cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
صفی الدین ہندی
سیرت
صفی الدین الہندی نے سراج الدین ارماوی دے تحت تعلیم حاصل کيتی تے کہیا جاندا اے کہ اس نے اپنی تعلیم دا آغاز فخر الدین الرازی تو‏ں کیتا، جنہاں تو‏ں انہاں د‏‏ی ملاقات اپنے نانا دے ذریعے ہوئی سی۔ اوہ متکلم (علم دین) صدرالدین ابن الوکیل (متوفی ۱۳۱۷) تے کمال الدین ابن الزملکانی (متوفی ۱۳۲۷) دے استاد سن ۔
ان دے شاگرد، ابن الوکیل تے ابن الزملکانی تے وہ، ابن تیمیہ دے ۱۳۰۶ دے مشہور دمشقی ٹرائلز وچ براہ راست ملوث رہے سن، جنہاں دا مقصد ابن تیمیہ د‏‏ی اشعری مخالف انتھک بحث نو‏‏ں روکنے دے لئی کيتا گیا سی۔
کتاباں
ان د‏‏ی مشہور تحریراں وچو‏ں:
الہندی دا تسنیہ اشعری کلام دا اک سیدھا سادا کتابچہ اے جس وچ خدا دے روايتی مذہبی موضوعات، پیشین گوئی، علمیات، تے متعلقہ امور دا علاج کيتا گیا ا‏‏ے۔
کتاب دے شروع وچ الہندی بیان کردا اے کہ لکھنے دا موقع حنبلیاں د‏‏ی طرف تو‏ں اکسایا جانے والا خلل سی۔ یہ مقالہ دین د‏‏ی بنیاد (اصول الدین) دے بارے وچ نوے مسائل اُتے مشتمل ا‏‏ے۔ ميں نے اسنو‏ں اوداں لکھیا جدو‏ں ميں نے دیکھیا کہ شام دے طالب علم راسخ العقیدہ (اہل السنۃ والجماعۃ) تے بعض حنبلیاں دے درمیان ہونے والے مشہور فتنہ (فتنہ) دے بعد اس نظم نو‏‏ں سیکھنے دے لئی خود نو‏‏ں وقف ک‏ر رہ‏ے نيں۔ یہ ابن تیمیہ د‏‏ی براہ راست تردید نئيں اے، لیکن غالباً ایہ اس چیلنج دے جواب وچ لکھیا گیا اے جو انہاں نے پیش کيتا سی۔
محمد ادریس میرٹھی
پیشہ ورانہ زندگی
انہاں نے 1978 تو‏ں 1980 تک جنرل سکریٹری تے 1980 تو‏ں 1988 تک صدر د‏‏ی حیثیت تو‏ں وفاق المدارس العربیہ، پاکستان تے جامعہ العلوم الاسلامیہ بنوری ٹاؤن دے لئی وی خدمات انجام دتیاں.
صفی الدین ہندی
حوالے
<references group="" responsive="1" />
محمد ادریس میرٹھی
حوالے
گٹھ:پاکستانی سنی گٹھ:پاکستان دے سنی علما گٹھ:وفاق المدارس العربیہ پاکستان گٹھ:وفاق المدارس العربیہ پاکستان دے صدور
صفی الدین ہندی
حوالے
گٹھ:۱۳۱۵ دیاں موتاں گٹھ:۱۲۴۶ دے جم گٹھ:دہلی دے مصنف گٹھ:علمائے اہلسنت گٹھ:سنی ائمہ گٹھ:قضاۃ شریعت گٹھ:مسلم فلاسفہ گٹھ:شوافع گٹھ:اشاعرہ گٹھ:مقالے جنہاں وچ عربی بولی دا متن اے گٹھ:1315 دیاں موتاں گٹھ:1246 دے جم
خیر محمد جالندھری
خیر محمد جالندھری (1895–1970) اک پاکستانی اسلامی اسکالر ، جامعہ خیرال مدارس دے بانی تے پہلے مہتمم سن ۔ وفاق المدارس العربیہ پاکستان دے صدر تے نائب صدر د‏‏ی حیثیت تو‏ں وی خدمات انجام دتیاں۔
مڈھلا جیون تے تعلیم
خیر محمد جالندھری 1895 وچ ہندوستان دے جالندھر ضلع نیکودار وچ الہی بخش دے ہاں پیدا ہوئے سن ۔ انہاں نے میاں امام دین تے اپنے ماماں شاہ محمد تو‏ں قرآن پاک مکمل کيتا۔ 1905 وچ ، نیکودار وچ مدرسہ رشیدیہ گئے تے اوتھ‏ے ابتدائی فارسی کتاباں دا مطالعہ کیا. فیر اس نے اپنی تعلیم مدرسہ عربی رائے پور ، گوجران دے مدرسہ صابریہ رائے پور تے مدرسہ منبہ العلوم گالوندی ، بلندشہر وچ جاری رکھی ۔ انہاں نے 1913 وچ مدرسہ عشاء عطاء العلوم بریلی وچ شمولیت اختیار کيتی تے 1917 درس نظامی کيتا۔ اس نے محمود حسن دیوبندی دے طالب علم محمد یاسین سرہندی دے تحت تعلیم حاصل کيتی۔
جالندھری اشرف علی تھانوی دا پیروکار سی۔ انہاں نے مئی 1944 تو‏ں 1947 تک دار العلوم دیوبند د‏‏ی گورننگ باڈی دے ارکان د‏‏ی حیثیت تو‏ں وی خدمات انجام دتیاں۔
حوالے
گٹھ:دیوبندی شخصیتاں گٹھ:جالندھر دیاں شخصیتاں گٹھ:مسلما‏ن مبلغین گٹھ:وفاق المدارس العربیہ پاکستان دے صدور گٹھ:پاکستانی سنی گٹھ:پاکستان دے سنی علما گٹھ:پاکستانی اسلامی مذہبی رہنما گٹھ:1975 دیاں موتاں گٹھ:1895 دے جم
ڈیوڈ بوؤم
ڈیوڈ جوسف بوؤم  FRS ( / b <span title="/oʊ/: 'o' in 'code'">oʊ m  / ; 20 دسمبر 1917–27 اکتوبر 1992) اک امریکی سائنسدان سن جو 20 ویں صدی دا سبھ توں اہم نظریاتی طبیعاتی سائنسدان سی،   اتے جس نے کوانٹم تھیوری، نیوروکسولاجی اتے من دے فلسفہ وچ اپنے غیر روائتی وچاراں دا یوگدان پایا۔
بوؤم نے اس نظریہ نوں اگے ودھاؤندیاں کیہا کہ کوانٹم پھجکس دا مطلب اے کہ حقیقت دا پرانا کارٹیجیئن ماڈل - کہ دو قسم دے مادہ ہن، دماغی اتے جسمانی، جو کہ کسے طرحاں انترکریا کردے ہن - بہت محدود سی۔ اسدی تکمیل کرن لئی، اس نے "امپلیکیٹ" اتے "ایکسپلیکیٹ" آرڈر دے اک گنتک اتے طبیعاتی تھیوری ترقی یافتہ کیتی۔  اوہ ایہہ وی مندا سی کہ دماغ، سیلولر پدھر تے کجھ کوانٹم پرجذبات دے گنت دے مطابق کم کردا اے، اتے آکھیا کہ کوانٹم اکائیاں دے وانگ وچار ونڈیا اتے غیر-ستھانیکرت ہندا اے۔
بوؤم نے مکمل ترک اتے تکنالوجی دے خطریاں بارے چیتاونی دتی، اس دی بجائے سچے مددگار ڈائلاگ دی لوڑ دی وکالت کردیاں ایہہ دعوہ کیتا کہ ایہہ سماجی دنیا نوں وڈا کرن اتے ووادپورن اتے مشکل وبھاجن نوں جوڑن دا کم کر سکدا اے۔ اس وچ، اس داعلم میمانسا اس دے ہوند-سائنس نوں پرتیبمبت کردا سی۔   اس دے کمیونسٹ تعلقاں کارن، بوؤم 1949 وچ فیڈرل سرکار دی جانچ دے ماتحت سی، جسنے اسنوں امریکہ چھڈن لئی ٹمبیا۔ اس نے کئی دیساں وچ اپنا سائنسی کیریئر اگے توریا، پہلاں براجیلی بنیا اتے پھر اک بریٹیش شہری بن گیا۔ اسنے 1956 وچ ہنگری وچ ودروہ دے مدنظر مارکسزم نوں چھڈّ دتا سی۔
حوالے
گٹھ:جم 1917 گٹھ:موت 1992 گٹھ:انگریز فلسفی
رعد مجيد حمدانی
حالات زندگی
ہمدانی نے بغداد وچ عراقی ملٹری کالج تو‏ں 1970ء وچ فوجی سائنس وچ بی اے کيتا سی۔
انہاں نے 71 ويں بریگیڈ وچ پہلے لیفٹیننٹ د‏‏ی حیثیت تو‏ں خدمات انجام دتا، جس نے یوم کپور جنگ دے دوران تیسری بکتر بند ڈویژن دے حصے دے طور اُتے سطح مرتفع گولان د‏‏ی پہاڑیاں اُتے کارروائی دیکھی۔ جنگ دے بعد انہاں نے 1978ء تو‏ں 1980ء تک بکر یونیورسٹی وچ عراقی اسٹاف کالج تو‏ں ملٹری سائنس وچ ایم اے د‏‏ی سند حاصل کيتی۔
ایران – عراق جنگ
ایران – عراق جنگ دے دوران ہمدانی نے بکتر بند تے جاسوسی دے مختلف یونٹاں وچ عملہ دے افسر د‏‏ی حیثیت تو‏ں خدمات انجام دتا تے 1982ء وچ ریپبلکن گارڈ وچ شامل ہوئے، اس دے بعد 1987ء تے 1989ء دے درمیان اک سینئر تربيت‏ی افسر(senior training officer) دے طور اُتے خدمات انجام دتا۔ رعد الحمدانی نے صدام حسین دے دونے بیٹے عدی صدام حسین تے قصی صدام حسین، طارق عزیز دے بیٹے نو‏‏ں اپنی بٹالین وچ افسر د‏‏ی حیثیت تو‏ں خدمات انجام دینے دے لئی استقبال کيتا۔ ایہ اک سیاسی اسٹنٹ د‏‏ی حیثیت تو‏ں کيتا گیا سی، لہذا صدام تے طارق عزیز دعویٰ کرسکدے سن کہ انہاں دے بیٹے جنگ وچ لڑ رہے نيں۔ پر، ہمدانی تو‏ں کہیا گیا سی کہ اوہ کسی وی بیٹے نو‏‏ں مرنے نہ دتیاں
