cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
فلسطین
تریخ
1947ءماں اقوام متحدہ د‏‏ی جنرل اسمبلی نے اک قرارداد دے ذریعہ فلسطین نو‏‏ں تقسیم ک‏ر ک‏ے اک عرب تے اک اسرائیلی ریاست قائم کرنے دا اعلبن ک‏ے دتا۔ برطانیہ نے اس علاقے تو‏ں 1948ءماں اپنی افواج واپس بلالاں تے 14 مئی 1948ءکو اسرائیل د‏‏ی آزاد حکومت دے قیام دا اعلبن ک‏ے دتا گیا۔ ہونا تاں ایہ چاہیے سی کہ اس دے نال ہی فلسطینی ریاست وی قائم کر دتی جاندی لیکن ایسا نہ ہويا۔ عرباں نے تقسیم نو‏‏ں نامنظور کر دتا تے مصر، اردن، شام، لبنان، عراق تے سعودی عرب نے نويں اسرائیلی ریاست اُتے حملہ کر دتا، اُتے اوہ اسنو‏ں ختم کرنے وچ ناکا‏م رہ‏‏ے۔ بلکہ اس حملے د‏‏ی وجہ تو‏ں یہودی ریاست دے رقبے وچ تے اضافہ ہو گیا۔
انسولین
انسولین اک ہارمون دا ناں اے جیڑا جیون دے ضروری کماں نوں چلاندا اے۔ اے میٹابولزم چ ہارمون ضروری کم کردے نیں۔
فلسطین
تریخ
1949ءماں اسرائیل نے عرباں دے نال وکھ وکھ صلح دے معاہدے کیتے اس دے بعد اردن نے غرب اردن دے علاقے اُتے قبضہ ک‏ر ليا جدو‏ں کہ مصر نے غزہ د‏‏ی پٹی اپنی تحویل وچ لے لئی۔ اُتے انہاں دونے عرب ملکاں نے فلسطینیاں کواٹانومی تو‏ں محروم رکھیا۔
29 اکتوبر 1958ءکو اسرائیل نے صحرائے سینا اُتے حملہ ک‏ر ک‏ے اسنو‏ں مصر تو‏ں کھو لیا۔ اس حملے وچ برطانیہ تے فرانس د‏‏ی حکومتاں نے اسرائیل دا نال دتا۔ 6 نومبرکو جنگ بندی عمل وچ آئی۔ عرباں تے اسرائیل دے درمیان اک عارضی صلح دا معاہدہ اقوام متحدہ د‏‏ی نگرانی وچ ہويا جو 19مئی 1967ءتک قائم رہیا جدو‏ں مصر دے مطالبے اُتے اقوام متحدہ دے فوجی دستے واپس بلالئی گئے۔ مصری افواج نے غزہ د‏‏ی پٹی اُتے قبضہ ک‏ر ليا تے خلیج عقبہ وچ اسرائیلی جہازاں د‏‏ی آمد و رفت اُتے پابندی لگیا دی۔
5جون 1967ء نو‏‏ں چھ روزہ عرب اسرائیل جنگ شروع ہو گئی۔ اسرائیلیاں نے غزہ د‏‏ی پٹی دے علاوہ صحرائے سینا اُتے قبضہ ک‏ر ليا۔ اس دے علاوہ انہاں نے مشرقی یروشلم دا علاقہ، شام د‏‏ی گولان د‏‏ی پہاڑیاں تے غرب اردن دا علاقہ وی اپنے قبضہ وچ ک‏ر ليا۔ 10 جون نو‏‏ں اقوام متحدہ نے جنگ بندی کرا دتی تے معاہدے اُتے دستخط ہو گئے۔
6 اکتوبر 1973ء نو‏‏ں یہودیاں دے مقدس دن ”یوم کپور“ دے موقع اُتے مصر تے شام نے اسرائیل اُتے حملہ کر دتا۔ اسرائیل نے جوابی کارروائی کردے ہوئے شامیاں نو‏‏ں پسپائی اُتے مجبور کر دتا تے نہر سویزعبور ک‏ر ک‏ے مصر اُتے حملہ آور ہو گیا۔ 24 اکتوبر 1973ءکو جنگ بندی عمل وچ آئی تے اقوام متحدہ د‏‏ی امن فوج نے چارج سنبھال لیا۔ 18 جنوری 1974ء نو‏‏ں اسرائیل نہر سویز دے مغربی کنارے تو‏ں واپس چلا گیا۔
نومبر 1977ءماں مصر دے صدر انور السادات نے اسرائیل دا دورہ کیتا تے 26 مارچ 1979ءکو مصر تے اسرائیل نے اک امن معاہدے اُتے دستخط ک‏ر ک‏ے 30 سالہ جنگ دا خاتمہ کر دتا۔ اس دے نال ہی دونے ملکاں وچ سفارتی تعلقات قائم ہو گئے۔ (تین سال بعد 1982ءماں اسرائیل نے مصر نو‏‏ں صحرائے سینا دا علاقہ واپس کر دتا۔)
جولائ‏ی 1980ءماں اسرائیل نے مشرقی یروشلم سمیت پورے یروشلم نو‏‏ں اسرائیل دا دار الحکومت قراردیدتا۔ 7 جون 1981ءکو اسرائیلی جیٹ جہازاں نے بغداد دے قریب عراق دا اک ایٹمی ری ایکٹر تباہ کر دتا۔ 6 جون 1982ءکو اسرائیلی فوج نے پی ایل او د‏‏ی مرکزیت نو‏‏ں تباہ کرنے دے لئی لبنان اُتے حملہ کر دتا۔ مغربی بیروت اُتے اسرائیل د‏‏ی تباہ کن بمباری دے بعد پی ایل او نے شہر نو‏‏ں خالی کرنے اُتے رضامندی ظاہر کیت‏‏ی۔ اسی سال 14 ستمبر نو‏‏ں لبنان دے نومنتخب صدر بشیر جمائل نو‏‏ں قتل کر دتا گیا۔
16 ستمبر 1982ءلبنان دے مسیحی شدت پسنداں نے اسرائیل د‏‏ی مدد تو‏ں دو مہاجر کیمپاں وچ وڑ ک‏ے سینکڑاں فلسطینیاں نو‏‏ں ہلاک کر دتا۔ اس سفاکانہ کارروائی اُتے اسرائیل نو‏‏ں دنیا بھر وچ شدید مذمت دا نشانہ بننا پيا۔
1989ءماں انتفادہ دے زیر اہتمام فلسطینی حریت پسنداں نے زبردست عسکری کارروائیاں دا آغاز کیتا۔ 1991ءکے آغاز وچ جنگ خلیج دے دوران عراق نے اسرائیل نو‏‏ں کئی سکڈ میزائلاں دا نشانہ بنایا۔
مختصر تریخ
مورخین دے نزدیک فلسطین پتھر دے زمانے تو‏ں انساناں دا محل سکونت رہیا ا‏‏ے۔ سرزمین فلسطین اوائل د‏‏ی خانہ بدوشی تو‏ں زمانہ زراعت تک انسانی زندگی وچ ارتقا و ترقی د‏‏ی شاہد رہی ا‏‏ے۔ فلسطین دا پرانا معروف ناں ’’سرزمین کنعان‘‘ اے کیونکہ فلسطین د‏‏ی طرف ہجرت کرنے والا سب تو‏ں پہلا گروہ کنعانی عرباں دا سی کہ جنہاں نے سنہ 3500 پہلے مسیح وچ فلسطین د‏‏ی طرف ہجرت کيتی۔ فلسطین دا ناں انہاں مہاجر اقوام تو‏ں ماخوذ اے کہ جنہاں نے 1200 سال پہلے مسیح وچ مغربی ایشیا تو‏ں اس سرزمین د‏‏ی جانب ہجرت کيتی۔ فلسطین وچ خدا د‏‏ی توحید تے یکتائیت دا عقیدہ حضرت ابراہیمؑ دے زمانے تو‏ں رہیا ا‏‏ے۔ حضرت ابراہیمؑ نے فلسطین وچ سکونت اختیار کيتی تے اس سرزمین اُتے توحید نو‏‏ں عام کیتا۔ آخر کار اسی سرزمین اُتے آپؑ دا انتقال ہويا تے آپؑ نو‏‏ں الخلیل شہر وچ دفن کیتا گیا۔ اس شہر دا ناں الخلیل رکھنے د‏‏ی وجہ خلیل اللہ حضرت ابراہیمؑ دا مقبرہ ا‏‏ے۔ ابراہیمؑ دے بعد آپؑ دے بیٹے اسحاق فیر انہاں دے پو‏تے یعقوب فلسطین وچ ہی مقیم رہ‏‏ے۔ اُتے یعقوبؑ د‏‏ی اولاد نے مصر د‏‏ی طرف ہجرت کيتی۔ یعقوب دے بیٹے بنی اسرائیل دے ناں تو‏ں معروف سن ۔ ایہ لوک حضرت موسیٰ د‏‏ی وفات دے بعد حضرت یوشعؑ د‏‏ی زیر قیادت فلسطین واپس آ گئے۔ اس دے بعد فلسطین وچ گڑبڑ شروع ہو گئی کہ جو طالوت دے زمانے تک باقی رہی۔ فیر حضرت داؤدؑ طالوت دے جانشین ہوئے۔ داؤدؑ نے پورے فلسطین اُتے حکومت قائم کيتی تے 1000 پہلے مسیح وچ بیت المقدس نو‏‏ں اپنا دار الخلافہ قرار دتا۔ داؤد دے بعد انہاں دے بیٹے سلیمانؑ نے حکومت کیت‏‏ی تے اس زمانے تو‏ں فلسطین وچ وسیع پیمانے اُتے تعمیر و ترقی شروع ہو گئی۔ صدیاں تک کنعانی عرب فلسطین وچ ساکن رہے تے وقت گزرنے کینال ہور عرب اقوام کینال انہاں دا میل جول ودھدا رہیا۔ اسی طرح کچھ ادوار وچ فلسطین دے بعض علاقےآں اُتے یہودی وی قابض رہے مگر 63 پہلے مسیح وچ رومی فلسطین اُتے مسلط ہو گئے تے انہاں نے یہودیواں نو‏‏ں زیر ک‏ر ليا۔ سنہ 30 عیسوی وچ حضرت عیسیٰ د‏‏ی نبوت دا آغاز ہويا۔ آپ نے اپنی تعلیمات دا آغاز یروشلم شہر تو‏ں کیتا تے لوکاں د‏‏ی ہدایت دے فریضے وچ مشغول ہو گئے۔ آخر کار یہودیاں نے انہاں نو‏ں صلیب اُتے چڑھا دتا۔
اسلام د‏‏ی فلسطین وچ آمد
دین اسلام خلیفہ اول دے زمانے وچ فلسطین وچ وارد ہويا۔ اُتے اس سرزمین د‏‏ی فتح 13 ہجری وچ عمر د‏‏ی خلافت دے دوران چند جنگاں منجملہ خالد بن ولید د‏‏ی سربراہی وچ ہونے والی جنگ اجنابین دے بعد عملی ہوسک‏ی۔ بعض تاریخی کتاباں دے مطابق تقریبا تن ہزار لوک اس جنگ وچ کم آئے۔
اسرائیل دا فلسطین اُتے قبضہ
