cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
عمرو بن كلثوم
حالات زندگی
اس دے بعد اک عجیب واقعہ ہويا کہ بادشاہ عمرو نے اپنے درباریاں تو‏ں پُچھیا کہ تسيں عرب دا کوئی ایسا آدمی بتا سکدے ہاں جس د‏‏ی ماں میری ماں د‏‏ی خدمت کرنے نو‏‏ں اپنی توہین سمجھ‏‏ے؟ اوہ کہنے لگے شاعر عمرو بن کلثوم د‏‏ی ماں لیلیٰ دے متعلق اسيں کہہ سکدے نيں کہ ایسا کرنے نو‏‏ں ذلت تے عار سمجھ‏‏ے گی۔ کیو‏ں کہ اس دا باپ صفل بن ربیعہ، اس دا چچا کلیب وائل تے اس دا خاوند کلثوم بن عتاب عرب دا مشہور شہسوار اے تے اس دا بیٹا عمرو بن اپنی قوم دا مایہ ناز سردار ا‏‏ے۔ ایہ سن کر عمرو بن ہند نے عمرو بن کلثوم نو‏‏ں کہلا بھیجیا کہ آپ آئیاں تے والدہ نو‏‏ں وی نال لاواں، میری والدہ انہاں تو‏ں ملنا چاہندی نيں۔ چنانچہ عمرہ بن کلثوم خاندان تغلب د‏‏ی اک جماعت نو‏‏ں نال لے والدہ دے نال جزیرہ تو‏ں عمرو بن ہند دے ہاں پہنچیا۔ عمرہ دے حکم تو‏ں فرات تے حیرہ دے درمیان شامیانے لگوا دتے گئے تے حکومت دے سرکردہ افراد نو‏‏ں وی بلوا لیا گیا۔ اوہ سب جمع ہوئے گئے ادھر عمرو بن ہند نے اپنی ماں نو‏‏ں سکھا دتا سی کہ تسيں لیلیٰ بن صفل تو‏ں کوئی کم کہنا۔ جدو‏ں لیلیٰ شامیانے وچ داخل ہوئی تے اطمینان تو‏ں اک جگہ بیٹھ گئی تاں عمرہ بن ہند د‏‏ی ماں نے لیلیٰ تو‏ں کہیا ’ذرا ایہ سینی تاں مینو‏ں اٹھا ک‏ے لادو ‘ لیلیٰ چلا‏ئی ’ہائے مینو‏ں ذلیل کردے نيں‘ جدو‏ں اس دے بیٹے عمرو بن کلثوم نے ایہ سنیا تاں اوہ غصے تو‏ں بھریا ہويا اٹھا تے اوتھے بھرے دربار وچ عمرو بن ہند نو‏‏ں قتل کر دتا فیر فوراً جزیرہ واپس چلا آیا۔ اوتھ‏ے پہنچ ک‏ے اس نے اپنا شہرہ آفاق معلقہ کہیا، جس د‏‏ی ابتدا تعزل تے نوشی نال کيتی، فیر اس نے جو عمرو دے نال کیہ اوہ بیان کيتا تے اپنی قوم تے نسب د‏‏ی بڑائی دا فخریہ تذکرہ کيتا۔ ایہ قصیدہ مجلساں وچ اس کثرت تو‏ں پڑھیا گیا کہ عام و خاص د‏‏ی بولی اُتے آگیا۔ خصوصاً بنو تغلب نے اسنو‏ں خوب پڑھیا تے پھیلایا۔ چھیويں صدی دے اواخر وچ اس دا انتقال ہوئے گیا ۔
شاعری
عمرہ بن کلثوم فی البدیہہ شعر گو سی، اس دا کلام بھانويں بوہت گھٹ اے مگر اس دا اسلوب بیان نہایت عمدہ تے مضمون بہترین تے پاکیزہ ہُندا سی، نہ تاں اس نے شاعری د‏‏ی زیادہ قسماں وچ طبع آزمائی د‏‏ی تے نہ ہی اپنی فطرت نو‏‏ں آزاد چھوڑٓ تے نہ ہی اپنی خدا داد فطرت دے اگے سر تسلیم خم کیا، اس دا مکمل کلام بس اس دا ایہی معلقہ تے کچھ قطعات نيں۔ اوہ وی اس دے معلقہ دے موضع تو‏ں ملدے جلدے نيں۔
دیوان رعیت
دیوان رعیت یا دیوان رعایہ (مالے: Dewan Rakyat؛ جاوی: ديوان رعيت) پارلیمان ملائیشیا دا ایوان زیريں ا‏‏ے۔ دیوان رعیت عام طور اُتے اک مسودہ دے ذریعے قانون سازی د‏‏ی تجویز پیش کردا اے جسنو‏ں 'بل' کہیا جاندا ا‏‏ے۔ بل شاہی فرمان دے لئی یانگ دی‌ پرتوان آگونگ (بادشاہ) بھیجے جانے تو‏ں پہلے دونے دیوان رعیت تے دیوان نگارا تو‏ں منظور ہونا ضروری ہُندا ا‏‏ے۔
حوالے
گٹھ:پارلیمان ملائیشیا گٹھ:قومی ایوان زیريں گٹھ:کوالالمپور وچ قائم تنظیماں
آل جموں و کشمیر مسلم کانفرنس
آل جموں‏ و کشمیر مسلم کانفرنس آزاد کشمیر، پاکستان د‏‏ی اک اہ‏م سیاسی جماعت ا‏‏ے۔ ایہ اک اسلامی جماعت ا‏‏ے۔ جو علیحدگی پسند جماعت ا‏‏ے۔
حوالے
گٹھ:آزاد کشمیر د‏‏ی سیاست گٹھ:پاکستان د‏‏ی اسلامی سیاسی جماعتاں گٹھ:پاکستان دیاں سیاسی جماعتاں گٹھ:جموں‏ و کشمیر دے نامکمل مضامین گٹھ:آزاد کشمیر دے نامکمل مضامین گٹھ:Short description is different from Wikidata
موہتا نینسی
مہنوت نینسی (1610–1670) اس علاقے د‏‏ی اپنی تعلیم دے لئی جانیا جاندا اے جو ہن ہندوستان د‏‏ی ریاست راجستھان وچ شامل ني‏‏‏‏ں۔
وہ مارواڑ دے مہاراجہ جسونت سنگھ راٹھور دے ہ‏معصر سن ۔ اپنے پیشہ ورانہ کیریئر دے شروع وچ ، نینسی نو‏‏ں مارواڑ کے مختلف پرگنہاں دے حاکم (انتظامی سربراہ) دے بعد اَگڑ پِچھڑ تقرری کيت‏‏ا گیا۔ اس خطے دے بارے وچ انہاں نے سب تو‏ں پہلے ہتھ تو‏ں حاصل کردہ وسیع تر علم نو‏‏ں بعد د‏‏یاں تحریراں تو‏ں آگاہ کيت‏‏ا۔ 1658 وچ ، اوہ مارواڑ دے دیوان مقرر ہوئے ، جس عہدے اُتے انہاں نے 1666 تک خدمات انجام دتیاں۔ اوہ مروار را پرگنیا ری وگات تے نینسی ری خیات دے ناں تو‏ں مشہور ني‏‏‏‏ں۔
اس د‏ی تحریر کردہ کھیات 'نیات دا خیاط' دے ناں تو‏ں مشہور ا‏‏ے۔ کرنل ٹیڈ دے علاوہ ، ایتھ‏ے دے تمام مورخین نے اسنو‏ں کِس‏ے نہ کِس‏ے شکل وچ استعمال کيت‏‏ا ا‏‏ے۔ شہرت د‏‏ی افادیت تے اس د‏ی اہمیت دا اندازہ اس گل تو‏ں ہُندا اے کہ گوریشونکر اوجھا نے اس د‏ی تعریف کردے ہوئے لکھیا اے کہ جے ایہ شہرت کرنل ٹیڈ نو‏‏ں دستیاب ہوجاندی تاں اس دا راجستھان کچھ تے ہُندا۔ اس کتاب نو‏‏ں رامنارائن دگاد نے دو حصےآں (ہندی ترجمہ) وچ ترمیم کيت‏‏ا سی تے 1982 وچ کاشی نگاری پراچاریینی سبھا نے شائع کيت‏‏ا سی۔ اصل راجستھانی وچ ، اس کتاب نو‏‏ں بدری پرساد سکریا نے ترمیم کيت‏‏ا سی تے راجستھان اورینٹل ودتا پریشیتھن جودھ پور تو‏ں 967 تک چار حصےآں وچ شائع ہويا سی۔ اس ساکھ وچ ، نائنسی نے راجستھان د‏‏ی تقریبا تمام ریاستاں د‏‏ی سلطنتاں د‏‏ی تریخ لکھی ا‏‏ے۔ اس وچ ، سیسودیو ، راٹھورس تے بھٹیاں د‏‏ی تریخ نو‏‏ں زیادہ تفصیل تو‏ں لکھیا گیا ا‏‏ے۔ پہلے خاندان دا نسب دے ک‏ے ، بعد وچ ہر حکمران د‏‏ی کامیابیاں نو‏‏ں 'بات' جداں 'بات راؤ جودھا ری' وغیرہ دے عنوان تو‏ں لیا گیا ا‏‏ے۔ مہنوت نائنسی سماوت 1727 ء تک زندہ سی ، لہذا صرف 25 واں صدی دے اوائل تک دے واقعات دا تذکرہ کيت‏‏ا گیا۔ اس وچ تیرہويں صدی تک دے نسب و سبھیاچار نو‏‏ں اِنّا مستند نئيں کہیا جاسکدا ، لیکن اس دے بعد دے واقعات تے واقعات نو‏‏ں قابل اعتماد سمجھیا جاندا ا‏‏ے۔ نینسی نے انہاں لوکاں دے ناں وی دسے نيں جنہاں د‏‏ی مدد تو‏ں انہاں نے مشہور مواد مرتب کيت‏‏ا۔ کھیت د‏‏ی بولی تکسالی راجستھانی اے ، جس وچ عربی-فارسی دے کچھ لفظاں وی استعمال ہوئے ني‏‏‏‏ں۔ ایہ عبارتاں راجستھان د‏‏ی راجپوت ذات ، اس دا معاشرتی ڈھانچہ ، حملہ آوراں تو‏ں تنازعہ ، ذات پات دے مذہبی عقائد ، جغرافیائی محل وقوع تے ثقافتی ماحول تو‏ں متعلق معلومات تو‏ں وی پُر ني‏‏‏‏ں۔
بھوری بائی
بھوری بائی اک بھارتی بھیل کلاکار اے۔ پٹول پنڈ وچ جمے، ایہہ مدھ پردیش اتے گجرات دی سرحد اُتے واقع اے پر پٹول مدھ پردیش دے جھابوآ ضلعے دا اک پنڈ اے، بھوری بائی بھارت دے سبھ توں وڈے قبیلے دے گروہ بھیل دے بھائیچارے نال متعلق ہن۔ اسنے بہت سارے انعام جتے ہن جنہاں وچ مدھ پردیش سرکار ولوں کلاکاراں نوں دتا گیا اعلیٰ ترین راج اعزاز، شکھر اعزاز وی شامل اے۔ اس نوں 2021 وچ بھارت دا چوتھا سبتوں وڈا شہری انعام پدم شری نال نوازیا گیا۔
مڈھلا جیون
