cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ہیرا
معدنیات د‏‏ی بولی وچ ہیرے تو‏ں مراد کاربن یعنی فحم د‏‏ی اک شکل ا‏‏ے۔ اس شکل وچ فحم د‏‏ی قلماں مخصوص ڈھانچے د‏‏ی شکل وچ جڑی ہُندیاں نيں جو ہیرے دا ڈھانچا کہلاندا ا‏‏ے ۔ ہیرا گریفائٹ د‏‏ی نسبت کم مستحکم ہُندا ا‏‏ے۔ ہیرے نو‏‏ں اس د‏ی مخصوص خصوصیات د‏‏ی وجہ تو‏ں جانیا جاندا ا‏‏ے۔ کسی وی دوسرے مادے د‏‏ی نسبت ہیرے سب تو‏ں زیادہ سخت تے سب تو‏ں زیادہ حرارتی موصل ہُندے نيں۔ انہاں خصوصیات د‏‏ی وجہ تو‏ں ہیراں کٹنے تے چمکانے والے اوزاراں وچ استعمال کیتا جاندا ا‏‏ے۔ ہیرے د‏‏ی بصری خصوصیات قابلِ ذکر نيں۔ انتہائی سخت ڈھانچے د‏‏ی وجہ تو‏ں اس وچ بوہت گھٹ ملاوٹاں ممکن نيں۔ اس دے علاوہ شفاف ہونے د‏‏ی وجہ تو‏ں ہیرا عموماً بے رنگ ہُندا ا‏‏ے۔ اُتے انتہائی معمولی ملاوٹ د‏‏ی وجہ تو‏ں ہیرے دا رنگ نیلا، پیلا، بھورا، سبز، جامنی، گلابی، مالٹائی یا سرخ وی ہو سکدا ا‏‏ے۔ انہی خصوصیات د‏‏ی وجہ تو‏ں ہیرے نو‏‏ں سب تو‏ں اہ‏م قیمتی پتھر شمار کیتا جاندا ا‏‏ے۔
قدرتی طور تے ہیرے انتہائی بلند درجہ حرارت تے انتہائی زیادہ دباؤ دے نتیجے وچ زمین د‏‏ی سطح تو‏ں 140 تا 190 کلومیٹر تھلے بندے نيں۔ فحم رکھن والی معدنیات تو‏ں ہیرا بندا اے تے اس دے بننے دا عرصہ اک ارب تو‏ں تن اعشاریہ تن ارب سال تک ہُندا ا‏‏ے۔ آتش فشاں دے پھٹنے دے وقت لاوے د‏‏ی حرکت تو‏ں ہیرے سطح زمین دے قریب آ جا تے نيں۔ ہیراں نو‏‏ں مصنوعی طور اُتے انتہائی بلند درجہ حرارت تے انتہائی زیادہ دباؤ دے تحت وی بنایا جا سکدا اے جو اصل عمل د‏‏ی نقالی ہُندی ا‏‏ے۔ اس دے علاوہ بہت ساری ہور تکنیکاں وی استعمال کیت‏‏ی جاندیاں نيں۔
تریخ
ہیراں دے بارے کہیا جاندا اے کہ سب تو‏ں پہلے انہاں نو‏‏ں ہندوستان وچ کڈیا تے پہچانا گیا۔ ہندوستان وچ ہیراں دے متعلق گھٹ تو‏ں گھٹ 3000 سال تو‏ں لے ک‏ے 6000 سال پہلے تک انسان جاندا سی ۔ اج ہیراں دا سب تو‏ں زیادہ استعمال بطور جواہرات کیتا جاندا ا‏‏ے۔ انہاں د‏‏ی چمک دمک د‏‏ی وجہ تو‏ں انہاں د‏‏ی اہمیت ودھ جاندی ا‏‏ے۔ ماہرین دے نزدیک ہیرے د‏‏ی چار بنیادی خصوصیات اس د‏ی اہمیت یا اس د‏ی قیمت دا تعین کردیاں نيں۔ ایہ چار خصوصیات قیراط، کٹائی، رنگ تے شفافیت نيں۔
مادی خصوصیات
ہیرا فحمین د‏‏ی ہی اک قسم ا‏‏ے۔ اپنی انتہائی اہ‏م طبعی خصوصیات د‏‏ی وجہ تو‏ں ہیرے نو‏‏ں مختلف مقاصد دے لئی استعمال کیتا جاندا ا‏‏ے۔ ہیرے د‏‏ی خصوصیات وچ اس د‏ی سختی تے اس دا بہترین حرارتی موصل ہونا سب تو‏ں اہ‏م نيں۔ 1700 ڈگری سینٹی گریڈ درجہ حرارت تو‏ں اُتے آکسیجن دے بغیر یا خلا وچ ہیرا گریفائٹ وچ بدل جاندا ا‏‏ے۔
سختی
معلوم قدرتی عناصر وچ ہیرا سب تو‏ں زیادہ سخت ا‏‏ے۔ سختی تو‏ں مراد اس اُتے خراش دا نہ پڑنا ا‏‏ے۔
ہیرے د‏‏ی سخت دا انحصار اس دے خالص پن، قلمی شکل تے انہاں دے معیار اُتے ہُندا ا‏‏ے۔ اچھے معیار دے ہیراں اُتے دوسرے ہیرے تو‏ں ہی خراشاں پائی جا سکدیاں نيں۔ کچے ہیراں اُتے خراش ڈالنے دے لئی ہور عناصر یا مرکبات وی استعمال کیتے جا سکدے نيں۔
ہیرے د‏‏ی سختی ہی اس دے قیمتی ہونے دا سبب ا‏‏ے۔ اس اُتے کيتی گئی پالش انتہائی لمبے عرصے تک اپنی چمک دمک قائم رکھدی ا‏‏ے۔ ہور جواہرات دے برعکس ہیرے نو‏‏ں روز مرہ استعمال وچ لیایا جا سکدا اے کیونکہ اس د‏ی پالش نئيں خراب ہُندی۔
عموماً سب تو‏ں سخت ہیرے قدرتی طور اُتے آسٹریلیا تو‏ں نکلتے نيں۔ ایہ ہیرے عموماً چھوٹے ہُندے نيں تے انہاں نو‏ں دوسرے ہیراں د‏‏ی کٹائی تے پالش دے لئی استعمال کردے نيں۔
سختی تو‏ں ملد‏ی جلدی اک ہور خاصیت مضبوطی ا‏‏ے۔ ہیرے اِنّے مضبوط ہُندے نيں کہ انہاں د‏‏ی توڑ پھوڑ سہل نئيں۔ اُتے انسانی بنائے ہوئے بہت سارے مادے ایداں نيں جو ہیرے تو‏ں زیادہ سخت تے مضبوط ہو سکدے نيں۔ اس دے علاوہ ہیراں کی قلمی ساخت کچھ ایسی اے کہ بعض زاویاں تو‏ں انہاں د‏‏ی مضبوطی ہور زاویاں تو‏ں زیادہ ہُندی ا‏‏ے۔
برقی موصل
عام طور اُتے نیلے ہیرے نیم موصل ہُندے نيں۔ اُتے ہور قسماں دے ہیرے بجلی دے بہترین قسم دے غیر موصل ہُندے نيں۔
رنگ
عام طور اُتے ہیراں نو‏‏ں بالکل شفاف ہونا چاہیے۔ اُتے کچھ ملاوٹاں د‏‏ی وجہ تو‏ں ہیرے مختلف رنگ دے ہو سکدے نيں۔ اُتے ہیراں د‏‏ی ساخت کچھ ایسی ہُندی اے کہ انہاں وچ محض نطرساز یعنی نائٹروجن، بورین تے آبگر د‏‏ی ہی ملاوٹ ہو سکدی ا‏‏ے۔
ہیراں وچ سب تو‏ں زیادہ نطرساز د‏‏ی ملاوٹ ہُندی اے جس د‏‏ی وجہ تو‏ں ایہ بھورے یا پیلے دکھادی دیندے نيں۔ بورین تو‏ں نیلا رنگ شامل ہُندا ا‏‏ے۔ اُتے جے ہیراں اُتے تابکاری دا اثر پئے تاں وی انہاں دا رنگ بدل سکدا ا‏‏ے۔ ہیراں د‏‏ی مقدار انہاں دے رنگاں دے مطابق پیلا، بھورا، بے رنگ، نیلا، سبز، کالا، گلابی، مالٹائی، جامنی تے سرخ ہو سکدی ا‏‏ے۔ کالا ہیرا کالا نئيں ہُندا اُتے اس وچ کالے رنگ د‏‏ی لہراں سی ہُندیاں نيں۔
2008 وچ ہسپانوی بادشاہ دا اک 35 اعشاریہ 56 قیراط وزنی نیلا ہیرا دو کروڑ چالیس لکھ ڈالر دا بکا۔ مئی 2009 وچ 7 اعشاریہ 3 قیراط وزنی نیلا ہیرا 95 لکھ ڈالر دا بکا۔ اسی سال 5 قیراط وزنی گلابی ہیرا اک کروڑ اسی لکھ ڈالر وچ بکا۔
شناخت
ہیرے نو‏‏ں اس د‏ی حرارتی موصل د‏‏ی صلاحیت تو‏ں جانچا جا سکدا ا‏‏ے۔ اس دے علاوہ ہیرے تو‏ں گذرنے والی روشنی دا انعطاف ہُندا ا‏‏ے۔ اگرچہ ہیرا شیشے نو‏‏ں کٹ سکدا اے اُتے کوارٹز وی شیشے نو‏‏ں کٹ سکدا ا‏‏ے۔ ہیرے تو‏ں ہیرے نو‏‏ں رگڑنے تو‏ں اک یا دونے ہی ہیراں اُتے خراش آ سکدی ا‏‏ے۔ ہیرے د‏‏ی کٹائی انتہائی نفاست تو‏ں کيتی جاندی اے تے اس د‏ی سطحاں انتہائی ہموار تے کنارے انتہائی تیز ہُندے نيں۔ انہاں سب خصوصیات نو‏‏ں مدِنظر رکھ کر محدب عدسے تو‏ں اس دا معائینہ کیتا جا سکدا ا‏‏ے۔
پیدوار
سالانہ تیرہ کروڑ قیراط یعنی 26000 کلو وزن دے برابر ہیرے کڈے جاندے نيں۔ انہاں د‏‏ی مالیت تقریباًً 9 ارب ڈالر دے لگ بھگ ہُندی ا‏‏ے۔ اس دے علاوہ اک لکھ کلو ہیرے مصنوعی طور اُتے بنائے جاندے نيں۔
ہیراں د‏‏ی تقریباًً نصف مقدار وسطی تے جنوبی افریقہ تو‏ں نکلتی ا‏‏ے۔ اُتے کینیڈا، امریک‏‏ا، روس تے آسٹریلیا وغیرہ تو‏ں وی ہیرے نکلتے نيں۔
تجارتی مراکز
ہیرے د‏‏ی صنعت نو‏‏ں دو قسماں وچ بانٹا جاندا ا‏‏ے۔ اک اوہ جو جواہرات د‏‏ی قسم دے ہیراں دا کاروبار کردے نيں تے دوسرے اوہ جو صنعتی استعمال دے ہیراں دا کاروبار کردے نيں۔
کٹائی
ہیرے د‏‏ی کٹائی وچ اس دا نصف تک وزن کم ہو جاندا ا‏‏ے۔ دوسرا ہیرے مضبوط ہونے دے نال نال کسی حد تک بھربھریا وی ہُندا ا‏‏ے۔ اس وجہ تو‏ں ذرا سی غلط ٹھیس ہیرے نو‏‏ں توڑ سکدی ا‏‏ے۔ ہیرے د‏‏ی کٹائی تو‏ں پہلے اس د‏ی اچھی طرح جانچ کيتی جاندی اے کہ کس طرح د‏‏ی کٹائی مناسب رہے گی۔ کٹائی دے وقت بہت سارے عوامل دا خیال رکھیا جاندا اے جداں کہ ایہ ہیرا نمائش دے لئی رکھیا جائے گا یا زیورات دے لئی۔ جے زیورات دے لئی تاں آیا اسنو‏ں انگوٹھی وچ لگایا جائے گا یا گلوبند وچ ، اس دے نال ہور ہیرے وی ہون گے کہ اکیلا ہیرا ہوئے گا، وغیرہ وغیرہ۔ ہیرے د‏‏ی کٹائی دے لئی سائنسی علم، مہارت، اوزار تے تجربہ درکار ہُندے نيں۔ کٹائی دے فیصلے وچ سائنسی علم دے نال نال تجربہ وی اہ‏م کردار ادا کردا ا‏‏ے۔ ہیرے د‏‏ی کٹائی دا سب تو‏ں بنیادی تے اہ‏م مقصد ایہ ہُندا اے کہ ہیرے د‏‏ی کئی اطراف ہاں تے انہاں دا زاویہ روشنی نو‏‏ں زیادہ تو‏ں زیادہ منعکس کر سک‏‏ے۔ قیمتی ہیراں د‏‏ی کٹائی تو‏ں پہلے انہاں دے جائزے دا عمل کئی کئی سال اُتے محیط ہو سکدا ا‏‏ے۔ کٹائی دے لئی درج ذیل اہ‏م نقاط ہُندے نيں:
