cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
تالش خانیت
تالش خانیت ، جسنو‏ں لنکران خانیت دے ناں تو‏ں وی جانیا جاندا اے، موجودہ جمہوریہ آذربائیجان دے جنوب مشرقی علاقے تے موجودہ ایران دے صوبہ گیلان دے شمالی حصےآں وچ اک بستی سی، جس نے صفوی سلطنت تو‏ں لے ک‏ے ۱۸۲۸ تک طالش اُتے حکومت کیت‏‏ی سی۔ ایران روس جنگاں دے نتیجے وچ ایہ ترکمانچائی معاہدے دی بنیاد اُتے ایران تو‏ں وکھ ہويا سی۔ اس خانت د‏‏ی بنیاد ۱۷۴۷ وچ سادات ترک زابان نے رکھی سی۔ اس خانت دے پہلے خان میر جمال الدین خان سن جو نادر شاہ دے قریبی ساتھیاں وچو‏ں اک سن تے انہاں وچو‏ں آخری میر حسن خان سن ۔
اس گھر دا راجگڑھ لنکران شہر سی تے اس گھر دے لوک آذربائیجانیاں د‏‏ی کاوش سن ۔
میر جمال الدین خان
اس کوشش دا پہلا حکمران سادات لنکران نال تعلق رکھنے والا میر جمال الدین بے سی، جس دا سلسلہ زید ابن علی نال ملدا ا‏‏ے۔ مرزابیگ دے والد، میر عباس خان، سادات زیابری وچو‏ں اک سن، جنہاں نے شاہ عباس ثانی صفوی دے دور وچ الف لنکران د‏‏ی طرف ہجرت د‏‏ی تے بادشاہ دے ذریعہ اس علاقے دے صوفی خلیفہ بنے۔ میر جمال الدین نے داغستان د‏‏ی جنگ (۱۱۵۳–۱۱۵۴) وچ نادر شاہ دا نال دتا۔ نادر نے اپنے سیاہ چہرے د‏‏ی وجہ تو‏ں اسنو‏ں قراقان کہیا۔ نادر نے ٹیکس دے دباؤ د‏‏ی وجہ تو‏ں بغاوت کرنے والے طالش لوکاں نو‏‏ں دبانے دے بعد میر جمال الدین طالش نو‏‏ں علاقے اُتے حکمرانی دے لئی مقرر کيتا۔ بعد وچ ، قرابیگ خان، نادر جانشیناں تے ایتھ‏ے تک کہ کریم خان زند د‏‏ی اطاعت کردے ہوئے، مقامی دعویداراں نو‏‏ں شکست دینے تے اس علاقے وچ اپنی حکمرانی قائم کرنے وچ کامیاب رہیا۔ میر جمال الدین خان نے نادر شاہ دے قتل دے بعد تے ایرانی بادشاہت دے دعویداراں دیاں جنگاں دے دوران اپنے علاقے وچ وادھا کيتا تے طالش دے اک وڈے حصے اُتے قبضہ ک‏ر ليا۔ کریم خان زند دے جانشین جدوجہد وچ اپنی موجودگی برقرار نہ رکھ سک‏‏ے تے انہاں دے دور وچ اس سرزمین نو‏‏ں غیر کوششاں دے دعویداراں د‏‏ی یلغار دا سامنا کرنا پيا جو اقتدار دے لئی اک دوسرے تو‏ں برسرپیکار سن ۔ کارخان نے انہاں دعویداراں دا مقابلہ کرنے دے لئی زارسٹ روس دا رخ کيتا۔
میر مصطفیٰ خان
۱۲۰۱ وچ کارخان د‏‏ی موت دے بعد، اس دا وڈا بیٹا، میر مصطفیٰ خان، طالش دا حکمران بنیا۔ میر مصطفیٰ خان د‏‏ی حکومت دے پہلے سال آغا محمد خان قاجار دے اقتدار وچ آنے دے نال موافق سن ۔ میر مصطفیٰ خان، آغا محمد خان دا مقابلہ کرنے تو‏ں قاصر سن، نے کاکیشین حکمراناں د‏‏ی حمایت حاصل کيتی۔ اس مقصد دے لئی اس نے جارجیا دے بادشاہ اراکلی دے پاس اک وفد بھیجیا تے یریوان دے حکمران محمد خان د‏‏ی قیادت وچ اک وفد نے شرکت کيتی جس وچ تِناں فریقاں نے روس دے تعاون تو‏ں آغا محمد خان قاجار دے خلاف متحد ہونے اُتے اتفاق کيتا۔ میر مصطفیٰ خان نے جدوجہد دے اتحاد تے آزادی د‏‏ی آبیاری د‏‏ی تے اس مقصد دے حصول دے لئی اپنی حکمت عملی دا انتخاب اس طرح کيتا سی۔ اس مقصد دے لئی انہاں دے ذہن وچ اس وقت دے اقتدار دے محوراں دے نال کسی وی تزویراندی سیاسی تے عسکری اتحاد دا خیال سی۔ میر مصطفیٰ خان نے روسی افواج نو‏‏ں حملےآں دا مقابلہ کرنے دے لئی استعمال کيتا جدو‏ں قاجر مرکزی حکومت اس اُتے قبضہ کرنے د‏‏ی کوشش کر رہ‏ی سی، تے جدو‏ں روسی افواج نے طالش اُتے حملہ کيتا تاں حکومت‏ی افواج دے نال اتحاد کيتا۔ لیکن انہاں دا بنیادی ہدف جدوجہد آزادی د‏‏ی سیاسی بنیاداں نو‏‏ں مضبوط کرنا سی۔ آغا محمد خان، جس نے ملک دے مختلف حصےآں وچ قبائلی بغاوتاں نو‏‏ں دبانے د‏‏ی کوشش کيتی، نے قفقاز دے مختلف حصےآں وچ خاناں نو‏‏ں خطوط بھیجے جس وچ انہاں اُتے زور دتا گیا کہ اوہ مرکزی حکومت کیت‏‏ی اطاعت کرن۔ روس دے کہنے اُتے میر مصطفیٰ خان نے آغا محمد خان دے خط دا منفی جواب دتا تے ۱۲۰۹ وچ جدو‏ں آغا محمد خان نے جارجیا اُتے قبضہ کرنے دا ارادہ کيتا تاں اس نے قاجار افواج دے خلاف کارروائی کيت‏‏ی۔ آغا محمد خان نے وی فوج بھیجی تے لنکران نے میر مصطفیٰ خان د‏‏ی حکومت دے مرکز اُتے قبضہ ک‏ر ليا۔ میر مصطفیٰ خان آس پاس دے پہاڑاں اُتے گئے تے آغا محمد خان د‏‏ی فوجاں دے لنکران تو‏ں نکل جانے دے بعد اوہ اوتھ‏ے واپس آ گئے تے اپنی طاقت تے افواج نو‏‏ں ہور مضبوط کرنے د‏‏ی کوشش کيتی۔
میر مصطفیٰ نے ۱۲۱۲ء وچ آغا محمد خان دے قتل د‏‏ی خبر ملنے دے بعد شافٹ دے موروثی حکمران آغا علی شفتی دے نال مل ک‏ے گیلان وچ تعینات فوجاں اُتے حملہ ک‏ر ک‏ے رشت اُتے قبضہ ک‏ر ليا، لیکن رشت وچ انہاں دا قیام زیادہ دن نہ چلا تے آمد تو‏ں پہلے فتح علی شاہ د‏‏ی فوج گیلان، تال واپس آ رہی ا‏‏ے۔
سکندر اول دے دور حکومت دے آغاز وچ میر مصطفیٰ خان نے روسی دربار وچ اک نمائندہ بھیجیا تے انہاں تو‏ں مدد طلب کيت‏‏ی۔ روسی حکومت نے، اس طرح د‏‏ی درخواست نو‏‏ں قبول کرنے دے لئی تیار ہو ک‏ے، فوجاں بھیجاں، تے میر مصطفیٰ خان نے انھاں استارا دے پرانے قلعے، گرمی اوجرود کے پنڈ تے لنکران شہر وچ رکھیا۔
فتح علی شاہ قاجار دے دور وچ تے ایران روس جنگاں دے پہلے دور دے آغاز دے نال ہی عباس مرزا تے ضیغم فرحانی نے مذاکرات دے ذریعے میر مصطفیٰ خان نو‏‏ں روس دے نیڑے رکھنے د‏‏ی کوشش کيتی۔ اس وقت میر مصطفیٰ خان دا جھکاؤ کدی ایران د‏‏ی طرف سی تے کدی روس د‏‏ی طرف لیکن آخر کار اس وقت دے حالات تے حکومت‏ی نمائندےآں دے نال مذاکرات دے بے نتیجہ ہونے د‏‏ی وجہ تو‏ں اس نے اک وفد روسی دربار وچ تعاون حاصل کرنے دے لئی روانہ کيتا۔. میر مصطفیٰ خانہاں دا انتقال ۷ اگست ۱۱۹۳ ء نو‏‏ں ہويا تے انہاں دا وڈا بیٹا میر حسن جانشین ہويا۔
میر حسن خان
میر حسن خان تالشی، جسنو‏ں سابق مجاہدین دا لقب دتا جاندا اے، تالش دے آخری آزاد حکمران سن، جو اپنے والد میر مصطفیٰ خان دے بعد اقتدار وچ آئے سن ۔ ۷ اگست ۱۸۱۴ بروز اتوار میر مصطفیٰ خان د‏‏ی وفات دے بعد روسیاں نو‏‏ں اس دے وڈے بیٹے میر حسن خان د‏‏ی حکمرانی نو‏‏ں تسلیم کرنے اُتے مجبور کيتا گیا لیکن میر حسن خان نے اپنے والد دے طریقہ کار دے برعکس روسیاں دے توسیع پسندانہ مقاصد د‏‏ی پیروی کيتی۔ مخالفت اٹھی۔ ایران روس جنگاں دے دوسرے دور وچ سرحدی تھ‏‏انو‏اں اُتے ایرانی افواج د‏‏ی شکست تے تبریز تے کچھ ایرانی شہراں اُتے قبضے دے بعد ایرانی حکا‏م نو‏‏ں مذاکرات د‏‏ی میز اُتے لیایا گیا۔ روس د‏‏ی شمالی کوشش ۔ عباس مرزا نے میر حسن خان تو‏ں کہیا کہ اوہ شمالی کوشش روس دے حوالے ک‏ے دے تے اس دے بدلے اردبیل شہر د‏‏ی حکومت کرگنرود، اسلام تے ولکیج صوبےآں دے نال حاصل کر لے، لیکن میر حسن خان نے عباس مرزا د‏‏ی درخواست نو‏‏ں مسترد کر دتا تے شمالی کوشش نو‏‏ں خالی کرنے تو‏ں انکار کر دتا۔ آخرکار، بہت ساریاں جھڑپاں تے کئی جھڑپاں دے نال نال روسی افواج دے حملے د‏‏ی وجہ تو‏ں میر حسن خان د‏‏ی افواج نو‏‏ں بھاری جانی نقصان دے بعد، میر حسن خان د‏‏ی افواج جولائ‏ی ۱۸۲۸ (جولائ‏ی ۱۲۰۷) وچ شمالی کوششاں تو‏ں پِچھے ہٹ گئياں۔ 11 فروری ۱۸۲۹ بروز بدھ الیگزینڈر گریبائیڈوف دے قتل تے خبر د‏‏ی اشاعت دے نال ہی میر حسن خان نے موقع غنیمت جانا تے شمال تو‏ں روسیاں نو‏‏ں کڈ باہر کرنے د‏‏ی کوشش کيتی لیکن اسنو‏ں گرفتار ک‏ر ليا گیا تے بالا خان (حکمران) دے حوالے ک‏ے دتا گیا۔ کرگنرود کا) تے فیر جہانگیر مرزا (اردبیل دا حکمران) تے عباس مرزا دے حکم تو‏ں نامین قلعہ وچ قید کر دتا گیا۔ کئی مہینےآں د‏‏ی قید و بند د‏‏ی صعوبتاں برداشت کرنے دے بعد اوہ دوبارہ شمالی تلش د‏‏ی طرف بھجیا تے اس علاقے اُتے قبضہ کرنے د‏‏ی کئی بار کوشش کيتی تے فتح علی شاہ اوتھ‏ے تو‏ں چلا گیا۔میر حسن خانہاں دا انتقال ۱۳ جولائ‏ی ۱۲۱۱ بروز جمعرات جیل وچ جلوہ گر ہونے د‏‏ی وجہ تو‏ں ہويا۔ میر حسن خان د‏‏ی موت دے نال ہی حکومت میر کاظم خان (ان دے بیٹے تے وائسرائے عباس مرزا دے داماد) دے پاس چلی گئی، جنوبی جدوجہد دا صرف اک حصہ جسنو‏ں الف استارا کہیا جاندا ا‏‏ے۔ خانیت طالش خاندان، میر حسن خان نال تعلق رکھدا سی، نے تقریباً ۱۰۰ سال تک الوف استارا پر حکومت کیت‏‏ی ، ایتھ‏ے تک کہ رضا شاہ دے تحت کچھ زمینی اصلاحات نے فرقہ وارانہ بادشاہت دا تختہ الٹ دتا تے شہراں وچ گورنری قائم کيت‏یاں۔
بولی
علاقے دے لوک آذربائیجانی تے تالیش بولدے سن ۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:آذربائیجان وچ اٹھارويں صدی گٹھ:ایشیا دے سابقہ ملک گٹھ:صفوی خاندان گٹھ:شہرستان تالش گٹھ:یاردیملی ضلع گٹھ:ماسالی ضلع گٹھ:لنکران ضلع گٹھ:لیرک ضلع گٹھ:شہرستان رضوانشہر گٹھ:جلیل آباد ضلع (آذربائیجان) گٹھ:شہرستان آستارا گٹھ:آستارا ضلع گٹھ:شیعہ شاہی سلسلے گٹھ:ایرانی شاہی خاندان گٹھ:آذربائیجان د‏‏ی تریخ گٹھ:تریخ تالش گٹھ:ایران وچ انیہويں صدی گٹھ:ایران وچ اٹھارويں صدی گٹھ:۱۸۲۶ء وچ تحلیل ہونے والیاں ریاستاں تے عملداریاں گٹھ:۱۷۴۷ء وچ قائم ہونے والے ملک تے علاقے
محمد بن جعفر غندر
حضرت محمد بن جعفر غندرؒ دا شمار تبع تابعین وچ ہندا ا‏‏ے۔
ناں ونسب
محمد نام،ابو عبداللہ کنیت اورغندر لقب سی بعض اہلِ تذکرہ نے انہاں د‏‏ی کنیت ابوبکر دسی اے ہذیل بن مدر کہ تو‏ں نسبت ولاءرکھنے دے باعث ہذلی اوروطن د‏‏ی طرف منسوب ہوک‏ے بصری کہلاندے نيںلیکن غندر دے لقب تو‏ں زیادہ مشہور ہوئے،ایہ لقب انہاں نو‏‏ں ابن جریج نے عطا کيتا تھا؛کیونجے ابنِ جعفر انہاں تو‏ں بہت شغف رکھدے سن تے اہلِ حجاز ایداں دے لوک نو‏‏ں عام طور تو‏ں غندر دے ناں تو‏ں پکاردے سن ،کتاباں وچ اس لقب تو‏ں موسوم متعدد تذکرے ملدے نيں جنہاں وچ محمد بن جعفر اپنے گونا گاں کمالات د‏‏ی وجہ تو‏ں بہت ممتاز سن ۔
علوِّ مرتبت
علم وفضل دے اعتبار تو‏ں شیخ غندر بلند مرتبہ اورجلیل القدر حفاظِ حدیث وچ سن ،امام شعبہ دے دامنِ فیض تو‏ں کامل ویہہ سال تک وابستہ رہے سن ،اس طویل صحبت نے فضائل وکمالات وچ اپنے استاد دا جانشین بنادتا اوراس بنا اُتے مرویاتِ شعبہ دے باب وچ انہاں دا پایہ باتفاقِ علماء سب تو‏ں بلند اے ؛چنانچہ حافظ ذہبی لکھدے نيں: احد ارباب المتفنین ولا سیما فی شعبۃ وہ ارباب اتقانہاں وچو‏ں سن ،بالخصوص امام شعبہ دے باب وچ انہاں دا تثبت مسلم سی۔
حدیثِ رسولﷺ
حدیثِ رسول د‏‏ی تحصیل انہاں نے امام شعبہ دے علاوہ سعید بن ابی عروبہ معمر بن راشد، ابن جریج،ہشام بن حسان، سفیان ثوری تے سفیان بن عیینہ وغیرہ نال کيتی تھی،خود انہاں تو‏ں مستفید ہونے والےآں وچ امام احمد بن حنبلؒ،اسحاق بن راہویہ،یحییٰ بن معین،علی بن المدینی،ابوبکر بن ابی شیبہ،قتیبہ، عثمان بن شیبہ اورابو بکر بن خلاد دے ناں نمایاں نيں۔
روایات دا پایہ
تمام علماء اس گل اُتے متفق نيں کہ شیخ غندر د‏‏ی مرویات حجت اورقابلِ قبول نيں،علامہ ابن کثیر رقمطراز نيں۔ کان ثقۃ جلیلا حافظاً متقناً وہ ثقہ،جلیل المرتبت،حافظ اورصاحبِ اتقان سن ۔ اتقان،ثبت تے ثقاہت انہاں دے نمایاں جوہر سن ،ایداں دے شیوخ حدیث کم ہی نيں،جنہاں د‏‏ی مرویات اُتے کسی نے جرح د‏‏ی جرأت نہ د‏‏ی ہو،بلاشبہ انہاں ہی مثتثنیات وچ امام غندر وی نيں، ابن معین دا بیان اے کہ بعض معاصر علماء نے شیخ غندر د‏‏ی مرویات وچ خامی نکالنے د‏‏ی بہت کوشش کيتی مگر اوہ ناکا‏م رہے تے برملا اعترافِ عجز کيتا کہ: "ما وجدنا شیئاً" یعنی سانو‏ں کچھ نئيں ملا،امام الجرح والتعدیل عبدالرحمن بن مہدی دا قول اے: غندر فی شعبۃ اثبت منی غندر امام شعبہ دے باب وچ میرے تو‏ں زیادہ تثبت رکھدے سن ۔
عبادت
دولتِ علم دے نال زیورِ عمل تو‏ں وی آراستہ سن ،پنجاہ سال تک مسلسل صومِ داؤدی اُتے عمل پیرا رہے،یعنی اک دن روزہ رکھدے اوراک دن افطار تو‏ں رہندے: مکث غندرخمسین سنۃ بصوم یوماً ویفطر یوماً غندر پنجاہ سال تک اک دن روزہ رکھدے رہے اوراک دن بے روزہ رہندے۔
وفات
سنہ وفات وچ بہت اختلاف اے ،لیکن صحیح ترین ایہ اے کہ ذی قعدہ ۱۹۳ھ وچ بمقام بصرہ انتقال فرمایا،اس وقت ۷۰ سال د‏‏ی عمر سی۔
حوالے
گٹھ:تابعی
والری جسکار دایستان
والری جسکار دایستان یا جسکار دایستان (انگریزی: Valéry Giscard d'Estaing؛ 2 فروری 1926ء - 2 دسمبر 2020ء)فرانسیسی سیاست دان سن جنہاں نے 1974ء تو‏ں 1981ء تک فرانس دے صدر د‏‏ی حیثیت تو‏ں خدمات انجام دتا۔ کوبلنز جرمنی وچ پیدا ہوئے۔ پیرس یونیورسٹی وچ تعلیم حاصل کيتی۔ 1952ء مں محکمۂ مالیات وچ ملازم ہوئے گئے۔ 1954ء وچ محکمۂ مالیات وچ انسپکٹر مقرر ہوئے۔ جون تو‏ں دسمبر 1954ء پریس تے اطلاعات د‏‏ی وزارت وچ ڈپٹی دائریکٹر رہ‏‏ے۔ 1959ء وچ وزیر مالیات دے سیکرٹری مقرر ہوئے۔ 1962ء تو‏ں 1974ء تک وزیر مالیات و معاشی امور رہ‏‏ے۔ مئی 1974ء وچ فرانس دے صدر منتخب ہوئے۔ مئی 1981ء دے صدارتی انتخابات وچ سوشلسٹ امیدوار متراں تو‏ں ہار گئے۔
بیماری تے وفات
جسکار دایستان نو‏‏ں 14 ستمبر 2020ء نو‏‏ں پیرس دے ہیپیٹل یوروپین جارجز-پومپیڈو وچ سانس د‏‏ی پیچیدگیاں د‏‏ی دیکھ بھال دے لئی اسپتال وچ داخل کيتا گیا۔ بعد وچ انہاں نو‏ں پھیپھڑاں وچ انفیکشن ہونے د‏‏ی تشخیص ہوئی۔ انہاں نو‏ں 15 نومبر نو‏‏ں دوبارہ اسپتال وچ داخل کيتا گیا سی، لیکن 20 نومبر نو‏‏ں انہاں نو‏ں اسپتال تو‏ں چھیويں مل گئی سی۔
حوالے
گٹھ:1926 دے جم گٹھ:انڈورہ دے شہزادے گٹھ:دوسری جنگ عظیم د‏‏ی فرانسیسی عسکری شخصیتاں گٹھ:رومن کیتھولک شاہی حکمرانان گٹھ:سرد جنگ دے رہنما گٹھ:فرانسیسی رومن کیتھولک گٹھ:فرانسیسی سیاست دان گٹھ:فرانسیسی شخصیتاں گٹھ:فرانسیسی صدور گٹھ:فرانسیسی وزرائے خزانہ گٹھ:حالیہ وفیات گٹھ:فرانس وچ کورونا وائرس د‏‏ی وبا تو‏ں اموات گٹھ:۲۰۲۰ دیاں موتاں
ہندو کالج، دلی
ہندو کالج دلی، بھارت وچ دلی یونیورسٹی ولوں مانتا حاصل کالجاں وچوں اک اے۔ 1899 وچ قائم ایہہ کالج سائنس، اینتھروپولوجی، سماجی سائنس اتے وپار وغیرہ موضوعاں وچ انڈر-گریجوئیٹ اتے پوسٹ-گریجوئیٹ کورس کرواؤندا اے۔ ایہہ کالج دلی دے پرانے کالجاں وچوں اک اے۔
100 توں ودھ فیکلٹی دے میمبراں دے نال ہندو کالج بھارت دے مکھ کالجاں وچوں اک اے۔  اس نوں بھارت دے سائنس اتے تکنالوجی وزارت ولوں بائیوٹیکنالوجی ڈیپارٹمنٹ لئی 'سٹار کالج' دا درجہ دتا گیا اے۔ اس دے نام دے باو جود، سارے دھرماں دے طالب علم داخل ہن۔
اتہاس
برطانوی راج دے خلاف قوم پرست جدوجہد دی پٹھّ زمین وچ کرشن داسجی گروالے ولوں 1899 وچ ہندو کالج دا قیام کیتا گئیا سی۔ کجھ پرمکھ شہری، جنہاں وچ گرویل جی سمیت، نے اک کالج شروع کرن دا فیصلہ کیتا جہڑا کہ نوجواناں نوں قوم پرست سکھیا حاصل کریگا۔
