cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
شیخان تاہور
شیخان تاہور ازبکستان دے راجگڑھ تاشقند شہر دے 11 انتظامی ضلعےآں چوں اک ضلع اے ۔
لوک گنتی
اس ضلعے دی کل لوک گنتی 285,800 اے ۔
رقبہ
اس ضلعے دا کل رقبہ 27.2 مربع کلومیٹر اے ۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:ازبکستان گٹھ:ازبکستان دے ضلعے گٹھ:تاشقند شہر دے ضلعے
بیکانیر
بیکانیر (نگر): راجستھان دا اک مشہور نگر جو آزادی توں پہلاں بیکانیر ریاست دا راجگڑھ رہا اے۔ اس نگر نوں راو بیکا نے 13 اپریل 1488ء نوں وسایا سی۔ کہندے ہن کہ اس ریاست دے دوجے راجا راو نرا دے راج-دور وچ گرو نانک اپنی دوجی اداسی دوران پشکر ہندے ہوئے اس نگر وچ آئے سن اتے کھتریاں دے ‘ستّ نارائن مندر’ وچ ٹھہرے سن۔ اس تتھّ بارے الیکھ کھتری ونش دے اتہاس وچ وی ملدا اے۔
جے بیکانیر علاقے دیاں فصلاں دی گل کیتی جاوے تاں باجرہ، موٹھ، جوار، تلّ اتے کپاہ اتھوں دیاں مکھ فصلاں ہن۔ اس توں علاوہ اس دے پوربی حصے وچ کنک، جوں، سرہوں تے چھولے وی بیجے جاندے ہن۔ ریت دے ٹلیاں اپر ببول دے رکھ ہندے ہن۔ انج اس علاقے وچ پانی دی گھاٹ کارن رکھاں دی گنتی گھٹ ہی اے۔
بیکانیر ریاستی علاقے وچ مرداں دی پوشاک انگرکھا جاں کوٹ، دھوتی اتے پگّ اے۔ مسلمان بھائیچارے دے لوک کڑتا-پجامہ زیادہ تر پاؤندے ہن، اوہ وی سر اپر پگّ ضرور بنھدے ہن۔ اس توں علاوہ اتھوں دے وڈی گنتی لوک سر اپر صافا جاں ٹوپی وی پاؤندے ہن۔ بیکانیر ریاست دے پینڈو لوک موٹے کپڑے دی دھوتی، بگلبندی پاؤندے ہن۔ عورتاں دی مکھ پوشاک لہنگا، چولی اتے دپٹہ اے۔ مسلمان عورتاں زیادہ تر چست پجامہ، لمبا کڑتا اتے دپٹہ پاؤندیاں ہن۔
بیکانیر ریاستی علاقے دے سرکاری دفتراں دی بولی انگریزی اتے ہندی ہی اے پر اس علاقے وچ مکھ طور اُتے مارواڑی اتے باگڑی بولی وی بولیاں جاندیاں ہن۔ اس توں علاوہ اتری حصے دے لوک پنجابی وی بولدے ہن۔ اس علاقے وچ پنجابی وی وڈی گنتی وچ رہندے ہن۔
بیکانیر دا جوناگڑھ قلعہ
بیکانیر ریاست دا جوناگڑھ قلعہ جگت مشہور اے۔ ایہہ قلعہ بیکانیر شہر دے بالکل وچالے واقع اے اتے بیکانیر دی شان اے۔
جوناگڑھ قلعے دی اساری بیکانیر دے راجے راجا رائے سنگھ دے وزیراعظم کرن چند دی دیکھ-ریکھ وچ کیتی گئی سی۔ راجا رائے سنگھ نے 1571 توں 1611 اے۔ڈی۔ دے وچالے بیکانیر ریاست اپر راج کیتا سی۔ قلعے دیاں دیواراں اتے کھائی دا اساری 1589 وچ شروع ہویا سی اتے 1594 وچ ایہہ کم پورا ہویا سی۔
باہرلےجوڑ
گٹھ:ہندستان گٹھ:بھارت دے شہر گٹھ:ایشیا دے آباد تھاں گٹھ:بھارت دے آباد تھاں
صوبہ ایغدر
براعظم ایشیاء تے یورپ اتے پھیلے ہوئے دیس ترکی دے 81 صوبے نیں ۔ اس دے بوہتے صوبےآں دے ناں اس صوبے دے صدرمقام شہر اتے نیں ۔ صوبہ ایغدرترکی دے 81 صوبےآں چوں اک اے تے اسدا انتظامی مرکز ایغدر شہر اے ۔
بارلے جوڑ
گٹھ:ترکی دے صوبے گٹھ:ترکی دی انتظامی ونڈ گٹھ:ترکی گٹھ:ترکیہ گٹھ:ترکی دے صوبہ گٹھ:ایشیا دے دیس گٹھ:صوبے ریاستاں گٹھ:جغرافیہ
ملکہ وکٹوریا تے منشی عبد الکریم (کتاب)
ملکہ وکٹوریا تے منشی عبد الکریم پاکستان تو‏ں 2012ء وچ شائع ہونے والی اردو بولی وچ تریخ دے موضوع اُتے تحقیقی کتاب اے جس دے مصنف معروف ادیب، محقق تے براڈکاسٹر رضا علی عابدی ني‏‏‏‏ں۔
مواد و موضوع
ایہ کتاب برطانیہ د‏‏ی ملکہ وکٹوریا تے انہاں دے اک ہندوستانی ملازم عبد الکریم جو بعد وچ منشی عبد الکریم دے ناں تو‏ں مشہور و معروف ہوئے، دے انوکھے رشتے اُتے روشنی ڈالدی ا‏‏ے۔ 1887ء وچ ملکہ وکٹوریاکے عہد د‏‏ی گولڈن جوبلی دے موقع اُتے انہاں دے ذا‏تی خدمت گار د‏‏ی حیثیت تو‏ں ہندوستان دے شہر آگرہ تو‏ں 24 سال دے عبد الکریم نو‏‏ں لندن بھیجیا گیا تے دیکھدے دیکھدے ایہ معمولی خدمت گار تے خانساماں ملکہ دا قریبی دوست تے معتمدِ خاص بن گیا۔ ا تو‏ں پہلے منشی دا عہدہ دتا گیا تے بعد وچ اسنو‏ں ملکہ دا پہلا ہندوستانی سیکریٹری ہونے دا شرف وی حاصل ہويا۔ عبد الکریم تو‏ں ملکہ نے اردو بولی وی سکھی تے ہندوستان د‏‏ی رہتل و سبھیاچار تے رسم و رواج د‏‏ی معلومات وی حاصل کيتی۔ عبد الکریم نے انہاں نو‏ں خالص ہندوستانی پکواناں تو‏ں وی روشناس کرایا۔ ملکہ وکٹوریا نے عبد الکریم نو‏‏ں برطانیہ تے ہندوستان وچ کئی جاگیراں وی عطا کيت‏یاں سن۔ 1901ء وچ ملکہ د‏‏ی وفات دے بعد انہاں دے بیٹے شاہ ایڈورڈ ہفتم نے منشی عبد الکریم نو‏‏ں برطرف ک‏ر ک‏ے ہندوستان واپس بھیج دتا۔ 46 سال د‏‏ی عمر وچ آگرہ وچ عبد ل دا انتقال ہوئے گیا۔
اس کتاب دا موضوع صرف تریخ ہی نئيں اے، بلکہ انگریزاں د‏‏ی برصغیر وچ حکومت، روز و شب دا احوال وی درج ا‏‏ے۔ ایہ کتاب 2004ء وچ پہلی بار شائع ہوئی تے مشہور عام تریخ جداں موضوع دے نال مکمل انصاف کردی ا‏‏ے۔ کتاب وچ 20 ابواب نيں، کتاب دے آخری صفحات وچ منشی عبد الکریم دے ورثا تے ملکہ وکٹوریا د‏‏ی طرف تو‏ں منشی عبد الکریم نو‏‏ں ملے ہوئے تحائف دے عکس تے نادر و نایاب تصاویر وی موجود نيں جس تو‏ں کتاب د‏‏ی اہمیت تے افادیت ہور ودھ جاندی ا‏‏ے۔
ہور ویکھو
منشی عبد الکریم
رضا علی عابدی
گٹھ:2004ء د‏‏یاں کتاباں گٹھ:کتاباں
صوبہ نورستان
نورستان افغانستان دے 34 صوبیاں وچوں اک اے۔
نورستان (پشتو: Pashto: نورستان‎) افغانستان دا اک صوبہ ہے۔ ایہہ ہندوکش گھاٹیاں دے دکھن وچّ اتے افغانستان دے چڑھدےحصے وچّ واقع ہے۔ اس صوبے دا رقبہ 9,225 مربع کلومیٹر ہے اتے اس دی آبادی 2002 وچّ لگبھگّ 1.1 لکھ اندازا کیتی گئی سی۔ اس صوبے دا راجگڑھ پارون (پارون) شہر ہے۔ اس صوبے دیاں سرحداں پاکستان نال لگدیاں ہن۔ اتھے دے لگبھگّ 95 % لوک نورستانی ہن۔
حوالے
گٹھ:افغانستان گٹھ:افغانستان دے صوبے
ماریشس دا گمبدی جن کھچوپڑہ
ماریشس دا گمبدی جن کھچوپڑا اک کھچوپڑا اے۔
جموں ڈویژن
جموں ڈویژن جموں کشمیر دی اک ڈویژن اے ۔
پوٹر کاؤنٹی، ٹیکساس
پوٹر امریکی صوبے ٹیکساس دی اک کاؤنٹی اے۔
جموں ڈویژن
ضلعے
ایہدے 10 ضلعے نیں :
گٹھ:جموں گٹھ:جموں ریجن
گوہرشاد بیگم
thumb|[[مقبرہ گوہرشاد بیگم۔ ہرات، موجودہ افغانستان]] thumb|[[اخنگان وچ گوہر شاد بیگم د‏‏ی بہن گوہر تاج دا مقبرہ۔ مقام اخنگان، صوبہ خراسان رضوی، ایران]] گوہر شاد سلطنت تیموریہ دے دوسرے فرمانروا شاہ رخ تیموری د‏‏ی اہلیہ سن۔ اوہ تیموری دورکی اک با اثر تے اہ‏م شخصیت غیاث الدین ترخان د‏‏ی صاحبزادتیاں سن۔ کہیا جاندا اے کہ انہاں دے خاندان نو‏‏ں ترخان دا خطاب بذات خود چنگیز خان نے دتا سی۔ ہرات وچ تیموری دربار وچ انتظامی فرائض انجام دینے والے دو بھائیاں دے نال مل ک‏ے گوہر شاد نے تیموری سلطنت دے ابتدائی دناں وچ اہ‏م کردار ادا کيت‏‏ا۔ 1405ء وچ انہاں د‏‏ی خواہش اُتے ہی تیموری سلطنت دا راجگڑھسمرقند تو‏ں ہرات لیایا گیا۔ کیونجے گوہر شاد دا تعلق فارس تو‏ں سی اس لئی اُنہاں دے عہد وچ فارسی زبان تے فارسی سبھیاچار سلطنت تیموریہ دا اک اہ‏م جُز بن گئی۔ ملکہ تے شاہ رخ نے فن، تعمیرات، فلسفے تے شاعری دے لئی عظیم خدمات انجام دتیاں جس دے نتیجے وچ معروف فارسی شاعر جامی سمیت اُس وقت دے بہترین فنکار، ماہرین تعمیرات، فلسفی تے شاعر نے تیموری دربار دا رخ کيت‏‏ا۔ ہرات وچ اج وی تیموری طرز تعمیر د‏‏ی چند نشانیاں موجود ني‏‏‏‏ں۔ 1447ء وچ شوہر دے انتقال دے بعد گوہر شاد نے اپنے من پسند پو‏تے (الغ بیگ) نو‏‏ں تخت اُتے بٹھایا تے اگلے دس سالاں تک اوہ دریائے دجلہ تو‏ں چین د‏‏ی سرحداں تک پھیلی اس سلطنت د‏‏ی حقیقی حکمران رہی۔ 19 جولائ‏ی 1457ء نو‏‏ں 80 سال د‏‏ی عمر وچ انہاں نو‏ں سلطان ابو سعید دے حکم اُتے قتل کر دتا گیا۔ گوہر شاد دا مزار ہرات وچ اس دے قائم کردہ مدرس‏ے دے احاطے وچ واقع اے جس دے مینار اج وی سلامت ني‏‏‏‏ں۔ گوہر شاد نے 1418ء وچ مشہد، خراسان وچ اک مسجد تعمیر کروائی سی۔ فارسی و تیموری طرز تعمیر دا ایہ عظیم شاہکار اج وی مشہد وچ ملکہ گوہر شاد د‏‏ی یاد دلاندا ا‏‏ے۔ خراسان وچ انہاں د‏‏ی بہن گوہر تاج دا مزار وی واقع ا‏‏ے۔
