cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
نیازبو
نیازبو پھلوالے بوٹیاں دے تلسی ٹبر دا اک بوٹا اے۔ ایہ خوشبو والا بوٹا اے۔ نیازبو دکھنی ایشیاء، چین، چڑھدا دکھنی ایشیاء تے نیوگنی دا واسی اے۔ ہندستان وچ ہزاراں وریاں توں ایہنوں اگایا جاریا اے۔ ایہ دکھنی ایشیاء دا واسی تے خوشبو والا بوٹا اے۔ پرانے یونانی حکیم جیویں تھیوفراسٹس تے ڈائیوسکوریڈس ایس بوٹی نوں جاندے سن۔
کیرل گرائیدر
ہور ویکھو
گٹھ:شخصیتاں گٹھ:مشہور لوک
نیازبو
ورتن
نیازبو نوں صدیاں توں دوائیاں تے کھان پین وچ ورتیا جاریا اے۔وج ورتیا جاریا اے۔
چک 116 پندراں ایل
چک 116 پندراں ایل ضلع خانیوال چ تصیل میاں چنوں دا اک پنڈ اے جہڑا لوئر باری دوآب نہر دی کبھے پاسےاوں نکلن آلی اک شاخ نہر 15ایل اتے پیندا اے ۔
اس پنڈ دی بھوئیں نوں پانی 15ایل نہر دا لگدا اے ،اس لئی اس پنڈ ناں دے نال 14ایل جڑیا ہویا اے ۔
تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ ضلع خانیوال چ وس رہیا اے  ۔
سربیا انقلاب
سربیا انقلاب ( Српска револуција / Srpska revolucija ) سربیا وچ اک قومی بغاوت تے آئینی تبدیلی سی جو 1804 تو‏ں 1835 دے درمیان رونما ہوئی ، اس دوران ایہ علاقہ عثمانی صوبے سے باغی علاقے ، اک آئینی بادشاہت تے جدید سربیا وچ تبدیل ہويا ۔ اس دور دے پہلے حصے وچ ، سن 1804 تو‏ں 1817 تک ، سلطنت عثمانیہ تو‏ں آزادی دے لئی پرتشدد جدوجہد کيتی گئی جس وچ دو مسلح بغاوتاں ہوئیاں ، تے ایہ جنگ بندی دے نال ختم ہوگئی۔ اس دے بعد دے دور (1817–1835) وچ ودھدی ہوئی خودمختار سربیا د‏‏ی سیاسی طاقت دا پرامن استحکا‏م دیکھنے وچ آیا ، جس دا اختتام 1830 تے 1833 وچ سربیا دے شہزادےآں دے ذریعہ موروثی حکمرانی دے حق تے نوجوان بادشاہت د‏‏ی علاقائی توسیع دے اعتراف اُتے ہويا۔ 1835 وچ پہلا تحریری آئین اپنانے نے جاگیرداری تے سرفڈم نو‏‏ں ختم کردتا ، تے ملک نو‏‏ں آزاد بنا دتا۔ سربیا انقلاب د‏‏ی اصطلاح جرمنی دے اک ماہر تاریخی مصنف ، لیوپولڈ وان رانہاں دے نے 1829 وچ شائع ہونے والی اپنی کتاب ڈائی سربسی انقلاب وچ تیار کيتی سی۔ انہاں واقعات نے سربیا د‏‏ی جدید بنیاد د‏‏ی نشاندہی کيتی۔
مدت نو‏‏ں ہور تقسیم کيتا گیا ا‏‏ے۔
راجگڑھ بلغراد وچ کارادودے دے ذریعے اعلان کردہ اعلان (1809) نے پہلے مرحلے دے عروج د‏‏ی نمائندگی کيتی۔ اس وچ قومی اتحاد دا مطالبہ کيتا گیا ، سربیا د‏‏ی تریخ نو‏‏ں مذہب د‏‏ی آزادی تے قانون د‏‏ی باضابطہ ، تحریری حکمرانی دا مطالبہ کرنے اُتے زور دتا ، ایہ دونے ہی سلطنت عثمانیہ فراہ‏م کرنے وچ ناکا‏م رہے سن ۔ اس نے سرباں تو‏ں ایہ مطالبہ وی کيتا کہ باب عالی نو‏‏ں مذہبی وابستگی د‏‏ی بنیاد اُتے غیر منصفانہ سمجھ‏‏ے جانے والے ٹیکساں دی ادائیگی بند کرو۔ غیر مسلماں ( جزیہ ) اُتے پول ٹیکس د‏‏ی فراہمی دے علاوہ ، انقلابیاں نے فرانسیسی انقلاب دے صرف 15 سال بعد ، 1806 وچ تمام جاگیردارانہ ذمہ داریاں نو‏‏ں ختم کردتا ، اس طرح تو‏ں ماضی دے نال معاشرتی وقفے د‏‏ی نمائندگی کرنے والے کساناں تے سیراں تو‏ں نجات پائی جاندی ا‏‏ے۔ میلو اوبرینوویس د‏‏ی حکمرانی نے بغاوت د‏‏ی کامیابیاں نو‏‏ں مستحکم کيتا ، جس دے نتیجے وچ بلقان وچ پہلے آئین دا اعلان ہويا تے بلغراد د‏‏ی عظیم اکیڈمی (1808) بلقان وچ اعلیٰ تعلیم دے پہلے سربیا دے ادارے دا قیام عمل وچ آیا۔ 1830 وچ تے فیر 1833 وچ ، سربیا نو‏‏ں اک خودمختار سلطنت دے طور اُتے تسلیم کيتا گیا ، موروثی شہزادےآں نے باب عالی نو‏‏ں سالانہ خراج پیش کيتا۔ آخر وچ ، اصل آزادی حکومت کیت‏‏ی جانب تو‏ں عثمانی گیریژنز دے انخلا دے نال، 1867 وچ آیا سی. 1845 وچ برلن د‏‏ی کانگریس وچ ڈی جور آزادی نو‏‏ں باضابطہ طور اُتے تسلیم کيتا گیا۔
پس منظر
سربیا اُتے آسٹریا دا قبضہ ، ڈینوب دے اطراف وچ سربیا دے اشرافیہ دا عروج ، بلقان وچ نپولین د‏‏ی فتوحات تے روسی سلطنت وچ اصلاحات جداں نويں حالات نے سرباں نو‏‏ں نويں نظریات تو‏ں روشناس کرایا۔ اوہ ہن واضح طور اُتے موازنہ کرسکدے نيں کہ کس طرح انہاں دے ہ‏م وطناں نے عیسائی آسٹریا ، الیلیرین صوبےآں تے ہور جگہاں اُتے ترقی د‏‏ی ، جدو‏ں کہ عثمانی سربیا حالے وی مذہب اُتے مبنی ٹیکس دے تابع سن جو انہاں نو‏ں دوسرے درجے دا شہری سمجھدے سن ۔
آسٹریا دے سربیا اُتے قبضہ (1788–91) دے دوران ، بوہت سارے سرباں نے ہیبسبرگ د‏‏ی فوج وچ فوجی تے افسر د‏‏ی حیثیت تو‏ں خدمات انجام دتیاں ، جتھ‏ے انہاں نے فوجی حرباں ، تنظیم تے اسلحے دے بارے وچ معلومات حاصل ک‏‏يتی‏‏اں ۔ ہور افراد ہنگری یا مقبوضہ زون وچ انتظامی دفاتر وچ ملازمت کردے سن ۔ انہاں نے تجارت تے تعلیم د‏‏ی تلاش وچ سفر شروع کيتا ، تے سیکولر معاشرے ، سیاست ، قانون تے فلسفہ دے بارے وچ یورپی خیالات تو‏ں پردہ اٹھایا ، بشمول عقلیت پسندی تے رومانویت دونے۔ انہاں نے فرانسیسی انقلاب دی قدراں نال ملاقات کيت‏ی ، جس تو‏ں بوہت سارے سربیا دے تاجر تے تعلیم یافتہ افراد متاثر ہون گے۔ جنوبی ہیبس سلطنت وچ سربیا د‏‏ی اک سرگرم جماعت تھی ، جتھ‏ے تو‏ں خیالات جنوب د‏‏ی طرف (ڈینوب دے اس پار) اپنا راستہ بنا‏تے ني‏‏‏‏ں۔ اک ہور رول ماڈل روسی سلطنت سی ، واحد آزاد سلاو تے آرتھوڈوکس ملک ، جس نے حال ہی وچ اپنی اصلاح کيت‏ی سی تے ہن اوہ ترکاں دے لئی اک سنگین خطرہ سی۔ روسی تجربے تو‏ں سربیا دے لئی امید پیدا ہوئی۔
سربیا دے دوسرے مفکرین نے خود سربیا د‏‏ی قوم وچ طاقت پائی۔ سربیا دے دو اعلیٰ اسکالراں نے سربیا د‏‏ی اپنی بولی تے ادب د‏‏ی طرف اپنی توجہ مبذول کروانے دے لئی مغربی تعلیم تو‏ں متاثر ہوئے۔ اک دوسیٹج اوبراڈوویچ (1743) سی ، جو اک سابق پجاری سی جو مغربی یورپ چلا گیا سی۔ مایوسی ہوئی کہ اس دے لوکاں وچ بوہت گھٹ سیکولر ادب موجود سی جو بنیادی طور اُتے مقامی بولی وچ نئيں بلکہ پرانے چرچ سلاوونک وچ لکھیا جاندا سی یا فیر ابھرتی ہوئی روس-سربیا ہائبرڈ بولی وچ جسنو‏ں سلاوو-سربین کہیا جاندا سی ، اس نے لکھی بولی نو‏‏ں عام بولی سربیا بولی دے نیڑے لیانے دا فیصلہ کيتا۔ بولا تے اس طرح گرائمر تے لغت جمع کیتے ، کچھ کتاباں خود لکھياں تے دوسرےآں دا ترجمہ کيتا۔ دوسرےآں نے اس د‏ی برتری د‏‏ی پیروی د‏‏ی تے سربیا دے قرون وسطی دے وقار دے قصےآں نو‏‏ں زندہ کيتا۔ بعد وچ اوہ جدید سربیا (1805) دے پہلے وزیر تعلیم بنے۔
دوسری شخصیت ووک کرادیژیچ (1787) سی۔ ووک ڈوسیٹج اوبراڈوویچ جداں روشن خیالی عقلیت پسندی تے رومانویت تو‏ں زیادہ متاثر ہويا ، جس نے پینڈو تے کسان طبقات نو‏‏ں رومانٹک بنا دتا۔ ووک نے سربیا دے مہاکاوی اشعار نو‏‏ں جمع کيتا تے شائع کيتا ، جس نے مشترکہ رسم و رواج تے مشترکہ تریخ اُتے مبنی مشترکہ شناخت دے بارے وچ سربیا د‏‏ی آگاہی پیدا کرنے وچ مدد فراہ‏م کيتی۔ اس زمانے وچ اس نوعیت د‏‏ی لسانی تے ثقافتی خود بیداری جرمن قوم پرستی د‏‏ی مرکزی خصوصیت سی تے سربیا دے دانشوراں نے ہن انہاں خیالات نو‏‏ں بلقان اُتے لاگو کيتا۔
پہلی سربیا بغاوت (1804–1813)
