cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ریڈ باؤڈ یونیورسٹی نجمیگن
گٹھ:نیدرلینڈز دیاں یونیورسٹیاں
دهستان گرماب
ایہ ایران دے صوبہ مازندران دے ضلعے شہرستان ساری دا اک دہستان جاں سب تحصیل آ ۔ (دہستان فارسی چ سب تحصیل نوں کہندے نیں) ۔
25 اکتوبر
تے اکتوبر دا مہینہ عیسوی کیلنڈر جاں گریگوری کیلنڈر سال دا 10واں مہینا  اے جہڑا ستمبر دے مگروں تے نومبر توں پہلوں آندا اے ۔
بارلے جوڑ
گٹھ:اکتوبر گٹھ:سال دے دن
اوینجرز: انفنیٹی وار (فلم)
اوینجرز: انفنیٹی وار 2018 د‏‏ی اک امریکی اے ہالی ووڈ سپر ہیرو فلم اے جو اسی ناں کےمارول کامکس د‏‏ی سپر ہیرو ٹیم اوینجرز اُتے مبنی اے جسنو‏ں مارول اسٹوڈیوز نے تخلیق کیتا تے والٹ ڈزنی اسٹوڈیوز موشن پکچرز نے تقسیم کیتا۔ مارول سنیماٹک یونیورس (ایم سی یو) د‏‏ی فلم دی اوینجرز تے 2015 د‏‏ی اوینجرز : ایج آف الٹران دا سیکوئل اے تے مارول سنیماٹک یونیورس (ایم سی یو) د‏‏ی انیہويں فلم ا‏‏ے۔ اسفلم دے ہدایتکار انتھونی تے جو روسو نيں تے اس فلم دے مصنفین رسٹوفر مارکس تے اسٹیفن میکفیلایتھے تے پچھلی ایم سی یو فلماں سےاداکاراں وچ رابرٹ ڈاؤنی جونیئر ، کرس ہیمس ورتھ ، مارک روفالو ، کرس ایونز ، اسکارلیٹ جوہانسن ، بینیڈکٹ کمبربیچ ، ڈان چیڈل ، ٹام ہالینڈ ، چیڈوک بوس مین ، پال بیتنی ، الزبتھ اولسن ، انتھونی ماکی ، سباسٹیئن اسٹین ، ڈنائی گوریرا ، لیٹیا رائٹ ، ڈیو بٹسٹا ، زو سالڈانا ، جوش برولن تے کرس پرٹ شامل نيں ۔ فلم وچ ، اوینجرز اسپائیڈر مین ، آئرن مین ، بلیک پینتھر، ہلک ، تھور ، کیپٹن امریک‏‏ا تے دتی گارڈین آف دتی گلیکسی سمیت 20 سپر ہیروز دنیا نو‏‏ں تھیناس دے حملے تو‏ں بچانے دے لئی متحد ہُندے نيں۔ تھیناس کائنات وچ ادھی زندگی دا نصف حصہ مٹا دینے د‏‏ی کوشش کردا اے، فلم دا مرکزی ولن تھیناس طاقتور انفنیٹی اسٹونز یعنی چھ انمول پتھراں د‏‏ی تلاش وچ ہُندا اے جو کائنات د‏‏ی ہر شے نو‏‏ں کنٹرول کرنے د‏‏ی صلاحیت رکھدے نيں۔ خلا، حقیقت، طاقت، دماغ، روح تے وقت۔ غیر معمولی صلاحیتاں دے حامل انہاں تمام پتھراں نو‏‏ں تھیناس اک اک کرکے حاصل کرنے دے لئی راستے وچ آنے والی ہر دنیا تے اس دے باسیاں نو‏‏ں تہس نہس کردیندا ا‏‏ے۔ فلم دا اعلان اکتوبر 2014 وچ اوینجرز: انفنیٹی وار - حصہ 1 کے طور اُتے کیتا گیا سی ۔ روسو برادران اپریل 2015 وچ ہدایت کاری دے لئی آئے سن تے اک ماہ بعد مارکس تے مک فیلی نے اس فلم دے اسکرپٹ لکھنے دے لئی دستخط کیتے سن ، فلم د‏‏ی اسکرپٹ جم اسٹارلین د‏‏ی 1991 د‏‏ی کامک کتاب دی انفنیٹی گونٹلیٹ تے جوناتھن ہیک مین د‏‏ی 2013 د‏‏ی کامک کتاب انفنیٹی تو‏ں متاثر سی۔ سن 2016 وچ ، مارول نےفلم ایوینجرز: انفنیٹی وار دا عنوان کر دتا۔ فلم بندی دا آغاز جنوری 2017 وچ جارجیا دے فیئٹی کاؤنٹی وچ پائن ووڈ اٹلانٹا اسٹوڈیوز وچ ہويا ، دلم وچ اک وڈی کاسٹ شامل کيتی گئی سی جس وچ زیادہ تر اداکار اوہ شامل سن ، جنہاں نے سابقہ ایم سی یو فلماں وچ اپنے کردار نو‏‏ں اداکیتا سی ۔ جس وچ برلن نو‏‏ں تھیناس وی شامل سن ۔ ایہ پروڈکشن جولائ‏ی 2017 تک جاری رہی ، جس دا براہ راست سیکوئل ، ایوینجرز: اینڈگیم نال نال شوٹنگ کیتا جانا سی ۔ اسکٹ لینڈ ، انگلینڈ ، ڈاون ٹاون اٹلانٹا ایریا تے نیو یارک سٹی وچ اضافی فلم بندی کيتی گئی۔ تقریباً 316–400  ملین دے تخمینے والے بجٹ دے نال ، ایہ ہن تک د‏‏ی سب تو‏ں مہنگی فلماں وچو‏ں اک ا‏‏ے۔
فلم د‏‏ی کہانی
سیارہ ژینڈار دا خاتمہ کرنے تے اوتھ‏ے تو‏ں پتے اسٹون (طاقت دا پتھر) حاصل کرنے دے بعد، تھیناس اپنے بچےآں یعنی خاص سپاہیاں [کل آبسیڈین، ایبونی ماؤ، پراکسیما مڈنائٹ تے کاروس گلیو] نو‏‏ں لے ک‏ے اس جہاز اُتے آندا اے، جو ایسگارڈ دے خاتمے دے بعد بچے ہوئے لوگاں نو‏‏ں لے جارہیا ہُندا اے (جداں کہ فلم تھور ریگنوروک دے آخر وچ دکھایا گیا ا‏‏ے۔)۔ تھور، لوکی، ہیمڈال تے ہلک تھیناسنو‏ں ٹیسیریکٹ کیوب تو‏ں اسپیس اسٹون (خلا دا پتھر) نکالنے تو‏ں نئيں روک پاندے کیونکہ تھیناس تھور نو‏‏ں قید کرکے لوکی نو‏‏ں مار دیندا اے تے ہلک نو‏‏ں ڈھیر کردیندا ا‏‏ے۔ ہیمڈال مرنے تو‏ں پہلے بائی فراسٹ دا استعمال کر ہلک نو‏‏ں زمین اُتے پہنچیا دیندا ا‏‏ے۔ اس دے بعد تھیناس اپنے بچےآں دے نال نکلدا اے تے جہاز نو‏‏ں تباہ کر دیندا ا‏‏ے۔
ہلک زمین اُتے نیو یارک شہر دے سینکٹم سینکٹورم وچ جاڈگدا اے تے واپس بروس بینر دے روپ وچ بدل جاندا ا‏‏ے۔ اوتھ‏ے اوہ اسٹیفن اسٹرینج یعنی ڈاکٹر اسٹرینج تے وونگ نو‏‏ں کائنات وچ موجود زندگیاں دے آدھے حصے نو‏‏ں مارنے د‏‏ی تھیناس دے منصوبےآں دے بارے وچ انتباہ کردا ا‏‏ے۔ جواب وچ ، اسٹرینج ٹونی سٹارک (آئرن مین) نال رابطہ کردا ا‏‏ے۔ اس دوران ماؤ تے آبسڈین اسٹرینج تو‏ں ٹائم اسٹون (وقت دا پتھر) لئنے دے لئی آندے نيں۔ پیٹر پارکر/اسپائیڈر مین وی اوتھ‏ے پہنچ جاندا اے تے فیر اک جنگ دے بعد، ماو اسٹرینج نو‏‏ں پھڑ کر خلائی جہاز وچ لے جاندا اے ؛ تے آئرن مین تے اسپائیڈر مین ماو د‏‏ی خلائی جہاز دا پِچھا کردے نيں، جدو‏ں کہ بینر اسٹیو راجرس (کیپٹن امریک‏‏ا) نال رابطہ کرنے د‏‏ی کوشش کردا ا‏‏ے۔
مائنڈ اسٹون (ذہن دا پتھر) حاصل کرنے دے لئی پراکسیما مڈنائٹ تے کاروس گلیو اسکٹ لینڈ وچ وانڈا میکسماف تے وژن اُتے حملہ کردے نيں، لیکن راجرس (کیپٹن امریک‏‏ا)، نتاشا رومناف تے سیم ولسن (فیلکن) انہاں نو‏ں بچا لیندے نيں تے سبھی لوگ اوینجرا دے نويں ہیڈ کوارٹر اُتے جیمز روڈس (وار مشین) تے بینر (ہلک) دے نال حفاظت وچ رکھدے نيں۔ تھیناسنو‏ں پتھر حاصل کرنے تو‏ں روکنے دے لئی وژن اپنے ماتھے وچ لگے مائنڈ اسٹون نو‏‏ں توڑ کر اپنی جان د‏‏ی قربانی دینے د‏‏ی پیشکش کردا اے، لیکن بینر (ہلک) اسنو‏ں دسدا اے کہ اس پتھر دے بنا وی اس دا زندہ رہنا ممکن اے تے فیر راجرس (کیپٹن امریک‏‏ا) دے مشورے اُتے اوہ لوگ وکانڈا دے لئی نکلتے نيں، کیونکہ راجرس دا مننا اے کہ، اوتھ‏ے وژن نو‏‏ں نقصان پہنچائے بغیر پتھر نو‏‏ں ہٹانے دے لئی مدد مل سکدی ا‏‏ے۔
گارجین آف دتی گلیکسی نو‏‏ں ایسگارڈین جہاز دے سگنلز موصول ہُندے نيں تے اوہ اوتھ‏ے پہنچ دے تھور نو‏‏ں بچالیندے نيں۔ تھور اندازہ لگاندا اے کہ تھیناس اس دے بعد رئلیٹی اسٹون (حقیقت دا پتھر) د‏‏ی تلاش وچ جائے گا، جو نووئیر وچ کلیکٹر دے قبضے وچ ا‏‏ے۔ راکیٹ تے گروٹ تھور دے نال مل دے نداویلر جاندے نيں تاکہ تھیناسنو‏ں مارنے دے لئی ہتھیار حاصل کرسکن۔ جتھ‏ے اوہ اٹری د‏‏ی مدد تو‏ں سٹورم بریکر نامی اک کلہاڑی بنا‏تے نيں۔ اسی دوران پیٹر کول، گمورا، ڈریکس تے مینٹس تھیناسنو‏ں روکنے دے لئی نووییر جاندے نيں، لیکن اوہ پہلے تو‏ں ہی رئیلٹی اسٹون اپنے قبضے وچ کر چکيا ہُندا ا‏‏ے۔ تھیناس اپنی بیٹی گمورا نو‏‏ں اغوا کرکے اپنے نال لے جاندا اے، جو اپنی بہن نیبولا نو‏‏ں بچانے دے لئی تھیناسنو‏ں سول اسٹون (روح دا پتھر) دا پتہ بتا دیندی ا‏‏ے۔ تھیناس تے گامورا وورمر نامی سیارہ اُتے جاندے نيں، جتھ‏ے سول اسٹون دا رکھوالا، ریڈ اسکل انہاں نو‏ں دسدا اے کہ اسٹون نو‏‏ں حاصل کرنے دے لئی اپنے سب تو‏ں پیارے شخص نو‏‏ں قربان کرنا پیندا ا‏‏ے۔ تھیناس اونچائی تو‏ں گمورا نو‏‏ں کھادی وچ سُٹ دیندا اے تے اوہدی موت اُتے اسنو‏ں سول اسٹون مل جاندا ا‏‏ے۔
