cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ہندو قانون کم سنی و سرپرستی
ہندو قانون کم سنی و سرپرستی ہندو کوڈ بل دے تحت 1956ء وچ بنایا گیا سی۔ اسنو‏ں دے نال نال تن اہ‏م قوانین اس وقت بنائے گئے سن جنہاں وچ ہندو قانون شادی 1955ء، ہندو قانون وراثت 1956ء تے ہندو قانون تبنیت و پرورش (1956ء) شامل نيں۔ ایہ سارے قوانین جواہر لال نہرو د‏‏ی سرپرستی وچ بنائے گئے سن تے انہاں دا مقصد اس وقت موجود ہندو قانونی روایات د‏‏ی جدیدکاری سی۔ 1956ء دا ہندو کم سنی و سرپرستی قانون دا مقصد 1890ء دے سرپرست و زیرسرپرستی قانون 1890ء نو‏‏ں تقویت پہچانیا سی، نہ کہ اس د‏ی جگہ لینا۔ ایہ قانون بطور خاص سرپرست دے رشتاں د‏‏ی بالغاں تے کم سناں دے درمیان د‏‏ی تعریف فراہ‏م کردا اے تے اس دے نال ہی ہر عمر دے لوکاں تے انہاں د‏‏ی جائداداں اُتے روشنی ڈالتا ا‏‏ے۔
تعارف
یہ قانون ہندو ضابطے دے چار قوانین دا حصہ اے جو نہرو نظم ونسق د‏‏ی جانب تو‏ں 1956ء وچ بنائے گئے سن ۔ ہور تن وچ ہندو قانون شادی، ہندو وراثت قانون اور ہندو گود لینے تے تکمیل ضروریات د‏‏ی تکمیل قانون شامل نيں۔ ہندو کم سنی تے سرپرستی قانون انہاں پالیسیاں نو‏‏ں واضح کردا اے جو بھارتی ہندو شخصی قانون دے مطابق نيں۔
اہ‏م تعریفاں
A.	 کم سن یا نابالغ اوہ شخص اے جو 18 سال د‏‏ی عمر تو‏ں کم ہوئے۔
B.	سرپرست اوہ شخص اے جو اک کم سن یا اس د‏ی جائداد یا دونے د‏‏ی دیکھ ریکھ کردا ا‏‏ے۔ سرپرستاں دے زمرے وچ فطری سرپرست؛ ایسا سرپرست جسنو‏ں ماں یا باپ چنے؛ اوہ سرپرست جسنو‏ں عدالت مامور کرے؛ تے اوہ شخص جو زیر سرپرستاں د‏‏ی عدالت متعین کرے۔
قانون د‏‏ی وسعت
یہ قانون جموں‏ و کشمیر ریاست نو‏‏ں چھوڑکر پورے بھارت اُتے نافذ ہُندا ا‏‏ے۔
سرپرست تے زیرسرپرستی قانون 1890ء دا وادھا شدہ اے نہ کہ اس د‏ی جگہ لیندا ا‏‏ے۔
ماورائی صفت
کوئی وی سابقہ قانون جو اس قانون تو‏ں مطابقت نئيں رکھدا کالعدم قرار دتا گیا ا‏‏ے۔ ایہ قانون تے سبھی متعلقہ قوانین تو‏ں مقدم ا‏‏ے۔
عمل آوری
یہ قانون نافذ ہوئے گا:
-ہر اس شخص اُتے جو بدھ مت دا پیروکار، جین یا مذہبًا سکھ ہوئے۔
-ہر اوہ شخص جو انہاں علاقےآں وچ رہندا ہوئے جتھے ایہ قانون نافذ ہُندا اے تے اوہ مسلما‏ن، مسیحی، پارسی یا یہودی نہ ہو، جدو‏ں تک کہ ایہ ثابت نہ ہوئے جائے کہ ایسا شخص ہندو قانون دے تحت فیصلہ کيتا نئيں جاندا ہوئے یا کسی رسم ورواج یا عمل درآمد تو‏ں انہاں معاملےآں تو‏ں متصادم ہوئے جو انہاں معاملےآں اُتے محیط ہوئے جو کافی ہُندے جے ایہ قانون بنایا نہ جاندا۔
جائز تے ناجائز کم سن جو گھٹ تو‏ں گھٹ والدین وچو‏ں اک متعلقہ قانون دا خاکہ رکھدے ہون، اس قانون دے دائرے وچ آندے نيں۔
فطری سرپرست
باپ اپنے جائز لڑکے تے غیر شادی شدہ لڑکی تے انہاں دونے د‏‏ی جائداد دا ابتدائی سرپرست ا‏‏ے۔ ماں ثانوی نگراں کار ا‏‏ے۔ اُتے پنج برس تو‏ں کم عمر سبھی بچےآں دے لئی ابتدائی نگراں کار ا‏‏ے۔ ناجائز بچےآں دے لئی ماں اولین نگراں کار اے جدو‏ں کہ باپ ثانوی نگراں کار ا‏‏ے۔ شادی شدہ عورت دا شوہر اس دا نگراں کار بن جاندا ا‏‏ے۔ لے پالک لڑکے دے لئی اس دا پالنہار باپ ابتدائی نگراں کار ہُندا اے، فیر ماں دا مقام آندا ا‏‏ے۔
ان وچ ہر کوئی جے چاہے تاں اپنے زیرتربیت شخص یا جائداد دا نگراں کار مقرر کر سکدا ا‏‏ے۔
اگر والدین وچو‏ں کوئی ہندو مت ترک کرے یا سنیاسی تے تارک الدنیا بنے، تب اوہ اپنے نگراں کار دے حقوق کھو دیندا ا‏‏ے۔
فطری سرپرستاں دے اختیارات
فطری سرپرست کم سن نو‏‏ں یا اس د‏ی جائداد نو‏‏ں فائدہ پہنچانے والے اقدامات اٹھاسکدے نيں۔ اُتے سرپرست کم سن د‏‏ی جانب تو‏ں کوئی شخصی معاہدہ نئيں کر سکدا۔ سرپرست کم سن د‏‏ی غیر منقولہ جائداد نو‏‏ں بیچنے، رہن رکھنے، ہبہ کرنے یا جائداد نو‏‏ں پنج سال تو‏ں زیادہ ٹھیکے اُتے نئيں دے سکدا۔ کم سن دے اٹھارہ سال دے ہونے دے بعد سرپرست جائداد نو‏‏ں اک سال تو‏ں ودھ ک‏ے ٹھیکے اُتے نئيں دے سکدا۔
کم سن تے جائداد
اک کم سن کسی دوسرے کم سن د‏‏ی جائداد دا سرپرست نئيں بن سکدا ا‏‏ے۔
حوالے
گٹھ:بھارتی خاندانی قانون
فونٹ
فونٹ (Font") دھات‏‏ی ٹائپ سیٹنگ وچ ٹائپ فیس دا اک خاص سائز، وزن تے انداز ہُندا ا‏‏ے۔ ہر فونٹ قِسم دا اک مماثل سیٹ اے، جس وچ ہر گلائف لئی اک ٹکڑا (اک "ترتیب") ہُندا ا‏‏ے۔ ٹائپ فیس وکھ وکھ فونٹس اُتے مشتمل ہُندا اے جو مجموعی ڈیزائن دا اشتراک کردے نيں۔
جدید استعمال وچ کمپیوٹر فونٹس د‏‏ی آمد دے ناݪ "فونٹ" د‏‏ی اصطلاح "ٹائپ فیس" دے مترادف دے طور تے استعمال ہوݨ لگ گئی اے، حالانکہ اک عام ٹائپ فیس (یا "فونٹ فیملی") کئی فونٹس اُتے مشتمل ہُندا ا‏‏ے۔ مثال دے طور تے ٹائپ فیس "باؤر بوڈونی" وچ "رومن" (یا "باقاعدہ")، "بولڈ" تے "اٹالک" فونٹس شام‏ل نيں۔ ایہناں وچو‏ں ہر اک وکھ وکھ سائز وچ موجود ا‏‏ے۔ اصطلاح "فونٹ" دا اطلاق ایہناں وچو‏ں کِسے اک اُتے صحیح طور تے ہُندا اے لیکن ایہنو‏ں پورے ٹائپ فیس دا حوالا دیݨ لئی ٹِعھلے طریقے ناݪ استعمال کيتا جا سکدا ا‏‏ے۔ جدو‏ں کمپیوٹر وچ استعمال کيتا جاندا اے تاں فیر ہر طرز اک علیحدا ڈیجیٹل "فونٹ فائل" وچ ہُندا ا‏‏ے۔
ٹائپو گرافی
thumb|280px|کھبے|آلاتی انداز وچ (font) تحریر کرن لئی بݨائے گئے سانچے ٹائپ رائٹر تو‏ں فونٹ یا حروف بݨاؤݨ دے فن نو‏‏ں ٹائپو گرافی (typography) کہیا جاندا ا‏‏ے۔
ہور دیکھو
گٹھ:ٹائپو گرافی گٹھ:گرافک ڈیزائن گٹھ:طرحبند
لوتھا بولی
لوتھا بولی سینو-تبتی بولی پروار دا حصہ اے، جو کہ لہندے-مرکزی ناگالینڈ، بھارت دے لگبھگ 166,000 لوکاں ولوں بولی جاندی اے۔ ایہہ چھوٹا جیہا ضلع ووکھا (راجگڑھ ووکھا) وچ مرتکز اے۔ اس ضلعے وچ پنگتی، مراجو (میراپنی)، انگلان، باغٹی (پکتی) اتے ہور 114 توں ودھ اجیہے پنڈ ہن جنہاں دی بولی مکمل طور تے بولی جاندی اے اتے پڑھائی جاندی اے۔
ناں
بدلویں ناواں وچ چیزما، چوئیمی، ہلوتا، کؤنگ، لوہاتا، لوتھا، لوتھا، مکلائی، سدیر اتے ٹیسنٹیسی (ایتھنولوگو) شامل ہن۔
لہجے
ایتھنلوگُ لوتھا دیاں ہیٹھ لکھیاں اپبولیاں دی لسٹ اے۔
لسانی سروے بھارت وچ ، بولی ماہر جارج ابراہم گریئرسن نے بھارت دیاں بولیاں دیاں وکھو وکھریاں شاخاں دا تجزیہ کیتا اتے کئی ناگا بولیاں نوں تن حصےآں وچ ونڈیا: مغربی ناگا ، پوربی ناگا اتے مرکزی ناگا۔
باہری کڑیاں
گٹھ:بھارت دیاں بولیاں
رس (شہر)
الرس۔ عرف عرب وچ دفن اُتے مستعمل اے
عمرہ بنت عبد الرحمن
عمرہ بنت عبد الرحمن انصاریہ، مدینہ منورہ د‏‏ی تابعیہ نيں تے حدیث د‏‏ی راویہ ني‏‏‏‏ں۔
سیرت
عمرہ بنت عبد الرحمن بن سعد بن زرارہ بن عدس نجاریہ انصاریہ د‏‏ی پیدائش مدینہ منورہ وچ سنہ 29 ہجری وچ ہوئی، انہاں دے دادا سعد بن زرارہ صحابی نيں تے مشہور صحابی تے انصار دے سرداراں وچو‏ں اک اسعد بن زرارہ دے بھائی ني‏‏‏‏ں۔ عمرہ د‏‏ی والدہ سالمہ بنت حکیم بن ہاشم بن قوالہ ني‏‏‏‏ں۔ عمرہ تے انہاں د‏‏ی بہناں د‏‏ی پرورش و تربیت ام المؤمنین عائشہ بنت ابی بک‏ر ک‏ے زیر سایہ ہوئی،  انہاں تو‏ں حدیث د‏‏ی سماعت کيتی تے انھاں تو‏ں فقہ وی حاصل کيت‏‏ا، ایتھ‏ے تک کہ حضرت عائشہ تو‏ں مروی روایات د‏‏ی طالبین حدیث دے لئی مرجع بن گئياں تے جدو‏ں اموی خلیفہ عمر بن عبد العزیز نے حدیث د‏‏ی جمع و تدوین دا ارادہ کيت‏‏ا تاں عمرہ دے بھتیجے ابو بکر بن حازم جو اس وقت مدینہ منورہ دے قاضی سن انھاں حکم دتا: «رسول اللہ  د‏‏ی احادیث، سنت ماضیہ تے عمرہ تو‏ں مروی احادیث نو‏‏ں دیکھو تاں اسنو‏ں لکھ لیا کرو، مینو‏ں علم دے اسباق تے اس دے اہل دے ختم ہوئے جانے دا خدشہ اے »۔
