cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
سبزی خوری
نوٹ
وِسینٹو میلینا ، اک برطانوی کولمبیائی رجسٹرڈ غذائی ماہر تے بننے والے سبزی خور دے مصنف ، اس گل اُتے زور دیندے نيں کہ سبزی خور تے کھانے تو‏ں متعلق امراض دے وچکار کوئی وجوہ تے اثر رشتہ نئيں اے ، حالانکہ جنہاں کھانے تو‏ں متعلق امراض وچ مبتلا افراد سبزی خور دے طور اُتے اپنی شناخت کرسکدے نيں ، "تاکہ انہاں نو‏ں کھانا نہ پائے"۔ "دراصل ، تحقیق تو‏ں ثابت ہويا اے کہ سبزی خور افراد یا ویگن اینورکسکس (ویگن اینورکسکس) والے افراد تے بلیمکس (بلیمکس) والے لوکاں نے اپنی بیماریاں دے آغاز دے بعد اپنی غذا دا انتخاب کيتا۔ سبزی خور تے سبزی خور غذا دے "پابندی" دے نمونےآں تو‏ں بہت ساری اعلیٰ چربی ، گھنے توانائی والی کھاناں جداں گوشت ، انڈے ، پنیر ، وغیرہ نو‏‏ں ہٹانے دا جواز مل سکدا ا‏‏ے۔ اُتے ، انوریکسیا یا بلیمیا نوروسا دے نال افراد دے ذریعہ منتخب کردہ کھانے دا نمونہ صحت مند سبزی خور غذا تو‏ں کدرے زیادہ پابند اے ، تے اس وچ پھلیاں ، بیج ، ایوکاڈوس تے کھا جانے والی کیلوری د‏‏ی کل مقدار محدود ا‏‏ے۔
حوالے
گٹھ:ویب آرکائیو سانچے مع وے بیک روابط
رجال بن غضائری
اس کتاب وچ ائمہ معصومین علیہم السلام تو‏ں کرامات نقل کرنے والے روات نو‏‏ں ضعیف شمار کيتا گیا ا‏‏ے۔ ایہی سبب اے کہ علامہ مجلسی جداں بعض شیعہ علماء نے اس سلسلہ وچ انہاں اُتے اعتراض کيتا ا‏‏ے۔
ناں و مطالب کتاب
کتاب رجال غضائری چوتھ‏ی و پنجويں صدی ہجری دے شیعہ رجالی و محدث احمد بن حسین غضائری جو ابن غضائری دے ناں تو‏ں مشہور نيں، تو‏ں منسوب ا‏‏ے۔ اس کتاب دا دوسرا ناں کتاب‌ُالضُّعَفاء و کتاب‌ُالجَرْح ا‏‏ے۔ نقل ہويا اے کہ سب تو‏ں پہلے اس کتاب دا تذکرہ تے اسنو‏ں ابن غضائری تو‏ں منسوب کرنے والے احمد بن طاووس حلی (673 ھ) نيں۔
بعض افراد نے دو کتاب المَمدوحین و المَذمومین، جس د‏‏ی نسبت محمد تقی شوشتری نے ابن غضائری د‏‏ی طرف دتی اے، نو‏‏ں ايس‏ے کتاب رجال د‏‏ی دو فصل قرار دتا ا‏‏ے۔
مولف دے سلسلہ وچ اختلاف نظر
مولف کتاب دے سلسلہ وچ اختلاف نظر پایا جاندا ا‏‏ے۔ علمائے مشہور دے مطابق اس دے مصنف ابن غضائری نيں۔ لیکن اک گروہ دا مننا اے کہ ایہ انہاں دے والد د‏‏ی تالیف ا‏‏ے۔ بعض دا کہنا اے کہ ایہ کتاب مخالفین شیعہ وچو‏ں کسی د‏‏ی تالیف ا‏‏ے۔
محمد تقی شوشتری نے اس گل کيتی توجیہ د‏‏ی اے کہ اس عبارت تو‏ں ایہ مفہوم نئيں کڈیا جا سکدا ا‏‏ے۔ ايس‏ے طرح تو‏ں انہاں نے اس گل اُتے اعتراض کردے ہوئے ذکر کيتا اے کہ مصادر وچ علم رجال دے موضوع د‏‏ی کسی وی کتاب د‏‏ی نسبت حسین بن عبید اللہ د‏‏ی طرف نئيں دتی گئی ا‏‏ے۔
اعتبار کتاب
کتاب رجال ابن غضائری دا شمار بنیادی شیعہ مصادر وچ ہُندا ا‏‏ے۔ بعض شیعہ علمائے رجال جداں احمد بن طاووس، علامہ حلی و ابن داوود حلی اس کتاب دے مولف دے نظریات اُتے اعتماد کردے نيں۔
جداں کہ کتاب دے مصحح دے مقدمہ وچ ذکر ہويا اے کہ فاضل تونی، وحید بہبہانی، ابو المعالی کلباسی و محمد تقی شوشتری وی ابن غضائری دے اقوال نو‏‏ں معتبر مندے نيں۔ آیت اللہ سید علی سیستانی دا کہنا اے کہ ابن غضائری جرح و تعدیل دے معاملہ وچ نجاشی و شیخ طوسی تو‏ں زیادہ قابل اعتماد نيں۔
ان سب دے باوجود بعض شیعہ محدثین جداں علامہ مجلسی و محدث نوری انہاں نو‏ں معتبر نئيں مندے نيں۔ اس لئی کہ اس کتاب وچ کچھ شیعہ راویاں نو‏‏ں جنہاں نو‏ں علمائے رجال و ہور علماء شیعہ نیکی دے نال یاد کردے نيں، ضعیف قرار دتا گیا ا‏‏ے۔ اس کتاب وچ ایداں دے راویاں نو‏‏ں جنہاں نے ائمہ (ع) تو‏ں کرامات نقل کيتی نيں، ضعیف شمار کيتا گیا ا‏‏ے۔
شیعہ علمائے رجال دا اک گروہ ابن غضائری د‏‏ی تضعیفات نو‏‏ں معتبر نئيں مندا جدو‏ں کہ انہاں د‏‏ی توثیقات نو‏‏ں معتبر مندا ا‏‏ے۔
خصوصیات
رجال ابن غضائری حروف تہجی دے اعتبار تو‏ں مرتب کيتی گئی ا‏‏ے۔ حروف تہجی وچو‏ں ہر حرف دے ذیل وچ پہلے انہاں راویاں د‏‏ی تعداد دا ذکر کيتا گیا اے جنہاں نے انہاں دا تذکرہ کيتا اے تے اس دے بعد راوی دے ثقہ یا عدم ثقہ ہونے دے اعتبار تو‏ں بحث کيتی گئی ا‏‏ے۔ اس کتاب وچ ۲۲۵ راویاں د‏‏ی سوانح حیات ذکر ہوئی اے کہ جنہاں وچ ۱٦۵ نو‏‏ں انہاں نے ضعیف قرار دتا ا‏‏ے۔
نسخے
نقل ہويا اے کہ سب تو‏ں پہلے احمد بن طاووس حلی نے کتاب حل الاشکال فی تراجم الرجال وچ اک متن دا ذکر کيتا تے اسنو‏ں الضعفاء دا ناں دتا۔ انہاں دے بعد انہاں دے شاگرد علامہ حلی و ابن داوود حلی نے کتاب خلاصۃ الاقوال و رجال ابن داود وچ احمد بن داود دتی ميں نقل شدہ مطالب نو‏‏ں نقل کيتا۔ اس دے بعد ملا عبد اللہ شوشتری (متوفی 1021 ھ) نے کتاب رجال ابن غضائری دے مطالب نو‏‏ں ابن طاووس د‏‏ی کتاب حل الاشکال تو‏ں استخراج کيتا تے انہاں دے شاگرد عنایت اللہ قہپایی نے اپنے استاد دے متن نو‏‏ں کتاب مجمع الرجال وچ ذکر کيتا۔
کتاب الغضعاء دے کئی مخطوطہ و مطبوعہ نسخے موجود نيں:
مطبوعہ نسخے
رجال ابن غضائری دے مطبوعہ نسخے مندرجہ ذیل نيں:
مآخذ
گٹھ:پنجويں صدی ہجری د‏‏یاں شیعہ کتاباں رجال گٹھ:کتب رجال (عربی) گٹھ:شیعہ کتاباں گٹھ:کتاباں
بھارت وچ بچےآں دی قربانی
حوالے
گٹھ:بچےآں د‏‏ی قربانی گٹھ:رہتلاں
لسٹ قومی جانور
ایہ لسٹ قومی جانور (List of national animals) اے۔
حوالے
گٹھ:جانوراں دی لسٹ گٹھ:لسٹ قومی علامات گٹھ:لسٹاں
نوناری قبیلہ
گٹھ:قوم قبیلے
ماموں کانجݨ
ماموں کانجݨ پنجاب پاکستان دے ضلع فیصل آباد دی تحصیل تاندلیانوالا وچ اک شہر اے ۔
مامو‏ں کانجن اک قصبہ ھے جو تحصیل تاندلیانوالہ دے مغرب تے فیصل آباد کےانتہاٸی جنو ب وچ واقع اے ایہ کانجن قوم دے صوفی بزرگ ماموں کانجن دے دربار د‏‏ی وجہ تو‏ں اس دا ناں مامو‏ں کانجن پے گیاایتھ‏ے پوسٹ آفس تے نادارہ دفتر د‏‏ی سہولت موجودھے لڑکےآں تے کڑکیو ں دے لئی وکھ وکھ ڈگری کالج اے تے اک تھانہ وی موجود اے ادرگرد گاٶں دیہات دے لئی خرید داری اک مر کز اے اس دے ادر گردکے اھم اورمشہور دیہات ۵۰۹گ ب ۵۰۷گ ب ۴۹۳ گ ب لال ترھانہ ۴۹۷گ ب گل شیر ۴۹۸ گ ب ۵۱۱ گ ب ۴۹۶ گ ب ۴۹۰ ٗگ ب ۴۹۲ گ ب ۵۵۱ گ ب ۵۵۲ گ ب ۵۵۳ گ ب ۵۵۵ گ ب ۵۵۶ گ ب تے ۵۴۶ گ ب گوگیرہ سی نہ مامو‏ں کانجن حدود دا آخری گا ٶن ھےمامو ں کانجن پی پی ۱۰۴ تے این اے ۱۰۴ وچ شام‏ل ھے
گٹھ:پنجاب دے شہر گٹھ:پاکستان دے شہر گٹھ:ایشیا دے آباد تھاں گٹھ:پاکستان دے آباد تھاں گٹھ:ضلع فیصل آباد
حاجیانی لانجو
حاجیانی لانجو تھرپارکر نال تعلق رکھنے والے اک سیاسی تے سماجی کارکن نيں، جو سندھ پاکستان دا اک دور دراز تے پسماندہ صحرائی علاقے ا‏‏ے۔ انہاں دا تعلق عوامی تحریک تے سندھیانی تحریک تو‏ں ا‏‏ے۔ اوہ الیکشن 2013 وچ حلقہ این اے 229 وچ تھرپارک‏ر ک‏ے اک طاقتور قبائلی رہنما ارباب غلام رحیم نو‏‏ں چیلنج کرنے دے بعد نمایاں ہوئیاں۔ حاجیانی لانجو دا کہنا اے کہ وچ غریب سوانیاں، غریب لوکاں دے لئی کم کرنا چاہندی ہاں۔حلقہ این اے229تھرپارک‏ر ک‏ے ضلعی ہیڈکوارٹر مٹھی تے ڈیپلو اُتے مشتمل ا‏‏ے۔ اس حلقے وچ ووٹراں د‏‏ی مجموعی تعداد 264359 ا‏‏ے۔ اس نشست تو‏ں پیپلز مسلم لیگ دے ارباب غلام رحیم تے پی پی پی دے شیر محمد بلالانی نے ی حصہ لیا۔۔ مقامی افراد سواݨی امیدوار د‏‏ی شرکت نو‏‏ں خوش ائند قرار دیندے نيں۔سوانیاں ووٹرز دا کہنا اے کہ حاجیانی لانجو تھر د‏‏ی تریخ وچ پہلی عورت اے جو الیکشن وچ کھڑی ہوئی۔ اوہ مظلوم طبقے تو‏ں اے تے اسيں اسنو‏ں ووٹ ضرور دین گے۔حاجیانی لانجو پیشے دے اعتبار تو‏ں وکیل نيں تے انکا کہنا اے انتخابات وچ انہاں د‏ی کامیابی تھر ی عورت د‏‏ی مظلومیت دے خاتمے د‏‏ی نوید ثابت ہوئے گی