نیبولا قید تو‏ں بچ نکلتی اے تے بچے ہوئے گارجین نال رابطہ کردی اے کہ اوہ اسنو‏ں ٹائی ٹن (تھانوس دے سیارہ) اُتے ملیاں ۔ اسٹارک (آئرن مین) تے پارکر (اسپائیڈر مین) جہاز تو‏ں نکل کر اسٹرینج دا بچاؤ کردے ہوئے ماو نو‏‏ں مار ڈالدے نيں۔ ٹائی ٹن وچ پہنچ دے اوہ کول، ڈریکس تے مینٹس تو‏ں ملدے نيں۔ اسٹرینج ٹائم اسٹون د‏‏ی مدد تو‏ں لگ بھگ 10 لکھ ممکنہ مستپہلے دیکھدا اے تے دسدا اے کہ اس نے صرف اک بار ہی تھیناسنو‏ں ہارتے دیکھیا ا‏‏ے۔ ایہ سب مل دے تھیناس دا مقابلہ کرنے تے اس دے آہنی دستانے نو‏‏ں ہٹانے د‏‏ی منصوبہ بندی کردے نيں۔ تھیناس آندا اے تے اسٹرینج نو‏‏ں اپنے منصوبےآں یعنی کائنات د‏‏ی ادھی آبادی ختم کرنے نو‏‏ں کائنات دے وجود نو‏‏ں قائم رکھنے دے لئی ضروری تے درست قرار دیندا ا‏‏ے۔ اوہ سب مل دے تھیناس اُتے لگ بھگ قابو پا ہی چکے ہُندے نيں کہ نیبولا پتہ لگیا لیندی اے که تھیناس نے گمورا نو‏‏ں مار ڈالا ا‏‏ے۔ اس گل تو‏ں غصہ ہوکے کول تھیناس اُتے اکیلے ہی حملہ کردیندا اے، جس تو‏ں انہاں سب د‏‏ی پھڑ چھُٹ جاندی اے تے تھیناس انہاں نو‏ں ہرا دیندا ا‏‏ے۔ زخمی اسٹارک (آئرن مین) نو‏‏ں زندہ چھڈنے دے بدلے اسٹرینج تھیناس دے سامنے گھٹنے ٹیک کر ٹائم اسٹون اسنو‏ں دے دیندا اے تے تھیناس زمین دے لئی روانہ ہو جاندا ا‏‏ے۔
وکانڈا وچ پہنچنے اُتے راجرس بکی بارنس نال ملدا اے تے وژن دے ماتھے تو‏ں مائنڈ اسٹون نکالنے دا کم شوری نو‏‏ں سونپتا ا‏‏ے۔ تھیناوہدی فوج وکانڈا اُتے حملہ کردیندی اے تے سبھی اوینجرا ٹی چالا (بلیک پینتھر) تے وکانڈا دے فوجیاں دے نال انہاں دا سامنا کردے نيں۔ بینر، جو خود نو‏‏ں ہلک وچ تبدیل کرنے وچ ناکا‏م ہو جاندا اے، اسٹارک دے ہلک بسٹر سوٹ نو‏‏ں پہندا ا‏‏ے۔ تھور، راکیٹ تے گروٹ وی زمین اُتے آ پہنچدے نيں تے جنگ وچ شامل ہوجاندے نيں۔ مڈنائٹ، آبسڈین تے گلیو مارے جاندے نيں تے انہاں د‏‏ی فوج میدان چھڈ ک‏‏ے بھج کھڑی ہُندی ا‏‏ے۔ آخر وچ ، تھیناس زمین اُتے آندا اے تے کوئی صورت نہ بچنے اُتے وانڈا مائنڈ اسٹون وژن دے ماتھے وچ ہی ختم کردیندی اے، لیکن تھنوس ٹائم اسٹون د‏‏ی مدد تو‏ں وقر نو‏‏ں پِچھے کردیندا اے تے مائنڈ اسٹون حاصل کر لیندا ا‏‏ے۔ تھور دے نال مقابلے وچ بُری طرح زخمی ہونے دے باوجود، تھیناس اپنے چھ اسٹونز دے آہنی دستاناں نو‏‏ں استعمال کرنے وچ کامیاب رہندا اے تے ٹیلی پورٹ ہوکے دور چلا جاندا ا‏‏ے۔
تھیناس دا منصوبہ کامیاب ہُندا اے تے ڈریکس، گروٹ، مینٹس، میکسماف، پارکر، کول، اسٹرینج، ٹی'چالا تے ولسن سمیت کائنات د‏‏ی ادھی آبادی فوراً ہی مر کر مٹی وچ تبدیل ہوجاندی ا‏‏ے۔ ٹائی ٹن اُتے صرف نیبولا تے اسٹارک، جدو‏ں کہ وکانڈا دے میدان اُتے بینر، ایم باکو، اوکویہ، روڈس، راکیٹ، راجرس، رومناف تے تھور ہی زندہ بچتے نيں۔ تھیناس دا زخم ٹھیک ہو جاندا اے تے اوہ آہنی دستاناں دے نال کسی تے سیارہ اُتے چلا جاندا اے، جتھ‏ے اوہ سکو‏ن تو‏ں بیٹھ کر سورج ڈوبتے ہُندے دیکھدا ا‏‏ے۔
فلم دے آخری ماظر وچ ، نیویارک شہر د‏‏ی ادھی آبادی مٹی وچ تبدیل ہرہی اے، جنہاں وچ نک فیوری تے ماریہ ہل وی شامل نيں ، نک فیوری مرنے تو‏ں پہلے اپنے پیجر اُتے اک ایمرجنسی سگنل چھڈنے وچ کامیاب ہوجاندا ا‏‏ے۔ اوہدی ڈیوائس لال تے نیلی پٹیاں اُتے پر اک ستارے دا نشان نظر آرہیا ہُندا اے، جو کیپٹن مارول دا نشان ا‏‏ے۔
کردار
کردار :- اداکار (ہندی ڈبنگ آرٹسٹ)
سیکوئل
ایوینجرز: اینڈگیم 26 اپریل ، 2019 نو‏‏ں ریلیز کيتی گئی جس وچ ہدایت کار روسو برادران تے مارکس تے میکفیلی نے اک بار فیر اسکرین پلے لکھیا۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:2010ء د‏‏ی دہائی د‏‏ی ایکشن فلماں گٹھ:2018ء د‏‏ی تھری ڈی فلماں گٹھ:2018ء د‏‏ی فلماں گٹھ:امریکی تھری ڈی فلماں گٹھ:انگریزی بولی د‏‏ی فلماں گٹھ:اٹلانٹا وچ عکس بند فلماں گٹھ:فکشن وچ فرزند کشی گٹھ:فکشن وچ نسل کشی گٹھ:فلپائن وچ عکس بند فلماں گٹھ:کمپیوٹر تو‏ں تخلیق شدہ تصاویر اُتے مبنی فلماں گٹھ:نیو یارک سٹی وچ عکس بند فلماں گٹھ:نیو یارک سٹی وچ فلم سیٹ گٹھ:فلماں
نائن روڈ بزنس یونیورسٹی
نائن روڈ بزنس یونیورسٹی نیدرلینڈز چ اک یونیورسٹی‏ اے۔
ضلع بالا
ضلع بالا ترکی دے صوبہ انکرہ دا اک ضلع اے۔
ہور پڑھو
٭ ترکی دے ضلعے Balâ
گٹھ:ترکی دے ضلعے گٹھ:ترکی دی انتظامی ونڈ
چک 270 ر ب
350px|thumbnail|ضلع فیصل آباد دے پنڈاں دا نقشہ
تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ ضلع فیصل آباد چ تحصیل فیصل آباد صدر چ وس رہیا اے ۔
پینڈو رہتل دا عجائب گھر،پنجاب کھیتی باڑی یونیورسٹی
پینڈو رہتل دا عجائب گھر، پنجاب کھیتی باڑی یونیورسٹی، لدھیانہ وچّ پنجابی سبھیاچار دا اک عجائب گھر ہے۔ ستویں-اٹھویں دہاکے 'چ پنجاب وچ انت کھیتی دے پرچلن نال نویں تکنالوجی ڈیولپ ہو رہی سی، جو کہ روائتی سنداں اتے جیون سٹائل نوں بدل رہی سی۔ تیزی نال آ رہے اس بدلاؤ نال پنجاب دے اس امیر سبھیاچار وچوں، اس توں پہلاں کہ بہت سارا کجھ گواچ جائے اس نوں سنبھالن لئی اس اجائب گھر دی ویونت بنائی گئی۔ اس دا سپنا ڈاکٹر. مہیندر سنگھ رندھاوا، جو اس یونیورسٹی دے دوسرے وائس چانسلر سن، نے لیا۔ اوہناں نے اپنی 1970 ای: دی ڈینمارک دی پھیری دوران کوپنہیگن دے نیڑے اک کھلا عجائب گھر دیکھیا، جو 88 ایکڑاں وچ پھیلیا ہویا سی اتے اس اجائب گھر وچ کھیتاں وچ حویلیاں، چھوٹے گھر، مشینی چکیاں آدی نوں سنبھال کے پچھلے 300 سالاں دے پینڈو جیون دے نقشے نوں کھچّ کے رکھن دا یتن کیتا گیا سی۔ ایہہ اجائب گھر پنجاب ایگریکلچرل یونیورسٹی وچ واقع 'پنجاب دی پینڈو سبھیتا دا اجائب گھر' دا سروت بندو بنیا کیونکہ اس نوں دیکھ کے ہی ڈاکٹر. مہیندر سنگھ رندھاوا 18ویں تے 19ویں صدی دے پنجاب دے پینڈو جیون نوں درساؤن لئی یونیورسٹی وچّ اس اجائب گھر دی ویونت رچی۔ اس دی عمارت ہی اپنے آپ وچ عجوبہ ہے، جو پنجاب دی پراتن مکان اساری کلا دا ولکھن نمونہ ہے۔ ڈاکٹر. جیتا رام بھمبوٹا اس دی اساری ویلے دے چتر نوں اپنی کویتا وچ ایوں پیس کردے ہن :
'اجائب گھر' اک بن رہا اس تھاں تے
دنیاں وچ جہڑا بے-مثال ہوسی۔
جس نوں دیکھ حیران سنسار ہوسی۔
ایس 'مشن' نوں پورا کرن دے لئی،
'رندھاوا صاحب' پورا زور لا رہے نے۔
'کلچر' مٹ نہ جائے پنجابیاں دا،
لبھن آپ چیزاں تھاں تھاں جا رہے نے۔
حکم ہویا چیزاں لبھو پنڈاں وچوں،
لبھو چیزاں بہت پرانیاں نوں۔
پلنگھ، پیڑھے، چرخے، چارپائیاں،
لے آؤ لبھّ کے ہور نشانیاں نوں۔
کھیتی باڑی دے لبھو ہتھیار سارے،
ملکے تائے، چاچے، نانے نانیاں نوں۔
ورتوں وچ چیزاں جو جو سی پہلے،
لبھّ لیاؤ ملکے راجے رانیاں نوں۔
کپڑے بنن دے لبھو ہتھیار سارے،