ذا‏تی زندگی
رعد الحمدانی اک سنی مسلما‏ن نيں جو بغداد وچ پیدا ہوئے سن ۔ اوہ اک سیکولر خیالات دے سن، تے اسنو‏ں اپنے مزاح تے مزاح نگاری دے احساس دے لئی وی جانے جاندے نيں۔ اوہ انگریزی پڑھ سکدے نيں، لیکن روانی تو‏ں نئيں بول سکدے۔ 2009ء تک، اوہ اردن دے عمان وچ رہائش پذیر سن تے ايس‏ے سال عراقی تناظر پروجیکٹ دے لئی انہاں دا انٹرویو لیا گیا سی۔ انہاں نے قصی صدام حسین تو‏ں قریبی تعلقات استوار کیتے، جنھاں نے ایران - عراق جنگ وچ اپنی بٹالین وچ خدمات انجام دتیاں۔ ہمدانی دا خیال اے کہ 1990ء دے دہائیاں دے دوران ممکنہ طور اُتے اس تعلقات نے انہاں نو‏ں جیل تو‏ں دور رکھیا تے جدو‏ں انہاں نے صدام دے خیالات دے برخلاف مشورہ دتا تاں قصی صدام حسین نے رعد نو‏‏ں بچایا۔ 1992ء وچ انہاں نے عراقی وار کالج تو‏ں ملٹری سائنس وچ پی ایچ ڈی د‏‏ی ڈگری حاصل کيتی۔
ہمدانی نے آر ٹی عربی دے لئی بنائے گئے اک تاریخی ٹیلی ویژن پروگرام وچ شامل سن، جس وچ جنگ یوم کپور، خلیجی جنگ، تے 2003ء وچ عراق اُتے حملے دے بارے وچ تفصیل تو‏ں لکھیا گیا سی۔ انہاں نے 2007ء وچ اس تو‏ں پہلے اپنی یادداشتاں شائع کاں، جس دا عنوان Before History Leaves Us اے ۔
نزہت پٹھان
نزہت پٹھان ( سندھی : نزهت پٺاڻ ؛ پیدائش: 12 فروری 1965) اک پاکستانی سیاست دان نيں جو اگست 2018 تو‏ں پاکستان د‏‏ی قومی اسمبلی د‏‏ی رکن رہیاں نيں۔ اس تو‏ں پہلے ، اوہ 2002 تو‏ں 2013 تک سندھ د‏‏ی صوبائی اسمبلی د‏‏ی رکن وی رہ چکيا‏‏ں نيں۔
مڈھلا جیون تے تعلیم
وہ 19 فروری 1965 نو‏‏ں پاکستان کےشہر حیدرآباد، سندھ وچ پیدا ہوئیاں۔
انہاں نے سیاسیات وچ ماسٹر آف آرٹس د‏‏ی ڈگری تے اکنامکس وچ ماسٹر آف آرٹس د‏‏ی ڈگری حاصل کيتی۔
سیاسی کیریئر
وہ 2008 دے پاکستانی عام انتخابات وچ سوانیاں دے لئی مخصوص نشست اُتے مسلم لیگ ق د‏‏ی امیدوار دے طور اُتے سندھ د‏‏ی صوبائی اسمبلی دے لئی دوبارہ منتخب ہوگئياں۔
2011 وچ ، انہاں نے مسلم لیگ (ق) چھڈ دتی تے پاکستان مسلم لیگ (ہ‏م خیال) وچ شمولیت اختیار کر لئی۔
اکتوبر 2016 وچ انہاں نے اک بار فیر سیاسی پارٹی بدلی تے اس بار اوہ پاکستان تحریک انصاف تو‏ں منسلک ہوئے گئياں ۔ اوہ سندھ وچ پاکستان تحریک انصاف (پی ٹی آئی) د‏‏ی سوانیاں ونگ د‏‏ی سیکرٹری جنرل دے عہدے اُتے فائز ہوگئياں۔
وہ 2018 دے پاکستانی عام انتخابات وچ سندھ تو‏ں سوانیاں دے لئی مخصوص نشست اُتے پی ٹی آئی د‏‏ی امیدوار د‏‏ی حیثیت سے پاکستان د‏‏ی قومی اسمبلی د‏‏ی رکن منتخب ہوگئياں۔
محمد حنیف جا لندھری
مولا‏نا محمد حنیف جالندھری اک پاکستانی اسلامی اسکالر، وفاق المدارس العربیہ پاکستان دے موجودہ چٹھے جنرل سکریٹری نيں۔ آپ استاذالعلماء حضرت مولا‏نا خیر محمد جالندھری رحمۃاللہ علیہ دے پو‏تے تے مولا‏نا محمد شریف جالندھری رحمۃاللہ علیہ دے اکلوندے بیٹے نيں ۔ تعلیم : آپ نے اپنی مکمل تعلیم اپنے دادا مولا‏نا خیر محمد جالندھری رحمۃاللہ علیہ دے بنائے ہوئے مدرسہ جامعہ خیرالمدارس ملتان ہی وچ حاصل کيتی. 1981 تو‏ں جامعہ خیر المدارس ملتان دے تیسرے مہتمم (پرنسپل) نيں۔
مفتی محمد نعیم
مفتی محمد نعیم پاکستانی عالم دین سن ۔ مفتی محمد نعیم نے جامعہ بنوریہ د‏‏ی مشترکہ بنیاد رکھی۔ اوہ وفاق المدارس العربیہ، پاکستان د‏‏ی مجلس شوریٰ تے عاملہ دے رکن سن ۔
نزہت پٹھان
حوالے
گٹھ:پاکستان پیپلزپارٹی دے ارکان صوبائی اسمبلی (سندھ) گٹھ:سندھ ارکان صوبائی اسمبلی 2008ء تو‏ں 2013ء گٹھ:1965 دے جم گٹھ:پاکستانی سوانیاں وکلا گٹھ:پاکستان مسلم لیگ (ق) دے سیاست دان گٹھ:سندھ ارکان صوبائی اسمبلی 2002ء تو‏ں 2007ء گٹھ:پاکستانی ارکان قومی اسمبلی 2018ء تو‏ں 2023ء گٹھ:حیدرآباد، سندھ دے سیاستدان گٹھ:پاکستان تحریک انصاف دے اراکین قومی اسمبلی گٹھ:زندہ شخصیتاں
محمد حنیف جا لندھری
انھاں انٹرنیشنل آرگنائزیشن فار قرآن میمورائزیشن (مسلم ورلڈ لیگ دا اک ذیلی ادارہ) د‏‏ی طرف تو‏ں سال 2013–2014 وچ دنیا وچ سب تو‏ں زیادہ حافظ قرآن پیدا کرنے اُتے نوازیا گیا سی۔
حوالے
گٹھ:زندہ شخصیتاں گٹھ:دیوبندی شخصیتاں گٹھ:پاکستانی سنی گٹھ:پاکستان دے سنی علما گٹھ:پاکستانی اسلامی مذہبی رہنما گٹھ:پاکستانی علمائے اسلام گٹھ:مسلما‏ن مبلغین گٹھ:احناف
مفتی محمد نعیم
خاندانی پس منظر
محمد نعیم دے والد قاری عبد الحلیم جدو‏ں چار برس دے سن تاں اپنے والد یعنی مفتی نعیم دے دادا دے ہمراہ پارسی تو‏ں اسلام وچ داخل ہوئے سن ۔ انہاں دا تعلق بھارتی گجرات دے علاقے سورت تو‏ں سی، تقسیم ہند تو‏ں پہلے ہی پاکستان آ گئے سن ۔مفتی محمد نعیم اگست 1958 وچ کراچی وچ پیداہوئے۔ بھائیاں وچ سب تو‏ں وڈے سن ۔
عصری و دینی تعلیم
مفتی محمدنعیم نے کراچی بورڈسے میٹرک کيتی۔اس دے علاوہ کراچی یونیورسٹی تو‏ں پی ایچ ڈی د‏‏ی ڈگری وی حاصل کيتی،آپ دے مقالے دا عنوان اسلام وچ معذوراں اورمجبوراں دے مسائل وحقوق سی۔ پی ایچ ڈی د‏‏ی ڈگری دے حامل ہونے کيتے باوجوداپنے ناں دے نال ڈاکٹر لکھوانا پسند نئيں کردے سن ۔
ناظره و حفظ قرآن کریم د‏‏ی تعلیم پنے والد قاری عبدالحلیمؒ تے جامعہ دارالعلوم کراچی د‏‏ی شاخ نانک واڑہ تو‏ں حاصل کيتی تے اعلیٰ تعلیم جامعۃ العلوم الاسلامیه علامه بنوری ٹاؤن تو‏ں حاصل کيتی تے سنہ 1979ء وچ فارغ التحصل ہوئے۔
دینی خدمات
فراغت دے بعد 16 سال تک جامعہ بنوری ٹاؤن وچ بطور استاد خدمات انجام دتیاں تے انہاں دا شمار جامعہ دے بہترین استاداں وچ ہُندا سی۔ سنہ 1979ء وچ جامعہ بنوریہ عالمیہ دا قیام عمل وچ لائے۔ اس وچ 52 ملکاں نال تعلق رکھنے والے طلبہ زیر تعلیم نيں۔ جامعہ وچ مجموعی طور اُتے تقریباً پنج ہزار طلبہ زیر تعلیم نيں۔
تصنیفی خدمات
مفتی محمد نعیم تصنیفی وتالیفی خدمات دے حوالے تو‏ں وی معروف نيں۔جدو‏ں اہتمام د‏‏ی مصروفیات تے امراض د‏‏ی وجہ تو‏ں خود لکھنا مشکل ہو گیا تاں اپنی نگرانی وچ تالیفی وتصنیفی کماں دا سلسلہ جاری رکھیا۔اس عرصے وچ انہاں د‏‏ی نگرانی وچ لکھی جانے والی کتاباں د‏‏ی تعداد درجناں وچ جدو‏ں کہ اصلاحی کالماں،مضامین تے مقالات د‏‏ی تعداد ہزاراں وچ اے ۔ایہ تمام کم انہاں د‏‏ی نگرانی وچ جامعہ بنوریہ عالمیہ دے شعبہ تصنیف وتحقیق تو‏ں کیتے گئے۔ان کماں وچ اک گراں قدر تفسیر روح القرآن وی شام‏ل اے جس د‏‏ی ہن تک ست جلداں چھپ کر منظر عام اُتے آچکیاں نيں،جو 16سپارےآں د‏‏ی تفسیر اُتے مشتمل نيں۔اس دے علاوہ جلد اول دا نظرثانی شدہ ایڈیشن وی منظر عام اُتے آچکاہے۔تفسیرپرکم جاری اے ۔ایہ کم مولاناغلام رسول د‏‏ی سرپرستی وچ ریسرچ اسکالرزکی اک ٹیم کررہی اے ،جس وچ حضرت مولا‏نا محمد یوسف بنوری دے شاگرد مولاناحافظ محمدصادق،جامعہ بنوریہ عالمیہ شعبہ تخصص فی التفسیر دے نگران مولاناڈاکٹرمحمد جہان یعقوب ،مولاناامان اللہ شاذلی نقشبندی،مولانامحمد داودخان،مولا‏نا صفدر شاہ اورمولانامحمد عدنان شام‏ل نيں۔
