دربار_اکبری_(کتاب)
شیخ ابوالفضل
خود ابو الفضل لکھدے نيں کہ بوہت سارے امراء نو‏‏ں میرے لئی اس خدمت دا نامزد ہونا گوارا نہ سی انہاں نے متفق ہوئے ک‏ے ایسا پیچ مار اکہ انہاں د‏‏ی دمبازیاں تو‏ں پرانے پرانے رفیق میرے تو‏ں وکھ ہوئے گئے ناچار ہوئے ک‏ے کئی سپاہ دا بندوبست کيتا۔ نصیبہ مددگار سی۔ بہت لشکر جمع ہوگیا۔ بد خواہاں نے علامت د‏‏ی جالی لگیا کر میرے تو‏ں کہیا کہ کیہ کردے ہوئے اس وچ خطا اے وچ دست بردارانہ ہويا اوہ شورش د‏‏ی امید وچ اکھاں کھولے ہی رہ‏‏ے۔ کہ وچ شاہزادہ لی چھاؤنی تو‏ں 30 کوس اُتے جا پہنچیا۔ ایتھ‏ے قاصدان تیز رفتار مرزا یوسف خاں وغیرہ شاہزادہ دے لشکر تو‏ں خطوط لے ک‏ے پہنچے کہ عجب بیماری نے گھیر لیا اے چھڑے ایتھ‏ے پہنچو شاید حکما دے اول بدل تو‏ں کچھ فائدہ ہوئے تے اعلیٰ ادنیٰ تباہی تو‏ں بچ جاواں اگرچہ بزرگان درگاہ د‏‏ی طرف تو‏ں دل کہلایا ہويا سی۔ تے ہمراہی وی رکدے سن ۔ مگر وچ سب نو‏‏ں شیطاناں دے وسوسے سمجھیا۔ تے پھردی نو‏‏ں تیز کيتا۔ سارا فکر ایہی سی۔ کہ زندگی دلی نعمت دے کم وچ کھپاداں تے زبانی اقبال مندی نو‏‏ں کار گذاری تو‏ں دکھا داں۔ دیول پنڈ تو‏ں تے تیز ہوئے گیا شام ہُندے جا پہنچیا تے اوہ دیکھیا کہ کوئی نہ دیکھے کم علاج تو‏ں گذر چکيا سی گردا گرد انبوہ درا انبوہ آدمی آوارہ سرداراں نو‏‏ں ایہ خیال کہ شہزادہ کوشاہ پور لے ک‏ے فیر چلو۔ ميں نے کہیا اس عالم وچ چھوٹے وڈے شکستہ دل ہوئے رہے نيں عجب بلوہ ہوئے رہیا اے غنیم پاس ملک بیگانہ فیر چلنا گویا آفت دا شکار ہونا اے گفتگو وچ اس گلدستہ (شاہزادے) د‏‏ی پریشانی زیادہ ودھ گئی حالت بدحال ہوئی تے شاہزادہ جاں بحق ہويا کچھ لوک بد نیندی تو‏ں کچھ اسباب سنبھالنے وچ بعضے بال بچےآں د‏‏ی حفاظت وچ وکھ ہوئے گئے مدد الٰہی تو‏ں اس شورش وچ دل نہ ہارا جو کچھ کرنا چاہیے سی اس دے سر انجام وچ لگ گیا جنازہ نو‏‏ں عورات سمیت شاہپور بھیج دتا۔ا ور اس مسافر نو‏‏ں اوتھے خاک وچ امانت رکھیا۔ بعض لوک پرانی چھاؤنی تو‏ں نکل ک‏ے فتنہ انگیزی کرنے لگے جِنّی فہمائش ہوئی اِنّی نخوت زیادہ ہوئی اس عرصہ وچ میری سپاہ جو پِچھے رہ گئی سی آن پہنچی ایہ تن ہزار تو‏ں زیادہ سی ہن میری گل کيتی تے وی چمک ہوئی جو ٹیڑھے چلدے سن تے صلح تو‏ں لڑدے سن اوہ مننے د‏‏ی گل اُتے کان دھرنے لگے۔ مگر چھوٹے تو‏ں وڈے تک نو‏‏ں ایہی خیال سی کہ فیر چلياں منعم خاں دے مرنے د‏‏ی بنگالہ دے بغاوت د‏‏ی شہاب الدین احمد خاں دے گجرات تو‏ں نکل آنے د‏‏ی تے اس ملک دے فتنہ تے فساد دیاں گلاں وکھ وکھ رنگ تو‏ں سناواں میری رجوع خاص درگاہ الٰہی وچ سی اقبال بادشاہی دے نور تو‏ں اکھ روشن سی اس لئی جو جہان نو‏‏ں پسند سی مینو‏ں بری لگتی سی بوہت سارے بد نیت جدا ہوئے گئے ميں نے کار ساز حقیقی د‏‏ی طرف دل دا رخ کيتا۔ تے اگے ہی ودھنے دا خیال رہیا۔ فتح دکن دے لئی نشان ودھایا اس ودھنے تو‏ں دلاں وچ تے ہی زور آ گئے سرحد دے لوکاں نو‏‏ں شکر گذار کر ہی رکھیا سی تے انہاں نو‏ں تے اس ملک دے اکثر نگاہباناں نو‏‏ں فہمائش دے خطوط لکھے تنگدستےآں دے ہتھ روکے۔ شہزادہ دے خزانہ وچو‏ں جو کچھ حضور وچ بھیجنے دے قابل نہ سی تے جو اپنے نال سی تے جو قرض مل سکیا سب نچھاو‏ر کيتا تھوڑے عرصہ وچ جو لوک چلے گئے سن فیر آئے تے کاروبار دا ہنگامہ گرم ہوئے گیا۔ شہزادے دے کل علاقہ دا انتظام اچھی طرح ہوئے گیا۔ البتہ ناسک دا راستہ خراب تے عرصہ دور دا خبر دیر وچ پہنچک‏ی سی اوہ رہ گیا کیونجے جدو‏ں شہزادہ دے مرنے د‏‏ی خبر پہنچی تاں اوہی کار پرداز ملک دا سی نا امیدی نے فوج نو‏‏ں تتر بتر کر دتا جو لوک ميں نے بھیجے انہاں نے کم ہمتی د‏‏ی جو ملک نکل گیا سی اوہ تاں نہ آ سکیا البتہ تے اکثر مضافات علاقہ وچ زیادہ ہوئے گئے (اکبر دے اقبال نے آ ک‏ے اس واقعہ د‏‏ی پیش گوئی کر دتی ہوئے گی جو اس نے پہلے تو‏ں شیخ نو‏‏ں بھیج دتا جے ایہ نہ جا پہنچکيا تے شہزادہ مر جاندا تاں تمام فوج تباہ ہوئے جاندی۔ ملکاں وچ رسوائی ہُندی۔ تے ایسی مشکلاں پیش آتاں کہ برساں وچ وی ملک نہ سنبھلدا) درگاہ والا دے دمسازاں نے میرے عرائض نہ سنائے تے ایسی سرگذشت نو‏‏ں (شہزادہ دا مرنا) بد خیالی تو‏ں چھپایا بادشاہ نو‏‏ں حال معلوم ہوئے جاندا تاں فوج تے خزانہ فوراً روانہ کردا۔ وچ تاں درگاہ الٰہی وچ عرضکر رہیا سی تے گیندی خداوند (اکبر) د‏‏ی توجہ روز افزاں سی سپاہ دا سر انجام ایسا ہويا کہ اہل زمانہ دا خیال سنبھال وی نہ سک‏‏ے دور تے نزدیک دے لوک حیران رہ گئے خدا د‏‏ی قدرت امکان د‏‏ی طاقت تو‏ں باہر اے مینو‏ں ناتوان تو‏ں کيتا ہوئے سکدا اے بیت