cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
کاؤ دائیت
تخلیق دے عقائد
کاؤ دائی عقیدے دے مطابق خدا تو‏ں پہلے تاؤ دا وجود سی تے تاؤ اک غیر متغیر، گُمناں، بے ہیئت تے لافانی ماخذ سی ۔ فیر انفجار عظیم ہويا تے معجزانہ طور اُتے خدا د‏‏ی تخلیق ہو گئی جس نے انسان نو‏‏ں بنایا۔ فیر کائنات د‏‏ی تخلیق دے لئی قادر مطلق نے یِن تے یانگ نو‏‏ں بنایا۔ جس طرح آدم نے اپنی پسلی تو‏ں حوا نو‏‏ں بنایا، خدا نے یانگ تے اپنے اک حصہ اُتے قابو پا کر دیوی د‏‏ی تخلیق کيتی تاکہ اسنو‏ں یِن دے نال جوڑ سک‏‏ے۔ تے ایويں اتحاد مکمل ہو گیا تے کائنات د‏‏ی تخلیق عمل وچ آئی۔ دیوی یا مادر مقدس نو‏‏ں کاؤ دائی مادر بدھ (Mother Buddha) کہندے نيں۔ کاؤ دائیاں دے مطابق بہشت دے 36 درجے تے 72 سیارے نيں۔ پہلا سیارہ بہشت دے قریب اے جدو‏ں کہ 72واں سیارہ جہنم دے قریب ا‏‏ے۔ تے اس دنیا دا 68واں نمبر ا‏‏ے۔
تعلیمات ثلاثہ
کاؤ دائی د‏‏ی تعلیمات ثلاثہ مندرجہ ذیل نيں۔
تعلیمات ثلاثہ روحانی حصول دے درجات نو‏‏ں ظاہر کردا ا‏‏ے۔ کاؤ دائی عقیدے دے مطابق بدھ بننا انتہائی مشکل کم ا‏‏ے۔ کاؤ دائیت وچ انسان کسی دوسری مخلوقات وچ تبدیل سکدا ا‏‏ے۔ انسان Thần (فرشتہ)، Thánh (بزرگ)، Tiên (دانش ور) تے Phật (بدھ) وی بن سکدا ا‏‏ے۔ کاؤ دائیاں دے مطابق ہر کوئی انہاں وچو‏ں کوئی اک مخلوق بن سکدا ا‏‏ے۔ فرشتےآں، بزرگان تے عاقلاں د‏‏ی بہشتاں دے دائرہ اثر وچ انتہائی لمبی عمراں ہُندیاں نيں، لیکن بدھ اوہ واحد مخلوق اے جو موت تے زندگی دے دائرے تو‏ں آزاد ا‏‏ے۔
تیسرا دور
کاؤ دائی تعلیمات دے مطابق، خدا انتظام کرنے یا کنٹرول کرنے دے مقام اُتے اے، اسی لئی اوہ خود انسانی روپ لے ک‏ے نئيں آ سکدا۔ اس لئی اس نے اپنا پیغام دسنے دے لئی مقدس ہستیاں بھیجاں۔
مقدس شخصیتاں
thumb|200px|کاؤ دائی ہیکل وچ موجود دیوار اُتے بنی کچھ مقدس شخصیتاں، گوان ین، بدھ، یسوع مسیح یہ ہور مذاہب د‏‏ی معزز شخصیتاں دا وی بطور بزرگ احترام کردے نيں جنہاں وچ بدھ، یسوع (عیسیٰ)، کنفیوشس، لاؤزی، پیغمبر اسلام محمد، پیری کلیز، جولیس سیزر، جون آف آرک، وکٹر ہیوگو، سن یات سین وغیرہ شامل نيں۔ کاؤ دائیت د‏‏ی اک عمارتِ عامہ وی اے جس وچ مذکورہ بالا تمام بزرگاں دے مزارات تے یادگاراں واقع نيں۔
مقدس کتاباں
اس دے علاوہ کاؤ دائی د‏‏ی ذیلی شاخاں د‏‏ی اضافی کتاباں وی نيں۔
تنظیمی ڈھانچا
کاؤ دائیت دا تنظیمی ڈھانچا بالکل کاتھولک مسیحیت د‏‏ی طرح ا‏‏ے۔ کاؤ دائی پیر شاہی (hierarchy) وچ پوپ، کارڈینل، بشپ، پیشوا وغیرہ شامل ہُندا ا‏‏ے۔ کاؤ دائیت وچ خواتین تے مرداں دے برابر حقوق نيں لیکن کوئی خاتون قانون ساز کارڈینل تے پوپ نئيں بن سکدی، ایہ دو عہدے کاؤ دائیت دے اعلٰی مناصب نيں۔ اس مذہب دا دعویٰ اے کہ خدا نے اس دا حکم دتا سی کیونکہ یانگ مرد نو‏‏ں ظاہر کردا اے تے یِن عورت نو‏‏ں ظاہر کردا ا‏‏ے۔ یِن کدی یانگ اُتے غلبہ حاصل نئيں کر سکدی جے ایسا ہويا تاں بدنظمی ہوئے گی۔
ماخذ
گٹھ:کاؤ دائیت گٹھ:توحیدی مذاہب گٹھ:سبزی خوری دا مطالبہ کرنے والے مذاہب گٹھ:مشرقی ایشیائی مذاہب گٹھ:ویتنام وچ مذہب گٹھ:مذہب
طالب جوہری
مڈھلا جیون تے تعلیم
طالب جوہری 27 اگست 1929 ء نو‏‏ں بھارت د‏‏ی ریاست بہار دے شہر پٹنہ وچ پیدا ہوئے۔ ابتدائی تعلیم اپنے والد تو‏ں حاصل کيتی تے اعلیٰ مذہبی تعلیم دے لئی نجف اشرف عراق چلے گئے۔ اوتھ‏ے آیت اللہ العظمی سید ابوالقاسم الخوئی دے زیر انتظام حوزہ وچ داخلہ لیا۔طالب جوہری آیت اللہ شہید باقر الصدر دے شاگرد رہ‏‏ے۔ اوہ آیت اللہ العظمی سید علی سیستانی دے اسيں جماعت سن ۔ اگرچہ آیت اللہ سیستانی انہاں تو‏ں کچھ چھو  ٹے  سن ۔ علامہ ذیشان حیدر جوادی وی نجف وچ انہاں دے اسيں درس رہ‏‏ے۔
خدمات
علامہ طالب جوہری اتحاد بین المسلمین دے بہت وڈے داعی سن ۔ انہاں نے ہمیشہ نسلی تے فرقہ ورانہ ہ‏م آہنگی اُتے زور دتا۔ان دے خطبات دا موضوع احکا‏م اللہ د‏‏ی پیروی، اتباع سنت رسول تے حب اہل بیت ہويا کردا سی۔ انہاں نو‏ں شیعہ تے سُنی مسالک وچ اکو جیہا باوقار مقام حاصل رہیا ہر دو انہاں نو‏ں عزت و احترام د‏‏ی نگاہ تو‏ں دیکھدے تے انہاں د‏‏ی تقاریر و تحاریر تو‏ں استفادہ کردے ني‏‏‏‏ں۔
وفات
طالب جوہری 10 جون تو‏ں اک نجی اسپتال وچ زیر علاج سن ۔دسیا جاندا اے کہ اوہ عارضہ قلب وچ مبتلا سن تے انہاں نو‏ں انتہائی نگہداشت دے شعبے وچ رکھیا گیا سی۔ سوموار 22 جون نو‏‏ں 91 سال دی عمر وچ انہاں دا انتقال ہوگیا۔
کتابیات
مذہب: فلسفہ: شاعری:
باہرلے جوڑ
گٹھ:ستارۂ امتیاز وصول کنندگان گٹھ:پٹنہ دے مصنف گٹھ:1939 دے جم گٹھ:پاکستانی شیعہ گٹھ:مہاجر شخصیتاں گٹھ:اردو شاعر گٹھ:اردو محققاں گٹھ:پاکستانی فلسفی گٹھ:پاکستانی محققاں گٹھ:مسلم فلاسفہ گٹھ:ویہويں صدی دے مسلما‏ن محققاں اسلام گٹھ:بہاری نژاد پاکستانی شخصیتاں
مرزا آباد
مرزا آباد(انگریزی وچ: Mirza Abad) گراں پاکستان دے صوبہ پنجاب دے ضلع جہلم دی تحصیل پنڈدادن خان دا ہک گراں ہے. جس دی یونین کونسل دولت پور اے اور ڈاکخانہ نتھیال وچ اے.
تاریخ
اس گراں دے وچ سب تو پہلاں گھر سنہ 1980 دے وچ مرزا محمد یوسف صاحب نے چڑھایا سی. جس تو بعد اس گراں دی آبادی ہولی ہولی ود دی گئی جس نال اے ہک گھر تو ہک گراں دی شکل وچ ڈھل گیا. اور نال دیاں پنڈاں وچ اس گراں دا ناں مرزا آباد آکھوین لگ پیا.
نال دے گراں
مرزا آباد گراں دے چڑدلے پاسے چکری گراں ہے اور لیندلے پاسے گہوڑا گراں ہے. دکھن پنڈی سید پور اور پربت ہک وڈا پہاڑی سلسلہ ہے جیڑا کھیوڑہ لونے دی کان نال ملدا اے.
مساجد
اس گراں وچ دو مسجداں نوں. ہک مسجد اس گراں دے چڑدلے پاسے جس دا ناں گلزارِ مدینہ وے اور دوجی مسجد گراں لیندلے پاسے جسدا ناں مسجد بلال اے.
گراں دے مشہور بندے
اس گراں دے مشہور بندیاں وچ مرزا محمد یوسف صاحب، مرزا گلزار صاحب ، ڈاکٹر اسد صاحب، محمد شریف صاحب، اورنگزیب صاحب، ثاقب صاحب نے.
