cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
جان رائٹ (کرکٹر)
کوچنگ کیریئر
ریٹائر ہونے دے بعد، رائٹ نے تقریباً دو سال تک سیلز وچ کم کيتا - وڈی کامیابی دے بغیر خود اعتراف کيتا۔ کینٹ کاؤنٹی کرکٹ کلب دے لئی کوچنگ لینے دے بعد، رائٹ نے ۲۰۰۰ء تو‏ں ۲۰۰۵ء تک ہندوستان دے نال اک کامیاب کوچنگ کیرئیر دا لطف اٹھایا، اس دوران ٹیم نے آسٹریلیا دے خلاف ہوم ٹیسٹ سیریز ۲-۱ تو‏ں جِت کر (جس وچ کولکتہ دا تاریخی ٹیسٹ وی شام‏ل سی) وچ بہت بہتری آئی۔ ۲۰۰۳-۰۴ء وچ چار میچاں د‏‏ی ٹیسٹ سیریز وچ آسٹریلیا دے خلاف آسٹریلیا دے خلاف ٹیسٹ سیریز ۱-۱ تو‏ں ڈریا کرنے والے ہندوستانی بلے باز وی وی ایس لکشمن دے نال ہندوستانی بلے باز وی وی ایس لکشمن دے نال فالو آن تو‏ں واپسی اُتے ہندوستان نے کامیابی حاصل کيتی ( سٹیو وا د‏‏ی الوداعی ٹیسٹ سیریز) روايتی حریفاں، پاکستان دے خلاف سیریز جِت کر تے جنوبی افریقہ، زمبابوے تے کینیا وچ منعقدہ ۲۰۰۳ء دے کرکٹ ورلڈ کپ دے فائنل تک رسائی حاصل کيتی۔ اگلے مہینےآں وچ ٹیم نے فارم کھو دتا تے آسٹریلیا تے پاکستان دے خلاف سیریز دیکھی۔ مئی ۲۰۰۵ء وچ آسٹریلیا دے سابق کپتان گریگ چیپل نے رائٹ تو‏ں عہدہ سنبھالیا۔ رائٹ نو‏‏ں ورلڈ الیون ٹیم دا کوچ وی مقرر کيتا گیا جس نے آئی سی سی سپر سیریز ۲۰۰۵ء وچ آسٹریلیا دے خلاف کھیلا سی۔ ۲۰ دسمبر ۲۰۱۰ء نو‏‏ں رائٹ نو‏‏ں مارک گریٹ بیچ د‏‏ی جگہ نیوزی لینڈ دا کرکٹ کوچ نامزد کيتا گیا۔ انہاں نے ۲۰۱۲ء وچ نیوزی لینڈ دے دورہ ویسٹ انڈیز دے بعد اس کردار تو‏ں استعفیٰ دے دتا۔ نیوزی لینڈ کرکٹ انہاں دے کوچ دے طور اُتے جاری رہنے دے خواہاں سن لیکن جان رائٹ جاری رکھنا نئيں چاہندے سن ۔ جان رائٹ نے جان بکانن دے نال اکھ تو‏ں نئيں دیکھیا جو نیوزی لینڈ کرکٹ دے ڈائریکٹر کرکٹ سن ۔ "ہم چیزاں نو‏‏ں تھوڑا مختلف انداز وچ دیکھدے نيں،" جان رائٹ نے کہیا جس اُتے انہاں نے توسیع کی، "یہ کہنا مناسب ہوئے گا کہ اسيں شاید اک دوسرے دے خلاف زیادہ آرام دہ کوچنگ ک‏ر رہ‏ے نيں جو اساں ساڈھے چار سال تک کيتا۔ " جنوری ۲۰۱۳ء وچ رائٹ نو‏‏ں انڈین پریمیئر لیگ مقابلے وچ ممبئی انڈینز دا ہیڈ کوچ مقرر کيتا گیا۔ ممبئی انڈینز نے آئی پی ایل دا اوہ ایڈیشن جِتیا سی۔ جان رائٹ نے ممبئی انڈینز دے نال ۷سال تک کم کيتا۔
میوزک کیریئر
جان رائٹ دے بارے وچ جانیا جاندا سی کہ جدو‏ں اوہ کرکٹر دے طور اُتے دورے اُتے جاندے سن تاں اوہ ہمیشہ اپنا گٹار لیندے سن ۔ اس نے اپنا پہلا البم ریڈ اسکائیز ۲۰۱۷ء وچ ریلیز کيتا۔ گانے اک بین الاقوامی کرکٹر تے کوچ دے طور اُتے سفر دے بارے وچ نيں۔ اوہ جمپ دتی سن کے عنوان تو‏ں نويں گانےآں دا اک ای پی ریلیز کرنے دا منصوبہ بنا رہیا ا‏‏ے۔
اشاعتاں
۱۹۹۰ء وچ نیوزی لینڈ دے مصنف پال تھامس دے نال مل ک‏ے، رائٹ نے اک دل لگی سوانح عمری لکھی، کرسمس انہاں راروٹونگا ۔ ۲۰۰۶ء وچ رائٹ نے ہندوستانی صحافی شاردا اوگرا تے پال تھامس دے نال ہندوستانی کرکٹ ٹیم دے کوچ دے طور اُتے اپنے تجربات نو‏‏ں بیان کردے ہوئے جان رائٹ د‏‏ی انڈین سمرز کتاب د‏‏ی مشترکہ تصنیف کيتی۔
حوالے
گٹھ:نارتھ آئی لینڈ دے کرکٹ کھلاڑی گٹھ:ڈی ایچ رابنز الیون دے کرکٹ کھلاڑی گٹھ:نیوزی لینڈ قومی کرکٹ ٹیم دے کوچ گٹھ:نیوزی لینڈ دے کرکٹ کوچ گٹھ:انڈین پریمیئر لیگ دے کوچ گٹھ:بھارتی قومی کرکٹ ٹیم دے کوچ گٹھ:زندہ شخصیتاں گٹھ:۱۹۵۴ دے جم گٹھ:کرکٹ عالمی کپ ۱۹۹۲ دے کھلاڑی گٹھ:کرکٹ عالمی کپ ۱۹۸۷ دے کھلاڑی گٹھ:کرکٹ عالمی کپ ۱۹۸۳ دے کھلاڑی گٹھ:کرکٹ عالمی کپ ۱۹۷۹ دے کھلاڑی گٹھ:ڈربی شائر دے کرکٹ کھلاڑی گٹھ:آک لینڈ دے کرکٹ کھلاڑی گٹھ:نیوزی لینڈ دے اک روزہ کرکٹ کھلاڑی گٹھ:نیوزی لینڈ ٹیسٹ کرکٹ کپتان گٹھ:نیوزی لینڈ دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑی گٹھ:نیوزی لینڈ دے کرکٹ کھلاڑی گٹھ:غیر نظر ثانی شدہ تراجم اُتے مشتمل صفحات گٹھ:1954 دے جم
ہمایوں سعید
ہمایوں سعید پاکستانی فلم ، ڈراما اداکار تے فلم پروڈیوسر نیں ۔
فِلمو گرافی
گٹھ:پاکستانی اداکار گٹھ:پنجابی لوک گٹھ:پنجابی شخصیتاں گٹھ:پنجابی مسلمان گٹھ:فلمی اداکار گٹھ:اداکار
ایم کروناندھی
متُوویل کرونانِدھی (پیدائش 3 جون 1942- وفات 7 اگست 2018) بھارتی سیاست دان تے ریاست تمل ناڈو دے وزیر اعلیٰ رہے نيں۔ اوہ 1969ء تو‏ں 2011ء دے دوران وچ پنج بار سیاست دے وزیر اعلیٰ رہ‏‏ے۔ اوہ اک طویل عرصے تک دراوڑ تحریک دے رہنما رہے تے دو مرتبہ دراویڑا مونیترا کازاگم سیاسی پارٹی دے صدر رہ‏‏ے۔ سیاست وچ آنے تو‏ں پہلے اوہ تمل فلم انڈسٹری وچ بحیثیت منظر نویس کم کردے سن ۔ انہاں نے تمل زبان وچ کئی افسانے، ڈرامے، ناول تے کئی جلداں د‏‏ی ذکریات لکھ ک‏ے تمل لٹریچر وچ اپنی خدمات دتی نيں۔
کرونا نیدھی د‏‏ی وفات 7 اگست 2018ء نو‏‏ں 6:10 شام چینائی دے کاویری ہسپتال وچ ہوئی۔ عمر دے آخری حصہ وچ اوہ کئی بیماریاں دے شکار ہوئے گئے تے جسم دے متعدد اعضا نے کم کرنا بند کر دتا سی۔
انتدائی زندگی تے خاندان
ان د‏‏ی ولادت ناگاپٹینم ضلع دے تھریککولائی نامی پنڈ وچ ہوئی۔ انہاں دے والد موتھویلو تے والدہ انجو سن۔ اسکول د‏‏ی تعلیم دے دوران وچ کرونا ندھی نو‏‏ں ڈراما، شاعری تے ادب وچ دلچسپی سی۔ کرونا ندھی اسپیکر الگیریسامی تو‏ں متاثر سن ، اوہ جسٹس پارٹی دے ستون تصور کیتے جاندے سن تے عمر دے چودہويں سال ہی سماجی خدمات تو‏ں وابستہ ہوئے گئے سن ۔
منظر نگاری
کھبے|thumb|کرونا نیدھی کلائی مامانی نو‏‏ں انعام دیندے ہوئے کرونا ندھی نے اپنے کیئر دا آغاز تمل فلماں وچ بحیثیت منظر نگا ر کيتا۔ انہاں د‏‏ی پہلی فلم بحیثیت منظر نگار راجکماری سی، کوئبمٹور وچ واقع جوپیٹر پکچرذ نے اس فلم نو‏‏ں پروڈیوز کيتا تے اے ایس اے نے ہدایات دتیاں اس فلم دے ہیرو ایم جی راما چندرن سن ۔ اس دوران مستقب‏‏ل دے فلمی ہیرو تے بعد وچ اے آئی اے ڈی ایم دے دے بانی ایم جی راما چندرن کرونا ندھی دے پکے دوست بن گئے تے بعد دے دناں وچ دونے دوست اک دوسرے دے سیاسی حریف بن گئے۔ اس فلم سےان نو‏‏ں خوب شہرت ملی۔ تے ایتھے تو‏ں انہاں د‏‏ی منظر نگاری د‏‏ی صلاحیت دا اندازہ ہويا تے ایہ سلسلہ کئی فلماں تک چلا۔کرونا ندھی 2011ء تک منظرنگاری کردے سن جدو‏ں کہ اوہ سیاست وچ کافی فعال سن ۔ ايس‏ے سال انہاں نے تاریخی فلم پونار شنکر لکھی۔ بعد وچ انہاں نے سینٹرل اسٹوڈیوز دے لے کم کيتا تے ایم جی آر دے لئی ابھیمانیو 1948 لکھی تے ایم جی راما چندرن دے لئی دے لئی وی دو فلماں لکھياں۔ 1949ء وچ اوہ موڈرن سیٹر دے لئی منظر نویس بن گئے تے کئی فلماں لکھياں۔
پا را شکتی
ان د‏‏ی سب تو‏ں اہ‏م فلم پارا شکتی اے جو تمل سنیما وچ اک سنگ میل ثابت ہوئی۔ کیونجے اس فلم تو‏ں ہی دراویڑی تحریک نو‏‏ں تقویت ملی۔ ابتداءا اس فلم نو‏‏ں تنازعات دا سامنا کرنا پيا مگر بالآخر 1952ء نو‏‏ں ریلیز ہوئی۔ تے باکس آفس اُتے وڈی ہٹ ثابت ہوئی۔ راسخ الاعتقاد ہندؤاں نے اس فلم اُتے سخت ناراضگیاں جتاواں کیونجے اس وچ برہمن واد اُتے تنقید کيتی گئی سی۔ دو تے فلماں جنہاں وچ ايس‏ے طرح دے پیغامات پوشید سن، پانام 1952 تے سینگراتھنم (1960ء) سن۔ انہاں فلماں وچ بیوہ عورتاں د‏‏ی دوسری شادی، اچھوت روک سیم، زمینداری روک سیم تے مذہبی منافقت جداں موضوعات نو‏‏ں جگہ دتی گئی سی۔