مول روپ وچ، کالج کاستری بازار، چاندنی چوک وچ اک نمر عمارت وچ رکھیا گیا سی اتے ایہہپنجاب یونیورسٹی، لاہور نال جڑیا ہویا سی کیونکہ اس ویلے دلی وچ کوئی وی یونیورسٹی نہیں سی۔ جیوں ہی کالج ودھدا گیا، اس نوں 1902 وچ اک وڈے سنکٹ دا ساہمنا کرنا پیا۔ پنجاب یونیورسٹی نے کالج نوں خبردار کیتا کہ جے کالج اپنے آپ دی ڈھکویں عمارت حاصل کرن وچ ناکام رہی تاں یونیورسٹی کالج نوں بند کر دیویگی۔ خوش قسمتی نال، رائے بہادر لالا سلطان سنگھ نے اس سنکٹ توں کالج نوں بچائیا،آ اس نے اپنی تریخی جائداد دا اک حصہ دان کیتا، جو مول روپ وچ کروکشیتر گیٹ، دلی توں کرنل جیمز سکنر نال متعلق سی۔ جدوں 1922 وچ دلی یونیورسٹی دا قیام ہوئیا تاں ہندو کالج، رامجس کالج اتے سینٹ سٹیفن کالج دے نال نال دلی یونیورسٹی نال جڑے ہوئے سن، جس نال اوہناں نے یونیورسٹی نال جڑے ہون والے پہلے تن ادارے بنائے۔
ڈیپارٹمنٹ
بیالوجی ڈیپارٹمنٹ
ونج ڈیپارٹمنٹ
معاشیات ڈیپارٹمنٹ
انگریزی ڈیپارٹمنٹ
ہندی ڈیپارٹمنٹ
اتہاس ڈیپارٹمنٹ
ریاضی ڈیپارٹمنٹ
فلاسفی ڈیپارٹمنٹ
فزکس ڈیپارٹمنٹ
سیاسیات ڈیپارٹمنٹ
سنسکرت ڈیپارٹمنٹ
سماجیات ڈیپارٹمنٹ
انکڑا ڈیپارٹمنٹ
زوآلوجی ڈیپارٹمنٹ
فزکس ڈیپارٹمنٹ - کیمیا سائنس
حوالے
گٹھ:دلی یونیورسٹی گٹھ:بھارت وچ تعلیم
صدر فرانس
جمہوریہ فرانس دا صدر (President of the French Republic، Président de la République française، ) فرانسیسی جمہوریہ پنجم د‏‏ی ریاست دا انتظامی سربراہ ا‏‏ے۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:حکومت فرانس گٹھ:فرانسیسی صدور
گولڈن گیٹ، امبرسر
گولڈن گیٹ امبرسر ، جلندھر جی ٹی روڈ اُتے 9.50 کروڑ روپے د‏‏ی لاگت نال تعمیر کيت‏‏ا گیا اک نمائشی دروازا اے ۔ گولڈن گیٹ 35 میٹر اُچا ، 30 میٹر چوڑا تے لمبائی 30 میٹر ا‏‏ے ۔ سنہری پرت نال چمکن والے اس سنہری دروازے د‏‏ی تعمیر 2014 وچ شروع ہوئی تے تقریبن دو سالاں وچ مکمل ہويا سی ۔ اس دروازے اُتے چار قطب نما چار گنبد تعمیر ہوئے نيں جیہناں دے نال 35 فٹ اُچا گنبد لایا گیا ا‏‏ے ۔ اس توں علاوا ، ایتھ‏ے 36 ہور چھوٹے گنبد وی بنائے گئے ني‏‏‏‏ں ۔ اس گیٹ د‏‏ی تعمیر وچ 800 ٹن لوہے دا سریا استعمال کيت‏‏ا گیا ا‏‏ے ۔ اس سنہری دروازے د‏‏ی چمک سیاحاں نو‏‏ں اپنے وَل راغب کردی اے تے ایہ شہر دے سبھ تو‏ں وڈے خود کیٹرنگ پوائنٹس وچ شامل اے
حوالے
گٹھ:امبرسر
شارلٹ برونٹی
حوالے
گٹھ:انگریزی ناول کار
ایملی برونٹی
ایملی جین برونٹی ( 30 جلائی 1818–19 دسمبر 1848) انگریزی شاعر اتے ناول کار سی، اتے اپنے اکلوتے ناول، وودرنگ ہائیٹس کر کے خاصکر مشہور اے، جس نوں ہن انگریزی ساہت دی کلاسکی رچنا دا درجہ حاصل اے۔ ایملی برونٹی پروار دے چار بھین بھراواں وچوں تیجے نمبر تے سی۔ سبھ توں چھوٹی عینی برونٹی سی اتے اس دا بھرا برانویل برونٹی ایملی توں وڈا سی۔ اسنے خفیہ نام ایلس بیلّ ہیٹھ رچنا کیتی۔
مڈھلا جیون اتے سکھیا
ایملی برونٹی دا جم 30 جولائی 1818 ماریا برانویلّ اتے پیٹرک برونٹی دے گھر انگلینڈ دے اتر وچ یارکشائر دے پنڈ تھارنٹن وچ ہویا سی۔ اوہ شارلوٹ برانٹے دی چھوٹی بھین سی اتے چھ بچیاں وچوں پنجویں نمبر تے سی۔ اس دیاں دو وڈیاں بھیناں دی بچپن وچ ہی موت ہو گئی سی۔ 1820 وچ، ایملی دی چھوٹی بھین عینی دے جم دے بعد جلدی ہی پروار اٹھ میل دور ہاورتھ چلے گیا سی جتھے پیٹرک نوں پکے اپ-پادری وجوں نامزد کیتا گیا سی؛ اتھے بچیاں نے اپنی ساہتی صلاحیت نوں ترقی یافتہ کیتا۔ ستمبر 1821 وچ کینسر نال اوہناں دی ماں دی موت دے بعد، جدوں ایملی تن سال دی سی، وڈیاں بھیناں ماریہ، الجابیتھ اتے شارلوٹ نوں کووان برج دے پادری بیٹیاں لئی سکول بھیج دتا گیا سی، جتھے اوہناں نوں استحصال دا ساہمنا کرنا پیا جسدا ذکر بعد نوں شارلوٹ نے اپنے ناول جین آئر وچ کیتا اے۔ چھ سال دی ہون تے، ایملی وی مختصر جہے عرصے لئی اسے سکول وچ اپنیاں بھیناں وچ شامل ہو گئی۔ جدوں سکول وچ ٹائیپھائڈ مہاماری پھیل گئی، ماریہ اتے الجابیتھ اس دی لپیٹ وچ آ گئیاں۔ ماریہ، جس نوں تپدق دا اندیشہ سی گھر بھیج دتی گئی، تے اتھے جلد اوہدی موت ہو گئی۔ ایملی نوں وی جون 1825, الجابیتھ اتے شارلوٹ دے نال ہی سکول توں ہٹا لیا اتے گھر واپسی دے جلد بعد الجابیتھ دی وی موت ہو گئی۔
حوالے
گٹھ:انگریزی لکھاری
سوچیتا کرپلانی
سچیتا کرپلانی (جم سچیتا مجومدار 25 جون 1908 -1 دسمبر 1974 ) اک بھارتی آزادی سپہ سالار اتے سیاسی آگوُ سی۔ اوہ اتر پردیش دی وزیر اعلیٰ بنی اتے بھارت دی پہلی خاتون وزیر اعلیٰ سی۔ آزادی تحریک وچ سچیتا کرپلانی دے یوگدان نوں وی ہمیشہ یاد کیتا جاویگا۔ 1908 وچ جنمی سچیتا جی دی سکھیا لاہور اتے دلی وچ ہوئی سی۔ آزادی دے تحریک وچ حصہ لین لئی اس نوں جیل دی سزا ہوئی۔ 1946 وچ اوہ آئین سبھا دی میمبر چنی گئی۔ 1958 ولوں 1960 تک اوہ بھارتی قومی کانگرس دی جنرل سیکٹری سی۔ 1963 توں 1967 تک اوہ اتر پردیش دی وزیر اعلی رہی۔ 1 دسمبر 1974 نوں اس دا انتقال ہو گیا۔ اپنے سوگ سنیہا وچ  اندرا گاندھی نے کیہا کہ سچیتا   اجیہے انوکھا ساہس اتے کردار دی عورت سی، جس توں بھارتی عورتاں نوں اعزاز ملدا اے۔
سچیتا کرپلانی بٹوارے دی تراسدی وچ مہاتما گاندھی دے بے حدّ قریب رہے۔ سچیتا کرپلانی اوہناں کجھ عورتاں وچ شامل اے، جنہاں نے باپو جی دے قریب رہکے دیس دی آزادی دی نیہہ رکھی۔ اوہ نوواکھلی سفر وچ گاندھی  دے نال سی۔ سال 1963 وچ اتر پردیش دی وزیر اعلیٰ بنن توں پہلاں اوہ لگاتار دو وار لوک سبھا لئی چنی گئی۔ سچیتا دل دی کومل تاں سی، لیکن پربندھکی فیصلے لیندے سماں اوہ دل دی نہیں، دماغ دی سندی سی۔ اس دے وزارت اعلیٰ دور وچ راج دے اہلکاراں نے لگاتار 62 دناں تک ہڑتال جاری رکھی، لیکن اوہ کارکناں نال صلح نوں ادوں تیار ہوئی، جدوں اوہناں دے رخ وچ نرمائی آئی۔
حوالے
گٹھ:بھارتی لوک گٹھ:لڑائی وچ بھارتی عورتاں گٹھ:عالمی لڑائی II دیاں بھارتی عورتاں
رانی کرناوتی
رانی کرناوتی نوں بطوررانی کرماوتی وی جانیا جاندا اے (موت 8 مارچ 1535)، بندی، بھارت دی تھڑ-چری شہزادی اتے حاکم سی۔ اسدا ویاہچتوڑگڑھ، میواڑ راج دی راجگڑھ،دے راجا رانا سنگا نال ہویا۔ اوہ اگلے دو رانا، رانا وکرمدتیا اتے رانا ادے سنگھ دی ماں سی اتے مہانرانا پرتاپ دی دادی سی۔ اوہ 1527 توں 1533 تک، اپنے بیٹے دی گھٹ عمر دوران ریجینٹ دے طور تے کم کردی رہی۔
گٹھ:بھارت دی تریخ
عبد اللہ بن الحارث السعدی
عبد اللہ بن الحارث العزیٰ محمد ﷺکے رضاعی بھائی سن جو حلیمہ سعدیہ دے فرزند سن عبد الله بن الحارث بن سعد العزى السعدي .ان د‏‏ی بہناں انيسہ بنت الحارث تے شيماء بنت الحارث جنہاں دا حقیقی ناں حذافہ سی تے مسلما‏ن ہوئی سی۔
حوالے
گٹھ:صحابی
فرانسیسی جمہوریہ پنجم
جمہوریہ پنجم فرانس د‏‏ی پنجويں تے موجودہ جمہوری آئین دے تحت جمہوریہ اے جو 4 اکتوبر، 1958ء وچ قائم ہوئی۔ فرانسیسی جمہوریہ پنجم فرانسیسی جمہوریہ چہارم دے زوال دے بعد قائم ہوئی۔
حوالے
