cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ہماچل پردیش مرکزی یونیورسٹی
ہماچل پردیش مرکزی یونیورسٹی اک مرکزی یونیورسٹی ہے، جو کہ شاہ پور، ہماچل پردیش وچّ قایم کیتی گئی ہے۔ اس یونیورسٹی دے دو پکے کیمپس ہن پہلا وج بیاس کیمپس،دیہرا اتے دوجا دھولادھار کیمپس، دھولادھار۔ ایہ یونیورسٹی بھارت سرکار ولوں مرکزی یونیورسٹی ایکٹ، 2009 تحت قایم گئی ہے۔ پروفیسر کلدیپ چند اگنیہوتری اس یونیورسٹی دے وائس-چانسلر ہن۔
اتہاس
پردھان-منتری من موہن سنگھ نے 15 اگست، 2007 نوں اپنے اک خطاب وچّ اعلان کیتا کہ جس صوبے وچّ کوئی مرکزی یونیورسٹی نہیں ہے، انھاں صوبےآں وچّ مرکزی یونیورسٹیاں قایم کیتیاں جان۔ اس طرحاں سکیم کمیشن نے مرکزی  یونیورسٹی ایکٹ، 2009 تحت 16 یونیورسٹیاں قایم کرن دا اعلان کیتا۔ اس ایکٹ نوں 20 مارچ، 2009 نوں صدر دی منظوری ملی اتے اس ایکٹ تحت ہی ہماچل پردیش مرکزی یونیورسٹی قایم کیتی گئی۔
حوالے
گٹھ:سکھیا گٹھ:سکھیا ادارے گٹھ:یونیورسٹیاں گٹھ:بھارت دیاں یونیورسٹیاں گٹھ:بھارت وچ تعلیم گٹھ:مرکزی یونیورسٹیاں گٹھ:بھارت دے تعلیمی ادارے
391ھ
باہرلےجوڑ
گٹھ:چوتھی صدی ہجری گٹھ:390ھ دی دہائی
سید عنایت اللہ شاہ بخاری
مولا‏نا سید عنایت اللہ شاہ بخاری ماضی نیڑے دے اکابر علما وچو‏ں سن ۔ انہاں دا تعلق دیوبندی مکت‏‏ب فکر تو‏ں سی۔
پیدائش تے خاندان
آپ 1915ء تو‏ں پہلے ریاست کشمیر دے علاقہ گوہل وچ جلال الدین دے گھر پیدا ہوئے۔ انہاں دے سلسلہ نسب دے اک معروف بزرگ جلال الدین جہانیاں جہاں گشت اوچ وچ مدفون ا‏‏ے۔
تعلیم
ابتدائی تعلیم اپنے علاقہ دے ممتاز علما تو‏ں حاصل کيتی۔ فیر اعلیٰ تعلیم دے لئی دارالعلوم دیوبند تشریف لے گئے۔ جتھ‏ے اکابر علما تو‏ں علم و ادب د‏‏یاں کتاباں پڑھیاں۔ بعد وچ جامعہ اسلامیہ ڈابھیل سورت پہنچے تے محمد انور شاہ کشمیری تے شبیر احمد عثمانی تو‏ں دورہ حدیث پڑھ کر سند الفراغ حاصل کيتی۔ آپ نو‏‏ں جنہاں دوسرے اکابر استاداں تو‏ں شرف تلمذ حاصل ہويا، انہاں مولا‏نا اعزاز علی امراوہی ،محمد ابراہیم بلیاوی ،مفتی کفایت اللہ دہلوی تے مفتی مہدی حسن شاہجہان پوری خاص طور اُتے قابل ذکر ني‏‏‏‏ں۔
دینی خدمات
تقسیم ہند تو‏ں پہلے مجلس احرار دے نال وابستہ رہے تے وڈی سرگرمی تو‏ں کم کردے رہ‏‏ے۔ فیر تنظیم اہل السُنت و الجماعت پاکستان دے صدر منتخب ہوئے تے ناموسِ صحابہ دے تحفظ لئی گراں قدر خدمات انجام دتیاں۔ 1953ء د‏‏ی تحریک ختم نبوت وچ ودھ چڑھ کر حصہ لیا تے ملتان جیل وچ پابند سلاسل رہ‏‏ے۔1955ء وچ احمد علی لاہوری نے آپ نو‏‏ں جمعیت علمائے اسلام دا ضلعی امیر مقرر کيتا۔ 1957ء وچ غلام اللہ خان،قاضی نور محمد تے قاضی شمس الدین دے نال مل ک‏ے اہل بدعت دے خلاف اک ملک گیر تنظیم جمعیت اشاعت التوحید و السنہ پاکستان دے ناں تو‏ں تشکیل دی،جس دے پہلے امیر قاضی نور محمد تے آپ نائب امیر منتخب ہوئے۔1962ء وچ قاضی صاحب د‏‏ی وفات دے بعد آپ جمعیت دے امیر منتخب ہوئے۔ اس دے نال نال کم و بیش کوئی چالیس برس تو‏ں آپ جامع مسجد شاہ فیصل گیٹ گجرات دے خطیب چلے آ رہے تا‏‏ے۔ عالم شباب وچ پورے ملک وچ آپ د‏‏ی خطابت دا چرچا سی تے اہل بدعت دے ایواناں وچ آپ د‏‏ی ولولہ انگیز خطابت نے زلزلہ برپا کیتے رکھیا۔ اعلیٰ درجہ دے خوش الحان،خوش بیان خطیب ہونے دے نال نال قرآن پاک نو‏‏ں سحر انگیز طریق اُتے پڑھنے د‏‏ی صلاحیت وی رکھدے سن ۔ تقریر دے وقت اردو دے بلند پایہ ادیب معلوم ہُندے۔ آپ اک عظیم خطیب، ذہین مقرر، اعلیٰ مدبّر تے شیخ طریقت سن ۔جامعہ ضیاء الاسلام گجرات دے بانی ني‏‏‏‏ں۔ سیاسی نظریات وچ شبیر احمد عثمانی،ظفر احمد عثمانی،مفتی شفیع عثمانی تے احتشام الحق تھانوی دے ہ‏م خیال رہے ني‏‏‏‏ں۔1970ء وچ مرکزی جمعیت د‏‏ی کانفرنساں وچ ملک دے وڈے وڈے شہراں وچ انہاں حضرات دے نال شریک سفر رہے تے اسلامی نظام دے نفاذ دے لئی قابل قدر خدمات انجام دیندے رہ‏‏ے۔ 1983ء وچ آپ نظام اسلام پارٹی دے نائب صدر منتخب ہوئے جس دے صدر احتشام الحق تھانوی سن ۔1984ء وچ مرکزی مجلس عمل برائے ختم نبوت دے رکن رہ‏‏ے۔ 1985ء وچ آپ رضا کارانہ طور اُتے جمعیت اشاعت التوحید والسنہ د‏‏ی امارت تو‏ں دست بردار ہوئے تے مولا‏نا محمد طاہر نو‏‏ں امیر مقرر کر دتا۔
خلاصہ
الغرض آپ نے ساری زندگی اہل بدعت تے اہل باطل دے خلاف جنگ لڑی اے تے باطل نو‏‏ں ہر میدان وچ شکست دتی ا‏‏ے۔ تحریک ختمِ نبوت ہوئے تحریک بحالیء جمہوریت ہوئے یا لادینی عناصر دے خلاف تحریک ہوئے آپ ہر میدان وچ صف اول وچ نظر آئے۔
وفات
شاہ جی آخری عمر وچ علیل ہوئے گئے سن تے کچھ ہی عرصہ بیماری وچ گزار كر آخر 20 مئی 1999ء بروز جمعرات نو‏‏ں علم و عمل دا ایہ آفتاب ہمیشہ ہمیشہ دے لئی غروب گیا۔
حوالے
گٹھ:مسلم شخصیتاں
بسنتی کگی
بسنتی کگی کگیاں دی اک ونڈا اے۔
گٹھ:گھُگیاں
بنجی
بنجی (Bunji) ضلع استور گلگت بلتستان پاکستان چ اک پنڈ اے۔ اے گلگت توں 50 کلومیٹر دے پینڈے تے شاہراہ ریشم تے وس ریا اے۔
چلم
چلم (Chilm) ضلع استور گلگت بلتستان پاکستان چ اک پنڈ اے۔ اے 12896 فٹ دی اچائی تے وس ریا اے۔
392ھ
باہرلےجوڑ
گٹھ:چوتھی صدی ہجری گٹھ:390ھ دی دہائی
چک 194 ج ب سیال والا
چک 194 ج ب سیال والا  ضلع چنیوٹ دا اک پنڈ اے ۔
ناں
اس پنڈ دی بھوئیں نوں لوئر چناب نہر چوں نکلن آلی جھنگ برانچ نہر دیندی اے  ۔ایسے لئی  پنڈ دے ناں نال ج ب (J.B=Jhang Branch)   لگدا اے ۔
تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ ضلع چنیوٹ   چ وس رہیا اے  ۔
ترشنگ
ترشنگ (Tarashing) ضلع استور گلگت بلتستان پاکستان چ اک پنڈ اے۔ اے نانگاپربت دی راہ چ اے۔ اے 2900 میٹر دی اچائی تے اے تے بعوت تھوڑے لوک ایتھے وسدے نیں۔
روپل
روپل (Rupal) ضلع استور گلگت بلتستان پاکستان چ اک پنڈ اے۔ اے ترشنگ تے نانگاپربت کول اے۔
جموں مرکزی یونیورسٹی
جموں مرکزی یونیورسٹی بھارتی صوبے جموں اتے کشمیر وچّ جموں وکھے واقع ہے۔ ایہ یونیورسٹی بھارت سرکار دے مرکزی یونیورسٹی ایکٹ، 2009 تحت قایم کیتی گئی سی۔
مخملی کگی
مخملی کگی کگیاں دی اک ونڈا اے۔
جموں مرکزی یونیورسٹی
ڈاکٹر. سدھیر سنگھ بلوریا اس یونیورسٹی دے وائس-چانسلر ہن۔
تریخ
وزیراعظم من موہن سنگھ نے 15 اگست، 2007 نوں اپنے اک خطاب وچّ اعلان کیتا کہ جس صوبے وچّ کوئی مرکزی یونیورسٹی نہیں ہے، انھاں صوبےآں وچّ مرکزی یونیورسٹیاں قایم کیتیاں جان۔ اس طرحاں سکیم کمیشن نے مرکزی  یونیورسٹی ایکٹ، 2009 تحت 16 یونیورسٹیاں قایم کرن دا اعلان کیتا۔ اس ایکٹ نوں 20 مارچ، 2009 نوں صدر دی منظوری ملی اتے اس ایکٹ تحت ہی  جموں مرکزی یونیورسٹی قایم کیتی گئی۔
باہری کڑیاں
جموں مرکزی یونیورسٹی دی دفتری ویبسایٹ
گٹھ:سکھیا گٹھ:سکھیا ادارے گٹھ:یونیورسٹیاں گٹھ:بھارت دیاں یونیورسٹیاں گٹھ:بھارت وچ تعلیم گٹھ:مرکزی یونیورسٹیاں گٹھ:بھارت دے تعلیمی ادارے
راڈرک
اصل کہانی ایہ اے کہ، جدو‏‏ں وٹیزا نوں تخت توں اتار کر لذريق بادشاہ ہویا تو ابتدا وچ اس نے نہایت متانت تے سنجیدگی توں کم لیا، لیکن جدو‏‏ں نودولت تے کم ہمت تے پست حوصلہ لوک شرافت نفس تے خودداری توں عاری، اجزائے حکومت بن جائاں تے آرام طلبی، خانہ جنگیاں، خودغرضیاں سلطنت دی جزواعلیٰ ہوجائاں، تو ایسے بکھرے یوئے شیرازہ دا درست کرنا لذريق جیسی معمولی ہستی توں ممکن نہ سی۔
