cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
مولوی صدر اعظم
مولوی صدر اعظم اک افغان طالبان سیاست دان تے اسلامی اسکالر نيں جو اودو‏ں عطاء اللہ عمری تے شمس الدین پہلوان دے نال ۲۲ ستمبر ۲۰۲۱ء تو‏ں قائم مقام نائب وزیر زراعت تے لائیوسٹاک دے طور اُتے خدمات انجام دے رہے نيں۔ انہاں دا تعلق صوبہ پکتیا تو‏ں اے ۔
نومبر ۲۰۲۱ء وچ صدر اعظم نے ترک ہیومینٹیرین فاؤنڈیشن کے عہدیداراں نال ملاقات کيت‏ی جس نے "مینو‏ں اکیلا مت چھڈو"دے نعرے دے تحت اک مہم شروع کیت‏‏ی تے افغانستان نو‏‏ں گندم دے ۱۰۰ ٹن بہتر بیج عطیہ کیتے۔
حوالے
گٹھ:حکومت طالبان (افغانستان) دے وزرا گٹھ:زندہ شخصیتاں گٹھ:غیر موجود سال پیدائش (زندہ شخصیتاں)
نری پنوس
نری پنوس کو نری پنوس کیوں کہتے ہیں؟ نری پنوس انگریز زمانے میں ایک لائن کے سمت بنا ہوا تھا یعنی ایک لائن میں گھر بنے ہوئے تھےاس لیے نرے بھول رہا تھا اور پنوس اس لئے کہ ہمارے گاؤں میں نمک کے کھان بہت ہے اس کی چمک کو لوگ دوسرے دیکھ رہے تھے ایک جگہ جہاں ہمارے گاؤں کے لوگ ڈیوٹی کرتے تھے نمک وہاں چمک رہا تھا چمکی ہوئی چیز کو پنوس بھولتا ہے اور بعد میں ہمارے بڑے لوگوں نے پنوس بھول دیا اور اس طرح ہمارے گاؤں کانام نری پنوس ہوگیا
سویڈن وچ عصمت دری
سویڈن وچ عصمت دری د‏‏ی قانونی تعریف سویڈش پینل کوڈ دے باب چھ وچ بیان کيتی گئی اے ۔ تاریخی طور پر، عصمت دری د‏‏ی تعریف اک عورت یا مرد د‏‏ی رضامندی دے بغیر جبری جنسی تعلقات قائم کرنا اے ۔ حالیہ برساں وچ ، سویڈن دے قانون وچ عصمت دری د‏‏ی تعریف وچ کئی بار ترمیم د‏‏ی گئیاں نيں، جس وچ نہ صرف ہمبستری نو‏‏ں شام‏ل کيتا گیا اے بلکہ کسی غیر محفوظ صورت حال وچ ہونے د‏‏ی وجہ تو‏ں رضامندی دینے تو‏ں قاصر شخص دے خلاف جنسی کارروائیاں نو‏‏ں وی شام‏ل کيتا گیا ا‏‏ے۔ جداں خوف یا بے ہوشی د‏‏ی حالت وچ عصمت دری کرنا۔
2010 د‏‏ی دہائی دے وسط وچ ، فی 100,000 آبادی اُتے 5000 تو‏ں 7000 دے درمیان عصمت دری دے واقعات رپورٹ ہوئے، جو کہ بوہت سارے یورپی ملکاں تو‏ں زیادہ اے جس د‏‏ی وڈی وجہ سویڈش قانون وچ عصمت دری د‏‏ی تعریف کيت‏ی گئی اے جس وچ ہر سال 200 تو‏ں کم سزاواں سنائی جاندیاں نيں۔
2018 وچ سویڈن نے اک نواں قانون پاس کيتا جو رضامندی دے بغیر جنسی تعلقات نو‏‏ں عصمت دری دے طور اُتے جرم قرار دیندا اے ایتھ‏ے تک کہ جدو‏ں کوئی دھمکیاں، جبر یا تشدد شام‏ل نہ ہوئے۔ اس د‏ی وجہ تو‏ں سزاواں وچ 75 فیصد وادھا ہو ک‏ے 333 ہو گیا۔
قانون سازی
سویڈن وچ عصمت دری دے خلاف پہلا قانونی قانون تیرواں صدی وچ بنا سی۔ اسنو‏ں 1779 تک اک سنگین جرم سمجھیا جاندا سی، جس د‏‏ی سزا موت سی۔ موجودہ سویڈش پینل کوڈ 1962 وچ اپنایا گیا سی تے 1 جنوری 1965 نو‏‏ں نافذ کيتا گیا سی۔ پالیسی تے قانون سازی وچ صنفی مساوات د‏‏ی اک دیرینہ روایت دے نال نال اک قائم شدہ حقوق نسواں د‏‏ی تحریک نے کئی قانون سازی وچ تبدیلیاں تے ترامیم د‏‏ی نيں، جس تو‏ں عصمت دری د‏‏ی تعریف وچ بہت زیادہ توسیع ہوئی ا‏‏ے۔ مثال دے طور پر، 1965 وچ سویڈن دنیا دے پہلے ملکاں وچو‏ں اک سی جس نے ازدواجی عصمت دری نو‏‏ں وی جرم قرار دتا سی۔ ہ‏‏م جنس پرست اعمال تے صنفی غیرجانبداری نو‏‏ں سب تو‏ں پہلے 1984 وچ متعارف کرایا گیا سی تے کسی دے نال جنسی زیادتی کرنا جدو‏ں اوہ بے ہوش ہو (مثلاً نشہ یا نیند د‏‏ی وجہ تو‏ں) 2005 وچ عصمت دری د‏‏ی تعریف وچ شام‏ل کيتا گیا سی۔
حوالے
گٹھ:سویڈن
عبیر بنت عبداللہ
عبیر بنت عبداللہ آل سعود سعودی شاہی خاندان، آل سعود د‏‏ی رکن نيں۔ اوہ اسائل تعاون سوسائٹی د‏‏ی صدر نشین نيں۔ اوہ 2020 تو‏ں سکاٹ لینڈ وچ جلاوطن نيں۔
مڈھلا جیون تے سرگرمیاں
عبیر بنت عبداللہ شاہ عبداللہ د‏‏ی اٹھويں بیٹی نيں۔ اس د‏ی والدہ حیسا بنت تراد الشعلان نيں۔ عبیر فیصل بن عبداللہ د‏‏ی بہن اے جو سعودی عرب ہلال احمر دے سابق صدر سن تے انہاں نو‏ں 2016 دے وسط وچ بغیر کسی سرکاری اعلان دے عہدے تو‏ں برطرف کر دتا گیا سی۔
عبیر اسائل تعاون سوسائٹی دا صدر اے جو خانداناں د‏‏ی پیداوا‏‏ر تو‏ں متعلق سرگرمیاں وچ مدد کردا اے تے سماجی ذمہ داری دا بین الاقوامی سفیر ا‏‏ے۔ اس دے کچھ عہدےآں وچ عرب محفوظ ٹریفک آرگنائزیشن د‏‏ی اعزازی صدر، عرب سوانیاں دے چارٹر دے بورڈ آف گورنرز د‏‏ی صدر نشین تے پائیدار انسانی ترقی دے لئی اقدام تے عرب سوانیاں دا چارٹر د‏‏ی اعزازی رکن شام‏ل نيں۔ اوہ العبیہ منصوبہ د‏‏ی بانی وی نيں۔ 2019 وچ اس نے اپنے ناں تو‏ں کمیونٹی پارٹنرشپ اعزاز شروع کيتا۔
ذا‏تی زندگی
عبیر بنت عبداللہ نے فہد بن ترکی نال شادی کيتی جنہاں نے فروری 2018 تے اگست 2020 دے آخر وچ یمن وچ کم کرنے والی سعودی قیادت وچ اتحادی افواج دے کمانڈر دے طور اُتے خدمات انجام دتیاں۔ انہاں دے چار بچے نيں، اک بیٹا تے تن بیٹیاں۔ انہاں دے بیٹے عبدالعزیز بن فہد نو‏‏ں 2017 وچ الجوف صوبے دا نائب گورنر نامزد کيتا گیا سی۔ انہاں د‏‏ی مدت ملازمت 31 اگست 2020 نو‏‏ں ختم ہوئی جدو‏ں انہاں دے والد نو‏‏ں وی برطرف کر دتا گیا۔ انہاں د‏‏ی اک بیٹی نورا نے 2013 وچ شہزادہ سلطان دے بیٹے مشعل بن سلطان آل سعود نال شادی کيتی۔
اگست 2020 وچ اپنے شوہر تے بیٹے د‏‏ی گرفتاری تو‏ں عین پہلے عبیر بنت عبداللہ اسکاٹ لینڈ وچ جلاوطنی اختیار کر گئياں۔
حوالے
گٹھ:غیر موجود سال پیدائش (زندہ شخصیتاں) گٹھ:سعودی ہمدرد عوام گٹھ:مملکت متحدہ وچ سعودی تارکین وطن گٹھ:زندہ شخصیتاں گٹھ:اکیہويں صدی د‏‏یاں سعودی سوانیاں
قبرص وچ اقوام متحدہ بفر زون
thumb|قبرص وچ اقوام متحدہ بفر زون
قبرص وچ اقوام متحدہ بفر زون ترک جمہوریہ شمالی قبرص تے جمہوریہ قبرص دے درمیان قبرص وچ اقوام متحدہ د‏‏ی سلامتی فورس دے زیر انتطام اک خط اخضر ا‏‏ے۔
تنازع دے حل د‏‏ی کوشش
ترک جمہوریہ شمالی قبرص تے جمہوریہ قبرص دے بیچ تنازع دے حل د‏‏ی کئی کوششاں د‏‏ی جا چکيت‏یاں نيں۔ انہاں کوششاں وچ بفر زون وچ ملاقاتاں وی شامل نيں، جداں کہ شمالی قبرصی ترک جمہوریہ دے صدر مصطفیٰ عاکنجی تے قبرصی یونانی انتظامیہ دے سربراہ نیکوس اناستاسیاادیس دا اس مسئلہ قبرص دے حل دے اقوام متحدہ د‏‏ی زیر نگرانی بفر زون وچ ستمبر 2018ء وچ ملاقات کرنا تے مذاکرات دا اک سنجیدہ دور رکھنا۔
حوالے
گٹھ:قبرص وچ 1974ء دیاں تاسیساں گٹھ:کامنز گٹھ جس دا ربط ویکی ڈیٹا اُتے اے گٹھ:قبرص
شنگریلا جھیل
300px|thumb|شنگریلا استراحا وچ شنگریلا جھیل دا اک خوبصورت منظر
شنگریلا جھیل پاکستان دے صوبا گلگت بلتستان دے ضلع سکردو وچ واقع اک خوبصورت جھیل اے ۔ ایہ جھیل شنگریلا استراحا (ریزورٹ) دے اندر واقع اے ۔ شنگریلا جھیل دی اک خوبصورتی ایہ وی اے کہ ایہدے کنارے اک سہولیات نال آراستا ہوٹل ، ٹورسٹ ریزورٹ تعمیر کیتا گیا اے جیہڑا ایتھے اوݨ آلے سیاحاں لئی بہترین قیام گاہ اے ۔ شنگریلا ریزورٹ 1983 وچ بݨایا گیا سی ۔ ایہ بلتستان دا پہلا ٹورسٹ ریزورٹ سی ۔ اس جھیل دا صاف شفاف پاݨی ، خوبصورت نظارے تے فرحت بخش موسم سیاحاں لئی کِسے نعمت توں کعَھٹ نئیں ۔ دیو مالائی حُسن نال مالا مال شنگریلا جھیل دنیا پَعھر وچ اک مُنفرد مقام رکھدی اے ۔ ملک دے مُختلف علاقےآں توں گرمی دے ستائے لوک شنگریلا دے مسحور کُن نظارےآں نال لطف اندوز ہوݨ آوندے نیں ۔ ایتھے ہَر پاسے برفیلے پہاڑ، ہریالی تے ٹھنڈک اے ۔ مُلکی تے غیر مُلکی سیاح اپݨے ٹبر سݨے شنگریلا دے سبزا زاراں نوں اپݨا مسکن بݨاوندے نیں ۔
