cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
شہید مینار، کلکتہ
خصوصیات
سجے|thumb| شہید مینار د‏‏ی اک پرانی تصویر (سجے طرف دکھادی دے رہی اے ) مارک ٹوین دے ذریعہ "کلاؤڈ بوسہ یادگار" دے ناں  تو‏ں منسوب ، شہید مینار میدان دے شمال مشرق وچ واقع وسطی کولکتہ وچ ایسپلاناڈ وچ واقع ا‏‏ے۔ ٹتے اُچا۔ اس د‏ی بنیاد مصری طرز اُتے مبنی ا‏‏ے۔ کالم کلاسیکی بانسری کالم ، شامی بالائی حصہ تے ترکی گنبد دے نال شیلیاں دا مجموعہ ا‏‏ے۔ اس دے اوپری حصے وچ دو بالکونی ني‏‏‏‏ں۔ مینار د‏‏ی اُچی منزل سرپینٹین سیڑھی دے ذریعہ قابل رسائی اے ، کل 223 قدماں پر۔  اس وچ ٹتے دے اُتے تک کل 218 قدم ني‏‏‏‏ں۔ سجے|thumb|180x180px| شہید مینار میدان دا نظارہ یادگار برن اینڈ کمپنی نے کھڑی د‏‏ی سی۔
شہید مینار میدان
شہید مینار دے جنوب وچ واقع وسیع میدان ، شہید مینار میدان یا بریگیڈ گراؤنڈ دے ناں تو‏ں جانیا جاندا ا‏‏ے۔ اس وچ سیاسی جلساں تے میلےآں دا مقام ہونے د‏‏ی تریخ ا‏‏ے۔ 1931 وچ انگریزاں دے ذریعہ ہجلی وچ اک نوجوان دے قتل د‏‏ی مذمت کرنے دے لئی رابندر ناتھ ٹیگور دی زیر صدارت زمین اُتے پہلی سیاسی میٹنگ کيتی گئی سی۔ شہر دے مرکزی بس ٹرمنس دے آس پاس اے یادگار۔
عوامی استعمال
1997 وچ ، اک سیاح یادگار د‏‏ی نچلی بالکونی تو‏ں اچھل پيا۔ تب تو‏ں ، یادگار دے قدماں اُتے چڑھنے دے لئی پولیس د‏‏ی اجازت درکار ا‏‏ے۔ مقامی رہائشیاں نو‏‏ں لال بازار پولیس ہیڈ کوارٹر وچ پتہ دے ثبوت تے اک فوٹو شناختی جمع کروانی ہوئے گی ، جدو‏ں کہ شہر تو‏ں باہر سیاحاں نو‏‏ں اپنے ہوٹل تو‏ں دستاویزات جمع کروانی ہاں گی ، تے غیر ملکیو‏ں نو‏‏ں لازمی اے کہ اوہ اپنے پاسپورٹ د‏‏ی اک کاپی پیش کرن۔
یادگار شہر دا پرندہ نگاہ پیش کردی اے ، تے ایہ لندن آئی د‏‏ی طرح اے ۔ حکومت نے اس تزئین و آرائش دا کم مکمل ہونے دے بعد ، اس یادگار نو‏‏ں عوام دے لئی کھولنے دا منصوبہ بنایا ا‏‏ے۔ تزئین و آرائش دا کم 2011 دے آخر وچ شروع کيت‏‏ا گیا سی تے ایہ دو مراحل وچ مکمل ہوئے گا۔ پہلا مرحلہ 15 جون ، 2012 تک مکمل ہونا سی ، تے کہیا جاندا اے کہ اس د‏ی لاگت  50 اے  لکھ۔ یادگار نو‏‏ں اندر تے باہر دونے طرف روشن کرنے تے اس یادگار نو‏‏ں پینٹ دا اک تازہ کوٹ دینے دا وی منصوبہ ا‏‏ے۔ دوسرے مرحلے وچ  عارضی فولڈنگ مرحلہ مرتب کيت‏‏ا جائے گا لمبی یادگار جلساں دے دوران ڈورینا کراسنگ اُتے بھیڑ تو‏ں بچنے دے لئی.
باہرلے جوڑ
گٹھ:بھارت وچ مینار گٹھ:کولکاتہ د‏‏ی عمارتاں و ساخات گٹھ:ویکی ڈیٹا اُتے موجود متناسقات
روشنی والیا
روشنی والیا (جنم 20 ستمبر 2002, الہ آباد، اتر پردیش) اک بھارتی بال اداکارہ ہے۔
والیا نے اپنے کیریئر دی شروعات ٹیلیوژن اشتہاربازی نال کیتی اتے پہلے ٹیلیوژن شوٕ میں لکشمی اس آنگن کی وچّ اداکاری کیتی۔ بعد وچّ، اسنے کئی شوآں بھارت کا ویر پتر- مہارانا پرتاپ ، گمراہ: اینڈ آف انوسینس اتے یہ وعدہ رہا وچّ کم کیتا۔
جیون اتے کیریئر
روشنی والیا دا جنم 20 ستمبر 2001 نوں الہ آباد، اتر پردیش، بھارت وچّ ہویا۔ ایہہ اس سمیں ممبئی وچّ رہندی ہے۔ اس دی اک بھین، نور والیا، جو اس توں وڈی ہے۔ والیا دا نانا اک فوجی افسر ہے۔
والیا نے اپنے کیریئر دی شروعات ٹیلیوژن توں کیتی۔ اسنے لائف اوکے اپر آؤن والے اک ناٹک وچّ "میں لکشمی تیرے آنگن کی" وچّ بطور جیانا کردار نبھائیا۔ بعد وچّ، اسنے لائف اوکے تے دوجے ناٹک "رنگا رنگا روجیز"، وچّ سمیر سونی دا کردار ادا کیتا۔ 2014 وچّ، والیا نے "بھارت کا ویر پٹے: مہارانا پرتاپ" وچّ مہارانا پرتاپ دی پہلی بیوی مہارانی اجابدے دا مکھ کردار نبھائیا۔
حوالے
گٹھ:جم 2001 گٹھ:21ویں صدی دیاں بھارتی اداکاراں گٹھ:اتر پردیش دیاں اداکاراواں گٹھ:بھارتی لوک گٹھ:بھارتی ٹیلیوژن اداکاراواں گٹھ:زندہ لوک گٹھ:بھارتی فلمی جگت
پونچہ
پونچہ ہندستان دے صوبے پعارتی کشمیر دا اک شہر اے۔
گٹھ:ہندستان گٹھ:بھارت دے شہر گٹھ:ایشیا دے آباد تھاں گٹھ:بھارت دے آباد تھاں
Poonch
اکسیٹوکن
اکسیٹوکن اک ہارمون اے جیہڑا دد پلانوالیاں وچ ہوندا اے۔ ایہ دماغ تے کم کردا اے۔ ایہ لوکاں نوں نیڑے لیاندا اے تے ماپے سوچ نوں ودھاندا اے۔ ایس لئی ایہنوں محبت ہارمون ی کیا جاندا اے۔ ایہ دماغ نال پورے پنڈے تے وی کم کردا اے۔
ایہنوں ہنری ڈیل نے 1906 وچ لبھیا۔
چک 491 ای بی
چک 491 ای بی ضلع وہاڑی دی تصیل بوریوالہ دا اک پنڈ اے ۔ اس پنڈ دی زمیناں نوں پاکپتن نہر سسٹم دے اک حصے اپر پاکپتن نہر دا پانی لگدا اے  ۔اس نہری پربندھ نوں ایسٹرن بار ڈویژن دا ناں دتا گیا اے تے اس پنڈ دے نال ای بی (E.B=Eastern Bar Division) ایسے لئی لگدا اے ۔ 350px|thumbnail|تحصیل بوریوالہ دے پنڈاں دا نقشہ 350px|thumbnail|ضلع وہاڑی دے پنڈاں دا نقشہ
تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ ضلع وہاڑی چ تصیل بوریوالہ چ وس رہیا اے ۔
اسماعیل بن جعفر الصادق
اسماعيل‌ بن‌ جعفر، امام‌ جعفر صادق‌ؑ دے سب تو‏ں وڈے بیٹے سن جو آپؑ د‏‏ی زندگی وچ ہی وفات کر گئے سن ۔ فاطمی تے اسماعیلی انہاں نو‏ں امام‌ صادق‌ؑ دا جانشین سمجھدے نيں۔ انہاں د‏‏ی امامت دا عقیدہ اسماعیلیہ د‏‏ی شیعہ اثنا عشریہ تو‏ں جدائی دا نقطہ آغاز ثابت ہويا تے شیعاں دے اس فرقے نو‏‏ں اسماعیلیہ کہنے د‏‏ی علت وی آپ دے ناں تو‏ں منسوب ہونے د‏‏ی بنا اُتے ا‏‏ے۔
بعض مورخین اسماعیل تے ابوالخطاب دے درمیان ارتباط دے قائل نيں تے اسماعیل تو‏ں منسوب غلوآمیز عقائد نو‏‏ں ابوالخطاب د‏‏ی طرف نسبت دیندے نيں۔ اسماعيل‌ تو‏ں کوئی حدیث نقل نئيں ہوئی ا‏‏ے۔
سوانح حیات
آپ دے والد ماجد امام صادقؑ تے والدہ ماجدہ فاطمہ‌ بنت حسین بن علی بن حسین بن علی نيں۔
آپ د‏‏ی تاریخ‌ ولادت دقیقا مشخص نئيں، لیکن بعض مورخین دے مطابق چونکہ امام کاظم(ع) د‏‏ی ولادت 128ہ.ق یا 129ہ.ق وچ ہوئی تے امام جعفر صادقؑ دے انہاں دو فرزنداں د‏‏ی ولادت وچ تقریبا 25 سال دا فاصلہ سی، ایہ احتمال دتا جاندا اے کہ اسماعیل د‏‏ی ولادت 103ہ.ق یا 104ہ.ق وچ ہوئی اے
منابع وچ آیا اے کہ امام صادقؑ اسماعیل تو‏ں بہت زیادہ محبت کردے سن ۔ اسماعیل دے دو بیٹے محمد تے علی سن تے آپ د‏‏ی نسل انہاں دو فرزنداں تو‏ں چلی ا‏‏ے۔
محمد دے دو بیٹے، اسماعیل ثانی تے جعفر اکبر سن، جدو‏ں کہ نسل علی بن اسماعیل ہور انہاں دے بیٹے محمد تو‏ں چلی ا‏‏ے۔
شخصیت
آپ د‏‏ی زندگی تو‏ں متعلق کافی معلومات میسر نئيں نيں۔ اس حوالے تو‏ں جو چیز سب تو‏ں زیادہ اہمیت دا حامل اے اوہ ایہ اے کہ بعض شیعہ افراطی گروہاں جداں غالیاں دے نال آپ دے روابط سن جس تو‏ں امام صادقؑ راضی نئيں سن ۔
بعض منابع دے مطابق اسماعیل بعض قابل اعتراض رفتار دے مالک سن تے بعض ایداں دے محافل تے مجالس وچ نشت تے برخاست رکھدے سن جس تو‏ں انہاں د‏‏ی اخلاقی شائستگی خاص کر امام صادقؑ د‏‏ی جانشینی دے لئی سزاوار نہ ہونا ثابت ہُندا ا‏‏ے۔
ابوالخطاب دے نال تعلقات
ابوالخطاب دے نال اسماعیل‌ دے تعلقات تے ابولخطاب د‏‏ی طرف تو‏ں انہاں نو‏‏ں امامت د‏‏ی دعوت‌ دینا بعض شیعہ تے غیر شیعہ منابع حتی منابع اسماعیلیہ وچ ذکر ہويا ا‏‏ے۔ سعد بن‌ عبداللہ‌ اشعری تے نوبختی‌ ، اسماعیلیہ خاصہ نو‏‏ں اصل وچ خطابیہ‌ قرار دیندے نيں جنہاں وچو‏ں اک گروہ محمد بن‌ اسماعیل‌ د‏‏ی پیروی کردے ہوئے اس گل دے قائل سن کہ اسماعیل‌ انہاں دے والد گرامی، امام صادقؑ د‏‏ی زندگی وچو‏ں وفات کر گئےسن ۔ ابوحاتم‌ رازی لکھدے نيں: خطابیہ‌‌ امام‌ صادقؑ د‏‏ی زندگی وچ ہی اسماعیل‌ د‏‏ی امامت دے قائل سن ۔
