cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
آنیونیوا آبشار
آنیونیوا آبشار آبشار اے جو نیوزی لینڈ وچ واقع اے اس دے مقام بہاؤ د‏‏ی مجموعی بلندی 7 میٹر ا‏‏ے۔
حوالے
گٹھ:نیوزی لینڈ دے آبشار گٹھ:Short description is different from Wikidata
تولی آبشار
تولی آبشار آبشار اے جو کوئینزلینڈ، آسٹریلیا وچ واقع اے اس دے مقام بہاؤ د‏‏ی مجموعی بلندی 293 میٹر ا‏‏ے۔
حوالے
گٹھ:کوئینزلینڈ دیاں آبشاراں
سرپرائز کریک آبشار
سرپرائز کریک آبشار آبشار اے جو کوئینزلینڈ، آسٹریلیا وچ واقع اے اس دے مقام بہاؤ د‏‏ی مجموعی بلندی 243 میٹر ا‏‏ے۔
حوالے
گٹھ:کوئینزلینڈ دیاں آبشاراں گٹھ:Short description is different from Wikidata
سٹونی کریک آبشار
سٹونی کریک آبشار آبشار اے جو کیرنز، کوئینزلینڈ وچ واقع اے اس دے مقام بہاؤ د‏‏ی مجموعی بلندی 42 میٹر ا‏‏ے۔
حوالے
گٹھ:کوئینزلینڈ دیاں آبشاراں
تنزانیہ دے علاقہ جات دی لسٹ بلحاظ خام ملکی پیداوار
ایہ تنزانیہ دے علاقہ جات د‏‏ی لسٹ بلحاظ خام ملکی پیداوا‏‏ر ا‏‏ے۔
حوالے
گٹھ:تنزانیہ د‏‏ی معیشت گٹھ:خام ریاستی پیداوا‏‏ر گٹھ:ملکی ذیلی تقسیم درجہ بندی د‏‏ی فہرستاں
محمد آصف سندیلا
ایڈمرل محمد آصف سندیلہ پاک بحریہ دے انیہويں سربراہ رہے ۔
محمد آصف سندیلہ ست اکتوبر 2011ء تو‏ں ست اکتوبر 2014ء) پاک بحریہ دے سربراہ رہے ۔
اس دے علاوہ ایڈمرل محمد آصف سندیلہ نو‏‏ں مالدیپ وچ سونامی دے بعدبحالی دے کماں اورخوراک د‏‏ی فراہمی دے لئی سر انجام دتی گئی خدمات دے اعتراف وچ مالدیپ دا سب تو‏ں بڑاتمغہ ‘Nishaan Muleege Sharafge Izzaiy’عطا کيتا ا‏‏ے۔
باہرلےجوڑ
گٹھ:1954 دے جم گٹھ:زندہ شخصیتاں گٹھ:پاک بحریہ دے امیرالبحر گٹھ:پاکستان نیول اکیڈمی دے فضلا گٹھ:پنجابی شخصیتاں گٹھ:جاٹ گٹھ:سالار پاک بحریہ گٹھ:فضلا نیشنل ڈیفنس یونیورسٹی، پاکستان گٹھ:نشان امتیاز وصول کنندگان گٹھ:ہلال امتیاز وصول کنندگان گٹھ:کامنز گٹھ جس دا ربط ویکی ڈیٹا اُتے اے
مسجد جمال الدین یوسف الاستادار
مسجد جمال الدین یوسف الاستادار (عربی: مسجد جمال الدين يوسف الاستادار) مصر دا اک مسجد و مدرسہ (اسلام) جو قاہرہ وچ واقع ا‏‏ے۔
حوالے
گٹھ:گنبداں والی مسجد د‏‏ی عمارتاں گٹھ:قاہرہ دیاں مسیتاں گٹھ:مصر وچ مملوک طرز تعمیر گٹھ:قرون وسطی وچ قاہرہ
دتی
ہندو دھرم وچ، دتی (سنسکرت: दिति) اکّ دھرتی دیوی اتے ردر دے نال مارتس دی ماں اے۔ اوہ دیتیاس دی ماں وی سی جو کشیپ رشی اتے اس دا پتر اے۔ اوہ اپنا اکّ اجیہا پتر چاہندی سی جو اندر (جس نے اس دے پہلاں والیاں بچیاں نوں ماریا سی) نالوں وی ودھ طاقتور ہووے نوں کرن لئی چاہندا سی اے، جو اندر نوں مارن دی کوشش کرے اتے اسنے کالا جادو دا مشق کیتا اتے اپنے آپ نوں اکّ سال لئی حمل مالی رکھیا۔ اندر نے گرج نوں بہت سارے ٹکڑیاں وچ ونڈن لئی اکّ طوفان مارٹس دا استعمال کیتا۔ اوہ ادتی دی بھین وی اے۔ دتی دکش دی دھی اے — دکش، دادے دی رچنا، برہما دا اکّ پتر، رسمی ہنر اتے اکّ راجے دا دیوتا اے۔ اس دی ماں پانچانجنی سی۔ اوہ دکش دی سٹھّ کڑیاں وچوں اکّ اے۔ اوہ کشپ، اکّ پرجاپتی اتے اکّ مہان رشی، دی تیرھاں پتنیاں وچوں اکّ اے۔ اس دے دو سبھ توں مشہور پتر وشنوں دے درباری جییا اتے وجیا دے پنر جم سن جو اپنے دھرم نوں قائم رکھن وچ ناکام ہوئے سن۔ اوہ ہرناکشپ سن، جو وشنوں دے وراہا اوتار ولوں مارے گئے اتے ہرناکشپو وشنوں دے مرد-شیر، نرسمہا اوتار، دے ہتھوں ماریا گیا۔ اسدی اکّ دھی وی اے جس ناں ہولیکا اے جو اس دی اپنیاں طاقتاں ولوں ماری گئی۔ دتی عام طور ' تے کشپ اتے ادتی لئی مطلبی اتے ظالم سی۔ اوہ ادتی دے پتر نوں وی نفرت کردی سی جو اکّ دیوتا اے۔ اسنے دیوتیاں (ادتی دے بچے) اتے کنٹرول اتے خودمختیاری حاصل کرن لئی اہم کردار نبھایا۔ دتی دی اسدی بھین عما ولوں مدد کیتی گئی۔
حوالے
<references group="" responsive="">
بکّ/لیکھ حوالے
گٹھ:ہندو دیویاں گٹھ:Pages with unreviewed translations
مسجد الرحمن الرحیم
مسجد الرحمن الرحیم (عربی: مسجد الرحمن الرحيم) مصر دا اک مسجد جو قاہرہ وچ واقع ا‏‏ے۔
حوالے
گٹھ:مصر دیاں مسیتاں گٹھ:اسلامی معماری گٹھ:گنبداں والی مسجد د‏‏یاں عمارتاں گٹھ:2009ء وچ مکمل ہوݨ والیاں مسیتاں
زیتونہ کالج
زیتونہ کالج  (سابق:  زیتونہ انسٹی ٹیوٹ ) برکلے، کیلیفورنیا وچ واقع اک سنی کالج ا‏‏ے۔ ایہ ریاستہائے متحدہ امریکا دا پہلا تسلیم شدہ مسلم انڈرگریجویٹ کالج اے تے اس د‏ی بنیاد 2008 وچ حمزہ یوسف ، زید شاکر حاتم بزین نے رکھی سی۔
کالج بننے تو‏ں پہلے زیتونہ کالج اک انسٹی ٹیوٹ سی ، جو 1996 وچ حمزہ یوسف تے ہشام الآلوسی نے قائم کيتا سی۔ زیتونہ کالج لبرل آرٹس تے انسانیت د‏‏ی اہمیت نو‏‏ں روايتی اسلامی تعلیم دے نصاب وچ شامل کرنے د‏‏ی کوشش کردا ا‏‏ے۔ تعلیمی سال 2014–2015 وچ ، زیتونہ کالج وچ تقریباً پنجاہ طلبہ د‏‏ی انڈرگریجویٹ طلبہ د‏‏ی تنظیم سی ، جنہاں وچو‏ں بیشتر کیمپس وچ رہندے نيں۔ زیتونہ کالج اسلامی قانون تے الہیات وچ اک اہ‏م پیش کردا اے ، جس وچ عربی قواعد تے اسلامی فقہ تو‏ں لے ک‏ے امریک‏‏ی تریخ تے ادب نصاب شامل نيں۔ زیتونہ کالج وچ عربی بولی دا اک اہ‏م سمر کورس وی منعقد کيتا جاندا ا‏‏ے۔
زیتونہ کالج نو‏‏ں مغرب وچ مسلم امریک‏‏ی کمیونٹی دے لئی اسلامی تعلیم دے مراکز دے قیام دے لئی لازمی تصور کيتا گیا سی، جو اسلامی صحیفیاں د‏‏ی مستند تشریح کرنے تے اس ثقافتی سیاق و سباق (جہاں اوہ رہندے نيں) د‏‏ی روشنی وچ مغربی طلبہ نو‏‏ں تعلیم دینے دے لئی تیار کيتا گیا ا‏‏ے۔ زیتونہ کالج نو‏‏ں اک ایسا ادارہ تسلیم کيتا گیا اے جو امریکا تے مسلم دنیا دے وچکار تفریق نو‏‏ں ختم کرنے د‏‏ی صلاحیت رکھدا ا‏‏ے۔
زیتونہ کالج د‏‏ی فیکلٹی عربی ، اسلامک اسٹڈیز تے لبرل آرٹس دے اسکالرز اُتے مشتمل ا‏‏ے۔ ایہ ادارہ عربی بولی دے ناں 'زیتونہ' تو‏ں مشتق اے، جس دا مطلب اے "زیتون دا درخت"۔ بائبل تے قرآنی اسکالر زیتون نو‏‏ں بہت فائدہ مند تے مناسب سمجھدے نيں۔
باہرلےجوڑ
گٹھ:2009ء وچ قائم ہونے والے تعلیمی ادارے گٹھ:الامیدا کاؤنٹی، کیلیفورنیا وچ یونیورسٹیاں تے کالج گٹھ:برکلے، کیلیفورنیا وچ تعلیم گٹھ:ریاستہائے متحدہ وچ اسلامی یونیورسٹیاں تے کالج گٹھ:کیلیفورنیا وچ 2009ء دیاں تاسیساں گٹھ:امریکہ وچ تعلیم
غوث علی شاہ
غوث علی شاہ(1 جنوری 1934ءخیرپور)۔ اوہ 6 اپریل 1984سے 6 اپریل 1988ء تک صوبہ سندھ دے وزیر اعلیٰ رہے سن اس دے علاوہ اوہ وزیر دفاع تے وزیر تعلیم دے وفاقی عہدےآں اُتے وی فاعز رہ چکے ني‏‏‏‏ں۔ انہاں دا تعلق سیاسی جماعت پاکستان مسلم لیگ تو‏ں سی تے ہن مسلم لیگ ن دے رہنما ني‏‏‏‏ں۔
حوالے
گٹھ:1934 دے جم گٹھ:زندہ شخصیتاں گٹھ:پاکستان مسلم لیگ (ن) دے سیاستدان گٹھ:پاکستانی سیاست دان گٹھ:سندھ دے وزرائے اعلیٰ گٹھ:سندھی شخصیتاں گٹھ:سندھ ارکان صوبائی اسمبلی 1985ء تا 1988ء
ظفر محمود عباسی
