cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
مھدی منتظر تے اسلامی فکر
امام مہدی کتاباں اہل سنت وچ
"اَخۡرَجَ اِبۡنُ عُدَی وَ البیه َقّی فی شعب الایمان عَنۡ عَلیٍّ، قالَ: قالَ رسولُ الله ﷺ: مَنۡ لَمۡ یَعۡرِفۡ حَقَّ عِتۡرتی مِنَ الانۡصارِ تے الۡعَرَبِ فَه ُوَ لِاِحۡدی ثَلاث: اِمّا مُنَافق تے اِمَّا وَلَدٌ زانیَةٌ وَ اِمّا امۡرَءٌ حَمَلَتۡ بِه اُمُّه ُ فی غَیۡرِ طُه رٍ "
۱۰ ۔ "وَ فی کِتابِ المَناقِبِ (لموفق بن احمد الخوارزمی اخطب خطباء خوارزم) حَدَّثنا مُحَّمَدُ بن عَلی، حَدَّثَنی عَمّی مُحَّمَدُ بن اَبی الۡقاسِمِ عَن اَحَمد بن اَبی عَبدِ الله البَرقی عَن مُحَمَّد بن عَلی القُرَشی عَن ابنِ سَنان عَنِ المُفَضَّلِ بن عُمَرَ، عَن اَبی حَمۡزَةِ الثُمالی عَن مُحَمَّدٍ الباقِرِ عَن اَبیه ِ عَلی ابنِ الحُسَینِ عَن اَبیه ِ الحُسَینِ بن عَلی سَلامُ الله ِ عَلَیه ِم قالَ: دَخَلتُ عَلی جَدّی رَسولِ الله ِﷺ فَاَجلَسَنی عَلی فَخِذِه وَ قالَ لی اِنَّ الله َ اِختارَ مِن صُلبِکَ یا حُسَینُ اَئِمَةً تاسِعُه ُمۡ قائِمُه ُم وَ کُلُّه ُمۡ فی الفَضلِ وَ المنۡزِلَةِ عِندَ الله ِ سَواء "
میر سید علی ہمدانی نے مودۃ القربیٰ(۳٧) "مودت نمبر ۴" وچ ابن عباس تو‏ں روایت کيتی اے کہ رسول اللہؐ نے علی علیہ السلام دے چہرے د‏‏ی طرف دیکھدے ہوئے فرمایا: تسيں دنیا تے آخرت وچ سید تے سردار ہوئے۔ جو تسيں نال محبت رکھدا اے اوہ درحقیقت مجھ نال محبت رکھدا اے تے جو تواڈا دشمن اے اوہ درحقیقت میرا تے خدا دا دشمن اے تے میرے بعد تسيں نال دشمنی کرنے والے اُتے وائے ہوئے۔
حصۂ سوم:اس حصہ وچ اسيں انہاں اصحاب تے راویاں دا تذکرہ کرن گے جنہاں تو‏ں مُحدثین اہلِ سُنّت نے حضرت مہدی موعود عج اللہ فرجہ الشریف دے بارے وچ روایات نقل کيتی نيں تے انہاں دتی تعداد ۵۴ ا‏‏ے۔
جواب دے لئی رجوع فرماواں "اول مظلوم عالم امیر المؤمنین علیؑ(۳۸) " جس وچ علمائے اہل سنت د‏‏ی مستند کتاباں تو‏ں جواب مہیا کيتا گیا ا‏‏ے۔
میر سید علی ہمدانی شافعی نے کتاب مودۃ القربی "مودت نمبر ٧" دے ذیل وچ انس ابن مالک تو‏ں روایت کيتی اے کہ رسولؐ اللہ نے فرمایا: بتحقیق علی بن ابی طالب‘ میرا بھائی، میرا وزیر تے لوکاں وچ میرا خلیفہ اے اوروہ بہترین شخص جسنو‏‏ں ميں اپنے بعد چھڈ ک‏‏ے جا رہیا ہاں کہ اوہ ہی میری امانتاں نو‏‏ں لوٹائے گا میرے قرض ادا کريں گا تے میرے وعدےآں نو‏‏ں پورا کريں گا اوہ علی بن ابی طالب‘ ہی ا‏‏ے۔
تواڈا سرپرست تے ولی صرف خدا اے، اس دا پیغمبر تے اوہ مؤمنین نيں جو نماز برپا کردے نيں تے رکوع د‏‏ی حالت وچ زکات دیندے نيں۔
۴۵. ابنِ منظور (متوفی ٧۱۱ ھ ق)،
مہدی محمد ابن حسن عسکری نيں
اورہم عنقریب آپ د‏‏ی ولادت دے حالات اوران روایات نو‏‏ں ذکر کرن گے جو اس سلسلے وچ وارد ہوئیاں نيں اورمومنین بلکہ سب لوکاں د‏‏ی آپ د‏‏ی غیبت دے زریعے آزمائش د‏‏ی جارہی اے
امام مہدی کتاباں اہل سنت وچ
نکتہ: اساں کتاب "اول مظلوم عالم امیر المؤمنین علی علیہ السلام(۳۳) " وچ کتاباں اہل سنت دے ذریعے ثابت کيتا اے کہ قران تے سنت د‏‏ی روشنی وچ رسولِ ؐ خدا تے حر ت علی علیہ السلام نبوت دے علاوہ تمام صفات وچ شریک تے مماثل نيں۔
دلیل کہ بارہ خلفاء تو‏ں مراد بارہ امام نيں
"ميں ،علی ، حسن، حسین اورحسین دے نوفرزند دے نوفرزند پاک وپاکیزہ اورمعصوم نيں"(ینابیع المودة ۳:۱۶۲باب ۹۴، ہور مودت عاشرة ۲:۸۳، وچ وی اس عنوان دے تحت منقول اے "فی عدد الآئمة وان المهدی منهم "
حدیث ثقلین
"انی تارک فیکم الثقلین ما انہاں تمسکتم به لن تضلو ابعدی ،احدهما اعظم من الآخر:کتاب الله حبل ممدود من السماء الارض ،وعترتی اهل بیندی ،واهل لن یفترقا حتی یردا علی العوض ،فانظرواکیف تخلفونی فیهما "
امام مہدی کتاباں اہل سنت وچ
۴۴. سہل بن سعد الساعدی،
رکن تے مقام دے وچکار حضرت مہدی (عج اللہ فرجہ الشریف) د‏‏ی بیعت کيت‏ی جائے گی۔۱٧۰
کوئی بدعت ایسی نہ رہے گی جسنو‏ں مہدی نابود نہ کرداں تے کوئی سنت ایسی نہ بچے گی جسنو‏ں اوہ قائم نہ کرداں، اوہ قسطنطنیہ، چین تے دیلم دے پہاڑاں نو‏‏ں فتح کرلاں گے، اس طرح اوہ ست سال رہن گے جس دا ہر سال تواڈے دس سال دے برابر ہوئے گا فیر اللہ جو چاہے گا انجام دے گا۔
دلیل کہ بارہ خلفاء تو‏ں مراد بارہ امام نيں
۱۔قندوزی حنفی نے ینا بیع المودة: وچ خوارزمی حنفی د‏‏ی کتاب المناقب تو‏ں نقل کيتا اے انہاں نے اپنی سند دے نال حضرت امام رضا تو‏ں انہاں نے اپنے آباء واجداد تو‏ں اورفیر پیغمبر تو‏ں اک حدیث نقل کيتی اے جس وچ علی تو‏ں لےک‏ے مہدی ک بارہ اماماں دے ناں واضح طور اُتے موجود نيں۔
امام مہدی کتاباں اہل سنت وچ
۶۲. ینابیع المودة ( شیخ سلیمان بن شیخ ابراہیم معروف بہ خواجہ کلاں حسینی بلخی قندوزی متوفی ۱۲۸۴ ھ ق)،
۔صحیحین وچ نزول عیسیٰ د‏‏ی احادیث
اورصحیح مسلم نے اپنی سند دے نال جابر بن عبداللہ تو‏ں روایت کيتی اے اوہ کہندے نيں کہ ميں نے پیغمبر تو‏ں سنیا کہ :
امام مہدی کتاباں اہل سنت وچ
یہودی نے کہیا: وچ پہلے آپ تو‏ں تن سوال کراں گا جے آپ نے انہاں دے صحیح جوابات دتے تاں فیر ہور تن سوال پیش کراں گا، جے آپؑ نے انہاں دے وی جوابات دیدتے تاں فیر اپنا آخری سوال پیش کراں گا۔
امام  نے فرمایا: جے ميں تواڈے سوالات دے جوابات دیداں تاں توانو‏‏ں کِداں معلوم ہوئے گا کہ ميں نے صحیح جواب دتے نيں یا غلط؟ ایہ سن کر یہودی نے اپنی آستین وچو‏ں اک پرانی کتاب کڈی تے کہیا: مینو‏ں ایہ کتاب میرے آباء واجداد تو‏ں ورثہ وچ ملی اے، ميں نے اسنو‏ں اپنے جد ہارون (برادر موسیٰ  ) تو‏ں ورثہ وچ پایا اے کہ جسنو‏ں موسیٰ بن عمران نے انہاں نو‏ں اِملاء کروایا تھا؛ تے جو ميں نے آپ تو‏ں سوالات کيتے نيں اوہ سب اس وچ موجود نيں۔
امام علی علیہ السلام نے فرمایا: بہشت وچ حضرت محمدﷺ دے ہمراہ بارہ امام  ہون گے جنہاں وچو‏ں اول وچ ہاں تے آخری حضرت قائم مہدی (عج اللہ فرجہ الشریف) نيں۔
تفصیل دے لئی رجوع فرماواں: کتاب شبہائے پیشاور تالیف سلطان الواعظین شیرازی تے کتاب اول مظلوم عالم امیر المؤمنین علی علیہ السلام ۔
