cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
کشمیر
موجودہ حالات اتے سیاسی ونڈ
لداخ دا کھیتر مشرق وچ اے۔ ایہہ اتر وچ کنلن پربت لڑی اتے دکھن وچ مکھ مہان ہمالیا دے وچکار واقع اے۔ اس وچلے مکھ شہر لیہ اتے کارگل ہن۔ ایہہ بھارتی پرحکمرانی دے ہیٹھاں ہن اتے جموں اتے کشمیر راج دے وچ آؤندے ہن۔ ایہناں کھیتراں دی آبادی بہت گھٹ اے اتے اتھے زیادہ تر لوک انڈو-آریئن اتے تبتی مول دے ہن۔ اکسائی چن بہت وڈی چڑھائی اُتے واقع اک لون دا ماروتھل اے جسدیاں اچائیاں 5000 میٹر (16000 فٹ) تک ہن۔ جغرافیائی طور اُتے ایہہ تبتی پٹھار دا حصہ اے، اکسائی چن نوں سوڈے دا میدان وی کیہا جاندا اے۔ اس کھیتر وچ بہت ہی گھٹ آبادی اے اتے پکے طور اُتے اتھے کوئی نہیں رہندا۔
بھاویں ایہناں کھیتراں اپر اپروکت دیساں ولوں قبضہ کیتا ہویا اے، پر نہ ہی بھارت اتے نہ پاکستان نے دوجے دے قبضے والے کھیتراں نوں مانتا دتی اے۔ بھارت اوہناں کھیتراں اپر حق جتاؤندا اے جس وچ پاکستان ولوں 1963 وچ چین نوں دتے کھیتر (ٹرانس-کاراکورم علاقے) وی شامل ہن۔ جدکہ پاکستان اکسائی چن اتے ٹرانس-کاراکورم کھیتر نوں چھڈّ کے باقی سارے کھیتر اپر اپنا حق جتاؤندا اے۔ بھارت-پاکستان جنگ 1947 نے اجکلھ دیاں حداں قائم کیتیاں سن، جس وچ پاکستان کشمیر دے اک-تہائی حصے اپر قابض اے، اتے بھارت ادھے حصے اپر قابض اے۔ ایہناں دوواں دیساں دے قبضے والے کھیتراں نوں اقوام متحدہ ولوں قائم کیتی گئی نینترن ریکھا (line of control) نال ونڈیا گیا اے۔ بھارت-پاکستان جنگ 1965 اقوام متحدہ دے ولوں سجھائی گئی نینترن ریکھا دی النگھنا سی، جس پچھوں دوواں دیساں دے وچ سیزفائر ہویا۔
آبادی
کشمیر ریاست دے مسلماناں دے وچ چار وکھو-وکھو گروہ سن، جس وچ شیخ، سعید، مغل اتے پٹھان شامل سن۔ شیخ جہڑے کہ گنتی وچ سبھ توں ودھ سن، ہندواں دے ونشج سن، پر ایہناں نے اپنے پرکھیاں دی کوئی ریتی-رواج نوں اگے نہیں توریا۔ ایہناں دے گوتاں نوں کرم دے نام نال جانیا جاندا اے۔" اگوں ایہناں دے ہور گوت وی سن، جویں کہ تنترے، شیخ، باٹ، منٹو، گانائی، دار، لون، وانی آدی۔ سعید زیادہ تر مذہبی سن اتے ایہہ کھیتی باڑی کردے سن۔ مغل جہڑے کہ گنتی وچ بہتے نہیں سن، اوہناں دے گوتاں دے نام عامَ طور اُتے میر، بیغ، باندی، باچ اتے اشائے آدی سن۔ پٹھان جنہاں دی گنتی مغلاں توں زیادہ سی، مکھ طور اُتے گھاٹی دے دکھن-مغربی علاقے وچ رہندے سن، ایہہ زیادہ تر پشتو بولدے سن۔ مسلماناں دیاں ہور ذاتیاں وچ بٹّ، دار، لون، جاٹ، گجر، راجپوت، سدھان اتے کھتری شامل سن۔
ہندو مکھ طور اُتے جموں وچ ہی رہندے سن، جتھے اوہناں دی آبادی کل آبادی دے لگبھگ 60 فیصد سی۔ کشمیر گھاٹی دے وچ، ہندواں دی آبادی 10،000 لوکاں پچھے 524 (5.24٪) سی اتے پھرنٹیئر وزارتاں وچ ایہناں دی آبادی 10،000 لوکاں پچھے صرف 94 سی۔ 1901 دی اسے جنگننا مطابق، کشمیر گھاٹی دے وچ، کل آبادی 1،157،394 درج کیتی گئی سی جس وچ 1،083،766، جاں 93.6٪ آبادی مسلماناں دی سی اتے ہندواں دی گنتی 60،641 سی۔ جموں ریاست دے ہندواں وچ، جنہاں دی گنتی 626،177 (جاں سارے راج دے ہندواں دی گنتی دا 90.87٪) سی، سبھ توں اہم جاتی براہمناں (186،000) دی سی۔ راجپوتاں دی گنتی 167،000، کھتریاں دی گنتی 48،000 اتے ٹھکراں دی گنتی 93،000 سی۔"
1911 دی جنگننا مطابق، کشمیر اتے جموں دی کل آبادی ودھ کے 3،158،126 ہو گئی سی۔ جس وچ 2،398،320 (75.94٪) مسلمان سن، 696،830 (22.06٪) ہندو، 31،658 (1٪) سکھ، اتے 36،512 (1.16٪) بتکنیک سن۔ بریٹیش بھارت دی آخری جنگننا جو کہ 1941 وچ ہوئی سی کشمیر اتے جموں دی کل آبادی لگبھگ 3،945،000 سی، جس وچ 2،997،000 (75.97٪) مسلمان، 808،000 (20.48٪) ہندو اتے 55،000 (1.39٪) سکھ سن۔
کشمیری پنڈت، جہڑے کہ کشمیر دے ہندو ہن، جنہاں دی آبادی ڈوگرا راج (1846–1947) دے ویلے توں لگبھگ 4 توں 5٪ سی، اتے جسدے 20٪ حصے نے 1950 تک کشمیر گھاٹی نوں چھڈّ دتا سی، اتے مگروں 1990 دے دہاکے وچ وی ایہناں دی وڈی گنتی کشمیر چھڈّ گئی سی۔ بہت سارے لکھاریاں دے مطابق لگبھگ اس دہاکے وچ 140،000 کشمیری پنڈتاں وچوں 100،000 گھاٹی نوں چھڈّ کے چلے گئے سن۔ ہور لکھاریاں مطابق کل پنڈتاں دی 2 لکھ آبادی وچوں 150 توں 190 ہزار لوک (ڈیڈھ لکھ توں 1 لکھ 90 ہزار) لوک گھاٹی نوں چھڈّ گئے سن۔
جموں دے لوک ہندی، پنجابی اتے ڈوگری بولدے ہن، کشمیر وچ رہندے لوک کشمیری اتے لداخ کھیتر وچ رہندے بہت گھٹ لوک تبتی اتے بالتی بولدے ہن۔
بھارتی قبضے والے جموں اتے کشمیر دی کل آبادی 12،541،302 اے اتے پاکستان قبضے والے کشمیر دی کل آبادی 2،580،000 اے اتے گلگت-بالتستان دی آبادی 870،347 اے۔
معیشت
کشمیر معیشت کھیتی باڑی دوآلے مرتکز اے۔ روایتی طور اُتے گھاٹی دی مکھ فصل چول سی۔ اس توں علاوہ بھارتی مکی، کنک اتے جوں وی اگائے جاندے سن۔ جلوایو دے حساب نال ایہہ چھتاور، ہاتھیچک، مٹراں، بندگوبھی اتے گوبھی دیاں فصلاں دے لئی ڈھکواں اے۔ ایہہ کھیتر پھلاں لئی وی بہت مشہور اے، اتھے مکھ طور اُتے ناشپاتیاں، سیب اتے چیریاں دی کھیتی کیتی جاندی اے۔ اتھوں دے مکھ رکھاں وچ دیؤدار، فر، چیڑ، آڑو، چنار، میپل اتے اخروٹ شامل ہن۔
حوالے
گٹھ:کشمیر
گٹھ:پاکستان دا جغرافیہ
ضلع سانتےآرم
سانتےآرم پرتگال دا اک ضلع اے۔
ضلع چغچران
گٹھ:افغانستان گٹھ:افغانستان دے ضلعے گٹھ:جغرافیہ گٹھ:صوبہ غور
ضلع علی آباد
ضلع علی آباد افغانستان دے صوبہ قندوز دا اک ضلع اے جسدا صدر مقام علی آباد شہر اے ۔
گٹھ:افغانستان گٹھ:افغانستان دے ضلعے گٹھ:جغرافیہ گٹھ:صوبہ قندوز
مورز دا قلعہ
مورز دا قلعہ سنتارا پرتگال چ عرباں دا بنیا ہویا اک قلعہ اے جینوں 12 صدی چ پرتگیزاں نے مل مار لیا سی۔
منڈوروکو
منڈوروکو برازیل، دکھنی امریکہ دے پرانے دیسی لوک نیں۔
ضلع ناور
ضلع ناور افغانستان دے صوبہ غزنی دا اک ضلع اے جسدا صدر مقام دوآبی شہر اے ۔
بخش انارک
ایہہ ایران دے صوبہ اصفہان دے اک شہرستان (ضلع) دی   تحصیل (فارسی چ بخش) اے ۔
حوالے
گٹھ:ایران گٹھ:ایران دیاں تحصیلاں گٹھ:جغرافیہ گٹھ:صوبہ اصفہان دیاں تحصیلاں
ہملٹن سمتھ
ہور ویکھو
گٹھ:شخصیتاں گٹھ:مشہور لوک
مراد I
مراد اول (عرفیت: خداوندگار) (مراد اول) 1359ء توں 1389ء تک سلطنت عثمانیہ دے حکمران رہے۔ اوہ اورخان اول دے صاحبزادے سن جو بازنطینی شہزادی ہیلن (نیلوفر) دے بطن توں پیدا ہوئے تے 1359ء وچ اپنے والد دی وفات دے بعد تخت نشین ہوئے۔
انہاں نے نو مفتوحہ شہر ادرنہ (ایڈریانوپل) نوں دار الحکومت قرار دے کے یورپ وچ عثمانی پیش قدمی نوں مضبوط کیتا تے بلقان دا بیشتر علاقہ عثمانی قلمرو وچ شامل کیتا تے بازنطینی حکمران نوں خراج دینے تے مجبور کیتا۔ مراد اول پہلے حکمران سن جنہاں نے آل عثمانی نوں پہلی وار سلطنت عثمانیہ وچ تبدیل کیتا ۔ انہاں نے 1383ء وچ سلطان دا لقب حاصل کیتا تے ینی چری تے دیوشرمہ دا نظام تے دیوان تشکیل دتا۔ انہاں نے سلطنت نوں دو صوبےآں انادولو (اناطولیہ) تے رومیلی (یورپ) وچ تقسیم کیتا ۔
انہاں دے دور حکومت وچ موجودہ بلغاریہ دا دار الحکومت صوفیہ سلطنت عثمانیہ وچ شامل ہوئیا۔ انہاں نے پہلی جنگ کوسوو وچ بلقان دی مسیحی افواج نوں شکست دتی۔ اوہ جنگ دے خاتمے دے بعد ایک زخمی سرب فوجی دے حملے وچ شہید ہوئے۔
جم تے جیون
سلطان مراد اول سلطان اورہان غازی دے بیٹے سن. آپ 1326 عیسوی وچ پیدا ہوئے تے 1360 عیسوی وچ سلطنتِ عثمانیہ دے تیسرے سلطان بنے۔ اوہ اک بہادر جنگجو ، نرم مزاج تے اک اصول پسند حکمران سن ۔ مراد دے دور وچ سلطنت عثمانیہ دا رقبہ تیزی تو‏ں ودھیا۔ انہاں نے تخت سنبھالدے ہی اناطولیہ تے یورپ وچ اپنی سلطنت د‏‏ی حدود پھیلانے دے لئی اقدامات کیتے۔
ادرنہ د‏‏ی فتح
762 ہجری بمطابق 1360 عیسوی وچ عثمانی فوج نے بلغاریہ دے شہر پلودیو تے یورپ دے ایڈریانوپل شہر نو‏‏ں فتح کيتا۔ ایڈریانوپل دا ناں بدل ک‏ے ادرنہ رکھ دتا گیا۔ اس شہر د‏‏ی یورپ وچ بہت اہمیت سی۔ قسطنطنیہ دے بعد ایہ بازنطینی سلطنت دا دوسرا وڈا شہر سی۔ 1366 عیسوی وچ اس شہر نو‏‏ں مراد اول نے عثمانی سلطنت دا راجگڑھ بنایا. جس دے بعد اس عظیم عثمانی سلطنت دا راجگڑھ ایشیاء تو‏ں یوروپ منتقل ہو گیا سی۔
مراد اول نے انتظامی امور د‏‏ی بنیاد اُتے سلطنت نو‏‏ں اناطولیہ (ایشیا) تے رومیلیا (یورپ) دے دو صوبےآں وچ تقسیم کيتا۔ 1363 عیسوی وچ ٹریس شہر فتح ہويا۔ 1366 عیسوی وچ عیسائی فوجاں نے ایمریڈ 6 دے زیر نگرانی بازنطینیاں د‏‏ی مدد کيت‏ی تے “گیلپولی” شہر اُتے قبضہ کرلیا .جو سلطان اورہان غازی دے دور وچ فتح ہويا سی۔ لیکن ٹھیک اک سال بعد ترکاں نے اس شہر نو‏‏ں دوبارہ فتح کرلیا۔
فتوحات
مراد اول اَگڑ پِچھڑ یوروپی شہراں نو‏‏ں فتح کردا رہیا. ایتھ‏ے تک کہ اس د‏ی فوج مقدونیہ شہر فتح کرنے دے لئی روانہ ہوگئی۔ یورپی ، بلقان تے سربیا ، بلغاریہ ، ہنگری ، تے بازنطینی سلطنت سمیت عیسائیاں نے اک فوج تشکیل دی. جس وچ 60،000 افراد شامل سن ۔ لیکن عثمانی کمانڈر لالہ شاہین پاشا نے مخالفین تو‏ں نسبتاً چھوٹی فوج دے نال انہاں نو‏ں دریائے ماریٹا دے نیڑے شکست دتی۔ اس فتح دے نتیجے وچ تاراکیہ تے مقدونیہ د‏‏ی سلطنتاں فتح ہوگئياں. تے مسلما‏ن جنوبی بلغاریہ تے مشرقی سربیا وچ پہنچ گئے۔
1385 عیسوی وچ موجودہ بلغاریہ دا راجگڑھ صوفیہ سلطنت عثمانیہ وچ شامل ہوگیا۔ 1386 عیسوی وچ سربیا دا شہر نِس فتح ہويا۔ دوسری طرف سلطان مراد نے اناطولیہ وچ اپنی سلطنت “توکات” تک ودھیا دتا۔
انتقال و مقبرہ
سن 1389 ء وچ سلطان مراد اول نے “کوسوو” د‏‏ی پہلی جنگ وچ شمالی سربیا ، بوسنیا تے بلغاریہ سمیت بلقان دے عیسائیاں د‏‏ی باہمی فوج نو‏‏ں شکست دتی۔ اس جنگ وچ فتح دے بعد میدان جنگ دا اک فوجی سلطان مراد دے ہتھ اُتے حلف اٹھانے دے بہانے جدو‏ں نیڑے آیا. تاں اس نے زہرآلود چاقو تو‏ں سلطان اُتے حملہ کردتا جس د‏‏ی وجہ تو‏ں سلطان مراد اول شدید زخمی ہوگئے.
15 شعبان 791 ہجری بمطابق 8 اگست 1389 ء نو‏‏ں سلطان مراد شہادت دا تاج پہنے اس دنیا تو‏ں رخصت ہوئے۔ انہاں دے جسدِ خاکی نو‏‏ں محفوظ کرکے برصہ لیایا گیا. جتھے انہاں نو‏ں سپرد خاک کيتا گیا۔ جدو‏ں کہ کوسوو وچ انہاں د‏‏ی شہادت دے مقام اُتے اک مقبرہ بنایا گیا سی جو “مسجدِ ہداوندیگار” دے ناں تو‏ں مشہور اے. تے ہن وی کوسوو وچ موجود ا‏‏ے۔
تاریخی انتظامات
سلطان مراد اول اوہ پہلا حکمران سی جس نے پہلی بار عثمانی قبیلے نو‏‏ں باقائدہ طور اُتے سلطنت عثمانیہ وچ تبدیل کيتا۔ 1383 عیسوی وچ انہاں نو‏ں “خود مختار” دا خطاب ملا۔ آپ نے سلطنت عثمانیہ اُتے اِنّی حکمت تے مہارت تو‏ں حکمرانی کيت‏ی کہ اس وقت کوئی وی اس دا مقابلہ کرنے دے قابل نئيں سی۔
عثمانی فوج “جنیسری” دے لئی مناسب تنخواہ پیمانہ متعارف کرایا گیا۔ وزراء اُتے مشتمل اک دیوانِ خاص تشکیل دتا گیا. تاکہ سرکاری تے فوجی انتظام نو‏‏ں احسن طریقے تو‏ں چلایا جاسک‏‏ے۔ ٹیکس دے نظام وچ تبدیلیاں لیائی گئياں. جس د‏‏ی وجہ تو‏ں عثمانیاں د‏‏ی تریخ وچ پہلی بار آمدنی اخراجات تو‏ں زیادہ سی۔ سلطان مراد اول جدو‏ں تک اُتے بیٹھے سن تب سلطنتِ عثمانیہ دا رقبہ 95،000 مربع کلومیٹر تھا. جدو‏ں انہاں نو‏‏ں شہید کيتا گیا تاں سلطنت عثمانیہ دا رقبہ 500،000 مربع کیلومیٹر تک وسیع ہوچکيا سی۔ اس دا مطلب اے کہ انہاں نے سلطنت عثمانیہ دے علاقےآں وچ 5 فیصد وادھا کيتا۔
تصاویر
گٹھ:1326ء کی پیدائشیں گٹھ:1389ء کی وفیات گٹھ:ترک حکمران گٹھ:سلاطین عثمانیہ گٹھ:سلطنت عثمانیہ گٹھ:عثمانی سیاسی مقتولین گٹھ:عثمانیہ خاندان گٹھ:مسلم تاریخی شخصیات گٹھ:مسلم سیاسی شخصیات گٹھ:معرکوں وچ قتل ہونے والے حکمران گٹھ:مقتول شاہان گٹھ:چودہویں صدی دے عثمانی سلطان
گٹھ:ترک سلطان گٹھ:ترک شخصیتاں گٹھ:ترک لوک
قلعہ ابرنتے
قلعہ ابرنتے پرتگال چ اک تریخی قلعہ اے
بارلے جوڑ
گٹھ:پرتگال دے قلعے
بخش مرکزی شهرستان ملکان
ایہہ ایران دے صوبہ اصفہان دے   شہرستان ملکان (ضلع) دی اک  تحصیل (فارسی چ بخش) اے ۔
حوالے
گٹھ:ایران گٹھ:ایران دیاں تحصیلاں گٹھ:جغرافیہ گٹھ:چڑھدا آذربائیجان دیاں تحصیلاں
لسٹ یورپی دیس بلحاظ فی کس مجموعی قومی آمدنی
ایہ لسٹ یورپی ملکاں بلحاظ فی کس مجموعی قومی آمدنی ا‏‏ے۔
لسٹ
{{legend|#99BADD|اعلیٰ آمدن ($11,906 یا زیادہ)}} {{legend|#BFFFBF|اعلیٰ وسطی آمدن ($3,856 – $11,905)}} {{legend|#FFFF00|ادنٰی وسطی آمدن ($976 – $3,855)}}
حوالے
گٹھ:دیس لسٹ بلحاظ فی کس اقدار گٹھ:فہرستاں بلحاظ اقتصادی اشارے گٹھ:یورپ متعلقہ فہرستاں گٹھ:یورپ د‏‏ی معیشت متعلقہ فہرستاں
بخش مرکزی شهرستان سراب
حوالے
گٹھ:ایران گٹھ:ایران دیاں تحصیلاں گٹھ:جغرافیہ گٹھ:چڑھدا آذربائیجان دیاں تحصیلاں
ضلع خان آباد
ضلع خان آباد افغانستان دے صوبہ قندوز دا اک ضلع اے جسدا صدر مقام خان آباد شہر اے ۔
گٹھ:افغانستان گٹھ:افغانستان دے ضلعے گٹھ:جغرافیہ گٹھ:صوبہ قندوز
کاٹامارکا ٹکو-ٹکو
کاٹامارکا ٹکو-ٹکو ٹکو-ٹکو ٹبر دا اک ددپلانا اے۔
سوچھ بھارت ابھیان
thumb|رائے گڑھ د‏‏ی دیوانی عدالت وچ چل رہی سوچھ بھارت مہم دا اک منظر
بھارت دے وزیر اعظم نریندر مودی نے 2 اکتوبر 2014ء نو‏‏ں ملک گیر سطح اُتے صفائی ستھرائی د‏‏ی مہم دا آغاز کیتا۔ اس مہم دا ناں سُوَچھ بھارت اَبِھیان دتا گیا۔ 2 اکتوبر دے انتخاب د‏‏ی اہ‏م وجہ بھارت بھر وچ عام طور تو‏ں بابائے قوم دا درجہ دتی جانے والی شخصیت مہاتما گاندھی دا اسی یوم پیدائش تے قومی تعطیل ہونا ا‏‏ے۔ اس پروگرام نو‏‏ں سرکاری تے غیر سرکاری ادارےآں تے کئی اہ‏م شخصیتاں د‏‏ی طرف تو‏ں زبردست حمایت حاصل ہوئی اے کیونکہ مہاتما گاندھی صفائی ستھرائی دے زبردست حامی تے خود کئی تطہیری کوششاں دا حصہ بنے سن ۔
ہنگامی مہم دا آغاز
بھارت سرکار نے اس مہم وچ تیزی لیانے اک ہنگامی منصوبے دا آغاز 25 ستمبر 2015ء تو‏ں لے ک‏ے مارچ 2016ء تک جاری رکھنے دا اعلان کیتا ا‏‏ے۔
خصوصی توجہ دے علاقے: زرعی تے اجناس دے بازار، مذہبی تے سیاحتی تھ‏‏اںو‏اں ، تعلیمی ادارے، رہائشی رفاہی انجمناں، زیر زمین راستے، اڑان پل، کنٹونمنٹ بورڈ، آبی ادارے، تفریحی تھ‏‏اںو‏اں ، ہسپتال، قدیم شہر تے سرکاری دفاتر۔
ہدف
اس پروگرام دے تحت کچھ اہ‏م اہداف اس طرح سن :
مرکزی تے ریاستی امداد
ہر شہری بیت الخلاء دے لئی مرکزی حکومت کیت‏‏ی جانب تو‏ں چار ہزار روپیے د‏‏ی امداد دتی جا رہی اے جدو‏ں کہ 13 ریاستی حکومتاں د‏‏ی جانب تو‏ں چار تو‏ں 13 ہزار روپیے د‏‏ی ودھ مالی امداد دتی جا رہی ا‏‏ے۔
سماجی تے عوامی بیوت الخلاء د‏‏ی تعمیر
مارچ 2016ء تک 94,653 عوامی بیوت الخلاء د‏‏ی تعمیر دے ہدف نو‏‏ں پورا کرنے دے مقصد دے تحت 24,233 بیوت الخلاء د‏‏ی نشستاں د‏‏ی تعمیر ہو چک‏ی اے تے مابقی وی زیردوران ا‏‏ے۔
ٹھوس کچرے دا اخراج
اگست 2015ء تک صد فی صد گھر گھر کچرے دا جمع ہونا ملک دے 78,003 شہری وارڈاں وچو‏ں 31,593 وارڈاں وچ شروع ہوچکيا سی ۔ مارچ 2016ء تک مکمل نشان زدہ مقصد د‏‏ی تکمیل د‏‏ی توقع کيتی گئی ا‏‏ے۔
ٹھوس کچرے دا بازاستعمال
ٹھوس کچرے نو‏‏ں بہ روئے کار لیانے تے اس دے بازاستعمال دے سلسلے وچ نشان زدہ 35 فی صد دے بالمقابل 17.34 فی صد مقصد د‏‏ی تکمیل اس وقت زیردوران ا‏‏ے۔
جتھ‏ے اثرات مرتب نئيں ہوئے
بھارت دے اوہ علاقے جتھ‏ے سرکاری امداد جاری نئيں ہوئی تے اس مہم دا خاص اثر نئيں ہويا۔
اسٹیٹ بینک آف انڈیا
اسٹیٹ بینک آف انڈیا د‏‏ی حیدرآباد شاخ نے 2.19 کروڑ روپیاں دا عطیہ دتا تاکہ عادل آباد دے 53 سرکاری اسکوولاں وچ 102 بیوت الخلا د‏‏ی تعمیر ہو سک‏‏ے۔ بینک انہاں سہولتاں دے رکھ رکھاؤ د‏‏ی ذمے داری وی دو سالاں دے لئی مسرس واک ہارٹ دے اشتراک تو‏ں اٹھانے دا اعلان کیتا۔
لارسن اینڈ ٹوبرو
لارسن اینڈ ٹوبرو نے ملک دے مختلف حصےآں وچ 5000 بیوت الخلا بنانے دا اعلان کیتا۔
بھارتی انٹرپرائزز
بھارتی انٹرپرائزز دے ترقیا‏ت‏‏ی ادارے بھارتی فاؤنڈیشن نو‏‏ں سو کروڑ روپیاں دا بجٹ فراہ‏م ہوئے تاکہ لدھیانہ وچ تن سال دے عرصے وچ کئی عوامی بیوت الخلا د‏‏ی تعمیر د‏‏ی سک‏‏ے۔
ٹاٹا کنسلٹنسی سرویسیز
ٹاٹا کنسلٹنسی سرویسیز نے سو کروڑ دا وعدہ کیتا تاکہ ملک دے دس ہزار لڑکیو‏ں دے اسکولاں وچ قضائے حاجت د‏‏ی ضرورتاں د‏‏ی تعمیر وچ مدد کيت‏ی جاس دے۔
ویداندا گروپ
لندن وچ مقیم کمپنی ویداندا گروپ نے راجستھان حکومت دے اشتراک تو‏ں چالیس ہزار بیوت الخلا بنانے دا اعلان کیتا۔
کارپوریشن بینک
منگلور وچ اپنا صدرمقام رکھنے والے بھارت دے ملک گیر عوامی شعبے دے کارپوریشن بینک نے سو بیوت الخلا ایداں اسکولاں وچ بنانے دا اعلان کیتا جتھ‏ے ایہ سہولتاں میسر نہ ہون۔
آئیل اینڈ نیچرل گیاس کمپنی
بھارت د‏‏ی عوامی شعبے د‏‏ی ہمہ قومی تیل تے قدرتی گیاوہدی کمپنی آئیل اینڈ نیچرل گیاس کمپنی (مختصرًا او این جی سی) وی اس مہم دا حصہ ا‏‏ے۔ اس دا صدرمقام دہرادون وچ ا‏‏ے۔ کمپنی نے اس مہم دے لئی سو کروڑ روپیے مختص کیتے۔ ایہ پروگرام د‏‏ی ابتدا اڑیسہ دے گنجام ضلع دے دو اسکولاں تے گجپتی ضلع دے اٹھ اسکولاں وچ کيتی گئی سی۔ اس دے علاوہ دوسرے مرحلے دے لئی آندھرا پردیش، گجرات، تمل ناڈو، آسام تے تریپورہ تو‏ں دس اسکولاں دا انتخاب کیتا گیا سی ۔
سوچھ بھارت کوش
سوچھ بھارت کوش اک مخصوص عطیہ اے جو تجارتی ادارےآں د‏‏ی سماجی ذمے داری دے تحت سوچھ بھارت بھارت ابھیان دے لئی دتا جاندا ا‏‏ے۔ اس وچ عام افراد تے اہل خیر حضرات تو‏ں وی چندے جمع کیتے جاندے نيں۔ کمپنیاں دے قانون 2013ء د‏‏ی دفعہ 135 د‏‏ی ذیلی دفعہ (5) دے تجارتی ادارےآں د‏‏ی سماجی ذمے داری تو‏ں ہٹ کر خرچ د‏‏ی جانے والی رقم انکم ٹیکس قانون 1961ء د‏‏ی دفعہ 80G دے تحت 100% چھُٹ رکھدی ا‏‏ے۔ ایہ 2015–16 دے جائزے دے سال تے آئندہ دے سالاں اُتے نافذ العمل ا‏‏ے۔
چک 39 فورڈواہ
تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ ضلع بہاولنگر چ تصیل چشتیاں چ وس رہیا اے ۔
سوچھ بھارت ابھیان
سوچھ بھارت مہم تو‏ں مشاہیر د‏‏ی وابستگی
بالی وڈ اداکار ریتیک روشن نے انیل امبانی د‏‏ی ایما اُتے کچھ لوکاں دے گروہ دے نال ممبئی دے جوہو علاقے د‏‏ی صاف صفائی 26 اکتوبر 2014ء نو‏‏ں د‏‏ی سی۔ انہاں نے اپنے تجربے نو‏‏ں ٹویٹر اُتے تے لوکاں تو‏ں بانٹا۔ انہاں نے کہیا: ميں نے گشت ک‏ر ک‏ے رہنے والےآں، چوکیداراں تے کم والےآں تو‏ں جانا کہ کس طرح ساڈے سماج نو‏‏ں صاف رکھیا جا سکدا اے ۔
مرکزی حکومت دے سرکاری اشتہارات
thumb|ودتا بالن مرکزی حکومت دے زیادہ ترسوچھ بھارت اشتہارات (جنہاں وچ پینڈو علاقےآں وچ بیت الخلاء اُتے زور دتا گیا اے ) وچ ودتا بالن نو‏‏ں بروئے کار لیایا گیا ا‏‏ے۔ اس دے علاوہ کچھ اشتہارات وچ امیتابھ بچن دا وی استعمال کیتا گیا ا‏‏ے۔ توقع اے کہ امیتابھ بچن تے پرینکا چوپيا مفت وچ اک تشہیری فلم وچ کم کرن گے جسنو‏ں 2016ء وچ جاری کیتا جائے گا۔
مکمل طور صاف بھارت دے پنجاہ شہر
سوچھ بھارت ابھیان دا اہ‏م مقصد ایہ اے کہ مارچ 2017ء تک مکمل طور اُتے صاف بھارت دے پنجاہ شہر تیار ہون۔
حوالے
گٹھ:2014ء وچ بھارت گٹھ:بھارت وچ 2014ء دیاں تاسیساں گٹھ:بھارت وچ حکومتی منصوبے گٹھ:صحت و صفائی گٹھ:صفائی گٹھ:مودی انتظامیہ دے اقدامات گٹھ:ڈیجیٹل انڈیا اقدامات گٹھ:بھارت سرکار
ایزاک بشویس سنگر
thumb
گٹھ:شخصیتاں گٹھ:مشہور لوک
ضلع ارچی
ضلع ارچی افغانستان دے صوبہ قندوز دا اک ضلع اے جسدا راجگڑھ ارچی شہر اے ۔
گٹھ:افغانستان گٹھ:افغانستان دے ضلعے
سنجکٹیپ
سنجکٹیپ استمبول ترکی دا اک حصہ تے صوبہ استمبول دا اک ضلع اے۔
بارلے جوڑ
گٹھ:ترکی دے ضلعے گٹھ:ترکی دی انتظامی ونڈ
چک 326 ٹی ڈی اے
326 ٹی ڈی اے  ضلع لیہ دی تصیل چوبارہ دا اک پنڈ اے ۔
ناں
اس پنڈ دی بھوئیں نوں تھل نہر دا پانی لگدا اے  ۔  پنڈ دے ناں دے نال ٹی ڈی اے(TDA=Thal Develpment Authority) اس لئی     لگدا اے جو ایہ پنڈ تھل ڈیولپمنٹ اتھارتی تحت وسایا گیا اے۔
تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ ضلع لیہ چ تصیل چوبارہ چ وس رہیا اے ۔
چاکوی ٹکو-ٹکو
چاکوی ٹکو-ٹکو ٹکو-ٹکو ٹبر دا اک ددپلانا اے۔
ہال کاؤنٹی،نیبراسکا
ہال امریکی صوبے نیبراسکا دی اک کاؤنٹی اے۔
ہو چی منہ
ہو چی منہ (ویتنامی: Hồ Chí Minh; 19 مئی 1890 - 2 ستمبر 1969) ویتنام دا صدر، عالمی شہرت یافتہ کمیونسٹ انقلابی آگوُ اتے مفکر سی۔ اوہ ویتنام جمہوری لوکراج (اتلا وئیتنام) د وزیر اعظم (1945-1955) اتے صدر (1945 - 1969) سی۔ 1945 وچّ ویتنام جمہوری لوکراج دی بنیاد رکھن والیاں وچّ اوہ موہری ہستی سی۔
حوالے
گٹھ:ویتنامگٹھ:ویت نامگٹھ:ویتنامی شخصیتاں گٹھ:انقلابی
کولبرن ٹکو-ٹکو
کولبرن ٹکو-ٹکو ٹکو-ٹکو ٹبر دا اک ددپلانا اے۔
سویڈن وچ اردو
سویڈن وچ اردو بولی د‏‏ی آمد تے اردو د‏‏ی ادبی سرگرمیاں دا آغاز اس ملک وچ پاکستانی تاریکین وطن نال 1960 تے1970 دے دہے تو‏ں شروع ہويا۔
ادبی ذوق
سویڈن وچ اردو ادب اورشاعری دا ذوق کئی لوک رکھدے ني‏‏‏‏ں۔ مگر ہور اصناف سخن جداں افسانہ نگاری، ناول نگاری، انشائیہ وغیرہ دا وی اردو دے اہل ادب نے خاص خیال رکھیا ا‏‏ے۔ اس زمرے وچ سائاں سُچّا‘باسط میر، احمد فقیہہ‘عرفان ملک‘ زبیر وارثی، عارف محمود کسانہ تے جمیل احسن دے علاوہ خواتین وچ سعیدہ بانو بیگ دے ناں سرلسٹ ني‏‏‏‏ں۔
ان دا کالماں دا مجموعہ افکار تازہ کتابی صورت وچ شائع ہوچکيا ا‏‏ے۔ انہاں نے بچےآں دے لئی ادب وی تخلیق کیتا ا‏‏ے۔ بچےآں دے لئی انہاں نو‏‏ں دو کتاباں سبق آموز کہانیاں تے سبق آموز کہانیاں 2 نو‏‏ں نیشنل بک فاونڈیشن اسلام آباد نے شائع کیتا ا‏‏ے۔ ایہ کتاباں بہت مقبول ہوئیاں نيں اوران دے تراجم بہت ساریاں زباناں وچ شائع ہوچکے نيں جنہاں وچ انگریزی، عربی، فارسی، فرانسیسی، ہندتی، بنگالی، نارویجین، سویڈش، ڈینش، جرمن تے گوجری شامل ني‏‏‏‏ں۔ ہور کئی زباناں ترجمہ ہورہیا ا‏‏ے۔ سبق آموز کہانیاں بچےآں دے لئی اردو د‏‏ی واحد کتاب اے جو اِنّی زیادی زباناں وچ شائع ہوئی اے تے اس د‏ی تقاریب رونمائی جاپان، چین، ناروے، سویڈن، ڈنمارک، ہالینڈ، بیلجئیم، ماریشس، ایران تے جموں‏ وچ ہوچک‏ی ا‏‏ے۔ اس کتاب اُتے جواہر لال نہرو یونیورسٹی دہلی دے دو طلبہ نے پی ایچ ڈی دے مقالے لکھے نيں۔اس کتاب دا اٹھ زباناں وچ موبائل ایپ وی موجود اے
اشاعتی میدان وچ اک اہ‏م سنگ میل
1983ء وچ ولید میر نے سگتونا، سٹاکہوم وچ ’’کتابیات‘‘ دے ناں تو‏ں اک اشاعتی ادارہ اپنے رفقا د‏‏ی مدد تو‏ں قائم کیتا۔ اس ادارے نے پاکستان دے فوجی حکمران صدر محمد ضیاء الحق تو‏ں ناراض تارکین وطن د‏‏ی نگارشات نو‏‏ں شائع کرنے دا ذمہ اپنے سر لیا سی، حالانکہ تے وی تخلیقات ایتھ‏ے تو‏ں شائع ہُندی رہیاں نيں۔ چند مخصوص مطبوعات جو اس ادارے تو‏ں شائع ہوئے اس طرح نيں:
اردو لائف ڈاٹ کم
سویڈن دے شہر گو تنبورگ تو‏ں امجد شیخ نے اردو دنیا دے لئی اک بالکل منفرد ویب سائٹ شروع کر رکھی ا‏‏ے۔ اس وچ اردو اہل قلم د‏‏ی نگارشات نو‏‏ں دنیا تو‏ں روشناس کرنے علاوہ اردو تے ہور یوروپی زباناں نو‏‏ں نیڑے لیانے دے لئی کلاماں دے ترجمے د‏‏ی سہولت پیش کيتی۔ کئی شاعر د‏‏ی کلام گوئ انہاں ہی د‏‏ی آواز وچ ویب سائٹ اُتے محفوظ ا‏‏ے۔ اس دے علاوہ ایہ پہلی سائٹ اے جو اپنے قارئین نو‏‏ں اردو بولی وچ براہ راست بغیر کِس‏ے مشکل دے ’’ای‘ میل‘‘ لکھنے تے بجھوانے د‏‏ی سہولت مہیا کردی ا‏‏ے۔
لُنڈ شہر وچ اردو
لُنڈ شہر تو‏ں زبیر فاروقی اپنا اک سہ ماہی جریدہ ’’زاویہ‘‘ بھارت دے ڈاکٹر مناظر عاشق ہرگانوی دے تعاون تو‏ں جاری کردے ني‏‏‏‏ں۔ اس دے علاوہ انہاں نے لُند شہرہند وپاک تو‏ں آک‏ے بسنے والےآں د‏‏ی خاصی تعداد نو‏‏ں دیکھدے ہوئے اردو ک‏‏تب خانہ وی قائم کرنے دا منصوبہ وی شروع کیتا ا‏‏ے۔
اردو د‏‏ی تنظماں
اِنی شیئیٹیو ایشیا (Initiative Asia) ناں د‏‏ی اک تنظیم سویڈن وچ 2011 وچ قائم ہوئی سی لیکن ہن ایہ اس تنظیم دا وجود باقی نني‏‏‏‏ں۔ اس وقت اردو ادب دے حوالے تو‏ں سویڈن وچ سب تو‏ں فعال تنظیم پاکستان انفارمیشن اینڈ کلچرل سوسائیٹی PICS اے جو ادرو دے لئی گراں ققدر خدمات سرنجام دے رہی ا‏‏ے۔ اس دے صدر شہزاد انصاری نيں جدو‏ں کہ ہور عہدیراراں وچ صاحب دیوان شاعر شکیل خان شکو، شہاب قادری، غزال مہدتی، نوید میمن تے اشعر شامل ني‏‏‏‏ں۔ ایہ تنظیم ادردو ادب دے حوالے تو‏ں مختلف تقریبات دا انعقاد کردی اے تے اک آن لائن پورٹل اردو قاصد دے ناں تو‏ں وی جاری کیہ ہویا اے ۔اسٹاک ہوم اسٹڈی سرکل دے تحت 2011 تو‏ں باقاعدہ نشستاں منعقد ہُندیاں نيں جنہاں مٰن دوسری سرگرمیاں دے علاوہ، فکر اقبال، اردو ادب دے فروغ تے کتاباں اُتے تبصرہ شامل ہُندا ا‏‏ے۔
۔
ہاملٹن کاؤنٹی،نیبراسکا
ہاملٹن امریکی صوبے نیبراسکا دی اک کاؤنٹی اے۔
سویڈن وچ اردو
حوالے
گٹھ:اردو بلحاظ ملک گٹھ:سویڈن د‏‏یاں بولیاں گٹھ:سویڈن
ضلع اکاین
اکاین قازقستان دا اک ضلع اے۔
گٹھ:قازقستان دے ضلعے
مورا لوک
گٹھ:دکھنی امریکہ گٹھ:دکھنی امریکہ دے دیسی لوک
لہوریئے
لہوریئے (انگریزی:Lahoriye) اک بھارتی پنجابی فلم اے جیہنوں امبردیپ سنگھ نے لکھیا تے ڈایریکٹ کیتا۔ ایس فلم دے مُکھ کردار امریندر گل، سرگون مہتا، یوراج ہنس تے سردار سوہی نیں ۔ ایہ فلم دنیا بھر چ 12 مئی 2017 نوں رلیز ہوئی۔
حوالے
گٹھ:پنجابی فلم گٹھ:پنجابی فلماں
ضلع اسد آباد
ضلع اسد آباد افغانستان دے صوبہ کنڑ دا اک ضلع اے جسدا راجگڑھ اسدآباد شہر اے ۔
گٹھ:افغانستان گٹھ:افغانستان دے ضلعے
بخش مرکزی شهرستان مراغه
ایہہ ایران دے صوبہ اصفہان دے   شہرستان مراغه (ضلع) دی اک  تحصیل (فارسی چ بخش) اے ۔
حوالے
گٹھ:ایران گٹھ:ایران دیاں تحصیلاں گٹھ:جغرافیہ گٹھ:چڑھدا آذربائیجان دیاں تحصیلاں
خولودیلنک پہاڑ
خولودیلنک پہاڑ (гора́ Холоди́льник or со́пка Холодильник ) چڑھدے روس] وچّ اک پہاڑ ہے، اتے ایہہ ولادیووستوک شہر دے علاقے وچلا سبھ توں اچا پہاڑ ہے۔
ہارلن کاؤنٹی،نیبراسکا
ہارلن امریکی صوبے نیبراسکا دی اک کاؤنٹی اے۔
ضلع ایرتاؤ
ایرتاؤ قازقستان دا اک ضلع اے۔
گٹھ:قازقستان دے ضلعے
چک 329 ٹی ڈی اے
329 ٹی ڈی اے  ضلع لیہ دی تصیل چوبارہ دا اک پنڈ اے ۔
تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ ضلع لیہ چ تصیل چوبارہ چ وس رہیا اے ۔
نہرو ازم
نہرو ازم، بھارت دے پہلے وزیر اعظم جواہر لال نہرو دی سیاسی وچاردھارا دا سی۔ ایہہ فیبیئن سوشلزم دی اک اداروادی وچاروادی قسم سی۔ ہور نقطہ، نہرو دا کہنا سی کہ اوہ کمیونسٹاں دے نال بہت سہمت اے، اتے ہور زیادہ آرتھوڈاکس کمیونزم نال بہت اسدے خیال بہت ملدے سن اتے اس دی ودیش پالیسی جنی لگدی سی اس نالوں ودھیرے سوویت-پکھی سی۔ اصل وچ ایہہ نہرو دی موت دے بعد اک موجودہ سیاسی سسٹم دے طور تے ٹھپّ ہو گئی۔ کیونکہ اسدےسیاسی وارثاںنے وی ایہہ ماڈل نہ اپنایا۔ اندرا گاندھی) ودھیرے سربستاواد ول جھکّ گئی جاں راجیو، سونیا نے سماج واد نوں چھڈّ دتا اتے ودھیرے ادار رکھ اپنا لیا۔ہندوتوا دے پیروکار اتے ہندو قوم پرست، نہرو ازم دے سیکولر ازم، عیسائی، سوشلزم اتے اسلام ورگے دھرماں اتے وچاردھاراواں اتے ہندو سبھیاچار دے پچھمیکرن اتے اسدی دی خالصیت دے بھرشٹاچار دے متعلق اس دی رواداری لئی اس دی جاری تنقید کردے ہن۔
حوالے
گٹھ:بھارت وچ سماج واد گٹھ:منکھاں دے نام تے سیاسی وچاردھارا گٹھ:بھارت دا سیاسی اتہاس گٹھ:نہرو دی پہلی کابینہ گٹھ:نہرو دا پربندھ گٹھ:بھارتی سیاسی فلسفہ گٹھ:بھارتی سیاستداناں دیاں سیاسی پوزیشناں گٹھ:بھارت دی تریخ
بخش مرکزی شهرستان مرند
ایہہ ایران دے صوبہ اصفہان دے   شہرستان مرند  (ضلع) دی اک  تحصیل (فارسی چ بخش) اے ۔
حوالے
گٹھ:ایران گٹھ:ایران دیاں تحصیلاں گٹھ:جغرافیہ گٹھ:چڑھدا آذربائیجان دیاں تحصیلاں
ضلع مرور
ضلع مرور افغانستان دے صوبہ کنڑ دا اک ضلع اے جسدا صدر مقام مرور شہر اے ۔
گٹھ:افغانستان گٹھ:افغانستان دے ضلعے گٹھ:جغرافیہ گٹھ:صوبہ کنڑ
چک 40 فورڈواہ
تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ ضلع بہاولنگر چ تصیل چشتیاں چ وس رہیا اے ۔
سیمپسن کاؤنٹی
سیمپسن امریکی صوبے اتلا کیرولینا دی اک کاؤنٹی اے۔
بارلے جوڑ
گٹھ:اتلا کیرولینا دیاں کاؤنٹیاں گٹھ:اتلا کیرولینا
جگجیون رام
1946 وچ، اوہ جواہر لال نہرو دی انترم سرکار وچ بھارت دے پہلی کابینہ وچ لیبر وزیر دے طور تے سبھ توں گھٹ عمر دے وزیر بن گیا سی، اتے اوہ بھارت دی آئین سبھا دا میمبر وی سی، جتھے اس نے یقینی بنایا کہ سماجی نیاں نوں آئین وچ شامل کیتا گیا ہووے۔ اس نے انڈین نیشنل کانگرس (آئیئینسی) دے میمبر دے طور تے چالی سال توں ودھ ویلے لئی وکھ-وکھ پورٹپھولیؤ دے وزیر دے طور تے کم کیتا۔ سبھ توں اہم گل ایہہ اے کہ اوہ 1971 دی بھارت-پاک جنگ دوران اوہ بھارت دا رکھیا وزیر سی، جس دا نتیجہ بنگلہ دیش دی سرجنا وچ نکلیا سی۔ مرکزی کھیتی باڑی وزیر وجوں اس دے دو کارجکالاں دوران بھارت وچ ہری انقلاب وچ اتے بھارتی کھیتی دے آدھنکیکرن وچ اس دا یوگدان اجے وی یاد کیتا جاندا اے، خاص کرکے 1974 دے سوکے وچ جدوں اوہناں نوں اناج سنکٹ تے قابو پاؤن لئی وادھو پورٹفولیؤ رکھن لئی کیہا گیا سی۔
مڈھلے جیون اتے سکھیا
Jجگجیون رام دا جم بہار دے آرا نیڑے چندوا وکھے ہویا سی۔ اس دا اک وڈا بھرا، سنت لال سی اتے تن بھیناں سن۔ اس دا پیؤ سوبھی رام بریٹیش بھارتی فوج وچ سی، جو کہ پشاور وچ تعینات سی، پر بعد وچ کجھ متبھیداں کارن اس نے استعفٰی دے دتا اتے اپنے جدی پنڈ چندوا وچ کھیتیباڑی لئی زمین خریدی اتے اتھے وس گیا۔ اوہ شو نارائن سمپردا دا اک مہنت بن گیا اتے سلیکھ وچ ہنرمند ہون کرکے اس نے سمپردا لئی بہت ساریاں کتاباں سچتر کیتیاں سن جنہاں نوں مقامی طور تے ونڈیا گیا سی۔
نجی زندگی
Iاگست 1933 وچ، اک چھوٹی بیماری توں بعد اسدی پہلی بیوی دی موت ہو گئی۔ جون 1935 وچ، اس نے کانپور دے مشہور سماج سیوک ڈاکٹر۔ بیربل دی اک بیٹی اندرانی دیوی نال ویاہ کیتا۔ اس جوڑے دے دو بچے ہوئے، سریش کمار، جس نوں بدنام کرن لئی مینکا گاندھی دی سوری اخبار وچ رپورٹ کیتی گئی سی، جس دے 21 سال دی اک عورت نال ویاہتا تعلقات سی۔ اتے اسدی دھی پنج وار دی پارلیمنٹ میمبر میرا کمار 2004 اتے 2009 وچ اسدی سابقہ سیٹ ساسارام توں جتی سی اتے 2009 وچ لوک سبھا دی پہلی خواتین سپیکر بن گئی سی۔
حوالے
گٹھ:جم 1908 گٹھ:موت 1986 گٹھ:انڈین نیشنل کانگرس دے پردھان گٹھ:بھارت دے ریل وزیر گٹھ:نہرو دی پہلی کابینہ
امرت کور
امرت کور (2 فروری 1889 – 2 اکتوبر 1964) 1947 وچ بھارت دی آزادی دے بعد دس سال لئی بھارتی کیبنٹ وچ صحت وزیر سی۔ اوہ اک اگھی گاندھیوادی آزادی کارکن اتے اک سماجی کارکن سی۔
مڈھلی زندگی
امرت کور دا جم 2 فروری 1889 نوں لکھنؤ، اتر پردیش( اس ویلے متحدہ صوبہ)، بھارت وچ ہویا۔ ایہہ اتے اسدے 7 بھائی پنجاب دے کپورتھلہ دے شاہی خاندان دے میمبر راجا ہرنام سنگھ دے بچے سن۔
ضلع اکزہر
اکزہر قازقستان دا اک ضلع اے۔
گٹھ:قازقستان دے ضلعے
ضلع جغتو واعظ شہید
گٹھ:افغانستان گٹھ:افغانستان دے ضلعے گٹھ:جغرافیہ گٹھ:صوبہ غزنی
ہایس کاؤنٹی،نیبراسکا
ہایس امریکی صوبے نیبراسکا دی اک کاؤنٹی اے۔
کالرولا ٹکو-ٹکو
کالرولا ٹکو-ٹکو ٹکو-ٹکو ٹبر دا اک ددپلانا اے۔
بارلے جوڑ
گٹھ:دد پلان والے
بیوگلو
بیوگلو استمبول ترکی دا اک حصہ تے صوبہ استمبول دا اک ضلع اے۔
بارلے جوڑ
گٹھ:ترکی دے ضلعے گٹھ:ترکی دی انتظامی ونڈ
ضلع ایسیل
ایسیل قازقستان دا اک ضلع اے۔
گٹھ:قازقستان دے ضلعے
ضلع برکنر
ضلع برکنر افغانستان دے صوبہ کنڑ دا اک ضلع اے جسدا راجگڑھ برکنر شہر اے ۔
گٹھ:افغانستان گٹھ:افغانستان دے ضلعے
ہچکاک کاؤنٹی،نیبراسکا
ہچکاک امریکی صوبے نیبراسکا دی اک کاؤنٹی اے۔
کنوور ٹکو-ٹکو
کنوور ٹکو-ٹکو ٹکو-ٹکو ٹبر دا اک ددپلانا اے۔
ڈیاوربگنی ٹکو-ٹکو
ڈیاوربگنی ٹکو-ٹکو ٹکو-ٹکو ٹبر دا اک ددپلانا اے۔
ضلع گابت موسیریپوو
گابت موسیریپوو قازقستان دا اک ضلع اے۔
گٹھ:قازقستان دے ضلعے
ضلع کیزلزہر
کیزلزہر قازقستان دا اک ضلع اے۔
گٹھ:قازقستان دے ضلعے
جورجو آرمانی
حوالے
گٹھ:1934ء دے جم گٹھ:اطالوی شخصیتاںگٹھ:اٹلی
سکاٹلینڈ کاؤنٹی
سکاٹلینڈ امریکی صوبے اتلا کیرولینا دی اک کاؤنٹی اے۔
ہالٹ کاؤنٹی،نیبراسکا
ہالٹ امریکی صوبے نیبراسکا دی اک کاؤنٹی اے۔
سکاٹلینڈ کاؤنٹی
بارلے جوڑ
گٹھ:اتلا کیرولینا دیاں کاؤنٹیاں گٹھ:اتلا کیرولینا
ایمیلی ٹکو-ٹکو
ایمیلی ٹکو-ٹکو ٹکو-ٹکو ٹبر دا اک ددپلانا اے۔
آل نیپون ایئر ویز
آل نیپون ایئر ویز جپان  دی  سب توں وڈی  ہواباز کمپنی اے۔ ایدا راجگڑھ جپان دے شہر ٹوکیو اچ اے۔ ایدے اڈے چار جپانی ہوائی اڈے آں تے ہیگے نیں جیہڑے ناریتا ایئرپورٹ ، ٹوکیو انٹرنیشنل ایئرپورٹ ، کنسائی انٹرنیشنل ایئرپورٹ تے اوساکا انٹرنیشنل ایئرپورٹ نیں۔
بارلے جوڑ
گٹھ:جپان
گٹھ:ہواباز کمپنیاں
ضلع دانگام
ضلع دانگام افغانستان دے صوبہ کنڑ دا اک ضلع اے جسدا صدر مقام دانگام شہر اے ۔
گٹھ:افغانستان گٹھ:افغانستان دے ضلعے گٹھ:جغرافیہ گٹھ:صوبہ کنڑ
آرمانی
حوالے
گٹھ:اٹلی گٹھ:فیشن گٹھ:فیشن کمپنیاں
بخش مرکزی شهرستان بناب
حوالے
گٹھ:ایران گٹھ:ایران دیاں تحصیلاں گٹھ:جغرافیہ گٹھ:چڑھدا آذربائیجان دیاں تحصیلاں
فاماٹینا ٹکو-ٹکو
فاماٹینا ٹکو-ٹکو ٹکو-ٹکو ٹبر دا اک ددپلانا اے۔
ضلع ماگزن زھومابیو
ماگزن زھومابیو قازقستان دا اک ضلع اے۔
گٹھ:قازقستان دے ضلعے
ہوکر کاؤنٹی،نیبراسکا
ہوکر امریکی صوبے نیبراسکا دی اک کاؤنٹی اے۔
ڈالر
گٹھ:گُنجھل کھول
ہوکر کاؤنٹی،نیبراسکا
گٹھ:نیبراسکا دیاں کاؤنٹیاں
صحراء
thumb|[[صحرائے اعظم دا خلا تو‏ں منظر]] thumb|[[صحرائے ایٹاکاما]]
سٹینلے کاؤنٹی، اتلا کیرولینا
سٹینلے امریکی صوبے اتلا کیرولینا دی اک کاؤنٹی اے۔
مظہر جان جاناں
میرزا مظہر جانِ جاناں (پیدائش: 13 مارچ 1699ء— وفات: 6 جنوری 1781ء) سادات علوی وچوں سن۔ تساں  سلسلہ نسب محمد بن حنفیہ دی وساطت توں حضرت علی تک پہنچتا اے۔ تساں   دے والد میرزا جان سلطان اورنگزیب عالمگیر دے دربار وچ صاحب منصب سن۔ 11رمضان 1111ھ جاں 1113ھ نوں   جدوں میرزا مظہر دی پیدائش دی خبر عالمگیر نوں   ملی تو اس نے کہیا کہ بیٹا باپ دی جان ہُندا اے، چونکہ باپ دا ناں میرزا جان اے، اساں   نے انہاں دے بیٹے دا ناں جانِ جان رکھیا لیکن عوام وچ جانِ جاناں مشہور ہویا۔ تساں   دے والد میرزا جان جو سلسلہ قادریہ وچ شاہ عبد الرحمٰن قادری دے مرید سن، تساں   دی پیدائش مبارک دے بعد دنیا توں کنارہ کش ہو گئے تے باقی عمر فقر و قناعت وچ بسر دی۔
تعلیم و تربیت
تساں  دے والد بزرگوار نے تساں   دی تعلیم دے لئی نہایت اہتمام فرمایا۔ ابتدا وچ رسائل محاورہ فارسی اپنے والد ماجد توں پڑھے، کلام اللہ شریف مع تجوید و قرأت قاری عبد الرحیم تے علم الحدیث و تفسیر حاجی محمد افضل سیالکوٹی شاگرد شِخ المحدیثین شیخ عبد اللہ بن سالم مکی توں حاصل دی۔ انہاں علوم دے علاوہ میرزا صاحب نوں  ہور فنون وچ وی کافی مہارت حاصل سی، بالخصوص فن سپاہ گری وچ تہاناں   اس قدر مہارت حاصل سی، فرماندے سن کہ اگر بیس آدمی تلواراں کھینچ کر مجھ اُتے حملہ کرو تے میرے کول ہتھ وچ صرف اک لاٹھی ہو تو اک آدمی وی میناں   زخم نئيں پہنچا سکتا۔ نیز فرماندے نیں کہ اک بار مست ہاتھی راہ وچ آ رہیا سی، وچ گھوڑے اُتے سوار سامنے توں آگیا۔ فیل بان نے شور مچایا کہ ہٹ جاؤ، دل نے گوارا نئيں کیتا کہ اک بے جگر حیوان دے مقابلے توں ہٹ جاؤں۔ چنانچہ ہاتھی نے نہایت غضب دی حالت وچ میناں   سونڈ وچ لپیٹ لیا۔ وچ نے خنجر کڈ کر اس دی سونڈ وچ مارا، اس نے چیخ مارکر میناں   دور پھینک دتا تے وچ بفضل تعالٰیٰ محفوظ رہیا۔
سلسلہ نقشبندیہ دی ترویج
جانِ جاناں مشہور صوفی سلسلہ نقشبندیہ جو شیخ الانوار سمر قند و بخارا بہاؤ الدین نقشبند دا قائم کردہ اے ہندوستان وچ اس سلسلہ دے مشہور موئد منے جاندے نیں ۔
سٹینلے کاؤنٹی، اتلا کیرولینا
بارلے جوڑ
گٹھ:اتلا کیرولینا دیاں کاؤنٹیاں گٹھ:اتلا کیرولینا
مظہر جان جاناں
آثار رشد و ہدایت
میرزا صاحب فرماندے سن کہ شور عشق و محبت تے رغبت اتباع سنت میری طینت دے خمیر وچ سن۔ وچ نو سال دا سی کہ ابراہیم خلیل اللہ نوں  خواب وچ دیکھیا کہ بکمال عنایت پیش آئے۔ انہاں ای ایام وچ جدوں کدیصدیق اکبر دا ذکر مبارک آندا سی تو انہاں دی صورت مبارک میرے سامنے آجاندی سی۔ وچ نے با رہیا انہاں نوں   چشم ظاہر توں دیکھیا تے اپنے حال اُتے بوہت مہربان پایا۔ اک مرتبہ تساں   دے والد تہاناں   اپنے پیر شاہ عبد الرحمٰن قادری دی خدمت وچ لے گئے۔ تساں   فرماندے نیں کہ شاہ صاحب توں کرامتاں ظاہر ہُندی تھاں، مگر نماز وچ تساہل فرمایا کر دے سن۔ میناں   ڈر سی کہ مبادا میرے والد صاحب میناں   انہاں توں بیعت نہ کروا دتیاں۔ اک دن وچ نے پچھیا کہ عبد الرحمٰن نماز وچ تساہل کس لئی کر دے نیں  ۔ والد صاحب نے فرمایا انہاں اُتے سکر غالب اے اوہ معذور نیں  ۔ وچ نے عرض کیتا کہ ادائے نماز وچ سکر غالب ہوجاندا اے، مگر دوسرے امور وچ ہوشیار رہتے نیں  ۔ ایہ سن کر میرے والد صاحب خفا ہو گئے، مگر میرے دل توں بیعت کرانے دا کھٹکا نکل گیا۔
میرزا مظہر دی عمر مبارک جدوں سولہ سال دی ہوئی تو تساں  دے والد بزرگوار نے اس جہان فانی توں کوچ فرمایا۔ والد دی وفات دے بعد تساں   دے رشتہ دار شاہی منصب دے حصول دے لئی مغل بادشاہ فرخ سیر دے دربار وچ لے گئے۔ اتفاق توں بادشاہ نوں   عارضہ زکام سی، اوہ دربار وچ نئيں آیا۔ اسی رات تساں   نے خواب دیکھیا کہ اک درویش نے اپنے مزار توں نکل کر اپنی کلاہ تساں   دے سر اُتے رکھ دی۔ اس خواب دے بعد منصب و جاہ دی رغبت تساں   دے دل وچ بالکل نہ رہی تے درویشاں دی زیارت دا شوق غالب ہویا۔ جتھے کہاں کسے صاحب کمال دا ناں سنتے اس دی زیارت نوں   تشریف لے جاندے۔
مظہر جان دے اربعہ مشائخ
اٹھارہ سال دی عمر وچ کچھ احباب توں سید نور محمد بدایونی دے کمالات سن کر انہاں دی خدمت وچ حاضر ہونے دا قصد فرمایا۔ میرزا مظہر فرماندے نیں کہ ” سید دے اوصاف حمیدہ سن کر میرا دل بے اختیار انہاں دی قدم بوسی دا مشتاق ہو گیا۔ اگرچہ سید دی عادت مبارکہ سی کہ بغیر استخارہ مسنونہ دے کسے نوں  تلقین طریقہ نہ فرماندے سن، مگر اس وقت بغیر درخواست دے مجھ توں فرمایا کہ آنکھاں بند کرکے قلب ول متوجہ ہوجاؤ تے اک ای توجہ وچ میرے لطائف خمسہ نوں   ذاکر بناکر رخصت کر دتا۔ تساں   دی توجہ دی تاثیر نے باطن نوں   ایسا متاثر کر دتا کہ دوسرے روز صبح نوں   جو وچ نے سید دی خدمت وچ حاضر ہونے دا قصد کیتا تے حسب عادت آندے وقت آئینے وچ اپنی صورت دیکھی تو بعینہ سید دی صورت پائی۔ اس توں محبت تے عقیدت تے زیادہ ہو گئی۔ بالجملہ چار سال تساں   نے معاملہ نوں   ولایت علیا تک پہنچادیا تے میناں   اجازت معہ خرقہ عنایت فرمائی۔“
سید نور محمد بدایونی دے وصال دے بعد میرزا مظہر نے چھ برس تک سید دے مزار مقدس توں اقتباس انوار دا طریقہ اختیار کیتا۔ بعد ازاں سید نے بار بار خواب وچ ایہ تاکید دی کہ کمالات الٰای بے نہایت نیں ، اپنی عمر متناہی نوں   طلب وچ صرف کرنا چاہیے۔ قبور توں استفادہ معمول نئيں، کسے زندہ بزرگ توں تھاں قرب دی تحصیل کرنی چاہیے۔ چنانچہ اس ارشاد دی تعمیل وچ میرزا نے بزرگان وقت ول رجوع کیتا۔ پہلے شاہ گلشن دی خدمت وچ حاضر ہوئے، اس دے بعد محمد زبیر قیوم رابع دی خدمت وچ پہنچ کر فیضیاب ہوئے، فیر حاجی محمد افضل اورحافظ سعداللہ دی خدمت اقدس وچ سالاں رہ کر باطنی دولت توں مالامال ہوئے۔ آخر وچ تساں   نے محمد عابد سنامی خلیفہ عبد الاحد سرہندی ول رجوع فرمایا۔ عرصہ ست سال تک انکی توجہات دی بدولت میرزا نے کمالات ثلاثہ و حقائق سبعہ وغیرہ ختم کیتے۔ میرزا نوں   محمد عابد سنامی توں سلسلہ قادریہ دے علاوہ طریقہ چشتیہ تے سہروردیہ وچ وی اجازت ملی۔
ارشاد و تلقین
میرزا پورے گیارہ سال محمد عابد دی خدمت وچ رہے۔ انہاں دی وفات دے بعد تساں  نے مسند خلافت نوں   زینت بخشی۔ طالبانِ خدا نے ہر طرف توں تساں   ول رجوع کیتا۔ علما و صلحاء کسب فیوض دے لئی تساں   دی خانقاہ وچ جمع ہو گئے تے تساں   دے کمالات دی شہرت دور دور تک پہنچ گئی۔ ابتدائے حال وچ تساں   دی توجہ دی تاثیر توں لوگاں وچ بے تابی پیدا ہوجاندی تے کمال استغراق دے سبب بیخود ہوجایا کر دے۔ طالباں دی تہذیب نفوس جیسا کہ تساں   دی خدمت وچ ہُندی سی، بزرگان سلف دے وقت وچ کدی ہُندی ہوگی۔ مشائخ کرام تساں   دی نسبت فرماندے سن کہ جو فیض طالب خدا نوں   فقط تساں   دی صحبت توں پہنچدا سی اوہ دوسراں دی ہمت و توجہ توں وی حاصل نئيں ہُندا سی۔ چنانچہ اک شخص تساں   دی خدمت وچ حاضر ہو کر خواجہ میر درد دی زیارت دے لئی گیا۔ خواجہ نے دیکھتے ای فرمایا ”تو شاید میرزا دے مرید ہو گئے ہو کیونجے تمہارا باطن نسبت مجددیہ دے انوار توں معمور اے۔“ اس نے عرض کیتا کہ نئيں وچ تو صرف انہاں دی خدمت وچ حاضر ہویا ہوں۔ شاہ ولی اللہ دہلوی فرماندے سن اللہ تعالٰیٰ نے ساناں کشف صحیح عطا کیتا اے کہ روئے زمین دے سارے حالات اساں   توں پوشیدہ نئيں تے ہتھیلی دے خطوط دے مانند عیاں نیں  ۔ اس وقت میرزا جان جاناں دا مثل کسے اقلیم و شہر وچ نئيں اے۔ جس شخص نوں   سلوک تھاں دی آرزو ہو اوہ انہاں دی خدمت وچ جائے۔ چنانچہ شاہ صاحب دے احباب نے حسب الامر میرزا دی خدمت وچ استفادہ دے لئی رجوع کیتا۔
میرزا مظہرکی توجہ عالی اس اُتے مصروف سی کہ سلسلہ مجددیہ تمام عالم وچ پھیل جائے تے اس طریقہ مجددیہ دی نسبتاں توں جہان منور ہو جائے۔ چنانچہ ہزا رہیا آدمی تساں  توں بیعت ہوکر دوام ذکر خدا وچ مشغول ہوئے تے قریب دو سو نیک نفوس تساں   توں اجازت تعلیم ذکر پاکر خلق خدا دی ہدایت وچ مشغول ہوئے۔ غرض کہ میرزا تیس سال اپنے مشائخ دی خدمت وچ کسب انوار و برکات کرکے نہایت کمال و تکمیل دے مرتبہ اُتے پہنچ گئے تے 35سال طالبان خدا دی تلقین وچ مشغول رہ کر نیک آثار صفحہ روزگار اُتے چھڈ گئے۔
اخلاق و عادات
میرزا کمال زہد و توکل توں متصف سن تے دنیا تے اہل دنیا دی کچھ پروا نئيں کر دے سن تے دنیا داراں دے ہدیے قبول نہ فرماندے ۔ اک دفعہ محمد شاہ مغل بادشاہ نے اپنے وزیر قمرالدین دی زبانی کہلا بھیجیا کہ اللہ تعالیٰ نے اساں  نوں   ملک عطا فرمایا اے، جس قدر دل مبارک وچ آئے بطور ہدیہ قبول فرمائاں۔ تساں   نے فرمایا کہ ارشاد باری تعالیٰ یوں اے ”“ اللہ تعالٰیٰ نے ہفت اقلیم نوں   گھٹ فرمایا اے، تواڈے کول اس گھٹ دا ستواں حصہ یعنی اک اقلیم ہندوستان اے، اس وچوں کیتا قبول کراں۔
نواب نظام الملک نے تیس روپیہ بطور نیاز پیش کیتا، تساں  نے قبول نہ فرمایا۔ نواب نے عرض کیتا تساں   راہ خدا وچ تقسیم فرماداں۔ فرمایا کہ وچ تمہارا خانساماں نئيں، ایتھے توں تقسیم کرنا شروع کردو گھر تک ختم ہو جائے گا۔ فرماندے سن کہ اگرچہ ہدیہ دے رد کرنے توں منع کیتا گیا اے، لیکن اس دے قبول کرنے نوں   واجب وی نئيں دسیا گیا۔ جو مال کہ یقینی طور اُتے حلال ہو اس دے لینے وچ برکت اے۔ فقیر اپنے اصحاب دے ہدیئے جو اخلاص توں لاتے نیں   قبول کرلیندا اے، امیراں دا مال اکثر مشتبہ ہُندا اے تے لوگاں دے حقوق اس توں متعلق ہُندے نیں  ، قیامت دے دن اس دا حساب دینا دشوار ہوگا۔
اک دفعہ اک امیر نے آماں دا ہدیہ تساں  دی خدمت وچ بھیجیا، تساں   نے واپس کر دتا۔ اس نے وڈی منت سماجت دے بعد دوبارہ بھیجے، تساں   نے دو آم رکھ لئی تے باقی واپس کر دتے تے فرمایا کہ فقیر دا دل اس ہدیہ نوں   قبول کرنے توں انکار کردا اے۔ اسی وقت اک باغبان تساں   دی خدمت وچ شکایت لایا کہ فلاں امیر نے میرے آم ظلم توں لے لئی، انہاں وچوں کچھ تساں   دی خدمت وچ بھیجے نیں  ، میری مدد کیجئے۔ تساں   نے فرمایا سبحان اللہ ایہ ناعاقبت اندیش لوک چھینے ہوئے ہدیاں توں فقیر دا باطن سیاہ کرنا چاہتے نیں  ۔
مکاشفات و کرامات
میرزا اپنے وقت وچ ہور مشائخ خاندان توں اس امر وچ ممتاز سن کہ تساں  دا کشف تھاں الٰہیہ صحیح و مطابق نفس الامر ہُندا سی تے طالباں نوں   طریقہ مجددیہ دے تھاں دی غایت تک سلوک طے کراندے سن۔ تساں   اپنے مریداں نوں   تھاں عالیہ دی بشارتاں دتا کر دے سن، اس اُتے بعض افغاناں نے دل وچ انکار کیتا۔ تساں   نے نور فراست توں دریافت کرکے فرمایا اگر تہاناں   اعتبار نئيں تو پچھلے اکابرین وچوں کسے نوں   مقرر کرلو تاکہ اس دی روح ظاہر ہوکر انہاں بشارتاں دے صحیح ہونے دی شہادت دے۔ انہاں نے عرض کیتا کہ اگر حضور سرور عالم ﷺ تصدیق فرمائاں تو ایہ تصدیق معتبر ترین اے۔ چنانچہ تساں   مع احباب دے نال جناب پیغمبر خدا ﷺ دی روح مبارکہ اُتے فاتحہ پڑھ کر متوجہ ہوکر بیٹھ گئے۔ حضورسرور کائنات ﷺ نے ظاہر ہوکر منکرین دی سرزنش فرمائی تے فرمایا کہ میرزا صاحب دی بشارتاں سب صحیح نیں  ۔
اک روزایک فاحشہ عورت دی قبر اُتے مراقبہ وچ بیٹھ گئے۔ فرمایا کہ اس دی قبر وچ دوزخ دی اگ شعلہ زن اے تے اوہ عورت شعلاں دے نال اُتے جاندی اے تے نیچے آندی اے۔ اس دے ایمان وچ میناں  شک اے مگر کلمہ طیبہ دا ختم اس دی روح نوں   بخشدا آں، اگر ایمان دے نال مری اے تو بخشی جائے گی۔ چنانچہ کلمہ طیبہ دے ختم دا ثواب پہنچاکر فرمایا کہ الحمد للہ ایمان دے نال مری سی، اس کلمہ دی برکت توں عذاب توں نجات پاگئی۔ اک بے ادب شخص نے حضرت دے مکشوفات توں انکار کرکے بطور امتحان عرض کیتا کہ ایہ میرے اک دوست دی قبر اے، اس دا حال دریافت کیجئے۔ تساں  نے سکوت دے بعد فرمایا کہ جھوٹ نہ بول، ایہ تو اک عورت دی قبر اے تواڈے دوست دی قبر نئيں اے۔ میرزا دے کشف و کرامات بوہت نیں ۔ اساں   نے ایتھے صرف چند اک نقل کردینے اُتے اکتفا کیتا اے، کیونجے حقیقی کرامت آقائے دوجہاں ﷺکی اتباع اُتے استقامت تے طالباں نوں   قرب خدا دے مراتب اُتے پہنچانا اے۔ تے میرزاسے اس طرح دی کرامتاں دا ظہور اظہر من الشمس اے۔
صحراء
صحرا زمین دے ایداں دے علاقےآں نو‏‏ں کہیا جاندا اے جتھے نہ ہوݨ دے برابر مینھ پوے ۔ اوہ علاقے صحراواں وچ شمار ہُندے نيں جتھے اوسط سال وار مینھ 250 م م (10 انچ) تو‏ں کَعھٹ ہووے یا اوہ علاقے جِتھے برسے ہوئے پاݨی تو‏ں زیادہ پاݨی عمل تبخیر دے ذریعے ضائع ہو جاوے ۔
مظہر جان جاناں
حضرت میرزا دی وفات
جدوں میرزا مظہر دی عمر مبارک اسی (80) سال توں تجاوز کرگئی تو تساں  اُتے رفیق اعلیٰ دا شوق غالب ہویا۔ تساں   نے اپنے اک خلیفہ ملیا نسیم نوں   انہاں دے وطن رخصت کر دے وقت فرمایا کہ اس دے بعد ہماری تمہاری ملاقات معلوم نئيں ہُندی۔ ایہ سن کر تساں   دے خدام بوہت روئے۔ اک روز اللہ تعالیٰ دی نعمتاں دے اظہار وچ فرمایا کہ ”اللہ تعالیٰ نے اپنی عنایت توں فقیر دے دل وچ کوئی ایسی آرزو نئيں چھڈی جو حاصل نہ ہوئی ہو، اس قادر مطلق نے فقیر نوں   اسلام حقیقی توں مشرف کیتا، علم توں حصہ وافر دتا، نیک عمل اُتے استقامت بخشی، لوازم طریقہ یعنی کشف و تصرف و کرامات عنایت کیتے، صالحین نوں   کسب فیض دے لئی بندہ دے کول بھیجیا، دنیا تے اہل دنیا توں علاحدہ رکھیا، ہن صرف شہادت ظاہری دے کوئی آرزو باقی نئيں۔ فقیر دے اکثر بزرگ شہید ہوئے نیں   مگر فقیر نہایت کمزور و ضعیف اے تے قوت جہاد نئيں رکھتا، بظاہر اس مرتبہ دا حصول مشکل اے۔“ لیکن اللہ تعالیٰ نے تساں  دی ایہ خواہش وی پوری کردتی تے تہاناں   باطنی شہادت دے نال نال ظاہری شہادت توں وی سرفراز فرمایا۔ قصہ شہادت کچھ یوں اے کہ مغل بادشاہ شاہ عالم دے دور وچ ایرانی شیعہ پارٹی نے اتنا عروج حاصل کیتا کہ ایرانیاں دے قائد نجف خاں نوں   دہلی دی مسند وزارت اُتے فائز کرنا پیتا۔ نجف خاں دے بر سر اقتدار آنے توں جتھے بوہت توں اختلافات پیدا ہوئے اوتھے شیعہ سنّی جھگڑا وی اپنے عروج نوں   پہنچا۔ اس دور وچ علما اہل سنت نوں   خاصی پریشانی و تکالیف دا سامنا کرنا پیتا، بالخصوص دو فعال ترین شخصیتاں یعنی شاہ ولی اللہ محدث دہلوی اورمیرزا مظہر دی خانقاہاں جو سنی طاقتاں دا مرکز تھاں، نجف خاں دے ظلم و ستم دا نشانہ بناں۔ شاہ ولی اللہ دی جائداد نوں   ضبط کرکے شاہ عبدالعزیز دہلوی تے شاہ رفیع الدین نوں   دہلی توں پاپیادہ کڈ دتا گیا۔ ہن دہلی وچ صرف مظہرکی ذات اقدس سنیاں دی داد رسی دے لئی باقی رہ گئی۔ بالآخر تہاناں   وی راستے توں ہٹانے دی منصوبہ بندی کیتی گئی۔
7 محرم 1195ھ نوں  جدوں کہ کچھ ای رات لنگھی سی، چند آدمیاں نے مظہر دے دروازے اُتے دستک دی۔ خادم نے جاکر عرض دی کہ کچھ لوک زیارت دے لئی آئے نیں  ۔ تساں   دی اجازت توں تن آدمی اندر آئے، انہاں وچوں اک ایرانی نژاد مغل وی سی۔ تساں   خوابگاہ توں نکل کر انہاں دے برابر کھڑے ہو گئے۔ مغل نے پچھیا کہ میرزا جان جاناں تساں   نیں  ، پس اس اُتے بدبخت ایرانی مغل نے طبانچہ دی گولی داغ دی جو تساں   دے دل دے بائاں طرف لگی۔ تساں   ناتوانی تے بڑھاپے دے باعث گر پئے تے قاتل فرار ہو گئے۔ لوگاں نوں   خبر ہوئی تو جراح نوں   بلایا گیا۔ صبح نجف خاں نے اک جراح نوں   بھیجیا تے کہیا کہ قاتل معلوم نئيں، اگر معلوم ہوگا تو قصاص جاری کیتا جائے گا۔ تساں   نے فرمایا اگر ارادہ الٰہیہ وچ شفا اے تو بہرصورت ہو جائے گی، دوسرے جراح دی ضرورت نئيں، اگر قاتل معلوم ہو جائے تو اساں   نے معاف کیتا تو وی معاف کردینا۔ قاتلانہ حملہ دے بعد تساں   تن روز زندہ رہے۔ اس حالت وچ اپنا ایہ شعر اکثر پڑھیا کر دے سن
بناکردند خوش رسمے بخاک و خون غلطیدن خدا رحمت کند ایں عاشقان پاک طینت را
صحراء
پاݨی د‏‏ی نایابی یا کمیابی دے باعث اوہناں علاقےآں وچ سبزا وی کم ہُندا اے یا بالکل نئيں ہُندا ۔ دُنیا دا 33 فیصد علاقہ صحراواں اُتے مشتمل ا‏‏ے ۔
مظہر جان جاناں
حضرت میرزا دی وفات
غرض کہ دس محرم نوں  جسنوں   شہادت دی رات کہیا جاندا اے، آپنے تن بار زور زور توں سانس لیا تے واصل بحق ہو گئے۔
تساں  دے خلیفہ ملیا نسیم دی خانقاہ واقع نور محل اوچ ریاست دیر صوبہ سرحد وچ ہن وی اوہ خون آلود کپڑے موجود نیں   جو تساں   نے شہادت دے وقت پہن رکھے سن۔ اس دے علاوہ اوہ خون آلود دھجیاں وی محفوظ نیں   جن توں حضرت دا خون پونچھا گیا سی۔
صحراء
دنیا دا سبھ تو‏ں وڈا صحرا صحرائے اعظم ا‏‏ے ۔
مظہر جان جاناں
حضرت میرزا دی وفات
تساں  دی تجہیز و تکفین تساں   دی اہلیہ محترمہ دی نگرانی وچ ہوئی۔ تہاناں   بی بی صاحبہ دی حویلی وچ جو چتلی قبر دہلی توں متصل سی دفن کیتا گیا۔ تساں   دے مزار مبارک جس چبوترے اُتے اے اسی اُتے تساں   دے نال سلسلہ نقشبندیہ دی تن تے عظیم ہستیاں وی محو خواب نیں  ، یعنی شاہ غلام علی، شاہ ابو سعید مجددی تے شاہ ابوالخیر مجددی۔ خانقاہ دے موجودہ جانشین مولانا زید ابوالحسن فاروق نے اس چبوترے اُتے 1980ء وچ اک شاندار گنبذ تعمیر کروایا اے۔
صحراء
گٹھ:صحرا گٹھ:جغرافیا
مظہر جان جاناں
لکھتاں
میرزا مظہر دی نہایت معروف زندگی سی، لیکن اس دے باوجود تساں  مطالعہ کتب وچ مصروف رہدے سن۔ مظہر دی جو لکھتاں ہن تک ملی نیں   اوہ ایہ نیں
1. دیوان مظہر (فارسی)
2. خریطہ جواہر (فارسی دے معروف تے غیر معروف شعرا دے کلام دا انتخاب)
3. مکاتیب دے مختلف مجموعے
4. مجموعہ اردو اشعار
5. متفرق تے مختصر نثری تحریراں
حوالے
گٹھ:1699 دے جم گٹھ:1781 دیاں موتاں گٹھ:احناف گٹھ:اردو شاعر گٹھ:اٹھارویں صدی دے اسلامی مسلم علما گٹھ:اٹھاریں صدی دے ہندوستانی شاعر گٹھ:برطانوی ہند دے اردو لکھاری گٹھ:بھارت وچ درگاہاں گٹھ:بھارتی اردو شاعر گٹھ:بھارتی صوفیاء گٹھ:بھارتی مرد شاعر گٹھ:بھارتی مسلم شخصیتاں گٹھ:دلی دیاں شخصیتاں گٹھ:دلی دے شاعر گٹھ:زیارات گٹھ:سترہویں صدی دے اردو مصنفین گٹھ:سنی صوفیاء گٹھ:صوفی شاعر گٹھ:فارسی زبان دے شاعر گٹھ:مغل دور دے اردو لکھاری گٹھ:نقشبندی صوفیاء گٹھ:ہندوستان وچ 1699 گٹھ:ہندوستان وچ 1781
بخش مرکزی شهرستان اسکو
ایہہ ایران دے صوبہ چڑھدا آذربائیجان دے   شہرستان اسکو  (ضلع) دی اک  تحصیل (فارسی چ بخش) اے ۔
حوالے
گٹھ:ایران گٹھ:ایران دیاں تحصیلاں گٹھ:جغرافیہ گٹھ:چڑھدا آذربائیجان دیاں تحصیلاں
ہوورڈ کاؤنٹی،نیبراسکا
ہوورڈ امریکی صوبے نیبراسکا دی اک کاؤنٹی اے۔
بخش مرکزی شهرستان اهر
ایہہ ایران دے صوبہ چڑھدا آذربائیجان دے   شہرستان اہر  (ضلع) دی اک  تحصیل (فارسی چ بخش) اے ۔
حوالے
گٹھ:ایران گٹھ:ایران دیاں تحصیلاں گٹھ:جغرافیہ گٹھ:چڑھدا آذربائیجان دیاں تحصیلاں
دائی پُݨاں
گبھݨ عورتاں دی دیکھ بھال تے اوہناں دا چِھلا کروݨ دے کم نوں دائی پُݨاں آکھیا جاندا اے تے ایہ کم کرن آلی عورت دائی ہُندی اے ۔ ایس پیشے نوں انگریزی وچ (Midwifery) آکھیا جاندا اے ۔
فلیمیری ٹکو-ٹکو
فلیمیری ٹکو-ٹکو ٹکو-ٹکو ٹبر دا اک ددپلانا اے۔
چک 41 فورڈواہ
چک 41  فورڈواہ ضلع بہاولنگر دی تصیل چشتیاں دا اک پنڈ اے ۔ ایہہ پنڈ دی بھوئیں نوں پانی بہاول فورڈ فیڈر نہر(جہڑی سلیمانکی ہیڈورکس توں پانی لے کے اپر بہاول نہر نوں دیندی اے) دی  دی فورڈواہ دسٹریبیوٹری جاں فورڈواہ نہر دیندی اے ،ایسے لئی اس پنڈ دے ناں نال فورڈواہ  لگدا اے ۔
تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ ضلع بہاولنگر چ تصیل چشتیاں چ وس رہیا اے ۔
جیفرسن کاؤنٹی،نیبراسکا
جیفرسن امریکی صوبے نیبراسکا دی اک کاؤنٹی اے۔
گٹھ:نیبراسکا دیاں کاؤنٹیاں
ضلع اجرستان
ضلع اجرستان افغانستان دے صوبہ غزنی دا اک ضلع اے جسدا راجگڑھ سنگر شہر اے ۔
گٹھ:افغانستان گٹھ:افغانستان دے ضلعے
باکرکوۓ
باکرکوۓ استمبول ترکی دا اک حصہ تے صوبہ استمبول دا اک ضلع اے۔
بارلے جوڑ
گٹھ:ترکی دے ضلعے گٹھ:ترکی دی انتظامی ونڈ
لاطینی لپی
200px|thumbnail|left|لاطینی لپی دا نمونہ لاطینی لپی (Latin script) یا رومن لپی، کلاسکی لاطینی حروف اتے اس دے ودھا تے مشتمل دنیا دا اک لکھن نظام ہے۔ ایہہ لہندیاں تے وچکارلیاں یورپی بولیاں وچوں بوہتیاں نوں تے دنیا دے کئی ہور حصےآں دیاں وی کئی بولیاں نوں لکھن دے طریقے دے روپ وچ استعمال کیتی جاندی اے۔ لاطینی لپی کسے وی لکھتی نظام لئی اکھر دی سبھ توں وڈی گنتی لئی بنیاد اے۔ ایہ قومانتری فونیٹک اکھراں (International Phonetic Alphabet) لئی وی مُڈھ اے۔ سبھ توں ودھ پرچلت 26 اکھر ISO (International Organization for Standardization) دی مول لاطینی حروف وچ موجود اکھر نیں۔
گٹھ:لپیاں گٹھ:لپی
میشا شفیع
میشا شفیع پاکستان دی اک سنگر، ماڈل تے اداکارہ اے ۔ اوہناں نے کئی فلماں وچ کم کیتا نے کوک سٹوڈیو دے پروگرام وچ گیت وی گائے ۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:موسیقی گٹھ:پاکستانی شخصیتاں گٹھ:زندہ لوک گٹھ:اداکاری گٹھ:گلوکارہ گٹھ:پنجابی گلوکار گٹھ:پنجابی گائیک گٹھ:گلوکار گٹھ:پنجابی شخصیتاں گٹھ:پنجابی لوک
ضلع قلعہ ذال
ضلع قلعہ ذال افغانستان دے صوبہ قندوز دا اک ضلع اے جسدا صدر مقام قلعہ ذال شہر اے ۔
گٹھ:افغانستان گٹھ:افغانستان دے ضلعے گٹھ:جغرافیہ گٹھ:صوبہ قندوز
سٹوکس کاؤنٹی
سٹوکس امریکی صوبے اتلا کیرولینا دی اک کاؤنٹی اے۔
بارلے جوڑ
گٹھ:اتلا کیرولینا دیاں کاؤنٹیاں گٹھ:اتلا کیرولینا
فوکس ٹکو-ٹکو
فوکس ٹکو-ٹکو ٹکو-ٹکو ٹبر دا اک ددپلانا اے۔
مالستان
مالستان افغانستان دے صوبہ غزنی دا اک شہر اے ، تے ضلع مالستان دا راجگڑھ اے ۔ کدی ایہہ شہر اک بازار سی ۔
ضلع ناری
ضلع ناری افغانستان دے صوبہ کنڑ دا اک ضلع اے جسدا صدر مقام ناری شہر اے ۔
گٹھ:افغانستان گٹھ:افغانستان دے ضلعے گٹھ:جغرافیہ گٹھ:صوبہ کنڑ
مالستان
Malestan
جانسن کاؤنٹی،نیبراسکا
جانسن امریکی صوبے نیبراسکا دی اک کاؤنٹی اے۔
گٹھ:نیبراسکا دیاں کاؤنٹیاں
ضلع جاغوری
ضلع جاغوری افغانستان دے صوبہ غزنی دا اک ضلع اے جسدا صدر مقام سنگ ماشہ شہر اے ۔
عبدالرحمان بیسواس
حوالے
گٹھ:1926ء دے جم گٹھ:بنگلہ دیش دے صدر گٹھ:بنگالی شخصیتاں گٹھ:بنگلہ دیش
بخش مرکزی شهرستان شبستر
ایہہ ایران دے صوبہ چڑھدا آذربائیجان دے   شہرستان شبستر  (ضلع) دی اک  تحصیل (فارسی چ بخش) اے ۔
حوالے
گٹھ:ایران گٹھ:ایران دیاں تحصیلاں گٹھ:جغرافیہ گٹھ:چڑھدا آذربائیجان دیاں تحصیلاں
ضلع ناوہ
ضلع ناوہ افغانستان دے صوبہ غزنی دا اک ضلع اے جسدا صدر مقام ناوہ شہر اے ۔
جنگلی ٹکو-ٹکو
جنگلی ٹکو-ٹکو ٹکو-ٹکو ٹبر دا اک ددپلانا اے۔
کیارنے کاؤنٹی،نیبراسکا
کیارنے امریکی صوبے نیبراسکا دی اک کاؤنٹی اے۔
سری کاؤنٹی، اتلا کیرولینا
سری امریکی صوبے اتلا کیرولینا دی اک کاؤنٹی اے۔
بارلے جوڑ
گٹھ:اتلا کیرولینا دیاں کاؤنٹیاں گٹھ:اتلا کیرولینا
بخش مرکزی شهرستان میانه
ایہہ ایران دے صوبہ چڑھدا آذربائیجان دے   شہرستان میانہ  (ضلع) دی اک  تحصیل (فارسی چ بخش) اے ۔
حوالے
گٹھ:ایران گٹھ:ایران دیاں تحصیلاں گٹھ:جغرافیہ گٹھ:چڑھدا آذربائیجان دیاں تحصیلاں
چک 42 فورڈواہ
چک 42  فورڈواہ ضلع بہاولنگر دی تصیل چشتیاں دا اک پنڈ اے ۔ ایہہ پنڈ دی بھوئیں نوں پانی بہاول فورڈ فیڈر نہر(جہڑی سلیمانکی ہیڈورکس توں پانی لے کے اپر بہاول نہر نوں دیندی اے) دی  دی فورڈواہ دسٹریبیوٹری جاں فورڈواہ نہر دیندی اے ،ایسے لئی اس پنڈ دے ناں نال فورڈواہ  لگدا اے ۔
تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ ضلع بہاولنگر چ تصیل چشتیاں چ وس رہیا اے ۔
نِمرت کھہیرا
نِمرت کھہیرا (جم اگست ۸, ۱۹۹۲, ضلع گرداس پور ) اک پنجابی گلوکارہ تے اداکارہ اے۔ اسدا پورا نام نمرتپال کور کھیڑا اے۔ اسنے اپنی سکولی سکھیا ڈی۔ اے۔وی۔ کالج بٹالا اتے بی۔اے۔ دی ڈگری ایچ۔ ایم۔ وی کالج جالندھر توں کیتی۔ ایہہ وائس آف پنجاب سیزن3 دی جیتو اے۔ اس دی پہچان اپنے گیت "عشقَ کچہری" راہیں بنی۔ اس نے بٹھنڈے وچ ہو رہے  سرس میلہ  وچ پیشکاری دتی۔
نمرت کھیڑا پنجابی بولی د‏‏ی موسیقی تے فلماں وچ اپنی اداکاری د‏‏ی وجہ تو‏ں مشہور نيں۔
نمرت نے ریڈیو مرچی موزک اوارڈ دے تیجے ایڈیشن دی میزبانی کیتی۔ اسنے اپنی فلم کیریئر دی شروعات 2017 وچ لہوریئے فلم رانہی کیتی، جس وچ اسنے امریندر گل دی بھین دا کردار نبھایا۔
نمرت خیرا اک پنجابی گائکہ اتے اداکارہ اے، جو اپنے گیتاں،'ایس پی دے رینک ورگی'، دبئی والے شیخ، سوٹ وعیرہ گیتاں لئی جانی جاندی اے۔