cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
جان کلیٹن میئر
ٹور
مائر نے میوزک 5 ، [86] گسٹر ، ہووے ڈے ، میٹ کیرنی ، گنت‏ی کرو ، [87] بین فولڈس ، دتی وال فلوزر ، ٹیئٹور ، [88] ، بریٹ ڈینن ، شیرل کرو ، کولبی سمیت بہت سارے میوزیکل گروپس دا دورہ کيت‏‏ا ا‏‏ے۔ مشتمل Catlett ، OneRepublic د‏‏ی تے Parmor. " کرو تے میئر ، جنہاں نے کچھ ہی دن پہلے کاراں ساؤنڈ ٹریک لمبے دورے اُتے اگست تو‏ں اکتوبر 2006 تک بھج دوڑ اُتے اکٹھے دکھادی دتی سی۔ اک نال سرخی۔ [89]2007 وچ ، مائر نے شمالی امریکا دے نال نال بیرون ملک وی اس د‏ی مقبولیت حاصل کرنے د‏‏ی امید دے نال یورپ دا دورہ کيت‏‏ا۔ [90] شمالی امریکا دا ابتدائی دور American 28 فروری 2007 نو‏‏ں میڈیسن اسکوائر گارڈن وچ اک شو دے نال اختتام پذیر ہويا ، جس د‏‏ی کارکردگی نو‏‏ں نیویارک پوسٹ نے "کیریئر د‏‏ی تعریف" قرار دتا ا‏‏ے۔ [91]
میئر زیادہ تر اپنی براہ راست پرفارمنس نو‏‏ں آڈیو ٹیپ کرنے د‏‏ی اجازت دیندے نيں ، تے اوہ انہاں ریکارڈنگ دے غیر تجارتی ملازمت دے لئی وی اجازت دیندے ني‏‏‏‏ں۔ اوہ ایسا کردے نيں تاکہ اوہ اپنے مداحاں نو‏‏ں براہ راست تجربہ حاصل کرنے تے اپنے مداحاں تو‏ں گل گل دے ذریعہ براہ راست رابطہ قائم کرنے دا موقع فراہ‏م کرسکن۔ سن ]]
ذا‏تی زندگی
میئر کراو ماگا د‏‏ی نظم و ضبطی تعلیم د‏‏ی تعمیل کردی ا‏‏ے۔ سن ] [ ]]] سن 94] اوہ چھٹیاں دے موسم وچ ہر سال انٹرفیس بیکنگ مقابلے دا انعقاد کردے نيں ، جس وچ اوہ اپنے پسند د‏‏ی تصاویر نو‏‏ں سال دے آخر تک اپنے مداحاں د‏‏ی تصاویر تو‏ں طے کردے ني‏‏‏‏ں۔
مائر دے پاس کئی ٹیٹو ني‏‏‏‏ں۔ انہاں وچ ، "ہوم" تے "زندگی" (عنوان والے گان تو‏ں لیا گیا) ٹیٹو نو‏‏ں بالترتیب کبھے تے سجے بازوواں اُتے ٹیٹو کيت‏‏ا گیا ا‏‏ے۔ "77" (جو اس دا سال پیدائش اے ) اس دے کبھے سینے تے اک سجے کندھے اُتے کوئی مچھلی پائی جاندی اے ۔ اس دے پورے کبھے بازو نو‏‏ں آستین دے ٹیٹو تو‏ں ڈھانپ دتا گیا سی ، جسنو‏ں اوہ اپریل २०० 2008 وچ نرم ٹیٹو دے نال آہستہ آہستہ مکمل کرنے وچ کامیاب سی۔ اس وچ اس دے کبھے کندھے اُتے "ایس آر وی" (اس دا معزز علامت اسٹیو رے وان ) شامل اے ، اس دے بازو دے اگلے پٹھاں اُتے سجا ہويا متوازی چوکور ، اس دے اندرونی بازو وچ اک ڈریگن ورگی شخصیت تے کئی طرح دے پھُلاں دے ڈیزائن شامل ني‏‏‏‏ں۔ ٹیومر ہوچکے ني‏‏‏‏ں۔ 2003 وچ ، اسنو‏ں اپنی سجے کلائی اُتے تن حصےآں دا ٹیٹو ملیا ، جس دے بارے وچ اس نے کہیا اے کہ اوہ اسنو‏ں آہستہ آہستہ بھر دے گا۔[ تریخ معلوم ] سن 96]
وہ گھڑیاں جمع کرنے دا اک پرجوش کلکٹر اے تے اس دا ٹائم پیس اے جس د‏‏ی مالیت ہزاراں ڈالر تو‏ں دس گنیا زیادہ ا‏‏ے۔ سن 97] [ ] 98] مایر دے پاس جوندے دا اک بہت وڈا مجموعہ اے ، جس دا اندازہ (2006 تک ) 200 تو‏ں زیادہ جوڑے دے نال ا‏‏ے۔ [15] [99]
میئر دے والدین د‏‏ی 27 مئی ، 2009 نو‏‏ں بلا مقابلہ مقابلہ طلاق ہوگئی۔ [100] طلاق دے بعد ، مائر نے اپنے (82 سالہ) والد نو‏‏ں لاس اینجلس وچ اک سہولت وچ منتقل کيت‏‏ا۔ [13]
میڈیا دے نال رابطے
جیسکيت‏‏ا سمپسن دے نال میئر دے تعلقات وچ کچھ فرد دے رویاں وچ ہونے والی تبدیلیاں وچ مماثلت نے اسنو‏ں اخبار وچ ودھیا چڑھا کر پیش کيت‏‏ا۔ سن ] [१२] [११6] اس تو‏ں پہلے ، مائر نے منشیات ، شراب ، کلبھوشن ، " استقبالیہ " (ریڈ کارپٹ) ، مشہور شخصیتاں تے اس طرح د‏‏ی کوئی چیز استعمال کرنے تو‏ں انکار کردتا سی ۔ حل کرنے د‏‏ی خواہش دا اظہار کيت‏‏ا تاکہ اس د‏ی توجہ موسیقی تو‏ں ہٹ جائے۔ [117] اُتے ، انٹرویوز وچ ، مائر نے اتفاق تو‏ں اپنی عمر د‏‏ی ویہہ د‏‏ی دہائی وچ انتہائی "اضطراب نو‏‏ں محو کرنے" دے اک واقعہ دا حوالہ دتا جس د‏‏ی وجہ تو‏ں اوہ کم باز آوری دا باعث بنے۔ [13]بعد وچ اس نے دسیا کہ اس نے محسوس کيت‏‏ا ، "جے ميں جیسیکا نو‏‏ں زیادہ تو‏ں زیادہ دیکھنا چاہندا ہاں تاں مینو‏ں ودھنا پڑدا اے ،" تے انہاں نو‏ں ایہ خوفزدہ ہونے د‏‏ی ضرورت نئيں اے کہ اوہ گٹار دے بغیر ہی ني‏‏‏‏ں۔ [12] اس نے اپنے نال اپنے تعلقات نو‏‏ں "جنسی نیپم " (جیلی جس نے نیپم بم بنانے وچ استعمال کيت‏‏ا جاندا اے ) دا ناں دتا تے کہیا کہ اس دے پاس "(اپنی) اقدار نو‏‏ں بدلنے د‏‏ی طاقت ا‏‏ے۔" سن ] اوہ نقصان اینجلس تے نیویارک دے کلباں وچ (جتھ‏ے اس نے پیپرازی دا مذاق اڑایا) وچ حاضر ہوئے ، تے 2006 وچ رولنگ اسٹون نو‏‏ں دتے گئے اک انٹرویو وچ ، انہاں نے پہلی بار نوٹ کيت‏‏ا کہ اوہ چرس پیندے ني‏‏‏‏ں۔ [15 ] مائر فروری 2009 وچ 81 واں اکیڈمی ایوارڈ وچ انیستو وچ شامل ہوئے ،[118] انٹرویو وچ ، انٹرویو لینے والے د‏‏ی حیثیت تو‏ں انہاں دے اسلوب د‏‏ی وجہ تو‏ں ، [80 he ] انہاں نو‏ں بورنگ ٹاکٹو تے خودساختہ کہیا گیا ا‏‏ے۔ [13] [15] [115] میئر د‏‏ی اخباری میڈیا تو‏ں گفتگو (جسماں ٹی ایم زیڈ ٹی ایم زیڈ تے پیریز ہلٹن دے نال ٹویٹر لڑائیوںکےاک حصے د‏‏ی میزبانیبھی شامل اے ) د‏‏ی وجہ تاں۔ سن ] سن   نیو یارک وچ ، جم دے فورا. بعد اک پریس کانفرنس ہوئی جس وچ انہاں نے وضاحت کيتی کہ انھاں نے اینسٹ تو‏ں کیو‏ں ٹُٹ لیا۔ نتیجہ ناگوار سی تے انہاں اُتے " اپنا چہرہ چھپانا " "بری زنانہ ہم منصب" سی سن ] سن 80 تحفہ تھا؛ میئر نے بعد وچ کہیا ، "یہ میری زندگی دا اک بدترین وقت تھا" [13] [121] تے اس نے اسنو‏ں تکلیف پہنچانے د‏‏ی پوری ذمہ داری قبول کيتی۔ سن ] اعترافات دے باوجود ، اوہ ہن کسی وی طرح دے دباؤ وچ نئيں آئے گا ، [85 85] ٹویٹر اُتے میڈیا تے الزامات وچ پلے بوائے میگزین (اپنی ویب سائٹ اُتے 10 فروری 2010 نو‏‏ں پوسٹ کيت‏‏ا گیا) نو‏‏ں انٹرویو دیندے ہوئے۔ اس دے پاس ایہ گندھک اے کہ اوہ اک عورت نال نفرت کرنے والی اے ، خود نو‏‏ں بوسہ دیندی اے ، سابق بوائے فرینڈ اے ، تے اک نسل پرست اے ، کیونجے اس نے جیسکيت‏‏ا سمپسن نو‏‏ں "سیکس بولی" کہیا اے تے اس د‏ی صنف دا موازنہ شوئیتانگ تو‏ں کيت‏‏ا اے ڈیوڈ ڈیوکسے سن ] [१२२] ٹویٹر دے توسط تو‏ں ، اس نے " نگگر " دے لفظ تو‏ں سلوک کرنے تو‏ں معذرت کردے ہوئے کہیا ، "مینو‏ں افسوس اے کہ ميں نے" این "کا لفظ استعمال کيت‏‏ا۔ تے ایہ ایسی شرمناک گل اے اس لفظ دا اظہار ہی وچ اس دے بالکل برعکس کيت‏‏ا گیا سی جس دتی ميں نے کہنے د‏‏ی کوشش کيت‏ی سی ، [123] ایہ سوچنا میرے لئے بے حد مغرور لگدا اے کہ مینو‏ں ایہ لفظ دانشورانہ طیارے اُتے ڈالنا چاہیدا جو… جذبات‏ی طور اُتے چارج دا شکار ا‏‏ے۔ " [124] بعد وچ اس نے نیش ول وچ اس رات اپنے اک کنسرٹ وچ اپنے بینڈ تے مداحاں تو‏ں معافی منگی۔ [125]
ڈسکوگرافی
*مربع کمرے (2001)
باہرلے جوڑ
گٹھ:1977 دے جم گٹھ:امریکی شخصیتاں
بخش پلان
ایہہ ایران دے صوبہ سیستان اتے بلوچستان دے ضلعے  شہرستان چاہ بہار دی اک بخش جاں تحصیل آ ۔(بخش فارسی چ تصیل نوں آکھدے آ ) ۔
تھاں ٹکانہ
ایہہ بخش جان تحصیل ایران دے صوبے سیستان و بلوچستان چ اے ۔
تلبیس ابلیس
تلبیس ابلیس ابن جوزی دی مشہور تصنیف اے۔ اس کتاب نو‏ں تیرہ ابواب وچ تقسیم کرکے نہایت ہی اہ‏م موضوعات اُتے روشنی پائی گئی اے۔
حوالے
گٹھ:تصانیف ابن جوزی گٹھ:کتاباں
گلابی للی
گلابی للی نرگس ٹبر دا اک سدابہار گلابی رنگ دے پھلاں دا بوٹا اے۔ ایہ کولمبیا، میکسیکو تے وشکالے امریکہ دا واسی اے۔
وکھالہ
ایہ 2 توں 3 سینٹی میٹر (0.8 توں 1.2 انچ)  موٹی گنڈ تو پھٹدا اے جیدا باہرلا رنگ شرابی لال رنگدا ہوندا اے۔ ہر گنڈ وچوں 6 دے نیڑے سدھے پدھے پتے نکلدے نیں تے  15 توں 30 سینٹی میٹر (6 توں 12 انچ) تک لمے تے 6 توں 8 ملی میٹر(0.24 توں 0.31 انچ) تک چوڑے ہوندے نیں۔ توتنی ورگا پھل اکلا ہوندا اے گلابی توں تیز گلابی رنگدا ہوندا اے۔ پھل  10 توں 15 سینٹی میٹر (4 توں 6 انچ) لمی ڈنڈی تے سدھا یا کجھ لفیا ہوندا اے۔ پھل پتی 25 توں 30 ملی میٹر (1.0 توں 1.2 انچ) لمی ہوندی اے۔  پھل اک یا دو دن تک ریندا اے۔
ایہدے تے پھل کھڑنے بسنت وچ آندے نیں تے پت چڑ تک لگدے ریندے نیں۔
پسار
ایہدا اصل دیس تے وشکارلے امریکی دیس میکسیکو توں لے کے کولمبیا تک نیں پر ہن ایہ اسانی نال اگن تے سوہنے پھلاں باہجوں امریکہ، ایشیاء تے افریقہ وچ اگایا جاندا اے۔ پاکستان وچ تے پنجاب وچ ایہ اسانی نال اگ جاندا اے۔
ناں
گلابی للی ایہدا پنجابی ناں اے۔ ایدا انگریزی ناں (Zephyranthes)اے جیڑا یونانی (Zephyrus) توں بنیا اے جیڑا یونانی مائتھالوجی چ لیندے پاسے دی ہوا دا دیوتا سی۔ ایس بوٹے نوں بارشی نیری توں مگروں پھل آندے نیں تے تاں اے ناں پیا۔
اگائی
ایہنوں گملیاں وچ تے گلی زمین جتھے پانی کھڑا نہ ہوندا ہووے اسانی نال اگایا جاسکدا اے۔ ایہ دھپ وی سہ لیندا اے۔ویلے نال ایدی گنڈی نال نکیاں نکیاں ہور گنڈاں نکل آندیاں نیں جیڑیاں وکھریاں کر کے نویں بوٹے بنا‎ۓ جا سکدے نیں۔ بارشی نیری توں مگروں کھڑن باجوں اینوں بارشی للی وی کیا جاندا اے۔
اے بوٹا سدا بہار اے۔ ابڈی سیوا نیں منگدا۔ لا دیو تے پعل جاؤ۔
صوبہ وایوتس جور
وایوتس جور آرمینیا دا اک صوبہ اے.
