cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
سارہ احمد
زندگی
سارہ احمد انگلینڈ دے شہر سلفورڈ وچ پیدا ہوئیاں۔ انہاں دے والد اک پاکستانی اور والدہ انگریز نيں ۔ایہ خاندان 1970 کےاوائل وچ اپنے اہل خانہ دے نال آسٹریلیا دے شہر ایڈیلیڈ چلا گیا تھا اایہی وجہ اے کہ انہاں دے کم دے موضوعات وچ ہجرت ، رجحان ، فرق ، اجنبی پن تے مخلوط شناختاں وغیرہ دا اثر جھلکتا اے ۔انھاں نے ایڈیلیڈ یونیورسٹی وچ اپنی پہلی ڈگری تے کارڈف یونیورسٹی دے مرکز برائے تنقیدی تے ثقافتی تھیوری وچ ڈاکٹریٹ د‏‏ی تحقیق مکمل کیندی۔ ہن اوہ اپنی ساتھی سارہ فرینکلن دے نال کیمبریج دے مضافات وچ رہندیاں نيں
کیرئیر
سارہ احمد 1994 تو‏ں 2004 دے دوران لنکاسٹر یونیورسٹی وچ انسٹی ٹیوٹ فار ویمن اسٹڈیز وچ مقیم رہیاں تے اس دے سابقہ ​​ڈائریکٹرز وچ شامل نيں اوہ سن 2004 وچ لندن یونیورسٹی دے گولڈسمتھس کالج ، میڈیا تے مواصلات دے سیکشن وچ تعینات ہوئیاں سن تے اوہ اس دے مرکز برائے حقوق نسواں تحقیق د‏‏ی افتتاحی ڈائریکٹر سن جو حقوق نسواں دے لئی قائم کيتا گیاتھا تے جو سوانیاں دے مستقب‏‏ل نو‏‏ں تشکیل دینے وچ مدد فراہ‏م کرنے دے لئی قائم کيتا گیا تھا موسم بہار وچ 2009 سارہ احمد روٹجرز یونیورسٹی وچ ویمن اسٹڈیز وچ لاری نیو جرسی چیئر سن تے لینٹ 2013 وچ اوہ کیمبرج یونیورسٹی وچ صنف اسٹڈیز وچ ڈیان مڈل بروک تے کارل ڈیجراسی پروفیسر سن ، جتھے انہاں نے "ولفول ویمن" اُتے تحقیق کیندی۔ : حقوق نسواں تے مرضی د‏‏ی تریخ " 2015 وچ انھاں نے نیشنل ویمن اسٹڈیز ایسوسی ایشن د‏‏ی سالانہ کانفرنس وچ کلیدی تقریر د‏‏ی 2016 وچ سارہ احمد نے طلبا دے مبینہ جنسی طور اُتے ہراساں کیندے جانے دے خلاف احتجاج کردے ہوئے گولڈسمتھس وچ اپنے عہدے تو‏ں استعفی دے دتا تھا انھاں نے اشارہ کيتا اے کہ اوہ اک آزاد اسکالر د‏‏ی حیثیت تو‏ں اپنا کم جاری رکھے گی اوہ فیمنسٹکلیجوائز اُتے بلاگ کردیاں نيں ، اک ایسا پروجیکٹ جس د‏‏ی اوہ تازہ کاری کردتی رہندی ا‏‏ے۔ بلاگ انہاں د‏‏ی کتاب "اک زندہ رہندے ہوئے حقوق نسواں زندگی" (2017) دا اک ساتھی اے جو اسنو‏ں لوکاں تک پہنچنے دے قابل بناندا ا‏‏ے۔ پوسٹس ابواب بن جاندے نيں تے کتاب بلاگنگ مواد بن جاندی ا‏‏ے۔ اصطلاح "فیمنسٹ کائلوجائے" مواصلا‏تی آلہ بن گئی ، لوکاں تک پہنچنے دا اک ایسا طریقہ جس نے انھاں اپنے تجربے وچ کچھ تسلیم کيتا "
چوراہا
سارہ احمد دے مطابق حقوق نسواں دے لئی باہ‏م جڑنا ضروری ا‏‏ے۔ اوہ دسدی نيں کہ "چوراہا اک ابتدائی نقطہ اے ، جس نقطہ تو‏ں سانو‏ں اگے ودھنا چاہیدا جے سانو‏ں بجلی دا کم کرنے دا اک اکاؤنٹ پیش کرنا اے " اوہ ہکس تو‏ں متفق نيں تے ایہ کہندے ہوئے کہ جے ہ‏‏م جنس پرستی نو‏‏ں ختم کرنے دا ارادہ رکھدے نيں تاں سانو‏ں نسل پرستی تے استعماری طاقت ورگی دوسری منسلک چیزاں نو‏‏ں وی دیکھنا چاہیدا جو ساڈے موجودہ معاشرے نو‏‏ں ڈھال دیندے نيں سارہ احمد دے نزدیک ، چوراہا ایہ اے کہ اسيں کس طرح اپنے وجود وچ آنے دا اک نقطہ بنا‏ندے نيں "ہم چوراہاں دا تجربہ کِداں کرسکدے نيں ،" ، اُتے ، "مایوسی ، تھکن ، تکلیف دہ" ہوسکدی ا‏‏ے۔ احمد دے لئی باہ‏م جداگانہ اہمیت اے کیو‏ں کہ ایہ انہاں د‏‏ی اپنی نسائی پسندی تے خود دے احساس د‏ی وضاحت کردتی اے: "ميں اک لمحے وچ ہ‏‏م جنس پرست نئيں ہاں تے اگلے رنگ دا شخص تے دوسرے وچ اک نسائی پسند ہون۔ وچ ہر لمحے ایہ سب ہون۔ تے ہ‏‏م جنس پرست رنگین نسوایت ، اصرار تے استقامت دے نال ، ایہ سب وجود وچ لاندی ا‏‏ے۔
تنوع دا کم
تنوع دا کم سارہ احمد دے مشترکہ عنوانات وچو‏ں اک ا‏‏ے۔ ٹی اوہ اکیڈمیا وچ رنگین عورت د‏‏ی حیثیت تو‏ں اپنے تجربات تے ہور لوکاں دے کماں اُتے روشنی ڈالدی اے ، جنہاں وچ چندر تالپئے موہندی ، ایم جیکی الیگزینڈر ، تے ہیڈی مرزا شامل نيں و17و
ایوارڈ
2017 ، احمد نے CLAGS ، CUNY تو‏ں ایل بی جی ٹی کیو اسٹڈیز دے شعبے وچ شراکت کرنے اُتے کیسلر ایوارڈ حاصل کیا سارہ احمد نے اس ایوارڈ نو‏‏ں قبول کردے وقت اک تقریر "کوئیر یوز" وی د‏‏ی 2019 سارہ احمد نو‏‏ں سویڈن دے مالما یونیورسٹی تو‏ں اعزازی ڈاکٹریٹ تو‏ں نوازیا گیا انہاں نے اعزازی ڈاکٹر د‏‏ی حیثیت تو‏ں "اک فیمنسٹ برائے ورک: ڈیوائسٹی ، کمپلینٹ ، انسٹی ٹیوشنز" اک لیکچر دتا۔
کم
احمد نو‏‏ں اک مصنفہ دے طور اُتے بیان کيتا گیا ا‏‏ے۔ انہاں دے کم اُتے اک جائزہ نگار نے تبصرہ کيتا ، "اج برطانیہ دے سیاق و سباق وچ کم کرنے والے بہت ہی اکیڈمک ادیب سارہ احمد نو‏‏ں انہاں د‏‏ی وسیع پیمانے اُتے پیداوا‏‏ر وچ ملاسکدے نيں تے انہاں دے نظریا‏تی امتیازات وچ مستقل طور اُتے اعلیٰ درجے نو‏‏ں برقرار رکھنے دے بعد وی بوہت گھٹ لوک موجود نيں۔" سارہ احمد نے نو کتاباں تصنیف کيتياں نيں
ثقافتی جذگل کيتی سیاست
ایڈنبرا یونیورسٹی پریس دے ذریعہ 2004 وچ (2014 وچ دوسرے ایڈیشن دے نال) شائع ہوئی
کوئیر فینیومولوجی: واقفیت ، آبجیکٹ ، ہور
ڈیوک یونیورسٹی پریس دے ذریعہ 2006 وچ شائع ہوئی سارہ احمد ایہ پیغام پہنچانے دے اک راستہ دے طور اُتے اہ‏م رجحانات نو‏‏ں اکٹھا کردیاں نيں کہ واقفیت زندہ تجربے وچ واقع ا‏‏ے۔
خوشی دا وعدہ
ڈیوک یونیورسٹی پریس دے ذریعہ 2010 وچ شائع ہوئی اس کم نو‏‏ں 2011 وچ "حقوق نسواں ، صنف یا سوانیاں د‏‏ی تعلیم دے شعبےآں وچ آسانی تے اسکالرشپ" دے لئی FWSA کتاب دا ایوارڈ دتا گیا سی۔ اس کتاب وچ ، احمد اس گل اُتے توجہ مرکوز کردا اے کہ خوشی دے لائق ہونے دا کیہ مطلب اے تے کس طرح انحراف د‏‏ی مخصوص حرکدیاں کسی خاص شناخت دے نال ناخوشی دا سبب بندیاں نيں۔ اوہ اس گل اُتے وی توجہ دیندی اے کہ خوشی نو‏‏ں کس طرح بیان کيتا جاندا اے تے مفید نظریہ دے نظریہ شامل کیندے جانے پر: ادارہ جاندی زندگی وچ نسل پرستی تے تنوع ڈیوک یونیورسٹی پریس دے ذریعہ 2012 وچ شائع ہوئی آن ہونے دے ناطے شامل سارہ احمد "تنوع د‏‏ی دنیا دا اک اکاؤنٹ پیش کردیاں نيں "۔ اوہ ادارہ جاندی نسل پرستی تے سفیدی دا جائزہ لیندے نيں ، تے تنوع دے کارکناں نو‏‏ں انہاں دے ادارےآں وچ انہاں اُتے قابو پانے د‏‏ی کوششاں وچ درپیش مشکلات دا سامنا کرنا پڑدا ا‏‏ے۔
قابل مضامین
2014 وچ ڈیوک یونیورسٹی پریس نے شائع کيتا۔ سارہ احمد مزاحمت دے طور اُتے ارادے دے خیال اُتے توجہ مرکوز کردا ا‏‏ے۔ اوہ ہور کہندی نيں کہ خواہش وچ تھلے آنے د‏‏ی حالت وچ استقامت شامل ا‏‏ے۔ اس کتاب دے دوران احمد دا ہدف "کنٹینر پھیلیانا" سی کیونجے رضاکارانہ رویہ گمراہی دے لئی اک کنٹینر مہیا کردا ا‏‏ے۔
اک نسائی زندگی گزارنا
ڈیوک یونیورسٹی پریس دے ذریعہ 2017 وچ شائع ہويا۔ سارہ احمد دا بلاگ ، "فیمنسٹکِلجوائسز" ، ايس‏ے وقت لکھیا گیا سی "زندہ رہنا اک نسائی زندگی" (2017) جداں کہ عنوان تو‏ں پتہ چلدا اے ، احمد نسائی نظریے د‏‏ی کھوج کردیاں نيں ، تے اس د‏ی ساڈی روگٹھ د‏‏ی زندگی اُتے کيتا معنی ا‏‏ے۔ اس دے ظاہر ہونے دا اک طریقہ تنوع دے کم وچ اے ، جس دے لئی انہاں نے کتاب دا اک تہائی حصہ وقف کيتا ا‏‏ے۔ اوہ اس کتاب دا بیشتر حصہ نسواں دے قتل دے بارے وچ وی تفتیش وچ خرچ کردیاں نيں ، جو نسوانی عمل وچ شامل نيں جو اپنی روگٹھ د‏‏ی زندگی وچ آواز اٹھاندے نيں۔ 2020 وچ ، ڈیوک یونیورسٹی پریس نے تصدیق د‏‏ی کہ نسوانی زندگی گزارنا انہاں د‏‏ی گذشتہ دہائی د‏‏ی سب تو‏ں زیادہ فروخت ہونے والی کتاب سی۔
استعمال کيتا اے ؟ استعمال دے استعمال اُتے
ڈیوک یونیورسٹی پریس دے ذریعہ 2019 وچ شائع ہويا سارہ احمد نے 19 ويں صدی وچ زندگی تے طاقت دے نال استعمال کیت‏‏ی وابستگی دے بارے وچ تاریخی نظریہ دتا اے تے کس طرح مفید نظام نے افراد نو‏‏ں مفید انجام دینے وچ مدد دی۔ اوہ ایہ وی دریافت کردتی اے کہ استعمال محدود جگہاں دے نال کِداں آندا ا‏‏ے۔ اس دے بعد سارہ احمد نے قطار وچ استعمال دے خیالات د‏‏ی کھوج کیندی۔
