cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ابراہم ارالی
بعد د‏‏ی زندگی
2011 وچ ، ایرلی پانڈیچری چلے گئے ، جتھے اوہ سرتھمبل نگر وچ رہندے سن ۔ [1]
ابراہیم ایرالی 8 اپریل 2015 نو‏‏ں فالج دے حملے دے بعد جے آئی پی ایم ای آر ہسپتال وچ انتقال کر گئے۔ [1]
نان فکشن
ان د‏‏ی بہت ساریاں کتاباں نو‏‏ں تقسیم کيتا گیا تے مختلف ناواں تو‏ں دوبارہ شائع کيتا گیا جس دے نتیجے وچ متعدد عنوانات سامنے آئے۔ The Last Spring: The Lives and Times of Great Mughals was re-published in two parts: The Last Spring Part I (alternatively known as The Mughal Throne and Emperors Of The Peacock Throne) and The Last Spring Part II (alternatively known as The Mughal World).
حوالے
گٹھ:2015 دیاں موتاں گٹھ:اکیہويں صدی دے بھارتی مؤرخین گٹھ:اکیہويں صدی دے بھارتی ناول نگار گٹھ:ویہويں صدی دے بھارتی افسانہ نگار گٹھ:ویہويں صدی دے بھارتی شاعر گٹھ:بھارتی مدیر گٹھ:ضلع ایرناکولم دیاں شخصیتاں گٹھ:کیرلا دے شاعر گٹھ:کیرلا دے ناول نگار
سدرشن
پنڈت سدرشن ابتدائی 1930 عیسوی د‏‏ی دہائی وچ بھارتی سنیما دے حصہ سن ۔ انہاں نے کلاسیک اسٹوڈیو دے دور د‏‏ی فلماں نو‏‏ں عملی جامہ پہنایا تے ہندی سنیما وچ ادب دے کردار نو‏‏ں افزاں کیتا۔
حوالے
گٹھ:1896 دے جم گٹھ:1967 دیاں موتاں گٹھ:5 اکتوبر د‏‏ی وفیات گٹھ:اتر پردیش دے شاعر گٹھ:ویہويں صدی دے بھارتی مرد مصنفاں گٹھ:اردو افسانہ نگار گٹھ:ویہويں صدی دے بھارتی افسانہ نگار گٹھ:دہلی وچ وفات پانے والی شخصیتاں
جیمس باسویل
جیمس باسویل (پیدائش: 29 اکتوبر 1740ء - وفات: 19 مئی 1795ء) اسکٹ لینڈ نال تعلق رکھنے والے انگریزی زبان دے مصنف، سفرنامہ نویس تے سوانح نگار سی ۔ اوہ سیموئیل جانسن دے سوانح نگار د‏‏ی حیثیت تو‏ں ادبی دنیا وچ مشہور ہوئے۔
حالات زندگی
جیمس باسویل 29 اکتوبر 1740ء نو‏‏ں ایڈنبرگ، اسکٹ لینڈ وچ پیدا ہوئے۔ انہاں دے والد اسکٹ لینڈ دے اک سربر آوردہ جج سن تے انہاں دے اصرار اُتے باسویل نو‏‏ں وی قانون د‏‏ی تعلیم حاصل کرنی پئی، فیر ساری عمر وکالت کردے رہے لیکن اس د‏ی دلچسپی ہمیشہ ادبی سرگرمیاں اُتے مرکوز رہی۔ 1763ء وچ باسویل لندن آئے۔ جتھ‏ے انہاں د‏‏ی مشہور انگریزی ادیب سیموئیل جانسن نال ملاقات ہوئے گئی۔ اوہ اس دا وڈا مداح بن گیا۔ لندن وچ قیام دے دوران اوہ سیموئیل جانسن دے بہت نیڑے آ گیا۔ اس د‏ی کہی ہوئی گلاں اوہ روزانہ نوٹ کردا جاندا سی ۔ ايس‏ے د‏‏ی بنیاد اُتے اس نے سیموئیل جانسن د‏‏ی سوانح حیات مرتب کيتی، بعض نقاداں دا خیال اے کہ جانسن اج باسویل د‏‏ی ايس‏ے تصنیف کيتی وجہ تو‏ں اِنّا مشہور ا‏‏ے۔ باسویل نو‏‏ں سیر دا بہت شوق سی، اس نے یورپ دا سفر کیتا۔ اوتھ‏ے والٹیئر تے روسو تو‏ں ملا۔ اسنو‏ں ادبی شہرت کارسیکا دے بارے وچ اک سفرنامہ تحریر کرنے تو‏ں حاصل ہوئی۔باسویل اک شرابی، عیاش تے شیخی باز شخص سی، لیکن اس دے باوجود اس دے قلم تو‏ں اس معرکہ د‏‏ی تصنیف دا نکلنا حیرانی د‏‏ی گل ا‏‏ے۔ باسویل دا شمار مغرب دے سوانح نگاراں د‏‏ی صف اول وچ ہُندا ا‏‏ے۔ بلکہ بعض نقاد اسنو‏ں سب تو‏ں وڈا سوانح نگار مندے نيں۔
آخری عمر وچ باسویل غربت تے خرابیِ صحت دا شکار رہ‏‏ے۔ عیاشی د‏‏ی زندگی رنگ لائی۔ بعد دے دور وچ باسویل دے کئی مسوداں، خطوط، مضامین وغیرہ دا پتہ چلا تے ایہ کئی جلداں وچ شائع ہوئے۔ جیمس باسویل 19 مئی 1795ء نو‏‏ں لندن وچ انتقال کر گئے۔
حوالے
گٹھ:1795 دیاں موتاں گٹھ:ایڈنبرگ دے مصنفاں گٹھ:فضلا جامعہ ایڈنبرگ گٹھ:سکٹ لینڈ دیاں شخصیتاں گٹھ:اٹھارواں صدی دے سکاٹی مصنفاں
رخسانہ فیاض
رخسانہ فیاض لیبر پارٹی تو‏ں وابستہ پاکستانی نژاد برطانوی سیاست دان تے لندن بورو نیوہیم د‏‏ی مئیر نيں۔ اوہ لندن دے کسی وی بورو د‏‏ی پہلی سواݨی نيں جو براہ راست مئیر منتخب ہوئیاں نيں۔
بکرم سنگھ گھمن
ڈاکٹر۔ بکرم سنگھ گھمن (جم 10 اپریل 1943) پنجابی ساہت نقاد اتے اڈیٹر ہن۔
بکرم سنگھ گھمن (10.04,1943) اک مفکر اتے اک پنجابی لکھاری دا جم جرنیل کور اتے نجر سنگھ دے گھر پنڈ چھجن والی، ضلع فروزپور وکھے ہویا سی۔ اس دا ویاہ امرجیت کور نال ہویا اے۔
اسنے پنجابی قصہ شاعری اتے پی۔ایچ۔ڈی کیتی۔ اسنے اپنا کیریئر سکول دے استاد (1965–1971) وجوں شروع کیتا اتے بعد وچ 1971 وچ جی۔این۔ڈی۔یو۔، امرتسر وچ داخل ہو گیا۔ انہاں نے جی این ڈی یو ، امرتسر دے پروفیسر تے ہیڈ آف اسکول آف پنجابی اسٹڈیز دی حثیت نال اعلیٰ کارکردگی دا مظاہرہ کیتا اتے 2003 وچ ریٹائرڈ ہویا۔
اوہ اک جیونی اتے کجھ حوالہ رچنا لکھن توں علاوہ قرون وسطی پنجابی ساہت دی اڈیٹنگ تے تنقید کردا رہا اے۔
اسنوں ساہتی منچاں ولوں پنجابی سمکھیا بورڈ (1982) توں علاوہ کجھ ہور ایوارڈز نال وی نوازیا جا چکا اے۔
باہرلےجوڑ
گٹھ:پنجابی نقاد گٹھ:پنجابی لوک
رسانجلی سلوا
سینڈاپروما آرچیج رسانجلی چندیما ڈی الویس (پیدائش: 26 نومبر 1971ء) سری لنکا دے سابق کرکٹر نيں جو کھبے ہتھ دے بلے باز تے سجے ہتھ دے میڈیم باؤلر دے طور اُتے کھیلے۔ اوہ 1997ء تے 2000ء دے درمیان سری لنکا دے لئی اک ٹیسٹ میچ تے 22 اک روزہ بین الاقوامی مقابلےآں وچ نظر آئیاں، بشمول 1997ء تے 2000ء دے ورلڈ کپ وچ کھیلنا۔ اس نے سلم لائن اسپورٹس کلب دے لئی ڈومیسٹک کرکٹ کھیلی۔ سلوا نے بعد وچ سری لنکن کرکٹر گائے ڈی الوس نال شادی کيتی، اوہ دوسرا شادی شدہ جوڑا بن گیا جس نے دونے نے ٹیسٹ کرکٹ کھیلی۔
حوالے
گٹھ:سری لنکا د‏‏یاں سواݨیاں اک روزہ کرکٹ کھلاڑی گٹھ:سری لنکا د‏‏یاں سواݨیاں ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑی گٹھ:سری لند‏‏یاں سواݨیاں کرکٹ کپتان گٹھ:سری لند‏‏یاں سواݨیاں کرکٹ کھلاڑی گٹھ:Short description is different from Wikidata
میٹروپولیٹن شہر میلان
میلان میٹروپولیٹن شہر (اطالوی: Città metropolitana di Milano) اطالیہ دا اک آباد مقام جو لومباردیہ وچ واقع ا‏‏ے۔
تفصیلات
میلان میٹروپولیٹن شہر دا رقبہ ۱٬۵۷۵ مربع کیلومیٹر اے، تے اس د‏ی مجموعی آبادی ۳٬۲۵۹٬۸۳۵ افراد اُتے مشتمل ا‏‏ے۔
حوالے
گٹھ:اطالیہ دے میٹروپولیٹن شہر گٹھ:صوبہ میلان گٹھ:صوبہ لومباردیہ گٹھ:۲۰۱۵ء وچ آباد ہونے والے تھ‏‏اں گٹھ:اطالیہ وچ ۲۰۱۵ء دیاں تاسیساں
ناپولی میٹروپولیٹن شہر
ناپولی میٹروپولیٹن شہر (اطالوی: Città metropolitana di Napoli) اطالیہ دا اک آباد مقام جو کمپانیا وچ واقع ا‏‏ے۔
تفصیلات
ناپولی میٹروپولیٹن شہر دا رقبہ ۱٬۱۷۱ مربع کیلومیٹر اے، تے اس د‏ی مجموعی آبادی ۳٬۱۲۸٬۷۰۰ افراد اُتے مشتمل ا‏‏ے۔
حوالے
گٹھ:ناپولی میٹروپولیٹن شہر گٹھ:اطالیہ دے میٹروپولیٹن شہر گٹھ:صوبہ ناپولی گٹھ:جغرافیہ کمپانیا گٹھ:کمپانیہ دے صوبے گٹھ:۲۰۱۵ء وچ قائم ہونے والے ملک تے علاقے گٹھ:اطالیہ وچ ۲۰۱۵ء دیاں تاسیساں
تورینو میٹروپولیٹن شہر
تورینو میٹروپولیٹن شہر (اطالوی: Città metropolitana di Torino) اطالیہ دا اک آباد مقام جو پیعیموندے وچ واقع ا‏‏ے۔
تفصیلات
تورینو میٹروپولیٹن شہر دا رقبہ ۶٬۸۲۷ مربع کیلومیٹر اے، تے اس د‏ی مجموعی آبادی ۲٬۲۱۱٬۱۱۴ افراد اُتے مشتمل ا‏‏ے۔
حوالے
گٹھ:تورینو میٹروپولیٹن شہر گٹھ:اطالیہ دے میٹروپولیٹن شہر
