cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
چک 316 ج ب
ناں
اس پنڈ دی بھوئیں نوں لوئر چناب نہر چوں نکلن آلی جھنگ برانچ نہر دے اک سُوئے (لنڈو) دا پانی لگدا اے   ۔اس پنڈ دے ناں نال ج ب (J.B=Jhang Branch) ایسے لئی لگیا ہوئیا اے ۔
تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ ضلع ٹوبہ ٹیک سنگھ چ تصیل گوجرہ چ وس رہیا اے ۔
لونگ دا لشکارا
لونگ دا لشکارا پنجابی بولی ج ہندستان چ 1986 چ بنن والی اک فلم جینوں ہرپال ٹوانہ نے بنایا۔جگجیت سنگھ دے سنگیت نردیشن تحت گرداس مان نے اس فلم وچ سدا مشہور گیت چھلا گایا۔
بارلے جوڑ
گٹھ:پنجابی فلم
ضلع کاراپرچک
ضلع کاراپرچک ترکی دے صوبہ سکاریا دا اک ضلع اے۔
ہور پڑھو
٭ ترکی دے ضلعے
گٹھ:ترکی دے ضلعے گٹھ:ترکی دی انتظامی ونڈ
ہانز فشر
ہانز فشر (1881 - 1945) اک جرمن کیمسٹ سی جینے 1930 دا کیمسٹری دا نوبل انعام لیا۔
ہور ویکھو
گٹھ:شخصیتاں گٹھ:مشہور لوک
ضلع کاراسو، سکاریا
ضلع کاراسو ترکی دے صوبہ سکاریا دا اک ضلع اے۔
ہور پڑھو
٭ ترکی دے ضلعے
گٹھ:ترکی دے ضلعے گٹھ:ترکی دی انتظامی ونڈ
دهستان کسما
ایہ ایران دے صوبہ گیلان دے ضلعے شہرستان صومعہ سرا دا اک دہستان جاں سب تحصیل جاں دیہی ضلع آ ۔ (دہستان فارسی چ سب تحصیل نوں کہندے نیں) ۔
تھاں ٹکانہ
ایہ دہستان ایران دے صوبہ گیلان دے شہرستان صومعہ سرا چ اے ۔
کوبالٹ بم
کوبالب بم یا فلزلاجوردی قنبلہ ، اصل وچ نمکین قنبلہ salted bomb دی اک قسم اے جو خود مرکزی اسلحہ دی اک ذیلی قسم وچ شامل ا‏‏ے۔ اس دا خیال سب تو‏ں پہلے لیوزیلرڈ (Leo Szilard) نے پیش کیتا، اس وچ قنبلہ دا بیرونی غلاف فلزلاجورد یا کوبالٹ تو‏ں بنایا جاندا اے نہ کہ ثانوی قابل انفجار مادے مثلا یونیئم 235 سے۔ یعنی اسنو‏ں انشقاق-ائتلاف-انشقاق اسلحہ دے طور اُتے ڈیزائن کیتا جاندا اے تے ثانوی درجہ دے ائتلافی ایندھن دے گرد انشقاقی غلاف دی بجائے کوبالٹ استعمال کیتا جاندا اے جو ثانوی ائتلافی درجہ تو‏ں نکلنے والے تعدیلاں یا نیوٹروناں دی بارش تو‏ں تطافر (transmuted) ہوکر کوبالٹ-60 وچ تبدیل ہو جاندا ا‏‏ے۔ کوبالٹ-60، طاقتور گاما شعاعاں خارج کردا ا‏‏ے۔
گٹھ:نیوکلیئر اسلحات گٹھ:فزکس
ضلع پودوناوسکی
سربیا براعظم یورپ دا اک دیس اے جہڑا بلقان دے علاقے چ واقع اے ۔
سربیا دے ہن 25 ضلعے نیں ، جنہاں چوں 7 وئیوودینا چ تے باقی 18 گھبلے سربیا چ نیں ، جدوں کہ اسدے 5 ضلعے جہڑے کہ کوسوو چ واقع سن ہن اک نواں دیس کوسوو اے ۔
سرب بولی ج ضلع نوں اوکروگ آکھیا جاندا اے ، ایہہ انتظامی اصطلاع ہور وی کئی سلاو دیساں جداں روس وغیرہ چ وی ورتی جاندی اے ۔
ضلع پودوناوسکی سربیا دے 25 ضلعےآں چوں اک اے ، اسدا انتظامی مرکز سمیدیریوو شہر اے ۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:سربیا گٹھ:سربیا دے ضلعے گٹھ:صوبے ریاستاں گٹھ:جغرافیہ گٹھ:یورپ
دیس لسٹ بلحاظ فی کس مساوی قوت خرید کل صحت اخراجات
ایہ ملکاں بلحاظ فی کس مساوی قوت خرید کل صحت اخراجات ا‏‏ے۔
حوالے
گٹھ:اقتصادی فہرستاں بلحاظ ملک گٹھ:صحت بلحاظ ملک گٹھ:صحت متعلقہ فہارست گٹھ:دیس لسٹ بلحاظ فی کس اقدار
ستارا ماہ خاصہ محل
محل د‏‏ی تریخ
یہ محل پرانے تے نويں حصےآں وچ تقسیم ا‏‏ے۔
نیا کمپلیکس یورپی انداز وچ بنایا گیا اے ، لیکن اسنو‏ں مرد تے خواتین حصےآں وچ تقسیم کيت‏‏ا گیا اے ، اسنو‏ں اندر تو‏ں مشرقی انداز وچ سجایا گیا ا‏‏ے۔ ایہ امیر بخارا میر سید عالم خان (1912–1920) خانیت بخارا دے آخری امیر دے دور وچ تعمیر ہويا سی۔
اس محل د‏‏ی تعمیر وچ اپنے زمانے دے مشہور کاریگراں ، جداں حسن حان عمروف ، عبداللہ غفوروف ، راخم خیتوف ، ابراہیم خفیزوف ، کریم صمدوف ، اوستو زورا ، اوستو خوجاکول ، شیريں مرادوف نے شرکت کيتی ، جس وچ دو روسی انجینئرز - مارگولس تے ساکوچ شامل سن ، جنہاں نے امیر دے دربار وچ خدمت انجام دی۔
فی الحال ، اس محل وچ فنون تے دستکاری دا میوزیم رکھیا گیا ا‏‏ے۔
میوزیم د‏‏ی تریخ
میوزیم نو‏‏ں 1927 وچ کھولیا گیا سی تے اس وچ 3 حصے سن : "آخری امارات د‏‏ی زندگی" ، "شہری دستکاری" ، "بخارا انقلاب د‏‏ی تریخ"۔ میوزیم د‏‏ی تخلیق وچ پہلے ازبک ماہر ماہر موسیجان سیدجانوف (1893–1937 “" عوام دے دشمن "کے طور اُتے گرفتار تے انھاں پھانسی دتی گئی) نے ودھ چڑھ کر حصہ لیا۔
1933 وچ ، سارا ماہ خاصہ بخارا میوزیم د‏‏ی اک شاخ بن گیا تے اسنو‏ں مقامی سطح اُتے اک بین ضلعی میوزیم دا درجہ دتا گیا۔ نمائش نو‏‏ں دوبارہ پیش تے پھیلادتا گیا ا‏‏ے۔ نمائش دا مظاہرہ 1947 تک جاری رہیا۔
1948 دے بعد تو‏ں ، اس نمائش نو‏‏ں "لوک فن تے فن بخارا" کہیا جانے لگیا۔ تے اس وچ کچھ حصے شامل سن : "بخارا دا یادگار فن" ، "لاگو فن" ، "لوک موسیقی د‏‏ی تخلیقی صلاحیتاں" ، "خطاطی تے چھوٹے چھوٹے فنون" تے "بخارا دے ہمسایہ برادرانہ ریاستاں دے نال ثقافتی تعلقات"۔
1954 وچ ، آل یونین سنٹرل کونسل آف ٹریڈ یونیناں دا محکمانہ تفریحی مرکز کھول دتا گیا ، میوزیم نو‏‏ں پورے محل دے احاطے تو‏ں گھٹا کر 9 مرکزی ہالاں تک محدود کردتا گیا۔ "لوک فن دا میوزیم "-نمائش شروع کيتی گئی - thumb|چپ|260px| ستارۀ ماه‌خاصه محل، امروز به عنوان [[عجائب گھر یا آثارخانه فعال اے .]] thumb|چپ|200px|انیہويں صدی دے [[بخارا امارات دے بوہت سارے نوادرات نو‏‏ں ستارہ ماہ خاصہ محل وچ رکھیا گیا ا‏‏ے۔]]
موجودہ
فی الحال ، محلات دے احاطے ماں آرائشی تے اطلاقی آرٹس دا میوزیم اے  تے مندرجہ ذیل نمائشاں نمائش دے لئی ني‏‏‏‏ں۔
19 واں - 20 واں صدیاں دے محل فرنیچر ، چودہويں - 20 واں صدی دا چینی تے جاپانی چینی مٹی دے برتن ، روس تو‏ں آئے ہوئے محل آرٹ اشیاء ، مشہور بخارا کاریگراں دے زیورات ، سونے د‏‏ی کڑھائی والے پینل تے کمبل ایتھ‏ے نمائش دے لئی آرہے ني‏‏‏‏ں۔
محل سونے دے کڑھائی والے کپڑ‏ے ، بیلٹ ، اسکارف ، جوندے دا اک مجموعہ پیش کيت‏‏ا گیا ا‏‏ے۔
اس مجموعے د‏‏ی تشکیل: آرائشی پینل "سوزین" ، نمازی قالین "جوزنوموزی" ، تکی ““ تکیہ پش ”کے بیڈ اسپریڈز ، کڑھائی والے پردے“ چمیلک ”۔
محل دے باغ وچ سائنسی بحالی دا کم کيت‏‏ا گیا ، قلعے د‏‏ی دیوار ، منڈیرے ، قدیم پودےآں تے حیوانات نو‏‏ں بحال کيت‏‏ا گیا۔
حوالے
گٹھ:ازبکستان د‏‏ی تریخ گٹھ:ازبکستان وچ فن عجائب گھر تے گیلریاں گٹھ:ازبکستان وچ تھ‏‏اںو‏اں عالمی ثقافتی ورثہ گٹھ:غیر نظر ثانی شدہ تراجم اُتے مشتمل صفحات
نکی پوچھلوالا البٹراس
نکی پوچھلوالا البٹراس وڈے ناپ دے سمندری پنچھیاں دے البٹراس ٹبر دا اک پنچھی اے۔
چک 333 ج ب
چک 333 ج ب   ضلع ٹوبہ ٹیک سنگھ دی تصیل گوجرہ دا اک پنڈ اے ۔
ناں
اس پنڈ دی بھوئیں نوں لوئر چناب نہر چوں نکلن آلی جھنگ برانچ نہر دے اک سُوئے (لنڈو) دا پانی لگدا اے   ۔اس پنڈ دے ناں نال ج ب (J.B=Jhang Branch) ایسے لئی لگیا ہوئیا اے ۔
تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ ضلع ٹوبہ ٹیک سنگھ چ تصیل گوجرہ چ وس رہیا اے ۔
کارل لینڈ سٹائنر
