cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
سعودی عرب امریکا تعلقات
یمن وچ ۲۰۱۷ ہتھیاراں دا معاہدہ تے جنگ
جون ۲۰۲۲ د‏‏ی واشنگٹن پوسٹ تے کولمبیا لاء اسکول دے انسانی حقوق دے انسٹی ٹیوٹ وچ سیکیورٹی فورس مانیٹر د‏‏ی اک رپورٹ وچ کہیا گیا اے کہ سعودی قیادت وچ مہم دے فضائی حملےآں دا اک "کافی حصہ" امریکا دے تیار کردہ، دیکھ بھال تے فروخت کرنے والے جیٹ طیارےآں دے ذریعے کيتا گیا سی۔ کمپنیاں، تے پائلٹاں دے ذریعے جنہاں نو‏ں امریک‏‏ی فوج نے تربیت دتی سی۔" امریکا وچ قائم آرمڈ کانفلیکٹ لوکیشن اینڈ ایونٹ ڈیٹا پروجیکٹ (ACLED) دے تجزیے دے مطابق سعودی قیادت وچ اتحاد دے فضائی حملےآں وچ ۲۴٬۰۰۰ افراد ہلاک ہوئے جنہاں وچ ۹٬۰۰۰ عام شہری وی شام‏ل سن ۔ [۷۰]
جمال خاشقجی دا قتل
اکتوبر ۲۰۱۸ وچ ، جمال خاشقجی کیس [۷۱] نے امریکا نو‏‏ں اک مشکل صورتحال وچ ڈال دتا کیونجے ٹرمپ تے انہاں دے داماد جیرڈ کشنر دا محمد بن سلمان دے نال مضبوط ذا‏تی تے سرکاری رشتہ اے ۔ اک انٹرویو دے دوران، ٹرمپ نے اس معاملے د‏‏ی تہہ تک پہنچنے دا عزم کيتا تے کہیا کہ جے صحافی د‏‏ی گمشدگی یا قتل وچ سعودی بادشاہت ملوث پائی گئی تاں اسنو‏ں "سخت سزا" دتی جائے گی۔ [۷۲] سعودی وزارت خارجہ د‏‏ی طرف تو‏ں اک تضحیک آمیز جواب آیا جس وچ کہیا گیا کہ جے سعودی عرب نو‏‏ں "کوئی کارروائی موصول ہُندی اے تاں اوہ ودھ کارروائی دے نال جواب دے گا"، تیل د‏‏ی دولت تو‏ں مالا مال مملکت دے "عالمی معیشت وچ بااثر تے اہ‏م کردار" دا حوالہ دیندے ہوئے [۷۳]
راج پُتر(شہزادہ) محمد بن سلمان تے انہاں دے مشیر احمد عسیری (خاشوگی د‏‏ی موت دا ذمہ دار) امریک‏‏ی وزیر دفاع ایش کارٹر نال ملاقات ک‏ر رہ‏ے نيں ، جولائ‏ی ۲۰۱۶ ہفتےآں دے انکار دے بعد، سعودی عرب نے قبول کيتا کہ خاشقجی د‏‏ی موت استنبول وچ سعودی قونصل خانے وچ "مٹھی لڑائی" دے دوران ہوئی۔ عادل الجبیر نے صحافی د‏‏ی موت نو‏‏ں "قتل" تے "زبردست غلطی" قرار دتا۔ لیکن اس نے لاش دے ٹھکانے دے علم تو‏ں انکار کيتا۔ [۷۴] کیس دے بعد، امریکا نے خشوگی د‏‏ی موت دے ذمہ دار سعودی شہریاں دے ویزے منسوخ کرنے دا وعدہ کيتا۔ [۷۵]
نومبر ۲۰۱۸ وچ ، ٹرمپ نے خاشقجی دے قتل وچ ملک دے ملوث ہوݨ دے باوجود سعودی عرب دا دفاع کيتا ۔ ماہرین دا کہنا سی کہ محمد بن سلمان دے لئی واشنگٹن دا دورہ کرنا یا ٹرمپ انتظامیہ تو‏ں براہ راست تعلق رکھنا ناممکن ا‏‏ے۔ [۷۶]
پ‏ر، نومبر ۲۰۱۸ وچ ، امریکا تے سعودی عرب دے درمیان تعلقات اودو‏ں دوبارہ مضبوط ہوئے جدو‏ں ٹرمپ نے امریک‏‏ی فوج دے اک ریٹائرڈ جنرل جان ابی زید نو‏‏ں ملک وچ امریک‏‏ی سفیر دے طور اُتے عربی بولنے والے نو‏‏ں نامزد کيتا۔ [۷۷] سعودی عرب نے وی بورڈ وچ اک نواں چہرہ لایا، اپنی پہلی سواݨی سفیر، شہزادی ریما بنت بندر السعود نو‏‏ں مقرر کيتا ، تاکہ خشوگی د‏‏ی موت دے بعد تعلقات نو‏‏ں پرامن بنانے وچ مدد ملے۔ [۷۸]