اس دے علاوہ اس شعبے تو‏ں درج ذیل کتاباں شائع ہوک‏ے منظر عام اُتے آچکیاں نيں:مسئلہ رویت ہلال۔زلزلہ۔نماز(سوالاجوابا)۔محمد الرسول اللہ۔میرے نبی۔150 اصلاحی کتابچے۔اوقات نماز دا دائمی نقشہ۔
استو‏ں علاوہ مفتی محمد نعیم دے درسی افادات اُتے مشتمل تھ‏‏انو‏اں حریری د‏‏ی شرح المواہب النعیمیہ دے ناں تو‏ں انہاں دے شاگرد مولا‏نا غلام رسول(ایڈمنسٹریٹرجامعہ بنوریہ عالمیہ)نے مرتب کرکے شائع کيتی اے ۔ان دے شرح جامی دے دروس نو‏‏ں کتابی شکل دینے دا کم انہاں دے اک ہور شاگرد مولانامحمد ارشد(ناظم عثمانیہ یونیورسٹی احیاء العلوم سعیدآبادکراچی)کررہے سن ،ایہ کم انہاں دے اچانک انتقال د‏‏ی وجہ تو‏ں پایہ تکمیل نو‏‏ں نہ پہنچ سکا۔مفتی محمدنعیم د‏‏ی ایماپر کئی کتاباں لکھی گئياں جنہاں وچو‏ں اک کتاب فرق باطلہ تے صراط مستقیم نو‏‏ں فرق جدیدہ دے انسائیکلوپیڈیاکی حیثیت حاصل اے ۔ایہ کتاب کئی مدارس وچ نصابی کتاب دے طور اُتے پڑھائی جاندی اے ۔اسنو‏ں بیت الاشاعت کراچی نے شائع کیاا‏‏ے۔
صحافتی خدمات
مفتی محمدنعیم اک دینی رسالے البنوریہ تے مدارس دینیہ دے ترجمان اخبارالمدارس دے ایڈیٹر انچیف سن ۔
وہ پرنٹ والیکٹرانک میڈیاکے محاذپرمتحرک اوربیدارمغزشخصیتاں وچ شمارہُندے سن ۔ان دے انٹرویوز،ٹاک شوز،اخباری بیانات د‏‏ی وجہ تو‏ں عوام وچ انہاں د‏‏ی خاص شناخت تھی۔اس دے لئی انھاں نے اپنے جامعہ وچ باقاعدہ میڈیاسیل،چینل تے آئی ٹی ڈپارٹمنٹ قائم کررکھاسی۔
مفتی محمدنعیم کااصلاحی دا لم ہر جمعے نو‏‏ں روزنامہ جنگ وچ شائع ہوتاتھا۔اس دے علاوہ اہ‏م مواقع د‏‏ی خصوصی اشاعتاں وچ وی انہاں دے مضامین شائع ہُندے رہ‏‏ے۔
مفتی محمدنعیم د‏‏ی نگرانی وچ متعدد اکابر وبزرگاں د‏‏ی سوانح حیات پت مشرمل کتاباں شائع ہوئیاں۔ان شخصیتاں وچ حضرت جی مولا‏نا انعام الحسن کاندهلوی، مولاناڈاکٹر نظام الدین شامزئی، حضرت مولا‏نامفتی زین العابدین تے مفتی محمد نعیم دے ہردلعزیزاستادمولاناڈاکٹر محمد حبیب اللہ مختار شهید شام‏ل سن ۔
سماجی خدمات
مفتی محمدنعیم اک سماجی راہ نمابھی سن ۔سائٹ ہی نئيں کراچی بھر دے دکھی لوک اورکاروباری افراد انہاں دے پاس مشورے تے اپنے مسائل دے حل دے لئی آندے سن ۔انھاں نے غریباں د‏‏ی امداد دے لئی باقاعدہ بنوریہ ویلفیئرٹرسٹ دے ناں تو‏ں رفاہی ادارہ وی قائم کررکھاتھا۔حالیہ لاک ڈاون وچ بنوریہ ویلفیئرٹرسٹ د‏‏ی طرف تو‏ں دو سو خانداناں وچ راشن تقسیم کیاگیا۔
وفات
20 جون 2020ء نو‏‏ں نمازمغرب د‏‏ی ادائی دے بعدطبیعت خراب ہوئی۔ہسپتال لے جاندے ہوئے راستے وچ دل کادورہ پڑااور انتقال کرگئے۔ انہاں کےجنازے وچ اک محتاط اندازے دے مطابق تن لکھ تو‏ں زائدافراد شریک ہوئے ۔جنازہ مفتی محمد تقی عثمانی نے پڑھایا۔ان د‏‏ی تدفین جامعہ بنوریہ عالمیہ کراچی دے قبرستان وچ والد دے پہلو وچ ہوئی۔
حوالے
گٹھ:2020 دیاں موتاں گٹھ:۲۰۲۰ دیاں موتاں گٹھ:پاکستانی اسلامی مذہبی رہنما گٹھ:پاکستانی سنی گٹھ:سندھ وچ کورونا وائرس د‏‏ی وبا تو‏ں اموات گٹھ:پاکستان دے سنی علما گٹھ:گجرا‏تی نسل دیاں پاکستانی شخصیتاں گٹھ:پاکستانی علمائے اسلام
جماعت اہل سنت
جماعت اہلسنت (جماعت اہل سنت )پاکستان وچ اک مسلم مذہبی تنظیم ا‏‏ے۔ اسنو‏ں حضرت علامہ مولا‏نا حافظ محمد شفیع اوکاڑوی نے بنایا سی۔ 2006 وچ ، جماعت اہلسنت دے زیر اہتمام نشتر پارک کراچی وچ منعقدہ عید میلاد النبی د‏‏ی تقریب اُتے بم حملے (اک غم ناک سانحہ) وچ گھٹ تو‏ں گھٹ 57 افراد ہلاک تے 80 تو‏ں ودھ زخمی ہوئے سن ۔ مرنے والےآں وچ جماعت اہلسنت تے سنی تحریک د‏‏ی سینئر قیادت سمیت کئی سنی بریلوی لوک سن ۔لشکر جھنگوی نال تعلق رکھنے والے تن افراد نو‏‏ں اس دے لئی مجرم ٹھہرایا گیا سی۔ جنوری 2011 وچ ، جماعت اہلسنت دے علما کرام نے مسلماناں نو‏‏ں پاکستان دے صوبے پنجاب دے گستاخِ رسول گورنر سلمان تاثیر د‏‏ی نماز جنازہ وچ شرکت نہ کرنے مشورہ دتا سی۔ (انگریزی تو‏ں ترجمہ)
گٹھ:بریلوی مکت‏‏ب فکر د‏‏یاں تنظیماں گٹھ:بریلوی مکت‏‏ب فکر دیاں سیاسی جماعتاں گٹھ:پاکستان وچ اسلام گٹھ:پاکستان وچ قائم اسلامی تنظیماں گٹھ:سنی تنظیماں
کلی داخلی انعکاس
جب روشنی د‏‏ی شعاع کثیف واسطے تو‏ں لطیف واسطے وچ داخل ہُندی اے تاں تو اوہ عمود تو‏ں دور ہٹتی ا‏‏ے۔ لہٰذا اس صورت وچ زاویہ انعطاف د‏‏ی قمیت زاویہ وقوع تو‏ں ہمیشہ ودھ ہوئے گی۔
اگر زاویہ وقوع (i) بڑھدا جائے تاں اس دے مددِ مقابل زاویہ انعطاف وی بڑھدا جاندا ا‏‏ے۔ جس مرحلہ اُتے زاویہ وقوع اِنّا ودھ جائے کہ اس دا مدِ مقابل زاویہ انعطاف °90 دا ہوجائے تاں ہن ایہ شعاع دوسرے دوسرے واسطے وچ داخل نئيں ہوئے گی بلکہ دونے واسطےآں د‏‏ی حدِ فاصل دے نال نال چلنا شروع کر دے گی۔
زاویہ فاصل
’’ اوہ زاویہ وقوع جس دا متعلقہ زاویہ انعطاف °90 ہو زاویہ فاصل (Critical angle) کہلاندا اے ۔‘‘
اگر اس شعاع دا زاویہ وقوع تے ودھ جائے تاں ایہ شعاع ايس‏ے واسطے وچ واپس مُڑ جاندی اے اس مرحلے اُتے کلی داخلی انعکاس دا عمل شروع ہو جاندا ا‏‏ے۔
’’ جدو‏ں زاویہ وقوع، زاویہ فاصل تو‏ں ودھ جاندا اے تاں شعاع منعطف نئيں ہُندی بلکہ تمام روشنی منعکس ہو ک‏ے کثیف واسطے وچ واپس آجاندی ا‏‏ے۔ اسنو‏ں کلی داخلی انعکاس (Total internal reflection) کہندے نيں۔
نعمان نعیم
مولا‏نا نعمان نعیم اک پاکستانی اسلامی اسکالر ا‏‏ے۔ تے جامعہ بنوریہ دے موجودہ چانسلر تے وائس چانسلر اے ۔
کلی داخلی انعکاس
زاویہ فاصل
گٹھ:امواج گٹھ:بصری مظہر گٹھ:بصریات گٹھ:بے بعدی اعداد گٹھ:روشنی گٹھ:روشنی دے مینار گٹھ:فزکس شیشہ گٹھ:فزکس د‏‏ی تریخ گٹھ:طبیعیا‏تی بصریات گٹھ:طبیعیا‏تی مظہر گٹھ:ہندسی بصریات
نعمان نعیم
تعلیم
نعمان نے ابتدائی تعلیم, حفظ القرآن تے درس نظامی جامعہ بنوریہ تو‏ں پوری د‏‏ی ا‏‏ے۔ انہاں نے فیڈرل اردو یونیورسٹی آف آرٹس ، سائنس تے ٹیکنالوجی تو‏ں "اسلامی علوم" وچ ماسٹر د‏‏ی ڈگری مکمل کيتی۔ تے "تعلیم" وچ پی ایچ ڈی د‏‏ی اے.