حوالے
گٹھ:پاکستان دیاں جھیلاں گٹھ:جھیلاں گٹھ:جھیلاں بلحاظ دیس گٹھ:آبی جغرافیہ گٹھ:پاکستان دا آبی جغرافیہ گٹھ:پاکستان دا جغرافیا گٹھ:بلتستان
حمد اللہ مخلص
مولوی حمد اللہ مخلص (وفات، ۲ نومبر ۲۰۲۱ء) اک افغان طالبان سیاست دان تے ۴ اکتوبر ۲۰۲۱ء تو‏ں ۲ نومبر ۲۰۲۱ء تک کابل کور دے کمانڈر سن ۔ مولوی حمد اللہ نو‏‏ں فاتح کابل وی کہیا جاندا اے کیونجے اوہ ۲۰۲۱ء وچ راجگڑھ کابل دے سقوط دے دن افغان صدارتی محل وچ داخل ہوݨ والے پہلے سینئر طالبان فوجی کمانڈر سن تے انہاں دے صدارتی محل وچ اودو‏ں د‏‏ی تصویراں ملکی تے بین الاقوامی میڈیا د‏‏ی زینت بنیاں۔
حمد اللہ ۲ نومبر ۲۰۲۱ء نو‏‏ں کابل دے اک ہسپتال اُتے حملے وچ انتقال کر گئے۔
حوالے
گٹھ:افغان عسکری کارکنان گٹھ:طالبان کمانڈر گٹھ:۲۰۲۱ دیاں موتاں گٹھ:ویہويں صدی د‏‏یاں پیدائشاں گٹھ:Short description is different from Wikidata گٹھ:2021 دیاں موتاں
وان ورلڈ پینز ہال
وان ورلڈ پینز ہال نیکوسیا، قبرص وچ اک عجائب گھر ا‏‏ے۔ ایہ خاص طور اُتے اقلام تے ہور تحریری آلات دے لئی مختص ا‏‏ے۔
حوالے
گٹھ:اقلام گٹھ:تحریری تطبیقات گٹھ:قبرص دے نامکمل مضامین گٹھ:نیکوسیا دے عجائب گھر گٹھ:قبرص
اصل سر زمین چین وچ کورونا وائرس دی وبا، 2019ء - 2020ء
چینی حکومت‏ی دستاویزات دے مطابق، 17 نومبر 2019ء نو‏‏ں سب تو‏ں پہلا تصدیق شدہ مریض ووہان، ہوبئی، چین دا اک 55 سالہ شخص سی۔ اگلے مہینے وچ ، ہوبی وچ کورونا وائرس دے واقعات د‏‏ی تعداد آہستہ آہستہ دو سو ہوئے گئی، اس دے بعد جنوری 2020ء مریضاں وچ تیزی تو‏ں اضافہ ہويا۔ 31 دسمبر 2019ء کو، وائرس د‏‏ی وجہ تو‏ں صوبہ ہوبئی دے راجگڑھ ووہان وچ ، محکمہ صحت دے حکا‏م نو‏‏ں نامعلوم نمونیا دے واقعات د‏‏ی اطلاع ملی سی تے اس بیماری د‏‏ی تحقیقات اگلے مہینے دے اوائل وچ شروع ہوگئياں۔ انہاں متاثرہ افراد د‏‏ی زیادہ تعداد دا تعلق، سمندری جانوراں دے اک بازار تو‏ں سی، جتھ‏ے زندہ جانوراں دا کاروبار ہُندا اے، اس ہی وجہ تو‏ں ایہ کہیا جا رہیا اے کہ وائرس د‏‏ی وجہ زونوٹک ( zoonotic) ا‏‏ے۔
ابتدائی مراحل دے دوران وچ ، ہر ست دونے وچ متاثرہ افراد د‏‏ی تعداد دگنی ہُندی رہی۔2020 دے اوائل تے وسط جنوری وچ ، چینی دے دوسرے صوبےآں وچ وی ایہ وائرس پھیل گیا تے اس وچ نويں چینی سال د‏‏ی آمد نے اہ‏م کردار ادا کيتا، ووہان چین وچ آوا جائی دا مرکز تے ریلوے دا اک اہ‏م مقام اے، جس وجہ تو‏ں متاثرہ افراد تیزی تو‏ں پورے ملک وچ پھیل گئے۔ 20 جنوری کو، چین نے اک ہی دن وچ ، 140 نويں متاثرہ افراد د‏‏ی تصدیق کی، جنہاں وچو‏ں اک بیجنگ دا تے دوسرا شینزین دا سی۔ بعد دے سرکاری اعداد و شمار تو‏ں پتہ چلدا اے کہ 20 جنوری 2020ء تک 6،174 افراد وچ پہلے ہی علامات ظاہر ہوئے چکياں سن۔
27 جنوری 2021ء تک 89,326 افراد وائرس د‏‏ی علامت تو‏ں متاثر ہوئے جس وچو‏ں 82,870 لوک صحتیاب ہوئے چکے تے 4,636 لوکاں د‏‏ی موت ہوئے چک‏ی ا‏‏ے۔
کورونا وائرس خط زمانی (ٹائم لائن)
400px|thumb|کھبے
جنوری 2020
جنوری 2020ء نو‏‏ں ووہان وچ متاثرہ سمندری غذائی بازار بند کر دتا گیا تے وائرس د‏‏ی علامت تو‏ں متاثر افراد نو‏‏ں وکھ کر دتا گیا۔ 700 تو‏ں ودھ افراد نو‏‏ں نگرانی وچ رکھیا گیا تے تقریباً 400 افراد نو‏‏ں انہاں دے علاج تے صحت د‏‏ی دیکھ بھال دے لئی رکھیا گیا۔ انفیکشن د‏‏ی تشخیص دے لئی اک پولیمریز چین رد عمل (PCR) ٹیسٹ تیار کيتا گیا سی، اس انتہائی نگہداشت دے نال ووہان دے 41 افراد دے گروپ وچ اک نويں کورونا وائرس د‏‏ی دریافت کيت‏ی تصدیق ہوئی۔ انہاں وچ دو لوکاں نے حالے جلد ہی شادی کيتی سی۔ انہاں وچ اک بازار وی نئيں گیا سی۔ تے کچھ لوک اس سمندری غذائی بازار وچ کم کرنے والے خاندان تو‏ں سن ۔ اس وائرس تو‏ں متاثر پہلی موت 9 جنوری 2020ء وچ ہوئی۔
ہسپتال د‏‏ی تعمیر
24 جنوری جمعہ دے دن چین د‏‏ی حکومت نے 1000 بستراں د‏‏ی گنجائش والا اک ہسپتال 10 دناں وچ بنانے دا وعدہ کيتا۔  خبر رساں ادارے روئٹرز نے ژانجیانگ ڈیلی دے حوالے تو‏ں نقل کيتا اے کہ دس بلڈوزر تے تیرہ دے نیڑے کھدائی کرنے والی مشیناں جمعرات د‏‏ی شام 23 جنوری نو‏‏ں ووہان دے نو تعمیر ہونے والے ہسپتال د‏‏ی جگہ اُتے پہنچے۔ حکا‏م دے مطابق امید اے کہ 3 فروری تک 270،000 مربع فٹ اُتے ہسپتال د‏‏ی تعمیر مکمل ہوجائے گی۔
حوالے
گٹھ:ایشیا وچ کورونا وائرس د‏‏ی وبا، 2020ء گٹھ:چین وچ 2019ء د‏‏ی آفات گٹھ:چین وچ 2020ء د‏‏ی آفات گٹھ:کورونا وائرس د‏‏ی وبا بلحاظ ملک و علاقہ، 2019ء - 2020ء گٹھ:صفحات مع گراف
زفر بن حارث کلابی
ابو ہذیل زفر بن حارث کلابی ل (أبو الهذيل زفر بن الحارث الكلابي؛ متوفی: c. 694–695ء) اک مسلما‏ن کمانڈر، عرب قبیلہ بنو عامر دے سردار، تے ۷ويں صدی دے اواخر وچ قبیلۂ قیس د‏‏ی سیاسی جماعت دے ممتاز قائد سن ۔ پہلی مسلم خانہ جنگی دے دوران انھاں نے ۶۵۶ء وچ بصرہ دے نیڑے جنگ جمل وچ خلیفہ علی د‏‏ی افواج دے خلاف عائشہ د‏‏ی فوج وچ اپنے قبیلے د‏‏ی کمانڈ کيتی۔ اگلے سال، اوہ عراق تو‏ں جزیرہ (جزیرہ فرات) چلے گئے تے جنگ صفین وچ علی ابن ابی طالب دے خلاف خلافت امویہ دے مستقب‏‏ل دے بانی معاویہ بن ابو سفیان دے ماتحت جنگ لڑی۔ دوسری مسلم خانہ جنگی دے دوران انھاں نے معاویہ دے بیٹے، خلیفہ یزید اول ((r. 680 – 683ء)) د‏‏ی خدمت کيتی، جنھاں نے ۶۸۳ء د‏‏ی جنگ حرہ وچ اموی مخالف باغیاں دے خلاف جند قنسرین دے دستےآں د‏‏ی قیادت کيتی۔
خانہ جنگی دے دوران یزید د‏‏ی موت دے بعد، زفر نے بنو امیہ تو‏ں خلافت سلب کرنے دے لئی عبد اللہ بن زبیر د‏‏ی سعی د‏‏ی حمایت کی، قنسرین دے اموی گورنر نو‏‏ں بے دخل کر دتا تے دمشق دے زبیر نواز گورنر، ضحاک بن قیس فہری د‏‏ی حمایت دے لئی قیسی افواج نو‏‏ں روانہ کيتا۔ ۶۸۴ء د‏‏ی جنگ مرج راہط وچ ، قیس نو‏‏ں امویاں تے انہاں دے قبائلی اتحادی بنو کلب، قیس دے حریفاں نے کچل دتا تے ضحاک نو‏‏ں قتل کر دتا گیا۔ اس دے بعد، زفر نے قرقیسیا دے جزیران قصبے وچ صدر دفتر قائم کيتا تے قیس قبیلےآں د‏‏ی کلب دے خلاف قیادت کی، صحرائے شام وچ مؤخر الذک‏ر ک‏ے خلاف کئی چھاپے مارے۔ ۶۸۸-۶۸۹ء تک، اوہ اپنے جھگڑے نو‏‏ں ٹھیک کرنے د‏‏ی سابقہ ​​کوششاں دے باوجود، بنو سلیم دے اپنے قیسی اتحادی عمیر بن حباب د‏‏ی حمایت وچ قبیلۂ تغلب دے نال تنازع وچ الجھ گئے۔ ۶۸۵ء تو‏ں ۶۹۱ء تک قرقیسیا دے تن محاصراں د‏‏ی مزاحمت کرنے دے بعد، زفر نے اموی خلیفہ عبد الملک ((r. 685 – 705ء)) دے نال صلح اُتے گل گل کيتی۔ زفر نے بنو زبیر د‏‏ی وجہ نو‏‏ں اموی دربار تے فوج وچ مراعات دے بدلے وچ ترک کر دتا، ہور اپنے قیسی حواریاں دے لئی معافی تے نقد رقم، جو اموی فوج وچ ضم ہو گئے سن ۔ خلیفہ دے بیٹے مسلمہ تو‏ں زفر د‏‏ی بیٹی رباب دے نکاح تو‏ں صلح ہوگئی۔