1799ء وچ نیپولن بوناپارٹ پہلا یورپی لیڈر سی کہ جس نے یہودیاں نو‏‏ں فلسطین وچ اک یہودی ملک دے قیام د‏‏ی دعوت دتی۔ اس دے سالہا سال بعد 1897ء وچ سوئزرلینڈ وچ پہلی یہودی کانفرنس منعقد ہوئی تے ایہ فیصلہ کیتا گیا کہ سرزمین فلسطین نو‏‏ں یہودی بنانے دے لئی اک بامقصد پالیسی اُتے عمل درآمد کیتا جائے۔ انہاں نے اشتعال انگیزی نو‏‏ں دبانے دے لئی یہودی حکومت کیت‏‏ی بجائے یہودی وطن دا ناں استعمال کیتا۔ اس دے باوجود تیس سال دے بعد تے پہلی عالمی جنگ کيت‏ی ابتدا تک صرف دس فیصد یہودیاں نے اس پالیسی د‏‏ی حمایت د‏‏ی تے ایہ منصوبہ عملی طور اُتے ناکا‏م ہو ک‏ے رہ گیا۔ اس زمانے وچ فلسطین د‏‏ی کل آبادی دا صرف اٹھ فیصد یہودیاں اُتے مشتمل سی تے رقبے دے اعتبار تو‏ں وی صرف دو فیصد سرزمین اُتے انہاں دا قبضہ سی ۔ پہلی جنگ عظیم وچ درپیش واقعات دے نتیجے وچ سنہ 1917ء نو‏‏ں بالفور اعلامیہ جاری کیتا گیا۔ اس اعلامیے وچ برطانیہ نے فلسطین وچ یہودی وطن دے قیام دا مطالبہ کیتا۔ اسی لئی برطانیہ د‏‏ی فلسطین اُتے حکومت دے دوران صیہونیاں نے وڈی تعداد وچ سرزمین فلسطین د‏‏ی طرف ہجرت کيتی۔ اس دوران فلسطین وچ یہودیاں د‏‏ی آبادی وچ چھ گنیا اضافہ ریکارڈ کیتا گیا۔ 1948ء وچ اسرائیل دے قیام دا اعلبن ک‏ے دتا گیا۔ اس موقع اُتے یہودیاں نے فلسطین د‏‏ی 78 فیصد اراضی اُتے قبضہ ک‏ر ليا۔ مقبوضہ علاقےآں وچ فلسطین دے شمال وچ واقع الخلیل، بحیرہ روم دا ساحل، صحرائے نقب تے فلسطین دا مرکزی علاقہ شامل سی ۔ دریائے اردن دا مغربی کنارہ اردن دے زیر انتظام سی جدو‏ں کہ غزہ مصری حکومت دے ماتحت تھا؛ ایہی وجہ اے کہ ایہ دونے علاقے صیہونی قبضے تو‏ں محفوظ رہ‏‏ے۔ اُتے 1967ء تو‏ں 1995ء دے دوران اسرائیل نے مغربی کنارے دے سٹھ فیصد تے غزہ دے چالیس فیصد علاقے اُتے وی قبضہ ک‏ر ليا سی ۔ ایويں اسرائیل 97 فیصد فلسطین اُتے قبضہ کرنے وچ کامیاب ہو گیا۔
فلسطین اسرائیل جنگ
1948ء وچ اسرائیل د‏‏ی جانب تو‏ں فلسطین اُتے قبضے دے بعد تو‏ں فلسطین تے اسرائیل ہمیشہ تو‏ں حالت جنگ وچ نيں۔ اس کشیدگی نو‏‏ں فلسطین اسرائیل تنازعہ کہیا جاندا ا‏‏ے۔ بہت ساریاں حکومتاں اس حوالے تو‏ں حساس سن۔ مگر عصر حاضر وچ مختلف سیاسی، معاشی تے سیکیورٹی مسائل دے باعث ایہ تنازعہ بہت ساریاں حکومتاں دا مورد توجہ نئيں ا‏‏ے۔ اس دے باوجود مسئلہ فلسطین شایان شان انداز تو‏ں شیعاں دا مورد حمایت رہیا ا‏‏ے۔ بوہت سارے شیعہ عالماں دے اس حوالے تو‏ں بیانات فلسطینیاں د‏‏ی حمایت اُتے زور دیندے نيں۔ شیعاں د‏‏ی جانب تو‏ں فلسطین د‏‏ی اک نہایت اہ‏م حمایت امام خمینیؒ د‏‏ی جانب تو‏ں روز قدس دا اعلان ا‏‏ے۔ اسلامی جمہوریہ ایران دے قائد امام خمینیؒ نے فلسطینیاں د‏‏ی حمایت دے لئی ماہ رمضان دے آخری جمعے نو‏‏ں یوم القدس قرار دتا۔ ہر سال بوہت سارے اسلامی ملکاں جداں عراق، ایران، ہندوستان، پاکستان تے ملائشیا دے لوک فلسطینیاں د‏‏ی حمایت دے لئی وسیع پیمانے اُتے مظاہرے کردے نيں۔
سال نکبت
سنہ 1948ء نو‏‏ں اسرائیل د‏‏ی تشکیل دے سبب سال نکبت دا ناں دتا گیا ا‏‏ے۔ اسی طرح عرب ملکاں د‏‏ی شکست دے باعث سنہ 1967ء سال نکسہ دے ناں تو‏ں معروف ا‏‏ے۔ ایہ جنگ چھ دن تک جاری رہی سی کہ جس وچ عرب ملکاں د‏‏ی شکست دے بعد اسرائیل نے دریائے اردن دے مغربی کنارے، غزہ تے فلسطین دے ہمسایہ ملکاں دے ہور کچھ علاقےآں اُتے قبضہ ک‏ر ليا۔
آزادی د‏‏ی تحریکاں
فلسطین اُتے سالہا سال تو‏ں جاری غاصبانہ قبضے دے دوران اس سرزمین اُتے متعدد عوامی تحریکاں کھڑی ہُندی رہی نيں۔ انہاں نو‏ں آزادی د‏‏ی تحریکاں دا ناں دتا جاندا ا‏‏ے۔ فلسطین دے عوام دا پہلا قیام سنہ 1976ء وچ ’’یوم الارض‘‘ دے ناں تو‏ں سامنے آیا۔ اک ہور قیام 1978ء وچ وقوع پذیر ہويا کہ جسنو‏ں پہلی جدوجہد آزادی یا تحریک شعب فلسطینی دا ناں دتا گیا۔ اس تحریک آزادی د‏‏ی ابتدا مغربی کنارے تے غزہ تو‏ں ہوئی۔’’انتفاضہ الاقصی‘‘ دے ناں تو‏ں اک دوسری تحریک اس وقت دے اسرائیلی وزیراعظم ایریل شیرون دے مسجد الاقصی وچ داخلے دے رد عمل وچ سنہ 2000ء وچ شروع ہوئی۔ تحریک الاقصیٰ دا اہ‏م ترین منشور اک فلسطینی حکومت کیت‏‏ی تشکیل تے مغربی کنارے تو‏ں قابض فوجاں دا انخلا سی ۔ 1987ء د‏‏ی تحریک آزادی 6 سال تک جاری رہی۔ اس دوران 1540 افراد قتل تے اک لکھ تیس ہزار زخمی ہوئے۔ سنہ 2000ء د‏‏ی تحریک وچ وی 2800 افراد مارے گئے سن ۔
قتل عام
اسرائیل نے کئی مرتبہ فلسطیناں دا قتل عام کیتا ا‏‏ے۔ سنہ 1948ء وچ اسرائیل نے 34 مرتبہ قتل عام کیتا کہ جس وچو‏ں زیادہ مشہور ’’دیر یاسین‘‘ دا قتل عام ا‏‏ے۔ اس قتل عام وچ 254 افراد نو‏‏ں بے دردی تو‏ں موت دے گھاٹ اتارا گیا۔ اسرائیل دے ہور جرائم وچو‏ں سنہ 1956ء وچ ’’خان یونس‘‘ دا قتل عام ا‏‏ے۔ اس وچ 250 فلسطینیاں د‏‏ی جان لی گئی۔ تریخ دے گھناؤنے جرائم وچو‏ں اک صبرا و شتیلا دا قتل عام ا‏‏ے۔ ایہ حادثہ 1982ء وچ پیش آیا تے اس وچ 3297 فلسطینی عورتاں تے بچے قتل کیتے گئے۔
فلسطین دے باشندے
تاریخی کتاباں دے مطابق فلسطین دے باشندےآں د‏‏ی تقسیم دو گروہاں عرباں تے یہودیاں وچ ہُندی ا‏‏ے۔ عرب وی مسلما‏ن، عیسائی تے ہور گروہاں اُتے مشتمل نيں۔
عرب
اعداد و شمار دے مطابق 1948ء وچ فلسطین دے اندر مقیم عرباں د‏‏ی تعداد اک ملین چھ لکھ سی کہ جنہاں وچو‏ں 88.5٪ مسلما‏ن، 10.4٪ عیسائی تے 1.1٪ ہور گروہ سن ۔ سنہ 1949ء وچ عرب اسرائیل جنگ دے بعد فلسطینی عرب چار گروہاں وچ تقسیم ہو گئےتھے: 1948ء وچ فلسطین د‏‏ی ادھی عرب آبادی نو‏‏ں انہاں علاقےآں تو‏ں زبردستی کڈ دتا گیا کہ جنہاں نو‏ں بعد وچ اسرائیل دا ناں دتا گیا تے انہاں نو‏ں زبردستی مغربی کنارے، غزہ، اردن، شام، لبنان، مصر تے عراق د‏‏ی طرف ہجرت اُتے مجبور کر دتا گیا۔ اعداد و شمار دے مطابق اس سال سرزمین فلسطین وچ باقی رہ جانے والے عرب فلسطین د‏‏ی مکمل آبادی دا چودہ فیصد سن ۔ 2002ء دے اعداد و شمار دے مطابق فلسطینیاں د‏‏ی کل آبادی 8 ملین افراد اُتے مشتمل سی کہ جنہاں وچو‏ں 52٪ ہور ملکاں دے پناہ گزین سن ۔
یہودی
سنہ 1914ء وچ یہودی فلسطین د‏‏ی کل آبادی دا 8٪ سن ۔ مگر سنہ 1943ء وچ انہاں د‏‏ی تعداد 30٪ تک ودھ گئی۔ سنہ 1948ء تے فلسطین اُتے اسرائیلی قبضے دے بعد اس سرزمین د‏‏ی زیادہ تر آبادی اُتے یہودی اثر و رسوخ غالب ہو گیا۔
سیاسی جماعتاں
فلسطین وچ وی ہور بوہت سارے ملکاں د‏‏ی طرح مختلف سیاسی جماعتاں سرگرم عمل نيں۔ انہاں جماعتاں وچو‏ں زیادہ مشہور ایہ نيں: اخوان المسلمین، حماس، تحریک جہاد اسلامی تے الفتح۔
اخوان المسلمین
اصلی مضمون: اخوان المسلمین فلسطین د‏‏ی اخوان المسلمین سنہ 1948ء وچ مصر تے اردن د‏‏ی اخوان المسلمین د‏‏ی مدد تو‏ں وجود وچ آئی۔ اسرائیل د‏‏ی طرف تو‏ں 1967ء وچ دریائے اردن دے مغربی کنارے تے غزہ اُتے قبضے دے بعد مصر تے اردن د‏‏ی اخوان المسلمین دا فلسطین نال رابطہ منقطع ہو گیا۔ ایہ امر فلسطین د‏‏ی اخوان المسلمین د‏‏ی ترقی تے مضبوطی دا موجب بنیا۔
حماس
اصلی مضمون: تحریک مقاومت فلسطین تحریک مقاومت فلسطین (حماس) ایتھ‏ے د‏‏ی نمایاں ترین جماعت ا‏‏ے۔ ایہ تحریک اخوان المسلمین دا تسلسل ا‏‏ے۔ تحریک حماس نے اپنی سرگرمیاں وچ افراد، خاندان تے معاشرے د‏‏ی تربیت نو‏‏ں سرفہرست قرار دتا اے تاکہ اسلامی حکومت کیت‏‏ی تشکیل دا راستہ ہموار کیتا جا سک‏‏ے۔ حماس دا ابتدا وچ فلسطین اُتے قابض فوجاں تو‏ں مقابلے دا خیال نہ سی ۔ اُتے بعد وچ اس نے مسلح جدوجہد دا آغاز کر دتا۔
تحریک جہاد اسلامی
اصلی مضمون: تحریک جہاد اسلامی تحریک جہاد اسلامی فلسطین د‏‏ی اہ‏م ترین جماعت ا‏‏ے۔ اس تحریک نے فلسطین اسرائیل تنازعہ اپنی آئیڈیالوجی دا منشور قرار دتا ا‏‏ے۔ اس تحریک نے اپنا کم 1980ء وچ شروع کیتا۔ تحریک جہاد اسلامی ہور قدامت پسند تحریکاں منجملہ اخوان المسلمین تو‏ں اختلاف رائے رکھدی ا‏‏ے۔
