cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
حسب حال
پیروڈی
عزیزی مختلف سیاسی تے سماجی شخصیات دا روپ تعھار کے اوہناں دی پیروڈی کردا اے ۔ کچھ پیروڈیز درج ذیل نیں:
ایہدے توں علاوا ہور بہت سارے سیاست داناں تے مشہور دی پیروڈی وی کیتی جاندی اے ۔
اثرات
حسبِ حال دی شہرت توں بعد کئی ٹی وی چینلاں نے اس قِسم دے پروگراماں دا آغاز کیتا ۔
ہور دیکھو
گٹھ:ٹی وی شو گٹھ:پاکستانی ٹی وی شو
ڈرائی آبشار(شمالی کیرولینا)
ڈرائی آبشار آبشار اے جو شمالی کیرولائنا، ریاستہائے متحدہ امریکا وچ واقع اے اس دے مقام بہاؤ د‏‏ی مجموعی بلندی 65 ft (ایڈمز بک)، 80 ft (این سی واٹرفالز) ا‏‏ے۔
حوالے
گٹھ:شمالی کیرولائنا دیاں آبشاراں گٹھ:Short description is different from Wikidata گٹھ:آبشاراں
کیرالہ ایڈونچر کارنیول
کیرلا ایڈوینچر کارنیول کیرل، بھارت وچ منعقد سلانہ ساہسی تہوار اے۔ کیرلا ایڈوینچر کارنیول کیرل ٹورزم اتے یوتھ ویلفیئر براڈ ولوں منعقد کیتا گیا اے۔ ایڈوینچر فیسٹیول کیرل دے پہاڑی سٹیشن واگامون وکھے ہندا اے۔ ایہہ اوینٹ ۱۰ دناں تک چلدا اے اتے اس وچ پیراگلائیڈنگ، پیراموٹرنگ، آف روڈ جیپ رائیڈنگ، اتے سائیکلنگ مقابلہ شامل ہندا اے۔ ۲۰۰۹ وچ، اسنوں کیرلا ٹورزم توں سبھ توں اختراعی سیر-سپاٹہ اوینٹ لئی انعام ملیا۔
حوالے
گٹھ:بھارت
قادر خان
قادر خان (ولادت: 22 اکتوبر 1930ء- وفات: 31 دسمبر 2018ء) افغانستان وچ پیدا ہوئے بھارت تے کینیڈا نژاد اداکار، منظر نویس، مزاح نگار تے ڈائریکٹر سن ۔ بطور اداکار اوہ 300 تو‏ں زیادہ فلماں وچ نظر آئے تے انہاں د‏‏ی پہلی فلم 1973ء د‏‏ی داغ سی جس وچ مرکزی کرداد وچ راجیش کھنہ سن ۔ اس وچ انھاں نے اک اٹارنی دا کردار ادا کيتا سی۔ اوہ 1970 د‏‏ی دہائی تو‏ں لےک‏ے 1999ء تک بالی ووڈ دے سب تو‏ں تیز منظر نویس سن اس دوران وچ انھاں نے 200 فلماں دے مکالمے لکھے۔ انھاں نے اسماعیل یوسف کالج تو‏ں گریجویشن کيتا۔ 1970ء د‏‏ی دہائی وچ فلماں وچ آنے تو‏ں پہلے انھاں نے ایم ایچ سابو صدیق کالج آف انجیننرنگ، ممئی وچ بطور معلم اپنی خدمات انجام دتیاں۔ اوتھ‏ے اوہ مدنی ہندسیات دے معلم سن ۔
مڈھلا جیون تے تعلیم
ان د‏‏ی ولادت کابل، افغانستان وچ ہوئی۔ انہاں دے والد دا ناں عبد الرحمان سی تے انہاں دا تعلق قندھار تو‏ں سی۔ جدو‏ں کہ والدہ اقبال بیگم برطانوی ہند دے پشین ( موجودہ بلوچستان، پاکستان) نال تعلق رکھدیاں سن۔ خان دے بھائیاں وچ شمس الرحمان، فضل رحمن تے حبیب الرحمن سن ۔ خان پشتون دے کاکر قبیلہ د‏‏ی نسل نال تعلق رکھدے نيں۔و 6و انھاں نے علاقائی میونسپل اسکول اسماعیل یوسف کالج وچ داخلہ لیا تے اس دے بعد انسٹی ٹیوشن آف انجینیرس، بھارت تو‏ں ماسٹر ڈپلوما انہاں انجنییرنگ د‏‏ی ڈگری حاصل کيتی۔ 1970ء تو‏ں ا1975ء انھاں نے ایم ایچ سابو صدیق کالج آف انجیئرنگ، بائکلا وچ تدریسی خدمت انجام دتی تے اوتھ‏ے مدنی ہندسیات پڑھایا۔ ايس‏ے کالج دے اک سالانہ جلسہ وچ اک ناٹک پلے کردے ہوئے دلیپ کمار د‏‏ی نظر انہاں اُتے پڑ گئی تے انھاں نے خان نو‏‏ں اگلی فلم دے لئی سائن ک‏ر ليا۔
شروع وچ اوہ سیٹر دے لئی ڈرامے لکھیا کردے سن تے ايس‏ے دوران وچ فلم جوانی دیوانی دے لئی اسکرپٹ لکھنے دا موقع ملا۔ تے ایتھے تو‏ں انہاں دے فلمی سفر دا آغاز ہوئے گیا۔
ان د‏‏ی رہائش ممبئی وچ سی۔ انہاں دا خاندان نیدر لینڈ تے کناڈا وچ وی آباد ا‏‏ے۔ انہاں دے تن بیٹے نيں، سرفراز خان، شہنواز خان تے تیسرا بیٹا کناڈا وچ مقیم ا‏‏ے۔ سرفراز خان نے کئی فلماں وچ کم کيتا ا‏‏ے۔ بالی ووڈ اداکارہ زرین خان وی قادر خان ہی دے خاندان نال تعلق رکھدی نيں ، اوہ اداکارہ ہونے دے نال نال ماڈل وی ا‏‏ے۔ قادر خان نے بعد وچ کینیڈا د‏‏ی شہریت لے لئی۔ اوہ اک بھارتی مسلما‏ن نيں۔
اداکار
انھاں نے تقریباً 300 تو‏ں ودھ اردو ہندی فلماں وچ اداکاری د‏‏ی اے اوت تقریباً 250 تو‏ں ودھ فلماں دے لئی مکالمے لکھے۔ ایہ سلسلہ 1970ء د‏‏ی دہائی تو‏ں لے ک‏ے 21واں صدی دے آغاز تک چلا۔ راجیش کھنہ دے کہنے اُتے منموہن دیسائی نے انہاں نو‏ں فلم روٹی (ا974ء) دے کہانی لکھنے دے عوض اک لکھ اکیس ہزار د‏‏ی رقم دتی سی۔ راجیش کھنہ، جیتیندر، فیروز خان، امیتابھ بچن، انیل کپور، گووندا جداں اداکاراں دے نال انہاں د‏‏ی جوڑی بے مثال رہی اے ۔ انہاں اداکاراں دے نال قادر خان نے متعدد نامی تے مشہور فلماں دتیاں انھاں نے دوسرے اداکاراں مثلاً اسرانی، شکتی کپور تے جونی لیور دے نال سائڈ رول وی خوب کيتا ا‏‏ے۔ اس دے علاوہ امریش پوری، پریم چوپڑہ تے انوپم کھیراور پریش راول دے نال کئی فلماں وچ اداکاری د‏‏ی ا‏‏ے۔ انھاں نے فلماں نے وچ مختلف نوعیت دے کردار ادا کیتے نيں مثلاً باپ، چچا، بھائی، مرکزی منفی کردار تے غیر مرکزی منفی کردار، مہمان اداکار تے مزاح نگار وغیرہ۔
خان دے فلمی سفر دا آغاز فلم داغ تو‏ں ہواجس وچ راجیش کھنہ مرکزی کردار وچ سن ۔ تے خان نے اک وکیل دا کردار ادا کيتا سی۔ نال ہی انھاں نے کچھ چھوٹے رول وی کیتے جداں دل والا، گونج، عمر قید، مکتی، چور سپاہی، مقدر دا سکندر تے مسٹر نٹور لال۔ مگر انہاں نو‏‏ں زیادہ شہرت انہاں فلماں تو‏ں ملی جس وچ راجیش کھنہ مرکزی کردار وچ سن جداں مہا چور، چھیلا بابو، ففٹی ففٹی، مقصد، نواں قدم تے نصیحت وغیرہ۔ 1982ء تو‏ں لےک‏ے 2005ء دا عرصہ انہاں دے اداکاری دا وقفہ دا زمانہ اے لیکن تب تک اوہ داکاری وچ اپنا لوہا منوا چکے سن تے ہر من مولا اداکار دے طور جانے جا چکے سن ۔
انھاں نے پرورش، دھن دولت، لُٹ مار، قربانی، بلندی، میری آواز سنو، صنم تیری قسم، نصیب تے نوکر بیوی ورگی فلماں وچ بطور ولن 1976ء تو‏ں 2982ء اداکاری کيتی۔ البتہ 1982ء وچ انھاں نے بحیثیت ولن انہاں فلماں وچ شہرت حاصل کيتی جنہاں وچ مرکزی کردار وچ یا تاں جیتیندر یا راجیش کھنہ ہُندے سن تے انہاں فلماں نو‏‏ں جنوبی ہندے پروڈکشن ہاؤس نے پروڈیس کيتا سی تے انہاں دے ڈائریکٹر نارائن راو دساری، کوویلاموڈی، کے رگھویندرا یا راما راو تاتینینی ہويا کردے سن ۔ انہاں فلماں وچو‏ں چند فرض تے قانون، جیو تے جینے دو، سمراٹ، جسٹس چودحری، موالی، مقصد، نواں قدم، قیدی، رامکلی، ہوشیار تے سورگ تو‏ں سندر شامل نيں۔
1984ء دے بعد انہاں نو‏‏ں معاون اداکار دے طویل رول ملنے لگ گئے تے انہاں فلماں د‏‏ی لسٹ وچ ماسٹرجی، دھرم ادھیکاری،نصیحت، دوستی دسمنی، گھر سنسار، لوہا، انسانیت دے دشمن، انصاف د‏‏ی پکار، خودغرض، شیرنی، خون بھری منگ، سونے پے سہاگہ تے وردی ورگی فلماں شامل نيں۔ 1988ء وچ کچھ ایسی فلماں لکھی گئياں جنہاں وچ خان مرکزی کردار وچ سن مثلاً ورگی کرنی ویسی بھرنی، بیوی ہوئے تاں ایسی، گھر ہوئے تاں ایسا، اسيں نيں کمال کے، باپ نمبری بیٹا دس نمبری وغیرہ۔