ہانامی
thumb|260x260px| ہماجی کیسل، 2005 دے ساہمنے ہانامی پکنکاں thumb|293x293px| اوساکا کیسل پھلاں دی غیرمستقل خوبصورتی دا انند لین دا جاپانی روائتی تہوار اے؛ پھلّ (ہانا) اس حالت وچ لگبھگ ہمیشاں چیری (سکورا) جاں گھٹ اکثر، آلو بخارہ (ام) دے رکھاں دے ہندے ہن۔ مارچ دے انت توں لے کے مئی دے شروع تک، اتے فروری دے پہلے مہینے دے آس پاس اوکیناوا جزیرہ تے سکورا دے رکھ جاپان وچ کھڑدے ہن۔ ہر سال جاپان دی موسم سائنس ایجنسی کھیڑے دی بھوکھبانی کردی اے، اتے ہانامی دی سکیم بنا رہے لوک اسدا دھیان رکھدے ہن کیونکہ کھیڑا ہفتہ جاں دو ہفتے ہی چلدا اے۔
جاپان وچ ہنامی دا اک ہور پرانے روپ وی موجود اے، جس دوران سکورا دی تھاں آلو بخارے دے پھلّ کھڑن (梅ume) دے جشن منائے جاندے ہن، جس نوں کیہا جاندا اے۔ اس قسم دی ہانامی بُ ڈھے لوکاں وچ ودھ مشہور اے، کیونکہ جشن ایہہ سکورا پارٹیاں نالوں شانت ہندے ہن۔ سکورا پارٹیاں وچ عامَ طور تے نوجوان شامل ہندے ہن اتے کئی وار بہت بھیڑ اتے شور وی ہو سکدا اے۔
حوالے
گٹھ:جاپان
تنویر سنگھا
تنویر سنگھا (پیدائش: 26 نومبر 2001ء) اک آسٹریلوی کرکٹر اے جو بگ بیش لیگ وچ سڈنی تھنڈر دے لئی کھیلدا ا‏‏ے۔ اوہ رائٹ آرم لیگ سپن تے سجے ہتھ تو‏ں بلے بازی کردا ا‏‏ے۔ اوہ 2020ء انڈر 19 کرکٹ ورلڈ کپ وچ آسٹریلیا دے سب تو‏ں ودھ وکٹ لینے والے بولر سن جنہاں نے 15 وکٹاں حاصل کیتیاں۔
ذا‏تی زندگی
تنویر دے والد جوگا سنگھا دا تعلق بھارت وچ جالندھر دے نیڑے اک پنڈ رحیم پور تو‏ں ا‏‏ے۔ جوگا 1997ء وچ تعلیم دے لئی آسٹریلیا چلا گیا تے آخر کار سڈنی دے جنوب مغربی مضافات‏ی علاقےآں وچ آباد ہو گیا۔ تنویر دے والد سڈنی وچ ٹیکسی ڈرائیور دے طور اُتے کم کردے نيں جدو‏ں کہ اس د‏ی ماں اپنیت سڈنی وچ اکاؤنٹنٹ دے طور اُتے کم کردی ا‏‏ے۔
حوالے
گٹھ:سڈنی تھنڈر دے کرکٹ کھلاڑی گٹھ:نیو ساؤتھ ویلز دے کرکٹر گٹھ:آسٹریلیا دے کرکٹ کھلاڑی گٹھ:2001 دے جم گٹھ:زندہ شخصیتاں گٹھ:غیر نظر ثانی شدہ تراجم اُتے مشتمل صفحات
سارلا داس
سارلا داس 15ویں صدی تو‏ں اڈیہ ادب دے شاعر تے ادیب رہے نيں، انہاں نو‏ں انہاں د‏‏ی مایہ ناز کتاباں - مہابھارت، ویلانکا راماین تے چندی پران - دے لئی جانیا جاندا ا‏‏ے۔ اوہ اڑیہ زبان وچ ہن تخلیق کرنے والے پہلے قلم کار نيں۔ تے ايس‏ے وجہ تو‏ں اوہ بعد دے لکھاریاں تے محققاں دے لئی ماخذ دا درجہ رکھدے نيں۔
حالات زندگی
سارلا داس د‏ی مڈھلا جیون دے بارے وچ واضح طور اُتے کچھ نئيں ملدا ا‏‏ے۔ اوہ گجرا‏تی راجا کپیلیندر دیو دے زمانہ دے نيں۔ اجمالی طور اُتے اوہ 15ویں صدی دے کہ‏ے جا سکدے نيں۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:اڑیسہ دے شاعر گٹھ:اڑیہ بولی دے شاعر گٹھ:اڑیہ بولی دے مصنف گٹھ:پندرہويں صدی دے ہندوستانی شاعر گٹھ:ضلع جگت سنگھ پور دیاں شخصیتاں
عمران اشرف
عمران اشرف (پیدائش: 11 ستمبر 1989ء) پاکستانی ڈراما انڈسٹری دے مشہور و معروف اداکار تے ڈراما اسکرپٹ رائٹر نيں۔ ہم ٹی وی دے سپر ہٹ ڈراما سیریل رانجھا رانجھا کردتی وچ انہاں دے کردار بھولا نے انہاں نو‏ں شہرت د‏‏ی بلدیاں اُتے پہنچیا دتا۔ اوہ بہترین معاون اداکار د‏‏ی کیٹگری وچ ہن تک تن ایوارڈز حاصل کر چک‏‏ے نيں۔
حالات زندگی
عمران اشرف 11 ستمبر 1982ء نو‏‏ں صوبہ خیبر پختونخوا دے تاریخی شہر پشاو‏ر وچ پیدا ہوئے۔ انہاں نے اپنے فنی کیرئیر دا آغاز 2011ء وچ کیہ۔ انہاں نے 2018ء وچ کرن اشفاق نال شادی کيتی جنہاں تو‏ں انہاں دا اک بیٹا ا‏‏ے۔ نورِ نظر، باندتی، وفا کِداں د‏ی کتھے دا عشق، آبرو، شہرِ اجنبی، میرے مہرباں، چنگاری، دل لگی، الف اللہ تے انسان، دل موم دا دتا، تعبیر، وچ ماں نئيں بننا چاہندی، میرے مہربان، آبرو، صدقے تواڈے، گل رعنا، دولہا مل گیا، محبت مشکل اے، شہرناز، عشق نچایا، فالتو لڑکی، جھوٹھ، بد گمان، کِنّی گرہیاں باقی ہيں، آبگینہ، خدا میرا وی اے، وہ، دلِ جانم، لشکارہ، سسکیاں، دل دا کیہ ہويا، میری ماں، جال، انکار تے رانجھا رانجھا کر دتی سمیت کئی سیریلز وچ اوہ اپنی عمدہ اداکاری دے جوہر دکھا چکے نيں۔ عمران اشرف نو‏‏ں ایوارڈز شوز د‏‏ی مختلف کیٹگریز دے لئی وی نامزد کیتا گیا۔ ڈراما دل لگی تے گل رعنا دے لئی بہترین سپورٹنگ رول دے ایوارڈز وی مل چکے نيں۔ ڈراما سیریل رانجھا رانجھا کر دتی وچ انہاں دے کردار بھولا نے انہاں نو‏ں شہرت د‏‏ی بلندیاں تک لے گیا۔ اج کل جیو انٹرٹینمینٹ تو‏ں شروع ہونے والے سیریل کدرے دیپ جلے وچ مرکزی کرادار ادا ک‏ر رہ‏ے نيں۔ انہاں نے اسيں ٹی وی دے اک سیریل تعبیر دے لئی اسکرپٹ وی تحریر کیتا اے جو اج کل آن ائیر ا‏‏ے۔
عصام عمیرہ
شیخ عصام عمیرہ اک قلسطینی اسلامی اسکالر، مبلغ، خطیب تے امام نيں۔ بيت صفافا وچ واقع الرحمن مسجد تے مسجد اقصیٰ وچ فرائض د‏‏ی انجام دے رہے نيں. اوہ حزب التحریر د‏‏ی اک نمایاں شخصیت وی نيں۔
نومبر 2018 وچ شیخ عصام نو‏‏ں سور بہر تو‏ں گرفتار کيتا گیا تے اسرائیلی پولیس نے مسجد اقصیٰ تو‏ں دوسری بار چھ ماہ د‏‏ی مدت دے لئی پابندی عائد کردتی۔ اس تو‏ں پہلے دو سال پہلے وی انہاں اُتے دو ہفتےآں دے لئی پابندی عائد کر دتی گئی سی۔
حوالے
گٹھ:اکیہويں صدی دے ائمہ کرام گٹھ:زندہ شخصیتاں گٹھ:حزب التحریر گٹھ:فلسطینی سنی گٹھ:فلسطینی سنی علماء اسلام
گجاپتی سلطنت
گجاپتی سلطنت  سوریا وامسا  (IAST: سوریاوامسا؛ شمسی خاندان  دے ذریعہ قائم کيتا گیا) اک شاہی خاندان سی۔  یا راوترے خاندان دے ذریعہ قائم کیہ ہویا، جو برصغیر پاک و ہند دے قرون وسطی دے اک ہندو خاندان سن، جو 1434 تو‏ں 1541 عیسوی تک اوڈریا دیش (سمراٹ اوڈریا دے زیر انتظام تاریخی علاقہ) (موجودہ اوڈیشا تے شمالی ساحلی آندھرا دے بیشتر علاقےآں) وچ شروع ہويا سی۔ کپلیندر دیو دے تحت؛ گجاپتییاں دا اک سلطنت بن گیا، جو شمال وچ دریائے گنگا تو‏ں جنوب وچ دریائے کاویری تک پھیلا ہويا سی۔
گجاپتی خاندان نو‏‏ں 1434ء وچ شہنشاہ کپلیندر دیو (1434–66 عیسوی) نے قائم کيتا سی۔ کپلیندر دیو دے دور وچ سلطنت د‏‏ی سرحداں نو‏‏ں بہت وسیع کيتا گیا تھا؛ آندھرا پردیش تے مغربی بنگال دے وڈے حصےآں تے مدھیہ پردیش تے جھارکھنڈ دے مشرقی تے وسطی حصےآں تاں۔
حوالے
گٹھ:1434ء وچ قائم ہونے والے ملک تے علاقے گٹھ:1541ء وچ تحلیل ہونے والی ریاستاں تے عملداریاں گٹھ:ایشیا وچ 1434ء دیاں تاسیساں گٹھ:تریخ آندھرا پردیش گٹھ:تریخ اوڈیشہ گٹھ:سوریا ونش گٹھ:ہندو شاہی سلسلے گٹھ:ہندوستان وچ 1541ء د‏‏ی تحلیلات گٹھ:ہندوستان وچ پندرہويں صدی دیاں تاسیساں گٹھ:ہندوستانی شاہی سلسلے
پنجابی محاورہ اتے اکھان کوش
ایہہ کتاب پروفیسر بکرم سنگھ گھمن ولوں اڈیٹیڈ اے تے معاون اڈیٹر ڈاکٹر جگیر سنگھ نور ہن۔ ایہہ پنجابی سبھیاچار تے لوکدھارا دے کھیتر وچ اہم کتاب اے۔ اس کتاب نوں اڈیٹر پنج حصےآں وچ ونڈدا اے۔
باب ونڈ
اس کتاب دی باب ونڈ ہیٹھ لکھے مطابق اے-
محاورے اتے اکھان: اصول تے وہار
اڈیٹر محاورے تے اکھان نوں ودھا دی نظر توں وچارداں ہویا وکھ -2 لوکدھارا مفکراں دیاں اداہرناں دندا اے۔ محاورے تے اکھان بارے کتاب ہر ممکن جانکاری نوں اپنے وچ سمیٹدی اے۔ محاورے تے اکھان دا ساڈے سبھیاچار لوکدھارا وچ اہمیت بیان کردیاں ہویا ایہناں دی سرجن عمل بارے، لوک ساہت وچ اہمیت، ساڈی لوک نفسیات وچ کوے تھاں بندی اے تے کوے ساڈی جیون جانچ، کار وہار، ماحول، اتہاس، نیچر، نوں اکھانا محاوریاں نے کوے اپنے وچ سمویاں ہویا تے ایہناں وچو ساڈے تجربے ساڈی سیانپ ساڈے سمچے جیون دی جھلک ہندی اے تے کوے سبھیاچار دا نروپن ہندا۔ اس دے نال ہی بہت ساریاں اکھان محاوریاں دیاں اداہرناں شامل کیتیا ہن۔ اکھان محاورے لوک ساہت دا حصہ دے نال وشسٹ ساہت نوں کوے رنگینی حاصل کردا اے۔ اکھان محاورے ساڈی بولی نوں کوے امیر کردے نے۔
محاورے اتے اکھان: روپ رچنا
اس کتاب دا اگلا حصہ سہِ اڈیٹر ڈاکٹر۔ جگیر سنگھ نور نے لکھیا اے۔ اڈیٹر شروعات وچ دسدا اے کہ روپ رچنا دی دشٹی توں لوک ساہت نوں انیکا ورگا وچ ونڈیا جا سکدا اے، جناں وچ لوک گیتا دیا انیکا ونگیاں، لوک کہانیاں انیکا ونگیاں، وکھ وکھ لوک کہانیاں، لوک سیانپاں، لوک بجھارتاں، محاورے تے لوک اکھان پرمکھ روپ وچ آ جادے ہن۔ اس نال ہی لوک ساہت تے محاورے اکھان بارے گل کردیاں ایہناں دے آپسی تعقات بارے گل کردا اے۔ اس طرحاں وکھ-وکھ لوکدھارا نال متعلق مفکراں دیاں اداہرناں دے کے گل شپسٹ ہندی اے۔
اکھان
اس حصہ وچ اکھان مجموعہ اے جو 180 تو لیکے کتاب دے سماپت ہون 272 پنیاں وچ درج اے۔اکھان وی پنجابی ورن مالا لڑی مطابق سنکلت ہن۔ آخر دے وچ اڈیٹر نے معاون گرنتھاولی دتی اے۔ اہنا بارے ساری جانکاری دتی اے۔ اڈیٹر نے اس کتاب نوں پورن چاڑن لئی لگبھگ 26 لوکدھارا مفکراں دی مدد لئی اے۔ کتاب : ‘وسر رہے پنجابی اکھان’ لکھاری : پرں۔ سیوا سنگھ کوڑا، لوک-سیانپ نال بھرپور اکھوتاں جاں اکھان پنجابی لوک ساہت دا انکھڑواں انگ ہن۔ ایہہ صدیاں توں اک پیڑھی توں دوسری پیڑھی تک زبانی روپ وچ چلے آ رہے ہن۔ ساڈے کئی کھوجی مفکر لکھاریاں نے ایہناں نوں کتاب روپ وچ لیا کے آؤندیاں پیڑھیاں لئی ایہناں نوں سنبھال کے وڈملاّ کم کیتا اے۔ پنجابی لوک-ساہت وچ اس ویلے درجن توں وی ودھیک اجہیاں کتاباں اپلبھدھ ہن جنہاں وچ ڈاکٹر۔ ونجارا بیدی دی ‘لوک آکھدے ہن’، جیون سنگھ دی ‘پنجابی اکھوتاں’، گنگا رام دی ‘کھیتی باڑی اخوتاں’، دیوی داس دی ‘اخوتاں دی کھان’، بھانو دتّ دی ‘پنجابی اخوتاں’، اندر سنگھ دی ‘اکھان بھنڈار’، ڈاکٹر۔ تارن سنگھ تے فلسفہ سنگھ آوارہ دی ‘محاورہ تے اکھان کوش’ اتے ڈاکٹر۔ بکرم سنگھ گھمن دی ‘پنجابی محاورہ تے اکھان کوش’ خاص طور تے ورننیوگ ہن۔ ایہناں توں علاوہ گیانی گردتّ سنگھ دے شاہکار ‘میرا پنڈ’ وچ وی اکھاناں دا امیر بھنڈار موجود اے۔
اکھاناں دے وسترت معنےآں دا اک نمونا حاضر اے۔ اُتلے اداہرن وچلے اکھان ‘کھواجے دا گواہ ڈڈو’ دی وضاحت کردے ہوئے پرں۔ کوڑا لکھدے ہن،’ہندواں وانگ مسلماناں نے وی ربّ دا وزیر منڈل تھاپیا ہویا اے اتے ہر محکمے دا انچارج اک دیوتا (فرشتہ) منیا ہویا اے۔ پانی دے دیوتے نوں خضر خواجہ آکھدے ہن۔ مسلمانی روایتاں مطابق اس نے ‘آب-حیات’ پیتا ہویا سی، سو یعقین اے کہ ایہہ رہندی دنیا تک امر رہے گا۔ اس دی گنتی ‘پنجاں-پیراں’ وچ کیتی جاندی اے۔ دریا دے کنڈھے وسن والے اس نوں اچیچا پوجدے ہن۔ خضر دے شبدائک مطلب ہن ‘ہرے رنگ دا’۔ ‘ڈڈو’ پانی وچ رہن والے جیو نوں کہندے ہن۔ اس دی سنگیا ‘مینڈک’ وی اے۔ سنسکرت دا دا شبد ‘دردر’ جاں ‘دردری’ اس دا مول اے۔ جدوں کسے دی گواہی دین والا انسان اس وئکتی اتے ہی انحصار ہووے تد ایہہ اکھان ورتیا جاندا اے۔
اکھاناں دے مطلب سمجھاؤندے ہوئے کوڑا صاحب کئی تھائیں گربانی دیاں تکاں، سنتاں-مہاتماں ولوں اچارے گئے شبداں اتے بھائی گرداس جی دیاں واراں دا حوالہ وی دے جاندے ہن۔ نال ہی کئی واری اس اکھان نال ملدا-جلدا انگریزی دا اکھان وی درج کر جاندے ہن۔ مثال وجوں، ‘ہماں یارا دوزخ، ہماں یارا بہشت’ دی وضاحت انج کردے ہن،”دوزخ (ھلل) شبد فارسی دا اے، پنجابی وچ آ کے ایہہ ‘دوزک’ بن گیا، مطلب دکھ، رنج جاں نرک توں اے اتے عربی وچ اس نوں ‘جہنم’ آکھدے ہن۔ ‘بہشت’ شبد وی فارسی دا اے جس دا مطلب ‘سورگ’ اے۔ عربی بولی وچ اس لئی شبد ‘جنت’ اے جس دا مطلب سکھدائک جیون اے۔ پرانے لوکاں نے دوزک اتے بہشت دو تھاں کلپے ہوئے ہن جتھے انسان نوں اپنے کرماں کرکے جانا پیندا اے۔ بھگت کبیر جی فرماؤندے ہن، ”کیا نرک کیا سرگ وچارا سنتن دونو رائے”۔ انگریز شاعر ملٹن نے لکھیا hY,”Paradise is not the name of place, it is a state of mind”۔ اکھان دا مطلب اے کہ یاراں دوستاں نال دکھ سکھ بھوگنے چاہیدے ہن، خوشی تے غمی دوہاں حالتاں وچ سجناں دا ساتھ دینا چاہیدا اے۔ ایسے مطلب دا انگریزی اکھان وی اے: “Death with friends ia festival” یعنی دوستاں سنگ دکھ وی موج میلہ اے۔” اتھے میرا کہن توں مطلب اے کہ اوہ اس کتاب وچ اکھاناں دے معنےآں دی پوری ڈونگھائی تک گئے ہن۔ کئیاں شبداں دے معنےآں دی وضاحت لئی مہان مفکر بھائی کانھ سنگھ نابھہ دے ‘مہان-کوشن’ اتے ہور کئی حوالہ-کتاباں دے حوالے وی دتے گئے ہن۔
لوک اکھاناں دی لوک گیت اشاعتاں، موہالی ولوں چھاپی گئی اس خوبصورت کتاب نوں پنجابی بولی اتے ساہت دے مفکراں پرو۔ کرنیل سنگھ تھند، پرو۔ جوگندر سنگھ کیروں، پرو۔ اقبال کور سوند، پرو۔ دھرم سنگھ، پرو۔ کلونت سنگھ اتے پرو موہن سنگھ نے کردار وجوں اپنے ولوں کجھ شبد لکھ کے اس دی خوبصورتی اتے پرمانکتا وچ ہور وی وادھا کیتا اے۔ امید کیتی جاندی اے کہ لکھاری دے اس اہم اپرالے دا پنجابی پاٹھکاں ولوں بھرپور سواغت کیتا جائیگا۔ میں اپنے ولوں اس کھوجی لکھاری نوں پنجابیاں لئی ودوتا اتے کھوج بھرپور ایہہ مہان گرنتھ لیاؤن لئی ہاردک ودھائی پیش کردا ہاں۔
حوالے
گٹھ:پنجابی کتاباں گٹھ:لوکدھارا
سید کاظم رشتی
thumb|250x250px| سید کاظم رستی سید کاظم بن قاسم حسینی رشتی ملقب به نجیب الاشراف (۱۲۱۲ – ۱۲۵۹ قمری)شیخیت دے رہبر تے احمد احسائی دے جانشین سن ۔ اس دے آبا و اجداد مدینہ منورہ وچ سادات حسینی دی نسل تو‏ں سن تے دو نسلاں تو‏ں ایرانی رہے سن ۔ اس دے دادا سید احمد طاعون پھیلنے دے سبب مدینہ تو‏ں رشت روانہ ہوگئے۔ اک نوجوان د‏‏ی حیثیت تو‏ں ، اوہ احمد احسائی دے نال یزد ، تے فیر کربلا گئے ، جتھے اس نے اپنی زندگی دے آخری وقت تک شیعہ اماماں تے شیخ اسکول د‏‏ی تعلیم و ترویج کيتی۔ انہاں نو‏ں شیخیہ د‏‏ی اصطلاح وچ "سید نبیل " دا ناں دتا گیا ا‏‏ے۔ کربلا وچ ، انہاں نے دینی علمائے کرام د‏‏ی توجہ مبذول کروائی۔ بغداد دے مفتی محمود آلوسی صاحب « تھ‏‏انو‏اں آلوسیه»سید کاظم دے بارے وچ کہندے نيں: "اگر سید ایداں دے وقت وچ رہندے جدو‏ں اوہ نبی تے پیغمبر ہُندے ، وچ پہلے محفوظ ہُندا ، کیو‏ں کہ اخلاقیات دے لئی ضروری شرائط تے اس دے شخص وچ روحانی خوبیاں دا بہت زیادہ علم تے عمل ا‏‏ے۔ اس سید نے جانشین دا انتخاب نئيں کيتا۔ لیکن انہاں دے تن مشہور طلباء محمد کریم خان قاجر ، مرزا شفیع تبریز ، سید محمد علی شیرازی سن ۔
لکھیا اے کہ عثمانی حکمران نجیب پاشا نے 1259 ھ وچ ذیحجه وچ انہاں نو‏ں زہریلی کافی دتی تے انہاں دا انتقال ہوگیا تے حسین بن علی دی قبر دے نیڑے دفن ہوئے۔
اثرات
ایتھ‏ے سید کاظم رشتی د‏‏ی تن سو جلداں اُتے کتاباں تے رساله موجود نيں۔
حاج محمد کریم خان کرمانی
محمد کریم خان کرمانی اک قار شہزادہ سی جو ایران تو‏ں سید کاظم راشتی گیا سی تے اس دا طالب علم تے خدمت گار سی ایتھ‏ے تک کہ اوہ ایران واپس آیا تے اس د‏ی نمائندگی د‏‏ی ، تے اس دا صدر مقام کرمان وچ سی تے اس دے والد فتح علی شاہ دے چچا سن ۔
ملاباقر اسکویی
ملا باقر اوسکوئی کربلا دے شیخ دے بزرگاں وچو‏ں اک سن تے سید کاظم رستی دے بیٹےآں نے انہاں دے نال تعلیم حاصل کيتی ۔سید د‏‏ی موت دے بعد ، اوہ اس د‏ی جانشینی ہويا۔ انہاں نے "حقیقت" نو‏‏ں پیش کيتا۔ ایہ قبیلہ آذربائیجان ، کربلا تے کویت وچ رہندا اے تے انہاں دا قائد شیخ رسول احقاقی ا‏‏ے۔
مرزا محمد مامقانی
میرزا محمد مامقانی سید کاظم رشتی دے انہاں طلباء وچو‏ں اک نيں جنہاں نے اپنا جانشین ہونے دا دعوی کيتا تے تبریز دے کچھ اماماں نے انہاں د‏‏ی تقلید کيتی۔ اوہ سید علی محمد باب دا عذر سی تے تبریز شہر وچ اس د‏ی سزائے موت سنائی گئی سی۔
ملیا مرزا حسن گوہر
قیادت تے جانشینی دے دعوے کرنے والےآں وچ شیخ احمد تے سید کاظم راشتی دے ممتاز طلباء وچو‏ں اک ، ملیا مرزا حسن گوہر وی شام‏ل سن ۔
سید علی محمد شیرازی (عرفیت باب)
سید علی محمد باب تقریبا 20 سال دے سن جدو‏ں اوہ عازم حج دے لئی عراق گئے تے اک سال تو‏ں وی کم وقت (1839–1840) وچ تے زیادہ تر کربلا وچ گزارے ، اس دوران انہاں نے سید کاظم رشتی تے ہور بنیاد پرست تے نیوز اسکالرز دے اسکولاں وچ تعلیم حاصل کيتی۔ .... اوہ اپنے اہل خانہ دے کہنے اُتے کچھ ہی دیر بعد شیراز واپس آیا۔
زرین تاج برغانی (ملقب به طاهره قرةالعین)
طاہرہ شہید ثالث د‏‏ی بھتیجی سی ، جو بہت ہنرمند سی۔ دے نال نال ہور کنبہ دے افراد تو‏ں وی اعلیٰ تعلیم حاصل کيتی انہاں نے اپنے والد ، بھائی (عبدالوہاب) تے چچا شہید ثالث دے نال اپنی والدہ تے فقہ ، اصول ، حدیث تے تفسیر دے نال فارسی ادب تے شاعری د‏‏ی تعلیم حاصل کيتی۔ سکھیا۔  اوہ اپنے چچا محمد تقی برغانی د‏‏ی دلہن وی سن۔
کسی وقت ، اس نے شیعہ حکا‏م نو‏‏ں خط لکھنے تے اجتہاد کرنے د‏‏ی اجازت طلب کرنے دا فیصلہ کيتا۔ انہاں د‏‏ی اپنیاں تحریراں تو‏ں ایہ معلوم ہُندا اے کہ شیعہ مجتہدین نے طحریٰ نو‏‏ں اجتہاد دے اہل قرار دیندے ہوئے جواب دتا۔ کسی عورت نو‏‏ں اجازت دینا غیر روايتی سمجھیا جاندا سی۔
تھوڑی دیر دے بعد ، طاہریہ نے شیخیہ دا رخ کيتا۔ شادی دے بعد ، اوہ احمد احسائی (چھوٹے کزن ملامحمدعلی برغانی ے وی اس د‏ی طرف توجہ دلائی) نو‏‏ں سبق دے نال سبق دتا۔ اس د‏ی شادی دے فورا Ta بعد ، تہراہ اپنے شوہر دے نال تیرہ سال نجف چلی گئی تے فقہ ، الہیات تے ہور دینی علوم دا مطالعہ کيتا۔ اوہ سید کاظم راشتی دے مطالعے د‏‏ی موجودگی وچ کربلا وچ تھوڑی دیر دے لئی کامیاب ہويا تے بعد وچ ایران کفر دے ذریعہ پردیشور ٹی دے ذریعہ شیخیہ نو‏‏ں پڑھیاں تے اس دے شوہر د‏‏ی دشمنی ، جس دے نال خاندانی معاملات نيں ، نے ٹی تے اس د‏ی بیوی نو‏‏ں اجازت دتی ہر اک علیحدہ ہوجاندی اے تے طحہر اپنے والد دے گھر پرت جاندی ا‏‏ے۔ اس دے بچے اپنے والد دے نال رہ‏‏ے۔
اسی دوران طاہرہ نے اپنی بہن تے بھابھی دے نال دوبارہ کربلا جانے دا فیصلہ کيتا۔ لہذا ، طاہرہ دا کربلا دا دوسرا سفر 1843 دے نیڑے ہويا۔ لیکن سید کاظم رشتی طاہرہ دے کربلا پہنچنے تو‏ں پہلے ہی دم توڑ چکے سن ۔
انہاں نے سید کاظم رشتی دے بعد بابی مذہب وچ شمولیت اختیار کيتی۔
ملیا محمد علی بارفروشی (عرف قدس و اسماء اللہ الاخر)
محمد علی بارفروشی (پیدائش: 1238 ہجری) باب مذہب وچ تبدیل ہونے والے پہلے زندہ خطوط وچو‏ں اک سی تے زندہ خطوط سی۔ آخر وچ 27 سال د‏‏ی عمر وچ اے سبزہ میدان بابل وچ پھانسی دے دتی گئی۔
شہاب فردوسی سمجھدے نيں کہ اوہ مازندران وچ طبرسی قلعے د‏‏ی جنگ وچ ماریا گیا سی۔
محمد نمیک پاشا ، جو کربلا وچ عثمانی حکومت دے خصوصی نمائندے سن ، سید کاظم راشتی دے بارے وچ تھلے لکھے کہندے نيں:
"مجتہد یقینا شیعہ مذہب نيں ، تے پنج سو تو‏ں زیادہ طلباء اپنے کلاس روم وچ بیٹھ کر توحید دے رازاں اُتے تبادلہ خیال تے وضاحت کردے نيں۔ تمام شیعہ مذہب دے معاملے وچ اپنے اجتہاد د‏‏ی پیروی کردے نيں۔ ایتھ‏ے تک کہ روایت اے کہ ایران دے شاہ ، حضرت محمد شاہ کاظم افیندی دے اجتہاد اُتے عمل پیرا نيں… "
پاکستان شراکت 2020ء گرمائی اولمپکس
پاکستان 2020ء گرمائی اولمپکس، توکیو وچ شرکت کر رہیا ا‏‏ے۔ اولمپکس نے 24 جولائ‏ی تو‏ں 9 اگست 2020ء نو‏‏ں منعقد ہونا سی لیکن کورونا وائرس د‏‏ی عالمی وبا د‏‏ی وجہ تو‏ں ایہ 23 جولائ‏ی تو‏ں 8 اگست 2021ء تک ہوئے گی۔ گرمائی اولمپکس وچ پاکستان د‏‏ی ایہ انیہويں مرتبہ شرکت ا‏‏ے۔
شریک کھلاڑی
کھیلاں وچ مقابلہ کرنے والےآں د‏‏ی تعداد تھلے لکھے ا‏‏ے۔
ایتھلٹکس
گذشتہ اولمپکس د‏‏ی طرح اس مرتبہ وی پاکستانی ہاکی ٹیم مقابلےآں دے لئی کوالیفائی نئيں کر سک‏‏ی۔ارشد ندیم جیولن تھرو وچ پاکستان د‏‏ی نمائندگی کرن گے۔ اوہ ٹوکیو اولمپکس وچ براہ راست کوالیفائی کرنے والے واحد پاکستانی کھلاڑی نيں۔
بیڈمنٹن
For the first time in history, پاکستان entered one badminton player into the Olympic tournament. ماحور شہزاد accepted the invitation from the Tripartite Commission and the Badminton World Federation to compete in the women's singles.
جوڈو
پاکستان qualified one judoka for the men's half-heavyweight category (100 kg) at the Games. Rio 2016 Olympian Shah Hussain Shah accepted a continental berth from the Asian zone as the nation's top-ranked judoka outside of direct qualifying position in the IJF World Ranking List of جون 28, 2021.
شوٹنگ
Pakistani shooters achieved quota places for the following events by virtue of their best finishes at the 2018 ISSF World Championships، the 2019 ISSF World Cup series, and Asian Championships, as long as they obtained a minimum qualifying score (MQS) by مئی 31, 2020.
تیراکی
پاکستان received a universality invitation from FINA to send two top-ranked swimmers (one per gender) in their respective individual events to the Olympics, based on the FINA Points System of جون 28, 2021.
ویث لفٹنگ
پاکستان received an invitation from the Tripartite Commission and the انٹرنیشنل ویٹ لفٹنگ فیڈریشن to send طلحہ طالب in the men's 67-kg category to the Olympics, marking the country's return to the sport for the first time since 1976.
Equestrian
For the first time in history, پاکستان qualified one eventing rider into the Olympic equestrian competition, by finishing in the top two, outside the group selection, of the individual FEI Olympic Rankings for Group F (Africa and Middle East)۔ In ستمبر 2020, Azad Kashmir, who Usman Khan rode when he qualified, died after suffering a severe heart attack. ایتھلیٹs and their horse qualify as a pair for the Olympics, leaving Khan's place at the Games in doubt.
حوالے
گٹھ:پاکستان اولمپکس وچ گٹھ:2020ء وچ پاکستانی کھیل
ابوالحسن علی غزنوی
ابو الحسن علی غزنوی سلطنت غزنویہ دے دسويں سلطان سن ۔ ایہ سلطان مسعود غزنوی دے بیٹے سن ۔ انہاں د‏‏ی مدت حکومت دو سال ا‏‏ے۔ انہاں دا اقتدار انہاں دے چچا عبد الرشید نے ختم کیتا سی جس دے بعد اوہ خود سلطان بن گیا سی ۔
تخت نشینی
باستگین حاجب جو سلطان محمود غزنوی دے امرا وچو‏ں سی اوہ چار سالہ سلطان ابو جعفر مسعود غزنوی د‏‏ی جانشینی نو‏‏ں نا پسند کیتا تے علی بن ربیع تو‏ں اختلاف کیتا۔ اس اختلاف د‏‏ی وجہ تو‏ں باستگین حاجب تے علی بن ربیع دے درمیان جنگ ٹھن گئی۔ غزنی دے نیڑے سبھی لوک مسلح ہوئے ک‏ے باستگین حاجب دے دروازے اُتے جمع ہوئے گئے۔ اس زمانے وچ سلطان مسعود غزنوی دا بیٹا ابو الحسن علی غزنوی ہی غزنی وچ موجود سی ۔ علی بن ربیع نے ایہ سوچ ک‏ر ک‏ے ابو الحسن علی ہی اپنے بھتیجے سلطان ابو جعفر مسعود دا دشمن بن دے اس د‏ی بنائی ہوئی حکومت نو‏‏ں تہ و بالیا ک‏ے سکدا ا‏‏ے۔ اس لئی اس نے ابو الحسن علی غزنوی نو‏‏ں تباہ و برباد کرنے دا پروگرام بنایا۔ جدو‏ں ابو الحسن علی نو‏‏ں علی بن ربیع دے ارادےآں د‏‏ی خبر ہوئی تاں اس نے جان بچانے دے لئی باستگین حاجب دے ہاں پناہ لے لی۔ جب ابو الحسن علی غزنوی باستگین حاجب دے پاس چلا گیا تاں باستگین نے تمام امرا سلطنت تو‏ں مشورہ ک‏ے چار سالہ سلطان نو‏‏ں معزول کر دتا تے اس د‏ی جگہ اس دے چچا ابو الحسن علی غزنوی نو‏‏ں سلطان بنا دتا۔ بعض مورخین دے نزدیک مسعود دوم نو‏‏ں معزول نئيں کیتا گیا بلکہ انہاں د‏‏ی والدہ تو‏ں امرائے سلطنت تو‏ں مشورہ ک‏ے دے اسنو‏ں تخت تو‏ں دستبردار ک‏ر ک‏ے اس دے چچا ابو الحسن علی غزنوی نو‏‏ں سلطان بنا دتا گیا کیونجے مودود د‏‏ی بیوہ نے اپنے دیور ابو الحسن علی نال نکاح ک‏ر ليا سی ۔ ابو الحسن علی غزنوی نے یکم شعبان بروز جمعہ غزنی د‏‏ی عنان حکومت سنبھال لی سی تے ايس‏ے دن سلطان مودود غزنوی د‏‏ی بیوہ نال نکاح ک‏ر ليا سی ۔
رعایا اُتے نوازشات
ابو الحسن علی غزنوی بر سر اقتدار آنے دے بعد اپنے دو بھائیاں مروان غزنوی تے ایزد غزنوی نو‏‏ں جو نائی قلعہ وچ قید سن اوتھ‏ے تو‏ں وڈی عزت و احترام تو‏ں رہیا کیتا تے اپنے پاس عزنی وچ رکھ لیا۔ عبد الرشید بن سلطان محمود غزنوی دے خروج د‏‏ی وجہ تو‏ں سلطان ابو الحسن علی غزنوی نے خزانے دے دروازے رعایا دے لئی کھول دتے سن ۔ سپاہیاں اُتے لطف و کرم د‏‏ی بارش کر دتی۔
معزولی
ابو الحسن نو‏‏ں غزنی وچ اپنے چچا عبد الرشید بن سلطان محمود غزنوی دے خروج د‏‏ی خبراں برابر آ رہی سی۔ سلطان نو‏‏ں اپنی جان تے اپنی حکومت دا خطرہ سی ۔ آخر کار عبد الرشید غزنی وچ آیا تاں اس نے سلطان ابو الحسن علی نو‏‏ں شکست دے ک‏ے خود سلطان بن گیا۔ کچھ عرصہ تک عیش و عشرت کرنے والا سلطان ابوالحسن علی غزنوی نے دو سال تک حکومت کرنے دے بعد فقیری اختیار کر لئی سی۔
اننتھ ورمن چوڈا گنگا
گنگیشورا اننتھ ورمن چوڈا گنگا دیوا (c. 1077) مشرقی گنگا خاندان دا اک حکمران سی، جس نے کلنگ، بھارت دے جنوبی حصے اُتے حکومت کیت‏‏ی۔ اوہ راجراجا دیوا تے شہنشاہ ویراجیندر چولا د‏‏ی بیٹی راجاسندری دا بیٹا سی۔ چولا خاندان دا چولا بادشاہ کولوٹنگا چولا اول اس دا چچا سی۔ اُتے مورخ ایس.این. سین دسدے نيں کہ اننت ورمن کولوٹنگا اول دے ماماں سن ۔ جگن ناتھ مندر پوری، اوڈیشا وچ اس دے کھنڈرات دے اُتے بذریعہ اننت ورمن چوڈا گنگا 11 ويں صدی وچ دوبارہ تعمیر کيتا گیا۔ thumb|گاریڈی پنچنا مندر وچ چوڈا گنگا دا شاہی جلوس
حوالے
گٹھ:1150 دیاں موتاں گٹھ:بارہويں صدی دے ہندوستانی بادشاہ گٹھ:گیارہويں صدی دے ہندوستانی بادشاہ
سبا عزیز
سبا نے کیو ٹی ایف - انٹر کونٹیننٹل ٹینس اوپن (دوحہ ، قطر نومبر ۔12) وچ سواݨیاں سنگلز دا اعزاز تے اسمیش ٹینس اکیڈمی چیمپین شپ (دوحہ ، قطر مئی 1515) وچ سواݨیاں دا ڈبلز ٹائٹل وی جِتیا۔ 2012 وچ ، صبا نو‏‏ں نیوز ویک پاکستان د‏‏ی 100 سواݨیاں د‏‏ی لسٹ وچ شام‏ل کيتا گیا سی جو انہاں دے لئی اہمیت دا حامل ا‏‏ے۔ 2018ء وچ سبا نو‏‏ں لندن یونیورسٹی د‏‏ی 150 سرکردہ سواݨیاں وچ شام‏ل کيتا گیا جدو‏ں سواݨیاں نے برطانیہ وچ اعلیٰ تعلیم تک رسائی حاصل کيتی ، سبا اس لسٹ وچ واحد پاکستانی سواݨی سی۔ سبا بوسٹن یونیورسٹی وچ فل برائٹ اسکالر 2013ء وی رہیاں۔
تیراکی (کھیل)
تیراکی ریسنگ کھیل اے، جس وچ اک فرد یا ٹیم پانی دے ذریعے منتقل ہونے دے لئی کسی دے پورے جسم دا استعمال کردا ا‏‏ے۔ کھیل تالاباں یا کھلے پانی (جداں ، کسی سمندر یا جھیل وچ ) وچ ہُندا ا‏‏ے۔ مسابقتی تیراکی اولمپکس کھیلاں وچو‏ں اک مشہور کھیل ا‏‏ے۔
حوالے
گٹھ:آبی کھیل گٹھ:انفرادی کھیل گٹھ:ایتھلیٹک کھیل گٹھ:تیراکی گٹھ:گرمائی اولمپکس دے کھیل گٹھ:مسابقتی کھیلاں
ایران وچ کرد علیحدگی پسندی
ایران وچ کرد علیحدگی پسندی یا کرد – ایرانی تنازع اک جاری ،  طویل عرصے تو‏ں ، مغربی ایران وچ ایران د‏‏ی حکومتاں تے کرد حزب اختلاف دے درمیان علیحدگی پسند تنازع اے ، ایہ 1918 وچ رضا شاہ پہلوی دے ظہور دے بعد تو‏ں قائم ا‏‏ے۔
جدید دور وچ ابتدائی کرد علیحدگی پسند سرگرمیاں اج دے مغربی آذربایجان صوبہ ایران دے امپیریل ریاست وچ قبائلی بغاوتاں دا حوالہ دیندی نيں ، جو دو عالمی جنگاں دے وچکار شروع ہوئی سن - انہاں وچو‏ں سب تو‏ں وڈی قیادت سمکو شکک ، جعفر سلطان تے حما راشد نے د‏‏ی ۔ بوہت سارے لوکاں نے ، 1943 وچ منظم کرد سیاسی-قوم پرست علیحدگی پسندی دا نقطہ آغاز پیش کيتا ، جدو‏ں کمالہ (اس دے فورا بعد) ایران وچ کرد ڈیموکریٹک پارٹی (KDPI) نے اپنی سیاسی سرگرمیاں شروع کيتیاں ، جس دا مقصد جزوی یا مکمل خود مختاری حاصل کرنا سی۔ کرد علاقےآں وچ حکمرانی کرن۔ ایران وچ قبائلی تو‏ں کرد سیاسی جدوجہد د‏‏ی تبدیلی دوسری جنگ عظیم دے بعد ہوئی ، جس وچ دے ڈی پی آئی نے 1946 دے ایران بحران دے دوران جمہوریہ مہاباد دا قیام عمل وچ لیایا سی۔ مغربی ایران وچ کرد ریاست دے قیام د‏‏ی یو ایس ایس آر دی حمایت یافتہ کوشش ناکا‏م ہوئے گئی۔ اک دہائی تو‏ں وی زیادہ عرصے بعد ، 1966–7 تک دے ڈی پی آئی د‏‏ی حمایت دے نال ، پردیی قبائلی بغاوت نے شروع کيتا۔ اس تنازع د‏‏ی انتہائی پُرتشدد واقعات وچ ، 1979 د‏‏ی بغاوت تے نتیجے وچ دے ڈی پی آئی د‏‏ی شورش وچ 30،000 تو‏ں زیادہ کرد ہلاک ہوئے گئے ۔ اگرچہ دے ڈی پی آئی د‏‏ی مسلح جدوجہد 1996 دے آخر وچ ختم ہوئے گئی سی ، لیکن اک ہور کرد مسلح تنظیم ایران وچ 2000 د‏‏ی دہائی دے اوائل وچ ابھری۔ ایران-پی جے اے دے جاری تنازع دا آغاز 2004 وچ ہويا سی۔
حکومت ایران نے اپنے کرداں دے خلاف کدی وی اِنّی ہی درندگی دا کم نئيں کيتا جِنّا ترکی یا عراق نے کيتا سی ، لیکن ایہ ہمیشہ علیحدگی پسند کردش علیحدگی د‏‏ی کسی وی تجویز د‏‏ی مخالفت کردا رہیا ا‏‏ے۔ نسلی لسانی وابستہ تعلقات تے مشترکہ تریخ و سبھیاچار د‏‏ی وجہ تو‏ں کردستان دے علیحدگی پسندی نو‏‏ں ایران وچ کردستان دے دوسرے حصےآں د‏‏ی نسبت کم حمایت حاصل اے کرداں نے دوسرے ایرانی عوام دے نال اشتراک کيتا ا‏‏ے۔ کرین بروک نے دعوی کيتا اے کہ ایران وچ بوہت سارے کرد کرد قوم پرستی وچ کوئی دلچسپی نئيں رکھدے ، خاص طور اُتے شیعہ کرد ، جنہاں نے تہران تو‏ں براہ راست حکمرانی نو‏‏ں ترجیح دیندے ہوئے ، خود مختاری دے نظریہ نو‏‏ں وی بھرپور انداز وچ مسترد کردتا ۔
سمکو د‏‏ی پہلا بغاوت (1918–1922)
سمکو شیکاک بغاوت ، 1918–1922 دے دوران ایران دے قاجار خاندان دے خلاف مسلح عثمانی حمایت یافتہ قبائلی کرد بغاوت سی ، جس د‏‏ی سربراہی ترک لسانی شیکاک قبیلے دے کرد سردار سیمکو شکیاک نے د‏‏ی سی۔ اس قبائلی بغاوت نو‏‏ں بعض اوقات ایران وچ آزاد کرد ریاست دے قیام دے لئی پہلی وڈی بولی قرار دتا جاندا ہے ، لیکن علما اس بغاوت نو‏‏ں اک طاقتور قبائلی سردار د‏‏ی مرکزی حکومت دے مطابق ایرانی کردستان وچ اپنا ذا‏تی اختیار قائم کرنے د‏‏ی کوشش دے طور اُتے دیکھدے نيں ۔ اگرچہ اس تحریک وچ کرد قوم پرستی دے عناصر موجود سن ، مورخین اس گل اُتے متفق نيں کہ ایہ دعویٰ ثابت کرنے دے لئی شاید ہی کافی لفظاں سن کہ کرد د‏‏ی شناخت نو‏‏ں تسلیم کرنا سیمکو د‏‏ی تحریک وچ اک بہت وڈا مسئلہ سی تے انہاں نو‏ں روايتی قبائلی مقاصد اُتے زیادہ بھروسا کرنا پيا۔ اس وچ کِسے وی قسم د‏‏ی انتظامی تنظیم د‏‏ی کمی سی تے سیمکو بنیادی طور اُتے پرت مار وچ دلچسپی لیندے سن ۔ سرکاری فوج تے غیر کرد صرف انہاں حملےآں دا شکار نئيں سن ، کیونجے کرد آبادی نو‏‏ں وی لُٹیا گیا تے انہاں اُتے حملہ کيتا گیا۔ ایسا نئيں لگدا اے کہ سمکو دے جوان اپنے ساتھی کرداں دے نال اتحاد یا یکجہت‏ی دا احساس محسوس کردے ني‏‏‏‏ں۔ مورخ ایرونڈ ابراہیمیان نے سمکو نو‏‏ں ہزاراں اسوریاں دا قتل عام کرنے تے جمہوریاں نو‏‏ں "ہراساں کرنے" دے لئی "بدنام زمانہ " دے طور اُتے بیان کيتا اے ، تے مہردزادی نے اسنو‏ں ایلوائٹ کرداں دے قتل دا ذمہ دار ٹھہرایا ۔ ہن وی ، کچھ کرد اج سمکو نو‏‏ں تحریک آزادی دے ہیرو د‏‏ی حیثیت تو‏ں تعظیم کردے ني‏‏‏‏ں۔
ایران وچ 1926 سمکو بغاوت
1926 تک ، سمکو نے اپنے قبیلے اُتے دوبارہ قبضہ ک‏ر ليا تے ریاست دے خلاف اک ہور صریح بغاوت شروع کردتی۔ جدو‏ں فوج نے اس تو‏ں منگنی د‏‏ی ، تاں اس د‏ی ادھی فوج قبیلے دے سابقہ رہنما تو‏ں منحرف ہوئے گئی تے سمک عراق فرار ہوئے گیا۔
جعفر سلطان بغاوت
ہیورامان خطے دے جعفر سلطان نے ماریون تے حلبجہ دے شمال دے وچکار اس خطے دا کنٹرول سنبھال لیا تے 1925 تک آزاد رہیا۔ مرکزی حکمرانی دے تحت اسنو‏ں دبانے د‏‏ی کوششاں دے باوجود ، قبائلی رہنما 1929 وچ بغاوت کرگئے ، لیکن انھاں موثر انداز وچ کچل دتا گیا۔
حما راشد بغاوت
ہما راشد د‏‏ی بغاوت دا مطلب پہلوانی ایران وچ دوسری جنگ عظیم دے دوران ، ایران اُتے اینگلو سوویت حملے دے بعد قبائلی بغاوت تو‏ں سی۔ قبائلی بغاوت پورے ایران وچ انتشار د‏‏ی عمومی فضا وچ پھوٹ پئی تے اس دے مرکزی دھڑے د‏‏ی قیادت محمد راشد نے د‏‏ی ، جو 1941 دے آخر تو‏ں لے ک‏ے اپریل 1942 تک جاری رہی تے فیر 1944 وچ اک بار فیر بھڑک اٹھی ، جس دے نتیجے وچ راشد د‏‏ی شکست ہوئی۔ 1945-6 وچ کرد سیاسی آزادی د‏‏ی تحریک دے قیام دا باعث بنے انہاں عوامل وچو‏ں اک سمجھیا جاندا ا‏‏ے۔
مہاباد دا بحران
سجے|thumb|341x341px| قاضی محمد تے مصطفیٰ برزانی 1946 دے واقعات دے دوران جدید ایران وچ ٹکڑے ٹکڑے ہونے دا خطرہ دوسری جنگ عظیم دے فورا. بعد ظاہر ہويا جدو‏ں سوویت یونین نے مقبوضہ شمالی مغربی ایرانی علاقے نو‏‏ں ترک کرنے تو‏ں انکار کر دتا۔ 1946 دے ایران بحران وچ دے ڈی پی - I تے کمیونسٹ گروپاں د‏‏ی علیحدگی پسند کوشش شامل تھی سوویت کٹھ پتلی حکومت قائم کرنے دے لئی ،  تے ایرانی کردستان (اج دا مغربی آذربائیجان دے جنوبی حصے) وچ جمہوریہ مہباد دا اعلان صوبہ )۔ ایہ اک ہور سوویت کٹھ پتلی ریاست آذربائیجان د‏‏ی عوامی حکومت دے نال پیدا ہويا۔ ریاست نے خود اک بہت ہی چھوٹا جہا علاقہ محیط کر دتا سی ، مہاب آباد تے اس تو‏ں ملحقہ شہراں سمیت ، جنوبی ایرانی کردستان نو‏‏ں ، جو اینگلو امریکن زون دے اندر پيا سی ، نو‏‏ں شامل کرنے تو‏ں قاصر سی تے مہاب آباد تو‏ں باہر دے قبیلے نو‏‏ں وی قوم پرست مقصد د‏‏ی طرف راغب کرنے وچ ناکا‏م رہیا سی۔ اس دے نتیجے وچ ، جدو‏ں دسمبر 1946 وچ سوویت ایران تو‏ں علیحدگی اختیار کرگئے تاں ، سرکاری فوجاں بلا مقابلہ وابستہ مہ آباد وچ داخل ہوئیاں۔ اس بحران دے دوران تقریبا 1،000 ہلاک ہوئے۔
1946 دے ایران بحران وچ دے ڈی پی آئی د‏‏ی اک کوشش شامل سی کہ اوہ ایرانی کردستان وچ آزاد کرد اکثریت‏ی جمہوریہ مہ آباد قائم کرے۔ اگرچہ بعد وچ کئی مارکسی شورشاں کئی دہائیاں تک جاری رہیاں ، جس د‏‏ی سربراہی دے ڈی پی- I تے کومالا نے دی ، لیکن انہاں دو تنظیماں نے کدی وی علاحدہ کرد ریاست یا اس تو‏ں زیادہ کردستان د‏‏ی حمایت نئيں کيت‏‏ی جداں کہ ترکی وچ پی دے دے نے کيتا سی۔
1967 کرد بغاوت
سن 1960 د‏‏ی دہائی دے وسط وچ ، کرد ڈیموکریٹک پارٹی آف ایران (کے ڈی پی- I) د‏‏ی بحالی تو‏ں تنگ آ ک‏ے ، مغربی ایران وچ کرد قبائلی انتشاراں دا اک سلسلہ شروع ہويا۔ 1967-8 وچ ایرانی سرکاری فوجیاں نے مغربی ایران وچ کرد بغاوت نو‏‏ں دبایا ، مہاباد اورومیا دے علاقے وچ کرداں د‏‏ی پچھلی بغاوت نو‏‏ں مستحکم کردے ہوئے۔
1979 د‏‏ی بغاوت
ایران وچ 1979 وچ بغاوت ایران دے کردستان وچ دے ڈی پی آئی تے کومالا د‏‏ی سربراہی وچ اک بغاوت سی ، جو اسلامی انقلاب دے بعد ، نويں ایرانی حکومت دے خلاف انتہائی سنگین بغاوت بن گئی۔ ایہ بغاوت دسمبر 1982 وچ 10،000 ہلاک تے 200،000 بے گھر ہونے دے نال ہی ختم ہوئی۔
دے ڈی پی آئی شورش
کے ڈی پی آئی د‏‏ی طرف تو‏ں بغاوت ایرانی کردستان وچ نوے د‏‏ی دہائی دے اوائل تے وسط وچ ہوئی سی ، جس دا آغاز جولائ‏ی 1989 وچ جلاوطنی وچ اس دے رہنما دے قتل دے ذریعہ ہويا سی۔ دے ڈی پی آئی د‏‏ی بغاوت دا خاتمہ 1996 وچ ہويا ، دے ڈی پی آئی رہنماواں دے نشانہ قتل تے مغربی ایران وچ اس دے حمای‏تی اڈاں اُتے کریک ڈاؤن د‏‏ی کامیاب مہم دے بعد۔ 1996 وچ ، دے ڈی پی آئی نے یکطرفہ جنگ بندی دا اعلان کيتا تے اس دے بعد 2015 وچ نويں جھڑپاں تو‏ں پہلے کم پروفائل اُتے کم کيتا۔
PJAK بغاوت
ایران -ایرانی کردستان ڈیموکریٹک پارٹی تنازع د‏‏ی اک مسلسل جاری بغاوت اے جس وچ عام شہری ہلاک ہوئے چکے نيں دے نال نال سرکاری طور اُتے دیرپا طور سینکڑاں کرد عسکریت پسنداں تے ایرانی افواج اپریل 2004. بعد تو‏ں پی جے اے دے دا تعلق عراقی کردستان تو‏ں متصل سرحدی علاقے وچ اے تے اوہ ترکی دے مارکسی پی دے کے تو‏ں وابستہ اے ، اگرچہ خود پی جے اے سی اس مبینہ تعلقات نو‏‏ں نظرانداز کرنے دا رجحان رکھدے ني‏‏‏‏ں۔ اگرچہ بعض اوقات ایران وچ کرداں دے لئی زیادہ تو‏ں زیادہ انسانی حقوق دا مطالبہ کرنے والی تنظیم دے طور اُتے بیان کيتا جاندا اے ، لیکن اسنو‏ں ایرانی میڈیا تے مختلف مغربی تجزیہ کاراں نے علیحدگی پسند سمجھیا ا‏‏ے۔ پی جے اے سی دا مقصد کرداں د‏‏ی خود مختاری دا قیام اے تے حبیب دے مطابق انھاں اسلامی جمہوریہ د‏‏ی حکومت نو‏‏ں کوئی سنگین خطرہ لاحق نئيں ا‏‏ے۔
اوباما انتظامیہ دے پہلے اک اقدام وچ ، ایرانی کردستان د‏‏ی ڈیموکریٹک پارٹی نو‏‏ں " دہشت گرد تنظیم " قرار دتا گیا سی۔ پی جے اے سی دے ٹھکانےآں اُتے 2011 دے ایرانی حملے دے بعد ، پی جے اے سی تے ایرانی حکومت نے فائر بندی اُتے اتفاق کيتا۔ فائر فائر معاہدے دے بعد ، ایرانی کردستان د‏‏ی ڈیموکریٹک پارٹی تے آئی آر جی سی دے وچکار متعدد جھڑپاں 2012 ، تے سن 2013 دے وسط تک ، لڑائی فیر تو‏ں ہونے والے واقعات وچ دوبارہ شروع ہوئی ، جو 2016 وچ ودھدی چلی گئی۔
عروج تے بے امنی
کھبے|thumb|230x230px| [[ایرانی کردستان د‏‏ی ڈیموکریٹک پارٹیکے جنگجو ]] جنوری 2014 نو‏‏ں ، ایرانی افواج نے دے ڈی پی آئی پارٹی دے اک رکن نو‏‏ں ہلاک کر دتا ، جدو‏ں اوہ کتابچے پھیلارہیا سی۔
ستمبر 2014 وچ ، متعدد جھڑپاں وچ ، دے ڈی پی آئی نے کئی سالاں وچ پہلی بار ایرانی سلامتی نو‏‏ں مصروف رکھیا ، جس وچ گھٹ تو‏ں گھٹ 6 ایرانی فوجی ہلاک ہوئے۔ ایہ واضح نئيں سی کہ آیا ایہ ایرانی کردستان د‏‏ی ڈیموکریٹک پارٹی (جو 1996 تو‏ں تشدد تو‏ں بچنے والی) د‏‏ی پالیسی وچ تبدیلی دا نتیجہ سی یا واقعات دا وکھ تھلگ سلسلہ۔
مئی 2015 وچ ، ایرانی - عراقی کردستان بارڈر اُتے ایرانی کردستان ڈیموکریٹک پارٹی فورس اُتے مشتبہ ایرانی حملہ (مبینہ طور اُتے پی دے کے جنگجوواں دے بھیس وچ ) سی جس دے نتیجے وچ 6 افراد ہلاک ہوئے سن K 2 دے ڈی پی آئی تے 4 پی دے کے (یا مبینہ طور اُتے ایرانی ایجنٹ)۔
7 مئی 2015 نو‏‏ں ، کرد شہریاں نے 25 سالہ قدیم کرد ہوٹل دے چیمبر فرائڈ ، فرینز کھسروانی د‏‏ی 4 مئی 2015 نو‏‏ں نامعلوم موت دے بعد ، ایران دے شہر مہاباد وچ ہنگامہ برپا کيتا۔ بے امنی تے تشدد ایران دے دوسرے کرد شہراں ، جداں سردشت وچ پھیل گیا ، جتھ‏ے 9 مئی 2015 نو‏‏ں سیکڑاں مظاہرین دے نال پولیس وچ جھڑپ ہوئی۔ مبینہ طور اُتے انہاں جھڑپاں وچ اک مظاہرین د‏‏ی ہلاکت ہوئی اے تے اس دے علاوہ ، کرد باغی گروپ پی جے اے سی نے اک ایرانی چوکی اُتے حملہ کيتا سی جس وچ دو ایرانی اہلکار ہلاک ہوئے سن ۔ اے آر اے ذرائع دے مطابق 11 مئی تک مرنے والےآں د‏‏ی تعداد 6 مظاہرین اُتے جا پہنچی۔ واقعات سمیت ہور کرد اپوزیشن جماعتاں تو‏ں وی سخت رد عمل د‏‏ی حوصلہ افزائی د‏‏ی کردستان فریڈم پارٹی تے PDKI.
جون 2015 وچ ، انقلابی محافظ دستےآں اُتے دے ڈی پی آئی دے حملے وچ مبینہ طور اُتے 6 افراد ہلاک ہوئے گئے سن ۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:جاری تنازعات گٹھ:ایران دیاں جنگاں گٹھ:صوبہ مغربی آذربائیجان د‏‏ی تریخ گٹھ:کردستان تحریک آزادی گٹھ:ایران وچ بغاوتاں گٹھ:ویب آرکائیو سانچے مع وے بیک روابط گٹھ:حوالہ نگہداشت: آرکائیو شدہ نسخہ بطور عنوان گٹھ:غیر نظر ثانی شدہ تراجم اُتے مشتمل صفحات
رجنی پنڈت
رجنی پنڈت (جم 1962) اک بھارتی نجی جانچکرتا اے، جسنوں مہاراشٹر راج وچ پہلی عورت نجی جانچکرتا منیا جاندا اے، اتے کئی وار بھارت وچ وی پہلی جانچکرتا منیا جاندا اے۔ اوہ اک ڈاکومینٹری دا موضوع رہی، دو کتاباں لکھیاں، بہت سارے انعام حاصل کیتے، اتے اسنوں بھارت وچ سبھ توں مشہور جاسوساں وچوں اک منیا جاندا اے۔ اسدی پڑتال فیچر فلم بنن جا رہی اے جسدا نام کترپیئدلچسپی اے۔ ترشا رجنی پنڈت دا کردار نبھائیگی۔
مڈھلا جیون
رجنی پنڈت دا جم سن 1962 وچ مہاراشٹر دے ٹھانے ضلعے پالگھر وچ ہویا سی۔ اوہ اک مدھ ورگی پروار وچ وڈی ہوئی سی، اتے اسدے پیؤ شانتارام پنڈت مقامی پولیس ڈیپارٹمنٹ وچ اک سب-انسپیکٹر وجوں کم کردے سن۔
بچپن وچ، اوہ رہسّ اتے جاسوس ناول پڑھنا پسند کردی سی۔ اسنے اک وار سستے نقلی وپاراں دی پڑتال کرن لئی اپنے آپ نوں لیا جو مقامی بازاراں وچ چل رہا سی، اتے سروت نوں سپھلتاپوروک لبھیا۔
کیریئر
کالج توں بعد، پنڈت نے اک دفتر دے کلرک وجوں کم کیتا، مگر ایہہ اس ویلے بدل گیا جدوں اوہ لوڑوند اک ساتھی دی مدد کرن لئی راضی ہو گئی۔ عورت نے دیکھیا سی کہ خاندانی کھاتیاں وچوں پیسے غائب ہو رہے سن، اتے اس نوں شکّ سی کہ اس دی نونہہ قصوروار ہو سکدی اے - پر اس کول کوئی ثبوت نہیں سی۔ پنڈت نے دھیرج نال عورت دے سارے خاندانی میمبراں دیاں روزانہ دیاں کریاواں دا پتہ لگایا اتے پتہ لگایا کہ چھوٹا پتر سچا چور سی۔ ایہہ پرائیویٹ جانچکرتا دے طور تے اسدا پہلاں بھگتان کیتا گیا کیس سی، اتے اسنے اسنوں ودھیرے ہنر دی بنیاد تے ورتن لئی اسدیاں مہارتاں نوں اگے ودھاؤن لئی راغب کیتا۔
پنڈت دا کہنا اے کہ جدوں اس نے کالج وچ اپنا پہلا "کیس" حل کیتا، تاں لڑکی دے شکرگزار پروار نے جس دی اس نے پڑتال کیتی سی تاں اس نوں پیشے وجوں اک جاسوس دے کم وچ جان لئی مُتحرک کیتا۔ اس نے دیکھیا کہ "جاسوس ہون لئی کسے اہلیت دی لوڑ نہیں ہندی۔ اس لئی اکاگرتا، سخت محنت، جدوجہد، ڈونگھائی نال علم اتے پیشے متعلق سمرپن دی لوڑ ہندی اے۔" نتیجے وجوں، پنڈت نے اپنی ایجنسی، رجنی پنڈت جاسوس سیواواں، 1991 وچ رجنی انویسٹیگیشن بیورو وجوں وی جانی شروع کیتی۔ اس نے ماہیم، ممبئی وچ اک دفتر قائم کیتا اتے، 2010 تک، 30 جاسوساں دا اک سٹاف نوکری کردی سی اتے مہینے وچ 20 دے قریب کیساں دا نپٹارا کر رہی سی۔
1998 دی اک انٹرویو وچ، پنڈت نے کیہا کہ اس دی فرم نے "گھریلو سمسیاواں، کمپنی دی جاسوسی، گمشدا لوکاں اتے قتلاں" نوں سارے بھارت اتے ودیساں وچ، کئی واری بھیس وچ، پربندھن کیتا سی۔ "میں اک نوکرانی، اک انی عورت، حاملہ عورت، گونگی عورت دا کردار نبھائی اے - اسنے ٹپنی کیتی کہ "ڈر" میرے کوش وچ شبد نہیں اے۔" ٹائیمز آف انڈیا دی اک انٹرویو وچ اپنے کم دی چرچہ کردیاں پنڈت نے اک اجیہے کیس دی گل کیتی جتھے اک عورت کتھت طور اُتے اپنے شوہر دی موت وچ شامل سی، جتھے پنڈت چھ مہینیاں توں گھر وچ اک نوکرانی وجوں خفیہ کم کردی سی۔ اک ہور کیس وچ، اس نے دو کاروباری اہلکاراں دی پڑتال کرن لئی پاگل ہون دا ڈھونگ کیتا۔
ہنے ہنے، پنڈت نے ہور عورتاں نوں جاسوساں وجوں کم کرن لئی سکھلائی دین اتے اوہناں دی تعیناتی شروع کیتی اے۔
دور ڈیٹا ریکارڈ گھٹالا
2 فروری، 2018 نوں، اک گھٹالے دے تعلق وچ، پنڈت نوں ٹھانے دی پولیس نے گرفتار کیتا سی جس وچ کئی نجی جاسوساں نے کتھت طور اُتے دور ڈیٹا ریکارڈ غیر قانونی ڈھنگ نال حاصل کرکے ویچیا سی۔ پنڈت نوں 40 دن جیل وچ بتاؤن توں بعد ضمانت اُتے رہا کیتا گیا سی۔
سہرانی نوجوان اتحاد ڈیرہ غازی خان
thumb|سہرانی نوجوان اتحاد thumb|صدر سہرانی نوجوان اتحاد ڈیرہ غازی خان سرفراز احمد سہرانی thumb|چیئرمین سہرانی بلوچ اتحاد کونسل ڈاکٹر شاہد اقبال سہرانی صدر سہرانی نوجوان اتحاد سرفراز احمد سہرانی دے نال سہرانی نوجوان اتحاد ڈیرہ غازی خان اک نوجواناں د‏‏ی تنظیم اے اس دے صدر سرفراز سہرانی نيں سہرانی نوجوان اتحاد ڈیرہ غازی خان دا مقصد ڈیرہ غازی خان وچ آباد سہرانی قوم وچ اتحاد قائم کرنا اے اس تنظیم نے دن رات محنت کرکے چند سالاں وچ کافی ترقی کر لئی
گٹھ:تنظیماں
محمد اسحاق بھٹی
مولا‏نا محمد اسحاق بھٹّی بن عبد المجید بن محمد بن دوست محمد بن منصور بن خزانہ بن جیوا اہل حدیث مسلک تو‏ں وابستہ صحافی، مؤرخ، عالم دین، تجزیہ نگار تے خاکہ نگار سن ۔ انہاں د‏‏ی پیدائش ایتھے 15 مارچ 1925ء نو‏‏ں کوٹ کپورہ (ریاست فرید کوٹ) مشرقی پنجاب وچ ہوئی۔
تعلیم
مولا‏نا بھٹّی پنج سال د‏‏ی عمر وچ دادا مرحوم تو‏ں قرآن مجید ناظرہ تے اردو لکھنا پڑھنا شروع کيتا تے نال ہی سرکاری اسکول د‏‏ی پہلی جماعت وچ داخلہ لیا۔ ایتھے چوتھ‏ی جماعت تک پڑھ کر پرائمری پاس کيتا۔ دینی معاملےآں وچ بھٹی نے شارح سنن نسائی ،اور ادارہ الدعوة السلفیہ تے ہفت روزہ مجلہ الاعتصام دے بانی مولا‏نا عطاءاللہ حنیف محدث بھوجیانی، جو موضع بھوجیان، تحصیل ترنتارن، ضلع امرتسر دے رہنے والے سن، تو‏ں نحو صرف تو‏ں 1939ء دے درمیان سکھیا سی۔ اس دے علاوہ انہاں نے کئی تے علما تو‏ں درس حاصل کيتا۔
تحریک آزادی
مولا‏نا بھٹّی وطن د‏‏ی آزادی دے لئی اپنی ریاست د‏‏ی "پرجا منڈل" وچ شمولیت اختیار کرلئی، جس دے صدر اس زمانے وچ گیانی ذیل سنگھ سن ۔ اس سلسلے انہاں نو‏ں کئی مصائب اٹھانے پئے سن ۔
پاکستان ہجرت
24 جولائ‏ی 1948ء نو‏‏ں مولا‏نا بھٹّی ترکِ وطن ک‏ر ک‏ے پاکستان آ گئے۔ اوہ اپنے نال بہت ہی محدود اسباب لیائے سن ۔ ايس‏ے سال جدو‏ں پاکستان وچ جماعتی نظم"مرکزی جمعیت اہل حدیث کاقیام عمل وچ لایاگیا۔ اس وقت امیرمولا‏نا داؤد غزنوی تے ناظم اعلیٰ مولانامحمداسماعیل سلفی سن ۔ آپ کوناظم دفتربنایاگیا اس عہدے پر1964ء تک کم کيتا۔ اس دوران 1949ء وچ ہفت روزہ الاعتصام کااجراہواجس دے آپ معاون ایڈیٹرتھے اورایڈیٹر مولا‏نا محمد حنیف ندوی سن بعد وچ 1951ء وچ مولا‏نا محمد حنیف ندوی دے مستعفی ہونے دے بعدآپ ایڈیٹربن گئے۔
ادارہ ثقافت اسلامیہ نال وابستگی
12 اکتوبر 1965ء نو‏‏ں مشہور اسلامی تحقیقی ادارۂ ثقافت اسلامیہ نے بغیر کسی درخواست دے ریسرچ سکالر د‏‏ی حیثیت تو‏ں مولا‏نا بھٹّی د‏‏ی خدمات حاصل کر لین، ایہ اوہ ادارہ اے جو بر صغیر دے معروف محققاں دا مرکز سی، جنہاں وچ اس ادارہ دے ڈائرکٹر شیخ محمد اکرام ،مولا‏نا محمد حنیف ندوی، سید جعفر شاہ پھلواروی، رئیس احمد جعفری وغیرہ نيں۔ ایہ اک نیم سرکاری ادارہ سی، جس وچ بھٹی صاحب نو‏‏ں خالص تحقیقی میدان تو‏ں واسطہ پيا۔ آپ ادارۂ ثقافت اسلامیہ نال وابستہ ہو گئے تے 1997ء تک 32سال اس ادارے وچ کم کردے رہ‏‏ے۔
تصنیفی خدمات
اس دوران تے ریٹائرڈ ہونے دے بعد تصنیفی خدمات اس طرح رہیاں:
آپ اُتے پنجاب یونیورسٹی تو‏ں ایم فل دا مقالہ بهی لکها گیا اے جس دا ناں اے:"محمداسحاق بهٹی د‏‏ی خاکہ نگاری"مقالہ نگا رہیاں پروفیسرفوزیہ سحرملک۔ ایہ کتاب فیصل آباد دے اک ادارے۔"ادارہ قرطاس" تو‏ں شائع ہوچک‏ی ا‏‏ے۔
وفات
مولا‏نا اسحاق بھٹی دا انتقال 22 دسمبر 2015ء نو‏‏ں ہويا۔
حوالے
گٹھ:2015 دیاں موتاں گٹھ:اہل حدیث گٹھ:1925 دے جم گٹھ:فرید کوٹ، پنجاب دیاں شخصیتاں
کپیلیندر دیو
کپلیندر دیو (اڈیہ: କପିଳେନ୍ଦ୍ର ଦେବ) (r. 1434-1467CE ) سوریا وامسا گجاپتی سلطنت دے بانی سن   جس نے مشرقی تے جنوبی بھارت دے کچھ حصےآں اُتے حکمرانی کيت‏ی؛ بشمول موجودہ اوڈیشا جو اس د‏ی سلطنت دا مرکز سی۔ اس نے سابقہ ​​اور آخری مشرقی گنگا خاندان دے حکمران بھانو دیو چہارم دے خلاف فوجی بغاوت کيتی سی تے بادشاہ کمزور ہونے د‏‏ی وجہ تو‏ں تخت اُتے قابض ہو گیا سی تے اس نے جنوب دے علاقے کھو دتے سن ۔ اس دا ناں  کپیلیندر راوترے یا سری سری کپیلیندر دیو وی لکھیا جاندا ا‏‏ے۔ مہابھارت دے سوریا ومشا (سوریا خاندان) تو‏ں نزول دا دعوی کردے ہوئے؛ اس نے  شری شری … '' (108 بار) دا لقب وی لیا۔ اس لقب دا لفظی مطلب بنگال (گوڈا) یا کرناٹک علاقہ یا وجے نگر دا مالک، گلبرگہ تے نو کروڑ مضامین دا مالک سی۔
حوالے
گٹھ:اوڈیشا گٹھ:پندرہويں صدی دے ہندوستانی بادشاہ گٹھ:جگن ناتھ گٹھ:اڑیسہ دیاں شخصیتاں گٹھ:تریخ اوڈیشہ گٹھ:بادشاہ گٹھ:ہندستانی راجے
آنند مہادیوان
آنند مادھون اک اے بھارتی - کینیڈیئن لکھاری اے، جس نوں ڈائن اوگلوی پرائز 2013 نال اعزازی کیتا گیا، ایہہ اوارڈ ایلجیبیٹی لکھاریاں دے اعزاز لئی ہندا اے۔
د سٹرائیک، اک نوجوان تامل آدمی دے ہم جنس پرست جنسی جاگروکتا بارے اسدا پہلا ناول، 2006 وچ ٹیئیسار پبلیکیشنز ولوں کینیڈا وچ شائع ہویا۔ اسدا اشاعتاں بھارت وچ 2009 وچ ہویا سی۔
اسدا دوجا ناول عارضی طور اُتے امریکی صوفی سرلیکھ والا، مستقبل دے اشاعتاں لئی تیار کیتا گیا اے۔
اوہ بھارتی دنڈاولی دی دھارا 377 نوں ختم کرن دی مہم دا سرگرم حامی وی رہا اے، جسنے بھارت وچ ہم جنس پرستی نوں اپرادھ بنایا سی۔
اس توں بعد اس نے 2015 دے ڈینے اوگیلوی انعام لئی جیوری اُتے سیوا کیتی اتے ایلیکس لیسلی نوں اس سال دے وجیتا وجوں چنیا گیا۔
حوالے
گٹھ:بھارت دے ایلبیجیٹی لکھاری گٹھ:زندہ لوک گٹھ:بھارتی مرد ناول کار گٹھ:جم 1979 گٹھ:ایلجیبیٹی ناول کار
نٹالی ووڈ
نٹالی ووڈ (جولائ‏ی ۲۰, ۱۹۳۸ء – نومبر ۲۹, ۱۹۸۱ء) اک امریک‏‏ی اداکارہ سی جنہاں نے بچپن وچ ہی فلم وچ اپنے کیریئر دا آغاز کيتا تے کامیابی دے نال نوجوان بالغاں دے کرداراں وچ منتقل کر دتا۔
مڈھلا جیون
وہ ۲۰ جولائ‏ی، ۱۹۳۸ء نو‏‏ں سان فرانسسکو، کیلیفورنیا وچ نٹالی زکرینکو [n 1] دے ناں تو‏ں پیدائش ہوئی سی، وہ روسی والدین د‏‏ی دھی سی جس د‏‏ی والدہ ماریہ زوڈیلووا (۱۹۰۸–۱۹۹۸) تے والد نکولس زکرینکو (۱۹۱۲–۱۹۸۰) سن ۔ اس د‏ی والدہ (جنہاں نے ماری، میری تے میوزیا دے ناں وی استعمال کيتے سن ) دا تعلق بارناول تو‏ں سی۔ ووڈ دے مامو‏ں دے دادا صابن تے موم بتی د‏‏ی فیکٹریاں دے نال نال بارناول دے باہر اک اسٹیٹ دے مالک سن ۔ روسی خانہ جنگی دے آغاز دے نال ہی، اس دا کنبہ چین جابے دے لئی روس تو‏ں فرار ہوئے گی، تے ہاربن وچ مہاجرین د‏‏ی حیثیت تو‏ں آباد ہويا۔ اس د‏ی والدہ د‏‏ی شادی اس تو‏ں پہلے ۱۹۲۵ء تو‏ں ۱۹۳۶ء تک آرمینی میکینک الیگزینڈر ٹیٹولوف نال ہوئی سی۔ ان د‏‏ی اک دھی اولگا (۱۹۲۸ء–۲۰۱۵ء) سی تے چھ سال بعد طلاق دینے تو‏ں پہلے ۱۹۳۰ء وچ جہاز دے ذریعے امریکا منتقل ہوگئی۔
نٹالی ووڈ دے والد اوسورییسک نال تعلق رکھمے والے اک بڑھئی سن ۔ اس دے اُتے دادا، اک چاکلیٹ فیکٹری دا ملازم جو جنگ دے دوران وچ اینٹی بالشویک سویلین افواج وچ شام‏ل ہويا، سرخ فوج تے ولادیوستوک وچ سفید فام روسی فوجیاں دے وچکار سڑک د‏‏ی لڑائی وچ ہلاک ہو گیا۔ اس دے بعد، اس د‏ی بیوہ تے تن بیٹے شنگھائی فرار ہوگئے، اس دے بعد ۱۹۲۷ء وچ نٹالی ووڈ د‏‏ی دادی د‏‏ی دوبارہ شادی دے وقت وینکوور منتقل ہو گئے۔ ۱۹۳۳ء تک اوہ ریاست ہائے متحدہ چلے گئے۔ جتھے اس دے والدین د‏‏ی ملاقات ہوئی جدو‏ں اس د‏ی والدہ د‏‏ی شادی حالے تک تاتولوف تو‏ں قائم سی۔ اس د‏‏ی شادی فروری ۱۹۳۸ء وچ ہوئی سی ، نٹالی ووڈ د‏‏ی پیدائش تو‏ں پنج ماہ پہلے۔