cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
مالک اشتر
جلاوطنی
ابن ابی الحدید دے مطابق مالک اشتر دے نال شام وچ جلاوطن ہونے والے افراد وچ : مالک بن کعب ارحبی، اسود بن یزید نخعی، علقمہ بن قیس نخعی، صعصعہ بن صوحان عبدی وغیرہ شامل سن ۔ شام وچ مالک اشتر تے انہاں دے ساتھیاں دا معاویہ بن ابو سفیان دے نال مذاکرات دے نتیجے وچ معاویہ بن ابو سفیان نے عثمان بن عفان تو‏ں انہاں نو‏ں دوبارہ کوفہ پلٹانے دی درخواست کيتی۔ کوفہ واپس آنے دے بعد انہاں نے سعید بن عاص تے عثمان بن عفان دی مخالفت جاری رکھی ایويں سعید بن عاص دی جانب تو‏ں انہاں دے بارے وچ عثمان بن عفان نو‏‏ں دتی گئی رپورٹ اُتے عثمان بن عفان نے انہاں نو‏ں حمص وچ عبدالرحمن بن خالد بن ولید دے ہاں دوبارہ جلاوطن کیتا۔
چنانچہ ابن شبہ کہندے نيں کہ مالک اشتر تے اس دے ساتھی سعید بن عاص نو‏‏ں کوفہ تو‏ں اخراج کرنے تک حمص وچ مقیم رہے اس دے بعد کوفیاں دے خطوط ملنے اُتے ایہ افراد کوفہ واپس آگئے۔
کوفہ دی گورنری
خمص تو‏ں کوفہ واپس آنے دے بعد کوفہ دے بزرگان نے مالک اشتر دے نال عہد و پیمان باَنھّا کہ سعید نو‏‏ں مدیہ گیا ہويا سی، نو‏‏ں دوبارہ کوفہ آنے نئيں دتا جائے گا۔ ایويں مالک اشتر کوفہ دا گورنر بن گیا تے انہاں نے نماز جمعہ دی امامت دا عہدہ سنبھالیا جدو‏ں کہ دوسرے نمازاں دی امامت دا فریضہ کسی قاری دے سپرد کیتا گیا تے اک تے شخص نو‏‏ں بیت المال دی تقسیم اُتے مأمور کیتا۔
گورنری
مالک اشتر دے حمص تو‏ں کوفہ واپس آنے دے بعد کوفہ دے بزرگان نے مالک اشتر دے نال عہد و پیمان باَنھّا کہ سعید بن عاص  مدیہ گیا ہوااے، اسنو‏ں دوبارہکوفہ آنے نئيں دتا جائے گا۔ ایويں مالک اشتر کوفہ دے گورنر بن گئے تے انہاں نے نماز جمعہ دی امامت دا عہدہ سنبھالیا، جدو‏ں کہ دوسرے نمازاں دی امامت دا فریضہ کسی قاری دے سپرد کیتا گیا تے اک تے شخص نو‏‏ں بیت المال دی تقسیم اُتے مأمور کیتا۔ مالک اشتر نے خلیفہ عثمان بن عفان دے نال خطوط دے ذریعے ابو موسی اشعری تے حذیفہ دی کوفہ اُتے گورنری اُتے رضایت دا اظہار کیتا۔ ایويں عثمان بن عفان نے انہاں دونے نو‏‏ں خط لکھ دی انہاں نو‏ں کوفہ دا گورنر بنا دتا۔
جنگ جمل
مالک اشتر جنگ جمل وچ امیر المومنین علی بن ابی طالب دے لشکر دے دائاں طرف دے سپہ سالار سن ۔ اس جنگ وچ مالک اشتر دی عبد اللہ ابن زبیر تو‏ں دو بدو لڑائی ہوئی (جو عائشہ بنت ابی بکر دے اونٹھ دی مہار سی مے ہوئے سن ) تے مالک اشتر عبد اللہ ابن زبیر اُتے غالب آگئے، عبد اللہ ابن زبیر دے چیخنے اُتے انہاں دے نال آئے تے انہاں نو‏ں نجات دلائی۔جنگ جمل دے اختتام اُتے مالک اشتر نے اک قیمتی اونٹھ خریدا تے اسنو‏ں حضرت عائشہ بنت ابی بکر نو‏‏ں دے دتا اس اونٹھ دے بدلے وچ جو جنگ وچ مارا گیا سی ۔
عثمان دا محاصرہ
جب عثمان گورنراں تے حکومتی منصب داراں دی کارکردگی اُتے اعتراض کرنے والے مدینہ وچ جمع ہو گئے تو مالک اشتر کوفہ والےآں دا سردار سی ؛ لیکن جدو‏ں گل عثمان دے گھر دا محاصرہ تے اسنو‏ں قتل کرنے دی دھمکی تک پہنچی تو مالک اشتر مخالفین تو‏ں جدا ہوگئے تے انہاں دی پیروی کردے ہوئی حکیم بن جبلۃ بصرہ والےآں دا سردار وی پیچھے ہٹ گیا لیکن ابن عدیس تے اندے ساتھی جو مصری سن، نے عثمان دے گھر دا محاصرہ کیتا۔
مالک اشتر تے جریر بن عبداللہ بجلی دے درمیان ہونے والی گفتگو تو‏ں معلوم ہُندا اے کہ مالک عثمان دے قاتلین وچو‏ں نئيں سی ۔ جریر امام علی(ع) دی طرف تو‏ں مذاکرات دے لئی شام گیا سی لیکن بغیر کسی نتیجے دے واپس آیا۔ اس وقت مالک اشتر نے امام علی(ع) تو‏ں کہیا اے امیر المؤمنین(ع) جے جریر دی جگہ مینو‏ں بھیجیا ہُندا تو اچھا سی ۔ جدو‏ں جریر نے ایہ گل سنی تو کہیا خدا دی قسم جے تساں جاندے تو ایہ لوگ تینو‏ں قتل کر دیندے کیونکہ انہاں دا خیال اے کہ تساں عثمان دے قاتلین وچو‏ں ا‏‏ے۔ اس گفتگو وچ جو لفظ "زعم" آیا اے اس دا ترجمہ گمانہ زنی اے تے اوہ وی باطل طور اُتے یعنی انہاں دا ایہ گمان باطل ا‏‏ے۔ جے مالک اشتر عثمان دے قاتلین وچو‏ں ہُندا تو جریر نو‏‏ں ایہ کہنا چاہئے سی کہ اوہ تمنيں عثمان دے قاتلین وچو‏ں جاندے نيں، کہنا چاہئے سی ۔ نہ ایہ کیہ کدرے کہ انہاں دا خیال اے کہ تساں عثمان دے قاتلین وچو‏ں ہوئے۔
عثمان دے قتل ہونے دے بعد مالک اشتر نے لوگاں نو‏‏ں امام علی(ع) دی بیعت دی طرف دعوت دتی تے آپ دی بعنوان خلیفہ مسلمین بیعت کيتی۔
جنگ جمل
مالک اشتر جنگ جمل وچ امام علی(ع) دے لشکر دی دائیں طرف دا سپہ سالار سی ۔ اس جنگ وچ مالک اشتر عبداللہ بن زبیر جو عایشہ دے اونٹھ دا لگام سی ما ہويا سی، دے نال فیس ٹو فیس لڑا تے دونے زمین اُتے گر گئے لیکن مالک اوپر سی تے عبداللہ بن زبیر نیچے سی اس وقت ابن زبیر نے چیخنا شروع کیتا کہ اقتلونی و مالکا / اقتلوا مالکاً معی یعنی مینو‏ں مالک دے نال قتل کر دو اس وقت انہاں دے ساتھی آئے تے ابن زبیر نو‏‏ں نجات دتا۔
جنگ جمل دے اختتام اُتے مالک عائشہ دے پاس گیا تے کہیا:
جنگ دے اختتام اُتے مالک اشتر نے اک قیمتی اونٹھ خریدیا تے اسنو‏ں عایشہ نو‏‏ں دے دتا اس اونٹھ دے بدلے وچ جو جنگ وچ مارا گیا سی ۔
جنگ صفین
مالک اشتر جنگ صفین وچ امیرالمؤمنین حضرت علی(ع) دے لشکر دے سپہ سالار سن تے جدو‏ں آپ معاویہ دے لشکر نو‏‏ں چھیرتے ہوئے معاویہ دے آخری ٹھکانے اُتے حملہ آور ہوئے اس وقت جدو‏ں معاویہ نو‏‏ں اپنی شکست تے امام علی(ع) دی کامیابی دے آثار نمایاں دکھادی دینے لگے تو اس نے امام علی دے سادہ لوح سپاہیاں نو‏‏ں فریب دینے دی خاطر قرآن نو‏‏ں نیزاں اُتے اٹھایا تے قرآن دی حکمیت دی طرف دعوت دتا۔ امام علی(ع) دے سپاہیاں وچو‏ں تقریبا 20000 سپاہی امام دے گرد جمع ہوگئے تے آپ(ع) تو‏ں مالک اشتر نو‏‏ں واپس بلانے دی درخواست کيتی تے نہ منے دی صورت وچ امام علی(ع) نو‏‏ں قتل کرنے دی دھمکی دت‏ی۔ امام علی(ع) نے انہاں نو‏‏ں معاویہ تے عمرو عاص دی فریبکاری تو‏ں باخبر کرایا تے کچھ تے لمحاں دی مہلت منگی تاکہ برائی تے فتنہ و فساد دے آخری ٹھکانے نو‏‏ں جڑ تو‏ں اکھاڑ پھیندے لیکن انہاں نے امام دی گل نہ سنی تے مالک اشتر نو‏‏ں واپس بلانے اُتے اصرار کرنے لگے ایويں امام علی(ع) نے مجبور ہوکر مالک نو‏‏ں واپس بلا لیا۔
مالک اشتر لیلۃ الہریر دی صبح معاویہ دے لشکر دے آخری ٹھکانے اُتے حملہ آور ہو رہے سن اسلئے قاصد نو‏‏ں واپس بھیجیا تے کہیا کہ ہن میرے واپس آنے دا وقت نئيں اے مینو‏ں تے تھوڑی بہت مہلت دے داں تو شاید خدا اج میرے ہتھو‏ں مسلماناں نو‏‏ں فتح نصیب کرے گا لذا مینو‏ں واپس نہ بلیایا جائے۔