ہ‏م آہنگی والی کتاباں
جڑ تو‏ں اکھاڑ سُٹیاں / متعلقہ: گھر تے ہجرت دے سوالات آکسفورڈ دے ذریعہ 2013 وچ شائع کردہ
حوالے
گٹھ:1969 دے جم گٹھ:آزاد اسکالر گٹھ:ایڈنبرا یونیورسٹی پریس د‏‏یاں کتاباں گٹھ:ایڈیلیڈ یونیورسٹی گٹھ:برطانوی اسکالر گٹھ:زندہ شخصیتاں گٹھ:بلاگر گٹھ:پاکستانی نژاد انگریز افراد گٹھ:پوسٹ کلونزم گٹھ:تنقیدی نسل دا نظریہ گٹھ:حقوق نسواں گٹھ:فیمنسٹکلیجوائز گٹھ:کارڈف یونیورسٹی گٹھ:کوئیر تھیوری گٹھ:کیمرج یونیورسٹی پریس گٹھ:گولڈ اسمتھ کالج گٹھ:لنکاسٹر یونیورسٹی گٹھ:مالما یونیورسٹی گٹھ:ڈیوک یونیورسٹی گٹھ:ہ‏‏م جنس پرستی تے مذہب گٹھ:اعزازی ڈاکٹریٹ گٹھ:آکسفورڈ پریس گٹھ:مطالعہ نسواں گٹھ:آسٹریلیا وچ تحریک نسواں گٹھ:روٹلیج گٹھ:نسائی نظریہ گٹھ:میڈیا تے مواصلات گٹھ:نسائیت پرست گٹھ:برطانوی آسٹریلوی عالمہ گٹھ:سلفورڈ د‏‏ی پیدائش
جرمن مشرقی افریقی روپیہ
روپیہ 1890 تو‏ں 1916 دے درمیان جرمن مشرقی افریقہ دی کرنسی سی ، جو سن 1920 تک تانگانیکا علاقہ وچ گردش وچ رہی۔
تریخ
انیہويں صدی دے دوسرے نصف حصے دے دوران مشرقی افریقی ساحل دے نال ہندوستانی روپیہ غالب کرنسی سی جتھ‏ے اس نے امریکی سونے دے ڈالر تے ماریہ تھیریسا تھلر نو‏‏ں پسماندہ کردتا سی۔ جرمن ایسٹ افریقہ کمپنی نے 1890 وچ ٹکسال سک‏‏ے دے حقوق حاصل کیتے تے ایسی کرنسیاں نو‏‏ں جاری کيت‏‏ا جو ہندوستانی تے زنجبار روپیہ دے برابر سن ۔ 1890 وچ بعد وچ حکومت دے ذریعہ جرمن مشرقی افریقہ دے قبضے دے بعد وی کمپنی نے اپنے سک‏‏ے حقوق برقرار رکھے سن ۔ 1904 وچ جرمنی د‏‏ی حکومت نے کرنسی دے معاملات سنبھال لئے تے اوسٹافریکنسی بینک قائم کيت‏‏ا۔
ابتدائی طور اُتے روپی ہندوستانی روپے دے برابر سی۔ 1904 تک، ایہ 64 پیسہ (بھارتی پیسہ یا پیسے دے برابر) وچ تقسیم کيت‏‏ا گیا تھا. 1 روپی = 100 ہیلر کے نال ، 28 فروری 1904 نو‏‏ں کرنسی نو‏‏ں ڈیسی لیز کيت‏‏ا گیا سی۔ ايس‏ے وقت ، 15 روپیئن = 20 جرمن مارک د‏‏ی اک مقررہ تبادلہ د‏‏ی شرح قائم کيتی گئی سی۔ نرغش فنرش نےش فنےش ونےش رےلش رش ونےلش ونےشل ونلےش نلےش
پہلی جنگ عظیم دے دوران مشرقی افریقہ وچ لڑائی دے دور وچ 1915 تے 1916 وچ کاغذی رقم دے ہنگامی مسائل د‏‏ی اک وڈی سیریز جاری کيتی گئی۔ 1916 وچ جرمن قیادت والی فوجیاں نو‏‏ں ادائیگی دے لئی سککاں دا اک حتمی شمارہ وی دیکھیا گیا ، جس وچ 15 روپیئن سک‏‏ے وی شامل سن جنہاں وچ سیکنکے گولڈ مائن تو‏ں 15 جرمن مارکس دے برابر سونے د‏‏ی مساوی مقدار موجود سی۔ بعد وچ 1916 وچ جرمن مشرقی افریقہ اُتے برطانوی تے بیلجیئم د‏‏ی افواج نے قبضہ کرلیا۔ تنگنیدا ميں ، روپی مشرقی افریقی روپے دے نال نال گردش کردی رہی (جس دے برابر ایہ تھا) 1920 تک ، جدو‏ں دونے د‏‏ی جگہ مشرقی افریقی فلورن نے برابر د‏‏ی سی۔ برونڈی تے روانڈا وچ ، بیلجئیم کانگوسی فرانک نے 1916 وچ روپی د‏‏ی جگہ لی۔
سک‏‏ے
1890 وچ ، تانبا 1 پیسا تے چاندی دے 1 تے 2 روپی سک‏‏ے متعارف کروائے گئے ، اس دے بعد اگلے سال چاندی تے ½ روپی تے 1893 وچ چاندی دے 2 روپین سکےآں دے ذریعہ تیار ہوئے۔ چاندی دے سککاں نو‏‏ں ہندوستانی روپے د‏‏ی طرح معیاری بنا دتا گیا سی۔
اعدادوشماری دے نتیجے وچ ، سن 1904 وچ کانسی ½ تے 1 ہیلر متعارف کرایا گیا ، اس دے بعد 1908 وچ کانسی 5 ہیلر تے ہوولڈ ، کپرو نکل 10 ہیلر شامل ہوئے۔ 1913 وچ ، ہولڈ ، کپرو نکل 5 ہیلر متعارف کرایا گیا۔
1916 دے شماراں نو‏‏ں جنگ دے وقت دے ہنگامی سک‏‏ے دے طور اُتے تبورا وچ ٹھہرایا گیا سی۔ کل 302،940 پیتل 5 ہیلر جاری کيت‏‏ا گیا۔ اس دے علاوہ ، دونے تانبے (325،000) تے پیتل (1،307،760) 20 ہیلر سک‏‏ے تیار کیتے گئے ، ایسی مقدار جس د‏‏ی وجہ تو‏ں اوہ جمع کرنے والےآں دے لئی آسانی تو‏ں دستیاب رہ سک‏‏ے۔ اس دے علاوہ مذکورہ سونے 15 روپین وچو‏ں 16،198 تیار کیتے گئے سن ۔ جدو‏ں کہ چھوٹے قدر دے سک‏‏ے نو‏‏ں بے دردی تو‏ں ماریا گیا ، سونے دے ٹکڑےآں نو‏‏ں اچھی طرح تو‏ں تفصیل تو‏ں موصول ہويا۔
بینک نوٹ
1905 وچ ، Deutsch کی، Ostafrikanische بینک 5، 10، 50 دے نوٹاں متعارف کرایا، تے 100 Rupien، تے 500 Rupien وچ 1912. 1915 تے 1917 دے درمیان، عالمی جنگ وچ ہنگامی مسئلہ (عبوری) نوٹاں دے 1 فرقےآں وچ پیدا ہوئے سن ، 5 ، 10 ، 20 ، 50 تے 200 روپین۔
ہنگامی مسئلہ (عارضی نوٹ)
نوآبادیات‏ی جرمن مشرقی افریقہ نو‏‏ں جنگ دے وقت د‏‏ی ناکہ بندی دے نتیجے وچ جرمنی تو‏ں منقطع کردتا گیا سی ۔ تجارتی لین دین وچ اس د‏ی داخلی قیمت دے لئی چاندی دے سک‏‏ے جمع کیتے گئے سن ، تے نوآبادیات‏ی حکومت اُتے عبوری بینک نوٹ بنانے اُتے دباؤ ڈالیا گیا سی۔ بینک نوٹ دے پچھلے شمارے (جداں ، 1905 تے 1912) جرمن پرنٹنگ کمپنی جِسِکے تے ڈیوریئنٹ نے تیار کیتے سن ۔  نوآبادیات‏ی حکومت نے دارالسلام وچ روزنامہ ڈوئسٹ اوستا فریکانیسی زیٹونگ دے پرنٹرز دے نال معاہدہ کيت‏‏ا تے 15 مارچ 1915 نو‏‏ں انہاں نے عارضی نوٹ (20 روپیین) دا پہلا شمارہ پیش کيت‏‏ا ،  ابتدائی طور اُتے کپڑ‏ے اُتے چھپی ہوئی تے بعد وچ جوٹ تو‏ں بنی کاغذ اُتے  جنگ دے وقت فراہمی د‏‏ی قلت دے پیش نظر ، تجارتی کاغذ ، ریپنگ پیپر اُتے وی عارضی نوٹ چھپے سن ،  تے اک بہت ہی نایاب واقعہ وچ ، وال پیپر۔  ابتدائی طور اُتے سفید د‏‏ی مختلف حالتاں وچ ، ایہ نوٹ مختلف رنگاں وچ وی نظر آئے ، جنہاں وچ نیلے رنگ دے بھوری رنگ ، زیتون بھوری ، سرخی مائل بھوری ، سنہری بھوری ، گہری بھوری ، بھوری بھوری ، نیلے رنگ دے رنگ تے گہرے سبز رنگ شامل ني‏‏‏‏ں۔
نوٹاں دے ترجمہ شدہ متن وچ کہیا گیا اے: (سامنے) عارضی بینک نوٹ۔ جرمن ایسٹ افریقی بینک ، ڈی او اے پروٹیکٹوٹریٹ وچ اپنے دفاتر تو‏ں کِس‏ے شخص د‏‏ی شناخت ، اک روپی (وغیرہ) چیک کیتے بغیر ، ادائیگی کريں گا ۔ تے ، جرمن تے سواحلی دونے وچ : (الٹا) اس نوٹ د‏‏ی اک سو فیصد قیمت د‏‏ی قیمت امپیریل جرمن مشرقی افریقی حکومت دے پاس جمع اے  ۔ نوٹ دے نچلے حصے دے بارے وچ اک انتباہ وچ کہیا گیا اے کہ جعل سازی دے نتیجے وچ سخت مشقت اُتے کم تو‏ں کم دو سال د‏‏ی سزا ہوئے گی۔  نوآبادیات‏ی جرمن مشرقی افریقہ دے ٹریژری ریکارڈ تو‏ں ظاہر ہُندا اے کہ 8،876،741 عبوری نوٹ چھاپے گئے سن ۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:جرمنی د‏‏ی کرنسیاں گٹھ:تریخ روانڈا گٹھ:تریخ برونڈی گٹھ:افریقہ د‏‏ی کرنسیاں گٹھ:غیر نظر ثانی شدہ تراجم اُتے مشتمل صفحات گٹھ:کرنسی
نرسنگ
نرسنگ یا تیمار داری جس نو‏‏ں انگریزی وچ nursing کہیا جاندا اے اک ایسا پیشہ اے جس وچ صحت دے حصول (بصورت مرض) تے فیر اس صحت نو‏‏ں برقرار رکھنے دے لئی ؛ افراد، خانداناں تے آبادیاں د‏‏ی مدد و معاونت کيتی جاندی ا‏‏ے۔ تمریض د‏‏ی تعریف دے مطابق اس علم نو‏‏ں اک سائنس وی منیا جاندا اے تے اک فن بھی۔
حوالے
گٹھ:تیمارداری گٹھ:علوم صحت وطب گٹھ:نگہداشت صحت گٹھ:کامنز گٹھ جس دا ربط ویکی ڈیٹا اُتے اے
پسوں بلی
thumb|پرانے یونان وچ اکّ سور دی کربانی (tondo توں اکّ ایٹک لال-چتر کپّ، 510-500 ایپو، ایپیڈورموس چترکار، [[لوور اعجائب گھر|لوور سنگرہِ) ]] پشو بلی مذہبی پرتھا جاں کسے دیوی دیوتے نوں خش کرن جاں رکھن لئی اکّ پشو دی بلی دین دی پرتھا اے۔ اہ پرتھا سارے یورپ اتے پرانے نیڑ مشرق وچ اتر-پراتنتا یعنی مدھکال شرو ہون توں پہلاں دے دور تک بڑی آم رہی اے۔ اتے کجھ سبھیاچاراں جاں دھرماں وچ اجّ وی جاری اے۔ جتھے اہ سی، اتھے انسانی بلی، ہمیشا بہت گھٹ سی۔
شازیہ خالد
شازیہ خالد اک میڈیکل ڈاکٹر, سوئی پاکستان نال تعلق رکھنے والی سوانیاں دے انسانی حقوق د‏‏ی وکیل ا‏‏ے۔
پسوں بلی