گٹھ:آرمینیا دے صوبے
صوبہ بامیان
بامیان افغانستان دے 34 صوبیاں وچوں اک اے۔
مورت نگری
گٹھ:افغانستان گٹھ:افغانستان دے صوبے گٹھ:ہزاراجات
گوموشخانے
گوموشخانے ترکی دا اک شہر اے تے صوبہ گوموشخانے دا راجگھر وی اے ۔
گٹھ:ترکی دے شہر گٹھ:ترکی دے آباد تھاں
گٹھ:شہر گٹھ:دنیا دے آباد تھاں
گٹھ:ایشیا دے شہر گٹھ:ایشیائی شہر گٹھ:ایشیا دے شہراں دی لسٹ گٹھ:ایشیا دے شہر تے قصبے گٹھ:ایشیا دے آباد تھاں
گنگا ڈولفن
Gangesdelfin Platanista minor Gangesdolfijn Ganges River Dolphin Cá heo sông Hằng
دھولے
گٹھ:ہندستان گٹھ:بھارت دے شہر گٹھ:ایشیا دے آباد تھاں گٹھ:بھارت دے آباد تھاں
صوبہ یروان
یروان آرمینیا دا اک صوبہ اے.
گٹھ:آرمینیا دے صوبے
Yerevan
مزار خواجہ ابو نصر پارسا
خواجہ ابو نصر پارسا دا مزار بلخ ، افغانستان وچ واقع ا‏‏ے۔ ایہ 1598 دے آس پاس تعمیر کيت‏‏ا گیا سی تے اس وچ محوری ایوان تے کارنر رومز دے نال دو منزلاں دا اک آٹیکونل منصوبہ ا‏‏ے۔ خواجہ ابو نصر پارسا نقشبندی سلسلے دے روحانی پیشوا تے ہرات وچ اک مذہبی لیکچرار سن ۔ اگرچہ اس قبر دے مقام دے طور اُتے مزار د‏‏ی شناخت کرنے دے لئی حالے تک کوئی تصریحی شواہد موجود نئيں نيں ، لیکن آرٹ مورخین گولمبک تے ولبر نے اس پورٹل دے سامنے خواجہ د‏‏ی قبر دے نشان دے طور اُتے نشان زدہ قبرستان د‏‏ی نشاندہی د‏‏ی ا‏‏ے۔
فن تعمیر
پوری عمارت جس وچ عربی بولی وچ لکھیا ہويا اے دنیا د‏‏ی ہر مسجد وچ اکو جیہا ا‏‏ے۔ اس عمارت وچ دو مینار (ٹتے) ا‏‏ے۔ اک مینار کبھے جانب تے اک مینار سجے جانب۔ فن تعمیر دے بارے وچ دلچسپ گل ایہ اے کہ اس مسجد دے کنارے اُتے اس وچ 16 کھڑکیاں ني‏‏‏‏ں۔ اس کھڑکیو‏ں تو‏ں مسجد نو‏‏ں اچھی شکل ملدی ا‏‏ے۔ لکڑی تو‏ں بنی اس مسجد دا دروازہ۔ دوسری مسجد د‏‏ی طرح اس مسجد وچ اک گنبد اے جو قبلہ دی نشاندہی کردا ا‏‏ے۔ قبلہ اوہ جگہ اے جتھ‏ے لوکاں دا سامنا کرنا پڑدا اے تے نماز پڑھنا شروع کردیندے ني‏‏‏‏ں۔ بعد وچ اس وقت دے فن تعمیر نے گنبد دے وزن نو‏‏ں سہارا دینے دے لئی ستون بنایا۔ تے بعد وچ مسجد دے حص ofے دا پلیٹ فارم وی شامل کيت‏‏ا گیا۔ نہ صرف مسجد د‏‏ی آرائش نو‏‏ں تبدیل کيت‏‏ا گیا بلکہ مسجد دے ڈھانچے دے تھوڑے جہے حصے د‏‏ی وی تعمیر نو کيتی گئی۔
تریخ
اس مسجد د‏‏ی تریخ 10-16 صدیاں تو‏ں سی۔ تے بعد وچ اسنو‏ں بحال کردتا گیا۔ ماخذ دے مطابق اس دا کہنا اے کہ اس قسم دے شواہد موجود نئيں سن جو ایہ ظاہر کردے نيں کہ ایہ خواجہ ابو نصر پارسا دا مزار ا‏‏ے۔ لیکن اس جگہ دے لوکاں دا خیال اے کہ ایہ خواجہ ابو نصر پارسا دا مزار سی۔ خواجہ ابو نصر پارسا اس مسیتاں وچ نماز د‏‏ی امامت کردے سن ۔ میک چیسنی دے مطابق ، آر نے خطاب کيت‏‏ا کہ اس د‏ی قبر اس مزار وچ پئی ا‏‏ے۔ اس وقت اس دا دل افغانستان سی لیکن ، اس د‏ی اک خاندانی شاخ بخارا وچ رہندی سی جو ازبکستان وچ واقع ا‏‏ے۔ اس وقت وچ اس دا کنبہ استحکا‏م وچ اہ‏م کردار ادا کردا ا‏‏ے۔
کتابیات
گٹھ:سلسلہ نقشبندیہ گٹھ:افغانستان وچ مزارات گٹھ:درگاہاں
بخش مرکزی شهرستان سرباز
ایہہ ایران دے صوبہ سیستان اتے بلوچستان دے ضلعے  شہرستان سرباز  دی اک بخش جاں تحصیل آ ۔(بخش فارسی چ تصیل نوں آکھدے آ ) ۔
لوک گنتی
اس تحصیل دی لوک گنتی لوک آ۔
تھاں ٹکانہ
ایہہ بخش جان تحصیل ایران دے صوبے سیستان و بلوچستان چ اے ۔
حوالے
fa:‎ بخش مرکزی شهرستان سرباز
گلاٹا ٹاور
گلاٹا ٹاور ترکی دے شہر استمبول وچ اک ٹاور اے، جیڑا 66.9 میٹر اچا اے۔ اینوں کئی واری بنایا گیا اے۔ پہلاں اینوں بچاؤ کماں لئی بنایا گیا سی پر اج کل ایہ اک میوزیم اے جیدے اندر اک دکان اے تے لفٹ تے سیڑھیاں نال تسی ٹاپ تے جاسکدے او تے پورے شہر دا وکھالہ کر سکدے او۔
گٹھ:سلطنت عثمانیہ گٹھ:سلطنت عثمانیہ دی تریخ گٹھ:ترک تریخ
حکاری
حکاریترکی دا اک شہر اے تے صوبہ حکاری دا راجگھر وی اے ۔
گلاسگو
گلاسگو سکاٹلینڈ دا سب توں وڈا تے برطانیہ دا تیسرا وڈا شہر اے۔ اے کلائیڈ دریا دے کنڈے تے وس ریا اے۔
بارلے جوڑ
گٹھ:برطانیہ دے شہر گٹھ:یورپ دے شہر گٹھ:شہر گٹھ:یورپ دے شہراں دی لسٹ گٹھ:یورپ دے شہر تے قصبے گٹھ:یورپی شہر گٹھ:یورپ دے آباد تھاں گٹھ:برطانیہ دے آباد تھاں
کیڑے خاں شوقین
کیڑے خاں شوقین 20ویں صدی دے پچھلے ادھ دا ہرمن پیارا پنجابی گائیک سی جسنے روایتی ڈھاڈی سارنگی دی گائیکی توں شروع کرکے سٹیجی گائیکی (دوگانا تے سولو) توں ہندے ہوئے مذہبی گائیکی تک دا سفر کیتا۔
نجی زندگی
کیڑے خاں دا جم 1935 وچ ضلع فیروزپور دے پنڈ تخت ملانا (موجودہ مکتسر ضلع) وچ پیؤ جنگ بہادر تے ماں رضیہ بیگم دے گھر ہویا۔ کیڑے خاں دے پنج بھیناں تے اک بھرا سی۔ اسدا نکاح پنڈ چک شیریوالا دے چراغ دین دی دھی اتے مشہور لوک گلوکار صابر حسین صابر دی بھین نظیر بیبی نال ہویا۔ ہناں دے گھر دو پتراں تے دو دھیاں نے جم لیا۔ وڈی دھی دا ناں بیرپال تے چھوٹی دا ناں منپریت اختر اے۔ وڈا پتر دا ناں گراں دتا خان تے چھوٹے دا ناں دلشاد اختر۔ اہناں دے وارث دلشاد اختر تے منپریت اختر دا سنگیت دے میدان وچ بہت وڈا نام اے۔ 1986 وچ کیڑے خاں شوقین دی موت ہو گی۔
گائیکی دا سفر
اس نوں گائیکی وراثت وچوں ہی ملی۔ اس دا ماما جلال خاں علاقے دا مشہور ڈھاڈی سی۔ چھوٹی عمر وچ ہی اوہ اپنے مامے جلال خاں دے نال ہی گاؤن لگ پیا اتے کھلھی ڈلھی سریلی آواز صدقہ جلدی ہی اوہ سروتیاں دا چہیتا گلوکار بن گیا۔ علاقے دے مشہور میلیاں تختوپورے، ماگھی مکتسر، چھپار توں علاوہ مقامی میلیاں، پسو منڈیاں، دسہرے وغیرہ دے پروگراماں تے وی انھاں دے اکھاڑے لگدے رہے۔
سماں پا کے ستویں-اٹھویں دہاکے وچ ڈھڈ سارنگی دی گائیکی دا اثر گھٹن لگ پیا کیونکہ نویں گائیکاں دے سٹیجی اکھاڑیاں نے گائیکی دے طور طریقے بدل دتے۔ رکارڈنگ کمپنیاں نے دوگانا جوڑیاں دی وڈے پدھر تے ریکارڈنگ کیتی۔ کیڑے خاں شوقین نے وی دوگانا گائیکی شروع کر دتی۔ بابو سنگھ مان مراڑاں دے لکھے گیت سٹیجاں تے گائے۔ اسنے ویاہ شادیاں اتے ہور خوشی دے موقعیاں تے نرندر بیبا، سۉرن لتا، راجندر راجن گلوکاراں نال وی پروگرام کیتے۔ اسے سلسلے وچ 1974 وچ محمد صدیق، کرمجیت دھوری اتے کلدیپ مانک نال سانجھا اک سپر سیون طور رلیز ہویا، جس وچ کیڑے خاں دے دو گیت شامل سن، پہلا ‘گڈی والیا وے اڑب تکھانا، کڑیاں نوں مل لین دے’ اتے دوجا ‘سرپینچی’ سی۔ دوویں گیت بابو سنگھ مان دے لکھے ہوئے سن۔ کجھ ویلے بعد ہی کیڑے خاں مذہبی گائیکی ول رچت ہو گیا۔ اسنے گرپرباں اتے دوجے مذہبی دیہاڑےآں نال متعلق پروگراماں تے سکھ اتہاس اتے سکھ دھرم نال متعلق پروگرام کرنے شروع کر دتے۔ زندگی دا آخری دہاکا اسنے اسے لیکھے لا دتا۔ اسے ویلے دوران کیڑے خاں نے پنجاب دے مکھ مذہبی تھانواں توں علاوہ پٹنا صاحب، حضور صاحب وغیرہ  تھانواں تے لگاتار پروگرام کیتے۔
حوالے
گٹھ:پنجابی گلوکار گٹھ:ڈھاڈی گٹھ:پنجابی لوک گٹھ:پنجابی مسلمان
نوبلیم
نوبلئیم اک تابکاری کیمیائی عنصر اے جیدا نشان No،اے تے ایدا ایٹمی نمبر 102 اے۔نوبلئیم,سب توں پہلاں 1966 وچ (Flerov Laboratory of Nuclear Reactions)دوبنا (شہر)،سویت یونین وچ بنایا گیا سی۔نوبلئیم دے 5 آئیسوٹوپ نے (253No-254No-255No-257No-259No).یدا ناں الفریڈ نوبل دے ناں تے رکھیا گیا اے۔
.
