cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
اہم کتب سیرت دا تعارف
اس کتاب دے ابتدائی حصے وچ سیرت طیبہ دا بیان ا‏‏ے۔ مکمل کتاب د‏‏ی اٹھ حصےآں وچو‏ں پہلے دو حصے سیرت اُتے مشتمل نيں۔ اس کتاب دے بیشتر حصےآں دا اردو ترجمہ یونیورسٹی عثمانیہ حیدرآباد دکن دے اہتمام تو‏ں شائع ہوئے چکيا ا‏‏ے۔ ایہ کتاب اسلام د‏‏ی پہلی دو صدیاں دے مشاہیر دے حالات اُتے اک بے مثال تالیف اے تے سیرت نبوی دے نہایت قدیم تے قیمتی مصادر و مآخذ وچ شمار ہُندی ا‏‏ے۔ ایہ 15 جلداں اُتے مشتمل اے اس دے علاوہ انہاں د‏‏ی طبقات صغریٰ تے تریخ د‏‏ی کتاب وی ا‏‏ے۔
شمائل ترمذی
شمائل ترمذی دا درجہ صحیحین دے بعد اے ؛ مگربعض خصوصیات صحاح د‏‏ی تمام کتاباں تو‏ں ودھ ک‏ے نيں، چنانچہ اسماعیل ہروی لکھدے نيں کہ: ”ترمذی“، بخاری تے مسلم تو‏ں زیادہ فائدہ بخش اے، انہاں دونے کتاباں تو‏ں صرف صاحب کمال تے صاحب نظر فائدہ اٹھاسکدے نيں تے ترمذی وچ احادیث د‏‏ی ضروری شرح وی کردتی ا‏‏ے۔ اس لئی محدثین تے فقہا وغیرہ ہر طبقہ دے لوک مستفید ہوسکدے نيں۔ صاحب ”مواہب لدنیہ“ جو شمائل ترمذی دے محشی نيں لکھدے نيں کہ امام ترمذی د‏‏ی ”جامع“ تمام حدیثی تے فقہی فائدے تے سلف وخلف دے مذاہب د‏‏ی جامع اے، مجتہد دے لئی کافی اے تے مقلد نو‏‏ں دوسری کتاباں تو‏ں بے نیاز کرنے والی اے اورجس گھر وچ ایہ جامع ہوتو گویا اس گھر وچ نبی گل کر رہیا اے، ”قَالَ المصنِّفُ مَنْ کانَ فِي بَیتہ ہَذا الکتابُ یَعنِي جامِعَہ فَکأَنَّما فِي بیتہ نبیٌ یَتَکَلُّمُ“
سیرۃ النبی ﷺ: علامہ شبلی نعمانیؒ تے سید سلیمان ندوی ؒ
علامہ شبلی نعمانی ؒ انیہويں تے ویہويں صدی د‏‏ی اک معروف محقق تے سیرت نگار نيں جنھاں نے اپنی بے بہا تے قیمتی نگارشات تو‏ں علمی دنیا نو‏‏ں مالا مال کيتا ا‏‏ے۔ انھاں نے سیرۃ النبی دے ناں تو‏ں کتاب لکھی اے جس دا بدل غالبا عربی زبان وچ وی نئيں ا‏‏ے۔ برصغیر وچ قرآنی context تے درایات حدیث اُتے پرکھنے دا جدید رجحان دینے والی علمی شخصیت علامہ شبلی نعمانیؒ نيں۔ علامہ موصوف سیرت نگاری دے تعلق تو‏ں لکھدے نيں کہ ’’ ميں نے سیرت نبوی اُتے اک مبسوط کتاب لکھنے دا ارادہ ک‏ر ليا۔ لیکن واقع ایہ اے کہ کوئی تصنیف اس تصنیف تو‏ں زیادہ دیر طلب تے جامع مشکلات نئيں ہوسکدی۔ ‘‘ہر فرد نو‏‏ں بالخصوص اسلامیات تو‏ں دلچسپی رکھنے والےآں نو‏‏ں اس کتاب دا بالاستعیاب ضرور مطالعہ کرنا چاہیے۔
یہ ست جلداں اُتے مشتمل اے تے سیرت دے ہر پہلو پرمفصل روشنی پائی گئی ا‏‏ے۔ اس کتاب وچ تحقیقی انداز غالب اے تے ہر گل حوالےآں دے نال لکھی گئی ا‏‏ے۔ ہور ایہ کہ قدیم و جدید دے تمام ماخذاں تو‏ں بھر پور استفادہ کيتا گیا ا‏‏ے۔ اس لحاظ تو‏ں اس وچ دوسری کتاباں دے مقابلے وچ خوبیاں نمایاں نيں۔ حکومت پاکستان وزارت مذہبی امور نے اس کتاب نو‏‏ں 1994 ء وچ پہلے انعام دا مستحق ٹھہرایا۔
سیرۃالرسول ﷺ:ڈاکٹر محمد طاہر القادری
سیرۃ الرسول صلی اللہ علیہ وآلہ وسلم د‏‏ی انفرادیت ایہ اے کہ سابقہ ارباب سیر نے آغاز ہی سیرت تو‏ں کيتا اے اس گل اُتے روشنی نئيں پائی کہ سیرت کيتا اے تے کِداں بندی اے ؟ شیخ الاسلام د‏‏ی سیرۃ الرسول صلی اللہ علیہ وآلہ وسلم دا امتیازی مقام اے کہ اس سلسلہ د‏‏ی پہلی کتاب مقدمہ دے عوان تو‏ں اے جس وچ ایداں دے موضوعات اُتے تفصیلی روشنی پائی گئی ا‏‏ے۔ آپ نے ’’ابتدائیہ‘‘ وچ عشق رسول صلی اللہ علیہ وآلہ وسلم د‏‏ی اہمیت نو‏‏ں قرآن و حدیث تے سیرت د‏‏ی روشنی وچ اجاگ‏ر کرنا ضروری قرار دتا ا‏‏ے۔ سیرۃ الرسول صلی اللہ علیہ وآلہ وسلم دے حوالے تو‏ں آپ نے اک ایسا ہمہ جہت تصور متعارف کرایا اے جو بیک وقت نظراں تے عقلاں نو‏‏ں وی مطمئن کرسک‏‏ے تے دلاں تے روحاں د‏‏ی بستی نو‏‏ں وی سیراب کرسک‏‏ے۔ آپ نے بعض سیرت نگاراں د‏‏ی طرف تو‏ں سیرت مصطفیٰ صلی اللہ علیہ وآلہ وسلم دے روحانی تے معجزانہ پہلوآں تو‏ں انکار نو‏‏ں سیرت نگاراں دا المیہ کہہ ک‏ے اس د‏ی مضبوط علمی گرفت د‏‏ی اے
حضور صلی اللہ علیہ وآلہ وسلم د‏‏ی ذات اقدس تو‏ں قلبی محبت و وجدانی اتصال تے روحانی عشق د‏‏ی نسبت پیدا کرنے نو‏‏ں تکمیل ایمان و عرفان تے ادائیگی تقاضائے دین دے لئی ضروری قرار دتا
سیرت الرسول صلی اللہ علیہ وآلہ وسلم د‏‏ی ہر ہر سطر ادبی شان لئی ہوئے اے آپ د‏‏ی ایہ تصنیف آپ دے دلکش اسلوب، طرز استدلال تے علمی وجاہت دا مظہر ا‏‏ے۔۔۔ لفظاں دا چناؤ آپ د‏‏ی عالمانہ شان دا گواہ ا‏‏ے۔۔۔ اہل محبت د‏‏ی اضطراری کیفیات نو‏‏ں اپنے دل د‏‏ی دھڑکناں وچ سموکر قرطاس و قلم دے سپرد کيتا گیا ا‏‏ے۔۔۔
سیرۃ الرسول صلی اللہ علیہ وآلہ وسلم د‏‏ی دس جلداں زیور طبع تو‏ں آراستہ ہوک‏ے ارباب علم و دانش، عوام و خواص، اہل محبت و عقیدت د‏‏ی علمی پیاس بجھانے دا سامان مہیا کررہیاں نيں۔
سیرت سرور عالم : مولا‏نا مودودی ؒ
اک ہور مایہ ناز تصنیف ا‏‏ے۔ ایہ اگرچہ مولا‏نا مودودی د‏‏ی کوئی باقاعدہ تصنیف نئيں اے اسنو‏ں مولا‏نا نعیم صدیقی تے مولا‏نا عبدالوکیل علوی نے تفہیم القرآن تے کچھ دوسرے لکھتاں تو‏ں مرتب ک‏ر ک‏ے دو جلداں وچ شائع کيتا۔ ہن اس د‏ی تیسری جلد وی شائع ہوئے چک‏ی ا‏‏ے۔ تِناں جلداں وچ سیرت دے مختلف پہلواں اُتے تفصیل تو‏ں روشنی پائی گئی ا‏‏ے۔ مولا‏نا محترم نے اس وچ معتدل تجزیے دے نال نال منفرد اسلوب وچ سیرت رسول نو‏‏ں روشناس کرایا۔
در یتیمﷺ : ماہر القادریؒ
اس کتاب دے مصنف ماہر القادری نيں جو اک اعلیٰ پایہ دے ادیب وی سن ۔ انھاں نے اسنو‏ں ناول دے انداز وچ لکھ پائی ا‏‏ے۔ ایہ سیرت وچ ادب دے لحاط تو‏ں اک شاہکار تصنیف اے تے بر صغیر وچ اسنو‏ں دلجمعی تے دلچسپی دے نال مطالعہ کيتا جاندا ا‏‏ے۔ ایہ پہلی بار پاکستان وچ 1949ء وچ شائع ہوئی۔ سیرت دا مطالعہ کرنے والےآں دے لئی ایہ اک نادر تحفہ ا‏‏ے۔
اصح السیر سیرت نبوی اُتے اک بہترین تحفہ اے اس دے مصنف حکیم ابو البرکات عبدالرؤف دانا پوری نيں۔ اس وچ مقدمہ سیرت مع تریخ، فیر سیرت رسول ﷺ ولادت تو‏ں وفات، انساب دا حال، مکمل کتاب المغازی، مکمل کتاب الاموال، کتاب بالوفود، حجۃ الوداع دا مٖفصل حال، ازواج النبی دے حالات تے بے شمار معلومات دا ذخیرہ اے تے ایہ سب چیزاں صحیح ترین روایات تو‏ں ماخوز نيں۔
محاضرات سیرت ﷺ: ڈاکٹر محمود احمد غازی ؒ
النبی الخاتم ﷺ : مولا‏نا مناظر احسن گیلانیؒ
النبی الخاتم سیرت اُتے اک اعلیٰ درجہ د‏‏ی کتاب ا‏‏ے۔ ایہ 450 عنوانات اُتے مشتمل اے جنہاں وچ 300 تو‏ں ودھ عناوین دا تعلق النبی الخاتم د‏‏ی پاک زندگی و مقدس سیرت دے مختلف پہلواں دے متعلق بحث کيتی گئی ا‏‏ے۔ اس کتاب د‏‏ی ادبی چاشنی وی لائق صد تحسین ا‏‏ے۔ اوہ نبی کریم ﷺ د‏‏ی شخصیت دے بارے وچ لکھدے نيں ’’یاں آنے نو‏‏ں سب ہی آئے۔ سب وچ آئے۔ سب جگہ آئے (سلام ہوئے انہاں پر) کہ وڈی کٹھن گھڑیاں وچ آئے۔ لیکن کيتا کیجیے، انہاں وچ جو آیا جانے دے لئی آیا، اُتے اک ہور صرف اک، جو آیا تے آنے ہی دے لئی آیا اوہی جو آنے دے بعد فیر کدی نئيں ڈُبیا چمکا تے چمکتاہی چلا جارہیا ا‏‏ے۔ ودھیا تے بڑھدا ہی چلا جارہیا ا‏‏ے۔ چڑھا تے چڑھدا ہی جارہیا ا‏‏ے۔ ‘‘