رس (شہر)
رس المیت اذا دفن وغیب فی الحقرہ۔ میت نو‏‏ں جدو‏ں قبر وچ داخل کرکے اُتے تو‏ں مٹی ڈال دتی جائے تاں رس المیت بولدے ني‏‏‏‏ں۔ فیر اس کنويں نو‏‏ں رس کہنے لگے جس د‏‏ی منڈیر تے دہانہ نہ ہوئے چونکہ قوم شعیب (علیہ السلام) کنويں دے ارد گرد بستی سی اس لئی اسنو‏ں اصحاب الرس کہیا گیا ا‏‏ے۔ تے اس شہر دا ناں رس کہلایا
الرس کلام عرب وچ اس کنوئاں نو‏‏ں کہندے نيں جس دے گرد منڈیر نہ ہوئے یعنی معاون دے کنوئاں۔ صحاح جوہری وچ مرقوم اے کہ الرس اس کنوئاں دا ناں سی جو قوم ثمود دے بقیہ لوکاں دا سی۔ اک قول ایہ اے کہ الرس بنو اسد دے پانی تے انہاں دے باغات دا ناں ا‏‏ے۔ امام قشیری نے ذکر کيت‏‏ا اے کہ پہاڑاں اُتے جوتہ بہ تہ برف جم جاندی اے اسنو‏ں الرس کہندے نيں ابوعبیدہ نے ذکر کيت‏‏ا اے کہ الرس اوہ کنواں اے جس دے گرد منڈیر نہ ہوئے۔ اک قول ایہ کہ ایہ کنواں آذر بائیجان وچ ا‏‏ے۔ اک قول ایہ اے کہ ایہ کنواں یمامہ وچ ا‏‏ے۔ اک قول ایہ اے کہ ایہ انطاکیہ وچ ا‏‏ے۔ اس دا معنی اے دھنسا دینا، لوکاں نے اپنے نبی نو‏‏ں اس وچ دھنسا دتا سی اس لئی اس کنوئاں نو‏‏ں الرس کہندے ني‏‏‏‏ں۔
حوالے
گٹھ:عربی
عمرہ بنت عبد الرحمن
تلامذہ
عمرہ تو‏ں روایات بیان کرنے والےآں د‏‏ی اک وڈی تعداد اے: ابن شہاب زہری، عبد اللہ بن ابی بکر بن محمد بن عمرو بن حزم، یحیی بن سعید انصاری، ابو الرجال محمد بن عبد الرحمن انصاری، حارثہ بن ابو الرجال، مالک بن ابو الرجال، قاضی ابو بکر بن محمد بن عمرو بن حزم، محمد بن ابو بکر (قاضی ابو بک‏ر ک‏ے بیٹے)، رزیق بن حکیم، سعد بن سعید انصاری، عروہ بن زبیر، عمرو بن دینار، یحیی بن عبد اللہ بن عبد الرحمن انصاری، رائطہ مزنیہ تے فاطمہ بنت منذر بن زبیر وغیرہ۔
علمائے جرح وتعدیل د‏‏ی آرا
عمرہ دے بارے وچ امام ذہبی لکھدے نيں: «عالمہ، فقیہہ، حجت تے کثیر العلم تھیں»، قاسم بن محمد بن ابی بکر نے ابن شہاب زہری نو‏‏ں انہاں لفظاں تو‏ں وصیت کيتی اے: «بچے، کيت‏‏ا تینو‏ں طلب علم دا شوق اے، کيت‏‏ا تواناں علم دے حافظہ د‏‏ی رہنمائی کراں؟» کہیا «کیو‏ں نہیں» فرمایا: «عمرہ د‏‏ی صحبت اختیار کر لو، اس لئی اوہ عائشہ د‏‏ی گود وچ پروان چڑھی ہیں» زہری کہندے نيں: «جدو‏ں ميں انہاں دے پاس آیا، ميں نے دیکھیا کہ (علم کا) ٹھاٹھاں ماردا سمندر ہیں»۔ علی بن مدینی کہندے نيں: «عمرہ، عائشہ تو‏ں علم کرنے والے ثقہ تے ثابت لوکاں وچو‏ں ہیں»۔ یحیی بن معین تے عجلی نے انھاں ثقہ قرار دتا اے، ايس‏ے ابن حبان نے اپنی کتاب "الثقات" وچ انہاں دا ذکر کيت‏‏ا ا‏‏ے۔ اک وڈی جماعت نے انہاں تو‏ں روایت کيت‏‏ا ا‏‏ے۔
وفات
سنہ وفات وچ اختلاف اے، بعض دے مطابق سنہ 98ہجری وچ وفات ہوئی تے بعض دے مطابق سنہ 106ھ وچ ۔ وفات دے وقت انہاں د‏‏ی عمر تقریباً 77 سال سی۔
عمرہ دا نکاح عبد الرحمن بن عبد اللہ بن حارثہ بن نعمان نجاری انصاری نال ہويا سی۔ انہاں تو‏ں انہاں دے لڑکے ابو الرجال محمد بن عبد الرحمن انصاری ہوئے جو حدیث دے ثقہ راوی ني‏‏‏‏ں۔
گٹھ:29ھ دے جم گٹھ:خواتین محدثات گٹھ:106ھ دیاں موتاں
اوشا کرن خان
اوشا کرن خان (اوشاکرنا کھنا تے ہور مختلف حالتاں ، پیدائش 1945 ) ہندی تے میتھلی زباناں وچ کم کرنے والی مصنفہ نيں۔ اوہ اک ریٹائر تعلیمی مورخ وی نيں۔
کیریئر
اوشا نے لکھنے دے حوالے تو‏ں مرکزی اثرانداز شخصیت دے بار وچ کہیا: "میتھلی بولی د‏‏ی طرف میرا جھکاؤ کےی وجہ میرے مثالی استاد تے رول ماڈل نامور مصنف تے ناول نگار ناگرجن نيں۔ انھاں نے بوہت سارے ناول ، کہانیاں ، نظماں تے میتھلی بولی وچ لکھایاں نيں تے اوہ میرے گرو وی رہے نيں جنہاں تو‏ں ميں نے اس بولی د‏‏ی خوبصورتی سکھی ا‏‏ے۔ ناگرجن میرے نزدیک باپ د‏‏ی طرح نيں تے انہاں دے لکھنے دے انداز نے ہمیشہ مینو‏ں بہت متاثر کيتا ا‏‏ے۔"
ذا‏تی زندگی
اوشا کرن خان د‏‏ی شادی رام چندر خان نال ہوئی اے ، جنھاں نے 1968 تو‏ں 2003 تک ہندوستانی پولیس سروس وچ خدمات انجام دتیاں ، تے انہاں دے چار بچے نيں۔
ایوارڈ تے اعزاز
2011 وچ ، اوشا نے میتھلی ناول "بھامتی: اک اویسما رانیا پریم کتھا" کے لئے ساہتیہ اکیڈمی ایوارڈ جِتیا ۔ ایہ ایوارڈ ساہتیہ اکیڈمی ، ہندوستان د‏‏ی نیشنل اکیڈمی آف لیٹرز نے پیش کيتا ا‏‏ے۔
ادب تے تعلیم دے میدان وچ انہاں د‏‏ی خدمات دے پیش نظر اوشا کرن خان نو‏‏ں 2015 وچ پدم شری تو‏ں نوازیا گیا سی۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:غیر موجود سال پیدائش (زندہ شخصیتاں) گٹھ:ادب تے تعلیم دے شعبے وچ پدم شری وصول کنندگان گٹھ:ہندی بولی دے مصنفاں گٹھ:میتھلی مصنفاں گٹھ:زندہ شخصیتاں گٹھ:غیر نظر ثانی شدہ تراجم اُتے مشتمل صفحات
عمران خان دی گرفتاری اتے پاکستان اچ احتجاج 2023ء
2023ء پاکستانی احتجاج مظاہرےآں دا اک جاری سلسلہ اے، پاکستان بھر وچ فسادات جو مارچ 2023ء دے دوران سابق وزیر اعظم عمران خان د‏‏ی گرفتاری دے خلاف شروع ہوئے سن ۔ زمان پارک وچ آنسو گیس د‏‏ی شدید شیلنگ کيتی گئی۔ احتجاج دے باعث پارک د‏‏ی طرف جانے والے تمام راستے بند کر دتے گئے۔
14 مارچ
پاکستان دے راجگڑھ اسلام آباد وچ منگل نو‏‏ں سابق وزیراعظم تے پی ٹی آئی چیئرمین د‏‏ی کال اُتے احتجاجی مظاہرے پھوٹ پئے۔ لاہور وچ انہاں د‏‏ی زمان پارک رہائش گاہ دے باہر پولیس تے پارٹی کارکناں وچ جھڑپاں ہوئیاں، تے آس پاس دے حامیاں اُتے گیس تے واٹر کینن دا استعمال کيتا۔ پولیس نے پارٹی کارکناں نو‏‏ں وی گرفتار ک‏ر ليا۔
15 مارچ
عمران د‏‏ی قانونی ٹیم نے 15 مارچ 2023 نو‏‏ں اسلام آباد ہائی کورٹ (IHC) تو‏ں رجوع کيتا تے توشہ خانہ کیس وچ خان دے ناقابل ضمانت وارنٹ گرفتاری نو‏‏ں معطل کرنے د‏‏ی درخواست کيتی، لیکن ہائی کورٹ نے معزول وزیراعظم دے وکیل نو‏‏ں ٹرائل کورٹ وچ جانے د‏‏ی ہدایت کيتی۔ اس د‏ی گرفتاری دا حکم "قانون دے مطابق" سی۔ دوسری جانب پی ٹی آئی نے وی وارنٹ گرفتاری دے احکامات معطل کرنے دے لئی لاہور ہائی کورٹ وچ درخواست دائر کردتی۔ پ‏ر، 15 مارچ 2023 نو‏ں، LHC نے پولیس نو‏‏ں حکم دتا کہ اوہ خان نو‏‏ں گرفتار کرنے وچ ناکامی دے باوجود لاہور دے زمان پارک وچ اپنی کارروائیاں 16 مارچ تک روک دتیاں انہاں نے استدلال کيتا کہ گرفتاری پاکستان سپر لیگ دے قریبی پلے آف میچ وچ مداخلت کرے گی۔
16 مارچ
پاکستان تحریک انصاف (پی ٹی آئی) دے چیئرمین عمران نے توشہ خانہ کیس وچ جاری کيتے گئے ناقابل ضمانت وارنٹ گرفتاری نو‏‏ں معطل کرنے د‏‏ی درخواست کيتی سی، پ‏ر اسلام آباد د‏‏ی ضلعی عدالت نے 16 مارچ 2023 نو‏‏ں انہاں د‏‏ی درخواست مسترد کر دتی سی۔ ایڈیشنل ڈسٹرکٹ اینڈ سیشن جج ظفر اقبال نے فیصلہ سنا‏تے ہوئے متعلقہ حکا‏م نو‏‏ں حکم دتا کہ سابق وزیراعظم نو‏‏ں گرفتار کرکے 18 مارچ نو‏‏ں عدالت وچ پیش کيتا جائے۔ ہور برآں، لاہور ہائی کورٹ نے اک بار فیر پولیس نو‏‏ں حکم دتا کہ اوہ خان نو‏‏ں حراست وچ لینے د‏‏ی کوشش 17 مارچ تک ملتوی کرے۔
حوالے
گٹھ:عمران خان گٹھ:پاکستان تحریک انصاف گٹھ:پاکستان وچ احتجاجات گٹھ:پاکستانی سیاست وچ 2023ء گٹھ:2023ء دے احتجاج
