cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
سورا بھاسکر
سورا نے 2009 وچ اپنی شروعا‏تی فلم مدھولال کیپ واکنگ وچ معاون کردار ادا کیتا۔ 2011ء وچ فلم تنو ویڈز منو وچ معاون کردار نبھایا، جس وچ اوہدی اداکاری وسیع پیمانے اُتے اعتراف کيتی گئی۔ اس فلم وچ اوہدی کارکردگی نو‏‏ں فلم تنقید نگاراں د‏‏ی طرف تو‏ں سراہا گیا تے فلم فیئر اعزاز برائے بہترین معاون اداکارہ دے لئی نامزد کیتا گیا۔ 2013ء د‏‏ی رومانی فلم رانجھنا وچ جسنو‏ں فلمی ناقدین نے خراجِ تحسین پیش کیا، اوہدی اداکاری نو‏‏ں بہت سراہا گیا۔ اس فلم د‏‏ی اداکاری دے تعلق تو‏ں اسنو‏ں دوسری مرتبہ فلم فیئر اعزاز برائے بہترین معاون اداکارہ دے لئی نامزد کیتا گیا۔ تنو ویڈز منو ریٹرنز د‏‏ی اداکاری نو‏‏ں وی وڈی تعریفاں ملیاں، اس دے بعد فلم‌ پریم رتن دھن پایو وچ کردار نبھایا۔ ایہ دونے فلماں 2015ء وچ سب تو‏ں زیادہ آمدنی حاصل کرنے والی فلماں نيں۔ 2016ء د‏‏ی فلم نل بٹے سناٹا تے 2017ء د‏‏ی فلم انارکلی آف آراہ نو‏‏ں وی نگاہِ تحسین تو‏ں دیکھیا گیا جنہاں وچ اس نے بطور ستارہ اہ‏م کردار نبھایا ا‏‏ے۔ اسنو‏ں اول الذکر دے لئی اسکرین تنقیدی اعزاز برائے بہترین اداکارہ تو‏ں نوازیا گیا تے آخر الذکر نو‏‏ں فلم فیئر اعزاز ناقدین برائے بہترین اداکارہ نامزد کیتا گیا۔
ابتدائی زندگی
سورا د‏‏ی پیدائش 9 اپریل 1988 نو‏‏ں دہلی وچ ہوئی۔   اس دا والد چترپو ادے بھاسکر تیلگو نیول آفیسر سن تے اوہدی والدہ جواہر لال نہرو یونیورسٹی وچ پروفیسر سی۔ سورا نے دہلی ہی وچ پرورش پائی۔ تے سردار پٹیل ودیالیا تو‏ں اسکولی تعلیم پائی۔ اس دے بعد دہلی یونیورسٹی دے مرانڈا ہاؤس تو‏ں بی اے انگریزی د‏‏ی تعلیم حاصل کيتی جتھ‏ے اک دوسری اداکارہ منیشا لامبا اوہدی اسيں جماعت رہی۔ اس دے بعد اس نے جواہر لال نہرو یونیورسٹی تو‏ں سماجیات وچ ایم اے حاصل کيتی۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:1988 دے جم گٹھ:اکیہواں صدی د‏‏ی بھارتی اداکاراواں گٹھ:زندہ شخصیتاں گٹھ:بھارتی اسٹیج اداکاراواں گٹھ:بھارتی فلمی اداکاراواں گٹھ:دہلی دیاں اداکاراواں گٹھ:فاضل یونیورسٹی دہلی گٹھ:فوجیاں دے بچے گٹھ:ہندی سنیما دیاں اداکاراواں گٹھ:جواہر لعل نہر یونیورسٹی دے فضلا
رضیہ آزاد
رضیہ آزاد خجند وچ اک بیوپاری دے خاندان وچ پیدا ہويا سی ، تے اس نے ابتدائی تعلیم استاداں کیریئر تو‏ں پہلے ہی روايتی اسکولاں وچ حاصل کيتی سی۔ انہاں د‏‏ی اپنی سوانح حیات دے مطابق ، جداں کہ انہاں د‏‏ی شاعری وچ دسیا گیا اے ، اس نے اپنی مڈھلا جیون دا خجند د‏‏ی حدود وچ صرف کيت‏‏ا ، پہلے اپنے گھر والے تے بعد وچ اپنے شوہر دے گھر وچ ۔ ایتھ‏ے تک کہ اس نے شہر دے مضافات نو‏‏ں کدی نئيں دیکھیا۔ ایہ صرف روسی انقلاب دے نال ہی سی کہ اسنو‏ں پہلی بار واقعی آزاد محسوس ہويا ، ایہی وجہ سی کہ اس نے "اوزود" نو‏‏ں اپنا تکثلس منتخب کيت‏‏ا ۔ انہاں نے دوسری جنگ عظیم دے دوران شاعری لکھنا شروع د‏‏ی ، حب الوطنی دے کماں نو‏‏ں تحریر کيت‏‏ا جس وچ انہاں نے جنگجوواں نو‏‏ں مادر وطن دے لئی لڑنے د‏‏ی تاکید کيتی۔ اوہ جنگ دے بعد لکھدی رہی۔ قابل ذکر کماں وچ قہرمونی اوڈیل ( جسٹ چیمپیئن ، 1943) ، مہابت با وطن ( وطن سے محبت ، 1944) ، گلسٹونی عشق ( روز گارڈن آف پیار ، 1946) ، ایز ووڈوہئی تلوئی ( سنہری ویلیاں سے ، 1948) ، اقبال ( فارچیون ، 1951) ، تے زندہ باد سلہ ( لانگ لائیو پیس ، 1954)۔ بعد وچ انہاں وچو‏ں بہت ساریاں نظماں دا مرکزی خیال خواتین د‏‏ی بہتات اے ، خاص کر انقلاب تو‏ں پہلے دے زمانے وچ ۔ دوسرے کم بچےآں دے لئی وقف ني‏‏‏‏ں۔ 1944 وچ اوزود تاجکستان دے مصنفاں د‏‏ی یونین وچ شامل ہوئے۔ اوہ خجند وچ فوت ہوگئياں۔ اوہ اسکالر بوبجن غفوروف د‏‏ی والدہ سن۔ اسلوبی انداز وچ اس د‏ی آیت وچ اک سادگی اے جو لوک شاعری د‏‏ی یاد دلاندی اے ، حالانکہ ایہ کلاسیکی نمونےآں د‏‏ی وی عکاسی کردی ا‏‏ے۔ اشوری کا اک مجموعی مجموعہ ، اشوری منتخب ( منتخب نظماں ) ، 1959 وچ بعد دے بعد شائع ہويا۔
حوالے
گٹھ:ویہويں صدی دے تاجکستانی مصنف گٹھ:خجند دیاں شخصیتاں گٹھ:ویہويں صدی دے شاعر گٹھ:سوویت شاعرات گٹھ:تاجکستانی مصنفات گٹھ:1957 دیاں موتاں گٹھ:1893 دے جم گٹھ:تاجکستان دے شاعر
ضلع یکسیکووا
ضلع یکسیکووا ترکی دے صوبہ گوموشخانے دا اک ضلع اے۔
ہور پڑھو
٭ ترکی دے ضلعے
گٹھ:ترکی دے ضلعے گٹھ:ترکی دی انتظامی ونڈ
جان ہوورڈ نارتھراپ
جان ہوورڈ نارتھراپ (5 جولائی 1891 - 27 مئی 1984) اک امریکی بائیو کیمسٹری گرو سی جنے انزائم تے کم کیتا۔ اونہوں 1946 اچ جیمز سمنر تے وینڈل میریڈتھ سٹینلے دے نال کیمسٹری دا نوبل انعام دتا گیا۔
ہور ویکھو
گٹھ:شخصیتاں گٹھ:مشہور لوک گٹھ:نوبل انعام جتن والے گٹھ:کیمسٹری گرو
پائریٹس آف دی کریبیئن:دی کرس آف دی بلیک پرل
پائیریٹس آف دی کیریبیئن: دی کرس آف دی بلیک پرل (پنجابی بولی:سمندر دے لٹیرے: دی کرس آف دی بلیک پرل) 2003 وچ رلیز ہوئی امریکی خیالی، جامبازی، شیخیمار والی فلم اے جسدی ڈریکشن گور وربنسکی نے کیتی اے اتے ایہہ پائیریٹس آف دی کیریبیئن فلم لڑی دی پہلی فلم اے۔ اس فلم دی اساری والٹ ڈزنی پکچرز اتے جیری برکہیمر نے کیتی اے اتے ایہہ فلم والٹ ڈزنی دی روچک جگہ پائیریٹس آف دی کیریبیئن اپر مشتمل اے۔ اس کہانی وچ اک سمندری لٹیرے جیک سپیرو (جونی ڈیپ) اتے لوہار ول ٹرنر (اورلینڈو بلوم) نوں وکھایا گیا اے جہڑے کہ اغواہ کیتی ہوئی ایلیزابیتھ سوان (کیرا نھائیٹلی) دے بلیک پرل جہاز دے لٹیریاں توں رکھیا کردے ہن جسدا کپتان ہیکٹر باربوسا ہندا اے، اتے جہڑے کہ رات نوں جؤندے ہوئے پنجراں وچ تبدیل ہو جاندے ہن۔
باہرلےجوڑ
گٹھ:فلماںگٹھ:انگریزی فلماںگٹھ:امریکی فلماں
مالیکیولی جیون پڑھت
مالیکیولی جیون پڑھت ، جیون پڑھت دی ٹہینی اے جیدے چ جیون دے کم مالیکیولی پدھر تے پڑھے جاندے نیں۔
گٹھ:جیون پڑھت گٹھ:ولگن
چک 293 گ ب
ناں
اس پنڈ دی بھوئیں نوں لوئر چناب نہر چوں نکلن آلی گوگیرہ برانچ نہر دے اک سُوئے (لنڈو) دا پانی لگدا اے   ۔اس پنڈ دے ناں نال گ ب (G.B=Gogera Branch) ایسے لئی لگیا ہوئیا اے ۔
تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ ضلع ٹوبہ ٹیک سنگھ چ تصیل ٹوبہ ٹیک سنگھ چ وس رہیا اے ۔
وائمرانر
وائمرانر اک شکاری کتا اے جیہنوں 19ویں صدی دے مڈھ وچ وائمر جرمنی دے ڈیوک نے بنایا سی تے ایسے باہجوں ایہ ناں پیا۔
ایہدا نویکلا تے سوہنا رنگ، کج اگے ودھواں سر، لمے کن، چوڑی چھاتی، لما پچھا تے پینڈی بنتر کتے نوں اشناک تے ترکھا بناندے نیں۔ ایہ 24 توں 28 انج اچا ہوندا اے۔ ایہ ودھیا پوائینٹر اے پر چجوالا ریٹریور وی ہے۔
چنا
چنا اک کھان والی دال دا ناں اے۔ اےدے وچ پروٹین بوؤں ھوندی اے۔اے انسان دیاں پہلی اگائیاں ھوئیاں سبزیاں چوں اک اے اینوں 7500 ورے پہلاں لہندے ایشیا چ اگایا گیا۔، اینوں فارسی زبان چ نخود تے کھوار زبان چ نخوئے کہندے نیں-
دیوان (انتظامی تنظیم)
thumb|سلطانت عثمانیہ وچ دیوان
دیوان کئی اسلامی ریاستاں وچ اعلیٰ حکومت‏ی ادارہ یا اس دا سربراہ (دیوان) ہُندا سی۔