بطور مزاحیہ اداکار انہاں دے سفر دا آغاز فلم ہمت والا تے اج دا دور تو‏ں ہويا۔ فیر 1989ء تو‏ں انھاں مزاحیہ فلماں نو‏‏ں اپنا لیا تے وڈے رول نبھائے، انہاں فلماں وچ سکہ، کشن کنہیا، ہم، گھر پریوار، بول رادھا بول تے فیر نوے د‏‏ی دہائی وچ اکھاں، تقدیروالا، وچ کھلاڑی تاں اناڑی، دولہے راجا، قلی نمبر 1، ساجن چلے سسرال، شام ونشم، جدائی، آنٹی نمبر 1، گھروالی باہر والی، ہیرو ہندوستانی، صرف تم، اناڑی نمبر ون وغیرہ نيں۔ 2000 دے عشرے وچ وی انھاں نے متعدد رول ببھانے د‏‏ی کوشش کيتی جنہاں وچ انکھیاں تو‏ں گولی مارے، چلو عشق لڑاواں، سنو سسرجی، ایہ اے جلوہ تے مجھ نال شادی کروگی شامل نيں۔ 2001ء وچ انھاں نے اپنا خود دا اک مزاحیہ ٹی وی سلسلہ شروع کيتا جس ناں ہنسنیا مت سی، ایہ اسٹار پلس اُتے نشر ہُندا سی۔ انھاں نے اک دوسرے مزاحیہ سلسلہ ہائے پروسی، کون اے دوشی ؟ تو‏ں ٹی وی اُتے واپسی کيتی۔ ، ایہ سلسلہ سہارا ون اُتے نشر ہُندا سی۔ بعد وچ انھاں نے 2005ء وچ انھاں نے تیور، 2006ء وچ لکی: نو ٹائم فار لو تے 2006ء وچ فیملی: ٹائز آف بلڈ وچ واپسی کيتی۔
منظر نویس
راجیش کھنہ نے قادر خان نو‏‏ں بحیثیت منطر نویس منتخب کيتا تے فلم روٹی دے لئی مکالمے لکھنے د‏‏ی گزارش د‏‏ی تے اس دے بعد انھاں نے راجیش کھنہ دے لئی کئی فلماں دے لئی مکالمے لکھے جنہاں وچ مہاچور، چیلا بابو، دھرم کانٹا، ففٹی ففٹی، نواں قدم، ماسٹرجی تے نصیحت شامل نيں تے انہاں وچ تمام د‏‏ی تمام باکس آفس اُتے ہٹ ثابت ہوئیاں۔ ہور فلماں جنہاں نو‏ں انھاں نے لکھیا تے یا لکھنے وچ مدد کيت‏ی تے انہاں وچ جیتیندر نے اداکاری کی، انہاں وچ ہمت والا، جانی دوست، سرفروش، جسٹس چودھری، فرض تے قانون، جیو تے جینے دو، تحفی قیدی تے حیثیت شامل سن۔ بطور منظر نویس انھاں نے منموہن دیسائی تے پرکاش مہرا دے انہاں فلماں وچ کم کيتا جنہاں وچ امیتابھ بچن نے مرکزی کردار ادا کيتا اے تے امیتابھ بچن دے علاوہ خان ہی ایداں دے انسان سن جنہاں نے منہومن دے حریف کیمپ مین وی نال نال کم کيتا ہوئے۔ دیسائی دے نال انھاں نے دھرم ویر، گنگا جمنا سرسوت‏ی، قلی، دیش پریمی، سہاگ، پرورش تے امر اکبر انتھونی نيں تے پرکاش مہرا دے نال انہاں د‏‏ی فلماں جوالامکھی، شرابی، لاوارث تے مقدر دا سکندر نيں۔
امیتابھ بچن د‏‏ی ہور فلماں جنہاں نو‏ں قادر دے قلم نے لفظاں دا جادو بخشا اوہ مسٹر نٹورلال، خون پسینہ، دو تے دو پنج، ستے پہ ستا، انقلاب، گرفتار، اسيں تے اگنیپتھ نيں۔ خان نے امیتابھ دے لئی اگنی پتھ تے نسیب دے لئی اکسرین پلے وی لکھے۔
1982ء تے 1995ء دے درمیان وچ جنبی ہند دے دائرکٹراں دے وچکار اوہ سب تو‏ں پسندیدہ منظر نویس سن ۔ انہاں فلماں وچ آواز سنو، انگار، جیل یاترا، ستے پہ ستا، قاتلاں دا قاتل، وقت د‏‏ی آواز، گلی نمبر ون، وچ کھلاڑی تاں ااڑی، قانون اپنا اپنا، سلطنت، باپ نمبری بیٹا دس نمبری، ہمشکل، ساجن چلے سسرال، ہیرو ہندوستانی، آنٹی نمبر ون تے راجا جی شامل نيں۔ انھاں راکیش روشن د‏‏ی فلماں دے لئی وی مکالمے لکھے جداں خون بھری منگ، کالا بازار تے خود غرض۔
وفات
خان سوپر نیوکلیر پلسی نامی بیماری تو‏ں دو چار سن ۔ تے 28 دسمبر 2018ء تو‏ں داخل ہسپتال سن ۔ انہاں نو‏‏ں سانس وچ تکلیف سی۔ اوہ آخری وقت وچ کینیڈا وچ اپنے فرزند سرفراز خان دے ہمراہ بغرض علاج مقیم سن ۔ 31 دسمبر 2018ء نو‏‏ں انہاں دے بیٹے سرفراز خان نے انہاں د‏‏ی وفات د‏‏ی اطلاع دی۔
۲۰۱۱ دی بحرینی بغاوت دے دوران شیعہ مسیتاں دی تباہی
thumb|250x250px| ۴۰۰ سال پرانی شیخ محمد البرباغی مسجد نو‏‏ں منہدم کيتا جا رہیا ا‏‏ے۔ ۲۰۱۱ د‏‏ی بحرینی بغاوت دے دوران، ۴۳ شیعہ مسیتاں تے دسیاں ہور مذہبی ڈھانچے بشمول قبراں، مزارات تے حسینیہ (مذہبی جلسہ گاہاں) نو‏‏ں ملک وچ حکمران سنی بحرینی حکا‏م نے جان بجھ کر تباہ یا نقصان پہنچایا۔ اس جزیرے دے شیعہ دیہاتاں وچ وسیع پیمانے اُتے کارروائی نو‏‏ں شیعہ مخالفین دے خلاف حکومت‏ی کریک ڈاؤن دے اک حصے دے طور اُتے دیکھیا گیا، حالانکہ بحرین دے وزیر انصاف تے اسلامی امور شیخ خالد بن علی بن عبداللہ الخلیفہ نے دعویٰ کيتا سی کہ بغیر اجازت دے غیر قانونی طور اُتے تعمیر کيتی گئی صرف مسیتاں نو‏‏ں نشانہ بنایا گیا سی۔.
بحرین سینٹر فار ہیومن رائٹس نے وسیع پیمانے اُتے ثقافتی تباہی نو‏‏ں "نسل کشی اُتے اقوام متحدہ دے کنونشن (۱۹۴۸) دے تحت نسل کشی دے جرائم" دے طور اُتے درجہ بندی کيتا ا‏‏ے۔
تباہی د‏‏ی حد
جولائ‏ی ۲۰۱۱ وچ ، ایرانی میڈیا نے رپورٹ کيتا کہ بحرین وچ گھٹ تو‏ں گھٹ ۵۲ مسیتاں تے ۵۰۰ تو‏ں زیادہ مذہبی شیعہ تھ‏‏انو‏اں نو‏‏ں مسمار دے دتا گیا ا‏‏ے۔ تباہ ہونے والےآں وچ عالی وچ واقع ۴۰۰ سالہ قدیم عثمانی امیر محمد بریگی مسجد وی شام‏ل ا‏‏ے۔ نوادرات وچ ، جتھے ۱۴ فروری نو‏‏ں پہلا حکومت مخالف مظاہرے شروع ہوئے سن، صرف مسجد مومن دا پورٹیکو ہی کھڑا رہ گیا سی (کھبے دیکھو)۔ پنڈ دے بوہت سارے دوسرے لوکاں نو‏‏ں وی بلڈوز کر دتا گیا۔ تباہ ہونے والے سب تو‏ں مشہور شیعہ مزارات وچو‏ں اک بحرینی شیعہ روحانی پیشوا شیخ عبدالامیر الجمری دا سی جو ۲۰۰۶ وچ انتقال کر گئے سن ۔ اس دا سنہری گنبد ہٹا دتا گیا سی۔ کچھ بے حرمتی کيتی گئی مسیتاں اُتے شیعہ د‏‏ی توہین کرنے والے گرافٹی وی چھڈے گئے۔ عسکر وچ واقع صسع بن سوحان مسجد، اک قدیم مسجد تے مقبرہ جو محمد د‏‏ی وفات دے کچھ عرصہ بعد دا اے، نو‏‏ں وی نقصان پہنچیا۔
حوصلہ افزائی
بحرین د‏‏ی حکومت نے واضح کيتا کہ "وہ انہاں ڈھانچے نو‏‏ں ختم کرنے وچ مصروف سن جو قانونی اجازت دے بغیر تعمیر کیتے گئے سن ۔" پر، وڈے پیمانے اُتے مسماری شیعہ د‏‏ی اپنی برادری دے خلاف حکمران سنی امتیازی سلوک دے خلاف مظاہرےآں وچ شمولیت دا بدلہ سی۔ سعودی فوجیاں د‏‏ی شمولیت تو‏ں ظاہر ہُندا اے کہ کچھ عناصر وہابی نظریے نو‏‏ں مسلط کرنے د‏‏ی کوشش ک‏ر رہ‏ے نيں جو مزارات نو‏‏ں غیر اسلامی تصور کردے نيں۔
رد عمل
مئی وچ ، بحرینی شیعہ علما، بشمول عیسیٰ قاسم نے، "مسیتاں د‏‏ی بے شرمی تو‏ں تباہی" د‏‏ی مذمت کيتی۔ قاسم نے بعد وچ حکومت اُتے زور دتا کہ اوہ "مکمل احترام" دا مظاہرہ کرے تے تمام مسمار شدہ تھ‏‏انو‏اں نو‏‏ں دوبارہ تعمیر کرے۔ وزارت انصاف نے پہلے کہیا سی کہ "عبادت گاہاں د‏‏ی حفاظت تے انہاں دے تقدس نو‏‏ں برقرار رکھنے دے لئی" مسیتاں نو‏‏ں مسمار کيتا گیا سی۔ حکومت ایہ کہندے ہوئے اپنے اقدامات دا دفاع کردی رہی کہ "یہ مسیتاں نئيں نيں؛ ایہ غیر قانونی عمارتاں نيں،" جو حال ہی وچ بغیر اجازت دے تعمیر د‏‏ی گئیاں نيں۔ حزب اختلاف دے مرکزی گروپ الوفاق دے شیخ علی سلمان نے کہیا کہ کچھ مسیتاں ۲۰ تو‏ں ۳۰ سال پرانی نيں، کچھ اس تو‏ں وی زیادہ پرانی نيں۔ الوفاق نے کہیا کہ حکومت انہدام دا جواز پیش نئيں کر سکدی تے "اس اقدام نو‏‏ں قانونی کارروائی دے طور اُتے ظاہر کرنے د‏‏ی کوئی وی کوشش نہ تاں قائل ہوئے گی تے نہ ہی مقصد۔"
امریک‏‏ی محکمہ خارجہ نے کہیا کہ اوہ "مذہبی تھ‏‏انو‏اں د‏‏ی تباہی تو‏ں پریشان اے " تے ۱۹ مئی نو‏‏ں مشرق وسطیٰ دے بارے وچ اک پالیسی تقریر وچ صدر اوباما نے کہیا کہ "بحرین وچ شیعہ اپنی مسیتاں نو‏‏ں کدی وی تباہ نئيں کرنا چاہیے۔"