۵۵. ابنِ کثیر (متوفی ٧٧۴ ھ ق)،
امام مہدی عقل تے علم د‏‏ی روشنی وچ
پس ظاہر ہوگیا کہ انہاں د‏‏ی ایہ گل عقل ونقل دے خلاف اے "(تفسیرکبیر رازی ۲۵:۲۴)
امام مہدی کتاباں اہل سنت وچ
۵٧. نورالدین ہیثمی (متوفی۸۰٧ ھ ق)،
۴۲. فتوحات اسلامیہ ( سید احمد ابنِ سید زینی دحلان ، ۱۳۰۴ ھ ق )،
مہدی محمد ابن حسن عسکری نيں
۴۔ ینا بیع المودة وچ امام رضا تو‏ں روایت اے "حضرت امام حسن عسکری د‏‏ی اولاد تو‏ں صالح فرزند ہی صاحب الزمان اے اوراوہی حضرت امام مہدی نيں"
امام مہدی کتاباں اہل سنت وچ
۱۹۳. نظم المتناثر، محمد بن جعفر الکتانی۔
۵۸. شیخ محمد جذری دمشقی شافعی (متوفی۸۳۳ ھ ق)،
۵۸. ابوبکر بوصیری (متوفی ۸۴۰ ھ ق)،
"قالَ صاحِبُ الصَّواعِقِ: اَلۡفَصۡلُ الثّانی فی فَضائِلِ عَلِیٍّ رَضِیَ الله عَنۡه ُ، تے ه ِیَ کَثیرَةٌ عَظیمةٌ شَه یرَةٌ حَتَّی قالَ اَحۡمَدُ بۡنُ حَنۡبَل ما جاءَ لِاَحَدٍ مِنَ الۡفَضائِلِ ما جاءَ لِعَلِیِّ رَضِیَ الله عَنۡه ُ، وَ قالَ اِسۡماعیلُ الۡقاضی وَ النِّسائی وَ اَبُو علی النیشابوری: لَمۡ یَرِدۡ فی حَقِّ اَحَدٍ مِنَ الصَّحابَةِ بِالۡاَسانیدِ الۡحِسانِ اَکۡثَرُ مِمّا جاء فی عَلِیٍّ، اَسۡلَمَ وَ ه ُوَ اِبۡنُ عَشَرَ سِنین، قالَ اِبۡنُ عَبّاس وَ اَنَسُ وَ زَیۡدُ بن اَرۡقَم وَ سَلۡمَانُ الۡفارۡسی وَ جَماعَةٌ اِنَّه ُ اَوَّلُ مَنۡ اَسۡلَمَ وَ نَقَلَ بَعۡضُه ُمۡ اَلۡاِجۡماعَ عَلَیه ِۡ، تے نَقَلَ اَبوُ یَعۡلی عَنۡ عَلِیٍّ کَرَّمَ الله ُ وَجۡه َه ُ قالَ: بَعَثَ رَسوُلُ الله ِ صَلَّی الله ُ عَلَیۡه ِ وَ آلِه ِ وَ سَلَّمَ یَوۡمَ الۡاِثۡنَیۡنِ وَ اَسۡلَمۡتُ یَوۡمَ الثَّلاثَةِ، اَخۡرَجَ اِبۡنُ سَعۡد بن زیۡدِ بن الۡحَسَنِ، قالَ : لَمۡ یَعۡبُدِ الۡاَوۡثانَ قَطُّ فی صِغَرِه ِ وَ مِنۡ ثَمَّة یُقالُ فیِ کَرَّمَ الله ُ وَجۡه َه ُ"
چہارم: جنہاں روایات وچ اصحاب ثلاثہ دے فضائل بیان کيتے گئے نيں انہاں وچ فضائل علی علیہ السلام بیان کرنے والی روایات تو‏ں مقابلے د‏‏ی قوت کتھے اے، نہ سند وچ زور اے تے نہ ہی دلالت وچ طاقت بیان اے تے نہ ہی ایہ روایات انہاں دتی خلافت اُتے دلالت کر رہیاں نيں تے نہ ہی حضرت علی علیہ السلام اُتے انہاں دتی افضلیّت نو‏‏ں ثابت کر رہیاں نيں ايس‏ے لئے علمائے اہل سنت وچو‏ں کسی نے وی انہاں دتی خلافت دے لئی انہاں روایات دا سہارا نئيں لیا ا‏‏ے۔
۲۸. سیرة الجلیلة (علی بن برھان الدین حلبی شافعی )،
امام مہدی عقل تے علم د‏‏ی روشنی وچ
لیکن اگروہ اپنے دعوی دے ثابت کردے ہوئے دریا کوعبور کرلے یا آ گ پرسے گزرکردکھادے تولوکاں دا انکاراورتعجب ختم ہوجائے گا فیر اگراک دوسراشخص ایہی دعوی کرے تواس دا تعجب درجہ کمترہوجائیگا اوراگرتیسراچوتھا پنجواں دعوی کرے تویہ تعجب ہور کم ہُندا جائیگا۔
امام مہدی کتاباں اہل سنت وچ
۲۲ ۔خصائص العلویہ، ص ۶۔
جداں کہ آیت کریمہ اس امر د‏‏ی شہادت دے رہی اے کہ حضرت موسیٰ جاندے نيں کہ انہاں د‏‏ی جانشینی دا مسئلہ پروردگار دے دست اختیار وچ اے بنابراں جداں کہ لفظ "اِجعَل" تو‏ں واضح اے کہ اوہ خداوند کریم تو‏ں درخواست کردے نيں کہ انہاں دے بھائی ہارون نو‏‏ں انہاں دا جانشین بنا دے۔ پس جے مسئلہ خلافت حضرت موسیٰ دے ہتھ وچ ہُندا تاں جانشینی ہارون د‏‏ی درخواست دے بجائے انہاں د‏‏ی خلافت دا اعلان کردیندے۔
۱۰. بزار (متوفی ۲۸۲ھ ق)،
۶ ۔ینابیع المودۃ، باب ٧۳، ص ۴۳۳، طبع ہشتم، دار الکتب العراقیہ، سال ۱۳۸۵ ھ ق۔
جداں کہ آپ ملاحظہ فرما رہے نيں لفظ "ولیکم" آیت کریمہ وچ "نص" اے جس دے معنی سرپرست تے جس دا مصداق کامل حضرت علی علیہ السلام ہی نيں۔
۳ ۔ اوہ متواتر روایات جو اس روایت دے لئی بمنزلہ تفسیر تے بیان نيں مثلاً ايس‏ے باب د‏‏ی پنجويں روایت کہ جس وچ اساں تفصیل دے نال اٹھ نکات بیان کيتے سن جس وچ نبی کریمؐ نے اس روایت کيتی طرف لفظ "بعدی" دے ذریعے تصریح د‏‏ی اے کہ علی علیہ السلام میرے بعد وصی، خلیفہ تے امام نيں؛ علاوہ براں کسی منصف مزاج شخص تو‏ں انہاں روایات دا اتحاد سیاق پوشیدہ نئيں ا‏‏ے۔
سوئم:اساں پہلے باب د‏‏ی تیسری فصل وچ اصحاب رسولؐ خدا د‏‏ی بشارتاں بیان کيتی نيں تے اس وچ تن روایات دا تذکرہ کيتا سی انہاں وچو‏ں اک روایت نمبر ۱۳ وچ نص جلی دے نال تصریح کيتی گئی اے کہ حضرت مہدی (عج اللہ فرجہ الشریف)، اہل بیت رسولؐ خدا تو‏ں ہون گے جدو‏ں کہ روایت نمبر ۱ وچ اے کہ مہدی (عج اللہ فرجہ الشریف) فرزندان فاطمہ تو‏ں ہون گے تے روایت نمبر ۸ وچ اے کہ مہدی ؑ، فرزندان حسین وچو‏ں ہون گے۔ پس مہدی ؑ، اہل بیت علیھم السلام وچو‏ں ہاں کیونجے اسيں گذشتہ فصل (دوسرے باب د‏‏ی پہلی فصل) وچ ثابت کرچکے نيں کہ امام حسین  د‏‏ی ذرّیت دے ۹ ائمہ بطور قطع تے یقین اہل بیت رسولؐ خدا تو‏ں نيں۔
ابو وائل نے عبد اللہ بن عمر تو‏ں روایت کيتی اے کہ جدو‏ں اساں اصحاب پیغمبرؐ دے ناں شمار کيتے تاں ابوبکر تے عمر تے عثمان دے ناں شمار کيتے تاں اک نے مخاطب کرکے کہیا: اے ابو عبد الرحمن (عبد اللہ ابن عمر د‏‏ی کنیت اے ) آپ نے علی علیہ السلام دا ناں کیو‏ں چھڈ دتا؟ انہاں نے جواب دتا: علی اہل بیت رسالت وچو‏ں نيں، انہاں تو‏ں کسی دا وی موازنہ نئيں کيتا جاسکدا۔ اوہ پیغمبر دے مقام تے مرتبہ وچ نال نال نيں بتحقیق خداوند عالم نے قران کریم وچ ارشاد فرمایا اے:( وَالَّذِينَ آمَنُوا وَاتَّبَعَتْهُمْ ذُرِّيَّتُهُمْ بِإِيمَانٍ أَلْحَقْنَا بِهِمْ ذُرِّيَّتَهُمْ ) (۸) یعنی تے جو لوک ایمان لیائے تے انہاں د‏‏ی اولاد نے وی ایمان وچ انکا اتباع کيتا تاں اسيں انہاں دتی ذریت نو‏‏ں وی انہاں تو‏ں ملیا دین گے تے کسی دے عمل وچو‏ں ذرہ برابر وی کم نئيں کرن گے کہ ہر شخص اپنے اعمال دا گِروی اے ؛ پس فاطمہ سلام اللہ علیہا رسول خدا دے نال انہاں دے درجہ وچ نيں تے علی ؑ، فاطمہ تے رسول خداﷺ دے نال ہون گے۔
منابع تے ماخذ
مہدی محمد ابن حسن عسکری نيں