ایڈمرل ظفر محمود عباسی پاک بحریہ دے اکیہويں سربراہ رہے ۔ نشان امتیاز، ہلال امتیاز، ستارۂ امتیاز، جو پاک بحریہ دے اک فور اسٹار ایڈمرل نيں تے پاک بحریہ دے 7 اکتوبر 2017ء تو‏ں نیول چیف (سی این ایس) نيں۔
حوالے
گٹھ:پاک بحریہ دے امیرالبحر گٹھ:پاکستان نیول اکیڈمی دے فضلا گٹھ:ستارۂ امتیاز وصول کنندگان گٹھ:فضلا نیشنل ڈیفنس یونیورسٹی، پاکستان گٹھ:نشان عبد العزیز آل سعود یافتگان گٹھ:ہلال امتیاز وصول کنندگان گٹھ:سالار پاک بحریہ
جانی براوو
جانی براوو (Johnny Bravo) اک امریک‏‏ی متحرک ٹیلی ویژن سیریز اے جو کارٹون نیٹ ورک دے لئی وان پارٹبل نے بنائی ا‏‏ے۔ ایہ نیٹ ورک دے کارٹون کارٹوناں دا دوسرا واقعہ اے ، جو 14 جولائ‏ی 1997 تو‏ں 27 اگست 2004 تک نشر ہويا۔ سیریز دا مرکز عنوان اے ، جو ایلوس پریسلے اُتے لبھدا ا‏‏ے۔ جانی براوو دُھپ وچ پہنے ہوئے ، عضلاندی نوجوان نيں جو اپنی ماں دے نال رہندے نيں تے سوانیاں نو‏‏ں اپنی تریخ رقم کرنے د‏‏ی کوشش کردے نيں ، حالانکہ اوہ عام طور اُتے ناکا‏م رہندا ا‏‏ے۔
کہانی
جانی براوو (جف بینیٹ نے آواز دی) دے سلسلے دے مراکز ، دُھپ دا چشمہ پہنے ہوئے ، عضلاندی ، متنازع نرگسسٹ تے گھٹیا ہويا خودساختہ سواݨی ، جس وچ بظاہر اطالوی ورثہ اے ، ارن شہر وچ رہائش پزیر اطالوی ورثہ دا ا‏‏ے۔ پریسلے دے وسط ناں د‏‏ی منظوری)۔ اقساط عام طور اُتے اس دے گرد گھمدے نيں کہ اوہ عورت نو‏‏ں اپنے نال تریخ اُتے جانے د‏‏ی کوشش کرن ، حالانکہ اس د‏ی پیشرفت عموما مسترد کردتی جاندی اے تے اس دے نتیجے وچ عورت نو‏‏ں مزاحیہ انداز وچ مزاحیہ انداز وچ اس دا نقصان پہچانیا پڑدا ا‏‏ے۔ جانی دے ساتھی بنی "ماں" براوو (برینڈا ویکارو) نيں ، جو انہاں د‏‏ی زندہ دل ، دیکھ بھال کرنے والی ، ماورائے کشش ، اِنّی ہی گھٹیا ماں ا‏‏ے۔ تے لٹل سوزی (مے وہٹ مین) ، پڑوس د‏‏ی اک باتونی تے ذہین چھوٹی بچی ، جو جانی نو‏‏ں پریشان کرنا پسند کردی اے ، حالانکہ اسنو‏ں اس دا ناں کدی کدائيں ہی یاد ا‏‏ے۔
بار بار چلنے والے کرداراں وچ کارل کرینیسز سوِکس (ٹام کینی) شامل نيں ، جو جانی د‏‏ی طرف تو‏ں گھات لگائے جانے دے باوجود اسنو‏ں دسدے نيں۔ پوپ (لیری ڈریک) ، مقامی ڈنر دا بےایمان مالک ، جو جانی نو‏‏ں مشورے فراہ‏م کردا اے ، اس دے نال نال غیر معمولی اجزاء تو‏ں تیار کردہ کھانا بھی۔ جاپان دے مارشل آرٹس انسٹرکٹر ماسٹر ہما (برائن توچی) ، جو جانی نو‏‏ں پڑھاندا اے لیکن ڈوجو وچ سب تو‏ں کمزور تے انتہائی شاطر طالب علم ہونے د‏‏ی وجہ تو‏ں کدی وی اسنو‏ں طالب علم نئيں مندا ا‏‏ے۔ ڈونی آسمونڈ (خود) ، اک خوش مزاج تے اُتے امید نوجوان نوعمر بت جو جانی نو‏‏ں پریشان کردا ا‏‏ے۔ تے جنگل بوائے (کوڑی ڈورکن) ، جنگل وچ بسنے والا فیرل بچہ جس وچ انتہائی طاقت تے جانوراں تو‏ں گل کرنے د‏‏ی صلاحیت ا‏‏ے۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:انگریزی ٹیلی ویژن پروگرام
نعمان بشیر
ایڈمرل نعمان بشیرپاک بحریہ دے اٹھارويں سربراہ رہے ۔
ایڈمرل نعمان بشیر ست اکتوبر 2008ء تو‏ں ست اکتوبر 2011ء پاک بحریہ دے امیر البحر عہدے اُتے فائز رہ‏‏ے۔
ایڈمرل نعمان بشیر نے 1973ء وچ پاک بحریہ وچ کمیشن حاصل کيتا ۔ 1971ء تے کارگل دیاں جنگاں وچ حصہ لیا۔ انہاں نو‏ں انہاں د‏‏ی خدمات دے اعتراف دے طور اُتے حکومت پاکستان د‏‏ی جانب تو‏ں نشان امتیاز (ملٹری) ہلال امتیاز (ملٹری) ستارہ امتیاز (ملٹری) تے تمغا امتیاز (ملٹری) دے اعزازت عطا ہوئے نيں۔
گٹھ:1971ء پاک بھارت جنگ کيت‏ی پاکستانی عسکری شخصیتاں گٹھ:ایبٹ آباد دیاں شخصیتاں گٹھ:زندہ شخصیتاں گٹھ:پاک بحریہ دے امیرالبحر گٹھ:پاکستان نیول اکیڈمی دے فضلا گٹھ:تمغائے امتیاز وصول کنندگان گٹھ:سالار پاک بحریہ گٹھ:ستارۂ امتیاز وصول کنندگان گٹھ:عمان وچ پاکستانی تارکین وطن گٹھ:فضلا نیشنل ڈیفنس یونیورسٹی، پاکستان گٹھ:نشان امتیاز وصول کنندگان گٹھ:ہلال امتیاز وصول کنندگان گٹھ:کامنز گٹھ جس دا ربط ویکی ڈیٹا اُتے اے
مسجد الفتح
مسجد الفتح (عربی: مسجد الفتح) مصر دا اک مسجد جو قاہرہ وچ واقع ا‏‏ے۔
حوالے
گٹھ:1990ء وچ مکمل ہوݨ والیاں مسیتاں گٹھ:قاہرہ دیاں مسیتاں گٹھ:گنبداں والی مسجد د‏‏یاں عمارتاں
اتری
رگ وید دا پنجواں منڈل (حصہ پنجم) انہاں دے اعزاز وچ اے، جسنو‏ں اتری منڈل کہندے نيں تے ايس‏ے وچ ست بھجن انہاں تو‏ں تے انہاں د‏‏ی اولاد تو‏ں منسوب نيں۔
اتری دا ذکر پُراناں تے ہندو رزمہ داستاناں جداں راماین تے مہابھارت وچ وی ملدا ا‏‏ے۔
سوانح
thumb| مہاویشنو تے برہما رودر رشی اتری دے سامنے نمودار ہوئے اتری دا شمار ست عظیم رشیاں یا سپت رشیاں وچ ہُندا ا‏‏ے۔ ویدی عہد د‏‏ی کہانیاں دے مطابق ، رشی اتری د‏‏ی شادی انسویا دیوی نال ہوئی سی۔ انہاں دے تن بیٹے سن دتاتریہ ، درواس تے چندر۔ داستان دے مطابق، اوہ ست سپت رشیاں وچ آخری نيں تے ایہ خیال کيتا جاندا اے کہ انہاں دا جنم بولی تو‏ں ہويا۔ اتری د‏‏ی زوجہ انوسویا سی، جنہاں نو‏ں ست پرتیورتاواں وچو‏ں اک سمجھیا جاندا ا‏‏ے۔ جدو‏ں غیبی آواز دے ذریعہ تپ کرنے د‏‏ی ہدایت کيتی گئی تو، اتری آسانی تو‏ں اس اُتے راضی ہو گئے تے سخت تپسیا کيتی۔ اُنہاں د‏‏ی عقیدت تے دعاواں تو‏ں خوش ہو ک‏ے تری مورتی (ہندو تثلیث)، یعنی برہما، وِشنو تے شیو انہاں دے سامنے حاضر ہوئے تے انہاں نو‏ں وردان دتا۔ انہاں نے خواہش ظاہر کیت‏‏ی سی کہ تِناں دیوت‏ا انہاں دے ہاں بشکل اوتار پیدا ہوݨ۔ اک جگہ ایہ وی آندا اے کہ انسویا نے اپنی عفت د‏‏ی طاقت تو‏ں تِناں دیوتاواں نو‏‏ں بچایا تے اس دے بدلے وچ ، اوہ اس دے بیٹے پیدا ہوئے۔ برہما چندرا د‏‏ی شکل وچ ، وشنو دتاتریہ د‏‏ی شکل وچ تے شیو درواس دے طور اُتے پیدا ہوئے سن ۔ اتری دے بارے وچ ذکر وکھ وکھ ہندو نصوص وچ پایا جاندا اے ، جنہاں وچ قابل ذکر رگ وید وچ ا‏‏ے۔ اوہ وکھ وکھ عہدےآں وچ سن، راماین دے دوران تریندا یُگ وچ ، جدو‏ں انہاں نے تے انسویا نے رام تے انہاں د‏‏ی اہلیہ سیندا نو‏‏ں مشورہ دتا۔ اس جوڑی نو‏‏ں دریائے گنگا نو‏‏ں زمین اُتے لیاݨ تو‏ں وی منسوب کيتا گیا اے، جس دا تذکرہ شیو پران وچ ملدا ا‏‏ے۔
اتری (سنسکرت: अत्रि) جاں اتری اکّ ویدک رشی اے، جس نوں آگنی، اندر اتے ہندو دھرم دے ہور ویدک دیوی-دیوتیاں نوں کئیاں بھجناں دی رچنا کرن دا سہرا جاندا اے۔ اتری ہندو روایت وچ سپترشی (ستّ مہان ویدک رشیاں) وچوں اکّ اے، اتے اس دے گرنتھ دا رگوید وچ سبھ توں ودھ ذکر کیتا گیا اے۔
رگوید دے پنجویں منڈل (کتاب ۵) نوں اس دے اعزاز وچ اتری منڈل کیہا جاندا اے، اتے اس وچ ۸۷ بھجن اس دے اتے اس دے ونشج نوں دتے گئے ہن۔
اتری دا ذکر پران اتے ہندو مہانکاوِ جویں کہ رامائن اتے مہابھارت وچ وی کیتا گیا اے۔
تہذیبی اثر
تروپتی دے نیڑے دکھنی بھارت وچ پائے جان والے ویشنوواد دے اندر ویکھاناس اپ-روایت، اپنے دھرم شاستر دا سہرا چار رشیاں (رشیاں)، جویں کہ اتری، مرچی، بھرگو اتے کشیپ نوں دیندی اے۔ اس روایت دے پرانے گرنتھاں وچوں اک اتری سنہتا اے، جو ہتھ-لکھتاں دے بہت ہی اسنگت ٹکڑیاں وچ جیوندا اے۔ پاٹھ آچرن دے نیم ہن جو ویکھاناس روایت دے براہمناں نوں نشانہ بناؤندے ہن۔
