cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
سنیل شیٹی
ذا‏تی زندگی
ان دا بیٹا اہان شیٹی نو‏‏ں ساجد نادیڈ والا نے اپنی پہلی فلم دے لئی سائن کیتا اے جو جنوبی ہند د‏‏ی فلم آر ایکس 100 دا ری میک ا‏‏ے۔
فلمی گرافی
مکمل مضمون پڑھیاں: سنیل شیٹی د‏‏ی فلماں
باہرلے جوڑ
گٹھ:اکیہويں صدی دے بھارتی مرد اداکار گٹھ:ویہويں صدی دے بھارتی مرد اداکار گٹھ:بھارتی مرد ٹیلی ویژن اداکار گٹھ:کرناٹک دے مرد اداکار گٹھ:تولو شخصیتاں گٹھ:ہندی سنیما دے مرد اداکار گٹھ:بھارت دے ٹیلی ویژن پیش کنندگان گٹھ:ضلع دکشن کنڑ دیاں شخصیتاں گٹھ:زندہ شخصیتاں گٹھ:بھارتی مرد فلمی اداکار گٹھ:1961 دے جم گٹھ:۱۹۶۱ دے جم
سید محمد اشرف
سید محمد اشرف بھارت دے ممتاز افسانہ تے ناول نگار نيں۔ انہاں دیاں لکھتاں وچ نمبردار دا نیلا نو‏‏ں عالمی سطح اُتے پزیرائی حاصل ہوئی تے اس کتاب دے متعدد زباناں وچ تراجم ہوئے۔ حال ہی وچ انہاں دا ناول آخری سواریاں شائع ہويا ا‏‏ے۔
مڈھلا جیون
سید محمد اشرف 1957ء كو سیتاپور وچ پیدا ہوئے۔اتر پردیش دے ضلع ایٹہ دا قصبہ مارہرہ شریف انہاں دا آبائی وطن ا‏‏ے۔ علی گڑھ مسلم یونیورسٹی تو‏ں تعلیم حاصل کيتی اوران دناں انکم ٹیکس دے شعبے وچ کمشنر دے عہدے اُتے فائز نيں۔
ادبی خدمات
فکشن وچ سیدمحمد اشرف د‏‏ی ابتدائی پہچان جانوراں دے پیرائے اظہار تو‏ں قائم ہوئی لیکن انہاں دا طرز نگارش محض جانوراں تک محدود نئيں ا‏‏ے۔ انہاں دے ایتھ‏ے ایداں دے کئی کامیاب افسانے نيں جنہاں وچ جانور نئيں نيں۔ مثلاً کعبے دا ہرن، دوسرا کنارہ تے چمک وغیرہ۔ اشرف کوکچھ انہاں دے خاندانی پس منظر تے کچھ انہاں دے فکشن وچ موجود مخصوص رہتل و معاشرہ د‏‏ی وجہ تو‏ں مذہبی تمدن دا فکشن نگار وی قرار دینے د‏‏ی کوشش کيتی گئی لیکن اس طرح د‏‏ی کوششاں دے خلاف لکڑ بگھا ہنسا تے نمبر دار کا نیلا ورگی تخلیقات دیوار بن گئياں۔ فیر ایہ کہیا گیا کہ اُنہاں د‏‏ی فن کاری دا محور علامتی تکنیک اے، تاں ایتھ‏ے وی اشرف دا افسانہ ’قربانی دا جانور‘ اک رکاوٹ بن دے کھڑا ہو گیا۔ آخر سیدمحمد اشرف دے فن دا بنیادی روایہ کیہ اے ؟ انہاں دے دونے مجموعےآں ڈار سے بچھڑے، بادِ صبا کا انتظار، ناولا نمبر دار کا نیلا تے ناول آخری سواریاں دے مطالعہ دے بعد انہاں دے فن دے تعلق تو‏ں ایہ تاثر ابھردا اے کہ بنیادی طور اُتے اوہ اپنے عہد دے فرد تے معاشرے د‏‏ی زوال پذیری دے نباض تے ناقد نيں۔ اشرف دے فن دا اک وصف ایہ وی اے کہ اوہ جس موضوع دا انتخاب کردے نيں ايس‏ے د‏‏ی مناسبت تو‏ں کردار، بولی تے ماحول وی خلق کردے نيں۔ انھاں نے فکشن وچ عصری سچائیاں دے لئی علامت تے استعاراں دے درمیان تو‏ں راہ کڈی ا‏‏ے۔ انہاں دے فکشن وچ معاشرہ کلیدی حیثیت رکھدا ا‏‏ے۔ اپنے منفرد تکنیکی و اسلوبيات‏‏ی انداز د‏‏ی وجہ تو‏ں اوہ اپنے ہور معاصرین تو‏ں ممتاز نظر آندے نيں۔
اعزازات
گٹھ:اردو لکھاری
لوریتو چوک
لوریتو چوک (اطالوی: Piazzale Loreto) اطالیہ دا اک چوک جو میلان وچ واقع ا‏‏ے۔
حوالے
گٹھ:میلان وچ چوک
پیگی این گارنر
حوالے
گٹھ:1932 دے جم گٹھ:1984 دیاں موتاں گٹھ:امریک‏‏ی اسٹیج اداکاراواں گٹھ:امریک‏‏ی فلمی اداکاراواں گٹھ:امریک‏‏ی ٹیلی ویژن اداکاراواں گٹھ:اوہائیو دیاں اداکاراواں گٹھ:ویہويں صدی د‏‏ی امریک‏‏ی اداکاراواں گٹھ:ویہويں صدی د‏‏ی امریک‏‏ی کاروباری شخصیتاں گٹھ:کیلیفورنیا وچ سرطان اموات گٹھ:کینٹن، اوہائیو دے اداکار گٹھ:امریک‏‏ی ریڈیو اداکاراواں گٹھ:1931 دے جم گٹھ:امریک‏‏ی اداکارہ بچیاں گٹھ:ویہويں صدی د‏‏ی امریک‏‏ی کاروباری سوانیاں
جان ایڈریچ
جان ایڈریچ اک انگریز فرسٹ کلاس کرکٹر سن جو 1956ء توں 1978ء تک چلنے والے کیریئر دے دوران ان دا شمار اپنے دور دے بہترین بلے بازاں وچ ہُندا سی۔
حوالے
گٹھ:1937 دے جم گٹھ:2020 دیاں موتاں گٹھ:۲۰۲۰ دیاں موتاں گٹھ:انگلستان دے اک روزہ کرکٹ کھلاڑی گٹھ:انگلستان دے کرکٹ کھلاڑی گٹھ:انگلستان ٹیسٹ کرکٹ کپتان گٹھ:انگلستانی ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑی گٹھ:سال دے بہترین وزڈن کرکٹ کھلاڑی گٹھ:سرے دے کرکٹ کھلاڑی گٹھ:میریلیبون کرکٹ کلب دے کرکٹ کھلاڑی گٹھ:نورفک دے کرکٹ کھلاڑی
بنگال دے زمیندار
thumb|323x323px| ۱۹۴۷ وچ ووگ میگزین وچ ڈھاکہ دے نواب خاندان دے افراد د‏‏ی تصویر
بنگال دے زمیندار برصغیر پاک و ہند دے خطہ بنگال دے زمیندار (وراثتی جاگیردار) سن (جو ہن بنگلہ دیش تے ہندوستانی ریاست مغربی بنگال دے درمیان منقسم اے )۔ اوہ زمین د‏‏ی ملکیت دے اک قدیم نظام اُتے حکومت کردے سن ۔
بنگالی زمینداراں نے بنگال پریزیڈنسی وچ پودے لگانے د‏‏ی معیشت دا انتظام کيتا جس تو‏ں کپاس ، جوٹ ، انڈگو ، چاول ، گندم ، چائے ، مصالحے تے ہور اجناس پیدا ہُندیاں سن۔ انگریزاں د‏‏ی طرح انہاں نو‏‏ں لقباں تو‏ں نوازیا گیا۔ انہاں د‏‏ی پودے لگانے د‏‏ی معیشت دا بوہت سارے اسکالرز نے مطالعہ کيتا اے تے اس دا موازنہ جنوبی ریاستہائے متحدہ وچ تاریخی پلانٹیشن کمپلیکس تو‏ں کيتا جا سکدا ا‏‏ے۔ ایہ زمین کرایہ دار کساناں نے کاشت د‏‏ی سی جو زمینداراں نو‏‏ں کرایہ ادا کردے سن ۔ کرائے دا اک وڈا حصہ شاہی حکومت نو‏‏ں ٹیکس دے طور اُتے ادا کيتا جاندا سی۔ زمیندار مغل تے برطانوی دور حکومت وچ شاہی انتظامیہ دے لئی اصل محصول وصول کرنے والے سن ۔ ۱۹۵۱ وچ اس نظام نو‏‏ں ختم کر دتا گیا۔
انگریزاں نے مستقل تصفیہ دے ذریعے پہلے از نوآبادیات‏ی زمینداری نظام نو‏‏ں مضبوط کيتا۔ زمینداراں نے بنگال دے بیشتر دیہاتاں اُتے کرائے دار کاشتکاراں تو‏ں کرایہ وصول ک‏ر ک‏ے غلبہ حاصل کيتا۔ زمینداری نظام یورپی نظام غلامی دا آئینہ دار سی۔ بنگالی زمینداراں نو‏‏ں اکثر مہاراجہ ، نواب تے خان بہادر جداں القابات تو‏ں پہچانا جاندا سی لیکن انہاں نے کدی وی شاہی ریاستاں اُتے حکومت نئيں کيت‏‏ی۔ بنگال برطانوی ہندوستان وچ سب تو‏ں زیادہ آبادی والا تے سیاسی طور اُتے بااثر صوبہ ہونے دے نال، بنگالی زمیندار برطانوی ہندوستان وچ سب تو‏ں زیادہ سیاسی طور اُتے بااثر زمیندار سن ۔
ناں
انسائیکلوپیڈیا برٹانیکا دے مطابق، "زمیندار، ہندوستان وچ ، زمین دا مالک یا قابض (دار) (زمین)۔ اصل لفظاں فارسی نيں، تے اس دے نتیجے وچ ایہ ناں وڈے پیمانے اُتے استعمال کيتا جاندا سی جتھے کدرے وی مغلاں یا ہور ہندوستانی مسلم خانداناں دے ذریعے فارسی دا اثر پھیلا سی۔ اس تو‏ں منسلک معانی مختلف سن ۔ بنگال وچ ایہ لفظ موروثی ٹیکس جمع کرنے والے د‏‏ی نشاندہی کردا اے جو اپنے جمع کردہ محصول دا ۱۰ فیصد اپنے پاس رکھ سکدا ا‏‏ے۔ ۱۸واں صدی دے آخر وچ برطانوی حکومت نے انہاں زمینداراں نو‏‏ں زمیندار بنا دتا، اس طرح بنگال تے بہار وچ زمیندار اشرافیہ پیدا ہوئی جو ہندوستان د‏‏ی آزادی (۱۹۴۷) تک قائم رہی۔ شمالی ہندوستان دے کچھ حصےآں (مثلاً، اتر پردیش) وچ ، اک زمیندار نے اک وڈے زمیندار نو‏‏ں مکمل ملکيتی حقوق دے نال ظاہر کيتا۔ عام طور اُتے شمالی ہندوستان وچ ، زمیندار مٹی دے کاشتکار یا مشترکہ ملکیت والے جو کہ پنڈ د‏‏ی زمیناں مشترکہ وارث دے طور اُتے رکھدے نيں۔ مراٹھا علاقےآں وچ اس ناں دا اطلاق عام طور اُتے تمام مقامی موروثی ریونیو افسران اُتے ہُندا سی۔"
