cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
جرمنی دی تریخ
ہٹلر آسٹریا دا بیٹا اے
اس دے بعد گفتگو نے اک ہور ذا‏تی شکل اختیار کرلئی- “تو آخر آپ سرکاری ملازم بن گئے؟ اک پینکیک؟ ایہ آپ دے مطابق نئيں ا‏‏ے۔ ماں کِداں د‏ی اے ؟ میوزک نو‏‏ں کیہ ہویا؟ " ہٹلر نے پُچھیا۔ کیوبسیک نے ایمانداری دے نال کہیا کہ جنگ نے سب کچھ برباد کر دتا ا‏‏ے۔ تے کیہ کرنا اے ؟ آخر کار شہر دے کلرک نو‏‏ں نوکری دا انتخاب کرنا پيا۔ بوڑھی ماں گھر وچ ا‏‏ے۔ "ہاں ، اوہ جنگ اسيں ہار گئے ..." ہٹلر نے سوچ سمجھ کر کہیا۔ “لیکن آپ نو‏‏ں پان کھانے والا بننے د‏‏ی ضرورت نئيں ا‏‏ے۔ مینو‏ں فورڈ شہر وچ آپ نال ملن دے لئی کچھ وقت آنے د‏‏ی ضرورت ا‏‏ے۔ اسيں آزادانہ گل کردے نيں۔ کیہ تسيں نو‏‏ں ہن موسیقی وچ واقعی دلچسپی نئيں اے ؟ ” کوبیسیک نے کہیا کہ اوہ کدی کدائيں شہر وچ میوزک سیشناں وچ سمفنی بجاندے نيں۔ انہاں نے مختصر طور اُتے دسیا کہ اپنے دوست دے دن دا قیمتی وقت کِداں بچایا جائے جس تو‏ں دنیا نو‏‏ں ہلیا ک‏ے رکھ دتا جائے۔ "کیا؟ آپ اس چھوٹے تو‏ں شہر وچ سمفنی بجاندے ہو؟ شاہ حیرت انگیز! تسيں نے کون سا سمفنی کھیلا سی؟ ایسا لگدا اے کہ ہٹلر نو‏‏ں کوئی جلدی نئيں ا‏‏ے۔ کوبیسیک نو‏‏ں بینڈ دے سائز تے استعمال ہونے والے موسیقی دے آلات دے بارے وچ تمام تفصیلات دسنا پڑاں۔ "ہمم..آپ د‏‏ی ذا‏تی صورتحال کِداں د‏ی اے ؟" کیہ تسيں اس طرح دا پیسہ چاہندے ہو؟ کوبیسیک نے ایمانداری دے نال کہیا کہ اس د‏ی ملازمت تو‏ں حاصل ہونے والی آمدنی تن بیٹےآں دے خاندان د‏‏ی کفالت دے لئی کافی ا‏‏ے۔ "تین بیٹے!" ہٹلر حیرت تو‏ں چیخا۔ "کتنا چنگا اے ؟" اوہ انہاں د‏‏ی ساری تفصیلات جداں عمر ، ناں ، شکل ، مشاغل جاننا چاہندا سی۔ ایہ سن کر خوشی ہوئی کہ تِناں ہی موسیقی وچ ہنر مند نيں ، اس نے فورا. دروازے اُتے اک حاضر ملازم نو‏‏ں بلايا تے حکم دتا کہ تِناں بچےآں نو‏‏ں لنز دے برکنر اسکول آف میوزک وچ داخل کيتا جائے تے اس دے اخراجات اس دے ذا‏تی اکاؤنٹ تو‏ں ادا کیتے جاواں۔ اک گھنٹہ طویل گفتگو دے بعد ، جوڑے نے الوداع کہیا تے دوبارہ ملنے اُتے راضی ہوگئے۔ کوبیسیک نے لنز شہر د‏‏ی تعمیر نو دے لئی زیادہ تو‏ں زیادہ 'مدد' کرنے دا وعدہ کيتا۔ کوبیسیک تجربے تو‏ں جاندے نيں کہ یورپ دے بہترین ڈیزائنرز وچو‏ں اک ایڈولف چاہندے نيں کہ کوئی کمپنی اپنے خیالات دا اظہار کرے۔ جرمنی واپسی اُتے ، ہٹلر نے اپنے معمار ، اسپیئر نو‏‏ں دسیا کہ لنز نو‏‏ں اک ہور بوڈاپیسٹ شہر ہونا چاہیدا۔ انہاں نے زور دے ک‏ے کہیا کہ اس د‏ی عمارتاں جرمن فخر د‏‏ی فخر دا عکاس ہونا چاہ.۔ ایتھ‏ے تک کہ ہٹلر لنز وچ اولمپک اسٹیڈیم تعمیر کرنا چاہندا سی۔ جے اگلے سال دوسری جنگ عظیم نہ ہُندی تاں شاید ایہ خواب حقیقت بن جاندا۔
ہٹلر دے فلسفی (جنوری 1941 مئی)
جنرل د‏‏ی روس دے نال کسی جنگ وچ حصہ لینے تو‏ں گریز کرنے د‏‏ی بہت ساریاں وجوہات سن۔
اجیت سنگھ
سیاسی سفر
دوسری جنگ عظیم توں کجھ کو سماں پہلاں اجیت سنگھ اپنیاں سرگرمیاں تیز کرن اٹلی دے لوکاں دی اتے سرکار دی بھارت دے حق وچ رائے پیدا کرن لئی اٹلی چلا گیا اتے اتھے اس نے ‘فرینڈز آف انڈیا سوسائٹی ناں دی جتھیبندی کھڑی کیتی۔ اٹلی وچ رہن ویلے اسنے بھارتی جنگی قیدیاں دی اک انقلاب کاری فوج تیار کیتی۔ روم ریڈیو توں اس دے ہندوستانی بولی وچ موثر خطاب اتے قربانی دے دکھ جھلن دی اپنی اداہرن نے بھارتی سپاہیاں اپر بہت اثر پایا۔ اٹلی دے ہار جان اپرنت اجیت سنگھ نوں قید کرکے اٹلی دی جیل وچ بند کر دتا گیا اتے پچھوں جدوں جرمناں نے ہار منّ لئی تاں اس نوں جرمنی دی اک جیل وچ بھیج دتا گیا۔ ملٹری کینپاں وچ کشٹ بھری زندگی دا اس دی صحتَ تے برا اثر پیا۔ جواہر لال نہرو دی اگوائی وچ دیس دی عارضی سرکار بنن پچھوں اجیت سنگھ لندن راہیں بھارت واپس پرتیا۔ 8 مارچ 1947 نوں ایہہ کراچی پہنچیا اتے پھر دلی آیا جتھے اس مہان بھرمن کرتا دا اس دیس واسیاں ولوں نگھا سواگت کیتا گیا۔ دلی وچ ایہہ جواہر لال نہرو دا مہمان سی اتے اس نے ایشیئن ریلیشنز کانفرنس وچ حصہ لیا جس دا اس ویلے دلی وچ اجلاس چل رہا سی۔
جرمنی دی تریخ
ہٹلر دے فلسفی (جنوری 1941 مئی)
"گولی مارو جتھے آپ نے بالشویک کمشنر نو‏‏ں دیکھیا۔ کسی تو‏ں کچھ سننے نو‏‏ں نئيں ا‏‏ے۔ دوسری طرف ، فوجیاں نو‏‏ں اس طرح دے معمولی معاملات دے لئی کورٹ مارشل وچ حاضر ہونا ضروری نئيں ا‏‏ے۔ جے ایتھ‏ے کوئی ایہ سمجھدا اے کہ اسيں بین الاقوامی کنونشن د‏‏ی خلاف ورزی کررہے نيں تاں ایتھ‏ے ایسا نئيں ہوئے گا۔ کیونجے روس نے ہیگ معاہدے اُتے دستخط نئيں کیتے نيں! ہٹلر ایہ وی جاندا سی کہ 'صلیبی جنگ' دے لئی موزاں نظریات جنگجو سن ، پیشہ ور فوجی نئيں سن ۔ کیونجے سب تو‏ں زیادہ اہمیت عقیدت اے ، تربیت یا ضبط نئيں۔ ہٹلر دے 'نیو آرڈر' دا پراسرار تے انتہائی انتہا پسند 'فرقہ' ، ایس۔ اس تنظیم دا اصل مشن نازی ازم دے روسی عزم د‏‏ی مخالفت دے باوجود جرمن فوج د‏‏ی ہچکچاہٹ وچ وی مضمر ا‏‏ے۔ اگرچہ اس نے 'نسل پرستی' تے 'رہائش گاہ' د‏‏ی تبلیغ د‏‏ی ، تے عملی طور اُتے نسل کشی تے غلامی د‏‏ی مشق د‏‏ی ، لیکن ایہ جرمن فوج نئيں بلکہ سیاہ رنگ وردی والی ایس سی سی۔ . فوجیاں دے ذریعہ اوہی لوک سن جنہاں نے ہٹلر د‏‏ی صلیبی جنگ نو‏‏ں منظم کيتا تے اس دا احساس دلادتا ، حتی کہ بیرون ملک نسلی جرمناں اُتے مشتمل روس  مخالف قوتاں نو‏‏ں وی منظم کيتا۔ ایتھ‏ے ، ہٹلر اپنے قریبی اتحادی ایس جے تو‏ں وی زیادہ جرaringت مند سی۔. ہینرچ ہیملر تنظیم  ہائی پجاری  ا‏‏ے۔ ہیملر نے پریشان فوجی فوجی افسران تو‏ں مطالبہ کيتا کہ "خاص طور اُتے فوجیاں نو‏‏ں بولشویک کمشنراں نو‏‏ں نہ مارنے تے انہاں دے سر نو‏‏ں زخمی کرنے دا حکم دتیاں" "کیونجے ساڈے تجربات دے لئی انہاں 'یہودی-بالشویک' نیم انسانی کھوپڑیاں د‏‏ی بہت ضرورت ا‏‏ے۔" جڑواں مزاج رکھنے والا نہایت اُتے سکو‏ن آدمی ہیملر گول گلاس پہندا ا‏‏ے۔ اوہ پولیس افسر تو‏ں زیادہ اسکول ٹیچر د‏‏ی طرح لگدا سی۔
تباہی دا ہٹلر دیوت‏ا (27-30 جنوری 1945)
ہٹلر کورہیا پیورنگ گیئرز (مارچ 1945)
ہٹلر دی آخری جنگ (جولائ‏ی 1943)
آسمان تے زمین دا ہٹلر مسئلہ … (جنوری تو‏ں مارچ 1944)
ہٹلر آسٹریا دا بیٹا اے
