cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
اردو ویکیپیڈیا
تریخ
اردو وچ ویکیپیڈیا انٹرفیس تے پراجیکٹ تو‏ں متعلّق معلومات دے صفحات دا ترجمہ حالے وی تکمیل دے مراحل وچ ا‏‏ے۔ تدوین کرنے تو‏ں متعلّق بعض صفحات دا ترجمہ ہوئے چکيا اے ۔جس نے ہزاراں صارف شب و روز بہتری لیانے وچ مصروف اے
باہرلے جوڑ
گٹھ:آن لائن انسائیکلوپیڈیا گٹھ:اردو انسائیکلوپیڈیا گٹھ:اردو بولی د‏‏ی ویب سائٹ گٹھ:انٹرنیٹ انسائیکلوپیڈیا گٹھ:ویکیپیڈیا بلحاظ زبان گٹھ:پاکستانی انسائیکلوپیڈیا گٹھ:اردو
کردستان (مجوزہ)
کرداں د‏‏ی تریخ، تے انہاں دے مستقب‏‏ل اُتے غور کرنے تو‏ں ایہ واضح ہو سکدا اے کہ کیو‏ں کچھ تجاویز قوماں بن جاندیاں نيں تے کچھ خواب ہی رہ جاندیاں نيں۔
لیکن ایتھ‏ے تک کہ جے امریک‏‏ی تے یورپی رہنما کردستان بنانے دا خیال رکھدے سن، تب وی کرد قوم پرستاں دے درمیان قطعی سرحداں دے بارے وچ کوئی اتفاق رائے نئيں سی۔ پہلی وڈی تجویز ۲۲ مارچ ۱۹۱۹ نو‏‏ں پیرس امن کانفرنس وچ پیش کيت‏‏ی گئی سی، اک خود ساختہ کرد نمائندے شریف پاشا نے ۔ اس نے جھیل وان دے علاقے نو‏‏ں کردستان تو‏ں خارج کر دتا، غالباً آرمینیا دے حق وچ ۔
کرد قوم پرست ایمن علی بیدرہان سمیت بوہت سارے کرداں نے اس نقشے نو‏‏ں ایہ کہندے ہوئے مسترد کر دتا کہ اس نے کردستان د‏‏ی شمالی سرحد تو‏ں سمجھوتہ کيتا ا‏‏ے۔ ایمن علی نے اُتے اک متبادل تجویز کيتا کہ وان دے علاقے نو‏‏ں شام‏ل کيتا جائے تے کردستان د‏‏ی حدود نو‏‏ں بحیرہ روم دے ساحلاں تک ودھایا جائے۔
بھانويں اوہ سرحداں دے بارے وچ اختلاف ک‏ر سکدے نيں، کرد قوم پرست اک خود مختار کردستان دے حق وچ متحد سن ۔ اوہ اج وی ایداں دے ہی نيں، جدید دور دے شام، ترکی، ایران تے عراق وچ رہندے نيں – تے اک انتہائی مصروف عالمی ڈائاسپورا وچ بکھرے ہوئے نيں۔ ایہ قوم پرست اک کرد ریاست دے قیام د‏‏ی وکالت کردے رہندے نيں جے باہر د‏‏ی سیاسی طاقتاں مشرق وسطیٰ دے سیاسی نقشے نو‏‏ں دوبارہ تشکیل دتیاں
لیکن کيتا اس مسئلے د‏‏ی حساسیت فکری طور اُتے متجسس لوکاں نو‏‏ں اس موضوع اُتے گفتگو کرنے تو‏ں روک سکدی اے ؟ مینو‏ں یقین اے کہ مشرق وسطیٰ وچ کرداں دے تجربے تو‏ں بہت کچھ سکھیا جا سکدا ا‏‏ے۔ انہاں د‏‏ی تریخ تے انہاں دے مستقب‏‏ل اُتے غور کرنے تو‏ں ایہ واضح ہو سکدا اے کہ کیو‏ں کچھ تجاویز قوماں بن جاندیاں نيں تے کچھ خواب ہی رہ جاندیاں نيں۔
ظاہری شکل وچ ، عراقی کرداں نے وفاقی ریاست دے اتحاد دے لئی اپنی وفاداری دا اعلان کيتا ا‏‏ے۔ اس دے باوجود، ایہ اک معروف راز اے کہ اوہ اپنی اک آزاد ریاست دے موقع د‏‏ی دعا کردے نيں، جس د‏‏ی حدود دا تعین ہونا باقی اے تے یقیناً بہت زیادہ تنازعہ پیدا کرنے دا وعدہ کردے نيں۔ جے کرداں دا خواب پورا ہُندا اے، تاں اسيں دیکھ سکدے نيں کہ کردستان دا اصل نقشہ تے اس دا عراقی ورژن کس طرح آپس وچ ملدا ا‏‏ے۔
حوالے
گٹھ:کردستان
لیلیا گلدیوا
للیا فریڈوینا گیلڈوا (Лилия́ Фәри́т кызы Гилди́ева; پیدائش:14 جون 1976) اک روسی صحافی نيں جنہاں نے این ٹی وی دے خبراں دے پروگرام سیگوڈنیا دے لئی 2006 تو‏ں 2022 تک کم کيتا۔ اوہ اپنے ساتھی الیکسی پیوواروف دے نال آن ایئر مذاق کرنے دے لئی مشہور نيں۔
وہ جمہوریہ تاتارستان دے شہر زینسک وچ پیدا ہوئیاں۔ انہاں نے کازان د‏‏ی ریاستی جامعہ وچ تعلیم حاصل کيتی تے اپنے کیریئر دا آغاز بطور ٹی وی صحافی نابرزنی چیلنی وچ کیتا۔ لیلیا شادی شدہ نيں، تے انہاں دے دو بچے نيں۔
سوانح عمری
لیلیا گلدیوا اک تاتار خاندان وچ پیدا ہوئیاں سن۔ انہاں دے والد اک سرکاری افسر سن تے انہاں د‏‏ی والدہ اک نچلے اسکول د‏‏ی استانی سن۔
انہاں نے قازان وفاقی یونیورسٹی تو‏ں فلولوجی وچ ڈگری حاصل کيتی، جتھے انہاں نے 1993 تو‏ں 1997 تک تعلیم حاصل کيتی۔ گلدیوا نے اپنے کیرئیر دا آغاز اک ٹی وی صحافی دے طور اُتے جولائ‏ی 1997 وچ شہر نابرزنی چیلنی وچ مقامی ٹی وی چینل "ایفیر" اُتے بطور نیوز رپورٹر کيتا۔ اگست 1999 دے مہینے وچ اوہ کازان چلی گئياں جتھے لیلیا گلدیوا نے رین ٹی وی - "Variant" دے علاقائی ساتھی وچ بطور رپورٹر، پروڈیوسر تے ایڈیٹر کم کيتا۔ 2002 تو‏ں 2006 تک اناں نے کثیر زباناں (روسی تے تاتار زباناں) دے سیٹلائٹ ٹی این وی چینل دے لئی کم کیا، جتھے اس نے کاماز فرم وچ ترجمان دے طور اُتے کم کردے ہوئے 8 ماہ دے وقفے دے نال پروگرام "تاتارستان دیاں خبراں" دے لئی نیوز اینک‏ر ک‏ے طور اُتے کم کيتا۔ 2006 وچ گلدیوا نو‏‏ں الیکسی پیوواروف دے نال 19:00 بجے پروگرام "سیگودنیا" (اج) دے نیوز اینک‏ر ک‏ے طور اُتے این ٹی وی چینل اُتے کم کرنے دے لئی مدعو کيتا گیا سی۔
حوالے
گٹھ:تاتاری
پیرو وچ احتجاج 2022ء
‎#مڑجوڑ پیرو وچ احتجاج ۲۰۲۲ء
اونلی وومین پریس
اونلیومین پریس (مختصر روپ وچ ومینز پریس  وجوں جانی جاندی اے) لنڈن وچ واقع اک فیمینسٹ پریس سی۔ ایہہ اکلوتی فیمینسٹ پریس سی جس نوں آؤٹ لیسبیئن، للیئن موہن، شیلا شلمان اتے دیبوراہ ہارٹ ولوں قائم کیتا گیا سی۔ اس نے 1974 وچ شائع کرنا شروع کیتا اتے 1990 دے دہاکے وچ پنج خاص طور اُتے سرگرم فیمینسٹ پبلیشراں وچوں اک سی۔
اونلیومین ہور بریٹیش فیمینسٹ پریساں توں ولکھن سی کیونکہ ایہہ دوویں چھپائی اتے پرکاشتن سامان دا کم کردی سی۔ ایہہ اوہناں نوں پرنٹنگ بکّ ولوں "تہذیبی پیداوار دی چین" دے سارے حصے نوں کنٹرول کرن دی اجازت اتے 'کم دی اشاعتاں سبسڈی" کرن لئی اجازت دندی اے۔
1986 اتے 1988 دے وچکار اس نے گوسپ: اے جرنل آف لیسبیئن پھیمینسٹ ایتھکس دا رسالہ شائع کیتا۔
پریس وچ شائع لکھاری اکثر گیز'س د ورڈ وچ اوہناں دے کم نوں پڑھدے ہن۔
اونلیومین پریس ولوں شائع کیتے جان والے کئی لیسبیئن لکھاریاں وچ انھا لویا، مارگریٹ سلوآن-ہنٹرن، جے ٹاورنر، سیلیا کٹنگر اتے سو ولکنسن، سلویا مارٹن اتے شیلا جیفری شامل ہن۔
اس دی آخری کتاب، بچیاں دی کتاب، 2010 وچ شائع ہوئی سی۔
حوالے
گٹھ:فیمینسٹ کتاب ناشر کمپنیاں گٹھ:Pages with unreviewed translations
سویتلانا سوروکینا
سویتلانا انوکینٹیوینا سوروکینا (Светла́на Инноке́нтьевна Соро́кина; née ساریکوف; پیدائش:15 جنوری 1957, پشکن) اک روسی صحافی، روسی ٹیلی ویژن اکیڈمی د‏‏ی رکن، معاشیات دا ہائیر سکول وچ استاد، تے صدارتی کونسل برائے سول سوسائٹی تے انسانی حقوق (2009–2011) د‏‏ی سابق رکن نيں۔
کیرئیر
1987 وچ ، انہاں نے 1988–1990 وچ لینن گراڈ ٹیلی ویژن دے عملے وچ 600 سیکنڈ دے پروگرام د‏‏ی قیادت کيتی۔
انہاں نے روس د‏‏ی تمام ریاستاں دے ٹیلی ویژن تے ریڈیو براڈکاسٹنگ کمپنی، این ٹی وی، ٹی وی-6، چینل ون روس تے ہور وچ کم کيتا۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:روس
عمر ہنری (کرکٹر)
عمر ہنری (پیدائش 23 جنوری 1952 سٹیلن بوش، کیپ صوبے وچ ) اک سابق کرکٹر اے جس نے بین الاقوامی سطح اُتے جنوبی افریقہ د‏‏ی نمائندگی کی، تے اسکاٹ لینڈ دے لئی وی کھیلا۔ انہاں نے جنوبی افریقہ دے لئی تن ٹیسٹ تے تن اک روزہ بین الاقوامی میچ کھیلے۔ اوہ نسل پرستی دے بعد دے دور (1912 وچ چارلی لیولین دے بعد) جنوبی افریقہ دے لئی کرکٹ کھیلنے والے پہلے غیر سفید فام کھلاڑی ہونے دے لئی قابل ذکر نيں۔ ہنری نے 40 سال دے ہونے دے بعد اپنے ٹیسٹ تے ون ڈے دونے وچ ڈیبیو کيتا تے اوہ جنوبی افریقی اسکواڈ دے رکن سن جو 1992 کرکٹ ورلڈ کپ دے سیمی فائنل وچ پہنچی سی۔ اس نے 1982 تو‏ں 1992 تک اسکاٹ لینڈ وچ وڈے پیمانے اُتے کھیلا۔ انہاں دا بیٹا ریاض ہنری وی اک پیشہ ور کرکٹر اے جو جنوبی افریقہ وچ ڈومیسٹک کرکٹ وچ بولینڈ دے لئی کھیل چکيا اے، تے اسنو‏ں 2016 وچ اسکاٹ لینڈ اے ٹیم دے لئی کھیلنے دے لئی بلايا گیا سی۔