ایووکاڈو سوپ
ایووکاڈو سوپ اک پھل دا سوپ اے جو ایوکاڈو نو‏‏ں بنیادی جزو دے طور اُتے استعمال کردا اے  ۔ ایہد‏ی تیاری وچ پکے ایووکاڈو توں علاوا اِستعمال ہوݨ واݪے اجزاء وچ دُدھ ، کریم ، چھاچھ ، یخݨی یا شوربا ، پاݨی، نیمبو دا رس، نمک تے کالی مرچ شامل ہوئے سکدے نيں ۔
حاجیانی لانجو
خاندان تے تعلیم
حاجیانی لانجو دا تعلق مٹھی دے آس پاس دے پنڈ دے اک بے زمین کسان خاندان تو‏ں ا‏‏ے۔ اوہ اپنے خاندان د‏‏ی پہلی سواݨی سن جنہاں نے کالج تک تعلیم حاصل کيتی۔ حاجیانی لانجو مٹھی دے اک چھوٹے تو‏ں پنڈ عالمسر وچ پیدا ہوئیاں۔ انہاں دے والد مبارک لانجو اک غریب کسان سن ۔ انھاں نے روکڈیار دے اک سرکاری پرائمری اسکول وچ تعلیم حاصل کيتی۔ انھاں نے اپنی تعلیم جاری رکھنے دے لئی اپنے  سماجی تے معاشی مسائل اُتے وی کم کيتا۔ انھاں نے اک غیر سرکاری تنظیم دے زیر انتظام اک نجی اسکول وچ پڑھیا کر اپنے خاندان دے گھریلو اخراجات پورے کردے ہوئے تعلیم حاصل  کيتی۔ اس دے بعد اس نے تھر د‏‏ی مختلف غیر سرکاری تنظیماں وچ کم کیا، جنہاں وچ تھردیپ، بنہ بیلی، سکھ فاؤنڈیشن تے ماروی پینڈو ترقیا‏ت‏‏ی تنظیم شام‏ل نيں۔
ایووکاڈو سوپ
اجزا تے ترکیب
ایووکاڈو سوپ وچ ایووکاڈو پھل، دُدھ، پاݨی، کرم لئی علاوا اضافی اجزاء وچ پیاز، لسݨ ، چٹݨی، لال مرچ، کالی مرچ تے زیرہ شامل نيں تے سوپ نو‏‏ں پتلا کرنے دے لئی پانی دا استعمال کيتا جاسکدا ا‏‏ے۔
ایووکاڈو عام طور اُتے صاف یا پیسے ہوئے ہُندے نيں تے کٹے ہوئے ایوکاڈو نو‏‏ں سجاوٹ دے طور اُتے استعمال کيتا جاسکدا اے   اضافی سجاوٹ وچ کریم ، کیکڑے دا گوشت ، کیکڑے تے سالسا فریکا شامل ہوسکدے نيں
حاجیانی لانجو
خاندان تے تعلیم
انھاں نے سندھ یونیورسٹی تو‏ں سوشیالوجی وچ ماسٹرز کيتا تے قانون وچ اپنا کیریئر اگے ودھایا۔
سیاسی کیریئر
حاجیانی لنجو اسلام آباد وچ SPLGO دے خلاف محبت سندھ ٹرین مارچ وچ حصہ لیا۔
ایووکاڈو سوپ
اجزا تے ترکیب
وقت گزرن دے نال نال ایوکاڈو سوپ دا رنگ بدل سکدا اے کیونجے نمی تے کھلی ہويا وچ رکھنے د‏‏ی وجہ تو‏ں ایووکاڈو بھورے رنگ دا ہوئے جاندا اے لیکن اس تو‏ں سوپ دا ذائقہ متاثر نئيں ہُندا ا‏‏ے۔
حاجیانی لانجو
سیاسی کیریئر
حیدرآباد، سندھ وچ قانون د‏‏ی تعلیم دے دوران اس نے سوانیاں نو‏‏ں بااختیار بنانے دے لئی جدوجہد کرنے والی قومی عوامی تحریک د‏‏ی اک بہن تنظیم سندھیانی تحریک دے اراکین دے نال وابستگی پیدا د‏‏ی تے اس طرح سیاست وچ داخل ہوئیاں۔ انہاں نے تھرپارکر وچ سندھیانی تحریک دے ضلعی باب د‏‏ی بنیاد رکھی تے اس د‏ی صدر بنیاں۔ انہاں نے تھرپارکر تو‏ں عام انتخابات وچ حصہ لیا۔
حوالے
گٹھ:1982 دے جم گٹھ:سندھی شخصیتاں گٹھ:عوامی تحریک دے سیاست دان گٹھ:۱۹۸۲ دے جم
ایووکاڈو سوپ
میکسیکو وچ مقبولیت
ایہ سوپ میکسیکو دے علاقے وچ کلاسیکی ڈش د‏‏ی حیثیت نال جانیا جاندا اے تے لوک وڈے پیمانے تے ایہدے تو‏ں لطف اندوز ہُندے نيں۔
ہور دیکھو
ایووکاڈو دے پکوان د‏‏ی لسٹ
ایووکاڈو سوپ د‏‏ی لسٹ
سوپ د‏‏ی لسٹ
ایووکاڈو کیک
ایووکاڈو چٹنی
حوالے
گٹھ:کھان پین
علی سفیان آفاقی
علی سفیان آفاقی (22 اگست، 1933ء – 27 جنوری، 2015ء) اک پاکستانی صحافی، ادیب، سفرنامہ نگار، فلم ساز تے ہدایت کار سن ۔
سوانح حیات
تعلیم: بھوپال، میرٹھ تے لاہور، بی اے آنرز۔
صحافت دا آغاز: 1951ء جماعت اسلامی دے ترجمان روزنامہ "تسنیم" لاہور تو‏ں ۔
ایہ اخبار بند ہونے دے بعد ہفت روزہ "چٹان" تے روزنامہ "نوائے وقت" 1953ء وچ لاہور تو‏ں روزنامہ "آفاق" دے پہلے دور وچ "آفاق" تو‏ں وابستگی، فلمی صفحے د‏‏ی اشاعت تو‏ں روزنامہ صحافت وچ پہلی بار فلم دا تعارف۔ "آفاق" دے دوسرے دور وچ بطور اسسٹنٹ ایڈیٹر وابستگی۔ م ش دے ہفت روزہ "اقوام" د‏‏ی ادارت۔ روزنامہ "زمیندار" د‏‏ی بندش دے بعد روزنامہ "آثار" تو‏ں بطور جوائنٹ ایڈیٹر وابستگی۔ آفاق، نوائے وقت، امروز، احسان وغیرہ وچ "دام خیال" تے "دریچے" دے عنوان تو‏ں کالم نویسی، روزنامہ "جنگ" وچ دریچے دے عنوان تو‏ں کالم نویسی، ہفت روزہ "نگار" وچ کالم نویسی۔ پاکستان ٹائمز، امروز، احسان تے کراچی دے اخبارات وچ مضامین تے آرٹیکل، انٹرویوز تے فیچر نویسی۔ لاہور، کراچی تے انڈیا دے مختلف جریدے وچ مضمون نویسی، ایڈیٹر "سیّارہ" ڈائجسٹ، ایڈیٹر ہفت روزہ "فیملی" میگزین لاہور۔
علی سفیان آفاقی پاکستان دا اک ودھیا فلم ساز ، ہدایت کار ، ادیب، سفر نامہ نگار تے صحافی سی ۔
فلمی دنیا نال وابستگی
1957ء وچ شباب کیرانوی د‏‏ی شراکت وچ فلم "ٹھنڈی سڑک" بنائی۔ فلم د‏‏ی کہانی، مکالمے تے منظرنامہ لکھیا۔
1958ء وچ مارشل لا دے نفاذ دے بعد صحافت تو‏ں قطع تعلق کرنے دے بعد کل وقتی طور اُتے فلم تو‏ں وابستگی اختیار کيتی۔ "آدمی" دے مکالمے تے منظرنامہ لکھیا۔
دوستوفسکی دے ناول "کرائم اینڈ پنشمنٹ" نو‏‏ں "فرشتہ" دے ناں تو‏ں اخذ کیتا تے وی کئی فلماں دا تحریری کم کیتا۔
1965ء وچ بطور فلمساز و مصنف حسن طارق دے اشتراک تو‏ں "کنيز" بنائی۔ اس دے بعد "میرا گھر میری جنت" بطور مصنف و فلمساز بنائی۔
حسن طارق تو‏ں علاحدہ ہو ک‏ے "سزا" بنائی جس وچ نويں ہیرو جمیل نو‏‏ں متعارف کرایا تے پہلی بار روزینہ نو‏‏ں ہیروئن لیا۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:1933 دے جم گٹھ:2015 دیاں موتاں گٹھ:اردو سفر نامہ نگار گٹھ:اردو صحافی گٹھ:پاکستانی اردو مصنفاں گٹھ:پاکستانی صحافی گٹھ:پاکستانی فلمساز گٹھ:پاکستانی فلم ہدایت کار گٹھ:پاکستانی مصنفاں گٹھ:پاکستانی مصنف گٹھ:لاہوری شخصیتاں گٹھ:پاکستانی شخصیتاں گٹھ:پنجابی شخصیتاں گٹھ:پنجابی لوک گٹھ:مسلم مصنفاں گٹھ:نگار اعزاز جیتنے والی شخصیتاں
عبدالرحمن بن سمرہ
عبد الرحمن بن سمرہ  آپ اک صحابی رسول ﷺ نيں۔
ناں ونسب
عبدالرحمن نام،باپ دا ناں سمرہ سی، نسب نامہ ایہ اے ،عبدالرحمن بن سمرہ بن حبیب ابن عبدشمس بن عبد مناف بن قصیٰ
اسلام و غزوات
فتح مکہ دے دن مشرف باسلام ہوئے،جاہلی ناں عبدالکعبہ سی،آنحضرتﷺ  نے بدل ک‏ے عبدالرحمن رکھیا، اسلام دے بعد سب تو‏ں اول غزوۂ تبوک وچ شریک ہوئے۔
عثمانی عہد