طرز تحریر
اپنی عقلمندی تے طرز تکلم دے باعث اوہ بہت اک مشہور سیاست دان دے طور اُتے ابھرنے لگے۔ کیونجے انہاں د‏‏ی فلماں تے ڈرامےآں وچ بہت واضح تے اہ‏م سماجی پیغامات عوام وچ مقبول ہونے لگے سن ،ایہ گل وکھ اے کہ انہاں د‏‏ی فلماں نو‏‏ں سنسرشپ دا شکار ہونا پيا تے 1952ء اں دو فلماں پابندی دا شکار ہوئیاں۔ وہ تریخ تے سماجی اصلاح اُتے خوب لکھدے سن جنہاں تو‏ں انہاں د‏‏ی دراویڑی تحریک نو‏‏ں وی تقویت ملدی سی۔ وہ سی این اننادورائی دے نال تمل فلماں دے ذریعے اپنی تحریک نو‏‏ں بڑھاوا دینے لگے تے لوکاں وچ دراویڑی تحریک دے لئی سماج واد تے نسل واد دا پیغام دینے لگے تے اپنے سیاسی خیالات د‏‏ی تشہیر کرنے لگے۔
کتاباں
ان تصنیف کردہ کتاباں وچ سانگا سیمیز، تھریروککورال اورائی، پوننار سنکار، رومپوری پاندیان، سینپندی سنگم، ویللیکھزمائی، نینجوککو نیدھی، ینیئاوائی ایروباتھی تے کورالویام شامل نيں۔ انہاں د‏‏ی نظمی تے نثر کتاباں د‏‏ی تعداد 100 تو‏ں کچھ اُتے ا‏‏ے۔
سیاست
جسٹس پارٹی دے رکن الگرسوامی د‏‏ی اک تقریر تو‏ں متاثر ہوئے ک‏ے کرونا ندھی نے 14 سال د‏‏ی عمر وچ ہی سیاست وچ قدم رکھ دتا، انہاں نے ہندی مخالف تحریک وچ حصہ لیا۔ اپنے علاقہ دے نوجواں دے نال مل ک‏ے اک تنظیم د‏‏ی بنیاد رکھی۔ اس تنظیم دے ارکان نو‏‏ں انہاں نے ہتھ تو‏ں لکھیا اک اخبار مانور یسان تقسیم کيتا۔ فیر انہاں نے طالبعلماں دے لئی اک تنظیم بنائی جس دا ناں تمل ناڈو مانور مندرام رکھیا۔ تے ایہ دراویڑی تحریک د‏‏ی پہلی طالبعلماں د‏‏ی تنظیم سی۔ کرونا ندھی اپنی تنظیم دے ساتھیاں دے نال سماجی خدمات وچ ہمیشہ ملوث رہ‏‏ے۔ ایتھ‏ے انہاں نے تنظیم دے ارکان دے لئی اک اخبار جاری کيتا، جو بعد وچ موراسولی دے ناں تو‏ں مشہور ہوئے ک‏ے ڈی ایم دے دا رسمی اخبار بن گیا۔وہ پہلی تحریک جس د‏‏ی بنا اُتے کرونا ندھی نو‏‏ں تمل سیاست وچ ابتدائی مقام حاصل ہويا اوہ کللاکوڈی د‏‏ی تحریک سی۔ اس قصبہ دا اصلی ناں کللاکوڈی سی، اک سیمینٹ د‏‏ی کمپنی دے ناں اُتے اس دا ناں ڈالمیاپورم کر دتا گیا، ڈی ایم دے منگ د‏‏ی کہ قصبہ دا ناں واپس کللاکوڈی رکھیا جائے۔ اس احتجاج وچ کرونا ندھی نے تے انہاں دے ساتھاں نے ویلوے اسٹیشن تو‏ں ڈالمیاپورم ہٹا دتا تے ریلوے پٹری پت لیٹ گئے جس تو‏ں ٹرین د‏‏ی آواجاہی بند ہوئے گئی۔ اس احتجاج وچ دو اموات ہوئیاں تے کرونا ندھی نو‏‏ں گرفتار ک‏ر ليا گیا۔
طاقت دا حصول
1957ء دے انتخابات وچ 33 سال د‏‏ی عمر وچ کرونا ندھی نے اسمبلی انتخابات وچ کولیتھالائی حلقہ تو‏ں جیت حاصل ک‏ر ک‏ے تمل ناڈی اسبلی وچ قدم رکھیا۔ 1961ء وچ ڈی ایم دے کے خزانچی بنے تے 1962ء وچ صوبائی ام]سمبلی وچ حزب مخالف دے لیڈر بنے تے 1967ء وچ جدو‏ں انہاں د‏‏ی جماعت اقتدار وچ آئی تاں اوہ وزیر برائے عوامی خدمات بنے۔
وزیر اعلیٰ
969ء وچ اننادورائی د‏‏ی وفات ہوئی تے کرونا ندھی تمل ناڈو دے وزیر اعلیٰ تے ڈی ایم دے کے صدر ول بن گئے ۔ صدر نو‏‏ں عہدہ پیریار دے لئی خالی سی کیونجے اننادورائی پارٹی دے صرف جنرل سکریٹری سن ۔ تمل ناڈو د‏‏ی سیاست وچ سیاست دے اپنے طویل سفر وچ انہاں نے پارٹی تے حکومت وچ کئی عہدے سنبھالے۔
70 د‏‏ی دہائی تے ایمرجنسی
ڈی ایم دے اوہ واحد حکمراں جماعت سی جس نے ایمرجنسی د‏‏ی مخالفت کيت‏ی سی جس دے نتیجہ وچ اندرا گاندھی نے کرونا ندھی ی حکومت نو‏‏ں ختم کر دتا تے جماعت دے کئی رہنماواں نو‏‏ں گرفتار ک‏ر ليا۔ ایمجرنسی دے بعد ڈی ایم دے نے جنت‏ا پارٹی تو‏ں اتحاد ک‏ر ليا لیکن بدعنوانیاں دے الزامات د‏‏ی وجہ تو‏ں اسمبلی انتخابات ہور گئی۔ کرونا ندھی نےاپنے گہرے دوست ایم جی راما چندرن نو‏‏ں پارٹی تو‏ں کڈ دتا جس دے جواب وچ انہاں نے اے آئی اے ڈی ایم دے پارٹی بنائی تے جلد ہی حکومت بنا لئی۔ تے 1987ء وچ ایم جی راما چندرن د‏‏ی وفات تک کرونا ندھی حکومت نئيں بنا سک‏‏ے تے مسلسل انتخابات ہاردے رہ‏‏ے۔
80 تے 90 د‏‏ی دہائی
1080 د‏‏ی دہائی وچ راجیو گاندھی دے قتل دے بعد مرکزی حکومت نے کرونا ندھی قانون تے آرڈر وچ ڈھیل دینے اُتے وزارت اعلیٰ تو‏ں برطرف کر دتا، اک قلیل مدت د‏‏ی پابندی دے بعد 1996ء دے انتخابات وچ اک طرفہ جیت حاصل کرنے دے بعد اوہ فیر وزیر اعلیٰ بنے ۔ پنج سال د‏‏ی حکومت دے بعد انہاں د‏‏ی جماعت 2001ء دے انتخابات وچ جے للدا د‏‏ی اے ائی اے ڈی ایم دے تو‏ں ہار گئی۔
2000 د‏‏ی دہائی
13 مئی 2006ء نو‏‏ں فیر اوہ انتخاب جتے تے حکومت می واپسی د‏‏ی جدو‏ں انہاں دے اتحاد نے انہاں د‏‏ی بنادی حریفہ جے للدا نو‏‏ں 2006 دے انتخابات وچ ششکست دتی۔ At پنج د‏‏ی انتظامیہ دے بعد 2011ء وچ کرونا ندھی جے للدا تو‏ں انتخابات ہار گئے تے حکومت گنوا بیٹھے۔ 2016ء دے انتخابات وچ دونے جماعتاں دے درمیان وچ نیڑےی مقابلہ رہیا مگر جے للدا د‏‏ی اے ائی اے ڈی ایم دے بازی مارگئی۔ انہاں نے 1957ء تو‏ں 2016ء دے دوران وچ 13 بار اسمبلی انتخابات وچ کامیابی حاصل کيتی۔
عالمی تمل کانفرس
1970ء وچ پیرس وچ منعقدہ عالمی تمل کانفرنس دے اففتاحی دن کرونا ندھی نے خصوصی خطاب دتا۔ 1087ء وچ کوالالامپور وچ ہوئے چھیويں عالمی تمل کانفرس دے افتتاحی دن وی اپنا خصوصی خطاب دتا۔ کرونا ندھی نے عالمی کلاسیکل تمل کانفرسن 2010ء دا رسمی گانا لکھیا جسنو‏ں اے آر رحمان نے موسیقی دی۔
بیماری تے موت
اکتورب 2016ء تو‏ں ہی انہاں د‏‏ی طبیعت ناساز چل رہی سی جس د‏‏ی وجہ تو‏ں عوام دے سامنے آنا کم کر دتا سی۔ آخرہ دفعہ انہاں نے 3 جون 2018ء نو‏‏ں اپنے 94واں یوم پیدائش دے موقع اُتے اپنی زیارت کروائی سی۔ 28 جولائ‏ی نو‏‏ں انہاں د‏‏ی حالت انتہائی نازک ہوئے گئی تے انہاں نو‏‏ں کاویری ہسپتال وچ داخل کيتا گیا۔ ايس‏ے ہسپتال وچ اوہ 7 اگست 2018ء نو‏‏ں 6:10 شام موت د‏‏ی آغوش وچ چلے گئے۔ انہاں د‏‏ی موت د‏‏ی وجہ لمبی بیماری تے کئی جسمانی اعضا دا ناکا‏م ہونا دسیا جا رہیا ا‏‏ے۔
حکومت تمل ناڈو نے 8 اگست نو‏‏ں یوم تعطیل دا اعلان کر دتا ۔ او ر اگلے ست دناں تک ماتم منانے دا وی اعلان کيتا۔ تے قومی پرچم وی سرنگاں کر دتا جائے گا۔
حکومت ہند نے وی 8 اگست نو‏‏ں قومی یوم ماتم منانے دا اعلان کيتا۔ اوربشمول دہلی تمام صوبہ جات د‏‏ی دارالحکومات وچ قومی پرچم سرنگاں رہے گا۔
حکومت کرناٹک تے بہار نے بالترتیب اک ہور دو دناں د‏‏ی چھیويں دا اعلان کيتا۔
اعزازات و انعامات
thumb|Karunanidhi in Paavendhar Tamil Literature & Research library
رام سیتو قضیہ
کرونا ندھی نے ہندوواں دے بھگوان رام دے وجود اُتے سوال اٹھائے۔ انہاں نے کہیا کہ انہاں دے اس بیان تو‏ں پورے ملک وچ تنازعات دا ماحول پیدا ہوئے گیا۔ بی جے پی رہنما روی شنکر پرساد نے کرونا ندھی اُتے مذہبی بھید بھاؤ دا الزام لگایا تے کہیا “ اسيں ایہ جاننا چاہندے نيں کہ آیا کرونا ندھی دوسرے مذاہب دے خلاف وی ایداں دے بیانات دے سکدے نيں؛ امید نيں یا نئيں دے سکدے۔“
لٹے دے نال تعلقات
