cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
مُکسُو دریا
مُکسُو دریا اتلے وچکار کوہستان بدخشان صوبے ، تاجکستان وچ لہندے ول وگدا اک دریا ے۔ ایہہ وخش دریا دا اک معاون دریا اے جو کہ خود آمو دریا دا معاون اے۔ اسدی وادی دے شمال ول ٹرانس-الائی پہاڑی سلسلہ اے اتے دکھن ول فیدجینکو گلیشیئر دے نیڑے اچے پہاڑ نیں۔ ایہہ   لہندے ول وگدے سوکسائی دریا اتے اتلے لہندے ول وہندے سیلدرا دریاواں دے سنکم  آلتین مزار توں شروع ہندا اے۔ ایہہ قزل سو (جو کہ الائی وادی وچوں نکلدا اے) نال ملدا اے تاں  سرخاب دریا جاں   وخش دریا بن جاندا اے۔ آلتین مزار وکھے   دروت کورگن لاگے اک درہ اے شمالی الائی وادی ول جاندا  اے۔
گٹھ:تاجکستان دے دریا گٹھ:وچکار ایشیا دے دریا
انورنس
گٹھ:برطانیہ گٹھ:برطانیہ دے شہر گٹھ:یورپ دے شہر گٹھ:شہر گٹھ:یورپ دے شہر تے قصبے گٹھ:یورپی شہر گٹھ:یورپ دے آباد تھاں گٹھ:برطانیہ دے آباد تھاں گٹھ:سکاٹلینڈ دے شہر
چک 163 مراد
چک 163 مراد ضلع بہاولپور دی تصیل حاصلپور دا اک پنڈ اے ۔ ایہہ پنڈ دی بھوئیں نوں پانی ایسٹرن صادقیہ نہر دی ملک برانچ نہر دی مراد دسٹریبیوٹری جاں مراد نہر دیندی اے ،ایسے لئی اس پنڈ دے ناں نال مراد لگدا اے ۔
تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ ضلع بہاولپور چ تصیل حاصلپور چ وس رہیا اے ۔
چک 1 گیاراں ایل
‎ چک 1 گیاراں ایل ضلع ساہیوال دی تحصیل چیچہ وطنی دا نہر 11ایل اتے اک پنڈ اے ۔
سانتا ماریا گرجاگھر (آرسبال)
آستوریاس, سپین دا ایک گرجاگھر اے-
باہری لنک
گٹھ:سپین گٹھ:ہسپانیہ
چک 162 مراد
تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ ضلع بہاولپور چ تصیل حاصلپور چ وس رہیا اے ۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:تصیل حاصلپور دے پنڈ گٹھ:پنڈ گٹھ:پاکستان دے پنڈ گٹھ:پنجاب دے پنڈ گٹھ:ضلع بہاولپور دے پنڈ
میکن کاؤنٹی، ٹینیسی
میکن امریکی صوبے ٹینیسی دی اک کاؤنٹی اے۔
بارلے جوڑ
گٹھ:ٹینیسی دیاں کاؤنٹیاں
بابا دہقان
بابا دہقان ترکمانستان دا شہر تے صوبہ اخال دے ضلع ‎ بابا دہقان دا راجگڑھ اے ۔
حوالے
گٹھ:ترکمانستان گٹھ:ترکمانستان دے شہر گٹھ:ایشیا دے شہر گٹھ:شہر گٹھ:ایشیائی شہر گٹھ:ایشیا دے شہراں دی لسٹ گٹھ:ایشیا دے شہر تے قصبے گٹھ:ایشیا دے آباد تھاں گٹھ:ترکمانستان دے آباد تھاں گٹھ:جغرافیہ
دادرا اتے نگر حویلی
دادرا تے نگر حویلی بھارت دا ایک مرکزی زیرِ اقتدار علاقہ اے۔ نگر حویلی مہاراشٹر تے گجرات دے درمیاں واقع اے تے دادرا اس دے کچھ دور شمال وچ گجرات وچ واقع اے۔
گٹھ:1961ء وچ قائم ہونے والے دیس تے علاقے گٹھ:انگریزی بولنے والے دیس تے علاقے گٹھ:ایشیا دیاں سابقہ مستعمرات گٹھ:بھارت پرتگال تعلقات گٹھ:بھارت دیاں رياستیں تے یونین علاقے گٹھ:بھارت دے صوبے تے مرکزی علاقے گٹھ:بھارت دے یونین علاقے گٹھ:بھارت وچ 1961ء دیاں تاسیساں گٹھ:پرتگیزی ہند گٹھ:جنوبی ایشیا دے سابقہ دیس گٹھ:سابقہ پرتگیزی مستعمرات
بہارلی
بہارلی (پرانا ناں: باہردن )دکون لہندے ترکمانستان چ صوبہ اخال دا اک شہر تے ضلع بہارلی دا راجگڑھ اے ، ایہہ شہر آرچمان شہر دے دکھن لہندے چ کوپت داغ پہاڑی سلسلے دی اتلی حد اتے آباد اے ۔
حوالے
گٹھ:ترکمانستان گٹھ:ترکمانستان دے شہر گٹھ:ایشیا دے شہر گٹھ:شہر گٹھ:ایشیائی شہر گٹھ:ایشیا دے شہراں دی لسٹ گٹھ:ایشیا دے شہر تے قصبے گٹھ:ایشیا دے آباد تھاں گٹھ:ترکمانستان دے آباد تھاں گٹھ:جغرافیہ
ولادیمیر اوبلاست
ولادیمیر اوبلاست دی اک وفاقی اکائ (اوبلاست) اے ۔  اس دا  انتظامی مرکز روس دے قرون وسطی دا راجگھر ولادیمیر اے جہڑا اج دے  راجگھر ماسکو توں 190 کلومیٹر چڑھدے چ  واقع اے ۔  قرون وسطی چ  اس علاقے چ ولادیمیر سوزدال راجواڑا قائم سی ۔ 12ویں صدی عیسوی  دے  ولادیمیر ، سوزدال ، بوکولیوبووو تے کیدیکشا دے گرجے  یونیسکو دی عالمی ورثے دی فہرست چ شامل نیں ۔
جغرافیہ
ولادیمیر اوبلاست دیاں ماسکو ، یاروسلاول اوبلاست ، ایوانووا اوبلاست ، ریازان اوبلاست تے نیژنی نووگورد اوبلاست نال ملدیاں نیں ۔  ایہہ علاقہ وسطی یورپی میدان دے مرکز چ واقع اے  ۔ اوبلاست دے اہم دریاواں چ  دریائے کلیازما تے  دریائے اوکا نیں ۔  ایتھے تقریبا 300 جھیلاں نیں ۔ ولادیمیر اوبلاست ملے جلے جنگلات دے علاقے چ واقع اے ۔
وسائیلی لیونٹیف
thumb
ہور ویکھو
گٹھ:شخصیتاں گٹھ:مشہور لوک
مرکز ثقافت سنیہ
جامعہ مرکز الثقافتی سنیہ، بھارت د‏‏ی ریاست کیرلا، شہر کالیکٹ وچ واقع اک شافعی جامعۂ اسلامیہ ا‏‏ے۔ ایہ یونیورسٹی جناب کانتاپورم اے پی ابوبکر مسلیار د‏‏ی قیادت وچ کار انجام ا‏‏ے۔ اس دا انعقاد 1978ء وچ ہويا، جس د‏‏ی سنگ بنیاد مکہ معظمہ دے اسلامی سکالر سید محمد ابن علوی المالکی نے رکھی۔ اس یونیورسٹی وچ تقریباً 20،000 طلبہ علم حاصل ک‏ر رہ‏ے نيں، جو قرآن، حدیث، فقہ، فنون، سائنس تے ٹیکنالوجی جداں شعبہ جات نال تعلق رکھدے ني‏‏‏‏ں۔
جنوبی بھارت وچ ایہ اک اہ‏م ادارے د‏‏ی شکل اختیار کر گیا ا‏‏ے۔ اس دے زیر ماتحت تقریباً 40 شاخاں قایم د‏‏ی گئیاں نيں جو پری پرائمری تو‏ں لے ک‏ے پی جی تک دے کورسس چلاندے ني‏‏‏‏ں۔ اسلامی نشاط ثانیہ دے لئی ایہ ادارہ سرگرم ا‏‏ے۔ ایہ مرکز اک چاریٹبل ادارہ اے جو عوام تے ہور ادارےآں دے عطیہ جات اُتے منحصر ا‏‏ے۔
اس جامعہ دے کورسس نو‏‏ں الازہر یونیورسٹی قاہرہ نے نشان دہی د‏‏ی ا‏‏ے۔ حال ہی وچ شہر دوبئی تے دہلی وچ وی اپنی شاخاں قایم کيت‏یاں ناں۔
صحتی خدمات
اس مرکز دے زیر ماتحت کیمپس دواخانہ تے ریسرچ سینٹر وچ صحتی خدمات انجام دتے جاندے ني‏‏‏‏ں۔ مریض طلبہ نو‏‏ں ایتھ‏ے مفت علاج کیتا جاندا ا‏‏ے۔ اک خصوصی ہسپتال وی زیر تعمیر ا‏‏ے۔ تے یونانی ہسپتال وی خدمات انجام دے رہیا ا‏‏ے۔ اس سال تو‏ں یونانی طبی کالج وی قایم کرنے دے لئی ادارہ کوشاں ا‏‏ے۔
فلاحی خدمات
حاجتمند تے ضرورتمند طلبہ نو‏‏ں مرکز معاشی امداد وی کردا ا‏‏ے۔ جے کوئی طالب علم بیرونی ملکاں وچ جداں روس تے مصر وچ تعلیم حاصل کرنا چاہندا اے تاں اسنو‏ں معاشی تعاون دے لئی مخصوص فنڈ دا وی انتظام ا‏‏ے۔ ايس‏ے طرح میڈیکل تے انجنیئرنگ طلبہ جو ہور ریاستاں وچ تعلیم حاصل کرنا چاہندے نيں، انہاں دے لئی وی سکالرشپ دتی جاندی ا‏‏ے۔ اس کم نو‏‏ں انجام دنے دے لئی دہلی وچ اک بہبودی سینٹر وی قائم کیتا گیا ا‏‏ے۔ اسلامی دعوہ وچ اسناد وی دتے جاندے نيں، ایہ اسناد حاصل کرنے والے مرکز الثقافتی طلبہ دنیا بھر وچ دعوت دا کم بھ انجام دیندے ني‏‏‏‏ں۔
بیرون کیرلا، مرکز