اب اسيں انہاں چند نصوص واحادیث دا ذکر کردے نيں جو بغیر تاویل دے حضرت امام مہدی اُتے دلالت کردیاں نيں اوران د‏‏ی غیبت تو‏ں پہلے انہاں د‏‏ی خبر دیندی نيں۔
امام مہدی کتاباں اہل سنت وچ
" وَ عَنۡ اِبنِ عَبّاس رَضِیَ الله ُ عَنۡه ُ قالَ: قالَ رَسوُلُ الله ِ صَلَّی الله ُ عَلَیۡه ِ وآلِه : اَفۡضَلُ رِجالِ الۡعالَمینَ فی زَمانی ه ذا عَلِیٌّ وَ اَفۡضَلُ نِساءِ الۡاَوّلینَ وَ الۡآخرینَ فاطمة "
۱۹۰. میزان الاعتدال، ذہبی۔
۔صحیحین وچ نزول عیسیٰ د‏‏ی احادیث
انہاں نو‏ں وچو‏ں اک اورروایت اے جسنو‏ں ابن ابی شیبة نے ابن سیرین تو‏ں نقل کيتا اے:۔المهدی من هذه الائمة وهو الذی یوم عیسیٰ بن مریم "
امام مہدی کتاباں اہل سنت وچ
اِبنِ خلکان کہندے نيں : ابوعبد اللہ جعفرالصادق علیہ السلام مذہب ِ امامیہ دے بارہ اماماں وچو‏ں اک نيں، اوہ سادات اہل بیت تو‏ں نيں ، انہاں نو‏ں صادق کہندے نيں تے انہاں نو‏ں ایہ لقب انہاں د‏‏ی صداقت گُفتار د‏‏ی وجہ تو‏ں عنایت ہويا اے تے انہاں دتی فضیلت اس تو‏ں کدرے زیادہ اے جو اسيں انہاں دے فضائل بیان کردے نيں ۔"(۹)
علی علیہ السلام "واجب امر خدا" دے حق وچ کوتاہی
۶۴. معجم اوسط (طبرانی)
۱ ۔ینابیع المودۃ، شیخ سلیمان بلخی حنفی، باب ٧۳، ص ۴۳۲۔
چہارم: اس ورگی تے بوہت سارے روایات جنہاں وچ حضرت علی علیہ السلام دے بلافصل خلیفہ ہونے د‏‏ی تر یح کيتی گئی اہل سنت دے بزرگ علماء نے اپنی کتاباں وچ نقل کيتی نيں لہذا اس سلسلہ وچ ساڈے اُتے کسی قسم د‏‏ی تہمت تے اعتراض وارد نئيں کيتا جاسکدا۔
۳۶ ۔ محبت علی ؑ، خدا تے رسولؐ نال محبت اے
امام  نے فرمایا: جے ميں نے تواڈے سوالات دے صحیح جوابات دیدتے تاں مسلما‏ن ہوجاؤ گے؟
مہدی محمد ابن حسن عسکری نيں
لہذا آپ د‏‏ی غیبت دے رازاں وچو‏ں اک راز آپ د‏‏ی جان نو‏‏ں لاحق ایہ خوف سی جداں کہ غیبت تو‏ں دسیاں سال پہلے آپ دے آباواجداد اس سلسلے وچ فرماچکے سن
امام مہدی کتاباں اہل سنت وچ
یہودی نے عرض کيتا: آپؑ نے صحیح فرمایا۔
۸۴. صحیح ( ابنِ حبان)
یہودی نے عرض کيتا: پیغمبر اسلامﷺ دے بعد آپؑ کِنے سال زندہ رہن گے، قتل کيتے جاواں گے یا طبعی موت تو‏ں اس دنیا تو‏ں جاواں گے؟
مہدی محمد ابن حسن عسکری نيں
قندوزی نے ینا بیع وچ نقل کيتا اے کہ ایہ حدیث ابو نعیم اصفہانی د‏‏ی کتاب الاربیعن وچ وی موجود اے "(ینا بیع المودت ۳:۱۶۶باب نمبر ۹۴)
امام مہدی کتاباں اہل سنت وچ
طبرانی نے معجم الاوسط وچ ابن عمر تو‏ں روایت نقل کيتی اے اوہ کہندے نيں رسولؐ خدا د‏‏ی زندگانی دا آخری کلام ایہ سی کہ آنحضرت ؐ نے فرمایا: میرے اہل بیت علیھم السلام دے نال برتاؤ وچ میرے جانشین رہنا یعنی وچ دیکھان ہاں کہ تسيں لوک میرے اہل بیت دے نال کس طرح دا رویہ اختیار کردے ہوئے۔
۳ ۔ عمل وچ شباہت۲۴۹
ابن حجر مکی صاحب صواعق محرقہ نے لکھیا اے: فصل دوئم: فضائل علی رضی اللہ عنہ دے بیان وچ ۔ ایہ فضائل اِنّے فراواں، عظیم تے مشہور نيں کہ احمد بن حنبل کہندے نيں؛ جِنّے فضائل علی بن ابی طالب د‏‏ی شان وچ بیان کيتے گئے نيں کسی دے لئی بیان نئيں کيتے گئے۔
بیشک اس دن تمام جنہاں تے انس عبادت پروردگار وچ مشغول ہوجاواں گے تے ۔۔۔
۵۰. مصابیح السنّة ( ابومحمد حسین بن مسعود بغوی متوفی ۵۱۵ ھ ق )،
امام مہدی عقل تے علم د‏‏ی روشنی وچ
کیونجے پہلی مرتبہ لوکاں نو‏‏ں تعجب ہويا سی اوہ پنجويں مرتبہ وچ ايس‏ے قوت اورحالت اُتے باقی نئيں رہے گا بلکہ یقینی طور اُتے کم ہُندا ہُندا ختم ہوجائے گا۔
ساڈا مسئلہ وی ايس‏ے طرح دا ا‏‏ے۔ قرآن نے خبردی کہ نوح نبوت تو‏ں پہلے د‏‏ی عمر دے علاوہ اپنی قوم وچ ساڈھے نوسو سال تک رہے اوریہ کہ حضرت عیسیٰ فوت نئيں ہوئے بلکہ اللہ تعالی نے انہاں نو‏ں اپنی طرف اٹھا لیا ہی۔
امام مہدی کتاباں اہل سنت وچ
ہور ايس‏ے طرح آیت ابلاغ (مائدہ آیت ۶٧) وی دلالت کر رہ‏ی اے کہ مسئلہ خلافت پروردگار د‏‏ی جانب تو‏ں ہی ا‏‏ے۔
امام مہدی عقل تے علم د‏‏ی روشنی وچ
( وقولهم انا قتلنا المسیح عیسیٰ ابن مریم رسول الله وما قتلوه وماصلبو ه ولکن شبه لهم وان الذین اختلوفیه لفی شک منه مالهم به من علم الا اتباع الظن وما قتلو یقینا ، بل رفعه الله الیه وکان الله عزیزاحکیما)
امام مہدی کتاباں اہل سنت وچ
۱۰ ۔کمال الدین، طبع دار الحدیث، سال ۱۳۸۰ ھ ش، ج۱، روایت ٧ از روایات رسول خدا۔
۱۹۶. نوادر الاصول، ترمذی۔
۱۹٧. نور الابصار، مؤمن شبلنجی مصری۔
۴۶. ابنِ تیمیہ (متوفی ٧۲۸ ھ ق)،
مہدی محمد ابن حسن عسکری نيں
اورجعفر بن علی نے اپنے بھائی دے مال اورآپ د‏‏ی تقسیم دے سلسلے وچ انہاں تو‏ں زیادتی د‏‏ی اوراس نے انکارکردتا کہ انہاں دا کوئی بیٹا اے اوربعض فرعوناں نے آپ دے بھائی د‏‏ی خادمااں پرقابض ہونے دے سلسلے اُتے قابج ہونے دے سلسلے وچ اس د‏ی مدد کيت‏ی(المجدی فی انساب الطالبیین ۱۳۰)
امام مہدی کتاباں اہل سنت وچ
مہدی (عج اللہ فرجہ الشریف) دا ظہور روز عاشورا واقع ہوئے گا تے ایہ اوہ دن اے جس روز حسین  بن علی علیہ السلام کربلا وچ شہید ہوئے، ہفتہ دس محرم دا دن ہوئے گا، قائم  رکن تے مقام دے وچکار کھڑے نيں جبرئیل انہاں د‏‏ی سجے جانب تے میکائیل کھبے جانب موجود نيں، اطراف زمین تو‏ں شیعہ انہاں د‏‏ی طرف دوڑ پڑاں گے، زمین دے فاصلے انہاں دے لئی سمٹ جاواں گے کہ اوہ انہاں د‏‏ی خدمت وچ بیعت دے لئی حاضر ہوجاواں۔ پس اوہ انہاں دے ذریعے زمین نو‏‏ں عدل تے انصاف تو‏ں اُتے کردین گے جس طرح اس تو‏ں پہلے ظلم تے ستم تو‏ں بھری ہوئے گی۔
۵ ۔ ہور شیخ سلیمان(۹) نے سمہودی صاحب کتاب جواہر العقدین تو‏ں نقل کيتا اے: "قالَ الشریفُ السَّمۡه ُودی: کَلِمَةُ اِنَّما (فی آیة التطه یر) (۱۰) لِلۡحَصۡرِ عَلی اَنَّ اِرادَتَه ُ تَعالی مُنۡحَصِرة عَلی تَطۡه یرِه ِمۡ وَ تَاۡکیدِه بالۡمَفۡعُولِ الۡمُطۡلَقِ دَلیلٌ عَلی اَنۡ طَه ارَتَه ُمۡ طَه ارَةً کامِلَةً فی اَعۡلی مَراتِبِ الطّه ارَة"
۵۶ ۔ینابیع المودۃ، باب ۵۸، ص ۲٧۱، طبع ۸، دار الکتب العراقیہ، سال ۱۳۸۵ ھ۔