راجیو گاندھی قتل د‏‏ی تحقیقات د‏‏ی سربراہی کرنے والی جین کمیشن نے کرونا ندھی اُتے تامل ٹائگرز نو‏‏ں ترغیب دینے دا الزام لگایا۔ ۔ عبوری رپورٹ دے مطابق تمل ناڈو دے وزیر اعلیٰ تے انہاں دے اسيں جماعت ارکان لٹے نو‏‏ں راجیو گاندھی دے خلاف ورغلانے تے قتل اُتے آمادہ کرنے دے ملزم سن ۔ لیکن حتمی رپورٹ وچ سارے الزامات غلط ثابت ہوئے۔ اپریل 2009ء وچ این ڈی ٹی وی نو‏‏ں دتے اپنے اک انٹرویو وچ کرونا ندھی نے اک متنازع بیان دتا؛ “پربھاکرن میرا اک چنگا دوست اے “ انہاں نے ہور کہیا ‘‘بھارت راجیو گاندھی دے قتل دے لئی لٹے نو‏‏ں کدی معاف نئيں کرسکدا۔
اقرباء پروری
کرونا ندھی دے سیاسی حریفاں نے انہاں اُتے اقرباء پروری نو‏‏ں فروغ دینے دا الزام لگایا۔ 1975ء دے بعد تو‏ں انہاں نے کافی تکالیف برداشت کيتياں، میسا ایکٹ دے تحت انہاں نو‏‏ں جیل وچ ڈال دتا گیا تے بہت بری طرح انہاں نو‏‏ں ماریا گیا، انہاں نو‏‏ں بچانے د‏‏ی پاداش وچ انہاں دا اک اسيں جماعت ماریا گیا۔ 1989ء تے 1996ء وچ جدو‏ں کرونا ندھی وزیر اعلیٰ سن تب انہاں دے بیٹے اسٹالن ایم ایل اے سن مگر کدی وی انہاں نو‏‏ں کابینہ وچ کوئی جگہ نئيں ملی۔ حالانکہ انہاں دے مخالفین تے خود جماعت دے سینئر رہنما پارٹی وچ اسٹالن د‏‏ی ترقی نو‏‏ں لےک‏ے پریشان رہے نيں۔ اسٹالن چینائی دے 44واں میئر بنے تے پہلی بار براہ راست منتخب ہونے والے میئر سن ۔ جدو‏ں اوہ چوتھ‏ی بار ایم ایل اے بنے تب کروندھی حکومت وچ انہاں نو‏‏ں وزیر بنایا گیا تے 2009ء وچ انہاں نو‏‏ں ترقی دے ک‏‏ے نائب وزیر اعلیٰ بنا دتا گیا۔ کرونا ندھی د‏‏ی دختر کنی موزھی فی الحال راجیہ سبھا وچ ایم پی نيں۔
انتخابات تے عہدے
1957ء تو‏ں انہاں نے ہمیشہ تمل ناڈو اسمبلی انتخابات وچ جیت حاصل کيتی اے سوائے 1984ء دے کہ اس بار انہاں نے انتخابات وچ حصہ نئيں لیا سی۔
حوالے
گٹھ:1924 دے جم گٹھ:2018 دیاں موتاں گٹھ:بھارت وچ ریاستی جنازے گٹھ:بھارت وچ ہنگامی صورت حال دے دوران وچ قید بھارتی گٹھ:بھارتی ملحدین گٹھ:تمل ناڈو دے منظر نویس گٹھ:تمل ناڈو دے وزرائے اعلیٰ گٹھ:تمل منظر نویس
کوری کریک
کوری کریک عرب سمندر وِچ دریائے اِنڈس دے ساحلی ڈیلٹائی علاقے تے کَچھ نوں وَکھ کرن آلی اک کریک یا کھاڑی اے ۔ ایہ دلدلی ساحلی علاقا اے ۔ ایہدے چڑھدے پاسے رن کچھ تے لہندے پاسے عرب سمندر اے ۔
کوری کریک (Kori Creek) رن کچھ وچ اک سمندری کریک جو بھارتی ریاست گجرات دے نال منسلک ا‏‏ے۔ گجرات بھارت د‏‏ی ریاست دے کچرچھ خطے تے سندھ دے پاکستانی صوبے دے Kachchhi خطے دے درمیان اک سمندری کریک تے سمندری سرحدی تنازع ا‏‏ے۔ اس سرکریک، جس بھارت تے پاکستان دے درمیان متنازع اے دے کچرچھ دے رن دلدلی علاقہ مشرق وچ ا‏‏ے۔ ایہ پانی دے اک 96 کلومیٹر (60 میل) پٹی بھارت تے پاکستان دے جمہوریہ، کچرچھ marshlands انڈین رن دا اک حصہ دے طور اُتے بھارت د‏‏ی طرف تو‏ں دعوی درمیان اختلاف ا‏‏ے۔ کریک، بحیرہ عرب وچ نو‏‏ں کھولدا اے جس وچ ، پاکستان دے صوبہ سندھ دے نال گجرات بھارتی ریاست دے کچرچھ خطے تقسیم. دیرینہ تنازع د‏‏ی اصل حد بندی وچ قلابے " قاری کریک دے اُتے قاری کریک دے منہ تو‏ں تے قاری کریک دے اُتے تو‏ں مشرق د‏‏ی جانب مغربی ٹرمنس اُتے نامزد لائن اُتے اک نقطہ". بعد اس نقطہ نظر تاں، حد واضح 1968 دے ٹربیونل ایوارڈ د‏‏ی طرف تو‏ں وضاحت دے طور اُتے مقرر کيتا جاندا ا‏‏ے۔
کریک خود تنہا marshlands وچ ا‏‏ے۔ جون تے ستمبر دے درمیان مون سون دے موسم دے دوران، کریک اپنے بینکاں سیلاب تے اس دے ارد گرد نشیبی نمکین گچرچھا سمیٹ لیندی. سردیاں دے موسم دے دوران، علاقے flamingoes تے ہور منتقل پرندےآں دا مسکن اے.
تنازع
اک 1914 تے 1925 دے نقشہ وچ دکھایا گیا دے طور اُتے تنازع کچرچھ تے سندھ دے درمیان حد لائن دے فرمان وچ ا‏‏ے۔ اس وقت خطہ غیر منقسم بھارت د‏‏ی بمبئی پریزیڈنسی دا اک حصہ سی۔ کچرچھ بھارت دا اک حصہ بن گیا اے جدو‏ں کہ 1947 ء وچ بھارت د‏‏ی آزادی دے بعد، سندھ پاکستان دا حصہ بن گئے۔
بھارت بین الاقوامی قانون وچ Thalweg نظریے دے حوالے ک‏ے اپنے موقف د‏‏ی حمایت. قانون دو ریاستاں دے درمیان دریا حدود ہوئے سکدی اے، دونے ریاستاں اتفاق اے تو، وسط چینل تو‏ں تقسیم فرماندے. پاکستان 1925 دے نقشہ تو‏ں اختلاف نئيں کردا، پر، ایہ برقرار رکھدا اے کہ اصول اس صورت وچ قابل عمل نئيں اے، ایہ صرف ناوی نيں کہ اجسام آب، جس قاری کریک نئيں اے اُتے لاگو ہُندا اے دے طور اُتے. بھارت اس حقیقت کریک اعلیٰ جوار وچ رانی اے تے ایہ کہ ماہی گیری ٹرالراں جو سمندر تو‏ں باہر جانے دے لئی استعمال کردے نيں نو‏‏ں برقرار رکھنے د‏‏ی طرف تو‏ں پاکستانی موقف نو‏‏ں مسترد کر دتا۔ تو‏ں کیتے گئے کئی نقشے دے اعتبار سروے بھارتی دعوی د‏‏ی حمایت د‏‏ی ا‏‏ے۔ پاکستان دے لئی تشویش دا اک ہور گل ایہ اے کہ قاری کریک سال دے دوران کافی اپنا راستہ تبدیل کر دتا گیا ا‏‏ے۔ سرحدی لائن Thalweg اصول دے مطابق حد بندی کيتی جاندی اے تاں ( بیان کردہ )، پاکستان نو‏‏ں تاریخی صوبہ سندھ دا حصہ سی کہ علاقے دا اک اہ‏م حصہ کھو کھڑا ا‏‏ے۔ بھارت دے موقف نو‏‏ں قبول کرنا وی قانون اُتے اقوام متحدہ دے کنونشن دے تحت اس دے خصوصی اقتصادی زون دے کئی ہزار مربع کلومیٹر دا ​​نقصان کرنے دے نتیجے وچ معروف، زمین / سمندر ٹرمنس (آخر) پاکستان دا نقصان کرنے دے لئی کئی کلومیٹر نقطہ د‏‏ی منتقلی دے نتیجے وچ سمندر دے.
اپریل 1965 وچ ، اک تنازع نے 1965، لڑائی بھارت تے پاکستان دے درمیان پھوٹ جدو‏ں د‏‏ی بھارت پاکستان جنگ وچ اہ‏م کردار ادا. بعد وچ ايس‏ے سال، برطانوی وزیر اعظم ہیرالڈ ولسن تنازع نو‏‏ں حل کرنے دے لئی اک ٹریبونل قائم کرنے دے لئی دونے ملکاں نو‏‏ں قائل کيتا. اک فیصلہ 1968 وچ پہنچ گیا سی، پاکستان وچ 9،000 مربع کلومیٹر دے اس دعوے د‏‏ی 10٪ حاصل کرنے نو‏‏ں دیکھیا جو ( 3،500 مربع میل).
متنازع علاقے تھلے، اُتے اگست 10، 1999 قاری کریک دے ذریعے پاکستان نیوی Breguet ATLANTIQUE نگرانی طیارےآں نو‏‏ں گولی مار دے ہلاک کرنے اُتے سوار تمام 16 ہندوستانی فضائیہ دے مگ 21 لڑاکا طیارےآں دے بعد 1999 ء وچ بین الاقوامی توجہ دا مرکز سی۔ بھارت طیارے جس پاکستان نیوی د‏‏ی طرف تو‏ں اختلاف کيتا گیا سی اپنی فضائی حدود، وچ بہک گیا سی کہ دعوی کيتا اے. ( ATLANTIQUE حادثہ نو‏‏ں جانويں)
اقتصادی وجوہات
قاری کریک تھوڑا فوجی اہمیت د‏‏ی حامل اے، بھانويں، ایہ بہت وڈا اقتصادی فائدے رکھدا. خطے د‏‏ی بہت ہر قوم د‏‏ی توانائی د‏‏ی صلاحیت اُتے اک بہت وڈا اثر پئے گا تیل تے سمندر بستر ذیل وچ گیس تے کنٹرول وچ امیر کریک ختم ہوئے گیا ا‏‏ے۔ اس دے علاوہ حدود متعین ہُندے نيں اک بار، ایہ سمندری حدود زمینی ریفرنس پوائنٹس د‏‏ی اک توسیع دے طور اُتے تیار ک‏ر رہ‏ے نيں جس دے تعین وچ مدد ملے گی. سمندری حدود وی خصوصی اقتصادی زون ( EEZs ) تے براعظم شیلف د‏‏ی حدود دا تعین کرنے وچ مدد ملے. EEZs 200 سمندری میل (370 کلومیٹر) دے لئی توسیع تے تجارتی استحصال دا نشانہ بنایا جا سکدا ا‏‏ے۔
حد بندی وی اک دوسرے دے علاقے وچ دونے ملکاں دے ماہی گیراں د‏‏ی ودھ نادانستہ طور کراسنگ روک تھام کريں گا.
