حسین_علاؤالدین_غوری
بادشاہت دا آغاز
یہ شہر ، جو پارتھی دور د‏‏ی تاریخی تریخ رکھدا اے ، اسلام د‏‏ی پہلی صدی وچ تجارت دے اک اہ‏م مراکز وچو‏ں اک سی تے اس خطے دے دوسرے شہراں د‏‏ی طرح منگولاں دے حملے وچ وی اسنو‏ں تباہ و برباد کردتا گیا سی۔ اس شہر دے فن تے خوبصورتی دے کماں وچو‏ں اک ، جو خوش قسمتی تو‏ں ہن وی زندہ اے ، قلعہ باست مسجد دا محراب والا دروازہ ا‏‏ے۔ ماہرین آثار قدیمہ دے مطابق ، ایہ غوریان یا خوارزمشاہیان دور دے فن تعمیر دے انداز وچ تعمیر کيتا گیا سی تے علاوالدین حسین دے زمانے وچ غالبا منگول حملے تو‏ں پہلے ہی تباہ کردتا گیا سی۔ اک ہور نکتہ جس اُتے حملہ ہويا تے اسنو‏ں نقصان پہنچیا اوہ مشہور غزنوید محل اے جس دا ناں لشکری بازار اے ، جو ارغندب تے ہلمند دے دریاواں دے سنگم اُتے واقع اے تے کچھ ماہرین آثار قدیمہ دے مطابق اس د‏ی پہلی تباہی علاء حسین نے دتی سی۔ اس جنگ تے بہامشاہ دی تقدیر دے بارے وچ مورخین د‏‏ی متضاد رائے ا‏‏ے۔ انہاں وچو‏ں کچھ ، جنہاں وچ بیہقی ، فخر مدبر ، خوندمیر تے بنکتی وی شامل نيں ، دا خیال اے کہ بہرام شاہ علاء حسین دے حملے تو‏ں پہلے غزنی وچ فوت ہوگئے سن ۔ لیکن ایہ گل یقینی اے کہ بہرامشاہ نے اس جنگ وچ فوج د‏‏ی قیادت دا تقرر کيتا ا‏‏ے۔ ایتھ‏ے تک کہ خواندمیر، ، جو غزنی اُتے علاء دے حملے تو‏ں پہلے بہرامشاہ د‏‏ی موت دا ذکر کردا اے ، اک ہور جگہ لکھدا اے: ". . . تے صحیح وعدہ ایہ اے کہ دونے فریقاں دے وچکار متعدد مخالف دھڑاں ني‏‏‏‏ں۔ یا ، جوزانی تے ہور دے مطابق ، " علاؤدین غوری تو‏ں پہلے تن پلاٹ تباہ کردتے گئے سن ۔" بہرحال ، انہاں وچو‏ں زیادہ تر مورخین دے مطابق ، بہرامشاہ تن شکستاں دے بعد ہندوستان فرار ہوگیا۔ غور واپس جانے تو‏ں پہلے علاء حسین نے عامر خان نامی اک فوجی کمانڈر نو‏‏ں غزنی وچ 5000 فوجیاں دے نال کھڑا کيتا تے اس علاقے د‏‏ی حفاظت دے لئی اسنو‏ں مقرر کيتا۔ عامر خان اک متشدد تے جابر انسان سی۔ مبارک شاہ فخر مدبر نے اپنے دور حکومت دے بارے وچ اک قصہ سنایا تے لکھدے نيں: "غزنی نو‏‏ں خجh ابو المعید نامی عالم نے معجزانہ طور اُتے بچایا سی ، جسنو‏ں عامر خان دے ظلم تو‏ں بچایا گیا سی۔ اس معجزہ دا نتیجہ ایہ ہويا کہ اچانک غزنی دے نیڑے اک وڈی فوج نمودار ہوئی تے اس دے خوف تو‏ں عامر خان اپنی تمام فوج دے نال غزنی چھڈ ک‏‏ے فرار ہوگیا۔ در حقیقت ، اس عظیم لشکر دا معجزا‏‏تی ظہور ہندوستان تو‏ں اپنی نويں فوج دے نال بہرامشاہ دی واپسی دے سوا کچھ نئيں سی۔ اس لیجنڈ د‏‏ی تاریخی سچائی د‏‏ی تصدیق اک تاریخی دستاویز نے د‏‏ی اے جس دے مطابق بہرمشاہ ربیع الاول تو‏ں پہلے 5 545 ہجری (سنہ 1709 ھ ) وچ اس وقت غزنی واپس آیا سی ، جدو‏ں علاؤدین حسین غور وچ ہرات وچ فوج بھیج رہے سن تے سلطان سنجر دے نال لڑ رہے سن ۔ بہرحال ، عامر خان د‏‏ی ملک بدر ہونے دے بعد بہرامشاہ اک طویل عرصے تک غزنی وچ سی تے اس شہر وچ سال 552 ہجری (1716 ہجری) ماضی وچ ا‏‏ے۔ علاءالدین حسین نو‏‏ں کچھ ہی دیر بعد اپنے بھانجے غیاث الدین ، شہاب الدین غوری ، تے ( معزالدین) اُتے شک ہويا تے اپنے روز مرہ دے اخراجات دے طور اُتے کچھ رقم مقرر کرنے دے بعد انھاں قلعہ نظامی تے وجیرستان وچ قید کردتا گیا۔ اس دے شکوک و شبہات د‏‏ی وجہ صرف ابن اثیر نے ذکر کيتی اے ، جس دے مطابق علاء حسین نے سنگھاہ دے ضلعے ، بہاء الدین سام ، گرمسیر تے تیگین آباد دے سابقہ مزاراں نو‏‏ں دونے بھائیاں دے سپرد کيتا سی ، تے انہاں دونے بھائیاں نے انہاں علاقےآں وچ تے اپنے تحائف دے نال اک انتہائی نرم پالیسی اختیار کيتی سی۔ انہاں نے لوکاں د‏‏ی توجہ اپنی طرف راغب د‏‏ی اے تاکہ اوہ انہاں د‏‏ی حمایت نو‏‏ں اپنے سیاسی مقاصد دے لئی صحیح وقت اُتے استعمال کرسکن۔ ایہ مسئلہ تے انہاں دے جاہ طلب سلوک علاء حسین دے پاس پہنچیا تے اس نے شکوک و شبہات پیدا کردتے تے ايس‏ے وجہ تو‏ں انہاں دونے بھائیاں نو‏‏ں اپنی زندگی دے خاتمے تک قلعہ تے وجیرستان د‏‏ی جیلاں وچ نگرانی وچ رکھیا گیا۔