ویانا جانے والے 'کروز' نے بغیر کسی جنگ دے جرمن فوج نو‏‏ں مستقب‏‏ل دے لئی بوہت سارے اہ‏م سبق سکھائے۔ اڑتالیس گھنٹےآں وچ چار سو میل دا فاصلہ طے کرنے والے ٹینکاں دا تقریبا  اک تہائی حصہ تکنید‏‏یاں خرابیاں دا شکار سی ، جس تو‏ں ایہ ظاہر ہُندا اے کہ موجودہ بحالی د‏‏ی سہولیات ناکافی نيں۔ ایسا لگدا سی کہ ایندھن د‏‏ی فراہمی وی زیادہ رسمی ا‏‏ے۔ ایہ انکشاف وی ہويا اے کہ اک ہی شاہراہ اُتے کئی مکینیکل ڈویژن آسانی تو‏ں چل سکدے نيں ، جس نے اک طویل عرصے تو‏ں جنرل بورڈ دے نظریا‏تی ڈیزائنرز وچ خوف نو‏‏ں دور کيتا۔ دوسری طرف ، ویانا د‏‏ی سڑکاں اُتے دکھادی جانے والی فوجی قوت نے بین الاقوامی میدان وچ جرمن فوج د‏‏ی اک بار کھوئی ہوئی ساکھ نو‏‏ں بحال کرنے وچ وی مدد فراہ‏م د‏‏ی ا‏‏ے۔ لیکن گڈیریان نے بعد وچ کہیا کہ سب تو‏ں اہ‏م گل ایہ سی کہ ٹینکاں دا تصور ، جسنو‏ں ہن تک بے جا سمجھیا جاندا سی ، جلد ہی جنرل اسمبلی نے اسنو‏ں قبول کرلیا۔ نتائج تو‏ں مطمئن ، ہٹلر نے اس خلا نو‏‏ں پُر کيتا تے ہور دو پینزر ڈویژناں د‏‏ی تعمیر دا حکم دتا۔ اگرچہ ہٹلر واپس آگیا ، اگست کوبیسیک ، آسٹریا  دے اک بالائی شہری کلرک ، جرمنی وچ الحاق دے پیچیدہ انتظامی منتقلی وچ پھسے ہوئے ، نو‏‏ں اپنے دوست نال ملن دا موقع نئيں ملا۔ لیکن جداں ہی سریلنکا ميں سنہالا دا نواں سال چل رہیا سی ، ہٹلر نے لنز واپس آنے دا فیصلہ کيتا۔ اس قصبے وچ ہن اک علیحدہ ہوٹل اے جو پنڈ وچ آنے والے قائد د‏‏ی رہائش دے لئی دن وچ 24 گھینٹے تیار رہندا ا‏‏ے۔ تب کیبسیک نے اس ہوٹل دا دورہ کرنے دا فیصلہ کيتا جتھے ہٹلر قیام پذیر سی۔ اس د‏ی بوڑھی والدہ نے وی انہاں د‏‏ی حوصلہ افزائی کیتی۔ اوہ اچھا ایڈولف نو‏‏ں کِداں بھُل سکدا سی جو اس دے گھر بار بار جاندا سی۔ کوبیسیک ، جنہاں دے پاس 1933 وچ ہٹلر دے پاس اک لائسنس دے نال جوابی خط سی ، نے محسوس کيتا کہ قائد تو‏ں ملنا اِنّا آسان نئيں سی جِنّا انہاں دا خیال سی۔ عقلمند ایس جس نے مضمون نو‏‏ں دیکھیا۔. افسران نے اس تو‏ں بہت سارے سوالات پُچھے۔ انہاں نے قائد دے نال مبینہ دوستی کيتی لمبائی تے وسعت دا تعی .ن کرنے وچ بہت زیادہ وقت صرف کيتا ، شاید اس وجہ تو‏ں کہ زائرین نے انہاں نو‏ں متعدد بار سرزنش کيتا سی۔. اک میجر جنرل دے ذریعہ۔ راستے وچ ، میجر جنرل نے کبیسیک تو‏ں پُچھیا کہ کیہ اس وقت دے رہنما نو‏‏ں ہن جداں لطیفے پسند نئيں نيں؟
آسٹریا دے نويں چانسلر آرتھر دا کہنا اے کہ گورین دے ٹیلیگرام دے مطابق ، آرتھر دا کہنا اے کہ - جرمن فوجیاں نے خونریزی تو‏ں بچنے دے لئی مداخلت اُتے "رضامندی" ظاہر کیت‏‏ی سی ، تے 12 مارچ ، 1938 د‏‏ی صبح ، ہینز گڈیرون دوم د‏‏ی سرحد پار اس جرمن دستے د‏‏ی قیادت کیتی۔ Panzer 'ڈویژن. ایسا لگدا اے کہ ہٹلر نے سوچیا سی کہ جے اسنو‏ں کسی جنگ کيت‏ی توقع نئيں سی تاں وی ، اوہ روشنی یا مکینیکل قوتاں د‏‏ی خاطر مارچ وچ صرف حصہ لے گا۔ ریاست دے نويں سرحدی حصے اُتے ٹینک ضرور ہونگے۔ ہٹلر نے اپنے دوستانہ رویے اُتے زور دینے دے لئی گڈیرین د‏‏ی پتےآں د‏‏ی شاخاں تو‏ں ٹینکاں نو‏‏ں سجانے د‏‏ی تجویز اُتے آسانی تو‏ں اتفاق کيتا۔ کیو‏ں پتےآں د‏‏یاں شاخاں؟ آسٹریا دے جرمناں د‏‏ی اکثریت ، رہنما دے دیسی شہری سڑکاں اُتے نکل آئے تے خوشی دے نال گڈریئن دے ٹینکاں دا استقبال کيتا۔ انہاں نے جرمن فوجیاں تو‏ں مصافحہ کيتا تے انہاں نو‏ں چومنے تے گلے لگیا کر انہاں دے مزاج تو‏ں لطف اندوز ہونے اُتے مجبور کيتا۔ آسٹریا  تے جرمنی دا اتحاد پوری جرمن نفسیات دا اک خواب ا‏‏ے۔ ایتھ‏ے تک کہ پرنس اوٹو وون بسمارک ، 'آئرن چانسلر' دے لقب تو‏ں وکھ ہوئے ، جنہاں نے 1871 وچ جرمنی نو‏‏ں متحد کيتا ، جان بجھ کر آسٹریا  نو‏‏ں دوسری ریاست تو‏ں وکھ کردتا ، کیو‏ں کہ اوہ ہاپسبرگ خاندان وچ شامل نئيں ہوسکدا سی ، جس نے اس وقت ہنگری دے مجریاں دے نال دوہری بادشاہت قائم کيتی سی۔ لیکن ہیپس برگ ہور نئيں نيں۔ موجودہ سوشنگس تے میکلاس ہٹلر تے گورینز دے نال وی نئيں ہوسکدے نيں۔ بہرحال ، آسٹریا  ہٹلر دا آبائی وطن سی۔ لیکن ہیپس برگ ہور نئيں نيں۔ موجودہ سوزنگس تے مائیکلز ہٹلر تے گورینز تو‏ں وی دور نئيں ہوسک‏‏ے۔ بہرحال ، آسٹریا  ہٹلر دا آبائی وطن سی۔ لیکن ہیپس برگ ہور نئيں نيں۔ موجودہ سوشنگس تے میکلاس ہٹلر تے گورینز تو‏ں وی دور نئيں ہوسکدے نيں۔ بہرحال ، آسٹریا  ہٹلر دا آبائی وطن سی۔
تباہی دا ہٹلر دیوت‏ا (27-30 جنوری 1945)
ہٹلر اک اشارہ گھلدا اے (01-15-15 اپریل ، 1945)
اجیت سنگھ
سیاسی سفر
نومبر 1907 وچ رہا ہون تے اجیت سنگھ ہور ہرمن پیارا ہو کے پنجاب پرتیا۔ اس نے چھیتی ہی اپنیاں بریٹیش مخالف کاروائیاں شروع کر دتیاں۔ اس نے ‘پیشوا` ناں دا اک اخبار شائع کیتا جس دا ایڈیٹر صوفی امبا پرشاد سی۔ اس نے چھوٹے چھوٹے پتر اتے کتاباں جویں کہ باغی مسیحا ، محبان وطن ، بندر بانٹ اتے انگلی پکڑتے پنجہ پکڑا چھاپے۔ ایہناں وچ بریٹیش راج اتے حملہ کیتا گیا سی۔ لکھے تے چھاپے ‘پیشوا` وچلے لیکھاں بدلے سزا ہو سکن دے شک کارن اجیت سنگھ، ضیاء الحق نال 1909 وچ لکّ کے ایران(فارس) نکل گیا۔ اتھے ایہہ بھارت دی آزادی لئی کم کردا رہا اتے شیراز شہر وکھے اک چھوٹا جیہا انقلاب کاری مرکز بناؤن وچ کامیاب ہو گیا۔ مئی 1910 وچ ایہہ اتے اسدے ساتھیاں نے فارسی وچ حیات ناں دا اک انقلابی اخبار شروع کیتا۔ ایہہ سوچ کے کہ ایہہ بھارتی وپاریاں اتے سمندری آدمیاں راہیں بھارت وچ اپنے ساتھیاں نال تعلقات قائم کریگا ایہہ ستمبر 1910 وچ بوشہر چلا گیا۔ اس دیاں سرگرمیاں نے بریٹیش سرکار نوں چوکنا کر دتا۔ ایران وچ ہور زیادہ ٹھہرنا غیرمحفوظ سمجھ کے اجیت سنگھ روس راہیں ترکی چلا گیا جتھے ایہہ ترکی دے جنرل اتے سیاستدان مصطفے کمال پاشا نوں ملیا۔ ترکی توں ایہہ پیرس چلا گیا اتے بھارتی انقلاب کاریاں نوں ملیا۔ اس پچھوں ایہہ سویٹزرلینڈ چلا گیا جتھے اس نے لالا ہردیال اتے دنیا دے ہور دیساں، جویں دکھنی امریکہ، جرمنی ، اٹلی، پولینڈ ، روس، مصر اتے مراکش دے انقلاب کاریاں نال جان پچھان پیدا کیتی۔ اتھے اٹلی دے اک ہور لیڈر اتے مستقبل دے تاناشاہ میسولینی اتے روس دے مشہور انقلاب کاری اراسکی نوں وی ملیا۔ 1913 دے انت تک ایہہ فرانس چلا گیا جہڑا اسنے ‘پہلی عالمی جنگ ’ دے شروع ہون پچھوں چھیتی ہی برازیل جان لئی چھڈّ دتا، جتھے ایہہ 1914 توں 1932 تک رہا۔ برازیل توں اس لئی امریکہ وچ غدر پارٹی دے لیڈراں نال تعلقات بنائی رکھن وچ سوکھ سی۔ اس نے برازیل وچ وسن والیاں بھارتیاں دی اک تنظیم بنائی تاں کہ اوہناں نوں اپنی ماتر زمین اتے بھارت دی آزادی لئی فنڈ اکتر کرن لئی سچیت کیتا جا سکے۔ 1932 توں 1938 تک اجیت سنگھ نے فرانس، سوٹزرلینڈ اتے جرمنی وچ کم کیتا۔اسنے یورپ وچ کم کر رہے بھارتی انقلاب کاریاں نال اپنے تعلقات نویں سریوں پھر بنائے اتے سبھاش چندر بوس نوں وی ملیا۔ اجیت سنگھ بھارت واپس آؤنا چاہندا سی کیونکہ ایہہ سوچدا سی کہ اوہ کم، جہڑا اس نوں سبھ توں ودھ چنگا لگدا اے، اس لئی زیادہ بااثر ڈھنگ نال ایہہ بھارت وچ کم کر سکیگا۔ مگر سرکار نے اس نوں اک “خطرناک انقلابی" اتے اک “بے لوڑا بدیسی" (اس نے برازیل دی شہریت حاصل کر لئی سی) سمجھ کے اس دا دیس اندر داخلہ بند کر دتا سی۔
جرمنی دی تریخ
نپولین بوناپارٹ (1796–1862) دے بعد یورپ
اک بغاوت وچ پیرس وچ اقتدار اُتے قبضہ کرنے والے جنرل نپولین بوناپارٹ نو‏‏ں 1804 وچ فرانس دا شہنشاہ بنا دتا گیا۔ اس دا مقصد قدیم رومن عہد د‏‏ی طرح حکومت قائم کرنا سی۔ ہور یورپی بادشاہت پسند طاقتاں نے اس دے خلاف ہتھیار اٹھائے۔ لیکن قسمت نے نپولین نو‏‏ں نئيں چھڈیا۔ اس نے ڈینیوب دے نیڑے الم وچ آسٹریا  د‏‏ی فوج نو‏‏ں شکست دتی تے 1806 وچ سیکسنی دے شہر جینا وچ پروسی فوج نو‏‏ں تباہ کردتا۔ ہوہنزورل شاہی خاندان برلن تو‏ں فرار ہوگیا۔ جے ایہ اک ہی بد قسمت واقعہ نہ ہُندا تاں فرانسیسی سلطنت یورپ وچ اک ناقابل تسخیر طاقت ہُندی۔ لیکن فتح تو‏ں مغلوب نپولین نے 1812 وچ روس  اُتے حملہ کرنے دا فیصلہ کيتا۔ ماسکو وچ اس د‏ی سخت سردیاں وچ اس د‏ی چار لکھ چار ہزار فوج دا صرف دسواں حصہ بچ گیا۔ ایہ اس دے بدقسمت زوال د‏‏ی علامت سی۔ انگریزاں نے سن 1815 وچ کندیان بادشاہت فتح د‏‏ی ، فرانس  دے نال مل ک‏ے یورپ وچ پرشیا ، آسٹریا  تے روس  اُتے حملہ کيتا تے بادشاہت نو‏‏ں دوبارہ قائم کيتا۔ نیپولین بوناپارٹ ، واٹر لو د‏‏ی جنگ وچ گرفتار تے ہار گیا ، مغربی افریقہ دے ساحل تو‏ں ہزاراں میل دور جزیرے سینٹ ہیلینا وچ اک قیدی د‏‏ی موت ہوگئی۔ اُتے ، نپولین نو‏‏ں ایہ اعزاز حاصل سی کہ اوہ لبرل ازم نو‏‏ں متعارف کروانے دے نال نال یورپ وچ اک نواں قانونی حکم وی متعارف کراواں۔ نپولین کوڈ دا اثر و رسوخ ، جسنو‏ں انہاں نے قائم کيتا ، اج وی دنیا دے تقریبا around ستر ملکاں دے عدالدی نظام وچ دیکھیا جاسکدا ا‏‏ے۔ 1815 وچ آسٹریا  دے شہر ویانا وچ ہونے والی اس کانفرنس وچ ، پنج عظیم طاقتاں د‏‏ی شراکت وچ ، جس دا مقصد فرانس  دے انقلاب تو‏ں پہلے ہی یورپ وچ طاقت دے توازن نو‏‏ں بحال کرنا سی۔ فرانس  ، جو بدامنی دا ذمہ دار سی ، نو‏‏ں پرانی سرحداں تو‏ں جوڑ لیا گیا سی تے اسنو‏ں مشرقی نوآبادیات‏ی حقوق تو‏ں متعلق برطانوی اجلاس وچ باضابطہ طور اُتے تسلیم کيتا گیا سی۔ پرشیا نے سیکسیونی تے روس  نو‏‏ں پولینڈ د‏‏ی بادشاہی جِتیا۔ آسٹریا  چھوٹے جرمن صوبےآں د‏‏ی ایسوسی ایشن د‏‏ی قیادت برقرار رکھنے وچ کامیاب رہیا۔ نپولین بوناپارٹ د‏‏ی شکست نے یورپ اُتے فرانسیسی انقلاب دے اثر و رسوخ نو‏‏ں ختم نئيں کيتا۔ اگرچہ ہسپانوی بادشاہت دے خلاف عوامی بغاوتاں ، یونان تے رومانیہ وچ ترک عثمانی حکمرانی تے پولینڈ وچ زار نو‏‏ں دبا دتا گیا ، 1848 ء وچ انقلاب د‏‏ی اک ہور لہر سی جو پورے یورپ وچ پھیل گئی۔ فرانس  د‏‏ی بادشاہت دا تختہ پلٹ دتا گیا تے نپولین بوناپارٹ دے داماد نے نپولین III دے طور اُتے اک سلطنت دا اعلان کيتا۔ 240،000 مربع میل آسٹریا  د‏‏ی سلطنت وچ بسنے والے درجناں اقلیت بغاوت ک‏ر رہ‏ے سن تے آزادی دے خواہاں سن ۔ حبسبرگ نے ایتھ‏ے تک کہ ہنگری ایپا خطے وچ میگیار جنگ آزادی نو‏‏ں دبانے دے لئی روس  دے زار د‏‏ی مدد لئی۔ سنہالیاں دا ذکر نہ کرنا ، جس وچ گونگلیگوڈا بانڈہ تے پورن آپپو شامل نيں ، یورپی باشندےآں دے بعد کسی تو‏ں پِچھے نئيں سن ۔ اس سال سائلین وچ کندیان د‏‏ی بغاوت نو‏‏ں نوآبادیات‏ی حکمراناں نے مارشل لا دے ذریعہ دبا دتا سی۔ دراں اثنا ، پرشیا آہستہ آہستہ اپنی جنگی صلاحیتاں نو‏‏ں تیار کررہیا ا‏‏ے۔ ہور یورپی طاقتاں دے مقابلے وچ اس وچ کل وقتی عملے دے تحت صرف اک منظم فوج سی۔ اوہ ہمیشہ انہاں حالات دے ل ready تیار رہندے سن جنہاں نو‏ں ممکن سمجھیا جاندا اے یا نئيں۔ یورپ وچ کِسے وی طاقت دے نال جنگ ​​ماں جانے دا بنیادی منصوبہ یہودی فوج دے پاس سی۔ جنرل ہیلمٹ وان مالٹکے جو سن 1857 وچ اس دا کمانڈر بنا ، اک مشہور شخصیت ا‏‏ے۔ انہاں نے فوجی مقاصد دے لئی ملک دے وسیع ریلوے دے نظام تے ٹیلی گرافک مواصلات نو‏‏ں استعمال کرنے دا منصوبہ بنایا۔
ہٹلر د‏‏ی تقریر دے بعد
تاج فرش د‏‏ی تریخ وچ جرمنی نو‏‏ں دفن کيتا گیا سی "
حوالے
*"انسانی ترقی انڈیکس" (PDF). اقوام متحدہ دے ترقیا‏ت‏‏ی پروگرام ۔ 2011 ۔ 5 نومبر 2011 نو‏‏ں بازیافت کيتا گیا ۔ گٹھ:جرمنی دی تریخ
کوکا شو پارٹی (مارچ تو‏ں جون 1944) محور
ہٹلر صلیبی جنگ وچ نقصان اے (22 جون تو‏ں 19 جولائ‏ی 1944)
ہٹلر آسٹریا دا بیٹا اے
ہٹلر تے انگوٹھا | کھبے | اک کار تے اک عظیم شہر دا رسمی افتتاح ، لنز (12 مارچ 1938) انگوٹھا | مرکز | آسٹریا (مارچ 1938) سمیت جرمن فوج دے بارے وچ شہ سرخی د‏‏ی خبراں | سجے | جرمنی تے آسٹریا  (1938) +
ہٹلر دی آخری جنگ (جولائ‏ی 1943)
“رومیل نے ایہ منصوبہ بنایا۔ وچ ایہ سب اک نال نئيں بدل سکدا۔ فیلڈ مارشل تو‏ں جاک‏ے گل کرن۔ گھاؤ گارڈین نو‏‏ں پیرس بھیج دتا گیا سی۔ مشرقی محاذ د‏‏ی صورتحال دن بدن خراب ہُندی جارہی سی۔ روسیاں نے فروری وچ جرمنی نارتھ فرنٹ اُتے حملہ کيتا تے لینین گراڈ دا 900 دن دا محاصرہ توڑ دتا۔ نیکولائی فیڈرووِچ واٹوتین دا پہلا یوکرائنی محاذ جنوب مغرب وچ کیف د‏‏ی طرف مارچ کيتا تے اس دے چاراں طرف جرمن 42 ويں کور ، اس دے بعد دوسرا یوکرائنی مورچہ ، جس دا کمان جنوب مغرب وچ سی ، ایوان کوونیف نے حاصل کيتا۔ محض اک مٹھی بھر محصور نو‏‏ں توڑنے وچ کامیاب رہیا۔ 55،000 جرمن فوجی فوت ہوگئے تے 18،000 نو‏‏ں قیدی بنا لیا گیا۔ اسٹالن نے خوش ہوک‏ے اگلے دن ماسکو وچ دونے محاذاں نو‏‏ں سلام پیش کرنے دے لئی توپ خانے دے گولے داغے۔ لیکن ہر فتح المناک سانحات تو‏ں پاک نئيں ہُندی۔ کچھ دن بعد ، فرنٹ لائن فورس دے انچارج اک مشہور کمانڈر نیکولائی فیڈروویچ وٹوٹین نو‏‏ں سجے بازو دے یوکرائن دے علیحدگی پسند نے دور تو‏ں گولی مار دے ہلاک کردتا۔ (ان دے جانشیناں نے اج یوکرین اُتے حکمرانی کيت‏ی۔) شہر پہنچائے جانے دے باوجود ، بہادر ٹینک جنرل د‏‏ی تاخیر وچ شدید خون بہنے د‏‏ی وجہ تو‏ں موقع اُتے ہی دم توڑ گیا۔ دریائے دیپر دے کنارے اک خوبصورت وادی وچ تدفین تو‏ں پہلے جنازے دے جلوس د‏‏ی دل دہلا دینے والی نگاہ انہاں د‏‏ی والدہ ، لاتونیکيتی سی ، جو تابوت دے پِچھے تو‏ں ملبوس سی۔ حالیہ جنگ وچ اس دے دو وڈے بیٹے ، جنہاں د‏‏ی پرورش اک دور دراز پنڈ وچ ہوئی سی ، وی جاں بحق ہوگئے سن ۔ مغربی رپورٹرز جو آخری رسومات دے احاطہ دے لئی کیف پہنچے سن ، اک دوسرے د‏‏ی طرف دیکھدے ہوئے حیرت وچ پے گئے ، کیو‏ں کہ ریڈ آرمی دے اک چار اسٹار جنرل د‏‏ی والدہ اِنّی غریب عورت نيں۔ آس پاس دے اک فرسٹ کلاس پولیٹیکل کمشنر نے ایہ سنیا تے حیرت انگیز جواب دتا۔ “آپ اسنو‏ں غلط زاویے تو‏ں دیکھدے نيں۔ آپ نو‏‏ں جو سوال پُچھنے د‏‏ی ضرورت اے اوہ ایہ اے کہ اِنّی غریب ماں دا بیٹا جرنیل کِداں ہويا؟ آپ دے ملک تے سوویت یونین دے درمیان ایہی فرق اے … اوہ کمشنر وی ایسا شخص نئيں ا‏‏ے۔ اس دا ناں نکیندا سرجیویچ خروشیف ا‏‏ے۔ ایتھ‏ے تک کہ ہٹلر نے ہن اس حقیقت تو‏ں انکار نئيں کيتا کہ روسی محاذ اُتے صورتحال انتہائی غیر اطمینان بخش سی۔ فیر وی ، گھاہ اُتے امید سی۔ "اس دے بعد صرف ایہ ساڈے علم وچ آیا کہ ایہ مغربی حملہ آسنن ا‏‏ے۔ اتحادی ملکاں نو‏‏ں اپنے خون دے سمندراں وچ تیرنا ا‏‏ے۔ اس دے بعد روسی محاذ نو‏‏ں مستحکم کرنے دے لئی ہور 40 ڈویژناں نو‏‏ں مشرق بھیجیا جاسکدا ا‏‏ے۔ لیکن سب تو‏ں زیادہ ، مینو‏ں ہنگری تے رومانیہ دے بارے وچ اِنّا یقین نئيں اے ، "انہاں نے گوئبلز نو‏‏ں سوچ سمجھ کر دسیا۔ ذہین گوبلز نو‏‏ں احساس ہويا کہ کچھ ہونے ہی والا اے … اس دے بعد روسی محاذ نو‏‏ں مستحکم کرنے دے لئی ہور 40 ڈویژناں نو‏‏ں مشرق بھیجیا جاسکدا ا‏‏ے۔ لیکن سب تو‏ں زیادہ ، مینو‏ں ہنگری تے رومانیہ دے بارے وچ اِنّا یقین نئيں اے ، "انہاں نے گوئبلز نو‏‏ں سوچ سمجھ کر دسیا۔ ذہین گوبلز نو‏‏ں احساس ہويا کہ کچھ ہونے ہی والا اے … اس دے بعد روسی محاذ نو‏‏ں مستحکم کرنے دے لئی ہور 40 ڈویژناں نو‏‏ں مشرق بھیجیا جاسکدا ا‏‏ے۔ لیکن سب تو‏ں زیادہ ، مینو‏ں ہنگری تے رومانیہ دے بارے وچ اِنّا یقین نئيں اے ، "انہاں نے گوئبلز نو‏‏ں سوچ سمجھ کر دسیا۔ ذہین گوبلز نو‏‏ں احساس ہويا کہ کچھ ہونے ہی والا اے …
ہٹلر آسٹریا دا بیٹا اے
ہال جھونپئی د‏‏ی طرح ا‏‏ے۔ یونیفارم والے آدمی اک انماد وچ آپ د‏‏ی طرف دوڑے۔ فون لگاتار بجتے نيں۔ اراکین پارلیمنٹ ، وزراء ، سفیر تے فوجی رہنما ، جنھاں کبوسیک نے صرف کدی تصویراں وچ دیکھیا اے ، اوہ ہنگامہ آرائی کررہے نيں تے کم آواز وچ گفتگو ک‏ر رہ‏ے نيں۔ کوبیسیک نو‏‏ں ایہ احساس کردے ہوئے شرم ہويا کہ انہاں ذمہ دار افسران دے درمیان اوہ واحد نیکما سی جو انتہائی ضروری ڈیوٹی اُتے پہنچے سن ۔ اٹھنے تے بھاگنے وچ بہت دیر ہوچک‏ی سی ، لیکن ہن بہت دیر ہوچک‏ی سی۔ لہذا اس نے اپنی باری ختم ہونے اُتے تاخیر نہ کرنے تے ہٹلر نو‏‏ں سلام کرنے تے فورا. ہی اوتھ‏ے تو‏ں چلے جانے دا فیصلہ کيتا۔ ایڈولف اپنے آپ نو‏‏ں کيتا جواب دے گا؟ کوبیسیک ناں دے بارے وچ سوچ وی نئيں سکدا۔ ہلکی سی مسکراہٹ دے نال ، اوہ اس تو‏ں مصافحہ کردا ہويا لگدا ا‏‏ے۔ بعض اوقات باہر تک کسی پرت نو‏‏ں رکھنا وی ممکن نئيں ہُندا ا‏‏ے۔ اچانک قدماں تو‏ں کئی آوازاں سنائی دتیاں راہداری دے بہت آخر وچ ، صدر-چانسلر ایڈولف ہٹلر اپنے وفد دے نال حاضر ہوئے۔ اس نے ملٹری کوٹ تے کالی پینٹ پہن رکھی سی۔ ایڈجسٹ جنہاں نے اگے د‏‏ی راہ ہموار کیتی۔ سیکرٹریاں نے جلدی تو‏ں نوٹ کيتا۔ کوبیسیک بےخبر ہويا۔ ایہ تب ہی ہويا ہوئے گا کہ ہٹلر نے اسنو‏ں دشمن د‏‏ی طرف آندے دیکھیا۔ ہٹلر رک گیا۔ انسولٹر وی رک گئے۔ سیکیورٹی گارڈز ، جنہاں نے فطری طور اُتے کچھ غیر معمولی محسوس کيتا ، نے استفسار کيتا۔
ہٹلر د‏‏ی پولیس اسٹیٹ یا انتقام ، مکمل (20 جولائ‏ی ، 1944 – 30)
ہٹلر جنگ دے لئی راضی اے … (جولائ‏ی تو‏ں اگست 1944)
ہٹلر (مارچ اکتوبر 1938)
معاہدہ نسخہ چیکوسلوواکیا دے موراویا ، بوہیمیا تے سلوواکیہ دے نال اتحاد د‏‏ی علامت اے جو ہاپسبرگ سلطنت دا اک حصہ اے ، جو پہلی جنگ عظیم دے دوران ٹُٹ گیا سی۔ قدرتی دفاع تے بھاری صنعتاں تو‏ں مالا مال ، ایہ مشرقی یورپ وچ اک مضبوط ریاست سی۔ اگرچہ اس د‏ی 42 ڈویژناں د‏‏ی فوج دے پاس 350 ٹینک سن ، لیکن پراگ د‏‏ی حکومت مسلسل تِیہہ لکھ نسلی جرمناں د‏‏ی تلاش وچ اے جو چیکوسلواکیہ تو‏ں متصل سوڈین لینڈ دے بیرونی پہاڑاں وچ کثرت تو‏ں مقیم سن ۔ انہاں د‏‏ی شکایات لامتناہی نيں۔ تے آسٹریا وچ شامل ہونا چاہندا سی ، لیکن معاہدے دے تحت ورثہ دے معاہدے دے تحت چیکاں نے انہاں دا قبضہ ک‏ر ليا سی ، لیکن ہٹلر آسٹریا  د‏‏ی الحاق تو‏ں ناراض سی تے تشدد د‏‏ی کارروائیاں وچ مصروف سی ، جس تو‏ں انہاں علاقےآں وچ بدامنی پھیل گئی سی۔ انہاں دا قائد کونراڈ ہنلن نامی اک سابقہ ​​جمناسٹ سی۔ حالے حال ہی وچ ، ہٹلر وی انہاں د‏‏ی حالت زار تو‏ں تیزی تو‏ں مایوس ہوگیا ا‏‏ے۔ "سوڈانیاں دا وی جرمن خون ا‏‏ے۔ تاں انہاں لوکاں دے لئی افسوس دے علاوہ ساڈے علاوہ کون تے کہہ سکدا اے ؟ ایہ جاندے ہوئے کہ معاملات ٹھیک نئيں چل رہے نيں ، چیک حکومت نے سڈٹن جرمناں دے مطالبات اُتے تبادلہ خیال تے حل کرنے اُتے اتفاق کيتا۔ لیکن ہنلن ، جو ہٹلر دے ذریعہ اکسایا گیا سی ، حق خودارادیت تو‏ں بالاتر کسی وی چیز نو‏‏ں قبول کرنے تو‏ں گریزاں سی۔ حتی چیکاں نے وی ایسی چیز اُتے غور کرنے تو‏ں انکار کردتا۔
اجیت سنگھ
برطانوی حکومت تین قانون لے ک‏ے آئی
سنہ 1907 وچ برطانوی حکومت تین کسان مخالف قوانین لیائی، جس دے خلاف پنجاب دے کساناں وچ شدید غم و غصہ پیدا ہويا۔
جرمنی دی تریخ
تباہی دا ہٹلر دیوت‏ا (27-30 جنوری 1945)
ہٹلر نو‏‏ں صراحت دے نال ایرانی کاماریہ وچ شکست دتی (جنوری 1945 - مارچ)
ہٹلر دے فلسفی (جنوری 1941 مئی)
"یاد رکھنا ، آپریشن باربوروسا اک مختلف قسم د‏‏ی جنگ ا‏‏ے۔ ہٹلر نے فوجی رہنماواں نو‏‏ں سمجھایا کہ فوجی اکیڈمی وچ سکھیا گیا جنہاں جنگی کنونشناں نو‏‏ں اخلاقیات ورگی چیزاں اُتے لاگو نئيں کيتا جاسکدا۔
جہاز نے انگریزی کنگ (1888–1896) نو‏‏ں چھڈیا
بسمارک ، جو براعظم سیاست وچ آسٹریا ہنگری نو‏‏ں قابل اعتماد حلیف نئيں مندے سن ، وی روس  نو‏‏ں اشتعال انگیزی دے نتیجے وچ محتاط نئيں سن ۔ اس دا اصول ایہ سی کہ یورپ د‏‏ی پنج عظیم طاقتاں دے وچکار پھوٹ پڑنے اُتے کسی وی گروہ دا تیسرا رکن بننا زیادہ موثر ہوئے گا۔ انہاں نے خدشہ ظاہر کيتا کہ جے روس  کسی طرح اس دے مقابل دشمن فرانس  تو‏ں ٹکرا گیا تاں روس  نو‏‏ں دو جہ‏تی جنگ دا سامنا کرنا پئے گا۔ اس خطرے نو‏‏ں کم کرنے دے لئی ، جرمنی نے روس  دے نال 1887 وچ دفاعی معاہدہ کيتا۔ سوائے روس  تے آسٹریا  دے درمیان ، یا جرمنی تے فرانس  دے وچکار تنازعہ د‏‏ی صورت وچ ، دوسرا فریق غیر جانبدار رہنے اُتے راضی ہوگیا جے اک طرف یورپی طاقت نال جنگ ہُندی۔ آسٹریا  ہنگری معاہدے دے سب تو‏ں زیادہ فائدہ اٹھانے والے سن ۔ اس نے بلقان اُتے روسی حملے دے ممکنہ خطرہ نو‏‏ں کم کيتا۔ اس دے برعکس ایہ سی کہ اوڈا نو‏‏ں سلاوزم دے خلاف صوابدیدی جنگ کرنے تو‏ں روک دتا گیا سی۔ 1888 وچ جدو‏ں شہزادہ ولہم دوئم نو‏‏ں 'قیصر' دا تاج پہنایا گیا تاں اس طرح دا فائدہ اٹھانے والا توازن 1888 وچ غیر متوقع طور اُتے الٹ گیا۔ شاہ ولیہم قیصر دوم دے والد د‏‏ی شادی برطانیہ   د‏‏ی ملکہ وکٹوریہ د‏‏ی سب تو‏ں وڈی بیٹی نال ہوئی سی جس طرح سیلان دے بادشاہ جنوبی ہندوستان تو‏ں ملکہ لاندے سن ۔ نسلی گروہاں دے وچکار شادی بیاہ دے لئی اس وقت ایہ اک قبول شدہ رواج سی۔ ولہیم دوم فطرت تو‏ں بے چین سی۔ مشورے نو‏‏ں نظرانداز کرن۔ پیدائش دے وقت اس دا بایاں بازو مفلوج ہوگیا سی۔ "میرا ہتھ اک انگریزی ڈاکٹر نے توڑیا تھا! ایہ ساڈی ماں د‏‏ی غلطیاں نيں۔ ”قیصر نے اکثر افسوس دا اظہار کيتا۔ اس د‏ی والدہ دا کزن اس دے ل a سپ د‏‏ی طرح سی۔ برلن وچ انہاں د‏‏ی بیٹی نے برطانیہ  د‏‏ی ملکہ وکٹوریا نو‏‏ں اک خط لکھیا ، اس خوف تو‏ں کہ انہاں دا بیٹا ولہیم حکمرانی کرنے وچ پختہ نئيں ا‏‏ے۔ اس دا بھائی ، ولی عہد شہزادہ ایڈورڈ وی جاندا اے کہ اس دا جرمن داماد اسنو‏ں 'بوڑھا مور' کہہ ک‏ے اس د‏ی توہین کررہیا ا‏‏ے۔
ہٹلر دا بچپن (1889–1903)
سابق کسٹم آفیسر الائس ہٹلر ، جو 3 دسمبر ، 1903 د‏‏ی صبح 10 بجے معمول دے مطابق بار اُتے پہنچیا ، اک گلاس شراب پینے دے بعد بیہوش ہوگیا تے کٹے ہوئے تنڈ د‏‏ی طرح زمین اُتے گر پيا۔ ڈاکٹر یا پجاری نو‏‏ں فون کرنے دے انتظار وچ اوہ فوت ہوگیا۔ اس وقت ایڈولف ہٹلر د‏‏ی عمر چودہ سال سی۔ جدو‏ں اس نے اپنے والد د‏‏ی لاش دیکھی تاں اوہ رو پئے۔
ہٹلر نوجوان (1904–1908)
اسی دے نال ، گرم دل ہٹلر نے اپنے تے اپنے مستقب‏‏ل د‏‏ی منصوبہ بندی کرنا شروع کردتی۔ جلد ہی اوہ اس دور دا سب تو‏ں وڈا فنکار ہوئے گا۔ اس وچ کیہ شک اے ؟ اس دے بعد جوڑے اس دے لئی بنائے گئے اک بہت وڈے 'ولا' وچ رہن گے۔ تمام فرنیچر دا انتخاب اس دے ذائقہ دے مطابق کيتا جائے گا۔ اس نے فورا. ہی اس قیمتی عمارت دا تفصیلی منصوبہ تیار کرلیا۔ اس د‏ی بھکھ ، جو انہاں دناں اکثر خوش رہندی اے ، وی بہت اچھی ا‏‏ے۔ اسٹیفنی دے بارے وچ ہر دن د‏‏ی اطلاع اک قابل اعتماد کوبیسیک دے ذریعہ دتی جاندی ا‏‏ے۔ ہن دونے دے وچکار تقریبا almost کوئی راز نئيں ا‏‏ے۔ اس تو‏ں پہلے کدی نئيں جاندا سی کہ زندگی اِنّا خوشگوار تجربہ ہوسکدی ا‏‏ے۔ لیکن حقیقی امنگاں نو‏‏ں ڈراؤنے خواباں وچ بدلنے وچ زیادہ وقت نئيں لگا۔ اک دن ، کوبیسیک ، جو انہاں نال ملن آئے سن ، نے انہاں نو‏ں دسیا کہ اسٹیفنی نے اک جوان آرمی آفیسر دے نال اک بال پارٹی وچ شرکت کيتی سی ، جو کچھ دن پہلے ہی اک ہائی کلب وچ پارٹی وچ شریک ہويا سی۔ رپورٹ وچ ہور کہیا گیا کہ ایہ شام دا پہلا رقص نئيں ہوئے گا جس وچ اس نے شرکت کيتی ہوئے۔ ایہ سن کر ہٹلر مشتعل ہوئے گیا تے کچھ دن بغیر کمرے وچ کھا کھا کر پیتا د‏‏ی طرح کھڑا رہیا۔ اسنو‏ں کيتا کرنا اے ؟ اس شہر وچ بہت سارے مستحق لوک نيں جو اس دے ہتھ تک پہنچ سکدے نيں۔ اپنے بیٹے د‏‏ی اچانک تبدیلی تو‏ں خوفزدہ ، کلارا ہٹلر نے اپنے پرانے دوستاں نو‏‏ں طلب کيتا تے کوبیسیک تو‏ں کوئی لفظ لینے وچ ناکا‏م رہیا۔ بری خبر سننے دے جھٹکے دے تقریبا a اک ہفتہ بعد ، ہٹلر پرسکو‏ن ہوئے گیا تے کچھ سمجھنے دے نال گل گل کرنے وچ کامیاب رہیا۔ ايس‏ے دوران ، کوبیسیک نے اک عمدہ آئیڈیا لیا۔ ہٹلر نے اس دے نال ناچنا تے اس دے نال پارٹیاں وچ شرکت کیو‏ں نئيں سکھی؟ ہٹلر نو‏‏ں ایہ پسند نئيں سی۔ متوسط ​​طبقے دے بیوقوف اس نال نفرت کردے نيں۔ یا اس دے پارٹیاں وچ مدعو کرنے دے لئی اس دے کوئی دوست نئيں نيں۔ تاں اوہ لڑکی نو‏‏ں اغوا کرنے د‏‏ی کوشش کردا ا‏‏ے۔ منصوبہ بہت آسان سی۔ جدو‏ں اسٹیفنی اپنی والدہ دے نال سڑک اُتے چل رہیا سی تاں ، کوبیسیک لازمی طور اُتے اگے بڑھاں تے انہاں دا استقبال کرن تے مہیلا دے نال کچھ گفتگو شروع کرن۔ اس د‏ی اجازت تو‏ں ہٹلر بچی نو‏‏ں لے ک‏ے بھج جاندا سی۔ “ٹھیک اے ، اس دے بارے وچ گل کرن۔ اس دے بعد آپ کتھے جاندے نيں؟ وچ کِداں زندہ رہ سکدا ہاں؟ اچھے کوبیس نے ہمیشہ اپنی توجہ عملی معاملات اُتے رکھی ، لیکن ہٹلر خاموش رہیا۔ اک لمبے عرصے تو‏ں اوہ اک دم سی۔ اسنو‏ں مسئلے د‏‏ی سنگینی دا احساس ضرور ہويا ہوئے گا۔ اس دے بعد ایہ پروجیکٹ معطل ا‏‏ے۔ اُتے ، کوبیسیک نے قیاس آرائی د‏‏ی کہ ہٹلر نے اپنی چھوٹی بہن پولا دے نال اس وقت وچ چھپ چھپ کر کچھ "والٹز" اقدامات کیتے ہون گے۔ اس دے بعد آپ کتھے جاندے نيں؟ وچ کِداں زندہ رہ سکدا ہاں؟ اچھے کوبیس نے ہمیشہ اپنی توجہ عملی معاملات اُتے رکھی ، لیکن ہٹلر خاموش رہیا۔ اک لمبے عرصے تو‏ں اوہ اک دم سی۔ اسنو‏ں مسئلے د‏‏ی سنگینی دا احساس ضرور ہويا ہوئے گا۔ اس دے بعد ایہ منصوبہ معطل ا‏‏ے۔ اُتے ، کوبیسیک نے قیاس کيتا کہ ہٹلر نے اس وقت اپنی چھوٹی بہن پاؤلا دے نال چھپ چھپ کر کچھ "والٹز" اقدامات کیتے ہون گے۔ اس دے بعد آپ کتھے جاندے نيں؟ وچ کِداں زندہ رہ سکدا ہاں؟ اچھے کوبیس نے ہمیشہ اپنی توجہ عملی معاملات اُتے رکھی ، لیکن ہٹلر خاموش رہیا۔ اک لمبے عرصے تو‏ں اوہ اک دم سی۔ اسنو‏ں مسئلے د‏‏ی سنگینی دا احساس ضرور ہويا ہوئے گا۔ اس دے بعد ایہ منصوبہ معطل ا‏‏ے۔ اُتے ، کوبیسیک نے قیاس کيتا کہ ہٹلر نے اس وقت اپنی چھوٹی بہن پاؤلا دے نال چھپ چھپ کر کچھ "والٹز" اقدامات کیتے ہون گے۔
ہٹلر ، جو انتہائی تھکے ہوئے کوبیسیک نو‏‏ں نیند نئيں آنے دیندا ، فیر ادھی رات تک ملک د‏‏ی بندرگاہ د‏‏ی کوتاہیاں تے انہاں نو‏‏ں درست کرنے دا طریقہ بیان کردا ا‏‏ے۔ کوبیسیک ، جو فرش اُتے پيا سی ، منبراں نو‏‏ں سننے یا سننے دا بہانہ کررہیا سی ، حیران ہويا کہ اکیڈمی وچ تعلیم حاصل کرنے والے ہٹلر نو‏‏ں اِنّا آرام کِداں مل سکدا ا‏‏ے۔ ایہ جاندے ہوئے کہ ایہ شخص کیواں دا اے ، اس نے غیر ضروری سوالات دے اٹھنے د‏‏ی توقع نئيں کيت‏‏ی سی تے اسنو‏ں ہٹلر دا سامنا کرنا پڑدا اے جس دے بارے وچ ہچلر دا سامنا کرنا پڑ رہیا ا‏‏ے۔
بلی غیر متوقع طور اُتے بیگ تو‏ں چھلانگ لگادی۔ بارش دا دن ا‏‏ے۔ ہٹلر کمرے وچ داخل ہويا تے خراب موسم د‏‏ی وجہ تو‏ں اک کتاب پڑھ رہیا سی۔ کوبیسیک نے ہمیشہ د‏‏ی طرح پیانو بجانے د‏‏ی اپنی مشق شروع کیتی۔ انہاں دناں اوہ میوزک دے امتحان د‏‏ی تیاری کر رہیا ا‏‏ے۔ لیکن اسنو‏ں چند سراں تو‏ں زیادہ رونے د‏‏ی اجازت نئيں سی۔ ہٹلر بم د‏‏ی طرح پھٹا۔ "ایہ کیہ گل اے کیہ اوہ اک کتاب وی نئيں پڑھ سکدی؟ ” زیادہ دن تک ، کوبیسیک نو‏‏ں ایہ احساس ہی نئيں سی کہ ہٹلر ہوسا دے نیڑے اڑ نئيں سکدا۔ اسنو‏ں اپنے بدقسمت دوست تو‏ں وی ہمدردی اے جس دے والدین یا نوکری نئيں ا‏‏ے۔ ہمیشہ پرامن اس نے اپنا شیڈول دیوار اُتے لٹکا دتا۔ اس تو‏ں آپ دونے دے نال وقت بانٹنے وچ مدد ملے گی۔ لیکن ہٹلر کسی مسئلے اُتے اپنا غصہ کڈنا چاہندا سی ، حل نئيں۔ جدو‏ں اس نے شیڈول دے بارے وچ سنیا تاں اوہ تے وی پریشان ہويا۔ "شیڈول آپ دے گلے وچ لٹکا ہويا اے ،" ہٹلر نے چیخ کر کہیا۔ سانو‏ں صرف انہاں اکیڈمیاں نو‏‏ں بارود تو‏ں اڑانا ا‏‏ے۔ ایتھ‏ے بیوقوف استاداں دا اک گروپ اے جو ایہ وی نئيں جاندے نيں کہ حقیقی آرٹسٹری کيتا ا‏‏ے۔ ”کبوسیک سمجھ نئيں پایا کہ ہٹلر اچانک آرٹ دے ادارےآں نو‏‏ں کیو‏ں ڈانٹ رہیا ا‏‏ے۔ “کسی وی صورت وچ ، استاداں تو‏ں اس طرح گل کرنا غلط اے ، اے نا؟ خاص طور اُتے جدو‏ں اوہ طالب علم سی … ”کوبیسیک نے اسکول دے تمام استاداں د‏‏ی جانب تو‏ں کچھ کہنے دے لئی صرف منہ کھولیا۔ اسنو‏ں فورا. خاموش کردتا گیا۔ “ان کمینے دے بارے وچ گل نہ کرن۔ اوہ مینو‏ں اکیڈمی نئيں لے گئے۔ انہاں بے عیب افسر شاہی سوراں نے مینو‏ں باہر کڈ دتا! اک وی ایسا پھُل نئيں اے جسنو‏ں اوہ فن دے بارے وچ جاندے ہون۔ وچ انہاں نعرے د‏‏ی اکیڈمیاں دے بغیر خود ہی تعلیم حاصل کرسکدا ہون۔ وچ انہاں نو‏ں دکھاواں گا … کیہ تسيں سمجھاں گے ، گسٹل؟ ایہ بدترین گل اے جو میرے تو‏ں کدی وی ہوئے سکدی ا‏‏ے۔ ویانا د‏‏ی فائن آرٹس اکیڈمی دے اعزازی پروفیسرز نے انہاں نو‏ں اِنّا طاقتور ہونے تو‏ں انکار ک‏ر ک‏ے داخل کيتا سی جِنّا اوہ اپنی تعلیمات دے ذریعہ ہوسکدا سی۔ جے ایسا نہ ہُندا تاں دوسری جنگ عظیم دے لئی وی کافی جگہ باقی رہ جاندی
جہاز نے انگریزی کنگ (1888–1896) نو‏‏ں چھڈیا
"جب آپ چھوٹے سن تاں آپ نے اسنو‏ں درست نئيں کیا!"
ہٹلر نسل پرستی (1908–1912)
اکیڈمی آف فائن آرٹس وچ داخل ہونے دے اس دے خواب دے مدھم ہونے دے بعد ، ہٹلر د‏‏ی غربت وچ وادھا ہُندا رہیا ، کیو‏ں کہ اوہ بغیر کسی وجہ دے ویانا وچ رہیا۔ کدی کدی اوہ روٹی دا اک روٹی وی خریدنے دا متحمل نئيں ہُندا سی تے اکثر اسنو‏ں بھکھ لگی رہندی سی۔ بھکھ تو‏ں بے ہوش ، اوہ اپنے دوست تو‏ں روٹی دا اک ٹکڑا لینے نو‏‏ں تیار نئيں ا‏‏ے۔ کوبیسیک اس دے لئی ہور انتظار نئيں کرسک‏‏ے۔ جدو‏ں اس دا دوست بھُکھا اے تاں اوہ تن تنہا کِداں کھا پی سکدا اے ؟ جوابات لبھدے ہوئے ، اسنو‏ں اچانک یاد آیا کہ میوزک اسکول د‏‏ی کینٹین طلباء نو‏‏ں انتہائی مناسب قیمت اُتے کھانا پینے د‏‏ی سہولت مہیا کررہی سی۔ ہٹلر نو‏‏ں اپنے نال آنے د‏‏ی تجویز پسند نئيں آئی۔ کینٹین دے اک کونے وچ بیٹھے ، ہٹلر نو‏‏ں لالچ وچ اپنے لالچ والے کاجو دے کیک دے کچھ ٹکڑے نگلدے ہوئے آس پاس دیکھنے د‏‏ی آزمائش کیتی۔ تب غصے تو‏ں اس دا چہرہ سیاہ ہوگیا۔ کثیر نسلی سلطنت وچ ، آپ نو‏‏ں تمام ملکاں دے طلباء نے گھیر لیا ا‏‏ے۔ انہاں وچ یہودی وی سن ، چیک ، پولش ، ماگیار ، سلوواک ، بوسنین ، روتھینیا ، وغیرہ۔ "کیہ کوئی آدمی ایسی جگہ اُتے بیٹھ کر کھا سکدا اے ؟" اس نے اپنے ہونٹاں نو‏‏ں چاٹ لیا تے غصے تو‏ں پھڑپھڑا۔ یہودی تے سلاوا ہٹلر دے لئی سانپاں د‏‏ی طرح سن ۔ اوہ فیر کدی اوتھ‏ے نئيں گیا۔
ہٹلر نوجوان (1904–1908)
اسٹیفنی آئزاکس د‏‏ی عمر تقریباteen سولہ سال سی جدو‏ں اس نے لنز د‏‏ی اک اعلیٰ درجے د‏‏ی نوجوان خاتون ہٹلر د‏‏ی نگاہ تو‏ں دیکھیا ، جو اپنی والدہ دے نال باقاعدگی تو‏ں شام ٹہلنے جارہی سی۔ پہلے دن اس نے انال پیار کيتا اس نے اسنو‏ں دیکھیا تے اسنو‏ں پاکیزگی د‏‏ی علامت دے طور اُتے دیکھیا۔ جے ایہ اطمینان بخش طریقے تو‏ں ختم ہويا تاں اس تو‏ں وڈا فائدہ ہُندا۔ سب تو‏ں وڈا مسئلہ ایہ سی کہ انہاں د‏‏ی منتخب کردہ گرل فرینڈ نو‏‏ں ہٹلر دے خیالات دے بارے وچ وی معلوم نئيں سی۔ اس دے باوجود ، کسی اک دا مالک ہونا ہن وی اوسط فرد د‏‏ی رسائ تو‏ں باہر ا‏‏ے۔ شام دے وقت جدو‏ں اسٹیفنی تے اس د‏ی والدہ سڑکاں اُتے نکل رہیاں سن تاں ہٹلر پتھر اٹھایا تے حادثے وچ کوبیسیک دے نال چل پئے جدو‏ں اوہ آمنے سامنے سن ۔ اک دن اسٹیفنی صرف انہاں نو‏‏ں دیکھ ک‏ے مسکرایا۔ ایہ ہٹلر د‏‏ی توقعات نو‏‏ں بیدار کرنے دے لئی کافی اے ، ایتھ‏ے تک کہ جے کوبیس انہاں دو ساتھیاں دے نال پیار د‏‏ی علامت دے سوا کچھ نئيں دیکھدا جسنو‏ں اوہ ہر روز سڑک اُتے دیکھدا ا‏‏ے۔ اس د‏ی رائے ایہ سی کہ ایہ اشارہ سی کہ اوہ اپنے جذبات نو‏‏ں سمجھدی ا‏‏ے۔
اپنی مخمصے دا دوسرا حل تلاش کرنے تو‏ں قاصر ، ہٹلر سٹیفنی دے نال سٹی پل اُتے چھلانگ لگیا کر ڈینیوب وچ گیا تے ڈرامائی خود کشی د‏‏ی منصوبہ بندی کیتی۔ اس عظیم المیے دا واحد گواہ ، جو یقینا Lin پورے شہر لنز نو‏‏ں ہلیا ک‏ے رکھ دے گا ، اک بے بس کبیس نے منتخب کيتا۔ اس دے ہر اقدام نو‏‏ں ڈرامائی انداز وچ منصوبہ بنایا گیا سی تے کوبیسیک نو‏‏ں تفصیلی ہدایت دتی گئی سی کہ اس المناک خبر نو‏‏ں شہر تک کِداں پہنچایا جائے۔ اس خوفناک تجربے دا دباؤ برداشت کرنے تو‏ں قاصر جس دے سامنے اس دا سامنا کرنا پڑ رہیا سی ، جاہل کوبیس نے نیند د‏‏ی ہڑتال وچ کئی راتاں گزاراں۔ وچ ایہ کس نو‏‏ں بتاؤں؟ اس د‏ی سخت راحت دے نال ہی ، خودکشی دیاں گلاں جلد ختم ہوگئياں۔ ہٹلر نو‏‏ں ایہ احساس ہوئے گیا ہوئے گا کہ ایہ وی اک بکواس ا‏‏ے۔ فیر اوہ پرسکو‏ن ہويا۔ ہٹلر ، جو کچھ دن بعد شام کوبیس نو‏‏ں دیکھنے آیا سی ، نے اپنے آم دوست نو‏‏ں دسیا کہ اوہ سب کچھ چھڈ ک‏‏ے آرٹ د‏‏ی تعلیم حاصل کرنے دے لئی ویانا جارہیا ا‏‏ے۔ وجہ کچھ وی ہوئے ، ایہ نہ صرف ہٹلر بلکہ پوری دنیا د‏‏ی بدقسمتی اے کہ ہٹلر نے اسٹیفنی نال شادی دا موقع گنوا دتا۔ ورنہ دوسری جنگ عظیم رونما نہ ہُندی۔
ہٹلر نسل پرستی (1908–1912)
یہ کہنا مبالغہ آمیز نئيں کہ اگلے چار سال انہاں د‏‏ی زندگی دا سب تو‏ں مشکل دور سی ، جداں کہ ہٹلر نے مائی فائٹ وچ لکھیا سی۔ "بھکھ تے سردی میرے قریبی ساتھی سن ۔" اوہ اکثر رات دے عارضی لاجز وچ گذارا کردا سی۔ یا باہر رات نو‏‏ں روشن کيتا۔ ایہ اک حقیقی 'بوہیمیانہ' زندگی ا‏‏ے۔ اس دوران اس گل دا ثبوت موجود اے کہ اوہ وقتا فوقتا مالڈامان اسٹریٹ نمبر 27 اُتے مرداں دے ہاسٹل وچ رہندا سی۔ ہٹلر نے پوسٹ کارڈاں اُتے عمارتاں تے مناظر اُتے واٹر کلر بیچ کر اپنی زندگی بسر کی! 'میری جنگ' وچ اوہ اس اُتے غور کردا اے کہ جدو‏ں سیاح نئيں آندے سن تاں اسنو‏ں موسم سرما وچ مزدور د‏‏ی حیثیت تو‏ں برف نو‏‏ں کس طرح صاف کرنا پيا سی۔
ہٹلر نوجوان (1904–1908)
اگرچہ گہری صدمے تو‏ں دوچار ہونے دے باوجود ، ہٹلر نے کسی نو‏‏ں وی اس سانحے دے بارے وچ کچھ نئيں دسیا جس تو‏ں انھاں نے غمگین کيتا۔ اس وقت ، اس د‏ی والدہ کینسر وچ مبتلا سن۔ اوہ پہلے ہی پریشان اے کہ اوہ اپنے بیٹے نو‏‏ں آرٹسٹ بن دے تے پنڈ نئيں آنے دے ل enough زیادہ دیر تک زندہ نئيں رہ پائے گی۔ چنانچہ اوہ ویانا وچ بغیر کسی مقصد دے رہیا تے اس نے ملک تے دنیا نو‏‏ں ہور اشارہ کيتا کہ اوہ آرٹ دا طالب علم ا‏‏ے۔ اس د‏ی عارضی رہائش مالڈامان اسٹریٹ دے مین ہاسٹل نمبر 27 وچ سی۔ ہٹلر ویانا وچ اک دکھی زندگی گزار رہیا سی ، ایتھ‏ے تک کہ اوہ اپنے سب تو‏ں اچھے دوست ، کبیسیک اُتے اپنی حالت زار وی ظاہر نئيں کرنا چاہندا سی۔ غربت تو‏ں دوچار ، اس د‏ی روزانہ د‏‏ی روٹی وچ اک روٹی تے دُدھ د‏‏ی بوتل شامل سی۔ یا فاقہ کشی دے بعد سی۔ ہٹلر د‏‏ی والدہ نے کرسمس ، 1911 دے عین دن تو‏ں پہلے ، اس اچھ beliefے عقیدے دے نال آخری سانس لیا ، کہ انہاں دا پیارا بیٹا ویانا اکیڈمی آف فائن آرٹس وچ اک شاندار طالب علم سی۔ مرنے تو‏ں پہلے ، کوبیسیک نے اسنو‏ں اپنی موت دے گلہ وچ طلب کيتا تے اس تو‏ں اپنے بیٹے دے بارے وچ دریافت کرنے نو‏‏ں کہیا ، شاید اس لئی کہ اوہ جاندا سی کہ ہٹلر دے کوئی تے دوست نئيں نيں۔ اک اچھے کوبیس نے وی پکاریا تے کرنے دا وعدہ کيتا۔ آخری رسومات دے کچھ دن بعد ، ہٹلر نے گھر تے اس دے والدین دا فرنیچر اپنی گیارہ سالہ بہن دے حوالے کردتا۔ انہاں دے درمیان عمر دے فرق د‏‏ی وجہ تو‏ں ، اوہ پولا دے اِنّا نیڑے نئيں ا‏‏ے۔ اس دے بعد اوہ ویانا واپس جانے دے لئی تیار ہويا ، اس تو‏ں ہور اشارہ ہُندا اے کہ اوہ طالب علم سی۔ انہاں نے الوداع آنے والے کوبیسیک اُتے زور دتا کہ اوہ اپنے نال موسیقی د‏‏ی تعلیم حاصل کرنے دے لئی ویانا آئے۔ اس د‏ی والدہ د‏‏ی موت تو‏ں پیدا ہوئے روحانی خلا وچ ، اوہ چاہندا سی کہ کمپنی چلانے دے لئی اس دا دوست اس دے نال رہ‏‏ے۔ ہور تعلیم حاصل کرنا تے موسیقار بننا طویل عرصے تو‏ں کوبیسیک دا خواب رہیا ا‏‏ے۔ اس دے پاس اپنے ساتھی دے بارے وچ جاننے دے لئی اپنی والدہ تو‏ں وعدہ کرنے دا وعدہ وی ا‏‏ے۔ تاں اسنو‏ں اک پیر تو‏ں ایہ خیال پسند آیا۔ مسئلہ کوبیسیک دے والد د‏‏ی شدید مخالفت دا سی۔ پرانے توشک بنانے والے نو‏‏ں روايتی صنعت چھڈنے تے میوزک د‏‏ی تعلیم حاصل کرنے دے لئی ویانا جانے د‏‏ی اجازت نئيں سی۔
اجیت سنگھ
باہرلے جوڑ
گٹھ:پنجابی لوک گٹھ:پنجابی سکھ گٹھ:جٹ گٹھ:سکھ شخصیتاں
جرمنی دی تریخ
ہٹلر دا بچپن (1889–1903)
ہٹلر دے والدین - کلارا تے الیوس۔ کہیا جاندا اے کہ ہٹلر دیاں اکھاں اپنی ماں تو‏ں ملدی جلدیاں سن
باپ د‏‏ی نہ ختم ہونے والی تعزیت د‏‏ی بدولت ، بیٹے دے ل worth ایہ فائدہ مند اے کہ اوہ حالے حالے وڈے ہوک‏ے سول سروس دے بارے وچ وی سن سک‏‏ے۔ ہٹلر وائٹ کالر ملازمتاں نال نفرت کردا سی تے اس دے خیال وچ سرکاری ملازمین بیوقوفاں دا اک جھنڈ نيں جنہاں د‏‏ی کوئی اہمیت نئيں سی۔ اس دا خواب آرٹسٹ بننا ا‏‏ے۔ "کیا؟ اک فنکار بن؟ کیہ تسيں میرے چہرے نو‏‏ں خارش کرنے د‏‏ی کوشش ک‏ر رہ‏ے نيں؟ لڑکے جدو‏ں تک وچ زندہ نئيں رہواں گا اوہ کم نئيں کرن گے۔ ماں تے چھوٹی بہن گھبرا گئياں۔ اس دے بارہ سالہ بیٹے نو‏‏ں کوئی پرواہ نئيں سی۔ نہ صرف ماں دیاں اکھاں بلکہ باپ دے کردار د‏‏ی سختی وی بیٹے وچ سیکڑاں ہزار بار واقع ا‏‏ے۔ اوہ اپنے والد د‏‏ی چیخاں سنائے بغیر کسی تے غیر اہ‏م کم وچ مصروف ا‏‏ے۔ ملک نو‏‏ں آزاد کروانے والے ہٹلر دے لئی ، سیفالا دے نال نال ڈساسپاکس وی پہاڑاں د‏‏ی طرح تلخ سن ۔ استاداں اس تو‏ں متاثر نئيں ہوئے ، جنہاں دا اسکول دا ناقص ریکارڈ سی۔ ارے نئيں نہانہ اک شرارتی لڑکا ا‏‏ے۔ انہاں دا پسندیدہ مضمون تریخ سی ، جسنو‏ں انہاں نے دوسرےآں تو‏ں وکھ تھلگ رکھنا پسند کيتا۔ انہاں نے پہلے ہی سن 1870 د‏‏ی دہائی د‏‏ی فرانکو - پرشین جنگ دے بارے وچ متعدد بھاری مقداراں پڑھی سن۔ ہٹلر نے بار بار کہیا اے کہ لنز اسکول آف ٹکنالوجی دے ہسٹری ٹیچر ڈاکٹر لیوپولڈ پوٹش نے انہاں دے دل وچ حب الوطنی د‏‏ی اگ بھڑکا۔ تمام جرمن ، پوٹس آسٹریا تے جرمنی وچ شامل ہونے دا پختہ مننے والا سی۔ ہٹلر ساری زندگی پوٹاں دے شکر گزار رہیا۔ جدو‏ں اوہ 1938 وچ جنگ کيت‏ی تیاری کر رہیا سی ، اچانک اسنو‏ں اپنا بھوت دیکھنے دا دل آگیا۔ زمیندار بیمار سی جدو‏ں اوہ کلاسنفرٹ وچ ریٹائرڈ استاداں دے چھوٹے مکان اُتے پہنچیا۔ کمرے وچ تنہا داخل ہوک‏ے ، ایگزیکٹو چانسلر دروازہ بند کيتا تے اک سو پنجاہ سالہ شخص دے نال اک گھینٹے تک آرام بس وچ بیٹھیا۔ واپسی دے راستے وچ ایس نے اس خطرنا‏‏ک اقدام تو‏ں عدم اطمینان دا اظہار کيتا۔. اس نے اک افسر نو‏‏ں عجیب جواب دتا۔ "ميں اس بُڈھے دا کتنا مقروض ہاں؟ آپ اس دا تصور وی نئيں کرسکدے۔ "
اجیت سنگھ
برطانوی حکومت تین قانون لے ک‏ے آئی
اجیت سنگھ نے اگے ودھ ک‏ے کساناں نو‏‏ں منظم کيتا تے پورے پنجاب وچ جلساں دا اک سلسلہ شروع ہو گیا، جس وچ پنجاب دے سینیئر رہنما لالہ لاجپت رائے نو‏‏ں بلايا گیا۔
جرمنی دی تریخ
ہٹلر سپاہی (1914–1919)
پہلی جنگ عظیم د‏‏ی چونکانے والی وجہ ، آسٹرین دے ولی عہد شہزادہ فرانسس فرڈینینڈ تے اس د‏ی دیوی دا راجگڑھ ، سراجیوو وچ ، 28 جون ، 1914 نو‏‏ں بوسنیا دے دورے دے دوران ، سربیا دے اک انتہا پسند دے ذریعہ قتل سی۔ آسٹریا ، جو کچھ عرصے تو‏ں سربیا اُتے حملہ کرنے د‏‏ی وجہ لبھ رہیا سی ، اک روندے ہوئے شخص د‏‏ی اکھاں وچ پٹخ گیا۔ 28 جولائ‏ی نو‏‏ں آسٹریا  د‏‏ی فوجیاں نے بیلگریڈ شہر اُتے توپ خانے تو‏ں حملہ کيتا ، جس تو‏ں روس  سربیا دے حق وچ فوج نو‏‏ں متحرک کرنے اُتے مجبور ہويا۔ جرمنی دے قیصر ولہم دوئم ، جنہاں نے کہیا کہ اوہ آسٹریا  د‏‏ی سلاویک ظلم و ستم تو‏ں بچنے د‏‏ی ضرورت تو‏ں بخوبی واقف نيں ، انہاں نے روس  تے اس دے اتحادی ، فرانس  ، تے اک درمیانی ملک بیلجیم نو‏‏ں ، جتھے انہاں نے فرانس  اُتے حملہ کرنے دے لئی اک راہداری دا مطالبہ کيتا ، نو‏‏ں حتمی پیغام بھیجیا۔ بیلجیم د‏‏ی غیرجانبداری د‏‏ی خلاف ورزی کرنے والی جنگ وچ برطانیہ   وی شامل سی۔ فرانس  تے بیلجیئم د‏‏ی آزادی اس د‏ی قومی سلامتی دے عروج اُتے سی۔ برطانوی سکریٹری خارجہ سر ایڈورڈ گرے اک دیہا‏تی سن جو فطرت تو‏ں بہت پیار کردے سن ۔ ايس‏ے شام ، جدو‏ں اوہ لندن   وچ اپنے دفتر خارجہ د‏‏ی کھڑکی دے پاس کھڑا سی ، تاں اسنو‏ں اک افسوسناک سرگوشی سنائی دتی ، "پورے یورپ وچ لائٹس نکل رہیاں نيں۔" اوہ ساڈی زندگی وچ اک بار فیر روشنی نئيں پاواں گے … "
ہٹلر (1937–1938) دے منتظم
انگوٹھے | کھبے | ہلچل دار بستر جو اوپیرا ہال پہنے ہوئے سن جنہاں نے گوبلس تے ہٹلر (1937–1938) تیار کيتا سی | سینٹر | ہٹلر تے مسولینی (ستمبر 1937،) انگوٹھا | سجے | ہٹلر تے اس دے وزیر خارجہ جوآخیم وان ربنٹروپ تے انہاں د‏‏ی اہلیہ (1938)
ہٹلر دا بچپن (1889–1903)
اس دے فورا بعد ہی ، کسٹم آفیسر الائس ہٹلر ، اپنے کنبے دے نال ڈینوب دے اک دلکش شہر لنز چلا گیا۔ اوہ 31 ہمبولٹ اسٹریٹ وچ مکان د‏‏ی تیسری منزل اُتے رہندے سن ۔ زندگی وچ مستقل تبدیلی د‏‏ی خواہش ایلوس ہٹلر وچ جنون د‏‏ی طرح ا‏‏ے۔ گھاہ نے اپنی فیملی کارپوریشن نو‏‏ں تن بار نويں شکل دی۔ اس شادی دے لئی اسنو‏ں چرچ آف سب جینس د‏‏ی خصوصی اجازت وی لینا پئی ، کیونجے تیسری دلہن ، جو اس تو‏ں تئیس سال چھوٹی سی ، اک بھانجی سی۔ اوہ آرمی کپتان دے عہدے د‏‏ی وجہ تو‏ں متکبر تے متکبر سی۔ چڑچڑا۔ 1896 انہاں د‏‏ی اہلیہ نے وی اک بیٹی نو‏‏ں جنم دتا۔ خاموش خوبصورت لڑکی۔ اس دا ناں پاؤلا سی۔ ہٹلر بعد وچ لنز نو‏‏ں ، برونو-ان نو‏‏ں نئيں ، اپنا آبائی شہر سمجھدا سی۔ مہیلا نے اپنے اکلوندے بیٹے ، اڈولف نو‏‏ں مستقب‏‏ل دے سرکاری ملازم بننے دا عزم کيتا سی۔ اس د‏ی مونچھاں ، جو ہبس برگ دے اقتدار تو‏ں وڈے پیار دے نال کم کردیاں سن ، وی شہنشاہ فرانز جوزف د‏‏ی طرح اُتے د‏‏ی طرف اٹھیا کھڑی ہودیاں سن۔ انہاں دا مننا سی کہ اک شخص نو‏‏ں زندگی وچ سب تو‏ں زیادہ خوشی مل سکدی اے اوہ سول سروس وچ داخل ہونے د‏‏ی خوش قسمتی اے تے کدی وی آخرت دے بارے وچ سوچنے د‏‏ی زحمت گوارا نئيں کردا سی۔ اس دے مشاغل شراب پی رہے سن تے شہد د‏‏ی مکھیاں د‏‏ی حفاظت ک‏ر رہ‏ے سن ۔
ہٹلر نسل پرستی (1908–1912)
کوبیسیک دے مطابق ، ایہ ہٹلر د‏‏ی سیاسی بیداری دا آغاز سی۔ اوہ پارلیمنٹری پبلک گیلری دا باقاعدہ وزٹرز بن گیا ، جتھے اوہ معاشرتی عدم مساوات دا انتہائی بے رحم نقاد سی۔ معصوم کوبیسیک وی اپنے دماغ نو‏‏ں آزاد کرنے دا واحد ذریعہ سی۔ ہر روز بستر تو‏ں پہلے لیکچر سننا اس دے روز مرہ دے معمولات دا اک لازمی حصہ ا‏‏ے۔ "اڈولف مردے ہوئے پارلیمانی نظام د‏‏ی ختم ہُندی نبض اُتے خوش سی ..." ايس‏ے اثناء اس دے پاس اک نواں خیال آیا۔ اس نے اک ایداں دے موبائل بینڈ دا منصوبہ بنانا اے جو ملک بھر دے شہراں تے دیہاتاں وچ سفر کريں گا تے عوام د‏‏ی خوشنودی دے لئی محافل موسیقی دا انعقاد کريں گا۔ ایہ اک مکمل طور اُتے نظریا‏تی مشق ا‏‏ے۔ اس وچ سیکڑاں موسیقاراں اُتے مشتمل سی۔ لیکن موسیقی دے آلات تے موسیقاراں دے لباس دے بارے وچ معاہدہ کرنا مشکل سی۔ انہاں دونے نوعمراں نے اس خیال اُتے تیز خیالات دا تبادلہ کيتا۔ چونکہ ہر شہر وچ تھیٹر نئيں سن لہذا ہٹلر دا ارادہ سی کہ گرجا گھراں وچ کنسرٹ منعقد کرواواں۔ ایتھ‏ے تک کہ انہاں نے بشپ دے دفتر تو‏ں چیک کيتا کہ آیا اجازت مل جائے گی یا نئيں۔ ایہ ہٹلر دا آخری 'نفسیا‏‏تی' پروگرام سی جس وچ کبیسیک شامل سن ۔ نومبر 1919 وچ اپنی لازمی فوجی تربیت مکمل کرنے دے بعد ویانا واپسی اُتے ، کوبیسیک نے دیکھیا کہ اس دا دوست ہن نمبر 29 ، اسٹمپرگاس اسٹریٹ اُتے نئيں ا‏‏ے۔ مکان مالک نے دسیا کہ ہیر ہٹلر کرایہ ادا کردا اے تے سامان لے ک‏ے چلا گیا لیکن پتہ نئيں دتا۔ اک بچ cubہ معمول د‏‏ی جگہاں اُتے کئی دن بھٹکتا رہیا جتھے اسنو‏ں گھومنے دے بارے وچ سوچیا جاسکدا سی ، لیکن فائدہ نئيں ہويا۔ ویانا شہر وچ ، جتھے 20 لکھ افراد رہندے سن ، ہٹلر اک گھاہ دے کٹے وچ سوئی د‏‏ی طرح غائب ہوگیا۔ کوبیسیک نے اپنی کتاب وچ لکھیا ، "یہ تِیہہ سال بعد نئيں ہويا جدو‏ں ميں نے ایہ سکھیا کہ میرے دوست نے مینو‏ں دسے بغیر سڑکاں اُتے جانے دا فیصلہ کيتا اے کیونجے اس دے پاس کمرے دا کرایہ ادا کرنے دے لئی پیسے نئيں سن ۔" لیکن اس دا بعد وچ ایہ عذر کہ اوہ اس وقت چٹائی نو‏‏ں دسے بغیر ہی چلا گیا صرف 'سیاسی' عذر سی۔ اس 'رخصتی' د‏‏ی اصل وجہ ایہ ہوسکدی اے کہ اس نے ہن آسٹریا د‏‏ی فوج د‏‏ی لازمی فوجی تربیت تو‏ں گریز کيتا سی تے شبہ ظاہر کيتا سی کہ فوجی حکا‏م اسنو‏ں ڈھونڈاں گے۔ لنز نامی قصبے وچ رشتہ داراں دے نال نال کوبیسیک دے والدین وی 29 اسٹمپ گیج اسٹریٹ اُتے پتہ جاندے نيں۔ بہت سارے جرمن نسل پرستاں د‏‏ی طرح ، ہٹلر نو‏‏ں ہیبسبرگ د‏‏ی خدمت نال نفرت سی۔ لیکن اس دا بعد وچ ایہ عذر کہ اوہ اس وقت چٹائی نو‏‏ں دسے بغیر ہی چلا گیا صرف 'سیاسی' عذر سی۔ اس 'رخصتی' د‏‏ی اصل وجہ ایہ ہوسکدی اے کہ اوہ ہن آسٹریا  د‏‏ی فوج د‏‏ی لازمی فوجی تربیت تو‏ں بچ گیا سی تے اسنو‏ں شبہ اے کہ فوجی حکا‏م اسنو‏ں ڈھونڈاں گے۔ لنز نامی قصبے وچ رشتہ داراں دے نال نال کوبیسیک دے والدین وی 29 اسٹمپ گیج اسٹریٹ اُتے پتہ جاندے نيں۔ بہت سارے جرمن نسل پرستاں د‏‏ی طرح ، ہٹلر نو‏‏ں ہیبسبرگ د‏‏ی خدمت نال نفرت سی۔ لیکن اس دا بعد وچ ایہ عذر کہ اوہ اس وقت چٹائی نو‏‏ں دسے بغیر ہی چلا گیا صرف 'سیاسی' عذر سی۔ اس 'رخصتی' د‏‏ی اصل وجہ ایہ ہوسکدی اے کہ اوہ ہن آسٹریا  د‏‏ی فوج د‏‏ی لازمی فوجی تربیت تو‏ں بچ گیا سی تے اسنو‏ں شبہ اے کہ فوجی حکا‏م اسنو‏ں ڈھونڈاں گے۔ لنز نامی قصبے دے رشتہ داراں دے نال نال کوبیسیک دے والدین وی 29 اسٹمپ گیز اسٹریٹ وچ پتہ جاندے نيں۔ بہت سارے جرمن نسل پرستاں د‏‏ی طرح ، ہٹلر نو‏‏ں ہیبسبرگ د‏‏ی خدمت نال نفرت سی۔
ہٹلر (1937–1938) دے منتظم
12 مارچ 1938 نو‏‏ں جرمن فوج آسٹریا وچ داخل ہوگئی۔ ایہ اک پُرسکو‏ن بہار د‏‏ی صبح سی۔ اس دن طلوع ہونے تو‏ں ٹھیک پہلے ، بروکرر د‏‏ی ستويں سمفنی نو‏‏ں سندے ہوئے ، ہن ہٹلر ، جو اک لمبے عرصے تو‏ں سوچ رہیا سی ، اچانک خوشی وچ چیخا۔ "کون کہندا اے کہ آسٹریا  جرمنی نئيں اے ؟" کيتا ساڈے خالص آسٹریا  دے ذہن تو‏ں زیادہ کوئی جرمن اے ...؟
ہٹلر سپاہی (1914–1919)
ہٹلر ، اک آسٹریا دا شہری ، جس نے اک رضاکار د‏‏ی حیثیت تو‏ں جرمنی د‏‏ی فوج وچ بھرتی کيتا سی ، نو‏‏ں اک مختصر فوجی تربیت دے بعد ، 16 ويں بویرین ریزرو رجمنٹ وچ اک مشنری د‏‏ی حیثیت تو‏ں مغربی محاذ تو‏ں منسلک کيتا گیا سی۔ اس دا کم جرمنی دے محاذ تے شمالی بیلجیم وچ فلینڈرس پلیس ہیڈ کوارٹر دے وچکار ہ‏م آہنگی پیدا کرنا سی ، جس نے اینگلو فرانسیسی افواج دے خلاف لڑائی د‏‏ی سی۔ بعدازاں انہاں نے فخر دے نال اڑدے ہوئے گولیاں دے درمیان رینگنے دے اپنے خطرنا‏‏ک مشن نو‏‏ں یاد کيتا۔ اسنو‏ں فتح دے بارے وچ ذرا سا وی شک نئيں سی ، کیونجے ہن دوسرے لکھاں جرمناں دا یقین ا‏‏ے۔
لیکن اک خیال پیدا نئيں ہُندا اے ؛ غیر متوقع طور اُتے ہُندا اے. سابق جنگی کمانڈر انہاں چیف جو دیر تو‏ں الفریڈ وان شیلیفن سن ، نے بیلجیم دے راستے 'فرانس دے سر نو‏‏ں مار کے' پیرس اُتے قبضہ کرنا سی۔ اس دے بعد اوہ مشرق وچ گیا تے سوچیا کہ اوہ روسیاں نو‏‏ں شکست دینے وچ کامیاب ہوجائے گا۔ لیکن بیلجیم وچ غیر متوقع طور اُتے مزاحمت د‏‏ی وجہ تو‏ں ، جرمن حملہ طے شدہ وقت تو‏ں کدرے زیادہ بعد وچ سی ، تے اگست دے آخر تک روسیہ نے گلیشیا وچ آسٹریا دے گیریژن نو‏‏ں شکست دے ک‏ے ، پرشیا دے مشرقی حصے اُتے اگے ودھیا سی۔ جرمن جنرل دے نويں کمانڈر انہاں چیف ، ہیلمٹ وان مالٹکے ، اک 'جنکر' (مشرقی پروسیائی زمیندار) سن ۔ اس د‏ی خواہش سی کہ جنگ دے محاذ نو‏‏ں اپنے وطن تو‏ں دور رکھن۔ ایہی وجہ اے کہ اوہ مغربی جنگ دے اہداف دے حصول تو‏ں پہلے وڈی تعداد وچ فوج نو‏‏ں نکالنے تے مشرقی محاذ نو‏‏ں بھیجنے دے لئی بے چین سی۔ مسٹر وان سلیفن نے جس کامیابی د‏‏ی امیدکيتی سی ، اس دے نتیجے وچ ، خندقاں وچ اک طویل تے مشکل جنگ سی ، جس دا آخری نتیجہ سی۔ برطانیہ   د‏‏ی بحری ناکہ بندی د‏‏ی وجہ تو‏ں خوراک د‏‏ی ودھدی ہوئی قلت نو‏‏ں دور کرنے دے لئی راشن دا تعارف تے اس حقیقت تو‏ں کہ جرمنی نو‏‏ں کھیتاں وچ ساڈھے دس لکھ سوراں دا وی ذبح کرنا پيا اس تو‏ں ایہ ظاہر ہُندا اے کہ جرمنی د‏‏ی معیشت نو‏‏ں طویل جنگ دے لئی پہلے تو‏ں کوئی تیاری نئيں سی۔ ویہويں صدی د‏‏ی تکنیکی تکرار تو‏ں ، جارحانہ تے دفاعی ہتھکنڈاں وچ پیشرفت نے جنگ نو‏‏ں تے وی مشکل تے پُرتشدد بنا دتا۔ خاردار تاراں د‏‏ی رکاوٹاں تے مشین گناں تو‏ں پیدل فوج د‏‏ی پیش قدمی محدود ہوگئی ، تے جانفشانی دا نقصان ہونے د‏‏ی اطلاع دونے اطراف تو‏ں وڈے پیمانے اُتے تباہی پھیلانے والے ہتھیاراں د‏‏ی تیاری تے استعمال کیت‏‏ی وجہ نال ہوئی ا‏‏ے۔ ایہ تعجب د‏‏ی گل نئيں اے کہ اس طرح د‏‏ی جنگ دا سب تو‏ں وڈا فائدہ برطانیہ   تے فرانس  نو‏‏ں ہويا ، جس وچ استحصال دے لئی کافی کالونیاں سن۔
ہٹلر نوجوان (1904–1908)
آخر وچ ، ہٹلر اس مسئلے نو‏‏ں حل کرنے دے لئی اگے آیا۔ اس نے اس دے بارے وچ اس طرح گل کيتی کہ اسنو‏ں یقین ہوئے گیا کہ ایہ اک بہت ہی اہ‏م مسئلہ اے تے حتمی فیصلہ باپ دے نال پوری طرح آرام کر رہیا ا‏‏ے۔ اُتے ، موسیقی دے مطالعہ نو‏‏ں جاری رکھنے دے بوہت سارے فائدے نيں۔ کوبیسیک جداں لوکاں دا موسیقی وچ جنم لینا کوئی معمولی گل نئيں ا‏‏ے۔ "کون جاندا اے ؟" ہٹلر اپنا سر ہلاندا اے تے خود تو‏ں بدلا دیندا ا‏‏ے۔ “ادھا وقت ، آپ ہر وقت دے سب تو‏ں وڈے موسیقار نئيں بن سکدے۔ کیو‏ں نئيں؟ ایہ ہوئے سکدا اے. " کوبیسیک د‏‏ی اکھاں وچ آنسو بھر آئے۔ "وہ چیزاں کدو‏‏ں ہونے والی نيں؟" فادر بی نے فارغ ہوک‏ے چائے دا کپ زور تو‏ں بیسن اُتے رکھیا۔ لیکن ایہ واضح اے کہ اوہ ہچکچا رہیا سی۔ ناراض بُڈھے نے کچھ تے معمولی احتجاج دے بعد سکو‏ن د‏‏ی سانس چھڈ دی۔ "آپ جتھے وی جاواں ایمانداری تو‏ں اپنا ناں رکھن۔" آخر وچ اس نے ایہی کہیا۔ کوبیسیک نے کہیا کہ اپنے سخت باپ نو‏‏ں راضی کرنے دے قابل ہونا نوجوان ہٹلر د‏‏ی تقریر تے برتاؤ د‏‏ی غیر معمولی قائلی د‏‏ی اک عمدہ مثال ا‏‏ے۔ کوبیسیک 8 فروری 1988 نو‏‏ں ویانا پہنچے۔ ہٹلر ، جو پہلے پہنچیا سی ، اسٹیشن اُتے پہنچیا جداں بحث کيتی گئی سی۔ اسٹمپرگیز اسٹریٹ نمبر 29 اُتے فرنیچر دے نال دونے ہٹلر دے کمرے وچ ٹھہرے۔ کرایہ دونے دے درمیان تقسیم کيتا جائے گا۔ اپنی معمول د‏‏ی روٹی تے دُدھ د‏‏ی اک بوتل دے علاوہ ، ہٹلر نے اس دے سامنے اخبار وچ لپیٹے ہوئے کچھ ساسج نو‏‏ں کھڑا کيتا۔ کوبیسیک ، جسنو‏ں کھانے دے بعد ذہن کھولنے د‏‏ی وی اجازت نئيں سی ، زبردستی اوپیرا ہاؤس لے جایا گیا۔ "ویانا وچ قدم رکھنے والا آدمی اوپیرا ہاؤس دیکھے بغیر سو سکدا اے ؟" ایہ اک ناقابل فراموش اٹھارہ ماہ د‏‏ی شروعات سی جس وچ کوبیس نے آئندہ آمر دے نال اپنی خوشیاں تے دکھ بانٹاں۔ میوزک اسکول وچ داخلے دا امتحان کبیسیک د‏‏ی توقع تو‏ں کدرے زیادہ آسان سی۔ ایتھ‏ے تک کہ آرکسٹرا دا انتخاب کيتا ، اوہ جلد ہی اوتھ‏ے دا اک شاندار طالب علم سی۔ جدو‏ں اوہ ہر صبح چلا جاندا سی ، تاں ہٹلر سوندا سی۔ جدو‏ں شام ہوئی تاں وچ معمول دے مطابق سڑک دے دورے اُتے گیا۔ جدو‏ں کمرے وچ اندھیرے پڑدے نيں تاں اوہ کمرے وچ رہندا اے تے یا تاں رات گئے تک کتاباں پڑھدا ا‏‏ے۔ بصورت ہور ویانا شہر وچ عمارتاں تے پلاں د‏‏ی تعمیر نو دے لئی مفصل منصوبے تیار کرن۔ ڈرامہ یا شاعری وچ مصروف ، اس نے ایتھ‏ے تک کہ قدیم جرمن کنودنتیاں اُتے مبنی اوپیرا ترتیب دینے دا ارادہ کيتا۔ بصورت ہور ویانا شہر وچ عمارتاں تے پلاں د‏‏ی تعمیر نو دے لئی مفصل منصوبے تیار کرن۔ ڈرامہ یا شاعری وچ مصروف ، اس نے ایتھ‏ے تک کہ قدیم جرمن کنودنتیاں اُتے مبنی اوپیرا ترتیب دینے دا ارادہ کيتا۔ بصورت ہور ویانا شہر وچ عمارتاں تے پلاں د‏‏ی تعمیر نو دے لئی مفصل منصوبے تیار کرن۔ ڈرامہ یا شاعری وچ مصروف ، اس نے ایتھ‏ے تک کہ قدیم جرمن کنودنتیاں اُتے مبنی اوپیرا ترتیب دینے دا ارادہ کيتا۔
ہٹلر نو‏‏ں آسٹریا دے شہر ویانا جاندے ہوئے اک غیر متوقع مخمصے دا سامنا کرنا پيا ، جتھے ہزاراں امید گیر اس عہد دے اک بہترین فنکار اسٹیفنی د‏‏ی والدہ نو‏‏ں دکھانے دے لئی پرعزم سن ۔ اوہ اکیڈمی آف فائن آرٹس دے ابتدائی امتحان وچ ناکا‏م رہیا۔ اس بارے وچ انکوائری دے لئی انہاں نے ادارہ دے سربراہان نال ملاقات کيت‏ی لیکن کوئی فائدہ نئيں ہويا۔ "اس بچے دا ہنر آرٹ د‏‏ی طرف نئيں بلکہ فن تعمیر د‏‏ی طرف ا‏‏ے۔ کیہ ایہ لباس د‏ی طرح نئيں لگدا؟ توجہ عمارتاں اُتے ا‏‏ے۔ انسانی شخصیت بوہت گھٹ نيں۔ جے آپ واستو ودالیہ اسکول وچ جاک‏ے گل کرن تے دیکھو تاں کيتا برا اے ؟ کدی کدی بدقسمتی اس طرح ہُندی اے جداں ڈوریاں سڑکاں اُتے آوارہ گردی کردی ا‏‏ے۔ انسٹی ٹیوٹ آف آرکیٹیکچر دا دروازہ وی اس دے لئی بند ہوگیا! ہٹلر دے پاس اسکول تو‏ں استعفیٰ دا خط نئيں سی۔
اجیت سنگھ
چالیس زباناں دے ماہر
خرابی صحت د‏‏ی وجہ تو‏ں اوہ کچھ عرصے تک ارجنٹائن وچ وی رہ‏ے۔ اپنی روزی روٹی کمانے دے لئی اوہ غیر ملکیاں نو‏‏ں ہندوستانی زباناں سکھاتےسن تے بولی دے پروفیسر دے عہدے اُتے وی فائز رہ‏ے۔ کہیا جاندا اے کہ اس وقت تک اوہ چالیس زباناں جانتے سن ۔