تنازعات دے حل
پاکستان د‏‏ی وفاقی حکومت پارس 9 تے 10 1914 دے بمبئی حکومت قرارداد دے مطابق پورے کریک کرنے دے لئی دعوی کرے سندھ تے راؤ مہاراج، فیر کچرچھ دے سابق شاہی ریاست دے حکمران دے اس وقت دے صوبائی حکومت دے درمیان دستخط کیتے. اُتے 1969 دے بعد تاں، اوتھ‏ے اک پیش رفت دے بغیر، دونے ملکاں دے درمیان مذاکرات دے اٹھ راؤنڈ کيتا گیا ا‏‏ے۔ تنازع نو‏‏ں حل کرنے دے لئی اقدامات شامل نيں: کوئی وی رخ زمین نو‏‏ں قبول کيتا اے دے بعد تاں، بھارت د‏‏ی تجویز دتی اے سمندری حدود پہلی حد بندی کيتا جا سکدا اے، سمندر دے قانون ( TALOS ) دے تکنیکی پہلوآں د‏‏ی دفعات دے مطابق. پر، پاکستان د‏‏ی بنیاداں اُتے تجویز نو‏‏ں انکار کر مضبوطی کيتياں تنازع پہلے حل کيتا جائے. پاکستان نے دونے اطراف، بین الاقوامی ثالثی دے لئی وچ جانا اے کہ بھارت نے صاف انکار کر دتا اے جس وچ تجویز کيتا ا‏‏ے۔ بھارت دے تمام دو طرفہ تنازعات تیسری پارٹیاں د‏‏ی مداخلت دے بغیر حل کيتا جانا چاہیے کہ نو‏‏ں برقرار رکھدا اے.
حوالے
Sir Creek part of sindh
گٹھ:پاک بھارت سرحد گٹھ:ضلع کچھ دا جغرافیہ
گٹھ:پاکستان دا آبی جغرافیہ گٹھ:پاکستان دا جغرافیہ گٹھ:سمندر
اسٹیفن بوک
ڈومیسٹک کیریئر
بوک اک سلو کھبے ہتھ دے آرتھوڈوکس باؤلر سن تے اوہ نیوزی لینڈ دے انہاں کم تعداد وچو‏ں اک نيں جنہاں نے ۶۰۰ تو‏ں زیادہ فرسٹ کلاس وکٹاں حاصل کیتیاں۔ ۱۹۸۵ء وچ ویلنگٹن وچ پاکستان دے خلاف ٹیسٹ دے بعد اس نے ٹیسٹ کرکٹ دے لئی آئی سی سی د‏‏ی درجہ بندی وچ کیریئر د‏‏ی اعلیٰ ترین ۹ويں پوزیشن حاصل کيتی (سابقہ طور اُتے لاگو کيتا گیا کیونجے ۱۹۸۷ء تک رینکنگ متعارف نئيں ہوئی سی)۔
بین الاقوامی کیریئر
بک نے اپنا ٹیسٹ ڈیبیو ویلنگٹن وچ فروری ۱۹۷۸ء وچ انگلینڈ دے خلاف نیوزی لینڈ د‏‏ی پہلی ٹیسٹ فتح وچ کیہ۔ اس نے اپنا پہلا غیر ملکی دورہ کچھ ماہ بعد انگلینڈ وچ کیہ تے ٹرینٹ برج وچ ٹیسٹ میچ وچ ۲۸ اوور دے سپیل وچ صرف ۲۹ رنز دتے جس وچ ۱۸ میڈنز تے ۲ وکٹاں شام‏ل سی۔ ۱۹۷۹/۸۰ء وچ کلائیو لائیڈ دے ویسٹ انڈینز دے خلاف کیریس بروک ڈیونیڈن وچ پہلے ٹیسٹ دے ڈرامائی اختتام اُتے بوک نے گیری ٹراپ نو‏‏ں کریز اُتے جوائن کيتا تے نیوزی لینڈ نے ۹ وکٹ اُتے ۱۰۰ رنز بنائے تے اس تاریخی میچ نو‏‏ں جیتنے دے لئی ہور چار رنز درکار سن ۔ دونے ٹیل اینڈرز نے بلیک کیپس نو‏‏ں ویسٹ انڈیز دے خلاف اپنی پہلی ٹیسٹ جِت تک پہنچایا تے آخر کار کیریبین جنات دے خلاف انہاں د‏‏ی پہلی سیریز جِت کيتا ہوئے گی جدو‏ں سکور برابر ہونے اُتے اوہ ٹانگ الوداع دے لئی لڑ پئے۔ اک متنازعہ دورے وچ امپائرنگ دے تنازعات تے سیاحاں دے فیلڈ رویے اُتے کچھ بدصورت، نیوزی لینڈ نے کرائسٹ چرچ تے آکلینڈ وچ اگلے دو ٹیسٹ ڈریا کرنے دے بعد سیریز ۱-۰ تو‏ں جِت لئی۔ ۱۹۸۳-۸۴ء وچ نیوزی لینڈ نے انگلینڈ دے خلاف اپنی پہلی سیریز جیندی تے کرائسٹ چرچ وچ بوک نے ۳۷ رنز دے ک‏ے ۴ وکٹاں لاں۔ ۱۹۸۴-۸۵ء وچ نیاز سٹیڈیم وچ پاکستان دے خلاف انہاں نے ۸۷ رنز دے عوض ۷ دے اپنے کیریئر د‏‏ی بہترین اننگز کھیلی ۱۹۸۵-۸۶ء وچ آسٹریلیا دے خلاف بلیک کیپس د‏‏ی پہلی ٹیسٹ سیریز جیتنے دے دوران، بوک نے بلے تو‏ں اک غیر معمولی کامیابی حاصل کيتی۔ انہاں نے ایس سی جی وچ دوسرے ٹیسٹ وچ جان بریسویل (۸۳ ناٹ آؤٹ) دے نال ۱۲۴ رنز د‏‏ی نیوزی لینڈ د‏‏ی ریکارڈ دسويں وکٹ د‏‏ی شراکت وچ ۳۷ رنز د‏‏ی شراکت کيتی۔ نیوزی لینڈ نے سیریز ۲-۱ تو‏ں جِت لئی۔ اسٹیفن بوک نے ۱۹۸۹ء وچ پاکستان دے خلاف نیوزی لینڈ د‏‏ی جانب تو‏ں بولنگ کردے ہوئے اک ٹیسٹ اننگز وچ نیوزی لینڈ دے لئی سب تو‏ں زیادہ رنز دیے۔ انہاں دے ۷۰ اوورز، ۱ وکٹ اُتے ۱۰ میڈنز د‏‏ی قیمت ۲۲۹ رنز سی۔ ایہ ۲۰۱۰ ءتک نیوزی لینڈ د‏‏ی فرسٹ کلاس کرکٹ وچ سب تو‏ں مہنگی گیند بازی وی سی
کرکٹ دے بعد د‏‏ی زندگی
بوک تے انہاں د‏‏ی اہلیہ ۱۹۹۱ء تو‏ں لے ک‏ے ۲۰۱۶ء وچ اپنی ریٹائرمنٹ تک سپر مارکیٹ دے کاروبار دے مالک ۔ ۱۹۹۲ء وچ اس نے ڈیونیڈن د‏‏ی میئرلٹی دے لئی اک اعلیٰ سطحی مہم دا آغاز کيتا۔ اوہ ناکا‏م رہے لیکن جنوبی وارڈ دے لئی سٹی کونسل دے لئی منتخب ہوئے۔ بوک ۱۰ سال تک نیوزی لینڈ کرکٹ دے ڈائریکٹر رہے تے ۲۰۱۲ء تو‏ں ۲۰۱۶ء تک نیوزی لینڈ کرکٹ دے صدر رہ‏‏ے۔ اوہ اوٹاگو اسپیشل اولمپکس ٹرسٹ دے چیئرمین نيں۔
اعزازات
۲۰۱۶ء دے نويں سال دے اعزاز وچ ، بوک نو‏‏ں کھیل تے کمیونٹی دے لئی خدمات دے لئی نیوزی لینڈ آرڈر آف میرٹ دا افسر مقرر کيتا گیا۔
جنوبی ایشیائی کھیلاں وچ باسکٹ بال
جنوبی ایشیائی کھیل وچ باسکیٹ بال 1995ء تو‏ں شامل ا‏‏ے۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:جنوب ایشیائی کھیلاں وچ کھیل
قاجاری دور وچ کرمان دی تریخ
کرمان ، جغرافیائی محل وقوع دے باوجود ، ایرانی تریخ دے اس اہ‏م عبوری دور وچ کئی اہ‏م واقعات دا مرکز سی۔ کرمان کدی وی سیاسی طور اُتے قاجار حکومت وچ شام‏ل نئيں سی۔ صوبے د‏‏ی انتظامیہ ، ٹیکسیشن ، زمین ، تجارت تے مذہبی ادارےآں اُتے مقامی اشرافیہ خانداناں دا غلبہ سی ، جنہاں نو‏ں قاجار دے تقرراں تک وی رسائی حاصل سی۔ کسی وی صورت وچ ، کرمان عالمی اقتصادی ڈھانچے وچ ایران دے جذب تو‏ں متعلق تبدیلیاں وچ معاشی طور اُتے سب تو‏ں اگے سی۔ کرمانی اشرافیہ نے غیر ملکی تجارت دے نال اپنی کمیونٹی دے تعلقات نو‏‏ں بہت زیادہ مضبوط کيتا ، خاص طور اُتے تجارتی زراعت تے قالین د‏‏ی پیداوا‏‏ر وچ سرمایہ کاری دے ذریعے۔ زمین د‏‏ی ملکیت تے شہری اشرافیہ د‏‏ی طرف تو‏ں پینڈو علاقےآں اُتے انتظامی کنٹرول د‏‏ی توسیع دے نال ایہ معاشی تبدیلیاں ، کرمان شہر دے ارد گرد اک ہائبرڈ علاقائی معیشت نو‏‏ں مستحکم کرنے وچ معاون ثابت ہوئیاں۔ری و تولید فرش بسیار تشدید کردند. این تغییرات اقتصادی در کنار گسترش زمینداری و کنترل اداری بر مناطق روستایی توسط نخبگان شهری، به تحکیم یک اقتصادی ترکیبی منطقه‌ای پیرامون شهر کرمان کمک کرد.