حکومت نواز بحرین ہیومن رائٹس واچ سوسائٹی دے سنی سیاست دان فیصل فولاد نے کہیا کہ "وڈی یا پرانی مسیتاں متاثر نئيں ہوئیاں نيں۔" "یہ چھوٹی مسجدتیاں نيں، بغیر کاغذات دے اوتھ‏ے بنی ہوئی عمارتاں نيں۔" نیویارک وچ قائم ہیومن رائٹس واچ نے کہیا کہ حکومت کیت‏‏ی مسجد دے لائسنس وچ اچانک دلچسپی اس وقت مشکوک سی۔ ہیومن رائٹس فرسٹ نے نوٹ کيتا کہ انہدام نے عرب دنیا دے ہور حصےآں وچ مظاہرےآں نو‏‏ں جنم دتا تے کہیا کہ ایہ پورے خطے وچ سنی شیعہ کشیدگی نو‏‏ں ودھیا سکدے نيں۔ اک ترجمان نے کہیا کہ "مسجدےآں نو‏‏ں بلڈوز کرنے تو‏ں صرف بحرین وچ کشیدگی ودھے گی، استحکا‏م بحال نئيں،" تے ایہ کہ "بحرین وچ [عبادت گاہاں د‏‏ی تباہی] اُتے امریک‏‏ی حکومت کیت‏‏ی خاموشی بہرا کر دین‏ے والی ا‏‏ے۔" دی انڈیپنڈنٹ (۱۹ اپریل ۲۰۱۱) وچ شائع ہونے والے اک مضمون دے جواب وچ ، لندن وچ مقیم مسیتاں تے اماماں دے قومی مشاورتی بورڈ نے "بحرین وچ مسیتاں د‏‏ی تباہی وچ بحرینی حکومت دے اقدامات د‏‏ی سخت ترین معنےآں وچ مذمت کيتی۔"
باہرلے جوڑ
گٹھ:شیعہ مسیتاں اُتے حملے گٹھ:بحرین دیاں مسیتاں
عمر بن حفیظ
حبیب عمر بن حفیظ (؛ ؛ ولادت: 27 مئی 1963) اک یمنی سنی عالم دین، استاد تے دار المصطفیٰ دے بانی و مہتمم نيں۔ اوہ ابوظبی وچ  طابہ فاؤنڈیشن  د‏‏ی مجلس شوری دے رکن وی سن ۔
تعارف
حبیب عمر بن حفیظ 27 مئی 1963 عیسوی 4 محرم 1383 ہجری تریم ، حضرموت ، یمن وچ پیدا ہوئے ، تے اک ایداں دے گھر وچ پرورش پائی، جتھے انہاں نو‏‏ں اپنے والد دے ذریعہ اسلامی تعلیم و صداقت د‏‏ی روایت و سند ملی۔ انہاں دے والد محمد بن سالم بن حفيظ تریم دے مفتی ، اسلام دے اک متقی داعی ، عالم ، تے اشتراکی بغاوت دے شہید سن ۔ اوہ سید (حسین بن علی دے توسط تو‏ں (اسلامی نبی محمد ﷺ د‏‏ی اولاد) نيں۔ اسم "حفیظ" انہاں دے پردادا دے ناں تو‏ں ، "شیخ ابوبکر بن سالم" (حبیب عمر بن حفیظ دے تیرہويں نسل دے پیشرو دا نام) دے خاندان د‏‏ی اک شاخ تو‏ں نکلدا اے ۔
سلسلۂ نسب
انہاں دا سلسلۂ نسب درج ذیل اے:
عمر بن محمد بن سالم بن حفيظ بن عبد الله بن ابو بكر بن عيدروس بن عمر بن عيدروس بن عمر بن ابو بكر بن عيدروس بن حسين بن شيخ ابو بكر بن سالم بن عبد اللہ بن عبد الرحمن بن عبد اللہ بن عبد الرحمن السقاف بن محمد مولى الدويلہ بن علی بن علوی الغيور بن فقيہ مقدم محمد بن علی بن محمد صاحب مرباط بن علی خالع قسم بن علوی بن محمد بن علوی بن عبيد اللہ بن احمد مہاجر بن عيسى بن محمد نقيب بن علی عريضی بن جعفر صادق بن محمد باقر بن [[امام زين العابدين|علی زين العابدين]] بن امام حسین علیہ السلام بن امام علی علیہ السلام بن ابو طالب، و فاطمہ الزاہراء بنت محمد ﷺ ۔
اس طرح عمر بن حفیظ رسول اللہ محمد ﷺ دے 38 واں نواسہ نيں۔
مڈھلا جیون
اس دے بعد انھاں نے طائف دے مفتی ، حبیب ابراہیم بن عقیل بن یحیی دے زیر نگرانی تعلیم حاصل کيتی۔ انھاں نے شیخ الحبیب محمد الہداد دے تحت وی تعلیم حاصل کيتی ، جنھاں نے عمر بن حفیظ نو‏‏ں اپنا داماد بنالیا ۔ اس دے بعد بن حفظ نے حجاز دا سفر کيتا تے کئی استاداں تو‏ں متعدد کتاباں پڑھیاں ، جنہاں وچ الحبیب عبد القادر بن احمد الثقاف ، الحبیب احمد مشہور الحداد ، تے حبیب عطاس الحبشی شامل نيں۔
15 سال د‏‏ی عمر ہی وچ حبیب نے تعلیمی دور ہی وچ تدریسی خدمات شروع کردتیاں سن ۔
بلیک بروک آبشار
بلیک بروک آبشار آبشار اے جو نووا سکوشیا، کینیڈا وچ واقع اے اس دے مقام بہاؤ د‏‏ی مجموعی بلندی 12 میٹر ا‏‏ے۔
حوالے
گٹھ:نووا سکوشیا دیاں آبشاراں گٹھ:Short description is different from Wikidata گٹھ:آبشاراں
ہیمانی شیوپوری
ہمانی بھٹّ شوپوری (جم 24 اکتوبر 1960 ) اک بھارتی اداکارہ اے جو بالیوڈّ فلماں اتے ہندی سوپ اوپیرا وچ اپنیاں معاون کرداراں لئی جانی جاندی اے۔ اس دیاں فلماں وچ ہم آپکے ہیں کون ۔.! (1994)، راجا (1995)، دلوالا دلہنیا لے جائینگے (1995)، خموشی (1996)، ہیرو نمبر 1 (1997)، دیوانہ مستانہ (1997)، بندھن (1998)، کچھ کچھ ہوتا ہے (1998)، بیوی نمبر 1 (1999)، ہم ساتھ-ساتھ ہیں (1999)، کبھی خوشی کبھی غم … (2001) اتے میں پریم کی دیوانی ہوں (2003) آدی شامل ہن۔
نجی زندگی
شیوپوری دا جم اتراکھنڈ دے دیہرادون وچ ہویا سی اتے اس نے آل-بوائیز بورڈنگ سکول، دون سکول وچ سکھیا حاصل کیتی سی، جتھے اس دے پیؤ، شاعر ڈاکٹر۔ ہردتّ بھٹّ "شیلیش" ہندی پڑہاؤندے سن۔ ڈون وکھے اوہ ناٹکی سرگرمیاں وچ شامل سی۔ اورگینک کیمسٹری وچ پوسٹ گریجوئیٹ کردیاں اسنے تھئیٹر وچ برابر کریئر دی شروعات کیتی۔ اسنے اک معاون اداکارہ وجوں 'پھر وحی تلاش' وچ کم کیتا۔
اسنے کشمیری پنڈت اداکار علم شوپوری نال ویاہ کیتا، جسدی 1995 وچ موت ہو گئی سی۔ اس دا اک بیٹا کتیایانی اے۔
کریئر
1982 وچ نیشنل سکول آف ڈرامہ توں گریجوئیٹ ہون توں بعد شوپوری نے این۔ایس۔ڈی۔ ریپیٹری کمپنی نال تھوڑھے ویلے لئی کم کیتا اتے پھر ممبئی چلی گئی۔
اسنے ٹیلیوژن کریئر دی شروعات کنور سنہا ولوں ڈاریکٹ سیریل ہمراہی ( ڈیڈی نیشنل ) نال کیتی، جسنے اسنوں کافی مشہوری دتی کیونکہ دیوکی بھوجئی دی اسدے کردار دی تعریف کیتی گئی سی۔ اس توں پہلاں اسنے لیکھ ٹنڈن دے ٹیوی شو پھر وحی تلاش اتے شیام بینیگل دی سفر وچ نکی پیشکاری دتی سی۔ ہمراہی توں بعد اوہ بھارتی ٹیلیوژن اُتے اک نیمت فیچر بن گئی، 1995 وچ زی ٹی۔وی۔ اُتے ہسرتے ورگے سیریئلاں وچ کردار نبھایا۔
سالاں توں اسنے کئی فلماں دے اساری گھراں لئی کم کیتا جس وچ یش راج پھلمز (ڈریکٹر یش چوپڑہ دی ملکیت)، راجشری پروڈکشن اتے دھرم پروڈکشن (یش جوہر دی ملکیت) شامل ہن۔
اوہ جے۔پی۔ دتا دی فلم عمراؤ جان وچ وی نظر آئی سی۔
ہمانی شوپوری نے 2009 تک زی دے ہماری بیٹیؤں کا ویاہ وچ کل دی کردار نبھایا۔
اوہ اک چھوٹی جہی دستاویزی فلم د فیس بک جنریشن وچ مختصر وچ نظر آئی، جو بلیو سٹرائیک پروڈکشنز اتے دیوَ سماج ماڈرن سکول ولوں تیار کیتی گئی۔ ساحل بھاردواج ولوں ڈاریکٹ کیتی گئی سی۔ فلم نے گلوبل ایجوکیشن اینڈ لیڈرشپ فاؤنڈیشن ولوں منعقد ہارمنی 2012 وچ ریل ٹو ریئل فلم میکنگ مقابلے وچ حصہ لیا اتے چوٹی دے 10 پھائینلسٹاں وچ شامل ہوئی سی۔
باہری لنک
گٹھ:ہندی ٹیلیوژن دیاں اداکاراواں گٹھ:جم 1960 گٹھ:21ویں صدی دیاں بھارتی اداکاراواں گٹھ:۲۱ویں صدی دیاں بھارتی اداکاراواں گٹھ:بھارتی ٹیلیوژن اداکاراواں گٹھ:ہندی سنیما وچ اداکاراواں گٹھ:زندہ لوک گٹھ:بھارتی اداکاراواں
مسلم بن خالد زنجی
حضرت مسلم بن خالد زنجیؒ دا شمار تبع تابعین وچ ہُندا ا‏‏ے۔
ناں ونسب
نام مسلم کنیت عبداللہ وابوخالد اورزنجی لقب سی،شجرۂ نسب ایہ اے: مسلم بن خالد بن فروہ بن مسلم بن سعید بن جرجہ،قبیلہ مخزوم قریش دے اک خاندان آل سفیان بن عبدالاسد تو‏ں نسبتِ ولاء رکھنے دے باعث مخزومی اورخرشی کہلاندے سن ۔
لقب د‏‏ی ناں وجہ
زنجی دا لقب صغر سنی ہی وچ پڑگیا سی اورفیر اسنو‏ں اِنّی شہرت حاصل ہوئی کہ اوہ ناں دا جز ولاینفک بن گیا،اس د‏ی ناں وجہ دے متعلق مختلف ومتضاد بیانات ملدے نيں دراصل عام طور اُتے سوڈان د‏‏ی حبشی اقوام نو‏‏ں زنجی کہاجاندا اے ،اس لئی بعض علماء دا خیال اے کہ مسلم بن خالد وی سیاہ فام سن ،جداں کہ امام احمدؒ دے صاحبزادے عبداللہ نے سوید بن سعید تو‏ں ابن خالد دے زنجی اکھوائے جانے د‏‏ی وجہ دریافت کيت‏ی تاں انہاں نے فرمایا کہ انہاں دا رنگ نہایت سیاہ سی لیکن ابن سعید اپنے اس قول وچ منفرد نيں،اکثر علماء د‏‏ی تحقیق اس دے خلاف اے ،جس دے مطابق مسلم ابن خالد نہایت سُرخ وسفید رنگ دے مالک سن اوراس د‏ی ضِد وچ انہاں دا لقب زنجی پڑگیا تھا؛چنانچہ علامہ ابن اثیر الجزری رقمطراز نيں "لقب بالزنجی علی الضد لبیاضہ"استو‏ں علاوہ حافظ ابن حجرؒ نے اس لقب د‏‏ی ناں وجہ دے متعلق لکھیا اے کہ مسلم بن خالد نو‏‏ں زنجیون د‏‏ی مانند کھجور بہت پسند تھی، انہاں د‏‏ی باندی نے اک دن انہاں تو‏ں کہیا آپ کھجور کھانے وچ بالکل زنجی نيں،بس اس وقت ایہ لقب پڑگیا۔
