خان_محمد_خان
جہادِ آزادئی کشمیر دے دوران
جدوں وی کوئی دیش آکوم اپنی آزادی دے پراپت دے لئی لڑائی اتے قمر بیغ ہندی ہے تاں اوہ اجیہا کوئی ترنت وجہ آردامل دے تحت نہیں کردی سگوں اس دے صدیاں تکّ جاری اتہاسک ارادہ ہندے ہن جو فلسروپ اوہناں لڑائی آجہاد دے آخری رستے نوں اپناؤن اتے مجبور کردے ہن ۔ جہاد آزادئی کشمیر ، وشیش روپ توں کھیتر ہتھ ( مجودا آزاد کشمیر ) دے اتہاسک گھٹناواں اتے ارادے کاک کور اتہاسک پرشٹھبھومی وچّ کی جا چکیا ہے ۔ گھٹنا دی ایہہ گھڑی ۱۸۱۹اِ وچّ سکھاں دے حکومت توں شروع ہوئی ۱۸۳۲ । । ۱۸۳۶اِ دے کیامت کھیج چندسالاں وچّ انت نوں پہنچی اتے ظلم اتے استبداد دا ایہہ سلسلہ ڈوگروں نے جنگ آزادئی کشمیر تکّ مسلماناں اتے روارکھا ۔ جتھے تکّ اتیت دے ارادے دا سنبندھ ہے ایہناں دا سلسلہ جنگ مہان دوئیم توں شروع ہویا ۔ جدوں کھیتر ہتھ ، خاصکر سدھن جنجاتیاں دے ہزاراں نوجواناں نوں بریٹیش بھارت فوج وچّ بھاگیداری اتے یورپ, مشرق وسطی اتے پوروَ ان ہونی وچّ جنگی سیواواں دین دا موقع ملیا ۔ انھاننے اتھے حاکم اتے پرجا نوں اپنی آزادی برقرار رکھن آہاسل کرن لئی مہان جانی اتے آرتھک قربانیاں دندے ویکھیا ۔ اس لئی اوہناں دے دل وچّ وی آزادئی دا مانسک جوش ابھرنا اک قدرتی گلّ سی ۔ جنگ مہان دوئیم دے پتن تے اپمہادویپ وچّ راجنیتک کرانتی فیصلہ ہو جا پڑائ وچّ داخل ہو چکا سی ، جس توں پرگٹ سی کہ انگریز ہن زیادہ دیر تکّ ہندوستان وچّ اپنا قبجہ برقرار نہیں رکھ سکیگی ۔ اس سنبندھ دا اک پرمکھ پہلو دو راشٹری وچاردھارا دے معاملے وچّ رونما ہو رہا سی اتے مسلمان لیگ سبھ توں وڈا آگوُ دی دلچسپ اگواہی وچّ 23 مارچ 1940 : دے اتہاس نرماتا پرستاو لاہور دے دوارا مسلماناں دے لئی اک علیحدہ راج دے گٹھن دی منگ کر چکی سی اتے اس دی پراپتی دے لئی سرگرمِ عمل سی ، جدکہ انگریز تقسیم بھارت دے آکاش پھ سن اتے کانگرس نے اکھنڈ بھارت دا گیت الاپ رکھیا سی ۔ ایہہ راجنیتک کشمکش فلسروپ 3 زون 1947اِ دے بریٹیش پلان اتے انت کر رہے ہوئی ، جس دی رو نال اپمہادویپ دی ونڈ اتے دو علیحدہ آزاد راج دے ہندوستان اتے پاکستان دے گٹھن دا فیصلہ کیتا گیا ۔ سرکار برٹین دے ایہہ اتہاسک فیصلے دی دھارا توں ہندوستانی ریاستاں نوں ۱۵اگیست । ۱۹۴۷اِ تکّ اپنے بھوگولک محل ستھان دے لوڑاں ، آرتھک اتے آرتھک حلات اتے راج جنتا دی رائے نوں مہلوزِ خاطر رکھدے ہوئے ہندوستان آپاکستان وچوں کسے اک دے نال گٹھبندھن دا فیصلہ کرنا سی ۔ کشمیر وچّ حالانکہ 90 فیصدی آبادی مسلماناں دی سی اس لئی مسلماناں دا مننا سی کہ صوبے پاکستان دے نال گٹھبندھن کریگی ۔ آرتھک بھوگولک اتے پربندھکی لحاظ توں وی صوبے جموں .اتے کشمیر دا پاکستان اتے نربھرتا سی راملکھن اسدے الٹ ڈوگرا مہاراجہ نے کجھ اجیہے حلّ کرن شروع کیتے جس توں صاف صاف سی کہ اوہ ریاست دے پاکستان دے نال گٹھبندھن دے پکھ وچّ نہیں ہے ۔ । ۳جون । ۱۹۴۷اِ ونڈ دے پلان دے بعد واسرائے بھارت لارڈماؤنٹ بیٹن, مہاتماگاندھے , اچار ایہہ دے پلانی ، سردار پٹیل اتے بہت سارے ہور کانگرسی نیتا کشمیر گئے ۔ اہنا نے مہاراجہ نال ملاقاتاں کیتیاں اتے ریاست دے بھارت دے نال گٹھبندھن دے بارے وچّ گٹھّ-جوڑ کیتا ۔ نال ہی ریڈ کلپھ باؤڈریاں کمیشن نے اپنے فیصلے وچّ ضلعے گردسپور دے مسلمان بہو گنتی والے نال ملاقاتاں کیتیاں اتے ریاست دے بھارت دے نال گٹھبندھن دے بارے وچّ گٹھّ-جوڑ کیتا ۔ نال ہی ریڈ کلپھ باؤڈریاں کمیشن نے اپنے فیصلے وچّ ضلعے گردسپور دے مسلمان بہو گنتی والے کجھ کھیتراں نوں ہندوستان وچّ شامل کر دتا گیا اتے اس طرحاں ہندوستان نوں کشمیر دے رستہ مل گیا ۔ باؤڈریاں کمیشن دے ایہہ نہ قابل سمجھ فیصلے توں مہاراجہ نوں اپنے گھٹیا ارادے نوں عملی جامہ پہنن وچّ زیادہ طاقت ملی اس لئی اسنے کئی اجیہے قدم چکن شروع کیتے جنہاں توں صاف صاف سی کہ اوہ صوبے نوں ہندوستان دا حصہ بناؤنا چاہندا ہے ۔ اوہناں کاروائی دی سنکھیپ وچّ جانکاری ہیٹھاں دتے ہے : -