cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
بٹلر کاؤنٹی،نیبراسکا
گٹھ:نیبراسکا دیاں کاؤنٹیاں
ویہڑہ بوجا چوآ
ویہڑہ بوجا چوآ بوجا چوۓ ٹبر دا اک ددپلانا اے۔
کین
کین فرانس دا اک شہر اے۔
بخش مرکزی شهرستان چادگان
ایہہ ایران دے صوبہ اصفہان دے   شہرستان چادگان (ضلع) دی اک  تحصیل (فارسی چ بخش) اے ۔
حوالے
گٹھ:ایران گٹھ:ایران دیاں تحصیلاں گٹھ:جغرافیہ گٹھ:صوبہ اصفہان دیاں تحصیلاں
چک 246 ٹی ڈی اے
246 ٹی ڈی اے  ضلع لیہ دی تصیل چوبارہ دا اک پنڈ اے ۔
ناں
اس پنڈ دی بھوئیں نوں تھل نہر دا پانی لگدا اے  ۔  پنڈ دے ناں دے نال ٹی ڈی اے(TDA=Thal Develpment Authority) اس لئی     لگدا اے جو ایہ پنڈ تھل ڈیولپمنٹ اتھارتی تحت وسایا گیا اے۔
تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ ضلع لیہ چ تصیل چوبارہ چ وس رہیا اے ۔
کالاش لوک
thumb|کالاش عورتاں thumb|وادی کالاش وچّ ملی کرسی اتے بیٹھی اک عورت، لکڑی دی مورتی کالاش جاں کلاش لوک ہندوکش پربت لڑی وچّ وسن والا اک لوک گروہ ہے۔ ایہہ لوک اتنے لہندے پاکستان وچ خیبر پختونخواہ دے چترال ضلعے وچّ رہندے ہن۔ ایہہ لوک اپنی کالاشہ بولی بولدے ہن۔ کالاش لوک اتے گوانڈھ وچّ رہن والے افغانستان دے نورستانی لوک اک ہی نسل دیاں دو شاخاواں ہن۔ نورستانی لوکاں نوں انیویں صدی دے انت وچّ افغانستان دے امیر عبدالر رحمٰن خان نے ہرا کے مسلمان بنایا سی جدوں کہ بہت سارے کالاش لوک اجے وی اپنے ہندو دھرم نال ملدے جلدے پرانے دھرم دے پیروکار ہن۔ ہن ایہناں دی آبادی محض 6,000 دے لگپگ ہے اتے کالاش لوک زیادہتر بمبوریت، رمبور اتے بریر نام دیاں تنّ وادیاں وچّ رہندے ہن اتے کالاش بولی وچّ اس علاقے نوں کالاش دیس کیہا جاندا ہے۔
سبھیاچار
کالاش لوکاں دا سبھیاچار اپنے ارد-گرد دے لوکاں نالوں بالکل وکھ ہے۔ ایہہ کئی دیوی-دیوتےآں وچّ یعقین رکھدے ہن۔ کیونکہ بہت سارے کالاش لوکاں دا رنگ گورا ہے اتے ایہناں دیاں اکھاں اکثر نیلیاں-بھوریاں ہندیاں ہن، اس لئی ہندوستان وچّ انگریزی راج دے زمانے وچّ کئی لہندے اتہاسکاراں دا کہنا سی کہ ایہہ سکندر دیاں فوجاں وچّ شامل یونانیاں دی اولاد ہن، لیکن ہن اسنوں اک جھوٹھ ہی منیا جاندا ہے۔ اوہناں دے دھرم نوں وی پہلاں پرانے یونانی دھرم ورگا منیا جاندا سی، لیکن ہن دے مطالعہ توں پتہ چلیا ہے دے ایہہ پرانے بھارتی اتے ہند - ایرانی دھرم دے کِتے زیادہ نیڑے ہن۔
کالاش بولی
کالاش بولی برصغیر دے اتلے لہندے حصے اتے افغانستان وچّ ملدیاں داردی بولیاں وچوں اک ہے اتے ہند ایرانی بولیاں دے چترال ذیلی گروہ دی اک میمبر ہے۔ اجکلّ  صرف پنج کو ہزار لوک ایہہ بولی بولدے ورتدے ہن اتے یونیسکو نے اسنوں لوپ ہون دے گمبھیر خطرے دے وچلیاں بولیاں وچّ درج کیتا ہویا ہے۔
حوالے
گٹھ:لوک گٹھ:ایشیا دے نسلی گروہ گٹھ:دنیا دے نسلی گروہ گٹھ:ہند یورپی قبیلے گٹھ:چترال گٹھ:ضلع چترال
ضلع سرخ رود
ضلع سرخ رود افغانستان دے صوبہ ننگرھار دا اک ضلع اے جسدا صدر مقام سرخ رود شہر اے ۔
گٹھ:افغانستان گٹھ:افغانستان دے ضلعے گٹھ:جغرافیہ گٹھ:صوبہ ننگرہار
خلجی خاندان
خلجی راجٹبر
ٹلہ گینٹ
ٹلہ گینٹ امریکی صوبے وائیومنگ دی سب توں اچی تھاں اے۔
اینوئیت لوک
اینوئیت( انوکتیتت: ᐃᓄᐃᑦ, انگریزی: Inuit ) لوک الاسکا، گرینلینڈ، کینیڈا، امریکہ اتے روس دے بہت دور شمال وچّ واقع برفیلے آرکٹک علاقیاں وچّ رہندیاں کجھ انسانی گروہاں دا گروہی نام ہے۔ اینوئیتاں وچّ بہت سارے  مختلف  قبیلے  ہن لیکن ایہناں سبھناں وچّ آپسی سمانتاواں اتے تعلق ہن۔ اینوئت اک جمع صیغہ  شبد ہے اتے اک آدمی نوں انک کیہا جاندا ہے۔ پرانے ویلےآں وچّ اینوئت لوکاں نوں اسکیمو بلایا جاندا سی لیکن بہت سارے اینوئت لوک اسنوں تذلیلی شبد مندے ہن اس لئی ہن اس نسلی گروہ نوں عامَ طور تے اینوئت ہی کیہا جاندا ہے۔ اینوئت شبد دا مطلب لوک ہے۔
حوالے
گٹھ:قوم قبیلے گٹھ:لوک گٹھ:ایشیا دے نسلی گروہ گٹھ:دنیا دے نسلی گروہ
چک 30 فورڈواہ
چک 30  فورڈواہ ضلع بہاولنگر دی تصیل چشتیاں دا اک پنڈ اے ۔ ایہہ پنڈ دی بھوئیں نوں پانی بہاول فورڈ فیڈر نہر(جہڑی سلیمانکی ہیڈورکس توں پانی لے کے اپر بہاول نہر نوں دیندی اے) دی  دی فورڈواہ دسٹریبیوٹری جاں فورڈواہ نہر دیندی اے ،ایسے لئی اس پنڈ دے ناں نال فورڈواہ  لگدا اے ۔
تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ ضلع بہاولنگر چ تصیل چشتیاں چ وس رہیا اے ۔
کاس کاؤنٹی،نیبراسکا
کاس امریکی صوبے نیبراسکا دی اک کاؤنٹی اے۔
نکا بوجا چوآ
نکا بوجا چوآ بوجا چوۓ ٹبر دا اک ددپلانا اے۔
قدامت پرستی
قدامت پرستی یا قدامت پسندی اک سیاسی تے سماجی فلسفہ اے جو روايتی رسوم و رواج نو‏‏ں برقرار رکھنے تے انہاں د‏‏ی حمایت نو‏‏ں فروغ دیندا ا‏‏ے۔ قدامت پرستی د‏‏ی پیروی کرنے والےآں نو‏‏ں قدامت پرست یا روایت پرست کہیا جاندا ا‏‏ے۔
حوالے
گٹھ:سیاسی حکیمات گٹھ:قدامت پسندی گٹھ:معاشرتی نظریات
بولون-بلانکور
بولون-بلانکور فرانس دا اک شہر اے۔
گٹھ:فرانس گٹھ:فرانس دے شہر گٹھ:یورپی شہر گٹھ:یورپ دے شہر گٹھ:شہر گٹھ:یورپ دے شہراں دی لسٹ گٹھ:یورپ دے شہر تے قصبے گٹھ:یورپ دے آباد تھاں گٹھ:فرانس دے آباد تھاں
ضلع شیرزاد
ضلع شیرزاد افغانستان دے صوبہ ننگرھار دا اک ضلع اے جسدا صدر مقام شیرزاد شہر اے ۔
گٹھ:افغانستان گٹھ:افغانستان دے ضلعے گٹھ:جغرافیہ گٹھ:صوبہ ننگرہار
سلطانبیلی
سلطانبیلی استمبول ترکی دا اک حصہ تے صوبہ استمبول دا اک ضلع اے۔
بارلے جوڑ
گٹھ:ترکی دے ضلعے گٹھ:ترکی دی انتظامی ونڈ
کیاپو
کیاپو برازیل، دکھنی امریکہ دے پرانے دیسی لوک  نیں۔
سیڈر کاؤنٹی،نیبراسکا
سیڈر امریکی صوبے نیبراسکا دی اک کاؤنٹی اے۔
گٹھ:نیبراسکا دیاں کاؤنٹیاں
بخش بن‌رود
ایہہ ایران دے صوبہ اصفہان دے   شہرستان اصفہان (ضلع) دی اک  تحصیل (فارسی چ بخش) اے ۔
حوالے
گٹھ:ایران گٹھ:ایران دیاں تحصیلاں گٹھ:جغرافیہ گٹھ:صوبہ اصفہان دیاں تحصیلاں
چار پولیس مین
متبادل=Three men, Stalin, Roosevelt and Churchill, sitting together elbow to elbow|thumb| [[دوسری جنگ عظیم دا یورپی تھیٹر|یوروپی تھیٹر دے اتحادی رہنما: جوزف اسٹالن ، فرینکلن ڈی روز ویلٹ تے ونسٹن چرچل دی 1943 وچ تہران کانفرنس وچ ملاقات ]] thumb| [[چیانگ کائی شیک ، فرینکلن ڈی روز ویلٹ ، تے ونسٹن چرچل نے دوسری جنگ عظیم دے دوران 1943 وچ قاہرہ کانفرنس وچ ملاقات کيتی۔ ]] " چار پولیس مین" د‏‏ی اصطلاح تو‏ں مراد جنگ دے بعد د‏‏ی اک وڈی کونسل اے جو بگ فور اُتے مشتمل اے جسنو‏ں امریکی صدر فرینکلن ڈی روزویلٹ نے عالمی امن دے ضامن دے طور اُتے تجویز کیتا سی ۔ بگ فور دے ممبر ، دوسری جنگ عظیم دے دوران چار قوتاں کہلاندے سن، دوسری جنگ عظیم دے چار وڈے اتحادی سن : برطانیہ ، ریاستہائے متحدہ ، سوویت یونین تے چین ۔ روزویلٹ دے ذریعہ کُچھ اقوام متحدہ وچ تن شاخاں اُتے مشتمل سی: اک ایگزیکٹو برانچ جو بگ فور اُتے مشتمل اے ، اک نفاذ شاخ وچ اوہی چار عظیم طاقتاں اُتے مشتمل اے جو چار پولیس مین یا چار شیرف کے طور اُتے کم کردے نيں ، تے اک بین القوامی اسمبلی جو اقوام متحدہ دے ممبر ملکاں د‏‏ی نمائندگی کردی ا‏‏ے۔
چار پولیس اہلکار اپنے دائرہ کار وچ نظم و ضبط برقرار رکھنے دے ذمہ دار ہون گے: برطانیہ اپنی سلطنت وچ تے مغربی یورپ وچ ۔ مشرقی یورپ وچ سوویت یونین تے وسطی یوریشین لینڈ مااس؛ مشرقی ایشیاء تے مغربی بحرالکاہل وچ چین۔ تے امریکا مغربی نصف کرہ وچ ۔ نويں جنگاں تو‏ں بچاؤ دے اقدام دے طور اُتے ، چار پولیس اہلکاراں دے علاوہ ہور ملکاں نو‏‏ں وی اسلحے تو‏ں پاک کرنا سی۔ صرف چار پولیس اہلکاراں نو‏‏ں رائفل تو‏ں زیادہ طاقتور کوئی ہتھیار رکھنے د‏‏ی اجازت ہوئے گی۔
بین الاقوامی ماہر نقاداں دے نال سمجھوتہ دے طور اُتے ، وڈی چار قوماں اقوام متحدہ د‏‏ی سلامتی کونسل دے مستقل ممبر بن گئياں ، چار پولیس اہلکاراں د‏‏ی تجویز وچ جس دا تصور وی کیتا گیا اس تو‏ں نمایاں طور اُتے کم طاقت دے نال۔ جدو‏ں بعد وچ 1945 وچ اقوام متحدہ دا باضابطہ طور اُتے قیام عمل وچ آیا تاں ، چرچل دے اصرار د‏‏ی وجہ تو‏ں فرانس نو‏‏ں اس وقت کونسل دے پنجويں ممبر دے طور اُتے شامل کیتا گیا۔
پس منظر
دوسری جنگ عظیم دے دوران ، صدر روزویلٹ نے جنگ دے بعد دے اک نويں تے زیادہ پائیدار بین الاقوامی تنظیم دے قیام دے منصوبےآں دا آغاز کیتا جو سابق لیگ آف نیشن دی جگہ لے گی۔ جنگ تو‏ں پہلے روزویلٹ ابتدائی طور اُتے لیگ آف نیشنس دا حامی رہیا سی ، لیکن دوسری عالمی جنگ دے پھوٹ نو‏‏ں روکنے وچ اس د‏ی نالائقی د‏‏ی وجہ تو‏ں لیگ وچ اس دا اعتماد ختم ہوگیا۔ روزویلٹ اک ایسی بین الاقوامی تنظیم تشکیل دینا چاہندے سن جس نے عالمی اتحاد نو‏‏ں متفقہ طور اُتے عالمی اتحاد تے تعاون دے بارے وچ ولسنین خیالات دے ذریعے دنیا د‏‏ی عظیم طاقتاں دے متفقہ کاوشاں دے ذریعے عالمی امن حاصل کیتا۔ 1935 تک ، انہاں نے اپنے خارجہ پالیسی دے مشیر سمنر ویلز تو‏ں کہیا : "لیگ آف نیشنس اک بحث کرنے والے معاشرے دے علاوہ تے کچھ نئيں بن سکیا اے ، تے اس وچ اک غریب!"