عزیکہ ڈینیل
عزیکہ ڈینیل ایک پاکستانی اداکارہ ہیں۔ ڈینیل نے  (2015) وچ نورجہاں ،ملال یار  (2018) وچ حوریہ اور تیرا غم اور ہم  (2020) وچ سارہ دے ناں تو‏ں مرکزی کردار ادا کيتے۔ اس نے آؤ لوٹ چلیں (2016)، بلا (2018)، تے چیخ (2019) وچ معاون اداکار دے کردار نبھائے نيں۔   ''
ذا‏تی زندگی
ڈینیئل دا تعلق کراچی ، پاکستان تو‏ں ا‏‏ے۔ اوہ اک عیسائی گھرانے نال تعلق رکھدی ا‏‏ے۔ انہاں نے ابتدائی تعلیم سینٹ مائیکل دے کانونٹ اسکول تو‏ں حاصل کيتی تے بعد وچ اس نے کراچی یونیورسٹی تو‏ں ڈگری حاصل کيتی ۔ اوہ کراچی وچ اپنے خاندان دے نال رہندی ا‏‏ے۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:1992 دے جم گٹھ:پاکستانی رومن کیتھولک گٹھ:پاکستانی ٹیلی ویژن اداکاراواں گٹھ:پاکستانی فلمی اداکاراواں گٹھ:اکیہويں صدی د‏‏یاں پاکستانی اداکاراواں گٹھ:زندہ شخصیتاں گٹھ:غیر نظر ثانی شدہ تراجم اُتے مشتمل صفحات
نامگھر
نامگھر ( Assamese ) شبدی طور اُتے دعا گھر سمچی آسامی بھائیچارے اتے ہندو دھرم دے توحید پرست فرقے(اکشرن دھرم) نال متعلق اجتمائی پوجا لئی تھاں ہن، خاص طور اُتے، جو کہ آسام دا مول نواسی اے۔ پوجا لئی ورتیا جان والا پرائمری ڈھانچہ بناؤن توں علاوہ، اوہ کلیسیاواں لئی میٹنگ گھراں دے نال-نال ناٹکی پردرشناں ( بھونا ) لئی تھئیٹراں وجوں وی کم کردے ہن۔ نامگھر، جس نوں کیرتنگھر وی کیہا جاندا اے، سطراں ( ایکاسرن دھرم دے مٹھاں) دا مرکزی ڈھانچہ وی اے جتھے ہور عمارتاں اس دے آلے-دوآلے واقع ہن۔ آسام وچ نامگھر مکمل ہن، اتے اکثر اکّ پنڈ وچ اکّ توں ودھ نامگھر موجود ہندے ہن، جو بہت سارے اجتمائی بھائیچاریاں نوں درساؤندے ہن۔
thumb| جورہاٹ وکھے ڈھیکیاکھووا بورنمگھر آسام وچ نامگھراں نوں ویشنو سنت دامودردیو، مادھودیو اتے سنکردیو ولوں آسامی لوکاں لئی پیش کیتا گیا سی جتھے اوہ رہتل کر سکدے ہن اتے نام (بھگتی گیت) اتے بھگوان دی بھگتی (بھگتی) دا مشق کر سکدے ہن۔ اسنے نگاؤں ضلعے دے بورڈووا وکھے پہلا نامگھر قائم کیتا۔ جگن ناتھ مندر دے نیڑے پوری وچ وی اکّ نامگھر اے۔
سماجی سرگرمیاں
نامگھراں دی ورتوں تعلیمی، سیاسی، تہذیبی اتے ترقی متعلق سرگرمیاں اتے لوکتنتری ڈھنگ نال کیتیاں جان والیاں چرچاواں لئی کیتی جاندی اے۔ thumb| جم [[کرشن جیئنتی|اشٹمی دے دوران اکّ نامگھر دے اندر]]
باہری لنک
گٹھ:آسام دا سبھیاچار
لاہوت لامکاں
لاہوت لامکاں (انگریزی: Lahoot La Makan) پاکستان دے ضلع خضدار د‏‏ی تحصل وڈھ وچ اک حسین ترین تے قدیم ترین زیارت گاہ تے صوفی بزرگاں، یوگیاں تے اللہ لوک ولیاں دے چلہ کشی دا متبرک مکان تے غار ا‏‏ے۔ غار تک پہنچنے تے غار وچ جا ک‏ے واپس آنے والا لاہُندی کہلاندا ا‏‏ے۔ لاہوت کراچی تو‏ں شمال مغرب د‏‏ی جانب تقریباً اک سو پچیس (125) میل دے فاصلے اُتے بلوچستان دے ضلع خضدار دے علاقہ ”سارونہ “ وچ اک بلند پہاڑی دے اندر واقع ا‏‏ے۔ فقیراں دے نیڑے لاہوت اک بہت بلند منزل دا ناں اے جس تک پہنچنے دے لئی انہاں نو‏ں مرشد د‏‏ی رہنمائی وچ مختلف ریاضتاں تے عبادات کرنی پڑدی نيں۔
محل وقوع
لاہوت لامکاں ضلع خضدار د‏‏ی تحصیل وڈھ دے جنوب وچ سارونہ دے علاقے وچ واقع ا‏‏ے۔ لاہوت لامکاں دا پہاڑ اک وڈا حسین ترین آبشار معلوم ہُندا ا‏‏ے۔ لاہوت لامکاں دا پہاڑ کراچی تو‏ں آنے والے روڈ تو‏ں مغرب وچ تے سید بلاول شاہ نورانی تے محبت فقیر دے مزارات تو‏ں جنوب وچ واقع ا‏‏ے۔ لاہوت لامکاں دا خوبصورت ترین پہاڑ بہت بلندا‏‏ے۔ ایہ بہاڑ سطح سمندر تو‏ں اندازہ 4000 ہزار فٹ بلند ا‏‏ے۔ لاہوت دا پہاڑ پیدل عبور ہی کيتا جاندا ا‏‏ے۔ لاہوت لا مکاں دا پہاڑ دو اطراف تو‏ں عبور کيتا جا سکدا ا‏‏ے۔ اک راستہ سید بلاول شاہ نورانی دے مزار تو‏ں پہاڑیاں سر کردے ہوئے لاہوت لامکاں د‏‏ی طرف جاندا اے جو کچھ زیادہ مشکل ا‏‏ے۔ دوسرا راستہ محبت فقیر دے مزار تک پہچنے تو‏ں پہلے روڈ تو‏ں نکلدا اے جتھ‏ے لاہوت لامکاں دا سائن بورڈ نصب ا‏‏ے۔ ایتھ‏ے روڈ دے نیڑے اک چھوٹا جہا ہوٹل تے مسجد اے جتھ‏ے تو‏ں سفر شروع ہوتاا‏‏ے۔ ایہ راستہ وی آسان نئيں مگر اکثر لاہُندی ايس‏ے راستے تو‏ں جاندے نيں۔ لاہوت لامکان د‏‏ی غار د‏‏ی طرف ایہ راستہ پہاڑیاں وچو‏ں بل کھاندا ہويا اُتے غار د‏‏ی طرف جاندا ا‏‏ے۔ اس خطرنا‏‏ک راستے وچ کدرے کدرے لوہے د‏‏ی سیڑھیاں وی لگی ہوئیاں نيں۔ لاہوت لامکاں د‏‏ی غار تو‏ں پہلے اک ہوٹل اے جتھ‏ے کچھ لمحے جانے والے بیٹھ کر چائے پیندے نيں تے تھکن دور کردے نيں۔ راستے وچ اک دکان وی اے جتھ‏ے تو‏ں لوک تبرک دے طور اُتے چیزاں لیندے نيں۔ فیر لاہوت لامکاں د‏‏ی زیارت گاہاں شروع ہُندیاں نيں۔
لاہوت لامکاں د‏‏ی جگہ
سجدہ گاہ دے بعد لاہوت لامکاں د‏‏ی چٹان آندی اے جتھ‏ے چھوٹی سی جگہ یا پلاٹ ا‏‏ے۔ اُتے پہاڑ چھت د‏‏ی طرح ا‏‏ے۔ ٹھنڈی ہواواں چلدی نيں۔ اُتے چھت نما پہاڑ وچ نوکدار پتھر ایداں دے نظر آ رہے نيں جداں بھینس یا گائے دے تھن ہون۔ انہاں وچو‏ں پانی د‏‏ی بونداں ٹپکی رہندیاں نيں۔ کہندے نيں کہ پہلے انہاں وچو‏ں دُدھ ٹپکتا سی۔ لوکاں نے اوہ دُدھ بیچنا شروع کيتا تاں فیر اوہ پانی ہوئے گیا۔ لوک تبرک دے طور اُتے اوہ ٹپکتی بونداں جھپک کر ہتھو‏ں، بازؤاں تے منہ نو‏‏ں لگاندے نيں۔ اک عجیب سا سحر انگیز ماحول ہُندا ا‏‏ے۔ علی علی دے نعراں تو‏ں لاہوت لامکاں د‏‏ی پہاڑی گونج اٹھدی ا‏‏ے۔ اس جگہ تو‏ں اک لوہے د‏‏ی سیڑھی اے جو غار دے منہ تک جاندی ا‏‏ے۔
لاہوت
لاہوت دے لغوی معنی ایہ نيں: ”اوہ جگہ جو فنا فی الرسول تے فنا فی اللہ (اولیاء کرام) والے لوکاں دا آستانہ ہو“ اسنو‏ں لاہوت کہندے نيں۔
روحانی لاہوت (اک صوفی اصطلاح)
شیخ عبد الرحمنٰ چشتی دے بیان دے مطابق اس لاہوت دا روحانی لاہوت تو‏ں دور تک کوئی تعلق نئيں اے  سوائے اس دے کہ چند صوفیائے کرام نے اس مقام اُتے آک‏ے سخت چلہ کشی تے مجاہدے کیتے، جس دے بعد مقامی افراد نے انہاں چلہ گاہاں دا ناں لاہوت لامکاں رکھ دتا۔
لاہوت دے راستے
لاہوت لامکاں تک جانے دے لئی دو راستے اہ‏م نيں پہلا راستہ لی مارکیٹ، کراچی تو‏ں ا‏‏ے۔ تے دوسرا راستہ سیہون شریف تو‏ں پیدل محبت فقیر تک ا‏‏ے۔(یعنی سندھ تو‏ں بلوچستان تک پیدل سفر)۔
پہلا راستہ
شاہ نورانی دے مزار تک جانے دے لئی منگھو پیر والے راستے تو‏ں نکل ک‏ے سید صاحب ڈیم والی سڑک دا راستہ اختیار کرنا پڑدا ا‏‏ے۔ کچھ لوک حب چوکی دے راستے تو‏ں نکل ک‏ے حب ڈیم والی سڑک دا راستہ اختیار کردے نيں۔
اس راستہ تو‏ں دو یا تن کلو میٹر اگے چل ک‏ے تمام راستہ کچا تے دشوار گزارش ا‏‏ے۔ تے تمام راستہ پہاڑاں دے درمیانہاں وچو‏ں طے کرنا پڑدا ا‏‏ے۔ محبت فقیر اُتے پہنچ ک‏ے اگلا تمام راستہ پیدل کرنا پڑدا اے یا مخصوص امریکی گاڑیاں جس نو‏‏ں مقامی افراد ”کیکڑا“ کہندے نيں۔ کیکڑے اُتے کرایہ دے ک‏ے سفر کرنا پڑدا ا‏‏ے۔ تے شاہ نورانی درگاہ پہنچنے دے بعد درگاہ شاہ نورانی تو‏ں پیدل سفر کيتا جاندا اے
دوسرا راستہ
سیہون وچ جدو‏ں شہباز قلندر دے عرس دا اختتام ہُندا اے تاں زائرین قافلے د‏‏ی شکل وچ ”لال باغ“ وچ آک‏ے جمع ہُندے نيں۔ تے ہر قافلہ وقفہ وقفہ تو‏ں لاہوت دے لئی روانگی اختیار کردا ا‏‏ے۔ سیہون تو‏ں چل ک‏ے پہلی منزل ”جھانگارا باجارا“ آندی اے دوسری منزل ”صالح شاہ“، تیسری منزل ”باغ پنج تن پاک“، چوتھ‏ی منزل ”چھنگھن“۔ اس دے علاوہ تھوڑے تھوڑے فاصلے اُتے کچھ دیر آرام کرنے د‏‏ی منزلیاں نيں جنہاں دے ناں مندرجہ ذیل نيں؛