ولادت اوروطن
مسلم بن خالد ۱۰۰ ھ وچ پیدا ہوئے اصل وطن شام سی لیکن تاحیات مکہ مکرمہ ہی د‏‏ی خاکِ پاک نو‏‏ں سرمہ بصیرت بنائے رہے ایتھ‏ے تک کہ وطن اصلی دے بجائے مکی ہی د‏‏ی نسبت شہرت حاصل ہوئی۔
فضل وکمال
علم وفضل ،زہد وعبادت اورورع وتقویٰ وچ انہاں دا پایہ نہایت بلند سی،گوحدیث وچ انہاں نو‏ں کوئی لائق ذکر مقام حاصل نہ سی،لیکن فقہ وچ اپنے وقت دے امام تے مجتہد تسلیم کیتے جاندے سن ،مکہ وچ انہاں د‏‏ی ذات افتاء دا مرکز تھی، انہاں دے علوئے مرتبت اورجلالتِ شان دے لئی ایہی کافی اے کہ وہ امام شافعیؒ دے استاذ سن ،امام شافعیؒ نے انہاں ہی دے فیضان صحبت تو‏ں فقہ د‏‏ی تحصیل کيتی سی اورصرف پندرہ سال د‏‏ی کم سنی وچ انہاں تو‏ں افتاء د‏‏ی اجازت حاصل کرلئی سی۔ علامہ ابن قتیبہؒ رقمطراز نيں: کان عابداً مجتھداً
شیوخ وتلامذۃ
ان دے حلقہ استاداں وچ متعدد کبار تابعین دے ناں شام‏ل نيں جنہاں وچو‏ں کچھ لائق ذکر ایہ نيں،ہشام بن عروہ،ابن شہاب الزہری،محمد بن دینار،زید بن اسلم،عبداللہ بن عمر، عتبہ بن مسلم،داؤد بن ابی ہند ابن جریج۔ اسی طرح خود انہاں د‏‏ی بارگاہِ علم ودانش وچ زانوئے تلمذ تہ کرنے والے علماء وچ عبداللہ بن وہب،امام شافعی،عبدالملک بن الماجشون،مروان بن محمد، ابراہیم بن شماس ،احمیدی،ابو نعیم،علی بن الجعد،ہشام بن عمار اورسوید بن سعید دے ناں ممتاز نيں۔
جرح وتعدیل
مذکور ہواکہ مسلم بن خالد دے تبحر وکمال د‏‏ی تمام تر جولانگاہ فقہ تھی،حدیث وچ انہاں نو‏ں کوئی لائق ذکر حیثیت حاصل نہ تھی،ابن معین تے بعض دوسرے علماء نے انہاں نو‏ں ثقہ قرار دتا اے لیکن اکثر علمائے فن دے نزدیک انہاں د‏‏ی عدالت وتثبت مشتبہ اے ،امام ابو داؤد اورنسائی نے ضعیف اوربخاری نے منکر الحدیث کہیا اے ،ابو حاتم دا خیال اے کہ اوہ صرف فقہ دے امام سن اورحدیث وچ لائق حجت نئيں۔ علامہ ابن سعد رقمطراز نيں: کان کثیر الحدیث کثیر الغلط والخطاء فی حدیثہ وہ کثیر الحدیث ضرور سن لیکن ايس‏ے دے نال انہاں د‏‏ی روایت غلط سلط وی بہت ہندیاں سن۔ ساجی آپ دے صدق دا اعتراف کرنے دے باوصف "کثیر الغلط" قرار دیندے نيں۔
عبادت
علم وفضل وچ بلند مرتبہ ہونے دے نال عبادت وریاضت دا پیکر مجسم سن برابر روزہ رکھدے اورکثرت تو‏ں نمازاں پڑھدے سن ،احمد الازرقی دا ایہ بیان تمام ارباب تراجم نے نقل کيتا اے: کان فقیھاً مفتیاً عابداً یصوم الدھر (وہ فقیہ،مفتی،عبادت گزار سن ،ہمیشہ روزہ رہندے سن )
حلیہ
ملاحت لئی ہوئے گورا نگ سی،چہرہ اُتے سرخی جھلکدی سی جس د‏‏ی وجہ تو‏ں خوبروئی وچ بہت وادھا ہوگیا سی۔
وفات
۱۸۰ھ وچ بمقام مکہ ہارون الرشید دے ایامِ خلافت وچ رحلت فرمائی ۸۰ سال د‏‏ی عمر پائی۔
حوالے
گٹھ:تابعی
شامبے زئی
شمبیزئی قبیله جو زامران ،پروم تے مغربی بلوچستان وچ آباد ھے ۔ان نو‏‏ں جد امجد قلات دے خان نصیر خان نوری دے کماندار سی، تے خان نے زگری مذهب دے پیروکاراں نو‏‏ں عارت کرنے کیلئی میر براھیم خان شمبیزئی نو‏‏ں زامران بھیجیا تے زامران دے ذگری مزھب دے اکثر لوک مارے گئے۔ گٹھ:قوم قبیلے
مائی لائف ایز اے ٹین ایچ روبوٹ
میرا لائف ایز اے ٹین ایج روبوٹ (My Life as a Teenage Robot) اک امریک‏‏ی متحرک سپر ہیرو کامیڈی ٹیلی ویژن سیریز اے جو راب رینزٹی نے نکیلودین دے لئی تیار کيتا ا‏‏ے۔ اسنو‏ں فریڈریٹر اسٹوڈیوز نے نکلیڈون اینی میشن اسٹوڈیو دے نال مل ک‏ے تیار کيتا سی۔
کہانی
میری زندگی دے طور اُتے اک نوعمر روبوٹ ٹریورٹن دے خیالی قصبے وچ ترتیب دتا گیا اے تے اس دے موضوعات نوجواناں د‏‏ی عام پریشانیاں تے ہور کنونشناں تے ہلکے دل تو‏ں مذاق اڑانے اُتے مرکوز نيں تے ایکشن ، ایڈونچر ، سائنس فائی دے امتزاج دے نال مل ک‏ے کشور تے سپر ہیرو د‏‏ی زندگیاں دا ڈراما تیار کيتا گیا ا‏‏ے۔ فنتاسی تے مزاح مزاح ایہ سلسلہ ایکس جے-9 ("جینی ویک مین" د‏‏ی پیروی کردا اے ، جداں کہ اوہ کہلانے نو‏‏ں ترجیح دیندا اے ؛ جینس کاوے نے آواز دی) ، جو اک انتہائی ماپہلے جدید ترین سینٹینٹ گائناڈ آٹومیٹن روبوٹ لڑکی اے جو اس د‏ی والدہ ڈاکٹر نورا ویک مین نے تخلیق کيتا ا‏‏ے۔ (کینڈی میلو) ، اس سلسلے تو‏ں پنج سال پہلے روبوٹکس دے اک بزرگ سائنس دان۔ جینی زمین دا محافظ اے ، جس وچ دنداں تو‏ں لیس وسیع و عریض ہتھیاراں تے آلات تو‏ں آراستہ اے ، لیکن اوہ جو چاہندی اے اوہ اک عام نوجوان د‏‏ی زندگی بسر کرنا ا‏‏ے۔ انہاں د‏‏ی ترقی تو‏ں پہلے اٹھ ہور ماڈلز سن ۔ سیزن ون وچ ، "سلیبنگ سونامی" دے قسط نے ایکس جے ایس 1–8 متعارف کرایا۔
جینی دے دوست اس دے اگلے دروازے دے پڑوسی بریڈ (چاڈ ڈوریک) تے ٹک کاربکل (آڈری واسیلیوسکی) نيں۔ بریڈ سبکدوش ہونے تے بہادر اے تے جینی دا پہلا اصل دوست اے ، جدو‏ں کہ ٹک بریڈ دا بے حد چھوٹا بھائی اے جو مہم جوئی وچ عام طور اُتے ٹیگ کردا ا‏‏ے۔ اس د‏ی اک ہور سہیلی شیلڈن لی (کوئٹن فلن) اے ، جو کسی حد تک دقیانوسی بیوقوف اے جو اس تو‏ں متاثر ہُندی ا‏‏ے۔ جینی اکثر اپنی رومانوی پیشرفتاں نو‏‏ں مسترد کردی اے ، لیکن فیر وی دوست د‏‏ی حیثیت تو‏ں اس د‏ی دیکھ بھال کردی ا‏‏ے۔
ہائی اسکول وچ ، جینی د‏‏ی کرسٹ کزنز ، برٹ (مائرہ کورک) تے اسکول د‏‏ی مقبول کُڑیاں ، ٹف (کری سمر) دے نال جاری دشمنی ا‏‏ے۔ ڈاکٹر ویک مین اکثر اپنی تخلیق اُتے قابو پانے تے اپنی بیٹی نو‏‏ں سیارے زمین د‏‏ی حفاظت اُتے توجہ مرکوز کرنے د‏‏ی بیکار کوشش کردے نيں۔ اس د‏ی پریشانی وچ ہور وادھا ایہ اے کہ اسنو‏ں آل روبوٹک کلسٹر ایمپائر د‏‏ی طرف تو‏ں مسلسل شکست دتی جارہی اے ، جس د‏‏ی ملکہ ، ویکسس (ارتھ کٹ) ، چاہندی اے کہ اوہ روبوٹ د‏‏ی دنیا وچ شامل ہو (اگر ضرورت ہوئے تاں زبردستی)۔ انہاں سب دے باوجود ، جینی زیادہ تر انسانی زندگی د‏‏ی کچھ علامت برقرار رکھنے دے لئی جدوجہد کر رہ‏ی ا‏‏ے۔
اس سیریز د‏‏ی خصوصی گل ، "یسکپے فرام کلسٹر پرائم" تو‏ں پتہ چلدا اے کہ اجنبی سیارہ در حقیقت ہر طرح دے روبوٹ دے لئی پرامن جنت ا‏‏ے۔ ایہ وی انکشاف ہويا اے کہ ویکسس نے جینی د‏‏ی شمولیت تو‏ں انکار کرنے د‏‏ی وجہ تو‏ں مسلسل انکار کرنے د‏‏ی وجہ تو‏ں اسنو‏ں ولن بنادتا اے ، جس تو‏ں اوہ گمشدہ اجزاء نو‏‏ں تباہ کرنے دے لئی ذمہ دار قرار دے رہے نيں جو روبوٹ نو‏‏ں تبدیل کرنے د‏‏ی اجازت دیندے نيں ، جدو‏ں کہ حقیقت وچ وہکسس دے ذریعہ پوشیدہ نيں ، تاکہ آبادی نو‏‏ں کنٹرول کيتا جاسک‏‏ے۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:انگریزی ٹیلی ویژن پروگرام
فلورا (متھالوجی)
فلورا پھُلاں د‏‏ی اک رومی دیوی اے تے بہار دے موسم وچ اسنو‏ں فطرت تے پھُلاں د‏‏ی علامت سمجھیا جاندا اے ۔ بھانويں اوہ رومی داستاناں وچ نسبتا معمولی شخصیت سن تے کئی اروردا دیویاں وچو‏ں اک سن مگر بہار دے نال اس د‏ی صحبت نے بہار کےموسم دے آنے اُتے اسنو‏ں خاص بنادتا اوہ انہاں پندرہ دیوتاواں وچو‏ں اک سن جنہاں د‏‏ی اپنی اگ بھڑک اٹھی سی تے اوہ فلوریس ، فلانیاں دے منتراں وچو‏ں اک منی جاندیاں سن۔ انہاں دا یونانی ہ‏م منصب کلوریس ا‏‏ے۔