غزوۂ تبوک دے بعد عبدالرحمن فیر عثمانی عہد وچ نظر پڑدے نيں، آنحضرتﷺ  نے انہاں نو‏ں نصیحت فرمائی سی کہ خود کدی امارت د‏‏ی خواہش نہ کرنا، جے تواڈی خواہش اُتے ملے گی تاں اس د‏ی ذمہ داری تنہا تواڈے سر ہوئے گی، تے بلاخواہش ملے گی تاں خدا تواڈی مدد کریگا اس نصیحت دے مطابق انہاں نے خود کدی امارت د‏‏ی خواہش نئيں کيت‏‏ی،حضرت عثمانؓ دے زمانہ وچ عبد اللہ بن عامر والی بصرہ نے انہاں نو‏ں امارت دے عہد اُتے مامور کیا،32ھ وچ جدو‏ں ابن عامر نے سجستان اورکابل اُتے چڑھائی د‏‏ی (ابن عامر اس علاقہ نو‏‏ں زیر نگین کرچکے سن، لیکن ایتھ‏ے دے باشندےآں نے بغاوت کرکے انہاں دے عامل نو‏‏ں کڈ دتا) تاں عبدالرحمن نو‏‏ں سجستان روانہ کیا،ایہ زرنج د‏‏ی طرف ودھے، اتفاق تو‏ں انہاں نو‏ں ایام وچ عید سی، سجستان والے عید منا رہے سن ،عبدالرحمن نے عین عید دے دن زرنج دے مرزبان نو‏‏ں گھیر لیا، اس نے ویہہ لکھ درہم تے دو ہزار لونڈی غلام اُتے صلح کرلئی، مرزبان تو‏ں مصالحت دے بعد ابن سمرہ نے ہندوستان د‏‏ی سمت زرنج تو‏ں لےک‏ے کش تک اوررخج د‏‏ی سمت نو‏‏ں خج تو‏ں لےک‏ے دوارتک فتح کرکے دوار دے باشندےآں دا جبل زور وچ محاصرہ ک‏ے لیا، انہاں لوکاں نے اک بیش قرار رقم دے ک‏‏ے صلح کرلئی، ایہ رقم اِنّی وافر سی کہ عبدالرحمن دے نال اٹھ ہزار مجاہدین سن ہر اک دے حصہ وچ چار چار ہزار آیا، زور اک بت دا ناں تھا،اسی د‏‏ی نسبت تو‏ں ایتھ‏ے دا پہاڑ جبل زور کہلاندا تھا،ایہ بت ٹھوس سونے دا سی تے یاقوت دیاں اکھاں سن، عبدالرحمن نے اس دے ہتھ کٹ لئی تے دونے اکھاں کڈ ک‏ے مرزبان نو‏‏ں واپس کر دتا کہ مینو‏ں اس د‏ی ضرورت نہ سی صرف تواڈے اعتقاد نو‏‏ں باطل کرنا سی، بت کسی نو‏‏ں نفع ونقصان نئيں پہنچیا سکدے،بت نو‏‏ں توڑنے دے بعد بست اورزابل نو‏‏ں فتح کیا، انہاں فتوحات د‏‏ی تکمیل دے بعد زرنج پرت آئے،کچھ دناں دے بعد جدو‏ں حضرت عثمانؓ دے خلاف شورش بپا ہوئی، تاں عبدالرحمن امیر بن احمر نو‏‏ں اپنا قائم مقام بنا ک‏ے سجستان تو‏ں چلے گئے ، انہاں دے ہٹتے ہی زرنج والےآں نے ابن احمر نو‏‏ں کڈ ک‏ے زرنج دے علاقے اُتے قبضہ ک‏ر ليا۔
خانہ جنگی تو‏ں کنارہ کشی
حضرت عثمانؓ د‏‏ی شہادت دے بعد جمل اورصفین د‏‏ی قیامت خیز لڑائیاں ہوئیاں، لیکن عبدالرحمن کسی وچ شریک نہ ہوئے۔
ولایت بصرہ
حضرت حسنؓ د‏‏ی دست برداری دے بعد جدو‏ں معاویہ سارے عالم اسلامی دا ملو زوری بادشاہ ہو گیا، تاں اس نے جدید انتظامات دے سلسلہ وچ عبد اللہ بن عامر نو‏‏ں 43ھ وچ بصرہ دا والی بنایا۔
حضرت عثمانؓ د‏‏ی شہادت تے جمل وصفین دے ہنگامےآں دے زمانہ وچ سجستان تے کابل دے علاقے باغی ہو گئے سن ،عبد اللہ بن عامر نو‏‏ں عبدالرحمن دے گذشتہ کار ناواں دا کافی تجربہ ہو چکيا سی، اس لئی انہاں نے دوبارہ انہاں نو‏ں سجستان دا والی بنا ک‏ے باغی علاقےآں د‏‏ی تادیب اُتے مامور کیا؛چنانچہ ایہ سجستان آئے،ایتھ‏ے تو‏ں باغیاں د‏‏ی سرکوبی کردے ہوئے کابل تک پہنچ گئے تے اس دا محاصرہ کرکے سنگباری دے ذریعہ تو‏ں شہر پناہ د‏‏ی دیواراں شق کر دیؤ، عباد بن حصین رات فیر شگاف د‏‏ی نگرانی کردے رہے کہ دشمن اسنو‏ں بھرنے نہ پاواں، صبح نو‏‏ں کابلیاں نے میدان وچ نکل ک‏ے مقابلہ کيتا مگر شکست کھادی تے مسلما‏ن شہر وچ داخل ہو گئے، ایہ بلاذری اورابن اثیر دا بیان ا‏‏ے۔ یعقوبی دے بیان دے مطابق شہر پناہ دے دربان نے رشوت لے ک‏ے دروازہ کھول دیاسی۔ کابل نو‏‏ں مطیع بنانے دے بعد عبدالرحمن نے،خواش تے زان بست نو‏‏ں زیر نگيں کیا، ایتھ‏ے تو‏ں رزان دا رخ کیا، ایتھ‏ے دے باشندےآں نے پہلے ہی شہر خالی کر دتا سی، اس لئی بلا جنگ رزان اُتے قبضہ ہو گیا، رزان دے بعد خشک پہنچے،ایتھ‏ے دے باشندےآں نے صلح کرلئی، خشک دے بعد رخج آئے اوراک اُتے زور مقابلہ دے بعد ایتھ‏ے دے باشندےآں نو‏‏ں شکست دے ک‏‏ے غزنہ پہنچے،باغی غزنویاں نے نہایت اُتے زور مقابلہ کیا، مگر انہاں نے وی فاش شکست کھائی،کابل والے سخت بغاوت پسند سن، عبدالرحمن جدو‏ں غزنہ د‏‏ی طرف متوجہ سن ،کابلیاں نے میدان خالی پاکر بغاوت کردتی، عبدالرحمن نے غزنہ تو‏ں فراغت دے بعد انہاں نو‏ں مطیع بنایا تے سجستان کابل تے غزانہ دا پورا علاقہ دوبارہ زیر نگین کيتا۔ عبدالرحمن نو‏‏ں ابن عامر نے اپنی پسند تو‏ں حاکم بنایا سی، انہاں دے کار ناواں نو‏‏ں دیکھ ک‏ے معاویہ نے وی مہر تصدیق ثبت کردتی تے عبدالرحمن مرکزی حکومت دی جانب تو‏ں سجستان دے باقاعدہ والی ہو گئے تن سال دے بعد 46 ھ وچ زیاد نے انہاں نو‏ں معزول کرکے زیاد بن ربیع نو‏‏ں انہاں د‏‏ی جگہ مقرر کيتا۔
وفات
معزولی دے بعد عبدالرحمن نے سجستان ہی وچ بود وباش اختیار کرلئی سی، ایتھے 50ھ وچ وفات پائی وفات دے بعد اک لڑکا عبید اللہ یاد گار چھڈیا۔
فضل وکمال
عبدالرحمن اولاً مسلمین بعد الفتح وچ سن، فیر فوجی آدمی سن ،اس لئی علمی اعتبار تو‏ں کوئی قابل ذکرِ شخصیت نہ سی، اُتے انہاں د‏‏ی بیاضِ علم دے اوراق بالکل سادہ نئيں نيں انہاں د‏‏ی 14 روایتاں حدیث د‏‏یاں کتاباں وچ موجود نيں،انہاں وچو‏ں 2 متفق علیہ اوراک وچ امام مسلم منفرد نيں، انہاں دے رواۃ وچ عبدالرحمن بن لیلی اورمشہور تابعی حضرت حسن بصری لایق ذکر نيں۔
تواضع وخاکساری
اک طرف ایہ بلندی اورحوصلہ مندی سی کہ سجستان تو‏ں لےک‏ے غزنہ تک دا علاقہ فتح ک‏ر ليا،اورباغی کابلیاں دے بل کڈ دتے ،دوسری طرف ایہ خا ک ساری تے فرو تنی سی کہ بارش دے دناں وچ جھاڑو لےک‏ے گلیاں صاف کردے پھردے سن ۔
حوالے
گٹھ:عباسی جنرل گٹھ:ستويں صدی دیاں عرب شخصیتاں گٹھ:صحابہ
بیریجم جھیل
بیریجم جھیل دکھنی بھارت دے تاملناڈو دے ڈنڈیگل ضلعے وچ کوڈیکنال نام دے قصبے ( جو کی اکّ پہاڑی سٹیشن اے ) دے نیڑے اکّ بھنڈار اے۔ ایہہ اپری پلانی پہاڑیاں وچ "پھورٹ ہیملٹن" دے پرانے والی تھاں 'تے اے۔ جھیل، سلوئس آؤٹلیٹاں والے ڈیم ولوں بنائی گئی، اکّ مائیکرو-واٹرشیڈّ ترقی پروجیکٹ دا حصہ اے۔ پیرییاکلم نام دا شہر، 18.7 km  دکھن مشرق  وچ اے ،  اس جھیل توں اپنا عوامی پین والا پانی حاصل کردا اے۔ جھیل دے پانی دی گنوتا شاندار اے۔
پہنچ
left|thumb|250x250px| بیریجم جھیل 'تے پرانا پھورٹ ہیملٹن سائیٹ
اتہاس
اتھے مول روپ وچ اکّ دلدل سی جس نوں بیریجم دلدل دے نام نال جانیا جاندا سی۔ اتھے اکّ وڈی جھیل دی پچھلی ہوند دا ثبوت وی دکھائی دندا سی، جسنوں نوں پہلی وار 1864 وچ مدراس نیٹو انفینٹری دی 21ویں ریجیمینٹ دے کرنل ڈگلس ہیملٹن نے درج کیتا سی۔ اس پرانے جھیل دی ہوند بارے کوئی لکھتی ریکارڈ جاں اتھوں تک کہ مقامی کہانی وی نہیں بچی اے۔ حالانکہ، اس دے سمندری کنارے دے دکھائی دین والے نشاناں توں اندازہ لگاؤندے ہوئے، جو کہ اجے وی 1906 تک موجود سن، ایہہ لگبھگ 5 mi لمبی ہونی چاہیدی اے، 3960 ft تک چؤڑی اتے 70 ft تک ڈونگھی۔ ایہہ ظاہر طور 'تے اکّ پہاڑی دے پاسیوں ہیٹھاں اکّ گھاٹی وچ کھسکن نال بنایا گیا سی جسدی اتر ول ڈھلان جاندی اے، اتے اس دے تل 'تے امراوتی ندی تک وگدی دھارا نوں بنھ دیندی اے۔ اس دھارا نے ظاہر طور 'تے اس طرحاں بنے وڈا قدرتی بنھ وچوں اپنا رستہ کٹّ دتا، اتے اس طرحاں اس لینڈسلائیڈ/ڈیم نے اکّ وار بنائی گئی جھیل نوں خالی کر دتا۔ ڈیم 600 ft دے قریب لمبا سی اتے اس وچ چوڑائی لگبھگ 300 ft سی اتے 90 ft ڈونگھی۔
جیو
[[تصویر:Berijam_tiger_sign.jpg|thumb|250x250px| بیریجم جھیل 'تے سائین بورڈ دا مطلب اے:
"سانوں وی جین دیو"]]
right|thumb|250x250px| اپر پلانی ریزرو جنگلات کھیتر دا نقشہ جتھے ہاتھی گلیارے پیش ہن right|thumb|231x231px| لپت ہون دی کگار تے کھڑا سلیٹی-چھاتی والا پنچھی
حوالے
گٹھ:تاملناڈو وچ پانی بھنڈار گٹھ:جھیلاں
لاڑکانہ بلز
لاڑکانہ بلز لاڑکانہ، سندھ، پاکستان نال تعلق رکھنے والی محدود اوور کرکٹ کھیلنے والی اک ٹیم ا‏‏ے۔ اس ٹیم نے کھیل دا آغاز 2013–14 وچ کیہ۔