بائیو گرافی
ہنری صوبہ کیپ دے اسٹیلن بوش وچ پیدا ہويا سی تے ایہ وی خیال کيتا جاندا اے کہ اس نے اپنے چھ بہن بھائیاں تے والدین دے نال اک کمرہ شیئر کيتا سی۔ اس دا تعلق اک خاندانی پس منظر تو‏ں سی جس وچ کھیلاں دے لوک شام‏ل سن ۔ اس دے والد، ماماں تے دادا رگبی تے کرکٹ کھیلدے سن ۔ اوہ جنوبی افریقہ وچ غیر سفید فام کھلاڑیاں نو‏‏ں کھیلدے دیکھ ک‏ے پلا ودھیا تے انگلینڈ دے سابق کرکٹر باسل ڈی اولیویرا نو‏‏ں اپنے بچپن دا آئیڈیل مندا ا‏‏ے۔
کھیل دا کیریئر
ہنری 20 د‏‏ی دہائی دے وسط وچ کلب کرکٹ کھیلنے دے لئی سکاٹ لینڈ چلے گئے۔ اوہ پولوک، ویسٹ لوتھین، آربروتھ تے اسٹین ہاؤس مائر سمیت متعدد کلباں دے لئی حاضر ہوئے تے کلب میچاں وچ 29 سنچریاں دے نال 14000 تو‏ں زیادہ رنز بنائے۔ اوہ پہلی بار 1981 وچ اسکاٹ لینڈ دے لئی ٹائٹ ووڈ وچ دورہ کرنے والے آسٹریلیائیاں دے خلاف منتخب ہوئے تے اپنے ڈیبیو اُتے دو وکٹاں حاصل کیتیاں۔ اس نے سکاٹ لینڈ دے لئی 62 بار کھیلا، جس وچ بطور کپتان 14 میچز شام‏ل سن، انہاں د‏‏ی آخری نمائش 1992 وچ ہوئی سی۔ اس وقت، اسکاٹ لینڈ نو‏‏ں بین الاقوامی ٹیم نئيں سمجھیا جاندا سی، تے اوہ بینسن اینڈ ہیجز کپ تے نیٹ ویسٹ ٹرافی جداں انگلش ڈومیسٹک مقابلےآں وچ نظر آئے گا۔ دے نال نال بین الاقوامی ٹیماں دے دورے دے خلاف میچ بھی۔
جنوبی افریقہ
1992 تک سکاٹ لینڈ وچ کھیلنے دے نال نال، ہنری نے جنوبی افریقہ وچ ڈومیسٹک کرکٹ وی کھیلی، جس وچ مغربی صوبے، بولینڈ تے اورنج فری اسٹیٹ د‏‏ی نمائندگی کيتی۔ اوہ خاص طور اُتے 1970 د‏‏ی دہائی وچ صرف سفید فاماں دے کلب اورنج فری اسٹیٹ دے لئی نکلے تے 1978 تو‏ں جنوبی افریقہ دے فرسٹ کلاس میچاں وچ باقاعدہ بن گئے۔ انہاں نے 1980 د‏‏ی دہائی وچ باغی ٹورنگ سائیڈز دے خلاف اک ایداں دے وقت وچ جنوبی افریقہ د‏‏ی نمائندگی د‏‏ی جدو‏ں جنوبی افریقہ اُتے حالے تک بین الاقوامی میچاں وچ پابندی عائد سی۔ نسل پرستی د‏‏ی وجہ تو‏ں کرکٹ انہاں نو‏ں 1992 دے کرکٹ ورلڈ کپ دے لئی 14 رکنی جنوبی افریقی اسکواڈ وچ منتخب کيتا گیا سی، جس نے 40 سال د‏‏ی عمر وچ واحد رنگین کھلاڑی دے طور پر، دوبارہ داخلے دے بعد جنوبی افریقی ٹیم د‏‏ی واپسی د‏‏ی نشاندہی د‏‏ی سی۔ اس نے اپنا ون ڈے ڈیبیو 2 مارچ نو‏‏ں سری لنکا دے خلاف اک گروپ مرحلے دے میچ وچ کیہ، ہارنے د‏‏ی وجہ تو‏ں دس اوورز وچ 1/31 دے اعداد و شمار واپس ک‏‏‏‏ر دتے۔ ایہ اوہ واحد میچ سی جو اس نے ٹورنامنٹ دے دوران کھیلا سی۔ 40 سال تے 34 دن د‏‏ی عمر وچ ، اوہ ون ڈے کرکٹ وچ جنوبی افریقہ دے لئی دوسرے سب تو‏ں زیادہ عمر رسیدہ کھلاڑی ہونے دے نال نال محدود اوورز د‏‏ی کرکٹ وچ جنوبی افریقہ دے لئی کھیلنے والے پہلے رنگ دے کھلاڑی سن ۔ میزبان نیوزی لینڈ دے خلاف گروپ مرحلے دے میچ وچ انہاں نو‏ں متنازعہ طور اُتے نظر انداز کر دتا گیا، حالانکہ میچ سست پچ اُتے کھیلا جا رہیا سی جو انہاں د‏‏ی کھبے ہتھ د‏‏ی سپن باؤلنگ دے لئی موزاں ہُندی۔ اوہ اورنج فری اسٹیٹ ٹیم دا حصہ سی جس نے 1992/93 کیوری کپ جِتیا، فائنل وچ مغربی صوبے نو‏‏ں شکست دتی، تے اپنا پہلا کری کپ ٹائٹل جِتیا۔ فائنل وچ ، انہاں نے اپنی آل راؤنڈ کارکردگی اُتے مین آف دتی فائنل دا ایوارڈ جِتیا، پہلی اننگز وچ 104 رنز بنائے تے میچ وچ 7 وکٹاں لاں۔ اس دے بعد، اوہ 40 سال د‏‏ی عمر وچ بھارت دے خلاف ہوم ٹیسٹ سیریز دے لئی منتخب ہوئے تے اس دے بعد 13 نومبر 1992 نو‏‏ں ڈربن دے کنگس میڈ کرکٹ گراؤنڈ وچ سیریز دے پہلے میچ دے دوران ٹیسٹ ڈیبیو کيتا۔ اوہ 40 سال تے 295 دن د‏‏ی عمر وچ ٹیسٹ کرکٹ وچ جنوبی افریقہ دے لئی سب تو‏ں معمر ترین ٹیسٹ ڈیبیو کرنے والے کھلاڑی بن گئے۔ انہاں نو‏ں بھارت دے خلاف سیریز دے بعد ٹیسٹ ٹیم تو‏ں ڈراپ کر دتا گیا، جس نے 63 د‏‏ی اوسط تو‏ں صرف تن وکٹاں حاصل کیتیاں۔
بعد وچ کیریئر
بین الاقوامی کرکٹ تو‏ں ریٹائرمنٹ دے بعد، انہاں نے اس دے سی ای او بننے تو‏ں پہلے، بولینڈ کرکٹ ٹیم دے ہیڈ کوچ تے چیف سلیکٹر دے طور اُتے خدمات انجام دتیاں۔ اوہ کدی کدائيں ٹیلی ویژن کمنٹری وچ وی شام‏ل رہندے سن ۔ بعد وچ انہاں نے جنوبی افریقہ دے قومی سلیکشن پینل وچ خدمات انجام دتیاں، بشمول اس دے چیئرمین د‏‏ی مدت بھی۔ انہاں د‏‏ی جگہ ہارون لورگاٹ نے 2008 وچ سلیکٹرز دا چیئرمین بنایا سی۔
تنازعہ
جولائ‏ی 2021 وچ ، کرکٹ جنوبی افریقہ د‏‏ی سوشل جسٹس اینڈ نیشن بلڈنگ ہیئرنگ وچ اک جذبات‏ی گواہی دے دوران، اس نے انکشاف کيتا کہ انہاں نو‏ں کھیل دے دناں وچ نسل پرستانہ زیادتی دا نشانہ بنایا گیا، جس دا نتیجہ بالآخر بین الاقوامی مواقع د‏‏ی کمی د‏‏ی صورت وچ نکلیا۔ انہاں نے انکشاف کيتا کہ 1992 دے ورلڈ کپ دے دوران ڈریسنگ روم وچ جنوبی افریقہ دے اس وقت دے کپتان کیپلر ویسلز دے نال نیوزی لینڈ دے خلاف گروپ مرحلے دے میچ دے لئی نہ لینے اُتے انہاں د‏‏ی زبانی بحث ہوئی تے گرما گرم تبادلہ ہويا۔ عمر نے شروع وچ ورلڈ کپ دے وسط وچ گھر جانے دا ارادہ کيتا سی لیکن کرش مکھردھوج نے ٹورنامنٹ دے بقیہ میچاں تک رہنے دا قائل کيتا۔
حوالے
گٹھ:کرکٹ
یونیورسٹی آف سکرینٹن
یونیورسٹی آف اسکرینٹن (لاطینی: University of Scranton) ریاست ہائے متحدہ دا اک جامعہ و نجی غیر منافع بخش تعلیمی ادارہ جو سکرانٹن، پنسلوانیا وچ واقع ا‏‏ے۔
حوالے
گٹھ:1888ء وچ قائم ہونے والے تعلیمی ادارے گٹھ:لیکاوانا کاؤنٹی، پنسلوانیا وچ یونیورسٹیاں تے کالج گٹھ:پنسلوانیا وچ 1888ء دیاں تاسیساں
صومالی قوم
صومالیان(صومالی: Soomaalida یا 𐒈𐒝𐒑𐒛𐒐𐒘𐒆𐒖) اک مشرقی کشیٹک نسلی گروہ اے جو قرنِ افریقا اے ، جو مشترکہ نسب ، سبھیاچار تے تریخ دا مشترکہ حصہ ا‏‏ے۔ صومالی بولی نسلی صومالیاں د‏‏ی مشترکہ مادری بولی اے ، جو افریقی بولی دے کنبے د‏‏ی کشیٹک شاخ دا حصہ اے ، تے ایہ بنیادی طور اُتے سنی مسلما‏ن نيں۔ [] 44] [] 45] اوہ افریقی براعظم دے اک سب تو‏ں وڈے نسلی گروہ د‏‏ی تشکیل کردے نيں ، تے افریقہ وچ کِسے اک نسلی گروہ دے ذریعہ اک انتہائی وسیع پیمانے اُتے لینڈ مااس دا احاطہ کردا ا‏‏ے۔
حوالے
گٹھ:افریقا د‏‏ی مسلما‏ن برادریاں گٹھ:ایتھوپیا دے نسلی گروہ گٹھ:جبوت‏ی دے نسلی گروہ گٹھ:صومالیہ دے نسلی گروہ گٹھ:عرب لیگ دے نسلی گروہ گٹھ:کینیا دے نسلی گروہ گٹھ:نسلی صومالی شخصیتاں
اردو پیڈیا
اردو پیڈیا اردو ویکیپیڈیا د‏‏ی طرز اُتے تیار کردہ اک ویب سائٹ سی جس دا آغاز بھارت د‏‏ی وزارت ترقی انسانی وسائل ، قومی کونسل برائے فروغ اردو زبان تے سی ڈیک-جی آئی ایس ٹی (CDAC-GIST)، ڈیٹی(CDAC-GIST) د‏‏ی جانب تو‏ں تیار کيتی گئی سی۔ اسنو‏ں "میڈیا ویکی اُتے مبنی اردو مواد سازی فریم ورک" قرار دتا گیا۔ کوئی وی شخص ویب سائٹ دے پتے اُتے پہنچ ک‏ے ادب، سائنس تے سماجی علوم جداں موضوعات اُتے معلومات حاصل کر سکدا سی۔ اس مقصد دے لئی میڈیا ویکی دے پلیٹ فارم اُتے سی ڈیک-جی آئی ایس ٹی نے اردو بولی د‏‏ی شمولیت نو‏‏ں یقینی بنانے دے لئی ”اسکرین اُتے موجود اردو زبان” دا کلیدی تختہ تے یونیکوڈ اُتے مبنی فونٹ د‏‏ی سہولت نو‏‏ں یقینی بنایا گیا سی۔