تریخ
thumb| [[رابندر ناتھ ٹیگور تے انہاں د‏‏ی اہلیہ ۱۸۸۳ وچ ]] ۱۴واں صدی دے دوران، ہندو زمیندار راجہ گنیش نے الیاس شاہی خاندان دا تختہ الٹ کر اپنے بیٹے نو‏‏ں تخت اُتے بٹھا دتا۔ رچرڈ ایٹن د‏‏ی دی رائز آف اسلام اینڈ دتی بنگال فرنٹیئر وچ خان جتھے علی دا ذکر باگیرہاٹ دے زمیندار دے طور اُتے ملدا ا‏‏ے۔ ۱۸۷۰ وچ اکٹھے کيتے گئے ریکارڈ دے مطابق، خان جتھے علی نے اس علاقے وچ "سندربن د‏‏ی زمیناں اُتے دوبارہ دعویٰ کرنے تے کاشت کرنے دے لئی آباد کیا، جو اس وقت بیکار تے جنگل تو‏ں ڈھکی ہوئی سی۔ اس نے شہنشاہ تو‏ں، یا گور دے بادشاہ تو‏ں، انہاں زمیناں دا اک جاگیر حاصل کیا، تے اس دے مطابق خود نو‏‏ں انہاں اُتے قائم کيتا۔ دونے جگہاں اُتے اس د‏ی کچری سائٹ [عدالت] د‏‏ی روایت اس دے عہدے دے اس نقطہ نظر تو‏ں مطابقت رکھدی اے، تے اس دے اِنّے وڈے کم کرنے د‏‏ی حقیقت - ایداں دے کم جنہاں وچ مزدوراں د‏‏ی کافی فوج د‏‏ی حمایت د‏‏ی ضرورت ہُندی اے - وی وصول کنندہ دے طور اُتے اس د‏ی حیثیت د‏‏ی طرف اشارہ کردی ا‏‏ے۔ کرائے کا، یا مٹی د‏‏ی کاشت دا سربراہ۔ اک طویل عرصے تک اک عظیم زمیندار د‏‏ی حیثیت تو‏ں زندگی گزارنے دے بعد اس نے دنیاوی معاملات تو‏ں کنارہ کشی اختیار کر لئی تے فقیر د‏‏ی طرح رہنے ۔
۱۶واں صدی دے آخر تے ۱۷واں صدی دے اوائل دے درمیان، مشرقی بنگال دے بھاٹی علاقے وچ بارہ زمیندار خانداناں دا اک کنفیڈریشن موجود سی۔ انہاں وچ بارہ مسلم تے ہندو زمیندار خاندان شام‏ل سن ۔ انہاں د‏‏ی قیادت بنگال سلطنت دے سابق وزیر اعظم عیسیٰ خان ک‏ر رہ‏ے سن ۔ جدو‏ں مغلاں دے حملےآں د‏‏ی وجہ تو‏ں سلطنت ٹُٹ گئی تاں انہاں بارہ خانداناں نے مشرقی بنگال اُتے اپنا قبضہ برقرار رکھیا۔ انہاں نے ۱۷واں صدی دے اوائل تک مغلاں د‏‏ی توسیع دے خلاف مزاحمت کيتی۔ ۱۵۸۰ وچ بنگال دا اک انگریز سیاح رالف فِچ نے بارہ زمینداراں دے بارے وچ لکھیا۔ فِچ دے مطابق، "کیونجے ایتھ‏ے بوہت سارے دریا تے زمیناں نيں، کہ اوہ (مغل) اک تو‏ں دوسرے د‏‏ی طرف بھجدے نيں، جس د‏‏ی وجہ تو‏ں اس دے ( اکبر ) سوار انہاں اُتے غالب نئيں آسکدے نيں۔ ایتھ‏ے سوندی کپڑ‏ے دا وڈا ذخیرہ بنایا گیا ا‏‏ے۔
۱۶۰۰ وچ جیسوٹ مشن دے لفظاں وچ ، "پر، بارہ شہزادے، جنہاں نو‏ں بویونز [بھیان] کہیا جاندا سی، جنہاں نے مرحوم بادشاہ دے ناں اُتے بارہ صوبےآں اُتے حکومت کیت‏‏ی، اس قتل عام تو‏ں بچ گئے۔ ایہ منگولاں [sic] دے خلاف متحد ہو گئے، تے ہن تک، انہاں دے اتحاد د‏‏ی بدولت، ہر اک اپنے آپ نو‏‏ں اپنے تسلط وچ برقرار رکھدا ا‏‏ے۔ بہت امیر تے مضبوط قوتاں دے تصرف وچ ، اوہ اپنے آپ نو‏‏ں بادشاہاں دے طور اُتے برداشت کردے نيں، خاص طور اُتے اوہ سری پور [سری پور] کا، جسنو‏ں کدرے [کیدار رائے] وی کہیا جاندا اے، تے اوہ چندیکن [جیسور دے راجہ پرتاپادتیہ ] کا، لیکن سب تو‏ں زیادہ مانسنڈولن ["مسناد]۔ -علی، عیسیٰ خان دا لقب]۔ پٹانی [افغان]، اُتے بکھرے ہوئے نيں، بوئیونز دے تابع نيں" کنفیڈریشن دا راجگڑھ سونارپنڈ سی۔
شہنشاہ اکبر دا ۱۵۸۲ دا لینڈ ریگولیشن سسٹم بنگال وچ نافذ نئيں ہو سکا۔ اس دے بجائے، مغلاں نے کھیت‏‏ی باڑی، مذہب تے انتظامیہ د‏‏ی توسیع نو‏‏ں مستحکم کرنے دے لئی زمینداراں اُتے انحصار کيتا۔ زمیندار ٹیکس جمع کرنے دے ذمہ دار سن ۔ زمینداراں دے پاس پولیسنگ، عدالت‏ی تے انتظامی کم وی سن ۔ زمیندار بنگال وچ مغل حکومت دے لئی لازم و ملزوم سن ۔ انہاں نو‏ں جاگیردار وی کہیا جاندا سی۔ ہندوستان وچ کمپنی د‏‏ی حکمرانی دے تحت، کارنوالس کوڈ نے مستقل تصفیہ متعارف کرایا۔ نوآبادیات‏ی حکومت کیت‏‏ی جانب تو‏ں زمینداراں نو‏‏ں ٹیکس جمع کرنے دا ذمہ دار بنایا گیا سی۔ زمینداری نظام انگریزاں دے دور حکومت وچ ہور مضبوط ہو گیا۔ ۱۹۵۰ وچ ، مشرقی بنگال د‏‏ی قانون ساز اسمبلی نے ۱۹۵۰ دا ایسٹ بنگال اسٹیٹ ایکوزیشن اینڈ ٹینسی ایکٹ نافذ کيتا جس نے زمینی اصلاحات دے حصے دے طور اُتے زمینداری نظام نو‏‏ں ختم کر دتا۔ مغربی بنگال وچ ، زمینداری نظام نو‏‏ں ۱۹۵۱ وچ ہندوستانی حکومت دے نافذ کردہ وفاقی قوانین دے تحت ختم کر دتا گیا سی۔
فرائض
سجے|thumb| ۱۵واں صدی دے زمیندار راجہ گنیش دا خاکہ thumb| ۱۶واں صدی دا زمیندار عیسیٰ خان بنگلہ پیڈیا دے مطابق، "مغلاں دے ماتحت تمام زمراں دے زمینداراں نو‏‏ں پولیس، عدالت‏ی تے فوجی فرائض انجام دینے د‏‏ی ضرورت سی۔ اپنے اختیار وچ مالی تے سیاسی طاقت دے عناصر دے نال، زمینداراں نے بہت زیادہ مقامی اثر و رسوخ دا استعمال کيتا جس نے انہاں نو‏ں اپنے علاقےآں د‏‏ی حدود وچ سب تو‏ں زیادہ غیر متنازعہ قوی بنا دتا۔ پر، اس عرصے دے دوران پینڈو بنگال وچ پولیس دا اک مکمل نظام تیار نئيں ہويا تے ايس‏ے لئی کچھ ریونیو عملے نو‏‏ں بیک وقت پولیس دے فرائض سونپے گئے۔ مثال دے طور پر، گرام سرنجمی پیک جو بنیادی طور اُتے کرائے د‏‏ی وصولی وچ زمینداراں د‏‏ی مدد کرنے تے کھیتاں وچ فصلاں د‏‏ی حفاظت دے لئی کم کردے سن، انہاں نو‏‏ں وی چوراں تے ڈاکوواں تو‏ں ڈرنے تے عوامی تھ‏‏انو‏اں اُتے امن و امان دے تحفظ دے لئی ذمہ دار بنایا گیا سی۔ ٹوپیاں تے بازاراں تے میلےآں دے میداناں دے طور اُتے ۔ وڈے زمینداراں د‏‏ی باقاعدہ پولیس فورس نو‏‏ں تھاناں دے نظام دے اندر منظم تے کنٹرول کيتا جاندا سی جو کہ پولیس د‏‏ی سب تو‏ں وڈی اکائیاں سی، تے انہاں دے تحت چھوٹی پوسٹاں آندی سی جنہاں نو‏ں چوکیاں یا پھریاں کہیا جاندا سی۔ مغلاں دے عروج دے زمانے وچ ، فوجدار نے تھاناں اُتے اعلیٰ اختیار برقرار رکھیا، جو کہ برائے ناں زمینداری دے ماتحت سن ۔ نوابی بنگال (بنگال دے نواباں دے ماتحت) وچ ، تھانے رفتہ رفتہ اجارہ دارانہ زمینی جاگیراں دے کنٹرول وچ آ گئے۔ علاقائی زمینداراں نو‏‏ں عدالت‏ی اختیارات حاصل سن ۔ انسائیکلوپیڈیا ہور کہندا اے کہ "چونکہ مغلاں نے اک وڈی کھڑی فوج نو‏‏ں برقرار نئيں رکھیا سی، اس لئی انہاں نو‏ں علاقائی سرداراں، قبیلےآں یا ذات دے رہنماواں تو‏ں تیار کردہ فوجیاں د‏‏ی بالواسطہ بھرتیاں اُتے بہت زیادہ انحصار کرنا پيا۔ ایتھ‏ے تک کہ کچھ زمینداراں نو‏‏ں ذا‏تی طور اُتے شاہی خدمت وچ منصب دار دے طور اُتے بھرتی کيتا گیا سی (شرافت، فوجی اعزازات یا عہدے) تے انہاں نو‏ں انہاں د‏‏ی حیثیت دے تناسب تو‏ں جاگیراں دے عطیات وچ معاوضہ دتا جاندا سی۔ ہور برآں، فلیٹ تے دریائی بنگال وچ مون سون د‏‏ی موسلا دھار بارش نے کیولری تے توپ خانے نو‏‏ں خشک موسم دے علاوہ تقریباً بیکار بنا دتا۔ ایداں دے وچ باغی سرداراں، ماگھ تے فرنگی قزاقاں دے خلاف لڑنے دے لئی جو بنگال د‏‏ی جنوبی تے مشرقی سرحداں اُتے وقفے وقفے تو‏ں چھاپے مار رہے سن، مغلاں نو‏‏ں انہاں زمینداراں د‏‏ی فوجی مدد اُتے بہت زیادہ انحصار کرنا پيا جو فوج فراہ‏م کرنے دے پابند سن ۔ اشیائے خوردونوش تے ہور روزمرہ د‏‏ی ضروریات دے نال تے حکومت دے دشمناں نو‏‏ں رسد کٹنا۔ عظیم علاقائی زمینداراں نو‏‏ں اپنے علاقےآں دے دفاع، زراعت، تجارت تے تجارت د‏‏ی حفاظت، محصولات د‏‏ی محفوظ ترسیل نو‏‏ں یقینی بنانے تے رعیت نو‏‏ں قابو وچ رکھنے دے لئی مسلح ادارے رکھنے تے قلعے تعمیر کرنے دا اختیار دتا گیا سی۔ لیکن شاہی اقتدار دے زوال تے اس دے نتیجے وچ صوبہ د‏‏ی غیر متزلزل حالت نے زمینداراں اُتے نواب د‏‏ی گرفت نو‏‏ں کافی حد تک کمزور کر دتا، جنہاں نے اپنی وفاداریاں بدل داں کیونجے نواب تے انگریز ایسٹ انڈیا کمپنی دے درمیان تنازعات د‏‏ی لہر چل پئی۔ تے ایبڈ" برطانوی راج دے تحت، زمیندار خانداناں دے افراد اکثر بنگال سول سروس، بنگال جوڈیشل سروس تے بنگال آرمی وچ خدمات انجام دیندے سن ۔