روز ویلٹ نے بہت ساری قوماں دے مفادات د‏‏ی نمائندگی کرنے اُتے لیگ آف نیشنس نو‏‏ں تنقید دا نشانہ بنایا۔ صدر نے سوویت وزیر خارجہ ویاچیسلاو مولوتوف سے کہیا کہ "وہ 100 مختلف دستخطےآں دے نال اک ہور لیگ آف نیشن دا تصور نئيں کرسکدے نيں ؛ مطمئن کرنے دے لئی بہت ساری قوماں موجود سن ، لہذا ایہ اک ناکامی سی تے اک ناکامی ہوئے گی"۔ 1941 وچ روزویلٹ د‏‏ی تجویز اک وڈی بین الاقوامی تنظیم تشکیل دینا سی جس د‏‏ی سربراہی وچ وڈی طاقتاں د‏‏ی "امانت" رکھی گئی سی جو چھوٹے ملکاں د‏‏ی نگرانی کرے گی۔ ستمبر 1941 وچ ، انہاں نے لکھیا:
"موجودہ پوری دنیا دے الجھناں وچ ، اس وقت کسی لیگ آف نیشنز د‏‏ی تشکیل نو دے لئی ایہ مناسب نئيں سمجھیا جاندا اے ، جو اس دے سائز د‏‏ی وجہ تو‏ں ، اختلاف رائے تے عدم عملی دا باعث بندا اے … نجی معاملات وچ امانت دے اصول ہونے د‏‏ی کوئی وجہ نئيں معلوم ہُندی۔ بین الاقوامی میدان وچ توسیع نئيں کيت‏ی جائے گی۔ امانت داری بے لوث خدمت دے اصول اُتے مبنی ا‏‏ے۔ گھٹ تو‏ں گھٹ اک وقت دے لئی ، دنیا دے لوکاں وچ بوہت سارے نابالغ بچے نيں جنھاں دوسری قوماں تے لوکاں دے نال اپنے تعلقات وچ معتمدین د‏‏ی ضرورت اے ، بالکل ايس‏ے طرح جداں بہت ساری بالغ قوماں یا لوک نيں جنہاں نو‏ں لازمی طور اُتے اچھے اخلاق دے جذبے د‏‏ی طرف لے جانا چاہیدا۔"
محکمہ خارجہ نے روز ویلٹ دے زیراہتمام لیگ آف نیشنز دے بعد دے بعد دے جانشین دا مسودہ تیار کرنا شروع کیتا سی جدو‏ں کہ امریکا حالے تک باضابطہ طور اُتے غیر جانبدار طاقت دا حامل سی ۔ روزویلٹ بعد وچ بین الاقوامی ادارہ تشکیل دینے دے اپنے منصوبےآں دا عوامی اعلان کرنے تو‏ں گریزاں سی۔ اوہ اس خطرے تو‏ں واقف سن کہ امریکی لوک انہاں د‏‏ی تجاویز نو‏‏ں مسترد کرسکدے نيں ، تے اوہ ووڈرو ولسن د‏‏ی جدوجہد نو‏‏ں دہرانا نئيں چاہندے سن تاکہ سینیٹ نو‏‏ں لیگ آف نیشنز وچ امریکی رکنیت د‏‏ی منظوری دے لئی راضی کرن۔ اگست 1941 وچ جدو‏ں بحر اوقیانوس دا چارٹر جاری کیتا گیا سی ، روزویلٹ نے اس گل نو‏‏ں یقینی بنایا سی کہ جنگ دے بعد اک نواں بین الاقوامی ادارہ تشکیل دینے دے بارے وچ کِسے وی امریکی عہد دا ذکر کردے ہوئے اس چارٹر نو‏‏ں چھڈ دتا جائے۔  دسمبر 1941 وچ پرل ہاربر اُتے حملہ روزویلٹ د‏‏ی پوزیشن وچ تبدیلی دا باعث بنیا۔ اس نے اپنی امانت د‏‏ی تجویز نو‏‏ں چار پولیس میناں : ریاستہائے متحدہ امریکا ، چین ، سوویت یونین تے برطانیہ دے ارد گرد قائم اک تنظیم وچ تبدیل کردتا۔
چار پولیس میناں دے لئی منصوبے
کھبے|thumb| 1943 دا خاکہ اقوام متحدہ د‏‏ی اصل تن شاخاں دے فرینکلن روزویلٹ کا۔ سجے طرف د‏‏ی شاخ چار پولیس اہلکاراں د‏‏ی نمائندگی کردی ا‏‏ے۔ صدر روز ویلٹ نے ونسٹن چرچل تو‏ں اپنی پہلی ملاقات دے دوران ، اگست 1941 دے اوائل وچ ہی ، روسی طاقت دے ذریعہ دنیا نو‏‏ں "پولیس" بنانے دے نظریہ اُتے گل کيتی سی۔ روزویلٹ نے 1942 دے اوائل وچ چار پولیس میناں د‏‏ی تجویز اُتے اپنی پہلی گل کيتی۔ اس نے مولوٹوف دے سامنے اپنے بعد دے منصوبے پیش کیتے ،  جو یوروپ وچ دوسرا محاذ شروع کرنے دے امکان اُتے گل کرنے دے لئی 29 مئی نو‏‏ں واشنگٹن پہنچے سن ۔  روزویلٹ نے مولوتوف نو‏‏ں دسیا کہ جنگ دے بعد بگ فور نو‏‏ں متحد ہونا چاہیدا تے دنیا نو‏‏ں پولیس تو‏ں جوڑنا تے جارحیت پسند ریاستاں نو‏‏ں غیر مسلح کرنا ا‏‏ے۔  جدو‏ں مولوتوف نے دوسرے ملکاں دے کردار دے بارے وچ پُچھیا تاں ، روزویلٹ نے ایہ جواب دے ک‏ے جواب دتا کہ بہت سارے "پولیس وچ " آپس وچ لڑائی دا سبب بن سکدے نيں ، لیکن اوہ دوسرے اتحادی ملکاں نو‏‏ں وی اس وچ حصہ لینے د‏‏ی اجازت دینے دے خیال اُتے کھلے سن ۔  کانفرنس دا اک یادداشت انہاں د‏‏ی گفتگو دا خلاصہ کردا اے:
"صدر نے مولوتوف نو‏‏ں دسیا کہ انہاں نے جنگ دے بعد ساڈے دشمناں تے ساڈے کچھ دوستاں دے نفاذ تو‏ں تخفیف دا تصور کیتا۔ کہ انہاں نے سوچیا کہ امریکا ، انگلینڈ ، روس تے شاید چین نو‏‏ں پوری دنیا وچ پولیس بنانی چاہیدا تے معائنے دے ذریعہ تخفیف اسلحہ نافذ کرنا چاہیدا۔ صدر نے کہیا کہ انہاں نے جرمنی ، اٹلی ، جاپان ، فرانس ، چیکوسلواکیہ ، رومانیہ تے ہور ملکاں نو‏‏ں فوجی قوتاں رکھنے د‏‏ی اجازت نئيں ہوئے گی۔ انہاں نے کہیا کہ دوسری قوماں تجربہ دے بعد ذکر کردہ پہلے چار وچ شامل ہوسکدیاں نيں انہاں اُتے اعتماد کیتا جاسکدا اے ۔"
روز ویلٹ تے مولوتوف نے یکم جون نو‏‏ں اک دوسرے اجلاس وچ چار پولیس میناں دے بارے وچ اپنی گفتگو جاری رکھی۔ مولوتوف نے صدر نو‏‏ں مطلع کیتا کہ اسٹالن چار پولیس میناں دے ذریعہ جنگ دے بعد دے امن نو‏‏ں برقرار رکھنے دے لئی روزویلٹ دے منصوبےآں د‏‏ی حمایت کرنے اُتے راضی اے تے اس دے نتیجے وچ اسلحے نو‏‏ں نافذ کیتا گیا ا‏‏ے۔ روزویلٹ نے جنگ دے بعد دے ڈیکالونیزیشن دا معاملہ وی اٹھایا۔ انہاں نے تجویز پیش د‏‏ی کہ سابق کالونیاں نو‏‏ں اپنی آزادی تو‏ں پہلے بین الاقوامی امانت د‏‏ی حکمرانی دے تحت تبدیلی دا دور گزرنا چاہیدا۔ کھبے| چار پولیس اہلکاراں دے ذریعہ دوسری جنگ عظیم دے بعد عالمی تقسیم دا منصوبہ۔ چین نو‏‏ں بگ فور دے ممبر تے چار پولیس میناں دے مستقب‏‏ل دے ممبر دے طور اُتے لیایا گیا سی۔ روزویلٹ چین نو‏‏ں اک وڈی طاقت تسلیم کرنے دے حق وچ سن کیونجے انہاں نو‏ں یقین سی کہ چینی سوویتاں دے خلاف امریکیو‏ں دا نال دین گے۔ انہاں نے برطانوی سکریٹری خارجہ انتھونی ایڈن تو‏ں کہیا ، "روس دے نال کسی وی قسم د‏‏ی پالیسی دے تنازعہ وچ ، [چین] بلا شبہ ساڈے نال کھڑا ہوئے گا۔" جداں کہ چینی خانہ جنگی شروع ہونے تو‏ں پہلے سی ، اس دا مطلب کمیونسٹ چین نئيں ، بلکہ جمہوریہ چین سی ۔
صدر روز ویلٹ نو‏‏ں یقین اے کہ جنگ دے بعد امریکی ، سوویت ، تے چینی جاپان تے کوریا اُتے مشترکہ طور اُتے قبضہ کرنے اُتے راضی ہونے اُتے ، امریکا دے حامی چین امریکا دے لئی کارآمد ثابت ہون گے۔ جدو‏ں مولوتوف نے چین دے استحکا‏م دے بارے وچ خدشےآں دا اظہار کیتا تاں ، روزویلٹ نے ایہ کہندے ہوئے جواب دتا کہ "ساڈی قوماں تے دوستاں د‏‏ی مشترکہ آبادی اک ارب تو‏ں زیادہ افراد د‏‏ی آبادی وچ ا‏‏ے۔"
چرچل نے روز ویلٹ دے چین نو‏‏ں بگ فور وچ شامل کرنے اُتے اعتراض کیتا کیونجے اسنو‏ں خدشہ سی کہ امریکی ایشیاء وچ برطانیہ دے استعماری قبضے نو‏‏ں کمزور کرنے د‏‏ی کوشش ک‏ر رہ‏ے ني‏‏‏‏ں۔ اکتوبر 1942 وچ ، چرچل نے ایڈن نو‏‏ں دسیا کہ ریپبلیکن چین نے برطانوی بیرون ملک سلطنت نو‏‏ں ختم کرنے د‏‏ی کسی وی کوشش وچ ریاستہائے متحدہ د‏‏ی طرف تو‏ں " جعلی ووٹ " د‏‏ی نمائندگی کيتی۔ ایڈن نے چرچل دے نال اس خیال نو‏‏ں شیئر کیتا تے شکوک و شبہات دا اظہار کیتا کہ چین ، جو اس وقت خانہ جنگی دا شکار سی ، کدی وی مستحکم ملک وچ واپس آسکدا ا‏‏ے۔ روزویلٹ نے چرچل د‏‏ی تنقید دا جواب ایڈن نو‏‏ں ایہ کہہ ک‏ے دتا کہ "چین پولیس جاپان د‏‏ی مدد کرنے دے لئی مشرق بعید وچ اک بہت ہی کارآمد طاقت بن سکدا اے " تے ایہ کہ اوہ چین نو‏‏ں ہور امداد د‏‏ی پیش کش کرنے وچ پوری طرح حامی ا‏‏ے۔
روزویلٹ دے چار پولیس میناں د‏‏ی تجویز اُتے آزاد خیال بین الاقوامی د‏‏ی جانب تو‏ں تنقید دا سامنا کرنا پيا جو چاہندے نيں کہ اقوام متحدہ دے ممبر ملکاں وچ طاقت نو‏‏ں یکساں طور اُتے تقسیم کیتا جائے۔ بین الاقوامی ماہرین نو‏‏ں تشویش سی کہ چار پولیس اہلکار اک نويں چوگنی اتحاد دا سبب بن سکدے ني‏‏‏‏ں۔
اقوام متحدہ د‏‏ی تشکیل
