cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
لندن، اونٹاریو
ریل
لندن کینیڈین نیشنل ریلوے مین لائن اُتے ٹورنٹو تے شکاگو دے درمیان تے کینیڈین پیسیفک ریلوے د‏‏ی مین لائن اُتے ٹورنٹو تے ڈیٹرائٹ دے درمیان موجود ا‏‏ے۔ وی آئی اے ریلوے لندن دے ذریعے کیوبیک سٹی تا ونڈسر د‏‏ی راہداری نو‏‏ں ملاندی اے تے امریک‏‏ا تک چلدی ا‏‏ے۔
بس
انٹر سٹی بس دے مسافراں دے لئی لندن اہ‏م سٹیشن ا‏‏ے۔ ایتھ‏ے تو‏ں بساں ٹورنٹو، جنوب مغربی اونٹاریو تے امریکی شہراں ڈیٹرائٹ، مشی گن تے شکاگو نو‏‏ں جاندیاں نيں۔
ہوائی رابطہ
لندن انٹرنیشنل ائیرپورٹ اُتے ائیر کینیڈا جاز، ویسٹ جیٹ تے نارتھ ویسٹ ائیر لنک د‏‏ی پروازاں آندیاں نيں جو ٹورنٹو، مانٹریال، ڈیٹرائٹ، اوٹاوا، ونی پگ، ایڈمنٹن تے کیلگری نو‏‏ں ملاندی نيں۔ ویسٹ جیٹ موسمی بنیاداں اُتے ارلینڈو، وینکوور تے ہیلی فیکس نو‏‏ں وی پروازاں چلاندی ا‏‏ے۔
ہور
ہور وڈے شہراں د‏‏ی مانند لندن وچ وی ٹیکسی تے لیموزین وغیرہ کرائے اُتے دستیاب ہُندیاں نيں۔ ایتھ‏ے کل بساں دے 38 روٹ نيں۔ کلباں تے باراں دے باہر لیموزیناں گاہکاں د‏‏ی منتظر رہندیاں نيں۔ حال ہی وچ ایتھ‏ے سائیکلاں دے لئی وکھ تو‏ں راستے بنائے گئے نيں تاکہ لوگ گڈیاں دا کم استعمال کرن۔
جڑواں شہر
لندن شہر دا صرف اک جڑواں شہر اے:
حوالے
گٹھ:انٹاریو دے شہر
گٹھ:کینیڈا دے شہر گٹھ:کینیڈا دے آباد تھاں گٹھ:شہر گٹھ:شمالی امریکہ دے شہر گٹھ:امریکین دے شہراں دی لسٹ گٹھ:شمالی امریکہ دے شہراں دی لسٹ گٹھ:امریکین دے شہر گٹھ:شمالی امریکہ دے آباد تھاں
کنسائی سائنس شہر
کنسائی سائنس شہر ، جاپان دے نارا ، اوساکا تس کیوٹو پریفیکچراں دے سرحدی علاقے چ واقع اک شہر اے ۔ ایہہ کیوٹو توں 25 کلومیٹر دے فاصلے تے اے ۔ اس شہر نوں تخلیقی آرٹ ، سائنس تے تحقیقق دے نال  نال  نویاں صنعتاں تے  کلچر دی تخلیق نوں ودھان لئی اساریا گئیا ۔
محل وقوع
٭ہیراکاتا
٭کاٹانو
٭شیجوناواٹے
٭کیوٹانابے
٭کیزوگاوا
٭سوراکو (ضلع)
٭سیئکا
‍*نارا پریفیکچر
٭ایکوما
٭نارا
اینہاں چوں کیوٹو دے شہر سیئکا تے کیزو مکمل طور تے کنسائی سائنس شہر چ نیں ۔
کنسائی سائنس شہر دا کل رقبہ 150 مربع کلومیٹر تے آبادی 4،10،000 افراد اے ۔  کنسائی سائنس شہر چ  12 کلچرل تے سائنٹیفک ریسرچ ڈسٹرکٹس نیں  جہڑے 36 مربع کلومیٹر تے پھیلے ہوئے نیں ۔
اہم ریسرج انسٹیٹیوٹ تے یونیورسٹیاں
یونیورسٹیاں
٭کنسائی گائیدائی یونیورسٹی
٭اوساکا الیکٹرو کمیونیکیشن یونیورسٹی
٭ڈوشیشا وومنز کالج آف لبرل آرٹس
٭اوساکا یونیورسٹی دا فری الیکٹرون لیزر انسٹیٹیوٹ
٭نیشنل نارا انسٹیٹیوٹ آف سائنس اینڈ ٹیکنالوجی
٭نیشنل انسٹیٹیوٹ آف انفارمیشن اینڈ کمیونیکیشنز ٹیکنالوجی
٭ایڈوانس ٹیلی کمیونیکیشن ریسرچ انسٹیٹیوٹ انٹرنیشل
٭شیمازو کورپ (کیہانا ریسرچ لیبارٹری)
٭جپان ایٹامک انرجی ایجنسی ، کنسائی فوٹون سائنس انسٹیٹیوٹ
گٹھ:سائنس گٹھ:سائنسی ادارے
سنگھ سبھا لہر
سنگھ سبھا تحریک جاں لہر بناؤن لئی ۱ اکتوبر ۱۸۷۳ نوں منجی صاحب امرتسر وکھے س۔ ٹھاکر سنگھ سندھاوالیا دی پردھانگی ہیٹھ اجلاس بلائی گئی۔ وچار-وٹاندرے توں بعد سری گرو سنگھ سبھا، امرتسر قایم کیتی گئی۔ گیانی گیان سنگھ نوں سیکٹری تعینات کیتا گیا۔
کیوں ہوند وچ آئی؟
سکھ دھرم ادھیاتمکتا اتے سچیارتا دے نال سنگت تے پنگت دی اجیہی جیون جاچ اے جو برابری تے بھراتری مطلب اپر مشتمل اے۔ مہاراجہ رنجیت سنگھ دے راج ویلے نجی سارتھ نوں مکھ رکھدیاں بوہتے پنجابی، سکھ بن گئے سن۔ اچانک اس وادھے کارن سکھی دا مول سروپ کافی دھندلا ہو گیا سی۔ سکھ اپنی نیاری وراثت نوں بھلّ کے مڑ اگیانتا اتے اندھکار وچ پھس کے جیون جیون لگ گئے سن۔ سری ہرمندر صاحب امرتسر دی پرکرما وچ وکھ-وکھ دھرماں/متاں دے پرچارک منمرضی نال پرچار کر رہے سن۔ مہاراجہ رنجیت سنگھ دے اکال چلانے توں بعد اوہناں دا کوئی وی جانشین راج دی واگڈور سنبھالن وچ کامیاب نہیں ہو سکیا۔ دس سالاں وچ خالصہ راج دی تھاں انگریزی راج قایم ہو گیا۔ اس سیاسی تبدیلی کارن سماجی اتے مذہبی قیمتاں دا بڑی تیزی نال پتن ہویا۔ اس ویلے دوران مڑ اپنے مول دھرم وچ داخلہ کر گئیاں کجھ سکھ ادارےآں دے یتن تعریف یوگ پر بڑے محدود سن۔ دھرمی سنگھاں نے اس للکار نال ٹکر لین لئی تیاری آرمبھی جسدے نتیجے وچ سنگھ سبھا لہر ہوند وچ آئی۔ اجیہی حالت دا جائزا لین لئی پتونتے سکھ سرداراں نے اکٹھے ہو کے وچار کیتا اتے سری گرو سنگھ سبھا نامیں اک ادارہ قایم کرن دا نرنا کیتا۔
میمبر دی اہلیت
سنگھ سبھا دا میمبر صرف اوہ ہی بن سکدا سی جو سکھ ہووے اتے گرو صاحبان وچ اس دا یعقین ہووے۔ سنگھ سبھ نے ایہہ وی فیصلہ کیتا سی کہ اس دیاں اکترتاواں وچ انگریزی سرکار متعلق کوئی وی سیاسی چرچہ نہیں کیتی جاوے گی۔
یوگدان
سنگھ سبھا لہر اکّ سکھ لہر سی جو پنجاب وچ ۱۸۷۰ دے دہاکے وچ عیسائیاں، ہندو سدھار لہراں (برہمو سماجیاں، آریہ سماج) دیاں دھرم-دھرم دیاں سرگرمیاں دے ردعمل وجوں شروع ہوئی سی۔ اس لہر دا قیام اکّ اجیہے دور وچ کیتی گئی سی جدوں سکھ سامراج نوں بھنگ کر دتا گیا سی اتے انگریزاں ولوں اپنے نال ملا لیا گیا سی، خالصہ اپنا مان گوا چکا سی، اتے مکھ دھارا دے سکھ تیزی نال دوجے دھرماں وچ تبدیل ہو رہے سن۔ لہر دے مقصد "سچے سکھ دھرم دا پرچار کرنا اتے سکھ دھرم نوں اسدی پرانے شان نوں بحال کرنا؛ سکھاں دیاں تریخی اتے مذہبی کتاباں نوں لکھنا اتے ونڈنا؛ اتے رسالیاں اتے میڈیا ولوں گورمکھی پنجابی دا پرچار کرنا سی۔" اس لہر نے سکھ دھرم نوں عام اتے دوجے دھرماں وچ پرورتت ہوئے دھرم-تیاگی لوکاں نوں سکھی وچ واپس لیاؤن دی کوشش کیتی؛ نال ہی سکھ بھائیچارے نوں اگے ودھاؤن لئی بااثر بریٹیش اہلکاراں دی دلچسپی لئی۔ اپنی ستھاپنا دے ویلے، سنگھ سبھا دی پالیسی دوجے دھرماں اتے سیاسی معاملیاں دی تنقید توں بچن دی سی۔
امرتسر سنگھ سبھا
ایہہ پہلی سنگھ سبھا - جسنوں امرتسر سنگھ سبھا کیہا جاندا اے - دا قیام کھتری سناتن سکھاں، گیانیاں اتے گرنتھیاں دے اکّ دھڑے ولوں کیتی گئی سی اتے اوہناں دی حمایت کیتا گیا سی، جیہناں وچوں بہت سارے مڈھلے سکھ گروآں دے سدھے ونشج سن۔ اوہناں نے کھنڈے دی پاہل تقریب ورگیاں خالصائی پرتھاواں نوں اس بنیاد اُتے ردّ کر دتا سی کہ اس نال اوہناں دی ذات نوں خطرہ اے اتے اوہناں دیاں رسماں دیاں حداں نوں آلودہ کیتا گیا اے، جس نوں اوہ مڈھلے مندے سن۔ اوہ اپنے آپ نوں سناتن سکھ سمجھدے سن، اتے ۱۸ویں- اتے بستیوادی-یگ دے ۱۹ویں صدی دے پنجاب وچ گوردواریاں اتے سکھ ادارےآں نوں اپنے قبضے وچ لے کے سماجی پرمکھتا حاصل کیتی سی، جدوں کہ خالصہ یودھیاں نے مغل راج اتے افغان فوجاں دا ٹاکرا کیتا سی۔ سکھ قوم۔ جدوں کہ سناتن دھڑے نے خالصہ گروہاں دے اندر جمہوری تنقید نوں ناراض کیتا، اوہ مکھ دھارا خالصہ عوامل توں دور رہن دے باو جود، مکمل سکھ پنتھ دے اندر سہِ-موجودگی جاری رکھی۔ سناتن سکھ گرو نانک دیوَ جی نوں ہندو دیوتا وشنوں دا اوتار جاں اوتار مندے سن، اتے سکھ دھرم نوں ویشنوواد (ہندو دھرم دی وشنوں-مشتمل روایت) نال اکسار روایت وجوں دیکھدے سن اتے ایہناں وچ سناتن وچاراں دے نرملا، الونڈی اتے گیانی سکول شامل سن۔ اس طرحاں، اوہناں نے سکھ روایت نوں براہمنوادی سماجی ڈھانچے اتے جاتی وچاردھارا نال جوڑیا؛ اوہناں دی مکھ چنتا اس سماجی ڈھانچے دی رکھیا کرنا سی جس وچ اوہناں دا رتبہ سی۔ ایہناں گروہاں لئی سکھ روایت دے حق دے اصول نوں جیوتّ گروآں وچ سرمایہ کاری کیتا گیا سی (جویں کہ سناتن سکھاں دے آگوُ کھیم سنگھ بیدی نوں منیا جانا پسند کیتا گیا سی) نہ کہ شبد-گرو دے اصول، جاں گرو گرنتھ صاحب نوں گرو دے روپ وچ، جس نوں پرمکھ خالصہ روایت ولوں برقرار رکھیا گیا سی۔