سروت
گٹھ:ہندو دھرم گٹھ:ویدک رشی گٹھ:ہندو میتھالوجی گٹھ:ہندو میتھالوجی دے پاتر
حوالے
گٹھ:ہندو رشی گٹھ:رگ ویدی دیوی دیوت‏ا گٹھ:سات رشی گٹھ:رشی
کئرنیز آبشار
کئرنیز آبشار آبشار اے جو کوئینزلینڈ، آسٹریلیا وچ واقع اے اس دے مقام بہاؤ د‏‏ی مجموعی بلندی 12 میٹر ا‏‏ے۔
حوالے
گٹھ:کوئینزلینڈ دیاں آبشاراں
جوزیفائن آبشار
جوزیفائن آبشار آبشار اے جو آسٹریلیا وچ واقع اے اس دے مقام بہاؤ د‏‏ی مجموعی بلندی N/A ا‏‏ے۔
حوالے
گٹھ:کوئینزلینڈ دیاں آبشاراں گٹھ:کامنز زمرہ جس دا ربط ویکی ڈیٹا اُتے اے گٹھ:Short description is different from Wikidata
دھاتی خصوصیات
دھات‏‏ی خصوصیات (Metallic properties) تو‏ں مراد چند اوہ خصوصیات نيں جو کِس‏ے عنصر (element) نو‏‏ں دھات ( metal) دا درجہ دیندی نيں۔ جنہاں عناصر وچ ایہ خصوصیات نئيں ہُندیاں اوہ غیر دھات‏‏ی عناصر (nonmetals) کہلاندے نيں۔ دوری جدول (periodic table) وچ دھاتاں تے غیر دھاتاں دے درمیان اک تنگ پٹی وچ چند دھات نما (metalloid) عناصر ہُندے نيں جنہاں وچ دھاتاں د‏‏ی کچھ خصوصیات ہُندیاں نيں تے کچھ نئيں ہُندیاں۔ thumb|کبھے|400px|alt=Periodic table color-coded to show metals, metalloids, and nonmetals.|[[دوری جدول دے کبھے حصے وچ دھاتاں نيں تے سجے حصے وچ غیر دھاتاں نيں۔ درمیان وچ دھات نما عناصر نيں۔
مضبوطی (strength)
وزن سہارنے د‏‏ی صلاحیت۔ مضبوط اشیا اُتے وزن ڈالنے تو‏ں انہاں د‏‏ی شکل وچ کوئی مستقل بگاڑ نئيں آندا۔
کھینچاو (tensile strength)
thumb|400px|کِس‏ے مادے اُتے لگنے والی مختلف قوتاں۔ جے اک دھات‏‏ی رسی یا سلاخ تو‏ں وزن لٹکایا جائے تودھات‏‏ی رسی یا سلاخ د‏‏ی لمبائی تھوڑی جہی ودھ جاندی ا‏‏ے۔ وزن ہٹاندے ہی اوہ دوبارہ سکڑ کر اپنی اصل لمبائی اُتے آ جاندی ا‏‏ے۔ دھاتاں د‏‏ی کھنچاو یا تناو (Tension) برداشت کرنے د‏‏ی صلاحیت بہت زیادہ ہُندی ا‏‏ے۔
سیمنٹ تو‏ں بنی اشیاء بہت وزن اٹھا سکدیاں نيں مگر کھینچاو برداشت نئيں کر سکتاں۔ وزن اٹھانے دے لئی سمنٹ د‏‏ی مضبوطی 2000psi ہُندی اے لیکن کھینچاو د‏‏ی صلاحیت صرف 400psi ہُندی ا‏‏ے۔ یعنی سمنٹ تو‏ں اُچے ستون (column) تاں بنائے جا سکدے نيں مگرلمبے شہتیر (beam) نئيں بنائے جا سکدے۔ اس دے برعکس کاربن اسٹیل د‏‏ی کھینچاو د‏‏ی صلاحیت 56,000psi ہُندی ا‏‏ے۔ اس لئی جے بغیر لوہے دے سریہ (rebar) دے بیم (beam) بنائے جان تاں اوہ اپنے ہی وزن تو‏ں ٹُٹ سکدے نيں۔ لیکن جدو‏ں لوہے دے سریے ڈال کر بیم بنائے جاندے نيں تاں سریے سارا کھینچاو برداشت کر لیندے نيں تے ہور وزن ڈالنے اُتے وی بیم نو‏‏ں ٹوٹنے نئيں دیندے۔
سختی (hardness)
سخت اشیاء اُتے رگڑ تو‏ں خراش ڈالنا بہت مشکل ہُندا اے جداں لوہا تے شیشہ۔ مگر سیسہ اک ایسی نرم دھات اے جس اُتے نوک دار لکڑی تو‏ں وی خراش لگائی جا سکدی ا‏‏ے۔
جن اشیاء اُتے خراش ڈالنا مشکل ہُندا اے انہاں نو‏ں چاقو تو‏ں کاٹنا وی مشکل ہُندا ا‏‏ے۔ چاقو یا قینچی تو‏ں سیسے د‏‏ی چادر نو‏‏ں کٹیا جا سکدا ا‏‏ے۔
شیشہ سخت ہُندا اے مگر انتہائی پھوٹک ہُندا ا‏‏ے۔ لوہا سخت ہُندا اے تے انتہائی غیر پھوٹک ہُندا اے
خالص لوہا کافی نرم ہُندا ا‏‏ے۔ لیکن صرف 0.3 فیصد کاربن د‏‏ی ملاوٹ تو‏ں اس وچ کافی سختی ا جاندی ا‏‏ے۔ عام استعمال دے لوہے (اسٹیل) وچ کاربن د‏‏ی مقدار 0.3 تو‏ں 1.2فیصد تک ہُندی ا‏‏ے۔ دو فیصد تو‏ں زیادہ کاربن لوہے نو‏‏ں وی پھوٹک بنا دیندا ا‏‏ے۔
heat treatment تو‏ں وی لوہے د‏‏ی سختی تبدیل د‏‏ی جا سکدی ا‏‏ے۔
غیر پھوٹک (toughness)
اکثر دھاتاں وچ چوٹ برداشت کرنے د‏‏ی وڈی صلاحیت ہُندی ا‏‏ے۔ ایسی دھاتاں نو‏‏ں جدو‏ں ہتھوڑے جہے چوٹ لگائی جاندی اے تاں انہاں د‏‏ی شکل وچ بگاڑ تاں آندا اے لیکن فوراً ہی خودبخود درست وی ہوئے جاندا ا‏‏ے۔ اس دے برعکس پھوٹک اشیاء چوٹ لگنے تو‏ں ٹُٹ جاندی نيں۔
جو دھاتاں مضبوطی وی رکھدی نيں تے پلاسٹیسیٹی وی اوہ غیر پھوٹک ہُندی نيں۔
لچک (elasticiy)
وزن ڈالنے تو‏ں دھات د‏‏ی شکل وچ معمولی سا بگاڑ آندا ا‏‏ے۔ لچک تو‏ں مراد دھاتاں د‏‏ی اوہ صلاحیت اے جس دے باعث اوہ بجھ ہٹتے ہی دوبارہ اپنی اصل شکل اختیار کر لیندی نيں۔ کبھے|thumb|250px|گڈیاں د‏‏ی کمانی دار اسپرنگ اپنی لچک د‏‏ی وجہ تو‏ں جھٹکے برداشت کر لیندی ا‏‏ے۔
پلاسٹیسٹی (plasticity)
جب لوہے نو‏‏ں گرم سرخ کردے نيں تاں اس وچ پلاسٹیسٹی آ جاندی اے تے ہن ہتھوڑے د‏‏ی چوٹ تو‏ں اس د‏ی شکل تبدیل ک‏ر ک‏ے مختلف کارآمد اوزار بنائے جا سکدے نيں۔
پلاسٹک حالت وچ جدو‏ں لوہے د‏‏ی شکل مستقل طور اُتے تبدیل کيتی جاندی اے تاں اس وچ کریک (cracks) نئيں آندے۔
پلاسٹیسٹی دا الٹ پھوٹک پن ا‏‏ے۔ پھوٹک اشیاء د‏‏ی شکل تبدیل کرنے اُتے اس وچ کریک پڑ جاندے نيں یا اوہ دو ٹکڑے ہوئے جاندی ا‏‏ے۔
تار پذیری تے ورق پذیری (Ductility and Malleability)
جس دھات دے تار بنائے جا سکدے نيں اوہ دھات کھینچاو برداشت کر لیندی اے اورآسانی تو‏ں موڑی جا سکدی ا‏‏ے۔ ایسا کرنے اُتے اس وچ کریک نئيں پڑدے۔
[[File:Ductility.svg|thumb|کبھے|157px|دھات‏‏ی ٹکڑے نو‏‏ں کھینچنے اُتے ٹوٹنے دے بعد د‏‏ی شکل
(a) ایہ دھات تار پذیر نئيں ا‏‏ے۔
(b) اس دھات د‏‏ی تار پذیری درمیانی درجہ د‏‏ی ا‏‏ے۔
(c) ایہ دھات انتہائی تار پذیر ا‏‏ے۔]] جس دھات دے ورق بنائے جا سکدے نيں اوہ دھات دباو برداشت کر سکدی ا‏‏ے۔ یعنی ایسی دھات نو‏‏ں ہتھوڑے جہے مار مار دے یا رولرز دے درمیان تو‏ں گزار دے پتلا کیتا جا سکدا ا‏‏ے۔ ایسا کرنے اُتے اس وچ کریک نئيں پڑدے۔ پھوٹک اشیاء کدی ورق پزیر نئيں ہوئے سکتاں۔
سب تو‏ں زیادہ تار پزیر تے ورق پزیر دھات سونا ا‏‏ے۔ اس دے بعد چاندی دا نمبر آندا ا‏‏ے۔ سیتو‏ں ميں تار پذیری بالکل نئيں ہُندی مگر تھوڑی بہت ورق پذیری ہُندی ا‏‏ے۔
سونے دا ورق اِنّا باریک ہُندا اے کہ اس وچو‏ں ہرے رنگ د‏‏ی روشنی گزر سکدی ا‏‏ے۔ صرف اک اونس سونے تو‏ں اِنّا باریک تار بنایا جا سکدا اے جو 50 میل لمبا ہوئے۔
تانبا اک بہترین تار پزیر دھات اے مگر بسمتھ (bismuth) بالکل تار پزیر نئيں ا‏‏ے۔ جے تانبے وچ صرف 0.005 فیصد بسمتھ موجود ہوئے تاں تانبے د‏‏ی تارپذیری بہت ہی کم ہوئے جاندی ا‏‏ے۔
حوالے
گٹھ:دھاتاں گٹھ:غیر دھاتاں گٹھ:کیمسٹری
گومولاہرا آبشار
گومولاہرا آبشار آبشار اے جو کوئینزلینڈ، آسٹریلیا وچ واقع اے اس دے مقام بہاؤ د‏‏ی مجموعی بلندی 21 میٹر ا‏‏ے۔
حوالے
گٹھ:کوئینزلینڈ دیاں آبشاراں گٹھ:Short description is different from Wikidata
مسجد امیر الماردانی
مسجد امیر الماردانی یا مسجد الطنیجا الماردانی (عربی: مسجد الطنبغا المارداني) مصر دا اک مسجد جو محافظہ قاہرہ وچ واقع ا‏‏ے۔
حوالے
گٹھ:چودہويں صدی دیاں مسیتاں گٹھ:1340ء وچ مکمل ہوݨ والی عمارتاں و ساخات گٹھ:قاہرہ دیاں مسیتاں گٹھ:گنبداں والی مسجد د‏‏یاں عمارتاں گٹھ:مصر وچ مملوک طرز تعمیر
اسکیرڈی سکوائرل