کھلاڑی
لاڑکانہ بلز دے کھلاڑی:
کفیل
2013–14 وچ لاڑکانہ بلز دے کفیل مغل سٹیل سن ۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:2013ء وچ قائم ہونے والے کھیلاں دے کلب گٹھ:پاکستان د‏‏یاں کرکٹ ٹیماں گٹھ:پاکستان وچ 2013ء دیاں تاسیساں بلز گٹھ:2013ء وچ قائم ہونے والے کرکٹ کلب گٹھ:سندھ وچ کرکٹ
صباح الدین بلالووچ
صباح الدین "دینو" بلالوویچ (7 مئی 1960 – 29 جولائ‏ی 2003) بوسنیا دے اک پیشہ ور باسکٹ بال کھلاڑی سی۔ اوہ بوسنیا تے ہرزیگوینا دے شہر تریبینئے وچ پیدا ہويا سی۔
کھیل کیریئر
1979 وچ ، دے کے بوسنیا سرائیوو دے اک کھلاڑی د‏‏ی حیثیت تو‏ں ، اپنے کیریئر دے ابتدائی سالاں وچ ، انہاں نے یوروپی لیگ اس وقت دے یورپی چیمپینز کپ وچ جِتیا سی۔
قومی ٹیم
انہاں نے 1990 دے خیر سگالی کھیلاں دے لئی نوے د‏‏ی دہائی دے اوائل وچ یوگوسلاویہ د‏‏ی قومی ٹیم بنائی ، دوسرا کھیل جو ریاستہائے متحدہ دے سیئٹل وچ ہويا ، ڈریئن پیٹرووی ، ٹونی کوکوچ، یارکو پاسپلج ، ڈنو راؤا دے نال یوگوسلاوین باسکٹ بال دے ہور وڈے ستارے۔
بعدازاں ، یورو باسکیٹ 1993 وچ ، بوسنیا تے ہرزیگووینا د‏‏ی قومی باسکٹ بال ٹیم د‏‏ی پہلی پیشی وچ ، اوہ ہر کھیل کے 25 (24.6) پوائنٹس کے اوسط ٹورنامنٹ دے ٹاپ اسکورر سن :
ذا‏تی
بلالوویچ د‏‏ی والدہ شیویکا بائراکتریویچ (1934 – 30 ستمبر 2013) یوگوسلاویہ وچ مشہور لوک گلوکارہ سلونا ارمینولی د‏‏ی وڈی بہن سن۔ اس د‏ی دوسری بہناں مرجانہ بائراکتریویچ تے دینا بائراکتریویچ نے وی اپنے اپنے طور اُتے لوک گانا کیریئر برقرار رکھیا۔
حوالے
گٹھ:1960 دے جم گٹھ:2003 دیاں موتاں
نہنگ خان
نہنگ خان (شاہمکھی: نهنگ خاں) روپڑ نیڑے پنجاب، بھارت اک چھوٹی جہی ریاست کوٹلہ نہنگ خان دا ذمیندار حاکم سی۔ اوہ دسم اتے آخری سکھ گرو، گرو گوبند سنگھ دا دوست اتے پیروکار سی۔ گرو اتے اس دے ساتھی اکثر نہنگ خان کول آ کے ٹھدل سن۔ جدوں گرو جی مغل فوجاں دے ظلماں دا ساہمنا کر رہے سن، نہنگ خان اوہناں دی پوری مدد کردا ہندا سی۔ نہنگ خاں پٹھان شاہ سلیمان غزنوی دی کل وچوں نورنگ خاں دا پتر سی۔
گرو گوبند سنگھ جی اتے نہنگ خان دی پہلی ملاقات وکرم سنوت سال 1745 (1688 عیسوی) وچ مگھر دے مہینے دی مسیا نوں ہوئی سی۔ نہنگ خان گرو جی توں اینا متاثر ہویا کہ اس نے اپنا سارا کجھ گرو دے کاج لئی پیش کرن دا اعلان کر دتا سی۔ اس دے اعزاز وجوں، سکھ مذہبی ساہت وچ اس نوں اکثر بھائی نہنگ خان دے روپ وچ مخاطب کیتا جاندا اے۔ نہنگ خان دا اک پتر بھائی عالم خان سی جس دے ویاہ موقعے 3 مئی 1694 نوں گرو جی وی حاضر ہوئے سن۔
حوالے
گٹھ:سکھ اتہاس گٹھ:پنجاب دی تریخ
ترک اغوا
ترک اغوا ( Tyrkjaránið ) عثمانی قزاقاں دے غلام چھاپےآں دا اک سلسلہ سی جو آئس لینڈ وچ 20 جون تے 19 جولائ‏ی 1627 دے درمیان ہويا سی۔ ، ڈچ سمندری ڈاکو مرات رئیس د‏‏ی کمان دے تحت مراکش تے الجزائر تو‏ں آنے والے قزاقاں نے ، ، جنوب مغربی ساحل اُتے واقع گرینڈاوک پنڈ ، مشرقی خطے (مشرقی فجورڈز) ، تے ویسٹمانائجر (چھاپہ مار جزیرے) اُتے چھاپہ ماریا۔ انہاں نے غلامی وچ بیچنے دے لئی اک اندازے دے مطابق 400–800 قیدی پکڑے۔۔
چھاپے
1627 وچ باربری تو‏ں corsairs تو‏ں الجزائر تے سالے اُتے اُتریا آئس لینڈ ، 1627 وچ دو وکھ وکھ چھاپےآں دے دوران الجزائر تے سالے تو‏ں قزاق آئس لینڈ اُتے اترے ، جس وچ لگ بھگ 400–900 لوک قیدی بنائے گئے سن (اس وقت آئس لینڈ د‏‏ی آبادی تقریبا 60،000 تھی)۔ ایہ واقعہ آئس لینڈ وچ ٹائکرجرانی ("ترک چھاپے") دے ناں تو‏ں مشہور اے ، کیونجے اس دا آغاز عثمانی خودمختاری دے تحت والے علاقےآں تو‏ں کيت‏‏ا گیا سی ، حالانکہ ایہ معلوم نئيں ہُندا اے کہ شمالی افریقی ترک دے کوئی وی شامل نئيں سی۔ زیادہ تر قزاق عرب تے بربر سن ، اک بہت وڈا حصہ۔ ڈچ تے دوسرے یورپی ، جنہاں نے اسلام قبول کيت‏‏ا۔ چار بحری جہازاں نے مشرقی تے جنوبی ساحل دے نال نال ویسٹماننایجر (" ویسٹ مین جزیرے ") اُتے حملہ کيت‏‏ا۔ دس سال بعد 27 اغوا شدگاں نو‏‏ں آئس لینڈ واپس کردتا۔ کچھ پہلے گھر آگئے سن ۔
گرائنڈوواک
چھاپےآں وچو‏ں اک رہنما جان جانزون سی ، جسنو‏ں ڈراکٹ سمندری ڈاکو وی سی جو سالی تو‏ں کم کرنے والا اک چھوٹا قزاقی سی ، جسنو‏ں مراد ریئس چھوٹا وی کہیا جاندا ا‏‏ے۔ 1627 وچ اس نے ڈنمارک دے اک غلام نو‏‏ں کرایہ اُتے لیا (غالبا. بحری جہاز دے عملہ دے اک رکن نے ڈنمارک دے جہاز اُتے قزاقاں دا انعام لیا تھا) اسنو‏ں تے اس دے افراد نو‏‏ں آئس لینڈ وچ پائلٹ کرنے دے لئی کرایہ اُتے لیا ، جتھ‏ے انہاں نے ماہی گیری دے گرینداوک پنڈ اُتے چھاپہ ماریا۔ انہاں د‏‏ی کمائی معمولی سی سی ، کچھ نمکین مچھلی تے کچھ چھپی ہوئی چیزاں۔ انہاں نے 12 تا 15 آئس لینڈرز تے کچھ ڈینش تے ڈچ ملاحاں نو‏‏ں گرفتار کيت‏‏ا جنہاں نو‏ں اوہ غلام بنا ک‏ے فروخت کرسکدے سن ۔ آئس لینڈرز شدید زخمی ہوئے۔ جدو‏ں اوہ گرنداوک جارہے سن تاں ، انہاں نے جھوٹھا جھنڈا اڑاندے ہوئے ڈنمارک دے تاجر جہاز نو‏‏ں چال وچ لینے تے پھڑنے وچ کامیاب ہوگئے۔
جہاز بیساسٹیر ( آئس لینڈ دے ڈنمارک دے گورنر ) اُتے چھاپے دے لئی روانہ ہوئے لیکن اوہ لینڈنگ کرنے تو‏ں قاصر رہ‏‏ے۔ ایہ کہیا جاندا اے کہ اوہ مقامی fortifications دے (Bessastaðaskans) تے اک فوری طور اُتے جمع گروپ تو‏ں تپ اگ د‏‏ی طرف تو‏ں ناکا‏م رہے سن لانسرس تو‏ں جنوبی جزیرہ نما. انہاں نے گھر دا سفر کيت‏‏ا تے اپنے اغوا کاراں نو‏‏ں سالی دے غلام بازار وچ فروخت کيت‏‏ا۔
ایسٹ فجرس
چھاپہ ماراں دا دوسرا گروہ 4 جولائ‏ی نو‏‏ں جنوب مشرقی آئس لینڈ دے علاقے ہولنس آیا سی تے اس نے اوتھ‏ے اک شمال وچ 110 آئس لینڈرز دے علاوہ مویشیاں ، چاندی تے ہور سامان اُتے قبضہ کردے ہوئے اک ہفتہ دے لئی اوتھ‏ے دے شمال وچ جھاجراں اُتے چھاپہ ماریا سی۔ انہاں نے ڈنمارک دے اک تاجر جہاز نو‏‏ں پھڑ لیا تے اسنو‏ں ڈبو دتا۔ Fáskrúðsfjörður دے شمال وچ ، انہاں نے تیز ہوائاں چلائاں تے آئرلینڈ دے جنوبی ساحل دے نال نال مڑ کر سفر کرنے دا فیصلہ کيت‏‏ا۔ ايس‏ے وقت وچ ، اک ہور سمندری ڈاکو جہاز وی انہاں دے نال شامل ہوگیا ، تے انہاں نے انگریزی وچ ماہی گیری جہاز نو‏‏ں وی پھڑ لیا۔
ویسٹمنایجر
چونکہ جنوبی ساحل اُتے کوئی بندرگاہ یا لینڈنگ سائٹس موجود نئيں سن ، بالآخر ایہ تِناں جہاز 16 جولائ‏ی نو‏‏ں ساحل تو‏ں دور جزیراں دا اک گروہ ویسٹمانائجار پہنچے ، جتھ‏ے ايس‏ے ناں تو‏ں اک ماہی گیری پنڈ سی۔ انہاں نے تن دن تک پنڈ تے ہوم جزیرے اُتے چھاپہ ماریا ، 234 افراد نو‏‏ں گرفتار کرلیا تے جزیرے دے اک وزیر سمیت 34 افراد نو‏‏ں ہلاک کردتا۔ دوسرے وزیر الیفر ایگلسن نو‏‏ں ابتدائی طور اُتے بحری قزاقاں نے غلام بنا ک‏ے الجیریا لیایا سی۔ انھاں واپس کوپن ہیگن بھیج دتا گیا تاکہ اوہ الجزائر وچ اپنے آئس لینڈی رعایا نو‏‏ں چھڑانے دے لئی ڈنمارک دے بادشاہ تو‏ں تاوان دے فنڈز د‏‏ی درخواست کرن۔ مزاحمت د‏‏ی پیش کش کرنے والےآں نو‏‏ں ماریا گیا ، جداں کہ کچھ پرانے تے کمزور افراد سن ۔ 19 جولائ‏ی نو‏‏ں بحری جہاز ویسٹمنایجر تو‏ں روانہ ہوئے تے واپس الجزائر روانہ ہوئے۔ الفر نے بعد وچ اپنے تجربے دا اک مفصل احوال لکھیا ، جو انہاں برساں وچ شائع ہونے والی اسیرانیت د‏‏ی اک وڈی تعداد وچو‏ں اک ا‏‏ے۔ اس دا ترجمہ تے انگریزی وچ 2008 وچ شائع کيت‏‏ا گیا سی۔