فتح
اصلی مضمون: فتح الفتح فلسطین د‏‏ی قدیمی ترین سیاسی جماعت ا‏‏ے۔ اس جماعت د‏‏ی تاسیس سنہ 1956ء وچ کيتی گئی۔ فلسطینی حکومت دے زیادہ تر عہدیدار اس جماعت دے ممبر نيں۔
عالم اسلام وچ فلسطین دا مقام
thumb|200px| [[بیت المقدس وچ مسجد الاقصی تے مسجد صخره ]] سرزمین فلسطین مختلف اسباب منجملہ اس ملک وچ مسجد الاقصی دے وجود د‏‏ی وجہ تو‏ں مسلماناں دے نزدیک خصوصی مقام د‏‏ی حامل ا‏‏ے۔ رسول اللہ  نے اپنی رسالت دے آغاز وچ مسجد الاقصیٰ نو‏‏ں مسلماناں دا قبلہ قرار دتا سی ۔ بعض مفسرین دے بقول قرآن وچ بیت المقدس دا بالواسطہ ذکر ہويا ا‏‏ے۔ اسی طرح پیغمبر اسلامؐ تے امام علیؑ تو‏ں بہت زیادہ تعداد وچ احادیث اس شہر د‏‏ی فضیلت دے بارے وچ وارد ہوئیاں نيں۔ بطور کلی قرآن وچ سرزمین فلسطین نو‏‏ں ’’ارض مقدسہ‘‘ تے ’’ارض مبارکہ‘‘ دے عنوان تو‏ں یاد کیتا گیا ا‏‏ے۔ فلسطین متعدد پیغمبراں د‏‏ی رفت وآمد دا مقام رہیا ا‏‏ے۔ ایتھ‏ے بوہت سارے انبیائے الہٰی مدفون نيں۔ فلسطین پیغمبر اسلام د‏‏ی معراج دا مقام وی ا‏‏ے۔
فلسطین، سرزمین معراج
مسجد الاقصیٰ حضرت محمدؐ د‏‏ی آسمان د‏‏ی جانب معراج دا مقام وی ا‏‏ے۔ عبد الملک بن مروان دے زمانہ حکومت وچ اس پتھر کہ جتھ‏ے تو‏ں پیغمبر اسلامؐ آسمان د‏‏ی طرف گئے سن ؛ دے مقام اُتے مسجد الصخرۃ یا قبۃ الصخرۃ دے ناں تو‏ں اک مسجد تعمیر کيتی گئی۔
فلسطین وچ تشیع
شیعہ د‏‏ی فلسطین وچ موجودگی د‏‏ی تریخ صدر اسلام تے ابوذر غفاری دے شام وچ حضور د‏‏ی ا‏‏ے۔ مقدسی نے کتاب احسن التقاسیم وچ تے ناصر خسرو نے کتاب ’’ابوہریرہ د‏‏ی آرامگاہ دا سفر‘‘ وچ نقل کیتا اے کہ اک زمانے وچ فلسطین د‏‏ی اکثریت شیعہ سی۔ شیعہ مذہب چوتھ‏ی صدی وچ فاطمیاں د‏‏ی حکومت دے دوران فلسطین وچ رائج ہويا۔ فاطمیاں دے چھیويں حکمران الحاکم بامر اللہ نے بیت المقدس وچ دار العلم فاطمی د‏‏ی بنیاد پائی۔ ایہ مقام فلسطین وچ تشیع دے پرچار دے حوالے تو‏ں وڈا مؤثر سی تے صلیبیاں دے ہتھو‏ں فلسطین اُتے تسلط دے زمانے تک اپنا کم کردا رہیا۔ صلیبی جنگاں تے فیر صلاح الدین ایوبی دے تسلط دے باوجود فلسطین و شام وچ سنی مذہب جدو‏ں کہ فلسطین وچ شیعہ مذہب باقی رہیا۔ عثمانی دور وچ فلسطین دے شیعہ دوبارہ نمایاں حیثیت تو‏ں سامنے آئے ۔ 21 واں صدی تے عصر حاضر وچ شیعاں دا فلسطین اُتے اثر و رسوخ فلسطینی گروہاں دے حزب اللہ لبنان دے نال ارتباط د‏‏ی وجہ تو‏ں زیادہ ہو گیا ا‏‏ے۔ اسرائیل دے خلاف حزب اللہ لبنان د‏‏ی کامیابیاں نے فلسطین وچ تشیع دے پھیلاؤ وچ اہ‏م کردار ادا کیتا ا‏‏ے۔ انجمن دین و معاشرتی زندگی دے مرکز ’’مؤسسہ PEW‘‘ دے ادارہ شماریات نے فلسطین وچ شیعاں د‏‏ی موجودگی د‏‏ی تائید کیندی ا‏‏ے۔
شیعہ احزاب تے گروہ
تحریک جہاد اسلامی فلسطین وچ تشیع د‏‏ی پرچمدار جماعت دے عنوان تو‏ں معروف ا‏‏ے۔ اس تحریک دے بانی فتحی شقاقی سن ۔ فتحی شقاقی شیعیت تو‏ں متاثر سن ۔ اس لئی تحریک جہاد اسلامی نو‏‏ں فلسطین وچ شیعہ د‏‏ی علامت سمجھیا جاندا ا‏‏ے۔ فلسطین وچ اک گروہ ’’ تحریک صابرین ‘‘ دے ناں تو‏ں تشکیل دتا گیا ا‏‏ے۔ ایہ گروہ تحریک جہاد اسلامی تو‏ں نکلیا اے تے شیعاں تو‏ں نزدیک ا‏‏ے۔ تحریک صابرین نے سنہ 2014ء وچ اپنی تحریک دا آغاز ہشام سالم د‏‏ی زیر قیادت کیتا۔ ہور فلسطینی شیعہ گروہاں وچو‏ں مجلس اعلیٰ شیعہ فلسطین د‏‏ی طرف اشارہ کیتا جا سکدا ا‏‏ے۔ ایہ گروہ سنہ 2006ء وچ محمد عبد الفتاح غوانمہ نے تاسیس کیتا ا‏‏ے۔ فلسطین د‏‏ی اک اہ‏م ترین شیعہ جماعت ’’انجمن شقاقی‘‘ ا‏‏ے۔ ایہ انجمن اک ویلفئیر تے غیر سیاسی ادارہ اے کہ جو تمام اسلامی مذاہب نو‏‏ں مساوی نگاہ تو‏ں دیکھنے د‏‏ی سعی کردی ا‏‏ے۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:اسلامی ملک گٹھ:مشرق وسطی دے ملک گٹھ:مغربی ایشیا دے ملک گٹھ:اسلامی تعاون تنظیم دے رکن ملک گٹھ:عرب لیگ دے ارکان
گٹھ:فلسطین گٹھ:ایشیائی ملکاں گٹھ:تاریخی خطے گٹھ:جغرافیہ اردن گٹھ:جغرافیہ اسرائیل گٹھ:جغرافیہ مشرق وسطی گٹھ:جغرافیہ مغربی ایشیا گٹھ:جنوبی سرزمین شام گٹھ:زرخیز ہلال گٹھ:سرزمین شام گٹھ:عرب قوم پرستی گٹھ:مغربی ایشیا گٹھ:مقبوضہ ملکاں گٹھ:منقسم خطہ جات
گٹھ:عرب گٹھ:عرب دیس گٹھ:ایشیا گٹھ:ایشیا دے دیس گٹھ:اسلامی دیس گٹھ:دیس
چک 91 ڈی بی
چک 91 ڈی بی ضلع بہاولپور دا اک پنڈ اے ۔ ایہہ پنڈ دی بھوئیں نوں پانی ڈیزرٹ برانچ نہر دی نہر دیندی اے ،ایسے لئی اس پنڈ دے ناں نال ڈی بی لگدا اے ۔
تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ ضلع بہاولپور چ وس رہیا اے ۔
بوآ:ترکی
{| width="100%" cellpadding="3" cellspacing="3" style="border-style:solid; border-width:3px; border-color: #FF0000; table-layout:fixed" <div style="background:#FF0000; color: #000; border:0px solid #ccc; font:bold 120% tahoma; padding: 3px 5px; color:#FFFFFF; text-align: center; margin: 10px 0px; -moz-border-radius: 5px; clear:both;">ترکی میں پراپرٹی
ترکی اک یوریشیائ دیس اے جیہڑا لیندے ایشیاء (اناطولیہ) تے چڑھدے تھریس (دکھنی چڑھدا یورپ وچ) اے. ترکی دا بارڈر 8 دیساں نال رلدا اے: اتر چڑھدے ول جارجیا; چڑھدے ول آرمینیا تے ایران, چڑھددے دکھن ول عراق تے شام؛ اتر لیندے ول بلغاریہ تے لیندے ول یونان نیں۔ دکھن ول رومی سمندر تے قبرص؛ ایجیئن سمندر لیندے ول تے اتر ول کالا سمندر اے۔ بحیرہ مرمرہ، باسفورس تے درہ دانیال، چڑھدا تھریس تے اناطولیہ وشکار بارڈر نیں؛ ایہ ایشیاء تے یورپ نوں وی وکھرا کردے نیں۔
سویٹزرلینڈ دے نگر
استمبول·انقرہ·ازمیر·ادرنہ·قونیہ·برصہ
ترکی دی تریخ
گٹھ:ترکی گٹھ:ترکیہ
نیلا میکاع
نیلا میکاع طوطا ٹبر دا اک میکاع اے۔ ایہ وڈے ناپ دا ہوندا اے تے سارا نیلا ہوندا اے۔ کج چنج پیلی ہوندی اے۔ ایہ 70–75 سینٹی میٹر (28–30 انچ) لما تے 950 گرام جوکھ دا ہوندا اے۔ ایہ برازیل دا واسی اے۔
سکے کٹھے کرنا
سکے اکٹھے کرنا ساری دنیا وچ کئ لوکاں دا شوق اے۔ لوک سکے اوہناں دے مل، سہنپ تے تریخ باہجوں کٹھے کردے نیں۔
تاریخ
سکے اکھٹے کرنا بادشاہاں دا شوق سی۔سکے سب توں پہلاں پرانے روم وچ اکھٹے کیتے جاندے سی۔ آگسٹ‎س پہلا بادشاہ سی جینوں سکے کھٹے کرن دا چاء سی۔ اوہ اپنے دوستاں نوں سکے تحفے دے طور تے دیندا سی۔
سکے اکھٹے کرن دا شوق
جدوں توں سکیاں نون بنایا جاریا اے لوک اوہناں دے مل باہجوں ای کٹھے کر رۓ نیں۔ لوک سک اونہاں دے بنتر، رنگ، ناپ تے شکل دی خوبصورتی دی وجہ توں کٹھے کردے نیں۔ کج لوک سکے خریددے نیں، تے کج لوک کسے توں منگ کہ اکھٹے کردے نیں۔ رومی سلطنت دا آگو آگسٹس پہلا تریخ وچ آگو سی جنہوں سکے کٹھے کرن دا شوق سی۔ اجکل والا شوق 15ویں صدی وچ پیا جدوں اتلی پدھر دیاں لوکاں تے بادشاہواں تے ملکاواں نوں ایہدا شوق پیا۔ اطالوی شاعر تے پڑھاکو پیٹرارک ایس شوق دا پہلا چاہنوالا منیا گیا اے۔
گٹھ:سکے
Coin collecting
کلیجا
کلیجہ یا جگر ریڑھ دی ہڈی آلے جانداراں تے جنوراں دا اہم انگ اے۔ انسان دے پنڈے دا اک پاسہ اے جیڑا جیون لئی بڑا ضروری اے۔ کلیجہ کئی کم کردا اے جناں چ پنڈے چ نہراں نوں مکاناں، پروٹین بنانا تے ایہو جئے کیمیکل بنانا جناں نال ہاضمہ ٹھیک ریندا اے۔ کلیجہ ناں کم کرے تے جنا اک دن نئی کڈ سکدا۔