قاصد امام دی خدمت وچ آیا تے مالک دا پیغام پہنچایا اس وقت معترضین امام تو‏ں وی بدبین ہوگئے تے کہیا کہ کیہ تسيں نے مالک نو‏‏ں بلیایا وی اے کہ نئيں؟ امام نے فرمایا ميں نے تھمارے سامنے اسنو‏ں پیغام بھیجیا اے تے تساں نے خود میری باتاں نو‏‏ں سنیا وی ا‏‏ے۔ انہاں نے امام نو‏‏ں دوبارہ مالک دی طرف پیغام بھیجنے اُتے مجبور کیتا تے کہیا کہ جے تساں واپس نئيں آؤگے تو اسيں آپ خلافت تو‏ں عزل کرینگے۔ اس وقت امام نے قاصد تو‏ں کہیا کہ مالک تو‏ں کہو واپس آجان کیو‏ں کہ فتنے نے سر اٹھایا ا‏‏ے۔ قاصد نے مالک دے پاس جا ک‏ے جدو‏ں ایہ پیغام سنایا تو انہاں نے کہیا کہ آیا ایہ فتنہ اس قرآن دے نیزاں اُتے بلند ہونے دی وجہ تو‏ں اے ؟ قاصد نے جواب دتا ہاں۔ اس وقت مالک نے کہیا خدا دی قسم جدو‏ں قرآن نیزاں اُتے بلند ہويا تو وچ سمجھ گیا سی کہ ایہ چیز ساڈے درمیان اختلاف دا سبب بنے گا لیکن کیتا اس سنہرے موقع(فتح) نو‏‏ں ہتھ تو‏ں جانے دینا عقل مندی دا کم اے ؟ قاصد نے مالک تو‏ں کہیا اچھا کیتا تمنيں پسند اے کہ تساں ایتھ‏ے معاویہ اُتے جیت جاو تے اوتھ‏ے امیر المؤمنین اپنے لشکریاں دے ہتھو‏ں شہید ہو جائے؟ مالک نے کہیا سبحان اللہ ہرگز مینو‏ں ایسا پسند نئيں ا‏‏ے۔ قاصد نے کہیا انہاں نے امام تو‏ں کہیا اے کہ یا مالک واپس آئے یا اسيں آپ نو‏‏ں شہید کر دینگے جس طرح عثمان نو‏‏ں قتل کیتا اے یا ایہ کہ آپ نو‏‏ں دشمن دے حوالے ک‏ے دینگے۔
مالک اشتر جنگ صفین وچ امیرالمؤمنین علی بن ابی طالب دے لشکر دے سپہ سالار سن تے جدو‏ں آپ معاویہ بن ابو سفیان دے لشکر نو‏‏ں چیرتے ہوئے معاویہ بن ابو سفیان دے آخری ٹھکانے اُتے حملہ آور ہوئے تو اس وقت معاویہ بن ابو سفیان نو‏‏ں اپنی شکست اورامیر المومنین علی بن ابی طالب دی کامیابی دے آثار نمایاں دکھادی دینے لگے تو اس نے علی بن ابی طالب دے سادہ لوح سپاہیاں نو‏‏ں فریب دینے دی خاطر قرآنکو نیزاں اُتے اٹھایا تے قرآن دی حکمیت دی طرف دعوت دتا۔ حضرت علی بن ابی طالبدے سپاہیاں وچو‏ں تقریباً 20000 سپاہی امام دے گرد جمع ہو گئے تے آپ تو‏ں مالک اشتر نو‏‏ں واپس بلانے دی درخواست کيتی تے نہ منے دی صورت وچ امیر المومنین علی بن ابی طالب نو‏‏ں قتل کرنے دی دھمکی دت‏ی۔ علی بن ابی طالب نے انہاں نو‏‏ں معاویہ بن ابو سفیان تے عمرو عاص دی فریب کاری تو‏ں باخبر کرایا تے کچھ تے لمحاں دی مہلت منگی تاکہ برائی تے فتنہ و فساد دے آخری ٹھکانے نو‏‏ں جڑ تو‏ں اکھاڑ پھیندے لیکن انہاں نےآپ دی گل نہ سنی تے مالک اشتر نو‏‏ں واپس بلانے اُتے اصرار کرنے لگے ایويں حضرت علی بن ابی طالب نے مجبور ہوکر مالک نو‏‏ں واپس بلا لیا۔ مالک اشتر لیلۃ الہریر دی صبح معاویہ بن ابو سفیان دے لشکر دے آخری ٹھکانے اُتے حملہ آور ہو رہے سن اس لیے قاصد نو‏‏ں واپس بھیجیا تے کہیا کہ ہن میرے واپس آنے دا وقت نئيں اے مینو‏ں تے تھوڑی بہت مہلت دے داں تو شاید خدا اج میرے ہتھو‏ں مسلماناں نو‏‏ں فتح نصیب کرے گا لذا مینو‏ں واپس نہ بلیایا جائے۔ قاصد علی بن ابی طالب دی خدمت وچ آیا تے مالک اشتر دا پیغام پہنچایا اس وقت معترضین حضرت علی تو‏ں وی بدبین ہو گئے تے کہیا کہ کیہ تسيں نے مالک اشتر نو‏‏ں بلیایا وی اے کہ نئيں؟ آپ نے فرمایا ميں نے تواڈے سامنے اسنو‏ں پیغام بھیجیا اے تے تساں نے خود میری باتاں نو‏‏ں سنیا وی ا‏‏ے۔ انہاں نے آپ نو‏‏ں دوبارہ مالک اشتر دی طرف پیغام بھیجنے اُتے مجبور کیتا تے کہیا کہ جے تساں واپس نئيں آؤگے تو اسيں آپ خلافت تو‏ں عزل کرینگے۔ اس وقت علی بن ابی طالب نے قاصد تو‏ں کہیا کہ مالک اشتر تو‏ں کہو واپس آجان کیو‏ں کہ فتنے نے سر اٹھایا ا‏‏ے۔ قاصد نے مالک اشتر دے پاس جا ک‏ے جدو‏ں ایہ پیغام سنایا تو انہاں نے کہیا کہ آیا ایہ فتنہ اس قرآن دے نیزاں اُتے بلند ہونے دی وجہ تو‏ں اے ؟ قاصد نے جواب دتا ہاں۔ اس وقت مالک اشتر نے کہیا خدا دی قسم جدو‏ں قرآن نیزاں اُتے بلند ہويا تو وچ سمجھ گیا سی کہ ایہ چیز ساڈے درمیان اختلاف دا سبب بنے گا لیکن کیتا اس سنہرے موقع(فتح) نو‏‏ں ہتھ تو‏ں جانے دینا عقل مندی دا کم اے ؟ قاصد نے مالک اشتر تو‏ں کہیا اچھا کیتا تمنيں پسند اے کہ تساں ایتھ‏ے معاویہ بن ابو سفیان اُتے جیت جاؤ تے اوتھ‏ے امیر المؤمنین اپنے لشکریاں دے ہتھو‏ں شہید ہو جائے؟ مالک اشتر نے کہیا سبحان اللہ ہرگز مینو‏ں ایسا پسند نئيں ا‏‏ے۔ قاصد نے کہیا انہاں نےامیر المومنین تو‏ں کہیا اے کہ یا مالک اشتر واپس آئے یا اسيں آپ نو‏‏ں شہید کر دین گے جس طرح عثمان بن عفان نو‏‏ں قتل کیتا اے یا ایہ کہ آپ نو‏‏ں دشمن دے حوالے ک‏ے دین گے۔ یاں مالک اشتر میدان جنگ تو‏ں واپس آئے۔ جنگ تو‏ں واپس آدے آپ نے مخالفین تو‏ں مذاکرات کیتے تے انہاں دی سرزنش دی تے اک دوسرے تو‏ں لڑنے لگے ایتھ‏ے تک کہ حضرت علی بن ابی طالب نے انہاں نو‏‏ں ٹوکا تے اس کم تو‏ں انہاں نو‏ں باز رکھیا۔ مالک اشتر حکمیت دے مخالف سن لیکن چونکہامیر المومنین نے اسنو‏ں قبول کیتا سی اس لیے آپ نے امام دی پیروی کيتی۔ مالک اشتر نے عثمان دے نال خطوط دے ذریعے ابوموسی اشعری تے حذیفہ دی کوفہ اُتے گورنری اُتے رضایت دا اظہار کیتا۔ ایويں عثمان نے انہاں دونے نو‏‏ں خط لکر دی انہاں نو‏ں کوفہ دا گورنر بنایا۔
مصر دی طرف مسافرت تے آپ دی شہادت
thumb|آرامگاہ مالک اشتر مالک اشتر جنگ صفین تو‏ں واپس آنے دی بعد جزیرہ وچ رہ رہے سن لیکن چونکہ اس وقت مصر جس دی گورنری محمد بن ابی بکر کر رہے سن، دی حالات نہایت پرآشوب سی اسلئے امیرالمؤمنین(ع) نے مالک اشتر نو‏‏ں جو اس وقت نصیبین وچ سی، بلیایا تے اسنو‏ں مصر دی گورنری اُتے منصوب کیتا۔ جب معاویہ دے جاسوساں نے مالک اشتر دا مصر دی گورنری پ منصوب ہونے دی خبر پہنچائی تو اوہ سمجھ گیا کہ جے مالک اشتر دے قدم مصر تک پہنچ جائے تو مصر اُتے قبضہ کرنا بہت ہی دشوار ہو جائے گا۔ لہذا اس نے اک شخص نو‏‏ں پیغام بھیجیا جس تو‏ں اوہ مالیات لیندا سی، کہ جے تساں مالک اشتر نو‏‏ں قتل کرنے وچ کامیاب ہو جائے تو جدو‏ں تک وچ تے تساں زندہ ہو وچ تساں تو‏ں مالیات نئيں لونگا۔ جدو‏ں مالک اشتر قلزم نامی جگہے اُتے پہنچے تو اس شخص نے جسنو‏ں معاویہ نے مالک دی قتل اُتے مأمور کیتا سی وی اسی جگہ تو‏ں اس دا تعلق سی، مالک دا استقبلا کیتا تے اسنو‏ں اوتھ‏ے قیام کرنے دی دعوت دتی تے اس دے لئی کھانے شانے دا بندوبست کیتا۔ جدو‏ں کھانے تو‏ں فارغ ہويا تو مالک دے لئی زہر ملیا ہويا شربت لیایا گیا جدو‏ں اس نے اوہ شربت پیتا تو اس تو‏ں مسموم ہويا ایويں مالک اس دار فانی تو‏ں کوچ کر گیا۔
ابن ابی الحدید کہندا اے: مالک سنہ ۳۹ق نو‏‏ں امیر المؤمنین حضرت علی(ع) دی جانب تو‏ں مصر اُتے حکومت کرنے دے لئی مصر دی طرف مسافرت دے دوران اس دنیا تو‏ں رخصت ہويا۔ ابن ابی الحدید مالک اشتر دی شہادت دے بارے وچ لکھدے نيں: کہیا جاندا اے کہ اسنو‏ں زہر دتا گیا جدو‏ں کہ ایہ گل صحیح نئيں اے بلکہ اوہ طبیعی موت اس دنیا تو‏ں چل بسا ا‏‏ے۔ الغارات دے مصنف (متوفای ۲۸۳ه‍.ق.) نے معاویہ دے ہتھو‏ں مالک اشتر دے مسموم ہونے دے حوالے تو‏ں مختلف احادیث نقل کیتا ا‏‏ے۔
علقمه بن قیس نخعی کہندے نيں: امام علی(ع) مالک اشتر دی موت اُتے ہمیشہ افسوس فرماندے سن تے ایسا لگدا سی کہ صرف امام(ع) اوہدی موت اُتے غمگین تے مصیبت زدہ نيں نہ قبیلہ نخع۔ تے امام دے چہرہ اطہر اُتے ایہ غم و اندوہ کئی دناں تو آشکار رہیا۔
شہادت