سمہودی کہندے نيں: آیت تطہیر وچ لفظ "انّما" حصر دے لئی آیا اے جو اس امر د‏‏ی دلیل اے کہ خداوند متعال نے انہاں نو‏ں (علی تے فاطمہ تے حسن تے حسین علیھم السلام ) پاک تے پاکیزہ قرار دتا اے ؛ تے خداوند عالم نے ایتھ‏ے مفعولِ مطلق یعنی "یُطَہِّرکُم تَطہیرا" دے ذریعے تاکید د‏‏ی اے جس دا مطلب ایہ اے کہ ایہ حضرات طہارت تکوینی یعنی مکمل تے طہارت دے اعلیٰ مراتب اُتے فائز نيں۔
۳۸. غرائب القران (حسن بن محمد بن قمی نیشاپوری )،
۵۳. مفاتح کنُوز السُنّة (معجم المفہرس احادیث نبوی ترجمہ محمد فواد عبدالباقی)،
حدیث ثقلین
"ميں تسيں وچ چھوڑکے جارہیا ہاں جدو‏ں تک تسيں اس تو‏ں تمسک رکھوگے میرے بعدہرگزگمراہ نئيں ہوگے انہاں وچو‏ں اک دوسری تو‏ں زیادہ عظیم اے اللہ د‏‏ی کتاب جو آسمان تو‏ں زمین تک درازہی اے اورمیری عترت اھل بیت کہ دودونے حوض کوثرپرمیرے پاس آنے تک آپس وچ ہرگزجدانہاں نو‏ں ہون گے پس دیکھنامیرے بعدتم انہاں دوکے بارے وچ کیہ روش اپنا‏تے ہو(سنن ترمذی ۵:۶۶۲۔۳٧۸۶، اورحدیث ثقلین تیس تو‏ں زیادہ صحابہ تو‏ں مروی اے اوربعدوالی وچ اس دے راوی سینکڑاں د‏‏ی تعدادماں نيں)
امام مہدی کتاباں اہل سنت وچ
اب جدو‏ں کہ عُلمائے اہلِ سُنّت حضرت علی علیہ السلام نو‏‏ں معیار ومیزان حق تسلیم کردے نيں تاں گذشتہ بیان کردہ صحیح مسلم(۳۴) د‏‏ی روایت نو‏‏ں ملاحظہ فرمایئے جس وچ حضرت عمر اس گل کيتی شہادت دیندے نيں کہ حضرت علی تے جناب عباس (رسول خداﷺ دے چچا) انہاں نو‏ں تے ابوبکر نو‏‏ں دروغگو، خطاکار، حیلہ گراورخائن سمجھدے سن، اس گل تو‏ں ایہ نتیجہ حاصل کيتاجاسکدا اے کہ میزان حق، جس شخص نو‏‏ں دروغگو، خطاکار، حیلہ گر تے خائن کہدے اوہ یقینا مسلماناں د‏‏ی خلافت دا حقدار نئيں ہوسکدا. (توجہ فرمایئے)
۱۹۱. مفاتیح الجنان، محدث قمی۔
۲۱ ۔ شیخ سلیمان بلخی(۳۰) نے آیت کریمہ :( اَنۡ تَقوُلَ نَفۡسٌ یا حَسۡرَتی عَلی ما فَرَّطۡتُ جَنۡبِ الله ِ ) (۳۱) فیر تسيں تو‏ں کوئی نفس ایہ کہنے لگے کہ ہائے افسوس کہ ميں نے خدا دے واجب حق وچ وڈی کوتاہی د‏‏ی ا‏‏ے۔ دے ذیل وچ امام کاظم  تو‏ں روایت نقل کيتی اے:
۔صحیحین وچ نزول عیسیٰ د‏‏ی احادیث
"مہدی انہاں اماماں وچو‏ں اے اورایہی عیسیٰ بن مریم نو‏‏ں جماعت کراواں گے(المصنف ابن ابی شیبة ۱۵:۱۹۸، حدیث نمر۱۹۴۹۵)
انہاں نو‏ں وچو‏ں اک اوہ روایت اے جسنو‏ں ابو نعیم نے اپنی سند دے نال اورعمر ودانی تو‏ں اس نے حذیفہ تو‏ں اپنی سنن وچ نقل کيتا اے وپ کہندے نيں پیغمبر اسلام نے فرمایا:۔
امام مہدی کتاباں اہل سنت وچ
۶٧. محمد رسول برزنجی (متوفی ۱۱۰۳ ھ ق)،
۶۵. معجم کبیر (طبرانی)
۔صحیحین وچ نزول عیسیٰ د‏‏ی احادیث
"یلقفت المهدی وقدنزل عیسیٰ ابن مریم کانما یقطرمن شعره الماء ،فیقول المهدی :تقدم صل بالناس ،فیقول عیسیٰ :انما اقیمت الصلاة لک فیصلی خلف رجل من ولدی "
امام مہدی کتاباں اہل سنت وچ
۲ ۔ نبی کریمﷺ نے تصریح فرمائی اے کہ امین وحی "جبرئیل" ایہ فرمان لےک‏ے آئے نيں یعنی وحی مِن جانب الٰہی اے جداں کہ سورہ نجم وچ ارشاد ہُندا اے:
خروج مہدی (عج) تو‏ں پہلے مشرق تو‏ں اک ستارہ دا نمودار ہونا۱۶۸
۴۵. عبد الرحمن بن سمرۃ،
" اَلسّابِع عَشَرَ: اَخۡرَجَ الطَّبَرانی بِسَنَدٍ حَسَنٍ عَنۡ اُمّ سَلَمة عَنۡ رَسوُلُ الله ِ صَلَّی الله ُ عَلَیۡه ِ وآلِه ، قالَ: مَنۡ اَحَبَّ عَلِیّاً فَقدۡ اَحَبَّنی وَ مَنۡ اَحَبَّنی فَقَدۡ اَحَبَّ الله َ، وَ مَنۡ اَبۡغَضَ عَلِیّاً فَقدۡ اَبۡغَضَنی وَ مَنۡ اَبۡغَضَنی فَقدۡ اَبۡغَضَ الله َ "
۳٧ ۔ علی علیہ السلام اُتے سبّ نبیؐ اُتے سبّ تے شتم اے
" اَلثّامِن عَشَرَ: اَخۡرَجَ اَحۡمَدُ وَ الۡحاکِمُ بِسَنَدٍ صَحیح عَنۡ اُمّ سَلَمة، قالَتۡ: سَمِعۡتُ رَسوُلُ الله ِ صَلَّی الله ُ عَلَیۡه ِ وآلِه یَقُولُ: مَنۡ سَبّ عَلِیّاً فَقَدۡ سَبَّنی "
۳۴ ۔صحیح مسلم، ج۵، ص ۱۵۲۔
۸۵. مُسند ( رویانی)
۲ ۔الاستیعاب فی اسماءِ الاصحاب، ج۱، ص ۲۲۳۔
مہدی محمد ابن حسن عسکری نيں
۵۔ ايس‏ے کتاب وچ امام رضا تو‏ں روایت منقول اے کہ :۔
امام مہدی کتاباں اہل سنت وچ
۴ ۔ خاتمیت وچ شباہت۲۵۰
۵ ۔ سایہ نہ ہونے وچ شباہت۲۵۱
۲۸. سبائک الذہب فی معرفة قبیلے العرب(ابو الفوزمحمدامین بغدادی مشو ربہ سویدی)،
۶۰. ابنِ حجر عسقلانی (متوفی ۸۵۲ ھ ق)،
ینابیع المودۃ(۱۵) نے مناقب خوارزمی تو‏ں روایت نقل کيتی اے کہ امام محمد باقر  نے اپنے والد امام زین العابدین  تو‏ں تے انہاں نے اپنے والد امام حسین  تو‏ں روایت کيتی اے کہ آپؑ نے فرمایا: وچ اپنے جدّ بزرگوار رسول خداؐ دے حضور حاضر ہويا انہاں نے مینو‏ں اپنی آغوش وچ بٹھایا تے فرمایا: بیشک اے حسین  ! اللہ نے تیری ذریت وچو‏ں نو ائمہ دا انتخاب کيتا اے جنہاں وچو‏ں نويں قائم آل محمد نيں تے ایہ سب اللہ د‏‏ی بارگاہ وچ قدر تے منزلت وچ برابر نيں۔
۵۱. مطالب السئول فی مناقب آلِ رسول (کمال الدین ابوسالم محمد بن طلحہ شافعی ، ۶۵۲ ھ ق )،
حضرت نے فرمایا: پیغمبر اسلامﷺ دے بعد وچ تیس سال زندہ رہواں گا تے (ریش مبارک د‏‏ی طرف اشارہ کردے ہوئے فرمایا) ایہ میرے سر دے خون تو‏ں رنگاں ہوئے گی۔
۱ ۔کتاب منتخب کنز العمال در حاشیہ مسند احمد ، ج۱، ص ۱۰۹۔
ظہور تے قیام حضرت مہدی (عج) دے بارے وچ ائمہ اطہار علیھم السلام د‏‏ی بشارتاں
۱۱ ۔ نکتہ سوم وچ حضور اکرمؐ د‏‏ی جانب تو‏ں استعمال شدہ لفظ " من بعدی" دے ذریعے حضرت علی علیہ السلام دے خلیفہ بلافصل ہونے د‏‏ی طرف اشارہ کيتا گیا اے جدو‏ں کہ نکتہ اول وچ روایت دے متفق علیہ ہونے د‏‏ی طرف اشارہ کيتا گیا ا‏‏ے۔
آخر اوہ کیہڑی فضیلت تے حقیقت اے کہ جس د‏‏ی بنا اُتے عبد اللہ بن عمر تے احمد بن حنبل جداں حضرات ایہ کہنے اُتے مجبور نيں کہ "حضرت علی علیہ السلام تو‏ں اصحاب وچو‏ں کسی دا وی موازنہ نئيں کيتا جاسکدا حتی کہ خلفاء بھی"۔
۱۳ ۔یوسف بن یحیی مقدسی شافعی، عقد الدرر فی اخبار المنتظر، ص ۵۶، مطبع مسجد مقدس جمکران، سال ۱۴۲۵ ھ۔
۴٧. جوینی شافعی (متوفی ٧۳۰ ھ ق)،
مہدی محمد ابن حسن عسکری نيں
۳۔فخر رازی شافعی
امام مہدی کتاباں اہل سنت وچ
۴۸. علاء الدین بلبان (متوفی ٧۳۸ ھ ق)،
مہدی محمد ابن حسن عسکری نيں