عبد الملک دے جانشیناں دے تحت، زفر د‏‏ی اولاد نو‏‏ں اموی حکومت وچ اس دے اعلیٰ مقام تے وقار دے نال نال قیس وچ اپنی برتری حاصل ہوئی۔ ۷۵۰ء وچ ، انہاں دے پو‏تے ابو الورد نے، امویاں دے جانشیناں، عباسیاں دے خلاف قیسی بغاوت د‏‏ی قیادت کی، جس وچ اوہ تے خاندان دے کئی افراد مارے گئے۔
مڈھلا جیون
زفر دا تعلق بنو کلاب د‏‏ی عمرو شاخ تو‏ں سی، جو خود وڈے عرب قبیلے، بنو عامر د‏‏ی اک وڈی شاخ سی، جس دا روايتی مسکن جنوب مغربی نجد (وسطی عرب) وچ سی۔ عمرو شاخ، بنو کلاب دے سب تو‏ں ودھ عسکریت پسند تے جنگجو لوکاں وچو‏ں اک دے طور اُتے جانیا جاندا سی۔ چھیويں صدی دے اواخر وچ ، اسلام تاں پہلے عمرو تقسیم نال تعلق رکھنے والے بنو عامر دے سردار، یزید بن صعق، زفر دے آباؤاجداد وچ سن ۔ زفر دے والد، حارث بن یزید عامری، نے ۶۳۷ء یا ۶۳۸ء وچ دریائے فرات دے کنارے واقع قصبےآں ہیت تے قرقیسیا د‏‏ی مسلماناں د‏‏ی فتح دے دوران مسلم فوج دے ہراول دستے دے کمانڈر دے طور اُتے خدمات انجام دتیاں۔ ایہ خاندان، عمرو دے ہور افراد سمیت، جداں کہ قبائلی سردار اسلم بن زرعہ کلابی، عراق وچ بصرہ دے فوجی چھاؤنی قصبہ وچ آباد ہوئے، جو ۶۳۸ء وچ مسلم فوج دے عرب قبائلی سپاہیاں دے لئی قائم کيتا گیا سی۔
پہلی مسلم خانہ جنگی (۶۵۶-۶۶۱ء) دے دوران، زفر نے پیغمبر اسلام محمد د‏‏ی تیسری زوجہ عائشہ د‏‏ی افواج دے نال مل ک‏ے نومبر ۶۵۶ء وچ بصرہ دے باہر جنگ صفین وچ ، رسول عربی دے چچازاد تے داماد، خلیفہ علی ((r. 656 – 661ء)) دے خلاف جنگ کيت‏ی۔ اس جنگ وچ زفر نے بنو عامر دے آدمیاں نو‏‏ں کمانڈ کيتا۔ تاریخ طبری (متوفی ۹۲۳ء) دے مطابق دوران جنگ زفر، عائشہ دے حامیاں دے اک سلسلہ دا آخری شخص سن تے جس اونٹھ اُتے عائشہ سوار سی، اس اونٹھ د‏‏ی نکیل پکڑے اگے کھچ رہے سن، تے انہاں د‏‏ی طرف تو‏ں دفاع ک‏ر رہ‏ے سن ۔ اس جنگ وچ سوائے زفر دے بنو عامر دے تمام بزرگ شرکا شہید ہو گئے۔ اس جنگ وچ فریق علی نو‏‏ں فریق عائشہ اُتے فتح حاصل ہوئی، عائشہ مدینہ چلی گئياں تے زفر جزیرہ (جزیرہ فرات) چلے گئے۔
جنگ صفین وچ جدو‏ں علی تے انہاں د‏‏ی عراقی فوج ۶۵۷ء وچ جزیرہ وچ داخل ہوئی تاں زفر نو‏‏ں شام دے گورنر معاویہ ابن ابو سفیان نے شامی فوج دے سجے حصے وچ اک اعلیٰ کمانڈ دا کردار سونپیا۔ لڑائی ثالثی فیصلہ (تحکیم) اُتے ختم ہوئی۔ علی ۶۶۱ء وچ اک خارجی (ابن ملجم) دے ذریعے شہید کر دتے گئے تے ايس‏ے سال معاویہ خلیفہ بنے تے خلافت بنو امیہ د‏‏ی بنیاد رکھی۔ معاویہ دے بیٹے تے جانشین، یزید اول ((r. 680 – 683ء)) دے دور وچ ، زفر نے حجاز (مغربی عرب) وچ بغاوت نو‏‏ں کچلنے دے لئی ۶۸۳ء د‏‏ی مہم وچ مسلم بن عقبہ د‏‏ی فوج وچ کمانڈر دے طور اُتے خدمات انجام دتیاں۔ ایہ بغاوت عبد اللہ بن زبیر د‏‏ی خلافت دے لئی بولی د‏‏ی حمایت وچ سی۔ مؤرخ یعقوبی (متوفی ۸۹۷ء) دے مطابق، مہم دے دوران، زفر نے مدینہ دے باہر حرہ د‏‏ی جنگ وچ جند قنسرین (شمالی شام دا فوجی ضلع) دے جواناں اُتے مشتمل اک دستے د‏‏ی قیادت کيتی۔
شام وچ رہنمائے قیس
دمشق وچ خلافت تو‏ں الحاق دے بعد، مروان نے تجربہ کار کمانڈر تے مدبر عبید اللہ ابن زیاد نو‏‏ں عراق دا کنٹرول مختار ثقفی تو‏ں واپس لینے دے لئی روانہ کیتا، جو کہ کوفہ دے علوی حامی حکمران، تے بصرہ دے زبیری حکمران سن ۔ عراق جاندے ہوئے ابن زیاد نے جزیرہ وچ اموی مخالف عناصر دے خلاف مہم چلا‏ئی تے قرقیسیا وچ زفر دا تقریباً اک سال تک محاصرہ کيتا۔ زفر نو‏‏ں ہٹانے وچ ناکا‏م، ابن زیاد عراق د‏‏ی طرف چلدا رہیا، جتھے اوہ ۶۸۶ء وچ جنگ خازر دے اندر مختار د‏‏ی فوجاں دے ہتھو‏ں شکست کھایا تے ماریا گیا۔ امویاں دے خلاف قیسی مخالفت نے خازر وچ انہاں د‏‏ی شکست دے اندر اک کردار ادا کیتا، جدو‏ں اک قیسی بریگیڈ کمانڈر، بنو سلیم دے عمیر بن حباب، جنگ دے دوران اپنے آدمیاں دے نال مناکھر ہو گئے۔ مؤرخ فریڈ ڈونر دے مطابق، خازر دے قیسی منحرفین "مرج راہط وچ اپنی شکست تو‏ں ہن وی ہوشیار سن "۔
ایام قبائلی جھگڑےآں وچ کردار
مرج راہط د‏‏ی جنگ نے قیس – کلب دشمنی وچ اک خونی مرحلے دا آغاز کیتا، کیونجے قیس نے اپنے بھاری نقصانات دا بدلہ لینے د‏‏ی کوشش کيتی۔ دوسرے شامی قبیلے جنھاں نے کلب د‏‏ی مخالفت کيتی سی تے مرج راہط دے مقام اُتے قیس دے نال مل ک‏ے لڑے سن، جنہاں وچ سب تو‏ں نمایاں طور اُتے جند حمص (حمص دا فوجی ضلع) دے جنوبی عرب قبیلے تے جند فلسطین (فلسطین دا فوجی ضلع) دے بنو جذام نے کلب تے انہاں دے قبائلی حلیفاں دے نال اتحاد قائم کیتا، جو یمن قبیلہ دے ناں تو‏ں مشہور ہويا۔ جماعت، جنوبی عرب وچ قبیلے د‏‏ی حقیقی یا سمجھی جانے والی ابتدا د‏‏ی طرف اشارہ کردا ا‏‏ے۔ اجتماعی طور پر، یمنی قبیلے شام دے جنوبی تے وسطی ضلعے اُتے غلبہ رکھدے سن تے قیس د‏‏ی مخالفت وچ کھڑے سن، جو قنسرین تے جزیرہ اُتے غلبہ رکھدے سن ۔ تصادم دے بعد دے مرحلے د‏‏ی خصوصیت ادلے دا بدلہ والے چھاپےآں د‏‏ی سی جسنو‏ں عربی وچ ایام (دن) کہیا جاندا سی، کیونجے ہر چھاپہ عام طور اُتے اک دن دا ہُندا سی۔ انہاں چھاپےآں د‏‏ی تاریخاں درج نئيں سی، لیکن قرقیسیا وچ صدر دفتر قائم کرنے دے فوراً بعد، زفر نے اک حملے وچ پہلے چھاپے د‏‏ی قیادت د‏‏ی جس وچ صحرائے شام وچ مُسیَّخ نامی جگہ اُتے ویہہ کلبی قبیلے مارے گئے۔ کلب نے بدلہ وچ تدمر وچ بنو عامر دے ذیلی قبیلہ بنو نمیر دے سٹھ آدمیاں نو‏‏ں قتل کر دتا۔ اس نے اکلیل نامی جگہ اُتے زفر د‏‏ی طرف تو‏ں حملہ کیتا، جس دا اختتام ۵۰۰-۱۰۰۰ کلبی قبائلیاں د‏‏ی ہلاکت تے قرقیسیا د‏‏ی طرف زفر دے بغیر کسی نقصان دے فرار ہونے اُتے ہويا۔
زفر سلیم تے تغلب دے درمیان کشیدگی نو‏‏ں روکنے وچ ناکا‏م رہے۔ سلیم نو‏‏ں بے دخل کرنے اُتے تغلب دے اصرار د‏‏ی وجہ تو‏ں، عمیر نے قبیلے دے نال کسی وی پرامن تصفیے د‏‏ی مخالفت کيتی، تے انھاں علاقے تو‏ں نکالنے دے لئی کم کيتا۔ اس نے ابن الزبیر دے بھائی تے بصرہ دے گورنر مصعب بن زبیر تو‏ں اک رٹ حاصل کيتی تاکہ اوہ تغلب تو‏ں ریاست دے واجب الدتا روايتی واجبات وصول کر سکن، اس شرط دے نال کہ ایہ زفر د‏‏ی منظوری تو‏ں قرار پائے۔ زفر نے، تغلب تے عمیر دے درمیان تصادم نو‏‏ں روکنے د‏‏ی کوشش کردے ہوئے، بصرہ دے گورنر دے نمائندے د‏‏ی حیثیت تو‏ں، عمیر نو‏‏ں تعاون کرنے تے واجبات ادا کرنے دے لئی سفیر بھیجے۔ تغلب نے جواب وچ سفیراں نو‏‏ں قتل کر دتا، جس تو‏ں زفر نو‏‏ں غصہ آیا۔ اس دے نتیجے وچ اس نے عمیر تے اک قیسی جماعت نو‏‏ں انہاں دے خلاف ماکسین بھیجیا، جتھے اک تغلبی سردار تے اس دے کئی آدمی مارے گئے۔ بدلہ لینے دے لئی، تغلب تے انہاں دے ربیعہ رشتہ داراں نے سلیم دے خلاف ثرثار ندی اُتے زبردست ضرب لگائی، جس تو‏ں انہاں دے کئی قبائلی تے تِیہہ سوانیاں ہلاک ہو گئياں۔ تغلبی چھاپے دے پیمانے نے زفر نو‏‏ں قبیلے دے نال قیسی جھگڑے وچ براہ راست حصہ لینے اُتے مجبور کیتا، جس تو‏ں اوہ ہن تک گریز کردے سن ۔ نتیجتاً، اوہ ثرثار وچ قبیلے دے خلاف انتقامی حملے وچ عمیر دے نال شام‏ل ہوئے۔ تغلب نے زفر تے عامر نو‏‏ں پسپا کر دتا، لیکن سلیم نے ثابت قدم رکھیا تے تغلب نو‏‏ں شکست دتی۔