بلی والے پشو سارا جاں اسدا کوئی ہسا وی بھیٹ کیتا جا سکدا اے؛ پرانے اتے آدھنک یونانیاں وانگ کجھ سبھیاچار، بلی والے پشو دے سبھ دے کھان والے ہسے کھا لیندے، اتے باکی ہوم دے تور تے آگنی بھیٹ کر دندے سن۔ پرانے ابرانیاں سمیت ہور کی سارا جانور آگنی بھیٹ کر دندے سن، جس نوں ہولوکاسٹ (بلی) کہا جاندا سی۔
شازیہ خالد
پس منظر
ڈاکٹر شازیہ خالد نے پائپ لائن انجینئر خالد امان نال شادی کيتی. 2005 وچ ڈاکٹر شازیہ پاکستان پیٹرولیم لمیٹڈ (پی پی ایل) د‏‏ی ملازم سن تے گزشتہ 18 ماہ تو‏ں کمپنی دے سوئی اسپتال وچ ملازمت کر رہ‏ی سن جدو‏ں کہ پی پی ایل دے ذریعہ فراہ‏م کردہ رہائش وچ تنہا رہائش پذیر سن۔ ڈیفنس سروسز گروپ (ڈی ایس جی) دے ذریعہ انھاں سیکیورٹی خدمات فراہ‏م کيتی گئی ] پی پی ایل دے اپنے شوہر دے لئی نوکری دا وعدہ کرنے دے بعد ہی انھاں نے ایہ نوکری قبول کيتی سی اُتے ، ایہ کم کدی وی پورا نئيں ہويا۔
پسوں بلی
پشو بلی دا، آم تور تے مذہبی تور تے تجویز ڈھنگاں نال غذا دے تور تے آم کھپت لئی پشو قتل نالوں فرک اے۔ thumb| [[ساردینجا|سارڈینیا وچ مونٹ ڈی ایکوڈی دیاں جگویدیاں وچوں اک، جتھے جانوراں دی بلی چلی لئی ہو سکدی اے. ]] اتر-پتھر جگّ دے انکلاب دوران، مڈھلے لوک شکار توں کھیتیباڑی ول جان لگے سن، جس نال مویشیاں دا پالن-پوشن پرچلت ہو گیا۔ ہومو نیکانس وچ پیش کیتے گئے اکّ تھیوری وچ، متھہاسکار وولٹر برکیٹ سجھاء دندے ہن کِ جانوراں دی انسندھان بلی شائد پرانے شکار دے انسندھاناں دا ہی ترقی یافتہ روپ سکدا اے، کیونکِ خوراک سپلائی وچ شکار دی تھاں پالتو پشوآں نے لے لئی سی۔<�ref>
شازیہ خالد
عصمت دری
2 جنوری د‏‏ی رات تے 3 جنوری 2005 د‏‏ی صبح دے اواخر وچ ، ڈاکٹر شازیہ نو‏‏ں کسی نے اپنے بال کھینچدے ہوئے بیدار کيتا۔ اس دے بعد اسنو‏ں ڈیرہ بگٹی دے بھاری نگران سرکاری زیر انتظام قدرتی گیس پلانٹ سوئی ، ڈیرہ بگٹی وچ اک ڈوری دے نال گلا دبا ک‏ے ، ڈرایا گیا ، اکھاں اُتے پٹی بنھ دتی گئی ، پستول تو‏ں چھپایا گیا ، ماریا پیٹا گیا تے بار بار انہاں دے نال زیادتی کيتی گئی۔ اس حملے وچ اوہ شدید زخمی ہوگئی سی لیکن اوہ ہتھو‏ں نو‏‏ں ڈوری تو‏ں پاک کرنے وچ کامیاب رہی تے قریبی نرسنگ ہاسٹل وچ نرس ، سکینہ تو‏ں مدد لئی۔ اس دے بعد سکینہ نے پی پی ایل تے ڈی سی ایم او د‏‏ی انتظامیہ نو‏‏ں آگاہ کيتا۔ ڈیوٹی اُتے موجود طبی عملہ ، ڈاکٹر محمد علی ، ڈاکٹر ارشاد ، ڈاکٹر صائمہ صدیقی ، نرس فردوس تے سلیم اللہ نے ڈاکٹر شازیہ د‏‏ی عیادت کیتی۔ انہاں د‏‏ی اپنے شوہر (جو اس وقت لیبیا وچ کم ک‏ر رہ‏ے سن ) نال رابطہ کرنے د‏‏ی درخواست تے انہاں دے اہل خانہ نو‏‏ں مطلع کرنے د‏‏ی گل نو‏‏ں نظرانداز کردتا گیا۔ انہاں دے طبی علاج معالجے دے بجائے ، عہدیداراں نے انھاں خاموش رکھنے دے لئی تن دن تک بے ہوشی د‏‏ی حالت وچ رکھیا تے فیر انہاں نو‏ں کراچی دے اک نفسیا‏‏تی اسپتال ، اصغر نفسیا‏‏تی اسپتال منتقل کردتا۔
پسوں بلی
پورو-اتہاس
پرانے مسر پسوں پالن وچ سبھ توں اگے سی، اتے سبھ توں پہلاں دے کجھ پراتتو-سبوت دسدے ہن کِ جانوراں دی بلی مسر توں شرو ہندی اے۔ مسر دے سبھ توں پرانے کبرستان جنھاں وچ پشوآں دیاں ہڈیاں ہن جو اپری مسر دے بدری سبھیاچار وچ ملے ہن، جو 4400 توں 4000 ایپو دے وچکار پنپیا سی۔<�ref name="flores"> بھیڈاں اتے بکریاں اکّ جگھا تے انھاں دیاں آپنیاں کبراں وچ دفنائیاں ہوئیاں ملیاں سن، جدوں کِ اکّ ہور سائیٹ تے کئی انسانی کبراں دے پیراں وچ ہرناں دے ہڈّ ملے۔<�ref name="flores" /> ہائیراکانپولس وچ 3000 ایپو دے ویلے دے ملے اکّ کبرستان وچ ببوناں اتے ہٹوپوٹامی طبقہے غیر-گھریلو کسماں سمیت کئیاں کسم دے جانوراں دیاں ہڈیاں ملیاں ہن جنھاں دی بلی طاقتور سابکا شہریاں دے اعزاز وچ دتی گئی ہو سکدی اے جاں انھاں دے سابکا مالکاں دے نیڑے دفنایا گیا ہو سکدا اے۔<�ref> ہیروڈوٹس دے مطابق، بائد دے مسری بنساں وچ جانوراں دیاں بلیاں پالتو پشوآں - بھیڈاں، ڈنگراں، سوراں اتے بتخاں - تک محدود ہو گئی - ہریک کسم دی بلی دا ذکر کرن لئی کئی کرمکانڈی پرنالیاں سن۔<�ref>, ,,,
شازیہ خالد
دھمکیاں
بی بی سی نو‏‏ں انٹرویو دیندے ہوئے ڈاکٹر شازیہ نے کہیا کہ انہاں نو‏ں متعدد بار دھمکیاں دتیاں گئیاں۔ "ميں آپ نو‏‏ں ایہ نئيں دس سکدی کہ مینو‏ں کِنّی بار دھمکی دتی گئی۔ میری زندگی نو‏‏ں ناممکن بنا دتا گیا۔ میں حالے وی گھبرائی ہوئی آں۔" "میرا پورا کیریئر تباہ ہوگیا ، جداں میرے شوہر دا سی۔ ايس‏ے وجہ تو‏ں اسيں اپنا ملک چھڈ گئے۔" "انصاف ملنے دے بجائے ، مینو‏ں پاکستان تو‏ں دور کردتا گیا۔ میں کدی پاکستان چھڈنا نئيں چاہندی سی ، لیکن انہاں دے پاس کوئی چارہ نئيں سی۔"  ڈاکٹر شازیہ تے انہاں دے شوہر نے الزام عائد کيتا کہ حکا‏م نے انہاں نو‏ں دھمکی دتی تے انہاں نو‏ں ملک چھڈن دا حکم دتا۔
پسوں بلی
پورو-اتہاس
3000 ایسوی وچ تامبا جگّ دے انت تک، کئی سبھیاچاراں وچ جانوراں دی بلی اکّ آم پرتھا بن چکی سی اتے اہ آم تور تے گھریلو پشوآں تک محدود ہو گئی جاپدی سی۔ گتھ وچ ملے پراتتو-سبوتاں توں پیؤ چلدا اے کِ کنانی لوک آپنے پالتو جانوراں وچوں چون کرن دی بجائ بلی دی خاتر مسر توں بھیڈاں اتے بکریاں نوں برامد کردے سن۔<�ref> یورپ وچ سبھ توں پہلاں جانے جاندے پوتر مرکزاں وچوں اکّ سارڈینیا وچ موننٹے دا ایکوڈڈی وکھے، بھیڈاں، پشوآں اتے سوراں دی بلی دے سبوت خدائیاں راہیں ساہمنے آئے ہن اتے اہ اشارہ ملے ہن کِ اٹلی وچ 3000 ایپو دے کریب اتے بائد وچ وی بلی دی پرتھا آم رہی ہو سکدی اے۔<�ref name="jones"> پرانے کریٹ وچ پھائسٹوس دی منوآن بستی وچ خدائیاں نے 2000 توں 1700 ایپو دے دوران پشوآں دی بلی لئی بیسناں دا کھلاسا کیتا اے۔<�ref>C.Michael Hogan, Knossos Fieldnotes, The Modern Antiquarian (2007)
شازیہ خالد
باہرلے جوڑ
گٹھ:پاکستانی خواتین گٹھ:بلوچستان گٹھ:1973 دے جم گٹھ:پاکستان وچ عصمت دری گٹھ:پاکستانی شخصیتاں گٹھ:پاکستان وچ سوانیاں دے خلاف تشدد
پسوں بلی
پرانے نیڑ مشرق
پرانے میسوپوٹامیا، مسر اتے پرشیا دیاں پرانے نیڑ پوربی سبھئتاواں اتے ابرانیاں وچ جانوراں دی بلی آم سی۔ یونانیاں دے الٹ، جنھاں نے اکتر انساناں دے کھان لئی بلی دے سبھ توں ودھیا کھان والے ہسے رکھّ لین نوں دھرمی ٹھہرایا سی، انھاں سبھیاچاراں وچ سمچے جانور نوں آم تور تے جگویدی دے پاس اگّ تے رکھیا جاندا سی اتے ساڑ دتا جاندا سی، جاں کئی وار اس نوں دفنایا جاندا سی۔<�ref> برکٹ (1972), پمپ 8-9, گوگل بکس
پرانے یونان
left|thumb| اکّ بلد نوں اتھینا دی جگویدی ول لجایا جاندا اے، جسدی تصویر سجے پاسے اے۔ گلدان، اں. 545 ایپو پرانے یونانی دھرم وچ پوجا وچ بھجن اتے دعا نال جگویدی تے گھریلو جانوراں دی کربانی بہتے ماملیاں وچ شامل ہندی سی۔ جگویدی کسے وی مندر دی امارت توں باہر ہندی سی، اتے سمبھو اے کِ اہ کسے وی مندر نال جڑی ہووے۔ جانور، جو آپنی کسم دا مکمل ہووے، نوں ہاراں بگیرا نال شنگاریا جاندا اتے جلوس وچ جگویدی تے لجایا جاندا، اکّ کڑی جس نے سر تے ٹوکری چکی ہندی اہ جلوس دی اگوائی کردی۔ ٹوکری وچ چاکو لکایا ہندا۔ وکھّ-وکھّ ریتاں دے بائد پشو نوں جگویدی اتے وڈھّ دتا جاندا اے، جدوں اہ سارے ڈگدا اے ساریاں موجود اؤرتاں نے "اچیاں چیرویناں سراں وچّ ورلاپ کرنا ہندا ہے"۔ پشو دا خون اکتر کر لیا جاندا اتے جگویدی اتے ڈولھ دتا جاندا اے۔ اس نوں موکے تے ہی جھٹکا لیا جاندا اے اتے وکھّ وکھّ اندرونی انگاں، ہڈیاں اتے ہور نا-کھانیوگ انگاں نوں دیوتے دے ہسے وجوں ساڑ دتا جاندا اے، جدوں کِ ماس ہسا لین والیاں دے کھان لئی تیار کرن مصروفے سامبھ لیا جاندا اے؛ پرمکھّ ہستیاں موکے تے اس دا سوادی چکھدیاں ہن۔ آم تور تے چمّ نوں ٹینراں نوں ویچن مصروفے مندر رکھّ لیندا سی۔ اہ کِ انسانی کربانی دا دیوتے نالوں زیادا ہسا منکھّ ورتدے سن یونانیاں نوں گجھی نہیں سی اتے اہ یونانیکامیڈی وچ اکسر مزاحیہ دا موضوع ہندا اے۔<�ref> برکرٹ (1985), 2: 1: 1, 2: 1: 2. کربانی دے ہور ترز مقامی فارم لئی، ویکھو Laphria (تہوار)، Xanthika, اتے Lykaia. جانور دے لاہے وند ڈویزن نوں واپس جوئیس دے پرومیتھسس دی چال تے جانا سی]]