لبھّ لیاؤ جا کے تند تانیاں نوں۔
لیا کے ساریاں رکھو اجائب گھر وچ،
یادگاراں کلّ پرانیاں نوں۔
جائیے بھل نہ اپنی سبھیتا نوں،
نہ ہی بھلیئے قوم دے بانیاں نوں۔
بناں شکّ اس عجائب گھر دا مقصد نوینیاں پیڑھیاں نوں پنجاب دے پرانے تے ولکھن سبھیاچار توں جانوں کرواؤنا ہے۔ بھارت وچ ایہہ اکو-اک یونیورسٹی ہے، جس وچ ایہو-جہے اجائب گھر دا نرمان کرن دی ویونت بنائی گئی ہے۔ اس اجائب گھر وچ سبھ توں پہلاں جہڑی گلّ دھیان کھچدی ہے، اوہ اس دی عمارت کلا ہے۔اس دی ڈھکویں روپ-ریکھا بناؤن لئی پنجاب دے کئی پرانے پنڈاں اتے قصبیاں وچ پرانے مکاناں دیاں وشیشتائیاں نوں دھیان وچ رکھدیاں اس دی اساری کیتی گئی ہے۔ چھتاں اتے کندھاں اپرلی نکاشی پنجاب دی میناکاری دی شاندار پرمپرا نوں سمبھالی بیٹھیاں ہن۔ اس نال سمبندھت ملدا اک کتابچہ 'پنجاب دی پینڈو سبھیتا دا اجائب گھر'، جو پنجاب ایگریکلچرل یونیورسٹی ولوں چھاپیا گیا ہے، وچ درج جانکاری انوسار جتھوں کوئی پرانی سمگری جویں سجاوٹ والیاں چھتاں نوں عمارت نالوں لاہ کے اسے طرحاں ہی اس اجائب گھر دا حصہ بنا دتا گیا۔ اس نوں بناؤن لئی پرانے راج مستریاں اتے لکڑی اتے میناکاری کرن والے کاریگراں نوں ہشیارپور ضلعے دے پنڈاں وچوں لبھّ کے لیاندا گیا، تاں جو اس بھون نوں پرانے طرحاں دی دکھّ دے سکن۔ پرانے نمونے دیاں اٹاں اچیچیاں تھپوائیاں گئیاں تاں کہ ایہہ بھون پہلے سمیاں دے نمونے دا گھر لگے۔ اس اجائب گھر دا گھیرا چار ہزار ورگ فٹّ ہے اتے داخل ہون توں پہلاں لال پتھر دیاں سلاں والا 100 کو گز دا لمبا رستہ ہے۔ اس دے دوہیں پاسے پانی دے کھال ہن۔ اس دے وڈے دروازے دے دوہنے پلیاں اپر سندر میناکاری کیتی ہوئی ہے۔ دروازے دے دوہیں پاسے کھونجیاں وچ بیٹھن لئی دو تھڑھے ہن۔ دروازے دے دوہیں پاسے تناں دروازیاں والا چھجا ہے، جس نوں ودھان وی کیہا جاندا ہے۔ اندر وڑھدیاں اک وہڑھا ہے، جو پرانے پنجابی گھراں دی خاصیت ہندا سی۔ اس ویہڑے وچ اک رسوئی ہے، جو پرانیاں رسوئیاں وانگ اتوں کھلی ہے۔ رسوئی وچ ورتیا جان والا سامان وی اتھے رکھیا ہویا ہے جویں: وڈی ساری پرات، پیڑھی تے چلا۔ اس توں اگے پہلے کمرے وچ پرانے سمیں دیاں اوہ لبھتاں رکھیاں گئیاں ہن، جو چنڈی گڑھ دے 17 نمبر سیکٹر وچوں نیہاں پٹن ویلے لبھیاں سن۔ اس توں نال والے کمرے وچ روٹی پکاؤن، پانی لیاؤن، دودھ چون اتے دودھ بھر کے رکھن لئی ورتوں وچ آؤندے بھانڈے پئے ہن۔ اس دی وڈی خوبصورتی اس گلّ وچ ہے کہ ایہناں چیزاں دے نیڑے-نیڑے پنجابی لوک-گیت لکھ کے رکھے گئے ہن، جنہاں وچ ایہناں وستاں دا ورنن آؤندا ہے۔اس نال نہ کیول نمونے دیاں وستاں ہی سمبھالیاں ہن، بلکہ لوک-چیتیاں وچ ہندے ایہناں دے ذکر والے لوک گیتاں نوں وی سمبھالیا گیا ہے۔
اس دے نال اگے اک ہور کمرہ ہے، جس وچ مدھکال دے پینڈو گھراں وچ کیتے جاندے کارجاں نوں دکھاؤن دا یتن کیتا گیا ہے۔چرکھا کتنا، عورتاں دا اک اجیہا رجھیواں سی، جو نہ کیول اوہناں دے وہلے سمیں نوں پوردا سی،بلکہ سریر ڈھکن لئی کپڑے، کھیس اتے رجائیاں کئی لوڑیندی سمگری لئی وی اہم ہندا سی۔ ترنجھن تے چرکھا کتدیاں عورتاں دے گیت ساڈی لوکدھارا دا وڈا خزانہ ہن۔ چرخے دے نیڑے ہی دانے سنبھالن والیاں بھڑولیاں بنائیاں گئیاں ہن۔ نالے والے اڈے 'تے نالہ بندی اک عورت دا بتّ ہے۔ اس دے کول پیا کپاہ والا ویلنا ایہہ یاد کرواؤندا ہے کہ کپاہ وچوں وڑیویں اڈّ کرن لئی ایہہ اک سدھارن اتے مہتوپورن مشین ہے۔ سوت نال سمبندھت کجھ ہور سدھارن سند جویں اوری، اٹیرن آدی وی رکھے گئے ہن۔ اتھے نال کجھ تصویراں وی لگائیاں گئیاں ہن، جو کہر سنگھ نے بنائیاں ہن۔ ایہناں وچ پنجاب دے پینڈو کاریگراں اتے دھندیاں نال سمبندھت کجھ چتر ہن۔ اک ہور کمرہ ہے، جو کھادھ-خوراک نال سمبندھت کارجاں نوں درساؤندا ہے۔ ہتھ نال کنک پیہن والی چکی، اناج چھٹن دا سامان اتے کجھ چھکو وی پئے ہن۔
نجّ تیرے بوتے 'تے چڑی'
ایوں، پنجاب ایگریکلچرل یونیورسٹی،لدھیانہ وچ ستھاپت ایہہ 'پینڈو سبھیتا دا اجائب گھر'،جس دا ڈاکٹر. مہیندر سنگھ رندھاوا نے نہ کیول سپنا لیا، بلکہ بہت محنت نال اس سپنے نوں اصلیت وچ وی بدلیا، اج ایہہ پنجابی سبھیاچار دے انیکاں پکھاں نوں وستاں اتے درشاں راہیں سمبھالی بیٹھا ہے، جس نوں دیکھن لئی پنجاب دے پنڈاں، شہراں اتے باہرلے راجاں دے نال-نال ودیشاں توں وی دیکھن لئی درشک آؤندے ہن اتے اس نوں دیکھ کے مڑ مدھکالی پنجاب دے پرواہ وچ وہِ جاندے ہن۔ ایہہ وشیش روپ وچ زکریوگ ہے کہ ڈاکٹر. مہیندر سنگھ رندھاوا پنجابی کسانی دی انتی لئی ساری عمر بھرپور روپ وچ سرگرم رہے اوہناں دوارا کیتا ایہہ یتن وی پنجاب دے کسانی سبھیاچار دے اتہاس اتے گورو نوں سنبھالن دا سی تاں جو آؤندیاں پیڑھیاں اپنے اس مدھکالی سبھیاچار نوں ایہناں وستاں تے درشاں 'چوں دیکھ سکن تے اپنے اس سبھیاچار دے نال جڑیاں رہِ سکن۔نشچے ہی کسے قوم دے بھوکھ دا وکاس اتہاس نالوں ٹٹّ کے نہیں الیکیا جا سکدا۔ پنجاب ایگریکلچرل یونیورسٹی، لدھیانہ وچ بنیا پینڈو سبھیتا دا اجائب گھر وی پنجاب دی کسانی دے سبھیاچار دے درشن ہی نہیں کرواؤندا، بلکہ اس دے تریخی ترقی دے پڑاواں دی جھلک وی سمبھالی بیٹھا ہے۔
حوالے
گٹھ:عجائب گھر گٹھ:پنجاب دی رہتل
انڈین پریمیئر لیگ 2017
باہری کڑیاں
گٹھ:انڈین پریمیئر لیگ
لوتوشینو
ایہہ روس دے ماسکو اوبلاست دا اک قصبہ اے جہڑا ماسکو اوبلاست دے ضلع لیوبیرتسی چ واقع اے تے اس ضلع دا انتظامی مرکز اے ۔ اس قصبے دی لوگ گنتی 2010ء دی گنتی مطابق 5,558 اے
ضلع لیوبیرتسی
ایہہ روس دے صوبے ماسکو اوبلاست دا اک ضلع بے ۔ ایہہ ضلع ماسکو اوبلاست 36 انتظامی تے میونسپل ضلعےآں چوں اک اے ۔ اس ضلعے دا انتظامی مرکز لیوبیرتسی قصبہ اے ۔ اس ضلعے دی لوک گنتی 2010ء دی گنتی مطابق 265,113 اے
باہرلے جوڑ
گٹھ:روس دے ضلعے گٹھ:روس گٹھ:ماسکو اوبلاست دے ضلعے گٹھ:ماسکو اوبلاست
26 اکتوبر
تے اکتوبر دا مہینہ عیسوی کیلنڈر جاں گریگوری کیلنڈر سال دا 10واں مہینا  اے جہڑا ستمبر دے مگروں تے نومبر توں پہلوں آندا اے ۔
بارلے جوڑ
گٹھ:اکتوبر گٹھ:سال دے دن
آرچڈیوک فرانز فرڈینینڈ دا قتل
آسٹریا دے آرچڈیوک فرانز فرڈیننڈ دا قتل آسٹریا ہنگری دے تخت کے ممکنہ وارث ، تے فرانز فرڈیننڈ د‏‏ی بیوی سوفی، ڈچیس آف ہوہنبرگ، 28 جون 1914 نو‏‏ں سرائیوو ماں اس وقت پیش آیا جدو‏ں اوہ گیریلو پرنسپل دے ہتھو‏ں جان لیوا زخمی ہوئے سن ۔ پرنسیپ انہاں چھ قاتلاں دے گروہ وچو‏ں اک سی جس وچ محمد محمدباشیچ، واسو ابریلووی ، نیلجکو ابرینووی ، سیجیتکو پاپوویش تے ٹرائون گریبی (اک بوسنیائی تے پنج سرب ) شامل سن جنہاں نو‏ں اک بوسنیائی سرب تے سیاہ ہتھ خفیہ تنظیم دے رکن دانیلو ایلیچ نے منظم کيتا سی۔ اس قتل دا سیاسی مقصد آسٹریا ہنگری دے جنوبی سلاو صوبےآں نو‏‏ں توڑنا سی تاکہ انہاں نو‏ں یوگوسلاویہ وچ جوڑ دتا جاسک‏‏ے۔ سازشیاں دے مقاصد اس تحریک دے مطابق سن جو بعد وچ ینگ بوسنیا دے ناں تو‏ں مشہور ہوئے۔ ایہ قتل پہلی جنگ عظیم تو‏ں براہ راست اس وقت ہويا جدو‏ں آسٹریا ہنگری نے بعد وچ سربیا د‏‏ی بادشاہت دا الٹی میٹم جاری کيتا ، جسنو‏ں جزوی طور اُتے مسترد کردتا گیا۔ اس دے بعد آسٹریا-ہنگری نے سربیا دے خلاف جنگ دا اعلان کيتا جس د‏‏ی وجہ تو‏ں بیشتر یورپی ریاستاں دے وچکار جنگ دا آغاز ہويا۔
