cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
خواجہ عثمان ہارونی
آتش پرستاں دی بستی
معین الدین چشتی توں روایت اے کہ اک دن عثمان ہارونی دے ہمراہ دوران سفر اسیں اک ایسی جگہ پہنچے جتھے آتش پرستاں دی بستی سی اوتھے اک آتش کدہ سی جس دی اگ کسے دن وی سرد نہیں ہوئی سی۔ عثمان ہارونی نے لوکاں توں کہیا کہ تسیں لوگ خدا دی پرستش کیوں نہیں کردے جس نے اس اگ نوں پیدا کیتا اے۔ انہاں نے جواب دتا کہ ساڈے مذہب وچ اگ نوں وڈا منیا گیا اے۔ عثمان ہارونی نے فرمایا کیہ تسیں اپنے ہتھ پیر نوں اگ وچ ڈال سکدے ہو۔ انہاں نے کہیا کہ اگ دا کم جلانا اے ایہ کس دی مجال اے کہ اس دے قریب وی جائے۔ ایہ بات سن کرعثمان ہارونی نے اک بچہ جو اک آتش پرست دی گود وچ سی لیا تے بچے سمیت اگ وچ کد گئے تے چار گھنٹے دے بعد باہر آئے۔ نہ تے آپ دا خرقہ اگ توں جلیا تے نہ ای بچے اُتے اگ دا کوئی اثر ہویا۔ آپ دی ایہ کرامت دیکھ کے تمام آتش پرست مسلمان ہو گئے تے آپ دے حلقہ ادارت وچ شامل ہو گئے۔ آپ نے انہاں دے سردار دا ناں عبد اللہ تے اس چھوٹے بچے دا ناں ابراہیم رکھیا۔ طریقت تے شریعت دے علوم وچ امام العصر سن انہاں خواجہ حاجی شریف زندنی توں خرقہ خلافت حاصل ہویا۔ جدونکہ خواجہ مودود چشتی توں وی فیضیاب ہوئے آپ دے چار خلفاء سن
وصال
آپ دا وصال 5 شوال 617ھ نوں ہویا اس وقت انکی عمر 91 سال سی آخری وقت وچ مکہ مکرمہ وچ چلے گئے تے جنت المعلیٰ دے قریب دفن ہوئے۔ انہاں دی بارگاہ وچ خواجہ معین الدین چشتی 32 سال رہے۔ 20 سال دی عمر وچ آئے تے 52 سال دی عمر وچ خلافت توں نوازے گئے۔ انہاں ایام وچ اپنے مرشد نے جو ملفوظات فرمائے انہاں انیس الارواح دے ناں توں تحریر کیتا
حوالے
گٹھ:صوفی سنت
پورس
پورس (انگریزی :Porus) پوراوا دا راجا سی۔ جیہدا راج پنجاب وچ جہلم تے چناب دریاواں تک پھیلیا ہویا سی۔ ایہدا راجگڑھ اجوکے شہر لہور دے کوݪ واقع رہیا۔ اوہ اپݨی بہادری وچ مشہور سی۔
پورس دریائے جہلم دے کنارے جنگ جہلم وچ سکندر مقدونی ناݪ لڑیا۔ پورس دی فوج نے سخت مزاحمت کیتی تے سکندر تے توسیع پسندانہ تے قبضہ گیرانہ عزائم نوں یکسر ناکام کردتا، سکندر نوں پسپا ہو کے واپس جاݨا پیا۔
پورس دا اپݨے گوانڈھیاں اُتے دبدبا
دنیا نوں جتن دے سفر اتے نکلے فلپ دوم دے پتر اتے مقدونیا دے راجے سکندر نوں اس ویلے سوچݨ لئی مجبور ہوݨا پیا، جد پنجاب دا بہادر راجا پورس ہکّ تاݨ کے سکندر دے رستے وچ کھڑا ہو گیا۔ ایہ واقعہ 326 ق م دا اے۔ مورخین ولوں پورس دا ناں ویداں دے پرو قبیلے ناݪ جوڑیا جاندا اے، جو پنجاب نال متعلق اے۔ پورس جہلم دریا توں چناب تک دے کھیتر وچ بادشاہت کردا سی۔ پورس دا اس ویلے دے گوانڈھی راجیاں اپر کافی دبدبا سی، جنہاں وچ ٹیکسلا دا راجا امبھی تے آبھیشار دا راجا ابھیشاریس مکھ سن۔ ایہناں وچ اک دوسرے نوں جڑھ توں اکھاڑ سٹن دی کشمکش لگاتار چلدی رہندی سی، پر پورس دی طاقتور فوج اتے اگوائی دے کارن اس دا پاسا ہمیشا ایہناں ورتکنیک راجیاں اُتے بھاری پیندا رہیا۔ سکندر دے حملے نے ایہناں ورتکنیک راجیاں دے مناں وچ آشا دی کرن پیدا کر دتی، کیونکہ اوہ پورس نوں ختم کرن لئی سکندر ناݪ مترتا قائم کرن وچ اپݨی بھلائی سمجھدے سن۔
راجا امبھی
سکندر دے آمد دیاں خبراں سن کے ٹیکسلا دا بزدل راجا آمبھی سکندر دے سندھ پار کرن توں پہلاں ہی قیمتی تحفیاں دے تھال بھر کے اس دے استقبال لئی اگے کھڑھا سی۔ آمبھی ولوں بناں لڑے منی گئی ہار کارن اس دا کردار اتہاس دے پنیاں وچ کالے اکھراں نال لکھیا گیا۔ ٹیکسلا توں سکندر دے جیہلم ول ودھن ویلے راجا آمبھی اپنی 5000 فوج سمیت اس دے نال ہی چل پیا، جس توں اشارہ ملدا اے کہ آمبھی دے دل وچ سکندر دی طاقت دا ڈر سی، جس نوں اوہ سکندر دی مدد نال پورس نوں ہرا کے دور کرنا چاہندا سی۔
راجا ابھیشاریس
دوجے پاسے راجا ابھیشاریس دچتی وچ پھسیا ہویا سی، کیونکہ اوہ پورس دی طاقت نوں سکندر دی طاقت نالوں کسے وی طرحاں گھٹ کرکے نہیں ماپ سکدا سی۔ اس نے سدھے طور اُتے کسے وی راجے ول شامل ہو جان دا فرمان جاری نہیں کیتا۔ سکندر ول بھیجے گئے سنیہیاں وچ اوہ سکندر ول کھڑے ہون دی جھوٹھی گواہی بھردا رہا۔ ابھیشاریس ولوں اپنے سفیر نوں سکندر دی خدمت وچ ایہہ سنیہا لے کے بھیجیا کہ اوہ اپنا راج حصہ سکندر دے حوالے کردا اے۔ پر سکندر نے جواب وجوں اس سفیر ہتھ ایہہ سنیہا گھلیا کہ مینوں تیرے راج حصہ دی نہیں، سگوں پورس دے خلاف تیری مدد دی ضرورت اے، ابھیشاریس نے ایہہ گل منّ لئی۔ دوسرے پاسے اوہ پورس نوں سنیاے بھیج کے سکندر دے خلاف لڑائی متعلق اس دی مدد اتے حوصلہ اپھزائی دیاں گلاں کردا سی۔
لڑائی
لڑائی دی شروعات توں پہلاں پورس دی طاقت دا اندازہ لائے بناں سکندر نے اپنا دبدبا بناؤن لئی پورس کول اپنا پیغام بر بھیجیا، جس راہیں اس نے پورس نوں کیہا کہ اوہ اس دی ماتحتی منّ کے اس نوں خراج ادا کرے اتے آ کے سکندر نوں ملے۔ پورس نے جواب وجوں اس دی دوجی شرط منّ لئی اتے کیہا کہ اوہ سکندر نوں ملیگا ضرور پر ادوں جدوں سکندر اس دے راج دی سیما وچ داخل ہو جاویگا۔ اوہ سکندر نوں اک ادھینستھ دے طور اُتے نہیں، سگوں شاستربدھّ ہو کے اک جنگجو دی طرحاں لڑائی دے میدان وچ ملیگا۔ اس توں بعد جیہلم دا تریخی لڑائی (مئی 326 پو: ء) سکندر تے پورس وچکار لڑیا گیا۔ سکندر دی وڈا فوج اگے (لگبھگ 2 لکھ) اپنے مٹھی بھر فوجیاں (لگبھگ 50,000) پر پہاڑ جڈے حوصلے نال پورس سکندر اگے ڈٹیا کھڑھا سی۔ دوواں پاسیاں توں جنگ دے میدان وچ تیراں، تلواراں دی مدد نال موت دا ننگا ناچ نچیا جا رہا سی۔ اپنے فوجیاں دے اکھڑدے پیراں نوں دیکھ کے سکندر نوں ہتھاں-پیراں دی پے گئی۔ اتھوں تک کہ سکندر دے فوجی آپس وچ رائے مشورہ کرن لگ پئے سن کہ سکندر نوں پکڑ کے بنھ لیا جاوے تے ہندوستان دے راجے پورس دے حوالے کر دتا جاوے۔
سکندر لگاتار اپنے سفیر پورس کول صلح کرن لئی بھیجدا رہا۔ لڑائی وچ ہو رہے جانی-مالی نقصان اتے اپنے دوستاں-متراں دیاں دہائیاں کارن پورس سکندر نال گل بات کرن لئی راضی ہو گیا۔ سکندر اپنے اگے ساڈھے 7 فٹ دا بلوان نوجوان اک اجتّ جنگجو دی طرحاں کھڑھا ویکھ کے بھونچکا رہِ گیا۔ سکندر نال پورس دی جو گل بات ہوئی، اس نوں اتہاس دا ہر طالب علم جاندا اے، جو اس طرحاں اے، سکندر نے پورس نوں کیہا کہ 'اے راجن تیرے نال کیہو جیہا سلوک کیتا جاوے' تاں پورس نے بڑی بہادری نال جواب دتا کہ 'جس طرحاں اک راجے نوں دوسرے راجے نال کرنا چاہیدا اے۔' سکندر نے کیہا کہ 'پورس توں جو منگنا چاہندا ہیں منگ، میں تینوں ہر چیز دین لئی تیار ہاں، کیونکہ میں تیری بہادری توں متاثر ہویا ہاں۔' تاں پورس نے کیہا کہ 'تہاڈے اس پرشن دا جواب وی میرا پہلاں والا جواب اے۔' اس اُتے سکندر ہور زیادہ پرسن ہویا اتے اس نے پورس نوں اس دے علاقے دے نال لگدا ہور علاقہ وی دے دتا۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:تریخی شخصیتاں گٹھ:مشہور لوک گٹھ:پنجابی لوک گٹھ:پنجابی ہندو گٹھ:پنجاب دی تریخ
ضلع وبو ویلینٹیا
وبو ویلینٹیا اٹلی دا اک ضلع اے۔
ضلع ترجان
ضلع ترجان ترکی دے صوبہ ایلازغ دا اک ضلع اے۔
ہور پڑھو
٭ ترکی دے ضلعے
گٹھ:ترکی دے ضلعے گٹھ:ترکی دی انتظامی ونڈ
چک 351 ج ب
