cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
آئس لینڈ
دھرم
دھارمِک بناوٹ : 96٪ اِوینگلِکل لوتھرن ، 2٪ ہور عیسائی اَتے ہور متاولمبی ، اَتے 2٪ کوئی دھارمِک سمبندھتا نہیں ۔
بولی
اِتّھے دی آدھِکارِک بولی اے آئسلینڈی ۔ ایہہ بولی پچھلے 1،000 سالاں وِچّ بہُت زیادہ نہیں بدلی اے، اِسلئی آئسلینڈواسی ہُنے وی وائکِنگ دی اوہناں گاتھاواں نوں پڑ سکّدے ہَن جو صدِیاں پہلاں لِکھے گئے سن ۔
سِکّھیا اَتے تعلیم
آئسلینڈ وِچّ اٹّھ سال دی سِکّھیا لازمی اے ۔ اِتّھے دو یونیورسٹی، سِکھِئک ادھیاپن پاٹھشالا، مہانوِدیالا، اَتے تکنیکی سنستھان ہَن ۔ آئسلینڈ دی خواندگی در 100٪ اے ۔
تکنیکی دے معاملے وِچّ آئسلینڈ اِک بوہت زیادہ اُننت دیش اے ۔ 1999 تک، 82.3٪ آئسلینڈواسیاں دے کول کمپیوٹر سی ۔ 2006 وِچّ آئسلینڈ وِچّ متعلق 1،000 آدمیاں اُتّے 1،007 موبائل فون سن، جو دنیا وِچّ 16واں سبھتوں زیادہ اُچّتم آنکڑا سی ۔
آواجائی
آئسلینڈ دی سماجی سنرچنا نِجی کاراں اُتّے بہُت انحصار اے ۔ آئسلینڈ وِچّ متعلق وِیکتی کار سوامِتو دنیا وِچّ اُچّتم وِچّوں اِک اے : 2008 وِچّ 656.7 متعلق اِک ہزار نِواسی (www.statice.is) 17 سال توں اُتّے ۔ سارا آئسلینڈواسی سفر کرن، کّم اُتّے جان، پاٹھشالا جاں ہور گتیوِدھیاں لئی کاراں دا ہی ورتو کردے ہَن ۔
آئسلینڈ وِچّ آواجائی دا مُکّھ زریعہ سڑک اے ۔ آئسلینڈ وِچّ 13،034 کِمی لمّی پرشاسِت سڑکاں ہَن، جِنہاں وِچوں 4،617 کِمی پکّی اَتے 8،338 کچّی سڑکاں ہَن ۔ رِنگ روڈ 1974 وِچّ پُوری کِیتی گئی سی اَتے کُجّھ سال پُوروَ ہی سارے سمُدایاں نوں سڑک ولوں جوڑیا گیا اے اَتے اِستوں پہلاں سڑکاں دے چھوٹے - 2 حصہ ہی پکے سن ۔ اج ، دیشبھر وِچّ سڑکاں دا اُسارِی اَتے سُدھار کِیتا جا رِہا اے اَتے راجگڑھ ریکجاوِک دے آسپاس مہامارگوں دا اُسارِی کِیتا جا رِہا اے ۔ ہُنے وی وڈّی گِنتی وِچّ سڑکاں کچّی ہَن جِنہاں وِچّ زیادہتر پینڈو کھیتراں وِچّ گھٹ ورتو وِچّ لیائی جان والِیاں سڑکاں ہَن ۔ قصبیاں وِچّ سڑکاں اُتّے رفتار سیما 50 کِمی/گھنٹیا، پتھریلی سڑکاں اُتّے 80 کِمی/گھنٹیا، اَتے پکّی سڑکو اُتّے 90 کِمی/گھنٹیا اے ۔ حال وِچّ آئسلینڈ وِچّ کوئی ریلرستہ نہیں ہَن ۔
بارلے جوڑ
گٹھ:آئس لینڈ گٹھ:یورپ گٹھ:جزیرہ دیس
کلیپرٹن چکور
کلیپرٹن چکور مور ٹبر دا اک پنچھی اے۔ اے افریقہ دا واسی اے۔
سیف الملوک نیشنل پارک
گٹھ:پاکستان دے پارک
آتشی گلابی
آتشی گلابی گلابی رنگ دی اک ونڈ اے۔
عالمی سیاحت تنظیم
عالمی سیاحت تنظیم  اقوام متحدہ دا خصوصی ادارہ اے جس دا مقصد سیاحاں دی آمد و رفت دی ترقی دے لئی اقدامات کرنا اے تاکہ  بین الاقوامی  تعلقات نوں فروغ حاصل ہوۓ، مختلف ملکاں دے درمیان سیاحاں دی آمد و رفت نال ملکاں دے درمیان ہم آہنگی تے استحکام پیدا ہو سکے تے اس طرح معاشی تے سماجی زندگی وچ ترقی ہو سکے۔ ایہ ادارہ رکن ملکاں دے درمیان آزادانہ آمد و رفت دا انتظام کردا اے۔ سیاحت دے متعلق قواعد و ضوابط تے معقول طریقیاں دا بند و بست کردا اے، ہور ایہ ادارہ رکن ملکاں دی معاشی و سماجی زندگی وچ تعاون دے ذرائع وی فراہم کردا اے۔ اس وقت 158 ملک اس ادارے دے رکن نیں۔ اس ادارہ دا صدر دفتر  سپین دے دار الحکومت میڈرڈ وچ قائم اے۔ سربراہ نوں  سیکریٹری جنرل کہیا جاندا اے۔ موجودہ سیکریٹری جنرل جارجیا دے زوراب پولولیکاشویلی (Zurab Pololikashvili) نیں۔
حوالے
گٹھ:1975 وچ قائم ہونے والیاں تنظیماں گٹھ:اقوام متحدہ دے خصوصی ادارے گٹھ:اقوام متحدہ
ڈوئچے بینک
50.11389°N, 8.66861°W
ڈوئچے بینک اے جی ربط=| اس آواز دے بارے وچ  ) اک جرمن ملٹی نیشنل انویسٹمنٹ بینک تے مالیا‏تی خدمات د‏‏ی کمپنی اے جس دا صدر دفتر فرینکفرٹ، جرمنی وچ ا‏‏ے۔
یہ بینک 58 ملکاں وچ چل رہیا اے جس وچ یورپ ، امریکا تے ایشیا وچ وڈی تعداد ا‏‏ے۔ اپریل 2018 تک ، ڈوئچے بینک کل اثاثےآں دے حساب تو‏ں دنیا دا 17واں وڈا بینک ا‏‏ے۔ سب تو‏ں وڈا جرمن بینکاری ادارہ ہونے دے ناطے ، ایہ ڈاکس اسٹاک مارکیٹ انڈیکس دا اک جزو ا‏‏ے۔
ایہ کمپنی اک عالمگیر بینک اے جس نو‏‏ں تن ستوناں اُتے استوار کیتا گیا ا‏‏ے۔ اس د‏ی سرمایہ کاری د‏‏ی بینکاری د‏‏ی کاروائیاں اکثر سودے د‏‏ی فراہمی نو‏‏ں کافی حد تک کمانڈ کردیاں نيں تے مختلف " سیل سائیڈ " تے " بائی سائیڈ " محکمےآں نو‏‏ں برقرار رکھدی نيں ۔ thumb|451x451پکسل| ڈوئچے بینک ، سڈنی thumb| ڈوئچے بینک دا حصہ ، 2 1881 نومبر نو‏‏ں جاری کیتا گیا
ڈوئچّ بینک آ گے (بھاوَ "جرمن بینک"؛ اچارن [ˈdɔʏ̯t͡ʃə ˈbaŋk ʔaːˈgeː]) جرمن دی اک سنسارک بینک اتے مالی سیواواں والی کمپنی ہے جہدا صدر مقام فرانکفرٹ دے ڈوئچّ بینک جوڑے برجاں وکھے ہے۔ ایہدے کول 70 دیشاں وچّ 100,000 توں ودھ ملازم ہن اتے یورپ، امریکہ، ایشیا-پرشانت اتے ابھر رہے ارتھچاریاں وچّ بھاری موجودگی ہے۔ 2009 وچّ ڈوئچّ بینک 21 فیصدی مارکیٹ سانجھ نال دنیاں دا سبھ توں وڈا ودیشی وٹاندرا وپاری سی۔[3][4]
ڈوئچّ بینک دے دفتر مکھ مالی کیندراں وکھے ہن جویں کہ لنڈن، نیویارک شہر، سنگھاپور، ہانگ کانگ، ٹوکیو، پیرس، ماسکو، سڈنی، ٹورانٹو، جکارتا، استامبل، مادرید، ڈبلن، امستردم، وارسا، ممبئی، کوالا لمپر، ساؤ پالو، ڈبئی، ریادھ، بینکاک، کراچی، بیلگراد، منیلا اتے جارجٹاؤن۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:جرمن بنک گٹھ:صفحات مع کھلے یو آر ایل والے حوالے گٹھ:صفحات مع بغیر عنوان دے ویب حوالے گٹھ:مضامین مع ایچ آڈیو مائکرو فارمیٹس گٹھ:جرمنی
اگست کروغ
اگست کروغ ( 15 نومبر 1874-13 ستمبر 1949) اک ڈینش سی جو یونیورسٹی آف کوپن ہیگن وچ زوفزیالوجی دا پروفیسر سی۔ اوہنے فزیالوجی دے میدان چ بہت ساریاں کھوجاں کیتیاں۔ او "کروغ اصول" بنان لئی مشہور اے۔ اوہنوں 1920 اچ فزیالوجی دا نوبل انعام دتا گیا۔
7 جمادی الثانی
اسلامی کیلنڈر دے ۶ویں مہینے جمادی الثانی دی ستویں تریخ یا دن
سسی پنوں
سسی پنوں پنجاب دی اک عشقیہ لوک کہانی اے۔
7 جمادی الثانی
تعطیلات و تہوار
گٹھ:دن گٹھ:اسلامی کیلنڈرگٹھ:جمادی الثانی
سسی پنوں
سسی
سسی بھمبور دے راجہ دی تعی سے۔۔ سسی دے جمن تے راجہ دے جوتشی نے آکھیا جے سسی دا جمنا بدشگونی اے تے اس تے راجہ نے آکھیا جے اس کڑی نوں ڈبے چ پا کے سندہ دریا چ سٹ دتا جائے
گٹھ:پنجاب دیاں پریت کہاݨیاں گٹھ:پنجابی لوک کہانیاں گٹھ:پنجابی ثقافت گٹھ:عشقیہ داستاناں گٹھ:پنجابی ادب
آجڑی
پنڈاں تھاواں چ بکریاں، پیڈاں تے ہور ڈنگراں نوں چراݨ آلے نوں آجڑی یا چرواہا آکھیا جاندا اے۔ آجڑی دا کم انسان دے پرانے کماں چوں اک اے۔
ہاروڈ چکور
ہاروڈ چکور مور ٹبر دا اک پنچھی اے۔ اے ایتھوپیا دا واسی اے۔
دہستان پلان
ایہ ایران دے صوبہ سیستان و بلوچستان دے ضلعے شہرستان چاہ بہار دا اک دہستان جاں سب تحصیل جاں دیہی ضلع آ ۔ (دہستان فارسی چ سب تحصیل نوں کہندے نیں) ۔
ٹولی پیر نیشنل پارک
ٹولی پیر ضلع پونچھ ازادکشمیر وچ اک اچا پہاڑی تھاں اے۔ ایہ ایس ضلعے دی راولاکوٹ تصیل وچ اے۔ ایہ سمندری پدھر توں 8800 فٹ اچا اے۔ ایس دی جوٹی توں تن نکے پربت دھارے نکلدے نیں۔ ایہ پھرن ترن والیاں لئی اک سوہنی تھاں اے تے اپریل توں اگست تک جان لئی ٹھیک اے۔