کارل لینڈ سٹائنر ( 14 جون 1868- 26 جون 1943) اک آسٹرین جیون پڑھت گرو تے ڈاکٹر سی۔ اوہنے خون دی قسماں بارے کھوج کیتی۔ اوہنے پولیو وائرس پہلی واری کھوجیا۔ اوہنوں 1930 اچ فزیالوجی دا نوبل انعام دتا گیا۔
ہور ویکھو
گٹھ:شخصیتاں گٹھ:مشہور لوک
چندرشیکھر وینکٹ رامن
وینکٹا رامن ( 7 نومبر 1888- 21 نومبر 1970) اک ھندستانی فزکس گرو سی جنے ہندستان وچ سائنس چ وادھا کرن دی کوشش کیتی۔ اوہنے دسیا کہ کنج چانن ڈیفلیکٹ ہوندا اے تے رامن ایفیکٹ بندا اے۔ اوہنوں 1930 اچ فزکس دا نوبل انعام دتا گیا۔
مڈھلا جیون
اس مہان تے امر ہیرے دا جم 7 نومبر، 1888 نوں تاملناڈو وچ تروچراپلی دے نیڑے تروویما کول پنڈ وچ ہویا۔ آپ دے پیؤ دا ناں آر۔ چندرشیکھر ائیئر تے ماں پاروتی سی۔ آپ دے پیؤ پہلاں اک سکول وچ پڑہاؤندے سن تے بعد وچ وشاکھاپٹنم دے اک کالج وچ حساب تے فزکس پڑھاؤن لگے۔ اوہ کتاباں دے کافی شقین سن تاں ہی اوہناں نے اپنے گھر وچ سائنس نال متعلق کتاباں دی اک وڈی لائبریری بنا رکھی سی۔ چھوٹا رمن وی اپنے پیؤ دے دسے رستہ اپر بڑی تیزی نال چلن لگ پیا۔
پڑھائی اتے کھوج پتر
رمن کّ ہونہار بچہ سی۔ گھر دا ماحول سائنس والا سی۔ اس دی قدرتی سوجھ دا جھکا وی سے پاسے ہی سی۔ چھوٹی عمر وچ ہی اوہ مذہبی پستکاں- رمان اتے مہامبھارت دا مطالعہ کرن لگا۔ اس نے نھا مذہبی کتاباں دی گھوکھ نی گمبھیرتا نال کیتی کہ بی۔ے۔ وچ جد کّ لیکھ 'مہانکاوِ' دے موضوع تے لکھن لی دتا گیا، تاں اس نے 'بھارتی مہانکاوِ' نوں چن کے سبھ توں چنگا لیکھ لکھیا تے نام حاصل کیتا۔ چھوٹی عمرے ہی رمن نے میٹرک پاس کیتا تے والٹیئر کالج وچ داخل ہو گیا۔ اوہ اجے تیرھاں ورھیاں دا سی، جد نٹر پاس کر کے مدراس دے پریزیڈینسی کالج وچ بی۔ے۔ پاس کرن لی داخل ہویا۔ رمن دا انگریزی دے پروفیسر ایلیئٹ تے ڈونگھا اثر پیا اتے اوہ پروفیسر دا لاڈلا طالب علم بن گیا۔ رمن پڈھای وچ بہت دلچسپی لیندا سی۔ اسنے بی۔ے۔ دی امتحان پہلے درجے وچ پاس کیتی تے سونے دا تمغہ جتیا۔ س امتحان لی فزکس کّ موضوع سی۔ ہن اسنے ایمّ۔ے۔ لی تیار ہونا سی۔ س توں کجھ سماں مگروں اس دا کّ ہور لیکھ، جو 'پرکاش' دے موضوع اُتے سی، لنڈن توں شائع ہون والے کّ ہور مشہور رسالے 'نیچر' (قدرت) نے چھاپیا۔ س دا سرلیکھ سی، 'چورس چھدر دے کارن بیڈول وورتن بینڈ'، ہ دو لیکھ اس لمی کھوج دا مڈھ سی، جو رمن نے 'دھنی' اتے 'پرکاش' دے موضوعاں وچ مگروں کیتی۔ جویں ہی رمن نے ایمّ۔ے۔ دی امتحان پاس کیتی، پروفیسر جونز اتے تعلیم ڈیپارٹمنٹ ولوں کوششاں شروع ہو گیاں کہ رمن نوں ہور سکھلای لین لی یورپ بھیجیا جاے۔ س کم دی تیاری وی ہو گی۔ ہن یورپ جہاز چڈھن توں پہلاں ہ ضروری سی کہ رمن کّ ڈاکٹری سرٹیفکیٹ حاصل کرے کہ اوہ سمندری سفر دیاں کٹھنایاں سہارن دے یوگ اے۔ رمن دا دماغ جنا تیز سی، اونھا ہی سوستھ کمزور سی۔ ڈاکٹراں نے ہ سرٹیفکیٹ دین توں نانہہ کر دتی، تے رمن دی تیاری وچے رہِ گی۔
رمن نے بھارت وچ ہی مالیات ڈیپارٹمنٹ دی اچی نوکری لئی مقابلے وچ بیٹھن دا من بنا لیا۔ سماں گھٹ سی۔ امتحان وچ بیٹھن لئی کلکتے پجے، تاں تار آ گی کہ اوہ ایمّ۔ے۔ وچ پہلے درجے وچ کامیاب ہو گے ہن اتے نال ہی اوہ پہلے طالب علم ہن، جنھا نے مدراس یونیورسٹی دے تہاس وچ ہ امتحان پہلے درجے وچ پاس کیتی اے۔ س کامیابی نے اوہناں دا اتشاہ بہت ودھا دتا۔ اوہناں نے مالیات ڈیپارٹمنٹ دے مقابلے دی امتحان وی بھارت وچ پہلا تھاں حاصل کر کے پاس کیتی تے ڈپٹی اکاؤنٹینٹ جنرل دی پدوی اُتے قائم کر دتے گے۔ س پرکار ہ اٹھاراں ورھیاں دا نوجوان نی وڈی پدوی تے جا پجا۔ نھا دی پہلی تعیناتی کلکتہ دی ہی ہو گی۔ سی۔وی۔ رمن نے ہولی-ہولی ‘وگیان’ موضوع تے انی زیادہ مہارت حاصل کر لئی کہ اس ولوں لکھے کھوج پتراں دی تعریف انگلینڈ تے امریکہ ورگے دیساں وچ وی ہون لگ پئی سی۔ اپنے جیون دور دوران پونے پنج سو توں ودھ کھوج پتر فزکس دے وکھ-وکھ موضوعاں اتے لکھن والا سی۔وی رمن پورے دنیا وچ اپنی پچھان بناؤن وچ کسے وی گلوں گھٹ نہیں سی۔
ایسوشییشن وچ شامل ہونا
کّ دن اوہ اپنے دفتر ول جا رہے سن کہ اوہناں دی نظر کّ مکان اتے لگے بورڈ اُتے پی، جس اُتے لکھیا سی، "سائنس دے پرچار لی بھارتی ادارہ"، اوہ جھٹ ٹریم توں اترے تے س مکان وچ جا پجے۔ اتھے س ادارہ دے میمبر کّ کترتا وچ حصہ لین لئی کٹھے ہو رہے سن۔ اوہ اعزازی سیکٹری ڈاکٹر امرت لال سرکار نوں ملے۔ ہ سجن س ایسوشییشن دے بانی ڈاکٹر مہیندر لال سرکار دے سپتر سن۔ اوہناں توں سماں لے کے رمن نے سائنس وچ کیتے کم دی اوہناں نوں وضاحت کیتی۔ ڈاکٹر سرکار اوہناں دے کم توں نے متاثر ہوے کہ اوہناں نوں کھوج دے کم وچ ہر قسم دی سہاتا دین دا وشواش دوایا۔ نال ہی اوہناں نوں س ادارہ دا میمبر وی بنا لیا۔ اوہناں نوں خاص سہولتاں دتیاں گیاں۔ س پرکار رمن سائنسی کھوج وچ جٹّ پے۔ رمن نوں کّ لیبارٹری دی لوڈ سی تے ایسوشییشن نوں کّ مہان سائنسدان دی۔ سو س میل نے دوہاں دی لوڈ نوں پورا کر دتا۔ رمن نے اپنا سارا وہلا سماں ایسوشییشن دی لیبارٹری وچ گزارنا شروع کیتا۔ انھا دی کھوج دے سٹے س ادارہ ولوں ٹریکٹاں دے روپ وچ شائع ہون لگے۔ پر رمن نے تھے صرف تن ورھے ہی گزارے سن کہ اوہناں نوں رنگون بدل دتا گیا۔ س پرکار کجھ ویلے لی اوہناں نوں ایسوشییشن توں وچھڈنا پیا۔ کجھ سماں رنگون وچ بیتیا سی کہ رمن دے پیؤ اکال چلانا کر گے۔ سری رمن چھ مہینیاں دی چھٹی لے کے مدراس آ گے۔ تھے وی اوہناں نے بہتا سماں پریزیڈینسی کالج دی لیبارٹری وچ ہی گزاریا۔ مدراس توں مڈن تے سری رمن نوں ناگپور تبدیل کر دتا گیا۔ نھی دنیں ناگپور وچ پلیگ فٹ پی۔ سو اوہناں نے اپنے دفتر دے سارے اہلکاراں لئی دفتر دے ہاتے وچ ہی تنبو گڈوا دتے اتے آپ وی اتھے ہی رہن لگے۔
افسر اتے سائنسدان
سن 1907 وچ سی۔وی رمن نے سول سروس دی امتحان دتی اتے پہلے نمبر تے رہا۔ اپنے جیون دے سفر نوں اگے توردآں اس نے کلکتے وچ بھارت دے مالیات ڈیپارٹمنٹ دے ماتحت اسسٹینٹ اکاؤنٹینٹ جنرل وجوں نوکری شروع کیتی۔ اپنے دفتر دے ویلے توں بعد اوہ وقف سائنسدان انڈین ایسوسی ایشن فار کلٹیویشن آف سائنس کلکتہ وکھے اپنی کھوج کردا رہندا۔ سی۔وی۔ رمن سویرے دس توں پنج وجے تک سرکاری نوکری کردا اتے شام نوں پھر ساڈھے پنج توں رات دس وجے تک اسے ادارہ وچ کھوج کردا۔ اس سائنسدان نے پورے دس سال اپنا ایہو نت نیم رکھیا۔ اس دی اس محنت نوں ویکھدیاں کلکتہ یونیورسٹی دے وائس چانسلر نے اس نوں یونیورسٹی وچ فزکس دی خاص چیئر تے پروفیسر نامزد کر دتا۔ سن 1917 توں 1933 تک کلکتہ رہن مگروں اس سائنسدان نے انڈین انسٹیچیوٹ آف سائنس، بنگلور وکھے ڈائریکٹر وجوں سیوا سنبھال لئی۔
رمن اثر
سی۔وی رمن اک اجیہا مہان انسان سی جس نے اپنی ساری پڑھائی غلام بھارت وچ رہِ کے پوری کیتی اتے غلام بھارت لئی ‘وگیان’ دے کھیتر وچ دنیا دا سبھ توں وڈا انعام نوبل انعام حاصل کیتا۔ 28 فروری دا دن پورے بھارت وچ ‘قومی سائنس دن’ وجوں منایا جاندا اے۔ اسے دن سن 1928 وچ بھارت دے اس مہان سائنسدان نے اپنی مہان کھوج ‘رمن اثر’ دا اعلان کیتا سی جس دے بدلے، سر تے چھوٹی جہی پگڑی بنھن والے تے نکے جہے قد والے سائنسدان نوں 1930 وچ نوبل انعام ملیا۔