مرکز دے کئی ذیلی ادارے، علاقائی مراکز تے شاخاں وکھ وکھ تھانواں اُتے قائم کیتے گئے ني‏‏‏‏ں۔ خاص طور اُتے ذیل دے تھ‏‏اںو‏اں پر؛
کت‏ب خانے تے ابلاغی وسائل کت‏ب خانے
کت‏ب خانے (لائبراریز)، ابلاغی وصائل کت‏ب خانے (میڈیا ریسورس لائبراریز)، کافی کار آمد ثانے د‏‏ی وجہ تو‏ں وسیع ترین وسائل فراہ‏م کرکے، تعلیم، مطالعہ تے تحقیقی میداناں وچ اک نويں جان ڈالنے د‏‏ی کوشش وچ جدید و قدیم کتاباں دے نسقے اس کت‏ب خانے وچ دستیاب ني‏‏‏‏ں۔ اس کت‏ب خانے وچ تقریباً 25 ہزار کتاباں موجود ني‏‏‏‏ں۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:1978ء وچ قائم ہونے والے تعلیمی ادارے گٹھ:بریلوی مکت‏‏ب فک‏ر ک‏ے مدارس گٹھ:بھارت وچ 1978ء دیاں تاسیساں گٹھ:بھارت وچ اسلامی یونیورسٹیاں تے کالج گٹھ:کیرلا وچ اردو گٹھ:کیرلا وچ اسلام گٹھ:کیرلا وچ یونیورسٹیاں تے کالج گٹھ:بھارت
سٹرلنگ
گٹھ:برطانیہ گٹھ:برطانیہ دے شہر گٹھ:یورپ دے شہر گٹھ:شہر گٹھ:یورپ دے شہراں دی لسٹ گٹھ:یورپ دے شہر تے قصبے گٹھ:یورپی شہر گٹھ:یورپ دے آباد تھاں گٹھ:برطانیہ دے آباد تھاں
ڈاکٹر ہومی جہانگیر بھابھا
جم؛1909ء
موت:1965ء
ہندستان دا سائنسدان بمبئی چ جمیا ۔ 1930ء چ کیمبرج توں بی اے دی ڈگری حاصل کیتی ۔ 1934ء چ پی ایچ ڈی کیتی ۔ 1929ء چ لکھنؤ ، 1950ء چ بنارس تے 1952ء چ آگرہ دیاں یونیوسٹیاں چ تحقیقی کم کیتا  ۔ بھارت دے تحقیقاتی کمیشن دا صدر تے علم طبعیات دا ماہر سی ۔ بھارت چ جہڑا پہلا ایٹمی ریکٹر نصب ہویا اسدا نگرانی اس نے کیتی ۔ ایٹمی طاقت دی پرامن ورتوں دے سلسلے چ اقوام متحدہ دے زیر اہتمام جینیوا چ منعقد ہون آلی 73 دیساں دی کانفرنس دی صدارت وی کیتی ۔
مڈھلی جیون
اس نے اپنی سکھیا کیتھیڈرل اتے جانکانن ہائی سکول توں اچ سکھیا ایلفنسٹن کالج، ممبئی دے رائل انسٹیچیوٹ آف سائنس، کیمبرج عالمی ودیالے وچ مکینیکل انجنیئرنگ دی پڑھائی کیتی۔ سن 1933 وچ نیوکلیئر فزکس دے کھوج مطالعہ کردے اس نوں پی۔ ایچ۔ڈی۔ ڈگری حاصل کیتی گئی۔ پڑھائی پوری کرن توں بعد اوہناں نے جمشیدپر وکھے ‘ٹاٹا سٹیلز’ وچ دھات سائنسدان دے عہدے تے کم کیتا۔ ایٹمی طاقت پیدا کرن لئی راہ تیار کرن والے ڈاکٹر۔ ہومی جہانگیر بھابا 24 جنوری 1966 دی رات ماؤنٹ بلینک چوٹی نیڑے اک ہوائی حادثے وچ ساتھوں سدا لئی وچھڑ گیا۔
کھوج
سن 1932 توں 1934 دوران اوہ جیورکھ گیا۔ اس نوں اٹلی دے کھوجی اینریکو فرمی نال کھوج مطالعہ کرن دا موقع ملیا۔ اس سوچ اس دا پہلا کھوج پتر ‘کاسمک کرناں دا سوکھن’ وی شائع ہویا۔ اس وچ کاسمک کرناں نوں سوکھن والے تتاں دا ذکر کیتا گیا سی اتے الیکٹروناں دے سرجن دا پھلار دتا گیا اے۔ سن 1935 وچ اس دا کھوج پتر ‘الیکٹرون-پازیٹرون کھنڈاؤ’ شائع ہویا۔ بعد وچ اس کھوج نوں ‘بھابا کھنڈاؤ’ ہی کیہا جان لگا۔ سن 1936 وچ اس نے پھلار دتا کہ کویں مڈھلیاں کاسمک وکیرناں باہری وایومنڈل توں داخلہ کردیاں سن۔ دھرتی اپرلے وایومنڈل دے رابطہ وچ آ دے اویست کن پیدا کردیاں ہن۔ ایہہ آویشت کن دھرتی تے اتے دھرتی دیاں ڈونگھاناں وچ وی لبھے ہن۔ اوہناں نے سائنسدان ہیٹلر نال مل دے انکڑے اکٹھے کیتے اتے کناں دے گناں بارے کھوج کیتی۔ سن 1939 تک بھابا کیمبرج وشوودیالے وچ کھوج کم کردا رہا۔ ستمبر 1939 وچ آپ نے انڈین انسٹیچیوٹ آف سائنس، بنگلور وکھے اصولی فزکس دا ریڈر دے طور تے کم کرنا شروع کیتا۔ اس نوں کاسمک وکیرناں دا کھوج کم وی سونپیا گیا۔ جس سوچ ڈاکٹر۔ سی۔وی۔ رمن سنسسی دے ڈریکٹر اوہناں نوں کاسمک وکرنا دی کھوج دا کم سوپیا گیا۔ بمبئی وکھے ٹاٹا انسٹیچیوٹ آف پھنڈامینٹل رسرچ قائم کرن وچ آپ دا مکھ یوگدان رہا جس دی اصولی فزکس دے پروفیسر دے طور تے وی توانائی پروگرام دی نظرثانی آپ نے کیتی۔ 1948 وچ ایٹمی توانائی کمیشن، بھارت دے ہوند وچ آؤن نال آپ اس دے چیئرمین بنے۔ 1954 وچ بھارت سرکار نے آپ نوں ایٹمی توانائی دا انچارج سیکٹری بنایا 1955 وچ آپ نوں انڈین سائنس کانگرس دا پردھان بنایا گیا۔
آپ نے 1955 وچ ایٹمی طاقت دی ورتوں دے حوالہ وچ جنیوا وکھے ہوئی عالمی پدھر تے کانفرنس وچ سامل ہوئے۔
حوالے
گٹھ:بھارتی سائنسدان گٹھ:جم 1909 گٹھ:موت 1966 گٹھ:فزکس
مارٹن رائل
گٹھ:شخصیتاں گٹھ:مشہور لوک
سانتا ماریا گرجاگھر (میان)
باہری لنک
گٹھ:سپین گٹھ:ہسپانیہ
چک 2 گیاراں ایل
چک 2 گیاراں ایل ضلع ساہیوال دی تحصیل چیچہ وطنی دا نہر 11ایل اتے اک پنڈ اے ۔
میڈیسن کاؤنٹی، ٹینیسی
بارلے جوڑ
گٹھ:ٹینیسی دیاں کاؤنٹیاں
چک 38-2آر
چک 38-2آر  ضلع اوکاڑا دی تصیل اوکاڑا دا اک پنڈ اے ۔
ناں
اس پنڈ دی بھوئیں نوں لوئر باری دوآب نہر دے سجے پاسےاوں نکلن آلے دوجے سوئے (لنڈو) 2آر نہر   دا پانی لگدا اے   ۔اس پنڈ دے ناں نال 2آر (R=Right) ایسے لئی لگیا ہوئیا اے ۔
تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ ضلع اوکاڑا چ تصیل اوکاڑا چ وس رہیا اے ۔
چک 3 گیاراں ایل
چک 3 گیاراں ایل ضلع ساہیوال دی تحصیل چیچہ وطنی دا نہر 11ایل اتے اک پنڈ اے ۔
چک 4 گیاراں ایل
چک 4 گیاراں ایل ضلع ساہیوال دی تحصیل چیچہ وطنی دا نہر 11ایل اتے اک پنڈ اے ۔
پیکاچو
پکاچو (جاپانی: ピカチュウ) پوکیمون دا اک خیالی کردار ہے جو کہ دا پوکیمون کمپنی، اک جاپانی ادارہ، ولوں بنائیاں ویڈیو گیماں، اینیمیٹڈ ٹی.وی لڑیوار، فلماں، ٹریڈنگ کارڈز  اتے کومک کتاباں وچّ دکھائی دندا ہے۔ پکاچو دے ڈزائین دا خیال اتسوکو نشیدا نے اتے اسنوں انتم کرن دا کم کین سوگیموری نے کیتا گیا۔ جاپان وچّ پکاچو دی پہلی جھلک پوکیمون ریڈّ اتے گرین وچّ ساہمنے آئی اتے بعد وچّ بین القوامی پدھر 'تے پوکیمون ویڈیو گیماں اتے پوکیمون ریڈ اتے بلو وچّ رلیز کیتا گیا۔
پوکیمون دیاں باقی ذاتیاں وانگ پکاچو نوں وی منکھاں دوارا پھڑ کے، اک کھیڈ دے طور 'تے، ہور پوکیموناں نال لڑن لئی ورتیا جاندا ہے۔ پکاچو پوکیمون دی سبھ توں چرچت اتے جانی-پہچانی جاتی 'چوں ہے۔ پوکیمون دی ہر لڑی وچّ پکاچو مکھ کردار دی بھومکا ادا کردا ہے۔ پکاچو پوکیمون پھرینچائز دا مکھ کردار ہون توں علاوہ اوہناں دا مسکٹ وی ہے اتے پچھلے کجھ سالاں توں جاپانی پوپ کلچر دا آئیکن وی بن گیا ہے۔
دھارنا اتے ڈزان
پوکیمون لڑیوار جاپان وچّ 1996 وچّ شروع ہویا جسنوں گیم پھریک دوارا وکست اتے ننٹینڈو دوارا سمپادت کیتا گیا۔ اس وچّ ملن والے جانوراں دی جاتی نوں پوکیمون کیہا جاندا ہے اتے جو ایہناں نوں پھڑھدے، ٹرین کردے تے ایہناں دی مدد نال دوجے پوکیموناں نال لڑدے ہن ہن اوہناں نوں "ٹرینر" آکھیا جاندا ہے۔  پکاچو گیم پھریک دی چرتر نرمان ٹیم دوارا بنایا گیا وکھری قسم دا پوکیمون ہے۔ پکاچو دے ڈزائین بناؤن دِ سہرا اتسوکو نشیدا دے سر جاندا ہے اتے اسدے ڈزائین نوں انتم کرن دا کم بعد وچّ کینّ سوگیموری نے کیتا۔    لڑیوار دے پروڈیوسر ستوشی تجیری دے انوسار پکاچو دا ایہہ ناں دو جاپانی شبداں: پکا، بھاوَ بجلئی چھانٹ اتے چو، بھاوَ چوہا، دا سمیل ہے۔ وکاسکار جنچی مسودا انوسار پکاچو دے نامکرن دا کم بہت اوکھا سی کیونکہ اسدا ناں جاپانی اتے امریکی دوہاں دیشاں دے سروتیاں وچّ پرسدھ کرنا سی۔
