دربار_اکبری_(کتاب_دوسرا_حصہ)
خان اعظم مرزا عزیز کوکلتاش خان
اکبر دا دل مدت تو‏ں دکن د‏‏ی ہويا وچ لہرا رہیا سی ۔ ۹۹۳ ھ وچ ادھر دے ضلعے تو‏ں ملک مذکور وچ فتنہ تے فساد د‏‏ی خبراں آئیاں ۔میر مرتضے تے خداوند خاں امرہ‏ے دکن برار تو‏ں احمد نگر اُتے چڑھ گئے ۔ کہ نظام الملک کاپایہ تخت سی۔ اوتھ‏ے تو‏ں شکست کھا کر راجہ علی خاں حاکم خاندیس دے پاس آئے۔ کہ اکبر دے پاس جاندے نيں۔مرتضے نظام شاہ نے راجہ علی خاں دے پاس آدمی بھیجے ۔ کہ فہمائش ک‏ر ک‏ے روک لو۔ اوہ روان ہ ہوگئے سن ۔ اس لئی آدمی بھیجے کہ خوا نین نو‏‏ں روکے۔ اوہ نہ رکے اورنوبت تلوار تے تفنگ د‏‏ی پہنچی ۔ انجام ایہ کہ انہاں نو‏ں پرت کھسوٹ کر ذخیرہ وافر جمع کيتا ۔ تے اوہ آگرہ پہنے ۔ راجہ علی خاں وڈا دو ر اندیش او رصاحب حکمت سی۔ خیال ہويا کہ بہادر اکبر نو‏‏ں ایہ امر نگوار نہ گذرا ہوئے اوہ جاندا سی کہ اکبرہاتھی کاعاشق ا‏‏ے۔ ۱۵۰ ہاتھی بیٹے دے ہتھ روانہ دربار کيتے بزم نو روزی وچ اس نے تے بوہت سارے نفائس تے اسباب تے اجناس پیشکش گذارے ۔ ساتھی ہی تسخیر دکن دے رستے دکھائے ۔ خانخاناں تاں احمدآباد وچ پہلے ہی تو‏ں موجود سن ۔ تمام امرا تے سرداراں دے ناں فرمان جاری ہوئے۔ چند امرا نو‏‏ں ادھر روانہ کيتا ۔ تے خان اعظم کوفرزندی دا خطاب تے سپہ سالار قرار دے ک‏ے حکم دتا کہ برارلیندے ہوئے احمد نگر کوجا مارو ۔انہاں نے ہنڈیا وچ جاک‏ے مقام کیہ۔ تے فوج بھیج کر سالاں گڑھ اُتے قبضہ کيتا۔ ناہراراؤ اطاعت وچ حاضر ہويا۔ تے راجہ وی کمربستہ خدمت وچ حاضر ہونے لگے ۔ تے ملک گیری دا ہنگامہ گرم ہويا۔ بادشاہ نے ملک مالودکے عمدہ عمدہ مقام پیارے نو‏‏ں کہ د‏‏ی جاگیر کر دتے ۔ جدو‏ں امرا نو‏‏ں انہاں د‏‏ی ہمراہی دے فرمان پہنچے تاں سب فراہ‏م ہوئے۔ تقدیر دے اتفاق تو‏ں نا اتفاقی د‏‏ی آندھی اٹھی تے اندھیرا پھیلنا شروع ہويا۔ سپہ سالار اُتے بدگمانی غالب آئی او ر ایسا گھبرایا کہ انتظام دا رشتہ تباہ ہوگیا۔ ماہ‏م بیگم د‏‏ی نشانی شہا ب الدین احمد خاں موجود سن ۔ انہاں د‏‏ی صورت دیکھ ک‏ے باپ دا خوںاکھاں وچ اترآیا ۔ خان اعظم اکثر صحبتاں وچ اس بڈھے کہن سال نو‏‏ں ذلیل کرنے لگے۔ شاہ فتح اللہ شیرازی نو‏‏ں بادشاہ نے اصلاح تے تدبیر دے لئی نال کر دتا سی۔ کہ ایہ ادھر دے ملک تے ملک داراں تو‏ں واقف سن ۔ تے انہاں د‏‏ی تدبیراں نو‏‏ں اوتھ‏ے دے لوکاں وچ وڈا اثر سی۔ ایہ نفاق دے حرفاں نو‏‏ں مٹاندے سن ۔ کینہ ورسی د‏‏ی اگ نو‏‏ں دباندے سن تے کہندے سن کہ دیکھو ایہ موقع آپس د‏‏ی عداوت دا نئيں اے ۔ مہم خراب ہوجائے گی۔ باپ سب دا اکبر بادشاہ اے اس د‏ی گل وچ فرق آئے گا۔ ملک ملک وچ رسوائی ہوئے گی خان اعظم انہاں تو‏ں وی خفا ہوگئے ۔ باوجودیکہ بادشاہ شاہ فتح اللہ استادبھی سن ۔ مگر رقیب دا خیر خواہ ٹھرا کر بزرگی نو‏‏ں طاق اُتے رکھیا۔ خود خان اعظم تے انہاں دے مصارحب سر مجلس تمسخر تے تضحیک تو‏ں شاہ موصوف کوآزروہ کرنے لگے۔ شاہ تدبیر دے ارسطو تے عقل دے افلاطون سن ۔ لطائف الحیل تو‏ں انہاں گلاں کوٹالدے تے وقت گزاردے سن ۔ تے شہاب الدین بڈھے سردار د‏‏ی تاں اس قدر خواری ہوئی کہ اوہ خفا ہوئے ک‏ے فوج سمیت رایسین دو اجین اپنے علاقے نو‏‏ں اٹھیا گیا ۔ انہاں نے بجائے دلداری تے دلجوئی دے اس اُتے جرم قائم کيتا۔ کہ وچ اک بادشاہ کابھائی دوسرے سپہ سالار میری اجازت بغیر جانا چہ معنی وارد۔ فوج لےک‏ے اس دے پِچھے دوڑے ۔ تاں لک خان قوچی کہ شجاعت تے ہمت وچ نظیر نہ رکھدا سی۔ تے دست راست د‏‏ی فوج دا سپہ سالار سی ۔ اسنو‏ں وی کچھ تہمت لگائی تے غافل قیدک‏ر ليا دشمن دل وچ ڈر رہیا سی کہ خدا جانے بادشاہی لشکر کدو‏‏ں تے کن کن پہلوآں تو‏ں حملہ کر بیتھے ۔ جدو‏ں اس نے دیکھیا کہ دیر ہُندی چلی جاندی ا‏‏ے۔ تے فیر خبراں پہنچیاں کہ امرا اپنے گھر وچ لڑ جھگڑ رہے نيں۔ تووہ شیر ہوگیا۔ چند امرا دے نال ۲۰ ہزار فوج د‏‏ی ۔جنہاں وچ محمد تقی نو‏‏ں سپہ سالار کيتا۔ اوہ مقابلہ کوروانہ ہوئے۔ مرزا محمدتقی خود راجہ علی خاں دے پا س گئے ۔ بعض دکنی سردار جو ہويا دا رخ دیکھ رہے سن ۔ اوہ وی بد ہويا گئے نیڑے سی کہ سلطنت د‏‏ی نوبت ، رسوائی تک پہنچے ۔ میر فتح اللہ فیر بیچ میکںآک‏ے آپس د‏‏ی مصلحت تے غنیم د‏‏ی مصالحت وچ آک‏ے شامل ہوگے ۔ایہی غنیمت ہوئے کہ پردہ رہ گیا۔