نويں سال دے دن 1942 وچ ، الائیڈ "بگ فور" ، ریاستہائے متحدہ ، برطانیہ ، سوویت یونین ، تے چین دے نمائندےآں نے اک مختصر دستاویز اُتے دستخط کیتے جو بعد وچ اقوام متحدہ دے اعلامیہ دے ناں تو‏ں مشہور ہويا۔ ویہہ دوسری اقوام دے نمائندےآں نے اپنے دستخطےآں نو‏‏ں شامل کیتا۔  اقوام متحدہ دے لئی اک نواں منصوبہ اپریل 1944 وچ محکمہ خارجہ نے تیار کیتا سی۔ اس نے طاقت د‏‏ی یکجہت‏ی اُتے زور دتا سی جو اقوام متحدہ دے لئی روزویلٹ دے چار پولیس میناں د‏‏ی تجویز دا مرکزی مرکز سی۔ بگ فور دے ممبر متحدہ د‏‏ی سلامتی کونسل دے مستقل ممبر دے طور اُتے کم کرن گے۔ چاراں مستقل ممبراں وچو‏ں ہر اک نو‏‏ں اقوام متحدہ د‏‏ی سلامتی کونسل نو‏‏ں ویٹو پاور دتا جائے گا ، جو اقوام متحدہ د‏‏ی کسی وی قرارداد نو‏‏ں اوورورڈ کريں گا جو بگ فور وچو‏ں اک دے مفادات دے خلاف ا‏‏ے۔ اُتے ، محکمہ خارجہ نے لبرل بین الاقوامیاں دے نال سمجھوتہ کیتا سی۔ ممبرشپ د‏‏ی اہلیت نو‏‏ں ودھیا دتا گیا تاکہ تمام قومی ریاستاں نو‏‏ں منتخب کردہ چند افراد د‏‏ی بجائے محور د‏‏ی طاقتاں دے خلاف لڑائی وچ شامل کیتا جائے۔ ڈمبرٹن اوکس کانفرنس اگست 1944 وچ ریاستہائے متحدہ ، برطانیہ ، سوویت یونین ، تے چین دے وفود دے نال اقوام متحدہ دے بعد دے اقوام متحدہ دے منصوبےآں اُتے تبادلہ خیال کیتا گیا۔  بگ فور سن 1945 د‏‏ی سان فرانسسکو کانفرنس دے صرف چار کفیل ملکاں سن تے انہاں دے وفود دے سربراہان نے مکمل اجلاساں دے چیئرمین دے عہدے اُتے فائز ہوئے۔  اس کانفرنس دے دوران ، بگ فور تے انہاں دے اتحادیاں نے اقوام متحدہ دے میثاق اُتے دستخط کیتے۔
میراث
اقوام متحدہ دے سابق سیکرٹری جنرل ، سر برائن ارکوہارت دے لفظاں وچ : "یہ اک عملی نظام سی جو طاقت ور دے "امانت دار جہاز" د‏‏ی ترجیح اُتے مبنی سی ، جداں کہ اس نے اسنو‏ں پکاریا ، یا جداں اس نے بعد وچ کہیا ، "چار پولیس مین۔" ایہ تصور سی ، جداں کہ سینیٹر آرتھر ایچ. وانڈن برگ نے اپریل 1944 وچ اپنی ڈائری وچ نوٹ کیتا سی ، "اک عالمی ریاست دے جنگلی اکھاں والے بین الاقوامی خواب دے علاوہ کچھ وی نئيں .... ایہ حقیقت وچ مبنی اے چار طاقت دے اتحاد پر۔ " بالآخر ایہ مستقب‏‏ل د‏‏ی اقوام متحدہ د‏‏ی ممکنہ طاقت تے اصل کمزوری دونے ہی ثابت ہويا ، نظریا‏تی طور اُتے ایسی تنظیم عظیم طاقتاں دے کنسرٹ اُتے مبنی اے جس د‏‏ی اپنی باہمی دشمنی ، جداں کہ معلوم ہويا ، ایہ خود عالمی امن دے لئی سب تو‏ں وڈا امکانی خطرہ سی۔"
باہرلے جوڑ
گٹھ:ریاستہائے متحدہ تے اقوام متحدہ گٹھ:مملکت متحدہ تے اقوام متحدہ گٹھ:روس امریکا تعلقات گٹھ:روس تے اقوام متحدہ گٹھ:دوسری جنگ عظیم د‏‏ی سیاست گٹھ:تریخ اقوام متحدہ گٹھ:چین تے اقوام متحدہ گٹھ:غیر نظر ثانی شدہ تراجم اُتے مشتمل صفحات
گریٹ بیسن بوجا چوآ
گریٹ بیسن بوجا چوآ بوجا چوۓ ٹبر دا اک ددپلانا اے۔
بارلے جوڑ
Perognathus longimembris
چیز کاؤنٹی،نیبراسکا
چیز امریکی صوبے نیبراسکا دی اک کاؤنٹی اے۔
نوائل چیمبرلین
انتقال: 1940ء
انگریز سیاست دان۔ 1918ء وچ پارلیمنٹ دا رکن منتخب ہويا۔ 1923ء وچ دوبارہ وزیر خزانہ بنیا۔ 1937ء وچ وزیر اعظم دے عہدے اُتے فائز ہويا۔ 1938ء وچ وزیر اعظم فرانس د‏‏ی معیت وچ ہٹلر تے مسولینی تو‏ں میونخ وچ ملاقات کيتی۔ تے معاہدہ میونخ اُتے دستخط ثبت کیتے۔ ہٹلر تے مسولینی نو‏‏ں خوش کرنے د‏‏ی پالیسی دے بعد عوام دا اعتماد کھو بیٹھیا تے 10 مئی 1940ء نو‏‏ں مستعفی ہوئے گیا۔
گٹھ:1869 دے جم گٹھ:1940 دیاں موتاں گٹھ:اموات بسبب قولومستقیمی سرطان گٹھ:انگلستان وچ سرطان تو‏ں اموات گٹھ:برمنگھم، مغربی مڈلینڈز دے میئر گٹھ:برطانوی سیاستدان گٹھ:برطانوی شخصیتاں گٹھ:برطانوی وزرائے اعظم گٹھ:دوسری جنگ عظیم دے سیاسی رہنما گٹھ:رگبی اسکول تو‏ں تعلیم پانے والی شخصیتاں گٹھ:سلطنت برطانیہ دوسری جنگ عظیم وچ گٹھ:مملکت متحدہ د‏‏ی پریوی کونسل دے ارکان گٹھ:ویکیپیڈیا مضامین مع BNF شناخت کنندگان گٹھ:مملکت متحدہ ارکان پارلیمان 1922–23ء گٹھ:مملکت متحدہ ارکان پارلیمان 1935–45ء گٹھ:مملکت متحدہ ارکان پارلیمان 1931–35ء گٹھ:مملکت متحدہ ارکان پارلیمان 1924–29ء گٹھ:مملکت متحدہ ارکان پارلیمان 1918–22ء گٹھ:مملکت متحدہ ارکان پارلیمان 1923–24ء گٹھ:مملکت متحدہ ارکان پارلیمان 1929–31ء گٹھ:یونیورسٹی لندن دے فضلا
آرکٹک
آرکٹک ( جاں ) دھرتی(زمین) دے سبھ توں شمالی حصے وچّ واقع اک قطبی علاقہ ہے۔ اس وچّ وڈا سمندر آرکٹک اتے کینیڈا، روس، ڈنمارک (گرینلینڈ)، ناروے، امریکہ (الاسکا)، سویڈن، فنلینڈ اتے آئیسلینڈ دے حصے شامل ہن۔ آرکٹک علاقے وچّ اک وڈا برف نال ڈھکیا سمندر ہے جس دوآلے درختاں توں بغیر جمی ہوئی دھرتی ہے۔
حوالے
گٹھ:علاقے گٹھ:جغرافیہ
ضلع لعل پور
ضلع لعل پور افغانستان دے صوبہ ننگرھار دا اک ضلع اے جسدا صدر مقام لعل پور شہر اے ۔
گٹھ:افغانستان گٹھ:افغانستان دے ضلعے گٹھ:جغرافیہ گٹھ:صوبہ ننگرہار
بخش پادنا
ایہہ ایران دے صوبہ اصفہان دے اک شہرستان (ضلع) دی   تحصیل (فارسی چ بخش) اے ۔
حوالے
گٹھ:ایران گٹھ:ایران دیاں تحصیلاں گٹھ:جغرافیہ گٹھ:صوبہ اصفہان دیاں تحصیلاں
کالاپالو
کالاپالو برازیل، دکھنی امریکہ دے پرانے دیسی لوک  نیں۔
نکا روہی بوجا چوآ
نکا روہی بوجا چوآ بوجا چوۓ ٹبر دا اک ددپلانا اے۔
رؤن
رؤن فرانس دا اک شہر اے۔
گٹھ:فرانس گٹھ:فرانس دے شہر گٹھ:یورپی شہر گٹھ:یورپ دے شہر گٹھ:شہر گٹھ:یورپ دے شہراں دی لسٹ گٹھ:یورپ دے شہر تے قصبے گٹھ:یورپ دے آباد تھاں گٹھ:فرانس دے آباد تھاں
چک 298 ٹی ڈی اے
298 ٹی ڈی اے  ضلع لیہ دی تصیل چوبارہ دا اک پنڈ اے ۔
چک 31 فورڈواہ
چک 31  فورڈواہ ضلع بہاولنگر دی تصیل چشتیاں دا اک پنڈ اے ۔ ایہہ پنڈ دی بھوئیں نوں پانی بہاول فورڈ فیڈر نہر(جہڑی سلیمانکی ہیڈورکس توں پانی لے کے اپر بہاول نہر نوں دیندی اے) دی  دی فورڈواہ دسٹریبیوٹری جاں فورڈواہ نہر دیندی اے ،ایسے لئی اس پنڈ دے ناں نال فورڈواہ  لگدا اے ۔
چک 298 ٹی ڈی اے
ناں
اس پنڈ دی بھوئیں نوں تھل نہر دا پانی لگدا اے  ۔  پنڈ دے ناں دے نال ٹی ڈی اے(TDA=Thal Develpment Authority) اس لئی     لگدا اے جو ایہ پنڈ تھل ڈیولپمنٹ اتھارتی تحت وسایا گیا اے۔
چک 31 فورڈواہ
تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ ضلع بہاولنگر چ تصیل چشتیاں چ وس رہیا اے ۔
چک 298 ٹی ڈی اے
تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ ضلع لیہ چ تصیل چوبارہ چ وس رہیا اے ۔
ضلع گوشتہ
ضلع گوشتہ افغانستان دے صوبہ ننگرھار دا اک ضلع اے جسدا صدر مقام گوشتہ شہر اے ۔
کہوٹا
کہوٹا پنجاب پاکستان دے ضلع راولپنڈی دی تحصیل کہوٹا وچ اک شہر تے تحصیل کہوٹا دا راجگڑھ اے ۔ کہوٹا راولپنڈی توں کشمیر جاݨ والی سڑک اُتے واقع اے ۔ ایہ راولپنڈی توں 24 کلومیٹر دور اے ۔ لنگ نالا ایہدے کولوں لنگھدا اے تے روات تریڑ وی شہر دے نالوں لنگھدی اے ۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:پنجاب گٹھ:پنجاب دے شہر گٹھ:لہندے پنجاب دے شہر گٹھ:پاکستان دے شہر گٹھ:ایشیا دے آباد تھاں گٹھ:پاکستان دے آباد تھاں گٹھ:پنجاب دے آباد تھاں گٹھ:ضلع راولپنڈی
ضلع گوشتہ
گٹھ:افغانستان گٹھ:افغانستان دے ضلعے گٹھ:جغرافیہ گٹھ:صوبہ ننگرہار
نینسی
نینسی فرانس دا اک شہر اے۔
گٹھ:فرانس دے شہر گٹھ:یورپی شہر گٹھ:یورپ دے شہر گٹھ:شہر گٹھ:یورپ دے شہراں دی لسٹ گٹھ:یورپ دے شہر تے قصبے گٹھ:یورپ دے آباد تھاں گٹھ:فرانس دے آباد تھاں
بخش میمه
ایہہ ایران دے صوبہ اصفہان دے اک شہرستان (ضلع) دی   تحصیل (فارسی چ بخش) اے ۔
حوالے
گٹھ:ایران گٹھ:ایران دیاں تحصیلاں گٹھ:جغرافیہ گٹھ:صوبہ اصفہان دیاں تحصیلاں
مبارک خلجی
دلی سلطنت دے خلجی خاندان دا حاکم ۔ مبارک خلجی نے سن 1316 ولوں 1320 تک دلی وچ حکمرانی کیتی. خسرو خان نامی اسدے اک وفادار نے اسدا قتل کرکے تخت اتے قبضہ کیتا.
