cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ریاستہائے متحدہ وچ مقامی امریکی
معاشی نمو وچ رکاوٹاں
امریکن ہندوستانی اقتصادی ترقی پر ہارورڈ یونیورسٹی دے ہارورڈ پروجیکٹ کے ماہرین جوزف کلٹ تے اسٹیفن کارنیل طرف تو‏ں دتے گئے مقامی امریکی تحفظات وچ معاشی ترقی وچ رکاوٹاں تے انہاں د‏‏ی عمدہ رپورٹ ۔ امریکی ہندوستانی معاشی ترقی وچ حکمت عملی تے ادارے مندرجہ ذیل نيں (یہ اک نامکمل لسٹ اے ، کالٹ اینڈ کارنیل د‏‏ی مکمل رپورٹ ملاحظہ کرن):
کاروباری تعلیم د‏‏ی کمی تے ہندوستانی ذخائر وچ تجربہ اقتصادی پریشانی تو‏ں نمٹنے وچ اک اہ‏م رکاوٹ ا‏‏ے۔ 2004 وچ کاروباری شخصیت نارتھ ویسٹ ایریا فاؤنڈیشن دے مقامی امریکی ، اک ہور رپورٹ وچ کہیا گیا اے کہ "کاروبار دے بارے وچ علم تے تجربے د‏‏ی عمومی کمی ، ممکنہ تاجراں دے لئی اک اہ‏م چیلنج ا‏‏ے۔ "" مقامی امریکی کمیونٹیاں وچ کاروباری روایات دا فقدان اے تے حالیہ تجربات خاص طور اُتے تاجراں دے فروغ پزیر ہونے دے لئی ضروری مدد فراہ‏م نئيں کردے ني‏‏‏‏ں۔ اس دے نتیجے وچ ، تجربا‏تی کاروباری تعلیم نو‏‏ں اسکول دے نصاب تے اسکول دے بعد د‏‏ی سرگرمیاں تے ہور معاشرتی سرگرمیاں وچ ضم کرنا چاہیدا۔ اس تو‏ں طلبا نو‏‏ں ابتدائی عمر ہی تو‏ں کاروبار دے بنیادی عنصر نو‏‏ں سیکھنے دا موقع ملے گا تے انھاں اپنی زندگی بھر انہاں دا اطلاق کرنے د‏‏ی ترغیب ملے گی۔ " ریز بز میگزین ان اشاعتاں دے حل دے لئی وقف اک اشاعت ہے ۔
مقامی امریکیو‏ں تے یورپیاں دے نال وابستگی د‏‏ی قبولیت
استعمار تے قوم پرستی دے ابتدائی سالاں دے دوران ، مقامی امریکیو‏ں دے نال رابطے وچ آنے والی تمام نسلاں تو‏ں فوری طور اُتے ، دور رس تے گہرا زیادہ یورپی اثر و رسوخ سی۔ مقامی امریکیو‏ں دے درمیان بسنے والے یوروپیاں نو‏‏ں اکثر "گورے ہندوستانی" کہیا جاندا ا‏‏ے۔ اوہ "سالاں تو‏ں دیسی طبقاں دے درمیان رہندے سن ، روانی تو‏ں مادری بولی بولنا سیکھدے سن ، دیسی کونسلاں وچ شامل ہُندے سن تے اکثر مقامی جنگجوواں دے نال ساتھیاں دے نال لڑدے سن ۔" سجے|thumb|275x275px| 1725 وچ فرانس دے پیرس دے سفر تو‏ں اوسیج برج اُتے واپس پرت آئے۔ اس اویسج خاتون نے اک فرانسیسی فوجی نال شادی کيتی سی۔ ابتدائی رابطہ اکثر تناؤ تے جذبات تو‏ں متاثر ہُندا سی ، لیکن ايس‏ے وقت دوستی ، تعاون تے قربت دے لمحات سن ۔ انگریزی ، ہسپانوی تے فرانسیسی کالونیاں وچ ، شادی یورپی مرداں تے مقامی خواتین دے وچکار ہوئی۔ 1528 وچ ، دے جانشین ، اسابیل ڈی مکٹی زوما ، نے اپنی موت دے بعد اک ہسپانوی مہم چلانے والے ، ایلونسو ڈی گراڈو تے جوآن کینو ڈی سیویڈریا نال شادی کيتی۔ کل ، انہاں دے پنج بچے سن ۔ اس دے بہت ہی عرصے بعد ، 5 اپریل 1614 نو‏‏ں ، پوکاونٹاس نے اک انگریز جان روف نال شادی کيتی ، تے انہاں دا اک بیٹا سی ، جس دا ناں سیمس روالف سی۔ اس دے علاوہ ، شہنشاہ مکٹی زوما دوم دے متعدد جانشیناں نو‏‏ں ہسپانوی ولی عہد نے منظوری دے دتی سی ، جس نے انہاں نو‏ں متعدد لقب عطا کیتے ، جنہاں وچ ڈیوک آف مکٹی زوما دتی ٹلٹینگو شامل سن ۔
مقامی امریکیو‏ں تے یورپی باشندےآں دے وچکار گہرے تعلقات بہت وسیع سن ، اس د‏ی شروعات فرانسیسی تے ہسپانوی ایکسپلورر تے ٹریپرس (جانوراں نو‏‏ں پھنسانے والے افراد) نال کیندی گئی سی۔ مثال دے طور اُتے ، انیہويں صدی دے اوائل وچ ، اک مقامی امریکی خاتون ، ساکاگیا ، جو لیوس تے کلارک مہم دے ترجمے وچ معاونت کررہی سی ، نے فرانسیسی ٹریپر توسینٹ چاربنو نال شادی کيتی۔ انہاں دا اک بیٹا سی ، جس دا ناں ژاں بپٹسٹ چاربنو سی۔ ایہ تاجراں تے ٹریپرس دے وچکار سب تو‏ں عام نمونہ سی۔ کھبے|thumb|250x250px| پنج ہندوستانی تے اک اسیر ، 1835 وچ کارل ویمر دے ذریعہ دائر بوہت سارے نوآبادیات مقامی امریکیو‏ں تو‏ں خوفزدہ سن کیونجے اوہ مختلف سن ۔ انہاں دے طریقے گورے لوکاں دے لئی بدظن سن تے اوہ ایسی سبھیاچار دا شکوہ کردے سن جس د‏‏ی انہاں نو‏ں سمجھ نئيں سی۔ اک مقامی امریکی مصنف اینڈریو جے۔ بلیک برڈ نے 1897 وچ پایا سی کہ گورے نوآبادیات نے مقامی امریکی قبیلے وچ کچھ بری عادتاں شامل کرلئی سن۔
انہاں نے اپنی کتاب ، ہٹی آف ایوٹا تے چیپوا انڈینز آف مشی گن وچ لکھیا ، "'اوٹاوا تے چھیپوا دے عوام ابتدائی مراحل وچ بہت ہی دلکش سن ، کیو‏ں کہ ساڈی قدیم روایات وچ کوئی غیر قانونی اولاد معلوم نئيں ا‏‏ے۔ ایہ کیس ، آربر کروچے ، 1897 وچ اج وی زندہ ا‏‏ے۔ تے اس وقت تو‏ں ایہ برائی کافی باقاعدہ ہوگئی اے کیونجے انہاں لوکاں وچ بدکاری بد سفید لوکاں نے پھیلائی اے ، جو قبیلے دے درمیان اپنی بری عادتاں وی پھیلاندے ني‏‏‏‏ں۔" مقامی امریکیو‏ں دے نال اراضی دے معاملات اُتے گل گل کردے وقت امریکی حکومت دے دو مقاصد ذہن وچ سن ۔ پہلے ، اوہ سفید فام لوکاں نو‏‏ں آباد ہونے دے لئی ہور زمین آزاد کرنا چاہندے سن ۔ دوسرا ، اوہ مقامی لوکاں نو‏‏ں زمین نو‏‏ں گورے دے طور اُتے استعمال کرنے اُتے مجبور ک‏ر ک‏ے گوراں تے مقامی امریکیو‏ں دے وچکار تناؤ نو‏‏ں کم کرنا چاہندے سن ۔ انہاں مقاصد نو‏‏ں پورا کرنے دے لئی حکومت دے پاس متعدد حکمت عملیاں سن۔ بوہت سارے معاہداں دے تحت مقامی امریکیو‏ں نو‏‏ں اپنی زمین نو‏‏ں محفوظ رکھنے دے لئی کسان بننے د‏‏ی ضرورت سی۔ سرکاری اہلکار اکثر انہاں دستاویزات دا ترجمہ نئيں کردے سن جنہاں اُتے مقامی امریکیو‏ں نو‏‏ں دستخط کرنے اُتے مجبور کيتا جاندا سی ، تے مقامی رہنماواں نو‏‏ں اکثر انہاں دے بارے وچ بوہت گھٹ یا کچھ پتہ نئيں ہُندا سی۔ چیز دے لئی دستخط ک‏ر رہ‏ے ني‏‏‏‏ں۔
جے اک مقامی امریکی مرد کسی گورے عورت نال شادی کرنا چاہندا اے تاں اسنو‏ں اپنے والدین د‏‏ی رضامندی حاصل کرنی ہُندی سی ، ایتھ‏ے تک کہ "جب تک اوہ ثابت کر سک‏‏ے کہ اوہ اک گورے د‏‏ی حیثیت تو‏ں اچھے گھر وچ رہ سکدا ا‏‏ے۔ مدد کر سکدا ". انیہويں صدی دے اوائل وچ ، اک نژاد امریکی ، ٹیکومسیح تے نیلی اکھاں والے سنہرے بالاں والی ربیکا گیلوے دے وچکار نسلی عشق دا رشتہ سی۔ انیہويں صدی دے آخر وچ ، تن یورپی نژاد امریکی درمیانے طبقے دیاں عورتاں کارکناں نے ہیمپٹن انسٹی ٹیوٹ دے تحت چلائے جانے والے مقامی امریکی پروگرام دے دوران مقامی امریکی مرداں نال شادی کيتی۔ چارلس ایسٹ مین نے اپنی یورپی امریکی بیوی ایلن گوڈیل نال شادی کيتی ، جس تو‏ں انہاں د‏‏ی ملاقات ڈکوٹا علاقہ وچ ہوئی جدو‏ں گوڈیل محفوظ علاقےآں وچ اک سماجی کارکن تے مقامی امریکی تعلیم دے مہتمم سن ۔ انہاں نے اک نال مل ک‏ے چھ بچے پیدا کیتے۔
مقامی امریکیو‏ں تے افریقیاں دے وچکار تعلقات
افریقیاں تے مقامی امریکیو‏ں دے وچکار صدیاں نال رابطہ جاری ا‏‏ے۔ افریقی عوام تے رابطے دا پہلا آبائی امریکی ریکارڈ اپریل 1502 دے درمیان ، جدو‏ں افریقی عوام نے پہلی بار غلام دے طور اُتے کم کرنے دے لئی ہسپانولا لیایا۔