پکاچو اک پیلے رنگ دا چوہے دی جاتِ نال سنبندھت پوکیمون ہے جو کہ 1'4" (0.4 می ) لما ہے۔ اسدے ڈزائین دی دھارنا بجلی دے آلے-دوآلے ہی رکھی گئی۔ ایہہ بجل-قسم نال سبندھت پوکیمون ہے۔ اسدے دو لمبے-لمبے کنّ ہن جو کہ اپروں کالے ہندے ہن۔ اسدیاں گلاں 'تے لال رنگ دے دھبے ہندے ہن جہناں وچوں بجلی نکلدی ہے۔ اس توں علاوہ اس دی پٹھّ 'تے دو بھوریاں پٹیاں ہندیاں ہن اتے اسدی بجلی دے نشان ورگی پوچھ ہندی ہے۔ پوکیمون ڈائمنڈ اتے پرل وچّ اسدی جاتی وچّ لنگ وکھریواں دکھاؤندے ہوئے معدہ پکاچو نوں وئی پیش کیتا جاندا ہے جسدی صرف پوچھ دل ورگی ہندی ہے۔ انج لڑیوار وچّ دکھائے انوسار پکاچو کیول "تھنڈرسٹون" دی سہائتا نال ہی رائچو وچّ وکست ہندا ہے۔ پوکیمون دے بعد والیاں لڑیاں وچّ پکاچو دا چھوٹا روپ پیچو وی دکھایا جاندا ہے جو کہ اپنے ٹرینر نال گوڑھی دوستی توں بعد پکاچو دے روپ وچّ وکست ہو جاندا ہے۔
شروعات سمیں پکاچو اتے کلیپھیئری ناں دے پوکیمون نوں پھرینچائز دے اتپاداں لئی مسکٹ دے طور 'تے چنیا گیا سی۔ پر اینیمیٹڈ لڑی دے نرمان توں بعد پکاچو نوں پرائمری مسکٹ دے طور 'تے پیش کیتا گیا۔ اسنوں مسکٹ چنن پچھے دھارن ایہہ سی کہ بچیاں لئی پالتو طور 'تے رکھیا جا سکن والا سی۔ اسدا رنگ پیلا اس کرکے رکھیا گیا سی کیونکہ اک تاں ایہہ پرائمری رنگ ہے اتے دوجا بچے اسنوں دوروں ہی اسانی نال پہچان لیندے سن۔ اس گلّ دا وی دھیان رکھیا گیا سی کہ اس سمیں اسنوں ٹکر دین والا ونی د پوہ کردار وی پیلے رنگ دا ہی سی۔ تجیری نے دسیا کہ پکاچو نوں مسکٹ دے طور 'تے چنن دا فیصلہ کیول اسدا نہیں سی بلکہ پکاچو اس سمیں لڑکے تے لڑکیاں دوہاں 'چ ہی پرسدھ سی اتے جاپانی بچے اسنوں اسانی نال پہچان لیندے سن۔
ویڈیو گیماں وچّ
ساریاں ویڈیو گیماں وچّ، کیول بلیک اتے وائیٹ نوں چھڈّ کے، پکاچو اک ہیٹھلے پدھر دا پوکیمون ہندا ہے۔ پوکیمون ییلو وچّ ایہہ شروعاتی پوکیمون دے طور 'تے اپلبدھ ہندا ہے۔ جویں کی اینیمے وچّ دکھایا گیا ہے، پکاچو پوکیبال وچّ رہن توں پرہیز کردا ہے اتے ایہہ مکھ کردار دے پچھے چلدا ہے۔ ٹرینر اسدے نال گلاں کردا ہے اتے جس طرحاں اس نال ووہار کیتا جاندا ہے اسے طرحاں ایہہ اپنیاں وکھریاں-وکھ پرتیکریاواں ظاہر کردا ہے۔ 1 اپریل توں 15 اپریل 2010 دوران ہوئے اک سماگم (اوینٹ) وچّ پوکیمون ہرٹگولڈ اتے سولسلور دے کھڈاریاں نوں پوکوالکر روٹ دی پہنچ دتی گئی جس وچّ اجیہے پکاچو سن جو کہ لڑائی توں باہر سرف اتے پھلائی حملے جاندے سن جدکہ عامَ پکاچو ایہہ حملے ورت نہیں سکدے۔
مکھ لڑیوار توں علاوہ پکاچو دی ہے یو،پکاچو، جو کہ ننٹینڈو 64 لئی سی، وچّ مکھ بھومکا ادا کیتی۔ کھڈاری پکاچو نوں گیماں وچّ اک مائیکروفون راہیں آدیش دندے سن اتے پکاچو اسے انوسار ہی وکھ-وکھ حالاتاں دا ساہمنا کردا سی۔ پوکیمون چینل گیم وی بالکل اسے طرحاں ہی ہے۔ اس وچّ وی کھڈاری پکاچو نوں مائیکروفون نال آدیش دندے سن۔ پوکیمون سنیپ، اک اجیہی گیم جس وچّ کھڈاری انک پراپت کرن لئی پوکیموناں دیاں تصویراں کھچدے سن، دے ہریک پدھر (لیول) 'چ پکاچو ضرور ہندا ہے۔پکاچو پوکیمون مسٹری ڈنجئن دے 16 شروعاتی اتے 10 ساتھی پوکیموناں 'چوں اک ہے۔ پوکیپارک وی: پکاچو'ز اڈوینچر وچّ پکاچو نوں نائک دے طور 'تے چنیا گیا۔ اس توں علاوہ پکاچو کھیڈن والے کردار دے طور 'تے چارے سپر سمیش بروس وچّ وی دکھائی دندا ہے۔ پکاچو اک امیبو کردار وی ہے۔ میئیتینتیئی پکاچو: شن کولبی تانجو وچّ بولن والا پکاچو دکھایا گیا ہے جو کہ اک جسوس دی بھومکا نبھاؤندیاں رہسّ سلجھاؤندا ہے۔
اینیمے وچّ
پکیمون اینیمے لڑیاں اتے فلماں وچّ عیش کیچم اتے پکاچو دی رومانچک یاترا نوں دکھایا جاندا ہے جو کہ اوہ پوکیمون برہمنڈ دے وکھ-وکھ خطیاں وچّ کردے ہن۔ ہریک کھیتر وچّ اوہناں نال وکھ-وکھ ساتھی ہندے ہن جنہاں وچّ مسٹی، بروک، ٹریسی، میء، میکس،ڈون، آئرس، سائیلن، سیرینا، بونی اتے کلیمونٹ شامل ہن۔
پوکیمون دے پہلی قشط (ایپیسوڈ) وچّ عیش پرو اوک کولوں، اپنے شروعاتی پوکیمون دے طور'تے، پکاچو پراپت کردا ہے ۔ ہریک نویں ٹرینر نوں شروعاتی پوکیمون دتا جاندا ہے۔ عیش دے جدی-کھیتر کانٹو وچّ چارمینڈر، سکئرٹل جاں بلباسور شروعاتی پوکیمون دے طور 'تے ملنا سی پر عیش زیادہ دیر تکّ ستا رہا اتے دیر ہون کارن اسنوں ایہناں دی جگہ 'تے پکاچو مل گیا۔ پہلاں-پہلاں تاں پکاچو عیش دی اک وی گلّ نہیں مندا، اسنوں بجلی دے جھٹکے دندا اتے پوکیبال وچّ جان توں وی منع کلھ دندا ہے۔ بعد وچّ جنگلی سپیئرو دے جھنڈ دے حملہ کرن 'تے عیش پکاچو نوں بچاؤندا اتے اسنوں پوکیمون سینٹر لے جاندا ہے۔ عیش دا اپنے پرتی پیار دیکھ کے پکاچو نوں بہت چنگا محسوس ہندا ہے اتے اوہ پھر اسدی اتے عیش دی گہری دوستی ہو جاندی ہے۔ پر حالے وی پکاچو پوکیبال وچّ جان توں نانہہ کردا ہے۔ پکاچو دی طاقت نوں دیکھدے ہوئے ٹیم روکٹ اسنوں چوری کرکے اپنے مالک (بوس) جیووینی نوں خوش کرنا چاہندے سن۔ پر اس وچّ اوہ ہر وار اسفل ہو جاندے سن۔ پوکیمون دیاں ساریاں قشطاں وچّ عیش تے پکاچو اکٹھے ہی رہندے ہن۔ پکاچو'ز گڈبائے قشط وچّ عیش پکاچو نوں اسدے جنگلی ساتھیاں نال رہن دی آزادی دندا ہے پر پکاچو اسدے نال رہنا ہی پسند کردا ہے۔
لڑیوار وچّ کئی جنگلی اتے سکھئت پکاچو آؤندے ہن۔ پر اوہناں وچوں سبھ توں خاص رچی دا پکاچو ہے جسدا ناں سپارکی ہے۔ باقی پوکیموناں وانگ پکاچو وی کیول اپنے ناں دا اچارن کردا ہے۔ اینیمے دے سارے سنسکرناں وچّ اکوئی اوتانی دوارا آواز دتی جاندی ہے۔ پوکیمون لائیو! وچّ جینیپھر رسر دوارا اسنوں آواز دتی جاندی ہے۔
باقی پوکیمون میڈیا وچّ
پوکیمون منگا لڑی وچّ پکاچو مکھ پوکیموناں وچوں اک ہے۔ پوکیمون اڈوینچرز وچّ ریڈّ اتے ییلو دوویں پکاچو نوں ٹرین کردے ہن۔ ہور لڑیاں، جویں کہ میجیکل پوکیمون جرنی اتے گیٹو ڈاکٹر زی، وچّ اکلے پکاچو دی مکھ بھومکا ہندی ہے جدکہ باقی منگا لڑیاں جاں اینیمے لڑیاں، جویں کہ الیکٹرک ٹیل عوف پکاچو اتے عیش تے پکاچو، وچّ پکاچو نوں عیش کیچم دے نال سبندھت دکھایا جاندا ہے۔ and Ash & Pikachu, feature the most well known Pikachu belonging to Ketchum in the anime series.