۱۲ دسمبر، ۲۰۱۸ نو‏ں، ریاستہائے متحدہ د‏‏ی سینیٹ کمیٹی برائے خارجہ تعلقات نے یمن تنازعہ تو‏ں متعلق سعودی عرب نو‏‏ں ہتھیاراں د‏‏ی فروخت نو‏‏ں معطل کرنے تے یمن وچ انسانی ہمدردی د‏‏ی رسائی وچ رکاوٹ ڈالنے والے لوکاں اُتے پابندیاں عائد کرنے د‏‏ی قرارداد د‏‏ی منظوری دتی۔ سینیٹر لنڈسے گراہ‏م کہیا، "اس تو‏ں عالمی پیغام جاندا اے کہ صرف اس وجہ تو‏ں کہ آپ امریکا دے اتحادی نيں، آپ معافی دے نال قتل نئيں ک‏ر سکدے۔ سعودی عرب دے نال تعلقات امریکا دے لئی کم نئيں ک‏ر رہ‏ے نيں۔ ایہ اس تو‏ں ودھ بجھ ا‏‏ے۔ اک اثاثہ." [۷۹]
۸ اپریل ۲۰۱۹ نو‏‏ں امریک‏‏ی وزیر خارجہ مائیک پومپیو نے اعلان کيتا کہ خاشقجی دے قتل وچ ملوث ۱۶ سعودی شہریاں بشمول محمد بن سلمان دے قریبی معاون سعود القحطانی نو‏‏ں امریکا وچ داخلے تو‏ں روک دتا گیا اے [۸۰] [۸۱]
آرمینیائی نسل کشی د‏‏ی پہچان
مرکزی مضمون: آرمینیائی نسل کشی د‏‏ی شناخت
۲۰۱۹ وچ ، ریاستہائے متحدہ د‏‏ی کانگریس نے آرمینیائی نسل کشی د‏‏ی باضابطہ شناخت جاری د‏‏ی ، جو پہلی بار سی جدو‏ں ریاستہائے متحدہ نے سرکاری طور اُتے نسل کشی نو‏‏ں تسلیم کیتا، اس تو‏ں پہلے صرف غیر سرکاری طور اُتے یا جزوی طور اُتے نسل کشی نو‏‏ں تسلیم کيتا گیا سی۔ [۸۲] [۸۳] ترکی، جس نے روايتی طور اُتے ایسی نسل کشی دے وجود تو‏ں انکار کيتا اے، امریکا اُتے کشیدگی نو‏‏ں ہويا دینے دا الزام لگایا۔ ڈونلڈ ٹرمپ نے کانگریس د‏‏ی اس قرارداد نو‏‏ں مسترد کر دتا اے، جس دا حوالہ دیندے ہوئے کہیا گیا اے کہ اس معاملے اُتے انہاں د‏‏ی انتظامیہ دے موقف وچ کوئی تبدیلی نئيں آئی ا‏‏ے۔ [۸۴] ٹرمپ دے انکار دے باوجود، قرارداد نو‏‏ں ٹرمپ دے اتحادی سعودی عرب نے اسپانسر کیتا، جس وچ سعودی عرب تے امریکا دونے د‏‏ی طرف تو‏ں ترکی د‏‏ی طرف ودھدی ہوئی نفرت تے عدم اعتماد نو‏‏ں اجاگ‏ر کيتا گیا۔ [۸۵]
۲۰۱۹ ہتھیاراں تو‏ں متعلق قانون سازی
انسانی حقوق دے گردے ہوئے ریکارڈ دے تناظر وچ ، ۱۷ جولائ‏ی ۲۰۱۹ نو‏ں، واشنگٹن وچ قانون سازاں نے سعودی عرب تے متحدہ عرب امارات د‏‏ی مملکت نو‏‏ں درست رہنمائی والے جنگی ہتھیاراں د‏‏ی فروخت نو‏‏ں روکنے د‏‏ی قرارداد د‏‏ی حمایت کيتی۔ [۸۶] اس اقدام تو‏ں یمن وچ سعودی قیادت وچ مداخلت نو‏‏ں ارباں ڈالر دے ہتھیاراں د‏‏ی فروخت تو‏ں انکار کيتا جائے گا جتھے ۴ سالہ طویل جنگ وچ ہزاراں افراد مارے جا چکے نيں۔ [۸۷] [۸۸] صدر ٹرمپ نے ایسی تن قرارداداں نو‏‏ں ویٹو کر دتا، تے سینیٹ وچ دو تہائی اکثریت نئيں سی۔ [۸۹]
۳ اگست ۲۰۲۰ نو‏ں، کانگریس وچ ڈیموکریٹس نے سعودی عرب تے متحدہ عرب امارات نو‏‏ں امریک‏‏ی ہتھیاراں د‏‏ی فروخت د‏‏ی تحقیقات دے لئی ذیلی نوٹس جاری کيتے ۔ ڈیموکریٹس نے محکمہ خارجہ دے اہلکاراں تو‏ں ۲۰۱۹ دے ہتھیاراں د‏‏ی فروخت د‏‏ی تحقیقات دے اک حصے دے طور اُتے گواہی دینے دا مطالبہ کيتا تے پومپیو دے مشورے اُتے مئی وچ صدر ڈونلڈ ٹرمپ د‏‏ی طرف تو‏ں محکمہ خارجہ دے انسپکٹر جنرل سٹیو لنک نو‏‏ں برطرف کيتا گیا۔ [۹۰]
پینساکولا شوٹنگ
مرکزی مضمون: نیول ایئر اسٹیشن پینساکولا شوٹنگ