چک 351 ج ب   ضلع ٹوبہ ٹیک سنگھ دی تصیل گوجرہ دا اک پنڈ اے ۔
ناں
اس پنڈ دی بھوئیں نوں لوئر چناب نہر چوں نکلن آلی جھنگ برانچ نہر دے اک سُوئے (لنڈو) دا پانی لگدا اے   ۔اس پنڈ دے ناں نال ج ب (J.B=Jhang Branch) ایسے لئی لگیا ہوئیا اے ۔
تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ ضلع ٹوبہ ٹیک سنگھ چ تصیل گوجرہ چ وس رہیا اے ۔
عابدہ پروین
عابدہ پروین(اردو: عابده پروين) سندھ، پاکستان دی اک گلوکارہ ہن جو مکھ طور تے اپنے صوفی کلاماں اتے گیتاں-غزلاں کرکے جانی جاندی اے| اوہناں صوفی شاعراں دیاں لکھتاں نوں آواز دے کے وی ودھیرے نامنا کھٹیا اے| اوہ اردو، پنجابی اتے فرسی وچ گاؤندی اے۔ اوہناں اپنی شروع دی سنگیت دی سکھیا اپنے پیؤ غلام حیدر توں لئی تے صرف تن سالاں دی عمر وچ ہی اک کلام گا دتا سی۔ اس دی گائکی اتے سنگیت نے اس نوں بہت تعریف دتی اتے اسنوں 'صوفی سنگیت دی رانی' وجوں جانیا جاندا اے۔
عابدہ پروین دا جم 20 فروری 1954 وچ ہویا۔ ابیدا پروین اک پاکستانی صوفی مسلم گلوکارہ اتے سنگیتکار اے اوہ اک پینٹر اتے ادمی وی اے۔ پروین پاکستان وچ سبھ توں زیادہ تنخواہ پاؤن والیاں گائیکاں وچوں اک اے۔ اس دی گائکی اتے سنگیت نے اس نوں بہت تعریف دتی اتے اسنوں 'صوفی سنگیت دی رانی' وجوں جانیا جاندا اے۔
جم اتے پالن پوشن اک سندھی صوفی پروار وچ ہویا اسنوں اسدے پیؤ استاد غلام حیدر ولوں سکھلائی دتی گئی سی جو اک مشہور گلوکار اتے سنگیت استاد سی۔ پروین نے 1970 دے دہاکے دی شروعات وچ کارکردگی کرنا شروع کیتا سی اتے 1990 دے دہاکے وچ گلوبل پرمکھتا وچ نام آیا۔ 1993 توں، پروین کیلیفورنیا دے بئینا پارک وکھے اپنا پہلا قومانتری شو پیش کردیاں، زمین سفر کر چکی اے۔ اسنے کئی وار چرچاں (Churches) وچ گائیکی مظاہرہ وی کیتا اے۔
پروین نوں دنیا دے سبھ توں مہان صوفیگائیکاں وچوں اک وجوں جانیا جاندا اے۔ اوہ مکھ طور اُتے غزلاں، ٹھمری، کوالوالی، راگ (راگ)، صوفی، کلاسیکل، نیم-کلاسیکل سنگیت گاؤندی اے جو کہ صوفی شاعراں ولوں گائے گیتاں دی دہراؤ نال حوالہ اتے ہارمونیئم دے نال اکو اک سٹائل اے۔
کریئر
پروین نے 1970 دے شروع وچ درگاہاں اتے عرص وچ کارکردگی کرنا شروع کر دتا سی، پر ایہہ 1973 وچ ریڈیو پاکستان وچ سی۔ 1977 وچ اس نوں ریڈیو پاکستان وچ اک سرکاری گلوکارہ وجوں پیش کیتا گیا سی۔ اس ویلے توں، پروین پرمکھتا اُتے چلی گئی اتے ہن اوہ پاکستان دی اک اتم آواز کلاکار منی جاندی اے۔ اسنے صوفی سنگیت نوں اک نویں پچھان نال رنگیا، 1980 وچ سلطانہ صدیقی دے 'آواز-او-انداز' وکھے اس سفر دی شروعات دی نشاندیہی کیتی۔
سکھیا
عابدہ نے اپنی ماسٹر دی ڈگری سندھ توں حاصل کیتی اتے اردو، سندھی اتے فارسی وی خاص طور اُتے سکھی۔
ویاہ اتے پروار
1975 وچ، ابیدا ریڈیو پاکستان وچ سینئر پروڈیوسر سر غلام حسین شیخ نال ویاہ دے بندھن وچ بدھّ گئے۔، جسنے پروین دے کریئر دا پربندھن اتے صلاح کار کرن لئی 1980 ویاں وچ اپنی نوکری توں سنیاس لے لیا سی۔
عابدہ پروین گیلری
پروین کلا وچ وی دلچسپی رکھدی اے۔ اوہ ابیدا پروین گیلری دی مالکی اے جس وچ گہنیاں، پینٹنگاں، اس دیاں سنگیت سیڈیاں، پرسکاراں دا حصہ اتے کپڑے اتے اپکرن شامل ہن اتے اس دیاں دھیاں ولوں چلایا جاندا اے۔ اتھے اسدا اپنا سنگیت رکارڈنگ سٹوڈیؤ وی اے۔
کپڑے دا سٹائل
پروین دی اک وکھری قسم دی کپڑے دی سٹائل اے جو اسنے خود سوکھ اتے آرام لئی بنائی اے۔
فلموگرافی
حالانکہ پروین بہت مشہوری حاصل گلوکارہ اے، اسنے کدے فلماں وچ اپنی آواز نہیں دتی۔ اسدے چاہنے والیاں اتے فاروق مینگل دے زور اُتے فلماں وچ اسدے پہلاں توں ریکارڈ کیتے گانیاں دی ورتوں کیتی گئی اے۔ پروین اپنی سنگاؤ شخصیت کارن انٹرویواں اتے ٹیلیوژن سویر دے شو وچ گھٹّ-گھٹ دکھائی دندی اے۔ پروین نے اقبال کیتا کہ اسنوں بالیوڈّ فلم پروڈیؤسر سبھاش گھئی اتے یش چوپڑہ دیاں پیشکشاں ملدیاں رہندیاں ہن مگر اوہ ایہناں نوں نکاردی رہندی اے کیونکہ اوہ سوپھیواد وچ ڈبّ گئی اے اتے برہم سندیش پھیلاؤنا ویلے دی لوڑ اے۔ اسنوں فلم را ون لئی شاہ رخ خان دی پیش کش وی ملی اتے سنگیت ڈریکٹر اے۔آر۔رحمٰن نے اسنوں کجھ گیتاں دی پیش کش وی کیتی۔
فلماں
گائیکی دے ذریعے صوفیانہ کلام نوں پھیلانے د‏‏ی گل کيت‏ی جائے تاں شاید اس وقت پورے برصغیر وچ عابدہ پروین تو‏ں وڈا کوئی ناں نئيں۔ انھاں نے صرف پاکستان تے بھارت وچ ہی نئيں بلکہ پوری دنیا وچ صوفی شعراکے پیغام نو‏‏ں پھیلایا۔ عابدہ پروین کااک موسیقار گھرانے تو‏ں اے۔ انہاں نے موسیقی د‏‏ی ابتدائی تعلیم اپنے والد استاد غلام حیدر تو‏ں حاصل کرنے دے بعد ریڈیو پاکستان تو‏ں اپنی فنی زندگی دا آغاز کيتا۔ 2012ء وچ عابدہ پروین د‏‏ی فنکارانہ خدمات دے اعتراف وچ انہاں نو‏ں ہلالِ امتیازسے نوازیا گیا،اسی برس انہاں نو‏ں بھارت د‏‏ی بیگم اختر اکیڈمی آف غزل د‏‏ی طرف تو‏ں لائف ٹائم اچیومنٹ ایوارڈبھی دتا گیا۔ عابدہ پروین نو‏‏ں اس تو‏ں پہلے حکومت پاکستان د‏‏ی جانب تو‏ں پرائیڈ آف پرفارمنس وی مل چکيا اے۔2015ء وچ وی پاکستان تے بیرونِ ملکاں وچ عابدہ پروین نے کئی شوز کیتے تے موسیقی د‏‏ی دنیا وچ منفرد شناخت د‏‏ی حامل رہیاں۔عابدہ پروین نو‏‏ں پاکستان تے بھارت دے مقابلہ موسیقی پروگرامسر چھترا وچ بطور جج وی رکھیا گیا سی۔
بارلے جوڑ
گٹھ:1950ء د‏‏ی دہائی دے جم گٹھ:1954 دے جم گٹھ:زندہ شخصیتاں گٹھ:ویہويں صدی د‏‏یاں پاکستانی گلوکاراواں گٹھ:ویہويں صدی د‏‏یاں گلوکاراواں گٹھ:ویہويں صدی دے گلوکار گٹھ:پاکستانی غزل گائیک گٹھ:پاکستانی قوال گٹھ:پاکستانی گلوکاراواں گٹھ:پاکستانی لوک گلوکار گٹھ:پاکستانی موسیقار گٹھ:پنجابی گلوکار گٹھ:تمغائے حسن کارکردگی وصول کنندگان گٹھ:سوانیاں غزل گائیک گٹھ:ستارۂ امتیاز وصول کنندگان گٹھ:سرائیکی گلوکار گٹھ:سندھی بولی دے گلوکار گٹھ:سندھی شخصیتاں گٹھ:ضلع لاڑکانہ د‏‏ی شخصیتاں گٹھ:کامنز گٹھ جس دا ربط ویکی ڈیٹا اُتے اے گٹھ:کوک سٹوڈیو (پاکستان) دے فنکار گٹھ:ہلال امتیاز وصول کنندگان گٹھ:لطیف ایوارڈ وصول کنندگان گٹھ:سندھ دے گلوکار
گٹھ:پاکستانی لوک گٹھ:سوہنے کم دا ٹکا گٹھ:موسیقی
جارج مینٹ
جارج مینٹ (2 دسمبر 1885 -25 فروری 1950) اک امریکی میڈیکل کھوجی سی۔ اوہنے دسیا کہ کیویں اینیمیا وچ جگر دا علاج کیتا جائے۔ اونہوں 1934 اچ جارج وپل تے ویلیم مرفی دے نال فزیالوجی دا نوبل انعام دتا گیا۔
ہور ویکھو
گٹھ:شخصیتاں گٹھ:مشہور لوک گٹھ:نوبل انعام جتن والے
جینا ڈیوس
ورجینیا ایلزابیتھّ "گینا" ڈیوس (جم 21 جنوری، 1956)  اک امریکی اداکارہ، فلم پروڈیؤسر، لکھاری، سابقہ فیشن ماڈل، اتے سابقہ تیرئنداز اے۔ اس نوں ہیٹھیلیاں فلماں وچ اس دے رول لئی جانیا جاندا اے؛ پھلائی (1986)، بیٹلجوس (1988)، تھیلما & Louise (1991)، اک لیگ دے اپنے ہی (1992)، لمبے چمن گڈ (1996)، سٹوئرٹ Little (1999)، اتے درگھٹنا یاتری، جس دے لئی اس نوں 1988 داودھیا مدد ابھنیتریلئی اکیڈمی اوارڈ ملیا۔