لاہور سنگھ سبھا
اس توں تھوڑی دیر بعد، نہنگ سکھاں نے لہر نوں متاثر کرنا شروع کر دتا، جس توں بعد عنصر خالصہ ولوں اکّ جاری مہم چلائی گئی۔ سناتن سکھ دا پنتھ دے ایہناں پرمکھ گروہاں ولوں خلاف کیتا گیا سی، خاص طور اُتے خالصہ یعقین رکھن والے، جو سکھیا اتے روزگار دی پہنچ ولوں، عنصر خالصہ دھڑے، جاں "سچا خالصہ" بنا کے سناتن دھڑے نوں چیلنج دین دی حالت اُتے پہنچ گئے سن۔ ۱۸۷۹ وچ گرمکھ سنگھ، ہرشا سنگھ اروڑا، جواہر سنگھ اتے گیانی دتّ سنگھ دی اگوائی وچ ہوئی۔ اوہناں نے لاہور سنگھ سبھا بنائی۔ عنصر خالصے دا اک ایشورواد، مورتیوادی بھاوناواں، برابریوادی سماجی قدراں-قیمتاں اتے اکّ مانکیکرت سکھ پچھان دی خیال سناتن دھڑے ولوں اپنائے گئے بہدیوواد، مورتی پوجا، جاتی بھیدبھاو، اتے سنسکاراں دی وتغیر نال چنگی طرحاں میل نہیں کھاندی۔ عنصر خالصہ نے ۱۸۸۰ دے دہاکے دے شروع وچ سناتن دھڑے دی ترنت کامیاب جتھےبندک اتے وچاردھاری چنوتیاں دا ساہمنا کیتا۔
ہور سنگھ سبھاواں
سکھ پچھان دے مدعے نوں سکھ دھرم اُتے زوردار آریہ سماجی حملیاں ولوں، سکھ دھرم نوں ہندو دھرم دے اندر اکّ سدھاروادی دباء وجوں دعوہ کرن والے پینپھلیٹ جاری کرکے ہور تکھا کیتا گیا سی۔ جواب وچ، کانھ سنگھ نابھہ نے اپنا کلاسک ٹریکٹ ہم ہندو نہیں شائع کیتا، جس نے اکّ وکھری سکھ پچھان لئی کیس بنایا۔ آریہ سماج دے واد-ووادوادیاں نے سکھ دھرم اُتے اپنے حملے جاری رکھے اتے اس نوں ہندو دھرم وچ شامل کرن دے ہور یتن کیتے۔ ۱۸۸۰ دے دہاکے دی سکھ سدھار لہر نے آریہ سماج دی اس "سموہوادی" تنقید نوں ردّ کردے ہوئے کیہا کہ سکھ دھرم اکّ "نویکلا" دھرم اے۔ پھر وی، سہجدھاری سکھ لیڈراں دے اکّ حصے نے شمولیت لئی دباء پاؤنا جاری رکھیا، اوہناں نے ۱۸۹۷ وچ لاہور وچ مہارانی وکٹوریا دی ڈائمنڈ جبلی نوں مناؤن لئی اکّ وڈے عوامی اکٹھ توں پہلاں اعلان کیتا کہ اوہ ہندو ہن۔ عنصر خالصہ دھڑے دی نمائندگی کرن والی لاہور سنگھ سبھا انت وچ ودھیرے کامیاب رہی۔
لوری
بچے نوں سون ویلے یا جگان ویلے گائی جان والی نوں لوری کیندے نیں۔ ایدے چ ماں دیاں سدراں تے تانگاں ہوندیاں نیں۔
سنگھ سبھا لہر
ہور سنگھ سبھاواں
۱۸۷۰ اتے ۱۸۹۰ دے دہاکے دے وچکار، عنصر خالصہ سدھارکاں دے یتناں نے مسلمان اتے ہندو ریتی-رواجاں توں وکھری وکھری سکھ پچھان نوں مضبوط ​​کرن، خالصے دی شروعات اتے رہت مریادا دی پرمکھتا، اتے قصبے اتے پنڈاں وچ سکول اتے کالج قائم کرن اُتے دھیان مرتکز کیتا سی۔ پہلکدمیاں جو کہ نمنلکھت CKD معیاد دے دوران جاری رہیاں۔ پرنٹ میڈیا اخباراں اتے ناشراں ولوں، جویں کہ خالصہ اخبار (گورمکھی پنجابی وچ) اتے د خالصہ (انگریزی وچ)، سنگھ سبھا نے سکھ پچھان دے سبھاء بارے اکّ عام رضا مندی نوں مضبوط کیتا، اتے ایہہ کہ پرمانک سکھی دا سروت مڈھلی سکھ روایت سی۔ ، خاص طور اُتے سکھ گروآں دا سماں اتے ترنت بعد۔ آدی گرنتھ نوں گرو گوبند سنگھ دیاں رچناواں، بھائی گرداس دیاں رچناواں، جنمساکھیاں، گربلاس ساہت اتے رہتنامیاں سمیت، پرمانک سکھ ساہت منیا گیا سی۔ l شرومنی گردوارہ پربندھک کمیٹی ولوں سکھ رہت مریادا وجوں کوڈبدھّ کیتا گیا اے۔ انگریزاں اتے مہنت کنٹرول ولوں ادارہ جاتی انگہلی دے ویلے دوران اکٹھے کیتے گئے غیر-سکھ مشق، جس وچ مورتی پوجا، غیر-سکھ براہمناں دی پرمکھتا، جاتی وتکرا، لوک نائکاں اتے ہندو دیوتیاں دے اندھوشواسی قوماں اتے براہمناں ولوں سنچالت ویدک سنسکار شامل ہن۔ مہنت کال، دیس نکالا دتا گیا سی، اتے سکھ ریتی-رواجاں اتے چنھاں سمیت خالصہ دی شروعات، نام "سنگھ اتے "کور"، ۵ ککار، سکھ جم، موت، اتے ویاہ دیاں رسماں، اتے خالصہ سکولاں وچ گورمکھی اتے پنجابی دی لازمی سکھیا، دنیا بھر دے جدید گوردواریاں وچ لبھی گئی اکّ ادارہ نوں رسمی روپ دتا گیا۔
لوری
اک لوری:
خبب
خبب شام دا اک شہر اے۔ اكه درعا.
سنگھ سبھا لہر
ممبر دی اہلیت
سنگھ سبھا دا ممبر صرف اوہ ہی بن سکدا سی جو سکھ ہووے اتے گرو صاحبان وچ اس دا یعقین ہووے۔ سنگھ سبھ نے ایہہ وی فیصلہ کیتا سی کہ اس دیاں اکترتاواں وچ انگریزی سرکار متعلق کوئی وی سیاسی چرچہ نہیں کیتی جاوے گی۔
خبب
بارلے جوڑ
دکھنی
لوری
الڑ بلڑ باوے دا؟باوا کنک لیاوے گا/ باوی بے کے چھٹے گے/ ماں پونیں وٹے گی/باوی من پکاوے گی/باوا بیٹھا کھاوے گا/کاکا کھڑ کھڑ ہسے گا۔
خبب
بارلے جوڑ
گٹھ:شام دے نگر گٹھ:شام دے شہر گٹھ:ایشیا دے شہر گٹھ:شہر گٹھ:ایشیائی شہر گٹھ:ایشیا دے شہراں دی لسٹ گٹھ:ایشیا دے شہر تے قصبے
لوری
لوری دا مڈھ
لوری نوں دنیا دا پہلا لوک گیت منیا جاندا اے۔ ایہہ وی دھارنا پرچلت اے کہ جدوں پہلی وار بچے دا جم ہویا ہووےگا تاں ماں نے اپنی خوشی نوں سانجھا کرن لئی کجھ تکاں گنگنائیاں ہونگیاں۔ اتھوں ہی لوری کاو-روپ دا مڈھ بجھیا ہووےگا۔ ہر اک ماں اپنے بچے لئی لوری گاؤندی اے۔ ماں دے پیار، فقراں اتے سپنیاں-سنسیاں نال لبریز لوریاں ہر خطے وچ گائیاں جاندیاں ہن۔
لوریاں اکثر لمکویں اتے دھیمی ہیک وچ گائیاں جاندیاں ہن تاکہ ایہناں نوں سنکے بچے نوں نیند آ جاوے۔
کئی ساریاں بولیاں وچ 'لوری' شبد دی ورتوں کیتی گئی اے۔ ہندی وچ اس نوں'لوری' ہی کیہا جاندا اے۔ مراٹھی بولی وچ لوری لئی 'انگائی گیت' شبد پرچلت اے۔ فارسی وچ لوری لئی 'للتھ بے' اتے 'بالو بالو' شبد پرچلت اے۔
پنجابی اتے ہندی شبد لوری دی اتپتی 'لور' دھاتو توں ہوئی منی جاندی اے۔ 'لور' سنسکرت دے'لور' دے مطلب چنچل،کمبدا ہویا، ہلدا ہویا ہن۔
پربولیاں
مہان کوش مطابق:-
"لوڑی،چاہی۔ بالک دے لعلن سلاؤن لئی سوَر دا الاپ۔"
مہان کوش وچ دتی تشریح وچ لوری دے شبدی مطلب بارے دسیا گیا اے۔ اس وچ لوری دے فوری جسمانی قسماں اتے گاؤن تکنیک دا ذکر کیتا گیا اے۔
ڈاکٹر ناہر سنگھ مطابق:-
"لوری ماں ولوں بچے نوں مخاطب خود مخاطبی؛ سکھد مطلب دا اجیہا پرکارجگت گیت اے جو رمانٹک بمباں نال بھرپور ہندا اے۔ اسدا کوئی مقررہ چھند نہیں پر لما لاڈ اس دا پرمانک لچھن اے۔ اس وچ ہاں واچک خاصیتاں، اسیساں،چمواں نوں جوڑ کے جذبات نوں سنگھنا کیتا جاندا اے۔ ایہہ خاص اتے اسیساں خود تعریفی دھنی وچ اچاریاں جاندیاں ہن۔"
ڈاکٹر۔ناہر سنگھ ولوں دتی تشریح لوری دے اصولی پکھ نوں اگھاڑدی اے۔ ڈاکٹر۔ناہر سنگھ لوری نوں پرکارجگت گیت دے ماتحت رکھدے ہن۔ اس تشریح وچ لوری دے پرمکھ لچھناں،اس وچ وئکت جذبات اتے مختصر روپ وچ لوری دے تہذیبی جذبات دا ذکر کیتا گیا اے۔ ایہناں پربولیاں دے بنیاد تے کیہا جا سکدا اے کہ لوری زبانی روپ وچ بچے نوں پیار نال پرچاؤن،سواؤن اتے کھیڈ لاؤن لئی گایا جان والا اجیہا شعری روپ اے جو خاندانی میمبراں توں علاوہ ہور لوک گروہ ولوں وی گایا جاندا اے۔
پنجاب وچ صرف منڈیاں نوں لوریاں دتیاں جاندیاں ہن۔ بہت گھٹ گنتی اجہیاں لوریاں دی اے جو کڑیاں لئی گائیاں جان۔ منڈے دے جم ویلے خوشی منائی جاندی اے تے کڑی دے جم ویلے سوگ منایا جاندا اے۔
اتہاس
لوری کی تریخی شہادت جو ہن تک دریافت ہوئی اے، اوہ لوری نوں دو ہزار ق م دور تک لے جاندی اے۔ ماہراں دے مطابق دنیا وچ پہلی بار لوری بچیاں نوں سلاؤن لئی ہی گائی گئی سی اتے دو ہزار [ق م]] وچ ایہہ لوری مٹی دے اک چھوٹے ٹکڑے تے تحریر کیتی گئی تھی جو کھدائی دے دوران ملیا اے۔