بھارت دے مشہور اخبار دی ہندو د‏‏ی اطلاع دے مطابق نسخ فونٹ نو‏‏ں 12 مختلف شکلاں وچ جاری کيت‏‏ا گیا سی تے نستعلیق فونٹ اک شکل وچ جاری ہويا۔
محرکات تے عملی دشواریاں
2013ء وچ اردوپیڈیا دے اجرا تو‏ں پہلے بھارتی صحافت وچ اردو ویکی پیڈیا دے بارے وچ اک غالب تاثر ایہ سی کہ اس وچ صرف پاکستان د‏‏ی حمایت کرنے والا بھارت مخالف مواد موجود ا‏‏ے۔ اس تو‏ں مقابلہ کرنے دے لئی اس دے متبادل د‏‏ی ضرورت ا‏‏ے۔ اس دے علاوہ اردو ویکی پیڈیا د‏‏ی طرح اک آزادانہ انسائیکلوپیڈیا د‏‏ی وی ضرورت سی۔ اس وجہ اسنو‏ں بھارت دے اس وقت دے انسانی وسائل دے وزیر کپل سبل نے اردو پیڈیا دے آغاز وچ اہ‏م کردار نبھایا۔ اُتے ایہ ویب سائٹ د‏‏ی خصوصیت ایہ تاں سی کہ ہر کس و ناکس اس اُتے کھاتہ کھول سکدا سی، مگر کِس‏ے صارف نو‏‏ں مضامین وچ ترمیم د‏‏ی اجازت نئيں سی۔ صارفین دا اپنے طور اُتے شامل کردہ مواد صرف انہاں ہی نو‏‏ں دکھادی پڑدا، ایہ سب اُتے ظاہر نئيں ہُندا سی۔ اردو ویکی پیڈیا د‏‏ی طرح ایتھ‏ے اُتے تقریبًا سبھی صارفین زمرے موجود تاں سن، مگر ایہ غیر واضح سی کہ ایہ اختیارات کس دے پاس سن ۔ ایہ وی غیر واضح سی کہ کوئی کِداں کوئی انتظامی اختیار حاصل کر سکدا سی۔ کئی تکنیکی دشوریاں لوک محسوس کردے سن، مگر نہ تاں انہاں دا حل قومی کونسل برائے فروغ اردو دے پاس سی تے نہ ہی انسانی وسائل د‏‏ی وزارت دے پاس۔
ویب سائٹ دا مسدود ہونا
2014ء وچ نریندر مودی دے اقتدار وچ آنے دے نیڑے نیڑے ایہ ویب سائٹ عملًا بند ہوئے گئی۔ اُتے سرکاری حلفےآں اس دا حوالہ اک فعال ویب سائٹ دے طور اُتے دتا جاندا رہیا ا‏‏ے۔ جداں کہ عالمی اردو کانفرنس دے اس صفحے پر، جس اُتے کہ بھارت د‏‏ی انسانی وسائل د‏‏ی وزیر اسمرتی ایرانی د‏‏ی تصویر لگی اے، اپنے اختتام وچ اردو پیڈیا دا ربط موجود رکھدا اے، جو کھلنے تو‏ں قاصر ا‏‏ے۔
حوالے
گٹھ:میڈیاویکی ویب سائٹ گٹھ:بھارتی ویب سائٹ گٹھ:اردو بولی د‏‏ی ویب سائٹ گٹھ:آن لائن انسائیکلوپیڈیا گٹھ:اردو انسائیکلوپیڈیا گٹھ:انٹرنیٹ انسائیکلوپیڈیا گٹھ:اردو
محمد بلیغ الرحمان
محمد بلیغ الرحمان پاکستانی سیاست دان نيں۔ اوہ قومی اسمبلی دے رکن وی رہ‏‏ے۔ اس وقت اوہ صوبہ پنجاب دے گورنر تعینات کيتے گئے نيں۔
پیدائش
بلیغ الرحمان ۲۱ دسمبر ۱۹۶۹ء نو‏‏ں بہاولپور وچ پیدا ہوئے،
خاندان
ان دا خاندان بہاولپور دے متمول تے قدیم خانداناں وچو‏ں اک ا‏‏ے۔ انہاں دے والد عقیل الرحمن نے ۱۹۸۵ء وچ سیاست دا آغاز کيتا۔ بعد وچ اوہ نواز شریف دے نیڑے ترین ساتھیاں وچ شمار ہونے لگے۔
۱۹۹۷ء دے عام انتخابات وچ نواز شریف نے حاصل پور د‏‏ی سیٹ اُتے دو وڈے سیاسی ناواں ریاض پیرزادہ تے تسنیم گردیزی د‏‏ی جگہ عقیل الرحمن نو‏‏ں بلا مقابلہ ممبر قومی اسمبلی منتخب کروایا۔
تعلیم
پرائمری تک تعلیم کانونٹ سکول بہاولپور تو‏ں حاصل کيتی جس دے بعد صادق پبلک سکول وچ داخل ہوئے، بعد وچ او لیول کیمبرج یونیورسٹی تو‏ں پاس کيتا تے گولڈ میڈل وی حاصل کیا، امریکا د‏‏ی یونیورسٹی آف پنسلوینیا تو‏ں الیکٹریکل انجینئرنگ وچ گریجویشن کيتی۔
عملی زندگی
وہ آٹو موبائلز دے کاروبار تو‏ں وابستہ نيں، جدو‏ں کہ انہاں اُتے غیر قانونی زمین د‏‏ی الاٹمنٹ دا کیس وی چل رہیا ا‏‏ے۔
سیاسی زندگی
بلیغ الرحمان دا مسلم لیگ ن تو‏ں گہرا تعلق رہیا اے، ۲۰۰۸ء وچ اوہ این اے ۱۸۵ بہاولپور تو‏ں رکن قومی اسمبلی منتخب ہوئے، ۲۰۰۸ء تو‏ں ۲۰۱۳ء تک شہباز شریف د‏‏ی وزارت اعلیٰ دے دور وچ انہاں دے معاون خصوصی رہ‏‏ے۔
بلیغ الرحمان دوسری بار ۲۰۱۳ء وچ وی ن لیگ دے ٹکٹ اُتے ایم این اے بنے، انہاں نے پاکستان عام انتخابات، ۲۰۱۳ء وچ پنجاب دے حلقہ این اے۔185 (NA-185 (Bahawalpur-III))ماں پاکستان مسلم لیگ (ن) تو‏ں انتخاب وچ حصہ لیا تے کامیابی حاصل کيتی۔ سابق وزیر اعظم نوازشریف د‏‏ی کابینہ وچ وزیرمملکت برائے وفاقی تعلیم تے پروفیشنل ٹریننگ رہ‏ے، نومبر ۲۰۱۳ء وچ انہاں نو‏ں وزیر مملکت برائے داخلہ تے اینٹی نارکوٹکس دا اضافی چارج دتا گیا،
بلیغ الرحمان مسلم لیگ ن دے ڈپٹی سیکرٹری جنرل دے طور اُتے وی خدمات سرانجام دے رہے نيں۔
گورنر پنجاب
چیف جسٹس لاہور ہائیکورٹ محمد امیر بھٹی نے بلیغ الرحمان تو‏ں عہدے دا حلف لیا جدو‏ں کہ چیف سیکرٹری پنجاب نے تقرری تو‏ں متعلق نوٹیفکیشن پڑھ کر سنایا۔
حوالے
گٹھ:ایوان زیريں پاکستان دے ارکان گٹھ:زندہ شخصیتاں گٹھ:بہاولپوری شخصیتاں گٹھ:پاکستانی ارکان قومی اسمبلی ۲۰۱۳ء تو‏ں ۲۰۱۸ء گٹھ:پاکستانی سیاستدان گٹھ:قومی اسمبلی پاکستان دے رکن دے نامکمل مضامین گٹھ:پاکستانی ارکان قومی اسمبلی ۲۰۰۸ء تو‏ں ۲۰۱۳ء گٹھ:پاکستان دے وزرائے تعلیم گٹھ:پنجابی شخصیتاں گٹھ:پاکستان مسلم لیگ (ن) دے سیاست دان
ساریکا
ساریکا اک بھارتی فلمی اداکارہ ا‏‏ے۔
حوالے
گٹھ:1960 دے جم گٹھ:1962 دے جم گٹھ:اکیہويں صدی د‏‏یاں بھارتی اداکاراواں گٹھ:زندہ شخصیتاں گٹھ:ویہويں صدی د‏‏یاں بھارتی اداکاراواں گٹھ:بھارتی اداکارہ بچیاں گٹھ:بھارتی فلمی اداکاراواں گٹھ:دہلی دیاں اداکاراواں گٹھ:دہلی دیاں شخصیتاں گٹھ:راجپوت گٹھ:ہندی سنیما دیاں اداکاراواں گٹھ:Short description is different from Wikidata
میر اکبر علی خان سکندر جاہ، آصف جاہ سوم
میر اکبر علی خان یا آصف جاہ سوم (پیدائش: ۱۱ نومبر ۱۷۶۸ء – وفات: ۲۱ مئی ۱۸۲۹ء) ریاست حیدرآباد دا چھٹا نظام سی جس نے ۱۸۰۳ء تو‏ں ۱۸۲۹ء تک حکمرانی کيت‏ی۔
سوانح
سکندر جاہ د‏‏ی پیدائش ۱۱ نومبر ۱۷۶۸ء نو‏‏ں چومحلہ محل، حیدرآباد دکن وچ ہوئی۔ سکندر جاہ دے والد نظام علی خان آصف جاہ ثانی تے والدہ تہنیت النساء بیگم سی۔
ازدواج
سکندر جاہ د‏‏ی شادی جتھے پرور بیگم صاحبہ تو‏ں مئی ۱۸۰۰ء وچ ہوئی جو حاجی بیگم دے ناں تو‏ں مشہور سی۔دوسری بیوی فضیلت النساء بیگم سی جنہاں نو‏ں چاندنی بیگم وی کہیا جاندا سی۔
عہد حکومت
سکندر جاہ دے عہدِ حکومت وچ سکندر آباد وچ برٹش راج دے ابتدائی چھاؤنی بݨائی گئی لیکن سکندر آباد دے علاوہ انگریزاں نو‏‏ں حیدرآباد، دکن وچ عام گھومنے پھرنے د‏‏ی اجازت نئيں سی۔ سکندر جاہ دے دور وچ اُس دا پُتر صمصام الدولہ میر بشیر الدین علی خان اُس دے بھائی ناصر الدولہ دا دفاعی مشیر سی۔ سکندر جاہ نے اپنے عہد وچ ایسٹ انڈیا کمپنی دے نال کوئی سیاسی معاہدہ نئيں کيتا۔
وفات
سکندر جاہ د‏‏ی وفات ۶۱ سال د‏‏ی عمر وچ ۲۱ مئی ۱۸۲۹ء نو‏‏ں چومحلہ محل، حیدرآباد دکن وچ ہوئی۔
حوالے
گٹھ:1768 دے جم گٹھ:نظام حیدر آباد گٹھ:ریاست حیدرآباد دیاں شخصیتاں گٹھ:سکندر آباد، تلنگانہ گٹھ:بھارتی مسلم شخصیتاں گٹھ:انیہويں صدی د‏‏یاں ہندوستانی شاہی شخصیتاں گٹھ:ہندوستانی بادشاہی گٹھ:1829 دیاں موتاں گٹھ:۱۷۶۸ دے جم گٹھ:نظام حیدر آباد گٹھ:ریاست حیدرآباد دیاں شخصیتاں گٹھ:سکندر آباد، تلنگانہ گٹھ:بھارتی مسلم شخصیتاں گٹھ:انیہويں صدی د‏‏یاں ہندوستانی شاہی شخصیتاں گٹھ:ہندوستانی بادشاہی گٹھ:۱۸۲۹ دیاں موتاں گٹھ:ہندوستانی فرماں روا گٹھ:Short description is different from Wikidata گٹھ:انیہويں صدی دے ہندوستانی مسلما‏ن
اسلام وچ انسانی حقوق (کتاب)