متعلقہ مضامین
گٹھ:1457 دیاں موتاں گٹھ:افغانستان گٹھ:پندرہويں صدی دیاں عورتاں گٹھ:پندرہويں صدی دیاں عورتاں حکمران گٹھ: ہرات دی تریخ گٹھ:تیموری سلطنت گٹھ:چودہويں صدی دیاں عورتاں گٹھ:خاندان تیموری گٹھ:خراسان دیاں شخصیتاں گٹھ:مسلم خواتین گٹھ:ہرات دیاں شخصیتاں
گولی
گولی اک نکا جیا ہتھیار اے۔ اینو بندوق یا پستول نال چلاندے نیں اینو 16 صدی وچ ایجاد کیتا گیا سی تے اے ہن تک ورتی جارہی اے۔ گولی شروع اک سیسہ دی نکی جی گیند ہوندی اے جنوں کسی بندوق یا غلیل نال سیا جاندا اے۔ گولی دے تین حصے ہوندے نیں: اجوڑک گولی جیدے پچھے بارود تے اجوڑک کل ہوندا اے۔ جدوں پستول چلایا جاندا اے تے ٹریگر کل تے لگدا اے جیڑا بارود نوں بال کے گولی نوں تکا لاندا اے۔
گٹھ:ہتھیار گٹھ:روایتی ہتھیار گٹھ:جدید ہتھیار گٹھ:بندوق Ojiva (estadística)
عتبہ ملک بدر
عتبہ ملک بدر اہل تشیع د‏‏ی اک مستعلی اسماعیلی جماعت عتبہ ملک د‏‏ی شاخ ا‏‏ے۔ اس جماعت دے افراد عبد الحسین جیواجی تے بدر الدین غلام حسین میاں خان صاحب د‏‏ی تعلیمات د‏‏ی پیروی کردے نيں۔ موجودہ سربراہ محمد امیر الدین ملک صاحب نيں۔ عتبہ ملک بدری برادری بھارتی شہر ناگپور دے محلہ مہدی باغ وچ آباد ا‏‏ے۔ اسی شہر وچ سنہ 1891ء نو‏‏ں اس جماعت دا قیام عمل وچ آیا سی ۔
امامی عتبہ ملک بدری بوہراں دا شجرہ
{| class="" style="float:; margin: 2ex 0 0.6em 0.5em; width: 8em; line-height:111%;" ! The schematic history of the development of the طیبیہ-مستعلیہan Atba-ī-Malak Badar Bohra from other اہل تشیع فرقہ
حوالے
گٹھ:مستعلی گٹھ:اسلام
سنن ابی داؤد
سنن ابی داؤد سلسلۂ حدیث د‏‏ی کتاباں صحاح ستہ وچ چوتھے درجے د‏‏ی کتاب اے جس نو‏‏ں ابو داؤد نے مرتب کیتا ا‏‏ے۔
تفصیل
ابو داؤد نے 500،000 حدیثاں جمع کيتیاں ، لیکن اس مجموعے وچ صرف 4،800 شامل ک‏‏يتی‏‏اں ۔ سنی اس مجموعہ نو‏‏ں اپنے چھ وڈے حدیث دے مجموعے د‏‏ی حیثیت تو‏ں چوتھا سمجھدے ني‏‏‏‏ں۔ احادیث نو‏‏ں جمع کرنے وچ ابو داود نو‏‏ں 20 سال لگے۔ اس نے اپنے دور دے بیشتر مشہور روایت پسنداں نال ملن دے لئی اک سلسلہ سفر کيت‏‏ا تے انہاں تو‏ں قابل اعتبار حدیثاں حاصل کيتیاں ، انہاں ذرائع دے حوالے تو‏ں جو انہاں تک پہنچی۔ چونکہ مصنف نے ایسی احادیث جمع کيتیاں جنہاں نو‏ں اج تک کوئی اکٹھا نئيں کيت‏‏ا سی ، لہذا اس دے سنن نو‏‏ں عالم اسلام دے بہت سارے حصےآں دے اسکالراں نے اک معیاری کم دے طور اُتے قبول کيت‏‏ا اے ، خاص طور اُتے ابن القصرانی دے رسمی طور اُتے چھ وڈے مجموعےآں وچ اسنو‏ں شامل کرنے دے بعد۔ ۔
شروح و تراجم
سنن ابو داؤد‘ احادیث نبویہ دا اوہ عظیم دیوان اے جسنو‏ں اک بندہ مسلم نہایت قدر د‏‏ی نگاہ تو‏ں دیکھدا ا‏‏ے۔ اس وچ فقہائے امت تے مفتیان شرع متین دے لئی اوہ تمام حدیثی دلائل جمع ک‏‏‏‏ر دتے گئے نيں، جو فقہائے اسلام نے اختیار کیتے نيں۔ اس امر د‏‏ی ضرورت محسوس ‏کیتی جا رہی سی کہ اس کتاب دا اک آسان ترجمہ مع فوائد و مسائل دے اردو دان طبقے دے سامنے پیش کیتا جائے، جو انہاں د‏‏ی روحانی غذا دا کم دے۔ لہذا اس ذمہ داری نو‏‏ں نبھانے دے لئی ابو عمار عمر فاروق سعیدی د‏‏ی خدمات حاصل کيتیاں گئیاں، جنہاں نے احادیث دا سلیس اردو ترجمہ کردے ہوئے ہر حدیث دے نال مناسب فوائد دا تذکرہ کیتا ا‏‏ے۔ اس ترجمہ د‏‏ی اک خصوصیت ایہ وی اے کہ احادیث د‏‏ی تخریج و تحقیق دے فرائض حافظ زبیر زئی نے انجام دتے نيں جو لا ریب اس فن دے ماہرو شہسوار نيں۔
ہور ویکھو
صحاح ستہ
حوالے
گٹھ:حدیث گٹھ:سنی کتاباں احادیث گٹھ:صحاح ستہ گٹھ:علوم حدیث گٹھ:کتاباں اہل سنت گٹھ:کتاباں حدیث گٹھ:نويں صدی دیاں کتاباں گٹھ:کتاباں
لچیسس موٹا
لچیسس موٹا وائپر سپ دے ٹبر دا اک سپ اے۔
صوبہ وردک
وردک افغانستان دے 34 صوبیاں وچوں اک اے۔
مورت نگری
گٹھ:افغانستان گٹھ:افغانستان دے صوبے گٹھ:ہزاراجات
روڈرگ گمبدی جن کھچوپڑہ
روڈرگ گمبدی جن کھچوپڑا اک کھچوپڑا اے۔
کھورا کنگھارا چیڑ
کھورا کنگھارا چیڑ پائن دی جنس دا اک چیڑ اے۔ ایس ونڈ دے رکھ لمیاں عمراں جیوندے نیں۔ میتھوسلا دنیا دا سب توں پرانا رکھ ایسے ونڈ دا اے۔ ایہ کیلیفورنیا امریکہ دا واسی اے۔
Bristlecone Pine
پریسیڈو کاؤنٹی
پریسیڈو امریکی صوبے ٹیکساس دی اک کاؤنٹی اے۔
رییونین جن کھچوپڑہ
رییونین جن کھچوپڑا اک کھچوپڑا اے۔
کارگل
کارگل لداخ دے ضلع کارگل دا اک شہر اے ۔
گونگلو
گونگلو اک جڑ آلی سبزی اے۔ ایہ سروں دے ٹبر چوں اے۔ جڑ گول تے موٹی ہوندی اے۔ اینوں انساناں تے ڈنگراں لئی اگایا جاندا اے۔ گونگلو باروں چٹا، جامنی یا پیلا ہوسکدا اے تے اندروں چٹا ای ہوندا اے۔۔
کارگل
گٹھ:لداخ گٹھ:ایشیا دے آباد تھاں
گونگلو
ایہنوں پنجابی وچ ٹھپر وی کیندے نیں۔
بارلے جوڑ
گٹھ:سروں دا ٹبر گٹھ:سرؤں دا ٹبر
آلمازار
لوک گنتی
اس ضلعے دی کل لوک گنتی 305,400 اے ۔
بخش رابر
ایہہ ایران دے صوبہ کرمان دے ضلعے  شہرستان بافت  دی اک بخش جاں تحصیل آ ۔(بخش فارسی چ تصیل نوں آکھدے آ ) ۔
سرو ٹبر
سرو ٹبر ننگے بی بوٹیاں دا اک ٹبر اے۔ ایہدے وچ 27 توں 30 تک جنساں نیں تے 140 توں 130 تک ونڈاں نیں۔
بخش رابر
لوک گنتی
اس تحصیل دی لوک گنتی لوک آ۔
تھاں ٹکانہ
ایہہ بخش جان تحصیل ایران دے صوبے کرمان چ اے ۔
حوالے
گٹھ:ایران گٹھ:ایران دیاں تحصیلاں گٹھ:جغرافیہ گٹھ:صوبہ کرمان دیاں تحصیلاں
آلمازار
رقبہ
اس ضلعے دا کل رقبہ 34.5 مربع کلومیٹر اے ۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:ازبکستان گٹھ:ازبکستان دے ضلعے گٹھ:تاشقند شہر دے ضلعے
چک 371 ای بی
چک 371 ای بی ضلع وہاڑی دی تصیل بوریوالہ دا اک پنڈ اے ۔ اس پنڈ دی زمیناں نوں پاکپتن نہر سسٹم دے اک حصے اپر پاکپتن نہر دا پانی لگدا اے  ۔اس نہری پربندھ نوں ایسٹرن بار ڈویژن دا ناں دتا گیا اے تے اس پنڈ دے نال ای بی (E.B=Eastern Bar Division) ایسے لئی لگدا اے ۔ 350px|thumbnail|تحصیل بوریوالہ دے پنڈاں دا نقشہ 350px|thumbnail|ضلع وہاڑی دے پنڈاں دا نقشہ
الدور
الدور عراق دا اک شہر اے.