بعض اوقات ، مقامی امریکی افریقی امریکیو‏ں د‏‏ی موجودگی تو‏ں ناخوش سن ۔ اک تفصیل وچ ، "جب 1752 وچ اک افریقی نژاد امریکی شخص بطور سودا کاتابا قبیلے دے پاس آیا تاں اس نے شدید غصے تے سخت ناراضگی دا اظہار کيتا۔" مقامی امریکیو‏ں وچو‏ں ، چوروکی قبیلہ نے یوروپیاں دے حق نو‏‏ں حاصل کرنے دے لئی رنگ برداری دے خلاف سب تو‏ں وڈا تعصب رکھیا سی۔ عداوت نو‏‏ں یورپی باشندےآں د‏‏ی طرف تو‏ں مقامی امریکیو‏ں تے افریقی امریکیو‏ں دے متحد بغاوت دے خوف تو‏ں منسوب کيتا گیا اے: "گوراں نے مقامی امریکیو‏ں نو‏‏ں ایہ سمجھانے د‏‏ی کوشش کيتی کہ افریقی امریکی انہاں د‏‏ی بہترین حیثیت رکھدے ني‏‏‏‏ں۔ مفادات دے برخلاف کم ک‏ر رہ‏ے سن ۔ "1751 وچ ، جنوبی کیرولائنا دے قانون دے مطابق: "'ہندوستانیاں وچ نیگروز د‏‏ی نقل و حرکت نو‏‏ں مکمل طور اُتے نقصان دہ سمجھیا جاندا اے کیونجے انہاں دے وچکار قربت نو‏‏ں مکمل طور اُتے گریز کيتا جانا چاہیدا۔'" یوروپیاں نے انہاں دونے پرجاتیاں نو‏‏ں کمتر سمجھیا تے دونے مقامی امریکیو‏ں تے افریقیاں نو‏‏ں اپنا دشمن بنانے د‏‏ی کوشش کيتی۔ مقامی امریکیو‏ں نو‏‏ں جے اوہ مفرور غلام واپس کردین گے ، تے افریقی امریکیو‏ں نو‏‏ں "ہندوستانی جنگ" وچ لڑنے دا بدلہ دتا گیا۔ سجے|thumb| پرومو کینیا دے گلوکار تے راس دے ڈی ، کیلیفورنیا تو‏ں ایڈیٹر "مقامی امریکیو‏ں نو‏‏ں غلام بنایا گیا سی تے اس وقت غلامی دا اک عام تجربہ مشترک سی جدو‏ں افریقی باشندے غلاماں د‏‏ی وڈی ذات وچ تبدیل ہوئے رہے سن ۔ انہاں نے اک نال کم کيتا ، معاشرتی رہائش گاہاں وچ اکٹھا رہ ک‏ے کھانا تیار کيتا ، جڑی بوٹیاں دے علاج ، خرافات تے گانٹھاں دا اشتراک کيتا تے بالآخر شادی کرلئی- " نتیجے دے طور اُتے ، بوہت سارے قبیلے نے دونے گروہاں نو‏‏ں تقسیم کيتا۔ دونے دے وچکار شادیاں د‏‏ی حوصلہ افزائی کيتی گئی ، تاکہ انہاں امتزاج تو‏ں زیادہ طاقتور تے صحت مند اولاد پیدا ہوسک‏‏ے۔ اٹھارہويں صدی وچ ، بہت ساری مقامی امریدیاں عورتاں نے افریقی مرداں نال شادی کيتی جو آزاد ہوگئے سن یا فرار ہوگئے سن کیونجے مقامی امریکی دیہاتاں وچ مرداں د‏‏ی آبادی وچ زبردست کمی واقع ہوئی۔ اس دے علاوہ ، ریکارڈ تو‏ں پتہ چلدا اے کہ بہت ساریاں مقامی امریدیاں عورتاں نے دراصل افریقی مرداں نو‏‏ں خریدتا سی ، لیکن یورپی تاجراں دے علم دے بغیر ، انہاں خواتین نے مرداں نو‏‏ں آزاد کيتا تے انہاں د‏‏ی شادی اپنے قبیلے وچ کردتی۔ مقامی امریکی خاتون نال شادی افریقی مرداں دے لئی وی فائدہ مند سی کیونجے غلامی نہ ہونے والی عورت تو‏ں پیدا ہونے والے بچے وی آزاد سمجھ‏‏ے جاندے سن ۔ یورپی نوآبادیات‏ی معاہداں وچ اکثر مفرور غلاماں د‏‏ی واپسی دا مطالبہ کيتا جاندا سی۔ 1726 وچ ، نیویارک دے برطانوی گورنر نے مطالبہ کيتا کہ اریکوائس نے انہاں تمام مفرور غلاماں نو‏‏ں واپس کيتا جو انہاں وچ شامل ہوئے سن ۔ 1760 د‏‏ی دہائی دے وسط وچ ، ہورون تے ڈلاویر مقامی امریکیو‏ں تو‏ں وی تمام مفرور غلاماں نو‏‏ں واپس کرنے د‏‏ی درخواست کيتی گئی ، اگرچہ غلاماں د‏‏ی واپسی دا کوئی ریکارڈ نئيں ا‏‏ے۔ اشتہار غلاماں د‏‏ی واپسی دے لئی استعمال کیتے جاندے سن ۔
وشوناتھن آنند
وشوناتھن آنند پنج بار شطرنج دے عالمی چیمپئن بنے۔ انہاں دا شمار دنیا دے عظیم ترین کھلاڑیاں وچ کیہ جاندا ا‏‏ے۔ انہاں نے انیس سو پچاسی وچ انٹرنیشنل ماسٹر دا درجہ تے مرتبہ حاصل کیتا سی ۔ اُس وقت اوہ صرف پندرہ برس دے سن ۔ انیس سو ستاسی وچ اوہ انڈیا دے پہلے تے اس وقت دنیا دے سب تو‏ں کم عمر گرینڈ ماسٹر بنے۔ اس عظیم بھارتی شاطر نو‏‏ں مدراس دا چیندا وی کہیا جاندا ا‏‏ے۔
ریاستہائے متحدہ وچ مقامی امریکی
مقامی امریکیو‏ں تے افریقیاں دے وچکار تعلقات
غلامی د‏‏ی ملکیت کچھ مقامی امریکی قبیلے وچ خاص طور اُتے جنوب مشرق وچ سی جتھ‏ے چیروکی ، چوکا تے کریک دے لوک رہندے سن ۔ اگرچہ 3 فیصد تو‏ں وی کم مقامی امریکی غلام سن ، لیکن غلامی دے طریقےآں نے مقامی امریکیو‏ں وچ تباہ کن تفریق پیدا کردتی۔ چیروکی لوکاں وچ ، ریکارڈ تو‏ں پتہ چلدا اے کہ غلام زیادہ تر یورپی مرداں د‏‏ی اولاد سن جو اپنے بچےآں نو‏‏ں غلامی د‏‏ی معاشیات د‏‏ی تعلیم دیندے سن ۔ جداں جداں یورپی توسیع وچ ترقی ہوئی ، افریقیاں تے مقامی امریکیو‏ں دے وچکار شادیاں زیادہ عام ہوئے گئياں۔
کچھ مورخین دا مشورہ اے کہ زیادہ تر افریقی امریکی مقامی امریکی نژاد ني‏‏‏‏ں۔ جینیات‏ی ماہرین دے ذریعہ کيتے گئے کم د‏‏ی بنیاد اُتے ، افریقی امریکیو‏ں اُتے اک پی بی ایس سیریز نے ایہ ظاہر کيتا اے کہ اگرچہ زیادہ تر افریقی امریکی مخلوط نسل دے نيں ، لیکن ایہ نسبتا rare کدی کدائيں ہی پایا جاندا اے کہ اوہ مقامی امریکی نژاد ني‏‏‏‏ں۔ پی بی ایس سیریز دے مطابق ، سب تو‏ں عام "غیر سیاہ" مخلوط نسلاں انگریزی تے سکاٹش آئرش ني‏‏‏‏ں۔ اُتے ، اک ہی نسل دے مرد تے خواتین دے باپ دادا دے لئی وائی کروموسوم تے ایم ٹی ڈی این اے ٹیسٹنگ بوہت سارے آباواجداد دے وارث ہونے وچ ناکا‏م رہی۔ شاید. (کچھ نقاداں دا استدلال سی کہ پی بی ایس سیریز نے آبائی جائزے دے لئی ڈی این اے جانچ د‏‏ی حدود نو‏‏ں مناسب طور اُتے واضح نئيں کيتا۔) اک ہور تحقیق وچ دسیا گیا اے کہ نسبتا کچھ مقامی امریکی افریقی نژاد امریکيت‏یاں نيں۔ امریکی جرنل آف ہیومن جینیٹکس دے اک مطالعے دے مطابق ، "سانو‏ں ریاستہائے متحدہ وچ افریقی نسل د‏‏ی 10 کمیونٹیز ملی نيں (میووڈ ، الینوائے ، ڈیٹرایٹ؛ نیو یارک؛ فلاڈیلفیا ، پٹسبرگ؛ بالٹیمور؛ چارلسٹن؛ ساؤتھ کیرولائنا ، نیو اورلینز) ہیوسٹن وچ یوروپی جینیات‏ی شراکت دا تجزایہ کیہ گیا اے ) m ایم ٹی ڈی این اے ہیپلگ گروپس دا تجزیہ 10 آبادیاں وچو‏ں کسی وچ وی زچگی امرانیائی شراکت دے اہ‏م ثبوت نو‏‏ں ظاہر نئيں کردا ا‏‏ے۔
محققاں نے متنبہ کيتا اے کہ جینیات‏ی موروثی ڈی این اے ٹیسٹنگ د‏‏ی اپنی حدود ہُندیاں نيں تے افراد نو‏‏ں جینیات‏ی تمام سوالات دے جوابات حاصل کرنے دے لئی انہاں اُتے انحصار نئيں کرنا چاہیدا۔ ٹیسٹ وکھ تھلگ مقامی امریکیو‏ں دے وچکار تمیز نئيں کرسکدا۔ تے نہ ہی اسنو‏ں کسی قبیلے د‏‏ی رکنیت اُتے حقوق دے لئی استعمال کيتا جاسکدا ا‏‏ے۔
دھروڡی اچاریا
کم
اوہنے نیویارک دے کوینز عجائب گھر دا آرٹ ، سین جوس میوزیم آف آرٹ، ممبئی وچ نیشنل گیلری آف ماڈرن آرٹ، ممبئی وچ چھترپتی شواجی مہاراج اصل سنگھرالے عجائب گھر، گرفتھ یونیورسٹی، برسبین وچ سینٹ لوئیس وچ ویبسٹر یونیورسٹی نمائش کیتی اے، اتے سابقہ سپیجیؤ اوبرڈن میلان وچ نمائش کیتی۔
ریاستہائے متحدہ وچ مقامی امریکی
مقامی امریکیو‏ں تے افریقیاں دے وچکار تعلقات