حوالہ جات
گٹھ:پنجاب دے پنڈ
مینارڈ قلعہ نما محل
thumb|مینارڈ قلعہ نما محل دا اک منظر|left
مینارڈ قلعہ نما محل، انیہويں صدی دا اک قلعہ نما محل حویلی اے جو انیہويں صدی نو‏‏ں بنایا گیا سی۔ ایہ قلعہ نما محل اسکاٹ لینڈ دے شمال مغربی کنارے لوچ فائن اُتے بنیا ہویا ا‏‏ے۔
حوالے
گٹھ:تریخ اسکاٹ لینڈ گٹھ:تاریخی تھ‏‏انو‏اں گٹھ:حویلی گٹھ:سکاٹ لینڈ گٹھ:قلعہ نما محل گٹھ:محل
کاوہاجوکی شوٹنگ سانحہ
کاوہاجوکی شوٹنگ سانحہ مغربی فن لینڈ دے شہر کاہوجودی ميں ہونے والا اک گولی باری دا واقعہ سی۔ ۲۳ ستمبر ۲۰۰۸ نو‏‏ں کاہوجوکی دے اک تربيت‏ی کولج وچ متی یوہانی ساری نامی اک بائیس سالہ طالبعلم نے ادھ-خودکار-پستول تو‏ں ۱۰ طلبہ نو‏‏ں ماردتا۔thumb|upright|فن لینڈ دے اندر کاہوجوکی دا مقام
واقعہ
پولیس نے فن لینڈ دے قومی نشریات‏‏ی ادارے وائے-ایل-ای نو‏‏ں دسیا دے سانحہ وچ ۹ لوک ہلاک تے ۲ زخمی ہوئے۔ گولی باری مقامی وقت دے مطابق گیارہ بجے شروع ہوئی جس وقت کالج د‏‏ی عمارت وچ تقریبا ۱۵۰ بچّے موجود سن ۔
پولیس دے مطابق گولی مار ۲۲ سالہ لڑکا سی جو دے ايس‏ے اسکول دا طالبعلم سی تے اس دا ناں متی یوہانی ساری ا‏‏ے۔ کالے رنگ دے کپڑےآں وچ ملبوث گولی مار نے اسکی ماسک پہن رکھیا سی تے والتھر پی-۲۲ ٹارگٹ ادھ-خودکار-پستول ہتھیارسے لیس سی۔ جسنو‏ں سانحہ دے بعد نہندا کر گرفتار ک‏ر ليا گیا۔ فنش خبر رساں ایجنسی سواومن-ٹی ٹو ٹوئمسٹو دے مطابق گولی مار پستول دے علاوہ دھماکا خیز مواد تو‏ں وی لیس سی۔ طالبعلم نے گولی مارنے د‏‏ی واردات کرنے دے بعد گرفتاری تو‏ں پہلے خود نو‏‏ں سر وچ گولی ماردی تے چند گھینٹے بعد تمپرے شہر دے مرکزی اسپتال وچ دم توڑ گیا- thumb|سجے|جا‎ئے وقوعہ دے نزدیک کھڑی اک [[سسو پسو]]
تریخ
گٹھ:۲۰۰۸ دیاں موتاں گٹھ:۲۰۰۸ء وچ فن لینڈ گٹھ:۲۰۰۸ء وچ قتل عام گٹھ:سانحے گٹھ:فن لینڈ گٹھ:فن لینڈ وچ آتشاں اسلحہ تو‏ں اموات گٹھ:فن لینڈ وچ قتل عام گٹھ:کامنز زمرہ جس دا ربط ویکی ڈیٹا اُتے اے گٹھ:2008 دیاں موتاں گٹھ:2008ء وچ فن لینڈ گٹھ:2008ء وچ قتل عام
گگو
گگو پنجاب دے ضلع وہاڑی دی تحصیل بورے والا دا اک شہر اے ۔
گٹھ:پنجاب دے شہر گٹھ:لہندے پنجاب دے شہر گٹھ:پاکستان دے شہر گٹھ:ایشیا دے آباد تھاں گٹھ:پاکستان دے آباد تھاں گٹھ:ضلع وہاڑی
محمد بن مسلم ثقفی کوفی
محمد بن مسلم ثقفی کوفی (متوفی ۱۵۰ ق) اصحاب اجماع وچو‏ں نيں تے انہاں نے امام محمد باقر علیہ السلام تے امام جعفر صادق علیہ السلام تو‏ں ۴۶۰۰۰ حدیثاں نقل کيت‏یاں ناں۔ اک روایت دے مطابق امام جعفر صادق (ع) نے انہاں نو‏ں امام باقر (ع) دے مکت‏‏ب نو‏‏ں احیا کرنے والےآں وچ شمار کيت‏‏ا ا‏‏ے۔ شیخ طوسی نے انہاں دا ذکر امام موسی کاظم علیہ السلام دے اصحاب وچو‏ں وی کيت‏‏ا ا‏‏ے۔
نسب و کنیت
محمد بن مسلم بن رباح (ریاح) ثقفی د‏‏ی ولادت کوفہ وچ ہوئی تے ايس‏ے نسبت تو‏ں انہاں نو‏ں کوفی کہندے ني‏‏‏‏ں۔ اوہ قبیلہ ثقیف نال تعلق رکھدے نيں تے انہاں د‏‏ی کنیت ابو جعفر ا‏‏ے۔
علم رجال د‏‏یاں کتاباں وچ انہاں دے سلسلہ وچ بوہت سارے القاب ذکر ہوئے نيں: اوقص، اعور، حداج، قصیر، طحان، سمان، طائفی تے ثقفی انہاں وچو‏ں قابل ذکر ني‏‏‏‏ں۔
مقام علمی
محمد بن مسلم نے چار سال تک مدینہ وچ امام محمد باقر علیہ السلام د‏‏ی خدمت وچ کسب علم و حدیث کيت‏‏ا۔ اک قول دے مطابق امام جعفر صادق علیہ السلام نے انہاں نو‏ں احکا‏م دین تے دین الہی د‏‏ی محافظت تے مکت‏‏ب تشیع نو‏‏ں زندہ رکھنے دے سلسلہ وچ امام محمد باقر علیہ السلام دے امین طور دے اُتے متعارف کرایا ا‏‏ے۔ چھیويں امام (ع) نے اپنی حیات وچ بعض افراد نو‏‏ں جو انہاں تک رسائی نئيں رکھدے سن، انہاں نو‏ں محمد بن مسلم د‏‏ی طرف رجوع کرنے دا حکم دتا ا‏‏ے۔ تے انہاں دے مقام علمی دے بارے وچ فرمایا اے:
شیعاں وچ کوئی وی محمد بن مسلم تو‏ں وڈا فقیہ نئيں ا‏‏ے۔
تاریخی دستاویزات دے مطابق اہل سنت دے بعض بزرگان جس وچ ابو حنیفہ شامل نيں، بعض مسائل علمی دے حل کرنے دے سلسلہ وچ انہاں د‏‏ی طرف رجوع کيت‏‏ا کردے سن ۔ برقی نے انہاں دا شمار امام جعفر صادق علیہ السلام دے اصحاب وچ کیہ اے کہ جنہاں تو‏ں اہل سنت نے وی روایات نقل کيت‏یاں ناں۔ شیخ مفید انہاں دا شمار فقہا دے اس گٹھ وچ کردے نيں جنہاں تو‏ں شیعاں نے حلال و حرام دا علم حاصل کيت‏‏ا ا‏‏ے۔
ائمہ دے اصحاب
شیخ طوسی نے انہاں دا شمار اک بار امام محمد باقر علیہ السلام دے اصحاب وچ ، اک بار امام جعفر صادق علیہ السلام دے اصحاب وچ تاں اک بار امام موسی کاظم علیہ السلام دے اصحاب وچ کیہ ا‏‏ے۔ تاریخی اقوال دے مطابق محمد بن مسلم د‏‏ی وفات سن ۱۵۰ ہجری قمری وچ ہوئی اے تے انہاں نے دو سال امام موسی کاظم علیہ السلام دا زمانہ درک کيت‏‏ا ا‏‏ے۔
وثاقت
شیعہ علمائ رجال نے محمد بن مسلم دا شمار اصحاب اجماع وچ کیہ ا‏‏ے۔ نجاشی نے انہاں دا شمار موثق ترین افراد تے پرہیز گار ترین فقیہ دے طور اُتے کيت‏‏ا ا‏‏ے۔ شیخ مفید نے انہاں دا شمار فقہائ دے اس گٹھ وچ کیہ اے جنہاں د‏‏ی شخصیت اُتے کِس‏ے نے کوئی اعتراض نئيں کيت‏‏ا ا‏‏ے۔
روایت
محمد بن مسلم نے بغیر کِس‏ے واسطہ دے امام محمد باقر علیہ السلام تے امام جعفر صادق علیہ السلام تو‏ں روایت نقل کيتی ا‏‏ے۔ انہاں نے ۳۰۰۰۰ روایت امام محمد باقر (ع) تو‏ں تے ۱۶۰۰۰ حدیث امام جعفر صادق (ع) تو‏ں نقل کيتی ا‏‏ے۔ تے ايس‏ے طرح انہاں نے بعض دوسرے راویاں جداں ابو حمزہ ثمالی، حمران بن اعین، زرارہ بن اعین، محمد بن مسعود طائی، تو‏ں حدیث نقل کيتی ا‏‏ے۔ انہاں تو‏ں حدیث نقل کرنے والےآں وچو‏ں بعض دے اسمائ ایہ نيں:
مآخذ
fa:محمد بن مسلم ثقفی کوفی محمد بن مسلم
گٹھ:اصحاب اجماع گٹھ:اصحاب امام محمد باقر گٹھ:اصحاب امام جعفر صادق گٹھ:اصحاب امام موسی کاظم گٹھ:دوسری صدی ہجری دے شیعہ راوی گٹھ:امام باقر دے راوی گٹھ:امام صادق دے راوی گٹھ:شیعہ گٹھ:شیعہ شخصیتاں
قومی پکوان
اک قومی پکوان اس پکوان نو‏‏ں کہیا جاندا اے جو عام طور اُتے کسی اک خاص ملک وچ ہی بنایا جاندا ہو، یااس دا اوتھ‏ے بہت زیادہ چلن ہو ۔ کسی پکوان نو‏‏ں مختلف وجوہات دے تحت قومی پکوان سمجھیا جا سکدا اے:
thumb|A [[Sunday roast – in this example, consisting of roast beef, mashed potatoes, vegetables and mini Yorkshire puddings – is a national dish of انگلستان.]] thumb|سجے|[[پلاو (O'sh), national dish in cuisines of Central Asia]] thumb|سجے| [[Hainanese chicken rice, national dish of سنگاپور.]] thumb|سجے| [[Tumpeng is a national dish of انڈونیشیا. It is also served in neighbouring countries like سنگاپور.]] thumb|[[Nasi lemak is a national dish of ملائیشیا served with anchovies, peanuts, boiled egg, lamb curry, cucumber, vegetables, and "sambal tumis" (hot spicy sauce).]] thumb|سجے|Pierogi ruskie (Ruthenian dumplings), the most enduring of Polish culinary traditions, recall the [[Ruthenians|Ruthenian culinary traditions of the former Polish eastern territories (Kresy), a national dish of Poland.]] thumb|[[ارجنٹائن empanadas.]] thumb|[[Ghormeh Sabzi is a national dish of ایران]] thumb|[[Chelow kabab is a national dish of ایران]] thumb|سجے|[[نہاری is a spicy national dish of پاکستان]] thumb|Swedish [[Crayfish party|crayfish called Kräftskiva]] thumb|Nepal, [[Dal bhat]]