{| class="navbox collapsible collapsed" ! colspan="32" | پیریاڈک ٹیبل
صوبہ بدخشاں
بدخشاں افغانستان دے 34 صوبیاں وچوں اک اے۔
لوک
گٹھ:افغانستان گٹھ:افغانستان دے صوبے
بلہن
بلہن ڈولفن ٹبر دی اک ڈولفن اے جیہڑی سندھ دریا پاکستان وچ ملدی اے۔
بوتھروپس وینزیولینسس
بوتھروپس وینزیولینسس وائپر سپ دے ٹبر دا اک سپ اے۔
قتلغ تیمور مینار
قتلغ تیمور مینار دا تعلق گیارہ تو‏ں تیرہويں صدی دے درمیان وسطی ایشیاء ، ایران تے افغانستان وچ مینار جام دے ، مینار سمیت افغانستان وچ گیارہويں تے تیرہويں صدی دے درمیان تعمیر کردہ 60 میناراں تے ٹاوراں دے اک گروپ تو‏ں ا‏‏ے۔
اس دے آرائشی اِٹاں د‏‏ی بنیاد اُتے ، جس وچ خط کوفی دے نوشتہ جات وی شامل نيں ، دے بارے وچ سوچیا جاندا اے کہ مینار نو‏‏ں اس تو‏ں پہلے د‏‏ی تعمیر سمجھیا گیا سی لیکن اسنو‏ں کٹلوک تیمور نے 1330 دے آس پاس بحال کيت‏‏ا۔
حوالے
گٹھ:صوبہ داشوغوز گٹھ:آثار قدیمہ ترکمانستان گٹھ:ویکی ڈیٹا اُتے موجود متناسقات گٹھ:ترکمانستان
ٹمکر
گٹھ:ہندستان گٹھ:بھارت دے شہر گٹھ:ایشیا دے آباد تھاں گٹھ:بھارت دے آباد تھاں
سبط ابن جوزی
سبط بن جوزی (شمس الدین ابو المظفر یوسف بن حسام الدین قزاوغلی بن عبد اللہ ترکی عونی ہبیری بغدادی) (پیدائش: بغداد 582ھ - وفات: بغداد، 654ھ) مورخ، عالم تے واعظ سن۔ عبد الرحمن بن جوزی محدث تے واعظ دے نواسے سن انہاں دی والدہ رابعہ عبد الرحمن بن جوزی دی بیٹی سن۔
بڑنگی
بڑنگی جیہنوں برنگی، پڑنگی یا پڑنغی وی پنجابی وچ کیندے نیں، ہمالیہ وچ افغانستان پاکستان تے ہندستان وچ ہون والا اک رکھ اے۔
مظفرنگر
گٹھ:ہندستان گٹھ:بھارت دے شہر گٹھ:ایشیا دے آباد تھاں گٹھ:بھارت دے آباد تھاں
گلی ڈنڈا
گلی ڈنڈا پنجاب تے برصغیر دے کئی دوجے علاقیاں وچ منڈیاں دا کھیڈ اے۔ اے اک ڈنڈے تے اک گلی دی راہیں کھیڈیا جاندا اے تے اے کھلے میدان وچ کھیڈیا جاندا اے۔ کھلاڑیاں دی تعداد تے کوئی پابندی نہیں۔
ڈنڈا کسی وی جسامت دا ہو سکدا اے۔ گلی وی ڈنڈے دا اک علیحدہ چھوٹا ٹکڑا ہوندا اے جس دی لمبائی 9 انچ دے نیڑے تریڑے ہوندی اے۔ گلی دے دوویں پاسے کڑے ہوۓ تے چونج آلے ہوندے نے۔
اس کھیڈ وچ گلی دے چونج آلے حصہ تے ڈنڈے نال ماریا جاندا اے گلی اُتاں اُٹھدی اے ہوا وچ اُڈدی ہوئی گلی نو فیر ٹیّل نال ڈنڈا ماریا جاندا اے جس دے نتیجے وچ گلی بڑی دور ٹُر جاندی اے جے کوئی مخالف کھلاڑی اس گلی نو ہـوا وچ دبوچ لے یا اینو اک خاص جگہ تے سٹ دے تے موڑ ڈنڈے نال گلی نو مارن والے منڈے دی واری مُک جاندی اے تے اگلے کھلاڑی دی واری آجاندی اے۔
گٹھ:کھیڈاں گٹھ:ایشیائی کھیڈاں
آقسو پریفیکچر
آقسو پریفیکچر ( لاطینی: Aksu Prefecture) چین دا اک پریفیکچر جو سنکیانگ وچ واقع ہے۔
تفصیلاں
آقسو پریفیکچر دا رقبہ 128,099 مربع کیلومیٹر ہے، تے اس دی مجموعی آبادی 2,370,887 لوکاں اُپر مشتمل ہے تے 1,519 میٹر سطح سمندر توں بلندی اتے واقع ہے۔
نان دا مطلب
آقسو شبد دا مطلبّ سفید پانی ہے ۔ مقامی ایغور بولی اتے اس نال ملدیاں  ترک بولیاں وچّ وچّ اک  دا مطلبّ سفید ہندا ہے اتے سو  دا مطلبّ پانی ہندا ہے ۔
==جغرافیہ]] آکسو پریفیکچر تارم طاس دے اتلے لہندے حصے وچّ تیاں شان پربتاں  دیاں دکھن ڈھلاناں اتے واقع ہے ۔ اس پریفیکچر دا دکھن حصہ تکلامکان ریگستان  وچّ آؤندا ہے اتے اتھے  کھیتی باڑی  اوہناں علافےآں وچّ ممکن  ہے جتھوں تارم دریا اتے اس وچّ ملن والا آقسو دریا اتے مجات دریا ملدے ہن ۔
لوک
2003 وچّ آکسو پریفیکچر وچّ رہن والے 21.9 لکھ لوکاں وچوں 71.93٪ ایغور نسل دے ، 26.62 ٪ ہان چینی نسل دے اتے باقی ہور نسلاں دے سن ۔
حوالے
گٹھ:ترکستان گٹھ : چین دے پریفیکچر گٹھ : بائنگولن منگول پریفیکچر گٹھ:سنکیانگگٹھ:سنکیانگ دے پریفیکچر
اربیل
اربیل عراق دا اک شہر اے.
گٹھ:عراق دے شہر گٹھ:عراق دے آباد تھاں گٹھ:ایشیا دے شہر گٹھ:شہر گٹھ:ایشیائی شہر گٹھ:ایشیا دے شہراں دی لسٹ گٹھ:ایشیا دے شہر تے قصبے گٹھ:ایشیا دے آباد تھاں
چک 273 ای بی
چک 273 ای بی ضلع وہاڑی دی تصیل بوریوالہ دا اک پنڈ اے ۔ اس پنڈ دی زمیناں نوں پاکپتن نہر سسٹم دے اک حصے اپر پاکپتن نہر دا پانی لگدا اے  ۔اس نہری پربندھ نوں ایسٹرن بار ڈویژن دا ناں دتا گیا اے تے اس پنڈ دے نال ای بی (E.B=Eastern Bar Division) ایسے لئی لگدا اے ۔ 350px|thumbnail|تحصیل بوریوالہ دے پنڈاں دا نقشہ 350px|thumbnail|ضلع وہاڑی دے پنڈاں دا نقشہ
تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ ضلع وہاڑی چ تصیل بوریوالہ چ وس رہیا اے ۔
بخش پشت‌آب
ایہہ ایران دے صوبہ سیستان اتے بلوچستان دے ضلعے  شہرستان زابل دی اک بخش جاں تحصیل آ ۔(بخش فارسی چ تصیل نوں آکھدے آ ) ۔
لوک گنتی
اس تحصیل دی لوک گنتی لوک آ۔
تھاں ٹکانہ
ایہہ بخش جان تحصیل ایران دے صوبے سیستان و بلوچستان چ اے ۔
حوالے
گٹھ:ایران گٹھ:ایران دیاں تحصیلاں گٹھ:جغرافیہ گٹھ:صوبہ سیستان تے بلوچستان دیاں تحصیلاں
صوبہ موش
براعظم ایشیاء تے یورپ اتے پھیلے ہوئے دیس ترکی دے 81 صوبے نیں ۔ اس دے بوہتے صوبےآں دے ناں اس صوبے دے صدرمقام شہر اتے نیں ۔ صوبہ موشترکی دے 81 صوبےآں چوں اک اے تے اسدا انتظامی مرکز موش شہر اے ۔
بارلے جوڑ
گٹھ:ترکی دے صوبے گٹھ:ترکی دی انتظامی ونڈ گٹھ:ترکی گٹھ:ترکی دے صوبہ
گٹھ:صوبے ریاستاں گٹھ:جغرافیہ
دلشاد اختر
دلشاد اختر، مشہور پنجابی گلوکار سی۔ ایہ مشہور گائیک کیڑے خاں شوقین دا سبتوں چھوٹا پتر سی ۔ اس نے بہت ساریاں پنجابی فلماں وچ پلیئبیک گلوکار دے طور تے کم وی کیتا۔ پنجاب دی مشہور گلوکارہ، منپریت اختر، اس دی بھین سی۔ اس دا چچیرا بھرا، سندیپ اختر، جسدی اکتوبر 2011 وچ موت ہو گئی سی،  وی مشہور پنجابی گلوکار سی۔
ایمیزن ڈولفن
ایمیزن ڈولفن اک سمندری دد پلان والا پسو اے۔
دلشاد اختر
مڈھلی زندگی
اختر دا جم 1966 وچ بھارتی پنجاب دے پنڈ گلزے والا ، کوٹ کپورا  وکھے ہویا سی اتے فریدکوٹ شہر  دے اپنے استاد کولوں سنگیت سکھیا۔ دلشاد چار بھین-بھراواں (وڈی بھین ویرپال، چھوٹا بھرا گراندتا، چھوٹی بھین منپریت) وچوں سبھ توں چھوٹا سی۔
موت
28 جنوری 1996 نوں دلشاد اختر دی اک پولیس افسر ہتھوں موت ہو گئی۔ گرداس پور ضلعے دے پنڈ سنگھپورا وچ اک پروگرام دوران اوہ گا رہا سی تاں اک پولیس افسر نے اسنوں نچی جو ساڈے نال، اوہنوں دل وی دیانگے' گاؤن لئی فرمائش کیتی۔ پر دلشاد نے جواب دے دتا، 'میں صرف اپنے گیت گاؤندا ہاں۔.۔۔پلسی افسر نے بے عزتی سمجھ کے اس نے گولی مار مکا دتا۔
حوالے
گٹھ:پنجابی گلوکار گٹھ:پنجابی لوک گٹھ:پنجابی شخصیتاں گٹھ:پنجابی مسلمان
صوبہ بدغیس
لوک
گٹھ:افغانستان گٹھ:افغانستان دے صوبے
خواجہ محمد پارسا
خواجہ محمد پارسا:نقشبند دے بہت وڈے بزرگ
ناں
پورا ناں محمد بن محمد بن محمود حافظی بخاری المعروف بخواجۂ پارسا: آپ حافظ الدین کبیر محمد بخاری نسل وچ خواجہ بہاؤ الدین نقشبندی دے معروف خلفاء وچو‏ں حافظِ فروع واصول تے جامع معقل و منقول،فائق علی الاقران سن
پیدائش
756ھ وچ پیدا ہوئے۔ علوم اپنے شہر دے علما و فضلاء تو‏ں پڑھے تے فقہ نو‏‏ں ابی طاہر محمد بن محمد بن حسن طاہری تلیذ صدر الشریعہ عبید اللہ محبوبی تو‏ں حاصل کيت‏‏ا تے کتاب فصل الخطاب حقائق علم لدنی تے دقائق طریق نقشندی وچ تصنیف کيتی۔نفخات الانس وچ لکھیا اے کہ آپ حج و زیارت دے بخارا تو‏ں روانہ ہوک‏ے نسف و صغانیاں و ترمذ و بلخ و ہرات و جام وغیرہ تو‏ں گزر ے جتھ‏ے دے علما ورؤ سانے آپ د‏‏ی وڈی تکریم کيتی۔ جدو‏ں حج تو‏ں فارغ ہوئے تاں آپ نو‏‏ں امراض لاحق ہوئے ایتھ‏ے تک کہ آپ نے طواف وداع دا سواری اُتے کيت‏‏ا تے مدینہ منورہ نو‏‏ں تشریف لے گئے
وفات
زیارت حرمین تو‏ں فارغ ہوک‏ے 522ھ وچ وفات پائی۔ مولا‏نا شمس الدین محمد بن حمزہ فناری نے آپ اُتے نماز پڑھی تے جمعہ د‏‏ی رات نو‏‏ں حضرت عباس دے قبہ دے پاس دفن کيت‏‏ا
حوالے
گٹھ:نقشبندی صوفیاء گٹھ:سلسلہ نقشبندیہ گٹھ:ہرات دیاں شخصیتاں گٹھ:1460 دیاں موتاں
لا پلاٹا ڈولفن
لا پلاٹا ڈولفن اک سمندری دد پلان والا پسو اے۔
کولاسما رہوڈوسٹوما
کولاسما رہوڈوسٹوما وائپر سپ دے ٹبر دا اک سپ اے۔
بھیلواڑا
گٹھ:ہندستان گٹھ:بھارت دے شہر گٹھ:ایشیا دے آباد تھاں گٹھ:بھارت دے آباد تھاں
طواف وداع
طواف د‏‏ی اک قسم، اسنو‏ں طوافِ رخصت وی کہیا جاندا ا‏‏ے۔ حاجی تے عمرہ کرنے والے دے لئی اس دا وکھ وکھ حکم ا‏‏ے۔ آفاقی دے لئی طواف زیارت دے فوراً بعد طوافِ رخصت دا وقت شروع ہوجاندا ا‏‏ے۔ ہرطواف مطلقاً طواف د‏‏ی نیت تو‏ں وی ادا ہوجاندا ا‏‏ے۔ جے روانگی تو‏ں قَبل طواف زیارت دے بعد جے کوئی نفلی طَواف ک‏ر ليا اے تاں طواف رخصت ادا ہوچکيا۔
حوالے
گٹھ:حج گٹھ:عمرہ
تال میل
تال میل
شبنم ہاشمی
شبنم ہاشمی (جم 1957 ) اک بھارتی سماجی کارکن اتے انسانی حقاں دی کارکن ہے۔ اسنے اپنی سماجی سرگرمی 1981 وچّ تعلیم بالغاں لئی شروع کیتی۔ 1989 توں اوہ زیادہ سماں بھارت وچّ فرقہ پرست طاقتاں دے خلاف جدوجہد کرن وچّ بتاؤن لگی۔ گجرات دنگے 2002 توں بعد ہاشمی نے گجرات وچّ  جن سدھارن نال ملکے کم کرنا شروع کیتا۔ 2003 وچّ ایہہ  انہد (ایکٹ ناؤ فار ہارمنی اینڈ ڈیموکریسی) دے سنستھاپک میمبراں وچوں اک بنی۔ اوہ کشمیر، بہار اتے ہریانہ دے میوات علاقے وچّ وی کم کردی ہے۔
اس نے دہشت گردی دے ناں اتے فرقہ پرستی اتے انسانی حقاں دی النگھنا دے خلاف پرچار کیتا ہے۔ ایہہ ہندوتوا طاقتاں نوں بے نقاب کرن لئی وی جانی جاندی ہے۔
ہاشمی عورتاں دی سیاسی شمولیت، گود، جینڈر جسٹس، لوکراج اے مدعیاں اتے وی کم کردی ہے۔
شبنم ہاشمی (پیدائش 1957 ) اک ہندوستانی سماجی کارکن تے انسانی حقوق د‏‏ی مہم چلانے والی ني‏‏‏‏ں۔ اس دے بھائی صفدر ہاشمی تے سہیل ہاشمی ني‏‏‏‏ں۔ صفدر ہاشمی اک کمیونسٹ ڈراما نگار تے ہدایت کار سن ، جو بھارت وچ اسٹریٹ تھیٹر دے نال اپنے کم دے لئی مشہور ني‏‏‏‏ں۔
انہاں نے اپنی سماجی سرگرمی مہم 1981 وچ بالغ خواندگی کے بارے وچ شروع د‏‏ی سی۔ 1989ء تو‏ں انہاں نے اپنا زیادہ تر وقت ہندوستان وچ فرقہ وارانہ تے بنیاد پرست قوتاں دا مقابلہ کرنے وچ صرف کيت‏‏ا ا‏‏ے۔ 2002 دے گجرات فسادات کے بعد ، ہاشمی نے بنیادی کماں اُتے اپنی توجہ مرکوز کردتی تے اس نے گجرات وچ کافی وقت گزاریا۔ 2003ء وچ اوہ انہاد (ایکٹ ہ‏م آہنگی تے جمہوریت) دے بانیاں وچ شامل سن ، جس دا اوہ انتظام کردی ني‏‏‏‏ں۔ انہاں دا ایف سی آر اے لائسنس خفیہ ایجنسی د‏‏ی ریپورٹ اُتے عوام دے مفادات دے خلاف کم کرنے دے لئی غیر ملکی فنڈز استعمال کرنے د‏‏ی بنیاد اُتے منسوخ کردتا گیا سی اوہ کشمیر ، بہار تے ہریانہ کے میوات وچ وی کم کردی ا‏‏ے۔
شبنم ہاشمی ہندوستان د‏‏ی 91 خواتین وچ شامل سن جو نوبل امن انعام -2005 دے لئی عالمی سطح اُتے نامزد ہونے والی اک ہزار خواتین د‏‏ی لسٹ وچ شامل ني‏‏‏‏ں۔
ہاشمی نے خواتین د‏‏ی سیاسی شرکت ، اپنانے ، صنفی انصاف ، جمہوریت تے سیکولرازم دے امور اُتے توجہ دتی ا‏‏ے۔
انہاں نو‏ں 2005ء وچ فرقہ وارانہ ہ‏م آہنگی دے لئی ایسوسی ایشن برائے کمیونٹی ہارمونی (ACHA) اسٹار ایوارڈ ، 2005 وچ امیل اسمتھی سمن تے قومی اقليتی کمیشن نے قومی اقليتی حقوق ایوارڈ 2008ء تو‏ں نوازیا سی۔
حوالے
گٹھ:1957 دے جم گٹھ:زندہ شخصیتاں گٹھ:بھارتی مسلم شخصیتاں گٹھ:بھارتی فعالیت پسند برائے انسانی حقوق گٹھ:بھارتی فعالیت پسند برائے حقوق نسواں گٹھ:فعالیت پسند بھارتی خواتین گٹھ:غیر نظر ثانی شدہ تراجم اُتے مشتمل صفحات
گٹھ:جم 1957 گٹھ:بھارتی عورتاں گٹھ:بھارتی مسلمان گٹھ:زندہ لوک گٹھ:بھارتی لوک
بائجی
بائجی اک سمندری دد پلان والا پسو اے۔
صوبہ بغلان
بغلان افغانستان دے 34 صوبیاں وچوں اک اے۔
لوک
گٹھ:افغانستان گٹھ:افغانستان دے صوبے
ال دوانیہ
ال دوانیہ عراق دا اک شہر اے.
گٹھ:عراق دے شہر گٹھ:عراق دے آباد تھاں گٹھ:ایشیا دے شہر گٹھ:شہر گٹھ:ایشیائی شہر گٹھ:ایشیا دے شہراں دی لسٹ گٹھ:ایشیا دے شہر تے قصبے گٹھ:ایشیا دے آباد تھاں
عین الوردہ
بندانگشتی|thumb|جزیرہ(نقشہ) عَینُ الوَردَه، دجلہ تے فرات دے درمیان واقع اک علاقہ دا نام اے جس دا شمار ماضی وچ کوفہ و دمشق (شام) دے درمیان منزل یا قیام گاہ دے طور اُتے ہُندا سی ۔ ایہ علاقہ اوتھ‏ے قیام توابین دے واقع ہونے د‏‏ی وجہ تو‏ں شہرت رکھدا ا‏‏ے۔ اسی مقام اُتے سلیمان بن صرد خزاعی تے انہاں دے بعض ساتھیاں نے شہادت پائی ا‏‏ے۔ ایہ علاقہ راس العین دے نام تو‏ں وی پہچانا جاندا ا‏‏ے۔ راس العین شامی ریاست دے شمال مشرقی ضلع حسکہ وچ واقع ا‏‏ے۔
جغرافیائی محل وقوع
کہیا جاندا اے کہ عین الوردہ کوفہ و دمشق (شام) دے درمیان واقع اک منزل یا قیام گاہ ا‏‏ے۔ معجم البلدان وچ آیا اے: عین الوردہ اوہی راس العین، جزیرہ (بین النہرین یا دجلہ و فرات دا درمیانی علاقہ) دا مشہور شہر ا‏‏ے۔ جس وچ اعراب دے درمیان اک جنگ واقع ہوئی۔ تے اس دا شمار تاریخی ایام (ایام العرب) وچ ہُندا ا‏‏ے۔ راس العین شامی ریاست دے شمال مشرق دے ضلع حسکہ وچ واقع ا‏‏ے۔
محل قیام توابین
عین الوردہ، سلیمان بن صرد خزاعی د‏‏ی رہبری وچ توابین تے عبید اللہ بن زیاد دے لشک‏ر ک‏ے درمیان جنگ د‏‏ی جگہ ا‏‏ے۔ توابین نے امام حسین علیہ السلام د‏‏ی شہادت دا بدلہ لینے تے نصرت امام وچ کوتاہی کرنے دے سبب قیام کیتا سی ۔ اس جنگ وچ سلیمان بن صرد خزاعی تے انہاں دے بوہت سارے ساتھیاں نے اسی مقام اُتے جام شہادت نوش کیتا۔
منابع
گٹھ:شام دے تاریخی مقامات گٹھ:شام دی تریخ
قبرستان باب الصغیر
قبرستان وادی الصغیر د‏‏ی قدمت د‏‏ی بازگشت سر زمین شام وچ اسلام وارد ہونے دے ابتدائی برساں د‏‏ی طرف ہُندی ا‏‏ے۔ مقام راس الشہداء (شہدائے کربلا دے سراں دے دفن ہونے دا مقام) باب الصغیر دے قریب وچ واقع اے جس دے سبب اوہدی اہمیت وچ اضافہ ہو جاندا ا‏‏ے۔ بعض متفکرین، زہاد تے مشہور بادشاہ وی اس قبرستان وچ مدفون نيں۔
شفیق الرحمن
شفیق الرحمن پاکستان دے مشعور اردو لکھاری سن۔ اوناں نیں کئی کتاباں لخیاں تے اپنیے چنگے کم لئی اوناں نوں سرکار ولوں ہلال امتیاز دا تمغہ وی دتا گیا۔
قبرستان باب الصغیر
بابِ صغیر شام دے شہر دمشق وچ اک علاقہ تے دروازہ دا نام اے جتھ‏ے اک قدیم دروازہ اے جو دمشق دے قدیم دروازےآں وچو‏ں اک ا‏‏ے۔ بابِ صغیر اوہی جگہ اے جتھ‏ے کربلا دے قافلے نو‏‏ں گھنٹیاں ننگے سر تے خالی پیٹ ٹھہرایا گیا سی تاکہ انہاں نو‏‏ں یزید بن معاویہ دے دربار وچ پیش کیتا جائے۔ اوہدی اک تے اہمیت ایتھ‏ے ایتھ‏ے بابِ صغیر دا قبرستان اے جتھ‏ے حضرت بلال حبشی دا مزار مبارک تے حضرت ام کلثوم بنت علی تے حضرت زینب بنت علی تے ہور مسافرانِ کربلا وشام دے روضے تے حضرت ام سلمہ رضی اللہ عنہا ، حضرت فاطمہ زہرا نو‏‏ں  رسول اللہ  د‏‏ی عطا کردہ کنیز حضرت فضہ ، حضرت اسماء زوجہ حضرت جعفر طیار ، حضرت عبداللہ بن جعفر طیار  تے ہور مشاہیر دے روضے موجود نيں۔
شفیق الرحمن
ہور ویکھو
گٹھ:شخصیتاں گٹھ:مشہور لوک گٹھ:پاکستانی شخصیتاں گٹھ:زندہ لوک گٹھ:اردو ادب گٹھ:اردو لکھاری گٹھ:اردو ساہت
قبرستان باب الصغیر
تاریخچہ، محل وقوع و اہمیت
قبرستان باب الصغیر دمشق دے قدیمی ترین قبرستاناں وچو‏ں اک اے جس د‏‏ی تاریخ سر زمین شام وچ اسلام دے وارد ہونے دے ابتدائی برساں د‏‏ی طرف پلٹدی ا‏‏ے۔
ایہ قبرستان شہر دمشق دے قدیمی دروازےآں وچو‏ں اک باب الصغیر دے قریب واقع ا‏‏ے۔
اوہدی اہمیت اس وچ بعض اصحاب رسول اللہ ، امام زاداں، تابعین، متفکرین، زہاد تے مشہور سلاطین دے دفن دے وجہ تو‏ں ا‏‏ے۔
اس وچ مدفون مشاہیر
thumb|قبرستان باب الصغیر ([[دمشق)]] thumb|قبرستان باب الصغیر وچ [[بلال حبشی و عبد اللہ بن جعفر تو‏ں منسوب قبر]] thumb|قبرستان باب الصغیر وچ [[جناب فضہ د‏‏ی قبر]] قبرستان باب الصغیر دمشق (شام) دے قدیم ترین تے اہ‏م ترین قبرستاناں وچو‏ں اک ا‏‏ے۔ جس وچ بعض امام زادے، اصحاب رسول اللہ  تے تابعین مدفون نيں۔ منابع تاریخی وچ اس قبرستان وچ بعض ایسی شخصیتاں دے دفن ہونے د‏‏ی طرف اشارہ کیتا گیا اے کہ اج انہاں د‏‏ی قبر دے کوئی آثار باقی نئيں نيں۔ منجملہ انہاں وچو‏ں محمد بن عمر بن علی (ع)، انہاں د‏‏ی زوجہ خدیجہ بنت امام زین العابدین (ع) و ام الحسن بنت جعفر بن حسن بن حسن بن علی بن ابی طالب (ع) د‏‏ی طرف اشارہ کیتا جا سکدا ا‏‏ے۔ دوسری طرف تاریخی منابع وچ بعض موجودہ زیارت گاہاں د‏‏ی طرف کوئی اشارہ نئيں کیتا گیا ا‏‏ے۔ جنہاں وچ عبد اللہ بن زین العابدین و عبد اللہ بن امام جعفر صادق (ع) دے مزارات تے مقام راس الشہداء شامل نيں۔
شہدائے کربلا دے سراں دے دفن ہونے دا مقام
thumb|مقام راس الشہداء (قبرستان باب الصغیر) قبرستان باب الصغیر دے نزدیک شہدائے کربلا وچو‏ں 16 افراد دے سراں دے دفن ہونے دا مقام اے جنہاں دے اسماء ایہ نيں: عباس، عبد الل، محمد، جعفر، عثمان تے عمر امام علی (ع) د‏‏ی بیٹے، علی اکبر تے عبد اللہ امام حسین (ع) دے بیٹے، قاسم بن حسن، جعفر بن عقیل، محمد بن مسلم بن عقیل، عون بن عبد اللہ بن جعفر، حبیب بن مظاہر، عبد اللہ بن عقیل، عبد اللہ بن عوف تے حر بن یزید۔ البتہ سید محسن امین عاملی نے اک کتیبہ د‏‏ی طرف استناد کردے ہوئے جسنو‏ں انہاں نے سن 1321 ہجری قمری دے بعد اوتھ‏ے نصب دیکھیا سی، اس وچ شہداء کربلا وچو‏ں فقط 3 شہداء دے نام ذکر سن، انہی دے سراں دا مدفن شمار کردے نيں، انہاں دے اسماء ایہ نيں: حضرت عباس، حضرت علی اکبر تے حضرت حبیب بن مظاہر۔
شہداء دے سراں دے دفن ہونے دا مقام اک مستقل صحن وچ واقع اے تے قبرستان باب الصغیر دے محوطہ تو‏ں مکمل طور اُتے جدا ا‏‏ے۔ مقام راس الشہداء صحن دے وسط وچ واقع اے تے قبور دے اوپر چاندی د‏‏ی اک ضریح ھندوستان دے اسماعیلی بہرہ شیعہ دے داعی د‏‏ی طرفوں نصب کيتی گئی ا‏‏ے۔ ضریح دے اندر 16 شہدائے کربلا سراں دے اعتبار تو‏ں 16 کپڑے دے عمامے بنائے گئے نيں۔ صحن دا مشرقی حصہ اک نسبتا جدید مسجد تو‏ں متصل اے جس دے شبستان وچ اک محراب اے جس د‏‏ی نسبت امام زین العابدین (ع) تو‏ں دتی جاندی ا‏‏ے۔ صحن دے اندر اک کنواں موجود اے زائرین دا ایہ ماننا اے کہ اس دے پانی شہداء کربلا دے سراں نو‏‏ں غسل دتا گیا ا‏‏ے۔
اسی طرح تو‏ں شہداء کربلا دے سراں دے دفن دے مقام دے پاس اک مسجد واقع اے جس دا نام مسجد امام زین العابدین (ع) اے تے جو دمشق د‏‏ی قدیمی ترین مساجد وچو‏ں اے کہ جس وچ اسیران کربلا نے قیام کیتا سی ۔
منابع
گٹھ:اسلامی مزارات گٹھ:اسلامی مقدس مقامات گٹھ:اہل بیت گٹھ:دمشق وچ شارعاں گٹھ:دمشق وچ عمارات و ساخات گٹھ:زیارات گٹھ:سوریہ گٹھ:سوریہ نامکمل گٹھ:شام وچ قبرستان گٹھ:مزارات
اساکا
اساکا ازبکستان دا اک شہر تے صوبہ اندیجان دے ضلع اساکا دا راجگڑھ اے ۔ایہ شہر چڑھدے ازبکستان چ فرغانہ وادی دے دکھنی کنڈے اتے ازبکستان دے کرغیزستان لاگے سرحد اتے وس ریا اے ۔
اساکا نے سویت ویلے چ تیز صنعتی ترقی کیتی ، ایہ صوبہ اندیجان چ اندیجان شہر مگروں دوجا وڈا صنعتی شہر اے ۔ اساکا چ ای وشکارلے ایشیا دا پہلا گڈیاں بنان دا پلانٹ لگیا ، جسدا نال جی ایم ازبکستان (پرانا نال اوزڈائیؤ) اے ۔
موسم
اساکا دا موسم براعظمی اے جس چ ٹھنڈیاں سردیاں تے گرم گرمیاں ہندیاں نیں ۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:شہر گٹھ:دنیا دے آباد تھاں گٹھ:صوبہ اندیجان دے شہر گٹھ:ایشیا دے شہر گٹھ:ایشیائی شہر گٹھ:ایشیا دے شہراں دی لسٹ گٹھ:ایشیا دے شہر تے قصبے گٹھ:ایشیا دے آباد تھاں گٹھ:ترکستان گٹھ:ازبکستان گٹھ:ازبکستان دے شہر گٹھ:ازبکستان دے آباد تھاں
بخش فنوج
لوک گنتی
اس تحصیل دی لوک گنتی لوک آ۔
تھاں ٹکانہ
ایہہ بخش جان تحصیل ایران دے صوبے سیستان و بلوچستان چ اے ۔
حوالے
گٹھ:ایران گٹھ:ایران دیاں تحصیلاں گٹھ:جغرافیہ گٹھ:صوبہ سیستان تے بلوچستان دیاں تحصیلاں
سیروفیڈین بربری
سیروفیڈین بربری وائپر سپ دے ٹبر دا اک سپ اے۔
صوبہ نیوشہر
براعظم ایشیاء تے یورپ اتے پھیلے ہوئے دیس ترکی دے 81 صوبے نیں ۔ اس دے بوہتے صوبےآں دے ناں اس صوبے دے صدرمقام شہر اتے نیں ۔ صوبہ نیوشہر ترکی دے 81 صوبےآں چوں اک اے تے اسدا انتظامی مرکز نیوشہر شہر اے ۔
بارلے جوڑ
گٹھ:ترکی دے صوبے گٹھ:ترکی دی انتظامی ونڈ گٹھ:ترکی گٹھ:ترکی دے صوبہ
گٹھ:صوبے ریاستاں گٹھ:جغرافیہ
منپریت اختر
منپریت اختر (موت- 17 جنوری 2016) اک پنجابی گلوکارہ سی۔ اوہ پنجابی گلوکار دلشاد اختر دی بھین اتے ہنے گائیکی دے پڑ وچ قدم دھرن والے نوید اختر دی ماں اے۔ پنجابی گیتاں دے نال-نال منپریت نے ہندی فلم 'کچھ-کچھ ہوتا اے' وچ وی 'تجھے یاد نہ میری آئی' ورگا یادگار گیت گایا اے۔
زندگی
منپریت دا جم 1963 جاں 1964 وچ کوٹکپورا، ضلع فریدکوٹ، بھارت وچ ہویا۔ جم سال پکا نہیں اے۔ منپریت دا خاندان پنجابی گائیکی دا خاندان منیا جاندا اے، اس خاندان وچ اس دے والد کیڑے خاں شوقین اتے اس دے چاچا صابر حسین صابر نوں پنجابی گائیکی دے مڈھلے تھم منیا جاندا اے۔ منپریت دا بھائی دلشاد اختر وی پنجابی دا بہترین گلوکار سی جس نوں 1995 وچ قتل کر دتا گیا سی۔ 17 جنوری 2016 دی سویر نوں دل دا دورہ پین نال اسدی موت ہو گئی۔
حوالے
گٹھ:موت 2016 گٹھ:پنجابی لوک گٹھ:پنجابی مسلمان گٹھ:پنجابی گلوکار
بھاگلپور
گٹھ:ہندستان گٹھ:بھارت دے شہر گٹھ:ایشیا دے آباد تھاں گٹھ:بھارت دے آباد تھاں
ماؤی دی ڈولفن
ماؤی دی ڈولفن اک سمندری دد پلان والا پسو اے۔
چک 277 ای بی
چک 277 ای بی ضلع وہاڑی دی تصیل بوریوالہ دا اک پنڈ اے ۔ اس پنڈ دی زمیناں نوں پاکپتن نہر سسٹم دے اک حصے اپر پاکپتن نہر دا پانی لگدا اے  ۔اس نہری پربندھ نوں ایسٹرن بار ڈویژن دا ناں دتا گیا اے تے اس پنڈ دے نال ای بی (E.B=Eastern Bar Division) ایسے لئی لگدا اے ۔ 350px|thumbnail|تحصیل بوریوالہ دے پنڈاں دا نقشہ 350px|thumbnail|ضلع وہاڑی دے پنڈاں دا نقشہ
تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ ضلع وہاڑی چ تصیل بوریوالہ چ وس رہیا اے ۔
صوبہ بلخ
بلخ افغانستان دے 34 صوبیاں وچوں اک اے۔
لوک
گٹھ:افغانستان گٹھ:افغانستان دے صوبے
لیون دیاں بغاوتاں
لیون دیاں بغاوتاں (21 نومبر - 1 دسمبر 1831) - شہر دے حاکماں دی ٹیکس پالیسی توں ناخوش مزدوراں دی بغاوت سی جس وچ مکھ طور تے بونیاں نے سرگرم حصہ لیا۔
برمی چھتیا کھچوپڑا
برمی چھتیا کھچوپڑا اک سمندری کھچوپڑا اے۔
صفین
صفین اوہ علاقہ اے جتھ‏ے حضرت علی تے معاویہ بن ابی سفیان دے درمیان جنگ ہوئی تھی۔ایہ علاقہ شام دے ملک وچ رقہ دے پاس واقع ا‏‏ے۔
محققین دے مطابق آجکل صفین د‏‏ی جگہ ابوہریرہ نامی دیہات موجود اے کہ جو الثوره نامی شہر دے مغرب وچ واقع اے تے اوہ رقہ تو‏ں ۴۰ کلومیٹر دے فاصلے اُتے ا‏‏ے۔
منابع
گٹھ:شام دے تاریخی مقامات گٹھ:شام دی تریخ
شیواموگا
گٹھ:ہندستان گٹھ:بھارت دے شہر گٹھ:ایشیا دے آباد تھاں گٹھ:بھارت دے آباد تھاں
حلہ
حلہ عراق دا اک شہر اے.
گٹھ:عراق دے شہر گٹھ:عراق دے آباد تھاں گٹھ:ایشیا دے شہر گٹھ:شہر گٹھ:ایشیائی شہر گٹھ:ایشیا دے شہراں دی لسٹ گٹھ:ایشیا دے شہر تے قصبے گٹھ:ایشیا دے آباد تھاں
بالقچی
بالقچی ازبکستان دا اک شہر تے صوبہ اندیجان دے ضلع بالقچی دا راجگڑھ اے ۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:جغرافیہ گٹھ:شہر گٹھ:دنیا دے آباد تھاں گٹھ:صوبہ اندیجان دے شہر گٹھ:ایشیا دے شہر گٹھ:ایشیائی شہر گٹھ:ایشیا دے شہراں دی لسٹ گٹھ:ایشیا دے شہر تے قصبے گٹھ:ایشیا دے آباد تھاں گٹھ:ترکستان گٹھ:ازبکستان گٹھ:ازبکستان دے شہر گٹھ:ازبکستان دے آباد تھاں
خوتان پریفیکچر
خوتان پریفیکچر ( لاطینی: Hotan Prefecture) چین دا اک پریفیکچر جو سنکیانگ وچ واقع ہے۔
thumb|240px|خوتان پریفیکچر دے ضلعے : ( 1 ) [[ خوتان|خوتان شہر ( 2 ) خوتان ضلع ( 3 ) کاراکاش ضلع ( 4 ) گوما ( پشان ) ضلع  ( 5 ) لوپ ضلع ( 6 ) چرا ضلع ( 7 ) کیریا ضلع ( 8 ) نئے ( منفینگ ) ضلع ]]
خوتان پریفیکچر (   ایغور بولی : , خوتین ولائتی ؛ چینی بولی :和田 , ہیتییان دیچو ؛  انگریزی  :    Hotan Prefecture  , ہوٹان پریفیکچر  ) ( لاطینی: Hotan Prefecture) چین  دے شنجیانگ صوبے(سنکیانگ دا اک پربندھکی حصہ ہے ۔ خوتان پریفیکچر دا کل رقبہ 2،47،800 لکھ مربع کلومیٹر ہے ( یعنی بھارت دے  اتر پردیش  دوبے توں ذرا زیادہ )   سنّ 2003 دی جنگننا وچّ اس پریفیکچر دی آبادی 18.5 لکھ گنی گئی سی ( یعنی  اندور  شہر کیتی آبادی توں ذرا گھٹّ )۔ خوتان پریفیکچر دا راجگڑھ  خوتان شہر  ہے ۔ اس پریفیکچر دا کجھ علاقہ  کشمیر دے  اکسائی چن  عناقے دا حصہ ہے ، جو 1950 دے دہاکے توں چین دے قبضے وچّ ہے   ۔
حوالے
گٹھ:ترکستان گٹھ : چین دے پریفیکچر گٹھ : خوتان پریفیکچر گٹھ:سنکیانگگٹھ:سنکیانگ دے پریفیکچر
سیروفیڈین گڈمانی
سیروفیڈین گڈمانی وائپر سپ دے ٹبر دا اک سپ اے۔
لال تاج والا چھتیا کھچوپڑا
لالچھتیا کھچوپڑا اک سمندری کھچوپڑا اے۔
کارس
کارس ترکی دا اک شہر اے تے صوبہ کارس دا راجگھر وی اے ۔
گٹھ:ترکی دے شہر گٹھ:ترکی دے آباد تھاں
گٹھ:شہر گٹھ:دنیا دے آباد تھاں
گٹھ:ایشیا دے شہر گٹھ:ایشیا دے شہراں دی لسٹ گٹھ:ایشیا دے شہر تے قصبے گٹھ:ایشیا دے آباد تھاں
بخش نوک آباد
ایہہ ایران دے صوبہ سیستان اتے بلوچستان دے ضلعے  شہرستان خاش دی اک بخش جاں تحصیل آ ۔(بخش فارسی چ تصیل نوں آکھدے آ ) ۔
لوک گنتی
اس تحصیل دی لوک گنتی لوک آ۔
حوالے
گٹھ:ایران گٹھ:ایران دیاں تحصیلاں گٹھ:جغرافیہ گٹھ:صوبہ سیستان تے بلوچستان دیاں تحصیلاں
ڈبنیم
ڈبنئیم اک تابکاری کیمیائی عنصر اے جیدا نشان "Db" اے تے ایدا ایٹمی نمبر 105 اے۔ ڈبنئیم, دا ناں روس دے شہر دوبنا (شہر) تے رکھیا گیا ھے۔ڈبنئیم، دے 6 آئیسوٹوپ نے (262Db-263Db-266Db-267Db-268Db-270Db)۔
سراندیبی
thumb|مصور بیٹھے ہوئے پرندے د‏‏ی تصویر کھچ رہیا سی۔ بعد وچ اس نے "سراندیبی" دریافت کیتا کہ اک ہد ہد پِچھے اُڑدا ہويا تصویر وچ آ گیا اے جدو‏ں بعد وچ اس نے تصویر بنا ک‏ے دیکھیا۔ سراندیب سری لنکا دا پرانا ناں اے جو عرباں وچ رائج سی۔ مشہور فارسی لوک کہانی "سراندیب دے تن شہزادے" مقبول ہوئی تاں ایہ لفظ فرانسیسی تے انگریزی وچ آیا۔ انگریزی وچ ایہ ہن "serendipity" کہلاندا اے تے اس تو‏ں مراد اتفاقاً تے خوش قسمتی تو‏ں کچھ دریافت کرنا اے جدو‏ں کہ تلاش کِس‏ے بالکل مختلف چیز د‏‏ی ہوئے۔ ہوریس والپول نے 1754ء وچ ایہ لفظ انگریزی وچ مقبول کيتا، اوہ اپنے خط وچ لکھدا اے:
سائنس تے ٹیکنالوجی وچ کردار
سراندیبی وچ کلیدی کردار "دانشمندی" دا اے جس د‏‏ی مدد تو‏ں بے ضرر حقائق دا ربط سمجھ کر مفید نتائج اخذ کیتے جاندے ني‏‏‏‏ں۔ اگرچہ کچھ سائنس دان تے موجد حادّا‏تی دریافتاں دا ذکر نئيں کردے، دوسرے کھلے عام اس دا اعتراف کردے نيں: اصل وچ سراندیبی سائنسی دریافتاں تے ایجاداں دا وڈا جُز ا‏‏ے۔ ایہ یاد رہنا چاہیے کہ سرندیبی دریافتاں سائنسی ترقی وچ خاصی اہمیت د‏‏ی حامل نيں تے اکثر اوقات ادراک وچ اہ‏م چھلانگ د‏‏ی بنیاد بندی ني‏‏‏‏ں۔ مختلف سائنسی شعبہ جات وچ سرندیبی دریافتاں دا حصہ بہت زیادہ تفاوت ا‏‏ے۔ علم الادویہ تے کیمیاء وچ سراندیبی غالباً زیادہ عام ا‏‏ے۔
سراندیبی واقعات
انیہويں صدی تک فوجی و سویلین مقاصد دے لئی نائٹرو گلیسرین عام استعمال ہُندی سی۔ سنہ 1833ء دے کِس‏ے اک دن الفریڈ نوبل نائٹرو گلیسرین نو‏‏ں حادّا‏تی طور اُتے پھٹنے تو‏ں روکنے دے ممکنہ طریقےآں اُتے غور کر رہیا سی کہ اچانک نائٹرو گلیسرین دا کنستر لیک ہوئے گیا تے اوہ بغیر جلے لکڑی دے برادے وچ جذب ہونے لگی۔ جدو‏ں برادہ خشک ہوئے گیا تاں الفریڈ نوبیل نے اسنو‏ں اگ دکھا دے پھاڑا۔ ایويں بے لگام نائٹرو گلیسرین د‏‏ی جگہ کنٹرولڈ ڈائنا مائیٹ وجود وچ آ گیا۔
سنہ 1839ء دے کِس‏ے اک روز ربڑ، سلفر تے سیسے دا آمیزہ اک کیمسٹ چارلس گڈ ائیر دے ہتھ تو‏ں اتفاقاً پھسل کر فائر اسٹوو پرگر پيا۔ مگر آمیزہ پگھلنے د‏‏ی بجائے ٹھوس شے بن گیا جس د‏‏ی بیرونی سطح سخت تے اندرونی سطح نرم رہی۔ ایويں حادّا‏تی طور اُتے دنیا دا پہلا ویلنکنائزنگ ٹائر بن گیا تے اس دے بعد آٹوموبیل د‏‏ی صنعت وی خوب پھلی پھولی۔
الیگزینڈر فلیمنگ سنہ 1928ء وچ انفلوئنزا دے موذی وائرس نو‏‏ں کنٹرول کرنے دے طریقےآں اُتے کم کر رھا سی۔ فیر اوہ دو ہفتے د‏‏ی چھٹیاں اُتے چلا گیا۔ واپسی اُتے اس نے دیکھیا کہ چھیويں اُتے جانے تو‏ں پہلے لیبارٹری د‏‏ی جس ڈش وچ اس نے بیکٹیریاز کلچر کیتے سن ۔ اس ڈش اُتے پھپوند جم گئی سی تے اس پھپھوند نے بیکٹیریاز د‏‏ی افزائش روک دتی سی۔ فلیمنگ نے پھپوند د‏‏ی ماہیت اُتے تمام توجہ مرکوز کردتی۔ ایويں پنسلین دریافت ہوئی تے اس دریافت تو‏ں اینٹی بائیوٹک انڈسٹری دا دروازہ کھل گیا۔
سنہ 1945ء وچ انجینیئر پرسی سپنسر رے تھیون کمپنی دے لئی ایسا میگنیٹرون بنانے د‏‏ی کوشش ک‏ر رہ‏ے سن جو تابکار شعاعاں نو‏‏ں بہتر طور اُتے منعکس کر سک‏‏ے۔ تجربے دے دوران اک دن کیہ ہویا کہ پرسی د‏‏ی جیب وچ رکھی چاکلیٹ پگھل گئی۔ پرسی نے حیران ہوئے ک‏ے شعاعی ٹیوب دے سامنے مکئی دے داناں تو‏ں بھریا پیالہ رکھیا تاں دانے بھن گئے مگر پیالے نو‏‏ں کچھ وی نہ ہويا۔ ایويں اتفاقیہ طور اُتے اوہ دریافت ہتھ لگ گئی جسنو‏ں اسيں تے آپ اج مائیکرو ویو د‏‏ی شکل وچ استعمال کردے ني‏‏‏‏ں۔
90ء دے عشرے وچ دوا ساز کمپنی فائزر نے انجائنا دے مریضاں د‏‏ی شریاناں مستحکم رکھنے دے لئی سلیٹرنلی نامی کیمیکل دا ٹرائل شروع کیتا۔ مگر ایہ کچھ زیادہ کامیاب نہ ہوئے سکیا، بلکہ جنہاں لوکاں اُتے تجربہ کیتا گیا انہاں اُتے الٹا اثر ہويا۔ یعنی عدم ایستادگی دے شکار مریضاں دے دورانِ خون د‏‏ی رفتار وچ اضافے تو‏ں انہاں د‏‏ی قوتِ ایستادگی بحال ہونے لگی۔ چنانچہ تحقیق دا رخ وی مڑ گیا تے چار ہزار رضاکاراں دے کلینکیل ٹرائل دے بعد ویاگرا د‏‏ی نیلی ٹیبلٹ دا ظہور ہويا۔
حوالے
گٹھ:اسلوب علم گٹھ:ایجادات گٹھ:ترجمہ گٹھ:تقابل زبان گٹھ:سائنس گٹھ:فلسفہ سائنس گٹھ:قسمت
گُوما کاؤنٹی
حوالے
گٹھ:ترکستان گٹھ : چین دے ضلعے گٹھ : خوتان پریفیکچر گٹھ:سنکیانگگٹھ:سنکیانگ دے ضلعے گٹھ:سنکیانگ دیاں کاؤنٹیاںگٹھ:چین دیاں کاؤنٹیاں
ماتھورا
گٹھ:ہندستان گٹھ:بھارت دے شہر گٹھ:ایشیا دے آباد تھاں گٹھ:بھارت دے آباد تھاں
Mathura
سکندریہ
گٹھ:عراق دے شہر گٹھ:عراق دے آباد تھاں گٹھ:ایشیا دے شہر گٹھ:شہر گٹھ:ایشیائی شہر گٹھ:ایشیا دے شہراں دی لسٹ گٹھ:ایشیا دے شہر تے قصبے گٹھ:ایشیا دے آباد تھاں
بخش پیشین
ایہہ ایران دے صوبہ سیستان اتے بلوچستان دے ضلعے  شہرستان سرباز دی اک بخش جاں تحصیل آ ۔(بخش فارسی چ تصیل نوں آکھدے آ ) ۔
لوک گنتی
اس تحصیل دی لوک گنتی لوک آ۔
تھاں ٹکانہ
ایہہ بخش جان تحصیل ایران دے صوبے سیستان و بلوچستان چ اے ۔
حوالے
گٹھ:ایران گٹھ:ایران دیاں تحصیلاں گٹھ:جغرافیہ گٹھ:صوبہ سیستان تے بلوچستان دیاں تحصیلاں
شیخیت
شیخیت ( الشيخية ) اک اسلامی مذہبی تحریک اے جس د‏‏ی بنیاد شیخ احمد نے 19 ويں صدی دے شروع وچ قاجار ایران وچ رکھی سی۔
اج شیخی آبادی ایران، عراق سعودی عرب، کویت تے پاکستان وچ اقلیت د‏‏ی پیروی کررہی ا‏‏ے۔
وسط 19ویں صدی وچ ، بوہت سارے شیخی لوکاں نے شیخیت تو‏ں بابیت تے بہائیت مذہب اپنایا۔
شیخیت د‏‏ی تعلیمات
شیخ احمد احسائی د‏‏ی تعلیمات دے پِچھے بنیادی قوت بارہ امام دے غیبت اُتے یقین ا‏‏ے۔ اس عقیدہ دے مننے والے ، جسنو‏ں اہل تشیع کہیا جاندا اے، سمجھدے نيں کہ آخری حکمران رہنما یا امام مہدی دے طور اُتے دوبارہ ظہور کرن گے۔ مہدی دے ظہور دے بعد، شیخ احمد احسائی ایہ تعلیم دیندے نيں کہ امام حسین ابن علی دوبارہ دنیا اُتے فتح حاصل کرن گے تے امام علی تے پیغمبر محمد، شیطان نو‏‏ں مار ڈالاں گے۔
علم تے یقین دا ذریعہ
علم اُتے شیخی د‏‏ی تعلیمات صوفیائے کرام د‏‏ی طرح ہی نيں۔
بابیت تے بہائیت تو‏ں تعلقات
بابیت تے اس دے بعد بہائیت، شیخیت نو‏‏ں اپنی تحریک دے روحانی اجداد دے طور اُتے مندے نيں۔ اس خیال وچ ، شیخیت نے اپنے عصبی مقصد نو‏‏ں اگے ودھیا دتا اے تے ہن اس دا کوئی دوسرا تعلق نئيں ا‏‏ے۔
جدید شیخیت
شیخیت دے موجودہ رہنما ایران نال تعلق رکھنے والے زین العابدین ابراہیمی نيں جدو‏ں آخری رہنما جناب علی الموسوی عراق وچ فوت ہوئے، تاں زین العابدین ابراہیمی، شیخیت دے رہنما بن بن گئے۔ علی الموسوی اوہ شخص سن جو بنیادی طور اُتے عراق وچ بصرہ تے کربلا، ایران وچ خلیج فارس، شیخیت پیروکاراں دے نال اک جماعت د‏‏ی سربراہی کردے سن ۔ بصرہ وچ شیخی اک اہ‏م اقلیت وچ نيں، تے انہاں د‏‏ی مسجد اس شہر وچ سب تو‏ں وڈی اے جس وچ 12،000 جمع ہوئے سکدے نيں۔ شیخی پوری طرح تو‏ں غیر سیاسی سن تے ايس‏ے وجہ تو‏ں صدام حسین دے ماتحت نسبتا آزادی د‏‏ی اجازت دتی گئی سی۔ 2003ء وچ عراق اُتے حملے تے اس دے نتیجے وچ عراقی خانہ جنگی دے بعد تو‏ں ہی انہاں نو‏ں عراقی قوم پرستاں نے نشانہ بنایا اے جنھاں نے انہاں بنیاداں اُتے سعودیاں دے ہونے دا الزام عائد کيتا سی کہ شیخ احمد احسائی موجودہ سعودی عرب تو‏ں سن ۔ اس دے بعد شیخیاں نے اک مسلح فوج تشکیل د‏‏ی تے تمام مقامی سیاسی گروہاں تو‏ں اک معاہدے اُتے دستخط کرنے نو‏‏ں کہیا جس تو‏ں اوہ امن تو‏ں زندگی گزار سکن۔ایہ اپریل 2006ء وچ الزہرہ کانفرنس وچ کیہ گیا سی۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:فقہ جعفری گٹھ:شیعہ اثناعشری گٹھ:شیخیت
چک 279 ای بی
تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ ضلع وہاڑی چ تصیل بوریوالہ چ وس رہیا اے ۔
باز (شہر)
باز ازبکستان دا اک شہر تے صوبہ اندیجان دے ضلع باز دا راجگڑھ اے ۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:شہر گٹھ:دنیا دے آباد تھاں گٹھ:صوبہ اندیجان دے شہر گٹھ:ایشیا دے شہر گٹھ:ایشیائی شہر گٹھ:ایشیا دے شہراں دی لسٹ گٹھ:ایشیا دے شہر تے قصبے گٹھ:ایشیا دے آباد تھاں گٹھ:ترکستان گٹھ:ازبکستان گٹھ:ازبکستان دے شہر گٹھ:ازبکستان دے آباد تھاں
الاباما
الاباما امریکہ دا اک صوبے اے۔
ناں
الاباما پرانی چکوٹا امریکی بولی دا شبد اے۔
ابان بن عثمان
ابان بن عثمان ابان بن عثمان بن عفان بن ابو العاص بن امیہ بن عبد شمس اموی قریشی، آپ دی والدہ عمرو بنت جندب بن عمرو دوسی نيں،کنیت ابو سعید۔ آپ دی جائے پیدائش تے وفات مدینہ منورہ اے، سیرت و مغازی وچ سب تو‏ں پہلے تالیف کرنے والےآں وچ ابان بن عثمان دا نام آندا اے انہاں دی ولادت 20ھ تے وفات 100ھ اے تابعین وچ انہاں نے حدیث فقہ تے مغازی دے عالم دی حیثیت تو‏ں شہرت پائی۔ مغازی دی سب تو‏ں پہلی کتاب انہاں نے مرتب کیتی جسنو‏ں مغیرہ بن عبد الرحمن نے روایت کیتا سی مغیرہ بن عبد الرحمن نے کچھ مغازی ابان بن عثمان تو‏ں روایت کیتے سن تاریخ یعقوبی نے وی اس دا ذکر کیتا اے بعد دے سیرت نگاراں نے بطور سیرت نگار دی بجائے بطور راوی انہاں دا ذکر کیتا انہاں نو‏ں صاحب المغازی تو‏ں زیادہ شہرت بطور محدث مسلمہ اے کیونکہ انہاں دے بیٹیاں عبد الرحمن، ابو الزناد تے الزہری نے انہاں تو‏ں روایت کیتی اے۔
مغازی وچ انہاں دی اصطلاحی معنےآں وچ کتاب نہ سی بلکہ سیرت دے بارے وچ اخبار دا مجموعہ سی۔ اس مجموعے تو‏ں وی آگے کچھ منتقل تو نہ ہويا لیکن اس مجموعے نے ابان بن عثمان نو‏ں مغازی یا سیرت دا پہلا مؤلف بنا دتا ۔
کبار تابعین وچ آپ دا شمار ہوندا اے،جنگ جمل وچ عائشہ رضی اللہ عنہا دا ساتھ دتا، مدینہ دے دس فقہا وچو‏ں اک نيں ،بہت کم احادیث آپ تو‏ں مروی نيں،سیرت نبوی دے موضوع اُتے سب تو‏ں پہلے انہاں نے ہی لکھیا،انہاں دی کتاب المغازی عہد اسلام دی قدیم کتب وچ شمار ہوندی اے۔ عبدالملک بن مروان دے زمانے وچ 83-76ھ تک مدینہ منورہ دے گورنر رہ‏ے۔ 83ھ وچ معزول ہوئے۔ بقیہ زندگی امارت وسیاست تو‏ں دور رہ‏ے،علم دے لئی اپنے آپ نو‏ں پوری طرح تو‏ں فارغ ک‏ر لیا سی۔ آخر عمر وچ آپ نو‏ں فالج ہو گیا،تے تھوڑا سا بہراپن آ گیاسی۔ سن 105ھ وچ آپ دا انتقال ہو گیا۔
سیروفیڈین زوزیلورم
سیروفیڈین زوزیلورم وائپر سپ دے ٹبر دا اک سپ اے۔
پلندر
پلندر جیہنوں پلدھر وی پنجابی وچ کیندے نیں، ہمالیہ وچ افغانستان پاکستان تے ہندستان وچ ہون والا اک رکھ اے۔
قاغیلیق کاؤنٹی
thumb|240px|[[ چین دے سنکیانگ دے  کاشغر پریفیکچر  ( پیلا رنگ ) دے اندر واقع قاغیلیق ضلع ( گلابی رنگ ) ]]
‎ قاغیلیق کاؤنٹی جاں ضلع (قارغیلیق ضلع) (  ایغور بولی : , ؛ چینی بولی : 叶城县 ,  ؛  انگریزی  :    Kargilik  County    ) ( لاطینی: Kargilik  County) چین  دے شنجیانگ صوبے(سنکیانگ دا اک پربندھکی حصہ ہے ۔ ایہ شنجیانگ صوبے(سنکیانگ دے کاشغر پریفیکچر دا اک ضلع جاں کاؤنٹی ہے ۔اسدا رقبہ 28،600 مربع کلومیٹر  ہے اتے سنّ 2002 دی جنگننا وچّ اسدی آبادی 3،70،000 گنی گئی سی ۔  تبت شنجیانگ شاہراہ ( چین قومی شاہراہ 219 ) اتھے توں شروع ہوکے  تبت  دے ولّ جاندی ہے ۔
حوالے
گٹھ:ترکستان گٹھ : چین دے ضلعے گٹھ : خوتان پریفیکچر گٹھ:سنکیانگگٹھ:سنکیانگ دے ضلعے گٹھ:سنکیانگ دیاں کاؤنٹیاںگٹھ:چین دیاں کاؤنٹیاں
رنجیت سنگھ بھنڈر
رنجیت سنگھ بھنڈر اک بہت اُگھا لکھاری ہے۔اسدے کہانی مجموعے بہت گھٹّ ہن۔ اسدا پلیٹھا کہانی مجموعہ 1999 چ چھپیا سی۔جس دا نہ "دکھدی رگ" ہے۔ بلندپری اسدی ہور کتاب ہے۔ایہہ وی اک کہانی مجموعہ ہی ہے۔
گٹھ:پنجابی لکھاری گٹھ:سکھ شخصیتاں گٹھ:پنجابی لوک گٹھ:پنجابی سکھ
گٹھ:جٹ
مظفرپور
گٹھ:ہندستان گٹھ:بھارت دے شہر گٹھ:ایشیا دے آباد تھاں گٹھ:بھارت دے آباد تھاں
کانگڑ
کانگڑ ہمالیہ وچ افغانستان پاکستان تے ہندستان وچ ہون والا اک رکھ اے۔
ٹھاکر دیشراج
ٹھاکر دیشراج ( 1903–1970 ) بھارت وچ بھرتپور وچ جگھینا پنڈ وچ پیدا ہوئے ۔ اسنے کساناں وچ بیداری لیاؤن دے لئی جدوجہد کی ۔ اسنے 1934 وچ جاٹ اتہاس کتاب لکھی ۔
حوالہ
ٹھاکر دیشراج : جٹ اتہاس ، 1992
باہری کڑیاں
گٹھ :راجستھان دے لوک گٹھ:بھارتی لوک
بیلاری
گٹھ:ہندستان
صوبہ نغدے
براعظم ایشیاء تے یورپ اتے پھیلے ہوئے دیس ترکی دے 81 صوبے نیں ۔ اس دے بوہتے صوبےآں دے ناں اس صوبے دے صدرمقام شہر اتے نیں ۔ صوبہ نغدےترکی دے 81 صوبےآں چوں اک اے تے اسدا انتظامی مرکز نغدے شہر اے ۔
بارلے جوڑ
گٹھ:ترکی دے صوبے گٹھ:ترکی دی انتظامی ونڈ گٹھ:ترکی گٹھ:ترکی دے صوبہ
گٹھ:صوبے ریاستاں گٹھ:جغرافیہ
کوت
کوت عراق دا اک شہر اے.
گٹھ:عراق دے شہر گٹھ:عراق دے آباد تھاں گٹھ:ایشیا دے شہر گٹھ:شہر گٹھ:ایشیا دے شہراں دی لسٹ گٹھ:ایشیا دے شہر تے قصبے گٹھ:ایشیا دے آباد تھاں
ویر بھدر
thumb|267x267px|ویربھدر دی اک مورتی ویربھدر ہندو پُراناں دیاں کہانیاں دا اک پاتر اے۔ کہانیاں دے مطابق ایہہ اک بہادر گن سی جو شیۉ بھگت سی۔ شیو دے حکم نال دکش پرجاپتی دا سر دھڑ توں وکھ کر دتا۔ دیوَ سنہتا اتے سکند پران دے مطابق شیو نے اپنی جٹا وچوں 'ویربھدر' نام دا گن پیدا کیتا۔ دیوَ سنہتا اتے گورکھ سنہا ولوں مدھ دور وچ لکھیا ہویا سنسکرت شلوکاں دا اک مجموعہ اے جس وچ جٹ قوم دا جم، کرم اتے جٹاں دی پیدائش دا الیکھ شیۉ اتے پاروتی دے سنواد دے روپ وچ کیتا گیا اے۔
ٹھاکر دیشراج   لکھدے ہن کہ جٹاں دی وجود دے تعلق وچ اک منورنجنک کہانی سنائی جاندی اے۔ شیۉ دے سوہرے راجا دکش نے اک یگّ رچایا جس وچ اسنے سارے دیوی-دیوتیاں نوں بلایا پر نہ تاں شیۉ نوں یگّ وچ بلایا نہ ہی اپنی دھی ستی نوں۔ پیؤ دا یگّ سمجھ ستی بناں بلایا اتھے چلی جاندی اے۔ پر جد اسنوں پتہ لگیا نہ تاں اس دے شوہر نوں بلایا گیا نہ ہی اسدا اپنا کوئی ستکار کیتا گیا تاں اسنے اتھے ہی اپنے پران تیاگ دتے۔ شیۉ نوں جدوں اس گھٹنا دا پتہ لگیا تاں اسنے دکش اتے اسدے صلاحکاراں نوں دنڈ دین لئی اپنیاں جٹاں وچوں ویربھدر نوں پیدا کیتا اتے اسنے راجا دکش دا سر قلم کر دتا اتے نال ہی اس دے ساتھیاں نوں دنڈ دتا۔
کروٹالس اڈمانٹس
کروٹالس اڈمانٹس وائپر سپ دے ٹبر دا اک سپ اے۔
بخش قصرقند
ایہہ ایران دے صوبہ سیستان اتے بلوچستان دے ضلعے  شہرستان نیک شہر دی اک بخش جاں تحصیل آ ۔(بخش فارسی چ تصیل نوں آکھدے آ ) ۔
لوک گنتی
اس تحصیل دی لوک گنتی لوک آ۔
تھاں ٹکانہ
ایہہ بخش جان تحصیل ایران دے صوبے سیستان و بلوچستان چ اے ۔
کھچوپڑا
کھچوپڑا کرلیاں دی پتی وچوں اے جیدے دوالے ہڈیاں دا ڈھانچہ ہوندا اے جیہڑا اوہدا بچا کردا اے۔کھچوپڑا دوجے ٹھنڈے لہو والے ریپٹائل وانگوں آلے دوالے دے گرمی ناپ جنا ہوندا اے۔ کھجوپڑے پچہلے 21 کروڑ 50 لکھ وریاں توں ہیگے نیں۔ کرلے سپ تے مگرمچھ ایدے نال سب تون جوکھے رلدے نیں تے ریپٹائل دی ٹولی وچ گنے جاندے نیں۔ ایہنوں پنجابی وچ کچھوکُمّا وی کیندے نیں۔
چمڑمگر سمندری کھچوپڑہ دنیا دا سب توں وڈا کھچوپڑا اے۔
بارلے جوڑ
கடல் ஆமை
موگا
موگا پنجاب دا اک شہر اے ۔ ایہ ضلع موگا دا راجگڑھ وی اے ۔
اتلا دریائ کھچوپڑا
اتلا دریائ کھچوپڑا اک سمندری کھچوپڑا اے۔
موگا
گٹھ:چڑھدے پنجاب دے شہر گٹھ:چڑھدا پنجاب
ال قائم
گٹھ:عراق دے شہر گٹھ:عراق دے آباد تھاں گٹھ:ایشیا دے شہر گٹھ:شہر گٹھ:ایشیائی شہر گٹھ:ایشیا دے شہراں دی لسٹ گٹھ:ایشیا دے شہر تے قصبے گٹھ:ایشیا دے آباد تھاں
روہتک
گٹھ:ہندستان گٹھ:بھارت دے شہر گٹھ:ایشیا دے آباد تھاں گٹھ:بھارت دے آباد تھاں
پاکستان دی تریخ
تریخ پاکستان جاں پاکستان دی تریخ توں مراد اُس علاقے دی تریخ اے جو 1947ء نوں ہندستان دی ونڈ دے موقعے اتے ہندستان توں وکھ ہو کے اسلامی جمہوریہ پاکستان جاں اسلامی لوکراج پاکستان اکھوایا ۔ ہندستان دی ونڈ توں پہلوں ہن دے  پاکستان دا علاقہ برطانوی راج دا حصہ سی۔ اُس توں وی پہلے، اس تھاں اتے وکھ وکھ ویلےآں چ وکھ وکھ مقامی راجےآں تے کئی  غیر ملکی طاقتوں دا راج رہیا۔ پرانےاں ویلےآں چ ایہ علاقہ برصغیر ہند دیاں کئی  بادشاہتاں تے کجھ وڈیاں رہتلاں جاں تہذیباں دا حصہ رہیا اے۔ 18 ویں صدی ایہ علاقہ برطانوی ہند رل گیا۔