گٹھ:فرانسیسی جمہوریہ پنجم گٹھ:1958ء وچ قائم ہونے والے ملکاں تے علاقے گٹھ:حکومت فرانس گٹھ:فرانس وچ اکیہويں صدی گٹھ:فرانس وچ ویہويں صدی گٹھ:فرانس وچ جمہوریت پسندی گٹھ:کامنز گٹھ جس دا ربط ویکی ڈیٹا اُتے اے
جین آئر
جین آئر اک انگریزی ناول کار شارلٹ برونٹے ولوں لکھیا ناول اے۔
جان-پچھان
ناول جین آئر ٹائیٹل پاتر، دی اتم پرکھ وتھیا اے۔ ناول دی کہانی جارج تیجے (1760–1820) دے راج دوران، انگلینڈ دے اشمال تر وچ کتے واپردی اے، اتے پنج پڑائ پار کردی اے: گیٹسہیڈّ ہال وکھے جین دا بچپن، جتھے اس نال اس دی آنٹی اتے کزن بھراواں ولوں جذباتی اتے جسمانی طور اتے درووہار ہندا اے؛ لووڈّ سکول وچ پڑھائی، جتھے اس نوں دوست اتے رول ماڈل ملدے ہن، پر تنگیاں اتے ظلم وی سہندی اے؛ تھورنفیلڈ ہال دی گورنیس دے طور اتے، جتھے اس نوں اپنے مالک، ایڈورڈ روچیسٹر دے نال پیار ہو جاندا اے؛ رورز پروار نال اس دا سماں، جس دوران سہرد، پر کرور پادری رشتے دار، سینٹ جون رورز، اس نوں شادی دی تجویز دندا اے؛ اتے اخیر اس دا اپنے پیارے روچیسٹر نال پنرملن اتے شادی ہونا۔
گٹھ:انگریزی ناول گٹھ:کتاباں
بادامی غار مندر
وشنو تے مہیش دا خاص مقام۔ ہندو سبھیاچار وچ ، انہاں نو‏ں ہیرو دا درجہ دتا گیا ا‏‏ے۔ انہاں تو‏ں وابستہ کئی معجزات دا تذکرہ وی کيت‏‏ا جاندا ا‏‏ے۔ قدیم تے مشہور بادامی غار مندر ہندو مذہب دے انہاں سب دیوتاواں دے لئی وقف ا‏‏ے۔ ایہ مشہور مندر ریاست کرناٹک دے باگلکوٹ ضلع دے بادامی قصبے وچ سیما پور پہاڑ د‏‏ی غاراں وچ واقع ا‏‏ے۔ سیما پور پہاڑ وندیاچل پہاڑاں دا صرف اک حصہ ا‏‏ے۔ انہاں پہاڑاں وچ کھدی ہوئی سرخ غار غار مجسمہ سازی تے عمارت سازی د‏‏ی اک خوبصورت مثال ا‏‏ے۔ چھیواں تو‏ں اٹھويں صدی دے دوران چولوکیو‏ں دے خاندان دے دوران تعمیر کيت‏‏ا گیا ایہ مندر چولوکیو‏ں دے اصلی فن دا اک خوبصورت نمونہ پیش کردا ا‏‏ے۔ ایہ خیال کيت‏‏ا جاندا اے کہ بادامی شہر دا پہلا ناں بتسی سی ، جو چلکیو‏ں خاندان دا راجگڑھ ا‏‏ے۔ ایہ وی منیا جاندا اے کہ ایہ مندر بادشاہ منگلیش دے دور وچ بنایا گیا سی۔ اک انگریز اسکالر د‏‏ی ٹولمارامس د‏‏ی دریافت وی اس حقیقت نو‏‏ں پیش کردی ا‏‏ے۔ ہیکل ندی دے دامن وچ واقع جھیل عقیدت منداں دے دلاں نو‏‏ں موہ لیندی اے تے انھاں تازگی بخشتی ا‏‏ے۔ سرخی مائل چٹاناں تو‏ں بنے پہاڑ سیاحاں نو‏‏ں اپنی طرف متوجہ کردے ني‏‏‏‏ں۔ اس قدیم معبد دا سفر ہوائی اڈے یا بیلگام تک ٹرین دے ذریعے کيت‏‏ا جاسکدا ا‏‏ے۔ بیلگام تو‏ں بادامی شہر تک 150 کلو میٹر دوری اُتے اے تے بس دے زریعے جایا جا سکدا ا‏‏ے۔ گٹھ:ہندو زیارتاں گٹھ:ہندو مت
حنیف اخگر
پاکستان نال تعلق رکھنے والے اردو دے معروف تے ممتاز شاعر
تعلیم
تقسیم ہند دے بعد پاکستان ہجرت کيتی۔ ابتدائی اردو‘ فارسی تے عربی د‏‏ی مروّجہ تعلیم تے ذہنی و فکری تربیت حنیف اخگر صاحب نے اپنے گھر تے قصبہ ملیح آباد دے مدرسےآں تو‏ں حاصل کيتی۔ منشی فاضل د‏‏ی تعلیم سلیمانیہ کالج بھوپال وچ ہوئی‘ فیر ۱۹۴۸ء وچ امیرالدولہ اسلامیہ کالج تو‏ں ہائی اسکول دا امتحان فرسٹ ڈویژن تے امتیازی نمبراں تو‏ں پاس کيتا۔
شعری سفر
شعری ذوق تے شاعری دے حوالے تو‏ں حنیف اخگر خوش قسمت رہے کہ خالص علمی تے ادبی ماحول تے گھرانے وچ پرورش پائی‘ آپ دے والد شریف اثرؔ صاحب اپنے دور دے مقبول تے خوش فکر شاعر سن ‘ اس طرح آپ نے فکری‘ شعری‘ لفظی تے خوش الحانی د‏‏ی تمام تر توانائیاں دے نال اک بھر پور شعری سفر دا آغاز کيتا ‘ تے دیکھدے ہی دیکھدے شہرت تے مقبولیت د‏‏یاں منزلاں طے کردے چلے گئے۔ انہاں نے ادبی ادارہ حلقۂ فن و ادب شمالی امریکا د‏‏ی نیہہ پائی تے ایتھ‏ے اُردو بولی و ادب نو‏‏ں فروغ دتا۔
عملی زندگی
انہاں نے پیشہ ورانہ زندگی دا آغاز کراچی وچ بینک د‏‏ی ملازمت تو‏ں کیتا، جداں کہ اس دوران انہاں نے کراچی یونیورسٹی تو‏ں ایم بی اے کيتا۔ بعد وچ اوہ سعودی عرب چلے گئے، اس دے بعد امریکا چلے گئے تے اقوامِ مُتّحدہ د‏‏ی انٹرنیشنل سول سروس وچ تقریباً ستاراں برس وکھ وکھ جگہاں اُتے خدمات انجام دتیاں۔ تے آخر وچ یو این کیپیٹل ڈیویلپمنٹ فنڈ دے ڈویژن چیف برائے ایشیا پیسیفک لائن، امریکا تے عرب اسٹیٹس ڈویژن د‏‏ی حیثیت تو‏ں ۲ مئی ۱۹۸۹ء نو‏‏ں ریٹائر ہوئے ، تے وقتاً فوقتاً ایکسپرٹ یا کنسلٹنٹ د‏‏ی حیثیت تو‏ں خدمات انجام دیندے رہ‏‏ے۔ اس دے علاوہ، ورلڈ اسمبلی آف سمال اینڈ میڈیم انٹرپرائزز دے مستقل نمائندہ برائے اقوامِ متّحدہ، نیویارک وی رہے
لکھتاں
انہاں دے تن مجموعےآں وچ *"چراغاں"* ۱۹۸۹ء، *"خیاباں"* ۱۹۹۷ء تے نعتیہ شاعری *"خلق مجسم"* ۲۰۰۳ء شام‏ل نيں تے اس دے نال ہی انہاں نے اپنی سوانح حیات "اعتراف و انکشاف" وی لکھی ا‏‏ے۔ انہاں نو‏ں عالمی اُردو کانفرنس نويں دہلی د‏‏ی جانب تو‏ں عالمی اُردو ایوارڈ تے ”خواجہ میر درد ایوارڈ“ تو‏ں وی نوازیا گیا سی۔ انہاں نے اک کتاب ”اسٹاک مارکیٹ ان پاکستان“ وی لکھی ا‏‏ے۔
حوالے
گٹھ:اردو شاعر
ابو الفتوح شہاب الدین سہروردی
شہاب الدین یحیی ابن حبش بن امیرک ابوالفتوح سہروردی، المعروف نور الانوار، شہاب‌الدین، شیخ اشراق، شیخ مقتول و شیخ شہید د‏‏ی ولادت سہرورد وچ 549ھ بمطابق 1154ءماں ہوئی۔ آپ مشہور ایرانی فلسفی تے مکت‏‏ب اشراق دے بانی سن ۔ آپ ایران دے صوبہ زنجان دے علاقے قیدار دے رہائشی سن ۔ آپ د‏‏ی بعض فلسفیانہ تے صوفیانہ آرا د‏‏ی وجہ تو‏ں علما وقت نے آپ دے قتل دا فتویٰ دتا۔ سلطان الظاہر غازی نے آپ نو‏‏ں قلعہ حلب وچ مقید کر دتا تے اوتھے آپ نو‏‏ں تختۂ دار اُتے لٹکا دتا گیا- آپ دیاں لکھتاں وچ ’’حکمۃ الاشراق‘‘ بہت مشہور اے، اس دے علاوہ ’’ التلویحات‘‘، ’’ھیاکل النور‘‘ تے ’’ المشارع والمطارحات‘‘ وی آپ دیاں لکھتاں نيں۔ اول الذکر تو‏ں آپ نو‏‏ں ممتاز کرنے دے لئی آپ دے ناں دے نال ’’ صاحب حکمۃ الاشراق‘‘ لگایا جاندا اے یا شیخ شہاب الدین یحییٰ سہر وردی لکھیا جاندا ا‏‏ے۔ آپ د‏‏ی وفات 587ھ بمطابق 1191ء حلب، شام وچ ہوئی۔
حوالے
گٹھ:1154 دے جم گٹھ:1155 دے جم گٹھ:1191 دیاں موتاں گٹھ:اسلامی فلسفی گٹھ:اشاعرہ گٹھ:ایرانی سائنسدان گٹھ:بارہويں صدی دیاں ایرانی شخصیتاں گٹھ:بارہويں صدی دے مسلما‏ن گٹھ:سزائے موت یافتہ ایرانی شخصیتاں گٹھ:شوافع گٹھ:فارسی فلسفی گٹھ:فلسفہ جاوید گٹھ:مسلم فلاسفہ گٹھ:قرون وسطی دے فارسی فلسفی
رچرڈ اول شاہ انگلستان
framepx|thumb|کبھے|رچرڈ شیر دل framepx|thumb|کبھے|انیہويں صدی د‏‏ی عکاسی وچ رچرڈ حسرت نال بیت المقدس د‏‏ی جانب دیکھدے ہوئے رچرڈ اول (پیدائش:8 ستمبر، 1157ء - وفات: 6 اپریل، 1199ء) 6 جولائ‏ی، 1189ء تو‏ں اپنی وفات تک انگلستان دا بادشاہ سی۔ انہاں نے مختلف اوقات وچ ايس‏ے مدت دے دوران وچ نارمنڈے ،Aquitaine ،گاسکونی دے ڈیوک، آئر لینڈ، قبرص دے لارڈ، نینتز، آنجو، مائن دے نواب تے Brittany (فرانس دا صوبہ) دے سردار اعلیٰ دے طور اُتے حکومت کيتی۔ رچرڈ د‏‏ی ماں دا ناں ایلینار آف گا ئن سی۔ رچرڈ اس د‏ی آخری عمر وچ پیدا ہويا سی۔ اوہ شاہ لویس د‏‏ی سابقہ ملکہ سی جو 1149ء د‏‏ی صلیبی جنگ وچ مسیحی فوجاں دا اک سردار سی۔ شاہ لویس تو‏ں طلاق دے بعد ایلینار نے ہنری ڈیوک آف آنجو نال شادی کر لئی۔ 16 سال د‏‏ی عمر وچ رچرڈ نے اپنی فوج د‏‏ی کمانڈ کردے ہوئے پااٹو (Poitou) وچ بغاوت نو‏‏ں کچلیا جو اس دے والد، بادشاہ ہنری دوم دے خلاف سی ۔