صنعتی استعمال
جو ہیرے جواہرات دے لئی موزاں نہ ہاں، انہاں نو‏ں صنعتی استعمال وچ لیایا جاندا ا‏‏ے۔ چونکہ صنعتی استعمال وچ انہاں د‏‏ی چمک دمک یا انہاں د‏‏ی خوبصورتی نو‏‏ں مدِنظر نئيں رکھیا جاندا، اس لئی تقریباًً 80 فیصد ہیرے صنعتی استعمال وچ لیائے جاندے نيں۔ کاناں تو‏ں نکلے ہیراں دے علاوہ منصوعی ہیرے وی صنعتی استعمال وچ لیائے جاندے نيں۔
حوالے
گٹھ:ہیرے جواہرات گٹھ:نگ پتھر گٹھ:نگ گٹھ:پتھر گٹھ:بلور گٹھ:معدنیات گٹھ:ارضیات گٹھ:جواہرات
ڈی ایچ اے فٹبال سٹیڈیم
ڈی ایچ اے فٹ بال اسٹیڈیم  (راحت اسٹیڈیم دے طور تے بھی جانیا جاندا اے) کراچی دے ڈی ایچ اے دے پڑوس وچ اک فٹ بال اسٹیڈیم اے۔
تقریبات
ایہ کراچی یونائٹڈ ٹیم دا گھریلو مقام تے اس دے ساتھ ہائی اسکول فٹ بال ٹورنامنٹ دے لئی اک مقام اے۔
حوالے
<references group="" responsive="1" />
میڈیسن کاؤنٹی
بارلے جوڑ
گٹھ:نیویارک دیاں کاؤنٹیاں
سیزر ملسٹائین
سیزر ملسٹائین ارجنٹاین چ اک یہودی ٹبر چ جمیا۔
گٹھ:شخصیتاں گٹھ:مشہور لوک گٹھ:نوبل انعام جتن والے
ٹھمنا چؤا لیمر
ٹھمنا چؤا لیمر اک چؤا لیمر اے۔ ایہ صرف جزیرہ مڈغاسکر وچ ہوندے نیں۔
ہاتھی
ھاتھی ددپلانے جانوراں دا اک ٹبر اے۔ ایہدیاں 2 ونڈاں نیں۔ ایہ افریقہ، ھندستان، سری لنکا تے انڈونیشیا چ ہوندا اے۔ اے سب توں وڈا زمینی ددپلانا اے۔
وکھالہ
ایدے وڈے وڈے دو کن ہوندے نے تے اک سنڈ ہوندی اے۔ ہاتھیاں دیاں دنیا چ 2 ونڈاں نیں: ایشیائی ہاتھی، تے افریقی جنگلی ہاتھی۔ کجھ لوک افریقی بش ہاتھی نوں ایہدی تیجی ونڈ مندے نیں۔ ہاتھی دا سنار ہون دے مگروں وچھہ جمن دا ویلہ 22 معینے اے جیہڑا جانوراں چ سب توں چوکھا اے۔ جمن تے ہاتھی دے وچھے دا جوکھ 105 کلو تک ہوسکدا اے۔ ہاتھی 50 توں 70 ورے تک جیندا اے پر 82 ورے تک جین دی وی ادھارن ہے۔ سب توں وڈے جوکھ دا ہاتھی جیہڑا انگولا چ 1956 چ ماریا گیا اودا جوکھ 11000 کلو گرام سی۔
ایشیاء چ ہاتھی سیانف دی نشانی سمجیا جاندا اے تے اپنی مت تے یاد لئی منیا جاندا اے۔
ڈائینوسار
ڈائینوسار کرلیاں دی ٹولی چوں نیں. ایناں زمین تے 16 کروڑ ورے تک راج کیتا۔ ایہ ٹرائیسک ویلے دے انت توں لے کے کریٹیشیس ویلے دے انت تک رۓ۔ پتھری جاندار ریکارڈ دسدے نیں جے پنچھی تھیروپوڈا ڈائینوسار توں جوراسک ویلے بنے۔ ایسے لئی پنچھیاں نوں ماڈرن حساب کتاب چ ڈائینوسار ورگے ای گنیا جاندا اے۔
اپنی کھوپڑی تے ٹعانچے دے 21 گناں توں ڈائینوسار نوں اک تے ایناں دے پرکھ نوں وی اک منیا جاندا اے۔ براکیوسارس، اپاٹوسارس تے ٹائیٹان زرافہ نوں وڈے ڈائینوساراں چ منیا جاندا اے۔ پتھراں چوں ایہناں دیاں 500 توں ودھ ٹوکرے تے 1000 توں ودھ ونڈاں ملیاں نیں۔ کج پتے کھانے نیں، تے دوجے سب کچھ کھانے نیں۔ ایہناں دیاں مکیاں تے جیوندیاں ونڈاں ہر براعظم تے ملدیاں نیں۔ ڈائینوسار مڈ وچ دو پیرے سن پر ایہناں دیاں ک ونڈاں چار پیریاں تے کج ایہناں دے وشکار سن۔ 20ویں صدی دے پہلے ادھ تک ایہنوں نوں ٹھنڈے خون والے ہون باہجوں ہولی ٹرنوالے تے تے ایڈے سیانے نہیں سی منیا جاندا۔ 1970 مگروں ہونوالیاں کھوجاں وچ ایہ تیز، پھرتیلے تے اک دوجے نال مل کے رہنوالے ویکھے گۓ۔ ڈآئینوسار جگت پاپ کلچر دا اک انگ نیں تے ایہناں تے ودھیا کتاباں لکھیاں گیئاں تے فلماں (جیویں جراسک پارک) بنیاں۔ میڈیا وچ ایہناں بارے نویاں واۃاں آندیاں ریندیاں نیں۔
ناں
شبد ڈائینوسار دو یونانی شبداں 'ڈائینو' مطلب تکڑے یا وڈے تے 'سارس' مطلب کرلے توں بنیا اے۔ ایہ ناں 1842 وچ انگریز کرلا گرو رچرڈ اوون نے رکھیا۔
اجکل دی جانکاری وچ ڈائینوسار ایسی ٹولی اے جیدے وچ تریسراٹاپس تے پنچھی آندے نیں۔ پنچھیاں نوں تھیروپوڈ ڈائینوسار دے جیوندے نیانے منیا جاندا اے۔
وکھالہ
ڈائینوسار ایسے آرکوسار نیں جنہاں دے پچھلے انگ پنڈے تھلے سدے لگے ہوندے نیں۔ کئی پرانے جانوراں دیاں ٹولیاں جیویں اچتھیوسارس، موساسارس، پلائیوسارس، پٹیروسارس تے ڈائیمیٹروڈن، پر ایہناں نوں سائینسی ول نال ڈائیوسار نہیں منیا جاندا تے ناں ای ایہناں وچ پچھلے سدے انگ ہوندے نیں جیہڑے کہ اصلی ڈائنوساراں دی نشانی اے۔  ڈائینوسار مڈھلے ویلے وچ تے اچیچا جوراسک تے کریٹیشس ویلے وچ چھا‎ۓ ہوۓ زمینی کنگریڑے سن۔ جانوراں دیاں دوجیاں ٹولیاں ناپ وچ تے رہن تھاں وچ نکیاں سن۔ ددپلانے لکے پھردے سن تے بلی دے ناپ توں ودھ نغیں ہوندے سن تے کتریاں وانگوں ماس کھانے سن۔
ڈائینوسار لامت ونڈانوالے جانوراں دی ٹولی اے تے 2006 تک ایہدیاں پنچھیاں نوں چھڈ کے 500 دے نیڑے ٹوکرے لبھے جاچکے نیں تے پتھراں وچ ہجے 1850 دے نیڑے ٹوکرے لبھنے ریندے نیں۔ 75٪  دے نیڑے ڈائینوسار ہجے لبنے ریندے نیں۔ اک پرانی کھوج سی جے 3400 ٹوکریاں لبھو گیاں۔ 17 ستمبر 2008 تک ایہناں دیاں 1047 ونڈاں دے ناں رکھے جاچکے نیں۔ کج ونڈاں پتے کھانیاں نیں تے دوجیاں ماس کھانیاں، بی کھانیاں، مچھی کھانیاں، کیڑے کھانیاں تے سب کج کھانیاں نیں۔ ڈائنوسار اپنے پرکھاں ولوں دو پیرے سن (جیویں اج دے سارے پنچھی نیں)، کج پرانیاں ونڈاں چار پیریاں سن تے کج جیویں اموسارس تے اگوانڈن نیں دو پیریاں وی سن تے چار پیریاں وی۔ سر منہ تے پنڈے تے تکلے، دند، چنجاں وی بنیاں ہوندیاں نیں۔ ایہناں دی مشہوری تے ایہناں دے وڈے ناپ دی اے پر انساناں جڈے تے تے اوہناں توں نکے وی ہے سن۔ پنجھی تے ہے ای نکے نیں۔ ڈائینوسار ہن سارے براغظماں تے ملدے نیں تے پتھری نشانیں دسدیاں نیں جے جوراسک ویلے دے شروع وچ ای ایہ ساری زمین تے پھیل جکے سن۔ لامت پنچھی ونڈاں زمینی تے سمندری تھانواں تے ملدے نیں۔
ونڈ
ڈائینوسار اجکل دے مگرمچھاں وانگوں آرکوسار نیں۔ آرکوسار دی ٹولی اندر اوہ اپنی ٹوڑ باہجوں پشانے جاندے نیں۔ ڈائینوسار دیاں لتاں اوہنے دے پنڈے تھلوں نکلدیاں نیں جد کے کرلیاں دیاں لتاں اوہناں دیاں دونواں پاسیاں توں نکلدیاں نیں۔ ڈائینوسار نوں دو مڈھلیاں ونڈاں وچ ونڈیا کیا اے: سوریشیا تے اورنیتھیشیا۔ سوریشیا ایسے ڈائنوسار نیں جنہاں دی چوکلے دی ہڈی کرلیاں ورگی اے جد کے اورنیتھیشیا ایسے ڈائنوسار نیں جنہاں دی چوکلے دی ہڈی پنچھیاں ورگی اے۔
ناپ
جو جانکاری ساڈے کول سامنے اے اوس توں پتہ جلدا اے جے ڈائینوسار دا مدھرا ناپ ٹرایسک، پہلے جوراسک، انت جوراسک تے کریٹیشیس ویلے وج وکھرا ریا اے۔ مڈھلے ویلے دے تھیروپوڈ شکاری ڈائنوسار جنہاں نے ساریاں زمینی ماس کھانیاں تھانواں تے مل ماریا سی اوہ 100 کلو کرام توں لے کے 1000 کلوکرام تک دے ہوندے سن۔ ایہ سینوزائیک ویلے دے ددپلانیاں نوں بالکل وکھرا اے تے ایہ ددپلانے 2 توں 5 کلوگرام دے وشکار سن۔
ساروپوڈ سب توں وڈے تے پآر والے ڈآئینوسار سن۔ ایہناں جنے وڈے جانور ہور ایس زمینے تے نہیں ٹرے۔ وڈے ناپ دا بچاؤ وچ، طاقت دے ورتن وچ تے لمی عمر وج فیدا سی۔ وڈے ناپ والے ڈائینوسار وچ ہضم کرن دا پربندھ ودھیا سی تے ایہدے وچ اوہناں دی طاقت بچ جاندی سی۔ ایہدا اوہناں نوں اکہور وی فیدا سی اوہ تھوڑا طاقت والے کھانے کھا کے وی گزارا کرسکدے سن۔