۱۔ صدوق نے اپنی صحیح سند دے نال محمد بن حسن بن ولید تو‏ں انہاں نے محمد بن حسن صفار تو‏ں انہاں نے یعقوب بن یزید تو‏ں انہاں نے ایوب بن نوح تو‏ں اوہ کہندے نيں وچ امام رضا تو‏ں عرض کيتا :۔ سانو‏ں امید اے کہ آپ دے ہتھ وچ حکومت آجائے گی اوراللہ تعالی بغیر تلوار دے اسنو‏ں آپ دے پاس لُٹیا دے گا اورآپ د‏‏ی بیعت کرلئی گئی اے اورآپ دے ناں دے دراہ‏م چھپ چکے نيں ۔
امام مہدی کتاباں اہل سنت وچ
پہلے از فَرج آل محمدؐ مشرق تو‏ں اگ نمودار ہوئے گی
۵۰. المزی (متوفی ٧۳۸ ھ ق)،
۳۶ ۔ ہور ايس‏ے کتاب(۵۳) وچ ابو جعفر امام محمد باقر  تو‏ں روایت کيتی گئی اے کہ آپؑ نے فرمایا:
۵۱. ذہبی (متوفی٧۴۸ ھ ق)،
جب تسيں لوک تن یا ست دن مشرق تو‏ں اگ نمودار ہُندے ہوئے دیکھو تاں فَرَج آل محمدؐ دے منتظر رہنا (انشاء اللہ تعالیٰ)۔ فیر فرمایا: اس دن آسمان تو‏ں منادی حضرت مہدی (عج اللہ فرجہ الشریف) دا ناں پکارے گا جسنو‏ں مشرق تے مغرب والے سب ہی سناں گے تے کوئی ا س گل تو‏ں غافل نہ رہے گا، کوئی کھڑا نئيں ہوئے گا مگر ایہ کہ بیٹھ جائے تے کوئی بیٹھیا ہويا نہ ہوئے گا مگر ایہ کہ خوف تو‏ں کھڑا ہوجائے۔ خدا اس صدائے آسمانی دے سننے والےآں تے اس اُتے لبیک کہنے والےآں اُتے رحمت کرے کیونجے اوہ جبرئیل روح الامین د‏‏ی ندا ہوئے گی۔
۵۲. ابنِ الوردی (متوفی٧۴۸ ھ ق)،
حدیث ثقلین
چنانچہ کدی اہل بیت نو‏‏ں کشتی نجات کہیا کدی امت دے لئی امان اورکدی باب حطہ تو‏ں تعبیرکیا۔
امام مہدی کتاباں اہل سنت وچ
اہلِ سُنّت دے اس عظیم عالم (ابنِ خلکان) دے کلام وچ اہ‏م نکات ایہ نيں کہ:
۶۳. شعرانی (متوفی ۸٧۳ ھ ق)،
۳۔بیھقی، خطیب خوارزمی تے ابنِ مغازلی شافعی ، مناقب وچ نقل کردے نيں کہ رسولِ خداﷺ نے حضرت علی علیہ السلام تو‏ں فرمایا:
اِنَّه ُ لَا یَنْبَغِیْ اَنْ اَذْهَبَ اِلَّا وَأ نْتَ خَلِیْفَتِیْ وَأنْتَ اَوْلٰی بَالمُؤمِنِیْنَ مِنْ بَعْدِی (۱۸)
۶۶. تریخ اصفہان (حافظ ابونعیم)
لوکاں د‏‏ی مایوسی دے وقت ظہور مہدی (عج)۱۶۸
ابن حجر نے صواعق محرقہ وچ "فصل دوم۔ فضائل علی ؑ" روایت نمبر ۱۸ دے ذیل وچ احمد بن حنبل تے حاکم نیشاپوری تو‏ں سند صحیح دے مطابق ام سلمہ تو‏ں روایت کيتی اے کہ رسولِ ؐ خدا نے فرمایا: جس نے علی علیہ السلام نو‏‏ں دشنام تے گالی دتی اس نے بتحقیق مینو‏ں دشنام تے گالی دتی ا‏‏ے۔
یہودی نے کہیا: خدا د‏‏ی قسم جے آپ نے میرے سوالات دے صحیح جوابات دیدتے تاں وچ حالے تے ايس‏ے وقت آپ دے سامنے اسلام لے آواں گا!
شیعت دا آغاز
۱۵ ۔ شیخ سلیمان(۳۰) نے بنابر نقل از ابی لیلی، ہیثمی(۳۱) ، ابن حجر مکی(۳۲) ، تے جلال الدین سیوطی د‏‏ی کتاب "احیاء المیت بفضائل اہل البیت" حدیث نمبر ۱۸ تو‏ں روایت کيتی اے:
مہدی محمد ابن حسن عسکری نيں
"میرے بعد میرا بیٹا محمد امام اے محمد کہ اس دا بیٹا علی اس دے بعد اس جا بیٹا حسن ،حسن دے اس دا بیٹا حجت قائم اوریہ اوہی اے جس دا غیبت وچ انتظار کيتا جائے گا، ظہور وچ اس د‏ی اطاعت کيت‏ی جائے گی اوروہ زمین نو‏‏ں اس طرح عدل وانصاف تو‏ں اُتے کردے گا جداں اوہ ظلم وجور تو‏ں اُتے ہوئے چک‏ی ہوئے گی۔
امام مہدی کتاباں اہل سنت وچ
۴۳. کفایہ الطالب فی مناقب امیر المؤمنین علی بنِ ابی طالب‘ (محمد بن یوسُف گنجی شافعی ۶۵۸)،
۔صحیحین وچ نزول عیسیٰ د‏‏ی احادیث
"لا تزال طائف من امتی یقاتلون علی الحق ظاهرین الی یوم القیامة قال:فینزل عیسیٰ بن مریم علیه السلام فیقول امرهم تعال صل لنا فیقول لا انہاں بعضکم علی بعض امراء تکرمة لهذه الامة "
امام مہدی کتاباں اہل سنت وچ
دین حضرت مہدی (عج ) اُتے اختتام پذیر ہوئے گا جس طرح اسيں تو‏ں شروع ہويا
پرچم مہدی اُتے البیعۃ لِلہ لکھیا اے ۱٧۱
۵۲. منتخب کنزُ العمال فی سنن الاقوال والافعال ( علاء الدین علی بن حسام الدین مشہور بہ متقی ہندی ، ۸٧۵ ھ ق)،
۱۱. ابویعلی موصلی (متوفی ۳۰٧ھ ق)،
حضرت مہدی (عج اللہ فرجہ الشریف) دا ہندوستان د‏‏ی جانب لشکر بھیجنا۱٧۲
اہلِ سُنّت دے نزدیک موضوع "مہدی موعود" د‏‏ی اَصالت تے اہمیت
۱۹۸. نوید امن تے امان، آیت اللہ شیخ لطف اللہ صافی گلپایگانی۔
اسماعیل قاضی، نسائی تے ابو علی نیشاپوری کہندے نيں: جِنّی حسن روایات حضرت علی علیہ السلام دے بارے وچ وارد ہوئیاں نيں کسی صحابی دے لئی وارد نئيں ہوئیاں نيں، علی علیہ السلام نے اس وقت اعلان اسلام کيتا جدو‏ں صرف دس سال دے سن ۔
اب جدو‏ں کہ اساں علمائے اہل سنت دے اعتراف نو‏‏ں آپ دے سامنے پیش کر دتا اے تے احمد بن حنبل تے نسائی جداں علمائے اہل سنت نے تصریح د‏‏ی اے کہ جِنّی روایات حسن، فضائل علی علیہ السلام دے بارے وچ نقل ہوئیاں نيں کسی صحابی دے لئی وارد نئيں ہوئیاں نيں۔ ہن اسيں حضرت علی علیہ السلام دے فضائل تے خصائص اُتے مشتمل "گلستان روایات" تو‏ں چالیس روایات "گلچین" ک‏ر رہ‏ے نيں:
٧۵. سنن ( ابو عمرو الدانی)
مہدی محمد ابن حسن عسکری نيں
(متوفی ۶۰۶ہجری)اپنی کتاب الشجرہ المبارکة فی انساب الطالبیة وچ "امام عسکری د‏‏ی اولاد"کے عنوان دے تحت لکھدے نيں
امام مہدی کتاباں اہل سنت وچ
۱ ۔ بقول حضرت عمر، فضائل علی علیہ السلام قابل شمار نئيں
٧۰. نظرة عابرة (کوثری)
٧ ۔منتخب کنز العمال، ج۶، ص ۳۲۔
٧ ۔ ہور جس روایت وچ نبی کریمؐ نے لفظ "بعدی" دے ذریعے حضرت علی علیہ السلام د‏‏ی بلا فصل خلافت د‏‏ی تصریح فرمائی اے، ایہ روایت اے:
چہارم: اساں دوسرے باب د‏‏ی پہلی فصل وچ اسم تے لقب تے کنیت مہدی (عج اللہ فرجہ الشریف)کے ذیل وچ کتاباں اہل سنت وچو‏ں پیغمبر اکرم تو‏ں منقول تن روایات دا تذکرہ کيتا سی کہ جس وچ روایت نمبر ۲۱ نص جلی دے نال تصریح موجود اے کہ مہدی، اس امت تے اہل بیت پیغمبر تو‏ں ہون گے جدو‏ں کہ روایت نمبر ۲۴ تے ۲۵ وچ اے کہ مہدی (عج اللہ فرجہ الشریف)"ابن الحسن العسکریؑ" نيں،
خروج مہدی (عج اللہ فرجہ الشریف) د‏‏ی پنج علامات نيں
۵۳. زرندی حنفی (متوفی٧۵۰ ھ ق)،
۳٧ ۔ یوسف بن یحیی(۵۴) نے امام حسین  تو‏ں روایت کيتی اے آپؑ نے فرمایا:"وَ عَنۡ اَبی عَبۡدِ الله ، الۡحُسَیۡنِ بۡنِ عَلیٍّ‘، اَنَّه ُ قالَ: لِلۡمَه ۡدِیِّ خَمۡسُ عَلاماتٍ، اَلسُّفۡیانیُّ، وَ الۡیَمانیُّ، وَ الصَّیۡحَةُ مِنَ السَّماء، وَ الۡخَسۡفُ بِالۡبَیۡداءِ ، وَ قَتۡلُ النَّفۡسِ الزَّکیَّةِ "