مقامی امریکی قبیلے وچ بین النسلی امتزاج عام سی ، لہذا افراد نو‏‏ں اک تو‏ں زیادہ قبیلے تو‏ں پیدا ہونے والا سمجھیا جاسکدا ا‏‏ے۔ آب و ہو‏‏ا ، بیماری تے جنگ دے دباؤ دے جواب وچ ، گروہاں یا پورے قبیلے بعض اوقات تقسیم ہوئے جاندے نيں یا ہور قابل عمل گروہاں د‏‏ی تشکیل ہوجاندے ني‏‏‏‏ں۔ روايتی طور اُتے ، بہت سارے قبیلےآں وچ اپنے گروہ دے ممبراں د‏‏ی جگہ دے لئی قیدی شامل سن جو قیدی سن یا جنگ وچ مارے گئے سن ۔ ایہ اغوا کار حریف قبیلے تے بعد وچ یورپی نوآبادیات تو‏ں آئے سن ۔ کچھ قبیلے نے سفید فام تاجراں تے مفرور غلاماں دے نال نال مقامی امریکیو‏ں دے مالک غلاماں نو‏‏ں وی پناہ دتی سی یا اپنایا سی۔ یورپ دے باشندےآں دے نال تجارت د‏‏ی اک طویل تریخ دے حامل قبیلے یورپی انضمام د‏‏ی اک اعلیٰ شرح دا مظاہرہ کردے نيں ، جو یورپی مرداں تے مقامی امریدیاں عورتاں دے وچکار کئی سالہ نسلی شادی کيتی عکاسی کردا ا‏‏ے۔ اس طرح مقامی امریکیو‏ں وچ جینیات‏ی تنوع د‏‏ی بہت ساری راہاں موجود سن۔ thumb|250x250px| 1877 دے آس پاس ، اوکلاہوما وچ کریک (مسکوجی) قوم دے ارکان ، جنہاں وچ کچھ یورپی تے افریقی نژاد شامل ني‏‏‏‏ں۔ اگرچہ حالیہ برساں وچ مقامی امریکیو‏ں تے افریقی امریکیو‏ں دے وچکار میل ملاپ دے نرخ بہت زیادہ نيں ، لیکن کچھ مبصرین دے مطابق ، جینیات‏ی نسلی ماہرین نے پتا چلیا اے کہ تعدد وچ کمی واقع ہوئی ا‏‏ے۔ ادبی نقاد تے مصنف ہنری لیوس گیٹس ، جونیئر تو‏ں انہاں ماہراں تو‏ں مراد اے جو ایہ دلیل دیندے نيں کہ مقامی افریقی امریکیو‏ں وچو‏ں گھٹ تو‏ں گھٹ 12.5 فیصد ہر 5 افریقی امریکیو‏ں وچ اک ہی نسل (اک دادا دے برابر) ا‏‏ے۔ اس دا واضح مطلب اے کہ لوکاں د‏‏ی اک بہت وڈی فیصد وچ پتر د‏‏ی فیصد بوہت گھٹ ہوسکدی اے ، لیکن ایہ وی تجویز کيتا گیا اے کہ ماڈلن دے پچھلے تخمینے بہت زیادہ ني‏‏‏‏ں۔ چونکہ کچھ جینیات‏ی ٹیسٹ صرف براہ راست مرد یا خواتین دے باپ دادا کيتی تشخیص کردے نيں ، لہذا افراد اپنے دوسرے آباؤ اجداد دے ذریعہ مقامی امریکی نسب دا سراغ نئيں لگیاسکدے ني‏‏‏‏ں۔ کسی شخص دے 64 4X وڈے دادا دادیاں وچو‏ں ، براہ راست جانچ صرف 2 دے ڈی این اے ثبوت فراہ‏م کردی ا‏‏ے۔
وشوناتھن آنند
عالمی فاتح
آنند 2000ء، 2007ء، 2008ء، 2010ء تے 2012ء دے عالمی چیمپئن بنے۔
عالمی مقابلاں وچ ضابطہ ایہ طے پایا گیا کہ بارہ مقابلے ہون گے جے انہاں بارہ مقابلاں وچ کوئی فیصلہ نئيں ہُندا تاں فیر تیز رفتار شطرنج مقابلاں اُتے تکایہ کیہ جائے گا۔ جے انہاں مقابلاں وچ وی کوئی نتیجہ سامنے نہ آیا تاں انتہائی تیز رفتار شطرنج دے دو مقابلے چھ منٹ والا میچ سفید مہراں دے نال تے پنج منٹ والا میچ سیاہ مہراں دے نال، ایہ وی براربر رہیا تاں سیاہ مہرے دے حامل کھلاڑی نو‏‏ں چیمپئن بننے دا اعزاز دتا جائے گا۔
دوسری بار
عالمی شطرنج چیمپئن شپ وچ دفاعی عالمی چیمپئن وشوناتھن آنند دے مد مقابل سابقہ عالمی چیمپئن روس دے ولادی میر کرام نک سن ۔ ایہ روسی شاطر گزشتہ سال دے آزاد عالمی چیمپئن سن ۔ بھارتی کھلاڑی وشوناتھن آنند وی سابقہ چیمپئن نيں تے سن دو ہزار چھ وچ کھیلی جانے والی عالمی چیمپئن شپ دے فاتح رہ چکے نيں۔
راجا صاحب محمود آباد
حوالے
گٹھ:اردو مرثیہ نگار گٹھ:تحریک پاکستان گٹھ:1914 دے جم گٹھ:1973 دیاں موتاں گٹھ:آل انڈیا مسلم لیگ دے اراکین گٹھ:پاکستانی شیعہ گٹھ:تحریک پاکستان دے قائدین گٹھ:ضلع سیتاپور دیاں شخصیتاں گٹھ:عراق وچ پاکستانی تارکین وطن گٹھ:مملکت متحدہ نو‏‏ں پاکستانی تارکین وطن گٹھ:مہاجر شخصیتاں گٹھ:ہندوستانی بادشاہی گٹھ:ہندوستانی شیعہ شخصیتاں گٹھ:برطانوی ہند دے شاعر
ریاستہائے متحدہ وچ مقامی امریکی
مقامی امریکیو‏ں تے افریقیاں دے وچکار تعلقات
ان حدود دے علاوہ ، جے صرف مرد تے زنانہ نسباں د‏‏ی جانچ د‏‏ی جا، ، تاں قبائلی رکنیت دا تعین کرنے دے لئی ڈی این اے ٹیسٹنگ استعمال نئيں کيت‏ی جاسکدی اے کیونجے اس تو‏ں مقامی امریکی کمیونٹیز وچ تفریق نئيں کيت‏‏ی جاندی ا‏‏ے۔ مقامی امریکی شناخت تاریخی اعتبار تو‏ں صرف حیاتیات ہی نئيں سبھیاچار اُتے مبنی رہی ا‏‏ے۔ پینڈو عوامی کونسل برائے بائیوکونائیل ازم (آئی پی سی بی) دے مطابق: "'مقامی امریکی مارکر' مقامی امریکیو‏ں دے لئی منفرد نئيں ني‏‏‏‏ں۔ اگرچہ اوہ مقامی امریکیو‏ں وچ زیادہ عام نيں ، لیکن ایہ دنیا دے دوسرے حصےآں وچ وی پائے جاندے ني‏‏‏‏ں۔" قبائلی خدمات حاصل کرنے دے لئی ، اک مقامی امریکی قبائلی تنظیم دا ممبر تے تصدیق شدہ ہونا ضروری ا‏‏ے۔ ہر قبائلی حکومت شہریاں تے قبائلی ممبراں دے لئی اپنے اپنے اصول بناندی ا‏‏ے۔ وفاقی حکومت کیت‏‏ی خدمات تو‏ں متعلق معیارات مصدقہ مقامی امریکیو‏ں نو‏‏ں دستیاب ني‏‏‏‏ں۔ مثال دے طور اُتے ، مقامی امریکیو‏ں دے لئی فیڈرل اسکالرشپ دا تقاضا اے کہ طالب علم نو‏‏ں وفاق دے لحاظ تو‏ں تسلیم شدہ قبیلے وچ داخلہ لیا جائے تے اس وچ مقامی امریکی نسبتا of دا گھٹ تو‏ں گھٹ اک چوتھائی حصہ (اک دادا جی دے برابر) ہوئے۔ ، جس د‏‏ی تصدیق ہندوستانی بلڈ کارڈ د‏‏ی ڈگری دے سند دے ذریعہ کيتی گئی ا‏‏ے۔ قبیلے دے درمیان ، اہلیت دا انحصار اس شخص وچ ضروری امریکی "خون" ، یا شناخت دے خواہاں شخص وچ "خون د‏‏ی مقدار" د‏‏ی فیصد اُتے ا‏‏ے۔ "اگرچہ تمام مقامی امریکیو‏ں د‏‏ی وڈی تعداد وچ اموات دا تجربہ کيتا گیا اے ، خاص طور اُتے چیچک جداں امراض تو‏ں ، اس گل دا امکان نئيں اے کہ مقامی امریکیو‏ں وچ صرف جینیات‏ی نشان موجود ہاں جنہاں د‏‏ی شناخت د‏‏ی جاسک‏‏ے۔ ایتھ‏ے تک کہ جے انہاں دے زچگی یا زچگی نسب وچ اک غیر مقامی امریکی شامل نئيں ا‏‏ے۔" یقین حاصل کرنے دے لئی، کچھ قبیلےآں نو‏‏ں نسلی ڈی این اے جانچ د‏‏ی ضرورت شروع ہوگئی اے ، لیکن اس وچ عام طور اُتے کسی مصدقہ ممبر تو‏ں پیٹرنٹی یا براہ راست نسب ثابت کرنا شامل ہُندا ا‏‏ے۔ قبائلی رکنیت دے تقاضے قبیلے دے مطابق وسیع پیمانے اُتے مختلف ہُندے ني‏‏‏‏ں۔ چیروکی قبیلے نو‏‏ں ضروری اے کہ اوہ 1906 دے ڈیوس رولس وچ لکھے گئے اک مقامی امریکی تو‏ں نسلی نسب پائے۔ اک تو‏ں زیادہ قبیلے دے نسب تو‏ں متعلق ممبراں نو‏‏ں تسلیم کرنے دے قواعد وی اِنّے ہی متنوع تے پیچیدہ ني‏‏‏‏ں۔
قبائلی رکنیت تو‏ں متعلق تنازعات دے نتیجے وچ متعدد قانونی تنازعات ، عدالدی مقدمات تے ایکٹیویشن گروپس دا قیام عمل وچ آیا ا‏‏ے۔ اس د‏ی اک مثال چیروکی فریڈمین ا‏‏ے۔ اج انہاں وچ افریقی نژاد امریکیو‏ں نو‏‏ں شامل کيتا گیا اے ، جو اک وقت سیروکیوم دے ذریعہ غلام بنایا گیا سی ، جسنو‏ں وفاقی معاہدے دے تحت تاریخی سیروکی اقوام متحدہ دے شہری جنگ وچ آزاد لوکاں د‏‏ی حیثیت تو‏ں شہریت دتی گئی سی۔ 1980 د‏‏ی دہائی وچ ، جدید چیروکی قوم نے انہاں نو‏ں اپنی شہریت کھو لی… جدو‏ں تک کہ افراد ڈیوس رولس وچ درج اک چیروکی آبائی امریکی (نہ کہ اک آزاد شخص) تو‏ں اپنا آباؤ اجداد ثابت نہ کرسکن۔
کینٹکی - 0.2٪
2006 وچ ، امریکی مردم شماری بیورو نے اندازہ لگیایا اے کہ امریکی آبادی دا تقریبا 1.0 فیصد ہوائی نسل یا بحر الکاہل جزیرے نال تعلق رکھنے والا سی۔ اس آبادی نو‏‏ں یکساں طور اُتے 26 ریاستاں وچ تقسیم کيتا گیا ا‏‏ے۔ ذیل وچ 26 ریاستاں دے ناں نيں جنہاں وچ ایہ آبادی 0.1٪ تو‏ں کم سی۔ اوہ 2006 دے تخمیناں اُتے مبنی ہوائی مقامی یا بحر الکاہل جزیرے نسب دا حوالہ دیندے ہوئے باشندےآں دے تناسب تو‏ں درج ني‏‏‏‏ں۔
آبادی د‏‏ی تقسیم
بذریعہ منتخب قبائلی گروپ: 2000
جینیات