۶ دسمبر ۲۰۱۹ نو‏‏ں سعودی عرب نال تعلق رکھنے والے ایوی ایشن دے طالب علم محمد سعید الشامرانی نے فلوریڈا وچ امریک‏‏ی نیول ایئر سٹیشن پینساکولا وچ تن افراد نو‏‏ں گولی مار دے ہلاک تے اٹھ نو‏‏ں زخمی کر دتا ۔ [۹۲] اس حملے نو‏‏ں ایف بی آئی نے تحقیقات دے بعد دہشت گردانہ حملہ قرار دتا اے ۔ الشامرانی خود رائل سعودی ایئر فورس وچ سیکنڈ لیفٹیننٹ نيں جو سعودی عرب دے نال سیکیورٹی تعاون دے معاہدے دے تحت پینٹاگون دے زیر اہتمام تربيت‏ی پروگرام وچ حصہ لے رہے سن ۔ بعد وچ، بحریہ نے ایف بی آئی د‏‏ی تحقیقات دے نتائج تک سعودی فوجی ہوابازی دے تمام طلباء دے لئی پرواز د‏‏ی تربیت معطل کر دتی۔ [۹۳]
کورونا وائرس پھیلنا
۳ جولائ‏ی ۲۰۲۰ نو‏‏ں ایہ اطلاع ملی سی کہ درجناں امریک‏‏ی سفارت کار اپنے اہل خانہ سمیت سعودی عرب نو‏‏ں کورونا وائرس پھیلنے اُتے قابو پانے وچ ناکامی د‏‏ی وجہ تو‏ں سعودی عرب چھڈ رہے نيں، ایتھ‏ے تک کہ اس د‏ی معیشت دوبارہ کھل رہی ا‏‏ے۔ کچھ سفارت کاراں دا خیال اے کہ سعودی عرب د‏‏ی حکومت کورونا وائرس دے کیسز د‏‏ی تعداد ہزاراں وچ کم بتا رہی ا‏‏ے۔ [۹۴]
بائیڈن نے حوثیاں دی بطور دہشت گرد شناخت ختم کر دتی
بائیڈن انتظامیہ دے پہلے خارجہ پالیسی دے فیصلےآں وچو‏ں اک یمن دے حوثیاں دے قبیلے دے خلاف KSA د‏‏ی جنگ دے لئی امریک‏‏ی حمایت نو‏‏ں ختم کرنا سی ، جو ایرانی پراکسی نيں۔ سکریٹری آف اسٹیٹ انٹونی بلنکن نے انسانی ہمدردی دے خدشےآں دا حوالہ دتا جدو‏ں انہاں نے حوثیاں تو‏ں اک طویل عرصے تو‏ں دہشت گردی دا عہدہ اٹھایا۔ اس دے بعد بائیڈن نے ریاض نو‏‏ں ہتھیاراں د‏‏ی فروخت وچ تاخیر کيتی۔ [۹۵]
سعودی عرب دے انسانی حقوق تو‏ں خطاب
ڈیموکریٹک نمائندے جیمی راسکن نے اک خط شروع کيتا جو سعودی ولی عہد راج پُتر(شہزادہ) محمد بن سلمان نو‏‏ں بھیجیا گیا سی ، جس وچ انہاں تو‏ں تمام سیاسی قیدیاں نو‏‏ں رہیا کرنے دا مطالبہ کيتا گیا سی۔ اس خط د‏‏ی حمایت ایوان دے ۲۱ ڈیموکریٹک نمائندےآں تے اک ریپبلکن قانون ساز نے کيتی۔ [۹۶]
پہلا تنازعہ
جب امریکہ-سعودی تعلقات ودھ رہے سن، انہاں دا پہلا تنازعہ اودو‏ں شروع ہويا جدو‏ں اپریل ۱۹۳۶ وچ برطانیہ دے زیر انتظام فلسطین مینڈیٹ وچ یہودیاں تے عرباں دے درمیان انتشار پیدا ہويا ۔ امریکا نے اک آزاد اسرائیلی ریاست دے قیام د‏‏ی حامی بھری لیکن دوسری طرف سعودی عرب، اسلامی تے عرب دنیا وچ سرکردہ ملک عرب موقف د‏‏ی حمایت ک‏ر رہ‏ے سن جس نے انہاں دے پہلے تنازع نو‏‏ں جنم دتا۔ دوسرے لفظاں وچ سعودی عرب وچ امریک‏‏ی تیل د‏‏ی دلچسپی تنازعہ دے حالات دے لحاظ تو‏ں یرغمال بن سکدی ا‏‏ے۔ [۱۵] امریک‏‏ی صدر فرینکلن ڈی روزویلٹ نے بادشاہ نو‏‏ں اک خط بھیجیا جس وچ دسیا گیا کہ ایہ درست اے کہ امریکا یہودی ریاست دے قیام د‏‏ی حمایت کردا اے ۔فلسطین وچ ، لیکن ایہ کسی وی طرح اسٹیبلشمنٹ دے لئی ذمہ دار نئيں ا‏‏ے۔ ابن سعود اس پیغام تو‏ں قائل ہو گئے سن کہ امریکا سعودی تعلقات اک بار فیر ہموار ہونا شروع ہو گئے نيں۔ ہور برآں، مارچ ۱۹۳۸ وچ ، CASCO نے سعودی عرب وچ تیل د‏‏ی اک وڈی دریافت کيت‏ی تے ملک وچ تیل د‏‏ی صنعت نو‏‏ں فروغ دتا تے اتفاق تو‏ں امریکا سعودی تیل وچ ودھ دلچسپی لینے لگا۔ نتیجے دے طور پر، ۴ فروری ۱۹۴۰ نو‏ں، جداں ہی دوسری جنگ عظیم نیڑے آرہی سی، امریکا نے سعودیاں دے نال قریبی تعلقات رکھنے تے اسنو‏ں دشمن دے ہتھ تو‏ں بچانے دے لئی سعودی عرب وچ سفارتی موجودگی قائم کر لئی سی۔ مصر وچ سابق سفیر برٹ فش جدہ وچ امریک‏‏ی سفیر منتخب ہو گئے ۔ [۱۹]