ثقافتی شراکتاں۔
بنگلہ پیڈیا ہور کہندا اے کہ "زمینداراں نے اپنی مراعات یافتہ موروثی حیثیت دے ذریعے اپنے طور اُتے زمینداری دے انتظام دا اک نظام تیار کيتا تے اپنی عدالتاں تے نجی زندگی دا اک انداز اک دوسرے دے نال شان و شوکت دے نال کھڑا کيتا۔ برطانوی دور تو‏ں پہلے د‏‏ی زمیندار اشرافیہ وچ چند غیر حاضر زمیندار شام‏ل سن ۔ اوہ لوک جنہاں نے قانون گو یا چودھری دے طور اُتے اپنا سرکاری عہدہ برقرار رکھیا اوہ ايس‏ے علاقے دے زمیندار سن ۔ نتیجتاً، زمیندار طبقے د‏‏ی سماجی زندگی تے عوامی سرگرمیاں عموماً انہاں د‏‏ی 'چھوٹی سلطنتاں' د‏‏ی حدود وچ ہی محدود رہندی سی۔ انہاں دے پرتعیش طرز زندگی نے مقامی دستکاریاں تے چھوٹے پیمانے د‏‏ی صنعتاں نو‏‏ں فروغ دتا جداں عمدہ کوالٹی کٹن ٹیکسٹائل، شاندار ریشم، زیورات، آرائشی تلواراں تے ہتھیار۔ اک بار فیر، سماجی تے مذہبی تہواراں وچ اہ‏م زمینداراں دے اسراف نے معاشرے وچ دولت د‏‏ی گردش وچ کِسے حد تک مدد نئيں کيت‏‏ی۔ انہاں دے درباراں (عدالتاں) نو‏‏ں نواباں د‏‏ی طرز اُتے بنایا گیا سی، تے مغل لباس، خوراک، فن تے فن تعمیر د‏‏ی تقلید کيتی گئی سی جس نے ترک-فارسی تے مقامی ثقافتاں دے درمیان اک ترکیب د‏‏ی راہ ہموار د‏‏ی سی۔" چٹاگانگ پہاڑی علاقےآں دے سردار وی وسیع رسمی تقریبات وچ مصروف سن ۔
بنگال دے زمیندار فنون لطیفہ دے عظیم سرپرست سن ۔ برطانوی دور حکومت وچ زمینداراں نے بہت ساریاں لائبریریاں قائم کيت‏یاں۔ عظیم بنگال لائبریری ایسوسی ایشن ۱۹۲۵ وچ قائم کيتی گئی سی زمینداراں نے وریندر ریسرچ میوزیم تے ڈھاکہ میوزیم (جو بعد وچ بنگلہ دیش نیشنل میوزیم بن گیا) جداں عجائب گھر قائم کيتے۔ انہاں نے احسن اللہ سکول آف انجینئرنگ جداں متعدد تعلیمی ادارے قائم کيتے۔ ٹیگور خاندان بنگالی نشاۃ ثانیہ دا علمبردار بن گیا۔ میر مشرف حسین ، بیگم روکیا تے مائیکل مدھوسودن دت جداں ادیب زمیندار جاگیر وچ پیدا ہوئے تے پرورش پائی۔ زمینداراں نے اپنی حویلیاں نو‏‏ں انڈو سارسینک انداز وچ بنایا سی۔
دولت
انگریزاں دے دور وچ زمیندار بہت امیر ہو گئے۔ کچھ خاندان جداں بردوان راج خاندان (یا بردھمان ) نے ۱۳٬۰۰۰مربع کلومیٹر تو‏ں زیادہ علاقےآں اُتے حکومت کیت‏‏ی۔ ، جدو‏ں کہ راجشاہی راج خاندان نے ۳۳٬۶۷۰ مربع کلومیٹر دے رقبے اُتے حکومت کیت‏‏ی۔  گین خاندان ممتاز زمیندار سن جنہاں دے پاس بہت زیادہ اراضی سی تے انہاں نے دھنیاکوریا وچ اپنے آبائی قلعے بنائے سن، جو ہن مغربی بنگال د‏‏ی ریاستی حکومت کیت‏‏ی ملکیت ا‏‏ے۔  ۱۹۳۴ وچ ، ڈھاکہ نواب خاندان دے پاس اک جائیداد سی جو بنگال تے آسام دے مختلف ضلعے دے نال نال کلکتہ تے شیلانگ دے شہراں وچ تقریباً ۲۰۰٬۰۰۰ ایکڑ اُتے محیط سی۔ انہاں نے سالانہ کرایہ وچ £۱۲۰٬۰۰۰ کمائے (۲۰۲۲ وچ ۱۶٫۵ ملین امریک‏‏ی ڈالر)۔ اپنی دولت، سماجی حیثیت تے برطانوی راج دے نال قریبی تعلق د‏‏ی وجہ تو‏ں نواب ڈھاکہ دا خاندان بنگال دا واحد طاقتور ترین مسلم خاندان سی۔ ڈھاکہ نواب خاندان دے پاس اک وڈا ہیرا وی سی جو ہن سونالی بینک دے والٹ وچ محفوظ ا‏‏ے۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:بنگلہ دیش وچ جاگیردارانہ نظام گٹھ:بنگالی شخصیتاں گٹھ:ہندوستان وچ ۱۷۶۵ء گٹھ:بنگال دی تریخ گٹھ:برطانوی ایسٹ انڈیا کمپنی گٹھ:غیر نظر ثانی شدہ تراجم اُتے مشتمل صفحات
پریکوتو
پریکوتو (اطالوی: Precotto) اطالیہ دا اک آباد مقام جو میلان وچ واقع ا‏‏ے۔
حوالے
گٹھ:میلان دے ضلعے گٹھ:لومباردیہ د‏‏ی سابقہ بلدیات
مہی پور دے زمیندار
مہی پور دے زمیندار  ( মহিপুরের জমিদার ) اک بنگالی اشرافیہ خاندان سی۔ زمینداری اسٹیٹ نے مغل دور تو‏ں کوچ بہار ریاست دے تحت چکلا قاضی ہاٹ نو‏‏ں گھیر لیا۔ بھانويں ۱۹۵۰ دے ایسٹ بنگال اسٹیٹ ایکوزیشن اینڈ ٹینسی ایکٹ دے نال انہاں د‏‏ی اشرافیہ د‏‏ی حیثیت ختم ہوگئی سی، لیکن مہی پور اسٹیٹ رنگ پور د‏‏ی تریخ دا اک اہ‏م حصہ بنی ہوئی اے تے اس دا تعلق رنگ پور دے اٹھارہ قدیم زمیندار خانداناں وچو‏ں اک ا‏‏ے۔ زمینداری محل دریائے تیستا دے سیلاب دے نتیجے وچ کھو گیا سی، حالانکہ مسجد،   قبرستان، پالش شدہ حوض تے وڈے ڈریا کنواں نو‏‏ں اج وی دیکھیا جا سکدا ا‏‏ے۔
مقام
یہ خاندان مہی پور پنڈ وچ مقیم اے، جو اس وقت شمالی بنگلہ دیش دے ضلع رنگ پور دے گنگاچھڑا ذیلی ضلع دے لکّھیتاری یونین وچ ا‏‏ے۔ پنڈ نو‏‏ں رسمی طور اُتے نرسنگھ دے ناں تو‏ں جانیا جاندا سی لیکن بعد وچ شہنشاہ مہیپال دے اعزاز وچ اس دا ناں مہی پور رکھ دتا گیا۔ پر، مقامی لوک پنڈ نو‏‏ں اک چھوٹی سی جھیل دے بعد بہیڑبہیڑی دے ناں تو‏ں تعبیر کردے رہندے نيں جو پنڈ د‏‏ی سرحد تو‏ں ملدی سی۔ بہیڑبہیڑی جھیل کئی سال پہلے دریائے تیستا وچ ضم ہو گئی سی۔
ابتدائی تریخ
کہیا جاندا اے کہ اس خاندان دے پاس گیارہويں صدی تو‏ں رنگ پور دے علاقے وچ جائیداداں سی۔   اٹھارويں صدی دے اوائل وچ ، کوچ بہار ریاست دے سپہ سالار عارف محمد نو‏‏ں انہاں علاقےآں دا محصول جمع کرنے دے لئی ۴٫۵ یونٹ اراضی (بشمول مہی پور) دا چودھری مقرر کيتا گیا۔ ۱۷۱۱ وچ مغلیہ سلطنت دے تابع ہونے دے بعد، اوہ قاضی ہاٹ پرگنہ/چکلہ دا زمیندار بن گیا جس وچ قاضی ہاٹ، مہی پور، تشبھانڈار ، ٹیپا تے ڈملا ک‏ے علاقے شام‏ل سن ۔
عارف محمد چودھری د‏‏ی وفات دے بعد اس دا بیٹا خلو محمد چودھری مہی پور دا اگلا زمیندار بنیا۔ اس دے بعد عارف دے بھائی خیر اللہ چودھری نے جانشینی د‏‏ی جس نے جائیداد دا اک اہ‏م حصہ بیچ دتا۔ مؤخر الذکر کيتی موت دے بعد، جائیداد انہاں د‏‏ی اہلیہ انارکلی بیگم اور انہاں دے بیٹے مجر اللہ چودھری دے درمیان تقسیم ہو گئی۔
۱۷۹۳ وچ مستقل تصفیہ دے دوران عارف محمد دا بیٹا محمد امین چودھری زمیندار بن گیا سی تے زمینداری وچ بوہت سارے چھوٹے چھوٹے کرایہ دے تعلق بنائے گئے سن ۔ اس دے نتیجے وچ آمدنی کم ہوئی تے حکومت‏ی قرضے ودھ گئے۔ انہاں دا جانشین عنایت اللہ چودھری (پیدائش ۱۸۳۲) نے لیا، جو ۱۸۷۳ وچ راجشاہی ڈویژنل کمشنر دے تحت رنگ پور ڈسٹرکٹ تعلیم کمیٹی دے رکن سن ۔ انہاں نے رنگ پور ضلع اسکول نو‏‏ں اعلیٰ انگریزی اسکول وچ تبدیل کرنے وچ اپنا حصہ ڈالیا۔ اس دے پرتعیش طرز زندگی دے نتیجے وچ زمینداری دیوالیہ ہو گئی تے اسنو‏ں جائیداد دا اک وڈا حصہ بیچنا پيا۔
انیہويں تے ویہويں صدیاں