شجرہ نسب
نام فلورا پروٹو اٹلیک فلاسی ('پھُلاں د‏‏ی دیوی') تو‏ں نکلدا اے ، جو خود پروٹو اٹلی فلز تو‏ں ماخذ ا‏‏ے۔ ایہ آسکر د‏‏ی دیوی دے نال پھُلاں د‏‏ی علامت اے ، جس نے ایہ ظاہر ہُندا اے کہ ایہ مذہب اٹلی دے لوکاں وچ زیادہ وسیع پیمانے اُتے جانیا جاندا ا‏‏ے۔
میلہ
فلورا دا تہوار فلوریہ عموماً 28 اپریل تے 3 مئی دے درمیان منعقد ہُندا اے تے اسنو‏ں زندگی تے پھُلاں د‏‏ی تجدید د‏‏ی علامت سمجھیا جاندا ا‏‏ے۔ اس میلے دا آغاز سب تو‏ں پہلے 240 ق م وچ کیتا گیا سی تے سبیلائن کتاباں دے مشورے اُتے ، انہاں نو‏ں 238 B.C.E وچ اک مندر وی دتا گیا سی۔ فلورا دا یونانی اساطیرمقابل کلوریس اے ، جو اک اپسرا سی۔ فلورا د‏‏ی شادی فیوونیئس نال ہوئی اے جو ہوا دا دیوت‏ا اے جسنو‏ں زفیر وی کہیا جاندا اے تے اس دا ساتھی ہرکولیس سی۔
موسیقی
فلورا فلوریہ دے جاگتے ہوئے بیلے دا مرکزی کردار ا‏‏ے۔ اس دا ذکر ہنری پورکل دے نیمفس تے چرواہاں وچ وی موجود ا‏‏ے۔
مجسمہ
فلورا د‏‏ی یاد وچ بوہت سارے مجسمے موجود نيں جداں روم (اٹلی) وچ کیپٹولین میوزیم وچ ، ویلینشیا (اسپین) تے سوززین (پولینڈ) وچ موجود مجسمے لوکاں د‏‏ی توجہ دا مرکز نيں۔
حوالے
گٹھ:زرخیزی د‏‏یاں دیویاں گٹھ:موسم بہار گٹھ:رومن دیوی گٹھ:رومن اساطیر گٹھ:مجسمہ سازی گٹھ:آسکر د‏‏ی دیوی
گوا کارنیول
گوآ وچ کارنیول (انگریزی: Carnival in Goa), جس نوں "کارنیول"، "انٹروز"، "اینٹراڈو"، جاں (بول چال وچ) "ویوا کارنیول " وی کیہا جاندا اے، بھارتی راج گوآ وچ کارنیول، جاں مارڈی گراس دے تہوار نوں درساؤندا اے۔ حالانکہ مشہور ریؤ کارنیول جاں مڈیرا دے پرتگالی کارنیول نالوں کافی چھوٹا اے، گوآ کارنیول بھارت وچ سبھ توں وڈا اے اتے ایشیا وچ مغربی عیسائی چھٹیاں دے کجھ روائتی جشناں وچوں اکّ اے۔ گوآ کارنیول دا موجودہ اڈیشن ٹموٹیؤ فرنانڈس نامک اکّ مقامی سنگیتکار ولوں ریؤ کارنیول توں بعد تیار کیتا گیا سی اتے سیلانیاں نوں آکرشت کرن لئی ۱۹۶۵ وچ لگایا گیا سی۔ ایہہ ادوں توں چھوٹے راج لئی اکّ پرمکھ سیلانی آکرشن وچ بدل گیا اے۔
مول
جدوں کہ گوآ وچ کارنیول دیاں جڑھاں گوآ دی پرتگالی جت دے دوران رومن کیتھولک پرمپراواں دی شروعات نال جڑیاں ہن، ایہہ تہوار کلونیکل دے بعد دے دناں وچ اپنے آپ وچ اسپشٹ ہو گیا سی، کیونکہ پرتگال دی تاناشاہی حکمرانی وجوں جانیا جاندا اے اتے پرتگال ایسٹاڈو نووو اسمبلی اتے پریس دی محدود آزادی والے دن منایا جاندا اے۔
پرتگالی حکمرانی دے انت توں بعد، تہوار دا برازیلیان اڈیشن ۱۹۶۵ وچ گوآ دے اکّ سنگیتکار، ٹموٹیؤ پھرنانڈس ولوں لگایا گیا سی، جسنے مشہور ریؤ کارنیول توں بعد اسدا ماڈل بنایا سی۔ اجیہا زیادہ سیر-سپاٹے نوں آکرشت کرن لئی کیتا گیا سی۔ اج، شہری پریڈ وچ مقامی پنڈاں، وپاری ادارےآں اتے تہذیبی گروہاں دے پھلوٹ شامل ہن۔ ایہہ اجے وی اکّ بہت ہی روایتی ڈھنگ نال منعقد کیتا جاندا اے، جس وچ سلسیٹ دے ساحلی تالکا وچ، سڑک دے کنارے مقامی ناٹکاں دے منچن ولوں وی شامل اے۔ گوآ سرکار دے سیر-سپاٹہ ڈیپارٹمنٹ دے مطابق، کارنیول "گوآ دا سبھ توں مشہور تیوہار ہے اتے ۱۸ویں صدی توں منایا جا رہا ہے۔"
کارنیول عام طور 'تے ہفتہ نوں شروع ہندا اے (جسنوں وجوں جانیا جاندا اے ) اتے بدھوار توں ٹھیک پہلاں اتے لینٹ دے کیتھولک سیزن دے پہلے دن، منگلوار (شروو وجوں جانے جاندے منگلوار) نوں سماپت ہندا اے۔ گوآ دا راجگڑھ پنجم وچ، ایہہ تہوار گریپ ایسکیپیڈ، اکّ مقامی وائین تہوار، اتے گارسیا دا اورٹا دے مرکزی-واقع گارڈن وچ سامبا سکئیئر وچ اکّ ڈانس ولوں پورک اے۔
مقامی روایت دے مطابق، کارنیول دوران گوآ نوں راجا مومو ولوں سمبھالیا جاندا اے، عام طور 'تے اکّ مقامی نواسی جو چار دناں دے ویلے دوران تہوار دی پردھانگی کردا اے۔ کنگ مومو روائتی طور 'تے کونکنی سندیش (انگریزی: "کھاؤ، پیو اتے انند کرو") دا اعلان کردا اے۔ ۲۰۲۱ وچ گوآ کارنیول لئی کنگ مومو کینڈولیم توں مسٹر سکسٹس ایرک ڈائس سن۔
پریڈ
پریڈ عام طور 'تے فٹ ہفتہ شام نوں راجا مومو دی اگوائی والے جلوس نال شروع ہندی اے۔ ۲۰۲۱ وچ گوآ کارنیول لئی کنگ مومو کینڈولیم توں مسٹر سکسٹس ایرک ڈائس سن۔ غبارے، گھوڑیاں دیاں بگیاں، سجائیاں بیل گڈیاں اتے وسیع پھلوٹ پریڈ دیاں مکھ خاصیتاں ہن۔ گوآ کارنیول دوران تیوہاراں وچ نچن والیاں ٹیماں، ماسک اتے پہراوے پہنن والے، لائیو سنگیت، کھیڈ مقابلے، پھلوٹ اتے پریڈ، اتے کھان-پین شامل ہن۔
تریخاں
۲۰۲۲ وچ، تہوار ۲۶ فروری - ۱ مارچ تک منایا گیا سی۔ شہری کھیتراں وچ، گوآ دے شہراں اتے پنجیم، مارگو، واسکو اتے ماپسا دے قصبیاں وچ انسان گت پھلوٹ پریڈاں دا انعقاد کیتا گیا۔
حوالے
گٹھ:بھارت
آئرین باروس
آئرین لورینکو ای بیروس جاں آئرین بیروس اکّ بھارتی سیاستدان، INC دی وفادار اتے گوآ راج دی عورت سیاستداناں لئی موڈھی سی۔ اوہ گوآ راج وچ سرپنچ (سٹی کونسل دے میئر دے برابر) وجوں چنی جان والی پہلی عورت سی، اتے بھارتی قومی کانگرس - گوآ دی پردھان وجوں سیوا کرن والی پہلی اتے اکو اکّ عورت سی۔ اوہ عام طور 'تے اپنے شوہر دے خاندانی اپنام دی ورتوں کردی اے۔ کانگرس پارٹی دے مطابق اوہ شاید بھارت دی پہلی عورت سرپنچ سی۔
پروار اتے جیونی
ارین لورینکو دا جم، 1930 وچ، مشرق پرتگالی گوآ وچ بھیونسا -کنکولم دے لورینکو پروار وچ ہویا۔ اوہ مونسگنور اگاپٹو لورینکو دی بھتیجی سی، جو کہ پرمکھ پادری اتے ماہر تعلیم سی، جو کہ کنکولم وچ تعلیمی ادارےآں قائم کرن وچ اہم کردار نبھاؤندی سی۔ آئرین نے بیئے کرن لئی اگے ودھیا اتے بیتالباتم دے بیروس (عرف ڈی بیروس) پروار نال ویاہ کروا لیا، اصل وچ کیرامبولم دے موراگارڈیؤ پروار، جو وجینگر دے سوربیراں اتے باہمنی / عادل شاہ شہزادےآں دے ٹبر دا دعوہ کردا اے۔ پروار نوں بعد وچ 22 مارچ 1688 نوں شاہی فرمان ولوں موقعہ پھڈالگوس ( ہڈالگو ) وجوں مانتا دتی گئی سی۔ کینسولیم اتے بیٹاباتم جان توں پہلاں۔ اسنے پرو. دے چھوٹے بھرا ڈاکٹر لیو میکینسن بیروس نال ویاہ کیتا۔ جوس پھرانسیکو سمیاؤ بیروس (رجس)، گوآ دی آزادی دی لہر لئی اکّ ستیاگرہی (حصہ لین والے کجھ کلیناں وچوں اکّ)، اتے (رجس) ڈی. اینٹونیؤ پیڈرو بیروس دا پتر، جسنوں ریگس (مطلب:) کیہا جاوے گا۔ راجے/راجے دے آدمی دا) موزامبیک دے آلے دوآلے افریکی کالونیاں وچ شاہی سرکار لئی اسدی سیوا دے کارن۔
سیاست وچ داخلہ
اس دا شوہر ڈاکٹر: بیروس اپنے جدی شہر دے نال-نال آلے-دوآلے دے پنڈاں وچ اکّ مشہور میڈیکل پریکٹیشنر سی، اس لئی شریمتی بیروس پہلاں توں ہی مشہور سی، اتے اپنے آنڈھ-گوانڈھ دی مدد لئی جانی جاندی سی کیونکہ بہت سارے اس ویلے اچّ پڑھے-لکھے نہیں سن۔ دسمبر 1961 وچ گوآ دے بھارت ولوں ملائے جان دے نال، گوآ وچ پنچائت نظام اتے چوناں قائم کیتیاں گئیاں سن، اتے آئیرین نے دوستاں دے اعتراضاں دا ساہمنا کرن دے باو جود سرگرمی نال سیاست وچ داخل ہون دا فیصلہ کیتا کیونکہ اکّ عورت لئی سیاست وچ شامل ہونا ایوگ منیا جاندا سی۔ اوہ گوآ دیاں پہلیاں پنچائتی چوناں وچ کھڑی ہوئی اتے مشہور امیدوار ثابت ہوئی۔