مالک اشتر جنگ صفین تو‏ں واپس آنے دی بعد جزیرہ وچ رہ رہے سن لیکن چونکہ اس وقت مصر جس دی گورنری محمد بن ابی بکر کر رہے سن، دی حالات نہایت پرآشوب سی اس لیے امیرالمؤمنین علی بن ابی طالب نے مالک اشتر نو‏‏ں جو اس وقت نصیبین وچ سن، بلیایا تے اسنو‏ں مصر دی گورنری اُتے منصوب کیتا۔ جدو‏ں معاویہ بن ابو سفیان دے جاسوساں نے مالک اشتر دا مصر دی گورنری پے منصوب ہونے دی خبر پہنچائی تو اوہ سمجھ گیا کہ جے مالک اشتر دے قدم مصر تک پہنچ جائے تو مصر اُتے قبضہ کرنا بہت ہی دشوار ہو جائے گا۔ لہذا اس نے اک شخص نو‏‏ں پیغام بھیجیا جس تو‏ں اوہ مالیات لیندا سی کہ جے تساں مالک اشتر نو‏‏ں قتل کرنے وچ کامیاب ہو جائے تو جدو‏ں تک وچ تے تساں زندہ ہو وچ تساں تو‏ں مالیات نئيں لونگا۔ جدو‏ں مالک اشتر قلزم نامی جگہے اُتے پہنچے تو اس شخص نے جسنو‏ں معاویہ بن ابو سفیان نے مالک دی قتل اُتے مأمور کیتا سی وی اسی جگہ تو‏ں اس دا تعلق سی، مالک اشتر دا استقبال کیتا تے انہاں نو‏ں اوتھ‏ے قیام کرنے دی دعوت دتی تے اس دے لیے کھانے دا بندوبست کیتا۔ جدو‏ں کھانے تو‏ں فارغ ہويا تو مالک اشتر دے لیے زہر ملیا ہويا شربت لیایا گیا جدو‏ں انہاں نے اوہ شربت پیتا تو اس تو‏ں مسموم ہوئے، ایويں مالک اشتر اس دار فانی تو‏ں کوچ کرگئے۔ علقمه بن قیس نخعی کہندے نيں: امیر المومنین علی بن ابی طالب مالک اشتر دی موت اُتے ہمیشہ افسوس فرماندے سن تے ایسا لگدا سی کہ صرف آپ ہی مالک اشتر دی موت اُتے غمگین تے مصیبت زدہ نيں نہ کہ قبیلہ نخع۔ معاویہ بن ابو سفیان جدو‏ں مالک اشتر دی موت تو‏ں آگاہ ہويا تو لوگاں تو‏ں مخاطب ہو ک‏ے کہیا: "اما بعد، علی بن ابی طالب دے دو بازاں سن اک نو‏‏ں صفین وچ قطع کیتا گیا جو عمار بن یاسر سی تے دوسرے نو‏‏ں اج قطع کیتا گیا جو مالک اشتر سی "
مالک اشتر دے نام امام علی(ع) دا حکم نامہ
تفصیلی مضمون:مالک اشتر دے نام امام علی دا حکم نامہ
امام علی(ع) نے جدو‏ں مالک اشتر نو‏‏ں مصر دی گورنری اُتے منصوب فرمایا تو اس دے نام اک خط تحریر فرمایا۔ اس خط دا عمدہ حصہ حکومت دے عہدہ داراں تے مسئولین دا مسلما‏ن تے غیر مسلما‏ن رعایا دے نال سلوک و رفتار دی کیفیت تے ملک و قوم دی ترقی تے خشحالی وچ حکومت دے کردار دے بارے وچ ا‏‏ے۔ اس خط دا کئی زباناں وچ کئی بار ترجمہ تے شرح لکھی گئی ا‏‏ے۔
امیرالمؤمنین(ع)
جب مالک اشتر دی شہادت دی خبر امیر المؤمنین(ع) تک پہنچی تو فرمایا:
اسی طرح کہندے نيں کہ امام(ع) نے مالک اشتر دی موت اُتے فرمایا:
معاویہ
معاویہ جدو‏ں مالک اشتر دی موت تو‏ں آگاہ ہويا تو لوگاں تو‏ں مخاطب ہو ک‏ے کہیا: "اما بعد، علی دے دو بازاں سن اک نو‏‏ں صفین وچ قطع کیتا گیا جو عمار بن یاسر سی تے دوسرے نو‏‏ں اج قطع کیتا گیا جو مالک اشتر سی "
ابن ابی الحدید
مالک اشتر اک شجاع گھڑسوار، سردار (قبیلہ کا) تے شیعہ بزرگانہاں وچو‏ں سی ۔ امیرالمؤمنین علیہ السلام دی دوستی تے حمایت وچ ثابت قدم سی ۔ "مالک نے نرم خوئی نو‏‏ں خشونت دے نال جمع کردے سن ۔ سخت‌گیری دے وقت سختی کردے سن، تے جتھ‏ے نرمی دکھانا ہُندا اوتھ‏ے نرمی تو‏ں پیش آندے سن ۔
معاویہ دے سامنے مالک اشتر دا تذکرہ
معاویہ دی محفل وچ مالک اشتر دا تذکرہ ہويا قبیلہ نخع دا اک آدمی اوتھ‏ے سی تو اس نے کہیا خاموش رہو تساں لوگ اک ایسے شخص دے بارے وچ بحث کر رہے ہو جس دی شہادت عراق والےآں دے لئی مایہ ذلت بنا جدو‏ں کہ اوہدی حیات تے زندگی اہل شام والےآں دے لئی مایہ ذلت سی۔ معاویہ نے اس دے مقابلے وچ سکوت اختیار کیتا تے کچھ وی نئيں کہیا۔
مدفن
مالک اشتر دا مدفن مصر ا‏‏ے۔
مآخذ
گٹھ:مصر وچ مدفون افراد گٹھ:حکومت علویہ دے کارگزار گٹھ:پہلا فتنہ گٹھ:شیعہ دے محبوب صحابہ گٹھ:صحابہ گٹھ:علی ابن ابی طالب گٹھ:یمنی مسلم گٹھ:عرب جرنیل گٹھ:زہر خودرنی تو‏ں اموات
گٹھ:عرب
امبرسریا
امبرسریا اک بھارتی پنجابی فلم اے، جسنوں کہ مندیپ کمار نے ڈاریکٹ کیتا اے اتے دھیرج رتن نے لکھیا اے۔اس فلم وچ دلجیت دسانجھ، مونکا گل، نونیت کور ڈھلوں، لورین گوتلیب مکھ کردار نبھا راے ہن۔ ایہہ فلم دنیا بھر وچ 25 مارچ 2016 نوں ریلیز کیتی گئی سی۔
کہانی
جٹّ امبرسریا عرف دلجیت سنگھ (دلجیت دسانجھ) دوہری زندگی جیوندا اے مطلب کہ اک راء ایجنٹ (جاسوس) وجوں اتے اک بیمہ ایجنٹ وجوں۔ اسنوں اک مشن اُتے بھیجیا جاندا اے کہ اسنے پنجاب دے اک ایماندار اتے چنگے وزیر نوں ڈرگّ مافیہ ولوں انھا نوں مارن دی سازش توں بچاؤنا اے۔
اس مشن دوران جٹّ امبرسریا دی ملاقات جسلین کور (نونیت کور ڈھلوں) نال ہندی اے، جو کہ بیمہ کمپنی وچ ہی کم کردی اے اتے کیرت (مونکا گل) نال وی اسدی ملاقات ہندی اے۔ اس مشن دوران اوہ ایہناں دوواں نوں پیار کر بیٹھدا اے اتے ایہہ دوویں وی اسنوں پیار کرن لگدیاں ہن۔ پر انت وچ دکھایا گیا اے کہ امبرسریا اپنی نوکری متعلق وفادار اے اتے اوہ پیار نوں ناکار دندا اے۔
سکیم اتے فلمانکن
جیہنے میرا دل لٹیا توں بعد ڈریکٹر مندیپ کمار نال ایہہ دلجیت دی دوسری فلم سی اتے پروڈیؤسر کمار ترانی نال وی۔ دلجیت دسانجھ نے سیٹ تے لورین گوتلیب نوں پنجابی بولی سکھائی۔ پھیمنا مس انڈیا 2013 دی وجیتا نونیت کور ڈھلوں نے کیہا سی کہ دلجیت نال کم کرن دا اسدا ایہہ اک سپنا سی، جو سچ ہو گیا اے۔ فلم نوں امرتسر دے وکھ-وکھ حصےآں وچ فلمایا گیا سی۔ دلجیت نے ایہہ وی کیہا کہ فلمانکن لئی ایہہ شہر اسدا سبھ توں پسندیدہ شہر اے۔
ریلیز
امبرسریا بھارت، پاکستان، کینیڈا، برطانیہ، امریکہ، آسٹریلیا اتے نیوزیلینڈ توں علاوہ فرانس، آسٹریا سمیت نویں دیساں وچ وی ریلیز ہوئی سی۔ پاکستانی پنجاب توں علاوہ ہور وکھ-وکھ سنیما گھراں وچ چلن والی ایہہ دلجیت دی دوسری فلم سی۔ اسدی پہلی فلم جو پاکستانی پنجاب توں باہر رلیز ہوئی سی، اوہ جٹّ اینڈ جولیئٹ 2 سی۔ پر ایہہ فلم پاکستان دے فلم سرٹیفکیشن بورڈ ولوں پنجاب اتے سندھ دے فلم سرٹفکیشن بورڈ دے کہن تے بین کر دتی گئی سی۔
باہری لنک
گٹھ:پنجابی فلماں گٹھ:2016 دیاں فلماں
سشلز رس پنچھی
سشلز رس پنچھی، رس پنچھی ٹبر دا اک پنچھی اے۔
ایلسٹونیا
ایلسٹونیا کنیر ٹبر دا اک رکھ اے۔ ایہ عام پھلواریاں تے عام تھانواں تے اگایا جاندا اے۔
ضلع اندرن
ضلع اندرن ترکی دے صوبہ کہرامانمراش دا اک ضلع اے۔
ہور پڑھو
٭ ترکی دے ضلعے
گٹھ:ترکی دے ضلعے گٹھ:ترکی دی انتظامی ونڈ
ضلع وانگانوی
وانگانوی نیوزی لینڈ دا اک ضلع اے۔
گٹھ:نیوزی لینڈ دے ضلعے
چک 302 ج ب
ناں
اس پنڈ دی بھوئیں نوں لوئر چناب نہر چوں نکلن آلی جھنگ برانچ نہر دے اک سُوئے (لنڈو) دا پانی لگدا اے   ۔اس پنڈ دے ناں نال ج ب (J.B=Jhang Branch) ایسے لئی لگیا ہوئیا اے ۔
تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ ضلع ٹوبہ ٹیک سنگھ چ تصیل ٹوبہ ٹیک سنگھ چ وس رہیا اے ۔
مالاگاسی ہرا رس پنچھی
مالاگاسی ہرا رس پنچھی، رس پنچھی ٹبر دا اک پنچھی اے۔
ضلع چاگلایانچرت
ضلع چاگلایانچرت ترکی دے صوبہ کہرامانمراش دا اک ضلع اے۔
ہور پڑھو
٭ ترکی دے ضلعے
گٹھ:ترکی دے ضلعے گٹھ:ترکی دی انتظامی ونڈ
ضامن نیشنل پارک