گٹھ:حکومت خلافت امویہ گٹھ:حکومت خلافت عباسیہ گٹھ:حکومت سلطنت عثمانیہ گٹھ:فارسی لفظ تے جملے گٹھ:دربار شاہی و دربار اشرافیہ
وینڈل میریڈتھ سٹینلے
وینڈل میریڈتھ سٹینلے (16 اگست 1904- 15 جولائی 1971) اک امریکی بائیو کیمسٹری گرو تے وائرولوجی گرو سی جنے تماکو مازائیک روگ دے وائرس دی نیوکلیائی پروٹین تے کم کیتا۔ اونہوں 1946 اچ جان ہوورڈ نارتھراپ تے جیمز سمنر دے نال کیمسٹری دا نوبل انعام دتا گیا۔
ہور ویکھو
گٹھ:شخصیتاں گٹھ:مشہور لوک
ضلع تھلواں بانات
سربیا براعظم یورپ دا اک دیس اے جہڑا بلقان دے علاقے چ واقع اے ۔
ٹیکسلا میوزیئم
ٹیکسلا میوزیم, پنجاب پاکستان چ گندھارا تے بدھ مت تے اک میوزیم اے۔ ایدی نیو 1918 چ چ رکھی گئی تے 1928 چ اے پورا ہویا۔ 1913 انگریز جان مارشل نے ٹیکسلا چ زمین نوں پٹ کے ایتھوں زمین چ دبے ہوۓ پرانے کوٹھیاں تے اوناں چ پیاں ہویاں بتیاں تے عام جیون چ ورتیاں جان والیاں چیزان نوں کڈیا۔ ایناں شیواں نوں رکھن ل‏ی کسے اچیچے تھاں دی لوڑ سی تے ایس لئی ٹیکسلا میوزیم بنایا گیا۔
ضلع تھلواں بانات
سربیا دے ہن 25 ضلعے نیں ، جنہاں چوں 7 وئیوودینا چ تے باقی 18 گھبلے سربیا چ نیں ، جدوں کہ اسدے 5 ضلعے جہڑے کہ کوسوو چ واقع سن ہن اک نواں دیس کوسوو اے ۔
سرب بولی ج ضلع نوں اوکروگ آکھیا جاندا اے ، ایہہ انتظامی اصطلاع ہور وی کئی سلاو دیساں جداں روس وغیرہ چ وی ورتی جاندی اے ۔
ضلع التنوزو
ضلع التنوزو ترکی دے صوبہ ہاتے دا اک ضلع اے۔
ضلع تھلواں بانات
سربیا دے ضلعےآں دا صدرمقام اس ضلع چ واقع سبتوں وڈا شہر ہندا اے ۔
ضلع التنوزو
ہور پڑھو
٭ ترکی دے ضلعے
ضلع تھلواں بانات
ضلع تھلواں بانات سربیا دے 25 ضلعےآں چوں اک اے جہڑا اسدی خودمختار جمہوریہ ووئیودینا چ واقع 7 ضلعےآں چوں اک اے ، اسدا انتظامی مرکز پانچیوو شہر اے ۔
ضلع التنوزو
ہور پڑھو
گٹھ:ترکی دے ضلعے گٹھ:ترکی دی انتظامی ونڈ
ہیری پوٹر اینڈ دی آرڈر اف فینیکس (فلم)
ہیری پوٹر اینڈ دی آرڈر آف دی فینیکس (Harry Potter and the Order of the Phoenix) 2007 وچ بنی اک انگریزی خیالی فلم اے۔ اسدی ڈریکشن ڈیوڈ ییٹس نے، اسنوں لکھیا مائیکل گولڈنبرگ نے اے اتے اسدی ونڈ وارنر بردرز نے کیتی اے۔ ایہہ فلم جے کے رولنگ دے اسے نام دے ناول اپر مشتمل اے۔ ایہہ ہیری پوٹر فلم لڑی دی پنجویں فلم اے۔ اس لڑی دی صرف ایہہ اکو فلم اے جسنوں کہ سٹیو کلووس نے نہیں لکھیا اے۔ اس فلم دی اساری ڈیوڈ ہیئمین اتے ڈیوڈ بیرن نے کیتی اے۔ اس فلم دی کہانی وچ ہیری پوٹر دے ہوگورٹز سکول دے وچ پنجویں سال نوں وکھایا گیا اے۔ اس فلم وچ جادو وزارت ولوں لارڈ وولڈیمورٹ دی واپسی نوں خارج کیتا جاندا اے۔
اس فلم وچ ہیری پوٹر دا کردار ڈینیئل ریڈکلف ولوں نبھایا گیا اے۔ اس توں علاوہ اسدے دوستاں وچ رون ویسلی اتے ہرمائینی گرینجر دا کردار ترتیب وار روپرٹ گرنٹ اتے ایما واٹسن ولوں نبھایا گیا اے۔ ایہہ فلم ہیری پوٹر اینڈ دا گوبلیٹ آف فائر توں اگلا حصہ اے اتے ہیری پوٹر اینڈ دی ہاف بلڈ پرنس اسدا اگلا حصہ اے۔
اس فلم دی شوٹنگ باہرلیاں تھاواں لئی انگلینڈ اتے سکاٹلینڈ وچ کیتی گئی اتے اندرونی تھاواں دی شوٹنگ وارنر بردرز سٹوڈیؤز، لیوسڈےن وچ فروری توں نومبر 2006 تک کیتی گئی۔ اس فلم دی پوسٹ-پروڈکشن کئی وزوئل افیکٹاں لئی اس پچھوں کئی مہینیاں تک چلدی رہی۔ اس فلم دا بجٹ 75 توں 100 ملیان یورو دسا گئیا اے۔ وارنر بردرز نے انگلینڈ وچ ایہہ فلم 12 جولائی 2007 نوں اتے شمالی امریکہ وچ 11 جولائی نوں رلیز کیتی سی۔ ایہہ پہلی ہیری پوٹر فلم سی جسنوں آئیمیکس 3ڈی وچ وی رلیز کیتا گیا سی۔
دسمبر 2017 توں، ایہہ فلم سبھ توں زیادہ پیسہ کماؤن والیاں فلماں وچوں 42ویں نمبر تے آؤندی اے اتے اسنوں نقادی پدھر تے بہت ہی تعریف ملی اے۔ اس فلم نے پہلے پنج دناں دی اوپننگ وچ 333 ملیان ڈالر کما لئے سن اتے کل ملا کے 940 ملیان ڈالر کمائے ہن۔ اس فلم نوں 2008 وچ دو بافٹا فلم اوارڈاں لئی نامزد کیتا گیا سی۔
کہانی
آرڈر آف دی فینیکس، جو کہ اک خفیہ ادارہ اے جسنوں ایلبس ڈمبلڈور نے قائم کیتا سی، ہیری پوٹر نوں دسدی اے کہ جادو وزارت لارڈ وولڈیمورٹ دی واپسی توں بے خبر اے۔ سنستھاں دے مکھیالے وچ ہیری دا قریبی سیریئس بلیک اس کول ذکر کردا اے وولڈیمورٹ اک اجیہے مادہ دی تلاش وچ اے جہڑا پچھلے حملے وچ اس کول موجود نہیں سی۔
ہوگورٹز وچ، ہیری ویکھدا اے کہ جادو وزارت دے مکھی کورنیلیئس فج نے کالے جادو توں رکھیا لئی نواں استاد چنیا گیا اے جسدا نام پروفیسر ڈولوریس امبرج اے۔ ہیری اتے اسدا اک تکھا ساہمنا ہندا اے جس کرکے اوہ ہیری نوں اسدے جھوٹھ بولن لئی سزا دندی اے کہ اوہ اپنی جادوئی قلم نال اک سندیش لکھے۔ ایہہ کرن نال ہیری دے ہتھ تے داغ پے جاندے ہن۔ جدوں رون اتے ہرمائینی نوں لگدا اے کہ ہیری دے ایہہ داغ ودھ راے ہن تاں اوہ اسنوں ڈمبلڈور کول جان لئی کہندے ہن پر ہیری اوہناں دی ایہہ گل نہیں مندا کیونکہ ڈمبلڈور پچھلیاں گرمیاں توں اس توں دور ہی رہا سی۔ جویں-جویں امبرج دا قابو سکول اپر ودھن لگدا اے تاں رون اتے ہرمائینی ہیری دی طالب علماں دی خفیہ ادارہ بناؤن وچ مدد کردے ہن تاں کہ اوہ اپنی رکھیا کر سکن۔ اس ادارہ نوں اوہ ڈمبلڈور دی فوج کہہ کے بلاؤندے ہن۔ امبرج سلائیتھیرن طالب علماں نوں اس گروہ دا پردافاش کرن دی ذمہ واری دندی اے۔ اسے دوران ہیری اتے چو چینگ اک دوجے دے نیڑے آؤن لگدے ہن۔
ہیری نوں اک مورت وکھائی دندا اے جس وچ کوئی آدمی آرتھر ویسلی اپر حملہ کر رہا اے۔ اس گل نوں دھیان وچ رکھ کے وولڈیمورٹ ہیری نال اپنے اس تعلق نال اسدا نقصان کر سکدا اے تاں اوہ سیورس سنیپ نوں ہیری نوں وولڈیمورٹ توں اپنے دماغ دی رکھیا کرن دے پاٹھ دین لئی کہندا اے۔ ہیری اتے وولڈیمورٹ دے ایہناں تعلقاں کرکے ہیری اپنے دوستاں توں وی الگ ہون لگدا اے۔ اسے دوران بیلیٹرکس لیسرانج، جہڑی کہ سیریئس بلیک دی پاگل پران بھکشی چچیری بھین اے، [[ازکابان] توں ہوراں 9 پران بھکشیاں سمیت بھجّ جاندی اے۔ ہوگورٹز وکھے، امبرج اتے اسدے ساتھی طالب علم ڈمبلڈور دی فوج دا پتہ لا دندے ہن۔ پھج ڈمبلڈور نوں گرفتار کرن دا حکم دندا پر اوہ بھجّ جاندا اے۔ امبرج سکول دی نویں مکھی بن جاندی اے۔ ہیری اتے چو وچالے درار پے جاندی اے کیونکہ ہیری نوں لگدا اے کہ چو نے اسدی گروہ بارے امبرج نوں دسیا اے۔ ہیری نوں سنیپ دیاں یاداں توں پتہ لگدا اے کہ کیوں سنیپ اسدے پیؤ نوں نفرت کردا سی۔
ہیری نوں اپنے دماغ وچ اک ہور مورت وکھائی دندا اے۔ اس مورت وچ وولڈیمورٹ سیریئس نوں تسیاے دے رہا اے۔ ہیری، رون اتے ہرمائینی امبرج دی فائرپلیس تے اسنوں چکنا کر جاندے ہن کہ اسدی فائرپلیس ہی اے جس اپر نگاہ نہیں رکھی جا رہی۔ پر امبرج اوہناں نوں ایہہ نہیں کرن دندی۔ امبرج ہیری نوں تنگ کردی اے، جتھے ہرمائینی امبرج نوں مناہی والے جنگل وچ ڈمبلڈور دے خفیہ ہتھیار دی تلاش وچ اپنے پچھے لے جاندی اے۔ اوہ اتے ہیری اسنوں ہیگرڈ دے بہت وڈا بھرا گراپ کول لے جاندے ہن جہڑا کہ امبرج دے بے عزتی اتے حملہ کرن مگروں غصے وچ آ کے اسنوں اگواہ کر لیندا اے۔ ہیری، ہرمائینی، رون، لونا، نیول اتے گنی، سیریئس بلیک نوں بچاؤن لئی جادو وزارت ول جاندے ہن۔