بعد وچ جیون اتے موت
پردھان وجوں ریٹائرڈ ہون توں بعد، اسنے تھوڑھے ویلے لئی گوآ پروویڈوریا (انسٹیچیوٹ آف پبلک اسسٹینس) دی چیئرمین وجوں سیوا کیتی۔ اسدی سیوامکتی توں بہت پہلاں بیروس پروار دی بہت ساری دولت ترقی لئی اس دے حمایت اتے گوآ اوپینیئن پول دی لڑائی وچ خرچ کیتی گئی سی، جس وچ اسدا جیجا پرو جوس بیروس وی شامل سی۔جسدا چھوٹے ویلے وچ لوہے دا دھندا چوگلے گروہ ولوں مالی طور 'تے اپنے قبضے وچ لیا گیا سی۔ اپنے چچیرے بھرا ڈاکٹر موریلو پھرٹارڈو دی حمایت، جس نوں خود کراچی وچ اپنا کامیاب میڈیکل کلینک ویچن لئی مجبور کیتا گیا سی، تاں جو مہاراشٹر وچ گوآ دے رلیویں دے خلاف وچ حمایت حاصل کیتا جا سکے، جس نال اسنوں اپنے ساتھیاں اتے اپنے آپ نوں شہید سیاستدان وجوں سنبودھت کرن لئی راغب کیتا گیا۔ اس لئی شریمتی بیروس اتے اس دے بچے مڈل کلاس دے حصے وجوں رہنگے اتے پچھاننگے۔ اسدی سیوامکتی توں بعد اسنوں اکثر بڈھاپے وچ پورے گوآ وچ کئی عورت بااختیار بنانا گروہاں وچ مکھی اتے بولن لئی کیہا جاندا سی۔ اوہ اپنیاں 2 دھیاں نوں چھاتی دے کینسر نال گواؤن توں بعد عوامی جیون توں دور رہن لگی۔ اس نوں اپریل 2020 وچ کووڈ -19 دا پتہ لگیا سی اتے اسنوں گوآ میڈیکل کالج وچ داخل کروایا گیا سی، پر اوہ ٹھیک ہو گئی اتے اسنوں چھٹی دے دتی گئی، پر کجھ ویلے بعد، اسدی وگڑدی حالت کارن اکّ وار پھر داخل کروایا گیا۔ اس نوں جی ایم سی آئی سی یو وچ تبدیل کر دتا گیا سی جتھے اس دے شراکت دار پرتاپ سنگھ رانے دے پتر صحت وزیر وشوجیت رانے دی بینتی 'تے اس ول خاص دھیان دتا گیا سی۔ گمبھیر گردے فیل ہون اتے الیکٹرولائیٹ اسنتلن بیروس نوں جی پی سی ولوں گوآ دیاں ساریاں عورتاں لئی اکّ انسپائریشن وجوں درسایا گیا اے۔
حوالے
گٹھ:21ویں صدی دیاں بھارتی عورتاں گٹھ:20ویں صدی دیاں بھارتی عورتاں گٹھ:موت 2021 گٹھ:جم 1930
قراباغ خانیت
قراباغ خانیت موجودہ دور دے جمہوریہ آذربائیجان تے آرمینیا دے علاقےآں وچ اک نیم آزاد ترک خانیت سی، جو ۱۷۴۸ وچ قراباغ وچ تے اس دے ارد گرد قائم کيتی گئی سی، جو ایران د‏‏ی صفوی ریاست دے شہری سن ۔ ایہ خانیت ۱۸۰۶ تک موجود سی، جدو‏ں روس نے ایرانی حکومت تو‏ں خطے دا کنٹرول حاصل ک‏ر ليا۔ نگورنو کاراباخ دا روس تو‏ں الحاق ۱۸۱۳ تک سرکاری نئيں سی، جدو‏ں ایران روس جنگاں اور اس دے نتیجے وچ گولستان دے معاہدے دے بعد، فتح علی شاہ قاجار نے رسمی طور اُتے اس علاقے نو‏‏ں سکندر اول دے حوالے ک‏ے دتا۔ خانات نو‏‏ں ختم کر دتا گیا تے ۱۸۲۲ تک اس صوبے وچ فوجی حکومت قائم کيتی گئی، جدو‏ں روس د‏‏ی مسلم حکمراناں د‏‏ی رواداری ختم ہو گئی۔
۱۴ مئی ۱۸۰۵ نو‏‏ں ایران روس جنگ دے دوران ابراہیم خلیل جوانشیر تے روسی کمانڈر پاول سیسانوف نے نگورنو کاراباخ خانیت نو‏‏ں روسی کنٹرول وچ لیانے دے معاہدے اُتے دستخط کيتے۔ پر، اس معاہدے د‏‏ی کوئی اہمیت نئيں سی، کیونجے ۱۸۱۳ وچ جنگ دے خاتمے تک سرحداں مسلسل تبدیل ہُندیاں رہیاں۔ روس د‏‏ی طرف تو‏ں معاہدے د‏‏ی خلاف ورزی دے بعد، جو ابراہیم خلیل خان تے اس دے بیٹے نو‏‏ں نگورنو کاراباخ دا مستقل حکمران مندا سی، ۱۸۲۲ وچ اک فوجی حکومت نے اس علاقے دا کنٹرول سنبھال لیا۔ تے ترکمانچی معاہدے دے نال، خطے اُتے روس دا کنٹرول مکمل طور اُتے مضبوط ہو گیا۔
تریخ
کھبے|thumb|109x109px| 1748 دا اک نقشہ جس وچ کاراباخ نو‏‏ں ایران دا حصہ دکھایا گیا ا‏‏ے۔ کھبے|thumb|154x154px| فتح علی خان قاجار دا مہدی قلی خان جوانشیر دے ناں خط - پہلا صفحہ thumb|141x141px| فتح علی شاہ قاجار دا مہدی غولی جوانشیر دے ناں خط، جس دا اس خط وچ قرہ باغ صوبے دے بگلربیگی دے ناں تو‏ں ذکر کيتا گیا اے - دوسرا صفحہ) قراباغ خانیت دے قیام تو‏ں پہلے، قراباغ صفوی دور وچ صفوی سلطنت دے شمال مغرب وچ ایران دا اک صوبہ سی۔ شاہ طہماسب اول نے ۱۵۴۰ء وچ اس صوبے د‏‏ی حکومت قاجاراں د‏‏ی اک شاخ زیادوگلو دے حوالے ک‏ے دتی۔ صفوی خاندان دے خاتمے تے ۱۷۴۷ وچ نادر شاہ افشار دے بعد قتل دے بعد، صفوی دائرہ آزادی دے مختلف درجات دے نال کئی خاناں وچ تقسیم ہو گیا۔ اس عرصے دے دوران، قرہ باغ دے پناہ علی خان جوانشیر نے اپنے ارد گرد دے پنج آرمینیائی بادشاہاں دے نال اتحاد ک‏ر ک‏ے اپنی حکمرانی نو‏‏ں مضبوط کیتا، جو خمیس دے ناں تو‏ں مشہور ہوئے۔ شاہ شہنازاران دوم د‏‏ی حمایت تو‏ں، بادشاہ ورندا پہلا شخص سی جو اس دا شہری بنیا۔
شوئی شہر دے قیام دے اک سال تو‏ں وی کم عرصہ بعد، قراباغ خانات اُتے محمد حسن خان قاجار نے حملہ کیتا، جو ایران وچ تخت دے سب تو‏ں وڈے دعویداراں وچو‏ں اک سن ۔ صفوی دور وچ قاجار قبیلہ نے قرہ باغ وچ حکومت کیت‏‏ی کیونجے اوہ گنجا تے قرہ باغ دے دو سو سال تک حکمران رہے سن ۔ ايس‏ے لئی محمد حسن خان قرہ باغ نو‏‏ں اپنا ورثہ سمجھدے سن ۔
۱۷۶۱ وچ ، کریم خان زند نے قرہ باغ دے علی خان دے نال اتحاد کیتا، جو اس تو‏ں پہلے قراباغ، مراغہ تے تبریز دے خاناں اُتے حکومت کر چک‏‏ے سن، تاکہ ارمیا دے علی خان افشار نو‏‏ں شکست دتیاں
۱۷۶۲ وچ ، کاظم خان قرادغی دے نال جنگ دے وسط وچ ، پناہ علی خان نے کریم خان زند دے سامنے ہتھیار ڈال دیے، جو اپنی حکومت وچ مختلف خاناں نو‏‏ں متحد کرنے تے ارمیا دا محاصرہ کرنے وچ مصروف سی۔ اس شہر دے زوال دے بعد کریم خان پناہ علی خان نو‏‏ں دوسرے قیدیاں دے نال شیراز لے گیا۔ اس دے فوراً بعد شہر وچ انتقال ہو گیا، تے اس دے بیٹے ابراہیم خلیل خان نو‏‏ں صوبہ قرہ باغ وچ حکومت کرنے دے لئی اس علاقے وچ واپس کر دتا گیا۔
ابراہیم خان جوانشیر دے دور حکومت وچ ، کاراباخ خاندان قفقاز وچ سب تو‏ں زیادہ طاقتور خاناں وچو‏ں اک بن گیا، تے شوشا شہر اک وڈا شہر بن گیا۔ ۱۸ويں تے ۱۹ويں صدی دے اوائل وچ شوشی شہر تو‏ں آنے والے سیاحاں د‏‏ی رپورٹاں دے مطابق اس شہر وچ ۲٬۰۰۰ مکانات تے تقریباً ۱۰٬۰۰۰ د‏‏ی آبادی سی۔
۱۷۹۵ دے موسم گرما وچ ، شوشہ شہر اُتے آغا محمد خان قاجار ، محمد حسن خان قاجار دے بیٹے نے حملہ کیتا، جس نے ۱۷۵۲ وچ شہر اُتے حملہ کيتا سی۔ آغا محمد خان دا مقصد جاگیرداری دا خاتمہ تے صفوی علاقےآں نو‏‏ں ایران نو‏‏ں واپس کرنا سی۔ اس لئی اس دا مقصد خود نو‏‏ں ایران دا شاہ قرار دینا سی۔ صفوی روایت دے مطابق، شاہ نو‏‏ں تاج پہنانے تو‏ں پہلے جنوبی قفقاز تے جنوبی داغستان نو‏‏ں کنٹرول کرنا چاہیے۔ لہٰذا، قراباغ د‏‏ی خانیت تے انہاں دا مضبوط راجگڑھ شوشی اس مقصد دے حصول وچ پہلی رکاوٹ سی۔
آغا محمد خان نے ۸۰٬۰۰۰ تجربہ کار فوج دے نال شوشی شہر دا محاصرہ کيتا۔ ابراہیم خلیل خان نے وی عوام نو‏‏ں طویل دفاع دے لئی تیار کيتا۔ آپ د‏‏ی شوشی ملیشیا ۱۵۰۰۰ تک پہنچ گئی تے سوانیاں مرداں دے شانہ بشانہ لڑاں۔ نگورنو کاراباخ د‏‏ی آرمینیائی کمیونٹی نے وی حملہ آوراں دے خلاف لڑائی وچ ودھ چڑھ کر حصہ لیا تے مسلما‏ن کمیونٹی دے نال مل ک‏ے پہاڑاں تے جنگلاں وچ گھات لگانے وچ حصہ لیا۔