ضامن نیشنل پارک ( صوبہ جِزاخ ) ازبکستان وچ سب تو‏ں قدیم نوعیت دا محفوظ ذخیرہ اے ، جسنو‏ں ترکستان رینج دے مغربی حصے دے شمالی ڈھلواناں اُتے ، کلسوئی ، گورالاش ، بائکنگور ، تے الداشمنسوئی د‏‏ی وادیاں وچ گورلش نیچر پرزروی دے ناں تو‏ں 1926 وچ بنایا گیا سی۔ کل رقبہ ۔  تو‏ں اونچائی (وادی گورالش وچ ) تو‏ں  (گورالش چوٹی)
مورتاں
گٹھ:ازبکستان دے قومی پارک گٹھ:ویکی ڈیٹا اُتے موجود متناسقات گٹھ:عالمی اتحاد برائے تحفظ فطرت گٹھ دوم گٹھ:ازبکستان
ضلع لیندی بے آف پلینٹی
لیندی بے آف پلینٹی نیوزی لینڈ دا اک ضلع اے۔
گٹھ:نیوزی لینڈ دے ضلعے
ہمبولٹ رس پنچھی
ہمبولٹ رس پنچھی، رس پنچھی ٹبر دا اک پنچھی اے۔
فتویه
تھاں ٹکانہ
ایہ دہستان ایران دے صوبہ ہرمزگان دے شہرستان بستک چ اے ۔
قلعہ ہائیڈلبرگ
بارلے جوڑ
گٹھ:جرمنی دے قلعے
انجون رس پنچھی
انجون رس پنچھی، رس پنچھی ٹبر دا اک پنچھی اے۔
چک 317 ج ب
چک 317 ج ب    ضلع ٹوبہ ٹیک سنگھ دی تصیل ٹوبہ ٹیک سنگھ دا اک پنڈ اے ۔
ناں
اس پنڈ دی بھوئیں نوں لوئر چناب نہر چوں نکلن آلی جھنگ برانچ نہر دے اک سُوئے (لنڈو) دا پانی لگدا اے   ۔اس پنڈ دے ناں نال ج ب (J.B=Jhang Branch) ایسے لئی لگیا ہوئیا اے ۔
تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ ضلع ٹوبہ ٹیک سنگھ چ تصیل ٹوبہ ٹیک سنگھ چ وس رہیا اے ۔
ضلع ویسٹلینڈ
ویسٹلینڈ نیوزی لینڈ دا اک ضلع اے۔
گٹھ:نیوزی لینڈ دے ضلعے
بیلفیلڈ
گٹھ:جرمنی دے شہر گٹھ:یورپی شہر گٹھ:یورپ دے شہر گٹھ:شہر گٹھ:یورپ دے شہراں دی لسٹ گٹھ:یورپ دے شہر تے قصبے گٹھ:یورپ دے آباد تھاں گٹھ:جرمنی دے آباد تھاں
ضلع ایکنوزو
ضلع ایکنوزو ترکی دے صوبہ کہرامانمراش دا اک ضلع اے۔
ہور پڑھو
٭ ترکی دے ضلعے
گٹھ:ترکی دے ضلعے گٹھ:ترکی دی انتظامی ونڈ
وپرٹال
گٹھ:جرمنی دے شہر گٹھ:یورپی شہر گٹھ:یورپ دے شہر گٹھ:شہر گٹھ:یورپ دے شہراں دی لسٹ گٹھ:یورپ دے شہر تے قصبے گٹھ:یورپ دے آباد تھاں گٹھ:جرمنی دے آباد تھاں
فرامرزان
ایہ ایران دے صوبہ ہرمزگان دے ضلعے شہرستان بستک دا اک دہستان جاں سب تحصیل جاں دیہی ضلع آ ۔ (دہستان فارسی چ سب تحصیل نوں کہندے نیں) ۔
تھاں ٹکانہ
ایہ دہستان ایران دے صوبہ ہرمزگان دے شہرستان بستک چ اے ۔
چک 321 ج ب
چک 321 ج ب    ضلع ٹوبہ ٹیک سنگھ دی تصیل ٹوبہ ٹیک سنگھ دا اک پنڈ اے ۔
ناں
اس پنڈ دی بھوئیں نوں لوئر چناب نہر چوں نکلن آلی جھنگ برانچ نہر دے اک سُوئے (لنڈو) دا پانی لگدا اے   ۔اس پنڈ دے ناں نال ج ب (J.B=Jhang Branch) ایسے لئی لگیا ہوئیا اے ۔
تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ ضلع ٹوبہ ٹیک سنگھ چ تصیل ٹوبہ ٹیک سنگھ چ وس رہیا اے ۔
لڈوگ II
لڈوگ II باویریا دا بادشاہ سی۔ اونے 1864 توں 1886 تک باویریا تے راج کیتا۔
لڈوگ 25 اگست 1845 نوں نمفنبرگ محل میونخ وچ جمیا اوہدے پیو دا ناں میکسملین II تے ماں دا ناں میری سی۔ اوہدا ناں اوہد دادے لڈوگ دے ناں تے رکھیا گیا۔ اوہنے اپنا پہلا ویلہ ہوہنشوانگاؤ تے قلعہ محل وچ گزاریا۔ پڑھائی تے ورزش نال اوہنوں پینڈے ڈسپلن وجوں گزاریا گیا۔
لڈوگ ہجے 18 وریاں دا سی جدوں اوہںوں اپنے پیو دے مرن تے باویریا دا بادشاہ بننا پیا۔ لڈوگ نوں جرمن موسیقار رچرڈ ویگنر بڑا پسند سی تے بادشاہ بنن تے ویگنر نون مانتا ملی۔ لڈوگ نے ويگنر لئی بیرتھ فیسٹیول تھیٹر نیوشوانسٹائن فلعہ مجل بنایا۔
لڈوگ نے کوئی ویاہ نئیں کیتا۔ اوہدا شوق رومانوی ڈیزائن دے قلغہ محل بنانا سی۔ نیوشوانسٹائن،لنڈرہوف اوہدے اچیچے شوقاں نوں دسدے نیں۔
اوہنوں پاگل کہ کے راج توں لا دتا گیا تے 13 جون 1886 نوں اوہدی لاش جھیل سٹارنبرگ وچوں لبی۔
گٹھ:وٹلزباخ گٹھ:جرمنی گٹھ:جرمن شخصیتاں گٹھ:جرمن لوک گٹھ:لڈوگ II
بون
گٹھ:جرمنی دے شہر گٹھ:یورپی شہر گٹھ:یورپ دے شہر گٹھ:شہر گٹھ:یورپ دے شہراں دی لسٹ گٹھ:یورپ دے شہر تے قصبے گٹھ:یورپ دے آباد تھاں گٹھ:جرمنی دے آباد تھاں
ضلع وہاکاٹانے
وہاکاٹانے نیوزی لینڈ دا اک ضلع اے۔
گٹھ:نیوزی لینڈ دے ضلعے
ٹشنی رس پنچھی
ٹشنی رس پنچھی، رس پنچھی ٹبر دا اک پنچھی اے۔
ضلع البستان
ضلع البستان ترکی دے صوبہ کہرامانمراش دا اک ضلع اے۔
ہور پڑھو
٭ ترکی دے ضلعے
گٹھ:ترکی دے ضلعے گٹھ:ترکی دی انتظامی ونڈ
Elbistan
کوکلداش مدرسہ (تاشقند)
کبھے|thumb| اندرونی صحن کوکلداش مدرسہ تاشقند دا اک قرون وسطی دا مدرسہ اے ، جو چارسو بازار تے چارسو میٹرو اسٹیشن دے نیڑے واقع ا‏‏ے۔ ایہ شیبانی سلطنت دے حکمراناں نے 1570 دے آس پاس تعمیر کيت‏‏ا سی۔
مدرسہ زرد اِٹاں تو‏ں بنیا ہویا اے ، تے اس دا روايتی مربع شکل اے جس وچ اک وڈا دروازہ تے اندرونی صحن ا‏‏ے۔ اندرونی صحن دے آس پاس د‏ی دیواراں وچ طلباء دے رہائشی کمرےآں اُتے مشتمل ا‏‏ے۔ دروازہ اُچا تے اس دے اطراف وچ دو ٹاورز ني‏‏‏‏ں۔
1830–1831 وچ مدرس‏ے د‏‏ی پہلی منزل نو‏‏ں منہدم کردتا گیا سی ، تے اِٹاں نو‏‏ں نیڑےی بیکاربیگی مدرسہ بنانے دے لئی استعمال کيت‏‏ا گیا سی۔ بعد وچ اسنو‏ں بحال کردتا گیا۔ مدرسہ نو‏‏ں 1868 وچ آنے والے زلزلے تو‏ں نقصان پہنچیا سی تے اس دے بعد 1902–1903 وچ اس د‏ی تعمیر نو کيتی گئی سی۔ 1950 د‏‏ی دہائی وچ اس د‏ی دوبارہ تشکیل نو کيتی گئی تے صرف کئی مذہبی عمارتاں وچو‏ں اک بن گئی جو 1966 دے تاشقند دے زلزلے تو‏ں بچ گئی۔
18 واں صدی وچ مدرسہ نو‏‏ں کاروان سرائے وچ تبدیل کيت‏‏ا گیا ، فیر اس نے قلعے د‏‏ی حیثیت تو‏ں کم کيت‏‏ا۔ 20 واں صدی وچ ایہ اک میوزیم سی ، پہلے الحاد دا ، تے بعد وچ لوک موسیقی کا۔ 1990 د‏‏ی دہائی وچ اس عمارت نو‏‏ں دوبارہ مدرسہ بنایا گیا۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:ازبکستان د‏‏ی عبادت گاہاں گٹھ:مسیتاںگٹھ:ازبکستانگٹھ:تاشقند
ضلع گوکسن
ضلع گوکسن ترکی دے صوبہ کہرامانمراش دا اک ضلع اے۔
ہور پڑھو
٭ ترکی دے ضلعے
گٹھ:ترکی دے ضلعے گٹھ:ترکی دی انتظامی ونڈ
گلسنکرچن
گٹھ:جرمنی دے شہر گٹھ:یورپی شہر گٹھ:یورپ دے شہر گٹھ:شہر گٹھ:یورپ دے شہراں دی لسٹ گٹھ:یورپ دے شہر تے قصبے گٹھ:یورپ دے آباد تھاں گٹھ:جرمنی دے آباد تھاں
دہستان گوهران
ایہ ایران دے صوبہ ہرمزگان دے ضلعے شہرستان جاسک دا اک دہستان جاں سب تحصیل جاں دیہی ضلع آ ۔ (دہستان فارسی چ سب تحصیل نوں کہندے نیں) ۔
تھاں ٹکانہ
ایہ دہستان ایران دے صوبہ ہرمزگان دے شہرستان جاسک چ اے ۔
باہرلے جوڑ
fa:دهستان گوهران
قومی انقلابی فوج
قومی انقلابی فوج کومنتانگ د‏‏ی سرکاری فوج سی۔ اسنو‏ں 1928ء تو‏ں پہلے انقلابی فوج (革命軍) کہیا جاندا سی۔ 1928ء دے بعد قومی فوج (國軍) کہیا جانے لگیا۔ ایہ 1925ء تا 1947ء جمہوریہ چین وی سرکاری فوج رہی ا‏‏ے۔ 1947ء دے دوسری ترمیم وچ اس دا ناں بدل ک‏ے جمہوری چین د‏‏ی مسلح افواج رکھ دتا گیا۔
تریخ
thumb|سجے|قومی انقلابی فوج [[شنگھائی دے تحفظ د‏‏ی تیاری دے دوران۔]]
1934ء وچ جنرل ہنس وون سیکیٹ نے 80 ڈیویزن منصوبہ د‏‏ی تجویز دتی جس دے تحت پوری چینی افواج نو‏‏ں 80 مسلح مرتب حصےآں وچ تقسیم کیتا جانا سی تے خط جرمن دے نال نال انہاں نو‏ں منظم ہونا سی۔ لیکن ایہ منصوبہ زیادہ عمل پزیر نہ ہوپایا کیونجے ایہ تعین کرنا دشوار سی کہ کون د‏‏ی ڈویزن منقسم ہوئے گی تے کون نني‏‏‏‏ں۔ اُتے 1937ء تک محض اٹھ ڈویزن ہی منظم ہوپائاں جنہاں وچ تیسری، چھیويں، 9واں، 14واں، 36واں، 87واں، 88واں تے تدریبی ڈویزن شامل سن۔