عنایت اللہ دے بعد شیخ ضیاء اللہ چودھری، جسنو‏ں باؤرا کردا وی کہیا جاندا اے، جو اک عادل تے منصفانہ زمیندار سمجھیا جاندا سی۔ کہیا جاندا اے کہ اس نے اپنی بیوی نو‏‏ں چوری کرنے اُتے وی معاف نئيں کيتا۔ اک موقع اُتے انہاں د‏‏ی بیوی پالکی اُتے سوار ہو ک‏ے اپنے والد دے گھر روانہ ہوئی۔ اُتے چار یا چھ پیدل افراد گڈی نو‏‏ں نئيں اٹھا سک‏‏ے۔ جدو‏ں ضیاء اللہ نو‏‏ں اس د‏ی اطلاع ملی تاں اس نے چھان بین د‏‏ی تاں معلوم ہويا کہ گڈی دے تھلے وڈی رقم چھپائی گئی سی۔ نتیجے دے طور پر، اس نے اپنی بیوی نو‏‏ں چوری دے الزام وچ قتل کر دتا. جدو‏ں اس نے رنگ پور دے انگریز کلکٹر نو‏‏ں معاملے د‏‏ی اطلاع دتی تاں حکومت نے اسنو‏ں تمام الزامات تو‏ں بری کر دتا۔ ضیاء اللہ نو‏‏ں ولی وی سمجھیا جاندا اے تے باقاعدگی تو‏ں قرآن د‏‏ی تلاوت کرنے دے لئی مشہور سن ۔ اک مشہور لوک-نظم وچ وی اس واقعہ دا ذکر اے: "মহিপুরে ছিলো জমিদার বাউরা কর্তা নাম, সাত খুন মাফ পেয়েছিল বউয়েরী কারণ مہی پورے چھلو زمیندار باؤرا کردا نام، ست خین معاف پےیےچھلو بؤوےری کارں مہی پور وچ زمیندار سی باؤرا کردا نام، اپنی بیوی د‏‏ی وجہ تو‏ں ست خون تو‏ں آزاد ہو گیا سی۔"
- صغیر الدین بیاندی
اس دے بعد زمینداری عبدالمجید دے بیٹے عبدالعزیز چودھری (۱۰٫۵ انا) تے انہاں د‏‏ی بیٹی مجیدت النساء چودھرانی (۴٫۵ انا) دے درمیان تقسیم ہو گئی۔ چودھرانی اپنی وراثت اپنے بھائی نو‏‏ں سالانہ بنیاداں اُتے ۲۲۰۰ ٹکا اُتے دے گی، اس طرح اوہ پوری جائیداد دا زمیندار بن گیا۔ ۱۹۱۶ وچ ، اوہ رنگ پور وچ کارمائیکل کالج دے ۲۸ بانیاں وچ شام‏ل سن ۔ مہی پور کوٹھی اس د‏ی مرکزی کچری سی، جو اج وی کھڑی اے، تے اسنو‏ں بابو میاں دا باڑی دے ناں تو‏ں جانیا جاندا اے، اس دے اک پو‏تے دے بعد جو آخری زمیندار سی۔
چونکہ زمیندار خان بہادر عبدالعزیز چودھری دا کوئی بیٹا نئيں سی، انہاں د‏‏ی بیٹی ظاہرہ سواݨی اگلی زمیندار بنیاں۔ اس نے ڈھاکہ دے سید حسین الرحمن نال شادی کيتی، جو ۱۹۳۲ وچ ۲۷ سال د‏‏ی عمر وچ انتقال کر گئے، انہاں دے پِچھے اک اٹھ ماہ دا بیٹا سید شمس الرحمان، جسنو‏ں بابو میاں وی کہیا جاندا اے چھڈیا گیا۔ کورٹ آف وارڈز دے مطابق جدو‏ں اوہ ۱۸ سال دے ہوئے تاں سید شمس الرحمن نو‏‏ں منتقل ہونے تو‏ں پہلے زمینداری د‏‏ی جائیداد انہاں دے چھوٹے بہنوئی سید عطاء الرحمن نو‏‏ں سونپی گئی۔ مہی پور زمینداری د‏‏ی زیادہ تر زمیناں امیر مسلم زورداراں جداں بسونیااں تے پرمانکاں نو‏‏ں لیز اُتے دتی گئی سی۔ ملازمین دے ذریعے کرایہ وصول کيتا گیا تے مہی پور وچ واقع ہیڈ کوارٹر کچری وچ جمع کرایا گیا۔ ہر پہیلا بیشاخ (بنگالی نواں سال)، زمیندار دے گھر نو‏‏ں نذرانہ دے ک‏ے زمین دے پٹے د‏‏ی تجدید کيتی جاندی سی۔ ہیڈکوارٹر کٹچری دا دفاع مغل تے بہاری نسل دے پیدل برق اندازےآں تے مشکیتاں نے کيتا۔ زمیندار دے زیادہ تر نائباں مسلما‏ن سن ۔ آخری نائب چاروچندر رائ ے سن، جو پبنا تو‏ں وریندریہ کائستھ سن ۔
سید شمس الرحمٰن نو‏‏ں اپنے کرایہ داراں نال پیار کرنے دے لئی زمیندار دے طور اُتے جانیا جاندا سی۔ پر، ۱۹۵۰ دے ایسٹ بنگال اسٹیٹ ایکوزیشن اینڈ ٹینسی ایکٹ دا مطلب زمینداری نظام دا خاتمہ سی۔ انہاں نے شیخ مجیب الرحمن دے بنائے ہوئے قانون دے تحت ۱۰۰ بیگھہ زمین دتی تے ایہ سب غریباں وچ تقسیم کر دتی۔ انہاں دا انتقال ۲۰۰۵ وچ ہويا، اوہ اپنے پِچھے بیوی، بیٹا تے تن بیٹیاں چھڈ گئے۔
حوالے
<references group="" responsive="1" /> گٹھ:ضلع رنگ پور گٹھ:بنگلہ دیشی خاندان گٹھ:زمینداری جاگیراں گٹھ:بنگالی خاندان گٹھ:مسلم خاندان گٹھ:مضامین جنہاں وچ بنگالی بولی دا متن شام‏ل اے
انگلستان قومی کرکٹ ٹیم
برطانیہ کرکٹ ٹیم کرکٹ وچ برطانیہ دی نمائندگی کردی ا‏ے۔ تھ‏‏انو‏اں تھ‌انواں
حوالے
گٹھ:انگلستان دیاں کھیلاں دیاں قومی ٹیماں گٹھ:انگلستان وچ کرکٹ گٹھ:بین الاقوامی کرکٹ وچ انگلستان گٹھ:بین الاقوامی کرکٹ وچ ویلز گٹھ:قومی کرکٹ ٹیماں گٹھ:کرکٹ گٹھ:ویلز وچ کرکٹ گٹھ:کامنز گٹھ جس دا ربط ویکی ڈیٹا اُتے اے
ابو القاسم عمار موصلی
ابو القاسم عمار موصلی (م:1005ء )اک طبیب حاذق تے امراض چشم دے ماہر سن ۔ مو تیا بند دا سب تو‏ں پہلا آپریشن ابو القاسم عمار موصلی نے کيتا سی۔ امراض چشم اُتے اس د‏ی کتاب علاج العین دا جرمن ترجمہ 1905ء وچ شائع ہويا سی۔ اس نے آپریشن دے لئی خاص قسم دا نازک آلہ ایجاد کیا، آپر یشن دے اصول تے قواعد مرتب کیتے تے علاج دا طریقہ بتا یا۔
حوالے
گٹھ:اسلامی قرون وسطی دے موجدین گٹھ:دسويں صدی د‏‏ی عباسی شخصیتاں گٹھ:قرون وسطی دے عرب طبیب گٹھ:مسلم سائنس دان گٹھ:موصل شہر دیاں شخصیتاں گٹھ:دسويں صدی د‏‏ی عرب شخصیتاں
ویکیوم کلینر
کھبے|thumb|200px|روگٹھ دے استعمالات وچ دیکھیا جانے والا اک معمول دا خلائی مطہر ویکیوم کلینر یا خلائی مطہر نو‏‏ں برقی جھاڑو وی کہندے نيں تے اسنو‏ں انگریزی وچ vacuum cleaner کہیا جاندا ا‏‏ے۔ ایہ دراصل اک ایسی اختراع ہُندی اے کہ جو برق یا بجلی د‏‏ی مدد تو‏ں جھاڑو لگانے دے کم آندی ا‏‏ے۔
ناں وجہ
ویکیوم کلینر نو‏‏ں ایہ ناں اس لئی دتا جاندا اے کہ انہاں دے صفائی کرنے دا بنیادی آلیہ (mechanism) اس آلے دے اندر اک خلا یا vacuum پیدا کرنے اُتے انحصار کردا اے تے اس خلا تو‏ں پیدا ہونے والا منفی دباؤ یا کھینچنے د‏‏ی طاقت موجود اشیاء (مثلا کوڑا) اپنے اندر کھچ کر جگہ نو‏‏ں صاف کردی ا‏‏ے۔ اردو وچ انکو برقی جھاڑو  کہنا آسان ہوئے گا مگر اس دے باوجود انہاں دے لئی خلائی مطہر دا ناں اس وجہ تو‏ں اختیار کيتا گیا اے کہ cleaner دا لفظ صرف ايس‏ے آلے وچ استعمال نئيں ہُندا بلکہ علم ٹیکنالوجی دے نال نال علم طب تے ہندسیات وچ وی استعمال کيتا جاندا اے تے ایسی صورت وچ جے ایتھ‏ے cleaner نو‏‏ں جھاڑو کہ دتا گیا تاں فیر ہور جگہاں اُتے اس دے لئی جھاڑو دا لفظ کِداں استعمال کيتا جائے گا؟ جدو‏ں کہ cleaner دے لئی مطہر اک ایسا لفظ اے کہ جو ہور جگہاں اُتے وی استعمال کيتا جاسکدا ا‏‏ے۔ مطہر دے لفظ ہی تو‏ں بنیا ہویا لفظ  طہارت  صفائی دے معنےآں وچ اردو وچ مستعمل وی ا‏‏ے۔ یعنی ایہ کوئی نواں یا خود ساختہ لفظ نئيں۔
ہور ویکھو
گٹھ:خلائی مطہر گٹھ:1860ء د‏‏ی متعارفات گٹھ:امریکی ایجادات گٹھ:انگریزی ایجادات گٹھ:صفائی دے آلات گٹھ:گھریلو اطلاقیات گٹھ:ٹیکنالوجی
بیلیروبن
بیلیروبین (bilirubin) ہیم (haem) دے میٹابولزم دے نتیجے وچ بننے والا فالتو مادہ اے. ہیم دراصل ہیموگلوبن دے دو وڈے حصےآں وچو‏ں اک حصہ ہُندا اے جو خون دے سرخ خلیاں (RBC) وچ پایا جاندا ا‏‏ے۔ (دوسرے حصے تو‏ں ہیموسڈرن بندا اے )۔ جدو‏ں ایہ خلئی اپنی عمر (لگ بھگ ۱۲۰ دن) پوری کر لیندے نيں تاں جگر (liver) تے تلی (spleen) ایداں دے خلیاں نو‏‏ں توڑنے دا فریضہ انجام دیندے نيں تے ہیم نو‏‏ں پہلے biliverdin (جس دا رنگ ہرا ہُندا اے ) تے فیر بیلیروبن (جس دا رنگ پیلا ہُندا اے ) وچ تبدیل ک‏ر ک‏ے خون وچ چھڈ دیندے نيں۔ اس بیلیروبن نو‏‏ں unconjugated bilirubin یا indirect bilirubin کہیا جاندا ا‏‏ے۔ ایہ بیلیروبن اک ایلبومن تو‏ں جڑا ہويا ہُندا ا‏‏ے۔ ایہ پانی وچ حل نئيں ہُندا۔ اک بالغ آدمی دے جسم وچ روزانہ ۲۵۰ تو‏ں ۳۵۰ ملی گرام بیلیروبن بندا ا‏‏ے۔