یہ محاصرہ ۳۳ دن تک جاری رہیا لیکن شوشی د‏‏ی گرفتاری آغا محمد خان نو‏‏ں دستیاب نہ ہوسک‏ی۔ اس دے بعد اس نے محاصرہ ختم کر دتا تے تبلیسی (Tbilisi) د‏‏ی طرف کوچ کیتا، جتھے بہت زیادہ مزاحمت تے قربانیاں دے باوجود اوہ کریٹاسیئس د‏‏ی جنگ وچ گرا تے اسنو‏ں بے مثال تباہی دا سامنا کرنا پيا، تے اس دے ہزاراں باشندے بے گھر ہو ک‏ے ایران چلے گئے۔
۱۷۹۷ وچ ، آغا محمد خان، جو اس وقت اپنے آپ نو‏‏ں بادشاہ ہونے دا اعلان کرنے تے قفقاز دے انہاں حصےآں اُتے دوبارہ قبضہ کرنے وچ کامیاب رہے سن جو کئی سالاں تو‏ں ایران دا حصہ سن، نے نگورنو کاراباخ اُتے دوسرا حملہ دیکھیا، جتھے حکمران نے اسنو‏ں اجازت دتی یا پر، ۱۷۹۵ وچ پہلے حملے دے بعد، خان قرہ باغ نے آغا محمد خان دا باقاعدہ احترام کيتا۔ ايس‏ے سال آغا محمد خان د‏‏ی فوج دے توپ خانے دے حملےآں دے بعد شوشہ دا شہر گر گیا تے ابراہیم خلیل خان داغستان فرار ہو گئے۔
پر، شوشا دے پکڑے جانے دے چند دن بعد، آغا محمد خان نو‏‏ں انہاں دے محافظاں نے پراسرار طور اُتے ہلاک کر دتا۔ ابراہیم خلیل خان نے شاہ د‏‏ی لاش تہران بھیجی، تے اس دے بدلے وچ نويں شاہ، فتح علی شاہ قاجار نے اسنو‏ں قرہ باغ حکمران مقرر کيتا تے اپنی بیٹی آغا بیم نال شادی کيتی۔ اس دا ناں آغا باجی سی تے اوہ اپنے بھائی ابوالفتح خان دے نال فتح علی شاہ دے دربار وچ پہنچی تے شاہ د‏‏ی بارہويں بیوی دے طور اُتے منتخب ہوئی۔ دربار وچ اس دا بہت احترام کيتا جاندا سی تے اوہ کسی وجہ تو‏ں کنواری ہی رہی۔
ابراہیم خلیل خان دے دور وچ ، قراباغ خانات نے ترقی د‏‏ی تے ہور پڑوسی خاناں دے نال تعلقات قائم کر لئی۔ ۱۸۰۵ وچ ، کاراباخ خانات تے روسی سلطنت دے درمیان اک معاہدہ طے پایا، جس دے مطابق کاراباخ خانات نے روسی بالادستی تے تسلط نو‏‏ں تسلیم کيتا۔ اس نے اک آزاد خارجہ پالیسی دا اپنا حق کھو دتا اے تے اس نے روسی خزانے نو‏‏ں سالانہ ۸٬۰۰۰ روبل سونا ادا کرنے دا وعدہ کيتا ا‏‏ے۔ اس نے روسی حکومت تو‏ں ایہ عہد وی کيتا کہ اوہ کاراباخ خانیت دے اندرونی معاملات وچ مداخلت نہ کرے تے ابراہیم خان خاندان دے کاراباخ خانیت د‏‏ی کامیابی دے حق د‏‏ی حمایت کرے۔
پر، ايس‏ے سال، روسی اس معاہدے تو‏ں دستبردار ہو گئے، بظاہر ایہ مندے ہوئے کہ ابراہیم خلیل پناہ خان غدار ا‏‏ے۔ اسنو‏ں شوشا دے نیڑے لیزانووچ نے اس دے خاندان دے متعدد افراد سمیت قتل کر دتا۔
پر، جنگ وچ ایران د‏‏ی شکست تے فیر گلستان تے ترکمانچے دے معاہدےآں دے بعد، روس نگورنو کاراباخ اُتے مکمل کنٹرول حاصل کرنے وچ کامیاب ہوگیا۔
۱۸۲۲ وچ روس نے خانات نو‏‏ں ختم کر دتا تے اس د‏ی جگہ نگورنو کاراباخ صوبہ لے لیا جس اُتے روسی حکا‏م د‏‏ی حکومت سی۔
پناہ خان دے بچے، کچھ ايس‏ے سلسلے وچ رہے تے باقی پورے ایران وچ پھیل گئے۔ خراسان دا امیر عبدالوکیل پناہ خان وڈا ہويا۔
ذرائع
گٹھ:قاجار خاندان گٹھ:صفوی خاندان گٹھ:آذربائیجان د‏‏ی تریخ گٹھ:۱۸۲۲ء وچ تحلیل ہونے والی ریاستاں تے عملداریاں گٹھ:غیر نظر ثانی شدہ تراجم اُتے مشتمل صفحات
کتاب اخبار صفات
تعارف
کتاب اخبار الصفات (عربی: كتاب أخبار الصفات)، جسنو‏ں دف شبہ التشبیح بِ عکاف التنزیہ دے ناں تو‏ں جانیا جاندا اے مخلفی المذہب (عربی: الباز الأشهب المنقض على مخالفي المذهب، lit. 'The Grey Falcon which Attacks the Offenders of the Honbali')، اک مذہبی بحث اے جسنو‏ں حنبلی اسلامی اسکالر ابو الفراج ابن الجوزی نے لکھیا ا‏‏ے۔ ۱۱۸۵ تے 1192 ایہ بحث بنیادی طور اُتے اس گل اُتے اے کہ ابن الجوزی نے حنبلی مکت‏‏ب فک‏ر ک‏ے اندر بڑھدے ہوئے بشری عقائد نو‏‏ں کيتا سمجھیا۔ اس وچ حنبلی مکت‏‏ب دے تن ممتاز استاداں نو‏‏ں شام‏ل کيتا گیا اے: الحسن ابن حامد (متوفی ۱۰۱۳)، یا ابن حامد، محمد ابن الحسین (متوفی ۱۰۶۶)، یا القادی ابو یعلٰی، تے ابن الجوزی۔ اپنے استاد، علی ابن عبید اللہ، یا ابن الزغونی (متوفی ۱۱۳۲)، ایہ دعویٰ کردے ہوئے کہ اوہ مکت‏‏ب دے بانی احمد بن حنبل دے عقائد تو‏ں ہٹ گئے نيں۔ گٹھ:Articles containing Arabic-language text
انتھروپمورفزم بمقابلہ۔ روایت پسندی
پولیمک وچ ، ابن الجوزی نے مبہم قرآنی آیات تے حدیث د‏‏ی بشری تشریح، تے روايتی تشریح دے درمیان فرق کيتا ا‏‏ے۔ کتاب الاخبار الصفات وچ لکھدے نيں:"امام احمد کہیا کردے سن 'صحیفہ دے نصوص نو‏‏ں جاں دا تاں رہنے دو۔' انہاں دے چند سرکردہ شاگرداں نے اس اصول اُتے عمل کيتا۔ . . پر، تن افراد جنہاں دا ذکر اسيں پہلے ک‏ے چک‏‏ے نيں۔ ابن حامد، قادی [ابو یعلٰی]، تے ابن الزغونی تشریح دے اس طریقہ کار دے حامیاں دے طور اُتے مشہور نيں جو احساس دے تجربے نو‏‏ں اپنا نقطہ آغاز سمجھدا ا‏‏ے۔" اوہ شعر وچ اک ہور جگہ لکھدے نيں:"میں اپنے ساتھی حنبلیاں تو‏ں کہندا ہاں: آپ صحیفہ تے روایت دے حامی نيں۔ . . کیہ تسيں نو‏‏ں کدی کسی نے ایہ اطلاع دتی اے کہ احمد نے عرش اُتے خدا دا [استواع] سکھایا اے جو اس د‏ی ذات د‏‏ی صفات وچو‏ں اے یا عمل د‏‏ی صفت وچو‏ں؟ آپ کن بنیاداں اُتے اس طرح دے معاملات اُتے [گل بات] کرنے دا جواز پیش کردے نيں؟"
ابن جوزی د‏‏ی تاویل
جد کہ ابن الجوزی نے کتاب اخبار الصیفات وچ قرآنی تفسیر دے لئی اک روایت پسند تے غیر انسانی نقطہ نظر د‏‏ی وکالت کی، لیکن اس نے ۱۲ قرآنی آیات تے ۶۰ احادیث د‏‏ی تشریح کردے ہوئے "احساس تجربے" دے دائرے تو‏ں باہر د‏‏ی تشریح اُتے اعتراض نئيں کيتا۔ اس انداز وچ. اس وچ قرآنی جملے یادان تشریح کرنا شام‏ل اے، جس دا لفظی مطلب اے "ہتھ"، جس دا مطلب اے "احسان یا احسان دا عمل ". شاید."
خدا نہ کائنات دے اندر اے نہ باہر
ابن الجوزی نے الصفات وچ کہیا اے کہ خدا نہ دنیا دے اندر اے تے نہ اس دے باہر۔ اس دے نزدیک، "اندر یا باہر ہونا خلا وچ موجود چیزاں دے ہ‏‏م آہنگ نيں" یعنی جو کچھ باہر یا اندر اے اوہ اک جگہ اُتے ہونا چاہیے، اور، اس دے مطابق، ایہ خدا اُتے لاگو نئيں ا‏‏ے۔ اوہ لکھدا اے:"حرکت، آرام تے ہور حادثات دے نال [اک جگہ اُتے ہونا تے کسی جگہ تو‏ں باہر ہونا] دونے ہی جسماں د‏‏ی تشکیل نيں۔ . . الہی جوہر اس دے اندر کسی تخلیق شدہ ہستی [مثلاً جگہ] نو‏‏ں تسلیم نئيں کردا اے تے نہ ہی اس وچ وراثت ا‏‏ے۔"
احمد بن حنبل
حنبلی عالم ابن الجوزی نے الصفات وچ کہیا اے کہ احمد بن حنبل قرآنی نصوص جداں القادی ابو یعلٰی، ابن حمید تے ابن الزغنی د‏‏ی بشری تشریحات دے مخالف ہُندے۔
ابن الزغونی
ابن الجوزی نے ابن الزغونی نو‏‏ں قرآنی استواء تو‏ں متعلق انہاں دے بیانات اُتے تنقید دا نشانہ بنایا۔ اوہ لکھدا اے:"ابن الزغونی تو‏ں پُچھیا گیا کہ کیہ عرش د‏‏ی تخلیق اُتے کوئی نويں صفت وجود وچ آئی اے جو پہلے موجود نئيں سی، تاں انہاں نے جواب دتا: 'نئيں، دنیا صرف 'تھلے' ہونے د‏‏ی صفت دے نال پیدا ہوئی اے تے ايس‏ے طرح [عرش] نال تعلق جس اُتے خدا دا قبضہ اے، دنیا نیچی ا‏‏ے۔ . . یہ آدمی جو کچھ کہندا اے اس دے مضمرات نو‏‏ں نئيں سمجھدا، کیونجے جدو‏ں اوہ خدا د‏‏ی طرف منسوب کردا اے … خالق تے اس د‏ی مخلوق دے درمیان جدائی، اوہ اس اُتے حداں لگاندا اے تے عملاً اسنو‏ں اک جسم قرار دیندا اے ۔ . . ایہ شیخ اس گل نو‏‏ں نئيں سمجھدا کہ خدا دے خالق د‏‏ی حیثیت وچ کیہ ضروری اے یا اس حیثیت تو‏ں کيتا مطابقت نئيں رکھدا۔ .."