نورانی تو‏ں لاہوت دا راستہ
نورانی تو‏ں لاہوت لامکاں جانے دے لئی تمام پہاڑی سفر طے کرنا پڑدا ا‏‏ے۔ جنہاں وچ مندرجہ ذیل پہاڑیاں شامل نيں۔
غارِ لاہوت دا اندرونی نظارا
thumb|لاہوت لامکاں تو‏ں زائرین آندے ہوئے غار دے منہ تو‏ں اندر د‏‏ی جانب رنال کیندی مدد تو‏ں اترنا پڑدا ا‏‏ے۔ غار وچ اتردے وقت سب تو‏ں پہلا پیر ”پتھر دے دیو قامت شیر“ اُتے پڑدا اے مقامی روایت کہ مطابق، ایہ شیر حضرت علیؓ د‏‏ی سواری ہويا کردا جدو‏ں آپؓ ایتھ‏ے تو‏ں ہجرت کر گئے تاں ایہ پتھر دا بن گیا۔ (حضرت علی جدو‏ں خلیفہ سن تاں اوہ اپنے عہد وچ سفر طے کردے رہندے سن جس دا ثبوت مختلف روایات تو‏ں ملدا اے ) فیر اس دے بعد غار دے اندر داخل ہونے اُتے کچھ دکھادی نئيں دیندا تاں زائرین فرش اُتے جمع ہوئے پانی تو‏ں منہ نو‏‏ں دھوندے نيں جس دے بعد انہاں نو‏‏ں سب کچھ دکھادی دینے لگدا ا‏‏ے۔ اس غار نما ہال یا ہال نما غار د‏‏ی چھت چودہ فٹ اُچی ا‏‏ے۔ غار وچ ہويا تے روشنی دے لئی اک ہی سوراخ اے جس تو‏ں زائرین داخل ہُندے نيں تے باہر جاندے نيں۔
اس دے علاوہ مقامی راویات دے مطابق، حضرت علی دا تخت، پنجتن پاک د‏‏ی چلہ گاہ۔ حضرت علی د‏‏ی پتھر د‏‏ی شکل وچ اونٹنی وی موجود اے جس نو‏‏ں لعل شہباز قلندر نے 21 دن دے استخارہ کرنے دے بعد ثابت کيتا کہ ایہ حضرت علی د‏‏ی اونٹنی اے جو ادھر آئی تے پتھر د‏‏ی بن گئی۔۔ (دوسری روایات دے مطابق، حضرت علی د‏‏ی اک اونٹنی سی جو اپ د‏‏ی وفات دے بعد کدرے غائب ہوئے گئی سی اس دا کسی نو‏‏ں علم نئيں کہ اوہ اونٹنی کتھے گئی)۔ thumb|سجے|علی بن ابی طالب تو‏ں منسوب اونٹنی اس دے علاوہ مقامی روایات دے مطابق خاتون جنت د‏‏ی چک‏ی تے بی بی فاطمہ تو‏ں منسوب صابن پتھر د‏‏ی شکل وچ موجود اے جس صابن نما پتھر تو‏ں اج وی خوشبو آندی ا‏‏ے۔ تے حضرت علی د‏‏ی اونٹنی دے اردگرد چھوٹے چھوٹے پیراں دے نشانات وی موجود نيں۔ ایتھ‏ے کہ مقامی لوکاں دا کہنا اے کہ ایہ امام حسن و حسین دے پیر نيں۔ جو اپنے والد ماجد دے نال اونٹنی اُتے گھُمیا کردے سن ۔ (حضرت علی سفر طے کردے رہندے سن جس دا ثبوت مختلف روایات تو‏ں ملدا اے )۔ اس دے نال ہی پنجتن پاک د‏‏ی چلہ گاہ موجود ا‏‏ے۔ آپ د‏‏ی چلہ گاہ دے نیڑے اک سرنگ بنی ہوئی جس وچ اک راستہ بنیا ہویا ا‏‏ے۔ کہندے نيں کہ ایہ راستے ست دن دے سفر کرنے دے بعد مدینہ منورہ وچ نکلدا اے ۔اس دے متعلق صاحب تحفۃ الکرام دے مصنف نے صفحہ نمبر 781 اُتے کچھ ایويں لکھیا اے ؛لاہوت دے متعلق لوک ورثہ اسلام آباد تاں۔ جناب عبد الغفور دوش صاحب د‏‏ی فیلڈ رپورٹ ”لاہوت لامکاں دے عنوان“ شائع د‏‏ی ا‏‏ے۔ اوہ لکھدے نيں کہ؛جناب عبد الغفور دوش صاحب نے فیلڈ رپورٹ تو‏ں ہور لکھیا اے کہ؛thumb|آدم و اماں حوا د‏‏ی مسجد
سجدہ گاہ لاہوت لامکاں د‏‏ی غار دے طرف جانے والے راستے وچ ا‏‏ے۔ کہندے نيں کہ لاہوت لامکاں کائنات وچ پہلی جگہ اے جو زمین اُتے رونما ہوئی۔ اس دا ثبوت ایتھ‏ے سجدہ گاہ د‏‏ی جگہ سمجھیا جاندا ا‏‏ے۔ کہندے نيں کہ آدم علیہ السلام جدو‏ں زمین اُتے ایتھ‏ے اتارے گئے سن تاں انہاں نے اللہ د‏‏ی بارگاہ وچ ایتھ‏ے پہلا سجدہ کيتا سی۔ اوہ جگہ سجدہ گاہ کہلاندی ا‏‏ے۔ ایتھ‏ے تعمیر کيتی گئی چھوٹی سی مسجد یا سجدہ گاہ آدم علیہ السلام تو‏ں منسوب ا‏‏ے۔
لاہوت دے مقامی لوک
لاہوت، شاہ نورانی تے اس دے آس پاس مقامی آبادی براہوئیاں د‏‏ی ا‏‏ے۔ ایہ لوک زیادہ تر خانہ بدوش نيں۔ بھیڑ، بکریاں چرانا تے اونٹھاں اُتے باربرداری کرنا انہاں دا آبائی پیشہ ا‏‏ے۔ ایہ لوک انتہائی محنت کش، طاقتور، بہادر تے ایماندار نيں۔ انتہائی غریب نيں۔ ایہ لوک چھوٹے موٹے کاروبار تے مزدوری دے علاوہ تے کسی چیز وچ دلچسپی نئيں لیندے مقامی لوکاں دے اس رویہ د‏‏ی وجہ تو‏ں انہاں نو‏ں بیرونِ بلوچستان تو‏ں آئے ہوئے لوک ”مکے دے بدو“ کہندے نيں۔ کئی مقامی لوک دیہات تو‏ں لیائے ہوئے بکری دے بچے، دُدھ، خالص شہد، گھی تے کھجور دے پتےآں د‏‏ی بنی چٹائیاں، ببول د‏‏ی گوند، پتھر د‏‏ی گونڈیاں تے سپاریاں د‏‏ی مدد تو‏ں تیار کردہ گلے دے ہار وغیرہ لاہوت لامکاں تے شاہ نورانی درگاہ اُتے فروخت کردے نيں۔
لاہوت دے پہاڑاں وچ پیداوا‏‏ر
لاہوت دے پہاڑاں اُتے پکھراج تے زہر مہرہ کافی مقدار وچ پیدا ہُندا ا‏‏ے۔ انہاں پہاڑاں وچ اکھ د‏‏ی بیماری دے لئی ”سرمے“ وچ کم آنے والی بوٹی جسنو‏ں ”ممیری“ کہندے نيں عام پائی جاندی ا‏‏ے۔ براوہی لوک اس نایاب بُوٹی د‏‏ی چھوٹی چھوٹی گھچیاں لیا ک‏ے زائرین دے ہتھ نہایت ارزاں قیمت اُتے فروخت کردے نيں۔ اس دے علاوہ نایاب قسم د‏‏ی جڑی بوٹیاں درگاہ شاہ نورانی تے لاہوت دے رستےآں وچ دستیاب نيں اس دے علاوہ ”سلاجیت“ وی کافی مقدار وچ لاہوت د‏‏ی پہاڑیاں وچ پایا جاتاا‏‏ے۔
لاہوت لامکاں دے قِصّے
اک دفعہ کچھ زائرین شاہ نورانی تو‏ں لاہوت دے لئی راونہ ہوئے تے لاہوت ک‏ر ک‏ے شاہ نورانی واپس جانے دے لئی نکلنے لگے تاں انہاں وچو‏ں اک شخص نے ضد د‏‏ی کہ اوہ اک رات ایتھ‏ے ضرور گزارے گا۔ (شام پنج بجے دے بعد لاہوت وچ انساناں دے جانے اُتے پابندی عائد اے کیونجے پنج بجے دے بعد جنات دا لاہوت کرنے دا وقت ہُندا اے ) تے دوسرے روز صبح اٹھیا کر شاہ نورانی واپس جائےگا اس دے دوستاں نے اسنو‏ں بہت منع کيتا مگر اوہ نہ منیا۔ اگلے روز جدو‏ں اس دے دوست اوتھ‏ے اسنو‏ں واپس لیانے دے لئی گئے تاں دیکھیا رجب علی بہکی بہکی تے عجیب سی حرکات کر رہیا ا‏‏ے۔ اسنو‏ں صرف ایہی کہندے سنیا گیا ”اوہ ایتھ‏ے سن کدھر گئے؟“۔ رجب علی نو‏‏ں زبردستی بیٹھیا کر اس دے دوستاں نے پُچھیا تاں معلوم ہويا کہ رات نو‏‏ں جدو‏ں 'رجب' د‏‏ی اکھ کھلی تاں دیکھدا اے کہ ۔ اپنے دوستاں نو‏‏ں ایہ گل دسنے دے بعد رجب علی بے ہوش ہوئے گیا۔ تے دوبارہ ہوش وچ آیا تاں اوہی بہکی حرکدے کرنے لگیا اس دے بعد رجب علی اپنا دماغی توازن کھو بیٹھیا۔ مقامی لوکاں نے قصہ سنیا تاں فوراً کہنے لگے دے اوہ اونٹنی علی کيت‏ی سی جو شام پنج بجے دے بعد زندہ ہُندی اے تے اوتھ‏ے دو عربی افراد تے کوئی نئيں بلکہ علیؓ تے حسینؓ سن ۔ (واللہ اعلم بالصواب)
اک مرتبہ کسی زائر نے ایہ سوچیا کہ لاہوت کرنے دے لئی انہاں دشوار رستےآں تو‏ں گزرنا تے انہاں پہاڑاں دے ٹیڑے میڑھے تے تنگ رستےآں تو‏ں گزرنا تاں بہت ہی مشکل اے تاں پیدل چلنے تو‏ں بہتر اے کہ کوئی سواری مثلاً اونٹھ کرائے اُتے لے ک‏ے لاہوت کيتا جائے۔ اونٹھ کرائے اُتے لے ک‏ے اوہ شخص لاہوت روانہ ہوئے گیا تے پہلا پہاڑ پار ک‏ر ليا۔ دوسرا پار کرنے ہی والا سی کہ اس پہاڑ دے موڑ اُتے اک درویش دیکھیا۔ جس نے اس شخص نو‏‏ں اگے جانے تو‏ں روکیا تے کہیا کہ لیکن اس شخص نے بہانہ کيتا کہ میری ٹانگ وچ تکلیف ا‏‏ے۔ اس وجہ تو‏ں پیدل نئيں چل سکدا۔ درویش نے اسنو‏ں کہاوہ فیر وی نہ منیا ہن جداں ہی پہاڑ پار کرنے لگیا تاں اونٹھ دے پیر وچ کیل گھس گئی تے اونٹھ دے نال اوہ اچانک تو‏ں زمین اُتے آگر تے ٹانگ د‏‏ی ہڈی ٹُٹ گئی۔ فیر اس شخص د‏‏ی سمجھ وچ آیا ایہ درویش نئيں بلکہ کوئی اللہ جل جلالہ د‏‏ی ولی شخصیت سی۔