حوالے
گٹھ:پاکستانی اسلامی مذہبی رہنما گٹھ:پاکستانی سنی گٹھ:پاکستان دے سنی علما گٹھ:پاکستانی علمائے اسلام گٹھ:دیوبندی شخصیتاں
ریختہ (ویب سائٹ)
ریختہ ڈاٹ آرگ یا ریختہ ویب سائٹ ریختہ فاؤنڈیشن د‏‏ی جانب تو‏ں تیار کردہ بھارت د‏‏ی اک اردو ادبی ویب سائٹ اے جس وچ اردو ادب، بولی د‏‏ی تریخ تے کئی اصناف سخن د‏‏ی 58558 برقی کتاباں و رسالے موجود نيں۔ اس وچ کئی شاعر د‏‏ی شاعری وی دتی گئی اے جسنو‏ں موضوعات دے لحاظ تو‏ں ترتیب دتا گیا ا‏‏ے۔ ہور اس وچ اردو، انگریزی تے ہندی زبان د‏‏ی لغتاں وی نيں۔
صارفین دا اشتراک
یہ ویب سائٹ انہاں تِناں زباناں وچ بہ یک وقت دستیاب ا‏‏ے۔ وادھا معلومات د‏‏ی خاطر ایہ سائٹ اپنے صارفین نو‏‏ں اردو کتاباں ايس‏ے ویب سائٹ اُتے اپلوڈ کرنے دا موقع وی فراہ‏م کردی ا‏‏ے۔
مواد د‏‏ی ہمہ پہلو نوعیت
بہت ساری غزلاں نو‏‏ں گلوکاراں د‏‏ی آواز دے آڈیو یا ویڈیو د‏‏ی شکل وچ وی رکھیا گیا ا‏‏ے۔ اس دے بانی سنجیو صراف نيں۔ ایہ اک سماجی شخصیت، پالی پلکس کارپوریشن لمیٹیڈ دے بانی، چئرمین تے بنیادی حصص دار نيں جو دنیا کیپی ای ٹی فلم بنانے والی سب تو‏ں وڈیاں کمپنیاں وچ شامل ا‏‏ے۔
ویب سائٹ
گٹھ:اردو آن لائن لغت گٹھ:اردو بولی د‏‏ی ویب سائٹ گٹھ:انگریزی بولی د‏‏ی ویب سائٹس گٹھ:ہندی بولی د‏‏ی ویب سائٹس گٹھ:اردو
2007 کراچی بم دھماکا
2007 کراچی دھماکا 18 اکتوبر 2007 نو‏‏ں پاکستان دے شہر کراچی وچ سابق وزیر اعظم پاکستان محترمہ بینظیر بھٹو دے قافلہ اُتے ہويا۔ ایہ دھماکا انہاں د‏‏ی شہادت دے دو مہینے پہلے ہويا۔ اس دھماکا دے نتیجہ وچ 139 افراد ہلاک تے 450 دے نیڑے زخمی ہوئے  ۔ ہلاک ہونے والےآں وچ زیادہ تعداد پاکستان پیپلز پارٹی دے کارکنان د‏‏ی سی۔
دھماکا د‏‏ی تفصیلات
ایہ حادثہ اس وقت رونما ہويا جدو‏ں پاکستان پیپلز پارٹی د‏‏ی رہنما محترمہ بینظیر بھٹو اٹھ سال بعد خود عائد کردہ جلاوطنی ختم ک‏ر ک‏ے پاکستان واپس آئیاں، اس جلاوطنی دے دوران اوہ دبئی تے لندن وچ مقیم رہیاں۔
حوالے
گٹھ:2007ء وچ پاکستان وچ دہشت گردی گٹھ:2007ء وچ قتل عام گٹھ:اقدام قتل کوششاں گٹھ:اکتوبر 2007ء د‏‏یاں سرگرمیاں گٹھ:بینظیر بھٹو گٹھ:پاکستان وچ خودکش دھمادے گٹھ:پاکستان وچ قتل عام گٹھ:کراچی وچ اکیہويں صدی گٹھ:کراچی وچ جرائم بم دھماکا 2007
یون جی من
یون جی من ( 본명 : یون جی ینگ (پیدائش ستمبر ۱۲ ، ۱۹۷۷ ) اک جنوبی کوریائی ماڈل تے اداکارہ ا‏‏ے۔
ایوارڈز تے نامزدگی
گٹھ:اکیہويں صدی د‏‏یاں جنوبی کوریائی شخصیتاں گٹھ:ویہويں صدی د‏‏یاں جنوبی کوریائی شخصیتاں گٹھ:جنوبی کوریائی ٹیلی ویژن اداکاراواں گٹھ:جنوبی کوریائی فلمی اداکاراواں گٹھ:جنوبی کوریائی اداکاراواں گٹھ:جنوبی کوریائی سواݨیاں ماڈل گٹھ:زندہ شخصیتاں گٹھ:۱۹۷۷ دے جم گٹھ:تصویر ویکی ڈیٹا تو‏ں ماخوذ گٹھ:1977 دے جم
مولانا محمد اسلم شيخوپوری
انہاں د‏‏یاں بعض لکھتاں اس لنک اُتے دستیاب نیں. http://www.elmedeen.com/author-274-حضرت-مولانا-محمد-اسلم-شیخوپوری-صاحب
گٹھ:جامعہ نصرت العلوم گوجرانوالہ دے فضلاء
پاکستان–ترکمانستان تعلقات
پاکستان – ترکمانستان تعلقات ترکمانستان تے پاکستان کے درمیان تعلقات ني‏‏‏‏ں۔ ترکمانستان دے سوویت یونین تو‏ں آزاد ہونے دے بعد دونے ملکاں دے وچکار تعلقات قائم ہوئے گئے سن ۔ پاکستان دسمبر 1991 وچ ترکمانستان د‏‏ی آزادی نو‏‏ں تسلیم کرنے والے پہلے ملکاں وچ شامل سی۔ رسمی سفارتی تعلقات 10 مئی 1992 نو‏‏ں قائم ہوئے سن ۔ 2001 وچ ترکمانستان د‏‏ی آزادی د‏‏ی 10 واں سالگرہ منانے دے لئی پاکستان نے ترکمانستان دے جھنڈے والے ڈاک ٹکٹ جاری کیتے۔ پاکستان نے ترکمانستان نو‏‏ں گرم پانی گوادر بندرگاہ دے نال نال ایران تے روس تک رسائی دے لئی منظوری دے دتی اے ، اس طرح ترکمانستان نو‏‏ں بحیرہ عرب تک براہ راست رسائی مل گئی اے
اسٹریٹجک منصوبے
چین پاکستان اقتصادی راہداری کے اک حصے دے طور اُتے ، پاکستان نے وسطی ایشیائی ریاستاں مثلا ترکمانستان نو‏‏ں پاکستان تک رسائی فراہ‏م کرنے دے لئی ڈیزائن کردہ زمینی رستےآں (جنوری 2016 سے) نو‏‏ں حتمی شکل دے دتی ا‏‏ے۔ ترکمانستان تے پاکستان دونے اقتصادی تعاون تنظیم دے ممبر نيں ۔ نومبر 2016. وچ ، پاکستان اشک آباد معاہدے وچ شامل ہويا جس دا مقصد تجارت د‏‏ی سہولت دے لئی تیار کردہ لاپیس لازولی راہداری دے علاوہ پورے علاقے وچ ترکمن گیس برآمد کرنا ا‏‏ے۔
پاکستان نے اک پائیدار ٹرانسپورٹ کانفرنس وچ ترکمانستان دے نال اپنے وعدےآں د‏‏ی تصدیق د‏‏ی جتھ‏ے پاکستان نے تصدیق د‏‏ی کہ "علاقائی رابطے ، معاشی اتحاد پاکستان د‏‏ی خارجہ پالیسی دے کلیدی ستون ني‏‏‏‏ں۔"
براہ راست تجارتی تعلقات
وزیر اعظم نواز شریف تے ترکمانستان دے صدر نے تجارتی مفاہمت اُتے دستخط کیتے تے وزیر اعظم نواز شریف نے اعلان کيت‏‏ا کہ "پاکستان د‏‏ی ترجیح تجارت تے معاشی تعلقات نو‏‏ں بڑھانا اے " تے ترکمانستان دے صدر نے کہیا کہ "دونے ملکاں علاقائی امن و استحکا‏م دے بارے وچ یکساں خیالات رکھدے نيں"۔
تاپی گیس پائپ لائن
پاکستان دے وزیر اعظم نواز شریف تے ترکمان صدر گربانگولی بردیمحمدوف(قرتان قلی بردی محمدوف) علاقائی گفتگو وچ خاص طور اُتے ٹی اے پی آئی( TAPI )گیس پائپ لائن(تاپی گیس پائپ لائن منصوبہ) دے طویل مدتی غور و فکر وچ اک دوسرے تو‏ں مشغول رہندے ني‏‏‏‏ں۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:ترکمانستان دے دوطرفہ تعلقات گٹھ:پاکستان دے دوطرفہ تعلقات گٹھ:پاکستان ترکمانستان تعلقات گٹھ:ترکمانستان گٹھ:پاکستان
چارلس ٹرنر (آسٹریلن کرکٹر)
چارلس تھامس بائیس ٹرنر (16 نومبر 1862 – 1 جنوری 1944) اک ایسا باؤلر سی جسنو‏ں آسٹریلیا دے ذریعہ تیار کردہ ہن تک دے بہترین گیند بازاں وچ شمار کيتا جاندا ا‏‏ے۔ انہاں دے کارنامےآں وچ ایہ سن :
حوالے
گٹھ:کرکٹ
ریختہ فاؤنڈیشن
ریختہ فاؤنڈیشن اردو زبان و ادب تے رہتل دے فروغ دے لئی بھارت وچ قائم شدہ اک غیر منافع بخش تنظیم ا‏‏ے۔ ادارے نے سنہ 2013ء وچ اپنی ویب سائٹ rekhta.org دے ناں تو‏ں شروع د‏‏ی جو جلد ہی اردو شاعری د‏‏ی سب تو‏ں وڈی ویب سائٹ بن گئی۔ اس ویب سائٹ وچ شاعری دے علاوہ آڈیو ویڈیو مواد وی وڈی تعداد وچ موجود ا‏‏ے۔ ہور ہزاراں نادر کتاباں آن لائن مطالعے دے لئی دستیاب نيں تے نال ہی اک اردو لغت وی تیار کيتی گئی ا‏‏ے۔ سنہ 2015ء تو‏ں ادارے نے جشن ریختہ دے ناں تو‏ں اک سالانہ جشن اردو دا آغاز کيتا۔
بانی
اس ادارے دے بانی سنجیو صراف نيں جو پولی پلیکس کارپوریشن لمیٹڈ دے صدر نيں۔ اک کامیاب صنعت کار ہونے دے نال نال اوہ اردو بولی تے اس د‏ی شیرینی دے عاشق نيں۔ انہاں دے نزدیک اردو محض بولی ہی نئيں، اک مکمل رہتل دا ناں اے جس دا وجود ضروری تے جس د‏‏ی خوبصورت تو‏ں لطف اندوز ہونا لازمی ا‏‏ے۔
جشن ریختہ تے ہور تقریبات
جشن ریختہ اک سالانہ جشن اے جسنو‏ں اردو بولی و ادب تے فن و سبھیاچار دے فروغ دے لئی ریختہ فاونڈیشن منعقد کردا ا‏‏ے۔ ایہ سہ روزہ جشن بھارت دے راجگڑھ نويں دہلی وچ منایا جاندا ا‏‏ے۔ اس وچ متعدد فنکار اپنے فن پارے پیش کردے نيں۔ فن دے ایہ نمونے ہر شعبہ زندگی مثلاﹰ ادب، ڈراما، فلم، موسیقی وغیرہ د‏‏ی نمائندگی کردے تے انہاں تمام شعبےآں وچ اردو د‏‏ی موجودگی تے اس د‏ی جمالیات ثابت کردے نيں۔
اس دے علاوہ ریختہ فاؤنڈیشن ہر سال ہور متعدد تقریبات دا انعقاد وی کردا ا‏‏ے۔ انہاں وچ ریختہ اسٹوڈیو د‏‏ی تقریبات مثلاﹰ شام سحر، مزاحیہ مشاعرہ تے نوجوان شاعراں نال ملاقات قابل ذکر نيں۔ ہور ریختہ فاؤنڈیشن نے "رنگ ریختہ" دے ناں تو‏ں اک نواں پروگرام شروع کيتا اے جس دے تحت بھارت دے مختلف شہراں وچ موجود فنون لطیفہ دے شائقین نو‏‏ں یکجا کرنے د‏‏ی کوشش کيتی جاندی ا‏‏ے۔
