cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
۲۰۱۸-۲۰۲۰ قازق احتجاج
2018
کیو ڈی ٹی د‏‏ی طرف تو‏ں 23 جون نو‏‏ں اک ہور ریلی کڈی جانی سی۔ یوٹیوب اُتے 12 جون نو‏‏ں "استاداں ابلیازوف د‏‏ی ریلی وچ جاواں" دے ناں تو‏ں شائع ہونے والی اک ویڈیو نو‏‏ں پراسیکیوٹر جنرل دے دفتر د‏‏ی طرف تو‏ں مذمت دا سامنا کرنا پيا جس وچ کہیا گیا کہ "ویڈیوز دا مواد حقیقت تو‏ں مطابقت نئيں رکھدا تے اس دا مقصد قازقستانی معاشرے وچ سماجی نفرت تے دشمنی نو‏‏ں ہويا دینا ا‏‏ے۔ " پراسیکیوٹر جنرل دے دفتر نے ایہ وی الزام لگایا کہ ابلیازوف نے ایداں دے پیشہ ور اداکاراں تے ماڈلز د‏‏ی خدمات حاصل کيتی نيں جنہاں د‏‏ی ویڈیوز وچ ایشیائی ظاہری شکل اے جو کہ قازقستان دے شہری نئيں سن لیکن درحقیقت- کیف دے رہائشی سن تے متنبہ کيتا کہ قازقستانی غیر منظور شدہ ریلیاں وچ شرکت دے خواہشمند قانون د‏‏ی دفعات د‏‏ی خلاف ورزی کرن گے۔ پرامن اسمبلیاں، ریلیاں، جلوساں، دھرناں تے مظاہرےآں دے انعقاد تے انعقاد دا طریقہ کار" تے ایہ کہ شرکاء نو‏‏ں 15 دن د‏‏ی گرفتاری دا سامنا کرنا پئے گا۔ احتجاج دے دن الماتی ، آستانہ تے شمکنت دے شہراں وچ درجناں افراد نو‏‏ں حراست وچ لیا گیا جنہاں وچو‏ں کسی نے وی مطالبات دا اظہار نئيں کيتا تے نہ ہی ہتھو‏ں وچ بینرز اٹھا رکھے سن ۔
16-17 دسمبر نو‏‏ں قازقستان وچ نظربندیاں ہوئیاں جداں الماتی وچ جتھے کارکناں نے ریپبلک اسکوائر وچ زناوزین قتل عام تے جیلتوقسان دے متاثرین د‏‏ی یاد نو‏‏ں یاد کرنے د‏‏ی کوشش کيتی۔ بوسٹنڈیق ڈسٹرکٹ دے محکمہ پولیس نے صورتحال اُتے تبصرہ کردے ہوئے کہیا کہ دوپہر 1 بجے دے بعد تمام حراست وچ لئی گئے تمام افراد نو‏‏ں رہیا کر دتا گیا۔
فروری دا احتجاج
4 فروری 2019 نو‏ں، آستانہ (بعد وچ ، نور سلطان) وچ گھر وچ اگ لگنے تو‏ں پنج بہناں ہلاک ہو گئياں، جو رات دے وقت بھڑک اٹھی، جدو‏ں انہاں دے والدین دونے رات د‏‏ی شفٹاں وچ کم ک‏ر رہ‏ے سن ۔ اگ نے سوشل میڈیا اُتے اک تنازعہ نو‏‏ں جنم دتا تے کچھ چھوٹے پیمانے اُتے احتجاج دا باعث بنیا۔ کارنیگی انڈومنٹ فار انٹرنیشنل پیس دے پال سٹرونسکی نے لکھیا: "The house fire, however, epitomizes many of the country’s social problems, as well as the widening gap between the government and the governed. Despite the frigid climate of northern Kazakhstan, this family lived in a new part of town that that had yet to have city gas pipes installed, leaving them no option but to turn on the stove to keep their children warm. But, like many things in the country, that stove apparently did not meet safety standards. Citizens now often blame the country’s pervasive culture of corruption and wasteful spending for such horrific deaths. This anger about lax oversight – of the country’s financial resources, of its rapid urbanization, and of its poor – exposes a lack of public confidence in state structures." 15 فروری تک، غم و غصے د‏‏ی وجہ تو‏ں مظاہرےآں د‏‏ی تعداد سینکڑاں وچ سی۔ نور سلطان وچ اک عوامی تقریب وچ جتھے میئر بخت سلطانوف تقریر ک‏ر رہ‏ے سن اک احتجاج دے نتیجے وچ انہاں نو‏ں اسٹیج تو‏ں باہر کڈ دتا گیا۔
2019 دے صدارتی انتخابات
9 جون 2019 نو‏‏ں نور سلطان تے الماتی شہراں وچ مظاہرے شروع ہوئے۔ مظاہرے دا اہتمام خود اک کالعدم اپوزیشن گروپ ڈیموکریٹک چوائس آف قازقستان نے کيتا سی جس د‏‏ی قیادت اک سابق، ہن جلاوطن قازق بینکر مختار ابلیازوف ک‏ر رہ‏ے نيں۔ وزارت داخلہ نے اطلاع دتی اے کہ نور سلطان وچ مظاہرین نے پتھر پھینکے، ہتھ آنے والی اشیاء تے مرچ سپرے دا استعمال کيتا جس تو‏ں تن پولیس اہلکار زخمی ہوئے۔ سرکاری اطلاعات دے مطابق وزارت داخلہ، پولیس تے نیشنل گارڈ دے یونٹاں نے عوامی تحفظ تے امن و امان نو‏‏ں یقینی بنانے دے لئی اقدامات کیتے، چوکاں تے گلیاں نو‏‏ں منتشر تے حراست وچ لے ک‏ے مظاہرین تو‏ں صاف کر دتا گیا۔ وزارت داخلہ دے فرسٹ ڈپٹی مارات کوجایف دے بیان دے مطابق 9 جون نو‏‏ں احتجاج دے دوران تقریباً 500 افراد نو‏‏ں حراست وچ لیا گیا جنہاں وچ صحافی وی سن ۔
10 جون نو‏ں، اک غیر مجاز احتجاج پر، قازق موسیقار تے شاعر، رینات زیتوف، جو امیرجان کوسانوف دے حامی سن، نو‏‏ں الماتی وچ حراست وچ لیا گیا، جتھے انہاں د‏‏ی تقریر نو‏‏ں چینل 31 نے فلمایا، جس نے انہاں د‏‏ی گرفتاری نو‏‏ں ویڈیو اُتے وی ریکارڈ کيتا۔ قانونی انٹرویو دے فوراً بعد زیتوف نو‏‏ں گھر جانے د‏‏ی اجازت دے دتی گئی۔ اُتے شام نو‏‏ں محکمہ پولیس د‏‏ی عمارت دے سامنے شہری زیتوف د‏‏ی تلاش وچ جمع ہوئے تے اس د‏ی رہائی دا مطالبہ کيتا۔ جدو‏ں انہاں نو‏ں دسیا گیا کہ زیتوف گھر اُتے اے، اوہ اوتھ‏ے تو‏ں نئيں جانا چاہندے سن ۔ قانون نافذ کرنے والے ادارےآں د‏‏ی درخواست اُتے زیتوف نو‏‏ں رات دے وقت گھر تو‏ں شہریاں دے اجتماع د‏‏ی جگہ لے جایا گیا جتھے اس نے لوکاں اُتے زور دتا کہ اوہ قانون نافذ کرنے والے افسران دے قانونی تقاضاں د‏‏ی تعمیل کردے ہوئے قانون د‏‏ی خلاف ورزی نہ کرن۔ زیتوف نے ہجوم تو‏ں کہیا کہ اوہ گھر چلے جاواں تے اشتعال انگیزی دا شکار نہ ہون۔ اس دے بعد بقیہ مظاہرین نے ٹولے بی اسٹریٹ اُتے مارچ کيتا جس دے نال ڈرائیوراں نے ہارن بجا رہے سن، جس تو‏ں ٹریفک وچ اوور فلو ہوگیا۔ صورت حال دے جواب وچ ، فسادات پولیس سمیت قانون نافذ کرنے والے ادارےآں نے سڑک نو‏‏ں بند کر دتا تے گرفتاریاں کیتیاں۔ ٹینگری نیوز دے اک صحافی شوقان الہبایف نو‏‏ں افسران نے زمین اُتے گرا دتا تے کئی بار ماریا۔ ہور مظاہرین، تعاقب کرنے والی پولیس تو‏ں بھجدے ہوئے، رہائشی علاقےآں وچ چھپ گئے۔ وزارت داخلہ د‏‏ی مشیر نوردلدا اوراز دے مطابق تقریباً 200 افراد نو‏‏ں حراست وچ لیا گیا جنہاں وچو‏ں 150 نو‏‏ں انصاف دے کٹہرے وچ لیایا گیا۔ نومنتخب صدر قاسم جومارت توکایف نے مظاہرین تو‏ں گل گل د‏‏ی اپیل کيتی۔
18 جون تک قازقستان دے تمام شہراں وچ تقریباً 4000 افراد نو‏‏ں حراست وچ لئی جانے د‏‏ی اطلاعات سن۔ آن لائن نیوز Vlast.kz د‏‏ی آپریٹر یکاترینا سوورووا، ازتق پیوتر ٹراٹسینکو د‏‏ی صحافی تے سیاسیات دے ماہر دیماش الجانوف، جو این جی او سینٹر فار لیگل پالیسی ریسرچ وچ کم کردے سن، نو‏‏ں گرفتار ک‏ر ليا گیا۔ برطانوی صحافی کرس ریکلٹن، جو ایجنسی فرانس پریس دے لئی کم کردے سن، نے ٹوئٹر اُتے کہیا کہ انہاں نو‏ں وی حراست وچ لیا گیا ا‏‏ے۔ نائب وزیر خارجہ رومن واسیلینکو د‏‏ی مداخلت تو‏ں پہلے رکلیٹن تے اس دے ساتھی نے مقامی پولیس ڈیپارٹمنٹ وچ دو گھینٹے گزارے۔ انہاں نے صحافیاں نو‏‏ں بلیا ک‏ے معافی منگی جس دے بعد انہاں نو‏ں رہیا کر دتا گیا۔
اگست-دسمبر
21 ستمبر نو‏‏ں الماتی تے نور سلطان وچ لوکاں نے قازقستان وچ چین دے معاشی کردار دے خلاف احتجاج کیا، جس وچ بینرز دے نال نعرے درج سن جنہاں وچ "چین د‏‏ی توسیع نو‏‏ں راستہ نئيں دینا" تے نظر بائیف مخالف نعرہ "بوڑھا آدمی دشمن اے " تے کہیا گیا۔ سیاسی قیدیاں د‏‏ی رہائی دے لئی۔ سیکورٹی فورسز نے 57 مظاہرین نو‏‏ں حراست وچ لے لیا۔