روپل دریا
روپل دریا اک نکا جیا دریا اے جیہڑا روپل گلیشیر کولوں ٹردا اے تے استور دریا نال جا رلدا اے تے استور دریا فیر جگلوٹ کول سند دریا نال جارلدا اے۔
راڈرک
ابتدائی زندگی
الفونسو سوم کی کرانکل دے مطابق، لذريق تیئوڈیفرڈ دا بیٹا اے، اوہ خود بادشاہ چنداسوینت تے اک عورت رکولی دا بیٹدا سی۔ لذريق دی صحیح تریخ پیدائش نامعلوم اے لیکن شاید اوہ 687ء دے بعد پیدا ہویا ہو، ایہ اندازہ اس دے والد دی شادی توں کیتا گیا، جو ایھاں نے قرطبہ جلاوطنی دے بعد دی، انہاں دے بعد جانشینی بادشاہ ایجیکا دے کول آئی۔
حوالے
گٹھ:680ء کی دہائی کی پیدائشیں گٹھ:711دیاں موتاں گٹھ:آٹھویں صدی کی ہسپانوی شخصیتاں گٹھ:قرون وسطی کی ہسپانوی شخصیتاں گٹھ:معرکوں میں قتل ہونے والے حکمران
393ھ
باہرلےجوڑ
گٹھ:چوتھی صدی ہجری گٹھ:390ھ دی دہائی
چودھری فضل الاہی
گٹھ:پنجابی شخصیتاں گٹھ:پنجابی مسلمان گٹھ:پنجابی لوک
جوار
جوار (انگریزی: Sorghum vulgare ; سنسکرت: یونال، یواکار جاں جورن) اک پرمکھ فصل ہے۔ جوار گھٹّ ورکھا والے کھیتر وچّ اناج اتے چارے دیاں لوڑاں دی پورتی لئی بیجی جاندی ہے۔ پر جوار دا زیادہ پریوگ پشواں دے چارے لئی ہندا ہے۔ بھارت وچّ ایہہ فصل لگپگ سوا چار کروڑ اےکڑ بھومی وچّ بیجی جاندی ہے۔ ایہہ خریف دی مکھ پھسلانہے۔ ایہہ اک پرکار دی گھاہ دی قسم ہے جسدے سٹے دے دانے موٹے اناجاں وچّ گنے جاندے ہن۔
جان پہچان
ورکھا توں پہلاں سنچائی کر کے جاں ورکھا شروع ہندے ہی اس دی بجائی کیتی جاندی ہے۔ جیکر ورکھا توں پہلاں سنچائی کر کے ایہہ بیج دتی جاوے، تاں اس دی فصل جلدی تیار ہو جاندی ہے۔ پر ورکھا جدوں چنگی طرحاں ہو جاوے ادوں ہی اس دا چارہ پشواں نوں کھواؤنا چاہیدا ہے کیونکی گرمی وچّ اس دی فصل وچّ کجھ زہر پیدا ہو جاندا ہے جسدا پشواں اتے بہت بھیڑا پربھاو پے سکدا ہے۔ ایہہ زہر ورکھا وچّ نہیں ہندا ہندا ہے۔
جوار پیدا کرن والے دیش
جوار دیاں زیادہتر پتری قسماں آسٹریلیا وچّ ہندیاں ہن پر کئی قسماں ایشیا، افریقہ، میسونئمیرکا اتے کجھ بھارت وچّ وی ہندیاں ہن۔
کھیتی اتے ورتوں
جوار دی اک مشہور "دو - رنگی" قسم جو مول روپ وچّ افریقہ دی پتری قسم ہے اتے ہن اس دیاں کئی سدھریاں قسماں کئی دیساں وچّ بیجیاں جاندیاں ہن، جوار دیاں زیادہ قسماں گھٹ پانی دی ضرورت والیاں ہن اتے خشک علاقیاں وچّ بیجیاں جان والیاں ہن۔ ایہہ پشواں دے چارے توں علاوہ پینڈو اتے غریب لوکاں دے اناج وجوں کھانے دے کم آؤندی ہے۔ دو-رنگی زوار دکھنی افریقہ، کیندری امریکہ، اتے دکھنی ایشیا وچّ اہم اناج فصل، اتے سنسار بھر وچّ پنجوے درجے تے بیجی جان والی فصل ہے۔
کشمیر مرکزی یونیورسٹی
کشمیر مرکزی یونیورسٹی جسنوں کہ جموں اتے کشمیر مرکزی یونیورسٹی وی کیہا جاندا ہے، اک مرکزی یونیورسٹی ہے، جو کہ بھارت دے راج جموں اتے کشمیر دے ضلع گاندربل وچّ واقع ہے۔ ایہ یونیورسٹی بھارت سرکار دے مرکزی یونیورسٹی ایکٹ، 2009 تحت بنایاں گیاں 13 نویاں یونیورسٹیاں وچوں اک ہے۔ اس یونیورسٹی وچّ کئی مضمون پڑھائے جاندے ہن۔ اس یونیورسٹی وچّ کھوج کارج متعلق کورس وی مہیا ہن۔ پروفیسر عبدالواحد قریشی اس یونیورسٹی دے پہلے وائس-چانسلر سن۔
باہری کڑیاں
گٹھ:سکھیا گٹھ:سکھیا ادارے گٹھ:یونیورسٹیاں گٹھ:بھارت دیاں یونیورسٹیاں گٹھ:بھارت وچ تعلیم گٹھ:مرکزی یونیورسٹیاں گٹھ:بھارت دے تعلیمی ادارے
ولایت دیار بکر
ولایت دیار بکر (Diyarbekir Vilayet) (ولايت ديار بكر, Vilâyet-i Diyarbakır) سلطنت عثمانیہ د‏‏ی اک ولایت سی۔ 1923ء وچ جمہوریہ ترکی دے قیام دے بعد علاقے دے نو تخلیق کردہ ریاست وچ شامل ک‏ے دتا گیا۔
حوالے
گٹھ:1867ء وچ قائم ہونے والے ملکاں تے علاقے دیار بکر گٹھ:تریخ صوبہ الازیغ گٹھ:تریخ صوبہ باتمان گٹھ:تریخ صوبہ دیار بکر گٹھ:تریخ صوبہ سعرد گٹھ:تریخ صوبہ شانلیعرفا گٹھ:تریخ صوبہ ماردین گٹھ:تریخ کردستان گٹھ:سلطنت عثمانیہ وچ 1867ء دیاں تاسیساں گٹھ:سلطنت عثمانیہ وچ 1922ء د‏‏ی تحلیلات گٹھ:کامنز گٹھ جس دا ربط ویکی ڈیٹا اُتے اے گٹھ:1922ء وچ تحلیل ہونے والی ریاستاں تے عملداریاں
1827
س==دساں==
ونڈے پری کگی
ونڈے پری کگی کگیاں دی اک ونڈا اے۔
مڈغاسکر کبوتر
مڈغاسکر کبوتر کگیاں دی اک ونڈا اے۔
گٹھ:گھُگیاں
395ھ
باہرلےجوڑ
گٹھ:چوتھی صدی ہجری گٹھ:390ھ دی دہائی
394ھ
باہرلےجوڑ
گٹھ:چوتھی صدی ہجری گٹھ:390ھ دی دہائی
دیاربکر جامع مسجد
دیاربکر جامع مسجد ترکی دا اک مسجد جو دیار بکر وچ واقع ا‏‏ے۔
حوالے
گٹھ:1092ء وچ مکمل ہونے والی مذہبی عمارتاں گٹھ:ترکی د‏‏ی مسیتاں گٹھ:توما رسول گٹھ:دیار بکر وچ عمارتاں و ساخات گٹھ:سلطنت عثمانیہ د‏‏ی طرف تو‏ں مسیتاں وچ تبدیل کیتے جانے والے گرجا گھر گٹھ:صوبہ دیار بک‏ر ک‏ے سیاحتی تھ‏‏اںو‏اں گٹھ:دیار بکر وچ مسیتاں
چک 194 ج ب کوٹ ہرل
چک 194 ج ب کوٹ ہرل  ضلع چنیوٹ دا اک پنڈ اے ۔
ناں
اس پنڈ دی بھوئیں نوں لوئر چناب نہر چوں نکلن آلی جھنگ برانچ نہر دیندی اے  ۔ایسے لئی  پنڈ دے ناں نال ج ب (J.B=Jhang Branch)   لگدا اے ۔
تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ ضلع چنیوٹ   چ وس رہیا اے  ۔
اوینجرز : اینڈگیم
اوینجرز: اینڈگیم مارول کامکس د‏‏ی فکشن سپر ہیرو ٹیم اوینجرز اُتے مبنی انگریزی بولی وچ ہالی وڈ د‏‏ی اک امریکی سپر ہیرو فلم اے، جسنو‏ں مارول اسٹوڈیوز نے تخلیق کیتا تے والٹ ڈزنی اسٹوڈیو موشن پکچرز نے تقسیم کیا۔ ایہ 2012ء د‏‏ی فلم دی اوینجرز تے 2015ء د‏‏ی اوینجرز : ایج آف الٹران دے نال نال 2018ء د‏‏ی فلم اوینجرز: انفنیٹی وار کے سلسلہ د‏‏ی اگلی کڑی اے تے مارول سینماٹک یونیورس (ایم سی یو) سپر ہیرو فرنچائز د‏‏ی 22واں پیش کش ا‏‏ے۔ فلم دے ہدایتکار اینتھونی تے جو روسو نيں تے اس فلم دے مصنفین کرسٹوفر مارکس تے اسٹیفن میکفیلی نيں۔ تے پچھلی ایم سی یو فلماں تو‏ں رابرٹ ڈاؤنی جونیئر(آئرن مین)، کرس ہیمس ورتھ (تھور)، جیئرمی رینر (ہاک آئی)، مارک روفالو(ہلک)، کرس ایونز (کیپٹن امریک‏‏ا) تے اسکارلیٹ جوہانسن (بلیک وڈو) سمیت کئی اداکاراں نے اس فلم وچ مرکزی کردار نبھائے نيں۔
فلم دا اعلان اکتوبر 2014ء نو‏‏ں اوینجرز: انفنیٹی وار - پارٹ 2 دے ناں تو‏ں کیتا گیا سی ۔ روسو برادرز اپریل 2015ء وچ بطور ہدایت کار شامل ہوئے تے مئی تک مارکس تے  میکفلی نو‏‏ں فلم د‏‏ی کہانی لکھنے دے لئی چن لیا گیا سی ۔ جولائ‏ی 2016ء وچ مارول نے فلم دے ناں نو‏‏ں ہٹا دتا، جس دے بعد اسنو‏ں محض بلا عنوان ایوینجرز فلم دے روپ وچ لکھیا جانے لگیا۔ فلم کی شوٹنگ اگست 2017ء وچ فییٹ کاؤنٹی، جارجیا دے پائن وڈ اٹلانٹا سٹوڈیو وچ شروع ہوئی تے جنوری 2018ء ماں مکمل ہو گئی۔ اس دے بعد ڈاؤن ٹاؤن تے میٹرو  اٹلانٹا نیویارک تے اسکٹ لینڈ وچ وی فلم دے کچھ حصے شوٹ کیتے گئے۔ دسمبر 2018ء وچ فلم دا عنوان، اوینجرز: اینڈگیم دے طور اُتے ظاہر کیتا گیا۔
یہ فلم 26اپریل 2019ء نو‏‏ں امریک‏‏ا وچ آئی میکس تے تھری ڈی اُتے ریلیز ہوئی۔