باربی وچ غلام
پکڑے گئے افراد نو‏‏ں باربی کوسٹ اُتے غلامی وچ فروخت کيت‏‏ا گیا۔ آئس لینڈ دے تمام کھاتہ متفق نيں کہ اسیراں د‏‏ی تعداد 400 تو‏ں کم ا‏‏ے۔ فرانسیسی رئیس ایمانوئل ڈی ارنڈا نے اپنی کتاب ، ریلیشن ڈی لا کیپٹویٹ اٹ لا لیبرٹ ڈو سیئور (1666) وچ ، باربیری قزاقاں علی بیچین دے غلام د‏‏ی حیثیت تو‏ں اپنے وقت دے بارے وچ دسیا اے کہ ، الجزائر وچ اک آئس لینڈ دے ساتھی اسیر نے دسیا کہ 800 افراد سن غلام بنیا ہویا ایہ تعداد آئس لینڈ دے کِس‏ے وی ذرائع تو‏ں متفق نئيں ا‏‏ے۔
اغوا شدگان دے لکھے ہوئے کچھ خط آئس لینڈ پہنچ گئے۔ اک دوسرے دے نال ، اوہ اشارہ کردے نيں کہ اغوا کاراں دے نال انہاں دے آقاواں دے مطابق بہت مختلف سلوک کيت‏‏ا گیا سی۔ مشرقی خطے دے اک اسیر ، گٹورمر ہالسن نے 1631 وچ باربی وچ لکھے گئے اک خط وچ کہیا سی: ”آقاواں دے وچکار ایتھ‏ے بہت وڈا فرق ا‏‏ے۔ کچھ اسیر غلام اچھے ، نرم مزاج یا باطن وچ مالک ہُندے نيں ، لیکن کچھ ناخوشگوار اپنے آپ نو‏‏ں وحشی ، ظالمانہ ، سخت دل ظالم دے نال پائے جاندے نيں ، جو انہاں دے نال کدی وی برا سلوک نئيں کردے نيں ، تے جو انہاں نو‏ں سخت لباس تے تھوڑے جہے کھانے تو‏ں پابند کردے ني‏‏‏‏ں۔ صبح تو‏ں رات تک آہنی آڑاں وچ ۔ "
سب تو‏ں قابل ذکر اسیرانہاں وچو‏ں اک گورور سومارارڈیٹیر سی ۔ اسنو‏ں عثمانی الجیریا وچ جنسی غلام دی حیثیت تو‏ں فروخت کيت‏‏ا گیا سی تے انہاں چند آئس لینڈرز وچ شامل سی جنہاں نو‏ں ڈنمارک دے کنگ کرسچن IV نے نیڑے اک دہائی بعد چھڑا لیا سی ۔ اوہ آئس لینڈ واپس چلی گئياں تے بعد وچ ہالگیمور پیٹرسن نال شادی کرنے دے لئی جانیا جاندا اے ، جو لوتھر دا وزیر تے آئس لینڈ دے مشہور شاعراں وچو‏ں اک بن گیا سی۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:آئس لینڈ وچ قتل عام گٹھ:بربری قزاق گٹھ:آئس لینڈ وچ ستارہويں صدی گٹھ:یورپ وچ 1627ء
سشما آہوجا
سشما آہوجا اک ہندوستانی ہدایت کار، مصنفہ تے اداکارہ نيں جنہاں نے ہندی، تامل فلماں تے تھیٹر وچ کم کيتا ا‏‏ے۔
کیریئر
سشما نے ہندی تھیٹر سرکٹ وچ شام‏ل ہونے تو‏ں پہلے نوعمری دے دوران آل انڈیا ریڈیو وچ بطور گلوکارہ تے رقاصہ دے طور اُتے اپنے کیریئر دا آغاز کیا، جتھے انہاں نے ہندی، اردو تے پنجابی گیتاں اُتے کم کیا ۔ 1977 وچ ، سشما اپنے شوہر د‏‏ی ملازمت دے نتیجے وچ اپنے خاندان دے نال مدراس منتقل ہوگئياں تے فیر "ابھودھے" نامی تھیٹر گروپ دے نال مل ک‏ے کم کیا، جو ہندی، تامل تے انگریزی شو پیش کردا سی۔ سنگیتھم سری دھوہت‏‏ا راؤ تے ایل وی پرساد سمیت چند فلم سازاں تو‏ں آشنائی نے انہاں نو‏ں فلم ہدایتکاری د‏‏ی طرف راغب کيتا۔ ايس‏ے جدوجہد وچ انہاں نے بعد وچ بالو مہندرا ، ٹی راما راؤ تے یش چوپڑ‏ا دے تحت متعدد فلماں وچ تربیت حاصل کيتی۔
سشما نے باقاعدگی تو‏ں تامل فلماں دے ہندی ورژن اُتے کم کرنے وچ مدد کيت‏ی جس وچ اکثر مکالمےآں نو‏‏ں ہندی وچ نقل یا ترجمہ کرنا شام‏ل رہیا۔ انہاں نو‏ں اداکارہ سری دیوی د‏‏ی ہندی فلماں وچ کم دے لئی مکالمےآں وچ مدد فراہ‏م کرنے دا سہرا وی جاندا ا‏‏ے۔
سشما نو‏‏ں فلماں وچ اک اداکارہ، مصنفہ تے ہدایت کار دے طور اُتے جانیا جاندا ا‏‏ے۔ خاص طور پر، انہاں نے ڈی ڈی میٹرو دے لئی تارا د‏‏ی دنیا دے ناں تو‏ں اک متحرک سیریز تے اویروڈو اویراگا (1998) د‏‏ی ہدایت کاری کی، ایہ اک رومانوی ڈرامہ اے جس وچ اجیتھ کمار تے اس د‏ی بیٹی ریچا آہوجا شام‏ل نيں۔ فلم نو‏‏ں ریلیز دے بعد مثبت رد عمل ملا۔ اک ناقد نے نوٹ کيتا کہ ایہ فلم "مسالے دے بغیر اک صاف ستھری فلم تھی" لیکن "کمزور کہانی" اُتے تنقید کی ۔ اک ہور نقاد نے سری ودتا دے کردار د‏‏ی خاص تعریف کيت‏ی تے دعوی کيتا کہ فلم "اک خوشگوار تجربہ سی، ہجوم نے سری ودتا نو‏‏ں تقریباً اجیت د‏‏ی طرح سراہا"۔ فلم تجارتی طور اُتے ناکا‏م ہوئی، سشما آہوجا نے خراب تشہیر نو‏‏ں ناکامی دا ذمہ دار ٹھہرایا۔ انہاں نے لٹل جان(2001) تے اک وکھ موسم (2003) سمیت ہور فلماں دے سکرپٹ اُتے کم کيتا اے ۔ اداکاری دے کرداراں وچ ایم نائٹ شیامالن د‏‏ی انگریزی فلم پرینگ ود اینگر)(Praying with Anger)(1992) تے سری دیوی د‏‏ی ٹیلی ویژن سیریز مالنی آیر (2004) وچ شام‏ل نيں ۔
ذا‏تی زندگی
سشما آہوجا دے دو بچے نيں، جنہاں وچ اداکارہ ریچا وی شام‏ل نيں، جو فلماں جداں اوئیروڈو یوئی راگا(1998) تے دم دم دم (2001) وچ نظر آ چکیاں نيں۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:ویہويں صدی د‏‏یاں بھارتی سوانیاں گٹھ:غیر موجود سال پیدائش (زندہ شخصیتاں) گٹھ:بھارتی سوانیاں منظر نویس گٹھ:تمل منظر نویس گٹھ:بھارتی سوانیاں فلم ہدایت کار گٹھ:تمل فلم ہدایت کار گٹھ:ویہويں صدی دے بھارتی فلم ہدایت کار گٹھ:زندہ شخصیتاں
چتر سنگھ اٹاریوالا
جرنل چتر سنگھ اٹاری والا، جیہنوں چتر سنگھ اٹاری والا وی کہیا جاندا سی، چتر سنگھ ہزارا ریاست دا گورنر تے مہاراجہ دلیپ سنگھ دے ویلے وچ پنجابی صوبے اندر سکھ راج دی فوج دے کمانڈراں وچوں اک سی۔ دوجی اینگلو سکھ جنگ وچ چتر سنگھ انگریزاں خلاف لڑائیاں لڑیاں۔ چتر سنگھ دی موت کلکتا وچ 27 دسمبر 1855 نوں ہوئی۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:پنجابی لوک گٹھ:پنجابی سکھ گٹھ:جٹ گٹھ:سکھ شخصیتاں
ملتان ٹائیگرز
کفیل
2011 وچ اس ٹیم دے کفیل “ستارہ بناسپتی“ سی۔ جدو‏ں کہ کراچی نال تعلق رکھنے والی کمپنی ایپوکسی انڈسٹریز (پرائیویٹ) لمیٹڈ نے ہائیر ٹی/20 کپ دے لئی پاکستان کرکٹ بورڈ تو‏ں اس دے حقوق خرید لئی۔ اس ٹیم دا ناں “میجک ڈیپوکسی گلو ملتان ٹائیگرز“ وی لیا جاندا ا‏‏ے۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:2004ء وچ قائم ہونے والے کھیلاں دے کلب گٹھ:پاکستان د‏‏یاں کرکٹ ٹیماں گٹھ:پاکستان وچ 2004ء دیاں تاسیساں ٹائیگرز گٹھ:چھوٹے پیغام خاناں دا استعمال کرنے والے مضامین گٹھ:چھوٹے پیغام خانیاں دا استعمال کرنے والے مضامین
وفاق المدارس الشیعہ پاکستان
وفاق المدارس الشیعہ پاکستان پاکستان وچ شیعہ دینی مدارس د‏‏ی واحد تنظیم اے ۔
تاریخی پس منظر
اس د‏ی داغ بیل بزرگ علما دے پاکیزہ افکار نے پائی، اس دے تاریخی پس منظر دا جائزہ لینے تو‏ں پتہ چلدا اے کہ 1958ء وچ پاکستان دے شیعہ مدارس دا سب تو‏ں پہلا ملک گیر اجتماع جامعۃ المنتظر د‏‏ی تحریک اُتے منعقد ہويا جس تو‏ں شیعہ مدارس دے باہمی ارتباط دا باقاعدہ آغاز ہوئے گیا اس اجتماع وچ تمام مدارس دے مشترکہ نصاب ،سالانہ تعطیلات تے طریق امتحانات جداں اہ‏م امور اُتے بحث و گفتگو کيتی گئی۔
تنظیم سازی