اکتوبر 1996 توں ہی، رلیز ہون والے ہریک پوکیمون وپارک پتیاں، وچّ پکاچو نوں شامل کیتا جا رہا ہے۔ اس کردار نوں ہور اشتہارک اتپاداں وچّ وی ورتیا جاندا رہا ہے۔ ادہارن دے طور ’تے اسنوں میکڈونلڈ’ز، وینڈی’ز اتے برگر کنگ دوارا ورتیا جاندا رہا ہے۔
اشتہارک اتے وراثت
پھرینچائز دے مسکٹ دے طور ’تے پکاچو طرحاں-طرحاں دے وپارک تے اشتہارک سماگماں اتے ہور اتپاداں دے اپر وی عامَ ہی دکھائی دندا ہے۔ 1998 وچّ ٹوپکا دے میئر کاننسس جوآن ویگنن نے اک دن لئی شہر دا ناں بدل کے "ٹوپکاچو" رکھ دتا سی اتے 25 اپریل 2000 وچّ گوٹ ملک؟ ناں دے اشتہار وچّ پکاچو نوں چنیا گیا سی۔ 2001 توں ہی میسی دے تھینکسگونگ ڈے پریڈ وچّ وی پکاچو دا غبارہ اڈایا جاندا ہے۔ اس طرحاں آخری وار 8 اگست 2006 نوں پوکیمون دی دسویں ورھیگنڈ "پارٹی عوف د ڈیکیڈ" وچّ اڈایا گیا سی جو کہ نیو یورک دے برینٹ پارک آیوجت ہویا سی۔   اسے طرحاں ہی 2006 وچّ ہوئی پریڈ وچّ پوکیبال دا پچھا کردے پکاچو دا غبارہ اڈایا گیا سی۔ 2014 دی پریڈ وچّ پکاچو دا نواں غبارہ، جس وچّ اسنوں ہرے سکارف پہنے اتے اک چھوٹا پکاچو-سنوئمین پھڑے دکھایا گیا سی۔
پکاچو کئی وار د سمپسنز وچّ وی دکھائی دے چکا ہے۔ 2002 دی قشط"بارٹ ورسز لیسا ورسز د تھرڈ گریڈ"، 2003 دی قشط "ٹس د پھپھٹینتھ سیزن"، 2004 دی قشط "پھروڈکاسٹ نیوز" اتے 2010 دی قشط "پوسٹ کارڈ پھروم د ویجّ" وچّ وی نظر آ چکا ہے۔ ٹی.وی توں علاوہ اے.این.اے بوئنگ 747-400 (جے.اے.8962) جہاز 'تے وی نظر آ چکا ہے۔
ٹائم دی 1999 دی درجابندی انوسار پکاچو نوں سال دا دوجے ودھیا انسان دے طور 'تے، ہیلو کٹی توں بعد، چنیا گیا اتے اسنوں سبھ توں ودھ پیاریا جان والا اینیمیٹڈ کردار کیہا گیا۔ پھرینچائز دے منافعے دے ادھار 'تے پکاچو رکی مارٹن توں پچھے پر جے.کے.رولنگز توں اگے سی۔ 2000 دی اینیمیکس پول وچّ پسندیدہ کارٹون کرداراں وچّ پکاچو دا اٹھواں ستھان سی۔ 2002 وچّ، ٹی.وی گائیڈ دے ہن تکّ دے 50 سبھ توں پسندیدہ کارٹوناں دی سوچی وچّ عیش تے پکاچو پندرویں ستھان 'تے چنے گئے۔ 2003 دی پھوربس سوچی انوسار پکاچو اٹھواں سبھ توں ودھ کمائی کرن والا کالپنک کردار ہے جس توں سلانہ 825 ملیان ڈالر دی کمائی ہندی ہے۔ 2008 دی اوریکن پول انوسار پکاچو جاپان دا چوتھا سبھ توں ودھ پرسدھ گیم کردار ہے۔ آئی.جی.این دی "25 سرووتم اینیمے کردار" سوچی وچّ اٹھویں ستھان 'تے سی۔ ننٹینڈو پاور نے پکاچو نوں نوویں سپرہیرو دے طور 'تے سوچیبدھّ کیتا، جو کہ انی پرسدھی پراپت کرن والا پہلا پوکیمون ہے۔ لیکھک ٹریسی ویسٹ اتے کیتھرین نول نے پکاچو نوں سرووتم بجلئی-قسم اتے ہن تکّ دے سبھ توں بہتر پوکیمون دا درجہ دتا ہے۔ اوہناں دے انوسار جدوں وی کسے نوں پچھیا جاندا سی کہ سبھ توں بہتر پوکیمون کہڑا ہے تاں ہمیشہ پکاچو دا ناں ہی لیا جاندا سی۔ اوہ پکاچو نوں بہادر اتے سمجھدار کہندے سن۔ آئی.جی.این دوارا کروائی گئی اک پول وچّ پکاچو 48ویں ستھان 'تے سی۔
حوالے
گٹھ:پوکیمون گٹھ:کارٹون گٹھ:پوکیمون کردار گٹھ:بجلئی قسم پوکیمون
چک 164 مراد
چک 164 مراد ضلع بہاولپور دی تصیل حاصلپور دا اک پنڈ اے ۔ ایہہ پنڈ دی بھوئیں نوں پانی ایسٹرن صادقیہ نہر دی ملک برانچ نہر دی مراد دسٹریبیوٹری جاں مراد نہر دیندی اے ،ایسے لئی اس پنڈ دے ناں نال مراد لگدا اے ۔
تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ ضلع بہاولپور چ تصیل حاصلپور چ وس رہیا اے ۔
میرین کاؤنٹی، ٹینیسی
میرین امریکی صوبے ٹینیسی دی اک کاؤنٹی اے۔
بارلے جوڑ
گٹھ:ٹینیسی دیاں کاؤنٹیاں
انٹونی ہیوش
گٹھ:شخصیتاں گٹھ:مشہور لوک
سانتا ماریا گرجاگھر (سبرایو)
سانتا ماریا گرجاگھر (سبرایو) آستوریاس, سپین دا ایک گرجاگھر اے-
باہری لنک
گٹھ:سپین گٹھ:ہسپانیہ
پال فلورے
گٹھ:شخصیتاں گٹھ:مشہور لوک
مارشل کاؤنٹی، ٹینیسی
مارشل امریکی صوبے ٹینیسی دی اک کاؤنٹی اے۔
بارلے جوڑ
گٹھ:ٹینیسی دیاں کاؤنٹیاں
ماؤری کاؤنٹی
ماؤری امریکی صوبے ٹینیسی دی اک کاؤنٹی اے۔
بارلے جوڑ
گٹھ:ٹینیسی دیاں کاؤنٹیاں
سید دلدار علی نقوی
thumb آیت اللہ العظمیٰ سید دلدار علی نقوی (غفرانمآب) ہندوستان دے اک شیعہ عالم دین، مجتہد تے متکلم سن، آپ دا مشہور لقب غفرانمآب سی ـہندوستان وچ شیعیت دے پایہ گذاراں وچ آپ دا شمار ہُندا اے ـ آپ دے والد دا ناں محمد معین تے دادا دا ناں عبد الہادی سی ـ آپ دے اجداد وچ جنہاں نے سبزوار تو‏ں ہندوستان د‏‏ی طرف ہجرت کیتی سی انہاں دا ناں نجم الدین سی ـ
سید دلدار علی نقوی (1166_1235 ھ) غفران مآب دے لقب تو‏ں مشہور، برصغیر دے معروف شیعہ عالم، مجتہد، فقیہ تے متکلم نيں۔ آپ دا شمار پاک و ہند وچ مذہب اثنا عشریہ نو‏‏ں مضبوط بنیاداں فراہ‏م کرنے والے علما وچ ہُندا اے اسی لئے آپ نو‏‏ں ہندوستان وچ مجدّد الشریعہ دا لقب دتا گیا۔ ہندوستان دے علما وچ اخباریاں دے مقابلے وچ آپ پیش پیش سن تے اسی وجہ تو‏ں آپ نو‏‏ں برصغیر وچ اصولی مکتب دا بانی تے مؤسس وی سمجھیا جاندا ا‏‏ے۔ دینی علوم دے حصول وچ آپ نے عراق تے ایران دا وی سفر کیتا۔ آپ نو‏‏ں برصغیر وچ سب تو‏ں پہلے نماز جمعہ قائم کرنے دا اعزاز وی حاصل ا‏‏ے۔ مختلف علوم وچ آپ دی کئی تالیفات وی نيں جنہاں وچ منتہی الافکار، مسکن القلوب، حسام الاسلام، دعائم الاسلام، آثارۃ الاحزان و شہاب ثاقب زیادہ اہ‏م تصنیفات نيں۔
ولادت
آپ د‏‏ی ولادت سنہ 1166ھ وچ ضلع رائے بریلی دے اک نصیرآباد نامی پنڈ وچ ہوئی ـ
نسب
آیت اللہ سید دلدار علی نقوی ولد محمد معین نقوی سنہ 1166 ھ وچ لکھنؤ تو‏ں قریب واقع قصبہ نصیر آباد وچ پیدا ہوئے۔ آپ دی تاریخ ولادت معین تو نئيں لیکن کتاب ورثۃ الانبیاء وچ دتی گئی تصویر دے مطابق تاریخ ولادت 17 ربیع الثانی 1166 ھ ا‏‏ے۔ آپ دے والد وی ہندوستان دے معروف علما وچ شمار ہُندے سن ۔ آپ دا نسب 22 واسطےآں تو‏ں امام علی النقیؑ تو‏ں ملدا ا‏‏ے۔ تاریخ لکھنؤ دے مطابق سید دلدار علی نو‏‏ں 1235ھ وچ انہاں دی وفات دے بعد امجد علی شاہ نے غفران مآب کہنا تے لکھنا شروع کیتا اس وقت تو‏ں اوہ غفران مآب دے نام تو‏ں مشہور ہوئے۔ آپ دے اجداد وچو‏ں نجم الدین پہلے شخص نيں جو ایران دے شہر سبزوار تو‏ں سلطان محمود غزنوی دے سپہ سالار مسعود غازی دی مدد دے لئی ہندوستان آئے تے لکھنؤ تو‏ں 50 کلومیٹر دے فاصلے اُتے جای عیش نامی جگہ نو‏‏ں اپنا مسکن قرار دتا جو بعد جایس دے نام تو‏ں مشہور ہو گئی۔ ۔ آپ دے اجداد وچو‏ں سید زکریا نے تباک پور یا پتاک پور نو‏‏ں اپنے قبضے وچ لیا تے اس دا نام اپنے جد نصیر الدین دے نام تو‏ں نصیر آباد رکھ دتا۔
وفات
اودھ دے حاکم غازی الدین حیدر شاہ دی حکومت دے دوران 1235 ھ دے ماہ رجب دی 19 واں شب بمطابق 3 مئی 1820 ء نو‏‏ں لکھنؤ وچ اس دار فانی تو‏ں رخصت ہوئے۔ تے لکھنؤ وچ اپنے تعمیر کردہ امام بارگاہ دار التعزیہ وچ دفن ہوئے جسنو‏ں اج کل امام بارگاہ غفران مآب کہیا جاندا ا‏‏ے۔ مذکورہ تاریخ وفات دے مطابق آپ دی عمر 69 سال ہونی چاہیے لیکن مشہور ایہ اے کہ آپ نے 74 سال دی عمر وچ وفات پائی اوہدی بنا اُتے آپ دی وفات سنہ 1166 ھ وچ ہوئی ا‏‏ے۔ تے آپ دے بیٹے سید محمد سلطان العلماء نے نماز جنازہ پڑھائی۔ thumb|امام بارگاہ غفران مآب وچ آیت اللہ سید دلدار علی دی آرامگاہ|link=Special:FilePath/قبر_سید_دلدار_علی_غفران_مآب.PNG
سفر عراق
ہندوستان وچ مختلف عالماں تو‏ں تعلیم حاصل کرنے دے بعد آپ نے اعلیٰ علمی مدارج د‏‏ی تحصیل دے لئی عراق دا سفر کیتا تے کربلا وچ جاک‏ے سکونت اختیار کيتی، اوتھ‏ے آپ نے آیت اللہ محمد باقر بہبہانی، آیت اللہ سید علی طباطبائی (صاحب کتاب ریاض المسائل) تے آیت اللہ مرزا محمد مہدی شہرستانی دے دروس وچ شرکت کيتی ۔ اس دے بعد آپ نے نجف اشرف دا رخ کیتا ،ـ اوتھ‏ے وی آپ نے اک مدت تک قیام کیتا تے آیت اللہ سید مہدی بحرالعلوم وغیرہ دے درس وچ حصہ لیا ۔ اس دے بعد آپ ایران دے شہر مشہد آ گئے ،ـ اوتھ‏ے وی آپ نے زیارت دے بعد اک عرصہ تک قیام کیتا تے آیت اللہ سید محمد مہدی بن ہدایۃ اللہ خراسانی د‏‏ی خدمت وچ حاضر ہُندے رہے ایتھ‏ے تک کہ انہاں نے آپ دے لئی اک بہترین اجازہ اجتہاد تحریر کیتا ۔
ہندوستان مراجعت تے مذہبی خدمات
سنہ 1200ھ وچ آپ ہندوستان واپس آئے تے اپنے وطن نصیرآباد وچ آک‏ے دین اسلام د‏‏ی تبلیغ وچ مشغول ہو گئے۔اوتھ‏ے آپ نے اک مسجد تے امام بارگاہ وی تعمیر کیتا ۔عراق تو‏ں آپ د‏‏ی واپسی د‏‏ی خبر جدو‏ں لکھنؤ وچ حکومت اودھ دے اک وزیر حسن رضا خان تک پہونچی تاں انھاں نے آپ نو‏‏ں لکھنؤ وچ رہنے د‏‏ی دعوت دتی چنانچہ آپ نے انہاں د‏‏ی دعوت اُتے لکھنؤ نو‏‏ں ہمیشہ دے لئی اپنا مسکن قرار دے لیا تے اوتھے دین و مذہب د‏‏ی خدمت وچ مشغول ہو گئے ۔
نماز جمعہ دا قیام
27/ رجب المرجب (روز بعثت پیغمبر اسلام) سنہ 1200ھ نو‏‏ں لکھنؤ وچ حکومت اودھ دے بادشاہ آصف الدولہ دے حکم تو‏ں شیعاں وچ پہلی بار نماز جمعہ منعقد ہوئی جس د‏‏ی امامت دے لئی بادشاہ نے خود آپ دا تقرر کیتا ۔
آقا بزرگ تہرانی د‏‏ی نگاہ وچ
علامہ شیخ آقا بزرگ تہرانی نے آپ دے لئی ایہ لفظاں استعمال کیتے نيں :
صاحب جواہر د‏‏ی نگاہ وچ
علامہ سید محسن امین عاملی لکھدے نيں کہ آیت اللہ شیخ محمد حسن نجفی (صاحب کتاب جواھرالکلام) جدو‏ں وی آپ نو‏‏ں خط لکھدے سن تاں انہاں لفظاں وچ آپ نو‏‏ں مخاطب کردے سن :
”العلامۃ الفائق و کتاب اللہ الناطق، خاتم المجتھدین، شمس الاناں، مصباح الظلام، من بھر العقول بدقائق افکارہ و انار شبھات العقول بکواکب انظارہ، حجۃ اللہ علی العالمین و آیتہ العظمیٰ فی الاولین و الآخرین“.