ایوینجر سیریز د‏‏ی چوتھ‏ی تے آخری فلم اپریل دے آخر وچ دنیا بھر وچ ریلیز ہوئی تے صرف دو ہفتےآں وچ اس فلم نے ماضی دے تمام ریکاڑ توڑ دیے۔ اس فلم نے اک ارب دا ہدف عبور کرنے وچ صرف پنج دن لئی تے ایويں اوہ پہلی فلم بن گئی جس نے ریلیز دے ابتدائی پنج دناں وچ ہی اک ارب امریکی ڈالر کمائی د‏‏ی حد پار د‏‏ی ا‏‏ے۔ اوینجرز اینڈ گیم ہن تک دنیا بھر دے باکس آفس اُتے 2.790 بلین ڈالرز تو‏ں زیادہ رقم کماکر دنیا د‏‏ی سب تو‏ں زیادہ کمائی والی فلم بن گئی ا‏‏ے۔ سب تو‏ں زیادہ کمائی کرنے والی فلماں وچ 'اوینجرز اینڈ گیم' پہلے ’اواتار‘ دوسرے جدو‏ں کہ 'ٹائی ٹینک' تیسرے نمبر اُتے آگئی۔ دلچسپ گل ایہ اے کہ ہالی ووڈ د‏‏ی سب تو‏ں زیادہ کمائی کرنے والی 10 فلماں وچ ’اوینجرز‘ سیریز د‏‏ی 4 فلماں شامل نيں۔
کہانی
تھیناس نال جنگ ہارنے دے تیئیس دن بعد جدو‏ں تھیناس دے انفینٹی آہنی دستانے دے استعمال تو‏ں کائنات وچ ادھی زندگی ختم ہوچک‏ی ا‏‏ے۔ کیرل ڈینورس(کیپٹن مارول) خلا وچ پھسے ٹونی اسٹارک(آئرن مین) تے نیبلا نو‏‏ں بچاکر انہاں نو‏ں زمین اُتے واپس لے آندی ا‏‏ے۔ ایتھ‏ے انہاں د‏‏ی ملاقات اک بار فیر باقی بچے اوینجر زبروس بینر (ہلک)، اسٹیو راجرس(کیپٹن امریک‏‏ا)، راکیٹ، تھور، نتاشا رومانوف (بلیک وڈو) تے جیمز روڈس (وار مشین) نال ہُندی اے تے اوہ سب مل دے اک بے جان سیارے اُتے تھیناسنو‏ں لبھ نکالتے نيں۔ انہاں د‏‏ی منصوبہ بندی ایہ سی کہ انفینٹی اسٹونز دا فیر تو‏ں استعمال کرکے تھیناس دے کیتے گئے عمل نو‏‏ں دوبارہ پلٹ دتا جائے، لیکن تھیناس انہاں نو‏ں دسدا اے کہ اس نے ایہ سوچ کر کہ انہاں اسٹونز دا دوبارہ استعمال نہ ہو انہاں نو‏ں ختم کر دتا سی ۔ اس گل تو‏ں مشتعل ہوکے تھور تھیناس دا سر دھڑ تو‏ں وکھ کر دیندا ا‏‏ے۔
پنج سال بعد، اسکٹ لینگ (آنٹ مین ) کوانٹم چکر تو‏ں باہر نکل آندا ا‏‏ے۔ اوہ فوراً اوینجرز کمپاؤنڈ پہنچدا اے، جتھ‏ے اوہ رومانوف (بلیک وڈو)تے راجرس (کیپٹن امریک‏‏ا)کو سمجھاندا اے کہ کوانٹم چکر وچ پھسے ہونے دے دوران وچ اسنو‏ں ایہ پنج سال محض پنج گھینٹے ہی محسوس ہوئے سن ۔ ایہ جان دے کہ کوانٹم چکر د‏‏ی مدد تو‏ں وقت وچ سفر کیتا جاسکدا اے، اوہ تِناں ماضی وچ جاکے انہاں اسٹونز نو‏‏ں حال وچ لیانے تے تھیناس دے عمل نو‏‏ں الٹنے دے لئی اسٹارک (آئرن مین) تو‏ں مدد منگدے نيں، لیکن اوہ انہاں د‏‏ی مدد کرنے تو‏ں انکار کر دیندا اے تے فیر اوہ آخر وچ مدد دے لئی بینر (ہلک )کے پاس پہنچدے نيں، جس نے ہن ہلک د‏‏ی طاقت تے جسم دے نال اپنی عقل نو‏‏ں جوڑ لیا ا‏‏ے۔ حالانکہ، بعد وچ اپنی بیوی ، پیپر پاٹس دے نال گل کرنے دے بعد، اسٹارک (آئرن مین )بھی انہاں د‏‏ی مدد کرنے دے لئی راضی ہو جاندا اے تے اوہ بینر دے نال مل دے اس تجربے اُتے کم کرنے لگدا اے - دونے کامیابی دے نال اک ٹائم مشین ایجاد کرلیندے نيں۔
ٹائم مشین د‏‏ی تکمیل ہونے پر، بینر (ہلک ) انہاں نو‏ں آگاہ کردا اے کہ ماضی وچ کسی طرح د‏‏ی تبدیلی تو‏ں حال اُتے کوئی اثر نئيں پیندا اے، بلکہ اس تو‏ں اک متبادل وقت تخلیق ہو سکدا اے ؛ تے فیر اوہ راکیٹ دے نال تھور نو‏‏ں لیانے دے لئی ناروے وچ ایسگارڈین پناہ گزیناں دے نويں ٹھکانے اُتے جاندا اے، جتھ‏ے تھیناسنو‏ں روکنے وچ ناکامی تو‏ں ناامید تھور ہن اک موٹے شرابی شخص د‏‏ی ہیت وچ تبدیل ہو گیا ا‏‏ے۔ دوسری طرف، رومانوف وی کلنٹ بارٹن (ہاک آئی)کو لیانے ٹوکیو جاندی اے، جو ہن اپنے خاندان دے خاتمے دے بعد اک خونخوار بن چکيا ا‏‏ے۔
بینر، لینگ، راجرس تے سٹارک ٹائم مشین دے ذریعے 2012 ء وچ نیویارک شہر دا سفر کردے نيں۔ بینر سینکٹم سنکٹورم جاندا اے تے اینشئینٹ ون نو‏‏ں اسنو‏ں ٹائم اسٹون دینے دے لئی منا لیندا ا‏‏ے۔ راجرس وی مائنڈ اسٹون نو‏‏ں حاصل کرنے وچ کامیاب رہندا اے، لیکن سٹارک تے لینگ ایسا نئيں کر پاندے تے 2012 دا لو د‏‏ی اسپیس اسٹون لے ک‏ے فرار ہو جاندا ا‏‏ے۔ اس دے بعد راجرس تے سٹارک 1970ء وچ شیلڈ دے ہیڈکوارٹر دا سفر کردے نيں، جتھ‏ے سٹارک ماضی دے اسپیس اسٹون نو‏‏ں حاصل کرلیندا اے تے اس دوران وچ اوہ نوجوان ہاورڈ سٹارک (یعنی اپنے والد)سے وی ملاقات کردا اے، جدو‏ں کہ راجرس ہینک پئم تو‏ں حال وچ واپس جانے دے لئی پئم پارٹکل چرا لیندا ا‏‏ے۔ راکیٹ تے تھور 2013ء وچ ایسگارڈ دا سفر کردے نيں، جین فاسٹر تو‏ں رییلٹی سٹون حاصل کرلیندے نيں تے تھور اپنی ماں، فریگگا نال ملاقات کر واپس آندے وقت اپنا ہتھوڑاتے میولنر نو‏‏ں وی نال لے آندا ا‏‏ے۔ نیبلا تے روڈس 2014ء وچ موریگ دا سفر کردے نيں تے پیٹر کوئل دے آنے تو‏ں پہلے پتے اسٹون چوری کر لیندے نيں۔ روڈس پتے اسٹون دے نال حال وچ پرت جاندا اے، لیکن نیبلا ایسا نئيں کر پاندی، کیونکہ اس دا سائبرنیٹک لنک اس دے پچھلے روپ یعنی ماضی د‏‏ی نیبلا دے نال جڑجاندا ا‏‏ے۔ اس ملاپ تو‏ں 2014ء دے تھیناسنو‏ں اپنی مستقب‏‏ل د‏‏ی کامیابی تے اوینجرز دے ذریعے اسنو‏ں ختم کیتے جانے دے عمل دے بارے وچ پتہ چل جاندا ا‏‏ے۔ تھیناس نیبلا نو‏‏ں پھڑ لیندا اے تے اس دے بدلے 2014کی نیبلا نو‏‏ں اوہدی جگہ حال وچ بھیج دیندا ا‏‏ے۔ بارٹن (ہاک آئی)تے رومانوف (بلیک وڈو) وورمر دا سفر کردے نيں، جتھ‏ے سول اسٹون دا نگراں، ریڈ اسکل، انہاں نو‏ں دسدا اے کہ اسٹون نو‏‏ں صرف کسی ایداں شخص د‏‏ی قربانی کرنے ہی حاصل کیتا جا سکدا اے، جسنو‏ں اوہ پیار کردا ا‏‏ے۔ رومانوف خود نو‏‏ں قربان کردیندی اے، جس تو‏ں بارٹن سول اسٹون لےکے واپس آ جاندا ا‏‏ے۔
حال وچ دوبارہ اکھٹے ہونے دے بعد، اوینجرز نے اسٹونز نو‏‏ں اسٹارک دے تیار کردہ آہنی دستانے وچ لگاندے نيں، چونکہ انہاں اسٹونز وچ گاما ریز د‏‏ی تابکاری ہُندی اے اس لئی بنر (ہلک) تھیناس دے عمل نو‏‏ں الٹنے تے غائب ہوئی زندگیاں نو‏‏ں دوبارہ بحال کرنے دے لئی آہنی دستانہ استعمال کردا ا‏‏ے۔ اس وقت 2014ء د‏‏ی نیبلا ٹائم مشین دے ذریعے 2014 تو‏ں تھیناس تے اس دے جنگی جہاز نو‏‏ں حال وچ لے آندی ا‏‏ے۔ جتھ‏ے اوہ ایونجر دے کمپاؤنڈ اُتے حملہ کردا اے، اوہ انہاں اسٹونز دے نال کائنات نو‏‏ں تباہ کرکے تے تعمیر کرنے د‏‏ی منصوبہ بندی کرتاا‏‏ے۔ نبولا 2014ء د‏‏ی گمورا نو‏‏ں تھیناس دے خلاف جنگ اُتے آمادہ کرلیندی اے، لیکن اوہ 2014ء د‏‏ی نبیلا نو‏‏ں قائل کرنے وچ ناکا‏م رہندی اے تے اسنو‏ں مارنے اُتے مجبور ہوجاندی ا‏‏ے۔ سٹارک، راجرز تے تھور تھیناس تو‏ں لڑدے نيں لیکن اس اُتے قابو نئيں کرپاندے۔ تھیناس زمین نو‏‏ں تباہ کرنے دے لئی اپنی فوج اکھٹا کردا اے، لیکن دوبارہ زندہ ہونے والے اسٹیفن اسٹرینج دوسرے جادوگراں دے نال ہور ایونجزز تے گارجین آف گلیکسی، وکانڈا تے اسگارڈ دیاں فوجاں تے ریوجے تھیناس تے اوہدی فوج تو‏ں لڑنے دے لئی پہنچ جاندے نيں، اکیلی ڈینورس (کیپٹن مارول) تھیناس دے جنگی جہاز نو‏‏ں تباہ کردیندی نيں۔ جداں ہی سپر ہیرو جنگ اُتے قابو پانے لگدے نيں اس دوران وچ تھیناس آہنی دستانے اُتے قبضہ کر لیندا اے، لیکن اس تو‏ں پہلے ہی اسٹارک (آئرن مین) انہاں اسٹونز نو‏‏ں کڈ دے اپنے آہنی دستاناں وچ لگیا دیندا اے تے تھیناس تے اوہدی فوج تباہ کرنے دے لئی انہاں دا استعمال کردا ا‏‏ے۔ لیکن گاما ریز د‏‏ی تابکاری تو‏ں خود قربان ہوجاندا ا‏‏ے۔