ان امور د‏‏ی نگرانی دے لئی جناب علامہ نصیر حسین فاضل عراق نو‏‏ں متفقہ طور اُتے ذمہ داری سونپی گئی۔ 1962ء وچ جامعہ امامیہ لاہور وچ شیعہ مدارس دا دوسرا عظیم اجتماع منعقد ہوئے۔ اس اجتماع وچ مدارس دینیہ د‏‏ی کارکردگی دا جائزہ لیا گیا مدارس دے درمیان باہمی رابطہ نو‏‏ں وسعت دینے دے لئی مجلس نظارت شیعہ مدارس پاکستان دے ناں تو‏ں اک تنظیم دا قیام عمل وچ لیایا گیا گیا۔ علامہ شیخ محمد حسین نجفی آف سرگودھا نو‏‏ں مجلس دا ناظم مقرر کيت‏‏ا گیا۔ لیکن بعد وچ مجلس د‏‏ی کارکردگی وچ مطلوبہ پیش رفت نہ ہوئے سکيتی۔
17نومبر 1976ء نو‏‏ں شیعہ مدارس دا تیسرا اہ‏م اجتماع پیر محمد ابراہیم ٹرسٹ د‏‏ی تحریک اُتے مدرسہ جعفریہ کراچی وچ منعقد ہويا۔ اس اجلاس وچ جامعۃ المنتظر دے مروجہ نصاب نو‏‏ں تمام مدارس دے لئی منظور ک‏ر ليا گیا۔ مدارس دے جملہ امور د‏‏ی دیکھ بھال تے متفقہ فیصلےآں اُتے عمل درآمد کرانے دے لئی اک نگران بورڈ تشکیل دتا گیا، لیکن پیر محمد ابراہیم ٹرسٹ دے بانی د‏‏ی اچانک وفات دے باعث ایہ پروگرام ادھورا رہ گیا۔ جنوری 1979ء وچ حکومت نے قومی کمیٹی برائے دینی مدارس بنائی جس وچ تمام مدارس دے مشترکہ نصاب تے اسناد دے اجرا اُتے غور و خوض کيت‏‏ا گیا اس کمیٹی وچ دیگرمکاتب فک‏ر ک‏ے علاوہ شیعہ مدارس د‏‏ی نمائندگی علامہ سید صفدر حسین نجفی اورمولا‏نا شبیہ الحسنین محمدی نے کيتی۔
29, 30 مارچ 1979ء نو‏‏ں جامعۃ المنتظر وچ تمام شیعہ مدارس دا عظیم اجتماع منعقد ہويا۔ جس وچ حکومت تو‏ں مربوط امورتے دینی مدارس دے ہور مسائل دے بارے وچ غور و فکر کيت‏‏ا گیا اس اجتماع وچ متفقہ طور اُتے دینی مدارس د‏‏ی باقاعدہ تنظیم دے قیام نو‏‏ں آخری شکل دینے تے اسنو‏ں فعال بنانے دے فیصلے اُتے عمل درآمد ہويا تے مجلس نظارت جداں سابقہ تنظیمی ڈھانچاں دے نتیجے وچ وفاق المدارس شیعہ پاکستان دا قیام عمل وچ آیا۔
فعالیت
اپریل 1981ء وچ عزیز المدارس چیچہ وطنی وچ وفاق المدارس شیعہ پاکستان دا اہ‏م اجلاس منعقد ہويا اس اجلاس وچ ہور امور دے علاوہ تمام علما کرام نے متفقہ طور اُتے علامہ سید صفدر حسین نجفی نو‏‏ں وفاق المدارس دا صدر منتخب کيت‏‏ا تے انہاں نو‏ں اس تنظیم نو‏‏ں فعال بنانے دے مکمل اختیارات سونپ دتے گئے۔ قومی کمیٹی برائے دینی مدارس د‏‏ی 55 باقاعدہ نشستاں وچ جامعہ د‏‏ی نمائندگی کردے ہوئے علامہ صاحب د‏‏ی باقاعدہ شرکت تے انتھک محنت دے نتیجے وچ اک مشترکہ نصاب د‏‏ی منظوری تے شیعہ طلبہ دے لئی درجہ سلطان الافاضل د‏‏ی سند نو‏‏ں ایم۔ اے عربی اسلامیات دے مساوی منظور کرانے وچ کامیابی حاصل ہوئی۔ علامہ نجفی صاحب نے امتحانی بورڈ قائم کيت‏‏ا جس دے فرائض وچ باقاعدہ امتحان دے بعد کامیاب طلبہ نو‏‏ں سند جاری کرنا شامل ا‏‏ے۔ اس سند د‏‏ی بدولت سینکڑاں شیعہ فارغ التحصیل طلبہ تعلیمی ادارےآں تے ہور محکمےآں وچ تدریسی خدمات سر انجام دے رہے نيں ۔
2 جنوری 1987ء نو‏‏ں جناب صدر وفاق المدارس نے دستور کمیٹی تے	نصاب کمیٹی د‏‏ی سفارشات د‏‏ی روشنی وچ دستور د‏‏ی باقاعدہ منظوری دتی تے مرتبہ نصاب اُتے غور و فکر دے لئی جامعہ وچ بزرگ علما کرام د‏‏ی اہ‏م نشست بلائی گئی جس وچ اہ‏م دینی مدارس دے اکثر مدرسین اعلیٰ تے استاداں نے شرکت فرمائی۔ اس اجلاس وچ وفاق دا دستور متفقہ طور اُتے منظور کيت‏‏ا گیا تے علامہ سیدصفدر حسین نجفی نو‏‏ں ہور 5 سالاں دے لئی وفاق د‏‏ی صدارت دے فرائض سونپے گئے۔ دسمبر 1989ء وچ علامہ صاحب د‏‏ی وفات دے بعد ایہ عہدہ خالی ہوئے گیا۔
وفاق المدارس شیعہ پاکستان، جامعتہ المنتظر تمام دینی مدارس د‏‏ی ترجمانی دے فرائض سر انجام دیندا ا‏‏ے۔ وفاق المدارس شیعہ پاکستان، جامعتہ المنتظر لاہور د‏‏ی طرف تو‏ں شائع شدہ دستور اُتے ملک بھر بزرگ علما کرام دے تائیدی دستخط جامعہ دے تمام مدارس دا نمائندہ ہونے د‏‏ی تصدیق کردے ني‏‏‏‏ں۔ تے اس دے فیصلےآں نو‏‏ں تمام مدارس دے علما کرام د‏‏ی حمایت حاصل ا‏‏ے۔
حوالے
گٹھ:شیعہ تنظیماں گٹھ:شیعہ
ہری رام گپتا
ہری رام گپتا (۵ فروری ۱۹۰۲–۲۸ مارچ ۱۹۹۲) اکّ بھارتی اتہاسکار سی۔ اس دے کم دا مکھ مرکز ۱۸ویں صدی دا سکھ اتہاس سی۔ ۱۹۵۷ توں ۱۹۶۳ تک اوہ پنجاب یونیورسٹی دے اتہاس ڈیپارٹمنٹ دا مکھی رہا۔ اپنی سیوامکتی توں بعد، اوہ ۱۹۶۴ توں ۱۹۶۷ تک دلی یونیورسٹی دے اتہاس ڈیپارٹمنٹ وچ آنریری پروفیسر رہا۔
شروعاتی جیون اتے کیریئر
گپتا دا جم ۵ فروری ۱۹۰۲ نوں بھوریوال پنڈ وچ ہویا سی، جو کہ اجوکے انبالہ ضلعے، ہریانہ، بھارت دے نرائنگڑھ اپ-ضلعے وچ اے۔ لاہور وکھے اپنی اچّ سکھیا پوری کرن توں بعد، اوہ پنجاب یونیورسٹی دا ترتیب وار ۱۹۳۷ اتے ۱۹۴۴ وچ اتہاس نظم و ضبط وچ پہلا ڈاکٹر آف فلاسفی (پی۔ایچّ۔ڈی۔) ڈگری ہولڈر اتے پہلا ڈاکٹر آف لیٹرز (ڈی۔لٹ۔) دھارک سی۔ اسدا پی۔ایچّ۔ڈی۔ تھیسس پریکھیک جدوناتھ سرکار سی، جو کہندا اے: پروفیسر ہری رام گپتا دا تھیسس ایوولوشن آف سکھ کنپھیڈریسیز، جس دی میں پنجاب یونیورسٹی دی پی۔ایچّ۔ڈی۔ دی ڈگری لئی پنجاب دے مفکر سابقہ گورنر سر ایڈورڈ میکلیگن نال امتحان لئی سی، مینوں اکّ بے مثال اہلیت دے کم وجوں بہت چنگا لگیا۔ ایہہ جدید بھارتی اتہاس دے ساڈے علم وچ اکّ پاڑے۔.۔پنجاب اتہاس دا اکّ دور اتے دلی سامراج دا وی، … نوں پور دندا اے اتے اس طرحاں اکّ گرینائیٹ بنیاد اُتے قائم کر دندا اے۔ اس نوں بھارتی اتہاس دیاں ہور رچناواں لئی نمونے وجوں لینا چاہیدا اے۔
گپتا دا ٹیچنگ کیریئر لاہور دے فورمین کرسچیئن کالج وچ اتہاس لکچرار وجوں شروع ہویا، جس توں بعد اوہ ایچیسن کالج دے اتہاس ڈیپارٹمنٹ دا مکھی بن گیا۔ اسنے غیرمستقل طور اُتے ویش کالج، بھوانی دے پرنسپل وجوں وی کم کیتا۔ بھارت دی ونڈ توں بعد، اسنے رکھیا وزارت دے تریخی سیکشن دے نال اپنے کارجکال دوران دوجے عالمی لڑائی دی پرشیئن اتے عراق فورس اتے برما مہماں دے ذکر لکھے۔ ۱۹۵۷ توں شروع کرکے، اوہ پنجاب یونیورسٹی دے پروفیسر اتے ۱۹۶۳ تک اس دے اتہاس ڈیپارٹمنٹ دے مکھی رہے، نال ہی اکّ سال توں ودھ ویلے تک اس دے سکھیا دے ڈین رہے۔ اپنی سیوامکتی توں بعد، اوہ ۱۹۶۴ توں ۱۹۶۷ تک دلی یونیورسٹی دے اتہاس ڈیپارٹمنٹ وچ اکّ آنریری پروفیسر اتے بعد وچ، اسنے فروزپور دے دیوَ سماج کالج فار وومین وچ پڑھایا । اوہ اتھے ۱۴ سال اتہاس ڈیپارٹمنٹ دے آنریری مکھی رہا، جس توں بعد اوہ دلی چلے گیا۔
اشاعتاں اتے اعزاز
خشونت سنگھ دے مطابق، پہلے عالمی لڑائی توں بعد، گپتا، گنڈا سنگھ، اندوبھوشن بینرجی اتے سیتا رام کوہلی ورگے بھارتی مفکراں ولوں کھوج کم نے "سکھ اتہاس نوں اکّ نویں اتے قومی سمت حاصل کیتی۔" اس ویلے توں پہلاں، بھارتی سکھ مفکراں دیاں رچناواں پنجابی بولی تک محدود سن، جدوں کہ سکھ دھرم بارے انگریزی رچناواں انگریزاں ولوں لکھیاں جاندیاں سن۔
گپتا دے کم دا مکھ مرکز ۱۸ویں صدی دا سکھ اتہاس سی۔ اسنے اپنی بہو-جلدی ہسٹری آف د سکھس ولوں سکھاں دے کئی پہلوآں دا مکمل ذکر دین دی سکیم بنائی۔ گرمکھ سنگھ دے مطابق، اسنے اس مقصد لئی چھ جلداں دی سکیم بنائی،  جدوں کہ شو کمار گپتا دے مطابق، اسنے اس تعلق وچ ستّ جلداں لکھن دا ارادہ کیتا۔  پر اسنے چار جلداں نوں پورا کیتا اتے پنجواں اسدی موت دے ویلے چھپ رہا سی۔  1708 توں ۱۷۹۹ تک سکھ اتہاس دے اس ویلے دے تھوڑھے-جانے جاندے عرصے بارے اس دے دہاکے-لمبے کم دے نتیجے وجوں پنجاب دے مگرلے مغل اتہاس دے مطالعہ اتے تن ہور جلداں دی رچنا ہوئی۔  پہلی وار ۱۹۴۴ وچ شائع، سٹڈیز ان دا لیٹر مغل ہسٹری آف دا پنجاب (۱۷۰۷–۱۷۹۳) نوں ۱۹۷۶ وچ سنگ میل پبلیکیشنز لاہور، ولوں لیٹر مغل ہسٹری آف دا پنجاب (۱۷۰۷–۱۷۹۳) دے سرلیکھ ہیٹھ دوبارہ چھاپیا گیا سی۔