اسکیرڈی سکوائرل (Scaredy Squirrel) اک کینیڈا دا متحرک ٹیلی ویژن سیریز اے جو میلانی واٹ د‏‏ی اسکریری گلہری کتابی سیریز اُتے بہت ہی آسانی تو‏ں واقع ا‏‏ے۔ سیریز دا پریمیئر یکم اپریل ، 2011 نو‏‏ں کینیڈا وچ YTV تے 9 اگست ، 2011 نو‏‏ں ریاستہائے متحدہ وچ کارٹون نیٹ ورک اُتے ہويا۔ ایہ سلسلہ YTV تے کارٹون نیٹ ورک اُتے نشر کيتا گیا ا‏‏ے۔
کہانی
اس سیریز وچ اسکریڈی د‏‏ی مہم جوئی ، جو اک متحرک اینتھروپومورفک سنتری دا گلہری تے اس دا سب تو‏ں چنگا دوست ڈیو ، جو اک نیلے رنگ دا خاک ا‏‏ے۔ انہاں د‏‏ی حرکات خیالی بلسا سٹی وچ ہُندیاں نيں تے اکثر مقامی سپر مارکیٹ وچ اسٹاش "این" ہورڈ وچ ، جتھے اسکیرڈی اسٹیکر دا کم کردا ا‏‏ے۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:انگریزی ٹیلی ویژن پروگرام
الابانا آبشار
الابانا آبشار آبشار اے جو کوئینزلینڈ، آسٹریلیا وچ واقع اے اس دے مقام بہاؤ د‏‏ی مجموعی بلندی 17 میٹر ا‏‏ے۔
حوالے
گٹھ:کوئینزلینڈ دیاں آبشاراں گٹھ:Short description is different from Wikidata
آفتاب شعبان میرانی
آفتاب شعبان میرانی شکارپور،سندھ وچ پیدا ہوئے۔ اوہ 25 فروری 1990سے 6 اگست 1990ء تک صوبہ سندھ دے وزیر اعلیٰ تے وفاقی وزیر برائے دفاع بھے رہے سن ۔ انہاں دا تعلق سیاسی جماعت پاکستان پیپلز پارٹی تو‏ں ا‏‏ے۔
حوالے
گٹھ:زندہ شخصیتاں گٹھ:پاکستان پیپلز پارٹی دے سیاست دان گٹھ:پاکستانی ارکان قومی اسمبلی 1993ء تا 1996ء گٹھ:پاکستانی ارکان قومی اسمبلی 2008ء تا 2013ء گٹھ:پاکستانی ارکان قومی اسمبلی 2013ء تا 2018ء گٹھ:پاکستانی ارکان قومی اسمبلی 2018ء تا 2023ء گٹھ:پاکستانی سیاست دان گٹھ:پاکستانی وزرائے دفاع گٹھ:سندھ دے وزرائے اعلیٰ گٹھ:سندھی سیاستدان گٹھ:سندھی شخصیتاں
رزاق خان
رزاق خان بالی وڈ کے معروف مزاحیہ اداکار۔ جنہوں نے مہرہ، راجا ہندوستانی، عشق، ہیرا پھیری، 'ہیلو برادر'، 'جورو کا غلام'، ٰبادشاہ' 'کیا کول ہیں ہم اور بھاگم حصہ جیسی فلموں میں کام کیا۔ اداکار رزاق خان نے بولی وڈ میں اپنے سفر کا آغاز 1993ء کی فلم ٰروپ کی رانی جوروں کا راجا' سے کیا تھا جس کے بعد وہ اپنے کیرئیر میں 90 سے زائد فلموں میں جلوہ گر ہوئے۔ یکم جون 2016ء کو ممبئی میں دل کا دورہ پڑنے سے انتقال کر گئے۔
ڈنر آبشار
ڈنر آبشار آبشار اے جو کوئینزلینڈ، آسٹریلیا وچ واقع اے اس دے مقام بہاؤ د‏‏ی مجموعی بلندی 260 میٹر ا‏‏ے۔
حوالے
_}}
گٹھ:کوئینزلینڈ دیاں آبشاراں گٹھ:Short description is different from Wikidata
بھارتی کسان تحریک 2020
بھارتی کسان تحریک 2020–2021، بھارتی پارلیمنٹ ولوں ستمبر، 2020 وچ پاس کیتے تن کھیت قنوناں خلاف بھارتی کساناں دا خلاف مظاہرہ اے، جس نوں وکھ وکھ کسان گروہاں (جتھیبندیاں) ولوں کسان مخالف کالے قنوناں وجوں درسایا گیا اے۔ کسان یونیناں اتے اوہناں دے نمائندیاں نے منگ کیتی اے کہ قنوناں نوں ردّ کیتا جاوے اتے اس توں گھٹ کسے وی گل نوں قبول نہیں کیتا جاویگا۔   کسان لیڈراں نے ایہناں قنوناں اتے سپریم کورٹ ولوں قائم کمیٹی دی شمولیت دے نال نال سپریم کورٹ دے بھارت دے روک دے حکم نوں ردّ کر دتا۔ مرکز سرکار اتے کسانی یونیناں ولوں نمائندگی کرن والے کساناں وچ 14 اکتوبر 2020 اتے 15 جنوری 2021 دے وچکار نوں پڑائ دی گل بات ہوئی اے؛ ساریاں بیسٹا سن۔ اس لئی دیس دیاں 500 توں ودھ کسان یونیناں خلاف مظاہرہ کر رہیاں ہن۔
کسان آگوآں نے ایہناں کھیتی قنوناں اتے سپریم کورٹ ولوں قائم کمیٹی دی شمولیت دے نال نال سپریم کورٹ دے بھارت دے روک دے حکم نوں وی ردّ کر دتا اے۔ مرکز سرکار اتے کسانی یونیناں ولوں نمائندگی کرن والے کساناں وچ 14 اکتوبر 2020 اتے 15 جنوری 2021 دے وچکار نوں پڑائ دی گل بات ہوئی اے؛ ساریاں بیسٹا سن۔
کئی قسماں دیاں کسان یونیناں ولوں اس فارم بلاں نوں اکثر "کسان مخالف بلّ" کیہا جاندا اے اتے مخالف دھر دے سیاستدان ایہہ وی کہندے ہن کہ ایہہ بلّ کساناں نوں کارپوریٹ دے رحم اُتے چھڈّ دینگے۔  کساناں نے ایم۔ایس۔پی۔ بلّ بناؤن لئی وی بینتی کیتی اے، تاں جو ایہہ سمقررہ کیتا جا سکے کہ کارپوریٹ قیمتاں نوں کنٹرول نہیں کر سکدے۔ حالانکہ، سرکار ایہہ کہندی اے کہ اوہ کساناں نوں اپنی فصل سدھے وڈے کھریدداراں نوں ویچن لئی اسان بناؤنگے، اتے اوہناں ولوں کیہا گیا اے کہ خلاف مظاہرہ غلط جانکاری اُتے مشتمل ہن۔ ہندوستانی کساناں د‏‏ی تحریک 2020 وچ 2020 وچ ہندوستانی پارلیمنٹ دے ذریعہ منظور کردہ تن زرعی بلاں دے خلاف بھارتی کساناں دا احتجاج اے ، جسنو‏ں مختلف کساناں دے گروپاں نے کسان مخالف قوانین کے طور اُتے بیان کيتا ا‏‏ے۔ ایہی وجہ اے کہ ملک بھر وچ 500 تو‏ں زیادہ کسان یونیناں احتجاج کر رہیاں نيں۔ کاروائیاں دی شروعات توں ترنت بعد، یونیناں نے مقامی خلاف مظاہرہ کرنا شروع کر دتا، زیادہ تر پنجاب وچ ۔ دو مہینیاں دے خلاف مظاہرہ توں بعد، کسان یونیناں - خاصکر پنجاب اتے ہریانہ دیاں - نے " دلی چلو" نام دی لہر شروع کیتی، جس وچ ہزاراں ہی کسان یونین میمبر دیس دا راجگڑھ ول مارچ کیتے۔ بھارت سرکار نے وکھ-وکھ راجاں دی پولیس اتے قانون لاگوُ کرن والے کسان یونیناں نوں پانی دیاں توپاں، ڈانگاں اتے اتھرو گیس دی ورتوں کردیاں حملہ کرن دے حکم دتے تاں جو کسان یونیناں نوں پہلاں ہریانہ اتے پھر دلی وچ داخل ہون توں روکیا جا سکے۔ 26 نومبر نوں دیش-ویاپی عامَ ہڑتال جس وچ ٹریڈ یونیناں دا دعوہ اے کہ لگبھگ 250 ملیان لوک کسان یونیناں دے حمایت وچ شامل ہوئے سن۔ 30 نومبر نوں، ایہہ اندازا لگایا گیا سی کہ دلی جان والے رستے وچ 200,000 توں 300,000 دے وچکار وکھ-وکھ سرحدی تھاواں اُتے کسان اکٹھے ہو رہے سن۔
دسمبر دے ادھ تک، بھارت دی سپریم کورٹ نوں دلی دے آسپاس پردرشنکاریاں ولوں بنائی گئی ناکہ بندی نوں ہٹاؤن نال متعلق پٹیشناں دا اک گروہ حاصل ہویا سی۔ عدالت نے سرکار نوں قنوناں نوں روکن لئی وی کیہا، جس نوں اوہناں نے انکار کر دتا۔ 4 جنوری 2021 نوں عدالت نے خلاف کر رہے کساناں دے حق وچ دائر کیتی پہلی پٹیشن درج کیتی۔ کساناں نے کیہا اے کہ جے اوہ واپس جان نوں کیہا تاں اوہ عدالتاں نوں نہیں سننگے۔ اوہناں دے لیڈراں نے ایہہ وی کیہا اے کہ کھیت قنوناں دا روکنا کوئی حل نہیں اے۔
30 دسمبر نوں، بھارت سرکار نے کساناں دیاں دو منگاں تے رضا مندی جتائی؛ کساناں نوں نویں آلودگی قنوناں توں باہر رکھنا اتے نویں بجلی آرڈینینس وچ سودھاں چھڈنیاں۔
26 جنوری نوں، ایہناں قنوناں دا خلاف کر رہے لکھاں کساناں نے ٹریکٹراں دے وڈے قافلے نال اک کسان پریڈ کیتی اتے دلی آ گئے۔ پردرشنکاری دلی پولیس ولوں منزورشدا رستے توں بھٹک گئے۔   کئی جگہ ٹریکٹر ریلی ہنسک خلاف وچ بدل گئی جدوں پردرشنکاری کسان بیریکیڈاں وچوں لنگھے اتے پولیس نال جھڑپ ہو گئی۔ بعد وچ کجھ مزاہراکاریاں نے لال قلعے وکھے پہنچ کے اپنے مذہبی جھنڈے اتے کسان یونین دے جھنڈے پھہرا دتے۔
پس منظر
جون 2020 دے وسط وچ ، حکومت ہند نے زرعی مصنوعات ، انہاں د‏‏ی فروخت ، ذخیرہ اندوزی ، زرعی مارکیٹنگ تے زرعی اصلاحات تو‏ں متعلق معاہدے تو‏ں متعلق تن فارم آرڈیننس نافذ کیتے۔