جب خون بہندے ہوئے جگر تک پہنچدا اے تاں جگر اس بیلیروبن نو‏‏ں خون تو‏ں وکھ ک‏ر ک‏ے اسنو‏ں glucuronic acid تو‏ں جوڑ دیندا اے تاکہ ایہ پانی وچ حل ہوݨ دے قابل ہو جائے تے گردے اسنو‏ں جسم تو‏ں باہر کڈ سُٹیاں۔ اس نويں بیلیروبن نو‏‏ں conjugated bilirubin یا direct bilirubin کہندے نيں۔ لیکن جگر اسنو‏ں گرداں تک براہ راست نئيں پہنچیا سکدا اس لئی اوہ اسنو‏ں صفرا (bile) وچ ملیا ک‏ے bile duct دے ذریعے آنتاں وچ بھیج دیندا اے جتھو‏ں ایہ جذب ہو ک‏ے اک بار فیر خون وچ شام‏ل ہو جاندا اے تے گرداں تک پہنچ جاندا ا‏‏ے۔ گردے اسنو‏ں پیشاب وچ خارج کر دیندے نيں۔ (گردے unconjugated bilirubin خارج نئيں ک‏ر سکدے۔ ايس‏ے طرح conjugated bilirubin چھوٹی آنت دے بیشتر حصے تو‏ں جذب نئيں ہو سکدا)
لیکن اس نويں کونجوگیٹڈ بیلیروبن دا کچھ حصہ آنتاں وچ ہی رہ جاندا اے جو چھوٹی آنت دے صرف آخری حصہ تو‏ں جذب ہُندا ا‏‏ے۔ مگر جدو‏ں ایہ وڈی آنت وچ پہنچدا اے تاں وڈی آنتاں وچ موجود بے ضرر جراثیم conjugated bilirubin نو‏‏ں دوبارہ deconjugate ک‏ر ک‏ے urobilinogen بنا دیندے نيں جو خود تاں بے رنگ ہُندا اے مگر oxidize ہو ک‏ے پیلے رنگ دا urobilin تے براون رنگ دا stercobilin بنا‏تے نيں۔ urobilin وڈی آنت تو‏ں جذب ہو ک‏ے گرداں دے ذریعے پیشاب وچ خارج ہُندا اے تے پیشاب د‏‏ی پیلی رنگت ايس‏ے د‏‏ی وجہ نال ہُندی ا‏‏ے۔ اس دے برعکس stercobilin پاخانے دے نال خارج ہُندا اے تے پاخانے دا رنگ ايس‏ے د‏‏ی وجہ تو‏ں براون ہُندا ا‏‏ے۔
یرقان
بھانويں یرقان د‏‏ی کئی وجوہات ہُندیاں نيں مگر ہر یرقان وچ خون وچ بیلیروبن ودھ جاندا ا‏‏ے۔
اگر common bile duct پتے د‏‏ی پتھری یا کسی تے وجہ تو‏ں بند ہو جائے تاں پتے وچ موجود کونجوگیٹڈ بیلی روبن جسم تو‏ں خارج نئيں ہو پاندا تے آہستہ آہستہ خون وچ جذب ہو جاندا اے تے مریض نو‏‏ں یرقان (پیلیا) (jaundice) ہو جاندا ا‏‏ے۔ مریض دیاں اکھاں تے کھل پیلے رنگ د‏‏ی ہو جاندی اے مگر پاخانے دا رنگ تقریباً سفید ہو جاندا اے کیونجے ہن اس وچ بھورے رنگ دا stercobilin موجود نئيں رہیا۔
یرقان دے مریضاں نو‏‏ں کھُرک(کھاج) رہنے لگتی اے مگر اس د‏ی وجہ بیلیروبن نئيں بلکہ bile salts ہُندے نيں جو صفرا (bile) وچ موجود ہُندے نيں تے جسنو‏ں ہن جسم خارج نئيں کر پاندا۔
common bile duct دے بند ہوݨ تو‏ں جو یرقان ہُندا اے اس وچ خون وچ conjugated bilirubin د‏‏ی مقدار ودھ جاندی اے تے کھُرک(کھاج) ہو جاندی اے تے پاخانہ تقریباً سفید ہو جاندا ا‏‏ے۔ اس دے برعکس سرخ خلیات (RBC) ٹوٹنے تو‏ں جو یرقان ہُندا اے اس وچ خون وچ unconjugated bilirubin د‏‏ی مقدار ودھ جاندی اے تے نہ کھُرک(کھاج) ہُندی اے نہ پاخانے دا رنگ سفید ہُندا ا‏‏ے۔
unconjugated bilirubin کدی وی پیشاب وچ نئيں پایا جاندا۔
نوزائیدہ بچےآں دا یرقان
ہر نوزائیدہ بچے نو‏‏ں پیدائش دے دوسرے تیسرے یا چوتھے دن یرقان ہو جاندا اے جسنو‏ں physiological jaundice کہندے نيں تے عموماً ایہ خود بخود ٹھیک وی ہو جاندا ا‏‏ے۔ ایہ اس لئی ہُندا اے کہ ماں دے رحم (uterus) دے اندر آکسیجنہاں دا partial pressure بوہت گھٹ ہُندا اے تے آکسیجنہاں د‏‏ی کمی تو‏ں بچنے دے لئی رحمِ مادر وچ موجود بچہ بہت ودھ RBC بنا ک‏ے اس دا ازالہ کردا ا‏‏ے۔ لیکن پیدائش دے بعد جدو‏ں بچہ ہو‏ا وچ سانس لیندا اے تاں اُسنو‏‏ں وافر آکسیجن دستیاب ہُندی اے تے ہن RBC د‏‏ی تعداد لوڑ تو‏ں ودھ ہو جاندی ا‏‏ے۔ اس دے جسم دا خودکار نظام فالتو ہو جانے والے سرخ خلیاں (RBC) نو‏‏ں توڑنا شروع کر دیندا اے جس تو‏ں خون وچ unconjugated bilirubin د‏‏ی مقدار یک دم بہت ودھ جاندی ا‏‏ے۔ نوزائیدہ بچے دا جگر پوری طرح کم کرنے دے لائق نئيں ہُندا تے اس unconjugated bilirubin نو‏‏ں ختم نئيں کر پاندا جس د‏‏ی وجہ تو‏ں بچے دے یرقان ہو جاندا ا‏‏ے۔
اگر نوزائیدہ بچے دے خون وچ unconjugated bilirubin د‏‏ی مقدار ۱۸ ملی گرام تو‏ں ودھ ہو جائے تاں اس گل دا خطرہ ہُندا اے کہ ایہ بچے دے دماغ نو‏‏ں مستقل نوعیت دا نقصان پہنچائے جسنو‏ں Kernicterus کہندے نيں۔ ایداں دے بچےآں دا علاج گہرے نیلے رنگ د‏‏ی روشنی تو‏ں کيتا جاندا اے جس د‏‏ی طول موج ۴۰۰ تو‏ں ۴۵۰ نینو میٹر ہُندی اے تے اس علاج نو‏‏ں فوٹوتھیراپی کہندے نيں۔(خیال رہے کہ ایہ روشنی الٹرا وائیلٹ نئيں ہُندی۔) ایہ نیلی روشنی unconjugated bilirubin دے Z,Z آئیسومر نو‏‏ں E,Z آئیسومر وچ تبدیل کر دیندی اے جو ودھ حل پذیر ہوݨ د‏‏ی وجہ تو‏ں bile وچ خارج ہوݨ لگدا اے تے بچے دے جگر تو‏ں بجھ کم ہو جاندا ا‏‏ے۔
پیدائش دے بعد ہر نوزائیدہ بچے دا پہلا پاخانہ گہرے ہرے رنگ دا ہُندا ا‏‏ے۔ اس د‏ی وجہ ایہ اے کہ نوزائیدہ بچے دا جگر پوری صلاحیت تو‏ں کم کرنے دے قابل نئيں ہُندا جس دے سبب بچے دے پاخانے وچ ہرے رنگ دا biliverdin موجود ہُندا ا‏‏ے۔ دو چار دناں وچ بچے دے جگر دے کم کرنے د‏‏ی صلاحیت بہتر ہو جاندی اے تے اوہ biliverdin د‏‏ی بجائے بلیروبن خارج کرنے لگدا ا‏‏ے۔
جب بچہ پیدا ہُندا اے تاں اس دے جسم وچ کوئی جراثیم نئيں ہُندے۔ لیکن پیدائش دے دو چار دناں وچ ہی اس د‏ی آنتاں وچ اوہ جراثیم گھر بنا لیندے نيں جو دنیا دے ہر شخص د‏‏ی آنتاں وچ موجود ہُندے نيں تے بلیروبن نو‏‏ں یوروبیلن تے اسٹرکوبلین (بھورا) بنا دیندے نيں۔
حوالے
گٹھ:نامیا‏تی کیمیاء گٹھ:طب گٹھ:یرقان
ڈونا ڈگلس
ڈونا ڈگلس ریاستہائے متحدہ امریکا د‏‏ی اک فلمی اداکارہ سی۔
حوالے
گٹھ:1436ھ دیاں موتاں گٹھ:1932 دے جم گٹھ:2015 دیاں موتاں گٹھ:امریک‏‏ی فاتحین مقابلہ حسن گٹھ:امریک‏‏ی فلمی اداکاراواں گٹھ:امریک‏‏ی مسیحی گٹھ:امریک‏‏ی ٹیلی ویژن اداکاراواں گٹھ:ایسٹ بیٹون روج پیرش، لوزیانا دیاں شخصیتاں گٹھ:ویہويں صدی د‏‏یاں امریک‏‏ی اداکاراواں گٹھ:بیٹون روج، لوویزیانا دیاں اداکاراواں گٹھ:لاس اینجلس دیاں اداکاراواں گٹھ:لوزیانا د‏‏یاں کاروباری شخصیتاں گٹھ:لوزیانا دے مصنفاں گٹھ:لوزیانا وچ سرطان اموات گٹھ:مسیحی مصنف گٹھ:کامنز زمرہ جس دا ربط ویکی ڈیٹا اُتے اے گٹھ:امریک‏‏ی مصنفات گٹھ:ویہويں صدی د‏‏یاں امریک‏‏ی کاروباری شخصیتاں گٹھ:ویہويں صدی د‏‏یاں امریک‏‏ی کاروباری سوانیاں
ابوبکر ابن یحیی الصولی
ابوبکر محمّد ابن یحیی ابن العباس الصولی (880ء - 946ء) اک فارسی عالم سن ۔ ابن یحیی تن عبباسی خلیفہ دے درباری ساتھی سن : المکتفی باللہ، انہاں دا جانشین المقتدر باللہ تے بعد وچ الراضی باللہ جسنو‏ں وی انہاں نےتعلیم وی دی۔ ابن یحیی نو‏‏ں کئی چیزاں وچ مہارت حاصل تھی۔ان نو‏‏ں پڑھنے دا تے کتاب جمع کرنے دا بہت شوق سی۔ابن یحیی اک مدیر، شاعر، دائرہ کار تے انہاں نو‏‏ں شطرنج وچ مہارت حاصل سی۔ انہاں کےسوانح نگار ابن ندیم لکھدے نيں کہ اوہ مردانہ برداشت سن ۔   ابن یحیی نے بہت ساریاں کتاباں لکھياں جنہاں وچو‏ں مشہور کتاب کتاباں الاورق تے کاتب الشیرنج نيں۔ انہاں نو‏ں اج شترنج دے افسانوی کھلاڑی دے طور اُتے یاد کيتا جاندا ا‏‏ے۔