بلی لئی ورتے جان والے جانور ترجیہ دی ترتیب مطابق، بیل جاں بلد، گؤ، بھیڈ (سبھ توں ودھّ آم)، بکری، سور (سبھ توں سستے چوپائے سور دے بچیاں سمیت) اتے پولٹری (پر گھٹ ہی کدے ہور پنچھی جاں مچھیاں) ہن۔<�ref> برکرٹ (1985): 2: 1: 1; کجھ ہدّ تک وکھو-وکھرے جانوراں نوں وکھو-وکھرے دیوتیاں لئی ڈھکواں سمجھیا جاندا سی، زوس اتے پوسیدون لئی بلد توں ایفروڈائیٹ، برکٹ (1985): 2: 1: 4 گھوڑے اتے گدھیاں نوں جیومیٹری سٹائل (900-750 بی.سی.) وچ کجھ پھلداناں تے دیکھیا جاندا اے، پر ساہت وچ بہت گھٹ زکر ملدا اے؛ اہ یونان وچ مکابلتن دیر نال شرو ہوئے سن، اتے اہ سجھاء دتا گیا اے کِ اس ماملے وچ یونانی ترجیہاں پچھے بہت دور تک جاندیاں ہن۔ یونانی لوکاں نوں اہ یعقین کرنا پسند سی کِ جانور کربان ہونا خشکسمتی سمجھدے سی، اتے اہ دکھاؤن لئی وکھو-وکھرے ووہاراں دا مطلب کڈھدے سن۔ کربانی والے جانوراں دے کجھ ہسیاں دی جانچ کرکے بھوکھبانی رومن جاں ایٹراسکن دھرم جاں پوربی دھرماں دے مکابلے بہت گھٹ اہم سی، مگر پرچلت سی، جگر دی کھاش تور تے جانچ کیتی جاندی سی، اتے اپولو پنتھ دے ہسے دے روپ وچ. آم تور تے، گریک نے پنچھیاں دے ووہار دے معائنہ وچ ودھیرے یعقین کردے سن۔<�ref> سٹرک، پیٹی (2014). "جانور اتے وبھاجن"، کینپبیلّ، جی.ایل. (ایپھّ.)، آکسپھورڈ ہینڈبکّ آف اینیملز ان کلاسیکل تھاٹ اینڈ لائیف، 2014, آکسپھورڈ یونیورسٹی پریس DOI: 10.1093 / آکپھورڈہب / 9780199589425.013.019, اؤنلائین چھوٹیاں اتے ودھیرے آسان بھیٹاواں لئی، پوتر اگّ اتے دھوپ دے دانے پا دتے جاندے سن،<�ref> برکرٹ (1985): 2: 1: 2 اتے شہراں دے باہرلے کسان پودیاں دی کٹائی دے اتپاد دے "پہلے پھلاں" وجوں بھیٹ کردے ہن۔<�ref> برکرٹ (1985): 2: 1: 4 بھاویں کِ کربانی دے گرینڈ روپ جس نوں ہیکاٹومب (100 بیل) کہا جاندا اے امل وچ درجن جاں اس دے نیڑے تیڑے گنتی ہندی سی، مگر وڈے میلیاں وچ بلی دے پشوآں دی گنتی فوجیڑیاں وچ ہو سکدی سی تے تے انھاں نوں کھان والیاں دی گنتی ہزاراں ہندی سی۔ ہائرن دی جگویدی اتے پرگمون جگویدی دے وڈا ہیلنیسٹک ڈھانچے اجہے موکیاں لئی بنائے گئے سن۔ thumb|پیستا پینل تے اکّ لیلے دی کربانی، کرنتھس، 540-530 ایپو کجھ پرانے یونانی ساہت وچ اجہے پرتھاواں دی ہوند دا سبوت خاس تور تے ہومر دے مہانکاواں وچ واضع اے۔ کوتاواں وچ مڈھ توں اکھیر تک، اس پرتھا دی ورتوں میٹ ورتائے جان والے بھوجاں توں ملدی اے جو خترے دے ویلے جاں کسے اہم کم توں پہلاں دیوتیاں دی کرپا حاصل کرن لئی کیتے جاندے سن۔ اداہرن وجوں، ہومر دے اوڈیسی وچ یومیئس آپنے بیپچھان مالک اوڈیسیئس لئی دعا دے نال اکّ سور دی بلی دندا اے۔ ہالانکِ، ہومر دے الیاڈ وچ، جو کجھ ہدّ تک بہت ہی پہلاں دی یونانی سبھئتا نوں درساؤندا اے، راجیاں دی ہر دائوت بلی دے نال شرو نہیں ہندی۔<�ref> سراپھیفس دے راجے ساررا ہریچ : الیڈ وچ ریتیئل اتے رائل اتھارٹی، آنلائین ہیلنک سٹڈیز لئی ہارورڈ یونیورسٹی دے سینٹر وچ <�/div>
اہناں پورو-ہومرک یگاں وچ دسیاں گئیاں اہ کربانی پرتھاواں، 8 ویں سدی دیاں کربانی پرتھاواں دے روپاں ملدیاں جلدیاں ہن۔ اس توں الاوا، ساری کوتا وچ، خاص دائوتاں دا انعقاد کیتا جاندا اے جدوں وی دیوتیاں نے یدھّ وچ کسے نشانی جاں سپھلتا ولوں آپنی موجودگی درسائی ہندی۔ ٹروئے نوں کوچ کرن توں پہلاں، اس کسم دی پشو بلی دتی جاندی اے۔ اوڈیسیئس زیوس نوں اکّ میڈھے دی وئرتھ بلی دندا اے۔ ہومر دے مہانکاواں وچ کربانیاں دے موکے، باہری چیزاں دی بجائے سماج دے میمبر ہون دے ناتے دیوتیاں دے نزریئے بارے کجھ روشنی پا سکدے ہن، جس نال سماجی تعلقاں دا پیؤ چلدا اے۔ منکھاں اتے برہم وچلے رشتیاں نوں بناؤن وچ بلی پرتھاواں نے وڈی کردار نبھایا۔<�ref> مؤلی، گریچس آپھربروپھسے، 1 9 46
اہ سجھاء دتا گیا اے کِ آم تور تے اولمپک دیوتیاں توں شونک دیوتیاں نوں وکھّ کرن والی گل اہ اے کِ انھاں ہولوکاسٹ بلی دتی جاندی اے، جتھے کِ بھیٹ نوں پوری تراں ساڑ دتا جاندا اے، اہ دیوتے مول پورو-ہیلینک دھرم دے اوشیش ہو سکدے ہن اتے اولمپئن دیوتیاں وچوں بہت سارے پروٹو-گریکاں توں آئے سکدے ہن، جنھاں نے بالکن جزیرہ نما دے دکھنی ہسے تے ایپو دے مگرلے تیجے سہنسرکل وچ ہاوی رہے۔<�ref>
323 ایپو وچ سکندر مہان دی موت توں بائد ہیلنسٹک دور وچ کئی نویاں فلسفی لہراں نے جانوراں دیاں بلیاں دے اخلاقی پہلوآں تے سؤال کھڑھے کرنا شرو کر دتا۔<�ref> برکرٹ (1972), 6-7
ستھیئن
[ ہوالے دی لوڑ<�/span> ]
ہندومتّ
ہندو متّ وچ پشو بلی دیاں پرتھاواں زیاداتر طاقت واد نال جڑیاں ہوئیاں ہن اتے لوک-ہندو دھرم دیاں دھاراواں دیاں مقامی آدواسی پرمپراواں وچ بہت مزبوت ہن۔ بھارت وچ پرانے ویلے توں جانوراں دیاں بلیاں پرچلت سن۔ ہندو گرنتھ، جس وچ گیتا وی شامل اے، اتے پران جانوراں دی بلی نوں منھا کردے ہن۔<�ref> thumb|درگا پوجا تہوار وچ اکّ پجاری کٹے نوں کربان کردے ہوئے۔ ہالانکِ، مجھاں دی بلی دا رواز ہم عصر بھارت وچ بہت ہِ گھٹ اے۔<�ref> پشو بلی بھارت دے پوربی راجاں وچ نوراتری دوران کجھ درگا پوجا ریتاں دا ہسا اے۔ اس ریت وچ دیوی نوں بلی اس یعقین مطابق بھیٹ کیتی جاندی اے کِ اہ مہساسر وردھّ اسدے پرتشدد بدلے نوں اکساؤندی اے۔<�ref name="fuller83"> کرسٹوپھر پھلر دے مطابق، مغربی بنگال، اڑیسا<�ref> اتے آسام دے پوربی بھارتی سوبیاں وچ ملدی طاقت واد دی روایت دے باہر، ہندوآں وچ نوراتری دوران پشو بلی دی پرتھا گھٹ ہی کتے ملدی اے۔ الاوا، انھاں سوبیاں وچ وی تہوار دا سماں ہندا اے جتھے وڈی پدھر تے جانوراں دیاں بلیاں دیکھن وچ آؤندیاں ہن۔<�ref name="fuller83" /> کجھ شکتا ہندو سماجاں وچ،مہساسر دی قتل اتے درگا دی جتّ پشو دی بلی دی بجائے اکّ پرتیک بلی دے نال کیتی جاندی اے۔
راجستھان دے راجپوت نوراتری اتے آپنے ہتھیاراں اتے گھوڑیاں دی پوجا کردے ہن اتے پہلاں بکری دی کربانی اکّ دیوی نوں دتی جاندی سی، جس نوں کلدیوی دے تور تے ستکاریا جاندا اے۔ کجھ تھاواں تے اہ پرتھا جاری اے۔<�ref> کرمکانڈ مطابق جانور نوں اکو سٹروک نال مارن دی زرورت ہندی اے۔ ماضی وچ اس ریتی نوں مردانگی وچ داخلے اتے اکّ جنگجو دے روپ وچ تیار ہون دی ریت سمجھیا جاندا سی۔<�ref> انھاں راجپوت بھائیچاریاں وچ کلدیوی اکّ جنگجو-پتیورتا دی رکھوالی دیوی اے، جس لئی مقامی دندکتھاواں وچ راجپوت-مسلم لڑائیاں دوران عقیدت دے اشارہ ملدے ہن۔<�ref>
نیرنجن سنگھ نور
نرنجن سنگھ نور (6 جنوری 1933 – 3 جون 1999) اگھے پنجابی شاعر سن۔ اوہ برطانیہ واسی سن۔
پسوں بلی
ہندومتّ
پشوآں دیاں بلیاں دی روایت نوں اتری بھارت وچ بنارس دے آلے دوالے مندراں اتے گھراں وچ شاکاہاری بھیٹاواں نال بدلیا جا رہا اے۔<�ref>
نیرنجن سنگھ نور
شاعری-نمونہ
غزل نشتر کنے چبھوئیا، میرا دل ہی جاندا اے !! کس کس نے زخم دھویا، میرا دل ہی جاندا اے !! ریجھاں کواریاں دا، آساں وچاریاں دا، کنا کو خون ہویا، میرا دل ہی جاندا اے !! اکھیاں نوں کی پتہ ہے، اس چندرے ویلے توں، کنا کو غم لکویا، میرا دل ہی جاندا اے !! ایہہ زندگی دا راہی، کتھوں کو چلیا اے ؟ کتھے کو آ کھلویا، میرا دل ہی جاندا اے!! قدرت کڑی نے آ کے، اک درد زندگی دا، میرے دل چ کیوں پرویا، میرا دل ہی جاندا اے!! کی ملّ چاننی دا ؟ کی بھیت زندگی دا ؟ نیں جندڑیئے ! ایہہ مویا میرا دل ہی جاندا اے!! رہتل دے موڈھیا تے ارتھی خوشی دی نکلی، پر کون کون رویا، میرا دل ہی جاندا اے !!
