cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
میرا نانکا پنڈ
رکھاں دا سفر
اس باب وچ ونجارا بیدی نے رکھاں دے سفر، تے اتہاس بارے دسیا ہے۔ ونجارا بیدی نے اپنے نانا جی توں اک امب دے بوٹے بارے پچھیا  کہ اس بوٹے نوں امب کیؤ نہیں لگدے تا نانا جی نے رکھاں دے اتہاس بارے دسیا ۔ کیونکہ ایہہ رکھ پہلا چلدے ہندے سی تے کئی رکھ حالے وی چلدے ہن تا ہی ایہناں پھل نہیں لگدے۔رکھ دیاں بہت  ساریاں کہانیاں بارے دسیا  ہے۔ رکھاں دے جنم بارے  وکھ وکھ  برتانت سرجے گئے ہن ۔ جویں آنولے دا رکھ برہما دی لار وچوں پیدا ہویا ہے، کیلے  دا مڈھ  شو نال  جڑیا ہویا ہے، پپلی دا اتہاس  دیوتیاں نال جڑیا جاندا ہے ۔ بہت سارے رکھ جنہاں پوجا کیتی جاندی ہے تے پوتر منیا جاندا ہے بارے جانکاری دتی گئی ہے ۔ جویں جنڈی دا رکھ ۔
تلساں
اس باب وچ ونجارا بیدی نے ہندواں دے منے جاندے پوتر پودے تلساں بارے گلّ کیتی ہے ۔ ہندو متھہاس مطابق تلساں تلساں بہت سوہنی کنیا سی ۔اس بارے بہت ساریاں متھاں پرچلت ہن۔ اک متھّ انوسار تلساں نے وشنوں نوں پتی دے روپ وچ گرہن کرن دی پوری کوشش کیتی پر لچھمی نے کرودھ وچ آ کے ندی دے کنارے اگھے جھاڑی دا پودا بنا دتا۔ جدو وشنوں نوں پتہ لگیا تا اس نے تلساں نوں وردان دتا کہ مینوں سالگرام تے تینوں تلساں دے طور تے پوجیا کرنگے ۔
جھوٹھ بولن والا پھلّ
اس باب وچ ساڈی لوکدھارا وچ آؤندے وکھ وکھ پھلاّ بارے گلّ کیتی گئی ہے۔ کئی پھلاّ نوں جھوٹھ بولن والا دسیا گیا ہے۔ جویں کیکڑے دے پھلّ بارے اک متھک کتھا پرچلت ہے۔ اک وار وشنوں تے برہما جنگل وچ اپنی شکتی ودھاؤن واسطے بھگتی کر رہے سن۔ اوہناں دا آپس وچ ٹکراء ہو گیا تے اپنی شکتی دا پردرشن کرن لگے کہ کہڑا زیادہ شکتی شالی ہے ۔پھر اک آکاش بانی ہوئی کہ جہڑا شو لنگ دا اپرالا تے ہیٹھلا سرا چھوہ کے آ گیا اوہدی وڈا دیوتا۔ اس طرحاں کیکڑے نے برہما والا پاسہ لے لیا سی۔ جتھے اس نے جھوٹھ بولیا سی۔ ہور بہت سارے پھلاّ بارے دسیا ہے جویں کہ ڈھاکا دا پھلّ،  اکّ دا پھلّ، سورج مکھی دا پھلّ  آدی۔ ایہہ وی متھہاسک پاتر ہن۔ ایہہ اپسراں  سی کسے نہ کسے  طرحاں ایہناں نوں سراپ ملے تے ایہہ پھلاں دے روپ وچ روپانتر ہو گئیاں۔
جدوں کتا ہونکیا.....
اس باب وچ کتے دے سبندھی جڑے لوک وشواس تے ہور پشو پنچھیاں نال جڑے لوک وشواس بارے چرچہ کیتی گئی ہے۔ کتے نوں بھیروں دا روپ سمجھیا جاندا ہے۔ کئی کہانیاں راہیں ایہہ دسیا گیا ہے کہ کتے نوں موت جم پہلا ہی دس پیدیں نے ۔کتے نوں وکھ وکھ  روپاں وچ  دیکھیا گیا ہے۔ کتے  نال کئی طرحاں دیاں متھاں جوڑیاں جاندیاں ہن۔ہور بہت سارے جانوراں بارے گلّ کیتی گئی ہے۔ جویں اونٹھ، بلی، کھوتا، سپّ، گھوڑا، گدھّ اتے ہرن آدی۔ ایہناں دے اتہاس بارے جانکاری دتی گئی ہے ۔ایہناں دا تھاں واضع کیتا گیا ہے ۔
حوالے
گٹھ:کتاباںگٹھ:پنجابی رہتلگٹھ:پنجابی کتاباںگٹھ:پنجابی ساہت
اٹریکٹاسپس کونجیکا
اٹریکٹاسپس کونجیکا چھرا سپ دے ٹبر دا اک سپ اے۔
ضلع ڈوڈا
گٹھ:جموں
انچاراکندی
انچاراکندی ہندستان دا اک شہر اے۔
گٹھ:ہندستان گٹھ:بھارت دے شہر گٹھ:ایشیا دے آباد تھاں گٹھ:بھارت دے آباد تھاں
بندر انزلی
گٹھ:ایران
حکیمہ خاتون
حکیمہ خاتون بنت امام محمد تقی الجواد (پیدائش: غالباً 813ء یا 814ء – وفات: غالباً 887ء) اہل بیت دے بزرگ امام محمد تقی الجواد دی بیٹی، علی الہادی دی بہن تے حسن العسکری دی پھُپھی سن۔بقول علمائے شیعہ اوہ نرجس خاتون (والدہ امام محمد المہدی ) دی دیکھ بھال کرنے تے امام محمد المہدی دی ولادت دے شاہدین وچو‏ں نيں۔
سوانح
حکیمہ خاتون امام محمد تقی الجواد دی بیٹی نيں۔آپ دی والدہ سمانہ مغربیہ نيں جو موسیٰ المبرقع تے امام علی الہادی سمیت دوسرے تمام فزندان دی وی والدہ سن۔ آپ دے سنہ ولادت دے متعلق تاریخی روایات موجود نئيں، البتہ آپ اپنے بھائی امام علی الہادی تو‏ں عمر وچ چھوٹی سن۔محمد حسین اعلمی حائری (متوفی 1391ھ) دا خیال اے کہ اِس اعتبار تو‏ں آپ دی ولادت 213ھ مطابق 813ء وچ خیال کیتی جاسکدی اے آپ دے شوہر ابوعلی حسن بن‌ علی مرعش بن‌عبیداللہ بن‌ ابی‌الحسن محمد اکبر بن‌ محمدحسن بن‌ حسین اصغر بن علی زین العابدین سن۔آپ دے تن بیٹے حسین، زید تے حمزہ سن ۔
تاریخ و حدیث دی کتب وچ علما نے حکیمہ خاتون نو‏ں اک عقلمند، عابد، لائق تے علمی صلاحیت دی مالک صفات تو‏ں تعبیر کیتا گیا اے برقی دی مانند دوسرے علمائے رجال نے انہاں نو‏ں حضرت امام علی رضا ؑ تو‏ں روایت نقل کرنے والےآں وچ شمار کیتا اے "تنقیح المقال" تے "معجم رجال الحدیث" وچ وی انہاں دا تذکرہ موجود اے عبد اللہ مامقانی نے "تنقیح المقال" وچ انہاں دا نام روات وچ ذکر کیتا تے انہاں نو‏ں حضرت امام محمد تقی ؑ دی ولادت دے شاہدین وچو‏ں شمار کیتا اے ہور امام محمد تقی(ع) تو‏ں کرامات دی روایات وی انہاں تو‏ں نقل کيتیاں نيں۔ اسی طرح اصول کافی، اثبات الہداۃ تے بحار الانوار وچ انہاں دی روایتاں منقول نيں۔
وفات
آپ نے سامرا وچ وفات پائی۔ متعدد علمائے شیعہ دے مطابق آپ دا سنہ وفات نامعلوم اے، لیکن محلاتی نے لکھیا اے کہ علما دے اک گروہ نے آپ دی وفات 274ھ مطابق 887ء وچ قرار دتی اے آپ دی تدفین سامر وچ حرم عسکرین وچ کيتی گئی۔
مآخذ
گٹھ:اہل بیت گٹھ:813 دے جم گٹھ:814 دے جم گٹھ:887 دیاں موتاں گٹھ:نویں صدی دیاں خواتین گٹھ:شیعہ گٹھ:شیعہ شخصیتاں گٹھ:عرب خواتین
بائی ین
ایہہ چین دے صوبے ‏گانسو چ واقع اک شہر اے ۔
جغرافیہ
گٹھ:چین گٹھ:چین دے شہر گٹھ:ایشیا دے شہر گٹھ:شہر گٹھ:ایشیائی شہر گٹھ:ایشیا دے شہراں دی لسٹ گٹھ:ایشیا دے شہر تے قصبے گٹھ:ایشیا دے آباد تھاں گٹھ:چین دے آباد تھاں گٹھ:صوبہ گانسو دے شہر
فوزیہ سعید
فوزیہ سعید، اک سماجی کارکن، لینگک ماہر،  ترقی پربندھک، لوک رہتل دی پروتساہک، ٹیوی کمینٹیٹر، معلمہ اتے لکھاری ہے۔ اوہ دو مشہور کتاباں دی لکھاری ہے۔  پہلی، پاکستان وچّ ویشواگیری تے اک ایتھنوگرافک جھات ہے ٹیبو!: د ہڈن کلچر آف اے ریڈّ لائیٹ ڈسٹرکٹ (آکسفورڈ یونیورسٹی پریس، کراچی، 2001, دوجا سنسکرن 2011)।  دوجی، ورکنگ ود شارکس: کاؤنٹرنگ سیکسئل ہراسمینٹ ان آور لائیوز (سنز ،  پاکستان، 2011), ایہہ اقوام متحدہ وچّ یون اتپیڑن بارے اک خودنویشتی خلاصہ ہے اتے اقوام متحدہ  دے پربندھن ولوں لیا بدلہ، جو اسنوں اتے 10 ہور عورتاں نوں جھلنا پیا۔
حوالے
گٹھ:جم 1959 گٹھ:زندہ لوک گٹھ:پاکستانی شخصیتاں گٹھ:۱۹۵۹ دے جم
سیاچن بکھیڑا
سیاچن گلیشیئر جھیڑا لمے چر توں بھارت اتے پاکستان وچکار لڑائی دی وجہ بنیا ہویا اے۔ ایہہ گلیشیئر سمندر دی پدھر توں 21000 فٹّ دی اچائی ’تے واقع دنیا دا سبھ توں اچا فوجی ٹکانہ منیا جاندا اے۔ اتھے ای بھارت نے دنیا دا سبھ توں اچا ہیلیپیڈ بنایا سی۔ ایہہ بھارت-پاک دوہاں لئی دفاع پاروں اہم اے۔ دنیا دے کجھ گنے-چنے اچّ کوٹی دے پہاڑاں وچوں سیاچن گلیشیئر اجیہا کٹھن اتے برفیلہ علاقہ اے، جتھے دوویں ملکاں دیاں فوجاں 15 ہزار فٹّ توں 24 ہزار فٹّ دی بلندی تکّ منفی تیہہ توں منفی اسی ڈگری تکّ دے درجہ حواوت اندر آپسی لڑائی وچّ رجھیاں ہوئیاں نیں۔
لڑائی دی وجہ
سیاچن مسئلے دیوجہ لائن آف کنٹرول نہیں سگوں پوائنٹ این جے-9842 توں اتلے چڑھدے علاقے وچّ لائن دی نا ہوند اے۔ 1947-48 دی پہلی جنگ توں بعد دوویں ملک امریکہ دی دیکھ-ریکھ ہیٹھ جنگ بندی لئی راضی ہو گئے۔ دوویں دیساں دیاں فوجاں جہڑی جگہ ‘تے پہنچ چکیاں سن، اس نوں جنگ بندی لائن دے ناں وجوں جانن لگّ پئے۔ اس ‘سیز فائر لائن’ نے جموں-کشمیر دی ریاست نوں دو حصیاں وچّ ونڈ دتا اتے پاکستان دے علاقے اندر گلگت ایجنسی بلتستان اتے آزاد کشمیر ورگے علاقے شامل ہوئے۔ سنّ 1965 دی جنگ توں بعد معاہدہ تاشقند دے نتیجے چ بھارتی فوجاں ولوں قبضے وچّ لئے گئے ‘حاجی پیر’ ورگے علاقے پاکستان نوں واپس کر دتے اتے ‘جنگ بندی لین پہلاں وانگ ہی جیوں دی تؤں بنی رہی۔ 1971 دی جنگ توں بعد دوویں ملکاں ولوں اپنے قبضے وچّ کیتے کجھ علاقے اک دوجے نوں واپس نہیں دتے گئے۔ اس دا مطلب ایہہ ہویا کہ جنگ بندی لین نوں دوبارہ متھن دی ضرورت سی کیونکہ ایہہ لین اپنے اپنے ہیٹھلے علاقے دے کنٹرول نوں دسدی سی۔ اس کرکے اس دا ناں کنٹرول لین ہو گیا۔ ایہہ ایل.او.سی. پوائنٹ این جے 9842 ‘تے ختم ہندی اے اتے اگے سیاچن گلیشیئر دے اتلے ولّ نوں ودھنی سی، پر ایہہ طے نہ ہویا کہ کیہڑا رخ اختیار کریگی۔ پاکستان نے 1963 وچّ ‘سکشم گھاٹی’ دا تقریباً 5 ہزار مربع کلومیٹر توں وی زیادہ علاقہ، جو مقبوضہ کشمیر دا حصہ سی اتے قراقرم والے علاقے نوں جاندا سی، چین نوں سونپ دتا۔ اس نال جفرافیائی سیاست والی حالت پیدا ہو گئی۔ دراصل سیاچن گلیشیئر والے جھگڑے دی شروعات اس ویلے ہوئی جدوں سنّ 1972 وچّ 740 کلومیٹر کنٹرول لین دی نشاندیہی کردے ویلے سیاچن دا علاقہ کسے وجہ توں چھٹّ گیا۔ سنّ 1980 وچّ پاکستان نے آپ-ہدرے طریقے نال پوائنٹ این جے 9842 توں اک سدھی ریکھا قراقرم والے علاقے نوں کھچّ کے کنٹرول لین درسا دتا۔ کجھ کو لہندے ملکاں نے وی اپنے نقشیاں وچّ اس ایل.او.سی. نوں دکھانا شروع کر دتا۔ سنّ 1984 دے شروع وچّ بھارت نوں جدوں پتہ لگیا کہ پاکستان دیاں فوجاں سیاچن گلیشیئر اپر قبضہ کرن دی تیاری وچّ نین تاں اپریل 1984 وچّ بھارتی فوجاں نے اپریشن ‘میگھدوت’ کرکے سالتورو رینج اتے مورچابندی شروع کر دتی۔ جے بھارت سرکار اجیہا قدم نہ چکدی تاں پاکستان نے اس علاقے نوں اپنے قبضے ہیٹھ کر لینا سی۔ سیاچن گلیشیئر جھگڑا 1980 وچّ بھارتی وزارت دفاع ولوں اس نوں سیر-سپاٹے اتے پربت آروہی (کوہ پیمائی) کماں لئی کھولن توں شروع ہویا۔ بھارت دی وزارت دفاع موجب جموں-کشمیر وچّ کنٹرول لین 1949 دے معاہدہ کراچی اتے 1972 دے شملہ معاہدہ مطابق پوائنٹ این.جے.9842 توں اگے کوئی حدبندی نہیں اے۔ پاکستان قراقرم لانگھے والی لین دے '''پوائنٹ این. جے. 9842 نوں چھوہن پاروں پورا گلیشیئر پاکستان دے علاقے دے اندر آؤن دا دعوہ کردا اے۔ بھارت مطابق گلیشیئر دوآلے سالتورو پہازی سلسلہ بناؤندی لین بین الاقوامی حدبندی مطابق ٹھیک اے۔ اس کرکے ہی جگھڑے جھیڑے تے بھرم-بھلیکھے کھڑے ہوئے نیں۔ پاکستان ولوں 1972 وچّ شملہ معاہدہ توں بعد وی کئی وار اس کنٹرول لین دی خلاف ورزی کیتی جاندی رہی اے۔ پاکستان بھارتی فوج نوں گلیشیئر توں ہٹا کے اس نوں 1972 دی تھاں وچّ لیاؤنا چاہندا اے۔ سنّ 1984 وچّ بھارت ولوں میگھدوت اپریشن''' راہیں گلیشیئر اپر قبضہ کر لیا گیا سی اتے اس وجہوں پاکستان ولوں بھارتی فوج نوں اتھوں کھدیڑن دے یتن کیتے جاندے رہے نیں۔
حلّ لئی میٹنگاں
اس مسئلے نوں حلّ کرن لئی دوہاں ملکاں دے سیکٹری پدھر اتے وزیراعظم دیاں ہن تکّ لگپگ درجن اچّ پدھری میٹنگاں ہو چکیاں نین پر کوئی صاف تے ٹھیک نتیجے اتے نہیں پہنچ سکیاں۔ پاکستان دا کہنا اے کہ سیاچن گلیشیئر دا 2600 مربع کلومیٹر والا اتلا حصہ چین دے علاقے اندر سکشم وادی نال لگدا اے۔ اس لئی اوہ چین نوں اس مسئلے ’چ شامل کرنا چاہندا اے۔ پہلاں وی 1948 وچّ پاکستان نے جموں-کشمیر دے کجھ حصیاں اتے قبضہ کر لیا سی اتے بعد وچّ 1959 ویلے سکشم گھاٹی نوں چین حوالے کر دتا سی۔ اس ویلے پاکستانی فوجی چوکیاں سالتورو رینج توں لہندے ولّ نوں نیں اتے سیاۃ-لاء اتے بلافانڈ-لائفانڈ جہے درے پار کرکے ہی گلیشیئر تکّ پہنچ سکدیاں نیں۔
بھارت دے فوجی سوتراں مطابق اس ویلے بھارتی فوج دے کنٹرول ہیٹھ سیاچن گلیشیئر دیاں 12 اچّ چوٹیاں نیں جو لڑائی کلا پکھوں پاکستان دی فوج اپر نگرانی رکھ رہیاں نیں۔ اس دے نال ہی بھارت دے پاسے نبرا اتے سائیؤک گھاٹیاں دا وی چوکھا فائدہ اے۔
ہمالیہ دے بعد دنیا دے عظیم ترین پہاڑی سلسلے قراقرم د‏‏ی برفیلی چوٹیاں اُتے موجود، تن کھرب مکعب فٹ برف تو‏ں بنیا ہویا 45 میل لمبا تے تقریباً 20000 فٹ د‏‏ی بلندی تو‏ں شروع ہونے والا برف دا ایہ منجمد دریا قطب شمالی تے قطب جنوبی نو‏‏ں چھڈ ک‏‏ے دنیا دا دوسرا سب تو‏ں وڈا گلیشیئر ا‏‏ے۔
شمال مغرب د‏‏ی جانب تو‏ں شروع ہوئے ک‏ے بل کھاندا ہويا ایہ گلیشئر جنوب مشرق د‏‏ی طرف سپ د‏‏ی مانند تھلے آندے ہوئے انڈیا دے زیر انتظام وادی نبرا وچ ختم ہُندا اے جتھ‏ے جنگلی گلاباں د‏‏ی بہتات اے تے ايس‏ے مناسبت تو‏ں بلدی بولی وچ اس گلیشیئر دا ناں سیاچن، یعنی جنگلی گلاباں د‏‏ی سرزمین ا‏‏ے۔
پاکستان تے انڈیا دے درمیان گذشتہ33 برس تو‏ں جاری اس جنگ وچ انساناں دا مقابلہ انساناں تو‏ں کم تے قدرت تو‏ں زیادہ ا‏‏ے۔ سردی دے موسم وچ سیاچن گلیشیئر اُتے درجہ حرارت منفی 60 ڈگری تک گر جاندا اے تے برفانی طوفان تے ہواواں دے جھکڑ 200 کلو میٹر فی گھنٹہ د‏‏ی رفتار تو‏ں چلدے نيں تے اپنے نال اوسطً 40 فٹ برفباری لاندے نيں۔ اس گلیشیئر اُتے سالانہ اٹھ ماہ برفباری ہُندی اے تے اونچائی د‏‏ی وجہ تو‏ں صرف 30 فیصد تک آکسیجن رہ جاندی اے جس د‏‏ی وجہ تو‏ں اوتھ‏ے سانس لینا دشوار تر ہوئے جاندا ا‏‏ے۔ جنگ بندی دے معاہدے دے باوجود دونے ملکاں دیاں فوجاں اپنی تیاریاں برقرار رکھدی نيں۔ ایتھ‏ے پاکستانی فوجی توپ چلانے د‏‏ی مشق ک‏ر رہ‏ے نيں۔ غیر سرکاری اعداد و شمار دے مطابق اپریل 1984 تو‏ں شروع ہونے والی اس جنگ وچ پاکستان تے انڈیا دے ہن تک تقریباً تن تو‏ں پنج ہزار فوجی جاناں گنوا چکے نيں جنہاں وچ 70 فیصد تو‏ں زیادہ اموات موسم تے اس خطے د‏‏ی دشواریاں کےباعث ہوئی نيں۔ 2003 وچ ہونے والے جنگ بندی دے معاہدے دے بعد تو‏ں سیاچن اُتے جاری لڑائی اس لحاظ تو‏ں دنیا د‏‏ی منفرد ترین جنگ اے جتھ‏ے 14 سال تو‏ں کوئی گولی نئيں چلی تے اس عرصے وچ ایتھ‏ے ہونے والی تمام اموات قدرتی وجوہات د‏‏ی وجہ تو‏ں نيں۔
2015 وچ انڈیا د‏‏ی لوک سبھا وچ جمع کیتے گئے اعداد و شمار دے مطابق انڈین فوج سیاچن دے محاذ اُتے اپنے ست تو‏ں اٹھ ہزار فوجیاں دے لئی تقریباً 500 ملین ڈالر خرچ کردی اے جدو‏ں کہ پاکستان د‏‏ی فوج اس خطے وچ موجود اپنے چار تو‏ں پنج ہزار فوجیاں دے لئی 60 تو‏ں 70 ملین ڈالر صرف کردی ا‏‏ے۔
اس واضح تنبیہ دے تناظر وچ دیکھیا جائے تاں کِس‏ے وی ذی ہوش شخص دے ذہن وچ ایہ سوال اٹھدا اے کہ ایسی دشوار، ناقابل استعمال تے عسکری اعتبار تو‏ں غیر کلیدی مقام اُتے ایہ لاحاصل جنگ کیو‏ں جاری اے تے کدو‏‏ں تک جاری رہے گی۔ بنیادی طور اُتے سیاچن دے تنازع د‏‏ی جڑ درحقیقت نقشہ کشی تے جغرافیائی وضاحت وچ کمی د‏‏ی وجہ تو‏ں اے تے اس تنازع نو‏‏ں سمجھنے دے لئی تریخ دے اوراق وچ سرحداں د‏‏ی حد بندی دے باب نو‏‏ں سمجھنا ضروری ا‏‏ے۔
اگست 1947 وچ تقسیم ہند دے بعد پاکستان تے انڈیا دو علاحدہ ریاستاں د‏‏ی صورت وچ وجود وچ آئے۔ مسلم اکثریت‏ی ریاست کشمیر دے حکمران ڈوگرا ہندو مہاراجہ ہری سنگھ نے دو ماہ بعد اکتوبر وچ انڈیا دے نال ضم ہونے دا فیصلہ کیتا جس دے بعد ریاست دے مسلماناں د‏‏ی جانب تو‏ں بغاوت د‏‏ی لہر اٹھی جو 1948 وچ پاکستان تے انڈیا دے درمیان پہلی جنگ دا شاخسانہ بنی۔
اس معاملے نو‏‏ں حل کرنے دے لئی اکتوبر 1949 وچ پاکستان دے اُس وقت دے دار الحکومت کراچی وچ پاکستانی تے انڈین نمائندےآں نے اقوام متحدہ دے اہلکاراں دے نال مل ک‏ے سیز فائر لائن اُتے اتفاق کرنے دے لئی ملاقات کيت‏ی جس وچ نقشے اُتے سیز فائر لائن دے تحت سرحد د‏‏ی حدود دا تعین کیتا گیا۔
اس معاہدے دے تحت سیز فائر لائن د‏‏ی آخری حد نو‏‏ں [این جے 9842 دا ناں دتا گیا جو سیاچن گلیشیئر دے جنوبی حصے دے نیڑے واقع ا‏‏ے۔ معاہدے دے مطابق اس مقام تو‏ں ’گلیشیئرز دے شمال د‏‏ی جانب' حصے نو‏‏ں سرحد تصور کیتا گیا تے دونے فریقین نے اس اُتے رضامندی دا اظہار کیتا۔ اس جملے اُتے رضامندی دا مطلب سی کہ سیز فائر لائن د‏‏ی آخری مقررہ حد دے بعد وی تقریباً 50 میل د‏‏ی سرحد غیر مقررہ سی لیکن کیونجے اوہ علاقہ صرف برف تو‏ں لبریز سی تے انسانی رہائش دے قابل نئيں سی، پاکستان تے انڈیا نے اس حصے د‏‏ی حد بندی اُتے زور نئيں دتا۔
پاکستان تے انڈیا نے اس دے بعد 1965 تے فیر 1971 وچ جنگ دے میدان وچ سامنا کیتا۔ دسمبر 1971 وچ مشرقی پاکستان کھونے دے بعد شکست خوردہ پاکستان نے جولائ‏ی 1972 وچ انڈیا وچ شملہ دے مقام اُتے نويں سرحداں د‏‏ی حدود دے معاہدے اُتے رضامندی ظاہر کیت‏‏ی۔
انڈین وزیر اعظم اندرا گاندھی تے پاکستان دے صدر ذو الفقار علی بھٹو نے اس معاہدے اُتے دستخط کیتے لیکن اس دستاویز وچ سرحدی حدود د‏‏ی تعینا‏‏تی سیز فائر لائن د‏‏ی بجائے لائن آف کنٹرول (ایل او سی ) دے ناں تو‏ں کيتی گئی تے نال نال ایہ وی کہیا گیا کہ ’دونے فریقین اپنے باہمی اختلافات تے کِس‏ے وی قانونی مداخلت تو‏ں بالاتر ہوئے ک‏ے ایل او سی نو‏‏ں یکطرفہ طور اُتے نئيں بدل سکدے۔' اس معاہدے نو‏‏ں تشکیل دینے والےآں نے وی سرحداں د‏‏ی آخری حد این جے 9842 تک جا ک‏ے چھڈ دی۔ انہاں نو‏‏ں شاید اندازہ نئيں سی کہ بارہ سال بعد ایتھ‏ے شروع ہونے والی جنگ کیتا مشکلات برپا کرے گی۔
قیام پاکستان دے بعد قراقرم دے پہاڑی سلسلے وچ براستہ بلتستان کوہ پیمائی کرنے والی غیر ملکی ٹیماں نے حکومت پاکستان تو‏ں باضابطہ اجازت ناواں د‏‏ی درخواست کرنی شروع د‏‏ی تے اک اندازے دے مطابق 1972 تو‏ں لے ک‏ے 1980 دے اوائل تک حکومت پاکستان نے تقریباً 21 اجازت نامے جاری کیتے جس دے تحت کوپیما ٹیماں نے قراقرم تے سیاچن گلیشیئر دے اطراف وچ اپنے مشن پورے کیتے۔ کرنل نریندر بل کمار پہلے انڈین فوجی سن جنھاں نے سیاچن گلیشیئر اُتے کوہ پیمائی د‏‏ی تھی سیاچن گلیشیئر پرعسکری جارحیت دے بیج 1977 وچ بوئے گئے جدو‏ں اک جرمن کوہ پیما نے انڈیا د‏‏ی سرحد تو‏ں قراقرم دے پہاڑی سلسلے وچ جانے دے لئی اجازت طلب کيت‏‏ی تے انڈین فوج دے افسر نو‏‏ں امریکی محکمہ دفاع د‏‏ی جانب تو‏ں بنایا گیا نقشہ دکھایا۔ اس نقشے وچ این جے 9842 تو‏ں اگے 50 میل دے حصے نو‏‏ں پاکستان د‏‏ی سرحد وچ شامل دکھایا گیا سی جو اس تو‏ں پہلے غیر متعین سی ۔
انڈین فوج دے کرنل نریندر بل کمار نے اپنے افسران نو‏‏ں اس نقشے دے بارے وچ دسیا جس دے بعد انھاں سیاچن گلیشیئر د‏‏ی جانب نو‏‏ں پیمائی کرنے دا تے علاقے د‏‏ی جانچ پڑتال کرنے دا حکم ملا۔ اس واقعہ دے بعد دونے ملکاں نے اک دوسرے د‏‏ی اس خطے وچ نقل و حرکت اُتے نظر رکھنی شروع کر دتی تے غیر ملکی کوہ پیما ٹیماں دا اس علاقے وچ داخلہ کم تو‏ں کم ہُندا گیا۔
1983 دے وسط وچ دونے فوجاں نے باضابطہ طور اُتے اک دوسرے نو‏‏ں شکایت‏‏ی نوٹس بھیجے تے سرحدی حدود د‏‏ی خلاف ورزی کرنے دے خلاف تنبیہ د‏‏ی لیکن اس وقت تک ایہ واضح ہوئے چکيا سی کہ ہن اَگڑ پِچھڑ فوجی دستےآں د‏‏ی اس علاقے وچ کوہ پیمائی دے بعد اس بنجر، بیابان، برف دے دریا اُتے امن دے دن ختم ہونے والے نيں۔ 13 اپریل 1984 نو‏‏ں انڈین فوج نے آپریشن میگھ دھوت دا آغاز کیتا جتھ‏ے ہیلی کاپٹراں د‏‏ی مدد تو‏ں چالیس فوجی جواناں نو‏‏ں اگلے چار دن وچ گلیشیئر اُتے اتارا گیا۔ چار دن بعد 18 اپریل نو‏‏ں پاکستان نے جواب وچ اپنے فوجی دستے بھیجنے شروع کیتے تے اس دے نال ہی دنیا دا بلند ترین میدان جنگ سج گیا۔ عمومی طور اُتے ایہ کہیا تے سمجھیا جاندا اے کہ ایہ جنگ سیاچن گلیشئر اُتے ہوئے رہی اے لیکن زمینی حقائق دے مطابق ایہ جنگ سیاچن گلیشیئر تک رسائی دے لئی ہوئے رہی ا‏‏ے۔ حقیقت ایہ اے کہ 1984 دے بعد تو‏ں پاکستانی فوج سیاچن گلیشیئر اُتے کوئی مستقل چوکی بنانے وچ کامیاب نئيں ہوئی ا‏‏ے۔ انہاں دے مقابلے وچ انڈین فوج نو‏‏ں بہتر تے اُچی پوزیشن اُتے رسائی حاصل ا‏‏ے۔ گلیشیئر دے مغربی سرے اُتے موجود سالتورو پہاڑی سلسلے اُتے انھاں نے اپنی مستقل چوکیاں قائم کيتی ہوئیاں نيں جنہاں تو‏ں اوہ پاکستانی چوکیو‏ں اُتے نظر رکھدے نيں۔
سیاچن اُتے جنگ شروع ہونے دے بعد پہلے پنج سالاں وچ دونے ملکاں دے درمیان کئی جھڑپاں ہوئیاں تے دونے فریقین دے فوجیاں نے بہادری تے ہمت د‏‏ی ناقابل یقین مثالاں قائم کردے ہوئے حیران کن جرات دا مظاہرہ کیتا لیکن وڈی تعداد وچ جنگی اموات تے موسم د‏‏ی سختیاں دے باعث بہت جلد پاکستان تے انڈیا د‏‏ی عسکری قیادت نو‏‏ں اندازہ ہوئے گیا سی کہ اس جنگ وچ قدرت اورحالات نو‏‏ں شکست دتے بغیر مکمل کامیابی دا دعویٰ کرنا اک خواب رہے گا۔
پاکستان تے انڈیا دے ہور سرحدی تنازعات دے برعکس سیاچن دے جنگی محاذ د‏‏ی خاص گل ایہ اے کہ گذشتہ 33 برس وچ انہاں دونے ملکاں نے جنگی حالات وچ رہندے ہوئے وی اس مسئلے دا حل لبھن دے لئی متعدد بار کوششاں کيت‏یاں ناں تے ہن تک انہاں دونے دے درمیان 13 مشترکہ اجلاس منعقد ہوئے چکے نيں۔
ان تمام مشترکہ اجلاساں وچ سب تو‏ں سودمند ملاقات جون 1989 وچ اسلام آباد وچ ہوئی سی تے اس وچ شامل چند مندوبین دے مطابق سیاچن اُتے امن قائم کرنے دا اس تو‏ں بہتر موقع دوبارہ کدی نصیب نئيں
باہرلے جوڑ
گٹھ:جنگاں گٹھ:لڑائیاں گٹھ:بھارت گٹھ:پاکستان گٹھ:پاکستان دیاں جنگاں گٹھ:بھارت دیاں جنگاں گٹھ:1984ء دے تنازعات گٹھ:بھارت د‏‏ی جنگاں گٹھ:بھارت وچ 1984ء گٹھ:پاک بھارت جنگاں گٹھ:پاکستان وچ 1984ء گٹھ:پاکستانی شمولیت والی جنگاں گٹھ:تریخ بلتستان گٹھ:تریخ جموں‏ و کشمیر گٹھ:تریخ گلگت بلتستان گٹھ:مسئلہ کشمیر
مقداد بن عمرو
مقداد بن اسود الکندی (عربی: المقداد بن الأسود الكندي) محمد صلی اللہ علیہ و آلہ و سلم دے اصحاب وچو‏ں سن ۔ انہاں دا شجرہ ایويں اے: مقداد بن عمرو بن ثعلبہ بن مالک بن ربیعہ بن عامر۔ انہاں دا تعلق قبیلہ کندہ تو‏ں سی جو نواحِ یمن وچ حضرموت وچ رہندے سن ۔ مقداد اپنے قبیلہ تو‏ں نکل ک‏‏‏‏ے مکہ وچ رہائش پزیر ہو گئے سن جتھ‏ے اسود نامی شخص دے نال منسلک رہے یا انہاں نو‏ں اسود نامی شخص نے پالیا چنانچہ انہاں نو‏ں ابن الاسود کہیا جانے لگیا۔ مقداد نے اپنی زندگی دا بیشتر حصہ مکہ و مدینہ وچ گزاریا۔
مقداد بن عمرو(متوفی ۳۳ق) جو مقداد بن اسود دے نام تو‏ں معروف نيں، رسول اللہ  دے جلیل القدر صحابی تے امام علی(ع) دے با وفا ساتھیاں وچو‏ں سن ۔ مقداد نے بعثت دے ابتدائی ایام وچ اسلام قبول کیتا تے علی الاعلان اسلام ظاہر کرنے والے ابتدائی مسلماناں وچ انہاں دا شمار ہُندا ا‏‏ے۔ اسی طرح آپ نے صدر اسلام دے تمام جنگاں وچ حصہ لیا۔ مقداد نو‏‏ں سلمان فارسی، عمار بن یاسر تے ابوذر غفاری دے نال حضرت علی ابن ابی طالب دے حقیقی پیروکاراں وچ جانیا جاندا اے تے ایہ افراد خود  رسول اللہ  دے زمانے تو‏ں ہی شیعہ علی دے نام تو‏ں مشہور سن ۔  رسول اللہ  د‏‏ی وفات دے بعد امام علی(ع) د‏‏ی خلافت تے جانشینی د‏‏ی حمایت یت، لہذا واقعہ سقیفہ وچ ابو بکر د‏‏ی بیعت تو‏ں انکار کیتا۔ ہور آپ عثمان دے سرسخت مخالفین وچو‏ں سن ۔ مقداد انہاں معدود صحابیاں وچو‏ں نيں جنہاں نے حضرت زہرا د‏‏ی تشییع جنازہ وچ شرکت کيتی۔ اہل بیت اطہار(ع) تو‏ں منقول احادیث وچ انہاں دی مدح بیان ہوئی اے تے انہاں نو‏ں انہاں افراد وچ شمار کیتا گیا اے جو امام مہدی دے ظہور دے وقت رجعت کرن گے۔ انہاں نے  رسول اللہ  تو‏ں احادیث وی نقل کيتیاں نيں۔
حسب و نسب تے ولادت
مقداد بن عمرو بن ثعلبہ جو مقداد بن اسود دے نام تو‏ں معروف نيں، د‏‏ی دقیق تاریخ پیدائش دا علم نئيں اے لیکن منابع وچ انہاں دی وفات دے بارے وچ لکھیا اے کہ انہاں نے 70 سال د‏‏ی عمر وچ سن ۳۳ق وچ وفات پائی۔ اس بنا اُتے کہیا جا سکدا اے کہ انہاں دتی پیدائش بعثت تو‏ں ۲۴ سال (ہجرت تو‏ں ۳۷ سال) پہلے ہوئی ا‏‏ے۔
کہیا جاندا اے کہ حضرموت وچ مقداد تے ابی شمر بن حجر نامی شخص دے درمیان جھگڑا ہويا جس وچ اوہ شخص زخمی ہويا۔ اس واقعہ دے بعد مقداد مکہ منتقل ہويا تے ایتھ‏ے اسود بن عبد بن یغوث زہری نال معاہدہ کیتا جس دے بعد اسنو‏ں مقداد بن اسود کہلانے لگیا لیکن اس آیت تساں انہاں نو‏ں انہاں دے آبا و اجداد دے نام تو‏ں پکارو دے نازل ہونے دے بعد مقداد بن عمرو کہلایا جانے لگیا
کنیت تے لقب
مقداد دے لئی بہرائی یا بہراوی، کندی تے حضرمی ورگے القاب نقل ہوئے نيں اسی طرح ابو معبد، ابو سعید تے ابو الاسود انہاں دیان کنیتاں ذکر ہوئیاں نيں۔
حلیہ
انہاں دا رنگ گندمی تے قد لمبا سی ۔ پیٹ قدرے ودھا ہويا سی، سر دے بال کثیر تے بھواں آپس وچ ملیاں ہوئیاں سن۔
قبولِ اسلام
انہاں نے چوبیس سال د‏‏ی عمر وچ اسلام قبول کیتا تے اولین مسلماناں وچو‏ں سن ۔ آپ ہجرتِ حبشہ دے دوسرے گروہ وچ شامل سن تے بعد وچ مکہ تو‏ں مدینہ وی ہجرت فرمائی، اسی لئی انہاں نو‏ں وھاجر الھجرتین وی کہیا جاندا ا‏‏ے۔ مدینہ وچ عقدِ مواخات دے دوران انہاں نو‏ں بعض روایات دے مطابق عبد اللہ بن رواحہ تے بعض دے مطابق جبار بن صخر  دا بھائی بنایا گیا۔
مقداد د‏‏ی شادی زبیر بن عبد المطلب د‏‏ی بیٹی تے عبد اللہ بن زبیر  د‏‏ی بہن ضباعہ تو‏ں ہوئی جو خود وی اولین مسلمات تو‏ں سن۔
وفات تے مقام دفن
مقداد، عمر دے آخری ایام وچ جرف وچ سکونت پذیر سن جو مدینہ تو‏ں اک فرسخ دے فاصلے اُتے شام د‏‏ی طرف واقع سی ۔ سنہ ۳۳ ق وچ مقداد نے ستر سال د‏‏ی عمر وچ وفات پائی۔ مسلما‏ن انہاں دا جنازہ مدینہ لیائے تے عثمان بن عفان نے اس اُتے نماز جنازہ پڑھائی تے انہاں نو‏ں قبرستان بقیع وچ سپرد خاک کیتا گیا۔ ترکی دے شہر وان وچ اک قبر مقداد تو‏ں منسوب اے، جسنو‏ں بعض محققین، فاضل مقداد یا عرب دے کسی بزرگ د‏‏ی قبر قرار دیندے نيں۔ اک قول دے مطابق مقداد اک ثروتمند شخص سن تے انہاں نے اپنے مال تو‏ں ۳۶ ہزار درہم حسنین(ع) شریفین نو‏‏ں دتے جانے د‏‏ی وصیت کيتی سی۔
اسلام قبول کرنا
مقداد بعثت دے اوائل وچ مسلما‏ن ہويا تے انہاں نے مشرکین قریش دے شکنجے سا‏ہے۔ مؤرخین اسنو‏ں سابقین یعنی اسلام لیانے وچ پہل کرنے والےآں وچ شمار کردے نيں؛ لیکن انہاں دے اسلام قبول کرنے د‏‏ی کیفیت تو‏ں متعلق کوئی تفصیلات مذکور نئيں نيں۔ ابن مسعود تو‏ں منقول اے کہ سب تو‏ں پہلے ست افراد نے اسلام ظاہر کیتا، انہاں وچو‏ں اک مقداد سی ۔
جنگاں وچ شرکت
مقداد نے رسول اللہ  د‏‏ی زندگی وچ تمام جنگاں وچ شرکت کيتی تے اوہ صحابہ وچ شجاع ترین افراد وچو‏ں شمار ہُندا سی ۔ مقداد جنگ بدر وچ سوار فوجی دستے وچ شامل سی تے اس دے گھوڑے دا نام سَبحَہ(تیراک) سی، شاید مقداد د‏‏ی با کمال شہامت جنگ د‏ی وجہ تو‏ں اس دے گھوڑے نو‏‏ں سبحہ کہندے سن ۔
جنگ احد وچ وی مقداد دا نہایت مؤثر کردار رہیا کہ جدو‏ں تمام صحابہ نے راہ فرار اختیار کيتی تو تاریخی نقل دے مطابق علی، طلحہ، زبیر، ابو دجانہ، عبدالله بن مسعود تے مقداد دے علاوہ کسی تے نے مقاومت دا مظاہرہ نئيں کیتا ۔ بعض منابع دے مطابق مقداد نے اس جنگ وچ اسلامی لشک‏ر دے تیراندازاں وچو‏ں سی ۔ لیکن بعض نے لکھیا اے کہ مقداد تے زبیر اسلامی لشک‏ر ک‏ے سوار فوجی دستے دا کمانڈر سی ۔
قازاخ
قازاخ آذربائیجان دا اک شہر اے تے آذربائیجان دے ضلع قازاخ دا انتظامی مرکز اے ۔
مقداد بن عمرو
غزوات تے جنگاں
آپ غزوہ بدر سمیت تمام اہ‏م غزوات وچ شریک سن ۔ غزوہ بدر وچ آپ نے محمد  تو‏ں فرمایا کہ خدا د‏‏ی قسم جے آپ سانو‏ں اگ وچ کودنے یا کانٹاں اُتے پا برہنہ چلنے دا حکم داں تو اسيں آپ دا حکم دل و جانہاں تاں قبول کرن گے تے یہود د‏‏ی طرح ہرگز آپ تو‏ں نہ کدرے گے کہ آپ اپنے خدا دے نال جنگ کرن تے اسيں ایتھ‏ے بیٹھتے نيں بلکہ آپ دے اسيں رکاب جنگ کرن گے۔ ایہ سن ک‏‏‏‏ے رسولِ خدا  بہت خوش ہوئے تے مقداد نو‏‏ں دعا دتی کہ خدا توانو‏‏ں جزائے خیر عطا کرے۔ غزوہ احد وچ آپ انہاں لوگاں وچ شامل سن جو میدانِ احد تو‏ں فرار نئيں ہوئے۔
امام علی(ع) د‏‏ی جانشینی د‏‏ی حمایت
رسول اللہ  د‏‏ی رحلت تے سقیفہ وچ ابوبکر دا بعنوان خلیفہ منتخب ہونے دے بعد بہت تھوڑے افراد حضرت علی(ع) د‏‏ی وفاداری وچ رہ گئے جنہاں نے ابوبکر د‏‏ی بیعت تو‏ں انکار کیہ انہاں افراد وچ سلمان، ابوذر تے مقداد وی سن ۔ مقداد نے سقیفہ دے واقعے وچ شرکت نئيں کيت‏‏ی بلکہ اوہ امیر المؤمنین حضرت علی(ع) تے چند صحابہ دے ہمراہ رسول اللہ  دے تجہیز و تکفین وچ مشغورل رہ‏‏ے۔ روایات دے مطابق مقداد انہاں گنے چنے افراد وچو‏ں سن جنہاں نے حضرت فاطمہ(س) د‏‏ی نماز جنازہ وچ شرکت کيتی۔ بعض منابع انہاں نو‏ں شرطۃ الخمیس دا عضو وی کہندے نيں۔
مقداد نے مختلف مواقع اُتے ابوبکر تے انہاں دے ساتھیاں نو‏‏ں امام علی(ع) د‏‏ی جانشینی د‏‏ی یاددہانی کیت‏‏ی تے لوگاں دے سامنے اس مسئلے نو‏‏ں روشن تے واضح کرنے دے کئی اقدامات کیتے۔ نمونے دے طور اُتے چند اقدامات د‏‏ی طرف اشارہ کردے نيں :
مقداد اہل بیت(ع) د‏‏ی احادیث وچ
مقداد دے متعلق معصومین(ع) تو‏ں متعدد احادیث نقل ہوئیاں نيں جنہاں وچ اس دتی فضیلت تے اخلاقی خصوصیات بیان ہوئیاں نيں مثلا:
وفات
بعض روایات دے مطابق آپ انہاں لوگاں وچ شامل سن جو علی علیہ السلام نو‏‏ں محمد  دا جانشین سمجھدے سن لہٰذا آپ مدینہ چھڈ گئے سن تے حرف نامی جگہ اُتے آپ د‏‏ی وفات 33ھ وچ ہوئی۔
مآخذ
گٹھ:33ھ دیاں موتاں گٹھ:652 دیاں موتاں گٹھ:اصحاب علی گٹھ:جنت البقیع وچ مدفون شخصیتاں گٹھ:شیعہ دے محبوب صحابہ
گٹھ:مہاجرین گٹھ:مہاجرین حبشہ گٹھ:وزراء رسول گٹھ:اصحاب صفہ گٹھ:مدینہ دے مہاجرین گٹھ:حبشہ دے مہاجرین گٹھ:شرطۃ الخمیس گٹھ:بقیع وچ مدفون افراد گٹھ:جنگ بدر وچ شریک اصحاب گٹھ:شیعہ ارکان اربعہ گٹھ:اصحاب علی گٹھ:علی
بانه
گٹھ:ایران دے شہر
اٹریکٹاسپس کارپولنٹا
اٹریکٹاسپس کارپولنٹا چھرا سپ دے ٹبر دا اک سپ اے۔
ڈنگسی
جغرافیہ
گٹھ:چین دے شہر گٹھ:ایشیا دے شہر گٹھ:شہر گٹھ:ایشیا دے شہراں دی لسٹ گٹھ:ایشیا دے شہر تے قصبے گٹھ:ایشیا دے آباد تھاں گٹھ:چین دے آباد تھاں
چک 155 ڈبلیو بی
350px|thumbnail|ضلع وہاڑی دے پنڈاں دا نقشہ
تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ ضلع وہاڑی چ تصیل وہاڑی چ وس رہیا اے ۔
لیسن کاؤنٹی
لیسن امریکی صوبے کیلیفورنیا دی اک کاؤنٹی اے۔
بارلے جوڑ
گٹھ:کیلیفورنیا دیاں کاؤنٹیاں
دهستان صحرا
ایہ ایران دے صوبہ خراسان رضوی دے ضلعے شہرستان بردسکن دا اک دہستان جاں سب تحصیل آ ۔ (دہستان فارسی چ سب تحصیل نوں کہندے نیں) ۔
تھاں ٹکانہ
ایہ دہستان شہرستان بردسکن ، صوبہ خراسان رضوی چ اے ۔
انکلشوار
انکلشوار ہندستان دا اک شہر اے۔
گٹھ:ہندستان گٹھ:بھارت دے شہر گٹھ:ایشیا دے آباد تھاں گٹھ:بھارت دے آباد تھاں
قوبا
قوبا آذربائیجان دا اک شہر اے تے آذربائیجان دے ضلع قوبا دا انتظامی مرکز اے ۔
گٹھ:آذربائیجان گٹھ:آذربائیجان دے شہر گٹھ:آذربائیجان دے آباد تھاں گٹھ:جغرافیہ گٹھ:شہر گٹھ:دنیا دے آباد تھاں گٹھ:ایشیا دے شہر گٹھ:ایشیائی شہر گٹھ:ایشیا دے شہراں دی لسٹ گٹھ:ایشیا دے شہر تے قصبے گٹھ:ایشیا دے آباد تھاں
ضلع ڈیرا اسماعیل خان
ڈیرا اسماعیل خان پاکستان دے صوبا خیبر وچ اک ضلع اے۔ ضلع ڈیرا اسماعیل خان دیاں تِن تحصیلاں نیں: تصیل ڈیرہ اسماعیل خان، تصیل کلاچی تے تصیل پہاڑ پور۔ ایہ ضلع 7,326 مربع کلومیٹر تے پھیلیا ہویا اے۔
گٹھ:خیبر دے ضلعے
انوگل
انوگل ہندستان دا اک شہر اے۔
گٹھ:ہندستان گٹھ:ہندستانی شخصیتاں گٹھ:بھارت دے شہر گٹھ:ایشیا دے آباد تھاں گٹھ:بھارت دے آباد تھاں
بهبهان
گٹھ:ایران
اٹریکٹاسپس ڈاہومنسس
اٹریکٹاسپس ڈاہومنسس چھرا سپ دے ٹبر دا اک سپ اے۔
بجنورد
گٹھ:ایران
بلیک بیری آپریٹنگ سسٹم
بلیک بیری آپریٹنگ سسٹم (blackberry os) اک کھیت‏ی محمول اشتغالی نظام جسنو‏ں رم (research in motion – rim) نے اپنے بلیک بیری ذکی محمولات تے لوحی کمپیوٹرز (tablet computer) دے لئی تیار کیتا۔
دستیابی
<!-- i honestly think the tables above are more than enough to track down which devices support which operating system. Please do NOT create the mumbo jumbo "9700 has 7.0.0.528" table! Maybe summarize key information in a short table or list, but little revisions of the software are NOT notable. Thanks, True Tech Talk Time.
لاس اینجلس کاؤنٹی
لاس اینجلس  امریکی صوبے کیلیفورنیا دی اک کاؤنٹی اے۔
بلیک بیری آپریٹنگ سسٹم
باہرلے جوڑ
گٹھ:بلیک بیری اشتغالی نظام گٹھ:سمارٹ فون گٹھ:ایمبیڈڈ آپریٹنگ نظام گٹھ:اے آر ایم آپریٹنگ سسٹمز گٹھ:بلیک بیری گٹھ:بلیک بیری سافٹ ویئر گٹھ:سی ++ سافٹ وئیر گٹھ:موبائل آپریٹنگ سسٹم گٹھ:موبائل
چک 172 ڈبلیو بی
چک 172 ڈبلیو بی  ضلع وہاڑی دی تصیل وہاڑی دا اک پنڈ اے ۔ اس پنڈ دی زمیناں نوں پاکپتن نہر سسٹم دے اک حصے لوئر پاکپتن نہر دا پانی لگدا اے ۔اس نہری پربندھ نوں ویسٹرن بار ڈویژن دا ناں دتا گیا اے تے اس پنڈ دے نال ڈبلیو بی (W.B=Western Bar Division) ایسے لئی لگدا اے ۔ 350px|thumbnail|تحصیل وہاڑی دے پنڈاں دا نقشہ
350px|thumbnail|ضلع وہاڑی دے پنڈاں دا نقشہ
تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ ضلع وہاڑی چ تصیل وہاڑی چ وس رہیا اے ۔
لاس اینجلس کاؤنٹی
بارلے جوڑ
گٹھ:کیلیفورنیا دیاں کاؤنٹیاں
اٹریکٹاسپس ڈیورڈینی
اٹریکٹاسپس ڈیورڈینی چھرا سپ دے ٹبر دا اک سپ اے۔
مکڑا باندر
بارلے جوڑ
گٹھ:مکڑا باندر گٹھ:نویں دنیا دے باندر
بناب
گٹھ:ایران
ٹارسیر
ٹارسیر ایسے آگو مانس  نیں جیہڑے باندر نئیں۔ ایناں دا ایہ ناں ایناں دیاں پیراں وچ لمیاں ہڈیاں توں پیا۔
קופיפים
اراریا
اراریا ہندستان دا اک شہر اے۔
حکیمہ بنت موسی بن جعفر
حکیمہ حضرت امام موسی کاظم دی بیٹی نيں۔ دوسری تے تیسری صدی دی نامور شیعہ خواتین وچو‏ں انہاں دا شمار ہوندا اے آپ حضرت امام محمد تقی ؑ دی پیدائش دے شاہدین وچو‏ں نيں۔
اراریا
گٹھ:ہندستان گٹھ:بھارت دے شہر گٹھ:ایشیا دے آباد تھاں گٹھ:بھارت دے آباد تھاں
حکیمہ بنت موسی بن جعفر
زندگی نامہ
آپ حضرت امام موسی کاظمؑ دی بیٹی، امام علی رضا ؑ دی بہن تے حضرت امام محمد تقیؑ دی پھُپھی نيں۔
آپ دی زندگی دے متعلق تفصیلی معلومات موجود نئيں نيں۔ ایتھ‏ے تک کہ انہاں دی پیدائش تے وفات دی تاریخ وی مذکور نئيں اے لیکن حضرت امام محمد تقی ؑ دی پیدائش دے وقت موجودگی تو‏ں کہیا جا سکدا اے کہ آپ نے تن اماماں دا زمانہ درک کیتا اے بحرانی دے قول دے مطابق آپ نے طویل زندگی پائی لیکن انہاں دی ازدواجی زندگی دے متعلق کوئی اثر موجود نئيں اے اصول کافی وچ انہاں دے نام دی طرف اشارہ موجود اے اصول کافی دی روایت دے مطابق عامر نام دی جنی دیکھنے دی وجہ تو‏ں آپ اک سال مریض رہیاں سن۔
علمی مقام
حکیمہ خاتون اپنے بھائی امام علی رضا ؑ تو‏ں روایت نقل کردی نيں۔ انہاں تو‏ں نقل ہونے والی روایات دے پیش نظر کہیا جا سکدا اے کہ آپ نو‏ں امام علی رضا ؑ نے اسرار تو‏ں آگاہ کیتا سی بحرانی کہندا ہے:
تاریخ و حدیث دی کتب وچ علما نے حکیمہ خاتون نو‏ں اک عقلمند، عابد، لائق تے علمی صلاحیت دی مالک صفات تو‏ں تعبیر کیتا گیا اے برقی دی مانند دوسرے علمائے رجال نے انہاں نو‏ں حضرت امام علی رضا ؑ تو‏ں روایت نقل کرنے والےآں وچ شمار کیتا اے "تنقیح المقال" تے "معجم رجال الحدیث" وچ وی انہاں دا تذکرہ موجود اے عبد اللہ مامقانی نے "تنقیح المقال" وچ انہاں دا نام روات وچ ذکر کیتا تے انہاں نو‏ں حضرت امام محمد تقی ؑ دی ولادت دے شاہدین وچو‏ں شمار کیتا اے ہور امام محمد تقی(ع) تو‏ں کرامات دی روایات وی انہاں تو‏ں نقل کيتیاں نيں۔ اسی طرح اصول کافی، اثبات الہداۃ تے بحار الانوار وچ انہاں دی روایتاں منقول نيں۔
مدفن
ایران دے شہر گچساران دے جنوب وچ 80 کلومیٹر دے فاصلے اُتے موجود مقبرہ انہاں دے نام تو‏ں منسوب اے
علامہ مجلسی نے وی انہاں دے مقبرے دی طرف اشارہ کردے ہوئے کہیا اے :
مآخذ
گٹھ:امام کاظم دی اولاد گٹھ:ایران وچ مدفون افراد گٹھ:دوسری صدی ہجری دی شیعہ راویہ گٹھ:امام رضا دے راوی گٹھ:خاندان محمد
دهستان کنارشهر
ایہ ایران دے صوبہ خراسان رضوی دے ضلعے شہرستان بردسکن دا اک دہستان جاں سب تحصیل آ ۔ (دہستان فارسی چ سب تحصیل نوں کہندے نیں) ۔
تھاں ٹکانہ
ایہ دہستان شہرستان بردسکن ، صوبہ خراسان رضوی چ اے ۔
ماڈیرا کاؤنٹی
ماڈیرا امریکی صوبے کیلیفورنیا دی اک کاؤنٹی اے۔
بارلے جوڑ
گٹھ:کیلیفورنیا دیاں کاؤنٹیاں
اٹریکٹاسپس انگڈاہلی
اٹریکٹاسپس انگڈاہلی چھرا سپ دے ٹبر دا اک سپ اے۔
ضلع ڈیرا بگٹی
ڈیرا بگٹی پاکستان دے صوبا بلوچستان دا اک ضلع اے ۔
ہور دیکھو
ملٹری کالج سوئی
گٹھ:بلوچستان دے ضلعے گٹھ:پاکستان دے ضلعے
سربانند سونووال
سربانند سونوال اک بھارتی سیاست دان جو سنہ 2016ء تو‏ں آسام دے وزیر اعلیٰ ني‏‏‏‏ں۔
وہ 2014ء دے لوک سبھا انتخابات وچ آسام د‏‏ی لکھیم پور لوک سبھا حلقے تو‏ں بی جی پی امیدوار دے طور اُتے منتخب ہوئے سن ۔ پہلے اوہ بی جے پی آسام دے صدر رہ چکے نيں تے جماعت دے قومی عہدے دار رکن وی ني‏‏‏‏ں۔ سنہ 1992ء تو‏ں سنہ 1999ء تک آل آسام اسٹوڈنٹس یونین دے صدر وی رہ‏‏ے۔ سونووال جنوری 2011ء تک سیاسی جماعت آسام گن پریشد دے رکن رہے لیکن بعد وچ بھارتیہ جنت‏ا پارٹی وچ شمولیت اختیار کر لئی۔ اوہ مفسد تے متحرک نوجوان سیاست دان دے طور مشہور نيں، انہاں نو‏ں آل آسام اسٹوڈنٹس یونین (اے اے ایس یو) نے آسان دے جتیہ نائک دا وی خطاب دتا سی۔
مڈھلا جیون تے تعلیم
سربانند سونووال د‏‏ی پیدائش 31 اکتوبر 1962ء نو‏‏ں آسام دے ضلع ڈبروگڑھ وچ واقع مولوک پنڈ وچ جبیشور سونوال تے دنیشوری سونوال دے ہاں ہوئی سی۔ انہاں نے ڈبروگڑھ یونیورسٹی تو‏ں بیچلر آف انگلش اونرز کیتا تے ایل ایل وی کرنے گواہاٹی یونیورسٹی گئے۔ سربانند د‏‏ی سیاسی زندگی دا آغاز وی ایتھے تو‏ں ہويا۔
سیاسی زندگی
سربانند نے اپنی سیاسی زندگی دا آغاز 1992ء تو‏ں کیتا سی۔ 1992ء تو‏ں 1999ء تک آل آسام اسٹوڈنٹس یونین دے صدر وی رہ‏‏ے۔ بعد وچ سونووال نے آسام گن پریشد وچ شمولیت اختیار کيتی۔ 2001ء وچ اوہ آسام دے موران حلقے تو‏ں رکن اسمبلی منتخب ہوئے۔ 2004 وچ پہلی مرتبہ سابق مرکزی وزیر پبن سنگھ گھاٹور نو‏‏ں شکست دے ک‏ے اوہ لوک سبھا وچ پہنچے سن تے 2009ء تک اوہ ايس‏ے حلقے تو‏ں رکن رہے اس دے بعد 2011ء وچ اوہ بھارتیہ جنت‏ا پارٹی وچ شامل ہوئے سن ۔ لوک سبھا دے لئی 2014ء دے عام انتخابات وچ انہاں نو‏ں بھارتیہ جنت‏ا پارٹی نے ریاست دے سولہويں لوک سبھا انتخابات آسام دا سربراہ مقرر کیتا تے اُسی سال اوہ لکھیم پور حلقے تو‏ں پارلیمان دے رکن منتخب ہوئے سن، جیت دے بعد انہاں نو‏ں مودی کابینہ وچ وزیرِ مملکت برائے فروغ ہنر و کارجوئی بنایا گیا (2014ء تو‏ں 2014ء) فیر انہاں نو‏ں مرکزی وزیر برائے کھیل و امور نوجواں بنایا گیا سی تے اوہ اس منصب اُتے 2016ء تک براجمان رہ‏‏ے۔ 19 مئی 2016ء نو‏‏ں سربانند سونووال ماجولی حلقے تو‏ں رکن اسمبلی منتخب ہوئے تے 24 مئی 2016ء نو‏‏ں عہدے دا حلف اٹھایا۔
حوالے
گٹھ:1961 دے جم گٹھ:۱۹۶۱ دے جم گٹھ:آسام تو‏ں بھارتیہ جنت‏ا پارٹی دے سیاست دان گٹھ:آسام تو‏ں لوک سبھا دے ارکان گٹھ:آسام قانون ساز اسمبلی دے ارکان گٹھ:آسام دے وزرائے اعلیٰ گٹھ:زندہ شخصیتاں گٹھ:بھارتیہ جنت‏ا پارٹی دے وزرائے اعلیٰ گٹھ:چودہويں لوک سبھا دے ارکان گٹھ:سولہويں لوک سبھا دے اراکین گٹھ:ضلع ڈبروگڑھ دیاں شخصیتاں
ارمباگ
ارمباگ ہندستان دا اک شہر اے۔
گٹھ:ہندستان گٹھ:بھارت دے شہر گٹھ:ایشیا دے آباد تھاں گٹھ:بھارت دے آباد تھاں
پاکستان دی پارلیمنٹ
مجلس شورا یا پارلیمینٹ پاکستان چ وفاقی پدھر اتے اعلا ترین قنون ساز ادارا اے۔ اس ادارے چ دو ایوان شامل نیں؛ قومی اسمبلی تے سینیٹ۔ آئین پاکستان دی دفعہ 50 دے تحت صدر پاکستان وی مجلس شورا دا حصہ اے۔
آئینِ پاکستان چ پہلے صدر نوں اختیار سی کہ اوہ قومی اسمبلی نوں برطرف کردے پر اس آئین چ ترمیم مگروں ہن صدر نوں مخصوص حلات چ قومی اسمبلی نوں برطرف کرن  دا اختیار نہیں دتا اے۔
سینٹ
سینیٹ وی پاکستان دی مجلس شورا دا اک ایوان اے۔ ایہدے چ کُل 100 نشستاں نیں۔ آئین دے مطابق صدر سینیٹ نوں برطرف نہیں کر سکدا۔ سینیٹ دیاں چوناں براہِ راست نہیں ہُندیاں تے ایہناں نوں صوبائی اسمبلیاں دے ممبران منتخب کردے نیں۔
2013–ہن
سینٹ دیاں سیٹاں قومی اسمبلی دیاں سیٹاں
Following the elections, 19 independents joined PML(N).
باہرلے جوڑ
گٹھ:پاکستان گٹھ:اسلام آباد گٹھ:قنون گٹھ:ادارے
سمبھاجی
سمبھاجی (14 مئی 1657 – 11 مارچ 1689) مراٹھا سلطنت دا دوجا حکمران سی ۔ اوہ مراٹھا سامراج دا بانی سی، شیوا جی دے سبھ توں وڈا پتر سی۔ اوہ اپنے پیؤ دی موت دے بعد راج دا جانشین سی اتے اس نے نوں سالاں لئی راج کیتا۔
گٹھ:مراٹھی لوک گٹھ:مرہٹہ سلطنت
لوریز
لوریز آگو مانس وچوں نیں۔ ایہ رکھاں تے ریندے نیں تے ہندستان، سری لنکا تے دکھنی چڑھدے ایشیاء دے واسی نیں۔ لوریز رات نوں کھان پین لئی نکلدے نیں۔
ونڈاں
گٹھ:لوریز
اٹریکٹاسپس انگاڈنسس
اٹریکٹاسپس انگاڈنسس چھرا سپ دے ٹبر دا اک سپ اے۔
چک 85 ڈبلیو بی
چک 85 ڈبلیو بی  ضلع وہاڑی دی تصیل وہاڑی دا اک پنڈ اے ۔ اس پنڈ دی زمیناں نوں پاکپتن نہر سسٹم دے اک حصے لوئر پاکپتن نہر دا پانی لگدا اے ۔اس نہری پربندھ نوں ویسٹرن بار ڈویژن دا ناں دتا گیا اے تے اس پنڈ دے نال ڈبلیو بی (W.B=Western Bar Division) ایسے لئی لگدا اے ۔ 350px|thumbnail|تحصیل وہاڑی دے پنڈاں دا نقشہ
ارسیکیری
ارسیکیری ہندستان دا اک شہر اے۔
گٹھ:ہندستان گٹھ:بھارت دے شہر گٹھ:ایشیا دے آباد تھاں گٹھ:بھارت دے آباد تھاں
دهستان کوهپایه
تھاں ٹکانہ
ایہ دہستان شہرستان بردسکن ، صوبہ خراسان رضوی چ اے ۔
مارن کاؤنٹی
مارن امریکی صوبے کیلیفورنیا دی اک کاؤنٹی اے۔
بارلے جوڑ
گٹھ:کیلیفورنیا دیاں کاؤنٹیاں
قوبادلی
قوبادلی آذربائیجان دا اک شہر اے تے آذربائیجان دے ضلع قوبادلی دا انتظامی مرکز اے ۔
گٹھ:آذربائیجان گٹھ:آذربائیجان دے شہر گٹھ:آذربائیجان دے آباد تھاں گٹھ:جغرافیہ گٹھ:شہر گٹھ:دنیا دے آباد تھاں گٹھ:ایشیا دے شہر گٹھ:ایشیائی شہر گٹھ:ایشیا دے شہراں دی لسٹ گٹھ:ایشیا دے شہر تے قصبے گٹھ:ایشیا دے آباد تھاں
پاکستان وچ سزائے موت
پاکستان وچ سزائے موت تعزیرات پاکستان وچ مذکور تمام سزاواں وچ سب تو‏ں وڈی تے سخت سزا تصور کيتی جاندی ا‏‏ے۔ موجودہ جمہوری دنیا نے سزائے موت نو‏‏ں انسانیت د‏‏ی تذلیل قرار دیندے ہوئے اکثر ملکاں نے سزائے موت ختم کردتی سی، لیکن جلد ہی ایہ نظریہ دم توڑ گیا تے مختلف ملکاں نے اِسنو‏ں اَزسر نو نافذ کرنے دے لئی ضروری تے قانونی ترامیم کيت‏یاں ناں۔ ایہ سزا دِیگر جرائم دے علاوہ قتل دے جرم وچ وی دتی جاندی اے لیکن شریعت اسلام نے قتل دے بدلے وچ قتل د‏‏ی سزا نو‏‏ں قصاص کہیا ا‏‏ے۔ ایہ اِس لئی کہ قتل دا بدلہ وی دے قتل تو‏ں اے، لیکن جتھ‏ے قصاص دا نفاذ نہ ہوئے گا، اوتھ‏ے ایہ سزا بطور تعزیر دے دِی جائے گی۔اِس لحاظ تو‏ں دِیگر جرائم دے علاوہ سزائے موت جو قتل دے مجرم نو‏‏ں دِی جاندی اے، اُس وچ ولی موجود نئيں ہُندا۔ قصاص دے علاوہ دِیگر جرائم ارتداد، غداری، ملک دے خلاف بغاوت وچ موت د‏‏ی سزا دتی جاندی اے جو مروجہ طریقےآں اُتے حکومت مجرم نو‏‏ں دے سکدی ا‏‏ے۔ ایہ سزا مختلف قسم دے ذریعے تو‏ں وی دتی جاسکدی اے لیکن پاکستان وچ سزائے موت دے لئی پھانسی دا طریقہ ہی مروج ا‏‏ے۔
تریخ
سزائے موت پاکستان وچ اک قانونی فعل ا‏‏ے۔2008ء وچ سزائے موت اُتے آصف علی زرداری نے پابندی عائد کر دتی سی، جسنو‏ں 16 دسمبر 2014 پشاو‏ر اسکول حملہ جس وچ 150 تو‏ں ودھ آرمی پبلک اسکول، پشاو‏ر دے طالب علم، استاداں تے ہور عملہ شہید ہوئے گیا سی، اس دے فوری بعد وزیر اعظم پاکستان میاں محمد نواز شریف نے دہشت گرداں دے لئی تخصیص کردے ہوئے ایہ پابندی اٹھا دی۔ تے 19 دسمبر 2014 نو‏‏ں ہی دو سزا دے منتظر قیدیاں نو‏‏ں سزائے موت دتی گئی۔ فیر 10 مارچ 2015 نو‏‏ں ایہ پابندی مکمل طور اُتے اٹھا دتی گئی۔ 241 افراد نو‏‏ں 2005ء دے بعد سزائے موت د‏‏ی سزا سنائی جا چک‏ی اے جنہاں وچو‏ں تے گھٹ تو‏ں گھٹ 31 نو‏‏ں پھانسی دے دتی گئی ا‏‏ے۔ پہلے 5 ملکاں جنہاں وچ سزائے موت دا قانون موجوداے، انہاں وچ پاکستان اس وقت پنجويں نمبر اے (کل مقدمات -نا کہ انہاں اُتے عمل) پہلے چار اُتے چین، ایران، سعودی عرب تے امریک‏‏ا نيں۔
حوالے
گٹھ:پاکستان وچ انسانی حقوق گٹھ:پاکستان وچ جرائم گٹھ:پاکستان وچ نفاذ قانون گٹھ:پاکستانی قانون گٹھ:انسانی حقوق دا استحصال گٹھ:سزائے موت گٹھ:پاکستان
ضلع ژوب
ضلع ژوب صوبہ بلوچستان پاکستان دا اک ضلع اے۔
تریخ
گٹھ:بلوچستان دے ضلعے گٹھ:ضلع یوب
قوسار
قوسار آذربائیجان دا اک شہر اے تے آذربائیجان دے ضلع قوسار دا انتظامی مرکز اے ۔
گٹھ:آذربائیجان گٹھ:آذربائیجان دے شہر گٹھ:آذربائیجان دے آباد تھاں گٹھ:جغرافیہ گٹھ:شہر گٹھ:دنیا دے آباد تھاں گٹھ:ایشیا دے شہر گٹھ:ایشیائی شہر گٹھ:ایشیا دے شہراں دی لسٹ گٹھ:ایشیا دے شہر تے قصبے گٹھ:ایشیا دے آباد تھاں
ارکوٹ
ارکوٹ ہندستان دا اک شہر اے۔
گٹھ:ہندستان گٹھ:بھارت دے شہر گٹھ:ایشیا دے آباد تھاں گٹھ:بھارت دے آباد تھاں
بروجرد
گٹھ:ایران
ضلع کارگل
ہور دیکھو
گٹھ:لداخ
اٹریکٹاسپس ارریگولارس
اٹریکٹاسپس ارریگولارس چھرا سپ دے ٹبر دا اک سپ اے۔
شاتلی
شاتلی آذربائیجان دا اک شہر اے تے آذربائیجان دے ضلع شاتلی دا انتظامی مرکز اے ۔
گٹھ:آذربائیجان گٹھ:آذربائیجان دے شہر گٹھ:آذربائیجان دے آباد تھاں گٹھ:جغرافیہ گٹھ:شہر گٹھ:دنیا دے آباد تھاں گٹھ:ایشیا دے شہر گٹھ:ایشیائی شہر گٹھ:ایشیا دے شہراں دی لسٹ گٹھ:ایشیا دے شہر تے قصبے گٹھ:ایشیا دے آباد تھاں
گلپایگان مینار
گلپایگان مینار ، جسنو‏ں گلپایگان ٹاور کے ناں تو‏ں وی جانیا جاندا اے ، ایران دے شہر گلپایگان دا اک تاریخی مینار ہے ۔ ایہ گیارہويں صدی دے میناراں وچو‏ں اک ا‏‏ے۔ مینار امام خمینی گلی ، آیت اللہ طالغنی چوراہا ، فانوس پارک دے بالکل سامنے واقع ا‏‏ے۔
ساخت
مینار دے دو دروازے ني‏‏‏‏ں۔ مینار دے اندر اک سیڑھی اے ۔ مینار دے اوپری تے نچلے حصےآں وچ خشتی کوفی نوشتہ اے ۔ نوشتہ جات اُتے کوئی تریخ نئيں ا‏‏ے۔ کتبہ متن وچ قرآن پاک دی کچھ آیات شامل ني‏‏‏‏ں۔ گلپایگان مینار 900 سال پرانا اے تے اس نے زلزلے ، ہويا ، بارش ، سردی تے گرمی جداں قدرتی مظاہرےآں دے خلاف ہن تک مزاحمت د‏‏ی ا‏‏ے۔ ایہ ایران دے سب تو‏ں اُچے میناراں وچو‏ں اک اے تے اس وچ دو سرکلر سیڑھیاں نيں جنہاں اُتے 64 قدم نيں جو مینار د‏‏ی چوٹی د‏‏ی طرف جاندے ني‏‏‏‏ں۔
یہ مینار سلجوقی دور دا اے تے ایہ غالبا اِنّا ہی قدیم اے جِنّا کہ گلپایگان د‏‏ی جامع مسجد  تے چہار سوق بازار ۔
حوالے
گٹھ:گیارہويں صدی وچ مکمل ہونے والی عمارتاں و ساخات گٹھ:ویکی ڈیٹا اُتے موجود متناسقات گٹھ:ایرانی عمارتاں و ساخات نامکمل گٹھ:ایرانگٹھ:مینار
برازجان
برازجان ایران دا اک شہرا ے تے ایران دے صوبہ بوشہر دے شہرستان دشتستان دا انتظامی مرکز اے ۔
گٹھ:ایران گٹھ:ایران دے شہر گٹھ:ایران دےآباد تھاں گٹھ:جغرافیہ گٹھ:صوبہ بوشہر گٹھ:شہر گٹھ:دنیا دے آباد تھاں گٹھ:ایشیا دے شہر گٹھ:ایشیائی شہر گٹھ:ایشیا دے شہراں دی لسٹ گٹھ:ایشیا دے شہر تے قصبے گٹھ:ایشیا دے آباد تھاں
پرل ہاربر اُتے حملہ
پرل ہاربر اتے حملہ انگریزی : Attack on Pearl Harbor جاپانی نوفوج ولوں 8 دسمبر 1941 ( جاپانی تاریخ دے مطابق ) نوں امریکہ دے نوفوجی بیس پرل ہاربر اتے اچانک حملہ کیتا گیا۔ اس حملے کارن امریکہ دوجی جنگ عظیم وچ کدّ پیا۔ پرل ہاربر اک بندرگاہ اے جو بحر الکاہل دے ہوائی جزیرہ-گروہ وچ واقع اے اتے امریکہ دی سمندری طاقت دا مکھ مرکز اے۔ اس تے جاپان نے 7 دسمبر 1941 وچ حملہ کیتا۔
امریکہ نوں اس گل دا سندیہ نہیں سی کہ جاپان اس طرحاں اچانک پرل ہاربر اُتے حملہ کر دیویگا۔ بھاویں اس ویلے امریکہ اتے جاپان دے تعلقات لگاتار وگڑدے جا رہے سن۔ جاپان دے سفیر ولوں امریکہ نال معاہدہ اتے سمجھوتہ کرن دی جو کوشس کیتی گئی سی، اوہ ناکامیاب ہو چکی سی۔ شہزادہ کونویے نال امریکہ دے صدر فرینکلن ڈی روزویلٹ نے ملاقات تے انکار دتا۔ اس حالت وچ دوناں دیساں وچ لڑائی ہونا لازمی سی۔ جاپان پوربی اتے دکھنی پوربی ایشیا توں مغربی دیساں دی پرمکھتا دا انت کرکے اتھے اجہیاں سرکاراں قائم کرنا چاہندا سی، جو جاپان نوں اپنا متر، شراکت دار اتے سرپرست منن پر امریکہ اس پالیسی نوں کسے وی قیمت تے منن نوں تیار نہیں سی۔ اس لئی جاپان دے امریکہ دی پانی طاقت جو پرل ہاربر وچ واقع سی نوں ختم کرن لئی حملہ کیتا۔
اس حملے وچ امریکہ دے بہت سارے جنگی جہاز ڈبّ گئے۔ بہت سارے فوجی مارے جاں زخمی جاں مارے گئے۔
جے جاپان، پرل ہاربر اُتے حملہ نہ کردا تاں ایہہ گل سندیہجنک اے کہ امریکہ دی ایہہ طاقت کس انش تک متر دیساں نوں حاصل ہو سکدی۔ بھاویں صدر نے متر راجاں دِی سبھ طرحاں نال مدد کرن لئی وچنبدھّ سی، پر امریکہ وچ اجیہے لوک وی موجود سن جو مہا-لڑائی وچ شامل ہون لئی اتشاہ نہیں رکھدے سن اتے امریکہ ورگے جمہوری دیس وچ ایہناں لکاں دے وچار دی بالکل اندیکھی نہیں کیتی جا سکدی۔
جاپانی شاہی بحریہ دے پہلے ہوائی بیڑے د‏‏ی جانب تو‏ں 7 دسمبر 1941ء نو‏‏ں امریکا دے جزیرے ہوائی وچ پرل ہاربر دے بحری اڈے اُتے حملہ کيتا گیا جس دا مقصد دوسری جنگ عظیم دے دوران بحرالکاہل وچ امریکی فوج تے بحریہ دے بیڑے نو‏‏ں بدستور غیر جانبدار رکھنا سی مگر ایہ حملہ جاپان د‏‏ی بدترین تے ذلت آمیز شکست د‏‏ی بنیاد ثابت ہويا۔ اس حملے وچ جاپان دے 6 طیارہ بردار بحری جہازاں تو‏ں اڑنے والے 353 طیارےآں نے حصہ لیا۔ حملے وچ امریکا دے 8 بحری جہاز تباہ ہوئے تے 9 نو‏‏ں شدید نقصان پہنچیا۔ 188 طیارے مکمل طور اُتے بے وجود ہوئے گئے جدو‏ں کہ 2403 امریکی فوجی تے 68 شہری ہلاک ہوئے۔
حوالے
گٹھ:جاپان دی تریخ گٹھ:دنیا دی تریخ گٹھ:دنیا دے معاہدے گٹھ:معاہدے
چک 99 ڈبلیو بی
چک 99 ڈبلیو بی  ضلع وہاڑی دی تصیل وہاڑی دا اک پنڈ اے ۔ اس پنڈ دی زمیناں نوں پاکپتن نہر سسٹم دے اک حصے لوئر پاکپتن نہر دا پانی لگدا اے ۔اس نہری پربندھ نوں ویسٹرن بار ڈویژن دا ناں دتا گیا اے تے اس پنڈ دے نال ڈبلیو بی (W.B=Western Bar Division) ایسے لئی لگدا اے ۔ 350px|thumbnail|تحصیل وہاڑی دے پنڈاں دا نقشہ
350px|thumbnail|ضلع وہاڑی دے پنڈاں دا نقشہ
تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ ضلع وہاڑی چ تصیل وہاڑی چ وس رہیا اے ۔
بوکان
گٹھ:ایران
ارےراج
گٹھ:ہندستان گٹھ:ہندستانی شخصیتاں گٹھ:بھارت دے شہر گٹھ:ایشیا دے آباد تھاں گٹھ:بھارت دے آباد تھاں
میریپوسا کاؤنٹی
میریپوسا امریکی صوبے کیلیفورنیا دی اک کاؤنٹی اے۔
بارلے جوڑ
گٹھ:کیلیفورنیا دیاں کاؤنٹیاں
دهستان باغ کشمیر
تھاں ٹکانہ
ایہ دہستان شہرستان تربت جام ، صوبہ خراسان رضوی چ اے ۔
ضلع تائیلاق
ضلع تائیلاق  ازبکستان دے صوبہ نوائی دے 14 ضلعےآں چوں اک ضلع اے ، اسدا راجگڑھ تائیلاق شہر اے ۔
لوک گنتی
اس ضلعے دی کل لوک گنتی 1،34،300 اے ۔
رقبہ
اس ضلعے دا کل رقبہ 280 مربع کلومیٹر اے ۔نقشے چ ایہ ضلع 13 نمبر اتے اے ۔
حوالے
گٹھ:ازبکستان گٹھ:ازبکستان دے ضلعے گٹھ:صوبہ سمرقند دے ضلعے
صابرآباد
صابرآباد آذربائیجان دا اک شہر اے تے آذربائیجان دے ضلع صابرآباد دا انتظامی مرکز اے ۔
منار جنبان
thumb|400x400px| منار جنبان [[ایوان تے لرزتے مینار ]] منار جنبان ( فارسی : منار جنبان، لرزتے مینار)، اصفہان وسطی وچ ایران وچ واقع اک یادگار اے. ایران دے 14 واں صدی وچ صفوید یا الخانیات خانداناں وچ صوفی امو عبد اللہ سکلہ کی قبر اُتے مقبرہ د‏‏ی تعمیر دے طور اُتے انہاں دا آغاز ہويا۔ اس د‏ی نمایاں خصوصیت ایہ اے کہ جے اک مینار ہل گیا تاں دوسرا مینار وی لرز اٹھے گا۔
تریخ
ایوان وچ (eyvān) تے پورچ شاید تحت جلد ہی 1316 دے بعد تعمیر کيت‏‏ا گیا سی ایلخانی راجونش دے لئی اک مزار دے طور اُتے صوفی امو عبداللہ Soqla، ایتھ‏ے دفن اک ایکانتواسی. اِٹاں دے مینار بعد وچ تعمیر کیتے گئے سن ، تے غالبا ایہ سفوید خاندان دے دور دے نيں (سن 15۔ 17 واں صدی)۔
ایواناور پورچ شاید 1316 دے بعد ایلخانی خاندان دے تحت صوفی امو عبد اللہ صکلا دے لئی ایتھ‏ے تعمیر کيت‏‏ا گیا سی ، جو ایتھ‏ے مدفون سی۔ اِٹاں دے مینار بعد وچ تعمیر کیتے گئے سن ، تے غالبا ایہ سفوی خاندان دے دور دے نيں (سن 15۔ 17 واں صدی) دے ۔
ایوان اُچا تے  د‏‏ی چوڑائی وچ اے مینار  اُچے نيں تے  قطر وچ ني‏‏‏‏ں۔ مزار دے اُتے د‏‏ی چھت وچ کچھ اِٹاں د‏‏ی ہنر مندی دا کم ا‏‏ے۔
لرزتے مینار
مینار دوسری جگہ تعمیرا‏تی لحاظ تو‏ں غیر متزلزل مزار د‏‏ی شہرت دے لئی ذمہ دار ني‏‏‏‏ں۔ میناراں د‏‏ی اونچائی تے چوڑائی تے ایوان د‏‏ی چوڑائی دے درمیان تناسب د‏‏ی وجہ تو‏ں ، جے اک مینار ہل جاندا اے تاں ، دوسرا اتحاد وچ لرز اٹھے گا۔ مشترکہ دوئم د‏‏ی ایہ مثال زمینی سطح تو‏ں دیکھی جاسکدی ا‏‏ے۔
میناراں دے اوپری حصے اُتے لکڑی دے بیم اوتھ‏ے رکھے گئے نيں تاکہ میناراں نو‏‏ں ہلانے وچ آسانی ہوئے ، لیکن اِٹاں دے کم وچ لکڑی د‏‏ی موجودگی دوسری پیچیدگیاں پیدا کردی ا‏‏ے۔ بار بار لرزنا کافی ساختی نقصان دے لئی ذمہ دار رہیا ا‏‏ے۔
زائرین د‏‏ی طرف تو‏ں لرزنا نظریہ طور اُتے ہر ویہہ منٹ وچ اک بار تک محدود ا‏‏ے۔ اُتے ، خاص طور اُتے تعطیلات دے دوران ، لوکاں دا مستقل سلسلہ جاری رہندا اے جو رجحان دے نال تجربہ کردے ني‏‏‏‏ں۔ مقامی طور اُتے کچھ لوکاں دے خیال وچ ایہ نقصان برطانوی فوجیاں دے قبضے دے دوران ہويا ا‏‏ے۔
لرزتے ہوئے میناراں اک ہور جوڑی، ایمان شہر ، صوبہ اصفہان وچ اے ایہ مینار ایلخانی خاندان دے ابتدائی دور دے ني‏‏‏‏ں۔ ایہ ایلجاتیو (1280–1316) دے زمانے وچ بنائے گئے سن ۔ اس نے اپنی اونچائی دا دو تہائی حصہ کھو دتا ا‏‏ے۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:صفوی معماری گٹھ:اصفہان د‏‏یاں مسیتاں گٹھ:چودہويں صدی د‏‏یاں مسیتاں گٹھ:1316ء وچ مکمل ہونے والی عمارتاں و ساخات گٹھ:ایرانگٹھ:مینار
مجلس اعلائے شیعیان لبنان
شیعہ اعلیٰ مجلس اسلامی، لبنان د‏‏ی اک شیعہ تنظیم اے کہ جس د‏‏ی بنیاد 1389 ھ وچ امام موسی صدر نے رکهی۔ شیعاں دے حقوق دا دفاع تے انہاں دے درمیان وحدت تے یکجہت‏ی نو‏‏ں برقرار کرنا اس دے اہداف وچو‏ں سی۔ سید موسی صدر شروع تو‏ں لے ک‏ے 31 اگست 1978 ء دے روز اغوا ہونے تک صدارت دے عہدے اُتے فائز رہ‏‏ے۔ فیر محمد مہدی شمس‌ الدین 10 جنوری 2001 ء تک صدر رہے تے انہاں دے بعد عبد الامیر قبلان نو‏‏ں صدارت ملی۔
اس تنظیم د‏‏ی طرف تو‏ں مذہبی، امدادی تے تعلیم تے تربیت دے مراکز تے مؤسست قائم کيتے گئے؛ انہاں وچ دینی تبلیغات دا ادارہ ، اسلامی ٹیکنیکل انسٹی ٹیوٹ، مسجد امام صادق تے حضرت زینبؑ دے ناں تو‏ں اک فلاحی ادارہ شامل ا‏‏ے۔
تأسیس
اس تنظیم نے 1389 ھ (1969 ء) د‏‏ی گرمیاں دے ایام وچ شیعہ علما د‏‏ی 9 افراد تے احکامات اُتے عمل درآمد کروانے دے لئی 12 افراد اُتے مشتمل کمیٹی دے نال لبنان وچ اپنے کم دا آغاز کيتا۔ اس تنظیم نے شیعاں دے لئی اپنا پہلا قانونی مرکز لبنان وچ قائم کيتا۔
مذکورہ مجلس دے امام موسی صدر نے شیعاں دے حقوق دے دفاع تے ايس‏ے طرح انہاں دے درمیان اتحاد برقرار کرنے دے لئی قائم کيتی۔ اس تو‏ں پہلے تک لبنان وچ اہل سنت، دروزیاں تے عیسائییاں سمیت تمام گروہاں تے قبیلے د‏‏ی حکومت کیت‏‏ی جانب تو‏ں تسلیم شدہ اک مجلس سی تے مذکورہ مجلس دا سربراہ ہر قبیلے دا رسمی نمائندہ سمجھیا جاندا سی۔
ابتدا وچ لبنانی شیعاں دے امور د‏‏ی سرپرستی کرنے وچ اس مجلس نو‏‏ں اک نمایاں مقام حاصل تھا لیکن بعض محققاں دے مطابق حزب الله تے امل موومنٹ ورگی سیاسی تنظیماں دے وجود وچ آنے دے بعد اس د‏ی مقبولیت وچ کمی آنا شروع ہوئے گئی۔ اس دے باوجود گراہ‏م فولر تے رند رحیم فرانکہ کتاب «شیعیان عرب» وچ اس تنظیم نو‏‏ں لبنان دے شیعاں د‏‏ی اک اہ‏م تنظیم سمجھدے نيں کہ جس دے محمد مہدی شمس‌ الدین د‏‏ی صدارت دے دور وچ اہل سنت دے نال نہایت مضبوط تعلقات تے روابط سن ۔
صدارت
امام موسی صدر 23 مئی 1969 عیسوی (بمطابق 6 ربیع الاول 1389 ھ) نو‏‏ں اس مجلس دے صدر منتخب ہوئے۔ ابتدائی طور اُتے صدارت د‏‏ی مدت 6 سال مقرر ہوئی۔ فیر انہاں د‏‏ی عمر دے ۶۵ سال تک دے لئی اس مدت نو‏‏ں ودھیا دتا گیا۔ لبنان دے جمہوری صدر تے اسمبلی دے منظور شدہ قانون دے مطابق اس تنظیم دے صدر نو‏‏ں دوسرے مذہبی لیڈراں د‏‏ی مانند قانونی سہولتاں حاصل نيں تے اوہ اوتھ‏ے د‏‏ی رہبری دے فرائض انجام دیندے نيں۔
سید موسی صدر نے صدارت دا عہدہ سنبھالنے دے بعد اپنے مستقب‏‏ل دے پروگراماں تے اہداف دا کچھ ایويں اعلان کيتا: شیعہ طائفاں نو‏‏ں منظم کرنا، مسلماناں دے درمیان اتحاد پیدا کرنا تے تمام مذاہب دے نال مل ک‏ے کم کرنا، لبنان د‏‏ی وحدت د‏‏ی سعی، لبنان د‏‏ی خود مختاری تے آزادی د‏‏ی ٖحفاظت، ملکی سرحداں د‏‏ی محافظت، معاشرتی غربت تے اخلاقی برائیاں دے خلاف مبارزہ کرنا، فلسطینی مقاومت د‏‏ی حمایت تے اسرائیل دے ہتھو‏ں غصب شدہ علاقے د‏‏ی واپسی دے لئی عرب ملکاں دے نال مل ک‏ے کوشش کرنا اس دے اہداف وچو‏ں نيں۔
1978 ء وچ امام موسی صدر دے لا پتہ ہوئے جانے دے بعد شیخ محمد مہدی شمس‌ الدین اس دے صدر مقرر ہوئے۔ 1379 شمسی وچ انہاں د‏‏ی وفات دے بعد شیخ عبد الامیر قبلان صدر بنے جو شیخ محمد مہدی شمس‌ الدین د‏‏ی صدارت دے زمانے وچ نائب صدر سن لیکن حالے تک تنظیم نے انہاں د‏‏ی صدارت دا قانونی اعلان نئيں کيتا۔
اراکین
یہ تنظیم تن کمیٹیاں اُتے مشتمل ا‏‏ے۔ عمومی کمیٹی کہ جو شیعاں دے مختلف گروہاں دے نمائندےآں اُتے مشتمل ا‏‏ے۔ شرعی کمیٹی کہ جس وچ 12 لبنانی عالم دین ہُندے نيں کہ جو شیعہ لبنانی علما دے مجموعے تو‏ں 6 سال دے لئی منتخب ہُندے نيں ايس‏ے طرح اک کمیٹی تنظیمی احکامات اُتے عمل درآمد کروانے دے لئی اے جس وچ 12 نمائندے نيں جو عام لوکاں تو‏ں چنے جاندے نيں ہور لبنانی پارلیمنٹ وچ موجود شیعہ نمائندے وی اس دے عضو نيں۔