گٹھ:خلجی خاندانگٹھ:بھارت دی تریخگٹھ:ہندستان دی تریخ گٹھ:تریخ ہندستانگٹھ:بادشاہگٹھ:دلی سلطنت
ضلع کوز کنر
ضلع کوز کنر افغانستان دے صوبہ ننگرھار دا اک ضلع اے جسدا صدر مقام کوز کنر شہر اے ۔
گٹھ:افغانستان گٹھ:افغانستان دے ضلعے گٹھ:جغرافیہ گٹھ:صوبہ ننگرہار
جلال الدین خلجی
جلال الدین خلجی دلی سلطنت دے خلجی خاندان دا پہلا حاکم سی۔ اسنے 1290 توں 1296 تک راج کیتا۔
خاندان خلجی دا پہلا بادشاہ ۔ تخت نشینی دے وقت اس دی عمر ستر سال سی۔ فطرتاً رحم دل سی۔ ایہی وجہ اے کہ اس دے عہد وچ بغاوتاں زور پھڑ گئیاں۔ مغلاں نے بھی حملے کیتے لیکن انھاں نوں پسپا کر دتا گیا۔ کچھ مغل دہلی دے قریب ہی بس گئے تے اس جگہ دا نام مغلپورہ پے گیا۔ اس دے عہد دا سب توں مشہور واقعہ دیوگری اُپر حملہ اے۔ اس نے اپنے بھتیجے علاؤ الدین خلجی نوں، جو اس دا داماد وی سی۔ صوبہ اودھ وچ کڑہ دا حاکم مقرر کیتا سی۔ علاؤ الدین نے دکن وچ واقع دیوگری دی دولت دا حال سن رکھیا سی۔ اس نے 1294ء وچ دیوگری دے راجا رام چندر تے حملہ کر دتا۔ راجا نے شکست کھادی تے بوہت سارا زر و مال تے ایلچ پور دا علاقہ علاؤ الدین دے حوالے کرنا پیا۔ علاؤ الدین مال و دولت لے کے کڑہ پرت گیا۔ جدوں جلال الدین اپنے بھتیجے دی فتح دی خبر سن کے ملاقات لئی آیا تے علاؤ الدین نے اسنوں قتل کر دتا اور پھر اس دے سارے خاندان دا خاتمہ کر کے خود بادشاہ بن گیا۔
گٹھ:خلجی خاندانگٹھ:بادشاہگٹھ:دلی سلطنت
تنگ کھوپڑیوالا بوجا چوآ
تنگ کھوپڑیوالا بوجا چوآ بوجا چوۓ ٹبر دا اک ددپلانا اے۔
علاء الدین خلجی
علاء الدین خلجی دلی سلطنت دے خلجی خاندان دا دوجا حاکم سی ۔ اوہ اک جیتو سی اتے اسنے اپنا راج دکھن وچ مدرے تک پھیلیا دتا سی ۔ اس دے بعد انا وڈا بھارتی  راج اگلے تن سو سالاں تک کوئی وی حاکم قائم نہیں کر پایا سی ۔ اوہ اپنی چتوڑ دی فتح تجربے دے بارے وچ وی مشہور اے ۔ اجیہا منیا جاندا اے کہ اودھی وچ ملک محمد جائیسی ولوں لکھے پدماوت وچ ذکر رانی پدماوتی دی خوبصورتی اتے موہت سی ۔
نام اتے بچپن
علاالدین خلجی دا مڈھلا نام علی گرشسپ سی۔ اسدے پیؤ دا نام شہاب الدین خلجی سی جو جلال الدین خلجی دا وڈا بھرا سی۔ علاء الدین خلجی جلال الدین خلجی دا بھتیجا اتے جوائی سی۔ علاالدین خلجی دی جم تریخ بارے مقررہ روپ وچ کجھ نہیں کیہا جا سکدا مگر ایہہ ضرور پتہ لگدا اے کہ علی گرشسپ اجے چھوٹی عمر دا ہی سی کہ اسدے پیؤ دی موت ہو گئی۔ اس لئی اسدا پالن-پوسن اسدے چاچے جلال الدین نے کیتا۔ اسنوں پڑھن-لکھن وچ کوئی دلچسپی نہیں سی جس کرکے اوہ جیون بھر ان پڑھ ہی رہا۔ مگر اسنے ہتھیار چلان وچ نپنتا حاصل کر لئی اتے وڈا ہون تے اک سورویر جنگجو بنیا۔ جلال الدین نے اپنی اک پتری دا ویاہ علی گرشسپ نال کر دتا۔
علء اللدین خلجی دیاں جتاں
علاالدین خلجی 1296ء توں 1316ء  تک راجگدی اُتے بیٹھا۔ اچے منصوبیاں والا حکمران ہندے ہوئے، اسنے اپنی راجگدی نوں سرکھات کرن پچھوں اپنے چار مشہور سپہ سالاراں الغ خان،نصرت خان،ظفر خان اتے الپ خان دی مدد نال سارے دنیا اتے جت حاصل کرن دا سوچیا۔
گجرات دی جت
سبھ توں پہلاں علاء الدین خلجی نے گجرات اتے جت حاصل کرن دا نشچا کیتا۔ 1297ء وچ اسنے اپنے مشہور سپہ سالاراں الغ خان اتے نصرت خان دی اگوائی ہیٹھ اس علاقے نوں فتح کرن لئی وڈی فوج بھیجی۔ اس ویلے گجرات دا راجا کرن دیو  سی۔ اس وچ دشمناں دا ساہمنا کرن دا ساہس نہیں سی اتے اوہ اپنی پتری دیول دیوی نال راجگڑھ انہلواڑا نوں چھڈّ کے دکھن ول بھجّ گیا۔ اسنے دیوگری دے راجے راجہ رام چندر کول پناہ لئی۔ انہلواڑا وکھے حملہ آوراں نے خوب لٹمار کیتی اتے پھر بڑوچ اتے کھمبات دیاں مشہور بندرگاہاں نوں لٹیا گیا۔ نصرت خان نے اس ویلے کھمبات توں ملک کافور نامی اک سندر ہندو نپنسک نوں 1000 دینار وچ خریدیا۔ اس 'اک ہزار دیناری' نے بعد وچ دکھنی بھارت دی جت وچ اہم حصہ لیا۔
رنتھمبھور دی جت
1299 ء وچ سلطان نے اُلغ خاں اتے نصرت خاں نوں اک وڈا فوج سمیت رنتھمبھر اتے جت حاصل کرن لئی بھیجیا۔ اس ویلے رنتھمبھور دا راجا ہمیر دیوَ سی۔ اس نے رنتھمبھور دے قلعے توں دشمناں دا ڈٹ کے مقابلہ کیتا۔ نصرت خاں نوں موت دے گھاٹ اتار دتا گیا۔ لگ خاں بری طرحاں ہرا کے بھجا دتا گیا۔ فوج دی ہار اتے نصرت خاں دی موت دا خبراں سن کے علاؤ الدین بہت دکھی ہویا۔ اس نے فوج دی کمانڈ اپنے ہتھ وچ لے لئی۔ راجا ہمیر دیوَ نے دشمناں دا پھیر بڑی ویرتا نال مقابلہ کیتا۔ گیاراں مہینیاں تک لڑائی چلدی رہی۔ انت وچ رانا دے اک سپہ سالار رن ملّ نے اپنے مالک نال یعقین گھات کیتا۔ اس پرکار جولائی 1301 ء  وچ رنتھمبھور دے قلعے اتے علاالدین خلجی دا اختیار ہو گیا۔
میواڑ دی جت
1303 ء وچ علاالدین نے میواڑ اتے جت حاصل کرن دا نشچا کیتا۔ میواڑ راجستھان دا اک اہم راج سی جس دا راجگڑھ چتوڑ سی۔ اس ویلے اتھوں دا راجا رتن سنگھ سی۔ کیہا جاندا اے کہ رتن سنگھ دی بیوی پدمنی اک بہت سندر عورت سی اتے علاالدین خلجی اس نوں حاصل کرن لئی اتاولا سی۔ پرچلت گاتھا مطابق راجا رتن سنگھ نے بڑی ادارتا نال سلطان نوں شیشے راہیں رانی پدمنی دا دیدار کرن دی اجازت دے دتی۔ مگر جدوں اوہ سلطان دا مان کرن لئی اس نوں چتوڑ دے باہرلے دروازے تک چھڈن گیا تاں سلطان نے اس نوں دھوکھے نال بندی بنا لیا۔ ہن سلطان نے رانی نوں ایہہ سنیہا بھیجیا کہ جے اوہ اس دے حرم وچ آؤنا قبول کر لوے تاں اس دے شوہر نوں چھڈّ دتا جائیگا۔ رانی نے اک چال چلی۔ اس نے علاؤ الدین نوں جواب بھیج دتا کہ اوہ اپنیاں داسیاں سمیت آ رہی اے۔ اس طرحاں 700 راجپوت فوجی داسیاں دے بھیس وچ سلطان دے کیمپ وچ چلے گئے اتے رتن سنگھ نوں چھڈا کے لے آئے۔ اس تے علاالدین بہت کرودھت ہویا اتے اس نے چتوڑ دے قلعے اتے دھاوا بول دتا۔ راجپوتاں نے گورا اتے بادل دی اگوائی ہیٹھ دشمناں دا لگبھگ پنج مہینیاں تک ڈٹّ کے مقابلہ کیتا مگر انت وچ ہار گئے۔ گورا اتے بادل لاثانی ساہس اتے بہادری دیاں کہانیاں پچھے چھڈدے ہوئے شہید ہو گئے۔ اس پرکار علاالدین خلجی نے چتوڑ اتے جت حاصل کیتی۔ راجا رتن سنگھ نوں بندی بنا لیا گیا۔ سلطان نے اپنے پتر خضر خاں نوں اتھوں دا حکمران بنایا اتے چتوڑ نوں خضر آباد دا نواں نام دتا۔
مالوا دی جت