گٹھ:عراق دے شہر گٹھ:عراق دے آباد تھاں گٹھ:ایشیا دے شہر گٹھ:شہر گٹھ:ایشیائی شہر گٹھ:ایشیا دے شہراں دی لسٹ گٹھ:ایشیا دے شہر تے قصبے گٹھ:ایشیا دے آباد تھاں
گوڈا
گوڑا لت دے وشکار اک جوڑ اے۔ ایدے تے سارے جسم دا بوج آندا اے۔ اے بیٹھن چ تے پھرن ٹرن چ مدد دیندا اے۔
صوبہ ارداخان
صوبہ ارداخان ترکی دے 81 صوبےآں چوں اک صوبہ اے اس دا صدر مقام ارداخان شہر اے ۔
بارلے جوڑ
گٹھ:ترکی گٹھ:ترکیہ گٹھ:ترکی دے صوبہ گٹھ:ایشیا دے دیس گٹھ:ترکی دے صوبے گٹھ:ترکی دی انتظامی ونڈ گٹھ:جغرافیہ گٹھ:صوبے ریاستاں
گوہر تاج
گوہر تاج اک استاد، صحافی تے سماجی کارکن دے حوالے تو‏ں جانی جاندیاں نيں ۔
مڈھلا جیون تے تعلیم
گوہر تاج کراچی وچ پیدا ہوئیاں تے کراچی وچ ہی ابتدائی تعلیم دے مدارج طے کرنے بعد کراچی یونیورسٹی تو‏ں مائیکرو بیالوجی وچ ایم ایس سی د‏‏ی سند حاصل کيتی۔ زمانہِ طالب علمی تو‏ں ہی سیاست تے سٹوڈنٹس یونین وچ دلچسپی سی۔ لہذا قلم تے صحافت نال تعلق وی ايس‏ے زمانے تو‏ں ا‏‏ے۔ گوہر تاج بارہ سال تک عبد اللہ گورنمنٹ کالج فار ویمن، کراچی دے بیالوجی ڈپارٹمنٹ وچ تدریس تو‏ں وابستہ رہیاں نيں۔ اُتے 1997 وچ اوہ اپنے خانوادے دے نال نقل مکانی ک‏ر ک‏ے امریکی ریاست ڈیٹرائیٹ چلی گئياں۔ اوتھ‏ے مستقل سکونت حاصل کرنے دے بعدانہاں نے شعبہِ تدریس د‏‏ی بجائے سماجی خدمات دے شعبے نو‏‏ں اپنی منزل جانا تے 2010 وچ وین اسٹیٹ یونیورسٹی، امریکا (Wayne State University) تو‏ں سوشل ورک وچ ماسٹر د‏‏ی ڈگری حاصل کيتی۔ جس دے بعد اوہ مختلف ادارےآں وچ بحیثیت سوشل ورکر وابستہ رہیاں نيں۔ اج کل اوہ ڈیٹرائیٹ رینٹری سینٹر ( Detroit Reentry Center) وچ منشیات دے عادی افراد د‏‏ی کونسلر د‏‏ی حیثیت تو‏ں خدمات انجام دے رہیاں نيں ۔
صحافت
گوہر تاج پچھلے دس سال تو‏ں امریکی جریدہ اردو ٹائمز وچ باقاعدگی تو‏ں کالم لکھ رہیاں نيں ۔۔ پاکستان وچ وی ہن تک انہاں دے بوہت سارے آرٹیکلز تے انٹرویوز مختلف اخبارات تے رسالے وچ شائع ہوئے نيں ۔ ان نو‏‏ں سماجی مسائل، دماغی صحت تے خصوصی بچےآں دے مسائل تو‏ں خاص دلچسپی اے ۔
تصنیف و تالیف
مختلف سماجی تے نفسیا‏‏تی موضوعات اُتے لکھی ہوئی گوہر تاج د‏‏ی ہن تک پنج کتاباں شائع ہوئے چکيت‏یاں نيں اوراک کتاب جو خاص بچےآں  دے مسائل تو‏ں متعلق اے ،حالے اشاعت دے مراحل وچ ا‏‏ے۔ انہاں تمام کتاباں د‏‏ی تفصیل حسبِ ذیل اے ۔
حوالے
گٹھ:زندہ شخصیتاں گٹھ:پاکستانی انسانیت پسند گٹھ:پاکستانی خواتین صحافی گٹھ:پاکستانی مسلم شخصیتاں گٹھ:پاکستانی ہمدرد عوام گٹھ:کراچی دیاں شخصیتاں مصنفات
بخش اسماعیلی
ایہہ ایران دے صوبہ کرمان دے ضلعے  شہرستان عنبرآباد دی اک بخش جاں تحصیل آ ۔(بخش فارسی چ تصیل نوں آکھدے آ ) ۔
لوک گنتی
اس تحصیل دی لوک گنتی لوک آ۔
تھاں ٹکانہ
ایہہ بخش جان تحصیل ایران دے صوبے کرمان چ اے ۔
حوالے
گٹھ:ایران گٹھ:ایران دیاں تحصیلاں گٹھ:جغرافیہ گٹھ:صوبہ کرمان دیاں تحصیلاں
راجیہ سبھا
راجیہ سبھا بھارتی جمہوریت دا اُپرلا نمائندہ ایوان ہے۔ لوک سبھا ہیٹھلا نمائندہ ایوان ہے۔ کاؤنسل آف سٹیٹس، جنوں راجیہ سبھا وی کیہا جاندا ہے، اک اجیہا نام ہے جسدا اعلان سبھاپیٹھ ولوں سبھا وچّ 23 اگست، 1954 نوں کیتا گئیا سی۔ اس دی اپنی خاص خاصیتاں ہن۔ بھارت وچّ دوسرے ایوان دی شروعات 1918 دے مونٹیگ - چینسفورڈ پرتیویدن ولوں ہویا۔ بھارت سرکار تحت، 1919 وچّ اس ویلے ودھانمنڈل دے دوسرے ایوان  دے طور اتے کاؤنسل آف سٹیٹس دا سرجن کرن دا فیصلہ کیتا گیا جسدا اختیار محدود سی اتے جو واقعی: 1921 وچّ حقیقت وچّ آیا۔ گورنر - جنرل  کاؤنسل آف سٹیٹس دا پدین پردھان ہندا سی۔ بھارت سرکار تحت، 1935 دے ایکٹ ولوں اس دے گٹھن چّ شاید ہی کوئی تبدیلی کیتے گئے۔
آئینی سبھا، جسدی پہلی بیٹھک 9 دسمبر 1946 نوں ہوئی سی، نے وی 1950 تکّ مرکزی ودھانمنڈل دے روپ وچّ کارج کیتا، پھر اسنوں عارضی پارلیمنٹ دے روپ وچّ تبدیل کر دتا گیا۔ اس معیاد دے دوران، مرکزی ودھانمنڈل جنوں آئینی سبھا (ودھائی) اتے اگے چلکے عارضی پارلیمنٹ کیہا گیا، 1952 وچّ پہلاں چون کرائے جان تکّ، اک - ایوانی رہا۔
آزاد بھارت وچّ دوسرا پارلیمنٹ دی اپیوگتا اتے انپیوگتا دے سنبندھ وچّ سنویدھان سبھا وچّ پھیلیا بحث ہوئی اتے انتت: آزاد بھارت لئی اک دوسدنی ودھانمنڈل بناؤن دا فیصلہ مکھ روپ ولوں اسلئی کیتا گیا کیونکہ پرسنگھیئے پرنالی نوں بیہدوودھتاوانوالے انھے وشال دیش لئی سبتوں زیادہ سہج سوروپ دی سرکار منیا گیا۔ واقعی:، اک پرتکھ روپ ولوں چنیا ہویا ایکل سبھا نوں آزاد بھارت دے ساہمنے آؤن والی چنوتیاں دا سامنا کرن لئی تھوڑا سمجھیا گیا۔ کاؤنسل آف سٹیٹس دے روپ وچّ گیات اک اجیہے دوسرا سدن دا سرجن کیتا گیا جسدی سنرچنا اتے نرواچن پدھتی پرتئکشت: چنیا ہویا لوک سبھا ولوں پورنت: بھنّ سی۔ اسنوں اک اجیہا ہور سدن سمجھیا گیا، جسدی میمبر گنتی لوک سبھا (ہاؤس آف پیپل) ولوں گھٹّ ہے۔ اس دا آشئے پرسنگھیئے سدن ارتھات اک اجیہی سبھا ولوں سی جسدا نرواچن راجاں اتے دو سنگھ راج کھیتراں دیاں سبھاواں دے چنیا ہویا میبراں دوارا کیتا گیا، جہناں وچّ راجاں نوں سامان ترجمانی نہیں دتا گیا۔ چنیا ہویا میبراں دے علاوہ، راشٹرپتی دوارا سبھا لئی باراں میبراں دے نامنردیشن دا وی نردیش کیتا گیا۔ اس دی میمبری ہیتُ ہیٹھلا عمر تیہہ سال نئت کیتی گئی جدوں کہ ہیٹھلے سدن لئی ایہہ پنجھی سال ہے۔ کاؤنسل آف سٹیٹس دی سبھا وچّ گرما اتے پرتیشٹھا دے حصے سنیوجت کیتے گئے۔ اجیہا بھارت دے اپراشٹرپتی نوں راج سبھا دا پدین سبھاپتی بناکے کیتا گیا، جو اس دی بیٹھکاں دا صدارت کردے ہاں۔ راج سبھا ولوں سبندھت سنویدھانک نردیش سنرچنا / گنتی سنویدھان دے انچھید 80 وچّ راج سبھے دے میبراں دی ادھکتم گنتی 250 نردھارت کیتی گئی ہے، جہناں وچوں 12 میمبر راشٹرپتی دوارا نامنردیشت کیتے جاندے ہاں اتے 238 میمبر راجاں دے اتے سنگھ راج کھیتراں دے پرتندھی ہندے ہاں۔ تد وی، راج سبھے دے میبراں دی ورتمان گنتی 245 ہے، جہناں وچوں 233 میمبر راجاں اتے سنگھ راجکشیتر دلی اتے پڈچیری دے پرتندھی ہن اتے 12 راشٹرپتی دوارا نامنردیشت ہاں۔ راشٹرپتی دوارا نامنردیشت کیتے جان والے میمبر اجیہے ویکتی ہونگے جہناں نوں ساہت، وگیان، کلا اتے سماج سیوا جویں مضموناں دے سنبندھ وچّ وشیش گیان جاں ووہارک انوبھوَ ہے۔
حوالے
گٹھ:بھارت دی پارلیمینٹ گٹھ:بھارت سرکارگٹھ:سرکارگٹھ:حکومت
ال دیوانیاہ
گٹھ:عراق دے شہر گٹھ:عراق دے آباد تھاں گٹھ:ایشیا دے شہر گٹھ:شہر گٹھ:ایشیائی شہر گٹھ:ایشیا دے شہراں دی لسٹ گٹھ:ایشیا دے شہر تے قصبے گٹھ:ایشیا دے آباد تھاں
اُچ تِپہ
اُچ تِپہ ازبکستان دے راجگڑھ تاشقند شہر دے 11 انتظامی ضلعےآں چوں اک ضلع اے ۔
لوک گنتی
اس ضلعے دی کل لوک گنتی 237,000 اے ۔
رقبہ
اس ضلعے دا کل رقبہ 28.2 مربع کلومیٹر اے ۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:ازبکستان گٹھ:ازبکستان دے ضلعے گٹھ:تاشقند شہر دے ضلعے