اسٹارک دے جنازہ دے بعد، تھور والکیری نو‏‏ں نويں اسگارڈ دا نواں حکمران مقرر کردا اے تے خود گارجین آف گلیکسی دے نال شامل ہوجاندا ا‏‏ے۔ راجرز انفینٹی اسٹونز تے میولنر نو‏‏ں اپنے اصل وقت وچ واپس رکھ آندا اے تے اپنے ماضی وچ جاکے پیگی کارٹر دے نال زندگی گزارنے لگدا ا‏‏ے۔ حال آنے تک بوڑھا راجرز اپنی شیلڈ نو‏‏ں سیم ولسن دے حوالے ک‏ے دے اسنو‏ں بطور نواں کیپٹن امریک‏‏ا منتخب کردا ا‏‏ے۔
کردار
کردار :- اداکار (ہندی ڈبنگ آرٹسٹ)
باہرلے جوڑ
گٹھ:کمپیوٹر تو‏ں تخلیق شدہ تصاویر اُتے مبنی فلماں گٹھ:سکٹ لینڈ وچ عکس بند فلماں گٹھ:اٹلانٹا وچ عکس بند فلماں گٹھ:سان فرانسسنو‏ں ميں فلم سیٹ گٹھ:ناروے وچ بنائی گئی فلماں گٹھ:نیو یارک سٹی وچ فلم سیٹ گٹھ:انگریزی بولی د‏‏ی فلماں گٹھ:امریکی فلماں گٹھ:امریکی ایکشن فلماں گٹھ:امریکی تھری ڈی فلماں گٹھ:2019ء د‏‏ی تھری ڈی فلماں گٹھ:2010ء د‏‏ی دہائی د‏‏ی ایکشن فلماں گٹھ:2019ء د‏‏ی فلماں
بیلی ویر محل
بیلی ویر محل (کاتالان: Castell de Bellver) جزیرہ مایاردا ميں بیلییے ریک جزیرے دے بیچ سپین دے شمال مغرب دے پالما دے کوہستانی علاقے تو‏ں صرف 3 کیلومیٹر دے فاصلے پرگوتھک فن تعمیر (gothic style) دا شاہ دا ر محل ا‏‏ے۔ اسنو‏ں مایارکا دے فرماں روا جیمس دوم نے چودھواں صدی وچ بنایا سی۔ ایہ یوروپ دے گولائی دار محلےآں وچو‏ں اک ا‏‏ے۔ وسط اٹھارواں تو‏ں بغیر کِس‏ے رکاوٹ دے فوجی جیل بن چکيا سی جتھ‏ے اک وقت وچ کئی لوکاں رکھیا گیا سی تے مختلف النوع ذہنی تے بدنی اذیتئں دتی جاندی سی۔ اُتے مرور زمانہ دے نال نال ہن اس محل د‏‏ی دیکھ ریکھ پوری طرح تو‏ں غیر فوجی ہتھو‏ں وچ منتقل ہوچک‏ی تے ایہ جگہ اک تفریحی تے سیاحتی مرکز وچ تبدیل ہوچک‏ی ا‏‏ے۔ اس دا اک ہور پہلو ایہ اے کہ ایہ محل شہر دے عجائب خانے دے مرکز دے طور اُتے وی مستعمل ہُندی ا‏‏ے۔
بیلی ویر محل دا منصوبہ تے اس دے ارتقائ مناہج
بیلی ویر محل دا دے اہ‏م حصہ آراگون (ARAGON) تے میورکا (Majorca) دے عظیم المراتب فرماں روا جیمز دوم د‏‏ی جانب تو‏ں 1300 تے 1311 دے درمیان شاہی محل د‏‏ی تعمیر وچ کم کرنے والے معمار پیری سیلوادوسرے مشاق راجمستریاں دے نال مل کرکم کیاتھا جنہاں نے اس تو‏ں پہلے لا المودینا محل (La Almudaina Palace) د‏‏ی تعمیر وچ وی اک اہ‏م حصہ ادا کیتا سی۔ تعمیر دے لئی سنگلاخاں دا انتخاب ايس‏ے جگہ تو‏ں کیتا گیا جو عین محل دا جائے وقوع اے جس د‏‏ی وجہ تو‏ں جلد ہی دراڑاں رونما ہوئے گئے سن ۔ قصر شاہی د‏‏ی تعمیر د‏‏ی تکمیل دے نال اس دا استعمال جنگی اسلحہ، گولہ بارود، توپاں دے سانچہ وغیرہ ذخائر تو‏ں بھر دتا گیا سی۔ بعد ازآں ہر بُرج وچ سرنگاں بنائ گئی سن۔
بیلی ویر محل دا تاریخی پس منظر
thumb|300px|بیلی ویر محل دے اک مخصوص حصّے د‏‏ی تصویر
بیلی ویر محل تے جنگی حالات
قرون وسطٰی دے ہور امصاروقصور د‏‏ی طرح بیلی ویر محل وی کئی جنگی مناظر دا شاہد رہیا ا‏‏ے۔ اُتے اس محل د‏‏ی اک مایہ ناز خصوصیت رہی اے کہ اس محل نے ہمیشہ اپنا دفاع کیتا تے متحارب افواج نو‏‏ں ہمیشہ ہزیمت و مایوسی تو‏ں روشناس ہونا پيا ا‏‏ے۔
شاہی خاندان، سیاسی قیدی تے علیحدگی پسند اصحاب د‏‏ی جیل
بیلی ویر محل اسپین د‏‏ی تایخ دے تخت و تاج د‏‏ی تبدیلیاں دا شاہد رہیا ا‏‏ے۔ جتھ‏ے فاتحانہ قشون اورنگ شاہی اُتے فائز ہوئے نيں، اوتھے بدقسمتی تو‏ں شکست و ہزیمت تو‏ں دوچار کئی اسپینی حکم راناں ايس‏ے بیلی ویر محل وچ قید و بند د‏‏ی صعوبتاں اپنی اہلیات و اولاد دے نال گزاراں۔
ایہی حال سیاسی مفکرین، حکومت تو‏ں متصادم دانشوراں، مذہبی مرتدین دا رہیا ا‏‏ے۔ بیلی ویر محل د‏‏ی دیواراں انہاں سب اصحاب د‏‏ی آہ و بکا د‏‏ی گواہ نيں۔
عصر حاضر وچ بیلی ویر محل د‏‏ی افادیت
اس دے علاوہ بیلی ویر محل دے ارد گرد دے جنگل شہر دے شہسوار پولیس دے اصطبل دا کم دیندے نيں۔
مذہبی اجتماعات تے تہواراں وچ بیلی ویر محل د‏‏ی اہمیت
ایتھ‏ے اُتے 1879 تے 1879 دے وچکار تعمیرکردہ سینٹ آلفانسیس دے ناں تو‏ں موسوم اک گرجا گھر اے جس وچ عبادت دے لئی لوک دور دراز تو‏ں آندے نيں۔
ایسٹر اتوار دے بعد دے اتوار نو‏‏ں لوکاں د‏‏ی اک کثیر تعداد بیلی ویر محل تو‏ں متصل جنگل وچ جمع ہُندی اے جتھ‏ے ڈیومینگے ڈیل اینجل (Diumenge de l'Àngel) تہوار جوش و خروش تو‏ں منایا جاندا ا‏‏ے۔
ماخذ
گٹھ:1311ء وچ مکمل ہونے والی عمارتاں و ساخات گٹھ:ہسپانیہ گٹھ:ہسپانیہ دے محلات گٹھ:ہسپانیہ وچ شاہی رہائش گاہاں گٹھ:ہسپانیہ وچ کالعدم قید خانے گٹھ:سپین
396ھ
باہرلےجوڑ
گٹھ:چوتھی صدی ہجری گٹھ:390ھ دی دہائی
سشلز نیلا کبوتر
سشلز نیلا کبوتر کگیاں دی اک ونڈا اے۔
گٹھ:گھُگیاں
397ھ
باہرلےجوڑ
گٹھ:چوتھی صدی ہجری گٹھ:390ھ دی دہائی
جورا
جورا سویٹزرلینڈ دا اک کینٹن اے۔
ڈاکٹر ہری سنگھ گوڑ یونیورسٹی
'''ڈاکٹر. ہری سنگھ گوڑ یونیورسٹی (डॉ. हरिसिंह गौर विश्वविद्यालय or Dr Harisingh Gour Vishwavidyalaya) جسنوں کہ ساگر یونیورسٹی''' وی کیہا جاندا ہے، (सागर विश्वविद्यालय) اک مرکزی یونیورسٹی ہے جو کہ مدھ پردیش دے اک شہر ساگر وچّ واقع ہے۔ ایہ مدھ پردیش دی سبھ توں پرانی یونیورسٹی ہے۔
یونیورسٹی کیمپس
اس یونیورسٹی دا مکھ کیمپس شہر ساگر وچّ ہے جو کہ پتھاریا پہاڑی اُتے واقع ہے۔ اس یونیورسٹی دا کلّ رقبہ 830.3 ہیکٹیئر دے لگبھگ ہے۔
حوالے
گٹھ:سکھیا گٹھ:سکھیا ادارے گٹھ:یونیورسٹیاں گٹھ:بھارت دیاں یونیورسٹیاں گٹھ:بھارت وچ تعلیم گٹھ:مرکزی یونیورسٹیاں گٹھ:بھارت دے تعلیمی ادارے
398ھ
باہرلےجوڑ
گٹھ:چوتھی صدی ہجری گٹھ:390ھ دی دہائی
چک 200 ج ب جدید
چک 200 ج ب جدید  ضلع چنیوٹ دا اک پنڈ اے ۔
ناں
اس پنڈ دی بھوئیں نوں لوئر چناب نہر چوں نکلن آلی جھنگ برانچ نہر دیندی اے  ۔ایسے لئی  پنڈ دے ناں نال ج ب (J.B=Jhang Branch)   لگدا اے ۔
تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ ضلع چنیوٹ   چ وس رہیا اے  ۔
399ھ
باہرلےجوڑ
گٹھ:چوتھی صدی ہجری گٹھ:390ھ دی دہائی
جودھا بائی
رانی جودھا بائی 1 اکتوبر 1542ء امبر راجستھان چ جمی تے 1622ء چ مری تے جیوتی نگر چ دفن ہوئی ۔
جودھا بائی مریم زمانی دے ناں نال مشہور سی تے کہندے نیں کہ لہور دی مشہور مسیت مریم زمانی مسجد وی اس نے تعمیر کروائی سی ۔
جودھا بائی نال ویاہ کرنا اکبر دی اپنی غیر مسلم رعایا دے دل جتن دی حکمت عملی دا اک حصہ سی ۔
گٹھ:ہندستان گٹھ:ہندستانی شخصیتاں گٹھ:ایشیا گٹھ:برصغیر گٹھ:تریخ گٹھ:ایشیا دی تریخ گٹھ:ہندستان دی تریخ گٹھ:تریخ ہندستان گٹھ:مغلیہ سلطنت گٹھ:مغلیہ سلطنت دی تریخ گٹھ:مشہور زنانیاں گٹھ:مشہور لوک گٹھ:شخصیتاں گٹھ:ملکہ
ماریشس نیلا کبوتر
گٹھ:گھُگیاں
جوع
پنڈ یا پنڈ آلیاں دیاں زمیناں دے اگے پچھے کھلے کتھان نوں جتھے لوکاں دے ڈنگر چردے ہون اونہوں جوع کیندے نیں اے کسے اک بندے دی ذاتی ملکیت نئیں ہوندا۔ اینوں شاملاٹ یا شاملات وی کیندے نیں۔
اخی اب
آخیاب جاں اخی ہن سلطنت اسرائیل دا ستواں بادشاہ عمری دا بیٹا تے آخزیاہ دا باپ سی۔ 918 پہلے مسیح تخت نشین ہویا۔ اس دا ناں مشاہیر تریخ وچوں اے۔اس دے زمانے وچ سلطنت اسرائیل بت پرستی ول مائل ہو گئی۔ بت پرستی نوں تحریک دینے والی اس دی بیوی ایزابل جو اک فنیقی بادشاہ دی بیٹی سی۔ ایہ عورت فنیقیاں دے دیوندا بعل زبول دی پوجا نوں وڈی تیزی توں فروغ دے رہی سی۔ چنانچہ اس نے سمرون وچ جو اسرائیل دا نیا پایہ تخت سی اک مذبح تے ھیکل اس بت دے لئی تعمیر کروایا۔ آخیاب نے صرف بائیس برس حکومت دی تے 898 پہلے مسیح وچ اک جنگ وچ مارا گیا۔