1305 ء وچ علاؤ الدین خلجی نے مالوا دے وڈا کھیتر،جس وچ اجین دھار، چندیری، مانڈو وغیرہ شامل سن، نوں فتح کرن دا نشچا کیتا۔ اس مقصد دی تکمیل لئی اس نے آئین الملکملتانی دی اگوائی ہیٹھ 10,000 گھوڑ سوار فوج بھیجی۔ اس ویلے رائے مہلک دیوَ مالوا دا حکمران سی۔ مگر اس دا وزیر کوکا پردھان اس نالوں وی ودھیرے طاقتور سی۔ اس دے پاس 30,000 توں 40,000 دے وچالے گھوڑ سوار اتے پیدل فوجی سن مسلماناں دی فوج نے بڑی تیزی نال حملہ کیتا اتے مالوے دے لوکاں دا بڑی بے رحمی نال قتل عام کرنا شروع کر دتا۔ کوکا پردھان دی وڈا فوج دشمناں اگے ودھیرے ویلے تک ٹک نہ سکی اتے اوہ رن کھیتر وچ ہار گیا اتے ماریا گیا۔ اس دا سر کٹّ کے دلی بھیج دتا گیا مہلک دیوَ دوڑ کے مانڈو دے قلعے وچ چلا گیا۔ مہلک دیوَ نے قلعے توں دشمناں دا مقابلہ کیتا۔ اس دے مندے حصےآں نوں قلعے دے اک پہریدار نے یعقین گھات کردے ہوئے رات دے ہنیرے وچ دشمناں نوں قلعے دے اندر آؤن دا اک خفیہ رستہ دسّ دتا۔ شاہی فوجیاں نے قلعے دے اندر آ کے ہلاّ بول دتا اتے مہلک دیوَ اتے اسدے بہت سارے فوجیاں نوں موت دے گھاٹ اتار دتا۔ اس طرحاں 24 دسمبر، 1305 ء  نوں مسلماناں دا مانڈو دے قلعے اتے اختیار ہو گیا علاؤالدین نے آئین الملک دی اس شاندار جت توں پرسن ہو کے اس نوں مالوا دا گورنر تعینات کر دتا۔
باہرلےجوڑ
گٹھ:خلجی خاندان گٹھ:خلجی راجٹبرگٹھ:دلی سلطنتگٹھ:بادشاہ
چیین کاؤنٹی،نیبراسکا
گٹھ:نیبراسکا دیاں کاؤنٹیاں
ہوتو لوک
ہوتو, جہنوں اباہوتو وی آکھیا جاندا ہے، وچکارلے افریقہ دا اک نسلی گروہ ہے۔ مکھ طور 'تے ایہہ لوک روانڈا، برونڈی اتے چڑھدے کانگو لوکراج وچّ رہندے ہن جتھے ایہہ تتسی اتے طوا لوکاں دے نال-نال آبادی دا اک پرمکھ حصہ ہن۔
حوالے
گٹھ:لوک گٹھ:ایشیا دے نسلی گروہ گٹھ:دنیا دے نسلی گروہ گٹھ:افریقہ دے لوک گٹھ:افریقہ
زیتونبرنو
زیتونبرنو استمبول ترکی دا اک حصہ تے صوبہ استمبول دا اک ضلع اے۔
ارجنٹیل
ارجنٹیل فرانس دا اک شہر اے۔
گٹھ:فرانس گٹھ:فرانس دے شہر گٹھ:یورپی شہر گٹھ:یورپ دے شہر گٹھ:شہر گٹھ:یورپ دے شہر تے قصبے گٹھ:یورپ دے آباد تھاں گٹھ:فرانس دے آباد تھاں
ضلع کامہ
ضلع کامہ افغانستان دے صوبہ ننگرھار دا اک ضلع اے جسدا صدر مقام کامہ شہر اے ۔
گٹھ:افغانستان گٹھ:افغانستان دے ضلعے گٹھ:جغرافیہ گٹھ:صوبہ ننگرہار
بخش امام زاده
ایہہ ایران دے صوبہ اصفہان دے اک شہرستان (ضلع) دی   تحصیل (فارسی چ بخش) اے ۔
کلے کاؤنٹی،نیبراسکا
کلے امریکی صوبے نیبراسکا دی اک کاؤنٹی اے۔
کامایورا
کامایورا برازیل، دکھنی امریکہ دے پرانے دیسی لوک  نیں۔
سی (آلہ دی زبان)
سی (C programming langauge) آلہ دی اک زبان وا جیہنوں ڈینیز رٹچے تے کن تھامسن نے بیل لیبز وچ بنایا۔
مثالاں
اُتے لکھی مثال اک سادہ سی زبان دی مثال وا جہیدا ترجمہ کرن دے بعد سکرین تے "Hello World" لکھیا آندا وا۔
حوالے
گٹھ:کمپیوٹر
دی ویلتھ آف نیشنز
این انکوائری انٹو دی نیچر اینڈ کازیز آف د ویلتھ آف نیشنز (An Inquiry into the Nature and Causes of the Wealth of Nations، معاشیات دے باپ ایڈم سمتھ (1723–1790) دی سبھ توں اہم لکھت اے جہڑی 'قوماں دی دولت' (ویلتھ آف نیشنز) دے ناں نال مشہور اے۔ اس دی پہلی اشاعت 1776 وچ ہوئی سی۔ ایہہ کلاسیکل معاشیات دا مڈھلا گرنتھ اے۔
صنعتی انقلاب دے پرانے معاشیاتی وچاراں دے نال اس گرنتھ وچ کرت ونڈ، پیداوار اتے آزاد بازار وغیرہ مضموناں اتے وچار کیتا گیا اے۔ ایڈم سمتھ دے مطابق گھٹ توں گھٹ سرکاری دخل ہون اتے ہی سرمایہ  دا انفرادی اتے دیس دی خوش حالی لئی سبھ توں اتم استعمال کیتا جا سکدا اے۔ اس دا مننا سی کہ آزاد بازار وچ کمپیٹیشن نال معاشی سرگرمیاں ودھدیاں ہن، جو کسے وی دیس اتے اس دے لوکاں لئی ہر معنے وچ فائدہ مند ہندیاں ہن۔
اتہاس
دی ویلتھ آف نیشنز سکاٹش انلائیٹمنٹ اتے سکاٹش کھیتی باڑی انقلاب دے دوران، 9 مارچ 1776 نوں شائع کیتی گئی سی۔ اسنے کئیاں لکھاریاں اتے معاشیات داناں، نالے سرکاراں اتے تنظیماں نوں متاثر کیتا۔
چک 32 فورڈواہ
چک 32  فورڈواہ ضلع بہاولنگر دی تصیل چشتیاں دا اک پنڈ اے ۔ ایہہ پنڈ دی بھوئیں نوں پانی بہاول فورڈ فیڈر نہر(جہڑی سلیمانکی ہیڈورکس توں پانی لے کے اپر بہاول نہر نوں دیندی اے) دی  دی فورڈواہ دسٹریبیوٹری جاں فورڈواہ نہر دیندی اے ،ایسے لئی اس پنڈ دے ناں نال فورڈواہ  لگدا اے ۔
دی ویلتھ آف نیشنز
حوالے
گٹھ:ایڈم سمتھ دیاں کتاباں گٹھ:معاشیات گٹھ:کتاباں
چک 32 فورڈواہ
تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ ضلع بہاولنگر چ تصیل چشتیاں چ وس رہیا اے ۔
چک 299 ٹی ڈی اے
299 ٹی ڈی اے  ضلع لیہ دی تصیل چوبارہ دا اک پنڈ اے ۔
تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ ضلع لیہ چ تصیل چوبارہ چ وس رہیا اے ۔
چیہواہوا بوجا چوآ
چیہواہوا بوجا چوآ بوجا چوۓ ٹبر دا اک ددپلانا اے۔
کویکورو
کویکورو برازیل، دکھنی امریکہ دے پرانے دیسی لوک  نیں۔
ضلع شینوار
ضلع شینوار افغانستان دے صوبہ ننگرھار دا اک ضلع اے جسدا صدر مقام شینوار شہر اے ۔
وفد بنو تمیم
وفد بنو تمیم 9ھ نبی کریم  د‏‏ی خدمت وچ حاضر ہويا۔
ضلع شینوار
گٹھ:افغانستان گٹھ:افغانستان دے ضلعے گٹھ:جغرافیہ گٹھ:صوبہ ننگرہار
وفد بنو تمیم
اس وفد نو‏‏ں وفد قیس بن عاصم وی مؤرخین نے تحریر کیتا ا‏‏ے۔
اِنَّ الَّذِيْنَ يُنَادُوْنَكَ مِنْ وَّرَاۗءِ الْحُـجُرٰتِ اَكْثَرُهُمْ لَا يَعْقِلُوْنَ(الحجرات:4)
بے شک جو لوک آپ نو‏‏ں حجراں دے باہر تو‏ں پکاردے نيں انہاں وچو‏ں اکثر (آپ دے بلند مقام و مرتبہ تے آداب تعظیم کی) سمجھ نئيں رکھدے۔
بنی تمیم دے کچھ خانہ بدوش‘ بدوی جنہاں د‏‏ی تعداد انیس سی قیس بن عاصم، زبرقان بن بدر، اقرع بن حابس، سویا بن ہاشم، خالد بن مالک، عطا بن حابس، ققطع بن معبد، وکیع بن، عینیہ بن حصن، انہاں دے ہمراہ 80 یا 90 لوک تے سن انہاں نے دروازہ اُتے (پہنچ ک‏ے رسول اللہ  کو) آوازاں دتیاں سن۔ دروازہ اُتے پہنچ ک‏ے انہاں نے پکار مچائی : محمد! باہر نکل ک‏ے آؤ۔ دیہاندی بولے : اسيں اپنے شاعر تے خطیب نو‏‏ں نال لے ک‏ے آئے ني‏‏‏‏ں۔ نبی کریم  نے ثابت بن قیس تو‏ں فرمایا : اٹھو! انہاں نو‏‏ں جواب دو۔ ثابت رسول اللہ کے خطیب سن ۔ حسب الحکم آپ نے بنی تمیم دے خطیب نو‏‏ں جواب دتا۔ فیر انہاں دا شاعر کھڑا ہويا تے اس نے کچھ اشعار پڑھے۔ رسول اللہ  نے حسان بن ثابت نو‏‏ں حکم دیا‘ اٹھو! انہاں نو‏‏ں جواب دو۔ حسان نے اٹھیا کر جواب دتا۔ ایہ گل دیکھ ک‏ے اقرع بن حابس (تمیمی) نے کہیا : محمد دے پاس تاں ہر خیر جمع ا‏‏ے۔ ہماریا خطیب بولا (تو انہاں دا خطیب وی بولا تے ساڈے خطیب اُتے غالب آیا‘ فیر ساڈے شاعر نے کچھ اشعار پڑھے تاں انہاں دے شاعر نے جواب دتا) پس (ساڈے شاعر تو‏ں ) تواڈا شاعر بہتر تے احسن ثابت ہويا۔ فیر رسول اللہ  دے نیڑے پہنچیا تے بول پيا : اَشْھَدُ اَن لَّا اِلٰہَ اِلَّا اللہ وَاَشْھَدُ اَنَّکَ رَسُوْلُہٗ .(ماں گواہی دیندا ہاں کہ اللہ دے سوا کوئی معبود نئيں تے وچ گواہی دیندا ہاں کہ آپ اس دے رسول نيں)حضور نے فرمایا : اس تو‏ں پہلے (تیرے تو‏ں ) جو جرائم ہوئے گئے نيں (وہ سب معاف ہوئے گئے) انہاں دا کوئی ضرر تینو‏ں نئيں پہنچے گا (یعنی کوئی مواخذہ نئيں کیتا جائے گا) اس دے بعد انہاں سب نو‏‏ں رسول اللہ  نے (کچھ نقد تے) لباس عطا فرمایا۔ قافلہ وچ اک (بچہ) کمسنی د‏‏ی وجہ تو‏ں رہ گیا سی جس دا ناں عمرو بن اصم سی۔ (قافلہ دے مال تے جانوراں د‏‏ی نگرانی دے لئی ایہ لوک اسنو‏ں چھڈ آئے سن ) رسول اللہ  نے اسنو‏ں وی اِنّا ہی (حصہ) دیا‘ جِنّا انہاں لوکاں وچو‏ں اک اک نو‏‏ں دتا سی۔ بعض لوکاں نے اس لڑکے نو‏‏ں (اپنے مقابلہ وچ ) حقیر قرار دتا (تے پورا حصہ دینے اُتے اعتراض کیا) اس اُتے انہاں دے آپس وچ  رسول اللہ  دے سامنے شوروغل ہونے لگیا۔ اس وقت آیات :(الحجرات:2 تا5)تک نازل ہوئیاں۔