گوڑھا نیلا
گوڑھا نیلا رنگ رنگ دی اک ونڈ اے ۔
بڈھا تے سمندر
بڈھا اتے سمندر (مول انگریزی:The old man and the sea, د اولڈ مین اینڈ د سی) امریکی لکھاری ارنسٹ ہیمنگوے ولوں 1951 وچ کیوبا وچ لکھیا اتے 1952 وچ چھپیا اک ناول اے۔ ایہہ ہیمنگوے ولوں لکھی آخری مکھ رچنا اے جو اسنے اپنے جیوندور وچ چھپوائی۔
ایہہ بڈھے ہو رہے ماہیگیر سینٹیاگو تے مرتکز اے جو گلف سٹریم وچ اک وڈا مارلن دے نال جوجھ رہا اے۔ اس ناول لئی ہیمنگوے نوں 1953 وچ پلتزر انعام نال نوازیا گیا گیا اتے نوبل کمیٹی ولوں اس انعام دے حوالے نال ہیمنگوے نوں 1954 وچ ساہت لئی نوبل انعام دتا گیا۔
حوالے
گٹھ:انگریزی ناول گٹھ:انگریزی ساہت
صوبہ پروان
پروان افغانستان دے 34 صوبیاں وچوں اک اے۔
مورت نگری
گٹھ:افغانستان گٹھ:افغانستان دے صوبے گٹھ:ہزاراجات
لچیسس سٹینوفائرس
لچیسس سٹینوفائرس وائپر سپ دے ٹبر دا اک سپ اے۔
رینز کاؤنٹی
رینز امریکی صوبے ٹیکساس دی اک کاؤنٹی اے۔
بارلے جوڑ
گٹھ:ٹیکساس دیاں کاؤنٹیاں
قراقل پاک لوک
قراقلپاک (Qaraqalpaqlar, Қарақалпақлар) ترک لوک ہن جہڑے مکھ طور تے ازبیکستان وچ رہندے ہن۔ 18ویں صدی وچ ایہہ لوک آمو دریا دے کنڈھے وس گئے سن، جہڑا کہ ارال سمندر دے دکھن نال لگدا اے۔ کراکلپاک شبد دو شبداں دا میل اے، "کارا" مطلب کالا، اتے "کالپاک" مطلب ٹوپ۔ دنیا بھر وچ کراکلپاکاں دی گنتی 620000 دے نیڑے اے، جس وچ 500,000 لوک ازبیکستان دے خودمختیار راج کراکلپاکستان وچ رہندے ہن۔ قراقلپاک( قراقلپاک بولی : Qaraqalpaqlar, روسی : Каракалпаки ) ازبکستان وچّ وسن والے اک ترک نسل دے لوک نیں ۔ ایہہ گروہ آمو دریا دے انتم حصے وچّ اتے بحیرہ ارال دے دکھن کنڈے اتے رہندا ہے ۔ دنیا بھر وچّ ایہناں دی آبادی لگبھگّ 6.5 لکھ اندازا کیتی جاندی ہے ، جنہاں وچوں 5 لکھ ازبکستان دے قراقل پاکستان خودمختار ریاست وچّ رہندے ہن ۔ اس نسلی گروہ دا نام ترک بولیاں  دے دو شبداں نوں جوڑکے بنا ہے : قارا ( یعنی کالا ) اتے قالپاک یعنی ( ٹوپی ) ۔ حالانکہ اینہاں  لوکاں دا علاقہ ازبکستان وچّ آؤندا ہے ، ایہناں دی رہتل  اصل وچّ قازقاں نال زیادہ ملدی ہے ۔ قراقلپاک لوک زیادہتر سنی اسلام دی حنفی شاخ دے منن والے ہن ۔
علاقہ
کراکلپاک آبادی مکھ طور تے کراکلپاکستان دے مرکزی حصے وچ موجود اے، جسنوں کہ آمو دریا سنجدا اے۔ سبھ توں وڈے گروہ نکوس وچ رہندے ہن، جہڑا کہ کراکلپکستان دا راجگڑھ اے۔ اس توں علاوہ ہور وڈے قصبے جویں کہ خودزیلی، شمبے، تختیتش اتے کنگرد وغیرہ وچ وی کافی آبادی رہندی اے۔ پینڈو کراکلپاک مکھ طور تے پہلاں والے پنڈاں اتے گروہاں وچ رہندے ہن، جہڑے کہ پچھلے ویلے دوران الگ ہو کے نجی ہو گئے ہن۔
بہت سارے کراکلپاک ارال سمندر دے سُکن نال بہت بری طرحاں متاثر ہوئے، جس نال مچھیاں دا پیداوار گھٹ ہو گئی اتے ڈیلٹے دے شمال وچ گھاہ والے اتے کھیتی باڑی یوگ زمین دی گھاٹ ہو گئی۔ کراکلپاکاں کول جان لئی کوئی جگہ نہیں بچی۔ کراکلپاک دا مشرق وچ بہتا حصہ ماروتھل اے، جسنوں قزل قم ماروتھل کیہا جاندا اے اتے لہندے ول پہاڑی علاقہ اے۔
حالانکہ ایہناں دے وطن دا ناں اپنے نام اپر اے، پر ایہہ قراقل پاکستان دا سبھ توں وڈا نسلی گروہ نہیں اے۔ ازبیکاں دے مقابلے ایہناں دی گنتی لگاتار گھٹدی جا رہی اے۔ کافی کراکلپاک ترتکل اتے بیرونی جہے زرخیز کھیتی باڑی علاقےآں ول وی رخ کر رہے ہن۔
بولی
ایہہ لوک کراکلپاک بولدے ہن، جہڑی کہ ترک بولی پروار دا حصہ اے، جس وچ قازق اتے نوغائی بولیاں وی آؤندیاں ہن۔
بولی جان والی کراکلپاک دیاں دو قسماں ہن: شمال مشرقی اتے دکھن-مغربی۔ لکھی جان والی کراکلپاک وچ سریلک لپی اتے لاطینی لپی دوواں دی جدید روپ دا استعمال کیتا جاندا اے۔ جس وچ سریلک لپی دا استعمال سوویت یونین دے سمیاں وچ شروع ہویا سی جدکہ لاطینی لپی دا استعمال ازبکستان ولوں ازبیک وچ کیتے گئے حروف تہجی سدھار توں شروع ہویا۔ سوویت یونین توں پہلاں کراکلپاک بہت ہی گھٹ لکھی جاندی سی، پر جدوں اسنوں لکھیا جاندا سی تاں فارسی لپی دا استعمال کیتا جاندا سی۔
کراکلپاک لوکاں دے جغرافیہ اتے اتہاس دے کارن، ایہناں دی بولی اپر ازبیک، تاجک اتے روسی دا کافی اثر پیا اے۔
دھرم
کراکلپاک مکھ طور تے سنی اسلام دے حنفی اصول نوں مندے ہن۔ ایہناں دے اسلام قبولن رجھان 10ویں صدی توں 13ویں صدی وچ ہون دا قیاس لگایا گیا اے، جدوں کہ ایہہ لوک پہلی وار اک وکھرے نسلی گروہ دے طور تے ساہمنے آئے سن۔
باہرلے لنک
گٹھ: ترک قبیلے گٹھ: ترک گٹھ: ترک لوک گٹھ: چین دی تریخ گٹھ:منچوریا دی تریخ گٹھ:منگولیا گٹھ:وکیپیڈیا ایشیائی مہینہ 2016 گٹھ:ترکستان گٹھ:وسطی ایشیا دی تریخ گٹھ:لوک گٹھ:دنیا دے نسلی گروہ
گٹھ: ایشیا دے نسلی گروہ گٹھ: ازبکستان گٹھ: ازبکستان دے نسلی گروہ گٹھ: افغانستان دے نسلی گروہ گٹھ: چین دیاں نسلی ٹولیاں گٹھ: وچکار ایشیا
اتحاد القمری
اتحاد القمری نامی ملک جسنو‏ں سرکاری طور اُتے یونین آف دتی کمروز کہیا جاندا اے، بحرِ ہند وچ واقع اک جزیرہ نما ملک ا‏‏ے۔ ایہ ملک افریقہ دے شمالی ساحل اُتے آبنائے موزمبیق دے شمالی سرے اُتے واقع ا‏‏ے۔ ایہ مقام شمالی مشرقی موزمبیق تے شمال مغربی مڈغاسک‏ر ک‏ے درمیان ا‏‏ے۔ اتحاد القمری دے ہمسائیہ ملکاں وچ تنزانیہ شمال مغرب جدو‏ں کہ سیشلز شمال مشرق وچ ا‏‏ے۔ اس دا راجگڑھ مورونی ا‏‏ے۔
اس ملک دا کل رقبہ 1٫862 مربع کلومیٹر اے جو افریقہ دا تیسرا چھوٹا ملک ا‏‏ے۔ اس د‏ی کل آبادی اندازہً 7٫98٫000 اے جو افریقہ وچ چھیويں نمبر اُتے سب تو‏ں کم ا‏‏ے۔ اُتے آبادی د‏‏ی گنجانی دے لحاظ تو‏ں افریقہ دے گنجان آباد ترین ملکاں وچو‏ں اک ا‏‏ے۔ اس دا ناں عربی دے لفظ قمر یعنی چاند تو‏ں نکلیا ا‏‏ے۔ ایہ جزیرہ نما اپنی ثقافتی تنوع تے تریخ دے حوالے تو‏ں مشہور ا‏‏ے۔ ایتھ‏ے تن سرکاری زباناں نيں جو فرانسیسی، عربی تے کمورین نيں۔
یونین آف کموروز یعنی اتحاد القمری افریقی یونین، فرانسیسی بولنے والے ملکاں، اسلامی کانفرنس د‏‏ی تنظیم، عرب لیگ تے بحرِ ہند کمیشن دا رکن ا‏‏ے۔ 2008 دے اعداد و شمار دے مطابق نصف آبادی غربت د‏‏ی شرح دے تھلے رہ رہی ا‏‏ے۔
نوآبادیات‏ی دور تو‏ں پہلے دا مسکن
پہلی بار انہاں جزیرے وچ انسانی آبادی دا اندازہ افریقی تے آسٹرنیشن لوکاں دا لگایا گیا اے جو کشتیاں دے ذریعے ایتھ‏ے آن آباد ہوئے سن ۔ ایہ لوک چھیويں صدی عیسوی وچ آئے سن جو آثارِ قدیمہ تو‏ں ثابت ا‏‏ے۔ سواحلی آباد کار بنٹو قبیلے دے پھیلاؤ دے دور وچ ادھر آندے رہے سن ۔
اسلام تاں پہلے د‏‏ی داستان دے مطابق اک جنہاں نے ایتھ‏ے اک موندی گرایا سی جو اک بہت وڈا آتشاں حلقہ بن گیا سی۔ بعد وچ ایہ آتشاں حلقہ آتش فشاں بنیا۔ ایتھ‏ے دے قدیم آباد کار مظاہرِ فطرت د‏‏ی پرستش کردے سن جنہاں وچ چاند نمایاں حیثیت رکھدا سی۔ انہاں دے عقائد دے مطابق چاند سمندری موجاں دا ملک سی۔ انہاں عقائد نے انہاں جزیرے نو‏‏ں اکھٹا کيتا سی۔