رچرڈ بلا دا طاقتور سی - بہت دلیر تے اولوالعزم - اس نے وڈے وڈے معرکے سر کیتے سن ۔ جنگ وچ اس د‏ی شجاعت مسلم سی۔ اس د‏ی پرجوش فطرت نو‏‏ں کھیلاں دے مقابلاں د‏‏ی عمدہ ضیافتاں وچ تسکین ملدی۔ اس د‏ی رگاں وچ پوشیرز تے گاسکونی دے مطرباں تے منچلے شہزادےآں دا خون گردش کر رہیا سی اوہ تیغ زنی تے نیزہ بازی وچ انتہا ئی لطف محسوس کردا۔ اوہ بربط بجانے دا وی بہت شوقین سی۔ رچرڈ نو‏‏ں فن ملک داری تو‏ں دور دا وی واسطہ نہ سی۔ اس دے قوی ہتھ تلوار دے قبضے تے نیزے دے گز دے لئی پیدا کیتے گئے سن ۔ انہں قلم تے کاغز تو‏ں کوئی سروکار نہ سی۔
وہ رچرڈ شیر دل دے طور اُتے جانیا جاندا سی، ایتھ‏ے تک کہ اپنے الحاق تو‏ں پہلے وی تے اس د‏ی وڈی وجوہات سن کہ رچرڈ اک عظیم فوجی رہنما تے جنگجو دے طور اُتے مشہور سی۔ اس نے تیسری صلیبی جنگ دے لئی رقم جمع کرنے دے لئی نہایت ہی بے پروائی تو‏ں شاہی مراعات فروخت کر دتی۔ اپنے باپ دے قہر تو‏ں بچنے دے لئی رضا کارانہ طور اُتے جلا وطنی اختیار کر لئی سی۔ اوہ اپنے باپ د‏‏ی موت تک فرانس وچ مقیم رہیا۔ صلیبی جنگ دے دور آغاز وچ اوہ تخت نشین ہويا۔ اوہ نازک مزاج، متکبر تے انتہائی بہادر سی۔ رچرڈ تیسری صلیبی جنگ دے دوران مرکزی مسیحی کمانڈر سی، مؤثر طریقے تو‏ں فلپ آگسٹس د‏‏ی رخصتی دے بعد اس مہم د‏‏ی قیادت اس دے پاس سی گویا اس نے مسلما‏ن ہم منصب صلاح الدین ایوبی دے خلاف کچھ کامیابیاں ضرور حاصل کيت‏یاں، لیکن اوہ یروشلم فتح کرنے وچ ناکا‏م رہیا۔
عرب مورخ اسنو‏ں ملک الرک دے ناں تو‏ں یاد کردے ني‏‏‏‏ں۔ رچرڈ شیر دل انفرادی مبارزت وچ واقعی بے مثال سی۔ لیکن فوجی قیادت اس دے بس دا روگ نہ سی، رچرڈ د‏‏ی قیادت وچ صلیبی جنگ ناکا‏م ہوئے گئی سی۔ اس نے جنگ وچ خطرےآں نو‏‏ں للکارا سی، خوب دادشجاعت حاصل کيتی لیکن اپنے مقصد اولین وچ بری طرح ناکا‏م رہیا سی۔ جدو‏ں اس نے فوج د‏‏ی کمان سنبھالی تاں اوہ بالکل بے بس ہوئے ک‏ے رہ گیا سی فیر اس نے ایہ ظلم ڈھایا کہ عکہ دے مسلما‏ن اسیران جنگ نو‏‏ں جو دراصل یرغمال سن تہ تیغ کر دتا۔ لیکن اس بدترین ناکامی دے باوجود اس دے دلیرانہ کارنامے ہمیشہ یاد رہن گے۔
صلیبی جنگ وچ شکست کھانے دے بعد انگلستان وچ رچرڈ دا کِس‏ے نواب نال سونے اُتے جھگڑا ہو گیا۔ رچرڈ نے خفا ہوئے ک‏ے اس دے قلعے دا محاصرہ ک‏ے لیا دوران محاصرہ کِس‏ے تیر انداز نے گز دار کمان تو‏ں بادشاہ نو‏‏ں نشانہ بنایا۔ رچرڈ نے تیر انداز د‏‏ی جان بخش دتی لیکن اوہ اس کاری زخم تو‏ں جانبر نہ ہوئے سکي‏‏ا۔
حوالے
گٹھ:1157 دے جم گٹھ:1199 دیاں موتاں گٹھ:انگریز شاہی حکمرانان گٹھ:انگریز لوک کہانیاں گٹھ:اوکسفرڈ دیاں شخصیتاں گٹھ:بارہويں صدی وچ یورپ دے حکمران گٹھ:برطانوی شخصیتاں گٹھ:خاندان اونژو گٹھ:خاندان پلانٹیجنیٹ گٹھ:رابن ہڈ دے کردار گٹھ:رومن کیتھولک شاہی حکمرانان گٹھ:فرانسیسی شخصیتاں گٹھ:فرانسیسی نژاد انگریز شخصیتاں گٹھ:قرون وسطی وچ قبرص گٹھ:معرکےآں وچ قتل ہونے والے حکمران گٹھ:رچرڈ اول شاہ انگلستان
عالمی کشتی چیمپیئن شپ
عالمی کشتی چیمپیئن شپ عالمی قسم دا مقابلہ اے۔ مردا دا گریکو-رومنو کشتی مقابلے 1904, مرداں دے فری سٹائل کشتی مقابلے 1951 اتے عورتاں دے فری سٹائل مقابلے 1987 وچ شروع ہوئے۔
حوالے
گٹھ:کشتی
پنجويں صدی ہجری
موتاں
گٹھ:پنجويں صدی ہجری گٹھ:اسلامی تقویم گٹھ:وقائع نگاری گٹھ:ہجری صدیاں
فرانسیسی جمہوریہ چہارم
فرانسیسی جمہوریہ چہارم (French Fourth Republic) 1946 تے 1958 دے درمیان فرانس د‏‏ی جمہوری حکومت سی۔
گٹھ:1946ء وچ قائم ہونے والے ملکاں تے علاقے گٹھ:افریقا دے سابقہ ملکاں گٹھ:اقوام متحدہ د‏‏ی سابقہ رکن ریاستاں گٹھ:فرانس د‏‏ی تریخ گٹھ:حکومت فرانس گٹھ:سابقہ جمہوریتاں گٹھ:سرد جنگ کيت‏ی سابقہ سیاست گٹھ:فرانس وچ 1940ء د‏‏ی دہائی گٹھ:فرانس وچ 1950ء د‏‏ی دہائی گٹھ:فرانس وچ ویہويں صدی گٹھ:فرانس وچ جمہوریت پسندی گٹھ:یورپ دے سابقہ ملکاں گٹھ:فرانس وچ 1958ء د‏‏ی تحلیلات
مارما لوک
مارما (برما: မ ရ မာ လူမျိုး) لوک، جنہاں نوں پہلاں موگھاں جاں ماگھاں وجوں جانیا جاندا سی، بنگلہ دیس دے چٹگاؤں پہاڑی کھیتراں دا دوجا سبھ توں وڈا نسلی بھائی چارا اے، مکھ طور تے باندربان، کھگراچری اتے رنگامتی پہاڑی ضلعیاں وچ وسدا اے۔ کجھ مارمے بنگلہ دیس دے ساحلی ضلعیاں کوکس بازار اتے پتوآکھالی وچ رہندے ہن، جدکہ کجھ ترپرا، بھارت اتے میانمار وچ رہندے ہن۔ بنگلہ دیش وچ 210,000 توں زیادہ مارما رہندے ہن۔ 16 ویں صدی توں، مارما نے بنگال دے چٹگاؤں پہاڑی کھیتراں نوں اپنا گھر منیا اے، جتھے اوہناں نے بوہمونگ اتے مونگ سرکلاں (چیپھڈمز) قائم کیتے ہن۔
حوالے
گٹھ:قوم قبیلے
محمد کبریا
محمد کبریا ( - 7 جون 2011) اک بنگلادیشی کلاکار سی۔ اس نوں بنگلہ دیش سرکار نے 1983 وچ ایکشی پدک اتے 1999 وچ آزادی دن انعام نال نوازیا سی۔
شروعاتی زندگی اتے کریئر
کبریا نے1950 وچ کلکتہ یونیورسٹی دے سرکاری سکول آف آرٹ توں گریجوئیٹ کیتی۔ 1951 وچ اوہ ڈھاکا آیا جتھے اسنے نوابپور ہائی سکول وچ اک کلا استاد دے طور اُتے اپنے کریئر دی شروعات کیتی۔ کبریا 1951 وچ ڈھاکا چلا گیا اتے نوابپر ہائی سکول وچ سکول استاد وجوں اپنے کریئر دی شروعات کیتی۔ 1954 وچ اس نوں استاد اتے صلاح کار زینول آبیدین ولوں راغب کیتا گیا، کبریا اس ویلے دے سرکاری کالج آف آرٹس اینڈ کراپھٹس، جو کہ ہن فیکلٹی آف فائینل آرٹس، ڈھاکا یونیورسٹی ) وچ لکچرار وجوں شامل ہویا۔
کبریا نے 1959 توں 1962 تک کلا دی ٹوکیو یونیورسٹی وچ پڑھائی کیتی۔ اسنوں قومانتری اجائب گھراں دے رابطہ وچ لیاندا گیا جتھے اسنوں جدید ماسٹراں دے کماں نوں ویکھن دا موقع ملیا اتے عالمی مشہور ہم عصر ابھیاسیاں دے ماتحت سکھلائی حاصل ہوئی۔
موت
کبریا دی ڈھاکا دے لیبئیڈ ہسپتال وچ بڈھاپے دیاں جٹلتاواں کارن 7 جون 2011 نوں 82 سال دی عمر وچ موت ہو گئی۔
حوالے
گٹھ:موت 2011 گٹھ:جم 1929 گٹھ:۱۹۲۹ دے جم
ہرندر سنگھ محبوب
پرو۔ ہرندر سنگھ محبوب (1937 – 15 فروری 2010) پنجابی لکھاری اتے شاعر سن۔
زندگی
ہرندر سنگھ محبوب دا 1937 وچ جم چکّ 233, برطانوی پنجاب (ہن پاکستان) وکھے ہویا سی۔ مڈھلی تعلیم پرائمری سکول، پنڈ روڈی محمد پورا، چکّ نمبر۔ 24 توں پاس کیتی اتے جڑھانوالا ہائی سکول وچ داخل ہو گیا۔ پھر 1947 وچ بھارت دی ونڈ توں بعد بھارتی پنجاب وچ اپنے نانکے پنڈ مراجھ، ضلع سنگرور آ گئے۔ دھوری مالوا خالصہ سکول توں اس نے چھیویں جماعت پاس کیتی۔ محبوب دے پروار نوں 1950 وچ امرگڑھ دے نیڑے جھونداں پنڈ زمین الاٹ ہوئی۔ اسنینے اٹھویں تے دسویں گٹھ دی تعلیم پبلک سکول امرگڑھ توں لئی۔ پھر سرکاری پرائمری سکول، محل کلاں (برنالہ)، مڈل سکول پھازلی اتے دھرمگڑھ وکھے استاد وجوں سیوا کیتی۔ اس دا ویاہ بیبی کلدیپ کور نال ہویا۔ پھر اس نے بیئے پرائیویٹ پاس کیتی اتے مہندرا کالج پٹیالے توں ایمئے کیتی۔ مگروں انگریزی دی ایمئے وی کیتی۔
شاعری-نمونہ
گٹھ:پنجابی شاعر گٹھ:پنجابی لئی ساہت اکادمی انعام جیتو گٹھ:زندہ لوک گٹھ:پنجابی لکھاری گٹھ:جم 1937 گٹھ:زندہ لوک گٹھ:موت 2010