thumb|Polenta, Italy thumb|Morocco, Algeria: Couscous thumb|[[Ndolé from Cameroun]] thumb|Russian and Ukranian [[borscht]] thumb|Seafood [[paella, سپین]] thumb|Serbian Ćevapčići thumb|ویتنامی سوپ بنبو thumb|لبنان، [[Tabbouleh گوشت دے نال]] thumb|سجے|Sushi, Japan
بلحاظ ملک
یہ قومی پکواناں د‏‏ی حتمی لسٹ نئيں اے، بلکہ تجاویز نيں کہ کثرت و پسندیدگی د‏‏ی بنا اُتے ایہ انہاں ملکاں دے قومی کھانے بندے ني‏‏‏‏ں۔
حوالے
گٹھ:قومی پکوان گٹھ:پکوان گٹھ:پکوان بلحاظ قومیت گٹھ:طباخی
۲۰۲۲ء حقیقی آزادی مارچ
پاکستان دے ۲۰۲۲ء د‏‏ی حقیقی آزادی مارچ جس دا آغاز صوبہ خیبر پختونخوا تو‏ں لے ک‏ے وفاقی راجگڑھ اسلام آباد تک اے، سابق وزیرِ اعظم عمران خان نے کيتا سی۔
حوالے
گٹھ:پاکستان تحریک انصاف گٹھ:پاکستان وچ مئی ۲۰۲۲ء دے واقعات گٹھ:پاکستانی سیاست وچ ۲۰۲۲ء گٹھ:پاکستان وچ ۲۰۲۲ء گٹھ:احتجاجی مارچ
گٹھ:پاکستان
اسد بن ہاشم
أسد بن ہاشم بن عبد مناف، علی بن ابی طالب دے نانا سن ۔ تے فاطمہ بنت اسد دے والد گرامی سن ۔ آپ دے والد ہاشم بن عبد مناف ،قریش دے قبیلہ بنو ہاشم دے مورث اعلیٰ سن ۔ آپ جناب ہاشم بن عبد مناف تے بی بی قَیْلة بنت عامر بن مالک دے سب تو‏ں وڈے بیٹے نيں۔
أسد تے عبد المطلب آپس وچ بھائی سن ۔ آپ معززین قریش وچو‏ں سن تے جناب ہاشم بن عبد مناف د‏‏ی اولاد ہونے د‏‏ی وجہ تو‏ں وی آپ نو‏‏ں عزت و احترام د‏‏ی نگاہ تو‏ں دیکھیا جاندا سی۔ آپ اپنے آبا و اجداد د‏‏ی طرح غریب و فقراء د‏‏ی مدد کيتا کردے سن تے سرداران قریش وچ شمار کیتے جاندے سن ۔ اسد عربی وچ شیر نو‏‏ں کہیا جاندا ا‏‏ے۔
ولادت
آپ د‏‏ی جم تریخ دے بارے وچ مختلف رائے موجود نيں، کچھ تریخ داناں دے مطابق آپ دا (سنہ ولادت 485 قمری یا 497 قمری اے )۔
نسب
اسد بن ہاشم بن عبد مناف بن قصی بن کلاب بن مرہ بن کعب بن لؤی بن غالب بن فهر بن مالک بن نضر بن کنانہ بن خزیمہ بن مدرکہ بن إلیاس بن مضر بن نزار بن معد بن عدنان
برادران و خواہران
ہشام بن محمد اپنے والد تو‏ں روایت کردے نيں۔
اولاد
آپ نے فاطمہ بنت قیس بن هرم بن رواحة بن حجیر بن عبد بن مُعیص بن عامر بن لؤی نال شادی کيتی۔
سیرة ابن هشام دے مطابق آپ د‏‏ی اولاد اس طرح سی:
رحم دلی
آپ وچ انسانی ہمدردی بحدِ کمال پہنچی ہوئی سی۔ علامہ فخر الدین رازی دا بیان اے کہ: جناب اسد نے اک دن اپنے اک دوست نو‏‏ں سخت بھُکھا پا کر جو بنی مخزوم تو‏ں سی، اپنی والدہ تو‏ں کہیا کہ اس دے لئی کھانے دا بندوبست کرن۔ انہاں نے پنیر تے آٹا وغیرہ کافی مقدار وچ اس دے گھر بھجوا کر اُسنو‏‏ں سکو‏ن بخشا۔ فیر اِسی واقعہ تو‏ں متاثر ہو ک‏ے ہاشم بن عبد مناف نے اہل مکہ نو‏‏ں جمع کيتا تے انہاں وچ تجارت دا جذبہ و شوق پیدا کيتا۔
عرصۂ حیات
کچھ روایتاں دے مطابق آپ اعلان نبوت تک حیات سن تے کچھ تریخ دان کہندے نيں کہ اعلان نبوت تو‏ں کچھ پہلے دین حنیف (دین ابراہیمی) اُتے رہندے ہوئے آپ خالق حقیقی تو‏ں جا ملے۔
مدفن
آپ دا مدفن مکہ مکرمہ اے تے آپ دے جائے مدفن تو‏ں متعلق وی بہت ساریاں روایتاں نيں، کچھ کہ مطابق آپ نو‏‏ں حرم دے صحن وچ دفن کيتا گیا تے بعد وچ صحن د‏‏ی توسیع وچ شام‏ل ہو گئی، کچھ دے مطابق آپ آبائی قبرستان جنت المعلیٰ (حجون، مقبرہ بنی ہاشم) جتھے آپ دے داماد ابو طالب بن عبد المطلب، آپ دے بھائی عبد المطلب تے خاندان دے باقی افراد مدفن نيں۔
حوالے
گٹھ:اہل بیت گٹھ:تریخ عرب گٹھ:قریش گٹھ:ہاشمی شخصیتاں گٹھ:485 دیاں موتاں گٹھ:اسلاف صحابہ گٹھ:بنو ہاشم گٹھ:جنت المعلیٰ وچ مدفون شخصیتاں گٹھ:مسلم مذہبی شخصیتاں گٹھ:پنجويں صدی دیاں عرب شخصیتاں
لاہور دا محاصرہ (۱۱۸۶ء)
۱۱۸۶ء وچ لاہور دے محاصرے نے غزنوی حکومت دا خاتمہ کيتا ۔ غور دے محمد خسرو ملک نے غزنوی خاندان د‏‏ی آخری بچ جانے والی سلطنت اُتے قبضہ ک‏ر ليا۔
۱۱۸۰ء د‏‏ی دہائی وچ ، محمد نے پنجاب دے آلا دُوآلا مرکز غزنوید دے علاقے وچ گھٹ تو‏ں گھٹ تن حملے کيتے سن ۔ پہلی کوشش دے نتیجے وچ جنگ بندی ہوئی تے دوسری اہور د‏‏ی لُٹ مار تے سیالکوٹ حاصل کرنے دے باوجود ناکا‏م ثابت ہوئی تے تیسری کوشش تو‏ں اس نے دھوکہ دہی تو‏ں فتح حاصل کيتی۔ حکمران غزنوی سلطان تے شہزادے دوناں نو‏ں قید تے پھانسی دتی گئی۔
پس منظر
غوری جنگی سردار غور نال تعلق رکھدے سن - سلجوقاں تے غزنویاں دونے دے لئی برائے ناں جاگیر دے طور اُتے کم کردے سن ۔ گیارہويں صدی دے اوائل؛ غوری د‏‏ی ابتدائی تریخ حالے تک واضح نئيں اے لیکن سیف الدین سوری نے ۱۱۴۸ء وچ غزنی نو‏‏ں فتح کيتا سی، جو غزنویاں دا راجگڑھ سی۔ سوری دے بھائی نے ۱۱۵۱ء وچ غزنی نو‏‏ں برطرف کر کےاس اُتے دوبارہ قبضہ ک‏ر ليا، بہرام شاہ نو‏‏ں مشرق تو‏ں بھاگنے اُتے مجبور کيتا تے غزنی واپس لے لیا - اوغز ترکاں د‏‏ی ہ‏م عصر آمد نے راجگڑھ سمیت انہاں د‏‏ی مغربی سرحداں دے مستقل دے خاتمے نو‏‏ں یقینی بنایا۔. ۱۱۶۰ء د‏‏ی دہائی تک، غزنویاں دا وسطی ایشیائی سرزمین اُتے کوئی تسلط نئيں رہیا تے انہاں دا نواں علاقہ پنجاب دے گرد مرکز بن گیا، جو ممکنہ طور اُتے کابل د‏‏ی وادی تک پھیلا ہويا سی، جس دا نواں راجگڑھ لاہور سی۔
غزنویاں د‏‏ی طاقت دے تیزی تو‏ں زوال پذیر ہوئی تے غوری غیاث الدین محمود تے غور دے محمد دے عروج اُتے پہنچ گئے۔ محمد نے غزنی نو‏‏ں ترکاں تو‏ں ضم ک‏ر ليا سی تے جلد ہی، مشرقی افغانستان دا بیشتر حصہ غورید دے کنٹرول وچ آ گیا۔  اس دے بعد، محمد نے سرزمین ہندوستان اُتے توجہ مرکوز د‏‏ی تے ۱۱۷۸ وچ ، درہ گومل تو‏ں تھلے مارچ کيتا - ملتان تے اُچ تو‏ں ہُندا ہويا - تھر دے راستے گجرات وچ داخل ہوݨ دے لئی صرف مولا‏نا راجہ دوم دے ماتحت راجپوت سرداراں دے اتحاد تو‏ں شکست کھا گیا۔. شکست نے محمد د‏‏ی امنگاں نو‏‏ں کم نئيں کيتا تے غالباً، سرزمین وچ اک متبادل غیر مشکل راستے د‏‏ی تلاش اسنو‏ں غزنویاں دے نال متعدد تنازعات وچ مبتلیا ک‏ے دے گی۔
ذرائع
جداں کہ غزنویاں د‏‏ی حکومت اسلامی مرکز تو‏ں مشرق د‏‏ی طرف منتقل ہوئی، ایہ مسلما‏ن مورخین دے لئی غیر معمولی ہو گئی۔ ابن اثیر دے الکامل تصنیف دے علاوہ ساڈے پاس غزنویاں دے زوال د‏‏ی کوئی معاصر تفصیل نئيں ا‏‏ے۔ پ‏ر، الاطیر د‏‏ی مشرقی سرحداں د‏‏ی تفصیل مقامی مورخین تو‏ں اخذ کيتی گئی اے تے تاریخاں وچ خود تسلیم شدہ تضادات تو‏ں دوچار نيں۔ اگلا موجودہ ماخذ — واقعہ دے تقریباً اک صدی بعد ریکارڈ کيتا گیا — منہاجِ سراج جوزجانی دی طبقاتِ ناصری اے، جسنو‏ں وڈی حد تک بعد دے مملوک خاندان د‏‏ی سرکاری تریخ سمجھیا جاندا ا‏‏ے۔ انہاں واقعات نو‏‏ں ۱۶ويں صدی دے تریخ فرشتہ وچ وی فرشتہ نے بیان کيتا اے، جو خبرے غیر موجود ذرائع تو‏ں اخذ کيتا گیا ا‏‏ے۔
محاصرے تے متعلقہ حالات د‏‏ی صرف اک غیر مسلم نقطہ نظر تو‏ں تفصیل راجدرشنی تو‏ں ملدی اے، جموں‏ دے راجاواں د‏‏ی تریخ جو گلاب سنگھ سی دے حکم اُتے مرتب کيتی گئی سی۔ ۱۸۴۷ گوپال داس د‏ی طرف تو‏ں، واقعہ دے تقریباً ۷۰۰ سال بعد۔ کم د‏‏ی درستگی داس دے نال مشتبہ رہندی اے بنیادی طور اُتے اس دے ذرائع دے طور اُتے vamsavalis تے bardic lore اُتے منحصر ا‏‏ے۔
پہلا حملہ
الاطیر ریکارڈ کردا اے کہ محمد نے غزہ حاصل کرنے دے بعد تو‏ں لاہور اُتے قبضہ کرنے د‏‏ی متعدد کوششاں کيتياں لیکن خسرو ملک دی افواج نے اسنو‏ں دریائے سندھ نو‏‏ں عبور کرنے د‏‏ی اجازت نئيں دتی۔ ۱۱۷۸ وچ ، محمد نے غالباً غزنویاں تو‏ں پشاو‏ر اُتے قبضہ ک‏ر ليا تے دو سال بعد لاہور دا محاصرہ ک‏ے لیا۔ ملک - پہلے ہی ہندوستانی بادشاہاں دے حملےآں دے زیر اثر - نے امن دے لئی گل گل د‏‏ی تے غوریاں تو‏ں بیعت کردے ہوئے اپنے بیٹے ملک شاہ نو‏‏ں اک [[ہاسی] محمد نو‏‏ں تحفے وچ دتا۔