تالیفات
مذکورہ بالا تمام کتاباں اوہ نيں جو شائع ہوئیاں ـ اس دے علاوہ آپ د‏‏ی متعدد کتاباں شائع نہ ہوسکن بلکہ مسودے د‏‏ی شکل وچ باقی رہیاں ـ
مسودے د‏‏ی شکل وچ باقی رہ جانے والی کتاباں وچو‏ں اہ‏م کتاباں ایہ نيں :
اولاد
آپ دے پنج بیٹے سن جنہاں وچو‏ں اک بیٹے سید مہدی جوانی وچ ہی انتقال کر گئے سن ـ
باقی چار بیٹےآں دے ناں ایہ نيں :
یہ پانچاں بیٹے اپنے وقت دے بہترین عالم شمار ہُندے سن ہور عالماں دا ایہ سلسلہ آپ د‏‏ی ذریت وچ اج تک قائم اے ،ـ
وفات
امام بارگاہ آیت اللہ غفرانمآب ([[لکھنؤ)|thumb]] آیت اللہ غفرانمآب د‏‏ی قبر ([[لکھنؤ)|thumb]] 19/ رجب المرجب سنہ 1235ھ نو‏‏ں لکھنؤ وچ آپ د‏‏ی وفات ہوئی تے جو حسینیہ آپ نے بنایا سی اسی وچ آپ نو‏‏ں دفن کیتا گیا ـ ایہ حسینیہ آپ دے بعد آپ ہی دے ناں تو‏ں موسوم ہويا یعنی حسینیہ غفرانمآب ـ
سانتا ماریا گرجاگھر (ارمانو خانقاہ)
سانتا ماریا گرجاگھر (ارمانو خانقاہ) آستوریاس, سپین دا ایک گرجاگھر اے-
باہری لنک
گٹھ:سپین گٹھ:ہسپانیہ
سید دلدار علی نقوی
علمی زندگی
آپ نے ابتدائی تعلیم اپنے والد دے پاس حاصل کيتی۔ ہور علم دے حصول دے لئی رائے بریلی وچ مولوی باب اللہ تے الہ آباد وچ سید غلام حسین دکنی دے پاس گئے۔ لکھنو وچ حیدر علی بن ملیا حمداللہ تو‏ں علوم منقول تے معقول حاصل کيتے۔ تے خود انہاں دا کہنا اے کہ ہندوستان وچ رائج دروس نظامی تے عقلی علوم نو‏‏ں اکثر مذہبی لحاظ تو‏ں حنفی تے عقیدتی لحاظ تو‏ں ماتریدی مکتب فکر دے علماء تو‏ں حاصل کیتا۔ علوم عقلیہ تو‏ں دلچسپی دا ایہ عالَم سی کہ جتھ‏ے وی علم منطق دے کسی مشہور عالم دی خبر ملد‏ی اسدے پاس چلے جاندے تے اس تو‏ں بحث و مباحثہ کردے۔ اسی سبب تو‏ں مختلف مقامات دا سفر کیتا۔ ہندوستان تو‏ں فارغ التحصیل ہونے دے بعد ہور علم دے حصول دے لئی عراق و ایران دا رخ کیتا۔ عراق وچ آپ نے وقت دے مشہور اساتذہ و فقہاء آیت اللہ وحید بہبہانی، صاحب ریاض، سید بحر العلوم تے سید محمد مہدی شہرستانی تو‏ں کسب فیض کیتا۔
اخباریت تو‏ں اصولی مکتب تک
محمد امین استر آبادی دی کتاب الفوائد المدنیہ دے بر صغیر وچ آنے تے ایتھ‏ے اصولی کتب دی عدم دستیابی دی وجہ تو‏ں پاک و ہند دی شیعیت وچ اخباریت رائج سی تے آپ وی ابتدائی طور اُتے اخباری سن ۔ لیکن ایران و عراق دی طرف سفر کرنے تے نجف وچ شیخ جعفر کاشف الغطا تے آیت اللہ سید محسن بغدادی تو‏ں ملاقات تے بحث و مباحثے دے بعد کربلا جاکر دونے مکاتب دا تقابلی جائزہ لینے دا عزم کیتا تے ایويں اس مطالعے تو‏ں امین استر آبادی دے بعض نظریات دا غلط ہونا ثابت ہويا تے ایويں مکتب اصولی دی حقانیت نو‏‏ں جان گئے تے لکھنؤ واپسی اُتے سب تو‏ں پہلے اساس الاصول دے نام تو‏ں فوائد مدنیہ دا استدلالی جواب لکھیا کہ کافی عرصے تک اخباریاں وچو‏ں کوئی اس دا جواب نہ لکھ سکا۔ تے نال ہی ایہ کتاب ہندوستان دے مدارس وچ پڑھائی جانے لگی۔ اس طرح تو‏ں لکھنؤ تے اس دے گرد و نواح وچ اخباریت دا خاتمہ ہويا تے اصولی مکتب رائج ہويا۔ مرزا محمد اکبر آبادی (ہندی) اخباری (1233 ھ) نے آپ دی کتاب اساس الاصول دے رد وچ معاول العقول لقطع اساس الاصول دے نام تو‏ں بہت ہی سخت لہجے وچ حاشیہ لکھیا تے اسنو‏ں لکھنؤ بھیجیا۔ اس کتاب نو‏‏ں قلع الاساس دے نام تو‏ں وی جانا جاندا ا‏‏ے۔ آپ دے شاگرداں نے مطارق الحق و الیقین لکسر معاول الشیاطین دے نام تو‏ں اس دا جواب لکھیا۔
ہندوستان دا اصولی مجتہد
نجف، کربلا تے سامرا دے اساتذہ تو‏ں اجتہاد دی اجازت حاصل کرنے دے بعد 1194 ھ وچ مشہد پہنچے تے مشہد وچ میرزا مہدی اصفہانی تو‏ں کسب فیض کیتا تے انہاں تو‏ں وی اجتہاد دی اجازہ کسب کیتا۔ سید دلدار علی سنہ 1200 ھ وچ ہندوستان واپس لوٹے تے نصیر آباد وچ درس و تدریس دا سلسلہ شروع کیتا۔ اصول فقہ دا درس وی شروع کیتا۔ صاحب اعیان الشیعہ محسن امین عاملی لکھدے نيں کہ جدو‏ں اودھ حکومت دے وزیر نو‏‏ں ایہ خبر ملی تو آپ نو‏‏ں نصیر آباد تو‏ں لکھنو بلیایا۔ آپ ہندوستان وچ مجتہد تو‏ں مشہور ہوئے تے امامیہ اصولی مذہب دی ترویج کيتی۔ آپ ہندوستان وچ حوزہ علمیہ دے موسس تے پہلے شیعہ مجتہد دے عنوان تو‏ں جانے جاندے نيں۔
اساتذہ
برصغیر پاک و ہند
آپ دے شاگرداں دے بیان کيتے گئے احوال تو‏ں معلوم ہُندا اے کہ آپ نے ہندوستان دے فاضل علما تو‏ں علوم عقلیہ نو‏‏ں حاصل کیتا۔ جنہاں وچ سید غلام حسین حسینی دکنی الہ آبادی، مولوی باب اللہ تے مولوی حیدر علی سندیلوی وغیرہ دے نام قابل ذکر نيں۔
ایران و عراق
نجف وچ آپ نے وقت دے مشہور تے جید فقہا تے علماء جداں وحید بہبہانی، سید بحر العلوم، سید صاحب ریاض، میرزا مہدی شہرستانی و حوزہ علمیہ دے ہور اساتذہ تو‏ں کسب فیض کیتا۔ مشہد وچ سید مہدی بن ہدایت اللہ اصفہانی دے شاگرد رہ‏‏ے۔
شاگرد
آپ دے شاگرداں وچ بہت سارے علماء شامل نيں جنہاں وچ سید احمد علی محمد آبادی، سید محمد بن محمد حامد کنتوری معروف سید محمد قلی، امیر سبحان علی خان، سید حمایت حسین نیشابوری کنتوری، مرزا زین العابدین، سید یاد علی مؤلف تفسیر قرآن (فارسی)، میر مرتضیٰ محمد کشمیری مؤلف اسرار الصلات و اوزان شرعیہ وغیرہ قابل ذکر نيں۔
دوسرےآں دی نظر وچ آپ دا علمی مقام
بہت سارے بزرگ شیعہ علما دے آثار وچ سید دلدار علی نقوی دی تعریفاں ملد‏ی نيں جنہاں وچو‏ں بعض نو‏‏ں ذکر کردے نيں:
روایت تے اجتہاد دی اجازت
آپ نے سید بحر العلوم تو‏ں دو مرتبہ اجتہاد تے روایت کرنے دی اجازت حاصل کيتی ا‏‏ے۔ تے اسی طرح اپنے استاد ميرزا مہدى بن ابو القاسم شہرستانى (1130 ـ 1216 ھ) تو‏ں وی اجازت حاصل کيتی ا‏‏ے۔ اعیان الشیعہ وچ لکھیا گیا اے کہ آپ نے اپنی بعض تالیفات نجف اپنے اساتذہ دی خدمت وچ بھیج دتا تو تمام اساتذہ نے انہاں نو‏ں اجازت دی لیکن آیت اللہ وحید بہبہانی اس وقت وفات پاچدے سن ۔
دینی خدمات
thumb|امام باڑہ سید دلدار علی غفران مآب (لکھنؤ) سید دلدار علی نے درس و تدریس و تبلیغ دے علاوہ ہور دینی و سماجی خدمات وی انجام داں جنہاں وچو‏ں بعض مندرجہ ذیل نيں:
نماز جمعہ دا قیام
کہیا جاندا اے کہ لکھنو دے شیعاں نے آپ تو‏ں نماز جمعہ قائم کرنے دی درخواست کيتی تے اصرار کرنے اُتے آپ نے قبول کیتا۔ جدو‏ں کہ اس تو‏ں پہلے آپ امام زمانہ دی غیبت وچ نماز جمعہ دے اثبات نو‏‏ں ائمہ طاہرین دی تعلیمات دی روشنی وچ تحریری صورت وچ لکھ چدے سن ۔ اس کار خیر دے موجب نواب شجاع الدولہ دے فرزند نواب آصف الدولہ، نواب مرزا حسن رضا خان، ملیا محمد علی فیض آبادی تے علی اکبر صوفی بنے۔ انہی دناں محمد علی کشمیری نے نماز جماعت دی فضیلت اُتے اک کتاب لکھی جس دی وجہ تو‏ں نواب آصف الدولہ نے نماز جماعت قائم کرنے اُتے زور دتا تو 1200 ھ دے ماہ رجب دی تیرھواں نو‏‏ں وزیر اعظم حسن رضا خان دے محل وچ پہلی نماز جماعت پڑھی گئی تے رجب دی 27واں تاریخ نو‏‏ں لکھنؤ وچ مذہب شیعہ دی پہلی نماز جمعہ آیت اللہ سید دلدار علی نقوی دی اقتدا وچ پڑھی گئی۔
آثار تے تالیفات
سید دلدار علی نقوی نے مختلف علوم وچ قلم فرسائی دی اے تے تصنیفات وچ زیور طبع تو‏ں آراستہ یا طبع نشدہ کئی کتاباں شامل نيں۔
مآخذ