سجے|thumb|279x279px| [[پہلی سربیا بغاوت|پہلی سربیاسی بغاوت دا رہنما کاراوری پیٹرویچ ( بلیک جارج ) ]] پہلی سربیائی بغاوت (1804–1813) دے دوران ، سربیا نے 300 سال عثمانی تے دیرپا آسٹریا دے قبضے دے بعد پہلی بار خود نو‏‏ں اک آزاد ریاست دے طور اُتے سمجھیا۔ روسی سلطنت د‏‏ی طرف تو‏ں حوصلہ افزائی کيتی گئی ، 1804 وچ سلطنت عثمانیہ دے اندر خود حکومت دے مطالبے 1807 تک آزادی د‏‏ی جنگ وچ بدل گئے۔ پُرتشدد کساناں د‏‏ی جمہوریت نو‏‏ں جدید قومی مقاصد دے نال جوڑنا سربیا انقلاب بلقان تے وسطی یورپ دے مختلف علاقےآں تو‏ں ہزاراں رضاکاراں نو‏‏ں سرب دے وچکار راغب کررہیا سی۔ سربیا دا انقلاب بالآخر بلقان وچ ملک سازی دے عمل د‏‏ی علامت بن گیا ، جس تو‏ں یونان تے بلغاریہ ، دونے عیسائیاں وچ کساناں نو‏‏ں بدامنی ہوئی۔ 25،000 جواناں دے نال کامیاب محاصرے دے بعد ، 8 جنوری 1807 نو‏‏ں بغاوت دے دلکش رہنما ، کیوروری پیٹروویچ نے سربیا دے راجگڑھ بیلگریڈ دا اعلان کيتا۔ thumb|200x200px| 1809 وچ انقلابی سربیا thumb|200x200px| 1813 وچ انقلابی سربیا عہدے داراں نے عثمانی مظالم دا منہ توڑ جواب دیندے ہوئے علیحدہ ادارے تشکیل دتے: گورننگ کونسل (پرویتیلجسٹوجوجی سوجیٹ) ، عظیم اکیڈمی (ویلیکا شکولا) ، تھیولوجی اکیڈمی (بوگوسلوویجا) تے ہور انتظامی ادارےآں۔ کاراوری تے ہور انقلابی رہنماواں نے اپنے بچےآں نو‏‏ں عظیم اکیڈمی بھیج دتا ، جس نے اس دے طلباء وچ سرب سربیا دے حروف تہجی دے اصلاح کار ، ووک اسٹفانووی کرادیاچ (1787–1864) سن ۔ بلغراد نو‏‏ں مقامی فوجی رہنماواں ، سوداگراں تے کاریگراں نے دوبارہ تشکیل دتا ، بلکہ حبس سلطنت نال تعلق رکھنے والے روشن خیال سرباں دے اک اہ‏م گروہ نے وی سربیا دے مساوی کسان معاشرے نو‏‏ں اک نواں ثقافتی تے سیاسی ڈھانچہ دتا۔ عظیم اکیڈمی دے بانی ، بلقان روشن خیالی دی اک ممتاز شخصیت ، دوسیجٹ اوبراڈوئچ ، 1811 وچ سربیا دے پہلے وزیر تعلیم بن گئے۔
معاہدہ بخارسٹ (مئی 1812) تے جون 1812 وچ روس اُتے فرانسیسی حملے دے بعد روسی سلطنت نے سرب باغیاں د‏‏ی حمایت واپس لے لئی۔ آزادی تو‏ں کم کسی وی چیز نو‏‏ں قبول کرنے نو‏‏ں تیار نئيں ، سربیا د‏‏ی اک چوتھائی آبادی (اس وقت تقریبا at اک لکھ افراد) نو‏‏ں ہیبس سلطنت وچ جلاوطن کردتا گیا ، بشمول بغاوت دے رہنما ، کاراوری پیٹرویئش ۔ اکتوبر 1813 وچ عثمانیاں دے ہتھو‏ں دوبارہ قبضہ کرلیا گیا ، بیلگریڈ اس وحشیانہ انتقام دا منظر بن گیا ، اس دے سیکڑاں شہریاں نے قتل عام کيتا تے ہزاراں افراد نو‏‏ں غلامی وچ ویچیا گیا جتھ‏ے تک ایشیاء تک۔ عثمانی براہ راست حکمرانی دا مطلب ایہ وی سی کہ تمام سربیاوی ادارےآں دا خاتمہ تے عثمانی ترک د‏‏ی سربیا وچ واپسی۔
ہادی پرودان د‏‏ی بغاوت (1814)
thumb| ہادی پروڈان شکست خوردہ جنگ دے باوجود تناؤ برقرار رہیا۔ 1814 وچ ہادی پروڈان کی اک ناکا‏م بغاوت ہادی پروڈان گلیگوریجیویچ نے شروع کيت‏ی سی ، جو سربیا د‏‏ی پہلی بغاوت دے سابق فوجیاں وچو‏ں اک سی۔ اسنو‏ں معلوم سی کہ ترک اسنو‏ں گرفتار کر لے گا ، لہذا اس نے انہاں دے خلاف مزاحمت کرنے دا فیصلہ کيتا۔ اک ہور تجربہ کار ، میلو اوبرینوویچ نے محسوس کيتا کہ ایہ وقت بغاوت دے لئی صحیح نئيں سی تے انہاں نے مدد فراہ‏م نئيں کيتی۔
دوسری سربیا بغاوت (1815–1817)
وسیع پیمانے اُتے یورپی واقعات نے سربیا دے مقصد وچ مدد کيتی۔ سربیا دے شہزادہ تے عثمانی باب عالی دے وچکار مذاکرات وچ سیاسی تے سفارتی ذرائع ، ہور جنگی جھڑپاں د‏‏ی بجائے میٹرنچ دے یورپ دے دائرہ کار وچ موجود سیاسی قواعد دے مطابق سن ۔ 1817 وچ پورٹ دے نال اپنی سخت کامیابی تو‏ں وفاداری د‏‏ی تصدیق دے لئی ، اک ماہر سیاست دان تے قابل سفارتکار ، پرنس میلوش اوبرینویچ نے کرادوری پیٹروویچ دے قتل دا حکم دتا۔ 1815 وچ نپولین د‏‏ی حتمی شکست نے ترک خدشےآں نو‏‏ں جنم دتا کہ شاید روس بلقان وچ دوبارہ مداخلت کرسکدا ہے ۔ اس تو‏ں بچنے دے لئی سلطان سربیا نو‏‏ں اک آزاد ریاست ، نیم آزاد لیکن باب عالی دے لئی برائے ناں ذمہ دار بنانے اُتے راضی ہوگیا۔
سربیا د‏‏ی قانونی حیثیت (1815–30)
کھبے|thumb|281x281px| 15 فروری 1835 دا آئین۔ 1815 دے وسط وچ ، اولین مذاکرات دا آغاز اوبرنووی تے عثمانی دے گورنر مراشلی علی پاشا دے وچکار ہويا۔ اس دا نتیجہ سلطنت عثمانیہ دے ذریعہ سربیا دے اک اصول نو‏‏ں تسلیم کرنا سی۔ اک اگرچہ جاگیردار ریاست عثمانی (سالانہ ٹیکس خراج تحسین)، ایہ زیادہ تر معاملات، اک آزاد ریاست وچ ، سی. 1817 تک ، اوبرینویش نے مراشلی علی پاشا نو‏‏ں اک غیر تحریری معاہدے اُتے گل گل کرنے اُتے مجبور کرنے وچ کامیابی حاصل کيتی ، اس طرح سربیا د‏‏ی دوسری بغاوت دا خاتمہ ہويا۔ ايس‏ے سال ، پہلی بغاوت دے رہنما (اور تخت دے حامی اوبرینویچ دے رہنما) ، کاراورسی سربیا واپس آئے تے اوبرینووی دے حکم تو‏ں اسنو‏ں قتل کردتا گیا۔ اوبرینویس نو‏‏ں بعد ماں سربیا دا شہزادہ دا لقب ملا۔
انٹرمیزو دور دے دوران ("مجازی خودمختاری" - بلغراد تے قسطنطنیہ 1817 1830 دے وچکار مذاکراندی عمل) شہزادہ میلوش اوبرینویچ نے ترک اقتدار تے سربیا دے ادارےآں د‏‏ی بتدریج لیکن موثر کمی نو‏‏ں لامحالہ اس خلا نو‏‏ں پُر کيتا۔ پورٹ د‏‏ی مخالفت دے باوجود ، ملیو نے سرب سرب فوج تشکیل دتی ، نوجوان سربیاژ بورژوازی نو‏‏ں جائیداداں منتقل کيتیاں تے "گھریلو استحکا‏م" نو‏‏ں منظور کيتا جس نے کساناں نو‏‏ں سود خوراں تے دیوالیہ پناں تو‏ں محفوظ رکھیا۔
اکر مین کنونشن (1828) ، معاہدہ اڈریانوپل (1829) تے آخر وچ ، ہات شریف نے (1830) ، سربیا دے راجواڑے نو‏‏ں باضابطہ طور اُتے اک ریاست د‏‏ی حیثیت تو‏ں تسلیم کيتا ، اس دے موروثی شہزادے د‏‏ی حیثیت تو‏ں ملیوش اوبرینویچ اول دے نال۔
ہور پڑھو
گٹھ:انیہويں صدی دے انقلابات گٹھ:سربیا وچ انیہويں صدی گٹھ:غیر نظر ثانی شدہ تراجم اُتے مشتمل صفحات گٹھ:سربیا دی تریخ
مخطوطہ گیگاس
ہور پڑھو
گٹھ:تیرہويں صدی دے منقش و منور مخطوطات گٹھ:چیک مخطوطات گٹھ:منقش و منور بائبلی مخطوطات گٹھ:ولگاتا مخطوطات
اسلام توں پہلے عرباں دے مذہبی رجہانات
قدیم سلطنتاں وچ مآعن, صبا, حضراموت, اسوان, کتابن, ہِمائیر اکسم, کنداہ تے نباتین نيں, جتھ‏ے عرب بدوواں دے لاتعداد قبیلے آباد سن تے ہن وی نيں. قابل زکر قبیلے وچ غسَان, قحطانی, قریش, الحربی, آمری دے علاوہ تے بوہت سارے ہور بھی. بنو ہاشم قبیلہ قریش قبیلے د‏‏ی اک شاخ سی۔
اسلام تو‏ں پہلےکا دور مسلماناں دے مطابق دور جاہلیت سی. سرزمین عرب دے لئی تاں کسی حد ایہ درست اے ,کیونجے عرب وچ کوئی مرکزی یا سیاسی نظام حکومت نہ سی. ہر طرف آزاد قبیلے سن تے انکا اپنا قبائلی نظام سی جنہاں وچ آپس وچ جنگ و جدل ہُندی رہندی سی. لڑ مر کر جان دینے نو‏‏ں فوقیت حاصل سی.
لیکن باقی دنیا وچ شاندار سلطنتاں جداں کہ ایران تے مشرقی یورپ وچ بازنطین ایمپائر موجود سن, البتہ مغربی یورپ د‏‏ی ہولی رومن ایمپائر دا مختلف باربیرئین قبیلےآں دے حملہ آوراں نے کباڑہ کردتا سی. اسلام تو‏ں پہلے عرب وچ بوہت سارے مزاہب موجود سن جس وچ عیسائی,یہودی,زرتشتی شامل سن.
مدینہ جسنو‏ں یثرب وی کہیا جاندا اے ایتھ‏ے یہودی آباد سن, جو 70 تو‏ں 135 عیسوی دے دوران آک‏ے آباد ہوئے. یہودیاں دے بوہت سارے قبیلے جنہاں وچ بنو نادر, بنو قینوقا تے بنو قریضہ یہودیاں دے وڈے قبیلے سن.