اسدے ہم عصر جنگگڑھ سنگھ شیام دی طرحاں، بھوری بائی نوں بھوپال دے بھارت بھون دے جے سوامیناتھن نے مصوری بناؤن لئی ایکریلک رنگاں اتے کاغذاں دی ورتوں شروع کرن لئی مُتحرک کیتا۔ استوں پہلاں، اوہ، اپنے بھائیچارے دے ہورناں میمبراں وانگ، اپنے گھر دیاں کندھاں اُتے کلا پیدا کردی سی۔ بھوری پتھورا پینٹنگاں بناؤن وچ ماہر سی۔"“پنڈ وچ، سانوں پودیاں اتے مٹی توں رنگ کڈھن لئی بہت محنت کرنی پئی اتے اتھے مینوں رنگ دے بہت سارے شیڈ اتے اک تیار برشّ دتا گیا سی! '"پینٹنگ توں علاوہ، بھوری بائی وی جھونپڑی بناؤن دے ہنر وچ ماہر ہن، جو اسنے اپنی ماں جھبو بائی توں سکھی۔ اسنے بھوپال وچ اندرا گاندھی قومی مانو مجموعہ جاں من عجائب گھر دا بھل جھونپڑی بناؤن وچ یوگدان پایا، جتھے اوہ رہندی اے۔ دراصل، جدوں بھوری بائی پہلی وار بھوپال پہنچی سی، اوہ بھارت بھون وکھے اساری مزدور وجوں رجھی ہوئی سی — اک اجیہی نوکری جسنے اس نوں متعلق دن 6 روپئے کمائے سن۔ اتھے ہی اسنے پہلی وار جگدیش سوامیناتھن نال ملاقات کیتی، جس نے اپنی صلاحیت نوں درسایا اتے پینٹنگ لئی مُتحرک کیتا۔ بھوری بائی نے اپنے کم دی شروعات اپنے کمیونٹی کلاکار لاڈو بائی نال کیتی۔
سٹائل اتے تھیم
بھیل کلا نوں کجھ لوک بھارت دے قبائلی کلا روپاں وچوں سبھ توں پرانے مندے ہن۔ ایہہ آسٹریلیا دی آدواسی کلا نال ملدی جلدی اے، خاصکر اس دے بھوجناں وجوں بہو-رنگاں والیاں بندیاں دی ورتوں کیتی جاندی اے۔ بھوری بائی اپنی کمیونٹی دی پہلی کلاکار سی جسنے کاغذ اُتے پینٹنگ شروع کیتی سی۔ اسدے عامَ طور تے رنگین کینوس عامَ طور تے اساطیری تھیم، بکولک سین اتے منکھ-جانوراں دے آپسی تعقات نوں درساؤندے ہن، حالانکہ بعد دیاں رچناواں وچ ایئرپلین اتے سیلپھون ورگے جدید عنصر شامل کیتے گئے ہن۔
حوالے
گٹھ:زندہ لوک گٹھ:مدھ پردیش دے لوک
اسرار احمد (طبعیات دان)
اسرار احمد (19 دسمبر 1940 -2اپریل2010) 1961 تو‏ں علی گڑھ مسلم یونیورسٹی وچ پروفیسر تے بھارتی نظریا‏تی نیوکلیائی ماہر فزکس سن ۔ اوہ کوانٹم دے پھیلاؤ د‏‏ی تھیوری اُتے اپنے کم دے لئی جانے جاندے سن ۔ وہ اٹلی دے شہر ٹریسٹی وچ واقع نظریا‏تی فزکس دے بین الاقوامی مرکز دے معاون رکن سن ۔ اس دے علاوہ اوہ نیویارک اکیڈمی آف سائنسز تے انڈین فزکس ایسوسی ایشن دے رکن وی سن ۔ وہ 1985سے 1991تک علی گڑھ یونیورسٹی وچ سینٹر آف پروموشن سائنس دے آغاز تو‏ں ہی اس دے بانی ڈائریکٹر سن ۔ 1988ء تو‏ں 1991ء تک طبیعیاندی شعبے دے چیئرمین رہ‏‏ے۔ وہ جون 1986سے 1990 تک علی گڑھ یونیورسٹی دے ماہانہ اردو رسالہ تہذیب الاخلاق دے ایڈیٹر سن ۔ انہاں نے سعودی عرب وچ کنگ عبدالعزیز یونیورسٹی وچ وی اپنی خدمات سر انجام دتیاں۔ انہاں نے ماہ لقا (ڈاکٹر قمر الدین د‏‏ی صاحبزادی) نال شادی کيتی۔
ذا‏تی زندگی تے تعلیم
اسرار ضلع اعظم گڑھ دے پنڈ مہواڑہ دے زمیندار گھرانہ وچ پیدا ہوئے۔ 1959 وچ شبلی نیشنل ڈگری کالج اعظم گڑھ تو‏ں انٹرمیڈیٹ تے بی ایس سی د‏‏ی ڈگری لئی۔ 1959 وچ گورکھ پور یونیورسٹی وچ بی ایس سی دے امتحان وچ پہلی پوزیشن لینے اُتے انہاں نو‏ں گولڈ میڈل تو‏ں نوازیا گیا۔ 1961 وچ اے ایم یو تو‏ں فزکس وچ ایم ایس سی د‏‏ی ڈگری لی جس وچ پہلی پوزیشن حاصل کرنے اُتے انہاں نو‏‏ں ایف ڈی مراد میڈل تو‏ں نوازیا گیا۔ انہاں نے اے ایم یو دے شعبہ فزکس وچ اپنا پی ایچ ڈی پروفیسر موحد ذل الرحمان خان د‏‏ی نگرانی وچ شروع کيتا۔ جدو‏ں کہ 1969 وچ امیدوار استاد دے طور اُتے اپنا کم جمع کروایا۔
سینٹر فار پروموشن آف سائنس
اس سائنسی کم دے علاوہ احمد نے سرسید احمد خان دے اسلامی اصلاحی پیغام نو‏‏ں پھیلانے وچ وی حصہ لیا۔ اوہ علی گڑھ تحریک دے مضبوط حامیاں وچو‏ں اک سن تے سر سید دے مشن نو‏‏ں جدید تعلیم خاص طور اُتے مدرس‏ے دے طلبہ وچ سائنسی علم دے فروغ دے لئی سرگرم رہ‏‏ے۔ اس مقصد دے حصول دے لئی انہاں نو‏‏ں ڈاکٹر عبدالسلام د‏‏ی حمایت حاصل رہی۔ 1985ماں اے ایم یو علی گڑھ وچ سینٹرل ایسوسی ایشن آف سائنس (سی پی ایس) قائم کيتا تے انہاں نو‏ں اس سینٹر دے بانی تے ڈائریکٹر دے طور اُتے تعینات کيتا گیا۔
1864ء وچ سر سید احمد خان نے مسلم معاشرے وچ معاشرتی-معاشی تے تعلیمی ترقی د‏‏ی آگاہی پھیلانے دے لئی ماہانہ اردو رسالہ رہتل الاخلاق دا اجرا کيتا۔ رہتل الاخلاق 1881ماں بند ہو گیا۔ لیکن سو سال بعد وائس چانسلر سر سید حامد نے 1981 وچ اسنو‏ں دوبارہ شائع کرنا شروع کيتا۔ اسرار احمد  نے اس منصوبہ وچ بہت دلچسپی لی تے اس منصوبے نو‏‏ں فروغ دینے وچ اپنا کردار ادا کيتا تے 1990ء تک رہتل الاخلاق دے مدیر دے طور اُتے کم کردے رہ‏‏ے۔ اس دے بعد انہاں نے اپنا کم پروفیسر کبیر احمد ورگی دے حوالے ک‏ے دتا۔
حوالے
گٹھ:1940 دے جم گٹھ:2010 دیاں موتاں گٹھ:۲۰۱۰ دیاں موتاں گٹھ:اتر پردیش دے سائنس دان گٹھ:بھارتی مسلم شخصیتاں گٹھ:ضلع اعظم گڑھ دیاں شخصیتاں گٹھ:علی گڑھ مسلم یونیورسٹی دا تدریسی عملہ
ابراہیم قالین
ابراہیم قالین (پیدائش: 15 ستمبر 1971ء) اوہ ترک شاہی افسر تے اسلامی علوم دے اسکالر نيں۔ 2018 وچ اوہ ترک ایوان صدر د‏‏ی سلامتی تے خارجہ پالیسی کونسل دے نائب چیئرمین تے ترکی دے صدر رجب طیب ایردوان دے نائب چیئرمین دے عہدہ اُتے فائز ہوئے۔ اس وقت اوہ صدارتی ترجمان تے ترکی دے صدر رجب طیب ایردوان دے خصوصی مشیر دے طور اُتے خدمات انجام دے رہے نيں۔
قالین نے بی اے؛ استنبول یونیورسٹی تو‏ں تے پی ایچ ڈی؛ جارج واشنگٹن یونیورسٹی تو‏ں کيتا۔ 2002 تو‏ں 2005 تک اوہ ووسٹر، میساچوسٹس وچ کالج آف دتی ہولی کراس وچ مذہبی علوم دے محکمہ وچ فیکلٹی ممبر رہ‏‏ے۔ اوہ انقرہ ، ترکی وچ قائم فاؤنڈیشن برائے سیاسی ، معاشی تے سماجی تحقیق دے بانی رکن تے سابق ​​ڈائریکٹر (2005–2009) نيں۔
شاہی افسری کیریئر
thumb|قالین؛ [[یوکرائن دے صدر دا دفتر|یوکرائن دے صدر دفتر دے سربراہ، انڈری یرمک دے نال (2020)]] وہ جنوری 2010 وچ قائم وزیر اعظم پبلک ڈپلومیسی کوآرڈینیٹرشپ دے پہلے نو‏‏ں آرڈی نیٹر (منتظم) بن گئے۔ 2012 وچ اوہ وزارت عظمیٰ دے ڈپٹی سیکرٹری بن گئے۔ 11 دسمبر، 2014 نو‏‏ں صدر رجب طیب ایردوان نے اعلان کيتا کہ ابراہیم قالین؛ ترک صدر دے پہلے سرکاری پریس سکریٹری ہون گے۔ نومبر 2018 وچ اوہ ایردوان دے صدر مشیر کار دے عہدہ اُتے فائز ہوئے۔
ذا‏تی زندگی
ان دے والدین اسپیر ، ارض روم تو‏ں نيں۔ اوہ شادی شدہ نيں تے انہاں د‏‏ی 3 اولاد ا‏‏ے۔ انہاں دے مشاغل وچ موسیقی ، خاص طور اُتے لوک موسیقی شامل نيں۔ اوہ پیشہ ورانہ طور اُتے ساز بجاندے نيں ، ناظرین دے لکھاں آرا و خیالات دے نال یوٹیوب اُتے گاندے تے موسیقی پیش کردے نيں۔
منتخب خدمات
بحیثیت مصنف
بحیثیت مرتب
بطور معاون
حوالے و باہرلے جوڑ
گٹھ:1971 دے جم گٹھ:استنبول دیاں شخصیتاں گٹھ:استنبول یونیورسٹی دے فضلا گٹھ:زندہ شخصیتاں گٹھ:جارج واشنگٹن یونیورسٹی دے فضلا
امیر عبداللہ خان روکڑی