کلیجہ میٹابولزم وچ اہم کم کردا اے تے جسم وچ کافی کم کردا اے، جناں وچ گلائیکوجن نوں جمع کرنا، رتے لعو دے ولگناں نوں توڑنا، پلازمہ پروٹین تیار کرنا، ہارمون بنانا تے زہر دا اثر کم کرنا شامل نیں۔ اے نچلے تڑھ وچ ہوندا اے۔ کلیجے وچ بائیل بندا اے جو چکنائی نوں ہضم کرن وچ مدد کردا اے۔ کلیجے دے ولگناں دا کم مالیکیولاں نوں بنانا تے توڑنا اے جو جسم دے نارمل کم کرن لئی ضروری نیں۔
ناں
میڈیکل وچ کلیجے لئی شبد "ہیپر" یا "ہیپیٹ" ورتیا جاند ااے جو یونانی شبد (Greek: hēpar ،ἧπαρ, root hepat-, ἡπατ) توں نکلیا اے جیدا متلب اے لیور یعنی کلیجہ۔
وکھالا
کلیجہ رتے بھورے رنگ دا ہوندا اے تے ایہدے وکھری شکل تے سائز دے چار لوب ہوندے نیں۔ اک انسانی کلیجے دا وزن 1٫44 توں 1٫66 کلو گرام تک ہوندا اے۔ کلیجہ اک نرم تے تکونی انگ اے۔ اے جسم دا سب توں وڈا اندرآلا انگ (بار آلا سب توں وڈا انگ کھل اے) تے جسم دا سب توں وڈا غدود اے۔ اے معدے دے سجے پاسے تے پتے دے اپر آلے پاسے ہوندا اے۔ اے لعو دی دو وڈی ناڑاں نال جڑیا ہوندا اے، ہیپیٹک آرٹری تے پورٹل وین۔ ہیپیٹک آرٹری وچ "اے اورٹا" توں لعو آندا اے۔ پورٹل وین وچ او لعو ہوندا اے جو تلی، لبلبے تے ہاضمہ پربندھ توں ہاضمے دے بعد بندا اے۔ اے لعو دی ناڑاں ہور نکیاں ہو کے کیپیلریاں بناندیاں نیں جو کلیجے دے لوبیولاں ول ٹر جاندیاں نیں۔ کلیجے دے لوبیول اوہدی کم کرن دی اکائیاں نیں۔
ولگن ونڈاں
کلیجے دے لوباں وچ دو ونڈ دے ولگن ہوندے نیں۔ پیرنکائیمل ولگن تے نا پیرنکائیمل ولگن۔ کلیجے دی 80% تھاں تے پیرنکائیمل ولگن ہوندے نیں جناں نوں ہیپیٹوسائیٹ وی آکھیا جاندا اے۔ نا پیرنکائیمل ولگن کلیجے دا 40% بناندے نیں پر تھاں صرف 6٫5% بناندے نیں۔
فزیالوجی
کلیجے دے کم اوہدے ہیپیٹوسائیٹ کردے نیں۔ کلیجہ عام طور تے دوجے انگاں تے پربندھاں نال رل کے 500 کم کردا اے۔
تیاری
توڑن
کلیجے دے روگ
کلیجہ پنڈے دے ہر انگ دے کم وچ ہتھ ونڈاندا اے تے جیون لئی لوڑیدا اے۔ اپنی اچیچی تھاں تے کئی کماں وچ پیا ہون باہجوں ایہنوں کئی روک وی لگدے نیں۔ سب توں چوکھے روگاں وچ وائری ہیپاٹائٹس، شراب نال روگ، چربیلا جگر، سیروسس، تے نشے والیاں دوائیاں توں ہونوالے روگ آندے نیں۔ کلیجے دیاں کئی روگاں وچ پنڈے دے پربندھ وچ بیلیروبن دے وادھے نال یرقان وی ہوجاندا اے۔ بیلیربن ہیموگلوبن دے ٹٹن نال ہوندا اے۔ کلیجہ جگر چوں بیلیروبن نتاردا اے بائل راہیں۔
کلیجے دیاں روگاں دا پتہ لور فنکشن ٹیسٹ توں ہو جاندا اے۔
فیر ہونا
کلیجہ انسانی پنڈے دا ایسا انگ اے جیہڑا اپنے کھوۓ ہوۓ پاسے نوں فیر اگالیندا اے۔ 25% جنا وی کلیجہ رہ جاوے تف اوہ فیر اپنے آپ نوں پورا کرلیندا اے۔ دوبارہ اگن دا کم بہت تیز ہوندا اے تے کلیجہ اک دو ہفتیاں وچ اپنا 50٪ توں وی ودھ ماس دا گھاٹا پورا کرلیندا اے۔
مسواکی کاؤنٹی
مسواکی امریکی صوبے مشیگن دی اک کاؤنٹی اے۔
کرائسٹ چرچ
کرائسٹ چرچ نیوزی لینڈ دا دوجا وڈا شہر اے۔ اے تھلویں جزیرے چ وس ریا اے۔ ایدا اے ناں 1848 چ کینٹربری ایسوسی ایشن نے رکھیا جینے ایدے آلے دوالے دا صوبہ وسایا سی۔
ملر ماسٹف چمگادڑ
ملر ماسٹف چمگادڑ، ازاد پوچھلی چمگادڑ دے ٹبر دی اک چمگادڑ اے۔اے چمگادڑ میکسیکو، کولمبیا، وینزویلا، کوسٹا ریکا، گیآنا، ٹرینیڈاڈ تے ٹوبیگو دی واسی اے۔
بارلے جوڑ
گٹھ:ازاد پوچھلی چمگادڑ گٹھ:چمگادڑ
شہرستان رودان
ایشیاء دے دیس ایران دے صوبے ہور اگے شہرستان ناں دی انتظامی اکائی چ ونڈے ہوے نیں ، شہرستان تقریبا اک پاکستان دے اک ضلع دے برابر دی انتظامی اکائی اے تے انگلستان دی اس دے برابر اکائی کاؤنٹی اے ۔ ایران دے صوبےآں دے کل شہرستان 336 نیں ۔ شہرستان رودانایران دے صوبہ ہرمزگان دا شہرستان (ضلع) اے اسدا انتظامی مرکز رودان شہر اے۔
گٹھ:ایران گٹھ:ایران دے شہرستان گٹھ:جغرافیہ گٹھ:صوبہ ہرمزگان
کالی ماسٹف چمگادڑ
کالی ماسٹف چمگادڑ، ازاد پوچھلی چمگادڑ دے ٹبر دی اک چمگادڑ  اے۔اے چمگادڑ وشکارلے تے دکھنی امریکہ دی واسی اے۔
واندیواس دی لڑائی
thumb|411x411px|دکھن-پوربی بھارت وچ جنگ دی حالت واندیواس دی لڑائی ہندوستان وچ برطانوی اتے فرانسیسی فوجاں وچالے اک فیصلہ کن جنگ سی، ایہہ ستّ سالی جنگ دا اک حصہ سی۔ جدوں فرانسیسی فوجاں نے تملناڈو وچلے واندیواس دے قلعے اتے قبضہ کرنا چاہیا تاں اوہناں اتے سر آئر کوٹ دی اگوائی والی برطانوی فوج نے حملہ کرکے اوہناں نوں مات دتی۔ نتیجے وجوں فرانسیسی پانڈیچریدے علاقے تک محدود ہو گئے اتے16 جنوری 1761 نوں اوہناں نے ہتھیار سٹّ دتے۔
فرانسیسی فوج وچ 300 یورپی گھڑسوار، 2،250 یورپی پیادے، 1،300 سپاہی، 3،000 مرہٹےاتے 16 توپاں سن، جدوں کہ برطانوی فوج وچ80 یورپی گھوڑے، 250 دیسی گھوڑے، 1،900 یورپی پیادے، 2،100 سپاہی اتے 26 توپاں سن۔
باہرلیاں کڑیاں
٭ Thomas J. Mullen، Jr. Seven Years’ War: Battle of Wandiwash فروری 1994 issue of Military History magazine
گٹھ:برطانوی ہند گٹھ:لڑائیاں
اسٹریلی 50 سینٹ سکہ
اسٹریلی 50 سینٹ اک اسٹریلی سکہ اے۔ اک اسٹریلی ڈالر وچ 100 سینٹ ہوندے نیں۔اک اسٹریلی 50 سینٹ وچ 50 سینٹ ہوندے نیں۔ہر اسٹریلی سکہ تے آسٹریلیا دی ملکہ الزبتھ II دی مورت بنی ہوندی اے۔اس سکے(1969~)دے 12 کنگرے نے۔
اسٹرلی اک ڈالر سکہ
اسٹریلی ڈالر اک اسٹریلی سکہ اے۔ اک اسٹریلی ڈالر وچ 100 سینٹ ہوندے نیں۔اے سکہ 14 مئی 1984 نوں بنایا گیا سی۔1984 توں ایہدے سامنے والے پاسے تے آسٹریلیا دی ملکہ الزبتھ II دی مورت بنی ہوندی اے۔
اسٹریلی 50 سینٹ سکہ
گٹھ:سکے
چک 560 گ ب لہندا
چک 560 گ ب لہندا  ضلع فیصل آباد دی تصیل جڑانوالہ دا اک پنڈ اے ۔ اس پنڈ دی بھوئیں نوں لوئر چناب نہر چوں نکلن آلی گوگیرہ برانچ نہر دا پانی لگدا اے   ۔اس پنڈ دے ناں نال گ ب (G.B=Gugara Branch) ایسے لئی لگدا اے ۔ 350px|thumbnail|ضلع فیصل آباد دے پنڈاں دا نقشہ
تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ ضلع فیصل آباد چ تصیل جڑانوالہ چ وس رہیا اے ۔
سپکس میکاع
سپکس میکاع طوطا ٹبر دا اک میکاع اے۔ ایہ برازیل دا واسی اے۔ ایہدا ناں اک جرمن سائینس گرو یوہان بیپٹسٹ فان سپائکس دے ناں تے رکھیا گیا اے۔
چک 20 ڈی بی
چک 20 ڈی بی ضلع بہاولپور دا اک پنڈ اے ۔ ایہہ پنڈ دی بھوئیں نوں پانی ڈیزرٹ برانچ نہر دی نہر دیندی اے ،ایسے لئی اس پنڈ دے ناں نال ڈی بی لگدا اے ۔
تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ ضلع بہاولپور چ وس رہیا اے ۔
سانبورن وڈی کنی چمگادڑ
سانبورن وڈی کنی چمگادڑ، پتہ نک چمگادڑ دے ٹبر دی اک چمگادڑ اے۔
بارلے جوڑ
گٹھ:چڑیل مونہی چمگادڑ گٹھ:چمگادڑ
اسٹریلی 20 سینٹ سکہ
اسٹریلی 20 سینٹ اک اسٹریلی سکہ اے۔ اک اسٹریلی ڈالر وچ 100 سینٹ ہوندے نیں۔اک اسٹریلی 20 سینٹ وچ 20 سینٹ ہوندے نیں۔ہر اسٹریلی سکہ تے آسٹریلیا دی ملکہ الزبتھ II دی مورت بنی ہوندی اے۔اے سکہ 14 فروری 1966 نوں بنایا گیا۔
مونٹکام کاؤنٹی
مونٹکام امریکی صوبے مشیگن دی اک کاؤنٹی اے۔
اسٹریلی 20 سینٹ سکہ
گٹھ:سکے
مونٹکام کاؤنٹی
بارلے جوڑ
گٹھ:مشیگن دیاں کاؤنٹیاں
پاکستانی ٹیسٹ میچاں دی لسٹ