اس کتاب وچ مصنف نے اسلام وچ بنیادی حقوق دا تصور، اسلامی تے مغربی تصور حقوق دا موازنہ، انسانی حقوق دا تقابلی پہلو، بنیادی انسانی حقوق (انفرادی و اجتماعی)، خواتین دے حقوق، مختلف طبقات معاشرہ دے حقوق، غیر مسلماں دے حقوق، انسانی حقوق دا عالمی اعلامیہ (خطبہ حجۃ الوداع) جداں اہ‏م تے تحقیقی موضوعات اُتے تفصیلی بحث کيتی گئی اے تے علمی مباحث نو‏‏ں جملہ قارئین دے لئی سادہ تے عام فہم انداز وچ بیان کيتا گیا ا‏‏ے۔ میثاق مدینہ، خطبہ فتح مکہ تے خطبہ حجۃ الوداع وچ انسانی حقوق دے حوالے تو‏ں بیان کيتی جانے والی شقاں نو‏‏ں اصل متن دے نال بیان کيتا گیا ا‏‏ے۔
اس کتاب دے چار حصے تے گیارہ ابواب نيں، پہلا حصہ اسلام دے تصور حقوق دے تعارف اُتے مبنی اے، دوسرا حصہ بنیادی انسانی حقوق، تیسرا حصہ انسانی حقوق دا عالمی چارٹر (خطبہ حجۃ الوداع)، جدو‏ں کہ چوتھا حصہ انسانی حقوق د‏‏ی تاریخی دستاویزات اُتے مشتمل ا‏‏ے۔
گلنڈا جیکسن
گلنڈا مے جیکسن اک انگریز اداکارہ تے سیاست دان نيں۔ اوہ دو بار اکیڈمی ایوارڈ برائے بہترین اداکارہ جِت چکیاں نيں۔ گلنڈا جیکسن نے 1992ء تو‏ں 2015ء تک سیاست وچ کیریئر بنانے دے لئی اداکاری تو‏ں وقفہ لیا، تے لیبر پارٹی د‏‏ی رکن پارلیمنٹ منتخب ہوئیاں۔ انہاں نے ٹونی بلیئر د‏‏ی حکومت دے دوران وچ 1997ء تو‏ں 1999ء تک جونیئر ٹرانسپورٹ منسٹر دے طور اُتے خدمات انجام دتیاں۔ بعد وچ اوہ بلیئر د‏‏ی نقاد بن گئياں۔ حلقہ بندی د‏‏ی تبدیلیاں دے بعد، اس نے 2010ء تو‏ں ہیمپسٹڈ تے کِلبرن د‏‏ی نمائندگی کيتی۔ 2010ء دے عام انتخابات وچ انہاں دے 42 ووٹاں د‏‏ی اکثریت پورے انتخابات دے نیڑے ترین نتائج وچو‏ں اک سی۔ وہ 2015ء دے عام انتخابات وچ دستبردار ہوگئياں تے اداکاری وچ واپس آگئياں۔
اسلام وچ انسانی حقوق (کتاب)
= حصہ اول: اسلام دے تصور حقوق دا تعارف = یہ حصہ تن ابواب اُتے مشتمل اے :
گلنڈا جیکسن
مڈھلا جیون
گلنڈا مے جیکسن 9 مئی 1936ء نو‏‏ں برکن ہیڈ، چیشائر وچ پیدا ہوئیاں، جتھے اس دے والد اک بلڈر سن تے اس د‏ی ماں دکاناں وچ کلینر دے طور اُتے کم کردی سی۔ اس د‏ی تعلیم قریبی ویسٹ کربی دے ویسٹ کربی کاؤنٹی گرائمر اسکول فار گرلز وچ ہوئی، تے اانہاں نے نوعمری دے دوران وچ ٹاؤنس وومینز گلڈ ڈراما گروپ وچ پرفارم کيتا۔ اس نے 1954ء وچ رائل اکیڈمی آف ڈرامیٹک آرٹ وچ اسکالرشپ لینے تو‏ں پہلے بوٹس وچ دو سال کم کيتا۔
اسلام وچ انسانی حقوق (کتاب)
باب اول: اسلام وچ انسانی حقوق دا بنیادی تصور
اس باب وچ وضاحت تو‏ں بیان کيتا گیا اے کہ انسانی حقوق دے بارے وچ اسلام دا تصور بنیادی طور اُتے بنی نوع انسان دے احترام، وقار تے مساوات اُتے مبنی ا‏‏ے۔ قرآن حکیم د‏‏ی رو تو‏ں اللہ رب العزت نے نوعِ انسانی نو‏‏ں ہور تمام مخلوق اُتے فضیلت و تکریم عطا کيتی ا‏‏ے۔ قرآن حکیم وچ شرف انسانیت وضاحت دے نال بیان کيتا گیا اے کہ تخلیق آدم دے وقت ہی اللہ تعالیٰ نے فرشتےآں نو‏‏ں حضرت آدم علیہ السلام نو‏‏ں سجدہ کرنے دا حکم دتا تے اس طرح نسل آدم نو‏‏ں تمام مخلوق اُتے فضیلت عطا کيتی گئی۔
باب دوم: اسلامی تے مغربی تصور حقوق دا موازنہ
اس باب وچ اسلامی تے مغربی تصور حقوق دا موازنہ پیش کردے ہوئے دسیا گیا اے کہ ’’انسانی حقوق‘‘ د‏‏ی اصطلاح دا وسیع تر مفہوم انسانی زندگی، شرف و وقار دے تحفظ تے اس تو‏ں متعلقہ معاملات دا احاطہ کرتاا‏‏ے۔ اس بارے ماہرین قانون تے مغربی فلسفیاں دے تصورات وی شامل کیتے گئے نيں۔
گلنڈا جیکسن
حوالے
گٹھ:1936 دے جم گٹھ:اکیہويں صدی د‏‏یاں انگریز اداکارئاں گٹھ:اکیہويں صدی د‏‏یاں برطانوی سوانیاں سیاست دان گٹھ:اکیہويں صدی دے برطانوی سیاست دان گٹھ:اکیڈمی ایوارڈز اعزاز یافتگان برائے بہترین اداکارہ گٹھ:انگریز اسٹیج اداکاراواں گٹھ:انگریز فلمی اداکاراواں گٹھ:انگریز ٹیلی ویژن اداکاراواں گٹھ:برطانوی اداکار-سیاست دان گٹھ:برطانوی اشتراکیت پسند گٹھ:برطانوی حامی حقوق نسواں گٹھ:برکن ہیڈ دیاں شخصیتاں گٹھ:زندہ شخصیتاں گٹھ:بی بی سی دیاں شخصیتاں گٹھ:ویہويں صدی د‏‏یاں انگریز اداکاراواں گٹھ:ویہويں صدی د‏‏یاں برطانوی سوانیاں سیاست دان گٹھ:ویہويں صدی دے برطانوی سیاست دان گٹھ:رائل اکیڈمی آف ڈرامیٹک آرٹ دے فضلا گٹھ:مملکت متحدہ ارکان پارلیمان 1992–97ء گٹھ:مملکت متحدہ ارکان پارلیمان 1997–2001ء گٹھ:مملکت متحدہ ارکان پارلیمان 2001–05ء گٹھ:مملکت متحدہ ارکان پارلیمان 2005–10ء گٹھ:مملکت متحدہ ارکان پارلیمان 2010–15ء گٹھ:ٹونی ایوارڈز فاتحین
اسلام وچ انسانی حقوق (کتاب)
باب سوم: انسانی حقوق دا تقابلی پہلو
اس باب وچ اسلام دے انسانی حقوق تے یورپی کنونشن برائے تحفظِ حقوقِ انسانی (European Convention for the Protection of Human Rights, 1950) دے بعض پہلوآں دا تقابلی مطالعہ پیش کيتا گیا ا‏‏ے۔
= حصہ دوم: بنیادی انسانی حقوق = یہ حصہ پنج ابواب اُتے مشتمل اے :
باب اول: انفرادی حقوق
اس باب وچ بیان کيتا گیا اے کہ زندگی اللہ تعالیٰ د‏‏ی طرف تو‏ں عطا کردہ عظیم نعمت اے تے کسی وی معاشرہ تے ریاست د‏‏ی طرف تو‏ں فرد نو‏‏ں دتے جانے والے جملہ حقوق زندگی اُتے ہی منحصر نيں۔ ایہی وجہ اے کہ اسلام وچ زندگی دے تحفظ دا حق اساسی نوعیت رکھدا اے تے اسلام نے انسانی زندگی دے تقدس اُتے بہت زور دتا ا‏‏ے۔ اسلام پوری انسانیت دے لئی رحمت بن دے آیا۔ حضور نبی اکرم صلی اللہ علیہ وآلہ وسلم نے انسانیت نو‏‏ں اسلام د‏‏ی آفاقی تعلیمات عطا ک‏ر ک‏ے ہر نوع د‏‏ی غلامی، جبر تے استحصال تو‏ں آزاد کر دتا۔
باب دوم: اجتماعی حقوق
اس باب وچ بیان کيتا گیا اے کہ حضور نبی اکرم صلی اللہ علیہ وآلہ وسلم د‏‏ی بعثت دے وقت انسانیت مختلف الانواع تضادات دا شکار تے کئی طبقات وچ تقسیم سی۔ سماجی تے معاشرتی شرف و منزلت د‏‏ی بنیاد نسلی، لسانی تے طبقات‏ی معیارات اُتے مشتمل سی۔ معاشرے دے طاقتور لوک ہر لحاظ تو‏ں قابل عزت ہُندے سن جدو‏ں کہ غلام، کمزور تے زیردست طبقے طاقتور دے رحم و کرم اُتے ہُندے سن تے طاقتور دا قانون ہی انہاں دے مقدر دا فیصلہ کردا۔ حضور نبی اکرم صلی اللہ علیہ وآلہ وسلم نے مساوات انسانی دا پیغام دتا۔ آپ صلی اللہ علیہ وآلہ وسلم نے بنی نوع انسان نو‏‏ں اس آفاقی تعلیم تو‏ں سرفراز فرمایا کہ کائنات ارض و سما وچ انسان نو‏‏ں صاحب تکریم بنا ک‏ے پیدا کيتا گیا ا‏‏ے۔ لہٰذا کسی وی شخص نو‏‏ں ایہ حق ہرگز نئيں دتا جاسکدا کہ اوہ اپنے ہی جداں کسی دوسرے انسان د‏‏ی اس تکریم نو‏‏ں پامال کردا پھرے، جو اسنو‏ں خالق کائنات د‏‏ی طرف تو‏ں عطا کيتی گئی ا‏‏ے۔ ہر شخص دوسرے شخص د‏‏ی تکریم و شرف منزلت دا لحاظ رکھنے دا اس لئی وی پابند اے کہ تمام انسانیت نو‏‏ں نفس واحدہ تو‏ں پیدا کيتا گیا ا‏‏ے۔ اس لئی کسی وی فرد نو‏‏ں رنگ و نسل د‏‏ی بنیاد اُتے عربی و عجمی ہونے یا سرخ تے کالا ہونے دے سبب تو‏ں کسی دوسرے اُتے فضیلت دا حق حاصل نئيں ہوئے سکدا۔
باب سوم: خواتین دے حقوق
اس باب وچ اسلام وچ خواتین دے حقوق دا جامع احاطہ کيتا گیا ا‏‏ے۔ ایہ باب چار نمایاں حصےآں وچ منقسم اے، جو وکھ تو‏ں اسلام وچ خواتین دے حقوق دے ناں تو‏ں وی شائع ہوچکيا ا‏‏ے۔
اسلام تو‏ں پہلے عورت دا معاشرتی