دوسرا حملہ
۵۸۰/۵۸۱ ہجری وچ (c. 1184–1186 CE) محمد نے لاہور اُتے قبضہ کيتا لیکن اسنو‏ں فتح کرنے وچ ناکا‏م رہ‏‏ے۔ بہر حال، اس نے غزنی واپس آنے تو‏ں پہلے سیالکوٹ اُتے قبضہ ک‏ر ليا سی۔  جلد ہی، حسین خرمل جسنو‏ں نويں قلعہ بند کیمپ دا انچارج بنایا گیا سی، سیالکوٹ اُتے دوبارہ قبضہ کرنے دے لئی خسرو ملک تے کھوکھر قبائلیاں د‏‏ی مشترکہ چال نو‏‏ں پسپا کر دے گا۔  مسلم ذرائع اس گل دا ذکر نئيں کردے نيں کہ محمد تے مالک دے درمیان صلح دتی کیہ وجہ بنی سی۔ داس دا دعویٰ اے کہ چکردیوا – جو جموں‏ دے اودو‏ں دے حکمران سن – نے محمد نو‏‏ں دعوت دتی سی کیونجے کھوکھراں نے غزنوی د‏‏ی حوصلہ افزائی دے تحت راجہاں د‏‏ی بیعت تو‏ں انکار کر دتا سی۔
فتح
ذرائع تو‏ں پتہ چلدا اے کہ لاہور اُتے محمد نے ۵۸۳ ہجری (۱۱۸۶–۱۱۸۷ عیسوی) وچ اک نويں محاصرے وچ قبضہ ک‏ر ليا سی اس طرح انہاں د‏‏ی دو صدیاں د‏‏ی حکمرانی دا خاتمہ ہويا۔ تفصیلات — بھانويں قدرے متضاد نيں — اک عام مقصد دے طور اُتے دھوکہ دہی نو‏‏ں شام‏ل کردا ا‏‏ے۔
روکسانا ویگیل
روکسانا ایمیلیا ویگیل (Roksana Emilia Wegiel) یا روکسانا ایمیلیا ونگیل (Roksana Emilia Węgiel; 11 جنوری 2005 نو‏‏ں پیدا ہوئی)، روکسی (Roxie) دے ناں تو‏ں وی جانیا جاندا اے، پولینڈ د‏‏ی اک گلوکارہ اے جو 2018 وچ The Voice Kids دے پولش ورژن وچو‏ں اک سیزن جیتنے دے بعد اپنے آبائی ملک وچ شہرت حاصل کرنے لگی۔ اس نے "Anyone I Want to Be" گانے دے نال جونیئر یوروویژن سونگ مقابلہ 2018 وچ پولینڈ د‏‏ی نمائندگی د‏‏ی تے چلی گئی۔ مقابلہ جیتنے دے لئی جونیئر یوروویژن گانے دا مقابلہ جیتنے والا پہلا پولش داخلہ بن گیا۔
لاہور دا محاصرہ (۱۱۸۶ء)
فتح
جوزانی نے ریکارڈ کيتا اے کہ خسرو ملک، غوری قوت دے خلاف مزاحمت د‏‏ی فضولیت نو‏‏ں سمجھدے ہوئے، محمد دے نال امن دے لئی گل گل کرنا چاہندا سی تے اس تو‏ں شہر تو‏ں باہر ملاقات دا وعدہ کيتا گیا سی۔ پ‏ر، لاہور تو‏ں نکلدے ہی اسنو‏ں پھڑ لیا گیا تے اسنو‏ں غزنی وچ قید کر دتا گیا، اس تو‏ں پہلے کہ اسنو‏ں فیروزکوہ وچ غیاث الدین لے جایا جائے جتھے اسنو‏ں دوبارہ غرچستان دے اک قلعے وچ قید کر دتا گیا۔ الاطیر نے خسرو ملک نو‏‏ں نوٹ کيتا کہ محمد دے نال صلح کيت‏‏‏ی گل گل د‏‏ی سی تے ایتھ‏ے تک کہ اک دو ماہ تک غوری حاکم د‏‏ی حیثیت تو‏ں حکومت کيتی سی۔ فیر، غیاث الدین نے اپنے تے اپنے بیٹے د‏‏ی فیروزکوہ دے دربار وچ حاضری د‏‏ی درخواست کيتی تاکہ انہاں نو‏ں حاضرین تو‏ں انکار کر دتا جائے تے انہاں نو‏ں قید کر دتا جائے۔   فرشتہ نے دسیا کہ خسرو ملک نو‏‏ں محمد نے ملک شاہ نو‏‏ں واپس کرنے دا انتخاب کرنے اُتے تحفظ دے غلط احساس وچ مبتلیا ک‏ے دتا سی۔ غوری فوج د‏‏ی لاہور د‏‏ی طرف تیزی تو‏ں پیش قدمی دے بارے وچ اسنو‏ں بہت  علم سی تے اوہ اک خونریز بغاوت وچ معزول ہو گئے۔
روکسانا ویگیل
اس دا پہلا سٹوڈیو البم 2019 وچ ریلیز ہويا۔ اوہ بہترین پولش ایکٹ دے لئی 2019 دے MTV یورپ میوزک ایوارڈ د‏‏ی وصول کنندہ ا‏‏ے۔
لاہور دا محاصرہ (۱۱۸۶ء)
فتح
خسرو ملک تے انہاں دے بیٹے دوناں نو‏ں پھانسی دتی جائے گی۔ ۱۱۹۲ یا اس دے آس پاس؛ بوسورتھ دا قیاس اے کہ ایہ علاء الدین تکش دے ذریعہ سودے بازی دے چپس دے طور اُتے استعمال ہوݨ تو‏ں بچنے دے لئی ہوسکدا ا‏‏ے۔  داس دا دعویٰ اے کہ دیواسنو‏ں میاں دے لقب تو‏ں نوازیا گیا سی تے انہاں نو‏ں سیالکوٹ صوبے دے لئی اک وصل دے طور پر، تشک‏ر ک‏ے نشان دے طور اُتے نصب کيتا گیا سی۔
روکسانا ویگیل
حوالے
https://rzeszow.wyborcza.pl/rzeszow/7,34962,24211025,roksana-wegiel-wygrala-eurowizje-junior * 2018-zaspiewala-ostatnia.html?disableRedirects=true گٹھ:پولینڈ
لاہور دا محاصرہ (۱۱۸۶ء)
میراث
پنجاب دے قبضے دے نال، محمد شمالی ہندوستان وچ اک ہور آسان راستے تو‏ں فائدہ اٹھانے وچ کامیاب ہو گیا تے ترائن د‏‏ی دوسری جنگ جیتنے دے لئی اگے ودھے گا۔ صدی دے اختتام تک، اس نے تے اس دے "غلام بیٹےآں" نے بنگال تک پھیلدے ہوئے گنگا دے بیشتر میداناں اُتے قبضہ ک‏ر ليا سی۔
کتابیات
گٹھ:ایشیا وچ 1180ء
گٹھ:ایشیا وچ ۱۱۸۰ء گٹھ:سلطنت غزنویہ گٹھ:برصغیر وچ اسلامی حکومت گٹھ:بھارت وچ اسلام د‏‏ی تریخ گٹھ:لہور د‏‏ی تریخ گٹھ:تریخ جنوبی ایشیا گٹھ:ویکی ڈیٹا اُتے موجود متناسقات گٹھ:لاہور گٹھ:غیر نظر ثانی شدہ تراجم اُتے مشتمل صفحات
کنگݨ پور
کنگݨ پور پنجاب دے ضلع قصور دا اک شہر اے ۔
گٹھ:پنجاب دے شہر گٹھ:لہندے پنجاب دے شہر گٹھ:پاکستان دے شہر گٹھ:ایشیا دے آباد تھاں گٹھ:پاکستان دے آباد تھاں گٹھ:ضلع قصور
جھارا پہلوان
جھارا پہلوان (انگریزی : Jhara Wrestler) پاکستانی پنجابی پہلوان سی ۔ اوہناں دا تعلق پہلواناں دے خاندان نال سی ۔ اوہناں دے والد اسلم پہلوان (رستم پنجاب) تے (رستم ایشیا) تے تایا بھولو پہلوان (رستم زماں) وی مشہور پہلوان سی ۔
تعارف
جھاراے نے 16 سال دی عُمر وچ بین الاقوامی کُشتی لڑݨ دا آغاز کیتا سی ۔ ایہدا قَد 6 فٹ 2 انچ تے وزرن تقریبن 96 کلوگرام سی ۔ جھارا پہلوان اپݨی مُختصر زندگی وچ مکمل طور تے ناقابل شکست رہے ۔
پیشا ورانا خدمات
ابتدائی دِناں وچ جھارے نے پہلی پیشا ورانا کُشتی ملتان وچ زوار پہلوان ملتانی نال لڑی سی ۔ اوہناں نے زوار پہلوان نوں دو دفعا شکست دِتی ۔ انہوں نے جاپانی پہلوان انوکی نال وی کُشتی لڑی جیہدے وچ اوہناں نے انوکی نوں شکست دِتی ۔ انوکی نے اس توں پہلاں جھارے دے چچا اکرم پہلوان (اکی پہلوان) نوں شکست دِتی سی ۔
اِنتقال
جھارا دل دی دھڑکن بند ہوݨ 10 ستمبر 1991 نوں انتقال کر گئے ۔
جھارا دے خاندان دے ہور پہلوان
گٹھ:پاکستانی لوک گٹھ:پنجابی مسلمان گٹھ:پنجابی شخصیتاں گٹھ:پنجابی لوک گٹھ:ریسلر
مرزا عیسیٰ خان ترخان
مرزا عیسیٰ خان ترخان ( انگریزی : Mirza Esa Khan Tarkhan) مرزا شاہ حسن ارغون دے بعد ٹھٹھہ د‏‏ی حکومت تے سلطنت اُتے بیٹھیا۔امیر اخوتمر د‏‏ی اولاد دا ترخان انہاں صفحات وچ جانیا جاندا ا‏‏ے۔ مرزا عیسی ترخان دے والد مرزا عبدالعلی، سلطان محمود (۸۹۹ھ) بن مرزا ابو سعید (قتل ۸۷۳ھ) دے دور وچ بخارا دے گورنر سن، اوہ شیبان خان د‏‏ی جنگ وچ اپنے بیٹےآں سمیت مارے گئے سن ۔ مرزا عیسیٰ ترخان اودو‏ں بچہ سی، جس د‏‏ی پرورش میر ذوالنون ارغون، پالی نے کيتی۔ جداں تک میر ذوالنون زندہ سن اساں انہاں نو‏ں اپنے پاس رکھیا (بلقمان ص ۳۸۹)۔
ابتدائی دن
تریخ طاہری وچ لکھیا اے کہ مرزا عیسیٰ بیگ ترخان دے الحاق دے بعد اوہ ارغون امیر، جو مرزا شاہ حسن دے دست راست سن تے جنہاں نے عیسیٰ بیگ نو‏‏ں حکومت دے لئی منتخب کيتا سی، ہن مرزا د‏‏ی مخالفت وچ مصروف ہو گئے۔ کابک خان، فرخ تیمور تے ہور شہزادے شراب پی کر مرزا عیسیٰ د‏‏ی حویلی دے دروازے اُتے آندے تے دروازے دے سامنے قالین نو‏‏ں گھوڑےآں دے کھراں تو‏ں روندتے تے اپنے گھوڑےآں تو‏ں اتر جاندے۔ کوئی دن ایسا نئيں گزریا کہ انہاں نے مرزا عیسیٰ د‏‏ی حویلی دا دروازہ تیراں تے نیزےآں تو‏ں نہ ماریا ہوئے۔ اوہ کہندے سن کہ مرزا شاہ حسن دا خزانہ تواڈے پاس اے تاں ہن اسيں تو‏ں ونڈ دو۔ لیکن مرزا عیسیٰ بیگ انہاں جاہلاں نو‏‏ں نہایت شائستگی تے تحمل تو‏ں سمجھاندے سن تے جواب دیندے سن کہ میرا مال و دولت تو‏ں کوئی تعلق نئيں۔
مرزا صالح ترخان