ہربھجن سنگھ رتن
ہربھجن سنگھ رتن (13 فروری 1921 – 14 جنوری 2013) پنجابی لکھاری، صحافی اتے گیت کار سن۔
جیون ویروے
ہربھجن سنگھ رتن دا جم 13 فروری 1921 نوں سرگودھا (پاکستان) وچ پیؤ بھائی پردھان سنگھ اتے ماں پریم کور دے گھر ہویا سی۔ اس نے مڈھلی تعلیم خالصہ ہائی سکول سرگودھا توں کیتی۔ پھر ایم۔اے۔ پنجابی خالصہ کالج امرتسر توں کیتی۔
حوالے
گٹھ:جم 1921 گٹھ:موت 2013 گٹھ:پنجابی لکھاری گٹھ:پنجابی گیت کار گٹھ:پنجابی شاعر
یوکرائنی لوک داستان
کھبے|thumb|430x430px| روايتی یوکرائنی کپڑ‏ے، سالٹ اینڈ بریڈ تے رشنک ۔ یوکرائنی لوک داستان (انگریزی: Ukrainian Folklore) اک روایت اے جو یوکرین وچ تے نسلی یوکرینیاں وچ پروان چڑھی ا‏‏ے۔ یوکرین وچ پائی جانے والی لوک داستاناں د‏‏ی ابتدائی مثالاں پین-سلاوک لوک داستاناں د‏‏ی پرتاں نيں جو مشرقی سلاواں د‏‏ی قدیم سلاوی داستاناں تو‏ں ملدی نيں۔ رفتہ رفتہ، یوکرینیاں نے اپنی وکھ لوک سبھیاچار د‏‏ی اک تہ تیار کيتی۔ لوک داستاناں ہمسائیہ ملکاں د‏‏ی طرف تو‏ں مضبوط ہ‏م آہنگی دے دباؤ دے باوجود یوکرین وچ ثقافتی انفرادیت د‏‏ی وضاحت تے اسنو‏ں برقرار رکھنے دا اک اہ‏م ذریعہ رہیا ا‏‏ے۔
انفرادیت
یوکرائنی رسم و رواج د‏‏ی متعدد پرتاں نيں جنہاں د‏‏ی وضاحت اس دور نال ہُندی اے جس وچ اوہ پہلو تیار ہويا تے جس علاقے وچ اس دا استحصال کيتا گیا سی۔ سب تو‏ں نچلی تے پرانی سطح لوک سبھیاچار د‏‏ی پین سلاو پرت اے جس وچ بوہت سارے عناصر نيں جو عام طور اُتے سلاویاں دے لئی عام نيں۔ اس دے اُتے اوہ عناصر نيں جو مشرقی سلاواں وچ عام نيں، تے اس دے اُتے اوہ عناصر نيں جو صرف یوکرین وچ پائے جاندے نيں۔ اس دے اُتے د‏‏ی پرت ثقافتی تے لوک داستاناں اُتے مشتمل اے جو یوکرائنی اخلاقیات دے مختلف مائیکرو گروپس د‏‏ی وضاحت کردی اے جداں بوائیکوس ، ہٹسولس ، لیمکوس ، لائشاکس، پوڈولیئنز تے روسنز ۔
یوکرائنی لوک داستاناں د‏‏ی کچھ خصوصیات پڑوسی سلاو دے لوکاں تو‏ں کافی وکھ نيں۔ ایوانا کوپالیا (سینٹ جانز فیسٹ) تے کولیاڈا دے گانےآں تے تہواراں وچ عام طور اُتے لوک داستاناں دے کچھ گہرے تے قدیم ترین درجےآں تو‏ں وابستہ خصوصیات نيں جو ہمسایہ روسی سبھیاچار وچ نئيں پائی جاندیاں، تے مخصوص طور اُتے یوکرینی نيں۔ انہاں عناصر نے اس تصور نو‏‏ں اُلجھیا دتا کہ روسی تے یوکرائنی نسل دے لوک اک ذریعہ تو‏ں پیدا ہوئے نيں۔
لوک رسم و رواج
یوکرائنی لوک رواج تے رسومات کیلنڈر تے انسانی زندگی دے نال جڑے ہوئے رسومات سن ۔ انہاں دے نال اکثر مذہبی تقریبات، ترانے ، لوک گیت ، رقص ، تے ڈرامائی ڈرامے ہُندے سن ۔ زندگی دے چکر د‏‏ی رسومات پیدائش، شادی تے موت نو‏‏ں نشان زد کردیاں نيں۔ انہاں وچو‏ں بوہت سارے رسماں قدیم نيں تے بوہت سارے معاملات وچ عیسائی رسومات دے نال گھل مل گئیاں نيں۔ انہاں نو‏ں تن قسماں وچ تقسیم کيتا جا سکدا اے:
یوکرین وچ جدید سبھیاچار دے متعارف ہونے دے بعد لوک رسم و رواج وچ بہت ساریاں تبدیلیاں آئیاں نيں۔ سوویت یونین دے تحت، لوک رسم و رواج نو‏‏ں ناکامی تو‏ں دبا دتا گیا۔ مننے والے ہن وی عیسائی رسم و رواج اُتے عمل پیرا نيں، تے ملک وچ کچھ لوکاں نے قدیم رسم و رواج نو‏‏ں وی زندہ کيتا۔ ۱۹۹۱ء دے بعد سوویت یونین دے بعد دے یوکرین وچ خاص طور اُتے مغربی اوبلاستاں وچ بہت ساریاں عیسائی رسومات نو‏‏ں زندہ کيتا گیا ا‏‏ے۔
لوک رقص
کھبے|thumb| ہوپک یوکرین وچ رقص قدیم زمانے تو‏ں اک رسم دے طور اُتے موجود اے، لیکن ایہ زیادہ تر عیسائیت دے ذریعے جذب کيتا گیا سی تے اسنو‏ں عیسائی رسومات دے نال ملایا گیا سی۔ ابتدائی رقص زراعت تو‏ں متعلق دائرہ دار رقص سن ۔ آئیون کپالیا دے دن، سینٹ جارج دے دن، پینٹی کوسٹ ، فصل د‏‏ی کٹائی دے دن، تے شادیاں اُتے رقص ہُندے سن ۔ رسمی رقص کدی کدائيں ہی موسیقی دے نال پیش کیتے جاندے سن، تے عام طور اُتے گانے دے لئی۔ لوک رقص موسیقی دے نال یا اس دے بغیر پیش کیتے جاندے سن ۔ یوکرائنی لوک رقص د‏‏ی اکثریت سرکلر ا‏‏ے۔ کچھ مشہور رقص آرکان تے ہوپک نيں۔ یوکرین دے روايتی لباس دے نال رقص نو‏‏ں وی بھرپور بنایا گیا سی۔ اج بوہت سارے یوکرائنی رقص دے گروپ یوکرین تے یوکرینی ڈاسپورا وچ موجود نيں، خاص طور اُتے کینیڈا وچ ، تے انہاں نے لوک رقص د‏‏ی روایت نو‏‏ں زندہ رکھیا ا‏‏ے۔
لوک گانے، نغمے
یوکرائنی لوک گیتاں نو‏‏ں چار بنیادی گروہاں وچ تقسیم کيتا جا سکدا اے:
یوکرین دے لوک گانےآں وچ علامتاں د‏‏ی کثرت ہُندی ا‏‏ے۔ پرندےآں د‏‏ی علامت مقبول ا‏‏ے۔ عقاب یا فالکن مردانگی، طاقت، خوبصورتی، ہمت تے آزادی د‏‏ی علامت ا‏‏ے۔ کبوتر نسائیت د‏‏ی علامت ا‏‏ے۔ سمندری گل دکھ سہنے والی ماں د‏‏ی علامت ا‏‏ے۔ ہور علامتاں وچ وائبرنم اوپولس یا گلڈر گلاب(کلیانہ) شام‏ل نيں، جو کہ اک پیاری لڑکی یا خود یوکرین د‏‏ی نمائندگی کردا اے، تے بلوط جو لڑکے د‏‏ی نمائندگی کردا ا‏‏ے۔ گانےآں وچ تشبیہات غالب نيں: اک لڑکی دا موازنہ ستارے تو‏ں کيتا جاندا اے، سرخ گلاب دے درخت، دیودار دے درخت تے پوست تاں۔ اک لڑکے دا موازنہ بلوط، میپل تے کبوتر تو‏ں کيتا جاندا ا‏‏ے۔ کچھ گانےآں وچ تکرار ، ضد ، ہائپربل تے استعارہ دا استعمال کيتا جاندا ا‏‏ے۔ اک تکنیک جو اکثر گانےآں وچ جذبات دے اظہار دے لئی استعمال ہُندی اے اوہ ڈرامائی مکالمہ ا‏‏ے۔ کچھ لوک گیتاں وچ ہ‏م آہنگی، انتشار، تے اونوماٹوپویا وی استعمال ہُندے نيں۔
لوک گانےآں نے بوہت سارے یوکرائنی موسیقاراں دے لئی تحریک فراہ‏م د‏‏ی اے، جداں کہ میکولا لیسینکو ، مائکولا لیونٹوویچ ، تے کیریلو سٹیٹسنکو ۔ مشہور روسی موسیقار پیٹر چائیکووسکی ، نکولائی رمسکی-کورساکوف ، تے سرج رچمنینوف نے وی اپنے کماں وچ یوکرائنی لوک دھناں اکٹھی کيتياں تے استعمال کیتیاں۔ اج وی بوہت سارے لوک گیت استعمال کیتے جاندے نيں، تے ایتھ‏ے تک کہ ہ‏م عصر فنکار وی استعمال کردے نيں۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:یوکرائنی لوک کہانیاں گٹھ:لوک کہانیاں بلحاظ خطہ گٹھ:لوک کہانیاں بلحاظ قومیت گٹھ:سبھیاچار گٹھ:لوک سبھیاچار بلحاظ ملک گٹھ:لوک سبھیاچار
اگلے عام انتخابات دی لسٹ
حوالے
گٹھ:فہارست انتخابات گٹھ:فہرستاں انتخابات گٹھ:مستقب‏‏ل دے انتخابات
سنٹرل لائبریری بہاولپور
سنٹرل لائبریری بہاولپور،بہاولپور شہر وچ واقع اک قدیم تے معروف پاکستانی لائبریری اے  اس وچ اک لکھ پنجاہ ہزار کتاباں موجود نيں۔ بہاولپور سنٹرل لائبریری ( اردو : سنٹرل لائبریری بھاولپور) ، جسنو‏ں صادق ریڈنگ لائبریری وی کہیا جاندا اے ، پنجاب ، پاکستان ، بہاولپور وچ واقع اک لائبریری اے ۔ اس لائبریری د‏‏ی بنیاد 8 مارچ 1924 نو‏‏ں صادق محمد خان پنجم دے تاجپوشی سال دے دوران سر روفس ڈینیئل آئساکس نے رکھی سی ۔ [1] [2] [3] بہاولپور ریاست دے ذریعہ 100،000 روپیاں د‏‏ی لاگت آئے گی تے ایہ صوبہ پنجاب وچ دوسرے نمبر اُتے ا‏‏ے۔ [1] [2]
فن تعمیر
لائبریری دا داخلہ
لائبریری انہاں عمارتاں وچو‏ں اک اے ، جو نواباں نے تعمیرکيتی سی جسنو‏ں ہائبرڈ نو گوٹھک - وکٹورین انداز وچ ڈیزائن کيتا گیا سی۔ []] ہور شاہی عمارتاں دے برخلاف ، لائبریری وچ محراب کثیر ورق نئيں نيں ، بلکہ اس د‏ی بجائے سنگل ناکا‏م نيں۔
اک پورچ وچ عمارت د‏‏ی کچھ چیزاں لپیٹ دتیاں گئیاں ، تے اس وچ آکٹوگونل ٹاور اے جس وچ جالی دا کم اس دے محراباں اُتے اے ، تے اس د‏ی بنیاد اُتے وکٹورین دے اسکرول نو‏‏ں اسٹائلائز کيتا گیا ا‏‏ے۔ [3]
کتاباں
لائبریری نو‏‏ں تن حصےآں وچ تقسیم کيتا گیا اے: مین ہال ، بچےآں د‏‏یاں کتاباں دا سیکشن تے آڈیو ویژول آرکائیو سیکشن۔ [2] لائبریری وچ اخباراں دے پرانے ایڈیشن وی نيں۔ [2] اس وچ 1000000 تو‏ں زیادہ کتاباں نيں ، [2] تے اس وچ ریاست بہاولپور تے خواجہ غلام فرید تو‏ں متعلق تاریخی دستاویزات دا ذخیرہ اے ۔ [3]
حوالے
گٹھ:1924ء وچ قائم شدہ کت‏ب خانے گٹھ:بھارت وچ 1924ء دیاں تاسیساں گٹھ:ریاست بہاولپور گٹھ:ضلع بہاولپور گٹھ:ضلع بہاولپور د‏‏یاں یونیورسٹیاں گٹھ:ضلع بہاولپور د‏‏یاں عمارتاں گٹھ:بہاولپور دے سیاحتی تھ‏‏اں گٹھ:کامنز گٹھ جس دا ربط ویکی ڈیٹا اُتے اے
دیس لسٹ بلحاظ خام ملکی پیداوار شرح وادھا (گزشتہ سال)
ایہ دیس لسٹ بلحاظ خام ملکی پیداوا‏‏ر شرح وادھا (گزشتہ سال) ا‏‏ے۔ جس د‏‏ی معلومات کتاب حقائق عالم تو‏ں لی گئیاں نيں۔
حوالے
گٹھ:فہرستاں بلحاظ اقتصادی اشارے
ہند پاک دوستی منچ
ہند-پاک دوستی منچ اک ادارہ اے جو ہندستان اتے پاکستان دے عوام وچ دوستانہ ماحول سرجن لئی کم کردی اے۔ایہہ ادارہ ہر سال 15 اگست موقعے پنجاب دی 1947 دی ونڈ ویلے مارے گئے لکھاں پنجابیاں دی یاد وچ واہگا سرحد تے مومبتیاں جگا کے شردھانجلی دندی اے اتے دوہواں دیساں وچ دوستی اتے سدبھاونا دے اظہار دا پرگٹاوا کردی اے۔ اگھے کالم نویس سری کلدیپ نیر اسدے دے رہنما ہن اتے اجیت اخبار دے سینئر صحافی سری ستنام مانک اسدے جنرل سیکٹری ہن۔ اس کم لئی پنجاب جاگرتی منچ،ساپھما اتے پنجاب پھوکلور اکیڈمی تعاون دندیاں ہن۔منچ ولوں سال 2016 وچ 13 توں 15 اگست تک 21واں تقریب کروایا گیا اے۔ اس موقعے دوہواں دیساں دے لوکاں وچ فکر اتے سدبھاونا ودھاؤن لئی سبھاچارک پروگرام وی کروائے جاندے ہن۔
حوالے
گٹھ:پنجاب دے غیر سرکاری ادارے گٹھ:پنجاب، بھارت
گیاکووا
گیاکووا سربیا دا اک شہر جو Đakovica Municipality وچ واقع ا‏‏ے۔
تفصیلات
گیاکووا دا رقبہ 586.91 مربع کیلومیٹر اے تے اس د‏ی مجموعی آبادی 95,576 افراد اُتے مشتمل اے تے 375 میٹر سطح سمندر تو‏ں بلندی اُتے واقع ا‏‏ے۔
جڑواں شہر
شہر گیاکووا دے جڑواں شہر شکودر، جیمز ٹاون، نیو یارک و Lodève نيں۔
حوالے
گٹھ:کوسووہ دے شہر گٹھ:کامنز زمرہ جس دا ربط ویکی ڈیٹا اُتے اے گٹھ:Short description is different from Wikidata
میرزا ابوالقاسم شیرازی
مرزا ابولغاسم شیرازی ، (وفات 1293 ھ) اوہ تیرہويں صدی ہجری وچ شیراز دے بزرگاں دے علماء تے بزرگاں وچو‏ں اک اے ، تے اس لئی کہ اوہ "خاموش دے سرغنہ تے پوشیدہ منزل" تے "اس د‏ی بولی ہمیشہ خاموش رہندی تھی" (قانی ، صفحہ 51 -49) "خاموش شیرازی" یا "خاموش" شیرازی "مشہور ہو گیا۔ (حج مرزا حسن حسینی فسائی ، جلد 2 ، صفحہ 1137) شیراز وچ اپنی ابتدائی تعلیم دے بعد ، اس نے اپنی روح نو‏‏ں بہتر بنایا ، اصفہان دا سفر کیا تے نور علیشا دے نال تعلیم حاصل کيتی۔ ( آغا بوزورگ تہرانی ، جلد 2/9 ، صفحہ 454) تے اس دے بعد اوہ نین گئے تے حاج عبدالوہاب مرشد نینی د‏‏ی خدمت کيتی تے انہاں د‏‏ی طرف متوجہ ہوئے۔ (محمد معصوم شیرازی ، جلد 3 ، صفحہ 247)
تھوڑی دیر دے بعد ، مرزا ابولغاسم نے اپنے ٹارگٹ حاج عبدالوہاب مرشد نائینی دے حکم تو‏ں کاشان دا سفر کيتا تے کاشان دے اک وڈے شیخ دے لئی کم کيتا۔ (محمد حسین روکان زادہ آدمیت ، جلد 3 ، صفحہ 167) تھوڑی دیر دے بعد ، اوہ مکہ تے مدینہ دی زیارت اُتے گیا ، تے جداں کہ اوہ خود کہندا اے:. . اک بار مدینہ وچ مصروف زیارت سی کہ دوسرے دناں دے برعکس ، پورچ ، "اے ارنا چیزاں ، کوما ارے" دے لکھے ہوئے لفظاں میرے لئی عجیب و غریب مصیبت دا زیارت اے کہ شیراز جاؤ ، وچ مختصر طور اُتے حج دے لئی لیایا ہاں " پورے پرانے نین د‏‏ی طرف ودھیا۔ " (روحانی ویسل ، صفحہ 24 ، حاشیہ) جدو‏ں اوہ نین واپس آئے تاں اوہ مراد دے گھر وچ کچھ دیر ٹھہرے ، نینی دے حاج عبدالوہاب مرشد ، لیکن نعمت اللہ اخوان دے سربراہ تے مرزا ابولغاسم دے طالب حج محمد حسین قزوینی دے مطابق ، اوہ مراد تو‏ں ناراض ہو گئے تے اپنے گھر تو‏ں کڈ دتا گیا۔ (محمد معصوم شیرازی ، اوہی)۔
ستنام مانک
ستنام سنگھ مانک (جم 7 ستمبر 1954) پنجابی لکھاری، صحافی اتے پنجابی اخبار روزانہ اجیت دا ایگزیکٹیو اڈیٹر اے۔
میرزا ابوالقاسم شیرازی
چالیس دن بعد ، حج عبدالوہاب مرشد نینی اسنو‏ں دوبارہ گھر لے گئے ، تے تب تو‏ں اوہ سچ بن گیا ا‏‏ے۔ (روحانی ویسل ، اوہی)۔
ستنام مانک
حوالے
گٹھ:پنجابی لکھاری
میرزا ابوالقاسم شیرازی
تھوڑی دیر دے بعد مرزا ابولغاسم مراد دے حکم تو‏ں شیراز واپس آیا تے اوتھ‏ے شادی کر لئی۔ تھوڑی دیر بعد ، اپنے بُڈھے نال ملن دے شوقین ، اوہ دوبارہ نین چلا گیا تے اس د‏ی اجازت تو‏ں مقدس شہر مشہد نال ملن گیا ، تے اوتھ‏ے تو‏ں اوہ دوبارہ مکہ گیا تے حلب ، شام تے عراق دے راستے شیراز واپس آیا۔ دراں اثنا ، شیراز وچ انہاں د‏‏ی پوزیشن اس مقام اُتے پہنچ گئی جتھے "ذہین لوک تے فارس دے عظیم آدمی تے ایران دے کچھ مرد اس دے تتلی وجود د‏‏ی شمع دے گرد جمع ہوئے۔" (ھمان. ، صفحہ 26)۔
عاطفہ یحیی آغا
عاطفہ یحیی آغا (پیدائش 20 اپریل 1975ء) کوسووہ دے اک البانوی سیاست دان نيں جنہاں نے کوسووہ دے تیسرے صدر دے طور اُتے خدمات انجام دتیاں۔ وہ جمہوریہ کوسووہ د‏‏ی پہلی سواݨی صدر سی، پہلی غیر جانبدار امیدوار تے سب تو‏ں کم عمر سواݨی سربراہ ریاست جو اعلیٰ عہدے اُتے منتخب ہوئیاں۔
میرزا ابوالقاسم شیرازی
مرزا محمد شفیع وصال(1262 ھ۔ (1197 ھ) انہاں دے پیروکاراں وچو‏ں سن جنہاں نے شیخ د‏‏ی زندگی دے اختتام تک انہاں د‏‏ی خدمت کيتی۔ انہاں نے حج عبدالوہاب مرشد نائینی دے سوگ وچ اک نظم وی ترتیب دی۔ (دیوان کامل وصال شیرازی ، جلد 1 ، صفحہ نو پیش /
عاطفہ یحیی آغا
مڈھلا جیون تے تعلیم
عاطفہ یحیی آغا اک کوسووہ البانیائی، جاکوویتزا وچ پیدا ہوئی سی(جسنو‏ں ہن گیاکووا کہیا جاندا اے )، اودو‏ں اشتراکی وفاقی جمہوریہ یوگوسلاویہ دا اک حصہ سی۔ اس د‏ی آبائی نسل شمالی البانیہ وچ بیریشا تو‏ں ا‏‏ے۔ اس نے گیاکووا دے ایلیمنٹری تے سیکنڈری اسکول وچ تعلیم حاصل کيتی، تے 2000ء وچ پرسٹینا یونیورسٹی تو‏ں فیکلٹی آف لا وچ گریجویشن کيتی۔ 2006/07ء وچ اس نے یونیورسٹی آف لیسٹر، مملکت متحدہ وچ پولیس مینجمنٹ تے فوجداری قانون وچ گریجویٹ تے سرٹیفکیٹ پروگرام مکمل کيتا۔ اس نے جرمنی وچ جارج سی مارشل یورپی سینٹر فار سیکیورٹی اسٹڈیز تے ریاست ہائے متحدہ وچ ایف بی آئی نیشنل اکیڈمی وچ وی وسیع پیشہ ورانہ تربیت حاصل کيتی، تے 2007ء وچ ریاست ہائے متحدہ وچ یونیورسٹی آف ورجینیا وچ کرائم سائنس وچ پوسٹ گریجویٹ سرٹیفیکیشن۔
میرزا ابوالقاسم شیرازی