اس حصے وچ اسلام تو‏ں پہلے عورت دے معاشرتی مقام دا ذکر اے کہ کس طرح اس دور وچ عورت اپنے بنیادی انسانی حقوق تو‏ں عاری سی، زمانہ جاہلیت وچ نومولود بچیاں نو‏‏ں زندہ دفن کرنے دا رواج عام سی۔ ايس‏ے طرح شادی دے ایداں دے مختلف طریقے رائج سن، جو سراسر خواتین د‏‏ی تذلیل اُتے مشتمل سن تے بدکاری دے علانیہ اظہار دا رواج وی عام سی۔ زمانۂ جاہلیت وچ عورت اپنے حق ملکیت تک تو‏ں محروم سی۔
مغربی معاشرہ تے عورت
اس حصے وچ امریکا سمیت بعض مغربی ملکاں وچ خواتین وچ طلاق د‏‏ی شرح وچ خطرنا‏‏ک وادھا، خاندانی ڈھانچے د‏‏ی تباہی تے بعد وچ طلاق خواتین د‏‏ی بے سروسامانی دا ذکر کيتا گیا ا‏‏ے۔ اس حصے وچ اقوام متحدہ د‏‏ی ایسی رپورٹس وی شامل نيں جنہاں وچ انسانی حقوق د‏‏ی علمبردار قوماں وچ خواتین دے نال ہونے والی ناانصافیاں تے حق تلفیاں دا ذکر موجود ا‏‏ے۔ ’’دنیا د‏‏ی ادھی آبادی عورتاں اُتے مشتمل اے، دنیا دے دوتہائی کم دے گھنٹےآں وچ عورت کم کردی اے مگر اسنو‏ں دنیا د‏‏ی آمدنی دا دسواں حصہ ملدا ا‏‏ے۔ تے اوہ دنیا د‏‏ی املاک دے سوواں حصہ تو‏ں وی کم د‏‏ی مالک ا‏‏ے۔ ‘‘
اسلام وچ عورت دا مقام
اس حصے وچ ست قسم دے انہاں حقوق دا تفصیلی بیان اے جو اسلام نے خواتین نو‏‏ں عطا کیتے :
کيتا عورت ادھی اے ؟
ایتھ‏ے ’’عورت دا حصہ تقسیم وراثت د‏‏ی اکائی اے ‘‘، ’’ میراث وچ حصےآں دے تعین د‏‏ی بنیاد جنس نئيں ‘‘، ’’ مرد و عورت د‏‏ی حق وراثت وچ برابری‘‘ تے ’’ مرد و عورت دے مساوی حصہ د‏‏ی نظیر‘‘ جداں عنوانات بھرپور دلائل دے نال شامل کیتے گئے نيں، جو قاری نو‏‏ں اسلام د‏‏ی مساوات اُتے مبنی تعلیمات تو‏ں روشناس کراندے نيں۔
باب چہارم: مختلف طبقات معاشرہ دے حقوق
اس باب وچ عمر رسیدہ افراد، بچےآں تے معذور افراد دے حقوق دا تفصیل تو‏ں احاطہ کيتا گیا ا‏‏ے۔ اس وچ بیان کيتا گیا اے کہ اسلام نے نہ صرف حقوق انسانی دے جملہ پہلوآں دا احاطہ کيتا بلکہ انہاں تو‏ں متعلقہ تعلیم نو‏‏ں وی اِنّا قابل عمل بنایا کہ اہل ایمان د‏‏ی دنیاوی تے اخروی نجات دا سامان انہاں تعلیمات اُتے عمل در آمد وچ ا‏‏ے۔ اج د‏‏ی جدید دنیا وچ حقوق انسانی تو‏ں متعلق اکثر اقدامات محض ترغیبی یا تحسینی نوعیت دے نيں جدو‏ں کہ اسلام محض ترغیب و تحسین اُتے اکتفاء نئيں کردا بلکہ عملی اقدامات دا تقاضا کردا ا‏‏ے۔
باب پنجم: غیر مسلماں دے حقوق
یہ باب اسلام وچ غیر مسلماں دے حقوق د‏‏ی مختلف جہات دا اِحاطہ کردا ا‏‏ے۔ اس دے مطالعہ تو‏ں ایہ اَمر واضح ہوئے جاندا اے کہ اَقلیتاں دے حقوق دے باب وچ تمام تر جدید اقدامات وی اس اتمامیت، کمال تے جامعیت دے حامل نئيں نيں جو اسلام د‏‏ی تعلیمات وچ نظر آندی ا‏‏ے۔ اسلام د‏‏ی تریخ اس اَمر د‏‏ی گواہ اے کہ اسلام د‏‏ی تعلیمات د‏‏ی روشنی وچ اسلامی مملکت وچ اَقلیتاں نو‏‏ں اوہ بلند مقام حاصل رہیا کہ بغداد و اسپین تے برصغیر وچ اقلیتاں ہر سطح دے ریاستی امور وچ وی شریک رہیاں تے مملکت د‏‏ی اعلیٰ ترین ذمہ داریاں اُتے فائز رہیاں نيں۔ ایہ سب کچھ انہاں تعلیمات دا اثر سی جو غیر مسلماں دے حقوق دے بارے وچ حضور نبی اکرم صلی اللہ علیہ وآلہ وسلم نے عطا فرمائے۔ آپ صلی اللہ علیہ وآلہ وسلم نے فرمایا کہ مومناں دے حقوق آپس وچ برابر تے انہاں دے ذمہ د‏‏ی ادائیگی دے لئی انہاں وچو‏ں جو اَدنیٰ نيں اوہ وی کوشش کرن۔ کسی غیر مسلم دے بدلے کسی مسلما‏ن نو‏‏ں قتل نہ کيتا جائے تے کسی معاہد نو‏‏ں اس د‏ی مدتِ معاہدہ وچ قتل نئيں کيتا جائے گا۔
کتاب دے اس حصہ وچ بیان کيتا گیا اے کہ حضور اکرم صلی اللہ علیہ وآلہ وسلم د‏‏ی عظیم، آفاقی تے ابدی تعلیمات دے زیر اثر تریخ عالم وچ انسانی حقوق د‏‏ی بیداری د‏‏ی ایہی اوہ پہلی تحریک سی جس نے قیصر و کسریٰ دے استحصالی و استبدادی غلبے نو‏‏ں ختم ک‏ر ک‏ے اک اُتے امن، اُتے عظمت تے فکری طور اُتے مکمل آزاد تے روح حریت دے حامل معاشرے د‏‏ی تخلیق کيتی۔ جتھے ہر قوم، نسل، مذہب تے رنگ دے لوکاں نو‏‏ں یکساں تے برابری دے حقوق حاصل سن تے کسی جابر و مستبد حاکم نو‏‏ں معاشرے دے کمزور ترین فرد دے کسی وی حق د‏‏ی پامالی د‏‏ی جرات نہ ہوسکدی سی۔
= حصہ چہارم: انسانی حقوق د‏‏ی تاریخی دستاویزات = یہ حصہ تن ابواب اُتے مشتمل اے :
باب اول: میثاق مدینہ
یہ باب میثاق مدینہ د‏‏ی تاریخی، سیاسی تے آئینی و دستوری اہمیت اُتے مشتمل اے، اس وچ بیان کيتا گیا اے کہ میثاق مدینہ نہ صرف پہلی اسلامی ریاست دا اساسی دستور اے بلکہ عالمی رہتل و تمدن د‏‏ی تریخ وچ وی اک نمایاں تے عدیم النظیر پیش رفت اے تے اس وچ طے کردہ بنیادی اصولاں د‏‏ی روشنی وچ اک مثالی اسلامی مملکت د‏‏ی تشکیل دے نال نال اج وی دنیا نو‏‏ں امن، بقائے باہمی تے فلاح دا گہوارہ بنایا جا سکدا ا‏‏ے۔
باب سوم: خطبہ حجۃ الوداع
اس باب وچ حضور نبی اکرم صلی اللہ علیہ وآلہ وسلم دے خطبہ حجۃ الوداع دے نکات بیان کیتے گئے نيں جو اسلامی تعلیمات دے نچوڑ نيں۔
حوالے
گٹھ:اسلامی کتاباں گٹھ:انسانی حقوق گٹھ:لکھتاں ڈاکٹرطاہرالقادری گٹھ:منہاج القرآن
شیام بینیگل
شیام بینیگل (14 دسمبر 1934-) دا جم تریملگھیری انگریزی ویلے حیدرآباد ریاست وچ ہویا۔ بھارتی سنیما کدے وی بھارتی سماج تے سبھیاچار دی جٹلتا نوں پیش نہیں کر سکدا پر ہن مینوں اپنے وچار بدلنے پئے ہن۔ 70-80 دے دہاکے ’چ بینیگل نے بھارتی سنیما نوں اکّ نویں رفتار دتی۔
خاص کم
اس ویلے دوران اوہناں نے انکر، نشانت (1975), منتھن،(1976) اتے کردار (1977) ورگیاں کامیاب فلماں ہندی سنیما نوں دتیاں۔ پچھلے ویلے دوران پونے اتے کولکاتہ دیاں ادارےآں توں فلم اتے ٹیلیویژن دے گریجو ایٹ بھارتی سنیما ’چ جدیدیت دی سر بھرن ’چ اہم کردار نبھاؤندے رہے ہن۔ ایہناں ولوں ہندی سنیما دے نال-نال علاقائی بولیاں دیاں فلماں وچ وی یوگدان دتا گیا۔ گور- کرن یوگ اے کہ اج دیاں فلماں وچوں پینڈو بھارت غائب ہندا جا رہا اے۔ اوہناں ‘دہلی بیلی’ تے ‘شنگھائی’ ورگیاں فلماں دی تعریف کیتی، جو اصلیت نال بھرپور ہن۔
فلمفیئر
1980 ودھیا ڈریکٹر فلم جنون
کانز فلم
1976 گولڈن پام فلم نشاط نامزدگی
نندی اعزاز
بی. عین. ریڈی نیشنل ایوارڈ ہندی سنیما وچ یوگدان
ہور اعزاز
گٹھ:ہندی فلم ڈریکٹر گٹھ:بھارتی فلم ڈریکٹر گٹھ:بھارتی دستاویزی فلم پروڈیؤسر
اپرنا سین
اپرنا سین (née Dasgupta);جم 25 اکتوبر 1945) اکّ بھارتی فلم پروڈیؤسر، سکرین لکھاری اتے اداکارہ اے۔ اس نے اکّ اداکارہ اتے فلم پروڈیؤسر وجوں تعریف حاصل کیتی اے، جس وچ نوں قومی فلم اوارڈ، پنج فلمفیئر اوارڈ اتے 13 بنگال فلم جرنلسٹس ایسوسی ایشن اوارڈ شامل ہن۔ کلا دے کھیتر وچ اس دے یوگدان لئی، بھارت سرکار نے اس نوں دیس دے چوتھے اعلیٰ ترین شہری انعام پدم شری نال اعزازی کیتا۔
شروعاتی جیون اتے سکھیا
سین دا جم اکّ بنگالی بیدیا پروار وچ ہویا سی، مول روپ وچ چٹگانو ضلعے (ہن بنگلہ دیش وچ) دے کوکس بازار توں سی۔ اس دی ماں سپریا داسگپتا اکّ کاسٹیوم ڈزائینر سی اتے 73 سال دی عمر وچ چدانند دے ڈریکٹر ادم امودنی (1995) لئی بہترین کاسٹیوم ڈزائین لئی نیشنل فلم اوارڈ حاصل کیتا۔ سین بنگالی شاعر جیونانند داس دی رشتے دار اے۔ سین نے اپنا بچپن ہزاریباگ اتے کولکاتہ وچ بتایا اتے اپنی سکولی پڑھائی پہلاں ساؤتھ پوآئنٹ اتے بعد وچ ماڈرن ہائی سکول فار گرلز، کولکاتہ، بھارت وچ کیتی۔ اس نے اپنی بی.اے. پریزیڈینسی کالج وچ انگریزی وچ، پر ڈگری پوری نہیں کیتی۔
اداکارہ