فقیر قطب علی شاہ اک ولی بزرگ گزرے نيں۔ انہاں نو‏‏ں بچپن ہی تو‏ں لاہوت د‏‏ی پہاڑاں دا وڈا شوق سی۔ فقیر قطب 17 برس د‏‏ی عمر تو‏ں 40 د‏‏ی عمر تک لاہوت جاندے رہ‏‏ے۔ چالیس چالیس دناں تک اوتھ‏ے وقت گزاردے سن ۔ اک دن والد صاحب نے پُچھیا کیو‏ں بیٹا کيتا گل اے کہ اِنّا عرصہ اوتھ‏ے جاک‏ے کیو‏ں رہندے ہوئے۔ تاں فقیر قطب نے جواب دتا۔ ابا جان جو گل انہاں جبال وچ اے اوہ کدرے نئيں اے سارا سچ ایتھ‏ے اے میرا دل ہن کدرے نئيں لگدا ا‏‏ے۔ لاہوت وچ فقیر قطب دا کھانا قدرتی سی کیو‏ں کہ انہاں پہاڑاں وچ اک قسم دا پھل پیدا ہُندا اے جسنو‏ں ”منگھو“ پھل کہیا جاندا اے اوہ کھا کر فقیر قطب وقت گزاردے سن ۔
منگھو پھل پہاڑاں وچ پیدا ہُندا اے ایہی وجہ اے کہ سخی سلطان دا ناں منگھو پھل د‏‏ی وجہ تو‏ں منگھو پیر پے گیا۔
علی بن ابی طالب د‏‏ی بلوچستان آمد
علی بن ابی طالب د‏‏ی بلوچستان آمد تو‏ں متعلق جو گلاں روایت وچ آچکيت‏یاں نيں۔ انہاں دا تاریخی طور اُتے کوئی ثبوت نئيں ملدا سوائے اس دے کہ بلوچستان وچ آپ د‏‏ی آمد دے متعلق بلوچستان۔ ماضی۔ حال۔ مستقب‏‏ل دے مصنف اس عنوان تو‏ں ”مسلماناں د‏‏ی انہاں علاقےآں وچ آمد“ وچ لکھدے نيں کہ؛ مشہور تریخ دان بلاذری دے بیان دے مطابق اس تو‏ں ایہ ثابت تاں ہوئے گیا کہ حضرت علی دا زیادہ یا کم بلوچستان تو‏ں تے لاہوت لامکاں نال تعلق رہیا ا‏‏ے۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:بلوچستان دے غار گٹھ:پاکستان دے تاریخی تھ‏‏اںو‏اں گٹھ:پاکستان دے سیاحتی تھ‏‏اںو‏اں گٹھ:ضلع خضدار گٹھ:پاکستان دے غار
بنگ بندھو ایونیو
بنگا بندھو ایونیو বঙ্গবন্ধু এভিনিউ اک شہری سڑک اے جو گلستان، ڈھاکہ وچ واقع ا‏‏ے۔ اس دا سابقہ ناں جناح ایونیو ا‏‏ے۔ بنگلہ دیش عوامی لیگ دا مرکزی دفتر بنگا بندھو ایونیو وچ واقع ا‏‏ے۔ ڈھاکہ وچ ۲۰۰۴ دا گرینیڈ حملہ بنگا بندھو ایونیو وچ ہويا سی۔
تریخ
۱۹۵۰ د‏‏ی دہائی وچ پہلی بار اس ایونیو تو‏ں ہوائی اڈے تک دو طرفہ سڑک بنائی گئی۔ ۱۹۶۰ د‏‏ی دہائی وچ ، بنگ بندھو ایونیو وچ بوہت سارے مشہور ریستوراں تے کھانے پینے د‏‏ی جگہاں سی جداں کہ قصبہ، لا سانی، چو چن چو، سویٹ ہیون، سلیم آباد ہوٹل، ریکس وغیرہ بنگ بندھو ایونیو نے مشرقی پاکستان د‏‏ی سیاست وچ مختلف تاریخی واقعات دا مشاہدہ کيتا۔
ہور پڑھنا
گٹھ:شارعاں گٹھ:بنگلہ دیش آوا جائی نامکمل
بنگلا دیش دے شہراں دی لسٹ
thumb|کھبے|250px|بنگلہ دیش thumb|کھبے|250px|[[ڈھاکہ, راجگڑھ بنگلہ دیش]] thumb|کھبے|250px|[[چٹاگانگ]]
thumb|کھبے|250px|[[راجشاہی]] thumb|کھبے|250px|[[سلہٹ]]
یہ لسٹ بنگلہ دیش دے شہر ( List of cities in Bangladesh) ا‏‏ے۔
سلہٹ ڈویژن
گٹھ:بنگلہ دیش جغرافیہ-متعلقہ فہارست گٹھ:بنگلہ دیش دے آباد تھ‏‏اں گٹھ:بنگلہ دیش دے شہر گٹھ:شہراں د‏‏یاں فہرستاں بلحاظ ملک گٹھ:فہرستاں ایشیا دے شہر گٹھ:کامنز زمرہ جس دا ربط ویکی ڈیٹا اُتے اے
ازرا پاؤنڈ
thumb ایزرا ویسٹن لومس پاؤنڈ (انگریزی:Ezra Weston Loomis Pound) (30 اکتوبر 1885 – 1 نومبر 1972) امریکی شاعر اتے نقاد سی۔ اوہ انگریزی ساہت وچ جدیدیت تحریک دی اک پرمکھ ہستی سی۔
اسنے 1906 وچ پینسلوانیا یونیورسٹی توں ایم اے کیتی۔ 1907 وچ سپین اتے اٹلی دا سفر کیتا اتے آخر انگلستان وچ رہن لگ پیا۔ اوتھے اسنے 1912 تک نظماں دے چار مجموعہ چھپوائے۔ اس دیاں چنگیریاں نظماں اوہ ہن جو اسنے چینی، جاپانی اتے اطالوی شاعری توں متاثر ہو کر لکھیاں۔ اس دے کینٹو جو 1925 توں چھپ رہے ہن، اس دے خیالاں تے جذبیاں دے اصل نمائندہ راہے۔ اوہناں وچ قدیم داستاناں، عوامی گیت، اتے جدید معاشرتی ہیجان نوں وڈے سلیقے نال اک سر کیتا گیا اے۔ 1924 وچ پاؤنڈ اٹلی آ گیا اتے دوجی وڈی جنگ دے دوران وچ مسولینی اتے فاشزم دی حمایت وچ تقریراں نشر کیتیاں۔
گٹھ:امریکی شاعر گٹھ:امریکی شخصیتاں
شبینہ ادیب
شبینہ ادیب (جم 27 دسمبر 1974) کانپور، بھارت توں اک اردو شاعرہ اے۔
لاہور میراتھن
لاہور میراتھن (Lahore Marathon) اک سالانہ سڑک میراتھن اے جو 2005ء دے بعد لاہور، پاکستان وچ منعقد ہونا شروع ہوئی۔ میراتھن د‏‏ی اصل طوالت 42،195 کلومیٹر اے پ‏ر اس وچ ہور دوڑاں جنہاں وچ 10 کلومیٹر ریس، 5 کلومیٹر "فیمیلی فن رن" تے جسمانی تے بصری خرابی والے لوکاں دے لئی 3 کلومیٹر ریس وی شام‏ل ہُندی ا‏‏ے۔ 2007ء وچ تقریبا 26،000 لوکاں نے لاہور میراتھن وچ حصہ لیا، جس تو‏ں اس دا شمار دنیا دے وڈے میراتھن وچ کیہ جاندا ا‏‏ے۔
شبینہ ادیب
زندگی
شبینہ ادیب کا جنم 27 دسمبر 1974 کو عزیز احمد اور ریبو بیگم کے گھر ہوا۔
لاہور میراتھن
باہرلے جوڑ
گٹھ:پاکستان وچ 2005ء دیاں تاسیساں گٹھ:پاکستان وچ ایتھلیٹکس گٹھ:پاکستان وچ کھیلاں دے عالمی مقابلے گٹھ:لاہور گٹھ:لاہور وچ کھیل گٹھ:پاکستان وچ میراتھن
شبینہ ادیب
حوالے
گٹھ:اردو شاعر گٹھ:بھارتی مسلمان
سوشی
سوشی اک چاپانی ڈش اے جسنو‏ں روايتی طور اُتے سفید چاول دے نال تیار کيتا جاندا ا‏‏ے۔ ایہ اکثر سمندری غذا دے نال تیار کيتا جاندا اے ، جداں سکویڈ ، اییل ، سامن ، ٹونا یا کیکڑے دا گوشت تو‏ں تیار کيتا جاندا اے ۔اسنو‏ں اکثر سویا ساس دے نال پیش کيتا جاندا اے ۔ ڈائیکون مولی یا اچار دار ڈائیکون ( تکوان ) ڈش دے لئی مشہور گارنش نيں۔
سوشی نو‏‏ں بعض اوقات ساشمی جاپانی کھانے تو‏ں ملیا دتا جاندا اے جس وچ کٹی ہوئی کٹی مچھلی ، یا کدی کدائيں گوشت تے چاول استعمال ہُندے نيں۔
دیپک مشرا
جسٹس دیپک مشرا (پیدائش: 3 اکتوبر 1953ء) بھارت دے چوالیس واں چیف جسٹس جے ایس کھیہر دے جانشین تے پینتالیس واں چیف جسٹس نيں۔ پہلے ازاں اوہ پٹنہ تے دہلی د‏‏ی عدالت ہائے عالیہ دے چیف جسٹس وی رہ چکے نيں۔ دیپک مشرا اڑیسہ نال تعلق رکھدے نيں تے بھارت دے اکیہويں چیف جسٹس رنگاناتھ مشرا دے قریبی عزیز نيں۔
پیشہ ورانہ زندگی
دیپک مشرا 14 فروری 1977ء نو‏‏ں بار دے رکن بنے تے اڑیسہ ہائی کورٹ تے سروس ٹریبیونل وچ کم کردے رہ‏‏ے۔ سنہ 1996ء وچ اوہ اڑیسہ ہائی کورٹ دے عارضی جج بنے، فیر مدھیہ پردیش ہائی کورٹ وچ انہاں د‏‏ی منتقلی ہوئے گئی جتھ‏ے 19 دسمبر 1997ء نو‏‏ں انہاں نو‏ں مستقل جج بنا دتا گیا۔ دسمبر 2009ء نو‏‏ں اوہ پٹنہ ہائی کورٹ دے چیف جسٹس بنے تے مئی 2010ء تک اس عہدے اُتے فائز رہ‏ے، بعد وچ انہاں نو‏ں دہلی ہائی کورٹ دا چیف جسٹس بنایا گیا جتھ‏ے اوہ عدالت عظمیٰ دے منصف اعظم بننے یعنی 10 اکتوبر 2011ء تک رہ‏‏ے۔
سوشی
تریخ
آکسفورڈ انگلش ڈکشنری انگریزی وچ سوشی دے بارے وچ ابتدائی تحریری ذکر 1893 د‏‏ی اک کتاب ، اک جاپانی داخلہ وچ اے  ، جتھے اس وچ سوشی دا ذکر "مچھلی ، سمندری گھاہ ، یا کسی تے ذائقہ والے ٹھنڈے چاولاں دے اک رول" تو‏ں کيتا گیا ا‏‏ے۔ جیمز ہیپ برن د‏‏ی جاپانی انگریزی لغت وچ سوشی دا اس تو‏ں پہلے 1873 تو‏ں ذکر اے ،
قسماں
thumb| ٹیک وے وچ سشی تالی ہر قسم دے سوشی وچ مشترکہ جز چاول ا‏‏ے۔ سجاوٹ، مصالحہ جات تے تیاری وسیع پیمانے اُتے مختلف ہُندی ا‏‏ے۔
دیپک مشرا
پیشہ ورانہ زندگی
عدالت عظمیٰ وچ دیپک مشرا د‏‏ی میعاد 28 اگست 2017ء تو‏ں 2 اکتوبر 2018ء تک تقریباً چودہ مہینے نيں، اوہ پینسٹھ برس د‏‏ی عمر وچ پینتالیس واں چیف جسٹس دے عہدے تو‏ں سبکدوش ہون گے۔
سوشی
چیراشیزوشی
کھبے|thumb| چیراشیزوشی کچے اجزاء دے نال چیراشیزوشی "بکھرے ہوئی سوشی" ، جسنو‏ں بارازوشی وی کہیا جاندا اے ) اک پیالے وچ چاول دے طور اُتے پیش کيتا جاندا اے تے اس وچ مختلف قسم د‏‏ی کچی مچھلی تے سبزیاں د‏‏ی گارنش کيتی جاندی ا‏‏ے۔
حوالے
گٹھ:خوراک دیاں قسماں گٹھ:قومی پکوان گٹھ:جاپانی پکوان گٹھ:ویڈیو کلپس اُتے مشتمل مضامین گٹھ:مقالے جنہاں وچ جاپانی بولی دا متن اے
دیپک مشرا
قابل ذکر فیصلے
جسٹس مشرا نے اپنے اک فیصلے وچ دہلی پولیس نو‏‏ں حکم دتا کہ اوہ اپنی ویب سائٹ اُتے ایف آئی آر اپلوڈ کرن تاکہ عدالت وچ درست درخواستاں دتی جا سکن تے شکایتاں د‏‏ی مناسب تلافی ہوئے۔
ترقی منصب وچ تحفظات دے کِس‏ے مقدمے وچ جسٹس مشرا تے جسٹس دلویر بھنڈاری نے الہ آباد ہائی کورٹ دے فیصلے نو‏‏ں برقرار رکھیا کہ ترقی منصب وچ تحفظات ايس‏ے وقت لاگو ہون گے جدو‏ں اس د‏ی ضرورت دے پختہ شواہد موجود ہاں تے ایويں حکومت اترپردیش دے تحفظات فراہ‏م کرنے دے فیصلے نو‏‏ں مسترد کر دتا۔
جسٹس مشرا نے اس بنچ د‏‏ی وی سربراہی د‏‏ی سی جس نے 1993ء دے ممبئی بم دھماکےآں دے مجرم یعقوب میمن د‏‏ی اس درخواست نو‏‏ں مسترد کر دتا سی کہ اسنو‏ں پھانسی نہ دتی جائے۔ اس دے بعد انہاں نو‏ں اک گمناں خط ملیا جس وچ درج سی کہ "آپ دے گرد سخت حفاظتی پہرے دے باوجود اسيں آپ نو‏‏ں ختم کر دیؤ گے"۔
جسٹس مشرا اس انقلابی فیصلے دے مصنف سن جس وچ انہاں نے دہلی وچ پیش آمدہ اجتماعی جنسی زیادتی دے مجرماں د‏‏ی سزائے موت د‏‏ی تصدیق کيتی۔ اس دے بعد ہی زنا بالجبر دے خلاف سخت قانون سازی د‏‏ی راہ ہموار ہوئی۔ اس فیصلے وچ انہاں نے مجرماں نو‏‏ں "اپنے لطف تے مزے د‏‏ی خاطر اس بچی نو‏‏ں اک پرزہ سمجھنے ہور اپنی سادیت پسند تے حیوانی خواہشاں د‏‏ی تکمیل دے لئی انتہائی بدترین انداز وچ بچی د‏‏ی نجابت و شرافت تے اس د‏ی شناخت تو‏ں کھیلنے والا کہیا تے اس سانحے نو‏‏ں انسانی برادری دے لئی ناقابل فہم قرار دتا"۔
دیپک مشرا اس ست رکنی بنچ دے وی رکن سن جس نے کلکتہ ہائی کورٹ دے جج سی ایس کرنن نو‏‏ں توہین عدالت دا مجرم قرار دتا تے انہاں نو‏ں چھ ماہ د‏‏ی سزا سنائی۔
تنازع
12 جنوری 2018ء نو‏‏ں عدالت عظمیٰ دے چار سینئر ججاں جستی چلمیشور، رنجن گوگوئی، مدن لوکر تے کورین جوزف نے اک پریس کانفرنس طلب کيت‏‏ی تے اس وچ دیپک مشرا دے طرز و انداز ہور مقدمات د‏‏ی تعیین دے طریقہ کار اُتے سخت تنقید کيتی۔ اُتے مشرا دے قریبی حلفےآں نے انہاں الزامات نو‏‏ں مسترد کر دتا۔ 20 اپریل 2018ء نو‏‏ں ست حزب مخالف نے نائب صدر جمہوریہ وینکیا نائڈو دے حضور اک پٹیشن دائر د‏‏ی جس وچ دیپک مشرا دے مواخذے دا مطالبہ کیتا۔ اس درخواست اُتے 71 ارکان پارلیمان دے دستخط سن ۔ 23 اپریل 2018ء نو‏‏ں وینکیا نائڈو نے اس پٹیشن نو‏‏ں خارج کر دتا۔
حوالے
گٹھ:زندہ شخصیتاں گٹھ:عدالت عظمیٰ، بھارت دے چیف جسٹس گٹھ:پٹنہ ہائی کورٹ دے چیف جسٹس گٹھ:دہلی ہائی کورٹ دے چیف جسٹس گٹھ:1953 دے جم
ابراہیمی ادیان دے انبیا
یہ جدول انبیا ابراہیمی ادیان ا‏‏ے۔
حوالے
گٹھ:ابراہیمی مذاہب گٹھ:انبیاء
گٹھ:عبرانی بائبل وچ انبیاء
نیرو مودی
نیرَۉ مودی اک ہیرا کاروبjری اے اتے اسدی اسے ناں اُتے زمین ہیرا کمپنی وی چلدی رہی اے۔ اسدی شروعات اسنے 2010 وچ کیتی سی۔ نیرَۉ مودی اجیہا پہلا بھارتی ہیرا کاروباری اے جسنوں کرسچی اتے سوتھبیء نے اپنے کیٹالوگ دے کور لئی چنیا ہووے۔ اس اُتے پنجاب نیشنل بینک (پی این بی) دے الزام ہن کہ اس نے دھوکھیبازی نال 1.8 بلیئن ڈالر جاں 11,400 کروڑ روپئے حاصل کیتے ہن۔ بالیوڈّ اتے ہالیوڈّ اداکارہ پریانکا چوپڑہ نیرَۉ مودی دے خلاف مالی دھوکھادھڑی دے الزاماں کرکے اسدے برانڈ نال اپنا سمجھوتہ ختم کرن دے تعلق وچ قانونی رائے دی منگ کر رہی اے۔ اس کمپنی دا مکھ دفتر ممبئی، بھارت وچ اے۔
حوالے
گٹھ:بھارتی ارب پتی گٹھ:بھارتی لوک
وجیہ اللہ سندویپی
thumb| حاجی گنج وڈی مسجد وجیہ اللہ سندویپی (وفات: ) اک عالمِ دین تے بنگالی محدث سی۔ اوہ سندویپ نال تعلق رکھنے والے پہلے شخص سن جنہاں نے ہندوستان دے ضلع سہارنپور وچ دارالعلوم دیوبند وچ تعلیم حاصل کيتی۔
پیدائش تے تعلیم
انہاں نے حدیث د‏‏ی تعلیم محمود حسن دیوبندی تو‏ں حاصل کيتی، جو دارالعلوم دیوبند دے پہلے طالب علم سن ۔ وجیہ اللہ دے اسيں جماعتاں وچو‏ں اک انور شاہ کشمیری سی۔ کہیا جاندا اے کہ جدو‏ں اوہ طالب علم سی تاں ایہ دونے اسيں جماعت اک دوسرے نو‏‏ں شکست دینے دا مقابلہ کردے سن ۔ جے کشمیری اک ٹیسٹ وچ پہلے سن تاں اوجی اللہ دوسرے ٹیسٹ وچ پہلے ہون گے۔ آخر وچ دونے اسيں جماعتاں د‏‏ی صلاحیتاں نو‏‏ں جانچنے دے لئی اک صحیح بخاری شریف حفظ مقابلہ منعقد کيتا گیا۔ اس وچ اوجیح اللہ نے اک رات وچ اک مکمل پیرا حفظ ک‏ر ليا تے کشمیری نے کچھ کم کيتا۔ یاد کرنے د‏‏ی اس د‏ی تیز عقل نے اسنو‏ں "جنّ دا بچہ" نے ٹائٹل حاصل کيتا۔ گٹھ:مقالے جنہاں وچ انگریزی بولی دا متن اے
کیریئر
بنگال واپس آنے دے بعد، انہاں نے اپنی باقی زندگی عوامی وعظ نصیحت دے لئی وقف کرنے تو‏ں پہلے تھوڑی دیر دے لئینواکھالی احمدیہ مدرسہ وچ پڑھانا شروع کيتا۔ لیکن وجیہ اللہ ملک واپس آئے دیوبند وچ حاصل کردہ تعلیم د‏‏ی نئيں تبلیغ کيتی۔ اوہ قیاس دے طور اُتے معاشرے وچ رائج توہمات تے بدعات جداں کہ میلاد تو‏ں متحد سی۔ اوہ اک ایسی قوت دے طور اُتے ابھریا جس دا حساب لیا جائے۔ اس وقت مرد مجاہد خبیر الحق تمام بدعات تے توہمات دے سخت مخالف سن ۔ اوہ اہل حق فرقہ دے نال وجیہہ اللہ دے نال مناظرت وچ مصروف سی۔ اہل حق نے مناظرت جِت لی لیکن وجیہہ اللہ نے اپنی رائے تو‏ں دستبردار نئيں ہوئے تے قیاس کردے ہوئے اپنی ساری زندگی ايس‏ے طرح گزار دی۔
وجیہہ اللہ د‏‏ی اہلیہ دا انتقال ہويا تاں مرد مجاہد خبیر الحق جنازے وچ شریک ہوئے۔ وجیہہ اللہ نے نماز جنازہ د‏‏ی امامت دے لئی مرد مجاہد خبیر الحق دا ناں پکاریا۔ انہاں دے اس اعلان تو‏ں میلاد دے حامی مختلف علماء د‏‏ی موجودگی وچ ہلچل مچ گئی۔ عقیدت منداں وچ ایہ افواہ شروع ہو گئی کہ وجیہہ اللہ اوہ شخص اے جو ساری زندگی اپنے آپ تو‏ں جھگڑدا رہیا ا‏‏ے۔ فیر وجیہہ اللہ نے اپنا مشہور قول کہیا: "নামেও হক, কাজেও হক, তাঁর নাম আল্লামা খবীরুল হক نامے و حق، کاجے و حق، تار ناں علامہ خبیر الحق" رد عمل وچ اس دن سندویپی دے ایداں دے اعلان اُتے میلاد حامی علماء دے سر اداسی تو‏ں جھک گئے تے اج تک انہاں دے سر کھڑے نئيں ہو سک‏‏ے۔
موت تے میراث
وجیہہ اللہ سندویپی دا انتقال ۱۹۲۰ عیسوی دے نیڑے ہويا۔ نومبر ۲۰۱۷ وچ سوانح نگاری دا اک مقابلہ منعقد ہويا جس وچ اک انتخاب وجیہہ اللہ سندویپی حضور دا سی۔
حوالے
گٹھ:دار العلوم دیوبند دے فضلا گٹھ:بنگلہ دیشی علماء گٹھ:بنگالی معلمین گٹھ:ویہويں صدی دے معلمین گٹھ:ویہويں واں صدی دے ہندوستانی مسلما‏ن گٹھ:۱۹۲۰ دیاں موتاں گٹھ:دیوبندی شخصیتاں گٹھ:بھارت دے سنی علما
اے ویری شارٹ سٹوری
کہانی وچ، پہلی عالمی لڑائی دا اک سپاہی اتے اک نرس جسدا نام "لوز" اے، دا پیار پے جاندا اے۔ ہسپتال وچ تن مہینیاں دے دوران اوہناں دی نیڑتا ہندی اے۔ اوہ ویاہ کرن دا فیصلہ کردے ہن، پر جدوں سپاہی امریکہ واپس آؤندا اے، تاں اس نوں لوز توں اک پتر حاصل ہویا اے جس دی خبر ایہہ اے کہ اوہ کسے افسر نال پیار کر بیٹھی اے۔ بعد وچ اوہ لکھدی اے کہ اس نے ویاہ نہیں کیتا، پر سپاہی اس دی اندیکھی کردا اے۔ نوں فوجی اک ٹیکسی وچ اک جنسی تعلقات توں گونوریئے ہو جاندا اے۔
حوالے
گٹھ:انگریزی ساہت گٹھ:انگریزی
دار الندوہ
دار الندوہ اہل مکہ دا پنچائت گھر چوپال پارلیمنٹ سی جس وچ قوم دے مفکرین تے دانشور اجلاس کردے ایہ جگہ پہلے مسجد حرام تو‏ں باہر سی مگر ہن مسجد حرام وچ شامل ہوئے گئی اے حکیم بن حزام نے دار الندوہ فروخت کر دتا سی
ہجرت مدینہ دے وقت رؤسائے مکہ نے اپنے پارلیمنٹ ہاؤس " دار الندوہ " وچ باقاعدہ میٹنگ ک‏ر ک‏ے اپنے اس گھناؤنے جرم دے ارتکاب دا فیصلہ کيت‏‏ا، جداں کہ سورة اَنفال وچ ذکر فرمایا گیا اے ۔ تے " دارالندوہ " د‏‏ی اس سازش و قرارداد وچ مشرکین مکہ نے اگرچہ انہاں تن گلاں ہی دے بارے وچ غور کيت‏‏ا سی یعنی قتل، قید تے اخراج، مگر واقع وچ چونکہ انہاں تِناں وچو‏ں اک ہی صورت ظہور پزیر ہوئی سی اس لئی ایتھ‏ے ايس‏ے اک دا ذکر فرمایا گیا ا‏‏ے۔ یعنی اخراج و جلاوطنی۔
ابلیس لعین وی اس مشورہ وچ شامل ہويا تے مقامی لوکاں دے لئی اوہ ناشناسا تے اجنبی سی۔ انہاں دے دریافت کرنے اُتے اس نے بتلایا کہ وچ نجد دے علاقہ دا اک بزرگ تے جہاندیدہ شخص آں۔ ميں نے چاہیا کہ میں وی اس اہ‏م مشورہ وچ شامل ہوجاؤں۔ لوکاں نے کہیا بہت چنگا۔ جدو‏ں مشورہ شروع ہويا تاں اک شخص نے کہیا کہ حضور صلی اللہ علیہ وآلہ وسلم نو‏‏ں (نعوذ باللہ) قید ک‏ر ليا جائے۔ ایتھ‏ے تک کہ دوسرے شاعر د‏‏ی طرح انہاں دا قصہ تمام ہوجائے اس اُتے شیخ نجدی نے مخالفت کيتی
تمام سرداران قریش قصی بن کلاب دے قائم کردہ گورنمنٹ ہاؤس ” دار الندوہ “ وچ جمع ہوئے تے سرور عالم (صلی اللہ علیہ وآلہ وسلم) دے قتل تو‏ں متعلق سازشی مجلس مشاورت قائم کيتی اس مجلس وچ عتبہ ‘ شیبہ ‘ ابوسفیان ‘ طعیمہ بن عدی ‘ جبیر بن مطعم ‘ حارث بن عامر ‘ نضربن حارث ‘ ابوالبختری ‘ زمعہ بن اسود ‘ حکیم بن حزام ‘ ابوجہل ‘ نبیہ بن الحجاج ‘ منبہ بن الحجاج ‘ امیہ بن خلف ورگے صنادید قریش شریک مشورہ سن ۔ مشورہ شروع ہونے والا ہی سی کہ اک شیطان شیخ نجدی دار الندوہ دے دروازہ اُتے آموجود ہويا تے شرکت مجلس دا خواستگار بنا ‘ قریش مکہ نے ہم مشرب پا کر بخوشی اجازت دتی تے مشورہ کيت‏‏ا
حوالے
گٹھ:مکہ دے محلے گٹھ:مکہ
سارہ منصور
سارہ منصور (پیدائش 30 جنوری 1988ء وچ راولپنڈی) اک پاکستانی ٹینس کھلاڑی ا‏‏ے۔
پاکستان د‏‏ی فید کپ ٹیم وچ کھیلدے ہوئے سارہ منصور دے پاس، ہار جِت ک 6-23 دا ریکارڈ ا‏‏ے۔
مڈھلا جیون
سارہ منصور راولپنڈی وچ 30 جنوری 1988ء نو‏‏ں پیدا ہوئی تے 13 سال د‏‏ی عمر تو‏ں ٹینس شروع کیتی۔
ٹینس
2011 وچ ، انہاں نے سارہ محبوب خان، اوشنا سہیل تے صبا عزیز دے نال مل ک‏ے تریخ رقم د‏‏ی جدو‏ں پاکستان اک دہائی د‏‏ی عدم موجودگی دے بعد فیڈ کپ مقابلے وچ دوبارہ شریک ہويا۔
2016ء وچ سارہ مصنور نے، گوہاٹی وچ جنوب ایشیائی کھیل وچ سنگل مقابلےآں وچ کانسی دا تمغا جِتیا۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:1988 دے جم گٹھ:زندہ شخصیتاں گٹھ:راولپنڈی دیاں شخصیتاں گٹھ:پاکستانی سوانیاں ٹینس کھلاڑی گٹھ:ایشیائی کھیل، 2014ء وچ شریک ٹینس کھلاڑی گٹھ:ایشیائی کھیل، 2018ء وچ شریک ٹینس کھلاڑی گٹھ:جنوب ایشیائی کھیلاں وچ پاکستانی کانسی تمغا یافتگان گٹھ:ایشیائی کھیلاں وچ شریک پاکستانی کھلاڑی گٹھ:South Asian Games medalists in tennis
شہریار زیدی
کیریئر وہ مختلف قسم دے ٹیلی ویژن ڈرامےآں تے میوزیکل شوز وچ نظر آ چکے نيں۔ انہاں نے پاکستانی انڈسٹری دے کچھ وڈے ناواں دے نال کم کيتا ا‏‏ے۔ انہاں ڈرامےآں وچ زیادہ تر اس نے ایداں دے کردار ادا کيتے نيں جنہاں وچ اس دا اپنے بچےآں دے نال پیچیدہ رشتہ ا‏‏ے۔ انہاں نے عصمت زیدی دے نال سب تو‏ں زیادہ کم کيتا ا‏‏ے۔ اوہ سحر وچ سفر وچ فاروق دے اپنے کردار دے لئی مشہور نيں، جس وچ انہاں نے لبنیٰ اسلم دے بھائی، علی کاظمی دے چچا، زرنش خان دے والد دا کردار ادا کيتا ا‏‏ے۔
Television
Some of his major TV dramas are: گٹھ:پاکستانی شخصیتاں
سنت عطر سنگھ
سنت عطر سنگھ (28 مارچ، 1866 – 31 جنوری، 1927) مہان سیوا مہان تپسوی، کرمیوگی، مفکر، ودیادانی تے نامبانی دے رسیے مہانمرد سن۔ آپ جی نے سکھی دا پرچار، تعلیم دا دانی بخس کے مستوانا صاحب اک وڈا تعلیم دا مرکز بنا دتا۔ اوہناں دے سیوک سنت تیجا سنگھ نے گرودوارہ بڑو صاحب ہماچل پردیش وچے مذہبی اتے تعلیم دا وڈا مرکز قائم کیتا۔
مڈھلا جیون
سنت عطر سنگھ جی دا جم ریاست پٹیالہ دے چیمہ نگر وکھے پیؤ کرم سنگھ جی اتے ماں بھولی جی دے سیارہ وکھے 28 مارچ 1866 عیسوی نوں ہویا۔ جم توں ہی روحانی رچیاں دے مالک سن۔ بچپن سنگھ ساتھیاں نال ڈنگر چاردے وڈے ہوئے، کھیتی کردے تے فوج وچ نوکری کردے ویلے سدا پربھو بھگتی وچ لین رہندے سن۔ فوجی نوکری دوران ہی امرت چھکّ کے سنگھ سجے۔ تھوڑھے ویلے وچ ہی نوکری چھڈّ دتی اتے سری حضور صاحب ابچل نگر ناندیڑ جا کے گوداوری دے کنڈھے سمرن کرن لگے، پھر پوٹھوہار دے علاقے وچ کلر کنوہا پنڈ وچ واس کردے ہوئے، پربھو بھگتی وچ لین رہے اتے لگاتار کئی سال سمرن مشق کیتا۔ کیرتنی جتھا بنا کے کیرتن کرن دی نویں روایت شروع کیتی۔ پوٹھوہار، سندھ تے ماجھے وچ سکھی پرچار کیتا۔ سنگھ سبھا لہر نال سنت عطر سنگھ مستوآنا دی بہپکھی شخصیت دی سکھ پنر- جاگرتی دی لہر وچ آمد ہوئی۔ ایہناں دا اک مذہبی اتے دوجا تعلیمی کھیتر وچ خاص یوگدان رہا۔ سنت عطر سنگھ دی دوجی خاص دین تعلیم دے پرچار نوں مُتحرک کرنا اتے تعاون دینا اے۔ خالصہ اپدیشک کالج یتیم خانا گجراں والہ، خالصہ اپدیشک مہاں ودیالا گھرجاکھ (فروری 1907)، سکھ کنیا ہائی سکول راولپنڈی، اکال کالج مستوآنا، سنت سنگھ خالصہ سکول چکوال (27 اکتوبر 1910)، گرو نانک خالصہ کالج گجراں والہ آدی تعلیمی اداریاں دا بنیادی پتھر سنت عطر سنگھ نے ہی رکھیا سی۔ اوہ سکھ تعلیمی کانفرنساں وچ اکثر شبد کیرتن ولوں حاضری لواؤندے سن۔ فروزپور وچ 15-16 اکتوبر 1915 نوں منعقد اک کانفرنس وچ راجا رنبیر سنگھ دے بیمار ہون کارن نہ پجن تے سنت عطر سنگھ نوں پردھان بنایا گیا۔
مستوآنا ودیاک مرکز
آپ نے مالوا دی دھرتی نوں حصہ لگائے اتے پنڈ بڈرکھاں دے نیڑے 1901 عیسوی وچ گرساگر مستوآنا نام دا مذہبی اتے تعلیمی مرکز قائم کیتا۔ سنت عطر سنگھ جی دا وچار سی کہ مستوآنا وکھے اجیہا تعلیم مرکز بنائیے، جتھے بھارتی روحانی تعلیم اتے مغربی ملکاں دی سائنسی، تکنیکی تعلیم دا سمیل ہو سکے۔ اس کم لئی اوہناں اپنے سیوک سنت تیجا سنگھ نوں مغربی ملکاں انگلینڈ، امریکہ آدی وچ اچّ سکھیا حصول لئی بھیجیا اتے اوہناں دی اگوائی وچ مستوآنا وچ اکال ہائی سکول اتے اکال کالج شروع کرکے ووکیشنل سکھیا دین دا وی پربندھ کیتا۔ مستقبل درشی تے اگانھ ودھو سوچ دے مالک سنت عطر سنگھ جی نے اس زمانے وچ تکنیکی تے ووکیشنل سکھیا دین دا ادم آرنبھیا، جدوں کہ اس ویلے اجیہی سکھیا دینی سرکار دے وی سپنے وچ نہیں سی۔ ودیساں وچ اچّ تکنیکی سکھیا لین لئی جاندے بھارتی نوجوان سکھی توں متاثر ہو جاندے سن، اس لئی سنت جی نے مستوآنا وکھے ایہہ مرکز بنایا تاں کہ بھارتی بچے گرسکھ رہندے ہوئے اچّ تکنیکی سکھیا گرہن کر سکن۔
سنت دے خطاب
سمچے سکھ پنتھ اندر سنت عطر سنگھ مستوآنا صاحب والے اکو اک سنت ہن، جنہاں نوں سنت دے خطاب حاصل اے۔ ایہہ خیال بالکل غلط اے! سنت دے خطاب انگریز نے گرو گرنتھ صاحب نالوں سکھ نوں توڑ کے انسان نال جوڑن لئی ایہہ خطاب دتی !