ایہ لسٹ پاکستانی ٹیسٹ میچ (List of Pakistani Test matches) ا‏‏ے۔ پاکستان قومی کرکٹ ٹیم دے اپنا پہلا ٹیسٹ میچ اکتوبر 1952ء نو‏‏ں کھیلا۔ نومبر 2015ء دے مطابق 395 ٹیسٹ میچز کھیلے ني‏‏‏‏ں۔
خلاصہ
آخری تبدیلی: 15 اگست 2016
ٹیسٹ میچ
آخری تازہ کاری: 10 نومبر 2015ء
حوالے
گٹھ:بین الاقوامی کرکٹ وچ پاکستان گٹھ:پاکستانی کرکٹ د‏‏ی فہرستاں گٹھ:ٹیسٹ کرکٹ میچاں د‏‏ی فہرستاں
حتمی حل
نازیاں نے یہودیاں نو‏‏ں ختم کرنے دے منصوبے نو‏‏ں "حتمی حل" دا ناں دتا۔ مجموعی طور اُتے "فائنل حل" دا مطلب ایہ سی کہ یہودیاں نو‏‏ں پورے یورپ وچ گیس تو‏ں، گولی تو‏ں یا دوسرے کسی وی ذریعہ تو‏ں مار ڈالیا جائے۔ ہولوکاسٹ دے دوران تقریبا چھ ملین یہودی مرد، عورتاں تے بچےآں نو‏‏ں مار ڈالیا گيا -- جو دوسری جنگ عظیم تو‏ں پہلے یورپ وچ رہنے والے یہودیاں د‏‏ی تعداد دا دو تہائی سی۔ یہودیاں د‏‏ی نسل کشی یا اجتماعی تباہی شدید امتیازی تدابیر د‏‏ی اک دہائی دا انجام سی۔ ستمبر 1939 وچ پولینڈ اُتے جرمنی دے حملے دے بعد (جو دوسری جنگ عظیم د‏‏ی شروعات سی)، یہود مخالف پالیسی نے یہودیاں نو‏‏ں قید کرنے تے انہاں نو‏‏ں مار ڈالنے دے اقدامات نو‏‏ں تے تیز کر دتا۔ جون 1941 وچ جرمنی دے سوویت یونین اُتے حملہ دے بعد, ایس ایس تے پولیس یونٹس (موبائل قتل کرنے دے یونٹ دے طور اُتے کم کردے ہوئے) نے اجتماعی قتل عام دا عمل شروع کر دتا جس د‏‏ی شکار پوری یہودی جماعتاں سی۔ 1941 دے موسم خزاں تک، ایس ایس تے پولیس نے موبائل گیس وین نو‏‏ں متعارف کروایا جس وچ ایگزہاسٹ دے پائپ نو‏‏ں اس طرح تشکیل دتا گیا کہ اوہ کاربن مونوآکسایئڈ نو‏‏ں بند جگہاں وچ پمپ کرے تو‏ں کہ اندر بند افراد د‏‏ی موت واقع ہوئے جائے۔
شمت وڈی کنی چمگادڑ
شمت وڈی کنی چمگادڑ، پتہ نک چمگادڑ دے ٹبر دی اک چمگادڑ اے۔
حتمی حل
جرمن ایس ایس تے پولیس نے تقریبا 2700,000 یہودیاں نو‏‏ں زہریلی گیس دے نال دم گھٹنے د‏‏ی وجہ تو‏ں یا گولی مار دے قتل کيتا۔ تن قتل دے مراکز دا مقصد اجتماعی قتل دے علاوہ کچھ نہ سی۔ جرمن مقبوضہ پولینڈ وچ قائم کيتے گئے-- سوبیبور، بیلزیک تے ٹریبلینکا۔ دوسرے نازی کیمپ وی "حتمی حل" دے حصے دے طور اُتے اجتماعی قتل و غارت دے مقام سن ۔ مجدانیک دے کیمپ وچ گیس چیمبر موجود سن جنہاں وچ ایس ایس نے ہزاراں یہودیاں نو‏‏ں قتل کيتا ، خاص طور تر جبری مزدور جنہاں وچ کم کرنے د‏‏ی طاقت باقی نہيں رہی سی۔ ایس ایس تے پولیس نے کم ازکم 152،000لوکاں نو‏‏ں چیلمنو دے قتل دے مرکز وچ گیس د‏‏ی ویناں وچ قتل کيتا، جنہاں د‏‏ی اکثریت یہودیاں اُتے مشتمل سی، لیکن انہاں وچ چند ہزار روما (خانہ بدوش) وی شامل سن ۔ ایس ایس حکا‏م نے آشوٹز دوم (آشوٹز۔برکیناؤ) وچ مختلف یورپی ملکاں تو‏ں تقریبا دس لکھ یہودیاں دا قتل کيتا۔
منرو کاؤنٹی، مشیگن
منرو امریکی صوبے مشیگن دی اک کاؤنٹی اے۔
حتمی حل
گٹھ:نازی جرمنی
منرو کاؤنٹی، مشیگن
بارلے جوڑ
گٹھ:مشیگن دیاں کاؤنٹیاں
شمت وڈی کنی چمگادڑ
بارلے جوڑ
گٹھ:چڑیل مونہی چمگادڑ گٹھ:چمگادڑ
عبید الحق
مڈھلا جیون تے تعلیم
عبید الحق 2 مئی 1928 نو‏‏ں ضلع سلہٹ دے ضلع ذکی گنج وچ ظہورالحق دے ہاں پیدا ہوئے۔
اسنو‏ں پڑوسی ملکاں بیانی بازار قومی مدرسہ تے فیر منشی بازار وچ آئیرپنڈ مدرسہ وچ دو سال تک دے لئی تعلیم دلوائی گئی۔ آئیرپنڈ مدرسہ انہاں دے والد نے قائم کیتا سی ۔
انہاں نے 1942 وچ دارالعلوم دیوبند وچ داخلہ لیا تے سید حسین احمد مدنی تے محمد الیاس کاندھلوی تو‏ں تفسیر و حدیث د‏‏ی تعلیم حاصل کيتی۔
تعلیم
عبید الحق نے بعد وچ 1950 وچ ڈھاکہ دے باڑہ کتارہ حسینیہ اشرفی العلم مدرسہ وچ حدیث د‏‏ی تعلیم دی۔ 1952 وچ انہاں نے ڈھاکہ عالیہ مدرسہ وچ بطور استاد شمولیت اختیار کيتی جتھ‏ے انہاں نے 1964ء تو‏ں 1971 دے درمیان حدیث د‏‏ی تعلیم اُتے درس دتا تے 1973 ء تو‏ں 1979 ء تک اضافی وائس پرنسپل د‏‏ی حیثیت تو‏ں خدمات انجام دتیاں۔
وہ 1986 تے 1987 دے درمیان چٹاگانگ دے پاٹیا مدرسہ دے شیخ الحدیث سن ۔ تے اپنی وفات تک سلہٹ د‏‏ی جامعہ کسیمل درگاہ مدرسہ وچ ايس‏ے عہدے اُتے فائز رہ‏‏ے۔
وہ اعظم پور، ڈھاکہ دے فیض العلوم مدرسہ دے پروفیسر وی رہ‏‏ے۔
بیت المکرم دا خطیب
وہ بیت المکرم مسجد سب تو‏ں طویل عرصہ تک رہنے والے خطیب سن ۔
2001 وچ انہاں نو‏ں اس وقت د‏‏ی عوامی لیگ د‏‏ی حکومت نے ریٹائر ہونے اُتے مجبور کیتا سی ۔ اس دے بعد انہاں نے اک رٹ دائر د‏‏ی جس اُتے عدالت نے حکومت دے فیصلے نو‏‏ں کالعدم قرا دے دتا۔
دہشت گردی دے خلاف احتجاج
1 اپریل 2005 وچ اک کانفرنس وچ پلٹن میدان، ڈھاکہ وچ جمعیت علمائے اسلام کی طرف تو‏ں بھارت ، پاکستان تے بنگلہ دیش دے ہور معروف علماء دے نال دے فتوی جاری کیتا جس وچ دہشت گردی د‏‏ی مذمت کيتی گئی۔
اسی سال دے آخر وچ بنگلہ دیش وچ کئی بم دھماکےآں دے بعد انہاں نے دہشت گردی د‏‏ی مذمت کردے ہوئے ہزاراں نمازیاں تے سیاسی کارکناں دے نال دعا کيتی تے وڈے پیمانے اُتے مظاہرے د‏‏ی راہنمائی کيتی۔ انہاں نے بیان جاری کیتا کہ کہ جو لوک لوکاں نو‏‏ں بماں تو‏ں مار رہے سن اوہ اسلام تے لوکاں دے وی دشمن سن ۔
حوالے
گٹھ:2007 دیاں موتاں گٹھ:1928 دے جم گٹھ:بنگلہ دیشی علماء گٹھ:بنگلہ دیشی امام گٹھ:غیر نظر ثانی شدہ تراجم اُتے مشتمل صفحات
دوباساری
مالدووا چڑھدےیورپ دا اک دیس اے جہڑا پہلے سویت یونین دی اک ریاست سی تے 1991ء چ سویت یونین دے ٹٹن مگروں آزاد دیس بنیا ، اسدا راجگھر کشینیف شہر اے ۔
دوباساری شہر مالدووا دا شہر اے تے مالدووا دے ضلع دوباساری دا انتظامی مرکز اے ۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:مالدووا دے شہر گٹھ:مالدووا دے آباد تھاں
گٹھ:یورپ دے شہر گٹھ:شہر گٹھ:یورپ دے شہراں دی لسٹ گٹھ:یورپ دے شہر تے قصبے گٹھ:یورپی شہر گٹھ:یورپ دے آباد تھاں
چک 563 گ ب لہندا
چک 563 گ ب لہندا  ضلع فیصل آباد دی تصیل جڑانوالہ دا اک پنڈ اے ۔ اس پنڈ دی بھوئیں نوں لوئر چناب نہر چوں نکلن آلی گوگیرہ برانچ نہر دا پانی لگدا اے   ۔اس پنڈ دے ناں نال گ ب (G.B=Gugara Branch) ایسے لئی لگدا اے ۔ 350px|thumbnail|ضلع فیصل آباد دے پنڈاں دا نقشہ
تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ ضلع فیصل آباد چ تصیل جڑانوالہ چ وس رہیا اے ۔
نکی وڈی کنی چمگادڑ
نکی وڈی کنی چمگادڑ، پتہ نک چمگادڑ دے ٹبر دی اک چمگادڑ  اے۔
ٹریگنومیٹری
ٹریگنومیٹری ریاضی دا اک پاسا اے جیدے چ تکوناں نوں پڑیا جاندا اے۔ اے خاص طور تے اینج دیاں تکوناں آستے وتی جاندی اے جیناں دا اک زاویہ 90 ڈگری ہوۓ۔ ٹریگنومیٹری تکون دیاں سیڈاں دے ناپ، اودے زاویے تے ٹریگنومیٹرک ریشیو دے درمیان رشتے نوں دسدی اے۔
ٹریگنومیٹری نوں ریاضی چ تے اپلائڈ ریاضی دوناں چ ورتیا جاندا اے تے اینوں فزکس، کیمسٹری تے دوجے سینس مضموناں چ وی ورتیا جاندا اے۔ اینوں کالجاں تے سکولاں چ وی پڑھاکو پڑدے نیں تے یونورسٹی چ اینوں اک علیحدہ مضمون دے طور تے وی پڑیا جاندا اے۔
شہرستان پارسیان
ایشیاء دے دیس ایران دے صوبے ہور اگے شہرستان ناں دی انتظامی اکائی چ ونڈے ہوے نیں ، شہرستان تقریبا اک پاکستان دے اک ضلع دے برابر دی انتظامی اکائی اے تے انگلستان دی اس دے برابر اکائی کاؤنٹی اے ۔ ایران دے صوبےآں دے کل شہرستان 336 نیں ۔ شہرستان پارسیانایران دے صوبہ ہرمزگان دا شہرستان (ضلع) اے اسدا انتظامی مرکز پارسیان شہر اے۔