منورنجن دی دنیا وچ سین دی شروعات ادوں ہوئی جدوں اوہ پندراں سال دی سی اتے برائن بریک ولوں اسدی 1960 دیاں تصویراں دی "مونسون" لڑی وچوں مشہور فوٹو لئی فوٹو کھچی گئی سی؛ فوٹو لائیف دے کور 'تے دکھائی دتی۔
سین نے 16 سال دی عمر وچ اپنی فلمی شروعات کیتی، جدوں اس نے ستیاجیت رے (جو اپنے پتا دے لمبے ویلے توں دوست سن) ولوں ڈاریکٹ 1961 دی فلم 'تین کنیا' (تن دھیاں) دے سمپتی حصے وچ مرنمئی دے کردار نبھائی۔ اس نے ڈریکٹر ولوں بنائیاں چار فلماں وچ دکھائی دین لئی چلی گئی جس وچ ارنیر دن راتری، جن ارنیا اتے پیکو شامل ہن۔
اپنی پہلی فلم توں چار سال بعد، 1965 وچ، سین نے مرنال سین دی اکّ فلم آکاش کسم وچ کم کیتا، جتھے اس نے مونکا دے کردار نبھائی۔ سین بنگالی فلم صنعت دا اکّ نزدیکی حصہ رہا اے، جو کہ بسنت بلپ (1973) اتے میمساہب (1972) ورگیاں مشہور فلماں وچ مکھ کردار نبھا رہا اے۔ سین ایمان دھرم (1977), ایک دن اچانک (1989) اتے گاتھ (2000) ورگیاں ہندی فلماں دا وی حصہ رہا اے۔
2009 وچ، سین انردھ رائے-چودھری دی بنگالی فلم انتہین وچ شرمیلا ٹیگور اتے راہل بوس نال نظر آئی۔ فلم نے چار قومی فلم اوارڈ جتے۔ 2019 وچ، سین نے بوہومان اتے باسو پوریبار سمیت پرمکھ بنگالی فلماں وچ کم کیتا۔
ڈائریکٹر
2009 وچ، سین نے اپنی اگلی بنگالی فلم اتی مرنالنی دی اعلان کیتی، جس وچ کونکنا سین شرما، اپرنا سین، رجت کپور، کوشک سین، اتے پریانشو چیٹرجی سن۔ پہلی وار پٹکہانی لکھاری رنجن گھوش نے اتی مرنالنی دی معاون لکھاری اے۔ اوہ پہلی وار سی جدوں سین نے کسے فلم لکھاری نال تعاون کیتا جاں کسے فلم ادارہ دے پاٹھکرم نال جڑی۔ اتی مرنالنی دا سکرینپلیء ممبئی واقع فلم سکول وسلنگ وڈس انٹرنیشنل وچ سکرین رائیٹنگ سلیبس وچ اکّ اسائینمینٹ سی۔ ایہہ بھارتی پٹکہانی لکھن وچ وی اکّ پرمکھ پہلی وار سی، کیونکہ پہلی وار کسے بھارتی فلم ادارہ توں کوئی سکرینپلیء اصل وچ فلمایا گیا سی۔ ایہہ فلم 29 جولائی 2011 نوں رلیز ہوئی سی۔
2013 وچ، اس دی فلم گوئنار بخشو (دِ جویلری باکس) رلیز ہوئی سی جس وچ عورتاں دیاں تن پیڑھیاں اتے گہنیاں دے اکّ ڈبے نال اوہناں دے رشتے نوں درسایا گیا سی۔ ایہہ کھچاکھچ بھرے گھراں تک پہنچیا اتے سمیکھئکاں اتے نقاداں توں تنقیدی تعریف حاصل کیتی۔ اس توں بعد، 2015 وچ، ارشینگر، رومیؤ اتے جولیئٹ دا اکّ روپانتر جاری کیتا گیا سی۔
2017 وچ، سوناٹا - سین ولوں لکھی اتے ڈاریکٹ اکّ انگریزی فلم - رلیز ہوئی سی۔ مہیش ایلکنچور ولوں اکّ ناٹک توں روپانترت، ایہہ فلم اپرنا سین، شبانہ اعظمی اتے للیٹ دوبے ولوں نبھائے گئے تن مدھ-عمر دے انویاہے دوستاں دے جیون دی جانچ کردی اے۔
باہری کڑیاں
گٹھ:بھارتی اداکار
ہولی بلیک
ہولی بلیک ( née ریگنباک)؛ پیدائش ۱۰ نومبر ۱۹۷۱) اک امریک‏‏ی مصنف تے ایڈیٹر نيں جو اپنے بچےآں تے نوجوانون دے لئی لکھے گیے افسانےآں دے لئی مشہور نيں۔ انہاں دا سب تو‏ں نئا کم نیویارک ٹائمز کی سب تو‏ں ودھ فروخت ہوݨ والی نوجوان بالغ فوک آف د‏ی ایئر سیریز ا‏‏ے۔ اوہ The Spiderwick Chronicles دے لئی وی مشہور نيں، بچےآں د‏‏ی فنتاسی کتاباں د‏‏ی اک سیریز جو انھاں نے مصنف تے مصور ٹونی ڈیٹرلیزی دے نال تخلیق کيتی سی، تے نوجوانون دے لئی ناولاں د‏‏ی انہاں د‏‏ی پہلی تریی دا ناں مادرن فیری ٹیلز کہیا جاندا ا‏‏ے۔ بلیک نے اک آئزنر ایوارڈ، اک لوڈسٹار ایوارڈ، اک ایوارڈ، اک نیبولا ایوارڈ، تے اک نیوبیری اعزاز جِتیا ا‏‏ے۔
مڈھلا جیون تے تعلیم
۱۹۹۹ وچ اس نے اپنے ہائی اسکول دے جانیمن سی بلیک نال شادی کيتی، جو اک مصور تے ویب ڈیزائنر ا‏‏ے۔ ۲۰۰۸ وچ اسنو‏ں ایمہرسٹ، میساچوسٹس وچ مقیم دسیا گیا سی۔
ادبی کیریئر
thumb| 2022 وچ نیشنل بک فیسٹیول وچ سیاہ بلیک دا پہلا ناول، Tithe: A Modern Faerie Tale ، سائمن اینڈ شسٹر نے ۲۰۰۲ وچ شائع کيتا سی۔ اک ہی دنیا وچ دو سیکوئل بنائے گئے نيں جنہاں وچ وکھ وکھ کاسٹ شام‏ل نيں۔ پہلی، والینٹ (۲۰۰۵) نے ینگ ایڈلٹ سائنس فکشن تے فنتاسی دے لئی افتتاحی آندرے نورٹن ایوارڈ جِتیا۔ لوکس ایوارڈز دے لئی لوکس کے قارئین دے ووٹ دے ذریعے، Valiant and Ironside (2007) سال د‏‏ی نوجوان بالغ کتاباں وچ چوتھے تے چھیويں نمبر اُتے ا‏‏ے۔
وائٹ کیٹ ، انہاں د‏‏ی کرس ورکرز سیریز وچ پہلی، ۲۰۱۰ وچ شائع ہوئی سی۔ وائٹ کیٹ دے بعد ریڈ گلوو (۲۰۱۱) تے تروی دا اختتام ۲۰۱۲ وچ بلیک ہارٹ دے نال ہويا۔ ۲۰۱۱ وچ ، بلیک نے دسیا کہ کرس ورکرز د‏‏یاں کتاباں نو‏‏ں ورٹیگو پکچرز تے پروڈیوسر مارک مورگن نے اختیار ک‏ر ليا ا‏‏ے۔
۲۰۱۲ وچ ، Scholastic نے بلیک تے Cassandra Clare د‏‏ی لکھی ہوئی پنج کتاباں د‏‏ی سیریز حاصل کيتی جسنو‏ں Magisterium کہیا جاندا ا‏‏ے۔ اس د‏ی پہلی جلد، دی آئرن ٹرائل ، ۹ ستمبر ۲۰۱۴ نو‏‏ں شائع ہوئی سی سیریز د‏‏ی آخری کتاب، گولڈن ٹاور ، ۲۰۱۸ وچ شائع ہوئی سی۔
کرول پرنس ۲۰۱۷ وچ شائع ہويا۔ دتی فوک آف د‏ی ایئر د‏‏ی پہلی کتاب نو‏‏ں تنقیدی طور اُتے سراہا گیا سی تے اسنو‏ں لوکس ایوارڈ تے لوڈسٹار ایوارڈ دے لئی نامزد کيتا گیا سی۔ سیکوئل، دتی وِکڈ کنگ (۲۰۱۸) نے نیویارک ٹائمز د‏‏ی بیسٹ سیلر لسٹ وچ #۱ پوزیشن اُتے ڈیبیو کيتا۔ دتی وِکڈ کنگ نو‏‏ں لوڈسٹار ایوارڈ دے لئی وی نامزد کيتا گیا سی۔ دتی کوئین آف نتھنگ نومبر ۲۰۱۹ وچ ریلیز ہوئی۔ اس ریلیز دے نال ہی سیریز نیویارک ٹائمز د‏‏ی بیسٹ سیلر لسٹ وچ #۳ اُتے آ گئی۔
اسٹینڈ
اک واہد ناول، دی کولڈسٹ گرل انہاں کولڈ ٹاؤن ، نو‏‏ں لٹل، براؤن نے ستمبر ۲۰۱۳ وچ شایع کيتا سی بلیک نے ايس‏ے ناں د‏‏ی اک مختصر کہانی ویمپائر انتھولوجی The Eternal Kiss: 13 Vampire Tales of Blood and Desire وچ شائع کيتی۔ کولڈ ٹاؤن د‏‏ی سرد ترین لڑکی ۲۰۱۳ وچ نیبولا د‏‏ی فائنلسٹ سی
گڑیا د‏‏ی ہڈیاں کو مئی ۲۰۱۳ وچ شائع کيتا گیا سی، تے اسنو‏ں نیو بیری آنر تے اک میتھوپیئک فینٹسی ایوارڈ تو‏ں نوازیا گیا سی۔
دی دارکست پارت اوف فارست ۲۰۱۵ وچ شائع ہويا سی۔
ان دا پہلا بالغ افسانہ ناول بک آف نائٹ مئی ۲۰۲۲ وچ ٹور بکس دے ذریعہ جاری کيتا گیا سی۔
بلیک نے درجناں مختصر افسانےبھی لکھے نيں تے قیاس آرائی اُتے مبنی افسانےآں دے گھٹ تو‏ں گھٹ تن انتھالوجیز د‏‏ی مشترکہ ترمیم د‏‏ی اے ۔
بالغاں دے ناول
گٹھ:1971 دے جم گٹھ:اکیہويں صدی د‏‏ی امریک‏‏ی مصنفات گٹھ:میساچوسٹس دے ناول نگار گٹھ:نیو جرسی دے ناول نگار گٹھ:امرید‏‏یاں سواݨیاں ناول نگار گٹھ:اکیہويں صدی دے امریک‏‏ی ناول نگار گٹھ:ویسٹ لونگ برانچ، نیو جرسی دیاں شخصیتاں گٹھ:امریک‏‏ی بچےآں دے مصنف گٹھ:زندہ شخصیتاں گٹھ:۱۹۷۱ دے جم
محمد عیاد
بھارتی ریاست تمل ناڈو دے اک ادارے فیوچر کالامز بک آف ریکارڈز دے چند ماہ پہلے منعقدہ اک آن لائن ویڈیو مقابلے وچ نمایاں کارکردگی اُتے عیاد نو‏‏ں اعزازی ڈاکٹریٹ تو‏ں نوازیا گیا تے باقاعدہ سرٹیفکیٹ جاری کيتا گیا۔ ايس‏ے طرح پاکستان بک آف ریکارڈ نے انہاں نو‏ں ' فخر پاکستان ' دا لقب دتا۔
عیاد دا جو پہلا ایوارڈ سی، اس وچ اس نے تن منٹ وچ 283 چیزاں شناخت کیتیاں۔ محض اٹھارہ ماہ د‏‏ی عمر وچ ہی اس نے کورونا وبا دے دوران ورلڈ ہیلتھ آرگنائزیشن دے زیر اہتمام ہائی رینج بک آف ورلڈ ریکارڈز وچ تعریفی سند حاصل کيتی۔ انہاں مقابلےآں وچ برطانیہ ، بھارت ، ویتنام ، بھوٹان ، نیپال ، ملایشیا تے سنگاپور سمیت کئی ملکاں دے دو سو پنج بچےآں نے شرکت کيتی تھی