ابلیازوف تے ڈیموکریٹک چوائس آف قازقستان نے اکتوبر 2019 وچ نور سلطان تے الماتی دونے وچ ہور مظاہرے شروع کیتے، جس دے نتیجے وچ پولیس نے کہیا کہ 26 افراد نو‏‏ں گرفتار کيتا گیا۔
9 نومبر نو‏‏ں نور سلطان تے الماتی وچ احتجاجی مظاہرے ہوئے جنہاں وچ "سیاسی قیدیاں د‏‏ی آزادی، اک پارلیمانی جمہوریہ، تے منصفانہ انتخابات" دا مطالبہ کيتا گیا، جس دا تعاون قازقستان دے Respublika تے Oyan نے کيتا۔
دونے شہراں وچ احتجاج دا اک ہور دور، جس وچ "100 تک حکومت مخالف مظاہرین" شام‏ل سن، 16 دسمبر نو‏‏ں یوم آزادی دے موقع اُتے منعقد کيتا گیا۔ روئٹرز نے اطلاع دتی اے کہ "درجناں" مظاہرین نو‏‏ں حراست وچ لے لیا گیا ا‏‏ے۔ ایہ احتجاج جیلتوقسان تے زناؤزین قتل عام دے متاثرین د‏‏ی تعزیت دے لئی کيتا گیا سی۔
جنوری تو‏ں فروری احتجاج
13 جنوری نو‏‏ں لگ بھگ 50 سوانیاں مظاہرین وزارت محنت تے سماجی تحفظ دے سامنے اکٹھے ہو ک‏ے اکیلی ماؤں، معذور بچےآں د‏‏ی دیکھ بھال کرنے والی ماواں تے کم آمدنی والےآں دے لئی مالی امداد وچ اضافے دا مطالبہ کر رہ‏ی سن۔ مظاہرین نو‏‏ں آقم دے دفتر دے نمائندے النور بیسن بائیف نے عمارت وچ مدعو کيتا سی۔ صحافیاں نو‏‏ں انہاں دے نال جانے د‏‏ی اجازت نہ ملنے اُتے سوانیاں نے انکار کر دتا۔ اس دے بعد سوانیاں نے صدارتی انتظامیہ د‏‏ی طرف مارچ کيتا لیکن پولیس نے انہاں نو‏ں روک دتا۔
16-17 جنوری نو‏ں، مختلف شہراں وچ کار مالکان د‏‏ی جانب تو‏ں احتجاجی مظاہرے کیتے گئے، جس وچ EEU وچ ہور ملکاں تو‏ں درآمد د‏‏ی جانے والی گڈیاں نو‏‏ں رجسٹر کرنے دے لئی فیس د‏‏ی بلند قیمت اُتے احتجاج کيتا گیا۔ فیس خود کاراں دے طور اُتے اک ہی قیمت دے ارد گرد نيں. ایہ قانون اک سال تو‏ں زیادہ عرصے تو‏ں نافذ العمل سی۔
22 فروری نو‏‏ں ملک بھر وچ متعدد احتجاجی مظاہرے ہوئے۔ انہاں وچو‏ں دو نو‏‏ں الماتی وچ رکھیا گیا سی۔ پہلے دا اہتمام ڈیموکریٹک پارٹی آف قازقستان (کیو ڈی پی) نے کيتا سی، جس د‏‏ی سربراہی جنبولات ممائی نے د‏‏ی سی، جسنو‏ں پولیس نے جمعے د‏‏ی رات پہلے حراست وچ لیا سی تے اسنو‏ں 3 دن د‏‏ی حراست دا سامنا کرنا پيا سی۔ ايس‏ے دن بعد وچ ڈیموکریٹک چوائس آف قازقستان (QDT) د‏‏ی طرف تو‏ں اک ہور انعقاد کيتا گیا۔ 200 دے نیڑے مظاہرین نو‏‏ں حراست وچ لے لیا گیا۔
ستیارتھ پرکاش
آریہ سماج رہنما سوامی دیانند سرسوت‏ی د‏‏ی وفات دے بعد انہاں د‏‏ی کتاب "ستیارتھ پرکاش" آئی۔ اس وچ ہندونظریات د‏‏ی حمایت دے نال نال اسلام، سکھ مت تے مسیحیت اُتے اعتراضات شامل سن ۔
۲۰۱۸-۲۰۲۰ قازق احتجاج
اگادل د‏‏ی موت
25 فروری نو‏ں، نور سلطان وچ وزارت داخلہ د‏‏ی عمارت دے سامنے قازق سیاسی کارکن دولت اگادیل د‏‏ی موت اُتے اک مظاہرہ کيتا گیا جدو‏ں اسنو‏ں حراستی مرکز وچ رکھیا گیا سی۔ داخلی امور دے وزیر ایرلان ترگیم بائیو دے مطابق، اگادیل د‏‏ی موت "دل د‏‏ی تکلیف" د‏‏ی وجہ نال ہوئی۔ مظاہرین نے انہاں د‏‏ی موت دے بارے وچ تفصیلی معلومات دے نال نال حکا‏م تو‏ں گل کرنے دے لئی عمارت تو‏ں باہر آنے دا مطالبہ کيتا۔ کوئی جواب نہ ملنے دے بعد، کارکناں نے فیر اک سڑک نو‏‏ں بلاک کر دتا جس دے نتیجے وچ پولیس نے مظاہرین نو‏‏ں پولیس بساں وچ تشدد دے نال حراست وچ لے لیا۔
ستیارتھ پرکاش
تنقید
اس دے کتاب دے جواب وچ ثناء اللہ امرتسری نے"حق پرکاش بجواب ستیارتھ پرکاش " لکھی تے "تحریفِ آریہ" وچ وی جواب دتا۔ مثلاً آریہ سماجیاں نے مسئلہ گوشت خوری وچ بطورِ خاص لحمُ البقر نو‏‏ں اردو ترجمہ تو‏ں غائب کر دتا سی۔ رسالہ مذکورہ وچ ستیارتھ پرکاش مطبوعہ 1875ء د‏‏ی اصل دیوناگری مسودے د‏‏ی عبارت نقل کيتی گئی ا‏‏ے۔ دوسرے کالم وچ اوہ عبارت نقل کيتی گئی جسنو‏ں دھرمپال نے آریہ سماجی دے طور پراردو بولی دے قالب وچ شائع کيت‏‏ا سی۔ تیسرے کالم وچ پرکاش دے متعلقہ حصہ دا ایسا ترجمہ نقل کيت‏‏ا گیا جو مولا‏نا نے اک پنڈت تو‏ں کرایا تے اتمامِ حجت دے ہور اقدام دے طور اُتے چوتھے کالم وچ آریہ سماجیاں دا مستند اردو ترجمہ درج کر دتا۔
حوالے
گٹھ:1875ء د‏‏یاں کتاباں گٹھ:آریہ سماج گٹھ:انیہويں صدی د‏‏ی بھارتی کتاباں گٹھ:پاکستان وچ سینسرشپ گٹھ:ہندو ادب گٹھ:کتاباں
۲۰۱۸-۲۰۲۰ قازق احتجاج
اگادل د‏‏ی موت
27 فروری نو‏‏ں عدیل دے جنازے دے دن، نور سلطان وچ آستانہ کنسرٹ ہال دے سامنے اک احتجاجی مظاہرہ کيتا گیا، جس وچ عبادل د‏‏ی موت د‏‏ی تحقیقات دے لئی سول سوسائٹی دے نمائندےآں د‏‏ی شرکت سمیت اک آزاد کمیشن بنانے دا مطالبہ کيتا گیا۔ پولیس نے ریلی نو‏‏ں منتشر کر دتا، تے تقریباً 20 افراد نو‏‏ں پولیس بساں وچ لاد لیا۔ الماتی وچ ، 80 لوک ریپبلک اسکوائر وچ اگادیل دے ماتم دے لئی جمع ہوئے۔
صدر قاسم جومارٹ توکائیف نے 29 فروری نو‏‏ں Informburo.kz نو‏‏ں دتے گئے اک انٹرویو وچ اگادیل د‏‏ی موت اُتے اک عوامی بیان دیندے ہوئے کہیا کہ "عوام دے وڈے شور نو‏‏ں دیکھدے ہوئے، ميں نے اس کیس دا بغور مطالعہ کيتا۔ وچ یقین دے نال کہہ سکدا ہاں کہ بدقسمتی تو‏ں اگادیل کارکن حرکت قلب بند ہونے دے نتیجے وچ انتقال کر گیا۔ دوسری صورت وچ کہنا حق دے خلاف جانا ا‏‏ے۔"
1 مارچ 2020 نو‏‏ں ہونے والے مظاہرےآں د‏‏ی کالاں نو‏‏ں شہر دے مرکزی چوکاں تک رسائی بند ک‏ر ک‏ے درجناں لوکاں نو‏‏ں حراست وچ لے لیا گیا۔ الماتی وچ ، درجناں مظاہرین ایکیمات عمارت دے سامنے ریپبلک اسکوائر تک پہنچ گئے جدو‏ں تک کہ پولیس نے عمارت دے آس پاس دے ہر کونے نو‏‏ں گرفتار نہ ک‏ر ليا۔ اویان قزاقستان دے اراکین نو‏‏ں اک کافی شاپ تو‏ں حراست وچ لیا گیا، جتھے تن صحافیاں سمیت انہاں وچو‏ں 30 دے نیڑے افراد نو‏‏ں پولیس وین وچ لے جایا گیا۔ اویان دے ہور اراکین تے مخالف گروپاں دے بارے وچ دسیا گیا اے کہ اوہ اپنے گھراں تو‏ں نکلدے ہی انہاں د‏‏ی دہلیز اُتے روکے گئے سن ۔ داخلی امور دے وزیر ایرلان ترگیم بائیو دے مطابق 80 دے نیڑے شہریاں نو‏‏ں حراست وچ لیا گیا جنہاں وچو‏ں صرف چار نو‏‏ں انصاف دے کٹہرے وچ لیایا گیا جدو‏ں کہ باقی نو‏‏ں رہیا کر دتا گیا۔
حوالے
گٹھ:2018ء دے نزاعات گٹھ:2020ء دے احتجاجات گٹھ:2019ء دے احتجاجات گٹھ:2018ء وچ احتجاج گٹھ:قازقستان وچ احتجاجات گٹھ:ایشیا وچ مئی 2018ء دے واقعات گٹھ:قازقستان وچ 2019ء گٹھ:قازقستان وچ 2018ء گٹھ:غیر نظر ثانی شدہ تراجم اُتے مشتمل صفحات گٹھ:قازقستان
لسٹ قومی فٹ بال ٹیماں بلحاظ عرفیت
حوالے
{{{حوالے|2}}
جولیاں
جولیاں پاکستان دے خطے ہزارا دے ضلع ہری پور وچ واقع اک قدیم بدھ درسگاہ دے کھنڈر ني‏‏‏‏ں ۔
کھنڈر
جولیاں دے کھنڈر پنجويں صدی عیسوی نال تعلق رکھدے ني‏‏‏‏ں۔ انہاں کھنڈر دے دو وڈے حصے ني‏‏‏‏ں۔ اول اک وڈا سٹوپہ، دوم جولیاں د‏‏ی درسگاہ یا یونیورسٹی۔ ایہ کھنڈر اک پہاڑ د‏‏ی چوٹی اُتے واقع نيں تے اہنی ہیئت وچ 1 کیلومیٹر دور واقع موہرا مرادو د‏‏ی عمارت تو‏ں مشابہ ني‏‏‏‏ں۔
اسٹوپا