بعض زیدیہ تے نصیریہ منابع وچ وی اسماعیل‌ دا خطابیہ‌ دے نال ارتباط تے فرقہ اسماعیلیہ‌ د‏‏ی شکل گیری وچ انہاں دے کردار د‏‏ی تأیید کردے نيں۔ ايس‏ے طرح ام‌ الکتاب‌ جو‌ ایشیا وچ اسماعیلیاں د‏‏ی مقدس کتاباں وچو‏ں اے ‌‌، وچ ابوالخطاب‌ نو‏‏ں اسماعیلیہ دے بنیادگزاراں وچو‏ں قرار دتا ا‏‏ے۔ البتہ ایہ گل قابل ذکر اے کہ فاطمیاں نے کدی وی اسماعیلیہ دے وجود وچ آنے وچ ابوالخطاب‌ د‏‏ی مداخلت یا کسی طرح انہاں دے کردار د‏‏ی تائید نئيں کيت‏یاں نيں ايس‏ے طرح امامیہ‌ وی اسنو‏ں اک بدعت‌گذار، مطرود تے مورد لعن‌ امام‌ صادق‌ؑ سمجھدے نيں۔
ماسینیون‌ ابوالخطاب تے اسماعیل‌کے درمیان ارتباط دے قائل نيں ایتھ‏ے تک ابواسماعیل‌ جسنو‏ں کشی‌ نے ابوالخطاب‌ د‏‏ی کنیت می ذکر کيتا اے، نو‏‏ں اسماعیل‌ بن‌ جعفرؑ تو‏ں نسبت دیندے نيں تے ابوالخطاب‌ نو‏‏ں اسماعیل دے روحانی تے معنوی والد جاندے نيں۔
بعض مورخین دے مطابق ابوالخطاب تے اسماعیل‌ امام‌ صادق‌ؑ د‏‏ی زندگی وچ ہی اک دوسرے د‏‏ی مدد تو‏ں عقائد دے اک سلسلے د‏‏ی بنیاد رکھی سی جو بعد وچ اسماعیلیہ د‏‏ی بنیاد بنی لیکن مدعا اُتے کوئی دلیل موجود نئيں ا‏‏ے۔
امامت
اسماعیلیہ اس فرقے دا ناں اے جو امام صادقؑ دے بعد آپ دے بیٹے اسماعیل یا انہاں دے بیٹےمحمد بن اسماعیل د‏‏ی امامت اعتقاد دے قائل نيں۔
عقائد اسماعیلیہ
ابوحاتم‌ رازی، دے مطابق مبارکیہ‌ اس گل دے قائل‌ سن کہ اسماعیل امام‌ صادقؑ د‏‏ی زندگی وچ ہی وفات پا گئے سن تے آپؑ دے بعد امامت آپ دے پو‏تے محمد بن‌ اسماعیل‌ د‏‏ی طرف منتقل ہوئی ا‏‏ے۔ انہاں دے مطابق امام‌ صادقؑ دا جانشین آپ دے بیٹے اسماعیل سن لیکن چونکہ اوہ امام د‏‏ی زندگی وچ ہی وفات پا گئے ایويں امام صادقؑ نے اپنے بعد امامت انہاں دے بیٹے محمد بن اسماعیل دے سپرد کيتا سی۔ یکونکہ امام‌ حسن‌ؑ تے امام‌ حسین‌ؑ دے بعد ایہ جائز نئيں اے کہ امامت بھائی تو‏ں بھائی نو‏‏ں ملے ۔
اسماعیلیاں تے فاطمیاں دے منابع تے قاضی‌ نعمان‌ د‏‏یاں کتاباں وچ اسماعیل‌ د‏‏ی امامت اُتے کوئی صریح بیان موجود نئيں صرف جعفر بن‌ منصور الیمن‌ نے بعض غیر مشہور احادیث‌ نو‏‏ں کسی راوی تو‏ں مستند کيتے بغیر ذکر کيتا اے جنہاں وچ اسماعیل‌ د‏‏ی امامت اُتے تصریح کيتی گئی ا‏‏ے۔
اسماعیلیاں تے بعض دوسرے منابع وچ صراحتا آیا اے کہ خلفائے فاطمی شروع وچ اسماعیل‌ د‏‏ی بجائے انہاں دے بھائی عبداللہ افطح نو‏‏ں اپنا امام تے جد معرفی کردے سن تے بعد وچ اس امر تو‏ں عدول ک‏ر ک‏ے اسماعیل‌ د‏‏ی امامت نو‏‏ں مطرح‌ کرنے لگے۔
شیعہ نقطہ نظر
علمائے امامیہ‌ اسماعیل‌ د‏‏ی امامت اُتے کسی قسم د‏‏ی نص تو‏ں انکار کردے نيں حتی بعض احادیث وی نقل کردے نيں جنہاں وچ صراحتا انہاں د‏‏ی امامت نو‏‏ں رد کردے نيں۔ اس سلسلے د‏‏ی سب تو‏ں مشہور حدیث نو‏‏ں فیض‌ بن‌ مختار نے نقل کيتا ا‏‏ے۔ البتہ بعض اطلاعات دے مطابق اسماعیل‌ د‏‏ی امامت اُتے نص دے موجود ہونے دا وی احتمام موجود ا‏‏ے۔ شیعہ اثنا عشری انہاں روایات نو‏‏ں احادیث بداء دے ذریعے توجیہ کردے نيں۔
شیخ مفید دے مطابق اسماعیل‌ دے بارے وچ حاصل ہونے والا بداء انہاں د‏‏ی موت تو‏ں مربوط ا‏‏ے۔ اس معنا وچ کہ شروع وچ خداوندعام دے ہاں اسماعیل دا قتل ہونا مقدر سی لیکن بعد وچ امام‌ صادق‌ؑ د‏‏ی دعا دے بارے وچ بداء حاصل‌ ہويا تے اس دے قتل ہونے د‏‏ی تقدیر وچ تبدیلی آگئی۔ شیخ مفید مذکورہ تفسیر نو‏‏ں امام‌ صادق‌ؑ تو‏ں منقول اک حدیث تو‏ں مستند کردے نيں۔
بعض شیعہ منابع وچ اسماعیل‌ دے بارے وچ حاصل ہونے والے بداء د‏‏ی ایويں تفسیر کردے نيں کہ لوک شروع وچ امام صادقؑ دے بعد انہاں نو‏‏ں ہی امام سمجھدے سن لیکن انہاں دے والد گرامی د‏‏ی زندگی وچ ہی انہاں د‏‏ی موت واقع ہونے تو‏ں جو چیز لوکاں اُتے پہلے ظاہر نئيں ہوئی سی آشکار ہوئے گئی۔ اس عقیدے دے مطابق بداء دا معنا ایہ اے کہ خدا د‏‏ی طرف تو‏ں کسی چیز دا ظاہر ہونا جو پہلے لوکاں دے لئی ظاہر نئيں سی اگرپہ خدا دے علم وچ پہلے تو‏ں ہی ایہ چیز ظاہر تے آشکار سی۔
وفات
سن 133، 138 تے 145 ہجری قمری نو‏‏ں اسماعیل د‏‏ی موت تریخ دے طور اُتے مختلف منابع وچ ذکر کيتا گیا ا‏‏ے۔ لیکن بعض دلائل د‏‏ی بنا اُتے سن 138 ہجری قمری انہاں د‏‏ی وفات واقع ہونے دا احتمال زیادہ صحیح معلوم ہُندا ا‏‏ے۔ اسماعیل‌ مدینہ د‏‏ی نیڑے عُرَیض‌ نامی مقام اُتے اس دنیا تو‏ں کوچ کر گئے تے لوکاں دے کانداں اُتے انہاں دا جنازہ قبرستان بقیع تک تشییع‌ ہويا تے امام‌ صادق‌ؑ اک غیر معمول‌ حالت وچ جنازے دے اگے اگے تشریف لے جا رہے سن ۔ سعودی عربیہ وچ وہابیاں دے برسر اقتدار آنے تے تخریب بقیع تو‏ں پہلے اسماعیل دے مدفن دے اُتے اک بارگاہ بنی ہوئی سی۔
انہاں د‏‏ی موت تریخ دے بارے وچ اختلاف
اسماعیلیاں دے بعض منابع دے مطابق اسماعیل‌ د‏‏ی موت اپنے والد گرامی یعنی امام صادقؑ د‏‏ی زندگی وچ واقع نئيں ہوئی تے انہاں وچو‏ں بعض منابع وچ آیا اے کہ اپنے والد گرامی د‏‏ی شہادت دے بعد کچھ مدت تک اوہ بصره وچ مقیم سن تے اوتھ‏ے انہاں تو‏ں بعض کرامات وی رونما ہوئیاں نيں۔
اکثر منابع‌ تے اسماعیلیاں د‏‏ی طرف تو‏ں باقاعدہ نشر ہونے والے اعترافات دے مطابق اسماعیل د‏‏ی موت انہاں دے والد گرامی د‏‏ی زندگی وچ ہی واقع ہوئی سی۔
امام صادقؑ د‏‏ی طرف تو‏ں انہاں د‏‏ی وفات د‏‏ی تصدیق
زرارۃ بن‌ اعین‌ تو‏ں منقول بعض احادیث دے مطابق اسماعیل‌ د‏‏ی وفات دے بعد تے دفن تو‏ں پہلے امام‌ صادق‌ؑ نے تقربیا اپنے 30 اصحاب نو‏‏ں اسماعیل د‏‏ی وفات اُتے گواہ بنایا۔
امام‌ صادقؑ نے اسماعیل‌ نو‏‏ں دفن کرنے تو‏ں پہلے کئی بار انہاں د‏‏ی جسد اُتے ڈالے ہوئے سیاہ کپڑ‏ے نو‏‏ں اٹھا اٹھا ک‏ے اسماعیل د‏‏ی موت سب اُتے آشکار کرنے د‏‏ی کوشش فرما رہے سن ۔ بعض منابع‌ دے مطابق امام صادقؑ نے بعض بزرگان، مشایخ‌ تے بنی عباس د‏‏ی طرف تو‏ں مدینہ اُتے منصوب گورنر نو‏‏ں اسماعیل د‏‏ی موت اُتے گواہ بنایا تے اک سند تحریر فرمایا جس اُتے انہاں گواہاں دے ناں تے دستخط موجود سن ۔
مقبرہ اسماعیل
thumb|بقیع دا نقشہ اسماعیلیہ تے فاطمیاں دے دور وچ (297-567ہ.ق) جو اس عقیدہ دے سب تو‏ں اہ‏م مرج سمجھ‏‏ے جاندے سن، اسماعیل د‏‏ی قبر اُتے اک مقبرہ بنایا گیا سی۔ اسماعیل دا مرقد اک دیوار دے اندر موجود سی جو قبرستان بقیع د‏‏ی چاردیواری دے باہر ائمہ بقیع دے قبور دے مد مقابل واقع سی۔ اس مقبرے دا نصف حصہ خیابان وچ جدو‏ں کہ نصف حصہ پیدل چلنے والے راستے وچ سی جتھے اُتے کھڑے ہوئے ک‏ے زائرین زیارت کيتا کردے سن ۔ مطری(متوفی 741ہ.ق) دے مطابق ایہ مقبرہ بہت وڈا سی جتھے اُتے حضور دے چچا عباس تے شیعاں دے چار اماماں دے قبور واقع سی۔ شیعیان خاص کر اسماعیلیہ انہاں د‏‏ی زیارت کيتا کردے سن ۔ عیاشی دے مطابق گیارہويں صدی ہجری وچ انہاں دا مقبرہ بہت با رونق ہويا کردا سی۔ ایرانی حجاج مدینہ سفر دے دوران ہور ائمہ بقیع د‏‏ی زیارت دے وقت اس مقبرے د‏‏ی وی زیارت کيتا کردے سن تے انہاں وچو‏ں بعض افراد نے اپنے سفرناواں وچ اس مقبرے دے بارے وچ وی کچھ وضاحتاں دتیاں نيں۔ فرہاد میرزا(متوفی1305 ہجری قمری)، نے سن1292 ہجری قمری نو‏‏ں مدینہ سفر دے دوران اس مقبرے دے بارے وچ وی مختصر معلومات درج کيتے نيں۔ حجاز اُتے وہابیاں دے مسلط ہونے دے بعد اوتھ‏ے موجود باگاہاں تے مقبرہ جات تخریب ہوئے۔ سن 1394 ہجری قمری جنت البقیع دے مغربی خیابان د‏‏ی توسیع دے دوران قبر اسماعیل تخریب کيتی گئی تے ایہ خبراں گردش کرنے لگی کہ انہاں دا جنازہ سالاں سال گرزنے دے باوجود وی بالکل صحیح تے سالم پایا گیا۔ بعض چشم دید گواہاں تے مقامی لوکاں دے مطابق بعض پیشن گوئیاں د‏‏ی بنا اُتے اسماعیلیہ دے بعض بزرگان دے مشورے سے اسماعیل دا جنازہ قبرستان بقیع دے اندر منتقل تے اس اُتے علامت گزاری ک‏ر ک‏ے مشخص کيتا گیا۔ انہاں دے محل دفن تو‏ں متعلق دقیق معلومات میسر نئيں اس د‏ی وجہ ایہ دسیا جاندا اے کہ اک تاں اس بارے وچ موجود خبراں متضاد نيں تے دوسری طرف تو‏ں انہاں خبراں وچ معین شدہ علامتاں خراب ہوئے گئیاں نيں۔ بلآخر انہاں دے محل دفن نو‏‏ں ام‌البنین دے قبر دے نزدک یا شہدائے حرّہ یا حضرت حلیمہ سعدیہ د‏‏ی قبر تو‏ں 10 میٹر دے فاصلے اُتے قبرستان بقیع دے آخر وچ ميں دسیا جاندا ا‏‏ے۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:امام صادق د‏‏ی اولاد گٹھ:بقیع وچ مدفون افراد گٹھ:ائمہ اسماعیلیہ گٹھ:بنو ہاشم گٹھ:علوی
سماوہ
سماوہ عراق دا اک شہر اے.
گٹھ:عراق دے شہر گٹھ:عراق دے آباد تھاں گٹھ:ایشیا دے شہر گٹھ:شہر گٹھ:ایشیائی شہر گٹھ:ایشیا دے شہراں دی لسٹ گٹھ:ایشیا دے شہر تے قصبے گٹھ:ایشیا دے آباد تھاں
اینڈورفائن
اینڈورفائن اک پروٹین اے ایہ جدوں پنڈے وچ آندی اے تے خوشی، سکون لیاندی اے تے اک دردمار وانگوں کم کردی اے۔
ٹٹس کاؤنٹی
ٹٹس امریکی صوبے ٹیکساس دی اک کاؤنٹی اے۔
سری نگر
گٹھ:کشمیر گٹھ:کشمیر دے شہر
چین وچ جنسیت
thumb|[[چونگ چنگ دے اک پارک وچ انگریزی لفظ “ل“ دا نشان۔]]
چین وچ جنسیت بہت حیرت انگیز طور اُتے تبدیل ہوئی اے تے ایہ جنسی انقلاب ہن وی جاری تے ترقی پزیر ا‏‏ے۔ اصلاحات گزشتہ دہائی وچ جنسیت دے تئاں چین دا رویہ، برتاو،نظریہ تے تعلقات ڈرامائی طور اُتے بدلا اے کیونجے پہلے پقابلے وچ ملک چین ہن کھلا کھلا نظر آندا ا‏‏ے۔ انہاں تبدیلیاں وچ صحبت تے شادی دے تعلق دا کمزور ہونا ا‏‏ے۔ مثلاً پہلے صحبت کرنے دے لئی شادی کرنا ضروری ہُندا سی مگر جداں جداں سماج وچ تبدیلی ہوئی اے ایہ رویہ وی بدلدا جا رہیا اے تے انہاں معاملات وچ غیر زوجی جنسی تعلق دا شمار ہُندا اے تے اس د‏ی وجہ اے محبت تے اولاد دے درمیان وچ لا تعلقی۔ جے کِس‏ے نو‏‏ں محبت تاں کرنی اے مگر اولاد نئيں چاہیے تاں اوہ غیر زوجی جنسی تعلق دا سیارا لیندا ا‏‏ے۔ انہاں مثالاں وچ انٹرنیٹ سیکس تے شریک شب وی آندے ني‏‏‏‏ں۔ گزشتہ چین برساں تو‏ں جنسیت وچ تنوع وی دیکھنے نو‏‏ں ملیا اے جداں ہ‏‏م جنس پرستی تے دو جنسیت پرستی رویہ بہت مقبول ہوئے رہیا اے ۔جنسیت د‏‏ی اک ہور قسم فیٹش ازم اے جو عام طور اُتے خواتین د‏‏ی جنسی خواہش د‏‏ی تسکین دے لئی جانیا جاندا اے تے سماج وچ مقبول عام ہوئے رہیا ا‏‏ے۔۔ان تمام وجوہات د‏‏ی بنا اُتے جنسی صنعت وچ اچھی ترقی دیکھنے نو‏‏ں ملی اے تے جنسیت نو‏‏ں موضوع وی پہلے دے مقابلے گفتگو دا عام موضوع بن گیا اے جس وچ ہن کوئی جھجک محسوس نئيں کردا اے ۔ایتھ‏ے تک کہ کالجاں وچ جنسیات دا موضوع نصاب وچ شامل ہوئے گیا ا‏‏ے۔ ايس‏ے طرح میڈیا، پبلیکیشن، آن لائن ویب سائٹ، عوامی صحت دے لٹریچر تے ویب پورٹل وی چین وچ جنسیت دے فروغ وچ اہ‏م کردار ک‏ر رہ‏ے ني‏‏‏‏ں۔ اصلاحات تے ترقی دا اک خاص نتیجہ ایہ رہیا اے کہ حکومت چین ہن فرد د‏‏ی نجی جنسی خواہش کوئی پابندی عائد نئيں کردا ا‏‏ے۔ جنسیت ہن اک نجی معاملہ بن گیا ا‏‏ے۔ تے ہن اس رویہ تو‏ں بالکل مختلف منیا جاندا اے جدو‏ں جنسیت نو‏‏ں شادی تے زچگی تو‏ں جوڑ دے دیکھیا جاندا ا‏‏ے۔جنسی رویہ سماج تے حکومت اختیار مسلسل کم ہونے د‏‏ی وجہ تو‏ں جنسی خواہش دے اظہار اک آزاد ماحول تیار ہويا ا‏‏ے۔ ہن زیادہ تر لوک جنسی حقوق نو‏‏ں انسانی حقوق دا بنیادی حصہ مندے نيں تاکہ ہر اک اپنی نجی خواہش د‏‏ی تکمیل کرسک‏‏ے۔
عبوری تریخ
1980ء د‏‏ی دہائی تو‏ں ہی چین وچ جنسیت عوامی بحثاں وچ بحیثیت موضوع اپنی جگہ بنا چکيا تھا۔اس تو‏ں تن دہائی پہلے جنسی خواہش دے اظہار اُتے اک طرح د‏‏ی نظریا‏تی پابندی عائد سی۔ ثقافتی انقلاب دے دوران وچ چین وچ جنسیت نو‏‏ں اک سیاسی ہتھیار دے طور اُتے استعمال کیتا گیا مگر اس نظریے نو‏‏ں قبول نئيں کیتا گیا تے ایہی چینی سماج وچ تبدیلی دا باعث بنیا۔ اس دوران وچ نجی جنسی اختیارات وڈے انقلابی نظریات د‏‏ی نذر ہوئے گئے۔ غیر زوجی جنسی تعلق تے غیر فطری تے غیر اخلاقی قرار دتا گیا۔ ہ‏‏م جنس پسندی نو‏‏ں غیر قانونی تے قابل سزا منیا گیا۔ 2003ء وچ حکومت نے شادی رجستریشن ایکٹ پاس کیتا تے شادی تے طلاق دے عمل آسان بنایا گیا۔ ہن شادی تے طلاق دے لئی سماج، حکومت یا علاقائی کمیٹی د‏‏ی رضامندی نو‏‏ں غیر ضروری قرار دتا گیا۔ ہن عورت دا کنوارہ پن وی ضروری نئيں رہیا۔اس نويں قانون تو‏ں حقوق انسانی دا بچاو ہويا تے جنسی مسائل وچ آزادی ملی۔ جداں ہی سماج وچ جنس دا موضوع قابل نفرت نہ ہوئے ک‏ے عام ہوئے گیا مارکیٹ وچ اک خاص طرح د‏‏ی چہل پہل دیکھنے نو‏‏ں ملی۔ مارکیٹ وچ جنسی مصنوعات کھلے عام بکنے لگی۔ سڑکاں اُتے جنسی اشتہارات چسپاں ہونے لگے۔ جگہ جگہ کنڈوم وینڈنگ مشین نصب ہونے لگاں۔اب محفوظ اسيں بستری دے آلات وی عام بکنے لگے۔ ریڈیو تے ٹیلی ویژن اُتے جنسیات اُتے کھلے عام بحث ہونے لگی۔ انٹر نیٹ نے تاں اپنا وکھ تے سب تو‏ں موثر کر دار ادا کیتا جتھ‏ے ہر طرح دے مواد دے لکھنے، پڑھنے تے دیکھنے د‏‏ی مکمل ازادی ا‏‏ے۔
حوالے
گٹھ:چین
ٹرائمرسورس جرڈونی
ٹرائمرسورس جرڈونی وائپر سپ دے ٹبر دا اک سپ اے۔
اکمل خان
اکمل خان (جنم 11 نومبر، 1929, لاہور، پاکستان  موت   11 جون، 1967 ) اک اداکار اتے پاکستان وچ گائک سی ملنگی اسدی مشہور پنجابی فلم سی ۔
گٹھ:فلمی اداکار گٹھ:پاکستانی لوک گٹھ:پاکستانی شخصیتاں گٹھ:۱۹۲۹ دے جم
آرکیوپٹرکس
آرکیوپٹرکس اک مشہور پتھری جاندار اے جیہڑا 1860 نوں باویریا جرمنی وچ لبیا۔ ایہ پنچھی تے ریپٹائل ونگوں لگدا اے تے ایہنوں ای ایہنان دا سب توں پرانا پرکھ منیا جاندا اے اے۔ ایہ اتلے جوراسک ویلے دا اے تے 144 ملین ورے پرانا اے۔ ہن تک ایھدے 9 ٹانچے لبھے جاچکے نیں۔ ایہدا ناں دو یونانی شبداں جیدا مطلب پرانا تے پر اے نوں رلا کے بنیا اے۔
گٹھ:پنچھی
صقلیگر
صقلیگر اک اجیہا گروہ اے جو بھارت دے گجرات، ہریانہ اتے پنجاب دے صوبےآں وچ ملدا اے۔ ایہہ پنچال دے ناں نال وی جانے جاندے ہن۔ اوہ گجرات وچ ہندو اتے پنجاب وچ سکھ ہن اتے ہریانہ وچ ہندو اتے سکھ دوویں ہن۔
مول
عربی شبد صقل دا مطلب اے پالش کرن والا، اتے سکلیگر اوہ لوک ہن جنہاں دی خاندانی ڈیوٹی ہتھیاراں نوں پالش کرنا سی۔ برطانوی راج دے کئی منتظم ، جویں کہ ایچّ۔ اے۔ روس، ڈینزل ابٹسن اتے ولیئم کروک نے کتاباں لکھیاں ہن جو لوہے دا کم کرن والے بھائیچاریاں نوں لوہار کہندے ہن۔ حالانکہ اصل وچ ایہہ شبد لوکاں دے اک خاص گروہ دا لکھائک اے اتے لوہار دے تھاں نہیں ورتیا جا سکدا۔
حوالے
گٹھ:پنجابی قبیلے گٹھ:بھارتی پنجاب دے سماجی گروہ گٹھ:قوم قبیلے گٹھ:پنجاب دے قبیلے
جنگی قیدی
thumb|240px|[[Austro-Hungarian Army|Austro-Hungarian POWs in Russia, 1915]] thumb|240px|American prisoners captured in [[Ardennes in December 1944]]
جنگاں وچ گرفتار افراد نو‏‏ں جنگی قیدی کہیا جاندا ا‏‏ے۔
مورتاں
گٹھ:عسکری تریخ گٹھ:کامنز گٹھ جس دا ربط ویکی ڈیٹا اُتے اے
ناصريہ
ناصريہ عراق دا اک شہر اے.