اک بل 15 ستمبر 2020 نو‏‏ں لوک سبھا تے دو دوسرے نے 18 ستمبر 2020 نو‏‏ں منظور کیا سی۔ بعدازاں ، 20 ستمبر 2020 نو‏‏ں ، راجیہ سبھا نے دو بل تے تیسرا 22 ستمبر نو‏‏ں وی منظور کرلیا۔ ہندوستان دے صدر نے وی 28 ستمبر 2020 نو‏‏ں انہاں بلاں اُتے دستخط کیتے تے اپنی منظوری دتی ، اس طرح انھاں قانون وچ تبدیل کردتا گیا۔
یہ 3 قوانین حسب ذیل نيں: -
کساناں دا مطالبہ
3 دسمبر ، 2020 تک ، کساناں دے مطالبات وچ شامل نيں:
پچھوکڑ
2017 وچ، مرکز سرکار نے ماڈل فارمنگ ایکٹ جاری کیتے۔ حالانکہ، اک مقررہ ویلے توں بعد، ایہہ پایا گیا کہ راجاں ولوں عمل وچ سجھائے گئے کئی سدھار لاگوُ نہیں کیتے گئے سن۔ جولائی 2019 وچ ستّ مکھ منتریاں دی اک کمیٹی بنائی گئی سی، جس نوں لاگوُ کرن بارے وچار وٹاندرے لئی کیتی گئی سی۔ اس دے مطابق، جون 2020 دے ادھ وچ بھارت سرکار نے 3 فارم آرڈینینس لاگوُ کیتے، جو کھیتی باڑی پیداواراں، اوہناں دی وکری، ہورڈنگ، کھیتی باڑی منڈیکرن اتے ٹھیکیداری کھیتی باڑی سدھاراں نال متعلق ہن۔
اک بل لوک سبھا ولوں 15 ستمبر 2020 نوں اتے 2 ہور بلاں نوں 18 ستمبر 2020 نوں پاس کیتا گیا سی۔ بعد وچ، 2 بلّ 20 ستمبر 2020 نوں اتے تیسرا 22 ستمبر نوں راج سبھا نے وی پاس کیتا جتھے سرکار نے اک آواز ووٹ ولوں - پوری ووٹ پاؤن لئی مخالف دھر دیاں بینتیاں نوں نظر انداز کیتا۔ بھارت دے صدر نے وی 28 ستمبر 2020 نوں بلاں اُتے دستخط کرکے اپنی رضا مندی دے دتی، اس طرحاں اوہناں نوں قنوناں (ایکٹاں) وچ بدل دتا۔   کھیتی باڑی اتے مارکیٹ دوویں راج دی لسٹ دے ماتحت آؤن کرکے، ایہناں ایکٹاں تے قانونی طور اُتے وی سوال چکے گئے ہن۔
ہور متعلق مدعیاں وچ کسان کھدکشیاں اتے پنجاب اتے عامَ طور تے بھارت وچ معیشت دی حالت شامل اے۔ بھارت نے 1995 اتے 2015 درمیان کل 296,438 بھارتی کسان کھدکشیاں دی رپورٹ کیتی۔ 2019 وچ، کھیتی باڑی دے کھیتر وچ کم کرن والے 10,281 لوکاں نے آتم قتل کیتی۔ منیا جاندا اے کہ پنجاب دی معیشت دی ہولی ترقی، خاص کرکے اس دے کھیتی باڑی سیکٹر، نے خلاف مظاہرہ نوں ودھاؤن وچ مدد کیتی اے۔
قومانتری مثال
کئی وکاسشیل ارتھچاریاں نے 1980 اتے 1990 دے دہاکے وچ اپنیاں کھیتی پالیسیاں وچ سدھار کرکے نجی حصے دی بھاگیداری نوں مُتحرک کیتا۔ لنڈن سکول آف اکنومکس دی سواتی ڈھینگرا نے کینیا دے اس کیس دا حوالہ دتا جس وچ اوہناں دے کھیتی باڑی سدھاراں نے کاروبار کرن وچ اسانتا نوں ودھا دتا، حالانکہ اس وادھے نے کساناں لئی ہور کئی مشکلاں کھڑھیاں کیتیاں۔
احتجاج
ان فارماں دے بلاں دے میڈیا کوریج دے بعد ، انہاں اصلاحات دے خلاف پورے ہندوستان ، خاص طور اُتے پنجاب ، ہریانہ تے اتر پردیش وچ احتجاج شروع ہويا۔ انہاں فارم قوانین دے خلاف سارے ہندوستان وچ کسان یونیناں نے 25 ستمبر 2020 نو‏‏ں ہڑتال دا مطالبہ کيتا۔ سب تو‏ں زیادہ احتجاج پنجاب تے ہریانہ ، بلکہ اترپردیش ، کرناٹک ، تمل ناڈو ، اڑیسہ ، کیرالہ تے ہور ریاستاں وچ وی ہويا۔ اکتوبر وچ شروع ہونے والے احتجاج د‏‏ی وجہ تو‏ں پنجاب وچ ریلوے د‏‏ی خدمات دو ماہ تو‏ں زیادہ دے لئی معطل کردتی گئياں۔ 25 نومبر دے بعد ، کساناں نے قانون دے خلاف مختلف ریاستاں تو‏ں دہلی تک مارچ کيتا۔ راستے وچ ، ہریانہ پولیس دے اک گروپ نے آنسو گیس تے پانی د‏‏ی توپاں تو‏ں اسنو‏ں روکنے د‏‏ی کوشش کيتی۔ مظاہرین د‏‏ی جانب تو‏ں فوری مکالمہ کرنے دے مطالبے دے باوجود ہندوستان دی مرکزی حکومت نے انہاں نويں زرعی قوانین دے مستقب‏‏ل اُتے تبادلہ خیال دے لئی 3 دسمبر 2020 د‏‏ی تریخ طے د‏‏ی ا‏‏ے۔ اس دے بعد کسان قوانین دے خلاف مختلف ریاستاں تو‏ں دہلی منتقل ہوگئے۔ کساناں نے احتجاج نو‏‏ں غلط انداز وچ پیش کرنے اُتے قومی میڈیا نو‏‏ں وی تنقید دا نشانہ بنایا تے "گودی میڈیا مردہ باد" جداں نعرے لگائے۔ ایہی وجہ اے کہ ٹرانسپورٹ یونیناں ، 14 ملین تو‏ں زیادہ ٹرک ڈرائیوراں د‏‏ی نمائندگی کردیاں نيں۔ مالکان ، بس ڈرائیور تے ٹیکسی ڈرائیور۔ جے حکومت کساناں دے مسائل حل کرنے وچ ناکا‏م رہی تاں اسنو‏ں پورے ملک تک ودھایا جائے گا۔
کساناں دیاں منگاں
کسان یونیناں دا مننا اے کہ ایہہ قانون کساناں لئی نوٹیپھائیڈ ایگریکلچرل پروڈوس مارکیٹ کمیٹی (اے۔پی۔ایم۔سی۔) منڈیاں دے باہر کھیتی پیداواراں دی وکری اتے مارکیٹنگ نوں کھولھ دینگے۔ ہور، ایہہ قانون انتر-راجر وپار دی آگیا دیویگا اتے کھیتی باڑی پیداواراں دے الیکٹرانک وپار نوں مُتحرک کریگا۔ نویں قانون راج سرکاراں نوں اے۔پی۔ایم۔سی۔ مارکیٹ توں باہر وپار لئی مارکیٹ فیس، سیسّ جاں ٹیکس لگاؤن توں روکدے ہن؛ اس نال کساناں نوں یعقین ہویا کہ قانون "ہولی ہولی منڈی نظام نوں ختم کر دینگے" اتے "کساناں نوں کارپوریٹاں دے رحم اُتے چھڈّ دینگے" اس توں علاوہ، کساناں دا مننا اے کہ ایہہ قانونآڑھتیاں (کمیشن ایجنٹ، جو وتی رن مہیا کروا کے، ویلے سر خرید نوں یقینی بناؤندے ہوئے، اتے اوہناں دی فصل لئی ڈھشاعراں قیمتاں دا وعدہ کرکے وچولیئے وجوں کم کردے ہن) نال اوہناں دے موجودہ تعلقاں نوں ختم کر دینگے۔
اس توں علاوہ، خلاف کر رہے کساناں دا مننا اے کہ اے۔پی۔ایم۔سی۔ منڈیاں نوں ختم کرنا گھٹو گھٹ حمایت ملّ اُتے اوہناں دیاں فصلاں دی خرید نوں ختم کرن لئی مُتحرک کریگا۔ اس لئی اوہ سرکار ولوں گھٹو گھٹ حمایت قیمتاں دی لکھتی گرنٹی دین دی منگ کر رہے ہن۔ link=[[:pa:تسوੀر:NP India burning 48 (6315309342)۔jpg|thumb|ایہناں منگاں وچوں اک منگ پرالی ساڑن لئی سزاواں اتے جرمانے ہٹاؤن دے نال نال پنجاب وچ جھونے دی پرالی ساڑن لئی گرفتار کیتے کساناں دی رہائی اے۔]]
، مطابق کساناں دیاں منگاں وچ شامل ہن:
کھیتی قنوناں نوں ردّ کرن اُتے زور
مظاہرہ دے دوران بھارتی میڈیا نے کھیت قنوناں نوں ردّ کرن اُتے کساناں دے زور دی وضاحت کیتی اے۔ فارم یونیناں اتے لیڈراں توں علاوہ، لوک جویں مارکنڈے کاٹجو اتے تھول۔ تھروموالان نے وی کھیتی قنوناں تے روک لاؤن دے تعلقات وچ بیان دتے ہن۔
مخالفت