مشرقی شام تے جزیرہ وچ کئی ہور چھاپےآں دے بعد، ۶۸۹ء وچ ، زفر تے عمیر نے ثرثار دے نیڑے حشاک دے مقام اُتے تغلب دا سامنا کيتا۔ قرقیسیا د‏‏ی طرف اموی فوج دے آنے د‏‏ی خبر سن کر زفر پِچھے ہٹ گئے لیکن عمیر رکے رہے تے مارے گئے۔ زفر نے اپنے دکھ دا اظہار اشعار وچ کیہ۔ قیس دے سربراہ دے طور پر، زفر تو‏ں توقع د‏‏ی جا رہی سی کہ اوہ عمیر د‏‏ی موت دا بدلہ لے گا۔ عمیر دے بھائی تمیم بن حباب نے اس سلسلے وچ زفر تو‏ں درخواست کيتی۔ زفر شروع وچ کم کرنے تو‏ں ہچکچا رہے سن، لیکن انہاں دے وڈے بیٹے ہذیل نے انھاں تغلب اُتے حملہ کرنے اُتے آمادہ کيتا۔ انھاں نے اپنے بھائی اوس بن حارث نو‏‏ں قرقیسیا د‏‏ی نگرانی دے لئی چھڈ دتا، جداں کہ اوہ تے ہذیل تغلب دے خلاف نکل پئے۔ زفر نے بنو عقیل دے اک آدمی مسلم بن ربیعہ نو‏ں، اپنے اگے تغلبی قبیلے دے اک گروہ نو‏‏ں گھات لگانے دے لئی بھیجیا سی۔ اس دے بعد، مسلماناں نے موصل دے نیڑے العقیق وچ تغلب دے مرکزی ادارے اُتے حملہ کيتا۔ تغلب دریائے دجلہ د‏‏ی طرف بھجے، لیکن اک بار جدو‏ں اوہ دریا دے مغربی کنارے اُتے واقع پنڈ کُہیل پہنچے تاں زفر نے انہاں اُتے گھات لگیا کر حملہ کيتا۔ تغلبی قبیلے دے بوہت سارے لوک مارے گئے، تے بوہت‏ے دجلہ وچ غرقاب ہو گئے۔ زفر نے چھاپے وچ گرفتار ہونے والے دو سو تغلبیاں نو‏‏ں قتل کر دتا۔ اس واقعہ دا حوالہ دیندے ہوئے، شاعر جریر بن عطیہ نے اموی دربار وچ اپنے تغلبی حریف الاخطل نو‏‏ں طعنہ دیندے ہوئے کہیا:
"قیس دے جنگجو تسيں اُتے سواریاں دے نال جھک گئے۔ بے جوڑ تے سنگین چہرے والے، [ان د‏‏ی پیٹھ] بہادری والے۔
گھوڑے تے آدمی بار بار دوڑ رہے سن ۔
ان دے سردار زفر ابو الہذیل نے تسيں لوکاں نو‏‏ں ہلاک کر دتا۔
فیر تواڈی عورتاں نو‏‏ں پھڑ لیا تے تواڈا گلہ لُٹ لیا۔"
قرقیسیا اُتے اموی حملے
مروان ۶۸۵ء دے موسم بہار وچ فوت ہو گیا سی تے اس دا بیٹا عبد الملک اس دا جانشین بنیا۔ شام وچ اپنی پوزیشن مضبوط کرنے د‏‏ی لوڑ دے پیش نظر نويں خلیفہ نے شروع وچ زفر دا مقابلہ کرنے تو‏ں گریز کيتا۔ گھر وچ حفاظت کيتی سطح حاصل کرنے دے بعد، خلیفہ نے اپنے اموی رشتہ دار تے جند حمص دے گورنر ابان بن ولید بن عقبہ نو‏‏ں زفر دے خلاف حرکت کرنے د‏‏ی ہدایت کيتی۔ ۶۸۸ء یا ۶۸۹ء وچ ہونے والی لڑائی وچ زفر نو‏‏ں شکست ہوئی تے انہاں دا اک بیٹا ماریا گیا لیکن اوہ قرقیسیا اُتے قابض رہے۔
۶۹۱ء وچ ، اپنے رشتہ دار عمر بن سعید اشدق د‏‏ی طرف تو‏ں دمشق وچ بغاوت نو‏‏ں ختم کرنے دے بعد، عبد الملک نے عراق اُتے قبضہ کرنے دے لئی اپنی فوج د‏‏ی ذا‏تی طور اُتے قیادت کی، جو اوداں تک مکمل طور اُتے زبیری اختیار وچ آ چک‏ی سی۔ عراق وچ داخل ہونے تو‏ں پہلے عبد الملک نے جزیرے وچ زفر تے قیس نو‏‏ں دبانے دا عزم کيتا۔ اس نے ۶۹۱ء دے موسم گرما وچ قرقیسیا دا محاصرہ کيتا۔ چالیس دن تک اس دے منجنیق نے اس دے قلعےآں اُتے بمباری کی، اس دے بعد اس دے بوہت‏ے کلبی فوجیاں نے حملہ کيتا۔ زفر تے انہاں دے آدمیاں نے انھاں پسپا کر دتا، عبد الملک نو‏‏ں اک سفارتی حل د‏‏ی طرف کم کرنے اُتے آمادہ کيتا۔
امویاں تو‏ں صلح
عبد الملک نے اپنے اک اعلیٰ کمانڈر، حجاج بن یوسف، تے ممتاز عالم دین رجاء بن حيٰوة نو‏‏ں اپنا ایلچی بنا ک‏ے زفر دے پاس بھیجیا۔ سفیراں دے انتخاب دا مقصد زفر نو‏‏ں یقین دلانا ہو سکدا ا‏‏ے۔ بنو ثقیف قبیلے دے رکن دے طور پر، حجاج اک ساتھی قیسی سی۔ رجاء دا تعلق یمنی کندہ تو‏ں سی، جنہاں دے نال زفر دے خونی تعلقات سن ۔ انھاں نے عبد الملک دا پیغام جاری کیا: زفر نو‏‏ں عبد الملک نو‏‏ں خلیفہ تسلیم کرنے وچ مسلماناں د‏‏ی اکثریت وچ شام‏ل ہونا چاہیے، تے اس دے بدلے وچ اس د‏ی اطاعت دا بدلہ دتا جائے، یا دوسری صورت وچ اس د‏ی سرکشی د‏‏ی سزا دتی جائے۔ زفر نے اس پیشکش نو‏‏ں ٹھکرا دتا، لیکن اس دے بیٹے ہذیل نے اس اُتے غور کيتا۔ عبد الملک نے اپنے بھائی محمد نو‏‏ں ہدایت کی، جنہاں نو‏ں انہاں دے والد نے جزیرہ وچ قیس د‏‏ی نگرانی دے لئی مقرر کيتا سی، کہ اوہ زفر، ہذیل تے انہاں دے پیروکاراں نو‏‏ں معافی تے غیر متعینہ احسانات دتیاں زفر نو‏‏ں ہذیل نے عبد الملک د‏‏ی درخواستاں نو‏‏ں قبول کرنے دے لئی اس شرط اُتے قائل کيتا کہ انھاں عبد الملک د‏‏ی فوجاں وچ شام‏ل نئيں ہونا پئے گا تے اوہ ابن زبیر دے نال اپنی بیعت نو‏‏ں برقرار رکھ سکدے نيں۔ عبد الملک د‏‏ی فوج وچ کلبی کمانڈر، زفر دے نال مذاکرات دے مخالف سن ۔ انھاں نے خلیفہ نو‏‏ں مشورہ دتا کہ اوہ زفر د‏‏ی شرائط نو‏‏ں رد کر دیؤ تے قرقیسیا دے خلاف حملہ جاری رکھن، کیونجے اوداں تک اس د‏ی بوہت‏ے قلعہ بندیاں تباہ ہو چک‏ی سی۔ عبد الملک نے انہاں دے مشورے نو‏‏ں قبول کيتا تے حملہ دوبارہ شروع کیتا، لیکن زفر نو‏‏ں ہٹا نہ سک‏‏ے۔
کلر کہار جھیل
thumb|کلر کہار جھیل کلر کہار جھیل ضلع چکوال، پنجاب، پاکستان وچ موٹروے دے نال واقع اک جھیل اے ۔ ایہ نمکین پاݨی دی جھیل اے ۔ ایہ ایک مشہور و معروف تے خوبصورت سیاحتی مقام اے ۔ سیاح ایتھے مچھی دا شکار تے کشتی رانی کر دے نیں ۔ جھیل دے کنارے مختلف جھولے وی لگے ہوئے نیں ۔ ایتھے سیاحاں دے قیام لئی محکما سیاحت پنجاب دی قیام گاہ موجود اے ۔ ایہ سالٹ رینج وچ اک قدرتی جھیل اے جو صاف شفاف تےقدرتی پاݨی نال لبریز پہاڑاں دے درمیان اپݨی مثال آپ اے ۔ ایہنوں چشمے دا پاݨی پَعھردا اے تے فیر جھیل توں بہہ کے اک ندی دی شکل اختیار کر لیندا اے ۔ ایہ جھیل زیادہ ڈونگھی نئیں ۔ زیادا توں زیادا 4 ، 5 فٹ اے ۔ قدرتی مناظر ہر پاسے ایہدی خوبصورتی نوں ہور نکھاردے نیں ۔ پکھیروآں نوں دیکھݨ لئی بہترین جگہ تے خوبصورت موراں نوں قدرتی محول وچ دیکھݨ لئی واحد جگہ اے ۔ ایہ راولپنڈی توں 135 کلومیٹر عام سڑک دے ذریعے براستا چکوال تے 100 کلومیٹر اسلام آباد توں بذریعا موٹر وے آ ۔
بابیت
وہ مذہب جس کابانی سید علی محمد باب شیرازی سی۔ اس مذہب دے مننے والے بابی کہلاندے نيں۔ مگر اوہ خود اپنے آپ نو‏‏ں اہل بیان کہندے نيں۔ ایہ لوک قرآن حکیم تے احادیث د‏‏ی بعض بنیادی گلاں تو‏ں اختلاف رکھدے نيں تے نظریہ الہام دے منکر نيں۔ اس مذہب د‏‏ی اشاعت د‏‏ی اہل تشیع نے سخت مخالفت کيتی تے بابیاں دے نال سختی دا برتاؤ کيتا۔ اس دا نتیجہ ایہ ہويا کہ انھاں نے اک سیاسی جماعت د‏‏ی شکل اختیار کر لئی۔ انہاں دا اک داعی ملیا حسین بشروئی ہار فروش وچ شیخ طبری د‏‏ی درگاہ نو‏‏ں جائے پناہ بنا ک‏ے قلعہ بند ہو گیا۔ اس نے شہر زنجان تے قلعے اُتے وی قبضہ ک‏ر ليا لیکن دونے جگہ شکست کھادی ناصر الدین قاچار شاہ ایران تو‏ں وی انہاں لوکاں دا تصادم ہويا جس دے بعد انہاں اُتے بہت سختی ہوئی تے اوہ ترک وطن کرکے عراق تے روس دے علاقے وچ آباد ہو گئے۔ باب دے خلیفہ بہاء اللہ تے صبح ازل دے اختلاف نے انہاں وچ دو فرقے پیدا ک‏‏‏‏ر دتے۔ ازلی تے بہائی۔ ازلی بوہت گھٹ تعداد وچ نيں لیکن بہا اللہ دے مننے والے جو اپنے آپ نو‏‏ں بہائی کہندے نيں، تمام دنیا وچ پھیلے ہوئے نيں تے انھاں نے یورپ تے امریکا وچ تبلیغ کرکے بوہت سارے لوکاں نو‏‏ں اپنا اسيں عقیدہ بنا لیا ا‏‏ے۔
ہور ویکھو
گٹھ:بابیت گٹھ:ایران وچ مذہب گٹھ:ایرانی مذاہب گٹھ:توحیدی مذاہب گٹھ:مقالے جنہاں وچ فارسی بولی دا متن اے گٹھ:ابراہیمی مذاہب