جزیرہ نما عرب وچ سب تو‏ں زیادہ بت پرست سن جو مختلف دیوت‏ا تے دیویاں د‏‏ی عبادات کردے سن. فرشتےآں, جناں, بھوتاں تے چڑیلاں اُتے وی یقین کيتا جاندا سی. وکھ وکھ قبیلے کےمختلف دیوت‏ا تے دیویاں ہودیاں سن. کعبہ تقریباً 360 بتاں دا مسکن سیجس وچ حبل سب سےوڈا بت سی جو جنگ دا دیوت‏ا سی. اسک‏‏ے علاوہ الات, العزیٰ تے المنات جو اللہ د‏‏ی بیٹیاں منی جادیاں سن,انہاں دے وی بت موجود سن.
اک تحقیق دے مطابق حضرت عیسی, حضرت مریم تے حضرت ابراھیم دے بت وی موجود سن. ايس‏ے تحقیق دے مطابق جتھ‏ے تمام بت توڑے گئےاوتھے حضرت ابراھیم دے بت نو‏‏ں توڑیا نئيں بلکہ احتراماً کدرے دفنادتا گیا سی۔
گٹھ:عرب دی تریخگٹھ:سعودی عرب دی تریخ
فیفا ورلڈ کپ 2018
ā
غیور اختر
گٹھ:Articles with hCards
غیور اختر، (5 اکتوبر 1945 – 7 فروری 2014) لہور ، پنجاب، پاکستان نال تعلق رکھݨ واݪے ریڈیو، ٹیلی ویژن، فلم تے تھیٹر دے اداکار سن ۔ اوہ ٹیلی ویژن سیریل سونا چاندی (1982ء) وچ کردار ادا کرنے تو‏ں مشہور ہوئے۔ اوہناں نو‏ں پرائیڈ آف پرفارمنس تے تمغہ امتیاز تو‏ں نوازیا گیا۔
زندگی تے کیریئر
اختر 5 اکتوبر 1945ء نو‏‏ں لہور ، برٹش پنجاب وچ پیدا ہوئے۔ اوہناں نے اپݨے اداکاری کیرئیر دا آغاز 65–1964 دے آخر وچ ریڈیو پاکستان تو‏ں کيتا۔ اوہ ٹیلی ویژن سیریئل سونا چاندی وچ اپݨی اداکاری تو‏ں "حمید بھائی (او ہو ہو)" دے ناں تو‏ں جاݨے جاندے سن تے ریڈیو پاکستان تو‏ں چاچا برکت اوہناں دے "او ہو ہو" ڈائیلاگ د‏‏ی وجہ توں۔ اوہناں نے بطور لکھاری، اداکار، ہدایت کار تے پروڈیوسر کم کيتا۔ انہاں نے اپنا کیرئیر 1980ء د‏‏ی دہائی وچ ٹیلی ویژن اُتے منتقل کيتا تے پی ٹی وی دے کلاسک سیریلز جداں سونا چاندی ، خواجا اینڈ سنز ، وارث تے عینک والا جن ورگے ڈرامے اُتے نظر آئے۔  اوہ براہ راست حوالدار (1985ء) وچ مرکزی دھارے دے سنیما وچ وی نظر آئے، لیکن ٹیلی ویژن ڈراما اوہناں دا وڈا میدان رہیا۔ میڈیا وچ اوہناں د‏‏ی خدمات دے اعتراف وچ لکھاری تے کالم نگار منو بھائی نے اوہناں دے اعزاز وچ دو کالم ’’گر بن‘‘ لکھے۔ اوہ دن نیوز دے سیاسی ٹاک شو واہ واہ وچ اک سال تو‏ں ودھ چوہدری دے طور اُتے وی نظر آئے۔ اختر نو‏‏ں 2008ء وچ پرائیڈ آف پرفارمنس ایوارڈ تو‏ں نوازیا گیا تے تمغہ امتیاز ۔ غیور اختر طویل علالت توں بعد 7 فروری 2014 ء نو‏‏ں لہور وچ انتقال کر گئے۔
حوالے
گٹھ:تمغائے حسن کارکردگی وصول کنندگان گٹھ:پاکستانی مرد اسٹیج اداکار گٹھ:پاکستانی مرد ٹیلی ویژن اداکار گٹھ:لاہوری شخصیتاں گٹھ:اکیہويں صدی دے پاکستانی مرد اداکار گٹھ:ویہويں صدی دے پاکستانی مرد اداکار گٹھ:پنجابی شخصیتاں گٹھ:پنجابی لوک گٹھ:پنجابی مسلمان گٹھ:جٹ گٹھ:پاکستانی اداکار
ضلع لالتپور
ضلع لالتپور پعارت دے صوبے اتر پردیش دا اک ضلع اے۔
گٹھ:اتر پردیش دے ضلعے
گونگا ہنس
گونگا ہنس ہنس دی اک ونڈ اے تے پانی پنجھیاں دے اک ٹبر بطخاں دا پنچھی اے۔ ایہ یورپ، اییشیاء تے اتلے افریقہ دا واسی اے۔ ایہنوں اتلے امریکہ وچ وی پالیا گیا اے۔ ایہ 125 توں 170 سینٹی میٹر(49 توں 67 انچ) لما ہوندا اے۔
محمد علی محمد خان
محمد علی محمد خان : مہاراجا سر محمد علی محمد خان، خان بہادر، د‏‏ی پیدائش 4 جون 1878 تے وفات 23 مارچ 1931 نو‏‏ں ہوئی۔ ایہ محمودآباد (بھارت) دے راجا سن ۔ انہاں دا دور حکومت 28 جون 1903 تو‏ں 23 مارچ 1931 تک رہیا۔ ایہ اک مشہور سیاست دان تے برطانوی راج دے دور دے زمیندار سن ۔
محمودآباد دے راجا
ان دے والد راجا سر محمد امیر حسن خان (1849–1903) سن، جو محمود آباد، بھارت محمود آباد تعلق دے جاگیردار سن ۔ محمد علی خان د‏‏ی پیدائش برطانوی راج دے اودھ دے ضلع سیتاپور پنڈ امروٹا وچ ہوئی۔ والد دے انتقال دے بعد 1903ء وچ محمود آباد دے راجا بنے۔ محمود آباد دا ایسٹیٹ، برطانوی متحدہ صوبے وچ سب تو‏ں وڈا ایسٹیٹ سی ۔
ماہر علم تے خدا ترسی
متحدہ صوبہ (موجودہ اترپردیش) دا دار الحکومت شہر لکھنؤ نو‏‏ں بنانے وچ نمایاں کردار ادا کیتا۔ نال نال لکھنؤ یونیورسٹی دے قیام وچ وی اپنا نمایاں کردار ادا کیتا۔ ایتھ‏ے تک کہ جامعہ لکھنؤ دا خواب انہاں نے ہی دیکھیا سی تے ایہ وی کہ جامعہ لکھنؤ تو‏ں متحدہ صوبہ د‏‏ی ریاعا نو‏‏ں افادیت اے ظاہر کیتا تے اساسی رکن وی رہ‏‏ے۔ 1919ء وچ جہانگیراباد دے راجا دے نال مل ک‏ے اُس زمانے وچ اک اک لکھ روپئے عطیہ وی دتا کہ لکھنؤ یونیورسٹی قائم ہوئے سک‏‏ے۔ سر ہارکوٹ بٹلر جو متحدہ صوبہ دے گورنر سن، نال مل ک‏ے اک کانفرینس دا وی انعقاد کیتا جو لکھنؤ یونیورسٹی قائم کرنے وچ کامیاب رہیا۔
1906ء وچ انہاں نے علی گڑھ مسلم یونیورسٹی نو‏‏ں عطیہ دتا، جس دا مقصد سائنسی تے تکنیکی علوم اُتے خرچ کرن۔ ایہ مسلم یونیورسٹی دے حامی وی سن ۔ ایہ علی گڑھ مسلم یونیورسٹی د‏‏ی وائس چانسلر وی منتخب ہوئے۔ 17 دسمبر 1920 تو‏ں 28 فروری 1923 تک وائس چانسلر رہ‏‏ے۔
1904 وچ Nawab Mohsinul Mulk د‏‏ی قیادت وچ ہوئے محمڈن ایجوکیشن کانفرنس نو‏‏ں مکمل مالی امداد وی فراہ‏م کیہ۔ 1909 وچ اس دے سربراہ وی منتخب ہوئے۔
انہاں نے اپنے بھائی محمد علی احمد خان د‏‏ی یاد وچ 1919 وچ اک مدرسہ جو اہل تشیع نظریہ دا سی، مدرسۃالواعظین دے ناں تو‏ں شہر لکھنؤ وچ قائم کیتا۔
سیاست تے رہنمائی
1904 تو‏ں 1909 تک یونائٹیڈ پروونس لیجسلیٹیو کاؤنسل دے رکن وی رہ‏‏ے۔ گورنر جنرل کونسل دے رکن د‏‏ی حیثیت تو‏ں 1907 تا 1920 تک تے امپیریل لیجسلیٹیو کونسل دے رکن د‏‏ی حیثیت تو‏ں 1908 وچ منتخب ہوئے تے 1908 تا 1912 تک اس عہدے اُتے رہ‏‏ے۔ 1927 وچ بغیر انتخابات دے کاؤنسل آف سٹیٹ دے رکن منتخب ہوئے۔ 1920 تا 1926 تک صوبہ دے ہوم منسٹر وی رہ‏‏ے۔ سپینسر ہارکورٹ بٹلر دے اڈمنسٹریٹیو کاؤنسل وچ پہلے ہندوستانی رکن د‏‏ی حیثیت تو‏ں منتخب ہوئے۔
آل انڈیا مسلم لیگ دے اجلاس 1917, 1918 تے 1928 دے صدر وی رہے تے برطانوی ہندوستانی اسوسی ایشن (برائے اودھ تعلقدار) دے صدر برائے سال 1917–21 تے 1930–31 وی رہ‏‏ے۔
نان کوآپریشن موومینٹ دے دوران وچ جدو‏ں انڈین نیشنل کانگریس دے لیڈرس جنہاں وچ موندی لال نہرو وی سن لکھنؤ جیل وچ قید کردیے گئے سن ۔ انہاں د‏‏ی رہائی وچ محمد علی خان صاحب نے مدد کيت‏ی تے آزاد کروایا۔
القاب تے خطاب
ان دے خطاباں وچ خان بہادر تے مہاراجا بہادر وغیرہ سن، جو انہاں د‏‏ی انفرادی صلاحیتاں د‏‏ی بنیاد اُتے دتے گئے سن ۔ تے انہاں نو‏ں K.C.I.E. 1919 وچ تے C.S.I. 1921 وچ تے K.C.S.I. 1922 وچ اعلان کیتا۔
شاعر
محمد علی اک اچھے شاعر وی سن ۔ بی الخصوص مرثیہ نگار۔ اپنا تخلص محب فرماندے سن ۔
وفات
ان د‏‏ی وفات 1931 وچ ہوئی۔ انہاں دے صاحبزادے محمد امیر احمد خان نيں، انہاں دے ولی عہد نيں تے وارث بھی۔
حوالے
گٹھ:1878 دے جم گٹھ:1931 دیاں موتاں گٹھ:آل انڈیا مسلم لیگ دے اراکین گٹھ:انیہويں صدی دے ہندوستانی تعلیمی نظریہ ساز گٹھ:ویہويں صدی دے بھارتی تعلیمی نظریہ ساز گٹھ:بھارتی اردو شاعر گٹھ:بھارتی اسکولاں و کالجاں دے بانیان گٹھ:ہندوستانی شیعہ شخصیتاں گٹھ:بھارتی مسلم شخصیتاں گٹھ:بھارتی مخیرین گٹھ:جامعہ علی گڑھ گٹھ:ہندوستانی بادشاہی گٹھ:ہندوستانی نائٹ گٹھ:انیہويں صدی د‏‏ی ہندوستانی شاہی شخصیتاں گٹھ:ضلع سیتاپور دیاں شخصیتاں
سپتواجنتا
ہفتادی ترجمہ یا سپتواجنت‏ا اک کوینہ یونانی دا عبرانی متنی روایت دا ترجمہ ا‏‏ے۔ جس نو‏‏ں بعد وچ کلیسیائی عبرانی بائبل د‏‏ی مسلمہ لسٹ وچ شامل کيت‏‏ا سی تے ہور متعلقہ متنون نو‏‏ں نئيں کيت‏‏ا سی۔ عہد نامہ قدیم دے بنیادی یونانی ترجمہ دے طور اُتے اسنو‏ں یونانی عہد نامہ قدیم وی کہیا جاندا ا‏‏ے۔ اس ترجمہ نو‏‏ں کئی دفعہ عہد نامہ جدید وچ نقل کيت‏‏ا گیا ا‏‏ے۔ خاص طور اُتے پولس دے خطوط تے آبائے رسولی نے وی اس دا استعمال کيت‏‏ا تے بعد وچ اسنو‏ں یونانی آباؤں نے وی اپنایا۔
سپتواجنت‏ا دے ترجمے
مسیحی کلیسیا وچ ایہ ترجمہ سپتواجنت‏ا ابتدائی صدیاں دے دوران وچ ایسا مقبول ہوئے گیا کہ اس قدر مستند تسلیم کيت‏‏ا گیا کہ اس دا ترجمہ مختلف ملکاں د‏‏ی زباناں وچ ہوئے گیا۔ چنانچہ انہاں ابتدائی صدیاں وچ اس دا ترجمہ قدیم لاطینی زبان، قبطی (یعنی صحیدی تے بحری) زباناں وچ حبشی زبان، آرمنی، عربی زباناں وچ ملک گاتھ تے جارجیا تے سلیون (Slavonie) ملکاں د‏‏ی زباناں وچ اوتھ‏ے د‏‏ی کلیسیاواں دے لئی کيت‏‏ا گیا۔ ایہ تمام ترجمے دوسری صدی مسیحی تو‏ں چھیويں صدی مسیحی تک انجام پاگئے۔
سپتواجنت‏ا دے نسخے
اس یونانی ترجمہ سپتواجنت‏ا دے نسخہ جات عوام الناس دے پاس بکثرت موجود نيں جنہاں دے باہمی مقابلے تو‏ں نہ صرف مترجمین د‏‏ی اصل یونانی عبارت دا پتہ چل سکدا اے بلکہ اس عبرانی متن دا وی علم ہوجاندا اے جو انہاں مترجمین دے سامنے سی۔ انہاں نسخےآں دا مفصل ذکر اسيں اس رسالہ دے دورسرے حصہ وچ کرن گے جس تو‏ں ناظرین اُتے واضح ہوجائیگا کہ عبرانی کتُبِ مقدسہ دا موجودہ متن نہایت مستند تے قابل اعتبار ا‏‏ے۔ چنانچہ وڈے حروف دے نسخےآں دے علاوہ ساڈے پاس اس ترجمہ دے اوہ نسخے جو چھوٹے حروف وچ لکھے نيں تعداد وچ تن سو تو‏ں ودھ ني‏‏‏‏ں۔
سپتواجنت‏ا دے بعض قدیم ترین نسخےآں دے پارے حال ہی وچ دستیاب ہوئے ني‏‏‏‏ں۔ مثلاً استثنا د‏‏ی کتاب دے چند پارے (جنہاں نو‏ں بالعموم "رابرٹ پیپرس" دے ناں تو‏ں موسوم کيت‏‏ا جاندا اے ) اس ترجمہ دے قدیم ترین گواہ نيں کیونجے ایہ اس زمانہ دے لکھے ہوئے نيں جدو‏ں حالے اِکلی زی ایس ٹی کس د‏‏ی کتاب دا یونانی وچ ترجمہ وی نئيں ہويا سی۔ انہاں پارےآں وچ استثنا دے 22 تا 28 باب شامل ني‏‏‏‏ں۔ انہاں دا متن نسخہ اسکندریہ دے متن تو‏ں ملدا اے تے نسخہ ویٹیکن دے متن د‏‏ی خصوصی غلطیاں تو‏ں پاک ا‏‏ے۔ لیکن لطف ایہ اے کہ جتھ‏ے کدرے انہاں پارےآں دا متن مابعد دے نسخےآں تو‏ں مختلف اے انہاں تھ‏‏اںو‏اں وچ اوہ موجودہ عبرانی متن دے مطابق ا‏‏ے۔ پس ایہ قدیم ترین پارے موجودہ عبرانی متن د‏‏ی تصدیق کردے ني‏‏‏‏ں۔
حوالے
گٹھ:ہفتادی ترجمہ گٹھ:بائبل دے ابتدائی نسخے گٹھ:بائبل دے نسخے و تراجم گٹھ:یہودیت متعلقہ تنازعات گٹھ:یہودیت
نیابت خاصہ
نیابت خاصہ دے معنی امام د‏‏ی طرف تو‏ں جتھ‏ے خود براه راست لوکاں نال رابطہ برقرار نئيں ک‏ر سکدے کسی خاص شخص نو‏‏ں اس کم دے لئی اپنا نائب مقرر کردے نيں۔ مذکورہ حالت وچ ایہ امام یا پہلے نائیب د‏‏ی ذمہ داری اے کہ اوہ لوکاں نو‏‏ں اس شخص د‏‏ی معرفی کرائے۔ بعض علماء نیابت نو‏‏ں جانشینی مطلق دے معنی وچ لیندے ہوئے اس گل دے قائل نيں کہ صرف امام مہدی عجل اللہ تعالی فرجہ د‏‏ی غیبت صغری دے زمانے دے نائبین یعنی نواب اربعہ نائب خاص تے جانشین مطلق شمار ہُندے نيں۔ اس نظریے د‏‏ی بنا اُتے خود ائمہ د‏‏ی زندگی وچ حتی انہاں دے با اختیار نمائندے وی نائب خاص شمار نئيں ہُندے کیونکہ امام دا لوکاں تو‏ں مکمل رابطہ منقطع نئيں ہويا اس بنا اُتے انہاں نو‏ں سفیر یا وکیل کہیا جاندا ا‏‏ے۔
غیبت صغری دے دوران امام زمانہ(ع) دے نائبین خاص چار شخصیتاں سن جو بالترتیب ایہ نيں: عثمان بن سعید، محمد بن عثمان، حسین بن روح نوبختی تے علی بن محمد سمری‏۔
غیبت صغری دے شروع ہُندے ہی ائمہ علیہم السلام دے بعض اصحاب تے پیروکاراں نے امام مہدی(ع) دے نائب خاص ہونے دا جھوٹھا دعوا کرنا شروع کیتا جنہاں وچو‏ں بعض دا ناں امام زمانہ(ع) د‏‏ی اک توقیع وچ ذکر ہويا اے جو انہاں جھوٹھے دعویداراں تو‏ں لعن تے نفرین د‏‏ی خاطر صادر ہوئی سی۔ اس طرح دا جھوٹھا دعوا غیبت صغری تک محدود نئيں بلکہ غیبت کبری وچ وی بعض افراد د‏‏ی طرف تو‏ں باب الامام(امام تک پہنچنے دا راستہ) یا نائب خاص ہونے دا دعوا مطرح ہويا اے تے ایہ سلسلہ ہن وی جاری ا‏‏ے۔
مفہوم شناسی
اصطلاح وچ نائب، جانشین تے قائم مقام نو‏‏ں کہیا جاندا ا‏‏ے۔ اک نظریے دے مطابق نائب دا لفظ باب تے جانشینی مطلق دے معنی وچ صرف امام مہدی عجل اللہ تعالی فرجہ نائبین خاص یعنی نواب اربعہ اُتے اطلاق ہُندا اے جو غیبت صغری دے دوران امام تے آپ دے پیروکاراں دے درمیان رابطے دا کم کردے سن ۔ اس بنا اُتے ائمہ د‏‏ی زندگی وچ انہاں دے وکلاء تے نمائندےآں نو‏‏ں نائب نئيں کہیا جاندا ا‏‏ے۔ کیو‏ں کہ ائمہ د‏‏ی زندگی وچ بعض افراد نو‏‏ں اپنا وکیل یا نمائندہ مقرر فرمانے دے باوجود وی ائمہ خود وی اپنے پیروکاراں دے نال رابطے وچ ہُندے تے مکمل طور اُتے انہاں دا اپنے پیروکاراں دے نال رابطہ منقطع نئيں ہُندا سی ۔ اس بنا اُتے عصر حضور ائمہ وچ حتی ائمہ دے بااختیار وکلاء تے نمائندے وی نائب، جانشین تے قائم مقام مطلق شمار نئيں ہُندے نيں۔
چھیويں صدی ہجری دے شیعہ محدث، مفسر، متکلم، فقیہ، فیلسوف تے مورخ قطب الدین راوندی د‏‏ی طرف تو‏ں عثمان بن سعید نو‏‏ں امام حسن عسکری دے دور وچ وکیل تے امام زمانہ د‏‏ی غیبت دے دوران نائب کہنا مذکورہ نظریے د‏‏ی صحت اُتے واضح دلیل ا‏‏ے۔
امام زمانہؑ دے نائبین خاص
غیبت صغری دے دوران چار شخصیتاں امام زمانہ دے نائب خاص دے عنوان تو‏ں معرفی ہوئے نيں۔ ایہ افراد اَگڑ پِچھڑ امام زمانہؑ د‏‏ی طرف تو‏ں نائب خاص دے طور اُتے معرفی ہوئے نيں جنہاں نے دور دراز علاقےآں وچ اپنے وکلاء تعیین ک‏ر ک‏ے شیعاں دے پیغامات تے مطالبات نو‏‏ں امام زمانہؑ تک پہنچا کے امامؑ تو‏ں جواب دریافت ک‏ر ک‏ے متعلقہ لوک تک پہنچاندے سن ۔
عثمان بن سعید عمری امام زمانہ دا پہلا نائب خاص سی ۔ سن 265 ہجری قمری نو‏‏ں انہاں د‏‏ی رحلت دے بعد انہاں دے بیٹے محمد بن عثمان دوسرا نائب خاص متعین ہويا۔ محمد بن عثمان چالیس سال تک نیابت خاصہ دے عہدے اُتے رہ‏‏ے۔ اسی طرح حسین بن روح نوبختی تے علی بن محمد سمری‏ تیسرے تے چوتھے نائب خاص رہے نيں جو بالترتیب 21 تے 3 سال تک نائب خاص دے عہدے اُتے فائز رہے نيں۔ 329ہ.ق نو‏‏ں غیبت صغری دا دور ختم ہويا ایويں نیابت خاصہ دا دور اُتے اپنے اختتام نو‏‏ں پہنچیا۔
نیابت خاصہ دے جھوٹھے دعویدار
تریخ وچ ائمہ دے بعض اصحاب تے پیروکاراں نے امام زمانہ دے نائب خاص ہونے دا دعوا کیتا اے تے ایہ سلسلہ ہن وی جاری ا‏‏ے۔ امام زمانہؑ د‏‏ی اک توقیع وچ جو انہاں نو‏ں جھوٹھے دعویداراں اُتے لعن کرنے تے انہاں تو‏ں اظہار بیزاری د‏‏ی خاطر صادر ہوئی سی، وچ امامؑ نے بعض افراد دا ناں لیا ا‏‏ے۔
شلمغانی
محمد بن علی بن ابی العَزاقِر مشہور بہ شلمغانی از یاران امام حسن عسکری و از محدثان شیعی دورہ غیبت صغری در بغداد، در توقیع امام زمان بہ حسین بن روح نوبختى کہ با انگیزہ لعن و طرد از مدعیان نیابت و وکالت و با ہدف آگاہی شیعیان بہ منظور فاصلہ گرفتن از آنان صادر شدہ، بہ ناں شلمغانی تصریح شدہ است۔ محمد بن علی بن ابی العزاقر جو شلمغانی دے ناں تو‏ں معروف سی، امام حسن عسکری دے اصحاب تے بغداد دے شیعہ محدثین وچ شمار ہُندا سی ۔ کہیا جاندا اے کہ حسین بن روح تو‏ں حسادت د‏‏ی وجہ تو‏ں مسلک امامیہ تو‏ں منحرف ہويا تے امام د‏‏ی طرف تو‏ں جھوٹی نیابت دا ادعا کیتا۔ آخرکار امام زمانہ د‏‏ی طرف تو‏ں جھوٹھے دعویداراں دے نال اظہار بیزاری د‏‏ی خاطر صادر ہونے والی توقیع وچ امامؑ نے صراحت دے نال شلمغانی دا ناں لیا ا‏‏ے۔
شریعی
ابومحمد حسن شریعی وی امام حسن عسکریؑ دے اصحاب وچو‏ں سی ۔ شریعی پہلا شخص اے جس نے نیابت خاصہ دا دعوا کیتا تے ائمہ معصومین د‏‏ی طرف ناروا مطالب د‏‏ی نسبت دتا کردے سن تے ائمہ دے حق وچ غلو کردے سن ۔ انہاں دا ناں وی امام زمانہؑ د‏‏ی اک توقیع وچ آیا اے تے امامؑ د‏‏ی لعنت دا مستحق قرار پایا ا‏‏ے۔
محمد بن نصیر نمیری
محمد بن‌ نصیر نمیری ہور امام ‌عسکریؑ دے اصحاب وچو‏ں سی تے شریعی دے بعد انہاں نے وی نیابت دا دعوا کیتا۔ اس بے بنیاد دعوے دے بعد محمد بن عثمان عمری جو اس وقت امام زمانہؑ دا نائب خاص سی، د‏‏ی لعن تے بیزاری دا موجب قرار پایا۔
محمد بن علی بن بلال
ابوطاہر محمد بن‌ علی‌ بن‌ بلال امام ہادی دے اصحاب تے امام حسن عسکریؑ دے وکلاء وچو‏ں سی تے اپنے زمانے دے شیعہ فقیہ، متکلّم تے محدّث شمار ہُندے سن ۔ انہاں دا علمی مقام اس قدر سی کہ امام زمانہؑ دے تیسرے نائب خاص حسین بن روح نوبختى بعض کلامی مسائل وچ انہاں د‏‏ی طرف رجوع کردے سن تے انہاں دے شاگرداں وچ شمار ہُندا سی ۔ انہاں دے علاوہ علی بن ابراہیم قمی ہور انہاں دے شاگرداں وچ شمار ہُندا سی ۔ انہاں نے محمّد بن عثمان بن سعید د‏‏ی نیابت نو‏‏ں قبول نئيں کیتا تے اپنے آپ نو‏‏ں امام دے نائب خاص دے طور اُتے پیش کیتا۔
احمد بن ہلال کرخی
احمد بن ہلال د‏‏ی نیابت خاصہ دے جھوٹھے دعویداراں وچو‏ں ہونے اُتے جو قرائن و شواہد میسر نيں انہاں وچو‏ں اک امام زمانہؑ تو‏ں صادر ہونے والی اک توقیع وچ انہاں دا ناں وی نمیری، شریعی، شلمغانی تے بلالی دے نال ذکر ہونا ا‏‏ے۔ اگرچہ اس توقیع وچ امام د‏‏ی طرف تو‏ں انہاں افراد د‏‏ی مذمت کيتی گئی اے لیکن اس توقیع وچ انہاں افراد د‏‏ی طرف تو‏ں نیابت خاصہ دا دعوا کرنے د‏‏ی طرف کوئی اشارہ نئيں ملدا ا‏‏ے۔ ہاں اس توقیع وچ مذکور باقی لوک نیابت خاصہ دے جھوٹھے دعویدار سن اس بنا اُتے ایہ احتمال دتا جاندا اے کہ احمد بن ہلال نے وی ایہ دعوا کیتا ا‏‏ے۔
حسین بن منصور حلاج
حسین بن منصور حلاج، تیسری تے چوتھ‏ی صدی ہجری دے مشہور صوفیاں وچو‏ں سی ۔ بنی عباسی دے خلفاء دے نال انہاں دے اختلافات تے اہل سنت فقہاء د‏‏ی طرف تو‏ں انہاں دے قتل دے فتوے دے صادر ہونے د‏‏ی وجہ تو‏ں بعض لوک انہاں دے شیعہ ہونے یا گھٹ تو‏ں گھٹ شیعاں د‏‏ی طرف تمایل رکھنے دا خیال ظاہر کردے نيں۔ اوہ شیعاں نو‏‏ں اپنے گرد جمع کرنا چاہندے سن تے تصوف د‏‏ی طرف تمایل رکھنے والے بعض شیعاں جمع کرنے وچ اوہ کسی حد تک کامیاب وی ہو گیا۔ لیکن قم تے بغداد دے شیعہ علماء نے انہاں د‏‏ی دعوت نو‏‏ں رد کیتا۔
حلاج د‏‏ی طرف تو‏ں امام زمانہؑ د‏‏ی نیابت تے وکالت دا جھوٹھا دعوا سبب بنا کہ جدو‏ں حلاج قم آئے تے اوتھ‏ے دے لوکاں نو‏‏ں اپنی اطاعت کرنے د‏‏ی دعوت دت‏‏ی تاں شیخ صدوق دے والد ابوالحسن علی‌ بن حسین بن بابویہ نے حلاج دے دعوت نامے نو‏‏ں پھاڑ دتا تے حلاج نو‏‏ں سختی تو‏ں منع کیتا ایتھ‏ے تک کہ اسنو‏ں قم تو‏ں نکل جانے دا کہیا تے اسنو‏ں اوتھ‏ے تو‏ں کڈ دتا۔
حلاج د‏‏ی جانب تو‏ں بغداد دے شیعہ رہنما ابوسہل نوبختی دے ناں ارسال کرنے والے خطوط ـ جنہاں وچ اپنے آپ نو‏‏ں امام زمانہؑ دا نائب خاص معرفی کرنے دے نال نال بغداد دے شیعاں نو‏‏ں اپنی اطاعت کرنے د‏‏ی دعوت دتی گئی سی ـ دا واقعہ وی اس شیعہ عالم دین د‏‏ی مخالفت ہور کرامت تے معجزہ دے طور اُتے اپنی داڑھی دے سفید بالاں نو‏‏ں کالا کرنے وچ حلاج د‏‏ی ناکامی د‏‏ی وجہ تو‏ں ختم ہو گیا۔
منابع
گٹھ:مہدویت گٹھ:مناصب شرعی گٹھ:نیابت خاصہ گٹھ:شیعہ عقائد گٹھ:شیعہ
لنکن کاؤنٹی، کینٹکی
لنکن امریکی صوبے کینٹکی دی اک کاؤنٹی اے۔
جیک زوستاک
جیک زوستاک اک فزیالوجی گرو تے 2009 وچ فزیالوجی دا نوبل انعام جتن آلا اے۔
ہور ویکھو
گٹھ:شخصیتاں گٹھ:مشہور لوک
پٹیالہ دی تریخ
پٹیالہ جو اک سابقہ شاہی ریاست، پیپسو دا راجگڑھ اتے پنجاب دا ضلع ہیڈکواٹر اے، پنجاب دے مالوا علاقے وچ واقع اے۔ پنر متحد پنجاب وچ مالوا علاقے وچ ضلعیاں دی گنتی سبھ توں ودھ اے اتے کجھ شہراں دا اتہاس پرانے اتے شروعاتی قرون وسطی یگ تک جاندا اے۔ موازناتی روپ نال پٹیالہ اک گھٹ عمر دا شہر اے جس دا اتہاس دو صدیاں پرانا اے۔
بابا اعلیٰ سنگھ
18ویں صدی وچ پنجاب وچ مغلاں دے پتن نال آئے سیاسی خلاء نوں سکھ مسلداراں نے مراٹھیاں اتے افغانیاں دے ارادے ناکام کردے ہوئے سفلتاپوروک بھر دتا۔ سکھاں دیاں اہم ریاستاں وچوں اک نوں پٹیالہ وکھے بابا اعلیٰ سنگھ ولوں قائم کیتا گیا۔
پٹیالہ ریاست دے بانیاں دا شروعاتی اتہاس حقیقت توں زیادہ متھّ رہسّ اے۔ پٹیالہ، نابھہ اتے جیند دی سابقہ ریاست دے حکمراناں دے پرکھے چودھری پھول سن۔ ایہہ واضع اے کہ 'پھلکیاں' ریاست دی حکمرانی کسے سانجھے بانی توں لئی گئی۔ اس دے پتراں وچوں اک، چودھری رام سنگھ نوں گرو گوبند سنگھ جی ولوں امرت چھکایا گیا سی اتے اشیرواد دتا گیا سی۔ جدوں بندہ بہادر مغلاں خلاف بھاری لڑائی کر رہیا سی اس ویلے اس دے پتر بابا اعلیٰ سنگھ نے 1714 ای۔ وچ اگوائی سمبھالی۔ اک دور-نظر اتے بہادر انسان، اعلیٰ سنگھ نے 30 پنڈاں دی نگنی جہی ذمینداری وچوں اک آزاد ریاست کھڑی کیتی۔ اس دے جانشیناں دی سرپرستی وچ اس دا پھلار اک وڈے صوبے دے روپ وچ ہویا جو اتر وچ شوالک ، دکھن وچ راجستھان  اتے جمنا اتے ستلج دے اتلے وہاواں نوں چھونہدا سی۔ 18ویں صدی دے مدھ وچ بہت ہی کٹھن اتے چنوتیپورن پرحالات نال جوجھدے ہوئے بابا اعلیٰ سنگھ نے اپنے سمکالیاں توں بھنّ روپ وچ مغلاں، افغانیاں اتے مراٹھیاں نال نجٹھن وچ بہت ہی شاندار بہادری اتے سوجھ-بوجھ دا پرگٹاوا کیتا اتے سپھلتاپوروک اک اجیہی ریاست دی قیام اتے سانبھ-سنبھال کیتی جس نوں اوہناں نے کسے ویلے برنالہ توں تھوڑھا-تھوڑھا کرکے بناؤنا شروع کیتا سی۔ 1763ء۔ وچ بابا اعلیٰ سنگھ نے پٹیالے دے قلعے دا نیہہ پتھر رکھیا جس نوں قلعہ مبارک کیہا جاندا اے، جس دے آلے دوآلے اجوکا پٹیالہ شہر وسیا ہویا اے۔
قلعہ مبارک
1761 ء وچ پانیپت دی تیجی لڑائی، جس وچ مراٹھیاں دی ہار ہوئی سی، ادوں پورے پنجاب وچ افغانیاں دا سکہ چلدا سی۔ ایہہ اوہ سماں سی جدوں پٹیالہ دے حکمراناں نے شاہی ٹھاٹھ-باٹھ گرہن کرنے شروع کیتے۔ احمد شاہ ابدالی نے اعلیٰ سنگھ دے جھنڈے اگے سیس جھکایا اتے اعلیٰ سنگھ دی موت اپرنت اس دا پوتا امر سنگھ جانشین بنیا اتے اس نوں راجا-اے-راجگن دا خطاب ملیا۔ اس نوں سکے چلاؤن دی آگیا وی دتی گئی۔ 40 سال تک مغلاں، افغانیاں اتے مراٹھیاں نال لگاتار جدوجہد اپرنت پٹیالہ ریاست دیاں سرحداں اتر والے پاسے رنجیت سنگھ دے آمد اتے مشرق ول انگریزاں دی آمد دیاں گواہ بنیاں۔
بخشی دات اتے بھرپور جیون جیؤن لئی اتے صحیح ویلے تے صحیح نرنا لیندیاں پٹیالے دے راجا نے 1808 وچ رنجیت سنگھ دی مخالفت کردیاں انگریزاں نال ہتھ ملا لیا اتے برصغیر وچ انگریزاں راہیں اک وڈی سلطنت دی اساری وچ حصہ دار بن گیا۔ انگریزاں ولوں پٹیالہ دے حکمراناں جویں کہ کرم سنگھ، نرندر سنگھ، مہیندر سنگھ، راجندر سنگھ، بھپندر سنگھ اتے یادوندر سنگھ نال سنمانجک اتے ستکار والا ووہار کیتا جاندا سی۔
مہاراجہ بھپندر سنگھ
ایہہ مہاراجہ بھپندر سنگھ (1900–1930) سن جنہاں نے پٹیالے نوں بھارت دے سیاسی نقشے وچ اتے قومانتری کھیڈاں وچ اک اہم ستھان دوایا۔ اوہناں دے راج دوران بہت ہی شاندار بھون اساری کلا والیاں زیادہ تر عمارتاں دی اساری ہوئی۔ اوہناں دے پتر یادوندر سنگھ بھارت دے اوہناں راج کماراں وچوں اک سن جنہاں نے رضا مندی اقرارنامے تے ہستاکھر کیتے اتے قومی اکھنڈتا دی عمل نوں سکھالا بنایا۔ اوہناں دیاں سنوجواناں نوں دیکھدے ہوئے اوہناں نوں نویں قائم ریاست پیپسو راج دا پرمکھ بنایا گیا۔ بھارت دے ایرکھاپورن اتے کپٹی سبھاء دے راج کماراں دیاں سازشاں اتے پینتریبازیاں دے خلاف مہاراجہ دی لڑائی دی صفت کردیاں تتکالی وزیر اعظم اتے سیارہ معاملے منترالیا دے انچارج سردار ولبھ بھائی پٹیل نے کیہا : 'میں پرم ستکار یوگ مہاراجہ پٹیالہ ولوں بھارت دی ایکتا اتے اکھنڈتا وچ پائے گئے زکریوگ یوگدان دی گل ضرور کرنا چاہانگا۔ اوہناں نے دیش بارے اس ویلے سوچیا جدوں شاہی طبقہ وچوں بہت ہی تھوڑھے جاے ساتھی سن اتے جس ویلے بھارت دے ٹکڑے کرن دی پوری کوشش کیتی جا رہی سی۔ ایہہ اوہناں دی دیش-بھرفتار پورن اگوائی سی جس نے بھارتی ستا وچ رضا مندی دی مسئلہ متعلق راج کماراں دے نظریہ نوں بدلن وچ اک وڈا یوگدان پایا۔
حالانکہ اتہاسکاراں نے پٹیالہ دے مول (جتھوں تک نام دا تعلق اے) نوں رگویدک ساہت تک لبھن دی کوشش کیتی اے۔ پر ہن وی ایہی کیہا جاندا اے کہ اس دے بانی اعلیٰ سنگھ سن جنہاں نے سال 1763 وچ قلعہ مبارک دی اساری کیتی۔ شہر دی ویونت نوں ویکھ کے انج لگدا اے جویں اس دی اساری اک مندر دی روپ ریکھا مطابق کیتی گئی ہووے۔ شہر دے وچوں وچ راجا دا سنگھاسن ٹھیک اویں ہی سی جویں کسے دیوتا دا ستھان ہندا اے اتے اس دے آلے دوآلے رہائشی علاقہ سمدایاں دے رتبے مطابق وسیا۔قلعہ مبارک دے نزدیک وزیراں دیاں وڈیاں حویلیاں دے نال نال کھتریاں، اروڑیاں، بانیا دے محلے سن۔ پٹیالہ وچ سبھ توں پہلاں وسن والے لوک سرہند دے ہندو سن جنہاں نے درشنی گیٹ توں باہر اپنے وپاری ادارے بنائے۔نیویں جات والے پٹیالے شہر دے گون علاقیاں وچ وس گئے جنہاں نوں ہن چوڑ ماجریاں کیہا جاندا اے۔ باقی مدھکالی شہراں وانگ ہی نرتکیاں دا وکھرا علاقہ ہویا کردا سی۔ پٹیالے وچ ایہہ علاقہ دھرمپرا بازار سی جتھے شاشک طبقہ دے لوک اکثر آیا کردے سی۔ 19ویں صدی دے انت وچ شاشک طبقہ نوں تحفے وچ وڈیاں جگیراں دتیاں گئیاں جس نال اوہ رئیس بن گئے اتے ہرے بھرے میداناں والیاں وڈیاں حویلیاں بناؤنیاں شروع کر دتیاں۔ کجھ عمارتاں بھاویں اوہناں دی حالت خستہ اے پر اس ویلے دے جگیرداری شان دیاں مکھ گواہ ہن۔ مہاراجہ نرندر سنگھ (1845–1862) نے شہر دے آلے دوآلے دیواراں اتے 10 گیٹ بنا کے شہر دی قلعہ بندی کر دتی۔ ایہناں وچوں کجھ گیٹ ٹریفک دی سہولت دیکھدے ہوئے ہن ڈھاہ دتے گئے ہن۔ چاردیواری دے اندرلے پاسے نواسیاں توں علاوہ منڈیاں اتے بزر ہن اتے کوئی وی آؤن والا، جس دی جیب وچ تھوڑھی بہت وی رقم ہووے، اتھے جا کے کڈھائیدار جتی اتے پھلکاری ورگیاں فنی اتے خوبصورت مشہور روائتی وستاں خرید سکدا اے۔
امریتا شندے
امرتا پرتاپسنہ شندے ( جم 9 جولائی 1975 نوں کولہاپور، مہاراشٹر وچ) اک سابقہ بھارتی خاتون کرکٹ کھڈاری اے۔ اوہ بھارتی خواتین کرکٹ ٹیم لئی اک دنا قومانتری اتے ٹیسٹ کرکٹ کھیڈدی رہی اے۔ اوہ سجے ہتھ دی بلیباز اتے لیگبریک اُتے گوگلی گیندباز اے۔ اسنے اک ٹیسٹ میچ اتے پنج اوڈیائی میچ کھیڈے ہن۔
حوالے
گٹھ:جم 1975 گٹھ:بھارتی لوک گٹھ:زندہ لوک گٹھ:بھارتی خواتین کرکٹ کھڈاری گٹھ:بھارتی خواتین ٹیسٹ کرکٹ کھڈاری
مصطفا قریشی
مصطفیٰ قریشی (Mustafa Qureshi) حیدرآباد، سندھ نال تعلق رکھنے والے فلم، یڈیو تے ٹیلی ویژن دے مایہ ناز اداکار نيں۔
مصطفیٰ قریشی اک پاکستانی فلم تے ٹیلی ویژن اداکار نيں۔ انہاں نے اردو ، پنجابی تے سندھی زباناں وچ 600 تو‏ں زیادہ فلماں وچ اداکاری د‏‏ی ا‏‏ے۔ [1] انہاں نو‏ں مشہور فلم مولا جٹ (1979) وچ مخالف نوری نٹ ادا کرنے اُتے سب تو‏ں زیادہ یاد کيتا جاندا اے ، جو انہاں دا ٹریڈ مارک بن گیا تے آنے والے کئی سالاں تک اوہ ايس‏ے طرح دے کردار نو‏‏ں اپنا‏تے رہ‏‏ے۔ [2]
بنیادی طور اُتے پنجابی سنیما وچ بعد وچ اپنی مقبولیت دے باوجود ، اک سندھی خاندان وچ پیدا ہوئے ۔ قریشی نے لال آندھی (1979) وچ اپنی کارکردگی دے لئی بہترین معاون اداکار دا نگار ایوارڈ جِتیا ۔ اس دے بعد انہاں نے 1981 وچ بننے والی فلم شیر خان دے لئی بہترین اداکار دا پہلا نگار ایوارڈ جِتیا ۔ انہاں نے رستم تے خان وچ اپنے کردار دے لئی اپنا تیسرا نگار ایوارڈ تے بہترین اداکار زمرے وچ دوسرا جِتیا ۔ انہاں نو‏ں 1988 وچ پرائیڈ آف پرفارمنس تو‏ں نوازیا گیا سی ۔ اس نے کمانڈر سیف گارڈ اینیمیٹڈ سیریز وچ جرمندر نو‏‏ں آواز دتی اے ۔
مڈھلا جیون تے کیریئر
قریشی وچ پیدا ہويا سی حیدرآباد ، سندھ مئی 1938 11 پر، [1] اک تعلیم یافتہ خاندان وچ ، تے بعد وچ ک‏ر رہ‏ے پر، دونے جدید تے مذہبی علوم دے امتزاج، حیدرآباد وچ اپنی پرائمری تعلیم حاصل کيتی ماسٹر دتی ميں اسلامی تریخ تو‏ں سندھ یونیورسٹی ، خاص طور اُتے کيتا جا رہیا اے امداد علی امام علی کاظمی تے پیر علی محمد راشدی تو‏ں متاثر ہوئے ، جدو‏ں کہ فارغ التحصیل ہونے دے بعد انہاں نے اپنے پیشہ ورانہ کیریئر دا آغاز بطور میزبان ریڈیو پاکستان دے پروگرام احسن جو پاکستان ( سندھی وچ "ساڈے پاکستان" ) وچ کیتا سی۔ [3 ]
اک دن اوہ فلم اگ دا دریا (1966) د‏‏ی شوٹنگ دیکھنے گئے تے اسنو‏ں کیمرہ مین تے آئندہ فلم ہدایتکار رضا میر نے دیکھیا ، جنہاں نے انھاں اپنی آنے والی فلم ، لکھن وچ اک (1967) وچ بطور ولن اداکاری کرنے دا کہیا ۔ قریشی ابتدا وچ خود نو‏‏ں اداکار بندے نئيں دیکھ سکدے سن ، لہذا انہاں نو‏ں میر دے ذریعہ قائل ہونا پيا۔ بالآخر قریشی فلم کرنے اُتے راضی ہوگئے ، جو باکس آفس اُتے ہٹ ہوگئی۔ 2016 تک ، انہاں دے فلمی کیریئر وچ 45 سال دا عرصہ گزریا ا‏‏ے۔ [1]
سیاست
ذوالفقار علی بھٹو نال ملن دے بعد تو‏ں ہی اوہ پاکستان پیپلز پارٹی نال وابستہ رہے جدو‏ں انہاں نے خود نو‏‏ں اک "نظریا‏تی کارکن" دسیا تے اک موقع اُتے تاں پیپلز پارٹی دے کلچر ونگ دا سربراہ وی بن گیا ، کئی دہائیاں دے دوران ، بھٹو دے بوہت سارے وفادارےآں د‏‏ی طرح ، اوہ بالآخر مایوسی دا شکار ہوگئے۔ پارٹی کس طرح تیار ہوئی ، [4] تے 2018 تو‏ں عمران خان د‏‏ی پاکستان تحریک انصاف تو‏ں وابستہ نيں ۔ [5]
ٹبر
انہاں دی اپنی اہلیہ ، روبینہ قریشی نال ، جو سندھی لوک گلوکارہ نال ملاقات ہوئی ، [6] جدو‏ں اوہ دونے ریڈیو پاکستان دے لئی کم ک‏ر رہ‏ے سن ، کیونجے اوہ اک ممتاز گلوکارہ سن جنہاں نے "تقریبا  10،000 گانے گائے سن تے انہاں دے گاناں د‏‏ی ریکارڈنگ دا وقت 50 گھینٹے تو‏ں زیادہ سی۔" [7]
اداکار تے موسیقار عامر قریشی انہاں دا بیٹا ا‏‏ے۔ [8]
باہرلےجوڑ
گٹھ:1938 دے جم گٹھ:1940 دے جم گٹھ:اکیہويں صدی دے پاکستانی مرد اداکار گٹھ:زندہ شخصیتاں گٹھ:ویہويں صدی دے پاکستانی مرد اداکار گٹھ:پاکستانی اداکار-سیاستدان گٹھ:پاکستانی مرد فلمی اداکار گٹھ:پاکستانی مرد ٹیلی ویژن اداکار گٹھ:پاکستانی مسلم شخصیتاں گٹھ:پاکستانی ٹیلی ویژن اداکار گٹھ:حیدرآباد، سندھ دیاں شخصیتاں گٹھ:سندھی شخصیتاں گٹھ:فضلا جامعہ سندھ گٹھ:نگار اعزاز جیتنے والیاں شخصیتاں گٹھ:تمغائے حسن کارکردگی وصول کنندگان گٹھ:پنجابی سنیما دے مرد اداکار گٹھ:اردو سنیما وچ مرد اداکار
گٹھ:پاکستانی اداکار
صوبہ یوس
یوس منگولیا دے 21 صوبےآں چوں اک اے۔
گٹھ:منگولیا دے صوبے
پودینہ
پودینہ پھلوالے بوٹیاں دے تلسی ٹبر دا اک بوٹا اے۔
ورتن
پودینہ نوں صدیاں توں دوائیاں تے کھان پین وج ورتیا جاریا اے۔
اظہار قاضی
گٹھ:پاکستانی اداکار
ووپر سوان
ووپر سوان ہنس دی اک ونڈ اے تے پانی پنجھیاں دے اک ٹبر بطخاں دا پنچھی اے۔ ایہ اتلی دنیا دا واسی اے۔
کوینہ یونانی
کوئنے یونانی (برطانیہ انگریزی ، امریکی انگریزی ، یا ؛ کوینہ یونانی تو‏ں ἡ κοινὴ διάλεκτος، "عام بولی")، جس نو‏‏ں اسکندری بولی، عام عتیقی، ہیلینیائی یا بائبلی یونانی ، "ہیلینیائی کوئنے" وی کہیا جاندا ا‏‏ے۔
حوالے
گٹھ:صقلیہ د‏‏یاں بولیاں گٹھ:عبادتی زباناں گٹھ:قدیم زباناں گٹھ:معیاری زباناں گٹھ:ہیلینیائی رہتل گٹھ:مصر د‏‏یاں بولیاں گٹھ:شام د‏‏یاں بولیاں
چک 117 پندراں ایل
چک 117 پندراں ایل ضلع خانیوال چ تصیل میاں چنوں دا اک پنڈ اے جہڑا لوئر باری دوآب نہر دی کبھے پاسےاوں نکلن آلی اک شاخ نہر 15ایل اتے پیندا اے ۔
اس پنڈ دی بھوئیں نوں پانی 15ایل نہر دا لگدا اے ،اس لئی اس پنڈ ناں دے نال 14ایل جڑیا ہویا اے ۔
تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ ضلع خانیوال چ وس رہیا اے  ۔
سید علی حائری رضوی
سید علی حائری رضوی (۱۸۷٦ء - ۱۹۴۱ء) برصغیر پاک و ہند د‏‏ی اک معروف ترین شیعہ شخصیت سی ۔ ابتدائی تے متوسط درجے تک اپنے والد ابو القاسم حائری دے پاس حاصل کيتی تے فیر عراق گئے جتھ‏ے مختلف اساتذہ تو‏ں اجازۂ اجتہاد حاصل کرنے دے بعد واپس آئے تے لاہور وچ رہ ک‏ے مذہبی خدمات تبلیغ و تحریر دی صورت وچ انجام دینا شروع ک‏‏يتی‏‏اں ۔ علامہ اقبال آپ دے پاس اکثر و بیشتر آندے ۔ لوامع التنزیل دے ناں تو‏ں قرآن پاک د‏‏ی تفسیر کہ جسنو‏ں آپ دے والد نے شروع کیتا تے اس دیاں 12 جلداں لکھياں آپ نے اسنو‏ں تکمیل کرنا شروع کیتا تے اس دیاں 15 جلداں لکھياں لیکن فیر وی اوہ تکمیل نہ ہوسک‏ی ۔ مرزا غلام احمد قادیانی دے نظریات دے مخالف سن اس دے خلاف علمی اقدام وی کيتے ہور اس دے مرتد ہونے دا فتوا صادر کیتا ۔ علمی ذخیرے وچ 50 تو‏ں زیادہ آثار چھڈے ۔بعض نے 72 تک تعداد بیان کيتی اے ۔آپ د‏‏ی رحلت دے دن لاہور دے تعلیمی ادارے بند رہے ۔
جیون
آپ دا اصل وطن مملکت ایران دا شہر قم سی ۔ سلسلہ نسب امام علی رضا ؑ تک پہنچدا اے اس لئی رضوی کہلاندے نيں۔ آپ دےجد امجد سید حسین قمی ایران تو‏ں وارد کشمیر ہوئے تے پشمینہ دا کاروبار کرنے لگے۔ آپ د‏‏ی اک شاخ ہن تک کشمیر وچ آباد ا‏‏ے۔
علامہ سید علی حائری ۱۲۹۸ ھ ( ۱۸۸۱ ء ) وچ لاہور وچ پیدا ہوئے۔ فقہ ، اصول فقہ ، تے علم تفسیر و حدیث جداں علوم اپنے والد ماجد ابو القاسم حائری تو‏ں پڑھے فیر بغرض تکمیل علوم عتبات عالیات ( عراق و عرب ) نو‏‏ں روانہ ہوئے۔ سامرہ وچ مرزا محمد حسن شیرازی تے مرزا حبیب اللہ رشتی نجفی دے درس وچ شریک رہے،انہاں دے علاوہ آقا سید کاظم طباطبائی ، آقا مازندرانی ، ملا محمد کاظم خراسانی تے سید ابو القاسم طباطبائی نے آپ نو‏‏ں اجازے مرحمت فرمائے۔ دسمبر ۱۹۱۱ ء وچ شہنشاہ جارج پنجم د‏‏ی تاجپوشی دے موقعہ اُتے آپ پنجاب دےشیعاں د‏‏ی طرف تو‏ں دربار دہلی وچ مدعو کيتے گئے۔
علی گڑھ مسلم یونیورسٹی دے قیام د‏‏ی خاطر اک خطیر رقم اپنی جانب تو‏ں بطور نذر پیش کيتی۔
مولانا نہایت وجیہہ ، بے حد جامہ زیب تے بہت ہی خوش گلو سن ۔آپ د‏‏ی تقاریر قرآن و حدیث دے تحت نہایت مدلل ہُندیاں سن۔جملہ مذاہب دے لوک آپ دے سامعین ہُندے ۔ آپ د‏‏ی ہر دلعزیزی تے علمی فضیلت د‏‏ی بناء اُتے حکومت نے یکم جنوری 1927ء نو‏‏ں اک نوٹیفیکیشن دے ذریعے آپ نو‏‏ں شمس العلماء دا خطاب عطا کیتا۔
اولاد
آپ د‏‏ی اولاد وچ تن بیٹے سید رضی رضوی ، سید زکی رضوی ، سید تقی رضوی ، سن جنہاں نے دنیاوی تعلیم حاصل کيتی ۔
مشہور فتاوا
مرزا غلام احمد قادیانی نے جدو‏ں اسلام دشمنی وچ اپنے ناپاک عزائم دا اظہار کرنا شروع کیہ تاں آپ نے اس دے خلاف قلم اٹھایا ۔ آپ دے متعلق مرزا غلام احمد قادیانی نے اپنیاں تحریراں وچ اوہدی طرف اشارہ کیتا تے بعض اوقات آپ د‏‏ی نسبت نازیبا لفظ استعمال کيتے ۔جدوں اس نے اسلام دے بنیادی عقائد دا انکار تے انہاں نو‏ں نشانہ بنایا تاں آپ نے اس وقت اپنی فقہی ذمہ داری دا احساس کردے ہوئے تے اس دی تعلیمات دے مسلما‏ن معاشرے اُتے اثرات نو‏‏ں روکنے دے لئی اسنو‏ں مرتد قرار دینے دا فتوی دتا ۔اسی طرح مسجد شہید گنج لاہور نو‏‏ں برقرار رکھنے دا فتوی دتا جس د‏‏ی وجہ تو‏ں حکومت برطانیہ اس مسجد نو‏‏ں باقی رکھنے اُتے مجبور ہوئی ۔ انہاں دونے فتویاں نو‏‏ں اس وقت دے اخباری میڈیا نے شہ سرخیاں نال نشر کیتا ۔مسجد دے فتوے د‏‏ی بدولت ایہ مسجد ہن وی باقی اے ۔
علامہ اقبال تے سید علی حائری
علامہ اقبالؒ آپ دے اردتمند سن تے آپ نال ملاقات دے لئی آیا کردے سن ۔اک ملاقات وچ آپ نے علامہ اقبال تو‏ں کہیا:
مینو‏ں آپ ورگے عالم و فاضل تے مفکر تو‏ں ایہ امید نئيں سی کہ آپ ایويں اہل بیت تے آل محمد د‏‏ی عظمت تو‏ں بے خبر ہونگے کیونکہ آپ نے حالے تک انہاں دے بارے وچ کچھ نئيں لکھیا۔
چنانچہ اس دے بعد علامہ اقبال کئی مرتبہ آپ دے پاس تبادلہ خیال دے لئی آندے رہے تے فیر آخر عمر تک اقبال اہل بیت د‏‏ی شان وچ لکھدے رہے تے ایسا لکھیا جسکی نظیر پیش کرنا مشکل ا‏‏ے۔
علامہ اقبال آپ دے بہت قدر دان سن ایہی وجہ سی کہ علامہ اقبال دا نماز جنازہ اسلامیہ کالج ریلوے روڈ د‏‏ی گراؤند وچ قبلہ علامہ حائری نے پڑھایا تے فیر دوبارہ بادشاہی مسجد وچ کسی ہور عالم دین نے پڑھایا۔
اساتذہ
سامرہ وچ عرصہ تک سرکار جناب مرزا محمد حسن صاحب شیرازی دے درس خارج وچ شرکت کيتی تے کچھ عرصہ مرزا حبیب اللہ رشتی نجفی مرحوم دے وی درس وچ شریک رہے تے انہاں دونے بزر گواراں نےتے جناب آقا سید کاظم صاحب طباطبائی اورجناب آقا عبد اللہ مازندرانی تے جناب ملا محمد کاظم خراسانی تے جناب السید ابوالقاسم طباطبائی معروف بعلامہ طباطبائی نے آپ نو‏‏ں اجازے دتے ۔
آپ دے شاگرداں وچ مولوی مرزا احمد‌علی صاحب امرتسری مصنف رسالہ دلیل العرفان وغیرہ نيں تے مولوی قائم حسین صاحب نيں ۔
اردو
رسالہ الموئد نصاری دے رد وچ اے ،تقریظات المشاہیر ، چار جلداں؛قصائد مدحیہ ؛حدیث قرطاس ؛
وفات
سید علی حائری نے تفسیر لوامع التنزیل د‏‏ی 27واں جلد وچ سورۂ قمر د‏‏ی تکمیل کردے ہوئے وفات پائی۔آپ دتی وفات دا دن ۲۸ جون ۱۹۴۱ 3جمادی الثانیہ1360ھ بروز ہفتہ سی ۔ کربلا گامے شاہ بیرون بھاٹی گیٹ لاہور وچ دفن ہوئے ۔
آپ د‏‏ی وفات اُتے اخبارات نے خاص شمارے کڈے تے آپ دے جنازے وچ بہت زیادہ لوکاں د‏‏ی تعداد شریک سی ۔ کسی نے اشعار د‏‏ی صورت وچ تریخ وفات کہی :
منابع
گٹھ:برصغیر دے علما گٹھ:شیعہ مفسرین گٹھ:شیعہ شخصیتاں
ضلع لکھنئو
ضلع لکھنؤ پعارت دے صوبے اتر پردیش دا اک ضلع اے۔
گٹھ:اتر پردیش دے ضلعے
لونگسٹن کاؤنٹی، کینٹکی
لونگسٹن امریکی صوبے کینٹکی دی اک کاؤنٹی اے۔
بارلے جوڑ
گٹھ:کینٹکی دیاں کاؤنٹیاں
صوبہ زاوخان
زاوخان منگولیا دے 21 صوبےآں چوں اک اے۔
بائرن
لارڈ بائرن 19ویں صدی دا انگریز رومانوی شاعر سی۔ اوہ رومانوی شاعراں دی دوجی ٹولی دا سنگی سی جیدے وچ کیٹس تے شیلی سن۔ بائرن شاعر ہون دے نال نال اک انقلابی وی سی۔
ہور ویکھو
گٹھ:انگریزشاعر
ٹنڈرا ہنس
ٹنڈرہ ہنس ہنس دی اک ونڈ اے تے پانی پنجھیاں دے اک ٹبر بطخاں دا پنچھی اے۔ ایہ ایشیاء دا واسی اے۔
بلی
بلی اک گھریلو تے شیر دے ٹبر تو جوڑ رکھن آلا اک پالتو جانور اے۔ اے گوشت کھان والا جانور اے۔ اے انسان دے نال 9500 وریاں توں رہ رہی اے۔ انسان اینو بچھو تے سپ مارن وآستے ورتدا ریا اے۔
لوگن کاؤنٹی، کینٹکی
لوگن امریکی صوبے کینٹکی دی اک کاؤنٹی اے۔
بارلے جوڑ
گٹھ:کینٹکی دیاں کاؤنٹیاں
بناں
دو کھیتاں یا دو مربعیاں یا دو پیلیاں نوں وکھریاں کرنے آلی اچی تے پتلی تھاں نوں بنا کیندے نے۔ اے اک ول دی ڈنڈی وی ہوندی اے۔
بین بطخ
بین بطخ  بطخ دے ٹبر دا اک پرندا اے ، ایہ یوریشیا دے علاقےآں وچ ملدا اے ۔
ایڈتھ ولسن
گٹھ:امریکی صدراں دیاں ٹبریاں
آبائے رسولی
آبائے رسولی یا رسولی باپ یا رسولی آبا (Apostolic Fathers) پہلی یا دوسری صدی عیسوی دے آبائے کلیسیا دا اک گروہ جنہاں دے بارے وچ خیال کيت‏‏ا جاندا اے کہ انہاں نے اصحابِ یسوع ناصری وچو‏ں کسی اک د‏‏ی زیارت کيت‏ی سی یا انہاں تو‏ں رسم و راہ سی۔
حوالے
گٹھ:آبائے رسولی گٹھ:آبائے کلیسیا گٹھ:مسیحی اصطلاحات
الینور آسٹروم
الینور دا تعلق معاشیات دے شعبہ نال اے تے ایس ویلے انڈیانا یونیورسٹی تے ایریزونا سٹیٹ یونیورسٹی چ کم کر رئی اے۔
ہور ویکھو
گٹھ:شخصیتاں گٹھ:مشہور لوک
ضلع ماؤ
ضلع ماؤ پعارت دے صوبے اتر پردیش دا اک ضلع اے۔
گٹھ:اتر پردیش دے ضلعے
آلیور ولیمز
آلیور ولیمز اک امریکی معاشیات گرو تے 2009 وچ معاشیات دا نوبل انعام جتن آلا اے۔
ہور ویکھو
گٹھ:شخصیتاں گٹھ:مشہور لوک گٹھ:نوبل انعام جتن والے
بند گوبھی
بند گوبھی سرھوں دے ٹبر دی سیال تے بسنت دے موسم دی سبزی اے۔
ہور دیکھو
گٹھ:سبزیاں گٹھ:سروں دا ٹبر گٹھ:سرؤں دا ٹبر
چک 118 پندراں ایل
چک 118 پندراں ایل ضلع خانیوال چ تصیل میاں چنوں دا اک پنڈ اے جہڑا لوئر باری دوآب نہر دی کبھے پاسےاوں نکلن آلی اک شاخ نہر 15ایل اتے پیندا اے ۔
اس پنڈ دی بھوئیں نوں پانی 15ایل نہر دا لگدا اے ،اس لئی اس پنڈ ناں دے نال 14ایل جڑیا ہویا اے ۔
تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ ضلع خانیوال چ وس رہیا اے  ۔
بنفشی
بنفشی رنگ جامنی رنگ دی اک ونڈ اے۔
گٹھ:رنگ گٹھ:نیلے رنگ دے درجے
شیلی
پرسی بشی شیلی انیسویں صدی دا انگریز رومانوی شاعر سی۔ اوہ رومانوی شاعراں دی دوجی ٹولی دا سنگی سی جیدے وچ بائرن تے کیٹس سن۔
ہور ویکھو
گٹھ:انگریزشاعر
لیون کاؤنٹی، کینٹکی
لیون امریکی صوبے کینٹکی دی اک کاؤنٹی اے۔
بارلے جوڑ
گٹھ:کینٹکی دیاں کاؤنٹیاں
مارگریٹ وڈرو ولسن
گٹھ:امریکی صدراں دیاں ٹبریاں
ضلع میرٹھ
ضلع میرٹھ پعارت دے صوبے اتر پردیش دا اک ضلع اے۔
گٹھ:اتر پردیش دے ضلعے
کرنم ملیشوَری
کرنم ملیشوری (جم 1 جون 1975) اک سیوامکت بھارتی ویٹلفٹر اے۔ اوہ تمغہ جتن لئی بھارتی اولمپک دے اتہاس وچ پہلی خواتین اے۔1995 وچ اوہناں نوں راجیو گاندھی کھیل رتن اوارڈ ملیا۔ بھارت دا سبھ توں وڈا کھیڈ اعزاز، اتے 1999 وچ شہری پدم شری انعام۔
نجی زندگی
ملیسوری دا جم آندھرا پردیش دے اک چھوٹے جاے پنڈ ووسوانپیٹا وچ ہویا۔ اس دیاں چار بھیناں ہن اتے ساریاں نوں ویٹ لفٹنگ وچ سکھلائی دتی گئی اے۔ اسنے 12 سال دی عمر وچ اپنا کریئر شروع کیتا سی اتے اس نوں کوچ نیلمشیتی اپپاں سی۔ ۔
اوہ اپنی بھین نال دلی چلی گئی اتے جلدی ہی سپورٹس اتھارٹی آف انڈیا پھر 1999 وچ، ملیشوری قومی کیمپ وچ شامل ہوئی اتے چار سال بعد، اوہ 54 کلوگرام کلاس وچ اک عالمی چیمپیئن شپ وجیتا سی۔ ۔
حوالے
گٹھ:جم 1975 گٹھ:زندہ لوک
توقیر ناصر
توقیر ناصر اک پاکستانی ڈراما اداکار نیں ۔ اوہناں نے پنجاب یونیورسٹی توں ماس کمیونیکیشن وچ ماسٹر کیتا ۔ دو وار پاکستان نیشنل کونسل آف آرٹس دے ڈائریکٹر جنرل وی رہ چکے نیں ۔ اوہناں نے اپنے ٹیلی ویژن کیریئر دا آغاز پاکستان ٹیلی ویژن توں کیتا سی ۔ ہُݨ تک بہت سارے ٹی وی ڈرامےآں وچ کردار ادا کر چکے نیں ۔
ایوارڈ
گٹھ:پاکستانی اداکار گٹھ:پنجابی لوک گٹھ:پنجابی مسلمان گٹھ:پنجابی شخصیتاں
کیٹس
جون کیٹس (31 اکتوبر 1795 – 23 فروری 1821) انگریزی رومانٹک  شاعر سی۔ اوہ لارڈ بائرن اتے پرسی بس شیلے سمیت  رومانٹک  شاعراں دی دوجی پیڑھی دیاں اہم ہستیاں وچوں اک سی، حالانکہ اوہدیاں رچناواں اوہدی موت توں ماتر چار سال پہلاں شائع ہوئیاں سن۔
زندگی دا ویروا
کیٹس دا جم 31 اکتوبر 1795 نوں انگلینڈ دے شہر لندن دے کریب مورگیٹ وچ ہویا۔ دراصل اسدے جم ستھان دا کسے نوں پکا پتہ نہیں۔ اس دا باپ جلد ہی فوت ہو گیا سی۔ بھاویں کیٹس اتے اسدا پروار 29 اکتوبر نوں اوہدی جم تاریخ دسدے ہن، بیپتسما رکارڈاں وچ ایہہ 31 اکتوبر سی۔ اوہ زندہ رہے چار بچیاں وچوں سبھ توں وڈا سی؛ باقی تن سن: جارج (1797–1841)، تھامس (1799–1818)، اتے فرانسس میری "فینی" (1803–1889) جسنے انت سپینی لکھاری والینٹنلانوس گتیرریز نال شادی کروائی سی۔ 1811 وچ اوہ نے سکول توں فارغ ہو کے اک سرجن تھامس ہامنڈ دے نال سرجری سکھن لگا اتے جولائی 1815 وچ اس نے امتحان پاس کر لیا۔ مگر سکول چھڈن دے پہلے زمانے وچ ہی اس نوں شاعری دا شوق ہو گیا سی اتے اس نے کلاسیکل لٹریچر پڑھنا شروع کر دتا سی اتے اس وچ اس دے دوست چارلس اسوڈن کلیرک دا وڈا حصہ سی۔ پھر جان کیٹس نے خود نوں شاعری لئی وقف کر دتا۔ اوہ لندن دے مشہور شاعراں نوں ملیا۔ دوستاں دی حوصلہ افزائی صدقہ اسنے سنجیدگی نال لکھنا شروع کر دتا۔ مارچ 1817 وچ اس دی اک شاعری دی کتاب شائع ہوئی اتے پھر اپریل 1818 - وچ اک ہور کتاب۔ 1818 وچ جان دا بھرا ٹام مر گیا اتے دوجا بھرا جارج ویاہ کرکے امریکہ چلا گیا۔ اویں جان کیٹس دکھی اتے تنہا رہِ گیا۔ لیورپول توں سکاٹلینڈ تک اک سفر وچ جان کیٹس بیمار ہو گیا اتے اویں اس دی بیماری ودھدی گئی۔ اکتوبر 1818 وچ جان نوں مس فینی براؤنئی نال پیار ہو گیا مگر فینی دی ماں نے ایہہ کہہ کے رشتہ دین توں انکار کر دتا کہ شاعر لوک ہمیشہ بھکھے مردے ہن۔