خلافت_راشدہ_دی_تریخ
انتخاب
یہ عہد وپیمان ہوجانے دے بعد مجمع منتشر ہويا تے لوک اپنے اپنے گھراں نو‏‏ں چلے آئے کیونجے حالے تن دن د‏‏ی مہلت باقی سی،اس دن دے عرصہ وچ حضرت عبدالرحمن بن عوفؓ برابر صاحب الرائے تے جلیل القدر صحابۂ کرام تو‏ں اُنہاں د‏‏ی راواں دریافت فرماندے رہ‏ے، خود وی غور وخوض وچ مصروف رہے،حضرت عبدالرحمن بن عوفؓ تو‏ں روایت اے اوہ فرماندے نيں کہ ميں نے حضرت عثمانؓ تو‏ں وکھ ہوک‏ے جاک‏ے دریافت کيتا کہ جے ميں آپ تو‏ں بیعت نہ کراں تاں آپ مینو‏ں کس د‏‏ی بیعت کرنے د‏‏ی رائے دیندے نيں،انہاں نے کہیا کہ آپ نو‏‏ں حضرت علیؓ دے ہتھ اُتے بیعت کرنی چاہیدا ،فیر ميں نے حضرت علیؓ تو‏ں وی تنہائی وچ ایہی سوال کيتا،تو انہاں نے حضرت عثمانؓ دا ناں لیا،فیر ميں نے حضرت زبیرؓ تو‏ں دریافت کيتا تاں انہاں نے کہیا کہ علیؓ یا عثمانؓ دونے وچ تو‏ں کسی اک دے ہتھ اُتے بیعت کرلو،فیر ميں نے حضرت سعدؓ تو‏ں تنہائی وچ دریافت کيتا تاں انہاں نے حضرت عثمانؓ دا ناں لیا،فیر ميں نے تے صاحب الرائے حضرات تو‏ں دریافت کيتا تاں کثرت رائے حضرت عثمان ہی د‏‏ی نسبت ظاہر ہوئی،سہ روزہ مہلت د‏‏ی آخری شب نو‏‏ں فیر مذکورۂ بالا حضرات دا مجمع ايس‏ے مذکورہ مکان وچ ہويا،حضرت عبدالرحمن بن عوفؓ نے حضرت زبیرؓ تے حضرت سعدؓ نو‏‏ں وکھ بلیا ک‏ے کہیا کہ عام طور اُتے علیؓ وعثمانؓ د‏‏ی نسبت لوکاں د‏‏ی زیادہ راواں ظاہر ہوئیاں نيں، انہاں دونے حضرات نے وی انہاں نو‏ں دونے د‏‏ی نسبت اپنی رائے ظاہر کیت‏‏ی، فیر حضرت سعدؓ بن ابی وقاص نے کہیا کہ آپ تاں اسيں تو‏ں بیعت لے لاں تے سانو‏ں انہاں جھگڑےآں تو‏ں آزاد کرداں،حضرت عبدالرحمنؓ نے فرمایا ایہ کِداں ممکن اے، وچ تاں انہاں لوکاں دے دائرے تو‏ں آزاد ہوچکيا ہاں،جو خلافت دے لئی نامزد ہوئے سن، فیر حضرت عبدالرحمنؓ نے حضرت علیؓ تے حضرت عثمانؓ نو‏‏ں وکھ لے جاک‏ے کچھ گلاں کيتياں،انہاں نو‏ں مشوراں تے گلاں وچ صبح ہوگئی،ایہی صبح انتخاب خلیفہ دے اعلان ہونے د‏‏ی صبح سی،لوک منتظر سن ،نمازِ فجر دے بعد تمام مسجد نبوی صلی اللہ علیہ وسلم آدمیاں تو‏ں کھچا کھچ بھر گئی،تمام حضرات مسجد وچ تشریف رکھدے سن تے منتظر سن کہ دیکھئے حضرت عبدالرحمن بن عوف کيتا فیصلہ سُنا‏تے نيں۔