گٹھ:1753 دے جم گٹھ:1820 دیاں موتاں گٹھ:آیت اللہ گٹھ:اجتہادی خاندان گٹھ:اردو شعرا گٹھ:اردو مترجمین قرآن گٹھ:بھارتی آیت اللہ گٹھ:ہندوستانی شیعہ شخصیتاں گٹھ:بھارتی مصنفاں گٹھ:بھارتی مصنف گٹھ:شیعہ عالماں گٹھ:عربی بولی دے مترجمین گٹھ:علماء علوم اسلامیہ گٹھ:ماہر عربیات گٹھ:مجتہدین گٹھ:مذہبی مصنفاں گٹھ:مسلم الٰہیات دان گٹھ:مفسرین گٹھ:مفسرین بلحاظ ملک گٹھ:برصغیر دے علما گٹھ:بارہويں صدی ہجری دے شیعہ فقہا گٹھ:برصغیر وچ تشیع دے مروجین
چک 39-2آر
چک 39-2آر  ضلع اوکاڑا دی تصیل اوکاڑا دا اک پنڈ اے ۔
ناں
اس پنڈ دی بھوئیں نوں لوئر باری دوآب نہر دے سجے پاسےاوں نکلن آلے دوجے سوئے (لنڈو) 2آر نہر   دا پانی لگدا اے   ۔اس پنڈ دے ناں نال 2آر (R=Right) ایسے لئی لگیا ہوئیا اے ۔
تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ ضلع اوکاڑا چ تصیل اوکاڑا چ وس رہیا اے ۔
چک 165 مراد
چک 165 مراد ضلع بہاولپور دی تصیل حاصلپور دا اک پنڈ اے ۔ ایہہ پنڈ دی بھوئیں نوں پانی ایسٹرن صادقیہ نہر دی ملک برانچ نہر دی مراد دسٹریبیوٹری جاں مراد نہر دیندی اے ،ایسے لئی اس پنڈ دے ناں نال مراد لگدا اے ۔
تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ ضلع بہاولپور چ تصیل حاصلپور چ وس رہیا اے ۔
بینگور
گٹھ:برطانیہ گٹھ:برطانیہ دے شہر گٹھ:یورپ دے شہر گٹھ:شہر گٹھ:یورپ دے شہراں دی لسٹ گٹھ:یورپ دے شہر تے قصبے گٹھ:یورپی شہر گٹھ:یورپ دے آباد تھاں گٹھ:برطانیہ دے آباد تھاں
بیفریانگز ہال
بیفریانگز ہال باویریا جرمنی چ اک تریخی یادگار اے جیڑی جرمناں دی نیپولین نال لڑائیاں جتن تے بنائی گئی۔
گٹھ:جرمنی
چک 5 گیاراں ایل
چک 5 گیاراں ایل ضلع ساہیوال دی تحصیل چیچہ وطنی دا نہر 11ایل اتے اک پنڈ اے ۔
کارڈف
گٹھ:برطانیہ گٹھ:برطانیہ دے شہر گٹھ:یورپ دے شہر گٹھ:شہر گٹھ:یورپ دے شہراں دی لسٹ گٹھ:یورپ دے شہر تے قصبے گٹھ:یورپی شہر گٹھ:یورپ دے آباد تھاں گٹھ:برطانیہ دے آباد تھاں
سچ
سچ دی قسماں
سچ د‏‏ی چار قسماں ہُندیاں نيں۔
ازمیر
thumb|300px|ترکی دا نقشہ، ازمیر نو‏‏ں نمایاں کيتا گیا اے
ازمیر ترکی دا تیجا وڈا شہر تے استمبول دے مگروں دوجی وڈی بندرگاہ اے ۔ ایہہ ایجی سمندر دے کنڈے تے اے ۔ ایہہ صوبہ ازمیر دا راجگڑھ اے ۔ شہر 9 شہری ضلعاں چ ونڈیا ہوئیا اے ۔ 2000ء دی گنتی نال ایتھے  24،09،000 تے 2005ء دی گنتی نال 35،00،000 لوک وسدے ںے۔ اس شہر نوں یونانی سمرنا کہندے نیں تے ترک ازمیر آکھدے نیں۔
ازمیر شہر متعدد میٹروپولیٹن ضلعےآں اُتے مشتمل اے ۔ انہاں وچو‏ں ضلع کونک تاریخی ازمیر تو‏ں مماثلت رکھدا اے ، اس ضلع دا علاقہ 1984 تک شہر د‏‏ی وسطی "ازمیر بلدیہ" (ترکی: ازمیر بلیدیسی ) دے ناں تو‏ں تشکیل پایا ا‏‏ے۔ ) ، ازمیر شہر نے پہلے اپنے گیارہ (ابتدائی طور اُتے نو) شہری ضلعے - بالیووا ، بائراکلی ، بورنووا ، بوکا ، اییلی ، گزیمیر ، گزیلبیچ ،کارابیلر ، کریاک ، کونک ، تے ناریلڈیر ۔ تے بعد وچ انہاں نو‏ں صوبے دے ہور نو ضلعے دے نال شہر تو‏ں باہر مستحکم کردتا۔ 2013 وچ ، ایکٹ 6360 د‏‏ی منظوری نے ازمیر دے میٹروپولیٹن علاقے دے اک حصے دے طور اُتے ازمیر دے تمام تِیہہ ضلعے نو‏‏ں قائم کيتا۔
تریخ
ایہہ شہر لمبے چر تک رومی سلطنت دا حصہ رہیا تے رومی سلطنت دی ونڈ مگروں بازنطینی سلطنت دا حصہ بنیا ۔ عثمانی سلطان بازید یلدرم (بایزید I) نے 1389ء چ شہر نوں فتح کر کے سلطنت عثمانیہ چ رلایا سی پر بایزید دی تیموری سلطنت دے امیر تیمور دے ہتھوں ہار دے نال ای ایہہ فیر اوتھوںدے  ترک قبیلیاں دے ہتھ چ چلا گئیا ۔ 1425ء چ مراد II نے سمرنا نوں دوبارہ فتح کیتا ۔ سقوط غرناطہ دے بعد سپین چوں کڈے گئے یہودیآں دی وڈی تعداد اس شہر چ آئی۔
لیڈین حکمرانی
ان دے راجگڑھ دے نیڑے شہر د‏‏ی بندرگاہ پوزیشن نے لڈیناں نو‏‏ں سمرنا د‏‏ی طرف راغب کيتا ۔ لیڈیا دے مرمناد خاندان د‏‏ی فوج نے کچھ دیر 610-600 ق م [23] دے نیڑے اس شہر اُتے فتح حاصل کيتی تے اس نے شہر دے کچھ حصےآں نو‏‏ں جلا دتا تے تباہ کردتا اے ، اگرچہ بائریکلا وچ باقیات دے بارے وچ حالیہ تجزیاں تو‏ں ایہ ظاہر ہُندا اے کہ ایہ مندر مسلسل جاری و ساری ا‏‏ے۔ لیڈین دے اصول دے تحت استعمال یا بہت جلد مرمت کيتی گئی سی۔
فارسی حکمرانی
اس دے فورا بعد ہی ، سلطنت فارس دے ذریعہ اناطولیہ دے باہر تو‏ں ہوئے اک حملے نے اثر انداز ہونے والے شہری مرکز دے طور پرانا سمرنا د‏‏ی تریخ نو‏‏ں مؤثر طریقے تو‏ں ختم کردتا۔ فارس دے شہنشاہ سائرس عظیم نے لدیہ دے راجگڑھ نو‏‏ں فتح کرنے دے بعد ایجیئن دے ساحلی شہراں اُتے حملہ کيتا ۔ نتیجے دے طور اُتے ، اولڈ سمرنا 545 ق م وچ تباہ ہوگئی۔
سکندر اعظم
سکندر اعظم نے 340 ق م دے نیڑے دریائے میل دے پار اک نويں جگہ اُتے اس شہر د‏‏ی دوبارہ بنیاد رکھی ۔ سکندر نے 333 ق م وچ کئی لڑائیاں وچ فارسیاں نو‏‏ں شکست دتی سی تے بالآخر شہنشاہ داراس III خود ایسوس وچ ۔ سمندر دے کنارے اک چھوٹی پہاڑی اُتے بوڑھا سمرنا صرف کچھ ہزار لوکاں دے لئی کافی وڈا سی۔ لہذا ، نويں شہر د‏‏ی بنیاد دے لئی ماؤنٹ پیگوس ( قدیفکیل ) د‏‏ی ڈھلوان دا انتخاب کيتا گیا سی ، جس دے لئی سکندر نو‏‏ں ساکھ دتا جاندا اے ، تے اس فعل نے شہر د‏‏ی آبادی وچ پنرجیویت د‏‏ی بنیاد رکھی ا‏‏ے۔
رومن حکمرانی
اسمرنا دا ایگورا
اس شہر د‏‏ی اہمیت دے پیش نظر ، اناطولیہ آنے والے رومن شہنشاہاں نے وی سمرنا دا دورہ کيتا۔ سن 124 دے اوائل وچ ، شہنشاہ ہیڈرین نے سلطنت [24] وچ اس دے سفر دے دوران سمرنا دا دورہ کيتا تے ممکنہ طور اُتے کاراکلا 214-2215 وچ آیا سی۔ سمرنا اک عمدہ شہر سی جتھے پتھراں تو‏ں بنائی گئی سڑکاں سن۔
سن 178 وچ ، شہر اک زلزلے تو‏ں تباہ ہويا ۔ شہنشاہ مارکس اوریلیس نے شہر د‏‏ی تعمیر نو وچ بہت تعاون کيتا۔ اس مدت دے دوران اگورا بحال ہويا۔ شہر تو‏ں پہلے دے ترکی تو‏ں تعمیرا‏تی کم دے بوہت سارے کم اس دور تو‏ں نيں۔
رومن سلطنت نو‏‏ں دو وکھ وکھ ادارےآں وچ تقسیم کرنے دے بعد ، سمرنا مشرقی رومن سلطنت دا اک علاقہ بن گیا ۔ بازنطینی دور دے ابتدائی دور وچ اس شہر نے اک قابل ذکر مذہبی مرکز د‏‏ی حیثیت تو‏ں اپنی حیثیت برقرار رکھی ، لیکن کدی وی رومن د‏‏ی خوشحالی د‏‏ی طرف واپس نئيں آیا۔
عثمانی حکمرانی
اس د‏ی نوعیت دے خلاف کسی حد تک زمینی طور اُتے نظر آنے والے انتظامات وچ ، ایہ شہر تے اس دے موجودہ انحصار عثمانی سنجک (سب صوبہ) بن گئے یا تاں اناطولیہ دے ایلیٹ حصے دے ایدین حص partے وچ یا تاں اس دا راجگڑھ کٹہیہ ا‏‏ے۔ یا "سیزیر" (جداں "جزیرے" "جزیرے ایجیئن" دا حوالہ دیندے نيں) وچ ۔ 15 ويں صدی وچ ، اس شہر دے لئی دو قابل ذکر واقعات 1475 وچ وینیئن دے اچانک چھاپے تے 1492 دے بعد اسپارڈک یہودیاں د‏‏ی اسپین تو‏ں آمد سن ۔ بعد وچ انہاں نے عثمانی سرزمین وچ ازمیر نو‏‏ں اپنا اک بنیادی شہری مراکز بنایا۔ 15 ويں تے سولہويں صدیاں وچ ازمیر اک چھوٹی آبادی والی جگہ ہوسکدی اے ، جداں کہ پہلا موجودہ عثمانی ریکارڈ جس نے اس قصبے نو‏‏ں بیان کيتا اے تے اس د‏ی تریخ 1528 تو‏ں ملدی ا‏‏ے۔ 1530 وچ ، 304 بالغ مرد ، ٹیکس ادا کرنے تے ٹیکس تو‏ں مستثنیٰ سن ۔ ، 42 انہاں وچو‏ں عیسائی نيں۔ ایتھ‏ے پنج شہری وارڈ سن ، انہاں وچو‏ں اک بندرگاہ دے نواح وچ واقع سی ، شہر دے چھوٹے سائز دے باوجود تے جتھے غیر مسلم آبادی مرکوز سی دے باوجود سرگرم سی۔ 1576 تک ، ازمیر نے اٹھ شہری وارڈاں وچ 492 ٹیکس دہندگان بنائے سن تے متعدد منحصر دیہات سن ۔ اس د‏ی مجموعی آبادی 3500 تو‏ں 5000 دے درمیان دسی گئی ا‏‏ے۔