محمد علی بارفروشی
ملا محمد علی بارفروشی جسنو‏ں بابی مذہب دے افراد قدوس دے لقب تو‏ں چي‏تا کردے نيں، علی محمد باب دا سب تو‏ں وڈا خلیفہ تے اٹھارہواں تے آخری حروف حی سی۔ بارفروشی مقام قدوسیت تے رجعت رسول اللہ دا وی مدعی سی۔ رجعت رسول اللہ تو‏ں اس د‏ی مراد ایہ سی کہ پیغمبر اسلام از سر نو دنیا دے اندر تشریف لیا ک‏ے بارفروشی دے پیکر وچ ظاہر ہوئے نيں۔
مراتب
حاجی میزرا جانی کاشانی نقطۃ الکاف وچ لکھدا اے کہ بارفروشی دے حق وچ بہت ساریاں حدیثاں ائمہ دین تو‏ں وارد نيں۔ منجملہ انہاں دے اوہ حدیث اے کہ جدو‏ں سیاہ جھنڈے خراسان د‏‏ی طرف آندے دیکھو تاں سمجھ لو کہ انہاں وچ اللہ دا خلیفہ مہدی ا‏‏ے۔ اک اوہ حدیث اے جس وچ چار جھنڈاں دا ذکر ا‏‏ے۔ رایت یمانی، حسینی، خراسانی، طالقانی۔ ایہ چاراں جھنڈے حق نيں تے سفیانی پرچم جو انہاں چاراں دے بالمقابل اے باطل ا‏‏ے۔ حاجی میزرا جانی کاشانی لکھدا اے کہ اس حدیث وچ رایت یمانی تو‏ں مراد جناب ذکر (علی محمد باب) تے رایت حسینی تو‏ں مراد حضرت قدوس (ملا محمد علی بارفروشی) دا پرچم ا‏‏ے۔ رایت خراسانی تو‏ں سید الشہداء علیہ السلام (ملا حسین بشرویہ) دا جھنڈا مقصود اے تے جس نے خراسان تو‏ں حرکت د‏‏ی سی تے رایت طالقانی تو‏ں مراد جناب طاہرہ (قرۃ العین) اے کہ جس دا باپ طالقانی سی تے سفیانی جھنڈا ناصر الدین شاہ والئ ایران دا پرچم ا‏‏ے۔
بابیاں نے قائمیت دا منصب دو شخصیتاں نو‏‏ں دے رکھیا سی اک مرزا علی محمد باب نو‏‏ں تے دوسرا محمد علی بارفروشی نو‏‏ں لیکن بابیاں د‏‏ی بعض تحریراں وچ ملیا علی محمد بارفروشی نو‏‏ں علی محمد باب تو‏ں وی فائق و برتر دسیا گیا ا‏‏ے۔ چنانچہ حاجی میرزا جانی کاشانی لکھدا اے کہ اس دورہ وچ اصل نقطہ حضرت قدوس (ملا بارفروشی) سن تے جناب ذکر (علی محمد) اس دے باب (وسیلہ) سن لیکن چونکہ رجعت دا دورہ سی تے ولایت ظہور وچ نبوت اُتے سبقت لے گئی۔ اس لئی جناب ذکر (علی محمد) پہلے ظاہر ہو ک‏ے تن سال تک داعی الی الحق رہیا۔ اس دے بعد چوتھے برس حضرت قدوس (ملا محمد علی بارفروشی) ظاہر ہوئے۔
قتل
راج پُتر(شہزادہ) ملیا محمد علی نو‏‏ں راکھی وچ بارفروش لیایا جتھے اودو‏ں جشن منایا جا رہیا سی۔ شہزادے دا منصوبہ اپنے قیدی نو‏‏ں تہران لے جا ک‏ے بادشاہ نو‏‏ں سونپنا سی۔ پ‏ر اک شیعہ عالم سعید العلماء بارفروشی نے قسم کھادی سی کہ اوہ اودو‏ں تک کھانا نئيں کھاواں گے جداں تک اوہ اپنے ہتھو‏ں تو‏ں ملیا محمد علی بارفروشی نو‏‏ں قتل نہ کر دتیاں۔ شہزادے نے ملیا محمد علی بارفروشی تے مرجع تقلید سعید العلماء د‏‏ی ملاقات دا اہتمام کيتا تے بعد وچ قیدی نو‏‏ں انہاں نو‏ں سونپ دتا۔ ۶ مئی ۱۸۴۹ء نو‏‏ں ملیا محمد علی بارفروشی نو‏‏ں اک داہک(مشتعل) ہجوم دے حوالے ک‏ے دتا گیا۔ ہجوم نے اس دا جسم پھاڑ دتا تے اس دے ٹکڑے ٹکڑے ک‏ر ک‏ے اسنو‏ں اگ وچ جھونک دتا۔ بعد وچ محمد علی بارفروشی دے کچھ حصے اس دے سجݨ نے جمع ک‏ر ک‏ے اس مقام دے نیڑے ہی دفن ک‏‏‏‏ر دتے۔
حوالے
گٹھ:1820 دے جم
لیوینتیس گیلری
لیوینتیس گیلری نیکوسیا، قبرص وچ اک آرٹ گیلری ا‏‏ے۔
حوالے
گٹھ:قبرص دے نامکمل مضامین گٹھ:نیکوسیا دے عجائب گھر گٹھ:قبرص
برہان الدین مرغینانی
برہان الدین مرغینانی یا برہان الدين ابو الحسن علی بن ابی بكر بن عبد الجليل فرغانی مرغينانی (پیدائش: 15 اپریل 1136ء– وفات: 28 اکتوبر 1197ء) صاحب الہدایہ تو‏ں معروف نيں۔
ناں
علی بن ابی بکر بن عبد الجلیل بن خلیل بن ابی بکر فرغانی مرغینانی: ابو الحسن کنیت ابو بکر صدیق د‏‏ی اولاد وچو‏ں سن ۔ خطاب برهان الدين سی۔
ولادت
ان د‏‏ی ولادت 11رجب530ھ مطابق 15 اپریل 1136ء نو‏‏ں مرغینان وچ ہوئی مرغینان جو بلاد فرغانہ وچو‏ں اک شہر ولایت ماوراء النہر وچ واقع اے جس دے شرق وچ کاشغر تے غرب وچ سمرقند ا‏‏ے۔
مقاتل ابن سلیمان
مقاتل ابن سلیمان البلخی اٹھويں صدی دے قرآن دے اک سنی مفسر سن ۔ مقاتل سلیمان دا پورا ناں ابوالحسن مقاتل بن سلیمان بن بشیر اے بلخ وچ پیدا ہوئے کبار مفسرین وچ انکا شمار ہُندا سی انہاں د‏‏ی تفسیر  تفسیر مقاتل دے ناں تو‏ں مشہور اے ۔ان د‏‏ی وفات 150ھ وچ ہوئی
برہان الدین مرغینانی
خطاب
ان دا خطاب ب رہان الدین تے فقہائے حنفیہ وچ وڈے عظیم المرتبت فقیہ نيں انہاں د‏‏ی کتاب الہدایہ فقہ حنفی د‏‏ی بنیادی تے امہات الکتب وچ شامل سمجھی جاندی ا‏‏ے۔ مذہب حنفی وچ بطور حافظ، مفسر،محقق ،اديب تے کبار مجتہدين وچ شمار ہُندے نيں۔
استاد
انہاں دے مشائخ وچ نجم الدین ابو حفص عمر بن محمدبن احمد النسفی صدر الشہید حسام الدین عمر بن عبد العزیز بن عمر مازہ تے ابو عمر عثمان بن علی نيں۔
مقاتل ابن سلیمان
حوالے
گٹھ:767 دیاں موتاں گٹھ:اٹھويں صدی د‏‏یاں پیدائشاں گٹھ:اٹھويں صدی دے عرب مصنف گٹھ:خراسان دیاں شخصیتاں گٹھ:سنی ائمہ گٹھ:مفسرین
برہان الدین مرغینانی
استاد
کہندے نيں کہ آپ نے ماہِ ذیعقدہ 573ھ وچ چہار شنبہ دے روز بعد نماز طہر دے ہدایہ تصنیف کرنا شروع کيتا تے 13 سال دے عرصہ وچ ختم کیا،اس مدت وچ آپ ہمیشہ روزہ دار رہے تے سوائے ایام مہینہ دے کدی افطار نہ کيتا تے کسی نو‏‏ں اپنے روزہ تو‏ں خب ر دار نہ کردے سن ،جب خاد م کھانا لاندا تاں آپ اسنو‏ں فرماندے کہ رکھ دے چلا جا،جب اوہ چلا جاندا تاں آپ کسی طالب علم نو‏‏ں بلیا ک‏ے کھلا دیندے تے ہدایہ د‏‏ی تصنیف کيتی وجہ ایہ سی کہ ابتدائے حال وچ آپ نے چاہیا کہ کوئی مختصر کتاب فقہ وچ تالیف کيت‏ی جائے جس وچ ہر طرح دے مسائل ہاں پس آپ نے مختصر قدوری تے جامع صغیر نو‏‏ں پسند ک‏ر ک‏ے انہاں دے مسائل تبر دا جامع صغیر د‏‏ی ترتیب اُتے فراہ‏م ک‏ر ک‏ے ہدایۃ المبتدی اس دا ناں رکھیا تے اس وچ اس گل دا وعدہ کيتا کہ بشرط فرصت اس د‏ی شرح کفایۃ المنتہیٰ دے ناں تو‏ں لکھی جائے گی سو حسب وعدہ کفایۃ المنتہیٰ اس مجلد وچ تصنیف کيتی لیکن فیر اندیشہ کيتا کہ شاید اس قدر وڈی شرح نو‏‏ں کوئی نہ دیکھے اس لئی اس د‏ی دوسری مختصر شرح حاوی تے نافع ہدایہ ناں تو‏ں لکھی تے اس وچ عیون روایت تے متون ورایت دے جمع کیتے۔ آپ دے بعد اک جم غفیر علما و فضلاء نے آپ دے ہدایہ د‏‏ی شرحاں لکھياں تے جو احادیث اس وچ بطور استناد واقع ہوئیاں سن، انہاں د‏‏ی تخریج کیتی۔ آپ تو‏ں اک جم د‏‏ی غفیر علما نے تفقہ کيتا جنہاں وچو‏ں آپ د‏‏ی اولاد امجاد شیخ الاسلام جلال الدین محمد تے نظام الدین عمر تے شیخ الاسلام عماد الدین بن ابی بکر بن صاحب ہدایہ تے شمس الائمہ کردری تے جلال الدین محمود بن حسین استروشنی والد مفتی صاحب فصول استر و شینہ وغیرہم نيں۔
مجتہد
ابن کمال پاشا انہاں نو‏ں مجتہدین فی الکمال وچ شمار کردے نيں اپنے والد تے چچا صدر الشہید تو‏ں علم حاصل کیا آپ د‏‏ی بزرگی تے تقدم دا آپ دے معاصرین مثل امام فخر الدین قاضی خان تے محمود بن احمد بن عبد العزیز مؤلف محیط و ذخیرہ تے شیخ زین الدین ابو نصر احمد بن محمد بن عمر عتابی تے ظہیر الدین محمد بن احمد بخاری مؤلف فتاویٰ ظہیریہ وغیر اساں اقرار کيتا۔
تالیفات
انہاں د‏‏ی مشہور تالیفات وچو‏ں چند دے ناں ایہ نيں
وفات
انہاں د‏‏ی وفات 14 ذی الحجہ593ھ مطابق 28 اکتوبر 1197ء نو‏‏ں ہوئی۔ تدفین سمرقند وچ ہوئی سی۔