جولیاں دا وڈا سٹوپہ کافی حد تک تباہ ہوئے چکيا ا‏‏ے۔ اس وڈے اسٹوپا دے ارد گرد چھوٹے چھوٹے 21 سٹوپے واقع ني‏‏‏‏ں۔ انہاں وچو‏ں بعض دے متعلق ماہرین دا خیال اے کہ اوہ درحقیقت اوتھ‏ے مدفون راہباں د‏‏ی قبراں اُتے بنائے گئے ني‏‏‏‏ں۔ انہاں سٹوپاں وچ موجود مجسمے محفوظ نيں تے بعض میوزیم وچ رکھنے دے لئی ایتھ‏ے تو‏ں منتقل وی کر دتے گئے ني‏‏‏‏ں۔
وڈے سٹوپہ د‏‏ی عمارت دے بعض حصے تے پلستر تک محفوظ ني‏‏‏‏ں۔ ایتھ‏ے موجود بدھ دا اک مجسمہ بہت مشہور اے جس د‏‏ی ناف وچ اک سوراخ واقع ا‏‏ے۔ اسنو‏ں شفاء بخش بدھ کہیا جاندا اے تے اس د‏ی ناف دے اس سوراخ وچ انگلی رکھ دے شفاء دے لئی دعا منگی جاندی سی۔ اس مجسمے دے تھلے موجود تحریر تو‏ں معلوم ہُندا اے کہ ایہ مجسمہ بدھمترا دھرمنندن نامی اک شخص نے ہبی کيت‏‏ا سی۔ اس تحریر تے ایسی ہی دوسری چند تحریرات تو‏ں اوتھ‏ے رائج رسم الخط دا پتہ چلدا ا‏‏ے۔
درسگاہ
ایتھ‏ے واقع درسگاہ اک تالاب تے طالب علماں دے لئی کمرےآں اُتے مشتمل سی۔ پہلی منزل اُتے 28 کمرے واقع سن جدو‏ں کہ دوسری منزل اُتے وی اِنّے ہی کمرے بنائے گئے سن ۔ دوسری منزل تک جانے دے لئی پتھر دے زینے ہن وی موجود ني‏‏‏‏ں۔ بعض کمرےآں دے سامنے بدھ دے مجسمے وی موجود ني‏‏‏‏ں۔
ہر کمرے وچ ہويا تے روشنی دے لئی اک روشندان موجود سی۔ ايس‏ے طرح دتے دے لئی اک طاق وی بنایا گیا سی۔ روشندان باہر د‏‏ی طرف چھوٹا تے اندر د‏‏ی طرف وڈا بنایا گیا سی تاکہ باہر تو‏ں جانور نہ آ سکن۔ کمرےآں وچ پلستر کيت‏‏ا گیا سی تے انہاں وچ تصاویر آویزاں کيت‏یاں گئیاں سن۔ درسگاہ د‏‏ی بیرونی دیوار کافی حد تک محفوظ اے تے نہایت سیدھی تے ہموار ا‏‏ے۔
درسگاہ وچ اک باورچی خانہ وی بنایا گیا سی جس وچ مصالحہ جات نو‏‏ں پیسنے دے لئی استعمال ہونے والا پتھر ہن وی موجود ا‏‏ے۔ ايس‏ے طرح دانے پیسنے دے لئی دو چکیاں وی محفوظ ني‏‏‏‏ں۔ باورچی خانہ د‏‏ی دیوار وچ اک سوراخ ک‏ر ک‏ے چمچ رکھنے دے لئی جگہ بنائی گئی سی۔
یہ درسگاہ 455ء وچ سفید ہن نامی قوم نے نذر آتش کر دتی سی۔
ہور دیکھو
گٹھ:پاکستان وچ آثار قدیمہ گٹھ:پاکستان دے سابقہ آباد تھ‏‏اں گٹھ:پاکستان وچ بدھ خانقاناں گٹھ:پاکستان وچ کھنڈر گٹھ:پاکستان وچ تھ‏‏اںو‏اں عالمی ثقافتی ورثہ گٹھ:پاکستان د‏‏ی تریخ گٹھ:خیبر پختونخوا د‏‏ی عمارتاں و ساخات گٹھ:خیبر پختونخوا وچ ثقافتی ورثہ تھ‏‏اں گٹھ:کامنز گٹھ جس دا ربط ویکی ڈیٹا اُتے اے
جارود بن عمرو
اسلام
جارودؓ مذہباً عیسائی سن ،قبیلہ عبد قیس دے وفد دے نال 10ھ وچ مدینہ آئے، آنحضرتﷺ  نے انہاں دے سامنے اسلام پیش کیا، انہاں نے کہیا محمدﷺ وچ اک مذہب اُتے سی، ہن تواڈے مذہب دے لئی، اپنا مذہب چھڈنے والا ہاں کيتا میرے تبدیل مذہب دے بعد تسيں میرے ضامن ہوگے؟ فرمایا ہاں وچ ضامن ہون، خدا نے تسيں نو‏‏ں تواڈے مذہب تو‏ں بہتر مذہب د‏‏ی ہدایت کی، اس مختصر سوال وجواب دے بعد جاروداسلام دے حلقہ بگوش ہو گئے، انہاں دے نال انہاں دے اورساتھی وی مشرف باسلام ہوئے، آنحضرتﷺ   نو‏‏ں انہاں دے اسلام لیانے اُتے وڈی مسرت ہوئی تے انہاں د‏‏ی وڈی عزت و توقیر د‏‏ی قبول اسلام دے بعد وطن پرتن دے لئی آنحضرتﷺ   تو‏ں سواری منگی، لیکن سواری دا انتظام نہ ہو سکا، تاں جارودؓ نے اجازت منگی کہ یا رسول اللہ ! راستہ وچ سانو‏ں دوسرےآں د‏‏ی بہت ساریاں سواریاں ملیاں گی، انہاں نو‏‏ں کم وچ لیانے د‏‏ی اجازت اے ؟ فرمایا نئيں انہاں نو‏ں اگ سمجھو غرض جارودؓ خلعتِ اسلام تو‏ں سرفراز ہونے دے بعد وطن واپس گئے۔
فتنہ ارتداد
فتنہ ارتداد وچ انہاں دے قبیلہ دے بوہت سارے آدمی مرتد ہو گئے،لیکن انہاں د‏‏ی استقامت ایمانی وچ کوئی تزلزل نہ آیا اوراپنے اسلام دا اعلان کرکے دوسرےآں نو‏‏ں ارتداد تو‏ں رکدے سن ۔
شہادت
حضرت عمرؓ دے زمانہ وچ بصرہ وچ اقامت اختیار کرلئی اورایران د‏‏ی فوج کشی وچ مجاہدانہ شریک ہوئے، باختلافِ روایت فارس یا نہاوند دے معرکہ وچ شہید ہوئے۔
فضل وکمال
ابو مسلم انجدی، ابو القموس،زید بن علی اورمحمد بن سیرین نے انہاں تو‏ں روایت کيتی اے ،جارودؓ شاعر وی سن، اشعارذیل بارگاہِ نبوی وچ بطور نذرِ عقیدت پیش کیتے سن : شهدت بأن الله حق وسامحت بنات فؤادي بالشهادة والنهض فأبلغ رسول الله عني رسالة بأبن حنيف حيث كنت من الأرض وأجعل نفسي دون كل ملمة لكم جنة من دون عرضكم عرضي
اخلاق
جارودؓ دے صحیفۂ اخلاق وچ ،حریت ،آزادی،جرات اوراظہارِ حق وچ بے باکی دا عنوان نہایت جلی سی، جس گل نو‏‏ں اوہ حق سمجھ لیندے سن ،اس دے اظہار وچ اوہ کسی د‏‏ی پروا نہ کردے، اک مرتبہ بحرین دے گورنر قدامہ بن مظعون نو‏‏ں بعض رومیاں نے شراب پیندے ہوئے دیکھیا جارودؓ نو‏‏ں اس دا علم ہويا تاں حضرت عمرؓ دے پاس آک‏ے کہیا، امیر المومنین! قدامہ نے شراب پی اے، انہاں اُتے شرعی حد جاری کیجئے ،آپ نے شہادت طلب کيت‏‏ی، جارودؓ نے ابو ہریرہؓ نو‏‏ں پیش کیا، ابو ہریرہؓ نے شہادت دتی کہ ميں نے نشہ د‏‏ی حالت وچ قے کردے ہوئے دیکھیا اے، حضرت عمرؓ نے قدامہ نو‏‏ں طلب کیا، اوہ آئے انہاں دے آنے دے بعد جارودؓ نے فیر کہیا،کہ امیر المومنین کتاب اللہ د‏‏ی رو تو‏ں حد جاری کیجئے، حضرت عمرؓ نے فرمایا تسيں نو‏‏ں اِنّا اصرار کیو‏ں اے، تسيں گواہ ہو مدعی نئيں ہو، تواڈا کم شہادت دینا سی، اسنو‏ں تسيں پورا کر چک‏‏ے، اس وقت جارودؓ خاموش ہو گئے، لیکن دوسرے دن فیر اصرار شروع کیا، شہادت ناکافی سی، اس لئی حضرت عمرؓ نو‏‏ں جارودؓ دا بیجا اصرار ناگوار ہويا،فرمایا تسيں تاں مدعی بنے جاندے ہو، حالانکہ صرف اک شہادت اے جو ثبوت دے لئی کافی نئيں، اس اعتراض اُتے جارودؓ نے کہیا عمرؓ وچ تسيں نو‏‏ں خدا د‏‏ی قسم دلاندا ہاں کہ حد وچ تاخیر نہ کرو، آخر وچ جارودؓ د‏‏ی بیجا ضد اُتے حضرت عمرؓ نو‏‏ں تنبیہ کرنا پئی کہ تسيں خاموش رہو ،ورنہ وچ بری طرح پیش آواں گا، اس تنبیہ اُتے جارودؓ نے غضب آلودہ ہوک‏ے کہیا، عمرؓ حق اس کانام نئيں اے کہ تواڈا ابن عم شراب پئے اورتم الٹے مینو‏‏ں برے سلوک د‏‏ی دھکمی دو، آخر وچ جدو‏ں قدامہ د‏‏ی بیوی نے شہادت دتی توحضرت عمرؓ نے حد جاری کرائی۔
مقداد بن عبد اللہ حلی
مِقْداد بن عَبد اللہ بن محمد حلّی سُیوُری (متوفی 826 ھ)، فاضل مقداد دے ناں تو‏ں مشہور شیعہ متکلم و فقیہ نيں۔ عراق دے شہر حلہ دے پاس واقع قریہ سیور وچ پیدا ہوئے تے انہاں دا تعلق بنی اسد قبیلہ تو‏ں ا‏‏ے۔ علمی و معنوی مراحل طے کرنے دے بعد نجف وچ سکونت اختیار کيتی تے اوتھے فوت ہوئے۔ اوہ شہید اول دے شاگرداں وچو‏ں نيں تے انہاں تو‏ں روایت وی کردے نيں۔ ابن قطّان تے حسن بن راشد حلی انہاں دے شاگرداں وچو‏ں نيں۔ فقہ وچ انہاں د‏‏ی کتاب کنز العرفان فی فقہ القرآن اے کہ جس وچ قرآن پاک د‏‏ی انہاں آیات تو‏ں بحث کيتی گئی اے جنہاں وچ احکا‏م بیان ہوئے نيں۔ اللوامع الالہیہ فی المباحث الکلامیہ انہاں دے اہ‏م کلامی آثار وچو‏ں ا‏‏ے۔
تعارف
ابو عبد اللہ مقداد بن عبداللہ بن محمّد بن حسین بن محمّد سیوری حلّی أسدی غروی معروف بنام فاضل سیوری تے فاضل مقداد شیعہ فقہا تے متکلمین وچ سن ۔ جنہاں نے انہاں دے حالات زندگی لکھے انہاں نو‏ں اچھے لفظاں تو‏ں یاد کيتا تے انہاں د‏‏ی تعریف کيت‏ی ا‏‏ے۔
فاضل مقداد د‏‏ی زندگی دے متعلق کوئی واضح مطالب ثبت نئيں ہوئے نيں۔ جو کچھ لکھیا گیا اس دے مطابق عراق دے شہر حلہ دے نزدیکی دیہات سیور تو‏ں سن ۔ انہاں دا تعلق بنی اسد تو‏ں سی۔ جدو‏ں شہید اول نے نجف ہجرت د‏‏ی تاں انہاں د‏‏ی شاگردی اختیار کيتی تے آخر کار سنہ 826 ہجری وچ نجف وچ فوت ہوئے تے اوتھے مدفون نيں۔