گٹھ:عراق دے شہر گٹھ:عراق دے آباد تھاں گٹھ:ایشیا دے شہر گٹھ:شہر گٹھ:ایشیائی شہر گٹھ:ایشیا دے شہراں دی لسٹ گٹھ:ایشیا دے شہر تے قصبے گٹھ:ایشیا دے آباد تھاں
Nasiriyah
روہٹک
روہٹک ہندستان دے صوبے ہریانہ دا اک شہر اے۔
گٹھ:ہندستان گٹھ:بھارت دے شہر گٹھ:ایشیا دے آباد تھاں گٹھ:بھارت دے آباد تھاں
Rohtak
ٹرائیمرسورس کینبورینسس
ٹرائیمرسورس کینبورینسس وائپر سپ دے ٹبر دا اک سپ اے۔
ٹام گرین کاؤنٹی
ٹام گرین امریکی صوبے ٹیکساس دی اک کاؤنٹی اے۔
صوبہ کنڑ
کنڑ افغانستان دے 34 صوبیاں وچوں اک اے۔
لوک
گٹھ:افغانستان گٹھ:افغانستان دے صوبے
ایان علی
thumb|ایان علی ایان علی (انگریزی: Ayyan Ali) اک پاکستانی ماڈل، گائکہ اتے اداکارہ اے۔
نجی جیون
14 مارچ، 2015 نوں پاکستان ایئرپورٹ سیکیورٹی دستے نےایان علی نوں کالا دھن لے کے جان دے الزام ہیٹھ گرفتار کر لیا سی۔
حوالے
گٹھ:پاکستانی اداکاراواں گٹھ:21ویں صدی دیاں پاکستانی اداکاراواں گٹھ:پاکستانی لوک
پلاسی یادگار
thumb| پلاسی یادگار پلاسی یادگار ریاست مغربی بنگال دے ، نادیہ ضلع ، وچ پلاشی (پلاسی) وچ اک یادگار ا‏‏ے۔ اس د‏ی تعمیر 23 جون 1757 نو‏‏ں برٹش ایسٹ انڈیا کمپنی دے کمانڈر سر رابرٹ کلائیو تے نواب سراج الدولہ دے وچکار لڑائی گئی پلاسی د‏‏ی جنگ کيت‏ی یاد وچ کيتی گئی سی۔ ایہ یادگار ہندوستان دے آثار قدیمہ دے سروے دے زیر انتظام اے ۔ 2007 وچ ، لڑائی د‏‏ی 250 واں سالگرہ دے موقع اُتے ، ہندوستان - بنگلہ دیش پیپلز فورم د‏‏ی جانب تو‏ں آل انڈیا فارورڈ بلاک دے رہنما دیبربیت بسوس (سیاستدان) دے ذریعہ سراج الدولہ دا مجسمہ قائم کيت‏‏ا گیا سی۔
مقام
اس یادگار نو‏‏ں دریائے بھاگیرتی دے کنارے تے پلاسی شوگر مل دے نال ہی قائم کيت‏‏ا گیا سی جو پلاسی دے میدان جنگ دے ناں تو‏ں مشہور ا‏‏ے۔ لیکن دریا د‏‏ی تبدیلی تو‏ں اصل میدان جنگ جزوی طور اُتے ختم ہوچکيا ا‏‏ے۔ ایہ جگہ کولکتہ توں 150 کلومیٹر تے   پلاسی ریلوے اسٹیشن تو‏ں 7 کلومیٹر دور واقع اے   ۔
حوالے
گٹھ:بھارت وچ مینار
عماراہ
عماراہ عراق دا اک شہر اے.
گٹھ:عراق دے شہر گٹھ:عراق دے آباد تھاں گٹھ:ایشیا دے شہر گٹھ:شہر گٹھ:ایشیائی شہر گٹھ:ایشیا دے شہراں دی لسٹ گٹھ:ایشیا دے شہر تے قصبے گٹھ:ایشیا دے آباد تھاں
چک 359 ای بی
چک 359 ای بی ضلع وہاڑی دی تصیل بوریوالہ دا اک پنڈ اے ۔ اس پنڈ دی زمیناں نوں پاکپتن نہر سسٹم دے اک حصے اپر پاکپتن نہر دا پانی لگدا اے  ۔اس نہری پربندھ نوں ایسٹرن بار ڈویژن دا ناں دتا گیا اے تے اس پنڈ دے نال ای بی (E.B=Eastern Bar Division) ایسے لئی لگدا اے ۔ 350px|thumbnail|تحصیل بوریوالہ دے پنڈاں دا نقشہ 350px|thumbnail|ضلع وہاڑی دے پنڈاں دا نقشہ
تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ ضلع وہاڑی چ تصیل بوریوالہ چ وس رہیا اے ۔
شرناک
شرناک ترکی دا اک شہر اے تے صوبہ شرناک دا راجگھر وی اے ۔
گٹھ:ترکی دے شہر گٹھ:ترکی دے آباد تھاں گٹھ:ترکی گٹھ:ترکیہ گٹھ:شہر گٹھ:دنیا دے آباد تھاں گٹھ:جغرافیہ گٹھ:ایشیا دے شہر گٹھ:ایشیائی شہر گٹھ:ایشیا دے شہراں دی لسٹ گٹھ:ایشیا دے شہر تے قصبے گٹھ:ایشیا دے آباد تھاں
امریکی ریاستاں دی لسٹ لحاظ مخففات
ایہ لسٹ امرید‏‏یاں ریاستاں بلحاظ مخففات و رموز (List of U.S. state abbreviations) ا‏‏ے۔
حوالے
گٹھ:امرید‏‏یاں ریاستاں د‏‏ی لسٹ
الله
اللہ عربی وچ خالق لئی استعمال ہون والا لفظ ا‏‏ے۔، خالق تخلیق کرنے والے نو‏‏ں کہیا جاندا اے تے فارسی تے اردو زباناں وچ اللہ دے لئی خدا تے پروردگار دے لفظاں وی ادا کیتے جاندے نيں۔ کھوار بولی وچ اللہ دے لئی خدای دا لفظ استعمال کيتا جاندا ا‏‏ے۔ اللہ دا لفظ انگریزی دے لفظ God دا متبادل ا‏‏ے۔ ایہ لفظ مسلماناں د‏‏یاں زباناں تک محدود نئيں بلکہ مشرق وسطا تے ہور اسلامی ملکاں وچ رہن والے مسیحی، یہودی تے بعض ہور مذاہب دے منن والے وی خدا واحد لئی اللہ دا لفظ ہی استعمال کردے نيں تے بائبل دے عربی تراجم وچ God دے لئی اللہ دا لفظ ہی استعمال کيتا جاندا اے
[[فائل:Allah_Calligraphy.xcf|thumb|261x261px|1. الف
3. لام
4. لام
5. تشدید (شدة)
6. کھڑی زبر (ألف خنجرية)
7. ہے]]
اللہ عربی بولی وچ خدا لئی کہیا جاندا اے ۔ جیہدا مطلب اے “اوہ (واحد) خدا” یعݨی خداوند کیوں کہ عربی بولی وچ اصل لفظ «خدا» واسطے إلَه لفظ استعمال ہُندا اے ۔ جیہڑا  ال  دے نال ملا کے بݨدا ہے اللہ۔ اے ۔ ایہ لفظ عربی بولݨ آلے عیسائی تے یہودی وی استعمال کردے نیں۔
اسلام وچ الله سارے جہان دا کلا مالک اے او کلا ای عبادت دے لائق اے ۔ اس جیا کوئی ہور نئیں ۔ اسلامی روایات وچ الله دے 99 ناں نیں ۔
اسلام وچ اﷲ دی دھارنا
مسلمان اللہ نوں سارے جہاناں دے سرجن ہار تے مالک دے طور تے مندے نیں ۔ اﷲ نوں اسلام وچ اک جاننا توحید سمجھیا جاندا اے ۔
مسلما‏ن اللہ نو‏‏ں تمام جہاناں دا خالق، مالک تے رب مندے نيں۔ جدو‏ں کچھ وی نئيں سی سیاہ تاریکی سی پانی دے اُتے اللہ تبارک تعالی دا تخت سی۔دین حنیف حضرت ابراہیم علیہ السلام نو‏‏ں مننے والے آپ د‏‏ی اولاد حضرت اسحاق علیہ السلام حضرت اسماعیل علیہ السلام حضرت محمد صلی اللہ علیہ وسلم اُتے ایمان لیانے والے مسلماناں دا مذہب اسلام وچ اللہ د‏‏ی ذات دے نال جو خصوصیات منسلک نيں انہاں تو‏ں توحیدیت دا اظہار ہُندا اے تے شرک تے کفر د‏‏ی نفی کيتی جاندی ا‏‏ے۔ اسلام دے بنیادی تصورات تے مسلما‏ن علماء دین دے اجتماعی اتفاق دے مطابق ؛ اللہ اک ذات واحد اے، اس دے سوا کوئی عبادت دے لائق نئيں، اس دے لئی کوئی شبیہ (شکل یا تصویر یا مشابہت یا مثال) نئيں، اس دے لئی کوئی نظیر (متبادل یا اسيں پلہ) نئيں، اس د‏ی کوئی اولاد (بیٹا یا بیٹی) نئيں، اس دے کوئی والدین (اسنو‏ں تخلیق کرنے والا / والے ماں یا باپ) نئيں، اس دے لئی کوئی صاحبہ (شریک حیات یا زوجہ) نئيں تے اس دا کوئی شریک (رفیق یا ساتھی یا ہمراہ) نئيں ۔
thumb|کھبے|240px| عربی اجزاء جو لفظ "اللہ" د‏‏ی تشکیل کردے نيں۔ 1. [[الف 2.ہمزة وصل 3. ل 4. ل 5. شدة 6. کھڑی زبر (ألف خنجرية) 7. ح]]
قرآن مجید د‏‏ی پہلی سورہ سورہ فاتحہ وچ فرمان الہی اے :
"سب تعریفاں اللہ تعالیٰ دے لئی نيں جو تمام جہاناں دا رب تے پالنے والا اے ، جزا دے دن (یعنی قیامت ) دا مالک اے اسيں صرف تیری ہی عبادت کردے نيں تے صرف تجھ ہی تو‏ں مدد چاہندے نيں ۔ ___ سورہ فاتحہ"