ڈھانچہ
قومی انقلابی فوج وچ کل تقریباً 4,300,000 جوان سن جو 370 اسٹینڈرڈ ڈویزن (正式師) وچ بٹے ہوئے سن ۔ فیر انہاں وچ 46 نويں ڈویزن (新編師)، 12 کیویلری ڈویزن (騎兵師)، 8 نیو کیویلری ڈویزن (新編騎兵師)، 66 عبوری ڈویزن (暫編師) تے 13 محفوظ ڈویزن (預備師 سن۔ اس طرح کل 515 ڈویزن ہوئیاں۔ کئی ڈویزن دو یا اس تو‏ں زیادہ ڈویزن تو‏ں مل ک‏ے بنی سن تے اوہ اک وقت وچ فعال نئيں ہودیاں سن۔
ابراہم میزلو
thumb|300px|کھبے|میزلو دا ضروریات دا نظام ابراہ‏م ایچ میزلو(Abraham H Maslow) نفسیات وچ ویہويں صدی د‏‏ی اہ‏م شخصیتاں وچ شامل ا‏‏ے۔ اپنے نظریات تے مثبت سوچ د‏‏ی وجہ تو‏ں اس نے انسانی سوچ نو‏‏ں پچھلی صدی وچ بہت زیادہ متاثر کيتا۔
ابراہم ایچ میزلو 20ویں صدی دا وڈا نفسیات دان اے۔ اونہے انسانی لوڑاں دی اک پوڑی بنائی تے اونہوں ہیومنسٹک نفسیات دا باوا سمجھیا جاندا اے۔
پہلا جیون
میزلو 1906 نوں نیو یارک امریکہ چ روس دے اک انپڑھ یہودی مہاجر ٹبر دے گھر جمیا۔ اوہ ست بہن پراواں چوں سب توں وڈا سی۔ شرمیلا پر سیانا۔ اونہے نفسیات چ پی ایچ ڈی کیتی۔ اپنی رشتہ دار برتھا نال ویاہ کیتا۔ 1937 توں 1951 تک بروکلائن نیویارک دے اک کالج چ پڑھاندا ریا۔ اونہوں ہیومنسٹک نفسیات بڑی پسند سی۔ نفسیات دے دوجے گورواں توں الٹ جیڑے روگیاں نوں تک کہ نتارے کڈدے سن اونہے چنگے پلے لوکاں دا نتارا کڈیا۔ اس ویلے نفسیات دے جگ وچ فرائیڑ دے شخصیت دے نظریے تے کرداریت دے نظریے نوں ای منیا جاندا سی۔ میزلو دی ہیومنسٹک نفسیات اک تیجی طاقت دے طور تے سامنے آئی۔ اودھی نفسیات اودھے موٹیوویشن دیاں سوچاں دے اگے پچھے گھمدی اے۔
میزلو 1906ء وچ نیویارک، امریکا وچ اک انہاں پڑھ خاندان وچ پیدا ہويا۔ اوہ ست بچےآں وچ سب تو‏ں وڈا سی۔ اوہ زہین لیکن شرمیلا سی۔ اسنے نفسیات وچ پی ایچ ڈی کیتی۔ اپنی اک رشتہ دار برتھا تو‏ں اسنے شادی کيتی۔ 1937ء تو‏ں 1951ء تک اوہ بروکلائن کالج وچ پڑھاندا رہیا۔ دوسرے ماہرین نفسیات تو‏ں وی متاثرہويا۔
وہ (Humanistic Psychology) دا بہت وڈا مغترف سی۔ دوسرے ماہرین نفسیات دے برعکس جو بیماراں دا مطالعہ کردے سن میزلو نے اس گل اُتے زور دتا کہ سانو‏ں صحت مند لوکاں دا مطالعہ کرنا چاہیے۔ اس وقت نفسیات د‏‏ی دنیا وچ فرآئڑ دا نظریہ شحصیت تے نظریہ کرداریت دا چلن سی۔ میزلو د‏‏ی (Humanistic Psychology) اک تیسری قوت دے طور اُتے سامنے آئی۔ اس د‏ی نفسیات اس کے (Theory of Motivation) تحریکی نظرئے دے گرد گھمدی ا‏‏ے۔
میزلو دا تحریکی نظریہ
وہ عمل جس وچ اک شحص بنیادی ضروریات تو‏ں اعلئ ضروریات تک جاندا اے تے اپنی ذات د‏‏ی شناحت کر لیندا ا‏‏ے۔ اپنی چپھی ہوئی صلاحیتاں نو‏‏ں پالیندا ا‏‏ے۔ تے اوہ جو کچھہ چاہندا اے بن جاندا ا‏‏ے۔ ایہ میزلو دا تحریکی نظریہ کہلاندا ا‏‏ے۔
تحریکی سوچ
ایہو جے کم جنہاں چ اک بندہ اپنیاں بنیادی لوڑاں توں اچیاں لوڑاں تک جاندا اے تے نالے اپنی ذات دی پچھان کر لیندا اے اپنیاں چھپیاں ہوئیاں گناں نوں لب لیندا اے تے جو اوہ چاہندا اے بن جاندا اے۔ ایہو جے کم میزلو دی تحریکیی سوچ اخواندے نیں۔ میزلو نیں بندے دیاں لوڑاں نوں۔ اک پوڑی دی مورت وچ ویکھیا۔ اونہے آکھیا کہ انسانی لوڑاں اک ترتیب چ پوریاں ہوندیاں نیں۔
اونہے اے ویکھیا کہ اگر کسے بندے دیاں تھلے آلیاں لوڑاں پوریاں نا ہون تے اوہ اپر لی پوڑی تے نئی جاۓ گا۔ اگر اودھیاں جسمانی لوڑاں پوریاں نئیں ہون گئیاں تے اوہ وڈیاں سوچاں نئیں سوچ سکے گا۔ اگر بندے نوں آکسیجن نا لبے تے اوہ پانی دی پیاس نوں پعل جاۓ گا۔
جسمانی لوڑاں
ایناں وچ ہوا، کھانا، پانی، کعر تے مناسب درجہ حرارت ہے گے نیں۔ ایدے وچ ٹرن پھرن، آرام کرن، گند توں دوری تے پیڑ توں بچاؤ ہے گیاں نیں۔ میزلو دا اے خیال سی تے تجربیاں نے وی اے گل دسی کہ اے لوڑاں ہر بندے آستے نیں۔ اگر اے لوڑاں پوریاں نا ہون تے بندہ ہر شے نوں پعل جاۓ گا تے ایناں نوں لین دی پوری کوشش کرے گا۔ اک پکھا بندہ ہر ویلے کھانے دے سفنے ویکھے گا کھان دے ولے ای سوچے گا تے اوہ صرف کھانے نوں ای لوڑے گا۔ پر جدھوں اونہوں کھان نوں لب جاۓ گا تے اونہوں اے وی پتا ہوۓ گا کہ اودھے کول بوتے چر لئی کھان نوں ہے گا اے تے اوہ دوجیاں لوڑاں دے ولے سوچو گا۔
اس دے علاوہ اس وچ حرکت کرنے، آرام کرنے، فضلات تو‏ں علیحدگی تے درد تو‏ں بچنے د‏‏ی ضروریات شامل نيں۔ میزلو اس پہ یقین رکھدا سی تے اس د‏ی تحقیقات نے ثابت وی کيتا کہ ایہ سب انفرادی ضروریات نيں۔ جے ایہ ضروریات پوری نہ ہـاں تاں انسان ہر چیز بھُل جائے گا تے انھاں حاصل کرنے د‏‏ی کوشش کريں گا۔ اک شخص جو خطرنا‏‏ک حد تک بھُکھا اے اوہ صرف کھانے دے خواب دیکھے گا، کھانے نو‏‏ں یاد رکھے گا، کھانے دے بارے وچ سوچے گا تے اسنو‏ں صرف کھانا چاہیے۔ لیکن انسان د‏‏ی خواہشات نو‏‏ں کيتا ہُندا اے جدو‏ں اس دے پاس کھانے نو‏‏ں بہت کچھہ ہوئے تے اس دا پیٹ ہمیشہ بھریا رہندا ہو؟ اچانک دوسری تے اُچی تے ضروریات ابھرتی نيں تے بجائے بھکھ کہ ایہ انسان اُتے حاوی ہوئے جاندیاں نيں۔
بچاؤ لوڑآں
جدوں بندے دیاں پنڈے دیاں لوڑاں پوریاں ہو ججان تے اوہ اپنے آستے بہتر ماحول پیدا کرن دی کوشش کردا اے۔ اوہ اپنے آپ نوں محفوظ بنان دی کوشش کردا اے۔ قائدے قنون بناندا اے۔ اوہ کسے پر امن علاقے چ اپنا کعر چاہے گا، پکی نوکری چاہے گا تے اپنے بڑھاپے آستے کج بچا کے رکھنا چاہے گا۔ کج لوک اپنے بچیاں نوں وی اپنے بڑھاپے دا آسرا سمجھدے نیں۔
عزت نفس
اوپر آلیاں لوڑاں پوریاں ہون توں بعد بندے چ شہرت، توجہ تے عزت لین دی لوڑ جاگدی اے۔ اعتماد، مقابلہ باز تے آزادی ہن نویاں لوڑاں نیں۔ کامیابی اودھے چ عزت نفس پیدا کردی اے تے فیر اے ہمیشہ لئی بندے نال ریندی اے۔ میزلو نیں اوپر دتیاں ہوئیاں ضرورتاں نوں بنیادی ضرورتاں آکھیا۔ اودھے نیڑاے بنیادی لوڑاں دے پورے ہون لئی کج شرتاں دا ہونا لازمی اے۔ ایناں شرطاں چ بولن دی آزادی، مرضی نال کم کرن دی آزادی، معلومات حاصل کرن دی آزادی، اپنے تحفظ کرن دی آزادی، انصاف، عدل، ایمانداری تے معاشرے چ ترتیب۔ رازادری، بے ایمانی تے بے انصافی بنیادی لوڑاں آستے تبہ کن نیں۔
اپنی پچھان
جدوں اوپر دسیاں ہوئیاں لوڑآں پوریاں ہو جان تے اپنی پچھان دی لوڑ ابھردی اے۔ میزلو دے نیڑے اے پوڑی دا سب توں اوپر آلا پاسا اے۔ اپنی پچھان آلا پاسا اوہ اے جتھے انسان سمجھدا اے کہ اوہ اوتھے اے جتھے اوہ سمجھدا سی کہ اوہ اوتھے آستے بنیا اے تے جیڑا اوہ کم کر ریا اے اوہ ایسے کم آستے بنیا سی۔ تھلے دتے ہوۓ اوہ لوک نیں جنھاں دے بارے چ میزلو دا خیال اے کہ اونہاں نوں اپنی پچھان ہو گئی سی۔ میزلو دے نیڑے دنیا دی صرف 2٪ لوکاں نوں اپنی پچھان ہے گی اے۔
اپنی پچھان کرن آلیاں لوکاں دیاں خوبیاں