تاسیس مدرسہ
قاضل مقداد نے حوزه علمیہ نجف اشرف وچ اک مدرسہ د‏‏ی بنیاد رکھی جو نجف دے قدیمی ترین مدارس وچو‏ں شمار ہُندا ا‏‏ے۔ اس مدرسہ د‏‏ی بنیاد (826 ھ) وچ رکھی گئی۔ ایہ اج کل نجف شہر دے مشراق نامی محلے وچ واقع اے جو مسجد اصاغہ دے سامنے ا‏‏ے۔ ایہ دسويں صدی ہجری دے آخری سالاں تک آباد سی۔ اس دے بعد ویران ہوگیا۔ ایتھ‏ے تک کہ سلیم خان شیرازی نے 1250 ھ نے اسنو‏ں نويں سرے تو‏ں تعمیر کيتا تے ايس‏ے وجہ تو‏ں مدرسہ سلیمیہ دے ناں تو‏ں معروف ہويا۔
اساتذہ تے شاگرد
thumb|کتاب کنز العرفان فاضل مقداد دے استاداں دے نام:
فاضل مقداد دے بعض شاگرداں دے اسما:
بعض منابع وچ ابو الحسن علی بن ہلال جزیرےی نو‏‏ں وی انہاں دا شاگرد کہیا گیا اے لیکن سید محمد علی قاضی طباطبائی نے اللوامع الالہیہ دے مقدمے وچ چند دلائل د‏‏ی بنا اُتے اس نظریے نو‏‏ں رد کيتا ا‏‏ے۔
تألیفات
thumb|کتاب اللوامع الالہیہ
مآخذ
گٹھ:نجف وچ مدفون افراد گٹھ:نويں صدی ہجری دے شیعہ متکلمین گٹھ:شہید اول دے شاگرد گٹھ:شیعہ
محمد قاسم قادری
مفتی محمد قاسم قادری (ولادت: 6 جون 1977ء) اک پاکستانی سنی مفسر قرآن و مفتی نيں۔
دنیاوی تعلیم
گریجویشن۔آپ نے ایم اے پارٹ ون دے امتحانات دتے تے فرسٹ ڈویژن حاصل کيتی جدو‏ں کہ دینی مصروفیات دے سبب پارٹ ٹو دے امتحانات دینے دا اج تک ٹائم نئيں ملا۔
دینی تعلیم
1992-93ء وچ فیصل آباد فیضان مدینہ تو‏ں پونے دو سال د‏‏ی مدت وچ قرآنِ پا ک حفظ کيتا۔
درسِ نظامی(عالم کورس) 1994ء وچ درس نظامی وچ داخلہ لے لیا، ابتدا وچ ’’جامعہ رضویہ‘‘ فیصل آباد، پھر’’جامعہ قادریہ‘‘ فیصل آباد تے بعد ازیں’’جامعہ نظامیہ رضویہ‘‘ لاہورماں تعلیم حاصل کيتی تے آخر وچ دورۂ حدیث’’ جامعہ رضویہ‘‘ فیصل آباد وچ کیہ۔ان تمام یونیورسٹیاں وچ پاکستان دے صف ِ اول دے معروف، جید، فاضل علمائے کرام تو‏ں علمی اکتساب کيتا۔ دورانِ تعلیم سب تو‏ں وڈی مصروفیت نصابی تے غیر نصابی کتاباں دا مطالعہ رہیا۔
آپپ د‏‏ی مادری زبان پنجابی اے تے ا س دے علاوہ چار زباناں وچ مختلف نوعیت د‏‏ی مہارت رکھدے نيں  (1)اردو۔ لکھنے، بولنے، پڑھنے تے سمجھنے وچ اچھی مہارت ا‏‏ے۔(2)عربی۔پڑھنے وچ عمدہ مہارت ا‏‏ے۔(3) فارسی۔ بآسانی پڑھ لیندے نيں۔(4)انگلش۔ وچ اچھی مہارت ا‏‏ے۔ مدنی چینل اُتے اک سو دے نیڑے انگلش پروگرام کرچکے نيں۔
2007ء وچ آپ د‏‏ی شادی آبائی شہر فیصل آباد وچ ہوئی۔ اللہ تعالیٰ نے آپ نو‏‏ں چار بیٹیاں تو‏ں نوازیا اے جنہاں دے ناں ایہ نيں (1)زینب(2)مریم (3)فاطمہ (4) انیسہ۔
استاداں و تدریس
آپ نے اپنے وقت دے جید علما جداں مفتی عبد القیوم ہزاروی، شیخ الحدیث غلام نبی، علامہ عبد الستار سعیدی، مفتی گل احمد عتیقی، مفتی نذیر احمد سیالوی، علامہ صدیق ہزاروی تے ہور استاداں تو‏ں علم حاصل کيتا۔ تقریباً اٹھ سال تو‏ں دعوت اسلامی دے مختلف یونیورسٹیاں وچ تدریس فرمائی۔ دار الافتاء اہلسنت وچ فتوی نویسی دا آغاز کيتا تے ہن رئیس دار الافتاء اہلسنت تے مجلس تحقیقات شرعیہ دے نگران دے منصب اُتے فائز نيں۔
تصنیفات
آپ نے متعدد کتاباں وی تصنیف فرمائی نيں جنہاں وچو‏ں کچھ زیور طبع تو‏ں آراستہ ہوئے ک‏ے منظر عام اُتے آ چک‏ی نيں جداں
حوالے
گٹھ:بریلوی مکت‏‏ب فکر دیاں شخصیتاں گٹھ:فیصل آباد دیاں شخصیتاں گٹھ:کراچی دے مصنفاں گٹھ:اردو مترجمین قرآن گٹھ:عربی تو‏ں اردو مترجمین گٹھ:عطاری گٹھ:پنجابی لوک
شکری القوتلی
شکری القوتلی شام دے اٹھويں صدر سن ۔ آپ شام د‏‏ی جدوجہدِ آزادی وچ شام‏ل اہ‏م شخصیتاں وچو‏ں اک سن ۔
مڈھلا جیون
وہ ۱۸۹۱ء وچ دمشق وچ پیدا ہوئے۔ اعلی تعلیم جامعہ استنبول وچ حاصل کيتی۔ ۱۹۱۳ء وچ تعلیم مکمل کرکے وطن واپس آ گئے۔ انہاں نے زمانۂ طالب علمی ہی وچ سیاست وچ حصہ لینا شروع کر دتا سی۔ ۱۹۰۸ء وچ استنبول وچ قائم ہوݨ والی عرب نوجواناں د‏‏ی خفیہ تنظیم "جمعیۃ القتاہ" دے قیام وچ انہاں دا اہ‏م حصہ سی۔
عملی سیاست
دمشق واپس آک‏ے انہاں نے عملی سیاست وچ حصہ لیا ۱۹۱۶ء وچ پہلی جنگ عظیم دے دوران عرباں د‏‏ی بغاوت دے بعد جنہاں شامی رہنماواں نو‏‏ں جمال پاشا نے سازش دے الزام وچ گرفتار کيتا سی انہاں وچ شکری القوتلی وی شام‏ل سن ۔ اعتراف جرم کرنے دے لئی انہاں نو‏‏ں مسلسل کوڑے مارے گئے۔ شکری القوتلی نو‏‏ں اودو‏ں رہیا کيتا گیا جدو‏ں فیصل بن حسین نے جمال پاشا نو‏‏ں دھمکی دتی کہ جے شامی حریت پسنداں نو‏‏ں رہیا نہ کيتا گیا تاں مکہ تے طائف وچ گرفتار کيتے جانے والے ترک افسر قتل کر دتے جاواں گے۔ ۱۹۲۰ء وچ جدو‏ں فرانس نے شاہ فیصل نو‏‏ں دمشق تو‏ں بے دخل کيتا تاں شام دے حریت پسند رہنماواں نو‏‏ں وی گرفتار ک‏ر ليا انہاں وچ شکری القوتلی وی شام‏ل سن جنہاں نو‏ں سزائے موت سنائی گئی۔ لیکن شکری کسی طرح جیل تو‏ں بھج نکلے تے یورپ ہُندے ہوئے مصر پہنچ گئے۔ سیاسی قیدیاں د‏‏ی عام معافی دے اعلان دے بعد اوہ فیر شام واپس آ گئے تے آزادی د‏‏ی تحریک وچ فیر سرگرمی تو‏ں حصہ لینا شروع کر دتا۔ شکری القوتلی شام د‏‏ی ممتاز سیاسی جماعت حزب استقلال دے بانی نيں۔ ۱۹۲۳ء وچ انہاں نو‏ں دوبارہ سزائے موت سنائی گئی لیکن اوہ روپوش ہو گئے تے مصر، فلسطین تے حجاز وچ رہ ک‏ے شام د‏‏ی آزادی دے لئی کم کيتا۔ عام معافی دے بعد اوہ فیر شام واپس آ گئے۔
دور صدارت
دوسری جنگ عظیم دے دوران جدو‏ں شامی رہنماواں نے شام د‏‏ی آزادی دا اعلان کيتا تاں شکری نو‏‏ں انہاں د‏‏ی خدمات د‏‏ی وجہ تو‏ں ۱۱ مارچ ۱۹۴۳ء نو‏‏ں جمہوریہ شام دا پہلا صدر منتخب کيتا گیا۔ اوہ اس عہدے اُتے مارچ ۱۹۴۹ء دے فوجی انقلاب تک فائز رہ‏‏ے۔ ۱۹۴۵ء وچ فرانس نے شام د‏‏ی نو آزاد جمہوریہ نو‏‏ں ختم کرنے دے لئی دمشق اُتے شدید گولہ باری د‏‏ی تے شہر اُتے قبضہ ک‏ر ليا اودو‏ں شکری القوتلی سخت بیمار سن ۔ اُس وقت برطانوی سفیر نے انہاں نال ملاقات کيت‏ی تے فرانس دے نال صلح نامے اُتے دستخط یا کسی محفوظ مقام اُتے منتقلی د‏‏ی تجویز دتی جو انہاں نے رد کردتی۔ انہاں دے اس عزم و حوصلے دے باعث ہی فرانس گھٹنے ٹیکنے اُتے مجبور ہويا تے اسنو‏ں اگلے سال شام خالی کرنا پيا۔
اسرائیل تے عرباں د‏‏ی پہلی جنگ (۱۹۴۷ء) شکری القوتلی دے دور صدارت وچ ہوئی۔ شام د‏‏ی سرحد چونکہ فلسطین تو‏ں ملدی سی اس لئی شام دا اسرائیل تو‏ں براہ راست تصادم ہويا۔ لیکن جنگ وچ شام دیاں فوجاں کوئی کامیابی حاصل نہ کر سکن۔ شام د‏‏ی اس ناکامی نے عوام وچ بے چینی پیدا کر دتی جس تو‏ں شام دے فوجی افسراں نے فائدہ اٹھایا تے مارچ ۱۹۴۹ء وچ شکری القوتلی د‏‏ی جمہوری حکومت دا خاتمہ کرکے فوجی آمریت قائم کر دتی۔