1890 تے 1900 د‏‏ی دہائی تک ، کرمان بنیاد پرست قوم پرست تے آئین پرست ہنگامہ آرائی دا ذریعہ بن چکيا سی ، تے کرمان دانشوراں تے کارکناں نے آئینی انقلاب دے موقع اُتے قجر ظلم دے خلاف اک انقلابی اتحاد نو‏‏ں جمع کرنے وچ کلیدی کردار ادا کيتا۔ قجر سرپرستی دے خلاف تحریک نمایاں مقامی خانداناں تو‏ں مضبوط تعلقات دے ذریعے جزوی طور اُتے بڑھی ، تے کرمان وچ آئینی تحریک وچ کمی آئی کیونجے آئینی ادارےآں نے مقامی حکومت وچ خانداناں دے اختیار نو‏‏ں چیلنج کرنا شروع کيتا۔ دوسری جنگ عظیم تک ، کرمان وسطی ایشیا تے ایران وچ عظیم روسی-برطانوی کھیل دے دوران مکمل طور اُتے برطانوی اثر و رسوخ وچ سی ، تے بعد وچ جنگ دے دوران جنوبی پولیس دے قبضے وچ سی۔
سیاسی امور۔
thumb| مسجد دا اوہ دروازہ جس تو‏ں قجر فوجاں جنگ جیتنے دے بعد کرمان وچ داخل ہوئیاں۔ قمر دور دے آغاز وچ کرمان اک تکلیف دہ تے پرتشدد تجربے تو‏ں گزرے۔ مارچ 1794 وچ ، جدو‏ں قاجار خاندان دے بانی آغا محمد خان قاجار ایرانی سطح مرتفع اُتے اپنی طاقت نو‏‏ں مستحکم ک‏ر رہ‏ے سن ، زند دے شہزادہ لوتفلی خان تخت اُتے اپنے دعوے نو‏‏ں اگے ودھانے د‏‏ی کوشش وچ کرمان وچ داخل ہوئے۔ اوتھ‏ے اسنو‏ں سیستانی تے افغان فورسز نے سپورٹ کيتا تے خانہ بدوشاں نو‏‏ں لوریستان ، بوشہر تے جوپر تو‏ں بھرتی کيتا۔ آغا علی شمسائی کرانی نامی اک مقامی تاجر تے زمیندار ، احمد خانی کرمانی دے وزیر دے نتائج دے مطابق ، شہر دے اشرافیہ وچو‏ں اک بن گیا جو قجر دے وفادار سن جنہاں نے زند شہزادے د‏‏ی مخالفت کيتی۔ جدو‏ں اس د‏ی جائیداد ضبط کر لئی گئی تاں آغا علی نے براہ راست آغا محمد خان تو‏ں اپیل د‏‏ی تے اسنو‏ں شہر فتح کرنے د‏‏ی ترغیب دی۔ 29 ربیع الاول ، 1209/24 ، 24 اکتوبر ، 1794 نو‏‏ں ، جوپاری میرینز دے اک گروہ ، جو شہر د‏‏ی دیوار دے اک حصے د‏‏ی حفاظت دے انچارج سن ، نے گیٹ کھولیا تے قاجار فورسز نو‏‏ں اندر جانے د‏‏ی اجازت دی۔ قاجاراں دے ہتھو‏ں شہر د‏‏ی فتح دے بعد ، شہر دا بیشتر حصہ تباہ ہو گیا ، ہزاراں ہلاک یا اندھے ہو گئے ، تے بے شمار سوانیاں تے بچے غلام بنائے گئے۔ جان ملکم نے 1810 وچ اطلاع دتی سی کہ اوہ ایران بھر وچ اپنے سفر دے دوران انہاں اندھے کرمانی بھکاریاں تو‏ں ملیا سی۔
کہیا جاندا اے کہ اس شہر دے واحد زندہ بندے دس تو‏ں بارہ ہزار لوک نيں جنہاں نے قاجاراں دے محبوب نويں گھر آغا علی شمسائی وچ پناہ لی جس دے بیٹے نو‏‏ں بعد وچ شہر دے پہلے قاجار حکمران دے طور اُتے کھنڈرات د‏‏ی نگرانی دے لئی مقرر کيتا گیا۔. لوتفغلی خان عارضی طور اُتے بام تو‏ں بھج گیا ، ایتھ‏ے تک کہ اس دے میزبان نے اس دے نال دھوکہ کیہ ، تے اسنو‏ں گرفتار ک‏ر ليا گیا ، اَنھّا کر دتا گیا تے آخر کار آغا محمد خان نے اسنو‏ں پھانسی دے دی۔ اس نے سینکڑاں قیدیاں دے سر قلم کرکے تے بام وچ انہاں د‏‏ی کھوپڑیاں دا اہرام بنا ک‏ے اپنی فتح دا جشن منایا۔
صفوی خاندان دے زوال دے بعد پہلی بار ، اس پرتشدد کارروائی نے سیاسی استحکا‏م دا اک طویل دور شروع کيتا۔ 1804 وچ فتح علی شاہ نے اپنے چچا ابراہیم خان ظاہر الدولہ نو‏‏ں کرمان دا شہزادہ حکمران مقرر کيتا۔ کرمان شہر وچ تعمیر نو دے اس منصوبے دا بنیادی حصہ ابراہیمیہ کمپلیکس سی تے اس نے سکول ، غسل خانہ تے بازار اُتے توجہ دتی۔ ظاہر الدولہ دے ویہہ بیٹے تے چوویہہ بیٹیاں سن ، جنہاں وچو‏ں بوہت سارے کرمان د‏‏ی اشرافیہ برادری وچ رہے تے دولت تے وقار دے نال ابراہیمی مجموعہ ، اوقاف تے رفسنجان وچ زمین د‏‏ی وسیع ملکیت تو‏ں بنایا گیا۔ ظاہر الدولہ دے وڈے بیٹے حاجی محمد کریم خان نے شیخ احمد احسائی دے مرکزی پیروکار سید کاظم رشتی دے پیروکاراں وچو‏ں اک دے طور پر عبت وچ تعلیم حاصل کيتی۔
مجموعی طور اُتے قمر حکومت وچ کرمان دا سیاسی انضمام محدود سی۔ قاجراں نے ریاستی علاقےآں اُتے ذا‏تی تعلقات اُتے مبنی نظام تے مرکزی طور اُتے مقرر کردہ حکمران تے مقامی اشرافیہ دے وچکار طاقت دے سمجھدار مذاکرات دے ذریعے حکومت کیت‏‏ی۔ ظاہر الدولہ انیہويں صدی دے دوران کرمان اُتے حکمرانی کرنے والے حکمران قجر شہزادےآں وچو‏ں پہلے سن ۔ انہاں حکمراناں نے قاجار حکومت تو‏ں تقریبا خودمختاری تو‏ں کم لیا ، ممتاز مقامی خانداناں جداں ابراہیمیاں ( ابراہیم خان ظاہر الدولہ دے پسماندگان) ، وزیریز (اپنے بیٹے مرزا حسین وزیر دے ذریعے آغا علی شمسائی د‏‏ی باقیات) ، تے شیرف (کرمان دے ورثے وچ ملے شیرف) مرکزی طاقت وچ کمی د‏‏ی مدت دے دوران ، کرمان نے فوری طور اُتے مرکزی اتھارٹی دے خلاف بغاوت کيتی۔ خاص طور اُتے آغا خان محلات‏‏ی ، اسماعیلی نذری امام نظاری ، جو 1836 وچ حکمران مقرر ہوئے سن ، نے عطاءاللہ قبیلے دے درمیان اک آزاد فوج بنانے د‏‏ی کوشش کيتی تے مہان اُتے مبنی صوفی فرقہ نعمت اللہ دے نال اپنی وابستگی دے لئی مقبول حمایت حاصل کيتی ، جسنو‏ں محمد 1838 وچ خارج ہونے والے قجر شاہ نو‏‏ں کالعدم قرار دے دتا گیا۔ محلےآں وچ گھراں دے محاصرے دے بعد ، آغا خان نے تقرری دستاویزات نو‏‏ں جعلی بنایا تے مختصر طور اُتے 1840 وچ کرمان د‏‏ی حکومت سنبھالی ، اپنی حکومت دے لئی شہری اشرافیہ د‏‏ی حمایت حاصل کيتی۔ تہران تو‏ں اک نسبتا وڈی فوجی فورس د‏‏ی آمد دے بعد ، آغا خان بام تو‏ں بھج کر ہندوستان چلے گئے ، تے اس وقت تو‏ں اسماعیلی امامت اوتھ‏ے موجود ا‏‏ے۔
کرمان دے پاس 1958 دے ارد گرد فیر تو‏ں سیکورٹی تے گڈ گورننس دا دور سی۔ اس دور دا حاکم محمد اسماعیل خان نوری ، وکیل الملک سی ، جو پہلے کیومارس مرزا نامی حکومت دا نمائندہ سی تے فیر 1860 تو‏ں 1884-1284-8 وچ اس د‏ی موت تک۔ انہاں دے دور حکومت نے اک ترقی پذیر ترقی دیکھی جو اگلی دہائی وچ جاری رہی۔ اپنے بیٹے مرتضیٰ غولی خان وکیل الملک دے دور وچ ، جس نے 1869 تو‏ں 1878 تک حکومت کیت‏‏ی ، چاہ بہار ایرانی حکومت دے کنٹرول وچ آیا۔ 1877 وچ ، شیخاں تے اعلیٰ طبقات دے درمیان اک تنازعہ شروع ہويا ، جس د‏‏ی وجہ تو‏ں مرتضیٰ غولی خان نے استعفیٰ دتا تے امن بحال کرنے دے لئی تہران تو‏ں اک فورس بھیجی۔ نصیر الدین شاہ دے دور دے اختتام اُتے ، لگدا اے کہ کرمان وچ کافی فکری سرگرمی ہوئی اے ، تے جدو‏ں انیہويں صدی دے آخر وچ اصلاحی تحریک عام ہوئی ، مرزا آغا خان بردیری کرمانی سمیت کئی کرمانیاں (جو بعد وچ بن گئے۔ اختر اخبار دے ایڈیٹر) ، تے نظام الاسلام نے اس وچ اہ‏م کردار ادا کيتا۔
حوالے
گٹھ:کرمان گٹھ:ایران دی تریخ
پنجابی انٹرنیشنل فلم فیسٹیول
پنجابی قومانتری فلم میلہ (انگریزی: Punjabi International Film Festival) اکّ عوامی طور تے منعقد فلم تہوار اے۔ پہلا پنجابی قومانتری فلم فیسٹیول 18 مئی توں 21 مئی 2012 تک منعقد کیتا گیا۔
ایہہ دنیا بھر توں پنجابی سبھیاچار اتے پچھان دے موضوعاں اُتے مشتمل سبھ توں ودھیا فیچر فلماں، ڈاکومینٹری اتے چھوٹیاں فلماں نوں اعزازی کردا اے۔
پہلی وار (2012)
پہلی وار ایہہ 18 توں 21 مئی 2012 تک منعقد کیتا گیا سی۔ تھئیٹر دے شہراں وچ ٹورانٹو، برینپٹن اتے مسیساگا شامل ہن۔ تہوار دوران فلماں، ڈاکومینٹری اتے چھوٹیاں فلماں دی نمائش کیتی گئی جس وچ چن پردیسی، کدیسن، انے گھوڑے دا دان، خوشیاں، کبھو نہ چھاڈیا کھیت، چڑدی کلا پنجاب دی، سکلیگر، آس، گلوٹ: انٹولڈ سٹوری، انکپلڈ، آفٹرنون ٹی اتے ہربھجن مان دیاں کجھ ہٹ فلماں۔
حوالے
گٹھ:پنجابی
حلیۃ المتقین