پسوں بلی
ہندومتّ
آسام اتے مغربی بنگال بھارت اتے نیپال وچ ہندو مندر ہن، جتھے بکریاں، مرغے اتے کئی وار مجھاں نوں بلی چڑھایا جاندا اے۔ اہ بلیاں مکھّ تور تے ہندو دھرم دے طاقت سکول نوں مندے مندراں وچ ہندیاں ہن جتھے کالی اتے درگا دے روپ وچ براہمن دی مدین نیچر دی پوجا کیتی جاندی اے۔ تاملناڈو وچ بہت سارے پینڈو مندر ہن جتھے اس کسم دی کربانی ہندی اے۔<�ref>Times of India, Chennai Edition, 4 May 2008
نیرنجن سنگھ نور
حوالے
گٹھ:پنجابی شاعر
پسوں بلی
ہندومتّ
بھارت دے کجھ پوتر جنگلاں وچ، خاس تور 'تے مغربی مہاراشٹر وچ انھاں دیویاں نوں خش کرن لئی پشو بلی دتی جاندی اے جنھاں بارے اہ سمجھیا جاندا اے کِ اہ جنگلاں تے راج کردیاں ہن۔<�ref>
نیپال وچ تن دنا گڑیمائی تہوار دوران جانوراں دی بلیوڈے پدھر تے ہندی اے۔ 2009 وچ اہ اندازا لگایا گیا سی کِ 250,000 توں ودھّ جانوراں نوں مار دتا گیا سی،<�ref> اتے 50 لکھّ عقیدت مند اس تہوار وچ شامل ہوئے سن۔<�ref>
پوربی ایشیائی پرمپراواں
thumb|کیو دے ڈیوک جنگ دے گھوڑے دی کربانی، 5 ویں سدی بی.سی.، چین بدھّ-متّ اتے تاؤواد آم تور تے جانوراں دی قتل دی مناہی کردے ہن؛<�ref>办丧事或祭祀祖先可以杀生吗 齋醮略談 符籙齋醮 کجھ جانوراں، جویں کِ مرغ، سور، بکریاں، مچھی جاں ہور پالتو جانوراں دیاں بھیٹاں تاؤواد دیاں کجھ قوماں اتے چینی لوک دھرم دے اکیدیاں وچ قبول کیتے جاندے ہن۔<�ref>衣紙2 道教拜神用品
کاؤسینگ، تائوان وچ تاؤ دے مندراں وچ جانوراں دیاں بلیاں تے پابندی اے۔<�ref>
جاپان وچ، ایؤمینٹ اکّ روایتی رچھ بلی سی جو اینو لوکاں وچ پرچلت سی۔<�ref> یوٹگاوا، ہیروشی. " اینو سبھیاچار وچ" بھیجن-واپس "ریٹ ." جوجی جرنل آف رلجئس سٹڈیز (1992): 255-270.
2014 سڈنی کیفے یرغمال
۱۵اور ۱۶ دسمبر ۲۰۱۴ء نو‏‏ں آسٹریلیا دے شہر نیو ساؤتھ ویلز دے لنٹ کیفے وچ شیخ ہارون نامی ایرانی پناہ گزین نے ۱۷ گاہکاں تے کیفے کیفے ملازمین نو‏‏ں یرغمال بنا لیا، ۱۶ گھنٹےآں دے تعطل دے بعد، قریبی عمارتاں تے علاقے نو‏‏ں خالی کر کر پولیس نے دھاوا بول دتا، جس وچ ۳ افراد، شیخ ہارون نو‏‏ں ملیا کرمارے گئے ۔
واقعات
thumb|لنٹ چاکلیٹ، مارٹن پلیس د‏‏ی شاخ، تصویر ۲۰۱۳ء
یرغمالی
thumb|پولیس مارٹن پلیس نو‏‏ں بند کيتے ہوئے ابتدائی طور اُتے ۱۳ افراد دے اندر ہوݨ دا اندازہ لگیا يا گيا سی۔ فرار ہوݨ والے یرغمالیاں تو‏ں متواتر معلومات حاصل کرنے دے بعد، حکا‏م نے ودھ تو‏ں ودھ دس یرغاملیاں دے اندو ہوݨ دا اندیشہ ظاہر کیا ۔ فرار ہوݨ والے یرغمالیاں وچو‏ں اک نو‏‏ں اسپتال منتقل کيتا گيا اے اوہ خطرے د‏‏ی حالت وچ نئيں سی ۔
اثرات
thumb|سجے|لنٹ کیفے دے مقام تے صورت حال دا نقشہ
حوالے
گٹھ:2014ء گٹھ:2014ء وچ آسٹریلیا گٹھ:2014ء وچ دہشت گردی دے واقعات گٹھ:آسٹریلیا وچ دہشت گردی دے واقعات گٹھ:سڈنی وچ 2010ء د‏‏ی دہائی گٹھ:یرغمالی گٹھ:کامنز زمرہ جس دا ربط ویکی ڈیٹا اُتے اے گٹھ:2014ء وچ اوقیانوسیہ وچ دہشت گرد واقعات گٹھ:Short description is different from Wikidataگٹھ:۲۰۱۴ء گٹھ:۲۰۱۴ء وچ آسٹریلیا گٹھ:۲۰۱۴ء وچ دہشت گردی دے واقعات گٹھ:آسٹریلیا وچ دہشت گردی دے واقعات گٹھ:سڈنی وچ ۲۰۱۰ء د‏‏ی دہائی گٹھ:یرغمالی گٹھ:کامنز زمرہ جس دا ربط ویکی ڈیٹا اُتے اے گٹھ:۲۰۱۴ء وچ اوقیانوسیہ وچ دہشت گرد واقعات
میٹرن
thumb| [[ایگنس ماریون میک لین والش مغربی آسٹریلیا دے اک زچگی ہسپتال کنگ ایڈورڈ میموریل ہاسپٹل وچ 1922ء تو‏ں لے ک‏ے 1954ء تک بر سر خدمت رہیاں۔ اوہ اک میٹرن یا صدر نرس دے طور اُتے اپنے عہدے تو‏ں وظیفہ حسن خدمت اُتے سبک دوش ہوئیاں۔]] میٹرن مملکت متحدہ یا اس د‏ی سابقہ نو آبادیات وچ سر کردہ یا صدر نرس دا خطاب ا‏‏ے۔ ایہ عہدہ بالعموم سوانیاں رکھدی نيں، جداں کہ مستعملہ لفظ تو‏ں عیاں ا‏‏ے۔ میٹرن دے لفظی معنٰی شادی شدہ عورت دے وی نيں، جے چیکہ جدید دور وچ اس لفظ دا زیادہ تر استعمال طب تے صحت د‏‏ی نگہداشت دے لئی ہُندا ا‏‏ے۔ برطانیہ دے زیر اقتدار انہاں سابقہ علاقہ جات وچ بھارت تے آئر لینڈ د‏‏ی جمہوریہ شامل نيں۔ دوسرے لفظاں وچ میٹرن کسی اسپتال وچ تیمار داری تے تیمار داری دے عملے د‏‏ی صدر دا عہدہ ہُندا اے، جسنو‏ں کدی کدائيں سینئر نرسنگ آفیسر ، میٹرن ، نرسنگ آفیسر یا کلینیکل نرسنگ مینیجر  وی کہیا جاندا ا‏‏ے۔ صدر نرس نو‏‏ں ریاستہائے متحدہ وچ ڈائریکٹر آف نرسنگ یا نرسنگ سوپر انٹنڈینٹ وی کہیا جاندا ا‏‏ے۔ بھارتی تے دولت مشترکہ دے کئی ملکاں وچ زیادہ تر محض میٹرن د‏‏ی اصطلاح دا استعمال کيتا جاندا ا‏‏ے۔
اعتراف خدمات
کئی طبی تے صحت د‏‏ی دیکھ ریکھ د‏‏ی خدمات تو‏ں جڑے لوکاں د‏‏ی طرح میٹرن دے طور اُتے خدمات دینے والی سوانیاں دا وی دنیا دے گوشے وچ اعتراف کيتا جاندا اے بہتر خدمات دے صلے وچ اعزازات تے عہدےآں د‏‏ی ترقی دتی جاندی ا‏‏ے۔ اک ایداں دے ہی معاملے وچ سونالی گھوشال جنرل آفیسر آرمی ہاسپٹل، ریسرچ اینڈ ریفرل، دہلی کینٹ د‏‏ی پرنسپل میٹرن رہیاں نيں۔ملٹری نرسنگ سروس وچ 38 سال د‏‏ی خدمات دے نال انہاں نو‏ں آپریشن بلواسٹار تے آپریشن سدبھاؤنا دے دوران زخمی فوجیاں د‏‏ی خدمت کرنے دا افتخار حاصل ہويا۔ انہاں د‏‏ی قابل تعریف تے خصوصی خدمات نو‏‏ں تسلیم کردے ہوئے انہاں نو‏ں سال 2014ء وچ فوجی عملے دے سربراہ دے توصیفی کارڈ تو‏ں نوازیا گیا۔ انہاں نو‏ں میجر جنرل دے طور اُتے تسلیم کيتا گیا تے ملٹری نرسنگ سروس دے ایڈیشنل ڈائرکٹر جنرل دا عہدہ وی 2020ء وچ دتا گیا سی۔ اس طرح ہور ملکاں وچ وی میٹراں د‏‏ی خدمات نو‏‏ں سرکاری تے غیر سرکاری طور اُتے سراہا وی جاندا اے تے انہاں نو‏ں عمدہ خدمات دے صلے وچ اعزازاں تو‏ں نوازیا جاندا ا‏‏ے۔
حوالے
گٹھ:مملکت متحدہ وچ تیمار داری
جوہی چتُرویدی
جوہی چتُرویدی  (جم 1975) ممبئی وچ واقع اک بھارتی سکرینرائیٹر اتے اشتہار پیشہ ور اے۔ جوہی چترویدی نے کئی بالیوڈّ فلماں ' وکی ڈونر '(2012)، ' پکو (2015)'، ' اکتوبر' (2018) اتے 'گلابو سیتابو' (2020) لئی سکرپٹ لکھیاں ہن۔
اوہناں نے وکی ڈونر (2012) لئی سبتوں ودھیا کہانی لئی 2013 دا پھلمفیئر انعام ، سبتوں ودھیا اورجنل سکرینپلے اتے سبتوں ودھیا سنواداں لئی قومی فلم اوارڈ جتیا اتے پیکو (2015) لئی سبتوں ودھیا سکرین پلے لئی سال 2016 دا پھلمفیئر اوارڈ وی جتیا ۔
شروعاتی جیون اتے پچھوکڑ
لکھنؤ وچ جنمی اتے پلی، چتُرویدی نے اپنی گریجوئیشن لکھنؤ کالج اوپھ آرٹس توں کیتی۔
کریئر