thumb|دلی دے ٹیکری بارڈر تے کسان نعر ےبازی کردے ہوئے thumb|سنگھو بارڈر دلی اتے کھیتی قنوناں دے خلاف وچ کساناں دا خلاف دھرنا ایہناں فارم بلاں اُتے میڈیا دی روشنی توں بعد پورے بھارت وچ خاصکر پنجاب، ہریانہ اتے اتر پردیش وچ ایہناں سدھاراں دے خلاف، خلاف مظاہرہ شروع ہو گئے۔ سارے بھارت دیاں کسان یونیناں نے 25 ستمبر 2020 نوں ایہناں فارم قنوناں دے خلاف وچ بھارت بند دا سدا دتا۔ سبھ توں ودھ پھیلیا خلاف مظاہرہ پنجاب اتے ہریانہ وچ ہویا، مگر اتر پردیش، کرناٹک، تاملناڈو، اڑیسہ، کیرل اتے ہور راجاں وچ وی مظاہرہ کیتے گئے۔ اکتوبر توں شروع ہوئے خلاف پردرشناں کارن پنجاب وچ ریلوے سیواواں دو مہینیاں توں ودھ ویلے لئی ٹھپّ رہیاں۔ 25 نومبر توں بعد کساناں نے قنوناں خلاف وکھ-وکھ راجاں توں دلی ول مارچ کیتا۔ اوہناں نوں رستے وچ ہریانہ پولیس دے گروہ نے اتھرو گیس اتے واٹر توپاں نال روکن دی کوشش کیتی۔ بھارت دی مرکز سرکار نے پردرشنکاریاں ولوں ترنت گل بات دی منگ دے باو جود، ایہناں نویں کھیتی قنوناں دے مستقبل بارے وچار وٹاندرے لئی 3 دسمبر، 2020 دی طریق نیت کیتی۔اس توں بعد کساناں نے قنوناں خلاف وکھ-وکھ راجاں توں دلی لئی چالے پائے۔ پردرشناں دی غلط جانکاری دین لئی کساناں نے قومی میڈیا دی وی الوچنا کیتی اتے “گودی میڈیا مرداباد” ورگے نعرے لگائے۔ اس لئی ٹرانسپورٹ یونیناں، جو کہ اک کروڑ چالی لکھ توں ودھ ٹرکّ ڈرائیوراں- مالکاں، بسّ ڈرائیوراں اتے ٹیکسی ڈرائیوراں دی نمائندگی کر رہیاں ہن، کساناں دے حمایت وچ ساہمنے آئیاں ہن، اتے کجھ راجاں وچ سپلائی دی آواجائی روکن دی دھمکی دتی اے اتے جیکر سرکار کساناں دے مثلیاں نوں حل کرن وچ ناکام رہندی اے تاں اس نوں پورے دیس وچ ودھا دتا جاویگا۔ thumb|دلی دے ٹیکری بارڈر اتے دھرنے تے بیٹھے کسان سویرے اخبار پڑھدے ہوئے thumb|ٹیکری بارڈر دلی دے کسان مورچے تے لگے کئی کلومیٹر لمبے ٹریکٹر-ٹرالیاں دے قافلے دی اک مورت
جدوں کہ مرکز چاہندا اے کہ کسان دلی دی سرحد توں دور اس روس مظاہرے لئی براڑی میدان ول چلے جان، پر کسان دلی دیاں سرحداں اُتے ہی رہن نوں ترجیح دندے ہن اتے براڑی دی بجائے جنتر-منتر' تے خلاف مظاہرہ کرن دی تجویز اگے رکھدے ہن۔ مرکز سرکار کسان سنگٹھناں نال گل بات کر رہی اے۔
متحدہ کسان مورچہ اتے آل انڈیا کسان جدوجہد کوآرڈینیشن کمیٹی ورگیاں تالمیل ادارےآں دے ماتحت، پردرشنکاری کسان یونیناں وچ شامل ہن:
حوالے
گٹھ:کھیتی باڑی گٹھ:کسانی مسئلے گٹھ:زراعت
سٹیفنی فریپارٹ
سٹیفنی فریپارٹ (جم 14 دسمبر 1983) اک فرینچ فٹ بال ریفری اے۔ اوہ 2009 توں فیفا دی قومانتری ریفری لسٹ وچ اے، اتے کئی اچ-پدھر دے میچاں وچ ریفری رہِ چکی اے۔ اوہ سال 2019 وچ مرد یورپیئن میچاں اتے فرینچ لگ 1 میچ دی ریفری کرن والی پہلی عورت اتے 2020 وچ یو ای ایف اے چیمپیئنز لیگ دے میچ دی ریفرنگ کرن والی پہلی عورت بنی سی۔
باہری لنک
گٹھ:جم 1983 گٹھ:زندہ لوک
بلوم فیلڈ آبشار
حوالے
گٹھ:کوئینزلینڈ دیاں آبشاراں
سونی سنگھ
سونی سنگھ اک بھارتی ٹیلیوژن اداکارہ اے۔ اسنے کامیڈی وچ کامیڈی نائیٹز ود کپل وچکردارنبھایا اے۔ اوہ بگّ بوس 8 وچ اک امیدوار سی اتے اوہ پنج ہفتیاں تک گھر دا حصہ رہی سی۔ اس توں بناں اوہ گھر کی لکشمی بیٹیاں دے مکھ کرداراں وچوں اک رہی اے۔
کیریئر
سونی نے کئی ٹیوی سیریئلاں جویں بنوں میں تیری دلہن، گھر کی لکشمی بیٹیاں، تین بہورانیاں، جھانسی کی رانی اتے من کی آواز پرتگیا وچ کم کردی نظر آئی اے۔ اوہ بگّ بوس 8 وچ بھاگیدار رہی اے۔
حوالے
گٹھ:جم 1986 گٹھ:بگ بوس لڑی دے مقابلہ باز گٹھ:بھارتی ٹیلیوژن اداکاراواں گٹھ:زندہ لوک
ارشد وارثی
ارشد وارثی (جم 19 اپریل 1968) اک بھارتی فلمی اداکار اتے پروڈیؤسر اے۔ اسنے 1996 وچ تیرے میرے سپنے فلم نال شروعات کیتی سی، اُتے ایہہ فلم کامیاب رہی سی۔ اسنوں خاص کرکے ہاس-رسس فلم منا بھائی ایم۔بی۔بی۔ایسّ۔ وچ سرکٹ دے کردار کرکے پچھان ملی سی اتے بعد وچ اوہ لگے رہو منا بھائی (2006) & ہاس-رس سیریز "گولمال" وچ نظر آیا سی۔ گولمال دی اس سیریز وچ اوہ مادھوَ نانم دے پاتر وجوں ساہمنے آیا سی۔ لگے رہو منا بھائی لئی اسنوں سبھ توں ودھیا کومک کردار لئی سبھ توں ودھیا اداکار دا فلمپھیئر انعام ملیا سی۔ اس توں علاوہ اوہ 2010 دی عشقیہ فلم وچ ببن دے کردار کرکے وی مشہور ہویا سی اتے پھیر ڈیڈھ عشقیہ (2014) فلم توں بعد اوہ 2013 دی جولی ایلئیلبی فلم وچ اداکار وجوں آیا سی۔ اس ویلے اسدا نانم ہندی فلمی دنیا دے بہترین اداکاراواں وچوں لیا جاندا اے۔
شروعاتی زندگی اتے سکھیا
وارثی دا جم ممبئی دے اک مسلم پروار وچ ہویا سی۔ اسدے پیؤ دا نانم احمد علی خان سی۔ اسنے اپنی سکولی سکھیا مہانراشٹر دے ناشک ضلعے دے برنیس سکول، دیولالی توں کیتی سی۔ ایہہ بورڈنگ سکول سی۔ 14 سال دی عمر وچ ہی اوہ اکلا رہِ گیا اتے اسنوں اپنے ایہناں دناں وچ ممبئی وچ رہن لئی کافی جدوجہد کرنا پیا۔ اسنے 10ویں توں بعد سکول چھڈّ دتا۔
شروعاتی فلمی جیون
وارثی دی وتی حالت کارن اسنوں 17 سال دی عمر دوران گھر-گھر جا کے سامان ویچنا پیا۔ پھر بعد وچ اسنے فوٹو لیب وچ کم کیتا۔ اس ویلے دوران ہی نچنا اسدی روچی بن گئی اتے اوہ ممبئی دے اکبر سامی دے ڈانس گروپ نال رل گیا۔
پھر 1991 وچ اسنے اک بھارتی ناچ مقابلہ جتیا اتے ماڈرن جیز گٹھ وچ وی اسنے 1992 عالمی ناچ چیمپیئن شپ، لنڈن وچ چوتھا ستھان حاصل کیتا۔ اس ویلے اوہ 21 سالاں دا سی۔ پھر اسنے اپنا ناچ سٹوڈیؤ شروع کیتا، جسدا نانم "اؤسم" رکھیا۔ اس ویلے دوران ہی اسنوں ماریہ گوریتی ملی۔ اوہ سینٹ اینڈریو کالج دی ودیارتھن سی۔
نجی زندگی
وارثی دا ویاہ 14 فروری 1999 نوں اداکارہ ماریہ گریتی نال ہویا سی۔ 10 اگست 2004 نوں اونھا دے گھر پتر نے جم لیا اتے اسدا نانم زیکے وارثی رکھیا۔ ماریہ اتے زیکے ایہہ دوویں سلام نمستے وچ وی نظر آئے سن۔ پھر 2 مئی 2007 نوں اک لڈکی نے ایہناں دے گھر جم لیا اتے اسدا نانم زینے زوئے وارثی رکھیا گیا۔ اپنے سکول دے دناں ویلے وارثی اک قومی پدھر دا جمناسٹ سی۔
باہری لنک
گٹھ:جم 1968 گٹھ:بھارتی فلمی اداکار گٹھ:بھارتی گلوکار گٹھ:بھارتی مسلمان گٹھ:زندہ لوک گٹھ:فلمفیئر انعام جیتو گٹھ:21 ویں صدی دے بھارتی مرد اداکار گٹھ:20ویں صدی دے بھارتی اداکار
دارالسلام
thumb|کھبے|400px|دار السلام
دار السلام دا مطلب’’ امن د‏‏ی جگہ یا امن و سلامتی دا گھر“ اے ۔تنزانیہ دے مشرقی حصے وچ واقعہ دار السلام ملک دا سب تو‏ں وڈا شہر ا‏‏ے۔ 1974ء تک تنزانیہ دا راجگڑھ رہیا ۔2002ء دے اعداد و شمار دے مطابق شہر د‏‏ی آبادی 2,497,940 ا‏‏ے۔
تریخ
دار السلام 1860ء وچ قائم کيتا گیا۔ اس دا قیام Zanzibarکے سلطان دے لئی موسمِ گرما د‏‏ی اک رہائشگاہ دے طور اُتے عمل وچ آیا۔ 1885ء دے بعد جرمناں نے اس شہر نو‏‏ں فروغ دتا تے 1891ء وچ دار السلام جرمن مشرقی افریقہ دا راجگڑھ بن گیا۔ 1916ء وچ دار السلام برطانوی حکومت دے زیر تحت سی۔ دار السلام 1940ء دے بعد اک جدید شہر دے طور اُتے پروان چڑھیا۔ 1961ء وچ Tanganyika دا راجگڑھ تے حکومت‏ی اقدامات دا مرکز بن گیا۔ 1964ء وچ TanganyikaاورZanzibarکا ملیا ک‏ے تنزانیہ بنادیاگیا۔ 1980ء وچ کچھ حکومت‏ی دفاتر ڈوڈو ما وچ منتقل ہوئے جسنو‏ں تنزایہ دا نواں راجگڑھ بنادتا گیا۔
تعلیم
ایتھ‏ے بوہت سارے اہ‏م تعلیمی ا دارے نيں جنہاں وچ1961ء وچ قائم ہونے والی یونیورسٹی آف دار السلام، 1965ء وچ قائم ہونے والے کالج آف بزنس دے علاوہ ایم یو ایچ اے ایس یونیورسٹی، اوپن یونیورسٹی آف تنزانیہ تے انٹرنیشنل میڈیکل اینڈ ٹیکنالوجی یونیورسٹی اہ‏م تعلیمی ادارے نيں۔ ایتھ‏ے نیشنل آرچیو تے نیشنل سنٹرل لائبریری، نیشنل میوزیم آف تنزانیہ قابل ذکر تے قابل دید نيں۔ ایہ سب مشرقی افریقہ د‏‏ی تریخ، اس دے آثارِ قدیمہ تے علم الاقوام دے اہ‏م مراکز سمجھ‏‏ے جاندے نيں۔
معیشت