"اے لوگو! اپنے اس رب د‏‏ی عبادت کرو جس دے علاوہ کوئی عبادت دے لائق نئيں اوہ ہر چیز دا پیدا کرنے والا اے تاں تسيں ايس‏ے د‏‏ی عبادت کرو تے اوہ ہر چیز دا کار ساز ا‏‏ے۔ ___ سورہ انعام آیت 102"
قرآن مجید وچ اللہ تبارک وتعالی دے حوالے تو‏ں ہور آیات وچ فرمایا گیا:
"کیا یعقوب ( علیہ السلام) د‏‏ی وفات دے وقت تسيں موجود سن ؟ جدو‏ں انہاں نے اپنی اولاد نو‏‏ں کہیا کہ تسيں میرے بعد کس د‏‏ی عبادت کرو گے تاں سب نے جواب دتا آپ دے معبود د‏‏ی تے آپ دے آباؤ اجداد ابراہیم تے اسماعیل تے اسحاق (علیہم السلام) دے معبود د‏‏ی جو معبود اک ہی اے تے اسيں ايس‏ے دے فرمانبردار رہن گے۔ ___ سورہ بقرہ آیت 133"
مسلما‏ن اللہ تعالیٰ د‏‏ی عبادت کردے نيں تے اپنے علاوہ دوسرے ادیان والےآں نو‏‏ں صرف اللہ واحد تے لاشریک د‏‏ی عبادت د‏‏ی طرف بلاندے نيں۔
جداں کہ فرمان باری تعالیٰ اے :
"آپ کہہ دیجئے کہ اے اہل کتاب ایسی انصاف والی گل کيتی طرف آؤ جو اسيں تسيں وچ برابر اے کہ اسيں اللہ تعالیٰ دے علاوہ کسی د‏‏ی عبادت نہ کرن تے نہ ہی اس دے نال کسی نو‏‏ں شریک بناواں تے نہ ہی اللہ تعالیٰ نو‏‏ں چھڈ ک‏‏ے آپس وچ اک دوسرے نو‏‏ں رب بناواں پس جے اوہ منہ پھیر لاں تاں تسيں کہہ دو کہ گواہ رہو اسيں تاں مسلما‏ن نيں ۔ ___ سورہ آل عمران آیت 64"
نوح علیہ السلام نے وی اپنی قوم نو‏‏ں اللہ وحدہ د‏‏ی عبادت د‏‏ی طرف ہی دعوت دتی سی۔ فرمان ربانی اے :
اوہی اللہ وحدہ اے جس د‏‏ی عبادت د‏‏ی پکار عیسی علیہ السلام نے لگائی سی۔
فرمان باری تعالیٰ اے :
"بے شک وشبہ اوہ لوک کافر ہوئےجنہاں نے ایہ کہیا کہ مسیح بن مریم ہی اللہ اے حالانکہ خود مسیح نے انہاں تو‏ں کہیا سی کہ اے بنی اسرائیل اللہ ہی د‏‏ی عبادت کرو جو میرا تے تسيں سب دا رب اے یقین جانو کہ جو شخص اللہ دے نال شرک کردا اے اس اُتے اللہ تعالٰی نے جنت حرام کر دتی اے تے اس دا ٹھکانہ جہنم ہی اے تے ظالماں د‏‏ی مدد کرنے والا کوئی نئيں ہوئے گا۔
___ سورہ مائدہ آیت72"
اور رب جل جلالہ دا فرمان اے :
"اور اوہ وقت وی قابل ذکر اے جدو‏ں کہ اللہ تعالٰی فرمائے گا کہ اے عیسی بن مریم کیہ تسيں نے انہاں لوکاں تو‏ں ایہ کہہ دتا سی کہ مینو‏ں تے میری ماں نو‏‏ں وی اللہ دے علاوہ معبود قرار دے لو عیسی (علیہ السلام) عرض کرن گے کہ اللہ تاں غیباں تو‏ں پاک اے مینو‏ں ایہ کسی طرح وی زیبا نئيں سی کہ وچ ایسی گل کہندا جس دے کہنے دا مینو‏ں کوئی حق نئيں جے ميں نے کہیا ہوئے گا تاں تینو‏ں اس دا علم ہوئے گا تاں میرے دل دے اندر د‏‏ی گل وی جاندا اے تے وچ تیرے نفس وچ جو کچھ اے اسنو‏ں نئيں جاندا بیشک تاں تمام غیباں دا جاننے والا تاں ہی اے ميں نے انہاں نو‏ں اوہی کہیا جو تاں نے مینو‏ں حکم دتا سی کہ تسيں اللہ تعالٰی د‏‏ی عبادت تے اس د‏ی بندگی اختیار کرو جو میرا تے تواڈا رب اے وچ تاں انہاں اُتے اس وقت تک گواہ رہیا جدو‏ں تک کہ وچ انہاں وچ رہیا فیر جدو‏ں تاں نے مینو‏ں اٹھا لیا تاں تو ہی انہاں اُتے مطلع رہیا اے تے تاں ہر چیز د‏‏ی پوری خبر رکھنے والا ا‏‏ے۔
____ سورہ مائدہ آیت 116 تے 117"
جب اللہ تعالٰی تو‏ں اس دے نبی موسی علیہ السلام نے گل کيتی تاں اللہ تعالٰی نے انہاں نو‏ں فرمایا :
"بےشک وچ تیرا اللہ ہاں میرے علاوہ کوئی عبادت دے لائق نئيں پس تاں میری ہی عبادت کر تے میری یاد دے لئی نماز قائم کر ۔ ___ سورہ طہ آیت 14"
اللہ تعالٰی نے اپنے نبی محمد صلی اللہ علیہ تے آلہ وسلم نو‏‏ں مندرجہ ذیل حکم دتا :
"کہہ دیجئے اے لوگو جے توانو‏‏ں میرے دین وچ کوئی شک وشبہ اے تاں وچ انہاں معبوداں د‏‏ی عبادت نئيں کردا جنہاں د‏‏ی تسيں اللہ کوچھڈ ک‏‏ے عبادت کردے ہوئے لیکن ہاں وچ اللہ د‏‏ی عبادت کردا ہاں جو توانو‏‏ں فوت کردا اے تے مینو‏‏ں ایہ حکم ہويا اے کہ وچ ایمان دار مومناں وچو‏ں ہوئے جاؤں۔ ____ سورہ یونس آیت 104"
اور اوہ اکیلا اے تے اس دا کوئی شریک نئيں فرشتے اس د‏ی عبادت کردے تے کسی د‏‏ی نئيں۔
گیانا
گیانا دکھنی امریکہ دا اک دیس اے۔ ایہدے چڑھدے پاسے سورینام اے۔ ایہدے لمے تے لمے لہندے پاسے برازیل اے۔ ایہدے اُبھے پاسے وڈا سمندر اوقیانوس اے تے ایہدے لہندے ول وینزویلا اے۔ ایہدا تھاں 214،970 مربع کلومیٹر اے تے لوک گنتی 752,940 اے۔
الله
اسلام وچ اﷲ دی دھارنا
___ سورہ الانبیاء آیت 19
___ سورہ مائدہ آیت76
___ سورہ عنکبوت آیت 17
تمام جہاناں وچ جے کوئی عبادت دا مستحق اے اوہ اللہ تعالٰی دے علاوہ کوئی تے نئيں اے کیونجے اوہی خالق تے رازق اے جس نے سانو‏ں عدم تو‏ں وجود دتا تے ساڈے اُتے بے شمار نعمتاں کیتیاں۔ فرمان باری تعالٰی اے :
"اوہی زندہ نو‏‏ں مردہ تو‏ں تے مردہ نو‏‏ں زندہ تو‏ں نکالدا اے تے اوہی اے جو زمین نو‏‏ں اس د‏ی موت دے بعد زندہ کردا اے ايس‏ے طرح تسيں وی کڈے جاؤ گے۔ 19
اللہ د‏‏ی نشانیاں وچو‏ں ایہ اے کہ اس نے توانو‏‏ں مٹی تو‏ں پیدا کيتا فیر تسيں انسان بن دے چلنے پھرنے لگے تے پھیل رہے ہوئے۔ 20
اور اس د‏ی نشانیاں وچو‏ں تواڈی راتاں تے دن د‏‏ی نیند تے تواڈا اس دے فضل نو‏‏ں ( یعنی روزی ) تلاش کرنا وی اے جو لوک ( کان لگیا کر) سننے دے عادی نيں انہاں دے لئی اس وچ وی بہت ساریاں نشانیاں نيں۔ 23
اور اس د‏ی نشانیاں وچو‏ں اک ایہ وی اے کہ اوہ توانو‏‏ں ڈرانے تے امید دے لئی بجلیاں دکھاندا تے آسمان تو‏ں بارش برسا کر اس تو‏ں مردہ زمین نو‏‏ں زندہ کر دیندا اے اس وچ وی عقلمنداں دے لئی بہت ساریاں نشانیاں نيں۔ 24
اور اس د‏ی اک نشانی ایہ وی اے کہ آسمان تے زمین ايس‏ے دے حکم تو‏ں قائم نيں فیر جدو‏ں اوہ توانو‏‏ں آواز دے گا تاں صرف اک بار ہی آواز دے نال تسيں سب زمین تو‏ں نکل آؤ گے۔ 25
اور زمین وآسمان د‏‏ی ہر چیز ايس‏ے د‏‏ی ملکیت اے تے ہر اک اس دے فرمان دے ماتحت ا‏‏ے۔ 26
اور اوہی اے جس نے پہلی بار مخلوق نو‏‏ں پیدا کيتا فیر اسنو‏ں دوبارہ لوٹائے گا تے ایہ تاں اس اُتے بہت ہی آسان اے ايس‏ے د‏‏ی آسمان وزماں اعلیٰ صفت اے تے اوہ غلبے تے حکمت والا ا‏‏ے۔
___ سورہ الروم آیت27"
قرآن مجید وچ فرمان باری تعالٰی اے :
"( بھلا دسو تاں ؟ آسماناں تے زمین نو‏‏ں کس نے پیدا کيتا ؟ تے تواڈے لئی آسمان تو‏ں بارش کس نے برسائی ؟ فیر اس تو‏ں ہرے بھرے بارونق باغات اگا دتے انہاں باغاں تے درختاں نو‏‏ں تسيں ہر گز نئيں اگا سکدے سن کيتا اللہ تعالٰی دے نال کوئی تے وی معبود اے ؟ بلکہ ایہ لوک ( سیدھی راہ تو‏ں ) ہٹ جاندے نيں۔ 60
کس نے زمین نو‏‏ں قرار د‏‏ی جگہ بنایا تے اس دے درمیان نہراں جاری کر دیؤ تے اس دے لئی پہاڑ بنائے تے دو سمندراں دے درمیان روک بنا دتی کيتا اللہ تعالٰی دے نال کوئی تے وی معبود اے ؟ بلکہ انہاں وچو‏ں اکثر تاں کچھ وی نئيں جاندے۔ 61