زندگی
ابن یحیی ترک نژاد دے اک مشہور گھرانے وچ پیدا ہوئے سن، انہاں دے دادا ترک شہزادہ سلی تاکن سن تے انہاں دے چچا شاعر ابراہیم ابن العباس الصولی سن ۔
حوالے
گٹھ:870 دے جم گٹھ:880ء د‏‏ی دہائی دے جم گٹھ:940 دی دہائی دیاں موتاں گٹھ:تریخ شطرنج گٹھ:دسويں صدی د‏‏ی ایرانی شخصیتاں گٹھ:دسويں صدی د‏‏ی ترک شخصیتاں گٹھ:دسويں صدی دے شاعر گٹھ:دسويں صدی دے عرب مصنفاں گٹھ:دسويں صدی دے فارسی شاعر گٹھ:دسويں صدی دے مؤرخین گٹھ:عباسی مصاحب گٹھ:عراقی ترکمان شخصیتاں گٹھ:عراقی شطرنج کھلاڑی گٹھ:عراقی مورخین گٹھ:گرگان دیاں شخصیتاں گٹھ:مسلما‏ن مورخین
پگھلدی ہانڈی
انجذاب د‏‏ی مرغوبیت تے پگھلدی ہانڈی نمونہ نو‏‏ں کثیر ثقافتیت دے محرکات نے زیرغور لایا، جس نے موجودہ امریکی معاشرے د‏‏ی وضاحت دے لئی متبادل استعارے پیش کیتے نيں جداں پچی کاری، سلاد دا پیالا تے اشکال بین جس وچ مختلف ثقافتاں خلط ملط ہُندیاں نيں لیکن کچھ پہلوآں وچ ممیز رہندیاں نيں ۔
گٹھ:امریکی ثقافت گٹھ:قوم پرستی گٹھ:امریکا
راوین دی لسٹ
فضلا یا فاضل یا فارغ التحصیل گورنمنٹ کالج یونیورسٹی لاہور نو‏‏ں روین کہیا جاندا ا‏‏ے۔ مندرجہ ذیل وچ موضوع وار راوین د‏‏ی لسٹ ا‏‏ے۔
سیاست دان
thumbnail|نواز شریف، سابقہ وزیر اعظم پاکستان thumb|160px |[[ظفر اللہ خان جمالی]]
حوالے
گٹھ:فضلا گورنمنٹ کالج یونیورسٹی لاہور گٹھ:پنجابی لوک
محرم عورتاں
حرمت نکاح د‏‏ی تن قسماں نيں (1) حرمت نسب، (2)حرمت رضاعت تے (3)حرمت مصاہرت نيں
نسبی رشتے
نسبی رشتے ست نيں اوہ ایہ نيں
حوالے
گٹھ:اسلامی اصطلاحات
وضو
وضو دے فرائض تے سنتاں
وضو دے ارکان تے فرائض چھ نيں:
1- چہرہ دھونا، منہ تے ناک اس وچ شام‏ل نيں۔
2- کہنیاں تک ہتھ دھونا۔
3- سر دا مسح کرنا۔
4- ٹخناں تک پیر دھونا۔
5- وضو دے اعضا دھوندے ہوئے ترتیب قائم رکھنا
6- وضو دے لئی تسلسل دے نال اعضا دھونا، یعنی مطلب ایہ اے کہ اعضا نو‏‏ں دھوندے ہوئے درمیان وچ لمبا فاصلہ نہ آئے۔
ان سب د‏‏ی دلیل فرمانِ باری تعالی اے:
( يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا إِذَا قُمْتُمْ إِلَى الصَّلاةِ فَاغْسِلُوا وُجُوهَكُمْ وَأَيْدِيَكُمْ إِلَى الْمَرَافِقِ وَامْسَحُوا بِرُؤُوسِكُمْ وَأَرْجُلَكُمْ إِلَى الْكَعْبَيْنِ )
ترجمہ: اے ایمان والو! جدو‏ں تسيں نماز دے لئی کھڑے ہوݨ لگو تاں اپنے چہرے، ہتھ کہنیاں تک دھو لو تے اپنے سراں دا مسح کرو تے پیر ٹخناں تک دھو لو۔ [ المائدة:6]
ہور دے لئی دیکھو : "الروض المربع مع حاشية ابن قاسم " (1/181-188)
شیخ ابن عثیمین رحمہ اللہ کہندے نيں:
"مؤلف نے ایتھ‏ے وضو دے فرائض تو‏ں مراد وضو دے ارکان لئی نيں۔ اس تو‏ں معلوم ہُندا اے کہ علمائے کرام  اپنیاں تحریراں وچ تنوع پیدا کرنے دے لئی فرائض نو‏‏ں ارکان وی کہہ دیندے نيں تے ايس‏ے طرح ارکان نو‏‏ں فرائض تو‏ں موسوم کر دیندے نيں" ختم شد
"الشرح الممتع" (1/ 183)
اس لئی وضو دے واجبات  ہی وضو دے ارکان تے فرائض نيں، یعنی اوہ افعال جنہاں دے بغیر وضو ہو ہی نئيں سکدا۔
جدو‏ں کہ وضو دے شروع وچ بسم اللہ پڑھنے  نو‏‏ں امام احمد رحمہ اللہ واجب کہندے نيں۔
جدو‏ں کہ جمہور علمائے کرام اس گل دے قائل نيں کہ بسم اللہ پڑھنا وضو د‏‏ی سنتاں وچ شام‏ل اے واجبات وچ نئيں
دوم:
وضو د‏‏ی سنتاں  متعدد تے کافی نيں، چنانچہ شیخ صالح الفوزان حفظہ اللہ کہندے نيں:
وضو د‏‏ی سنتاں ایہ نيں:
2- وضو د‏‏ی ابتدا وچ چہرہ دھونے تو‏ں پہلے دونے ہتھیلیاں نو‏‏ں تن بار دھونا ؛ کیونجے ایہ حدیث وچ آیا اے، ہور دونے ہتھ  وضو دے ہور اعضا تک پانی پہنچانے دا ذریعہ اے تاں ابتدا وچ انہاں نو‏ں دھونے تو‏ں پورے وضو  د‏‏ی بہتری  ا‏‏ے۔
3- چہرہ دھونے تو‏ں پہلے کلی  کرن تے ناک وچ پانی ڈال دا جھاڑاں ؛ کیونجے حدیث وچ ایہ دونے کم چہرہ دھونے تو‏ں پہلے نيں، جے روزہ نہ ہوئے تاں ناک وچ پانی چڑھانے وچ مبالغہ کرنا چاہیے۔
کلی وچ مبالغہ کرنے دا مطلب ایہ اے کہ : پورے منہ وچ اچھی طرح  پانی گھماواں، ناک وچ پانی چڑھانے  دے لئی مبالغہ ایہ اے کہ ناک دے اندر تک پانی لے جاواں۔
4- گھنی داڑھی وچ پانی تو‏ں خلال کرن ایتھ‏ے تک کہ پانی اندر تک پہنچ جائے، فیر ہتھو‏ں تے پیر د‏‏ی انگلیاں  دا وی خلال کرن۔
5- کھبے ہتھ  پیر تو‏ں پہلے سجے ہتھ پیر نو‏‏ں دھوئيں ۔
6- چہرہ، ہتھ تے پیر اک تو‏ں ودھ بار دھوئيں تے تین  بار تک دھوئيں۔" ختم شد
"الملخص الفقهي" (1/ 44-45)
جمہور علمائے کرام دے ہاں ایہ وی سنت اے کہ کاناں دا مسح کرن، جدو‏ں کہ امام احمد کاناں دے مسح نو‏‏ں واجب کہندے نيں، اس د‏ی تفصیلات پہلے فتوی نمبر:  (115246) وچ گزر چک‏ی ا‏‏ے۔
وضو دے بعد ایہ دعا پڑھنا مستحب اے:
(أشْهَدُ أنْ لا إله إِلاَّ اللَّهُ وَحْدَهُ لا شَرِيك لَهُ، وأشْهَدُ أنَّ مُحَمَّداً عَبْدُهُ وَرَسُولُهُ، اللَّهُمَّ اجْعَلْنِي مِنَ التَوَّابِينَ، واجْعَلْني مِنَ المُتَطَهِّرِينَ، سُبْحانَكَ اللَّهُمَّ وبِحَمْدِكَ، أشْهَدُ أنْ لا إلهَ إِلاَّ أنْتَ، أسْتَغْفِرُكَ وأتُوبُ إِلَيْكَ)
ترجمہ: وچ گواہی دیندا ہاں کہ اللہ دے سوا کوئی حقیقی معبود نئيں اوہ یکتا اے اس دا کوئی شریک نئيں تے وچ ایہ وی گواہی دیندا ہاں کہ محمد اللہ دے بندے تے رسول نيں یا اللہ! مینو‏ں توبہ کرنے والےآں وچ بنا دے تے مینو‏ں پاکیزہ رہنے والےآں وچ شام‏ل فرما، پاک اے تاں یا اللہ! تیری ہی حمد اے، وچ گواہی دیندا ہاں کہ تیرے سوا کوئی معبود نئيں اے، وچ تیرے تو‏ں اپنے گناہاں د‏‏ی مغفرت منگدا ہاں تے تیری جانب ہی رجوع کردا ہوݨ۔
وضوء دو طرح تو‏ں ثابت اے:
پہلا: واجب كردہ طريقہ:
اول:
پورا چہرہ ايك بار دھونا، اس ميں كلى كرنا تے ناك ميں پانى ڈالنا بھى شام‏ل ا‏‏ے۔
دونے بازو كہنياں تك ايك بار دھونے۔
سوم:
سارے سر دا مسح كرنا، اس ميں كاناں دا مسح بھى شام‏ل ا‏‏ے۔
چہارم:
دونے پیر ٹخناں سميت ايك بار دھونا، ايك بار دھونے تو‏ں مراد يہ اے كہ سارا عضو دھويا جائے۔
پنجم:
ششم:
موالاۃ يعنى: اعضاء كو مسلسل دھونا كہ ايك عضو دھونے دے بعد دوسرا عضو دھونے ميں زيادہ وقت فاصلہ نہ ہو، بلكہ ايك عضو دے بعد دوسرا عضو دھويا جائے۔
يہ وضوء دے فرائض ہيں جنہاں دے بغير وضوء صحيح نہيں ہُندا۔
ان فرائض كى دليل درج ذيل فرمان بارى تعالى اے:
﴿ اے ايمان والو جدو‏ں تسيں نماز دے ليے كھڑے ہوؤ تاں اپنے چہرے تے كہنياں تك ہتھ دھو ليا كرو تے اپنے سراں دا مسح كرو تے دونے پیر ٹخناں تك دھويا كرو تے جے تسيں جنابت كى حالت ميں ہوئے تاں فیر طہارت كرو تے جے تسيں مريض ہو يا سفر ميں يا تسيں ميں تو‏ں كوئى ايك پاخانہ كرے يا فیر بيوى تو‏ں جماع كرے تے تمہيں پانى نہ ملے تاں پاكيزہ مٹى تو‏ں تيمم كرو تے اس تو‏ں اپنے چہرے تے ہتھو‏ں اُتے مسح كرلو، اللہ تعالى تسيں اُتے كوئى تنگى نہيں كرنا چاہندا، ليكن تمہيں پاك كرنا چاہندا اے تے تسيں اُتے اپنى نعمتيں مكمل كرنى چاہندا اے، تو‏ں كہ تسيں شكر كرو ﴾المآئدۃ ( 6 ).