ایہہ چھ جنے رازاں دے ڈیپارٹمنٹ وچ داخل ہندے ہن جتھے اوہناں نوں اک بھوکھبانی بارے پتہ لگدا اے، جس پچھے وولڈیمورٹ پیا ہویا سی۔ اتھے اوہناں اپر پران بھکشی حملہ کردے ہن جس وچ لوسیئس میلفوئے اتے بیلاٹرکس لیسرانج وی ہندے ہن۔ لوسیئس ہیری نوں دسدا اے کہ اسنے صرف اک سپنا ویکھیا اے کہ سیریئس نوں کوئی تسیاے دے رہا اے اتے ایہہ وولڈیمورٹ دی چال سی کہ اوہ پران بھکشیاں دی گرفت وچ آ جاوے۔ ہیری لوسیئس نوں اوہ بھوکھبانی دین توں منع کر دندا اے اتے اس پچھوں اوہناں وچکار جھڑپ ہندی اے۔ پران بھکشی ہیری توں بنھاں ساریاں نوں بندی بنا لیندے ہن اتے ہیری توں منگ کردے ہن کہ اوہ اپنے دوستاں دی جان بدلے بھوکھبانی اوہناں نوں دے دیوے۔
ہیری مجبور ہندا اے کہ اچانک سیریئس اتے ریمس لیوپن گروہ دے میمبراں ٹونکس، شیکلبولٹ اتے میڈ-آئیڈ موڈی نال اتھے آ پہنچدے ہن۔ جویں ہی پران بھکشیاں تے حملہ کردے ہن لوسیئس بھوکھبانی سٹّ دندا اے جس نال اوہ ختم ہو جاندی اے۔ جویں ہی سیریئس لوسیئس نوں مارن لگدا اے، بیلیٹرکس اسنوں مار دندی اے۔ اس پچھوں وولڈیمورٹ ظاہر ہندا اے اتے ہیری نوں مارن دی کوشش کردا اے پر اچانک ڈمبلڈور فلو نیٹورک دے ذریعے اتھے پہنچ جاندا اے اتے ہیری نوں بچا لیندا اے۔
وولڈیمورٹ اتے ڈمبلڈور دے وچالے تکھی جنگ ہندی اے جس نال اتھے کافی تباہی مچ جاندی اے اتے بیلیٹرکس اتھوں بھجّ جاندی اے۔ کیونکہ ایہہ دوویں اک-دوجے دے برابر ہندے ہن، وولڈیمورٹ ہیری دے دماغ وچ داخل ہو کے ڈمبلڈور نوں روکن دی کوشش کردا اے پر ہیری دا اپنے دوستاں اتے سیریئس نال پیار وولڈیمورٹ نوں اسدے سریر وچ بنائی رکھن توں روکدا اے۔ وزارت دے وزیر اتھے پہنچدے ہن پر اس توں پہلاں وولڈیمورٹ غائب ہو جاندا اے۔ فج نوں ایہہ مننا پیندا اے کہ وولڈیمورٹ واپس آ گیا اے اتے اسنوں اسدے عہدے توں لاہ دتا جاندا اے۔ ڈمبلڈور ہیری نوں دسدا اے کہ اسنے استوں اس لئی دوری بنا کے رکھی ہوئی سی کہ وولڈیمورٹ اوہناں دے تعلقاں توں کوئی فائدہ نہ چکّ سکے۔ ہیری بھوکھبانی دی سطر پڑھدا اے؛ کوئی زندہ نہیں رہِ سکدا پر دوجے بچ جانگے۔
حوالے
گٹھ:انگریزی فلماں گٹھ:ہیری پوٹر فلم لڑی گٹھ:خیالی فلماں گٹھ:2007 دیاں فلماں گٹھ:برٹش فلماں گٹھ:امریکی فلماں گٹھ:فلماں
چکری تارہ سمندر
چکری تارہ سمندر اک ایسا تارہ سمندر اے جیدے وچ تارے گیس تے تؤڑ اک پدھری کمدی پلیٹ وانگوں دسدے نیں۔ ایدا اک سنگنا گڑھ ہوندا اے جتھے تاریاں دا وڈا کٹھ دسدا اے تے ایدھے دوالے چوکھیاں لشکدیاں بانہواں نیں۔ ایہ اوہ تھانواں نیں جتھے نویں تارے بن رۓ ہوندے نیں
اینڈرومیڈا اک چکری تارہ سمندر اے۔
بارلے جوڑ
گٹھ:تارہ پڑھت گٹھ:خلائی سائنس گٹھ:سائنس گٹھ:سائنسی علم گٹھ:فلکیات گٹھ:تارے گٹھ:چکری تارہ سمندر
جین
جین کسی زندہ جاندار دی وراثت دی مالیکیولی اکائی اے۔ اے ڈی این اے تے آر این اے دے مخصوص لمے حصے ہوندے نیں جناں دا جاندار دے پنڈے وچ خاص کم ہوندا اے۔
وراثہ (Gene) والدین (حیوانات و نباتات دونے) د‏‏ی جانب تو‏ں اولاد وچ وراثت (heredity) نو‏‏ں منتقل کرنے والی بنیادی اکائی اے (یادآوری کرلیجیئے کہ علم وراثیات و حیاتیات وچ وراثت تو‏ں مراد جائداد نئيں بلکہ والدین دے حیاتيا‏تی (biological) خواص نيں)
گویا وراثہ (ج: وراثات) نو‏‏ں موروثی اکائی کہیا جاسکدا اے جو والدین دا کوئی خاصہ (trait) یا کئی خاصات مثلا اکھ دا رنگ، جسم دا قد وغیرہ اولاد نو‏‏ں منتقل کردی ا‏‏ے۔ ایہ موروثی اکائیاں یا وراثات (جینز) ڈی این اے دے طویل سالمے اُتے اک قطار د‏‏ی صورت وچ موجود ہُندیاں نيں۔ اس د‏ی مثال کچھ ایويں دتی جاسکدی اے کہ جداں دھاگے دے بوہت سارے چھوٹے چھوٹے ٹکڑےآں نو‏‏ں گرہ بنھ کر اک کر دتا جائے تاں اس طرح بننے والے وڈے دھاگے نو‏‏ں ڈی این اے تے گرہ تو‏ں بندھے ہوئے چھوٹے ٹکڑےآں نو‏‏ں جین (وراثہ) کہیا جاسکدا ا‏‏ے۔
thumb|کھبے|450px|ڈی این اے تے وراثہ (جین) دے وچکار تعلق - ڈی این اے سالمے وچ لکیر د‏‏ی صورت وچ لگے ہوئے وراثات (جینز)، ہر وراثہ اک مخصوص پروٹین تیار کردا اے
وراثہ یا جین کہلانے والے ڈی این اے دے سالمہ دے ایہ ٹکڑے یا قطعات اپنے طور اُتے وکھ وکھ مخصوص و مختلف قسماں د‏‏ی پروٹین تیار کردے نيں، یعنی ڈی این اے دے سالمہ وچ جسم نو‏‏ں درکار مختلف قسماں د‏‏ی پروٹین نو‏‏ں تیار کرنے دے لئی علاحدہ علاحدہ مخصوص حصے یا جینز ہُندے نيں۔ دراصل جینز، پہلے کسی اک پروٹاں دے لئی مخصوص RNA دا مسودہ ڈی این اے تو‏ں نقل کردے نيں تے فیر ایہ آراین اے ، پروٹاں تخلیق کردا اے
متعلقہ مضامین
گٹھ:جیون پڑھت گٹھ:ولگن
یورپا (چند)
یورپا مشتری پاندھی دا 6واں چند اے۔ ایہنوں 8 جنوری، 1616 وچ گلیلیو نے لبیا سی۔
بارلے جوڑ
گٹھ:تارہ پڑھت گٹھ:خلائی سائنس گٹھ:سائنس گٹھ:فلکیات
دیوان (لقب)
فارسی الاصل لقب جو اسلام د‏‏ی تریخ دے مختلف ادوار وچ اک طاقتور حکومت‏ی اہلکار، وزیر یا حکمران دے لئی استعمال ہُندا رہیا ا‏‏ے۔
ماخذ
گٹھ:ہندوستانی القاب گٹھ:پاکستانی القاب گٹھ:قومی یا نسلی رہنماواں دے القاب گٹھ:بنگالی بولی دے لفظاں تے جملے
چک 8 اک اےایل
چک 8 -1اےایل  ضلع اوکاڑا چ تصیل رینالہ خورد دا اک پنڈ اے جہڑا لوئر باری دوآب نہر دی کبھے (L=left) پاسےاوں نکلن آلے پہلے سوۓ نہر 1اےایل اتے پیندا اے ۔
اس پنڈ دی بھوئیں نوں نہر 1اےایل  پانی دیندی اے جسنال ایتھے دیاں زمیناں آباد ہوئیاں،اس لئی اس پنڈ ناں دے نال 1اےایل لگیا ہویا اے ۔ 350px|thumbnail|ضلع اوکاڑا دے پنڈاں دا نقشہ
تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ ضلع اوکاڑا دی تصیل رینالہ خورد   چ وس رہیا اے  ۔
شماخی سفاری پارک
thumb|270x270px| شماخی سفاری پارک شماخی سفاری پارک " آذربائیجان وچ سیاحت د‏‏ی خصوصی صنعت د‏‏ی ترقی دے بارے وچ اسٹریٹجک روڈ میپ" دے مطابق بنایا گیا سی۔ شماخی سفاری پارک دا افتتاح 2 اکتوبر 2017 نو‏‏ں ہويا سی۔
تفصیل
یہ مشہور اے کہ ایسا پہلا پارک افریقہ وچ بنایا گیا سی۔ آذربائیجان وچ ، جنگلی جانوراں دے لئی اک ماحولیا‏ت‏ی ذخیرہ شماخی خطے وچ ، اک پہاڑی لکڑی والے علاقے پیرگولو دے علاقے وچ واقع ا‏‏ے۔ فی الحال ، ایہ سفاری پارک 620 ہیکٹر (بشمول 480 ہیکٹر باڑ علاقہ) اُتے محیط ا‏‏ے۔
جینیات‏ی طور اُتے تن قیمتی جانوراں دے 420 جانور لاتویا ، پولینڈ ، سلوواکیہ ، جمہوریہ چیک تے ہنگری تو‏ں پارک لیائے گئے سن : سرخ ہرن ، موفلون تے زوال دے ہرن۔ انتخاب تے ویٹرنری اقدامات دے نتیجے وچ ، انہاں جانوراں د‏‏ی تعداد تقریبا دگنی ہوچک‏ی اے ، تے ہن جانوراں د‏‏ی تعداد 1000 تو‏ں تجاوز کرگئی ا‏‏ے۔ فی الحال ، اس پارک وچ 790 جانور نيں ، جنہاں وچ 260 سرخ ہرن ، 250 موفلن ، تے 280 گر ہرن شامل ني‏‏‏‏ں۔ بیرونی اثرات تے متعدی بیماریاں تو‏ں ہرن ، گرنے والے ہرن تے مفلون نو‏‏ں بچانے دے لئی 52 کلو میٹر د‏‏ی باڑ لگائی گئی۔ اس دے علاوہ ، پارک نے موسماں د‏‏ی وجہ تو‏ں سردی ، ہويا ، بارش تو‏ں بچانے دے لئی وڈی تعداد وچ قدرتی پناہ گاہاں بنائاں ني‏‏‏‏ں۔
انفراسٹرکچر