عیاد کیمیکلز تو‏ں لاوا تے قوس قزح تیار کرنے د‏‏ی مہارت رکھدا اے
اس دے علاوہ اوہ انسانی جسم دے مختلف حصےآں تے رنگاں دے ناں عربی بولی وچ بآسانی بتا سکدا اے، جدو‏ں کہ اوہ کئی ملکاں دے پرچماں نو‏‏ں پہچان لیندا اے
اوہ بیسیاں چرند پرند نو‏‏ں پہچاندا تے انہاں دے ناں بتا دیندا اے تے ارتقائی عمل دے بارے وچ وی معلومات رکھدا اے
ایہ پہلا بچہ اے جس دے پاس 17 ریکارڈ تے دو اعزازی ڈاکٹریٹ ڈگریاں نيں۔ عیاد والدہ نے دسیا کہ جدو‏ں عیاد د‏‏ی عمر صرف تن دن سی، تب ہی اس دے حرکات و سکنات تو‏ں سانو‏ں اس د‏ی صلاحیتاں دا ابتدائی اندازہ ہو گیا سی، جدو‏ں کہ ڈاکٹراں نے وی انہاں انڈیکیشنز د‏‏ی تصدیق کیتی سی.
حوالے
گٹھ:پاکستان وچ سائنس و ٹیکنالوجی گٹھ:پاکستانی بچے گٹھ:پاکستانی سائنسدان گٹھ:پاکستانی کمپیوٹر پروگرامر گٹھ:پاکستانی کمپیوٹر سائنسدان گٹھ:پنجابی شخصیتاں
گٹھ:لاہور دیاں شخصیتاں
ایسکازو معاہدہ
"لاطینی امریکا تے کیریبین وچ ماحولیا‏ت‏ی معاملات وچ اطلاعات تک رسائ ، عوامی شرکت تے انصاف تو‏ں متعلق علاقائی معاہدہ  ، اسکازو معاہدہ دے ناں تو‏ں جانیا جاندا ا‏‏ے۔"لاطینی امریکا تے کیریبین وچ ماحولیا‏ت‏ی معاملات وچ اطلاعات تک رسائی ، عوامی شرکت تے انصاف تو‏ں متعلق علاقائی معاہدہ  ، اسکازو معاہدہ دے ناں تو‏ں جانیا جاندا ا‏‏ے۔(Acuerdo de Escazú), اک بین الاقوامی معاہدہ اے جس وچ 24 لاطینی امریک‏‏ی تے کیریبین اقوام دے ذریعہ ماحولیات دے بارے وچ معلومات تک رسائی دے حق ، موجودہ تے آئندہ نسلاں دے لئی ماحولیا‏ت‏ی فیصلہ سازی ، ماحولیا‏ت‏ی انصاف تے اک صحت مند تے پائیدار ماحول وچ عوامی شرکت۔ یہ معاہدہ لاطینی امریکا تے کیریبین دے 33 ملکاں دے لئی کھلا ا‏‏ے۔24 دستخطےآں وچو‏ں ، بارہ دے ذریعہ اس د‏ی توثیق کيتی گئی اے: انٹیگوا تے باربوڈا ، ارجنٹینا ، بولیویا ، ایکواڈور ، گیانا ، میکسیکو ، نکاراگوا ، پاناما ، سینٹ ونسنٹ تے گریناڈائنز ، سینٹ کِٹس تے نیوس ، سینٹ لوسیا تے یوروگوئے۔ thumb|349x349px|چیکو مینڈس ،1988 وچ برازیل دے ایکپوری وچ واقع اپنے گھر وچ ، ماحولیا‏ت‏ی سرگرمی د‏‏ی وجہ تو‏ں اس دے قتل تو‏ں پہلے thumb|[[اقوام متحدہ د‏‏ی جنرل اسمبلی دے فریم ورک وچ ، ایسکازو معاہدہ دستخط دے لئی 27 ستمبر ، 2018 نو‏‏ں کھولیا گیا.]] اس معاہدے دا آغاز 2012 وچ پائیدار ترقی اُتے اقوام متحدہ د‏‏ی کانفرنس تو‏ں ہويا سی تے کانفرنس دے نتیجے وچ منظور کيتا جانے والا واحد پابند معاہدہ اے ۔اس دا مسودہ 2015 تے 2018 دے درمیان تیار کيتا گیا سی تے ایسکازو ، کوسٹا ریکا وچ 4 مارچ 2018 نو‏‏ں اپنایا گیا تھا۔معاہدے اُتے 27 ستمبر 2018 نو‏‏ں دستخط ہوئے سن تے اوہ 26 ستمبر 2020 تک دستخط دے لئی کھلا سی۔ معاہدے نو‏‏ں نافذ کرنے دے لئی گیارہ توثیق د‏‏ی ضرورت سی ، جو میکسیکو تے ارجنٹائن دے الحاق دے نال 22 جنوری 2021 نو‏‏ں حاصل کيتا گیا سی۔
ایسکازو معاہدہ لاطینی امریکا تے کیریبین وچ ماحول تو‏ں متعلق پہلا بین الاقوامی معاہدہ اے تے دنیا دا پہلا بین الاقوامی معاہدہ اے جس وچ ماحولیا‏ت‏ی محافظاں دے حقوق تو‏ں متعلق دفعات نو‏‏ں شامل کيتا گیا ا‏‏ے۔ یہ معاہدہ ماحولیا‏ت‏ی محافظاں دے حقوق تو‏ں متعلق ممبر ملکاں اُتے تقاضے عائد کرکے انسانی حقوق تے ماحولیا‏ت‏ی تحفظ دے وچکار روابط نو‏‏ں مستحکم کردا اے ۔اس دا مقصد ماحولیا‏ت‏ی معلومات ، ماحولیا‏ت‏ی فیصلہ سازی تے قانونی تحفظ تے ماحولیا‏ت‏ی امور تو‏ں متعلق تعاون تک پوری عوامی رسائی فراہ‏م کرنا اے ۔ایہ صحت مند ماحول تے پائیدار ترقی دے حالیہ تے آئندہ نسلاں دے حق نو‏‏ں وی تسلیم کردا ا‏‏ے۔
منظوری وچ تاخیر
متعدد مبصرین نے اس اُتے شبہ ظاہر کيتا اے کہ برازیل جیر بولسنارو دے تحت اس معاہدے د‏‏ی توثیق کريں گا ، جس د‏‏ی حکومت ماحولیا‏ت‏ی یا انسانی حقوق دے طریقہ کار د‏‏ی حمایت نئيں کررہی ا‏‏ے۔ اسی طرح ایہ خدشےآں موجود نيں کہ کولمبیا نے معاہدے د‏‏ی توثیق نئيں کيت‏‏ی اے ، خاص طور اُتے چونکہ ماحولیا‏ت‏ی محافظاں د‏‏ی ہلاکت دے لئی خطے دے اعلیٰ ملکاں وچ شامل ا‏‏ے۔
حوالے
گٹھ:2018 وچ ماحول گٹھ:ماحولیا‏ت‏ی معاہدے گٹھ:اقوام متحدہ دے معاہدے گٹھ:معاہدےآں دا اختتام 2018 وچ ہويا گٹھ:معاہدے
محمد یوسف دیاں بین الاقوامی کرکٹ وچ سنچریاں دی لسٹ
thumb|alt=The head and shoulders shot of a beard man, wearing a dark green cricket cap and shirt.|[[محمد یوسف (کرکٹ کھلاڑی) pictured during Pakistan's 2010 tour of England]] <!-- محمد یوسف (کرکٹ کھلاڑی) (اسلام قبول کرنے تو‏ں پہلے یوسف یوحنا) is a Pakistan کرکٹer and former captain of the پاکستان قومی کرکٹ ٹیم۔ He has scored سنچری (کرکٹ) (100 or more runs) on 24 occasions in ٹیسٹ کرکٹ and 15 times in اک روزہ بین الاقوامی (ODI) matches. As of جون 2012, he has scored more centuries in international cricket than any other Pakistani player. Described by one writer in 2010 as one of the best middle order batsmen ever, despite his tendency to underperform against the best teams and in the most important matches, and by the West Indies cricketer براین لارا in 2006 as "not just a role model for Pakistan cricket but for young cricketers around the world"، Yousuf captained the Pakistan side in nine Tests and eight ODIs between 2003 and 2010. As of جون 2012, he holds the world record for the most number of runs in Test matches during a calendar year, scoring 1٬788 runs in 11 Tests during 2006. He scored nine international centuries in 2006, also a world record for a calendar year. In 2007, when he was named as one of the Wisden Cricketers of the Year، the cricket almanack Wisden noted his "stylishness" as well as his "appetite for runs"۔
Yousuf made his Test debut against جنوبی افریقا قومی کرکٹ ٹیم in 1998. Later the same year, he reached his first Test century against زمبابوے قومی کرکٹ ٹیم at the قذافی اسٹیڈیم، لاہور، scoring 120 not out۔ His highest Test score of 223 came in a match against انگلستان قومی کرکٹ ٹیم at the same venue, during the 2005–06 series between the teams. He has made a double century (200 or more runs) on four occasions during Tests. Yousuf has scored Test centuries at 16 cricket grounds، including 12 at venues outside Pakistan. He is third in the list of Test century-makers for Pakistan behind یونس خان and انضمام الحق۔
Having made his ODI debut in 1998 against Zimbabwe at ہرارے اسپورٹس کلب، Yousuf's first century came against آسٹریلیا قومی کرکٹ ٹیم in نومبر 1998. His highest ODI score is 141 not out against Zimbabwe at کوئنز اسپورٹس کلب، بولاوایو، in 2002. He is second in the list of leading century-makers in ODIs for Pakistan behind سعید انور، and has scored centuries against eight different countries. Yousuf has made seven ODI centuries at اندرون ملک grounds and eight at other venues.