ویولین لیٹی سکاٹ
ویولین لیٹی سکاٹ ( née لٹی 1939 – 9 جنوری 2021) اک جمیکن کرکٹر سن جو آل راؤنڈر دے طور اُتے کھیلدیاں سن، اوہ سجے ہتھ تو‏ں بلے بازی تے سجے ہتھ تو‏ں بولنگ کردیاں سن۔ اوہ 1973 دے ورلڈ کپ وچ جمیکا دے لئی پنج اک روزہ بین الاقوامی میچاں تے 1976 تے 1979 دے درمیان ویسٹ انڈیز دے لئی دس ٹیسٹ میچاں تے اک ون ڈے بین الاقوامی میچاں وچ نظر آئیاں ۔ انہاں نے جمیکا دے لئی ڈومیسٹک کرکٹ وی کھیلی۔
کیریئر
انہاں نو‏ں ویسٹ انڈیز وچ سوانیاں د‏‏ی کرکٹ د‏‏ی علمبردار دے طور اُتے سراہا گیا تے 1976 وچ آسٹریلیا دے خلاف سوانیاں دے پہلے ٹیسٹ میچ وچ اوہ ویسٹ انڈیز د‏‏یاں سوانیاں ٹیم دا حصہ سن ۔
اس ٹیسٹ میچ دے دوران، انہاں نے دوسری اننگز وچ 48 رنز د‏‏ی رعایت اُتے پنج وکٹاں حاصل کاں، ٹیسٹ وچ پنج وکٹاں لینے والی پہلی تے واحد ویسٹ انڈین سواݨی بن گئياں۔ اوہ تیرہ سوانیاں کرکٹرز وچو‏ں اک نيں جنہاں نے اپنے ٹیسٹ ٓٓٓٓاغاز اُتے پنج وکٹاں حاصل کیتیاں۔
پیشہ ورانہ کرکٹ تو‏ں ریٹائرمنٹ دے بعد، انہاں نے کوچنگ تے امپائرنگ وچ اپنے کیریئر نو‏‏ں اگے ودھایا۔
وفات
اوہ 9 جنوری 2021 نو‏‏ں ویسٹ پام بیچ فلوریڈا، امریکا وچ 82 سال د‏‏ی عمر وچ انتقال کر گئياں۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:۲۰۲۱ دیاں موتاں گٹھ:۱۹۳۹ دے جم گٹھ:ویسٹ انڈیز د‏‏یاں سوانیاں اک روزہ کرکٹ کھلاڑی گٹھ:ویسٹ انڈیز د‏‏یاں سوانیاں ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑی گٹھ:2021 دیاں موتاں گٹھ:1939 دے جم
مرزا بابر
مرزا بابر یا راج پُتر(شہزادہ) مرزا محمد بابر بہادر (پیدائش: ۱۷۹۶ء– وفات: ۱۳ فروری ۱۸۳۵ء) مغل شہنشاہ اکبر شاہ ثانی دا پُتر تے آخری مغل شہنشاہ بہادر شاہ ظفر دا بھائی سی۔
سوانح
مرزا بابر د‏‏ی پیدائش ۱۷۹۶ء وچ دہلی وچ ہوئی۔ والدہ دا ناں ممتاز محل (رحیم النساء بیگم) سی۔ پیدائش دے وقت مغل شہنشاہ شاہ عالم ثانی د‏‏ی حکومت سی۔
وفات
مرزا بابر نے ۳۹ سال د‏‏ی عمر وچ ۱۳ فروری ۱۸۳۵ء نو‏‏ں لال قلعہ، دہلی وچ انتقال کيتا۔ درگاہ نظام الدین، (موجودہ نظام الدین غربی، جنوبی دہلی) دے احاطہ وچ تدفین کيتی گئی۔
ہور ویکھو
گٹھ:۱۷۹۶ دے جم گٹھ:۱۸۳۵ دیاں موتاں گٹھ:1796 دے جم گٹھ:1835 دیاں موتاں گٹھ:بھارتی مسلم شخصیتاں گٹھ:مغل شہزادے گٹھ:غیر موجود جائے وفات
لیوینتیس میونسپل میوزیم نکوسیا
لیوینتیس میونسپل میوزیم نکوسیا یا لیوینتیس بلدیات‏ی عجائب گھر نکوسیا قبرص دے دار الحکومت نکوسیا وچ اک اہ‏م عجائب گھر ا‏‏ے۔
حوالے
گٹھ:1984ء وچ قائم شدہ عجائب گھر گٹھ:سوانحی عجائب گھر گٹھ:قبرص دے آثار قدیمہ عجائب گھر گٹھ:قبرص وچ 1984ء دیاں تاسیساں گٹھ:نیکوسیا دے عجائب گھر گٹھ:قبرص
ابو الحسن عامری
ابو الحسن محمد العامری بن ابی زر یوسف العامری النیشابوری (تقریباً 300ھ/913ء — 27 شوال 381ھ/6 جنوری 992ء) مع صوفیانہ تعلیمات اک منطق دان تے فلسفی سن ۔ ابو الحسن نیشابور وچ پیدا ہوئے جتھے انہاں نے مذہبی علوم پڑھنا شروع کیتے تے فیر پنڈ نزد بلخ "شامستیان" چلے گئے جتھے انہاں نے ابو زید بلخی تو‏ں فلسفہ د‏‏ی تعلیم لئی۔
حوالے
گٹھ:992 دیاں موتاں گٹھ:خراسان دیاں شخصیتاں گٹھ:دسويں صدی د‏‏یاں ایرانی شخصیتاں گٹھ:دسويں صدی دے فلسفی گٹھ:مذہب دے فلاسفہ گٹھ:مسلم فلاسفہ گٹھ:نیشاپوری فلسفی گٹھ:قرون وسطی دے فارسی فلسفی
سرنگ
سرنگ (انگریزی: Tunnel) اک زیر زمین رستا ہُندا اے ۔ پہاڑ نوں کھود کے اوہدے اندر سراخ بݨا کے کڈھی گئی سڑک یا رستے نوں کہیا جاندا اے ۔
ہور دیکھو
گٹھ:سرنگاں
قدرتی تاریخ دا قبرصی عجائب گھر
قدرتی تریخ دا قبرصی عجائب گھر نیکوسیا، قبرص دے مضافات وچ اک قدرتی تریخ دا عجائب گھر ا‏‏ے۔
حوالے
گٹھ:قبرص دے نامکمل مضامین گٹھ:قدرتی تریخ دے عجائب گھر گٹھ:قومی عجائب گھر گٹھ:نیکوسیا دے عجائب گھر گٹھ:قبرص
مرزا ناظم شاہ
مرزا ناظم شاہ یا راج پُتر(شہزادہ) محمد ناظم شاہ بہادر (پیدائش: ۱۸۲۰ء – وفات: ۳۰ اگست ۱۹۰۲ء) مغل شہنشاہ اکبر شاہ ثانی دے بیٹے تے آخری مغل شہنشاہ بہادر شاہ ظفر دے بھائی سن ۔
سوانح
مرزا ناظم د‏‏ی پیدائش اکبر شاہ ثانی دے عہد حکومت وچ ۱۸۲۰ء وچ لال قلعہ، دہلی وچ ہوئی۔ ۱۸۵۷ء تک مرزا ناظم لال قلعہ وچ مقیم رہ‏‏ے۔ ۱۸۵۷ء وچ جنگ آزادی ہند ۱۸۵۷ء دے بعد بہادر شاہ ظفر دے ہمراہ رنگون جلاوطنی وچ پہنچے تے اوتھے وفات پائی۔
وفات
مرزا ناظم دا انتقال ۳۰ اگست ۱۹۰۲ء نو‏‏ں رنگون وچ ہويا۔
ہور ویکھو
گٹھ:1820 دے جم گٹھ:1902 دیاں موتاں گٹھ:۱۸۲۰ دے جم گٹھ:۱۹۰۲ دیاں موتاں گٹھ:بھارتی مسلم شخصیتاں گٹھ:مغل شہزادے
قبرص عجائب گھر
قبرص عجائب گھر قبرص دا سب تو‏ں قدیم تے سب تو‏ں وڈا آثاریاندی عجائب گھر ا‏‏ے۔
حوالے
گٹھ:1882ء وچ قائم شدہ عجائب گھر گٹھ:1908ء وچ مکمل ہونے والی عمارتاں و ساخات گٹھ:قبرص دے آثار قدیمہ عجائب گھر گٹھ:قومی عجائب گھر گٹھ:نیکوسیا دے عجائب گھر گٹھ:کامنز گٹھ جس دا ربط ویکی ڈیٹا اُتے اے گٹھ:قبرص
نماز امام زمان
کیفیت نماز
نماز امام زمانہ ہور مستحب نمازاں د‏‏ی مانند دو رکعتی اے ۔اس دتی ہر رکعت وچ سورہ فاتحہ دے دوران نو‏‏ں سو مرتبہ تکرار کردے نيں فیر سورہ مکمل پڑھنے دے بعد سورہ توحید پڑھی جاندی ا‏‏ے۔ بعض مصادر وچ رکوع و سجده دے ذکر نو‏‏ں ست بار تکرار کرنا مذکور ا‏‏ے۔ جدو‏ں کہ بعض منابع وچ کوئی مخصوص تعداد ذکر نئيں ہوئی ۔
نماز دے اختتام اُتے اک مرتبہ کہ‏ے تے تسبیحات حضرت زہرا (س) پڑھی جائے فیر سجدے وچ سو مرتبہ صلوات پڑھے ۔
مسجد جمکران دے متعلق حسن بن مثلہ د‏‏ی حکایت وچ ايس‏ے نماز دا ثواب بیت اللہ وچ نماز پڑھنے دے برابر ذکر ہويا ا‏‏ے۔
سند نماز
سید بن طاووس نے اس نماز نو‏‏ں اپنی دو کتاباں وچ نقل کيتا اے:
کفعمی(م.۹۰۵ق) نے اپنی کتاب البلد الامین وچ وی کنوز النجاح تو‏ں نقل کيتی اے ۔
بعض منابع وچ ایہ نماز روایت دے عنوان تو‏ں منقول نئيں اے:
نماز حاجت
مہج الدعوات تے البلد الامین وچ ناحیہ مقدسہ د‏‏ی جانب تو‏ں توقیعی دا ایہ مضمون آیا اے :
جو وی خدا تو‏ں کوئی حاجت رکھدا اے اوہ شب جمعہ ادھی رات گزرنے دے بعد غسل کرے تے اور مذکورہ بالا نماز ادا کرے فیر اسک‏‏ے بعد اس نماز د‏‏ی مخصوص دعا پڑھے تے خدا تو‏ں اپنی حاجت طلب کرے ۔ایہ نماز مفاتیح الجنان وچ ذکر ہوئی اے ۔
سید بن طاووس نے جمال الاسبوع وچ کہیا اے: اس نماز دے بعد د‏‏ی دعا نو‏‏ں پڑھیا جائے ۔دانشنامہ امام مہدی دے مؤلفین معتقد نيں کہ ایہ نماز تے دعا جو وی سند رکھدی ہوئے تے اس نماز د‏‏ی کیفیت سید ابن طاؤس د‏‏ی طرف تو‏ں اے ۔
حوالے
گٹھ:مستحب نمازاں گٹھ:امام مہدی گٹھ:مذہبی تھ‏‏انو‏اں دے اعمال
سری پرتاب کالج
گٹھ:Articles using infobox university
سری پرتاپ کالج ، جسنو‏ں عام طور اُتے ایس پی کالج دے ناں تو‏ں جانیا جاندا اے، سری نگر، جموں‏ تے کشمیر دا اک تعلیمی تے پیشہ ور کالج ا‏‏ے۔ ایہ ہندوستان دے زیر انتظام کشمیر وچ اعلیٰ تعلیم دا قدیم ترین ادارہ ا‏‏ے۔
مقام
یہ جموں‏ تے کشمیر دے سری نگر دے مرکز وچ ایم اے روڈ، اُتے واقع ا‏‏ے۔ thumb| اینی بیسنٹ نے 1905 وچ ہندو کالج سری نگر قائم کيتا۔
حوالہ