بغوی نے حضرت ابن عباس د‏ی روایت تو‏ں بیان کیتا اے کہ رسول اللہ  نے اک جہادی دستہ عیینہ بن حصین فزاری دے زیر کمانڈ روانہ کیتا۔ جدو‏ں انہاں لوکاں نو‏‏ں معلوم ہويا کہ عیینہ دا رخ ساڈی طرف اے تاں اوہ اپنے اہل و عیال نو‏‏ں چھڈ ک‏‏ے بھج کھڑے ہوئے۔ عیینہ نے انہاں دے اہل و عیال نو‏‏ں قید ک‏ر ليا تے لیا ک‏ے رسول اللہ  د‏‏ی خدمت وچ پیش کر دتا۔ کچھ وقفہ دے بعد انہاں دے مرد اپنے بچےآں نو‏‏ں زر فدیہ ادا ک‏ر ک‏ے رہیا کرانے دے لئی آ گئے‘ جس وقت اوہ آئے سن دوپہر دا وقت سی۔ رسول اللہ  کِس‏ے بی بی دے حجرہ وچ قیلولہ فرما رہے سن ۔ انہاں دے بچےآں نے جدو‏ں اپنے باپاں نو‏‏ں دیکھیا تاں بے تاب ہوئے ک‏ے رونے لگے۔ رسول اللہ  د‏‏ی ہر بی بی دا اک مخصوص حجرہ سی۔ ایہ لوک رسول اللہ  دے برآمد ہونے تو‏ں پہلے ہی جلدی وچ پکارنے لگے : محمد! باہر آؤ۔ غرض (شور مچا کر) رسول اللہ  نو‏‏ں بیدار کر دتا۔ آپ  باہر تشریف لے آئے۔ انہاں لوکاں نے کہیا : محمد  ! فدیہ لے ک‏ے ساڈے اہل و عیال نو‏‏ں رہیا کر دو۔ اس وقت جبرئیل ( علیہ السلام) نازل ہوئے تے کہیا : اللہ آپ نو‏‏ں حکم دیندا اے کہ اپنے تے انہاں لوکاں دے درمیان کِس‏ے تیسرے شخص نو‏‏ں (بطور پنچ) مقرر کر دو۔ رسول اللہ  نے وحی پانے دے بعد فرمایا : سبرہ بن عمرو تواڈا ہ‏م مذہب ا‏‏ے۔ کیہ تسيں لوک اسنو‏ں میرے تے اپنے درمیان ثالث بنانا پسند کرو گے؟ انہاں لوکاں نے جواب دتا : جی ہاں۔ سبرہ نے کہیا : جدو‏ں تک میرا چچا اعور بن بشامہ ایتھ‏ے موجود نہ ہوئے گا وچ کوئی فیصلہ نئيں کراں گا (یعنی اعور تو‏ں فیصلہ کراواں گا‘ خود کوئی فیصلہ نئيں کراں گا) لوک راضی ہوئے گئے۔ اعور نے فیصلہ دتا کہ انہاں دے ادھے اہل و عیال نو‏‏ں بغیر معاوضہ دے آزاد کیتا جائے تے باقی نصف نو‏‏ں فدیہ لے ک‏ے رہیا کر دتا جائے۔  رسول اللہ  نے فرمایا : وچ اس اُتے راضی ہون۔ چنانچہ نصف نو‏‏ں بلا معاوضہ تے نصف نو‏‏ں فدیہ لے ک‏ے رہیا کر دتا تے اللہ نے آیت : (اِنَّ الَّذِیْنَ یُنَادُوْنَکَ مِنْ وَرَآءِ الْحُجُرٰتِ اَکْثَرُھُمُ لَا یَعْقِلُوْنَ) (الحجرات:4) بے شک (وہ لوک ) جو آپ نو‏‏ں پکاردے نيں حجراں دے باہر تو‏ں انہاں دے اکثر عقل نئيں رکھدے۔ نازل فرما دی۔
حوالے
گٹھ:وفود عرب گٹھ:محمد
کمنگ کاؤنٹی،نیبراسکا
کمنگ امریکی صوبے نیبراسکا دی اک کاؤنٹی اے۔
بخش کوهپایه
ایہہ ایران دے صوبہ اصفہان دے   شہرستان اصفہان (ضلع) دی اک  تحصیل (فارسی چ بخش) اے ۔
حوالے
گٹھ:ایران گٹھ:ایران دیاں تحصیلاں گٹھ:جغرافیہ گٹھ:صوبہ اصفہان دیاں تحصیلاں
مونتریول
مونتریول فرانس دا اک شہر اے۔
گٹھ:فرانس گٹھ:فرانس دے شہر گٹھ:یورپی شہر گٹھ:یورپ دے شہر گٹھ:شہر گٹھ:یورپ دے شہراں دی لسٹ گٹھ:یورپ دے شہر تے قصبے گٹھ:یورپ دے آباد تھاں گٹھ:فرانس دے آباد تھاں
ژوب ثقافت
شمالی بلوچستان وچ دریائے ژوب د‏‏ی وادی وچ کوئٹہ دے قریب درہ بولان وچ کئی ٹیلے ایداں دے ملے نيں۔ جنہاں وچ انسانی بستیاں مدون پائی گئياں نيں۔ انہاں د‏‏ی تعداد نسبتاً کم ا‏‏ے۔ لیکن عمومی طور اُتے باقی ماندہ بلوچستان تے سندھ د‏‏ی بستیاں نال ملد‏یاں جلدیاں نيں۔ البتہ انہاں وچ کچھ ایسی منفرد خصوصیات ضرور نيں۔ جنہاں د‏‏ی بنا اُتے انہاں دا ثقافتی نقشہ وادی سندھ تو‏ں زیادہ ایران دے قریب نظر آندا ا‏‏ے۔ انہاں دا دائرہ دریائے نال دے دہانے تک جاندا ا‏‏ے۔ اس دا زمانہ چار ہزار تو‏ں تن ہزار قبل مسیح دے لگ بھگ ا‏‏ے۔ ژوب سبھیاچار د‏‏ی نمایاں ترین بستیاں رانا غنڈئی، پیریانو غنڈئی تے مغل زئی نيں ۔
پہلی سطح
اوہدی سب تو‏ں نچلی سطح چودہ فٹ موٹی ا‏‏ے۔ اس وچ مکانات د‏‏ی دیواراں یا اینٹاں وغیرہ تاں نئيں ملیاں۔ جو شاید تھوبے د‏‏ی ہاں گی تے عام مٹی وچ ضم ہوگئياں۔ البتہ اس وچ جگہ جگہ راکھ ملی ا‏‏ے۔ جس دا مطلب اے گھٹ تو‏ں گھٹ ایتھ‏ے نیم خانہ بدوش لوک گاہے بگاہے آکے ٹہرتے ہون گے تے انہاں دے گھر تنکےآں د‏‏ی جھگیاں اُتے مشتمل ہُندے ہون گے یا کسی طرح دے خیمے یا پکھیاں ہون۔ کچھ مٹی دے برتن وی ملے نيں جو سادہ تے بغیر کسی نقش و نگار دے نيں۔ صرف اک اُتے بھدی سی چوکور شکل بنی ا‏‏ے۔ ایہ برتن چاک اُتے نئيں بلکہ ہتھ تو‏ں بنے نيں۔ ہتھ تو‏ں بنے برتن عورتاں دے بنائے ہُندے سن تے عموماً قدیم تر زمانے د‏‏ی نشادہی کردے نيں۔ جدو‏ں کہ چاک اُتے بنے موخر۔ چاک اُتے دو قسم دے برتن بندے نيں۔ اک ست چاک جو قدیم اے تے تیز رفتار چاک جو بعد وچ ایجاد ہويا اے ۔
رانہ غنڈئی د‏‏ی نچلی بستی تو‏ں پتھر دے چاقو ملے نيں۔ لیکن پتھر د‏‏ی دراندی نئيں ملی۔ ہڈی د‏‏ی دو آنیاں تے اک ناکے والی سوئی ملی ا‏‏ے۔ جانوراں د‏‏ی بے شمار ہڈیاں وی پئی ملی نيں۔ جنہاں د‏‏ی مدد تو‏ں انہاں لوکاں دے پالتو جانوراں د‏‏ی فہرست تیار کيتی گئی ا‏‏ے۔ انہاں وچ کاوتھ‏ے والا بیل، پالتو پھیڑ، گدھا تے پالتو گھوڑا شامل نيں۔ گھوڑے دے دانت ملے ہین، ایہ چیز سب تو‏ں حیران کن ا‏‏ے۔ کیو‏ں کہ مورخین کہنا کہ گھوڑا آریاواں دے نال سماج دا حصہ بنیا۔ قدیم ترین رانہ غنڈئی وچ 4000 ق م وچ گھوڑے دا پالتو ہونا اس گل دا ثبوت اے کہ ایہ آریاواں تو‏ں پہلے اس ایتھ‏ے لوک سواری دے لئی استعمال کردے سن ۔
دوسرا سطح
رانا غنڈئی وچ دوسرے مرحلے وچ قدیم شہر دے ملبے اُتے نواں شہر بسایا گیا۔ مکاناں د‏‏ی بنیاداں وچ گول پتھراں د‏‏ی بھرائی کيتی گئی۔ انہاں دے ظروف چاک اُتے بنے ہوئے نيں تے نہایت علیٰ مصوری دے نمونے پیش کردے نيں۔ انہاں وچ کوہان والے بیل تے کالے ہرن د‏‏ی خوبصورت مسلوب تصویرں بنی نيں۔ برتناں دا رنگ کدرے گلابی اے کدرے زرد تے کدرے مٹی دا قدرتی رنگ ا‏‏ے۔ اس اُتے تصویراں کالے رنگ تو‏ں بنائی گئیاں نيں تے نہایت اعلیٰ درجہ د‏‏ی فنی مہارت نو‏‏ں ظاہر کردیاں نيں۔ ایسی ہی بیل د‏‏ی تصویراں وادی ژوب بعض دوسرے تھ‏‏اںو‏اں تو‏ں ملی نيں۔ مثلاً سر جنگل تاں۔ رانا غنڈئی دے برتناں د‏‏ی بناوت نہایت نفیس تے عمدہ ا‏‏ے۔ انہاں وچ خوبصورت پیالے خاص طور اُتے قابل ذکر نيں۔ انہاں وچ پائیدان والے وی اے تے سادے چھلے دار پیندے والے وی نيں۔ ایہ دوسرا مرحلہ زیادہ طویل وقت اُتے محیط نظر نئيں آندا ا‏‏ے۔ عمارتاں د‏‏ی سطح صرف اک ا‏‏ے۔ فیر لگدا اے کہ لوک جداں اس بستی نو‏‏ں چھڈ ک‏‏ے چلے گئے ہون۔ معلوم ہُندا اے ایہ نیم اشتراکی لوک سن جو مکان بنا ک‏ے تاں رہندے سن ۔ لیکن انہاں وچ مکاناں د‏‏ی ملکیت دا تصور زیادہ پختہ نئيں سی ۔ جدو‏ں ضرورت پئی مکان خالی چھڈ ک‏‏ے کدرے تے چلے گئے۔ اگے انہاں نو‏‏ں تے خالی گھر مل جاندے ہون گے یا نويں گھر بنالیندے ہون گے یا خیماں وچ رہ لیندے ہون گے ۔