۵۴. ابنِ قیم الجوزیہ (متوفی ٧۵۱ ھ ق)،
اصحاب المہدی (عج اللہ فرجہ الشریف) ۳۱۳ نيں جو رکن تے مقام دے وچکار انہاں د‏‏ی بیعت کرن گے
ہور امام صادق علیہ السلام حدیثِ ثقلین دا مصداق وی قرار پاواں گے لہٰذا اس حدیث متواتر د‏‏ی بناء اُتے امام صادق د‏‏ی پیروی اختیارکرنا چاہیئے نہ ابوحنیفہ تے احمد ابنِ حنبل وغیرہ د‏‏ی ۔
۸۰ ۔ینابیع المودۃ، باب ۵۸، ص ۲٧۰، طبع۸، دار الکتب العراقیہ، ۱۳۸۵ھ۔
۵۴. مفاتیح الغیب ( فخر الدین محمد بن عمر رازی ، ۶۰۶ ھ ق)،
یہ گل مناسب نئيں اے کہ وچ لوکاں نو‏‏ں چھڈ ک‏‏ے دُنیا تو‏ں رُخصت ہوجاواں تے تواناں اپنے بعد خلیفہ تے جانشین تے مؤمنین دا سرپرست نہ بناواں ۔ (اولیٰ بالمؤمنین یعنی امام کیونجے لفظ خلیفہ قرینہ اے )
۱۹۴. نقد عین المیزان، ابن بیطار دمشقی۔
۴۔ نسائی (صاحب سنن نسائی) ابنِ عباس تو‏ں تفصیل دے نال مناقبِ علی نقل کرنے تے منزلت ھارونی بیان کرنے بعد لکھدے نيں کہ پیغمبر اکرمﷺ نے حضرت علی علیہ السلام تو‏ں فرمایا :
أنْتَ خَلِیفَتِیْ یعنی فِیْ کُلِّ مُؤ مِنٍ بَعْدِیْ (۱۹)
۲۵ ۔صلاح الدین صفدی، وافی بالوفیات، ضمن حرف الف۔
۶٧. تفسیر (ثعلبی)
( مَا ضَلَّ صَاحِبُكُمْ وَمَا غَوَى وَمَا يَنْطِقُ عَنِ الْهَوَی، اِنۡ ه ُوَ اِلّا وَحی یُوحی ) (٧۰)
سوال: اس صحیح السند دے ہُندے ہوئے کہ جس وچ تصریح موجود اے کہ علی علیہ السلام نو‏‏ں گالی دینا گویا نبی نو‏‏ں گالی دینا اے ؛ تاں معاویہ جو کہ دشنام دہندۂ علی علیہ السلام اے بلکہ تمام ملکاں اسلامی وچ اس سبّ علی دا حکم جاری کرنے والا اے ؛ آخر (بعض علماء) اہل سنت اس معاویہ دا احترام کیو‏ں کردے نيں؟!
کتاب "اول مظلوم عالم امیر المؤمنین علی ؑ(۳۹) " ص ۴۱۶ تو‏ں ۴۳٧ کتاباں اہل سنت تو‏ں استناد کردے ہوئے اس سلسلہ وچ چند عرائض پیش کيتے گئے نيں۔
فریقین د‏‏ی تفاسیر تے مختلف کُتب وچ وارد ہونے والی معتبر اخبار تے روایات دے مطابق خود پیغمبر گرامی قدرﷺنے ایہ لفظ حضرت علی دے پیروکاراں دے لئی استعمال کيتا اے یعنی خود پیغمبر اکرمﷺ نے ایہ لفظ شیعہ حضرت علی دے پیروکاراں دے لئی وضع فرمایاتھا.
۳۸ ۔ علی علیہ السلام تے قران اک دوسرے تو‏ں جدا نئيں ہوسکدے
امام مہدی عقل تے علم د‏‏ی روشنی وچ
یاں رازی نے غیرمعمولی طور اُتے انسان دے طول عمر دے ممکن ہونے پراستدلال کيتا اے جدو‏ں کہ جناب حضرت عیسیٰ د‏‏ی طول عمر ثابت اے لہذا ایہی برہان حضرت مہدی د‏‏ی طول عمر وچ وی جاری ہوسکدی ا‏‏ے۔
امام مہدی کتاباں اہل سنت وچ
۳۱. شرح نہج ُ البلاغہ ( عزاالدین ابوحامد مشہور بہ ابنِ ابی الحدید ، متوفی ۶۵۵ ھ ق)،
۲۵ ۔ "وَ عَنۡ اَمیرِ الۡمُؤۡمِنینَ عَلیِّ بن ابیطالِبٍ‘، قالَ : قُلۡتُ یا رَسُولَ الله ِ، اَمِنَّا الۡمَه ۡدیُّ اَوۡمِنۡ غَیۡرِنا؟ فَقالَ رَسولُ الله ِ ﷺ ، "بَلۡ مِنَّا، یَخۡتِمُ الله ِ بِه ِ الدّینَ، کَما فَتَحَه ُ بِنا" ۔۔۔"
حضرت مہدی (عج) دا بَلَنجر وجبل دیلم نو‏‏ں فتح کرنا۱٧۱
۴۴. کنوز الحقائق فی الحدیث خیر الخلائق ( عبدُ الرؤف مناوی ، ۱۰۳۱ ھ ق)،
۳۰. شرح الدیوان ( حسین بن معین الدین میبدی ) متوفی ۸٧۰ ھ ق)،
۶۱. سخاوی (متوفی ۸۰۲ھ ق)،
خداوند عالم دے لئی حضرت مہدی (عج) دا خشوع تے خضوع۱٧۳
۱۔ فصل اول وچ اساں اہل سنت د‏‏ی معتبر کتاباں تو‏ں چالیس ایسی روایات نقل کيتی نيں جنہاں نو‏ں اہل سنت دے بزرگ علماء تے راویاں نے پیغمبر اکرم ﷺ تو‏ں روایت کيتا اے جنہاں دے سائے وچ بوہت سارے حقائق روشن ہوئے نيں۔
٧۶. سنن ( نسائی)
اول مظلوم عالم امیرالمؤمنین علی علیہ السلام
۔صحیحین وچ نزول عیسیٰ د‏‏ی احادیث
اور"البدرالساری الی فیض الباری "کے حاشیے اُتے مذکورہ حدیث د‏‏ی طویل شرح کرنے دے بعد حدیث بخاری د‏‏ی وضاحت کرنے والی انہاں احادیث کوجمع کيتاہے جوتصریح کردیاں نيں کہ امام تو‏ں مراد حضرت امام مہدی نيں
امام مہدی کتاباں اہل سنت وچ
شیخ سلیمان(۱۶) نے مناقب خوارزمی تو‏ں روایت کيتی اے کہ امام زین العابدین نے اپنے پدر بزرگوار سید الشہداء تاں، انہاں نے امیرالمؤمنین حضرت علی علیہ السلام تو‏ں تے انہاں نے رسول اکرمﷺ تو‏ں روایت کيتی اے رسول اللہﷺ نے حضرت علی علیہ السلام تو‏ں فرمایا: میرے بعد بارہ ائمہ ہون گے جنہاں وچو‏ں پہلے اے علی علیہ السلام تسيں ہوئے تے آخری قائم (عج) ہون گے کہ اللہ جنہاں دے ہتھ اُتے مشرق تے مغرب د‏‏ی فتح عنایت کريں گا۔
مہدی موعود (عج) خَلق تے خُلق وچ سب تو‏ں زیادہ پیغمبرؐ تو‏ں مشابہ ہون گے
٧۱. البیان تے التبیین (جاحظ)
پنجم: پیغمبر اکرمﷺکی تصریح تے شیعہ تے سنی کتاباں وچ متفقہ طور اُتے اس قسم د‏‏ی روایات د‏‏ی موجودگی د‏‏ی وجہ تو‏ں بے بنیاد گلاں کرنے والےآں دا منہ بند ہوجانا چاہیے۔
۔صحیحین وچ نزول عیسیٰ د‏‏ی احادیث
"جب مہدی متوجہ ہون گے کہ عیسی ٰ بن مریم نازل ہوچکے نيں اوران دے بالاں تو‏ں پانی دے قطرے گررہے نيں تومہدی کدرے گے اگے بڑھو اورلوکاں نو‏‏ں نماز پڑھاو اس وقت عیسیٰ کدرے گے آپ ہی دے لئی نماز دا اہتمام کيتا گیا اے پس عیسیٰ میری اولاد وچو‏ں اک مرد دے پِچھے نماز پڑھیاں گے(الحاوی للفتاویٰ سیوطی ۲:۸۱)اس دے بعددیگرروایات نو‏‏ں ذکر کرنے د‏‏ی ضرورت نئيں اے جواس گل کيتی وضاحت کردیاں نيں کہ صحیحن د‏‏ی حدیث وچ امام تو‏ں مراد مہدی نيں(ملاحظہ ہوئے سنن ترمذی ۵:۱۵۲۔۲۸۲۹۔ مسند احمد ۳:۱۳۰، الحاوی للتفاوی ۲:٧۸، مناوی د‏‏ی فیض الغدیر۶:۱٧)
حدیث ثقلین
حقیقت تاں ایہ اے کہ صحابہ نو‏‏ں پیغمبر تو‏ں سوال کرنے د‏‏ی ضرورت نئيں پئی کہ اہل بیت تو‏ں مراد کون لوک نيں کیونجے انہاں نے دیکھیا سی کہ مباہلہ وچ صرف اوہی افراد آپ دے ہمراہ سن جو اہل کساتھے اورآپ فرما رہے سن :
امام مہدی کتاباں اہل سنت وچ
۶۸. فردوس الاخبار (دیلمی)
ذراسوچئے کہ اگراہلِ بیت دے ہُندے ہوئے اسيں دوسرےآں دے درپر جھکے رہے تے گمراہ ہوگئے تاں کل قیامت وچ ہماراکیا بنے گا ، اسيں کل کيتا جواب دین گے؟!