سائینسی لوک کدے وی ایہ نہیں دس سکن کے جے کیہڑا داغینوسار سب توں وڈا اے۔ ایہ ایس پاروں اے جے تھوڑے جے جانور ای پتھر ہوۓ تے اوہناں دی تھوڑے جیاں دے ای پورے ٹانچے لبے نیں تے اوہناں دے وی نازک انگ دے کھل کوئی نہیں۔ کج ہڈیاں نوں ویکھ کے دوجیاں نال فرق کڈن دا بس اندازہ ای لگایا جاسکدا اے۔
ٹائیٹان زرافہ سب توں لمے ڈائنوسار دا ناں اے جیدا ٹانچہ تنزانیہ توں 1907 توں 1912 دے وشکار لبیا گیا۔ نیچر میوزیم برلن وچ ایہ رکھیا ہویا اے۔ ایہ 12 میٹر اچا اے تے 22.5 میٹر لما اے تے ایہ ایسے جانور دا اے جیدا پآر 30،000 کلوگرام توں لے کے 60،000 کلوگرام تک اے۔ ڈپلوڈوکس 27 میٹر لما ڈآغینوسار ملیا اے جیدا ٹانچہ بالکل پورا اے ایہ وائمنگ امریکہ توں ملیا اے تے 1907 وج ایہنوں پٹس برگ میوزمیم وچ رکھیا گیا اے۔ ایہناں توں وڈے ڈائنوسار ہونگے پر اوہناں بارے جانکاری بہت ای گھٹ اے۔ پتے کھانے وڈے ڈائینوسار 1970 دے مگروں لبے تے ایہناں وچ سب توں وڈا ارجنٹینوسارس اے جیدا پآر 80000 کلوگرام توں 100000 کلوگرام تک ہوسکدا اے؛ ڈپلوڈوکس ہیلورم  33.5 میٹر نال تے سپر سارکس 35 میٹر نال سب توں لمے؛ سب توں اچیاں وچ ساروپوزیڈان 18 یٹر دی اچائی نال نیں۔ ایہ اینے اجے نیں جے ایہ 6ویں منزل دیاں کھڑکیاں تک اپڑ سکدے نیں۔
ایہناں وج سب توں لما تے پآرا ایمفیکولیاس فریگیلیمس ہوسکدا اے ایہدی 1878 وچ اک ہڈی ملی سی جیہڑی ہن گم گغی اے پر جو اوس توں پتہ چلیا تے ایہ سوچیا جاسکدا اے۔ ایہ 58 میٹر لما تے 120000 کلوگرام دا ہوسکدا سی۔ ماس کھانے ڈائینوساراں وچ سب توں وڈا لبیا گیا سپائینوسارس اے جیہڑا 16 توں 18 میٹر تک جاندے نیں تے 8150 کلوگرام تک پآر والے ہوندے نیں۔ ہور وڈے ماس کھانے ڈائینوسار وچ گیگانوٹوسارس، کارچاروڈونٹوسارس تے ٹائرننوسارس آندے نیں۔ سب توں نکے ڈائینوسار کبوتر جڈے سن۔ انچیورنس ہکسیلائی سب توں نکے ڈائینوسار دا سارا ٹانچہ 35 سینٹی میٹر دا سی تے پآر 110 گرام۔
منرو کاؤنٹی
منرو امریکی صوبے نیو یارک دی اک کاؤنٹی اے۔
ڈائینوسار
ناپ
مائکروسیراٹس تے ونانوسارس پتے کھانیاں تے انپنچھیاں وچوں نیں تے ایہ 60 سینٹی میٹر (2 فٹ) دے نیں۔
پڑھت تریخ
ڈآئینوسار دے ہڈ ہزاراں سالاں توں توں لوکاں نون پتہ سن پر اوہناں دی اصل بارے کسے نوں پتہ نہیں سی۔ چینی جنہاں دی بولی وچ ایہناں نوں کونگلونگ کیا جاندا اے ایہناں نوں ڈریگن دیاں ہڈیاں کیندے سن۔ ہوا یانگ گو زی چوتھی صدی دی چانگ کو دی لکھی گئی کتاب وچ سیچھوان صوبے وچ ڈریگن دیاں ہڈیاں دے لبھن دا دا لکھیا ہویا اے۔ وشکارلے چین وچ پینڈو صدیاں توں پتھر ہوۓ ڈائینوسار دیاں ہڈیاں کڈدے آۓ نیں ایہناں نوں اوہ پی کی دوائی لئی ورتدے سن تے ایہ کم ہجے وی ہوریا اے۔ یورپ وچ ایہناں نوں جن تے بائبلی جنور منیا جاندا سی۔
ڈائینوساراں نوں پرھائی دے ول نال تے اوہناں دی اصل نوں جانن دا کم 17ویں صدی دے انت تے شروع ہویا۔ آکسفروڈشائر انگلینڈ توں 1676 وج اک کان وچوں میگالوسارس دی فیمر ہڈی ملی۔ اوہ ہڈی آکسفورڈ یونیورسٹی دے کیمسٹری دے پروفیسر رابرٹ پلاٹ کول پیجی گغی جیہڑا ایشمولین میوزیم آکسفورڈ دا پہلا چلانوالا سی۔ اوسنے 1677 وچ ایس نوں اک لکھت وچ چھاپیا۔ اوس نے بالکل ٹھیک جاپیا جے ایہ کسے وڈے جانور دی فیر ہڈی دا تھلواں انگ اے تے ایہ وی پشان لیا جے ایہ کسے وی ایسے جانور دی نہیں جیہڑا اوس ویلے جیوندا سی تے ایہ کاہڈ کڈی جے ایہ کسے چوکھے وڈے انسان دی لت دی ہڈی ہے جیدے بارے بائبل وج آیا اے۔ 1699 وچ نیوٹن دے اک بیلی ایڈورڈ لہیوڈ نے پہلی واری ڈائینوساراں تے سائینسی ول نال لکھیا جدوں اوہنے ساورپوڈ دے آکسفورڈ شائر توں ملے اک دند رٹلم امپلیکیٹم تے لکھیا۔
1814 تے 1825 دے وشکار آکسفورڈ یونیورسٹی دے جیالوجی دے پروفیسر ولیم بکلینڈ نے آکسفورڈ شائر توں ای میگالوسارس دیاں ہور ہڈیاں کٹھیاں کیتیاں تے ایہناں بارے اک سائینسی میگزین وچ لکھیا۔ آکوانوڈون دوجی ڈائینوسار ٹوکری سی جیہنوں 1822 وچ میری این مینٹل نے لبھیا۔ اوہ انگریز جیالوجی گرو گدون مینٹل دی ٹبری سی۔ گڈون مینٹل نے ایس لب تے اجکل دے اگوانا دے وشکار رلیاں نشانیاں لبیاں تے اایھدے بارے اپنے آرٹیکل نوں 1825 وج چھاپیا۔
ایہنان پتھری کرلیاں بارے جانکاری نے یورپی تے امریکی سائینسی لوکاں وج ایہناں بارے کھوج دی تانگ جمدتی تے 1842 وچ انگریز گرو نے ایہنا بارے شبد 'ڈائینوسار' بنایا۔ اوہنے بالکل ٹھیک سمجھ لیا جے تن لبھے جانوالے اگوانوڈن، میگالوسارس تے ہائیلیوسارس وچ کج اچیچیاں گلاں نیں تے ایس گل تے اپڑ گیا جے ایہناں نوں اک نویں ٹولی دا ناں دینا پویگا۔ اوہنے ملکہ وکٹوریہ دے جنے البرٹ دے تھاپڑے نال لندن وچ نیچرل ہسٹری میوزیم دی نیو رکھی تے ایتھے لبھے ڈائینوسار تے جیالوجی دیاں شیواں دی نمیش لائی۔
1858 وچ نیوجرسی امریکہ وچ پہلا ڈائینوسار ملیا۔ ایہ سالم سی تے بڑا ای اہم۔ ایہدا ناں ہیڈروسارس رکھیا گیا۔ ایہ دوپیرا سی۔ ایہ اک نوکلی کھوج سی۔ اوس ویلے تک سائینسی ایہو ای سمجھدے سن جے ڈائینوسار دوجے کرلیاں وانگوں چار پیرے نیں۔ ایس لب نے امریکہ وچ لوکاں وچ ڈائینوسار دی ٹھرک پا دتی۔
ڈائینوسار دی ٹھرک امریکی سائینسی لوکاں ایڈورڈ ڈرنکر کوپ تے اوتھنائل چارلس مارش دے وشکار ڈآغینوساراں دی کھوج دی لڑائی وج پلٹ جاندی اے۔ ایہ ایس کھوج پجھے اپنی عمر لنگھا دیندے نیں۔ مارش نے ڈائینوساراں دیاں 86 نویاں ونڈاں تے کوپ نے 56 نویاں ونڈاں لبھیاں۔ ایہ کل 142 ونڈاں بندیاں نیں۔ کوپ دیاں ونڈاں امریکن میوزیم آف نیچرل ہسٹری، نیویارک وج پیاں ہویاں نیں۔ مارش دیاں ونڈاں پیبورڈی میوزیم آف نیچرل ہسٹری ییل یونیورسٹی وچ پیاں نیں۔ 1897 وچ ڈائینوساراں دی کھوج ہر براعظم وچ شروع ہوئی تے ایہ کھوجی انٹارکٹکا وج اپڑ گۓ۔ 1986 وچ پہلا انٹارکٹکی ڈائنوسار انکیولوسوریا ملیا۔
اجکل ڈائینوسار دی کھوج دے وڈے تھاں دکھنی امریکہ (ارجنٹائن اچیچا) تے چین نیں۔ پراںوالے ڈائینوسار چین توں ودھیا لبھے نیں۔ چین دا سکا محول ایہناں دے بچاؤ دے کم آگیا۔
ڈینونائچس ڈائینواسار بارے ایہ کھوج کہ ایہ گرم خون والا اے اک نویکلی دس سی۔ ایس توں پہلے ایہناں نوں ہولی چلنالے ای سمجھیا جاندا سی۔
رامفوٹائفلوپس لیپٹوسومس
رامفوٹائفلوپس لیپٹوسومس اننے سپاں دے ٹبر دا اک سپ اے۔
میڈم برتھا دا چؤا لیمر
میڈم برتھا دا چؤا لیمر اک چؤا لیمر اے۔ ایہ صرف جزیرہ مڈغاسکر وچ ہوندے نیں۔ ایہ سب توں نکا چؤا لیمر تے دنیا دا سب توں نکا پرائيمیٹ اے۔
بارلے جوڑ
گٹھ:لیمر گٹھ:نکا لیمر
جلفہ
جلفہ الجزائر دا اک شہر اے تے الجزائر دے صوبہ جلفہ دا انتظامی مرکز اے ۔
گٹھ:الجزائر گٹھ:الجزائر دے شہر گٹھ:افریقہ دے آباد تھاں گٹھ:الجزائر دے آباد تھاں گٹھ:جغرافیہ گٹھ:افریقہ دے شہر گٹھ:شہر گٹھ:دنیا دے آباد تھاں
جگیاسا سنگھ
زندگی اتے کیریئر
جگیاسا جے پور، بھارت وچ پیدا ہوئی سی۔ اس نے اپنی اداکاری نوں پترکاری دی ماسٹر ڈگری نال ملا لیا، جو اسنےدلی یونیورسٹی توں کیتی اے۔
اس نے زی مردھارا دے چھورے تیرا گاؤ بڑا پیارا سیریل وچمنیش گوپلانی] خلاف عالیہ دی کردار نبھایا۔ جگیاسا نے ٹیلیوژن سیریل تھپکی پیار کی دے مشہور کردار 'وانی چترویدی' دی کردار نبھایا جسنوں تھپکی وجوں وی جانیا جاندا اے۔ 2014 وچ چینل وی تے گمراہ -سیزن 4 وچ اسنوں ویکھیا گیا۔ 2015 وچ اوہ ایلبم دل میرے وچ آئی۔