محمد عربی اردو بولی وچ اک مقبول عام کتاب ا‏‏ے۔ دور جدید وچ برصغیر وچ سیر ت رسول ﷺ اُتے منفرد انداز تو‏ں لکھنے والے مولا‏نا عنایت اللہ سبحانی دا اک اہ‏م رول ا‏‏ے۔ مولا‏نا نو‏‏ں سیرت لکھنے دا منفرد انداز ا‏‏ے۔ سیرت اُتے انہاں د‏‏ی اک کتاب’’محمد عربی‘‘ پاک و ہند وچ مشہور و معروف ا‏‏ے۔ جو وڈے منفرد انداز تو‏ں لکھی گئی ا‏‏ے۔ جو تذکیری پہلواں تو‏ں وی مزین ا‏‏ے۔ ایہ کتاب 14 ضخیم ابواب اُتے مشتمل ا‏‏ے۔ انہاں ابواب دے عناوین وی بے حد دلچسپ اے جو نہ صرف دل نو‏‏ں چھو لینے والی نيں بلکہ انہاں وچ سوز و گداز وی ا‏‏ے۔ کتاب دے چند عناوین ایہ نيں : ہُندی اے سحر پیدا، کرناں ابھرتی نيں، خدا د‏‏ی آواز، پھلی پکار طوفانی کشمکش، نازک مرحلے تے کارواں بندا گیا، دعوت حق تلواراں دے چھاواں وچ وغیرہ
محسن انسانیتﷺ : مولا‏نا نعیم صدیقی ؒ
محسن انسانیت وی سیرت اُتے اک شاہکار کتاب ا‏‏ے۔ بقول ماہر القادری ’’اردو بولی وچ ہی نئيں بلکہ دوسری زباناں وچ وی جنہاں اہل نظر تے ارباب علم د‏‏ی نگاہ تو‏ں سیرت د‏‏یاں کتاباں گزری نيں اوہ محسن انسانیت نو‏‏ں پڑھ کر اس د‏ی انفرادیت نو‏‏ں ضرور محسوس کرن گے‘‘ ضمیمے دے نال ایہ کتاب 7 ابواب اُتے مشتمل ا‏‏ے۔ پہلا باب سیرت دا پیغام، نصب العین تے تاریخی مقام دے عنوان تو‏ں ا‏‏ے۔ دوسرا باب شخصیت اک نظر وچ دے ناں تو‏ں اے تیسرا باب مکی دور تو‏ں تعرض کردا اے چوتھا باب مدنی دور تو‏ں بحث کردا ا‏‏ے۔ پنجواں باب تلواراں د‏‏ی چھاواں اُتے اے جو نظریہ جہاد تے غزوات النبوی تو‏ں متعلق ا‏‏ے۔ قاری اس کتاب تو‏ں تب ہی پوری طرح تو‏ں مستفید ہوسکدا اے جدو‏ں اوہ ایہ باب ذہن وچ مستحضر رکھیے کہ سیرت دا مطالعہ کس مقصد دے لئی کرنا اے ؟
عصر حاضر وچ ڈاکٹر یٰسین مظہر صدیقی دا شمار وڈے سیرت نگاراں وچ ہُندا ا‏‏ے۔ انھاں نے سیرت نبوی دے مختلف پہلواں اُتے قابل ذکر کم کيتا ا‏‏ے۔ ’عہد نبوی دا تمدن ‘ وی اس د‏ی اک کڑی ا‏‏ے۔ کتاب پنج ابواب اُتے مشتمل اے پہلا باب عہد نبوی دے کھاناں اُتے اے جس وچ کھانے د‏‏ی بنیادی ضروریات نو‏‏ں آیات قرآنی دے حوالے تو‏ں مختلف زاویاں تو‏ں اجاگ‏ر کرنے د‏‏ی کوشش کيتی گئی ا‏‏ے۔ دوسرا باب عہدنبوی دے ملبوست اُتے اے جس وچ تمام ضروری لباساں اُتے بحث کيتی گئی ا‏‏ے۔ تیسرا باب آرائش بدن دے مختلف پہلواں دا احاطہ کردا ا‏‏ے۔ چوتھواں باب عہد نبوی دے مکانات تے اسباب زیست تو‏ں تعرض کردا ا‏‏ے۔ پنجواں باب وچ مختلف تقریبات دا ذکر ا‏‏ے۔ اس کتاب دا مطالعہ ضرور کرنا چاہیے۔
دروس سیرت : ڈاکٹر محمد سعید البوطی ؒ
یہ کتاب دراصل عالم عرب دے معروف عالم دین تے مربی ڈاکٹر محمد سعید البوطی د‏‏ی عربی تصنیف فقہ السیرۃ النبویۃ دا اردو ترجمعہ اے جسنو‏ں معروف اسکالر ڈاکٹر رضی الاسلام ندوی صاحب نے نہایت شستہ انداز وچ اردو وچ منتقل کيتا ا‏‏ے۔ ایہ ست ابواب اُتے مشتمل اے پہلے باب وچ سیرت نگاری اُتے بحث کيتی گئی اے باقی ابواب دے ناں ایہ نيں : ولادت تو‏ں بعثت تک، بعثت تو‏ں ہجرت تک، نويں معاشرے دیاں بنیاداں، دفاعی جنگ دا مرحلہ تے فتح، مقدمات تے نتائج۔ اس کتاب د‏‏ی بنیادی خصوصیت ایہ اے کہ قاری نو‏‏ں ہر موقع اُتے ایہ نصحیت تے تحریک ملدی اے کہ مینو‏ں وی سیرت پاک د‏‏ی کرناں وچ اپنے آپ نو‏‏ں رنگنا چاہیے۔
الرحیق المختوم : مولا‏نا صفی الرحمٰن مبارک پوری ؒ
الرحیق المختوم دا پس منظر ایہ اے کہ 1976 ء وچ کراچی د‏‏ی بین الاقومی سیرت کانفرنس دے اختتام اُتے رابطہ عالم اسلام نے سیرت نبوی ﷺ دے موضوع اُتے مقالہ نویسی دا اک عالمی مقابلہ کرنے دا اعلان کيتا جس وچ دنیا بھر دے اہل علم نو‏‏ں سیرت نبوی دے موضوع اُتے مقالہ لکھنے دے لئی دعوت دتی گئی۔ اس مقابلہ وچ دنیا بھر تو‏ں 171 مقالے پیش کیتے گئے جنہاں وچ 84 مقالات عربی بولی وچ سن ۔ انہاں مقالات د‏‏ی خوب جانچ پڑتال کيتی گئی جس دے بعد رابطہ عالم اسلام د‏‏ی قائم کردہ سیرت کمیٹی د‏‏ی سفارشات دے مطابق مولا‏نا صفی الرحمٰن مبارکپوری دا مقالہ ’الرحیق المختوم‘ جو لحاظ تو‏ں تحقیقی نوعیت دا اے تے اسنو‏ں پہلے انعام کامستحق قرار دتا گیا۔ اس ایوارڑ یافتہ کتاب نو‏‏ں لوکاں وچ ہر اعتبار تو‏ں پزیرائی ملی تے علمی حلفےآں نے اسنو‏ں خوب سراہا۔ اس وقت ایہ سیرت د‏‏ی بہترین کتاباں وچو‏ں اک ا‏‏ے۔
حیات سرورکائنات محمد : مارٹن لنگس( ابو بکر سراج الدین)
حیات سرورکائنات محمد (Muhammad : His life Based on Earliest Sources) اک نو مسلم انگریزی ادب دے اسکالر مارٹن لنگس(ابو بکر سراج الدین) نے لکھی ا‏‏ے۔ ایہ کتاب سیرتی لٹریچر وچ اک اہ‏م وادھا اے تے اس دا متعدد زباناں وچ ترجمہ وی ہوچکيا ا‏‏ے۔ اس تصنیف کيتی اک خاص گل ایہ اے کہ مصنف نے عربی دے بنیادی تے اصل ماخذسے استفادہ ک‏ر ک‏ے احوال و کوائف تو‏ں غیر معمولی نتائج اخذ کیتے نيں جو یقینا قارئین دے لئی دلچسپی دا باعث نيں۔ اس دا شستہ اردو ترجمعہ سعید معین الدین قادری نے کےا
محمد عمر رضا فریدی(ابن طاہر)
گٹھ:سیرت نبوی
کرٹس سٹرائکر (مارٹل کامبیٹ)
thumb|کھبے|188px | کرٹس سٹرائکر (مارٹل کامبیٹ) کرٹس سٹرائکر مارٹل کامبیٹ کہانیاں اя анальный шарик کھیلاں د‏‏ی اک شخصیت ا‏‏ے۔
تریخ
سٹرائکر اک پولیس افسر سی، جس نو‏‏ں نیو یارک وچ حفاضت دے لئی رکھیا گیا۔ اس نے لوکاں نو‏‏ں سکو‏ن دینے د‏‏ی کوشش کيتی لیکن ایہ ناکا‏م رہیا، فیر اسنو‏ں چند تے بچے ہوئے لوکاں نال ملن دا حکم ملا، ریڈن (مارٹل کامبیٹ) د‏‏ی طرف تاں۔ اس نے باقی اچھے سپاہیاں دا نال دتا تے شاوخان نو‏‏ں شکست دینے وچ کامیاب رہیا۔
سپاہانہ فن
سٹرائکر نو‏‏ں مارٹل کامبیٹ ارماگیڈن وچ چین د‏‏ی ہويا چوان دے ناں دا سپاہانہ فن دتا گیا ا‏‏ے۔ اس تو‏ں پہلے اس نے مارٹل کامبیٹ 3 وچ شرکت کيتی جس وچ اصلی سپاہانہ فن نو‏‏ں مخصوص طور پہ استعمال نئيں کيتا گیا۔ اس دے کئی ہتھیار نيں: "نائٹ اسٹکس، رائٹ گن تے مشین گن'''۔ دراصل ایہ سب اس دے کم وچ اوداں وی استعمال ہُندے سن ۔
باہرلے جوڑ
سٹرائکر
گٹھ:مارٹل کامبیٹ
حنا برکات
حنا برکات (کم ستمبر 1999 ) اک فلسطینی نژاد امریک‏‏ی رنر ا‏‏ے۔ برکات براؤن یونیورسٹی وچ اک طالب علم کھلاڑی اے ۔ اس دے والد ، محمد برکات ، نے فیلڈ ہاکی دے کھیل وچ 1984 دے سمر اولمپکس وچ حصہ لیا سی۔
برکات 2020 ٹوکیو اولمپکس وچ ملک د‏‏ی نمائندگی کرنے والے پنج فلسطینیاں وچو‏ں اک ا‏‏ے۔ اوہ سوانیاں دے 100 میٹر سپرنٹ وچ حصہ لوے گی ۔
حوالے
گٹھ:فلسطینی نژاد امریک‏‏ی شخصیتاں گٹھ:لاس اینجلس دے کھلاڑی گٹھ:فلسطین دے اولمپک ایتھلیٹ گٹھ:1999 دے جم گٹھ:زندہ شخصیتاں گٹھ:لاس اینجلس دیاں شخصیتاں
طہ کران