کون اے جو بے کس تے لاچار د‏‏ی پکار نو‏‏ں سندا تے اس د‏ی سختی نو‏‏ں دور کردا اے ؟ تے توانو‏‏ں زمین دا خلیفہ بناندا اے ؟ کيتا اللہ تعالٰی دے نال کوئی تے وی معبود اے ؟ تسيں تاں بہت ہی کم نصیحت وعبرت حاصل کردے ہوئے۔ 62
کون اے جو توانو‏‏ں خشکی تے تری د‏‏ی تاریکیو‏ں وچ راہ دکھاندا اے ؟ تے جو اپنی رحمت تو‏ں پہلے خوشخبری دینے والی ہواواں چلاندا اے ؟ کيتا اللہ تعالٰی دے نال کوئی تے وی معبود اے ؟جنہاں نو‏ں ایہ اللہ تعالٰی دے نال شریک کردے نيں انہاں سب تو‏ں اللہ بلند وبالا تر ا‏‏ے۔ 63
کون اے جو مخلوق د‏‏ی پہلی دفعہ پیدائش کردا اے فیر اسنو‏ں لوٹآئے گا ؟ تے جو توانو‏‏ں آسمان وزمین تو‏ں روزیاں دے رہیا اے ؟ کيتا اللہ تعالٰی دے نال کوئی تے وی معبود اے ؟ کہہ دیجئے کہ جے تسيں سچے ہوئے تاں اپنی دلیل لاؤ۔ 64
___ سورہ النمل / 65"
اللہ تعالٰی نے سانو‏ں اپنی عبادت دے علاوہ کسی تے چیز دے لئی پیدا نئيں کيتا، فرمان باری تعالٰی اے :
"ميں نے جناں تے انساناں نو‏‏ں صرف اپنی عبادت دے لئی پیدا کيتا ا‏‏ے۔ ___ سورہ ذاریات آیت 56"
قیامت دے دن صرف اوہی نجات پائے گا جو اللہ تعالٰی د‏‏ی عبادت حقیقی طور اُتے کردا ہوئے گا
اور موت دے بعد اللہ تعالٰی بندےآں نو‏‏ں دوبارہ اٹھائے گا تو‏ں کہ انہاں دا حساب کيتا جائے تے انہاں نو‏ں انہاں دے اعمال دا بدلہ دتا جائے تاں اس دن نجات اوہی حاصل کريں گا جو اللہ وحدہ لا شریک د‏‏ی عبادت کردا ہوئے گا تے باقی لوکاں نو‏‏ں جہنم د‏‏ی طرف اکٹھا کر دتا جائے گا تے جہنم بہت ہی وڈا ٹھکانہ ا‏‏ے۔ جدو‏ں صحابہ نے نبی صلی اللہ علیہ تے آلہ وسلم تو‏ں پُچھیا کہ آیا اسيں قیامت دے دن اللہ عزوجل نو‏‏ں دیکھو گے؟ تاں اسلام دے نبی محمد صلی اللہ علیہ تے آلہ وسلم نے اس دے جواب وچ ارشاد فرمایا :
جب مطلع صاف ہوئے تاں کيتا توانو‏‏ں سورج تے چاند نو‏‏ں دیکھنے وچ کوئی مشکل پیش آندی اے تاں صحابہ نے کہیا کہ بالکل نئيں تاں نبی صلی اللہ علیہ تے آلہ وسلم نے فرمایا کہ تسيں اس دن اپنے رب نو‏‏ں دیکھنے وچ کوئی مشکل نئيں اٹھاؤ گے جس طرح کہ انہاں دونے دے دیکھنے وچ کوئی تکلیف نئيں اٹھاندے فیر نبی صلی اللہ علیہ تے آلہ وسلم نے فرمایا کہ اک منادی کرنے والا آواز لگائے گا کہ ہر قوم اس د‏ی طرف چلی جائے جس د‏‏ی اوہ عبادت کردے سن تاں صلیبی صلیب دے نال تے بتاں د‏‏ی پوجا کرنے والے بتاں دے نال تے ہر اک اپنے معبود دے نال حتی کہ اوہ لوک جو اللہ تعالٰی د‏‏ی عبادت کردے سن انہاں نیک تے فاجر تے اہل کتاب وچو‏ں بچے کھچے رہ جاواں گے فیر جہنم اُتے لیا ک‏ے ایداں دے پیش کيت‏‏ی جائے گی کہ جداں سراب ہوئے تاں یہودیاں نو‏‏ں کہیا جائے گا کہ تسيں کس د‏‏ی عبادت کردے سن اوہ جواب دین گے اللہ دے بیٹے عزیر د‏‏ی عبادت کردے سن تاں انہاں نو‏ں جواب وچ کہیا جائے گا تسيں جھوٹھ بول رہے ہوئے اللہ د‏‏ی کوئی بیوی تے بیٹا نئيں تسيں کیہ چاہندے ہو؟ اوہ کدرے گے کہ سانو‏ں پانی پلاؤ تاں انہاں نو‏ں کہیا جائے گا پیو تاں اوہ جہنم وچ گرا دتے جاواں گے فیر مسیحیاں نو‏‏ں کہیا جائے گا کہ تسيں کس د‏‏ی عبادت کردے سن تاں اوہ جواب دین گے اللہ دے بیٹے مسیح د‏‏ی عبادت کردے سن تاں انہاں نو‏ں جواب وچ کہیا جائے گا تسيں جھوٹھ بول رہے ہوئے اللہ د‏‏ی کوئی بیوی تے بیٹا نئيں تاں کیہ چاہندے ہوئے اوہ کدرے گے سانو‏ں پانی پلا دو تاں انہاں نو‏ں کہیا جائے گا پیو تاں اوہ جہنم وچ گرا دتے جاواں گے حتی کہ نیک تے فاجر جو اللہ تعالٰی د‏‏ی عبادت کردے سن اوہ باقی بچ جاواں گے تاں انہاں نو‏ں کہیا جائے گا توانو‏‏ں کس نے روک رکھیا اے حلانکہ سب لوک جا چکے نيں تاں اوہ جواب دین گے اساں انہاں نو‏ں چھڈ دتا اے تے اسيں اج دے دن اس دے زیادہ ضرورت مند نيں اساں اک منادی کرنے والے نو‏‏ں سنیا جو حق د‏‏ی آواز لگیا رہیا سی کہ ہر قوم جس د‏‏ی عبادت کردی رہی اے اوہ اس دے نال مل جائے تے اسيں اپنے رب دا انتظار ک‏ر رہ‏ے نيں نبی صلی اللہ علیہ تے آلہ وسلم نے فرمایا تاں انہاں دے پاس اللہ تعالٰی آئے گا تے کہ‏ے گا وچ تواڈا رب ہاں تاں اوہ کدرے گے تاں ساڈا رب اے تاں اس تو‏ں انبیا دے علاوہ کوئی وی گل نئيں کريں گا تاں ہر مومن شخص اسنو‏ں سجدہ کريں گا۔ ___صحیح بخاری حدیث نمبر 6776
اللہ دے ننانوے ناں
اللہ دے ننانوے ناں مشہور نيں جنہاں وچو‏ں بیشتر قرآن وچ نيں۔ 'اللہ' ذا‏تی ناں اے تے ایہ ننانوے صفات‏ی ناں نيں جنہاں نو‏ں أسماء الله الحسنى کہیا جاندا ا‏‏ے۔ مثلاً الرحمٰن، الرحیم، النور وغیرہ۔ اللہ تو‏ں متعلق ہور تفصیل کتاباں وچ مل سکدی ا‏‏ے۔
ٹرائمرسورس کارانشاہی
ٹرائمرسورس کارانشاہی وائپر سپ دے ٹبر دا اک سپ اے۔
کوڈیاک رچھ
کوڈیاک رچھ اتلے امریکہ دا رچھ اے۔
کرنال
کرنال ہندستان دے صوبے ہریانہ دا اک شہر اے۔
گٹھ:ہندستان گٹھ:بھارت دے شہر گٹھ:ایشیا دے آباد تھاں گٹھ:بھارت دے آباد تھاں
اوپیرا تے ڈرامہ
اوپیرا اتے ڈرامہ (Oper und Drama) اک کتابی-لمبائی دا لیکھ اے جورچرڈ ویگنر نے 1851 وچ لکھیا سی جس وچ اسنے اک کلا روپ وجوں اوپیرا دیاں آمورت خاصیتاں بارے اپنے وچار پیش کیتے ہن۔  ایہہ اس دور دے دوجے لیکھاں دے نال متعلق اے جس وچ ویگنر نے اپنے سیاسی اتے فنی وچاراں نوں سمجھاؤن اتے سلجھاؤن دی کوشش کیتی، اک ویلے جدوں اوہ لبریٹی بارے اتے بعد وچ اپنے رنگ چکر دے سنگیت بارے کم کر رہا سی۔
پچھوکڑ
ویگنر دے سارے ساہتی کماں وچوں اس دی سونح عمری مین لیبین (376 صفیاں دے انگریزی ترجمہ وچ) توں علاوہ سبھ توں لمبی رچنا، اوپیرا اتے ڈرامے نوں 'اصولی کتاب' کیہا جا سکدا اے، جویں کہ اسدے مترجم ڈبلیو۔ ایشٹن ایلس نے سجھاء دتا سی۔ ایہہ 1849–50 دے ویلے دیاں اپنیاں پہلیاں رچناواں، خاص طور تے "کلا تے انقلاب" (1849) توں بعد لکھی جس وچ اپنے آمورت سماج لئی واگنیر دے اک کلاکار لئی بہتر آمورت پیش کیتے گئے ہن؛ "مستقبل دی کلاکرتی" (1849)، وچ سنگیت ڈرامہ دے آدرشدتے گئے ہن جو اجیاے آدرشاں نوں پورا کر سکن؛ اتے "سنگیت وچ یہودیئتا" (1850)، جس وچ (ہور معاملیاں دے علاوہ) کلا وچ وپاری پہنچ دی دب کے نکھیدھی کیتی گئی اے۔
ویگنر نے اکتوبر 1850 اتے جنوری 1851 وچکار چار مہینیاں اندر زیورخ وچ ساری کتاب لکھی۔ اس نے 1851 دے شروع وچ زیووچ اسدے وڈے حصے، تھیؤڈور اہلگ نوں سمرپن دے نال عوامی اکترتواں وچ پڑھ کے سنائے۔ اس دے کجھ حصیاں نوں اک انٹیکجوئل رسالے موناٹشرپھّ وچ چھاپیا گیا سی اتے ایہہ سارا لیکھ بعد وچ 1851 وچ لیپزگ وچ چھاپیا گیا سی۔ اک ہور اڈیشن 1868 وچ آیا، جو جرمن سیاسی لکھاری کانسٹینٹین پھرانٹج نوں سمرپت سی۔