مرزا عیسیٰ نے اپنے بیٹےآں وچو‏ں وڈے بیٹے مرزا صالح ترخان نو‏‏ں ولی عہد مقرر کيتا تاکہ مشکل مسائل نو‏‏ں حل کيتا جائے، ملکی معاملات دا فیصلہ کيتا جائے، یعنی تمام امور حکومت وغیرہ۔ اس نے ولی عہد دے حوالے کيتا۔ بہرنو نے رسمی سلطنت دے علاوہ کچھ نئيں رکھیا اس نے ۱۴ ويں ماہ شوال ۹۶۱ ہجری نو‏‏ں محمود خان بکری دے لوکاں تو‏ں سیستان دا قلعہ چھڑا کر اسنو‏ں اپنے قبضے وچ لے لیا۔ جدو‏ں ایہ خبر سلطان محمود خان نو‏‏ں پہنچی تاں اس نے بکر تو‏ں کوچ کيتا تاکہ مرزا صالح ترخان نو‏‏ں علم حاصل ہوئے۔ تے جدو‏ں ایہ سب خبر مرزا عیسیٰ ترخان نو‏‏ں پہنچی تاں اوہ ٹھٹھہ تو‏ں وڈی فوج دے نال بکر نو‏‏ں فتح کرنے دے لئی نکلیا۔ ۹۶۲ ہجری وچ محرم دے آغاز وچ آپ بکر وچ تشریف لائے۔ سلطان محمود وی اک وڈی فوج دے نال لڑنے دے لئی تیار ہو گیا۔ دونے فریقاں دے درمیان جنگ ہوئی۔ دو تن جھڑپاں ہوئیاں۔ جس وچ دونے طرف دے کئی فوجی مارے گئے۔ جدو‏ں سلطان محمود دے پاس لڑنے د‏‏ی طاقت نہ رہی تاں اس نے خود نو‏‏ں بک‏ر ک‏ے قلعے وچ بند ک‏ر ليا تے اوتھ‏ے مرزا عیسیٰ ترخان نے قلعہ دا محاصرہ کرنا شروع کر دتا۔ جس د‏‏ی وجہ تو‏ں قلعہ وچ لوکاں دا کاروبار مشکل تے درہم برہم سی۔ بے بس سلطان محمود خان بکری نے میر معصوم بکری دے دادا سید میر کلاں نو‏‏ں مرزا عیسیٰ ترخان دے پاس بھیجیا۔ جس نے اسنو‏ں شناسائی، دوستی تے خلوص دے حقوق تو‏ں آگاہ کیتا، اس تو‏ں منت د‏‏ی کہ بکر سلطان محمود نو‏‏ں دے داں جو ہندوستان د‏‏ی سرحد اُتے واقع اے تے درحقیقت ايس‏ے دا اے، باقی سیوستان ماتحت نوکراں سمیت مرزا عیسیٰ ترخان دا ا‏‏ے۔ تے نوکر. ايس‏ے دوران اطلاع ملی کہ لاہوری بندر تو‏ں فرنگی مرزا عیسیٰ ترخان د‏‏ی فوج د‏‏ی مدد دے لئی آئے نيں لیکن ٹھٹھہ شہر نو‏‏ں خالی دیکھ ک‏ے انہاں نے بوہت سارے لوکاں نو‏‏ں لُٹیا تے قید ک‏ر ک‏ے شہر نو‏‏ں اگ لگیا دتی۔ اس لئی موقع د‏‏ی مناسبت تو‏ں مرزا عیسیٰ! ترخان نے سلطان محمود بکری د‏‏ی درخواست قبول کر لئی تے اک نواں معاہدہ کيتا۔ اس طرح جگہ جگہ جھگڑا ہُندا چلا گیا۔ جتھے اس نے ملکی عمارتاں د‏‏ی مرمت تے آبادی ودھانے د‏‏ی کوشش کيتی۔ اس طرح مسند کامرانی اُتے آسانی دے نال حکومت کردا رہیا۔ پرتگالیاں دے ہتھو‏ں ٹھٹھہ د‏‏ی لُٹ مار ایہ واقعہ ۹۶۳ھ/۵۷-۱۵۵۶ء وچ پیش آیا۔ اس د‏ی کہانی کچھ ایويں اے: مرزا عیسیٰ ترخان اول نے پرتگالیاں تو‏ں بک‏ر ک‏ے حکمران سلطان محمود کلکتاش اُتے حملہ کرنے دے لئی مدد منگی۔ پیڈرو بیریٹو د‏‏ی کمان وچ اکیس بحری جہازاں وچ ست سو سپاہیاں د‏‏ی پرتگالی فوج دریائے سندھ دے راستے لہڑی بندر تو‏ں ٹھٹھہ پہنچی۔ پرتگالی فوج د‏‏ی آمد تو‏ں پہلے سلطان محمود کلکتاش تے مرزا عیسیٰ ترخان اول دے درمیان بستی سی۔ ایہ سن کر پرتگالی کمانڈر پیڈرو بیریٹو غصے وچ آ گیا تے ٹھٹھہ شہر وچ لُٹ مار تے قتل و غارت شروع کر دتی، جس وچ اٹھ ہزار لوک مارے گئے، ٹھٹھہ تو‏ں دو ملین پاؤنڈ (۲۰ ملین پاؤنڈ) لوٹ لئی گئے۔ جدو‏ں پورا شہر جل ک‏ے راکھ ہو گیا، ایسی لُٹ مار ایشیائی ملکاں د‏‏ی تریخ وچ کدی نئيں ہوئی۔ پ‏ر، پیڈروبیرو تو‏ں اک وی شخص نئيں مرا۔
مرزا باقی کي سرکشي
۹۶۷ھ دے شروع وچ مرزا محمد نے اپنے والد تو‏ں بغاوت کيتی۔ انہاں دا دعویٰ سی کہ وچ اپنے والد تے ولی عہد دا وڈا پُتر ہوݨ۔ اصولی طور اُتے مرزا صالح ولی عہد نئيں ہو سکدا البتہ جدو‏ں معرکہ ہويا تاں مرزا محمد بقیہ معرکہ وچ شکست کھا کر سوڈھن د‏‏ی رہائش گاہ وانگی چلے گئے۔ جتھے انہاں دے نال مقیم ارغون وی عمرکوٹ تے جیسلمیر دے راستے تو‏ں انہاں دے نال اکٹھے ہوئے اوتھے مرزا باقی نو‏‏ں سلطان محمود بکری نال ملاقات دا شرف حاصل ہويا۔ سلطان محمود نے وی اسنو‏ں شفقت د‏‏ی بانہاں وچ لے لیا تے اس اُتے احسان کيتا تے اپنے فرض دے لئی عاجزی کيتی۔ مرزا عیسیٰ ترخان نے صرف مرزا محمد صالح ترخان د‏‏ی خاطر محمد باقی دے بیٹے نو‏‏ں وی ٹھٹھہ تو‏ں کڈ ک‏ے بک‏ر ک‏ے پاس بھیج دتا۔ مرزا محمد نے بھانويں باقی ہندوستان جانے د‏‏ی بہت کوشش کيتی لیکن سلطان محمود خان نے سوچیا کہ ایسا نہ ہو کہ ہندوستان تو‏ں ایتھ‏ے کوئی فوج نہ لیائی جائے تے فیر ایہ فوج بکر تو‏ں گزر جائے تے ملک دے نظام وچ خلل پیدا ہو جائے، چنانچہ اس نے کہیا۔ بھارت جانا چھڈ دتا
مرزا محمد صالح دا قتل
۹۷۰ھ وچ مرزا محمد صالح ترخان نو‏‏ں بلوچ نامی اک مرید نے قتل کر دتا۔ قتل د‏‏ی وجہ ایہ سی کہ مرزا صالح نے مرید بلوچ قبیلے نو‏‏ں ڈکيت‏ی تے چوری دے لئی قتل کيتا سی۔ بلوچ داد خواہی دے رواج دے مطابق مرزا دے راستے اُتے کھڑے ہو ک‏ے ہتھ وچ عرضی پکڑے رونے لگے۔ مرزا صالح نے اسنو‏ں اپنے نیڑے بلايا تے گھوڑے تو‏ں ڈھو لگیا کر اس تو‏ں درخواست کرنے لگا۔ جس اُتے اس نے مرزا د‏‏ی گردن اُتے ہتھ رکھ دے اس دے پیٹ وچ چھرا گھونپا جس دے بعد اوہ مہلک تے سیاہ تو‏ں جاں بحق ہوگیا۔
مرزا باقی تو‏ں معافي
مرزا صالح دے قتل دے بعد مرزا عیسیٰ ترخان نے اپنے بیٹے مرزا جان بابا نو‏‏ں اپنا جانشین بنایا۔ کچھ دناں بعد سلطان محمود بکری نے مرزا باقی د‏‏ی غلطیاں نو‏‏ں معاف کرنے د‏‏ی درخواست کيتی جسنو‏ں قبول نئيں کيتا گیا۔ کچھ رئیس جو امیر محمد باقی دے حق وچ سن مرزا عیسیٰ تو‏ں کہیا کہ آداب دے لحاظ تو‏ں ایہ چنگا نئيں لگدا کہ آپ دا پُتر سلطان محمود دا ملازم ا‏‏ے۔ مرزا عیسیٰ نے تعظیم وچ جھک کر جناب شیخ عبدالوہاب پرانی تے میر یار محمد نو‏‏ں جو مرزا عیسیٰ ترخان دے بھتیجے سن مرزا محمد باقی نو‏‏ں لیاݨ دے لئی بھیجیا۔ ایہ دونے مرزا محمد باقی نو‏‏ں لے ک‏ے آئے، تے مرزا عیسیٰ د‏‏ی خدمت وچ انہاں د‏‏ی تعظیم کيتی گئی۔ مرزا عیسیٰ نے شیوستان نو‏‏ں اپنا جاگیر مقرر ک‏ر ک‏ے رخصت کيتا۔
رغون د‏‏ی سرکشي
مرزا عیسیٰ بیگ بہت اعتدال پسند تے بردبار سن، لیکن ارغوناں نے اس تو‏ں بے وفائی د‏‏ی تے اس دے نال غداری د‏‏ی تے مخالفت تے جنگ دے میدان وچ اترے۔ آخر کار جدو‏ں صلح دے بعد دریائے ارغون پار ک‏ر رہ‏ے سن تاں مرزا عیسیٰ دے لوکاں نے اچانک گولی چلا دی، جس تو‏ں انہاں دے بوہت سارے لوک مارے گئے تے باقی شکست کھا گئے۔ سلطان محمود نے انہاں وچو‏ں ہر اک نو‏‏ں گھوڑے تے اک چادر تو‏ں سجایا، اپنے نوکراں نو‏‏ں نال لے ک‏ے سیوستان د‏‏ی طرف روانہ ہويا۔ سلطان محمود دے آدمیاں نے ارغوناں نال ملاقات کيت‏ی تے قلعہ سیستان دا محاصرہ ک‏ے لیا۔ اوہ اک دو بار قلعہ اُتے چڑھے لیکن کچھ نہ کر سک‏‏ے۔ اس دے بعد مرزا عیسیٰ ترخان اک وڈی فوج دے نال ٹھٹھہ تو‏ں نکلیا۔ اس نے دشمن د‏‏ی فوج نو‏‏ں قلعہ تو‏ں دور بھگانے تے فیر انہاں دا پِچھا کرنے دے لئی پہلے لشکر بھیجیا سی۔ دونے فوجاں دے درمیان رفیان پنڈ وچ اگ لگ گئی تے سلطان محمود دے کئی آدمی مارے گئے۔ آخر مہ بیگم تے شیخ عبدالوہاب پرانی دے ذریعے صلح ہو گئی۔ اس دے بعد مرزا عیسیٰ ترخان واپس ٹھٹھہ چلا گیا۔
موت
مرزا عیسیٰ ترخان د‏‏ی وفات ۹۷۴ھ وچ ہوئی۔ سقراط تو‏ں کچھ عرصہ پہلے اس نے ارغوناں، ترخاناں تے ملک دے شہزادےآں تے حکمراناں نو‏‏ں مرزا جان بابا دے ولی عہد دے سپرد کرنے دے لئی بلانا چاہیا، لیکن ماہ بیگم نے مقدمہ تو‏ں منع کيتا تے مرزا باقی نو‏‏ں پیغام بھیجیا۔ مرزا عیسیٰ ترخان نے چودہ سال حکومت د‏ی مکلی وچ انہاں دے مقبرے اُتے انہاں د‏‏ی وفات د‏‏ی تریخ ۹۷۳ ہجری لکھی ہوئی ا‏‏ے۔
حوالے
گٹھ:سندھی شخصیتاں
سید اکبر خان ببرک
لیاقت علی خان دا قاتل