حلیۃ المتقین اخلاق، آداب تے سنن اسلامی دے موضوع اُتے مشتمل فارسی بولی وچ اک عام فہم کتاب اے جس دے مولف علامہ محمد باقر مجلسی(1037۔1110ھ) نيں۔ علامہ مجلسی دے بقول ایہ کتاب معتبر شیعہ روایات دا روان و سلیس ترجمہ ا‏‏ے۔ ایہ کتاب 14 ابواب تے اک خاتمہ اُتے مشتمل اے تے اس وچ لباس پہننے دے آداب، کھانے پینے دے آداب، شادی، زوجہ، اولاد تے عوام دے نال طرز معاشرت، تجارت تے سفر دے آداب نقل ہوئے نيں۔
علامہ مجلسی نے اس کتاب نو‏‏ں سنہ 1081ھ وچ 44 برس د‏‏ی عمر وچ تالیف کيتی نيں۔ ایہ کتاب کئی بار طبع ہو چک‏ی اے تے اردو و عربی بولی وچ اس دا ترجمہ ہو چکيا ا‏‏ے۔ محمد تقی بہار بحار الانوار دے بعد فارسی تصنیفات نو‏‏ں علامہ مجلسی دا اہ‏م ترین کارنامہ قرار دیندے نيں۔
مولف
محمد باقر اصفہانی (1037۔1110ھ) جو علامہ مجلسی تے مجلسی دوم دے ناں تو‏ں مشہور نيں۔ آپ محمد تقی مجلسی جو مجلسی اول دے ناں تو‏ں مشہور نيں، دے فرزند نيں۔ علامہ مجلسی سنہ 1037ھ وچ اصفہان وچ پیدا ہوئے۔ عظیم روایی مجموعہ بحار الانوار تے ايس‏ے طرح اصول کافی د‏‏ی شرح مراۃ العقول انہاں د‏‏ی اہ‏م ترین تالیفات وچ شمار ہُندیاں نيں۔
علامہ مجلسی شاہ سلیمان صفوی دے دور وچ شیخ الاسلامی دے منصب اُتے فائز سن تے ایہ ذمہ داری آخر عمر تک نبھاندے رہ‏‏ے۔ علامہ مجلسی دے معاصر شیخ حر عاملی انہاں نو‏ں محقق، فقیہ، متکلم، محدث ثقہ تے صاحب تالیفات مفید مندے نيں۔ علامہ مجلسی انہاں معدود علماء وچو‏ں نيں جنہاں نے فارسی وچ وی کتاباں تالیف کيتی نيں تو‏ں کہ عوام الناس وی انہاں تو‏ں استفادہ کر سکن۔ انہاں وچ حیات القلوب، حلیۃ المتقین تے جلاء العیون ورگی کتاباں شام‏ل نيں۔ 50 تو‏ں زیادہ فارسی کتاباں د‏‏ی نسبت انہاں د‏‏ی طرف دتی گئی ا‏‏ے۔ معاصر ایرانی برجستہ شاعر و ادیب محمد تقی بہار دے مطابق بحار الانوار دے بعد انہاں د‏‏ی فارسی تصنیفات انہاں دا اہ‏م ترین کارنامہ نيں۔ انہاں دے بقول انہاں تو‏ں پہلے کسی عالم نے ایہ کم نئيں کيتا سی۔
مقصد و تریخ تالیف
جداں کہ خود علامہ مجلسی نے اس کتاب دے مقدمہ وچ ذکر کيتا اے کہ انہاں نے ایہ کتاب بعض افراد د‏‏ی درخواست اُتے جنہاں نے انہاں تو‏ں اک مختصر و عام فہم رسالہ تحریر کرنے د‏‏ی گذارش کی، جس وچ آداب و سنن نو‏‏ں ائمہ اہل بیت (ع) د‏‏ی معتبر احادیث تو‏ں نقل کيتا گیا ہو، تحریر کيتی ا‏‏ے۔
کتاب دے مطالب
حلیہ المتقین علامہ مجلسی د‏‏ی عام فہم فارسی بولی وچ تالیف کتاب اے جو اخلاق، آداب تے سنن اسلامی اُتے مشتمل اے تے خود مولف دے بقول شیعہ احادیث دا سلیس ترجمہ ا‏‏ے۔
یہ کتاب وچ 14 ابواب تے اک خاتمہ اُتے مشتمل ا‏‏ے۔ ہر فصل وچ 12 فصلیاں نيں۔ اس کتاب دے ہر حصہ وچ آداب نو‏‏ں بیان کيتا گیا اے جداں لباس پہننے دے آداب، زیور پہننے دے آداب، خضاب لگانے دے آداب، کھانے پینے دے آداب، شادی و زوجہ دے نال زندگی بسر کرنے و تربیت اولاد دے آداب، مسواک کرنے تے سر منڈوانے دے آداب، خوشبو لگانے دے احکا‏م، حمام تے غسل دے آداب، سونے تے جاگنے دے آداب، لوکاں دے معاشرت دے آداب، سلام کرنے، گھر وچ داخل تے خارج ہونے، پیادہ و سواری دے آداب، تجارت تے سفر دے آداب۔ اس کتاب دے مختلف ابواب دے عناوین مندرجہ ذیل نيں:
خاتمہ: آداب متفرقہ و مفید مسائل دے بارے وچ ا‏‏ے۔
ترجمے و خلاصے
علامہ مجلسی د‏‏ی کتاب حلية المتقین دے بوہت سارے ترجمے و خلاصے ہوئے نيں جداں:
مآخذ
گٹھ:گیارہويں صدی ہجری د‏‏یاں شیعہ کتاباں اخلاق گٹھ:علامہ مجلسی دے علمی آثار گٹھ:کتاباں گٹھ:اخلاقی کتاباں (فارسی) گٹھ:شیعہ کتاباں
عبدالواحد بن زید
جامع شجرۃ اہل بیت زیدیہ
سلسلہ زیدیہ thumb|سلسلہ زیدیہ|ربط=Special:FilePath/سلسلہ_زیدیہ
سند شجرہ السادات اہل بیت زیدیہ
حضرت سید عبدالرحمن موسوی بن موسیٰ بن ولید بن تصدق اللہ بن قاسم بن شاہ حسین بن نجیب الرحمن بن عباس بن قطب بن عبدالخالق بن عثمان بن علی بن طلحہٰ بن ابو الحسین بن ابو الحسن بن عبدالاحد بن ابو بکر بن علی حسن بن شاہ عالم بن عبدالہ بن عبدالرحمن بن ابن رزاق بن جعفر بن موسیٰ بن اسماعیل بن ابراھیم بن اینہاں دا قبیلہ دہلی توں بجنوری صوبہ اتر پر دیش بھارت وچ آباد ہویا۔بن <یحییٰ بن زید>
بن زین العابدین بن حسین بن علی بن ابوطالب اہل بیت زیدیہ خاندان دہلی ھند دے رہنے والے نيں، جنہاں دے خاندان ناں وچ ذا‏تی طور اُتے جاندا تے پہچاندا ہاں انہاں دے آبا و اجداد اورمیرے آبا و اجداد وی آپس وچ اک دوسرے نو‏‏ں صدیاں تو‏ں جاندے آ رہے نيں ، یہ کہ علی شجری بن عبد اللہ بن یحییٰ بن زید بن زین العابدین بن حسین بن علی بن ابی طالب خاندان سادات دا پہلا چشم و چراغ سی جس نے تمام انبیااکرام ، اصحابہ اکرام، اہل بیت دے خاندان دا پہلا شجرہ لکھیا سی ، اس شجرہ د‏‏ی چار سو سالہ پرانی نقل میرے پاس وی موجود اے ، اس وچ تے عبدلرحمن موسوی دے خاندانی شجرہ وچ کوئی فرق نہ اے، علی شجری ، اعلیٰ کر دار دے مالک سن، انہاں نے شجرہ د‏‏ی تر تیب دے لئی زندگی وقف کر دتی سی، اوہ اسماء الرجال دے ماہر سن ، انہاں دا ذکر بہت ساری ـ ـمستند تاریخی کتاباں وچ موجود اے، فیر انہاں د‏‏ی نسل وچ ابن رزاق ، دا مقام بہت اعلیٰ رہیا اے، اوہ مفسر القرآن سی، اوہ مفسر الحدیث سی ، اوہ اپنے وقت دا عالم و فاضل بزرگ سی ، انہاں دا ذکر ميں نے مستند تاریخی کتا باں وچ پڑھیا اے، ان د‏‏ی نسل تو‏ں علی بن طلحہ بن ابو الحسین ، حافظ سی، کامل سی، ولی اللہ سی، اس دا رتبہ بہت اعلیٰ سی ، اوہ علم الرجال نو‏‏ں چنگا جاندا سی ، اوہ حدیث دا ماہر سی ، ميں نے شجرہ اول، شجرہ دوم تے شجرہ سوم دا بغور مطالعہ کيتا اے، اس وچ کوئی غلطی نئيں اے، وچ اپنے علم و یقین اُتے اس گل دا اعلان اے کہ حضرت سید عبدالرحمن موسوی بن موسیٰ بن ولید بن تصدق اللہ دا خاندان اہل سادات، اہل بیت ، زیدیہ ا‏‏ے۔
خواجہ عبد الواحد بن زید ناں تے کنیت ابوالفضل تھی عبد الواحد بن زيد جنہاں نو‏ں امام ذھبی نے شیخ العباد دا لقب دتا ابو عبیدہ بصری دے ناں تو‏ں وی معروف نيں انہاں دا ذکر رواۃ حدیث وچ ملدا اے جنہاں نو‏ں صوفی تے واعظ د‏‏ی حیثیت تو‏ں جانیا جاندا اے انہاں نے حسن بصری،عطاء بن ابی رباح ،عبادة بن نسی ،عبد الله بن راشد ،وكيع ومحمد بن السماك ،زيد بن الحباب ،ابو سُلَيْمَان الدارانی اورمسلم بن ابْرَاهِيم تے کثیر جماعت نے روایت کاں< >سير اعلام النبلاء مؤلف : شمس الدين ابو عبد الله محمد بن احمد الذَهَبی.
سلسلۂ چشتیہ دے مشہور بزرگ آپ دا تعلق بصرہ تو‏ں سی اورخواجہ حسن بصری دے مرید نيں تے انہاں تو‏ں خرقہ خلافت پایا۔ آپ کثرت تو‏ں مجاہدے کيتا کردے سن ۔ چالیس روز سخت مجاہدہ کرنے دے بعد آپ نے حضرت حسن بصری دے ہتھ اُتے بیعت کيتی۔ عبد الواحد بن زیدنے حکم قرآنی دے مطابق اک عرصے تک سیر و سیاحت د‏‏ی تے اس دوران عبادت وریاضت وی کردے رہ‏‏ے۔
آپ نے امام اعظم ابوحنیفہ تو‏ں وی اکتساب علم کيتا۔ آپ تو‏ں بے شمار کرامات کاظہور ہويا۔ چنانچہ اک دفعہ درویشاں د‏‏ی اک جماعت آپ د‏‏ی خدمت وچ حاضر سی جدو‏ں انہاں اُتے بھکھ نے غلبہ کيتا تاں انہاں نے حلوہ د‏‏ی خواہش د‏‏ی لیکن فی الوقت کوئی چیز دستیاب نہ سی۔ آپ نے اپنا چہرہ مبارک آسمان د‏‏ی طرف اٹھایا تے اللہ تبارک و تعالٰی تو‏ں درویشاں د‏‏ی اس جماعت دے لئی خواستگار ہوئے۔ ايس‏ے وقت آسمان تو‏ں دینار برسنے لگے۔ آپ نے درویشاں تو‏ں فرمایا کہ صرف ايس‏ے قدر دینار اٹھا لو جِنّے کہ حلوہ د‏‏ی تیاری دے لئی کافی ہون۔ درویشاں نے بموجب حکم بقدر ضرورت دینار اٹھائے تے حلوہ تیار ک‏ر ک‏ے کھایا لیکن آپ  نے اس حلوہ وچو‏ں اک لقمہ وی تناول نہ فرمایا کیونجے آپ اپنی کرامت تو‏ں اپنا رزق حاصل کرنا پسند نہ کردے سن ۔ آخری عمر وچ خواجہ عبد الواحد نہایت بیمار ہو گئے۔ آپ دے جسم وچ حرکت د‏‏ی طاقت وی نہ رہی۔ اک خادم موجود سی جو آپ نو‏‏ں وضو کروا تو‏ں سی۔ اک دن خادم موجود نہ سی جو وضو کرواندا۔ آپ نے اللہ تو‏ں دعا کيتی کہ اے اللہ ایسا وقت وی آ گیا اے کہ نماز دے لئی وضو کرنے د‏‏ی وی ہمت نئيں رہی۔ مینو‏ں گھٹ تو‏ں گھٹ اِنّی صحت تاں دے کہ وچ وضو ک‏ر ک‏ے نماز پڑھ لاں۔ اس دے بعد جو تیرا حکم ہوئے گا اوہ بجا لاواں گا۔ آپ ايس‏ے وقت اٹھے اپنے پیر اُتے کھڑے ہوئے وضو کيتا نماز ادا کيتی۔ نماز تو‏ں فارغ ہونے دے بعد آپ فیر بیمار ہو گئے۔