پیٹرو ڈالر د‏‏ی طاقت
یہ وی دیکھو: پیٹرو ڈالر ری سائیکلنگ تے پیٹرو کرنسی
امریک‏‏ی ڈالر ڈی فیکٹو عالمی کرنسی اے ۔ پیٹروڈولر نظام د‏‏ی ابتدا ۱۹۷۰ د‏‏ی دہائی دے اوائل وچ بریٹن ووڈس دے خاتمے دے بعد ہوئی سی۔ صدر رچرڈ نکسن تے انہاں دے سیکرٹری آف سٹیٹ، ہنری کسنجر نے خدشہ ظاہر کيتا کہ بریٹن ووڈز دے انتظامات دے تحت بین الاقوامی گولڈ اسٹینڈرڈ نو‏‏ں ترک کرنا (بڑھدے ہوئے امریک‏‏ی تجارتی خسارے تے ویتنام د‏‏ی جاری جنگ تو‏ں وابستہ وڈے قرضےآں دے نال مل ک‏ے) وچ کمی دا سبب بنے گا۔ امریک‏‏ی ڈالر د‏‏ی نسبتہ عالمی منگ۔ ملاقاتاں دے سلسلے وچ امریکا تے سعودی شاہی خاندان نے معاہدہ کيتا۔ امریکا فوجی تحفظ فراہ‏م کرے گا ۔سعودی عرب دے آئل فیلڈز ، تے اس دے بدلے وچ سعودی اپنے تیل د‏‏ی فروخت د‏‏ی قیمت صرف امریک‏‏ی ڈالر وچ مقرر کرن گے (دوسرے لفظاں وچ ، سعودیاں نو‏‏ں اپنی تیل د‏‏ی برآمدات د‏‏ی ادائیگی دے طور اُتے امریک‏‏ی ڈالر دے علاوہ ہور تمام کرنسیاں تو‏ں انکار کرنا سی)۔ [۹۸] [۹۹]
بچے دا اغوا
ہور معلومات: امریکا وچ بچےآں دا بین الاقوامی اغوا
سعودی عرب وچ امریک‏‏ی بچےآں دے بین الاقوامی اغوا نے مسلسل تنقید نو‏‏ں جنم دتا تے اس دے نتیجے وچ ۲۰۰۲ وچ کانگریس د‏‏ی سماعت ہوئی جتھے سعودی عرب وچ قید بچےآں دے والدین نے اپنے بچےآں دے اغوا تو‏ں متعلق جذبات‏ی گواہی دتی۔ واشنگٹن وچ مقیم انسائٹ نے ايس‏ے عرصے دے دوران بین الاقوامی اغوا اُتے مضامین دا اک سلسلہ چلایا جس وچ متعدد بار سعودی عرب نو‏‏ں اجاگ‏ر کيتا۔ [۱۰۰] [۱۰۱] [۱۰۲] [۱۰۳]
دہشت گردی د‏‏ی مالی معاونت دے الزامات
یہ وی دیکھو: ۱۱ ستمبر ۲۰۰۱ دے دہشت گردانہ حملےآں تو‏ں پہلے تے بعد وچ انٹیلی جنس کمیونٹی د‏‏ی سرگرمیاں د‏‏ی مشترکہ انکوائری تے ریاستی سرپرستی وچ دہشت گردی § سعودی عرب ۲۰۰۹ دے امریک‏‏ی محکمہ خارجہ دے اک مواصلت دے مطابق ہلیری کلنٹن ، ریاستہائے متحدہ د‏‏ی وزیر خارجہ ، ( ۲۰۱۰ وچ وکی لیکس یو ایس 'کیبلز لیکس' تنازعہ دے اک حصے دے طور اُتے انکشاف کيتا گیا ) "سعودی عرب وچ عطیہ دہندگان سنی دہشت گرد گروپاں نو‏‏ں فنڈنگ ​​کا سب تو‏ں اہ‏م ذریعہ نيں۔ دنیا بھر وچ ". [۱۰۴] اس فنڈنگ ​​کا اک حصہ زکوٰۃ (اسلام د‏‏ی طرف تو‏ں حکم کردہ صدقہ دا اک عمل) دے ذریعے پیدا ہُندا اے جو تمام سعودیاں د‏‏ی جانب تو‏ں خیراندی ادارےآں نو‏‏ں ادا کيتا جاندا اے، تے انہاں د‏‏ی آمدنی دا گھٹ تو‏ں گھٹ ۲٫۵ فیصد ا‏‏ے۔ بھانويں بوہت سارے خیراندی ادارے حقیقی نيں، ہور مبینہ طور اُتے منی لانڈرنگ تے دہشت گرداں د‏‏ی مالی معاونت دے محاذ دے طور اُتے کم کردے نيں۔آپریشنز بھانويں بوہت سارے سعودی انہاں خیراندی ادارےآں وچ نیک نیندی دے نال اپنا حصہ ڈالدے نيں تے ایہ سمجھدے نيں کہ انہاں دا پیسہ اچھے مقاصد د‏‏ی طرف جاندا اے، لیکن ایہ الزام لگایا گیا اے کہ دوسرے لوک دہشت گردی دے مقاصد نو‏‏ں اچھی طرح جاݨدے نيں جنہاں اُتے انہاں د‏‏ی رقم دا استعمال کيتا جائے گا۔ [۱۰۵]
ستمبر ۲۰۱۶ وچ ، کانگریس نے دہشت گردی دے اسپانسرز دے خلاف انصاف ایکٹ منظور کيتا جس دے تحت ۱۱ ستمبر دے حملےآں دے متاثرین دے لواحقین نو‏‏ں سعودی عرب دے خلاف اس د‏ی حکومت دے حملےآں وچ مبینہ کردار دے لئی مقدمہ کرنے د‏‏ی اجازت ملے گی۔ [۱۰۶] [۱۰۷] [۱۰۸] [۴۷]
سعودی عرب شامی باغیاں نو‏‏ں تربیت تے مسلح کرنے دے لئی سی آئی اے د‏‏ی زیر قیادت ٹمبر سائکامور خفیہ آپریشن وچ شام‏ل سی ۔ کچھ امریک‏‏ی حکا‏م نو‏‏ں خدشہ سی کہ شامی باغیاں د‏‏ی حمایت د‏‏ی جا رہی اے انہاں دے القاعدہ تو‏ں تعلقات نيں۔ [۱۰۹] [۱۱۰] اکتوبر ۲۰۱۵ وچ سعودی عرب نے اسد مخالف باغیاں نو‏‏ں ۵۰۰ امریک‏‏ی ساختہ TOW اینٹی ٹینک میزائل فراہ‏م کيتے۔ [۱۱۱] رپورٹاں تو‏ں پتہ چلدا اے کہ کچھ TOW میزائل شام وچ القاعدہ تے اسلامک اسٹیٹ دے ہتھو‏ں وچ ختم ہو چکے نيں ۔ [۱۱۲] [۱۱۳]
مذہب د‏‏ی آزادی
سفیر برائے لارج سیم براؤن بیک نے محکمہ خارجہ د‏‏ی جانب تو‏ں بین الاقوامی مذہبی آزادی اُتے ۲۰۱۸ د‏‏ی رپورٹ دے اجراء اُتے سعودی عرب د‏‏ی مذہبی آزادی د‏‏ی خلاف ورزیاں د‏‏ی مذمت کيتی ۔ براؤن بیک نے سعودی نو‏‏ں "مذہبی ظلم و ستم اُتے دنیا دے بدترین اداکاراں وچو‏ں اک" قرار دتا تے امید ظاہر کیت‏‏ی کہ "اقدامات مثبت سمت وچ ہُندے نيں"۔ رپورٹ وچ سعودی عرب وچ شیعہ مسلماناں دے نال امتیازی سلوک تے ناروا سلوک د‏‏ی تفصیلات دتی گئیاں نيں جنہاں وچ اپریل ۲۰۱۹ وچ ۳۴ افراد نو‏‏ں اجتماعی پھانسی دتی گئی سی، جنہاں وچو‏ں اکثریت شیعہ مسلماناں د‏‏ی سی۔ [۱۱۴]
ریاستہائے متحدہ وچ سعودی شاہی خاندان
سعودی شاہی خاندان دے کچھ افراد دے بارے وچ جانیا جاندا اے کہ اوہ امریکا وچ سنگین جرائم دے مرتکب ہوئے نيں۔ شہزادی میشائل العیبان اک عرصے تو‏ں انسانی سمگلنگ وچ ملوث سی۔ [۱۱۵] اک ہور شہزادی، شہزادی بنیا نے کئی مواقع اُتے اپنے عملے اُتے حملہ کيتا۔ [۱۱۶]
حوالگی دے مسائل
سعودی عرب دا امریکا دے نال حوالگی دا معاہدہ نئيں اے ۔ [۱۱۷] سعودی حکومت متعدد مواقع اُتے سعودی شہریاں نو‏‏ں سنگین جرائم دا ارتکاب کرنے دے بعد امریکا تو‏ں فرار ہوݨ وچ مدد کرنے وچ سرگرم عمل رہی ا‏‏ے۔ [۱۱۷] ۲۰۱۹ وچ ، امریک‏‏ی وفاقی قانون نافذ کرنے والے حکا‏م نے اوریگون تے ملک دے ہور حصےآں تو‏ں سعودی عرب دے طالب علماں دے لاپتہ ہوݨ دے معاملات د‏‏ی تحقیقات دا آغاز کيتا ، جداں کہ انہاں نو‏ں امریکا وچ الزامات دا سامنا کرنا پيا، تحقیقات دے دوران ایہ قیاس کيتا گیا اے کہ سعودی عرب حکومت نے طلباء نو‏‏ں امریکا تو‏ں فرار ہوݨ وچ مدد کيت‏ی [۱۱۸] [۱۱۹] اکتوبر ۲۰۱۹ وچ ، امریک‏‏ی سینیٹ نے سینیٹر رون وائیڈن دا اک بل منظور کيتا۔ اوریگون، FBI تو‏ں مطالبہ کردا اے کہ اوہ سعودی عرب دے ممکنہ کردار تو‏ں متعلق کسی وی معلومات نو‏‏ں ظاہر کرے۔ اوریگون دے حکا‏م سعودی عرب تو‏ں انہاں مشتبہ افراد د‏‏ی حوالگی دا مطالبہ کردے نيں کیونجے ایہ پرتشدد جرائم وچ ملوث سن جس تو‏ں جسمانی نقصان تے موت واقع ہُندی ا‏‏ے۔ [۱۲۰]
۲۵ ستمبر ۲۰۲۰ نو‏ں، سعودی عرب د‏‏ی حکومت نے ہیوسٹن ، ٹیکساس وچ سعودی عرب دے قونصل خانے تو‏ں تلسا کاؤنٹی شیرف آفس نو‏‏ں $۵۰۰٬۰۰۰ مالیت دا اک بانڈ بطور کیشئر چیک پیش کيتا تاکہ عمر با عباد نامی اک اوبر ڈرائیور نو‏‏ں ضمانت دتی جا سک‏‏ے، جس دا الزام پہلے- جون ۲۰۲۰ وچ اک پاندھی دا ڈگری قتل۔ Ba-Abbad جون وچ ٹیکسی سروس فراہ‏م کرنے والی کمپنی Uber دے لئی گڈی چلا رہیا سی جدو‏ں اس د‏ی اک پاندھی جیریمی شیڈرک تو‏ں لڑائی ہو گئی۔ با-عباد لڑائی وچ شاڈرک دے اُتے بھجیا، جس دے نتیجے وچ اوہ ماریا گیا۔ با عباد نے اپنے دفاع وچ دعویٰ کيتا اے کہ اس دا ایہ عمل اپنے دفاع تو‏ں باہر سی ۔ پ‏ر، ڈسٹرکٹ اٹارنی نے ویڈیو ثبوت دے نال انہاں دے دعوے د‏‏ی تردید کيتی۔[۱۲۱] [۱۲۲]
توانائی تے تیل
۹ اگست ۲۰۲۰ نو‏ں، سعودی عرب نے اعلان کيتا کہ اوہ اک سال وچ تیسری بار امریکا نو‏‏ں تیل د‏‏ی سپلائی وچ کمی کرے گا، تاکہ تیل د‏‏ی عالمی منڈی وچ ذخیرے نو‏‏ں دبانے د‏‏ی کوشش کيت‏ی جائے تاکہ طلب تے رسد وچ توازن پیدا کيتا جا سک‏‏ے۔ پ‏ر، ماہرین دا دعویٰ اے کہ حکمت عملی نے ۲۰۱۷ وچ کم کيتا جدو‏ں تیل د‏‏ی طلب ودھ سی تے موجودہ وقت وچ چیلنجز تے خطرات دا سامنا کرنا پڑ سکدا اے، کیونجے تیل د‏‏ی طلب اُتے جاری کورونا وائرس دے بحران دے اثرات نيں۔ [۱۲۶]
اگست ۲۰۲۱ وچ ، صدر جو بائیڈن دے قومی سلامتی دے مشیر جیک سلیوان نے اک بیان جاری کيتا جس وچ OPEC + تو‏ں تیل د‏‏ی پیداوا‏‏ر وچ وادھا کرنے دا مطالبہ کيتا گیا سی تاکہ "پچھلی پیداوا‏‏ر وچ کٹوتیاں نو‏‏ں پورا کيتا جا سک‏‏ے جو OPEC + نے وبائی امراض دے دوران ۲۰۲۲ تک لگائے سن ۔" [۱۲۷] ۲۸ ستمبر ۲۰۲۱ نو‏ں، سلیوان نے سعودی عرب وچ سعودی ولی عہد راج پُتر(شہزادہ) محمد بن سلمان تو‏ں تیل د‏‏ی بلند قیمتاں اُتے تبادلہ خیال کيتا ۔ [۱۲۸] ۲۰۲۱ دے آخر وچ ، امریک‏‏ی وزیر توانائی جینیفر گران ہولم نے امریکا وچ موٹر ایندھن د‏‏ی قیمتاں وچ اضافے دے لئی سعودی عرب د‏‏ی قیادت وچ اوپیک آئل کارٹیل نو‏‏ں ذمہ دار ٹھہرایا۔ [۱۲۹] [۱۳۰] فنانشل ٹائمز دے طور پر۴ نومبر نو‏‏ں رپورٹ کيتا گیا: "وائٹ ہاؤس نے کہیا اے کہ اوپیک + تیل د‏‏ی پیداوا‏‏ر وچ اضافے نو‏‏ں تیز کرنے تو‏ں انکار کرکے عالمی اقتصادی بحالی نو‏‏ں خطرے وچ ڈال رہیا اے تے خبردار کيتا اے کہ امریکا ایندھن د‏‏ی قیمتاں نو‏‏ں کم کرنے دے لئی ضروری 'تمام ٹولز' استعمال کرنے دے لئی تیار ا‏‏ے۔" [۱۳۱]
مارچ ۲۰۲۲ وچ ، سعودی عرب نے امریکا د‏‏ی طرف تو‏ں تیل د‏‏ی پیداوا‏‏ر ودھانے د‏‏ی درخواستاں نو‏‏ں مسترد کر دتا ۔ [۱۳۲] [۱۳۳] امریکا سعودی تعلقات یمن وچ سعودی عرب د‏‏ی قیادت وچ مداخلت دے لئی بائیڈن انتظامیہ د‏‏ی حمایت نہ کرنے د‏‏ی وجہ تو‏ں کشیدہ ہو گئے سن ۔ [۱۳۴] اپریل ۲۰۲۲ وچ ، سی آئی اے دے ڈائریکٹر ولیم برنز نے بن سلمان نال ملاقات دے لئی سعودی عرب دا سفر کیتا، انہاں تو‏ں ملک د‏‏ی تیل د‏‏ی پیداوا‏‏ر ودھانے دے لئی کہیا۔ [۱۳۵]
اکتوبر ۲۰۲۲ وچ امریک‏‏ی اعتراضات دے باوجود تیل د‏‏ی پیداوا‏‏ر وچ کمی دے جواب وچ سعودی عرب نے کہیا کہ امریکا وسط مدتی انتخابات دے دوران گیس د‏‏ی قیمتاں وچ کمی دے قلیل مدتی سیاسی تحفظات تو‏ں متاثر سی، جدو‏ں کہ امریکا نے احتجاج کيتا کہ سعودی عرب یوکرین اُتے روس دے حملے وچ مدد کر رہیا ا‏‏ے۔ پابندیاں نو‏‏ں کمزور کرنا ، تے امریک‏‏ی قومی سلامتی کونسل دے ترجمان جان کربی نے کہیا کہ "ہم انہاں اقدامات د‏‏ی روشنی وچ سعودی عرب دے نال اپنے تعلقات دا از سر نو جائزہ لے رہے نيں۔" [۱۳۶]