ea:شهرستان پارسیان
گٹھ:ایران گٹھ:ایران دے شہرستان گٹھ:جغرافیہ گٹھ:صوبہ ہرمزگان
قبرص دے شہر
گٹھ:قبرص گٹھ:قبرص دے شہر
چاک (اوزار)
چاک جس تو‏ں کمھار برتن بناندا اے، اج عالم لوکاں دے لئی کوئی اہمیت نئيں رکھدا ا‏‏ے۔ لیکن ایہ انسانی ارتقا د‏‏ی اہ‏م منزل سی۔ جسنو‏ں انسان نے ایجاد کرکے صنعت و حرت تے ٹیکنالونی د‏‏ی طرف قدم ودھیا کر ترکی دنیا وچ اپنا قدیم رکھیا سی۔ چاک د‏‏ی ایجاد تو‏ں پہلے انسان جنگلی سی۔ اس د‏ی اہمیت دا اندازہ اس تو‏ں لگایا جاسکدا اے کہ اج وی جنگل وچ رہنے والے جو چاک تو‏ں واقف نئيں نيں اوہ ہن تک تمذن د‏‏ی ابتدائی منزلاں وچ ني‏‏‏‏ں۔
انسان ابتدا وچ جنگلی پھل وغیرہ کھاندا سی۔ اسنو‏ں جے کوئی مرا ہوئے جانور مل جاندا تاں اس دے گوشت تو‏ں پیٹ بھر لیندا سی۔ اس دے بعد انسان نے پتھراں دے اوزار بنائے تے انہاں تو‏ں جانوراں دا شکار کرنے لگیا۔ ایہ پتھراں دے اوزار بظاہر معمولی چیز اے لیکن انسان دے لئی بہت اہ‏م قدم سی۔ انہاں اوزاراں د‏‏ی بدولت انسان نے انسان د‏‏ی زندگیاں وچ اہ‏م تبدیلی آگئی تے اوہ جنگلی جانوراں دا شکار زیادہ بہتر تو‏ں کرنے لگیا۔ بلکہ اس نے صنعت و حرفت د‏‏ی بنیاد رکھ د‏تی۔
دوسری تبدیلی اس د‏ی زندگی وچ اس وقت آئی جدو‏ں اس نے اگ دا استعمال سکھیا۔ اگ تو‏ں اوہ اپنے شکار کیتے ہوئے گوشت تے بعض دوسری غذاواں نو‏‏ں بھونے لگیا۔ ایہ غذا اسنو‏ں زیادہ مزے دار لگاں۔ مگر انسان اپنی غذاواں نو‏‏ں جمع یا دوسرے وقت دے لئی رکھ نئيں سکدا سی تے نہ انہاں نو‏‏ں پکا سکدا سی۔ کیو‏ں کہ اس دے پاس کوئی برتن نئيں سی تے نہ ہی بعض پالتاں جانوراں دا دُدھ کڈ نئيں سکدا سی۔ اگرچہ اس نے پتھراں دے بعض برتن بنالئی مگر اوہ مختصر تے بے ڈول سن تے اس وچ کوئی چیز ذخیرہ یا پکائی نئيں جاسکدی سی۔ فیر اس نے دیکھیا کہ کچی مٹی گلی ہونے دے بعد اس تو‏ں چیزاں بنائی جاسکدی ني‏‏‏‏ں۔ گو گیلی مٹی دے برتن اس نے بنالئی اس تو‏ں وی اس د‏ی زندگی وچ انقلاب آگیا۔ کہ اوہ خشک چیزاں انہاں پرتناں وچ جمع کرلیندا سی۔ مگر انہاں برتناں وچ ایہ خرابی سی کہ اوہ بہت نازک ہُندے سن تے اس وچ کوئی محلول وغیرہ نئيں رکھ سکدا سی۔ فیر اس نے مشاہدہ کیتا کہ جتھ‏ے اگ جلائی جاندی اے اوتھ‏ے د‏‏ی مٹی سخت ہوجاندی اے تے آسانی تو‏ں نئيں ٹوٹتی ا‏‏ے۔ اس لئی اس نے اپنے بنائے ہوئے برتناں نو‏‏ں اگ وچ پکانا شروع کیتا۔ اس تو‏ں اس دے برتناں وچ مظبوطی آگئی۔ اس نے انہاں برتناں وچ بہت ساریاں چیزاں جمع تے پکانا شروع ک‏‏يتی‏‏اں ۔ انہاں دے ٹکرے اج وی بوہت سارے جگہاں تو‏ں ملے ني‏‏‏‏ں۔
انسان نے اگرچہ برتن بنالئی تے انہاں نو‏‏ں پکا کر مظبوط وی آگئی۔ مگر قباحت ایہ سی کہ اس دے برتن بے ڈول سن تے زیادہ وڈے برتن نئيں بنائے جاسکدے سن ۔ فیر جلد ہی انسان نے اس دا حل کڈ لیا۔ اوہ گھاہ د‏‏ی چٹائیاں بنانے لگیا سی تے اس وچ اِنّی ترقی د‏‏ی کہ انہاں چٹایاں د‏‏ی ٹوکریاں بنانے لگیا۔ انہاں ٹوکریاں وچ مختلف چیزاں دا ذخیرہ کردا سی۔ مگر اسنو‏ں وڈے برتناں د‏‏ی شدید ضرورت سی۔ فیر اس تو‏ں خیال سو جا تے اس نے ٹوکری بنائی تے اس اُتے مٹی تھوپ دتی تے اس دے بعد اس نے اسنو‏ں اگ اُتے پکایا۔ جس تو‏ں ٹوکری تاں جل گئی مگر مظبوط برتن تیار ہوئے گیا۔ اس برتن تو‏ں اسنو‏ں بہت سہولت ہوئے گئی۔ ایداں دے بوہت سارے برتن جو ٹوکری والے برتن کہلاندے نيں پاکستان وچ وی بہت ساریاں جگہاں اُتے ملے ني‏‏‏‏ں۔ مگر ایہ برتن بے ڈول ہُندے سن تے ٹوکری د‏‏ی شکل دے مطابق بندے سن ۔ فیر اس نے انہاں ٹوکری دے برتن وچ نذاکت تے پیدا کرنی چاہی۔ اس دے لئی اس نے اس برتن نو‏‏ں سڈول دے دے لئی اس دے گرد ہتھ دے ذریعہ برابر کرنا چاہیا تاں برتن دے ہر طرف برابر کرنے وچ اسنو‏ں دقت ہوئی۔ اس لئی اس اس پرتن نو‏‏ں اک لکڑی دے ٹکڑے اُتے رکھیا۔ جس نو‏‏ں اس نے گھما گھما کر برتن نو‏‏ں برابر کردا سی۔ اس طرح اس دے برتن پہلے تو‏ں زیادہ خوبصورت ہوئے گئے۔ مگر اس دے برتناں وچ نذاکت نئيں سی۔ اوہ اپنے برتناں وچ ہور خوصورتی تے نذاکت پیدا کرنا چاہندا سی۔ اس دے لئی اس نے لکڑی دے ٹکڑے دے تھلے تے تے گول لکڑی دا ٹکڑا رکھیا تے اس پہ اس نے مٹی نو‏‏ں رکھ دے گھما گھما کر برتن بنانے شروع کیتے۔ اوہ حیران رہ گیا کہ اس دے برتناں وچ زیادہ خوبصورتی تے نذاکت آگئی ا‏‏ے۔ مگر اس وچ قباحت ایہ سی کہ اسنو‏ں برتن بنانے دے لئی دو آدمیاں د‏‏ی ضرور ہُندی سی۔ اک اس چاک نو‏‏ں گھماندا تے دوسرا برتن بناندا سی۔ لیکن برتن بنانے والے دے سامنے کئی مسلے سن ۔ چاک زمین اُتے رکھیا ہُندا سی تے اسنو‏ں اس دے سامنے بیٹھ کر برتن بنانے ہُندے سن ۔ اس نے سوچ بچار بعد اک گول گڑھا کھودا تے اس وچ اپنے چاک نو‏‏ں رکھیا تے چاک نو‏‏ں اپنے پیراں تو‏ں گھما لگیا۔ اوہ ایہ دیکھ ک‏ے حیران رہ گیا کہ اس دا چاک اک ردھم وچ گھوم رہیا ا‏‏ے۔ اس نے چاک اُتے گیلی مٹی رکھی تے چاک نو‏‏ں پیراں تو‏ں گھمانے کر برتن بنانے لگیا۔ اوہ ایہ دیکھ ک‏ے ہور حیران رہ گیا کہ اس تو‏ں برتن ہن آسانی تو‏ں بن رہے نيں تے اس دے بنائے ہوئے برتناں وچ زیادہ نذاکت تے خوبصورتی دے نال تیزی تو‏ں بن رہ‏‏ے۔
مونٹمورینسی کاؤنٹی
مونٹمورینسی امریکی صوبے مشیگن دی اک کاؤنٹی اے۔
نائسفرو وڈی کنی چمگادڑ
بارلے جوڑ
گٹھ:چڑیل مونہی چمگادڑ گٹھ:چمگادڑ
چک 30 ڈی بی
تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ ضلع بہاولپور چ وس رہیا اے ۔
اورٹونا دی لڑائی
اؤرٹونا دی لڑائی جو (20–28 دسمبر 1943) نازی جرمنی اتے کینیڈا دے وچکار لڑی گئی۔ ایہہ لڑائی اؤرٹونا جس دی آبادی 10،000 اے اُتے لڑی گئی۔
حوالے
گٹھ:دوجی جنگ عظیم گٹھ: لڑائیاں
نیل سرا طوطا
نیل سرا طوطا طوطےآں دی اک قسم اے جہڑی فلپائن چ لبھدی اے ۔
چک 565 گ ب لہندا
چک 565 گ ب لہندا  ضلع فیصل آباد دی تصیل جڑانوالہ دا اک پنڈ اے ۔ اس پنڈ دی بھوئیں نوں لوئر چناب نہر چوں نکلن آلی گوگیرہ برانچ نہر دا پانی لگدا اے   ۔اس پنڈ دے ناں نال گ ب (G.B=Gugara Branch) ایسے لئی لگدا اے ۔ 350px|thumbnail|ضلع فیصل آباد دے پنڈاں دا نقشہ
ٹرائگو ہاولمو
ٹرائگو ہاولمو معاشیات اچ نوبل انغام جتن آلا اے۔
ہور ویکھو
گٹھ:شخصیتاں گٹھ:مشہور لوک
انوالی وڈی کنی چمگادڑ
انوالی وڈی کنی چمگادڑ، پتہ نک چمگادڑ دے ٹبر دی اک چمگادڑ اے۔
بارلے جوڑ
گٹھ:چڑیل مونہی چمگادڑ گٹھ:چمگادڑ
کریؤلینی
مالدووا چڑھدےیورپ دا اک دیس اے جہڑا پہلے سویت یونین دی اک ریاست سی تے 1991ء چ سویت یونین دے ٹٹن مگروں آزاد دیس بنیا ، اسدا راجگھر کشینیف شہر اے ۔
کریؤلینی شہر مالدووا دا شہر اے تے مالدووا دے ضلع کریؤلینی دا انتظامی مرکز اے ۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:یورپ دے شہر گٹھ:شہر گٹھ:یورپ دے شہراں دی لسٹ گٹھ:یورپ دے شہر تے قصبے گٹھ:یورپی شہر گٹھ:یورپ دے آباد تھاں
مسکیگون کاؤنٹی
مسکیگون امریکی صوبے مشیگن دی اک کاؤنٹی اے۔
بارلے جوڑ
گٹھ:مشیگن دیاں کاؤنٹیاں
اسلام دیاں مقدس تھانواں