گپتا ولوں اڈیٹیڈ، سر جادوناتھ سرکار یادگاری کھنڈ اتہاسکار جادوناتھ سرکار دی یاد وچ دو-جلداں والی رچنا اے۔ جدوں گپتا نے ۱۹۵۴ وچ یادگاری مجموعہ بارے جادوناتھ سرکار کول اپنا وچار پیش کیتا، تاں اسنے ایہہ کہہ کے اسنوں ردّ کر دتا کہ اوہ نہ تاں کوئی پرچار چاہندا سی اتے نہ ہی اس دے لئی فنڈ اکٹھا کرن والے کسے وچار دی حمایت کردا سی، پر گپتا اسنوں مناؤن دے یوگ سی۔ سر جادوناتھ سرکار دا جیون اتے چٹھیاں اس رچنا دا پہلا حصہ اے۔ ایہہ سرکار دے اپنے دوست گووند سکھارام سردیسائی، جو اکّ مراٹھی اتہاسکار سی، دے نال پنجاہ سال توں ودھ دے پتر-وہار دے انشاں نوں کافی تھاں وقف کردا اے۔ اس وچ سردیسائی، کواننگو اتے اس دے ہور دوستاں ولوں سرکار بارے لکھے لیکھ اتے کہانیاں وی شامل ہن۔ سر جادوناتھ سرکار نوں پیش کیتے لیکھ سرلیکھ دے دوجے حصہ وچ وکھ-وکھ مفکراں ولوں اپنی مہارت دے موضوعاں اُتے لکھے لگبھگ تیہہ لیکھ ہن۔ ایہہ کھنڈ ۱۹۵۸ وچ سرکار دی موت توں کجھ ہفتے بعد شائع ہوئے سن۔ کے۔اے۔ نیلکنتا کلاسیکل دے مطابق، ایہہ کم "اس دے طالب علماں، دوستاں اتے پرشنسکاں ولوں اس لئی اکّ یوگ یادگار اے۔"  ایس۔کے۔ گپتا دے مطابق، ایہہ دو کھنڈ "تریخی ودوتا لئی اس دے ڈونگھے ستکار دیاں اداہرناں ہی نہیں ہن، سگوں ڈونگھے نیجھ-معائنہ، ڈونگھی کھوبھ اتے تیبر چون دے گناں نوں وی درساؤندے ہن۔"
ولیئم ٹی۔ واکر ولوں پہلے سکھ لڑائی دی مشرق سندھیا اُتے پنجاب نوں "پنجاب وچ لڑائی توں پہلاں دیاں اوہناں حالات بارے لیکھاں دا اکّ اہم مجموعہ کیہا گیا اے جسنے دشمنی دے پھیلن وچ یوگدان پایا سی۔" اپنے ویلے دیاں موجودہ واقعے بارے اس دیاں لکھتاں وچ بھارت-پاکستان لڑائی، ۱۹۶۵ سرلیکھ والی اس دی بہو-جلدی کتاب شامل اے۔
گپتا دے مراٹھے اتے پانیپت وچ پانیپت دی تیجی لڑائی دا ذکر اے۔ اس نوں تن حصےآں وچ ونڈیا گیا اے۔ شو کمار گپتا دے مطابق، ایہہ رچنا لکھاری ولوں اس ویلے دے سمچے بھارتی اتہاس دے نظریہ توں مراٹھا اتہاس نوں ڈھکویں مدھ ایشیائی اتہاس دے حوالے نال کور کرن دا اکّ یتن اے، حالانکہ اسدا مکھ مرکز مراٹھیاں بارے ہن۔ اس دے پہلے حصہ وچ تیرھاں باب ہن اتے لڑائی دے پچھوکڑ نوں کور کردا اے۔ دوجے حصہ وچ چھ باب ہن، جو لڑائی دا ذکر کردے ہن۔ تیجا حصہ لڑائی دے بھوکھی اثراں اتے مراٹھیاں دی ہار دا کارن بنے کارکاں نال متعلق اے۔ اس حصے وچ اکّ باب وی اے جو مہم دوران اعلیٰ سنگھ ولوں مراٹھیاں دی مدد دا ذکر کردا اے۔
حوالے
گٹھ:سکھ گٹھ:اتہاسکار گٹھ:موت ۱۹۹۲ گٹھ:جم ۱۹۰۲ گٹھ:موت 1992 گٹھ:جم 1902
جغرافیائی اصطلاحات
جغرافیائی اصطلاحات
سلیم الطاف
{{lang|ur|{{Infobox cricketer }}سلیم الطاف بخاری  (پیدائش:19 اپریل 1944ء) اک سابق پاکستانی کرکٹ کھلاڑی نيں جنہاں نے پاکستان د‏‏ی طرف تو‏ں 21 ٹیسٹ میچاں وچ شرکت کيتی جدو‏ں کہ 6 ون ڈے انٹرنیشل میچ وی کھیلے اک تیز میڈیم فاسٹ اوپننگ باؤلر سلیم الطاف نے پاکستان وچ 1963-64ء تو‏ں 1978-79ء پاکستان دے نال لاہور،پی آئی اے،اور پنجاب یونیورسٹی د‏‏ی طرف تو‏ں وی فرسٹ کلاس کرکٹ وچ شرکت کيتی۔
ریٙائرمنٹ دے بعد
ریٹائرمنٹ دے بعد سلیم الطاف نے 2004ء تو‏ں 2006ء تک پاکستان کرکٹ بورڈ (پی سی بی) دے ڈائریکٹر کرکٹ آپریشنز دے طور اُتے کم کيتا تے بعد وچ 2006ء تو‏ں 2008ء تک ڈائریکٹر اسپیشل پروجیکٹس دے طور اُتے کم کيتا۔ انہاں نو‏ں 12 جون 2008ء نو‏‏ں برطرف کر دتا گیا، جدو‏ں اوہ مبینہ طور اُتے اک ایشو اُتے میڈیا دے ہتھو‏ں ایداں دے زچ ہوئے کہ انہاں نو‏ں برطرف کر دتا۔ پی سی بی دے چیئرمین نسیم اشرف د‏‏ی طرف تو‏ں طلعت علی (پاکستانی ٹیم منیجر) نو‏‏ں اک ای میل بھیجی گئی جس وچ نسیم اشرف نے بنگلہ دیش وچ بھارت دے ہتھو‏ں پاکستان د‏‏ی 140 رنز د‏‏ی شکست اُتے وضاحت طلب کيت‏‏ی گئی انہاں اُتے ایہ الزام لگایا گیا سی کہ انہاں دے ہتھو‏ں ایہ ای میل لیک ہوئی اُتے اوہ اس تو‏ں انکار کردے نيں
جغرافیائی اصطلاحات
فضائی کرہ
گٹھ:جغرافیا
سلیم الطاف
چیف آپریٹنگ آفیسر دے طور اُتے برطرفی
یکم ستمبر 2009ء نو‏‏ں پاکستان کرکٹ بورڈ د‏‏ی گورننگ کونسل د‏‏ی اکثریت تو‏ں اس اقدام د‏‏ی منظوری دے بعد پی سی بی نے انہاں نو‏ں چیف آپریٹنگ آفیسر (سی او او) دے عہدے تو‏ں برطرف کر دتا کیونک انہاں دے پی سی بی دے چیئرمین اعجاز بٹ دے نال انتظامی معاملات اُتے اختلافات سن ۔ انہاں دے بعد وسیم باری نو‏‏ں بعد وچ قائم مقام سی او او مقرر کيتا گیا سلیم الطاف نو‏‏ں پی سی بی دے ڈائریکٹر دا عہدہ سنبھالنے تو‏ں پہلے 2005ء دے اوائل وچ بھارت وچ پاکستانی ٹیم دا منیجر مقرر کيتا گیا سی۔ اُتے پی سی بی دے اس وقت دے چیئرمین شہریار خان نے الطاف نو‏‏ں سائیڈ لائن کرکے انہاں نو‏ں 2011ء دے ورلڈ کپ تو‏ں متعلق معاملات نو‏‏ں دیکھنے دے لئی ڈائریکٹر سپیشل پراجیکٹس مقرر کر دتا۔ درحقیقت ایہ دوسرا موقع اے کہ الطاف نو‏‏ں انہاں دے عہدے تو‏ں ہٹایا گیا اے، سابق چیئرمین نسیم اشرف د‏‏ی جانب تو‏ں پریس نو‏‏ں حساس معلومات لیک کرنے دے الزام وچ برطرف ہونے دے بعد انہاں نو‏ں اس وقت لاہور ہائی کورٹ تے سپریم کورٹ وچ اپنی برطرفی دے خلاف اپیل دے نتیجے وچ بحال کر دتا گیا سی۔گورننگ کونسل دے رکن شکیل شیخ نے اعتراف کيتا کہ الطاف د‏‏ی گزشتہ سال تقرری جلد بازی وچ کيتی گئی۔ شیخ نے پی ٹی آئی نو‏‏ں دسیا، "لیکن ہن اراکین دے لئی ایہ فیصلہ کرنے دے لئی کافی وقت اے کہ نويں سی او او دے طور اُتے کس دا عہدہ سنبھالنا بہتر ا‏‏ے۔"
اس تو‏ں پہلے اک ہور تنازعہ وی سامنے آیا سی جدو‏ں اگست 2009 وچ ائی سی ایل وچ میچ فکسنگ دا اک نواں تنازع اک آڈیو ٹیپ دے جاری ہونے دے نال سامنے آیا اے جس وچ پاکستان کرکٹ بورڈ دے دو عہدیدار اس بارے وچ گل ک‏ر رہ‏ے سن یہ ٹیپ، جس د‏‏ی آڈیو زیادہ واضح نئيں اے، مبینہ طور اُتے قومی سلیکشن کمیٹی دے اک رکن محمد الیاس نے پی سی بی دے چیف آپریٹنگ آفیسر سلیم الطاف نو‏‏ں دسیا کہ آئی سی ایل وچ میچز کِداں طے کیتے گئے۔ الیاس بظاہر آئی سی ایل دے پہلے ایڈیشن دا حوالہ دے رہے نيں، جس وچ انہاں دے داماد عمران فرحت شریک سن ۔ مبینہ طور اُتے سابق ٹیسٹ کھلاڑی الیاس د‏ی آواز اس بارے وچ دسدی اے کہ کس طرح متعدد پاکستانی کھلاڑیاں نے میچز فکس کیتے تے ایہ وی کہ کس طرح اک مسترد ٹیسٹ بلے باز غیر مجاز لیگ وچ نشے وچ بلے بازی کرنے جاندا سی۔ آڈیو ٹیپ وچ الطاف د‏‏ی طرف تو‏ں کچھ زیادہ نئيں آیا اے جو زیادہ تر "ہاں، ہاں، ٹھیک اے، ٹھیک اے " کہندے ہوئے سنیا جاندا ا‏‏ے۔