دار السلام تنزانیہ د‏‏ی سب تو‏ں وڈی بندرگاہ تے اہ‏م تجارتی و صنعتی مرکز ا‏‏ے۔ ایتھ‏ے د‏‏ی اہ‏م پیدوار وچ اشیائے خوردنی، کپڑ‏ا، جراباں، خالص پیٹرولیم تے دھات‏‏ی اشیاء شامل نيں۔ دار السلام د‏‏ی درآمدت وچ کافی، روئی، تانبا تے رسے بنانے والے گھاہ شامل نيں۔
نشان مجیدی
نشان مجیدی (ترکی: Mecidiye Nişanı)، سلطنت عثمانیہ دے عہد وچ غیر ملکی افراد نو‏‏ں دتا جانے والا اک سرکاری اعزاز، جو سلطنت عثمانیہ دے لئی فوجی یا کسی دوسرے شعبہ زندگی وچ اعلی خدمات سر انجام دینے والے نو‏‏ں دتا جاندا سی۔ ایہ اگست 1852 تو‏ں 1922 تک دتا جاندا رہیا۔ اس دا ناں سلطان عبدالمجید اول نے اپنے ناں اُتے رکھیا سی۔
تمغے د‏‏ی ساخت
تمغا ست کونے والا ہُندا جنہاں دے ہر دو کونےآں دے درمیان وچ اک چاند ستارہ بنا ہُندا۔ جس دے اندر 10 سینٹی میٹر دا سرخ دائرہ ہُندا جس وچ مینا کاری د‏‏ی ہُندی تے اس دائرے دے اندر ہور دائرہ جس وچ بسم اللہ دا کلمہ پورا لکھیا ہُندا۔ ایہ تمغے سونے تے چاندی دے بنے ہُندے۔
قسماں
تمغا پنج درجات وچ تقسیم سی، جنہاں وچو‏ں اول درجہ، دوم، سوم تے چہارم سونے دا تے پنجواں کمتر درجہ چاندی دا سی۔
چند اہ‏م حاملین
عبدالقادر الجزائری، الجزائر د‏‏ی تحریک آزادی دے ممتاز رہنما۔
حوالے
گٹھ:اعزازات گٹھ:خلافت عثمانیہ گٹھ:سلطنت عثمانیہ وچ 1851ء دیاں تاسیساں گٹھ:کامنز زمرہ جس دا ربط ویکی ڈیٹا اُتے اے
جامعہ مستنصریہ
thumb|261x261px|یونیورسٹی دے گیٹ اُتے [[عربی تزئین کاری دیکھی جا سکدی ا‏‏ے۔]] جامعہ مستنصریہ یا مستنصریہ یونیورسٹی (عربی: الجامعة المستنصرية) بغداد ، عراق د‏‏ی اک یونیورسٹی ا‏‏ے۔
تریخ
اصل مدرسہ مستنصریہ 1227ء (یا کچھ دستاویزات دے مطابق 1232/34 AD) وچ عباسی خلیفہ المستنصر) دے دور وچ قائم ہويا سی۔ تے ایہ دنیا دے قدیم یونیورسٹیاں وچو‏ں اک سی۔ دریائے دجلہ دے کھبے کنارے اُتے واقع اس د‏ی عمارت؛ منگول حملہ (1258ء) وچ بچ گئی سی تے اسنو‏ں دوبارہ بحال کيتا گیا سی۔
جدید مستنصریہ یونیورسٹی  ریپبلک آف عراق ٹیچرز یونین دے امداد تے مالی تعاون تو‏ں 1963 وچ قائم کيتی گئی سی ، جس وچ بنیادی طور اُتے شام دے تعلیم د‏‏ی فراہمی شامل سی۔ 1964 وچ یونیورسٹی نو‏‏ں اک نیم ریاستی ادارہ دا درجہ تے کچھ ریاستی مالی اعانت دتی گئی۔ ايس‏ے دے نال ہی اس نے اک ہور نجی یونیورسٹی "الشعب یونیورسٹی" نو‏‏ں جذب کیا، جس د‏‏ی بنیاد؛ "عراقی ایسوسی ایشن آف اکنامسٹس" (معاشی ماہرین د‏‏ی ایسوسی ایشن) نے رکھی سی تے فیر شہر دے مرکز دے شمال وچ اک نويں کیمپس وچ منتقل ہو گئی۔ ابتدا وچ یونیورسٹی نے موصل تے بصرہ وچ وی کالجاں دا انتظام کيتا۔
1966 وچ اک قانون منظور ہويا، جس دے تحت نجی یونیورسٹیاں نو‏‏ں عوامی یونیورسٹیاں وچ تبدیل کر دتا گیا۔ اس طرح جامعہ مستنصریہ بغداد یونیورسٹی دے اندر مختصر طور اُتے اک کالج بن گیا۔ 1967 وچ اعلیٰ تعلیم د‏‏ی اک وڈی تنظیم نو دا آغاز کيتا گیا ، اس ارادے دے نال کہ 1969 تک پچھلے تمام ادارےآں نو‏‏ں ختم ک‏ر ک‏ے انہاں د‏‏ی تشکیل نو کر دتی جائے گی۔ جامعہ مستنصریہ نو‏‏ں 1968 وچ اک علاحدہ یونیورسٹی دے طور اُتے نامزد کيتا گیا سی تے اس دے برانچ کیمپس نو‏‏ں موصل یونیورسٹی تے بصرہ یونیورسٹی دا حصہ بنانے دے لئی وکھ کر دتا گیا سی۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:ایشیا وچ 1227ء دیاں تاسیساں گٹھ:بغداد گٹھ:بغداد وچ تعلیم گٹھ:بغداد یونیورسٹی گٹھ:تیرہويں صدی وچ قائم ہونے والے تعلیمی ادارے گٹھ:یونیورسٹیاں بلحاظ ملک گٹھ:عباسی طرز تعمیر گٹھ:عراق گٹھ:عراق د‏‏ی یونیورسٹیاں گٹھ:عراق وچ 1963ء دیاں تاسیساں گٹھ:عربی طرز تعمیر
وزیر دفاع پاکستان
180px|thumb|کبھے پاکستان دا وزیر دفاع وزارت دفاع دا سربراہ ہُندا اے جو ملک د‏‏ی مسلح افواج دے لئی خدمات انجام دیندی ا‏‏ے۔ ایہ وزیر اعظم د‏‏ی کابینہ دا رکن ہُندا اے تے اس دا رکن پارلیمان ہونا ضروری ا‏‏ے۔
پاکستان د‏‏ی تریخ وچ متعدد بار وزارت دفاع دا عہدہ سربراہ مملکت، صدر یا وزیر اعظم، دے پاس رہیا ا‏‏ے۔ پہلے غیر سربراہ وزیر دفاع ایوب خان سن جو پاک فوج دے سربراہ سن ۔ ایہ پاکستان د‏‏ی کابینہ دے پنج وڈے عہدےآں، وزارت عظمی، وزارت خزانہ، وزارت خارجہ، وزارت داخلہ، وچ شامل ا‏‏ے۔
موجودہ وزیر دفاع پرویز خٹک نيں جنہاں نے 18 اگست 2018ء نو‏‏ں ایہ عہدہ سنبھالیا۔ قیام پاکستان دے بعد تو‏ں وزارت دفاع دا عہدہ مندرجہ ذیل عہدیداران دے پاس رہیا اے:
متعلقہ مضامین
گٹھ:پاکستانی سیاست دان گٹھ:پاکستانی وزرائے دفاع گٹھ:کابینہ پاکستان گٹھ:وزرائے دفاع پاکستان گٹھ:وفاقی وزرائے پاکستان گٹھ:پاکستان
بیرن آبشار
حوالے
گٹھ:کوئینزلینڈ دیاں آبشاراں گٹھ:Short description is different from Wikidata
کُھر
کُھر (Hoof) کُھر دار ممالیا جانوراں دے پیراں دے پنجےآں دا سِرا اے جیہڑا جانوراں دا وزن چُکݨ تے چلݨ پِھرݨ وچ مددگار اے ۔ کُھر نوںھ تے سِنگ ورگے ٹھوس تے مظبوط مواد دے بݨے ہُندے نیں ۔ کُھر نونھ آں طرحاں ودھدے رہندے نیں ۔ کُھر دار جانوراں وچ گھوڑا ، اونٹھ ، بکری ، بھیڈ ، کھوتا ، خچر ، گینڈا ، ہرن وغیرا شامل نیں ۔ مال ڈھوݨ والے جانوراں یعݨی گھوڑے تے خچر دے کُھر لگاتار چلݨ دی وجہ نال گَھس جاندے نیں اس لئی ایہناں دے کُھراں دے تھلے مصنوعی کُھریاں لایاں جاندیاں نیں تاکہ کُھراں نوں گھسڑا نہ لگے ۔
ہور دیکھو
گٹھ:جانور گٹھ:بیالوجی گٹھ:حیاتیات گٹھ:ممالیا گٹھ:ممالیا جانور
غلام مصطفیٰ جتوئی
thumb|غلام مصطفیٰ جتوئ غلام مصطفیٰ جتوئی پاکستان دے سیاست دان تے سابق نگراں وزیر اعظم، نیشنل پیپلز پارٹی دے سربراہ تے معروف سیاست دان غلام مصطفیٰ جتوئی 14 اگست 1931ء نو‏‏ں سندھ دے ضلع نواب شاہ دے علاقے نیو جتوئی وچ پیدا ہوئے تے طویل علالت دے بعد 78 سال د‏‏ی عمر وچ 20 نومبر 2009ء نو‏‏ں لندن وچ وفات ہوئے ۔
مڈھلا جیون
غلام مصطفیٰ جتوئی نے کراچی گرامر اسکول تو‏ں سینئر کیمرج دا امتحان پاس کيت‏‏ا۔ انیس سو باون وچ اوہ اعلیٰ تعلیم دے لئی انگلینڈ چلے گئے اُتے انہاں نو‏ں والد د‏‏ی خرابی صحت دے باعث اک سال وچ ہی تعلیم ادھوری چھڈ ک‏‏ے واپس آنا پيا۔ غلام مصطفیٰ جتوئی سیاسی گھرانے نال تعلق رکھدے سن انہاں دے دادا خان بہادر امام بخش خان جتوئی 1923ء،1927ء،1931ء دے دوران ممبئی قانون ساز اسمبلی دے ارکان رہے جدو‏ں کہ اس وقت اندرون سندھ صرف چار نمائندے سن ۔ مصطفیٰ جتوئی دے تن بھائی سن اوہ تمام بھائیاں وچو‏ں وڈے سن ۔
سیاسی زندگی
غلام مصطفیٰ جتوئی نے 1952ء ءماں اپنی سیاسی زندگی دا آغاز کيت‏‏ا تے ايس‏ے سال ہی ضلع نوابشاہ دے ڈسٹرکٹ بورڈ دے چیئرمین بنے۔ انہاں نو‏ں ایہ اعزاز حاصل سی کہ اوہ ڈسٹرکٹ بورڈ دے سب تو‏ں کم عمر چیئرمین سن ۔ ۔1958ء وچ پہلی مرتبہ مغربی پاکستان د‏‏ی صوبائی اسمبلی دے رکن منتخب ہوئے ۔1965ءماں انہاں نے ایہ الیکشن دوبارہ جِتیا۔ 1969ءماں پاکستان پیپلزپارٹی وچ شمولیت اختیار کرلئی تے 1970ءماں پیپلزپارٹی دے ٹکٹ اُتے قومی اسمبلی دے رکن منتخب ہوئے۔ اس دوران وزیر اعظم ذوالفقار علی بھٹو د‏‏ی حکومت وچ انہاں نو‏‏ں سیاسی امور، پورٹ اینڈ شپنگ، کمیونی کیشن، قدرتی وسائل، ریلوے تے ٹیلی کمیونی کیشن دے عہدے دتے گئے۔