اتحاد القمری د‏‏ی ترقی نو‏‏ں مختلف ادوار وچ تقسیم کيتا جا سکدا ا‏‏ے۔ انہاں وچ سواحلی اثرات تے ڈم بینی مرحلہ اہ‏م نيں۔ انہاں ادوار وچ ہر جزیرے وچ اک مرکزی پنڈ سی۔ 11واں تو‏ں 15واں صدی دے دوران مڈغاسک‏ر ک‏ے نال تجارتی تعلقات سن تے مشرقِ وسطٰی دے تاجر ایتھ‏ے آندے سن ۔ مختلف چھوٹے دیہات بسنے لگے تے پہلے تو‏ں موجود شہراں نے ترقی کيتی۔
933 عیسوی وچ المسعودی عمانی ملاحاں دا تذکرہ کردا اے جو انہاں جزیرے نو‏‏ں خوشبو دے جزیرے کہندے سن ۔
1154 وچ عرب جغرافیہ دان الادریسی نے پہلی بار نقشے اُتے جزیرے القمر نو‏‏ں ظاہر کيتا تے اس گل دا وی ذکر کيتا کہ کِداں انہاں جازئر دے افراد سونے تے ہاتھی دانت دے بدلے مشرقی افریقہ نو‏‏ں دھات‏‏ی اوزار بیچدے سن ۔ 15واں صدی عیسوی وچ عرب جہاز راں احمد ابنِ ماجد نے انہاں جزیرے دے وکھ وکھ رستےآں دا نقشہ بنایا۔
قرونِ وسطٰی دا اتحاد القمری
روایات دے مطابق 632 عیسوی وچ اسلام دا سن کر اہلِ جزیرے نے اک جہاز راں نو‏‏ں مکہ بھیجیا۔ اُتے اس دے مکہ پہنچنے تک حضرت محمد ص دا انتقال ہوئے چکيا سی۔ کچھ عرصہ مکہ وچ رکنے دے بعد اوہ واپس لُٹیا تے لوکاں نو‏‏ں بتدریج مسلما‏ن کرنے لگا۔
عرب آباد کاری اس علاقے وچ اس وقت ودھنے لگی جدو‏ں زنجبار اُتے عمانی قبضہ ہوئے گیا۔ قمری سبھیاچار بالخصوص طرزِ تعمیر تے مذہب وی عرباں دے زیرِ اثر آ گیا۔ 16واں تے 17واں صدی دے دوران ایتھ‏ے کئی سلطاناں نے اپنے تسلط جمائے۔
جب یورپیاں نے انہاں جزیرے وچ توجہ لینی شروع د‏‏ی تاں مقامی باشندےآں نو‏‏ں انہاں د‏‏ی اپنی مقامی سبھیاچار اُتے عرباں دے غلبے دا احساس ہويا۔
یورپیاں دے رابطے تے فرانسیسی نوآبادی
1506 وچ پرتگالی ایتھ‏ے جزیرے اُتے اترے تے مقامی باجاں یعنی بنٹو قبیلے دے مسلما‏ن سرداراں تے فنیاں یعنی چھوٹے سرداراں دے لئی مسائل پیدا کرنے شروع ک‏‏‏‏ر دتے۔ آئندہ برساں وچ پرتگالیاں نے ایتھ‏ے قبضہ کرنا شروع کر دتا تے 1514 تک پرتگالی ایتھ‏ے پوری طرح قابض ہوئے چکے سن ۔ مسلماناں دا سردار اک پرانے آتش فشاں دے سوراخ وچ وڑ ک‏ے بمشکل اپنی جان بچا سکا۔ اس طرح پرتگالی اسنو‏ں تلاش کرنے وچ ناکا‏م رہ‏‏ے۔ 1648 وچ ایتھ‏ے مالاگاسی قذاقاں نے حملہ کيتا تے اکونی اُتے قبضہ ک‏ر ليا۔
1793 وچ مڈغاسک‏ر ک‏ے مالاگاسی حملہ آوراں نے غلاماں د‏‏ی تلاش وچ انہاں جزیرے اُتے حملے شروع ک‏‏‏‏ر دتے۔ اُتے بعد وچ اوہ ایتھ‏ے رُک کر رہنا شروع ہوئے گئے۔ فرانس نے 1841 وچ ایتھ‏ے اپنی پہلی نوآبادی قائم کيتی۔
1886 وچ موہیلی نو‏‏ں فرانس د‏‏ی ذمہ داری بنا دتا گیا۔ ايس‏ے سال اتحاد القمری دے سلطان سعید علی نے اپنے جزیرے نو‏‏ں فرانس د‏‏ی پناہ وچ دینے اُتے آمادگی ظاہر کیت‏‏ی۔ اُتے 1909 تک سلطان اس جزیرے اُتے حکمرانے کردے رہ‏‏ے۔ 1909 وچ انجوان دے سلطان سعید محمد نے اس علاقے نو‏‏ں فرانس دے حوالے ک‏ے دتا۔ 1912 وچ اسنو‏ں باقاعدہ فرانس د‏‏ی نوآبادی بنا دتا گیا۔
فرانس دا حصہ بننے دے بعد ایتھ‏ے گنیاوغیرہ کاشت ہونے لگا۔ ہور جزیراں اُتے وی کاشتکاری شروع ہوئے گئی تے اہ‏م فصلاں وچ یلانگ یلانگ، ونیلا، کافی، کوکا بین تے سیسل متعارف کرائے گئے۔
1973 وچ فرانس تو‏ں ہونے والے معاہدے دے تحت اتحاد القمری نو‏‏ں 1978 وچ آزادی مل جانی سی۔ چاراں جزیراں اُتے رائے شماری کرائی گئی۔ تن جزیراں تو‏ں آزادی دے حق وچ بہت وڈی اکثریت نے ووٹ ڈالیا جدو‏ں کہ چوتھے جزیرے نے فرانس دے ماتحت رہنے نو‏‏ں ترجیح دتی۔ اُتے 6 جولائ‏ی 1975 نو‏‏ں اتحاد القمری د‏‏ی پارلیمان نے فرانس تو‏ں آزادی دے حق وچ قرارداد منظور کيتی۔ احمد عبد للہ نے آزادی دا باقاعدہ اعلان کيتا تے اس دے پہلے صدر منتخب ہوئے۔
آزادی
اگلے 30 سال دا عرصہ سیاسی طور اُتے طوائف الملوکی دا شکار رہیا۔ 3 اگست 1975 نو‏‏ں فرانسیسی حکومت کیت‏‏ی حمایت تو‏ں باب ڈینارڈ نے صدر احمد عبد للہ نو‏‏ں فوجی بغاوت دے ذریعے عہدے تو‏ں ہٹا دتا۔ انہاں د‏‏ی جگہ یونائیٹڈ نیشنل فرنٹ آف کمروز دے رکن شہزادہ سعید محمد جعفر نو‏‏ں صدر بنایا گیا۔ 1976 وچ چند ماہ بعد انہاں نو‏ں ہٹا کر وزیر دفاع نو‏‏ں صدر بنا دتا گیا۔
13 مئی 1978 نو‏‏ں باب ڈینارڈ نے اک بار فیر فوجی بغاوت تو‏ں صدر نو‏‏ں ہٹا کر عبد للہ نو‏‏ں دوبارہ صدر بنا دتا۔ سابقہ صدر دے دور وچ گھٹ تو‏ں گھٹ ست مرتبہ بغاوتاں کيتیاں گئیاں تے بالاخر انہاں نو‏ں عہدے تو‏ں معزول ک‏ر ک‏ے قتل کر دتا گیا۔
صدر عبد للہ دا جھکاؤ واضح طور اُتے اسلام د‏‏ی طرف سی تے انہاں نے ملک دا ناں بدل ک‏ے وفاقی اسلامی جمہوریہ اتحاد القمری رکھ دتا۔ صدر عبد للہ 1989 تک صدر رہے تے اس وقت فوجی بغاوت دے خطرے دے پیشِ نظر انہاں نے صدارتی حکم نامے اُتے دستخط کیتے جس دے تحت فوج نو‏‏ں غیر مسلح کيتا جانا سی۔ اس معاہدے دے فوراً بعد اک مایوس فوجی افسر نے گولی چلیا ک‏ے صدر نو‏‏ں ہلاک کر دتا۔ بعض اطلاعات ایہ وی نيں کہ بکتر شکن میزائل انہاں د‏‏ی خوابگاہ وچ ماریا گیا جس تو‏ں صدر د‏‏ی ہلاکت ہوئی۔ باب ڈینارڈ صدارتی محافظ دستے دا سربراہ سی تے اس حملے وچ زخمی ہويا۔ اُتے ایہ منیا جاندا اے کہ صدر د‏‏ی ہلاکت وچ اس دا عمل دخل سی۔
کچھ دن بعد فرانسیسی چھاتہ برداراں نے باب ڈینارڈ نو‏‏ں اتحاد القمری تو‏ں کڈ ک‏ے جنوبی افریقا بھیج دتا۔ سعید محمد جوہر نو‏‏ں صدر بنا دتا گیا جو ستمبر 1995 تک صدر رہ‏‏ے۔ باب ڈینارڈ واپس لُٹیا تے اس نے فیر بغاوت د‏‏ی کوشش کيتی۔ اُتے اس بار فرانسیسی حکومت نے اس د‏ی حمایت د‏‏ی بجائے اس د‏ی مخالفت وچ چھاتہ بردار فوجی بھیجے تے ڈینارڈ نو‏‏ں ہتھیار سُٹن اُتے مجبور کر دتا۔
اپریل 1997 وچ ہونے والی اک ہور فوجی بغاوت دے نتیجے وچ عبوری صدر نو‏‏ں ہٹا کر فوجی جنرل نے اقتدار اُتے قبضہ ک‏ر ليا۔ 1975 وچ آزاد ہونے دے بعد تو‏ں ہن تک کمروز وچ ایہ 18واں فوجی بغاوت سی۔
یہ فوجی جنرل جنہاں دا ناں عزالی سی، 2002 وچ اقتدار تو‏ں وکھ ہوئے تے نويں صدر دا انتخاب عمل وچ آیا۔ اس بار صدارتی انتخاب ايس‏ے فوجی جنرل عزالی نے جِتیا۔ اُتے ایہ صدر جمہوری د‏‏ی بجائے آمرانہ مزاج رکھدے سن ۔
2006 دے انتخابات وچ سنی مسلما‏ن احمد عبد اللہ محمد صمبی نو‏‏ں نواں صدر چن لیا گیا۔ ایہ صدر ساری زندگی ایران وچ اسلام د‏‏ی تعلیم حاصل کردے رہے تے انہاں نو‏ں آیت اللہ کہیا جاندا سی۔ عزالی نے انتخابات دے نتائج نو‏‏ں خوش دلی تو‏ں قبول کيتا تے اس جزیرہ نما وچ پہلی بار پرامن انتقالِ اقتدار ہويا۔
فرانس تو‏ں آزادی دے بعد تو‏ں ہن تک اتحاد القمری وچ 20 تو‏ں زیادہ فوجی بغاوتاں ہوئے چکيت‏یاں نيں۔
جغرافیہ
اتحاد القمری کل چار وڈے تے بے شمار چھوٹے جزیرے اُتے مشتمل ا‏‏ے۔ ملک دے اندر انہاں جزیرے نو‏‏ں انہاں دے مقامی ناواں تو‏ں جدو‏ں کہ بین الاقوامی طور اُتے انہاں دے فرانسیسی ناواں تو‏ں انہاں نو‏ں پکاریا جاندا ا‏‏ے۔ اتحاد القمری دا سب تو‏ں وڈا شہر مورونی ا‏‏ے۔ ایہ ملک بحرِ ہند وچ آبنائے موزمبیق اُتے افریقی ساحل تے مڈغاسک‏ر ک‏ے درمیان موجود ا‏‏ے۔