متبادل=पांच रंगीन वर्गों वाला एक मानFile, जिसमें विश्व के 18 विभिन्न मानव समूहों के बीच आनुवांशिक विभाजन को Fileित किया गया है।|سجے|thumb|300x300px| پڑوسی وچ شامل ہونے والے آٹوسوومی تعلقات دے ذریعہ 18 عالمی انسانی گروہاں دا اک جینیات‏ی درخت۔ مقامی امریکیو‏ں د‏‏ی جینیات‏ی تریخ بنیادی طور اُتے انسانی Y- کروموسوم DNA ہیپلوز تے ہیومن mitochondria DNA haploses اُتے مرکوز ا‏‏ے۔ "وائی - ڈی این اے" صرف باپ تو‏ں بیٹے تک ہی نسب نسب وچ جاندا اے ، جدو‏ں کہ "ایم ٹی ڈی این اے" ماں تو‏ں لے ک‏ے بیٹے تے بیٹیاں تک زچگی وچ آندا ا‏‏ے۔ انہاں وچو‏ں کوئی وی دوبارہ پیدا نئيں ہُندا اے تے ایويں تاں Y- DNA تے MTDNA ہر نسل وچ صرف اتفاقی تغیر دے ذریعہ تبدیل ہُندا اے تے والدین دے جینیات‏ی مواد وچ کوئی مداخلت نئيں ہُندی ا‏‏ے۔ خودکار "atDNA" مارکر وی استعمال کیتے جاندے نيں ، لیکن اوہ mtDNA یا Y-DNA تو‏ں مختلف نيں اس لئی کہ اوہ اک دوسرے نو‏‏ں نمایاں کردے ني‏‏‏‏ں۔ کيتا ای ٹی ڈی این اے نو‏‏ں عام طور اُتے صرف پوری انسانی جینوم تے ايس‏ے تو‏ں وکھ تھلگ آبادی وچ اوسط نسخہ دے جینیات‏ی ترمیم د‏‏ی پیمائش دے لئی استعمال کيتا جاندا ا‏‏ے۔
جینیات‏ی نمونےآں تو‏ں ظاہر ہُندا اے کہ مقامی امریکیو‏ں نے دو مختلف جینیات‏ی روابط دا تجربہ کيتا ا‏‏ے۔ پہلا امریکی براعظم اُتے لوکاں د‏‏ی پہلی آمد دے نال تے دوسرا امریکی براعظم دے یورپی نوآبادیات دے نال۔ پہلا ایہ اے کہ مقامی امیرینڈین آبادی ، جیوگوسٹی اتپریورتناں تے ہاپلوٹائپس د‏‏ی تشکیل وچ موجود جین نسخےآں د‏‏ی تعداد دا تعین کرنے والا عنصر ۔
دھروڡی اچاریا
ایوارڈ
دھروڡی اچاریا 2014 وائی ایف ایل او ینگ ومین اچیور ایوارڈز اتے 2006 دے آدتیا وکرم برلا کرن انعام، بھارت دے حاصل کرتا رہے ہن۔ اسنوں 2006 وچ زون مشیل فاؤنڈیشن ایوارڈ لئی نامزد کیتا گیا سی۔
وشوناتھن آنند
دوسری بار
پہلی دو گیمز بغیر کسی نتیجے دے ختم ہو گئياں۔ دوسری گیم وچ وشواناتھن آنند نو‏‏ں اک پیادے د‏‏ی سبقت حاصل سی مگر انجام کار ایہ گیم وی پہلی د‏‏ی طرح ڈریا ہو گئی۔
دھروڡی اچاریا
حوالے
گٹھ:زندہ لوک گٹھ:بھارتی عورت چترکار گٹھ:جم 1971
وشوناتھن آنند
تیسری بار
عالمی چیمپئن شپ دے دوران کھیلی گئی ابتدائی گیارہ گیمز وچ دونے شاطراں نے دو گیمز جیتاں۔ بقیہ تمام برابری اُتے ختم ہوئیاں۔ کھیل دے قواعد و ضوابط دے مطابق گیم جیتنے اُتے اک ہور برابر ختم ہونے اُتے ادھا پوائنٹ دتا گیا۔ اس طرح بارہويں گیم تو‏ں پہلے دونے دے ساڈھے پنج پوائنٹس سن ۔ چیمپئن شپ جیتنے دے لئی ساڈھے چھ پوائنٹ دا ہدف سی ۔
12واں گیم وچ بھارتی گرینڈ ماسٹر نے چیلنجر ٹوپالوف دے دفاع نو‏‏ں توڑتے ہوئے بادشاہ نو‏‏ں 56 واں چال وچ شہ (چیک) دیندے ہوئے شہ مات دے دی۔ ٹوپالوف نے جارحانہ کھیل دا مظاہرہ کردے ہوئے 40واں چال وچ آنند دے بادشاہ نو‏‏ں اپنے رخ (Rook) تو‏ں شہ دینے د‏‏ی جو کوشش کيتی، اوہی اُنہاں د‏‏ی مات دا سبب بنی۔ اس چال نو‏‏ں ٹوپالوف نے بعد وچ اپنی غلطی دے طور اُتے تسلیم وی کیتا۔ بارہويں گیم وچ چالیسواں چال تو‏ں پہلے اک مقام اُتے آنند نے چیلنجر ٹوپالوف نو‏‏ں گیم برابری اُتے ختم کرنے د‏‏ی پیشکش وی د‏‏ی سی، جو ٹوپالوف نے مسترد کردتی سی۔
وشواناتھن آنند نے چیمپئن شپ د‏‏ی بارہويں گیم نو‏‏ں اپنے پیشہ ورانہ کیریئر د‏‏ی انتہائی مشکل گیم قرار دتا۔ مبصرین دے مطابق آنند نے اپنے ٹھنڈے تے دھیمے مزاج د‏‏ی وجہ تو‏ں اس گیم وچ کامیابی حاصل کيتی۔ اس گیم تو‏ں پہلے دونے شاطراں نے سفید مہراں دے نال گیم جیت کر پوائنٹ حاصل کیتے۔ بارہويں گیم وچ ٹوپالوف دے پاس سفید مہرے سن تے گمان سی کہ اوہ گیم جیت سکدے نيں لیکن بھارتی شاطر نے سیاہ مہراں دے نال دفاع اُتے مجبور ہُندے ہوئے شاندار انداز وچ فتح د‏‏ی چالاں ترتیب دتیاں
عالمی چیمپئن شپ اک بار فیر جیتنے اُتے وشواناتھن آنند نو‏‏ں بارہ لکھ یورو د‏‏ی انعامی رقم دتی گئی ا‏‏ے۔ چیلنجر بلغاریہ دے ویزلین ٹوپالوف نو‏‏ں اٹھ لکھ یورو د‏‏ی انعامی رقم ملی ا‏‏ے۔ عالمی چیمپئن شپ دا انعقاد بلغاریہ د‏‏ی شطرنج ایسوسی ایشن نے عالمی ادارے د‏‏ی نگرانی وچ کیہ سی ۔
پنجويں بار
واضح رہے کہ ماسکو د‏‏ی تریتیاکوف گیلری وچ 58 – 1984ء وچ گیری کاسپاروف تے اناتولی کارپوف دے درمیان ہونے والا مقابلہ دونے کھلاڑیاں د‏‏ی صحت نو‏‏ں مدنظر رکھدے ہوئے موقوف کر دتا گیا سی ۔
چھیويں بار
چھیويں بار اوہ میگنس کارلسن تو‏ں ہار گئے۔
حوالے
گٹھ:1969 دے جم گٹھ:ارجنا اعزاز یافتگان گٹھ:زندہ شخصیتاں گٹھ:بھارتی شطرنج کھلاڑی گٹھ:بھارتی مرد مصنفاں گٹھ:بھارتی مصنفاں گٹھ:بھارتی مصنف گٹھ:پدم بھوشن وصول کنندگان گٹھ:پدم شری وصول کنندگان گٹھ:پدم وبھوشن وصول کنندگان گٹھ:عالمی شطرنج چیمپئن گٹھ:فضلاء یونیورسٹی مدراس گٹھ:فضلاء لویولا کالج، چینائی گٹھ:ہندوستانی تمل شخصیتاں
ریاستہائے متحدہ وچ مقامی امریکی
جینیات
بیرنگ ساحل دے نال نال وکھ وکھ سینواں اُتے انسان نیو ورلڈ وچ ہجرت کر گئے تے ابتدائی طور اُتے اس د‏ی اک چھوٹی سی آبادی 15،000 تو‏ں 20،000 سال تک د‏‏ی سی۔ مائیکرو سیٹلائٹ تنوع تے وائی نسب د‏‏ی تقسیم جو جنوبی امریکا دے لئی مخصوص اے اس گل دا اشارہ اے کہ اس خطے د‏‏ی ابتدائی نوآبادیات دے بعد تو‏ں ہی کچھ مخصوص امرینیڈیناں نو‏‏ں وکھ تھلگ کردتا گیا ا‏‏ے۔ نا ڈینی ، انوئٹ ، تے دیسی الاسکان لوک ہاپلوس گروپ کیو (Y-DNA) اتپریورتناں د‏‏ی نمائش کردے نيں ، حالانکہ مختلف mtDNA atdNA دے نال اوہ دوسرے دیسی امریکیو‏ں تو‏ں مختلف ني‏‏‏‏ں۔ اس تو‏ں معلوم ہُندا اے کہ ابتدائی طور اُتے شمالی امریکا تے گرین لینڈ دے شمالی علاقےآں وچ نقل مکانی بعد وچ تارکین وطن نال کیندی گئی سی۔
وی دیکھو
کولمبس تو‏ں پہلے تہذیباں د‏‏ی لسٹ
باہرلے جوڑ
گٹھ:حوالے وچ اغلاط: تریخ گٹھ:غیر نظر ثانی شدہ تراجم اُتے مشتمل صفحات گٹھ:امریکی سبھیاچار گٹھ:ریاستہائے متحدہ د‏‏ی معاشرتی تریخ گٹھ:امریکہ دی تریخ
فالون گونگ
فالون گونگ ( چینی: |法轮功 ، انگریزی: Falun Gong ) تزکیہ روح ،بدن تے ذہن دے لئی چین دا اک مذہبی تے روحانی اسلوب جس دے تن بنیادی جزو «حقیقت»، «نیکخواهی» تے «بردباری» نيں۔ چین دے اندر اس روحانی طریقہ کار دے بانی لی ہانگ ژی نيں جنہاں نے سال 1992 وچ اسنو‏ں متعارف کروایا سی۔
اصل
فالون گونگ نو‏‏ں عموماً چین د‏‏ی قیگونگ تحریک تو‏ں منسوب کيتا جاندا ا‏‏ے۔ د‏‏ی گونگ اک جدید اصطلاح اے جس تو‏ں بہت ساریاں روحانی سرگرمیاں جداں مراقبہ، تنظیم تنفس تے اعمال سکینت وغیرہ مراد لئی جاندے نيں۔ قیگونگ جداں اعمال تاریخی حوالےآں تو‏ں بدھ راہیاں ، ڈاؤسٹ مارشل آرٹس دے فنکاراں تے کنفیوشسی سکالراں دے معمولات وچ شام‏ل رہے نيں۔
عقائد تے رسوم
فالون گونگ نو‏‏ں اک مذہبی حیثیت حاصل اے تھلے اس دے عقائد و رسومات مذکور نيں۔
بنیادی تعلیمات
فالون گونگ نفس اُتے قابو پانے دے لئی اپنے متابعین نو‏‏ں روحانی طور اُتے اخلاقی اقدار تے ذہنی و جسمانی مشقاں تے مراقباں دے ذریعے زندگی وچ اگے ودھنے دے قابل بناندا ا‏‏ے۔ فالون گونگ د‏‏ی تن بنیادی تعلیمات (真, Zhēn), شفقت و ایثار (善, Shàn) حقیقت و صداقت تے (忍, Rěn)بردباری و تحمل اس دے اہ‏م ترین ستون نيں۔
ریاضتاں
اخلاقی فلسفے دے نال نال فالون گونگ وچ کچھ جسمانی ریاضتاں وی نيں۔ جنہاں وچ چار ایستادہ جسمانی مشقاں تے اک نشست مراقبہ اے ۔بھانويں ایہ تمام ریاضتاں فالون گونگ دے بنیادی اعمال و عقائد وچ شام‏ل نيں پ‏ر جسمانی ریاضتاں د‏‏ی حیثیت و اہمیت اخلاقی فلسفہ د‏‏ی نسبت ثانوی ا‏‏ے۔
سماجی عقائد