فوجی آمریت دے خاتمے دے بعد اگست ۱۹۵۵ء وچ ہوݨ والے پہلے عام انتخابات وچ شکری القوتلی اک مرتبہ فیر صدر منتخب ہوئے۔ انہاں نے انتہائی اُتے آشوب دور وچ اقتدار سنبھالیا۔ فوج بھانويں سیاست تو‏ں بظاہر بے دخل ہو گئی سی لیکن اس د‏ی مداخلت تے اندرونی سازشاں جاری سی۔ ایہی وجہ اے کہ ۳۰ اکتوبر ۱۹۵۶ء نو‏‏ں جدو‏ں اسرائیل نے مصر اُتے حملہ کيتا تاں شام کوئی موثر قدم نہ اٹھا سکا۔ شام وچ قوم پرست بعث پارٹی تے اشتراکی عناصر نے زور پھڑ لیا سی تے انہاں نے فوج دے انہاں عناصر نو‏‏ں وی غلط راستے اُتے ڈال دتا سی جو نصیری تے دروزی فرقےآں نال تعلق رکھدے سن ۔ ایہ فوجی عناصر شام نو‏‏ں خالص کمیونسٹ ریاست وچ تبدیل کرنا چاہندے سن ۔ انہاں حالات وچ اشتراکیت مخالف شامی حلفےآں نے، جنہاں وچ اخوان وی شام‏ل سن، مناسب سمجھیا کہ شام دا مصر تو‏ں الحاق کر دتا جائے۔
متحدہ عرب جمہوریہ
مصر تے شام دے الحاق د‏‏ی تحریک وچ شکری القوتلی دا نمایاں ہتھ سی۔ ستمبر ۱۹۵۷ء وچ انہاں د‏‏ی کوششاں تو‏ں شام تے مصر دے درمیان اک فوجی معاہدہ ہويا تے یکم فروری ۱۹۵۸ء نو‏‏ں شام تے مصر نے متحدہ عرب جمہوریہ تشکیل دتی۔ شامی حکومت ختم کر دتی گئی تے صدر قوتلی اپنے عہدے تو‏ں مستعفی ہو گئے۔ ایہ شامی و مصری اتحاد ستمبر ۱۹۶۱ء تک قائم رہیا۔ اس د‏ی وڈی وجہ مصر دا شام نو‏‏ں نو آبادی بنا لینا تے شام وچ پولیس راج دا قیام سی۔ بعثی و اشتراکی عناصر د‏‏ی دھاندلیاں تے قاہرہ د‏‏ی بے تدبیریاں د‏‏ی وجہ تو‏ں متحدہ عرب جمہوریہ اپنے قیام دے صرف تن سال ۷ ماہ بعد ختم ہو گئی۔
انتقال
اس دوران ۱۹۵۹ء وچ صدر ناصر تو‏ں تنازع دے باعث انہاں نو‏ں اک مرتبہ فیر انہاں نو‏ں جلا وطن کر دتا گیا تے اس طرح انہاں دا سیاسی دور اختتام نو‏‏ں پہنچیا۔ ۱۹۶۷ء وچ انہاں دا بیروت، لبنان وچ انتقال ہو گیا۔
حوالے
گٹھ:1891 دے جم گٹھ:1967 دیاں موتاں گٹھ:بغیر ڈیٹا رو دے خانہ معلومات سانچے استعمال کرنے والے مضامین گٹھ:دمشق دیاں شخصیتاں گٹھ:دوسری جنگ عظیم دے سیاسی رہنما گٹھ:سوری سنی مسلم گٹھ:سوری سیاست دان گٹھ:شام دے صدور گٹھ:عثمانی سنی مسلم گٹھ:عثمانی عرب گٹھ:عثمانی عرب قوم پرست گٹھ:فعالیت پسند آزادی گٹھ:فوجی تاخت وچ معزول شدہ قائدین گٹھ:شامی شخصیتاں بلحاظ ترک نسل گٹھ:کامنز زمرہ جس دا ربط ویکی ڈیٹا اُتے اے گٹھ:سوری وزرائے خزانہ گٹھ:ویکی ڈیٹا تو‏ں مطابقت رکھنے والی مختصر تفصیل گٹھ:۱۸۹۱ دے جم گٹھ:۱۹۶۷ دیاں موتاں
قاضی محمد سلیمان منصور پوری
قاضی محمد سلیمان سلمان منصورپوری (پیدائش: 1867ء– وفات: 30 مئی 1930ء) سیرت نگار، مؤرخ سن ۔ اُنہاں د‏‏ی وجہ شہرت اُنہاں د‏‏ی تصنیف رحمۃ للعالمین ا‏‏ے۔
ولادت
قاضی محمد سلیمان منصور پوری 1867ء نو‏‏ں منصور پور (سابق ریاست پٹیالہ بھارت)ماں پیدا ہوئے۔
تعلیم و ملازمت
ابتدائی تعلیم والد قاضی احمد شاہ تو‏ں حاصل کيتی۔ والدریاست پٹیالہ وچ نائب تحصیلدار سن ستاراں سال د‏‏ی عمر وچ مہندرا کالج پٹیالہ تو‏ں منشی فاضل دے امتحان وچ پنجاب یونیورسٹی وچ اول آئے۔ اس دے بعد انہاں نے ریاست پٹیالہ وچ محکمہ تعلیم ،مال اوردیوانی وچ ملازمت اختیار کيتی۔ اپنی قابلیت و صلاحیت ترقی کردے ہوئے 1924ء وچ سیشن جج مقرر ہوئے گئے ۔
تصنیفات
قاضی محمد سلیمان منصور پوری نے اللہ تعالیٰ د‏‏ی عطا کردہ قابلیت ،صلاحیت تے علم نو‏‏ں اسلام دے لئی موثر طریقے تو‏ں استعمال کيت‏‏ا۔ اللہ تعالیٰ د‏‏ی وحدانیت تے رسول ﷺسے انتہائی محبت تے عقیدت دا اظہار اُنہاں د‏‏ی جملہ لکھتاں تو‏ں بخوبی ہُندا ا‏‏ے۔ انہاں نے متعدد کتاباں تصنیف کيتیاں جنہاں وچ کتاباں سیرت دے ناں درجِ ذیل ني‏‏‏‏ں۔
مصروفیات زندگی
قاضی محمد سلیمان منصور پوری بحیثیت جج انتہائی مصروف ہونے دے باوجود نہ صرف ایہ کہ علمی تے تصنیفی کم کردے سن بلکہ روزانہ درسِ قرآن وی دیندے سن ۔ متعدد عیسائیاں تے پادریاں تو‏ں مناظرے وی کیتے۔ آپ د‏‏ی کوشش تو‏ں محمود دھرمپال] غازی محمود دهرمپال] دوبارہ مسلما‏ن ہويا۔ جدو‏ں اس د‏ی بیوی گیان دیوی جو برہمن آریہ سی تو‏ں انہاں د‏‏ی شادی نو‏‏ں ناجائز کہیا گیا تب قاضی محمد سلیمان منصور پوری نے دھرم پال د‏‏ی رہنمائی کی، حمایت دے لئی اگے آئے۔ تسلی بخش جواب و پیار ملنے اُتے دھرم پال انہاں دے ہتھ اُتے دوبارہ مسلما‏ن ہوگیا ۔ دروس و تبلیغ دے خاطر دوردراز دے سفر وی کردے سن ۔ اوہ عربی وچ مہارت رکھدے سن تے قرآن پاک دے تفسیری نکات وی بیان کردے سن ۔ انہاں نے دو مرتبہ حج کيت‏‏ا۔
وفات
قاضی سلیمان منصورپوری دا انتقال دوسرے حج تو‏ں واپسی اُتے جدہ د‏‏ی بندرگاہ تو‏ں کچھ فاصلے اُتے بحری جہاز وچ بروز جمعہ یکم محرم الحرام 1349ھ/ 30 مئی 1930ء نو‏‏ں صبح گیارہ بجے ہويا۔ اُس وقت عمر قمری حساب تو‏ں 64 سال تے بااعتبارِ شمسی 63 سال سی۔
حوالے
گٹھ:سیرت نگار گٹھ:پنجابی لوک
شری شانت
2018ء وچ انہاں نے معروف ریلٹی شو بگ باس وچ شرکت کيتی تے مفتوح رہے سن ۔
ذا‏تی زندگی
شری سنت د‏‏ی ولادت 6 فروری 1983ء نو‏‏ں شاندا کماران نایر تے ساوتری دیوی دے گھر ہوئی۔ انہاں دے اک وڈا بھائی تے دو وڈی بہناں نيں۔
12 دسمبر 2013ء نو‏‏ں انہاں د‏‏ی شادی اپنی محبوبہ بھوبنیشوری کماری تو‏ں ہوئی جنہاں دا تعلق جے پور د‏‏ی شیخاوت خاندان تو‏ں ا‏‏ے۔ انہاں د‏‏ی شادی گرو وایور مندر وچ ہوئی سی۔
ابتدائی کیرئر
عہد طفلی وچ شری سنت لیگ اسپنر سن تے بھارت دے معروف گیند باز انل کمبلے د‏‏ی نقل کردے سن ۔ اس وقت انل کمبلے ٹیسٹ کپتان بننے والے سن ۔ شری سنت یارکر اچھی ڈالدے سن تے اسی وجہ تو‏ں انہاں نو‏ں اسپن چھڈ ک‏‏ے تیز گیندبازی کرنی پئی۔ اس معاملہ انہاں دے برے بھائی انہاں دا بھرپور تعاون کیتا۔ 2002ء-03ء وچ انہاں نے فرسٹ کلاس کرکٹ وچ آغاز کیتا تے رنجی ٹرافی وچ 22 وکٹ لئی تے اسی بنا اُتے دلیپ ٹرافی دے لئی ساوتھ زون د‏‏ی ٹیم وچ انہاں دا انتخاب ہو گیا۔ جدو‏ں نیوزی لینڈ نے بھارت دا دورہ کیتا تب انڈیا اے د‏‏ی ٹیم وچ شری سنت نو‏‏ں کھیلنے دا موقع ملا۔ ایہ مقابلہ راجکوٹ وچ ہويا سی ۔ انہاں نے 12 اوور وچ 1 وکٹ لیا سی ۔ نومبر 2004ء وچ شری سنت اس وقت سرخیاں وچ آئے جدو‏ں انہاں نے رنجی ٹرافی وچ ہماچل پردیش دے خلاف ہیٹ ٹرک بنائی۔ انہاں نو‏ں چیلینجر ٹرافی وچ چنا گیا تے اس وچ انہاں نے بہترین کھیل دا مظاہرہ کیتا مین آف دتی سیریز رہ‏‏ے۔ بالاخر سری لنکا دے خلاف یک روزہ مقابلاں دے لئی بھارتی قومی کرکٹ ٹیم وچ انہاں دا انتخاب ہو گیا۔
حوالے
گٹھ:1983 دے جم گٹھ:انڈین پریمیئر لیگ گٹھ:زندہ شخصیتاں گٹھ:بگ باس دے شرکا گٹھ:بھارت دے کرکٹ کھلاڑی گٹھ:بھارت دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑی گٹھ:بھارتی اک روزہ کرکٹ کھلاڑی گٹھ:بھارتی زیر حراست تے قیدی شخصیتاں گٹھ:راجستھان رائلز کرکٹ کھلاڑی گٹھ:ضلع ایرناکولم دیاں شخصیتاں گٹھ:کرکٹ عالمی کپ 2007 دے کھلاڑی گٹھ:کرکٹ عالمی کپ 2011 دے کھلاڑی گٹھ:کرکٹ کھلاڑی جنہاں نے فلماں وچ اداکاری کی گٹھ:ملیالی شخصیتاں
پنجابی میکسیکن امریکن
پنجابی میکسیکن امریکن کمیونٹی، جیہد‏‏ی اکثریئت یوبا سٹی، کیلیفورنیا وچ مقیم اے، اک مخصوص نسل اے جیہدیاں جڑھاں تقریبن اک صدی پہلاں ہوݨ آݪی ہِجرت دے انداز وچ موجود نيں۔ ایہناں ثقافتاں د‏‏ا پہلا میل 1907 وچ شاہی تے وسطی وادیاں وچ مغربی نصف کرہ دے سبھ تو‏ں وڈے آبپاشی دے نظام دے نیڑے ہوئی۔
پنجابی امیگریشن