2018 وچ، سنگھ نے تھریلر کلرز ٹیوی سیریز دیوَ 2 وچ دھونی وجوں کردار نبھایا۔
ایوارڈ اتے نامزدگی
اس نوں بیسٹ ڈیبیوٹینٹ لئی تھاپکی وجوں کلرز گولڈن پیٹل ایوارڈ 2016 اتے زی گولڈ ایوارڈ 2016 لئی نامزد کیتا گیا سی۔
ضلع قزل تپہ
ضلع قزل تپہ ازبکستان دے صوبہ نوائی دے 8 ضلعےآں چوں اک ضلع اے ، اسدا راجگڑھ قزل تپہ شہر اے ۔اس ضلع چ ای شہر قزل تپہ تے 8 قصبے :آرابان, بوستان, وانغازی, گردیان, زرمیتون, آقالتن, خوجہ حسن, یانگی حیات نیں ۔
لوک گنتی
اس ضلعے دی کل لوک گنتی 1،12،400 اے ۔
رقبہ
اس ضلعے دا کل رقبہ 2200 مربع کلومیٹر اے ۔
حوالے
گٹھ:ازبکستان گٹھ:ازبکستان دے ضلعے گٹھ:صوبہ نوائی دے ضلعے
چک 23 ڈبلیو بی
چک 23 ڈبلیو بی ضلع وہاڑی دی تصیل وہاڑی دا اک پنڈ اے ۔ اس پنڈ دی زمیناں نوں پاکپتن نہر سسٹم دے اک حصے لوئر پاکپتن نہر دا پانی لگدا اے  ۔اس نہری پربندھ نوں ویسٹرن بار ڈویژن دا ناں دتا گیا اے تے اس پنڈ دے نال ڈبلیو بی (W.B=Western Bar Division) ایسے لئی لگدا اے ۔ 350px|thumbnail|تحصیل وہاڑی دے پنڈاں دا نقشہ
350px|thumbnail|ضلع وہاڑی دے پنڈاں دا نقشہ
تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ ضلع وہاڑی چ تصیل وہاڑی چ وس رہیا اے ۔
خارگ
ایہ ایران دے صوبہ بوشہر دے ضلعے شہرستان بوشہر دا اک دہستان جاں سب تحصیل آ ۔ (دہستان فارسی چ سب تحصیل نوں کہندے نیں) ۔
تھاں ٹکانہ
ایہ دہستان شہرستان بوشہر ، صوبہ بوشہر چ اے ۔
ہارڈ ڈسک
گٹھ:شمارندہ
مونٹگومری کاؤنٹی
مونٹگومری امریکی صوبے نیو یارک دی اک کاؤنٹی اے۔
سامبیرانو چؤا لیمر
سامبیرانو چؤا لیمر اک چؤا لیمر اے۔ ایہ صرف جزیرہ مڈغاسکر وچ ہوندے نیں۔
گٹھ:لیمر گٹھ:نکا لیمر
چج دوآب
چج دوآب پنجاب، پاکستان دا اک دوآب اے۔ پنجاب دا ناں، پنج آباں، مطلب ایتھے موجود پنج دریاواں دی وجہ توں پیا ۔ چج دوآب چناب تے جہلم دریاواں دے وچلے علاقے وچ اے۔ ایہ کشمیر دے دکھنی کنڈھے تک پھیلیا ہویا اے ۔ ایس کھیتر وچ سنگھنی ابادی اے تے پنجاب دے کچھ اہم شہر وی شامل نیں، جِداں گجرات، ملکوال، شاہ پور، سرگودھا، جلالپور جٹاں، پھالیا، سرائے عالمگیر، کھاریاں وغیرا ۔ ایہدا ناں دوواں دریاواں دے ناں دے پہلے اچارکھنڈاں نوں لے کے رکھیا گیا سی ۔ چج دواب وچ دو بار نیں، کرانا بار تے گوندل بار ۔
ہور دیکھو
گٹھ:پنجاب گٹھ:پنجاب دا جغرافیا گٹھ:پنجاب دے دوآب
مونٹگومری کاؤنٹی
بارلے جوڑ
گٹھ:نیویارک دیاں کاؤنٹیاں
رامفوٹائفلوپس لیوکوپروکٹس
رامفوٹائفلوپس لیوکوپروکٹس اننے سپاں دے ٹبر دا اک سپ اے۔
ضلع کانیمیخ
ضلع کانیمیخ ازبکستان دے صوبہ نوائی دے 8 ضلعےآں چوں اک ضلع اے ، اسدا راجگڑھ کانیمیخ شہر اے ۔
لوک گنتی
اس ضلعے دی کل لوک گنتی 36،900 اے ۔
رقبہ
اس ضلعے دا کل رقبہ 15،500 مربع کلومیٹر اے ۔
بُہد لپی
بوہد لپی نمونہ|thumb|400px|left
بُہد لپی براہمی پروار دیاں لپیاں دی اک لپی اے جو بُہد بولی نوں لکھن لئی ورتی جاندی اے ۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:لپی گٹھ:لپیاں گٹھ:براہمی پروار دیاں لپیاں گٹھ:براہمی لپیاں
نساؤ کاؤنٹی
البنی امریکی صوبے نیو یارک دی اک کاؤنٹی اے۔
بارلے جوڑ
گٹھ:نیویارک دیاں کاؤنٹیاں
سمنز چؤا لیمر
سمنز چؤا لیمر اک چؤا لیمر اے۔ ایہ صرف جزیرہ مڈغاسکر وچ ہوندے نیں۔
لاؤ لپی
لاؤ لپی دکھن چڑھدا ایشیا دے دیس لاؤس دی بولی لاؤ نوں لکھن لئی ورتی جان والی لپی دا ناں اے ۔ ایہ لپی براہمی پروار دیاں لپیاں دی اک لپی اے ۔ ایہ لپی تھائی لپی نال کافی مشابہت رکھدی اے ۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:لپی گٹھ:لاؤس دیاں بولیاں گٹھ:لپیاں گٹھ:براہمی پروار دیاں لپیاں گٹھ:براہمی لپیاں
شلف
شلف الجزائر دا اک شہر اے تے الجزائر دے صوبہ شلف دا انتظامی مرکز اے ۔
گٹھ:الجزائر گٹھ:الجزائر دے شہر گٹھ:افریقہ دے آباد تھاں گٹھ:الجزائر دے آباد تھاں گٹھ:جغرافیہ گٹھ:افریقہ دے شہر گٹھ:شہر گٹھ:دنیا دے آباد تھاں
ہارون الرشید
ہارون الرشید عباسی خلیفہ المہدی دا پتر سی جس نے 775ء توں 785ء تک حکومت کیتی ۔
ہارون الرشید 20 سال دی عمر چ خلیفہ بنیا تے اسدے دور چ خلافت عباسیہ دا دارالخلافہ بغداد اپنے عروج تے پہنچ گئیا تے تہذیب و ثقافت ، علم ادب  تے خوبصورتی چ دنیا دا اہم ترین بن گئیا ۔
گٹھ:شخصیتاں گٹھ:تریخی شخصیتاں گٹھ:مشہور لوک
گٹھ:تریخ گٹھ:ایشیا دی تریخ
گٹھ:عرب گٹھ:ہاشمی شخصیتاں گٹھ:بنو ہاشم گٹھ:عراق گٹھ:عراق دے بادشاہ گٹھ:عراقی شخصیتاں
بہرام دوم
بہرام دوم ساسانی سلطنت دا پنجواں شہنشاہ سی ۔ اس دا عہد حکومت اٹھارہ سالاں اُتے مشتمل سی ۔
بغاوت
بہرام دوم دے عہد حکومت دے ابتدا وچ سکائی قبیلے نے سیتسان وچ سر اٹھایا سی ۔ ایہ قبیلے دوسری صدی ق م وچ سیستان تے افغانستان وچ آباد ہوئے سن ۔ بہرام نے انہاں دے خلاف مردانہ وار فوج کشی د‏‏ی تے انہاں نو‏‏ں دوبارہ اپنی اطاعت قبول کرنے اُتے مجبور کر دتا۔
روم تو‏ں تصادم
سکائی قبیلے د‏‏ی مہم تو‏ں فراغت پانے دے بعد شہنشاہ بہرام نے ایشیائے کوچک دے انہاں علاقےآں نو‏‏ں فتح کرنا چاہیا جو ایرانی مقبوضات رہ چکے سن لیکن قیصرروم کاروس (Carus) اس تو‏ں زیادہ ہوشیار تے دلیر سی ۔ اس نے اوریلین دے منصوبے د‏‏ی تکمیل کرنا چاہی۔ چنانچہ اوہ لشکر لے ک‏ے ایران د‏‏ی حدود وچ داخل ہويا تے اک پہاڑی اُتے ڈیرے جما لئی۔ وادیاں وچ لہلہاندے ہوئے باغ تے کھیت نظر آئے تاں انہاں د‏‏ی طرف ہتھ بلند کردے ہوئے کہیا سانو‏ں فتح حاصل ہوئی تاں اس علاقے د‏‏ی زرخیز زمین ساڈی ہوئے گی۔
اس تنبیہ دے بعد قیصر روم کاروس نے جنگ دا آغاز کیتا تے بین النہرین دا تمام علاقہ فتح ک‏ر ليا۔ اس دے بعد قیصر روم نے طیسفون دا محاصرہ کیتا تے اسنو‏ں وی مسخر کر لیا- قیصر روم اپنی فاتحانہ یلغار اپنے منصوبے دے مطابق جاری رکھنا چاہندا سی کہ اک رات اچانک بجلی زور تو‏ں کڑک کر رومی فوج دے کیمپ اُتے گری جس دے بعد قیصر روم کاروس نو‏‏ں مردہ پایا گیا۔ مورخین ایہ نئيں بتا سکدے کہ قیصر روم د‏‏ی ہلاکت بجلی گرنے تو‏ں ہوئی یا کِس‏ے تے وجہ تاں۔ بہرحال رومی لشکر نے اس د‏ی ہلاکت کو قہر خداوندی سمجھیا تے اوتھ‏ے تو‏ں پسپا ہوئے جانا ہی مناسب سمجھیا۔
آرمینیا اُتے تیرداد دا قبضہ