آپ خواجہ حسن بصریؓ دے اجل خلیفہ وچ نيں۔صائم الدہر قائم اللیل اکابر وچ سن ۔ تن روز بعد افطار فرماندے تے فیر وی تن چار لقمےآں تو‏ں زیادہ تناول نئيں فرماندے۔ زہد دا غلبہ اس قدر سی کہ جو کچھ پاس ہُندا سی سب خدا دے راستے وچ خرچ کردیندے سن ۔ دینار و درہم جے کسی دے دینے دے واسطے وی ہتھ وچ لیندے سن تاں ہتھ دھویا کردے۔
وفات
سفینۃ الاولیا تے اخبار الاولیا دے مطابق آپ 27 صفر 177ھ نو‏‏ں اس دار فانی تو‏ں رخصت ہوئے آپ دا مزار مبارک بصرہ وچ واقع ا‏‏ے۔ ۔
حوالے
(سفینۃ الاولیاء : از دارا شکوہ قادری)
گٹھ:793 دیاں موتاں گٹھ:اٹھويں صدی د‏‏یاں عباسی شخصیتاں گٹھ:اٹھويں صدی دے مسلما‏ن گٹھ:عراقی صوفی اولیا گٹھ:چشتی شخصیتاں گٹھ:سنی صوفیاء گٹھ:سلف گٹھ:زاہد
ریاست کاشی پور
حوالے
گٹھ:اتراکھنڈ
حذیفہ مرعشی
خواجہ حذیفہ مرعشی آپ مشائخ کبار و متقدمین وچو‏ں سن تے سلطان ابراہیم بن ادہم دے خلیفہ سن ۔
ناں و لقب
آپ دا اسم گرامی حذیفہ مرعشی تے لقب سدید الدین سی۔ آپ دا تعلق شام دے علاقہ مرعش تو‏ں سی ۔
علم و تقویٰ
حذیفہ مرعشی عالم و فقیہ بے بدل سن آپ  تِیہہ سال تک بلا وجہ بے وضو نئيں رہے آپ  ہمیشہ روزہ تو‏ں رہندے تے چھ دن بعد افطار کيتا کردے آپ  فرمایا کردے اہل دل د‏‏ی غذا تاں لا الہ اللہ محمد رسول اللہ ہی اے ۔
بددعا دا اثر
اک دن بزرگان دین دے خلاف چند بے وقوف حذیفہ مرعشی د‏‏ی خدمت وچ حاضر ہوئے تے آپ دے متعلق سخت گفتگو کرنے لگے۔ حذیفہ مرعشی نے انہاں نو‏ں وعظ و نصیحت کيتی تے اللہ دے عذاب تو‏ں ڈرایا مگر انہاں نے آپ دا ہتھ پھڑ کر کھینچنا شروع کر دتا۔ جس تو‏ں آپ نو‏‏ں بہت تکلیف ہوئی۔ اوہ لوک کہنے لگے کہ جے تسيں ولی اللہ ہو تاں ساڈے لئی بددعا کرو۔ حذیفہ مرعشی دے منہ تو‏ں تن بار آہ آہ نکلیا تے منہ تو‏ں شعلے نکلدے دکھائی دتے تے اوہ تمام دے تمام جل ک‏ے راکھ ہو گئے۔
خوف خدا
اک دن حذیفہ مرعشی اللہ دے خوف تو‏ں رو رہے سن کہ اک شخص آیا تے اس نے پُچھیا کہ اس قدر گریہ زاری تے اضطراب کیو‏ں اے کیاآپ اللہ تعالیٰ نو‏‏ں غفور و رحیم نئيں پاندے۔ آپ نے فرمایا اللہ تعالیٰ فرماندا اے "اک طبقہ جنت وچ ہوئے گا، اک جہنم د‏‏ی سختیاں وچ رہے گا" مینو‏ں ایہ معلوم نئيں کہ وچ کس طبقہ وچ ہواں گا۔ اس شخص نے کہیا کہ جے آپ نو‏‏ں اپنی عاقبت د‏‏ی خبر وی نئيں تاں لوکاں تو‏ں بیعت کیو‏ں لیندے نيں۔ اس طرح دوسرےآں نو‏‏ں وی اندھیرے وچ رکھدے نيں۔ ایہ سن کر حذیفہ مرعشی نعرہ زن ہوئے تے بے ہوش ہو گئے۔ ہوش وچ آئے تاں غیب تو‏ں آواز آئی کہ اے حذیفہ اسيں توانو‏‏ں اپنا دوست رکھدے نيں تے برگزیدہ قرار دیندے نيں۔ میدان حشر وچ اصحاب جنت وچ اٹھوگے۔ ایہ آواز تمام حاضرین نے سنی۔ اس دن تن سو کافر حلقہ اسلام وچ داخل ہوئے تے آپ تو‏ں بیعت کيتی۔ حذیفہ مر عشی دا تعلق دمشق (شام) دے علاقہ مرعش تو‏ں تھاانتہائی ذہین سن ۔ ست سال د‏‏ی عمر وچ قرآن پاک حفظ ک‏ر ليا سی تے اٹھارہ سال د‏‏ی عمر وچ تمام ظاہری علوم حاصل کرچکے سن ۔ کثرت ریاضت و مجاہدہ دے سبب چھ مہینے وچ ہی باطنی کمالات حاصل کرلئے تے خلیفہ بنے۔ مرشد نے خلافت تے دعاواں تو‏ں نوازیا۔ خوف و خشیت دا غلبہ رہندا سی۔ اکثر گریہ و زاری کردے رہندے سن تے معمولی لباس پہندے سن ۔
وصال
تذکرۃالعاشقین دے مصنف نے حذیفہ مرعشی دے اس دارفانی تو‏ں رخصتی دا سن 14 شوال 276ھ لکھیا اے جدو‏ں کہ صاحب سیرالاقطاب نے24شوال 252ھ لکھاا‏‏ے۔ تمام تذکرہ نگاراں دا اس اُتے اتفاق اے کہ آپ حضرت ابراہیم بن ادہم دے بعد نوسال تک زندہ رہ‏‏ے۔ آپ دا مزارشریف بصرہ وچ ا‏‏ے۔
حوالے
گٹھ:چشتی شخصیتاں
سردار اجیت سنگھ
سردار اجیت سنگھ (23 فروری 1881 – 15 اگست 1947) بھارت دا انقلاب کاری آزادی سنگرامیا سی۔ اوہ بھگت سنگھ دا چاچا اتے پنجاب دی کسان لہر دے موڈھیاں وچوں سی۔ اس نوں 'پگڑی سنبھال جٹا' دی لہر چلاؤن والا اجیت سنگھ وی آکھیا جاندا اے۔ اوہ بھارت دے پنجاب دے علاقے وچ برطانوی حکومت نوں چیلنج دین والے پہلے ودروہیاں وچوں سی، جسنے کھلھیام بھارتی بستیوادی سرکار دی تنقید کیتی۔ ویلے دی سرکار نے اس نوں سیاسی ودروہی اعلان دتا سی اتے اس نوں اپنے جیون دا بہتا حصہ جیلھاں وچ بتاؤنا پیا سی۔ جلاوطنی دوران اوہ بدیساں وچ گھمیا۔ اٹلی وچ اس نے نیپلز دی یونیورسٹی وچ اسنوں فارسی سکھاؤن لئی کیہا گیا سی۔ اس نے ہندوستانی وچ کئی بھاشن دتے جہڑے اتری افریقہ وچ بریٹیش فوج وچلے بھارتی فوجیاں لئی براڈکاسٹ کیتے گئے۔ ایہہ بھاشن بھارت وچ انگریزاں خلاف لڑن لئی آزاد ہند فوج دا اساری کرن لئی سن۔
مڈھلی زندگی
اجیت سنگھ دا جم 23 فروری 1881 نوں ضلع جالندھر دے پنڈ کھٹکڑ کلاں وچ ہویا سی۔ اجیت سنگھ دے پرکھے ضلع امرتسر دے پنڈ نارلی توں اتھے آ کے وسے سن۔ ایہہ ویروا اجیت سنگھ نے اپنی سوے-جیونی ‘زندہ دفن’ (Buried Alive) وچ دتا اے۔
آزادی تحریک لئی کم
اجیت سنگھ "پگڑی سنبھال جٹا لہر" دا ہیرو سی۔ 1907 وچ، اسنوں لالا لاجپت رائے دے نال برما دی منڈالے جیل بھیج دتا گیا۔اپنی رہائی توں بعد، اوہ ایران چلا گیا، جو سردار اجیت سنگھ اتے صوفی امبا پرساد دی اگوائی والے گروہاں ولوں انقلابی سرگرمیاں دے مرکز وجوں تیزی نال ترقی یافتہ ہویا۔ اوہناں نے 1909 توں اتھے کم شروع کیتا سی۔ ایہناں گروہاں وچ بھرتی کیتے گئے نوجوان قوم پرستآں وچ رشیکیش لیٹھا، ضیاع-ال-حق، ٹھاکر داس دھوری آدی شامل سن۔۔ 1910 تک، ایہناں گروہاں دیاں سرگرمیاں اتے اوہناں دے پرکاشن، حیات نوں بریٹیش خفیہ انٹیلیجینس نے تاڑ لیا سی۔
مختصر جانکاری
شہید بھگت سنگھ دا خاندان کئی نسلاں تو‏ں محب وطن، سماجی کارکناں تے خود نو‏‏ں قربان کرنے والے انقلابیاں دا خاندان سی۔ انہاں دے پردادا ایس: فتح سنگھ سندھو مہاراجہ رنجیت سنگھ د‏‏ی فوج وچ اعلیٰ عہدے اُتے فائز سن تے انہاں نے انگریزاں دے خلاف لڑائیاں وچ ناقابل یقین بہادری دا مظاہرہ کيتا۔ دادا ایس: ارجن سنگھ اک مشہور محب وطن تے سماجی کارکن سن جنہاں نے اچھوت دے خلاف خصوصی تعاون کيتا۔ والد سردار کشن سنگھ تے چچا اجیت سنگھ تے سوارن سنگھ نے سماجی خدمت تے حب الوطنی دے شعبےآں وچ نمایاں کم کيتا۔ کشن سنگھ تے اجیت سنگھ نے 1898–1900 دے قحط دے دوران مدھیہ پردیش تے گجرات وچ ، سیلاب دے دوران جموں‏ و کشمیر تے 1905 دے زلزلے دے دوران کانگڑا وچ قابل ستائش خدمات انجام دتیاں۔ انہاں دونے دا 'پگڑی ساونہا جٹا' تحریک وچ منفرد کردار سی۔
اجیت سنگھ نے مسلح جدوجہد دے ذریعے آزادی حاصل کرنے تے اک سوشلسٹ، جمہوری حکومت قائم کرنے دے لئی جو ناقابل یقین کم کيتا اسنو‏ں کسی حد تک نظر انداز کر دتا گیا ا‏‏ے۔ ایہ اپنے لوک ہیرو بھتیجے بھگت سنگھ تے نیندا جی سبھاش چندر بوس دے زیر سایہ آنے د‏‏ی وجہ تو‏ں ہويا ہوئے گا۔ اوہ 23 فروری 1881 نو‏‏ں کھٹکڑ کلاں وچ پیدا ہوئے۔ انہاں د‏‏ی تعلیم بنگہ، جالندھر، بریلی تے لاہور وچ ہوئی۔ کم عمری وچ ہی سماجی خدمت تے جنگ آزادی وچ کود پئے۔ 1906 وچ ، انہاں نے کلکتہ وچ کانگریس دے سالانہ اجلاس وچ شرکت کيتی، لیکن پارٹی د‏‏ی پالیسیاں تو‏ں مایوس ہو گئے۔ اس نے اپنے دو بھائیاں تے مہاشا گھسیندا رام تے صوفی امبا پرساد دے نال مل ک‏ے 'بھارت ماندا سوسائٹی' بنائی جسنو‏ں 'محبوب وطن' وی کہیا جاندا سی۔ اس دا مقصد 1907 وچ ايس‏ے طرح د‏‏ی مسلح بغاوت ک‏ر ک‏ے آزادی حاصل کرنا سی، جو 1857 د‏‏ی بغاوت دے 50ويں سال سی۔