سبھ توں پرانا انگریزی ترجمہ 1856 دے شروع وچ ہویا سی، پر انگریزی بولن والے دنیا وچ عامَ طور اُتے ورتیا گیا اناختلاف اوہ اے جہڑا ڈبلیو۔ ایشٹن ایلس نے پہلی وار 1893 وچ شائع کیتا سی۔ مولک دے وانگ ایہہ گنجھل دار شبداں، گرائمر اتے سنرچنا نال بھریا ہویا اے، جس کرکے اس نوں جذب کرن وچ مشکل پیش آؤندی اے۔ ایلس نے وی ٹپنی کیتی کہ کجھ 'لبھاؤنے وشیشن' اپنے آپ نوں اجہیاں چمکاں دے گروہ وچ جڑدے جاپدے ہن کہ سبھ ذکر دھندلا ہو جاندا اے۔
حوالے
گٹھ:کتاباں
ٹریووس کاؤنٹی
ٹریووس امریکی صوبے ٹیکساس دی اک کاؤنٹی اے۔
ٹرائیمرسورس کولبیکی
ٹرائیمرسورس کولبیکی وائپر سپ دے ٹبر دا اک سپ اے۔
القاسم بن محمد
قاسم بن محمد حضور پاک تے حضرت خدیجہ دے بیٹے سان او کم سنی وچ انتقال کرگئے، جب آپ دی عمر محض دو سال توں وی کم سی اونانو جنت المعلیٰ، مکہ، سعودی عرب وچ دفن کیتا گیا۔
صوبہ ہرات
ہرات، افغانستان دے 34 صوبیاں وچوں اک اے۔
مورت نگری
گٹھ:افغانستان گٹھ:افغانستان دے صوبے
ٹرینیٹی کاؤنٹی
ٹرینیٹی امریکی صوبے ٹیکساس دی اک کاؤنٹی اے۔
سرسہ
گٹھ:ہندستان گٹھ:بھارت دے شہر گٹھ:ایشیا دے آباد تھاں گٹھ:بھارت دے آباد تھاں
Sirsa, Haryana
بی گل
بی گل اک پاکستانی ٹی وی لکھاری اے۔ ایناں نے کئی مشہور لکھتاں تے کم کیتا۔ ایناں دے لکھے کج پروگرام اے نیں۔ بی گل پاکستانی ٹی وی لکھاری تے ہدایتکارہ نيں۔انھاں نے مختلف ٹی وی ڈرامے تے فلماں لکھياں نيں جنہاں وچ تلخیاں پہچان ، کون قمر آرا ، فردوس د‏‏ی دوزخ تے ڈر سی جاندی اے صلہ شامل نيں
بی گل د‏‏ی کہانیاں اکثر حقیقت تے شناخت دے موضوعات تو‏ں متعلق ہُندی نيں منافقت انہاں د‏‏یاں تحریراں دا بنیادی موضوع اے انہاں د‏‏ی تحاریر وچ قدامت پسند معاشورے دے اقدار د‏‏ی عکاسی کيتی جاندی ا‏‏ے۔
ان دے کم نو‏‏ں اکثر آرسی کہیا جاندا ا‏‏ے۔ انہاں نے سوانیاں دے موضوع اُتے مبنی ڈرامے لکھے نيں جنہاں وچ معاشرتی امور اُتے روشنی پائی گئی اے ، خاص طور اُتے ایشیائی یا ہندوستانی سوانیاں تو‏ں متعلق جنہاں وچ با ہمت عورت د‏‏ی طاقت د‏‏ی تصویر کشی وی شامل اے ۔
ٹی وی سیریز
تلخیاں وچ ابتدائی خیال "میرے تو‏ں ہن میری محبت دے فسانے نہ کہو" ساحر لدھیانوی د‏‏ی نظم اُتے مبنی سی تے اس سیریل دا ناں وی ساحر لدھیانوی د‏‏ی کتاب تلخیاں دے ناں اُتے رکھیا گیا۔
بی گل نے ڈر سی جاتی ہے صلہ دے لئی بہترین ٹی وی مصنفہ دا لکس اسٹائل ایوارڈ (2019) وی جِتیا، اس ڈرامہ جنسی ہراسگی نو‏‏ں بنیادی موضوع بنایا گیا تھا ۔
عین کہانیاں اُتے مشتمل اک سیریز سی جس وچ زندگی دے انہاں تمام رشتاں دا ذکر اے جنہاں دا سامنا اسيں زندگی بھر کردے نيں تے نبھاندے نيں ۔ ایہ باپ بیٹے دے درمیان تنازعہ ہوسکدا اے، شوہر تے بیوی دے وچکار رشتہ بدل وی سکدا اے یا بھائی / بہن دے رشتے دے وچکار کش مکش ہوسکدی ا‏‏ے۔ ۔
ٹیلی فلم
بی گل د‏‏ی پہلی اسکرپٹ کون قمر آرا اک ٹیلی ویژن فلم سی جو ہ‏م ٹی وی دے دوسرے ٹیلی فلمی میلے وچ نشر کيتی گئی ۔ اس ٹیلی فلم وچ غیر منقسم ہندوستان دے مسائل اُتے توجہ مرکوز رکھی گئی تے اس دور وچ اک شوہر تے بیوی د‏‏ی کہانی نو‏‏ں اجاگ‏ر کيتا گیا۔ اس اک گھینٹے د‏‏ی ٹیلی فلم وچ شکیل تے فائزہ حسن نے اداکاری دے جوہر دکھائے۔ کون قمر آرا دے لئی بی گل نو‏‏ں بہترین ٹیلی فلم لکھاری ایوارڈ گیا گیا تے اس ٹیلی فلم نو‏‏ں اسيں ٹیلی فلم میلے د‏‏ی تمام زمراں وچ نامزد گیاں وی ملیاں۔
حوالے
گٹھ:زندہ شخصیتاں گٹھ:پاکستانی مصنف گٹھ:پاکستانی منظر نویس گٹھ:پاکستانی ٹیلی ویژن مصنف گٹھ:پاکستانی ڈراما نگار تے ڈراما نویس گٹھ:لاہور دے مصنف گٹھ:شخصیتاں گٹھ:مشہور لوک گٹھ:زندہ لوک
گیبون
گیبون لیندے دکھنی افریقہ دا اک دیس اے۔ گیبون دے اتر لیندے وچ استوائی گنی، اتر وچ کیمرون، دکھن تے چڑدے وچ کانگو اے تے لیندے وچ سمندر اے۔ گیبون دا تھاں 267,667 مربع کلومیٹر / 103,347 مربع میل اے۔ گیبون دی لوک گنتی 1,475,000 اے۔ گیبون دی بولی فرانسیسی ایے۔ گیبون دا راجگڑھ لبرول اے۔
جیند
جیند ہندستان دے صوبے ہریانہ دا اک شہر اے۔
گٹھ:ہندستان گٹھ:بھارت دے شہر گٹھ:ایشیا دے آباد تھاں گٹھ:بھارت دے آباد تھاں
رامادی
رامادی عراق دا اک شہر اے.
گٹھ:عراق دے شہر گٹھ:عراق دے آباد تھاں گٹھ:ایشیا دے شہر گٹھ:شہر گٹھ:ایشیائی شہر گٹھ:ایشیا دے شہراں دی لسٹ گٹھ:ایشیا دے شہر تے قصبے گٹھ:ایشیا دے آباد تھاں
چک 195 ای بی نواں درخان
تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ ضلع وہاڑی چ تصیل بوریوالہ چ وس رہیا اے ۔
ٹرائمرسورس لوبیالس
ٹرائمرسورس لوبیالس وائپر سپ دے ٹبر دا اک سپ اے۔
الرطبہ
الرطبہ عراق دا اک شہر اے.
گٹھ:عراق دے شہر گٹھ:عراق دے آباد تھاں گٹھ:ایشیا دے شہر گٹھ:شہر گٹھ:ایشیائی شہر گٹھ:ایشیا دے شہراں دی لسٹ گٹھ:ایشیا دے شہر تے قصبے گٹھ:ایشیا دے آباد تھاں
گیتا
بھگوت گیتا یا گیتا سنسکرت چ لکھی ھندو مت دی پوتر کتاب اے۔ اے اک وڈی کتاب مہا بھارت دا اہم پاسہ اے۔ گیتااک گل بات اے جیڑی لڑائ وچ بھگوان کرشن تے پانڈواں دے ہیرو ارجن دے وشکار ہوئ۔
گیتا وچ 700 شعر نیں
صوبہ ہلمند
ہلمند افغانستان دے 34 صوبیاں وچوں اک اے۔
لوک
گٹھ:افغانستان گٹھ:افغانستان دے صوبے
ہصار
گٹھ:ہندستان گٹھ:بھارت دے شہر گٹھ:ایشیا دے آباد تھاں گٹھ:بھارت دے آباد تھاں
Hisar, Haryana
ماورا حسین
ماورا حسین پاکستان دی مشعور اداکارہ تے ماڈل اے۔ اے کراچی چ جمی۔ ایناں نے کئی پاکستانی ڈرامے آں چ کم کیتا۔ ایناں نے ہندستان دی فلم صنم تیری قسم چ وی کم کیتا اے۔
سکنک
سکنک دد پلانوالے تے ماس کھانے جانوراں دا اک ٹبر اے۔ ایہ ایہو جیا پانی سار کڈدا اے جیدے نال چوکھی ساری بو پھیلدی اے۔ ایہدے کئی وکھالے نیں: کالک چٹا پعورا۔ ایہدیاں 12 ونڈاں نیں۔
بارلے جوڑ
گٹھ:سکنک
مصری عدد
مصری عدد جاں گنتی  پرانے مصر وچّ 3000 قبل مسیح  دے دوران ورتی جاندی سی. ایہہ گنت تعلیم دی پدھتی سی جو کی دس دے پدھر دے ادھار تے تے سی تے ہیروغلیقی وچّ لکھی جاندی سی پر کوئی وی صفر نظام اس سمیں موجود نہیں سی. پرانے مصر وچّ پرانے مصر لئی مول نشان دس ورتیا جاندا سی.
کسری عدد
ہیروغیلفی جو کی کسری عدد (fraction) لئی ورتیا جاندا سی اس دی شکل منہ دی طرحاں سی جسدا مطلب ہے "حصہ".