پارک دے اندر ماحولیا‏ت‏ی انفراسٹرکچر بنانے دے لئی ، 36 کلو میٹر چوڑا سڑک بچھائی گئی ا‏‏ے۔ اس دے علاوہ جانوراں دے لئی بہت ساری قدرتی غذائاں وی تیار کيتیاں گئیاں ني‏‏‏‏ں۔ ہرن تے موفلون ہرن نو‏‏ں بیرونی اثرات تے متعدی بیماریاں تو‏ں بچانے دے لئی 52 کلو میٹر لمبی باڑ نو‏‏ں پربلت کنکریٹ ستوناں اُتے بنایا گیا ا‏‏ے۔ اس دے علاوہ ، پارک دے علاقے وچ اک انتظامی عمارت تے اک گیسٹ ہاؤس وی بنایا گیا سی۔ انتظامی عمارت تے گیسٹ ہاؤس وچ تزئین و آرائش دے وڈے پیمانے اُتے کم انجام دتے گئے۔
ٹورز
شماخی سفاری پارک تے آذربائیجان د‏‏ی وزارت تعلیم نے اک معاہدہ کيت‏‏ا ، جس د‏‏ی بنیاد اُتے ، ستمبر 2018 تو‏ں ، سفاری پارک تک اسکول دے دوراں دا انعقاد ہر ہفتے کيت‏‏ا جائے گا۔ اسکول دے بچےآں دے لئی داخلہ مفت ا‏‏ے۔
ایہ وی دیکھو
سفاری پارک
آذربائیجان دے قومی پارک
حوالے
گٹھ:آذربائیجان دے پارک گٹھ:آذربائیجان
مشتری دے چند
سورجی پربندھ دے پاندھی مشتری دے 67 چند نیں۔ تھلے ایہناں دی فہرست دتی گئی اے۔
ہرمن جوزف ملر
ہرمن جوزف ملر (21 دسمبر 1890 - 05 اپریل 1967) اک امریکی جینیٹکس گرو تے تلیم گرو سی جنے تابکاری دے جسم تے اثرات تے تابکاری دے سیاسی اثرات تے کم کیتا۔ او "خلاف نیوکلیائی ہتھیار تحریک" دا حصہ سی تے اوہنے دوجی وڈی لڑائی دے تابکاری اثرات تے کھوج کیتی۔ اونہوں 1946 اچ فزیالوجی دا نوبل انعام دتا گیا۔
چقندر
چقندر اک سبزی اے جیدے پتے تے جڑ پکاۓ تے سلاد لئی ورتے جاندے نیں۔ ایدی جڑ گونگلو وانگوں گول تے گوڑی گلابی ہوندی اے۔
ضلع انتاکیا
ضلع انتاکیا ترکی دے صوبہ ہاتے دا اک ضلع اے۔
ہور پڑھو
٭ ترکی دے ضلعے Antakya
گٹھ:ترکی دے ضلعے گٹھ:ترکی دی انتظامی ونڈ
ویلزی کورگی
ویلزی کورگی اک نکے ناپ دا آجڑی کتا اے۔ ایہدا دیس ویلز اے تے ایہدیاں دو ونڈاں مانتا والیاں نیں: پیمبروک ویلزی کورگی تے ویلزی کورگی کارڈیگان۔ پیمبروک ویلزی کورگی برطانیہ دی ملکہ ملکہ الزبتھ II دا پالیا کتا اے۔
انڈیز کونڈور
انڈیز کونڈور امریکی گدھ ٹبر دی اک گدھ اے۔ انڈیز کونڈور نویں دنیا دے گدھاں وچوں اک گدھ اے۔
وکھالہ
انڈیز کونڈور دا پر پسار 8 فٹ 10 انچ توں 10 فٹ 6 انچ اے۔ ایس دا جوکھ 11.3 توں 15 کلو ہوندا اے۔ اس دی کل لمبائی 3 فٹ 3 انچ توں 4 فٹ 3 انچ اے۔
پسار
انڈیز کونڈور دکھنی امریکہ دا واسی اے۔
چک 294 گ ب
چک 294 گ ب   ضلع ٹوبہ ٹیک سنگھ دی تصیل ٹوبہ ٹیک سنگھ دا اک پنڈ اے ۔
ناں
اس پنڈ دی بھوئیں نوں لوئر چناب نہر چوں نکلن آلی گوگیرہ برانچ نہر دے اک سُوئے (لنڈو) دا پانی لگدا اے   ۔اس پنڈ دے ناں نال گ ب (G.B=Gogera Branch) ایسے لئی لگیا ہوئیا اے ۔
تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ ضلع ٹوبہ ٹیک سنگھ چ تصیل ٹوبہ ٹیک سنگھ چ وس رہیا اے ۔
موہن داس گاندھی دا قتل
موہن داس کرم چند گاندھی، جو عام طور اُتے مہاتما گاندھی دے ناں تو‏ں جانے جاندے نيں، نو‏‏ں 30 جنوری 1948ء نو‏‏ں برلا ہاؤس (موجودہ گاندھی سمرتی) وچ قتل کیتا گیا جتھ‏ے گاندھی کِس‏ے مذہبی میل ملاپ وچ اپنے خاندان دے نال موجود سن، اس جگہ ہندو مہاسبھا نال تعلق رکھنے والا اک انتہا پسند و قوم پرست ہندو شخص نتھو رام گوڈسے پہنچیا تے اس نے موہن داس گاندھی اُتے گولی چلا‏ئی۔ حادثہ دے بعد گاندھی نو‏‏ں فوراً برلا ہاؤس دے اندر لے جایا گیا مگر تب تک اوہ دم توڑ چکے سن ۔ اس حملے تو‏ں پہلے انہاں اُتے پنج ہور حملے وی ہوئے سن مگر انہاں سب وچ قاتل ناکا‏م رہ‏‏ے۔ انہاں وچ سب تو‏ں پہلی ناکا‏م کوشش 1934ء وچ کيتی گئی سی۔
قتل دا منصوبہ بند آغاز
thumb|کبھے|300px| گاندھی سمرتی، جتھ‏ے گاندھی نو‏‏ں قتل کیتا گیا سی ۔
برلا ہاؤس پرگاندھی دے قتل د‏‏ی پہلی ناکا‏م کوشش دے بعد ناتھورام گوڈسے تے نارائن آپٹے بمبئی (حالیہ ممبئی ) دے راستے تو‏ں پونے لوٹے۔ گنگادھر ڈنڈوندے د‏‏ی مدد تو‏ں ناتھورام گوڈسے تے نارائن آپٹے نے بیریٹا پستول خریدی تے 29 جنوری 1948ء نو‏‏ں دہلی پہنچے۔ دونے نے ریلوے دے رہائشی کمرہ نمبر 6 وچ قیام کیتا جتھ‏ے انہاں لوکاں نے قتل دا منصوبہ تیار کیتا۔
قتل دے مقاصد
حادثہ دے بعد مقدمے دے دوران تے کئی عینی شاہداں تے متعلقہ موضوع اُتے مطبوعہ کتاباں د‏‏ی رو تو‏ں گاندھی دے قتل دے پس پردہ حسب ذیل مقاصد کار فرما سن :
سروودیہ منڈل نے اُنہاں د‏‏ی ویب سائٹ اُتے انہاں مقاصد نو‏‏ں غیر منصفانہ تے گوڈسے دے مفروضاں نو‏‏ں غلط قرار دتا۔
گوڈسے نو‏‏ں گاندھی دے قتل دے فوراً بعد گرفتار کیتا گیا سی ۔ اس دا سبب دہلی د‏‏ی تغلق روڈ پولیس اسٹیشن وچ نند لال مہت‏ا د‏‏ی جانب تو‏ں دائر کردہ ایف آئی آر سی۔ مقدمے د‏‏ی کارروائی 27 مئی، 1948ء نو‏‏ں ہوئی تے 10 فروری، 1949ء نو‏‏ں مکمل ہوئی تے نتیجتاً گوڈسے نو‏‏ں موت د‏‏ی سزا سنائی گئی۔
بعد وچ پنجاب ہائی کورٹ وچ اس فیصلے دے خلاف اپیل دائر کيتی گئی، مگر اس تو‏ں کچھ خاص فائدہ نئيں ہويا تے سزا برقرار رہی۔
قتل دا واقعہ
گوڈسے 30 جنوری 1948ء نو‏‏ں گاندھی دے پاس 5:17 بجے آیا، اس وقت شام د‏‏ی عبادت جاری سی۔ جدو‏ں گوڈسے جھکا، تاں گاندھی نو‏‏ں سہارا دینے والی لڑکیو‏ں وچو‏ں اک لڑکی آبھا چٹوپادھیائے نے اس تو‏ں کہیا: "بھائی، باپو پہلے ہی دیر تو‏ں آئے نيں" تے اس تو‏ں صرف نظر کرنے د‏‏ی کوشش کيتی۔ مگر اس نے آبھا نو‏‏ں دھکیل کر سِدھے نشانے تو‏ں گاندھی دے سینے وچ نیم خودکار پستول بیریٹا ایم 1934 دے ذریعہ جس دے خانے 380 اے سی پی دے سن، گولیاں چلادی۔ اس بندوق دا سیریل نمبر 606824 سی ۔ اس حادثہ دے بعد گاندھی دا انتقال کچھ ہی گھنٹےآں وچ ہوئے گیا۔ گولیاں چلانے دے بعد گوڈسے نے خود ہی پولیس نو‏‏ں آواز دتی تے اپنے آپ نو‏‏ں ولیس تے قانون دے حوالے ک‏ے دتا۔ عام طور تو‏ں ایہ تاثر پایا جاندا اے گاندھی دے آخری کلمات "ہِےْ رام" سن ۔
مقدمہ تے فیصلہ
thumb|ان لوکاں دا مقدمہ جنہاں اُتے الزام سی کہ قتل وچ انہاں د‏‏ی شرکت تے وابستگی سی۔ خصوصی عدالت، لال قلعہ، دہلی، 27 مئی 1948ء۔ کبھے تو‏ں سجے اگے د‏‏ی صف: ناتھورام گوڈتو‏ں، نارائن آپٹے، وشنو رام کرشنا کارکر۔ پِچھے د‏‏ی صف وچ کبھے تو‏ں سجے: ڈِگنبر رام چندر بادگے، شنکر، وناک ساورکر، گوپال گوڈسے تے دتاتریہ سداشیو پراچورے۔
جرم وچ شامل سبھی گرفتار کیتے گئے تے انہاں اُتے مقدمہ چلایا گیا جس اُتے میڈیا د‏‏ی خصوصی توجہ شامل رہی۔ جنہاں اُتے الزام ثابت ہوئے انہاں نو‏ں یا تاں سزائے موت دتی گئی یا فیر انہاں نے قید د‏‏ی اپنی میعاد مکمل کيتی۔
گرفتاریاں
گوڈسے تے اس ساتھی سازشی ڈِگمبر باڈگے، گوپال گوڈتو‏ں، نارائن آپٹے، وشنو کرکرے تے مدن لال پاہويا نو‏‏ں سرکردہ ہندو مہاسبھا دے ارکان دے طور اُتے شناخت کيتی گئی سی۔ انہاں وچو‏ں پولیس نے وناک دامودر ساورکر نو‏‏ں گرفتار د‏‏ی کیونجے اوہ اصل شازشی منے گئے سن ۔ ساورکر نو‏‏ں تکنیکی بنیاداں اُتے چھڈ دتا گیا سی حالانکہ اس گل دے پکے ثبوت سن کہ اوہ قتل ہی دن پہلے برسرعمل سازشیاں تو‏ں نہ صرف ملے سن بلکہ اپنا آشیرباد وی انہاں لوکاں نو‏‏ں دتا سی ۔ 1967ء وچ کپور کمیشن نے ایہ ثابت کیتا سی کہ ساورکر سازشیاں تو‏ں کئی مہینےآں تو‏ں ربط وتعلق بنائے ہوئے سن ۔
مقدمے د‏‏ی کارروائی تے سزاواں