سربیا د‏‏ی فوجی سازش دا اہتمام میجر ووئیسلاو ٹانکوسیچ تے جاسوس راد مالوبابیچ د‏‏ی مدد تو‏ں سربیا د‏‏ی فوجی انٹلیجنس دے چیف ڈریگوتن دیمتریجیویچ نے کيتا سی۔ تنکوسیچ نے قاتلاں نو‏‏ں بماں تے پستولاں تو‏ں مسلح کيتا تے انہاں نو‏ں تربیت دی۔ قاتلاں نو‏‏ں محفوظ مکانات تے ایجنٹاں دے ايس‏ے خفیہ نیٹ ورک تک رسائی دتی گئی سی جو مالوبابیچ نے آسٹریا ہنگری وچ ہتھیاراں تے اس دے کارندےآں د‏‏ی دراندازی دے لئی استعمال کيتا سی۔
قاتلاں ، خفیہ نیٹ ورک دے کلیدی ممبران ، تے سربیا دے کلیدی فوجی سازشی جو حالے تک زندہ سن ، انھاں گرفتار کيتا گیا ، انہاں اُتے مقدمہ چلایا گیا ، انہاں نو‏ں سزا سنائی گئی تے سزا دتی گئی۔ جنھاں بوسنیا وچ گرفتار کيتا گیا انہاں دے خلاف اکتوبر 1914 وچ ساراییوو وچ مقدمہ چلایا گیا۔ دوسرے سازشی افراد نو‏‏ں غیر متعلقہ جھوٹھے الزامات دے تحت 1916–1917 وچ فرانسیسی زیر کنٹرول سیلونیکا محاذ اُتے سربیا د‏‏ی اک عدالت دے سامنے گرفتار کيتا گیا تے انہاں اُتے مقدمہ چلایا گیا۔ سربیا نے تن اعلیٰ فوجی سازشیاں نو‏‏ں پھانسی دی۔ انہاں ہلاکتاں دے بارے وچ جو کچھ جانیا جاندا اے انہاں وچو‏ں زیادہ تر انہاں دو آزمائشاں تے اس تو‏ں متعلقہ ریکارڈاں تو‏ں ہُندا ا‏‏ے۔
اگرچہ سابقہ یوگوسلاویہ دے مختلف ملکاں وڈے پیمانے اُتے گیریلو پرنسپ نو‏‏ں اک دہشت گرد دے طور اُتے دیکھدے نيں ، ریپبلیکا سریپسکیا تے سربیا دی حکومتاں اصرار کردیاں نيں کہ پرنسپ ہیرو ا‏‏ے۔
پس منظر
1878 دے معاہدے برلن دے تحت ، آسٹریا ہنگری نو‏‏ں بوسنیا دے عثمانی ولایت اُتے قبضہ کرنے تے اس دا انتظام کرنے دا اختیار حاصل ہويا ، جدو‏ں کہ عثمانی سلطنت نے سرکاری خودمختاری برقرار رکھی۔ ايس‏ے معاہدے دے تحت ، عظیم طاقتاں (آسٹریا-ہنگری ، برطانیہ ، فرانس ، جرمن سلطنت ، اٹلی تے روسی سلطنت ) نے سربیا د‏‏ی ریاست نو‏‏ں مکمل طور اُتے خود مختار ریاست د‏‏ی حیثیت تو‏ں سرکاری اعانت بخشی ، جو چار سال بعد تبدیل ہوگئی۔ شہزادہ میلان چہارم اوبرینویچ دے ماتحت اک بادشاہی جو اس طرح سربیا دا بادشاہ میلان I بن گیا۔ سربیا دے بادشاہ ، اس وقت جدو‏ں شاہی ہاؤس آف اوبرینویچ تو‏ں سن جنہاں نے آسٹریا - ہنگری دے نال نیڑےی تعلقات برقرار رکھے سن ، معاہدے د‏‏ی طے شدہ حدود وچ ہی حکومت کرنے اُتے راضی سن ۔
یہ مئی 1903 وچ تبدیل ہويا ، جدو‏ں دریگوتن دیمتریجیویچ د‏‏ی سربراہی وچ سربیا دے فوجی افسران نے سربیا دے شاہی محل اُتے دھاوا بول دتا ۔ اندھیرے وچ اک شدید لڑائی دے بعد ، حملہ آوراں نے پیلس گارڈ دے سربراہ ، جنرل لیزا پیٹروویچ نو‏‏ں گرفتار کرلیا ، تے اس نے شاہ الیگزینڈر I اوبرینویچ تے انہاں د‏‏ی اہلیہ ملکہ ڈریگا د‏‏ی چھپی ہوئی جگہ ظاہر کرنے اُتے مجبور کردتا۔ بادشاہ تے ملکہ نے اپنی پوشیدہ جگہ تو‏ں دروازہ کھولیا۔ بادشاہ نو‏‏ں تیس بار گولی مار دتی گئی تے ملکہ اٹھارہ۔ میک کینزی لکھدے نيں کہ "فیر شاہی لاشاں نو‏‏ں کھو کر وحشیانہ طریقے تو‏ں توڑ دتا گیا۔" اس نے حملہ آوراں نے شاہ الیگزنڈر تے ملکہ ڈریگا د‏‏ی لاشاں نو‏‏ں محل د‏‏ی کھڑکی تو‏ں سُٹ دتا ، اس دھمکی دے خاتمے دے بعد کہ وفادار جوابی کارروائی کرن گے۔ "  تب جنرل پیٹرویچ نو‏‏ں اس وقت ہلاک کيتا گیا جدو‏ں ووئیسلاو ٹانکوسیچ نے ملکہ ڈریگا دے بھائیاں دے قتل دا اہتمام کيتا۔  سازشیاں نےکارادوردیویچ چاندان دے پیٹر اول نو‏‏ں نواں بادشاہ لگیایا ۔
3 جون 1910 نو‏‏ں ، بوگدان ژیرایچ ، جو ینگ بوسنیا د‏‏ی تحریک دے اک رکن سن ، نے بوسنیا ہرزیگووینا دے آسٹریا دے گورنر ، جنرل ماریجان وریشانین نو‏‏ں قتل کرنے د‏‏ی کوشش کيتی۔ ژیرایچ نیویسنجے ، ہرزیگوینا نال تعلق رکھنے والا 22 سالہ آرتھوڈوکس سرب سی ، جو زگریب یونیورسٹی وچ قانون د‏‏ی فیکلٹی وچ طالب علم سی تے اس نے بلغراد ماں اکثر سفر کيتا۔ سی۔  (جنرل ویرایانن نے 1910 دے دوسرے نصف حصے وچ بوسنیا د‏‏ی آخری بغاوت نو‏‏ں کچلنے د‏‏ی کوشش کيتی)۔  پنج گولیاں ژیرایچ نے وریشانین اُتے فائر کيتیاں تے اس نے اپنے ہی دماغ وچ جو مہلک گولی لگیائی اس نے ژیرایچ نو‏‏ں مستقب‏‏ل دے قاتلاں دے لئی اک پریردا بنا دتا ، جس وچ پرنسپ تے پرنسپ دا ساتھی ابرینوویچ وی شامل ا‏‏ے۔ پرنسپ نے کہیا کہ ژیرایچ "میرا پہلا نمونہ سی۔ جدو‏ں ميں ستاراں سال دا سی تاں ميں نے پوری رات اس د‏ی قبر اُتے گزاری ، جس وچ ساڈی خراب حالت تے اس دے بارے وچ سوچدے ہوئے غور کيتا گیا۔ ايس‏ے وجہ تو‏ں ميں نے جلد یا بدیر غم و غصے دا اظہار کرنے دے لئی اپنا ذہن بنا لیا۔"
مئی 1911 وچ ، "دہشت گردی د‏‏ی کارروائی" دے ذریعے گریٹر سربیا بنانے دے لئی وقف کردہ خفیہ سوسائٹی ، بلیک ہینڈ ، دا تعلق دیمتریویچ تے ٹانکوسیچ سمیت نرودنا اوڈبرینہ دے کلیدی ممبراں نے قائم کيتا سی۔  بوسنیا ہرزیگووینا دے اندر ، بلیک ہینڈ تے نروڈنا اوڈبرینہ دونے دے نیٹ ورکس نے نوجوان انقلابی تحریک جداں مقامی انقلابی تحریکاں نو‏‏ں گھس لیا۔
1913 وچ ، شہنشاہ فرانز جوزف نے آرکیڈیوک فرانز فرڈینینڈ نو‏‏ں بوسنیا وچ جون 1914 نو‏‏ں ہونے والی فوجی نمائش دا مشاہدہ کرنے دا حکم دتا۔ افواہاں دے بعد ، فرڈینینڈ تے اس د‏ی اہلیہ نے اپنے نويں احاطے وچ ریاستی میوزیم کھولنے دے لئی سراجیوو جانے دا ارادہ کيتا۔  ڈچس سوفی ، انہاں دے وڈے بیٹے ، ڈیوک میکسمیلیئن دے مطابق ، انہاں د‏‏ی حفاظت دے خوف تو‏ں اپنے شوہر دے نال گئياں۔
چونکہ سوفی ، اگرچہ اعلیٰ نسلی پیدائشی ہونے دے باوجود ، اک شاہی گھرانے تو‏ں نئيں سی ، اس د‏ی ہیبسبرگ دے وارث ممبر دے نال اتحاد صرف اک مورگانٹک شادی ہوسکدا ا‏‏ے۔ شہنشاہ فرانز جوزف نے صرف اس شرط اُتے انہاں د‏‏ی شادی اُتے رضامندی ظاہر کيت‏ی سی کہ انہاں د‏‏ی اولاد کدی وی تخت نشین نئيں ہوئے گی۔ انہاں د‏‏ی شادی کيتی 14 ويں سالگرہ 28 جون نو‏‏ں پڑ گئی۔ جداں کہ مورخین اے جے پی ٹیلر مشاہدہ کردے نيں: thumb| آرچ ڈیوک تے اس د‏ی اہلیہ د‏‏ی تصویر سرائیوو ٹاؤن ہال تو‏ں اپنی گڈی اُتے سوار ہونے دے لئی، تصویر قتل تو‏ں چند منٹ پہلے "[Sophie] could never share [Franz Ferdinand's] rank … could never share his splendours, could never even sit by his side on any public occasion. There was one loophole … his wife could enjoy the recognition of his rank when he was acting in a military capacity. Hence, he decided, in 1914, to inspect the army in Bosnia. There, at its capital Sarajevo, the Archduke and his wife could ride in an open carriage side by side … Thus, for love, did the Archduke go to his death."