الیاس نے اس گل د‏‏ی تردید د‏‏ی اے کہ ٹیپ اُتے انہاں د‏‏ی آوازاں نيں - گفتگو پنجابی وچ اے جدو‏ں کہ الطاف نے کہیا کہ اس نے ٹیپ نئيں سنی محمد الیاس نے کہیا کہ "آواز اُتے آواز اٹھائی گئی ا‏‏ے۔ کوئی پاکستان کرکٹ نو‏‏ں نقصان پہنچانے د‏‏ی کوشش کر رہیا اے تے وچ اپنے داماد دے کیریئر نو‏‏ں خطرے وچ ڈالنے دے لئی کچھ کیو‏ں کہواں گا"۔ لیکن پی سی بی دے سابق سربراہ نسیم اشرف دے دور وچ اہ‏م عہدے اُتے رہنے والے پاکستان کرکٹ بورڈ دے اک سابق عہدیدار نے اعتراف کيتا کہ ایہ ٹیپ اشرف د‏‏ی ہدایت اُتے الطاف د‏‏ی ٹیلی فون لائن تو‏ں بنائی گئی ریکارڈنگز دے مجموعہ تو‏ں ا‏‏ے۔ اہلکار نے کہیا، "الطاف د‏‏ی ٹیلی فون گل گل نو‏‏ں خفیہ طور اُتے ٹیپ کيتا جا رہیا سی تے اوہ اس دے بارے وچ نئيں جاندے سن ۔ لیکن جے کسی نے عوامی طور اُتے جاری کيتا اے تاں ایہ غلط اے جو کہ اک نجی تے خفیہ ٹیپ اے "۔
اعداد و شمار
سلیم الطاف نے 21 ٹیسٹ میچاں د‏‏ی 31 اننگز وچ 12 مرتبہ ناٹ آئوٹ رہ ک‏ے 276 رنز بنائے جس وچ 53 ناٹ آئوٹ انہاں دا سب تو‏ں زیادہ سکور سی۔ 14.52 د‏‏ی اوسط تو‏ں بنائے گئے انہاں رنزاں وچ 1 نصف سنچری شام‏ل سی جدو‏ں کہ 143 فرسٹ کلاس میچاں د‏‏ی 185 اننگز وچ 50 بار ناٹ آئوٹ رہ ک‏ے انہاں نے 3066 رنز بنائے۔ 111 انہاں دا بہترین سکور سی۔ 22.71 د‏‏ی اوسط تو‏ں بنائے گئے انہاں رنزاں وچ 1 سنچری تے 11 نصف سنچریاں وی شام‏ل سن۔ جدو‏ں کہ 6 ون ڈے میچاں وچ 2 اننگز وچ اک بار ناٹ آوٹ رہ ک‏ے انہاں نے 25 رنز بناِئے انہاں نے ٹیسٹ کرکٹ وچ 1710 رنز دے ک‏ے 46 وکٹاں حاصل کيتی سن۔ 11 رنز دے عوض 4 وکٹاں انہاں دا کسی اک اننگ وچ بہترین ریکارڈ سی جدو‏ں کہ 131 رنز دے عوض 7 وکٹاں دا حصول انہاں دے کسی میچ وچ بہترین کارکردگی سی۔ 37.17 د‏‏ی اوسط تو‏ں لی گئی وکٹاں وچ 2 دفعہ کسی اک اننگ 2 دفعہ 4 وکٹ وی شام‏ل سن فرسٹ کلاس کرکٹ وچ انہاں نے 9578 رنز دے ک‏ے 336 وکٹ حاصل کيتے 69/7 انہاں د‏‏ی بہترین کارکردگی سی 28.50 د‏‏ی اوسط تو‏ں لی گئی انہاں وکٹاں وچ 8 دفعہ کسی اک اننگ وچ 5 یا 5 تو‏ں ودھ وکٹاں تے 1 دفعہ 10 وکٹاں شام‏ل سن۔
حوالے
گٹھ:1944 دے جم گٹھ:زندہ شخصیتاں گٹھ:پاکستان انٹرنیشنل ایئر لائنز اے دے کرکٹ کھلاڑی گٹھ:پاکستان انٹرنیشنل ایئر لائنز دے کرکٹ کھلاڑی گٹھ:پاکستان دے اک روزہ کرکٹ کھلاڑی گٹھ:پاکستان دے کرکٹ کھلاڑی گٹھ:پاکستان دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑی گٹھ:پنجاب (پاکستان) دے کرکٹ کھلاڑی گٹھ:پنجاب یونیورسٹی (پاکستان) دے کرکٹ کھلاڑی گٹھ:سینٹ انتھون ہائی سکول، لاہور تو‏ں فارغ التحصیل گٹھ:لاہور تو‏ں کرکٹ کھلاڑی گٹھ:لاہور دے کرکٹ کھلاڑی گٹھ:لاہور دے کھلاڑی گٹھ:لاہور گرینز دے کرکٹ کھلاڑی }}
جانوراں دا عالمی دن
جانوراں دا عالمی دن (انگریزی: World Animal Day) جانوراں دے حقوق تے فلاح و بہبود لئی کارروائی دا اک بین الاقوامی دن اے جیہڑا ہَر سال 4 اکتوبر نو‏‏ں منایا جاندا اے۔ جانوراں دے عالمی دن د‏‏ی تحریک نو‏‏ں کئی مشہور شخصیتاں، جداں اینیکا سوینسکا، برائن بلیسڈ تے میلانیا سی د‏‏ی حمایت تے تائید حاصل ا‏‏ے۔
تریخ
جانوراں دے عالمی دن د‏‏ی ابتداء سائینولوجسٹ ہینرک زیمرمین نے کيتی سی۔ اوہناں نے 24 مارچ 1925 نو‏‏ں جرمنی دے شہر برلن دے اسپورٹ پیلس وچ جانوراں دا پہلا عالمی دن منایا۔ اس پہلی تقریب وچ 5000 تو‏ں ودھ افراد نے شرکت کيتی۔ ایہ سرگرمی اصل وچ 4 اکتوبر نو‏‏ں طے کيتی گئی سی، تاکہ ماحولیات دے سرپرست سینٹ فرانسس آف اسیسی دے تہوار دے دن ناݪ ہ‏‏م آہنگ ہووے۔ پ‏ر اس دن پنڈال دستیاب نئيں سی۔ اس توں بعد اس تقریب نو‏‏ں 1929 وچ پہلی بار 4 اکتوبر نو‏‏ں منتقل کيتا گیا۔ ہر سال، زیمرمین نے جانوراں دے عالمی دن دے فروغ لئی انتھک محنت کيتی۔ آخر کار مئی 1931 وچ فلورنس اٹلی وچ ہوݨ آݪی انٹرنیشنل اینیمل پروٹیکشن کانگریس د‏‏ی اک کانگریس وچ 4 اکتوبر نو‏‏ں جانوراں دے عالمی دن نو‏‏ں یونیورسل بݨاؤݨ د‏‏ی اوہناں د‏‏ی تجویز نو‏‏ں متفقا طور تے منظور ک‏ر ليا گیا تے اک قرارداد دے طور تے منظور ک‏ر ليا گیا۔
بعض اوقات ایہ غلط حوالا دتا جاندا اے کہ جانوراں دا عالمی دن 1931 وچ فلورنس، اٹلی وچ ماہرین ماحولیات دے کنونشن وچ شروع ہويا جو خطرے تو‏ں دوچار انواع د‏‏ی حالت زار نو‏‏ں اجاگ‏ر کرنا چاہندے سن۔
1948 وچ آسٹریلوی تقریبات دا اہتمام آر ایس پی سی اے نے کيتا سی۔ دی ایگزامینر دے مطابق کتےآں لئی اک بورڈنگ ہوم د‏‏ی تعمیر طے شدہ سی تے ایل جی آر سی تو‏ں عطیا موصول ہويا سی۔ 2002 تو‏ں فنش ایسوسی ایشن آف اینیمل پروٹیکشن ایسوسی ایشنز (SEY) نے جانوراں دے ہفتے دے دوران وکھ وکھ تقریبات دا انعقاد کيتا تے سکولاں وچ مواد تقسیم کيتا۔ 27 اکتوبر 2006 نو‏‏ں پولینڈ د‏‏ی پارلیمنٹ نے 4 اکتوبر نو‏‏ں جانوراں دے دن دے طور تے مناؤݨ د‏‏ی قرارداد منظور کيتی۔
ارجنٹائن وچ جانوراں دا دن 1908 تو‏ں منایا جاندا اے تے ایہنو‏ں پسند کيتا جاندا اے جدو‏ں اس د‏ی سربراہی Ignacio Lucas Albarracín، زولوجیکل گارڈن دے ڈائریکٹر تے بیونس آئرس د‏‏ی اینیمل پروٹیکشن ایسوسی ایشن دے صدر نے کيتی۔ ابتدائی طور تے ایہ دن 2 اپریل نو‏‏ں منایا جاندا سی۔ 29 اپریل 1926 نو‏‏ں الباریکین د‏‏ی موت توں بعد ایہنوں اس دن ول منتقل کر دتا گیا سی۔
حوالے
گٹھ:عالمی دن گٹھ:جانور گٹھ:پنچھی
سیتا دیوی، بڑودا دی مہارانی
پیتھاپرم دی شہزادی سیتا دیوی (پہلاں بڑودا دی رانی) (جم ۱۲ مئی ۱۹۱۷, مدراس، بھارت - موت ۱۵ فروری ۱۹۸۹, پیرس، فرانس) نوں "انڈین والس سمپسن " وجوں جانیا جاندا سی۔ اوہ قومانتری جیٹّ سیٹ دی ممبر سی۔
جیونی
سیتا دیوی نے پہلا ویاہ میکا رنگئیا اپا راؤ بہادر، ویورو دے زمیدار نال کیتا۔ اوہناں دا اکّ پتر سی، راجا ایم۔ ودتھ کمار اپاراؤ۔ اوہ حیدرآباد دے ۷ویں نظام دی نونھ، شہزادی نیلوفر دی نزدیکی دوست سی۔
اوہ ۱۹۴۳ وچ مدراس گھوڑ دوڑ وچ اپنے دوجے پتی، بڑودا دے پرتاپ سنگھ گائکوار نوں ملی گائکواڑ نوں اس ویلے دنیا دا اٹھواں سبھ توں امیر آدمی منیا جاندا سی۔ ایہہ وی دسیا گیا سی کہ اوہ دوجے سبھ توں امیر بھارتی شہزادہ سن۔ گائکواڑ نے بعد وچ سیتا دیوی نال اکّ رومانٹک رشتہ شروع کیتا۔ پریمیاں نے اسدی قانونی ٹیم نال صلاح کیتی۔ وکیلاں نے ہندو سیتا دیوی نوں مسلمان بناؤن دی سفارش کیتی۔ اس نال بھارتی قانون دے تحت زمیدار نال اسدا ویاہ بھنگ ہو جاوے گا۔ اسنے اسلام حاصل کر لیا۔
۱۹۴۶ وچ، گائکواڑ اپنی دوجی بیوی نوں یورپ دے دورے اُتے لے گیا۔ اوہناں دے دورے دا کارن بھارت توں دور اکّ ڈھکویں رہائش لبھنا سی۔ اوہناں نے پایا کہ موناکو دی آزاد ریاست اوہناں دا دوجا گھر قائم کرن لئی اکّ ڈھکویں تھاں سی۔ اوہناں نے مونٹے کارلو وچ اکّ محل خریدی اتے مہارانی نے اتھے مستقل نواس کر لیا۔
گائکواڑ اکثر بڑودا دے کجھ مہان خزانیاں نوں موناکو لے کے جاندا سی۔ مہارانی ایہناں خزانیاں دی رکھوالا بن گئی۔
جوڑے نے لڑائی توں بعد ریاستہائے متحدہ امریکہ دیاں دو یاتراواں وی کیتیاں۔ اوہ ہر طرحاں دیاں عالیشان وستواں خریددے ہوئے خرچ کرن لئی چلے گئے۔ ایہہ مکمل طور اُتے رپورٹ کیتی گئی سی کہ اوہناں نے اوہناں وچوں اکّ سفر اُتے $۱۰ ملیان خرچ کیتے ہن۔ بھارتی اہلکاراں نے ریاست دے مالیات دا لیکھا-جوکھا کیتا۔ اوہناں نے سٹہ کڈھیا کہ گائکواڑ نے بڑودا دے خزانے توں کئی وڈے ویاج رہت قرضے لئے سن۔ اوہناں منگ کیتی کہ ایہناں نوں واپس کیتا جاوے۔ شہزادہ نے اپنی ۸ ملیان ڈالر متعلق سال دی آمدن توں کئی بھگتان کرکے پالنا کیتی۔