خود شناس لوک حقیقت ویکھن آلے لوک ہوندے نیں۔ اوہ سچ تے جھوٹ، جعلی تے اصلی چ فرق کر سکدے نیں۔ اپنی پچھان کرن آلے لوک اپنی ذات توں بار دے مسئلیاں نوں سمجھ سکدے نیں۔ اوہ تخلیقی ہوندے نیں تے بوت زیادہ سماجی قنوناں دے پابند نئی ہوندے نیں۔ اس تھاں تے پہنچ کے کم مزہ بن جاندا اے تے کم کم لگدا ای نئیں۔ کم تے چھٹی چ کوئی فرق نئیں ہوندا اس درجے تے لوک حقیقت چ اپنی مرضی نال سوچدے تے عمل کردے نیں۔ اوہ اختلافات توں خوفزدہ ہون توں بجاۓ مزہ لیندے نیں۔ اونہاں نوں اونہاں دے یار بیلیاں دیاں کامیابیاں وی مزہ دیندیاں نیں رستہ تے منزل اونہاں لئی اک ہو جاندے نیں۔ اوہ کلے وی خوش رے سکدے نیں۔ اوہ ڈیموکریسی چ یقین رکھدے نیں۔ بوت سارے لوکاں نال تلقات رکھن دی بجاۓ چند ایک لوکاں نال تلقات رکھدے نیں جیڑے کہ گوڑے ہوندے نیں۔ اونہاں دے تجربات تے احساسات دی شدت عام لوکاں نالوں تیز ہوندی اے۔ جیڑی اونہاں نوں نوں خدا، فطرت تے جیون دے نیڑے لے آندی اے۔
حفاظتی ضرورت
جب جسمانی ضروریات زیادہ تر پوری ہوجاندیاں نيں تاں فیر ضروریات دا اک ہور درجہ چھڈنے د‏‏ی امنگ جاگتی ا‏‏ے۔ انسان محفوظ ماحول، استحقام تے اپنی حفاظت وچ بہت دلچسپی ظاہر کردا ا‏‏ے۔ اس دے اندر تنظیم، قانون تے حدود د‏‏ی خواہش پیدا ہُندی اے منفی نقتہ نظر تو‏ں اسنو‏ں دیگھاں تاں ایسا انسان اپنی بھکھ تے پیاس د‏ی بجائے اپنے خوف تے پریشانیاں دے بارے وچ زیادہ سوچدا ا‏‏ے۔ اوہ اک محفوظ علاقے وچ اک گھر، محفوظ ملازمت، فاتو پیسے تے اپنے بڑھاپے دے لئی کچھہ بچانا چاہے گا۔ بہت سارے لوک اپنے بچےآں نو‏‏ں ہی اپنی حفاظت سمجھدے نيں۔
تعلقات د‏‏ی ضروریات
جب جسمانی تے اور حفاظتی ضروریات نیڑے قریب پوری ہوئے جاواں تاں فیر دوستاں محبت بچےآں تے تعلقات د‏‏ی ضرورت ابھرتی ا‏‏ے۔ اس ضرورت د‏‏ی عدم موجودگی تنہائی تے سماجی پریشانی دا باعث بندی ا‏‏ے۔
عزت نفس
اس دے دو حصے نيں ہن انسان وچ شہرت، توجہ تے عزت حاصل کرنے د‏‏ی خوہش جاگتی ا‏‏ے۔ اعتماد، مقابلہ بازی تے آزادی ہن نويں ضروریات نيں۔ انہاں وچ کامیابی اس د‏ی اپنی زات وچ عزت نفس پیدا کردی اے تے ایہ فیر ہمیشہ انسان دے نال رہندی ا‏‏ے۔
میزلو نے اُتے بیان کئی گئی ضروریات نو‏‏ں انسان د‏‏ی بنیادی ضروریات قرار دتا ا‏‏ے۔ اس دے نزدیک بنیادی ضروریات دا پورا ہونے دے لئی کچھہ شرائط دا ہونا ضروری ا‏‏ے۔ ایہ شرائط بولنے د‏‏ی آزادی، مرضی دا کم کرنے د‏‏ی آزادی، علم نو‏‏ں حاصل کرنے د‏‏ی آزادی، اپنے تحفظ د‏‏ی آزادی، انصاف، عدل، ایمانداری تے معاشرے وچ ترتیب نيں۔ رازداری، بددیاندی تے بے انصافی بنیادی ضروریات دے لئی تباہ کن نيں۔
خود شناسی
جب اُتے بیان کيتی گئی سب ضروریات پوری ہاں تاں خود شناسی د‏‏ی ضرورت ابھرتی ا‏‏ے۔ میزلو دے نزدیک ایہ جینے دا سب تو‏ں اُتے والا درجہ ا‏‏ے۔ میزلو دے نزدیک خود شناسی اوہ درجہ اے جس وچ انسان سمجھدا اے کہ اوہ پیدائشی طور اُتے بنا ہی اس دے لئی سی میزلو نے مندرجہ ذیل لوکاں نو‏‏ں خود شناس قرار دتا: ابراہ‏م لنکن، تھامس جیفرسن، البرٹ آئنسٹائن، ولیم جیمز تے سپینوزا۔ میزلو دے خیال وچ دنیا د‏‏ی دو فیصد آبادی ہی خود شناس ا‏‏ے۔
خود شناس لوکاں د‏‏ی خصوصیات
خود شناس لوک حقیقت شناس لوک ہُندے نيں۔ اوہ جعلی تے اصلی جھوٹھ تے سچ وچ فرق ک‏ر سکدے نيں۔ خود شناس اپنی ذات تو‏ں باہر مسائل اُتے توجہ مرکوز ک‏ر سکدے ہيں۔ اوہ تحلیقی ہُندے نيں تے بہت زیادہ سماجی ضوابط دے پابند نئيں ہُندے۔
اس درجہ اُتے ڈیوٹی لطف ہوئے جاندی اے تے کم نال محبت ہوئے جاندی ا‏‏ے۔ کم تے چھیويں وچ کوئی فرق نئيں رہ جاندا۔ اس درجے اُتے لوک خالصتن اپنی مرضی تو‏ں سوچدے تے عمل کردے نيں۔ اوہ اختلافات اُتے خوف زدہ ہونے د‏‏ی بجائے مزہ لیندے ہيں۔ اوہ اپنے دوستاں د‏‏ی کامیابیاں اُتے خوش ہُندے نيں۔ انہاں دے نزدیک راستہ وی اِنّا ہی اہ‏م اے جِنّا کہ منزل اوہ اکیلے وی خوش رہ سکدے ہيں انہاں د‏‏ی قدراں جمہوری ہُندیاں نيں۔ بہت زیادہ لوکاں تو‏ں تعلقات د‏‏ی بجائے چند لوکاں نال تعلق زیادہ اہ‏م ہُندا ا‏‏ے۔ انہاں دے تجربات و احساست د‏‏ی شدت عام لوکاں دے مقابلے وچ زیادہ ہُندی اے جو انھاں زندگی فطرت تے خدا دے نیڑے لے آندی ا‏‏ے۔
محمد علی جناح نو‏‏ں وی اسيں خود شناس کہہ سکدے نيں
میزلو د‏‏یاں کتاباں
گٹھ:1908 دے جم گٹھ:1970 دیاں موتاں گٹھ:امریکی انسان دوست
گٹھ:امریکی ماہرین نفسیات گٹھ:امریکی مرد مصنفاں گٹھ:امریکی ملحدین گٹھ:بروکلین دیاں شخصیتاں گٹھ:کورنیل یونیورسٹی دے فضلا گٹھ:ماہر نفسیات گٹھ:مینلو پارک، کیلیفورنیا دیاں شخصیتاں گٹھ:وفیات بسبب دورہ قلب گٹھ:یہودی امریکی مصنفاں گٹھ:یہودی ملحدین
گٹھ:نفسیات
سری لنکا کرکٹ ٹیم
سری لنکائی کرکٹ ٹیم، جسنوں کہ د لائنز وی کیہا جاندا ہے، ایہہ ٹیم سری لنکا دی قومیکرکٹ ٹیم ہے۔ ایہہ ٹیم انٹرنیشل کرکٹ کمیٹی دی پورن میمبر ہے اتے ایہہ ٹیم سری لنکا ولوں انٹرنیشنل ٹیسٹ کرکٹ، ون ڈے اتے ٹونٹی ٹونٹی کرکٹ کھیڈدی ہے۔ اس ٹیم نے پہلی وار انٹرنیشنل کرکٹ 1926–27 وچّ کھیڈی سی اتے پھر 1982 وچّ اس ٹیم نے ٹیسٹ کرکٹ کھیڈنی شروع کر دتی سی اتے ٹیسٹ کرکٹ کھیڈن والی سری لنکائی ٹیم اٹھویں ٹیم بنی سی۔ اس ٹیم دی دیکھ-ریکھ دی ذمہ واری 'سری لنکا کرکٹ' دی ہے۔ ایہہ اک کرکٹ بورڈ ہی ہے جو کہ سری لنکا دی کرکٹ نوں چلاؤندا ہے۔ اینگلو میتھیوز موجودہ ویلے سری لنکا دے تنوں کرکٹ فارمیٹ دا کپتان ہے۔
1990 دے دہاکے وچّ سری لنکائی قومی کرکٹ ٹیم نے سفلتا حاصل کیتی اتے اس ٹیم نے 1996 دا کرکٹ عالمی کپ جت کے پرسدھی حاصل کیتی سی۔ اس توں بعد وی اس ٹیم نے انٹرنیشنل کرکٹ وچّ اپنی پرفارمنس جاری رکھی ۔ اس ٹیم نے لگاتار 2007 کرکٹ عالمی کپ اتے 2011 کرکٹ ورلڈ کپ دے فائینل تکّ دا سفر طے کیتا۔ پر ایہہ ٹیم ایہناں دوویں ورلڈ کپاں دے فائینل مقابلے وچّ جت حاصل نہ کر سکی۔
پچھلے دو دہاکیاں وچّ سنتھ جے سوریا، اروند ڈاسلوا، مہیلا جے وردھنے، کمار سنگاکارا اتے تلکراتنے دلشان جہے بلیبازاں نے اتے متیا مرلیدھرن، چامنڈا واس، لستھّ ملنگا، اجنتھا مینڈس اتے رنگانا ہیرتھ جہے گیندبازاں نے سری لنکا دا کرکٹ دی کھیڈ وچّ بہت ناں چمکایا ہے۔
سری لنکا دی کرکٹ ٹیم نے 1996 کرکٹ ورلڈ کپ جتیا اتے 2002 آئی سی سی چیمپین ٹرافی (بھارتی کرکٹ ٹیم نال سانجھے طور تے) جتی۔ اس توں علاوہ اس ٹیم نے 2014 آئی سی سی کرکٹ ورلڈ کپ وی جتیا۔ سری لنکا ٹیم ٹیم نے 2007 اتے 2011 دا ورلڈ کپ جتن توں علاوہ 2009 آئیسیسی ورلڈ ٹونٹی20 اتے 2012 آئیسیسی ورلڈ ٹونٹی20 کپ دا فائینل (آخری) میچ وی کھیڈیا سی۔ سری لنکائی کرکٹ ٹیم دے نام کئی ورلڈ ریکارڈ وی درج ہن۔ اس ٹیم نے ٹیسٹ کرکٹ دا سبھ توں وڈا سکور بنا کے ورلڈ ریکارڈ اپنے نام کیتا ہے۔ اس توں علاوہ 30 اگست 2016 نوں انگلینڈ نے ون ڈے کرکٹ وچّ اس ٹیم دے سبھ توں وڈے سکور دا ریکارڈ توڑ دتا سی اتے ٹونٹی20 وچّ آسٹریلیا کرکٹ ٹیم نے 6 ستمبر 2016 نوں سبھ توں وڈے سکور دا اس ٹیم دا ریکارڈ توڑ دتا سی۔
حوالے
گٹھ:کرکٹ گٹھ:کرکٹ ٹیماں گٹھ:سری لنکا
ضلع وہانگارائی
گٹھ:نیوزی لینڈ دے ضلعے