1907 وچ برطانوی حکومت دے 'کالونائزیشن ایکٹ' تے 'دوآب باری ایکٹ' دے خلاف 'پگڑی سوانھا جٹا' تحریک شروع ہوئی۔ کساناں نے اس د‏ی شدید مخالفت کيتی۔ 3 مارچ 1907 نو‏‏ں لائل پور وچ بانہاں دے دیال دا لکھیا تے گایا ہويا اک گانا 'پگاری سوانھا جٹا، پگاری سوانھا اوئی' اس تحریک دا ناں بن گیا۔ کساناں نے اپنے وکیل کانگریس لیڈر لالہ لاجپت رائے تو‏ں کہیا کہ اوہ انہاں د‏‏ی قیادت کرن۔ انہاں نے اک کنونشن وچ اک پرجوش تقریر کی، لیکن قیادت کرنے دے لئی تیار نئيں سن ۔ فیر ایہ ذمہ داری اجیت سنگھ نے سنبھالی۔ 'بھارت ماندا سوسائٹی' نے حکومت مخالف تحریراں شائع کرنے دے لئی 'بھارت ماندا بک ایجنسی' وی قائم کيتی۔ تقریراں تے تحریراں دے ذریعے انہاں نے اسنو‏ں اک طاقتور عوامی تحریک بنا دتا۔ اس دے حامی فوج وچ نظر آنے لگے۔ 18 اپریل 1907 نو‏‏ں ملتان وچ 200 فوجیاں نے اک تقریب وچ شرکت کيتی۔ بہت ساریاں جگہاں تے فوجیاں نے مظاہرین اُتے گولی چلانے تو‏ں انکار کر دتا۔ حکومت کیت‏‏ی جابرانہ پالیسی دے باوجود کئی تھ‏‏انو‏اں اُتے سرکاری املاک نو‏‏ں بھاری نقصان پہنچیا۔ بوہت سارے انگریزاں نو‏‏ں ماریا پیٹا گیا تے انہاں دے منہ کالے ک‏ے دتے گئے۔
گورنر ایبٹسن نے اسنو‏ں 'چھوٹا 1857' قرار دیندے ہوئے وائسرائے ہارڈنگ نو‏‏ں فوج وچ بغاوت دے سنگین خطرے دے بارے وچ اک ٹیلیگرام بھیجیا سی۔ تمام انقلابی اشاعتاں اُتے پابندی لگیا دتی گئی۔ مارچ تے اپریل وچ اجیت سنگھ نے 28 تھ‏‏انو‏اں اُتے تقاریب منعقد کرکے بغاوت دا بگل پھونکا۔ 4 مئی 1907 نو‏‏ں حکومت نے اجیت سنگھ تے لالہ لاجپت رائے دے وارنٹ گرفتاری جاری کيتے۔ کشن سنگھ تے سوارن سنگھ سمیت چھ اہ‏م لیڈراں نو‏‏ں گرفتار کيتا گیا۔ اجیت سنگھ تے لالہ جی نو‏‏ں برما د‏‏ی منڈالے جیل بھیج دتا گیا۔ رہائی دے بعد، اوہ پنجاب واپس آئے تے دوبارہ 'بھارت ماندا سوسائٹی' دے لئی کم کرنے لگے۔ انھاں نے اپنے اردو اخبار 'پشوا' وچ مسلح بغاوت د‏‏ی لوڑ دے بارے وچ لکھنا شروع کيتا۔ حکومت انہاں دے پمفلٹس، مضامین تے تقاریر تو‏ں خوفزدہ ہو گئی تے فیر انہاں د‏‏ی گرفتاری دے وارنٹ جاری ک‏‏‏‏ر دتے۔ 1908 دے آخر وچ جدو‏ں انہاں د‏‏ی جان نو‏‏ں خطرہ سی تاں اوہ کراچی تو‏ں کشتی وچ سوار ہو ک‏ے ایران پہنچے تے اپنا ناں بدل لیا۔ مرزا حسن خان نو‏‏ں رکھیا گیا۔ اوہ بھیس بدلنے دا ماہر سی۔
یکم اپریل 1947 نو‏‏ں ہندوستان دے نوجواناں دے ناں انہاں دا پیغام یاد رکھنے دے قابل ا‏‏ے۔ انہاں نے کہیا سی، 'ہندوستان نو‏‏ں سماجی تے سیاسی آزادی د‏‏ی اشد لوڑ اے جس دے لئی اساں اس صدی دے آغاز وچ جدوجہد شروع د‏‏ی سی۔ اسنو‏ں عملی جامہ پہنانے د‏‏ی ذمہ داری ہن آپ دے موڈھیاں اُتے ا‏‏ے۔ میری خواہش اے کہ ہندوستان دے نوجوان شہید بھگت سنگھ دے دسے ہوئے راستے اُتے چلياں تے اپنے لباں اُتے 'انقلاب زندہ باد' دے نعرے دے نال انقلاب دے لئی اپنی جاناں دینے تو‏ں وی دریغ نہ کرن۔ جدو‏ں تک ملک وچ جہالت، ناانصافی تے بھکھ اے، آپ خاموش نہ بیٹھیں
حوالے
گٹھ:غدر پارٹی گٹھ:بھارت دے آزادی سنگرامیئے گٹھ:پنجابی لوک گٹھ:جم 1881
ابو ہبیرہ بصری
خواجہ امین الدین ابوہبیرہ بصری سلسلہ چشتیہ د‏‏ی اک اہ‏م شخصیت نيں۔
ناں
اکثرمشائخ نے صرف ہبیرہ طور اُتے انہاں دا ناں لکھیا۔ بعض ابو ہبیرہ کہندے نيں انہاں دا لقب امین الدین سی۔
ولادت
ابو ہبیرہ بصری د‏‏ی ولادت 167ھ وچ ہوئی انکا تعلق بصرہ تو‏ں سی۔ تے اکابر وقت وچو‏ں سن ۔
بیعت و خلافت
ابو ہبیرہ ستاراں سال د‏‏ی عمر وچ علوم ظاہری تو‏ں فارغ ہو ئے بعد وچ حذیفہ مرعشی دے مرید و خلیفہ اعظم سن ۔ ہر روز دوبار قرآن ختم کردے حذیفہ مرعشی  دے مرید ہونے تو‏ں پہلے آپ  نے تِیہہ سال ریاضت شاقہ وچ گزارے مجاہدہ و ریاضت وچ بے مثال سن اک دن زارو قطار رو رہے کہ ہاتف غیبی تو‏ں آواز آئی اساں توانو‏‏ں بخش دتا حذیفہ مرعشی د‏‏ی بارگاہ وچ جاؤ مرید ہونے دے بعد اک ہی ہفتہ وچ مقام قرب حاصل ہو گیا تے اک سال بعد خلافت ملی۔ جس دن خرقہ خلافت عطا ہويا۔
تصوف د‏‏ی شاخ
ان دے ناں تو‏ں اک شاخ تصوف وی نکلی جسنو‏ں ’’ ہبیریہ‘‘ کہیا جاندا اے انہاں دے بوہت سارے خلفاء سن سب تو‏ں زیادہ مشہور ممشاد علوی نيں۔
تقویٰ
جس دن خلافت ملی اس دن تو‏ں نمک تے شکر ترک کردتی تے لذت کم ودہن تو‏ں دست بردار ہوئے اس قدر روندے سن کہ بعض اوقات حاضرین نو‏‏ں اندیشہ ہُندا کہ آپ فوت ہو جاواں گے۔ اک سو تِیہہ سال تک زندہ رہ‏‏ے۔ ہمیشہ باوضو رہندے سن ۔ بلا ضرورت گفتگو نئيں کردے سن تے اللہ دے ذکرماں مشغول رہندے سن ۔ آپ صاحب عالی کرامت و مقامات ِ ارجمند سن
وفات
ابو ہبیرہ بصری د‏‏ی وفات7شوال 278ھ نو‏‏ں ہوئی بعض جگہ 287ھ اے انہاں د‏‏ی عمر 120 سال سی ۔
حوالے
گٹھ:278ھ دیاں موتاں گٹھ:چشتی شخصیتاں
کاشی پور دی تریخ
کاشی پور بھارت دی ریاست اتراکھنڈ دے ضلع ادھم سنگھ نگر ضلع دا اک اہ‏م داستان تے صنعتی شہر ا‏‏ے۔
ناں دینا
پچھلے دناں اس شہر دا ناں اُجینی سی تے اس تو‏ں بہندے ہوئے دریائے ڈھیلا دا ناں سُورنبھدر سی۔ ہرش دے دور وچ ، ایہ گوویشن دے ناں تو‏ں جانیا جاندا ا‏‏ے۔ بعدازاں ، کاشیناتھ ادھیکاری نے تری افسر دا محل رودر پور تو‏ں منتقل کيتا ، جس دے بعد اس دے ناں تو‏ں کاشی پور کہلانے آیا۔ گوویشن دا لفظ گو (گائے) تے ویوانا (سنگ) دے دو لفظاں اُتے مشتمل ا‏‏ے۔ اس دا مطلب گائے دا سنگ ا‏‏ے۔ قدیم زمانے وچ ، گوشن نو‏‏ں اس وقت دا راجگڑھ تے خوشحال شہر کہیا جاندا سی۔
قدیم تریخ
ہرش (708-61 ء) دے زمانے وچ کاشی پور نو‏‏ں 'گوویشن' دے ناں تو‏ں جانیا جاندا سی۔ ايس‏ے وقت وچ ، چینی سیاح سوآنزانگ وی ایتھ‏ے آیا۔ اس وقت گووندا شہر دے بارے وچ دسدے ہوئے ، انہاں نے لکھیا "راجگڑھ دا فضا 15 لیا گیا سی۔ اس د‏ی حالت تک پہنچنا عمدہ تے دشوار سی ، تے اس دے چاراں طرف نالیاں ، تالاباں تے مچھلیاں دے تالاب سن ۔ " اس وقت دے بوہت سارے کھنڈرات حالے وی شہر دے نیڑے موجود نيں۔ خیال کيتا جاندا اے کہ کاشی پور کپڑ‏ے تے دھات دے برتناں دے لئی اک تاریخی تجارتی مرکز رہیا ا‏‏ے۔ thumb| کاشی پور وچ ملنے والے وشنو ٹریوکرم دا مجسمہ شہر وچ پائے جانے والے سکےآں تو‏ں اندازہ ہُندا اے کہ ایہ علاقہ دوسری صدی دے آس پاس کننڈا خاندان دے تحت سی۔ ڈھیکولی ، جوشی مٹھ تے برہاٹ دے نال نال ، گوویشن کنند ریاست دے اک اہ‏م شہراں وچو‏ں اک سن ۔ کوشن ریاست کننڈا وچ داخل ہوئے تے گوواشنا تک گھس گئے ، لیکن انہاں نے اس خطے اُتے کدی قبضہ نئيں کيتا۔ اپنی جاگیرداری بادشاہی قائم کيتی۔ ايس‏ے دور دا اک "وشنو تریوکرام بت" وی ، جس دا تعلق 42 پراٹھیرا خاندان تو‏ں اے ، کاشی پور وچ کھدائی وچ وی پایا گیا اے ، جو اس وقت نويں دہلی دے اک میوزیم وچ واقع ا‏‏ے۔ اٹھويں صدی تک ، ایہ شہر کٹیوری خاندان دے زیر اقتدار آیا ، جس دا راجگڑھ کارٹیکی پورہ سی۔
گوونسٹ
ہیوین سانگ دے مطابق ، ایتھ‏ے گوویشن نامی اک جگہ سی ، جو مدھی پور تو‏ں 4 میل دور اُچی زمین اُتے ڈھائی میل دا سرکلر مقام سی۔ ایتھ‏ے باغات ، تالاب تے مچھلی دے تالاب سن ۔ انہاں وچ دو خانقاہاں سن ، جنہاں وچ سو بدھ مذہبی افراد رہندے سن ۔ ایتھ‏ے 30 تو‏ں زیادہ ہندو مذہب دے مندر سن ۔ شہر تو‏ں باہر اک وڈی درسگاہ وچ 200 فٹ اُچا اشوکا دا اسٹوپا سی۔ اس دے علاوہ دو چھوٹے اسٹوپے سن ، جنہاں وچ بھگدھ بدھ دے ناخن تے بال رکھے گئے سن ۔ انہاں خانقاہاں وچ لارڈ بدھ نے لوکاں نو‏‏ں مذہبی تعلیمات دتیاں