اجیہے تھاں جنہاں دا ذکر قرآن وچ کیتا گیا اے جاں جنہاں دا حوالہ دتا جاندا اے ، جنہاں نوں اسلام لئی پوتر منیا جاندا اے ۔  مکہ   اتے مدینہ      اسلام دے دو سبھتوں پوتر تے مقدس شہر ہن ، جو سارے فرقےآں وچ منے جاندے ہن ۔   اسلامی پرمپرا وچ ، مکہ وچ کعبہ نوں سبھتوں مقدس تھاں منیا جاندا اے ، اسدے بعد مدینہ وچ پیامبر دی مسجد دے بعد ۔ اسدے علاوہ ، یروشلم دے پرانے شہر وچ الاقصی مسجد اتے ہیبرون وچ ابراہیم ( ابراہمی مسجد ) دی اہمیت وی کافی اہم اے ،   سنی اسلام وچ تیجی اتے چوتھی سبھتوں پوتر تھانواں ہن ،               اتے شیعہ پرمپرا وچ سبھتوں مقدس تھانواں وچوں اک ۔
حجاز
مکہ اتے مدینہ واقع حجاز وچ واقع ہن ۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:اسلام
اسرائیلی عرباں اُتے ملٹری رُول
ملٹری سرکار دا قیام
1 اکتوبر، 1948 نوں غیرمستقل سرکار(Provisional Government) نے اس دا اعلان کیتا ، اس دے بعد 21 اکتوبر 1948 نوں مرکزی ملٹری سرکار دا رسمی طور اُتے قیام کیتا گیا سی (حالانکہ 1948 دے شروع توں ایہہ پرچلت سی، جدوں عبرانی ڈفینس فورس نے عرب بستیاں دا کنٹرول ہگاناہ دے پلین ڈی دے اصول مطابق حاصل کیتا ۔ بریٹیش حکمرانی خلاف لڑ رہے یہودی گروہاں دی ودھ رہی سرگرمی دے مدنظر، 1945 وچ قائم کیتا گیا "رکھیا (ایمرجینسی) نیم" نے بریٹیش حکم دے نیم لاگوُ کیتے۔ راج وچ، اصولاں نوں لاگوُ کرن دا فیصلہ کیتا گیا سی (نیم سفید کتاب III نوں چھڈّ کے)، اتے "رکھیا (ایمرجینسی) ریگولیشن" وی لاگوُ رہے ہن۔ایہناں اصولاں نے ملٹری انتظامیہ نوں جائداد ضبط کرن ورگے کم کرن دی اجازت دتی سی، تباہ کرن والیاں عمارتاں، نواسیاں نوں باہر کڈھنا، زمین نوں ضبط کرنا اتے عرب سماجاں وچ قائم مقامی مکھیاں توں پرمٹ توں بناں روک دی تحریک۔ فوجی سرکار نے ہور چیزاں دی ورتوں کیتی، فوج نے ریگولیشن 145 دا استعمال کیتا، جو کہ فوجی گورنراں نوں بند اک خاص کھیتر نوں اعلان کرن اتے اس وچ جاں اس توں باہرلے مہماں نوں روکن دا حق دندا اے جاں اس دے وسنیکاں دے تبادلے دے بعد پوری طرحاں داخل ہون توں روکدا اے۔ نویں یہودی بستی نوں بناؤ اتے چھڈیا گیا عرب گھراں نوں خاص طور اُتے عرباں نے چھڈیا شہراں وچ۔ "[1] اسے ویلے، فوجی سرکار نے عرب رفتار شیلتا نوں محدود کرن اتے اپنی زمین دا حصہ ضبط کرن دا کم کیتا۔
پہلاں، بنتظامیہ گھٹ گنتی وزارت دے نال چلائی جاندی اے، جو کہ اسرائیلی عرب دے انسانی پہلو لئی ذمہ وار سی، پر ایہہ وزارت 1949 وچ ختم کر دتی گئی سی اتے فوج دی سرکار اکو اک اجیہی ہی رہی جو عرب آبادی نال نجٹھدا اے۔ فوج دی سرکار نے عرب لونگ سپیس(Arab living space) نوں بناؤن وچ اک ہیرو کردار نبھایا، جس نے اسرائیل دے جیون دے پہلے دو دہاکیاں وچ کھیڈاں دے نیم اتے عربی اتے یہودی وچکار تعلق قائم کیتے۔ ملٹری سرکار اک اجیہی ادارہ سی جسدا عرب جنآبادی اتے دیش دی یہودی آبادی، اتے نال ہی عرب جنآبادی دے اندر، علاج اتے کھیتری تعلقاں اُتے نرہیرو اثر سی۔ [1] عربی آبادی نال جڑے فوجی سرکاری مشینری توں علاوہ اکو-اک اہم کارک ایہہ سی کہ عرب معاملیاں دے وزیر اعظم دا صلاح کار۔ 1952 وچ، عرب ازرائیلی معاملیاں نال نجٹھن لئی اک وزیر گروہ بناؤن لئی ناکام کوشش کیتی گئی سی۔ دوجے پاسے، ازرائیلی عرب دے رتبے وچ اک اہم سدھار ہسٹدروٹ ولوں حاصل کیتا گیا سی، جس نے 1958 وچ عرب دیساں نوں اپنایا سی، میاپی عربی معاملے کمیٹی اتے مرکزی سرکھیا کمیٹی (جس وچ عرب سرکھیا اکائیاں دے میمبر سن) ۔
ملٹری سرکار تے پبلک ڈبیٹ
شروعاتی سالاں وچ ملٹری انتظامیہ نوں اک ضروری برائی منیا جاندا سی (عرب دیساں وچ آزادی دی لڑائی دوران اسرائیلی عرباں دی مدد اتے "پنجویں کالم" ہون دا ڈر)، 1950 دے دہاکے دے ادھ وچ اتے کفر قاسم قتل عام توں ہور زیادہ گنجھل دار ہنگارا، ایہناں کالاں توں بعد فوجی سرکار نوں ختم کرن لئی کئی بلاں دی اگوائی کیتی گئی، پر اوہ سارے ڈگّ پئے۔ 1955 وچ، ڈینیئل اوسٹر اتے یاکوو سلان دی حصیداری نال یوہانن رتنیر دی اگوائی وچ اک کمیشن دی جانچ تعینات کیتی گئی سی، جس نے اس گل دی جانچ کیتی سی کہ کیہ اسرائیل دے عرباں اُتے فوجی حکمرانی ختم کر دتی جانی چاہیدی اے اتے ایہہ فیصلہ کیتا گیا اے کہ فوجی سرکار دے کنٹرول نوں روکن لئی رفیوجیاں دی واپسی مخالف سرگرمیاں نوں روک دیویگی۔ بکّ [2] رپورٹ وچ اک اک-دیانی تصویر پیش کیتی گئی سی جو اسرائیلی دی اچّ سرکھیا اتے سیاسی پارٹیاں وچ منوسمت نوں درساؤندے سن: عرب اک بے وفا گروہ، پنجواں کالم، اتے اس لئی فوجی سرکار اکلے اس خطرے نال نجٹھن وچ اہل اے۔ اسرائیل، ماپم اتے یہودی دانشور گٹھجوڑ دے میمبر میپام نے راتے دی رپورٹ اتے اس دیاں سفارشاں دی زوردار تنقید کیتی۔
1958 وچ، ملٹری سرکار دی لوڑ دی گھوکھ لئی اک وزیر گروہ دا قیام کیتا گئی سی کمیٹی دی اگوائی جسٹس پینس روسین دی اگوائی ہیٹھ سی۔ کمیٹی نے فوجی سرکار نوں ردّ کرن لئی تن توں دو بہو گنتی دی سفارش کیتی سی اس ویلے دے وزیر اعظم ڈیوڈ بن گوریان نے کمیٹی دے تتھاں نوں خارج کر دتا سی۔
کاروائیاں اتے ملٹری سرکار دے اختیار
فوجی سرکار دی پالیسی دے حصے وجوں، گھٹ گنتی نوں وکھو-وکھرے گروہاں (مذہبی تعلقات اتے نسلی مول دے مطابق) وچ ونڈیا گیا سی، اداہرن لئی دروز اتے دروز (ترقی حق) دے حق مسلماناں دے مقابلے وکھ سن۔ اس توں علاوہ، غیر حاضری پراپرٹی لاء، ڈویلپمینٹ اتھارٹی لاء اتے لینڈ ایکوزیشن (ایکشن اینڈ کمپنسیشن آف پروانتا) قانون، جو کہ عرباں توں زمین کھوہن لئی ورتے جاندے سن، دوویں آزادی دی لڑائی اتے اسرائیلی عرب دے ویلے شرنارتھی بن گئے سن۔ اس توں علاوہ، اس ویلے دی شروعات وچ عرباں نوں وڈے ستھاناں نوں ٹرانسفر کرن لئی مُتحرک کرن لئی ورتیا گیا سی جو سرکار ولوں چنیاں گئیاں سن۔
فوجی سرکار دے حصے دے طور تے، اسرائیل دے لوکاں نوں اپنے پنڈاں نوں تحریک دے پرمٹ مطابق (1959 تک - دن اتے رات صرف 1963 توں رات ویلے) چھڈن دی لوڑ سی۔ تحریک اُتے پابندی رکھیا ریگولیشن دے ریگولیشن 125 دے بنیاد' تے سی۔ ایہہ منظوری کدے کدے شاعری رکھیا "(سن-ہاؤس"، اج: GSS)، جاں غریب علاقیاں وچ سماجی حالات لئی کم کرن دی اچھا دے بدلے حاصل کیتی جاندی سی۔ آزادی دن تے لگبھگ سارے ازرائلی لوکاں نوں بناں کسے سیما دے اپنے پنڈ چھڈن دی آگیا دتی گئی سی۔ اسرائیل راج دے مڈھلے سالاں وچ، عرب اتے مخلوط شہراں دے واسیاں نے آزادی دہاڑے مناؤن وچ حصہ لیا حالانکہ کجھ یعقین کردے ہن کہ ایہہ فوجی سرکار تے سمچی نربھرتا اتے تحریک دی آزادی دا استحصال دا نتیجہ سی اتے نہ کہ ضروری طور تے خوشی دے یہودی راج وچ۔ اس گل دا وی ثبوت اے کہ بہت سارے لوکاں نے تحریک دی آزادی دی ورتوں اپنے گھراں، لڑائی [3]
اس ویلے دوران اسرائیل دے لوکاں ولوں ووٹ دا حق ردّ نہیں کیتا گیا سی اتے اوہناں نوں مکھ طور اُتے نیکی راہیں پیش کیتا جائیگا، جو کہ یہودی اتے عربی لوکاں دی متحد پارٹی سی اتے نال ہی میپئی عرب سیٹیلائیٹ پارٹیاں وی سی۔ "گھٹ گنتی گروہ" اکھوائے گئے سن۔
ملٹری سرکار دا خاتمہ
فروری 1963 وچ، میپائی، ماپم، اہت ہاووڈا - پوالی سییون (جو بعد وچ لیبر پارٹی دا حصہ بن گیا) اتے ہیرٹ تحریک (مینیچم بنگ دے مکھی) ولوں فوجی سرکار دے وگھن لئی چار بلّ کنیست (Knesset) نوں سونپے گئے سن۔ ۔ تجویز اک آواز دی نوک اُتے ڈگّ پیا۔ بہتس پارٹی اتے آہا دی طرفوں مخالف  آوازاں وچوں دو عربی میکا دیاں سن۔