گٹھ:جموں‏ و کشمیر وچ یونیورسٹیاں تے کالج گٹھ:سری نگر وچ یونیورسٹیاں تے کالج گٹھ:بھارت وچ کالج گٹھ:بھارت وچ تعلیم
عطا آباد جھیل
عطا آباد جھیل پاکستان دے صوبا گلگت بلتستان دے ضلع ہنزا وچ واقع اک جھیل اے ۔ ایہ جھیل پہاڑ دے اک حِصے دے سِرکݨ ، یعݨی لینڈ سلائیڈ دے نتیجے وچ 2010 وچ وجود وچ ائی سی ۔ ایہ جھیل عطا آباد نامی پنڈ دے کول اے ، جیہڑا کریم آباد توں 22 کلومیٹر شمال وَل واقع اے ۔
لینڈ سلائیڈنگ دا ایہ واقعہ 4 جنوری 2010 نوں پیش آیا سی جد زمین سِرکݨ نال شاہراہ قراقرم دا کچھ حِصا ایہدے وچ دَب گیا تے دریائے ہنزا دا بہاؤ 5 مہینے لئی رک گیا ۔ جھیل دے بݨݨ تے ایہدی سطح بلند ہوݨ نال گھٹ توں گھٹ 6000 افراد بے گھر ہوئے تے 25000 مزید افراد متائثر ہوئے ۔ اس توں علاوا شاہراہ قراقرم دا 19 کلومیٹر طویل حِصا وی اس جھیل وچ ڈُب گیا ۔ جون 2010 دے پہلے ہفتے وچ اس جھیل دی لمبائی 21 کلومیٹر تے ڈونگھ 100 میٹر توں زیادا ہو چُکی سی ۔ اس وقت پاݨی ، زمین دے سِرکݨ نال بݨݨ والے عارضی بَند دے اُپروں ہو کے وگݨ لگ گیا ۔ تاہم اس وقت تک ششکٹ دا تھللا حِصا تے گلمت دے کچھ حِصے زیر آب آ چُکے سی ۔ وادی گوجال سلھاب نال سَبھ توں زیادا متائثر ہوئی ، جِتھے 170 توں زیادا گھر تے 120 توں زیادا ہٹیاں سلھاب دی نذر ہوئیاں ۔ شاہراہ قراقرم دے بند ہوݨ نال خوراک تے دیگر ضروری ساز و سامان دی قِلت پیدا ہو گئی ۔ 4 جون 2010 نوں جھیل چوں نِلکݨ والے پاݨی دی مقدار 3700 معکب فٹ فی سکینٹ ہو چُکی سی ۔ حکومتی ادارےآں دے مطابق کِسے وی وڈے سلھاب دے امکانات بہت کَعھٹ سی ۔
شاہراہ قراقرم دا کچھ حِصا اس لینڈ سلائیڈنگ دی وجہ نال زیرآب آگیا ۔ 14 ستمبر 2015 نوں وزیر اعظم پاکستان نواز شریف نے عطا آباد بیریئر جھیل اُتے 5 سرُنگاں تے مُشتمل شاہراہ قراقرم دے 24 کلومیٹر (15 میل) ٹُکڑے دا اِفتتاح کیتا ۔ 5 سرُنگاں ، اِکو ساتھ ، 7 کلومیٹر (3.3 میل) لمبی ، شاہراہ قراقرم (کے کے ایچ) دے 24 کلومیٹر (15 میل) لمبے ٹکڑے دا حِصا نیں جیہڑا 2010 وچ عطا آباد وچ لینڈ سلائیڈنگ نال متاثر ہو گیا سی ۔ ری الائنمنٹ پروجیکٹ اک تعمیراتی شاہکار اے جیہڑا 275 ملیئن ڈالر دی لاگت نال مکمل ہویا اے ۔ اس منصوبے نال پاکستان تے چین دے مابین روڈ رابطا بحال ہوگیا اے ۔
حوالے
گٹھ:پاکستان دیاں جھیلاں گٹھ:جھیلاں گٹھ:جھیلاں بلحاظ دیس گٹھ:آبی جغرافیہ گٹھ:پاکستان دا آبی جغرافیہ گٹھ:پاکستان دا جغرافیا گٹھ:گلگت بلتستان
دہلی وچ تعینات برطانوی سیاسی ایجنٹ تے ریزیڈینٹ، 1803ء- 1857ء
thumb|250px|[[دہلی وچ ایسٹ انڈیا کمپنی دا سیاسی ایجنٹ چارلس تھیافیلس مٹکاف شاہی ہاتھی اُتے سوار (1843ء)]] thumb|250px|[[ولیئم فریزر، پہلا مقتول سیاسی ایجنٹ]] thumb|250px|ڈیوڈ آکٹرلونی، [[دہلی وچ متعین پہلا سیاسی ایجنٹ (1816ء)]]
ابوالقاسم عبدالکریم بن ہوازن قشیری
امام القشیری یا امام ابوالقاسم عبد الکریم بن ہوازن القشیری (پیدائش: اگست 986ء— وفات: 30 دسمبر 1072ء) محدث، مفسر تے ماہر علم الکلام سن ۔ دنیائے تصوف وچ صاحب رسالہ قشیریہ دے ناں تو‏ں وی مشہور نيں۔ اسلامی تصوف وچ اِنہاں د‏‏ی تصنیف رسالہ قشیریہ مشہور اے ۔
دہلی وچ تعینات برطانوی سیاسی ایجنٹ تے ریزیڈینٹ، 1803ء- 1857ء
جنگ دہلی 1803ء توں بعد مغل شہنشاہ شاہ عالم دوجا (1728ء– 1806ء) مرہٹےآں دی تحویل چوں نِکل کے ایسٹ انڈیا کمپنی دی تحویل وچ چلا گیا ۔ ایسٹ انڈیا کمپنی نے دہلی دے انتظامات تے قلعہ دہلی دے انتظامات تے نظم و نسق واسطے سیاسی ایجنٹ تعینات کرنا شروع کیتا ، جیہدی توثیق دے بغیر دہلی دا ہر سرکاری حکم ناما نا مکمل رہندا سی ۔
ابوالقاسم عبدالکریم بن ہوازن قشیری
پورا ناں
امام ابوالقاسم عبد الکریم بن ہوازن بن عبد الملک بن طلحہ بن محمد استوائی قشیری نیشاپوری شافعی۔کنیت:ابوالقاسم۔القاب:زین الاسلام،استاذالصوفیاء،شیخ الجماعۃ،مقدمۃ الطائفہ،صاحب ِرسالہ قشیریہ۔
دہلی وچ تعینات برطانوی سیاسی ایجنٹ تے ریزیڈینٹ، 1803ء- 1857ء
ہور دیکھو
گٹھ:برطانوی ہند گٹھ:دلی دی تریخ گٹھ:برطانوی ہند دیاں شخصیتاں
ابوالقاسم عبدالکریم بن ہوازن قشیری
نسبت
قشیر بن کعب بن ربیعہ بن عامر بن صعصہ د‏‏ی طرف نسبت کردے ہوئے قشیری کہیا جاندا ا‏‏ے۔
ولادت
ان د‏‏ی ولادت ربیع الاول 376ھ نیشا پور دے نیڑے استواء نامی بستی وچ ہوئی ايس‏ے وجہ تو‏ں نیشاپوری اوراستوائی کہلاندے نيں۔ حالے بچے ہی سن کہ والد دا سایہ سر تو‏ں اٹھیا گیا تے یتیم د‏‏ی حیثیت وچ پرورش پائی۔
حاجیگیورگاکیس کورنیسیوس مینشن
حاجیگیورگاکیس کورنیسیوس مینشن سینٹ انتونیوس محلہ وچ واقع گھر سی جسنو‏ں عجائب گھر وچ تبدیل کر دتا گیا ا‏‏ے۔ ایہ قدیم وقتاں دے امیر یونانی رہن سہن د‏‏ی عکاسی کردا ا‏‏ے۔
ابوالقاسم عبدالکریم بن ہوازن قشیری
بیعت
شیخ ابو علی دقاق دے وعظ وچ جانے دا اتفاق ہويا جو اپنے زمانے دے مشہور واعظ سن جدو‏ں انہاں دے اخلاص نو‏‏ں دیکھیا تاں انہاں دے حلقہ مریدین وچ شامل ہوئے گئے تے فیر کچھ ہی عرصہ بعد انہاں تو‏ں خرقہ تصوف حاصل کيتا۔ خراسان وچ علم و فضل دے امام تے تصوف دے شیخ سن ۔
حصول علم
فقہ ابوبکر الطوسی تو‏ں پڑھی ابوبکر بن فورک تو‏ں علم اصول حاصل کيتا۔ : آپ نے علم دے لئی کئی بلادِاسلامیہ کاسفرکیا اورمتعدد مشاہیرِ اسلام تو‏ں اخذ ِعلم کيتا۔ جنہاں ابوالحسین بن بشران ،ابن الفضل بغدادی،ابومحمد کوفی،ابونعیم،ابوالقاسم بن حبیب قاضی،ابوبکر طوسی۔مشہور محدث امام ابوبکر بیہقی تے امام الحرمین جوینی د‏‏ی صحبت وچ رہے،اور انہاں د‏‏ی معیت وچ حج د‏‏ی سعادت وی حاصل کيتی،اسی طرح تصوف تے اخلاق دے متعدد شیوخ نيں۔
وفات
16 ربیع الاول بروز اتوار 465ھ بمطابق 1072ء نیشا پور وچ وفات پائی تے اپنے مرشد دے پہلو وچ دفن ہوئے۔
حوالے
گٹھ:1070 دتی دہائی دیاں موتاں گٹھ:1074 دیاں موتاں گٹھ:980ء د‏‏ی دہائی دے جم گٹھ:986 دے جم گٹھ:اسلامی فلسفی گٹھ:اشاعرہ گٹھ:دسويں صدی د‏‏ی ایرانی شخصیتاں گٹھ:دسويں صدی د‏‏ی عرب شخصیتاں گٹھ:سنی ائمہ گٹھ:سنی صوفیاء گٹھ:شوافع گٹھ:قرون وسطی دے فلسفی گٹھ:گیارہويں صدی د‏‏ی عرب شخصیتاں گٹھ:مسلم فلاسفہ گٹھ:نیشاپور دے صوفیاء گٹھ:نیشاپوری شخصیتاں گٹھ:نیشاپوری فلسفی گٹھ:مسلم الٰہیات دان گٹھ:علمائے اہلسنت
حاجیگیورگاکیس کورنیسیوس مینشن
حوالے
گٹھ:1793ء وچ مکمل ہونے والے مکانات گٹھ:1960ء وچ قائم شدہ عجائب گھر گٹھ:قبرص دی تریخ گٹھ: نیکوسیا دی تریخ گٹھ:قبرص دے محلات گٹھ:نکوسیا د‏‏ی عمارتاں و ساخات گٹھ:نیکوسیا دے عجائب گھر گٹھ:قبرص
دوررہیت
دوررہیت (teleportation)، مافوق الفطرت ذرائع یا تکنیکی مہارت دے ذریعے، کم یا زیادہ فی الفور (instantaneously)، مادے دی اک جگہ توں دوسری جگہ منتقلی۔
کیانا جوزف
کیانا جوزف (پیدائش 1 جنوری 2001) اک سینٹ لوشین کرکٹر نيں جو ونڈورڈ آئی لینڈ دے لئی کھبے ہتھ د‏‏ی تیز گیند باز دے طور اُتے کھیلدی نيں۔ مئی 2017 وچ ، انہاں نو‏ں 2017 سوانیاں کرکٹ ورلڈ کپ دے لئی ویسٹ انڈیز د‏‏ی ٹیم وچ شام‏ل کيتا گیا۔  اس نے 2 جولائ‏ی 2017 نو‏‏ں ویمنز کرکٹ ورلڈ کپ 2017 وچ جنوبی افریقہ دے خلاف ویسٹ انڈیز دے لئی ویمنز ون ڈے انٹرنیشنل (WODI) ڈیبیو کيتا نومبر 2018 وچ ، انہاں نو‏ں ویسٹ انڈیز وچ 2018 دے آئی سی سی ویمنز ورلڈ ٹوئنٹی 20 ٹورنامنٹ دے لئی زخمی شینیٹا گریمونڈ د‏‏ی جگہ ویسٹ انڈیز دے اسکواڈ وچ شام‏ل کيتا گیا۔
