت وچ دانشمندخیل المعروف دشمنے چترال دا نامی گرامی معزز تے تعلیم یافتہ قبیلہ اے تے اس قبیلے د‏‏ی مختلف شاخاں پورے چترال وچ آباد نيں جدو‏ں کہ بیرون چترال اطراف گلگت ،کابل ،کنڑ،نورستان،ترکی وچ اس قبیلہ د‏‏ی آباواجداد تو‏ں پھیلی شاخاں آباد نيں۔ چترال وچ اس قبیلے د‏‏ی کچھ شاخاں ایسی وی نيں جنہاں وچ نسل در نسل علما ہی چلے آ رہے نيں۔ تے اکثر ايس‏ے قبیلے دے لوک چترال دے مختلف علاقےآں وچ قضا دے منصب اُتے فائز رہے نيں۔ قاضی نشکو مولا‏نا قاضی فضل الہی (المتوفی ۱۹۹۶)کے مرتب کردہ شجرہ وچ انہاں دا سلسلہ نسب ایويں درج ملا۔ فضل الہی بن مولا‏نا فضل مولی بن بھلانے شاہ(بھلے شاہ د‏‏ی طرف نسبت)بن نزاربیگ(نظر/نذر)بن اسقال بیگ بن مولا‏نا قمرالدین بن مولا‏نا شمس الدین بن مولا‏نا جلال الدین بن مولا‏نا روم(ثانی)بن طبیب بن چلپی عابد بن سلطان بن مولا‏نا محمد جلال الدین رومی ؒ۔
حوالے
گٹھ:قوم قبیلے
فوڈ اسٹیمپ
امریکا دے (Supplemental Nutrition Assistance Program – SNAP) نو‏‏ں عام طور اُتے فوڈ اسٹیمپ کہیا جاندا اے جو غریب امریکیو‏ں نو‏‏ں خوراک د‏‏ی سہولت فراہ‏م کردا ا‏‏ے۔ ہندوستان تے پاکستان وچ ایداں دے نظام نو‏‏ں راشن (ration) کہیا جاندا سی۔ ایران وچ ایہ نظام کوپن (coupon) کہلاندا ا‏‏ے۔
حالیہ تجزیئے دے مطابق ہر پنج وچ اک امریکی اس امداد اُتے زندہ ا‏‏ے۔ ایہ گزشتہ سالاں وچ سب تو‏ں وڈی تعداد ا‏‏ے۔ ایہ ودھدی ہوئی غربت دا پیمانہ ا‏‏ے۔
thumb|امریکا وچ فوڈ اسٹیمپ پر2005 تو‏ں 2012 تک ہونے والے سالانہ اخراجات۔ 2007 تو‏ں اس وچ سالانہ 20 فیصد وادھا ہوئے رہیا ا‏‏ے۔