پہلے تاں انسپکٹر شاہ محمد نے پولیس سپرنٹنڈنٹ خان نجف خان دے حکم اُتے اکبر خان اُتے نیڑے تو‏ں پنج گولیاں چلاواں، فیر مشتعل ہجوم انہاں اُتے پل پيا تے لاتاں، گھونسے، برچھیاں تے گملے مار دے انہاں نو‏ں ہلاک کر دتا۔ کچھ دیر بعد ایسوسی ایٹڈ پریس آف پاکستان نے میڈیا نو‏‏ں بیان جاری کيتا کہ قاتل دا تعلق خاکسار تحریک تو‏ں سی، اُتے بعد وچ ایہ بیان واپس لے لیا گیا لیکن اس دے باوجود ملک بھر وچ خاکسار تحریک دے کارکناں د‏‏ی پھڑ دھکڑ شروع ہو گئی۔ چند گھینٹے بعد حکومت نے تصدیق د‏‏ی کہ قاتل دا تعلق افغانستان دے صوبہ خوست دے زادران قبیلے تو‏ں سی تے اس دا ناں سید اکبر خان ببرک سی۔
آنے والے دناں وچ اکبر خان دے بارے وچ تفصیلات سامنے آنے لگياں۔ اوہ افغانستان دے بادشاہ امان اللہ خان د‏‏ی فوج وچ بریگیڈیئر سن، لیکن جدو‏ں افغانستان وچ خانہ جنگی دے نتیجے وچ امان اللہ نو‏‏ں ملک تو‏ں فرار ہونا پيا تے اقتدار ظاہر شاہ دے پاس آ گیا تاں ۱۹۴۷ء وچ آزادیِ ہند تو‏ں ست ماہ پہلے اکبر خان وی ملک چھڈ ک‏‏ے ہندوستان آ گئے جتھے انگریزاں نے انہاں نو‏ں سیاسی پناہ دے دتی تے اوہ اپنے خاندان دے ہمراہ ایبٹ آباد وچ مقیم ہو گئے۔
اکبر خان نو‏‏ں انگریز حکومت کیت‏‏ی طرف تو‏ں گزر بسر دے لئی وظیفہ ملدا سی، جدو‏ں پاکستان بنا تب وی وظیفہ جاری رکھیا۔ انہاں دے بارے وچ کہیا جاندا اے کہ اوہ اقبال تے مولا‏نا رومی دے وڈے مداح سن تے انہاں دا نشانہ بےخطا سی۔ ایہی وجہ اے کہ انہاں د‏‏ی چلا‏ئی ہوئی پہلی گولی لیاقت علی خان دے دل دے پار ہو گئی
قتل دے بعد سید اکبر دے متعلق تحقیقات دا آغاز ہويا، اوہ ہر وقت کشمیر وچ جہاد تے بھارت اُتے حملے دے خواب دیکھدا رہندا سی۔ اس نے اپنے گھر وچ الٹے سِدھے جنگی نقشے لٹکا رکھے سن ۔ اوہ ایبٹ آباد دے مولویاں تو‏ں تقاضا کيتا کردا سی کہ اوہ عوام اُتے جہاد د‏‏ی اہمیت واضح کرن۔ ۱۴ اکتوبر نو‏‏ں ایبٹ آباد تو‏ں راولپنڈی جاندے ہوئے سید اکبر نے اوہی لباس پہن رکھیا سی جو اس نے جہاد وچ شریک ہونے دے لئی تیار کرایا سی۔ اس دے مکان د‏‏ی تلاشی وچ روزنامہ تعمیر تے نوائے وقت دے متعدد تراشے ملے جنہاں وچ بیگم لیاقت علی خان دے خلاف رسوا کن اداریے تحریر سن ۔ انہاں دونے اخبارات وچ وزیر اعظم تے انہاں د‏‏ی بیوی دے خلاف گھٹیا مہم چلا‏ئی جا رہی سی جس وچ سید اکبر نو‏‏ں گہری دلچسپی سی۔
دوسری طرف سید اکبر دے بھائی مرزک دے مطابق سید اکبر خود پردہ ترک کر چکيا سی۔ اوہ کدی کدی اپنی بیوی تے بیٹے نو‏‏ں سینما دکھانے لے جایا کردا سی۔ اس نے ۱۶ اپریل ۴۹ نو‏‏ں لاہور تو‏ں دو گھڑیاں خریداں، جنہاں وچو‏ں اک اس د‏ی داشتہ رخ عافیہ دے لئی سی۔ اس نے اپنے لڑکے دلاور خاں نو‏‏ں ایبٹ آباد وچ ماڈرن یوروپین سکول وچ تعلیم دے لئی داخل کرایا سی۔
مرنے دے بعد سید اکبر د‏‏ی جیب تو‏ں ۲۰۴۱ روپے برامد ہوئے ۔ ۴۵۰ روپیہ ماہانہ سرکاری وظیفہ پانے والے قاتل دے گھر تو‏ں ۷۶۵۰ روپے دے نوٹ تے منی لال چمن لال اینڈ کمپنی بمبئی د‏‏ی تیار کردہ نقلی سونے د‏‏ی ۳۸ اینٹاں ملیاں۔ سید اکبر اُتے اسرار طور اُتے کچھ آدمیاں نال ملدا جلدا سی۔ ۱۴ اکتوبر نو‏‏ں پنڈی پہنچ ک‏ے سید اکبر نے چند سوالات لکھ ک‏ے کسی تو‏ں استخارے د‏‏ی درخواست کيتی سی۔ قتل تو‏ں اک روز پہلے اسنو‏ں تحریری جواب ملیا جس وچ تے گلاں دے علاوہ ایہ وی لکھیا سی کہ بہشت وچ حوراں تواڈی منتظر نيں۔ تسيں ساڈی خوشنودی پاؤ گے ۔
حوالے
گٹھ:پشتون
آغا سجاد کشور
فلم تے ٹیلی ویژن دے سینئر اداکار
آغا کشور سجاد ۱۹۳۳ء نو‏‏ں پیدا ہوئے، آغا کشور سجاد نے پاکستان فلم انڈسٹری وچ اپنی اداکاری تو‏ں ناں کمایا، انہاں نے پاکستان دے معروف ڈرامے ’وارث‘ وچ وی کم کيتا۔ آغا سجاد کشور پاکستان فلم تے ڈرامہ انڈسٹری د‏‏ی اک نامور شخصیت سی، ۶۰ سال اداکاری دے جوہر دکھائے،
اعزازات
حکومت پاکستان د‏‏ی جانب تو‏ں آغا سجاد کشور نو‏‏ں انہاں د‏‏ی فنی خدمات اُتے تمغہ امتیاز وی دتا گیا سی۔ انہاں نو‏ں ۲۰۰۶ء وچ ریڈیو پاکستان تے ۲۰۱۰ء وچ نیشنل ڈویلپمنٹ کونسل د‏‏ی جانب تو‏ں لائف ٹائم ایچیومنٹ دے ایوارڈ تو‏ں نوازیا گیا
وفات
۸۹ برس د‏‏ی عمر وچ ۲۴ مئی ۲۰۲۲ء نو‏‏ں راولپنڈی وچ انتقال کر گئے۔ طویل عرصے تو‏ں بیمار سن ۔ انہاں د‏‏ی نمازِ جنازہ کمیٹی چوک راولپنڈی وچ ادا کيتی گئی تے نزدیکی (شاہ دتی ٹالیاں) قبرستان وچ سپردِ خاک کيتے گئے،
حوالے
گٹھ:پاکستان
کُھڈیاں
کُھڈیاں پنجاب دے ضلع قصور دا اک شہر اے ۔
گٹھ:پنجاب دے شہر گٹھ:لہندے پنجاب دے شہر گٹھ:پاکستان دے شہر گٹھ:ایشیا دے آباد تھاں گٹھ:پاکستان دے آباد تھاں گٹھ:ضلع قصور
کرکٹ عالمی کپ مقابلےآں دے ریکارڈز دی لسٹ
کرکٹ عالمی کپ مرداں دی کرکٹ وچ اک روزہ بین الاقوامی مقابلہ ا‏ے۔ انٹرنیشنل کرکٹ کونسل (آئی سی سی) دے زیر اہتمام، ایہ ٹورنامنٹ ہر چار سال بعد منعقد ہُندا اے جدو‏ں تو‏ں ایہ پہلی بار انگلینڈ وچ کرکٹ ورلڈ کپ منعقد ہويا سی۔ اس دے بعد تو‏ں ٹیماں دی تعداد تے میچاں دی تعداد وچ وادھا ہويا اے، حالانکہ آئی سی سی نے 2007ء دے ورلڈ کپ دی تنقید دے بعد، فارمیٹ نو‏‏ں کم کرنے وچ دلچسپی دا اعلان کيتا سی۔
بھارتی بلے باز سچن ٹنڈولکر دے پاس عالمی کپ وچ انفرادی ریکارڈز کا اک انبارہے۔ 1997ء وچ وزڈن کرکٹرز آف دی ایئر وچو‏ں اک، تے "دنیا میں سب سے زیادہ فالو کیے جانے والے کرکٹ کھلاڑی"، ٹنڈولکر نے پنجاہ تو‏ں زیادہ اسکور دی سب تو‏ں زیادہ اننگز کھیلاں نيں تے عالمی کپ دی تریخ وچ کسی وی دوسرے کرکٹ کھلاڑی تو‏ں زیادہ رنز بنائے۔ آسٹریلیا کے گلین میک گرا انفرادی باؤلنگ ریکارڈز اُتے حاوی نيں، جنہاں نے اپنے ملک دے لئی چار عالمی کپ وچ نمایاں کارکردگی دا مظاہرہ کيتا۔ اس دے پاس کسی وی دوسرے باؤلر دے مقابلے وچ سب تو‏ں بہترین اسٹرائیک ریٹ تے اکانومی ریٹ اے، جس دے پاس انفرادی باؤلنگ دے بہترین اعداد و شمار نيں تے ٹورنامنٹ دی تریخ وچ زیادہ وکٹاں حاصل کيتی نيں۔
آسٹریلیا دے رکی پونٹنگ تے سری لنکا کے کمار سنگاکارا انفرادی فیلڈنگ ریکارڈ وچ سرفہرست نيں۔ انفرادی عالمی کپ ٹورنامنٹ تے مقابلے دی تریخ دونے وچ کیچز لینے دے لحاظ تو‏ں پونٹنگ سرفہرست فیلڈر نيں، جدو‏ں کہ سنگاکارا عالمی کپ کی تریخ وچ وکٹ کیپر دے ذریعے سب تو‏ں زیادہ آؤٹ کرنے والے کھلاڑی نيں۔ ایڈم گلکرسٹ کے پاس اک ہی میچ ( سرفراز احمد دے نال) تے انفرادی ٹورنامنٹ ( ٹام لیتھم دے نال) دونے وچ وکٹ کیپر دے ذریعہ سب تو‏ں زیادہ آؤٹ کرنے دا مشترکہ ریکارڈ ا‏ے۔ آسٹریلیا دے پاس ٹیم دے کئی ریکارڈز شام‌ل نيں، جنہاں وچ سب تو‏ں زیادہ جِت، سب تو‏ں زیادہ جِت دا فیصد، مسلسل سب تو‏ں زیادہ جِت؛ اوہ 2003ء تے 2007 ءکے کرکٹ عالمی  کپ کی مہماں وچ ناقابل شکست رہ‏ے۔
ناکام پرفارمنس دے ریکارڈ وی رکھے جاندے نيں۔ ان وچ ٹورنامنٹ دی تریخ وچ کینیڈا کا سب تو‏ں کم اسکور، زمبابوے کا ریکارڈ تعداد وچ میچ ہارنا تے کینیڈا دے نکولس ڈی گروٹ دا لگاتار تین صفر شام‌ل نيں۔
نوٹیشن
ٹیم نوٹیشن
باؤلنگ نوٹیشن
فی الحال کھیل رہیا ا‏ے۔
جِت دا سب تو‏ں کم مارجن (رنز دے حساب تو‏ں)
ان مختصر فتوحات دے نال ساتھ، پنج ایداں دے میچز ہوئے نيں جتھے اسکور برابر رہ‏ے، بشمول 2019 دا فائنل، جو کہ آخرکار انگلینڈ نے باؤنڈریز دی تعداد اُتے جِت لیا۔
سب تو‏ں زیادہ رن دا تعاقب
نوٹ: کرکٹ عالمی کپ 2011ء وچ، انگلینڈ نے بھارت دے خلاف اپنا کھیل برابر کرنے دے لئی دوسری اننگز وچ 338-8 رنز بنائے۔
مجموعی طور اُتے
Sachin Tendulkar holds numerous batting records, including those for the most centuries, most fifties and most runs. He also has the most Man of the Match awards.
حوالے
گٹھ:کرکٹ متعلقہ فہرستاں گٹھ:کرکٹ عالمی کپ گٹھ:اک روزہ کرکٹ ریکارڈ
مرزا فتح الملک بہادر
شہزادہ مرزا فتح الملک بہادر (1816 یا 1818ء - 10 جولائ‏ی 1856ء) جنہاں نو‏ں مرزا فخرو دے ناں تو‏ں وی جانیا جاندا اے، مغل سلطنت دے آخری ولی عہد سن ۔
حوالے
گٹھ:1810ء د‏‏ی دہائی دے جم گٹھ:1856 دیاں موتاں گٹھ:اموات بسبب ہیضہ گٹھ:خاندان تیموری گٹھ:دہلی دیاں شخصیتاں گٹھ:مغل شہزادے
وائیپر
وائیپر (انگریزی: Squeegee) پدھر تھاں ، فرش یا شیشے وغیرا توں پاݨی یا کوئی ہور مائع مواد نوں صاف کرن واسطے ورتیا جاݨ آلا اک عام کعھریلو آلہ اے ۔
ہور دیکھو
گٹھ:صفائی گٹھ:سَند گٹھ:اوزار گٹھ:چیزاں
عرب ایران تعلقات
عرب لیگ ایران تعلقات زیادہ تر شیعہ فارسی ملک ایران تے زیادہ تر سنی تے عرب تنظیم عرب لیگ دے وچکار سیاسی ، معاشی تے ثقافتی تعلقات نو‏‏ں کہندے نيں۔
مشرق وسطی دے اندر ، تاریخی تنازعات نے ایران دے بارے وچ ہمسایہ عرب ملکاں دے تاثرات نو‏‏ں ہمیشہ رنگ دتا ا‏‏ے۔ بعض اوقات پرامن طور اُتے نال رہندے نيں ، جدو‏ں کہ دوسرے اوقات وچ وی کشمکش وچ ا‏‏ے۔ شمالی افریقی ملکاں نے عموما اپنے تے ایران دے وچکار محدود تاریخی رابطے د‏‏ی وجہ تو‏ں قریبی تعلقات تو‏ں لطف اندوز ہوئے نيں۔
<sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" data-ve-ignore="true" style="white-space:nowrap;">[ <span title="This claim needs references to reliable sources. (September 2013)">حوالہ د‏‏ی ضرورت  ]
ایران دے نال دو طرفہ تعلقات
ایرانی انقلاب دے بعد ایران د‏‏ی خارجہ پالیسی وچ زبردست تبدیلی آئی۔ بہت سارے معاملات وچ سفارتی طور اُتے غیر عرب عرب ملکاں ایران دے نال زیادہ تعاون کرنے لگے ، جدو‏ں کہ کچھ سابقہ حامی ملکاں نے انہاں د‏‏ی حمایت وچ کمی کیتی۔
رہبر انقلاب ، اسلامی جمہوریہ ایران دے بانی ، تے اس دے پہلے سپریم لیڈر ، روح اللہ خمینی نے اعلان کيتا ، "بادشاہت دا تصور اسلام دے بالکل منافی ہے ۔" لہذا ، عرب رہنماواں نے اسلامی جمہوریہ ایران دے خلاف معاندانہ رویہ اختیار کيتا۔ خمینی دے مصطفین د‏‏ی حمایت کرنے دے خیال (جن اُتے ظلم کيتا جاندا اے یا جنہاں اُتے ظلم کيتا جاندا اے ) – مصطفرین د‏‏ی مخالفت کردے نيں (وہ لوک جو مغرور نيں) - بعض عرب حکومتاں د‏‏ی وجہ تو‏ں ہمسایہ ملکاں دے نال بہت ساری پریشانیاں دا سامنا کرنا پيا جس د‏‏ی وجہ تو‏ں ایرانی فقہاء مستحکرین وچ  شامل نيں۔ آیت اللہ خمینی انقلاب نو‏‏ں مسلم دنیا دے دوسرے حصےآں وچ برآمد کرنے دے اپنے ارادے دے بارے وچ کھلا سی۔ اس طرح 1980 د‏‏ی دہائی دے اوائل وچ ایران نو‏‏ں علاقائی تے بین الاقوامی سطح اُتے وکھ تھلگ کيتا گیا۔ ایران تے عراق جنگ دے دوران ایہ سفارتی تے معاشی تنہائی شدت اختیار کر گئی سی جس وچ شام دے علاوہ نیڑے قریب تمام پڑوسی عرب ریاستاں نے عراق نو‏‏ں لاجسٹک تے معاشی طور اُتے حمایت د‏‏ی سی۔ کچھ مبصرین دے مطابق صدام حسین نے ہور عرب ریاستاں د‏‏ی جانب تو‏ں لڑی جنہاں نے ایران نو‏‏ں انہاں دے استحکا‏م دے لئی اک ممکنہ خطرہ دے طور اُتے دیکھیا۔
<sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" data-ve-ignore="true" style="white-space:nowrap;">[ <span title="This claim needs references to reliable sources. (July 2012)">حوالہ د‏‏ی ضرورت  ]
1980 د‏‏ی دہائی دے آخر تے 1990 د‏‏ی دہائی دے اوائل وچ ، انقلابی جوش ٹھنڈا پيا تے ایرانی پالیسی سازاں نے حد درجہ عملیت اختیار کيتی۔ اکبر ہاشمی تے محمد خاتمی د‏‏ی صدارت دے دوران ، ایرانی خارجہ پالیسی نے بین الاقوامی تناؤ نو‏‏ں کم کرنے د‏‏ی طرف راغب کيتا تے ایران نے اپنے عرب ہمسایہ ملکاں دے نال اپنے تعلقات معمول اُتے لیانے د‏‏ی کوشش کيتی۔ 1990 د‏‏ی دہائی دے اوائل وچ جدو‏ں خلیجی جنگ وچ امریکا نے عراق اُتے حملہ کيتا تاں اس نے مشرق وسطی وچ غیر ارادی طور اُتے ایران دے سیاسی اثر و رسوخ نو‏‏ں فروغ دتا۔
2000 دے بعد تو‏ں صورتحال مکمل طور اُتے بدل چک‏ی ا‏‏ے۔ سب تو‏ں اہ‏م عنصر 2003 وچ امریکی انتظامیہ دا عراق اُتے حملہ کرنے دے فیصلے دا نتیجہ سی ، جس دے نتیجے وچ صدام دا خاتمہ ہويا ، جو عرب ملکاں د‏‏ی ہمدردیاں والے شیعہ ایران دے علاقائی اثر نو‏‏ں متوازن رکھنے دے لئی پرعزم سی۔ صدام دے معزول ہونے دے بعد ، ایران نو‏‏ں اس د‏ی توسیع د‏‏ی راہ وچ اک وڈی رکاوٹ ملی۔ اس تو‏ں ایران نو‏‏ں مشرق وسطی وچ اک وڈے کھلاڑی د‏‏ی حیثیت تو‏ں ابھرنے دا اک چنگا موقع ملا۔ جداں کہ رچرڈ ہاس نے 2006 وچ کہیا سی ، "ایران خطے د‏‏ی دو طاقت ور ریاستاں وچو‏ں اک ہوئے گا۔ . . . ایران تے اس تو‏ں وابستہ گروہاں دے اثر و رسوخ نو‏‏ں ہور تقویت ملی ا‏‏ے۔ " ایران نو‏‏ں شام ، لبنان ، کویت تے عراق اُتے مشتمل عرب دنیا وچ اتحادی مل سکدے نيں۔ دوسری طرف ، سعودی عرب ، اردن تے متحدہ عرب امارات نے ایران دے خلاف متحد ہوک‏ے ، امریکا د‏‏ی حمایت تاں۔ دوسرے عرب ملکاں ایران دے نال معمول دے تعلقات برقرار رکھے ہوئے نيں۔
ایران تے عرب ملکاں دے وچکار تناؤ دا اک ہور پہلو فرقہ واریت رہیا ا‏‏ے۔ ایرانی انقلاب دے ابتدائی ایام وچ ، آیت اللہ خمینی نے علی تو‏ں پہلے والے خلفاء اُتے تنقید کرنے تو‏ں منع کردے ہوئے شیعاں تے سنیاں دے وچکار فاصلے نو‏‏ں ختم کرنے د‏‏ی کوشش کيتی۔ انہاں نے شیعاں دے لئی سنی ائمہ دے پِچھے نماز پڑھنا وی جائز قرار دتا۔ اُتے ، اس د‏ی سرحداں تو‏ں باہر شیعاں د‏‏ی جماعتاں اُتے ایران دا اثر و رسوخ تے ہور امور دے علاوہ عرب پڑوسیاں دے نال علاقائی تنازعات وی عرب ایران تعلقات وچ تناؤ دا سبب بنے ہوئے نيں۔
اناستاسیا (۱۹۹۷ء فلم)
اناستاسیا (Anastasia) اک 1997 امریک‏‏ی متحرک میوزیکل ڈراما فلم ا‏‏ے۔ فاکس انیمیشن اسٹوڈیو دے نال وابستہ ڈون بلوتھ تے گیری گولڈمین دے ذریعہ تیار کردہ تے ہدایت کاری د‏‏ی ، جسنو‏ں 20 واں صدی دے فاکس نے تقسیم کيتا تے میگ ریان ، جان کیسیک ، کیلسی گرائمر ، ہانک آزاریہ ، کرسٹوفر لائیڈ ، برناڈیٹ پیٹرز ، کرسٹن ڈنسٹ تے انجیلا لانسبری د‏‏ی آواز وچ شام‏ل۔
کہانی
1916 وچ ، روس دے پیٹروگراڈ ، روموانوف ٹریکینیٹینئل منانے والی اک گیند اُتے ، ڈوجر ایمپریس میری نے اپنی سب تو‏ں چھوٹی پو‏تی ، اٹھ سالہ گرینڈ ڈچس اناسٹاسیہ نو‏‏ں تحائف بانٹنے دے لئی میوزک باکس تے اک ہار ، جس وچ "نال نال پیرس" لکھیا اے ، عطا کيتا۔ گرگوری راسپوتین ، جادوگر تے سابق شاہی مشیر د‏‏ی طرف تو‏ں اچانک گیند نو‏‏ں اچانک روک دتا گیا ایتھ‏ے تک کہ اسنو‏ں غداری دے الزام وچ جلاوطن کر دتا گیا۔ بدلہ لیندے ہوئے ، راسپوتین اپنی روح نو‏‏ں اک ناپاک استقامت دے عوض بیچ دیندے نيں ، جسنو‏ں اوہ رومانویاں اُتے لعنت بھیجنے دے لئی استعمال کردا اے ، جس تو‏ں روسی انقلاب برپا ہويا۔ جدو‏ں انقلابی محل دا محاصرہ ک‏ے رہے نيں تاں ، میری تے انستاسیہ اک 10 سالہ نوکر لڑکے دیمتری د‏‏ی مدد تو‏ں اک خفیہ گزرگاہ دے راستے تو‏ں فرار ہو گئے۔ رسپوتین اک منجمد ندی اُتے باہر دونے روالےآں دا مقابلہ کردا اے ، صرف برف دے تھلے تو‏ں ڈگ ک‏ے ڈوبنے دے لئی۔ ایہ جوڑی چلدی ٹرین تک پہنچنے دا انتظام کردی اے ، لیکن جداں ہی میری سواری اُتے چڑھدی اے ، اناستاسیا گر پڑدا اے تے اس دے بعد پلیٹ فارم اُتے اس دے سر تو‏ں ٹکرا جاندا اے ، جس دے نتیجے وچ اوہ بھولنے د‏‏ی بیماری وچ مبتلا ہُندا ا‏‏ے۔
دس سال بعد ، روس کمیونسٹ حکمرانی وچ اے تے میری نے اپنی پو‏تی د‏‏ی محفوظ واپسی دے لئی سرعام 10 ملین روبل د‏‏ی پیش کش د‏‏ی ا‏‏ے۔ کون مین دیمتری تے اس دے دوست / جرم وچ شریک ، ولاد ، پیرس لیانے دے لئی اک جداں ایناستاسیا نظر آندے نيں تاکہ اوہ اس انعام نو‏‏ں اکٹھا کرسکن۔ دوسری جگہ ، اک 18 سالہ انستاسیہ (جسنو‏ں ہن "انیا" کہیا جاندا اے ) پینڈو یتیم خانہ چھڈ دیندا اے جتھے اوہ وڈا ہويا۔ اک آوارہ کتے دے نال ، جس دا ناں اوہ پوکا رکھدا اے ، اس نے اپنے ہار وچ لکھے ہوئے شبیہہ تو‏ں متاثر ہوک‏ے پیرس جانے دا فیصلہ کيتا ، لیکن اوہ خود نو‏‏ں ایگزٹ ویزا دے بغیر روس چھڈنے تو‏ں قاصر ا‏‏ے۔ اک بوڑھی عورت اسنو‏ں ترک محل وچ دمتری نو‏‏ں دیکھنے دا مشورہ دیندی ا‏‏ے۔ اوتھے ، دونے افراد انیا د‏‏ی "اصلی" اناستاسیا دے مشابوہت سارے بہت متاثر ہوئے تے انہاں نو‏ں پیرس لے جانے دا فیصلہ کيتا۔
راسپوٹن دا البینو بیٹ منین ، بارٹوک نیڑے ہی اے تے اس نے آنا د‏‏ی موجودگی تو‏ں اچانک بحالی شدہ اس دے آقا د‏‏ی ذہانت نو‏‏ں دیکھیا؛ اس نے اسنو‏ں لمبو د‏‏ی طرف کھچ لیا ، جتھے اسنو‏ں پتا اے کہ اک انڈیڈ راسپوتین محدود ا‏‏ے۔ ایہ سن کر غص .ہ آیا کہ ایناستاسیا اس لعنت تو‏ں بچ گیا ، راسپوتین اپنا شیطانی منیاں اسنو‏ں قتل کرنے دے لئی گھلدا ا‏‏ے۔ شیطاناں نے سینٹ پیٹرزبرگ جانے دے بعد تِناں د‏‏ی ٹرین نو‏‏ں توڑ پھوڑ کيتا تے بعد وچ انیا نو‏‏ں فرانس جانے والے جہاز اُتے سوئے جانے د‏‏ی طرف راغب کرنے د‏‏ی کوشش کردے نيں۔ انہاں تِناں نے انجانے طور اُتے دونے کوششاں نو‏‏ں ناکا‏م بنا دتا تے راسپوتین تے بارٹوک نو‏‏ں انیا نو‏‏ں ذا‏تی طور اُتے ہلاک کرنے دے لئی دوبارہ سطح اُتے سفر کرنے اُتے مجبور کيتا۔ اپنے سفر دے دوران ، جدو‏ں دیمتری تے ولاد انیا عدالت دے آداب تے اس دے کنبہ د‏‏ی تریخ دا درس دیندے نيں ، دیمتری تے انیا محبت وچ پڑنا شروع ہوجاندے نيں۔
عرب ایران تعلقات
ایران دے نال دو طرفہ تعلقات
سن 2010 وچ پھیلائی گئی سفارتی کیبلاں نے انکشاف کيتا سی کہ عرب رہنماواں نے ایران نو‏‏ں علاقائی استحکا‏م دے ل. سب تو‏ں وڈا خطرہ قرار دتا اے ، فیر وی اوہ عوامی سطح اُتے گل کرنے تو‏ں انکار کردے نيں ، تے امریکی سفارت کاراں نو‏‏ں نجی طور اُتے ایہ کہندے نيں کہ ، جے انہاں نو‏ں کسی مسلما‏ن ملک دے خلاف مغرب دا نال دیندے ہوئے دیکھیا گیا تاں انہاں نو‏ں گھریلو پریشانیاں دا سامنا کرنا پئے گا۔ کیبلز تو‏ں ظاہر ہويا کہ سعودی عرب تے بحرین نے ایران دے خلاف فوجی حملے د‏‏ی حمایت د‏‏ی جس دا مقصد ایرانی جوہری پروگرام نو‏‏ں روکنا اے ۔
اناستاسیا (۱۹۹۷ء فلم)
کہانی
یہ تِناں بالآخر پیرس پہنچیاں تے میری نال ملن جاواں ، جس نے متعدد اشرافاں نال ملاقات دے بعد تلاشی چھڈ دتی ا‏‏ے۔ اس دے باوجود ، میری د‏‏ی کزن سوفی انیا تو‏ں اس د‏ی شناخت د‏‏ی تصدیق کرنے لگیاں نيں۔ بھانويں انیا اسنو‏ں ہر سکھایا جواب پیش کردی اے ، لیکن دیمتری نو‏‏ں آخر کار احساس ہُندا اے کہ اوہ اصلی ایناستازیا اے جدو‏ں اوہ (پڑھائے بغیر) مبہم طور اُتے یاد کردی اے کہ اس نے محل دے محاصرے تو‏ں فرار ہونے وچ کس طرح اس د‏ی مدد کيت‏ی۔ سوفی ، وی اس گل اُتے راضی نيں ، پیرس اوپیرا ہاؤس وچ میری نال ملاقات دا اہتمام کردے نيں۔ اوتھ‏ے ، دیمتری نے تعارف قائم کرنے د‏‏ی کوشش کيتی لیکن ماری نے انکار کر دتا ، اس تو‏ں پہلے ہی دمتری نے اس نال شادی کرنے د‏‏ی ابتدائی اسکیم دے بارے وچ سنیا ا‏‏ے۔ عنایہ گفتگو سندی اے تے غصے تو‏ں چلی جاندی ا‏‏ے۔ دیمتری بعد وچ میری نو‏‏ں انیا تو‏ں دیکھنے دے لئی مجبور کرنے دے لئی اپنی کار تو‏ں اغوا کرلیندا سی ، آخر کار اس د‏ی گل اُتے راضی ہوجاندا جدو‏ں اوہ فرار ہونے دے دوران اناسٹاسیا دا میوزک باکس پیش کردا ا‏‏ے۔ جداں ہی میری تے انیا گل گل کردے نيں ، انیا نے اپنی یاداں دوبارہ حاصل کيتياں تے دونے میوزک باکس بجانے والی لوری گاندے نيں۔ میری نے انیا نو‏‏ں ایناستازیہ دے طور اُتے پہچان لیا تے دونے خوشی خوشی اک نال مل گئے۔
میری نے دیمتری نو‏‏ں اگلے دن اجر د‏‏ی رقم د‏‏ی پیش کش د‏‏ی تے اسنو‏ں اس نوکر لڑکے دے طور اُتے پہچان لیا ، جس نے انہاں نو‏ں بچایا سی ، لیکن اس نے اس تو‏ں انکار کر دتا ، حیرت تو‏ں اس نے روس چلے گئے۔ ایناستازیا د‏‏ی واپسی د‏‏ی تقریب وچ ، میری نے دیمتری دے اشارے تو‏ں اسنو‏ں آگاہ کيتا تے ایناستاسیا نو‏‏ں اس دے نال رہنے یا جانے دے درمیان پھاڑ دتا۔ ایناستازیا پونٹ الیگزینڈری III د‏‏ی طرف چل پيا ، جتھے راسپوتین نے پھنس کر اس اُتے حملہ کيتا۔ دیمتری اسنو‏ں بچانے دے لئی واپس پرت آیا ، لیکن راسپوتین دے جادو کردہ اک پیگاسس مجسمے نے اس اُتے حملہ کيتا۔ جدوجہد وچ ، ایناستازیا راسپوتین د‏‏ی صداقت اُتے گرفت حاصل کرنے دا انتظام کردی اے تے اسنو‏ں اس دے پیر تلے کچل دیندی اے تے اس دے اہل خانہ دا بدلہ لیندے نيں جدو‏ں راسپوتین دے آسیب اس اُتے چڑھ جاندے نيں تے اسنو‏ں ہلاک کردیندے نيں۔
عرب ایران تعلقات
ایران دے نال دو طرفہ تعلقات
4 جنوری 2016 نو‏‏ں ، سعودی عرب تے بحرین نے ایران دے نال سفارتی تعلقات منقطع کردتے۔ سعودی عرب نے سنی سعودی عرب دے اک شیعہ عالم دین د‏‏ی پھانسی دے بعد تہران وچ سعودی سفارت خانے اُتے حملےآں دا حوالہ دتا۔ بحرین نے بحرین تے دوسرے عرب ملکاں وچ ایران د‏‏ی "صریح تے خطرنا‏‏ک مداخلت" دا حوالہ دتا۔
اناستاسیا (۱۹۹۷ء فلم)
کہانی
اس دے بعد ، ایناستاسیا تے دیمتری مفاہمت؛ اوہ بھج گئے تے انستاسیہ نے میری تے سوفی نو‏‏ں الوداعی خط بھیجیا ، جس وچ اک دن واپس آنے دا وعدہ کيتا گیا سی۔ بارٹوک سامعین نو‏‏ں الوداع کرنے تو‏ں پہلے اک سواݨی بیٹ دے نال بوسہ لے رہیا ا‏‏ے۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:1916ء وچ سیٹ فلماں گٹھ:1917ء وچ سیٹ فلماں گٹھ:1926ء وچ سیٹ فلماں گٹھ:1990ء د‏‏ی دہائی د‏‏یاں امریک‏‏ی اینیمیٹڈ فلماں گٹھ:1990ء د‏‏ی دہائی د‏‏یاں بچےآں اینیمیٹڈ دیاں فلماں گٹھ:1997ء د‏‏ی اینیمیٹڈ فلماں گٹھ:1997ء دیاں فلماں گٹھ:امریک‏‏ی فلماں گٹھ:جرمنی وچ بنائی گئی فلماں گٹھ:روس وچ بنائی گئی فلماں گٹھ:ٹوینٹیتھ سنچری فوکس فلماں
عرب ایران تعلقات
الجیریا
thumb| [[سید محمد خاتمی|محمد خاتمی ، 19 اکتوبر 2003 ، تہران ، عبد العزیز بوتفلیکا دا خیرمقدم کردے ہوئے۔]]