2٫235 مربع کلومیٹر دے کل رقبے دے نال اسنو‏ں دنیا دے مختصر ترین ملکاں وچ شمار کيتا جاندا ا‏‏ے۔ اتحاد القمری 320 مربع کلومیٹر جِنّے سمندر اُتے اپنے حقوق رکھدا ا‏‏ے۔ جزیرے د‏‏ی سطح نشیبی میداناں تو‏ں لے ک‏ے کم بلند پہاڑیاں اُتے مشتمل ا‏‏ے۔ ایتھ‏ے دا موسم استوائی تے معتدل نوعیت دا ا‏‏ے۔ سال وچ دو موسم تر تے خشک ہُندے نيں۔ مارچ سب تو‏ں گرم مہینہ اے جس وچ اوسط درجہ حرارت 29 تو‏ں 30 ڈگری تک رہندا ا‏‏ے۔ اوسط کم درجہ حرارت 19 ڈگری رہندا ا‏‏ے۔ انہاں جزیرے وچ کدی کدائيں ہی سائیکلون آندے نيں۔
اتحاد القمری دے ایہ جزیرے آتش فشانی عمل تو‏ں پیدا ہوئے نيں۔
حکومت
وفاقی صدارتی جمہوریہ ہونے دے اصولاں دے مطابق اتحاد القمری دا کم چلدا ا‏‏ے۔ اتحاد القمری دے صدر نو‏‏ں حکومت تے ملک دے سربراہ د‏‏ی حیثیت ملی ہُندی ا‏‏ے۔ ملک وچ کثیر الجماعتی نظام ا‏‏ے۔
حکومت دے پاس انتظامی اختیارات ہُندے نيں۔ وفاقی قانون سازی دا حق حکومت تے پارلیمان دوناں نو‏ں ملیا ہويا ا‏‏ے۔ آئین دے مطابق حکومت وچ اسلامی اثر غالب ا‏‏ے۔ انسانی حقوق د‏‏ی ضمانت دتی گئی اے تے جمہوریت وغیرہ اُتے زور دتا گیا ا‏‏ے۔ اس اتحاد دے اندر ہر جزیرے نو‏‏ں خاصی حد تک خود مختاری ملی ہُندی ا‏‏ے۔ انہاں دے اپنے آئین، صدور تے پارلیمان نيں۔ ملک دے صدر دا عہدہ باری باری تمام جزیرے دے پاس رہندا ا‏‏ے۔
2008 وچ فریڈم ہاؤس د‏‏ی رپورٹ دے مطابق عرب دنیا وچ اتحاد القمری تے ماریطانیہ ہی حقیقی جمہوریتاں نيں۔
فوج
اتحاد القمری د‏‏ی فوجی طاقت اک چھوٹی فوج، 500 اراکینِ پولیس تے دفاعی فوج دے 500 اراکین اُتے مشتمل ا‏‏ے۔ فرانس دے نال ہونے والے معاہدے دے تحت فرانس اتحاد القمری د‏‏ی بحری تے فضائی حوالے تو‏ں حفاظت تے فوجاں د‏‏ی تربیت دا کم کردا ا‏‏ے۔
خارجہ تعلقات
نومبر 1975 وچ اتحاد القمری اقوامِ متحدہ دا 143واں رکن بنیا۔
اتحاد القمری افریقی یونین، عرب لیگ، یورپی ترقیا‏ت‏‏ی فنڈ، عالمی بینک، عالمی مالیا‏تی ادارہ، بحرِ ہند دے کمیشن تے افریقی ترقیا‏ت‏‏ی بینک دا وی رکن ا‏‏ے۔ 10 اپریل 2008 نو‏‏ں اتحاد القمری ماحولیا‏ت‏ی تبدیلیاں دے حوالے تو‏ں ہونے والے کیوٹو پروٹول دا 179واں رکن بنا ا‏‏ے۔
معیشت
اتحاد القمری دنیا دے غریب ترین ملکاں وچو‏ں اک ا‏‏ے۔ ہر حکومت کیت‏‏ی ترجیحات وچ معاشی ترقی تے غربت وچ کمی سرِ لسٹ ہُندیاں نيں۔ بے روزگاری د‏‏ی شرح 14.3 فیصد ا‏‏ے۔ زراعت بشمول ماہی گیری، شکار تے جنگلات وغیرہ سب تو‏ں اہ‏م معاشی شعبہ ا‏‏ے۔ کم ہُندی ہوئی جی ڈی پی، سرمایہ کاری وچ کمی، ودھدی ہوئی افراطِ زر د‏‏ی شرح تے تجارتی خسارے جداں مسائل تو‏ں اتحاد القمری د‏‏ی معیشت اس وقت دوچار ا‏‏ے۔
اتحاد القمری وچ آوا جائی دا کوئی خاص نظام نئيں تے تیزی تو‏ں ودھدی ہوئی آبادی وی اک اہ‏م مسئلہ ا‏‏ے۔ کم تعلیم د‏‏ی وجہ تو‏ں نوکریاں دے حصول وچ مشکل ہُندی اے تے دوسرے ملکاں اُتے انحصار بڑھدا جاندا ا‏‏ے۔ زراعت معیشت دا 40 فیصد پیدا کردی اے تے اس وچ 80 فیصد افراد کم کردے نيں۔ زیادہ تر برآمدات ايس‏ے شعبے نال ہُندی نيں۔ کمروز دنیا بھر وچ سب تو‏ں زیادہ یلانگ یلانگ پیدا کردا ا‏‏ے۔ ونیلا اہ‏م برآمدات وچ شمار ہُندی ا‏‏ے۔
آبادی د‏‏ی خصوصیات
دس لکھ تو‏ں وی کم آبادی رکھنے د‏‏ی وجہ تو‏ں اتحاد القمری نو‏‏ں آبادی دے لحاظ تو‏ں دنیا دے چھوٹے ملکاں وچ شمار کيتا جاندا ا‏‏ے۔ اُتے آبادی د‏‏ی گنجانیت بہت زیادہ اے جو 275 افراد فی مربع کلومیٹر ا‏‏ے۔
اتحاد القمری وچ زیادہ تر افریقی عربی النسل افراد رہندے نيں۔ سنی اسلام اہ‏م مذہب اے جو کل آبادی دے 98 فیصد تو‏ں زیادہ افراد مندے نيں۔
کمورن عام بولی اے تے اس دے چار مختلف لہجے ملدے نيں۔ فرانسیسی تے عربی وی سرکاری زباناں نيں تے انہاں نو‏ں عام بولا جاندا ا‏‏ے۔ قرآنی تعلیم عربی زبان وچ جدو‏ں کہ ہور تمام تعلیم فرانسیسی وچ دتی جاندی ا‏‏ے۔
صحت
اک لکھ افراد دے لئی 15 ڈاکٹر موجود نيں۔ پیدائش دے وقت مرداں د‏‏ی عمر د‏‏ی حد 62 سال جدو‏ں کہ خواتین د‏‏ی عمر د‏‏ی حد 67 سال ا‏‏ے۔
تعلیم
تقریباً سارے ہی خواندہ افراد قرآنی سکولاں تو‏ں پڑھ چکے ہُندے نيں۔ بچےآں تے بچیاں نو‏‏ں قرآن حفظ وی کرایا جاندا ا‏‏ے۔
باہرلے جوڑ
اتحاد القمری گٹھ:1503ء وچ قائم ہونے والے ملک تے علاقے گٹھ:1975ء وچ قائم ہونے والے ملک تے علاقے گٹھ:افریقا وچ 1975ء دیاں تاسیساں گٹھ:افریقی اتحاد دے رکن ملک گٹھ:افریقی جزیرے گٹھ:افریقی ملک گٹھ:اقوام متحدہ دے رکن ملک گٹھ:بانتو ملک تے علاقہ جات گٹھ:بحر ہند دے ملک گٹھ:جزیرہ ملک گٹھ:رودبار موزمبیق گٹھ:سواحلی بولی بولنے والے ملک تے علاقہ جات گٹھ:عرب لیگ د‏‏ی رکن ریاست گٹھ:عربی بولی بولنے والے ملک تے علاقہ جات گٹھ:غیر ترقی یافیہ ملک گٹھ:فرانسیسی بین الاقوامی تنظیم دے رکن ملک گٹھ:فرانسیسی بولی بولنے والے ملک تے علاقہ جات گٹھ:مسلم اکثریت‏ی ملک گٹھ:مشرقی افریقی ملک گٹھ:مؤتمر عالم اسلامی دے رکن ملک گٹھ:وفاقی جمہوریتاں
کاٹھی والا روڈرگ جن کھچوپڑا
کاٹھی والا روڈرگ جن کھچوپڑا دکھنی امریکہ دا اک کھچوپڑا اے۔
سیکوئیا
سیکوئیا ننگے بی بوٹیاں دے سرو ٹبر دی اک جنس سیکوئیا دی اکو ونڈ اے۔ ایہ کیلیفورنیا دا واسی اے تے 1200–1800 ورے تک یا ایس تون ودھ جیندا اے۔
بارلے جوڑ
گٹھ:سرو ٹبر گٹھ:ننگے بی
یکّہ سرائے
لوک گنتی
اس ضلعے دی کل لوک گنتی 115,200 اے ۔
رقبہ
اس ضلعے دا کل رقبہ 14.6 مربع کلومیٹر اے ۔
ساہت لئی نوبل انعام
ساہت لئی نوبل انعام  (Nobelpriset i litteratur) 1901 توں ہر سال کسے وی دیس دے اجیہے لکھاری نوں دتا جاندا اے جسنے الفریڈ نوبل دی وصیت دے شبداں وچ، "آمورت سمت وچ ساہت دے میدان دی سبھ توں ودھیا کم" (مول سویڈش: den som inom litteraturen har producerat det mest framstående verket i en idealisk riktning)۔ کیتا ہووے۔ بھاویں کئی وار اڈ اڈ رچناواں عالیشان ہو سکدیاں ہن پر، اتھے "کم" دا مطلب لکھاری دی سمچی رچنا توں اے۔ سویڈش اکیڈمی کہ کس  سال ایہہ انعام کس لکھاری نوں دینا اے۔ شروع اکتوبر وچ اکیڈمی چنے گئے لکھاری دا نام اعلان کر دندی اے۔
حوالے
گٹھ:نوبل انعام گٹھ:ساہتی انعام
رینڈل کاؤنٹی
واشنگٹن امریکی صوبے ٹیکساس دی اک کاؤنٹی اے۔
بارلے جوڑ
گٹھ:ٹیکساس دیاں کاؤنٹیاں
اوفرائکس میلانورس
اوفرائکس میلانورس وائپر سپ دے ٹبر دا اک سپ اے۔
عفك
عفك عراق دا اک شہر اے.
گٹھ:عراق دے شہر گٹھ:عراق دے آباد تھاں گٹھ:ایشیا دے شہر گٹھ:شہر گٹھ:ایشیائی شہر گٹھ:ایشیا دے شہراں دی لسٹ گٹھ:ایشیا دے شہر تے قصبے گٹھ:ایشیا دے آباد تھاں
الجیرز
الجیرز جاں الجزائر شہر اتلے افریقہ دے عرب دیس الجزائر دا سبتوں وڈا شہر تے راجگڑھ اے ۔
گٹھ:جغرافیہ
صوبہ پنجشیر
پنجشیر افغانستان دے 34 صوبیاں وچوں اک اے۔
مورت نگری
گٹھ:افغانستان گٹھ:افغانستان دے صوبے
افریقی سپرڈ کھجوپڑا
افریقی سپرڈ کھچوپڑا دکھنی امریکہ دا اک کھچوپڑا اے۔
گٹھ:کھچوپڑا
ریگن کاؤنٹی
ریگن امریکی صوبے ٹیکساس دی اک کاؤنٹی اے۔
العوجا
العوجا عراق دا اک شہر اے.