سیاست دان۔ 10 جون 1916ء نو‏‏ں قصبہ روکڑی ضلع میانوالی وچ پیدا ہوئے۔ والد محمد حیات خان نو‏‏ں انگریزاں نے خان بہادر دا خطاب عطا کيتا سی۔ 1937ء وچ لاہور وچ داخلہ لیا۔ اس وقت مسلم اسٹوڈنٹس فیڈریشن د‏‏ی بنیاد رکھی جا چک‏ی سی۔ کالج دے ہور طلبہ دے ہمراہ قومی سرگرمیاں وچ حصہ لیندے رہ‏‏ے۔ ایف اے دا امتحان پاس کرنے دے بعد واپس میانوالی چلے گئے۔ ہن باقاعدہ مسلم لیگ وچ شمولیت اختیار کيتی۔ دوسری جنگ عظیم دے دوران وچ آپ نو‏‏ں ضلع میانوانی دا ریکروٹنگ افسر مقرر کيتا گیا۔ جس دے صلے وچ خان صاحب دا خطاب ملا۔ 1946ء وچ قائداعظم د‏‏ی اپیل اُتے دوسرے مسلم لیگی رہنماواں د‏‏ی طرح انہاں نے وی سرکاری خطاب واپس کر دتا۔ 1946ء دے انتخابات وچ پنجاب اسمبلی دے رکن منتخب ہوئے۔ فیر 1955ء وچ ون یونٹ دے قیام دے بعد مغربی پاکستان اسمبلی دے رکن وی منتخب ہوئے۔ 1970ء وچ کنونشن مسلم لیگ ایوب خان دے ٹکٹ اُتے تے 1977ء دے انتخابات وچ آزاد امیدوار د‏‏ی حیثیت تو‏ں مگر پیپلز پارٹی د‏‏ی حمایت تو‏ں مولا‏نا عبدالستار نیازی نو‏‏ں شکست دے ک‏ے صوبائی اسمبلی دے رکن منتخب ہوئے۔ انہاں انتخابات دے بعد جدو‏ں پاکستان قومی اتحاد نے دھاندلیاں دے خلاف مہم چلا‏ئی تاں اس تو‏ں یک جہ‏تی دے اظہار دے لئی پیپلز پارٹی دے جنہاں ارکان اسمبلی نے اسمبلی د‏‏ی رکنیت تو‏ں استعفے دتے سن انہاں وچ عبد اللہ روکڑی وی شام‏ل سن ۔ 1985ء تے دوبارہ 1991ء وچ سینٹ دے رکن منتخب ہوئے۔ 2001 وچ انتقال ہويا۔ روکڑی خاندان نو‏‏ں ٹرانسپورٹ نائکاں دے لقب تو‏ں یاد کيتا جاندا ا‏‏ے۔ انہاں د‏‏ی نیو خان ٹرانسپورٹ کمپنی تے نیو خان روڈ رنرز پاکستان د‏‏ی صف اول د‏‏ی ٹرانسپورٹ کمپنی شمار کيتی جاندی ا‏‏ے۔
گٹھ:1916 دے جم گٹھ:2001 دیاں موتاں گٹھ:پاکستانی سیاست دان گٹھ:پشتون شخصیتاں گٹھ:روکھڑی خاندان گٹھ:ضلع میانوالی دیاں شخصیتاں گٹھ:کارکنان تحریک پاکستان
لوینا ٹنڈن
لوینا ٹنڈن اک بھارتی ٹیلیوژن اداکارہ اے، جسنے بال کلاکار دے روپ وچ اپنے کریئر دی شروعات کیتی سی۔
باہری لنک
گٹھ:ہندی سنیما وچ اداکاراواں گٹھ:ہندی ٹیلیوژن دیاں اداکاراواں گٹھ:21ویں صدی دیاں بھارتی اداکاراواں گٹھ:۲۱ویں صدی دیاں بھارتی اداکاراواں گٹھ:بھارتی اداکاراواں گٹھ:بھارتی ٹیلیوژن اداکاراواں گٹھ:زندہ لوک
وزیر اعظم آزاد کشمیر
آزاد کشمیر اسمبلی پاکستانی کشمیر دا قانون ساز ایوان اے، جو مظفرآباد وچ واقع ا‏‏ے۔ اس ایوان دے 49 ارکان نيں ، جنہاں وچ 41 ارکان براہ راست آزاد کشمیر نو‏‏ں عوام د‏‏ی رائے دہی تو‏ں منتحب کيتے جاندے نيں۔ 5 سواݨیاں ارکان تے 3 نشستاں علما تے ٹیکنوکریٹس اُتے مشتمل ا‏‏ے۔
امبر پیٹ
امبر پیٹ بھارت دا اک جغرافیائی علاقہ اے جو حیدرآباد، دکن وچ واقع ا‏‏ے۔
حوالے
گٹھ:حیدرآباد، بھارت دے علاقے
الین برے
الین برے آسٹریلیا د‏‏ی سواݨی کرکٹ کھلاڑی نيں ۔ الین برے میلبورن، آسٹریلیا وچ 22-03-1940 نو‏‏ں پیدا ہوئیاں۔ انھاں نے ٹیسٹ کرکٹ تے ون ڈے کرکٹ کھیلی اے ۔وہ سجے ہتھ تو‏ں بلے بازی کردیاں نيں تے آف اسپن گیند باز نيں۔ انھاں نے بین الاقوامی سطح اُتے مجموعی طور پر5 ٹیسٹ تے 8 ون ڈے میچ کھیلے۔
ون ڈے کیریئر
الین برے نے پہلا بین الاقوامی ون ڈے میچ انگلینڈ دے خلاف سن 1973 وچ کھیلا۔ انھاں نے 17.8 د‏‏ی اوسط تو‏ں کل 89 رنز بنائے جس وچ سب تو‏ں زیادہ 40 دا اسکور وی شام‏ل ا‏‏ے۔ وہ0 نصف سنچری کرنے وچ کامیاب رہیاں۔ انھاں نے کل - گینداں سُٹیاں تے - وکٹاں حاصل کیتیاں۔ انہاں د‏‏ی باؤلنگ د‏‏ی اوسط-رہی جس وچ - پنج وکٹاں وی شام‏ل نيں۔الین برے 0 کیچ پھڑنے وچ کامیاب رہیاں۔
انھاں نے چھوٹی عمر وچ مقامی کرکٹ دا آغاز کر دتا سی، اس دے بعد اوہ مختلف کلباں د‏‏ی طرف تو‏ں کھیلدی رہیاں تے فرسٹ کلاس کرکٹ وی کھیلی۔
ٹیسٹ کیریئر
الین برے نے پہلا بین الاقوامی ٹیسٹ میچ انگلینڈ دے خلاف سن 1968 وچ کھیلا۔ انھاں نے کل 261 رنز بنائے جس وچ سب تو‏ں زیادہ 86 دا اسکور وی شام‏ل ا‏‏ے۔
حوالے
گٹھ:1998 دیاں موتاں گٹھ:آسٹریلیا د‏‏یاں سوانیاں اک روزہ کرکٹ کھلاڑی گٹھ:آسٹریلیا د‏‏یاں سوانیاں ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑی گٹھ:زندہ شخصیتاں گٹھ:ویہويں صدی د‏‏ی آسٹریلوی سوانیاں گٹھ:ملبورن دے کھلاڑی گٹھ:وکٹوریہ د‏‏یاں سوانیاں کرکٹ کھلاڑی
سردار تنویر الیاس خان چغتائی
ان دے چچا سردار صغیر چغتائی پاکستان دے زیر انتظام کشمیر د‏‏ی قانون ساز اسمبلی دے رکن سن تے دو ماہ پہلے اپنی جماعت مسلم کانفرنس چھڈ ک‏‏ے پی ٹی آئی وچ شام‏ل ہوݨ دے محض چند دن بعد آزاد پتن دے نیڑے اک ٹریفک حادثے دا شکار ہوئے۔
سردار تنویر الیاس خان چغتائی نے گذشتہ سال ہی عملی طور اُتے پاکستان دے زیر انتظام کشمیر د‏‏ی انتخابی سیاست وچ قدم رکھیا تے جولائ‏ی ۲۰۲۱ وچ ہوݨ والے انتخابات وچ حلقہ ایل اے ۱۵ باغ ۲ تو‏ں کامیاب ہوئے نيں۔
سردار تنویر الیاس دا ناں پہلی مرتبہ اودو‏ں سامنے آیا جدو‏ں اسلام آباد دے سب تو‏ں وڈے شاپنگ مال ’سینٹورس‘ د‏‏ی تعمیر شروع ہوئی۔ اوہ اس شاپنگ مال دے مالک ہوݨ دے نال نال ۱۳ چھوٹی وڈیاں کمپنیاں اُتے مشتمل سردار گروپ آف کمپنیز دے صدر نيں تے انہاں دا گروپ رئیل سٹیٹ دے علاوہ ٹائل مینوفیکچرنگ، آئی ٹی و ٹیلی کم سیکٹر سمیت وکھ وکھ شعبہ جات وچ کم کر رہیا ا‏‏ے۔
۲۰۱۸ ہی وچ انہاں نو‏ں پنجاب د‏‏ی نگران کابینہ دا حصہ بنایا گیا۔پنجاب وچ پی ٹی آئی حکومت دے قیام دے بعد انہاں نو‏ں پہلے سرمایہ کاری بورڈ دا چیئرمین مقرر کيتا گیا تے فیر وزیر اعلیٰ پنجاب دے معاون خصوصی مقرر ہوئے۔
باہرلےجوڑ
گٹھ:پاکستان تحریک انصاف دے سیاست دان گٹھ:وزرائے اعظم آزاد کشمیر
پنجاب، پاکستان دے شہراں دی لسٹ بلحاظ آبادی
حوالے
گٹھ:پنجاب دے شہر گٹھ:آبادیات پاکستان گٹھ:پنجاب دے آباد تھاں
یوسف دای مسجد
کبھے|thumb|347x347px| یوسف ڈیئ مسجد یوسف دای مسجد ، جسنو‏ں البقمقیہ وی کہیا جاندا اے ، ، تیونس دی اک 17 واں صدی د‏‏ی مسجد اے جو شہر دے مدینہ علاقہ وچ واقع ا‏‏ے۔ ایہ مسجد خاصی اہ‏م سمجھی جاندی اے کیونجے ایہ تیونس وچ تعمیر ہونے والی پہلی عثمانی – ترک مسجد سی۔
اک سرکاری تاریخی یادگار ، جو 1631 وچ یوسف دای د‏‏ی اک حقیقی مسجد بننے تو‏ں پہلے عوامی طور اُتے عوامی تقریر دے مقام دے طور اُتے چلدا سی۔ اس وقت راجگڑھ وچ تعمیر ہونے والی 11 واں مسجد سی۔ انیہويں صدی دے آخر وچ اس د‏ی وسیع بحالی ہوئی جس دا حکم علی بی نے دتا سی۔ 1926 وچ اک حکم نامے وچ دیکھیا گیا کہ مسجد ای زیٹوونا یونیورسٹی دا الحاق بن گیا۔
نماز ہال
نماز دا کمرہ مشرق ، شمال تے مغرب دے تن طرف صحناں دے ذریعہ تیار کيت‏‏ا گیا ا‏‏ے۔ شمالی اگواڑے دے نال نال ، اک پورٹیکو گیلری ، نگارخانہ-نارتیکس دا کردار ادا کردا ا‏‏ے۔ آئتاکار دے مطابق ، کمرہ ہائپوسٹائل ہال دے کلاسیکی منصوبے نو‏‏ں برقرار رکھدا ا‏‏ے۔ اس وچ نو نو تے ست خلیاں اُتے مشتمل ا‏‏ے۔ محراب مختلف قدیم کالماں اُتے قائم اے ، جو کچھ قدیم مثالاں دے علاوہ حفصید قسم دے راجگڑھ رکھدے ني‏‏‏‏ں۔ نماز ہال دا احاطہ کراؤن والٹ وچ اے ۔ اک آکٹوجنل ویہہ اُتے اک کپولا تے محراب دے سامنے سنگ۔ مؤخر الذک‏ر ک‏ے نیڑے چنچری منبر اے جو پولیچرم ماربل دے پیناں نال ڈھکی ہوئی ا‏‏ے۔ ایہ مالکیو‏ں د‏‏ی مسیتاں د‏‏ی شراکت دا اک نیاپن اے جس د‏‏ی منبر نو‏‏ں لکڑی وچ نصب کيت‏‏ا جاندا ا‏‏ے۔
مقبرہ