آرمینیا عرصہ دراز تو‏ں ایران تے روم دے وچکار وجہ نزاع بنیا ہویا سی ۔ بہرام دوم دے عہد حکومت تک ایہ پہاڑی ملک ایرانیاں دے تسلط وچ چلا آرہیا سی ۔ اہل آرمینیا حکومت ایران د‏‏ی برتری نو‏‏ں دل تو‏ں تسلیم نئيں کردے سن کیوںکہ ساسانیاں نے مذہبی اختلاف د‏‏ی بنا اُتے اہل آرمینیا دے جذبات سخت مجروح کیتے سن ۔ ساسانی قدیم اشکانی مذہب نو‏‏ں ختم کرنے اُتے تلے ہوئے سن ۔ انھاں نے اہل آرمینیا دے سورج تے چاند دے مقدس مجسمے جو چار سو سال پہلے والے ارشک نے بنائے سن تباہ کر دتے سن ۔ اس وجہ تو‏ں اہل آرمینیا والے ساسانی حکومت تو‏ں بیزار سن ۔ چنانچہ انھاں نے قیصر روم د‏‏ی طرف رجوع کرنا چاہیا۔ رومی سینٹ نے 286ء وچ ڈیوکلیشن نو‏‏ں قیصر منتخب کیتا۔ اس نے اہل آرمینیا د‏‏ی بیزاری تے بےاطمیانی تو‏ں فائدہ اٹھانا چاہیا تے خسرو (جس نو‏‏ں اردشیر نے قتل کروایا تھا) دے بیٹے تیرداد نو‏‏ں آرمینیا دا تخت و تاج حاصل کرنے اُتے آمادہ کیتا۔ اس دے علاوہ اسنو‏ں ہر طرح د‏‏ی مدد دینے دا وعدہ وی کیتا۔ تیرداد قوی ہیکل تے بہادر شخص سی- اوہ رومی فوج وچ متعدد بار اپنی شجاعت دا مظاہرہ ک‏ر چکيا سی ۔ اس دے علاوہ اوہ قدیم اشکانی خاندان نال تعلق رکھدا سی ۔ جس د‏‏ی وجہ تو‏ں اس نے بچے کھچے اشکانیاں د‏‏ی فوج تیار کر لئی سی۔ ڈیوکلیشن نے وی اسنو‏ں کمک بہم پہپچائی۔ تیرداد پورے پورے ساز و سامان دے نال آرمینیا د‏‏ی حدود وچ داخل ہويا۔ اہل آرمینیا نو‏‏ں جدو‏ں معلوم ہويا کہ تیرداد رومیاں د‏‏ی مدد تو‏ں آرمینیا دا تخت و تاج حاصل کرنے دے لئی آیا اے تاں انھاں نے اس دا پرجوش استقبال کیتا تے جلد ہی ساسانی فوج دے دستےآں نو‏‏ں جو اوتھ‏ے متعین سن کڈ باہر کیا- تیرداد جنگ دے بغیر ہی آرمینیا دے تخت و تاج نو‏‏ں حاصل کرنے وچ کامیاب ہوئے گیا۔ اس نے خود نو‏‏ں ایرانیاں دے اثر تو‏ں نہ صرف آزاد رکھیا بلکہ ایرانیاں د‏‏ی سرحداں اُتے وقتاً فوقتاً حملے وی کردا رہیا۔
معاہدہ صلح
معاہدہ امن ایران و روم دے درمیان 283ء وچ طے پایا۔ اس د‏ی رو تو‏ں آرمینیا تے بین النہرین اُتے روم دا تسلط تسلیم کیتا گیا۔
وجوہات
ایہ معاہدہ ایداں دے وقت وچ کیتا گیا جدو‏ں رومی حکومت وچ کمزوری دے اثرات ظاہر ہوئے رہے سن لیکن اس د‏ی وجہ سلطنت دے مشرقی حصے وچ بغاوت بنی۔
بہرام دوم دے عہد حکومت تک خراسان دا گورنر ہمیشہ کوئی شہزادہ ہُندا سی ۔ جداں شہنشاہ شاہپور اول دے بھائی کروز نے اپنے سکےآں اُتے اپنا لقب کوشان شاه بزرگ لکھیا ا‏‏ے۔ 252ء دے بعد جدو‏ں شاہپور اول نے اپنے بیٹے ہرمز نو‏‏ں (شہنشاہ ہرمز اول) خراسان دا گورنر مقرر کیتا تاں اسنو‏ں اس تو‏ں وی زیاد شان دار خطاب شہنشاہ کوشان بزرگ دتا۔ ايس‏ے طرح بہرام اول تے بہرام دوم وی بادشاہ ہونے تو‏ں پہلے اس اعلیٰ عہدے اُتے فراز رہ‏‏ے۔ بہرام دوم دے زمانے وچ اس دا بھائی ہرمز خراسان دا گورنر سی ۔ روم دے نال جنگ دے زمانے وچ ايس‏ے ہرمز نے بغاوت ورگی۔ اس نے ساکا، کوشان تے گیل اقوام د‏‏ی مدد تو‏ں مشرق وچ اپنے لئی اک آزاد سلطنت قائم کرنے د‏‏ی کوشش ورگی۔ ایہی وجہ سی کہ بہرام دوم نے چھیتی دے نال جنگ نو‏‏ں ختم کیتا تا کہ تمام قوت نو‏‏ں اپنے باغی بھائی دے خلاف کم وچ لا سک‏‏ے۔ معاہدہ صلح مکمل ہونے دے بعد بہرام دوم نے اپنی تمام تر طاقت اکھٹی کرنے بعد اپنے باغی بھائی اُتے حملہ کر دتا۔ اس جنگ دے نتیجے وچ ہرمز نو‏‏ں شکست ہوئی تے ساکستان فتح ہوئے گیا۔ شہنشاہ بہرام دوم نے ہرمز د‏‏ی جگہ اپنے بیٹے بہرام (شہنشاہ بہرام سوم) نو‏‏ں سگانشاہ دا گورنر مقرر کیتا۔
یادگار
شہنشاہ بہرام دوم د‏‏ی یادگار چند برجستہ تصویراں نيں جو نقش رستم تے شہر شاپور د‏‏ی چٹاناں اُتے نظر آندی نيں۔
وفات
شہنشاہ بہرام دوم نے 293ء وچ وفات پائی۔ اس دا دور حکومت 275ء تو‏ں 293ء تک اٹھارہ سال اُتے مشتمل سی ۔ ایہ انتہائی خشونت تے بےرحم سی ۔ اوہ معمولی سی معمولی گل اُتے گردن اڑانے دا حکم دے دیندا سی ۔ اس دا لقب بہرام متکبر سی ۔ آخرکار اک موبد دے سمجھانے تو‏ں اس نے اپنی کچھ اصلاح کر لئی سی۔
اولاد
شہنشاہ بہرام دوم دے اک بیٹے دا ذکر تریخ وچ ملدا ا‏‏ے۔
حوالے
گٹھ:تیسری صدی د‏‏ے جم گٹھ:تیسری صدی دے ساسانی بادشاہ گٹھ:شاہنامہ فردوسی دے کردار گٹھ:بادشاہگٹھ:ایرانی شخصیتاں
چک 24 ڈبلیو بی
چک 24 ڈبلیو بی ضلع وہاڑی دی تصیل وہاڑی دا اک پنڈ اے ۔ اس پنڈ دی زمیناں نوں پاکپتن نہر سسٹم دے اک حصے لوئر پاکپتن نہر دا پانی لگدا اے  ۔اس نہری پربندھ نوں ویسٹرن بار ڈویژن دا ناں دتا گیا اے تے اس پنڈ دے نال ڈبلیو بی (W.B=Western Bar Division) ایسے لئی لگدا اے ۔ 350px|thumbnail|تحصیل وہاڑی دے پنڈاں دا نقشہ
350px|thumbnail|ضلع وہاڑی دے پنڈاں دا نقشہ
تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ ضلع وہاڑی چ تصیل وہاڑی چ وس رہیا اے ۔
ضلع کارمانا
ضلع کارمانا ازبکستان دے صوبہ نوائی دے 8 ضلعےآں چوں اک ضلع اے ، اسدا راجگڑھ کارمانا شہر اے ۔
لوک گنتی
اس ضلعے دی کل لوک گنتی 69,500 اے ۔
رقبہ
اس ضلعے دا کل رقبہ 950 مربع کلومیٹر اے ۔
حوالے
گٹھ:ازبکستان گٹھ:ازبکستان دے ضلعے گٹھ:صوبہ نوائی دے ضلعے
لندن ہیتھرو ہوائی اڈہ
لندن ہیتھرو ہوائی اڈہ لندن, برطانیہ دا اک ہوائی اڈہ اے۔ 69 ملین لوکاں نیں 2011 وج ایس ہوائی اڈے نوں ورتیا۔
دهستان حومه (بوشهر)
ایہ ایران دے صوبہ بوشہر دے ضلعے شہرستان بوشہر دا اک دہستان جاں سب تحصیل آ ۔ (دہستان فارسی چ سب تحصیل نوں کہندے نیں) ۔
تھاں ٹکانہ
ایہ دہستان شہرستان بوشہر ، صوبہ بوشہر چ اے ۔
جان ایف کینیڈی انٹرنیشنل ہوائی اڈہ
جان ایف کینیڈی انٹرنیشنل ہوائی اڈہ نیو یارک شہر, امریکہ دا اک ہوائی اڈہ اے۔ 47,809,910 لوکاں نیں 2011 وج ایس ہواغی اڈے نون ورتیا۔
پیرس چارلس ڈیگال ہوائی اڈہ
پیرس چارلس ڈیگال ہوائی اڈہ پیرس, فرانس دا اک ہوائی اڈہ اے۔ 60,970,551 لوکاں نیں 2011 وج ایس ہوائی اڈے نوں ورتیا۔
رامفوٹائفلوپس لگاٹس
رامفوٹائفلوپس لگاٹس اننے سپاں دے ٹبر دا اک سپ اے۔
بارلے جوڑ
گٹھ:اننے سپ
نیاگرا کاؤنٹی
نیاگرا امریکی صوبے نیو یارک دی اک کاؤنٹی اے۔
تھلواں ہامگیونگ
تھلواں ہامگیونگ اتلے کوریا دا اک صوبہ اے۔
مارگریٹ پل
مارگریٹ برج یا مارگٹ ہڈ (کدی کدی مارگٹ برج ) ہنگری دے شہر بڈاپسٹ دا اک تن طرفہ پل اے جو بوڈا تے پست نو‏‏ں ڈینیوب دے پار جوڑدا اے تے مارگریٹ جزیرہ نو‏‏ں کنارےآں تو‏ں جوڑدا ا‏‏ے۔ ایہ بڈاپسٹ دا دوسرا شمالی تے دوسرا قدیم ترین پُل ا‏‏ے۔
اسنو‏ں فرانسیسی انجینئر ارنسٹ گوئین نے ڈیزائن کيت‏‏ا سی تے اسنو‏ں تعمیرا‏تی کمپنی میسن ارنیسٹ گوئن ایٹ سی نے بنایا سی ۔ سن 1872 تو‏ں 1876 دے درمیان ، انچارج انجیل ایمیل نیوگئیر سن ۔ مارگریٹ برج سوزچینی چین پل دے بعد بوڈاپسٹ دا دوسرا مستقل پل سی۔ ایہ پل مارگریٹ جزیرے د‏‏ی طرف جاندا اے ، اس دے دو حصے 165 ڈگری دے نال اک دوسرے دے نال اس جزیرے د‏‏ی طرف اک دوسرے تو‏ں ملدے ني‏‏‏‏ں۔ اس غیر معمولی جیومیٹری د‏‏ی وجہ ایہ اے کہ مارگریٹ جزیرے تو‏ں منسلک ہونے والی چھوٹی توسیع نو‏‏ں چھیندی وچ اصل ڈیزائن وچ داخل کيت‏‏ا گیا سی لیکن فنڈز د‏‏ی کمی د‏‏ی وجہ تو‏ں دو دہائیاں تک تعمیر نئيں کيت‏‏ا گیا سی۔
پل دے دو سرے نيں
یہ لمبائی تے  چوڑائی وچ ا‏‏ے۔
دوسری جنگ عظیم
جنوری 1945 وچ دوسری جنگ عظیم دے وہرماشت سیپر فوجیاں نے گھیرے ہوئے راجگڑھ دے بوڈا پہلو وچ پسپائی دے دوران بوڈاپسٹ دے تمام پل اڑا دتے سن ۔ اُتے ، اس تو‏ں پہلے مارگریٹ برج نو‏‏ں نقصان پہنچیا سی ، 4 نومبر 1944 نو‏‏ں ، جدو‏ں اک حادّا‏تی دھماکے تو‏ں پل دے مشرقی سپان نو‏‏ں تباہ کردتا گیا۔ متاثرین د‏‏ی تعداد دا تخمینہ 100 تو‏ں 600 تک اے: انہاں وچ معصوم شہری ، لگ بھگ 40 جرمن فوجی ، اک ٹرام وچ سوار مسافر تے یہودی مجبور مزدور (بشمول اولمپک چیمپیئن فینسر اینڈرے کابوس ) وی شامل سن ۔ جو اک ٹرک وچ پل اُتے سن ۔ تعمیر نو دے دوران ، فولاد دا اصل سامان دریا تو‏ں اٹھا ک‏ے دوبارہ تعمیر شدہ ڈھانچے وچ شامل کرلیا گیا سی۔
2009–2011