ملزمین دا مقدمہ پیٹرہاف، شملہ وچ چلا جو پنجاب ہائی کورٹ وچ واقع ا‏‏ے۔ ساورکر نو‏‏ں بری کر دتا گیا تے چھوڑدتا گیا کیونجے مناسب ثبوت موجود نئيں سی ۔ ایہ مقدمہ اٹھ مہینے چلا جس دے بعد جسٹس آتما رام نے اپنا آخری فیصلہ 10 فروری 1949ء نو‏‏ں سنایا۔ اٹھ آدمیاں قتل د‏‏ی سازش دا قصوروار پایا گیا۔ ہور اصحاب نو‏‏ں دھماکا خیز مادّاں (Explosive Substances Act) د‏‏ی خلاف ورزی دا قصوروار پایا گیا۔ ناتھورام گوڈسے تے ناراین آپٹے نو‏‏ں پھانسی دے دتی گئی۔ ہور چھ لوکاں نو‏‏ں (جنہاں وچ گوڈسے دا بھائی گوپال گوڈسے شامل تھا)، سزائے عمر قید دے دتی گئی سی۔ حالانکہ دتاتریہ پرچورے نو‏‏ں اصل مقدمے وچ خاطی پایا گیا سی، اسنو‏ں بعد د‏‏ی اک اپیل اُتے بری کر دتا گیا سی ۔
مابعد قتل واقعات
thumb|210px|گاندھی دا جلوسِ جنازہ [[انڈیا گیٹ، دہلی تو‏ں گزردے ہوئے۔]] پونے وچ پرتشدد واقعات پیش آئے جو گوڈسے دا آبائی شہر سی ۔ پرتشدد واقعات بھارت دے کئی تے علاقےآں وچ وی پیش آئے۔ قتل دے بعد گاندھی د‏‏ی چِتا انہاں دے سبھی ماتم گزاراں د‏‏ی جانب تو‏ں تیار کيتی گئی تے انہاں نو‏ں سپرد آتش کر دتا گیا۔
قتل د‏‏ی سابقہ ناکا‏م کوششاں
عام طور تو‏ں ایہ منیا جاندا اے کہ گاندھی اُتے پنج قاتلانہ حملے کیتے گئے سن جس وچ آخرالذکر اپنے مقصد وچ کامیاب رہیا۔ دیگرچار ناکا‏م کوششاں حسب ذیل نيں:
پہلا حملہ
1934ء وچ موہن داس گاندھی پونے وچ اپنی اہلیہ کستوربا گاندھی دے نال پونے آئے۔ اوہ کارپوریشن آڈیٹوریم وچ تقریر کرنا چاہندے سن ۔ اوہ دو کاراں وچو‏ں اک اُتے سوار سن ۔ جس کار وچ گاندھی تے انہاں د‏‏ی اہلیہ سوار سی دیر تو‏ں پہنچی۔ جداں ہی پہلی کار آڈیٹوریم پہنچے (جس وچ گاندھی نئيں سن )، اک بم پھینکا گیا جو کار دے نیڑے جاک‏ے پھٹا۔ اس تو‏ں پونے بلدیہ دے اعلٰی افسر، دو پولیس اہلکار تے ست ہور افراد شدید زخمی ہوئے۔ پر، اس سب دے باوجود کوئی ہور تفصیل یا تحقیقات یا گرفتاریاں دا تذکرہ نئيں ملدا۔ گاندھی دے معاون پیارے لال نیر دا خیال اے کہ ایہ حملہ منصوبہ بندی د‏‏ی خامی تے باہمی تال نئيں ہونے د‏‏ی وجہ تو‏ں ناکا‏م ہويا۔
تیسرا حملہ
تیسرے حملے دے بارے وچ وی قیاس لگایا جا رہیا اے کہ اوہ صرف اظہار ناراضی د‏‏ی نوعیت دا سی ۔ مکر جنہاں لوکاں نے کپور کمیشن دے روبرو حاضری دتی سی، انہاں نے اسنو‏ں تشدد د‏‏ی کوشش قرار دتا۔ موہن داس گاندھی محمد علی جناح تو‏ں 9 ستمبر 1944ء تبادلہ خیال کیتا جو چودہ دناں تک جاری رہیا۔ سیواگرام آشرم تو‏ں ممبئی روانگی دے وقت ہندو دا رکناں دے اک گروہ نے انہاں نو‏ں روک دتا سی ۔ اوہ ایہ مذاکرات نئيں چاہندے سن ۔ مگر انہاں مظاہرین نو‏‏ں آشرمیاں نے روک دتا۔ گروہ دا قائد ناتھورام گوڈسے سی جو اک بار فیر خنجر تھامے ہوئے سی ۔ جس پولیس اہلکار نو‏‏ں ایہ خنجر ملی اوہ اسنو‏ں دیکھدے ہوئے پُچھیا: "تم گاندھی نو‏‏ں کیو‏ں مارنا چاہندے ہو؟ کیو‏ں نہ کم قائدین نو‏‏ں اک دوسرے دے لئی چھڈ دتیاں ہوئے سکدا اے کہ ایہ کم نو‏‏ں (ویر) ساورکر انجام دتیاں!" اس اُتے گوڈسے دا جواب سی "گاندھی نو‏‏ں اِنّے وڈے شرف د‏‏ی ضرورت نہيں۔ اس کم نو‏‏ں اک جمعدار وی پورا کر سکدا ا‏‏ے۔" اس واقعے نو‏‏ں گاندھی فلم وچ وی دکھایا گیا اے جس دا مرکزی کردار لارڈ رچرڈ ایٹن بورو نے ادا کیتا ا‏‏ے۔ اُتے اس فلم وچ وی اس واقعے نو‏‏ں قتل د‏‏ی کوشش دے طور اُتے نئيں بلکہ اُتے امن مظاہرے دے طور ہر دکھایا گیا اے جس وچ مظاہرین سیاہ جھنڈیاں تھامے ہوئے سن ۔
چوتھا حملہ
thumb|300px|ان لوکاں دا گروپ فوٹو جنہاں اُتے گاندھی دے قتل دا مقدمہ چلایا گیا۔ کھڑے: شنکر کِسٹیا، گوپال گوڈتو‏ں، مدن لال پاہويا، ڈِگمبر باڈگے، بیٹھے: ناراین آپٹے، وناک ساورکر، ناتھورام گوڈتو‏ں، وشنو کرکرے
20 جنوری 1948ء نو‏‏ں مدن لال پاہويا، شنکر کِسٹیا، ڈِگمبر باڈگے، وشنو کرکرے، گوپال گوڈتو‏ں، ناتھورام گوڈسے اورناراین آپٹے دہلی دے بِرلا بھَوَن (برلا ہاؤز) آئے تاکہ گاندھی اُتے اک ہور حملہ کیتا جاسک‏‏ے تے حسین شہید سہروردی نو‏‏ں نشانہ بنایا جاسک‏‏ے۔ سوائے مدن لال پاہويا تے وشنو کرکرے کے، سبھی لوک مقام اُتے پچھلے داخلے تو‏ں کرائے د‏‏ی کارماں داخل ہوئے۔ مدن لال پاہويا نے ڈرائیور چھوٹورام نو‏‏ں رشوت د‏‏ی پیش د‏‏ی تاکہ اوہ اسنو‏ں اسٹیج دے پِچھے لے جا سک‏‏ے جس تو‏ں کہ گاندھی د‏‏ی نیڑے تو‏ں تصاویر لی جاسک‏‏ے۔ مگرچھوٹورام نو‏‏ں شک ہويا کہ تصاویر نو‏‏ں پِچھے تو‏ں لینے د‏‏ی ضرورت کیتا اے تے کیمرا د‏‏ی عدم موجودگی اُتے سوال کیتا۔ مگر پاہويا اک کپاس دے گیند وچ بم رکھ دے اسٹیج دے جلیایا۔ ایہ بم کِس‏ے شورشرابے یا خوف پیدا کیتے بغیر ختم ہوئے گیا۔ اس ناکا‏م کارروائی دے ختم ہونے تک پاہويا دے باقی ساتھی اسنو‏ں چھوڑکر فرار ہوچکے سن ۔ تفتیش دے دوران وچ پاہويا نے اقرار کیتا کہ اوہ اک ست رکنی ٹولی دا حصہ اے جو گاندھی دا قتل کرنا چاہندی ا‏‏ے۔ منصوبہ ایہ سی کہ پاہويا اسٹیج دے نیڑے بم پھوڑے گا جدو‏ں کہ ڈگمبر باڈگے یا شنگر گاندھی دے سر اُتے گولی چلائاں گے۔ چونکہ بہ یک وقت ایہ دو تقریبی کم انجام ہون گے، افراتفری دا رونما ہونا فطری اے، جس دا فائدہ اٹھا ک‏ے ایہ سب لوک بھاگاں گے۔ ہور انتشار پھیلانے وشنو کرکرے دے ذریعے دستی گرینیڈ پھینکنے دا منصوبہ سی ۔ چھوٹورام دے شکی رویے تو‏ں پریشان ڈگمبر باڈگے نے آخری منٹ اُتے حرکت وچ نہ آنے دا فیصلہ کیتا تے اپنے نوکر شنکر نو‏‏ں وی باز رکھیا۔
اس دے بعد پاہويا نے پولیس نو‏‏ں مرینا ہوٹل لے گیا جتھ‏ے ناتھورام گوڈسے تے نارائن آپٹے قیام پزیر سن تے شریف ہوٹل وی جتھ‏ے ٹولی ہور ارگان ساکن سن ۔ پولیس دے پہنچنے ہر کوئی راہ فرار اختیار کر چکيا سی ۔ پولیس نو‏‏ں کچھ خط تے ملبوست ملے جنہاں اُتے انگریزی حروف "NVG" سن ۔ اس وقت تک ایہ تاں معلوم ہوئے گیا سی کہ ٹولی دے ارکان مہاراشٹر تو‏ں وابستہ نيں؛ اُتے اوہ لوک ناتھورام گوڈسے د‏‏ی شناخت تے شمولیت نو‏‏ں ثابت نئيں کرپائے سن ۔
گاندھی قتل دے مقدمے وچ مدن لال پاہويا نو‏‏ں محترمہ سُلوچنا دیوی نے پہچانا۔ اوہ برلا ہاؤز اپنے تن سالہ لڑکے د‏‏ی تلاش وچ آئی سی جو نوکراں دے رہنے د‏‏ی جگہ کھیلا کردا سی ۔ اوہ مقدمے د‏‏ی پندرہويں گواہ سی تے سُرجیت سنگھ، ڈرائیور، چودہواں گواہ سی ۔
کپور کمیشن
12 نومبر 1964ء نو‏‏ں پونے اک وچ مذہبی پروگرام دا انعقاد کیتا گیا سی تاکہ گوپال گوڈتو‏ں، مدن پاہويا تے وشنو کرکرے د‏‏ی سزا د‏‏ی میعاد د‏‏ی تکمیل دے بعد رہائی نو‏‏ں یادگار بنایا جاسک‏‏ے۔ ڈاکٹر جی وی کیتکر، بال گنگادھر تلک دے دھوہندے نے جو کیسری دے سابق مدیر تے اس وقت ترون بھارت دے مدیر سن، نے اس پروگرام د‏‏ی صدارت کيتی۔ انہاں نے دسیا کہ قتل دے واقعے تو‏ں چھ مہینے پہلے گوڈسے نے گاندھی نو‏‏ں مارنے دا ارادہ ظاہر کیتا سی جس د‏‏ی کیتکر نے مخالفت ورگی۔ انہاں نے کہیا کہ اس اطلاع نو‏‏ں اوہ بالُو کاکا کانیتکر نو‏ں دتی سی جسنو‏ں انہاں نے اس وقت د‏‏ی بمبئی ریاست دے وزیر اعلٰی بی جی کھیڑ نو‏‏ں فراہ‏م ورگی۔ دی انڈین ایکسپریس نے 14 نومبر 1964ء دے شمارے وچ کیتک‏ر ک‏ے رویے اُتے تنقیدی تبصرہ کیتا کہ گاندھی دے قتل د‏‏ی وقت تو‏ں پہلے اطلاع انہاں حالات نو‏‏ں ہور اُلجھیا دیندے نيں جو قتل تو‏ں پہلے تو‏ں جڑے نيں۔ کیتکر نو‏‏ں گرفتار کیتا گیا سی ۔ مہاراشٹر ریاستی اسمبلی دے اندر تے باہر عوامی غیظ وغضب دے مناظر دیکھے گئے۔ ایہ خیال زیر دوران وچ سی کہ اعلٰی عہدےآں اُتے فائز لوکاں د‏‏ی جانب تو‏ں دانستہ فریضے د‏‏ی ادائیگی وچ کوتاہی سرزد ہوئی اے کیونجے گاندھی دے امکانی قتل دے بارے معلومات پہلے تو‏ں موجود سن ۔ 29 پارلیمانی ارکان تے رائے عامہ دے دباؤ وچ اس وقت دے مرکزی وزیر گلزاری لال نندا نے رکن پارلیمنٹ گوپال سواروپ تے سپریم کورٹ دے اک سینئر وکیل نو‏‏ں گاندھی قتل د‏‏ی سازش د‏‏ی تحقیقات دا ذمہ تفویض کیتا چونکہ کانیتکر تے کھیڑ دونے ہی انتقال کر چک‏‏ے سن، مرکزی حکومت نے مہاراشٹر حکومت تو‏ں مشورہ کرکے قدیم ریکارڈاں جانچکرتحقیق کرنے دا فیصلہ کیتا۔ مگر جداں ہی پاٹھک نو‏‏ں مرکزی وزیر بنایا گیا تے بعد وچ میسور ریاست دا گورنر بنایا گیا، کمیشن د‏‏ی تشکیل جدید عمل وچ آئی تے جسٹس جیون لال کپور نو‏‏ں تحقیقات دا ذمہ دتا گیا جو سپریم کورٹ دے موظف جج سن ۔
ساورک‏ر ک‏ے رول اُتے نظر ثانی
کپور کمیشن نے مذکورہ بالا معاملے دے نال نال قتل وچ ساورک‏ر ک‏ے رول دا وی جائزہ لیا سی ۔ گوڈسے نے حملے د‏‏ی منصوبہ بندی تے عمل آوری د‏‏ی مکمل ذمے داری لی سی۔ اس دے برعکس ڈگمبرکی گواہی نے ساورکر نو‏‏ں سِدھے مورد الزام ٹھہرایا۔ چونکہ کوئی آزادانہ ثبوت موجود نئيں سی، اس لئی ساورکر نو‏‏ں چھڈ دتا گیا۔ ڈگمبر دے مطابق 17 جنوری 1948ء نو‏‏ں ناتھورام گوڈسے بمبئی وچ قتل تو‏ں پہلے ساورک‏ر ک‏ے آخری "درشن" دے لئی گیا سی ۔ جدو‏ں باڈگے تے شنکر باہر ٹھہرے سن، گوڈسے تو‏ں تے آپٹے اندر گئے۔ پرت کر آندے ہوئے آپٹے نے باڈگے نو‏‏ں دسیا کہ ساورکر نے انہاں نو‏ں آشیرباد دتا "فتحیاب لوٹو" ("यशस्वी होऊन या")۔ آپٹے نے ایہ وی دسیا کہ گاندھی دے سو سال پورے ہوچکے نيں اوربلاشبہ ایہ کم کامیابی تو‏ں اختتام نو‏‏ں پہنچے گا۔ مگر باڈگے د‏‏ی گواہی نو‏‏ں قبول نئيں کیتا گیا کیو‏ں کہ اس گل نو‏‏ں آزادانہ ذرائع تو‏ں ثابت نئيں کیتا جا سکیا۔ اس گل دا ثبوت ساورک‏ر ک‏ے دو قریبی مددگاراں اپّا رامچندر کاسر (ذا‏تی محافظ) تے گجانن وشنو ڈاملے (سیکریٹری) تو‏ں ملیا سی ۔ انہاں لوکاں نے اصل مقدمے وچ گواہی نئيں دتی سی مگر کپور کمیشن دے روبرو 1965ء وچ گواہی دتی سی۔ کاسر نے کپور کمیشن نو‏‏ں دسیا کہ قتل دے ایہ دو ملزم اس تو‏ں 23 یا 24 جنوری نو‏‏ں ملے سن، جدو‏ں کہ ایہ لوک دہلی دے بم واقعے تو‏ں لوٹے سن ۔ ڈاملے نے گواہی دتی کہ گوڈسے تے آپٹے ساورکر تو‏ں وسط جنوری وچ ملے سن تے ایہ ملاقات اس دے ذا‏تی باغیچے وچ ہوئی سی۔ جسٹس کپور نے ایہ نتیجہ اخذ کیتا : "یہ تمام حقائق دا مجموعی جائزہ لینے تو‏ں ہر اس نظریے دا سد باب ہُندا اے جس وچ ساورکر تے اس دے گروہ د‏‏ی جانب تو‏ں قتل د‏‏ی سازش دے علاوہ کوئی تے گل کہی گئی ہوئے۔"
میڈیا وچ
کئی کتاباں، ڈرامے تے فلم اس واقعے نو‏‏ں لے ک‏ے بنائے گئے نيں:۔
باہرلے جوڑ
موہن داس گاندھی دا قتل گٹھ:1948ء وچ بھارت وچ جرائم گٹھ:ایشیا وچ 1948ء وچ قتل گٹھ:بھارت وچ 1940ء د‏‏ی دہائی وچ قتل گٹھ:جنوری 1948ء د‏‏ی سرگرمیاں گٹھ:وفیات بلحاظ لوک
شماخی
شماخی (انگریزی: Shamakhy،آذری: Şamaxı) آذربائیجان دا شہر ا‏‏ے۔ انتظامی طور اُتے ایہ ضلع شماخی وچ شامل ا‏‏ے۔ ایہ 40.6303 درجے شمال، 48.6414 درجے مشرق اُتے واقع ا‏‏ے۔ آبادی 2008ء وچ 31 ہزار دے نیڑے سی۔ آبادی دے لحاظ تو‏ں ایہ اک چھوٹا شہر ا‏‏ے۔ ایہ شہر زلزلےآں د‏‏ی زد وچ رہندا ا‏‏ے۔ اپنی معلوم تریخ وچ ایہ گیارہ دفعہ وڈے زلزلےآں تے بے شمار چھوٹے زلزلےآں دا شکار ہويا مگر اس دے لوکاں نے اسنو‏ں دوبارہ تعمیر ک‏ر ليا۔ شہر د‏‏ی واحد چیز جو ہر زلزلہ وچو‏ں بچ گئی اوہ جمعہ مسجد شماخی اے جس دا تعلق دسويں صدی عیسوی تو‏ں ا‏‏ے۔
متعلقہ مضامین
گٹھ:آذربائیجان دے شہر گٹھ:شماخی ضلع گٹھ:کامنز گٹھ جس دا ربط ویکی ڈیٹا اُتے اے
ہرمن ہیسے
ہرمن ہیسے (2 جولائی 1877 - 9 اگست 1962) اک جرمن-سوس شاعر، ناول لکھاری تے پینٹر سی۔ اونہوں 1946 اچ ساہت دا نوبل انعام دتا گیا۔ اوہدے مشہور ناولاں چ سٹیپینوولف، سدھارتا، گلاس بیڈ گیم نیں
ضلع سریم
سربیا براعظم یورپ دا اک دیس اے جہڑا بلقان دے علاقے چ واقع اے ۔
سربیا دے ہن 25 ضلعے نیں ، جنہاں چوں 7 وئیوودینا چ تے باقی 18 گھبلے سربیا چ نیں ، جدوں کہ اسدے 5 ضلعے جہڑے کہ کوسوو چ واقع سن ہن اک نواں دیس کوسوو اے ۔
سربیا دے ضلعےآں دا صدرمقام اس ضلع چ واقع سبتوں وڈا شہر ہندا اے ۔
سُدھا رائے
سُدھا رائے (1914-1987) اک بھارتی کمیونسٹ ٹریڈ یونیئنسٹ اتے سیاستدان سی۔ اوہ بنگال لیبر پارٹی، بھارت دی بالشویک پارٹی دی اک پرمکھ آگو سی اتے بعد وچّ بھارتی کمیونسٹ پارٹی وچّ رل گئی۔ اوہ بنگالی کھبے پکھیاں دیاں سبھ توں پرمکھ عورت آگوآں وچوں اک سی ।
بچپن
رائے دا جنم 1914 وچّ اک کائستھ زمیندار پروار وچ فریدپور وکھے ہویا سی۔ اوہ 1930ویاں وچّ لیبر لہر وچّ شامل ہوئی۔ طالب علمی دناں دوران لیبر سیاست بارے اس نوں اپنے بھرا سسر رائے توں جانکاری ملی۔ اپنے بھرا دے نال-نال اوہ بنگال لیبر پارٹی، جد ایہہ 1933 وچّ قایم کیتی گئی سی دی اک اہم رکن بنی۔
عورت انقلاب
رائے 1943 وچّ عورت انقلاب وچّ شامل ہو گئی, اتے کل بھارت عورت کانفرنس وچّ سرگرم ہو گئی۔  1954 اتے 1982 دے وچکار رائے نے وائس چیئر  نیشنل فیڈریشن بھارتی عورت  دے طور تے سیوا کیتی ।
چون سیاست
1951-1952 پارلیمانی چون وچّ سدھا رائے بی پی آئی دی اکو امیدوار سی۔ اوہ براکپور حلقے توں امیدوار سی اتے اسنے 25,792 ووٹ ( حلقے دیاں 16.2% ووٹاں) حاصل کیتیاں۔
اوہ 1954 وچ جیل گئی سی۔
رائے نے <span id="result_box" class="" lang="pa"> 1957 وچّ لہندا بنگال صوبائی اسمبلی چون وچّ <span id="result_box" class="" lang="pa"> پھر  <span id="result_box" class="" lang="pa"> ٹ  ہلکے  توں چون لڑی  । اوہ کلّ ووٹ دا 9.75% لیکے چوتھے تھاں تے رہی۔
حوالے
گٹھ:جنم 1914 گٹھ:بنگالی شخصیتاں گٹھ:بھارتی شخصیتاں گٹھ:کمیونسٹگٹھ:بھارتی کمیونسٹ
مہدی فخیم زادہ
ذا‏تی و فنی زندگی