نويں تریخ
پہلی وڈی لڑائی وچ سلطنت عثمانیہ دی ہار مگروں اتحادیاں نے اناطولیہ نوں مختلف حصیاں چ ونڈ لئیا تے معاہدہ سیورے دے تحت ترکی دا مغربی حصہ ازمیر سمیت یونان دے حصے چ آئیا ۔ 15 مئی 1919ء نوں یونانی فوجاں نے ازمیر تے قبضہ کرلئیا پر اناطولیہ دے گھب ول پیش قدمی اینہاں لئی تبان کن ثابت ہوئی ۔ تے 9 ستمبر 1922ء چ ترک فوجاں نے ازمیر دوبارہ حاصل کرلئیا ۔ جس دے نال ای ترک یونان جنگ دا خاتمہ ہوگئیا تے معاہدہ لوزان دے تحت دوناں ملکاں وشکار آبادی دا تبادلہ ہوئیا ۔
ازمیر نوں ایجیئن دا موتی وی آکھیا جاندا اے ۔
فتح ساگر جھیل
ایہہ شہر وچلیاں چار جھیلاں وچوں اک اے۔ باقی تناں دے نام پچھولا جھیل (اُدیپور شہر وچ ہی)، اُدے ساگر جھیل (اُدیپور دے مشرق وچ 13 کلومیٹر دور)اتے دھیبر جھیل (اسنوں جیسمند جھیل وی کہندے ہن اتے ایہہ ادیپور دے دکھن چڑھدے وچ 52 کلومیٹر دور) ہن۔
مکمن کاؤنٹی
مکمن امریکی صوبے ٹینیسی دی اک کاؤنٹی اے۔
بارلے جوڑ
گٹھ:ٹینیسی دیاں کاؤنٹیاں
فتح ساگر جھیل
ادیپور جھیل سرکھن سوسائٹی دی اک رپورٹ مطابق جھیل شہر نوں پانی مہیا کراؤن، آلودہ پانی نوں صاف کرن، کھیتی باڑی وچ ورتوں، صنعتاں وچ ورتوں اتے اتھوں دی کل وسوں وچوں 60% وسوں نوں روزگار دین دے کم آؤندی اے۔
بی ایم ڈبلیو
بی ایم ڈبلیو کار تے موٹر سیکل بنان آلی اک جرمن کمپنی اے۔
گٹھ:کاروباری کمپنیاں
فتح ساگر جھیل
باہری کڑیاں
گٹھ:بھارتی تھاواں گٹھ:بھارتی تریخی تھاواں گٹھ:ریاستی تھاواں گٹھ:ادیپسر دیاں تھاواں گٹھ:جغرافیہ گٹھ:بھارت دیاں جھیلاں
چک 6 گیاراں ایل
چک 6 گیاراں ایل ضلع ساہیوال دی تحصیل چیچہ وطنی دا نہر 11ایل اتے اک پنڈ اے ۔
ازمیر
نويں تریخ
ازمیر (İzmir) ترکی دا تیسرا سب تو‏ں وڈا شہر تے استنبول دے بعد دوسری وڈی بندرگاہ ا‏‏ے۔ ایہ بحیرہ ایجیئن وچ خلیج ازمیر دے ساحلاں اُتے واقع ا‏‏ے۔ ایہ صوبہ ازمیر دا راجگڑھ ا‏‏ے۔ شہر 9 شہری ضلعے وچ تقسیم ا‏‏ے۔ 2000ء دے مطابق شہر د‏‏ی آبادی 2،409،000 تے 2005ء دے اندازےآں دے مطابق 3،500،000 ا‏‏ے۔ اس شہر نو‏‏ں یونانی سمرنا کہندے سن جدو‏ں کہ ترک اسنو‏ں ازمیر کہندے نيں۔
باہرلےجوڑ
http://www.izmirde.biz ازمیر شہر گائیڈ
ازمیر گٹھ:ترکی دے آباد ساحلی تھ‏‏انو‏اں گٹھ:ترکی دے شہر گٹھ:ترکی دے قدیم یونانی تھ‏‏انو‏اں گٹھ:ترکی وچ رومی تھ‏‏انو‏اں گٹھ:عہد نامہ جدید دے شہر گٹھ:قدیم یونانی شہرگٹھ:شہر گٹھ:دنیا دے آباد تھاں گٹھ:ترکی گٹھ:ترکیہ گٹھ:ایشیا دے شہر گٹھ:ایشیائی شہر گٹھ:ایشیا دے شہراں دی لسٹ گٹھ:ایشیا دے شہر تے قصبے گٹھ:ایشیا دے آباد تھاں
چک 8 گیاراں ایل
چک 8 گیاراں ایل ضلع ساہیوال دی تحصیل چیچہ وطنی دا نہر 11ایل اتے اک پنڈ اے ۔
چک 7 گیاراں ایل
چک 7 گیاراں ایل ضلع ساہیوال دی تحصیل چیچہ وطنی دا نہر 11ایل اتے اک پنڈ اے ۔
چک 165اے مراد
چک 165اے مراد ضلع بہاولپور دی تصیل حاصلپور دا اک پنڈ اے ۔ ایہہ پنڈ دی بھوئیں نوں پانی ایسٹرن صادقیہ نہر دی ملک برانچ نہر دی مراد دسٹریبیوٹری جاں مراد نہر دیندی اے ،ایسے لئی اس پنڈ دے ناں نال مراد لگدا اے ۔
تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ ضلع بہاولپور چ تصیل حاصلپور چ وس رہیا اے ۔
چک 41-2آر
چک 40-2آر  ضلع اوکاڑا دی تصیل اوکاڑا دا اک پنڈ اے ۔
ناں
اس پنڈ دی بھوئیں نوں لوئر باری دوآب نہر دے سجے پاسےاوں نکلن آلے دوجے سوئے (لنڈو) 2آر نہر   دا پانی لگدا اے   ۔اس پنڈ دے ناں نال 2آر (R=Right) ایسے لئی لگیا ہوئیا اے ۔
تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ ضلع اوکاڑا چ تصیل اوکاڑا چ وس رہیا اے ۔
سانتا ماریا گرجاگھر (سان آنتولین دے ابیاس)
سانتا ماریا گرجاگھر (سان آنتولین دے ابیاس) آستوریاس, سپین دا ایک گرجاگھر اے-
باہری لنک
گٹھ:سپین گٹھ:ہسپانیہ
نجف
نجف عراق دا اک شہر اے جہڑا علی دے روضہ دے حوالے نال مشہور اے ۔ نجف بغداد توں 160 کلومیٹر دوراے تے پرانے شہر کوفہ دے نیڑے اک اچے علاقے چ آباد اے ۔ نجف دا لفظی مطلب اے اچی تھاں ۔ نجف دی آبادی 2006ء چ 6 لکھ توں ودھ سی ۔
تریخ
نجف اک پرانے ساسانی شہر سورستان دے لاگے سی جہڑا اوس ویلے فارس دی سلطنت ج شامل سی ۔ عباسی خلیفہ ہارون الرشید نے اسدی نویں سرے نوں تعمیر کروائی ۔ سلطنت عثمانیہ دے ویلے عرب قبیلےآں دے حملےآں تے پانی دے ذخیرے دی کمی پاروں ایتھے گھراں دی گنتی گھٹ ہو کے 16ویں صدی عیسوی چ 30،000 توں صرف 30 رہ گئی سی ۔ 18ویں صدی عیسوی چ وہابی قبیلےآں نے اسنوں کئی بار لٹیا تے تاراج کیتا ۔ 1803ء چ نہر ہندیہ دی اساری نال پانی دا مسئلہ مستقل بنیاداں تے حل ہویا تے شہر دی آبادی یکدم 60،000 ہزار توں ودھ گئی ۔ 1915ء چ شہر عرب بغاوت پاروںسلطنت عثمانیہ دی عملداری توں نکل کے برطانیہ دے مل ہیٹھ چلا گیا ۔ 1918ء ج شہر دے مذہبی آگو سید مہدی الاعوادی نے بغاوت کر دتی تے برطانوی فوج نے شہر نوں گھیرے چ لے کے پانی دی رسد بند کر دتی تے شہر تے مل مار لیا ۔ صدام حسین دے دور چ ایہہ شہر اپنی شیعہ آبادی دی وجہ توں ہمیشہ شک دی زد چ رہیا تے ایتھے کئی بجغاوتاں ہوئیاں ۔ فروری 1999ہ چ مشہور شیعہ رہنما سید صادق الصدر نوں بعداد ج شہید کر تا گیا جس دے مگروں حالات بوہب خراب ہو گئے ، 2003ء چ موجودا امریکی قبضے دے دوران ایسے آگو سید صادق الصدر دےپتر مقتدی الصدر نے اپنی فوج بنائی تے امریکیاں دے خلاف اعلان جنگ کر دتا ۔
نجف دی مذہبی حثیت
نجف علی دے روضہ دی وجہ توں مشہور اے ۔ اس دے علاوہ ایتھے علی دی بنائی ہوئی اک قدیم مسیت اے ۔ نجف ج سبتوں وڈا مسلم قبرستان وی اے جسنوں وادی السلام آکھیا جاندا اے ۔ نجف اپنے مذہبی مدرسےآں ، قدیم کتب خانےآں تے علمائے اکرام دی وجہ توں وی مشہور اے ۔ اگرچہ اس صدی چ ایران دا شہر قم شیعہ مدرسےآں دا زیادہ وڈا مرکز بن گیا اے مگر نجف اپنی کھوئی ہوئی حثیت فیر حاصل کر رہیا اے ۔ ایتھے دا قدیم ترین مدرسہ حوزہ علمیہ نجف پورے جگ چ مشہور اے ۔
نجف یا نجف اشرف، عراق وچ شیعاں دے زیارتی شہراں وچو‏ں اے جس وچ روضہ امام علی علیہ السلام واقع ا‏‏ے۔ اسلام تو‏ں پہلے وی ایہ شہر محل سکونت سی لیکن دوسری صدی ہجری وچ امام علی (ع) د‏‏ی قبر مطہر اُتے قبہ و بارگاہ د‏‏ی تعمیر ہونے دے بعد تو‏ں ایہ اک اُتے رونق شہر وچ تبدیل ہوئے گیا تے بوہت سارے شیعاں نے اس شہر د‏‏ی طرف مہاجرت کر لئی۔ بعض بادشاہ جداں عضد الدولہ دیلمی، شاه اسماعیل صفوی و شاه طہماسب صفوی و بعض قاجاری بادشاہاں نے اس شہر د‏‏ی تعمیر و ترقی وچ اہ‏م کردار ادا کيتا ا‏‏ے۔
اس شہر دا حوزہ علمیہ قدیمی ترین حوزات علمیہ وچو‏ں ا‏‏ے۔ تاریخی مصادر دے مطابق شیخ طوسی نے پنجويں صدی ہجری وچ اس د‏ی بنیاد رکھی۔ بوہت سارے علما و فقہا نے اس حوزہ وچ تعلیم حاصل کيتی اے جنہاں وچ شیخ مرتضی انصاری، آخوند خراسانی، سید محمد کاظم طباطبایی یزدی، سید محسن حکیم، سید ابو القاسم خوئی و سید علی سیستانی شامل نيں۔