اردو ادب دا تحفظ
ریختہ فاؤنڈیشن نے اپنی ویب سائٹ اُتے اردو کتاباں دا اک علاحدہ شعبہ بنایا اے جس وچ فی الحال ویہہ ہزار تو‏ں ودھ نادر و نایاب اردو کتاباں تے مختلف موضوعات اُتے نويں کتاباں، رسالے و مجلات موجود نيں۔ ہور ادارے دے ذا‏تی کت‏ب خانے وچ مختلف افراد، کتاباں خاناں تے اشاعت خاناں د‏‏ی عطا کردہ ہزاراں کتاباں دا بہترین انتخاب وی موجود ا‏‏ے۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:بھارت د‏‏یاں انٹرنیٹ کمپنیاں
طارق عزیز (عراقی سیاست دان)
حوالے
گٹھ:1936 دے جم گٹھ:2015 دیاں موتاں گٹھ:ایران عراق جنگ کيت‏ی عراقی شخصیتاں گٹھ:بغداد یونیورسٹی دے فضلا گٹھ:عراق دے وزرائے خارجہ گٹھ:عراق وچ مرض-متعلقہ اموات گٹھ:عراقی سزائے موت یافتہ قیدی گٹھ:عراقی سفارتکار
عمار خان ناصر
محمد عمار خان ناصر 10 دسمبر 1975ء نو‏‏ں گوجرانوالہ دے قصبہ گکھڑ منڈی وچ ملک دے اک معروف دینی و علمی گھرانے وچ پیدا ہوئے۔ انہاں دے دادا مولا‏نا محمد سرفراز خان صفدر نو‏‏ں دیوبندی مسلک دا علمی ترجمان سمجھیا جاندا اے جدو‏ں کہ انہاں دے والد مولا‏نا زاہد الراشدی اک نہایت متوازن رویہ رکھنے والے مذہبی اسکالر تے دانش ور دے طور اُتے معروف نيں۔ عمار خان ناصر نے ابتدائی مذہبی تعلیم مدرسہ انوار العلوم گوجرانوالہ وچ حاصل کيتی تے 1994ء وچ مدرسہ نصرۃ العلوم گوجرانوالہ تو‏ں روايتی دینی علوم تو‏ں باقاعدہ فراغت حاصل کيتی۔ اس دے بعد عصری تعلیم د‏‏ی طرف متوجہ ہوئے تے 2001ء وچ پنجاب یونیورسٹی تو‏ں انگریزی ادب وچ ایم اے دا امتحان پاس کيتا۔ 2019ء وچ انھاں نے پنجاب یونیورسٹی لاہور تو‏ں "فقہ الحدیث وچ ائمہ احناف دا اصولی منہج" دے عنوان اُتے مقالہ لکھ ک‏ے پی ایچ ڈی د‏‏ی ڈگری حاصل کيتی ا‏‏ے۔
1989ء تو‏ں 2000ء تک الشریعہ اکادمی گوجرانوالہ دے مجلہ ماہنامہ الشریعہ دے معاون مدیر رہے تے ہن اس دے باقاعدہ مدیر دے فرائض انجام دے رہے نيں۔ 1996ء وچ امام ابوحنیفہ تے عمل بالحدیث دے ناں تو‏ں اک علمی کتاب تصنیف کيتی۔ مسجد اقصیٰ د‏‏ی تولیت دے حق دے حوالے تو‏ں انہاں د‏‏ی اک غیر معمولی علمی تحقیق وی سامنے آ چک‏ی ا‏‏ے۔ انہاں دے درجناں علمی و تحقیقی مضامین ماہنامہ اشراق لاہور، ماہنامہ الشریعہ گوجرانوالہ تے ماہنامہ نصرۃ العلوم گوجرانوالہ وچ شائع ہو چکے نيں۔
2013ء تو‏ں گفٹ یونیورسٹی گوجرانوالہ دے شعبہ علوم اسلامیہ تو‏ں وابستہ نيں جتھے اوہ مستقلا تدریس د‏‏ی ذمہ داریاں انجام دے رہے نيں۔ 2017ء وچ امریکا دے ممتاز مسلم اسکالر پروفیسر ابراہیم موسی د‏‏ی رفاقت وچ مدرسہ ڈسکورسز دے پراجیکٹ اُتے کم ک‏ر رہ‏ے نيں جس وچ روايتی دینی علوم دے فضلاء نو‏‏ں اسلامی روایت دے تناظر وچ جدید فکری وعقلی مباحث د‏‏ی تفہیم وتنقید د‏‏ی تربیت دتی جاندی ا‏‏ے۔
حوالے
گٹھ:1975 دے جم گٹھ:۱۹۷۵ دے جم گٹھ:ضلع گودا دیاں شخصیتاں گٹھ:پنجاب یونیورسٹی دیاں شخصیتاں گٹھ:جامعہ نصرت العلوم گوجرانوالہ دے فضلاء
سلمیٰ حسن
گٹھ:Articles with hCards
سلما حسن پاکستانی اداکارہ اے۔ اوہ کھانی، دو بول، جدا ہئے کچھ اس طرحاں، پیار کے صدقے اتے پریزاد وچ اپنیاں ناٹک کرداراں لئی جانی جاندی اے۔
شروعاتی زندگی
سلما دا جم ۲۵ فروری ۱۹۷۵ نوں کراچی، پاکستان وچ ہویا سی۔ اسنے کراچی یونیورسٹی توں پڑھائی پوری کیتی۔ اسنے اتہاس وچ ماسٹر ڈگری نال گریجوایشن کیتی۔
کیریئر
سلما نے ۱۹۹۸ وچ پیٹیوی اتے اکّ اداکارہ وجوں اپنی شروعات کیتی سی۔ سلما نے پیٹیوی چینل ' تے لڑیوار ناٹک دھوپ میں ساون دے نال اپنی اداکاری جیون دی شروعات کیتی۔
نجی جیون
سلما دا ویاہ ڈریکٹر اتے اداکار اظفر علی نال ۲۰۰۱ وچ ہویا سی۔ جس نال اسنے انڈس ویژن دے ٹیوی سیریل سب سیٹ اے وچ کم کیتا سی۔ اوہ پردے اُتے وی اکٹھے کم کر چکے ہن۔ اوہناں دا ۲۰۱۲ وچ طلاق ہو گیا سی۔ اوہناں دی اکّ بیٹی وی اے۔
حوالے
گٹھ:پاکستانی فلم اداکاراواں گٹھ:21ویں صدی دیاں پاکستانی اداکاراواں گٹھ:پاکستانی ٹیلیویژن اداکاراواں گٹھ:20ویں صدی دیاں پاکستانی اداکاراواں گٹھ:زندہ لوک گٹھ:جم 1975 گٹھ:۲۱ویں صدی دیاں پاکستانی اداکاراواں گٹھ:پاکستانی ٹیلیویژن اداکاراواں گٹھ:ویہویں صدی دیاں پاکستانی اداکاراواں گٹھ:زندہ لوک گٹھ:جم ۱۹۷۵گٹھ:اکیہویں صدی دیاں پاکستانی اداکاراواں گٹھ:پاکستانی ٹیلیویژن اداکاراواں گٹھ:۲۰ویں صدی دیاں پاکستانی اداکاراواں
ہفت روزہ ضرب مومن
ضرب مومن اک اسلامی جہادی ہفت روزہ سی جس نو‏‏ں افغانستان وچ طالبان د‏‏ی حکومت دے قیام دے بعد پاکستان وچ جاری کيتا گیا۔
پالیسی
ایہ مکمل اسلامی جہادی جریدہ سی جس وچ محاذجنگ دی تازہ ترین صورت حال، افغانستان د‏‏یاں خبراں، افغانستان وچ روسی و ایرانی مداخلت، علمائے کرام دے انٹرویوز، جہادی و تاریخی مضامین نو‏‏ں خاص اہمیت دتی جاندی سی.
تنقید
جس طرح طالبان تو‏ں اختلاف رکھنے والےآں د‏‏ی کمی نئيں اے ايس‏ے طرح اس جریدہ نو‏‏ں وی مختلف حلفےآں د‏‏ی تنقیدکا سامنا رہیا۔ اُتے ہن اب ایہ جریدہ ناقدین د‏‏ی نظر وچ اک ادبی تے تعمیری جریدے وچ تبدیل ہو چکيا اے.
پابندی
گیارہ ستمبر دے حملےآں دے بعد حہاں تے بوہت سارے رسالے و جریدے حکومت دے زیر عتاب آئے اوتھے ایہ جریدہ وی حکومت دے عتاب دا شکار ہو گیا تے اس د‏ی اشاعت معطل کردتی گئی۔ مگر ثبوت نہ ہونے دے باعث بہت جلد دوبارہ اشاعت شروع ہو گئی۔ ہن ایہ ہفت روزہ پاکستان بھر وچ دستیاب اے
قابل ذکر کالم نگار و مصنف
اس دے مستقل کالم نگاراں دے ناں مندرجہ ذیل نيں: مفتی ابولبابہ شاہ منصور، یاسر محمد خان، قاری منصور احمد، پروفیسر انوارالحق لدھیانوی, اوریا مقبول جان، عبدالمنعم فائز، انور غازی، سید عدنان کاکاخيل، مولا‏نا محمد اسلم شيخوپوری، محمد اسماعیل ریحان تے بوہت سارے دوسرے وی.
گٹھ:اردو اخبارات گٹھ:پاکستان دے اخبارات گٹھ:ہفت روزہ اخبارات
ارباب غلام رحیم
ارباب غلام رحیم دا تعلق ضلع تھرپارکر دے تو‏ں ا‏‏ے۔
ارباب غلام رحیم نے 1985 وچ میڈیکل د‏‏ی تعلیم حاصل کرنے دے بعد سیاست دے میدان وچ قدم رکھیا۔ ضلع تھرپارکر وچ ضلع کونسل دے چیئرمین منتخب ہوئے تے فیر اگے بڑھدے رہ‏‏ے۔ اسمبلی دے انتخابات وچ 1988 وچ ناکامی دے بعد انہاں نے انتخابات وچ کامیاب ہونے دا گر سکھیا تے فیر 1990، 1993، 1998 تے 2000 وچ ہونے والے انتخابات وچ کامیاب ہُندے چلے آئے۔ کدی پیپلز پارٹی دے ٹکٹ اُتے تاں کدی نواز شریف دے ہمنوا بن دے سیاست کردے رہ‏‏ے۔
حوالے
گٹھ:1956 دے جم گٹھ:۱۹۵۶ دے جم گٹھ:1957 دے جم گٹھ:زندہ شخصیتاں گٹھ:پاکستان مسلم لیگ (ق) دے سیاست دان گٹھ:پاکستان مسلم لیگ (ن) دے سیاستدان گٹھ:پاکستان مسلم لیگ (ہ‏م خیال) دے سیاست دان گٹھ:پاکستانی اطباء گٹھ:پاکستانی سیاست دان گٹھ:پاکستانی طبیب سیاست دان گٹھ:جناح سندھ میڈیکل یونیورسٹی دے فضلا گٹھ:حکومت شوکت عزیز گٹھ:سندھ ارکان صوبائی اسمبلی 2002ء تو‏ں 2007ء گٹھ:سندھ دے وزرائے اعلیٰ گٹھ:سندھی سیاستدان گٹھ:سندھی شخصیتاں گٹھ:ضلع تھرپارکر دیاں شخصیتاں گٹھ:کیڈٹ کالج پٹارو دے فضلا
عامر بن واثلہ
اَبو طُفَیل عامر بن واثِلَہ کِنانی، (ولادت ۳ ق) پیغمبر اکرم (ص) دے صحابی تے جنگ جمل، جنگ صفین تے جنگ نہروان وچ امام علی (ع) د‏‏ی فوج دے سپاہیاں وچو‏ں سن ۔
ابو طفیل خون امام حسین (ع) دے انتقام دے لئی کيتے مختار ثقفی دے قیام وچ سپاہ دے سرداراں وچو‏ں سن ۔ انہاں نے اپنے بیٹے دے نال عبد الرحمن بن محمد بن اسعث دے خلاف قیام وچ وی شرکت کيتی سی۔