جوہی چتُرویدی نے اپنے کیرئیر دی شروعات ٹائیمز آف انڈیا ،لکھنؤ ایڈیشن نال اک آزاد چترکار وجوں کیتی سی۔ اوہ 1996 وچ دلی چلی گئی، جدوں اوہ اوگیلوی اینڈ ماتھر نال کلا ڈریکٹر وجوں اشتہار وچ شامل ہوئی۔ 1999 وچ، اوہ ایجنسی دے ممبئی دفتر چلی گئی۔ 2008 وچ، اوہ میککن وچ شامل ہو گئی، اس توں بعد ممبئی دے بیٹس وچ، جتھے اوہ تعمیری ڈریکٹر سن۔ اوہناں نے ڈریکٹر شوجیت سرکر نال ٹائیٹن واچ اتے سیپھولا ورگے برانڈاں لئی ایڈ فلماں اُتے کم کیتا۔ اسنے شوئبائیٹ، سرکار دی دوجی فلم لئی سنواد وی لکھے، جس وچ امیتابھ بچن مکھ کردار وچ سن، پر ایہہ فلم ردّ ہو گئی۔
دلی وچ اپنی رہائش دے دوران، اوہ لاجپت نگر وچ رہندے سن، اک تجربا جسدی ورتوں اسنے اپنی پہلی فلم وکی ڈونر دی سکرپٹ وچ کیتی۔ اوہناں دی کہانی وکی ڈونر لئی اوہناں نوں سماجی سروکار لئی آئیارڈیئیس فلم دا انعام دتا گیا سی
اوہ جولائی 2013 وچ ایڈورٹائیزنگ ایجنسی، لیو برنیٹ ممبئی وچ ایگزیکٹیو کرئیٹو ڈائریکٹر دے عہدے تے شامل ہوئے۔
باہری لنک
گٹھ:اتر پردیش دے لکھاری گٹھ:فلمفیئر انعام جیتو گٹھ:بھارتی عورت فلمی کہانی لکھاری گٹھ:بھارتی کالمنویس گٹھ:زندہ لوک گٹھ:جم 1975 گٹھ:۱۹۷۵ دے جم
الیگزینڈر بلوک
الیگزینڈر الیگزینڈرووچّ بلوک (Алекса́ндр Алекса́ндрович Бло́к؛ 28 نومبر 1880 - 7 اگست 1921) اک روسی کوی سی۔
زندگی
1903 وچّ اسنے پرسدھ رسائن وگیانی دمتری مینڈلیو دی دھی لیوبوو (لیوبا) دمتریئیونا مینڈلیوا نال ویاہ کر لیا۔ بعد وچّ، لیوبا نے اس نوں اپنے ساتھی پرتیکوادی آندریئی بیلی نال جٹل پیار-نپھرت سبندھاں وچّ الجھا لیا۔ لیوبا نوں اسنے اک کاوَ-سنگریہہ (حسین عورت بارے کویتاواں، 1904) سمرپت کیتا۔ اس نال اسنوں خوب پرسدھی ملی۔
اپنی زندگی دے آخری عرصے دے دوران، بلوک نے سیاسی رچیاں تے زور دتا۔ اوہ دیش دی مسیحا قسمت بارے سوچدا (Vozmezdie، 1910-21؛ Rodina، 1907-16؛ Skify، 1918)۔ سولوویوو دے علم توں پربھاوت، اوہ اسپشٹ دھارمک کھدشے پالی بیٹھا سی اتے اکثر امید اتے نراشا دے وچکار ڈولدا رہندا۔ "مینوں لگدا ہے کہ اک وڈی گھٹنا واپرن والی سی، پر ایہہ ٹھیک ٹھیک ہے کی مینوں سپشٹ نہیں سی"، اس نے 1917 دیاں گرمیاں دوران اپنی ڈائری وچ لکھیا۔ اس دے بہتے پرشنسکاں دے لئی بڑی اچمبھے بھری گلّ سی کہ اس نے اپنے دھارمک کھدشیاں دے آخری حلّ دے طور تے اکتوبر انقلاب نوں سویکار کر لیا۔
1921 تکّ بلوک روسی انقلاب توں نراش ہو گیا سی۔ اس نے تنّ سال کوئی وی کویتا نہیں لکھی۔ بلوک نے گورکی نوں شکایت بھیجی کہ اس دا "منکھتا دی سوجھ-سمجھ وچّ نہچا" ختم ہو گیا سی۔ اس نے اپنے دوست نوں کورنی چوکووسکی نوں دسیا کہ اوہ ہن کویتا کیوں نہیں لکھ سکدا سی: "سبھ آوازاں بند ہو گئیاں ہن۔ کی توں نہیں سن رہا ہن اتھے کوئی وی آواز نہیں سی۔" کجھ دن دے اندر-اندر بلوک بیمار ہو گیا۔ اس دے ڈاکٹر ن بینتی کیتی ہے کہ ڈاکٹری علاج لئی اس نوں ودیش بھیجیا جاوے، پر اس نوں دیش چھڈّ جان دی اجازت نہیں سی۔ گورکی نے اسدے ویزا لئی بینتی کیتی۔ 29 مئی 1921 نوں اس نے اناتولی لوناچارسکی نوں لکھیا: "بلوک روس دا سبھ توں ودھیا کوی ہے۔ جے تسیں اس نوں ودیش جان روکدے ہو، اتے اوہ  مر جاندا ہے، تاں تسیں اتے تہاڈے کامریڈ اس دی موت دا دوشی ہوویگے۔"۔  صرف 10 اگست نوں اجازت دتی گئی سی، پر استوں پہلاں ہی بلوک دی موت ہو گئی سی۔
حوالے
گٹھ:روسی لکھاری گٹھ:روسی شاعر
گٹھ :روسی شخصیتاں
ایدوآرد نکولائیوچ اسپینسکی
ایدوآرد نکولائیوچّ اسپینسکی (Эдуа́рд Никола́евич Успе́нский؛ جنم 22 دسمبر 1937) روسی لیکھک ہے اتے اسنے بچیاں لئی بہت ساریاں کتاباں لکھیاں ہن۔ اس دے سبھ توں من پسند پاتراں وچّ [انکل پھیودر]، اوہدا کتا اتے اوہدی بلی وچلا گمبھیر اتے ساہسی منڈا انکل پھیودر (Дядя Фёдор)؛ اتے دو جانور دوستاں دے کارنامیاں بارے بال ناول وچّ جینا مگرمچھ (Крокодил Гена) اتے چیبوراشکا (Чебурашка) دی مانویکرت جوڑی ہن۔
حوالے
گٹھ:روسی لکھاری گٹھ:روسی شخصیتاں گٹھ:روسی لوک
جگجیت براڑ
جیون
جگجیت براڑ دا جم 10 فروری 1941 نوں ریاست بہاول پور، بریٹیش پنجاب (ہن پاکستان) وچ ہویا۔ دیش ونڈ توں بعد اوہ پنجاب، بھارت وچ آ گئے۔ اپنی پڑھائی مکمل کرکے 1967 وچ اوہ امریکہ آ گیا۔ 1972 وچ اسنے آریگان سٹیٹ یونیورسٹی وچوں اکنامکس وچ پی۔ ایچ۔ڈی۔ کیتی اتے امریکہ دی ساؤتھ ایسٹرن لوزیانا یونیورسٹی توں 24 سال ادھیاپن کم کیتا اتے ڈیپارٹمنٹ دے مکھی وجوں رٹائر ہویا۔
حوالے
گٹھ:پنجابی کہانی کار گٹھ:جم 1941 گٹھ:پنجابی شاعر گٹھ:پنجابی ناول کار
شیخ ہارون
آسٹریلیا دے راجگڑھ کینبرا وچ دسمبر 2014 وچ اک ایرانی نژاد پنجاہ سالہ مسلح باشندے شیخ ہارون مونس نے سولہ گھنٹےآں تک اک ہوٹل وچ کئی افراد نو‏‏ں یرغمال بنا رکھیا سی۔ کئی گھنٹےآں د‏‏ی مسلسل جدو جہد دے بعد پولیس نے یرغمال بنائے گئے لوکاں نو‏‏ں دے قبضہ تو‏ں آزاد کرانے وچ کامیابی حاصل کيتی سی تے ايس‏ے د‏‏ی وجہ تو‏ں آسٹریلیا وچ ہائی الرٹ دا ماحول بنیا ہویا سی ۔
اختتام
اس یرغمال بنانے دے معاملے وچ شیخ ہارون مونس مڈبھیڑ وچ مار دتا گیا۔ دو تے افراد وی مارے کيتے سن ۔ آسٹریلیائی وزیر اعظم ٹونی ایبٹ نے سڈنی دے اس کیفے پہنچ کران دو افراد نو‏‏ں خراج پیش کيتا سی۔
دہشت گردی د‏‏ی پرزور حمایت
شیخ ہارون مونس د‏‏ی اہلیہ نے اا/ستمبر دے امریکا اُتے ہوئے دہشت گرد حملےآں، 2002 دے بالی حملےآں تے جنگ عظیم وچ یہودیاں دے قتل عام د‏‏ی حمایت وچ انٹرنیٹ اُتے کئی ویڈیوز اپلوڈ کيتے سن ۔
آسٹریلیائی مسلماناں دا رد عمل
آسٹریلیائی مسلماناں نے سانحہ وچ مارے لوکاں نو‏‏ں خراج عقیدت پیش کيتا۔ کچھ مسلماناں نے تاں موقع واردات اُتے گلدستے رکھ دے مرنے والے افراد نو‏‏ں دے تئاں اپنے دلی رنج دا اظہار کيتا۔
حوالے
گٹھ:1436ھ دیاں موتاں گٹھ:1964 دے جم گٹھ:2014 دیاں موتاں گٹھ:آسٹریلوی سنی مسلم گٹھ:آسٹریلیا وچ پناہ گزین گٹھ:ایران نو‏‏ں مطلوب مفرور شخصیتاں گٹھ:شیعیت تو‏ں سنیت قبول کرنے والیاں شخصیتاں گٹھ:Short description is different from Wikidata گٹھ:اکیہويں صدی دے آسٹریلوی مجرمین گٹھ:اکیہويں صدی دے ایرانی مجرمین
کوہ ورند
ایہ پہاڑی سلسلہ پھگلہ تمن قیصرانی دے مشرقی طرف تو‏ں شروع ہو ک‏ے سرپھراہغ تک پھیلا ہويا اے ۔۔
ایہ کافی بلند تے موسم دے حوالے تو‏ں خوش گوار تے معتدل پہاڑی سلسلہ اے ۔۔
ورند د‏‏ی مختلف جگہاں دے مختلف ناں نيں جداں ماڑی، ٹانگہ، لاکڑا، تَخت، سورَکھ وغیرہ ۔۔
ایہ تمام چوٹیاں موسمی حوالے تو‏ں تقریباً یکساں حیثیت رکھدیاں نيں ۔۔
حوالے
گٹھ:پہاڑ
خناق