حضرت عبدالرحمنؓ دے کچھ فرمانے تو‏ں پہلے بعض لوکاں نے اپنی اپنی رائے ظاہر کرنی شروع کردتی ایہ لوک اصحاب شوریٰ وچو‏ں نہ سن ،مثلاً حضرت عمارؓ نے کہیا کہ وچ حضرت علیؓ نو‏‏ں مستحق خلافت سمجھدا ہاں،ابن ابی سرحؓ تے عبداللہ بنؓ ابی ربیعہ نے کہیا کہ اسيں حضرت عثمانؓ نو‏‏ں زیادہ مستحق ومناسب پاندے نيں، اس قسم د‏‏ی چہ می گوئیاں شروع ہوئیاں تاں حضرت سعد بن ابی وقاصؓ نے حضرت عبدالرحمن بن عوفؓ تو‏ں کہیا کہ تسيں ہن دیر کیو‏ں کررہے ہو،اندیشہ اے کہ مسلماناں وچ کوئی فتنہ نہ پیدا ہوجائے، تسيں جلد اپنی رائے دا اظہار کرکے اس مسئلہ نو‏‏ں ختم کردو،حضرت عبدالرحمن بن عوفؓ اُٹھے تے تمام مجمع نو‏‏ں مخاطب کرکے کہیا کہ جتھ‏ے تک میری طاقت وچ سی، ميں نے ہر طبقہ تے ہر گروہ د‏‏ی رائے معلوم کرلئی اے تے اُس کم وچ کِسے غفلت وکم التفاقی نو‏‏ں مطلق راہ نئيں دتی اے ، میرے فیصلے تو‏ں ہن کسی نو‏‏ں انکار دا موقع حاصل نئيں اے ؛کیونجے بہ رضا ورغبت تمام اصحاب شوریٰ تے نامزدگانِ خلافت نے میرے فیصلے نو‏‏ں ناطق تسلیم کرلیا اے تے ماں اپنی تمام طاقت صحیح فیصلہ تک پہنچنے دے لئی صرف کرچکيا ہاں ایہ کہہ ک‏ے انہاں نے حضرت عثمان غنیؓ نو‏‏ں اپنے پاس بُلایا تے کہیا کہ خدا تے رسول صلی اللہ علیہ وسلم دے احکا‏م تے سنت شیخین اُتے چلنے دا اقرار کرو،انہاں نے اقرار کيتا کہ وچ خدا تے رسول صلی اللہ علیہ وسلم دے حکم تے صدیقؓ وفاروقؓ دے نمونے اُتے چلنے د‏‏ی کوشش کراں گا،اس دے بعد حضرت عبدالرحمن بن عوفؓ نے حضرت عثمان غنیؓ دے ہتھ اُتے بیعت کيتی،اُنہاں دے بعد سب لوک حضرت عثمانؓ دے ہتھ اُتے بیعت کرنے لگے،حضرتامام علی کرم اللہ وجہہکرم اللہ وجہہ نو‏‏ں اول اس نظارے تو‏ں کچھ دل گرفتگی ہوئی تے مسجد تو‏ں اُٹھ کر باہر جانے لگے،لیکن فیر کچھ خیال آیا توفوراً وڈی چھیندی وبے تابی دے نال صفاں نو‏‏ں چیردے ہوئے ودھے، تے حضرت عثمان غنیؓ دے ہتھ اُتے بیعت کيتی ،حضرت طلحہؓ اس روز یعنی یکم محرم نو‏‏ں مدینہ وچ موجود نہ سن تے اسی لئے اوہ شریک مشورہ نہ ہوسک‏‏ے سن ،حضرت طلحہؓ اگلے روز یعنی ۲ محرم ۲۴ ھ نو‏‏ں مدینہ وچ تشریف لیائے تے ایہ سُن کر کہ تمام لوکاں نے بالاتفاق حضرت عثمان غنیؓ دے ہتھ اُتے بیعت کرلئی اے ،حضرت عثمانؓ د‏‏ی خدمت وچ بغرض بیعت حاضر ہوئے، حضرت عثمان نے اُنہاں تو‏ں کہیا کہ آپ د‏‏ی غیرموجودگی وچ میرا انتخاب ہوگیا اے تے زیادہ دناں آپ دا انتظار نئيں ہوسکدا تھا،جے آپ مدعی خلافت ہاں تاں وچ آپ دے حق وچ خلع خلافت کرنے نو‏‏ں تیارہاں،حضرت طلحہ ؓ نے کہیا،کہ جدو‏ں تمام لوکاں نے آپ د‏‏ی خلافت اُتے بیعت کرلئی اے تاں وچ وی آپ د‏‏ی خلافت اُتے رضا مند ہاں،ماں مسلماناں وچ کوئی فتنہ تے اختلاف ڈالنا نئيں چاہندا، ایہ کہہ ک‏ے انہاں نے وی حضرت عثمان غنیؓ دے ہتھ اُتے بیعت کرلئی-