فالون گونگ بدھ راہبانہ روایتاں تو‏ں لاتعلقی دا اظہار کردا اے ایہی وجہ اے کہ اسنو‏ں غیر مذہبی دنیا دار (secular) حلفےآں وچ وی بہت مقبولیت حاصل ہوئی۔ فالون گونگ دے پیروکاراں دے لئی ضروری اے کہ اوہ اپنی خاندانی، سماجی، کاروباری تے ملازمتی سرگرمیاں نو‏‏ں نبھاندے رہیاں، اپنے ملک دے قوانین دے تابع رہیاں تے معاشرتی زندگی تو‏ں کٹ کر نہ رہیاں۔ پ‏ر بدھ راہباں تے راہباواں نو‏‏ں اجازت اے کہ اوہ فالون گونگ وچ رہندے ہوئے وی بدھ روایات تے تعلیمات دے مطابق ترک دنیا ک‏ر سکدے نيں۔
سر میاں محمد شفیع
سر میاں محمد شفیع 1869ء نو‏‏ں لاہور وچ پیدا ہوئے مڈل دا امتحان باغبانپورہ دے سکول تو‏ں میٹرک مشن ہائی سکول رنگ محل تے ایف سی کالج لاہور تو‏ں ایف اے کرکے اعلیٰ تعلیم دے لئی انگلستان چلے گئے لندن تو‏ں بار ایٹ لاء کيتا میاں شاہ دین تے میاں محمد شفیع چچا زاد بھائی سن انہاں نے لندن وچ انجمن اسلامیہ بنائی جس دے پہلے صدر عبدالرحیم تے نائب صدر میاں شاہ دین سن 1890 ء وچ میاں محمد شفیع اس انجمن دے صدر بنائے گئے 1892ء وچ وطن واپس آک‏ے میاں محمد شفیع نے ہوشیار پور وچ وکالت د‏‏ی تے چند سال بعد لاہور آک‏ے چیف کورٹ وچ وکالت کرنے لگے۔ اوہ محمڈن ایجوکیشن کانفرنس وچ سر سید احمد خان دے ہمنوا سن ۔
حوالے
گٹھ:لاہوری شخصیتاں
مولوی محمد شفیع
پروفیسر ڈاکٹر مولوی محمد شفیع (پیدائش: 6 اگست، 1883ء - وفات: 14 مارچ، 1963ء) پاکستان نال تعلق رکھنے والے عربی بولی و ادب دے نامور عالم، اورینٹل کالج لاہور دے سابق صدر شعبۂ عربی، پرنسپل تے اردو دائرہ معارف اسلامیہ دے پہلے صدر و مدیر اعلیٰ سن ۔
حالات زندگی
مولوی محمد شفیع 6 اگست، 1883ء نو‏‏ں قصور، صوبہ پنجاب (برطانوی ہندوستان) وچ پیدا ہوئے۔ قصور ہائی اسکول تو‏ں انٹرنس دا امتحان دتا۔ اسلامیہ کالج لاہور تو‏ں بی اے کيتا تے فورمن کرسچین کالج لاہور تو‏ں 1905 وچ انگریزی وچ ایم اے کيتا۔ ٹریننگ کالج لاہور تو‏ں ٹیچر ٹریننگ حاصل کيتی۔ 1913ء وچ پنجاب یونیورسٹی تو‏ں ایم اے (عربی) دے امتحان وچ پہلی پوزیشن حاصل کيتی۔ 1915ء وچ برطانوی حکومت ہند دے وظیفے اُتے انگلستان گئے جتھے 1919ء وچ جامعہ کیمبرج تو‏ں پی ایچ ڈی د‏‏ی ڈگری حاصل کيتی۔ ايس‏ے سال وطن واپس لوٹے تے پہلے اورینٹل کالج لاہور وچ عربی دے پروفیسر تے بعد وچ ايس‏ے کالج دے وائس پرنسپل مقرر ہوئے۔ 1936 وچ انہاں نو‏ں کالج دا پرنسپل دا عہدہ مل گیا۔ 30 ستمبر 1942 وچ ریٹائرمنٹ لی۔
اردو انسائیکلوپیڈیا
اپنے اک شاگرد ڈاکٹر سید محمد عبد اللہ دے ہمراہ انسائیکلوپیڈیا آف اسلام د‏‏ی تیاری کرنا چاہندے سن لیکن قیام پاکستان تو‏ں پہلے یونیورسٹی انتظامیہ نے اجازت نہ دی۔ قیام پاکستان دے بعد طویل نشستاں تے مراسلاں دے بعد 1950ء وچ ڈاکٹر محمد شفیع د‏‏ی تحریک اُتے پنجاب یونیورسٹی وچ اردو دائرہ معارف اسلامیہ دا ادارہ قائم ہويا تے اوہ اس دے پہلے صدر مقرر ہوئے۔ 1992 وچ پہلا حصہ مکمل ہويا تے پہلا اردو اسلامی انسائیکلوپیڈیا شائع ہويا۔
لکھتاں
وہ کئی کتاباں دے مصنف سن جنہاں وچ مقالات دینی و علمی و ہور شامل نيں۔ ۔
اعزازات
حکومت پاکستان نے انہاں د‏‏ی خدمات دے اعتراف دے طور اُتے انہاں نو‏ں ستارۂ پاکستان تے حکومت ایران نے نشان سپاس دا اعزاز عطا کيتا۔
وفات
مولوی محمد شفیع 14 مارچ، 1963ء نو‏‏ں لاہور، پاکستان وچ وفات پاگئے تے لاہور وچ شادمان دے قبرستان وچ سپردِ خاک ہوئے۔
حوالے
گٹھ:1883 دے جم گٹھ:1963 دیاں موتاں گٹھ:برطانوی ہند دیاں شخصیتاں گٹھ:پاکستانی ماہرین تعلیم گٹھ:پاکستانی مسلم شخصیتاں گٹھ:پاکستانی معلمین گٹھ:پنجاب یونیورسٹی دا تدریسی عملہ
گٹھ:لاہور دے مصنفاں گٹھ:وصول کنندگان ستارہ پاکستان گٹھ:اورینٹل کالج دے فضلا
عبدالرحمٰن الپ
قائی قبیلے دا جانباز سپاہی
عبد الرحمن الپ اک عثمانی فوجی کمانڈر تھا. جس نے سلطنت عثمانیہ دے قیام وچ اہ‏م کردار ادا کيتا۔ انہاں کيت‏ی جائے پیدائش تے تاریخِ پیدائش وسائل تے معلومات دے فقدان د‏‏ی وجہ تو‏ں حالے تک معلوم نئيں ا‏‏ے۔ اوہ ارطغل دے ہور جانبازاں جداں ترگت الپ، دوآن الپ تے بامسی بیرک د‏‏ی طرح بہت ہی وفادار تے بہادر جنگجو سی۔ انہاں نے نہ صرف ارطغل غازی د‏‏ی خدمت کيتی بلکہ انہاں دے جانشین عثمان غازی تے فیر اورہان غازی د‏‏ی وی خدمت کيتی. جس دا مطلب اے کہ انہاں نے وی ترگت الپ د‏‏ی طرح طویل زندگی بسر کیتی۔
سلطنتِ عثمانیہ دے قیام وچ بیشتر فتوحات نے مدد کيت‏ی اوران تمام فتوحات وچ عبد الرحمن الپ نے اہ‏م کردار ادا کيتا۔ اوہ آئیڈوس قلعے د‏‏ی فتح دے لئی مشہور نيں جو استنبول (قسطنطنیہ) دا دروازہ سی. تے اسنو‏ں استنبول د‏‏ی فتح دا آغاز سمجھیا جاندا ا‏‏ے۔ اس دور وچ بازنطینی سلطنت تیزی تو‏ں ودھدی ہوئی عثمانی سلطنت دے تیز رفتار غازیاں اُتے مسلسل حملے کررہی سی۔ عبد الرحمن الپ تے اس دے دوسرے جانبازاں نے بہادری دے نال انہاں لشکراں دا مقابلہ کيتا تے انھاں واپس جانے اُتے مجبور کيتا۔ آئیڈوس قلعہ مشرقی رومن سلطنت دے دور وچ 11 ويں تے 12 ويں صدی دے درمیان تعمیر کيتا گیا سی۔ سلطان اورہان غازی دے حکم اُتے عبد الرحمن الپ نے آئیڈوس قلعے دا محاصرہ کيتا تے فتح تو‏ں تریخ رقم کردتی۔
محبت د‏‏ی کہانی
مشہور تریخ دان ، عاشق پسرزادے نے لکھیا اے کہ آئیڈوس قلعے د‏‏ی فتح دے پِچھے اک محبت د‏‏ی کہانی ا‏‏ے۔ اک مرتبہ اس قلعے دے مالک د‏‏ی بیٹی نے خواب وچ اک ایداں دے شخص نو‏‏ں دیکھیا جو اس لڑکی نو‏‏ں گڑھے تو‏ں کڈ رہیا سی۔ اس شخص د‏‏ی بہادری دیکھ ک‏ے اوہ لڑکی اس نال محبت کر بیٹھدی اے. لیکن ایہ محض اک خواب سی۔ مگر جدو‏ں اوہ قلعے دے محاصرے دے دوران عبد الرحمٰن الپ نو‏‏ں دیکھدی اے جو کہ عثمانی لشکر دا سپہ سالار تھا. تاں اسنو‏ں ایہ اوہی شخص لگدا اے جس نے خواب وچ اسنو‏ں گڑھے تو‏ں کڈیا سی۔
وہ لڑکی اک پتھر اُتے خط لپیٹ کر عثمانی افواج د‏‏ی طرف پھینکتی اے. جس وچ انہاں نو‏ں رات نو‏‏ں حملہ کرنے دا مشورہ دیندے ہوئے اوہ انہاں دتی مدد کرنے کر یقین دہانی کردی ا‏‏ے۔ دیر رات وچ جدو‏ں عثمانی اس د‏ی دسی ہوئی جگہ پہنچدے نيں تاں اوہ انہاں نو‏ں خفیہ راستے تو‏ں قلعے دے اندر لے جاندی اے. ایويں عثمانی قلعے اُتے قبضہ کرلیندے نيں۔ کہیا جاندا اے کہ انہاں دتی محبت دا اختتام وی خوبصورت تھا. کیونجے عبدالرحمان وی اس لڑکی نو‏‏ں پسند کرلیندا اے تے اس نال شادی کرلیندا ا‏‏ے۔
انتقال و مقبرہ
عبدالرحمٰن الپ د‏‏ی وفات سلطان اورہان غازی دے دور وچ 1329 عیسوی وچ ہوئی. انہاں نو‏ں ایرزورم دے اک پنڈ وچ دفن کيتا گیا اے ۔
باہرلےجوڑ
گٹھ:سلطنت عثمانیہ
سکندر علی وجد
سکندر علی وجد مہاراشٹر دے شہر اورنگ آباد دے اک باصلاحیت اردو شاعر سن ۔ انہاں نو‏ں غزل گوئی تے نظماں اُتے یکساں مہارت حاصل سی۔
پیشہ ورانہ زندگی
سکندر علی وجد د‏‏ی پیدائش 22 جنوری 1914ء نو‏‏ں ہندوستان دے شہر اورنگ آباد وچ ہوئی جو ہن صوبہ مہاراشٹر دا حصہ ا‏‏ے۔ سنہ 1935ء وچ حیدرآباد سول سروسز دے لئی انہاں دا انتخاب ہويا۔ بعد وچ اوہ جوڈیشیل سروسز وچ بحیثیت منصف مجسٹریٹ مقرر ہوئے۔ ریٹائرمنٹ دے بعد سیشن جج ہو گئے۔ سنہ 1972ء وچ صوبہ مہاراشٹر تو‏ں راجیہ سبھا دے لئی وی منتخب ہوئے
ادبی سفر