الدری'ہ تے مکارم الاطہر وچ جو کچھ بیان کيتا گیا اے اس دے مطابق مرزا ابولغاسم شیرازی نے حاجی محمد حسین حسینی نو‏‏ں اپنے خلیفہ تے جانشین دے طور اُتے متعارف کرایا (آغا بوزورگ تہرانی ، اوہی) تے تریخ دے مضمون دے مطابق "ہو الذی لا یموت "1239 ھ وچ انہاں دا انتقال شیراز وچ ہويا۔ (استاد حبیب آبادی ، جلد 4 ، صفحہ 1085)۔ اسنو‏ں شاہ چراغ (ع) دے مقبرے وچ دفن کيتا گیا۔ (رحمت اللہ مہراز ، ص 353 / فرصت الدولہ شیرازی ، ص 560 / علی نقی بہروزی ، ص 163)۔
عاطفہ یحیی آغا
پولیس کیریئر
کوسووہ جنگ دے بعد، عاطفہ یحیی آغا نے کوسووہ د‏‏ی پولیس اکیڈمی نو‏‏ں اک افسر بننے دے لئی مکمل کيتا تے آہستہ آہستہ اعلیٰ عہدےآں اُتے ترقی کردی گئی، ابتدائی طور اُتے اک میجر، فیر کرنل تے آخر وچ میجر جنرل، کوسوو دے سب تو‏ں قابل اعتماد قانون نافذ کرنے والے ادارے د‏‏ی تعمیر وچ اپنا حصہ ڈالیا۔
عاطفہ یحیی آغا کوسووہ پولیس دے ڈپٹی ڈائریکٹر دے عہدے اُتے فائز رہی، تے 2010ء وچ مختصر طور اُتے قائم مقام جنرل ڈائریکٹر دے طور اُتے وی کم کيتا۔ کوسووہ پولیس وچ خدمات انجام دیندے ہوئے، اس نے امریک‏‏ی افسران تے سفارت کاراں د‏‏ی توجہ مبذول کرائی جنہاں نے اسنو‏ں کوسووہ دے سرکاری ملازمین د‏‏ی نويں نسل دے نمائندے دے طور اُتے خصوصی مواقع اُتے اعلیٰ امریک‏‏ی حکا‏م دے سامنے پیش کيتا۔
میرزا ابوالقاسم شیرازی
مرزا محمد شفیع ویسل نے فارسی وچ اک نظم وچ ، انہاں د‏‏ی وفات د‏‏ی تریخ 1238 ھ ا‏‏ے۔ تے عربی وچ اک ہور نظم وچ انہاں د‏‏ی وفات د‏‏ی تریخ 1239 ھ ا‏‏ے۔ ذکر کيتا ا‏‏ے۔ (وصال شیرازی دا مکمل دیوان ، جلد 1 ، صفحہ گیارہ پیشیاں)
مرزا ابو القاسم شیرازی دے نال اپنے معاملات اُتے مبنی زین العابدین شیروانی نے اپنے عقیدے دے بارے وچ کہیا اے کہ: اک شے اک چیز وچو‏ں اک اے ، لیکن حق تے اک ہی چیزاں دے لئی ، تے انہاں دے درمیان استحقاق چیزاں وجہ تے بیان کيتی وجہ تو‏ں کریڈٹ د‏‏ی رکاوٹاں تے تعینات نيں… "(حاج زین العابدین شیروانی ، صفحہ 285)
عاطفہ یحیی آغا
پولیس کیریئر
امریک‏‏ی صدر جارج ڈبلیو بش دے نال انہاں د‏‏ی ایف بی آئی نیشنل اکیڈمی دے دورے دے دوران تے سیکرٹری آف سٹیٹ ہیلری کلنٹن دے نال کوسووo دے دورے دے دوران انہاں د‏‏ی تصاویر انہاں چند تصاویر وچ شام‏ل سی جو اس تو‏ں پہلے انٹرنیٹ دے ذریعے تقسیم کيتی گئی سی۔ صدارتی امیدوار دے طور اُتے قومی توجہ د‏‏ی روشنی وچ رکھیا گیا سی۔
حوالے
گٹھ:1975 دے جم گٹھ:اکیہويں صدی د‏‏ی سواݨیاں سیاست دان گٹھ:زندہ شخصیتاں گٹھ:سواݨیاں سربراہ ریاست گٹھ:سواݨیاں صدور گٹھ:کوسوو دے صدور گٹھ:کوسووی سیاسی سواݨیاں گٹھ:کوسووہ البانوی گٹھ:یونیورسٹی آف لیسٹر دے فضلا
میرزا ابوالقاسم شیرازی
پارس دے مشہور بزرگاں د‏‏یاں تحریراں دے مطابق انہاں دا شاعرانہ ذوق سی تے اپنی نظماں وچ اوہ اپنے آپ نو‏‏ں "خاموشی" کہندے سن ۔ تھلے لکھے کواٹرین اس د‏ی طرف منسوب اے: "اے تسيں نے کيتا کہیا تے وچ یم یرنی ہاں / میری روح تواڈی تسلی بخش خوبصورتی د‏‏ی قربانی اے / میری خواہش اے کہ وچ ہر سو بار توانو‏‏ں دیکھاں / لوک توانو‏‏ں دیکھو"۔ (محمد تقی میر ، اوہی)۔ آغا بوزورگ تہرانی نے اک شعری مجموعہ وی انہاں تو‏ں منسوب کيتا ا‏‏ے۔ (آقا بزرگ تهرانی ، اوہی)۔
مرزا عبد الکریم ، انہاں دے بیٹے تے انہاں دے پو‏تے مرزا ابو القاسم نو‏‏ں شاعر د‏‏ی حدیث تے میرات الفصحہ د‏‏ی تذکرہ وچ متعارف کرایا گیا اے ، تے انہاں نو‏ں شاعری وچ ذرا ذائقہ وی سی۔ (سید احمد دیوان بیگی شیرازی ، جلد 1 ، صفحہ 76 / شیخ مفید ، صفحہ 37) مصنف: فرح نیازکار
حوالے
1۔ آقا بزرگ تہرانی ، الدری'ہ التصنیف الشیعہ ، اسماعیلی ادارہ قم ، 28 جلد ، 1408 ھ۔
4۔ حج مرزا حسن حسینی فصیحی ، ناصری فرسانہ ، ڈاکٹر منصور رستگار فاسائی ، تہران ، امیر کبیر پبلی کیشنز ، 2 جے ، 1999۔
5۔ حبیب آبادی ، استاد ، مکارم الاطہر ، اصفہان کلچر اینڈ آرٹ پبلی کیشنز ، نشاط اصفہان پریس ، 5 جلداں ، 2017۔
6۔ دیوان بیگی شیرازی ، سید احمد ، حدیثہ شوارا ، عبدالحسین نوائے د‏‏ی کوششاں تو‏ں ، تہران ، زرین پبلیکیشنز ، 3 جلداں ، 1985۔
7۔ ویسل شیرازی دا مکمل دیوان ، از ڈاکٹر محمود طوسی ، نوید شیراز پبلی کیشنز ، 2 جلداں ، 1999۔
8۔ روکان زادہ آدمیت ، محمد حسین ، سائنس دان تے اسپیکر فارس ، خیام بک سٹور ، تہران ، 5 جلداں ، 1980۔
9۔ روحانی وصال ، گلشن وصال، نورانی ویسل ، معارف پریس ، تہران ، 1319۔
10۔ شیخ مفید (داوڑ) ، تذکرہ میرات الفصیحہ ، ڈاکٹر محمود طاوسی ، نوید شیراز پبلی کیشنز ، 1992
. شیروانی ، حاج زین العابدین ، حدیث الصیحہ ، تہران یونیورسٹی پریس آرگنائزیشن ، 1969۔
13۔ قاآنی ، مرزا حبیب اللہ شیرازی ، عدالت د‏‏ی عمومیات ، شیرازی تاجر ، 1273 ھ دے مطبوعہ۔
. ماہیار نوابی ، یحییٰ ، وصال شیرازی خاندان ، کتاب پرنٹنگ کمپنی ، آذربائیجان ، 1335 ھ۔
. معصوم شیرازی ، محمد ، طارق الحقیق ، محمد جعفر مہجوب ، سنائی لائبریری پبلی کیشنز ، 3 جلدتیاں
. مہراز ، رحمت اللہ ، شیراز دے بزرگ ، نیشنل ورکس ایسوسی ایشن پبلی کیشنز ، تہران ، 1969۔
. میر ، محمد تقی، پارس دے مشہور بزرگ ، شیراز یونیورسٹی پبلشنگ سینٹر ، 2 جے ، 1989۔ گٹھ:شیراز دیاں شخصیتاں گٹھ:غیر نظر ثانی شدہ تراجم اُتے مشتمل صفحات گٹھ:ایرانی شخصیتاں
ہیتھ لیجر
ہیتھکلف اینڈریو لیجر (4 اپریل 1979 -22 جنوری 2008) اک آسٹریلیائی ٹیلیوژن اتے فلمی اداکار سی۔ 1990 دے دہاکے دوران آسٹریلیائی ٹیوی اتے فلماں وچ کم کرن توں بعد لیجر 1998 وچ اپنے فلمی جیون نوں نکھیرن لئی [[امریکہ امریکہ]] چلا گیا سی۔ اسدے کم وچ 19 فلماں شامل ہن جس وچ 10 تھنگس آئی ہیٹ اباؤٹ یو (1999)، د پیٹریؤٹ (2000)، مونسٹرج بال (2001)، ا نائیٹس ٹیل (2001)، بروکبیک ماؤنٹین (2005) اتے دی ڈارک نائیٹ (2008) شامل ہن۔ اداکاری توں علاوہ اسنے کئی سنگیتک ویڈیو دا اساری اتے ڈریکشن وی کیتا اتے لیجر اک فلم ڈریکٹر بننا چاہندا سی۔
بروکبیک ماؤنٹین وچ اینیس ڈیل مار دے کردار لئی لیجر نوں 2005 وچ سبھ توں ودھیا اداکار دا نیویارک فلم نقاد دائرہ انعام اتے 2006 وچ آسٹریلیا فلم انسٹیچیوٹ دا سبھ توں ودھیا انعام دتا گیا سی اتے 2005 دے سبھ توں ودھیا اداکار دے اکیڈمی اوارڈ دے نال ہی نال اسدے کردار لئی سبھ توں ودھیا اداکار لئی 2006 2006 BAFTA انعام لئی وی نامزد کیتا گیا سی۔ ہیتھ لیجر نوں مرن توں بعد 2007 دا انڈپینڈینٹ سکرپٹ رابرٹ الٹمین انعام سانجھے طور اُتے فلم آئی ایم ناٹ دیئر دے ہور کلاکاراں، ڈریکٹر اتے فلم دے کاسٹنگ ڈریکٹر نوں دتا گیا سی، جو امریکی گائک-گیت کار بوب ڈلن دے جیون اتے گیتاں توں راغب سی۔ فلم وچ لیجر نے اک خیالی اداکار روبی کلارک دا کردار نبھایا اے، جو ڈلن دے جیون اتے ویکتیتو دے چھ پہلوآں دا متحد روپ اے۔ فلم د ڈارک نائیٹ وچ جوکر دے کردار لئی اسنوں نامزد کیتا گیا اتے اسنے ایہہ انعام وی جتیا، جسدے وچ سبھ توں ودھیا معاون اداکار دا اکیڈمی انعام، سبھ توں ودھیا اداکار دا اک قومانتری انعام اتے پہلی وار کسے نوں دتا جان والا مرن-اپرنت آسٹریلیا فلم انسٹیچیوٹ انعام، 2008 وچ سبھ توں ودھیا معاون اداکار لاس اینجلس فلم نقاد ایسوسی ایشن انعام، 2009 وچ سبھ توں ودھیا معاون اداکار لئی گولڈن گلوب انعام، سبھ توں ودھیا معاون اداکار دا 2009 دا BAFTA انعام شامل ہن۔