جیساکہ اساں عرض کيتا اے کہ اہلِ سُنّت دے ایتھ‏ے وی کثرت تو‏ں حضرت مہدی موعود عج اللہ فرجہ الشریف دے بارے وچ روایات نقل کرنے والے محدثین تے ناقلین پائے جاندے نيں لیکن اسيں ایتھ‏ے صرف ۱۶۰ افرادکے ناں ذکر ک‏ر رہ‏ے نيں:
٧ تے ۸ وغیرہ: مفسرین اہل سنت مثلاً ثعلبی نے تفسیر کشف البیان وچ ، فخر رازی نے تفسیر کبیر(۱۳) وچ ، جلال الدین سیوطی(۱۴) نے در منثور وچ تے بوہت سارے ہور علماء نے آیت تطہیر دے ذیل وچ تصریح فرمائی اے کہ ایہ آیت کریمہ خمسہ طیبہ د‏‏ی شان وچ نازل ہوئی ا‏‏ے۔
ایتھ‏ے تک کہ ابن حجر مکی اپنے تمام تر تعصب دے باوجود کتاب صواعق محرقہ، ص ۸۵ تے ۸۶ وچ ست مختلف طُرُق تو‏ں اس اہ‏م واقعہ دے صحیح ہونے دے اعتراف تے اقرار دے نال روایت نقل کردے نيں کہ ایہ آیت تطہیر رسولؐ خدا، علی تے فاطمہ تے حسن تے حسین علیھم السلام د‏‏ی شان وچ نازل ہوئی ا‏‏ے۔
کیا امّھات المؤمنین، اہل بیت وچ نيں؟
اب تک اساں قران کریم د‏‏ی آیات، کتاباں اہل سنت وچ نقل شدہ کثیرہ تے متواترہ روایات تے اہل سنت دے برجستہ محققاں د‏‏ی تصریحات د‏‏ی روشنی وچ ثابت کيتا اے کہ اہل بیت تو‏ں مراد صرف خمسہ طیبہ یعنی پیغمبر اکرمﷺ، حضرت علی علیہ السلام تے فاطمہ سلام اللہ علیھا تے امام حسن تے امام حسین ‘ ہی نيں۔ ممکن اے کِسے ذہن وچ ایہ خیال پیدا ہوئے کہ کیہ امھات المؤمنین وی اہل بیت وچ شامل نيں یا نئيں؟
٧۹ ۔سورہ یوسف (۱۲) ، آیت ۳۸۔
۱۴ ۔ ہیثمی نے مجمع الزوائد(۲۸) ، جلال الدین سیوطی نے کتاب احیاء المیت بفضائل اہل البیت علیھم السلام حدیث نمبر ۱٧ تے شیخ سلیمان(۲۹) نے بنابر نقل از صواعق محرقہ (فضائل اہل بیت دے بارے وچ چوتھ‏ی آیت دے ذیل وچ ) روایت کيتی اے:
جدو‏ں کہ روایت نمبر ۳۹ وچ امیرالمؤمنین  نے یہودی تو‏ں فرمایا:
۶۸. عرائس (ثعلبی)
۵۵. معجم البلدان (شہاب الدین یاقوت حموی رومی بغدادی ، ۶۲۶ ھ ق)،
۔صحیحین وچ نزول عیسیٰ د‏‏ی احادیث
اس دے بعد لکھدے نيں "ابن ماجہ د‏‏ی حدیث اس معنی کوزیادہ تفصیل دے نال بیان کردی اے اوراس د‏ی سند وی قوی اے "(حاشیہ البدرالساری الی فیض الباری۴:۴٧۔۴۴)
امام مہدی کتاباں اہل سنت وچ
۵۶. مقاتل الطالبین (ابو الفرج اصفہانی متوفی ۳۵۶ ھ ق )،
۔صحیحین وچ نزول عیسیٰ د‏‏ی احادیث
مسلم نے اپنی صحیح وچ اپنی سندکے نال جابربن عبداللہ تو‏ں روایت کيتی اے کہ پیغمبرنے فرمایا:۔
امام مہدی کتاباں اہل سنت وچ
"اخرج ابن ابی شیبه تے الحکیم الترمذی فی نوادِرِ الۡاُصُولِ وَ اَبُو یَعلی وَ الطَّبَرانی عَنۡ سَلَمَة بن الاَکوَع، قالَ: قالَ رَسُولُ الله ﷺ: النُّجومُ اَمانٌ لِاَه ۡلِ السّماءِ وَ اَه ۡلُ بَیۡتی اَمانٌ لِاُمَّتی "
اولاد حسین  تو‏ں اک خروج کرے گا۱۶۸
مُحبّانِ علی دے نزدیک ایہ حقیقت بالکل واضح تے آشکار اے لہٰذا اسيں اہلِ سُنّت حضرات د‏‏ی اطلاع دے لئی انہاں کُتب د‏‏ی روایات اُتے اکتفاکرن گے جنہاں نو‏ں علمائے اہلِ سُنّت نے اپنی معتبر کتاباں وچ نقل کيتا اے.
اے علی تسيں میرے خلیفہ وجانشین ہوئے یعنی میرے بعد تسيں ہر مؤمن اُتے خلیفہ ہوئے۔
امام مہدی عقل تے علم د‏‏ی روشنی وچ
اوراس استدلال کوہور تقویت صحاح وغیرصحاح دے حضرت عیسیٰ دے آخری زمانے وچ دجال دے قتل اورامام مہدی د‏‏ی مدد کرنے اُتے اتفاق تو‏ں مل سکدی اے اس د‏ی تفصیل مہدی کون اے والے دے جواب وچ گزر چک‏ی اے ہن اسيں امکان عملی د‏‏ی بحث کردے نيں۔
امام مہدی کتاباں اہل سنت وچ
طبرانی نے معجم الاوسط وچ حسن بن علی‘ تو‏ں روایت کيتی اے کہ رسولؐ خدا نے فرمایا: اسيں اہل بیت د‏‏ی محبت تے مودت نو‏‏ں لازم سمجھو، بیشک جو شخص ساڈی محبت تے مودت دے نال خدا نال ملاقات کريں گا اوہ ساڈی شفاعت دے نال بہشت وچ داخل ہوجائے گا۔ قسم اے اس خدا د‏‏ی جس دے قبضہ قدرت وچ میری جان ا‏‏ے۔ ساڈے حق د‏‏ی معرفت دے بغیر کسی بندے نو‏‏ں اس دا کوئی عمل فائدہ نئيں پہنچیا سکدا۔
" اَلۡحادی وَ الۡعشۡرُونَ: اَخۡرَجَ الطَّبَرانی فیِ الاَوۡسَطِ عَنۡ اُمِّ سَلَمة قالَتۡ: سَمِعۡتُ رَسوُلُ الله ِ صَلَّی الله ُ عَلَیۡه ِ وآلِه یقُولُ: عَلِیٌّ مَعَ القُرۡآنِ وَ الۡقُرآنُ مَعَ عَلِیٍّ لا یَفۡتَرِقان حَتّی یَرِدا عَلَیَّ الۡحَوضَ "
ابن حجر مکی نے صواعق محرقہ فصل دوئم۔ فضائل علی ؑ" حدیث نمبر ۲۱ دے ذیل وچ نقل کيتا اے کہ طبرانی نے معجم الاوسط وچ ام سلمہ تو‏ں روایت کيتی اے کہ رسولؐ اللہ نے ارشاد فرمایا: علی علیہ السلام قران دے نال نيں تے قران علی علیہ السلام دے نال اے ایہ دونے ہرگز اک دوسرے تو‏ں جدا نہ ہون گے ایتھ‏ے تک کہ حوض کوثر اُتے میرے پاس پہنچ جاواں گے۔
۳۹ ۔ علی ؑ، صاحب منزلت ہارونی
" اَلۡحَدیثُ الاوَّل: اَخۡرَجَ الشیۡخان عَن سَعۡد بن اَبی وقّاص، وَ اَحۡمَدُ وَ البَزّازُ عَنۡ اَبی سعیدٍ الۡخُدۡری، وَ الطَّبَرانی عَنۡ اَسۡماء بِنۡتِ قیس وَ عنۡ امّ سلمة وَ حَبَشِ بن جُنادة وَ اِبۡنِ عُمَر وَ اِبنِ عَبّاسِ وَ جابِرِ بۡن سَمُرَةِ وَ عَلیٍ وَ براءِ بن عازِبِ وَ زیۡد بۡنِ اَرۡقَم، قالوُا جَمیعاً: اِنَّ رَسوُلُ الله ِ صَلَّی الله ُ عَلَیۡه ِ وآلِه خَلَّفَ عَلیّ بن ابیطالِبٍ فی غَزۡوَة تَبُوک، فقالَ: یا رَسُولَ الله تُخَلِّفُنی فی النِّساءِ وَ الصِّبۡیان؟ فَقالَ: اَما تَرۡضی اَنۡ تَکُونَ مِنّی بِمَنۡزلةِ ه اروُنَ مِنۡ مُوسی غَیۡرُ اَنَّه ُ لا نَبِیَّ بَعدی؟ "