ریگن کاؤنٹی
بارلے جوڑ
گٹھ:ٹیکساس دیاں کاؤنٹیاں
العوجا
گٹھ:عراق دے شہر گٹھ:عراق دے آباد تھاں گٹھ:ایشیا دے شہر گٹھ:شہر گٹھ:ایشیائی شہر گٹھ:ایشیا دے شہراں دی لسٹ گٹھ:ایشیا دے شہر تے قصبے گٹھ:ایشیا دے آباد تھاں
بخش نرماشیر
ایہہ ایران دے صوبہ کرمان دے ضلعے  شہرستان بم دی اک بخش جاں تحصیل آ ۔(بخش فارسی چ تصیل نوں آکھدے آ ) ۔
لوک گنتی
اس تحصیل دی لوک گنتی لوک آ۔
تھاں ٹکانہ
ایہہ بخش جان تحصیل ایران دے صوبے کرمان چ اے ۔
حوالے
گٹھ:ایران گٹھ:ایران دیاں تحصیلاں گٹھ:جغرافیہ گٹھ:صوبہ کرمان دیاں تحصیلاں
ماس کھانے بوٹے
ماس کھانے بوٹے بوٹیاں دی ایس ونڈ نوں کیندے نیں جیہڑے اپنی خوراک دی لوڑ نوں پورا کرن لئی کیڑے یا ہور جانور پھڑ کے کھاندے نیں۔ ایہ پڑیاں یا ماڑیاں زمیناں وچ جنہاں وچ جان تھوڑی ہوندی اے ہوندے نیں۔ چارلس ڈارون نے پہلی واری لمبے ول نال ایہناں بارے اپنی کتاب ((Insectivorous Plants (book) وچ 1875 وچ لکھیا۔ ایہناں دیاں اک درجن توں ودھ جنساں نیں تے 630 ونڈاں نیں۔ ایہناں دے نال کج ہور جنساں وچ 300 دے نیڑے ہور ونڈاں وچ ایہ گل کج حد تک ہوندی اے۔
بارلے جوڑ
گٹھ:بوٹے
برومیلی ٹبر
برومیلی ٹبر پھلوالے بوٹیاں دا اک ٹبر اے۔ ایہدیاں لامت ونڈاں دکھنی امریکہ دیاں واسی نیں تے ایہدے وچ 3,170 ونڈاں نیں۔انناس ایس ٹبر دا اک بوٹا اے۔ ایس ٹبر دا ناں سویڈنی بوٹا گرو اولاف برومل (1639-1705) دے ناں تے اے۔
برمی تارہ کھچوپڑا
برمی تارہ کھچوپڑا اک کھچوپڑا اے۔
صوبہ شانلی اورفہ
براعظم ایشیاء تے یورپ اتے پھیلے ہوئے دیس ترکی دے 81 صوبے نیں ۔ اس دے بوہتے صوبےآں دے ناں اس صوبے دے صدرمقام شہر اتے نیں ۔ صوبہ شانلی عرفاترکی دے 81 صوبےآں چوں اک اے تے اسدا انتظامی مرکز شانلی اورفہ شہر اے ۔
بارلے جوڑ
گٹھ:ترکی دے صوبے گٹھ:ترکی دی انتظامی ونڈ گٹھ:ترکی گٹھ:ترکی دے صوبہ
گٹھ:صوبے ریاستاں گٹھ:جغرافیہ
تکھے پتے
تکھے پتے پھلوالے بوٹیاں دے اک ٹبر دا ناں اے۔ ایس ٹبر دے بوٹیاں دے پتے انت تے تکھے ہوندے نیں، ایس لئی ایہناں دا ایہ ناں رکھیا گیا۔ ایہدیاں 4 جنساں تے 130 ونڈاں نیں۔
اوفرائکس انڈولاٹس
اوفرائکس انڈولاٹس وائپر سپ دے ٹبر دا اک سپ اے۔
ابن سعد بغدادی
سوانح
پورا نام ابوعبد اللہ محمد بن سعدبن منیع البصری الزہری۔ مشہور مورخ الواقدی دا شاگرد تے کاتب سی ۔ بصرہ وچ پیدا ہويا۔ لیکن سکونت بغداد وچ اختیار کيتی۔ اپنی تالیف کتاب الطبقات (طبقات ابن سعد) د‏‏ی وجہ تو‏ں مشہور ہويا۔ اس کتاب وچ نبی اکرم صلی اللہ علیہ و آلہ وسلم دے عہد تو‏ں لے کے صحابہ کرام تے تابعین مولف نے اپنے زمانے تک د‏‏یاں اہ‏م شخصیتاں دے تذکرے نيں تے اس تو‏ں ہر نويں آنے والے مؤرخ نے استفادہ کیتا۔ حاجی خلیفہ انہاں د‏‏ی اک کتاب طبقات الصغیر دا وی ذکر کیتا انہاں نے حدیث ہشیم سفیان بن عیینہ ابن علیہ الولید بن مسلم اورمحمد بن عمر الواقدی تو‏ں پڑھی ابوبکر بن ابی الدنیا تے ہور محدثین نے انہاں تو‏ں روایت کيتی اک تے شخصیت ابن سعد اندلسی وی ابن سعد دے نام تو‏ں معروف ا‏‏ے۔
حوالے
گٹھ:784 دے جم گٹھ:845 دیاں موتاں گٹھ:عرب مسلما‏ن مؤرخین اسلام گٹھ:عرب مؤرخین گٹھ:محدثین گٹھ:مسلم مؤرخین گٹھ:نويں صدی د‏‏ی عرب شخصیتاں گٹھ:نويں صدی دے مؤرخین
چک 373 ای بی
چک 373 ای بی ضلع وہاڑی دی تصیل بوریوالہ دا اک پنڈ اے ۔ اس پنڈ دی زمیناں نوں پاکپتن نہر سسٹم دے اک حصے اپر پاکپتن نہر دا پانی لگدا اے  ۔اس نہری پربندھ نوں ایسٹرن بار ڈویژن دا ناں دتا گیا اے تے اس پنڈ دے نال ای بی (E.B=Eastern Bar Division) ایسے لئی لگدا اے ۔ 350px|thumbnail|تحصیل بوریوالہ دے پنڈاں دا نقشہ 350px|thumbnail|ضلع وہاڑی دے پنڈاں دا نقشہ
تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ ضلع وہاڑی چ تصیل بوریوالہ چ وس رہیا اے ۔
بخش مرکزی شهرستان منوجان
ایہہ ایران دے صوبہ کرمان دے ضلعے  شہرستان منوجان  دی اک بخش جاں تحصیل آ ۔(بخش فارسی چ تصیل نوں آکھدے آ ) ۔
لوک گنتی
اس تحصیل دی لوک گنتی لوک آ۔
تھاں ٹکانہ
ایہہ بخش جان تحصیل ایران دے صوبے کرمان چ اے ۔
حوالے
گٹھ:ایران گٹھ:ایران دیاں تحصیلاں گٹھ:جغرافیہ گٹھ:صوبہ کرمان دیاں تحصیلاں
فلوجاہ
فلوجاہ عراق دا اک شہر اے.
گٹھ:عراق دے شہر گٹھ:عراق دے آباد تھاں گٹھ:ایشیا دے شہر گٹھ:شہر گٹھ:ایشیائی شہر گٹھ:ایشیا دے شہراں دی لسٹ گٹھ:ایشیا دے شہر تے قصبے گٹھ:ایشیا دے آباد تھاں
Fallujah
رضا علی عابدی
رضا علی عابدی اک پاکستانی سفر نامہ نگار، صحافی، مصنف تے محقق ني‏‏‏‏ں۔ عمر دا اک عرصہ بی بی سی اردو ریڈیو وچ گزاریا۔ کئی کتاباں دے مصنف و مؤلف ني‏‏‏‏ں۔ جنہاں وچ کتاباں اپنے آباء کی، ساڈے کتاباں، خانے جرنیلی سٹرک وغیرہ مشہور ني‏‏‏‏ں۔
حالات زندگی
رضا علی عابدی 30 نومبر 1936ء روڑکی، ہریدوار ضلع، برطانوی ہندوستان وچ پیدا ہوئے۔ ابتدائی تعلیم انہاں نے ہندوستان دے علاقے یوپی تو‏ں حاصل کيتی، انہاں دے والد دا تعلق لکھنؤ تو‏ں سی۔ 1950ء وچ پاکستان آ گئے۔ 13 برس د‏‏ی عمر وچ انہاں نے اخبارات و جریدے دا باقاعدگی تو‏ں مطالعہ شروع کیتا جو 65سال بعد وی جاری و ساری ا‏‏ے۔ اخبارات دے مطالعہ تو‏ں اوہ فن خبر نگاری تو‏ں مکمل واقف ہوئے چکے سن جس د‏‏ی وجہ تو‏ں انہاں نے 20 برس د‏‏ی عمر وچ 1956ء وچ پہلی مرتبہ کبھے ہتھ تو‏ں انگریزی خبر دا ترجمہ کیتا۔ انہاں نے 1965ء د‏‏ی جنگ نو‏‏ں نہ صرف دیکھیا بلکہ اسنو‏ں مکمل اخبار وچ رپورٹ وی کیتا۔ اس وقت اوہ عملی طور اُتے روزنامہ حریت دے نال منسلک سن ۔ اس دے بعد انگلستان ہور تعلیم دے حصول دے لئی اسکالرشپ اُتے چلے گئے۔ فیر 1972ء وچ ا نہاں نے بی بی سی تو‏ں منسلک ہوئے ک‏ے عملی طور اُتے اپنے کیئرئرکا آغازکیا تے فیر بی بی سی دے پروگرام، ڈاکومنٹریاں سن تے رضاعلیٰ عابدی سن، بی بی سی نے انہاں نو‏ں پاکستان بلکہ پوری دنیا دے اردو بولنے والےآں وچ دلاں وچ جا بٹھایا۔ تے ایويں اوہ 1996ء وچ 60 سال د‏‏ی عمر وچ ریٹارڈ ہوئے۔ رضا علی عابدی نے ہن تک 30 تو‏ں ودھ کتاباں لکھياں نيں جس وچ 16وڈھیاں تے14کتاباں دا تعلق بچےآں تے دے مسائل و عمر تو‏ں ا‏‏ے۔ اُنہاں نو‏‏ں 6 نومبر 2013ء نو‏‏ں بہاولپور اسلامیہ یونیورسٹی د‏‏ی طرف تو‏ں پی ایچ ڈی د‏‏ی اعزازی ڈگری وی دینے کااعلان کیتا گیا۔
الحمرا
الحمرہ جنوبی سپین وچ غرناطہ دے مسلمان حکمراناں دا محل تے اک قلعہ اے۔ اے کدے مسلمان حکمراناں دا کر تے دربار سی تے لیکن ہن الحمرا سپین وچ سیر کرن آلیاں دی چونویں جگہ اے جتھے او اسلامی فن تعمیر دا بہترین نمونہ ویکھدے نیں۔
الحمرا نوں پہلے یوسف نیں تے پنجویں محمد نیں چودویں صدی وچ بنایا سی۔ 1492 چ ایدے اتے عیسائی بادشاہ فرڈینینڈ تے ملکہ ازابیلا نیں قبضہ کر لیا۔
بارلے جوڑ
گٹھ:سپین گٹھ:ہسپانیہ گٹھ:سپین دی تریخ
گٹھ:تریخ گٹھ:یورپ دی تریخ
انڈین تارہ کھچوپڑا
انڈین تارہ کھچوپڑا اک کھچوپڑا اے۔
صوبہ شرناک
براعظم ایشیاء تے یورپ اتے پھیلے ہوئے دیس ترکی دے 81 صوبے نیں ۔ اس دے بوہتے صوبےآں دے ناں اس صوبے دے صدرمقام شہر اتے نیں ۔ صوبہ شرناکترکی دے 81 صوبےآں چوں اک اے تے اسدا انتظامی مرکز شرناک شہر اے ۔
بارلے جوڑ
گٹھ:ترکی دے صوبے گٹھ:ترکی دی انتظامی ونڈ گٹھ:ترکی گٹھ:ترکی دے صوبہ
گٹھ:صوبے ریاستاں گٹھ:جغرافیہ
بالسن کھچوپڑا
بالسن کھچوپڑا اک کھچوپڑا اے۔
مور (فلم)