مہدی فخیم زادہ تہران دے اک متوسط طبقے دے گھرانے وچ پیداہوائے۔ انہاں د‏‏ی والدہ اک خواندہ خاتون سن تے فرانسیسی بولی اُتے عبور رکھدیاں سن۔ انہاں دے والد بنک وچ ملازم سن ۔ انہاں دا خاندان اک روايتی خاندان د‏‏ی طرح جس نے کدی وی اداکاری نو‏‏ں پیشے نو‏‏ں طور اُتے قبول نئيں کیتا۔ فخیم زادہ نے ادویہ سازی د‏‏ی تعلیم حاصل کيتی مگر ایہ تعلیم انہاں دے اسيں مزاج نہ سی تے نہ ہی اوہ اس وچ دلچسپی رکھدے سن ۔ اُتے انہاں نے جامعہ د‏‏ی تعلیم نو‏‏ں خیرباد کہیا تے قومی خدمت دے لئی محکمہء افواج تو‏ں منسلک ہوئے گئے۔ بعد وچ اوہ دوبارہ جامعہ وچ تعلیم د‏‏ی غرض تو‏ں واپس آئے تے فرانسیسی بولی سیکھنے دے لئی جامعہ دے شعبہ بولی و ادبیات وچ داخلہ لیا۔ اس تعلیم دے دوران وچ انہاں نے جامعہ دے شعبہ فنون لطیفہ وچ اداکاری د‏‏ی تعلیم دے لئی داخلہ لے لیا۔ جامعہ د‏‏ی تعلیم فارغ التحصیل ہونے تو‏ں پہلے ہی مہدی فخیم زادہ نے کچھ غیر ملکی ڈرامےآں دا ترجمہ کرلیاتھا اُتے بعد وچ انہاں نے انہاں ڈرامےآں نو‏‏ں فارسی وچ بنایا تے انہاں وچ خود اداکاری وی کيتی۔ جامعہ تو‏ں انہاں نے فرانسیسی بولی وچ مہارت د‏‏ی سند حاصل کيتی۔ انہاں د‏‏ی پہلی سنجیدہ اداکاری رضا میرلوحی د‏‏ی فلم تپلی دے لئی سی۔ انہاں نے 1989 وچ فلم "تجویز" تے سال 2000 وچ فلم "شریک حیات" د‏‏ی ہدائتکاری کيتی۔ دونے فلماں نے کامیابی حاصل کيتی تے سال د‏‏ی دوسری بہترین فلماں قرار پائاں۔ فخیم زادہ نے اسلامی تریخ اُتے مبنی دو بہترین ٹی وی ڈرامے تحریر وی کیتے انہاں دتی ہدائتکاری وی د‏‏ی تے انہاں وچ اداکاری وی کيتی۔ انہاں دونے ڈرامےآں دے ناں تنہاترین سردار (حضرت حسن د‏‏ی زندگی د‏‏ی داستان) تے ولائت عشق ني‏‏‏‏ں۔ اس دے علاوہ انہاں نے درج ذیل تن ڈرامےآں د‏‏ی تحریر، ہدائتکاری تے انہاں وچ اداکاری انجام دتی اے انہاں ڈرامےآں دے ناں خواب و بیدار، بے صدا فریاد کن تے عمارت 85۔ انہاں نو‏‏ں بوہت سارے اعزاز تے سند قدردانی وی عطا ہوئیاں۔ انہاں نو‏‏ں بہترین کہانی برائے شتابزدہ دے لئی دسويں فجر فلم جشن وچ اعزازی سند برائے قدردانی عطا کيتی گئی۔ فخیم زادہ نو‏‏ں فلم شریک حیات د‏‏ی بہترین کہانی اُتے وی قدر دانی دے اعزاز تو‏ں نواز گیا۔ انہاں نو‏ں بارھواں فجر فلم جشن دے موقع اُتے تاواريش فلم وچ بہترین اداکاری اُتے اعزاز تو‏ں نواز گیا۔ فخیم زادہ صاحب نے مجموعی طور 7 سلسلے وار کھیلاں (ڈرامےآں) وچ اداکاری دے نال نال ہدائتکاری تے تحریر نگاری وی کيتی۔ جدو‏ں کہ 12 فلماں نو‏‏ں انہاں نے تحریر کيتا، ہدائتکاری د‏‏ی تے انہاں وچ اداکاری وی کيتی۔ تے انہاں نے 22 فلماں وچ صرف اداکاری د‏‏ی ا‏‏ے۔
اداکاری
انہاں درج ذیل سلسلے وار کھیلاں تے فلماں وچ اداکاری دے جوہر دکھائے نيں
تحریر و تصنیف
فخیم زادہ صاحب نے درج ذیل فلماں تے سلسلے وار کھیل تحریر کیتے نيں تے مکالمہ نویسی د‏‏ی ا‏‏ے۔
ہدائتکاری
فخیم زادہ صاحب د‏‏ی ہدائت کردہ فلماں تے سلسلے وار کھیل درج ذیل نيں
باہرلے جوڑ
گٹھ:1942 دے جم گٹھ:ایرانی فلم ہدایت کار گٹھ:ایرانی مرد فلمی اداکار گٹھ:ایرانی مرد ٹیلی ویژن اداکار
اُرمیلا بھٹ
ا اُرمیلا بھٹ (جم 1934, دیہرادون وچ) ہندی سنیما دی مشہور ہستی سی۔ اسنے ڈرامہ تھئیٹر وچ کم کر کے اپنے اداکاری دے کیریئر نوں شروع کیتا۔ اوہ راجکوٹ وچ سنگیت کالے اکیڈمی وچ اک لوک نرت اتے گلوکار وجوں شامل ہوئی۔ اس ویلے دوران اس دا مشہور گجراتی ناٹک یسل ٹورانل اک ہزار توں ودھ پردرشناں وچ رجھیا ہوئی سی۔ اس نے 75 توں ودھ گجراتی فلماں اتے 15 توں 20 راجستھانی فلماں وچ وی کم کیتا۔ اس نے ہندی فلماں وچ وی کردار کردار نبھایا اتے دو فلماں وچ کردار نبھایا۔ ادھی دہاک (1 دہاکے توں لے کے 1990 دے دہاکے) اسنے کئی ٹیوی سیریئلز وچ وی کم کیتا سی اس نوں گجرات دی سرکار ولوں کئی انعام نال نوازیا گیا گیا سی۔
موت
22 فروری 1997 نوں ارملا بھٹّ نوں جہو، ممبئی وکھے اوہناں دے نواس اُتے قتل کر دتا گیا سی۔ جدوں اوہناں دا خاندانی دوست وکرم پارکھ اس نوں ملن آیا سی تاں اس دی موت ہو گئی سی۔ بھٹّ دے گوانڈھی نے وکرم نوں دسیا کہ سویرے نوں لمبے ویلے لئی دروازے دی گھنٹی وڈھّ کے نوکرانی داس واپس پرط آیا سی۔ پارکھ نے ترنت مسز بھٹّ دی دھی رچنا نوں بلایا، جس نے ایہہ پایا کہ گھر لٹیا اتے اس دی ماں دی موت ہو گئی۔ اسدا شوہر بڑودا وچ دور سی۔ پولیس نے ڈکیتی اُتے شکّ کیتا اے۔
باہری کڑیاں
گٹھ:جم 1934 گٹھ:موت 1997 گٹھ:20وی صدی دیاں فلمی اداکاراں گٹھ:ہندی سنیما وچ اداکاراواں گٹھ:بھارتی اداکاراواں گٹھ:بھارتی فلمی جگت گٹھ:20ویں صدی دیاں بھارتی اداکاراواں
چک 9 اک اےایل
چک 9 -1اےایل  ضلع اوکاڑا چ تصیل رینالہ خورد دا اک پنڈ اے جہڑا لوئر باری دوآب نہر دی کبھے (L=left) پاسےاوں نکلن آلے پہلے سوۓ نہر 1اےایل اتے پیندا اے ۔
اس پنڈ دی بھوئیں نوں نہر 1اےایل  پانی دیندی اے جسنال ایتھے دیاں زمیناں آباد ہوئیاں،اس لئی اس پنڈ ناں دے نال 1اےایل لگیا ہویا اے ۔ 350px|thumbnail|ضلع اوکاڑا دے پنڈاں دا نقشہ
تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ ضلع اوکاڑا دی تصیل رینالہ خورد   چ وس رہیا اے  ۔
بھگت سنگھ
سردار بھگت سنگھ (28 ستمبر 1907–23 مارچ، 1931) پنجاب دا اک پرمکھ آزادی سنگرامیا سی ۔ بھگت سنگھ نوں 23 مارچ 1931 نوں اس دے ساتھیاں،راجگرو اتے سکھدیو دے نال فانسی تے لٹکا دتا گیا سی۔ اوہ ہندوستان سوشلسٹ رپبلکن ایسوسی ایشن دے بانی میبراں وچوں اک سی۔
بھگت سنگھ اک پنجابی سوشلسٹ تے انقلابی سی۔ اوہ اک پنجابی سکھ ٹبر وچ جمیا سی ۔ اوہنے برطانوی راج دے خلاف اواز چکی ۔ اوہنوں انگریزاں پھانسی دے دتی۔
دسمبر 1928 وچ، بھگت سنگھ اتے اک شراکت دار شوراج راجگرو نے 21 سال دے بریٹیش پولیس افسر جون سانڈرز نوں لاہور، بریٹیش انڈیا وچ گولی مار دتی سی۔ اصل وچ اوہ بریٹیش پولیس دے سپرڈینٹ جیمز سکاٹ نوں مارن دے ارادے نال گئے سن کیونکہ اوہ مندے سن کہ مشہور بھارتی قوم پرست نیتا لالا لاجپت رائے دی موت لئی سکاٹ ذمہ وار سی، سکاٹ نے لاٹھی چارج دا حکم دتا سی جس وچ رائے زخمی ہو گیا اتے دو ہفتے بعد دل دا دورہ پین کارن موت ہو گئی۔ سانڈرس بریٹیش پولیس دے سپرڈینٹ، جیمز سکاٹ لئی پروبیشن تے سی اتے اوہ اوہناں دے ہتھوں ماریا گیا۔ اس مگروں سنگھ نے کئی وار گولی ماری، پوسٹ مارٹم رپورٹ وچ اٹھ گولی زخم وکھائی گئے ہن۔ سنگھ دے اک ہور ساتھی چندر شیکھر آزاد نے بھارتی پولیس کانسٹیبل چنن سنگھ نوں گولی مار کے قتل کر دتی جس نے سنگھ اتے راجگرو دا پچھا کرن دی کوشش کیتی سی۔
اپنی موت توں بعد بھگت سنگھ اک مشہور لوک ہیرو بن گئا۔ جواہر لال نہرو نے اس بارے لکھیا،" بھگت سنگھ ااپنے اتواد دے کارجاں کارن نہیں پر لالا لاجپت راے دی موت دا بدلہ لین اُتے دیش وچ مشہور ہوئا سی۔ اوہ اک پرتیک بن گیا؛ کم نوں بھلا دتا گیا سی، پرتیک اجے وی رہا اتے کجھ مہینیاں دے اندر-اندر پنجاب دے ہریک قصبے اتے پنڈ اتے باقی دے اتر بھارت دے باقی حصے وچ، اسدے نام دا بول بالا ہو گئا۔" بعد دے سالاں وچ، اک ناستک اتے سماج وادی سنگھ نے بھارت وچ سیاسی سپیکٹرم توں پرشنسکاں حاصل کیتی جس وچ کمیونسٹا اتے سجے-پکھی ہندو قوم پرست سن۔ بھاویں کہ سنگھ دے ساتھیاں دے نال-نال کئی بھارتی ورتکنیک بستیوادی انقلاب کاری وی دلیرانا قتلاں وچ شامل سن، جاں ایہناں نوں موت دی سزا دتی گئی سی جاں ہنسک موت ہو گئی سی۔ سنگھ وانگ نھاں وچوں کجھ نوں لوکپری کلا اتے ساہت وچ لوکپریتا ملی۔
مڈھلا جیون
اسدا پروار سیاسی طور تے سرگرم سی۔ اس دے دادا، ارجن سنگھ نے مالک دیانند سرسوتی دی ہندو سدھاروادی لہر، آریہ سماج، نوں اپنائا جسدا بھگت اتے کافی اثر پئا۔ اسدے پیؤ اتے چاچے کرتار سنگھ سرابھا اتے ہردیال دی اگوائی ہیٹھ غدر پارٹی دے میمبر سن۔ اجیت سنگھ نوں اوہناں دے خلاف پینڈنگ عدالتی معاملیاں کارن غلامی کیتا گیا سی جدوں کہ جیل وچوں رہا کیتے جان توں بعد 1910 وچ لاہور وچ سورن سنگھ دی موت ہو گئی سی۔