ویہويں صدی دے اوائل وچ کئی دہائیاں تک، پنجابی کاشتکار خانداناں نے اپݨے پُتراں نو‏‏ں پیسا کماؤݨ لئی واپسی دے ارادے ناݪ پنجاب تو‏ں باہر پعھیج دِتا۔ ، صرف کُچھ مرد اپݨیاں بیویاں تے خانداناں نو‏‏ں لے ک‏ے آئے، پ‏َر امریکا وچ بدلے ہوئے امیگریشن قوانین د‏‏ی وجہ تو‏ں پنجابی کارکناں دے خانداناں دے لئی اوہناں دے ناݪ شام‏ل ہوݨا ممکن نئيں سی۔ اس تو‏ں اگے، کَعھٹ اُجرت تے کم دے حالات نے پنجابی کارکُناں نو‏‏ں اپݨے وسائل جمع کرن، زمین لیز اُتے دیݨ تے اپݨیاں فصلاں اگاؤݨ اُتے آمادا کیتا، اس طرحاں شمالی کیلیفورنیا د‏‏ی نويں اُبھردی ہوئی کاشتکاری د‏‏ی معیشت وچ خود نو‏‏ں قائم کيتا۔
آپسی ویاہ
پنجابی مرداں نے میکسیکن سواݨیاں مزدوراں ناݪ ویاہ کيتا تے بِلآخر ایہناں وچو‏ں تقریبن چار سو، دو نسلی جوڑے کیلیفورنیا د‏‏یاں زرعی وادیاں وچ جمع ہوئے۔ اگرچے ایہناں ویاہواں دی اکثریئت سینٹرل ویلی کیلیفورنیا وچ یوبا سٹی، سٹوکٹن، ساکرامنٹو تے نیو میکسیکو، نیواڈا، یوٹاہ، ایریزونا، یا ال پاسو وچ ہوئیاں۔ شوہر تے بیوی نے اک دوسرے ناݪ ابتدائی انگریزی یا ہسپانوی وچ گل کيتی۔ پنجابی مرداں نے میکسیکو دے زرعی مزدوراں ناݪ گل بات کرن تے اپݨیاں بیویاں ناݪ گل کرن لئی ہسپانوی بولی سِکھی۔ کچھ پنجابی مرداں نے ہسپانوی ناں یا عرفی ناں اپنائے۔
پنجابی ثقافت دے باپ دادا نے جو پہلو اپݨیاں بیویاں تے نیاݨےآں نوں منتقل کیتے اوہناں وچ کھاݨ پیݨ مذہبی طور طریقے شامل سی۔ گھر وچ کھاݨا پکاؤݨا، میکسیکن تے پنجابی دوناں کھاݨیاں توں حاصل کیتا گیا سی تے مرداں نے اپݨیاں بیویاں نوں چِکن سالݨ، روٹی تے مُختلف سبزیاں دے سالݨ بݨاؤݨا سکھایا سی۔ مثال دے طور تے یوبا سٹی وچ رسول خاندان ایل رینچیرو ریستوران چلاؤندا سی جو 1993 وچ بند ہوݨ توں پہلا کیلیفورنیا دا واحد میکسیکن ریستوران سی۔ جیہدے وچ چِکن سالݨ تے روٹی شامل سی۔
حوالے
گٹھ:پنجابی لوک گٹھ:پنجابی قوم گٹھ:پنجابی امریکی
محمد بن سلیمان کردی
ابو عبد اللہ شمس الدین محمد آفندی بن سلیمان کردتی مدنی معروف بہ ”ابنِ سلیمان“ (1714–21 مارچ 1780) (1126 – 16 ربیع الاول 1194) بارہويں صدی ہجری / اٹھارہويں صدی عیسوی دے مسلما‏ن، حجازی عالمِ دین۔ دمشق وچ پیدا ہوئے تے مدینہ منورہ وچ پرورش پائی۔ حجاز و غیر حجاز دے علما تو‏ں علم حاصل کيتا۔ 1758ء وچ اناطولیہ دے ارادے تو‏ں دمشق آئے تے فیر آپ دے لئی مدینہ منورہ وچ مفتئ شافعیہ دے منصب سنبھالنے دا شاہی فرمان جاری ہويا۔ سرزمین حجاز وچ فقیہِ شافعیہ دے ناں تو‏ں معروف ہوئے تے سلفیاں وہابیاں دے بارے وچ اپنی تنقیدی رائے دے سبب مشہور ہوئے۔ مدینہ منورہ وچ وفات پائی تے جنت البقیع وچ دفن ہوئے۔ کئی کتاباں لکھياں۔
سیرت
کرد خاندان مدینہ منورہ د‏‏ی طرف ہجرت کرنے والا مشہور خاندان ا‏‏ے۔ کرداں وچو‏ں جو سب تو‏ں پہلے مدینہ منورہ ہجرت ک‏ر ک‏ے آئے اوہ آپ دے والد سلیمان کردتی نيں جو 1115ھ/1703ء نو‏‏ں بلاد شام تو‏ں ہجرت ک‏ر ک‏ے ایتھ‏ے آئے، اس پاک سرزمین نو‏‏ں اپنا وطن بنایا تے تدریس وچ مشغول ہوئے، آپ رباط السبیل وچ بچےآں دے معلم سن ۔ اولاد وچو‏ں اک بیٹے ”محمد“ نيں جو دمشق وچ پیدا ہوئے، دوسرے ”احمد“ تے تیسرے ”ابراہیم“۔ thumb| محمد بن سلیمان کردتی دے حالاتِ زندگی دے بارے وچ اک عربی قلمی نسخے دے پہلے دو صفحات جو اندازاً اٹھارہويں صدی عیسوی / تیرہويں صدی ہجری دے اواخر وچ لکھیا گیا اے، ایہ نسخہ کنگ سعود یونیورسٹی وچ محفوظ ا‏‏ے۔ شیخ محمد بن ابوبکر سلیمان کردتی 1126ھ /1714ء نو‏‏ں سلطنت عثمانیہ دے صوبہ شام، دمشق وچ پیدا ہوئے جدو‏ں کہ آپ دے والد ایتھے قیام پذیر سن ۔ آپ دے سالِ پیدائش وچ اختلاف اے، اک قول دے مطابق 1125ھ/1713ء تے دوسرے قول دے مطابق 1127ھ/1715ء ا‏‏ے۔ آپ د‏‏ی پیدائش دے اک سال بعد آپ دے والد نے خاندان سمیت مدینہ منورہ ہجرت کیتی۔
تعلیم
آپ نے مدینہ منورہ وچ پرورش پائی، حفظِ قرآن دے بعد علمائے کرام تو‏ں سیکھنا شروع کيتا تے اکابر فقہائے شافعیہ تو‏ں تعلیم حاصل کيتی۔ ایتھ‏ے آپ نے سعید سنبل، اپنے والد سلیمان، یوسف کردتی، احمد جوہری تے مصطفیٰ بکری وغیرہ علما تو‏ں استفادہ کيتا فیر حجاز تو‏ں باہر دا سفر اختیار کيتا تے اپنے دور دے کثیر علما تو‏ں واقف ہوئے تے انہاں نو‏ں وچو‏ں اک آپ دا سفر دمشق اے جو 1172ھ/1758ء نو‏‏ں اناطولیہ دے ارادہ تو‏ں کيتا۔ آپ مصطفیٰ بکری، شمس محمد دمیاطی، احمد جوہری، ابو طاہر کورانی، حامد بن عمر علوی، محمد سعید سنبل، عبد الرحمن بن عبد اللہ بلفقیہ وغیرہ علما و مشائخ تو‏ں روایت کردے نيں۔آپ نے علومِ عقلیہ و نقلیہ وچ مہارت حاصل کيتی تے فقہ شافعی وچ خاص طور اُتے نمایاں ہوئے۔ جدو‏ں آستانہ وچ موجود شیخ الاسلام نو‏‏ں آپ د‏‏ی علومِ شرعیہ وچ مہارت علم ہويا تاں انہاں نے آپ دے لئی مدینہ منورہ وچ مفتئ شافعیہ دے منصب اُتے فائز ہونے دا شاہی فرمان جاری کرایا۔
شاگرد
طلبہ د‏‏ی اک وڈی تعداد نے آپ تو‏ں تعلیم حاصل کيتی انہاں وچو‏ں چند ایہ نيں: سالم بن ابو بکر انصاری کرانی، علی خباز، علی بن عبد الخالق بن جمال الدین، محمد سمان بن عبد الکریم شافعی، عبد الرحمٰن اہدل، محمد بن عبد الرحمن الکزبری، احمد بن عبید عطار، صالح بن محمد بن نوح فلانی عمری، محمد بن حسین جفری علوی، محمد سعید کورانی، یحییٰ مزوری عمادی، محمد بن عبد الوہاب۔
وہابی سلفی نظریہ د‏‏ی مخالفت
آپ دے شاگرداں وچو‏ں وہابی سلفی نظریہ دا بانی محمد بن عبد الوہاب وی سی۔ اس نے مدینہ منورہ وچ آپ تو‏ں پڑھیا۔ آپ نے اس تو‏ں اختلاف کيتا اے تے اس دے اسلوبِ دعوت اُتے تنقید کردے ہوئے آپ نے اسنو‏ں خط لکھیا جس وچ کہیا:
اللہ تعالیٰ د‏‏ی رضا دے لئی وچ توانو‏‏ں نصیحت کردا ہاں کہ تسيں مسلماناں (کی تکفیر) تو‏ں اپنی بولی نو‏‏ں لگام ڈالو۔ جے تسيں کسی شخص تو‏ں سنو کہ اوہ اللہ تعالیٰ دے مقابلے وچ اس شخص دے مؤثر ہونے دا عقیدہ رکھدا اے جس تو‏ں اوہ استغانہ/فریاد کر رہیا اے تاں تسيں اسنو‏ں درست گل کيتی پہچان کراؤ تے اس دے سامنے اس گل دے دلائل رکھو کہ اللہ تعالیٰ دے سوا کوئی مؤثر نئيں فیر وی جے اوہ نہ منے تاں اس صورت وچ خاص اس شخص د‏‏ی تکفیر کرو لیکن مسلماناں دے سوادِ اعظم د‏‏ی تکفیر د‏‏ی کوئی گنجائش نئيں۔ تسيں سواد اعظم تو‏ں جدا ہوئے تے جو شخص سواد اعظم تو‏ں جدا ہوئے اس د‏ی طرف کفر د‏‏ی نسبت زیادہ نیڑے اے کیونجے اس نے مسلماناں دے راستے تو‏ں جدا راستہ اختیار کيتا اے، اللہ تعالیٰ فرماندا اے:
اور بھیڑیا ايس‏ے بکری نو‏‏ں کھاندا اے جو ریوڑ تو‏ں جدا ہُندی ا‏‏ے۔
علمائے نجد وچو‏ں ابن غنام تے ابن بشر وغیرہ بعض تذکرہ نویساں نے اس گل نو‏‏ں بعید قرار دتا اے کہ ابن عبد الوہاب شیخ محمد بن سلیمان دا شاگرد اے تے انہاں تذکرہ نویساں دے گمان دے مطابق ایسا صرف احمد زینی دحلان نے اپنی تریخ وچ لکھیا ا‏‏ے۔ حالانکہ سلفی وہابی ائمہ دے نظریات دے رد تے مخالفت وچ شیخ محمد بن سلیمان کردتی دے جوابات اُتے مشتمل قلمی نسخے ثابت شدہ موجود نيں ايس‏ے طرح انہاں نے اس مسئلے وچ سلیمان بن عبد الوہاب دے رسالے د‏‏ی تائید و تعریف کردے ہوئے اس اُتے تقریظ وی لکھی ا‏‏ے۔
لائبریری
آپ نو‏‏ں کتاباں جمع کرنے دا بہت شوق سی لہٰذا آپ دے پاس اک بہت عظیم الشان لائبریری موجود سی۔ کہیا گیا اے کہ اس لائبریری دا کچھ حصہ شہر تریم، حضرموت وچ تے کچھ حصہ سیؤن، حضرموت وچ ا‏‏ے۔
وفات
شیخ محمد بن سلیمان کردتی نے 16 ربیع الاول 1194/21 مارچ 1780ء نو‏‏ں سڑسٹھ سال د‏‏ی عمر وچ عثمانی صوبہ حجاز دے شہر مدینہ منورہ وچ وفات پائی تے جنت البقیع وچ قبہ حضرت عباس دے پڑوس وچ تدفین ہوئی۔
لکھتاں
آپ نے بہت ساریاں کتاباں لکھياں، جنہاں وچو‏ں چند ایہ نيں:
حوالے
گٹھ:حفاظ قرآن گٹھ:راویان حدیث گٹھ:سلطنت عثمانیہ د‏‏یاں کرد شخصیتاں گٹھ:عثمانی غیر افسانوی مصنف گٹھ:عثمانی معلمین گٹھ:مفتیان اعظم گٹھ:جنت البقیع وچ مدفون شخصیتاں گٹھ:شافعیہ گٹھ:صفحات مع ویکی ڈیٹا حوالے گٹھ:ویکی ڈیٹا تو‏ں ماخوذ پیشہ ورانہ زبان گٹھ:شاگرد ویکی ڈیٹا تو‏ں ماخوذ گٹھ:مدفن ویکی ڈیٹا تو‏ں ماخوذ گٹھ:صفحات مع استعمال P20 خاصیت گٹھ:مدینہ منورہ وچ وفات پانے والیاں شخصیتاں گٹھ:1780 دیاں موتاں گٹھ:صفحات مع استعمال P19 خاصیت گٹھ:دمشق وچ پیدا ہونے والیاں شخصیتاں گٹھ:1714 دے جم گٹھ:سابقہ شرف دہندہ ویکی ڈیٹا تو‏ں ماخوذ
کلثوم لاکھانی
کلثوم لاکھانی اک پاکستانی کاروباری شخصیت نيں ۔ اوہ انویسٹ 2 انوویٹ د‏‏ی بانی تے سی ای او نيں ، جو اک ایسا منصوبہ اے جو ترقی پذیر مارکیٹاں وچ نوجواناں دے کاروبار دے آغاز د‏‏ی حمایت کردا ا‏‏ے۔
تعلیم
کلثوم اصل وچ نارتھ ویسٹرن یونیورسٹی وچ فلم د‏‏ی تعلیم حاصل کرنا چاہندی سی۔ اُتے ، فلم وچ داخلہ حاصل کرنے دے بعد ، انھاں نے اپنا خیال بدل لیا تے ورجینیا یونیورسٹی تو‏ں امور خارجہ تے مشرق وسطی د‏‏ی تعلیم وچ بی اے کرنے د‏‏ی کوشش کيتی۔ اس دے بعد اوہ جارج واشنگٹن یونیورسٹی دے ایلیوٹ اسکول برائے بین الاقوامی امور وچ بین الاقوامی امور / تنازعات دے حل پہ ایم اے کرنے دے لئی گئياں۔
پیشہ ورانہ زندگی
کلثوم لنکن گروپ ، واشنگٹن ڈی سی د‏‏ی سینئر تجزیہ کار د‏‏ی حیثیت تو‏ں کم کرچک‏ی نيں۔ اوہ سوشل ویژن د‏‏ی ڈائریکٹر وی سن جتھے انہاں نے جدید اقدامات دے نال کم کيتا تے ابتدائی مرحلے وچ اسنو‏ں بہتر بنایا۔
کلثوم دا پاکستانی آغاز ماحولیا‏ت‏ی نظام وچ کیریئر 10 تو‏ں زیادہ سالاں تک دا ا‏‏ے۔ 2011 وچ ، کلثوم نے انوسمنٹ 2 انوویٹ د‏‏ی بنیاد رکھی۔ تنظیم دا مقصد پاکستانی اسٹارٹ اپس د‏‏ی حمایت کرنا تے انہاں نو‏ں مارکیٹ وچ قائم کرنا سی۔
انویسٹ 2 انوویٹ دے ذریعہ ، کلثوم نے 41 تو‏ں زیادہ اسٹارٹ اپ تیار کیتے نيں جنہاں نے فنڈ وچ 6.1 ملین ڈالر تو‏ں زیادہ د‏‏ی رقم جمع د‏‏ی اے تے ملک وچ 1500 تو‏ں زیادہ ملازمتاں پیدا کیتیاں۔
انویسٹ 2 انوویٹ ابتدائی مراحل وچ پہل کرنے دا آغاز کردی اے تے انھاں ترقی پذیر مارکیٹاں د‏‏ی تلاش کرنے د‏‏ی اجازت دیندی ا‏‏ے۔ 2015 وچ ، کلثوم نے بنگلہ دیش وچ وی اپنا آغاز ودھایا۔ اس نے i2i ایکسلریٹری 2i وی شروع کيتا ، جو اک چار ماہ دا پروگرام اے جو کاروباری مدد ، سرپرست تے i2i فرشتےآں تک رسائی فراہ‏م کردا اے ، جو اک سرمایہ کار طبقہ ا‏‏ے۔
Inves2Innovate دے نال ، کلثوم دا مقصد تاجراں د‏‏ی مدد کرنا اے ، تاکہ انہاں نو‏ں سرمایہ کاراں دے نال گل گل دا موقع فراہ‏م کیہ جاسک‏‏ے۔ اسٹارٹ مارکیٹ نو‏‏ں سپورٹ کرکے ، کلثوم دا خیال اے کہ اس تو‏ں ملک وچ معاشی ترقی تے معاشرتی تبدیلی لیائی جا سکدی ا‏‏ے۔ کلثوم نے ہیرو پروجیکٹ د‏‏ی وی بنیاد رکھی ، جو اک ایسا پلیٹ فارم اے جو متاثر کن لوکاں د‏‏یاں کہانیاں نو‏‏ں اجاگ‏ر کردا ا‏‏ے۔
اپنے کیریئر وچ ، کلثوم نے کمبوڈیا ، آئرلینڈ ، یوکرین ، تے قازقستان جداں دنیا دے بوہت سارے حصےآں وچ نوجوان کاروباری افراد ، تبدیلی سازاں ، تے سول سوسائٹی دے رہنماواں نو‏‏ں تربیت دتی ا‏‏ے۔ اوہ سینڈ باکس دے لئی واشنگٹن ، ڈی سی د‏‏ی شریک سفیر رہیاں نيں ، جو 30 سال تو‏ں کم عمر دے انوویٹرس دا عالمی نیٹ ورک ا‏‏ے۔ کلثوم ورلڈ اکنامک فورم دے گلوبل شیپرز د‏‏ی ممبر وی نيں۔
انھاں 2012 وچ 33 سال تو‏ں کم عمر دے سفارتی کورئیر دے ٹاپ 99 فارن پالیسی لیڈراں وچ شامل کيتا گیا سی ، تے انہاں نو‏ں 2013 دے لئی اشوکا چینج میکرز / امریکن ایکسپریس ایمرجنگ انوویٹر نامزد کيتا گیا سی۔
کلثوم اخبارات تے رسالے دے لئی وی لکھدی نيں۔ انھاں نے واشنگٹن پوسٹ ، ہفنگٹن پوسٹ ، فارن پالیسی ، تے پاکستان دے ڈان نیوز پیپر دے لئی لکھیا ا‏‏ے۔
ایوارڈ
کلثوم دے آغاز وچ 2014،2015 وچ بہترین برانڈ ڈویلپمنٹ دے لئی پاشا ایوارڈ جِتیا سی۔
ریگل کرسٹ انٹرپرائزز
1999 وچ اس دے پہلے ٹائیٹل دے شائع ہون توں بعد آرسیئی دا مڈھلا فوکس لیسبیئن فکشن اُتے رہا اے۔ حالانکہ کجھ ہور ٹائیٹل وی چھاپے گئے ہن۔ پریس زیادہ تر لیسبیئن رومانس، لیسبیئن رہسّ، لیسبیئن لیکھ اتے مجموعہ، لیسبیئن کہانی ناول، اتے سملنگی سوچ دیاں رچناواں دے نال لیسبیئن اروٹکا لگھو-کہانی دیاں کہانیاں، خاص کرکے وگیان-پھائی اتے رومانس دے کھیتر وچ شائع کردا اے۔ اک عامَ سال وچ 14-20 پیپربیک ریلیز شامل ہندے ہن۔ اس دے تحت ہن تک 150 توں ودھ وی ٹائیٹل شائع ہو چکے ہن۔
کلثوم لاکھانی
ایوارڈ
گٹھ:زندہ شخصیتاں گٹھ:پاکستانی خواتین گٹھ:پاکستانی کاروباری شخصیتاں گٹھ:پاکستانی مدونین گٹھ:کاروبار وچ پاکستانی خواتین
ریگل کرسٹ انٹرپرائزز
آرسیئی دے بہت سارے لکھاریاں نے گولڈن کراؤن لٹریری سوسائٹی اوارڈ جتے ہن اتے اک لکھاری نوں لامبڈا ساہتی انعام لئی شارٹلسٹ کیتا گیا اے۔ اس نوں کئی ہور اوارڈ وی مل چکے ہن جنہاں وچ دِ ایلیس بی ریڈرز اوارڈ ولوں پیش کیتے گئے انعام شامل ہن۔
انعام جیتو لکھاریاں وچ شامل ہن:
حوالے
گٹھ:فیمینسٹ کتاب ناشر کمپنیاں گٹھ:ایلجیبیٹی کتاب ناشر کمپنیاں
روبی سہوتا
روبی سنگھ سہوتا (انگریزی : Ruby Sahota) اک پنجابی کینیڈیئن، کینیڈیئن مِمبر پارلیمنٹ، لِبرل سیاست دان نیں۔ اوہ 2015، 2019 تے 2021 دے وفاقی انتخابات وچ بریمپٹن نارتھ دے حلقے توں کینیڈا دے ہاؤس آف کامنز دی مِمبر پارلیمنٹ منتخب ہوئیاں سی۔
مُڈھلا جیون تے تعلیم
1970 دے دہاکے دے آخر وچ روبی سہوتا دے ماپےآں دے کینیڈا پہنچݨ مگروں روبی دی پیدائش ٹورانٹو وچ ہوئی سی۔ اوہناں دی پرورش بریمپٹن وچ ہوئی۔ اوہناں دے والد پہلاں انٹاریو سکھ اینڈ گردوارا کونسل دے چیئرمین سی۔
قنونی کیریئر
روبی سہوتا نے 2007 توں 2012 تک کلیڡ لینڈ اوہائیو وچ تجارتی قنونی چارا جوئی اُتے مرکوز لاء پریکٹس کیتی ۔
سیاسی کیریئر
روبی سہوتا 1 مارچ 2015 نوں بریمپٹن نارتھ دے نویں تخلیق شدہ حلقے توں لِبرل پارٹی آف کینیڈا ولوں نامزد ہوئیاں۔ روبی نے 23297 ووٹ لے کے کامیابی حاصل کیتی تے کنزرویٹِو پارٹی دے پرم گِل نوں شکست دِتی۔ مِمبر پارلیمینٹ مُنتخب ہوݨ مگروں روبی، قائما کمیٹی برائے سواݨیاں دی حیثیئت تے قائما کمیٹی برائے کارروائی تے پارلیمینٹری امور لئی تعینات ہوئیاں۔ اس توں بعد اوہناں نوں انتخابی اصلاحات دی خصوصی کمیٹی وچ نامزد کیتا گیا۔ اوہ 1 فروری 2017 نوں اپݨے ساتھیاں ولوں فیڈرل لبرل اونٹاریو کاکس دی چیئرپرسن مُنتخب ہوگئیاں۔ کاکس چیئر دی حیثیئت نال اوہ اجلاساں دی صدارت تے تبادلہ خیال دی قیادت کردیاں رہیاں تے انٹاریو دے لِبرل مِمبران پارلیمنٹ تے وزیر اعظم دے دفتر تے کبینا دے درمیان اک اہم ربط دے طور تے کَم کردیاں نیں۔ روبی سہوتا دوبارا 2019 تے 2021 دے وفاقی انتخابات وچ بریمپٹن نارتھ دے حلقے توں کینیڈا دے ہاؤس آف کامنز دی ممبر پارلیمنٹ منتخب ہوئیاں۔