ابن حجر مکی نے صواعق محرقہ "فصل دوئم۔ فضائل علی ؑ" حدیث نمبر ۱ دے ذیل وچ نقل کيتا اے مذکورہ راویاں نے رسولؐ اللہ دے گیارہ اصحاب کرام تو‏ں روایت کيتی اے کہ رسول خدا نے جنگ تبوک دے موقع اُتے علی علیہ السلام نو‏‏ں مدینہ وچ بطور جانشین چھڈ دتا۔ اس وقت علی علیہ السلام نے عرض کيتا: یا رسولؐ اللہ ! کیہ تسيں مینو‏ں خواتین تے بچےآں دے درمیان چھڈ ک‏‏ے جا رہے نيں؟ رسولؐ اللہ نے فرمایا: اے علیؑ کیہ تسيں اس گل اُتے راضی نئيں ہوئے کہ توانو‏‏ں میرے تو‏ں اوہی منزلت حاصل ہوئے جو ہارون نو‏‏ں موسیٰ تو‏ں سی بس ایہ اے کہ میرے بعد کوئی نبی نئيں ا‏‏ے۔
مہدی محمد ابن حسن عسکری نيں
۶۔ اصول کافی وچ صحیح سند دے نال علی بن ابراہیم تو‏ں انہاں نے حسن بن موسی خشاب تو‏ں انہاں نے عبداللہ بن موسی تو‏ں انہاں نے عبداللہ بن بکیر تو‏ں انہاں نے زرارة تو‏ں روایت نقل کيتی اے اوہ کہندے نيں ميں نے حضرت امام جعفر صادق نو‏‏ں ایہ فرماندے ہوئے سنیا :۔
امام مہدی کتاباں اہل سنت وچ
۳۲. شذرات الذھب (ابو الفلاح عبدالحیی بن عماد حنبلی ) متوفی ۱۰۸۸ ھ ق ،
۳۳. شرح الدیوان (حسین بن معین الدین میبدی متوفی ۸٧۰ ھ ق)،
میر سید ہمدانی شافعی نے کتاب مودۃ القربی(۳۴) "مودت نمبر ٧" وچ ابن عباس تو‏ں روایت کيتی اے کہ رسولؐ اللہ نے فرمایا: میرے زمانہ وچ تمام مَرداں وچ سب تو‏ں افضل مرد علی علیہ السلام نيں تے خواتین وچ اولین تے آخرین وچ سب تو‏ں افضل فاطمہ سلام اللہ علیھا نيں۔
مہدی محمد ابن حسن عسکری نيں
اس حدیث وچ امام مہدی د‏‏ی ولادت دے متعلق امورکی طرف اشارہ اے اوریہ کہ اس دا علم صرف امام حسن عسکری دے خواص نو‏‏ں ہوئے گا اس لئی اک صحیح حدیث وچ آیا اے ۔"مہدی اوہ اے جس دے بارے وچ لوک کدرے گے حالے تک پیدا نئيں ہوئے"۔
امام مہدی کتاباں اہل سنت وچ
۶۸. زرقانی (متوفی۱۱۲۲ھ ق)،
۴۵. الکشاف ( ابو القاسم جاراللہ زمخشری خوارزمی ، ۵۲۸ ھ ق )،
۲ ۔ شرح نہج البلاغۃ، ابن میثم بحرانی۔
۴۶. کشف الظنون عن اسامی الکتب والفنون ( مُلا کاتب چلبی)
۶۲. سیوطی (متوفی ۸۱۱ھ ق)،
۲۹ ۔شرح نہج البلاغہ، ج۳، ص ۹٧۔
ابن عباس، انس بن مالک، زید بن ارقم، سلمان فارسی تے ہور اصحاب رسولؐ اللہ دا کہنا اے: سب تو‏ں پہلے اسلام دا اعلان کرنے والے علی بن ابی طالب‘ نيں۔ بعض اس سلسلہ وچ اجماع دے قائل نيں۔ ابو یعلی نے حضرت علی علیہ السلام تو‏ں روایت کيتی اے کہ آپ نے فرمایا: رسولؐ خدا بروز پیر مبعوث برسالت ہوئے تے ميں نے منگل دے دن اعلان اسلام کردتا۔
۸۶. مسند ( ابی عوانہ)
۱۲. طبری (متوفی ۳۱۰ھ ق)،
۲ ۔ جداں کہ گذشتہ فصل وچ اساں روایات اہل سنت دے ذریعے ثابت کيتا اے کہ حضرت مہدی موعود، اہل بیت پیغمبر اسلام تو‏ں ہون گے جو امیر المؤمنین علی علیہ السلام تے حضرت فاطمہ زہراسلام اللہ علیھا تے امام حسین  د‏‏ی ذریت تو‏ں ہون گے تے چونکہ (وَ اَه ۡلُ البَیۡتِ اَدریٰ بما فِی البَیۡتِ )؛ "گھر والے سب تو‏ں بہتر جاندے نيں" اس د‏ی بنیاد اُتے اہل بیت بہتر جاندے نيں کہ مہدی موعود کون نيں؟ لہذا حضرت مہدی موعود عج اللہ فرجہ الشریف دے بارے وچ اہل بیت تو‏ں نقل شدہ روایات نقل ک‏ر رہ‏ے نيں۔
ہم اس کتاب دے پہلے باب وچ "مقدمات" دے ذیل وچ ست روایات بیان کرچکے نيں جنہاں وچ لفظ "بعدی" حضرت علی علیہ السلام د‏‏ی بلا فصل خلافت د‏‏ی تصریح کر رہیا اے (۶۶) ۔ تے تمام سفیھانہ اجتہادات نو‏‏ں باطل کر رہیا ا‏‏ے۔
ہور بشارات اہل بیت  وچ وی گیارہويں روایت وچ لفظ "بعدی" آیا ا‏‏ے۔ ہور نبی کریمؐ تو‏ں دو روایات تے وی کتاباں اہل سنت تو‏ں نقل کرن گے تاکہ کتاباں اہل سنت تو‏ں نقل شدہ دس روایات دے نال ملیا ک‏ے، اوّلاً: حضرت علی د‏‏ی بلافصل خلافت دے قطعی تواتر نو‏‏ں ثابت کرن۔ ثانیاً: مخالفین دا دندان شکن جواب دے سکن۔ موضوع د‏‏ی اہمیت دے پیش نظر تمام دس روایات ذیل وچ پیش کيت‏‏ی جا رہیاں نيں۔
۶۵. مُتقی ہندی (متوفی ۸٧۵ ھ ق)،
٧۲. عوالی (ابنِ حاتم)
٧٧. احمدزینی دحلان ، فقیہ ومُحدث شافعی (متوفی ۱۳۰۴ ھ ق)،
٧۸. محمد صدیق قنوجی بُخاری (متوفی ۱۳۰٧ھ ق)،
۔صحیحین وچ نزول عیسیٰ د‏‏ی احادیث
ان احادیث وچو‏ں اکثر نو‏‏ں سیوطی نے اپنے رسالے "العرف الوردی فی اخبارالمہدی"ميں جمع کيتا اے ایہ رسالہ انہاں د‏‏ی کتاب "الحاوی للتفاوی"کے نال چھپ چکيا اے ۔ان احادیث نو‏‏ں انہاں نے حافظ ابو نعیم د‏‏ی کتاب الاربعین تو‏ں نقل کيتا اے اورجواحادیث جنہاں نو‏ں نعیم بن حماد نے ذکر کيتا اے کہ جس دے متعلق سیوطی دا کہنا اے ایہ آئمہ حفاظ اوربخاری دے شیوخ وچو‏ں اک اے (الحاوی للفتاوی۲:۸۰)
امام مہدی کتاباں اہل سنت وچ
۳۸. فضائل امیر المؤمنین معروف بہ المناقب ( موفق بن احمد مکی خوارزمی ۵۳۸ ھ ق)،
خطیب بغدادی نے اپنی تریخ جلد نمبر ٧ ، صفحہ نمبر ۴۲۱ وچ روایت کيتی اے کہ رسول ؐ اللہ نے فرمایا:
اول: رسول اکرمﷺ نے حضرت علی علیہ السلام نو‏‏ں اس روایت وچ امیرالمؤمنین دے لقب تو‏ں یاد کيتا اے تے ایہ گل خود حضرت علی علیہ السلام دے خلیفہ بلافصل ہونے د‏‏ی دلیل ا‏‏ے۔
شیعہ لُغت وچ پیروکار نو‏‏ں کہندے نيں ۔ لہٰذا شیعة الرجل یعنی کسی شخص دے پیروکار ۔(۱۰)
۳۸ ۔ ہور عقد الدّرر(۵۵) نے جابر بن یزید جعفی دے توسط تو‏ں امام محمد باقر  تو‏ں روایت کيتی اے کہ آپ نے فرمایا: