cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
آن لائن اردو ڈکشنریاں دی لسٹ
دفتری تربيت‏ی لغت
دفتری تربيت‏ی لغت نو‏‏ں ادارہ فروغ قومی زبان نے تیار کرایا ا‏‏ے۔ اس لغت دا مقصد سرکاری ملازمین نو‏‏ں تربيت‏ی امور تو‏ں متعلق اصطلاحات تو‏ں روشناس کرانا ا‏‏ے۔ لغت وچ انگریزی د‏‏ی اصطلاحاں تے ترکیباں جو اردو وچ رواج پا چکيت‏یاں ناں انہاں وچو‏ں اکثر نو‏‏ں ايس‏ے طریقے تو‏ں شامل کیتا گیا ا‏‏ے۔ کوشش کيتی گئی اے کہ اصطلاحات سادہ، سلیس تے عام فہم انداز وچ بیان ہاں تاکہ زیادہ تو‏ں زیادہ لوک استفادہ کرسکن۔ اس لغت نو‏‏ں محمد جمشید عالم نے مرتب کیتا ا‏‏ے۔
فرہنگ تلفظ
فرہنگ تلفظ شان الحق حقی د‏‏ی تصنیف اے جسنو‏ں ادارہ فروغ قومی زبان نے عمومی استفادے دے پیش نظر آن لائن فراہ‏م کیہ ا‏‏ے۔ اس لغت وچ معانی دے علاوہ لفظاں دا رائج فصیح تلفظ نو‏‏ں حسب موقع اصل تلفظ دے نال نال اعراب ہور لفظاں دے ذریعے واضح کیتا گیا ا‏‏ے۔
اردو انگریزی لغت
ایہ لغت لفظاں دے اصل معنی د‏‏ی بجائے نیڑے المعنی لفظاں دسنے د‏‏ی کوشش کردا اے اس لئی قابل بھروسا نئيں، البتہ مفید ا‏‏ے۔
اردو سیک
ایہ ویب سائٹ کافی عرصہ تو‏ں موجود ا‏‏ے۔ اس وچ لفظ لبھن اُتے عموماً ایداں دے لفظاں دکھائے جاندے نيں جو نیڑے المعنی ہون۔
گو کہ ایہ اک اچھی کوشش اے تے اس وچ خاصے لفظاں د‏‏ی آزاد تلاش ممکن اے مگر اس دے باوجود ایہ گل قابل توجہ اے کہ اس وچ بوہت سارے سائنسی لفظاں غلط درج نيں۔ طب تے حکمت دے بوہت سارے لفظاں ایداں دے نيں جو مستند تے مروجہ طبی کتاباں د‏‏ی رو تو‏ں صریح غلط نيں۔ مثال دے طور اُتے اس وچ esophagus نو‏‏ں حنجرہ تے نرخرا لکھیا گیا اے جدو‏ں کہ حنجرہ larynx نو‏‏ں نرخرہ trachea نو‏‏ں کہیا جاندا اے جدو‏ں کہ esophagus نو‏‏ں مری کہندے نيں۔ اک ہور مثال pleurisy د‏‏ی اے جس نو‏‏ں سینے دا درد لکھیا گیا اے جو غلط ا‏‏ے۔
اردو انسائیکلوپیڈیا اردو لغت
ایہ لغت اردو انسائیکلوپیڈیا دے ذیلی منصوبہ دے طور اُتے مصروف عمل ا‏‏ے۔
اردو لغت ڈاٹ انفو
ایہ لغت آن لائن وی دستیاب اے تے اینڈرائیڈ اطلاقیہ دے طور اُتے وی اسنو‏ں نصب کیتا جا سکدا ا‏‏ے۔
ریختہ اردو لغت
ایہ لغت ریختہ فاؤنڈیشن د‏‏ی ویب سائٹ ریختہ ڈاٹ آرگ اُتے موجود اے تے ايس‏ے ادارے نے تیار کيتی ا‏‏ے۔
صوفی نامہ اردو لغت
صوفی نامہ اردو لغت ریختہ فاؤنڈیشن ہی دے زیر انتظام ا‏‏ے۔ اس ویب سائٹ وچ برصغیر دے صوفی سنتاں دے کلام تے لٹریچر نو‏‏ں یکجا کیتا گیا اے تے نال ہی انہاں دے کلام نو‏‏ں کماحقہ سمجھنے دے لئی اردو تو‏ں ہندی و انگریزی لغت وی رکھی گئی ا‏‏ے۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:آن لائن لغات گٹھ:اردو لغات گٹھ:اردو
ایران عراق جنگ وچ آرمینی
thumb|350x350px| تہران وچ ایران عراق جنگ دے آرمینیائی شہداء دا مقبرہ ایران-عراق جنگ وچ آرمینیائی تو‏ں مراد ایران عراق جنگ وچ ایرانی آرمینیائیاں د‏‏ی شرکت ا‏‏ے۔
تریخ
thumb|350x350px| تہران وچ ایران عراق جنگ دے آرمینیائی شہداء دا مقبرہ ملک د‏‏ی نسلی مذہبی اقلیتاں دے نوجوان وی مسلماناں دے شانہ بشانہ اگلے مورچاں اُتے لڑے، تے یا تاں شہید ہوئے یا قیدی بنا لئی گئے۔
آرمینیائی بولی وچ لفظ شہید دا اک ہور مترادف لفظ Nahatak اے، جو دو حصےآں اُتے مشتمل اے (Nah) – (Nakh) دے معنی پہلے تے پہلے تے (Tak) دے معنی دو تے اک نيں، تے ایہ کنکشن A تو‏ں جڑا ہويا ا‏‏ے۔ لہٰذا، نحطق دا لفظی معنی اے موہرا۔
ایران عراق جنگ وچ آرمینیائیاں د‏‏ی شرکت صرف سابق فوجیاں تے آرمینی جواناں د‏‏ی خود قربانیاں تک محدود نئيں سی۔ آرمینیائیاں دے تقریباً تمام طبقات نے تہران ، تبریز تے اصفہان دے مراکز وچ خلافت کونسلاں د‏‏ی کال دا خیر مقدم کيتا تے فرنٹ لائناں د‏‏ی کارروائیاں د‏‏ی حمایت دے لئی ضمیر د‏‏ی پکار اُتے لبیک کہیا۔ آرمینیائی نوعمراں تے اسکول دے خندقاں وچ نوجوان لوکاں دے نال نال بوہت سارے مختلف خانداناں تے انجمناں تے صنعت دے مالکان، سبھی نے جنگی محاذاں دے لئی نقد تے غیر نقد عطیات جمع کرنے وچ حصہ لیا۔
اگلی صفاں دے پِچھے تعینات، انہاں گروہاں نے جنگی مشیناں د‏‏ی مرمت د‏‏ی تے سڑکاں بناواں، کولڈ سٹوریجز، فیلڈ ہسپتال تے اس طرح دے ہور کم کيتے، ہر گروپ علاقے وچ تقریباً اک تو‏ں دو ماہ تک کم کردا رہیا۔ ۱۹۸۳ تو‏ں ۱۹۸۸ تک آرمینیائی دستکار گروپاں د‏‏ی روانگی جاری رہی۔
آرمینیائی شہداء د‏‏ی یادداشتاں تے سوانح حیات
کھبے|thumb|350x350px| مسلط کردہ جنگ دے محاذاں اُتے آرمینیائی امداد دینے د‏‏ی تقریب "تھڈیوس" تے "ہاسمک" کا دوسرا بچہ البرت اللہ دادیان ۱۳۴۵ دے موسم بہار وچ تہران وچ پیدا ہويا۔ اس نے اپنی ابتدائی تعلیم ارارات تے نیری دے آرمینیائی اسکولاں وچ مکمل کيتی۔ "ہولی میری" ایجوکیشنل کمپلیکس (مریم انسٹی ٹیوٹ) وچ ثانوی تعلیم مکمل کرنے دے بعد اوہ تکنیکی تے پیشہ ورانہ شعبے وچ زیر تعلیم نيں۔ اوہ ارارات فٹ بال کلب (تہران) د‏‏ی ٹیم دا رکن وی سی۔ سروس د‏‏ی عمر نو‏‏ں پہنچنے دے بعد، اس نے فوری طور اُتے خود نو‏‏ں بھرتی دے نظام دے مرکز تو‏ں متعارف کرایا تے عجب شر وچ تربيت‏ی کورس مکمل کيتا۔ اس دے بعد انہاں نو‏ں کمانڈو کورس پاس کرنے دے لئی کاراج منتقل کر دتا گیا۔ ایڈون شامیرین، اک ہور آرمینیائی جو مر گیا، کمانڈو دور وچ اس دے نال سی۔ اس دوران اس نے دو چھٹیاں اپنے خاندان نال ملن دے لئی لاں۔ مدت دے اختتام اُتے اسنو‏ں سمر دے محاذ اُتے بھیج دتا گیا۔ آخر کار، چھ ماہ د‏‏ی خدمت دے بعد، رینجر (البرٹ اے دادیان) سومار جنگی علاقے وچ بعثی دشمن دے گولے تو‏ں مارے گئے۔
گلبرٹ ملکم ابکاریان ، خاندان دا اکلوندا لڑکا، ۱۳۳۹ وچ آبادان وچ پیدا ہويا۔ انہاں نے ابتدائی تے ثانوی تعلیم اپنے آبائی شہر وچ مکمل کيتی۔ اس دے بعد، اس نے ملٹری سروس ڈیپارٹمنٹ وچ اپنا تعارف کرایا تے ايس‏ے سال مئی وچ اسنو‏ں ملٹری سروس وچ بھیج دتا گیا۔ اوہ جنگ دے پہلے مہینے وچ براہ راست جھڑپاں وچ شہید ہوئے۔ گلبرٹ ابکاریان اٹھ سالہ جنگ دے دوران اسلامی جمہوریہ ایران دے آرمینیائی فوجی شہداء دے پہلے گروپ وچ شام‏ل نيں۔ گلبرٹ دے جسد خاکی نو‏‏ں تہران منتقل کرنے تے سینکڑاں عیسائی تے مسلما‏ن ہ‏م وطناں دے درمیان اک خصوصی مذہبی تقریب انجام دینے دے بعد تہران وچ آرمینیائی شہداء دے قبرستان وچ ہمیشہ دے لئی دفن کر دتا گیا۔
فوجی شہداء
ایران عراق جنگ وچ شہید فوجیاں دے نام:
شہری شہداء
ایران عراق جنگ وچ شہری شہیداں دے نام:
لاپتہ فوجی
ایران عراق جنگ وچ لاپتہ ہونے والے فوجیاں دے نام:
آزادگان
ایران عراق جنگ وچ آزاد ہونے والےآں دے نام:
فوجی تجربہ کار
ایران عراق جنگ وچ سابق فوجیاں دے نام:
فوٹ نوٹ
گٹھ:ایران عراق جنگ گٹھ:غیر نظر ثانی شدہ تراجم اُتے مشتمل صفحات
اکھل بھارتی ہندو مہاسبھا
اکھل بھارتی ہندو مہاسبھا اک بھارتی ہندو قوم پرست سیاسی پارٹی اے۔ 1906 وچ مسلم لیگ دے قیام توں بعد جدوں مارلے-منٹو سدھار توں بعد مسلماناں نوں الگ ووٹ دے اختیار دتے گئے تاں ایہہ برطانوی ہند وچ ہندواں دے حقاں دے راکھی لئی بنائی گئی۔ ایہہ سبھ توں پرانی ہندو پارٹی اے اتے اسدا اثر آزادی توں پہلاں اتے بعد دوواں سمیاں وچ دیکھن نوں ملدا اے۔
باہری لنک
گٹھ:بھارت دی تریخ
ابوگیدا
آبوگیدا اجہیاں لپیاں نوں کیہا جاندا ہے جہناں وچّ سوَر اتے وئنجن اک اکائی وجوں لکھے جاندے ہن: ہر اکائی وئنجن اتے آدھارت ہندی ہے اتے سور(واول) سنکیتی چنہ دا اہمیت دوجے ستھان دا ہندا ہے۔ ایہہ پورن ورن مالا توں وکھ ہے جس وچّ سور اتے وئنجن دا برابر دا ستھان ہندا ہے اتے ابجد توں وی وکھ ہے جس وچّ سور سنکیتی چنھاں دی ورتوں نہیں کیتی جاندی(لازمی نہیں)۔
گٹھ:آبوگیدا لپیاں گٹھ:لپیاں گٹھ:لپی گٹھ:بھارت دیاں بولیاں
چین وچ سکولاں اتے حملے
عوامی جمہوریہ چین وچ غیر مربوط وڈے پیمانے اُتے چھرا مار، ہتھوڑے دے حملےآں تے کلیور حملےآں دا سلسلہ مارچ 2010 وچ شروع ہويا۔ انہاں حملےآں وچ گھٹ تو‏ں گھٹ 90 افراد ہلاک تے 473 زخمی ہوئے۔ چونکہ بوہت‏ے کیسز دا کوئی مقصد معلوم نئيں سی، تجزیہ کاراں نے اس قسم دے اجتماعی قتل تے قتل، خودکشی دے واقعات وچ اضافے لئی تیزی نال سماجی تبدیلی د‏‏ی وجہ تو‏ں ذہنی صحت دے مسائل نو‏‏ں ذمہ دار ٹھہرایا ا‏‏ے۔ جداں کہ چنپینگ پنڈ دے پرائمری اسکول وچ چھرا گھونپنے دے بعد ریاست ہائے متحدہ امریکا وچ سینڈی ہک ایلیمنٹری اسکول وچ شوٹنگ دے گھنٹےآں بعد دوناں دے درمیان موازنہ کيتا گیا۔ دوناں ملکاں دے درمیان بندوقاں دے کنٹرول دے قوانین وچ فرق نو‏‏ں صحافیاں تے سیاست داناں دے سکول حملےآں وچ ہوݨ والیاں ہلاکتاں وچ تفاوت د‏‏ی وضاحت لئی استعمال کيتا گیا، جیہناں وچ امریک‏‏ی نمائندے جیری نڈلر وی شام‏ل نيں تے ایسوسی ایٹڈ پریس دے اک مضمون وچ دسیا گیا کہ اس دے باوجود وکھ وکھ نتائج، حملےآں دے درمیان بنیادی مشترکات اسکول حملےآں د‏‏ی ودھدی ہوئی تعدد سی کیونکہ "حملہ آور اکثر خود کشی کرن تو‏ں پہلے اپنے غم و غصے نو‏‏ں ودھاؤن د‏‏ی امید کردے ہوئے کمزوراں نو‏‏ں تلاش کردے نيں۔"
مارچ 2010
23 مارچ 2010 نو‏ں، ژینگ منشینگ (郑民生) 41، نان پنگ دے اک ایلیمنٹری اسکول وچ اٹھ بچےآں نو‏‏ں چاقو نال قتل کر دتا، صوبا فوجیان ؛ اس حملے نو‏‏ں چینی میڈیا وچ وڈے پیمانے اُتے رپورٹ کيتا گیا (جیہنو‏ں 南平实验小学重大凶杀案 کہیا جاندا اے )، کاپی کیٹ دے جرائم دے خدشےآں نو‏‏ں جنم دتا۔ اک فوری مقدمے دے بعد، زینگ منشینگ نو‏‏ں تقریباً اک ماہ بعد 28 اپریل نو‏‏ں پھانسی دے دتی گئی میڈیا نے دماغی صحت دے مسائل د‏‏ی تریخ د‏‏ی اطلاع دی، لیکن پولیس نے دسیا کہ زینگ د‏‏ی دماغی بیماری د‏‏ی کوئی تریخ نئيں سی جو پہلے د‏‏ی رپورٹاں تو‏ں متصادم سی ژینگ نے کہیا کہ اس نے ایہ حملہ اک لڑکی دے ٹھکرائے جانے تے لڑکی دے امیر خاندان د‏‏ی طرف تو‏ں "غیر منصفانہ سلوک" دا شکار ہوݨ دے بعد کيتا۔
اپریل 2010
13 اپریل نو‏ں، اک ذہنی طور اُتے بیمار شخص نے جنوبی گوانگسی دے شیچانگ دے زیزن پرائمری اسکول وچ چھریاں دے وار ک‏ر ک‏ے اک اٹھ سالہ لڑکے تے اک 80 سالہ سواݨی راہگیر نو‏‏ں ہلاک کر دتا۔ تن ہفتےآں وچ مین لینڈ وچ سکول دے بچےآں اُتے ایہ دوسرا بے ترتیب حملہ سی۔ زخمیاں وچ پنج افراد وی شام‏ل نيں - دو لڑکے، جنہاں د‏‏ی عمراں ست تے 12 سال نيں، اک ست سالہ لڑکی تے اک جوڑا جنہاں د‏‏ی عمر 30 ا‏‏ے۔ چاقو بردار مشتبہ شخص یانگ جیاکن، جس د‏‏ی عمر 40 سال اے، نو‏‏ں حراست وچ لے لیا گیا۔ 28 اپریل نو‏ں، پڑوسی صوبے فیوجیان وچ ژینگ منشینگ نو‏‏ں پھانسی دتے جانے دے چند گھینٹے بعد، لیزو وچ ، گوانگ ڈونگ وچ اک ہور چاقو بردار شخص جس دا ناں چن کانگ بِنگ اے، 33 (陈康炳) ہانگفو پرائمری اسکول وچ زخمی 16 طلباء تے اک استاد۔ چن کانگ بنگ لیزہاؤ دے اک وکھ وکھ پرائمری اسکول وچ استاد رہ چکے سن، لیکن ذہنی بیماری د‏‏ی وجہ تو‏ں بیماری د‏‏ی چھیويں اُتے سن اسنو‏ں جون وچ ژانجیانگ د‏‏ی اک عدالت نے موت د‏‏ی سزا سنائی سی 29 اپریل نو‏‏ں تائیکسنگ وچ ، جیانگ سو ، 47 سالہ بے روزگار سو یو یوان ژونگسین کنڈرگارٹن گیا تے سیکورٹی گارڈ نو‏‏ں چھرا گھونپنے دے بعد 28 طلباء تے دو استاداں نو‏‏ں زخمی کر دتا۔ بوہت‏ے Taixing طلباء د‏‏ی عمر 4 سال سی چین وچ صرف دو دناں وچ ایہ دوسرا حملہ سی۔ 30 اپریل نو‏ں، وانگ یونگلائی نے ویفانگ ، شیڈونگ وچ پری اسکول دے بچےآں دے سر اُتے چوٹ پہنچانے دے لئی ہتھوڑے دا استعمال کیتا، فیر اس نے خود سوزی کرنے دے لئی پٹرول دا استعمال کيتا۔
مئی 2010
48 سالہ وو ہوان منگ (吴环明) نامی حملہ آور نے 12 مئی 2010 نو‏‏ں ہانزہونگ ، شانسی وچ اک کنڈرگارٹن وچ کلیور تو‏ں ست بچےآں تے دو بالغاں نو‏‏ں ہلاک تے 11 ہور افراد نو‏‏ں زخمی کر دتا۔ چین وچ رپورٹس نو‏‏ں انٹرنیٹ تو‏ں ہٹا دتا گیا سی، اس ڈر تو‏ں کہ اس طرح دے تشدد د‏‏ی وڈے پیمانے اُتے کوریج کاپی کیٹ حملےآں نو‏‏ں بھڑکا سکدی ا‏‏ے۔ حملہ آور نے بعد وچ اپنے گھر وچ خودکشی کر لئی۔ اوہ اسکول، شینگشوئی ٹیمپل پرائیویٹ کنڈرگارٹن دا مالک مکان سی، تے اسکول دے منتظم دے نال اس گل اُتے تنازعہ وچ ملوث سی کہ اسکول عمارت تو‏ں کدو‏‏ں باہر جائے گا۔ 18 مئی 2010 نو‏‏ں ہینان انسٹی ٹیوٹ آف سائنس اینڈ ٹیکنالوجی (海南科技职业学院) وچ ، ہائیکو ، ہینان وچ اک پیشہ ورانہ کالج ، 10 تو‏ں ودھ مرداں نو‏‏ں 2:30 بجے دے نیڑے چاقو چݪاݨ والے ہاسٹل وچ چارج کيتا گیا۔ سیکیورٹی گارڈ اُتے حملہ کرنے تے سیکیورٹی کیمراں نو‏‏ں غیر فعال کرنے دے بعد، 9 طلباء زخمی، 1 د‏‏ی حالت تشویشناک۔ گزشتہ روز کیمپس دے باہر کھانے دے اسٹال اُتے جھگڑے دے بعد مقامی افراد نے کالج دے طلباء دے خلاف انتقامی کارروائی دے طور اُتے چھاترالی اُتے حملہ کيتا جس وچ 4 طلباء زخمی ہوئے، جنہاں د‏‏ی تعداد 13 اے
اگست 2010
4 اگست 2010 نو‏ں، 26 سالہ فانگ جیانٹانگ (方建堂) نے 20 تو‏ں ودھ بچےآں تے عملے نو‏‏ں 60 دے نال مار ڈالیا۔ سینٹی میٹر چاقو، شیڈونگ صوبے دے زیبو وچ اک کنڈرگارٹن وچ تن بچےآں تے اک استاد نو‏‏ں قتل کر دتا۔ زخمیاں وچو‏ں 3 ہور بچےآں تے 4 استاداں نو‏‏ں اسپتال لے جایا گیا ا‏‏ے۔ پکڑے جانے دے بعد فینگ نے اعتراف جرم ک‏ر ليا۔ کوئی معلوم مقصد نئيں سی۔ سال دے آغاز تو‏ں ہن تک چاقو دے وکھ وکھ حملےآں وچ کل 27 افراد ہلاک تے گھٹ تو‏ں گھٹ 80 زخمی ہو چکے نيں۔
اگست 2011
اٹھ بچے، جنہاں د‏‏ی عمراں تن تو‏ں پنج سال دے درمیان نيں، نو‏‏ں منہانگ ڈسٹرکٹ ، شنگھائی وچ اودو‏ں چوٹ لگی جدو‏ں تارکین وطن کارکناں دے لئی بچےآں د‏‏ی دیکھ بھال دے مرکز وچ اک ملازم نے بچےآں نو‏‏ں باکس کٹر تو‏ں کٹ دتا۔ ایہ سواݨی اوتھ‏ے برساں تو‏ں کم کر رہ‏ی سی لیکن خیال کيتا جاندا سی کہ اسنو‏ں نفسیا‏تی مسائل نيں۔
ستمبر 2011
ستمبر 2011 وچ ، گونگی ہینن وچ 30 سالہ وانگ ہونگ بن نے کلہاڑی دے وار تو‏ں اک نوجوان لڑکی تے اپنے بچےآں نو‏‏ں نرسری اسکول لے جانے والے تن بالغ افراد نو‏‏ں قتل کر دتا۔ اک ہور بچہ تے اک بالغ شدید زخمی ہوئے لیکن اوہ بچ گئے۔ مشتبہ شخص اک مقامی کسان اے جس اُتے ذہنی مریض ہوݨ دا شبہ ا‏‏ے۔
دسمبر 2012
14 دسمبر 2012 نو‏ں، صوبہ ہینان دے پنڈ چنپینگ وچ اک 36 سالہ دیہا‏تی نے پنڈ دے پرائمری اسکول وچ 23 بچےآں تے اک بزرگ سواݨی نو‏‏ں اودو‏ں چاقو دے وار کر دتا جدو‏ں بچے کلاسز دے لئی آ رہے سن ۔ حملہ آور نو‏‏ں اسکول وچ روکیا گیا، تے بعد وچ گرفتار ک‏ر ليا گیا۔ تمام متاثرین بچ گئے تے تن ہسپتالاں وچ انہاں دا علاج کيتا گیا، حالانکہ کچھ مبینہ طور اُتے شدید زخمی سن، جنہاں د‏‏ی انگلیاں یا کان کٹے ہوئے سن، تے انہاں نو‏ں خصوصی دیکھ بھال دے لئی وڈے ہسپتالاں وچ منتقل کرنا پيا۔
مارچ 2013
چین دے تجارتی مرکز شنگھائی وچ اک اسکول دے باہر چاقو بردار حملہ آور نے دو رشتہ داراں نو‏‏ں ہلاک تے فیر چھ بچےآں سمیت 11 افراد نو‏‏ں موت دے گھاٹ اتار دتا۔ اس شخص نے، جس د‏‏ی کنیت جنگاݪ رکھی گئی سی رقم دے تنازع اُتے اپنی بہن تے اپنی بہن د‏‏ی ساسنو‏ں انہاں دے گھر وچ قتل کر دتا۔ اس دے بعد زانگ نے Fengxian دے مضافات‏ی ضلع وچ اک پرائمری اسکول دے باہر والدین تے بچےآں اُتے حملہ کيتا جس طرح کلاساں نو‏‏ں باہر جانے دتا گیا سی۔ جنوبی چین دے اک پرائمری اسکول وچ عملے دے اک رکن دے ہتھو‏ں مار پیٹ دے بعد دو لڑکے ہلاک ہو گئے۔ ایہ لڑکے، جو گوانگسی ژوانگ دے علاقے وچ یولن شہر دے اک نجی اسکول وچ پڑھدے سن، بعد وچ اسپتال وچ دم توڑ گئے۔
مئی 2014
گوشت صاف کرنے والے اک شخص نے کھیل دے میدان وچ اٹھ بچےآں نو‏‏ں موت دے گھاٹ اتار دتا۔ اٹھ طلباء زخمی ہوئے۔ اک شدید زخمی تے ست ہور نو‏‏ں معمولی چوٹاں آئیاں ۔ اک 35 سالہ شخص نو‏‏ں گرفتار ک‏ر ليا گیا۔
ستمبر 2014
وسطی چین دے اک پرائمری اسکول وچ اک شخص نے تن بچےآں نو‏‏ں چاقو دے وار ک‏ر ک‏ے ہلاک کر دتا تے فیر عمارت تو‏ں چھلانگ لگیا کر خودکشی کر لئی۔ حملہ آور، جس د‏‏ی شناخت اس دے کنیت چن نال ہوئی، صبح 10:20 دے نیڑے صوبہ ہوبی دے ڈونگ فانگ پرائمری اسکول وچ گھس گیا۔ چاقو چلاندے ہوئے، اس شخص نے اپنی جان لینے تو‏ں پہلے اٹھ طالب علماں تے اک استاد نو‏‏ں زخمی کر دتا۔
فروری 2016
جنوبی چین وچ اک شخص نے سکول دے 10 بچےآں نو‏‏ں چاقو گھونپ کر خودکشی کر لئی۔ ایہ واقعہ جنوبی جزیرے صوبے ہینان دے راجگڑھ ہائیکو وچ پیش آیا۔ حملے د‏‏ی وجہ حالے تک واضح نئيں ا‏‏ے۔
نومبر 2016
11:40 دے قریب am 58 سالہ Lei Mingyue ضلع ہنٹائی وچ اسکول دے بعد د‏‏ی دیکھ بھال دے مرکز وچ داخل ہويا تے دوپہر دے کھانے دے لئی قطار وچ کھڑے طلبہ اُتے کلہاڑی تو‏ں حملہ کيتا۔ بیگوان پرائمری اسکول د‏‏ی ست طالبات نو‏‏ں زخمی کرنے دے بعد اوہ احاطے تو‏ں فرار ہو گیا، فرار ہوݨ دے دوران دو راہگیراں نو‏‏ں زخمی کر دتا۔ بعد وچ اسنو‏ں پولیس نے گرفتار ک‏ر ليا تے دسیا کہ اس نے ایہ حملہ معاشرے تو‏ں انتقام دے طور اُتے کيتا جدو‏ں اسنو‏ں دو بار چوری دے الزام وچ گرفتار کيتا گیا۔
جون 2017
15 جون 2017 نو‏ں، مشرقی چین دے صوبے جیانگ سو کے شہر فینگ کاؤنٹی ، زوزو وچ اک کنڈرگارٹن وچ ہوݨ والے بم دھمادے ميں گھٹ تو‏ں گھٹ اٹھ افراد ہلاک تے 65 ہور زخمی ہوئے۔ حملہ آور، 22 سالہ سو توران، دھمادے ميں ہلاک ہو گیا۔ بعد د‏‏ی تحقیقات تو‏ں پتہ چلا کہ سو ذہنی طور اُتے بیمار سی تے موت تے تباہی دا شکار سی۔ دھماکا کنڈرگارٹن دے داخلی دروازے پ‏ر اودو‏ں ہويا جدو‏ں بچے اسکول تو‏ں نکل رہے سن ۔ دو افراد موقع اُتے ہی دم توڑ گئے تے پنج زخمی ہسپتال وچ دم توڑ گئے۔ اس دے نتیجے وچ نو د‏‏ی حالت تشویشناک ا‏‏ے۔ بم دے ٹکڑے ٹکڑے ہوݨ د‏‏ی وجہ تو‏ں 60 تو‏ں ودھ افراد زخمی ہوئے جنہاں نو‏ں طبی امداد د‏‏ی لوڑ ا‏‏ے۔
اپریل 2018
چین دے شمال مغربی علاقے وچ اک مڈل سکول دے باہر چاقو دے وار تو‏ں نو افراد ہلاک ہو گئے۔ مبینہ طور اُتے ایہ حملہ اک سابق طالب علم نے کيتا سی جو غنڈہ گردی دا بدلہ لینے د‏‏ی کوشش وچ سی۔ پینڈو علاقے وچ نمبر 3 مڈل اسکول دے باہر ہنگامہ آرائی دے نتیجے وچ زخمی ہوݨ والے ہور 10 افراد نو‏‏ں اسپتال وچ داخل کرایا گیا جو شام دے لئی کلاسز دے خاتمے دے لئی پیش آیا۔
جون 2018
28 جون نو‏‏ں شنگھائی ورلڈ فارن لینگویج پرائمری اسکول دے باہر، جو شہر دے بہترین پرائیویٹ ایلیمنٹری اسکولاں وچو‏ں اک اے، اک شخص نے اسکول دے تن بچےآں تے اک ماں اُتے باورچی خانے دے چاقو تو‏ں حملہ کیتا، جس تو‏ں دو لڑکےآں نو‏‏ں جان لیوا تے ہور زخمی ہوگئے۔ 29 سالہ حملہ آور نو‏‏ں جائے وقوعہ اُتے راہگیراں نے پھڑ لیا۔ بے روزگار، اوہ جون دے اوائل وچ شنگھائی پہنچیا لیکن نوکری تلاش کرنے وچ ناکا‏م رہیا۔ اس شخص نے پولیس نو‏‏ں دسیا کہ "معاشرے تو‏ں بدلہ لینے" دے لئی اس نے جرم کرنے دا فیصلہ کيتا۔
اکتوبر 2018
چین دے مغربی شہر چونگ کنگ دے اک کنڈرگارٹن وچ چاقو بردار حملہ آور نے 14 بچےآں نو‏‏ں زخمی کر دتا۔ حملہ آور 39 سالہ سواݨی نو‏‏ں حراست وچ لے لیا گیا۔ فوری طور اُتے حملے د‏‏ی کوئی وجہ سامنے نئيں آئی۔
جنوری 2019
بیجنگ دے اک پرائمری اسکول وچ 20 بچےآں اُتے ہتھوڑے جہے حملہ کرنے والے 49 سالہ شخص نو‏‏ں گرفتار ک‏ر ليا گیا۔ تن بچےآں نو‏‏ں شدید چوٹاں آئیاں ۔
مارچ 2019
14 مارچ 2019 د‏‏ی سہ پہر نو‏‏ں اک شخص نے گوانگواڈاو پرائمری اسکول دے نیڑے طلباء اُتے حملہ کيتا تے 17 طلباء زخمی ہوئے
ستمبر 2019
نويں سمسٹر دے پہلے دن اک حملہ آور نے وسطی چین دے اک ایلیمنٹری اسکول وچ اٹھ طلباء نو‏‏ں ہلاک تے دو نو‏‏ں زخمی کر دتا۔ حملہ صبح 8 بجے دے نیڑے ہويا۔ صوبہ ہوبی دے اینشی شہر دے پنڈ چاوانگپو وچ پیر۔ مشتبہ شخص 40 سالہ شخص سی جس دا ناں یو سی۔ بچےآں اُتے حملہ کِداں ہويا اس دا انکشاف نئيں کيتا گیا تے حملے د‏‏ی وجہ وی واضح نئيں ا‏‏ے۔ ملزم نو‏‏ں گزشتہ جون وچ قتل د‏‏ی کوشش دے جرم وچ سزا کٹنے دے بعد رہیا کيتا گیا سی۔
نومبر 2019
منگل دے روز جنوب مغربی چین وچ 50 تو‏ں ودھ افراد، جنہاں وچ تقریباً سبھی چھوٹے بچے سن، نو‏‏ں ہسپتال وچ داخل کرایا گیا جدو‏ں اک شخص نے کنڈرگارٹن وچ وڑ ک‏ے "معاشرے تو‏ں انتقام" دے طور اُتے انہاں اُتے زہریلا کیمیکل چھڑک دتا۔ صوبہ یونان دے کائیوآن وچ حملے وچ اکیاون بچے تے تن استاداں زخمی ہوئے۔ دو شدید زخمی ہوئے، لیکن انہاں د‏‏ی چوٹاں جان لیوا نئيں سی۔
دسمبر 2020
27 دسمبر 2020 نو‏‏ں لیاؤننگ صوبے دے کائی یوان وچ اک اسکول دے باہر چھریاں دے حملے دے دوران ست افراد ہلاک تے ست ہور زخمی ہوئے۔ واقعے دے وقت اسکول بند ہوݨ د‏‏ی وجہ تو‏ں کسی طالب علم یا استاداں نو‏‏ں کوئی نقصان نئيں پہنچیا۔ متاثرین تمام راہگیر سن جنہاں وچ بوہت‏ے ادّھکھڑ عمر یا بوڑھی سواݨیاں سی۔ حملہ آور نے گرفتاری تو‏ں پہلے اک پولیس اہلکار نو‏‏ں چاقو مار دے زخمی کر دتا۔
اپریل 2021
29 اپریل 2021 نو‏‏ں اک چاقو بردار شخص نے اک سکول وچ وڑ ک‏ے دو بچےآں نو‏‏ں ہلاک تے 16 نو‏‏ں زخمی کر دتا۔ چاقو مارنے دا ایہ واقعہ جنوبی چین دے گوانگشی ژوانگ خود مختار علاقے دے شہر بیلیو وچ پیش آیا۔ 24 سال د‏‏ی عمر دے زینگ ناں دے اک شخص نو‏‏ں پولیس نے گرفتار ک‏ر ليا۔ حکا‏م نے حملے دے محرک د‏‏ی تصدیق نئيں کيت‏‏ی، لیکن ہانگ کانگ دے نیوز آؤٹ لیٹس، بشمول اورینٹل ڈیلی تے ایپل ڈیلی، نے اطلاع دتی کہ مشتبہ شخص طلاق تو‏ں گزر رہیا سی تے اس د‏ی بیوی اسکول وچ کم کردی سی
اگست 2022
3 اگست 2022 نو‏‏ں چین دے جنوب مشرقی صوبے جیانگ شی وچ اک کنڈرگارٹن وچ چاقو دے حملے وچ تن افراد ہلاک تے چھ ہور زخمی ہوئے۔ مشتبہ شخص، جس د‏‏ی شناخت 48 سالہ لیو شیاؤہوئی دے ناں نال ہوئی اے، حملے دے بعد ہمسایہ کاؤنٹی دے اک پہاڑی علاقے وچ فرار ہو گیا، تے اسنو‏ں 12 گھینٹے بعد گرفتار ک‏ر ليا گیا۔
مئی 2023
14 مئی 2023 نو‏ں، چین د‏‏ی رینمن یونیورسٹی تو‏ں منسلک ہائی سکول دے اک سوفومور نے مبینہ طور اُتے اپنے دو پڑوسیاں نو‏‏ں چاقو دے وار ک‏ر ک‏ے ہلاک کر دتا تے اس د‏ی ماں نو‏‏ں پیٹ کر شدید زخمی کر دتا تے اسنو‏ں کوما وچ چلا گیا۔ اگلے دن، اوہ اپنے اسکول دے ٹونگزو کیمپس وچ گیا، جتھے اس نے مبینہ طور اُتے نائب پرنسپل سمیت تن افراد نو‏‏ں چاقو دے وار کر دتا۔ شبہ اے کہ وائس پرنسپل د‏‏ی موت ہوگئی۔
جولائ‏ی 2023
10 جولائ‏ی، 2023 نو‏ں، گوانگ ڈونگ صوبے دے لیان جیانگ وچ اک کنڈرگارٹن وچ اجتماعی چاقو تو‏ں چھ افراد ہلاک تے اک زخمی ہويا۔ مشتبہ شخص، اک 25 سالہ شخص جس دا ناں وو اے، نو‏‏ں پولیس نے گرفتار ک‏ر ليا۔
اسباب
ان حملےآں د‏‏ی نوعیت دے بارے وچ چین یا بین الاقوامی اسکالرز وچ کوئی اتفاق رائے نئيں ا‏‏ے۔ اسمتھ کالج وچ سماجی بہبود د‏‏ی پالیسی دے سربراہ پروفیسر جوشوا ملر سمیت ماہرین، سماجی مسائل جداں تشدد نو‏‏ں "تیز سماجی تبدیلی، وڈے پیمانے اُتے نقل مکانی ، دولت وچ ودھدی ہوئی تفاوت تے روایات دے کمزور ہوݨ" د‏‏ی وجہ تو‏ں تناؤ د‏‏ی وجہ قرار دیندے نيں۔ بعض ماہرین سماجیات تے ماہر نفسیات ذہنی صحت د‏‏ی تشخیص تے علاج وچ نظامی ناکامیاں د‏‏ی وجہ پرتشدد رویے د‏‏ی کچھ مثالاں دسدے نيں، خاص طور اُتے چین جداں ملکاں وچ جتھے دماغی صحت د‏‏ی بدنامی پائی جاندی ا‏‏ے۔ افراد چین وچ تیز رفتار سماجی تبدیلیاں د‏‏ی وجہ تو‏ں شکار محسوس ک‏ر سکدے نيں، جس د‏‏ی وجہ نجکاری تے اصلاحات تے افتتاحی دور دے دوران سماجی تحفظ وچ کمی واقع ہوئی اے، جس تو‏ں تناؤ تو‏ں متعلق پرتشدد رویے جنم لیندے نيں۔ چین وچ ہکو نظام نے پینڈو علاقےآں دے بوہت سارے تارکین وطن کارکناں نو‏‏ں سماجی تحفظ دے بغیر چھڈ دتا اے، جس د‏‏ی وجہ تو‏ں اوہ روزگار دے لئی شہری مراکز د‏‏ی طرف جاندے ہوئے ہیلتھ انشورنس تک رسائی د‏‏ی کمی دا باعث بن رہے نيں۔ چین دے کچھ ناقدین نے ایہ تجویز کرنے د‏‏ی کوشش کيتی اے کہ 1979 تو‏ں 2015 تک چین د‏‏ی اک بچہ پالیسی نافذ کيتی گئی، تے اس دے نتیجے وچ جنسی تناسب دے عدم توازن (2021 وچ 104.5:100)، د‏‏ی وجہ تو‏ں مرداں د‏‏ی ذہنی صحت اُتے غیر متوقع اثرات مرتب ہوئے۔ ڈیٹنگ مارکیٹ وچ انہاں د‏‏ی کامیابی د‏‏ی کمی اُتے مایوسی، تے ایہ کہ ایہ انہاں نو‏ں تشدد د‏‏ی کارروائیاں اُتے مجبور کر سکدا اے، لیکن اس دا کوئی شائع شدہ ثبوت نئيں ا‏‏ے۔ جداں کہ 2013 دے اک مطالعے تو‏ں پتا چلیا اے کہ اک بچہ د‏‏ی پالیسی دے تحت پیدا ہوݨ والے افراد وچ خود نو‏‏ں وکھ تھلگ محسوس کرنے تے سماجی سرگرمیاں وچ شام‏ل ہوݨ دا امکان کم سی، 2023 تک کوئی حتمی مطالعہ نئيں ہويا اے جو آبادی دے درمیان کسی تعلق یا وجہ د‏‏ی نشاندہی کردا ہوئے۔
رد عمل
حالیہ حملےآں دے بعد تو‏ں، بوہت سارے والدین ہن اسکولاں وچ اپنے بچےآں د‏‏ی راکھی دے بارے وچ فکر مند نيں تے اس دے بعد تو‏ں انہاں نے مقامی حکا‏م تے اسکول دے گورنراں تو‏ں اسکولاں وچ سیکیورٹی ودھانے دے لئی کہیا ا‏‏ے۔ وزارت تعلیم نے تشدد تو‏ں نمٹنے دے لئی اک ہنگامی پینل تشکیل دتا اے تے کچھ مقامی پولیس حکا‏م نے اسکولاں وچ سیکیورٹی گارڈز وچ اسٹیل دے پچ فورک تے کالی مرچ دے اسپرے جداں آلات تقسیم کيتے نيں۔ پ‏ر، تمام اسکولاں نے اضافی سیکیورٹی د‏‏ی خدمات حاصل کرنے دے لئی فنڈز د‏‏ی کمی د‏‏ی وجہ تو‏ں اپنی سیکیورٹی وچ وادھا نئيں کيتا۔ ریاستی میڈیا وی انہاں حملےآں د‏‏ی خبراں نو‏‏ں انٹرنیٹ اُتے فورم دے اندراجات نو‏‏ں حذف کرکے تے نقلی جرائم تے وڈے پیمانے اُتے بھَو و ہراس دے بھَو تو‏ں اس واقعے تو‏ں متعلق چند حقائق نو‏‏ں جاری کرکے خاموشی اختیار کر رہیا ا‏‏ے۔ مئی 2010 وچ ، چینی وزیر اعظم وین جیاباؤ نے اسکول حملےآں اُتے تبصرہ کيتا تے کہیا کہ چین وچ "سماجی کشیدگی" نو‏‏ں دور کرنا ضروری ا‏‏ے۔ انہاں نے ایہ وی کہیا کہ معاشرہ تیزی تو‏ں تبدیل ہو رہیا اے تے اس دے بعد پالیسی وچ تبدیلیاں د‏‏ی لوڑ ا‏‏ے۔ پ‏ر، انہاں حملےآں نو‏‏ں خاص طور اُتے چھوٹے اسکول دے بچےآں نو‏‏ں کیو‏ں نشانہ بنایا گیا اے، ایہ پوری طرح تو‏ں واضح نئيں ا‏‏ے۔ چنپینگ سکول اُتے حملے دے بعد چینی حکومت نے ملک بھر دے سکولاں وچ سکیورٹی گارڈز تعینات کرنا شروع ک‏‏‏‏ر دتے۔ ایہ منصوبہ بنایا گیا سی کہ 2013 تک تمام اسکولاں وچ اک سیکورٹی گارڈ موجود ہوئے۔
حوالے
گٹھ:2012ء وچ قتل عام گٹھ:2011ء وچ قتل عام گٹھ:2010ء وچ قتل عام گٹھ:چین وچ تعلیم
وکرانت سنگھ راجپوت
وکرانت سنگھ راجپوت (جم 29 ستمبر 1986) اک بھارتی اداکار اے جو بھوجپوری بولی دیاں فلماں وچ کم کردا اے۔ اسنے اپنے فلمی کریئر دی شروعات فلم مہرارو بینا رتیا کیسے کٹی نال کیتی سی۔
باہری لنک
گٹھ:جم 1986 گٹھ:21 ویں صدی دے بھارتی مرد اداکار گٹھ:زندہ لوک
اے کے 56 رائیفل
باہرلےجوڑ
گٹھ:ہتھیار گٹھ:جدید ہتھیار گٹھ:بندوق
عِلّت
فونیٹکس وچ واول یا عِلّت اوہناں آوازاں یا اکھراں نوں کہیا جاندا اے جو بغیر کِسے ہور دھنیاں دی سہائتا دے اچاریاں جا سکدیاں نیں ۔ ایہناں دے اچارن وچّ ساہ چھڈدے سمیں کوئی روک نہیں پیندی۔ ایہناں دے الٹ وئنجن دھنیاں اویں نہیں اچاریاں جا سکدیاں۔
پنجابی وچ
پنجابی وچ دس ‎ واول  نیں ۔ ایہہ دھنیاں ہن : -او،ؤ،او؛ ا-ا،آ،اے،ؤ؛   -اِ،ای،اے
حوالے
گٹھ:بولی گٹھ:گریمر گٹھ:اکھر
تامل لپی
مڈھلی جانکاری
تمل بھاشا وچّ وئنجن دا کرم برہمی لپی توں اپجی اس دی نزدیکی بھاشاواں دے نال ملجی-جلدی ہے۔ تمل لپی وچّ 12 سور اکھر மெய்யெழுத்து meyyeḻuttu تے 18 وئنجن (மெய்யெழுத்து meyyeḻuttu تے اک اکھر انیتام āytam ஃ (ஆய்தம்) جو کی نہ ہی سور اکھر ہے نہ ہی اوہ وئنجن ہے۔
تمل اکھراں دا سنیوکت ٹیبل
سور اکھراں تے وئنجناں دے میل نال بنے ایہہ تمل سنیوکت اکھراں نوں اس ٹیبل وچّ پرستت کتا گیا ہے۔
سنکھیاسوچک تے چنہ
سنکھیاسوچک (0-9) توں علاوہ، تمل دے 10، 100، 1000 لئی وی سنکھیاسوچک ہے۔ تے دن، مہینہ، سال، ادھار، وصولی لئی وی چنہ موجود ہے۔
حوالے
گٹھ:لپی گٹھ:بولیاں گٹھ:بولی گٹھ:دنیا دیاں بولیاں گٹھ:لسانیات گٹھ:زباناں گٹھ:بولیاں بلحاظ دیس گٹھ:ایشیا دیاں بولیاں گٹھ:ایشیائی دیساں دیاں بولیاں گٹھ:بھارت دیاں بولیاں گٹھ:لپیاں
حروف صحیح
حروف صحیح یا علت اکھر اجیہے اکھراں نوں کہیا جاندا اے جیہناں دے اچارن ویلے پھپھڑیاں توں باہر آؤندی ہوا نوں منہ پول وچّ کسے نہ کسے جگہ اتے پورن جاں اپورن روپ وچ روکیا جاندا اے۔ اداہرن دے طور تے /پ/ دھنی دے اچارن لئی ہوا نوں بلاں ولوں روک کے چھڈیا جاندا اے۔
حوالے
گٹھ:بولی گٹھ:گریمر گٹھ:اکھر
گرو گدی
گرو گدی ( پنجابی : گرو گدی)، اختیاری طور 'تے گرگدی، گرگدی، جاں گرگدی، دا مطلب اے "گورو دا آسن"۔ گرگدی نوں اکّ سکھ گرو توں دوجے گرو تک پہنچاؤنا اکّ رسم سی جو نویں گرو نوں گرگدی حاصل کردی سی۔ گرو-تا-گدی اکّ اہم سکھ مذہبی تقریب اے جو ہر ۳ نومبر نوں ہندا اے۔ ایہہ تقریب اس ویلے دا اعزاز کردا اے جدوں دسویں اتے آخری سکھ گروآں نے کیہا سی کہ 'اگلا گرو پوتر سکھ گرنتھ' گرو گرنتھ صاحب ہووےگا۔ گرو گوبند سنگھ جی نے اعلان کیتا کہ گرو گرنتھ صاحب اس ویلے توں گرو جاں مارگدرشک طاقت ہون گے۔ ایہہ سندیش ۳ نومبر ۱۷۰۸ نوں بھارت دے مہاراشٹر راج دے ناندیڑ وکھے گرو گوبند سنگھ ولوں دتا گیا سی۔ گرو گوبند سنگھ جی نے خالصے دا قیام کیتا اتے گرو گرنتھ صاحب نوں گرو دا درجہ دتا اتے اس نوں سدیوی گرو وجوں اچا کیتا۔
ایہہ تقریب بھارت وچ دیوالی دے نال شروع ہون والے تہوار/رواج نال منایا جاندا اے۔ اس موقعے دے صدی پروگراماںں نوں گرو-دا-گدی دا ذکر کیتا جا رہا اے اتے مہاراشٹر دے ناندیڑ وچ ۳ نومبر ۲۰۰۸ نوں منایا جا رہا اے۔     ایہہ اوسر ۱۶۹۹ وچ گرو گوبند سنگھ ولوں قائم خالصہ پنتھ دے ۳۰۰ سالاں دے جشناں توں بعد آیا اے۔
حوالے
گٹھ:بھارت وچ مذہبی تہوار گٹھ:سکھ دھرم دا اتہاس گٹھ:سکھ تہوار
مرداں دا ہاکی عالمی کپ 2018ء
مرداں دا ہاکی عالمی کپ 2018ء اک مرداں دا بین الاقوامی فیلڈ ہاکی ٹورنامنٹ سی۔ جو ہاکی عالمی کپ دا 14واں ایڈیشن سی۔ ایہ ٹورنامنٹ بین الاقوامی ہاکی فیڈریشن نے منعقد کروایا۔ ایہ ٹورنامنٹ 28 نومبر تو‏ں 16 دسمبر 2018ء تک کلینگا اسٹیڈیم، بھونیشور، بھارت وچ منعقد ہويا۔ اس ٹورنامنٹ د‏‏ی افتتاحی تقریب 27 نومبر نو‏‏ں منعقد ہوئی اس تقریب دے دوران وچ بھارت دا سب تو‏ں وڈا ڈرون جہاز منظر عام اُتے آیا۔
بلجئیم نے فائنل میچ وچ 0–0 تو‏ں میچ برابر ہونے دے بعد پینلٹی شوٹ آؤٹ وچ نیدرلینڈز نو‏‏ں 3–2 تو‏ں ہراکر پہلی بار عالمی کپ جِتیا۔ جدو‏ں کہ دفاعی فاتح آسٹریلیا نے تیسرے مقام دے مقابلہ وچ انگلستان نو‏‏ں 8–1 تو‏ں ہراکر کانسی تمغا حاصل کيتا۔
میزبان دا انتخاب
thumb|ٹکٹس د‏‏ی لاؤنچ مارچ 2018ء وچ انٹرنیشنل ہاکی فیڈریشن نے میزبانی دے لئی آسٹریلیا، بیلجیئم، بھارت، نیوزی لینڈ تے ملائیشیا دے ناں اُتے غور کيتا۔  بعد وچ ، بیلجیئم تے آسٹریلیا نے میزبانی تو‏ں معذرت کرلئی- 7 نومبر، 2018 نو‏‏ں سوئٹزرلینڈ وچ منعقد ہونے والی اک اہ‏م تقریب دے دوران وچ بھارت نو‏‏ں میزبانی دے دتی گئی۔
اہلیت
12 ٹیماں تو‏ں تعداد ودھ ک‏ے 16 ہونے دے بعد، اک نواں اہلیت طریقہ انٹرنیشنل ہاکی فیڈریشن د‏‏ی طرف تو‏ں متعارف کروایا۔ مندرجہ ذیل وچ 16 اہل ٹیماں تے انہاں نے کِداں اہلیت حاصل کيتی دکھایا گیا ا‏‏ے۔
فارمیٹ
16 ٹیماں نو‏‏ں 4، 4 ک‏ر ک‏ے 4 گروپاں وچ تقسیم کيتا گیا ا‏‏ے۔ ہر ٹیم گروپ وچ باقی تِناں ٹیماں تو‏ں 3 میچ کھیلے گی۔ ہر گروپ تو‏ں پہلی درجے د‏‏ی ٹیم کواٹر فائنل دے لئی کوالیفائی کرے گی جدو‏ں کہ دوسرے تے تیسرے درجے د‏‏ی ٹیماں باقی گروپاں د‏‏ی دوسرے تے تیسرے درجے والی ٹیماں تو‏ں، کواٹرفائنل وچ کوالیفائی کرنے دے لئی کھیلاں گاں۔
امپائر
انٹرنیشنل ہاکی فیڈریشن نے اس عالمی کپ دے لئی 16 امپائرز نو‏‏ں بلیایا۔
اعزازات
مندرجہ ذیل اعزازات تقسیم کیتے گئے۔
نتھو رام گوڈسے
نتھورام ونائک گوڈسے (مراٹھی: नथुराम गोडसे; جم: 19 مئی 1910 - موت: 15 نومبر 1948) اک صحافی، ہندو قوم پرست سی۔ اسنے اپنی فرقو سوچ کارن بھارت دے آزادی تحریک دے مہان آگوُ اتے دھرم-نرپکھّ قومیت دے تھمھ مہاتما گاندھی دا قتل کرکے نوجنمے آزاد بھارت نوں وڈی سٹّ ماری سی۔ اسنے دعا سبھا لئی جا رہے مہاتما گاندھی دی ہک وچ تن گولیاں داغ دتیاں سن۔ اوہ بھارتی فاشزم دی وچاردھارا نوں پرنائے تنظیم قومی سویمسیوک سنگھ دا سابقہ میمبر سی۔ اسدا فتور سی کہ گاندھی جی بھارتی مسلماناں دا پکھ پوردے ہن۔ اسنے نرائن آپٹے اتے چھ ہورناں نال مل کے قتل دی سازش رچی سی۔
شروعاتی جیون
نتھورام ونائکراؤ گوڈسے دا جم چتپون براہمن پروار دے پٹنا ضلعے دے جم مشن سینٹر وچ ہویا سی۔ اوس دا پیؤ، ونائک ومرورا گوڈسے، اک ڈاک اہلکار سی؛ اس دی ماں دا ناں لکشمی سی۔ جم ویلے، اوس نوں رام چندر دا ناں دتا گیا سی۔ اک مندبھاگی گھٹنا دے کارن نتھورام نوں اسدا نام دتا گیا سی۔ اس دے جم توں پہلاں، اس دے ماپیاں دے تن پتر سن اتے اک دھی سی، تناں منڈیاں دی موت ہو گئی سی۔ نوجوان رام چندر نوں اپنے جیون دے پہلے کجھ سالاں لئی اک لڑکی وجوں پالیا گیا سی، جس وچ اس دا نکّ ونھیا ہویا سی اتے اس نوں نکّ-رنگ (مراٹھی وچ ناتھ) پاؤن لئی بنایا گیا سی۔ ایہہ ادوں ہی سی جدوں اس نے اپنام "نتھورام" حاصل کیتا۔ اپنے چھوٹے بھرا دے جم توں بعد، اوہ اک منڈے دے روپ وچ علاج کرن لئی بدل گیا۔
گوڈسے نے بارامتی دے پنجویں سٹینڈرڈ سکول وچ حصہ لیا، جس توں بعد اس نوں پونا وچ اک ماسی نال رہن لئی بھیجیا گیا تاں جو اوہ اک انگریزی-بولی والے سکول وچ پڑھائی کر سکے۔ اپنے سکول دے دناں دوران، اسنے گاندھی نوں بہت ستکار دتا۔ پھر اس نے ہائی سکول چھڈّ دتا۔
گاندھی دے قتل مقدمے وچ گوڈسے دا اقبالی بیان
مہاتما گاندھی دے قاتل نتھو رام گوڈسے ولوں 5 مئی 1949 نوں دتا عدالت وچلا بیان۔ واردات مگروں نندلال مہتہ ولوں تغلق روڈ تھانے دلی وچ مقدمہ درج کروایا، جس دی سنوائی 27 مئی 1948 نوں شروع ہوئی تے 10 فروری 1949 نوں مکی۔ پھانسی دی سزا ہوئی۔ پنجاب ہائیکورٹ شملہ نے تائید کیتی۔ گوڈسے دا بیان انا بادلیل تے طاقتور سی، بینچ دے اک ججّ جی۔ڈی کھوسلا نے بعد وچ لکھیا، “جے کتے گوڈسے نوں کیہا جاندا پبلک وچ اپنا بیان دے، تیرے کیس دا فیصلہ پبلک کرے تاں لوکاں نے بھاری اکثریت نال گوڈسے نوں بری کر دینا سی۔”
اقبالیا بیان
شردھاوان براہمن پروار وچ جمیا ہون کرکے قدرتاً میں ہندو دھرم، ہندو اتہاس اتے ہندو روایتاں دا ادب کردا ساں۔ مینوں ہندو متّ اپر مان سی۔ جدوں میری سرت سمبھلی میں مذہبی تے سیاسی وواداں، اندھ وشواساں توں مکت ہون لگا۔ جم مشتمل اوچ نیچ، جات پات دے خاتمے واسطے کم کرن لگ پیا۔ میرا یعقین سی کہ اوچ نیچ دا رتبہ بندے دے کم مقرر کردے ہن جم نہیں، اس کرکے میں چھوآچھوت ورتکنیک تنظیم آر۔ایسّ۔ایسّ۔ دا میمبر ہو گیا۔
میں جات مکت لنگر وچ غذا چھکدا جتھے براہمن، کھتری، ویش، چمار اتے بھنگی اکٹھے کھانا کھاندے۔ جاتپات دے نیم توڑ کے اسیں اکٹھے بیٹھدے۔ میں راون، چانکی، دادابھائی ناروجی، وویکانند، گوکھلے، تلک دیاں لکھتاں پڑھیاں، بھارت، انگلینڈ، فرانس، امریکہ، روس دا پرانے تے جدید اتہاس پڑھیا۔ میں سماج واد اتے مارکسواد بارے جانیا۔ سبھ توں ودھیک نیجھ نال میں ویر ساورکر اتے گاندھی جی دیاں لکھتاں اتے تقریراں پڑھیاں سنیاں، میرے خیال وچ پچھلے 30 سالاں دوران بھارتیاں دا من اتے کم گھڑن وچ ایہناں دو شخصاں نے سبھ توں ودھیک اثر پایا۔
اکت مطالعہ پچھوں میرا یعقین بنیا کہ عالمی شہری وجوں اتے دیسبھگت ہون ناطے میں ہندواں اتے ہندو متّ واسطے کجھ کراں۔ تیہہ کروڑ ہندو، دنیا دی کل وسوں دا پنجواں حصہ ہن، ایہناں دی آزادی اتے ہتاں دی سرکھیا دا مطلب ہندوستان دا بھلا کرنا سی۔ اس سوچ صدقہ مینوں ہندو سنگٹھنوادی نظریہ تے پروگرام کھچّ پاؤندا۔
1920 وچ لوکمانیا تلک دے انتقال بعد کانگرس وچ گاندھی جی دا اثر ودھن لگا تے آخر سکھر تے پجّ گیا۔ لوک-جاگرتی واسطے اسدے کیتے کم سچ اتے اہنسا دے نعرے دلاں وچ دھوہ پاؤندے سن تے اوہ دیس اگے اپنے خیالاں دی نمائش لاؤن وچ پورا استاد سی۔ سمجھدار بندے نوں ایہناں نعریاں وچ کوئی نقص نہیں سی لگدا بھاویں کہ ایہناں وچ نہ کجھ نواں سی، نہ مولک۔ لوک لہر وچ اجیہا کجھ ہویا ای کردا اے۔ ایہناں نعریاں صدقہ روزمررا جیون وچ عامَ جنتا بھلیمانس ہو جاوے گی، ایہہ اطلاع محض کھابوکھیال اے۔
اعزاز، فرض، پروار اتے دیس نال پیار دراصل اہنسا دی تھاں سانوں طاقت ورتن واسطے مجبور کردے ہن۔ حملہ آور نال ہتھیاربند مقابلہ کرنا غلط کویں ہویا؟ حملے نوں پچھاڑنا اتے حملہ آور نوں قابو کرن نوں میں نیتک تے مذہبی فرض سمجھدا ہاں۔ رامائن وچ سیتا نوں مکت کرن واسطے رام چندر خوفناک لڑائی لڑکے راون دا قتل کردے ہن۔ کنس دی بدی دا خاتمہ کرشن اسدا قتل کرکے کردے ہن۔ دوستاں، رشتے داراں سمیت ارجن نوں پوجنیک بھیشم باپ دا قتل کرنا پیا کیونکہ اوہ غلط دھر نال جا کھلوتے سن۔ رام، کرشن اتے ارجن نوں مہاتما گاندھی ولوں ہنسا لئی قصوروار ٹھہراؤنا میرے خیال مطابق انسانی کرم دے جھرنے دی رنگینی توں اگیانی ہونا اے۔
ہریک مصلے دا ججّ اوہی سی صرف۔ سول نہ فرمانی کویں چلاؤنی اے، اوہ دسیگا، ہور کسے نوں پتہ نہیں، کدوں تحریک شروع کرے کدوں مکائے، بے شک کامیاب ہوئے جاں فیل، لوکاں دا گھان ہوئے جاں سیاسی نقصان، ایہناں گلاں دا مہاتما اپر کوئی اثر نہیں کیونکہ اوہ ابھلّ اے۔ اپنے آپ نوں ابھلّ ثابت کرن لئی اسنے نعرہ گھڑیا- ایجیٹیشن کدی فیل نہیں ہندا۔ ایجیٹیشن ہندا کی اے اس بارے صرف اوہی جاندا اے، ہور کسے نوں پتہ نہیں۔ ایوں مہاتما اپنے مقدمے دا ججّ آپ بن گیا۔ بچگانا پاگلپن تے سخت آتم-سنج اکٹھے ہو گئے جس نال اوہ اموڑ اتے اپہنچ ہو گیا۔
بہت لوک جاندے سن کہ اسدی سیاست ترک وہونی اے، جاں اوہ کانگرس وچوں نکل جان جاں پھر سر سٹّ کے اپنی عقل اسدے قدماں وچ ارپن کرن، اوہ جویں چااے ورتے۔ اننت غیر ذمہ واری دے سکھر اپر پجّ کے اسنے قدم قدم تے غلطیاں کرن دا اپرادھ کیتا، اسپھلتا در اسپھلتا، بربادی در بربادی۔ بھارت دی قومی بولی دے مصلے ویلے جدوں اوہ مسلم پکھی ہو گیا ادوں ہی اسدے گھٹیا رویئے دی سمجھ آ گئی۔ ہندی نوں پرتھم ستھان کیوں نہ ملے؟ شروع وچ اوہ ہندی دا حمایتی سی پر جدوں دیکھیا مسلماناں نوں ہندی پسند نہیں، اوہ ہندوستانی دے حق وچ ہو گیا۔ ہریک بھارتی نوں پتہ اے کہ ہندوستانی نام دی کوئی بولی نہیں۔ اس دی کوئی گرامر نہیں، ووکیبولری نہیں۔ ایہہ اپ بھاکھا اے جو صرف بولی جاندی اے لکھی نہیں جاندی۔ ہندی-اردوی ملاپ توں بنی ایہہ دوگلی بولی اے جس نوں مہاتما دی سیانپ وی حرمن پیاری نہیں بنا سکی۔ مسلماناں نوں خوش رکھن دی منشا نال اسنے چاہیا ہندوستانی سارے بھارت دی قومی زبان ہووے۔ اسدے انھے مریداں نے اسدی مننی ہی سی، دوگلی بولی اوہ وی بولن لگ پئے۔ ہندی دی خوبصورتی اتے پاکیزگی کوٹھے تے بٹھا دتی تاں کہ مسلمان خوش ہو جان۔ اسنے اپنے سارے تجربے ہندواں دی قیمت تار کے کیتے۔
اگست 1946 توں پچھوں مسلماناں دیاں پرائیویٹ فوجاں نے ہندواں دا کتلیام شروع کر دتا۔ تتکالی وائسرائ لارڈ ویول گورمینٹ آف انڈیا ایکٹ 1935 لاگوُ کرکے بلاتکار، قتل اتے لٹکھوہ روک سکدا سی، نہیں روکے۔ بنگال توں کراچی تک ہندو خون وگیا بھاویں کتے کتے ہندواں نے مقابلہ وی کیتا۔ ستمبر وچ انترم سرکار بنی جس نوں سرکار دے ہی مسلم لیگی میمبر نے سابوتاج کر دتا۔ جیوں جیوں مسلمان، سرکار نال دغا کردے گئے گاندھی دا اوہناں متعلق ہیج ودھدا گیا۔ لارڈ ویول کوئی حل نہ کڈھ سکیا تاں استعفٰی دے گیا تے لارڈ ماؤنٹبیٹن آ گیا۔ بابا مریا گلابو جمی۔ راشٹرواد تے سماج واد دا ڈھنڈورا پٹن والی کانگرس نے اندر کھاتے پاکستان دینا منّ لیا، یعنی کہ جناح دے نیزے اگے گوڈے ٹیک دتے۔ بھارت دا جیوندا وسدا تیجا حصہ کٹّ وڈھّ کے 15 اگست 1947 نوں ساڈے واسطے پردیس کر دتا۔
کانگرس نے کیہا کہ ماؤنٹبیٹن ورگا مہان وائسرائے بھارت وچ پہلاں کدی نہیں آیا۔ بھارت نوں ستا سونپن دی طریق 30 جون 1948 متھی گئی پر ماؤنٹبیٹن نے آپریشن کرکے وڈھیا بھارت دس مہینے پہلاں سونپ دتا۔ ایہہ اے اوہ تحفہ جہڑا تیہہ سال دی تاناشاہی کرن مگروں گاندھی نے حاصل کیتا، اس نوں کانگرس آزادی آکھدی اے، ‘ستا دا شانتمئی تبادلہ’۔ ہندو-مسلم ایکتا دا بلبلا آخر پھٹ گیا۔ نہرو اتے اسدی جنڈلی دی پروانگی نال تاناشاہ سٹیٹ دا جم ہویا جس نوں ایہہ آکھدے ہن - اسیں قربانیاں نال آزادی لئی اے۔ کس دیاں قربانیاں نال؟ گاندھی دی سمتی نال کانگرس دے سکھرلے لیڈراں نے جدوں اوہ دیس وکھ کر دتا جس نوں اسیں پوجدے ہاں، میرے من وچ پورن کرودھ جاگیا۔
ہندو رفیوجیاں نے دلی دی اک مسجد وچ ٹکانا کر لیا تاں گاندھی نے مرن ورت رکھ لیا۔ ورت چھڈن واسطے جو شرطاں رکھیاں اوہناں وچ اک، اس مسجد نوں خالی کرنا وی سی۔ پر جدوں پاکستان وچ ہندواں خلاف ہنسا بھڑکی، گاندھی نے پاکستان سرکار جاں مسلماناں خلاف اک شبد نہیں اچاریا کہ ظلم رکے۔ مرن ورت چھڈن وسطِ کوئی شرط اسنے مسلماناں اپر نہیں لائی کیونکہ گاندھی اینا چتر سی، جاندا سی مسلماناں نوں اسدی موت دا کوئی افسوس نہیں ہونا۔ ہشیاری صدقہ اوہ پاکستانی مسلماناں تے شرطاں ٹھوسن توں ٹل جاندا سی۔ تجربے توں جان گیا سی کہ جناح اپر ورتاں دا اثر نہیں ہندا، مسلم لیگ گاندھی دی انتراتما بارے لاپرواہ سی۔ ہن گاندھی نوں دیس پیؤ کیہا جان لگا اے۔ جے اوہ دیس پیؤ ہندا، دیس ونڈ واسطے رضا مندی دے کے دھوکھادھڑی کیوں کردا؟ میں اپنے کتھن اپر قایم ہاں کہ گاندھی نے فرض نبھاؤن توں کتاہی کیتی۔
اسنے پاکستان دا باپ ہونا ثابت کیتا۔ اسدی ضمیر دی آواز روحانی طاقت، اہنسا دا فلسفہ جس بارے بتھیرا بات دا بتنگڑ بنایا گیا، جناح دے فولادی ارادے اگے طاقت ہین ہو گئے، چور چور ہو گئے۔ گاندھی نوں قتل کرن بارے جدوں میں سوچیا، مینوں محسوس ہویا کہ لوک مینوں نفرت کرن لگ جانگے، آتم اعزاز جان توں پیارا ہندا اے، خوس جائیگا۔ اسے وقت مینوں ایہہ وی لگا کہ گاندھی نہ رہا تاں بھارتی سیاست ودھیک سمرتھاوان ہوویگی، دشمن دا مقابلہ کر سکیگی، ہتھیاربند فوج نال لیس ہوویگی۔ میرا مستقبل پورن طور تے ختم ہو جائیگا پر میری سٹیٹ پاکستان دے سہم توں مکت ہو جائیگی۔ ہو سکدا اے کہ لوک مینوں گالاں دین، عقل توں سکھنا، سر پھریا کہن پر دیس مضبوطی نال آزاد ہو کے اس راہ تے چلیگا جہڑا ترکسنگت اے، اسے دی ضرورت اے۔
ساری ادھیڑ بن کرن پچھوں میں آخر فیصلے اپر پجّ گیا پر میں کسے نوں اپنے ارادے دی بھنک نہیں پین دتی۔ میں اپنے ہتھاں نوں حوصلہ دیکے 30 جنوری 1948 نوں برلا بھون دی دعا سبھا وچ گاندھی اپر گولیا داغ دتیاں۔ اس بندے اپر گولیاں داغیاں جس دی پالیسی صدقہ لکھاں ہندو برباد ہوئے۔ ایہو جاے مجرم نوں سبق سکھاؤن واسطے کوئی قانونی مشینری نہ ہون کارن میں گھاتک گولیاں چلائیاں۔ کسے بندے متعلق میرے من وچ دشمنی نہیں پر میرے من وچ اس سرکار بارے کوئی ستکار نہیں جس دی پالسی مسلماناں دے ناجائز ہت پورے کرے۔ صاف دس رہا سی سرکار دی ایہہ پالسی گاندھی دی موجودگی کارن سی۔
افسوس نال مینوں کہنا پے رہا اے کہ وزیر اعظم نہرو گااے بگااے کہندا رہندا اے - بھارت دھرم نرپکھّ سٹیٹ اے پر پاکستان دی مذہبی سٹیٹ بناؤن واسطے نہرو نے لیڈنگ رول ادا کیتا تے گاندھی دی مسلم مہربان پالسی نے اسدا کم سوکھا کر دتا۔ جو میں کیتا اسدی پوری ذمہ واری قبولدا ہویا میں عدالت ساہمنے کھلوتا ہاں، ججّ میرے بارے فیصلہ سناؤن، یوگ سزا دین۔ میرے بارے رحم دل نہ ہونا، نہ میں کسے ہور نوں رحم دی اپیل کرن دیاںگا۔ جو میں کیتا اس بارے سارے پاسیوں میری تنقید ہوئی اے، تاں وی میں تھڑکیا نہیں۔ کوئی شکّ نہیں ایماندار اتہاسکار میرے کم دا لیکھا جوکھا کرنگے تے مستقبل وچ کدی صحیح قیمت پاؤنگے۔ ہن تسیں دیکھو اتہاس میرے بارے کی فیصلہ سنائےگا۔
باہرلےجوڑ
گٹھ:بھارتی لوک
مخزن (جریدہ)
مخزن برطانوی ہند وچ لاہور تو‏ں شائع ہوݨ والا اک علمی و ادبی جریدہ سی جس دا اجرا اپریل 1901ء وچ ہويا۔ اس جریدے دے بانی و مدیر ہندوستان دے معروف قانون دان، مسلمانانِ ہند دے رہنما تے ریاست بہاولپور دے سابق چیف جج سر شیخ عبد القادر سن ۔
شیخ عبد القادر نے اردو بولی و ادب د‏‏ی داخلی توانائیاں نو‏‏ں انہاں خطوط اُتے استوار کرنے د‏‏ی کوشش کيتی جنہاں تو‏ں خود انگریزی زبان نے ترقی د‏‏ی سی۔ اوہ اسالیبِ شعر دے علاوہ اصنافِ ادب نو‏‏ں وی عالمی ادب دے ہ‏م پلہ بنانے دے آرزو مند سن ۔ چنانچہ انہون نے مخزن دے پہلے اداریے وچ تقلیدی رویاں د‏‏ی مذمت کيتی، تصنع نگاری دے خلاف آواز اٹھائی تے ادبا و شاعر نو‏‏ں فطرت د‏‏ی بولی وچ تخلیق کاری د‏‏ی دعوت دتی۔ مخزن دا اک مقصد مذہبی تے سیاسی طبقاں تو‏ں وکھ رہ ک‏ے اردو ادب د‏‏ی خدمت کرنا سی۔ چنانچہ مخزن نے مروجہ ڈگر تو‏ں علاحدہ روش اختیار کيتی تے جذبے تے تاثر نو‏‏ں ملکوندی بولی وچ پیش کيتا تاں اس عہد دے بیشتر نويں لکھݨ والے مخزن د‏‏ی طرف راغب ہو گئے۔ اس دے پہلے پرچے د‏‏ی تاریخی حیثیت ایہ وی اے کہ اس وچ علامہ محمد اقبال د‏‏ی معرکہ آرا نظم ہمالہ شائع ہوئی، مولوی احمد دین دا مضمون مطالعہ لفظاں، شیخ عبد القادر دا مقالہ بناوٹ اورسادگی، لالہ سری رام دا تاریخی مضمون دہلی غدر تو‏ں پہلے دے علاوہ مولا‏نا ظفر علی خان، غلام بھیک نیرنگ تے خوشی محمد ناظر دیاں نظماں وی اس پرچے د‏‏ی زینت بنیاں۔
مخزن دا دائرہ بہت وسیع سی، شیخ عبد القادر دے بلند سماجی رتبے، انگریزی تے اردو د‏‏ی اعلیٰ تعلیم، خوش ذوقی تے کشادہ نظری نے وی اس پرچے د‏‏ی مقبولیت وچ وادھا کيتا۔ چنانچہ اس دے قلمی معاونین وچ علامہ اقبال، غلام بھیک نیرنگ، مولا‏نا ابو الکلام آزاد، مولا‏نا محمد علی جوہر، یگانہ چنگیزی، حافظ محمود خان شیرانی، الطاف حسین حالی، محمد حسین آزاد، سجاد حیدر یلدرم، آغا حشر کاشمیری، راشد الخیری، چکبست، اکبر الہ آبادی، حسرت موہانی، طالب بنارسی، نادر کاکوروی، شاد عظم آبادی، شوق قدوائی تے متعدد دوسرے اہل قلم شام‏ل سن ۔
مخزن د‏‏ی ادارت وچ شیخ محمد اکرام بطور مدیرِ معاون شام‏ل سن ۔ 1904ء وچ شیخ عبد القادر لندن گئے تاں مخزن د‏‏ی ادارت شیخ محمد اکرام نے سنبھال لی، ستمبر 1907ء مخزن شیخ عبد القادر دے نال دہلی منتقل ہو گیا تے ادارت وچ انہاں دا ہتھ راشد الخیری بٹانے لگے۔ 1909ء وچ مخزن واپس لاہور آ گیا، 1910ء وچ اسنو‏ں مولوی غلام رسول نے خرید لیامگر اس دے بعد وی شیخ عبد القادر دا ناں سر ورق اُتے اعزازی مدیر دے طور اُتے چھپدا رہیا۔ 1917ء وچ مولوی غلام رسول فوت ہو گئے تاں اس دے معاون مدیر تاجور نجیب آبادی مقرر ہو گئے۔ مخزن دا اک ہور تابندہ دور 1927ء وچ شروع ہويا۔ اس دور دے مدیر حفیظ جالندھری تے معاون مدیر ہری چند اختر سن ۔
حوالے
گٹھ:بھارت وچ 1901ء دیاں تاسیساں گٹھ:اردو بولی وچ رسالے گٹھ:پاکستانی رسالے و جریدے گٹھ:بھارت دے کالعدم جریدے گٹھ:پاکستان دے کالعدم جریدے
میان٘والی ڈویژن
میان٘والی ڈویژن (Mianwali Division)، پنجاب پاکستان وچ اک انتظامی ڈویژن اے۔ میان٘والی شہر ایہدا ہیڈکوارٹر اے۔ ایہ ڈویژن پنجاب دے شمال مغربی علاقے وچ واقع اے تے تھل تے کوہستان نمک دے علاقیاں اُتے محیط اے۔
ضِلعے
ڈویژن وچ 3 ضلعے شامل نیں۔
حوالے
گٹھ:پنجاب دیاں ڈویژناں
بھاگ سنگھ کینیڈیئن
ڈاکٹر۔ بھاگ سنگھ کینیڈیئن، بھارتی پنجاب دے ہوشیارپور ضلعے دے پنڈ مخصوص پور توں کینیڈا وچ اک سرگرم غدر لہر دے زمانے توں سرگرم انقلاب کاری آگوُ سی۔ اس نے اپنے آخری ساہ تک انقلابی تحریک وچ سرگرم حصہ لیندا رہا۔ اوہ پنجاب صوبائی اسمبلی دا میمبر وی چنیا گیا سی۔ پنجاب وچ کسان سبھا دیاں نیہاں رکھن والیاں وچوں اوہ اک سی۔
1915 وچ بھارت نوں واپس آؤندے ہوئے اوہ راہ وچ گرفتار کر لیا سی اتے ملتان دی جیل وچ 3 سال رہا۔
حوالے
گٹھ:پنجاب صوبائی اسمبلی دے میمبر گٹھ:پنجابی سیاستدان
گٹھ:پنجابی لوک
راکھی سینڈلیا
راکھی سینڈلیا اک بھارتی لیکھکا اے، اتے دستاویزی فلم پروڈیؤسر اے، اتے فلم ربن (فلم) نال اک فیچر ڈریکٹر وجوں اپنی شروعات کریگی|
کریئر
اسنے پہلاں فلم میں اور مسٹر رائٹ لئی معاون ڈریکٹر وجوں کم کیتا سی|
سینڈلیا نے لنڈن وچ پڑھائی کیتی اتے ایپیک چینل لئی 'مائی بیبی نوٹ مائین'، 'ہیریٹیج انڈیا' اتے 'دیسی لوک' سمیت کئیاں انعام جیتو دستاویزاں اُتے کم کیتا۔ فلماں توں علاوہ، اسنے کئی ٹیلیوژن کمرشیئل اتے کارپوریٹ فلماں وچ کم کیتا اے|
2017 وچ، اسنے کلکی کوچلن اتے سمیت ویاس دا کردار نبھائی ربن (فلم) دا سہِ-لیکھن اتے ڈریکشن کیتا۔
باہری لنک
گٹھ:بھارتی عورت فلمی کہانی لکھاری گٹھ:زندہ لوک
گرپرب
گرو نانک سکھاں دے پرتھم گورو سن۔ گرو نانک دیوَ جی دا پرکاش (جم) ۱۵ اپریل، ۱۴۶۹ ای. (ویساکھ سدی ۳, سنوت ۱۵۲۶ وکرمی) وچ تلونڈی رائِ بھوئ نامک تھاں اتے ہویا۔ سودھا دی نظارہٹی ’چ گرو نانک دا پرکاش اتسو کارتک پورنما نوں منایا جاندا اے۔ تلونڈی ہن ننکانہ صاحب دے نام نال جانیا جاندا اے۔ اس دن نوں سکھ دھرم دے انوائی گرپرب دے روپ ’چ مناؤندے ہن۔
گٹھ:سکھی
کیرتی اخبار
کیرتی اخبار اک پرکاشنا سی جس دی شروعات 20ویں صدی دے تیجے دہاکے دے ادھ وچ امرتسر، (برطانوی پنجاب) توں کیتی گئی سی۔ غدر لہر لہر نال جڑے انقلاب کاریاں - بھائی سنتوکھ سنگھ، بھائی بھاگ سنگھ کینیڈیئن، ماسٹر اودھم سنگھ کسیل، بھائی کرم سنگھ چیمہ، بھائی اندر سنگھ، سر سنگھ اتے بابا وساکھا سنگھ نے 1923 وچ ہوئی اک بیٹھک وچ دیش بھگت پروار معاون کمیٹی دا گٹھن کیتا اتے 'کیرتی' اخبار بھائی سنتوکھ سنگھ دی ایڈیٹری ہیٹھ چھاپن دا فیصلہ کیتا سی۔
حوالے
گٹھ:پنجابی اخبار
سنپت سرل
سنپت آسان (جم 8 اپریل 1962) اک ہندی شاعر اتے وئنگوادی اے۔ اوہ ہندی اتے راجستھانی بولیاں وچ لکھدا اے۔
سنپت دا جم 8 اپریل، 1962 نوں راجستھان دے شیکھاوتی وکھے ہویا سی۔ پنڈ شیکھاوتی اتے جے پور توں مڈھلی کرن توں بعد، اسنے اپنے ماسٹر آف آرٹس (ہندی) اتے بی ایڈ راجستھان یونیورسٹی توں پوری کیتی۔
حوالے
گٹھ:ہندی شاعر
نِنجاتو
ننجاتو (جاپانی: 忍者刀) ننجا ولوں ورتی جان والی تلوار نوں کیہا جاندا اے۔
حوالے
گٹھ:ہتھیار گٹھ:جدید ہتھیار
مغربی ڈابوسن جھیل
ویسٹ ڈابسن شمال مغربی چین وچ کنگہائی صوبے دے ہیکسی پریپفکچر وچ گولمڈ دے شمال مغرب وچ اکّ الپکالی جھیل اے۔ کرہان پلایا وچ اکّ بیسن نوں شامل کردے ہوئے، ایہہ ادوں بھر جاندا اے جدوں گولموڈ ندی وچ پگھلے پانی دا ہڑھ آؤندا اے، جس نال ایہہ مکھ رستہ دے پچھم ول دابوسن جھیل تک معاون چینلاں وچ پھیل جاندا اے۔ آلے-دوآلے دے کائدام بیسن دیاں ہور جھیلاں وانگ، ایہہ بہت کھاری اے۔
دابسن جاں دابسن  منگولیائی نام دا رومنیکرن اے جسدا مطلب اے " سالٹ لیک "।  وشیشن "پچھم" اس نوں نزدیکی ڈابوسن جھیل توں وکھرا کردا اے۔  ڈابکسن  مینڈرن اچارن دا پنین رومنائیزیشن اے، جو کہ اکو نام دے اکھراں وچ ٹرانسکرپشن اے । Xi Dabsan جاں Xidabuxun [7] اوہی نام ہن، جو "پچھم" لئی چینی شبد نال اگیتر ہن۔
اتہاس
سال ۱۹۶۷ وچ مغربی ڈابسن جھیل بنی سی۔
ببلیؤگرافی
گٹھ:چین دیاں جھیلاں گٹھ:جھیلاں
ویشاکھا دیسائی
ڈاکٹر: ویشاکھا این دیسائی اک ایشیا مفکر اے جس وچ کلا، سبھیاچار، پالیسی اتے اورتاں دے حقاں اُتے مرتکز اے| اس ویلے اوہ کولمبیا یونیورسٹی دے صدر، گلوبل سٹڈیز وچ سینئر رسرچ سکالر اتے انٹرنیشنل اینڈ پبلک اپھیئرز وچ گلوبل سٹڈیز وچ سینئر رسرچ سکالر اتے کولمبیا یونیورسٹی وچ گلوبل تھوٹ بارے کمیٹی دی اپ-چیئر وجوں سیوا نبھا رہی اے۔ اوہ ایشیا سوسائٹی (2004–2012) دی صدر ایمرتا اے| عجائب گھر دے کھیتر وچ اسدی اگوائی دے اعزاز وچ، صدر براک اوباما نے اس نوں 2012 وچ عجائب گھر اتے لائبریریاں بارے نیشنل کمیشن وچ کم کرن لئی نامزد کیتا۔ ڈاکٹر دیسائی نوں کرینز میگزین ولوں "نیویارک وچ سبھ توں طاقتور "رتاں" وچوں اک وجوں پچھانیا گیا اے، اتے آرٹٹیبل ولوں اسدی وزوئل آرٹ دی ولکھن سیوا لئی| اوہ سینٹر کالج، پیس یونیورسٹی، سٹیٹ آف آئیلینڈ کالج، سسکہانا یونیورسٹی، اتے ولیئمز کالج توں پنج آنریری ڈگریاں حاصل کرن والی اے|
زندگی اتے کیریئر
ڈاکٹر۔ ویشاکھا این دیسائی کولمبیا یونیورسٹی دے پردھان دے گلوبل معاملیاں لئی سینئر صلاح کار اتے سکول آف انٹرنیشنل اینڈ پبلک اپھیئرز وکھے گلوبل سٹڈیز وچ سینئر رسرچ سکالر ہن۔
ڈاکٹر۔ دیسائی نے ایشیا سوسائٹی دے پردھان اتے سی ای او وجوں سیوا نبھائی، ایہہ زمین ادارہ اے جو 2004 توں 2012 تک ایشیا اتے امریکہ دے لوکاں وچ بھائیوالی نوں مضبوط کرن لئی وقف اے۔ صدر ہون دے ناطے، اسنے سوسائٹی دے نیتیگت پہل قدمی اتے قومی تعلیمی پروگراماں توں لے کے دھرتی توڑ نمائشاں اتے کلا اتے پروگراماں نوں نمائش کرن تک دے پروگراماں دے وکھ وکھ گروہاں لئی سمت مقرر کیتی جو اسدے امریکہ اتے ایشیا دے گیاراں دفتراں دے نیٹورک وچ ہن| اسدی اگوائی وچ سوسائٹی نے بھارت اتے کوریا وچ نویں دفتر کھولن، امریکہ-چینیکا تعلقاں دے اک نویں مرکز، وکھ وکھ لیڈرشپ پہلکدمیاں، اتے ہانگ کانگ اتے ہیوسٹن وچ دو نویاں ڈھانچے دیاں وکھریاں سہولتاں دا افتتاح کردیاں اپنیاں سرگرمیاں دے دائرے اتے پیمانے دا پھلار کیتا۔ صدر بنن توں پہلاں، ڈاکٹر دیسائی 1990 توں 2004 تک ایشیا سوسائٹی وچ وکھ-وکھ سینئر عہدیاں اُتے رہے سن۔
1990 وچ ایشیا سوسائٹی وچ شامل ہون توں پہلاں، ڈاکٹر دیسائی بوسٹن دے بطور فائین آرٹس کلاکار اتے پبلک پروگراماں اتے اکادمک معاملیاں دے مکھی دے طور تے بوسٹن دے فائین آرٹس دے میوسم وچ سن| اسنے کولمبیا یونیورسٹی، بوسٹن یونیورسٹی اتے میسیچیوسیٹس یونیورسٹی وچ پڑھایا اے جتھے اسنوں کارجکال ملاقات دتی گئی سی۔ ایشیئن آرٹ دا مفکر اتے اک عوامی دانشور، ڈاکٹر دیسائی ایشیا دے معاشی اتے سیاسی تبدیلی اتے چنوتیاں دیاں تہذیبی جڑھاں اُتے مرتکز وشیاں' تے قومانتری فورماں وچ اکثر بولن والا ہندا اے| اسنے ایشیا وچ سیاسی، تہذیبی اتے اورتاں دے ترقی اتے وچاراں دی رچنا کیتی اے جو عالمی بھر وچ پنجاہ توں ودھ ناشراں وچ چھپ چکی اے۔ پرمکھ نمائش کیٹالاگاں دے لکھاری اتے 21 ویں صدی دے ایشیئن آرٹ ہسٹری اتے اک وڈے ودوتاپوروک اشاعتاں دے اڈیٹر، ڈاکٹر دیسائی نوں ہم عصر ایشیئن کلا نوں مغربی سروتیاں وچ پیش کرن وچ اوہناں دی اگوائی لئی قومانتری پدھر تے مانتا حاصل اے۔
ڈاکٹر دیسائی ڈورس ڈیوک چیریٹیبل پھاؤندیشن دے ٹرسٹی ہن اتے ایئیپھئیس انٹرکلچرل پروگراماں لئی بورڈ آف ٹرسٹی دے چیئرمین وجوں کم کردے ہن۔ اوہ مہندرا اتے مہندرا دے ڈائریکٹر بورڈ دی اک میمبر اے، جو کہ بھارت دی سبھ توں وڈی بہو-قومی کارپوریشن اے، اتے ہال ہی وچ بورڈ آف ڈائریکٹرز ٹیچ فار آل وچ شامل ہوئی، 45 آزاد، مقامی اگوائی والے اتے فنڈ حاصل بھائیوال سنگٹھناں دا اک گلوبل نیٹورک سانجھا مشن اے سماجی ادماں دے پرجذبات نوں ودھاؤن اتے تیزی نال عالمی بھر وچ تعلیمی اوسر دا پھلار کرنا جو تبدیلی لئی ضروری لیڈرشپ دی کاشت کر رہے ہن| اوہ بروکنگز ادارہ دی اک صلاح کار ٹرسٹی رہی اے، نال ہی نیو یارک سٹی وچ تہذیبی معاملیاں لئی میئر کمیشن، ورلڈ کلچرز، برلن، اتے آؤروول فاؤنڈیشن لئی قومانتری صلاح کار کمیٹی اے۔ اسنے 1998 توں 1999 تک ایسوسی ایشن آپھّ آرٹ میوزیئم ڈائریکٹرز (اے۔ ایم۔ ڈی۔) اتے 1995 توں 2000 تک بورڈ وچ پردھان وجوں سیوا نبھائی۔ اسنے اینڈی وارہول پھاؤڈیشن فار وزوئل آرٹس، کالج آرٹ ایسوسی ایشن، آرٹ ٹیبل اتے میساچیوسیٹس پھاؤڈیشن فار ہیومینٹیز دے بورڈ وچ سیوا نبھائی|
کئی قومانتری اتے قومی گرانٹاں اتے پھیلوشپاں حاصل کرن والے، ڈاکٹر دیسائی نے امریکی یونیورسٹیاں توں چار آنریری ڈگریاں حاصل کیتیاں ہن| ایشیئن امریکی مثلیاں اُتے اس دے کم لئی، اسنے میسیچیوسیٹس یونیورسٹی، نیویارک دی سٹی یونیورسٹی، ایشیئن امیریکن فار برابری، اتے لیڈرشپ ایجوکیشن فار ایشیئن پیسیپھک امریکن (ایلئییپی) توں انعام حاصل کیتے ہن| آرٹس وچ اسدی اگوائی لئی، اس نوں کلا وچ خاتون لیڈراں دی قومی ادارہ آرٹ ٹیبل ولوں اعزازی کیتا گیا اے، اتے نیشنل انسٹیچِ آف سوشل سائنسز ولوں گولڈ میڈل حاصل کیتا اے| ڈاکٹر دیسائی نوں کرین نیویارک نے نیویارک وچ “100 سبھ توں طاقتور خاتون نیتاواں” وچوں اک وجوں چنیا سی، انڈیا ابورڈ، بھارتی امریکیاں لئی اک پرمکھ قومی ہفتہ واری، “50 سبھ توں مشہور بھارتی امریکی” وجوں چنیا گیا سی اتے اسدا اعزاز کیتا گیا سی زی ٹیوی (انڈیا) ولوں سال دی شاندار قومانتری اورت وجوں چنیا اے |
ڈاکٹر۔ دیسائی دا ویاہ اک چائینا دے مفکر روبرٹ آکسنام نال ہویا اے، جو 1981–1992 تک ایشیا سوسائٹی دے پردھان سن۔
کتاباں
ورلڈ ایج پھیملی: اے جرنی آف ملٹی-روٹڈ بیلونگنگز، کولمبیا یونیورسٹی پریس، مئی 2021
باہری لنک
گٹھ:جم 1949 گٹھ:زندہ لوک
ترشُول
thumb|299x299px|پوسیڈون دا ترشول ترشول(انگریزی:trident) تن نوکاں والا برچھا (ہتھیار) اے۔ ایہہ شکار لئی ورتیا جاندا ہتھیار اے۔ ترشول پوسائڈن دا ہتھیار اے، جسنوں نیپچون، سمندر دے دیوتے دے کلاسیکل متھہاس وچ درسایا گیا اے۔ ہندو متھہاس وچ ایہہ شیو دا ہتھیار اے، جسنوں ترشول کیہا جاندا اے۔۔
نرکتی
انگریزی شبد "ٹرائیڈینٹ"  فرینچ دے شبد ٹرائیڈینٹ توں آؤندا اے، جو لاطینی بولی دے شبد ٹرڈن توں انگریزی وچ ٹرائیڈینٹ روپ وچ ورتیا گیا۔ ترشول شبد دی اتپتی تری(تن) اتے شول(سول/کنڈا) سنسکرت شبداں توں ہوئی اے۔