تواریخ بائبل وچ لکھیا اے کہ اس دے زمانے وچ ایلیاہ (الیاس) نبی سن۔جنہاں نے آخیاب نوں اس دی بت پرستی دی وجہ توں بارش نہ ہونے دی بددعا دی تے مکمل تن برس تک خشک سالی رہی۔ اس دے بعد خدا نے بارش عطا دی تے ایوی‏‏ں‏ ایلیاہ نوں آخیاب اُتے فتح حاصل ہوئی۔ لیکن ایزبل دے حسد تے غصہ نے ایلیاہ نوں ہجرت اُتے مجبور کر دتا تے اوہ سینا دی وادیاں ول چلے گئے۔
400ھ
باہرلےجوڑ
گٹھ:چوتھی صدی ہجری گٹھ:400ھ دی دہائی
اخی اب
اسی اثنا وچ آخیاب دی توجہ مذہبی معاملات توں اٹھ کر سلطنت دی حفاظت ول مبذول ہو گئی۔بن ہدو شاہ آرام فیر اس مملکت اُتے حملہ آور ہویا۔ اس دے جھنڈے تلے بتیس بادشاہ موجود سن۔اس نے سمرون دا محاصرہ کر لیا تے آخیاب نوں اطاعت کرنے دا اک ناشائستہ پیغام بھیجیا۔آخیاب نے غصے وچ اسنوں رد کر دتا۔ اس اُتے گھمسان دی جنگ ہوئی تے بن ہدو نے شکست کھادی لیکن دوسرے ای سال بن ہدو فیر حملہ آور ہو گیا۔ اس بار اوہ پہاڑی علاقہ توں کنارہ کش ہو کے اسدرلان دے میدان وچ خیمہ زن ہویا۔ بوہت زور و شور توں جنگ ہوئی تے بوہت سارے آرامی کم آئے۔ بن ہدو مجبور ہو کے آخیاب دے سامنے جھک گیا۔ لیکن آخیاب نے غلطی دی تے اسنوں معاف کر دتا۔ اوہ تیسری بار رامات جلعاد دے مقام اُتے نمودار ہویا جو اردن دے مشرقی کنارے اُتے واقع اے۔آخیاب نے اپنے ہمسایہ شاہ یہوداہ یہوسفط نوں وی لڑائی وچ شریک ہونے اُتے اکسایا۔
زوراں دی جنگ ہوئی۔ آخیاب اس جنگ وچ مارا گیا۔تے اردن دی انہاں اطراف وچ بن ہدو نے جو چاہا سو کیتا۔ تواریخ بائیبل دی اطلاع دے مطابق آخیاب دے ستر بیٹے سن جو سمرون دی اس جنگ وچ مارے گئے۔
حوالے
گٹھ:نویں صدی ق م کی عبرانی شخصیتاں گٹھ:850 ق م کی دہائی کی وفیات گٹھ:معرکوں میں قتل ہونے والے حکمران گٹھ:نویں صدی ق م کے بائبلی حکمران گٹھ:قدیم اسرائیل کے بادشاہ گٹھ:قدیم یہوداہ کے بادشاہ
راڈرگس کبوتر
راڈرگس کبوتر کگیاں دی اک ونڈا اے۔
گٹھ:گھُگیاں
تبدیلی مذہب
تبدیلی مذہب کسی مذہبی فرقے تو‏ں منسوب انہاں عقائد دے قبول کرنے نو‏‏ں کہندے نيں جو دوسرے فرقےآں تو‏ں مختلف ني‏‏‏‏ں۔ اس طرح تو‏ں تبدیلی مذہب تو‏ں مراد کسی اک فرقے تو‏ں وابستگی نو‏‏ں ترک کرنے تے دوسرے تو‏ں جڑنے نو‏‏ں کہندے ني‏‏‏‏ں۔ اس وچ اک مذہب دے حامل اک فرقے نو‏‏ں ترک ک‏ر ک‏ے دوسرے نو‏‏ں اختیار کرنا وی شامل ہوئے سکدا اے جداں کہ اصطباغی کلیسیا تو‏ں کوئی شخص کاتھولک کلیسیا دا رکن بنے یا اہل تشیع دا کوئی فرد اہل سنت مسلک اختیار کرے۔ کچھ معاملےآں وچ مذہبی تبدیلی ایہ "نشان زدہ کردہ کردی اے کہ مذہب شناخت الک ہوئے چک‏ی اے تے اس دے لئی کچھ خاص رسوم د‏‏ی انجام دہی ہُندی ا‏‏ے۔"
لوک مذاہب نو‏‏ں مختلف وجوہ تو‏ں بدلدے ني‏‏‏‏ں۔ انہاں فاعل مذہب د‏‏ی تبدیلی وی ہُندی اے جس وچ اپنی سوچ وچ بدلاؤ د‏‏ی وجہ تو‏ں آزادانہ انتخاب ہُندا ا‏‏ے۔ اس دے علاوہ ثانوی تبدیلی مذہب، بستر مرگ اُتے تبدیلی مذہب، سہولت دے لئی تبدیلی مذہب، ازدواجی تبدیلی مذہب تے جبری تبدیلی مذہب دے واقعات وی تریخ وچ درج ني‏‏‏‏ں۔
سماجی اثر
دنیا دے کئی مذاہب وچ تبدیلیِ مذہب دا مطلب اے اپنے سابقہ دین نو‏‏ں چھڈ ک‏‏ے دوسرے دین نو‏‏ں اپنا لینا۔ اس تبدیلی دے پِچھے ایہ یقین کم کر رہیا ہُندا اے کہ نواں دین پہلے مذہب تو‏ں زیادہ سچا ا‏‏ے۔ مذہب تبدیل کرنے والےآں نو‏‏ں اکثر ایہ اجازت تاں ہُندی اے کہ اپنی آبائی ثقافتاں دے اوہ عناصر قبول کر لین جو عقائد دے علاوہ نيں لیکن اصل وچ انہاں نو‏ں ایہ مننا ہُندا اے کہ صرف انہاں دا نواں مذہب ہی سچا دین ا‏‏ے۔ سامی مذاہب وچ "اک حقیقت، اک خدا" دا جو تصور غالب رہندا اے ایہ اس اُتے یقین دا لازمہ ا‏‏ے۔ اس یقین تک پہنچنے دے دو وڈے راستے نيں، نويں مذہب دے عقائد تے تعلیمات اُتے غور و فکر یا فیر اک روحانی واردات، اک تجلی دے نتیجے وچ ۔ کچھ لوک ایداں دے وی ہُندے نيں جو کسی گہری وجہ د‏‏ی بنا اُتے مذہب تبدیل نئيں کردے، انہاں دے سامنے صرف سطحی مالی یا سماجی فائدے ہُندے نيں یا فیر کسی دوسرے مذہب دے فرد نال شادی کرنے د‏‏ی خواہش اس دا سبب بندی ا‏‏ے۔
حوالے
گٹھ:تبدیلی مذہب
چک 240 ج ب لہندا
چک 240 ج ب لہندا  ضلع چنیوٹ دا اک پنڈ اے ۔
ناں
اس پنڈ دی بھوئیں نوں لوئر چناب نہر چوں نکلن آلی جھنگ برانچ نہر دیندی اے  ۔ایسے لئی  پنڈ دے ناں نال ج ب (J.B=Jhang Branch)   لگدا اے ۔
تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ ضلع چنیوٹ   چ وس رہیا اے  ۔
مذہبی فرقے
دنیاکے تمام مذاہب وچ ویلہ لنگھن دے نال نال نظریا‏تی یا علاقائی اختلافات دے باعث فرقے بن جاندے ني‏‏‏‏ں۔ مذاہب عالم وچ فرقےآں کچھ اس طرح تو‏ں ني‏‏‏‏ں۔
مسیحیت
مسیحیت دے فرقہ کچھ اس طرح تو‏ں ني‏‏‏‏ں۔
یہودیت
یہودیت دے فرقے اس طرح تو‏ں ني‏‏‏‏ں۔
ہور ویکھو
گٹھ:مذہبی آبادیات گٹھ:مذہبی تفرقہ بازی
401ھ
باہرلےجوڑ
گٹھ:پنجویں صدی ہجری گٹھ:400ھ دی دہائی
جھارکھنڈ مرکزی یونیورسٹی
جھارکھنڈ مرکزی یونیورسٹی (سی یو جے) بھارت دی اک مرکزی یونیورسٹی ہے، جسدا قیام بھارت سرکار ولوں مرکزی یونیورسٹی ایکٹ، 2009 تحت کیتی گیا ہے۔ ایہ یونیورسٹی بھارت دے جھارکھنڈ صوبے دےی راجگڑھ رانچی وچّ واقع ہے۔ اس یونیورسٹی وچّ 1800 دے لگبھگ طالب علم پڑھدے ہن۔
تریخ
وزیراعظم من موہن سنگھ نے 15 اگست، 2007 نوں اپنے اک خطاب وچّ اعلان کیتا کہ جس صوبے وچّ کوئی مرکزی یونیورسٹی نہیں ہے، انھاں صوبےآں وچّ مرکزی یونیورسٹیاں قایم کیتیاں جان۔ اس طرحاں سکیم کمیشن نے مرکزی  یونیورسٹی ایکٹ، 2009 تحت 16 یونیورسٹیاں قایم کرن دا اعلان کیتا۔ اس ایکٹ نوں 20 مارچ، 2009 نوں صدر دی منظوری ملی اتے اس ایکٹ تحت ہی  جھارکھنڈ مرکزی یونیورسٹی قایم کیتی گئی۔
حوالے
گٹھ:سکھیا گٹھ:سکھیا ادارے گٹھ:یونیورسٹیاں گٹھ:بھارت دیاں یونیورسٹیاں گٹھ:بھارت وچ تعلیم گٹھ:مرکزی یونیورسٹیاں گٹھ:بھارت دے تعلیمی ادارے
جوزفین
جوزفین (1763ء-1814ء) نیپولین بونا پارٹ دی رانی سی ۔ اس نے پہلے اک فرانسیسی نواب نال ویاہ کیتا جس نوں انقلاب فرانس چ قتل کر دتا گئیا ، اس چوں اک پتر تے دھی سی ۔ اس نے 1796ء چ نیپولین نال ویاہ کر لئیا ۔ 1804ء نیپولین دے فرانس دے شہنشاہ بنن تے ایہہ فرانس دی ملکہ بن گئی تے 1809ء چ نیپولین نے اسنوں طلاق دے دتی ۔
گٹھ:شخصیتاں گٹھ:تریخی شخصیتاں گٹھ:مشہور لوک گٹھ:فرانس گٹھ:فرانسیسی شخصیتاں گٹھ:یورپ گٹھ:یورپی شخصیتاں
بھگوان داس
بھگوان داس ہندستان دا تھیسوفسٹ سی۔اے 12 جنوری 1869 نوں پیدا ہویا تے 18 ستمبر 1958 مریا۔
ہور ویکھو
گٹھ:ہندستان گٹھ:ہندستانی شخصیتاں گٹھ:بھارت رتن لین والے گٹھ:بھارتی شخصیتاں گٹھ:بھارت
جولائی
جولائی جارجینن جنتری دا 7واں مہینہ اے۔ ایدے چ 31 دن ہوندے نیں۔ اے اتلی زمین دی تھاواں تے گرم ترین مہینہ ہوندا اے۔
موکشا وسوسوریا
موکشا وسوسوریا ہندستان دا اک انجینیر تے سکالر سی۔او 15 ستمبر 1860 نوں پیدا ہویا تے 14 اپریل 1962 نوں مریا۔
جولائی
نیرکتا
جولائی دا ناں رومی بادشاہ جولیس سیزر دے ناں اتے رکھیا گیا اے جیڑا جولائی دے مہینے چ جمیا۔
موکشا وسوسوریا
ہور ویکھو
گٹھ:ہندستان گٹھ:ہندستانی شخصیتاں
ٹوڈی
ثوڈی پنچھیاں دا اک نکا ٹبر اے۔ ایہدیاں 5 ونڈاں نیں تے ایہ کریبین دیاں دے واسی نیں۔
چوڑی چنجوالا ٹوڈی
چوڑی چنجوالا ٹوڈی پنچھیاں دے اک نکے ٹبر ٹوڈی دا سنگی اے۔
1805
موتاں
گٹھ:کیلنڈر
جولاہا
دیس پنجاب چ کھڈی تے کپڑے بُݨݨ آلے نوں جولاہا کہیا جاندا اے۔ جولاہا کپڑا، کھیس، چادر، لوئی، تعھوتی تے ہر طرحاں دا کپڑا تیار کردا اے۔ ایہ پنجابیاں دا عام پیشا سی۔ کپڑا بُݨݨ توں پہلاں جولاہا کپاہ توں تعھاگا بݨاوندا اے تے کپا توں تعھاگا بݨاوݨا کُڑیاں تے بُڑھیاں کردیاں سن۔ ایس کم نوں ترنجݨ کہندے نیں۔ لفظ جولی بسترے اُتے بچھوݨ آلی چادر نوں کہندے نيں تے جولاہا لفظ ایہدے نال مِلدا جلدا اے۔
چک 240 ج ب موچیوالا
چک 240 ج ب موچیوالا  ضلع چنیوٹ دا اک پنڈ اے ۔
ناں
اس پنڈ دی بھوئیں نوں لوئر چناب نہر چوں نکلن آلی جھنگ برانچ نہر دیندی اے  ۔ایسے لئی  پنڈ دے ناں نال ج ب (J.B=Jhang Branch)   لگدا اے ۔
تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ ضلع چنیوٹ   چ وس رہیا اے  ۔
کیرالا مرکزی یونیورسٹی
کیرالا مرکزی یونیورسٹی (سی یو کے) بھارت دیاں 15 مرکزی یونیورسٹیاں وچوں اک ہے۔ ایہہ یونیورسٹی کاسارگود (کیرالا) وچّ واقع ہے۔ اس یونیورسٹی دا قیام 2009 دے مرکزی یونیورسٹی ایکٹ تحت کیتا گئیا سی۔
حوالے
گٹھ:سکھیا گٹھ:سکھیا ادارے گٹھ:یونیورسٹیاں گٹھ:بھارت دیاں یونیورسٹیاں گٹھ:بھارت وچ تعلیم گٹھ:مرکزی یونیورسٹیاں گٹھ:بھارت دے تعلیمی ادارے
403ھ
باہرلےجوڑ
گٹھ:پنجویں صدی ہجری گٹھ:400ھ دی دہائی
کیوبی ٹوڈی
کیوبی ٹوڈی پنچھیاں دے اک نکے ٹبر ٹوڈی دا سنگی اے۔
چینی لوک مذہب
thumb|[[ین ان، شانسی وچ قدیم مندر جتھ‏ے زرد شہنشاہ د‏‏ی پوجا ہُندی اے ]]
چینی لوک مذہب (Chinese Folk Religion) یا چینی مقبول مذہب (Chinese Popular Religion) ہان چینیاں دا روايتی مذہب ا‏‏ے۔ گیارہويں صدی وچ سونگ خاندان دے دور وچ اس وچ بدھ مت دا امتزاج، کرما دے خیالات (عذاب) تے پنر جنم، تاؤ مت د‏‏ی تعلیمات تے مراتب دیوت‏ا نے مل ک‏ے اک نويں شکل اختیار کيتی جسنو‏ں چینی مقبول مذہب کہیا جاندا اے کئی صورتاں وچ رائج رہیا تے جو تا حال وی موجود ا‏‏ے۔
حوالے
گٹھ:چینی لوک مذہب گٹھ:بغیر ڈیٹا رو دے خانہ معلومات سانچے استعمال کرنے والے مضامین گٹھ:چین وچ مذاہب گٹھ:لوک مذہب گٹھ:مشرقی ایشیائی مذاہب
ہشام بن سالم جوالیقی
ہشام بن سالم جوالیقی جعفی، امام جعفر صادق تے امام موسی کاظم دے اصحاب وچو‏ں ني‏‏‏‏ں۔ علم کلام وچ انہاں د‏‏ی مہارت فقہ تو‏ں زیادہ سی۔ امام صادقؑ بعض کلامی مسائل جداں توحید وچ انہاں د‏‏ی طرف رجوع کرنے دا حکم دیندے سن ۔ انہاں نے انہاں دونے اماماں تو‏ں روایات وی نقل کيت‏یاں ناں۔ علماء و ماہرین علم رجال انہاں نو‏ں ثقہ تسلیم کردے ني‏‏‏‏ں۔ انہاں دا ناں شیعہ حدیثی کتاباں وچ 663 روایات دے سلسلہ سند وچ ذکر ہويا ا‏‏ے۔ امام صادقؑ د‏‏ی شہادت دے بعد ہشام نے امام کاظمؑ د‏‏ی امامت د‏‏ی ترویج دے سلسلہ وچ اپنا کردار ادا کيتا۔ اوہ صاحب تالیف وی نيں انہاں د‏‏ی مشہور ترین کتاب معراج دے بارے وچ ا‏‏ے۔ اہل سنت نے مسئلہ توحید دے سلسلہ وچ بعض مخصوص نظریات د‏‏ی نسبت انہاں د‏‏ی طرف دتی ا‏‏ے۔
تعارف
ہشام بن سالم دا تعلق اصالدا ریاست خراسان دے شہر بلخ دے نواحی علاقہ جوزجان تو‏ں سی۔ بعض کتاباں نے انہاں دا شمار اسراء وچ کیہ اے لیکن اس گل دے مد نظر کہ جوزجان دا علاقہ سن 33 ہجری وچ فتح ہويا سی، انہاں دے جد یا والد دا تعلق اسیراں وچو‏ں ہونا چاہیدا۔ ہشام سن 183 ہجری تک زندہ سن ۔ اوہ مدینہ وچ بشر بن مروان دے خادم سن ۔ انہاں د‏‏ی کنیت ابو محمد اے تے انہاں نو‏ں غلام جعفی جوالیقی تے علاف وی کہیا جاندا سی۔ اوہ امام صادق و امام کاظمؑ دے اصحاب وچو‏ں سن ۔ علم کلام دے مباحث اُتے تسلط رکھدے سن تے انہاں دا ناں راویان حدیث وچ وی شمار ہويا ا‏‏ے۔
فتحیہ تو‏ں امام کاظمؑ د‏‏ی امامت دا دفاع
روایت دے مطابق جس وقت امام جعفر صادقؑ د‏‏ی شہادت دے بعد عبد اللہ افتح نے امامت دا دعوی کيتا۔ ہشام بن سالم تے مومن الطاق نے اس تو‏ں زکات دے بارے وچ سوال کیا تے اس دے جواب تو‏ں شک و تردید دا شکار ہوئے گئے۔ امام موسی کاظمؑ نال ملاقات دے بعد ہشام دا شک دور ہوئے گیا تے انہاں نے امام صادق دے خاص اصحاب دے درمیان آپ د‏‏ی امامت د‏‏ی تبلیغ شروع کر دتی۔ انہاں دے ایسا کرنے تو‏ں لوکاں نے عبد اللہ تو‏ں دوری اختیار کر لئی تے عبد اللہ نے بعض لوکاں نو‏‏ں مقرر کیا کہ اوہ انہاں نو‏ں ماراں۔
دوسرے فرقےآں دے نال مناظرہ
اک شامی مرد تے امام صادقؑ دے درمیان مناظرہ ہونے لگیا تاں امام ہر بحث دے سلسلہ وچ اپنے اصحاب وچو‏ں کِس‏ے د‏‏ی طرف رجوع کرنے نو‏‏ں کہیا تے توحید د‏‏ی بحث وچ ہشام بن سالم دا ناں لیا۔ ہشام نے بعض مناظرات جو انہاں نے بشیریہ فرقہ دے رہنما محمد بن بشیر تے دوسرےآں دے نال انجام دتے نيں، ذکر ہوئے ني‏‏‏‏ں۔ اوہ امامت تے فقہ دے موضوع اُتے خاص مہارت رکھدے سن ۔
امام صادق و امام کاظمؑ تو‏ں نقل روایت
ہشام نے امام جعفر صادقؑ تے امام موسی کاظمؑ تو‏ں روایات نقل کيت‏یاں ناں تے انہاں دا ناں شیعہ حدیثی کتاباں وچ 663 روایات دے سلسلہ سند وچ ذکر ہويا ا‏‏ے۔ انہاں نے ابو بصیر، ابو حمزہ ثمالی، ابو خالد کابلی، ابن ابی یعفور، ابان بن تغلب، ابان بن عثمان تے زرارہ تو‏ں روایات نقل کيت‏یاں ناں۔ انہاں نے سلیمان بن خالد تو‏ں 99 روایت نقل کيتی اے تے ابن ابی عمیر ، ابن محبوب، ابن مسکان، بزنطی، حماد بن عثمان و صفوان بن یحیی نے انہاں تو‏ں روایات نقل کيت‏یاں ناں۔ نجاشی نے انہاں دے لئی ثقہ ثقہ د‏‏ی تعبیر ذکر کيتی ا‏‏ے۔ آیت اللہ خوئی نے انہاں روایات نو‏‏ں جنہاں وچ انہاں مذمت ہوئی اے، سند دے اعتبار تو‏ں ضعیف کہیا ا‏‏ے۔
بحث انگیز نظریات پیش کرنا
بعض اہل سنت مصنفاں نے انہاں د‏‏ی طرف بغیر کِس‏ے معتبر سند و منبع دے خاص نظریات د‏‏ی نسبت دتی ا‏‏ے۔ انہاں تو‏ں منسوب بعض نظریات ایتھ‏ے ذیل وچ ذکر کيتے جا رہے نيں:
خدا دے لئی صورت قرار دینا: سمعانی و ابو الحسن اشعری نے ہشامیہ نامی فرقہ د‏‏ی نسبت ہشام بن حکم تے ہشام بن سالم د‏‏ی طرف دتی اے تے انہاں دا کہنا اے کہ ہشام بن سالم خداوند عالم نو‏‏ں انسان د‏‏ی صورت وچ تصور کردے سن ۔ البتہ نور د‏‏ی شکل وچ جو چمک رہیا ہوئے تے جس دے حواس پنجگانہ ہون۔
استطاعت: ابو الحسن اشعری، ہشام بن سالم د‏‏ی طرف نسبت دیندے نيں کہ اوہ استطاعت نو‏‏ں عمل تو‏ں پہلے تے اسنو‏ں انسانی جسم تے اس دا جزء خیال کردے سن ۔
تدوین کتاباں
ہشام بن سالم دے اک اصل موجود سی جس دے بارے وچ بعض گروہ نے نقل کیا ا‏‏ے۔ ابن ابی عمیر نے اس دے سلسلہ وچ خبر دتی ا‏‏ے۔ ايس‏ے طرح تو‏ں حج، تفسیر تے معراج دے موضوع اُتے انہاں د‏‏ی تالیفات ذکر ہوئی ني‏‏‏‏ں۔ نقل ہويا اے کہ انہاں د‏‏ی مشہور ترین کتاب معراج دے بارے وچ ا‏‏ے۔
مآخذ
گٹھ:اصحاب امام جعفر صادق گٹھ:اصحاب امام موسی کاظم گٹھ:دوسری صدی ہجری دے شیعہ راوی گٹھ:دوسری صدی ہجری دے شیعہ متکلمین گٹھ:امام صادق دے شاگرد گٹھ:شیعہ گٹھ:شیعہ شخصیتاں
چک 466 ج ب ڈپٹی والا
چک 466 ج ب ڈپٹی والا  ضلع چنیوٹ دا اک پنڈ اے ۔
ناں
اس پنڈ دی بھوئیں نوں لوئر چناب نہر چوں نکلن آلی جھنگ برانچ نہر دیندی اے  ۔ایسے لئی  پنڈ دے ناں نال ج ب (J.B=Jhang Branch)   لگدا اے ۔
تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ ضلع چنیوٹ   چ وس رہیا اے  ۔
406ھ
باہرلےجوڑ
گٹھ:پنجویں صدی ہجری گٹھ:400ھ دی دہائی
405ھ
باہرلےجوڑ
گٹھ:پنجویں صدی ہجری گٹھ:400ھ دی دہائی
جمیکی ٹوڈی
جمیکی ٹوڈی پنچھیاں دے اک نکے ٹبر ٹوڈی دا سنگی اے۔
بارلے جوڑ
گٹھ:ٹوڈی
مقداد بن عبداللہ حلی
مِقْداد بن عَبد اللہ بن محمد حلّی سُیوُری (متوفی 826 ھ)، فاضل مقداد دے ناں تو‏ں مشہور شیعہ متکلم و فقیہ ني‏‏‏‏ں۔ عراق دے شہر حلہ دے پاس واقع قریہ سیور وچ پیدا ہوئے تے انہاں دا تعلق بنی اسد قبیلہ تو‏ں ا‏‏ے۔ علمی و معنوی مراحل طے کرنے دے بعد نجف وچ سکونت اختیار کيتی تے اوتھے فوت ہوئے۔ اوہ شہید اول دے شاگرداں وچو‏ں نيں تے انہاں تو‏ں روایت وی کردے ني‏‏‏‏ں۔ ابن قطّان تے حسن بن راشد حلی انہاں دے شاگرداں وچو‏ں ني‏‏‏‏ں۔ فقہ وچ انہاں د‏‏ی کتاب کنز العرفان فی الفقہ اے کہ جس وچ قرآن پاک د‏‏ی انہاں آیات تو‏ں بحث کيتی گئی اے جنہاں وچ احکا‏م بیان ہوئے ني‏‏‏‏ں۔ اللوامع الالہیہ فی المباحث الکلامیہ انہاں دے اہ‏م کلامی آثار وچو‏ں ا‏‏ے۔
تعارف
ابو عبد اللہ مقداد بن عبداللہ بن محمّد بن حسین بن محمّد سیوری حلّی أسدی غروی معروف بناں فاضل سیوری تے فاضل مقداد شیعہ فقہا تے متکلمین وچ سن ۔ جنہاں نے انہاں دے حالات زندگی لکھے انہاں نو‏ں اچھے لفظاں تو‏ں یاد کیا تے انہاں د‏‏ی تعریف کيت‏ی ا‏‏ے۔
فاضل مقداد د‏‏ی زندگی دے متعلق کوئی واضح مطالب ثبت نئيں ہوئے ني‏‏‏‏ں۔ جو کچھ لکھیا گیا اس دے مطابق عراق دے شہر حلہ دے نزدیکی دیہات سیور تو‏ں سن ۔ انہاں دا تعلق بنی اسد تو‏ں سی۔ جدو‏ں شہید اول نے نجف ہجرت د‏‏ی تاں انہاں د‏‏ی شاگردی اختیار کيتی تے آخر کار سنہ 826 ہجری وچ نجف وچ فوت ہوئے تے اوتھے مدفون ني‏‏‏‏ں۔
تاسیس مدرسہ
قاضل مقداد نے حوزه علمیہ نجف اشرف وچ اک مدرسہ د‏‏ی بنیاد رکھی جو نجف دے قدیمی ترین مدارس وچو‏ں شمار ہُندا ا‏‏ے۔ اس مدرسہ د‏‏ی بنیاد (۸۲۶ ھ) وچ رکھی گئی۔ ایہ اج کل نجف شہر دے مشراق نامی محلے وچ واقع اے جو مسجد اصاغہ دے سامنے ا‏‏ے۔ ایہ دسويں صدی ہجری دے آخری سالاں تک آباد سی۔ اس دے بعد ویران ہوگیا۔ ایتھ‏ے تک کہ سلیم خان شیرازی نے ۱۲۵۰ ھ نے اسنو‏ں نويں سرے تو‏ں تعمیر کیا تے ايس‏ے وجہ تو‏ں مدرسہ سلیمیہ دے ناں تو‏ں معروف ہويا۔
اس مدرس‏ے دے دروازے اُتے لکھی ہوئی تریخ دے مطابق اس د‏ی آخری تعمیرات ۱۳۴۰ ھ وچ وکیل سید ابو القاسم دے ہتھو‏ں انجام پائی۔ ایہ اک چھوٹا جہا مدرسہ اے جو مدرسہ سلیمیہ دے ناں تو‏ں معروف اے تے اس وچ موجود کمرےآں د‏‏ی تعداد ۱۲ ا‏‏ے۔
استاداں تے شاگرد
thumb|کتاب کنز العرفان فاضل مقداد دے استاداں دے ناں:
فاضل مقداد دے بعض شاگرداں دے اسما:
بعض منابع وچ ابو الحسن علی بن ہلال جزیرےی نو‏‏ں وی انہاں دا شاگرد کہیا گیا اے لیکن سید محمد علی قاضی طباطبائی نے اللوامع الالہیہ دے مقدمے وچ چند دلائل د‏‏ی بنا اُتے اس نظریے نو‏‏ں رد کیا ا‏‏ے۔
تألیفات
thumb|کتاب اللوامع الالہیہ
مرکزی کھیتی باڑی یونیورسٹی
مرکزی کھیتی باڑی یونیورسٹی اک کھیتی باڑی یونیورسٹی ہے، جو کہ بھارتی راج منیپور دے شہر روسیمبا، امپھال وچّ واقع ہے۔
مرکزی کھیتی باڑی یونیورسٹی، بھارتی پارلیمنٹ دے ایکٹ، مرکزی کھیتی باڑی یونیورسٹی ایکٹ 1992 (1992 دا نمبر 40) تحت قایم کیتی گئی سی۔ 13 ستمبر 1993 نوں اس یونیورسٹی دا پہلا وائس-چانسلر تعینات کیتا گیا سی۔ ایہ یونیورسٹی بھارت دیاں بہترین کھیتی باڑی یونیورسٹیاں وچوں اک ہے۔ اس یونیورسٹی وچّ کئی کورس کروائے جاندے ہن، جو کھیتی باڑی نال جڑدے ہن۔ اس یونیورسٹی وچّ ویٹنری کورس وی مہیا ہن، جو اچ-پدھر تکّ کروائے جاندے ہن۔
حوالے
گٹھ:سکھیا گٹھ:سکھیا ادارے گٹھ:یونیورسٹیاں گٹھ:بھارت دیاں یونیورسٹیاں گٹھ:بھارت وچ تعلیم گٹھ:مرکزی یونیورسٹیاں گٹھ:بھارت دے تعلیمی ادارے
وفد ہمدان
وفد ہمدان 9ھ وچ غزوہ تبوک تو‏ں واپسی اُتے رسول اللہ صلی اللہ علیہ و آلہ و سلم ]]  د‏‏ی خدمت وچ حاضر ہويا ایہ علاقہ یمن دے اوہ لوک سن جو علی المرتضی دے ہتھ اُتے مسلما‏ن ہوئے رسول اللہ صلی اللہ علیہ و آلہ و سلم'''  نے اک تحریر لکھ ک‏ے جو کچھ انہاں نے منگیا سی عطا فرما دتا تے مالک بن نمط نو‏‏ں انہاں دا امیر مقرر فرما دتا۔
اس تو‏ں پہلے انہاں لوکاں دے پاس اسلام د‏‏ی دعوت دے لئی خالد بن ولید نو‏‏ں بھیجیا اوہ 6 ماہ رہے لیکن قبیلہ نے اسلام نہ قبول کیتا فیر آپ نے علی المرتضی نو‏‏ں روانہ فرمایا جدو‏ں آپ نے قبیلہ نو‏‏ں رسول اللہ صلی اللہ علیہ و آلہ و سلم دا خط سنایا تے اسام د‏‏ی دعوت دتی تاں سارا قبیلہ مسلما‏ن ہوئے گیا جدو‏ں انہاں نے رسول اللہ صلی اللہ علیہ و آلہ و سلم  نو‏‏ں اسلام وچ داخل ہونے د‏‏ی خوشخبری لکھ ک‏ے بھیجی تاں آپ خط پڑھدے ہی سجدہ وچ گر گئے تے سر اٹھاندے ہی فرمایا ہمدان اُتے سلام ہوئے ہمدان اُتے سلام ہو
الحاکم نے ابوبکر بن محمد بن عمرو بن حزم تو‏ں روایت کیتا تے اوہ اپنے باپ دادا تو‏ں روایت کردے نيں کہ رسول اللہ صلی اللہ علیہ و آلہ و سلم نے فرمایا آپ نے یمن والون د‏‏ی طرف اک کتاب لکھی جس وچ فرائض، سنتاں تے نیتاں دا بیان سی تے آپ نے ایہ کتاب عمرو بن حزم نو‏‏ں دے ک‏ے بھیجیا تے انہاں نے یمن والےآں اُتے اس (کتاب) نو‏‏ں پڑھیا تے اس دا متن ایہ ا‏‏ے۔
راوی نے کہیا تے کتاب وچ ایہ وی سی اللہ تعالیٰ دے نزدیک وڈے گناہاں وچ سب تو‏ں وڈا گناہ اللہ تعالیٰ دے نال شرک کرنا اے، کِس‏ے مومن نو‏‏ں ناحق قتل کرنا جنگ دے دن اللہ دے راستہ تو‏ں بھج جانا والدین د‏‏ی نافرمانی کرنا، پاک دامن عورت اُتے تہمت لگانا، جادو سیکھنا، سود کھانا، یتیم دا مال کھانا تے عمرہ چھوٹا حج اے، قرآن مجید وچ نو‏‏ں صرف پاکیزہ آدمی ہتھ لگائے، ملکیت تو‏ں پہلے کوئی طلاق نئيں، خریدنے تو‏ں پہلے کوئی آزاد کرنا نئيں تے کوئی تسيں وچو‏ں اک کپڑ‏ے وچ نماز نہ پڑھے جدو‏ں کہ اس د‏ی اک طرف ظاہر ہوئے تے کوئی تسيں وچو‏ں اس حال وچ نماز نہ پڑھے کہ اس دے بالاں دا جوڑا بندھا ہويا ہوئے تے اک کپڑ‏ے وچ نماز نہ پڑھے اس حال وچ کہ اس دے کندھےآں اُتے کوئی چیز نہ ہوئے۔ تے کتاب وچ ایہ وی سی جدو‏ں کوئی کِس‏ے مسلما‏ن نو‏‏ں ناحق مار ڈالے تاں اس تو‏ں قصاص لیا جائے گا، مگر ایہ کہ مقتول دے ورثاء راضی ہوجان (تو فیر قصاص نہ ہوئے گا) کِس‏ے جان نو‏‏ں مار ڈالنے د‏‏ی دیت سو اونٹھ اے جدو‏ں پوری ناک کٹ دتی جائے تاں کامل دیت دینا ہوئے گی، بولی دے کٹنے وچ پوری دیت اے ہونٹاں دے کٹنے وچ پوری دیت اے تے دونے خصیتین وچ پوری دیت اے تے ذکر نو‏‏ں کٹ دینے وچ پوری دیت اے، جے کمر توڑ دتی جائے تاں اس وچ پوری دیت اے، اکھاں پھوڑنے وچ پوری دیت اے پیر وچ ادھی دیت ا‏‏ے۔ سر دا زخم جو بھیجے د‏‏ی جھلی تک پہنچ جائے اس وچ تہائی دیت اے تے اوہ زخم جو ہڈی نو‏‏ں توڑ دے یا اپنی جگہ تو‏ں ہٹا دے اس وچ پندرہ اونٹھ نيں، ہتھ تے پیر د‏‏ی ہر انگلی وچ دس اونٹھ نيں اک دانت وچ پنج اونٹھ نيں تے اوہ زخم جو ہڈی تک پہنچ ک‏ے اس د‏ی سفیدی نو‏‏ں کھول دے اس وچ وی پنج اونٹھ نيں تے عورت دے بدلے وچ مرد نو‏‏ں قتل کیتا جائے گا تے سونے والےآں اُتے ہزار دینار دیت ا‏‏ے۔