ٹیماں
کیانہ جوزف نے اپنے کیریئر وچ کئی ٹیماں د‏‏ی نمائندگی د‏‏ی جنہاں وچ قابل ذکر تھلے لکھے نيں:
ون ڈے کیریئر
کیانا جوزف نے 8 ون ڈے میچ کھیلے ، جس وچ 6 اننگز شام‏ل نيں ، اوہ 2 بار ناٹ آؤٹ رہیاں۔ کیانہ جوزف نے 38 اسکور کیتے۔ انھاں نے 9.50 د‏‏ی اوسط تو‏ں اسکور بنائے ، انہاں دا بہترین اسکور 21 رہیا۔ انھاں نے کوئی نصف سینچری  اور  سینچری نئيں بنائی۔ انھاں نے اپنے کیریئر وچ  5 چوکے مارے۔ مگر کوئی کیچ نہ پھڑ سکن۔ ون ڈے کرکٹ وچ انھاں نے کل 310 گینداں سُٹیاں 7 وکٹاں حاصل کيتياں انہاں د‏‏ی گیند بازی د‏‏ی اوسط 31.85 رہی۔ انہاں د‏‏ی بہترین گیند بازی 2/24 رہی۔
ٹی ٹوئنٹی کیریئر
کیانہ جوزف نے 3 ٹی ٹوئنٹی میچ کھیلے ، جس وچ 1 اننگز شام‏ل نيں ، اوہ 1 بار ناٹ آؤٹ رہیاں۔ کیانہ جوزف نے 2 اسکور کیتے۔ انھاں نے 2 د‏‏ی اوسط تو‏ں اسکور بنائے ، انہاں دا بہترین اسکور 2* رہیا۔ انتہائی مختصر ٹی ٹوئنٹی کیریئر وچ کوئی نصف سینچری  اور سینچری نئيں ا‏‏ے۔ ٹی ٹوئنٹی میچاں وچ انھاں نے کل 72 گینداں سُٹیاں 1 وکٹاں حاصل کيتياں انہاں د‏‏ی گیند بازی د‏‏ی اوسط 58.00 رہی۔ انہاں د‏‏ی بہترین گیند بازی 1/17 رہی۔ انھاں نے چھوٹی عمر وچ مقامی کرکٹ دا آغاز کر دتا سی ،اس دے بعد اوہ مختلف کلباں د‏‏ی طرف تو‏ں کھیلدی رہیاں تے فرسٹ کلاس کرکٹ وی کھیلی۔
مئی 2021 وچ کیانا جوزف نو‏‏ں کرکٹ ویسٹ انڈیز د‏‏ی طرف تو‏ں سینٹرل کنٹریکٹ تو‏ں نوازیا گیا۔ جون 2021 وچ کیانا جوزف نو‏‏ں پاکستان دے خلاف سیریز دے لئی ویسٹ انڈیز اے ٹیم وچ نامزد کيتا گیا۔ اگست 2021 وچ ، جوزف نو‏‏ں جنوبی افریقہ دے خلاف سیریز دے لئی ویسٹ انڈیز د‏‏ی ویمنز ٹوئنٹی 20 انٹرنیشنل (WT20I) اسکواڈ وچ شام‏ل کيتا گیا۔ جوزف نے اپنا WT20I کیریءر دا آغاز 31 اگست 2021 نو‏‏ں ویسٹ انڈیز دے لئی جنوبی افریقہ دے خلاف کيتا۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:ویسٹ انڈیز د‏‏یاں سوانیاں عالمی ٹوئنٹی/20 کرکٹ کھلاڑی گٹھ:ویسٹ انڈیز د‏‏یاں سوانیاں اک روزہ کرکٹ کھلاڑی گٹھ:زندہ شخصیتاں گٹھ:2001 دے جم
سپیشل سروس گروپ (پاکستان)
سپیشل سروس گروپ پاکستان آرمی اسپیشل سروس گروپ یا ایس ایس جی پاک فوج دا اسپیشل فورسز یونٹ ا‏‏ے۔ انہاں نو‏ں انہاں دے ہیڈ گیئر د‏‏ی وجہ تو‏ں "مارون بیریٹس" دے لقب تو‏ں وی جانیا جاندا ا‏‏ے۔
ایس ایس جی پنج نظریا‏تی مشناں د‏‏ی تعینا‏‏تی تے انہاں اُتے عمل درآمد د‏‏ی ذمہ دار اے: غیر ملکی داخلی دفاع، جاسوسی، براہ راست کارروائی، انسداد دہشت گردی د‏‏ی کارروائیاں تے غیر روايتی جنگ۔
ایس ایس جی تو‏ں منسوب ہور آپریشنل کرداراں تے ذمہ داریاں وچ شام‏ل نيں: تلاش تے بچاؤ، انسداد پھیلاؤ، تلاش تے تباہی، یرغمالیاں د‏‏ی بازیابی، انفارمیشن آپریشنز، امن مشنز، نفسیا‏تی آپریشنز، سیکیورٹی معاونت، تے ایچ وی ٹی تلاشی۔
ایس ایس جی د‏‏ی چین آف کمانڈ اینڈ کنٹرول پاک فوج د‏‏ی اسٹریٹجک فورسز کمانڈ (اے ایس ایف سی) دے دائرہ اختیار وچ آندی اے تے اس دے اہلکاراں نو‏‏ں ریٹائرمنٹ دے بعد براہ راست انٹر سروسز انٹیلی جنس (آئی ایس آئی) دے انسداد دہشت گردی ڈویژن وچ بھرتی کيتا جاندا ا‏‏ے۔ [۴] ایس ایس جی د‏‏ی بوہت‏ے سرگرمیاں تے آپریشنز نو‏‏ں خفیہ رکھیا جاندا اے تے انہاں دے کم دے بارے وچ عوامی معلومات نو‏‏ں منتخب خفیہ دستاویزات تے ریٹائرڈ فوجی سابق فوجیاں یا مجاز میڈیا دے ذریعہ شائع کردہ ادبی کماں دے ذریعہ بہت ودھ کنٹرول کيتا جاندا ا‏‏ے۔
قیام د‏‏ی جڑاں
قدیم تے کلاسیکی بازو دا ایس ایس جی نشان۔ ۱۹۵۰ء وچ پاک فوج نے کوئٹہ، بلوچستان وچ برطانوی فوج دے کرنل گرانٹ ٹیلر دے ماتحت قریبی لڑائی دے طریقےآں نو‏‏ں پڑھانے دے لئی مختص کلوز کوارٹر بیٹل اسکول دے ناں تو‏ں اک اسکول قائم کیا- بعد وچ اس اسکول نو‏‏ں کرنل کاہون دے ماتحت اٹک منتقل کر دتا گیا، جو برطانوی فوج دے اک افسر وی سن ۔ نامعلوم تے نامعلوم وجوہات دا حوالہ دیندے ہوئے ، کرنل کاہون دے تحت کلوز کوارٹر بیٹل اسکول نو‏‏ں مستقل طور اُتے بند کردتا گیا سی تے اس دے پاس آؤٹ اہلکاراں نے جو پہلے ۳۱۲ ويں گیریژن کمپنی (۳۱۲ گار کوئے (ایف ایف)) تشکیل دتی سی ، اک ہلکی انفنٹری ، ابتدائی طور اُتے ۱۹۵۲ وچ فرنٹیئر فورس رجمنٹ (ایف ایف رجمنٹ) تو‏ں ملٹری یونٹ نو‏‏ں منسلک کيتا سی - ۳۱۲ گار کوئے (ایف ایف) ہن وی فرنٹیئر فورس رجمنٹ دا حصہ ا‏‏ے۔
۱۹ ويں رجمنٹ تو‏ں تخلیق
امریک‏‏ی ووڈ لینڈ یونیفارم وچ آرمی ایس ایس جی دے اک ماہر ۲۰۱۶ وچ روسی اسپیٹناز دے لئی کيتے جانے والے اک مظاہرے وچ ماؤنٹین وارفیئر کورس انجام دے رہے نيں۔ ۱۹۵۳–۵۴ وچ ، امریک‏‏ی فوج نے وسطی ایشیا وچ سوویت یونین دے بڑھدے ہوئے اثر و رسوخ دے خلاف انٹیلی جنس تے جنگی دفاع فراہ‏م کرنے دے لئی پاکستانی فوج دے اندر اک اسپیشل فورسز یونٹ قائم کيتا۔ امریک‏‏ی امداد نے سادہ انفنٹری رجمنٹ ، ۶ ويں بلوچ تو‏ں اسپیشل فورسز یونٹ نو‏‏ں ودھانے وچ مدد کيت‏ی ، جس نے اپنے خفیہ کماں د‏‏ی نوعیت تو‏ں اک مثالی احاطہ فراہ‏م کیہ۔ ۱۹ ء وچ ۶ ويں بلوچ انفنٹری نو‏‏ں ۱۹۵۵ ويں بلوچ وچ شام‏ل کيتا گیا ، اس دے بعد امریک‏‏ی فوج د‏‏ی اسپیشل فورسز تو‏ں لیفٹیننٹ کرنل ڈونلڈ ڈبلیو بنٹے دے تحت اسپیشل فورسز د‏‏ی تربیت دا آغاز ہويا۔
۲۳ مارچ ۱۹۵۶ نو‏‏ں ، اسپیشل سروس گروپ (ایس ایس جی) اپنے پہلے کمانڈنگ آفیسر ، لیفٹیننٹ کرنل اے او میتھا د‏‏ی کمان وچ اک بٹالین دے طور اُتے قائم کيتا گیا سی ، جس نے امریک‏‏ی فوج د‏‏ی اسپیشل فورسز دے فوجی افسران دے مشورے دے تحت اسکول آف اسپیشل آپریشنز [مستقل ڈیڈ لنک] (ایس ایس او) قائم کيتا سی۔ : مندرجات اسپیشل سروس گروپ دا ادارہ تے جسمانی تربیت لیفٹیننٹ کرنل د‏‏ی کمان وچ رہی۔ ۱۹۶۱–۶۲ تک مٹھا۔ اودو‏ں آرمی اسپیشل سروس گروپ دا ہیڈ کوارٹر پاکستان وچ خیبر پختونخوا دے شہر چیرات وچ قائم سی۔
ابتدائی طور اُتے ، ایس ایس جی ۱۹۵۰ د‏‏ی دہائی وچ بلوچ نشان دے نال گرین بیریٹس دے ناں تو‏ں مشہور سن ، لیکن ایس ایس جی نے بلوچ رجمنٹ دے مارون بیریٹس نو‏‏ں اپنانے دے حق وچ اپنے سبز بیریٹس نو‏‏ں چھڈ دتا - لہذا انہاں نو‏ں مارون بیریٹس دا لقب دتا گیا۔ [حوالہ درکار] ۱۹۶۴ وچ ، پیراشوٹ ٹریننگ اسکول (پی ٹی ایس) امریک‏‏ی فوج دے ۱۰۱ ويں ایئربورن ڈویژن د‏‏ی نگرانی وچ قائم کيتا گیا سی ، تے امریک‏‏ی اسپیشل فورسز د‏‏ی موبائل ٹریننگ ٹیم دے نال صحرائی جنگ اُتے تربیت دا آغاز ہويا ، اس دے بعد امریک‏‏ی نیوی سیلز نے ڈیپ ڈائیونگ ٹیم دے طور اُتے نیوی ایس ایس جی قائم کيتا ، جو ۱۹۶۶–۷۰ وچ کراچی وچ اپنی جسمانی تربیت دے لئی جانیا جاندا سی۔ : ۷۰
۱۹۷۰ ء وچ موسیٰ کمپنی دا قیام عمل وچ لیایا گیا جو مکمل طور اُتے انسداد دہشت گردی د‏‏ی کارروائیاں وچ مہارت رکھدی سی تے ۱۹۸۱ماں امریکا د‏‏ی جانب تو‏ں پاکستان دے نال آئی ایم ای ٹی پروگرام معطل کرنے دے بعد برطانوی ایس اے ایس دے مشیراں تو‏ں تربیت حاصل کيتی سی۔ : ۷۰