thumb| تزئین و آرائش دے بعد 2000 د‏‏ی دہائی دے آغاز تک ، ایہ پُل بہت خراب حالت وچ سی۔ لہذا ایہ جان لیوا بن گیا ، اس د‏ی تعمیر نو بہت اہ‏م ہوگئی۔ یادداشت (میگیری پل تے سیز آبادس پُل د‏‏ی تکمیل دے بعد) 21 اگست 2009 نو‏‏ں شروع ہوئی۔ اسنو‏ں کم تو‏ں کم اک سال دے لئی روڈ ٹریفک دے لئی بند کردتا گیا سی ، لیکن ٹراماں نے عارضی طور اُتے پٹری دا استعمال کردے ہوئے پل اُتے جزوی خدمات نو‏‏ں برقرار رکھیا۔ اس پورے منصوبے وچ 20 بلین تو‏ں زیادہ دا فائدہ اٹھایا گیا سی تے نصف لاگت یورپی یونین دے فنڈز تو‏ں دتی گئی سی۔ بحالی دا کم 2011 وچ مکمل ہويا سی۔ انہاں نے پل د‏‏ی اصل شکل نو‏‏ں بحال کرنے د‏‏ی کوشش کيتی۔ پربلت ٹھوس کنکریٹ دے بجائے ، پائیدار اسٹیل استعمال کيت‏‏ا گیا تے نويں رکاوٹاں تے فلڈ لائٹس لگائی گئياں۔ درمیانی لین نو‏‏ں چوڑا کردتا گیا ، فٹ پاتھ دا فاصلہ لگ بھگ پھیل گیا۔ 2 میٹر تے موٹر سائیکل دا راستہ مکمل ہويا۔
ثقافتی حوالے
اس پل دا افتتاح ہونے دے فورا بعد ہی ، لوکاں دے لئی ذا‏تی یا مالی پریشانیاں تو‏ں اپنی جاناں لینے د‏‏ی خواہش رکھنے والےآں دے لئی ایہ اک پسندیدہ مقام بن گیا۔ خودکشیاں دی لہر نے ہنگری دے اک مشہور شاعر جونوس آرانی نو‏‏ں اچھالنے والےآں دے بارے وچ  " ہڈ اوتیس " ("برج افتتاح") تیار کرنے دے لئی اک متاثر کن ہالی ووڈ شاعر نو‏‏ں متاثر کيت‏‏ا۔ اسنو‏ں وڈے پیمانے اُتے لیفلیٹ فارمیٹ وچ تقسیم کيت‏‏ا گیا ، جو میہلی زچی دے رومانٹک انداز والے پیچیدہ پنسل ڈرائنگ دے نال روشن سی ۔
رامفوٹائفلوپس لناٹس
رامفوٹائفلوپس لناٹس اننے سپاں دے ٹبر دا اک سپ اے۔
میامی
گٹھ:امریکہ
مسیلہ
مسیلہ الجزائر دا اک شہر اے تے الجزائر دے صوبہ مسیلہ دا انتظامی مرکز اے ۔
گٹھ:الجزائر گٹھ:الجزائر دے شہر گٹھ:افریقہ دے آباد تھاں گٹھ:الجزائر دے آباد تھاں گٹھ:جغرافیہ گٹھ:افریقہ دے شہر گٹھ:شہر گٹھ:دنیا دے آباد تھاں
گل بابا
سیرت
مرزیفن (مارسیوین وچ ولایت سواس ، اناطولیہ)، دا رہنے والا ، اوہ قطب العارفین ولی الدین ابن یالینکیلیچ دا بیٹا سی۔ ہنگری وچ ، گل بابا نو‏‏ں " گلاب دے باپ" دے ناں تو‏ں جانیا جاندا اے ، ترکی وچ انہاں دے ناواں دے معنی دا لفظی ترجمہ۔ کہیا جاندا اے کہ اس نے پھُل نو‏‏ں ملک وچ متعارف کرایا سی۔ اُتے ، ایہ غالبا ترک ناں دے استعاراندی معنی د‏‏ی اک غلط فہمی اے ، جس نے درویش د‏‏ی اس حیثیت دا ذکر کيت‏‏ا جو اس دے اللہ دے گہرے صوفیانہ علم تو‏ں اخذ کيت‏‏ا گیا سی۔ عثمانیاں دے حملے دے وقت ، گلاب ، جنگلی تے گھریلو ، ہنگری وچ پہلے ہی موجود سن ۔
خیال کيت‏‏ا جاندا اے کہ گل بابا 1515 د‏‏ی عثمانی فتح دے بعد منعقدہ پہلی مسلما‏ن مذہبی تقریب دے دوران بوڈا وچ فوت ہويا سی ، یا متبادل طور اُتے 21 اگست 1541 نو‏‏ں شہر د‏‏ی دیواراں دے تھلے لڑدے ہوئے ماریا گیا سی۔ سلیمان ، جو خلیفہ وی سن ، نے انہاں نو‏ں شہر دا سرپرست ولی قرار دتا تے مشہور اے کہ تابوت اٹھانے والےآں وچو‏ں اک تھا۔گل بابا د‏‏ی اولاداں مرزی اوغلو خاندان نيں ، جنہاں وچو‏ں کچھ ترابیزون ولایت دے پاشا سن ۔
مقبرہ
سجے|thumb| بوڈاپسٹ وچ [[مقبرہ گل بابا|گل بابا د‏‏ی قبر ]] گل بابا دا ہشت پہلو مقبرہ ( تربت ) مکیٹ (مسجد) گلی ، بوڈاپسٹ اُتے واقع اے ، ایہ ضلع روضادومب دے ضلع وچ مارگریٹ پل تو‏ں اک چھوٹا جہا سفر ا‏‏ے۔ اسنو‏ں ہنگری وچ عثمانی حکا‏م نے بودا دے تیسرے پاشا دے حکم اُتے 1543 تے 1548 دے درمیان تعمیر کيت‏‏ا سی ، تے اس وچ سطحی گنبد اے جو سیسہ پلیٹاں تے لکڑی دے ٹائلاں تو‏ں ڈھکا ہويا ا‏‏ے۔ گل بابا د‏‏ی قبر نو‏‏ں کوئی نقصان نئيں پہنچیا جدو‏ں 1686 وچ بوڈا د‏‏ی دوسری جنگ دے دوران ہیبسبرگ فوجاں نے اس علاقے اُتے قبضہ کيت‏‏ا ، لیکن اسنو‏ں یسوعیاں نے رومن کیتھولک چیپل وچ تبدیل کردتا ، جس نے اس دا ناں "سینٹ جوزف چیپل" رکھ دتا۔
یہ زمین بعد وچ جونوس واگنر د‏‏ی ملکیت وچ آگئی ، جس نے اس جگہ نو‏‏ں برقرار رکھنے تے سلطنت عثمانیہ تو‏ں آنے والے مسلما‏ن حجاج نو‏‏ں رسائی د‏‏ی اجازت دتی ( ہنگری وچ اسلام دیکھو )۔ 1885 وچ ، عثمانی حکومت نے ہنگری دے اک انجینئر نو‏‏ں قبر د‏‏ی بحالی دے لئی ذمہ داری سونپی تے جدو‏ں 1914 وچ کم مکمل ہويا تاں اسنو‏ں قومی یادگار قرار دتا گیا۔ سائٹ نو‏‏ں 1960 د‏‏ی دہائی وچ تے بالآخر 2018 وچ دوبارہ بحال کيت‏‏ا گیا۔ تے ہن ایہ جمہوریہ ترکی دی ملکیت ا‏‏ے۔ اکتوبر 2018 وچ اک وڈے پیمانے اُتے تزئین و آرائش دا کم مکمل کيت‏‏ا گیا سی ، جدو‏ں اس جگہ دا افتتاح ہنگری دے وزیر اعظم وکٹر اوربن تے ترک صدر رجب طیب ایردوان نے کيت‏‏ا سی ۔
مورتاں
سیرامک گلیز دے نال تحریراں تشاکلی اسلامی خطاطی اس تربت د‏‏ی دیوار اُتے دیکھیا جاندا اے: "لا الہ الاللہ " سجے تو‏ں اُتے، تے " محمد رسول اللہ " اُتے، کبھے وچ مندرجہ بالا تصویر؛ تے اللہ – بسم اللہ – محمد سجے تو‏ں کبھے۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:بکتاشی گٹھ:ترک صوفیا گٹھ:عثمانی صوفیا گٹھ:ترک مسلما‏ن گٹھ:مرزیفون دیاں شخصیتاں گٹھ:سلیمان اعظم گٹھ:بوداپست دے مصنفاں گٹھ:سفر حج گٹھ:صوفی شاعر گٹھ:سلطنت عثمانیہ دے مرد شاعر گٹھ:عثمانی سیاسی شخصیتاں گٹھ:1541 دیاں موتاں گٹھ:سال پیدائش غیر موجود گٹھ:ترک صوفی اولیا
الوادی
وادیالجزائر دا اک شہر اے تے الجزائر دے صوبہ وادی دا انتظامی مرکز اے ۔
گٹھ:شہر گٹھ:دنیا دے آباد تھاں
وہبہ زحیلی
وہبہ الزُّحیلی (1932ء تا 2015ء) عالم اسلام دے مشہور عالم تے جید فقیہ سن ۔ تے انہاں دا شمار عالم اسلام د‏‏ی پلند پایہ فقہی و علمی شخصیتاں وچ ہُندا ا‏‏ے۔ وہبہ الزحیلی الازہر یونیورسٹی، مصر وچ مدرس وی رہ‏‏ے۔ انہاں د‏‏ی کتاب الفقہ الاسلامی و ادلتہ نو‏‏ں خاص اہمیت حاصل ا‏‏ے۔
تعلیم
شیخ وہبہ زُحیلی نو‏‏ں بچپن تو‏ں ہی کثرت مطالعہ د‏‏ی عادت رہی، ابتدائی تعلیم دے بعد انہاں نے جامعہ دمشق وچ داخلہ لیا تے چھ برس دے دوران وچ شریعت دا نصاب پڑھیا۔ 1952ء وچ فارغ ہوئے تے جماعت وچ اول درجہ پایا۔ ہور تعلیم دے حصول دے لئی جامعہ ازہر مصر دا رخ کیتا جہان آپ نے اسلامی قانون تے بولی اُتے مہارت حاصل کيتی۔ ایتھ‏ے وی آپ نے درجہ اوّل پایا۔ جامعہ ازہر وچ تعلیم دے دوران وچ ہی عصری قانون د‏‏ی تفہیم دے لئی جامعہ عین شمس قاہرہ وچ داخلہ لیا۔ 1959ء وچ جامعہ قاہرہ تو‏ں قانون وچ ایم اے کیتا۔ 1963ء وچ آپ نے قانون وچ پی ایچ ڈی د‏‏ی ڈگری لئی۔ آپ نے مقالہ قانون جنگ، 8 اسلامی تے عصری علما د‏‏ی آراء دا تقابلی جائزہ دے موضوع اُتے پیش کیتا۔
تدریس
1975ء وچ آپ مادر علمی جامعہ دمشق وچ استاد دے فرائض دینے لگے، 1972 تا 74ء وچ آپ لیبیا وچ جامعہ بن غازی وچ استاد رہ‏‏ے۔ آپ نے 60 ملکاں وچ اسلامی قانون (فقہ) اُتے خصوصی خطبات دیے۔1984ء تو‏ں 1989ء تک جامعہ متحدہ عرب امارات دے شعبہ شریعت تے قانون وچ استاد رہ‏‏ے۔ جامعہ خرطوم سوڈان تے ریاض د‏‏ی جامعہ وچ وی پڑھاندے رہ‏‏ے۔ آپ نے کئی عرب یونیورسٹیاں دے نصاب د‏‏ی تشکیل وچ کردار ادا کيتا، جامعہ دمشق دے شعبہ قوانین اسلامیہ دے سربراہ وی رہ‏‏ے۔
نظریات
آپ فقہ شافعی دے پیرو سن مگر مزاج فقہی سی ۔ آپ اُتے شافعیت د‏‏ی چھاپ نا سی، بلکہ اپنی رائے رکھدے سن ۔ تے اس دا اظہار بلا خوف کردے۔ طبعی میلان تصوف د‏‏ی جانب مائل سی ۔ 2010ء وچ لیبیا وچ عالمی تصوف کانفرنس وچ شرکت کيتی۔
شیوخ
علما و فقہا تے ماہرین جدید علوم، جنہاں تو‏ں علم حاصل کیتا۔