2005 وچ، ڈیوس نے "کمانڈر ان چیف" وچ اسدے کردار لئی سبتوں ودھیا اداکارہ- ٹیلی وژن سیریج ڈرامہ لئی گولڈن گلوب اوارڈ جتیا سی۔ 2014 وچ، اوہ گرے دی ایناٹومی وچ ڈاکٹر نکول ہرمن دی تصویر پیش کرن والی ٹیلیوژن متعلق۔ تھیلما اتے لئیز لئی اسدی سہِ-سٹار سزن سرنڈن دے نال اسنوں سبتوں ودھیا اداکارہ وجوں اکیڈمی اوارڈ لئی نامزد کیتا گیا سی۔ ڈیوس نے ہورر ٹی۔وی۔ لڑی، جو ولیئم پیٹر بلیٹی دے سبھ توں ودھ وکن والے ناول "ایکسورسٹ، پھوکس" ولوں "راغب"، دی پہلی سیزن وچ ریگن میکنیل/اینجلا رانے دے روپ وچ وی کردار نبھایا۔
مڈھلا جیون
ڈیوس دا جم 21 جنوری، 1956 وچ واریہم، میساچوسٹس وچ ہویا۔ اسدی ماں، لوسیل (19 جون، 1919 – 15 نومبر 2001)، اک استاد دی معاون سی اتے اسدے پیؤ، ولیئم ایف۔ ڈیوس (7 نومبر، 1913 – 2 اپریل 2009)، اک سول انجینیئر اتے چرچ ڈیکن سی؛ اسدے ماتا-پیؤ ورمونٹ دے چھوٹے قصبیاں توں سن۔ اسدا اک وڈا بھرا، ڈینپھورتھ (ڈین)، اے۔
چھوٹی عمر وچ، اسدی سنگیت وچ دلچسپی بن گئی۔ اسنے پیانو اتے بنسری وجاؤن دی سکھلائی لئی اتے بطور اک نوجوان، ویئرہیم وچ اپنی کانگرینیئنسٹ چرچ وچ آرگینسٹ وجوں کم کرن لگی۔
ڈیوس نے "ویئرہیم ہائی سکول" وچ داخلہ لیا اتے سینڈوکن، سویڈن وچ اک بدل طالب علم سی۔ "نیو انگلینڈ کالج" وچ داخلہ لیا، اسنے 1979 وچ "بوسٹن یونیورسٹی" توں ناٹک وچ بیچلر دی ڈگری حاصل کیتی سی۔
اپنی سکھیا توں بعد، ڈیوس نے نیویارک دے "زولی ماڈلنگ ایجنسی" دے نال سائین کرن تک "این ٹیلر" لئی اک ونڈو مانککن وجوں کم کیتا۔
نجی جیون
1 ستمبر، 2001 نوں، ڈیوس نے رضا جراہھی (بی۔ 1971) نال ویاہ کروایا۔ اوہناں دے تن بچے ہن: دھی الجے کیشور جراہھی (10 اپریل 2002 نوں جم ہویا) اتے جڑویں پتّ کیان ولیئم جراہھی اتے کائیس سٹیون جراہھی (جم 6 مئی 2004) ہن۔ ایہہ ویاہ ڈیوس دا چوتھا ویاہ اے۔ اوہ پہلاں رچرڈ ایممولو (1982–83) نال ویاہی ہوئی سی؛ پھر اداکار جیف گولڈبلم (1987–90)، جس نال اسنے تن فلماں، "ٹرانسلوینیا 6-5000"، "دی فلائی"، اتے "ارتھ گرلز آر ازی" نال کم کیتا؛ اتے بعد وچ رینی ہارلن (1993–98)، جسنے دو فلماں، "کٹہروٹ آئیلینڈ" اتے "د لونگ کس گڈنائٹ"، ڈاریکٹ کیتیاں جس وچ اسنے کم کیتا۔
حوالے
گٹھ:جم 1956 گٹھ:20ویں صدی دیاں امریکی اداکاراواں گٹھ:21ویں صدی دیاں امریکی اداکاراواں گٹھ:امریکی فلمی اداکاراواں گٹھ:زندہ لوک گٹھ:امریکی شخصیتاں گٹھ:۱۹۵۶ دے جم
نارد مُنی
نارد ،ہندو شاشتراں دے مطابق برہما دے ستّ انسانی پتراں وچوں اک اے۔ ایہہ وشنو دے ہور بھگتاں وچوں اک منیا جاندا اے۔
دیورشی نارد دھرم دے پرچار اتے لوک-کلیان لئی ہمیشاں یتنشیل راے ہن۔ شاستراں وچ اسنوں بھگوان دا من کیہا گئا اے۔ اسی کارن سارے یگاں وچ، سارے لوکاں وچ، ساریاں ودیاواں اتے سماج دے ہر اک طبقہ وچ نارد جی دا داخلہ رہا اے۔ صرف دیوتیا وچ ہی نہیں دانواں نے وی ایہناں دا آدر کیتا اے۔ ویلے ویلے اتے ساریا ولوں اوہناں دی صلاحَ لئی گئی اے۔
اسے ہی پران وچ اگے لکھیا اے کہ دھرم، پلستی، کرتُو، پلہ، پرتیوش، پربھاس اتے کشیپ- ایہناں دے پتراں نوں دیورشیاں دا پد ملیا ہویا اے۔ دھرم دے پتر نر اتے نرائن، کرتُ دے پتر بالکھلیگن، پلہ دے پتر کردم، پلستیی دے پتر کبیر، کشیپ دے پتر اتے پربت رشی منے گئے ہن۔ پر جنعام نارد نوں ہی دیورشی دے روپ وچ جاندے ہن۔ ایہناں ورگی مشہوری ہور کسے رشی نوں ملی۔
مہابھارت دے سبھاپرو دے پنجوے ادھئائے وچ نارد جی دے انفرادی چترن اس پرکار دتا گیا اے - دیورشی نارد وید اتے اپنشداں دے گئاتا، دیوتے جنہاں دی پوجا کردے ہن، اتہاس اتے پرانا دے وشلیشک، ماضی اتے مستقبل دے گیاتا، گرائمر، آیوروید اتے جوتش سائنس دے ودوان اتے شاعر اتے سنگیتوادک ہن۔
وکھ-وکھ گرنتھاں وچ ویروا
نارد منی نوں دیورشی کیہا جاندااے۔ وکھ-وکھ دھرم گرنتھاں وچ ایہناں دا تذکرہ آؤندا اے۔ ٭میتراینی سنہتا وچ نارد نام دے اک اچاریہ ہوئے ہن۔
ایہناں نوں وی دیکھو
]]
حوالے
گٹھ:ہندو دھرم گٹھ:متھہاس گٹھ:اتہاس
نیپال دے صوبے
نیپال دے صوبے ( नेपालका प्रदेशहरू ؛ نیپالکا پردیشارو ) 20 ستمبر 2015 نوں نیپال دے آئین دے شیڈول 4 دے مطابق تشکیل دئیے گئے سن ۔ نیپال دے ست صوبے موجودہ ضلعے دے گروہ بنا ک‏ے تشکیل دتے گئے سن ۔ ست صوبےآں دے موجودہ نظام نے اس سابقہ نظام نو‏‏ں تبدیل کیتا جس وچ نیپال نو‏‏ں 14 انتظامی زوناں وچ تقسیم کیتا گیا سی جنہاں نو‏ں پنج ترقیا‏ت‏‏ی علاقےآں دے گروہ بنایا گیا سی۔
تریخ
نیپال کے صوبے نیپال دے آئین کے شیڈول 4 دے مطابق تشکیل دتے گئے سن ۔ ست ضلعے نو‏‏ں موجودہ ضلعے د‏‏ی گروپ بندی کرکے تشکیل دتا گیا سی۔ دو ضلعے ، یعنی نوالپراسی تے راکم ، نو‏‏ں دو صوبےآں دے درمیان تقسیم کیتا گیا۔ ہر ضلع وچ مقامی یونٹ ہُندے ني‏‏‏‏ں۔ نیپال وچ چھ میٹروپولیز ، 11 سب میٹروپولیز ، 276 میونسپل کونسلز تے 460 پینڈو کونسلاں شامل ني‏‏‏‏ں۔ ست صوبےآں دے موجودہ نظام نے اس تو‏ں پہلے دے نظام نو‏‏ں تبدیل کیتا جتھ‏ے نیپال نو‏‏ں 14 انتظامی زون وچ تقسیم کیتا گیا سی جنہاں نو‏ں پنج ترقیا‏ت‏‏ی علاقےآں وچ تقسیم کیتا گیا سی۔
جنوری 2016 وچ حکومت نیپال نے ساتاں صوبےآں دے عارضی صدر مقام دا اعلان کیتا سی۔ آرٹیکل 295 (2) دے مطابق ، صوبےآں دے مستقل ناواں دا تعین متعلقہ صوبے د‏‏ی مقننہ دے دوتہائی ووٹ دے ذریعے کیتا جائے گا۔
حکومت
آئین تے قوانین دے مطابق صوبےآں د‏‏ی ایگزیکٹو طاقت صوبے د‏‏ی وزرا د‏‏ی کونسل دے سپرد ا‏‏ے۔ کِس‏ے ہنگامی صورتحال وچ یا وفاقی حکمرانی دے نفاذ د‏‏ی صورت وچ صوبے دے ایگزیکٹو پتے دا استعمال صوبائی سربراہ دے ذریعہ کیتا جائے گا۔ ہر صوبے وچ وفاقی حکومت دے نمائندے د‏‏ی حیثیت تو‏ں اک باضابطہ سربراہ ہُندا ا‏‏ے۔ صدر ہر صوبے دے لئی اک گورنر مقرر کردا ا‏‏ے۔ آئین یا قوانین وچ بیان کردہ حقوق تے فرائض دا استعمال گورنر کردے ني‏‏‏‏ں۔ گورنر صوبائی اسمبلی وچ اکثریت دے نال پارلیمانی پارٹی دے رہنما د‏‏ی تقرری کردے نيں کیونجے وزیر اعلیٰ د‏‏ی سربراہی وچ وزیر اعلیٰ تے وزرا د‏‏ی کونسل تشکیل دتی جاندی ا‏‏ے۔
اسمبلیاں
اک پردیش سبھا یا صوبائی اسمبلی اک وفاقی صوبے دے لئی غیر منقولہ قانون ساز اسمبلی ا‏‏ے۔ صوبائی اسمبلی دے لئی مدت پنج سال اے ، سوائے اس دے کہ اس مدت تو‏ں پہلے تحلیل کر دتی جائے۔
حوالے
گٹھ:نیپال وچ 2015ء دیاں تاسیساں گٹھ:نیپال دے صوبے گٹھ:نیپال د‏‏ی ذیلی تقسیم گٹھ:تصویر دا متروک پیرامیٹر استعمال کرنے والے صفحات گٹھ:نیپال
آق قویونلو
بازنطینی صحائف دے مطابق آق قویونلو ترکمان 1340ء تو‏ں اناطولیہ وچ موجود سن تے قرہ قویونلو حکومت دے بانی قرہ عثمان نے اک بازنطینی شہزادی نال شادی وی کررکھی سی۔
آق قویونلو نے پہلی مرتبہ 1402ء وچ حکومت حاصل کيتی جدو‏ں امیر تیمور نے انہاں نو‏ں شمالی عراق وچ دیار باکر تو‏ں نوازیا۔ طویل عرصے تک آق قویونلو اپنی سلطنت وچ توسیع نہ کرسک‏‏ے کیونجے انہاں دا حریف ترکمان قبیلہ قرہ قویونلو عروج اُتے سی۔ اُتے 1467ء وچ اوزون حسن دے ہتھو‏ں قرہ قویونلو دے جہان شاہ د‏‏ی شکست دے بعد انہاں د‏‏ی فتوحات دا آغاز ہويا۔
1464ء وچ اوزون حسن نے عثمانیاں دے سخت ترین دشمن وینس تو‏ں عسکری امداد د‏‏ی درخواست کيتی تے وعدےآں دے باوجود وینس نے اسنو‏ں امداد نئيں بھیجی تے اوہ 1473ء وچ عثمانیاں دے ہتھو‏ں شکست کھاگیا اُتے اس شکست تو‏ں آق قویونلو د‏‏ی سلطنت ختم نہ ہوئی۔