ایشکول دی اعلان دے بعد فوجی سرکار نوں ردّ کرن دے باو جود، فوجی سرکار ولوں لگائے گئے سارے پابندیاں نوں ترنت ردّ نہیں کیتا گیا سی، اتے اوہناں وچوں کجھ نوں اسرائیل پولیس دے اہلکاراں کول تبدیل کر دتا گیا سی اتے ہولی ہولی آؤن والے سالاں وچ ہی ردّ کر دتا گیا سی۔ اس پرکار، اداہرن وجوں، اسرائیلی عرباں دی تحریک دیاں بہت ساریاں پابندیاں نوں ختم کرن دا حکم، اتے 22 ستمبر، 1967 نوں پابندیاں نے اوہناں نوں ڈمانون وچ ایٹمی رئیکٹر اتے آروا وچ اردنی  سرحد تے جزیرہ نما سینا آؤن توں روک دتا۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:اسرائیل دی تریخ
کواری زمین مہم
thumb|230px|١٩٦٢ وچ جاری [[سویت یونین|سوویت ڈاک ٹکٹ جس اُپر روسی بولی وچ'نئی زمین اپر فتح کرنے والےآں نوں سلام' لکھیا ہوا ہے]] کواری زمین مہم جاں نویں زمین مہم ( روسی: Освоение целины, اوسووئینئے تسیلنی؛ انگریزی: Virgin Lands Campaign ) سوویت یونین وچ ١٩٥٠ تے ١٩٦٠ دے وہاکےآں وچ اناج دی سخت کمی نال نبٹن  لئی وچکار ایشیا، شمالی قفقاز تے لہندے سائبیریا دے وڈےگیاہستانی میدانی علاقےآں وچ نویں سرے توں واہی بیجی شروع کرن دی سکیم  دا نام سی ۔ اسکدا افتتاح  ١٩٥٣ وچ اس ویلے دے سوویت آگز نکیتا  خروشیف نے کیتا سی ۔ اسدے  انترگت دسیوں ہزار مربع کلومیٹر رقبہ دی زمین  اتے آبپاشی تے اناج اگان دا کام شروع کیتا گیا۔
نتیجہ
نویں زمین مہم دا سویت یونین اتے گہرا اثر پیا ۔ کئی لکھ روسی ، یوکرینی اتے ہور   سلاوی لوک  وچکار ایشیا  اتے سائبیریا  وچّ آکے بس گئے جس نال اوہناں علاقےآں دا  نسلی تناسب بدل گیا اتے اوہناں تھاواں دی رہتل وچّ گہرا روسکرن ہویا ۔ ستیپی علاقے وچّ بہت سارے نویں نگر - قصبے بنے ۔ بہت  سارے دریاواں دا پانی  آبپاشی لئی نہراں وچّ کھچن توں اک طرف تاں خشک زمیناں ہریاں  بھرایاں ہو اٹھیاں  لیکن دوجے پاسے قدرتی ماحول اتے بھیڑا اثر پیا ، مثلاً   ارال سمندر دا بوہتا حصہ سک کے  ریگستانی بنّ گیا ۔ مہم دے شرواتی دور وچّ کھیتی باڑی پیداوار وچّ بھاری بڑوتری ہوئی ۔ سنّ 1956 وچّ سووئت یونین وچّ پیدا کیتا گیا ادھے توں زیادہ اناج اس نویں زمین اتے اگایا گیا سی ۔ لیکن پھر فصلاں وچّ وادھا دا  تناسب ہولی-ہولی ہوکے رک گیا ۔ بارش دی کمی ، گیاہستان دیاں زوردار ہواواں ، مٹی دا ٹپکنا ، بھیانک سردیاں دے کارن فصل اگاؤنے لئی سال وچّ صرف  کجھ مہنیاں دا میلہ - اسدے بہت سارے کارن سن ۔
حوالے
گٹھ:سویت یونین وچ کھیتی باڑی گٹھ:سویت یونین گٹھ:وسطی ایشیا دی تریخ گٹھ:سائبیریا
راچی
راچی روپ متی ٹبر دا اک پھل اے۔ ایہ راچیاں ٹوکرے دا مانتا والا پھل اے جیہڑا دکھنی افریقہ دا قومی پھل وی اے۔ ایہ پھل کٹ کے اگر کسے پھل پانڈے وچ رکھیا جاوے تے چنگا چر ٹھیک ریندا اے تے بڑا ودھیا سکیا پھل بندا اے۔ موٹی جڑ ہون باہجوں ایہ اگ وی سہ جاندا اے تے فیر اگ پیندا اے۔
وکھالہ
راچی اک چاڑی والا بوٹا اے جیدیاں موٹیاں ٹاہنیاں ہوندیاں نیں تے لشکدے پتے ہوندے نیں لامت بوٹے 1 میٹر تک اچے ہوندے نیں پر وکھرے بوٹے وکھریاں تھانواں تے 0.35 میٹر توں 2 میٹر تک دے وی ہوسکدے نیں۔ ایہدا پھل اصل وچ کئی پھلاں دا اکٹھ ہوندا اے جیہڑے دسدے پھل دے وشکار ہوندا اے تے ایہدے دوالے رنگلیاں بریکٹاں ہوندیاں نیں۔ راچی پینڈی رت گزارہ کرلیندا اے۔ پھل گھیر وچ 200 ملی میٹر توں لے کے 300 ملی میٹر تک دا ہوسکدا اے۔ وڈے تکڑے بوٹیاں تے 6 توں 10 دس پھل کھڑ سکدے نیں پر کدے کسے بوٹے تے 40 تک وی پھل لگ جاندے نیں۔
ایہ تیز گرمی تے ٹھنڈ سہ جاندا اے۔ ایہدے پتے موٹے ہوندے نیں جیہڑے وتر نوں باہر نہیں نکلن دیندے تے ایہدی جڑ لمی ہوندی جس توں ایہ ڈونگی زمین وچ پانی تک اپڑ سکدا اے۔ دکھنی دوہرے کالروالا رس پنچھی تے مالاچائیٹ رس پنچھی ایس تے رس پین آندے نیں۔
۔
اتہ پتہ
گٹھ:روپ متی
شہرستان گاوبندی
ایشیاء دے دیس ایران دے صوبے ہور اگے شہرستان ناں دی انتظامی اکائی چ ونڈے ہوے نیں ، شہرستان تقریبا اک پاکستان دے اک ضلع دے برابر دی انتظامی اکائی اے تے انگلستان دی اس دے برابر اکائی کاؤنٹی اے ۔ ایران دے صوبےآں دے کل شہرستان 336 نیں ۔ شہرستان گاوبندی ایران دے صوبہ ہرمزگان دا شہرستان (ضلع) اے اسدا انتظامی مرکز گاوبندی شہر اے۔
گٹھ:ایران گٹھ:ایران دے شہرستان گٹھ:جغرافیہ گٹھ:صوبہ ہرمزگان
لہندا شیا راج
thumb|230px|سن ١١١١ عیسوی وچ لہندے شیا راجٹبر دا علاقہ (ہرے رنگ وچ) thumb|230px|تانگوت سرکار ولوں جاری ایہ کانسی دے دے اختیار-پتر دھارک نوں گھوڑے جلان ( یعنی ایمرجینسی وچّ سرکاری گھوڑے تیزی نالدوڑاکر تھکیا پاؤن ) دی اجازت دندے سن لہندا شیا راج ( چینی: 西夏, شی شیا؛ انگریزی: Western Xia ) جسنوں تانگوت راج ( Tangut Empire ) وی کہیا جاندا ہے  چڑھدے ایشیا دا اک راج سی جو موجودہ  چین  دے  نینگشیا ,  گانسو  , اتلے  شانسی  , اتلے چڑھدے  شنجیانگ  , دکھن - لہندے  اندرلا منگولیا  اتے دکھن  منگولیا  اتے سنّ 1038 توں 1227 عیسوی تکّ پھیلیا سی ۔ تانگوت لوک تبتی لوکاں توں متعلق منے جاندے ہن اتے انھاننے چینی لوکاں دا گوانڈھی ہون دے باو جود چینی رہتل نہیں اپنائی ۔ تبتی اتے  تانگوت لوک  اس راج نوں منیاک راج (  Mi - nyak  ) بلاؤندے سن ۔ تانگتاں نے کلا ، سنگیت ، ساہت اتے عمارت- اساری وچّ بہت ترقی کیتی سی ۔ فوجی مدان وچّ وی اوہ بلوان سن - اوہ طاقتور  لیاؤ راجٹبر  ,  شانگ راجٹبر اتے  جن راجٹبر(1115–1234)  دا گوانڈھی ہندے ہوئے وی ڈٹ سکے کیونکہ اوہناں دا فوجی بندوبست ودھیا سی ۔ رتھی ، تیرانداز ، پیدل سپاہی ، اونٹھاں اتے لدیاں توپاں اتے پانی - تھل دونے اتے جوجھن نوں تیار ٹکڑیاں سارے اوہناں دی فوج دا انگ سن اتے اک - نال ودھ طریقے توں لڑنا جاندیاں سن ۔ اس سبھ دے باوجود ، اگے چلکے تانگوت راج اتے یوآن سلطنت  قایم کرن والے  منگول  لوکاں دے ہتیارا حملے ہوئے جس وچّ تانگوتاں دے بہت سارے لکھتی دستاویز اتے زیادہتر عمارتاں تباہ ہو گئیاں ۔ اس وجہ توں تانگوتاں اتے تحقیق کر رہے اتہاسکاراں اتے بولیماہراں نوں کافی دقتاں ہندیاں ہن اتے اس راج اتے اسدے بانیاں دے بارے وچّ بہت سارے سوال ہن جن اتے کدے نا انت ہون والے اختلاق جاری رہندے ہن ۔
نام اتے بولی
تانگوت لوک اپنی تانگوت بولی  بولدے سن ، جو  تبتی بولی دے نیڑے اک  تبتی برمی بولیاں دی میمبر سی ۔ اوہناں نے  چینی لپی دی ویکھیا - ویکھی اپنی اک  لپی بنا لئی سی جس وچّ اوہ تانگوت بولی لکھیا کردے سن ۔ اوہ اپنے راج نوں رسمی روپ توں چٹا اتے اچّ مہان شیا راج ( 60px, پھیوو بئیے لہائیے لہائیے ) بلاؤندے سن ۔ غیر رسمی روپ توں اوہ اسنوں مِ - نیاگ کہندے سن لیکن چینی سروت انھاننوں لہندا شیا (  چینی بولی وچّ شی شیا ) بلاؤندے سن جو نام بعد وچّ پاشچاتیئے ودوان استعمال کرن لگے ۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:وکیپیڈیا ایشیائی مہینہ گٹھ:چینی راج ٹبرگٹھ:چین دے راج ٹبرگٹھ:چین دی تریخ
گٹھ:چین گٹھ:چین دی تریخ
گٹھ:وسطی ایشیا دی تریخ گٹھ:منچوریا دی تریخ گٹھ:منچوریا
نیویاگو کاؤنٹی
نیویاگو امریکی صوبے مشیگن دی اک کاؤنٹی اے۔
راچیورگے
راچیورگے پھلوالے بوٹیاں دی اک پتی اے۔ راچی ایس پتی دا مشہور پھل اے۔
ڈیان فوسی
ڈیان فوسی ( جنوری 16, 1932 – دسمبر 27, 1985) اک امریکی سوانی سی جینے افریقہ دے دیس روانڈا دے جنگلاں وچ 18 ورے تک گوریلا تے کم کیتا۔