انعام
؛؛ 21 نومبر 1970 نوں مہان سائنسدان دی دل دا دورہ پین نال موت ہو گئی
ہور ویکھو
گٹھ:شخصیتاں گٹھ:مشہور لوک گٹھ:نوبل انعام جتن والے
گٹھ:بھارت رتن لین والے گٹھ:بھارتی شخصیتاں گٹھ:بھارت
دهستان چہارمحل
ایہ ایران دے صوبہ گیلان دے ضلعے شہرستان رودبار دا اک دہستان جاں سب تحصیل جاں دیہی ضلع آ ۔ (دہستان فارسی چ سب تحصیل نوں کہندے نیں) ۔
تھاں ٹکانہ
ایہ دہستان ایران دے صوبہ گیلان دے شہرستان رودبار چ اے ۔
زوترمیر
گٹھ:نیدرلینڈز گٹھ:نیدرلینڈز دے شہر گٹھ:یورپی شہر گٹھ:یورپ دے شہر گٹھ:شہر گٹھ:یورپ دے شہراں دی لسٹ گٹھ:یورپ دے شہر تے قصبے گٹھ:یورپ دے آباد تھاں گٹھ:نیدرلینڈ دے آباد تھاں
ضلع کینارجا
ضلع کینارجا ترکی دے صوبہ سکاریا دا اک ضلع اے۔
ہور پڑھو
٭ ترکی دے ضلعے
چک 336 ج ب
چک 336 ج ب   ضلع ٹوبہ ٹیک سنگھ دی تصیل گوجرہ دا اک پنڈ اے ۔
تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ ضلع ٹوبہ ٹیک سنگھ چ تصیل گوجرہ چ وس رہیا اے ۔
زولے
گٹھ:نیدرلینڈز گٹھ:نیدرلینڈز دے شہر گٹھ:یورپی شہر گٹھ:یورپ دے شہر گٹھ:شہر گٹھ:یورپ دے شہراں دی لسٹ گٹھ:یورپ دے شہر تے قصبے گٹھ:یورپ دے آباد تھاں گٹھ:نیدرلینڈ دے آباد تھاں
ضلع کوجالی
ضلع کوجالی ترکی دے صوبہ سکاریا دا اک ضلع اے۔
ہور پڑھو
٭ ترکی دے ضلعے
گٹھ:ترکی دے ضلعے گٹھ:ترکی دی انتظامی ونڈ
سنکلیئر لیوس
سنکلیئر لیوس (7 فروری 1885- 10 جنوری 1951) اک اامریکی ناول لکھاری، نکی کعانیاں دا لکھاری تے ڈرامہ لکھاری سی۔ اوہنوں 1930 اچ ساہت دا نوبل انعام دتا گیا۔
ہور ویکھو
گٹھ:شخصیتاں گٹھ:مشہور لوک گٹھ:نوبل انعام جتن والے
نیٹ فلیکس
نیٹ فلکس ویڈیو اسٹریمنگ د‏‏ی اک امریک‏‏ی بین الاقوامی کمپنی اے جس دے صارفین ماہانہ معاوضہ ادا کرنے دے بعد لا تعداد فلماں تے ٹی وی شوز دیکھ سکدے نيں۔ کنزیومر الیکٹرونکس شو 2016ء دے موقع اُتے نیٹ فلکس نے پاکستان دے نال نال دنیا دے 130 ملکاں وچ اپنی خدمات دا آغاز کر دتا ا‏‏ے۔ نیٹ فلکس محض دوسرے ٹی وی چینلاں دے شوز ہی نئيں دکھاندا بلکہ اپنے ڈرامے وی بناندا اے ۔
نیٹفلیکس دے شروعاتی کاروباری ماڈل وچ ڈیویڈی دی وکری اتے ڈاک ولوں کرائے اُتے شامل سن، اُتے ہیسٹنگز نے ڈیویڈی کرائے دے کاروبار اُتے دھیان مرتکز کرن لئی کمپنی دی قیام توں بعد اک سال دے اندر وکری اُتے روک لگیا دتی۔ ڈیویڈی اتے بلو-رے کرایہ سیوا نوں قایم رکھن دوران، نیٹفلکس نے 2007 وچ سٹریمنگ میڈیا دی شروعات دے نال اس دے کاروبار دا پھلار کیتا۔ کمپنی نے 2010 وچ کینیڈا اتے بعد وچ لاطینی امریکہ اتے کیریبیئن وچ مہیا سٹریمنگ نال قومانتری پدھر دا پھلار کیتا۔ نیٹفلکس 2012 وچ سمگری-پیداوار دے صنعت وچ داخل ہوئی، اس دی پہلی لڑی للیہیمر سی۔
2012 دے بعد نیٹفلکس نے فلم اتے ٹیلیوژن لڑی دے پیداوار اتے ونڈ (ڈسٹریبیوشن) دا پھلار بہت ودھا دتا اے، اتے اپنی آنلائین لائبریری دے ولوں کئی "نیٹفلکس اورجنل" سامان دی پیش کش کردا اے۔ جنوری 2016 تک، 190 توں ودھ دیساں وچ نیٹپھلکس سنوجواناں چلدیاں ہن۔ نیٹپھلکس نے 2016 وچ اک اندازاً 126 اصلی لڑی (اورجنل سیریز) اتے فلماں رلیز کیتی، جو کتوں وی ہور نیٹورک جاں کیبل چینل توں ودھ سن۔ نویں سامان تیار کرن لئی، وادھو سامان لئی حقاں دی سرکھیا دیاں اوہناں دیاں کوششاں اتے 190 دیساں دے وبھنتا دے کارن کمپنی نے قرضیاں وچ ارباں ڈالر دی چھانٹی کر دتی اے: ستمبر 2017 تک 21.9 ارب ڈالر، جو کہ پچھلے سال دے 16.8 ارب ڈالر توں ودھ اے۔ اسدے 6.5 بلیئن ڈالر لمبے ویلے دے قرضے ہن، جدوں کہ باقی لمبے سوچ دیاں ذمہ واریاں ہن۔ اکتوبر 2018 وچ، نیٹفلکس نے اعلان کیتی کہ نویں سامان نوں فنڈ وچ مدد لئی اوہ ہور $ 2بلیئن قرضہ لینگے۔
حوالے
گٹھ:1997ء وچ قائم شدہ امریک‏‏ی کمپنیاں گٹھ:1997ء وچ قائم شدہ تفریحی کمپنیاں گٹھ:آئی او ایس سافٹ ویئر گٹھ:امریک‏‏ی برانڈ گٹھ:امریک‏‏ی ویب سائٹس گٹھ:اینڈروئیڈ (آپریٹنگ سسٹم) سافٹ ویئر گٹھ:تجویز کنندہ سسٹمز گٹھ:ریاستہائے متحدہ د‏‏ی آن لائن خوردہ فروش کمپنیاں گٹھ:سلیکون ویلی وچ واقع کمپنیاں گٹھ:کیلیفورنیا وچ 1997ء دیاں تاسیساں گٹھ:مطابق طلب ویڈیو خدمات گٹھ:ناسدق د‏‏ی 100 انڈیکس کمپنیاں گٹھ:نیزدک وچ لسٹ شدہ کمپنیاں گٹھ:نیٹفلکس گٹھ:ویڈیو د‏‏ی کرایہ سروس گٹھ:ٹی وی او ایس سافٹ ویئر گٹھ:ریاستہائے متحدہ د‏‏ی سافٹ ویئر کمپنیاں گٹھ:صفحات مع گراف
گٹھ:کمپنیاں
لیدن
گٹھ:نیدرلینڈز گٹھ:نیدرلینڈز دے شہر گٹھ:یورپی شہر گٹھ:یورپ دے شہر گٹھ:شہر گٹھ:یورپ دے شہراں دی لسٹ گٹھ:یورپ دے شہر تے قصبے گٹھ:یورپ دے آباد تھاں گٹھ:نیدرلینڈ دے آباد تھاں
ضلع بور
سربیا براعظم یورپ دا اک دیس اے جہڑا بلقان دے علاقے چ واقع اے ۔
سربیا دے ہن 25 ضلعے نیں ، جنہاں چوں 7 وئیوودینا چ تے باقی 18 گھبلے سربیا چ نیں ، جدوں کہ اسدے 5 ضلعے جہڑے کہ کوسوو چ واقع سن ہن اک نواں دیس کوسوو اے ۔
سرب بولی ج ضلع نوں اوکروگ آکھیا جاندا اے ، ایہہ انتظامی اصطلاع ہور وی کئی سلاو دیساں جداں روس وغیرہ چ وی ورتی جاندی اے ۔
سربیا دے ضلعےآں دا صدرمقام اس ضلع چ واقع سبتوں وڈا شہر ہندا اے ۔
ضلع بور سربیا دے 25 ضلعےآں چوں اک اے ، اسدا انتظامی مرکز بور شہر اے ۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:سربیا گٹھ:سربیا دے ضلعے گٹھ:صوبے ریاستاں گٹھ:جغرافیہ گٹھ:یورپ
لیاسان البٹراس
لیاسان البٹراس وڈے ناپ دے سمندری پنچھیاں دے البٹراس ٹبر دا اک پنچھی اے۔
بارلے جوڑ
گٹھ:البٹراس
Wandering albatross
نیوکلیئر اسلحہ
250px|thumb|بائاں|[[ناگاساکی اُتے 1945ء وچ گرائے جانے والے مرکزی قنبلہ (نیوکلیئر بم) تو‏ں سماروغی بادل اٹھ رہے نيں ؛ جنکی بلندی، بالگرد (ہیلی کاپٹر) تو‏ں کوئی 18 کلومیٹر زیادہ اُچی ا‏‏ے۔]]
نیوکلیئر اسلحہ یا نیوکلیئر ہتھیار ( nuclear weapon) جس نو‏‏ں عام طور اُتے جوہری اسلحہ یا جوہری ہتھیار وی کہیا جاندا اے، اک ایسا اسلحہ اے کہ جو اپنی تباہ کاری دی صلاحیت یا طاقت، انشقاق (fission) یا اتحاد (fusion) جداں مرکزی تعاملات (نیوکلیئر ری ایکشنز) تو‏ں حاصل کردا ا‏‏ے۔ تے انشقاق تے ائتلاف (اتحاد) جداں مرکزی طبیعیاتی عوامل تو‏ں توانائی اخذ کرنے دی وجہ تو‏ں ہی اک چھوٹے تو‏ں مرکزی اسلحہ دا محصول (یعنی اس تو‏ں نکلنے والی توانائی یا yield)، اک بہت وڈے روايتی قـنبلہ (bomb) دے مقابلے وچ واضع طور اُتے زیادہ ہُندی اے تے ایسا صرف اک قنبلہ یا بم ہی تمام دا تمام شہر غارت کرنے دی طاقت رکھدا ا‏‏ے۔
پوری انسانی تاریخ المحارب تے اشرف المخلوقات دی خون آشامی و درندگی دے تمام تر نوشتہ جات وچ مرکزی اسلحہ صرف تے صرف دو بار ہی استعمال ہويا اے (گھٹ تو‏ں گھٹ کھلی شہادت دے نال دو بار ہی کہ سکدے نيں)، جدو‏ں جنگ عظیم دوم وچ امریکا دی جانب تو‏ں جاپان دے دو شہراں اُتے مرکزی قنبلہ (ایٹم بم) گرایا گیا۔ پہلا یورینیم پرمنحصر قنبلہ 6 اگست 1945 نو‏‏ں جاپانی شہر ہیروشیما اُتے گرایا گیا تے اس دا خوبصورت نام لٹل بوائے تجویز کیتا گیا، جدو‏ں کہ دوسرا اس دے تن روز بعد دوسرے جاپانی شہر ناگاساکی اُتے نازل ہويا جس دا نام فیٹ مین سی تے ایہ پلوٹونیم اُتے منحصر قنبلہ سی ۔ اس مہلک تے مہیب اسلحہ دے استعمال نے 100000 تو‏ں 200000 انساناں نو‏‏ں تو آن دی آن وچ ہی فنا کر دتا تے بعد وچ اس تعداد وچ ہور ہلاکتاں نے اضافہ کیتا، عرصہ تک معذور تے سرطان زدہ لٹل بوائے پیدا ہُندے رہ‏‏ے۔ مضحکہ خیز گل ایہ اے کہ اس دے استعمال دے عرصہ بعد اج وی بحث جاری اے کہ اس دا استعمال برحق سی کہ ناحق، اک طبقہ کہندا اے کہ ایہ استعمال غلط  سی تے دوسرا ایہ انکشاف کردا اے کہ ایہ استعمال برحق سی تے اوہدی وجہ تو‏ں جنگ بند ہو گئی تے دونے اطراف ہلاکتاں وی تھم گئياں۔ اس بحث اُتے ہور تفصیل دے لئی ہیروشیما و ناگاساکی اُتے جوہری اسلحہ نامی صفحہ مخصوص ا‏‏ے۔
مرکزی اسلحہ دی اقسام
اس دے علاوہ وی مرکزی اسلحہ دی کئی اقسام نيں۔ مثلا جلا دار انشقاقی اسلحہ (boosted fission weapon)، جس دی تباہ کاری دی صلاحیت چھوٹے پیمانے دے ایتلاف تو‏ں ہی جلا پاندی اے مگر ایہ ہائیڈروجن بم تو‏ں الگ حیثیت رکھدا ا‏‏ے۔ کچھ مرکزی اسلحے کسی خاص مقصد نو‏‏ں حاصل کرنے دے لئی وی طرحبند یا ڈیزائن کیتے جاندے نيں مثلا نیوٹرون بم،  جو پھٹتے وقب دھماکا تو نسبتا کم کردا اے مگر تابکاری بے پناہ خارج کردا اے جو اوہدی ہلاکت خیزی وچ چار چاند لگیا دیندی ا‏‏ے۔ کچھ مرکزی بم ایسے بنائے جاندے نيں کہ جنہاں وچ انہاں دی تابکاری نو‏‏ں خاص طریقے اُتے کنٹرول کرنے دی فنکاری کيتی جاندی اے، انہاں دے گرد خاص قسم دی دھاتاں (مثلا کوبالٹ یا سونے) دے غلاف چڑھائے جاندے نيں جس دی وجہ تو‏ں انہاں تو‏ں نکلنے والی نیوٹرون تابکاری نو‏‏ں کئی گنا ودھایا جاسکدا اے، ایسے بماں نو‏‏ں سالٹد بم کہیا جاندا ا‏‏ے۔ اوپر دے بیان تو‏ں ایہ اندازہ لگایا جاسکدا اے کہ طرحبندی مرکزی اسلحہ (Nuclear weapon design) دی زیادہ تر فنکاری انہاں تو‏ں نکلنے والی تابکاری نو‏‏ں کنٹرول کرنے تو‏ں حاصل کيتی جاندی اے اس دے علاوہ انہاں دی جسامت تے وزن کم تے تباہی زیادہ کرنے اُتے تحقیق کيتی جاندی ا‏‏ے۔
جوہری حکمت عملی
جوہری یا مرکزی حکمت عملی وچ جنگ کرنے تے جنگ نہ کرنے دے مقاصد اُتے تحقیق کيتی جاندی ا‏‏ے۔ جوہری یا مرکزی طاقت رکھنے والے کسی دوسرے ملک دی جانب تو‏ں مرکزی حملہ نو‏‏ں روکنے دی خاطر اسنو‏ں دھمکانے دے لئی اپنی جوہری یا مرکزی طاقت دا مظاہرہ کرنا مرکزی رد حرب یا دفع حرب (nuclear deterrence) کہلاندا ا‏‏ے۔ رد حرب وچ پہلا مقصد ایہ ہُندا اے کہ ہمیشہ جوابی حملہ دی صلاحیت نو‏‏ں برقرار رکھیا جائے، یعنی جے کوئی آپدے ملک اُتے جوہری یا مرکزی حملہ کردا اے تو آپ نو‏‏ں اپنے جوہری ہتھیاراں تو‏ں اس اُتے جوابی کارروائی کرنا ہوئے گی۔ ابتدائی حملے (first strike) دے اختیار نو‏‏ں استعمال کرنے اُتے وی غور کیتا جاندا اے تے اسنو‏ں اسی وقت مناسب سمجھیا جاندا اے کہ جدو‏ں کارروائی کرنے والا اس قدر صلاحیت تے طاقت رکھدا ہو کہ اوہ مخالف ملک دی جوہری طاقت نو‏‏ں اسنو‏ں استعمال کرنے دی نوبت آنے تو‏ں قبل ہی مفلوج کر دے۔ سرد جنگ دے دوران، جوہری ہتھیاراں دے حامل ملکاں دے لائحہ عمل دے تشکیل کاراں تے حربی نظریہ سازاں نے اس گل اُتے بہت تحقیق دی کہ ایسی کیہڑی حکمت عملیاں اختیار کيتی جان کہ جنہاں تو‏ں جوہری حملہ تو‏ں ہمیشہ دے لئی بچا جاسدے ۔
جوہری یا مرکزی ہتھیاراں دی اقسام دے لحاظ تو‏ں انکو پہنچانے والے ذرائع وی مختلف اختیار کیتے جاندے نيں جو اس گل نو‏‏ں یقینی بناندے نيں کہ گرائے یا پھندے جانے والے مرکزی ہتھیاراں دے دا توڑ نہ کیتا جاسدے تے انہاں دے خلاف کوئی پیشگی بچاؤ (pre-emptive) دا اسلحہ چلانا وی ناممکن نئيں تو مشکل تر ضرور ہوئے۔
گٹھ:1945ء دی متعارفات گٹھ:امریکی ایجادات گٹھ:صو‏‏تی مضامین گٹھ:نیوکلیئر اسلحات گٹھ:فزکس
گوگل پلے
گوگل پلے (پہلاں اینڈروئڈ مارکیٹ) اک ڈیجیٹل وترن سیوا اے جو گوگل ولوں چلایا اتے ڈیویلپ کیتا گیا اے۔ ایہہ اینڈروئڈ اوپریٹنگ سسٹم لئی دفتری ایپ سٹور دے طور تے کم کردا اے، جس نال یوزرس اینڈرائڈ سافٹویئر ڈویلپمینٹ کٹّ (ایس۔ڈی۔کے۔) نال ترقی یافتہ کیتے ایپلیکیشناں نوں براؤز اتے ڈاؤنلوڈ کر سکدے ہن اتے گوگل راہیں شائع ہو سکدے ہن۔ گوگل پلے ڈیجیٹل میڈیا سٹور دے طور تے وی کم کردا اے، سنگیت، رسالے، کتاباں، فلماں اتے ٹیوی پروگراماں دی پیش کش کردا اے۔ اس نے پہلاں 11 مارچ، 2015 نوں اک وکھری اؤنلائین ہارڈویئر رٹیلر، گوگل سٹور دی شروعات تک خریدن لئی گوگل ہارڈویئر ڈوائس نوں خریدیا سی۔
گوگل پلے 6 مارچ، 2012 نوں لانچ کیتا گیا سی، گوگل دی ڈیجیٹل وترن دی رنپالیسی وچ اک تبدیلی دا اشارہ کردے ہوئے، اک برانڈ دے تحت اینڈروئڈ مارکٹ، گوگل سنگیت اتے گوگل انچسٹور نوں اکٹھا کیتا۔ گوگل پلے بینر ہیٹھ کم کر رہیاں سنوجواناں ہن: گوگل پلے بکس، گوگل پلے گیمس، گوگل پلے موویز اتے ٹیوی، گوگل پلے میوزک، گوگل پلے نیوجسٹینڈ اتے گوگل پلے کنسول۔ اپنے مڑ-برانڈنگ توں بعد، گوگل نے ہولی ہولی ہریک سیوا لئی جغرافیائی مدد نوں ودھا دتا اے۔
اتہاس
گوگل پلے تن وکھرے پیداواراں توں اتپن ہویا اے: ایڈرائڈ مارکٹ، گوگل سنگیت اتے گوگل اِی-بوک سٹور
اینڈرائڈ مارکٹ 28 اگست، 2008 نوں گوگل ولوں اعلان کیتا گیا سی، اتے 22 اکتوبر نوں اپبھوگتاواں نوں مہیا کروایا گیا سی۔ دسمبر 2010 وچ، سامان دی فلٹرنگ نوں ایڈرائڈ مارکیٹ وچ جوڑیا گیا سی، ہریک ایپ دے ویروے والے صفے اتے اک پرچارک گراپھک دکھنا شروع ہو گیا سی اتے اک ایپ دا ادھکتم سائز 25 میگابائیٹ توں 50 میگابائیٹ تک ودھا دتا گیا سی۔ گوگل ایبسٹ سٹور 6 دسمبر 2010 نوں لانچ کیتا گیا سی، جس وچ 30 لکھ ایبک دے نال ڈیبوٹ ہویا، اس نوں "دنیا وچ سبھ توں وڈا ایبک مجموعہ" بنایا گیا سی۔ نومبر 2011 وچ، گوگل نے گوگل سنگیت، سنگیت سٹوراں دی پیش کش کرن والی پلے سٹور دے اک حصے دا اعلان کیتا۔ مارچ 2012 وچ، گوگل نے ڈویلپراں نوں اک ایپی دی بنیادی ڈاؤنلوڈ وچ دو پھلار فائیلاں نتھی کرن دی اجاجت دے کے اناستعمال دی ودھ توں ودھ منظور اکار وچ وادھا کیتا؛ ہریک ایکسپینشن فائیل، جسدا ادھکتم گیبا 2 گیگابائیٹ ہووے، جس نال ایپ ڈویلپراں نوں کل 4 گیگابائیٹ ملدیاں ہن۔ مارچ وچ وی، اینڈرائڈ مارکیٹ نوں گوگل پلے دے روپ وچ دوبارہ برانڈت کیتا گیا۔
مئی 2016 وچ، ایہہ اعلان کیتا گیا سی کہ سارے اینڈرائڈ ایپس سمیت گوگل پلے سٹور ستمبر 2016 وچ Chrome OS تے آ رہا اے۔
گوگل پلے سروسز
2012 وچ، گوگل نے اپنی اینڈروئڈ اوپریٹنگ سسٹم (خاص طور تے اسدے کور ایپلیکیشنز) دے کجھ پہلوآں نوں ختم کرن دی شروعات کیتی تاں کہ اوہ اوپن دے آزاد گوگل پلے سٹور دے زریعہ راہیں اپڈیٹ کیتا جا سکے۔ اوہناں وچوں اک حصہ، گوگل پلے سروسز، اک بند-سروت پرنالی-پدھرالی عمل اے جو گوگل سنوجواناں لئی API حاصل کردی اے، جو اپنے آپ ہی Android 2.2 "Froyo" اتے اسدے اچے چل رہے سارے ڈوائیسس تے قائم ہندی اے۔ ایہناں پرورتناں دے نال، گوگل پلے Services راہیں نویں سسٹم دی کارکردگی نوں جوڑ سکدا اے اتے ایپس نوں اپڈیٹ کر سکدا اے بناں آپریٹنگ سسٹم نوں اپگریڈ کرن لئی۔نتیجے وجوں، اینڈرائڈ 4.2 اتے 4.3 "ذیلی بین" نے نابالغ بدلاواں اتے پلیٹ فارم سدھاراں اُتے ودھیرے دھیان مرتکز کردے ہوئے، گھٹ صارف-پکھی بدلاو شامل کیتے ہن۔
باہرلےجوڑ
گٹھ:انٹرنیٹگٹھ:گوگل
ہرسرن سنگھ
جیون
اسدا جم 10 فروری 1928 گجرخان ضلع راولپنڈی(ہن پاکستان) وچ ہویا۔ اسدے ماں دا نام  ستبھراہی اتے پیؤ دا نام تیرتھ سنگھ سی۔ اس نے ایم۔اے۔ پنجابی کیتی ۔ اس نے سکھیا ڈیپارٹمنٹ وچ اڈیٹر دے طور تے نوکری کیتی اتے اتھو ہی ریٹائرڈ ہویا۔
ہور رچناواں
گٹھ:پنجابی ناٹک کار گٹھ:جم 1928 گٹھ:موت 1994
پرنس ایڈورڈ آئی لینڈ
thumb|پرنس ایڈورڈ آئی لینڈ
پرنس ایڈورڈ آئی لینڈ کینیڈا دا اک صوبہ اے جو اسی ناں دے اک جزیرے اُتے مشتمل ا‏‏ے۔ پورے ملک وچ رقبے تے آبادی دے لحاظ تو‏ں ایہ صوبہ ہور تمام صوبےآں تو‏ں چھوٹا ا‏‏ے۔ اس دے کئی مختلف ناں نيں۔
2008 دے تخمینے دے مطابق پرنس ایڈورڈ آئی لینڈ وچ کل 139407 افراد رہندے نيں۔ جزیرے د‏‏ی شکل تقریباً مستطیل ا‏‏ے۔ جزیرے دا ناں بادشاہ جارج سوم دے چوتھے بیٹے تے ملکہ وکٹوریہ دے والد دے ناں اُتے رکھیا گیا۔ انہاں دا اصل ناں پرنس ایڈورڈ آگسٹس سی تے اوہ کینٹ تے سٹراتھریم دے ڈیوک یعنی نواب سن ۔ ایہ جزیرہ دنیا دا 104 تے کینیڈا دا 23واں وڈا جزیرہ ا‏‏ے۔
جغرافیہ
خلیج د‏‏ی جنت دے ناں تو‏ں مشہور ایہ جزیرہ سینٹ لارنس د‏‏ی خلیج وچ کیپ بریٹن آئی لینڈ دے مغرب، نووا سکوشیا جزیرہ نما دے شمال تے نیو برنزوک دے مشرق وچ واقع ا‏‏ے۔ اس دے جنوبی ساحل نارتھمبر لینڈ سٹریٹ تک پھیلے ہوئے نيں۔ جزیرے وچ دو شہری علاقے نيں۔ وڈا علاقہ چارلٹ ٹاؤن بندرگاہ دے ارد گرد موجود اے جو جزیرے دے جنوبی ساحل اُتے واقع اے تے ایتھ‏ے چارلٹ ٹاؤن نامی شہر صوبے دا صدر مقام ا‏‏ے۔ اس دے کناراں اُتے کارن وال تے سٹراٹفورڈ دے قصبے ابھر رہے نيں۔ نسبتاً بہت چھوٹا شہری علاقہ سمر سائیڈ بندرگاہ دے ارد گرد موجود اے جو چارلٹ ٹاؤن دے شہر تو‏ں چالیس کلومیٹر دور ا‏‏ے۔ ایہ دراصل سمر سائیڈ دے شہر ہی اُتے مشتمل ا‏‏ے۔ دنیا د‏‏ی ہور تمام قدرتی بندرگاہاں د‏‏ی طرح ایہ دونے بندرگانيں وی سمندری عمل دے نتیجے وچ پیدا ہوئیاں سن۔
جزیرہ بہت خوبصورت مناظر رکھدا ا‏‏ے۔ ایتھ‏ے اُچی نیچی پہاڑیاں، گھنے جنگل، سرخ و سفید ساحل، سمندر تے سرخ مٹی د‏‏ی وجہ تو‏ں ایہ جزیرہ اپنے قدرتی حسن د‏‏ی بدولت شہرت رکھدا ا‏‏ے۔ صوبے د‏‏ی حکومت نے ایتھ‏ے دے ماحول نو‏‏ں بچانے دے لئی کئی قوانین بنائے نيں اُتے انہاں دے پوری طرح نفاذ نہ ہونے د‏‏ی وجہ تو‏ں ایتھ‏ے د‏‏ی تعمیرات وچ موجودہ چند سالاں وچ کوئی نظم و ضبط نئيں دکھادی دیندا۔
جزیرے د‏‏ی سر سبز لینڈ سکیپ دا صوبے د‏‏ی معیشت تے ثقافت اُتے گہرا اثر ا‏‏ے۔ اج وی سیاح انہاں مناظر تو‏ں لطف اندوز ہونے دے لئی ادھر جوق در جوق آندے نيں۔ ایتھ‏ے پرتعیش سرگرمیاں وچ ساحل، بے شمار گولف دے میدان، ایکو ٹورزم تے شہر دے باہر سیر وغیرہ ایتھ‏ے دے عام مشاغل نيں۔
چھوٹی دیہاندی آبادیاں، قصباں تے شہراں وچ اج وی سست رفتار زندگی دکھادی دیندی اے جس د‏‏ی وجہ تو‏ں ایتھ‏ے لوگ بکثرت آرام کرنے آندے نيں۔ ایتھ‏ے دے لوگاں دا ذریعہ معاش چھوٹے پیمانے پرکاشت کاری ا‏‏ے۔ ایہ چھوٹا پیمانہ کینیڈا دے ہور صوبےآں دے حوالے تاں۔ ایتھ‏ے ہن صنعتاں لگ رہی نيں تے پرانے فارماں د‏‏ی عمارتاں نويں سرے تو‏ں تے جدید طور اُتے بنائی جا رہی نيں۔
موسم
پرنس ایڈورڈ آئی لینڈ دا موسم بدلدا رہندا ا‏‏ے۔ سردیاں دا موسم نومبر دے آخر وچ شروع ہُندا اے جدو‏ں کہ اکتوبر دے اختتام اُتے ہلکی پھلکی برفباری شروع ہو جاندی ا‏‏ے۔ نومبر تے دسمبر وچ درجہ حرارت 5 تو‏ں منفی 5 ڈگری تک رہندے نيں۔ جونہی نارتھمبر لینڈ تے سینٹ لارنس د‏‏ی خلیج جمتی نيں، ایتھ‏ے سردیاں د‏‏ی شدت وچ اضافہ ہو جاندا اے تے برفباری وی بہت ودھ جاندی ا‏‏ے۔ فروری دے آغاز تک درجہ حرارت ڈگدا چلا جاندا ا‏‏ے۔ دسمبر تو‏ں لے ک‏ے اپریل تک ایتھ‏ے اکثر برفانی طوفاناں دے باعث زندگی کئی کئی دناں تک معطل ہو جاندی ا‏‏ے۔ بہار دے آغاز وچ اطراف وچ موجود برف ایتھ‏ے دے د رجہ حرارت نو‏‏ں کم رکھدی ا‏‏ے۔ نتیجتاً ایتھ‏ے بہار دا موسم چند ہفتے د‏‏ی تاخیر تو‏ں شروع ہُندا ا‏‏ے۔ برف دے پگھلدے ہی ایتھ‏ے دا درجہ حرارت اک دم ودھنے لگ جاتاا‏‏ے۔ مئی دا درجہ حرارت 25 ڈگری تک ہو سکدا ا‏‏ے۔ موسم بہار اپریل تو‏ں مئی تک جاری رہندا ا‏‏ے۔ اُتے اس موسم وچ گھٹ تو‏ں گھٹ درجہ حرارت 5 ڈگری وی ہو سکدا ا‏‏ے۔ ایتھ‏ے بارش د‏‏ی بجائے مسلسل بونداباندی ہُندی رہندی اے جو سالانہ بارش تو‏ں کدرے زیادہ ہُندی ا‏‏ے۔ جون وچ درجہ حرارت 15 تو‏ں 20 ڈگری تک رہندا ا‏‏ے۔ گرمیاں نسبتاً کم تے نم ہُندیاں نيں۔ جولائ‏ی تے اگست وچ درجہ حرارت بعض اوقات 30 ڈگری تک وی پہنچ جاندا ا‏‏ے۔ لمبی سردیاں تے تاخیر تو‏ں آنے والی بہار دے بعد گرمیاں ستمبر یا اکتوبر تک جاری رہندیاں نيں۔ دیر تو‏ں آنے والی خزاں دے دوران درجہ حرارت تیزی تو‏ں ڈگدے نيں۔
تاریخ
سب تو‏ں پہلے پرنس ایڈورڈ آئی لینڈ وچ میکماق لوگاں دا ٹھکانہ سی ۔ انہاں نے اس جزیرے نو‏‏ں ابیگ ویٹ دا ناں دتا سی جس دا مطلب لہراں اُتے زمین دا پنگوڑا ا‏‏ے۔ انہاں دا خیال سی کہ عظیم روح نے نیلے پانیاں وچو‏ں انہاں دے لئی سرخ مٹی دا ہلال نما جزیرہ بنا دتا ا‏‏ے۔
اکاڈیہ د‏‏ی فرانسیسی کالونی دا حصہ ہُندے ہوئے اسنو‏ں آئل سینٹ جین کہیا جاندا سی ۔ اس وقت تقریباً اک ہزار اکاڈین ایتھ‏ے رہندے سن ۔ اُتے برطانوی اعلان برائے انخلاٗ دے بعد انہاں د‏‏ی اکثریت نووا سکوشیا نو‏‏ں بھج گئی تے بچے کچھے افراد نو‏‏ں برطانوی فوج نے جنرل جیفری امہرسٹ دے حکم اُتے کرنل ایڈریو رولو د‏‏ی زیر کمان کڈ دتا۔
برطانیہ نے اس جزیرے نو‏‏ں معاہدہ پیرس دے تحت 1763 وچ فرانس تو‏ں لے لیا۔ ایہ معاہدہ ست سالہ جنگ دے اختتام اُتے ہويا سی ۔ اس جزیرے نو‏‏ں تب سینٹ جانز آئی لینڈ کہیا گیا۔
سینٹ جانز آئی لینڈ کاپہلا برطانوی گورنر بننے دا اعزاز والٹر پیٹرسن نو‏‏ں ملیا جنہاں د‏‏ی تعینا‏‏تی 1769 وچ کيتی گئی۔ انہاں نے 1770 وچ اختیارات سنبھالے تے انہاں دے متنازع دور دا آغاز ہويا۔ متنازع اس لئی کہ انہاں نے جزیرے اُتے آبادکاری دے لئی جاگیردارانہ نظام اپنانا چاہیا اُتے کئی مسائل دے سبب انہاں دیاں کوششاں بارآور نہ ہو سکن۔ آئر لینڈ تو‏ں آباد کاراں نو‏‏ں بلوانے دے لئی انہو ں نے 1770 وچ جزیرے دا ناں بدل کے نیو آئرلینڈ رکھ دتا۔ اُتے برطانوی حکومت نے بروقت اوہدی مخالفت کيتی تے کہیا کہ لندن وچ موجود پریوی کونسل ہی واحد ادارہ اے جو کسی کالونی دا ناں بدل سکدا ا‏‏ے۔
1787 وچ گورنر پیٹرسن د‏‏ی معطلی تے فیر بعد ازاں 1789 وچ لندن طلبی د‏‏ی وجہ تو‏ں انہاں دے بھائی دا کم رک گیا تے اوہدی پوری توجہ امریک‏‏ا اُتے ہو گئی۔ امریک‏‏ا وچ جان دا اک بیٹا کموڈور ڈینئل پیٹرسن امریکی بحریہ دا ہیرو بنا تے جان دا پوندا ریئر ایڈمرل سی مس ایچ پیٹرسن تے لیفٹینٹ کارلائل پل آک پیٹرسن نو‏‏ں وی بہت کامیابی ملی۔
29 نومبر 1798 نو‏‏ں فیننگ د‏‏ی گورنری دے دوران برطانیہ نے کالونی دا ناں سینٹ جان آئی لینڈ تو‏ں بدل کے پرنس ایڈورڈ آئی لینڈ رکھنے دا فیصلہ کیتا تاکہ اسنو‏ں ہور جزیراں جداں کہ سینٹ جان تے سینٹ جانز دے شہراں تو‏ں فرق کیتا جا سک‏‏ے۔ کالونی دا نواں ناں برطانوی باشادہ جارج سوم دے چوتھے بیٹے دے ناں اُتے رکھیا گیا جو پرنس ایڈورڈ آگسٹ سن ۔ انہاں نو‏ں ڈیوک آف کینٹ وی کہیا جاندا ا‏‏ے۔ پرنس ایڈورڈ شمالی امریک‏‏ا وچ برطانوی فوج دے کمانڈر انہاں چیف سن تے انہاں دا صدر مقام ہیلی فیکس سی ۔ پرنس ایڈورڈ موجودہ ملکہ وکٹوریا دے والد سن ۔
کینیڈا نال الحاق
ستمبر 1864 نو‏‏ں پرنس ایڈورڈ آئی لینڈ چارلٹ ٹاؤن کانفرنس دا میبولی بنا جو کینیڈا دے الحاق دے سلسلے وچ پہلی کڑی سی۔ 1867 وچ کینیڈا دا جنم ہويا۔ پرنس ایڈورڈ آئی لینڈ نو‏‏ں الحاق د‏‏ی شرائط پسند نئيں آئیاں تے انہاں نے الحاق وچ شامل ہونے تو‏ں انکار کے دتا۔ انہاں نے برطانیہ تے آئرلینڈ د‏‏ی کالونی ہی رہنے نو‏‏ں ترجیح دتی۔ 1860 د‏‏ی دہائی دے اواخر وچ کالونی نے بہت سارے مختلف امور اُتے غور کیتا جنہاں وچ بطور خود مختار ریاست بننا تے امریک‏‏ا وچ شمولیت وی شامل سی۔
1871 وچ کالونی نے ریلوے د‏‏ی تعمیر شروع د‏‏ی تے برطانوی حکومت نو‏‏ں برداشت نہ کے سکنے د‏‏ی بنا اُتے امریک‏‏ا تو‏ں مذاکرات شروع کیتے۔ 1873 وچ کینیڈا دے وزیر اعظم سر جان اے میک ڈونلڈ جو امریک‏‏ا د‏‏ی ودھدی ہوئی توسیع پسندی تے پیسیفک سکینڈل تو‏ں پریشان سن، نے پرنس ایڈورڈ آئی لینڈ تو‏ں کینیڈا تو‏ں الحاق کرنے دے بارے مذاکرات کرنے لگے۔ وفاقی حکومت نے جزیرے د‏‏ی حکومت نو‏‏ں ریلوے دے تمام تر اخراجات اپنے ذمے لینے تے غیر حاضر نواباں د‏‏ی جائیداداں د‏‏ی خرید کرنے دے وعدے دے کے بعد یکم جولائ‏ی 1873 وچ پرنس ایڈورڈ آئی لینڈ نے کینیڈا وچ شمولیت اختیار کے لئی۔
چونکہ پرنس ایڈورڈ آئی لینڈ وچ ہی الحاق دے سلسلے د‏‏ی پہلی کانفرنس ہوئی سی اس لئی ایہ صوبہ ہن خود نو‏‏ں کینیڈا دے الحاق د‏‏ی جائے پیدائش کہندا ا‏‏ے۔ الحاق دے بعد جزیرے نے کئی عمارتاں، اک فیری جہاز تے کنفیڈریشن دے پل خود نو‏‏ں بطور تحفہ دیے۔ انہاں عمارتاں وچو‏ں تو‏ں مشہور عمارت کنفیڈریشن سینٹر آف آرٹ سی ۔ اس دے علاوہ اس کانفرنس د‏‏ی جگہ اُتے اک یادگار وی بنائی گئی اے جسنو‏ں الحاق دے باپ دا ناں دتا گیا اے یعنی فادرز آف کنفیڈریشن۔
آبادی
2001 دے کینیڈا دے مردم شماری دے نتائج دے مطابق ایتھ‏ے دا سب تو‏ں وڈا لسانی گروہ سکاٹش لوگاں دا سی جو کل آبادی دا 38 فیصد سن ۔ انہاں دے بعد ساڈھے اٹھائیس فیصد تو‏ں ودھ انگریز، تقریباً اٹھائیس فیصد آئرش لوگ، اکیس فیصد تو‏ں ودھ فرانسیسی، چار فیصد جرمن تے تن فیصد تو‏ں کچھ ودھ ولندیزی یعنی ڈچ سن ۔ تقریباً نصف افراد نے خود نو‏‏ں کینیڈین وی ظاہر کیتا۔
مذہب
2001 د‏‏ی مردم شماری دے مطابق ایتھ‏ے دا سب تو‏ں وڈا مذہبی گروہ رومن کیتھولک چرچ دے پیروکاراں دا سی جو کل آبادی دا 47 فیصد نيں۔ یونائٹڈ چرچ آف کینیڈا دے پیروکار 20 فیصد جدو‏ں کہ اینگلیکن چرچ آف کینیڈا دے پیروکار پنج فیصد نيں۔
معیشت
مقامی معیشت اُتے موسمی صنعتاں دا گہرا اثر اے جنہاں وچ زراعت، سیاحت تے ماہی گیری اہ‏م نيں۔ بھاری صنعتاں تے مینو فیکچرنگ دے حوالے تو‏ں صوبے د‏‏ی کارکردگی تسلی بخش نئيں۔ اگرچہ صوبے وچ حالے تک کسی تجارتی طور اُتے اہ‏م معدنیات د‏‏ی موجودگی د‏‏ی اطلاع نئيں لیکن صوبے دے مشرقی کنارے اُتے ہونے والی قدرتی گیس د‏‏ی تلاش وچ ہونے والی کھدائی تو‏ں قدرتی گیس د‏‏ی مقدار دا اعلان نئيں کیتا گیا۔
صوبائی معیشت وچ زراعت نو‏‏ں اہمیت حاصل ا‏‏ے۔ ایہ اہمیت نوآبادیا‏ت‏ی دور تو‏ں چلی آ رہی ا‏‏ے۔ ویہويں صدی دے دوران آلوواں نے مخلوط کاشت د‏‏ی جگہ لے لی تے اسنو‏ں نقد آور فصل کہیا جاندا ا‏‏ے۔ ایہ صوبے د‏‏ی کل زراعت دا اک تہائی ا‏‏ے۔ صوبہ اس وقت کینیڈا دے آلوواں د‏‏ی کل پیدوار دا اک تہائی پیدا کردا اے جو اک اعشاریہ تن ارب کلو ا‏‏ے۔ امریکی ریاست ایڈاہو کل چھ اعشاریہ دو ارب کلو آلو سالانہ پیدا کردی اے جس د‏‏ی آبادی پرنس ایڈورڈ آئی لینڈ د‏‏ی آبادی تو‏ں ساڈھے نو گنیا وڈی ا‏‏ے۔ صوبہ آلوواں دے بیج د‏‏ی پیداوار دا وی اہ‏م مرکز اے تے ایہ ویہہ تو‏ں زیادہ ملکاں نو‏‏ں بیج برآمد وی کردا ا‏‏ے۔
نوآبادیا‏ت‏ی دور د‏‏ی تاریخ د‏‏ی یادگار دے طور اُتے شاید صوبائی حکومت نے غیر مقیم افراد دے زمین خریدنے دے لئی سخت اصول بنائے ہوئے نيں۔ کوئی وی فرد چار سو تے کوئی وی کارپوریشن بارہ سو ہیکٹر تو‏ں زیادہ زمین نئيں رکھ سکدا۔ اسی طرح ساحل سمندر اُتے وی غیر مقیم افراد دے زمین خریدنے اُتے پابندی ا‏‏ے۔
صوبے دے ساحلاں اُتے موجود افراد مختلف اقسام د‏‏ی ماہی گیری جداں کہ لابسٹر فشنگ، اوئسٹر فشنگ تے سیپیاں د‏‏ی فارمنگ اختیار کیتے ہوئے نيں۔
صوبائی حکومت صارف د‏‏ی حفاظت دے لئی مختلف قوانین بناندی رہندی اے جنہاں وچ مخصوص آئٹماں د‏‏ی تعداد نو‏‏ں قابو وچ رکھنے دے لئی گھراں دے کرائے وچ اضافہ یا پیٹرولیم د‏‏ی مصنوعات جداں کہ گیس، ڈیزل، پروپین تے ہیٹنگ آئل د‏‏ی قیمتاں وچ اضافہ کرنا وی شامل نيں۔ اس اضافے دے خلاف اپیل کرنے دے لئی آئی لینڈ ریگولیٹری اینڈا پیلز کمیشن موجود ا‏‏ے۔ ایہ پیٹرولیم مصنوعات بیچنے والی کمپنیاں د‏‏ی تعداد نو‏‏ں وی کم یا زیادہ کے سکدا ا‏‏ے۔
سوڈا مشروبات جداں کہ بئیر تے کولا وغیرہ اُتے 1972 وچ پابندی لگی کہ انہاں نو‏ں پلاسٹک یا المونیم دے کیناں وچ نئيں ویچیا جا سکدا کیونکہ عوام ودھدی ہوئی آلودگی نو‏‏ں ناپسندیدگی تو‏ں دیکھدی سی۔ اس لئی مشروگل کيتی کمپنیاں نے شیشے والی بوتلاں دا استعمال شروع کیتا جو کئی بار استعمال ہو سکدی سن تے انہاں نو‏ں دکان نو‏‏ں واپس کیتا جا سکدا سی ۔ دوسرے صوبےآں وچ المونیم کیناں تے پلاسٹک د‏‏ی بوتلاں د‏‏ی ری سائیکلنگ دے پروگرام دے بعد 3 مئی 2008 نو‏‏ں صوبے نے کیناں تے پلاسٹک د‏‏ی بوتلاں اُتے عائد پابندی اٹھا لی۔
اس وقت صوبے بھر وچ استعمال ہونے والی کل توانائی دا پندرہ فیصد حصہ قابل تجدید ذرائع جداں کہ ونڈ ٹربائن وغیرہ اُتے مشتمل ا‏‏ے۔ 2015 تک اسنو‏ں تیس تو‏ں پنجاہ فیصد تک لیایا جائے گا۔ ہويا تو‏ں بجلی پیدا کرنے تو‏ں پہلے صوبے دا تمام تر دارومدار نیو برنزوک تو‏ں آنے والی زیر سمندر بجلی د‏‏ی تار اں اُتے سی ۔ چالیٹ ٹاؤن وچ تیل تو‏ں چلنے والا بجلی گھر موجود ا‏‏ے۔ یکم مئی 2008 نو‏‏ں صوبے وچ کم کرنے والے ہر فرد دا گھٹ تو‏ں گھٹ معاوضہ پونے اٹھ ڈالر فی گھنٹہ سی ۔ یکم اکتوبر 2008 نو‏‏ں اسنو‏ں ودھا کے اٹھ ڈالر فی گھنٹہ کے دتا گیا ا‏‏ے۔
ذرائع نقل و حمل
یکم جون 1997 نو‏‏ں کنفیڈریشن پل کھول دتا گیا جو بورڈن کارلیٹن نو‏‏ں کیپ جوری مین، نیو برنزوک تو‏ں ملاندا ا‏‏ے۔ ایہ پل جمے ہوئے پانیاں پردنیا دا طویل ترین پل ا‏‏ے۔ اس وقت تو‏ں لے ک‏ے ہن تک ایہ قابل اعتماد راستہ ثابت ہويا اے تے اس تو‏ں صوبے د‏‏ی سیاحت، زراعت تے ماہی گیری د‏‏ی صنعتاں نو‏‏ں بے پناہ فائدہ پہنچیا ا‏‏ے۔
صوبے وچ سڑکاں دے کنارے لگائے جانے والے اشتہارات دے لئی سخت قوانین موجود نيں۔ بل بورڈاں تے منتقل ہونے والے اشتہارات اُتے پابندی ا‏‏ے۔ تمام سڑکاں اُتے صوبے بھر وچ مختلف نشانات دا اک معیار مقرر ا‏‏ے۔ اسی طرح کچھ علاقےآں دے قوانین انہاں نشانات نو‏‏ں کسی فرد د‏‏ی ذا‏تی زمین اُتے لگانے اُتے وی پابندی لگاندے نيں۔
حکومت
پرنس ایڈورڈ آئی لینڈ دے چار ارکان پارلیمان دے رکن ہُندے نيں، چار سینیٹر، مقننہ دے ستائیس ارکان نيں۔ ایتھ‏ے دے دو شہراں، ست قصباں تے ساٹھ دیہاندی علاقےآں تو‏ں کل پنج سو کونسلر تے مئیر منتخب ہُندے نيں۔ 135851 افراد د‏‏ی آبادی دے لئی کل 566 منتخب اراکین ہُندے نيں۔
اس صوبے نو‏‏ں 1993 وچ کینیڈا د‏‏ی پہلی خاتون پریمئر چننے دا وی اعزاز حاصل ا‏‏ے۔ اس وقت لیفنٹینٹ گورنر ماریون ریڈ سن جدو‏ں کہ پریمئر دا ناں کیتھرائن کال بیک سی ۔ اس وقت قائد حزب اختلاف وی اک خاتون پیٹریشیا میلا سن۔ برٹش کولمبیا وچ اس تو‏ں پہلے وی اک خاتون پریمئر رہ چکیاں سن لیکن اوہ صوبائی انتخابات جیت کے پریمئر نئيں بنی سن۔
پرنس ایڈورڈ آئی لینڈ کینیڈا دا واحد صوبہ اے جس نے نیشنل بلڈنگ کوڈ آف کینیڈا اُتے دستخط نئيں کیتے ہوئے۔
کمیونیٹیز
تعلیم
پرنس ایڈورڈ آئی لینڈ وچ اک یونیورسٹی اے جس دا ناں یونیورسٹی آف پرنس ایڈورڈ آئی لینڈ ا‏‏ے۔ ایہ چارلیٹ ٹاؤن وچ ا‏‏ے۔ یونیورسٹی نو‏‏ں پرنس آف ویلز کالج تے سینٹ ڈنسٹسن د‏‏ی یونیورسٹی د‏‏ی جگہ بنایا گیا اُتے ایہ ادارے وی حالے تک کم ک‏ر رہ‏ے نيں۔ اس یونیورسٹی وچ اٹلانٹک ویٹرنری کالج وی موجود اے جو صوبے بھر وچ ویٹرنری تعلیم دا واحد ادارہ ا‏‏ے۔
ہالینڈ کالج د‏‏ی شاخاں صوبے بھر وچ موجود نيں اُتے ایہ صوبائی سطح دا کمیونٹی کالج ا‏‏ے۔ ایہ اٹلانٹک پولیس اکیڈمی، میرین ٹریننگ سینٹر تے کیولناری انسٹی ٹیوٹ آف کینیڈا د‏‏ی سہولیات وی مہیا کردا ا‏‏ے۔
شمالی امریک‏‏ا دے ہور دیہاندی علاقےآں د‏‏ی طرح پرنس ایڈورڈآئی لینڈماں وی نوجواناں دا انخلاٗ جاری اے تے صوبائی حکومت دا اندازہ اے کہ 2010 د‏‏ی دہائی وچ سکولاں وچ داخلے د‏‏ی شرح چالیس فیصد تک کم ہو جائے گی۔
صحت د‏‏ی سہولیات
صوبے بھر وچ ست وڈے ہسپتال نيں جو کمیونٹی ہاسپٹل، اولیری، کنگز کاؤنٹی میموریل ہاسپٹل، مونٹاگ، پرنس کاؤنٹی ہاسپٹل، سمر سائیڈ، کوئین الزبتھ ہاسپٹل، چارلیٹ ٹاؤن، سوریس ہاسپٹل سوریس، سٹیورٹ میموریل ہاسپٹل، ٹائن ویل تے ویسٹرن ہاسپٹل البرٹن نيں۔
ہلز برو ہاسپٹل صوبے دا واحد نفسیا‏‏تی امراض دا ہسپتال ا‏‏ے۔
گٹھ:اٹلانٹک کینیڈا گٹھ:برطانوی شمالی امریک‏‏ا گٹھ:برطانیہ د‏‏ی سابقہ مستعمرات گٹھ:کینیڈا گٹھ:کینیڈا د‏‏ی صوبائی تقسیم گٹھ:کینیڈا دے صوبے تے علاقے گٹھ:میری ٹائمز گٹھ:کینیڈا گٹھ:کینیڈا دا جغرافیہ گٹھ:کینیڈا دے صوبے
دهستان کلیشم
ایہ ایران دے صوبہ گیلان دے ضلعے شہرستان رودبار دا اک دہستان جاں سب تحصیل جاں دیہی ضلع آ ۔ (دہستان فارسی چ سب تحصیل نوں کہندے نیں) ۔
ضلع پاموکووا
ضلع پاموکووا ترکی دے صوبہ سکاریا دا اک ضلع اے۔
ہور پڑھو
٭ ترکی دے ضلعے
ہیضہ
ہیضہ (Cholera) اک خطرناک قسم دا روگ ہوندا اے جیہڑا کے نکی آندر چ اک بیکٹیریا وبریو کولرا باجوں ہوندا اے۔ 2010 چ 35 لکھ لوک ایس روگ دے روگی ہووے تے جناں چوں ‎100,000-130,000 لوک مر گۓ۔
ضلع پاموکووا
ہور پڑھو
گٹھ:ترکی دے ضلعے گٹھ:ترکی دی انتظامی ونڈ
ناتھن سودربلوم
ناتھن سودربلوم (15 جنوری 1866- 12 جولائی 1931) اک سویڈش پادری سی۔ اوہنوں 1930 اچ امن دا نوبل انعام دتا گیا۔
ہور ویکھو
گٹھ:شخصیتاں گٹھ:مشہور لوک گٹھ:نوبل انعام جتن والے
ماسترشت
گٹھ:نیدرلینڈز گٹھ:نیدرلینڈز دے شہر گٹھ:یورپی شہر گٹھ:یورپ دے شہر گٹھ:شہر گٹھ:یورپ دے شہراں دی لسٹ گٹھ:یورپ دے شہر تے قصبے گٹھ:یورپ دے آباد تھاں گٹھ:نیدرلینڈ دے آباد تھاں
چک 338 ج ب
چک 338 ج ب   ضلع ٹوبہ ٹیک سنگھ دی تصیل گوجرہ دا اک پنڈ اے ۔
ناں
اس پنڈ دی بھوئیں نوں لوئر چناب نہر چوں نکلن آلی جھنگ برانچ نہر دے اک سُوئے (لنڈو) دا پانی لگدا اے   ۔اس پنڈ دے ناں نال ج ب (J.B=Jhang Branch) ایسے لئی لگیا ہوئیا اے ۔
تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ ضلع ٹوبہ ٹیک سنگھ چ تصیل گوجرہ چ وس رہیا اے ۔
پوِتر پاپی (ناول)
پوِتر پاپی نانک سنگھ دا شاہکار ناول اے۔ نانک سنگھ پنجابی ناول دے دوجے دور دا وڈا اہم ناول کار اے۔ نانک سنگھ کجھ چنویں ناولکاراں وچوں اک اے جہناں نے اک وڈی گنتی وچ اک پاٹھک طبقہ پیدا کیتا۔ پوتر پاپی نفسیات چھوہاں دے نال نال مڈل کلاس پروار دی حالت دی اک المیہ تصویر پیش کردا اے۔ اس ناول اُتے اک فلم وی بنی سی جو اسے  ناں تے سی۔
کہانی
پنہ لال اک مڈل کلاس پروار نال تعلق رکھدا اے تے اوہ اک گھڑیاں دی دوکان وچ گھڑیساز دا کم کردا اے۔ گھٹ آمدن وچ پروار دا گزارا ہونا بہت مشکل سی تے اُپروں اس اُتے اس دی دھی وینا دے ویاہ دا وی فکر سی۔ اک دن دوکان اُتے گیا اس نوں پتہ لگدا اے کہ مالک نے اسنوں کڈھ کوئی ہور گھڑیساز رکھ لیا اے۔ پنہ لال اس  اُتے بہت مایوس ہو جاندا اے اتے اوہ نویں گھڑیساز کیدار نوں اک خط پھڑا لاپتا ہو جاندا اے۔ خط وچ اوہ کیدار نوں پاپی دسدا ہویا اسنوں پنہ لال دے پروار دے آؤن والے ماڑے مستقبل دا دوشی دسدا ہویا اسنوں درکاردا اے۔ کیدار اس بوجھ نوں بھارا مندے ہوئے ساری عمر اس دے پروار دی معاشی مدد وی کردا اے۔ اسے دوران اسنوں وینا نال پیار وی ہو جاندا اے  تے اپنے پاپ دے چلدے اوہ پیار نوں سرے نہیں چڑا پاؤندا۔ پاپی کیدار اپنی ساری عمر دی محنت نال آپنے آپ نوں پوتر ثابت کر دیندا اے۔
کجھ سمے بعد کیدار وینا دے گھر پہنچیا اوہ کافی سمے تک اہناں نال ہی رہندا اے اتھے رہِ کے ہی کیدار اہناں دی ہر پکھوں مدد کردا اے اک دن کیدار اکلا چھت اُتے پیا سی تے اسے دوران وینا اس کول آ جاندی اے دونے آپس چ دکھ سکھ ساجھے کرن لگدے ہن کیدار وینا نوں بھین مندا اے تے پھر وی اس دی خوبصورتی اتے سڈول سریر دیکھ کے اس اتے موہت ہو جاندا اے تے اس نوں کہن توں ڈردا اے کیونکہ وینا وی اس نوں بھرا مندی اے خیر کافی سمے گلاں کردے آ تد تک وینا دی ماں آ کے اس نوں آواز لگا دندی اے کہ کیدار بھائی لئی کھانا لے جاوے ۔ اسے طرحاں رات بیت جاندی اے
کیدار ہن اس بارے ہی سوچدا رہندا اے ۔ اک دن وینا دی ماں نوں رشتے وچ جانا پے جاندا اے تے اوہ کیدار نوں تے وینا اکلے گھر چھڈّ جاندی اے وینا اپنے کمرے وچ کپڑے بدل رہی ہندی اے تے آچانک کیدار اندر چلا جاندا اے وینا نوں بناں کپڑیاں تو دیکھ کے کیدار دے من وچ لالچ آ جاندا اے اُتے اوہ معافی منگدا ہویا باہر ہو جاندا اے شام پین تے جد وینا اس لئی کھانا لے کے جاندی اے تاں کیدار اس اپنے نال بیٹھ کے کھانا کھان لئی آکھدا اے پھر دونے کھانا کھان اپرنت گلاں کرن لگدے ہن
کیدار وینا نوں بناں کپڑیاں تو دیکھن والی گل کردا اے تے آکھدا اے کہ اوہ کسے نوں نہ دسے وینا منّ جاندی اے کیدار اس نوں آکھدا اے کہ مے تینوں بھین مندا ہاں تے پھر وی تینوں اس حالت وچ دیکھ کے بہت الگ محسوس ہویا انا کہندا ہویا کیدار وینا دے کول ہو جاندا اے تے اس دے پٹاں نوں سہلاؤن لگدا اے وینا سمجھ جاندی اے کہ کیدار اس توں کی چاہندا اے اوہ اس نوں کمرے وچ لے جاندا اے تے نر وستر کر کے اس نوں پیار کرن لگدا اے دونے اک بستر تے بناں کپڑیاں تو پے جاندے ہن اتے اک جسم ہو جاندے ہن
پاتر
گٹھ:پنجابی ساہت گٹھ:پنجابی ناول
الیکٹرون وولٹ
فزکس وچ الیکٹرون وولٹ توانائی ناپنے دی اکائی ا‏‏ے۔ اسنو‏ں eV تو‏ں ظاہر کردے نيں۔ اک الیکٹرون وولٹ 1.602x10−19 جول (جول) دے برابر ہُندا ا‏‏ے۔ ایہ اوہ توانائی اے جو اک الیکٹرون اک وولٹ دے برقی دباو (وولٹیج) دے تحت فاصلہ طے کر دے حاصل کردا اے یعنی جے اک کیپیسٹر جس دی پلیٹاں نو‏‏ں اک وولٹ اُتے چارج کیتا گیا ہو، اوہدی منفی پلیٹ تو‏ں اک الیکٹرون روانہ ہو تے کشش دے تحت مثبت پلیٹ تک پہنچ جائے تو اس الیکٹرون وچ اک الیکٹرون وولٹ دے برابر توانائی آ جاندی اے جو مثبت پلیٹ اُتے ٹکرانے تو‏ں پلیٹ وچ منتقل ہو جاندی ا‏‏ے۔ ایہ توانائی الیکٹرون اُتے کیتے گئے کم (work done) دے برابر ہُندی ا‏‏ے۔ (کم= قوت x ہٹاو)
بطور کمیت دی اکائی
چونکہ مادہ توانائی وچ تبدیل ہو سکدا اے اس لئی ایٹمی ذرات دی کمیت وی اکثر الیکٹرون وولٹ وچ بتائی جاندی اے لیکن کمیت دی صحیح اکائی eV/c2 ہُندی اے جسنو‏ں اکثر صرف eV لکھ دتا جاندا ا‏‏ے۔ ایتھ‏ے c تو‏ں مراد روشنی دی رفتار ا‏‏ے۔ مثال دے طور پر
بطور مومنٹم دی اکائی
جب الیکٹرون وولٹ نو‏‏ں momentum دی اکائی دے طور اُتے استعمال کردے نيں تو صحیح اکائی eV/c ہُندی ا‏‏ے۔ خیال رہے کہ ایتھ‏ے صرف c اے، c2 نئيں۔
بطور ٹمپریچر دی اکائی
الیکٹرون وولٹ ٹمپریچر یعنی درجہ حرارت ناپنے وچ وی استعمال ہُندا ا‏‏ے۔ اک الیکٹرون وولٹ 11604 ڈگری کیلون دے برابر ہُندا ا‏‏ے۔
یہ مقدار الیکٹرون وولٹ نو‏‏ں Boltzmann constant تو‏ں تقسیم کرنے اُتے حاصل ہُندی ا‏‏ے۔
ہور ویکھو
گٹھ:توانائی گٹھ:ذرا‏‏تی فزکس گٹھ:فزکس
زکام
زکام اک توں دوجے نوں لگن آلا روگ اے جیڑا کے اتلی ساہ لین آلی نالی چ مسئلہ کردا اے۔ اے وائرس توں پھیلدا اے۔
دهستان دیناچال
ایہ ایران دے صوبہ گیلان دے ضلعے شہرستان رضوانشہر دا اک دہستان جاں سب تحصیل جاں دیہی ضلع آ ۔ (دہستان فارسی چ سب تحصیل نوں کہندے نیں) ۔
تھاں ٹکانہ
ایہ دہستان ایران دے صوبہ گیلان دے شہرستان رضوانشہر چ اے ۔
ضلع ساپانجا
ضلع ساپانجا ترکی دے صوبہ سکاریا دا اک ضلع اے۔
ہور پڑھو
٭ ترکی دے ضلعے
رباط الملک
متبادل=See caption and site description|thumb| رباطی ملک دا دروازہ
رباطی ملک ، جسنو‏ں رباط الملک وی کہیا جاندا اے ، اک کاروان سرائے کھنڈر اے جو صوبہ نوائی ، ازبکستان وچ ، سمرقند تو‏ں بخارا تک M37 سڑک ، دے کنارے تو‏ں تقریبا اک کلومیٹر مغرب وچ واقع اے ، جو شاہراہ ریشم دے کنارے ، کاراخانی شمس الملک نصر ولد تمگچخان ابرگیم ، جس نے 1068 تو‏ں لے ک‏ے 1080 تک سمرقند وچ حکومت کیت‏‏ی دے حکم تو‏ں ، تعمیر کيت‏‏ا گیا سی۔ ۔
سائٹ د‏‏ی تفصیلات
کارواں سرائے دا دروازہ- جو وسطی ایشیا دے دروازےآں دے درمیان اک قدیم ترین مقام ا‏‏ے۔ اس جگہ دے مرکزی لینسیٹ محراب والا پشتک جس وچ اک مستطیل دروازہ ا‏‏ے۔ محراب دا اختتام اک П سائز دے فریم دے نال کيت‏‏ا گیا اے ، جسنو‏ں کھدی ہوئی ٹیراکوٹا تو‏ں اک دوسرے دے نال منسلک اٹھ آخری ستارےآں د‏‏ی شکل وچ جوڑا گيا اے ، جو اک دوسرے دے نال جڑے ہوئے ٹیپاں دے ذریعہ محدود ا‏‏ے۔ محراب نو‏‏ں عربی کتبےآں تو‏ں سجایا گیا ا‏‏ے۔ اُچی دیواراں اُتے ، مرمت دے پلاسٹر د‏‏ی تہاں دے تھلے ، قدیم گانچڈ پلاسٹرز د‏‏ی باقیات دا پتہ لگایا گیا اے جس وچ پودےآں والے حروف دے اعداد و شمار موجود ني‏‏‏‏ں۔
اس دروازے دے نال نال تمام کارواں سرائے وی ایڈُب اِٹاں تو‏ں تعمیر کيتے گئے نيں تے اس دے نتیجے وچ پکی ہوئی اِٹاں دا استعمال 25х 25 х 4 اے  گرانچڈ محلول اُتے ، سائز وچ سینٹی میٹر. رکھی ہوئی دیواراں د‏‏ی اوسط اونچائی 0،4 تو‏ں 0،7 میٹر تک ہُندی ا‏‏ے۔ کاروان سرائے دا رقبہ- 8277 مربع میٹر اے
تریخ
ایرانی فن تعمیر د‏‏ی تریخ وچ رباط الملک نو‏‏ں اک خاص مقام حاصل ا‏‏ے۔ اس د‏ی وجہ ایہ اے کہ داخلی دروازے دے مرکزی دروازے د‏‏ی دیواراں اُتے آرائشی سجاوٹ بیلناکار کالماں دے اس دے متاثر کن معالجے د‏‏ی وجہ تو‏ں ا‏‏ے۔ وڈے ، اِٹاں دے نیم کالم اُتے تو‏ں محراباں دے ذریعہ جڑے ہوئے سن ۔ ایہ اک غیر معمولی سجاوٹ د‏‏ی سجاوٹ اے جو پرسیپویس دے 2500 سال پرانا اپڈانا محل د‏‏ی فریز دیواراں تے فیروز آباد جیس اشکانی تے ساسانی یادگاراں اُتے پائی جاندی ا‏‏ے۔ اسلامی دور د‏‏ی واحد دوسری عمارت جس وچ ایسا سلوک موجود اے ، ایہ ہمسایہ ازبکستان دے صوبہ سرخان دریا وچ جرقورغان دے مینار اُتے پائی جاندی ا‏‏ے۔
افسوس اے ، سوائے اس دے کہ داخلی دروازے دے پورٹل نو‏‏ں بری طرح نقصان پہنچیا سی ، 1968 دے زلزلے نے نیم کالم د‏‏ی سجاوٹ دے نال نمایاں دیواراں سمیت باقی رباط نو‏‏ں بالکل گرا دتا سی۔ خوش قسمتی تو‏ں ، اس تاریخی عمارت د‏‏ی دستاویز کرنے تے مستقب‏‏ل وچ درست بحالی وچ مدد دے لئی پرانی دیواراں د‏‏ی تفصیلی مونوکروم فوٹو دستیاب ني‏‏‏‏ں۔
عالمی ثقافتی ورثہ د‏‏ی حیثیت
اس سائٹ نو‏‏ں 18 جنوری 2008 نو‏‏ں ثقافتی قسم وچ یونیسکو دی عالمی ثقافتی ورثہ عارضی لسٹ وچ شامل کيت‏‏ا گیا سی۔
حوالے
گٹھ:ازبکستان وچ عمارتاں و ساخات گٹھ:ازبکستان دے سیاحتی تھ‏‏اںو‏اں گٹھ:کارواں سرائے گٹھ:ازبک سبھیاچار گٹھ:وسط ایشیا گٹھ:ازبکستان دی تریخ
کارل بوش
کارل بوش (27 اگست 1874- 26 اپریل 1940) اک جرمن کیمسٹری گرو تے انجینئر سی۔ اوہنے ود داب دی صنعتی کیمسٹری چ کم کیتا۔ اوہنوں 1931 اچ فریڈرخ برجیاس دے نال کیمسٹری دا نوبل انعام دتا گیا۔
ہور ویکھو
گٹھ:شخصیتاں گٹھ:مشہور لوک
زالا اکؤنٹی
ھنگری یورپ دا اک دیس اے ، جہڑا گھبلے یورپ (وسطی یورپ) چ واقع اے ۔
زالا کاؤنٹی ھنگری دیاں 19 کاؤنٹیاں چوں اک اے تے اسدا انتظامی مرکز  زالائگیرشیگ شہر اے ۔
ایڈے
گٹھ:نیدرلینڈز گٹھ:نیدرلینڈز دے شہر گٹھ:یورپی شہر گٹھ:یورپ دے شہر گٹھ:شہر گٹھ:یورپ دے شہر تے قصبے گٹھ:یورپ دے آباد تھاں گٹھ:نیدرلینڈ دے آباد تھاں
سالون البٹراس
سالون البٹراس وڈے ناپ دے سمندری پنچھیاں دے البٹراس ٹبر دا اک پنچھی اے۔
بارلے جوڑ
گٹھ:البٹراس
سومود کاؤنٹی
ھنگری یورپ دا اک دیس اے ، جہڑا گھبلے یورپ (وسطی یورپ) چ واقع اے ۔
ھنگری دے 20 انتظامی علاقے نیں ، جنہاں چ 19 کاؤنٹیاں تے اک راجگڑھ شہر بوڈا پسٹ اے ۔
سومود کاؤنٹی ھنگری دیاں 19 کاؤنٹیاں چوں اک اے تے اسدا انتظامی مرکز کاپوسوار شہر اے ۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:ھنگری گٹھ:ہنگری دیاں کاؤنٹیاں گٹھ:صوبے ریاستاں گٹھ:جغرافیہ گٹھ:یورپ
ہرٹوگنبوش
گٹھ:نیدرلینڈز گٹھ:نیدرلینڈز دے شہر گٹھ:یورپی شہر گٹھ:یورپ دے شہر گٹھ:شہر گٹھ:یورپ دے شہراں دی لسٹ گٹھ:یورپ دے شہر تے قصبے گٹھ:یورپ دے آباد تھاں گٹھ:نیدرلینڈ دے آباد تھاں
میرا جی
میراجی (جم 25 مئی 1912 –؛ موت 3 نومبر 1949) مشہور اردو شاعر سی۔
مڈھلا جیون
میراجی دا اصل نام محمد ثناء اللہ سی۔ اوہناں دا جم منشی محمد مہتاب الدین دے گھر 25 مئی 1912 نوں لہور وچ ہویا سی ۔