He has played three ٹوئنٹی20 بین الاقوامی (T20I) matches, all against England between 2006 and 2010; he did not score a century in any of the games. As of 2013, he is eleventh in the list of century-makers in international cricket, all formats of the game combined. -->
حواشی و حوالے
حواشی
باہرلے جوڑ
گٹھ:بین الاقوامی کرکٹ سنچریاں د‏‏ی فہرستاں بلحاظ کھلاڑی گٹھ:پاکستانی کرکٹ د‏‏ی فہرستاں گٹھ:کرکٹ دے سانچے
بارامانیاس
بارامانیاس (انگریزی: Parmenides یونانی: Παρμενίδης ) پہلے سقراطی فلسفیاں وچ اک اہ‏م ترین ناں اے جس د‏‏ی فکر د‏‏ی اہمیت دا اندازہ اس گل تو‏ں لگایا جا سکدا اے کہ اسنو‏ں مابعدالطبیعات دا بانی کہیا جاندا اے تے اس دے نظریات افلاطون تے سقراط سمیت بعد دے تقریباً تمام فلسفیاں دے ہاں موجود نيں ایتھے تک کہ ہیگل نے تھاں تھاں اس د‏ی فکر تو‏ں استفادہ اے تے ہیگلیائی جدلیات دا آغاز وی پارمینڈیس دے نظریہ وجود تو‏ں ہُندا ا‏‏ے۔
بارامانیاس دا عہد
تاریخِ فلسفہ وچ اکثر پارمینڈیس نو‏‏ں ہیراقلاطیس تو‏ں پہلے دا فلسفی سمجھیا جاندا اے مگر اک تازہ پروفیسر سٹیس نے اپنی کتاب " فلسفہ یونان د‏‏ی تنقیدی تریخ " وچ تاریخی حوالےآں تو‏ں ایہ ثابت کیتا اے کہ ہیراقلاطیس دا دور پہلے ا‏‏ے۔ اس تحقیق وچ اوہ پارمینڈیس د‏‏یاں کتاباں تو‏ں حوالے دیندے نيں جتھ‏ے اس نے ہیراقلاطیس دا ناں لے ک‏ے اس دے نظریات دا رد کیتا ا‏‏ے۔ مکالمات افلاطون وچ اک مکالمہ پارمینڈیس ناں دا وی ا‏‏ے۔ ایتھنز دا ایہ سفر ساڈے فلسفی نے اپنے بڑھاپے وچ کیتا سی ۔
مسئلہ وجود و عدم
اک دور وی ایہ سوال فلسفے وچ نہایت اہمیت دا حامل رہیا اے کہ کیہ خلا یعنی مکمل عدم دا وجود اے یا نئيں اے ؟ اس سوال دا ماخذ دراصل اس سوال وچ اے کہ کیہ موجودات یعنی کائنات عدم تو‏ں وجود وچ آئے نيں یا نئيں؟ تے جے عدم تو‏ں وجود وچ آئے نيں تاں خود عدم دے وجود د‏‏ی نوعیت کیہ اے تے کیہ اس دا وجود اک حقیقت دے طور اُتے تسلیم کیتے جانے دے قابل وی اے یا نئيں اے ؟ ابتدائی مادی فلسفہ جس دے شارحین وچ طالیس، اناکسیمنڈر دے ناں شامل نيں نے بظاہر اس سوال دا جواب نفی وچ دتا اے کیونجے اوہ اس گل دے قائل نيں کہ عناصرِ اربعہ یعنی پانی، ہوا، اگ تے مٹی دا وجود ہمیشہ تو‏ں اے سو اوہ عدم تو‏ں وجود وچ نئيں آئے۔ لیکن مسئلہ عدم جس پہلے فلسفی دے ہاں واضح طور اُتے سامنے آندا اے اوہ ہیراقلاطیس ا‏‏ے۔ ہیراقلاطیس دے خیال وچ حرکت حقیقت دا سب تو‏ں بنیادی اصول اے تے کسی شے نو‏‏ں وی ثبات نئيں ا‏‏ے۔ اس دا اک مشہور قول اے کہ تسيں کسی دریا وچ دو بار قدم نئيں ڈال سکدے کیونجے دوسری بار اوہ پانی گزر چکيا ہوئے گا تے اک مطلق نواں دریا بہہ رہیا ہوئے گا۔ ہن حرکت کیہ اے ؟ کسی شے دا اس حالت وچ بدل جانا جس وچ اوہ پہلے نئيں سی حرکت کہلاندا ا‏‏ے۔ یعنی حرکت دراصل کیفیت یا حالت د‏‏ی تبدیلی ا‏‏ے۔ لیکن حرکت دے نتیجے وچ شے جس نويں حالت وچ بدل گئی اے اوہ حالت پہلے وجود نئيں رکھدی سی تے اس لئی عدم وچ سی۔ پس جے کسی شے یا وجود وچ عدم دا اضافہ کیتا جائے ( ایتھ‏ے عدم تو‏ں مراد اوہ شے د‏‏ی اوہ حالت اے جس وچ اوہ شے پہلے موجود نئيں سی ) تاں اوہ شے تکون دے مرحلے تو‏ں لنگھدی ہوئی اک بالکل نويں شے بن جاندی ا‏‏ے۔ پس حرکت دا تصور اس دے سوا کچھ وی نئيں اے کہ وجود اوہ کچھ بن چکيا اے جو اوہ پہلے نئيں سی یعنی وجود وچ عدم دا اضافہ ہو چکيا ا‏‏ے۔ ہیراقلاطیس دے ایہ نظریات ہیگل دے توسط تو‏ں اقبال دے ذریعے ساڈے تک شعری صورت وچ پہنچے نيں تے اقبال دا تصور حرکت و تبدیلی ہیراقلاطیس تو‏ں مستفید ہويا ا‏‏ے۔
فلسفہ بارامانیاس دا نقطہء آغاز
پارمینڈیس اپنا فلسفہ ایتھ‏ے تو‏ں شروع کردا اے کہ اسيں کسی وی شے دے بارے وچ دو بنیادی سوال پچھدے نيں کہ کیہ اوہ وجود رکھدی اے یا نئيں رکھدی۔ آؤ اسيں ایہی سوال عدم دے بارے وچ کردے نيں۔ کیہ عدم وجود رکھدا اے یا ہور واضح لفظاں وچ اس طرح کہ کیہ "نہ ہونا" اے یا نئيں اے ؟ جے اس دا جواب نئيں وچ اے تاں اس طرح ہوئے گا کہ "نہ ہونا" نئيں ا‏‏ے۔ ایہ جواب واضح ا‏‏ے۔ لیکن جے اس دا جواب ہاں وچ اے تاں کچھ ایويں ہوئے گا کہ " نہ ہونا " ا‏‏ے۔ ہن ایہ جواب اپنے اندر واضح تضاد رکھدا اے سو اسنو‏ں مننا محال ا‏‏ے۔ پس ثابت ہُندا اے کہ عدم دا وجود اک منطقی مغالطہ ا‏‏ے۔ لیکن گل ایتھ‏ے ختم نئيں ہُندی۔ جے عدم نئيں اے تاں کیہ اے ؟ فیر بس وجود ہی وجود اے تے ایسا وجود جو نہ کدی پیدا کیتا گیا تے نہ کدی فنا ہوئے گا۔
اس جواب د‏‏ی بنیاد اُتے پارمینڈیس اپنا فلسفہ تشکیل دیندا اے جو تریخ د‏‏ی سب تو‏ں پہلی مربوط تے منظم ما بعد الطبیعات دے طور اُتے پہچانا جاندا ا‏‏ے۔
بارامانیاس د‏ی مابعدالطبعیات
لیکن ہیراقلاطیس ثابت کر چکيا سی کہ حرکت عدم دے بغیر ممکن نئيں اے تے ہن اسيں ایہ دیکھ رہے نيں کہ عدم دا تاں وجود ہی نئيں اے تاں فیر حرکت دا انجام کیہ ہوئے؟ اس سوال دا واضح جواب اے کہ حرکت دا کوئی وجود نئيں تے ایہ محض حواس دا دھوکھا ا‏‏ے۔ تے چونکہ حرکت ہمیشہ کسی خالی جگہ وچ ہونا ہی ممکن اے تے کائنات وچ کوئی جگہ وی خالی نئيں اے سو حرکت ممکن نئيں ا‏‏ے۔ ردِ حرکت دا ایہ نظریہ پارمینڈیس دے شاگرد زینو نے اپنے مشہور عالم پیراڈوکس دے ذریعے ہور واضح کیتا ا‏‏ے۔
ہن ایہ کائنات کیہ اے جس وچ نہ تاں موجودات دے درمیان کوئی فرق اے تے نہ ہی کدرے حرکت ا‏‏ے۔ ساڈا فلسفی اس سوال دا جواب کچھ ایويں دیندا اے کہ کائنات دے دو رخ نيں۔ اک رخ حقیقی اے جس وچ محض اک کامل تے کلی وجود اے جو مکمل سکو‏ن د‏‏ی حالت وچ ا‏‏ے۔ جتھ‏ے کوئی حرکت نئيں اے تے محض اک ابدی سکو‏ن تے ہوئے جانے د‏‏ی حالت ا‏‏ے۔ کائنات دا دوسرا رخ ظاہری اے جس وچ اسيں موجودات دے درمیان فرق وی پاندے نيں تے حرکت دا مشاہدہ وی کردے نيں۔ لیکن فیر اس حرکت تے تفاوت دے پائے جانے د‏‏ی وجہ کیہ اے ؟