اس ٹکڑے نوں لندن دے برٹش میوزیم وچ رکھیا گیا اے۔ ہتھیلی وچ سما جانے والے مٹی دے اس ٹکڑے پر موجود تحریر 'کیو نیفارم سکرپٹ' وچ اے جس نوں لکھائی دے پہلے روپاں وچوں اک سمجھیا جاندا اے۔ اس لوری نوں جتھوں تک پڑھیا جا سکیا اے اس دا مطلب ایہہ نکلدا اے کہ: "جد بچا روندا اے، تاں گھراں دا خدا ناراض ہو جاندا اے اتے اس دا نتیجہ خطرناک نکلدا اے"
لوری دے موضوع
لوری دے موضوع مختلف دوراں وچ تھوڑھی بہت تبدیلی نال گزرے ہن۔ کجھ دیساں وچ لوری دے اندر خوف اتے ڈر دا عنصر غالب ہندا اے، جنہاں وچ بچے نوں کسے انویکھی چیز جاں جنگلی جانور دا ذکر کرکے ڈرایا جاندا اے۔ اس دی اک مثال کینیا دیاں لوریاں ہن، جنہاں وچ بچیاں نوں لگڑبگے دا ڈر دتا جاندا اے۔ جو پراچینتم لوری منی جاندی اے اس وچ وی بچے نوں دیوتے ولوں ڈرایا جا رہا اے۔ دکھنی ایشیا دیاں لوریاں وچ عامَ طور تے بچے لئی محبت اتے دعا دے بول ملدے ہن، جدوں کہ کجھ اجیہی لوریاں وی ہندیاں ہن جنہاں وچ شبد نہیں ہندے، سگوں صرف آوازاں ہندیاں اے جویں اوں ہوں اوں ہوں جاں آہا آہا وغیرہ۔
لوریاں دی ونڈ
پنجابی سماج وچ لوری شاعری-روپ نوں وکھ-وکھ دھراں ولوں گایا جاندا اے۔ پرمکھ طور تے ایہناں لوریاں نوں گاؤن والی دھر خاندانی میمبراں دی ہندی اے۔ خاندانی میمبر وچ بچے دی ماں،بھین،دادی،نانی ،بھوآ وغیرہ شامل ہندیاں ہن۔ لوریاں نوں پنجابی سنگیت اتے فلماں دے کھیتر وچ وی گایا گیا اے۔ اپروکت لوریاں گاؤن والیاں دھراں دے بنیاد تے پنجابی وچ ملدیاں لوریاں نوں چھ ونڈاں وچ ونڈیا جا سکدا اے۔
خاندانی میمبر ولوں گائیا جان والیاں لوریاں
ماں،بھین،دادی،نانی،ماسی آدی ولوں بچے نوں وراؤن لئی، روندے نوں چپّ کرواؤن اتے سواؤن لئی ایہہ لوریاں گائیاں جاندیاں ہن۔ اپرلی نظرے دیکھیاں جاوے تاں ایہناں دا مکھ مقصد بچے نوں سواؤن اے پر لوری دے جسمانی اثر توں بناں اس دا بچے اپر نفسیات اتے تہذیبی اثر وی پیدا اے۔ لوری بچے نوں خاندانی رستیاں، اخلاقیات، قدراں-قیمتاں، معاشی اتے سماجی پربندھ توں جانو کرواؤندی اے۔ ماں جہو-جاے اپنے من وچ سپنے بچے لئی بندی اے اوہناں نوں لوریاں راہیں پیش کردی اے۔ سماجی، معاشی پربندھ، تہذیبی بنتراں آدی نوں ماں لوریاں وچ ظاہر کردی اے۔
بازیگراں ولوں گائیاں جان والیاں لوریاں
بازیگراں عورتاں منڈا ہون دی خوشی وچ پروار توں لاگ لین لئی لوریاں گاؤندیاں ہن۔ عامَ طور تے بازیگراں عورتاں پنڈ-پنڈ گھم کے منڈے دے ویاہ اتے منڈے دے جم دی خوشی وچ لوہڑی منگدیاں ہن۔ جس گھر وچ بچے دا جم ہویا ہووے اتھے ایہہ عورتاں پروار دی تعریف کردیاں ہن اتے لاگ لیندیاں ہن۔ بازیگراں عورتاں لوریاں گاؤن ویلے اک ادھ گولے وچ کھڑ جاندیاں ہن۔ عامَ طور تے گدھے دے پڑ دی طرحاں پڑ بنیا جاندا اے۔ اک عورت پڑ چوں اگے آ کے تھوڑھا بہت تر پھر کے لوری گاؤدی اے۔ باقی کورس بول کے اتے تاڑی مار کے اس دا ساتھ دندیاں ہن۔ کئی وار کئی عورتاں ودھ اڈی دی دھمک نال نچدیاں ہن۔ ایہناں دی گنتی 5 جاں 7 ہندی اے۔
خسریاں ولوں گائیاں جان والیاں لوریاں
بازی گر ولوں ‌‌‌گائیاں جان والیاں لوریاں دی طرحاں ایہہ لوریاں وی منڈے دی خوشی وچ ودھائی لین ویلے گائیاں جاندیاں ہن۔ جس گھر وچ منڈا ہویا ہووے اتھے خسریاں نوں بلایا جاندا اے اتے ایہہ نچّ کے لاگ منگدے ہن۔ پنجاب وچ خسرے ڈیریاں دے روپ وچ رہندے ہن۔ خسریاں دے ہر ڈیرے دے ماتحت عامَ طور تے 15 توں 20 پنڈ آؤندے ہن۔ ایہہ خسرے منڈا ہون تے جاں منڈے دے ویاہ دی ودھائی لین آؤندے ہن۔ خسرے ودھائی دے روپ وچ روپئے، کپڑے، کنک دی بوری آدی لیندے ہن۔ ودھائی دے ایہہ روپئے ہزاراں دے روپ وچ ہنندے ہن۔
سخی سرور دیاں لوریاں
سخی سرور دیاں لوریاں بھارتی اتے پاکستانی دوواں پنجاباں وچ گائیاں جاندیاں ہن۔ سخی سرور نوں 'نگاہاں پیر'، 'روہیاں والا پیر' اتے 'لالا والا پیر' دے ناں نال جانیا جاندا اے۔ سخی سرور دی مکھ مزار پاکستان وچ نگاہے دی جگہ تے کوہ سلیمان دے اک درے تے بنی ہوئی اے۔ اتھے ہر سال سخی سرور دا عرس منایا جاندا اے۔ اس عرص موقعے اولاد دی منت منگن والے اتے اولاد دے ہو جان دے بعد شکرانہ کرن والے لوک سخی سرور دی درگاہ تے حاضری دین آؤندے ہن۔ اتھے آ کے لوک لوریاں گاؤندے ہن۔ ایہناں لوریاں وچ بے اولاد لوک سخی سرور توں اولاد دی منگ کردے ہن۔
ساہتی لوریاں
لوریاں اک اجیہا شعری روپ اے جو لوک ساہت دے نال-نال وششٹ ساہت وچ وی ولکھن ستھان رکھدا اے۔ پنجابی ساہت وچ کئیاں ہی اجیاے انسان ہن۔ جہناں نے اس شعری روپ نوں وششٹ ساہت وچ اپنایا اے۔ وششٹ ساہت وچ سبھ توں پہلاں 1931 وچ دیوندر ستیارتھی نے اپنی دھی شاعری لئی 'شاعری سہرے نہیں جاوے گی' سرلیکھ ماتحت لوری دی رچنا کیتی۔ استوں بعد 1966ء وچ نرنجن وچ چیمہ دی 'لوریاں' ناں دی کتاب شائع ہندی اے۔ اس کتاب وچ بچیاں نوں سواؤن جاں پرچاؤن ہتّ لوریاں دی رچنا نہیں کیتی گئی سگوں دیش پیار اتے تعلیم نوں مکھ رکھ کے لوریاں دی سرجنا کیتی گئی اے۔
سنگیت اتے فلماں چ مہیا لوریاں
سنگیت اتے فلمی دنیا دے کھیتر وچ وی گائیاں بہت ساریاں لوریاں ملدی ہن۔ پنجابی سنگیت دے کھیتر وچ کملجیت نیلوں، جسبیر جسی ولوں لوریاں گائیاں ہن۔ کملجیت نیلوں دی آواز وچ بہت سارے گیت ہن۔ 'سو جا ببو آ مانو بلی آئی آ' اس ولوں گائی لوری اے۔ جس وچ بھین اپنے بھرا نوں توتلی آواز وچ لوری دندی اے۔ پنجابی شاعر گربھجن گل ولوں لکھی لوری نوں جسبیر جسی نے گایا اے۔ جدید تکنیکاں دے ترقی یافتہ ہون نال ماں دے گربھ وچ ہی معدہ بھرون نوں مار دتا جاندا اے۔ دھی اپنی ماں نوں ارجوئی کردی ہے-:
مائی نی انجمی دھی نوں، اپنے نالوں وچھڑے جی نوں
جاندی واری مائی اک لوری دے دے۔
ہندی فلمی کھیتر دی پہلی لوری 'سو جا شہزادی اے' جس نوں کے۔ایل۔سہگل ولوں گایا گیا اے۔ لتا منگیشکر نے بہت ساریاں لوریاں گائیاں ہن۔
لوریاں دی گائن تکنیک
بچیاں نوں دتیاں جاندیاں لوریاں رج بھرپور ہندیاں ہن۔ ایہناں وچلی مٹھاس؛ مدھرتا بچے دے بھوکھمئی جیون نوں سنگیتک تنداں نال جوڑدی اے۔ بچہ سبھ توں پہلاں لوریاں راہیں سنگیت نال جڑدا اے۔ لوری نوں سور الپ وی کیہا جاندا اے۔ اج کل‌ بھاویں بچیاں نوں لوریاں گھٹ دتیاں جاندیاں ہن پر بچے نوں سواؤن ویلے اج وی سور الاپ دا سہارا لیا جاندا اے۔ بچے نوں سواؤن لئی ؤ۔.ؤ۔.آ۔.آ۔. آدی دا سور الاپ کیتا جاندا اے۔ خاندانی میمبراں ولوں گائیاں جاندیاں لوریاں وچ سنگیت سور الاپ راہیں پیدا ہندا پر پیشاور ذاتیاں دیاں لوریاں وچ ایہہ سنگیت سازاں راہیں پیدا کیتا جاندا اے۔ خسریاں اتے بازیگراں عورتاں ولوں گائیاں جاندیاں لوریاں وچ تاڑی دی تال اتے اڈی دی دھمک سنگیت پیدا کردی اے۔
ماترک گنتی مطابق خاندانی میمبراں ولوں گائی جاندی اے لوری دی بنتر ہیٹھ لکھے مطابق درسائی جا سکدی اے۔
حوالے
گٹھ:پنجابی سبھیاچار گٹھ:لوکدھارا
سنگھ سبھا لہر
حوالے
گٹھ:سکھی گٹھ:مذہبی اتہاس گٹھ:پنجاب دا اتہاس
گٹھ:سکھ مت گٹھ:سکھی گٹھ:تحریکاں گٹھ:پنجاب دی تریخ
کوتلاس
ایہہ روس دا اک شہر اے تے روس دی وفاقی اکائی آرخینگلسک اوبلاست دا شہر اے ۔ اس دی آبادی سن 2010ء دی مردم شماری موجب  	60,562 اے ۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:روس دے شہر گٹھ:روس دے شہر تے قصبے گٹھ:یورپ دے شہر گٹھ:یورپ دے شہراں دی لسٹ گٹھ:یورپ دے شہر تے قصبے گٹھ:روس دے آباد تھاں گٹھ:یورپی شہر گٹھ:یورپ دے آباد تھاں
گٹھ:شہر گٹھ:دنیا دے آباد تھاں
سونگکھلا
تھائی لینڈ تھلویں چڑھدے ایشیاء دا اک دیس اے ، ایہہ ہند چینی علاقے چ شامل سمجھیا جاندا اے ۔ تھائی لینڈ دے صوبےآں دا ناں اس صوبے دے صوبائی راجگڑھ دے ناں اتے ہندا اے ۔
سونگکھلا تھائی لینڈ دا اک شہر اے تے تھائی لینڈ دے صوبہ سونگکھلا دا راجگڑھ اے ۔
لارڈ میکالے
لارڈ میکالے Thomas Babington Macaulay یا 1st Baron Macaulay اک انگریز سی جو لارڈ میکالے (25 اکتوبر 1800–28 دسمبر 1859) دے ناں توں مشہور اے۔ لارڈ میکالے (Lord Macaulay) ہندوستان 1834ء وچ آیا سی تے گورنر جنرل دی کونسل وچ پہلا رکن برائے قانونی امور بنیا۔
ہور ویکھو
گٹھ:1800 دے جم گٹھ:1859 دیاں موتاں گٹھ:اسکاٹش نسب دیاں انگریز شخصیتاں گٹھ:انگلستان دے مؤرخ گٹھ:انیہویں صدی دے مؤرخین گٹھ:برطانوی شاعر گٹھ:برطانوی مورخ گٹھ:برطانیہ دی پریوی کونسل دے ارکان گٹھ:منتظمین برطانوی ہند گٹھ:وکٹورین شعرا گٹھ:برطانوی ہند گٹھ:رائل سوسائٹی دے رفقا گٹھ:برطانیہ دے ارکان پارلیمان 1852–57 گٹھ:برطانیہ دے ارکان پارلیمان 1830–31 گٹھ:برطانیہ دے ارکان پارلیمان 1837–41 گٹھ:برطانیہ دے ارکان پارلیمان 1841–47 گٹھ:برطانیہ دے ارکان پارلیمان 1831–32 گٹھ:برطانیہ دے ارکان پارلیمان 1832–35
پہلی فرانسیسی سلطنت
فرانسیسی سلطنت ( ۱۸۱۴ء - ۱۸۰۴ء) ، جہڑی کہ عظیم فرانسیسی سلطنت یاں پہلی فرانسیسی سلطنت وی آکھواندی اے ، پر عام طور تے نیپولیائی سلطنت دے ناں نال جانی جاندی اے ۔ ایہہ فرانس چ نیپولین اول دی سلطنت سی ۔ ایہہ ۱۹ویں صدی عیسوی چ براعظم یورپ دی غالب طاقت سی ۔
نپولیئن ۱۸ مئی ۱۸۰۴ء چ فرانس دا شہنشاہ تے ۲ دسمبر ۱۸۰۴ء چ تاج دا حقدار شہنشاہ بنئیا ، اس دے نال ای فراسیسی کونسلیٹ دا خاتمہ ہوئیا ۔ اس نے آسٹریا ، پروشیا  ، روس ، پرتگال تے اتحادی دیساں دے خلاف تیچے اتحاد دی جنگ ، خاص طور تے  آسٹرلیٹز دی لڑائی (۱۸۰۵ء) تے فریڈ لینڈ دی لڑائی (۱۹۰۷ء) چ ابتدائی فوجی کامیابیاں حاصل کیتیاں ۔ جولائی ۱۸۰۷ء چ معاہدہ ٹیلسٹ  راہیں براعظم یورپ چ  دو سالہ خونریزی  مکی ۔
بعد دے ورہیاں دی فوجی فتوحات نوں نیپولیئن دیاں لڑائیاں یاں نپولیئنی جنگاں آکھیا جاندا اے ، جنہاں نال فرانس دا اثر تے رسوح لہندے یورپ دے بیش تر یلاقےآں تے پولینڈ تیکر پھیل گئیا ۔ ۱۸۱۲ء چ اپنےعروج تے فراسیسی سلطنت دے ۱۳۰ ڈیپارٹمنٹ (صوبے) سن تے اسدی آبادی ۴ کروڑ ۴ لکھ دے نیڑے سی ۔  سلطنت دی جرمنی ، اٹلی ، سپین تے ریاست وارسا تیکر پھیلی ہوئی فوجی موجودگی ، تے آسٹریا تے پروشیا  اس دے اتحادی سن ۔ ابتدائی فرانسیسی فتوحات نے انقلاب فرانس دے کئی نظریاتی خدو خال پورے یورپ چ پھلا دتے ۔ بھانویں ایبیریا چ جنگ پینینسولر چ فرانس دی ہار نال  سلطنت بری طرح متاثر ہوئی  ، پر ۱۸۰۹ء دی آسٹریائی سلطنت دے خلاف پنجویں اتحاد دی جنگ چ  فتح دے مگروں نیپولین نے روسی سلطنت تے حملہ کرن لئی ۶ لکھ فوجی تیار کیتے ۔ جنہاں نال اسنے ۱۸۱۲ء چ روس تے جارحیت کیتی ۔ ۱۸۱۳ء چ چھیویں اتحاد دی جنگ  دے پاروں فرانسیسی فوجاں دا جرمنی توں انخلا عمل چ آئیا ۔
۱۸۱۴ء چ نیپولین تخت توں دستبردار ہو گئیا ۔ ۔ سلطنت عارصی طور تے ۱۸۱۵ء چ "سو دن دی مدت" دے دوران بحال ہوئی تے واٹرلو دی لڑائی چ نیپولین دی شکست تک رہی ۔ اس دے مگروں بوربون ٹبر دی حکومت بحال ہو گئی ۔
حوالے
گٹھ:۱۸۰۴ء وچ قائم ہوݨ والے ملک تے علاقے گٹھ:انقلاب فرانس گٹھ:فرانس د‏‏ی تریخ گٹھ:جدید فرانس د‏‏ی تریخ گٹھ:حکومت فرانس فرانسیسی گٹھ:فرانس وچ انیہويں صدی گٹھ:یورپ د‏‏ی سابقہ بادشاہتاں گٹھ:یورپ د‏‏ی سابقہ سلطنتاں گٹھ:یورپ دے سابقہ ملکاں گٹھ:فرانس وچ ۱۸۱۵ء د‏‏ی تحلیلات گٹھ:۱۸۱۵ء وچ تحلیل ہوݨ والی ریاستاں تے عملداریاں گٹھ:فرانس وچ ۱۸۰۰ء د‏‏ی دہائی گٹھ:فرانس وچ ۱۸۱۰ء د‏‏ی دہائی گٹھ:فرانسیسی تریخ وچ سابقہ ملک گٹھ:فرانسیسی سلطنت اول گٹھ:1804ء وچ قائم ہوݨ والے ملک تے علاقے گٹھ:انقلاب فرانس گٹھ:فرانس د‏‏ی تریخ گٹھ:جدید فرانس د‏‏ی تریخ گٹھ:حکومت فرانس فرانسیسی گٹھ:فرانس وچ انیہويں صدی گٹھ:یورپ د‏‏ی سابقہ بادشاہتاں گٹھ:یورپ د‏‏ی سابقہ سلطنتاں گٹھ:یورپ دے سابقہ ملکاں گٹھ:فرانس وچ 1815ء د‏‏ی تحلیلات گٹھ:1815ء وچ تحلیل ہوݨ والی ریاستاں تے عملداریاں گٹھ:فرانس وچ 1800ء د‏‏ی دہائی گٹھ:فرانس وچ 1810ء د‏‏ی دہائی
گٹھ:فرانس گٹھ:فرانسیسی بادشاہتاں
گٹھ:سلطنتاں گٹھ:وڈیاں سلطنتاں
جانگلی
جانگلی جینوں بار دی بولی وی کیا جاندا اے پنجابی دی اک بولی اے جیہڑے وشکارلے پنجاب چ دریاواں دے کنڈیاں تے بار چ رہن والے پنجابی بولدے نیں۔
ہور پڑھو
گٹھ:بولیاں گٹھ:بولی گٹھ:دنیا دیاں بولیاں گٹھ:لسانیات گٹھ:زباناں گٹھ:بولیاں بلحاظ دیس گٹھ:ایشیا دیاں بولیاں گٹھ:ایشیائی دیساں دیاں بولیاں
4 جولائی
تے جولائی دا مہینہ عیسوی کیلنڈر جاں گریگوری کیلنڈر دا 7واں مہینا  اے جہڑا جون دے مگروں تے اگست توں پہلوں آندا اے ۔
حوالے
گٹھ:جولائی گٹھ:سال دے دن
کوہ ملک سیاہ
کوہ ملک سیاہ پاکستان دا اک پعاڑ اے۔ ایہ پاکستان ایران تے افغانستان دے باڈر تے اے تے ایدی اچائی 4634 فٹ اے۔
گٹھ:بلوچستان
چک 223 ر ب
350px|thumbnail|ضلع فیصل آباد دے پنڈاں دا نقشہ
تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ ضلع فیصل آباد چ تحصیل فیصل آباد صدر چ وس رہیا اے ۔
ربن پوچھل اسٹراپیا
ربن پوچھل اسٹراپیا جنتی پنچھی ٹبر دا اک پنچھی اے۔
بارلے جوڑ
گٹھ:جنتی پنچھی
بیلیبیئ
thumb|بیلیبیئ (2013) ایہہ روس دا اک شہر اے تے روس دی وفاقی اکائی باشکیرستان دا شہر اے ۔ اس دی آبادی سن 2010ء دی مردم شماری موجب اے ۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:روس دے شہر گٹھ:روس دے شہر تے قصبے گٹھ:یورپ دے شہر گٹھ:یورپ دے شہراں دی لسٹ گٹھ:یورپ دے شہر تے قصبے گٹھ:روس دے آباد تھاں گٹھ:یورپی شہر گٹھ:یورپ دے آباد تھاں گٹھ:روس گٹھ:شہر گٹھ:دنیا دے آباد تھاں گٹھ:جغرافیہ
معاہدہ گلگت
معاہدہ گلگت ریاست جموں‏ کشمیر دے مہاراجہ ہری سنگھ دے نال انگریز حکومت ہند نے یکم اکتوبر 1935ء نو‏‏ں کرنل ڈیورنڈ نو‏‏ں پولیٹیکل ایجنٹ بنا ک‏ے ریاست جموں‏ کشمیر د‏‏ی راج دہانی جموں‏ راج محل بھیجیا تے اوتھ‏ے مہاراجہ جموں‏ کشمیر ہری سنگھ دے نال 3 آرٹیکل اُتے مشتمل معاہدہ گلگت 5 اکتوبر 1935ء نو‏‏ں کيتا
معاہدہ گلگت د‏‏ی آرٹیکل 1
5 اکتوبر 1935 تو‏ں گلگت بلتستان نو‏‏ں انگریز حکومت ہند دے صوبہ لاہور دے حصے وچ دے دتا جاندا اے ،
معاہدہ گلگت د‏‏ی آرٹیکل 2
گلگت بلتستان ریاست جموں‏ کشمیر دا حصہ رہے گا مگر 5 اکتوبر 1935ء تو‏ں وائسرائے ہند دریائے سندھ دے دہاواں کنارے اُتے واقع علاقےآں سمیت گلگت و بلتستان دا (ملکی تے فوجی نظام) اپنے ہتھو‏ں وچ لے لاں گے۔
معاہدہ گلگت د‏‏ی آرٹیکل 3
5 اکتوبر 1935ء تو‏ں ہزہائی نس مہاراجہ ہری سنگھ دا سرکاری پرچم انگریز ایجنسی یعنی گلگت بلتستان اُتے نئيں لہرایا جائے گا تے اس ہزہائی نس د‏‏ی سلامی د‏‏ی تکمیل مہاراجہ کشمیر کرن گے۔ گٹھ:کشمیر دی تریخ
لوبیک نیشنل پارک
لوبیک نیشنل پارک کیمرون دا اک نیشنل پارک اے۔
بارلے جوڑ
گٹھ:کیمرون دے نیشنل پارک گٹھ:افریقہ دے نیشنل پارک
اسلم ترکی
أسْلَم التركيّ آپ دا ناں أسْلَمُ بنُ عمرو سی،آپ قَزْوين دے نیڑے  دَيلَم دے ترک نسل دے غلام سن  آپ امام حسين بن علي کول اینہاں دے بھائی امام حسن بن علي  دی وفات تون بعد آئے امام حسین نے اپنے پتر إمام علي بن الحسين نوں ہبہ کردتا ، آپ يوم عاشوراء واقعہ کربلا دے شہیداں وچوں نیں.'''
اسلم ترکی شہدائے کربلا وچوں سن تے امام حسین دے غلام سن ،جنہاں نے واقعہ کربلا چ امام حسین ولوں یزید دی شامی کوفی فوج ناں جنگ کیتی تے شہادت پائی ۔
حوالے
گٹھ:61ھ دیاں موتاں گٹھ:مقتولین کربلا گٹھ:680ء دیاں موتاں گٹھ:شہداء کربلا گٹھ:اصحاب امام حسین گٹھ:واقعہ کربلا
5 جولائی
تے جولائی دا مہینہ عیسوی کیلنڈر جاں گریگوری کیلنڈر دا 7واں مہینا  اے جہڑا جون دے مگروں تے اگست توں پہلوں آندا اے ۔
حوالے
گٹھ:جولائی گٹھ:سال دے دن
کوہاٹی
کوہاٹی جینوں کوہاٹی ہندکو وی کیا جاندا اے پنجابی دی اک بولی اے جیہڑی ضلع کوہاٹ چ تے لاگے دے لوک بولدے نیں۔
ہور پڑھو
گٹھ:بولیاں گٹھ:بولی گٹھ:دنیا دیاں بولیاں گٹھ:زباناں گٹھ:لسانیات گٹھ:بولیاں بلحاظ دیس گٹھ:ایشیا دیاں بولیاں
قیس بن مسہر صیداوی
قِیس بن مُسَهَّر صیداوی اَسدی، امام حسین بن علی ، کوفیاں  تے مسلم بن عقیل  وچکار خط رسان   (نامہ بر) سن  تے قادسیہ چ عبیدالله بن زیاد  دیاں فوجاں ہتھوں گرفتار  ہوئے  تے واقعہ عاشورا  توں کجھ دن پہلے  شہید کردتے گئے. آپ دا ناں زیارت ناحیہ مقدسہ وچ آندا اے ۔
اصل تے نسب
آپ دا پورا ناں اینج اے: «قیس بن مسهر بن خلید بن جندب بن منقذ بن جسر بن نکرة بن صیداء» است. قبیلہ قیس جو بنی صیدا ناں نال مشہور اے ۔بنی صیداء  بنی اسد  چ شمار ہندا اے ایسے لئی کجھ ماخذاں چ آپ دا شمار بنو اسد دے شہیداں چ کیتا گیا اے ۔. آپ دے اجداد وچوں کسے دا ناں نکره سی  تے ایسے لئی قیس بن مسهر نکری  وی لکھیا ملدا اے. آپ شریف، شجاع تے  مخلص اہل بیت رسول  سن. کمیت اسدی نے اپنے شعر وچ آپ نوں شیخ بنی صیداء آکھیا اے.
مسلم لئی خط رسانی
قیس تن دن آرام دے بعد 15رمضان نوں امامحسین بن علی دےے حکم تے مسلم بن عقیل  نال  مکہ توں کوفہ  ول چل پئے. اوہ پہلے مدینہ گئے تا کہ مسلم اپنے شناساواں نوں الوداع آکھ سکے. اس سفر دو راہگیر اینہاں مال ٹر پئے ، اوہ دونے راہ وچ  شدید پیاس نال مر گئے. مسلم نے ادھ  رستے  توں ، تنگہ خبیب ناں دی تھاں توں ،  امام حسین بن علی دے ناں خط لکھیا ، اس خط نوں قیس نے امام  تک پہنچایا  تے  حسین بن علی دا جوابی خط مسلم بن عقیل تک  لیاندا ۔. قیس ،مسلم  دے نال رستے اتے خلدے رہے.لوکاں وانگ   عمارہ بن عبید سلولی  تے عبد الرحمن عبد اللّه بن کدن ارحبی  انہاں دے  ہمراہ ہوگئے. قیس مکہ توں کوفہ تک سارا راہ مسلم بن عقیل دے نال رہے تے مسلم دے نال  مختار ثقفی  دے گھر گئے. قیس کوفہ توں فوجی جمع کرن اپنے قبیلے  بنو اسد گئے تے اوہناں نوں مسلم بن عقیل دی کوفہ امد دی خبر دتی ۔. حبیب بن مظاہر جو اس قیبلے دے سن  مسلم نوں ملن مختار دے گھر آئے. آپ کوفیاں دی مسلم دے ہتھ اتے بیعت دے مگروں خط حسین بن علی   دے ناں لے کے گئے تے کوفیاں دی بیعت دی  امام حسین نوں اطلاع دتی تے ایہ خط  عابس بن ابی شبیب شاکری تے  قیس بن مسہر صیداوی  امام حسین ابن علی  کول لے کے گئے. کجھ ماخذاں وچ شوذب بن عبدالله ہمدانی  دا ناں وی ملدا اے.
سرانجام
حسین بن علی قیس نوں  وادی حاجز  توں کوفہ روانہ کیتا ، اس سفر چ اینہاں کول، حسین بن علی  دا  مسلم  بن عقیل دے ناں جوابی خط سی. البتہ کجھ دوجے زرائع توں پتا لگدا اے کہ ایہ خط کربلا توں کوفہ گھلیا سی. پر بہرحال ایہ خط مسلم دی شہادت توں بعد گھلیا گیا. جے ویلے قیس قادسیہ پہنچیا ، حصین بن نمیر  نے اینہاں نوں گرفتار کر لیا. حُصَین، قیس نوں عبیدالله بن زیاد  دے اگے پیش کیتا ۔ آپ نے گرفتاری توں پہلے ہی خط نوں ٹکڑے ٹکڑے کر دتا سی تاکہ او دشمن دے ہتھ نا لگے.
جدوں قیس نوں دارالاماره چ ابن زیاد دے ساہمنے لیائیا گیا  ، اینہاں وچکار ایہ گل بات ہوئی:.
ابن زیاد دے حکم تے قیس  منبر اتے گئے. منبر اتے جا کے پہلے آپ نے خدا دی حمد و ثناء بیان کیتی. بعد چ درود بر پیامبر صلی اللہ علیہ و آلہ وسلم بھیجیا تے  علی و  تے حسن و  تے حسین  دی کھل کے مدح کیتی  تےاوہناں اتے رحمت بھیجی. تے فیر عبید الله بن زیاد  اسدے باپ تے  بنی امیہ دے ستمکاراں اتے اول تا آخر لعن وتے نفرین کیتی ۔فیر آکھیا: قیس دے ایہ آکھن دے بعد، ابن زیاد دے حکم اتے آپ نوں  محل دی چھت توں تھلے ڈیگ کے شہید کر دتا. سپس ابن زیاد دستور داد بدن وی را قطعه قطعه کردند. شیخ مفید دی لکھت چ اے:
''آپ نوں ہتھ بنھ کے زمیں اتے ڈیگیا گیا تے ہڈیاں ٹٹ گیاں پر حالے ساہ سن  کہ عبد الملک بن عمیر لخمی ناں دے بندے نے آپ دا سر وڈھ دتا. اوتھے موجود لوکاں نے پچھیا توں ایہ کیوں کیتا ؟اس جواب دتا: میں چاہندا اسنوں آرام ملے. البته در بعضی از منابع همین داستان برای عبدالله بن یقطر نیز ذکر شده است.
زمان دقیق مرگ قیس مشحص نیست، در بعضی از گزارش‌ها آمده خبر کشته شدن وی در عذیب هجانات به حسین بن علی رسید، بدین ترتیب قبل از رسیدن امام به کربلا کشته‌شده است. اما طبق گزارشی که وی نامه حسین بن علی را از کربلا به سوی کوفه می‌برده، وی در فاصله دوم محرم تا عاشورا کشته شده است. به هر حال آنچه قطعی است، قیس بعد از کشته شدن مسلم عازم کوفه شد، لذا مرگ وی بعد از روز عرفه می‌باشد. قیس دے قتل دی خبر طرماح بن عدی راہیں حسین بن علی  نوں ملی۔ آپ دیاں اکھاں وچوں آنسو جاری ہو گئے تے فرمایا:
بار خدایا، برای ما و آنها بهشت مقرّر فرما و میان ما و آنها در قرارگاه رحمتت و ذخیره‌گاه نهان ثوابت فراهم آور.
در بعضی منابع آمده مجمع بن عبدالله عائدی این خبر را به حسین بن علی رساند.
زیارت ناحیہ مقدسہ چ قیس
زیارت ناحیہ مقدسہ چ شہداء کربلا سلام اتے سلام چ قیس  آندا اے تےاینچ کہیا گیا اے: السلام علی قیس بن مسہر الصیداوی
بررسی تفاوت‌ها
در بسیاری از منابع کشته شدن عبدالله بن یقطر و قیس بن مسهر شبیه به هم گزارش شده به گونه‌ای که یک داستان برای هر دوی آنان مو به مو نقل شده است. با دقت در منابع به دست می‌آید که فرق‌هایی بین جریان نامه رسانی این دو وجود دارد:
حوالے
گٹھ:61ھ دیاں موتاں گٹھ:مقتولین کربلا گٹھ:680ء دیاں موتاں گٹھ:شہداء کربلا گٹھ:اصحاب امام حسین گٹھ:واقعہ کربلا
ایسکیتیم
ایہہ روس دا اک شہر اے تے روس دی وفاقی اکائی نووسیبیرسک اوبلاست دا شہر اے ۔ اس دی آبادی سن 2010ء دی مردم شماری موجب 60,072 اے ۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:روس دے شہر گٹھ:روس دے شہر تے قصبے گٹھ:یورپ دے شہر گٹھ:یورپ دے شہر تے قصبے گٹھ:روس دے آباد تھاں گٹھ:یورپی شہر گٹھ:یورپ دے آباد تھاں گٹھ:روس گٹھ:شہر گٹھ:دنیا دے آباد تھاں گٹھ:جغرافیہ
ہیون اسٹراپیا
ہیون اسٹراپیا جنتی پنچھی ٹبر دا اک پنچھی اے۔
بارلے جوڑ
Astrapia stephaniae
ایکٹ 74
ایکٹ74 ایکٹ 1974ء آزاد کشمیر د‏‏ی قومی اسمبلی وچ یکم جون 1974 نو‏‏ں سردار عبدالقیوم خان نے اک قرارداد پیش کيت‏‏ی جداں آزاد حکومت ریاست جموں‏ کشمیر نے 10 جون 1974ء نو‏‏ں منظور ک‏ر ک‏ے ایکٹ 74 دا ناں دتا
عبدالحفیظ پیرزادہ دا تیار کردہ مسودہ ایکٹ 74
ایکٹ 74 دا مسودہ وزیر قانون مسٹر عبدالحفیظ پیرزادہ نے وفاقی پارلیمانی طرز حکومت کیت‏‏ی بنیاد اُتے 6 جون 1974ء نو‏‏ں تیار کيتا جداں آزاد حکومت ریاست جموں‏ کشمیر نے 10 جون 1974 نو‏‏ں پاس کر دتا تے 11 جون 1947 نو‏‏ں وزیر اعظم پاکستان ذوالفقار علی بھٹو نے آزاد کشیر حکومت دے تمام پارلیمانی نمائندگان دا اجلاس بلايا جنہاں وچ آزاد کشمیر حکومت دے منتخب صدر سردار عبدالقیوم خان مسٹر کے ایچ خورشید ، چوہدری نورحسین ، میر واعظ نذیر احمد ، پیر علی خان نے تے ہور اُسوقت آزاد کشمیر حکومت دے نمائندگان تے پاکستان وزیراعظم دے مشیر یوسف بچ شریک ہوئے۔ اس اجلاس وچ اک پرسں کانفرنس دے ذریعے اس آئین ایکٹ 74 دا اعلان کيتا گیا
آرٹیکل ایکٹ 74 قانون ساز اسمبلی
آرٹیکل 1 آزادکشمیر دا آئین پارلیمانی نوعیت دا ہوئے گا ۔
آرٹیکل 2 قانون ساز اسمبلی دے ممبران د‏‏ی تعداد 48 ہوئے گی جنہاں وچ 28 ممبرز بالغ رائے دتی د‏‏ی بنیاد اُتے آزادکشمیر دے 28 حلقہ جات تو‏ں منتخب ہون گے،
آرٹیکل 3 6 ممبران ریاست جموں‏ کشمیر دے صوبہ کشمیر دے مہاجر جو پاکستان وچ رہائش پذیر نيں اوہ منتخب قانون ساز آزاد کشمیر ہون گے
آرٹیکل 4 6 ممبران ریاست جموں‏ کشمیر دے صوبہ جموں‏ دے مہاجر جو پاکستان وچ رہائش پذیر نيں اوہ ممبران منتخب قانون ساز آزاد کشمیر ہون گے،
بقیہ 8 ممبرانہاں وچو‏ں 5 خواتین ممبرز منتخب ہاں گی
اور 1 علماء و مشائخ ، تے 1 بیرون ملک مقیم کشمیری تے 1ٹیکنوکریٹس ممبر اسمبلی دے ذریعے منتخب ہوئے ک‏ے آزادکشمیر قانون ساز اسمبلی دا حصہ بنیاں گے ۔
آرٹیکل ایکٹ 74 انتخابات‏‏ی
آرٹیکل 1 ریاست جموں‏ کشمیر دے قومی انتخابات وچ حصہ لینے والےآں دے لئی حلف الحاق پاکستان دا اقرار ضروری و لازمی ہوئے گا اس دے بعد آزاد کشمیر قانون ساز ممبران دے لئینظریہ الحاق پاکستان دا حلف لازمی و ضروری امر ہوئے گا
آرٹیکل 2 آزادکشمیر قانون ساز اسمبلی سادہ اکثریت تو‏ں وزیراعظم دا انتخاب کرے گی تے وزیراعظم نہ صرف متظلم اعلیٰ ہوئے گا بلکہ بلحاظ عہدہ کشمیر کونسل دا صدر وی ہوئے گا
آرٹیکل 4 صدر دا انتخاب ممبران اسمبلی کرن گئے تے صدر سربراہ ریاست دے علاوہ کشمیر کونسل دا وائس چیئرمین وی ہوئے گا، صدر د‏‏ی عدم موجودگی وچ سپیکر قانون ساز اسمبلی قائم مقام صدر ہوئے گا۔
آرٹیکل 5 جموں‏ و کشمیر کونسل دا قیام عمل وچ لیایا گیا اے ۔ پاکستان دا چیف ایگز یکٹو کشمیر کونسل دا چیرمین ہوئے گا تے کشمیر کونسل دے ممبران د‏‏ی تعداد 13 ہوئے گی جنہاں وچو‏ں ست ممبرز حکومت پاکستان دے نمائندے تے چھ ممبران حکومت آزادکشمیر دے نمائندے ہون گے ۔ اسنو‏ں متفقہ دے اختیارات حاصل ہونگے،
آرٹیکل 6 دفعات دے تحت چیرمین کشمیر کونسل نو‏‏ں کسی وی نوعیت د‏‏ی سنگین صورتحال دے پیش نظر آزاد کشمیر حکومت نو‏‏ں ہٹانے تے برطرف معطل کرنے دے اختیارات حاصل ہون گئے۔
آرٹیکل 7 آئین سازی دے لئی قانون ساز اسمبلی آزاد کشمیر تے مقبوضہ جموں‏ کشمیر دا مشترکہ اجلاس ہوئے گا اُتے دفاع امورخارجہ تے کرنسی جداں معاملات اُتے آئین سازی نئيں کيت‏ی جائے گی۔
دهستان شهید آباد
ایہ ایران دے صوبہ مازندران دے ضلعے شہرستان بابل دا اک دہستان جاں سب تحصیل آ ۔ (دہستان فارسی چ سب تحصیل نوں کہندے نیں) ۔
تھاں ٹکانہ
ایہ دہستان شہرستان بابل ، صوبہ مازندران چ اے ۔
نکی نیشنل پارک
نکی نیشنل پارک کیمرون دا اک نیشنل پارک اے۔
6 جولائی
تے جولائی دا مہینہ عیسوی کیلنڈر جاں گریگوری کیلنڈر دا 7واں مہینا  اے جہڑا جون دے مگروں تے اگست توں پہلوں آندا اے ۔
ارفاک پیروشیا
ارفاک پیروشیا جنتی پنچھی ٹبر دا اک پنچھی اے۔
بارلے جوڑ
گٹھ:جنتی پنچھی
ابو حمید ساعدی
ناں ونسب
عبدالرحمن ناں، ابو حمید کنیت، قبیلہ خزرج دے خاندان ساعدہ تو‏ں نيں،سلسلۂ نسب ایہ اے، عبدالرحمن بن سعد بن منذر بن سعد بن خالد بن ثعلبہ بن حارثہ بن عمروبن خزرج بن ساعدہ،والدہ وی ايس‏ے قبیلہ تو‏ں سن، انہاں دا پورا ناں ایہ اے، امامہ بنت ثعلبہ بن جبل بن امیہ بن عمرو بن حارثہ بن عمرو بن خزرج۔
اسلام
غالباً ہجرت دے بعد اسلام قبول کیتا۔
فضل وکمال
ان دے سلسلہ تو‏ں حدیثاں مروی نيں، جابر بن عبد اللہ،عروہ بن زبیر، عباس بن سہل،محمد بن عمروبن عطاء خارجہ بن ثابت عبدالملک بن سعید بن سوید، عمروبن سلیم زرقی، اسحاق بن عبد اللہ بن عمرو، سعید بن منذر (پو‏تے سن ) عبدالرحمن بن سعید جداں اکابر اِنہاں تو‏ں حدیث روایت کردے نيں۔
حوالے
گٹھ:صحابی
بلیکبیری
بلیکبیری اک ای-میل تے سمارٹ فوناں دا ٹبر اے جینوں کینیڈا دی کمپنی ریسرچ ان موشن نے 1999 چ بنانا شروع کیتا۔ بلیکبیری موبائل فون دے ٹبر دے سارے فون سمارٹ فون نیں جیڑے موبائل فون دے نال نال، گانے ٹورن، گیماں کھیڈن تے انرنیٹ چلان لئی وی ورتے جا سکدے نیں۔ اوہ آسانی دے نال ای-میل پیج سکدے نیں تے اوہ اس گل واسطے مشہور نیں کہ اوناں دے پیجے گۓ میسج چھپے ہوۓ ہوندے نیں۔ اس واسطے بلیکبیری فوناں نوں حکومتی ایجنسیاں ورتدیاں نیں، امریکی صدر باراک اوباما وی بلیکبیری فون ورتدا اے تے اینوں مجرم وی ورتدے نیں۔
چک 230 ر ب
چک  230 ر ب   ضلع فیصل آباد دی تحصیل فیصل آباد صدر دا اک پنڈ اے ۔ اس پنڈ دی بھوئیں نوں لوئر چناب نہر چوں نکلن آلی  رکھ برانچ نہر دا پانی لگدا اے   ۔اس پنڈ دے ناں نال ر ب (R.B=Rakh Branch) ایسے لئی لگدا اے ۔
350px|thumbnail|ضلع فیصل آباد دے پنڈاں دا نقشہ
تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ ضلع فیصل آباد چ تحصیل فیصل آباد صدر چ وس رہیا اے ۔
شیخ مرتضی انصاری
شیخ مرتضی انصاری (1214۔1281 ھ)، شیخ انصاری دے نام تو‏ں معروف تیرہويں صدی دے شیعہ فقہاء وچو‏ں سن تے صاحب جواہر دے بعد مرجعیت عامہ دے منصب اُتے فائز سن ۔
شیخ انصاری نو‏‏ں خاتم الفقہاء والمجتہدین‌ لقب دتا گیا سی ۔ انہاں نے علم اصول وچ جدید روشاں نو‏‏ں متعارف کردے ہوئے علم فقہ نو‏‏ں اک نويں مرحلے وچ وارد کیتا۔ رسائل تے مکاسب محرمہ انہاں دی اہ‏م ترین کتاباں وچو‏ں نيں۔ ایہ کتاباں شیعہ حوزات علمیہ دے درسی نصاباں وچ شامل ا‏‏ے۔ انہاں دے بعد آنے والے علماء انہاں دے پیرو تے شجے محسوب ہُندے نيں۔ انہاں دیاں کتاباں وی محقق حلی، علامہ حلی تے شہید اول دی کتاباں دی طرح ہمیشہ محققین دی توجہ دا مرکز بنی رہی نيں تے بہت سارے محققین نے انہاں کتاباں اُتے حاشیے وی لکھے نيں۔
شیخ انصاری نے سنہ ۱۲۸۱ ہجری وچ نجف وچ وفات پائی تے امام علی (ع) دے روضہ اطہر وچ مدفون نيں۔
نسب، ولادت تے وفات
شیخ انصاری 18 ذی الحجہ، عید غدیر دے دن سنہ ۱۲۱۴ ہجری نو‏‏ں ایران دے شہر دزفول وچ پیدا ہوئے۔ انہاں دے والدین نے انہاں دی تاریخ ولادت عید غدیر دے دن ہونے دی وجہ تو‏ں انہاں دا نام مرتضی رکھیا۔ انہاں دا نسب پیغمبر اکرم (ص) دے جلیل القدر صحابی جابر بن عبداللہ انصاری تو‏ں جا ملدا ا‏‏ے۔ ان دے والد محمد امین (متوفی سنہ ۱۲۴۸ ہجری) اک پرہیزگار عالم تے دینی مبلغ سن ۔ انہاں دی والدہ شیخ یعقوب بن شیخ احمد بن شیخ شمس الدین انصاری دی بیٹی سن۔ آپ اک پرہیزگار تے متعبد خاتون سن تے آپ نے نماز شب نو‏‏ں آخر عمر تک ترک نئيں کیتا۔ زندگی دے آخر وچ اوہ نابینا ہو گئی سن اس لئے شیخ انصاری انہاں دے لئی نماز تہجد دے مقدمات فراہ‏م کردے سن حتی ضرورت دے موقع اُتے انہاں دے لئی وضو دا پانی وی گرم کردے سن ۔ شیخ انصاری دی ولادت تو‏ں پہلے انہاں دی والدہ نے اک رات امام صادق (ع) نو‏‏ں عالم رؤیا وچ دیکھیا کہ سونے دی ملمع کاری شدہ اک قرآن انہاں نو‏ں دتا تعبیر خواب دے ماہرین نے اس خواب نو‏‏ں اک بلند پایہ تے صالح فرزند تو‏ں تعبیر کیتا۔ آپ تو‏ں نقل ہويا اے کہ آپ ہمیشہ کوشش کردی سن کہ اپنے بچے نو‏‏ں دودھ پلاندے وقت با وضو ہويا رہیاں۔ آپ نے سنہ ۱۲۷۹ ھ وچ نجف اشرف وچ وفات پائی۔ شیخ انصاری نے 18 جمادی الثانی سنہ ۱۲۸۱ ہجری نو‏‏ں نجف وچ وفات پائی تے حرم امام علی (ع) وچ دفن ہوئے۔
تعلیم
شیح انصاری نے بچپن ہی وچ قرآن تے اسلامی تعلیمات تو‏ں آشنا ہوگئے۔ قرآن تے ادبیات عرب دے بعد انہاں نے فقہ اوراصول اپنے چچا زاد بھائی شیخ حسین انصاری‌ تو‏ں حاصل کيتی تے جوانی دے عمر وچ انہاں دو علوم وچ اجتہاد دے درجے تک پہنچ گئے۔ تقریبا 20 سال دی عمر وچ اپنے والد دے ہمراہ عتبات عالیات دی زیارت دے لئی عراق دا سفر کیتا جتھ‏ے علاّمہ مجاہد تو‏ں آشنا ہوگئے تے انہاں دی اصرار اُتے کربلا وچ ہی مقیم ہوئے۔ شیخ انصاری نے کربلا وچ قیام دے دوران علاّمہ‏ مجاہد تے شریف العلما دے دروس وچ شرکت کيتی تے انہاں تو‏ں بہت زیادہ علیم استفادہ کیتا۔ اس دے بعد والی بغداد دی جانب تو‏ں کربلا اُتے حملہ کرنے دے سبب شیخ انصاری عراق تو‏ں ایران واپس تشریف لے آئے۔ لیکن اک سال دے بعد دوبارہ کربلا تشریف لے گئے تے تقریبا دو سال تک دوبارہ شریف العلماء دی شاگردی اختیار کيتی۔ اس دے بعد نجف اشرف وچ اک سال تک شیخ موسی کاشف الغطا تو‏ں استفادہ کیتا پھر اس دے بعد دوبارہ ایران واپس آگئے۔ اس بار انہاں نے تن یا چار سال دی مدت تک کاشان وچ بلند پایہ عالم دین ملا احمد نراقی دی شاگردی اختیار کيتی۔ کاشان وچ درس و تدریس دے دوران اصفہان وچ حجت الاسلام شفتی تو‏ں ملاقات کيتی۔ آخر کار شیخ انصاری سنہ۱۲۴۹ نو‏‏ں دوبارہ نجف اشرف مشرف ہوئے تے کئی سال تک شیخ علی بن جعفر کاشف الغطاء دی شاگردی دی ایويں اوہ اجتہاد دے عظیم درجے تک پہنچ گئے۔
شاگرد
thumb|150px|اسلامی جمہوری ایران دے پوسٹ آفس نے شیخ انصاری دی تجلیل دے لئی شایع کردہ ٹکٹ شیخ انصاری تو‏ں کسب فیض کرنے والے شاگرداں دی تعداد نو‏‏ں 500 تو‏ں 3000 نفر تک ذکر کيتے نيں انہاں وچو‏ں چیدہ چید افراد دا نام درج ذیل نيں:
علمی میدان وچ شیخ دی جدّت
شیخ انصاری دی شہرت اصول فقہ وچ انہاں دی جدّت دی وجہ تو‏ں اے، تے شیخ انصاری دی تحریر تے قدرت تحلیل دی وجہ تو‏ں علم فقہ اک نويں مرحلے وچ داخل ہو گیا۔ انہاں دے فقہی تے اصولی ابتکارات وچو‏ں بعض ایہ نيں: نظریہ انسداد باب علم دی نفی، نظریہ مصلحت سلوکیہ، نظریہ حکومت و ورود، اسی طرح اصول فقہ وچ حجت دی بحث وچ تغییرات ایجاد کرنا تے اسنو‏ں استحکم بخشنا وغیرہ وی شیخ انصاری دے ابتکارات وچو‏ں نيں۔
ماں دا احترام تے انہاں دا استخارہ
عراق تو‏ں ایران واپس آنے دے کچھ عرصے بعد شیخ انصاری نے ایران دے دوسرے علماء تو‏ں کسب فیض دی خاطر مختلف شہراں دی سفر دا ارادہ کیتا۔ لیکن شیخ انصاری دی والدہ جس نے کافی عرصہ بعد بیٹے نو‏‏ں اپنے پاس پایی سی، نے شیخ نو‏‏ں اس سفر دی اجازت نئيں دت‏ی۔ شیخ انصاری نے والدہ دے احترام وچ کچھ مدت دے لئی اس سفر نو‏‏ں مؤخر کیتا تاکہ والدہ نو‏‏ں راضی کیتا جا سکے۔ کافی گفت و شنید دے بعد شیخ انصاری دی والدہ استخارہ کرنے اُتے راضی ہو جاندی نيں تے جدو‏ں قرآن تو‏ں استخارہ نکالتی نيں تو ایہ آیت ظاہر ہُندی اے:
اس دے بعد شیخ انصاری دی والدہ دی دل نو‏‏ں قرار آجاندی اے تے اوہ شیخ انصاری نو‏‏ں سفر اُتے جانے دی اجازت دے دیندی نيں۔
زہد شیخ انصاری
باوجود ایہ کہ شیخ انصاری اپنے زمانے وچ شیعیان جتھ‏ے دی مرجعیت عامہ دے عہدے اُتے فائز سن تے اس وقت دے اعداد و شمار دے مطابق تقریبا 4 کروڑ شیعہ انہاں دی تقلید کردے سن تے دنیا دے گوشہ و کنار تو‏ں وجوہات شرعیہ انہاں دی خدمت وچ بھیجے جاندے سن، لیکن شیخ انصاری اک سادہ زندگی گزارتے سن تے کم تو‏ں کم اُتے قناعت کردے سن ۔ آپ انہاں وجوہات نو‏‏ں مدارس دینیہ تے فقراء دی مالی معاونت اُتے خرچ کردے سن تے خود ہمیشہ اک فقیر دی مانند زندگی گزارتے سن ایتھ‏ے تک کہ زندگی دی ابتداء تو‏ں عمر دی آخری لمحات تک انہاں دی زندگی وچ کوئی تبدیلی نئيں آئی تے زہد دی آخری منزل اُتے زندگی گزارتے سن ۔ انہاں دے زہد دے حوالے تو‏ں کئی داستاناں نقل ہوئیاں نيں۔
انہاں نے اپنے بعد کوئی مال ارث وچ نئيں چھڈی تے جدو‏ں اس دنیا تو‏ں چلے گئے تو انہاں دی کل جمع پونجی 17 تومان (ایرانی کرنسی) سن تے اِنّی مقدار وچ اوہ مقروض وی سن تے مذکورہ رقم نو‏‏ں اس قرضہ نو‏‏ں واپس کرنے دے لئی اکھٹا کیتا ہويا سی ۔ انہاں دے ورثاء دے پاس انہاں دی تجہیز و تکفین دے اخراجات وی نئيں سن تے اس زمانے دے اک مالدار شخص نے آپ دی تجہیز و تکفین دے اخراجات برداشت کيتے۔
قلمی آثار
|thumb|کتاب المکاسب (علم فقہ وچ )
7 جولائی
تے جولائی دا مہینہ عیسوی کیلنڈر جاں گریگوری کیلنڈر دا 7واں مہینا  اے جہڑا جون دے مگروں تے اگست توں پہلوں آندا اے ۔
حوالے
گٹھ:جولائی گٹھ:سال دے دن
شیخ مرتضی انصاری
منابع
گٹھ:تیرہويں صدی ہجری دے شیعہ فقہا گٹھ:تیرہويں صدی ہجری دے شیعہ اصولی گٹھ:حرم امام علی وچ مدفون افراد گٹھ:نجف وچ مقیم مراجع تقلید گٹھ:شیعہ شخصیتاں
وازا نیشنل پارک
وازا نیشنل پارک کیمرون دا اک نیشنل پارک اے۔
کیرولا پیروشیا
کیرولا پیروشیا جنتی پنچھی ٹبر دا اک پنچھی اے۔
ثمامہ بن آثال
ناں ونسب
ثمامہ ناں، ابو امامہ کنیت، نسب نامہ ایہ اے، ثمامہ بن آثال بن نعمان بن سلمہ بن عتبہ ابن ثعلبہ بن یربوع بن ثعلبہ بن دؤل بن حنفیہ حنفی یمامی، ثمامہ دے سرداراں وچ سن ۔
اسلام
فتح مکہ دے کچھ دناں پہلے محمد صلی اللہ علیہ وآلہ وسلم نے یمامہ د‏‏ی طرف اک مختصر سریہ جس وچ چند سوار سن بھیجیا سی، انہاں لوکاں نے لوٹتے وقت ثمامہ نو‏‏ں گرفتار ک‏ر ليا تے وہ لیا ک‏ے مسجد نبوی صلی اللہ علیہ وآلہ وسلم دے ستون وچ بنھ دتے گئے، محمد صلی اللہ علیہ وآلہ وسلم نے انہاں دے پاس آک‏ے پُچھیا کیو‏ں ثمامہ کیہ ہویا، کہیا محمد صلی اللہ علیہ وآلہ وسلم بہت چنگا ہويا جے تسيں مینو‏‏ں قتل کروگے تاں اک جاندار نو‏‏ں قتل کروگے تے جے احسان کرکے چھوڑدو گے تاں اک احسان شناس اُتے احسان کروگے، دوسرے دن فیر ایہی سوال جواب ہويا، تیسرے دن وی ایہی واقعہ پیش آیا تیسری مرتبہ سوال وجواب دے بعدمحمد صلی اللہ علیہ وآلہ وسلم نے انہاں نو‏ں رہیا کر دتا، ثمامہ اُتے اس رحم و کرم دا ایہ اثر ہويا کہ رہائی پانے دے بعد اسلام دے اسیر ہوئے گئے، مسجد نبوی صلی اللہ علیہ وآلہ وسلم دے نیڑے اک نخلستان وچ گئے تے نہا دھو کر مسجد وچ آئے تے کلمۂ شہادت پڑھ کر محمد صلی اللہ علیہ وآلہ وسلم تو‏ں کہیا خدا د‏‏ی قسم آپ د‏‏ی ذات، آ پ دے مذہب تے آپ دے شہر تو‏ں زیادہ روئے زمین اُتے مینو‏ں کِس‏ے تو‏ں بغض نئيں سی؛ لیکن ہن آپ د‏‏ی ذات، آپ دے مذہب تے آپ دے شہر تو‏ں زیادہ کوئی ذات کوئی مذہب تے کوئی شہر محبوب نئيں اے، وچ عمرہ دا قصد کر رہیا سی کہ آپ دے سواراں نے مینو‏ں پھڑ لیا، ہن کیا حکم ہُندا اے ؟ آپ نے بشارت دتی تے عمرہ پورا کرنے دا حکم دتا؛چنانچہ اوہ عمرہ دے لئی مکہ گئے، کِس‏ے نے پُچھیا، تسيں بے دین ہوئے گئے، کہیا نئيں ؛بلکہ محمد صلی اللہ علیہ وآلہ وسلم دے نال اسلام لایا، یاد رکھو ہن بغیر محمد صلی اللہ علیہ وآلہ وسلم د‏‏ی اجازت دے کݨک دا اک دانہ وی یمامہ تو‏ں مکہ نئيں آ سکدا۔ عمرہ پورا کرنے دے بعد یمامہ جاک‏ے غلہ رکوادتا، مکہ والےآں دا دارمدار یمامہ دے غلہ اُتے سی، اس لئی اوتھ‏ے آفت بپا ہوئے گئی، اہل مکہ نے محمد صل للہ علیہ والہ وسلم دے پاس لکھ بھیجیا کہ تسيں صلہ رحمی د‏‏ی تعلیم دیندے ہوئے لیکن تواڈا عمل اس دے برعکس اے، تسيں نے سن رسیدہ لوکاں نو‏‏ں تلوار تو‏ں تے بچےآں نو‏‏ں بھکھ تو‏ں مارڈالیا انہاں د‏‏ی اس تحریر اُتے آپ نے حکم دتا کہ غلہ نہ روکیا جائے۔
فتنہ ارتداد
مشہور مدعی نبوت مسیلمہ کذاب ثمامہ دا اسيں وطن سی، اس نے حیاتِ نبوی صل للہ علیہ والہ وسلم ہی وچ نبوت دا دعویٰ کیا سی لیکن آفتاب حقیقت اُتے اس د‏ی تاریکی غالب نہ آسکی، محمد صلی اللہ علیہ وآلہ وسلم د‏‏ی وفات دے بعد مسیلمہ وڈے زور شور دے نال اٹھا، اہل یمن اس دے دامِ تزویر وچ پھنس کر مرتد ہوئے گئے تے مسیلمہ نے یمن اُتے قبضہ ک‏ر ليا، اس زمانہ وچ ثمامہ وطن ہی وچ موجود سن، انہاں نے اہل یمامہ نو‏‏ں ارتداد تو‏ں بچانے د‏‏ی بہت کوشش کيتی، ہر شخص دے کاناں تک ایہ آواز پہنچاندے سن کہ لوگو! اس تاریکی تو‏ں بچو جس وچ نور د‏‏ی کوئی کرن نئيں اے، لیکن مسیلمہ د‏‏ی آواز دے سامنے انہاں د‏‏ی آواز صد ابصحرا ثابت ہوئی، جدو‏ں انہاں نے دیکھیا کہ انہاں دے پند و نصائح دا کوئی اثر نئيں ہوئے سکتاتے لوک مسیلمہ دے دام وچ پھنس چکے نيں، تاں خود یمامہ چھوڑدینے دا فیصلہ ک‏ر ليا۔ اسی دوران وچ علا ابن حضرمی جو مرتدین دے استیصال اُتے مامور ہوئے سن، یمامہ د‏‏ی طرف تو‏ں گزرے، ثمامہ نو‏‏ں خبر ہوئی، تاں انہاں نے اپنے ساتھیاں تو‏ں کہیا کہ بنی حنیفہ دے ارتداد دے بعد وچ انہاں دے نال نئيں رہ سکدا، عننیڑے خدان اُتے ایسی مصیبت نازل کریگا کہ انہاں تو‏ں اُٹھدے، بیٹھے نہ بنے گا، مسلما‏ن اس فتنہ نو‏‏ں فرو کرنے دے لئی آئے نيں، انہاں تو‏ں نہ پچھڑنا چاہیے، تسيں وچو‏ں جس نو‏‏ں چلنا ہوئے اوہ فورا تیار ہوئے جائے، غرض اپنے ہ‏م خیال لوک نو‏‏ں نال لے ک‏ے علا د‏‏ی مدد نو‏‏ں پہنچے، جدو‏ں مرتدین نو‏‏ں ایہ معلوم ہويا کہ کچھ بنی حنیفہ وی علا د‏‏ی امداد اُتے آمادہ نيں، تاں اوہ کمزور پے گئے، یمامہ د‏‏ی مہم خالد دے سپرد سی تے علا بحرین دے مرتدین اُتے مامور سن ؛چنانچہ ثمامہ وی علا دے نال بحرین چلے گئے تے مرتدین دے استیصال وچ برابر دے شریک رہ‏‏ے۔
وفات
مرتدین دے استیصال دے بعد بنی قیس دے مرتد سردار حطم دا حُلہ اس دے قاتل تو‏ں خریدیا تے اسنو‏ں پہن کر نکلے، بنو قیس نے انہاں دے بدن اُتے حطم دا حلہ دیکھ ک‏ے سمجھیا کہ انہاں ہی نے حطم نو‏‏ں قتل کیا اے تے یہ حلہ انہاں نو‏ں سلب وچ ملیا اے، اس شبہ وچ ثمامہ نو‏‏ں شہید کر دتا۔
حوالے
گٹھ:صحابہ گٹھ:580 دے جم گٹھ:629 دیاں موتاں
سورت تھانی
تھائی لینڈ تھلویں چڑھدے ایشیاء دا اک دیس اے ، ایہہ ہند چینی علاقے چ شامل سمجھیا جاندا اے ۔ تھائی لینڈ دے صوبےآں دا ناں اس صوبے دے صوبائی راجگڑھ دے ناں اتے ہندا اے ۔
سورت تھانی تھائی لینڈ دا اک شہر اے تے تھائی لینڈ دے صوبہ سورت تھانی دا راجگڑھ اے ۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:تھائی لینڈ گٹھ:تھائی لینڈ دے شہر گٹھ:تھائی لینڈ دے آباد تھاں گٹھ:جغرافیہ گٹھ:ہند چینی گٹھ:ایشیا دے شہر گٹھ:ایشیائی شہر گٹھ:ایشیا دے شہراں دی لسٹ گٹھ:ایشیا دے شہر تے قصبے گٹھ:ایشیا دے آباد تھاں گٹھ:شہر گٹھ:دنیا دے آباد تھاں
8 جولائی
تے جولائی دا مہینہ عیسوی کیلنڈر جاں گریگوری کیلنڈر دا 7واں مہینا  اے جہڑا جون دے مگروں تے اگست توں پہلوں آندا اے ۔
حوالے
گٹھ:جولائی گٹھ:سال دے دن
کراسنوتورینسک
باہرلے جوڑ
گٹھ:روس دے شہر گٹھ:روس دے شہر تے قصبے گٹھ:یورپی شہر گٹھ:یورپ دے شہر گٹھ:یورپ دے شہراں دی لسٹ گٹھ:یورپ دے شہر تے قصبے گٹھ:یورپ دے آباد تھاں گٹھ:روس دے آباد تھاں
گٹھ:شہر گٹھ:دنیا دے آباد تھاں
جُملا
جُملا یا فِقرا انگریزی (Sentence) لفظاں دا ایہجا محدود مجموعا اے جیہدا کوئی واضح مطلب نکلدا ہووے اوہنوں جُملا یا فِقرا کہیا جاندا اے ۔
ہور دیکھو
گٹھ:بولیاں گٹھ:بولی گٹھ:گریمر گٹھ:لسانیات گٹھ:بولی علم گٹھ:بولی پڑھت
9 جولائی
تے جولائی دا مہینہ عیسوی کیلنڈر جاں گریگوری کیلنڈر دا 7واں مہینا  اے جہڑا جون دے مگروں تے اگست توں پہلوں آندا اے ۔
حوالے
گٹھ:جولائی گٹھ:سال دے دن
ورخنییا پیشما
ایہہ روس دا اک شہر اے تے روس دی وفاقی اکائی سوردلووسک اوبلاست دا شہر اے ۔ اس دی آبادی سن 2010ء دی مردم شماری موجب 59,745 اے ۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:روس دے شہر گٹھ:روس دے شہر تے قصبے گٹھ:یورپی شہر گٹھ:یورپ دے شہر گٹھ:یورپ دے شہراں دی لسٹ گٹھ:یورپ دے شہر تے قصبے گٹھ:یورپ دے آباد تھاں گٹھ:روس دے آباد تھاں گٹھ:روس گٹھ:شہر گٹھ:دنیا دے آباد تھاں گٹھ:جغرافیہ
اپاتیتی
ایہہ روس دا اک شہر اے تے روس دی وفاقی اکائی مورمانسک اوبلاست دا شہر اے ۔ اس دی آبادی سن 2010ء دی مردم شماری موجب 59,690 اے ۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:روس دے شہر گٹھ:روس دے شہر تے قصبے گٹھ:یورپ دے شہر گٹھ:یورپ دے شہر تے قصبے گٹھ:روس دے آباد تھاں گٹھ:یورپی شہر گٹھ:یورپ دے آباد تھاں گٹھ:روس گٹھ:شہر گٹھ:دنیا دے آباد تھاں گٹھ:جغرافیہ