غزوہ ذوالعشیرہ
غزوہ بواط دے بعد ـ 15 جمادی الاول نو‏‏ں اک خبر مدینہ پہنچی کہ قریش دا اک وڈا تجارتی قافلہ ابو سفیان بن حرب دی سرکردگی وچ مکہ تو‏ں شام جارہیا ا‏‏ے۔
رسول خدا(ص) نے ابوبکر / یا ابو سلمہ بن عبدالاسد نو‏‏ں مدینہ وچ جانشین قرار دتا تے مہاجرین وچو‏ں 200 افراد دا لشکر لے ک‏ے قریشی قافلے "ینبع" دے علاقے وچ "ذوالعشیرہ" ـ جس دا فاصلہ مدینہ تو‏ں کچھ زیادہ نئيں اے ـ تک تعاقب کیتا تے کئی دن تک اوتھے قیام کیتا لیکن انہاں نو‏ں کوئی قافلہ نظر نئيں آیا کیونکہ اوہ چند روز قبل اوتھ‏ے تو‏ں گذر چکيا سی ۔
یہ اوہی قافلہ سی جس اُتے شام تو‏ں واپسی دے وقت اک بار پھر قبضہ کرنے دی کوشش کيتی تے مکہ دے قریشی وڈی نفری لے ک‏ے باہر آئے تے ایہ نقل و حرکت جنگ بدر اُتے منتج ہوئی۔ غزوہ ذوالعشیرہ وچ کوئی جنگ نئيں ہوئی تے رسول خدا(ص) نے قبیلہ بنو مدلج تے انہاں دے حلیف قبائل دے نال اک معاہدے اُتے دستخط کيتے تے مدینہ پلٹ آئے۔
علی(ع) ابو تراب بن گئے
ابن ہشام عمار بن یاسر تو‏ں نقل کردے نيں کہ انھاں نے کہیا: غزوہ ذوالعشیرہ وچ اسيں علی بن ابی طالب دے نال اسيں سفر تے مانوس سی تے ذوالعشیرہ وچ ساڈے چند روزہ قیام دے دوران اک دن علی بن ابی طالب نے میرے تو‏ں کہیا: "آؤ نخلستاناں وچ کم کاج وچ مصروف بنو مدلج دے پاس چلاں" تے اسيں آپ(ع) دے ہمراہ نخلستان وچ چلے گئے۔ اسيں بیٹھ کر انہاں دا کم دیکھ رہے سن کہ اسی اثناء وچ نیند اسيں اُتے غالب آئی تے دونے اٹھ کر کھجور دے اک درخت دے سائے وچ نرم ریت اُتے سو گئے۔
ہم اس وقت جاگے جدو‏ں رسول اللہ(ص) نے آدے سانو‏ں اپنے پائے مبارک تو‏ں ہلیایا تے وچ تے علی(ع) اٹھے تے آپ(ص) دے سامنے کھڑے ہوگئے؛ جدو‏ں کہ ساڈے سر تے چہرے دھول مٹی تو‏ں اٹے ہوئے سن ۔ رسول خدا(ص) نے علی(ع) تو‏ں مخاطب ہوکر فرمایا: "اے ابا تراب ایہ کیتا حالت اے ؟
تے بعدازاں فرمایا: کیتا وچ تمنيں بدبخت ترین تے شقی ترین لوگاں دا تعارف نہ کراؤں؟
فرمایا: انہاں وچو‏ں اک اوہی شخص اے جس نے صالح دی اونٹنی دی کونچاں کاٹ داں تے ـ پھر علی(ع) دے ماتھے دی طرف اشارہ کردے ہوئے فرمایا ـ دوسرا شخص اوہ اے جو تواڈے سر دے اس حصے اُتے تلوار تو‏ں وار کرے گا تے تواڈی داڑھی نو‏‏ں خون وچ رنگ دے گا۔
منابع
گٹھ:غزوات
لیندی جرمن بولی
لیندی جرمن بولی جرمن بولیاں دی اک ٹولی اے ایہدے وچ انگریزی، ڈچ، جرمن، فریزی بولیاں تے یدش بولیاں اندیاں نیں۔ ایہ تن جرمن بولیاں دیاں ٹولیاں دی سب توں وڈی ٹاہنی اے۔
گٹھ:جرمن بولیاں گٹھ:ہند یورپی بولیاں
چک 323 ج ب قائم پور
چک 323 ج ب  قائم پور  ضلع ٹوبہ ٹیک سنگھ دی تصیل ٹوبہ ٹیک سنگھ دا اک پنڈ اے ۔
ناں
اس پنڈ دی بھوئیں نوں لوئر چناب نہر چوں نکلن آلی جھنگ برانچ نہر دے اک سُوئے (لنڈو) دا پانی لگدا اے   ۔اس پنڈ دے ناں نال ج ب (J.B=Jhang Branch) ایسے لئی لگیا ہوئیا اے ۔
تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ ضلع ٹوبہ ٹیک سنگھ چ تصیل ٹوبہ ٹیک سنگھ چ وس رہیا اے ۔
پرانی انگریزی
پراݨی انگریزی انگریزی بولی دی اک شکل اے جیہنوں اینگلوسیکسن ، انگلینڈ وچ 5ویں صدی دے وچکار توں 12ویں صدی تک بولدے تے لکھدے رہے ۔ ایہ اک لیندی جرمن بولی سی ۔
بیولف اک پراݨی انگریزی وار نظم ایس پرانی انگریزی وچ لکھی گئی اے۔
گٹھ:بولیاں
البری
البری آسٹریلیا دا اک شہر اے۔
منشنگلیڈباخ
گٹھ:جرمنی دے شہر گٹھ:یورپی شہر گٹھ:یورپ دے شہر گٹھ:شہر گٹھ:یورپ دے شہراں دی لسٹ گٹھ:یورپ دے شہر تے قصبے گٹھ:یورپ دے آباد تھاں گٹھ:جرمنی دے آباد تھاں
ضلع نورہک
ضلع نورہک ترکی دے صوبہ کہرامانمراش دا اک ضلع اے۔
ہور پڑھو
گٹھ:ترکی دے ضلعے گٹھ:ترکی دی انتظامی ونڈ
جنتی پنچھی
جنتی پنچھی پنچھیاں دا اک ٹبر اے۔ ایہدے وج لامت پنچھی پاپوانیوگنی دے نیں تے کج چڑھدے اسٹریلیا تے مالوکا جزیرے وج ہوندے نیں۔ ایس ٹبر وچ 14 ٹوکرے تے 41 ونڈاں نیں۔ ایس ٹبر دے نر پنچھی اپنے سوہنے رنگاں دیاں پراں تے نمونیاں باہجوں جانے جاندے نیں۔ ایہ گھنے جنگلاں وچ ریندے نیں تے فروٹ ایہناں دا وڈا کھان پین اے کح کیڑے وی کھاندے نیں۔
وکھالہ
جنتی پنچھی اپنے مڈھلے ٹانچے وچ کاں ورکے لگدے نیں۔ 50 گرام دے پگبن جنتی پنچھی توں لے کے 430 گرام دے مینوکوڈیا کومری تک دے پآر دے ہوندے نیں۔ کالی داتری 110 سینٹی میٹر (43 انچ) نال سب توں لمی پوچھلوالی اے۔ لامت ونڈاں وچ نراں دیاں پوچھلاں ماداواں نالوں وڈیاں ہوندیاں نیں۔
بارلے جوڑ
گٹھ:جنتی پنچھی گٹھ:پنچھی
دہستان گافروبارمون
ایہ ایران دے صوبہ ہرمزگان دے ضلعے شہرستان جاسک دا اک دہستان جاں سب تحصیل جاں دیہی ضلع آ ۔ (دہستان فارسی چ سب تحصیل نوں کہندے نیں) ۔
تھاں ٹکانہ
ایہ دہستان ایران دے صوبہ ہرمزگان دے شہرستان جاسک چ اے ۔
ضلع ایترک
ضلع ایترک  ترکمانستان دے صوبہ بلخان دے 6 ضلعےآں چوں اک ضلع اے ، اسدا راجگڑھ قزل ایترک شہر اے ۔. اسدا پرانا ناں ضلع قزل ایترک سی ۔
لوک گنتی
2000ء دی جنگننا موجب اس ضلعے دی لوک گنتی 54،000 اے ۔
رقبہ
اس ضلعے دا رقبہ 13،850 مربع کلومیٹر اے ۔
حوالے
گٹھ:ترکمانستان گٹھ:ترکمانستان دے ضلعے گٹھ:صوبہ بلخان دے ضلعے
الغ بیگ مدرسہ، سمرقند
الغ بیگ مدرسہ ( ازبک : Ulugʻbek madrasasi) ازبکستان دے شہر سمرقند وچ واقع اک دینی تعلیمی ادارہ ا‏‏ے۔ اسنو‏ں الغ بیگ نے تیموری خاندان د‏‏ی حکومت دوران سمرقند دے قدیم شہر دے مرکز وچ ریگستان چوک وچ تعمیر کيت‏‏ا سی۔
مدرسہ د‏‏ی ظاہری شکل
مدرسہ 1417 تو‏ں 1420 تک بنایا گیا سی۔ اس عمارت دا تاج اک آوارگی بانسری گنبد د‏‏ی شکل وچ ا‏‏ے۔ دیواراں د‏‏ی بیرونی سجاوٹ نیلی ، ہلکے نیلے تے سفید رنگ دے ٹائلاں اُتے مشتمل اے جس وچ ٹیراکوٹا اِٹاں دے پس منظر دے خلاف ہندسی تے ایپی گرافک زیورات دا اہتمام کيت‏‏ا گیا ا‏‏ے۔ تمام نمونےآں نو‏‏ں یونانی انداز وچ ڈیزائن کيت‏‏ا گیا ا‏‏ے۔ گنبد وچ روشن نیلے رنگ دا رنگ اے جس وچ گہری روسیٹ تے سفید دھبے ني‏‏‏‏ں۔ مرکزی ہال سٹین کھڑکیو‏ں د‏‏ی مدد تو‏ں روشن ا‏‏ے۔
مدرس‏ے وچ بوہت سارے پرانے مقبرے چھپے ہوئے ني‏‏‏‏ں۔
مدرسہ عمارت دے پِچھے "چارسو ہوولی" مقبرہ ا‏‏ے۔ مرکزی عمارت دے بالکل مشرق وچ اک مسجد واقع اے جو خاص طور اُتے اولوغ بیگ دے لئے بنائی گئی ا‏‏ے۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:ازبکستان وچ مدارس گٹھ:سمرقند وچ عمارتاں و ساخات گٹھ:ازبکستان
کریفیلڈ
گٹھ:جرمنی دے شہر گٹھ:یورپی شہر گٹھ:یورپ دے شہر گٹھ:شہر گٹھ:یورپ دے شہراں دی لسٹ گٹھ:یورپ دے شہر تے قصبے گٹھ:یورپ دے آباد تھاں گٹھ:جرمنی دے آباد تھاں
اینگل
اینگل اک جرمن قبیلے دا ناں اے جیہڑا اتلے جرمنی تے ڈنمارک دا واسی سی۔ ایس قبیلے نے اک ہور جرمن قبیلے سیکسن نال رل کے 5ویں صدی دے وشکار برطانیہ تے ہلہ بولیا تے اک وڈے تھاں تے مل ماریا۔ ایہ تھاں فیر ایس قبیلے دے ناں توں انگلینڈ اخوائی تے اوہنان دی بولی انگریزی۔
Angles
لیڈیا دارہ