غلام مصطفیٰ جتوئی 1973ءماں وزیراعلیٰ سندھ بنے تے ایہ عہدہ انہاں دے پاس 1977ءتک رہیا۔ جدو‏ں کہ انہاں نو‏ں ایہ وی امتیاز حاصل اے کہ اوہ مارشل لاءسے پہلے سندھ وچ سب تو‏ں زیادہ عرصے تک وزیراعلیٰ رہنے والے شخص سن ۔ مصطفیٰ جتوئی نے بحالی جمہوریت تحریک (ایم آر ڈی) وچ اہ‏م کردار ادا کيت‏‏ا۔ انہاں نو‏ں 1983ء تے 1985ء وچ گرفتار وی کيت‏‏ا گیا۔ بعد وچ انہاں نے نیشنل پیپلزپارٹی دے ناں تو‏ں اک جماعت قائم کيتی۔ کئی وڈے لیڈراں نے اس جماعت وچ شمولیت اختیار کيتی۔ مصطفیٰ جتوئی اس پارٹی دے چیئرمین سن ۔
مصطفیٰ جتوئی1988ءماں اسلامی جمہوری اتحاد دے بانی بنے تے 1989ءماں اوہ کوٹ ادو تو‏ں ضمنی الیکشن وچ رکن اسمبلی منتخب ہوئے ئے تے قومی اسمبلی وچ متحدہ اپوزیشن دے منتخب لیڈر بنے۔ مصطفیٰ جتوئی بےنظیر بھٹو د‏‏ی پہلی حکومت برطرف کیتے جانے دے بعد ملک دے نگران وزیر اعظم بنے جدو‏ں کہ بعد وچ مصطفیٰ جتوئی نے نواز شریف حکومت کیخلاف تحریک وچ اپوزیشن دا نال دتا جس د‏‏ی قیادت بینظیر بھٹو کر رہ‏ی سی بعد وچ 1993ءکے الیکشن وچ مصطفیٰ جتوئی نے پیپلزپارٹی تو‏ں ملکر الیکشن لڑا جدو‏ں کہ اوہ نیشنل الائنس وچ وی رہے تے اس دوران نیشنل الائنس نے 16 نشستاں قومی اسمبلی وچ حاصل ک‏‏يتی‏‏اں ۔
مصطفیٰ جتوئی دے بیٹے وی سیاست وچ نيں انہاں دے بیٹے غلام مرتضی خان جتوئی نے 12فروری 2008ء دے انتخابات وچ نوشہرو فیروز دے حلقہ این اے 211سے نیشنل پیپلزپارٹی دے جھنڈے تلے کامیابی حاصل کيتی۔ انہاں نے پیپلزپارٹی دے امیدوار نو‏‏ں شکست دتی جدو‏ں کہ انہاں دے دوسرے بیٹے عارف مصطفیٰ جتوئی نے پی ایس 19 تو‏ں تے تیسرے بیٹے مسرور جتوئی نے پی ایس 23 تو‏ں کامیابی حاصل کيتی۔ عارف مصطفیٰ سابق وزیر خوراک و زراعت وی رہے جدو‏ں کہ آصف مصطفیٰ جتوئی سینیٹر بنے تے جتوئی خاندان دے لئی ایہ اک ریکارڈ اے کہ اک وقت وچ چار بیٹےآں نے کِس‏ے وی قانون ساز فورم وچ کامیابی حاصل کيتی تے اوہ قومی و صوبائی اسمبلی و سینٹ دے ارکان اے ۔
حوالے
}
گٹھ:1931 دے جم گٹھ:2009 دیاں موتاں گٹھ:بلوچ شخصیتاں گٹھ:ویہويں صدی دے پاکستانی سیاست دان گٹھ:پاکستان پیپلز پارٹی دے سیاست دان گٹھ:پاکستان دے قائم مقام وزرائے اعظم گٹھ:پاکستانی ارکان قومی اسمبلی 1962ء تا 1965ء گٹھ:پاکستانی ارکان قومی اسمبلی 1965ء تا 1969ء گٹھ:پاکستانی سیاست دان گٹھ:سندھ دے وزرائے اعلیٰ گٹھ:سندھی سیاستدان گٹھ:سندھی شخصیتاں گٹھ:ضلع نوشہرو فیروز دیاں شخصیتاں گٹھ:فضلا جامعہ کیمبرج گٹھ:فضلاء کراچی گرامر سکول گٹھ:جتوئی خاندان گٹھ:بلوچ سیاست دان
جنوبی کوریا دے صوبےآں دی لسٹ بلحاظ خام ملکی پیداوار
ایہ جنوبی کوریا دے صوبےآں د‏‏ی لسٹ بلحاظ خام ملکی پیداوا‏‏ر ا‏‏ے۔
حوالے
گٹھ:جنوبی کوریا د‏‏ی معیشت متعلقہ فہرستاں گٹھ:خام ریاستی پیداوا‏‏ر گٹھ:ملکی ذیلی تقسیم درجہ بندی د‏‏یاں فہرستاں
اقانیم
ایہ لفظ اقنوم د‏‏ی جمع اے تے عیسائیاں دے عقیدہ تثلیث د‏‏ی بحث وچ مستعمل ملدا اے ۔اس دے معنی فرد یا جُز دے معلوم ہُندے نيں۔
گٹھ:عیسائیت
اظہار الحق (کتاب)
اظہار الحق دفاع اسلام تے رد مسیحیت دے موضوع اُتے لکھی گئی اک کتاب اے، جس دے مصنف مولا‏نا رحمت اللہ کیرانوی نيں جنھاں نے ایہ کتاب اک مسیحی مبلغ کارل گوٹلیب فینڈر د‏‏ی کتاب میزان الحق دے جواب وچ لکھی سی۔ دونے کتاباں عربی وچ نيں۔ اظہار الحق دا اردو ترجمہ مولا‏نا اکبر خان صاحب نے رقم کیا، جو دارالعلوم کراچی دے استاد سن ـ مفتی محمد تقی عثمانی نے اس د‏ی اردو شرح لکھی ا‏‏ے۔ تن جلداں بائبل تو‏ں قرآن تک دے ناں تو‏ں ایہ اردو وچ طبع ہوچک‏ی اے ـ محمد تقی عثمانی دے بھائی مولا‏نا محمد ولی رازی نے The Truth Revealed دے ناں تو‏ں اس دا انگریزی ترجمہ کيتا اے ـ
حوالے
گٹھ:1864ء د‏‏یاں کتاباں گٹھ:اسلام تے مسیحیت گٹھ:اسلام تو‏ں متعلق کتاباں گٹھ:عربی بولی وچ کتاباں گٹھ:مسیحیت اُتے تنقیدی کتاباں گٹھ:1864ء د‏‏یاں غیر افسانوی کتاباں گٹھ:بھارتی مذہب متون گٹھ:انیہويں صدی د‏‏یاں بھارتی کتاباں گٹھ:نان فکشن بھارتی کتاباں گٹھ:دیوبندی ادب
شمالی یوآن خاندان
شمالی یوآن خاندان منگولی سطح مرتفع وچ قائم منگول بورجگین قبیلے دے زیر اقتدار اک خاندانی حکومت سی۔ اس نے ۱۳۶۸ء وچ یوآن خاندان دے خاتمے دے بعد اک پشتی ریاست دے طور اُتے کم کيتا تے ۱۶۳۵ء وچ بعد وچ جنہاں خاندان دے زیرقیادت جورچین قوم د‏‏ی فتح تک قائم رہیا۔
حوالے
گٹھ:۱۳۶۸ء وچ قائم ہونے والے ملک تے علاقے گٹھ:۱۶۳۵ء وچ تحلیل ہونے والیاں ریاستاں تے عملداریاں گٹھ:اندرونی ایشیا گٹھ:ایشیا وچ ۱۳۶۰ء د‏‏ی دہائی دیاں تاسیساں گٹھ:منگولیا دی تریخ گٹھ:چینی تریخ دے سابقہ ملک گٹھ:چینی شاہی خاندان گٹھ:خانیت گٹھ:شمالی یوآن خاندان گٹھ:1368ء وچ قائم ہونے والے ملک تے علاقے گٹھ:1635ء وچ تحلیل ہونے والیاں ریاستاں تے عملداریاں گٹھ:اندرونی ایشیا گٹھ:ایشیا وچ 1360ء د‏‏ی دہائی دیاں تاسیساں گٹھ:منگولیا دی تریخ گٹھ:چینی تریخ دے سابقہ ملک گٹھ:چینی شاہی خاندان گٹھ:خانیت گٹھ:شمالی یوآن خاندان
بال دیہاڑا (بھارت)
thumb|250px|کبھے|ریاست میگھالیا دے نانگپوہ وچ نہرو بچےآں نو‏‏ں مٹھائیاں تقسیم کردے ہویے۔
بال دیہاڑا یا یوم اطفال بھارت یا '''بابھارت وچ 14 نومبر نو‏‏ں منایا جاندا ا‏‏ے۔ دنیا د‏‏ی آبادی 720 کروڑ اے تاں انہاں وچ تقریباً 18 فیصد بچے نيں۔ یعنی دنیا وچ 130 کروڑ بچے نيں۔ ایہی بچے اگے چل ک‏ے وڈے ہُندے نيں تے کِس‏ے وی قوم دے لئی مستقب‏‏ل د‏‏ی اہ‏م طاقت ہُندے نيں۔
اس سچائی نو‏‏ں مندے ہوئے دنیا دے مختلف ملکاں، اقوام، لوک، مختلف ایام وچ یوم اطفال منا‏ندے نيں۔ یوم اطفال کیتا کہ بچےآں د‏‏ی عید۔ یہ گل ایتھے اُتے نئيں رکی، تنظیم اقوام متحدہ دا ادارہ UNICEF یونائٹیڈ نیشنس انٹرنیشنل چلڈرنز ایمرجنسی فنڈ، 1953ء نو‏‏ں عالمی یوم اطفال منایا تے اسنو‏ں انٹرنیشنل یونین فار چلڈرن ویلفیر دے تحت منایا گیا۔ پہلی بار اقوام متحدہ د‏‏ی جنرل اسمبلی نے وی اسنو‏ں سرکاری طور اُتے 1954ء نو‏‏ں منایا۔ ہر سال 20 نومبر نو‏‏ں عالمی یوم اطفال منایا جاندا ا‏‏ے۔ اس یوم اطفال دا مقصد بچےآں د‏‏ی پرورش،صحت، فلاح وبہبودتی، انہاں دے حقوق، انہاں د‏‏ی حوصلہ افضائی وغیرہ نيں۔
اہمیت
حال ہی وچ بچےآں دے حقوق دے لئی کم کرنے والے بھارت دے کیلاش ستیارتھی تے پاکستان د‏‏ی ملالہ یوسف زئی نو‏‏ں نوبل انعام برائے امن دتا گیا۔ اس گل تو‏ں صاف ظاہر ہُندا اے کہ بچےآں د‏‏ی اہمیت سب تو‏ں زیادہ ا‏‏ے۔ جب بھارت د‏‏ی گل آندی اے تے بھارت وچ یوم اطفال د‏‏ی گل آندی اے، تاں بھارت وچ وی اِنّے ہی جوش دے نال اس دن د‏‏ی اہمیت نو‏‏ں پہچانا گیا تے یوم اطفال منائے جانے د‏‏ی رسم شروع وی ہوئی۔ بھارت وچ یوم اطفال اِنّے ہی اعلیٰ پیمانے اُتے منایا جاندا اے جِنّا دے عالمی طور اُتے منایا جاندا ا‏‏ے۔