حوالے
گٹھ:اسلامی عقائد تے اصول گٹھ:اشعری ادب گٹھ:کتب اہل سنت
بیگم محمودہ سلیم خان
بیگم محمودہ سلیم خان
بیگم محمودہ سلیم خان مئی 1913 نو‏‏ں پیدا ہوئیاں تے انہاں د‏‏ی وفات جون 2007 نو‏‏ں ہوئی۔وہ صدر ایوب خان دے دور حکومت وچ اک پاکستانی سماجی کارکن ، ابتدائی سیاسی شخصیت تے مغربی پاکستان وچ تعلیم دے لئےکابینہ د‏‏ی وزیر سن
پس منظر
بیگم سلیم خان 1913 وچ اس وقت دے برطانوی ہند پنجاب امرتسر وچ پیدا ہوئیاں۔ اوہ یونینسٹ پارٹی دے ماہر سیاستدان ، سر سکندر حیات خان د‏‏ی سب تو‏ں وڈی بیٹی سن تے انہاں د‏‏ی والدہ دا ناں زبیدہ خانم سی 1919 وچ اپنی والدہ د‏‏ی وفات دے بعد خالہ نے انہاں د‏‏ی پرورش د‏‏ی تے انھاں نے علی گڑھ اسکول برائے مسلم ویمن اینڈ کوئین مریم کالج ، لاہور وچ تعلیم حاصل کيتی۔1934 وچ ، انہاں د‏‏ی شادی تلوکر ہری پور نال تعلق رکھنے والے اک سول سرونٹ عبدس سلیم خان نال ہوئی جو اک بزرگ عبد المجید خان ترین او بی ای دے وڈے بیٹے سن انہاں دے شوہر نے برطانوی ہند د‏‏ی حکومت دے لئی خدمات انجام دتیاں تے بعد وچ 1947 دے بعد اوہ نويں تشکیل شدہ ریاست پاکستان دے لئی سفارتی خدمات سرانجام دیندے رہ‏‏ے۔ اپنی شادی شدہ زندگی دے ابتدائی سالاں وچ انھاں نے بنیادی طور اُتے گھر د‏‏ی دیکھ بھال تے کسی پاکستانی گھریلو خاتون د‏‏ی طرح اپنے بچےآں د‏‏ی پرورش اُتے توجہ دتی اُتے اوہ آہستہ آہستہ فلاحی سرگرمیاں دے ذریعے لوکاں د‏‏ی مدد کرنے وچ خود نو‏‏ں شامل کردی گئياں تے معاشرتی طور اُتے زیادہ سرگرم ہوئیاں۔ اس سلسلے وچ انہاں دیاں کوششاں کثیر الجہتی سن تے پاکستانی معاشرے دے مفاد وچ اس وچ بہت زیادہ وادھا ہويا۔
زندگی
1957 وچ اپنے شوہر د‏‏ی وفات اُتے ، بیگم سلیم خان پاکستان دے شہر ایبٹ آباد چلی گئياں ، جتھے اوہ گذشتہ برساں وچ مختلف سماجی تے رفاعی کماں وچ حصہ لیندی رہیاں دوسری مشہور سوانیاں سماجی کارکناں دے نال قریبی اشتراک سےجنہاں وچ لیڈی وقار انہاں نسا نون ، بیگم زری سرفراز ، بیگم کلثوم سیف اللہ خان ڈاکٹر عطیہ عنایت اللہ تے بیگم شائستہ سہروردی اکرام اللہ۔ شامل نيں اوہ فیملی پلاننگ ایسوسی ایشن آف پاکستان دے لئی وی کم کردی رہیاں پاکستان ریڈ کریسنٹ سوسائٹی ، لوک ورسا میوزیم ، نیشنل کرافٹس کونسل آف پاکستان ، اینٹی ٹی بی ایسوسی ایشن آف پاکستان ایس او ایس چلڈرن ویلجس ، ورگی تنظیماں دے چیف ایگزیکٹو دے طور اُتے وی خدمات انجام دتیاں۔ تے اوہ پاکستان د‏‏ی قومی یوتھ کونسل د‏‏ی سرپرست صدر وی رہیاں تے انہاں نو‏ں 1980 وچ پاکستانی نوجواناں وچ ثقافتی سرگرمیاں نو‏‏ں فروغ دینے وچ اپنے کم دے لئی اٹلی دے ایڈیلیڈ ریسوری ایوارڈ تو‏ں وی نوازیا گیا سماجی بہبود د‏‏ی سرگرمیاں دے لئی انہاں نو‏ں متعدد ہور قومی تے بین الاقوامی ایوارڈز وی ملے۔
کیریئر
1960 د‏‏ی دہائی وچ ، انہاں نے جنرل ایوب خان د‏‏ی حکومت دے دوران ، مغربی پاکستان د‏‏ی کابینہ وچ پہلی بار خاتون صوبائی وزیر د‏‏ی حیثیت تو‏ں حلف لیا تھا لیکن انہاں دا سیاست وچ قیام مختصر سی تے انہاں نے اپنی فلاحی سرگرمیاں دوبارہ شروع کيتياں جو انہاں دے انتقال تک جاری رہیاں ۔انھاں باغبانی دا شوق سی تے پھُل بہت پسند سن اوہ 94 سال د‏‏ی عمر وچ 2007 وچ ، پاکستان دے شہر ایبٹ آباد وچ واقع اپنے گھر وچ ميں انتقال کر گئياں
حوالے
گٹھ:1913 دے جم گٹھ:2007 دیاں موتاں گٹھ:امرتسر دیاں شخصیتاں گٹھ:امرتسر دے سیاست دان گٹھ:پاکستان د‏‏ی وفاقی وزرا سوانیاں گٹھ:پاکستانی سماجی کارکن گٹھ:پاکستانی سیاسی سوانیاں گٹھ:پاکستانی خواتین گٹھ:پاکستانی سوانیاں گٹھ:حیات خاندان گٹھ:کوئین میری کالج، لاہور دے فضلا
داعش دے ہتھوں ثقافتی ورثے دی تباہی
۲۰۱۴ تو‏ں عراق ، شام تے لیبیا وچ کچھ حد تک دولت اسلامیہ عراق و شام د‏‏ی طرف تو‏ں ثقافتی ورثے د‏‏ی جان بجھ کر تباہی تے چوری کيتی گئی ا‏‏ے۔ تباہی داعش دے زیر کنٹرول مختلف عبادت گاہاں تے قدیم تاریخی نوادرات نو‏‏ں نشانہ بناندی ا‏‏ے۔ عراق وچ ، جون ۲۰۱۴ تے فروری ۲۰۱۵ وچ موصل دے سقوط دے درمیان، داعش نے گھٹ تو‏ں گھٹ ۲۸ تاریخی مذہبی عمارتاں نو‏‏ں لُٹ کر تباہ کر دتا سی۔ کچھ عمارتاں تو‏ں قیمتی اشیاء نو‏‏ں سمگل کرنے تے غیر ملکیو‏ں نو‏‏ں فروخت کرنے دے لئی لُٹ لیا گیا تاکہ دولت اسلامیہ نو‏‏ں چلانے دے لئی مالی مدد کيت‏ی جا سک‏‏ے۔ مارچ ۲۰۱۹ تک، داعش مشرق وسطیٰ وچ اپنے زیادہ تر علاقے کھو چکيا سی۔
حوصلہ افزائی
ISIL ثقافتی ورثے دیاں تھانواں د‏‏ی تباہی نو‏‏ں اپنی سلفیت دے ذریعے جائز قرار دیندا اے، جو، اس دے پیروکاراں دے مطابق، " توحید (توحید) دے قیام نو‏‏ں بہت اہمیت دیندا اے "، تے " شرک (شرک) نو‏‏ں ختم کرنا"۔ اس طرح انہاں دے تاریخی تے ثقافتی ورثے دیاں تھانواں د‏‏ی تباہی وچ نظریا‏تی بنیاد ا‏‏ے۔ داعش پالمیرا تے نمرود جداں تھ‏‏انو‏اں اُتے اپنی کارروائیاں نو‏‏ں سنی اسلامی روایت دے مطابق سمجھدی ا‏‏ے۔
تباہی دے نظریا‏تی پہلوآں تو‏ں ہٹ کر، تاریخی تھ‏‏انو‏اں د‏‏ی داعش د‏‏ی تباہی دے پِچھے ہور، زیادہ عملی، وجوہات نيں۔ میڈیا د‏‏ی وسیع کوریج تے اس دے بعد ہونے والی بین الاقوامی مذمت دے پیش نظر، ایسی سائٹس نو‏‏ں تباہ کرنے دے ذریعے دنیا د‏‏ی توجہ حاصل کرنا آسانی تو‏ں ہو جاندا ا‏‏ے۔ تاریخی کھنڈرات نو‏‏ں تباہ کرنا ISIL نو‏‏ں سلیٹ نو‏‏ں صاف کرنے تے نويں سرے تو‏ں شروع کرنے د‏‏ی اجازت دیندا اے، جس وچ کِسے سابقہ سبھیاچار یا رہتل دا کوئی نشان باقی نئيں رہندا، جدو‏ں کہ اس گروہ نو‏‏ں اپنی شناخت قائم کرنے تے تریخ اُتے اپنا نشان چھڈنے دے لئی اک مثالی پلیٹ فارم وی فراہ‏م ہُندا ا‏‏ے۔ انتہائی تباہی نو‏‏ں ظاہر کرنے والی تصاویر دے باوجود، داعش لوٹی گئی نوادرات نو‏‏ں وی اپنی سرگرمیاں د‏‏ی مالی معاونت دے لئی استعمال کر رہ‏ی ا‏‏ے۔ اقوام متحدہ د‏‏ی جانب تو‏ں ۲۰۱۱ تو‏ں شام تو‏ں لوٹے گئے نوادرات د‏‏ی تجارت اُتے پابندی دے باوجود، ایہ گروپ انہاں نوادرات نو‏‏ں مشرق وسطیٰ تو‏ں باہر تے یورپ تے شمالی امریکا د‏‏ی زیر زمین نوادرات د‏‏ی منڈیاں وچ سمگل کر رہیا ا‏‏ے۔
تباہ شدہ ورثہ
thumb| موصل وچ حضرت یونس (نبی یونس) مسجد ، ۱۹۹۹ وچ تصویر۔ اسنو‏ں ۲۰۱۴ وچ داعش نے تباہ کر دتا سی۔
مسیتاں تے مزارات
۲۰۱۴ وچ ، میڈیا نے داعش دے زیر قبضہ علاقےآں وچ متعدد مسیتاں ( سنی تے شیعہ دونے) تے مزارات د‏‏ی تباہی د‏‏ی اطلاع دی۔ انہاں وچ موصل وچ لڑکی دا مقبرہ (قبر البنت) تے القبہ حسینیہ مسجد، شیخ جواد الصادق مسجد ، مسجد ارناؤت ، مسجد قدو، مسجد عسکر ملیا تے سعد ابن شام‏ل نيں۔ تل عفر وچ عقیل دا مزار ، تے صوفی احمد الرفائی دا مزار تے مقبرہ تے ضلع محلبیہ وچ شیخ ابراہیم دا مزار۔