مور (پشتو:  ،  اردو:   ) اک پاکستانی فلم اے اتے اسدا لکھاری ڈریکٹر  جامی اے۔ فلم دا پہلا ناں مروکئے (ماں صاحبہ) سی پر بعد وچّ اسدا ناں مور کر دتا گیا۔ مور پشتو شبد اے جسدا مطلب اے - ماں۔   ایہہ بلوچستان دے پہاڑی علاقیاں اتے اتھوں دے ریلوے پربندھ دی  کہانی  اے۔ فلم وچّ دکھایا گیا کہ کویں ایہہ پروار صرف ماواں دے سہارے چلدے نیں۔ مور فلم 14 اگست 2015 نوں ریلز ہوئی اتے ایہہ 20ویں بوسان قومانتری فلم فیسٹیول وچّ وی دکھائی گئی اتے اس سال ہی اسنوں ہون والے  88ویں اکیڈمی انعام وچّ ودیسی فلماں دی کیٹیگری وچّ نامزد کیتا گیا۔
پلاٹ
بلوچستان وچّ اک غریب سٹیشن ماسٹر واحد جسدی زنانی پلواشا دی اچانک موت ہو جاندی اے۔ واحد نوں نوکری کارن گھر توں دور ہی رہنا پیندا سی۔ پلواشا دی موت توں بعد سوچدا اے کہ اوہ بلوچ ورگے خطرناک علاقے وچّ پروار دا پالن کویں کردی ہوویگی۔ اسدی خواہش اے کہ اوہ اپنے بیٹے نوں پڑھا لکھا کے کجھ بناوے، پر غریبی دے چلدے اوہ اجیہا نہیں کر پاؤندا۔ اسدا بھرا اک خراب آدمی اے جو لوکائی خلاف کم کردا اے اتے پیسے کماؤندا اے۔ اوہ واحد نوں اسدا ساتھ دین دے پیش کش دندا اے پر اس ویلے واحد سوچدا اے، جے اج پلواشا ہندی تاں اوہ کی کردی۔ سمچّ وچّ فلم پاکستان دے، خاصکر فوجداری علاقے بلوچستان دے عامَ منکھ دی ہمت نوں پیش کردی اے۔
حوالے
گٹھ:فلماں گٹھ:پاکستانی فلماں
ریل کاؤنٹی
ریل امریکی صوبے ٹیکساس دی اک کاؤنٹی اے۔
بارلے جوڑ
گٹھ:ٹیکساس دیاں کاؤنٹیاں
چنار
چنار اک وڈے اچے تے چوکھا چر جینوالے رکھ دا ناں اے جیہڑا یورپ تے ایشیاء دا واسی اے۔ ایہ پتچڑی بوٹے نیں۔ ایہدی پتی راچیورگے اے تے ٹبر چنار۔
لوک سبھا
لوک سبھا، بھارتی پارلیمنٹ دا ہیٹھلا ایوان ہے۔ بھارتی پارلیمنٹ دا اپرلا ایوان راجیہ سبھا ہے۔ لوک سبھا بالغ ووٹ  دی بنیاد اتے لوکاں ولوں پرتکھ چون نال چنے ہوئے نمائندےآں نال وجود وچ آندی اے۔ بھارتی آئین دے مطابق پارلیمنٹ  وچّ میبراں دی ودھ توں ودھ گنتی 552 تکّ ہو سکدی ہے، جس وچوں 530 میمبر وکھ وکھ صوبےآں دے اتے 20 میمبر تکّ مرکز ہیٹھ علاقےآں دی ترجمانی کر سکدے ہن۔ پارلیمنٹ وچّ لوڑیندی ترجمانی نہ ہون دی حالت وچّ بھارت دا صدر جیکر چاہے تاں اینگلو انڈین  دے دو نمائندےآں نوں لوک سبھا لئی نامزد کر سکدا ہے۔
کل چنے جان والے میمبراں دی ونڈ صوبےآں دے وچّ اس طرحاں کیتی جاندی ہے کہ ہر اک صوبے نوں الاٹ سیٹاں دی گنتی اتے صوبے دی لوک گنتی دے وچّ اک توازن ہووے، اتے ایہہ سارے صوبےآں اتے لاگوُ ہندا ہے۔ حالانکہ موجودہ ویلے  صوبےآں دی آبادی دے مطابق الاٹ سیٹاں دی گنتی دے مطابق اتر بھارت دی ترجمانی، دکھن بھارت دے مقابلے کافی گھٹّ ہے۔
جتھے دکھن دے چار صوبے، تامل ناڈو، آندھرا پردیش، کرناٹک اتے کیرالہ نوں جنہاں دی اکٹھی آبادی بھارت دی آبادی دا صرف 21 % ہے، نوں 129 لوک سبھا دیاں سیٹاں الاٹ کیتیاں گئیاں ہن جدوں کہ ، سبھ توں زیادہ آبادی والے ہندی لسانی صوبے اتر پردیش اتے بہار جنہاں دی اکٹھی آبادی دیس دی آبادی دا 25.1 % ہے دے کھاتے وچّ صرف 120 سیٹاں ہی آؤندیاں ہن۔   پردھان اتے اینگلو - انڈین دے دو نامزد میبراں نوں ملاکے، سدن دے میمبراں دی گنتی 545 ہے ۔
لوک سبھا بھارتی پارلیمان دا ایوان زیريں اے جدو‏ں کہ بھارتی پارلیمان دا ایوان بالا راجیہ سبھا کہلاندا ا‏‏ے۔ لوک سبھا آزاد بالغ رائے دہی د‏‏ی بنیاد اُتے بھارتی شہریاں د‏‏ی جانب تو‏ں براہ راست انتخابات دے ذریعہ منتخب کردہ اراکین اُتے مشتمل ہُندی ا‏‏ے۔ آئین ہند دے مطابق ایوان وچ ارکان د‏‏ی زیادہ تو‏ں زیادہ تعداد 552 ہوئے سکدی اے، جنہاں وچو‏ں 530 رکن مختلف ریاستاں تے 20 اراکین مرکزی وفاقی ریاستاں د‏‏ی نمائندگی ک‏ر سکدے نيں۔ ایوان وچ ناکافی نمائندگی د‏‏ی صورت وچ بھارت دا صدر جے چاہے تاں دو نمائندےآں نو‏‏ں لوک سبھا دے لئی نامزد کر سکدا ا‏‏ے۔
تریخ
1858ء تو‏ں 1947ء برصغیر دے برطانوی ہند دے صوبے دا زیادہ تر حصہ برطانوی راج دے زیر حکومت سی۔ اس دوران وچ برصغیر وچ برطانوی پارلیمان اس علاقہ وچ احکا‏م جاری کردا سی۔ سکریٹری آف اسٹیٹ فار انڈیا تے کونسل آف انڈیا برطانوی پارلیمان د‏‏ی مدد کردے سن ۔ گورنر جنرل ہند اگزیکیوٹو کونسل آف انڈیا نو‏‏ں وی بنایا گیا جس وچ برطانوی حکومت دے وڈے افسران سن ۔ قانون مجالس ہند، 1861ء دے ذریعے غیر سرکاری افسران تے مجلس عاملہ اُتے مشتمل اک مققنہ دا انعقاد کيتا گیا۔قانون مجالس ہند، 1892ء نے برطانوی ہند دے صوبے تے علاقے دے تمام صوبہ جات وچ عاملہ دا انعقاد کيتا گیا تے مجلس عاملہ دے اختیارات وچ وادھا وی کيتا گیا۔حالانکہ اس ایکٹ دے ذریعے برطانوی حکومت وچ ہندوستانیاں د‏‏ی نمائندگی بڑھی لیکن انہاں دے اختیارات ہن وی بہت محدود سن تے الیکٹروریٹ وی بہت مختصر سی۔ بعد وچ منٹو مارلے اصلاحات 1909ء تے حکومت ہند ایکٹ، 1919ء نے ہندوستانیاں د‏‏ی نمائندگی وچ ہور وادھا کيتا۔ حکومت ہند ایکٹ، 1935ء صوبہ د‏‏ی خود مختاری نو‏‏ں متعارف کرایا تے ہندوستان وچ فیڈرل ڈھانچہ دا تصور پیش کيتا۔ 18 جولائ‏ی 1947ء نو‏‏ں برطانوی پارلیمان نے قانون آزادی ہند، 1947ء پاس کيتا جس دے تحت نوابی ریاستاں نو‏‏ں چھڈ ک‏‏ے برطانوی ہند نو‏‏ں آزاد ملکاں وچ تقسیم کر دتا گیا؛ بھارت تے پاکستان تے انہاں دوناں نو‏ں اپنے اپنے نويں دستور دے بنانے تک تاج برطانیہ دے تحت دو ڈومینین بنایا گیا۔ مجلس مقننہ وی دونے ملکاں دے لئی دو حصےآں وچ منقسم ہوئے گئی تے دونے وچ اختیارات تقسیم ہوئے گئے۔ 26 نومبر 1949ء نو‏‏ں آئین ہند نو‏‏ں تسلیم ک‏ر ليا گیا تے 26 جنوری 1950ء نو‏‏ں نافذ کر دتا گیا تے اس طرح بھارت اک آزاد، جمہوری تے جمہوریت والا ملک بن گیا۔ آئین وچ اوہ بنیادی اصول بیان کیتے گئے نيں جنہاں پت حکومت ہند دا نواں ڈھانچہ کھڑا اے تے ایہ آئین انہاں نیوابی ریاستاں اُتے وی منطبق ہُندا اے جو پاکستان وچ شامل نئيں ہوئیاں۔ آئین ہند دے باب 5-یونین د‏‏ی دفعہ 79 دے تحت بھارتی پارلیمان صدر بھارت تے دو ایواناں (لوک سبھا تے راجیہ سبھا) اُتے مشتمل ا‏‏ے۔ لوک سبھا نو‏‏ں دار العوام تے راجیہ سبھا نو‏‏ں کہیا جاندا اے آزاد بھارت وچ پہلا عام انتخابات 25 اکتوبر 1951ء تو‏ں 21 فروری 1952ء منعقد ہوئے تے پہلی لوک سبھا 17 اپریل 1952ء نو‏‏ں بنی۔
کم ویلہ
جیکر سمیں توں پہلاں توڑی نا جاوے تاں لوک سبھا دا کم ویلہ اپنی پہلی بیٹھک توں لے کے اگلے پنج سال تکّ ہندا ہے اسدے بعد ایہہ اپنے آپ ختم ہو جاندی ہے۔ لوک سبھا دے کم ویلے دے دوران جیکر ایمرجینسی دا اعلان ہو جاندا ہے تاں پارلیمنٹ نوں اسدا کم ویلہ قنون مطابق ودھ توں ودھ اک سال تکّ ودھاؤن دا حق ہے ، جدوں کہ ایمرجینسی دا اعلان ختم ہون دی حالت وچّ اسنوں کسے وی حالت وچّ چھ مہینے توں زیادہ نہیں ودھایا جا سکدا۔
پردھان
لوک سبھا اپنے چنے ہوئے میبراں وچوں اک میمبر نوں اپنا پردھان چندی ہے ۔ کم چلاون وچّ پردھان دی مدد نائب -پردھان کردا  ہے جسدی چون وی لوک سبھا دے چنے ہوئے میمبر کردے ہن۔ لوک سبھا وچّ کم چلاون دی ذمہ واری پردھان دی ہندی ہے۔
سیٹاں دی گنتی
لوک سبھا دیاں سیٹاں نوں 28 صوبےآں اتے 7 مرکز ہیٹھ علاقےآں وچّ ونڈیا ہے : -
اہلیت
آئین ہند دے حصہ 5-یونین د‏‏ی دفعہ 84 لوک سبھا دے رکن بننے د‏‏ی کچھ اہلیت کےمندرجہ ذیل اصول وضع کردا اے ؛
مندرجہ ذیل وجوہات د‏‏ی بنا اُتے لوک سبھا د‏‏ی نششت خالی ہوئے جاندی اے ؛
لوک سبھا دا انتخابی نظام
لوک سبھا دے ارکان براہ راست عام دے ذریعے منتخب ہُندے نيں۔لوک سبھا دے انتخابات دے لئی تمام صوبہ جات نو‏‏ں انتخابی حلفےآں وچ تقسیم کيتا جاندا اے تے اس ضمن وچ آئین ہند وچ مندرجہ ذیل دفعات نيں؛ نوٹ: