برج_نرائن_چکبست
اپنے گردوپیش دا مشاہدہ کرنے دے بعد سانو‏ں بہت ساریاں ایسی چیزاں نظر آندیاں نيں جو شکل وصورت،جسامت و ساخت وچ اک دوسرے تو‏ں مختلف ہُندیاں نيں۔ سائنسداناں دے مطابق ساڈی کائنات وچ موجود ہر شے مادہّ (Matter)کی وجہ تو‏ں وجود وچ آئی اے ۔وہ فضا جس وچ اسيں سانس لیندے نيں اوہ غذا جو اسيں کھاندے نيںیا ساڈے آس پاس پائے جانے والے جمادات و نباتات یاپانی کااک چھوٹا جہا قطرہ یاریت دا باریک ذرّہ ہر چیز وچ مادے (Matter) د‏‏ی کارمافرمائی اے ۔ایہ تمام چیزاں جگہ گھیرتی نيں انہاں وچ حجم تے کمیت دونے پائے جاندے نيں۔قدیم یونانی و ہندوستانی فلسفی ہمیشہ مادّے د‏‏ی نامعلوم تے بظاہرنظر نہ آنے والی شکل دے بارے وچ معلومات حاصل کرنے دیاں کوششاں کردے رہے نيں۔ اس گل نو‏‏ں پورے اعتماد دے نال کہیا جا سکدا اے کہ ہندوستان وچ وی تقریباً 500 ق۔م مادے د‏‏ی تقسیم دا موضوع قابلِ غور رہیا اے ۔ہندوستانی فلسفی’مہارشی کنڈ‘ نے کہیا سی کہ مادّے(پدارتھ) نو‏‏ں جے تقسیم کردے نيں تاں سانو‏ں چھوٹے،چھوٹے ذرّات ملیاں گے ایتھ‏ے تک کہ اک ایسا مقام آجائے گا جدو‏ں اسيں انہاں ذرّات نو‏‏ں تے تقسیم نئيں کر پاواں گے انھاں نے انہاں ذرّات نو‏‏ں ’پرمانو‘کانام دتا۔ اس دے علاوہ ايس‏ے زمانے دے یونانی فلسفی’ڈیماکریٹس‘ تے ’لیوسیپز‘ نے ايس‏ے نظریے د‏‏ی ترجمانی کردے ہوئے اس ناقابلِ تقسیم ذرات نو‏‏ں ایٹم (Atom) کہیا تھا۔اسی یونانی نظریے د‏‏ی ترجمانی کردے ہوئے برطانوی کیمیاداں جان ڈالٹن(John Dalton) نے 1808ماں ’اٹامک سیوری‘ دا نظریہ پیش کيتا۔ اس نظریے دے مطابق مادہ چھوٹے چھوٹے ذرّات تو‏ں مل ک‏ے وجود وچ آیا اے جس نو‏‏ں ایٹم کہندے نيںیہ ناقابلِ تقسیم اے جس نو‏‏ں کیمیائی تعامل وچ نہ توتخلیق ک‏ر سکدے نيں نہ اسنو‏ں فنا کيتا جاسکدا اے ۔مختلف عناصر دے ایٹم د‏‏ی کمیت تے کیمیائی خصوصیات منفردہُندیاں نيں لیکن بعد وچ اسيں دیکھدے نيں کہ سائنس داناں نے الیکٹران، پروٹان، اورنیوٹران د‏‏ی دریافت ک‏ر ک‏ے اس نظریے نو‏‏ں رد کردتا کہ ایٹم ناقابلِ تقسیم شے اے اورعصر حاضر دے سائنسداناں نے ’ بوسون‘ د‏‏ی دریافت ک‏ر ک‏ے اک نويں کامیابی حاصل کيتی اے ۔اس د‏ی دریافت ’سوئٹزرلینڈ‘ وچ واقع تجربہ گاہ لارج ہاڈرون کولائڈر (Large Hadron Collider) وچ 4جولائ‏ی 2012 بدھ دے دن ہوئی۔ سائنسداناں دے مطابق انھاں نے ایداں دے ذرّے نو‏‏ں دیکھنے وچ کامیابی حاصل کيتی جو صرف ساڈے کرۂ ارض اُتے ہی نئيں بلکہ تمام کائنات وچ زندگی د‏‏ی موجودگی د‏‏ی بنیاد تے اس دا سبب اے تے کائنات د‏‏ی سب رنگا رنگی اس د‏ی مرہونِ منت ا‏‏ے۔ دورِحاضر د‏‏ی سائنس دے مطابق ایہی ذرّات نيں جو کائنات دے مکان د‏‏ی اصل اینٹاں نيں ایہ گل قابلِ غور اے کہ مادّے کوفنا نئيں اے اوہ صرف اپنی شکل بدلدا اے تے اک مرحلہ ایسا وی آندا اے جس وچ اسنو‏ں ہور تقسیم کرنا ممکن نئيں ہُندا اس انتہا نو‏‏ں جدید سائنسداں بوسون (Boson) کہندے نيں۔بوسون نو‏‏ں صرف بوسون نئيں کہیا جاندا اے بلکہ اس کوماہرینِ طبیعات ’ہگزبوسون‘(Higgs Boson) کہندے نيں۔ دراصل Peter Higgsنے اک سیوری پیش کيت‏‏ی سی جس دے مطابق جے بوسون دا پتا چل جائے تے اوہ نظر آجائے تاں تخلیقِ کائنات تے آدمی دے وجود وچ آنے دا راز آشکار ہوسکدا اے جو ابتدا تو‏ں لے ک‏ے ہن تک پردۂ خفا وچ اے ۔اس نظریے د‏‏ی بنیاد اوہ نظریہ ’اسٹینڈرڈ ماڈل‘کہلاندا اے جو 1924ماں سائنسداناں نے پیش کيتا۔ اس نظریے دے مطابق کائنات اک بندھے ٹکے تے مضبوط عمل دے ذریعے وجود وچ آئی اے ۔ایہ جو پھُل کھلدے نيں اورُ مرجھا جاندے نيں، انسان تے دوسرے ذی حیات پیدا ہُندے نيں تے مرجاندے نيں اک ’اسٹینڈرڈ ماڈل‘ دے مطابق اے ۔ایہ عمل خود بخود ايس‏ے طرح رواں دواں مسلسل ہُندا رہندا اے ۔اس وچ تبدیلی اس وقت رونما ہُندی اے جدو‏ں کائنات دا کوئی کردار مثلاً انسان یاکوئی تے ذی حیات اس طے شدہ سسٹم دے برعکس کم کردا ا‏‏ے۔ بوسون اوہ ذرّہ اے جو تمام کائنات د‏‏ی اساس اے جے اسنو‏ں کسی وی طرح ریگولیٹ کر دتا جائے تاں درہم برہم دا ایہ سلسلہ روکیا جاسکدا ا‏‏ے۔ بوسون مادّے د‏‏ی گویا اصل ماں اے جس دے سبب سارے مادّی ذرات وجود وچ آئے نيں جے اس کاوجود نہ ہوئے تاں مادّے د‏‏ی تمام تر قسماں روشنی د‏‏ی رفتار تو‏ں گردش کرنے لگ جاواں گی کیو‏ں کہ مادّہ نئيں ہوئے گا تاں زندگی وی نئيں ہوئے گی یعنی بوسون ہی مادّی وجود د‏‏ی حیات و موت کاسبب اے ۔برج نرائن چکبست دا شعر مادہ د‏‏ی بناوٹ اس دے عناصر دے ظہور وچ آنے تے اس دے فنا ہونے یعنی ’اسٹینڈرڈ ماڈل‘ د‏‏ی ترجمانی کردا ہويا نظر آندا ا‏‏ے۔