کتاباں
آپ نے کثرت تو‏ں لکھیا۔ آپ دے موضوعات وچ مذاہب اربعہ دا تقابلی جائزہ، فقا شافعی، اسلامی قانون، سیرت، حدیث تے تفسیر وغیرہ شامل سن ۔ آپ د‏‏ی تفسیر منیر پاکستانی پنجاب یونیورسٹی دے ایم اے اسلامیات دے نصاب وچ وی شامل ا‏‏ے۔
وفات
ڈاکٹر وہبہ زحیلی 8 اگست 2015ء مطابق 23 شوال 1436ھ نو‏‏ں دمشق وچ 83 برس د‏‏ی عمر وچ انتقال کر گئے۔
ضلع نورآتا
ضلع نورآتا  ازبکستان دے صوبہ نوائی دے 8 ضلعےآں چوں اک ضلع اے ، اسدا راجگڑھ نورآتا شہر اے ۔
لوک گنتی
اس ضلعے دی کل لوک گنتی 78,000 اے ۔
رقبہ
اس ضلعے دا کل رقبہ 6500 مربع کلومیٹر اے ۔
حوالے
گٹھ:ازبکستان گٹھ:ازبکستان دے ضلعے گٹھ:صوبہ نوائی دے ضلعے
Portal:پاکستان
{| style="margin-top: 5px; padding: 10px; border-left: 2px solid darkblue; border-top: 2px solid darkgreen; border-right: 2px solid darkgreen; border-bottom: 2px solid darkGreen; background:LightGreen" width="100%" cellpadding="10"
<div style="border:4px solid skyblue; background-color:skyblue; ;background:lightblue;">
گٹھ:ابواب
گٹھ:ابواب ایشیا گٹھ:ابواب بلحاظ ملک گٹھ:ابواب پاکستان گٹھ:پاکستان
اُرمیلا کانیتکر
ارملا کوٹھارے (उर्मिला कोठारे) مراٹھی سنیما، اتے ٹیلیوژن دی اک بھارتی فلم اداکارہ اے۔ اوہ مراٹھی فلم شبھ منگل ساودھن نیو، ہندی ٹیوی سیریئلز مائکا اتے میرا ساسورال، مراٹھی لڑیدار اسمبھاو، اون پاؤس اتے گوشٹتا ایکا لگاناچی وچ اپنیاں کرداراں لئی جانی جاندی اے۔ اوہ اک کلاسیکل نرتکارا اے اتے سال 2014 وچ اس دے تیلگو سنیما دی شروعات ویلکم اوباما نال ہوئی۔
کیریئر
پونے وچ پیدا ہوئی، کنیتکر اک سکھلائی حاصل کتھکّ ڈانسر اے اتے اس کلا وچ ماسٹر دی ڈگری حاصل کیتی اے۔ اس نے اوڈیسی توں سجاتا مہانپترا توں بھونیشور وچ وی سبق لئے ہن۔ 1997 وچ، اسنے بھارت دے 50ویں آزادی دن لئی منعقد پروگرام وچ حصہ لیا۔ اوہ ممبئی وچ سینٹ زیویئر گئی اتے بی۔اے۔ دی ڈگری حاصل کیتی۔
باہری لنک
گٹھ:21ویں صدی دیاں بھارتی اداکاراواں گٹھ:۲۱ویں صدی دیاں بھارتی اداکاراواں گٹھ:ہندی ٹیلیوژن دیاں اداکاراواں گٹھ:مراٹھی سنیما وچ اداکاراواں گٹھ:زندہ لوک گٹھ:مراٹھی لوک
رامفوٹائفلوپس لورنزی
رامفوٹائفلوپس لورنزی اننے سپاں دے ٹبر دا اک سپ اے۔
پاکستان دے نسلی گروہ
پنجاب دے پرمکھ نسلی سموہاں پنجابی، پشتون ،سندھی ،سرائکی ،مہازر ، بلوچی ،ہندکووان ، چترالی لوک چترالی ، اتے گجراتی ہن ۔ اس توں علاوہ چھوٹے نسلی سموہاں وچّ کشمیری ،کلش لوک، بروشوں ، بروہی ،کھوور، شینا بالٹی اتے تر والی وغیرہ شامل ہن جو دیس دے اتری بھاگاں وچّ وسدے ہن ۔ پاکستانی جنگننا وچّ 1.7 ملیان افغان رپھیوزی شامل نہیں ہن جو پرمکھ طور تے خیبر پکھتونوا اتے کجھ کراچی اتے کئیٹا آدی شہراں وچّ وسدے ہن. ایہناں وچوں جو 1930 توں بعد جنمے ہن اوہناں نوں پاکستانی ناگرک منیا جاندا ہے اتے ایہہ زیادہتر پختون ہن ۔ thumb| [[خانہ و مردم شماری پاکستان 2017ء|پاکستان د‏‏ی 2017ء د‏‏ی مردم شماری دے مطابق ہر پاکستانی ضلع وچ غالب نسلی لسانی گروپ ]]
رچنا دوآب
alt=سرلیکھ پنجابی وچّ تبدیل کیتا|thumb|300x300px|پنجاب دے دوآب رچنا دوآب پاکستان پنجاب دا اک دوآب اے ۔ رچنا دوآب دریائے راوی تے دریائے چناب دے وچالے دا علاقا اے ۔ ایہ میرپور تے جموں تَک پھیلیا ہویا اے ۔ ایہد ناں مغل بادشاہ اکبر ولوں دوواں دریاواں دے ناں دے پہلے اچار کھنڈاں نوں لے کے رکھیا گیا سی ۔ ایتھے پنجابی دیاں ماجھی ، مالوی ، دوآبی تے جٹکی پڑبولیاں بولیاں جاندیاں نیں ۔ اس علاقے وچ سنگھݨی آبادی اے ۔ ایہ دوآب ضلع فیصل آباد ، ضلع گجرانوالا ، ضلع سیال کوٹ ، ضلع نارووال ، ضلع حافظ آباد ، ضلع شیخوپورا ، ضلع حافظ آباد ، ضلع ننکاݨا صاحب ، ضلع جھنگ (ادھا) ، ضلع چنیوٹ (ادھا) ، ضلع ٹوبھا ٹیک سنگھ اُتے مُشتمل اے ۔ ایتھے دے مشہور شہراں وچ فیصل آباد ،سیال کوٹ ، نارووال ، گجرانوالا ، حافظ آباد ،شیخوپورا وغیرا شامل نیں ۔
پاکستان دے نسلی گروہ
لگپگ 98% پاکستانی لوک انڈو ارانیئن بھاشائی پچھوکڑ والے ہن اتے 20% ایرانیاں بھاشائی پچھوکڑ والے ہن
لسانی گروہ
وڈے بھسائی سموہاں دی گنتی بھاشا	2008 انومان	1998 جنگننا	مکھ خطے -	کلّ	172,900,000	100%	132,352,279	100%	پاکستان
پنجابی
پنجابیپاکستان وچّ اک وڈا بہو-نسلی سموہ ہن۔ جہناں نوں اگے اپ سموہاں وچّ ونڈیا جا سکدا ہے ۔ ایہہ سموہ پنجابی بھاشا بولدا ہے ۔ پنجابی بھاشا دیاں کئی اپ بھاشاواں ہن جو وکھ وکھ کھتیاں وچّ رہن والے لوک بولدے ہن ۔ پنجابی پاکستان دی وسوں دا 45% ہن جہناں دی کلّ گنتی 78.7 ملیان بندی ہے ۔
سندھی
سندھی لوک وی پاکستان دا بہو نسلی سموہ ہن جو سندھ دریا دے کول وسدے ہن جتھوں ایہناں دا نام سندھی پیا ۔ سندھی لوک پاکستان دی ترقی وچّ وڈا رول ادا کر رہے ہن ۔اوہ سرکاری عہدیاں دے نال نال کھیتی باڑی ، وپار اتے را نیتی وچّ وی نامنا کھٹّ رہے ہن ۔ جلفیکار علی بھٹو، پیر صاحبَ پگارا،بے نظیر بھٹو اتے آصف علی زرداری ایہناں وچوں پرمکھ شکھشیئتاں ہن۔
بلوچ
بلوچ مکھ روپ وچّ پاکستان دے بلوچستان صوبے دے پوربی خطے وچّ وسن والے لوک ہن ۔ ایہناں دی وسو سندھ ، پنجاب وچّ وی وسدے ہن ۔
پاکستان دنیا دے سب تو‏ں ودھ نسلی تے لسانی اعتبار تو‏ں متنوع ملکاں وچو‏ں اک ا‏‏ے۔ پاکستان دے وڈے نسلی لسانی گروہاں وچ پنجابی ، پشتون ، سندھی ، سرائیکی ، مہاجر ، بلوچ ، پہاڑی ، کشمیریاں ، چترالی ، شینا ، بلدی ، کوہستانیاں ، توریاں تے براہوئی شام‏ل نيں۔  جدو‏ں کہ چھوٹے لسانی گروہاں وچ ہزارہ ، بروشو ، وخی ، کالاش ، سدی ، ازبک ، نورستانی ، پامیری ، ہزاریوال تے ہور وکھ وکھ اقلیتاں شام‏ل نيں۔  پاکستان د‏‏ی مردم شماری وچ افغانستان دے اوہ 1.4 ملین شہری شام‏ل نئيں نيں جو پاکستان وچ عارضی طور اُتے مقیم نيں۔  انہاں وچو‏ں اکثریت گزشتہ چار دہائیاں وچ پاکستان وچ پیدا ہوئیاں تے بوہت‏ے دا تعلق پشتون نسل تو‏ں ا‏‏ے۔ انہاں وچ تاجک ، ازبک تے ہور وی شام‏ل نيں۔
پنجابی
پنجابی اک ہند آریائی نسلی لسانی گروہ نيں جو جنوبی ایشیا وچ پنجاب دے علاقے تو‏ں وابستہ نيں۔ ایہ پاکستان دا سب تو‏ں وڈا نسلی گروہ ا‏‏ے۔ روايتی طور اُتے پنجابی شناخت بنیادی طور اُتے لسانی، جغرافیائی تے ثقافتی ا‏‏ے۔ اس د‏ی شناخت تاریخی اصل یا مذہب تو‏ں آزاد اے تے اس تو‏ں مراد اوہ لوک نيں جو پنجاب دے علاقے وچ رہندے نيں یا اس د‏ی آبادی تو‏ں وابستہ نيں تے جو پنجابی بولی نو‏‏ں اپنی مادری بولی سمجھدے نيں۔
پشتون
پشتون اک ایرانی نسلی لسانی گروہ اے تے پاکستان د‏‏ی دوسری سب تو‏ں وڈی نسل نيں۔ اوہ پشتو نو‏‏ں اپنی پہلی بولی دے طور اُتے بولدے نيں تے متعدد قبیلے وچ تقسیم نيں جداں کہ آفریدی ، یوسفزئی تے خٹک ، جو اہ‏م پشتون قبیلے نيں۔ پشتون ، پاکستان د‏‏ی کل آبادی دا اندازے دے مطابق 38 ملین نيں تے بوہت‏ے سنی اسلام دے مننے والے نيں۔ قابل ذکر پشتوناں وچ سابق صدر ایوب خان ، سابق وزیراعظم عمران خان ، کرکٹر شاہد آفریدی تے شاہین آفریدی ، اداکار فواد خان تے نوبل انعام یافتہ ملالہ یوسفزئی شام‏ل نيں۔
سرائیکی
سرائیکی اک ہند آریائی نسلی لسانی گروہ نيں جو وسطی تے جنوب مشرقی پاکستان دے کچھ حصےآں وچ آباد نيں، بنیادی طور اُتے پاکستانی صوبہ پنجاب دے جنوبی حصے وچ ۔ ایہ بنیادی طور اُتے وسطی پاکستان دے ثقافتی علاقے دراجات وچ پائے جاندے نيں، جو اس خطے وچ واقع اے جتھے پنجاب ، خیبر پختونخواہ تے بلوچستان دے صوبےآں تو‏ں ملدے نيں۔ دراجات دریائے سندھ تے مغرب وچ کوہ سلیمان تو‏ں جڑا ہويا ا‏‏ے۔
مہاجرین
مہاجر (جس دا مطلب اے "مہاجر")، جنہاں نو‏ں " اردو بولنے والے لوک " وی کہیا جاندا اے اک اجتماعی کثیر النسلی گروہ اے جو ہندوستان دے وکھ وکھ حصےآں تو‏ں ہندوستانی مسلماناں د‏‏ی ہجرت دے ذریعے 1947 وچ شروع ہويا، دنیا د‏‏ی سب تو‏ں وڈی اجتماعی ہجرت دے نتیجے وچ ۔ مہاجراں د‏‏ی اکثریت سندھ وچ بنیادی طور اُتے کراچی ، حیدرآباد ، سکھر تے میرپور خاص وچ آباد ا‏‏ے۔ لاہور ، ملتان ، اسلام آباد تے پشاو‏ر سمیت شہراں وچ مہاجرین د‏‏ی وڈی برادریاں وی موجود نيں۔ پاکستان دے ابتدائی قومی تعمیر دے سالاں وچ مہاجراں نے غالب پوزیشن حاصل کيتی تے پاکستان دے بوہت سارے بانی مہاجر سن ۔ مہاجر د‏‏ی اصطلاح انہاں مسلماناں د‏‏ی اولاد دے لئی وی استعمال ہُندی اے جو 1947 د‏‏ی تقسیم ہند دے بعد پاکستان ہجرت کر گئے سن ۔ قابل ذکر مہاجراں وچ محمد علی جناح ، لیاقت علی خان ، عبدالقدیر خان ، پرویز مشرف ، حکیم محمد سعید تے عبدالستار ایدھی شام‏ل نيں۔ مہاجراں نو‏‏ں پاکستان وچ سب تو‏ں ودھ پڑھے لکھے تے پڑھے لکھے نسلی گروہ دے طور اُتے دیکھیا جاندا ا‏‏ے۔
بلوچ
کراچی یونیورسٹی دے پروفیسر ڈاکٹر اختر بلوچ دے مطابق، بلوچی چھوٹے برفانی دور وچ بلوچستان تو‏ں ہجرت کرکے سندھ تے پنجاب وچ آباد ہوئے۔ چھوٹے برفانی دور د‏‏ی تعریف روايتی طور اُتے سولہويں تو‏ں انیہويں صدی تک د‏‏ی مدت دے طور اُتے کيتی جاندی اے یا متبادل طور پر، 1300 تو‏ں 1850،   بھانويں موسمیا‏تی ماہرین تے مقامی ریکارڈ دے نال کم کرنے والے مورخین ہن اس مدت دے آغاز یا اختتامی تاریخاں اُتے متفق ہوݨ د‏‏ی توقع نئيں رکھدے، جو کہ مقامی حالات دے مطابق وکھ وکھ ہُندیاں نيں۔ پروفیسر بلوچ دے مطابق بلوچستان د‏‏ی آب و ہو‏‏ا بہت سرد سی تے سردیاں وچ ایہ علاقہ ناقابل رہائش سی اس لئی بلوچ لوک لہراں وچ ہجرت کرکے سندھ تے پنجاب وچ آباد ہوئے۔
براہوی
براہوی ، براہوی یا براوہی ، اک نسلی گروہ اے جو بنیادی طور اُتے بلوچستان، پاکستان وچ پایا جاندا ا‏‏ے۔ اوہ براہوئی زبان بولدے نيں، جس دا تعلق دراوڑی بولی دے خاندان تو‏ں اے، حالانکہ نسلی طور اُتے اوہ بلوچ دے طور اُتے پہچاندے نيں۔
وہ افغانستان وچ اک چھوٹے تو‏ں اقليتی گروہ نيں، جتھے اوہ مقامی نيں، لیکن اوہ مشرق وسطیٰ دی ریاستاں وچ اپنے تارکین وطن دے ذریعے وی پائے جاندے نيں۔ اوہ بنیادی طور اُتے بلوچستان وچ بولان د‏‏ی پہاڑیاں تو‏ں گزردے ہوئے بولان درہ تو‏ں بحیرہ عرب وچ راس موری ( کیپ مونزے ) تک دے علاقے اُتے قابض نيں، جو مشرق تے مغرب وچ رہنے والے بلوچاں نو‏‏ں وکھ کردے نيں۔ براہوئی تقریباً مکمل طور اُتے سنی مسلما‏ن نيں۔
حوالے
<references group="" responsive="0" />
گٹھ:پاکستان دے نسلی گروہ گٹھ:Harv تے Sfn دے بدون ہدف نقائص گٹھ:پاکستان گٹھ:آبادیات گٹھ:پاکستان د‏‏ی آبادیا‏تی تریخ
گٹھ:پاکستانی
ضلع گجرانوالا
ضلع گجرانوالا، پنجاب، پاکستان دا اک ضلع اے۔ ایہدا راجگڑھ گجرانوالا شہر اے۔
تحصیلاں
گٹھ:پنجاب دے ضلعے گٹھ:پنجاب گٹھ:ضلع گجرانوالا
البنی
بارلے جوڑ
گٹھ:امریکہ دے شہر گٹھ:شہر گٹھ:شمالی امریکہ دے شہر گٹھ:امریکین دے شہراں دی لسٹ گٹھ:شمالی امریکہ دے شہراں دی لسٹ گٹھ:امریکین دے شہر گٹھ:شمالی امریکہ دے آباد تھاں گٹھ:امریکہ دے آباد تھاں
دهستان اهرم
ایہ ایران دے صوبہ بوشہر دے ضلعے شہرستان تنگستان دا اک دہستان جاں سب تحصیل آ ۔ (دہستان فارسی چ سب تحصیل نوں کہندے نیں) ۔
کوانگون ڈو
کوانگون ڈو اتلے کوریا دا اک صوبہ اے۔
گٹھ:اتلا کوریا گٹھ:اتلے کوریا دے شہر
چک 25 ڈبلیو بی
چک 25 ڈبلیو بی ضلع وہاڑی دی تصیل وہاڑی دا اک پنڈ اے ۔ اس پنڈ دی زمیناں نوں پاکپتن نہر سسٹم دے اک حصے لوئر پاکپتن نہر دا پانی لگدا اے  ۔اس نہری پربندھ نوں ویسٹرن بار ڈویژن دا ناں دتا گیا اے تے اس پنڈ دے نال ڈبلیو بی (W.B=Western Bar Division) ایسے لئی لگدا اے ۔ 350px|thumbnail|تحصیل وہاڑی دے پنڈاں دا نقشہ
350px|thumbnail|ضلع وہاڑی دے پنڈاں دا نقشہ
تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ ضلع وہاڑی چ تصیل وہاڑی چ وس رہیا اے ۔
یاروسلاڡ سیئفرت
یاروسلاڡ سیئفرت 23 ستمبر 1901–10 جنوری 1986) اک نوبل انعام جیتو چیکوسلاواک لکھاری، شاعر اتے صحافی سی۔ 1984 وچ یاروسلاو سیئفرت نے ساہت وچ نوبل انعام جتیا "اسدی شاعری لئی جو تازگی، احساسیت اتے امیر کاڈھکاری نال وروسائی ہوئی، انسان دی اجتّ روح اتے بہوپکھی رفتار شیل صلاحیت دا اک مکتیداتا بمب حاصل کردی اے"۔
جیونی
پراگ دے اپنگر زجیکوو، جو کہ ادوں آسٹریا-ہنگری دا حصہ سی، وچ پیدا ہوئے یاروسلاو سیئفرت دا پہلا شعری مجموعہ 1921 وچ شائع ہویا سی۔ اکتوبر 1918 وچ جدوں چیکوسلوواکیا آزاد ہویا، تاں یاروسلاو سیئفرت سوشل-ڈیموکریٹک پارٹی دے کھبے ونگ وچ شامل ہو گیا سی اتے 1921 وچ جدوں کمیونسٹ پارٹی دا گٹھن کیتا گیا تاں اوہ کمیونسٹ پارٹی آف چیکوسلوواکیا (کے۔ایس۔سی۔) دا میمبر بن گیا، بہت سارے کمیونسٹ اخباراں اتے رسالیاں - روونوسٹ، سریشٹیک، اتے رفلیکٹر دا اڈیٹر - اتے کمیونسٹ پبلشنگ ہاؤس دا اہلکار سی۔
1920 دے دہاکے دوران یاروسلاو سیئفرت نوں چیکوسلوواکیا دی فنی ایواں گارد دا موہری پرتندھ منیا جاندا سی۔ اوہ 'دیوستل' جرنل دے بانی دے بانی سی۔ مارچ 1929 وچ، اوہ اتے چھ ہور لکھاریاں ولوں پارٹی دی نویں لیڈرشپ وچ بولیشوک رجھاناں دے خلاف وچ اک مینیفیسٹو تے دستخط کرن توں بعد چیکوسلوواکیا دی کمیونسٹ پارٹی (کے۔ایس۔سی۔) چھڈّ دتی۔ بعد وچ اس نے 1930ویاں اتے 1940ویاں دے دہاکیاں دوران سماجک-جمہوری اتے ٹریڈ یونین پریس وچ اک صحافی دے روپ وچ کم کیتا۔
اس دی دفنائے جان ویلے خفیہ پولیس دی وڈی حاضری سی، جس نے سوگ کرن والےآں دے ولوں خلاف دے کسے اشارہ تک نوں دباؤن دی کوشش کیتی۔
رچناواں
thumb|240x240px|Jaroslav Seifert دھی جن نال، 1931
باہری لنک
<div class="cx-template-editor-title" title="This template displays an external link or a reference to a memorial on the Find a Grave website.">Find a Grave  GRid # <span data-key="id" title="The Find a Grave Memorial number, found at the bottom of the Find a Grave article or in the URL (e.g.، '1234' for https://www.findagrave.com/cgi-bin/fg.cgi?page=gr&GRid=1234)۔ This parameter is optional if Wikidata property P535 exists, but required if not." class="cx-template-editor-param-desc"> 10931637 گٹھ:جم 1901 گٹھ:1986 وچ مرے گٹھ:نوبل جیتو ساہتکار
گٹھ:شخصیتاں گٹھ:لوک گٹھ:مشہور لوک
ضلع نوبہار
لوک گنتی
اس ضلعے دی کل لوک گنتی 86،500 اے ۔
رقبہ
اس ضلعے دا کل رقبہ 1570 مربع کلومیٹر اے ۔
حوالے
گٹھ:ازبکستان گٹھ:ازبکستان دے ضلعے گٹھ:صوبہ نوائی دے ضلعے
رامفوٹائفلوپس مارگاریٹا
رامفوٹائفلوپس مارگاریٹا اننے سپاں دے ٹبر دا اک سپ اے۔