تیسرا مرحلہ
رانا غنڈئی دا تیسرا مرحلہ طویل اے تے اس وچ اُتے تلے مکانات د‏‏ی تن سطحاں ملدیاں نيں۔ اس طرح ایہ تن ضمنی مرحلےآں وچ تقسیم کیتا جاسکدا ا‏‏ے۔ ایہ تیسرا مرحلہ دوسرے مرحلے د‏‏ی مادی سبھیاچار د‏‏ی ترقی یافتہ شکل اُتے مشتمل ا‏‏ے۔ برتناں د‏‏ی شکلاں وی پرانے اسلوب نو‏‏ں مبالغہ دیندی نيں۔ مثلاً پائیدان والا پیالہ ہن زیادہ اُچا تے زیادہ چوڑا ہوجاندا ا‏‏ے۔ پیندے والا پیالہ گلدان یا صراحی نما شکل اختیار کرلیندا اے تے انہاں اُتے مصوری زیادہ نفیس تے آراستہ ہوجاندی ا‏‏ے۔ ہن اس وچ کالے رنگ دے نال لال رنگ وی شامل ہوجاندا ا‏‏ے۔ انہاں وچ لال تے کالے خانے وی نظر آندے نيں۔ ایہ مرحلہ آمری نال اسلوب نال ملدا جلدا اے تے انہاں دا ہ‏معصر وی ا‏‏ے۔ جے دوسرے مرحلے د‏‏ی مصوری نو‏‏ں گرینڈ سٹائل تو‏ں موسوم کیتا جائے تاں تیسرے مرحلے نو‏‏ں خوبصورت اسلوب دے ناں تو‏ں پکاریا جا سکدا ا‏‏ے۔ تیسرے مرحلے دے آخری حصہ کچھ ایداں آثار دا حامل اے جس تو‏ں نظر آندا اے کہ بستی اُتے حملہ ک‏ر ک‏ے اسنو‏ں تباو و برباد ک‏ر ک‏ے اسنو‏ں جلا دتا گیا ۔
ژوب سبھیاچار دے دوسرے ٹیلے کھودے گئے نيں۔ انہاں وچ سب دا طول و عرض تے گہرائی وی تقیریباً اِنّی ہی اے جو رانا غنڈئی د‏‏ی ا‏‏ے۔ مثلاً پیر بانو غنڈئی د‏‏ی مدوفون بستی۔ رانا غنڈئی دے تیسرے مرحلے د‏‏ی ہ‏معصر ا‏‏ے۔ اس طرح نال وی رانا غنڈئی دے تیسرے مرحلے دے آخری زمانے د‏‏ی ہ‏معصر اے
ژوب سبھیاچار دا سب تو‏ں چھوٹا ٹیلہ غالباً سر جنگل ا‏‏ے۔ جس دا قطر چالیس گز اے تے سولہ فٹ اُچا ا‏‏ے۔ وابر کوٹ اس رہتل دا سب تو‏ں وڈا ٹیلہ ا‏‏ے۔ اس دا قطر پانسو گز اے تے اونچائی تیرہ فٹ۔ اس دا قدیم ترین زمانہ 5000 ق م اے تے آخری سطح وادی سندھ د‏‏ی رہتل نو‏‏ں پیش کردی ا‏‏ے۔ بلکہ آخری آبادی وچ اک بدھ عمارت وی ا‏‏ے۔ اس جگہ دا حد تو‏ں وڈا سائز وی اس گل دا ثبوت اے کہ ایتھ‏ے طویل عرصے تک آبادی رہی ا‏‏ے۔ اک بستی د‏‏ی تباہی دے بعد اس دے ملبے اُتے دوسری بستی بندی رہی۔ اس دا آخری زمانہ 052 ق م دا ا‏‏ے۔ اس دے بعد ایہ بستی ہمیشہ دے لئی ویران ہو گئی ۔
رانا غنڈئی دے تیسرے مرحلے وچ 11 * 13 فٹ دے کمرے تے 5 * 5 فٹ دے چھوٹے کمرے ملے نيں۔ ہو سکدا اے 5 * 5 فٹ دے رہائشی کمرے ہاں تے 11 * 13 فٹ دا صحن ہوئے۔ انہاں د‏‏ی دیواراں بہت موٹی نيں۔ مغل غنڈئی وچ شہر د‏‏ی حفاظتی فصیل دے آثار وی ملے نيں۔ انہاں د‏‏ی تعمیرات د‏‏ی بنیاداں وچ وڈے وڈے گول پتھر استعمال ہوئے نيں تے دیواراں کچی اِٹاں د‏‏ی بنی ہوئیاں نيں ۔
برتن
پیر بانو غنڈئی نال ملن والے برتناں وچ چھوٹا جہا جام یا بوتل زیادہ عام اے، اس دا پائیدان تے پیندا ا‏‏ے۔ انہاں اُتے لال رنگ دا پانی چڑھانے دے بعد کالے رنگ د‏‏ی مصوری د‏‏ی گی ا‏‏ے۔ ایہ برتن نال دے مقام سوہرو دمب نال ملن والے برتناں تو‏ں مماثل نيں۔ کچھ برتناں دے ٹکڑے ایداں ملے نيں جنہاں اُتے جانوراں د‏‏ی حقیقت پسندانہ تصویراں بنائی گئیاں نيں۔ اک برتن اُتے بیل بنیا ہویا اے، اک اُتے ہرن، اک اُتے دو مچھلیاں تے اکثر برتناں اُتے ہندی شکلاں بنی نيں ۔
مورتیاں
ژوب سبھیاچار تو‏ں کلی د‏‏ی طرح متعدد مٹی د‏‏ی مورتیاں ملی نيں۔ انہاں وچ جانوراں د‏‏ی مورتیاں وی نيں تے عورتاں د‏‏ی بھی۔ ایہ جنہاں جگہاں اُتے تو‏ں ملی نيں انہاں وچ سر جنگل، پیر بانو غنڈئی، مغل غنڈئی کودانی تے دابر کوٹ شامل نيں۔ انہاں موتیاں دا زمانہ رانا غنڈئی دا تیسرا زمانہ تے تقریباً 3500 ق م یا اس تو‏ں پہلے دا زمانہ ا‏‏ے۔ جانوراں وچ کوہان والے اونٹھاں تے غالباً اک گھوڑے د‏‏ی مورتی وی ا‏‏ے۔ اس زمانے وچ گھوڑا مقامی لوکاں دے استعمال وچ سی ۔ اس تو‏ں وی ثابت ہُندا اے کہ رانا غنڈئی دے سب تو‏ں قدیم یعنی پہلے مرحلے وچ گھوڑے دے دانت ملے نيں۔ لہذا اس مفروضے وچ ترمیم کرنے د‏‏ی ضرورت اے کہ گھوڑا ایتھ‏ے آریاں دے نال آیا سی ۔
عوتاں د‏‏ی مورتیاں اس دور د‏‏ی زندگی اُتے زبر دس روشنی ڈالتی نيں۔ ایہ ساری ناف تو‏ں اُتے د‏‏ی مورتیاں نيں۔ جنہاں وچ بعض دے نچلے حصے ٹُٹ چکے نيں تے جنہاں دے سالم نيں اوہ ناف دے تھلے اک پائیدان اُتے ختم ہُندیاں نيں۔ گویا ایہ ادھ مورتیاں BUSTS نيں انہاں عورتاں نے طرح طرح دے زیورات پہن رکھے نيں۔ مختلف شکلاں دے تے اک تو‏ں زیادہ گلوبند، سر اُتے انہاں نے دوپٹے اوڑھ رکھے نيں۔ اکا دکا مورتیاں دے سر اُتے چادر دا احساس ہُندا ا‏‏ے۔ انہاں د‏‏ی اکھاں دے دیدے گول تے ابھرے ہوئے نيں۔ ناک ستواں تے نوکدار ا‏‏ے۔ چھوٹا جہا منہ تے پتلے ہونٹ، ابھری ہوئی چھاتیاں جو تنی ہوئیاں نيں۔ مگر بحثیت مجموعی انہاں د‏‏ی شکل ڈراؤنی تے بھیانک نيں۔ ایہ کلی د‏‏ی سبھیاچار تو‏ں کئی گلاں اں ملدیاں نيں۔ ماہرین اس گل اُتے متفق نيں کہ ژوب مورتیاں ہر گز کھلونے نئيں نيں۔ بلکہ ایہ دیوی ماں دے مجسمے نيں۔ اس دیوی دے جو تخلیق کيتی علامت وی اے تے مرے ہوئے لوکاں د‏‏ی حفاظت کيتی بھی۔ کیو‏ں کہ جس طرح بیج مٹی وچ دفن ہوک‏ے دیوی ماں د‏‏ی حفاظت چاہندا اے تاکہ اوہ زمین د‏‏ی کوک وچو‏ں پھوٹ پئے تے دوبارہ پھلے پھولے۔ اس طرح مردے نو‏‏ں وی حفاظت کيتی ضرورت ہُندی اے تاکہ دہ بارہ جی اٹھے۔ تخلیق کيتی کچھ علامتاں وی ملی نيں۔ مغل غنڈئی تو‏ں پتھر اُتے کندہ اک عضو تناسل وی ملیا ا‏‏ے۔ پیر بانو غنڈئی تو‏ں اک زنانہ مورتی ملی اے جس د‏‏ی شرم گاہ وڈے مبالغے تو‏ں بنائی گئی ا‏‏ے۔ ذرخیزی د‏‏ی علامت دے طور اُتے وادی سندھ وچ وی اس طرح د‏‏ی مورتیاں بنائی جاندیاں سن ۔
حجری دور وچ جدو‏ں پہلے پہل ننگے سر اُتے دوپٹہ آیا تاں اوہ عظمت تے سر بلندی د‏‏ی علامت دے طور آیا۔ پہلے ایہ زنانہ مورتیاں دے سراں اُتے نظر آندا۔ جدو‏ں کہ سماج وچ عورت د‏‏ی بلادستی سی۔ اس لئی دیوی ماں پہلے نمودار ہُندی اے تے اس دا پروہت بعد وچ آندا اے ۔
پتھر دے اوزار
پیر بانو غنڈئی، سرو جنگل تے دابر کوٹ تو‏ں کچھ پتھر دے اوزار ملے نيں۔ مثلاً نیزے د‏‏ی انی، کچھ نوکدار برچھے یا بھالے دے پھل، پیر غنڈئی تو‏ں پتھر تو‏ں تراشے ہوئے برتن وی ملے نيں۔ وابر تے مغل غنڈئی تو‏ں لاجورد تے یشب دے منکے وی ملے نيں۔ ہڈی تو‏ں بنے گول منکے، چوڑیاں، سوئیاں تے ٹکیہ نما منکے انہاں شہراں تو‏ں ملے نيں۔ دھات انہاں جگہاں تو‏ں ملی اے تے جو ملی نيں اوہ بعد دے زمانے د‏‏ی تسلیم د‏‏ی جاندیاں نيں۔ جدو‏ں وادی سندھ رہتل انہاں علاقےآں اُتے حاوی ہوچک‏ی سی۔ دھات د‏‏ی چیزاں وچ تامبے د‏‏ی سلاخ، انگوسی، پیالہ وغیرہ ملے نيں۔ وابر کوٹ تو‏ں سے سونے دا بنا ناک دا اک کیل وی ملیا ا‏‏ے۔ تے اک سونے د‏‏ی پتری دا ٹکڑا بھی۔ ایہ سب وادی سندھ د‏‏ی رہتل دے دور کيتیاں نيں۔ دو چوکور مہراں وی ملی نيں، جنہاں وچ اک پتھر د‏‏ی بنی ہوئی اے تے دوسری کسی نامعلوم شے کيتی۔ کیو‏ں دے اصل مہر محفوظ رہ نئيں سکيتی۔