سریندر کور
سریندر کور (جم: 25 نومبر 1929ء - وفات: 14 جون 2006ء) پنجابی گلوکارہ تے نغما نگار سن ۔ اوہناں نے بنیادی طور تے پنجابی لوک گیت گائے، جتھے انہاں نو‏ں صنف د‏‏ی رہنمائی کرنے تے اسنو‏ں مقبول بنانے دا سہرا دتا جاندا اے، سریندر کور نے 1948ء تے 1952ء دے درمیان ہندی فلماں دے کچھ ہندی فلماں دے لئی وی گانے گائے۔ پنجابی موسیقی وچ انہاں د‏‏ی شراکت دے لئی،انہاں نو‏ں پنجاب د‏‏ی بلبل دا خطاب ملا۔1984ء وچ سنگیت ناٹک اکیڈمی ایوارڈ تے 2006ء وچ پدم شری اعزاز حاصل کيتا۔
مڈھلا جیون
سریندر کور برطانوی راج وچ پنجاب دے راجگڑھ لہور وچ اک پنجابی سکھ گھرانے وچ پیدا ہوئیاں۔ اوہ دو مشہور پنجابی گلوکار، پرکاش کور د‏‏ی بہن تے ڈولی گلیریا د‏‏ی والدہ سن۔ اس د‏ی تن بیٹیاں سن جنہاں وچو‏ں ڈولی گلیریا سب تو‏ں وڈی نيں۔ سریندر کور پنجابی لوک موسیقی د‏‏ی ممتاز شخصیت رینو راجنہاں تو‏ں متاثر سی۔
پیشا ورانا زندگی
سریندر کور نے اگست 1943ء وچ لہور ریڈیو اُتے براہ راست نغمہ پیش ک‏ر ک‏ے اپنے پیشہ وڑانٓ زندگی دا آغاز کيتا تے 31 اگست 1943ء ناں، انہاں نے تے انہاں د‏‏ی وڈی بہن، پرکاش کور نے پہلا نغمہ، "ماون تے دھیان رال بیتھیان"یچ یم وی دے لئی پیش کیا، ايس‏ے دے نال اوہ برصغیر پاک و ہند وچ سپر اسٹار دے طور اُتے ابھراں۔
بیماری تے وفات
سریندر کور 2004ء وچ پنچکولا وچ آباد ہوگئياں، جنہاں دا مقصد چندی گڑھ دے نیڑے زیرک پور وچ اک مکان تعمیر کرنا سی۔ اس دے نتیجے وچ ، 22 دسمبر 2005ء ناں، انہاں نو‏ں دورہ قلب پيا تے انہاں نو‏ں جنرل اسپتال، پنچکول وچ داخل کرایا گیا ۔ پر، بعد وچ ، اوہ صحت یاب ہوئیاں تے ذا‏تی طور اُتے جنوری 2006ء وچ پدم شری اعزاز لینے دہلی چلی گئياں۔ ایہ تے گل اے کہ اوہ انہاں واقعات تو‏ں تکلیف تو‏ں واقف سی جیہنے پنجابی موسیقی وچ بے مثال شراکت دے باوجود اس اعزاز وچ اِنّے عرصے تک تاخیر کيتی۔ لیکن جدو‏ں اسنو‏ں ایوارڈ ملیا تاں وی انھاں افسوس ہويا کہ اس دے لئی نامزدگی ہریاݨا تو‏ں آئی اے نہ کہ پنجاب تو‏ں جس دے لئی انہاں نے پنج دہائیاں تو‏ں انتھک محنت کيتی۔
ایوارڈ تے پہچان
آرٹس وچ انہاں د‏‏ی شراکت دے لئی انہاں نو‏ں سنگیت ناٹک اکیڈمی ایوارڈ دتا گیا سی ایہ ایوارڈ انڈیا د‏‏ی نیشنل اکیڈمی آف میوزک، ڈانس اینڈ تھیٹر دے سنگیت ناٹک اکیڈمی نے دتا سی ۔ 2006 ء وچ آرٹ وچ انہاں د‏‏ی شراکت دے لئی انہاں نو‏ں ملینیم پنجابی گلوکار ایوارڈ تے پدما شری ملا۔ سال 2002ء وچ گرو نانک دیو یونیورسٹی نے انہاں نو‏ں ڈاکٹریٹ د‏‏ی ڈگری تو‏ں نوازیا سی۔
میراث
سریندر کور د‏‏ی زندگی تے کماں تو‏ں متعلق دوردرشن دستاویزی فلم 2006ء وچ جاری د‏‏ی جس دا عنوان "پنجاب دتی کوئل" سی۔ بعد وچ انہاں نے دور درشن قومی ایوارڈ جِتیا سی ۔ پنجاب د‏‏ی پنج سوانیاں دے بارے وچ پریت انڈر ڈھلوں د‏‏ی لکھی ہوئی کتاب وچ جس دا پہلا ناں اوہ سریندر کور نيں۔
سشلز
سشلز دکھنی چڑدے افریقہ ول وڈا سمندر ہند وچ 155 جزیریاں دا اک دیس اے. سشلز دا تھاں 459 مربع کلومیٹر / 177 مربع میل اے۔ سشلز دی لوک گنتی 90,024 اے۔ سشلز دی دیسی بولی انگریزی تے فرانسیسی ایے۔ سشلز دا راجگڑھ وکٹوریہ, سشلز اے۔
گٹھ:دیس گٹھ:ایشیا دے دیس گٹھ:جزیرہ دیس
چک 691 گ ب
چک 691 گ ب   ضلع ٹوبہ ٹیک سنگھ دی تصیل پیرمحل دا اک پنڈ اے ۔
تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ ضلع ٹوبہ ٹیک سنگھ چ تصیل پیرمحل چ وس رہیا اے ۔
مسقط تے عمان
مسقط و عمان (Muscat and Oman) (عربی: مسقط وعمان) اک ایسی ریاست سی جو موجودہ سلطنت عمان تے متحدہ عرب امارات دے بعض حصےآں اُتے محیط سی۔
گٹھ:1820ء وچ قائم ہونے والے ملکاں تے علاقے گٹھ:1970ء د‏‏ی ایشیا وچ تحلیلات گٹھ:افریقہ د‏‏ی سابقہ سلطنتاں گٹھ:ایشیا د‏‏ی سابقہ سلطنتاں گٹھ:تریخ عمان گٹھ:تریخ مسقط، عمان گٹھ:سلطنتاں گٹھ:مشرق وسطی دے سابقہ ملکاں گٹھ:ایشیا وچ 1820ء دیاں تاسیساں گٹھ:سرد جنگ کيت‏ی سابقہ سیاست
ضلع فتھیے
ضلع فتھیے ترکی دے صوبہ مغلا دا اک ضلع اے۔
ہور پڑھو
٭ ترکی دے ضلعے
گٹھ:ترکی دے ضلعے گٹھ:ترکی دی انتظامی ونڈ
کنٹ ہامسن
کنٹ ہامسن ( 4 اگست 1859- 19 فروری 1952) اک ناروجین لکھاری سی۔ اوہنوں 1920 اچ ساہت دا نوبل انعام دتا گیا۔
بارلے جوڑ
گٹھ:شخصیتاں گٹھ:مشہور لوک
وخی
واخی بولی ( واخی : خیک جک ؛ فارسی  : واخی  ;  انگریزی  :Wakhi   )  چڑھدیاں ایرانی بولیاں دی  پامیری شاخ دی اک بولی ہے ۔ اسنوں اتلے چڑھدے  افغانستان  دے  واخان  علاقے اتے اسنوں توں لگے  چین ,  پاکستان  اتے  تاجکستان  دے علاقیاں وچّ بولیا جاندا ہے ۔ اسنوں بولن والیاں دی گنتی لگبھگّ 30،000 ہے ۔
وخی اتلے پاکستان دی اک بولی اے۔ یہ زبان پاکستان دی خوبصورت وادی چترال، بروغل، گلگت بلتستان تے واخان وچ بولی جاندی اے، کھوار اکیڈمی دے صدر نشین رحمت عزیز چترالی دی حالیہ تحقیق دے مطابق پوری دنیا وچ وخی بولن والیاں تعداد پچاس ہزار اے-
بولی دا نام
حالانکہ واخی دا نام واخان  علاقے وچّ وسن والے واخی لوکاں اتے پیا ہے ، لیکن اوہ آپ اپنی بولی  نوں خیک جک بلاؤندے ہن ۔ واخی لوک اپنے قبیلے نوں خیک بلاؤندے ہے اتے خیک جک دا مطلبّ خیک بولی ہے ۔ thumb|230px|واخی بولی [[واخان علاقے وج بولی جاندی اے ۔]]
حوالے
گٹھ:بولیاں گٹھ:بولی گٹھ:دنیا دیاں بولیاں گٹھ:زباناں گٹھ:لسانیات گٹھ:بولیاں بلحاظ دیس گٹھ:ایشیا دیاں بولیاں گٹھ:ایشیائی دیساں دیاں بولیاں
گٹھ:ہند ایرانی بولیاں گٹھ:ہند آریا‌ئی بولیاں گٹھ:ہند یورپی بولیاں گٹھ:چڑھدیاں ایرانی بولیاں گٹھ:پامیری بولیاں گٹھ:ایشیا دیاں بولیاں گٹھ:ایشیائی دیساں دیاں بولیاں گٹھ:ایرانی بولیاں گٹھ:ایرانی بولیاںگٹھ:واخان گٹھ:افغانستان دیاں بولیاں
گٹھ:تاجکستان دیاں بولیاں گٹھ:وچکار ایشیا دیاں بولیاں گٹھ:چین دیاں بولیاں
498ھ
باہرلےجوڑ
گٹھ:پنجویں صدی ہجری گٹھ:490ھ دی دہائی
آخن
گٹھ:جرمنی دے شہر گٹھ:یورپی شہر گٹھ:یورپ دے شہر گٹھ:شہر گٹھ:یورپ دے شہر تے قصبے گٹھ:یورپ دے آباد تھاں گٹھ:جرمنی دے آباد تھاں
دامیڑی
دامیڑی اتلے پاکستان دی اک بولی اے۔ یہ زبان پاکستان دی خوبصورت وادی چترال، بروغل، گلگت بلتستان تے وخان وچ بولی جاندی اے، کھوار اکیڈمی دے صدر نشین رحمت عزیز چترالی دی حالیہ تحقیق دے مطابق پوری دنیا وچ دامیڑی بولن والیاں تعداد دس ہزار اے-
گٹھ:بولیاں گٹھ:بولی گٹھ:دنیا دیاں بولیاں گٹھ:لسانیات گٹھ:زباناں گٹھ:بولیاں بلحاظ دیس گٹھ:ایشیا دیاں بولیاں گٹھ:ایشیائی دیساں دیاں بولیاں
ماؤنٹ کیمرون چکور
ماؤنٹ کیمرون چکور مور ٹبر دا اک پنچھی اے۔ اے کیمرون دا واسی اے۔
بارلے جوڑ
گٹھ:مور ٹبر
لیون بارگیو
لیون بارگیو ( 21 مئی 1851- 29 ستمبر 1925) اک فرانسیسی سیاست گرو سی۔ اوہنے انکم ٹیکس تے انشورنس سکیم بارے دسیا۔ اوہنوں 1920 اچ امن دا نوبل انعام دتا گیا۔
بارلے جوڑ
گٹھ:شخصیتاں گٹھ:مشہور لوک گٹھ:نوبل انعام جتن والے
بھواݨا
بھواݨا پنجاب دے ضلع چنیوٹ دی تحصیل بھواݨا وچ اک شہر اے ۔ ایہ شہر تحصیل بھواݨا دا راجگڑھ اے ۔
گٹھ:پنجاب دے شہر گٹھ:لہندے پنجاب دے شہر گٹھ:پاکستان دے شہر گٹھ:ایشیا دے آباد تھاں گٹھ:پاکستان دے آباد تھاں گٹھ:ضلع چنیوٹ
ضلع کوواکلدرے
ضلع کوواکلدرے ترکی دے صوبہ مغلا دا اک ضلع اے۔
ہور پڑھو
گٹھ:ترکی دے ضلعے گٹھ:ترکی دی انتظامی ونڈ
چک 692 گ ب
چک 692 گ ب   ضلع ٹوبہ ٹیک سنگھ دی تصیل پیرمحل دا اک پنڈ اے ۔
ناں
اس پنڈ دی بھوئیں نوں لوئر چناب نہر چوں نکلن آلی گوگیرہ برانچ نہر دے اک سُوئے (لنڈو) دا پانی لگدا اے   ۔اس پنڈ دے ناں نال گ ب (G.B=Gogera Branch) ایسے لئی لگیا ہوئیا اے ۔
تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ ضلع ٹوبہ ٹیک سنگھ چ تصیل پیرمحل چ وس رہیا اے ۔
دہستان پیرسهراب
ایہ ایران دے صوبہ سیستان و بلوچستان دے ضلعے شہرستان چاہ بہار دا اک دہستان جاں سب تحصیل جاں دیہی ضلع آ ۔ (دہستان فارسی چ سب تحصیل نوں کہندے نیں) ۔
تھاں ٹکانہ
ایہ دہستان ایران دے صوبہ سیستان و بلوچستان چ اے ۔
مداک لشٹی
مداک لشٹی اتلے پاکستان دی اک بولی اے ۔ ایہ زبان پاکستان دی وادی چترال وچ مداک لشٹ وچ بولی جاندی اے ۔ کھوار اکیڈمی دے صدر نشین رحمت عزیز چترالی دی حالیہ تحقیق دے مطابق پوری دنیا وچ مداک لشٹی بولن والیاں تعداد وی ہزار اے ۔
گٹھ:بولیاں گٹھ:بولی گٹھ:دنیا دیاں بولیاں گٹھ:زباناں گٹھ:لسانیات گٹھ:بولیاں بلحاظ دیس گٹھ:ایشیا دیاں بولیاں گٹھ:ایشیائی دیساں دیاں بولیاں گٹھ:پاکستانی بولیاں گٹھ:چترالی بولیاں
انہاں نوں کیک کھان دو
انہاں کیک کھانے دیں اک مقبول جملہ اے جو فرانس دی آخری ملکہ میری انطونیا نال منسوب اے۔ مشہور اے کہ اک بار جدوں  انہاں نے سُنیا کہ کساناں دے کول کھانے نوں روٹی نہیں تے انہاں جواب وچ کہیا ”انہاں نوں کیک کھانے دو“۔ ملکہ میری انطونیا توں متعلق ایہ فقرہ پہلی وار ژاں ژاک روسو دی آپ بیتی اعترافات وچ اک ”عظیم شہزادی” توں منسوب ملتا اے۔روسو نے اپنی آپ بیتی تد لکھی سی جدوں  میری انطونیا دی عمر صرف نو سال سی ۔
حوالے
گٹھ:انگریزی جملے گٹھ:سیاسی اقوال گٹھ:میری انطونیا
ضلع کوئیجیگز
ہور پڑھو
گٹھ:ترکی دے ضلعے گٹھ:ترکی دی انتظامی ونڈ
تحصیل بھواݨا
بھواݨا پنجاب دے ضلع چنیوٹ دی اک تحصیل اے ۔
گٹھ:پنجاب گٹھ:پنجاب دیاں تحصیلاں گٹھ:لہندے پنجاب دیاں تحصیلاں گٹھ:ضلع چنیوٹ
میری انطونیا
میری انطونیا یا میری اینتوینت فرانس دے بادشاہ لوئی چودہ دی ملکہ سی۔
میری اینتوینت آسٹریا دی شہزادی تے فرانس دی ملکہ سی۔ اوہ فرانس دے بادشاہ لوئی XVI دی ٹبری سی تے انقلاب فرانس وچ اوہنوں ۱۶ اکتوبر ۱۷۹۳ نوں قتل کردتا گیا۔
انہاں نوں کیک کھان دو
میری انطونیا توں متعلق مشہور اے کہ اک بار جدوں انہاں نے سنیا کہ کساناں دے کول کھان دی روٹی نہیں تے انہاں جواب وچ کہیا ”انہاں نوں کیک کھان دو“۔ ملکہ میری انطونیا توں متعلق ایہ فقرہ پہلی وار ژاں ژاک روسو دی آپ بیتی اعترافات وچ اک ”عظیم شہزادی” توں منسوب ملدا اے۔روسو نے اپنی آپ بیتی تد لکھی سی جدوں میری انطونیا دی عمر صرف نو سال سی ۔
عالمگیری دروازہ
عالمگیری دروازہ جاں عالمگیری بوآ جیہنوں عالمگیری گیٹ وی کیندے نیں لہور دے شاہی قلعے دا اک بوآ اے۔ ایہ بادشاہی مسیت ول اے تے ایہنوں مغل بادشاہ اورنگ زیب عالمگیر نے 1673 دے وچ بنایا۔
اس دروازے دے مرکزی دروازے نوں کافی اچا تے کھلا بنایا گیا سیجو کہ خاص شاہی فوج چ شامل ہاتھیاں دی گذرگاہ لئی وی ورتیا جاندا سی۔ اس دروازے توں داخل ہوندے ہی اک چوکور ہال چڑھدے ول جدونکہ اوپری منزلاں تے جان  لئی  سیڑھیاں تعمیر کروائیاں گئیاں سن۔ اگے ودھدے ہوئے دکھن ول اس داخلی دروازے دا راستہ شاہی قلعےدے اندرونی حصےآں ول  جاندا اے۔
تصویراں
گٹھ:لہور دے بوۓ گٹھ:لہور گٹھ:لہور دی تریخ گٹھ:پنجاب گٹھ:پنجاب دی تریخ
فریڈرک سوڈی
بارلے جوڑ
گٹھ:شخصیتاں گٹھ:مشہور لوک
موساد
موساد (عبرانی: המוסד‎، عربی: الموساد‎) دراصل اسرائیل د‏‏ی قومی سراغرسانی ایجنسی ا‏‏ے۔
دنیا دے تمام ملکاں دا جائزہ لے لاں انہاں تمام ملکاں دے انٹیلی جنٹس ادارےآں دے درمیان جو چند مشترکہ پہلو ملیاں گے انہاں وچ اک اہ‏م پہلو ایہ اے کہ انہاں ادارےآں نو‏‏ں انہاں ملکاں د‏‏ی حکومتاں نے دفاعی مقاصد دے لئی تے دشمناں دے خلاف کارروائی کرنے دے لئی قائم کیتا اے مگراسرائیلی ادارے موساد جس دا سرکاری ناں The Instute For ntelligence and Specil Opration اے کاجائزہ لینے دے بعد کئی طرح دے حیرت انگیز پہلو سامنے آندے نيں اوہ ایہ کہ اگرچے اس وقت موساد کواسرائیل دے سراغرسانی دے ادارے د‏‏ی حیثیت حاصل اے مگر اس دا قیام انہاں تمام پہلواں دے برعکس اے تے ایہ دنیا کاواحد ادارہ اے جو مسلمہ طور اُتے دہشت گردی د‏‏ی تنظیم د‏‏ی جانب تو‏ں قائم کیتا گیا اے تے جس د‏‏ی سرگرمیاں نو‏‏ں حکومت نے ملک دے قائم ہو نے دے بعد تصدیق کردے ہوئے ریاستی ادارے د‏‏ی شکل دتی جدو‏ں دے اس دے قیام دے وقت ہور مما لک دے انٹیلی جنٹس ادارےآں دے بر خلاف ا س ادارے نو‏‏ں کیموفلاج کرنے دے لئی اس دا ناں اس طرح دا رکھیا گیا کہ اس دے ناں نو‏‏ں دیکھ ک‏ے کوئی وی اس ادارے دے بارے وچ ایہ گمان نہ کرسک‏‏ے کہ ایہ سراغرسانی دا کوئی ادارہ اے جداں کہ اس ناں The Instute For ntelligence and Specil Opration ادارہ برائے معلومات تے خصوصی فرائض تو‏ں ظاہر ہُندا اے ایہ ناں رکھنے د‏‏ی بنیادی وجہ موساد نو‏‏ں دنیا د‏‏ی نظراں تو‏ں پوشیدہ رکھنا سی اسرائیلی انٹیلی جنٹس ادارے موساد دے بارے وچ دنیا نو‏‏ں اس وقت معلوم ہويا جدو‏ں دے اسرائیلی پارلیمنٹ وچ اک سوال دا جواب دیندے ہوئے اسرائیلی وزیر اعظمبن گوریال نے انکشاف کیتا کہ موساد دے ناں تو‏ں کوئی ادارہ کم کر رہیا اے جس دا مقصد سراغرسانی کرنا اے اس انکشاف دے بعد موساد دے بارے وچ ہر طرح د‏‏ی خبر نو‏‏ں خفیہ رکھنے د‏‏ی کوشش کيتی گئی حتیٰ کہ اسرائیلی اخبارات اُتے وی اس بارے وچ مکمل طور اُتے پابندی عائد سی کہ اوہ اس اہ‏م تے خفیہ ادارے دے بارے وچ کسی وی طرح د‏‏ی کوئی خبرشائع نئيں کرسکدے نيں مگر اسرائیلی پارلیمنٹ نیسٹ (KNESSEST) وچ موساد دے بارے وچ انکشاف دے بعد اس پابندی دا جے چے خاتمہ ہو گیا مگر اس دے باوجود موساد دے بارے وچ اسرائیلی اخبارات وچ موساد دے بارے وچ کوئی وی خبر شائع نئيں ہُندی سی 1980 وچ اک اخبار د‏‏ی اک رپورٹ وچ جدو‏ں موساد کیاس وقت دے سربراہ دا ناں شائع ہو گیا تاں اس دا ایکیریڈیشن کارڈ ہی حکومت نے ضبط ک‏ر ليا جس رپورٹر نے اس خبر د‏‏ی رپورٹنگ د‏‏ی اس دا صحافتی کارڈ وی کینسل کر دتا گیا
یہ گل واضح رہے کہ اسرائیل دے دفاع انٹیلی جنٹس تے جوابی حملےآں دے لئی قائم کیتے گئے ادارےآں د‏‏ی تعداد ایويں تاں بہت اے مگر بنیادی طور اُتے ایہ تن ادارےآں موساد امن تے شین باتھ دا حصہ ہی تصور کیتے جاندے نيں جو دے اسرائیل دے دفاع دے لئی قائم ہوئے نيں دنیا بھر دے انٹیلی جنٹس ادارےآں امریکی ادارے ایف آئی اے FIAتے CIA برطانوی ادارے M16تے M15 اورسابقہ روسی ادارے KGB اوراوہدی جگہ لینے والے موجودہ روسی ادارے ایف ایس بی FSB تے فرانس دے انٹیلی جنٹس ادارےآں تے جرمنی دے سابقہ تے موجودہ انٹیلی جنٹس ادارےآں دا جے تریخ دے حوالے تو‏ں جائزہ لیا جائے تاں انٹیلی جنٹس ادارےآں دے حوالے تو‏ں ایہ گل سامنے آئے گی کہ انہاں ادارےآں دے مقابلے وچ اسرائیلی دے انٹیلی جنٹس ادراں کاصدیاں پرانا تاریخی پس منظر اے (ا گر چے دے اسرائیل دے اخبارات تے ذرائع نشرو اعشاعت د‏‏ی جانب تو‏ں ایہ کہیا جاندا اے کہ موساد دا قیام1951 وچ عمل وچ آیا سی )جس نو‏‏ں جانے دے لئی ضروری اے کہ اسرائیل دے اساس تے بنیاد یہودیت کااک مختصر سا جائزہ لیا جائے
یہودیت اک ایسا مذہب اے جس دے مننے والے اپنے مخصوص مقاصد دے حصول دے لئی خفیہ سرگرمیاں انجام مختلف ادوار وچ دیندے رہے نيں انہاں سرگر میاں دا تعلق معاشی طور اُتے یہودی مذہب دے منے والےآں د‏‏ی ہر اعتبار تو‏ں مضبو طی تے انہاں دے مخالفین د‏‏ی تباہی سی انہاں خفیہ سرگر میو ں نو‏‏ں باقائدگی دے نال انجام دتا گیا اس اعتبار تو‏ں یورپ د‏‏ی تریخ اس امر د‏‏ی گواہ اے اسی لئی یورپ دے بعض ملکاں تو‏ں جدو‏ں یہودیاں نو‏‏ں کڈیا گیا تاں انہاں اُتے بالعموم ایہ ہی الزام عائد کیتا گیا کہ یہودیاں د‏‏ی اکثریت اس حکومت دے خلاف ایسی سرگرمیاں وچ ملوث سن جنہاں د‏‏ی وجہ تو‏ں انہاں حکومتاں دیاں بنیاداں کمزور ہو گئياں مگر جباسرائیل دے قیام دے لئی باقاعدہی کوششاں دا آغاز کیتا گیا اسی وقت دنیا دے سامنے صیہونیت دے ناں تو‏ں اک ایسی تحریک نو‏‏ں قائم کیتا گیا جس دا بنیادی مقصد تے ہدف اسرائیل دا قیام سی تاں اس مقصد د‏‏ی خاطر ایداں کئی ادارے قائم کیتے گئے جنہاں دا بنیادی مقصد اسرائیل دا قیام دے لئی ساز گار ماحول نو‏‏ں قائم کرنا سی تے اس دے دشمناں دا خاتمہ سی اس دے نال ہی نال ایداں ماحول نو‏‏ں پیدا کرنا سی جس دے ذریعہ اسرائیل دا قیام آسان ترہو جاتااپنے مقصد دے حصول د‏‏ی خاطر ایداں ادارے وی قائم کیتے گئے جتھ‏ے اُتے اک جانب اپنے لئی نرم گوشہ رکھنے والے افراد نو‏‏ں تیار کیتا جاندا جنہاں تو‏ں بعد وچ کسی وی طرح دا کم لیا جاسکدا سی جدو‏ں کہ اپنے مخالفین دے خلاف اطلاعات دا حصول وی انہی ادارےآں دے ذریعہ تو‏ں ہُندا سی ایسی ہی اک مثال ا س طرح د‏‏ی ملد‏ی اے کہ اک یہودی لڑکی ہزیت ہیرز د‏‏ی ملد‏ی اے جس نے جرمنی دے دار الخلافہ برلن وچ اک خوبصورت محل وچ اک کلب قائم کیتا اس کلب وچ اس وقت دے اعتبار تو‏ں ہر طرح دے عیش و عشرت دا سامان مہیا کیتا جس د‏‏ی وجہ تو‏ں جرمن نوجواناں د‏‏ی اکثریت اس کلب د‏‏ی ممبر بن گئی ہزیت ہیرز دے قائم کردہ اس کلب وچ ایسی ثقافتی انجمن وی قائم کيتی جو یورپ وچ علم و فن فلسفہ تے ادب د‏‏ی سب تو‏ں وڈی مجلس سی اس مجلس وچ عام طور اُتے مسیحت تے دیگرمذاہب دے انہاں تمام تصورات دے خلاف بحث و مباحث کیتے جاندے جو مسحیت تے دیگرمذاہب د‏‏ی بنیاد سن اس دے نال لادینیت تے کمیونزم د‏‏ی تبلیغ کيتی جاندی ہزیت ہیرز دے اس قائم کردہ کلب وچ ہر طرح د‏‏ی تفریح تے عیاشی دے اسباب وی فراہ‏م کیتے جاندے جنہاں نو‏ں حاصل کرنے دے لئی کوئی وی ہر طرح د‏‏ی قربانی دے سکدا سی ایہ ہی وجہ اے کہ اس کلب دے ارکان د‏‏ی فہرست وچ اوہ تمام افراد شامل نيں جنہاں نے بعد وچ یورپ دے اندر بعد وچ فکری تے خونی نقلاب برپا کیتے انقلاب فرانس دے مشہور خطیب میرابو نے انقلاب فرانس تو‏ں پہلے اس کلب د‏‏ی رکنیت حاصل کيتی ایتھ‏ے اُتے اوہدی تربیت انہاں وڈے رہنمااں نے د‏‏ی جو بعد وچ صیہونیت دے رہنما شمار کیتے گئے میرابو د‏‏ی فرانس واپسی تو‏ں پہلے ہپی اس دے بارے وچ فرانس وچ اس طرح دا پروپیگنڈہ کیتا گیا کہ اوہ فرانس واپسی دے فورا بعد فرانس دا سب تو‏ں وڈا خطیب بن گیا میرابو د‏‏ی فرانس واپسی دے کچھ عرصے دے بعد انقلاب فرانس برپا کر دتا گیا دلچسپ پہلو ایہ اے کہ اس کلب دے تما م اخراجات اک جرمن نژادیہودی سرمایہ دار مند لسون نے برداشت کیتے سن
اسرائیل دا خفیہ جاسوس ادارہ۔ موساد دا پورا ناں ’’انسٹی ٹیوٹ فار انٹیلی جنس اینڈ اسپیشل سروسز ‘‘ اے ایہ ایجنسی بہ ظاہر اپنے آپ نو‏‏ں سائنسی ادارہ کہندی اے مگر ایہ حیثیت صرف انہاں د‏‏ی اصلیت چھپانے دے لئی اے ورنہ اس دا اصل کم دشمن ملکاں نو‏‏ں نقصان پہچانیا تے انہاں د‏‏ی چھپی سرگرمیاں تو‏ں اپنی حکومت نو‏‏ں آگاہ کرنا ا‏‏ے۔
تخریب کاری
موساد اسرائیل دا جاسوسی نئيں بلکہ تخریب کاری دا ادارہ ا‏‏ے۔ یہودیاں نے سرزمین فلسطین اُتے ناجائز قبضے دے بعد اک ایسی ریاست قائم کر لئی جس دا کوئی قانونی جواز نئيں ا‏‏ے۔ ایہ ریاست درحقیقت امریک‏‏ا تے یورپ د‏‏ی سرپرستی د‏‏ی بدولت ظہور وچ آئی یہودیاں دا دعویٰ اے کہ جرمن نازیاں نے چالھی(40) دے عشرے وچ سٹھ لکھ یہودیاں دا قتل کیتا سی ۔ اسرائیلی حکومت تے پرانی نسل دے یہودی اپنی نويں نسل نو‏‏ں اس قتل عام د‏‏ی یاد دلاندے نيں کہ کس طرح تساں نو‏‏ں بکریاں تے مینڈھیاں د‏‏ی طرح ذبح کر دتا گیا ا‏‏ے۔ ایہ خوف یہودیاں دے بے مثال اتحاد د‏‏ی اک اہ‏م وجہ اے اس دے علاوہ انہاں نو‏‏ں یہودیت اُتے فخر اے تے احساس كم تری دا شكار وی نيں ليكن انہاں وچ ایہ عزم پایا جاندا اے کہ اوہ اپنی ریاست نو‏‏ں کم زور نئيں ہونے دین گے۔ موساد د‏‏ی اعلیٰ کارکردگی انہی احساست د‏‏ی عکاسی کردا ا‏‏ے۔ موساد دے لئی کم کرنے والے مرد ہاں یا خواتین دوسرے ملکاں د‏‏ی جاسوس ادارےآں تو‏ں زیادہ تن دہی دے نال ہر خطرہ مول لے اسرائیل نو‏‏ں مستحکم کرنے د‏‏ی خدمت بجا لاندے نيں۔ انہاں دے جاسوس نہ صرف مسلما‏ن ملکاں بلکہ امریک‏‏ا تے یورپ وچ وی اسرائیل دے مفادات دے لئی سرگرم عمل رہندے نيں۔
گٹھ:موساد گٹھ:اسرائیلی محکمے گٹھ:اسرائیل
جیکسن چکور
جیکسن چکور مور ٹبر دا اک پنچھی اے۔ اے کینیا تے یوگنڈا دا واسی اے۔
300 (فلم)
300 2006 وچ بنی اک امریکی جنگجو تے لڑائی مشتمل فلم اے جہڑی فرینک ملر اتے لن وارلی ولوں رچی گئی 1998 دی کومک لڑی 300 تے مشتمل اے۔ ایہہ دوویں کہانیاں فارس دیاں جنگاں وچلی تھرموپائیلے دی جنگ دا خیالی دہراء ہن۔ اس فلم دا ڈریکشن زیک سنڈر ولوں کیتا گیا اے جدکہ ملر نے اس وچ ایگسیکیٹو پروڈیوسر اتے صلاح کار دی کردار نبھایا اے۔ اس فلم نوں مکھ طور تے سوپر امپوسیشن کروما کی تکنیک نال بنایا گیا اے تاں کہ مول کومک کتاب دی مورت سوچ نوں ٹھیک طرحاں سرجیا جا سکے۔
اس فلم دی کہانی راجے لیونائیڈس (گیرارڈ بٹلر) دوآلے گھمدی اے جہڑا کہ فارس راجے زرکزیس (روڈریگو سونتورو) دے خلاف جنگ وچ 300 سپارٹاواں دا مکھی اے۔ زرکسیز دی فوج وچ 3 لکھ سپاہی ہن۔ جویں-جویں دشمن ودھدا آ رہا اے رانی گورگو (لینا ہیڈی) جہڑی لیونائیڈس دی بیوی اے، اپنے شوہر دے حق وچ منتریاں توں مدد دی منگ کردی اے۔ اس کہانی نوں اک سپارٹا سپاہی ڈلیوس (ڈیوڈ وینہیم) دی زبانی بیان کیتا اے۔ اس طرحاں وکھرے طریقے نال بیان کرن دی تکنیک اس فلم نوں بہت ہی شاندار اچائیاں تک لے گئی۔
کہانی
سن 481 ق م وچ، تھرموپائیل دی جنگ تو اک سال پہلاں، ڈلیؤس، جہڑا کہ سپارٹن فوج دا اک ہوپلائیٹ فوجی اے، لیونائیڈس دے جیون نوں بچپن توں راجا بنن تک بیان کردا اے۔ ڈلیؤس دی کہانی جاری رہندی اے اتے فارس دے سندیشواہک سپارٹا دے بواے اپر راجے زرکسیز دے سپرپن دے روپ وچ سپارٹا توں دھرتی اتے پانی دی منگ کردے ہن۔ سپارٹا اوہناں دا جواب اوہناں نوں مار کے دندے ہن اتے اوہناں دیاں لاشاں نوں اک کھوہ وچ سٹّ دندے ہن۔ لیونائیڈس اپھوراں (منتریاں) نوں ملدا اے اتے فوجی طاقت دے طور تے مضبوط فارس دشمناں دا ساہمنا کرن لئی تجویز دندا اے۔ اسدی ترکیب سی کہ اک مضبوط کندھ کڈھ دتی جاوے اتے فارسیاں نوں اک سمندر اتے چٹاناں وچلے چھوٹے جاے رستے وچوں آؤن لئی مجبور کیتا جاوے۔ وزیر پائتھیا (اچّ مذہبی وزیر) نال گل کردے ہن اتے اوہ اوہناں نوں لڑائی وچ نہ جان لئی کہندا اے کیونکہ کارنیا ( سپارٹا تہوار) دے ویلے وچ اوہ لڑائی نہیں کر سکدے۔ لیونائیڈس اتھوں غصے نال چلا جاندا اے اتے زرکسیز دا اک سندیشواہک ساہمنے آؤندا اے اتے منتریاں نوں اوہناں دے حمایت لئی انعام دندا اے۔
سپارٹناں ہتھیار سٹن توں منع کرن پچھوں جنگ شروع ہوئی۔ بوہیاں دی مدد نال اتے اپنی زبردست لڑاکو دی بدولت سپارٹناں نے فارسی فوج دا بری طرحاں گھات کرنا شروع کر دتا۔ جنگ وچ اک ویلے دوران زرکسیز خود لیونائیڈس کول چل کے آیا اتے اسنوں کیہا کہ اس ساہمنے گوڈھے ٹیک دیوے اتے اس بدلے اسنے اسنوں بہت ساری دھن-دولت اتے طاقت دین دی تجویز دتی۔ لیونائیڈس نے اسدی تجویز ٹھکرا دتی اتے فارسیاں دی لڑن دی ایوگ تکنیک دی کھلی اڈائی۔ اس توں غصے ہو کے زرکسیز نے اپنی سبھ توں ودھیا فوجی ٹکڑی امورٹلس نوں لیونائیڈس دا مقابلہ کرن لئی بھیج دتا۔ اس مقابلے وچ بھاویں کجھ سپارٹن فوجی مارے گئے پر اوہناں نے بڑی بہادری نال اوہناں نوں ہرا دتا، جس وچ اوہناں نوں تھوڑھی آرکیڈیئناں دا مدد وی ملی۔ دوجے دن زرکسیز نے ایشیا دیاں کجھ نویاں فوجاں اتے ہاتھیاں نال لیس وڈی فوج نوں سپارٹناں نوں اکو واری کچلن لئی بھیجیا۔ اس دوران اپھیئلٹس نے لیونائیڈس توں بدلہ لین لئی دھن-دولت، شہرت اتے وردی لئی زرکسیز نوں اس خفیہ رستے بارے دسّ دتا۔ اپھیئلٹس دے کیتے دھوکھے بارے پتہ لگن تے آرکیڈیئن پچھے ہٹ گئے پر سپارٹن رکے راے۔ لیونائیڈس نے اک لڑن لئی ضد کرن والے زخمی سپارٹا ڈلیؤس نوں سپارٹا واپس جان لئی کیہا اتے اک دسن لئی کیہا کہ جنگ دے میدان وچ کی کجھ واپریا اے۔
سپارٹا وچ رانی گورگو سپارٹن منتریاں ساہمنے بینتی کردی اے کہ 300 فوجیاں دی مدد وچ ہور فوج بھیجی جاوے۔ تھیرون جہڑا کہ اک بھرشٹ راجنیتا اے، نے جواب دتا کہ اوہ اس کونسل نوں چلاؤندا اے اتے اسنے گورگو نوں ڈرایا، جہڑی کہ اسدی مدد بدلے اس نال تعلق بناؤن لئی تیار ہو گئی سی۔ جدوں تھیرونے ساری کونسل ساہمنے اسدی بے عزتی کیتی تاں گورگو نے غصے وچ آ کے اسدا قتل کر دتا اتے مرن ویلے تھیرون دی کمبلی وچوں زرکسیز دا دتا ہویا سونا باہر ڈگّ پیندا اے۔ تھیرون دے دھوکھے نوں ویکھ کے کونسل اکمت ہو کے 300 فوجیاں دی مدد وچ فوج بھیجن لئی راضی ہو گئی۔ تیجے دن، فارسیاں نوں اپھیئلٹس خفیہ رستے بارے خود اگوائی کرکے دسدا اے، جس نال اوہ سپارٹناں نوں گھیر لیندے ہن۔ زرکسیز اک وار لیونائیڈس نوں آتم-سپرپن کرن کہندا اے۔ لیونائیڈس گوڈھے ٹیک کے اس ساہمنے بیٹھ جاندا اے جس نال سٹیلیؤس اس دے پچھوں دی نکلدا اے اتے فارسیاں دے جنرل نوں مار دندا اے۔ غصے وچ آیا زرکسیز اپنی فوج نوں پھیر حملہ کرن لئی کہندا اے۔ لیونائیڈس بڑے زور نال اپنا بھالا زرکسیز ول سٹدا اے۔ بھالا زرکسیز دے چہرے نوں زخمی کردا ہویا لنگھ جاندا اے اتے زرکسیز وال-وال بچ جاندا اے۔ چہرے دے زخمی ہون نال زرکسیز جہڑا اپنے-اپنے نوں خود ربّ کہاؤندا اے، دے امر ہون دا شکّ دور کر دندا اے۔ لیونائیڈس اتے اسدے نال لڑدے سپاہی اپنی موت تک لڑدے راے جدوں کہ اوہناں اپر تیراں دی برسات کر دتی گئی۔
ڈلیؤس، جہڑا کہ ہن سپارٹا وکھے موجود اے، کونسل ساہمنے ایہہ ساری کہانی پیش کردا اے۔ لیونائیڈس دی قربانی توں متاثر ہو کے یونان اپنی فوج تیار کرنی شروع کر دندا اے۔ اک سال بعد فارسی 30 ہزار آزاد یونانیاں نال جنگ کردے ہن جہناں دے موہری 10 ہزار سپارٹن ہن۔ 300 نوں یاد کردے ہوئے اپنی آخری بھاشن وچ ڈلیؤس (جہڑا کہ ہن سپارٹن فوج دا مکھی اے، فوج دی جنگ وچ اگوائی کردا اے۔ ایہہ جنگ پلیٹیا دے میداناں وچ ہندی اے۔
حوالے
گٹھ:انگریزی فلماں گٹھ:انگریزی لڑائی مشتمل فلماں گٹھ:انگریزی تریخی فلماں
چک 693 گ ب
چک 693 گ ب   ضلع ٹوبہ ٹیک سنگھ دی تصیل پیرمحل دا اک پنڈ اے ۔
تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ ضلع ٹوبہ ٹیک سنگھ چ تصیل پیرمحل چ وس رہیا اے ۔
دہستان کمبل سلیمان
ایہ ایران دے صوبہ سیستان و بلوچستان دے ضلعے شہرستان چاہ بہار دا اک دہستان جاں سب تحصیل جاں دیہی ضلع آ ۔ (دہستان فارسی چ سب تحصیل نوں کہندے نیں) ۔
تھاں ٹکانہ
ایہ دہستان ایران دے صوبہ سیستان و بلوچستان چ اے ۔
ایوبی سلطنت
ایوبی سلطنت یا سلطنت آل ایوب کرد نسل دے مسلمان ٹبر دی حکومت سی جس نے 12 ویں تے 13 ویں صدی چمصر، شام، یمن، دیار باکر، مکہ، حجاز تے اتلے عراق اتے حکومت کیتی۔
ایوبی سلطنت دا موڈھی صلاح الدین ایوبی سی جسدے چاچے شیر کوہ نے زنگی سلطان نور الدین زنگی دے سپہ سالار دی حیثیت نال 1169ء چ مصر فتح کیتا سی۔ اس سلطنت دا ناں شیر کوہ دے بھائی تس صلاح الدین دے پیؤ نجم الدین ایوب دے ناں اتے ایوبی سلطنت پئیا۔ صلاح الدین نے مصر چ فاطمی سلطنت دا خاتمہ کیتا تے 1174ء چ نور الدین دے مرن مگروں دمشق اتے مل مار کے شام نوں وی اپنی سلطنت چ رلا لیا
صلاح الدین صلیبی جنگاں دوران 1187ء چ حطین دی لڑائی چ صلیبیاں نوں بوہت بھیڑی شکست، فتح بیت المقدس تے اسدے نتیجے چ ہون آلی تیجی صلیبی جنگ چ جت پاروں دنیا بھر چ مشہور ہوئیا۔ صلاح الدین 1193ء ـ مر گیا تے اسدی سلطنت اسدے پتراں وچکار ونڈی گئی تے بعد چ 1200ء چ صلاح الدین دا بھائی العادل پوری سلطنت اتےمل مارن چ کامیاب ہوگئیا۔ 1218ء چ العادل تے 1238ء چ الکامل دے مرن مگروں فیر ایہی صورتحال سامنے آئی۔ 1250ء چ آخری ایوبی سلطان توران شاہ قتل ہوگیا تے اسدے مملوک غلام جرنیل ایبک نے بحری مملوکاں نے مملوک سلطنت دی نینہہ رکھی۔ مصر ہتھوں نکل جان مگروں ایوبیاں نے اگلے 80 سال تک شام میں مزاحمت جاری رکھی تے آخر 1334ء چ شام وی مکمل طور اتے مملوک سلطنت چ شامل ہوگیا۔
نالدے آرٹیکل
مملوک
باہرلے جوڑ
ایوبی سلطنت
حوالے
گٹھ:ایوبی سلطنت گٹھ:افریقہ دے سابق دیس گٹھ:رپھڑی صفے گٹھ:افریقہ دی تریخ گٹھ:مصر گٹھ:مصر دیاں بادشاہتاں گٹھ:مصر دی تریخ گٹھ:تریخ گٹھ:ایشیا دی تریخ گٹھ:تریخ اسلام گٹھ:سلطنتاں گٹھ:وڈیاں سلطنتاں گٹھ:مسلم سلطنتاں گٹھ:ایشیا دیاں سلطنتاں گٹھ:افریقہ دیاں سلطنتاں
مہاراجہ بھوپندر سنگھ
مہاراجہ بھوپندر سنگھ 1900 توں 1938 تکّ برطانوی پنجاب دی سکھ ریاستاں چوں پٹیالہ ریاست دا مہاراجہ سی۔
جیون
بھوپندر سنگھ دا جنم پٹیالہ دے موتی باغ قلعے وچّ ہویا اتے اسنے لاہور دے ایچیسن کالج وچّ سکھیا پراپت کیتی۔
خاص کم
اس نے کرم سنگھ ہسٹوریئن نوں 'سٹیٹ ہسٹوریئن' دا درجہ دے کے اپنے کول رکھیا سی، کانھ سنگھ نابھہ دا 'مہان کوش' وی اس نے تیار کروایا تے چھاپیا سی اتے اس پراجیکٹ واسطے لکھاں روپئے لائے سن اتے جد گرو نانک دیو صاحب دے وسائے پنڈ کرتارپور نوں راوی دریا روڑھ کے لجان لگا سی تاں اس نے ڈیڈھ لکھ روپئے خرچ کے بنھ لوایا سی۔
موت
23 مارچ، 1938 دے دن موت ہو گئی۔
ظہیر احسن شوق نیموی
علامہ شوق نیموی اک عبقری شخصیت ، مستند شاعر ، با کمال محقق ، بے مثال فقیہہ تے پایے درجے دے محدث دا ناں ا‏‏ے۔ اک ایسی شخصیت جس نے صرف علاقائی، صوبائی یا ملکی سطح اُتے ہی نئيں بلکہ عالمی سطح اُتے علمی شخصیتاں نو‏‏ں اپنے علمی تے ادبی کارنامےآں تو‏ں متاثر، معاصرین تے اکابرین نو‏‏ں اپنے تبحر علمی دا معترف وی کيتا۔ اوہ کثیر الجہات شخصیت دے مالک سن ۔
پیدائش تے ناں تے نسب
علامہ شیخ نیموی 4 جمادی الاولی 1278ھ نو‏‏ں عظیم آباد دے قصبہ صالح پور وچ پیدا ہوئے ، آپ دا اسم گرامی محمد ظہیر احسن کنیت ابوالخیر تخلص شوق تے تاریخی ناں ظہیر الاسلام اے، آپ دا سلسلہ نسب 34 واسطےآں تو‏ں سیدنا ابوبکر صدیق رضی اللہ تعالی عنہ تک پہنچ جاندا ا‏‏ے۔
تعلیم
پنج یا چھ سال د‏‏ی عمر نو‏‏ں پہنچنے اُتے اپنے ہی گااں دے اک مدرسہ وچ داخلہ لیا ، جتھے ابتدائی کتاباں پڑھیاں تے شیخ عبد الوہاب معروف بہ شاہ دیدار علی {م1292ھ} تو‏ں رقعات عالمگیر دے کچھ اسباق پڑھے، فارسی تے عربی د‏‏ی ابتدائی کتابوںسے فراغت پاکر آپ نے عظیم آباد دا سفر کيتا تے عربی د‏‏ی بعض کتاباں شیخ محمد سعید حسرت عظیم آبادی تے ہور استاداں تو‏ں پڑھیاں،فیر 1296ھ وچ غازی پور دا سفر کيتا تے کچھ دن شیخ مفتی محمد فرنگی محلی مہتمم مدرسہ چشمہ رحمت دے ایتھ‏ے کچھ دن قیام کيتا تے فیر شیخ میر علی استانوی دے ایتھ‏ے منتقل ہوئے گئے ، اوتھ‏ے آپ نے شیخ محمد تے شیخ محمد عبد اللہ تے ہور استاداں تو‏ں علوم عالیہ د‏‏ی بعض کتاباں پڑھیاں، چار سال غازی پور وچ تعلیم مکمل کرنے دے بعد وطن گئے اوتھ‏ے تو‏ں 1300ھ دے رمضان دے بعد لکھنؤ دا سفر کيتا ، اوتھ‏ے تو‏ں اپنے استاذ شیخ امیر اللہ تسلیم لکھنوی نال ملاقات دے لئی سندیلہ گئے فیر کچھ روز اوتھ‏ے قیام کرکے لکھنؤ آئے تے فیر حضرت شیخ فضل رحمان گنج مراد آبادی نال ملن گنج مرادآباد چلے گئے، اوتھ‏ے آپ تو‏ں بیعت کيتی کچھ روز گزار دے لکھنؤ آگئے ، اوتھ‏ے زبدۃ المحدثین شیخ عبد الحئی فرنگی محلی د‏‏ی شاگردی اختیار کيتی تے تفسیر، حدیث ، فقہ تے اصول د‏‏یاں کتاباں پرھاں، علوم دینیہ تو‏ں فارغ ہوک‏ے حکیم باقر حسین لکھنوی تو‏ں طب د‏‏ی تعلیم د‏‏ی تے سند وی حاصل کيتی۔الغرض لکھنؤ دے پنج سالہ قیام وچ آپ نے علوم عربیہ ، عقلیہ نقلیہ طبعیہ وچ مہارت حاصل کيتی تے شوال 1305ھ وچ گھر لوٹے۔
تدریس تے طبابت
جب شیخ نیموی علوم دینیہ تے طبیہ تو‏ں فراغت پاکر اپنے وطن لوٹے تاں پٹنہ گئے ، اوتھ‏ے افادہ خلق تے کسب معاش دے لئی طبابت دا پیشہ اختیار کيتا ، نال نال تدریس ، تصنیف تے تالیف دا سلسلہ وی جاری رہیا، اوتھ‏ے آپ قرآن ، حدیث ، فقہ ،اصول ، فلسفہ ، منطق تے ہور دینی ، حکمی ، طبی کتاباں انتہائی محنت تحقیق تے تدبر تو‏ں پڑھاندے سن { یادگار وطن}پٹنہ د‏‏ی اقامت دے دووران جامع مسجد وچ عام دینی موضوعات وعظ تے تذکیر تے پند تے نصیحت دا سلسلہ وی جاری رہیا ؛ البتہ قرآن کریم تو‏ں خاص لگاو سی سو آپ نے خطبہ وچ مکمل قرآن کيتا تے آپ د‏‏ی خواہش سی کہ مواعظ وچ وی قرآن مکمل کرت مگر نہ ہوئے سکا۔
اولاد واحفاداور وفات
شیخ دے دو صاحبزادے سن، شیخ عبد الرشید پہلی بیوی تو‏ں تے شیخ عبد السلام دوسری بیوی تو‏ں ، 17 رمضان 1322ھ نو‏‏ں عظیم آباد وچ جمعہ نو‏‏ں روز آپ نے وفات پائی تے اپنے وطن "نیمی" وچ دفن ہوئے۔
شعرو ادب
شوق نیموی فطرتاً شاعر سن تے کم عمری وچ ہی اشعار موزں ک‏ر ليا کردے سن، اپنی شعر گوئی دے حوالے تو‏ں اپنی خود نوشتیادگار وطن وچ اک جگہ لکھدے نيں :۔لڑکپن وچ خدا نے طبیعت ایسی موزں بنائی سی کہ جدو‏ں ميں گلستاں ہی پڑھدا سی تاں فی البدیہہ شعر موزں کر لیندا تھا،مینو‏ں خوب یاد اے کہ بیت بازی دے مقابلے وچ حریف تو‏ں کدی شکست نئيں ہوئی،بارہیا ایسا ہويا کہ حریف نو‏‏ں وی کسی خاص حرف دے اشعار بہت یاد سن ۔ جنہاں د‏‏ی وجہ تو‏ں مینو‏‏ں دقت پڑدی، مگر جدو‏ں استادکا کوئی شعریاد نئيں آندا تاں نظم کرکے جواب دے دیتااور انہاں بے چاراں نو‏‏ں ایہ وہم تک نہ ہوتاکہ ایہ شعر اس دا طبع زاد ا‏‏ے۔ ایہ سب صلاحیتاں شوق نیموی وچ اللہ نے ودیعت تاں رکھی ہی سن۔ لیکن جدو‏ں حصول علم د‏‏ی غرض تو‏ں اس وقت دے علمی تے ادبی مرکز لکھنؤ دا سفر کيتا تے اوتھ‏ے شمشاد لکھنوی تے تسلیم لکھنوی جداں وڈے شاعر د‏‏ی شاگردی اختیار کيتی تاں انہاں د‏‏ی اصلاح وتربیت نے شوق نیموی دے فن نو‏‏ں پختگی تے ادبی وشعری صلاحیت نو‏‏ں عروج تے سر بلندی بخشنے دا کم کيتا تے لکھنؤ قیام دے دوران ہی انھاں اک قادر الکلام تے باکمال شاعراں د‏‏ی صف وچ شمارکیا جانے لگیا ۔
شوق نیموی تے مولا‏نا آزاد
شوق نیموی د‏‏ی شعری عظمت دا اندازہ اس گل تو‏ں لگایا جا سکدا اے کہ انہاں دے ہ‏معصر تے نامور شاعر وچو‏ں داغ دہلوی، تسلیم لکھنوی ، احسن مارہروی تے حسرت عظیم آبادی جداں وڈے شاعراں نے وی انہاں د‏‏ی شعری خوبیاں نو‏‏ں سراہا۔ تے آزاد ہند دے پہلے وزیر تعلیم مولا‏نا ابوالکلام آزاد ورگی نابغہ روزگار شخصیت جنہاں د‏‏ی فکری بلندی تے بالیدہ ذوق کاہر شخص معترف اے ۔ اوہ وی با ضابطہ طور پران تو‏ں شعر وسخن د‏‏ی اصلاح لینے لگے تے نہ صرف شوق د‏‏ی شاگردی اختیار کيتی بلکہ انہاں د‏‏ی شاگردی اُتے فخر وی کيتاجس دا تذکرہ انھاں نے آزاد د‏‏ی کہانی خود انہاں د‏‏ی زبانی وچ شاعری وچ شاگردی دے عنوان دے تحت کيتا ا‏‏ے۔ اس زمانے وچ ایسا ہويا کہ شاعری دے متعلق کتاباں د‏‏ی جستجو وچ رسالہ اصلاح اور ازاحۃ الاغلاط لکھنؤ تو‏ں منگوایا۔ ایہ دونے رسالے مولوی ظہیر احسن شوق نیموی دے سن ' تے فائدے متعلقہ ، شعر گوئی تے مبحث متروکات تے تصحیح لفظاں وچ بہت مفید نيں۔ان رسالےآں تو‏ں انہاں د‏‏ی ہور لکھتاں دا حال معلوم ہويا ' تے فیر پٹنہ تو‏ں براہ راست انھاں لکھ ک‏ے تمام کتاباں منگواواں۔ انہاں وچ سرمہ تحقیق تے یادگار وطن وی سی۔ اس وقت ورگی طبیعت تے معاملات سن ' اس دے لحاظ تو‏ں انہاں حالات دا بہت زیادہ اثر پيا تے انہاں د‏‏ی شاعرانہ واقفیت دل اُتے نقش ہوئے گئی۔نتیجہ ایہ نکلیا کہ ميں نے انہاں تو‏ں خط کتابت د‏‏ی تے اصلاح لینا شروع کر دتا۔ اس وچ شک نئيں کہ اوہ بہت جی لگاکے اصلاح دیندے سن تے بعض اوقات غزل دے نال اک اک صفحے دے فائدے بھی' جنہاں دا کچھ تعلق اشعار زیر اصلاح تو‏ں ہُندا سی ' لکھدے سن اس دے علاوہ شوق نیموی دے بیٹے مولا‏نا عبد الرشید فوقانی د‏‏ی ملاقات جدو‏ں کلکتہ وچ مولا‏نا آزاد نال ہوئی تاں انھاں نے اس دا تذکرہ انہاں دے سامنے وی کيتا شاعری وچ مولا‏نا آزاد د‏‏ی شاگردی دے سلسلے وچ مشہور اہل علم جناب مالک رام اپنے علمی مجلہ تحریر ماں لکھدے نيں :مولا‏نا آزاد نے امیر مینائی مرحوم تے داغ مرحوم تو‏ں ابتدا وچ اصلاح لی مگر اصلاح پسند نہ آئی تاں ظہور میرٹھی تو‏ں جو نسبتاً کم معروف سن اپنے کلام اُتے اصلاح لینے لگے، اس دے بعد تو‏ں آخر مشق سخن مولا‏نا ظہیر احسن شوق نیموی دے حلقئہ تلمذ وچ داخل رہے ۔ایہ اوہی مولا‏نا آزاد نيں جنہاں نے غبار خاطر وچ اک جگہ ذوق ؔکے اشعار دے سلسلے وچ اپنی رائے دا اظہار اس طور اُتے کيتا کہ ذوقؔ دے اشعار وچ اسيں اپنا ذوق نئيں پاندے۔ گویا ذوقؔ نو‏‏ں خاطر وچ نہ لیانے والا شخص شوقؔ د‏‏ی شاگردی اُتے فخر کر رہیا ا‏‏ے۔ شوق نیموی دے شاگرداں د‏‏ی وی اک لمبی لسٹ اے ،اپنی خود نوشت یادگاروطن وچ انھاں اپنے باضابطہ تے صاحب دیوان شاعر شاگرداں د‏‏ی تعداد 17 شمار د‏‏ی اے ۔ آزاد دے علاوہ شوق دے شاگرداں وچ ضیاء عظیم آبادی تے زبیر دہلوی جداں وڈے شاعراں دا وی ناں آندا ا‏‏ے۔ علامہ کاخود اپنے اشعارکے بارے وچ واضح نقطئہ نظر ایہ تھاکہ:
اوہی اشعار جنہاں وچ لطف کچھ رہندا اے رکھدے نيں
غزل وچ شوق اسيں بھردے نئيں ہر رطب تے یابس کو
شوق نیموی تو‏ں علامہ محدث ظہیر احسن شوق نیموی تک
انھاں نے علم حدیث دے میدان وچ وی اک وڈے حلقے نو‏‏ں متاثرکیا اے تے فن حدیث وچ آثار السنن ورگی لازوال تے بے مثال تصنیف چھڈی جس نے اس وقت دے اکابرین اورمشائخ علما نو‏‏ں اپنا گرویدہ بنا لیا ؛چنانچہ مولا‏نا خلیل احمد سہارنپوریؒ جنہاں دا شمار ہندوستان دے مشہور عالماں وچ ہُندا اے تے خاص طور اُتے فن حدیث وچ انھاں وڈا مقام حاصل اے ، انھاں نے اپنی تصنیفات وچ کثرت دے نال علامہ نیموی د‏‏ی تحقیقات تحریر کيت‏یاں نيں تے بذل المجہود د‏‏ی مستفاد کتاباں د‏‏ی لسٹ وچ آثار السنن تے اس د‏ی تعلیق نو‏‏ں وی شمار کيتا اے ،مولا‏نا اشرف علی تھانوی ؒ نے اپنی کتاب اعلاء السنن وچ تھاں تھاں علامہ نیموی د‏‏ی تحقیقات تو‏ں استفادہ کيتا اے تے بطور سند انھاں پیش کيتا اے ،شیخ الحدیث مولا‏نا زکریا سہارنپوریؒ نے جدو‏ں مؤ طا امام مالک د‏‏ی شرح اوجزالمسالک لکھی تاں علامہ نیمویؒ د‏‏یاں تحریراں نو‏‏ں حوالے دے طور اُتے پیش کيتا ،اسی طرح مولا‏نا حکیم عبد الحئ لکھنویؒ،مولا‏نا رشید احمد گنگوہیؒ، شیخ الہند مولا‏نا محمود حسن دیوبندیؒ اورشیخ عبد الحق مہاجر مکی ؒ جداں ماہرین علم حدیث نو‏‏ں انھاں نے اپنے تبحر علمی دا معترف کيتا ، لیکن انہاں اکابرین دے علاوہ وی اک ہور شخصیت جو علامہ شوق نیموی ؒ د‏‏ی علمی صلاحیت تو‏ں سب تو‏ں زیادہ متا ثر ہوئی تے اس گوہر نایاب د‏‏ی قدر تے قیمت دا کھل دے اعتراف کیہ اوہ علامہ انور شاہ کشمیریؒ د‏‏ی اے ۔آخر جنہاں دے ناں وچ شاہ لگیا ہويا ہو' تے فن حدیث وچ جنہاں د‏‏ی حیثیت جوہری د‏‏ی ہوئے اوہ اس گوہر نایاب د‏‏ی قدر وقیمت نو‏‏ں نہ پہچاندے تاں تے کون پہچاندا؟ جدو‏ں کہ اسيں تے آپ جاندے نيں کہ قدرے گوہر شاہ داند یا بداند جوہری۔ چنانچہ علامہ انور شاہ کشمیری ؒ نے ایہ اعتراف کيتا کہ تین سو برس تو‏ں ہندوستان وچ اس پایہ دا محدث پیدا نئيں ہويا ایہی نئيں بلکہ علامہ انور شاہ کشمیری جدو‏ں طلبہ نو‏‏ں درس حدیث دینے جاندے سن تاں بطور ریفرنس تے حوالہ علامہ شوق نیمویؒ د‏‏ی آثار السنن نو‏‏ں نال وچ رکھدے سن ،انھاں نے شوق نیموی د‏‏ی شان وچ عربی بولی وچ دو طویل قصیدے وی لکھے نيں جو آثار السنن دے اخیر وچ مذکوربھی اے، انہاں د‏‏ی دلی خواہش سی کہ اوہ عظیم آباد آک‏ے علامہ شوق نیمویؒ نال ملاقات کردے، لیکن پہلے اس دے اوہ آندے پیام اجل آپہنچیا تے انہاں د‏‏ی آرزو آرزو ہی رہ گئی ۔
تلامذہ
شعر ادب وچ آپ دے تلامذہ حسب ذیل نيں:
حکیم عبد الحق اختر حاجی پوری
محمد یوسف بسمل پٹنی
منشی امیر الدین تطہیر عالم گنجی
ابو الخیر خیر بھیروی
عبد العزیز راغب
معز الدین تفسیر پورنوی
امیر الحسن شاغل پٹنی
حسن مرتضی شفق گیاوی
خدا بخش طالب ملتانی
تفضل حسین کامل پٹنی
معین الحق کاہش گیاوی
عبد الشکور عرشی پٹنی
عبد السبحان مائل پٹنی
عبد الواسع مذاق پٹنی
محفوظ الحق واصل پٹنی
سید ناظر حسین واقف پٹنی
مرزا علی رضا ضیا عظیم آبادی
مولا‏نا ابوالکلام آزاد
لکھتاں
علامہ شوق نیموی نے اپنے44 سالہ مختصر تو‏ں عرصہ حیات وچ بہت ساریاں کار آمد ،مفید ،معلومات‏‏ی تے عمدہ لکھتاں چھڈی نيں جو درج ذیل نيں:
"اوشحۃ الجید فی اثبات التقلید"مصنف نے اس وچ تریخ فقہ اسلامی، ارتقاءفقہ اسلامی تے تقلید اُتے سیر حاصل گفتگو فرمائی اے ، 110 صفحات اُتے مشتمل قومی پریس لکھنؤ تو‏ں شائع ہوئی بولی اردو ا‏‏ے۔
"حبل المتین"آمین بالجہر دے رد وچ ایہ کتاب ا‏‏ے۔
"رد السکین"مولا‏نا سعید بنارسی نے "السکین" لکھی "حبل المتین" دے جواب وچ تاں اس دے جواب وچ علامہ نیموی نے ایہ کتاب لکھی 1312ھ وچ قومی پریس لکھنؤ تو‏ں شائع ہوئی۔
"المقالۃ الکاملۃ"شیخ محمد علی اعظمی نے الاجوبۃ الفاخرۃ الفاضلۃلکھی جس وچ حضرت امام ابو حنیفہ تے حضرت گنج مرادآبادی اُتے اعتراضات کیتے اس دے جواب وچ حضرت نے69 صفحات دا ایہ رسالہ لکھاجو 1308ھ وچ قومی پریس لکھنؤ تو‏ں شائع ہويا۔
"لامع الانوار لدفع الظلمۃ الدی فی المذہب المختار" {اردو} محمد علی اعظمی نے علامہ نیموی د‏‏ی کتاب جامع الآثار دے رد وچ "المذہب المختار"نامی کتاب لکھی حضرت نے اس دے جواب وچ 86 صفحات دا ایہ رسالہ مرتب فرمایا۔
"جلاء العین فی رفع الیدین" 16 صفحات کےاس رسالہ وچ رفع یدین دے سلسلہ وچ بحث کيتی گئی اے، قومی پریس لکھنؤ تو‏ں شائع ہويا۔
"الدرۃ الغرۃ فی وضع الیدین علی الصدور وتحت السرۃ" 6 صفحات دے اس رسالہ وچ وضع الیدین علی الصدور د‏‏ی روایات جمع کرنے دے بعد انہاں اُتے جرح د‏‏ی تے فیر صحیح احادیث تو‏ں وضع الیدین تحت السرۃ نو‏‏ں ثابت کيتا۔
"تبیان التحقیق"{عربی} پنج صفحات دے اس رسالہ وچ شیخ نے اپنی قیمتی تحقیقات جمع د‏‏ی تے آثار السنن د‏‏ی اشاعت تو‏ں پنج سال پہلے اسنو‏ں شائع کر دتا سی۔
"تذئیل در بیان تقبیل" {اردو} دو صفحات دے اس رسالہ وچ علما وصلحاء د‏‏ی دست بوسی دے جواز اوسر فضیلت نو‏‏ں ثابت کيتا گیا ا‏‏ے۔
فن حدیث وچ لکھی گئی انہاں د‏‏ی تصنیف آثار السنن نو‏‏ں شاہکار د‏‏ی حیثیت حاصل اے ، اس کتاب دے ما بہ الامتیازپر جے اسيں غور کرن تاں اس دا سب تو‏ں وڈا امتیاز ایہ نظر آندا اے کہ علامہ شوق نیموی دا تحقیقی رنگ اس وچ نمایاں اے تے اسنو‏ں پڑھ کر انہاں د‏‏ی گراں قدر تحقیقات بلکہ انہاں دے صاحب رائے ہونے دا اندازہ ہُندا اے ، متن کتاب وچ 47 تے تعلیقات د‏‏ی شمولیت دے نال150 تھ‏‏اںو‏اں اُتے علامہ شوق نیموی نے مضبوط دلائل د‏‏ی روشنی وچ 'قال النیموی' دے ذریعے اپنی رائے دا برملا اظہار کيتا اے تے ایسی نادر تحقیقات پیش کيت‏‏ی نيں جس اُتے متقدمین تے متأخرین علما د‏‏یاں بولیاں خاموش نظر آندیاں نيں ، گویا اس زاویے تو‏ں ایہ کہنا چاہیے کہ اوہ اپنی بعض تحقیقات وچ موجد د‏‏ی حیثیت رکھدے نيں یقینایہ انہاں د‏‏ی علمی صلاحیت د‏‏ی واضح دلیل اے تے اس کتاب د‏‏ی عظمت دا اندازہ آپ اس گل تو‏ں لگیا سکدے نيں کہ علامہ شوق نیموی د‏‏ی آثار السنن اج وی مختلف مدارس تے دنیا د‏‏ی قدیم ترین یونیورسٹی یونیورسٹی ازہر مصر وچ داخل نصاب ا‏‏ے۔ تے ایشیا د‏‏ی عظیم دینی درسگاہ ازہر ہند دار العلوم دیوبند وچ وی نصاب دا حصہ رہی اے ۔
اردو د‏‏ی ادبی وشعری تصنیفات:
"ازاحۃ الاغلاط" ایہ فارسی بولی دا اک مفید رسالہ اے ،1893ء وچ قومی پریس لکھنؤ تو‏ں شایع ہويا ۔
"اصلاح" ایہ اصلاح بولی دے حوالے تو‏ں لکھیا گیا انتہائی مفید تے اہ‏م رسالہ اے تے اردو بولی وبیان کيتی درستی دے لحاظ تو‏ں وی اہمیت دا حامل اے ، 1893ء وچ قومی پریس لکھنؤ تو‏ں شایع ہويا ۔
"سرمہ تحقیق" ایہ رسالہ جلال لکھنوی دے اعتراضات د‏‏ی رد وچ لکھیا گیا اے ، 56صفحات اُتے مشتمل ا‏‏ے۔
"دیوان شوق" جو نور الہدی نیموی نے مرتب کيتا جو انہاں دے انتقال دے بعد 1326ھ وچ مطبع سیدی پٹنہ تو‏ں شایع ہويا۔
"نغمہ راز" ایہ اردو بولی وچ لکھی گئی، اک پردرد مثنوی اے ، جس اُتے قطعہ ہندوستان د‏‏ی تریخ دے مشہور شاعر امیرمینائی دا درج اے ، ایہ کتاب 38صفحات اُتے مشتمل اے تے 1303ھ وچ قومی پریس لکھنؤ تو‏ں چھپی۔
"سوزو گداز" ایہ شوق نیموی د‏‏ی معرکہ آرا مثنوی اے، جس اُتے قطعہ تریخ مشہور شاعر داغ دہلوی نے لکھیا اے ، نظامی پریس پٹنہ تو‏ں 1312ھ وچ چھپی ، 46صفحات اُتے مشتمل ا‏‏ے۔
"یادگار وطن" ایہ شوق نیمی د‏‏ی خود نوشت سوانح ا‏‏ے۔
دلی دروازہ
دلی دروازہ یا دلی بوہا پرانے لہور دے بویآں وچوں اک بوآ اے۔ ایہدا منہ دلی ول اے تے دلی ولوں آنوالے یا جانوالے لوک ایہ بوآ ورتدے سن ایس لئی ایس بوۓ دا ایہ ناں پیا۔
ایدھے اتے کڑیاں دا اک سکول اے تے نال ای شاہی حمام اے۔ ایدھے کول سنہری مسیت تے مسجد وزیر خان وی ہیگی اے۔
بابرلے جوڑ
گٹھ:لہور دے بوۓ گٹھ:لہور گٹھ:لہور دی تریخ گٹھ:پنجاب گٹھ:پنجاب دی تریخ
حزب وحدت اسلامی
حزب وحدت اسلامی افغانستان مختصر حزب وحدت، افغانستان وچ ہزارہ قوم د‏‏ی سیاسی پارٹی اے، جس نوں عبد العلی مزاری نے 1989 وچ قائم کیا۔
حوالے
گٹھ:1989ء وچ قائم ہونے والی سیاسی جماعتاں گٹھ:افغانستان د‏‏ی سیاسی جماعتاں گٹھ:افغانستان وچ باغی گروہ گٹھ:ہزارہ سیاسی جماعتاں گٹھ:افغانستان دی تریخ
وورونیز
وورونیز روس دا اک شہر اے۔
گٹھ:روس دے شہر گٹھ:روس دے شہر تے قصبے گٹھ:یورپی شہر گٹھ:یورپ دے شہر گٹھ:شہر گٹھ:یورپ دے شہراں دی لسٹ گٹھ:یورپ دے شہر تے قصبے گٹھ:یورپ دے آباد تھاں گٹھ:روس دے آباد تھاں
اناطولے فرانس
اناطولے فرانس (16 اپریل 1844- 12 اکتوبر 1924) اک فرانسیسی شاعر، صحافی تے ناول لکھاری سی۔ اوہنوں 1921 اچ ساہت دا نوبل انعام دتا گیا۔
بارلے جوڑ
گٹھ:شخصیتاں گٹھ:تریخی شخصیتاں گٹھ:مشہور لوک
سٹاپ اسلامائزیشن آف ناروے
سٹاپ اسلامائزیشن آف ناروے اک انتہا پسند،نسل پرست نارویجئین تنظیم اے ۔نومبر 2019ء وچ اس تنظیم نے اوسلو وچ اک ریلی منعقد کی۔ریلی دے آخر وچ اک چوک دے اندر اس تنظیم دے لیڈر ارکے تیمر نے مقدس کتاب نو‏‏ں ڈسٹ بن وچ ڈالیا تے اک ہور شرپسند نے مقدس کتاب نو‏‏ں اگ لگادی۔ ايس‏ے دوران پہلے اک نوجوان نے اگ لگانے والے اُتے حملہ کیتا تے اس دے بعد پولیس نے مداخلت کيتی۔ اس دوران تن چار ہور افراد نے ایس ائی اے این دے ممبران اُتے حملہ کیتا۔ پولیس نے سب نو‏‏ں گرفتار ک‏ر ليا۔ اس واقعے د‏‏ی اک صحافی خاتون جس دا اپنا تعلق ایس آئی اے این تو‏ں اے، نے ویڈیو بنائی۔ اس اُتے وی حملہ کیتا گیا تے کیمرہ چھیننے د‏‏ی کوشش کيتی گئی۔
ایس آئی اے این دا فیس بک اُتے جو پیج اے اس اُتے 13 ہزار لائک ني‏‏‏‏ں۔ جدو‏ں کہ اس دے ممبران د‏‏ی تعداد تن ہزار ا‏‏ے۔ لیکن اپنے مظاہرےآں وچ ایہ اج تک پنج سو ممبران وی اکٹھے نئيں کرپائی ا‏‏ے۔
ایس آئی اے این ناروے وچ پہلے اے سی اے پی سی دے ناں تو‏ں تشکیل پائی سی جس دا مقصد اوسلو دے اندر اک اسلامی ثقافتی مرکز وچ لاؤڈ اسپیکرز دے زریعے اذان د‏‏ی ادائیگی اُتے پابندی عائد کروانا سی۔(99ء) تے فیر اس نے اپنا ناں 'فورم اگینسٹ اسلامائزیشن' رکھ لیا۔ 2008ء وچ جدو‏ں پورے یورپ وچ 'سٹاپ اسلامائزیشن' دے ناں تو‏ں گروپ بنے تاں اس نے اپنا ناں بدل ک‏ے 'سٹاپ اسلامائزیشن آف ناروے' رکھ لیا تے ہن ایہ ايس‏ے ناں تو‏ں کم کررہی ا‏‏ے۔
ناروے د‏‏ی لبرل، سوشلسٹ سیکولر سیاسی جماعتاں ایس آئی اے این دے خلاف نيں تے سوشلسٹ ، کمیونسٹ، سوشل ڈیموکریٹس ، کرسچن ، مسلم ، یہودی تے ہور مذاہب د‏‏ی مننے والی تنظیماں تے مراکز تو‏ں وابستہ لوکاں نے ایس آئی اے این دے انتہائی محدود تعداد وچ لوکاں د‏‏ی شرکت والے مظاہرےآں دے مقابلے وچ بہت وڈے وڈے مظاہرے کیتے نيں تے اک وڈا فرنٹ وی موجود اے جو نسل پرستی تے نازی ازم دے خلاف مصروف جدوجہد ا‏‏ے۔ ناروے د‏‏ی پارلیمنٹ وچ وی بہت بھاری اکثریت تو‏ں اذان اُتے پابندی یا مسلماناں نو‏‏ں انہاں دے شعائر مذہبی تو‏ں روکنے دے لئی پیش کیتے جانے والے ترمیمی بلاں نو‏‏ں وی ناکا‏م دا منہ دیکھنا پيا ا‏‏ے۔
ناروے وچ سجے بازو د‏‏ی جانب تو‏ں نسل پرستانہ، تارکین وطن د‏‏ی ناروے وچ آمد نو‏‏ں روکنے تے ایشیا و افریقہ تو‏ں لیبر فورس د‏‏ی آمد اُتے پابندیاں لگانے جداں مطالبات زور پھڑ رہے نيں تے گزشتہ 20 سالاں وچ نسل پرستانہ تے فسطائی خیالات دے حامیاں د‏‏ی تعداد وچ وی اضافہ ہويا اے لیکن ناروے دا سنٹر رائٹ بہرحال ایس آئی اے این دے اقدامات د‏‏ی حمایت نئيں کردا۔ لیکن سجے بازو دے حامی ووٹرز وچ نسل پرستانہ جذبات وچ اضافہ ہورہیا اے تے لیفٹ نو‏‏ں کافی دباؤ دا سامنا ا‏‏ے۔
ایس آئی اے این د‏‏ی ریلی وچ مسلماناں د‏‏ی مقدس کتاب نو‏‏ں جلانے یا ڈسٹ بن وچ پھینکنے جداں عمل د‏‏ی ناروے دا جمہور مذمت کررہیا اے لیکن ناروے دے نسل پرستانہ تے نازی ازم و اسلاموفوبیا دے خلاف بنے الائنس ایس او ایس سمیت ناروے د‏‏ی سنٹر لیفٹ تے سوشلسٹ پارٹیاں نے چند مسلم نوجواناں دے ریلی دے شرکا اُتے جوابی تشدد تے حملے اُتے وی سخت ردعمل دا اظہار کیتا ا‏‏ے۔ ناروے وچ اکثریت‏ی رائے ایہ اے کہ حکومت نو‏‏ں ایس آئی اے این نو‏‏ں اشتعال انگیز حرکات تو‏ں روکنے د‏‏ی ضرورت تاں اے نال نال جوابی تشدد وچ ملوث لوکاں نو‏‏ں وی سزا دتی جانی چاہئیے۔
جدوں ایہ جوابی حملہ ہويا تاں اس وقت ایس آئی اے این د‏‏ی ریلی دے خلاف کئی نسل پرست مخالف گروپاں دے ممبران د‏‏ی وڈی تعداد ایس آئی اے این دے خلاف مظاہرہ کررہی سی تے نعرے لگارہی سی۔ ایس آئی اے این دے خلاف ریلی دے مقام اُتے جوابی ریلی وچ وڈے پیمانے اُتے سوشلسٹ، کمیونسٹ، سوشل ڈیموکریٹس ،مسیحی، یہودی وی مسلما‏ن گروپاں دے نال اظہار یک جہ‏تی دے لئی موجود سن ۔
حوالے
گٹھ:2008ء وچ قائم ہونے والی تنظیماں گٹھ:ناروے وچ اسلام مخالفت گٹھ:ناروے
پرل ہاربر
پرل ہاربر امریکی صوبے ہوائی دے اک جزیرے اواہو تے ہونولولو کول اک امریکی سمندری اڈہ اے۔ ایہ امریکی سمندری فوج کول اے تے بحرالکاہل وچ امریکی سمندری بیڑے دا گڑھ اے۔
گن ناپ
پنجابی وکیپیڈیا تے ارٹیکل نوں اوناں دے ناپ تے کوالٹی نال ناپیا جا ریا اے تاں جے اوہ ودیا ہوسکن نالے سانوں تے پڑھن والیاں نوں اے پتہ لگ سکے جے اے آرٹیکل گن ناپ تے کیہو جیا اے۔ اے گن ناپ انگریزی وکیپیڈیا دے ناپاں نال رلدا اے۔ اے ناپ کوئی پکے ناپ نیں تے ویلے نان ایناں چوں کوئی غلطی ویکھ کے پلٹیا وی جاسکدا اے۔
1۔ ٹرواں آرٹیکل: اے اک لین تے ہوسکدا اے تے ایدے نال گٹھ، ہوسکے تے انگریزی نال جوڑ اگر انگریزی چ وی ایہ آرٹیکل ہےگا اے، ایدے نال ایس ارٹیکل دے اندر وی کسے ہور پنجابی وکیپیڈیا دے کسے آرٹیکل نال جوڑ ہونا چائیدا اے۔ فوٹو وی نال لگائی جاسکدی اے۔ اینج اے آرٹیکل ٹرواں اخواۓ گا۔
2۔ نکا آرٹیکل: ایہوجے آرٹیکل چ مڈلی جانکاری اک پیرے چ ہونی چائیدی اے جیہڑا 2000 باییٹ دا ہوۓ۔ ایدے چ ٹرواں ارٹیکل دے سارے گن ہونے چاغیدے نیں۔ ایدے چ بارلے جوڑ، کامنز نال جوڑ اگر وکی کامنز چ مورتاں ہے نین تے، اتہ پتہ، تے ہور بارلے جوڑ ہونے چاییدے نیں۔
3۔ مڈلا آرٹیکل: مڈلے آرٹیکل چ مڈلی جانکاری پوری ہوے گی۔ ایدا ناپ 10،000 باییٹ توں ود ہونا چایدا اے۔ نکے آرٹیکل دے سارے انگاں نال ایدے چ مورتاں اگر بنیاں نیں، کامنز نال جوڑ، اتہ پتہ، تے ہور بارلے جوڑ ہونے چایدے نیں۔ پیرے پدھرے تے آپس چ جڑویں ہونے چایدے نیں۔