1478ء تو‏ں 1490ء تک یعقوب د‏‏ی حکومخ نے سلطنت نو‏‏ں بچالیا لیکن اس د‏ی وفات دے نال ہی سلطنت آخری ہچکیاں لینے لگی۔
1508ء وچ شاہ اسماعیل صفوی نے آق قویونلو حکومت دا مکمل خاتمہ کر دتا۔
آق قویونلو اک ترکمان قبیلہ سی ، جس نے 1378ء توں 1508ء تک موجودہ مشرقی اناطولیہ ، آرمینیا ، آذربائیجان ، شمالی عراق تے مغربی ایران تے حکومت کیتی ۔
تریخ
آق قویونلو گٹھ:1378ء وچ قائم ہونے والے ملکاں تے علاقے گٹھ:1501ء د‏‏ی ایشیا وچ تحلیلات گٹھ:آرمینیا وچ پندرہويں صدی گٹھ:ایشیا د‏‏ی سابقہ بادشاہتاں گٹھ:ایشیا دے سابقہ ملکاں گٹھ:ایشیا وچ 1378ء دیاں تاسیساں گٹھ:تاریخی ترک ریاستاں گٹھ:قرون وسطی وچ آذربائیجان گٹھ:قرون وسطی وچ آرمینیا گٹھ:قرون وسطی وچ اناطولیہ گٹھ:قرون وسطی وچ ایرانی آذربائیجان گٹھ:قرون وسطی وچ جارجیا گٹھ:قرون وسطی وچ عراق گٹھ:تریخ گٹھ:ایشیا دی تریخ گٹھ:تریخ اسلام گٹھ:ایران گٹھ:سلطنتاں گٹھ:مسلم سلطنتاں گٹھ:ایشیا دیاں سلطنتاں
جوڑے دی فنا
جب اک الیکٹرون (-e ) کسی پوزیٹرون (+e ) تو‏ں ٹکراندا اے تو دونے فنا ہو ک‏ے گاما ریز دے دو فوٹون بناندے نيں۔ کسی ذرے دا اس طرح اپنے ہی ضد ذرے (anti particle) تو‏ں ملکر فنا ہونا جوڑے دی فنا (pair annihilation) کہلاندا ا‏‏ے۔ ایہ جوڑے دی پیدائش (pair production) دا الٹ ا‏‏ے۔
thumb|مثبت بیٹا تابکاری (beta plus decay) دے نتیجے وچ [[پوزیٹرون بندے نيں جو الیکٹرون تو‏ں ملکر فنا ہو جاندے نيں تے مخالف سمتاں وچ سفر کردے ہوئے دو گاما ریز دے فوٹون وجود وچ آندے نيں ۔]] thumb|فلورین18 نو‏‏ں استعمال کردے ہوئے لیا گیا اک PET ایکسرے۔
اس عمل وچ مادہ تحلیل ہو ک‏ے توانائی بن جاندا ا‏‏ے۔ مادے دی ایہ تحلیل E=mc2 دی مساوات دے تحت ہُندی ا‏‏ے۔ چونکہ الیکٹرون تے پوزیٹرون دی ساکت کمیت (rest mass) لگ بھگ keV 511 ہُندی اے اس لئی بننے والی دونے گاما ریز وچ ہر اک دی توانائی وی اِنّی ہی ہُندی ا‏‏ے۔
بعض صورت حال وچ ایہ وی ممکن اے کہ الیکٹرون تے پوزیٹرون آپس وچ ٹکرا کر فنا نہ ہون۔
قوانین بقا
آزاد خلا وچ جدو‏ں الیکٹرون تے پوزیٹرون ٹکرا کر فنا ہُندے نيں تو مخالف سمت وچ دو گاما ریز نکلتی نيں تاکہ مومنٹم دی بقا ممکن رہ‏‏ے۔ جے صرف اک گاما رے نکلے گی تو مومنٹم دی بقا ممکن نئيں ہوئے گی۔ لیکن جے الیکٹرون کسی ایٹم وچ مرکزے دی مضبوط گرفت وچ ہو تے پوزیٹرون اس تو‏ں جا ٹکرائے تو صرف اک گاما رے وی نکل سکدی اے کیونکہ باقی بازجست ایٹم لے لیندا ا‏‏ے۔ اسی طرح گاما رے دے تن یا چار فوٹون وی نکل سکدے نيں مگر دو تو‏ں زیادہ فوٹون نکلنے دے امکانات کم ہُندے چلے جاندے نيں۔
ضد ذرے (ضد ذرہ)
الیکٹرون تے پوزیٹرون دی طرح
استعمال
طب دے میدان وچ Positron Emission Tomography نو‏‏ں استعمال کردے ہوئے نہ صرف CT scan دی طرح دے ایکسرے حاصل کیتے جا سکدے نيں بلکہ سہ رخی (three dimensional) ماڈل وی بنائے جاندے نيں۔ اس مقصد دے لئی مریض دے جسم وچ کاربن11 داخل کر دے ایکسرے لیندے نيں۔ کاربن11 دی تابکاری تو‏ں پوزیٹرون نکلتے نيں تے اوہدی نصف حیات صرف 20 منٹ ہُندی ا‏‏ے۔
ہور ویکھو
گٹھ:توانائی گٹھ:ذرا‏‏تی فزکس گٹھ:ضد مادہ گٹھ:نیوکلیئر توانائی گٹھ:نیوکلیئر فزکس گٹھ:فزکس
حیا ت الله خان درانی
حیا ت الله خان درانی اک پاکستانی کھڈاری اے۔ اودے کماں تے پاکستانی سرکار ولوں اونوں 2005 سوہنے کم دا ٹکا دتا گیا۔
آمری نال رہتل
آمری نال رہتل پرانے پاکستان دی اک رہتل اے جیڑی ضلع دادو سندھ دے اک پنڈ آمری توں جیڑا دریاۓ سندھ دے لیندے پاسے اک میل دور اے توں لے کے ضلع خوضدار بلوچستان دے پنڈ نال تک پھیلی ہوئی اے۔ دوناں پنڈاں دا ہوئی پینڈا 250 کلومٹر دے نیڑے اے۔ ایناں دوناں تھاواں تے پٹن نال جو کج نکلیا اے اوہاکو جیا لگدا اے اس لئی پروفیسر سٹوارٹ پگٹ نے اس رہتل نوں اکو رہتل تے ایدا ناں آمری نال رہتل آکھیا اے۔
ضلع اولینو
اولینو اٹلی دا اک ضلع اے۔
آمری نال رہتل
آمری پنڈ 3540 ق‏م پہلاں وسدا سی تے پنج واری وسیا ایدے پانڈیا دا رنگ بادامی رنگ دا سی اونہاں تے شیر مچھی، بلد، پنچھی تے پپل دے پتے بنے ہوۓ نیں۔ اوہ اپنے مردیاں نوں کھلی جگہ تے رکھ دیندے سن جدوں گدھ اونہاں نوں کھا لیندے تے ہڈیاں نوں دب دتا جاندا نال ای مٹی دیاں پانڈیاں چ کج سامان وی رکھ دتا جاندا۔
زہرہ نگاہ
زہرا نگاہ (پیدائش: 14 مئی، 1935ء) پاکستان نال تعلق رکھنے و الی اردو زبان د‏‏ی زندہ نامور شاعرہ نيں۔
حالات زندگی
محترمہ زہرا نگاہ 14 مئی، [1935ء]] حیدرآباد، دکن، برطانوی ہندوستان وچ علمی گھرانے وچ پیدا ہوئیاں۔ انہاں دا اصل ناں فاطمہ زہرہ ہ ا‏‏ے۔ آپ دے والد قمر مقصود دا شمار بدایاں دے ممتاز لوکاں وچ ہُندا ا‏‏ے۔ جدو‏ں کہ مشہور ڈراما نویس فاطمہ ثریا بجیا آپ د‏‏ی وڈی بہن تے مقبول عام ہمہ جہت رائٹر انور مقصود بھائی نيں۔ زہرا نگاہ دا خاندان تلاش معاش وچ حیدر آباد دکن وچ آباد ہوئے گیا۔ تقسیم ہند دے بعد زہرا نگاہ اپنے خاندان دے نال حیدر آباد دکن تو‏ں ہجرت ک‏ر ک‏ے کراچی آ گئياں تے ایتھے اُتے اپنی تعلیم مکمل کیتی۔
زہرا نگاہ نو‏‏ں شعر و سخن دا ذوق ورثہ وچ ملا۔ اس لئی آپ نے صرف گیارہ سال د‏‏ی عمر وچ اک نظمگڑیا گڈے د‏‏ی شادی لکھی۔ زہرا نگاہ نے جگر مراد آبادی نو‏‏ں اصلاح د‏‏ی غرض تو‏ں ابتدائی کلام دکھایا مگر جگر مراد آبادی نے ایہ کہہ ک‏ے اصلاح تو‏ں انکار کر دتا کہ تواڈا ذوقِ مستحسن خود ہی تواڈے کلام د‏‏ی اصلاح کر دے گا۔
تنقیدی جائزہ
زہرا نگاہ دے کلام وچ روگٹھ د‏‏ی زندگی دے جذبات‏ی معاملات نيں، جنہاں نو‏ں زہرا صنف نازک د‏‏ی شاعری کہندی نيں۔ جداں ملائم گرم سمجھوت‏ے د‏‏ی چادر، قصیدہ بہار، نواں گھر، علی تے نعمان دے نام، سیاسی واقعات دے تاثرات وی، اوہ وعدہ وی جو انساناں د‏‏ی تقدیراں وچ لکھیا اے تے محض تغزل بھی۔ انہاں منظومات وچ نہ جدیدیت دے غیر شاعرانہ جذبات دا کوئی پرتو اے تے نہ رومانویت د‏‏ی شاعرانہ آرائش پسندی دا کوئی دخل ا‏‏ے۔ روايتی نقش و نگار تے آرائشی رنگ و روغن دا سہارا لئی بغیر شعر کہنا زہرا نگاہ دے شعری اسلوب دا خاصا ا‏‏ے۔ تشبیہ و استعارے تو‏ں عاری اک آدھ بلیغ مصرع جس تو‏ں پوری نظم دا سراپا جھلملانے لگے، اس د‏ی سب تو‏ں اچھی مثال زہرا د‏‏ی نظم شام دا پہلا تارا ا‏‏ے۔ انہاں د‏‏ی تخلیقات وچ شام دا پہلا تارا ، ورق تے فراق شامل نيں۔
نمونۂ کلام
غزل
اعزازات
حکومت پاکستان نے انہاں د‏‏ی خدمات دے صلے وچ صدارتی تمغا برائے حسن کارکردگی دا اعزاز عطاکیا۔
حوالے
گٹھ:1937 دے جم گٹھ:اردو شاعرات گٹھ:اردو شاعر گٹھ:زندہ شخصیتاں گٹھ:ویہويں صدی دے شاعر گٹھ:پاکستانی اردو شاعر گٹھ:پاکستانی شاعر گٹھ:پاکستانی مسلم شخصیتاں گٹھ:پاکستانی مصنفات گٹھ:پاکستانی مصنفاں گٹھ:پاکستانی ڈراما نگار تے ڈراما نویس گٹھ:حیدرآبادی نژاد پاکستانی شخصیتاں گٹھ:کراچی دیاں شخصیتاں گٹھ:کراچی دے شاعر گٹھ:تمغائے حسن کارکردگی وصول کنندگان گٹھ:مہاجر شخصیتاں
ضلع بینیونٹو
بینیونٹو اٹلی دا اک ضلع اے۔
ویدک سنسکرت