کبڈی
کبڈی پاکستان تے بھارت دا اک مشہور کھیڈ اے۔
نجف
نجف دی مذہبی حثیت
2017 ع د‏‏ی مردم شماری دے مطابق شہر نجف د‏‏ی آبادی تقریبا ۸ لکھ ذکر ہوئی اے جنہاں وچ تقریبا سب مسلما‏ن و شیعہ نيں۔
کبڈی
گٹھ:کھیڈاں گٹھ:ایشیائی کھیڈاں گٹھ:کبڈی
نجف
محل وقوع
یہ شہر بغداد دے جنوب مغرب وچ 165 کیلو میٹر، کربلا دے جنوب مشرق وچ 77 کیلو میٹر تے کوفہ دے جنوب وچ 10 کیلو میٹر دے فاصلے اُتے واقع ا‏‏ے۔ حیرہ جداں قدیمی شہر جس د‏‏ی روشن رہتل دا عراق د‏‏ی تریخ وچ بہت اعلیٰ مقام اے، دا نجف د‏‏ی مجاورت وچ ہونا اس شہر د‏‏ی تاریخی قدمت دا آئینہ دار ا‏‏ے۔ نجف دے شمال وچ وادی السلام (انبیاء تے اولیاء دا مشہور قبرستان) اے جدو‏ں کہ اس دے جنوب وچ دریائے نجف (جو اس وقت خشک اے ) تے سعودی عرب، اردن تے شام تک پھیلا ہويا صحرا "بادیۃ الشام" واقع ا‏‏ے۔
ناں وجہ
تاریخی منابع وچ اس شہر دے نجف ناں رکھنے د‏‏ی دو وجہ ذکر ہوئیاں نيں:
آب و ہو‏‏ا
نجف جغرافیائی لحاظ تو‏ں، اک شہر تے صحرا دے درمیان واقع ا‏‏ے۔ شہر تو‏ں مراد کوفہ اے جدو‏ں کہ صحرا تو‏ں مراد اس دے اطراف وچ موجود ریگستان اے جو اس علاقے وچ شدید گرمی تے طوفان دا باعث بندا اے ایتھ‏ے تک کہ کہیا جاندا اے کہ بعض اوقات ایتھ‏ے دا درجہ حرارت 50 درجے تک پہنچ جاندا ا‏‏ے۔ بھانويں نجف ہمیشہ پانی دے لحاظ تو‏ں قحط سالی دا شکار رہیا، لیکن بعض اوقات جداں ستويں صدی وچ اس دے پانی تو‏ں ہزاراں درختاں تے باغات نو‏‏ں سیراب کيتا جاندا سی۔
نجف د‏‏ی تعمیر و ترقی
thumb|نجف اشرف د‏‏ی پرانی تصویر کہ جس وچ شہر دے اطراف وچ دیوار موجود ا‏‏ے۔ کچھ مورخین دے بقول ایہ تصویر سنہ 1911 ع وچ لی گئی ا‏‏ے۔
پرانے زمانے وچ نجف چار اصلی محلے، مشراق، حویش، عمارہ، تے براق اُتے مشتمل سی تے انہاں وچو‏ں ہر محلے دے اندر کئی تے چھوٹے محلے سن ۔ جدید دور وچ اس شہر د‏‏ی تعمیر و توسیع دے بعد ایہ شہر دو اہ‏م حصےآں قدیمی شہر تے جدید شہر وچ تقسیم ہوئے گیا۔ قدیمی شہر اوہی پرانے چار محلے تے جدید شہر جو نويں محلے وادھا ہوئے انہاں نو‏‏ں کہیا جاندا ا‏‏ے۔
حوزہ علمیہ نجف
thumb|حوزہ علمیہ نجف، مسجد مدرسہ ہندی وچ طالب علماں مباحثہ کردے ہوئے۔
شیخ طوسی نے پنجويں صدی دے اوائل وچ نجف د‏‏ی طرف ہجرت د‏‏ی تے درس و تدریس دا سلسلہ شروع ک‏ر ک‏ے اس شہر نو‏‏ں شیعاں دے اک علمی تے ثقافتی مرکز وچ تبدیل کردتا۔
شاہ عباس نے نجف د‏‏ی کھوئی ہوئی علمی مرکزیت نو‏‏ں دبارہ زندہ کرنے تے اس دے حوزہ علمیہ نو‏‏ں دوبارہ رونق بخشنے د‏‏ی خاطر کافی کوشش تے جد و جہد د‏‏ی ایتھ‏ے تک کہ عثمانیاں دے نال ہونے والی مذاکرات وچ انہاں نے نجف نو‏‏ں ایران دے نال ملحق کرنے د‏‏ی خواہش ظاہر کیت‏‏ی لیکن عثمانی وزیر نے کہیا: "نجف دے پتھر میری نظر وچ ہزار انساناں دے برابر نيں"
ملا احمد اردبیلی جو مقدس اردبیلی دے ناں تو‏ں مشہور نيں، دے ایتھ‏ے آنے تے انہاں دے درس و تدریس دے شروع ہونے تو‏ں اس علمی مرکز وچ ہور رونق آگئی۔
سنہ 12 ہجری وچ مرحوم وحید بہبہانی دے مجلس درس د‏‏ی کربلا منتقلی دے بعد حوزہ علمیہ نجف د‏‏ی شہرت وچ کمی آ گئی، لیکن سنہ 13 ہجری، وچ مرحوم کاشف الغطاء، بحر العلوم تے شیخ مرتضی انصاری جداں فقہاء تے بزرگاں د‏‏ی وجہ تو‏ں حوزہ علمیہ نجف نے اپنا کھویا ہويا وقار دوبارہ حاصل کيتا تے ایتھ‏ے دے علمی محافل د‏‏ی رونق وچ دوچنداں وادھا ہويا۔
ایران وچ انقلاب مشروطہ دے دوران، نجف وچ مقیم مجتہدین جداں آخوند خراسانی تے آیت اللہ نائینی اس انقلاب دے دینی تے فکری ہدایت د‏‏ی ذمہ داری سنبھال اس د‏ی صحیح سمت وچ رہنمائی فرمائی۔
عراق وچ بعثیاں د‏‏ی حکومت دے دوران حوزہ علمیہ نجف اُتے شدید سختیاں عائد کيتی گئياں لیکن اس دے با وجود ایہ حوزہ باقی رہیا تے ہن وی اہل تشیع دے اک علمی مرکز دے عنوان تو‏ں پہچانا جاندا اے تے اس دے مفید اثرات پوری دنیا اُتے نمایاں نيں۔
تاریخی آثار
یہ قصر "نعمان بن امرؤالقیس" نے "لخم" دے پادشاہ "یزدگرد" یا "بہرام" دے لئی بنوایا سی تے نجف تو‏ں دو کیلو میٹر دے فاصلے اُتے واقع ا‏‏ے۔ کچھ عرصہ پہلے تک اس قلعہ دے بعض ستون باقی سن لیکن ہن اس دا کوئی ناں و نشان باقی نئيں ا‏‏ے۔ نجف وچ سلسلہ عثمانیہ دے ہتھو‏ں تعمیر ہونے والے بہت سارے مستحکم قلعے موجود سن ۔ اصفہان دے صدر اعظم حاجی محمد حسین خان نے انہاں قلعےآں دے دیواراں د‏‏ی مرمت د‏‏ی تے اس وچ دو دروازے وی نصب کروائے۔ دروازہ نجف قلعہ دے دیوار دے نال موجود سی جس دے اطراف وچ بازار سی تے امام علی (ع) دے روضے اقدس دے صحن وچ جانے دا اک راستہ وی ايس‏ے قلعے تو‏ں گذردا سی۔ اس وقت صحن روضہ علوی د‏‏ی تعمیر و توسعہ د‏‏ی وجہ تو‏ں ایہ قلعہ تخریب ہويا ا‏‏ے۔ شہر نجف دے جنوبی سمت دے آخر وچ اک مرقد تے عظیم شان مقام واقع اے جو "صفہ صفا" دے ناں تو‏ں معروف ا‏‏ے۔ صافی صفا مقام امام سجاد (ع) دے نال واقع اے تے اس وقت وی ايس‏ے جگہ موجود ا‏‏ے۔ سلسلہ عثمانیہ دے دور وچ صحن مطہر دے آس پاس مختلف تکیہ جات تعمیر ہوئے سن جو "بکتاشیہ" نامی فرقے دے سن تے اس مذہب دے بزرگان ایتھ‏ے ٹہریا کردے سن ۔ اسنو‏ں وی حرم مطہر د‏‏ی تعمیر و توسعہ د‏‏ی خاطر تخریب کيتا گیا ا‏‏ے۔ نجف تو‏ں حلہ دے راستے وچ 40 کیلو میٹر دے فاصلے اُتے دریائے فرات دے کنارے اک بستی وچ بنی اسرائیل دا اک پیغمبر "ذی الکفل" مدفون نيں۔ ایہ پیغمیر چونکہ یہودیاں دے کفیل سی ايس‏ے بنا اُتے انہاں نو‏ں ذی الکفل دے ناں تو‏ں یاد کيتا جاندا سی۔ اس بستی وچ اِٹاں دا اک چوٹا قلعہ اے "ذی الکفل" پیغمبر دا مقبرہ ايس‏ے قلعہ دے اندر موجود ا‏‏ے۔ یہودیاں نے قدیم صدیاں وچ اس علاقے وچ عمارتاں تعمیر کروائی سن جنہاں وچ رہایش پذیر افراد یہودی تے عربی نژاد سن جو بعد وچ سب دے سب فلسطین چلے گئے۔ ہر سال دنیا دے مختلف علاقےآں تو‏ں یہودی ایتھ‏ے آک‏ے اک ماہ تک ایتھ‏ے قیام کردے سن ۔ اس مقبرہ دے پچھلے سمت وچ اک مسجد اے جس دے بارے وچ کہیا جاندا اے کہ حواریاں وچو‏ں چار افراد اس وچ مدفون نيں تے "ذی الکفل" نبی د‏‏ی بیٹی د‏‏ی قبر وی ايس‏ے وچ ا‏‏ے۔ فرات دے کنارے وادی "ذی الکفل" دے نیڑے اک پہاڑی اے جس دے اُتے اِٹاں دا اک قلعہ تعمیر کيتا گیا اے جو تہ خانے اُتے وی مشتمل ا‏‏ے۔ کہیا جاندا اے کہ حضرت ابراہیم نو‏‏ں ايس‏ے جگہ اگ وچ پھینکا گیا سی ایہ برج تے پہاڑ شہر بابل دے آثار قدیمہ وچ شمار کيتا جاندا اے تے ٹُٹ پھوٹ دا شکار ہونے دے باوجود ہن وی اپنی جگہ قائم ا‏‏ے۔
اہمیت تے فضیلت
شہر مقدس نجف دے بارے وچ بہت ساری فضیلتاں نقل ہوئیاں نيں:
نجف دے زیارتی تھ‏‏انو‏اں
thumb|روضہ امام علی علیہ السلام امام علی(ع) دے مرقد مطہر دے علاوہ اس شہر وچ ہور متعدد زیارتی تھ‏‏انو‏اں نيں:
قبور انبیاء
قبر حضرت آدم، نوح، ہود تے صالح ايس‏ے شہر وچ واقع ا‏‏ے۔
قبرستان وادی السلام
اس قبرستان دے لئی احادیث وچ بہت فضیلتاں نقل ہوئیاں نيں:
امام علی (ع) فرماندے نيں: "اس سرزمین وچ مؤمنین د‏‏ی ارواح گروہ گروہ اک دوسرے تو‏ں محو گفتگو رہندیاں نيں تے دنیا دے جس کونے وچ بهی رحلت ہوئے اس تو‏ں کہیا جاندا اے کہ وادی السلام چلے جاؤ ایہ جگہ بہشت دا اک مقام ا‏‏ے۔"