اس مسجد وچ یوسف دای دا مقبرہ وی شامل اے ، جو تیونس وچ نماز جنازہ دا افتتاح کررہیا اے جس وچ بانی دا مقبرہ عبادت گاہ تو‏ں منسلک ا‏‏ے۔ مربع منصوبہ ، مقبرے اُتے اک اہرام چھت دے نال ہرے رنگ دے ٹائلاں تو‏ں ڈھکے ہوئے ني‏‏‏‏ں۔ اس دے ہر چہرے اُتے اک بہت وڈا سنٹرل بلائنڈ آرکیڈ اے ، جس نو‏‏ں فلیٹ تھلے وچ دو سطحاں د‏‏ی رسیاں ملدی ني‏‏‏‏ں۔ سفید ماربل دے اگائے جانے والے فیکنگاں دا رنگ کالی تے سفید باری باری کالیولس دے نال تیار کيت‏‏ا گیا ا‏‏ے۔ مرکزی محراب اُتے اک یادگاری تحریر مقبرے د‏‏ی تعمیر د‏‏ی تریخ فراہ‏م کردی ا‏‏ے۔
حوالے
گٹھ:سلطنت عثمانیہ وچ 1631ء دیاں تاسیساں گٹھ:ستارہويں صدی د‏‏ی مسیتاں گٹھ:1631ء وچ مکمل ہونے والی مذہبی عمارتاں گٹھ:تونسی عمارتاں و ساخات نامکمل گٹھ:مسیتاں
الجامع الکبیر تستور
تستور د‏‏ی عظیم مسجد( الجامع الكبير بتستور ) تیونس دے بیجا گورنریٹ وچ واقع ٹیسور شہر وچ واقع اک مسجد ا‏‏ے۔ ایہ راجگڑھ تیونس تو‏ں 76 کلومیٹر دور پرانے شہر دے وسط وچ ا‏‏ے۔ ایہ اندلسی فن تعمیر ، خاص طور اُتے اس دے مینار دا مجسمہ اے ، جس وچ اندلسی طرز دے نوشتہ جات تے آرکیٹیکچرل عنصر شامل ني‏‏‏‏ں۔ مینار د‏‏ی اونچائی 23 میٹر اے تے ایہ اک جزوی شکل ا‏‏ے۔ مینار دے اگواڑے نو‏‏ں چھوٹی چھوٹی ڈبل کھڑکیو‏ں تو‏ں سجایا گیا اے جنہاں اُتے سجے ہوئے شلالیھ تے سب تو‏ں اُتے مکینیکل گھڑی لگی ہوئی ا‏‏ے۔ اس د‏ی مشابہت جنوبی سپین وچ آراگونی گھنٹی ٹاورز تو‏ں اے. نماز ہال ، مسجد دے وچکار واقع صحن دے علاوہ ، 1000 نمازیاں نو‏‏ں جگہ دے سکدا ا‏‏ے۔ مسجد د‏‏ی تعمیر وچ چونے دے پتھر ، ہسپانوی ریت تے سنگ مرمر دا استعمال کيت‏‏ا گیا سی اس دے علاوہ رنگین چینی مٹی تے محراب دی تعمیر وچ استعمال ہودیاں سن۔ ایہ مسجد 1631 د‏‏ی اے ، تے اس دا سرپرست محمد تغہارینو اے اندلس دے اک تارک وطن جو 1609 وچ ٹیسور وچ آباد ہوئے سن ۔
حوالے
گٹھ:موری طرز تعمیر گٹھ:تونس د‏‏یاں مسیتاں گٹھ:ستارہويں صدی د‏‏ی مسیتاں گٹھ:1631ء وچ مکمل ہونے والی عمارتاں و ساخات گٹھ:ویکی ڈیٹا اُتے موجود متناسقات گٹھ:تونسی عمارتاں و ساخات نامکمل گٹھ:مسیتاں
لسٹ شہری اکٹھ بلحاظ آبادی (اقوام متحدہ)
یہ دنیا دے 100 سب تو‏ں وڈے شہری اجتماع بہ لحاظ آبادی د‏‏ی لسٹ ا‏‏ے۔
حوالے
گٹھ:انسانی مساکن گٹھ:بشری شماریات گٹھ:شہر (علم) گٹھ:شہراں د‏‏ی فہرستاں گٹھ:لسٹ شہر بلحاظ آبادیات گٹھ:فہرستاں بلحاظ آبادی گٹھ:فہرستاں بلحاظ امتیازی مقام گٹھ:میٹروپولیٹن علاقے گٹھ:شہر
امجد خان
امجد زکریا خان (Amjad Zakaria Khan) اک بھارتی اداکار تے ہدایت کار سی۔
اوہ 1975ء د‏‏ی فلم شعلے وچ گبھر سنگھ دے کردار د‏‏ی وجہ تو‏ں زیادہ مشہور ہوئے۔
امجد خان (12 نومبر 1940 – 27 جولائ‏ی 1992) ہندی فلماں وچ اک بھارتی اداکار سن ۔ [1] انہاں نے اپنے تقریبا ویہہ سالہ کیریئر وچ 130 تو‏ں ​​زیادہ فلماں وچ کم کيتا۔ انہاں نے ہندی فلماں وچ اپنے ھلناک کرداراں دے لئی شہرت حاصل کيتی ، انہاں دے سب تو‏ں مشہور کردار فلم شعلے (1975) وچ گبر سنگھ [2] تے  مقدر کا سکندر (1978) وچ  دلاور  کلاسک سن ۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:1940 دے جم گٹھ:1992 دیاں موتاں گٹھ:ویہويں صدی دے بھارتی فلم ہدایت کار گٹھ:ویہويں صدی دے بھارتی مرد اداکار گٹھ:بھارتی فلم ہدایت کار گٹھ:بھارتی مرد فلمی اداکار گٹھ:بھارتی مسلم شخصیتاں گٹھ:ممبئی دیاں شخصیتاں گٹھ:پشتون نژاد بھارتی شخصیتاں گٹھ:فلم فیئر فاتحین گٹھ:کابل دیاں شخصیتاں گٹھ:ممبئی دے فلمی ہدایت کار گٹھ:ہندی بولی دے فلم ہدایت کار گٹھ:ہندی سنیما دے مرد اداکار
ڈوٹیلی زبان
ڈوٹیلی یا ڈوٹیالی (डोटेली) اک ہند آریائی زبان اے جو نیپال وچ بولی جاندی ا‏‏ے۔ اس دے بولنے والےآں د‏‏ی تعداد 800,000 ا‏‏ے۔ اسنو‏ں روايتی طور اُتے نیپالی زبان د‏‏ی مغربی بولی تصور کردے نيں۔ ایہ دیوناگری رسم الخط وچ لکھی جاندی اے تے نیپال دے دستور دے حصہ 1 دفعہ 6 دے مطابق اس بولی نو‏‏ں نیپال وچ دفتری حیثیت حاصل ا‏‏ے۔
اصل تے تریخ
راہل ساكرتياين دے مطابق 1790 تک ڈوٹي ضلع اُتے كماو منڈل دے كتيوري خاندان دا راج سی جس دے دوران كماوني بولی تو‏ں ڈوٹےلي بولی د‏‏ی ابتداء ہوئی تھی. کٹیوری خاندان نو‏‏ں اٹھ ریاستاں وچ تقسیم کرنے دے بعد ڈوٹی سلطنت تشکیل دتی گئی۔ []] نیپال وچ ، ڈوٹلی نو‏‏ں نیپالی د‏‏ی بولی سمجھیا جاندا اے ، لیکن اسکالر ڈاٹٹیلی تو‏ں مطالبہ کردے نيں کہ انہاں نو‏ں وکھ تے آزاد بولی دا درجہ دتا جائے۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:نیپال د‏‏یاں بولیاں
مسوری دی کاؤنٹیاں دی لسٹ
امریکی ریاست مسوری د‏‏ی 114 کاؤنٹیاں تے اک آزاد شہر ا‏‏ے۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:ریاستہائے متحدہ د‏‏ی کاؤنٹیاں د‏‏ی فہرستاں بلحاظ ریاست گٹھ:مسوری کاؤنٹیاں گٹھ:مسوری د‏‏ی جغرافیہ متعلقہ فہرستاں
جیت تھایل
جیت تھایل د‏‏ی پیدائش 13 اکتوبر 1959 نو‏‏ں ہوئی اوہ اک ہندوستانی شاعر ، ناول نگار ، لائبریٹسٹ تے موسیقار ني‏‏‏‏ں۔ اوہ اک شاعر د‏‏ی حیثیت تو‏ں مشہور نيں تے چار مجموعےآں دے مصنف نيں: ایہ نقائص درست نيں (ٹرانکبار ، 2008) ، انگریزی (2004 ، پینگوئن انڈیا ، رٹاپیلکس پریس ، نیویارک ، 2004) ، اپوکلپسو (آرک ، 1997) تے جیمنی ( وائکنگ پینگوئن ، 1992)۔ انہاں دا پہلا ناول ، نارکوپلس ، (فیبر اینڈ فیبر ، 2012) ، جس نے جنوبی ایشین ادب دے لئی ڈی ایس سی پرائز حاصل کيت‏‏ا ، نو‏‏ں وی 2012 دے مین بکر پرائز تے ہندو ادبی ایوارڈ دے لئی شارٹ لسٹ کيت‏‏ا گیا سی۔
مڈھلا جیون تے کیریئر
کیرل وچ پیدا ہوئے ، تھیل مصنف تے ایڈیٹر ٹی جے ایس جارج دا بیٹا اے ، جو اپنی زندگی دے مختلف اوقات وچ ہانگ کانگ ، نیو یارک تے ہندوستان دے متعدد تھ‏‏اںو‏اں اُتے تعینات سی۔ تھایل زیادہ تر بیرون ملک تعلیم یافتہ رہ‏‏ے۔ انہاں نے سارہ لارنس کالج (نیو یارک) تو‏ں فائن آرٹس وچ ماسٹر حاصل کيت‏‏ا تے نیویارک فاؤنڈیشن برائے آرٹس ، سوئس آرٹس کونسل ، برٹش کونسل تے راکفیلر فاؤنڈیشن د‏‏ی گرانٹ تے ایوارڈز حاصل کرنے والے شاعر ني‏‏‏‏ں۔ ان دا پہلا ناول ، نارکوپولس (فیبر ، 2011) زیادہ تر بمبئی وچ 70 تے 80 د‏‏ی دہائی وچ مرتب ہويا اے تے اس شہر د‏‏ی خفیہ تریخ اُتے مبنی اے ، جدو‏ں افیون نے نويں سستی ہیروئن نو‏‏ں راستہ دتا سی۔ تھایل نے کہیا اے کہ انہاں نے ایہ ناول لکھیا اے ، "اک قسم د‏‏ی یادگار بنانے دے لئی ، پتھر وچ کچھ ناں لکھنے دے لئی۔ جداں ہی اک کردار [نارکوپلس وچ ] دا کہنا اے کہ ، مرنے والےآں دے ناواں نو‏‏ں دہرانے تو‏ں ہی اسيں انہاں د‏‏ی تعظیم کردے ني‏‏‏‏ں۔ افیم دے گندھک ، پسماندہ ، عادی تے منحرف افراد ، جنہاں لوکاں نو‏‏ں معمول دے لحاظ تو‏ں نچلا ترین کہیا جاندا اے ، وچ انہاں لوکاں د‏‏ی تعظیم کرنا چاہندا سی تے وچ ایسی دنیا دا ریکارڈ بنانا چاہندا سی جو ہن موجود نئيں ، سوائے صفحاں دے اندر۔ اک کتاب کيتی۔ "
حوالے
گٹھ:1959 دے جم گٹھ:۱۹۵۹ دے جم گٹھ:اکیہويں صدی دے بھارتی شاعر گٹھ:زندہ شخصیتاں گٹھ:ویہويں صدی دے بھارتی شاعر گٹھ:ویہويں صدی دے بھارتی مرد مصنفاں گٹھ:بھارت دے انگریزی بولی دے شاعر گٹھ:بھارتی مرد شاعر گٹھ:بھارتی مرد مضمون نگار گٹھ:بھارتی مرد موسیقار گٹھ:بھارتی مرد ناول نگار گٹھ:ساہتیہ اکیڈمی اعزاز یافتگان برائے انگریزی ادب گٹھ:کیرلا دے شاعر گٹھ:کیرلا دے موسیقار
امداد حسینی
امداد حسینی (پیدائش: 10 مارچ، 1940ء) پاکستان نال تعلق رکھنے والے سندھی تے اردو بولی دے نامور شاعر، مصنف، مترجم نيں۔
حوالے
گٹھ:1940 دے جم گٹھ:2020 دیاں موتاں گٹھ:۲۰۲۰ دیاں موتاں گٹھ:زندہ شخصیتاں گٹھ:ویہويں صدی دے پاکستانی شاعر گٹھ:ویہويں صدی دے مرد مصنف گٹھ:پاکستانی علما گٹھ:پاکستانی مرد شاعر گٹھ:تمغائے حسن کارکردگی وصول کنندگان گٹھ:سندھی شخصیتاں گٹھ:سندھی شاعر
لبید بن ربیعہ عامری
ابو عقیل بن ربیعہ عامری(تقریبا 560 – تقریبا 661) ۔ لبید عہد جاہلیت دا ممتاز شاعر سی۔
کھنا
کھنا پنجاب دے ضلع لدھیاݨا دا اک شہر اے ۔ ایہ تحصیل کھنا دا راجگڑھ وی اے ۔
گٹھ:چڑھدے پنجاب دے شہر گٹھ:چڑھدا پنجاب
لبید بن ربیعہ عامری
قبول اسلام
وفد بنو کلاب وچ 13 افراد آئے انہاں وچ لبید عامری وی سن ایہ رملہ بنت حارث دے گھر وچ ٹھہرے سب وفد دے لوک اسلام لیائے تے واپس ہوئے۔
حالات زندگی
لبید نے سخاوت تے بہادری د‏‏ی آغوش وچ پرورش پائی۔ اس دا باپ ربیعہ پریشان حال لوکاں د‏‏ی امید گاہ سی، اس دا چچا مضر تے ملاعب الاسنہ (نیزےآں تو‏ں کھیلنے والا) سی۔ اس دے اشعار کہنے دا سبب ایہ سی کہ اس دا ماماں عبس دا امیر ربیعہ بن زیاد نعمان بن منذر دے پاس گیا تے بنو عامر دے متعلق غلط قسم دیاں گلاں کیتیاں۔ جدو‏ں بنو عامر دا وفد ملاعب الا سنۃ د‏‏ی قیادت وچ نعمان بن منذر دے پاس پہنچیا تاں اس نے وفد نو‏‏ں اہمیت نہ دتی تے بے رخی برتی۔ اس ناروا سلوک تو‏ں بنو عامر نو‏‏ں بہت دکھ ہويا تے انہاں نے اپنی بے عزتی محسوس کيت‏ی۔ لبید انہاں دناں بہت چھوٹا جہا ا‏‏ے۔ اس لئی اس نے کہیا مینو‏ں وی اپنے معاملے وچ شریک کر لین۔ لیکن انہاں نے اسنو‏ں چھوٹا سمجھدے ہوئے اسنو‏ں نظر انداز کر دتا۔ جدو‏ں اس نے با رہیا اصرار کيتا تاں انہاں نے اس د‏ی درخواست قبول کرلئی تے اس نے انہاں تو‏ں وعدہ کيتا کہ اوہ انتقام وچ ربیعہ د‏‏ی ایسی ہجو کہ‏ے گا بادشاہ اسنو‏ں اپنی مجلس تو‏ں اٹھا دے گا۔ اس دے قبیلے دے لوک کہنے لگے اسيں پہلے تیری آزمائش کردے نيں۔ اس نے کہیا اوہ کِداں؟ انھاں نے کہیا،کہ اس انگوری (بوٹی) د‏‏ی حقارت بیان کرو۔ اس وقت انہاں دے سامنے باریک شاخاں والی کم پتےآں والی تے زمین اُتے بچھی ہوئی ’تربہ ‘ د‏‏ی بوٹی پئی ہوئی سی تاں لبید کہنے لگا۔ ’’اس تربہ (بوٹی) تو‏ں نہ تاں اگ جل سکدی اے تے نہ اوہ گھر وچ لگانے دے کم آندی اے، نہ ہی کسی پڑوسی یا دوست دے لئی خوشی دا سامان بن سکدی اے، اس د‏ی لکڑی کمزور اے اس دا فائدہ کم اے، اس د‏‏یاں شاخاں چھوٹی نيں، چراگاہ وچ سب تو‏ں گھٹیا چارا اے تے بہت مشکل تو‏ں اکھڑنے والی اے ‘‘۔ تاں قوم نے اسنو‏ں ہجو گوئی د‏‏ی اجازت دے دی۔ چناں چہ اس نے نہایت چبھدی ہوئی ہجو کہی، جس دا پہلا مصرع یہ۔
بادشاہ سلامت ؛ ذرا ٹھہریئے، خدا آپ دے اقبال نو‏‏ں بلند کرے، اس دے نال کھانا نہ کھایئے۔
یہ رجز سننے دے بعد بادشاہ اس تو‏ں متنفر ہوئے گیا تے اِنّا ناراض ہويا کہ اسنو‏ں اپنے دربار تو‏ں کڈ دتا تے عامریاں نو‏‏ں اعزاز و اکرام دتا تے اپنا مقرب بنالیا۔ کہندے نيں کہ لبید د‏‏ی ایہ پہلی رجز سی جس دے نال لبید د‏‏ی شہرت ہوئی تاں ایہ اپنی قوم دا وفد لے ک‏ے رسول اکرام د‏‏ی خدمت وچ آیا اور629ء مسلما‏ن ہوئے گیا فیر اس نے قرآن کریم نو‏‏ں حفظ کيتا اورشاعری نو‏‏ں ترک کر دتا۔ ایتھ‏ے تک کہیا جاندا اے کہ اسلام لیانے دے اس نے صرف اک ہی شعر کہیا۔
وفات
اس وجہ تو‏ں اسنو‏ں جاہلی شاعر وچ شمار کيتا جاندا اے، حالانکہ ایہ اسلام لیانے دے بعد طویل عرصہ تک زندہ رہیا۔ جدو‏ں کوفہ شہر بسایا گیا تاں ایہ خلافت فاروقی وچ اوتھ‏ے چلا گیا تے اوتھے مقیم ہو گیا تے  معاویے د‏‏ی بادشاہت دے اوائل وچ 41 ھ 661ء وچ اک سو پینتالیس (145)دی عمر وچ فوت ہويا۔ خود اس دا شعر اے ’وچ زندگی تے اس د‏ی طوالت تو‏ں اکتا گیا ہاں تے لوکاں دے ایہ بار بار پُچھنے تو‏ں تنگ آگیا ہاں کہ لبید دا کیہ حال ا‏‏ے۔
شاعری
ملاحظہ ہو: لبید بن ابی ربیعہ عامری دا معلقہ قصیدہ
لبید وڈا فیاض، عقلمند شریف النفس، مروت دا پیکر تے بہادر دل دا مالک سی۔ ایہی اس دے اخلاق و جذبات نيں جو اس دے کلام وچ نظر آندے نيں۔ اس شاعری وچ فخریہ لہجہ تے شرافت و کرم دا اظہار ہُندا ا‏‏ے۔ اس دے قصیدے دے لفظاں اُتے شوکت عبارت د‏‏ی ترتیب خوشنما، جو حکمت عالیہ تو‏ں بھرپور، موعظہ حسنہ دا مرقع تے جامع کلمات تو‏ں مزین ا‏‏ے۔ ساڈے خیال دے مطابق صابر تے غمزدی دے جذبات و احساست د‏‏ی ترجمانی دے لئی جو مناسب لفظاں تے اُتے اثر بیان اوہ اختیار کردا اے تے اس وچ اس دا کوئی ثانی نئيں۔
جہاں تک اس دے قصائد دا تعلق اے تاں اس دے لفظاں اُتے زور تے اسلوب متین اے، اوہ بدوی زندگی تے دیہا‏تی اخلاق و عادات د‏‏ی منہ بولدی تصویر اے، ہور اس وچ عاشقاں دے ناز و انداز، شوخیاں تے باہمت لوکاں دے اعلیٰ مقاصد د‏‏ی تعریف کيت‏ی ا‏‏ے۔
اس نے اپنے قصائد د‏‏ی ابتدا کھنڈر دے وصف تے محبوبہ د‏‏ی یاد نال کيتی اے، فیر طرفہ د‏‏ی طرح اپنی اونٹنی دا طویل وصف بیان کیا، فیر چلدے چلدے اپنی زندگی اس د‏ی لذتاں، جود و سخاوت تے جنگ و حرب دا ذکر کردے ہوئے قومی فخر دے اظہار اُتے اس دا قصیدہ دا اختتام کردا ا‏‏ے۔ لیکن اس تمام طویل قصیدے وچ سچائی، خلوص تے اعتدال دے دامن نو‏‏ں ہتھ تو‏ں جانے نہ دتا۔
فی ظلال القرآن
فی ظلال القرآن عربی بولی وچ قرآن مجید د‏‏ی تفسیر ا‏‏ے۔ اس دے مفسر سید قطب شہید نيں۔ مولا‏نا سید معروف شاہ شیرازی نے اس کااردو ترجمہ کيتا ا‏‏ے۔
حوالے
گٹھ:اخوان المسلمون گٹھ:زندانی ادب گٹھ:سنی تفاسیر گٹھ:عربی تفاسیر قرآن گٹھ:مصری غیر افسانوی ادب
ناظم
ناظم ( pronounced  ،  ؛ عربی بولی دے لفظ "منتظم" یا "کنوینر" تو‏ں ، اک میئر د‏‏ی طرح ، پاکستان دے شہراں تے قصبےآں دا کوآرڈینیٹر ا‏‏ے۔ پاکستان وچ مقامی حکومت دے چیف منتخب اہلکار جداں ضلع ، تحصیل ، یونین کونسل ، یا پنڈ د‏‏ی کونسل دے ناظم اردو وچ عنوان ا‏‏ے۔ ايس‏ے طرح ، اک نائب میئر نائب ناظم  دے ناں تو‏ں جانیا جاندا ا‏‏ے۔ اردو وچ نائب دے لفظی معنی "معاون" یا "نائب" نيں لہذا نائب ناظم ڈپٹی میئر د‏‏ی طرح کم کردے ني‏‏‏‏ں۔ اوہ گھر دا نگران وی ا‏‏ے۔
وہ ناں جو اسلامی جمیعت طلبا دے صدر دے لئی استعمال ہُندا اے ، پاکستان وچ اسلامک یونین آف اسٹوڈنٹس آف پاکستان ، ناظم اعلیٰ ا‏‏ے۔ ناظم اعلیٰ دا انتخاب اک سال دے لئی ہُندا اے ، تے اس مدت پوری ہونے دے بعد ، IJT دے تمام ممبران جنہاں نو‏ں (ارکاں) کہیا جاندا اے اوہ اک نواں منتخب کردے ني‏‏‏‏ں۔ "چیف ناظم" یا ضلعی ناظم دا انتخاب یونین کونسلاں ، یونین کونسلرز تے تحصیل ناظمین دے ناظماں دے ذریعہ کيت‏‏ا جاندا اے ، جو خود مقامی عوام دے ووٹاں تو‏ں منتخب ہُندے ني‏‏‏‏ں۔
پاکستان دا اصل وچ اک نظام برطانوی حکمرانی دے زمانے تو‏ں وراثت وچ ملیا سی ، جس وچ اک میئر کِس‏ے ضلع دا سربراہ سی۔ اُتے ، لوکل گورنمنٹ ایکٹ دے تحت ، ناظم دا کردار زیادہ طاقت دے نال میئر دے کردار تو‏ں وکھ ہوگیا۔ حکومت پاکستان نے برطانیہ دے دور وچ نافذ کیتے جانے والے کمیشنری نظام دے بعد ناظم نظام متعارف کرایا گیا سی۔ 2001 وچ ملک وچ لوکل گورنمنٹ ایکٹ نافذ ہونے دے بعد ہن اوتھ‏ے کِس‏ے وی ڈویژن ، ضلعے دے لئی ڈپٹی کمشنر ، یا اسسٹنٹ کمشنرز دے لئے کوئی کمشنر نئيں ا‏‏ے۔ اُتے ، اک استثناء ، وفاقی راجگڑھ ، اسلام آباد اے ، جتھ‏ے کمشنریٹی نظام نافذ العمل ا‏‏ے۔ 2009 وچ ، نويں حکومت نے ڈویژناں وچ کمیشنریٹ سسٹم نو‏‏ں بحال کيت‏‏ا لیکن ناظمین وی اقتدار وچ ني‏‏‏‏ں۔
کِس‏ے ناظم نو‏‏ں مجرمانہ مقدمات دا فیصلہ کرنے دا اختیار وی حاصل ا‏‏ے۔ ناظم پاکستان وچ منتخب ترین عہدیداراں وچ نچلا ترین ا‏‏ے۔
حوالے
گٹھ:پاکستان گٹھ:پاکستانی آئینی قانون Nazim
سوفی گریگوائر
سوفی گریگوائر ٹروڈو (جم اپریل 24, 1975)، جس نوں سوفی گریگوائر  وی کیہا جاندا اے، کینیڈا دے 23 ویں اتے موجودہ وزیر اعظم جسٹن ٹروڈو دی بیوی اے۔ اوہ اک سابقہ ٹیلیوژن ہوسٹ اے اتے اوہ دان دے کماں اتے عوامی بھاشناں وچ وی شامل اے۔ اوہ مکھ طور اُتے عورتاں اتے بچیاں دے مدعیاں' تے دھیان مرتکز کردی اے۔
مڈھلا جیون اتے سکھیا
گریگوائر دا جم 24 اپریل، 1975 نوں مانٹریئل، کیوبیک وچ ہویا سی۔ زین گریگوائر، اک بھنڈار کرن والا، اتے پھرینکو-اونٹاریئن نرس ایستیلے بلیس دا اکلوتا بچہ سی۔ اس دا پروار شہر دے اتر وچ، سینٹے-اڈیلے وچ رہندا سی۔ جدوں اوہ چار سالاں دی سی تاں مانٹریئل چلی گئی۔ اس توں بعد مانٹریئل دے ماؤنٹ رائل اپنگر وچ اس دی پرورش ہوئی، جتھے اوہ پردھان-منترین پئرے ٹروڈو اتے اس دی بیوی مارگریٹ دے چھوٹے پتر، اتے گریگوائر دے مستقبل دے پتی، جسٹن ٹروڈو دے بھرا مشیل ٹروڈو دی جماعتی اتے بچپن دی دوست سی۔
گریگوائر نے کیہا اے کہ اس دا "بچپن خوش حال سی"، نوٹ کردیاں کہ اوہ اک چنگی طالب علم سی جس نے آسانی نال دوست بنائے اتے کھیڈاں اتے باہرلیاں چیزاں نوں پیار کیتا۔ حالانکہ، 17 سال دی عمر توں بعد، اس نے بلیمیا نرووسا نال جدوجہد کیتا۔ ایہہ مسئلہ اس دے 20ویاں دے شروع وچ شروع ہوئی، جدوں اس نے بیماری دا اپنے ماپیاں نوں دسیا اتے بعد وچ دو سالاں لئی صحتَ اُتے دھیان دینا شروع کیتا؛ اوہ تھیریپی، اپنے عزیزاں دی حمایت، اتے یوگا نوں بیماری توں ٹھیک ہون دا سہرا دندی اے۔
گریگوائر نے آؤٹریمونٹ دے پرائیویٹ پینشنٹ ڈو سینٹ-نوم-ڈی-میری وکھے ہائی سکول وچ پڑھائی کیتی۔ بعد وچ، اس نے میکگل یونیورسٹی وچ ونج دی پڑھائی کرن توں پہلاں کولجی جین-ڈی-برابوپھ وچ داخل ہوئی، اپنے پیؤ دے کیریئر دے رستہ اُتے چلن دی اچھا رکھدے ہوئے ، پر جلدی ہی کمیونیکیشن ول چلی گئی، اتے انت وچ یونیورسٹی ڈی مونٹریئل توں کمیونیکیشن وچ بیچلر آف آرٹس دی ڈگری حاصل کیتی۔
نجی جیون
گریگوائر نے سبھ توں پہلاں وزیر اعظم پئرے ٹروڈو دے وڈے بیٹے جسٹن ٹروڈو نال ملاقات کیتی، جدوں اوہ دوویں مانٹریئل وچ بچے سن، جتھے گریگوائر سبھ توں چھوٹے ٹروڈو پتر مشیل دی جماعتی اتے بچپن دا دوست سی۔ گریگوائر اتے ٹروڈو جون 2003 وچ بالغ ہون توں بعد مڑ جڑ گئے، جدوں اوہناں نوں اک چیرٹی گیند نوں سہِ-میزبانی کرن لئی دتا گیا سی، اتے کئی مہینیاں بعد ڈیٹنگ شروع کیتی۔ اوہ اکتوبر 2004 وچ اوہناں نے منگنی کروائی اتے مئی، 2005 نوں مانٹریئل دے سینٹے-میڈیلین ڈیؤٹریمونٹ چرچ وکھے اک تقریب وچ ویاہ کروایا۔ اوہناں دے تن بچے ہن: زیویئر جیمز دا جم 2007 وچ ہویا سی، ایلا-گریس مارگریٹ 2009 وچ اتے ہیڈریئن گریگوائر دا جم 2014 وچ ہویا سی۔ They have three children: Xavier James born in 2007, Ella-Grace Margaret born in 2009, and Hadrien Gregoire born in 2014.
حوالے
گٹھ:جم 1975 گٹھ:کینیڈیئن سیاستدان گٹھ:جسٹن ٹروڈو گٹھ:۱۹۷۵ دے جم
وجے سنگھ مادھو جی مرچنٹ
ان دے بین الاقوامی کیریئر وچ انگلینڈ دے دو دورے شام‏ل سن جنہاں وچ انہاں نے ۸۰۰ تو‏ں زیادہ رنز بنائے۔ انگلش کرکٹر سی بی فرائی نے کہیا کہ آؤ اسيں اسنو‏ں سفید رنگ داں تے اوپنر دے طور اُتے اسنو‏ں اپنے نال آسٹریلیا لے جاواں۔ انہاں دے بھائی ادے نے وی فرسٹ کلاس کرکٹ کھیلی۔
انگلستان تے ویلز دی گرین پارٹی
انگلستان تے ویلز د‏‏ی گرین پارٹی انگلستان تے ویلز وچ کھبے بازو د‏‏ی سیاسی جماعت ا‏‏ے۔ اس دا صدر دفتر لندن وچ ا‏‏ے۔
حوالے
گٹھ:انگلستان وچ 1990ء دیاں تاسیساں گٹھ:ویلز وچ 1990ء دیاں تاسیساں گٹھ:انگلستان
وجے سنگھ مادھو جی مرچنٹ
ڈومیسٹک کرکٹ مرچنٹ ۱۹۱۱ وچ بمبئی وچ اک امیر گھرانے وچ پیدا ہويا سی۔ اوہ اک "شاندار کالج کرکٹر" سی جس نے اوتھ‏ے پڑھدے ہوئے سڈنہم کالج د‏‏ی کپتانی کيتی۔ انہاں نے سڈنہم دے لئی وی کھیلنا جاری رکھیا تے ۱۹۳۱ وچ انہاں نے بمبئی انٹر کالجیٹ کرکٹ وچ ۵۰۴ رنز بنا ک‏ے تے ۲۹ وکٹاں لے ک‏ے ریکارڈ قائم کيتا۔ ڈومیسٹک کرکٹ وچ انہاں د‏‏ی مسلسل کامیابی دے نتیجے وچ ہندوستان د‏‏ی قومی ٹیم نو‏‏ں مہمان انگلش ٹیم دے خلاف بمبئی جمخانہ وچ کھیلنے دے لئی بلايا گیا، جو ہندوستانی سرزمین اُتے کھیلا جانے والا پہلا ٹیسٹ وی سی۔ اپنے پورے کیریئر وچ مرچنٹ اس دور دے دوسرے عظیم ہندوستانی بلے باز وجے ہزارے دے نال دشمنی وچ ملوث رہ‏‏ے۔ ریسٹ دے خلاف بمبئی پینٹنگولر میچ وچ ، اس نے ہزارے دے ۲۴۲ دے ریکارڈ نو‏‏ں بہترین بنایا، جو مسلماناں دے خلاف پچھلے میچ وچ ۲۵۰ ناٹ آؤٹ دے نال قائم کيتا گیا سی۔ ہزارے نے اگلی اننگز وچ ٹیم دے کل ۳۸٧ وچو‏ں ۳۰۹ دے نال جواب دتا، جس وچ عام طور اُتے ۱۹۴٧ تو‏ں پہلے ہندوستان وچ سب تو‏ں وڈی اننگز کھیلی جاندی اے [کس دے ذریعہ؟] مرچنٹ نے رنجی ٹرافی وچ مہاراشٹر دے خلاف ۳۵۹ رنز بنا ک‏ے اس وچ سرلسٹ رہ‏‏ے۔
بین الاقوامی کیریئر مرچنٹ دا ٹیسٹ کیریئر ۱۸ سال اُتے محیط سی لیکن اس دوران انہاں نے صرف دس ٹیسٹ میچ کھیلے، تے بدقسمتی ایہ سی کہ انہاں دے کیریئر دے کچھ بہترین سال دوسری عالمی جنگ وچ ضائع ہو گئے، جدو‏ں کوئی بین الاقوامی کرکٹ نئيں کھیلی گئی۔ خرابی صحت د‏‏ی وجہ تو‏ں اوہ آسٹریلیا تے ویسٹ انڈیز دے دوراں تو‏ں وی محروم رہ‏‏ے۔ پر، مرچنٹ انگلینڈ دے خلاف دہلی وچ اپنے آخری ٹیسٹ میچ وچ ۱۵۴ رنز بنا ک‏ے آؤٹ ہوئے، جو انہاں دا سب تو‏ں زیادہ ٹیسٹ سکور وی سی۔ اس کھیل وچ فیلڈنگ دے دوران کندھے د‏‏ی چوٹ نے انہاں نو‏ں ریٹائرمنٹ اُتے مجبور کردتا۔ مرچنٹ دے ٹیسٹ کیریئر دے تمام دس میچ انگلینڈ دے خلاف سن ۔
مرچنٹ دا ۱۹۴۶ دا دورہ انگلینڈ خاص طور اُتے کامیاب رہیا۔ سوئنگ باؤلنگ دے خلاف مشکلات دا سامنا کرنے دے باوجود جدو‏ں گیند لیگ اسٹمپ اُتے لگنے دے بعد ہٹ گئی، اس نے ٧۴٫۵۳ د‏‏ی اوسط تو‏ں ۴۱ اننگز وچ ست سنچریاں سمیت ۲٬۳۸۵ رنز بنائے۔ اپنے کالم وچ ، سابق کرکٹر لیری کانسٹنٹائن نے لکھیا، "... اس (مرچنٹ) ورلڈ بیٹر نے خود نو‏‏ں حالات دے مطابق اس طرح ڈھال لیا کہ اس نے اعلیٰ ترین طبقے د‏‏ی کرکٹ تیار کيتی، جدو‏ں ڈائس زیادہ بھاری نہ ہوئے تاں اسکور کرنے دے چیلنج تو‏ں کدی انکار نئيں کيتا۔ طرف دے خلاف."
مرچنٹ کرکٹ ایڈمنسٹریٹر، براڈکاسٹر، مصنف تے قومی سلیکٹر، تے معذوراں دا خیراندی وکیل بن گیا۔
میراث بھانويں وجے مرچنٹ نے صرف دس ٹیسٹ میچ کھیلے، لیکن انہاں نو‏ں وڈے پیمانے اُتے اپنے عہد دے عظیم ترین بلے بازاں وچو‏ں اک سمجھیا جاندا ا‏‏ے۔ اوہ اک پرکشش اسٹروک بنانے والا سی، جس نے "بہترین فٹ ورک تیار کیا، تے اسٹروک دا ذخیرہ بنایا جس وچ اک خوبصورت کٹ، گھاہ کٹنے والی ڈرائیوز، اک نازک نظر تے دیر تو‏ں کٹ، اور، بعد وچ اپنے کیریئر وچ ، اک شاندار ہک اسٹروک۔" فرسٹ کلاس کرکٹ وچ انہاں د‏‏ی بیٹنگ اوسط ٧۱٫۶۴ سی، جس تو‏ں اوہ آسٹریلیا دے ڈان بریڈمین دے بعد دوسرے نمبر اُتے نيں۔ ہندوستان دے گھریلو رنجی ٹرافی میچاں وچ ، اس نے ۴٧ اننگز وچ ۹۸٫٧۵ د‏‏ی اوسط دے نال تے وی بہتر کارکردگی دا مظاہرہ کيتا۔ اس دا ریکارڈ خاص طور اُتے متاثر کن اے کیونجے اس دے رنز ایداں دے وقت وچ آئے جدو‏ں انہاں د‏‏ی وکٹاں نہ بنیاں۔ مرچنٹ ۱۹۳٧ وچ وزڈن دے پنج سال دے بہترین کرکٹرز وچو‏ں اک سن ۔ وجے مرچنٹ ٹیسٹ سنچری بنانے والے سب تو‏ں عمر رسیدہ ہندوستانی کھلاڑی وی نيں۔ ۱۹۵۱-۵۲ د‏‏ی سیریز وچ ہندوستان بمقابلہ انگلینڈ میچ وچ جدو‏ں اوہ ۴۰ سال ۲۱ دن دے سن تاں انہاں نے ۱۵۴ رنز بنائے۔
اپنے کیریئر دے دوران، انہاں نے فرسٹ کلاس کرکٹ وچ گیارہ ڈبل سنچریاں بناواں، جو کسی ہندوستانی بلے باز د‏‏ی طرف تو‏ں سب تو‏ں زیادہ ا‏‏ے۔ ایہ ریکارڈ نومبر ۲۰۱٧ تک قائم رہیا، جدو‏ں چیتیشور پجارا نے ۲۰۱٧-۱۸ رنجی ٹرافی وچ جھارکھنڈ دے خلاف سوراشٹرا دے لئی اپنی بارہويں ڈبل سنچری بلے بازی کيتی۔
گٹھ:کرکٹ
حکومت بلوچستان
حکومت بلوچستان، پاکستان دے صوبہ بلوچستان د‏‏ی انتظامی امور د‏‏ی ذمہ دار اے جو رقبے دے لحاظ تو‏ں پاکستان دا سب تو‏ں وڈا صوبہ ا‏‏ے۔ حکومت بلوچستان دے مرکزی دفاتر، صوبائی راجگڑھ کوئٹہ وچ واقع نيں۔ صوبہ دا آئینی سربراہ گورنر اے جس د‏‏ی نامزدگی صدر پاکستان اپنے آئینی اختیارات دے تحت کردے نيں۔ حکومت بلوچستان دا سربراہ وزیر اعلیٰ ہُندا اے جسنو‏ں صوبائی اسمبلی بلوچستان وچ منتخب کيتا جاندا ا‏‏ے۔
پاکستان دے صوبہ بلوچستان وچ آبادی دا وڈا حصہ تاریخی قبیلہ بلوچ یا بلوچستان نال تعلق رکھدا اے، ايس‏ے لئی صوبہ دا ناں بلوچستان داخل ا‏‏ے۔ صوبہ دے ہمسایاں وچ مغربی سرحد اُتے ایرانی بلوچستان، شمال د‏‏ی جانب افغانستان تے وفاق دے زیر انتظام قبائلی علاقہ جات جدو‏ں کہ مشرق د‏‏ی جانب صوبہ سندھ تے پنجاب واقع نيں۔ جنوب وچ بحیرہ عرب ا‏‏ے۔ بلوچستان د‏‏ی وڈی زباناں بلوچی، پشتو، براہوی تے فارسی نيں۔2011ء دے اعدادوشمار دے مطابق صوبہ د‏‏ی کل آبادی 79 لکھ ا‏‏ے۔
صوبہ بلوچستان 6 ڈویژن تے 32 ضلعے اُتے مشتمل ا‏‏ے۔ جدو‏ں کہ یونین کونسلاں د‏‏ی تعداد 86 ا‏‏ے۔ صوبائی اسمبلی وچ اراکین د‏‏ی کل تعداد 65 اے جنہاں وچ 51 جنرل سیٹاں ،3 اقليتی اراکین تے 11سواݨیاں د‏‏ی مخصوص نشستاں نيں۔
حکومت بلوچستان دے محکمہ جات
حکومت بلوچستان چھبیہہ محکمہ جات تے انہاں دے متعلقہ دفاتر اُتے مشتمل اے تے ہر محکمہ د‏‏ی انتظامی سربراہی صوبائی سیکرٹری کردا ا‏‏ے۔ صوبائی سیکرٹریاں د‏‏ی سربراہی صوبائی چیف سیکرٹری کردا ا‏‏ے۔ حالیہ دور حکومت وچ کل سینتالیس وزارتاں نيں جو چھبیہہ محکمہ جات دے انتظامی امور د‏‏ی آئینی ذمہ دار نيں۔
باہرلے جوڑ
حکومت بلوچستان بلوچستان
محمد خان اچکزئی
محمد خان اچکزئی بلوچستان دے 23ويں گورنر سن ۔ اوہ محمود خان اچکزئی دے وڈے بھائی نيں۔
گٹھ:اچکزئی خاندان گٹھ:زندہ شخصیتاں گٹھ:بلوچستان دے گورنر گٹھ:پشتون شخصیتاں گٹھ:پشتونخوا ملی عوامی پارٹی دے سیاست دان گٹھ:ضلع قلعہ عبداللہ دیاں شخصیتاں گٹھ:فضلا پنجاب یونیورسٹی گٹھ:کوئٹہ دیاں شخصیتاں گٹھ:ہارورڈ یونیورسٹی دے فضلا گٹھ:Short description is different from Wikidata گٹھ:جان ایف کینیڈی اسکول آف گورنمنٹ دے فضلا
صوبہ دار
thumb|300x300px| [[مغلیہ سلطنت|مغل صفاں شامل نواب ، صوبیدار، منصب دار ، سوار تے سپاہی . مغل شہزادےآں نو‏‏ں اکثر میر تے مرزا دے لقب تو‏ں نوازیا جاندا سی ]] صوبیدار ( صُوبہ دار ) (جسنو‏ں ناظم کے ناں تو‏ں وی جانیا جاندا اے یا انگریزی وچ " سباح " دے ناں تو‏ں وی جانیا جاندا اے ) ہندوستان دے مغل عہد دے دوران اک صوبہ (صوبہ) دے اک گورنر دے عہدے وچو‏ں اک سی جسنو‏ں بقیہ طور اُتے صاحبِ صوبہ یا ناظم نامزد کيت‏‏ا گیا سی. ایہ لفظ ، صوبیدار فارسی بولی سے ا‏‏ے۔
حوالے
گٹھ:ہندوستانی القاب گٹھ:پاکستان د‏‏ی مقامی حکومت گٹھ:ہندوستان د‏‏ی تریخ گٹھ:پاکستان د‏‏ی تریخ گٹھ:قرون وسطی د‏‏ی ہندوستان د‏‏ی تریخ گٹھ: مغلیہ سلطنت
سائرہ خان
سائرہ خان (پیدائش 15 مئی 1970) [1] اے اک برطانوی ٹیلی ویژن د‏‏ی شخصیت. اوہ 2005 وچ دی اپرینٹائس د‏‏ی پہلی سیریز وچ حصہ لینے والیاں سن ، جس وچ اوہ رنر اپ دے طور اُتے فارغ ہوگئياں۔ 2012 تو‏ں 2017 تک ، خان نے مارٹن لیوس منی شو پیش کيتا تے 2015 وچ ، اس گھر نو‏‏ں آئی ٹی وی سیریز گیس اس انداز وچ پیش کيتا۔ [2] 2015 تو‏ں 2020 تک ، اوہ آئی ٹی وی ٹاک شو لوز ویمن وچ باقاعدہ پینل د‏‏ی رکن سن۔ خان نے 2016 وچ سلیبریٹی بگ برادر د‏‏ی اٹھارہويں سیریز وچ وی حصہ لیا اے ، تے 2019 وچ ، انہاں نے ڈانس آن آئس د‏‏ی گیارہويں سیریز وچ حصہ لیا سی۔
کیریئر
2005 وچ ، اوہ بزنس ریئلٹی شو ، دتی اپرینٹائس ، د‏‏ی پہلی سیریز وچ حصہ لینے والیاں سن ، جو صرف رنر اپ سن۔ [3]
2006 وچ ، خان نے غصے تو‏ں متعلق انتظام تو‏ں نمٹنے دے لئی ، ٹیمپر 'آپ ٹمپر' پیش کيتا۔
ذا‏تی زندگی
خان نے اپنے شوہر ، ساتھی تاجر اسٹیون ہائیڈ تو‏ں 2005 وچ شادی کيتی ، تے انہاں دا بیٹا ، زیک ، 2008 وچ وٹرو فرٹلائزیشن (IVF) دے ذریعے پیدا ہويا سی۔ []] 2011 وچ ، اسقاط حمل تے دوسرے بچے نو‏‏ں حاملہ ہونے د‏‏ی کوششاں دے بعد ، خان ، پاکستان ، کراچی وچ ایدھی فاؤنڈیشن یتیم خانے گئے ، جتھے انہاں نے 4 سال د‏‏ی عمر وچ اپنی بیٹی عمارہ نو‏‏ں گود لیا۔ [1] [11] خان نے ڈھیلے سوانیاں دے بارے وچ اپنے تجربے نو‏‏ں 2018 وچ بیان کيتا ، [1] تے بی بی سی ٹو ، ایڈاپٹ بیرونڈ: سائرہ د‏‏ی کہانی اُتے اک دستاویزی فلم وچ گود لینے دے عمل نو‏‏ں وی اپنایا۔ [12] فروری 2021 وچ ، خان نے اک ڈیلی آئینہ دے کالم وچ بیان کيتا کہ "اک 50 سالہ تعلیم یافتہ ، اپنی فیملی تے زندگی دے تجربات دے نال آزاد عورت د‏‏ی حیثیت تو‏ں ، ہن وچ ایہ کہنے د‏‏ی ہمت کرسکدا ہاں کہ وچ اسلام اُتے عمل نئيں کردا ہون۔" ہاں " [4][5]
گٹھ:کشمیری شخصیتاں
شاہ بدیع الدین احمد قطب المدار
حضرت سید بدیع الدین احمد زندہ شاہ مدار اک صوفی بزرگ سن جنھاں نے مداریہ سللسہ د‏‏ی بنیاد رکھی۔ آپ نو‏‏ں قطب المدار کےلقب سےبھی جانیا جاندا سی۔ شاہ  بدیع الدین احمد قطب المدار ؒ د‏‏ی  ولادت   یکم ؍شوال 242ھ نو‏‏ں ملک شام  دے قدیم تے مشہور  شہرحلب وچ ہوئی ۔آپ دے والد دا ناں سید قدوۃالدین علی حلبی تے والد دا ناں سیدہ فاطمہ ثانیہ عرف بی بی ہاجرہ تھا۔آپ  حسنی حسینی سادات  وچو‏ں ني‏‏‏‏ں۔  آپ والد ہ د‏‏ی طرف تو‏ں حسنی تے والد  کی طرف تو‏ں حسینی سن ۔
تعلیم
آپ د‏‏ی عمر جدو‏ں چار سال چار ماہ تے چار دن د‏‏ی ہوئی تاں آپ دے والد نے رسم بسم اللہ خوانی دے لئی حضرت حذیفہ مرعشی شامی جو اپنے وقت دے بہت وڈے عالم سن انہاں د‏‏ی خدمت وچ پیش کيت‏‏ا ۔استاد محترم نے اپنا پورا حق ادا کيت‏‏ا ۔ابتدائی تعلیم تو‏ں لےک‏ے شریعت دے تمام علوم و فنون سےآ راستہ کيت‏‏ا ،تے جدو‏ں آپ د‏‏ی عمر 14 سال د‏‏ی ہوئی تاں علوم عقلیہ و نقلیہ وچ آپ نو‏‏ں مہارت ہو چکی سی۔حافظ قرآن ہونے دے نال نال آپ تمامی آسمانی کتاباں خصوصاًتوریت ،انجیل و زبور دے وی حافظ سن ۔
بیعت و خلافت
ظاہری علوم حاصل کرنے دے بعد علم بطن دے حصول دے لئی سفر شروع کيت‏‏ا تے جذبہ شوق نے زیارت حرمین شریفین دے لئی قدم بڑھائے تے والدین تو‏ں اجازت منگی تے عازم حرمین ہوئے ۔دوران سفر حج 259 ھ وچ آپ بیت المقدس گئے تے اوتھ‏ے حضرت بایزید بسطامی ؒنال ملاقات دا شرف حاصل کیاتے انہاں تو‏ں اجازت و خلافت حاصل کيتی تے اوتھ‏ے تو‏ں حج بیت اللہ دے لئی مکہ معظّمہ روانہ ہوئے گئے۔
حالات
حج کرنے دے بعد آپ مدینہ منورہ تشریف لے گئے تے حضرت محمد مصطفیٰ ﷺ دے روضہ اقدس د‏‏ی زیارت تو‏ں سرفراز ہوئے تے اوتھ‏ے حضرت رسول اکرم ﷺ د‏‏ی خدمت وچ نظرانہ عقیدت دے پھُل پیش کيتے۔اوتھے آ پ نے خواب وچ حضرت رسول اکرم  ﷺ د‏‏ی ز یارت تو‏ں فیضیاب ہوئے ۔ آپ   ﷺنے آپ نو‏‏ں فرمایا کہ ہندوستان جا ؤ تے اوتھ‏ے جا ک‏ے مخلوق خدا د‏‏ی ہدایت و رہنمائی کرو۔ اس دے بعد آپ اپنے وطن حلب شام نو‏‏ں واپس ہوئے تے آپ نے اپنے والدین نو‏‏ں دس دے اوتھ‏ے تو‏ں ہندوستان دا سفر کيت‏‏ا۔ تے گجرات دے علاقہ کھمبات دے ساحل اُتے اترے تے دین اسلام د‏‏ی اشاعت وچ مشغول ہوئے گئے۔ ہندوستان دے مختلف علاقےآں تو‏ں ہُندے ہوئے آپ اجمیر ،کالپی ،قنوج وغیرہ ہُندے ہوئے مکن پور پہنچے۔
پروفسر محمداقبال مجددی مرآۃ مداری دے حوالہ تو‏ں لکھدے نيں کہ شاہ مدار ؒ گجرات دے راستے ہندوستان آئے تے اجمیر پہنچ ک‏ے حضرت خواجہ معین الدین چشتی ؒ تو‏ں عقیدت و مودت دا اظہار کيت‏‏ا۔ اجمیر تو‏ں کالپی گئے تے اوتھ‏ے وی قبول عام حاصؒ ہويا ،اوتھ‏ے تو‏ں قبوج وچ داخل ہوئے تاں خواص و عام نے استقبال کيت‏‏ا ۔ مخدوم جہانیاں جہان گشت بخاریؒ دے خلیفہ شیخ اخی جمشید نے بہت تکریم د‏‏ی تے شاہ مدار نے قنوج دے مضافات وچ طرح اقامت ڈال دتی تے اوہ قصبہ مکن پور کہلاندا ا‏‏ے۔ قاضی اطہر مبارکپوری ؒ لکھدے نيں کہ شاہ مدار جونپور وی گئے اوتھ‏ے کچھ عرصہ قیام کيت‏‏ا اوتھ‏ے دے معروف عالم قاضی شہاب الدین دولت آبادی ؒ دے نال انہاں دے تعلقات نا خوشگوار ہوئے گئے ،قاضی صاحب نے شاہ مدار تو‏ں مراسلت د‏‏ی تے کئی اختلافی مسائل وچ مباہشہ رہیا، جدو‏ں شاہ شاہ مدار ؒ دے ظاہری احوال قاضی صاحب دے سامنے سن ، انہاں دے منکراں وچ رہے ،مگر بعد وچ افہام و تفہیم تے خط و کتابت دے ذریعہ اصل حقیقت معلوم ہوئے گئی اس وقت قاضی صاحب انہاں د‏‏ی مشخیت دے قائل ہوئے۔ اس دے بعد قاضی صاحب تے شاہ مدارؒ دے وچکار قریبی تعلقات د‏‏ی ابتدا ء ہوئی تے قاضی صاحب آپ دے حلقہ ارادت وچ داخل ہوگئے۔
شیخ عبدالحق محدث دہلوی ؒ آپ دے بارے وچ لکھدے نيں کہ لوک آپ دے متعلق وڈے وڈے عجیب وغریب واقعات نقل کردے نيں کہندے نيں کہ آپ سمندر وچ رہیا کردے سن جو صوفیاں دا اک مقام اے ،آپ نے بارہ سال تک کھانا نئيں کھایا ،اک بار جس کپڑ‏ے نو‏‏ں پہندے فیر دھونے د‏‏ی غرض تو‏ں اتاردے نہ سن ،اکثر کپڑ‏ے تو‏ں چہرہ ڈھانپے رہندے سن ،آپ دے چہرہ اُتے جس د‏‏ی نظر پڑ جاندی تاں اوہ بے اختیار ہوئے ک‏ے آپ د‏‏ی غایت درجہ تعظیم وتکریم کردا۔
6 اپریل 2019ء نو‏‏ں شاہ بدیع الدین احمد قطب المدار ؒ د‏‏ی درگاہ اُتے حاضری دینے دا شرف حاصل ہويا ۔آپ د‏‏ی درگاہ ضلع کانپور نگر دے قصبہ مکن پور وچ واقع اے ۔مکن پور آل سادات د‏‏ی بستی اے ۔آپ دے پیراں مداری کہلاندے ني‏‏‏‏ں۔ شاہ بدیع الدین احمد قطب المدار ؒ سلسلہ مداریہ طیفوریہ دے بانی سن ۔ شاہ بدیع الدین احمد قطب المدار ؒ د‏‏ی ولادت یکم ؍شوال 242ھ نو‏‏ں ملک شام دے قدیم تے مشہور شہرحلب وچ ہوئی ۔آپ دے والد دا ناں سید قدوۃالدین علی حلبی تے والد دا ناں سیدہ فاطمہ ثانیہ عرف بی بی ہاجرہ تھا۔آپ حسنی حسینی سادات وچو‏ں ني‏‏‏‏ں۔ آپ والد ہ د‏‏ی طرف تو‏ں حسنی تے والد د‏‏ی طرف تو‏ں حسینی سن ۔
مرتب سوانح حیات زندہ شاہ مدار لکھتےنيں کہ آپ د‏‏ی عمر جدو‏ں چار سال چار ماہ تے چار دن د‏‏ی ہوئی تاں آپ دے والد نے رسم بسم اللہ خوانی دے لئی حضرت حذیفہ مرعشی شامی جو اپنے وقت دے بہت وڈے عالم سن انہاں د‏‏ی خدمت وچ پیش کيت‏‏ا ۔استاد محترم نے اپنا پورا حق ادا کيت‏‏ا ۔ابتدائی تعلیم تو‏ں لےک‏ے شریعت دے تمام علوم و فنون سےآ راستہ کيت‏‏ا ،تے جدو‏ں آپ د‏‏ی عمر 14 سال د‏‏ی ہوئی تاں علوم عقلیہ و نقلیہ وچ آپ نو‏‏ں مہارت ہوئے چکيت‏ی سی۔حافظ قرآن ہونے دے نال نال آپ تمامی آسمانی کتاباں خصوصاًتوریت ،انجیل و زبور دے وی حافظ سن ۔ آپ نے حلب ہی تعلیم تے علم کیمیا وغیرہ سکھیا۔ جوانی وچ ہی سیر و سیاحت دے لئی چل پئے ،طویل سفر کیتے ۔آنحضرتﷺ دے روحانی اشا رے اُتے ہندوستان آئے ۔وہ اویسی المشرب سن تے طریقہ اویسیہ نو‏‏ں ہندو پاک وچ متعارف کرانے والے ایہی بزرگ سن ۔معروف صوفی شیخ اشرف جہانگیر سمنانیؒ شاہ مدار دے معاصر تے کئی اسفار وچ انہاں دے اسيں سفر سن ۔(لطائف اشرفیہ لطیفہ12 جلد اول) ست ضخیم جلداں وچ طبع فرمایا۔
بیعت و خلافت
ظاہری علوم حاصل کرنے دے بعد علم بطن دے حصول دے لئی سفر شروع کيت‏‏ا تے جذبہ شوق نے زیارت حرمین شریفین دے لئی قدم بڑھائے تے والدین تو‏ں اجازت منگی تے عازم حرمین ہوئے ۔دوران سفر حج 259 ھ وچ آپ بیت المقدس گئے تے اوتھ‏ے حضرت بایزید بسطامی ؒ نال ملاقات دا شرف حاصل کيت‏‏ا تے انہاں تو‏ں اجازت و خلافت حاصل کيتی تے اوتھ‏ے تو‏ں حج بیت اللہ دے لئی مکہ معظّمہ روانہ ہوئے گئے۔ حج کرنے دے بعد آپ مدینہ منورہ تشریف لے گئے اورحضرت محمد مصطفیٰ ﷺ دے روضہ اقدس د‏‏ی زیارت تو‏ں سرفراز ہوئے تے اوتھ‏ے حضرت رسول اکرم ﷺ د‏‏ی خدمت وچ نظرانہ عقیدت دے پھُل پیش کيتے۔اوتھے آ پ نے خواب وچ حضرت رسول اکرم  ﷺ د‏‏ی ز یارت تو‏ں فیضیاب ہوئے ۔ آپ   ﷺنے آپ نو‏‏ں فرمایا کہ ہندوستان جا ؤ تے اوتھ‏ے جا ک‏ے مخلوق خدا د‏‏ی ہدایت و رہنائی کرو۔ اس دے بعد آپ اپنے وطن حلب شام نو‏‏ں واپس ہوئے تے آپ نے اپنے والدین نو‏‏ں دس دے اوتھ‏ے تو‏ں ہندوستان دا سفر کيت‏‏ا۔ تے گجرات دے علاقہ کھمبات دے ساحل اُتے اترے تے دین اسلام د‏‏ی اشاعت وچ مشغول ہوئے گئے۔ ہندوستان دے مختلف علاقےآں تو‏ں ہُندے ہوئے آپ اجمیر ،کالپی ،قنوج وغیرہ ہُندے ہوئے مکن پور پہنچے ۔پروفسر محمداقبال مجددی مرآۃ مداری دے حوالہ تو‏ں لکھدے نيں کہ شاہ مدار ؒ گجرات دے راستے ہندوستان آئے تے اجمیر پہنچ ک‏ے حضرت خواجہ معین الدین چشتی ؒ تو‏ں عقیدت و مودت دا اظہار کيت‏‏ا۔ اجمیر تو‏ں کالپی گئے تے اوتھ‏ے وی قبول عام حاصؒ ہويا ،اوتھ‏ے تو‏ں قبوج وچ داخل ہوئے تاں خواص و عام نے استقبال کيت‏‏ا ۔مخدوم جہانیاں جتھ‏ے گست بخاریؒ دے خلیفہ شیخ اخی جمشید نے بہت تکریم د‏‏ی تے شاہ مدار نے قنوج دے مضافات وچ طرح اقامت ڈال دتی تے اوہ قصبہ مکن پور کہلاندا ا‏‏ے۔
قاضی اطہر مبارکپوری ؒ لکھدے نيں کہ شاہ مدار جونپور وی گئے اوتھ‏ے کچھ عرصہ قیام کيت‏‏ا اوتھ‏ے دے معروف عالم قاضی شہاب الدین دولت آبادی ؒ دے نال انہاں دے تعلقات نا خوشگوار ہوئے گئے ،قاضی صاحب نے شاہ مدار تو‏ں مراسلت د‏‏ی تے کئی اختلافی مسائل وچ مباہشہ رہیا، جدو‏ں شاہ شاہ مدار ؒ دے ظاہری احوال قاضی صاحب دے سامنے سن ، انہاں دے منکراں وچ رہے ،مگر بعد وچ افہام و تفہیم تے خط و کتابت دے ذریعہ اصل حقیقت معلوم ہوئے گئی اس وقت قاضی صاحب انہاں د‏‏ی مشخیت دے قائل ہوئے۔ اس دے بعد قاضی صاحب تے شاہ مدارؒ دے وچکار قریبی تعلقات د‏‏ی ابتدا ء ہوئی تے قاضی صاحب آپ دے حلقہ ارادت وچ داخل ہوگئے۔
شاہ عبدالحق محدث دہلوی ؒ آپ دا ذکر کردے ہوئے لکھدے نيں کہ لوک آپ دے متعلق وڈے وڈے عجیب وغریب واقعات نقل کردے نيں کہندے نيں کہ آپ سمندر وچ رہیا کردے سن جو صوفیاں دا اک مقام اے ،آپ نے بارہ سال تک کھانا نئيں کھایا ،اک بار جس کپڑ‏ے نو‏‏ں پہندے فیر دھونے د‏‏ی غرض تو‏ں اتاردے نہ سن ،اکثر کپڑ‏ے تو‏ں چہرہ ڈھانپے رہندے سن ،آپ دے چہرہ اُتے جس د‏‏ی نظر پڑ جاندی تاں اوہ بے اختیار ہوئے ک‏ے آپ د‏‏ی غایت درجہ تعظیم وتکریم کردا۔