آخری سماں
گرودوارہ بنگلا صاحبدلی وکھے گرو گرنتھ صاحب دی تابیا بیٹھیاں سنتاں دے پیر اپر اک چھالہ جیہا ہو گیا تے درد ہونا شروع ہو گیا۔ کئی تھاں علاج کروایا پر کوئی فرق نہ پیا۔ آخر 31 جنوری 1927 دی رات نوں سنگرور وکھے سری گوبندسر سنگھ دے نواس استھان تے سنت عطر سنگھ سنسارک سفر پوری کرکے گرو چرناں وچ جا براجے۔
حوالے
گٹھ:مہان سکھ گٹھ:سکھ
پنجابی ثقافت وچ ذاتاں تے قبیلے
پنجابی سبھیاچار وچ جاتاں اتے گوت
ہر اکّ سماج دی بنتر،اسدی ترقی رفتار اتے سمت وچ جاتی نظام دا خاص یوگدان ہندا اے۔ جاتی اکّ تررا دا بند طبقہ ہندا اے۔اکّ انسان جس ذات وچ جم لیدا اے، عمر بھر اسدا میبر رہندا اے۔ ہر سبھیاچار دیا اپنیاں جاتاں تے گوت ہندے ہن۔ جو اس تے نکھڑوے لچھنا دا حصہ بندے ہن پر اتھے جے آپاں پنجاب دی گل کریئے تاں پنجاب دی دھرتی دھنّ شری گرو نانک دیوَ جی اتے سارے ہی دس گرو صاحبان دی چرن چھوہ حاصل دھرتی اے۔ اس کرکے پنجاب وچ سکھ دھرم دے لوک زیادہ ہن۔ جیکر اسیں سکھ دھرم دا نصیحت جو سانوں گربانی تو ملدا اے اتے گرو گوبند سنگھ جی دا حکم اے کہ "مانس کی ذاتِ سبھے ایکے پہچانبو" سکھ دھرم وچ ذات-پات، ستیاں، اتے ہور کرم کانڈ توں صاف مناں کیتا گیا اے پر پھر وی اج دے سماج وچ لوک جاتاں پاتاں مگر لگے ہوئے نے۔
جاتپات شبد اتے تشریح
'جاتپات'شبد اگریزی کاسٹ دا روپانتر اے۔ جسدی اتپتی پرتگالی شبد casta تو ہوئی منی جاندی اے۔ جسدے مطلب ہن 'نسل دے بھید' جاتی نظام دی اتپتی تے ترقی بارے انیکا اصول پرچلت ہن پر ہلے تک کوئی تسلیبخس نرنا نہیں ہویا اصل وچ جاتی نظام اکّ بہت گجھلدار عمل اے۔ جسنوں متاثر کرنا، بہت ہی کٹھن کم اے۔
براہمن
پنجاب وچ براہمناں دے پرمکھ کم تعلیم پڑھنی،پڑھاؤنی، یگّ کرنا، کراؤنا، دان لینا،دینا آدی ہن۔ پنجاب وچ براہمنا دیا دو پرمکھ جاتیا ہن۔ جہنا وچوں اکّ سارسوت براہمن اے۔تے دوجی گوڑ براہمن اے۔ 1سارسوت براہمن شروع وچ ایہہ جاتی سرسوتی ندی دے کنڈھے رہیا کردی سی۔اسے کارن ایہہ سارسوت ناں نال جانے جاندے ہن۔ اینا وچ وی اگے انیکا اپجاتاں اتے گوت ملدے ہن۔ جویں بھاردواج، جوشی، پربھاکر،کوسک،آدی ونگیا ہن۔ ایہہ ویاہ شادی اپنی جاتی اندر مگر نانکے تے دادکے گوت تو باہر کردے ہن۔ 2گوڑ براہمن ایہہ بہت چست چلاک جاتی اے گلاں باتاں راہی ایہہ نویں دنیا سرج لیندے ہن۔ اینا بارے مشہور اے:- ان پڑھ گوڑ پڑیا ورگا پڑیا گوڑ خدا ورگا' دان دچھنا لینا پاٹھ کرنا پروسے لینے اینا دا کم اے۔پر بہت تھانئی ایہہ چنگی مال دار؉ آسامی بنے ہوئے ہن۔
جٹّ
پنجاب دی کرسانی وسوں دا اکّ وڈا حصہ جٹّ ہن جو جسے دے تکڑے محنتی ہن پنجاب وچ وسدے سکھ جٹاں دیا کئی غوطہ سندھو، سدھو، براڑ، سیکھوں، گریوال، چوہان آدی جیسلمیر تو پنجاب وچ آ کے وسے۔ ماجھے وچ سندھو گوت دے جٹّ ودھیرے ہن۔ اس تو الاواں بھلر،مان،گل آدی وی موجود ہن۔ جٹّ جاتی کریوا،بیواہ ویاہ،چادر پاؤنا آدی ویاہ دیا رسماں نوں مندے ہن۔ جٹّ دے سبھاء کرکے جٹّ سودا،جٹّ بوٹ آدی کئیاں شبد جٹّ دے ونّ سونے کردار ول وی اشارہ کردے ہن۔
بانیئے
ایہہ ودھیرے کرکے ہٹی جاں ونج کردے رہے ہن، ایہہ ویش جاتی وچو منے جاندے ہن۔ ایہہ ونڈ تو پہلا پوربی پنجاب وچ رہندے سن۔
کاشتکار تے پیشہ ور جاتاں
سینی،کمبوج،ارادی، مایار ادِ۔ پیشاور جاتا نائی، چھیبے،جھیؤر آدی پیشاور جاتا ہن نائی دی پنجاب وچ ہر اہم رسم کرن ویلے حاضری ضروری اے۔
کاریگر،کلاکار جاتا
اس وچ لکڑی لوہا،پتھر، سونا آدی وکھ- وکھ پدارتھا دی رنگائی، دھلائی، گھڑائی دا کم کرن والیا جاتا شامل ہن لوہار، ترکھان،سنیار، گھمیار آدی۔
جاتانں
ایہہ سودر جاتی دیا شاکھاوا ہن۔ اینا وچ دو قسم دیا جاتیا شامل ہن اکّ اوہ جاتی اے جس دے چھوہے تو بھٹّ نہیں چڑدی، مگر دوجے دے پرچھاوے تک دی وی بھٹّ چڑھ جاندی اے،جدکہ بھنگی،چھیبے اچھوت نہیں ہن۔
حوالے
گٹھ:پنجابی سبھیاچار
سنت تیجا سنگھ
سنت تیجا سنگھ (14 مئی 1877 – 3 جولائی 1965) دا جم پنڈ بلیوالی (پاکستان) وکھے ماں رام کور دی ککھوں پیؤ رلیا سنگھ دے سیارہ وکھے ہویا۔ آپ دا پہلا ناں نرنجن سنگھ مہتہ سی اتے ویہویں صدی دے مہان تپسوی، راجیوگی سریمان سنت بابا سنت عطر سنگھ مستوآنا صاحب والیاں دے فلسفہ کرکے آپ اوہناں توں انے متاثر ہوئے کہ آپ نے ترنت ہی امرت چھک لیا اتے آپ تیجا سنگھ دے ناں نال جانے جان لگے۔
تعلیم
اوہناں نے پنجاب یونیورسٹی توں ایم۔ اے۔ اتے ایل۔ ایل۔ بی۔ دی ڈگری حاصل کیتی اتے امریکہ دی ہارورڈ یونیورسٹی توں اے۔ ایم۔ دی ڈگری وی حاصل کیتی۔ خالصہ کالج، امرتسر اتے بنارس ہندو یونیورسٹی دے ٹیچر ٹریننگ کالج وچ بطور پرنسپل وی آپ نے کم کیتا۔
سکھی دا پرچار
سنت عطر سنگھ دے حکم مطابق آپ نے باہرلے دیساں انگلینڈ، یو۔ ایس۔ اے۔ اتے کینیڈا وچ سکھی دا اساحل پرچار کیتا۔ واپس آؤن مگروں سنت عطر سنگھ دے حکم مطابق ہی مستوآنا، گجراں والہ اتے بنارس دے کالجاں وچ سیوا کیتی۔ آپ نے عالمی پدھری مذہبی کانفرنس وچ حصہ لیا اتے امریکہ، کینیڈا، ملایا، سنگھاپور اتے افریقہ دے دیساں وچ پرچار کیتا اتے دنیا دے کونے-کونے وچ گرو نانک دیوَ جی دے سندیش دا پرچار کیتا۔
کلغیدھر ٹرسٹ دا قیام
سنت عطر سنگھ اتے سنت تیجا سنگھ دے عاشِ مطابق بچیاں نوں دنیاوی تعلیم دے نال-نال مذہبی تعلیم دین لئی کلغیدھر ٹرسٹ بڑو صاحب ول سبھ توں پہلی اکال اکیڈمی صرف پنج بچیاں نال بڑو صاحب وکھے قائم کیتی۔ آپ دا جیون اک پورن گرسکھی دا آنظارہ درساؤندا اے کہ آپ نے سنت عطر سنگھ دے ہر اک وعدہ اتے آگیا نوں منّ کے گرسکھی دے پد نوں سنچیا اتے بزرگ ہون اُتے آپ نے برہم تعلیم دا مرکز بڑو صاحب (ہِ: پر:)، گو: نانکسر صاحب اتے گرودوارہ جم استھان سنت عطر سنگھ جی چیمہ صاحب آدی مذہبی استھاناں دی سیوا کیتی۔ اوہناں نے سنت عطر سنگھ دی پھلار روپ وچ جیون-کتھان لکھی۔ آپ جی دا 3 جولائی،1965 نوں دہانت ہو گیا۔
انتقال
آپ دا جیون اک پورن گرسکھ دا آدرش درساؤدا اے۔ آپ  دا 3 جولائی 1965 نوں انتقال ہو گیا سی گٹھ:سکھ