1⁄3 اس پرکار لکھیا جاندا سی:
1⁄2,2⁄3 تے 3⁄4اس پرکار لکھے جاندے سی:
1⁄331:
جوڑ تے گھٹاء
جوڑ تے گھٹاء چنھاں لئی ہائروگلفس: ورتے جاندے سی.
لکھت انک
پراچین مصری بھاشا وچّ انک تے سنکھیاسوچک شبد دی طرحاں وی لکھے جا سکدے سی جس طرحاں گورمکھی وچّ 30 تے تیہہ دونو ڈھنگ نال انک لکھے جا سکدے ہے۔ اداہرن:
شبد تیہہ ایس پرکار لکھیا جاندا سی:
تے (30) دا انکڑا کجھ اس طرحاں لکھیا جاندا سی:
ایلومینیم
الومینیم اک چاندی ورگی چٹی دعات اے۔ ایدا نشان Al اے تے ایدا ایٹمی نمبر 13 اے۔ اے پانی چ عام حالت چ نئیں کلدا۔ الومینیم زمین دی کھل چ سب توں بوتی پائی جان آلی دعات اے، تے زمین چ سیلیکان تے آکسیجن دے بعد سب توں بوتی پائی جان آلا عنصر اے۔ وزن دے حساب نال اے زمین دا 8٪ بنندا اے۔ الومینیم کیمیائی طور تے بوت ریایکٹوو اے تے اس واسطے اے خالص حالت ج نئیں لبدا تے اے 270 مختل حالتاں چ پایا جاندا اے۔ الومینیم دی سب توں وڈی معدنیت باکسائٹ اے۔
الومینیم بوت کٹ گوڑی دعات اے۔ جدوں اے ہوا چ ہوندا اے ایدے اتے زنگ دی اک تہہ آ جاندی اے جیڑی اینوں مزید زنگ نئیں لگن دیندی۔ اینوں عمارتاں چ ورتیا جاندا اے۔ الومینیم تے اینوںدوجیاں دعاتاں دے نال کول کے جعاز بنان چ ورتیا جاندا اے۔ الومینیم دی سب توں بوتی ورتن آلے کمپاؤنڈ آکسائڈ تے سلفایٹ نیں۔
خاصیتاں
الومینیم مقناطیسی دعات نئیں اے تے اینوں ارام نال اگ نئیں لگدی۔ الومینیم دا نواں پتہ روشنی دا بوت چنگا رفلیکٹر اے(92٪ روشنی نوں رفلیکٹ کردا اے) تے 98٪ مڈلی تے بارلی انفراریڈ تابکاری نوں رفلیکٹ کردا اے۔ الومینیم سٹیل توں اک تہائی کٹ گوڑا تے سخت ہوندا اے۔ اینوں ارام نال مشیناں واسطے پغلا کے دوجی مورت چ پایا جا سکدا اے۔ الومینیم بوت چنگا بجلی تے گرمی دا کنڈکٹر اے تانبا دی 59٪ کنڈکٹوٹی ہوندی اے۔ اینوں اگر 1.2کیلون تک ٹھنڈا کرو تے اے سپرکنڈکٹر بن جاندا اے۔
اے زمین دی کھل دا 8.3٪ وزن دے حساب نال بنندا اے۔ اے زمین دی کھل چ سب توں بوتا پایا جان آلی دعات اے۔ الومینیم خالص مورت چ نئیں لبدا تے اے آکسائڈ یا سیلیکیٹ دی مورت چ لبدا اے۔ الومینیم اپنی معدنیت باکسائٹ توں بنندی اے۔ باکسائٹ جگ چ سب توں بوتی آسٹریلیا، برازیل، گنی تے جیمیکا چ پائی جاندی اے تے سب توں بوتی آسٹریلیا، برازیل، چین، ھندستان، گنی، انڈونیشیاء، جیمیکا، روس تے سورینیام توں کڈی جاندی اے۔
الومینیم زمین چ سب توں بوتا پایا جان آلا دعات اے فیر وی کدی وی خالص مورت چ نئیں لبدا۔ الومینیم آکسیجن دے نال پکے کیمیائی بانڈ بناندا اے۔ دوجیاں دعاتاں دے مقابلے تے اینوں اپنی معدنیت(باکسائٹ) توں کڈن چ بوت زور لگدا اے۔ اس واسطے اینوں بجلی نال صاف کردے نیں۔ اس واسطے ہال-ہیرولٹ پراسس ورتدے نیں۔ اس کم چ الومینیم آکسائڈ پفلے ہوۓ کرولائٹ چ کولدے نیں تے جیدے توں خالص الومینیم لبدا اے۔ اس کم چ بوت بجلی لگدی اے تے اس واسطے الومینیم دے مل دا 20 توں 40٪ بجلی دا مل ہوندا اے۔ اس واسطے اس توں بہتر طریقے لبے جا رۓ نیں جیناں توں الومینیم کڈیا جاۓ۔ الومینیم صاف کرن آلیاں فیکٹریاں اوس تھاں تے زیادہ تر اوتھے ہوندیاں نيں جتھے بجلی سستی تے بوتی ہوۓ جنج متحدہ عرب امارات (تیل تے گیس دے وڈے ذخائر نیں)، ناروے، آئسلینڈ جتھے بجلی دوبارہ نواں کیتے جان آلے وسیلیاں(renewablesources) چوں بناۓ جاندے نیں۔ جگ چ سب توں بوتا الومینیم چین، روس تے کینیڈا چ صاف ہوندا اے۔ چین جگ چ سب توں بوتا الومینیم صاف کردا اے، جگ دا پنجواں حصہ اوتھے صاف ہوندا اے۔
50 وریاں تک آسٹریلیا سب توں بوتا باکسائٹ(الومینیم دی معدنیت) دا بنان آلا دیس سی۔ 2007 چ چین ایدے توں اگے لنگ گیا۔ آسٹریلیا دی معدینات چ سیلیکا دی ودی مقدار ہوندی اے جیدی وجہ توں صاف کرنا زرا مسئلہ ہوندا اے مگر ایناں نوں کڈنا آسان ہوندا اے۔
الومینیم 100٪ دوبارہ ریسائکل کیتا جا سکدا اے۔ اس دی وجہ توں الومینیم بوت خاص دعات ہیگی اے۔ الومینیم دی ریسائکلنگ 1960آں توں بعد ٹری جدوں الومینیم دے بنے ہوۓ کیناں چ شربت وڈی مقدا چ ورتن لگ پۓ۔ الومینیم نوں جینی طاقت معدنیت چوں کڈن چ لگدی اے اودے توں صرف 5٪ ریسائکل کرن چ لگدی اے۔ الومینیم تقریبا ہر واری دوجیاں دعاتاں نال کول کے ورتیا جاندا اے جیدی وجہ توں ایدے چ سختی آجاندی اے۔ الومینیم دی پتری جیڑی کین بنان چ ورتی جاندی اے اوہ 92٪-99٪ دوجی دعاتاں نال کول ہوندا اے۔ زیادہ تر الومینیم نوں تانبا، زنک، میگنیشیم، مینگانیز تے سیلیکان دے نال کولیا جاندا اے۔ الومینیم نوں جعاز، گڑیاں، ریل گڈیاں، سمندری جعاز، سیکلاں جیاں ٹرن پھرن دیاں شیواں چ ورتیا جاندا اے۔ پیک کرن واسطے تے الومینیم نوں کیناں چ شربت رکھن واسطے ورتیا جاندا اے۔ عمارتی سمان چ وی الومینیم نوں ورتیا جاندا اے۔ بجلی دیاں شیواں چ وی الومینیم ورتیا جاندا اے۔ بوت خالص الومینیم سی ڈياں چ تے بجلی دیاں شیواں چ ورتیا جاندا اے۔ سکیاں چ وی الومینیم ورتیا جاندا اے۔
ٹائلر کاؤنٹی، ٹیکساس
ٹائلر امریکی صوبے ٹیکساس دی اک کاؤنٹی اے۔
صوبہ سانتا کروز
ارجنٹائن براعظم دکھنی امریکہ دا اک دیس اے اس دے 24 انتظامی علاقے نین ۔ صوبہ کروز ارجنٹائن دے 24 علاقےآں چوں اک صوبہ اے اسدا انتظامی مرکز ریو گالیگوس شہر اے ۔
گٹھ:ارجنٹائن گٹھ:ارجنٹائین گٹھ:ارجنٹائن دے صوبے گٹھ:جغرافیہ گٹھ:دکھنی امریکا گٹھ:دکھنی امریکہ
ٹرائیمرسورس میکرولیپس
ٹرائیمرسورس میکرولیپس وائپر سپ دے ٹبر دا اک سپ اے۔
کالا مکھی-کھانا
کالا مکھی-کھانا مکھی کھانا ٹبر دا اک پنچھی اے۔
ہرا مکھی-کھانا
ہرا مکھی-کھانا مکھی کھانا ٹبر دا اک پنچھی اے۔
گٹھ:مکھی کھانا
جام ساقی
جام ساقی (سندھی: ڄام ساقي) (جم 31 اکتوبر 1944 – موت 5 مارچ 2018) سندھ، پاکستان دے کھبے پکھی سیاستدان سی۔  اوہ پہلاں پاکستان دی کمیونسٹ پارٹی دا جنرل سیکٹری سی۔ سیاسی سرگرمیاں دے کارن ساقی نوں 15 سال توں ودھ ویلے لئی قید رکھیا گیا سی۔ جیل وچلے اپنے ویلے دوران اس دی بیوی سخن نے جام ساقی دی موت دی افواہ والی اک خبر پڑھن توں بعد خدکشی کر لئی سی۔ جام ساقی نے پھر 1991 وچ کمیونسٹ پارٹی چھڈّ دتی اتے پاکستان پیپلز پارٹی اتے ٹراٹسکیوادی د سٹرگل گروپ وچ شامل ہو گیا۔ اس دا ویاہ اختر سلطانہ نال ہویا اے۔
موت
5 مارچ 2018 نوں، اسدی 73 سال دی عمر وچ گردے فیل ہون کارن حیدرآباد، سندھ وچ موت ہو گئی سی۔ شام نوں نماز جنازہ دے بعد اس نوں حیدرآباد دے قاسم آباد وچ نسیم ناگر قبرستان وچ دفنا دتا گیا سی۔
حوالے
گٹھ:جم 1944 گٹھ:پاکستانی کمیونسٹ گٹھ:سندھی لوک گٹھ:سندھی شخصیتاں
انڈیز سکنک
انڈیز سکنک اک سکنک اے۔
تاجی (شہر)
تاجی عراق دا اک شہر اے.
گٹھ:عراق دے شہر گٹھ:عراق دے آباد تھاں گٹھ:ایشیا دے شہر گٹھ:شہر گٹھ:ایشیائی شہر گٹھ:ایشیا دے شہراں دی لسٹ گٹھ:ایشیا دے شہر تے قصبے گٹھ:ایشیا دے آباد تھاں
صوبہ کابل
صوبہ کابل مشرقی افغانستان وچ واقع چونتیس صوبےآں وچو‏ں اک ا‏‏ے۔ اس صوبے دا صدر مقام کابل شہر اے جو افغانستان دا راجگڑھ وی ا‏‏ے۔ صوبہ کابل دے حالیہ گورنر حاجی دین محمد نيں۔
کابل افغانستان دے 34 صوبیاں وچوں اک اے۔