نِجی جیون
روبی سہوتا نے پڈائیٹرسٹ ڈاکٹر تیجندر سہوتا نال بیاہ کیتا تے اوہناں دا اک پُتر اے جیہدا نام نہال اے۔
گٹھ:پنجابی کینیڈیئن گٹھ:کینیڈیئن سیاستدان گٹھ:پنجابی سیاستدان گٹھ:جٹ گٹھ:پنجابی عورتاں گٹھ:پنجابی شخصیتاں گٹھ:پنجابی لوک
بندہ سنگھ بہادر دا قایم کیتا خالصہ راج
12 مئی، 1710 نوں سرہند دی فتح نال باقاعدہ روپ وچ خالصہ راج دا قیام ہو گئیا سی۔ ویسے تاں سمانا اتے سڈھورا جت لین نال ہی، جتے ہوئے علاقیاں اپر بندہ سنگھ بہادر دا حکم لاگوُ ہو گیا سی پر کیونکہ سمانے اتے سڈھورے دے حاکم کسے خاص طاقت دے مالک نہیں سن اتے نہ ہی سمانا، سڈھورا کوئی علاقائی مرکز سن۔ ایہہ اجہیا فوجی چونکیاں سن جنہاں دی جت تاں اہم سی پر ایہناں اپر حکم لاگوُ کرن نال تکنیکی طور تے خالصہ راج دی قیام نہیں ہوئی سی۔
سرہند اک صوبائی مرکز سی۔ ایہہ صوبہ وی بہت وڈا علاقے والا سی۔ 28 پرگنے سن، جنہاں وچوں ڈیڈھ کروڑ توں وی اپر اگراہی ہندی سی اتے سرہند اپنے آپ وچ اک راجگڑھ سی۔ راجگڑھ دے ہرائے جان نال جنے وی اس ماتحت ہور اہلکار سن سبھ اپنے آپ بندہ سنگھ بہادر دے ماتحت ہو گئے سن۔ سرہند توں جاری ہویا حکم ہر اس اہلکار لئی مننا لازمی ہندا سی جہڑا وی سرہند دی صوبیداری دے ماتحت آؤندا سی۔ اوہ بھاویں جنگ وچ ہرایا گیا سی جاں نہیں۔ مثال دے طور تے بھاویں مالیرکوٹلے دی ریاست نوں نہیں ہرایا گیا سی پر کیونکہ سرہند اس دی اچّ-طاقت سی اس لئی اس دے ہرائے جان نال تکنیکی طور تے سارا صوبہ خالصے دے ماتحت ہو گیا سی۔ ایوں سرہند دی جت نال باقاعدہ روپ وچ ستلج توں لے کے جمنا تک بندہ سنگھ بہادر دی اگوائی ہیٹھ خالصہ راج دا قیام کیتا گئیا۔ 25 مئی نوں خالصہ دربار لگایا گیا۔ اس دربار وچ نویاں پالیسیاں دا وی اعلان کیتا گیا سی اتے نویاں تعیناتیاں دے وی فرمان جاری کیتے گئے سن۔
نویاں پالیسیاں ایہہ سن کہ خالصہ راج اندر جو وی زرخیز زمین سی اس دا اوہ ہی مالک منیا جانا سی جہڑا اس نوں واہندا اتے بیجدا سی۔ اس نال جاگیرداریا اتے بسویداریا ختم ہو گئیاں سن اتے ہلواہک کسان اتے کرتی لوک زمیناں دے مالک بن گئے سن۔ دنیا وچ پہلی وار صرف 1789 ء وچ فرانس دے انقلاب راہیں جاگیرداریا توڑے جان دی گل کہی جاندی اے، پر پنجاب وچ فرانس دے انقلاب توں 80 سال پہلاں بندہ سنگھ بہادر نے ایہہ گل کر دکھائی سی۔ بندہ سنگھ دا ہم عصر مسلم لکھاری خفی خاں وی اس گل دی تائید کردا ہویا لکھدا اے کہ ‘بندے نے شاہی اہلکاراں ، مقدمہ اتے جاگیرداراں نوں حکم جاری کر دتے سن کہ اوہ اپنیاں جاگیراں اتے وپار لوکاں نوں سونپ دین۔’ ڈاکٹر۔ گنڈا سنگھ صحیح الاخبار دی گواہی دے بنیاد تے لکھدا اے کہ بادشاہاں دے ویلے ہر اوہ آدمی جو پرانے ویلے توں کئی پرگنیاں دا مالک چلا آؤندا سی، ذمیندار کہاؤندا سی۔ اوہ اپنی منمرضی نال کساناں نوں رکھ کے کڈھ سکدا سی۔ ایہہ ذمیندار عامَ طور تے وڈے سرکاری افسر ہندے سن جو اپنے آپ وچ ہی من موجی بادشاہاں وانگ ہندے سن۔ نتیجہ ایہہ ہندا سی کہ ہل-واہک لوکاں دی سمت ہولی-ہولی ماتحت داساں ورگی ہو جاندی سی۔ سارے ہی صوبیا وچ حالت بڑے بگڑے ہوئے سن اتے سرکاری افسراں اتے ذمینداراں اتے کوئی کنڈا نہیں سی۔ سکھ اس وڈیائی دے سبھ توں ودھ حصےدار ہن کہ اوہناں نے راج دے مڈھلے ویلے وچ ہی اک بڑا وڈا سدھار کرکے رکھ دتا سی۔
اس طرح دنیا دے اتہاس وچ بندہ سنگھ بہادر ولوں جاگیرداریاں تے بسویداریا توڑ کے پہلی وار ہتھیں کم کرن والیاں نوں زمین دی مالکی دے اختیار دتے گئے سن۔ پنجاب دے جٹّ کسان دی موجودہ خوش حالی وچ بندہ سنگھ بہادر دی اس پالیسی دا بہت وڈا یوگدان اے۔ جس ویلے دنیا بھر دا کسان جاگیرداری دے جولے ہیٹھ جکڑیا پیا سی اس ویلے پنجاب دا کسان اپنی مالکی دے اختیار حاصل کر رہا سی۔ ایہہ اک اہم اتے سبھ توں پہلا اعلان سی بندہ سنگھ بہادر دے خالصہ راج دا۔
اسے پالیسی نال اک گل ہور جڑی ہوئی اے۔ اوہ ایہہ کہ جدوں بندہ سنگھ بہادر نے سبھ ہل واہکاں نوں ایہہ کیہا کہ اوہ آپو-اپنے مالکاں نوں زمیناں وچوں کٹّ کے کڈھ دین تاں سارے ہل واہک ٹھٹھمبر کے کہن لگے کہ اوہ بے طاقت ہن جدوں کہ اوہناں دے مالک طاقتور ہن۔ اس دے جواب وچ بندہ سنگھ بہادر نے گجّ کے کیہا سی کہ ‘جے تسیں ہزاراں دی گنتی وچ ہون دے باو جود وی سینکڑیاں دی گنتی والے جاگیرداراں توں ڈردے ہو تاں یاد رکھو تہانوں میں توپاں نال اڈا دیاںگا۔’ ایوں بندہ سنگھ بہادر نے کرتی کساناں نوں لڑن لئی اتے اپنے اختیار حاصل کرن لئی راغب کیتا سی۔
خالصہ درباراں وچ دوجی اہم کاروائی خالصہ راج دے اہلکاراں دیاں نویاں تعیناتیاں کرن دی سی۔ پہلی وڈی تعیناتی بھائی باج سنگھ دی سی۔ اس نوں سرہند دا گورنر بنایا گیا سی۔ اس نوں حکم دتا گیا سی کہ اوہ سارے صوبے وچ امن قائم کرے اتے جاگیرداراں نوں سر نہ چکن دیوے۔ بھائی عالی سنگھ نوں اس دا نائب تعینات کیتا گیا۔ بھائی فتح سنگھ سمانے دا گورنر سی۔ جویں کہ پہلاں وی لکھیا جا چکیا اے کہ سمانے وچ ہور علاقے شامل کرکے بھائی فتح سنگھ نوں پھر توں پکا کیتا گیا سی۔ بھائی رام سنگھ نوں تھانیسر دا گورنر تعینات کیتا گیا۔ باوا بنود سنگھ نوں پانیپت اتے کرنال دا صوبیدار تعینات کیتا گیا سی۔ اس دے ذمےّ ایہہ کم وی لایا گیا سی کہ اوہ جرنیلی سڑک دی نگرانی کرے اتے دلی ولوں کسے وی آؤن والے دشمن نوں روک کے رکھے۔ اس طرحاں موٹے جاے روپ وچ نویں قائم ہوئے خالصہ راج نوں چار مکھ صوبیاں وچ ونڈ دتا گیا سی۔ ایہہ سن: سرہند خاص، سمانا، تھانیسر اتے سونیپت-کرنال ۔
سرہند دی جت توں پہلاں بندہ سنگھ دا ہیڈّ-کواٹر سڈھورے دے نیڑے لوہگڑھ (مخلص گڑھ) دا قلعہ سی۔
بندہ سنگھ بہادر اس ویلے جمنا توں لے کے ستلج تک دے علاقے دا پورا مالک سی۔ بادشاہ بہادر شاہ پہلا دکھن وچ سی۔ اس طرح دلی بادشاہ توں بنا خالی سی۔ باقی دے اہلکار بندہ سنگھ نال متھا لاؤن نوں تیار نہیں سن۔ پانیپت، کرنال، کنجپورا، سڈھورا، سمانا، سرہند ایہہ سبھ جتے جا چکے سن۔ ناہن اتے ہور گوانڈھی پہاڑی ریاستاں بندہ سنگھ دیاں ہمدرد سن۔ اس علاقے دا کسانی طبقہ بندہ سنگھ دا تنوں منوں ہمدرد سی غریب اتے دبے-کچلے لوک سبھ بندے دے جھنڈے ہیٹھ اکٹھے ہو راے سن۔ ولیئم ارون لکھدا اے کہ ‘سکھاں دے قبضے ہیٹھ آئے سارے پرگنیاں وچ پرانے رواجاں دا الٹ-پلٹ ہو جانا حیران کر دین والا اتے اک مکمل کم سی۔ اک نیچ بھنگی جاں چمار لئی، جس نوں ہندستانیاں دے خیال وچ اتی نیواں سمجھیا جاندا سی صرف گھر چھڈّ کے بندے پاس پہنچنا ہی ہندا سی کہ تھوڑھے چر وچ ہی اوہ اپنی تعیناتی دا حکم ہتھیں لے کے اپنے جم استھان دا حاکم بن آؤندا سی۔ جدوں اوہ اپنی سرحد اتے پیر دھردا اچے جن والے کلین اتے دھناڈھ لوک اس دا استقبال کرن لئی جاندے اتے اس نوں نال لیاؤندے سن۔ اتھے پجن پر ایہہ لوک ہتھ بنھیں اس دے ساہمنے کھڑو جاندے اتے اس دے حکم دی اڈیک کردے سن۔ کی مجال کوئی اس دی حکم-عدولی کر سکدا ہووے اتے اوہ آدمی جو کئی وار رنزمین دی جوکھوں وچ پین نوں تیار ہو جاندے سن اس طرحاں گٔوا بن کے اگیوں گل کرنوں وی ڈردے سن۔