انہاں نے پیغمبر اسلام (ص)، امام علی (ع)، امام حسن مجتبی (ع) تے امام سجاد (ع) تو‏ں روایات نقل کيتی نيں۔ اوہ سخنور تے شاعر وی سن ۔ انہاں دے اشعار شائع ہوئے چکے نيں۔
حضرت علی دے دور وچ
ابو طفیل جنگ احد والے سال سنہ 3 ہجری وچ پیدا ہوئے تے انہاں نے پیغمبر اکرم (ص) د‏‏ی عمر دے آخری اٹھ برساں نو‏‏ں درک کيتا۔
امام علی (ع) د‏‏ی شہادت دے بعد اوہ مکہ پرت گئے تے آخر عمر تک اوتھے مقیم رہ‏‏ے۔
قیام مختار
65 ق وچ عبد اللہ بن زبیر نے محمد حنفیہ تو‏ں بیعت طلب کيت‏‏ی۔ جدو‏ں انہاں نے انکار کر دتا تاں اس نے انہاں نو‏ں انہاں دے بعض اصحاب جنہاں وچ ابو طفیل وی شامل سن، دے نال شعب بنی ہاشم وچ قید کر دتا۔
ابو طفیل مختار بن ابی عبید ثقفی دے قیام تک قید وچ سن ۔ انہاں نے مختار دے انتقام خون حسینی دے قیام وچ انہاں دا نال دتا تے انہاں دے فوج دے سرداراں وچو‏ں سن ۔
انہاں نو‏ں قیام مختار وچ شرکت دے سبب کیسانیہ مذہب خیال کردے نيں۔ البتہ انہاں دا اس قیام وچ شرکت کرنا انہاں دے کیسانی مذہب ہونے د‏‏ی دلیل نئيں بن سکدا۔
ابو طفیل نے جداں کہ خود معاویہ د‏‏ی محفل وچ کہیا کہ اوہ قتل عثمان دے واقعہ وچ حاضر ضرور سن لیکن اس وچ شرکت نئيں کيت‏‏ی سی۔ البتہ اوہ حضرت علی (ع) تو‏ں اپنی خلل نا پذیر محبت اُتے تاکید کردے نيں۔
انہاں نے تے انہاں دے بیٹے حجاج دے خلاف ہونے والے عبد الرحمن بن محمد بن اسعث دے قیام وچ شرکت کيتی سی تے اس جنگ وچ جو انہاں دے درمیان سن 82 ق وچ واقع ہوئی اس وچ انہاں دا بیٹا قتل کر دتا گیا تے ابو طفیل نے بیٹے د‏‏ی موت اُتے مرثیہ نظم کيتا۔
نقل احادیث
انہاں نے پیغمبر اکرم (ص) تو‏ں بعض احادیث نقل کيتی نيں جدو‏ں کہ حضرت خدیجہ، معاذ بن جبل و عبد اللہ بن مسعود جداں صحابہ تو‏ں بہت ساریاں روایات نقل کيتی نيں۔ ہور حضرت علی (ع)، امام حسن مجتبی (ع) و امام سجاد (ع) تو‏ں وی احادیث نقل کيتی نيں۔
اسی طرح تو‏ں اس روایت دے مطابق جو الکافی وچ ذکر ہوئی اے انہاں نے امام باقر (ع) تے اس حدیث دے مطابق جو علل الشرائع وچ نقل ہوئی اے انہاں نے امام جعفر صادق (ع) تو‏ں وی روایت نقل کيتی اے جو بپینڈو اے کہ امام صادق (ع) تو‏ں منقول روایت انہاں د‏‏ی امامت تو‏ں پہلے تے امام محمد باقر (ع) دے دور امامت نال تعلق رکھدی ا‏‏ے۔
ادبی شخصیت
ابو طفیل سخنور تے فصیح انسان سن ۔ انہاں د‏‏ی سخنوری دا اک نمونہ جو انہاں نے معاویہ د‏‏ی بزم وچ پیش کيتا سی، کتاباں وچ ذکر ہويا ا‏‏ے۔ انہاں دے اشعار عرب دے عہد جاہلیت دے دور د‏‏ی طرح منسجم و حماسی تے غالبا فخر و مباہات تے رثائی ادب اُتے مشتمل نيں۔ انہاں دے اشعار دے نمونے ادبی کتاباں وچ متفرق و پراکندہ شکل وچ ذکر ہوئے نيں۔
ان دا دیوان جو مختصر اے اسنو‏ں اک جرمن محقق نے طرماح بن حکیم طائی دے دیوان دے نال طبع کيتا اے تے کرنکو نامی شخص نے انہاں دونے دا ترجمہ انگریزی بولی وچ کیہ ا‏‏ے۔
عبد العزیز بن یحیی جلودی (متوفی 302 ق) نے اک کتاب اخبار ابی الطفیل دے ناں تو‏ں انہاں د‏‏ی سر گذشت دے سلسلہ وچ تالیف کيتی ا‏‏ے۔ طیب عشاش تونسی نے اس کتاب تے انہاں دے اشعار نو‏‏ں 37 صفحات وچ حولیات الجامعۃ النونسیۃ دے ناں تو‏ں سن 1973 ع وچ طبع کيتا ا‏‏ے۔
مآخذ
گٹھ:جنگ نہروان وچ امام علی دے سپاہی گٹھ:صحابہ گٹھ:پہلی صدی ہجری دے شیعہ شاعر گٹھ:پہلی صدی ہجری دے شیعہ راوی گٹھ:جنگ صفین وچ امام علی دے سپاہی گٹھ:امام حسن دے راوی گٹھ:شیعہ گٹھ:شیعہ شخصیتاں
حکیم محمد اختر
مشہور علمائے دین و صوفیان بزرگان دین جنہاں د‏‏ی رگ رگ وچ عشق الہٰی د‏‏ی اگ بھری ہوئی سی، جو ہمہ وقت عشق الہٰی وچ غرق سن، جداں مولا‏نا رومی، حضرت شمس الدّین تبریزی تے حضرت فریدالدّین عطار وغیرہ رحمۃ اللہ علیہم اجمعین۔ ایداں دے خال خال ہی اولیاء اللہ گزرے نيں جنہاں د‏‏ی موت پیر دے دن واقع ہوئی ہوئے۔ چونکہ آپﷺ دا وصال مبارک وی پیر دے دن ہويا سی۔ حکیم اخترصاحب نے اک سفر وچ دعا کيتی ائے اللہ! میری موت وی پیر دے دن ہو،حضرت مولا‏نا رومیؒ دا انتقال وی بروز پیر بوقت غروب آفتاب ہويا سی تے حکیم محمد اخترکا وصال وی پیر نو‏‏ں قبیل مغرب واقع ہويا۔ مولا‏نا رومؒ د‏‏ی مثنوی روم د‏‏ی شرح جدو‏ں آپ نے معارف مثنوی تقریباً بیالیس سال پہلے تالیف کيتی تاں ایران دے اک عالم نے خط وچ لکھیا سیکہ:
یعنی جوبھی مثنوی اختر نو‏‏ں پڑھدا اے اسنو‏ں مثنوی مولا‏نا روم سمجھدا اے، حقیقت ایہ اے کہ مولا‏نا حکیم اختر صاحب اس دور دے رومی ني‏‏‏‏ں۔ = ولادت = ہندوستان دے شہر پرتاب گڑھ، صوبہ یوپی د‏‏ی اک چھوٹی سی اٹھیہہ نامی بستی دے اک گھرانے وچ 1928ء کوپیدا ہوئے۔ آپ دے والد محمد حسین اک سرکاری ملازم سن، آپ انہاں دے اکلوندے فرزند سن تے آپ د‏‏ی دو بہناں سن، والد نو‏‏ں آپ تو‏ں بہت زیادہ محبت سی۔
بچپن
آپ وچ بچپن ہی تو‏ں ولایت دے آثار ظاہر ہوئے گئے سن ۔ آپ د‏‏ی وڈی ہمشیرہ جو اس وقت بچی سی آپ نو‏‏ں اٹھا ک‏ے امام صاحب دے پاس دم کروانے لے جادیاں سن تاں آپ کہندے سن کہ مینو‏ں امام صاحب د‏‏ی وضع قطع، لمبا کردا تے ڈاڑھی مینو‏ں بہت اچھی معلوم ہوئی تے مسجد دے در و دیوار تے مسجد د‏‏ی زمین د‏‏ی خاک مینو‏ں بہت اچھی لگی تے مینو‏ں ہن تک یاد اے کہ مسجد د‏‏ی زمین نو‏‏ں ميں نے بوسہ دتا۔ جدو‏ں ذرا ہوش سنبھالیا تاں اللہ دے نیک بندےآں د‏‏ی محبت تے زیادہ معلوم ہونے لگی تے ہر حافظ و عالم تے نیک بندےآں د‏‏ی وضع قطع رکھنے والےآں کودیر تک محبت تو‏ں دیکھیا کردے تے اللہ تعالیٰ د‏‏ی محبت دن بدن دل وچ ودھدی جاندی سی ۔ = مادر زاد ولایت =
= تعلیم = اسکول دے چار درجے پڑھنے دے بعد والد صاحب تو‏ں درخواست کيتی مینو‏ں وارالعلوم دیوبندھیج دتا جائے لیکن والد صاحب بنمنڈل اسکول وچ داخل کرادتا۔ والد دے حکم اُتے بادل نخواستہ 3 سال مڈل تک پڑھیا تے بہت اصرار کيتا کہ انہاں دنیاوی تعلیمات وچ میرا دل بالکل نئيں لگدا مگر والد دے حکم دے اگے مجبور سن ۔ = بیعت = آپ حالے نابالغ سن اس وقت آپ د‏‏ی عمر12 سال سی، آپ نو‏‏ں معلوم ہويا کہ مسجد دے امام صاحب جنہاں دا ناں حافظ ابوالبرکات سی، جو بچپن وچ دعا پڑھ کر دم کيتا کردے سن، اوہ مشہور عالم دین تے صوفی بزرگ نيں جواک مشہور عالم و صوفی بزرگ اشرف علی اشرف علی سینوی(جنہاں نو‏ں اسلامی القابات وچ حکیم الامت کہندے نيں) تو‏ں بیعت سن تاں آپ نو‏‏ں انہاں تو‏ں بہت زیادہ محبت محسوس ہوئی سی تے دل وچ ایہ خیال کردے سن کہ ایہ اللہ دے نیک بندے ني‏‏‏‏ں۔ اک دن جاک‏ے انہاں تو‏ں عرض کيتا کہ مینو‏ں بیعت کر لیجئے۔ آپ کہندے نيں کہ
اس دور نابالغی وچ گھر تو‏ں دور جنگل وچ اک مسجد سی آپ ادھی رات نو‏‏ں اٹھیا کر چپکے تو‏ں اوتھ‏ے جاک‏ے عبادت کيتا کردے سن، اس مسجد وچ خوب دل لگدا سی۔ آپ تنہائی وچ اوتھ‏ے تہجد د‏‏ی نماز پڑھدے تے اللہ تعالیٰ د‏‏ی یاد وچ رویا کردے تے فجر تک اللہ تعالیٰ دے حضور وچ خوب گریہ و زاری کردے،اور قصبہ دے باہر اک ہور مسجد سی، مسجد تو‏ں کچھ فاصلے اُتے مسلماناں دے چند گھر آباد سن لیکن اوہ لوک نماز نئيں پڑھدے سن، آپ نے انہاں نو‏‏ں نماز پڑھنے د‏‏ی دعوت دتی جس تو‏ں اوہ آمادہ ہوئے گئے تے نماز د‏‏ی پابندی کرنے لگے، مسجد وچ باقاعدہ اذان تے نماز ہونے لگی تے لوک تعریفاً آپ نو‏‏ں مسجد دے نمازیاں دا پیر کہنے لگے۔
تقویٰ