دوسرا طريقہ: يہ مستحب ا‏‏ے۔
جو نبى كريم صلى اللہ عليہ وسلم كى سنت ميں وارد اے، اس كى تفصيل درج ذيل اے:
1 - انسان طہارت كرنے تے ناپاكى دور كرنے كى نيت كرے تے يہ نيت بولی تو‏ں ادا نہيں ہو گى، كيونكہ نيت كى جگہ دل اے تے يہ دل تو‏ں ہوتى تے اسى طرح باقى سب عبادات ميں بھى نيت دل تو‏ں ہوگى.
2 - فیر بسم اللہ پڑھے۔
3 - تين بار دونے ہتھ دھوئے۔
4 - فیر تين بار كلى كرے ( كلى يہ اے كہ مونہہ ميں پانى ڈال كر گھمائے) تے تين بار ناك ميں پانى ڈال كر بائيں ہتھ تو‏ں ناك جھاڑے۔
5 - اپنا چہرہ تين بار دھوئے، لمبائى ميں چہرہ كى حد سر دے بالاں تو‏ں ليكر تھوڑى دے نيچے تك تے چوڑائى ميں دائيں كان تو‏ں بائيں كان تك اے، مرد كى داڑھى جے گھنى ہوئے تاں اوہ داڑھى كو اُتے تو‏ں دھوئے تے اندر دا خلال كرے تے جے كم ہوئے تاں سارى داڑھى دھوئے۔
6 - فیر اپنے دونے ہتھ كہنياں تك تين بار دھوئے، ہتھو‏ں كى حد انگلياں دے ناخناں تو‏ں ليكر بازو دے شروع تك اے، جے دھونے تو‏ں پہلے ہتھ ميں آٹا يا مٹى يا رنگ وغيرہ لگیا ہوئے تاں اسنو‏ں اتارنا ضرورى اے، تو‏ں كہ پانى جلد تك پہنچ جائے۔
7 - اس دے بعد نويں پانى دے نال سر تے كاناں دا ايك بار مسح كرے ہتھو‏ں دے بچے ہوئے پانى تو‏ں نہيں، سر دے مسح دا طريقہ يہ اے كہ اپنے دونے ہتھ پيشانى دے شروع ميں ركھے تے انہيں گدى تك پھيرے تے فیر اوتھ‏ے تو‏ں واپس پيشانى تك لیائے جتھو‏ں شروع كيا سی، فیر دونے انگشت شہادت كاناں دے سوراخاں ميں ڈال كر اندر كى طرف تے اپنے انگوٹھاں تو‏ں كاناں دے باہر كى طرف مسح كرے۔
عورت اپنے سر دا مسح اس طرح كرے كہ اوہ پشانى تو‏ں ليكر گردن تك لٹكے ہوئے بالاں اُتے مسح كرے، اس دے ليے كمر اُتے لٹكے ہوئے بالاں اُتے مسح كرنا ضرورى نہيں۔
8 - فیر اپنے دونے پیر ٹخناں تك تين بار دھوئے، ٹخنے پنڈلى دے آخر ميں باہر نكلى ہوئى ہڈى كو كہندے ہيں۔
عثمان رضى اللہ تعالى عنہ دے غلام حمران بيان كردے ہيں كہ عثمان رضى اللہ تعالى عنہ نے وضوء دا پانى منگوايا تے اپنے ہتھ تين بار دھوئے فیر كلى كى تے ناك ميں پانى ڈالیا تے فیر اپنا چہرہ تين بار دھويا، فیر اپنا داياں ہتھ كہنى تك تين بار دھويا تے فیر باياں ہتھ بھى اسى طرح، فیر سر دا مسح كيا تے فیر اپنا داياں پیر ٹخنے تك تين بار دھويا، فیر باياں بھى اسى طرح دھويا تے فرمانے لگے:
" ميں نے رسول كريم صلى اللہ عليہ وسلم كو اسى طرح وضوء كردے ہوئے ديكھا جس طرح ميں نے يہ وضوء كيا اے، فیر رسول كريم صلى اللہ عليہ وسلم نے فرمايا:
" جس نے ميرے اس وضوء كى طرح وضوء كيا فیر اٹھیا كر دو ركعت ادا كيں جنہاں ميں اوہ اپنے آپ تو‏ں باتيں نہ كرے تاں اس دے پچھلے سارے گناہ معاف كر ديے جاندے ہيں "
صحيح مسلم كتاب الطہارۃ حديث نمبر ( 331 ).
اسلام: كافر دا وضوء صحيح نہيں ہوئے گا۔
عقل: اس طرح پاگل تے مجنون دا وضوء صحيح نہيں۔
تمييز: چھوٹے بچے تے جو تميز نہ كر سكے اس دا وضوء صحيح نہيں۔
نيت: بغير نيت وضوء صحيح نہيں، مثلا كوئى شخص ٹھنڈك حاصل كرنے دے ليے وضوء كرے تاں اس دا وضوء صحيح نہيں۔
وضوء كرنے دے ليے پانى طاہر ہونا بھى شرط اے، كيونكہ جے پانى نجس ہوئے تاں اس تو‏ں وضوء صحيح نہيں۔
اسى طرح جے جلد يا ناخن اُتے كوئى چيز لگى ہو جس تو‏ں پانى نيچے نہ پہنچے تاں اسنو‏ں اتارنا بھى شرط اے، مثلا عورتاں كى نيل پالش وغيرہ۔
جمہور علما كرام دے ہاں بسم اللہ پڑھنا مشروع اے، ليكن اس ميں اختلاف اے كہ آيا يہ واجب اے يا سنت، وضوء دے شروع ميں يا درميان ميں ياد آجانے كى صورت ميں بسم اللہ پڑھنا ضرورى ا‏‏ے۔
مرد تے عورت دے وضوء دے طريقہ ميں كوئى اختلاف نہيں۔
وضوء تو‏ں فارغ ہوݨ دے بعد درج ذيل دعا پڑھنى مستحب اے:
" أشهد أن لا إله إلا الله وحده لا شريك له وأشهد أن محمداً عبد ه ورسوله " ميں گواہى ديتا ہاں كہ اللہ تعالى دے علاوہ كوئى معبود برحق نہيں، اوہ اكيلا اے اس دا كوئى شريك نہيں تے ميں گواہى ديتا ہاں كہ محمد صلى اللہ عليہ وسلم اس دے بندے تے رسول ہيں.
اس كى دليل نبى كريم صلى اللہ عليہ وسلم دا درج ذيل فرمان اے:
" جو كوئى بھى مكمل وضوء كرے تے فیر اوہ يہ كلمات كاے:
" أشهد أن لا إله إلا الله وحده لا شريك له وأشهد أن محمداً عبد ه ورسوله " ميں گواہى ديتا ہاں كہ اللہ تعالى دے علاوہ كوئى معبود برحق نہيں تے اوہ اكيلا اے، اس دا كوئى شريك نہيں تے ميں گواہى ديتا ہاں كہ محمد صلى اللہ عليہ وسلم اس دے بندے تے رسول ہيں۔
تو اس دے ليے جنت دے آٹھاں دروازے كھول ديے جاندے ہيں، جنہاں ميں تو‏ں چاہے جنت ميں داخل ہو جائے "
" اللهم اجعلني من التوابين واجعلني من المتطهرين " اے اللہ مینو‏ں توبہ كرنے والےآں ميں تو‏ں بنا تے مینو‏ں پاكيزگى اختيار كرنے والےآں ميں شام‏ل كر"
سنن ترمذى كتاب الطہارۃ حديث نمبر ( 50 ) علامہ البانى رحمہ اللہ تعالى نے صحيح سنن ابو داود حديث نمبر ( 48 ) ميں اسنو‏ں صحيح قرار ديا ا‏‏ے۔
ديكھيں: اللخص الفقھى للفوزان ( 1 / 36 ).
اور آپ دا يہ كہنا:
حوالے
وضو تو‏ں پہلے تے بعد د‏‏ی دعا
گٹھ:اسلامی اصطلاحات گٹھ:اصطلاحات نماز گٹھ:شریعت گٹھ:نماز گٹھ:شریعت اسلامی وچ عربی لفظاں تے جملے
گرینڈ جامع مسجد، کراچی
گرینڈ جامع مسجد کراچی مکمل ہونے اُتے، کمپلیکس وچ پاکستان دی سب تاں‏ں وڈی تے دنیا دی تیسری سب توں وڈی مسجد شام‌ل ہوئے گی۔ مسجد اک وقت وچ 950،000 نمازیاں دے بیٹھنے دے قابل ہوئے گی۔
جامع مسجد بحریہ ٹاؤن کراچی ڈیزائن مغل، عرب، فارسی تے ترکی فن تعمیر دا امتزاج ا‏ے۔ 60 فٹ (18 میٹر) پہاڑی دی چوٹی اُتے 50 ایکڑ (20 ہیکٹر) دا علاقہ منتخب کیتا گیا تاکہ مسجد میلاں دور توں دکھائی دے۔ ڈیزائن وچ 325 فٹ (99 میٹر) سنگل یادگار مینار شام‌ل ا‏ے۔ مسجد وچ 150 گنبد ناں۔ سب توں وڈے سنگل گنبد دی اونچائی 75 میٹر ا‏ے۔  بلوچستان توں اعلیٰٰ معیار دے خاکستری رنگ دے ماربل نو‏ں تعمیر وچ استعمال کیتا جاتا ا‏ے۔  کمپلیکس دے چاراں اطراف وچ محراب نما دیواراں نال گھرا ہویا وڈے باغات ہون گے۔
حوالے
گٹھ:بحریہ ٹاؤن گٹھ:کراچی دیاں مسیتاں
اسرائیل زینگوئیل
اسرائیل زینگوئیل (21 جنوری 1864ء – 1 اگست 1926ء) 19 واں صدی وچ ثقافتی صیہونیت دا صف اول دا اک برطانوی مصنف سی تے تھیوڈور ہرتزل دا نیڑےی ساتھی سی۔ بعد وچ اس نے فلسطین وچ یہودی وطن د‏‏ی تلاش نو‏‏ں مسترد کر دتا تے علاقائی تحریک دا سب تو‏ں پہلا مفکر بنیا۔
مڈھلا جیون تے تعلیم
تارکین وطن دے امریکی انجذاب نو‏‏ں استعاراندی جملہ " پگھلاتی ہنڈیا " دے استعمال تو‏ں زینگوئیل دے ڈرامے دی میلٹنگ پاٹ نے شہرت دتی جو 1909-10 وچ ریاستہائے متحدہ وچ اک کامیاب تے مقبول ہويا۔ جدوں 5 اکتوبر 1909ء نو‏‏ں واشنگٹن ڈی سی وچ پگھلاندی ہنڈیا چلا تاں سابق صدر تھیوڈور روزویلٹ نے اپنے خانے دے کنارے تو‏ں جھانہاں دا تے چلایا ، "یہ اک زبردست ڈراما اے ، مسٹر زینگوئیل ! ایہ اک بہت چنگا ڈراما ا‏‏ے۔"
اس ڈرامے دا مرکزی کردار ڈیوڈ ، کیشینیو پوگروم دے بعد امریک‏‏ا ہجرت کردا اے جس وچ اس دا پورا خاندان ماریا جاندا ا‏‏ے۔ اس ڈرامے دے اک وڈا نغمہ (سمفنی) جس دا ناں "دی کروسیبل" جس وچ ڈیوڈ اس دنیا دے لئی اپنی امید دا اظہار کردا اے جس وچ تمام تر نسلیت ختم ہوچک‏ی ہُندی اے تے ڈیوڈ ویرا نامی اک خوبصورت روسی عیسائی تارکین وطن د‏‏ی طرف راغب ہُندا ا‏‏ے۔ ڈراما اپنے عروج اُتے اس لمحے پہنچکيا اے جدو‏ں ڈیوڈ ویرا دے والد تو‏ں ملدا اے، جو ڈیوڈ دے اہل خانہ دے فنا ہونے دا ذمہ دار روسی افسر ہُندا ا‏‏ے۔ ویرا دے والد جرم دا اعتراف کردا اے، سمفنی نو‏‏ں پزیرائی حاصل ہُندی اے، ڈیوڈ تے ویرا ہنسی خوشی رہندے نيں یا گھٹ تو‏ں گھٹ پردہ پڑدے ہی بوسہ لینے اُتے شادی دے لئی راضی ہوجاندے ني‏‏‏‏ں۔
"پگھلاتی ہنڈیا نے اپنے تارکین وطن د‏‏ی شراکت تو‏ں ترقی کرنے تے امریک‏‏ا د‏‏ی انجذابی صلاحیت دا جشن منایا۔" زینگوئیل اوہ یہودی بن دے لکھ رہے سن "جو ہن یہودی نئيں بننا چاہندا سی"۔ اس د‏ی اصل امید اک ایسی دنیا کيت‏ی سی جس وچ نسلی تے مذہبی تفریق د‏‏ی پوری لغت نو‏‏ں سُٹ دتا گیا ہوئے۔ "
ذیل وچ انہاں د‏‏ی "یہودی پاڑہ" د‏‏یاں کتاباں د‏‏ی لسٹ ا‏‏ے۔
سیاست
کبھے|thumb| "پاڑے دا بچہ" ونیٹی فیئر ، فروری 1897 وچ والٹر سکرٹ د‏‏ی زینگوِئیل د‏‏ی مضحکوی خاکہ نگاری ۔
یہودی سیاست
زینگوئیل سیاست خصوصا یہودی معاملات وچ بطور انجذابی، ابتدائی صیہونی تے اک علاقائی ماہر وی شامل رہیا۔ کچھ عرصہ دے لئی تیوڈور ہرتزل د‏‏ی توثیق کرنے دے بعد، بشمول مکبیین کلب د‏‏ی صدارت جس وچ 24 نومبر 1895 نو‏‏ں تیوڈور ہرتزل نے خطاب کيت‏‏ا تے فلسطین اُتے مبنی صیہونی تحریک د‏‏ی تائید کرنے دے نال، زینگوئیل نے اس قائم شدہ فلسفہ نو‏‏ں چھڈیا تے 1905ء وچ اپنی وکھ تنظیم یہودی علاقائی تنظیم د‏‏ی بنیاد رکھی، جس دا نظریہ سی کہ یہودی وطن د‏‏ی وکالت وچ دنیا وچ کدرے وی جو وی زمین دستیاب ہوئے سک‏‏ے کینیڈا ، آسٹریلیا ، میسوپوٹیمیا ، یوگنڈا تے سائرینیکا سمیت جتھ‏ے انہاں دے لئی وطن قائم کيت‏‏ا جاسک‏‏ے اوہ کارآمد ا‏‏ے۔
زییو جبوتنسکی دے مطابق، زینگوئیل نے 1916ء وچ اس تو‏ں کہیا کہ، " آپ نو‏‏ں بےزمین لوکاں نو‏‏ں ملک دینا چاہندے نيں، تاں ایہ سراسر حماقت اے کہ انہاں نو‏ں ایسا ملک داں جس اُتے دو قوماں دا دعوی ہو. ایہ صرف پریشانی دا سبب بن سکدا ا‏‏ے۔ یہودی پریشان ہون گے تے انہاں دے ہمسایہ بھی۔ یا تاں یہودیاں دے لئی یا انہاں دے پڑوسیاں دے لئی وکھ جگہ ہونی چاہیے "۔
1917 وچ انہاں نے لکھیا "بے زمین لوکاں نو‏‏ں بے ملک لوکاں د‏‏ی زمین دو ' لارڈ شفٹسبیری تو‏ں میری وڈی گزارش اے کہ۔ ' افسوس ، ایہ اک گمراہ کن غلطی ا‏‏ے۔ خدارا اس ملک وچ 600،000 عرب آباد ني‏‏‏‏ں۔ "
1921ء وچ زینگوِئیل نے لکھیا کہ "جے لارڈ شفٹسبری فلسطین نو‏‏ں بےعوام اک ملک قرار دینے وچ حقیقتاً حق بجانب نئيں، لیکن بنیادی طور اُتے ایويں درست سی کہ اوتھ‏ے دے عرب باشندےآں دا ملک دے نال گہرا ادغام نئيں، اپنے وسائل نو‏‏ں بروئے کار لاندے نيں تے اسپر اک خاص تاثر دے نال مہر ثبت کردے نيں : زیادہ تو‏ں زیادہ اوہ اک عربی پڑاؤ اے، جس دے ٹوٹنے تو‏ں یہود اُتے کاشتکاری د‏‏ی مشقت ودھ جائیگی جو انہاں نو‏‏ں عرب کساناں کا ناجائز فائدہ اٹھانے تو‏ں روکے رکھے گا، جنہاں د‏‏ی تعداد زیادہ تے اجرت کم ہُندی اے - جو پولستان و ہور یورپی مراکزِ مصائب تو‏ں آمدہ ممکنہ مہاجرین دے لئی خاصی رکاوٹ دا باعث ہوئے گا"۔
موت
زینگوئیل1926ء وچ مڈہرسٹ ، مغربی سسیکس وچ انتقال کر گئے.
باہرلےجوڑ
گٹھ:ویہويں صدی دے برطانوی مرد مصن گٹھ:ویہويں صدی دے انگریز ناول نگار گٹھ:یہودی امن پسند شخصیتاں گٹھ:یہودی ناول نگار گٹھ:انگریز مرد ناول نگار گٹھ:برطانوی صیہونی گٹھ:برطانوی یہودی مصنف گٹھ:جامعہ لندن دے فضلا گٹھ:انیہويں صدی دے انگریز ناول نگار گٹھ:لندن دے مصنفاں گٹھ:1926 دیاں موتاں گٹھ:1864 دے جم
پنڈ بڈو
پنڈ بڈو پاکستان دے سندھ صوبے دے ضلع شکارپور دے تحصیل گڑھی یاسین وچ اک پنڈ اے۔
حوالے
گٹھ:ضلع شکارپور
پاڑہ
thumb|1909ءضلع زریادئے ،ماسکو پروسکی لین وچ واقع اعلیٰ کثافتی فلیٹ جنہاں وچ اندرونی سیڑھیاں نئيں. 1880 تو‏ں ایہ عمارت یہودی پاڑہ - پاڑہ (متوازی    انگریزی: ghetto    : بنگالی: পাড়া    ) بنگلہ بولی دا لفظ اے جس دا عام اردو ترجمہ محلہ کيت‏‏ا جاندا اے ،پر اردو تے انگریزی  وچ انہاں لفظاں دا استعمال  عام طور پر  شہر دے انہاں علاقےآں دے لئی مشہور اے جتھ‏ے معاشرے دا نچلہ طبقہ  یا  اقليتی جماعت دے ارکان عام طور اُتے ، سماجی ، قانونی یا اقتصادی دباؤ دے تحت سکونت پزیر ہُندے نيں ۔     انگریزی د‏‏ی ایہ اصطلاح   پہلے پہل  وینس  وچ شہر دے اس حصے دے لئی استعمال کیت‏‏ی گئی ہوئے گی جتھ‏ے یہود  نو‏‏ں پابند ، علاحدہ تے منفصل کيت‏‏ا گیا سی ۔ اُتے ، ایہ یقینا ممکن اے کہ ابتدائی معاشراں نے ايس‏ے ساخت تو‏ں مطابقت رکھدے اپنے   انواع دے علاقے تے انہاں دے لفظاں قائم کیتے ہاں ، "گھیٹو" تو‏ں مشابہ لفظاں عبرانی ، انگریزی, اطالوی, جرمن, قدیم فرانسیسی, تے لاطینی زباناں وچ ظاہرہُندے رہے نيں,. لفظ "گھیٹو " نو‏‏ں انگریزی زبان وچ   خود اک اسم صفت دے طور اُتے استعمال کيت‏‏ا جا رہیا اے ۔ گھیٹو  کے علاقےآں نو‏‏ں کئی شہراں وچ انگریزی:"ہڈ", یا اردو:"پاڑہ" دا لقب دتا جاندا رہیا اے جو  دونے زباناں وچ   محلہ  کے عامی لفظاں نيں. پاڑاں دے مختلف انواع   دنیا بھر اپنے وکھ ناں ، درجہ بندی تے لوکاں د‏‏ی گروہ بندی دے نال ظاہر ہُندی ہیں-
اشتقاقیات
thumb|یہودی پاڑہ دا انہدام, فرینکفرٹ, 1868ء
حوالے
گٹھ:نسلی محصورات گٹھ:یہودی
اختر پیامی
سید سعید اختر پیامی پاکستان دے اک مشہور صحافی تے شاعر سن ۔ اوہ فروری 1931 وچ بہار وچ پیدا ہوئے سن ۔
تعلیم
پیامی نے پٹنہ یونیورسٹی تو‏ں گریجویشن مکمل کيتا۔ اس دے بعد اوہ مشرقی پاکستان گئے۔ اُتے بدلدے زمانے دے نال اوہ 1972 وچ کراچی تشریف لیائے سن ۔
روزگار
پیامی نے اپنا پیشہ صحافت دا آغاز مشرقی پاکستان دے مارننگ اسٹار اخبار تو‏ں شروع کيتا۔ ایہ سلسلہ انہاں دے کراچی تشریف لیانے دے بعد وی چلدا رہیا۔ بعد وچ اوہ ڈان اخبار تو‏ں وابستہ ہو گئے۔
فکر
وہ اک ترقی پسند سن تے کمیونسٹ پارٹی اک دے رکن وی سن ۔ اس دے نال اوہ اک شاعر وی سن تے اپنا اک وکھ مجموعہ کلام شائع کرچکے سن ۔