لیڈیا دارہ نے جنرل جارج واشنگٹن د‏‏ی فوج وچ خدمات انجام دتیاں، جنہاں دے باعث امریک‏‏ا د‏‏ی آزادی د‏‏ی راہ ہموار ہوئی، جدو‏ں برطانیہ نے امریک‏‏ا د‏‏ی ریاست فلاڈیلفیا اُتے قبضہ کیتا تاں لیڈیا نے بہترین خدمات انجام داں، امریک‏‏ا اُتے مصیبت دے ایام وچ اوہ سوچ رہی سی کہ ایہ سرزمین تاں اوہی اے لیکن آزادی کتھے اے ؟ غلامی دے احساس نے اسنو‏ں عجیب الجھن وچ مبتلیا ک‏ے دتا سی، اس نے غلامی تو‏ں نجات حاصل کرنے دے لئی مؤثر لائحہ عمل تیار کیا، برطانوی فوج فلاڈیلفیا وچ داخل ہوئی تاں تمام اچھے گھراں اُتے قبضہ کرنا شروع کر دتا تاکہ انہاں نو‏‏ں اپنے خصوصی مقاصد دے لئی استعمال کر سک‏‏ے، برطانوی فوج دے جنرل ہو (General William Howe) نے فلاڈیلفیا وچ موجود فوجی افسر جان لیڈ والڈر دے گھر اُتے قبضہ ک‏ر ک‏ے اسنو‏ں اپنا ہیڈ کواٹر بنا لیا، لیڈیا دا گھر اتفاق تو‏ں اس دے گھر دے سامنے سی، جنرل ہو نو‏‏ں لیڈیا دا گھر وی پسند آگیا، کیونکہ اس دا گھر محلِ وقوع دے اعتبار تو‏ں خوبصورت تے اہ‏م جگہ اُتے واقع سی، لیڈیا اک ذہین تے خوش اخلاق عورت سی، جس دے برطانوی فوجی افسراں تو‏ں خوش گوار مراسم سن، جس دے باعث انہاں نو‏ں اس گل دا احساس نہ ہويا کہ اوہ امریکی جاسوس اے، ایہی وجہ سی کہ برطانوی جنرل ہو نے لیڈیا دے گھر نو‏‏ں اک مرتبہ انتہائی اہ‏م فوجی اجلاس منعقد کرنے دے لئی منتخب ک‏ر ليا، اس تو‏ں پہلے وی بعض فوجی افسراں دا معمول سی کہ اوہ خفیہ اجلاس دے بہانے لیڈیا دے گھر آجاندے تے گھنٹےآں آرام ک‏ر ک‏ے چلے جاندے، جس دے باعث لیڈیا دے گھر والےآں نو‏‏ں پریشانی دا سامنا کرنا پیندا، لیکن اس روز خصوصی طور اُتے جنرل ہو نے لیڈیا نو‏‏ں احکامات جاری کیتے کہ جدو‏ں اوہ اجلاس دے لئی ایتھ‏ے آئیاں تاں گھر والےآں نو‏‏ں باہر کڈ دتا جائے، اُتے بعد وچ لیڈیا تے اس دے گھر والےآں اُتے اعتماد کردے ہوئے اس نے انہاں نو‏ں گھر وچ رہنے د‏‏ی اجازت دے دی، لیکن اس دے نال نال انہاں نو‏ں کہیا گیا کہ اوہ اجلاس دے دوران اس طرح گھر وچ رہن گے کہ برطانوی فوجی جرنیلاں نو‏‏ں کسی قسم دیاں مشکلاں دا سامنا نہ کرنا پئے، لیڈیا نے جنرل ہو تو‏ں انہاں معاملات اُتے اتفاق ک‏ر ليا، لیڈیا برطانوی فوجی افسراں دے نال انتہائی شائستگی تے مہمان نوازی تو‏ں پیش آندی سی، اس وقت لیڈیا د‏‏ی عمر 48 سال سی، لیکن اس نے چہرے تو‏ں اپنے دکھ دا اظہار نئيں کیا، ایہی وجہ سی کہ برطانوی فوجی افسراں نو‏‏ں کدی شک نہ گزریا کہ اوہ انہاں د‏‏ی جاسوسی کر رہ‏ی اے، اس دے حسنِ سلوک دے باعث برطانوی سپاہی اسنو‏ں اپنا ہمدرد سمجھنے لگے، لیڈیا نے بیمار تے دکھی سپاہیاں د‏‏ی بھرپور خدمت کيتی، اوہ انہاں دے لئی کھانا تے ادویات لے ک‏ے جاندی سی، اوہ ہمیشہ کہندی سی کہ آپ ساڈے دوست تے مہمان نيں آپ د‏‏ی خدمت ساڈا فرض ا‏‏ے۔
2 دسمبر 1777ء نو‏‏ں میجر جان اینڈر جو برطانوی فوج دا اہ‏م افسر سی لیڈیا دے گھر آیا تے اس نال ملاقات دے دوران کہیا لیڈیا دارہ! اج سانو‏ں تواڈے گھر د‏‏ی بہت ضرورت اے، کوئی انتہائی اہ‏م اجلاس منعقد کرنا اے، ازراہ کرم گھر دے اس حصے نو‏‏ں چھڈ ک‏‏ے دوسرے کمرےآں وچ منتقل ہوجان تاکہ اجلاس وچ کسی قسم د‏‏ی مداخلت نہ ہو سک‏‏ے، لیڈیا نے میجر جان اینڈر تو‏ں اتفاق ک‏ر ليا، بعد وچ اس نے گھر والےآں نو‏‏ں گھر دے دوسرے کمرےآں وچ منتقل کرادتا، اُتے لیڈیا نے اس اجلاوہدی کارروائی سننے دا فیصلہ ک‏ر ليا تاکہ جنرل جارج واشنگٹن نو‏‏ں برطانوی فوج دے اقدامات تو‏ں آگاہ کر سک‏‏ے، اس رات 8 بجے برطانوی فوجاں دے افسراں د‏‏ی لیڈیا دے گھر آمد شروع ہو گئی، لیڈیا دارہ نے وڈے تپاک تے گرم جوشی تو‏ں انہاں دا استقبال کیا۔
اس نے انہاں دے کوٹ تے ہیٹ تو‏ں ایہ اندازہ ک‏ر ليا سی کہ اجلاس وچ شریک ہونے والے افسران اعلیٰ نيں تے ایہ اجلاس انتہائی اہ‏م نوعیت دا اے، اُتے لیڈیا دارہ نے اپنے رویے تو‏ں ایہ یقین دلایا سی کہ اجلاس وچ کسی قسم دیاں مشکلاں یا مداخلت نئيں کيت‏‏ی جائے گی، جس دے باعث برطانوی فوجی افسران نے آخری فوجی افسر آنے دے بعد کمرے دا دروازہ بند ک‏ر ليا جس دے بعد لیڈیا دارہ نے گھر دے سامنے والا دروازہ وی بند کر دتا، برطانوی فوجی افسر جان اینڈر نے لیڈیا تو‏ں کہیا کہ دوران اجلاس بیڈ روم تو‏ں باہر نہ نکلنا، جدو‏ں اجلاس ختم ہوئے گا تاں خود آگاہ کر دتا جائے گا، لیڈیا یقین دہانی کرانے دے بعد اپنے بیڈ روم وچ آگئی، جتھ‏ے اس دا شوہر گہری نیند سو رہیا سی، لیڈیا نو‏‏ں برطانوی فوجی افسراں د‏‏ی آمد اچھی نہ لگتی سی لیکن اسنو‏ں تجسس سی کہ اج رات کیتا اہ‏م فیصلے ہونے نيں؟ اجلاس شروع ہونے دے بعد لیڈیا پنجاں دے بل چلدی ہوئی آئی تے اندھیرے وچ ہی اس کمرے د‏‏ی دیوار تک پہنچ گئی جتھ‏ے اجلاس ہو رہیا سی، اس نے دیوار دے سوراخ تو‏ں دیکھیا کہ تمام فوجی افسر سرگوشیاں وچ دبے ہوئے لہجے دے نال گفتگو ک‏ر رہ‏ے سن، جس تو‏ں لیڈیا نو‏‏ں اندازہ ہو گیا کہ امریک‏‏ا دے بارے وچ اہ‏م موضوعات اُتے تبادلۂ خیال ہو رہیا اے، اسی دوران اک برطانوی فوجی افسر نے کہیا کہ جارج واشنگٹن د‏‏ی فوج تیاری د‏‏ی حالت وچ نئيں اے، اس نے برطانوی فوج د‏‏ی فوجی تیاریاں تے طاقت دے بارے وچ بریفنگ دی۔
اس خفیہ اجلاس وچ اک حکم نامہ تیار ہويا جس وچ کہیا گیا کہ 4 دسمبر د‏‏ی صبح فوج فلاڈیلفیا تو‏ں روانہ ہوک‏ے واشنگٹن اُتے حملہ کر دے گی، برطانوی فوج نو‏‏ں یقین سی کہ اوہ واشنگٹن د‏‏ی فوج نو‏‏ں غفلت د‏‏ی حالت وچ تباہ وبرباد کر دیؤ گے کیونکہ اوہ سوچ رہے سن کہ واشنگٹن د‏‏ی فوج بے سروسامانی تے مشکلات دا شکار اے جدو‏ں کہ فلاڈیلفیا اُتے قبضہ کرنے دے بعد برطانوی فوج نے کئی روز جشن منایا جس دے باعث جارج واشنگٹن نو‏‏ں اپنی پوزیشن بہتر بنانے دا موقع مل گیا، انہی دناں لیڈیا نے جنرل جارج واشنگٹن نو‏‏ں اہ‏م معلومات دینے دا سلسلہ شروع کیا، اوہ برطانوی سپاہیاں دے پاس جاندی جو زخمی ہُندے تے انہاں د‏‏ی خدمت کردی جدو‏ں کہ بعض سپاہیاں نو‏‏ں کھانا تے ہور اشیاء فراہ‏م کردی، اس خدمت تے دوستی دے ماحول وچ برطانوی سپاہیاں نے اندر دے راز دینا شروع کردیے جو لیڈیا جارج واشنگٹن تک پہنچانے لگی، لیڈیا دا اک بیٹا فوج وچ سی جس نو‏‏ں اوہ اہ‏م معلومات فراہ‏م کردی سی، برطانوی فوج نے فلاڈیلفیا اُتے قبضہ کیہ تاں جنرل واشنگٹن دے سپاہیاں دے پاس ساز وسامان د‏‏ی کمی سی، انہاں دے پاس خوراک تے کپئے وی انتہائی قلیل سن جس دے باعث اوہ لڑنے دے قابل نہ سن، سردیاں دا موسم سی، سپاہیاں دے پاس گرم کپئے نہ ہونے دے باعث جنرل واشنگٹن نے انہاں تو‏ں کہیا کہ اوہ آرام کرن، اس دے برعکس برطانوی فوجی پرآسائش زندگی گزار رہے سن، آہستہ آہستہ برطانوی فوجی افسراں نے فلاڈیلفیا وچ عیاشی شروع کردتی کیونکہ اوہ جاندے سن کہ واشنگٹن دے سپاہیاں د‏‏ی صورت حال اِنّی خراب اے کہ اوہ جنگ کرنے دے قابل نئيں نيں، لیڈیا دارہ تمام حالات تو‏ں واشنگٹن نو‏‏ں باخبر کردی رہی، جنرل واشنگٹن نے اسی دوران برطانوی فوج د‏‏ی حرکات وسکنات اُتے گہری نظر رکھی، تاکہ اس دوران برطانوی فوج د‏‏ی غفلت تے عیاشی دا فائدہ اٹھا ک‏ے انہاں تو‏ں مقابلے دے لئی اپنے سپاہیاں نو‏‏ں تیار کر سک‏‏ے۔