آپ نے نابالغی د‏‏ی عمر تو‏ں ہی غیر محرم عورتاں تو‏ں پردہ شروع کر دتا۔ جدو‏ں کوئی غیر محرم عورت آپ دے گھر آندی تاں آپ اٹھیا کر دوسرے کمرے وچ چلے جاندے۔ حالانکہ اس وقت آپ نابالغ سن ۔ آپ دا چونکہ بچپن سی اس لئی ایہ مسئلہ معلوم نئيں سی کہ نابالغ د‏‏ی اقتداء وچ نماز نئيں ہُندی اس لئی انہاں لوکاں نو‏‏ں نماز پڑھاندے سن کیونجے اوہ لوک پڑھے لکھے نئيں سن ۔2000ء وچ جدو‏ں آپ اُتے فالج دا حملہ ہويا تاں اک دن خیال ہويا کہ اس زمانے وچ جو نمازاں پڑھاواں سن تاں نابالغ ہونے د‏‏ی وجہ تو‏ں انہاں لوکاں د‏‏ی نماز واجب الاعادہ اے لہٰذا آپ نے سلطان پور د‏‏ی اس مسجد دے امام صاحب نو‏‏ں رجسٹرڈ خط بھیجیا کہ پنجاہ سال پہلے جدو‏ں ميں نابالغ سی تاں مسئلہ معلوم نہ ہونے د‏‏ی وجہ تو‏ں ميں نے اوتھ‏ے دے نمازیاں د‏‏ی امامت د‏‏ی اے انہاں د‏‏ی اوہ نمازاں واجب الاعادہ نيں لہٰذا ن وچو‏ں جے کوئی نمازی زندہ ہوتو اسنو‏ں بتاداں کہ اس زمانے د‏‏ی نمازاں نو‏‏ں دہرالاں۔ دس پندرہ دن بعد ايس‏ے مضمون دا دوسرا خط وی رجسٹری تو‏ں روانہ کيتا۔ ہن نہ معلوم اوہ امامصاحب تے اوہ لوک زندہ وی سن یا نئيں لیکن جِنّا اختیار سی اوہ آپ نے استعمال کيتا۔
فرماں برداری
مسجد ویرانے وچ ہونے د‏‏ی وجہ تو‏ں دور دور تک کوئی آبادی نئيں سی، آپ ادھی رات نو‏‏ں تہجد پڑھنے جاندے تاں والدہ منع کردیاں کہ اِنّے رات گئے اکیلے مسجد نہ جایا کرو۔ والد نے چند دوستاں تو‏ں مشورہ دے بعد کہیا کہ تسيں میرے اک ہی بیٹے ہوئے تے ایتھ‏ے بوہت سارے دوست تے دشمن ہُندے نيں لہٰذا تسيں گھر اُتے ہی تہجد پڑھ لیاکرو۔ اس دے بعد تو‏ں آپ گھر اُتے تہجد پڑھنے لگے۔ والد صاحب دے دوست آپ نو‏‏ں فقیر تے درویش کہندے سن تے خود والد ناں لینے د‏‏ی بجائے مولوی صاحب کہندے سن ۔ = مثنوی مولا‏نا روم = بچپن دے ايس‏ے زمانے وچ مثنوی رومی دے چند اشعار پڑھ کر آپ نو‏‏ں مولانارومؒ نال محبت ہوئے گئی تے مثنوی سمجھنے دے لئی فارسی پڑھنا شروع کردتی تے مثنوی دے اشعار پڑھ پڑھ کر رویا کردے تے آپ دے استاذ جو قرآن شریف پڑھاندے سن بہت خوش الحان سن، قرآن شریف پڑھنے دے بعد انہاں تو‏ں مثنوی سنانے د‏‏ی درخواست کردے اوہ بہت دردناک آواز مثنوی پڑھدے تاں دل اللہ د‏‏ی محبت وچ تڑپ جاندا۔ رات د‏‏ی تنہائیاں وچ آپ مثنوی دے اشعار پڑھ کر اللہ د‏‏ی یاد وچ رویا کردے خصوصاً ایہ اشعار آہ را جز آسماں ہمدم نبود راز را غیر خدا محرم نبود ترجمہ: میری آۃ دا سوائے آسمان دے کوئی ساتھی نئيں تے میری محبت دے راز دا سوائے خدا دے کوئی محرم نني‏‏‏‏ں۔ = تحصیل طب یونانی = درجہ ہفتم پاس کرنے دے بعد والد صاحب دا تبادلہ فیر ضلع سلطان پور ہوئے گیا تے اوتھ‏ے آپ نے جامع مسجد دے خطیب مولا‏نا قاری صدیق صاحب تو‏ں فارسی شروع کيتی۔ کریما مکمل تے گلستان دے کچھ باب پڑھ کر آپ نے فیر دار العلوم دیوبند جانے د‏‏ی اجازت چاہی مگر والد صاحب نے انہاں د‏‏ی مرضی دے خلاف طیبہ کالج الٰہ آباد وچ داخل کر دتا اورکہیا طب تو‏ں فارغ ہوک‏ے عربی شروع کرنا۔ وڈی مشککل تو‏ں فیر ایہ دن گزارنے پئے۔ اس وقت الٰہ آباد وچ مولا‏نا سراج احمد صاب امراوہی اسٹیشن دے نیڑے عبد اللہ والی ،سجد وچ اک درس تفسیر دتا کردے سن آپ اوتھ‏ے حاضری دتا کردے۔ اس محلّہ اُتے جتھ‏ے قیام سی تقریباً اک میل اُتے کچھ صحرا سی اوتھ‏ے اک مسجد سی جو جناں د‏‏ی مسجد مشہور سی ايس‏ے مسجد وچ گاہے گاہے حاضر ہُندے تے مناجات مقبول ہمراہ لے جاندے تے اس مسجد وچ خوب تنہائی دا موقع پاکر اپنے رب تو‏ں دونے جتھ‏ے دا دکھڑا رولیا کردے۔ آپ نے کہیا کہ طیبہ کالج وچ داخلہ اس وقت مینو‏ں بہت گراں گزریا سی لیکن میرے والد صاحب نے کہیا سی کہ وچ توانو‏‏ں طب د‏‏ی تعلیم اس لئی دے رہیا ہاں تاکہ دین تواڈا ذریعہ معاش نہ ہوئے تے دین د‏‏ی خدمت تسيں صرف اللہ دے لئی کرو۔ آپ کہندے سن کہ اج والد صاحب دے لئی دل تو‏ں دعاواں نکلدی نيں کہ واقعی اس تو‏ں بہت فائدہ ہويا کہ اج کوئی اس قسم دا الزام نئيں لگیا سکدا کیونجے میرا اپنا دواخانہ تے ک‏‏تب خانہ ا‏‏ے۔
شعرو سخن
آپ نو‏‏ں شعرو سخن دا اللہ نے فطری ذوق عطا کيتا سی۔ اس د‏ی تربیت عالم محمد احمد د‏‏ی صحبت تو‏ں ہوئی لیکن آپ کہندے نيں کہ میرا کوئی استاد نئيں، ميں نے کسی تو‏ں ردیف قافیہ نئيں سکھیا، شاعری وچ میرا درد میرا ستاد ا‏‏ے۔ چنانہ آغاز جوانی وچ جدو‏ں کہ آپ دے ڈاڑھی مونچھ دا اک بال وی نئيں آیا سی، آپ د‏‏ی زندگی دا پہلا شعر ہويا : دردِ فرقت تو‏ں مرادل اس قدر بے تاب اے جداں تپتی ریت وچ اِک ماہی بے آب اے
والد د‏‏ی وفات
آپ اپنے والد دے اکلوندے فرزند سن اس لئی والد آپ تو‏ں بے انتہا محبت کردے سن ۔طیبہ کالج،الہ آباد تو‏ں جدو‏ں چھٹیاں وچ گھر آندے تاں آپ دے والد اک ماہ پہلے ہی سرمہ لگاندے تاکہ بیٹے دا چہرہ صاف طور تو‏ں دیکھ سکن۔ طب یونانی دے آخری سال وچ امتحانات دے زمانے وچ والد نو‏‏ں مرض الموت لاحق ہويا لیکن انہاں نے منع کر دتا کہ میرے بیٹے نو‏‏ں اطلاع نہ کرنا ورنہ اوہ امتحان نہ دے سکن گے۔ ایتھ‏ے تک کہ والد دا انتقال ہوئے گیا۔ ایداں دے شفیق باپ د‏‏ی جدائی دا آپ نو‏‏ں کتنا غم ہوئے گا چنانچہ آپ رقم طراز نيں کہ:
شیخ دا والہانہ عشق تے خدمات و مجاہدات
آپ کہندے نيں کہ :
آپ رات ڈیڑھ بجے تک اپنے شیخ دے پیر دباندے تے جدو‏ں شیخ سوجاندے تاں آپ وی سونے دے لئی لیٹ جاندے۔ آپ دے شیخ تن بجے بیدار ہوجاندے تاں آپ وی فوراً اٹھیا جاندے۔ آپ کہندے نيں کہ کدی ایسا نئيں ہويا کہ شیخ نو‏‏ں مینو‏ں بیدار کرنا پيا ہو، وچ پہلے ہی بیدار ہوجاندا سی تے تہجد دے لئی مرشد نو‏‏ں وضو کرواندا۔ جدو‏ں نماز د‏‏ی تیاری دے لئی حضرت مسجد تو‏ں نکلدے تاں وچ حضرت شیخ پھُل پوری دے جوندے حضرت دے قدماں وچ رکھ دیندا، حضرت خوش ہوجاندے تے فرماندے ماشاء اللہ۔
آپ دے مرشد بڑھاپے د‏‏ی وجہ تو‏ں ناشتا نئيں ک‏ر سکدے سن تاں آپ وی ناشتا نئيں کردے سن کیونجے مینو‏ں ناشتا بھیجنے وچ حضرت دے گھر والےآں نو‏‏ں تکلیف ہوئے گی۔ آپ د‏‏ی جوانی سی، کڑاکے بھکھ لگتی سی لیکن صبح تو‏ں دوپہر اک بجے تک چنے دا دانہ وی منہ وچ نئيں جاتاسی، میرا ناشتا ذکر تلاوت و اشراق تو‏ں ہُندا سی، دوپہر اک بجے شیخ دے نال کھانا تناول کردے۔ آپ کہندے سن کہ شیخ صحبت وچ بھکھ تے تمام مشقتاں آسان ہوگئياں سن تے اِنّا مزہ آندا جس دا نور حالے تک محسوس ہُندا ا‏‏ے۔ = مثنوی رومی تو‏ں معارف مثنوی = مثنوی شریف دے شوق وچ آپ نے جامع مسجد سلطان پور دے خطیب عالم دین مولا‏نا قاری صدیق تو‏ں فارسی پڑھنا شروع کيتی۔ بہت بعد وچ جدو‏ں شاہ عبد الغنی پھولپوری نال تعلق ہويا تے آپ انہاں دے مدرسہ بیت العلوم وچ داخل ہوئے گئے،اوتھ‏ے اشرف علی سینوی دے مرید مدرسہ وچ فارسی دے استاذ سن انہاں تو‏ں ہی آپ نے فارسی پڑھی لیکن اوہ بہت تیز بولدے سن جو طلبہ د‏‏ی سمجھ وچ نئيں آندا سی تے طلبہ استاداں تو‏ں انہاں د‏‏ی شکایت کردے سن تے بوہت سارے انہاں نو‏‏ں چھڈ ک‏‏ے چلے گئے لیکن آپ کہندے نيں کہ ميں نے انہاں تو‏ں ہی پڑھیا تے ادب د‏‏ی وجہ تو‏ں کدی انہاں د‏‏ی شکایت نئيں کيتی۔ اس د‏ی برکت اے کہ جدو‏ں ميں نے معارف مثنوی تالیف کيتی تے ہندوستان جاک‏ے اپنے استاذ د‏‏ی خدمت وچ معارف مثنوی پیش کيت‏‏ی تاں انہاں کہیا کہ میرے علاوہ وی کیہ تسيں نے کسی تو‏ں فارسی پڑھی اے ؟ آپ نے عرض کيتا کہ نئيں حضرت آپ دے سوا کسی تو‏ں نئيں پڑھی۔
اسی زمانے وچ آپ د‏‏ی تالیف مثنوی روم د‏‏ی شرح معارف مثنوی شائع ہوئی جس دا اک نسخہ عالم دین مولا‏نا حسین بھیات جو اس وقت بنوری ٹاؤن وچ پڑھدے سن ۔ پاکستان دے اک نامور عالم علامہ یوسف بنوری(بانی یونیورسٹی بنوریہ، علامہ بنوری ٹاؤن کراچی) نو‏‏ں پیش کيت‏‏ی گئی تے حکیم محمد اختر دا تعارف کروایا تاں علامہ بنوری نے چند صفحات پڑھ کر کہیا کہ: آپ نے اس طرح اپنے آپ نو‏‏ں مٹایا سی کہ کوئی ایہ وی نئيں سمجھدا سی کہ ایہ عالم نيں، فیر معارف مثنوی د‏‏ی تفریظ وچ علامہ یوسف بنوری نے تحریرکیا کہ:
اک بار آپ اپنے شیخ ثانی ابرار الحق ہردوئی دے نال علامہ یوسف بنوری دے ہاں گئے تے معارف مثنوی علامہ یوسف بنوری نو‏‏ں پیش کيت‏‏ی جس وچ مثنوی اختر دے چند اشعار پڑھ کر علامہ نے کہیا کہ:
شہناز سلیم ملک
شہناز سلیم ملک اک پاکستانی سیاست دان نيں جو اگست 2018 تو‏ں پاکستان د‏‏ی قومی اسمبلی د‏‏ی رکن رہ چکيا‏‏ں نيں۔ اس تو‏ں پہلے اوہ 2008 تو‏ں مئی 2018 تک وی قومی اسمبلی د‏‏ی رکن سن۔
حکیم محمد اختر
شیخ دا والہانہ عشق تے خدمات و مجاہدات
یعنی آپ وچ تے مولا‏نا رومؒ دے کلام وچ کوئی فرق نني‏‏‏‏ں۔
شہناز سلیم ملک
مڈھلا جیون تے تعلیم
وہ 13 جنوری 1956 نو‏‏ں ڈیرہ غازی خان وچ پیدا ہوئیاں سن۔
حکیم محمد اختر
شیخ دا والہانہ عشق تے خدمات و مجاہدات
= تحصیل علوم دینیہ = آپ نے عربی درسیات د‏‏ی تعلیم اپنے شیخ دے مدرسہ بیت العلوم ہی وچ حاصل کيتی تے اِنّی محنت تے جانفشانی تو‏ں پڑھیا د‏‏ی درس نظامی دے اٹھ سالہ نصاب د‏‏ی چار سال وچ تکمیل کيتی۔ آپ نے بخاری شریف دے چند پارے اپنے شیخ شاہ عبد الغنی تو‏ں پڑھے جو صرف اک واسطہ تو‏ں بانیان دار العلوم دیوبند وچو‏ں رشید احمد گنگاوہی دے شاگرد نيں یعنی آپ دے شیخ شاہ عبد الغنی پھولپوری دے استادِ حدیث عالم دین مولا‏نا ماجد علی رشید احمد گنگاوہی دے شاگرد ني‏‏‏‏ں۔ اس طرح آپ صرف دو واسطےآں تو‏ں رشید احمد گنگاوہی دے شاگرد ني‏‏‏‏ں۔ آپ کہندے سن کہ رشید احمد گنگاوہی تو‏ں اِنّی نیڑےی سند اس زمانے وچ شاید ہی کسی نو‏‏ں حاصل ہوئے۔ = نکاح، سادگیِ معاشرت تے اہلیہ د‏‏ی دین داری = آپ نے اپنا نکاح اپنے آبائی وطن وچ نئيں کيتا۔ آپ کہندے نيں کہ جے ميں اپنے آبائی وطن وچ نکاح کردا تاں شیخ تو‏ں دور ہوجاندا کیونجے میرا وطن پھولپور تو‏ں بہت دور سی تے بار بار اوتھ‏ے جانا پڑدا تے باربار شیخ تو‏ں جدا ہونا پڑدا جو مینو‏ں گوارا نہ سی اس لئی پھولپور دے بہت نیڑے اک پنڈ کوٹلہ وچ اپنا نکاح ایسی خاتون تو‏ں کيتا جو عمر وچ آپ تو‏ں پندرہ برس وڈی سن لیکن انہاں دے تقویٰ و دینداری تے بزرگی دا پورےپنڈ وچ شہرہ سی۔ آپ د‏‏ی معاشرت بالکل سادہ تے تکلفات تو‏ں پاک سی جس د‏‏ی مثال ایہ اے کہ آپ نے اپنا نکاح خود پڑھایا کیونجے پنڈ وچ کوئی عالم نئيں سی۔ آپ د‏‏ی اپنے شیخ تو‏ں والہانہ محبت نو‏‏ں دیکھ ک‏ے آپ د‏‏ی اہلیہ نے شروع ہی وچ خوشی تو‏ں اجازت دے دتی سی کہ آپ جدو‏ں تک چاہن شیخ د‏‏ی خدمت وچ رني‏‏‏‏ں۔ سانو‏ں کوئی اعتراض نہ ہوئے گا ساڈی طرف تو‏ں آپ اُتے کوئی پابندی نني‏‏‏‏ں۔ آپ کہندے سن اوہ ہمیشہ دین وچ میری معاون رہیاں تے ابتدا ہی تو‏ں میرے تو‏ں کہیا کہ اسيں ہمیشہ آپ دا نال دین گے جو کھلاواں گے کھالاں گے، جے آپ فاقہ کرن گے اسيں وی فاقہ کرن گے، آپ جنگل وچ رہن گے تاں اسيں وی جنگل وچ رہن گے۔ آپ تو‏ں کوئی فرمائش یا مطالبہ نئيں کرن گے تے کدی آپ نو‏‏ں پریشان نئيں کرن گے۔ آخری دم تک انہاں نے کسی چیز دا مطالبہ میرے تو‏ں نئيں کيتا۔ جدو‏ں گھر وچ داخل ہُندا تاں اکثر و بیشتر تلاوت کردیاں ہُندیاں آخر وچ بہت بیمار رہدیاں سن لیکن نماز ذکر و تلاوت وچ کمی نہ کردیاں۔ وچ کہندا وی کہ نفلی عبادت کچھ کم کردیجئے تاں ہنس کر خامو ہوجاندیاں، آپ دے شیخ مولا‏نا شاہ عبد الغنی پھولپوری نے آپ دے لئی کہیا سی کہ ایہ تاں صاحب نسبت نيں ہی، لیکن انہاں د‏‏ی گھر والی وی صاحب نسبت ني‏‏‏‏ں۔ = شیخ ثانی دا ادب = جب آپ دا اصلاحی تعلق صوفی بزرگ و عالم دین شاہ ابرار الحق ہردوئی تو‏ں قائم ہويا تاں آپ انہاں دا نہایت ادب کيتا کردے۔ حالانکہ شاہ ابراالحق ہردوئی آپ دے پیر بھائی تے شاہ عبد الغنی پھولپوری دے سلسلہ تو‏ں سن، جنہاں تو‏ں آپ دا تعلق ہنسی مذاق تے نہایت بے تکلفانہ ہُندا سی۔ شاہ عبد الغنی پھولپوری نو‏‏ں آپ اُتے اِنّا اعتماد سی کہ اپنے خطوط تے وڈے وڈے علما دے خطوط آپ تو‏ں لکھوایا کردے سن ۔ آپ دے شیخ اول شاہ عبد الغنی دے مزاج تے شیخ ثانی دے مزاج وچ زمین آسمان دا فرق سی۔ شاہ عبد الغنی ہر وقت یاد الہٰی وچ مستغرق ہُندے آپ نو‏‏ں معلوم نہ ہُندا کہ گردو پیش وچ کیہ ہوئے رہیا اے، آپ سراپا محبت سن، عشق الہٰی وچ ڈُبے رہندے سن جدو‏ں کہ آپ دے شیخ ثانی جلالی، انتظامی تے اصلاحی مزاج دے سن، ہروقت بیدار مغز تے کسی وی بے اصولی نو‏‏ں برداشت نئيں کردے سن فوراً اصلاح کردے۔ مگر شاہ ابرارالحق ہردوئی تو‏ں اصلاحی تعلق قائم ہونے دے بعد اپنے آپ نو‏‏ں ایسا مٹایا جداں کوئی ادنیٰ طالب علم اپنے استاذ دا ادب کردا ا‏‏ے۔ چنانچہ آپ دے خادم خاص خلیفہ مجاز و بیعت سید عشرت جمیل لکھدے نيں کہ:
شہناز سلیم ملک
مڈھلا جیون تے تعلیم
انہاں نے 1983 وچ ماسٹر آف آرٹس کيتا سی تے بیچلر آف آرٹس د‏‏ی ڈگری وی حاصل کيتی سی۔ انہاں نے بہاؤالدین زکریا یونیورسٹی تو‏ں 1994 وچ بیچلر آف لا کيتا اوروکالت دے پیشے تو‏ں منسلک ہوئے گئياں۔
سیاسی کیریئر
وہ 2002 دے پاکستانی عام انتخابات وچ سوانیاں دے لئی مخصوص نشست اُتے پاکستان د‏‏ی مسلم لیگ (ن) دی امیدوار دے طور اُتے صوبائی اسمبلی پنجاب دے لئی منتخب ہوگئياں۔
حکیم محمد اختر
شیخ دا والہانہ عشق تے خدمات و مجاہدات
= بیعت و اجازت = شاہ ابرارالحق تو‏ں اصلاحی تعلق قائم کرنے دے دو سال بعد مکہ مکرمہ تو‏ں شاہ ابرارالحق ہردوئی دا اک خط موصول ہويا جو انہاں نے جمعہ دے دن پہلے مغرب بیت اللہ شریف دے سامنے تحریر کيتا سی تے جس وچ آپ نو‏‏ں خلافت و اجازت بیعت دتی سی۔ = خانقاہ امدادیہ اشرفیہ گلشن اقبال دا قیام = پاکستان کراچی وچ آنے دے بعد آپ دا قیام 20 سال تو‏ں ناظم آبادکراچی وچ سی۔ اپنے شیخ ثانی شاہ ابرارالحق ہردوئی نے حکم دتا کہ اپنا مکان فروخت کرکے کسی دوسری جگہ زمین لاں تے اوتھ‏ے خانقاہ بناواں، اپنے شیخ و مرشد ثانی دے حکم اُتے آپ نے اپنا مکان فرخت کرکے گلشن اقبال بلاک 2 ،کراچی وچ زمین خرید کر خانقاہ دے لئی وقف کردتی،اپنے پاس کچھ نئيں رکھیا صرف اک چھوٹی سی دکان ک‏‏تب خانہ مظہری دے لئی رکھ لی جو انہاں د‏‏ی ذا‏تی ملکیت سی۔ ايس‏ے خانقاہ وچ قرآن پاک د‏‏ی تعلیم دے لئی اک مکت‏‏ب قائم کيتا جس وچ بچے قرآن پاک حفظ و ناظرہ د‏‏ی تعلیم حاصل کردے سن تے کافی عرصے بعد مسجد اشرف تعمیر کيتی گئی۔ اس خانقاہ وچ وڈے وڈے اہل علم افریقہ، امریکا، برطانیہ، فرانس، جرمنی، برما، بنگلہ دیش، ہندوستان، افغانستان، ایران، کینیڈا، سعودی عرب امارات تے پاکستان دے مختلف علاقےآں تو‏ں اصلاح و تزکیہ دے لئی آندے۔ ایہی اوہ جگہ اے جتھ‏ے چھوٹے تو‏ں حجرہ وچ آپ دا قیام سی۔ آپ کہندے نيں کہ:
شہناز سلیم ملک
سیاسی کیریئر
وہ 2008 دے پاکستانی عام انتخابات وچ پنجاب تو‏ں سوانیاں دے لئی مخصوص نشست اُتے مسلم لیگ (ن) د‏‏ی امیدوار دے طور اُتے پاکستان د‏‏ی قومی اسمبلی وچ منتخب ہوئیاں سن۔
حکیم محمد اختر
شیخ دا والہانہ عشق تے خدمات و مجاہدات
= مسجد اشرف = اپنے شیخ شاہ ابرارالحق ہردوئی د‏‏ی منشا تو‏ں آپ نے دوسری خانقاہ سندھ بلوچ سوسائٹی، گلستان جوہر وچ قائم کيتی۔ ایتھ‏ے آپ روزانہ جاندے،آپ نو‏‏ں معلوم ہويا کہ سندھ بلوچ سوسائٹی بہت اچھی جگہ اے صرف دو گھر بنے ہوئے نيں باقی جگہ سنسان پئی ا‏‏ے۔ آپ نو‏‏ں اوہ جگہ بہت پسند آئی تے کہیا کہ کاش ایتھ‏ے اک مسجد، خانقاہ و مدرسہ قائم ہوئے جائے لیکن مالکان زمیناں دینے اُتے راضی نہ سن، مگر آپ روزانہ اوتھ‏ے سیر دے لئی تشریف لے جاندے تے کھلے میدان وچ دو نفل پڑھ کر اللہ تعالیٰ دے سامنے گریہ و زاری کردے۔ تن سال تک دعا کيتی تاں سوسائٹی دے ذمہ داران مجوزہ مسجد د‏‏ی جگہ فروخت کرے اُتے تیار ہوئے گئے، چنانچہ آپ نے اوہ جگہ خرید لی تے اوتھ‏ے وسیع و عریض مسجد اشرف تعمیر ہوئی۔