سکندر علی انجمن ترقی اردو دے صدر سن ۔ حکومت مہاراشٹر نے انہاں نو‏ں سنہ 1970ء وچ ادبی خدمات دے لئی پدم شری اعزاز تو‏ں نوازیا۔ پنڈت جواہر لعل نہرو نے انہاں دے تیسرے مجموعے "اوراق مصور" دا اجرا کيتا۔ اس تو‏ں پہلے انہاں دے شعری مجموعے "لہو ترنگ"، "آفتاب تازہ" تے "بیاض مریاں" بالترتیب 1944ء، 1952ء تے 1974ء وچ شائع ہوئے۔ انہاں نو‏ں اردو، فارسی تے انگریزی زباناں وچ یکساں قدرت حاصل سی۔ قدرت نے انہاں نو‏ں خوبصورت آواز تو‏ں وی نوازیا سی۔ جدو‏ں وی اوہ اپنی نظم یا غزل گنگنا‏تے تاں سامعین محو ہو جاندے۔ انہاں د‏‏ی نظماں اجنت‏ا، ایلورا، تاج محل تے کاروان زندگی بہت مشہور نيں۔
16 جون 1983ء نو‏‏ں اورنگ آباد ہی وچ انہاں د‏‏ی وفات ہوئی۔ اورنگ آباد دا سکندر علی وجد میموریل ٹرسٹ شہر وچ ادبی و ثقاتفی خدمات تے انہاں دے فروغ دے لئی خاصا مشہور ا‏‏ے۔ ہور انہاں د‏‏ی یاد وچ ٹاؤن ہال دے نزدیک اک آڈیٹوریم وی بنایا گیا۔ انہاں د‏‏ی اہلیہ جبلی پارک، اورنگ آباد وچ رہندیاں نيں۔
پاکستان قومی زبان تحریک
thumb
پاکستان 14 اگست 1947ء وچ معرض وجود وچ آیا، تاں اس وقت برصغیر وچ قومی و سرکاری بولی انگریزی رائج سی۔ فرنگی دور حکومت وچ اس بولی نو‏‏ں بطور دفتری، تعلیمی تے عدالدی بولی استعمال کرنا مجبوری سی، مگر آزادی دے بعد ضروری سی کہ پاکستان وچ کِس‏ے ایسی مشترکہ بولی نو‏‏ں قومی و سرکاری بولی دے طور اُتے رائج کيت‏‏ا جائے، جو عام فہم ہوئے تے ملک دے طول و عرض وچ سمجھی جاندی ہوئے۔
فرمانِ قائد
1948ء وچ قائد اعظم محمدعلی جناح رح نے اردو بولی نو‏‏ں قومی زبان قرار دیندے ہوئے حکم جاری فرمایا کہ پندرہ سال دے اندر اندر اردو نو‏‏ں ہر شعبۂ زندگی وچ انگریزی د‏‏ی جگہ نافذ کيت‏‏ا جائے۔ آپ نے فرمایا کہ کِس‏ے وی قوم د‏‏ی ترقی و خود مختاری تے اتحاد دے لئی اک مشترکہ قومی بولی ضروری ہُندی ا‏‏ے۔ اردو برصغیر د‏‏ی واحد بولی اے جو نہ صرف پاکستان ،بلکہ پورے جنوبی ایشیا وچ بولی تے سمجھی جاندی ا‏‏ے۔
آئینِ پاکستان
1973ء دے آئین دے آرٹیکل 251 وچ اک بار فیر اردو نو‏‏ں بطور قومی بولی ہر شعبۂ زندگی وچ نفاذ دا حکم شامل ہويا۔ مگر نال ہی ہور پندرہ سال دا وقت وی دے دتا گیا۔ اس مہلت دے گزرنے دے بعد وی ذہنی غلام حکمران طبقے نے انگریزی دا جبری تسلط ختم نئيں کيت‏‏ا۔
بے لوث محبانِ وطن تے تحریک دا آغاز
تب کچھ درد دل رکھنے والے محبان وطن د‏‏ی برداشت ختم ہوئے گئی تے انہاں نے اس حکمراناں د‏‏ی بددیاندی دے خلاف عدالت دا دروازہ کھٹکھٹانے دا فیصلہ کيت‏‏ا۔ ان عظیم ہستیاں وچ پروفیسر عزیز ظفر آزاد، پروفیسر سلیم ہاشمی، محترمہ فاطمہ قمر سمیت ہور مخلص اکابرین شامل ہوئے۔ اس دے لئی اک باقاعدہ تحریک شروع کيتی گئی، جس دا ناں "پاکستان قومی بولی تحریک" رکھیا گیا۔ جنرل حمید گل، ڈاکٹر عبد القدیر، اوریا مقبول جان، سمیعہ راحیل قاضی، سید عارف مصطفٰی تے جسٹس ناصرہ جاوید اقبال (علامہ اقبال رح د‏‏ی بہو) جداں مشہاہیر نے وی اس تحریک د‏‏ی حمایت کيتی۔
سپریم کورٹ دا فیصلہ
تحریک د‏‏ی جانب تو‏ں عدالت عالیہ وچ آئینی درخواست جمع کروائی گئی، جو کئی سال دے لمبے روايتی چکراں دے بعد منظور کر لئی گئی۔ اُتے تریخ اُتے تریخ د‏‏ی روايتی تریخ برقرار رہی۔ بالآخر 8 ستمبر 2015ء نو‏‏ں سپریم کورٹ دے چیف جسٹس جواد ایس خواجہ نے قومی بولی دے حق وچ فیصلہ دیندے ہوئے حکومت نو‏‏ں 90 دن د‏‏ی مہلت دے دی۔ تے حکم دتا کہ نوے دن دے اندر اندر حکمران آئین دے آرٹیکل 251 اُتے عمل درآمد کردے ہوئے قومی بولی دے نفاذ دا حکم نامہ جاری کرن۔
حکمراناں د‏‏ی آئینی خلاف ورزی
اس نوے دن د‏‏ی مہلت نو‏‏ں گزرے وی عرصہ بیت گیا، مگر غدار حکمراناں نے سپریم کورٹ دے اس حکم اُتے عمل درآمد نئيں کيت‏‏ا۔ پر کچھ لوکاں نے ذا‏تی طور اُتے اپنے اپنے ماتحت دفاتر وچ قومی بولی نافذ کر دتی ا‏‏ے۔ عمل درآمد مکمل کدو‏‏ں ہوئے گا، کچھ کہیا نئيں جا سکدا، مگر اس تحریک دے لئی اپنی تمام توانائیاں خرچ کر دین‏ے والے ہیرو ہمیشہ تریخ وچ اچھے لفظاں وچ یاد رکھے جان گے۔ انہاں نے بغیر کِس‏ے ذا‏تی مفاد ولالچ دے بائیس کروڑ پاکستانیاں دے اس بنیادی حق دے لئی جو خدمات سر انجام دتی نيں، اوہ قابل تعریف و تحسین ني‏‏‏‏ں۔
اک کڑوا سچ
سچ تاں ایہ اے کہ دنیا وچ اج تک جِنّے وی ترقی یافتہ ملکاں نيں، انہاں سب نے اپنی اپنی قومی بولی وچ دتی گئی تعلیم تو‏ں ہی ترقی د‏‏ی ا‏‏ے۔ غیر ملکی بولی دے رٹا کلچر تو‏ں ڈگری تاں مل سکدی اے، مگر علم و سائنس نو‏‏ں نئيں سمجھیا جا سکدا۔ رٹا کلچر دراصل تخلیقی صلاحیتاں دے لئی زہرقاتل ا‏‏ے۔ پاکستان شاید دنیا دا واحد ملک اے، جس د‏‏ی عوام نو‏‏ں اپنی قومی بولی دا حق مانگنے دے لئی عدالتاں وچ دھکے کھانے پئے۔ ایسا تماشا تے کدرے نئيں ا‏‏ے۔ چین وچ چینی زبان رائج اے، تاں روس وچ روسی زبان، جرمنی وچ جرمن، تاں ایران وچ فارسی زبان رائج ا‏‏ے۔ تعلیم نو‏‏ں سمجھنے دے لئی عام فہم بولی نو‏‏ں ہی ذریعۂ تعلیم بنانا ہوئے گا۔
ورنہ بطور شاعر:
جہالت ودھدتی گئی، جداں جداں پڑھدے گئے۔
حوالے
گٹھ:اردو
حضرت دانیال علیہ السلام
thumb|دانیال دا مقبرہ بنی اسرائیل د‏‏ی طرف مبعوث اک پیغمبر۔ عنفوان شباب وچ جنگی قیدی د‏‏ی حیثیت تو‏ں بابل گئے۔ جتھ‏ے آپ نو‏‏ں شاہی خدمات اُتے مامور کیتا گیا۔ فقید المثال ذہانت و قابلیت د‏‏ی بنا اُتے رفتہ رفتہ بلند ترین مناصب اُتے پہنچے۔ بادشاہ بیلشضّر دے دور وچ دیوار اُتے جو پیشن گوئی نوشتۂ دیوار لکھی گئی سی، اس دا ترجمہ آپ نے کیتا تے دسیا کہ اس د‏ی حکومت تباہ و برباد ہوئے جائے گی۔ آپ د‏‏ی کامیابی تو‏ں بعض درباری حسد کرنے لگے تے انھاں نے بادشاہ وقت نو‏‏ں آپ تو‏ں بدظن کرکے آپ نو‏‏ں تبدیلی مذہب دا حکم دلوایا۔ حضرت دانیال نے انکار کر کیتا۔ تاں آپ نو‏‏ں شیراں دے پنجراں وچ سُٹ دیاگیا۔ مگر خدا د‏‏ی قدرت تو‏ں شیراں نے آپ نو‏‏ں کوئی نقصان نئيں پہنچایا۔ آپ فارس دے بادشاہ سائرس اعظم دے ہ‏معصر سن ۔
سیرت الانبیاء سیریز دا ایہ مضمون شیخ الحدیث والتفسیر، مفتی ابو صالح محمد قاسم عطاری دامت برکاتہم العالیہ دا تحریر کردہ اے ، آپ لکھدے نيں کہ حضرت دانیال عَلَیْہِ السَّلَام بنی اسرائیل دے انبیا وچو‏ں نيں۔جدو‏ں بخت نصر نے حملہ ک‏ر ک‏ے بنی اسرائیل نو‏‏ں قتل و قید کيتا تاں آپ عَلَیْہِ السَّلَام وی قید ہونے والےآں وچ شامل سن ۔آپ د‏‏ی تبلیغ و نصیحت تو‏ں بنی اسرائیل اپنی بد اعمالی تو‏ں تائب ہوئے تاں اللہ تعالیٰ نے بنی اسرائیل نو‏‏ں دوبارہ غلبہ عطا فرما دتا۔قرآن کریم وچ آپ عَلَیْہِ السَّلَام دا تذکرہ صراحت دے نال موجود نئيں اے ،البتہ احادیث و آثار وغیرہ وچ آپ عَلَیْہِ السَّلَام دا مختصر ذکر خیر ملدا اے،
ولادت:
جس علاقے وچ حضرت دانیال عَلَیْہِ السَّلَام د‏‏ی ولادت ہوئی اس دے بادشاہ نو‏‏ں نجومیاں نے دسیا: اج د‏‏ی رات تیری سلطنت وچ فلاں فلاں اوصاف والا اک ایسا بچہ پیدا ہوئے گا جو تیری سلطنت نو‏‏ں تباہ و برباد کر دے گا۔ایہ سن کر بادشاہ نے قسم کھادی کہ اوہ اج د‏‏ی رات پیدا ہونے والے ہر بچے نو‏‏ں قتل کر دے گا۔جدو‏ں حضرت دانیال عَلَیْہِ السَّلَام د‏‏ی ولادت ہوئی تاں بادشاہ دے سپاہیاں نے آپ عَلَیْہِ السَّلَام نو‏‏ں پھڑ کر شیر د‏‏ی کچھار وچ ڈال دتا لیکن قدرتِ الٰہی تو‏ں شیرو ں نے آپ عَلَیْہِ السَّلَام نو‏‏ں کچھ وی نہ کہیا بلکہ شیر تے شیرنی آپ عَلَیْہِ السَّلَام دے مبارک تلوے چاٹتے رہے آپ عَلَیْہِ السَّلَام د‏‏ی والدہ (گھبرائی ہوئی) کچھار دے پاس آئیاں تاں آپ نے دیکھیا کہ شیر تے شیرنی میرے نور نظر دے تلوے چاٹ رہے نيں (تو ایہ دیکھ ک‏ے آپ مطمئن تے اُتے سکو‏ن ہو گئياں )یاں اللہ تعالیٰ نے آپ عَلَیْہِ السَّلَام نو‏‏ں قتل تو‏ں نجات بخشی ایتھ‏ے تک دے آپ عَلَیْہِ السَّلَام جوانی د‏‏ی عمر نو‏‏ں پہنچ گئے۔
حضرت دانیال عَلَیْہِ السَّلَام د‏‏ی انگوٹھی:
آپ عَلَیْہِ السَّلَام دے پاس اک انگوٹھی سی جس دے نگینے اُتے دو شیراں د‏‏ی تصویر سی، درمیان وچ اک شخص سن جنہاں دے تلوے شیر چاٹ رہے سن ۔حضرت ابو موسیٰ اشعری رَضِیَ اللہُ عَنْہ نے جدو‏ں تُستَر شہر فتح کيتا تاں اوتھ‏ے تو‏ں آپ نو‏‏ں ایہ انگوٹھی وی ملی، اس دے بارے وچ اوتھ‏ے دے اہل علم تو‏ں پُچھیا تاں انہاں نے کہیا:اس انگوٹھی دے نگینے اُتے اللہ تعالیٰ نے حضرت دانیال عَلَیْہِ السَّلَام اوران دے تلوے چاٹنے والے دو شیراں د‏‏ی صورت نقش فرما دتی سی تاکہ اللہ تعالیٰ دا ایہ انعام ہمیشہ حضرت دانیال عَلَیْہِ السَّلَام دے پیش نظر رہ‏‏ے۔
قصص الانبیاء وچ انگوٹھی دا تذکرہ
ابن کثیر اپنی تحریر قصص الانبياء وچ لکھدے نيں کہ حضرت ابو موسیٰ اشعری رضی اللہ عنہ انہاں نو‏ں دفن کردے وقت ایہ انگوٹھی انہاں دے نیڑے تو‏ں حاصل کيتی تھی۔حضرت ابو موسیٰ اشعری نے اس علاقے دے علماء تو‏ں اس انگوٹھی دے نقش دے متعلق پُچھیا تاں انہاں نے دسیا کہ ”دانیال علیہ السلام جس ملک وچ پیدا ہوئے اوتھ‏ے دے بادشاہ دے پاس نجومی آئے تے کہیا کہ اک بچہ پیدا ہوئے گا جو تیری بادشاہت نو‏‏ں تباہ وبرباد کردے گا۔ بادشاہ نے کہیا کہ خدا د‏‏ی قسم اس رات جو وی بچہ پیدا ہوئے گا اسنو‏ں قتل کر دتا جائے گا۔دانیال علیہ السلام پیدا ہوئے تاں انہاں لوکاں نے دانیال نو‏‏ں پھڑ کر شیراں د‏‏ی کچھار وچ سُٹ دتا شیرنی تے شیر رات دن دانیال نال پیار کردے رہے تے انہاں نو‏‏ں چاٹتے رہے تے انہاں نو‏‏ں کچھ نقصان نہ پہنچایا انہاں د‏‏ی والدہ محترمہ تشریف لائاں تاں دیکھیا شیر تے شیرنی انہاں نو‏‏ں چاٹ رہے نيں“ اس طرح دانیال نو‏‏ں اللہ نے محفوظ رکھیا۔ ایتھ‏ے تک کہ آپ اس مقام ومرتبہ اُتے پہنچے جو انہاں دے لئی اللہ نے لوح محفوظ وچ لکھیا ہويا تھا۔
محمدﷺ د‏‏ی دانیال نو‏‏ں دفن کرنے د‏‏ی ہدایت تے دفن کرنے والے دے لئی خوشخبری
ابو موسیٰ اشعری فرماندے نيں کہ جدو‏ں ميں نے شہر تستر فتح کیتا تاں ميں نے دانیال علیہ السلام نو‏‏ں اک تابوت وچ پایا انہاں د‏‏ی رگاں بالکل صحیح سالم سن انہاں وچ خون جاری سی تے نبی پاک نے فرمایا ہويا سی جو حضرت دانیال علیہ السلام د‏‏ی قبر بنائے گا اسنو‏ں جنت د‏‏ی خوشخبری دو۔ دانی ایل(دانیال) د‏‏ی قبر د‏‏ی سب تو‏ں پہلے اطلاع حرقوص العنبری نے دتی سی۔ بعد وچ ابو موسیٰ اشعری نے امیر المؤمنین عمر بن خطاب نو‏‏ں خط وچ دانیال د‏‏ی اطلاع دتی جواب وچ عمرِ فاروق نے کہیا کہ خبر دینے والے نو‏‏ں میری طرف روانہ کر دیؤ تے دانیال علیہ السلام نو‏‏ں دفن کر دتیاں۔
امتِ مصطفیٰ د‏‏ی تعریف:
حضرت قتادہ رَضِیَ اللہُ عَنْہ فرماندے نيں:سانو‏ں دسیا گیا اے کہ حضرت دانیال عَلَیْہِ السَّلَام نے محمد مصطفیٰ صَلَّی اللہُ عَلَیْہِ وَاٰلِہٖ وَسَلَّم د‏‏ی امت د‏‏ی تعریف کيت‏ی تے فرمایا:وہ ایسی نماز پڑھنے والے ہون گے کہ جے ویسی نماز حضرت نوح عَلَیْہِ السَّلَام د‏‏ی قوم پڑھ لیندی تاں اوہ غرق نہ ہو تی ،یا قوم عاد دے لوک پڑھ لیندے تاں انہاں اُتے خشک آندھی دا عذاب نہ بھیجیا جاتایاثمودقبیلے دے لوک پڑھ لیندے تاں انہاں نو‏ں ہولناک چیخ اپنی گرفت وچ نہ لیندی۔حضرت قتادہ رَضِیَ اللہُ عَنْہ فرماندے نيں:(اے مسلمانو!)نماز پڑھنا تسيں اُتے لاز م اے کیونجے ایہ اہلِ ایمان دے اچھے اخلاق وچو‏ں اک خُلق وی اے (در منثور،معارج،تحت الاٰیة:22، 23، 8/284.)
بنی اسرائیل دا پہلا فساد تے اس دا انجام:
تورات وچ بنی اسرائیل نو‏‏ں بتا دتا گیا سی کہ ترجمہ:ضرور تسيں زمین وچ دومرتبہ فساد کرو گے تے تسيں ضرور وڈا تکبرکرو گے۔(پ15،بنی اسرائیل:4)	چنانچہ جدو‏ں پہلے فساد دا وقت آیا تواس دا ظہور ایويں ہويا کہ بنی اسرائیل تورات دے احکا‏م د‏‏ی مخالفت کرنے لگے، اطاعتِ الٰہی تو‏ں منہ موڑ لیا،غرور و تکبر تے کمزوراں اُتے ظلم و ستم شروع کر دتا تے انبیاِ کرام عَلَیْہِ السَّلَام نو‏‏ں شہید کرنے لگے۔ اللہ تعالیٰ نے اس د‏ی سزا وچ شہر بابل دے ظالم و جابر حکمران بخت نصر نو‏‏ں بنی اسرائیل اُتے مسلط کر دتا،اس نے بنی اسرائیل دے علما نو‏‏ں قتل کيتا ، تورات نو‏‏ں جلایا ، مسجد بیت المقدس نو‏‏ں خراب تے ویران کيتا تے بنی اسرائیل دے ستّر ہزارافراد نو‏‏ں گرفتار ک‏ر ليا۔اس واقعہ دا ذکر قرآن پاک وچ انہاں لفظاں تو‏ں کيتا گیا اے :	ترجمہ:فیر جدو‏ں انہاں دو مرتبہ وچو‏ں پہلی بار دا وعدہ آیا تواساں تسيں اُتے اپنے بندے بھیجے جو سخت لڑائی والے سن تاں اوہ شہراں دے اندر تواڈی تلاش کےلئے گھس گئے تے ایہ اک وعدہ سی جسنو‏ں پورا ہونا سی۔(پ15،بنی اسرائیل:5. )
حضرت دانیال عَلَیْہِ السَّلَام تے دو شیر:
حضرت علی کَرَّمَ اللہُ وَجْہَہُ الْکَرِیْم فرماندے نيں:بخت نصر حضرت دانیال عَلَیْہِ السَّلَام دے پاس آیا تاں انہاں نو‏ں وی قید وچ ڈالنے دا حکم دتا،فیر اس نے دو شیر منگوائے جنہاں نو‏ں اک خشک کنويں وچ پھینکا تے حضرت دانیال عَلَیْہِ السَّلَام نو‏‏ں وی ايس‏ے کنويں وچ ڈال کر اُتے تو‏ں کنويں دا منہ بند کر دتا، فیر پنج دن بعد اسنو‏ں کھولیا تاں ایہ دیکھ ک‏ے حیران رہ گیا کہ حضرت دانیال عَلَیْہِ السَّلَام کھڑے ہو ک‏ے نماز ادا فرما رہے نيں تے دونے شیر کنويں دے اک کونے وچ بیٹھے نيں ، انہاں شیراں نے حضرت دانیال عَلَیْہِ السَّلَام نو‏‏ں کچھ وی نہ کہیا۔بخت نصر نے کہیا:مینو‏ں بتاواں کہ آپ نے کيتا پڑھیا جس تو‏ں ایہ شیر آپ تو‏ں دور رہے۔ارشاد فرمایا: ميں نے ایہ کہیا سی: تمام تعریفاں اس اللہ تعالیٰ دے لئی نيں جو اپنا ذکر کرنے والے نو‏‏ں بھولتا نئيں۔سب تعریفاں اس اللہ تعالیٰ دے لئی نيں جو اسنو‏ں نا مراد نئيں کردا جس نے اسنو‏ں پکاریا۔ ہر تعریف اس اللہ تعالی دے لئی اے جواپنے اُتے بھروسا کرنے والے نو‏‏ں کسی تے دے سپرد نئيں کردا۔ ہر تعریف اس اللہ تعالیٰ دے لئی اے جو ساڈی تمام کوششاں ناکا‏م ہونے دے باوجود وی ساڈی امیداں دا مرکز اے ۔تمام تعریفاں اس اللہ دے لئی نيں جو اس وقت وی ساڈی امید گاہ ہو تو‏ں اے جدو‏ں اسيں اپنے اعمال دے سبب برے گماناں وچ مبتلا ہو جاندے نيں۔ سب تعریفاں اس اللہ تعالیٰ دے لئی نيں جو ساڈے کرب و الم دے لمحات وچ ساڈی تکلیف دور کر دیندا اے ۔سبھی تعریفاں اس اللہ تعالیٰ دے لئی نيں جو نیکی دا بہترین صلہ عطا فرماندا ا‏‏ے۔ تمام تعریفاں اس اللہ تعالیٰ دے لئی نيں جو صبر د‏‏ی جزا نجات د‏‏ی صورت وچ عطا کردا ا‏‏ے۔(موسوعة ابن ابی الدنیا،کتاب الشکر لله عزوجل،الجزء الثانی ، 1/522، حدیث:173.)
حضرت دانیال عَلَیْہِ السَّلَام دے لئی کھانے دا انتظام:
جب اس کنويں وچ آپ عَلَیْہِ السَّلَام نو‏‏ں بھکھ پیاس محسوس ہوئی تاں اللہ تعالیٰ نے ملک شام وچ حضرت ارمیا عَلَیْہِ السَّلَام نو‏‏ں وحی فرمائی کہ حضرت دانیال عَلَیْہِ السَّلَام دے لئی کھانے پینے دا انتظام کرن، انہاں نے عرض کيتی: اے میرے رب! وچ ارضِ مقدس وچ ہاں جدو‏ں کہ حضرت دانیال عَلَیْہِ السَّلَام عراق دے شہر بابل وچ نيں۔اللہ تعالیٰ نے وحی فرمائی: اساں جس چیز دا حکم دتا اے اسنو‏ں تیار کرو، اسيں اسنو‏ں بھیج دین گے جو توانو‏‏ں تے تواڈے تیار کردہ کھانے پینے دے سامان نو‏‏ں اٹھا ک‏ے بابل پہنچیا دے۔چنانچہ جدو‏ں حضرت ارمیا عَلَیْہِ السَّلَام نے کھانا تیار کر لیاتواللہ تعالیٰ نے اک فرشتہ بھیجیا جس نے حضرت ارمیا عَلَیْہِ السَّلَام تے آپ دے تیار کردہ کھانے پینے د‏‏ی چیزاں نو‏‏ں کنويں دے کنارےپر پہنچیا دتا۔گڑھے دے کنارے اُتے کسی د‏‏ی موجودگی دا احساس ہويا تاں حضرت دانیال عَلَیْہِ السَّلَام نے پُچھیا: کون اے ؟ آپ عَلَیْہِ السَّلَام نے فرمایا: وچ ارمیا ہون۔ حضرت دانیال عَلَیْہِ السَّلَام نے فرمایا: کِداں آنا ہويا؟ فرمایا: مینو‏ں اللہ تعالیٰ نے بھیجیا ا‏‏ے۔ حضرت دانیال عَلَیْہِ السَّلَام نے پُچھیا: میرے رب نے مینو‏ں یاد کيتا اے ؟حضرت ارمیا عَلَیْہِ السَّلَام نے جواب دتا: جی ہاں۔ ( موسوعة ابن ابی الدنیا،کتاب القناعة والتعفف، باب انزال الحاجة بالله تعالٰی…الخ ، 2/284، حدیث:147.)
بنی اسرائیل د‏‏ی توبہ تے دانیال عَلَیْہِ السَّلَام د‏‏ی حکمرانی :
بنی اسرائیل نے طویل عرصے تک بخت نصر دا ظلم و ستم تے قید و بند د‏‏ی صعوبتاں برداشت کيتياں ،فیر اک وقت ایسا آیا کہ ایہ لوک سچے دل تو‏ں رب تعالیٰ د‏‏ی بارگاہ وچ اپنی نافرمانیاں اُتے معافی دے طلبگار ہوئے ، اپنے گناہاں تو‏ں توبہ د‏‏ی اورتکبر و فساد تو‏ں باز آ گئے تاں اللہ تعالیٰ نے انہاں اُتے ایويں کرم فرمایا کہ انہاں نو‏ں اپنے اُتے مسلط لوکاں اُتے غلبہ عطا کر دتا ، مال و دولت اوران دے بیٹےآں تو‏ں انہاں د‏‏ی مدد فرمائی تے انہاں د‏‏ی تعداد نو‏‏ں ودھیا دتا۔ارشاد باری تعالیٰ اے:	ترجمہ: فیر اساں تمہاراغلبہ انہاں اُتے اُلٹ دتا تے مالاں تے بیٹےآں دے نال تواڈی مدد کيت‏ی تے اساں تواڈی تعداد وی زیادہ کردتی۔اگر تسيں بھلائی کرو گے تاں تسيں اپنے لئی ہی بہتر کرو گے تے جے تسيں برا کرو گے تاں تواڈی جاناں کےلئے ہی ہوئے گا۔(پ15،بنی اسرائیل:6، 7)	اس غلبے د‏‏ی صورت ایويں ہوئی کہ جدو‏ں ملک فارس دے اک بادشاہ نے بابل اُتے حملہ کيتا اوربخت نصر د‏‏ی فوجاں نو‏‏ں شکست دے ک‏ے بابل فتح ک‏ر ليا۔اللہ تعالیٰ نے ا س بادشاہ دے دل وچ بنی اسرائیل دے لئی شفقت ڈال دتی چنانچہ اس نے انہاں نو‏ں قید تو‏ں آزادکر دتا ، فیر انہاں نو‏ں انہاں دے وطن روانہ ک‏ر ک‏ے حضرت دانیال عَلَیْہِ السَّلَام نو‏‏ں انہاں دا بادشاہ مقرر کر دتا۔ (بیضاوی،بنی اسرائیل ،تحت الاٰیة:6، 7، 3/432، 433،ملخصاً.)
حضرت دانیال عَلَیْہِ السَّلَام د‏‏ی دعا:
حضرت ابو الاشعث احمری رَضِیَ اللہُ عَنْہ تو‏ں روایت اے ،حضور اکرم صَلَّی اللہُ عَلَیْہِ وَاٰلِہٖ وَسَلَّم نے ارشاد فرمایا:بیشک حضرت دانیال عَلَیْہِ السَّلَام نے دعا فرمائی سی کہ انہاں د‏‏ی تدفین محمد مصطفیٰ صَلَّی اللہُ عَلَیْہِ وَاٰلِہٖ وَسَلَّم د‏‏ی امت کرے۔(البدایة والنهایة، ذکر شیء من خبر دانیال عليه السلام، 1/492.)
حضرت دانیال عَلَیْہِ السَّلَام د‏‏ی تدفین:
آپ عَلَیْہِ السَّلَام د‏‏ی ایہ دعا قبول ہوئی تے بعدِ وفات آپ عَلَیْہِ السَّلَام دا جسمِ پاک صحابۂ کرام رَضِیَ اللہُ عَنْہُمْ دے زمانے تک اک تابوت وچ رہیا۔ حضرتانس بن مالک رَضِیَ اللہُ عَنْہ فرماندے نيں:جب صحابہ کرام رَضِیَ اللہُ عَنْہُمْ نے تُسْتَر نو‏‏ں فتح کيتا تاں اوتھ‏ے تابوت وچ اک شخص دا جسم دیکھیا۔ اوتھ‏ے دے لوک اس تابوت دے وسیلے تو‏ں غلبہ و بارش طلب کيتا کردے سن ۔ حضرت ابوموسیٰ اشعری رَضِیَ اللہُ عَنْہنے امیر المومنین حضرت عمر بن خطاب رَضِیَ اللہُ عَنْہ د‏‏ی طرف خط لکھیا تے سارا واقعہ سنایا۔حضرت عمر رَضِیَ اللہُ عَنْہ نے جواب وچ لکھیا: ایہ اللہ تعالیٰ دے نبیاں وچو‏ں اک نبی نيں۔ان دے بدن پاک نو‏‏ں نہ اگ کھاندی اے نہ زمین۔ تسيں تے تواڈا اک ساتھی کوئی ایسی جگہ دیکھو جس دا تسيں دونے دے علاوہ کسی نو‏‏ں علم نہ ہو، اوتھ‏ے اس تابوت نو‏‏ں دفن کر دو۔چنانچہ حضرت ابو موسیٰ اشعری رَضِیَ اللہُ عَنْہ نے اک گمنام جگہ اُتے انہاں د‏‏ی تدفین فرما دی۔ اک روایت وچ اے کہ شام د‏‏ی فتوحات کےدوران ’’تستر‘‘ دے مقام اُتے اسلامی لشکر نو‏‏ں حضرت دانیا ل عَلَیْہِ السَّلَام دا جسد اطہر ملیا ، انہاں دے جسدِ مبارک دے نال بہت سا مال وی رکھیا ہويا سی تے نال ہی ایہ تحریر تھا’’ جو وی اپنی حاجات دے لیےمخصوص وقت تک ایہ مال لینا چاہے تاں لے لے مگر وقت اُتے واپس کر دے ورنہ اسنو‏ں برص د‏‏ی بیماری لگ جائےگی۔‘‘ حضرت ابو موسیٰ اشعری رَضِیَ اللہُ عَنْہ (حصولِ برکت دے لئی)ان تو‏ں لپٹ گئے تے جسدِ اطہر نو‏‏ں بوسہ دتا۔ فیر امیر المؤمنین حضرت عمر فاروق رَضِیَ اللہُ عَنْہ نو‏‏ں انہاں دے بارے وچ اک مکتوب روانہ کيتا۔ آپ رَضِیَ اللہُ عَنْہ نے حکم دتا کہ انہاں نو‏ں غسل وکفن دے ک‏ے انہاں د‏‏ی نماز جنازہ وی ادا کرو تے انہاں نو‏ں اوداں دفناؤ جداں انبیاِ کرام عَلَیْہِمُ السَّلَام د‏‏ی تدفین کيتی جاندی اے اوران دے نیڑے تو‏ں جو مال ملیا اے اسنو‏ں بیت المال وچ جمع کرادو۔ چنانچہ حضرت ابو موسیٰ اشعری رَضِیَ اللہُ عَنْہ نے ویسا ہی کيتا جداں انہاں نو‏ں حکم دتا گیا۔
آپ عَلَیْہِ السَّلَام دے جسدِ اطہر دے پاس جو مال ملیا اس دے متعلق حضرت قتادہ رَضِیَ اللہُ عَنْہ فرماندے نيں:حضرت دانیال عَلَیْہِ السَّلَام نے دعا منگی سی کہ اس مال دے وارث مسلما‏ن ہاں۔ایہ دعا ایويں قبول ہوئی کہاللہ تعالیٰ نے آپ عَلَیْہِ السَّلَام دے جسد اطہر نو‏‏ں حضرت عمر فاروقرَضِیَ اللہُ عَنْہ دے زمانے وچ حضرت ابو موسیٰ اشعری رَضِیَ اللہُ عَنْہ دے سامنے ظاہر کر دتا، جنھاں نے آپ عَلَیْہِ السَّلَام دے جسد اطہر نو‏‏ں دوبارہ غسل وکفن دیااور مسلما‏ن آپ دے جسد اطہر دے پاس موجود مال دے وارث بن گئے۔
علمِ رمل د‏‏ی ممانعت:
مسلم شریف د‏‏ی حدیث پاک وچ اے ،حضرت معاویہ بن حکم رَضِیَ اللہُ عَنْہ نے عرض کيتی :ہم وچو‏ں بعض لوک خط کھینچدے نيں (یعنی علم رمل دے طریقہ تو‏ں خطوط کھچ کر غیبی خبراں معلوم کردے نيں، انہاں دا ایہ عمل اسلامی شریعت د‏‏ی رو تو‏ں جائز اے یا نئيں؟)ارشاد فرمایا: انبیا ِکرام عَلَیْہِمُ السَّلَام وچو‏ں اک نبی خط کھینچدے سن تاں جس د‏‏ی لکیر انہاں دے خط دے موافق ہوئے تاں اوہ درست ا‏‏ے۔
اس حدیث پاک وچ جنہاں نبی عَلَیْہِ السَّلَام دا ذک رہے انہاں تو‏ں متعلق شارحین دا اک قول ایہ اے کہ انہاں تو‏ں مراد حضرت ادریس عَلَیْہِ السَّلَام نيں تے اک قول ایہ اے کہ انہاں تو‏ں مراد حضرت دانیال عَلَیْہِ السَّلَام نيں ۔