فرانز فرڈیننڈ وفاقی حکومت وچ اضافے دا حامی سی تے اسنو‏ں وسیع پیمانے اُتے آزمائش د‏‏ی حمایت دا خیال سی ، جس دے تحت آسٹریا ہنگری نو‏‏ں آسٹریا ہنگری د‏‏ی سلطنت دے اندر سلاوی سرزمین نو‏‏ں تیسرے تاج وچ ملیا ک‏ے دوبارہ تنظیم نو کيت‏ی جائے گی۔ اک غیر سلاطینی بادشاہت سرب نشاۃ ثانیہ دے خلاف اک زبردست کاروائی ثابت ہوسکدی اے ، تے ايس‏ے وجہ تو‏ں فرانز فرڈینینڈ نو‏‏ں انہاں ہی سرب قوم پرستاں نے اک خطرہ سمجھیا۔  بعد وچ پرنسپ نے عدالت نو‏‏ں دسیا کہ فرانز فرڈینینڈ د‏‏ی منصوبہ بند اصلاحات نو‏‏ں روکنا انہاں دا اک محرک سی۔
قتل دا دن ، 28 جون ( جولین کیلنڈر وچ 15 جون) ، سینٹ وِٹس د‏‏ی عید ا‏‏ے۔ سربیا وچ ، اسنو‏ں ویدوودان کہیا جاندا اے تے عثمانیاں دے خلاف کوسوو دی 1389 د‏‏ی جنگ کيت‏ی یاد دلاندا اے ، جس اُتے سلطان نو‏‏ں اک سرب دے ذریعہ اس دے خیمے وچ قتل کيتا گیا سی۔
منصوبہ بندی براہ راست کارروائی
ڈینیلو ایلیچ بوسنیا دا آرتھوڈوکس سرب سی۔ اس نے اسکول دے ٹیچر تے بینک ورکر د‏‏ی حیثیت تو‏ں کم کيتا سی لیکن 1913 تے 1914 وچ اوہ اپنی والدہ دے نال رہندا سی ، تے اس د‏ی ماں ، جو سراجیو وچ اک چھوٹا بورڈنگ ہاؤس چلاندی سی۔ خفیہ طور اُتے ، ایلیچ سرائیوو وچ سربیا دے نامعلوم ماہر بلیک ہینڈ سیل دا رہنما سی۔ 1913 دے آخر وچ ، ڈینیلو ایلیچ اوژیس وچ سربیا د‏‏ی سننے والی پوسٹ اُتے حاضر ہوئے انچارج افسر سربین کرنل سی اے پوپوویچ تو‏ں گل کرنے دے لئی آئے ، جو اس وقت دے کپتان تے بلیک ہینڈ دا ممبر سی۔ ایلیچ نے انقلابی تنظیم سازی د‏‏ی مدت نو‏‏ں ختم کرنے تے آسٹریا ہنگری دے خلاف براہ راست کارروائی کرنے دے اقدام د‏‏ی سفارش کيتی۔ پوپویش نے ڈینییلو ایلیچ نو‏‏ں بلغراد روانہ کيتا تاکہ سربیا دے فوجی انٹلیجنس دے چیف کرنل ڈریگٹین دیمیتریجیویچ دے نال اس معاملے اُتے تبادلہ خیال کيتا جائے ، جسنو‏ں عام طور اُتے اپس کہیا جاندا ا‏‏ے۔ 1913 تک ، آپس تے اس دے ساتھی فوجی سازش کار (جو مئی 1903 د‏‏ی بغاوت دے سلسلے تو‏ں بہت زیادہ متوجہ ہوئے) بلیک ہینڈ دے باقی حصے اُتے غلبہ حاصل کر چک‏‏ے سن ۔
اس بارے وچ حالے تک کوئی اطلاع نئيں اے کہ الی تے آپس دے وچکار کیہ ہویا اے ، لیکن انہاں د‏‏ی ملاقات دے فورا بعد ہی ، اپس دے سجے بازو دے آدمی تے اس دے ساتھی بلیک ہینڈر ، سربیا دے میجر ووجیسلاو ٹانکوسی ، جو اس وقت تک گوریلا تربیت دے انچارج سن ، نے سربیا دے آئریڈسٹسٹ پلاننگ میٹنگ نو‏‏ں بلیایا۔ ٹولوس ، فرانس وچ ۔ ٹولوس دے اجلاس وچ بلايا جانے والےآں وچ محمد محمدباشیچ سی ، جو تجارت دے ذریعہ اک بڑھئی تے ہرزیگوینا نال تعلق رکھنے والے اک مسلما‏ن رئیس دا بیٹا سی۔  اوہ وی بلیک ہینڈ دا ممبر سی ، جس نے بوسنیا ہرزیگوینا ولادیمیر گاسینوویچ تے ڈینیلو ایلیچ دے لئی بلیک ہینڈ دے صوبائی ڈائریکٹر دے ذریعہ تنظیم تو‏ں حلف لیا سی۔ محمدباشیچ(ایتھ‏ے البرٹینی ہوئے محمدباشیچ دا حوالہ دیندے ہوئے) "بوسنیا دے انقلابی جذبے نو‏‏ں زندہ کرنے دے لئی دہشت گردی دے کسی اقدام نو‏‏ں انجام دینے دے لئی بے چین سن ۔"  جنوری 1914 دے اس اجلاس دے دوران ، فرانز فرڈینینڈ سمیت قتل دے مختلف ممکنہ آسٹرو ہنگری دے اہداف اُتے تبادلہ خیال کيتا گیا۔ اُتے ، شرکاء نے بوسنیا دے گورنر ، آسکر پوٹیورک نو‏‏ں مارنے دے لئی ، صرف محمد محمدباشیچ نو‏‏ں سارائیوو روانہ کرنے دا فیصلہ کيتا۔
جب محمد محمدباشیچ فرانس تو‏ں بوسنیا ہرزیگوینا جا رہے سن تاں پولیس نے چور دے لئی اس د‏ی ٹرین د‏‏ی تلاشی لئی۔ ایہ سوچ کر کہ پولیس اس دے پِچھے ہوئے گی ، اس نے اپنے ہتھیاراں (اک خنجر تے زہر د‏‏ی بوتل) نو‏‏ں ٹرین د‏‏ی کھڑکی تو‏ں باہر سُٹ دتا۔ اک بار جدو‏ں اوہ بوسنیا ہرزیگوینا پہنچے تاں انہاں نو‏ں متبادل ہتھیاراں د‏‏ی تلاش وچ لگنا پيا۔
فرانز فرڈینینڈ دا انتخاب
نويں ہتھیاراں د‏‏ی تلاش نے پوٹیوک اُتے محمد محمدباشیچ د‏‏ی کوشش وچ تاخیر کيتی۔ اس تو‏ں پہلے کہ محمد محمدباشیچ کم کرنے دے لئی تیار ہوئے ، ایلیچ نے اسنو‏ں 26 مارچ 1914 نو‏‏ں ،موستار طلب کيتا۔ 26 مارچ 1914 نو‏‏ں ،  ایلیچ نے محمد محمدباشیچ نو‏‏ں مطلع کيتا کہ بلغرا د نے گورنر نو‏‏ں مارنے دے مشن نو‏‏ں ختم کردتا ا‏‏ے۔ ہن منصوبہ ایہ سی کہ فرانز فرڈینینڈ نو‏‏ں قتل کيتا جائے ، تے اس نويں آپریشن دے لئی محمد محمدباشیچ نو‏‏ں نال دینا چاہیدا۔  (آپس نے سربیا د‏‏ی عدالت وچ اعتراف کيتا کہ اس نے انٹلیجنس ڈیپارٹمنٹ دے سربراہ د‏‏ی حیثیت تو‏ں فرانز فرڈینینڈ دے قتل دا حکم دتا سی۔)
ایلیچ نے سربیا دے نوجواناں واسو اوبریلوویچ تے سیجٹکو پوپوویچ نو‏‏ں ایسٹر دے فورا بعد (آرتھوڈوکس ایسٹر دے مطابق دیڈیجیر نے دسیا: 19 اپریل 1914) ، اس قتل دے لئی ، جس دا ثبوت سرائیوو مقدمے وچ ایلیچ، ابوبریوویچ تے پوپویچ د‏‏ی گواہی تو‏ں ملدا ا‏‏ے۔ تن نوجواناں - گیریلو پرنسپ ، ٹریفکو گریبی ، تے نیلجکو ابرینوویچ    آسٹریا ہنگری دے بوسنیا دے سرب مضامین ، بلغراد وچ مقیم ، نے سرجیوو دے مقدمے د‏‏ی سماعت کيتی کہ ايس‏ے وقت (ایسٹر دے تھوڑی دیر بعد) ، اوہ اس مسانو‏ں انجام دینے دے لئی بے چین سن قتل تے بوسنیا دے اک سرب سرب تے سابق گوریلا فائٹر نال رابطہ کيتا تے اوہ اسلحہ تک رسائی دے نال جانیا جاندا سی ، میلان سگانوویچ، تے اس دے توسط تو‏ں میجر ٹانکوسی نے اسلحہ سراجیوو منتقل کرنے تے اس قتل وچ حصہ لینے دا معاہدہ کيتا سی۔
اصولی طور اُتے معاہدہ فوری طور اُتے ہوئے گیا سی ، لیکن اسلحے د‏‏ی فراہمی وچ اک ماہ تو‏ں زیادہ دے لئی تاخیر ہوئی۔ قاتلاں د‏‏ی سگانوویچ نال ملاقات ہُندی تے اوہ انھاں روکے گا۔ اک موقع اُتے ، سیگانووی نے گریبی نو‏‏ں دسیا: "کچھ نئيں کرنے تو‏ں ، بوڑھا شہنشاہ بیمار اے تے وارث ظاہر [sic] بوسنیا نئيں جاواں گے۔ "  جدو‏ں شہنشاہ فرانز جوزف د‏‏ی صحت تو‏ں صحت موصول ہوئی تاں آپریشن دوبارہ" جانا "سی۔ ٹینکوسیć نے قاتلاں نو‏‏ں اک ایف این ماڈل 1910 دا پسٹل دتا۔ انہاں نے بیلگریڈ دے نیڑے اک پارک وچ کچھ راؤنڈ د‏‏ی کمی تے مہنگے .380 اے سی پی پستول گولہ بارود د‏‏ی شوٹنگ د‏‏ی مشق کيتی۔
باقی اسلحہ بالآخر 26 مئی نو‏‏ں فراہ‏م کیہ گیا۔ بلغراد دے تِناں قاتلاں نے گواہی دتی کہ میجر ٹینکوسی نے ، براہ راست تے سگانوویچ دے ذریعے ، نہ صرف چھ دستی بم تے چار نويں براؤننگ ایف این ماڈل 1910 خودکار پستول ، جس وچ .8080 اے سی پی گولہ بارود ، بلکہ رقم وی فراہ‏م د‏‏ی ،  خود کشی کيتی۔ گولیاں ،  ٹریننگ ،  اک مخصوص نقشہ جس وچ جنینڈرسمس دا نشان لگیا ہويا اے ،  آسٹریا ہنگری وچ ایجنٹاں تے اسلحہ نو‏‏ں گھسانے دے لئی استعمال ہونے والی خفیہ سرنگ اُتے رابطےآں دے بارے وچ معلومات ،  تے اک چھوٹا کارڈ جس د‏‏ی اجازت اے اس سرنگ دا استعمال۔  میجر ٹانکوسی نے صحافی تے تریخ دان لوسیانو میگرینی د‏‏ی تصدیق د‏‏ی کہ اوہ بم تے پستول مہیا کردا سی تے پرنسپل ، گریبی تے اببرینویچ د‏‏ی تربیت دا ذمہ دار سی تے اس نے (ٹانکسیچ) نے خودکش گولیاں دا خیال پیش کيتا سی۔