علامات د‏‏ی ممکنہ ہور سنگین وجوہات (یعنی لِسان المز ماریا اک ہويا د‏‏ی نالی وچ بیرونی مادہ) خارج از امکان کردینے دے بعد خناق د‏‏ی تشخیص طبی بنیاداں پہ کيتی جاندی ا‏‏ے۔ ہور تفتیش – جداں کہ خون د‏‏ی جانچاں، ایکس شعاع تے خون دے مخصوص ٹیسٹ - عموما درکار نئيں ہُندی۔ ایہ نِسبتاً عام حالت اے جو عمومی طور پہ 6 ماہ تو‏ں 5-6 سال د‏‏ی عمر دے درمیان دے 15% بچےآں نو‏‏ں کسی اک وقت پہ متاثر کردی ا‏‏ے۔ ایہ جواناں تے بالغین وچ تقریبا کدی نئيں دیکھی گئی۔ کدی خصوصا دفتھیریا د‏‏ی وجہ تو‏ں ہونے والی ایہ وجہ مغربی دنیا وچ جدرین کاری،بہتر صفائی تے رہن سہن دے معیارات وچ بہتری دے سبب ہن بالخصوص تاریخی اہمیت د‏‏ی حامل ا‏‏ے۔
نشانیاں تے علامات
خَناق وچ “کھنکار” ورگی خصوصیات پائی جاندیاں نيں جداں کہ کھانسی، خَرخَراہَٹ،بھاری پن تے سان لینےماں مشکل جو عموما رات دے وقت بگڑجاندی ا‏‏ے۔. “کھنکار” کھانسی نو‏‏ں عموما]]پَنکھ بایاں| سنگ ماہی]] یا بَحری شیر د‏‏ی آواز تو‏ں مشابع بیان کيتا جاندا ا‏‏ے۔ خَرخَراہَٹ ہیجان یا رونے تو‏ں بگڑ جاندی اے، اورجے ایہ آرام د‏‏ی حالت وچ وی سُنی جاسکدی ہو، تاں ایہ ہويا د‏‏ی نالیاں دے شدید تنگ ہونے د‏‏ی نشان دہی کر سکدا ا‏‏ے۔ خَناق وچ شدت آنے دے نال، خَرخَراہٹ کافی حد تک کم ہوسکدی ا‏‏ے۔
ہور علامتاں وچ بُخار، شدید زکا‏م (بالکل معمول د‏‏ی ٹھنڈ والی علامات) تے چھات‏ی د‏‏ی دیورااں د‏‏ی درکَش شامل نيں۔ رال ٹپکنا یا نہایت تھکا ہويا دِکھنا ہور طبی حالتاں د‏‏ی نشان دہی کردا ا‏‏ے۔
وجوہات
خَناق عموماسم آلُودہ وائرس د‏‏ی وجہ تو‏ں سمجھیا جاندا ا‏‏ے۔ ہور نَرخَرَہ، تشنجی خَناق، حَنجَری دفتھیریا، بیکٹیرئیل ورم قصبیہ، نَرخَرَہ یا لَیرَنکس تے نرخری قصبی شعبی نمونیاکوشامل کرنے دے لئی اس اصطلاح نو‏‏ں وسیع پیمانے پہ استعمال کردے نيں۔ پہلی دو حالتاں سم آلودہ عفونیت د‏‏ی بنا پہ ہُندیاں نيں تے علمِ علامات امراض دے لحاظ تو‏ں عموما کم شدت د‏‏ی ہُندیاں نيں؛ آخری چار بیکٹیرئیل انفیکشن د‏‏ی وجہ تو‏ں نيں تے ایہ عموما شدید نوعیت د‏‏ی ہُندیاں نيں۔
سم آلُودہ
سم آلُودہ خناق یا شدید نَرخَرہ، 75 فیصد تو‏ں ودھ واقعات وچ بالخصوص قسماں 1 تے 2 دے]]بالائی تنفسی امراض پیداکرنے والے وائرس]] د‏‏ی وجہ تو‏ں ہُندا ا‏‏ے۔ ہور سم آلُود علم الاسباب وچ متعدی زُکم اے تے بی، خسرہ، عُدی وائرس تے زیريں تے بالائی تنفسی امراض دا ذمہ دار وائرس (آر ایس وی) شامل نيں۔ تشنجی خَناق وائرس دے اُسی گروہ د‏‏ی وجہ تو‏ں ہُندا اے جس د‏‏ی وجہ تو‏ں شدید نَرخَرہ ہُندا اے، لیکن اس وچ عفُونت د‏‏ی عمومی علامات نئيں ہُندیاں نيں (جداں کہ بُخار، گلے د‏‏ی سوزش تے وادھا شدہ خون دے سفید خلئی)۔
بیکٹیرئیل
بیکٹیرئیل خَناق نو‏‏ں حَنجَری خَناق ,بیکٹیرئیل ورم قصبیہ، نَرخَرَہ تے نرخری قصبی شعبی نمونیا وچ تقسیم کيتا جاسکدا ا‏‏ے۔ خنجری خَناق ‘’سائنوبیکٹیریم خناق’’ د‏‏ی وجہ تو‏ں ہُندا اے جدو‏ں کہ بیکٹیرئیل ورم قصبیہ، نَرخَرہ تے نرخری قصبی شعبی نمونیا بیکڑیا دے ثانوی بڑھوتوی والے خصوصی سم آلُود عفُونت د‏‏ی وجہ تو‏ں ہُندے نيں۔ سب تو‏ں عام ملوث بیکٹیریا ‘’مکروب عتبی اوریس’’،’’سٹرپٹوکوکس نمونیا’’، ‘’خُون پَسَند بیکٹیرئیل متعدی زُکم’’ تے ‘’مورازیلا کیٹرہیلس’’ نيں۔
پیتھوفزیالوجی
خَناق د‏‏ی وجہ بننے والا سم آلُود عفُونت خون دے سفید خلیاں (خصوصاہیسٹیوسائٹس،لمفی خلئی، حیاتيا‏تی خلئی تے نیوٹرفیلس) دے نفوذ د‏‏ی وجہ تو‏ں آلہ صوت، نالی تے وڈی قصبی نالیکی سوجنہاں دا باعث بندا اے
تشخیص
خَناق اک طبی تشخیص ا‏‏ے۔ سب تو‏ں پہلا قدم بالائی سانس د‏‏ی نالی، خصوصا لِسان المزمار، ہويا د‏‏ی نالی وچ بیرونی مادہ، زیريں حلق سکڑاؤ، ورمِ رگ، پَسِ بَلعُومَہ پھوڑا تے بیکٹرئیل ورمِ قصبیہکی ہور دخل انداز حالتاں کوخارج کرنا ا‏‏ے۔
گردن د‏‏ی اگلی سمت دا ایکس رے معمول وچ نئيں کيتا جاندا، لیکن ایہ کیہ جاندا اے، ایہ ہويا د‏‏ی نالی جسنو‏ں زیريں حلق سکڑاؤ جو مینار د‏‏ی شکل تو‏ں مشابہ ہُندا اے د‏‏ی وجہ تو‏ں علامتِ مینار کہاجاندا اے، دا باخصوصیت کم ہونا ظاہر کر سکدا ا‏‏ے۔ مینار د‏‏ی علامت تشخیص د‏‏ی تجویز اے، لیکن ایہ ادھے تو‏ں زیادہ معاملات وچ موجود نئيں ہُندا۔
ہور جانچاں (جداں کہ خون د‏‏ی جانچ جانچاں تے سم آلُود کلچر) د‏‏ی حوصلہ شکنی کيتی جاندی اے کیونجے ایہ غیر ضروری ہیجان پیدا کرسکدے نيں تے متاثرہ ہويا د‏‏ی نالی پہ دباؤ نو‏‏ں ودھیا سکدے نيں۔ جدو‏ں کہ نیسو فرینجئیل اسپائریشن تو‏ں حاصل کردہ سم آلُود کلچرز نو‏‏ں قطعی وجہ نو‏‏ں جاننے دے لئی استعمال کيتا جاسکدا اے، ایہ عموما تحقیق د‏‏ی ترتیب تک محدود ہُندیاں نيں۔ جے مریض رائج علاج تو‏ں بہتر نئيں ہوتا/ہُندی تاں اسنو‏ں سم آلُود عفونت سمجھیا جانا چاہیے، اس مقام پہ ہور جانچاں د‏‏ی نشان دہی کيت‏ی جاسکدی ا‏‏ے۔
شدت
خَناق د‏‏ی شدت د‏‏ی درجہ بندی کرنے دے لئی استعمال کيتا جانے والا سب تو‏ں عام نظام ویسلے درجہ بندی ا‏‏ے۔ ایہ طبی عوامل د‏‏ی بجائے خاص طور پہ تحقیقی مقاصد دے لئی استعمال کيتا جاندا ا‏‏ے۔. ایہ پنج عاملین: ہوش تے حواس د‏ی حد، سیاہ یرقان، خَرخَراہٹ، ہويا دا داخلہ تے انحراف نو‏‏ں تفویض کردہ پوائنٹس دا مجموعہ ہُندا ا‏‏ے۔ ہر عامل دے لئی دتے گئے پوائنٹ د‏‏ی لسٹ سجے جانب موجود جدول وچ اے تے ختمی سکور 0 تو‏ں 17 تک ہُندا ا‏‏ے۔
ایمرجنسی وچ بھیجے جانے بچےآں وچو‏ں 85 فیصد وچ دھیمی نوعیت د‏‏ی بیماری ہُندی اے، شدید خَناق شاذونادر ہُندا اے (1فیصد>)۔
حفاظت
خَناق دے بہت سارے معاملات تو‏ں بچاؤ متعدی زکا‏م تے دفتھیریا دے خلاف معمونیت دے ذریعے کيتا گیا ا‏‏ے۔ اک وقت وچ ، خَناق نو‏‏ں اک دفتھیریا بیماری کہاجاندا سی، لیکن جدرین کاری دے استعمال تاں، ہن دفتھیریاترقی یافتہ ملکاں وچ شاذونادر ہی پایا جاندا ا‏‏ے۔
سٹیرائڈز
]]کورٹیکو سٹیرائڈز]]، جداں کہڈیکسامیتھاسون تے بودیسونائڈ تمام شدتاں دے خَناق وچ بچےآں وچ نتائج نو‏‏ں بہتر بنانا ظاہر کرچکے نيں۔. استعمال دے 6 گھنٹےآں دے اندر اندر نمایاں سکو‏ن حاصل کيتا جاندا ا‏‏ے۔ باوجود اس دے کہ نگلنے، غیر امعانوی یا سانس دے ذریعے استعمال کرایاجانے تو‏ں اس دا اثر ہُندا اے، نگلنے دے طریقہ نو‏‏ں ترجیح دتی جاندی ا‏‏ے۔ بیشتر صرف اک خوراک ہی د‏‏ی ضرورت ہُندی اے تے عموما نہایت محفوظ تصور کيتی جاندی ا‏‏ے۔ ڈیکسامیتھاسون د‏‏ی 0.15، 0.3 تے 0.6 ملی گرام/کلوگرام، تمام یکساں موثر ظاہر ہُندیاں نيں۔
بر گُردہ مادّہ
معتدل تو‏ں شدید خَناق کوعارضی طور پہ عرق باش کردہبر گُردہ مادّہ دے ذریعے بہتر کيتا جاسکدا ا‏‏ے۔ باوجوداس دے کہ بر گُردہ مادّہ10 تو‏ں 30 منٹ وچ خَناق د‏‏ی شدت وچ کمی واقع کردا اے، فائدے صرف تقریبا 2 گھینٹے تک باقی رہندے نيں۔ جے علاج دے 2 تو‏ں 4 گھینٹے بعد تک حالت بہتر رہے تے کوئی ہور پیچیدگی پیدا نا ہوئے تاں بچے نو‏‏ں عموما اسپتال تو‏ں فارغ کر دتا جاندا ا‏‏ے۔
ہور