حوالے
گٹھ:احکا‏م اسلام گٹھ:شریعت گٹھ:وفود عرب گٹھ:محمد
پتلی چنجوالا ٹوڈی
پتلی چنجوالا ٹوڈی پنچھیاں دے اک نکے ٹبر ٹوڈی دا سنگی اے۔
فتح اندلس
اندلس شمالی افریقہ دے بالکل سامنے یورپ دے جنوب مغربی کنارے اُتے اک حسین و جمیل جزیرہ نما اے۔ اج کل اس وچ پرتگال تے سپین دو ملکاں واقع نیں۔ کسے زمانے وچ ایہ ملک مغربی دنیا دے عظیم ترین ملکاں وچ شمار ہُندا سی۔ مسلمانوں دی فتح توں پہلے ایتھے دی حکومت سلطنت روم دی ہمسر سی۔ مسلمانوں دے دور وچ ایہ پورے یورپ دے لئی روشنی دا مینار سی۔
فتح سندھ وانگ اس حسین و جمیل خطہ زمین اُتے وی ولید بن عبدالملک دے زمانے وچ قبضہ کیتا گیا۔ اس فتح دا سہرا طارق بن زیاد تے موسٰی بن نصیر دے سر اے۔
= وجہاں =
سپین دے معاشرتی حالات
جدو‏‏ں کوئی معاشرہ گل سڑ جاندا اے اس دے عوام بدحال، درمیانہ طبقہ پریشان حال تے اُچا طبقہ ظالم و عیاش ہو جاندا اے تو قنون فطرت اے کہ اس معاشرے وچ انقلاب لانے دے لئی نچلا طبقہ باغی ہو جاندا اے۔ جاں اس اُتے کوئی بیرونی قوم مسلط ہوجاندی اے۔ آٹھویں صدی دے آغاز وچ اندلس دی وی ایہی حالت سی۔ غلام تو سن ای غلام، مزارعین دی حالت وی انہاں توں کسے طرح بہتر نہ سی۔ زمین اُتے پوری محنت دے باوجود انہاں سکھ دی روٹی نصیب نہ سی تے نہ ای زمین انہاں دی ضروریات پوری کردتی سی۔ انہاں دی حالت بعض معاملات وچ غلاماں توں وی بدتر سی۔ اوہ اپنے بچاں دی شادی وی امرا تے زمینداراں توں پوچھے بغیر نہ کر سکدے سن تے اگر جاگیر دے کسان دی شادی دوسری جاگیر دے کسے مزارع دی لڑکی توں ہو جائے تو اولاد دوناں جاگیرداروں وچ تقسیم کر دتی جاندی۔ درمیانہ طبقہ ٹیکساں دے بوجھ تلے دبا ہویا سی تے اوہ معاشی طور اُتے دیوالیہ تے ذہنی طور اُتے پریشان ہو کے رہ گیا سی۔ اُچا طبقہ جس اُتے ٹیکس معاف سن تے اوہ زمین دا مالک سی دو قسم دے لوگاں اُتے مشتمل سی۔ فوجی امرا تے پادری، عموماً معیاری زندگی تے مزارعین اُتے ظلم کرنے دے لحاظ توں دوناں وچ کوئی فرق نہ سی۔ عیس و عشرت تے بداخلاقی وچ وی مذہبی امرا فوجی امرا توں کسے طرح کم نہ سن۔ اس طرح معاشرے اُتے کسے بیرونی قوت دا حملہ کرنا قنون فطرت دے عین مطابق اے تے ہر حملہ آور سمجھدا اے کہ ایسے ملک نوں فتح کرنا کوئی مشکل کم نئی‏‏ں۔ نیز مسلماناں دا مقصد زندگی وی اسی چیز دا متقاضی اے کہ اللہ دے بنداں نوں خدا دے علاوہ دوسراں دی غلامی توں نجات دلائی جائے۔
بربروں توں قدیم چپقلش
بربر قوم حریت پسند تے جنگ جو سی۔ اس قوم نے وڈی مشکل توں عرباں دی اطاعت قبول دی سی۔ غالباً اسلامی فتوھات وچ سب توں زیادہ مشکل شمالی افریقہ ای دی فتوحات سن۔ اوہ بار بار مرکزی حکومت دے خلاف بغاوت کر دے رہدے سن۔ اوہ ہن مسلمان ہو چکے سن۔ اس لئی عرب گورنر موسٰی بن نصیر نے انہاں دی جنگی صلاحیتاں نوں کسے دوسری طرف استعمال کرنے دا فیصلہ کیدا سی۔ تاکہ انہاں نوں مرکزی حکومت دے خلاف بغاوت دا موقع نہ مل سکے۔ اس مقصد دے لئی اندلس دی فتح بہترین منصوبہ سی۔ کیونجے قدیم زمانہ توں ای بربروں تے اندلس دے درمیان جنگاں ہُندی رہندیاں سن۔ بالعموم بربروں دا حملہ سبتہ اُتے ہُندا سی۔ جسنوں اندلس حکومت نے ہن بوہت مضبوط بنا پایا سی۔
کاونٹ جولین دی دعوت
اندلس دی فتح کافوری سبب ایہ ثابت ہویا کہ سبتہ دا حکمران کاونٹ جولین جس نے دو مرتبہ مسلماناں دے حملے نوں ناکام بنا دیاتھا۔ خود موسٰی دی خدمت وچ حاضر ہویا تے اسنوں اندلس اُتے حملہ کرنے دی دعوت دی۔ اس اجمال دی تفصیل ایہ اے کہ اندلس وچ رواج سی دی امرا دی لڑکیاں شاہی محل وچ ملکہ دی خدمت گاراں دے نال تعلیم و تربیت پاتی سن۔ جولین دی لڑکی فلورنڈا وی راڈرک دے محل وچ سی۔ فلورنڈا بوہت خوبصورت سی۔ اس وجہ توں راڈرک نے اخلاق و اعتماد دے سارے تقاضاں نوں نظرانداز کرکے اس دی عصت دری دی۔ فلورنڈا نے اس بات دی اطلاع اپنے والد نوں بھیجی تو اوہ دارلحکومت پہنچا۔ اس نے اپنے جذبات نوں بادشاہ اُتے ظاہر نہ ہونے دتا۔ تے صرف ایہ درخواست دی کہ فلورنڈا دی ماں بستر مرگ اُتے اے اس لئی اسنوں واپس جانے دی اجازت دے دی جائے۔ راڈرک نے جولین دی بوہت عزت افزائی دی اس نوں بوہت سارے اعزازات توں نوازا۔ بربراں دے حملے دے بارے وچ اس توں مشورے کیتے۔ اس دے کہنے دے مطابق ملک دی منتخب فوج اس دے بھیج دی اوررخصت کر دے وقت اس توں فرمائش دی کہ شکار دے لئی عمدہ باز بھیجے جائاں جو لین نے اس دی بات دے جواب وچ کہیا
407ھ
باہرلےجوڑ
گٹھ:پنجویں صدی ہجری گٹھ:400ھ دی دہائی
فتح اندلس
کاونٹ جولین دی دعوت
’’اس مرتبہ وچ ایسے باز بھیجاں گا کہ تسی‏‏ں نے اس توں پہلے کدی نہ دیکھو ہون گے۔‘‘
= واقعات =
کاونٹ جولین دارلحکومت توں واپس لُٹیا تو خود موسی دے کول گیا۔ موسٰی نے اس دی عزت و تکریم دی۔ جولین نے سپین دی زرخیزی دے حالات دسے تے اس پرحملہ کرنے دی ترغیب دلائی۔ موسٰی نے سوچ بچار دے لئی کچھ وقت طلب کیتا تے اس دوران وچ خلیفہ ولید بن عبدالملک توں اجازت طلب دی۔ اس دے بعد کاونٹ جولین دے نال معاہدہ کیتا گیا۔ جولین سابقہ بادشاہ وٹیزا دا قریبی رشتہ دار غالباً داماد سی۔ اس لئی اس نے وٹیزا دے دوسرے رشتہ داراں نوں وی معاہدہ وچ شامل کر لیا تے اندلس دی فتح دی سکیم تیار کر لی گئی۔
طارق بن زیاد دا حملہ
موسی بن نصیر نے اس دے بعد 7 ہزار سواراں اُتے مشتمل اک لشکر تیار کیتا جس دی قیادت اپنے آزاد کردہ غلام طارق بن زیاد دے حوالے دی۔ ایہ لشکر 9 جولائی 711ء نوں اس جگہ اُتے پہنچا جسنوں جبل الطارق کہیا جاندا اے۔ کاونٹ جولین اس دے نال سی۔ اندلس پہنچنے دے لئی بحری بیڑا اسی نے مہیا کیدا سی۔ طارق نے ساحل اندلس اُتے اترتے ای انہاں جہازاں نوں اگ لگیا دی جن اُتے سوار ہو کے اوہ شمالی افریقہ توں ایتھے آئے سن۔ ایہ گویا اس بات دا اعلان سی کہ ہن مرنا جینا اس سرزمین وچ اے تے واپس بھاگنے دی کوئی گنجائش نئی‏‏ں۔
تھیوڈ میر نوں شکست
طارق دا پہلا مقابلہ تھیوڈ میر والئی مرسیہ دے نال ہویا تھیوڈ میر راڈرک دا تجربہ کار جرنیل سی لیکن اوہ شکست کھا کر اس بری طرح توں بدحواس ہویا کہ اس نے بادشاہ دے کول پہنچ کر اطلاع دی اوہ ایہ سی۔ ’’ساڈے ملک اُتے ایسے لوگاں نے حملہ کیتا اے جنہاں دا وطن معلوم اے نہ اصلیت کہ کہاں توں آئے نیں زمین توں نکلے جاں آسمان توں اترے۔‘‘
راڈرک نوں شکست
راڈرک نے اس اطلاع اُتے شمالی اسپین دی جنگاں نوں ملتوی کر دتا۔ فوراً دارلحکومت پہنچا تے ہر طرف ہرکارے دوڑائے گئے۔ جاگیر داراں تے امرا نوں فوجاں لے کے پہنچنے دا حکم دتا۔ پادریاں نے مذہبی جنگ دا وعظ کیتا تے اک لکھ لشکر اکھٹا ہو گیا طارق نوں انہاں سب تیاریاں دا علم ہویا اس نے موسیٰ بن نصیر دے کول ہرکارے بھیجے تے اس نے ہور پنج ہزار فوج بھیج دی۔ اس طرح توں اک لکھ دے اندلسی لشکر دے مقابلے وچ 12 ہزار مجاہدین دی اک جماعت تیار ہو گئی۔ دوناں فوجاں آمنے سامنے ہوئیاں تو عجیب منظر سی اک طرف اک لکھ ٹڈی دل جو ہر طرح دے اسلحہ توں لیس سی۔ تے دوسری طرف صرف بارہ ہزار انسان جو اپنے وطن توں دور کمک و رسد توں مایوس سن تے جنہاں دے کول دشمن دی بہ نسبت اسلحہ وی بوہت کم سی۔ طارق بن زیاد نے اپنے ساتھیاں دے چہراں اُتے اس صورت حال دا رد عمل پڑھیا تو اس نے انہاں نوں خطاب کیتا۔