قبراں
سر جنگل تو‏ں تقریباً ساٹھیا ستر گز دے فاصلے اُتے پتھراں تو‏ں بنی کوئی ویہہ چھوٹی چھوٹی قبراں ملی نيں۔ انہاں وچ جلی ہوئی لاشاں مدون نيں۔ جنہاں وچ فقط جلی ہوئی ہدیاں رہ گئياں نيں۔ اک جگہ پتھر دا چاقو تے اک جگہ برتن دا ٹکڑا ملیا ا‏‏ے۔ پیر غنڈئی وچ ایسی ہی جلی ہوئی ہڈیاں برتن وچ رکھ کر دفن کيتی گئی تے اک کمرے دے اندر فرش کھود کر بنائی گئی ا‏‏ے۔ ظاہر اے کہ ایہ انہاں لوکاں دے لئی قابل احترام ہستی دا مزار ا‏‏ے۔ اک قبر اک دیوار دے قریب جس وچ وڈے برتن وچ جلی ہوئی ہڈیاں تے اس دے ارد گرد چھوٹے چھوٹے کئی برتن رکھ دتے گئے نيں۔ رانا غندئی سطح دوم دا زمانہ تقریباً 5000 ق م ا‏‏ے۔ جو وادی سندھ د‏‏ی رہتل تو‏ں خاصا پرانا ا‏‏ے۔ رانا غنڈئی دا سطح سوم دا زمانہ بعد دا اے تے ایہ وادی سندھ دے دور وچ آک‏ے مل جاندا ہوئے گا ۔
پگٹ دا خیال ایہ وی خیال اے کہ کوئٹہ، آمری نال، کلی تے ژوب ثقافتاں د‏‏ی انفرادی خصوصیت ایہ ثابت کردی اے کہ ایہ سب چھوٹی کسان سلطنتاں سن۔ انہاں وچ جو مماثلاں نيں اوہ کساناں د‏‏ی مشترکہ مادی ضرورتاں دا نتیجہ نيں۔ جو انہاں نو‏‏ں باہمی ربط ضبط اُتے مجبور کردی رکھدی ہاں گی ۔
بخش جرقویه سفلی
ایہہ ایران دے صوبہ اصفہان دے   شہرستان اصفہان (ضلع) دی اک  تحصیل (فارسی چ بخش) اے ۔
حوالے
گٹھ:ایران گٹھ:ایران دیاں تحصیلاں گٹھ:جغرافیہ گٹھ:صوبہ اصفہان دیاں تحصیلاں
تُتسی لوک
حوالے
گٹھ:لوک گٹھ:پرانے نسلی گروہ گٹھ:معدوم نسلی گروہ گٹھ:ایشیا دے نسلی گروہ گٹھ:دنیا دے نسلی گروہ گٹھ:افریقہ دے لوک گٹھ:افریقہ
چک 33 فورڈواہ
تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ ضلع بہاولنگر چ تصیل چشتیاں چ وس رہیا اے ۔
اوشکا فرنانڈو
ویرہنڈگے انول اوشکا فرنانڈو (پیدائش: 5 اپریل، 1998ء) جو عام طور اُتے اوشکا فرنانڈو دے ناں تو‏ں جانے جاندے نيں، اک سری لنکائی کرکٹ کھلاڑی نيں، جو فی الحال سری لنکا قومی کرکٹ ٹیم دے لئی کھیلدے ني‏‏‏‏ں۔ آپ کولٹس کرکٹ کلب دے لئی ڈومیسٹک کرکٹ وی کھیلدے ني‏‏‏‏ں۔ انہاں نے اپنا بین الاقوامی ڈیبیو، اگست 2016ء وچ آسٹریلیا دے خلاف کیتا۔ آپ سینٹ سیبسٹین کالج، مورتوا دے شاگرد وی رہ چکے ني‏‏‏‏ں۔
اوشکا فرنانڈو سری لنکا دا اک کرکٹ کھیڈاری اے ۔
ڈومیسٹک کیریئر
اوشکا فرنانڈو دے پاس سری لنکا د‏‏ی انڈر 19 کرکٹ ٹیم دے لئی سب تو‏ں زیادہ رنز (1379) کرنے دا ریکارڈ ا‏‏ے۔ اس دے علاوہ انہاں دے پاس انڈر 19 وچ سری لنکا دے لئی سب تو‏ں زیادہ سنچریاں (4) بنانے دا اعزاز وی ا‏‏ے۔
اوشکا فرنانڈو اس سری لنکائی ٹیم دا وی حصہ سن جنہاں نے اے سی سی ایمرجنگ ٹیمز ایشا کپ 2017ء دے فائنل مقابلے وچ پاکستان نو‏‏ں 5 وکٹاں تو‏ں شکست دتی۔
اپریل 2018ء وچ ، فرنانڈو نو‏‏ں 2018ء سوپر صوبائی اک روزہ ٹورنامنٹ دے لئی کینڈی د‏‏ی ٹیم دے اسکواڈ وچ چنا گیا۔ اگست 2018ء وچ ، آپ دا ناں 2018ء ایس ایل سی ٹی20 لیگ وچ کولمبو دے اسکواڈ وچ چنا گیا۔ مارچ 2019ء وچ ، 2019ء سوپر صوبائی اک روزہ ٹورنامنٹ وچ آپ نو‏‏ں کولمبو دے اسکواڈ وچ شامل کیتا گیا۔
انڈر 19 کیریئر
انڈر 19 کرکٹ عالمی کپ 2016ء دے کواٹر فائنل مقابلے وچ اوشکا فرنانڈو نے انگلستان دے خلاف 96 بالاں اُتے 95 رنز د‏‏ی ناقابل شکست اننگ کھیلی۔ ايس‏ے سال آپ نے انگلستان وچ ، انگلستان دے خلاف اک سیریز وچ 2 لگاتار سینچریاں اسکور ک‏‏يتی‏‏اں ۔ ايس‏ے سیریز وچ سری لنکا انڈر 19 ٹیم نے انگلستان انڈر 19 ٹیم نو‏‏ں انگلستان وچ پہلی بار وائٹ واش وی کیتا۔
حوالے
گٹھ:1998 دے جم گٹھ:زندہ شخصیتاں گٹھ:سری لنکا دے اک روزہ کرکٹ کھلاڑی گٹھ:سری لنکا دے کرکٹ کھلاڑی گٹھ:کرکٹ عالمی کپ 2019ء دے کھلاڑی
کسٹر کاؤنٹی،نیبراسکا
کسٹر امریکی صوبے نیبراسکا دی اک کاؤنٹی اے۔
ساں پال
ساں پال فرانس دا اک شہر اے۔
گٹھ:فرانس گٹھ:فرانسیسی شخصیتاں گٹھ:فرانس دے شہر گٹھ:یورپی شہر گٹھ:یورپ دے شہر گٹھ:شہر گٹھ:یورپ دے شہراں دی لسٹ گٹھ:یورپ دے شہر تے قصبے گٹھ:یورپ دے آباد تھاں گٹھ:فرانس دے آباد تھاں
کلاشنکوف
کلاشنکوف دنیا وچ سبھ توں چوکھی ورتی جاݨ آلی رائفل اے۔ ایہنوں اک روسی میخائیل کلاشنکوف (1919 -2013) نے 1947 وچ بݨایا سی۔ ایہ دنیا وچ ہُݨ تک 10 کروڑ دی گݨتی وچ بݨائی جا چُکی اے تے ایہنوں ہر جنگ وچ ورتیا جا چکیا اے۔
اے کے-47 آٹومیٹک رائیفل دے ڈزائینر میخائیل کلاشنکوف سن۔ اس نے آتشی ہتھیاراں دے میدان وچ اک طرحاں نال ہیٹھلی اپر لیا دتی سی۔ اس دی مار بہت زیادہ سی اتے ایہہ اسالٹ اکو ویلے کئی گولیاں داغ سکدی سی۔ اس اسالٹ کر کے سوویت یونین وچ میخائیل کلاشنکوف ہیرو بن کے ابھریا سی۔ لے: جنرل مخائل ٹی کلاشنیکوف جو کہ ہتھیاراں دے ڈویلپر سن تے جہناں نوں سوویت یونین ولوں اے کے-47 دے رچیتا ہون دا مان دتا ہویا سی ۔ اوہناں نے شروعاتی رائیفل اتے مشین گناں دی اساری کیتی جہڑیاں کہ بعد وچ جدید لڑائی دا اک مشہور نشان بنیاں۔ اے کے- 47 دنیا وچ سبھ توں زیادہ تیار کیتی جاندی گنّ اے۔ آزادی حصول کرن والیاں قوماں دے گوریلیاں لئی ایہہ سبھ توں پسندیدہ ہتھیار سی تے اے کے-47 قوماں دی آزادی دا اک نشان بن کے ابھری۔
اتہاس
جون 1941 وچ جدوں ہٹلر نے سوویت یونین اپر حملہ کیتا تاں جرمن جنگی مشینری بہت طاقتور سی۔ روس دیاں فوجاں لڑدیاں-لڑدیاں پچھے وی ہٹدیاں جا رہیاں سن تے ہتھیاراں دی پیداوار وی وڈے پیمانے تے کیتی جا رہی سی۔ اخیر جرمن فوجاں نوں روس دے علاقے وچ ہی لیا کے اوہناں نال لوہا لیا گیا۔ سبھ توں پہلاں ماسکو توں کھدیڑیا جتھے اوہ راجگڑھ دے صرف 40 کلومیٹر نیڑے تک پہنچ گئے سن۔ پھر سٹالنگراد وچ جرمن فوجاں نوں بہت کراری ہار دتی جس وچ ساڈھے تن لکھ جرمن مارے گئے۔سٹالنگراد دی وڈی جت دے باو جود سوویت ملٹری مشینری دے دھیان وچ آیا کہ ٹینکاں تے توپاں دی بھاری مشینری دے نال-نال چھوٹے ہتھیاراں دی بہتری ول وی دھیان دینا چاہیدا اے جس دی کمی اتھے گھراں تے محلیاں وچ ہوئیاں لڑائیاں وچ محسوس ہوئی سی۔ اسے کارن کلاشنیکوف نے بندوقاں دے کئی ماڈل تیار کیتے تے اوہناں وچ سدھار وی ہندے رہے۔ برلن دے قبضے ویلے شہر اندر دیاں جھڑپاں دوران ایہناں بندوقاں دی کارگزاری بہت صلاحی گئی۔ ایہناں دا ہی اگلا ہور ترقی یافتہ روپ آوتوماتک کلاشنیکوف-47 یعنی کہ اے کے سنتالی بنی۔
باہری کڑیاں
گٹھ:ہتھیار گٹھ:جدید ہتھیار گٹھ:ہتھیار گٹھ:جدید ہتھیار
سانڈیاگو بوجا چوآ
سانڈیاگو بوجا چوآ بوجا چوۓ ٹبر دا اک ددپلانا اے۔
کلر سیداں
کلر سیداں پنجاب پاکستان دے ضلع راولپنڈی دی تحصیل کلر سیداں وچ اک چھوٹا شہر تے تحصیل کلر سیداں دا راجگڑھ اے ۔ سکھ ویلے وچ ایہ اک کاروبار تے رہتل دا گڑھ سی ۔ قیام پاکستان توں پہلاں ایتھے ہندو تے سکھ وی ریندے سن ۔ بیدی محل تے کرشن مندر اوس ویلے دیاں نشانیاں نیں ۔ کانشی کس نالا شہر دے نالوں لنگھدا اے ۔