باوجود اس دے خَناق دے ہور علاجات دا مطالعہ کيتا جاچکيا اے، کسی علاج وچ وی اپنے استعمال نو‏‏ں تقویت دینے دے معقول شواہدات نئيں موجود نيں۔ گرم بھاپ یا مرطُوب ہويا نو‏‏ں سانس دے ذریعے اندر لیجانا اک روايتی خودکار دیکھ بھال علاج اے، لیکن طبی مطالعات اس د‏ی موثریت نو‏‏ں ظاہر کرنے وچ ناکا‏م رہے نيں۔ and currently it is rarely used. کھانسی د‏‏ی ادویات جنہاں وچ عموما ڈیکسٹرومیتھورفین اور/یا گوی فیناسنموجود ہو، دے استعمال کیت‏‏ی حوصلہ شکنی کيتی جاندی ا‏‏ے۔ باوجود اس دے کہ سانس لینے وچ سرگرمی نو‏‏ں کم کرنے دے لئیہیلئیوکس(ہیلئیم تے آکسیجن دا ملاپ]]) نو‏‏ں سونگھنا ماضی وچ استعمال کيتا جاندا رہیا اے، اس دے استعمال نو‏‏ں تقویت دینے والے شواہد بوہت گھٹ نيں۔ چونکہ خَناق عموما اک سم آلود بیماری اے، ضد نامیات اس وقت تک نئيں استعمال کیت‏‏ی جاندیاں نيں جدو‏ں تک کہ ثانوی سم آلود عفونیت نا پائی جائے۔ ref name=Au10/> ممکنہ ثانوی سم آلود عفونیت د‏‏ی صورت وچ ، ضد بائیوٹکس وینکو مائسن تے سی فوٹازائم تجویز کيت‏یاں جاندیاں نيں۔ متعدی زُکم اے تے بی تو‏ں منسلک شدید معاملات وچ ، ضد سم آلُودنیورامینیڈیز انہیبٹر استعمال کيتا جاسکدا ا‏‏ے۔
تشخیصِ مرگ
سم آلُود خَناق عموما اک خودکارمحدودکردہبیماری اے، لیکن شاذونادر نظام تنفس کa رُک جانا اور/یا حرکت قلب د‏‏ی بندش موت دا باعث بن سکدی ا‏‏ے۔ علامات عموما دو دن وچ بہتر ہوجاندیاں نيں، لیکن ست دن تک رہ سکدیاں نيں۔ دیگرغیر معمولی پیچیدگیاں وچ بیکٹیرئیل ورم قصبیہ، نمونیا اورپھیپھڑاں دا ورم ہوئے سکدا ا‏‏ے۔
وبائیات
خَناق تقریبا 15 فیصد بچےآں نو‏‏ں متاثر کردا اے تے عموما 6 ماہ تو‏ں 5 تو‏ں 6 سال تک رہندا ا‏‏ے۔ ایہ اسپتال وچ داخل بچےآں وچو‏ں 5 فیصد دے داخلہ د‏‏ی وجہ بندا ا‏‏ے۔ شاذونادر حالات وچ ، ایہ بہت چھوٹے جداں کہ 3 ماہ تے وڈے جداں کہ 15 سال دے بچےآں وچ ہوئے سکدا ا‏‏ے۔ مرد عورتاں د‏‏ی نسبت 50 فیصد زیادہ متاثر ہُندے نيں تے خزاں وچ اضافی غلبہ دیکھنے وچ آندا ا‏‏ے۔
تریخ
لفظ ‘’خَناق’’ ابتدائی جدید انگریزی دے فعل ‘’خَناق’’ تو‏ں ماخوذ اے جس دا مطلب ‘’بھاری آواز وچ رونا’’ اے ؛ ایہ ناں سب تو‏ں پہلے سکاٹ لینڈ وچ بیماری دے لئی استعمال کيتا گیا سی تے 18واں صدی وچ مقبول ہويا۔ دفتھیریا تو‏ں ہونے والا خَناق ہومر دے قدیم یونانکے وقت تو‏ں جانیا جاندا اے تے اس وچ 1826 تک کوئی امتیاز نئيں سی کہ جدو‏ں Bretonneau د‏‏ی جانب تو‏ں سم آلُود خَناق نو‏‏ں [[دفتھیریا د‏‏ی وجہ تو‏ں ہونے والے خَناق تو‏ں علاحدہ کر دتا گیا۔ فرانسیسیاں نے تب سم آلُود خَناق دے لئی “فوکس خناق” استعمال کيتا تے فیر “خَناق” تو‏ں مراددفتھیریاکے بیکٹیریاکی وجہ تو‏ں ہونے والی بیماری لیاگیا۔ موثر معمونیت دے ایجاد د‏‏ی وجہ تو‏ں دفتھیریا د‏‏ی وجہ تو‏ں ہونے والا خَناق تقریبانامعلوم ہوچکيا ا‏‏ے۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:آر ٹی ٹی گٹھ:ویکسین تو‏ں روکے جانے والے امراض
باب ہالینڈ
رابرٹ جارج ہالینڈ (پیدائش:۱۹ اکتوبر ۱۹۴۶ءکیمپر ڈاؤن، سڈنی، نیو ساؤتھ ویلز)|وفات:۱۷ ستمبر ۲۰۱۷ءنیو کیسل، نیو ساؤتھ ویلز،) نیو ساؤتھ ویلز تے آسٹریلوی کرکٹر سن ۔ اوہ اپنی کنیت د‏‏ی وجہ تو‏ں "ڈچی" کہلاندا سی ہالینڈ، جس نے اپنی کرکٹ د‏‏ی زندگی دا بیشتر حصہ نیو کیسل وچ گزاریا، دیر تو‏ں بلومر سی، تے انہاں دے ۳۸ سال د‏‏ی عمر وچ ٹیسٹ ڈیبیو نے انہاں نو‏ں نصف صدی تو‏ں زیادہ وچ سب تو‏ں زیادہ عمر رسیدہ آسٹریلوی ڈیبیو کرنے والا بنا دتا۔ ایہ ۱۹۷۸-۷۹ء دے سیزن تک نئيں سی، جس د‏‏ی عمر ۳۲ سال سی، نیو ساؤتھ ویلز دے سلیکٹرز نے ہالینڈ نو‏‏ں ریاست د‏‏ی لیگ اسپن باؤلنگ د‏‏ی طویل روایت نو‏‏ں جاری رکھنے دے لئی بلايا۔ اس نے تیزی تو‏ں بولنگ اٹیک دا اک لازمی حصہ بنایا جس نے ریاست نو‏‏ں ۱۹۸۰ء د‏‏ی دہائی وچ شیفیلڈ شیلڈ وچ غالب گھریلو ٹیم بنا دتا۔ مرے بینیٹ (کھبے بازو دے آرتھوڈوکس) تے گریگ میتھیوز (آف اسپن) دے نال اسپن اُتے مبنی حملے د‏‏ی تشکیل کردے ہوئے، ہالینڈ اس ٹیم دا حصہ سی جس نے ۱۹۸۲-۸۳ء ۱۹۸۴-۸۵ء تے ۱۹۸۵-۸۶ء وچ شیفیلڈ شیلڈ جِتیا سی ہالینڈ نے اپنا فرسٹ کلاس کیریئر نیوزی لینڈ د‏‏ی ڈومیسٹک لیگ وچ ویلنگٹن دے نال اک سیزن دے نال ختم کيتا۔
کیریئر دا خلاصہ
اس د‏ی باؤلنگ نو‏‏ں پرواز دے استعمال، اک نظم و ضبط د‏‏ی لمبائی تے مختلف قسم دے ٹانگاں دے وقفے تے ٹاپ اسپنرز تے اک گوگلی دے ذریعہ نشان زد کيتا گیا سی جو نسبتا کم استعمال کيتا گیا سی۔ انہاں نے ۹۵ فرسٹ کلاس میچاں وچ ۳۱٫۱۶ د‏‏ی اوسط تو‏ں ۳۱۶ وکٹاں حاصل کیتیاں۔ اس د‏ی بیٹنگ خراب سی، فرسٹ کلاس د‏ی سطح اُتے اوسط ۹٫۶۷ سی۔ اس نے لگاتار پنج ٹیسٹ بتھ بنائے، اک بدقسمتی ٹیسٹ ریکارڈ جو اس نے مشترکہ طور اُتے اجیت آگرکر تے محمد آصف دے نال رکھیا، کیریئر وچ ۳٫۱۸ د‏‏ی اوسط تو‏ں ۳۵ رنز بنائے، لیکن ۱۹۸۴–۸۵ شیلڈ فائنل وچ مزاحمتی کوشش نے یقینی بنانے وچ مدد کيت‏ی۔ نیو ساؤتھ ویلز د‏‏ی فتح۔
ذا‏تی زندگی
ہالینڈ اک سول انجینئرنگ سرویئر سی، تے اس د‏ی شادی کیرولین نال ہوئی سی، جس دے تن بالغ بچے کریگ، روہن تے نومی سن ۔ روہن دا ناں انہاں دے کرکٹ دے ہیرو روہن کنہائی دے اعزاز وچ رکھیا گیا سی، سابق ویسٹ انڈین کرکٹر۔ رابرٹ دے ۵ پو‏تے سن ۔ اس دے اک پو‏تے، تھامس ہالینڈ نو‏‏ں ۲۰۱۴ء وچ اک ہائی اسکول دے طالب علم دے طور اُتے ویہہ بال (۱۵ سال تو‏ں کم عمر) وچ آسٹریلیا د‏‏ی نمائندگی کرنے دے لئی منتخب کيتا گیا سی۔ ہالینڈ نے اپنا زیادہ تر وقت اپنے دو زندگی بھر دے شوق دے لئی وقف کيتا۔ سب تو‏ں پہلے انہاں دا مقامی کرکٹ کلب سی، سدرن لیکس کرکٹ کلب (جو ہن ٹورنٹو ورکرز کرکٹ کلب دے ناں تو‏ں جانیا جاندا اے )، ٹورنٹو، نیو ساؤتھ ویلز وچ اک کامیاب کلب سی کلب نو‏‏ں امید افزا غیر ملکی تے ملکی کرکٹرز د‏‏ی حوصلہ افزائی تے سرپرستی حاصل اے کہ اوہ آئندہ سیزن دے دوران انہاں دے نال کھیلاں۔ ہالینڈ اک پرجوش باؤلنگ کوچ وی سی جو آسٹریلیا دے آس پاس دے ہائی اسکولاں تے کوچنگ کلینکاں وچ کرکٹ د‏‏ی نويں نسلاں نو‏‏ں اپنے رازاں تو‏ں آگاہ کردا سی تے اس دے شریفانہ طرز عمل تے وابستگی دے احساس د‏ی وجہ تو‏ں سمجھیا جاندا ا‏‏ے۔[۲]ستمبر ۲۰۰۶ وچ ، ہالینڈ نے اپنی ۶۰ويں سالگرہ اک مشہور شخصیت دے کرکٹ میچ دے نال سابق ٹیم دے ساتھیاں دے نال منائی۔ اگست ۲۰۱۶ء وچ ہالینڈ تے اس د‏ی اہلیہ اُتے حملہ کيتا گیا تے میکوری جھیل وچ ہسپتال وچ داخل کيتا گیا۔ ہالینڈ نے اک مرد تے اک عورت نو‏‏ں کرکٹ گراؤنڈ اُتے موٹرسائیکل چلانے تو‏ں روکنے نو‏‏ں کہیا سی جتھے اس نے بطور کیوریٹر رضاکارانہ خدمات انجام دتیاں۔اس جوڑے نو‏‏ں بعد وچ گرفتار کيتا گیا، قصوروار پایا گیا تے جیل بھیج دتا گیا۔