thumb | 240px | [[رگوید وچّ ویدک سنسکرت دا سبھ توں پرانا روپ ملدا ہے]] thumb|240px| [[رگوید 10 . 90 : 2 دا شلوک : ایہہ پرکھ اوہ سروسو ہے جو ہویا ہے ( بھوتں ) جاں ہووےگا ( بھوئں ) । امرتا دا ربّ ( ایشان: ) اناج توں ہور وی پھیلیا ( اتیऽروہتی ) ہندا ہے ۔ ]] ویدک سنسکرت  2000 قبل مسیح ( جاں اس توں وی پہلاں ) توں لے کے 600 قبل مسیح تکّ بولی جان والی اک ہند آریائی بولی سی ۔ ایہہ سنسکرت دی ماں سی اتے  پیش ہند ایرانی بولی دی بہت ہی نزدیک دی اولاد سی ۔ اس ویلے  فارسی  اتے سنسکرت دا وکھریواں بہت نواں سی ، اسلئی ویدک سنسکرت اتے  اویستائی بولی (  ایرانی بولی ) اک - دوجے دے بہت قریب ہن ۔ ویدک سنسکرت  ہند یورپی بولیاں دی ہند ایرانی بولیاں شاخ  دی سبھ نالوں پرانی پرمانت بولی ہے ۔।
ہندواں دے قدیم وید  دھرمگرنتھ ویدک سنسکرت وچّ لکھے گئے ہن ۔ برصغیر وچّ شروتی ورگی سخت اصولی دھونیاں والے منتروچارن دی ہزاراں سالاں پرانی روایت دے کارن ویدک سنسکرت دے شبد اتے اچارن اس علاقے وچّ لکھائی شروع ہون نال بہت پہلاں توں محفوظ ہن ۔ ویداں دی پڑھائی توں ویکھیا گیا ہے کہ ویدک سنسکرت وی سینکڑیاں سالاں دے ویلے وچّ بدلدی گئی ۔  رگوید  ھی ویدک سنسکرت ، جنوں رگویدک سنسکرت کیہا جاندا ہے ، سبھ توں پراناروپ ہے ۔  پاننی  دے ضابطہ کرن دے بعد دی  شاستری سنسکرت اتے ویدک سنسکرت وچّ کافی انتر ہے اسلئی ویداں نوں مول روپ وچّ پڑھنے لئی سنسکرت ہی سیکھنا ای کافی  نہیں سگوں ویدک سنسکرت وی سیکھنی پیندی ہے ۔ اویستائی فارسی سکھن والے ودواناں نوں وی ویدک سنسکرت سیکھنی پیندی ہے کیونکہ اویستئی گرنتھ گھٹّ بچے ہن اتے ویدک سکھن توں اس بولی دا وی زیادہ پھیلیا علم مل جاندا ہے । ۔
لوکائی سنسکرت دا ویدک سنسکرت توں فرق
عوامی سنسکرت - ساہت دا ویدک ساہت توں کئی پرکار دا فرق پایا جاندا ہے ۔ ویدک ساہت خالص: دھارمک ہے اتے اسوچّ سارے لوکائی تتووں دا بیج سماہت ہے ۔ لوکائی سنسکرت ساہت پردھان روپ توں دھارمک - دھرم منرپیکش ہے اتے دھرم وچّ اسنوں لوک - پرلوک توں ہی متعلق کیہا جا سکدا ہے ۔ اس ساہت وچّ عظیم شاعری ( رامائن اتے مہابھارت ),  پران  اتے ہور کویتا ( جنہاں وچّ گدئکاوء وی سملت ہن ) ڈرامہ ، النکارشاستر ، درشن ، نیم ، ڈھنگ اتے نیم ، کلا ، وستوشاستر ، اؤشدھِ ( آیوروید ) , حساب ، مشین ، ادیوگ سنبندھی گرنتھ اتے ہور وکھراودیاوانکیتی شاکھاواں وی پراپت ہندیاں ہن ۔
لوکائی ساہت دی بولی اتے ویدک ساہت دی بولی وچّ وی فرق پایا جاندا ہے ۔ دوناں دے شبدروپ اتے دھاتروپ گغی پرکار توں وکھ ہن ۔ ویدک سنسکرت دے روپ صرف وکھ ہی نہیں ہن اپتُ انیک وی ہن ، وششٹتا اوہ روپ جو کریا روپاں اتے دھاتاں دے سوروپ توں سنبندھت ہن ۔ اس متعلق وچّ دوناں ساہتاں دیاں کجھ اہم فرق تھلے لکھے ہے :
( 1 ) شبدروپ دی نظر توں - اداہرن وجوں ، عام بول چال دی سنسکرت وچّ صرف اجیہے روپ بندے ہن جویں دیوا: جنا: ( پہلاں وبھکتی بہووچن ) ۔ جدوں کہ ویدک سنسکرت وچّ ایہناں وچّ روپ دیواس:, جنام: وی بندے ہن ۔ اس پرکار ، شراب اتے دوسری وبھکتی بہووچن وچّ ‘وشوانِ’ روپ ویدک ساہت وچّ ‘وشوا’ وی بنّ جاندا ہے ۔ تیسری بہووچن وچّ ویدک سنسکرت وچّ ‘دیوے:’ اس روپ دے نال - نال ‘دیویبھِ:’ وی ملدا ہے ۔ اس پرکار سپتمی وبھکتی اک وچن وچّ ویونِ اتے ویومنِ اس روپاں دے نال - نال ویدک سنسکرت وچّ ‘ویومنّ’ ایہہ روپ وی پراپت ہندا ہے ۔
( 2 ) ویدک اتے عام بول چال دی سنسکرت وچّ کریاروپوں اتے دھاتروپوں وچّ وی خاص فرق ہے ۔ ویدک سنسکرت اس وشے وچّ کجھ زیادہ بختاور ہے اتے اس وچّ کجھ اتے روپاں نوں اپلبدھی ہندی ہے جدوں کہ لوکک سنسکرت وچّ کریا پداں دیاں دشا دسن والے اجیہے صرف دو ہی لکار ہن : لوٹ اتے ودھلنگ جوک لٹپرکرتی ارتھات ورتمانکال کیتی دھاتُ توں بندے ہن ۔
اداہرن وجوں پٹھ توں پٹھتُ اتے پٹھیت ایہہ دوناں بندے ہن ۔ ویدک سنسکرت وچّ کریاپدوں کیتی دشا نوں دیوتیت کرن والے دو اتے زیادہ لکار ہن : لیٹ لکار اتے نکھیدھی یوگ لنلکار ( Injunctive ) ( جو لوکک سنسکرت وچّ کیول نکھیدھی یوگ ‘ما’ توں دکھایا ہویا ہندا ہے اتے جو لکار لوکک سنسکرت وچّ پورنتیا درلبھّ ہے ۔ ) اس چاراں دشاواں دے دیوتک لکار ویدک سنسکرت وچّ کیول لٹ قدرت توں ہی نہیں بندے ہن پر لٹ قدرت اتے لن قدرت توں وی بندے ہن ۔ اس پرکار ویدک سنسکرت وچّ دھاتروپ بہت زیادہ ماترا وچّ ہن ۔ اسدے علاوہ لن پرتئیے سنبندھی بھید ویدک سنسکرت وچّ پائے جاندے ہن جویں منیمسِ وی ( لٹ ، اتم پرکھ بہووچن وچّ ) پریوکت ہندا ہے پر لوکک سنسکرت وچّ منیمہی پریوکت ہندا ہے ۔ جتھے تکّ دھاتُ توں بنے ہوئے ہور روپاں دا پرشن ہے ، لوکک سنسکرت وچّ کیول اک ہی ‘تمنن’ ( جویں گنتں ) ملدا ہے جدوں کہ ویدک سنسکرت وچّ اسدے لگبھگّ اک درجن روپ ملدے ہن جویں گنتوے ، گمدھئ ، جیوسے ، داتوے اتادِ ۔
( 3 ) پنشچ ، لوکک سنسکرت اگے چلکے ودھ توں ودھ کرترم اتے سبدھّ ہندی گئی ہے اتے اسدے اداہرن سانوں سبندھُو اتے  بان بھٹ دے گدئکاویوں وچّ پریوکت بھیانک   سماساں  وچّ ملدے ہن ۔ اس کلا وچّ اوہ اپنے کھیتر دے ہور گدئکاروں توں اتیئنت اتم ہے ۔
( 4 ) کجھ ویدک شبد عام سنسکرت وچّ درلبھّ (نایاب) ہن اتے کجھ نویں شبداں دا ادبھو وی ہو گیا ہے ۔ اداہرن وجوں ، ویدک شبد ‘اپس’ دا ‘کارج’ دے مطلب وچّ پریوگ لوکک سنسکرت وچّ لپت ہو گیا ہے ۔ لوکک سنسکرت وچّ پریوکت ‘پروار’ شبد ویدک سنسکرت وچّ انپلبدھ ہے ۔ ایہہ ویدک اتے لوکک سنسکرت کیتی اپنی وشیشتا ہے ۔
شبدارتھ وگیان دی  نظر توں کجھ شبداں وچّ اک خاص تبدیلی ہویا ہے جویں ‘رتُ’ جسدا ویدک سنسکرت وچّ متلبّ ہے ‘شکتی’ اتے لوکک سنسکرت وچّ اسدا متلبّ یگّ ہو گیا ہے ۔
آواز انتر
ویدک سنسکرت وچّ ف (   انگریزی  : f,   اندھنوں  : [ ɸ ]   ) اتے خ (  اندھنوں  : [ x ]   ) دیاں آوازاں سن جو بعد دی سنسکرت وچّ گواچ گئیاں ۔।  اسوچّ خ دے اچارن  اتے دھیان دیو کیونکہ ایہہ کھ توں بہت وکھ ہے ، اتے خراب اتے خاص جویں شبداں وچّ ملدی ہے ۔ اج دے ویلے  وچّ اک غلط دھارنا ہے کہ ف اتے خ کیتی آوازاں سنسکرت - پرمپرا وچّ غیرملکی ہن ۔ ورگیکرن کیتی نظر توں ف نوں اپدھمانیئے اتے خ نوں جہوامولیئے کیہا جاندا ہے ۔ ।  خ دی آواز نوں وسرگ وچّ آگھوش کنٹھء ورناں توں پہلاں اچاریا کیتا جاندا سی ۔ ।
ہور فرق
بولی وچّ تبدیلی دے علاوہ دوناں ساہتاں وچّ کجھ اتے فرق ملنیوگ ہن :
( 1 ) پہلاں توں ، جویں ک‌ِ اتے کیہا جا چکیا ہے ، ویدک ساہت ، پردھانت دھارمک ہے جدوں کہ لوکائی سنسکرت اپنے ورننئوشئے کیتی نظر توں دھرم دے نال - نال لوکک جیون دے ہر اک کھیتر توں سمبدھّ ہے ۔
( 2 ) دوناں دیاں آتما حالانکہ انکھڑواں ہے تد وی ابھنتا وچّ وی بھنتا دے درشن ہندے ہن ۔ ویدک وانمئے ، مکھت: جویں ک‌ہ رگوید اتے  اتھروَ وید  وچّ سانوں حاصل ہندا ہے ، آپٹیمسٹ ہے جدوں کہ لوکک سنسکرت ساہت نراشاوادی ہے ، اس نراشاواد کیتی جھلک بودھوں دے ‘سرو دُ:کھں’ وچّ وی ہے ۔ بودھوں دے وئوہاریاپکش ‘کرنا’ اتے ‘دوستی’ دا ادگھوش وی ویدک ساہت کیتی مولکتا ہے ۔
( 3 ) ویدک دھرم وی پرورتی کال وچّ اگیات روپ نوں وشیش ودھایا ہویا ہویا وکھائی دندا ہے ۔ اتھے تکّ کہ ویدک یگ دے پردھان دیوتا جویں اندر ,  اگ ,  ورن  نوں لوکک سنسکرت وچّ ٹاکرے تے وششٹتا پراپت نہیں ہوئی پر برہما ، وشنوں اتے شو اس تناں نوں ویداں وچّ کیول گون ستھان ہی پراپت سی ، پرورتی کال وچّ ایہناں نوں اک مہتوپورن ستھان پراپت ہو گیا ۔ اس کال وچّ کجھ نویں دیوی دیوترپن :  گنیش  ,  کبیر  ,  لکشمی  اتے  درگا  اتادِ دا وی ویدک مول توں وکاس ہویا ۔
( 4 ) پرورتی ، وشیشت: اٹھویں اتے نویاں شتابدی دے بعد دے ، کویاں وچّ اتیوکتی دا سہارا قبول کرن کیتی ولّ زیادہ جھکاو ہے ، جویں ماگھ ,  ہرش  آدی وچّ جدوں کہ پرانے کویاں جویں  اشوگھوش  ( بودھی کوی ) ,  بھاس  اتے  کالداس  وچّ اتیوکتی دا انہوند ہے ۔ ویدک وانمئے وچّ اتیوکتی دا مہاں انہوند ہے ۔
( 5 ) لوکک سنسکرتی وچّ چھندوبدھّ روپاں دے پریوگاں کیتیاں ولّ سانوں اک وشیش آگرہ وکھائی دندا ہے ۔ ویدک یگ وچّ وی چھندوبدھّ روپاں دا زیادتی ملدا ہے ، پر اتھے وشیشت: [ [ یگّ ] ] سنبندھی ساہت وچّ گدء دا وی پریوگ ہویا ، جویں یجروید اتے براہمناں  وچّ ۔ لوکک سنسکرت کال وچّ چھندوبدھّ روپاں دے پریوگ کیتی ولّ انا زیادہ جھکاو ہے کہ اتھے تکّ کہ ویدک گرنتھ (  چرک سنہتا ,  سشرتسنہتا  اتادِ ) وی پدء وچّ ہی لکھے گئے ۔ حیرانی تاں اس گلّ توں ہندا ہے کہ  کوشاں  دی رچنا ( جویں  امرکوش  ) وی چھنداں وچّ ہی ہوئی ۔ کجھ اگے چلکے پرورتی کال وچّ تیر اتے سبندھُ نے گدء کاویوں دے لکھائی کیتی شیلی دا وکاس کیتا ، جو کہ وڈے - وڈے سماساں توں مشرت ہون دے کارن اتیئنت کرترم کہی جاندی ہے ۔ اسدے علاوہ پرانے کال وچّ [ [ نیم ] ] - روپ وچّ دارشنک گرنتھاں نوں لکھن کیتی پرنالی دا وی پرچلن ہویا ۔
اگے چلکے سانوں چھنداں  دے نظام دا وی اک تبدیلی دسنیوگ ہندا ہے ۔ ویدک چھند جگدی ، ترشٹبھ ،  انشٹبھ  تاں لوکک سنسکرت وچّ سروتھا انپلبدھ ہے ۔ جدوں کہ لوکک سنسکرت دے چھند ونشستھ ،  اپیندروجرا  شکھرنی آدی ویداں وچّ پورنتیا درلبھّ ہن ۔ ہاں ، ایہہ ضرور سچ ہے کہ لوکک سنسکرت وچّ پریوکت شلوک چھند ویدک انشٹبھ چھند دا ہی روپ ہن ۔
ویدک اتے لوکک سنسکرت کیتی بھنتاواں کیتیاں ولّ تکنا کردے ہوئے ایہہ دھیان دینا ضروری ہے کہ سدھانت کیتی نظر توں دوناں اک دوجے توں کافی ملدی - جلدیاں ہن ۔ ویداں وچّ کجھ اتے زیادہ دھونیاں ملدیاں ہن ، جویں کہ ळ । ہور آواز - سدھانت دوناں دے سامان ہی ہن اتے اوہناں وچّ کوئی وی اوہو جیہا فرق نہیں وکھائی دندا جویں ک‌ِہ پراکرت  بولیاں وچّ سانوں پراپت ہندا ہے ۔
اویستئی فارسی اتے ویدک سنسکرت دا موازنہ
= = ایہناں نوں وی ویکھو = =
حوالے
گٹھ:بولیاں گٹھ:بولی گٹھ:دنیا دیاں بولیاں گٹھ:زباناں گٹھ:لسانیات گٹھ:بولیاں بلحاظ دیس گٹھ:ایشیا دیاں بولیاں گٹھ:ایشیائی دیساں دیاں بولیاں گٹھ: ہند آریا بولیاں گٹھ:ہند ایرانی بولیاں گٹھ:ہند آریا‌ئی بولیاں گٹھ:ہند یورپی بولیاں گٹھ: فارسی گٹھ:معدوم بولیاں گٹھ:مذہبی بولیاں گٹھ:بھارت دی تریخ
دهستان رودبنه
ایہ ایران دے صوبہ گیلان دے ضلعے شہرستان لاہیجان دا اک دہستان جاں سب تحصیل جاں دیہی ضلع آ ۔ (دہستان فارسی چ سب تحصیل نوں کہندے نیں) ۔
تھاں ٹکانہ
ایہ دہستان ایران دے صوبہ گیلان دے شہرستان لاہیجان چ اے ۔
ٹینا ثانی
ہور پڑھو
گٹھ:شخصیتاں گٹھ:مشہور لوک
اویستا
اویستا پارسی دھرم دی مذہبی کتاب اے ، جہڑی اویستائی بولی وچ لکھی گئی سی ، ہن اسدے صرف کجھ ورقے ای موجود نیں ۔ ایہ کتاب زرتشتی مذہب دے بانی زرتشت نال منسوب اے ۔
گٹھ:کتاباں گٹھ:اویستائی بولی گٹھ:مذہبی کتاباں
ضلع ازملو
ضلع ازملو ترکی دے صوبہ ایلازغ دا اک ضلع اے۔
ہور پڑھو
٭ ترکی دے ضلعے
گٹھ:ترکی دے ضلعے گٹھ:ترکی دی انتظامی ونڈ
پیچ (شہر)
پیچ شہر ھنگری دا اک شہر تے دیس دی بارانیا کاؤنٹی دا انتظامی مرکز اے ۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:ہنگری دے شہر گٹھ:ہنگری دے آباد تھاں گٹھ:شہر گٹھ:دنیا دے آباد تھاں
محمد علی
ہور پڑھو
گٹھ:سوہنے کم دا ٹکا
پیچ (شہر)
باہرلے جوڑ
گٹھ:یورپ دے شہر گٹھ:یورپ دے شہراں دی لسٹ گٹھ:یورپ دے شہر تے قصبے گٹھ:یورپی شہر گٹھ:یورپ دے آباد تھاں
ویلیم مرفی
ہور ویکھو
گٹھ:شخصیتاں گٹھ:تریخی شخصیتاں گٹھ:مشہور لوک
آئی پیڈ 2
آئی پیڈ 2 اک سلیٹ کمپیوٹر اے جینون ایپل کمپنی نے ڈیزائن کیتا تے بنایا اے۔
ضلع کاسرٹا
کاسرٹا اٹلی دا اک ضلع اے۔
چک 353 ج ب
چک 353 ج ب   ضلع ٹوبہ ٹیک سنگھ دی تصیل گوجرہ دا اک پنڈ اے ۔
ناں
اس پنڈ دی بھوئیں نوں لوئر چناب نہر چوں نکلن آلی جھنگ برانچ نہر دے اک سُوئے (لنڈو) دا پانی لگدا اے   ۔اس پنڈ دے ناں نال ج ب (J.B=Jhang Branch) ایسے لئی لگیا ہوئیا اے ۔
تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ ضلع ٹوبہ ٹیک سنگھ چ تصیل گوجرہ چ وس رہیا اے ۔
ضلع نیپلز
نیپلز اٹلی دا اک ضلع اے۔
کوٹنگا
کوٹنگا چڑیاں دا اک ٹبر اے جیہڑے دکھنی تے وشکارلے امریکہ دے واسی نیں۔ ایہ جنکلاں تے جنکلاں دے کنڈیاں تے رکھاں تے ریندے نیں تے فروٹ تے کیڑے کھاندے نیں۔
وراہمہیر
پنچسدھانتکا
ورھامیہیر دیاں مکھ رچناواں وچوں پنچسدھانتکا اک اے۔ پنچسدھانتکا وچ ورھامیہیر ولوں پرچلت پنج نظریات دا ذکر اے۔ ایہہ اصول ہن: پولش اصول، رومک اصول، وسشٹھ اصول، سوریا اصول اتے باپ اصول۔ ورھامیہیر نے ایہناں نظریات دیاں مکھ گلاں لکھکے اپنی ولوں بیج نامک سنسکار دا وی نردیش کیتا اے۔ ایہہ ویدانگ جوتش اتے غیرملکی (یونانی، مصر اتے رومن) فلکیاتی علم دا مجموعہ اے۔
برہت-سنہتا
اس کتاب وچ کافی زیادہ موضوعاں نوں چھوہیا گیا اے۔ اس وچ وچ اصل شاستر، اساری کلا، آب و ہوا ، جڑھیاں-بوٹیاں وغیرہ بارے لکھتاں ہن۔
آبادی اصول
اس رچنا بارے بہتی جانکاری مہیا نہیں اے کیونکہ اسدا پورا کھرڑا نہیں مل سکیا اے۔ اس وچ تکونمتی، گنتی، حساب اتے کجھ مول نظریات دا الیکھ سی۔
حوالے
گٹھ:فلکیات گٹھ:جوتش گٹھ:بھارتی لوک گٹھ:اتہاس
لویگی پیرانڈیلو
لویگی پیرانڈیلو (28 جون 1867 - 10 دسمبر 1936) اک اٹیلین ڈرامہ لکھاری، ناول لکھاری، شاعر تے نکی کعانیاں دا لکھاری سی۔اونہوں 1934 اچ ساہت دا نوبل انعام دتا گیا۔
دهستان لیالستان
ایہ ایران دے صوبہ گیلان دے ضلعے شہرستان لاہیجان دا اک دہستان جاں سب تحصیل جاں دیہی ضلع آ ۔ (دہستان فارسی چ سب تحصیل نوں کہندے نیں) ۔
ٹیسٹ کرکٹ میچاں دے نتیجے (1995ء تا 1999ء)
مندرجہ ذیل 1995ء تا 1999ء دے درمیان منعقد ٹیسٹ میچاں دے نتائج دا مکمل خلاصہ ا‏‏ے۔
آئی پیڈ 3
آئی پیڈ 3 اک سلیٹ کمپیوٹر اے جینوں ایپل کمپنی نے ڈیزائن کیتا تے بنایا اے۔
ضد مادہ
(انگریزی: Antimatter) ذرا‏‏تی فزکس وچ موجود ضد ذرہ (antiparticle) دے نظریے دا جے وسعت دے کر مادے تک پھیلا دتا جائے تو، ضد مادہ دا نظریہ وجود وچ آندا اے تے جے کوئی ذرہ  تے اس دا  ضد ذرہ  اک دوسرے دے مقابل آجان یا مل جان تو  فنا  (annihilate) ہوجاندے نيں تے اوہ دونے، کسی تے ذرہ وچ تبدیل ہوجان گے جس دے نال تبدیلی دی مقدار وچ ، آئن سٹائن دی مساوات،   E = mc2   دے مطابق توانائی دا اخراج ہوئے گا۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:ضد مادہ گٹھ:ذرا‏‏تی فزکس گٹھ:مادہ گٹھ:نظریہ ساحہ مقداریہگٹھ:فزکس
ضلع سالرنو
سالرنو اٹلی دا اک ضلع اے۔
ابو اسحاق شامی
شیخ ابو اسحق شامی دا لقب شرف الدین سی۔ خلیفہ چہارم علی بن ابی طالب دی نواں پشت توں سن
ولادت
ابو اسحٰق شامی چشتی ملک شام وچ پیدا ہوئے، اسی لحاظ توں شامی کہلائے۔ قصبہ چشت وچ تعلیم تے تربیت ہوئی۔
علوم ظاہری تے باطنی
علوم ظاہریہ تے باطنیہ دے جامع سن تساں نے خرقہ خلافت ممشاد علوی دینوری توں پایا سی۔ ظاہری تے باطنی علوم وچ ممتاز سن تے زہد و ریاضت وچ بے مثال۔ خلق توں بے نیاز تے خالق نال ہمراز، درویشاں نال محبت کردے۔ ’’معراج الفقراء الجوع‘‘ دے مصداق ہمیشہ روزہ نال رہندے تے ست دن بعد افطار کیتا کردے۔ بوہت گھٹ کھانا کھاندے سن فرمایا کردے سن کہ بھکھ وچ جو لذت پاندا آں اوہ کسے کھانے وچ نہیں پاندا۔ مرید ہونے توں پہلے چالیس دن تک استخارہ کردے رہے۔ ہاتف غیبی نے علوی دینوری دی خدمت وچ حاضری دا اشارہ دتا تے انہاں دے خدمت وچ حاضر ہوئے۔ ست سال بعد تکمیل نوں پہنچے تے خلافت عطا ہوئی۔ بغداد پہنچ کے خواجہ ممشاد دینوری نے بیعت دی۔
سلسلہ چشتیہ دے حقیقی بانی
درویشاں تے فقراء دے مسلک سلسلہ چشتیہ دے بانی نیں۔ مرشد نے جدوں ناں پچھیا تے ابو اسحٰق شامی دسیا۔ مرشد نے کہیا اج توں لوگ تہانوں ابواسحٰق چشتی کہن گے تے جو وی تواڈے سلسلے وچ داخل ہوۓگا، چشتی کہلائے گا۔ اسی نسبت توں سلسلہ دی ابتدائی شہرت وچ چشتیہ انہاں دی وجہ توں ہوئی۔ آپ دے پیرو مرشد نے آ اپ یہ بشارت دتی کہ اہل چشت دے امام بنے گا۔ چنانچہ آپ  اپنے وطن چشت واپس آئے تے ’’قطب چشتیہ ‘‘دے لقب توں مشہور ہوئے۔ آپ دے بعد مزید چار مشائخ دا تعلق وی چشت توں سی۔ انہاں وچ ابو احمر ابدال چشتی، ابو محمد بن ابو احمد ابدال چشتی، ناصرالدین، ابویوسف چشتی تےمودود چشتی دے اسمائے گرامی مشہور نیں۔ حقیقت ایہ اے کہ چاراں بزرگ دین دے ستون منے جاندے سن۔
کیفیات وجد
آپ سماع توں بے حد لگاؤ سی۔ آپ دی مجلس وچ جو شخص اک بار حاضر ہُندا فیر گناہ توں دور رہندا، آپ دی مجلس دی برکات توں ہر شخص وجد وچ رہندا، اگر کوئی مریض اک بار مجلس وچ آجاندا تے شفا پاندا، دنیا دا پجاری آندا تو تارک الدنیا ہوجاندا سی۔
وصال
آپ نے 940 ء 14 ربیع الثانی 329 ھ نوں وصال فرمایا بعض دے مطابق شام وچ رہے اوتھے ای وفات پائی تے اوتھے ای دفن ہوئے۔
مزار
آپ دا مزار مبارک شہر عکہ شام وچ اے۔ سیر الاقطاب دے مصنف نے لکھیا اے کہ آپ دے وصل توں لے کے اج تک آپ دے مزار اُتے اک چراغ روشن اے جو کدی نہیں بُجھیا۔ اوہ شام توں صبح تک روشن رہتا اے باد و باراں دا کئی بار طوفان آیا۔ مگر رات دے وقت اس چراغ نوں نہlں بجھا سکlا۔ ایہ چراغ اس شعر دی عملی تصویر اے۔
حوالے
گٹھ:940 دیاں موتاں گٹھ:چشتی شخصیتاں گٹھ:شامی صوفی اولیا گٹھ:صوفی سنت
ضد ذرہ
frame|none|بائاں|ذرہ تے ضد ذرہ دی وضاحت : جدو‏ں اک ذرہ تے ضد ذرہ مقابل آجان تو فـــنــا ہو جاندے نيں تے توانائی دے اخراج دے نال ہی نۓ ذرات وی وجود وچ آندے نيں۔ ([[زبر کوارک|زبر، ضد زبر، بالا، ضد بالا تے غرایہ دی وضاحت دے لئی انہاں دے مخصوص صفحات تے بنیادی ذرات دا صفحہ ویکھو) ] (انگریزی: antiparticle) فزکس وچ ہر ذرے  دے لئی اک  ضد ذرہ  ہُندا اے جو کیمیئت یا ماس وچ اسی دے برابر ہُندا اے تے بار یا چارج وچ اس دے مخالف۔ کچھ ذرات مثلا منورہ یا photon، مکمل طور اُتے اپنے ضد ذرہ جداں ہی ہُندے نيں تے لازمی اے کہ انہاں اُتے کوئی برقی بار نئيں ہونا چاہیے، مگر اس دا ایہ مطلب نئيں کہ ہر برقی طور اُتے بے بار ذرہ اسی طرح دا ہو جداں دے منورہ۔
جے کوئی ذرہ  تے اس دا  ضد ذرہ  اک دوسرے دے مقابل آجان یا مل جان تو  فنا  (annihilate) ہوجاندے نيں تے اوہ دونے، کسی تے ذرہ وچ تبدیل ہوجان گے جس دے نال تبدیلی دی مقدار وچ ، آئن سٹائن دی مساوات،   E = mc2   دے مطابق توانائی دا اخراج ہوئے گا۔
حوالے
گٹھ:ضد مادہ گٹھ:فزکس
بیکیسچابا
ھنگری یورپ دا اک دیس اے ، جہڑا گھبلے یورپ (وسطی یورپ) چ واقع اے ۔
بیکیسچاپا ھنگری دا اک شہر تے دیس دی بیکیس کاؤنٹی دا انتظامی مرکز اے ۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:ھنگری گٹھ:ہنگری دے شہر گٹھ:ہنگری دے آباد تھاں گٹھ:شہر گٹھ:دنیا دے آباد تھاں گٹھ:جغرافیہ گٹھ:یورپ دے شہر گٹھ:یورپ دے شہراں دی لسٹ گٹھ:یورپ دے شہر تے قصبے گٹھ:یورپی شہر گٹھ:یورپ دے آباد تھاں
ضلع بولونا
بولونا اٹلی دا اک ضلع اے۔
آرتھر ہینڈرسن
آرتھر ہینڈرسن ( 13 ستمبر 1863 - 20 اکتوبر 1935) اک انگریز سیاسی گرو سی۔ اونہوں 1934 اچ امن دا نوبل انعام دتا گیا۔
ہور ویکھو
گٹھ:شخصیتاں گٹھ:مشہور لوک گٹھ:نوبل انعام جتن والے
دهستان لیل
ایہ ایران دے صوبہ گیلان دے ضلعے شہرستان لاہیجان دا اک دہستان جاں سب تحصیل جاں دیہی ضلع آ ۔ (دہستان فارسی چ سب تحصیل نوں کہندے نیں) ۔
تھاں ٹکانہ
ایہ دہستان ایران دے صوبہ گیلان دے شہرستان لاہیجان چ اے ۔
چک 355 ج ب
تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ ضلع ٹوبہ ٹیک سنگھ چ تصیل گوجرہ چ وس رہیا اے ۔
شیگید
ھنگری یورپ دا اک دیس اے ، جہڑا گھبلے یورپ (وسطی یورپ) چ واقع اے ۔
شیگید ھنگری دا اک شہر تے دیس دی چونگراد کاؤنٹی دا انتظامی مرکز اے ۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:ھنگری گٹھ:ہنگری دے شہر گٹھ:ہنگری دے آباد تھاں گٹھ:شہر گٹھ:دنیا دے آباد تھاں گٹھ:جغرافیہ گٹھ:یورپ دے شہر گٹھ:یورپ دے شہراں دی لسٹ گٹھ:یورپ دے شہر تے قصبے گٹھ:یورپی شہر گٹھ:یورپ دے آباد تھاں
ریگستان، سمرقند
thumb|ریگستان وچ تن [[مدرسہ (اسلام)|مدارس]]
ریگستان، سمرقند تیموری سلطنت دے شہر سمرقند شہر نو‏‏ں قلب اے جو کہ موجودہ دور وچ ازبکستان وچ ا‏‏ے۔ ریگستان اک عوامی چوک سی، جتھ‏ے لوک شاہی اعلانات سننے دے لئی جمع ہُندے سن ۔ ایتھ‏ے تن مدارس تعمیر کیتے گئے سن جو اسلامی فن تعمیر دا شاہکار ني‏‏‏‏ں۔
حوالے
گٹھ:ازبکستان وچ چوک گٹھ:ازبکستان وچ مدارس گٹھ:اسلامی معماری گٹھ:خاندان تیموری گٹھ:سمرقند وچ عمارتاں و ساخات گٹھ:ازبکستان
ضلع فرارا
فرارا اٹلی دا اک ضلع اے۔
کھنڈوعہ
کھنڈوعہ پاکستان دے صوبہ پنجاب دے ضلع چکوال تصیل کلر کہار دا اک پنڈ اے جہڑا یونین کونسل خیرپور(کھردیر) دا حصہ اے
گٹھ:ضلع چکوال دے گراں
ریفرنڈم
گٹھ:سرکار
تھلوچی
تھلوچی پنجابی دی اک بولی اے جیہڑی پنجاب دے تھاں تھل چ بولی جاندی اے ایس لئی تھلوچی اخواندی اے۔
ضلع فورلی کسینا
فورلی کسینا اٹلی دا اک ضلع اے۔
دیؤر موسوم سوپرون کاؤنٹی
ھنگری یورپ دا اک دیس اے ، جہڑا گھبلے یورپ (وسطی یورپ) چ واقع اے ۔
ھنگری دے 20 انتظامی علاقے نیں ، جنہاں چ 19 کاؤنٹیاں تے اک راجگڑھ شہر بوڈا پسٹ اے ۔
دیؤر موسوم سوپرون کاؤنٹی ھنگری دیاں 19 کاؤنٹیاں چوں اک اے تے اسدا انتظامی مرکز دیؤر شہر اے ۔
سوجیوݨ ناواں
سو جیون ناواں ، آپ بیتی یا ہڈبیتی کسے انسان دے جیون دی کہانی ہندا اے جو اس ولوں آپ ای لکھیا جاندا اے۔ ایہہ اپنے ہڈبیتے تجربے نوں دسن دا سبھ توں آسان زریعہ اے۔ ایہدے راہیں لکھاری اپنے جیون، محول، اہم واقعات، وچاردھارا، نجی تجربہ، اپنے گناں اوگناں تے اپنے ویلے دیاں سماجی تے سیاسی حالتاں نوں پاٹھکاں دے ساہمنے پیش کردا اے۔
گٹھ:کتاباں گٹھ:لکھاری
دهستان ساروق (شہرستان اراک)
ایہ ایران دے صوبہ مرکزی دے ضلعے شہرستان اراک دا اک دہستان جاں سب تحصیل جاں دیہی ضلع آ ۔ (دہستان فارسی چ سب تحصیل نوں کہندے نیں) ۔
تھاں ٹکانہ
ایہ دہستان ایران دے صوبہ مرکزی دے شہرستان اراک چ اے ۔
بھوونیشوری (اداکارہ)
بھونیشوری اک بھارتی ماڈل اتے اداکارہ اے۔  اوہ دکھنی بھارتی سنیما وچ اتے ٹیلیوژن وچ اسدے کم لئی مشہور اے۔  کئی ساؤپ اوپیرا وچ اس نے اپنے منفی کرداراں لئی نازک مہانسبھا حاصل کیتی اے۔  اوہ 2003 تامل فلم، لڑکیاں نال سٹارڈم تک پہنچ گئی، جس وچ اسنے رانی، طوائف دا کردار نبھایا۔ اوہ اک پرمکھ کردار وچ پہلی فلم اے۔
فلموگرافی
• 2
حوالے
گٹھ:20وی صدی دیاں فلمی اداکاراں گٹھ:21ویں صدی دیاں بھارتی اداکاراواں گٹھ:۲۱ویں صدی دیاں بھارتی اداکاراواں گٹھ:ہندی سنیما وچ اداکاراواں گٹھ:ہندی ٹیلیوژن دیاں اداکاراواں گٹھ:کنڑ سنیما دیاں اداکاراواں گٹھ:ملیالم سنیما وچ اداکاراواں گٹھ:تامل سنیما وچ اداکاراواں گٹھ:تیلگو سنیما وچ اداکاراواں گٹھ:بھارتی اداکاراواں گٹھ:بھارتی ٹیلیوژن اداکاراواں گٹھ:زندہ لوک گٹھ:بھارتی فلمی جگت
ضلع موڈینا
موڈینا اٹلی دا اک ضلع اے۔
جیمز چیڈوک
ہور ویکھو
گٹھ:شخصیتاں گٹھ:مشہور لوک گٹھ:نوبل انعام جتن والے
ریاست ہولکر
اندور وچ واقع لال باغ اس ویلے پوری دنیا وچ مشہور اے ۔ اندور جے مدھ پردیش دا دل اے تاں لال باغ وی اندور دا دل اے ۔ ایہہ لال باغ اندور شہر دی شان اے تے اس شہر دی سندرتا وچ وادھا کردا اے ۔ لال باغ وچ بنیا محلّ جتھے اندور شہر دے پرانے اتہاس، ریاستاں ویلے دے ویلے اتے شاہی چیزاں نوں سامبھی بیٹھا اے، اتھے ہی اس دے وچ بنے باغ وچ لگے جدید رکھ، پودے تے جلپریاں دیاں مورتیاں اس نوں جدید روپ وی دندے ہن ۔ اس طرحاں لال باغ اندور شہر دی پراتنتا تے آدھونکتا دا سمیل اے ۔
سلطنت روم
سلجوقاں نے اس سلطنت نوں روم دا ناں اس لئی دتا کیونجے بازنطینی سلطنت توں کھوئے علاقےآں تے قائم کیتی گئی سی تے اسلام دے ابتدائی دور توں ای بازنطینی سلطنت نوں عربی بولی چ روم آکھیا جانا سی ۔ پرانیاں لہندیاں دستاویزاں چ اسنوں سلطنت قونیہ (یاں سلطنت اکونیئم) آکھیا جاندا سی ۔
سلطنت روم 12ویں صدی عیسوی دے اخیر تے 13ویں صدی عسیوی دے شروع اوس ویلے اپنے عروج تے پہنچی جدوں اسنے رومی سمندر تے کالا سمندر دے ساحلاں تے اہم بازنطینی بندرگاہاں تے مل ماریا ۔ اناطولیہ دے اندر سلجوقاں نے کاروان سرائے اسار کے اک ایسا نظام تشکیل دتا جس نال ایران تے وسطی ایشیا توں مال تجارت دی ، رومی سمندر دیاں بندگاہاں تک ترسیل آسان ہو گئی ۔ جداں جداں سلطنت ج خوشحالی آندی گئی اس نے چڑھدے دیاں ترک ریاستاں تے اک اک کر کے مل مارنا شروع کر تا ۔ سلطنت روم نے صلیبی جنگاں چ یورپ دے سعائی دیساں دے متحد لشکراں دا ڈٹ کے مقابلہ کیتا تے اینہاں نوں شکستاں تے شکستاں دتیاں پر ایہہ 1243ء چ منگولاں دی سلطنت تے چڑھائی توں سلطنت دی حفاظت نا کر سکے ۔ سلطنت روم منگول سلطنت دی باجگزار بن گئی ۔ سلطنت دے حکمراناں دیاں سلطنت دی وحدت نوں قائم رکھن دیاں ساریاں کوششاں دے باوجود ، 13ویں صدی عیسوی دے دوجے ادھ چ سلطنت نکھڑن لگ پئی تے 14ویں صدی عسوی دے پہلے دہاکے چ مکمل طور تے ختم ہو گئی ۔
ریاست ہولکر
ایہہ لال باغ (باغ دے وچ بنی وشال عمارت) اصل وچ اک راج محلّ ہی اے، جس وچ اندور (ہولکر) ریاست دے راجے دے راج دربار توں علاوہ راجے تے رانی دے وکھ-وکھ کمریاں توں علاوہ لائبریری، میٹنگ حالَ، راج دربار حالَ، ریسٹ روم، ریڈنگ روم، گیسٹ روم وی ہن ۔ اس محلّ وچ لکڑ دا بہت سوہنا کم ہویا اے ۔ مہارانی دا شاہی بیڈروم (سون کمرہ ) وی دیکھنیوگ اے ۔ اس کمرے دی چھت اپر کافی سندر ڈزائین پئے ہوئے ہن، جو کہ محلّ دی سندرتا وچ وادھا کردے ہن ۔ اس کمرے وچ مہارانی دا وشال شاہی پلنگھ کافی سندر اے ۔ رانی دے شاہی کمرے وچ لگے شاہی پھانوش، شاہی لائیٹ سٹینڈ، چھت نال ٹنگے ہور شاہی تے قیمتی سٹینڈ تے ہور سامان اس وشال کمرے دی سندرتا وچ کافی وادھا کردے ہن ۔ محلّ دے سارے ہی کمریاں وچ سندر کاریگری ہوئی اے، محلّ دے سارے ہی کمریاں دیاں چھتاں اپر چنگے ڈزائین بنے ہوئے ہن ۔ اس راج محلّ وچ بیلجیئم دے کنچ، پرسیئن قالین، مہنگے اتے سندر پھانونش، اٹالیئن سنگمرمر دی چنگی ورتوں ہوئی اے ۔ اس توں علاوہ اس محلّ دے لیڈیز باتھروم دی سندرتا کافی کھچّ پاؤندی اے ۔ لیڈیز باتھروم وچ ریاست دے ویلے دے لگے آدمکدّ شیشے وی اس دی سندرتا وچ وادھا کردے ہن ۔ جہڑے حالَ وچ مہاراجہ اپنا دربار لاؤندا سی، اس وچ پیا راج سنگھاسن تے ہور سامان کافی قیمتی اے تے سبھ دا دھیان کھچدا اے۔ اس دربار حالَ وچ ہی اندور/ہولکر ریاست دے راجے ولوں اپنا راج دربار لگا کے لوکاں دے مصلے سنے جاندے سن تے ہور راجشاہی کم کیتے جاندے سن۔ اس دربار حالَ وچ ہی راجے دے سنگھاسن دے نیڑے ہی اس دے راج درباریاں دے سنگھاسن وی ہن، پر سبھ توں سندر راجے دا سنگھاسن ہی اے، جو کہ وکھری ہی شان اے۔ اس راج دربار نوں ویکھ کے اس طرحاں محسوس ہندا اے کہ اسیں راجے دے ویلے وچ پہنچ گئے ہوئیے تے ہنے ہی راجا اتے اس دے درباری آ کے آپو-اپنے سنگھاسن اپر بیٹھ جانگے تے راج دربار دا کم کاج شروع ہو جاویگا۔ اس راج دربار حالَ دی سندرتا، عالیشان چیزاں، شاہی فانوس، شاہی لائیٹاں تے ہور چیزاں دیکھ کے سیلانی حیران ہندے ہن۔
سلطنت روم
اپنے وجود دے اخیرلے دہاکےآں چ سلجوق سلطنت روم دے علاقےآں چ کئی نکیاں نکیاں ریاستاں (بیلک) قائم ہو گیاں ،جنہاں چوں اک بیلک عثمان اوغلو سی ، جہڑا بعد چ یورپ ، افریقہ تے ایشیاء دے برآعظماں تے مشتمل جگ دی اک وڈی سلطنت سلطنت عثمانیہ دے طور تے 1924ء تک قائم رہی ۔
مختصر تریخ
سلاجقۂ روم 1077ء تو‏ں 1307ء تک اناطولیہ وچ قائم رہنے والی اک سلطنت سی۔ اس سلطنت دے علاقےبازنطینی سلطنت دے مفتوحہ رومی علاقےآں اُتے مشتمل سن ۔ 1070ء د‏‏ی دہائی وچ سلجوقی سلطنت دے عظیم حکمران ملک شاہ اول دے نیڑےی عزیز سلیمان ابن قتلمشنے مغربی اناطولیہ وچ قوت حاصل کرنا شروع د‏‏ی تے 1075ء وچ بازنطینی شہر نیسیا (موجودہ:ازنک) اورنکومیڈیا موجودہ ازمت فتح کر لئی۔ 1077ء وچ اس نے ملک شاہ دے مقابلے وچ خود نو‏‏ں سلطان قرار دے دتا تے نیسیا نو‏‏ں اپنا راجگڑھ بنا لیا۔ اس د‏ی مفتوحہ سر زمین نو‏‏ں روم کہیا جاندا سی اس لئی ایہ سلاحقۂ روم اکھوائے۔
ریاست ہولکر
اس محل دے باہر لگے باغ وچ طرحاں-طرحاں دے رکھ، پودے، پھلّ لگے ہوئے ہن۔ اس باغ وچ راجے تے رانی دے سفید پتھر دے بتّ وی ہن۔ اس توں علاوہ اس باغ وچ تلاب جیہا بنا کے اتھے جلپریاں دے بتّ وی بنائے ہوئے ہن، جو کہ لال پتھر دے ہن۔ ایہہ جلپریاں کافی سندر لگدیاں ہن۔ ایہناں جلپریاں دا سریر اپروں بھر جوبن مٹیار ورگا اے تے لکّ توں ہیٹھاں دا سریر ایہناں دا مچھی ورگا اے۔ سیلانی لوک ایہناں جلپریاں دے بتاں نال فوٹواں کھچوا کے کافی خوش ہندے ہن۔ لال باغ وچ بنے محل دے اندر فوٹوگراپھی اپر بین اے، جدوں ٹکٹ لے کے اندر جائیدا اے تاں مکھ دروازے اپر ہی کیمرے تے موبائیل جمع کروا لئے جاندے ہن پر محل دے باہر اتے باغ وچ فوٹوگراپھی کیتی جا سکدی اے۔ میں کجھ سماں پہلاں کئی سال روزگار خاطر اندور شہر وچ رہندا رہا ہاں، ہن پٹیالہ رہندا ہاں۔ ہن پھر کجھ دن پہلاں مینوں پٹیالہ توں اندور جان دا موقع ملیا تاں اتھے جا کے لال باغ دی سندرتا وچ پہلاں نالوں وی وادھا ہویا ویکھیا۔ سچ مچّ لال باغ اندور شہر اتے ہولکر ریاست دا اتہاس سموئی بیٹھا اے۔
چک 354 ج ب
چک 354 ج ب   ضلع ٹوبہ ٹیک سنگھ دی تصیل گوجرہ دا اک پنڈ اے ۔