بھگت سنگھ دی مڈھلی سکھیا لائلپور، (ہن پاکستان وچ) دے ضلع بورڈ پرائمری سکول وچ ہوئی۔ بعد وچ اوہ ڈی۔اے۔وی۔ ہائی سکول لاہور وچ داخل ہو گیا۔ انگریز اس سکول نوں 'راج ورتکنیک سرگرمیاں دی نرسری’ کہندے سن۔ بھگت سنگھ بھاویں روائتی قسم دے پڑھاکو تاں نہیں سی پر اوہ وکھ-وکھ طرحاں دیاں کتاباں پڑھدا رہندا سی۔ اردو وچ اس نوں مہارت حاصل سی تے اوہ اسے بولی وچ اپنے پیؤ کشن سنگھ نوں خط لکھدا ہندا سی۔ اسدی عمر دے بہت سارے سکھاں دے الٹ، سنگھ نے لاہور وچ خالصہ ہائی سکول وچ حصہ نہیں لیا سی۔ اس دے دادا نے سکول دے ادھیکاریاں دی بریٹیش سرکار متعلق وفاداری نوں قبول نہیں کیتی۔ اس دی بجائے سنگھ نوں آریا سماجی ادارہ دیانند اینگلو ویدک ہائی سکول وچ داخلہ کیتا گیا سی۔
1919 وچ جدوں اوہ 12 سالاں دا سی تاں سنگھ نے جلھیانوالا باغ قتل عام، جتھے اک عوامی تقریب وچ اکتر ہوئے ہزاراں نہتھے لوکاں دا قتل کیتا گی سی، دا دورہ کیتا۔ جدوں اوہ 14 سالاں دا سی تاں اوہ اپنے پنڈ دے لوکاں وچ سی جنہاں نے 20 فروری 1921 نوں گرودوارہ ننکانہ صاحب وکھے بہت سارے بے گناہ لوکاں دی قتل دے خلاف مظاہرےآں دا استقبال کیتا۔ ناملورتن تحریک بند کرن توں بعد سنگھ مہاتما گاندھی دے اہنسا دے فلسفہ نال مایوس ہو گیا۔ گاندھی دے فیصلے بعد پینڈوآں ولوں 1922 وچ چوری چورا کانڈ وچ پولیس والیاں دے پرتشدد قتل ہوے۔ سنگھ نے نوجوان انقلابی لہر وچ حصہ لیا اتے بھارت وچوں بریٹیش سرکار دے ہنسک الٹن لئی وکالت کرنا شروع کر دتا۔
1923 وچ، سنگھ لاہور دے نیشنل کالج وچ داخل ہو گئا جتھے سنے نے ناٹکی سماج ورگے ہور پاٹھکرمک سرگرمیاں وچ حصہ لیا۔ 1923 وچ اس نے پنجاب وچ پنجابی ساہت سمیلن ولوں تیار اک مضمون مقابلہ جتیا، جو پنجاب وچ سمسیاواں بارے لکھ رہا سی۔ جوزیپے ماتسینی دے ینگ اٹلی دے تحریک توں راغب ہو کے، اسنے مارچ 1926 وچ بھارتی سماج وادی جوان تنظیم نوجوان بھارت سبھا دا قیام کیتا۔ اوہ ہندوستانی رپبلکن ایسوسی ایشن وچ وی شامل ہو گئا، جس وچ چندر شیکھر آزاد، رام پرساد بسمل اتے اشفاق اللہ خان پرمکھ لیڈر سن۔ اک سال بعد، اک ویونتبدھّ ویاہ توں بچن لئی، سنگھ بھجّ کے کانپور کوننپر بھجّ گیا۔ اک چٹھی وچ، جو اوہ پچھے چھڈّ گیا، اس نے کیہا: "میرا جیون سبھ توں اتم کارن، دیش دی آزادی، لئی وقف ہو گیا اے، اس لئی، کوئی آرام جاں دنیاوی خواہش ہن مینوں لبھا نہیں سکدی۔"
پولیس نوجواناں اُتے سنگھ دے اثر نال فکرمند ہو گی اتے مئی 1926 وچ لاہور وچ ہوئے اک بمب دھماکے وچ شامل ہون دے کارن اس نوں مئی 1927 وچ گرفتار کر لیا۔ اس نوں اپنی گرفتاری توں پنج ہفتیاں بعد 60 ہزار روپئے دی ضمانت اُتے رہا کیتا گیا سی۔ اس نے امرتسر وچ شائع، اردو اتے پنجابی اخباراں وچ لکھیا اتے اتے اڈیٹنگ کیتا اتے نوجوان بھارت سبھا ولوں چھاپے گے گھٹ قیمت والے پرچیاں وچ وی یوگدان پایا۔
اسنے کرتی کسان پارٹی دے رسالے کیرتی، اتے تھوڑھی دیر لئی دلی وچ شائع ویر ارجن اخبار لئی لکھیا۔ اوہ اکثر بلونت، رنجیت اتے ودروہی ورگے چھپابداں ناواں دی ورتوں کردا سی۔
لالا لاجپت رائے دی موت اتے سانڈرس نوں مارنا
1928 وچ بریٹیش سرکار نے بھارت وچ سیاسی حالت بارے رپورٹ دین لئی سائیمن کمیشن دا قیام کیتا۔ کجھ بھارتی سیاسی پارٹیاں نے کمیشن دا بائیکاٹ کیتا کیونکہ اس وچ کوئی وی بھارتی میمبر نہیں سی اتے دیش بھر وچ خلاف وی سن۔ جدوں ایہہ کمیشن 30 اکتوبر 1928 نوں لاہور پہنچیا تاں لالا لاجپت رائے دی اگوائی وتّ لوکاں نے اسدا خلاف کرنا شروع کر دتا۔ پولیس بھیڑ نوں بھجان دی کوشش کردی رہی پر بھیڑ ہنسک ہو گی۔ اس خلاف وچ حصہ لین والیاں اُتے انگریز سپرڈینٹ افسر سکاٹ نے لاٹھیچارج کرن دا حکم دے دتا۔ اس لاٹھیچارج نال زخمی ہون کرکے لالا لاجپت رائے دی دل دا دورہ پین کارن 17 نومبر 1928 نوں موت ہو گئی۔ ڈاکٹراں نوں لگیا کہ اس دی موت سٹاں کرکے ہوئی اے۔ جدوں ایہہ معاملہ یونائیٹڈ کنگڈم دی پارلیمنٹ وچ اٹھایا گیا تاں بریٹیش سرکار نے رائے دی موت وچ کوئی کردار نہیں منی۔
بھگت ایچّ۔آر۔اے۔ دا اک پرمکھ میمبر سی اتے 1928 وچ اسدا بدلاو ایچ ایس آر اے کرن لئی شاید کافی حد تک ذمہ وار سی۔ ایچئیسارئے نے رائے دی موت دا بدلہ لین دی سہں کھادھی۔ سنگھ نے سکاٹ نوں مارن لئی شو رام راجگرو، سکھدیو تھاپر اتے چندرشیکھر آزاد ورگے انقلاب کاریاں نال سازشی کیتی۔ حالانکہ، پچھانن دی غلطی کارن، نھاں نے جوہن پی۔ سونڈرز، جو معاون پولیس اہلکار سی، نوں گولی مار دتی جدوں اوہ 17 دسمبر 1928 نوں لاہور وکھے ضلع پولیس ہیڈکوارٹر چھڈّ رہا سی۔
نوجوان بھارت سبھا، جس نے ایچ ایس آر اے دے نال لاہور روس مارچ دا انعقاد کیتا سی، نے دیکھیا کہ عوامی میٹنگاں اُتے حاضری وچ گراوٹ اائی اے۔ سیاستداناں، کارکنّ اتے اخباراں جنہاں وچ دِ پیپل وی شامل سی، جسدی قیام رائے نے 1925 وچ کیتی سی، نے زور دتا کہ نہ-ملورتن ہنسا توں بہتر سی۔ مہاتما گاندھی، کانگرس نیتا نے قتل دی الگّ-تھلگ کاروائی وجوں نندا کیتی گئی سی پر جواہر لال نہرو نے بعد وچ لکھیا سی: "بھگت سنگھ ااپنے اتواد دے کارجاں کارن نہیں پر لالا لاجپت راے دی موت دا بدلہ لین اُتے دیش وچ مشہور ہوئا سی۔ اوہ اک پرتیک بن گیا؛ کم نوں بھلا دتا گیا سی، پرتیک اجے وی رہا اتے کجھ مہینیاں دے اندر-اندر پنجاب دے ہریک قصبے اتے پنڈ اتے باقی دے اتر بھارت دے باقی حصے وچ، اسدے نام دا بول بالا ہو گئا۔ انگنت گانے اس بارے بنے اتے جو مشہوری سنے حاصل کیتی، اوہ حیرانی جنک سی۔"
بچ کے نکلنا
سانڈرس نوں مارن توں بعد، گروپ ڈی۔اے۔وی۔ ضلع پولیس ہیڈکوارٹر توں سڑک دے پار کالج دے داخلہ دوار ولوں بچ نکلے۔ چنن سنگھ، اک ہندوستانی ہیڈّ کانسٹیبل نے اوہناں دا پچھا کرنا شروع کر دتا۔ جدوں اوہ نہ ٹلیا تاں آزاد نے اسنوں گولی مار دتی۔ اوہ اتھوں سائیکل اُتے سرکھات گھر وچ بھجّ گئے۔ پولیس نے اوہناں نوں پھڑن لئی وڈی تلاشی مہم شروع کیتی، شہر دے سارے داخلہ ولوں اتے باہر نکلن دے راستے روک دتے؛ سیائیڈی نے لاہور چھڈن والے سارے نوجواناں اُتے نظر رکھی۔ اوہ اگلے دو دناں لئی لک گئے۔ 19 دسمبر 1928 نوں سکھدیو نے درگاوتی دیوی نال ملاقات کیتی، جس نوں درگا بھابی، ایسئیسارئے میمبر، بھگوتی چرن ووہرا دی بیوی سی، توں مدد منگی اتے اوہ راضی ہو گئی۔ اوہناں نے اگلی سویر لاہور توں بٹھنڈہ دے رستے ہاوڑا (کولکاتہ) جان والی ریلگڈی نوں پھڑن دا فیصلہ کیتا۔
سنگھ اتے راجگرو، دوویں لوڈڈ روالور لے کے اگلے دن گھر چھڈّ گئے۔ مغربی کپڑے پہنے ہوئے (بھگت سنگھ نے اپنے وال کٹّ دتے، اپنی داڑھی کٹی ہوئی سی اتے اس دے سر اتے اک ٹوپی پہنائی)، اتے دیوی دے تے بچے نوں چکّ، سنگھ اتے دیوی اک نوجوان جوڑا دے روپ وچ لنگھ گئے، جدوں کہ راجگرو نے سامان نوکرانے دے روپ وچ لے لیا۔ سٹیشن اُتے، سنگھ ٹکٹاں خریدن ویلے اپنی پچھان نوں لکاؤن وچ کامیاب رئا اتے تنوں کونپور (ہن کانپور) اا گے۔ اتھے اوہ لکھنؤ لئی اک ٹرین وچ چڑھ گئے کیونکہ ہاوڑا ریلوے سٹیشن اُتے سی آئی ڈی' تے عامَ طور اُتے لاہور توں سدھے ریل گڈی' تے سوار مسافراں دی جانچ کیتی جاندی سی۔ لکھنؤ وکھے، راجگرو بنارس لئی الگ توں روانہ ہو گیا، جدوں کہ سنگھ، دیوی اتے بچے ہاوڑا گئے، کجھ دن بعد ہی سنگھ نوں چھڈّ کے سارے لاہور واپس آ گئے۔