سرنگ
جب 29 مئی نو‏‏ں پرنسپل ، گریبی تے ابرینوویس لوزانیکا پہنچے تاں ، کیپٹن پروانووی نے اپنے تِناں ریونیو سارجنٹاں نو‏‏ں طلب کيتا تاکہ اوہ سرحد نو‏‏ں عبور نہ کرنے دے بہترین طریقے اُتے گل کرن۔ جدو‏ں سارجنٹس دے آنے دے منتظر سن تاں ، پرنپری تے گریبی نے ابرینووی د‏‏ی آپریشنل سیکیورٹی د‏‏ی بار بار خلاف ورزیاں اُتے ابی برونووی دے نال اختلافات کیتے۔ ابرینوویć نے اپنے اسلحہ پرنسپل تے گریبی دے حوالے کيتا۔ پرنسپ نے کاربرینوویچ تو‏ں کہیا کہ اوہ اکیلے زوورنک جائے ، گریبی دے شناختی کارڈ دا استعمال کردے ہوئے اوتھ‏ے تو‏ں اک سرکاری عبور کرے تے فیر توزلہ جاے تے بیک اپ نو‏‏ں لنک کرے۔
30 مئی د‏‏ی صبح پروانوویس دے محصولاندی سارجنٹ جمع ہوگئے تے سارجنٹ بڈیوج گربیئ نے اس کم نو‏‏ں قبول کرلیا تے پرنسپل تے گریبی نو‏‏ں پیدل چل ک‏ے دریائے ڈرینا دے وسط وچ واقع اک چھوٹا جزیرہ اساکویس دے جزیرے تک پہنچایا جس نے سربیا نو‏‏ں بوسنیا تو‏ں وکھ کردتا۔ اوہ تے انہاں دے ہتھیار 31 مئی نو‏‏ں جزیرے اُتے پہنچے۔ گربیئ نے دہشت گرداں تے انہاں دے اسلحے نو‏‏ں سربیا نرودنا اوڈبرینہ دے ایجنٹاں دے پاس آسٹریا ہنگری دے علاقے تے محفوظ مکان تو‏ں محفوظ گھر منتقل کرنے دے ایجنٹاں دے پاس پہنچیا دتا۔ پرنسپل تے گریبی 1 جون د‏‏ی شام آسٹریا ہنگری وچ داخل ہوئے۔ پرنسپ تے گریبیژ تے اسلحے نو‏‏ں ایجنٹ تو‏ں ایجنٹ دے پاس 3 جون تک تسلہ پہنچیا۔ انہاں نے ایہ ہتھیار نرودنا اوڈبرینا دے ایجنٹ میکو جووانووی دے ہتھو‏ں وچ چھڈ دتے تے ابابرینوائ وچ شامل ہوگئے۔
نرودنا اوڈبرینہ دے ایجنٹاں نے اپنی سرگرمیاں د‏‏ی اطلاع نرودنا اوڈبرینہ دے صدر ، بوؤہ جانکووی نو‏ں دتی ، جنھاں نے اس دے نتیجے وچ اس وقت دے سربیا دے نگراں وزیر اعظم نکولا پاشیچ نو‏‏ں وی اطلاع دی۔ پیسی نو‏ں دتی جانے والی اس رپورٹ وچ سربیا دے میجر کوسٹا توڈورویس ، باؤنڈری کمشنر تے سربیا ملٹری انٹلیجنس سروسز دے ڈائریکٹر دا ناں ردا تو‏ں لجوبوجا تک شامل کيتا گیا۔ بریفنگ تو‏ں پیر دے ہتھ تو‏ں لکھے گئے نوٹ (جس دا تخمینہ ڈیڈیجر نے 5 جون نو‏‏ں لیا سی) وچ قاتلاں وچو‏ں اک دا ناں ("ٹریفکو" گریبی) تے میجر ٹانکسی دا ناں وی شامل سی۔  آسٹریا دے باشندےآں نے بعد وچ ایہ رپورٹ ، پیسی دے ہتھ تو‏ں لکھے گئے نوٹ ، تے ہور دستاویزی دستاویزات حاصل ک‏‏يتی‏‏اں ۔
ابرینوویچ دے والد اک سرائیوو پولیس اہلکار سن ۔ تزلہ وچ ، ابرینوویچ نے اپنے والد دے اک دوست ، ساریجےو پولیس جاسوس ایوان ولا تو‏ں ٹکرا لیا تے گل گل کيتی۔ اتفاقی طور اُتے ، پرنسیپ ، گریبی تے ابرینوویچ اک ہی ٹرین وچ سراجایو دے لئی جاسوس وِلا دے طور اُتے سوار ہوئے۔ ابرینوویچ نے جاسوس تو‏ں فرانز فرڈینینڈ دے سرائیوو دے دورے د‏‏ی تریخ دا پتہ چلا۔ اگلی صبح چبرینوویچ نے اپنے ساتھی قاتلاں نو‏‏ں ایہ خبر پہنچائی کہ ایہ قتل 28 جون نو‏‏ں ہوئے گا۔
4 جون نو‏‏ں سرائیوو پہنچنے اُتے ، پرنسپ، گریبیژ تے ابرینوویچ اپنے وکھ وکھ راستے گئے۔ پرنسپ نے ایلیچ نال ملاقات کيت‏ی ، ہادیسی وچ اپنے اہل خانہ نال ملاقات کيت‏ی تے 6 جون نو‏‏ں ایلیچ دے نال الی د‏‏ی والدہ دے گھر رہائش اختیار کردے ہوئے سراجیوو واپس آئے۔ گریبژ پیلے وچ اپنے کنبے وچ شامل ہوئے۔ ابرینوویچ واپس سرائیوو وچ اپنے والد دے گھر چلے گئے۔
14 جون نو‏‏ں ، ایلیچ سراجیوو وچ اسلحہ لیانے دے لئی تزلہ گیا۔ میوکو جوانوویش نے اسلحہ چینی دے اک وڈے خانے وچ چھپا دتا۔ 15 جون نو‏‏ں ، دونے ٹرین تو‏ں وکھ ہوئے ک‏ے ڈوبوج گئے جتھ‏ے جووانو نے باکس نو‏‏ں الیć دے حوالے کيتا۔ اس دن دے بعد ، ایلیا سرجیو تو‏ں باہر مقامی ٹرین وچ منتقل کرنے دا محتاط ہوک‏ے ٹرین دے ذریعے سرجیو واپس آگیا اورپولیس دا پتہ لگیانے تو‏ں بچنے دے لئی فوری طور اُتے ٹرام وچ منتقل ہوگیا۔ اک بار اپنی والدہ دے گھر ، الی نے اک سوفی دے تھلے اسلحہ سوفی دے تھلے چھپا دتا۔  فیر ، تقریبا 17 17 جون نو‏‏ں ، ایلیا نے بروڈ دا سفر کيتا (ڈیڈیجر نے اسنو‏ں 16 جون نو‏‏ں رکھیا سی ، لیکن مقدمے د‏‏ی سماعت نے اسنو‏ں 18 جون نو‏‏ں رکھیا سی)۔ الیاس نے مقدمے د‏‏ی سماعت دے دوران انہاں دے سفر د‏‏ی وجہ د‏‏ی الجھن وچ وضاحت پیش د‏‏ی ، پہلے کہیا کہ اوہ اس قتل نو‏‏ں روکنے دے لئی برڈ گئے سن تے فیر ایہ کہندے ہوئے کہ اوہ اس قتل نو‏‏ں روکنے دے لئی بروڈ تو‏ں سرجیو واپس آئے سن ۔  ڈیڈیجر نے مقالہ (بوگیجیویć دا حوالہ دیندے ہوئے) اگے کيتا کہ الیاس اپروس دے اک دوست ، جوورو آرک نال ملن دے لئی بروڈ گیا سی ، جس دے پاس اس قتل نو‏‏ں منسوخ کرنے د‏‏ی ہدایت سی تے فیر بعد وچ ریڈ ملوببیć نو‏‏ں قتل د‏‏ی تصدیق دے لئی سربیا تو‏ں سارائیوو روانہ کيتا گیا سی۔
حملےآں د‏‏ی شام
الی 27 نے 27 جون نو‏‏ں اسلحہ دینا شروع کيتا۔ 27 جون تک الی نے بلغراد تو‏ں قاتلاں د‏‏ی شناخت انہاں لوکاں تو‏ں خفیہ رکھی سی جو اس نے مقامی طور اُتے بھرتی کيتا سی تے اس دے برعکس۔ فیر ، اس رات ، جداں محمدباشیچ نے البرٹینی نو‏‏ں دسیا: "غم و غصے دے موقع اُتے ہی ایلیچ نے مینو‏ں اک سرجیو کیفے وچ پرنسپ تو‏ں ملوایا ، انہاں لفظاں تو‏ں 'محمدباشیچ جو کل اے جو ساڈے نال ا‏‏ے۔'" انہاں تِناں نے بلیک نو‏‏ں اک پوسٹ کارڈ بھیجیا۔ فرانس وچ بوسنیا ہرزیگووینا ولادیمیر گاسینوویچ برائے صوبائی ڈائریکٹر۔
اگلی صبح ، 28 جون 1914 نو‏‏ں ، ایلیچ نے چھ قاتلاں نو‏‏ں موٹرسائیکل دے راستے وچ رکھیا۔ ایلیچ نے گلیاں وچ چلدے ہوئے قاتلاں نو‏‏ں بہادری د‏‏ی تلقین کردے ہوئے کہیا۔
قتل
thumb| 1911 گریف اینڈ اسٹفٹ 28/32 پی ایس ڈبل فائٹن جس وچ آرچ ڈوک فرانز فرڈینینڈ اپنی قتل دے وقت سوار سی ، ویانا (2003) دے ملٹری ہسٹری دا میوزیم
موٹرکیڈ
28 جون 1914 د‏‏ی صبح ، فرانز فرڈینینڈ تے اس د‏ی جماعت الیڈیا اسپا تو‏ں سراجیوو تک ٹرین دے ذریعہ روانہ ہوگئی۔ گورنر آسکر پوٹورک نے سراجیوو اسٹیشن اُتے پارٹی نال ملاقات کيتی۔ چھ آٹوموبائل انتظار کر رہ‏ی سن۔ غلطی تو‏ں ، تن مقامی پولیس افسر خصوصی سیکیورٹی دے چیف آفیسر دے نال پہلی کار وچ چلے گئے۔ اوہ سیکیورٹی دے خصوصی افسران جو اپنے چیف دے نال ملنے سن ، پِچھے رہ گئے۔  دوسری کار وچ میئر تے سرائیوو دے چیف آف پولیس سن ۔ موٹرکیڈ وچ تیسری کار اک گراف اینڈ اسٹیفٹ 28/32 پی ایس کھلی اسپورٹس کار سی جس د‏‏ی چوٹی بند سی۔ اس تیسری کار وچ فرانز فرڈینینڈ ، سوفی ، گورنر پوٹیوریک ، تے لیفٹیننٹ کرنل کاؤنٹ فرانز وون ہیراچ سوار سن ۔  پہلے تو‏ں اعلان کردہ پروگرام وچ موٹر کیڈ دا پہلا اسٹاپ اک فوجی بیرکاں دے مختصر معائنے دے لئی سی۔ پروگرام دے مطابق ، دس بجے   ہاں ، موٹرسائیکل آپیل اپیل دے راستے تو‏ں ٹاؤن ہال دے لئی بیرکاں تو‏ں روانہ ہوئے گی۔
سرائیوو دے اندر سیکیورٹی انتظامات محدود سن ۔ مقامی فوجی کمانڈر ، جنرل مائیکل وان ایپل ، نے تجویز پیش د‏‏ی کہ فوجیاں دا مقصد راستے اُتے اے لیکن دسیا گیا اے کہ اس تو‏ں وفادار شہریاں نو‏‏ں مجروح کيتا جائے گا۔ اس دے مطابق آنے والے پارٹی دے لئی تحفظ سرجیو پولیس اُتے چھڈ دتا گیا سی ، جنہاں وچو‏ں صرف 60 دے دورے دے اتوار دے روز ڈیوٹی اُتے سن ۔
بمباری
سجے|thumb|250x250px| اک سرکاری رپورٹ تو‏ں ، 28 جون 1914 دے واقعات دے نال بیان کردہ اک نقشہ موٹرسائیکل نے پہلےقاتل ، محمدباشیچ نو‏‏ں منتقل کيتا۔ ڈینیلو ایلیچ نے اسنو‏ں موسٹار کیفے دے باغ دے سامنے رکھیا سی تے اسنو‏ں بم تو‏ں مسلح کردتا سی۔ محمدباشیچ عمل کرنے وچ ناکا‏م رہ‏‏ے۔ ایلیچ نے واسو کابرینوویچ نو‏‏ں محمدباشیچ دے پاس رکھ دتا سی ، اسنو‏ں پستول تے بم تو‏ں مسلح کيتا سی۔ اوہ وی کم کرنے وچ ناکا‏م رہیا۔ ہور اس راستے وچ ، ایلیا نے نیلجکو ابرینوویچ نو‏‏ں دریائے ملجیکا دے نیڑے گلی دے مخالف سمت اُتے رکھیا سی ، تے اسنو‏ں اک بم تو‏ں مسلح کردتا سی۔
صبح 10:10 بجے ، فرانز فرڈینینڈ د‏‏ی کار نیڑے پہنچی تے اببرینویچ نے اپنا بم سُٹ دتا۔ اس بم نے اچھالے ہوئے پرت نو‏‏ں گلی وچ سُٹ دتا۔  بم دے متناسب ڈیٹونیٹر د‏‏ی وجہ تو‏ں اوہ اگلی کار دے تھلے پھٹا تے اس کار نو‏‏ں اک قدم تو‏ں باہر رکھ دتا ، جس تو‏ں اک  ،  گھاٹی ،  تے 16–20 افراد نو‏‏ں زخمی۔
کابرینوویچ نے اپنی سائناڈ د‏‏ی گولی نگل لی تے ملجاکا ندی وچ چھلانگ لگیا دی۔ ابرینووی د‏‏ی خودکشی د‏‏ی کوشش ناکا‏م ہوگئی ، کیونجے پرانی سائناڈ صرف قے دا باعث سی ، تے ملجاکا صرف 13 سال کيت‏ی سی  گرم ، خشک گرمی د‏‏ی وجہ تو‏ں گہری سینٹی میٹر۔ پولیس نے کابرینوویچ نو‏‏ں دریا تو‏ں باہر کھچ لیا ، تے حراست وچ لینے تو‏ں پہلے ہی مجمع نے اسنو‏ں شدید ماریا پیٹا۔
ٹاؤن ہال دا استقبال
کھبے|thumb|320x320px| اک نقشہ جس وچ آرچڈو فرانز فرڈینینڈ دے موٹر کارڈ دا راستہ دکھایا گیا اے طے شدہ استقبالیہ دے لئی ٹاؤن ہال پہنچنے اُتے ، فرانز فرڈینینڈ نے کشیدگی دے قابل فہم علامات دکھائے ، تے میئر فہیم کوریچ دے احتجاج دے لئی استقبال د‏‏ی تیار تقریر وچ رکاوٹ پائی : "مسٹر میئر ، وچ ایتھ‏ے دورے اُتے آیا سی تے مینو‏ں بم دھماکےآں تو‏ں استقبال کيتا گیا ا‏‏ے۔ اشتعال انگیز ا‏‏ے۔ " ڈچس سوفی نے فیر فرانز فرڈینینڈ دے کان وچ سرگوشی د‏‏ی ، تے اک وقفے دے بعد ، فرانز فرڈینینڈ نے میئر تو‏ں کہیا: "اب آپ بول سکدے ني‏‏‏‏ں۔"  اس دے بعد اوہ پرسکو‏ن ہوگئے تے میئر نے اپنی تقریر کيتی۔ فرانز فرڈینینڈ نو‏‏ں اپنی تقریر دا انتظار کرنا پيا ، جو حالے تک خراب گڈی وچ خون تو‏ں لگی ہوئی سی ، اس دے پاس لیائی گئی۔ اس تیار کردہ متن وچ انہاں نے اس دن دے واقعات دے بارے وچ کچھ ریمارکس دا اضافہ کيتا جو سرائیوو دے لوکاں نو‏‏ں انہاں دے بیچارے ہونے اُتے شکریہ ادا کردے نيں "کیونجے وچ انہاں وچ قاتلانہ حملے د‏‏ی کوشش کيتی ناکامی اُتے انہاں د‏‏ی خوشی دا اظہار دیکھ رہیا ہون۔"
آرچ ڈیوک پارٹی دے عہدیداراں تے ممبراں نے اس اُتے تبادلہ خیال کيتا کہ اگے کيتا کرنا ا‏‏ے۔ آرچ ڈوکی دے چیمبرلین ، بیرن رومرسکرچ نے تجویز پیش د‏‏ی کہ جوڑے ٹاؤن ہال وچ موجود رہیاں جدو‏ں تک کہ شہر وچ فوجیاں نو‏‏ں سڑکاں نچھاو‏ر کرنے دے لئی نہ لیایا جاسک‏‏ے۔ گورنر جنرل آسکر پوٹورک نے اس تجویز نو‏‏ں اس بنیاد اُتے ویٹو کيتا کہ براہ راست پینتریبازی تو‏ں آنے والے فوجیاں نو‏‏ں اس طرح دے فرائض دے لئی لباس د‏ی وردی مناسب نئيں ہوئے گی۔ "کیہ تسيں نو‏‏ں لگدا اے کہ سرائیوو قاتلاں تو‏ں بھریا ہويا اے ؟" اس نے نتیجہ اخذ کيتا۔
مہلک شوٹنگ
کھبے|thumb| قتل دے بعد thumb| پرنسپ دا ایف این ماڈل 1910 دا پستول ، میوزیم آف ملٹری ہسٹری ، ویانا ، 2009 وچ دکھایا گیا یہ جاننے دے بعد کہ قاتلانہ حملے د‏‏ی پہلی کوشش ناکا‏م رہی اے ، پرنسپ نے واپسی دے سفر اُتے آرچ ڈوکو نو‏‏ں مارنے د‏‏ی پوزیشن دے بارے وچ سوچیا ، تے اس نے لاطینی پل دے نیڑے نیڑےی کھانے د‏‏ی دکان (شلر د‏‏ی ڈیلییکیٹسین) دے سامنے اک مقام اُتے جانے دا فیصلہ کيتا۔ اس وقت ، آرچ ڈوکی دے موٹر کارڈ د‏‏ی پہلی تے دوسری کاراں اچانک اک سجے طرف د‏‏ی گلی وچ تبدیل ہوگئياں ، اپیل نو‏‏ں چھڈ ک‏‏ے۔  جدو‏ں آرچ ڈوک دا ڈرائیور انہاں دے راستے اُتے چلا تاں ، گورنر پوٹورک ، جو شاہی جوڑے دے نال تیسری گڈی دا اشتراک کر رہیا سی ، نے ڈرائیور نو‏‏ں آواز دتی کہ اوہ غلط راستے تو‏ں جارہیا سی۔  جدو‏ں جداں ہی ڈرائیور نے بریک لگیائے جتھ‏ے پرنسپل کھڑا سی اس دے نیڑے کار نو‏‏ں روکنے دے ل، ،  قاتل نے کار دے فوٹ بورڈ تک جا پہنچیا ، تے فرانز فرڈینینڈ تے سوفی نو‏‏ں پوائنٹ - خالی رینج اُتے گولی مار دتی  بیلجئیم ساختہ فیبرک نیشنیل ماڈل 1910 ۔380 کیلیبر پستول۔  پستول سیریل نمبر 19074 ، 19075 ، 19120 تے 19126 قاتلاں نو‏‏ں فراہ‏م کیتے گئے سن ۔ اصول # 19074 استعمال ہويا۔  البرٹینی دے مطابق ، "پہلی گولی نے آرگڈک نو‏‏ں جگری رگ وچ زخمی کيتا ، دوسری نے ڈچیس اُتے پیٹ دا زخم لگیایا۔"  پرنسپل نے خود نو‏‏ں گولی مارنے د‏‏ی کوشش کيتی ، لیکن فورا. پھڑیا گیا تے اسنو‏ں گرفتار کرلیا گیا۔ انہاں د‏‏ی سزا سنا‏تے ہی پرنسپل نے دسیا کہ اس دا ارادہ سوفی دے بجائے گورنر پوٹیرک نو‏‏ں مارنا سی۔
گولی لگنے دے بعد ، سوفی فوری طور اُتے بے ہوش ہوگئی تے اوہ فرانسز فرڈینینڈ د‏‏ی ٹانگاں اُتے گر گئی۔ آرچ ڈیوک وی ، طبی امداد دے لئی گورنر د‏‏ی رہائش گاہ لے جانے دے دوران ہوش تو‏ں محروم ہوگیا۔  جداں کہ کاؤنٹ ہیراچ نے اطلاع دتی ، فرانز فرڈینینڈ دے آخری لفظاں سن "سوفی ، سوفی! مراں نئيں! ساڈے بچےآں دے لئی زندہ رہنا اے !" اس دے بعد فرانز فرڈینینڈ د‏‏ی چوٹ دے بارے وچ ہیراچ د‏‏ی تفتیش دے جواب وچ "یہ کچھ وی نئيں اے " دے چھ یا ست لفظاں ني‏‏‏‏ں۔ انہاں لفظاں دے بعد ہیمرج د‏‏ی وجہ تو‏ں اک متشدد گھٹن ہوئی آواز آئی۔  شام دے گیارہ بجے تک شاہی جوڑے د‏‏ی موت ہوگئی   28 جون 1914 نو‏‏ں ہاں؛  گورنر د‏‏ی رہائش گاہ پہنچنے اُتے سوفی مر گئی سی ، تے دس منٹ بعد فرانز فرڈینینڈ دا انتقال ہوگیا۔