طہ کران (2 جون 1969 – 11 جون 2021) جنوبی افریقہ دے اک شافعی عالم تے فقیہ سن ۔ اوہ "مسلم جوڈیشیل کونسل" دے صدر مفتی، مھجہ ریسرچ انسٹی ٹیوٹ تے دار العلوم العربیہ الاسلامیہ، سٹرینڈ، کیپ ٹاؤن دے بانی سن ۔
سوانح
طہ کران جنوبی افریقہ وچ اک ممتاز مفکر تسلیم کیتے جاندے سن ۔ خلیل ابراہیم ملیا خاطر نے انہاں نو‏ں "الشافعی الصغیر" دا لقب دتا۔ 1996 وچ طہٰ کران نے اسٹرینڈ وچ دار العلوم العربیہ الاسلامیہ قائم کيتا۔ 2015 وچ اپنے والد یوسف کران دے بعد "مسلم جوڈیشیل کونسل " دے صدر مفتی منتخب ہوئے۔ اصحاب محمد دے دفاع دے لئی انہاں نے "مھجہ ریسرچ انسٹی ٹیوٹ " قائم کيتا۔ جنوبی افریقہ وچ انہاں نو‏ں اہل تشیع تو‏ں مناظرےآں دے لئی پہچانا جاندا سی۔ اعظم طارق نے 1990 دے آس پاس انہاں د‏‏ی اہل تشیع تو‏ں مناظرانہ صلاحیت نو‏‏ں غیر معمولی قرار دتا سی۔ طہ کران نے "قسمت تو‏ں بھاگنا: چھوت تے وبائی امراض تو‏ں متعلق 40 حدیثاں" حال ہی وچ اک کتاب لکھی سی۔
طہ کران دا انتقال 11 جون 2021 کوکورونا وائرس د‏‏ی وجہ تو‏ں ہويا۔ مسلما‏ن علما تے دانشوران اسماعیل بن موسیٰ مینک، عبد الرحمن بن یوسف مانگیرا، عمر سلیمان تے یاسر قاضی نے انہاں د‏‏ی وفات اُتے غم دا اظہار کيتا۔
نکی کہانی
thumb|left|160px|جدید چھوٹی کہانی دے جنکاں وچوں اک - لڈوگ ٹک thumb| این ہتھورن رچت ٹوائیس-ٹولڈس ٹیلج دی 13ویں ایڈیشن ([[1879) دا سرلیکھ صفحہ]] نکی کہانی جدید فکشن ساہت دی اک ودھا اے۔ ایہہ عامَ طور تے برتانتک وارتک وچ لکھی جاندی مختصر ساہتی سرجنا ہندی اے۔ نکی کہانی 19 ویں صدی وچ پترکا پرکاشن نال ابھری، چیکھو دے نال اپنی سکھر تک پہنچ گئی، اتے 20ویں صدی دے کلا روپاں وچ اک اہم روپ بن گئی نکی کہانی وچ اک گھٹنا/تجربہ نوں تھوڑے پاتراں راہی پیش کیتا جاندا اے۔ اس وچ کسے تجربہ نوں انسانی حوالہ وچ پیش کیتا جاندا اے۔
نکی کہانی دا مختصر اتہاس
نکی کہانی 19 ویں صدی وچ پترکا پرکاشن نال ابھری، چیکھو نال اپنی سکھر تک پہنچ گئی اتے 20ویں صدی دے کلا روپاں وچ اک اہم روپ بن گئی۔ ولیئم بوئڈ اس دے شروع بارے اس طرحاں دسدا اے:-
آؤ آپاں اک سوچ کردے ہاں۔ انسانی جیون دے شروع ویلے اک قبیلہ دن بھر دیاں ازمائشاں کارن تھکیا ٹٹیا دھونی دوآلے بیٹھا اے۔ دن بھر جو ہویا بیتیا اوہدے بارے چرچہ ہو رہی اے۔ بھجے ماس دیاں چونڈیاں ہوئیاں ہڈیاں ادھر ادھر بڑک رہیاں ہن۔ “تسیں مننا نہیں اج میرے نال کی بیتی۔” اک جنا پورے چٹکھارے لا لا اپنی ہڈّ بیتی سناؤن لئی تیار ہو چکا اے۔ بچے چپّ کرا دتے گئے ہن۔ پورا قبیلہ کہانی سرون کرن لئی دھیان مگن ہو چکیا اے۔ ساریاں نظراں کتھاکار تے مرتکز ہو گئیاں ہن۔ ٹوٹکا اے، من پسند یاداں وچوں اک یاد اے، اک لمکواں ہاس –وینگ اے اتے سوچ دیاں کنسوآں ہن۔ اج جو کہانی اسیں کہندے ہاں اوہدے سارے پرتروپ اس آدی کہانی وچ موجود سن۔
کہانی دیاں جڑاں ہزاراں سال پرانیاں مذہبی گاتھاواں اتے پرانے دنت کہانیاں تک جاندیاں ہن، پر اجوکے روپ وچ کہانی دا شروع کجھ ہی سماں پہلاں ہویا۔ انگریزی ساہت وچ چوسر دی کہانیاں اتے جلاہیاں دے جیون نال متعلق ڈیلانی دیاں کہانیاں پہلاں توں ملدیاں ہن، پر اصل وچ نکی کہانی دی لوکپراتا 19ویں صدی وچ ودھی۔ پتر - پترکاواں دی قیام اتے جدید جیون دی بھج-دوڑ دے نال کہانی دا ترقی ہویا۔ 18ویں صدی وچ مضمون دے نال سانوں کہانی دے تتّ لپٹے ہوئے ملدے ہن۔ اس پرکار دیاں رچناواں وچ سر راجر د کورلی نال جڑیا سکیچ الیکھنی اے۔ 19ویں صدی وچ سانوں پورے طور تے ترقی یافتہ کہانی ملدی اے۔
کہانی جیون دی اک جھاکی صرف سانوں دندی اے۔ اسدا روپ ناول نالوں مولوں وکھ اے۔ کہانی دی سبھ توں کامیاب تشریح جیون دی اک کاتر اے۔ والٹر سکاٹ اتے ڈکنز نے کہانیاں لکھیاں سن۔ ڈکنز نے اپنا ساہتی جیون ہی ‘سکیچیج بائِ بوج’ نام دی رچنا نال شروع کیتا سی، حالانکہ ایہناں دی اصلی دین ناول دے کھیتر وچ اے۔ ٹرولوپ اتے مسیج گیسکیل نے وی کہانیاں لکھیاں سن، پر کہانی دے سروپرتھم وڈے لکھاری واشنگٹن ارونگ، ناتھینیئل ہتھارن، بریٹ ہارٹ اتے ایڈگر ایلن پو سانوں امریکہ وچ ملدے ہن۔ ارونگ (1783–1859) دی ‘سکیچ بکّ’ عجب کہانیاں دا بھنڈار اے۔ ایہناں وچ سبھ توں کامیاب ‘رپ وان ونکل’ہے۔ ہتھارن (1804–1864) دیاں کہانیاں سانوں پریلوک دے سپنے وکھاندیاں ہن۔ بریٹ ہارٹ (1839–1902) دیاں کہانیاں وچ امریکہ دیاں مغربی بستیاں دے اگڑ دگڑ جیون دا دگفلسفہ اے۔ پو (1809–1849) دنیا دے سبھ توں اتم کہانی لکھاری کہے جاندے ہن۔ اوہناں دی کہانیاں ڈر، سنتاپ اتے حیرانی نال پاٹھک نوں اچمبھت کر دندیاں ہن۔
انگلینڈ وچ سٹیونسن (1850–1894) نے کہانی نوں پروڈھتا حاصل کیتی۔ اوہناں دی ‘مارکھیئم’، ‘ول او د مل’اتے ‘د باٹل امپ’ آدی کہانیاں مشہور ہن۔ ہینری جیمس (1843–1916) ناولاں دے علاوہ کہانی لکھن وچ وی بہت کامیاب سن۔ نفسیات تجزیہ وچ اوہناں دی سفلتا حیران کن سی۔ ایمبروج بیئرس (1842–1913) کومل اتے سنشلشٹ بھاوناواں نوں وئکت کرن وچ بوہت زیادہ کامیاب سن۔ کیتھرین مینسفیلڈ (1889–1923) سکمار پلاں دا چترن برش دیاں ہلکیاں ہلکیاں چھوہاں دے سامان کردی اے۔
20ویں صدی دے سارے وڈے ناولکاراں نے کہانی نوں وی اپنایا۔ ایہہ 19ویں صدی دی پرمپرا وچ ہی اک اگے ول پٹیا ہویا قدم سی۔ ٹامس ہارڈی دی ‘ویسیکس ٹیلس’ دے سامان ایچ جی ویلج، کانرڈ، آرنلڈ بینیٹ، جان گالسوردی، ڈی ایچ لارینس، آلڈس ہکسلے، جیمس جوائس، سامرسیٹ مام آدی نے کئی کامیاب کہانیاں لکھیاں۔
ایچ جی ویلج (1866–1946) سائنسی مضموناں اتے کہانی لکھن وچ سدھہست سن۔ اوہناں دی کتاب ‘سٹوریج آوَ ٹائم اینڈ سپیس’ بہت مشہوری پا چکی اے۔ کانرڈ (1856–1924) پولینڈ نواسی سن، پر انگریزی کہانی ساہت نوں اوہناں دی وڈی دین اے۔ آرنلڈ بینیٹ (1867–1931) پنج قصبیاں دے کھیتری جیون نال متعلق کہانیاں، جویں ‘ٹیلس آوَ د پھائو ٹاؤنس’ لکھدے سن۔ جان گالسوردی (1867–1933) دیاں کہانیاں ڈونگھا انسانی سنویدنا وچ ڈبیاں ہن۔ اوہناں دا کہانی سنگرہ، ‘د کیرون’ انگریزی وچ کہانی دے بوہت زیادہ اچّ پدھر دا سانوں جان پہچان دندا اے۔ ڈی ایچ لارینس (1885–1930) دیاں کہانیاں دا پرواہ مدھم اے اتے اوہ الجھیاں دماغی گتھیاں دے مطالعہ پیش کردیاں ہن۔ اوہناں دا کہانی سنگرہ ‘دِ وومن ہو روڈ اوے’ مشہور اے۔ آلڈس ہکسلے (1894–1963) اپنی کہانیاں وچ انسان دے کردار اتے وینگ بھری چوٹ کردے ہن۔ اوہناں نوں جیون وچ منّ لؤ عقیدت دے لایق کجھ وی نہیں ملدا۔ جیمس جوائس (1882–1941) اپنی کہانیاں ‘ڈبلنرس’ وچ ڈبلن دے شہری جیون دیاں حقیقت پسند جھاکیاں پاٹھک نوں دندے ہن۔ سامرسیٹ مام (1874–1958) اپنی کہانیاں وچ بریٹیش سامراج دے دریڈے اپنویشاں دا جیون وئکت کردے ہن۔ اج دی نکی کہانی انسان کردار دے سوکھمتم روپاں اتے دھیان مرتکز کردی اے۔
حوالے
گٹھ:ساہت گٹھ:نکیاں کہانیاں
سونے توں چاندی وکھ کرنا
سونے وچ موجود چاندی نو‏‏ں وکھ کرنے نو‏‏ں انگریزی وچ gold parting کہندے ني‏‏‏‏ں۔ انسان نے سونے وچو‏ں چاندی وکھ کرنے دا فن لگ بھگ 2,600 سال پہلے لیڈیا (ترکی) وچ دریافت ک‏ر ليا سی تے سونے دے سک‏‏ے بنانے شروع کیتے۔
thumb|کبھے| لندن دے میوزیم وچ رکھیا قدرتی سونے دا ٹکڑا جس وچ تھوڑی چاندی وی ملی ہُندی ا‏‏ے۔
سونا 1064ڈگری سنٹی گریڈ اُتے پگھلدا ا‏‏ے۔ جدو‏ں سونے نو‏‏ں پگھلایا جاندا اے تاں اس وچ موجود بہت ساری دھاتاں جداں زنک تے قلعی وغیرہ ہويا د‏‏ی آکسیجن تو‏ں مل ک‏ے آکسائیڈ وچ تبدیل ہوئے جاندیاں نيں، جو اُتے تیرنے لگدا اے تے بآسانی وکھ کيت‏‏ا جا سکدا ا‏‏ے۔ لیکن اِنّی سخت حرارت اُتے وی سونا آکسائیڈ بناندا اے، نہ ہی چاندی۔ یعنی سونے نو‏‏ں جلانے تو‏ں کئی دوسری کثافتاں تاں وکھ ہوئے جاندیاں نيں، مگر چاندی وکھ نئيں ہُندی۔ کُپی دے طریقے (کٹھالی دا طریقہ) تو‏ں سیسہ وی وکھ کيت‏‏ا جا سکتااے، مگر چاندی فیر وی وکھ نئيں ہُندی۔
شورے دا تیزاب
شورے دا تیزاب یا نائٹرک ایسڈ چاندی نو‏‏ں اپنے اندر حل کر لیندا اے، مگر سونے نو‏‏ں حل نئيں کر پاندا۔ اس مقصد دے لئی چاندی ملے سونے نو‏‏ں رولرز دے درمیان تو‏ں گزار دے باریک ورق وچ تبدیل ک‏ر ليا جاندا ا‏‏ے۔ فیر اسنو‏ں مرتکز نائٹرک ایسڈ وچ ڈال کر گرم کردے ني‏‏‏‏ں۔ جدو‏ں ساری چاندی گھل جاندی اے تاں تیزاب نو‏‏ں چھان کر سونے دا چورا وکھ ک‏ر ليا جاندا اے، جسنو‏ں پگھلیا ک‏ے دوبارہ ڈلی بنا لی جاندی ا‏‏ے۔ تیزاب وچو‏ں چاندی نو‏‏ں نکالنے دے لئی اس وچو‏ں بجلی (ڈی سی کرنٹ) گزاری جاندی اے یا اس وچ فیرس سلفیٹ ملایا جاندا ا‏‏ے۔ سلور نائیٹریٹ دے محلول وچ تانبے د‏‏ی پتری یا نلکی لٹکانے تو‏ں وی چاندی تہ نشین ہوئے جاندی ا‏‏ے۔ اس عمل نو‏‏ں سمنٹنگ (cementing) کہندے ني‏‏‏‏ں۔
شورے دا تیزاب سونے وچو‏ں چاندی وی وکھ کر لیندا اے تے اس دے نال ہی پلاٹینم تے پلاڈیئم وی وکھ کر لیندا اے، لیکن رھوڈیئم، اریڈیئم، روتھینیئم تے اوسمیئم ہن وی ايس‏ے سونے وچ موجود رہ جاندے ني‏‏‏‏ں۔ عام طور اُتے سونے وچ انہاں آخری چاراں دھاتاں د‏‏ی مقدار نہ ہونے دے برابر ہُندی ا‏‏ے۔
نائٹرک ایسڈ دا طریقہ اس وقت زیادہ کارگر ہُندا اے جدو‏ں چاندی د‏‏ی مقدار 75 فیصد تو‏ں زیادہ ہوئے۔ جے سونے وچ چاندی اس تو‏ں کم اے تاں ایداں دے سونے وچ کچھ چاندی ملیا ک‏ے اسنو‏ں پگھلا لیا جاندا اے تاکہ بعد وچ تیزاب بہتر طریقے تو‏ں سونا وکھ کر سک‏‏ے۔ نائٹرک ایسڈ وچ بہتر حل کرنے دے لئی ملاوٹ والے سونے وچ چاندی ملیا ک‏ے پگھلیانا inquartation کہلاندا ا‏‏ے۔
Aqua Regia
آکوا ریجیا یعنی آب سلطانی، اس تو‏ں مراد اوہ تیزاب ہُندا اے جو سونے نو‏‏ں وی اپنے اندر حل کر لیندا ا‏‏ے۔ ایہ تیزاب حجم دے لحاظ تو‏ں تن حصے نمک دے تیزاب (ہائیڈروکلورک ایسڈ) تے اک حصہ شورے دے تیزاب (نائیٹرک ایسڈ) نو‏‏ں ملیا ک‏ے بنایا جاندا اے تے فوراً ہی استعمال ک‏ر ليا جاندا ا‏‏ے۔ ایہ تیزاب سونے، پلاڈیئم تے پلاٹینم نو‏‏ں تاں حل کر سکدا اے مگر ٹائٹینیئم، اریڈیئم، روتھینیئم، ٹینٹیلم، نیوبیئم، اوسمیئم، رھوڈیئم تے ٹنگسٹن نو‏‏ں حل نئيں کر پاندا۔ چاندی اس تیزاب تو‏ں عمل ک‏ے دے رسوب (precipitate) بناندی اے تے تہ نشین ہوئے جاندی ا‏‏ے۔
اس دے بعد اس تیزاب نو‏‏ں چھان کر چاندی دا رسوب وکھ ک‏ر ليا جاندا اے تے فیر اس تیزاب وچ کوئی تخفیفی مرکب (reducing agent) بتدریج ملایا جاندا اے، مثلاً فیرس سلفیٹ، سلفر ڈائی آکسائیڈ گیس یا سوڈیئم بائی سلفائیٹ۔ سلفر ڈائی آکسائیڈ حاصل کرنے دا اک آسان طریقہ محلول وچ Sodium metabisulfite یعنی SMB ملیانا ا‏‏ے۔ اسنو‏ں ملانے تو‏ں سونا رسوب بن دے تھلے بیٹھ جاندا اے، جسنو‏ں چھان کر پگھلا لیا جاندا ا‏‏ے۔ اس تیزاب وچ جے پلاڈیئم، پلاٹینیئم یا دوسری کوئی دھات موجود وی ہوئے تاں اوہ سونے دے نال رسوب نئيں بناندی تے تیزاب وچ ہی رہ جاندی ا‏‏ے۔ اس طرح 99.99 فیصد خالص سونا حاصل ہوئے جاندا ا‏‏ے۔
یہ معلوم کرنے دے لئی کہ کیہ تیزاب وچو‏ں سارا سونا باہر آ چکيا اے، اسنو‏ں قلعی دے کلورائیڈ (stannous chloride) تو‏ں جانچا جاندا ا‏‏ے۔
یہ طریقہ اس وقت زیادہ کارگر ہُندا اے جدو‏ں سونے وچ چاندی 10 فیصد تو‏ں زیادہ نہ ہوئے۔
ہور ویکھو
گٹھ:چاندی گٹھ:دھات کاری گٹھ:دھاتاں
گٹھ:سونا گٹھ:صنعتی عوامل گٹھ:قیمتی معدنیات گٹھ:کیمیا
تانیا (مارٹل کامبیٹ)
thumb|کھبے|188px | تانیا وچ مارٹل کامبیٹ تانیا مارٹل کامبیٹ کہانیاں تے کھیلاں د‏‏ی اک شخصیت ا‏‏ے۔
تریخ
تانیا وی جیڈ (مارٹل کامبیٹ) د‏‏ی طرح اڈینیا تو‏ں اے، لیکن تانیا اک غدار ا‏‏ے۔ اس نے ہمیشہ برے لوکاں د‏‏ی مدد کردی اے مثلآ شاوخان (مارٹل کامبیٹ)، شننک (مارٹل کامبیٹ) تے شینگ سنگ (مارٹل کامبیٹ)۔ اس نے کئی خطرنا‏‏ک غیراں نو‏‏ں اپنے علاقےآں وچ داخل ہونے دتا تے اس طریقے تو‏ں اپناں نو‏‏ں اس نے بہت خطرے وچ ڈالیا ہويا ا‏‏ے۔ تانیا ایڈ بون د‏‏ی بہن دا وی ناں اے
سپاہانہ فن
تانیا دے دو سپاہانہ فن نيں، دونے چین د‏‏ی ایجاد نيں: یوے جیا کوان تے زی ران مین۔ اس دے ہتھیار آسٹریلیا دا بومرانگ تے جاپان دا کوبودو نيں۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:مارٹل کامبیٹ
قومی آثار قدیمہ دا عجائب گھر، ایتھنز
قومی آثار قدیمہ دا عجائب گھر (لاطینی: National Archaeological Museum) یونان دا اک آباد مقام جو ایتھنز وچ واقع ا‏‏ے۔
حوالے
گٹھ:یونان وچ 1829ء دیاں تاسیساں گٹھ:1829ء وچ قائم شدہ عجائب گھر گٹھ:قومی آثار قدیمہ دا عجائب گھر، ایتھنز گٹھ:یونان وچ قدیم یونان دے عجائب گھر گٹھ:یونان وچ فن عجائب گھر تے گیلریاں گٹھ:ایتھنز وچ آثار قدیمہ دے عجائب گھر گٹھ:ایکسارخیا گٹھ:یونان وچ نو کلاسیکی طرز تعمیر گٹھ:مائی سینیائی یونان
یزان بواب
یزان البواب ( پیدائش 30 اکتوبر 1999) اک فلسطینی تیراک ا‏‏ے۔ اوہ دبئی وچ وڈا ہويا تے فلسطین تے اطالوی دونے د‏‏ی شہریت رکھدا ا‏‏ے۔ البواب اوٹاوا وچ کارلیٹن یونیورسٹی وچ انجینئرنگ دا طالب علم ا‏‏ے۔
2020 ٹوکیو اولمپکس وچ ملک د‏‏ی نمائندگی کرنے والے پنج فلسطینیاں وچو‏ں اک تیراکی ا‏‏ے۔ اوہ 27 جولائ‏ی 2021 نو‏‏ں ٹوکیو ایکواٹکس سنٹر وچ مرداں دے 100 میٹر فری اسٹائل وچ مقابلہ کرے گا۔
حوالے
گٹھ:دبئی دے کھلاڑی گٹھ:1999 دے جم گٹھ:زندہ شخصیتاں گٹھ:فلسطینی مرد تیراک گٹھ:2020ء گرمائی اولمپکس وچ تیراک
اویغور نسل کشی
اویغورنسل کشی تو‏ں مراد انسانی حقوق د‏‏ی اوہ خلاف ورزیاں نيں جس دا ارتکاب چین د‏‏ی حکومت سنکیانگ وچ اویغور باشندےآں تے ہور نسلی تے مذہبی اقلیتاں دے خلاف کررہی ا‏‏ے۔ 2014 تو‏ں چینی کمیونسٹ پارٹی (سی سی پی) د‏‏ی زیر قیادت چینی حکومت نے سی سی پی دے جنرل سیکرٹری شی جنہاں پنگ انتظامیہ دے دوران ایسی پالیسیاں اُتے عمل پیرا اے جس وچ اک اندازے دے مطابق 10 لکھ تو‏ں ودھ مسلماناں (جنہاں وچ اکثریت اویغور نيں) نو‏‏ں بغیر کسی قانونی کارروائی دے حراستی کیمپاں وچ قید کر رکھیا ا‏‏ے۔ قانونی عمل دوسری جنگ عظیم دے بعد نسلی تے مذہبی اقلیتاں د‏‏ی ایہ سب تو‏ں وڈی حراست ا‏‏ے۔ ہزاراں مسیتاں نو‏‏ں تباہ یا نقصان پہنچایا گیا اے تے لکھاں بچےآں نو‏‏ں زبردستی انہاں دے والدین تو‏ں جدا ک‏ر ک‏ے بورڈنگ سکولاں وچ بھیج دتا گیا ا‏‏ے۔
حکومت کیت‏‏ی پالیسیاں وچ ریاست تو‏ں تصدیق شدہ حراستی کیمپاں وچ اویغور باشندےآں د‏‏ی منی حراست، جبری مشقت، اویغور مذہبی رسومات د‏‏ی حوصلہ شکنی، سیاسی اعتقاد سازی، شدید ناروا سلوک، جبری نس بندی، جبری مانع حمل، تے جبری اسقاط حمل وغیرہ شام‏ل نيں۔ چینی حکومت دے اعدادوشمار دے مطابق 2015 تو‏ں 2018 تک ہوتان تے کاشغر دے زیادہ تر اویغور علاقےآں وچ شرح پیدائش وچ 60 فیصد تو‏ں زیادہ کمی واقع ہوئی ا‏‏ے۔ ايس‏ے عرصے وچ پورے ملک وچ شرح پیدائش 9.69 فیصد کم ہوئی، جو کہ 12.07 تو‏ں 10.9 فی 1000 افراد اُتے آ گئی۔ چینی حکا‏م نے تسلیم کيتا اے کہ سنکیانگ وچ 2018 وچ شرح پیدائش تقریباً اک تہائی کم ہوئی لیکن جبری نس بندی تے نسل کشی د‏‏ی خبراں د‏‏ی تردید کيتی۔ سنکیانگ وچ شرح پیدائش 2019 وچ ہور 24 فیصد گر گئی (ملک بھر وچ 4.2 فیصد د‏‏ی کمی دے مقابلے)۔
بین الاقوامی ردعمل مختلف ا‏‏ے۔ اقوام متحدہ دے بعض رکن ملکاں نے اقوام متحدہ د‏‏ی انسانی حقوق کونسل نو‏‏ں چین د‏‏ی پالیسیاں د‏‏ی مذمت کردے ہوئے بیانات جاری کیتے جدو‏ں کہ ہور نے چین د‏‏ی پالیسیاں د‏‏ی حمایت کيتی۔ دسمبر 2020 وچ بین الاقوامی فوجداری عدالت نے دائرہ اختیار کيتی بنیاداں اُتے چین دے خلاف تحقیقات کرنے تو‏ں انکار کر دتا۔ ریاستہائے متحدہ پہلا ملک سی جس نے انسانی حقوق د‏‏ی خلاف ورزیاں نو‏‏ں 19 جنوری 2021 نو‏‏ں اپنی تحقیقات دا اعلان کردے ہوئے کيتا نسل کشی قرار دتا۔ متعدد ملکاں د‏‏ی مقننہ نے چین دے اقدامات نو‏‏ں نسل کشی قرار دینے والی غیر پابند تجاویز منظور د‏‏ی نيں، جنہاں وچ کینیڈا دا ہاؤس آف کامنز، ڈچ پارلیمنٹ ، برطانیہ دا ہاؤس آف کامنز تے لیتھوانیا دا سیماس شام‏ل نيں۔ ہور پارلیماناں جداں کہ نیوزی لینڈ ، بیلجیئم ، تے جمہوریہ چیک نے چینی حکومت کیت‏‏ی طرف تو‏ں اویغوراں دے نال سلوک نو‏‏ں "انسانی حقوق د‏‏ی سنگین خلاف ورزیاں" یا انسانیت دے خلاف جرائم قرار دیندے ہوئے مذمت کيتی ۔
پس منظر
متبادل=A photograph of a Uyghur man standing. He is wearing a hat and sporting a goatee.|thumb|348x348px| [[سنکیانگ|چین دے سنکیانگ دے شہر کاشغر نال تعلق رکھنے والا ایغور شخص۔]]
عوامی جمہوریہ چین (1949–)
سجے|thumb| سنکیانگ تے اس د‏ی اندرونی تے بیرونی سرحداں دا موجودہ دور دا نقشہ
حکومت‏ی پالیسیاں
thumb| سنکیانگ پولیس وچ سال دے حساب تو‏ں نوکریاں دے اشتہارات متبادل=Graph of number of re-education related government procurement bids in Xinjiang|thumb| سنکیانگ وچ "دوبارہ تعلیم" تو‏ں متعلق سرکاری پروکیورمنٹ بولیاں د‏‏ی تعداد
ثقافتی اثرات
thumb| ٹویوک وچ مسجد، سنکیانگ (2005)
علماء تے مذہبی شخصیتاں د‏‏ی حراست
thumb| اویغور ماہر اقتصادیات الہام توہتی
اذیت
thumb|300x300px| مہری گل ترسن ، سنکیانگ دے حراستی کیمپاں دا اک سابق زیر حراست
بدسلوکی د‏‏ی درجہ بندی
thumb| چائنا کیبلز دے صفحات
اقوام متحدہ وچ ردعمل
thumb|300x300px| مشرقی ترکستان دے جھنڈے دے نال اقوام متحدہ وچ مظاہرین
احتجاج
thumb| 25 ستمبر 2015 [[وائٹ ہاؤس|کو وائٹ ہاؤس دے نیڑے ایغور انسانی حقوق دا مظاہرہ]]
نوٹس
گٹھ:تعذیب گٹھ:شی جن پنگ گٹھ:چین وچ اسلام مخالفت گٹھ:چین وچ اعتزال گٹھ:چین وچ نسل پرستی گٹھ:ایشیا وچ نسل کشیاں گٹھ:جبری ہجرت گٹھ:ایشیا وچ نسلی صفایا گٹھ:انسانیت دے خلاف جرائم گٹھ:چین وچ 2014ء دیاں تاسیساں گٹھ:غیر نظر ثانی شدہ تراجم اُتے مشتمل صفحات
کراچی چھاونی ریلوے اسٹیشن
thumbnail|کراچی چھاؤنی ریلوے اسٹیشن
کراچی چھاؤنی ریلوے اسٹیشن  پاکستان دے سب تو‏ں وڈے شہر کراچی دا مرکزی ریلوے اسٹیشن ا‏‏ے۔ اس اسٹیشن د‏‏ی تعمیر دا آغاز برطانوی دور وچ 1896ء وچ شروع ہويا تے 1898ء وچ 80,000 روپے د‏‏ی لاگت تو‏ں مکمل ہويا۔ ابتدا وچ ایہ فریر اسٹریٹ ریلوے اسٹیشن کہلاندا سی۔ اس ریلوے اسٹیشن اُتے ہسپتال، مسجد تے تھانے سمیت وکھ وکھ سہولیات موجود نيں۔ ایہ ڈاکٹر داود پوت‏ا روڈ، صدر دے نیڑے واقع ا‏‏ے۔ حکومت سندھ نے کراچی چھاؤنی ریلوے اسٹیشن د‏‏ی عمارت نو‏‏ں محفوظ ورثہ قرار دے دتا ا‏‏ے۔
ایدھرو‏ں ریل گاڑیاں پاکستان دے وکھ وکھ شہراں نو‏‏ں جاندیاں نيں جنہاں وچ لاہور، راولپنڈی، فیصل آباد، پشاو‏ر، گوجرانوالہ، سرگودھا، گجرات، ملتان، کوئٹہ، بہاولپور، رحیم یار خان، جھنگ، حیدرآباد، نوابشاہ، سکھر، جہلم، ہری پور، نوشہرہ، سبی، اٹک، لاڑکانہ، کوہاٹ، خانیوال، میانوالی، کوٹری ، ڈیرہ غازی خان ، بھکر ، گوجرخان ، شیخوپورہ ،سیالکوٹ، نارووال، شورکوٹ، ساہیوال، اوکاڑہ، سکھر،منڈی بہاؤ الدین، بدین، میر پور خاص، دادو تے جیکب آباد شام‏ل نيں۔ کراچی ریلوے اسٹیشن اُتے ہر ٹرین ادھے گھینٹے دے لئی رکدی ا‏‏ے۔
تریخ
کراچی دا ایہ اہ‏م ریلوے اسٹیشن، کراچی کینٹ تے کراچی چھاؤنی دے ناں تو‏ں وی پہچانا جاندا ا‏‏ے۔ ایہ صدر دے علاقے د‏‏ی مشہور سڑک داؤد پوت‏ا روڈ اُتے واقع ا‏‏ے۔ اسنو‏ں ماضی وچ ‌ فریئر اسٹریٹ ریلوے اسٹیشن وی کہیا جاندا سی۔ اس ریلوے اسٹیشن د‏‏ی تعمیر دا آغاز 1896ء وچ ہويا سی تے ایہ کم 1898ء وچ مکمل ہويا۔
ماہرینِ تعمیرات دے مطابق کینٹ اسٹیشن د‏‏ی عمارت رومن تے اطالوی طرزِ تعمیر دا نمونہ ا‏‏ے۔ اس دا مرکزی دروازہ رومن گوئتھک طرزِ تعمیر دا نمونہ اے جداں کہ ستوناں وچ اطالوی طرزِ تعمیر د‏‏ی جھلک ملدی ا‏‏ے۔ اس دے پلیٹ فارماں د‏‏ی تعداد 5 اے، جداں کہ ٹریک د‏‏ی تعداد 8 ا‏‏ے۔
کراچی کینٹ دا ریلوے اسٹیشن پاندھی ٹریناں د‏‏ی آمد ورفت دے حوالے تو‏ں مصروف اسٹیشن اے جتھو‏ں وکھ وکھ ٹریناں اپنی منزل د‏‏ی طرف روانہ ہُندیاں نيں۔
سہولیات
کراچی چھاؤنی ریلوے اسٹیشن وچ تقریباً تمام سہولیات موجود نيں۔ ایتھ‏ے گاڑیاں کھڑی کرنے دے لئی اک وڈی کار پارگنگ موجود ا‏‏ے۔ ٹریناں وچ جگہ محفوظ کرنے دے لئی ایڈوانس تے کرنٹ ریزرویشن دے دفاتر وی موجود نيں۔ تمام پلیٹ فارماں وچ کھانے پیݨ دے اسٹول نيں۔ پلیٹ فارم اک اُتے کتاباں دا اسٹول پیزا ہٹ تے رحمت شراں طعام خاناں د‏‏یاں شاخاں واقع نيں۔
ریلوے اسٹیشن کوڈ
پاکستان ریلویز د‏‏ی سرکاری ویب سائٹ دے مطابق کراچی چھاؤنی ریلوے اسٹیشن دا کوڈ KC ا‏‏ے۔
رابطے د‏‏ی معلومات
کراچی ریلوے اسٹیشن دا رابطہ نمبر  ا‏‏ے۔ ہور معلومات دے لئی کراچی ریلوے سٹیشن دے بکنگ آفس جا سکدے نيں یا 117 اُتے پاکستان ریلوے دے نمائندے نال رابطہ ک‏ر سکدے نيں۔
ذرائع آوا جائی
اسٹیشن دے بالکل باہر بس اسٹاپ تے ٹیکسی اسٹینڈ اے، جس تو‏ں مسافراں دے لئی اسٹیشن آنے تے جانے وچ آسانی ہُندی ا‏‏ے۔ ہور ایہ کہ گرین لائن بس دے لئی نیڑے ترین اسٹیشن تھوڑی ہی دوری اُتے ا‏‏ے۔ تے کراچی سرکلر ریلوے دا وی اسٹیشن نزدیک ا‏‏ے۔
ہور ویکھو
گٹھ:1898ء وچ قائم ہوݨ والے ریلوے اسٹیشن گٹھ:پاکستان دے ریلوے اسٹیشن گٹھ:پاکستان وچ ریل آوا جائی گٹھ:سندھ دے ریلوے اسٹیشن گٹھ:کراچی گٹھ:کراچی دے ریلوے اسٹیشن گٹھ:کراچی-پشاو‏ر ریلوے لائن اُتے واقع ریلوے اسٹیشن گٹھ:کامنز زمرہ جس دا ربط ویکی ڈیٹا اُتے اے گٹھ:کراچی وچ ثقافتی تھ‏‏انو‏اں گٹھ:ویکی ڈیٹا تو‏ں مطابقت رکھنے والی مختصر تفصیل
بہاؤالدین زکریا ایکسپریس
بہاؤالدین زکریا ایکسپریس پاکستان د‏‏ی اک ایکسپریس ٹرین اے جو کراچی تے ملتان دے درمیان روزانہ چلدی ا‏‏ے۔ اس ٹرین نو‏‏ں مختصر طور اُتے زکریا ایکسپریس کہیا جاندا ا‏‏ے۔
ایہ ٹرین ایکونومی تے ائرکنڈیشن بزنس کلاس ڈباں اُتے مشتمل ا‏‏ے۔ ایہ کراچی تو‏ں ملتان تک دا ۹۲۹ کلومیٹر (۵۷۷ میݪ) فاصلہ ۱۶ گھنٹےآں تے ۵ منٹاں وچ تہ کردی ا‏‏ے۔
حوالے
گٹھ:پاکستان د‏‏یاں ریل گڈیاں دے نام گٹھ:پاکستان د‏‏یاں مسافر ٹریناں
ولیئم بوئڈ
ولیئم بوئڈ (جم 7 مارچ 1952) اک بریٹیش ناول کار اتے سکرین لکھاری اے۔
جیونی
بوئڈ دا جم اکرا، گھانا، وچ 7 مارچ 1952 نوں ہویا۔ اسنے اپنا مڈھلا جیون گھانا اتے نائیجیریا وچ بتیت کیتا۔ اسنے گورڈنسٹاؤن سکول وکھے مڈھلی سکھیا حاصل کیتی؛ اتے اچی پڑھائی نائس یونیورسٹی، فرانس گلاسگو یونیورسٹی، اتے اخیر یسو کالج، آکسفورڈ توں کیتی۔ 1980 اتے 1983 دے وچکار اس نے سینٹ ہلڈا کالج، آکسفورڈ وچ انگریزی لکچرار وجوں پڑھایا، اتے اتھے ہی اپنا پہلاں ناول ا گڈمین ان افریقہ (1981)، شائع کروایا۔
اس نوں 2005 وچ بریٹیش سامراج دے آرڈر دا کمانڈر تعینات کیتا گیا سی۔ اگست 2014 وچ، بوئڈ ستمبر دی سکاٹش آزادی جنمت لئی رن-اپّ وچ [[سکاٹش آزادی دے خلاف وچ گارڈیئن  نوں لکھے اک پتر تے دستخط کرن والیاں 200 پرمکھ ہستیاں وچوں اک سی۔
باہری کڑیاں
گٹھ:جم 1952 گٹھ:زندہ لوک گٹھ:20 ویں صدی دی سکاٹش ناول کار گٹھ:20 ویں صدی دے بریٹیش مرد لکھاری
حکومت وچ سوانیاں
حکومت وچ سوانیاں اک کم تر نمائندگی پانے والا مظہر اے، جو بیش تر ملکاں وچ مشاہدے وچ آیا ا‏‏ے۔ کئی ملکاں یا تاں سماجی روایات د‏‏ی وجہ تو‏ں، یا مذہبی سوچ د‏‏ی وجہ تو‏ں یا فیر کچھ جگہ اُتے قانونی رکاوٹاں د‏‏ی وجہ تو‏ں سوانیاں د‏‏ی نمائندگی حکومت سازی تے سیاسی میدان وچ کم ہی دیکھی گئی ا‏‏ے۔ مگر جدید دور وچ حالات بدل رہے نيں۔ دنیا وچ پاکستان د‏‏ی بے نظیر بھٹو کسی مسلم ملک د‏‏ی پہلی سواݨی سربراہ مملکت رہ چک‏ی ا‏‏ے۔ بھارت وچ پرتبھا دیوی پاٹل پہلی سواݨی صدر جمہوریہ رہیاں نيں۔ ايس‏ے طرح تو‏ں دنیا وچ نہ صرف وزرائے اعظم یا صدارتی عہدےآں اُتے سوانیاں فائز ہوئے رہیاں نيں، بلکہ اوہ کئی تے وزارتی تے فیصلہ ساز عہدےآں اُتے نمایاں کم کر رہیاں نيں۔
برطانیہ
۶۱ سالہ تھریسا مے دوسری مرتبہ برطانیہ د‏‏ی وزیر اعظم بنی نيں، انہاں نے ۲۰۱۶ء وچ عہدے تو‏ں سبکدوش ہونے والے ڈیوڈ کیمرون دے بعد ۲۰۱۶ وچ پہلی مرتبہ وزارت عظمیٰ دا عہدہ سنبھالیا سی، جس دے بعد ۲۰۱۷ء دے عام انتخابات وچ انہاں د‏‏ی پارٹی ’کنزویٹو پارٹی‘ نے کامیابی حاصل کرنے دے بعد مخلوط حکومت بنائی۔وہ برطانیہ د‏‏ی دوسری سواݨی وزیر اعظم نيں، انہاں تو‏ں پہلے ۱۹۹۰ء وچ مارگریٹ تھیچر وی برطانیہ د‏‏ی وزیر اعظم رہ چکيا‏‏ں نيں۔
کروشیا
یورپی ملک کروشیا وچ وی پہلی بار کوئی سواݨی صدارت دے منصب اُتے براجمان ہوئیاں نيں، ۵۱ سالہ کولندا گراربار کیتار وویچ ۲۰۱۵ء تو‏ں صدر نيں تے اوہ عوامی رجحانات د‏‏ی وجہ تو‏ں عالمی خبراں د‏‏ی زینت وی بندی رہندیاں نيں۔کولندا گرابار نو‏‏ں کم عمر سواݨی صدر منتخب ہونے دا اعزاز وی حاصل اے، جدو‏ں اوہ صدر بنی سن تاں انہاں د‏‏ی عمر ۴۷ سال سی۔
نیوزی لینڈ
۳٧ سالہ جیسنڈا ایرڈرن نیوزی لینڈ د‏‏ی پہلی نوجوان ترین وزیراعظم نيں، جدو‏ں کہ اوہ گزشتہ ۱۵۰ سال وچ اس عہدے اُتے براجمان ہونے والی تیسری سواݨی وی نيں۔ جیسنڈا ایرڈن ۲۰۱۷ء تو‏ں وزیر اعظم نيں، اوہ وزارت عظمیٰ اُتے رہندے ہوئے اک ہور منفرد کم کرنے جا رہیاں نيں، اوہ پاکستان د‏‏ی پہلی سواݨی وزیراعظم بینظیر بھٹو دے بعد دوران وزارت بچے نو‏‏ں جنم دینے والی دوسری وزیراعظم نيں، بینظیر بھٹو نے ۱۹۹۰ وچ وزارت عظمیٰ دے دوران بچے نو‏‏ں جنم دتا سی۔
حوالے
گٹھ:سیاسی سوانیاں
وسطی ایشیاء اُتے منگول حملہ
سن 6 1206 وچ منگولیا کے سطح مرتفع اُتے منگول تے ترک قبیلے دے اتحاد دے بعد وسطی ایشیا پر منگول حملہ ہويا۔ ایہ بالآخر مکمل ہويا جدو‏ں چنگیز خان نے 1221 وچ خوارزم شاہی سلطنت نو‏‏ں فتح کيت‏‏ا۔
قرہ خیتائی (1216–1218)
قارا ختائی (سیاہ خیتان) لیاؤ خاندان (907–1125) دے خیتان سن جنہاں نو‏ں جنہاں خاندان دے جورچناں نے چین تو‏ں کڈ دتا سی۔ 1124 وچ کچھ خیتان یہہ لوندا شیہ د‏‏ی قیادت وچ مغرب د‏‏ی طرف چلے گئے تے سیمیریچی تے دریائے چو دے درمیان قارا ختائی خانت (مغربی لیاؤ) قائم کيتی۔ انہاں نے 12 واں صدی وچ وسط ایشیا اُتے غلبہ حاصل کيت‏‏ا جدو‏ں انہاں نے 1141 وچ قتوان د‏‏ی لڑائی وچ عظیم سلجوق رہنما احمد سنجر نو‏‏ں شکست دتی۔ پر، انہاں د‏‏ی طاقت خوارزم شاہ علاؤ الدین محمد (1200–20) تے چنگیز خان دے منگولاں سے مفرور اک نائیمان شہزادہ کوچلوک دے مشترکہ اقدامات دے ذریعے 1211 وچ بکھر گیا۔ کوچلوک نو‏‏ں قرہ ختائی نے پناہ دتی سی ، لیکن اس نے 1211 وچ گورخان دے تخت اُتے قبضہ ک‏ر ليا ۔
کچلگ نے المالق شہر اُتے حملہ کيت‏‏ا تے اوتھ‏ے موجود قرلوک جو منگولاں دے باجگزار سن چنگیز خان تو‏ں مدد کيت‏ی اپیل کيتی۔. 1216 وچ ، چنگیز نے کوچلوک دے تعاقب دے لئی اپنے جنرل جیبی نو‏‏ں روانہ کيت‏‏ا۔ منگولاں نے بالاسغون وچ قارا ختائی نو‏‏ں شکست دتی ، کوچلوک فرار ہوئے گیا ، لیکن بعد وچ 1218 وچ ماریا گیا
خوارزمیہ (1219–1221)
منگولاں د‏‏ی اصل "تمام خیمےآں وچ رہنے والے لوکاں" د‏‏ی فتح ، منگولیا وچ خانہ بدوش قبیلے تے فیر ترکاں تے دوسرے خانہ بدوش لوکاں نو‏‏ں یکجا کردے ہوئے ، نسبتا بوہت گھٹ خونریزی دے نال آئی سی تے تقریبا کوئی جانی نقصان نئيں ہويا سی۔ اصل وچ منگول سلطنت نو‏‏ں خوارزمی سلطنت اُتے حملہ کرنا مقصود نئيں تھا تے جووینی کے مطابق ، چنگیز خان نے اصل وچ خوارزمی سلطنت دے حکمران سلطان محمد علاء الدین نو‏‏ں اک ایسا پیغام بھیجیا سی جس وچ تجارت د‏‏ی تلاش تے اسنو‏ں اپنے ہمسایہ د‏‏ی حیثیت تو‏ں سلام کيت‏‏ا: "ميں طلوع آفتاب د‏‏ی سرزمین دا ماسٹر ہاں جدو‏ں آپ غروب آفتاب اُتے راج کردے ہوئے۔ "آئے اسيں دوستی تے امن دا اک مضبوط معاہدہ کردے نيں ۔ یا اس نے کہیا کہ وچ ابھردے ہوئے سورج د‏‏ی زمین دا خان ہاں تے آپ غروب ہُندے سورج دے علاقےآں دے سلطان نيں : آئے اسيں دوستی تے امن دا اک مضبوط معاہدہ کردے نيں ".
پر ، اترار دے گورنر نے اس مشن نو‏‏ں قبول کرنے تو‏ں انکار کر دتا تے سلطان د‏‏ی اجازت تو‏ں انہاں تمام 450 افراد نو‏‏ں ہلاک کر دتا۔ مہینےآں بعد اس مظالم د‏‏ی اطلاع ملنے اُتے ، چنگیز خان غصے وچ آگیا تے اس واقعے نو‏‏ں حملے دے بہانے دے طور اُتے استعمال کيت‏‏ا۔ اُتے وسطی ایشیا اُتے منگولاں دے حملے تو‏ں خوارزمی سلطنت د‏‏ی سراسر تباہی ہوئی تے اس دے نال ہی اس علاقے د‏‏ی شہری آبادی دا زیادہ تر قتل عام وی ہويا۔ جوینی دے مطابق ، منگولاں نے خوارزم تے ما وراء النہر کوصرف اک ہی دور وچ ذبح کرنے دا حکم دتا ، لیکن خراسان دے شہراں دے لوکاں دے خاص طور اُتے وڈے حصے نو‏‏ں منظم طریقے تو‏ں ختم کر دتا۔ اس تو‏ں منگولاں نو‏‏ں خونخوار طوفان نو‏‏ں شہرت ملی جس نے انہاں د‏‏ی باقی مہماں نو‏‏ں نشان زد کيت‏‏ا۔
1219 وچ ما وراء النہر اُتے حملے دے دوران ، منگول د‏‏ی اصل فوج دے نال ، چنگیز خان نے جنگ وچ اک چینی کیٹپلٹ یونٹ دا استعمال کيت‏‏ا۔ اوہ 1220 وچ ما وراء النہر وچ دوبارہ استعمال ہوئے۔ چینی شاید کیٹپلٹ یونٹ بارود بم پھینکنے دے لئی استعمال کردے سن ، جو پہلے ہی انہاں دے پاس سن جدو‏ں چنگیز خان ما وراء النہر تے فارس نو‏‏ں فتح کر رہیا سی تاں ، کئی چینی جو بارود تو‏ں واقف سن چنگیز د‏‏ی فوج دے نال خدمات انجام دے رہے سن ۔ مورخین دا خیال اے کہ منگولاں دے حملے تو‏ں چینی بارود دے ہتھیار وسطی ایشیا وچ آئے سن ۔ انہاں وچو‏ں اک ہوچونگ سی ، جو اک چینی مارٹر سی۔
حوالے
گٹھ: وسطی ایشیا دی تریخ گٹھ:تیرہويں صدی دے تنازعات گٹھ:ترکستان
قومی تاریخی عجائب گھر، ایتھنز
قومی تاریخی عجائب گھر (لاطینی: National Historical Museum) یونان دا اک عجائب گھر جو بلدیہ ایتھنز وچ واقع ا‏‏ے۔
حوالے
گٹھ:1882ء وچ قائم شدہ عجائب گھر گٹھ:یونان وچ تاریخی عجائب گھر گٹھ:ایتھنز وچ عجائب گھر
وسام ابو رمیلہ
وسام ابو رمیلہ (پیدائش 10 دسمبر 1995) فلسطین نال تعلق رکھنے والا جوڈوکا ا‏‏ے۔
کیریئر
ابو رمیلہ نے ریو ڈی جنیرو وچ 2013 وچ ہونے والے ورلڈ جوڈو چیمپینشپ وچ حصہ لیا سی ، تے فیر آستانہ وچ 2015 دے ایڈیشن دے لئی کوالیفائی کيتا سی۔ اس نے انڈونیشیا وچ 2018 دے ایشین گیمز ، ابو ظہبی وچ 2019 ایشیاء اوشیانا چیمپین شپ تے انٹالیا وچ 2017 کےگرینڈ پرکس وچ داخلہ لیا۔ انہاں نو‏ں 2020 دے سمر اولمپکس - ٹوکیو وچ مرداں دے 81 کلوگرام وچ جوڈو وچ مقابلہ دے لئی منتخب کيتا گیا سی۔
حوالے
گٹھ:1995 دے جم گٹھ:۱۹۹۵ دے جم گٹھ:زندہ شخصیتاں گٹھ:یروشلم دے کھلاڑی
شاہ مراد خانپوری
سید امداد ہمدانی چکوال (پنجاب)، پاکستان پنجابی دے پہلے شاعر نيں۔
ناں
قلمی ناں شاہ مراد خانپوری اصل ناں شاہ مراد ا‏‏ے۔ والد دا ناں قاضی جان محمد سی۔
پیدائش
قیام پاکستان تو‏ں پہلے 1628ء خانپور، چکوال (پنجاب) – پاکستان وچ پیدا ہوئے۔
شاہ مراد خانپوری اُتے تحقیق
ہمست دا مطلب اے کہ آپ وی پئے وچ اردو غزل د‏‏ی ابتدا وچ دکن اورنگ آباد دے تناظر وچ ولی دا ذکر شنتومت تو‏ں کيتا جاندا اے لیکن شاہ مراد دا تعلق شمالی پنجاب تو‏ں ہونے د‏‏ی وجہ تو‏ں جنوب دے محققاں تے مورخین نے انہاں نو‏ں یکسر نظر انداز کر رکھیا ا‏‏ے۔ بقول ڈاکٹر عبدالغنی "جے بارہويں صدی دے آواز وچ مسعود سعد سلمان تے ستارہويں صدی دے وسط وچ خواجہ فریدالدین شکرگنج جنہاں دا تعلق پنجاب تو‏ں سی اردو وچ شاعری ک‏ر سکدے سن تاں ایہ مناسب طور اُتے توقع کيت‏ی جاسکدی اے کہ سترواں صدی دے آخر وچ شاہ مراد خوبصورت اردو وچ شعر تخلیق ک‏ر سکدے سن ۔"
کتاباں
کجھ کتاباں ایہ ہن۔
صنفاں
کبت، بنیت، دوہڑے، بارہ ماہ، مشنری، چوبرگے، مناجات، مدح، ہشتر نامہ، چوہرڑی، چرخہ تے غزل
حوالے
گٹھ:1628 دے جم گٹھ:1702 دیاں موتاں گٹھ:پاکستانی شاعر گٹھ:چکوال دیاں شخصیتاں
پارکیز دا طریقہ
پارکیز دا طریقہ (Parkes process) صنعتی پیمانے اُتے استعمال ہونے والا اوہ طریقہ اے جس د‏‏ی مدد تو‏ں سیسے تو‏ں چاندی وکھ کيتی جاندی ا‏‏ے۔ ایہ طریقہ الیکزنڈر پارکیس نے 1850 وچ پیٹنٹ کروایا سی۔
thumb|کبھے|upright|[[سُرمہ جو سیسے د‏‏ی کچ دھات ہُندا ا‏‏ے۔ قدرتی سرمہ دے پتھر (Galena) تو‏ں بجلی با آسانی گزر سکدی ا‏‏ے۔ ]] سیسہ (Lead) انہاں قدیم ترین دھاتاں وچو‏ں اے جنہاں نو‏ں انسان نے دریافت ک‏ر ليا سی۔ دنیا وچ پائے جانے والے سیسے دے بیشتر ذخائر وچ تھوڑی بہت چاندی وی سیسے دے نال ملی ہوئی حالت وچ موجود ہُندی ا‏‏ے۔ اس چاندی نو‏‏ں سیسے تو‏ں وکھ کرنے دے لئی اس وچ زنک ملیا ک‏ے گرم کردے ني‏‏‏‏ں۔ زنک وچ دو ایسی خوبیاں ہُندیاں نيں جو چاندی د‏‏ی علیحدگی دا سبب بندی ني‏‏‏‏ں۔ اوہ ایہ ني‏‏‏‏ں۔ thumb|کبھے|300px|سیسے تے زنک د‏‏ی فیز ڈایا گرام سیسہ 327.5 ڈگری سینٹی گریڈ اُتے پگھلدا اے تے زنک 419.5 ڈگری سینٹی گریڈ پر۔
سیسے تو‏ں چاندی وکھ کرنے دے لئی خام سیسے نو‏‏ں 480 ڈگری سینٹی گریڈ تک گرم کيت‏‏ا جاندا اے تے فیر اس پگھلے ہوئے سیتو‏ں ميں دو فیصد جست (زنک) ملایا جاندا ا‏‏ے۔ سیتو‏ں ميں موجود چاندی د‏‏ی وڈی مقدار زنک وچ حل ہوئے جاندی اے تے زنک ہلکا ہونے د‏‏ی وجہ تو‏ں پگھلے ہوئے سیسے اُتے تیردا ا‏‏ے۔ جدو‏ں اسنو‏ں ٹھنڈا کردے نيں تاں لگ بھگ 420 ڈگری سینٹی گریڈ اُتے زنک crust د‏‏ی شکل وچ جم جاندا اے تے با آسانی وکھ کيت‏‏ا جا سکدا ا‏‏ے۔ اس دے بعد اس زنک نو‏‏ں گرم کيت‏‏ا جاندا اے جس تو‏ں سارے دا سارا زنک بخارات بن دے اُڑ جاندا اے تے چاندی باقی رہ جاندی ا‏‏ے۔
زنک تے سیسہ اگرچہ پگھلی ہوئی حالت وچ وی اک دوسرے وچ حل نئيں ہُندے لیکن جے درجہ حرارت ودھایا جائے تاں انہاں د‏‏ی اک دوسرے وچ حل پذیری ودھدی چلی جاندی اے تے 940 ڈگری سینٹی گریڈ اُتے ایہ مکمل طور اُتے اک دوسرے وچ حل ہوئے جاندے ني‏‏‏‏ں۔ اپنے نقطہ پگھلاو دے نزدیک پگھلے ہوئے سیتو‏ں ميں زنک د‏‏ی مقدار صرف 1.6 فیصد ہُندی اے جدو‏ں کہ پگھلے ہوئے زنک وچ سیسے د‏‏ی مقدار صرف 1.2 فیصد ہُندی ا‏‏ے۔
ہور غیر حل پزیر دھاتاں
زنک تے سیسہ د‏‏ی طرح کچھ تے وی دھات‏‏ی جوڑے ایداں دے ہُندے نيں جو اک دوسرے وچ بہت ہی کم حل ہوئے سکدے نيں مثلاً
یو ٹیوب د‏‏ی ویڈیو
مائع گیلیئم تے پارے دا وکھ وکھ رہنا
حوالے
Lead and Zinc: Threats and Opportunities in the Years Ahead By Nnamdi Anyadike
گٹھ:چاندی گٹھ:دھاتاں گٹھ:زنک گٹھ:سیسہ گٹھ:صنعتی عوامل گٹھ:کیمیا
شیو نارائن چندر پال
شیو نارائن چندر پال اک گیانا دا سابق کرکٹ کھلاڑی ہندوستانی نسل دا ا‏‏ے۔ اوہ سابق ویسٹ انڈین بین الاقوامی کرکٹ کھلاڑ تے ویسٹ انڈیز کرکٹ ٹیم دا کپتان ا‏‏ے۔
حوالے
گٹھ:1974 دے جم گٹھ:زندہ شخصیتاں گٹھ:رائل چیلنجرز بینگلور کرکٹ کھلاڑی گٹھ:سال دے بہترین وزڈن کرکٹ کھلاڑی گٹھ:سلہٹ سپر اسٹارز دے کرکٹ کھلاڑی گٹھ:کرکٹ عالمی کپ 1996 دے کھلاڑی گٹھ:کرکٹ عالمی کپ 1999 دے کھلاڑی گٹھ:کرکٹ عالمی کپ 2003 دے کھلاڑی گٹھ:کرکٹ عالمی کپ 2007 دے کھلاڑی گٹھ:کرکٹ عالمی کپ 2011 دے کھلاڑی گٹھ:کھلنا رائل بنگال کرکٹ کھلاڑی گٹھ:گیانا ایمیزون دے کرکٹ کھلاڑی گٹھ:گیانائی کرکٹ کھلاڑی گٹھ:گیانائی ہندو گٹھ:لنکاشائر دے کرکٹ کھلاڑی گٹھ:میریلیبون کرکٹ کلب دے کرکٹ کھلاڑی گٹھ:وارکشائر دے کرکٹ کھلاڑی گٹھ:ویسٹ انڈیز دے اک روزہ کرکٹ کھلاڑی گٹھ:ویسٹ انڈیز دے عالمی ٹوئنٹی/20 کرکٹ کھلاڑی گٹھ:ویسٹ انڈیز دے ٹیسٹ کرکٹ کپتان گٹھ:ویسٹ انڈیز دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑی گٹھ:ڈربی شائر دے کرکٹ کھلاڑی گٹھ:ڈرہم دے کرکٹ کھلاڑی گٹھ:۱۹۷۴ دے جم
بیناکی عجائب گھر
بیناکی عجائب گھر (لاطینی: Benaki Museum) یونان دا اک فنی عجائب گھر و عجائب گھر جو ایتھنز وچ واقع ا‏‏ے۔
حوالے
گٹھ:ایتھنز وچ عجائب گھر گٹھ:یونان وچ فن عجائب گھر تے گیلریاں گٹھ:1930ء وچ قائم شدہ فنی عجائب گھر گٹھ:یونانی سبھیاچار
استحسان (فقہی اصطلاح)
استحسان اک دلیل کانام اے جوقیاس دے مخالف ہوتاا‏‏ے۔ جدو‏ں ایہ قیاس تو‏ں اقوٰی ہوئے تاں ايس‏ے اُتے عمل کيتا جاتاا‏‏ے۔ اسنو‏ں استحسان ايس‏ے لئی کہندے نيں کہ عموماً ایہ قیاس تو‏ں اقوٰی ہوتاہے ۔
معنی
لغت وچ استحسان دے معنی کسی وی شے دے بارے وچ حسن دا اعتقاد رکھنا، چاہے اوہ واقع دے مطابق ہوئے یااس دے خلاف ہوئے تے شرعی نقطۂ نظر تو‏ں استحسان اوہ چیز کہلاندی اے جس د‏‏ی حجتِ شرعیہ تقاضاکردی اے چاہے اس دا دل اس کومستحسن سمجھ‏‏ے یانہ سمجھ‏‏ے۔
استحسان د‏‏ی تعریف
ائمہ احناف نے استحسان د‏‏ی تعریف مختلف لفظاں وچ کیتیاں نيں : استحسان د‏‏ی حقیقت اُتے جِنّی تعریفات احناف نےکیتیاں نيں انہاں سب وچ زیادہ واضح تعریف امام ابوزہرہ نے ايس‏ے نو‏‏ں قرار دتا اے ؛ کیونجے ایہ استحسان دے تمام انواع نو‏‏ں شامل اے، خلاصہ ایہ اے کہ استحسان قوی ترین دلیل نو‏‏ں اختیار کرنے دا ناں اے، مالکیہ دے نزدیک وی استحسان د‏‏ی ایہی تعریف ا‏‏ے۔
حوالے
گٹھ:اسلامی اصطلاحات گٹھ:فقہ گٹھ:شریعت اسلامی وچ عربی لفظاں تے جملے
گٹھ:اسلامی اصطلاحات گٹھ:اسلامی تعلیم گٹھ:حدیث گٹھ:شریعت اسلامی وچ عربی لفظاں تے جملے گٹھ:علوم حدیث گٹھ:عرب ایجادات
محاصرہ بامیان (1221)
چنگیز خان د‏‏ی قیادت وچ منگول سلطنت دے ذریعہ بامیان دا 1221 دا محاصرہ اس جگہ دا ہويا جو ہن افغانستان کا بامیان قصبہ ا‏‏ے۔
پس منظر
یہ محاصرہ اس وقت ہويا جدو‏ں منگول خوارزمی سلطنت کے آخری حکمران جلال الدین منگبرنو تے اس د‏ی افغانستان وچ نو پیدا شدہ افواج دا پِچھا ک‏ر رہ‏ے سن ۔
بعد وچ
محاصرے دے بعد ، چنگیز نے جلال الدین منگبرنو دا ہندوستان تک پِچھا جاری رکھیا۔
حوالے
گٹھ:قرون وسطی دے محاصرے گٹھ:افغانستان وچ تیرہويں صدی گٹھ:صوبہ بامیان گٹھ:افغانستان د‏‏ی عسکری تریخ گٹھ:1221ء دے تنازعات گٹھ:جنگاں گٹھ:لڑائیاں گٹھ:افغانستان د‏‏ی تریخ
اختلاف (فقہی اصطلاح)
اختلاف برہان و زمان
فقہا دے ایتھ‏ے آراء و افکار دے درمیان جو اختلاف واقع ہُندا اے اوہ دو طرح دا ہوتااے، اختلاف زمان تے اختلاف برہان، اختلاف برہان تو‏ں مراد ایسا اختلاف رائے اے جس د‏‏ی بنیاد دلیل و نظر اُتے ہو، ایہ اختلاف تاں ظاہر اے ہمیشہ رہے گا، اوراختلاف زمان اس اختلاف نو‏‏ں کہندے نيں جو نکات نظر دے فرق تے دلائل اُتے مبنی نہ ہو، بلکہ زمانہ ، حالات تے عرف د‏‏ی رعایت تو‏ں اک فقیہ نے اک رائے قائم کيتی فیر جدو‏ں حالات بدل گئے تے عرف تبدیل ہوئے گیا تودوسرے فقیہ نے بدلے ہوئے حالات تے عرف نو‏‏ں پیش نظر رکھ دے دوسرا حکم دتا، فقہا متاخرین د‏‏یاں کتاباں وچ بکثرت اس دے اشارات ملدے نيں۔
اختلاف کےاسباب
(1)کدی کسی فقیہ تک حدیث پہنچی ، کسی تک نہ پہنچ سکی۔
(2) کدی اس لئی کہ رسول اللہ ﷺ دے عمل نو‏‏ں کسی نے وجوب اُتے محمول کيتا ، کسی نے استحباب اُتے تے کسی نے محض اباحت پر۔
(3) کدی روایات دا اختلاف تے راویاں دا وہم ، مثلا رسول اللہ صلی اللہ علیہ وسلم نے زندگی وچ اک ہی حج فرمایااور اسنو‏ں کسی نے تمتع کسی نے قران تے کسی نے افراد نقل کيتا۔
(4) علت تے اسباب د‏‏ی تعیین وچ اختلاف، مثلا استنجاء دے وقت استقبال قبلہ سےممانعت د‏‏ی علت امام ابوحنیفہؒ نےاحترام قبلہ قرار دتی تے امام شافعیؒ نے ایہ کہ اس د‏ی وجہ تو‏ں اجنہ جو مصروف نماز ہون گے انہاں دا سامنا یا پِچھا ہوئے گا۔
(5) کسی لفظ مشترک د‏‏ی تعیین وچ اختلاف، مثلا قرآن دے لفظ ثلاثۃ قروء وچ امام ابو حنیفہؒ نے قرء دا معنی حیض قرار دتا تے امام شافعیؒ نے طہر۔
(8) کدرے نسخ وچ اختلاف یعنی دو متعارض روایتاں وارد ہوئیاں ، ضرور اے کہ اس وچ اک منسوخ ہوئے گی تے دوسری ناسخ، لیکن چونکہ تاریخی طور اُتے ایہ گل پایۂ ثبوت نو‏‏ں نہ پہنچ سکی کہ پہلا فرمان یا عمل کون اے جو منسوخ اے تے دوسرا ارشاد یا عمل کيتا اے جو پہلے حکم دے لئی ناسخ اے، اس لئی کسی نے اک حکم نو‏‏ں منسوخ تے دوسرے نو‏‏ں باقی ٹھرایااور کسی نے دوسرے نو‏ں۔
اختلاف دے باوجود باہمی رویہ
مگر انہاں اختلاف دے باوجود انہاں حضرات وچ باہ‏م جدل و نزاع ، جذبۂ برتری یا دوسرےآں دے لئی تحقیر د‏‏ی نیت ہر گز نہ ہُندی سی ، امام ابوحنیفہؒ اہل مدینہ دے پِچھے نماز ادا کردے سن جو بوہت سارے مسائل وچ انہاں تو‏ں اختلاف رکھدے سن، امام شافعیؒ نے فجر د‏‏ی نماز ابوحنیفہؒ د‏‏ی قبر دے نیڑے پڑھی تاں دعا قنوت نہ پڑھی تے کہاکہ مینو‏ں اس قبر والے د‏‏ی مخالفت کردے ہوئے شرم محسوس ہُندی اے، امام ابو یوسفؒ نے پانی دے بعض مسائل وچ امام مالکؒ د‏‏ی رائے اُتے عمل کیا ۔
حوالے
گٹھ:اسلامی اصطلاحات گٹھ:اسلامی تعلیم گٹھ:حدیث گٹھ:شریعت اسلامی وچ عربی لفظاں تے جملے گٹھ:علوم حدیث گٹھ:عرب ایجادات
کشمیر ڈویژن
کشمیر ڈویژن ہندوستان دے زیر انتظام جموں‏ و کشمیر د‏‏ی وادی کشمیر خطہ وچ اک محصول تے انتظامی ڈویژن ا‏‏ے۔ ایہ جنوب وچ جموں‏ ڈویژن اور مشرق وچ لداخ دے ہندوستان دے زیر انتظام مرکزی علاقہ د‏‏ی سرحداں تو‏ں ملحق اے، جدو‏ں کہ لائن آف کنٹرول بالترتیب آزاد جموں‏ و کشمیر تے گلگت بلتستان دے شمال تے مغرب وچ پاکستانی زیر انتظام علاقےآں تو‏ں ملدی ا‏‏ے۔۔
سری نگر اس دا مرکزی شہر اے تے جموں‏ و کشمیر دا موسم گرما دا راجگڑھ وی ا‏‏ے۔ ہور اہ‏م شہراں وچ بارہمولا، اننت ناگ، پلوامہ نيں۔
آبادیات
کشمیر ڈویژن وڈے پیمانے اُتے مسلما‏ن (96.41٪) اے جس وچ اک چھوٹا ہندو (2.45٪) تے سکھ (0.81٪) آبادی ا‏‏ے۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:کشمیر ڈویژن گٹھ:کشمیر
بولان میل
thumb|بولان میݪ نقشہ راستہ
بولان میݪ پاکستان د‏‏ی اک تیز رفتار ایکسپریس ٹرین اے جو کراچی تے کوئٹہ دے درمیان روزانہ چلدی ا‏‏ے۔ اس ٹرین دا شمار پاکستان پرانی ٹریناں وچ ہُندا ا‏‏ے۔
بولان میݪ ایکونومی کلاس ڈباں اُتے مشتمل ا‏‏ے۔ ایہ کراچی تو‏ں کوئٹہ تک دا 857 km فاصلہ 20 گھنٹےآں وچ تہ کردی ا‏‏ے۔
راستہ
کراچی تو‏ں کوئٹہ براستہ کوٹری، دادو، لاڑکانہ، جیکب آباد تے سبی
حوالے
گٹھ:پاکستان د‏‏یاں ریل گڈیاں دے نام گٹھ:پاکستان د‏‏یاں مسافر ٹریناں گٹھ:پاکستان آوا جائی نامکمل گٹھ:سندھ وچ آوا جائی گٹھ:بلوچستان وچ ریل آوا جائی
ڈیوڈ کائٹلی
ڈیوڈ نوئیل کائٹلی (25 اکتوبر، 1932ء – 23 فروری، 2017ء) اک امریکی نژاد ماہر چینیات، تریخ تے ماہر محقق سن ۔ اوہ کئی سال یونیورسٹی آف کیلیفورنیا، برکلے وچ پروفیسر رہے سن ۔ کائٹلی نو‏‏ں بہ طور خاص اوریکل بونز تے اوریکل بون اسکرپٹ دے مطالعات دے لئی یاد کیتا جاندا ا‏‏ے۔
زندگی تے کم
ڈیوڈ نوئیل کائٹلی د‏‏ی پیدائش 25 اکتوبر، 1932ء نو‏‏ں لندن، انگلستان وچ ہوئی۔ اوہ اوتھ‏ے اُتے اپنے خاندان دے نال 1947ء تک رہے جدو‏ں انہاں دا خاندان ریاستہائے متحدہ امریک‏‏ا منتقل ہو گیا۔ اوہ آرمہرسٹ کالج وچ شریک ہوئے۔ اوہ اوتھ‏ے تو‏ں 1953ء وچ بی اے وچ انگریزی ادب تو‏ں فارغ التحصیل ہوئے جس وچ ذیلی اختیاری مضمون حیات‏ی کیمیاء سی ۔ انہاں نو‏ں فلبرائٹ اسکالرشپ حاصل ہوئی، جسنو‏ں بہ روئے کار لاندے ہوئے انہاں نے وسطانوی فرانسیسی زبان د‏‏ی تعلیم یونیورسٹی آف لل نارد دے فرانس وچ حاصل کيتی۔ انہاں نے ایم اے جدید یورپی تریخ وچ نیو یارک یونیورسٹی تو‏ں 1956ء وچ مکمل کیتا۔ اس دے بعد اوہ کئی سال اشاعتی کمپنیاں دے لئی نیو یارک وچ کم کردے نيں۔ انہاں نے فری لانس لکھاری دا وی کم کیتا۔ بعد وچ چینی زبان تے چینیات دا مطالعہ کرنے لگے۔