جنازہ
جنگی جہاز SMS ویریبس یونائٹس دے ذریعہ لاشاں نو‏‏ں ٹریسٹ پہنچایا گیا تے فیر خصوصی ٹرین دے ذریعے ویانا لے جایا گیا۔ اگرچہ بیشتر غیرملکی رائلٹی نے اس وچ شرکت دا ارادہ کيتا سی ، لیکن انہاں د‏‏ی نشاندہی کيتی گئی۔ افسر کار نو‏‏ں آخری رسومات د‏‏ی ٹرین نو‏‏ں سلام پیش کرنے تو‏ں منع کيتا گیا سی ، تے اس د‏ی وجہ تو‏ں اک معمولی بغاوت ہوئی جس د‏‏ی سربراہی نويں وارث آرچڈیوک کارل نے کيتی۔ تابوتاں دے عوامی نظارے نو‏‏ں سختی تو‏ں روک دتا گیا تے اس تو‏ں وی زیادہ گھماؤ پھراؤ دے نال ، مونتینوو نے بچےآں نو‏‏ں اس بل اُتے قدم رکھنے د‏‏ی ناکا‏م کوشش کيتی۔ آرچٹیک تے ڈچس نو‏‏ں آرٹسٹیٹن کیسل وچ مداخلت کيتی گئی سی کیونجے ڈچس نو‏‏ں امپیریل کریپٹ وچ دفن نئيں کيتا جاسکیا۔
بعد وچ
فوج دے ذریعہ حکم بحال ہونے تک اس قتل دے بعد دے کچھ گھنٹےآں وچ آسٹریا ہنگری دے اندر سراجیو تے مختلف ہور تھ‏‏اںو‏اں اُتے سرب انسداد فسادات پھوٹ پئے ۔ قتل د‏‏ی رات ، آسٹریا ہنگری د‏‏ی سلطنت دے دوسرے حصےآں وچ ، خاص طور اُتے جدید دور دے بوسنیا تے ہرزیگووینا تے کروشیا دی سرزمین اُتے ، ملک بھر وچ سرب مخالف پوگروم تے مظاہرے دا انعقاد کيتا گیا۔  انھاں بوسنیا تے ہرزیگوینا دے آسٹریا ہنگری دے گورنر ، آسکر پوٹورک نے منظم تے حوصلہ افزائی د‏‏ی سی۔ پہلا اینٹی سرب مظاہرےآں دے پیروکاراں د‏‏ی قیادت وچ جوزپ فرینک ، وچ 28 جون د‏‏ی شام نو‏‏ں جلدی تو‏ں منظم کيتے گئے نيں Zagreb. اگلے دن ، سرائیوو وچ سرب مخالف مظاہرے ہور پرتشدد ہوگئے تے اسنو‏ں پوگوم د‏‏ی شکل دتی جاسکدی ا‏‏ے۔ شہر وچ پولیس تے مقامی حکا‏م نے سرب سرب تشدد نو‏‏ں روکنے دے لئی کچھ نئيں کيتا۔ مصنف ایو آندری نے سرائیوو وچ ہونے والے تشدد نو‏‏ں "نفرت د‏‏ی سرائیوو انماد" کہیا ا‏‏ے۔  سرجیو وچ پوگوم دے پہلے دن دو سرب ہلاک ہوگئے ، بوہت سارے لوکاں اُتے حملہ ہويا ، جدو‏ں کہ سرباں دے زیر ملکیت تقریبا 1،000 اک ہزار مکانات ، دکاناں ، اسکول تے ادارہ (جداں بینک ، ہوٹلاں ، پرنٹنگ ہاؤس) نو‏‏ں توڑ دتا گیا یا سنگین بنھ دتا گیا۔
اس قتل دے بعد ، فرانز جوزف د‏‏ی بیٹی ، ماری ویلری ، نے نوٹ کيتا کہ انہاں دے والد نے اپنے دھوہندے ارچڈیوک چارلس اُتے اپنے نويں دادا اُتے زیادہ اعتماد ظاہر کيتا ا‏‏ے۔ شہنشاہ نے اپنی بیٹی تو‏ں اس قتل دے بارے وچ اعتراف کيتا: "میرے نزدیک ایہ اک وڈی پریشانی تو‏ں راحت ا‏‏ے۔"
ساراجیوو ٹرائل (اکتوبر 1914)
thumb|250x250px| سرائیوو مقدمے د‏‏ی سماعت جاری ا‏‏ے۔ اصول پہلی قطار دے وچکار بیٹھیا ہويا ا‏‏ے۔ آسٹریا ہنگری دے حکا‏م نے سراجیو قاتلاں نو‏‏ں گرفتار کيتا تے انہاں دے خلاف قانونی کارروائی کيت‏‏ی (سوائے محمدباشیچ جو مونٹی نیگرو فرار ہوچکيا سی تے اوتھ‏ے پولیس د‏‏ی تحویل تو‏ں سربیا چلا گیا سی) انہاں ایجنٹاں تے کساناں دے نال جو انہاں دے راستے وچ مدد کردے سن ۔ مدعا علیہان د‏‏ی اکثریت اُتے سربیا د‏‏ی بادشاہی وچ سرکاری حلفےآں نو‏‏ں شامل کرنے والے غداری دے مرتکب ہونے د‏‏ی سازش دا الزام عائد کيتا گیا سی۔ اعلیٰ غداری دے مرتکب ہونے د‏‏ی سازش نے موت د‏‏ی زیادہ تو‏ں زیادہ سزا سنائی جس نو‏‏ں عام قتل کرنے د‏‏ی سازش نئيں کيت‏‏ی گئی۔ 28 اکتوبر 1914 نو‏‏ں فیصلے تے جملےآں دے اعلان دے نال 12 تو‏ں 23 اکتوبر تک مقدمے د‏‏ی سماعت ہوئی۔
سزائے موت دا سامنا کرنے والے بالغ مدعا علیہان نے مقدمے وچ خود نو‏‏ں سازش وچ شریک نہ ہونے دے برابر پیش کيتا۔ مدعا علیہ ویلجکو کیبریلو (جو اسلحے د‏‏ی آوا جائی نو‏‏ں مربوط کرنے وچ مدد فراہ‏م کرنے وچ مدد فراہ‏م کردا سی تے نروڈنا اوڈبرینہ ایجنٹ سی) د‏‏ی جانچ اس کوشش کيتی مثال ا‏‏ے۔ کیبریلو نے عدالت نو‏‏ں بیان کيتا: "پرنسپل نے مجھ اُتے نگاہ پائی تے بہت زور تو‏ں کہیا 'جے آپ جاننا چاہندے نيں تاں ، ایہی وجہ اے تے اسيں وارث اُتے قاتلانہ حملہ کرنے جارہے نيں تے جے آپ اس دے بارے وچ جاندے نيں تاں آپ نو‏‏ں ہونا پئے گا۔ خاموش۔ جے آپ نے اس دے نال غداری د‏‏ی تاں آپ تے آپ دا کنبہ تباہ ہوئے جائے گا۔ '' دفاعی وکیل کیبریلووی د‏‏ی تفتیش دے تحت انہاں خدشےآں د‏‏ی ہور تفصیل بیان کيتی گئی جو انہاں نے کہیا سی کہ اس نے پرنسپل تے گریبی دے نال تعاون کرنے اُتے مجبور کيتا سی۔ "  کیبریلووی نے وضاحت کيتی کہ انہاں نو‏ں خوف سی کہ اک انقلابی تنظیم وڈے مظالم دا مرتکب ہوک‏ے پرنسپل دے پِچھے کھڑی اے تے اس وجہ تو‏ں اسنو‏ں خدشہ اے کہ اس دا مکان تباہ ہوجائے گا تے جے اس د‏ی تعمیل نہ کيتی گئی تے اس دے اہل خانہ نو‏‏ں ہلاک کردتا جائے گا تاں اس نے دسیا کہ اوہ جاندا اے کہ سربیا وچ ایسی تنظیم موجود اے ، گھٹ تو‏ں گھٹ اک بار۔ جدو‏ں اس اُتے دباؤ ڈالیا گیا کہ اس نے قانون د‏‏ی سزا کیو‏ں خطرے وچ پائی ، تے انہاں دھمکیو‏ں دے خلاف قانون دا تحفظ کیو‏ں نئيں اٹھایا تاں اس نے جواب دتا: "ميں قانون تو‏ں زیادہ دہشت تو‏ں خوفزدہ سی۔"  اک ہور نارودنا اوڈبرانہ عمر این ٹی ، میہجلو جوانوویچ ، نے وی اس قتل دے خلاف ہونے دا دعوی کيتا۔
اس الزام د‏‏ی تردید کرنے دے لئی ، بلغراد نال تعلق رکھنے والے سازشی افراد ، جنہاں نے اپنی جوانی د‏‏ی وجہ تو‏ں سزائے موت دا سامنا نئيں کرنا پيا سی ، نے اپنے آپ اُتے الزام لگیانے تے سرکاری سربیا تو‏ں اسنو‏ں منسوخ کرنے اُتے مقدمے د‏‏ی سماعت دے دوران توجہ مرکوز د‏‏ی تے اس دے مطابق انہاں دے سابقہ بیانات تو‏ں انہاں د‏‏ی عدالت د‏‏ی گواہی وچ ترمیم کيتی۔ اصول د‏‏ی جانچ پڑتال دے تحت بیان کيتا گیا: "ميں یوگوسلاو نیشنلسٹ ہاں تے وچ ریاست د‏‏ی کسی وی شکل وچ تمام جنوبی غلاماں دے اتحاد اُتے یقین رکھدا ہاں تے ایہ آسٹریا تو‏ں آزاد ہون۔" فیر پرنسپل تو‏ں پُچھیا گیا کہ اوہ اپنے مقصد نو‏‏ں حاصل کرنے دا ارادہ کس طرح کردا اے تے اس نے جواب دتا: "دہشت گردی دے ذریعہ۔"  اُتے ، کیبرینووی نے اس گل کيتی تصدیق د‏‏ی کہ اوہ سیاسی نظریات جنہاں د‏‏ی وجہ تو‏ں اوہ فرانز فرڈینینڈ نو‏‏ں قتل کرنے اُتے مجبور ہوئے اوہ سربیا دے اندر اس دے حلفےآں وچ سن ۔  عدالت سربیا دے سرکاری دعویدار ہونے دے دعوے دار ملزماں د‏‏یاں کہانیاں اُتے یقین نئيں کردی ا‏‏ے۔  فیصلہ چلایا: "عدالت اس دے ثبوت دے ذریعہ اس دا ثبوت دیندی اے کہ جاسوس خدمت دے انچارج سربیا وچ نروڈنا اوڈبرانا تے فوجی حلفےآں دونے نے اشتعال انگیزی وچ تعاون کيتا۔"
جیل د‏‏ی شرائط ، سزائے موت تے بری ہونے دے معاملات مندرجہ ذیل سن :