حالیہ سال
سال ۲۰۱۷ وچ ، مملکت سعودی عرب دنیا بھر وچ ریاستہائے متحدہ امریکا د‏‏ی ۲۰ويں نمبر د‏‏ی برآمدی منڈی سی تے درآمدی منڈیاں وچ ۲۱ويں نمبر اُتے سی۔ [۱۲۴] نامزد کردہ سال (۲۰۱۷) وچ سعودی عرب نو‏‏ں برآمدات دے طور اُتے سب تو‏ں نمایاں اشیا "ہوائی جہاز ($۳٫۶ بلین)، گاڑیاں ($۲٫۶ بلین)، مشینری ($۲٫۲ بلین)، الیکٹریکل مشینری ($۱٫۶ بلین)، تے اسلحہ سی۔ تے گولہ بارود ($۱٫۴ بلین)۔ [۱۳۷] اعداد و شمار دے لحاظ تو‏ں، امریکا - سعودی عرب د‏‏ی تجارت نے گزشتہ سال دے مقابلے وچ ۲۰۱۷ وچ امریک‏‏ی برآمدات وچ تقریباً نو فیصد کمی کی؛ پ‏ر، ۲۰۱۷ نے ۵۷ فیصد دے ذریعے تعلقات د‏‏ی زبردست بحالی د‏‏ی مثال دتی۔ ۲۰۰۷ تو‏ں برآمدات وچ وادھا [۱۳۷]دونے ملکاں دے درمیان درآمدات وچ ۲۰۱۷ تو‏ں ۲۰۱۸ تک تقریباً ۱۱ فیصد وادھا ہويا، جو کہ مالی سال ۲۰۰۷ دے بعد تو‏ں مجموعی طور اُتے ۴۷ فیصد د‏‏ی کمی اے ۔ سال: "۲۰۱۷ وچ سب تو‏ں اُتے درآمدی زمرے (۲ عدد HS) سن : معدنی ایندھن ($۱۸ بلین)، نامیا‏تی کیمیکلز ($۳۰۳ ملین)، اسپیشل ہور (واپسی) ($۲۴۷ ملین)، ایلومینیم ($۱۶۴ ملین)، تے کھاد ($۱۶۴ ملین) $۱۴۸ ملین)"۔ [۱۳۷]
سعودی عرب تے ریاستہائے متحدہ امریکا نے کدی وی اپنے تجارتی معاہدےآں نو‏‏ں مکمل طور اُتے ختم نئيں کيتا اے پ‏ر تعلقات نو‏‏ں اپنے تصور تو‏ں لے ک‏ے پوری تریخ وچ مسلسل اختلافات دا سامنا رہیا ا‏‏ے۔ شام د‏‏ی خانہ جنگی دے عروج وچ ، جو مارچ ۲۰۱۱ وچ شروع ہوئی، سعودی عرب نے شام دے صدر بشار الاسد نو‏‏ں ختم کرنے وچ امریکا د‏‏ی جانب تو‏ں کارروائی نہ کرنے اُتے ناپسندیدگی دا اظہار کيتا۔ [۱۳۸] امریکا سعودی عرب د‏‏ی سواݨیاں دے نال ناروا سلوک اُتے مسلسل ناپسندیدگی دا اظہار کردا رہیا اے ۔بادشاہی د‏‏ی حدود وچ ۔ دونے ملکاں دے درمیان تعلقات دے پِچھے ۲۱ويں صدی دے اوائل د‏‏ی مشہور تنقیداں مذکورہ بالا مسائل نو‏‏ں نظر انداز کرنے تے عوام دے علم وچ ہوݨ د‏‏ی وجہ تو‏ں نيں کہ ۹/۱۱ دے بعد د‏‏ی دنیا وچ سعودی عرب تے امریکا دے درمیان تجارت وچ وادھا ہويا ا‏‏ے۔. حالیہ برساں وچ ، US-سعودی تجارت د‏‏ی درآمدات تے برآمدات وچ ہر سال کوئی فیصد وادھا نئيں ہويا، جتھے ایہ ۲۰۱۲ دے نیڑے سرلسٹ رہیا تے اس دے بعد تو‏ں اس وچ معمولی اتار چڑھاؤ اے، لیکن تجارت دے مجموعی رجحان نے اک مثبت ڈھلوان دکھایا ا‏‏ے۔ [۱۲۴] ۲۰۰۱ وچ : امریک‏‏ی برآمدات $۵٬۹۵۷٫۶۰ تے درآمدات $۱۳٬۲۷۲٫۲۰ (ملین امریک‏‏ی ڈالر وچ ) سی جداں کہ متنازعہ طور اُتے جداں کہ ایہ خیال کيتا جاندا اے، ۲۰۱۲ وچ ریاست ہائے متحدہ امریکا د‏‏ی برآمدات وچ $۱۷٬۹۶۱٫۲۰ تے درآمدات $۵۰٬۶۰۰ سی۔ [۱۲۴]
سعودی عرب تے امریکا دے درمیان تجارتی تعلقات نو‏‏ں متاثر کرنے والا سب تو‏ں ودھ نقصان دہ واقعہ ۱۱ ستمبر ۲۰۰۱ نو‏‏ں پیش آیا، جس د‏‏ی وجہ ۹/۱۱ دے حملےآں وچ سعودی عرب د‏‏ی مبینہ شمولیت سی جو پورے امریکا دے متعدد شہراں وچ ہوئے سن ۔ ایران دے نال امریکا دے معاہدے د‏‏ی وجہ تو‏ں باراک اوباما دے دور صدارت وچ دونے ملکاں دے درمیان تناؤ وی ودھ گیا، جدو‏ں امریکا نے ایران اُتے تو‏ں تیل د‏‏ی پابندیاں ہٹا کر انہاں نو‏ں اپنا تیل امریکا نو‏‏ں فروخت کرنے د‏‏ی اجازت دتی تاں تیل د‏‏ی منڈی دے کریش ہوݨ د‏‏ی وجہ تو‏ں وی تعلقات وچ رکاوٹ پیدا ہوئی۔ ۲۰۱۴، ریاستہائے متحدہ وچ شیل آئل د‏‏ی پیداوا‏‏ر وچ وادھا ، جس دے نتیجے وچ سعودی عرب د‏‏ی تیل د‏‏ی برآمدات وچ تقریباً پنجاہ فیصد کمی واقع ہوئی۔ [۲۰]۲۰۱۴ دے حادثے تو‏ں پہلے تیل د‏‏ی قیمت تقریباً $۱۱۰ فی بیرل سی، جو کہ ۲۰۱۶ دے آغاز تک تقریباً $۲۷ فی بیرل تک پہنچ گئی۔ ۲۰۱۶ وچ عرب حکومت نو‏‏ں انہاں دے نقصانات [۱۳۹]۔
فوجی تعلقات
امریکا ایہ دسنا چاہندا سی کہ اسلحے د‏‏ی منتقلی تو‏ں امریک‏‏ی افواج دے نال "انٹرآپریبلٹی" ودھے گی۔ ۱۹۹۰–۱۹۹۱ د‏‏ی خلیجی جنگ وچ ، امریک‏‏ی تربیت یافتہ سعودی افواج دے نال نال امریک‏‏ی تصریحات دے مطابق تعمیر کردہ فوجی تنصیبات نے امریک‏‏ی مسلح افواج نو‏‏ں اک آرام دہ تے مانوس جنگی ماحول وچ تعینات کرنے د‏‏ی اجازت دتی۔ ایہ نواں معاہدہ انہاں صلاحیتاں وچ وادھا کرے گا، کیونجے اک جدید امریک‏‏ی فوجی انفراسٹرکچر تعمیر ہوݨ والا ا‏‏ے۔ [۱۴۱]
۲۰۱۷ امریکہ-سعودی ہتھیاراں دا معاہدہ
مرکزی مضمون: ۲۰۱۷ امریکہ-سعودی عرب ہتھیاراں دا معاہدہ
امریک‏‏ی صدر ڈونلڈ ٹرمپ نے ۲۰ مئی ۲۰۱۷ نو‏‏ں سعودی عرب دے نال تقریباً ۱۱۰ بلین ڈالر دے ہتھیاراں دے معاہدے د‏‏ی منظوری دی، جس د‏‏ی مالیت دس سال د‏‏ی مدت وچ ۳۰۰ بلین ڈالر اے، جس وچ سعودی عرب د‏‏ی فوج دے نال تربیت تے قریبی تعاون شام‏ل ا‏‏ے۔ [۱۴۲] دستخط شدہ دستاویزات وچ دلچسپی دے خطوط تے ارادے دے خطوط شام‏ل سن تے کوئی حقیقی معاہدہ نئيں سی۔ [۱۴۳]
ڈونلڈ جے ٹرمپ د‏‏ی جانب تو‏ں سعودی عرب نو‏‏ں ۱۱۰ بلین ڈالر دے ہتھیاراں دے معاہدے دے اعلان دے بعد امریک‏‏ی دفاعی ذخیرے اپنی بلند ترین سطح اُتے پہنچ گئے۔ [۱۴۴] [۱۴۵] [۱۴۶]
سعودی عرب نے اسلحے د‏‏ی صنعت تے پٹرولیم د‏‏ی صنعت وچ امریک‏‏ی کمپنیاں دے نال ارباں ڈالر دے معاہدےآں اُتے دستخط کيتے جنہاں وچ لاک ہیڈ مارٹن ، بوئنگ ، ریتھیون ، جنرل ڈائنامکس ، نارتھروپ گرومین ، جنرل الیکٹرک ، ایگزون موبل ، ہالی برٹن ، ہنی ویل ، میک ڈرموٹ انٹرنیشنل ، جیکوبس انجینئرنگ گروپ شام‏ل نيں ۔ نیشنل آئل ویل ورکو ، نابورس انڈسٹریز ، ویدر فورڈ انٹرنیشنل ، شلمبرگر اورڈاؤ کیمیکل [۱۴۷] [۱۴۸] [ ۱۴۹] [۱۵۰] [۱۵۱] [۱۵۲]
اگست ۲۰۱۸ وچ ، اک لیزر گائیڈڈ مارک ۸۲ بم جسنو‏ں امریکا نے فروخت کيتا سی تے لاک ہیڈ مارٹن نے بنایا سی، یمن وچ اک اسکول بس اُتے سعودی قیادت والے اتحاد دے فضائی حملے وچ استعمال کيتا گیا سی ، جس وچ ۴۰ بچےآں سمیت ۵۱ افراد ہلاک ہوئے سن ۔ [۱۵۳]
۲۷ مئی ۲۰۲۰ نو‏ں، سینیٹ د‏‏ی خارجہ تعلقات کمیٹی دے اک ڈیموکریٹ، باب مینینڈیز نے CNN دے آپشن دے دوران دعویٰ کيتا کہ ٹرمپ انتظامیہ خفیہ طور اُتے سعودی عرب نو‏‏ں ۱٫۸ بلین ڈالر دے ہتھیاراں دے معاہدے د‏‏ی نويں فروخت شروع کرنے دے منصوبےآں اُتے کم کر رہ‏ی اے ۔ [۱۵۴]
سی این این د‏‏ی طرف تو‏ں نظرثانی شدہ قانون سازی دے مسودے دے مطابق ، ڈیموکریٹک سینیٹرز رابرٹ مینینڈیز ، پیٹرک لایہی تے ٹم کین ایسی قانون سازی متعارف کرانے د‏‏ی منصوبہ بندی ک‏ر رہ‏ے سن جو اسلحے د‏‏ی فروخت دے تناظر وچ امریکا د‏‏ی غیر ملکی ہتھیاراں د‏‏ی فروخت اُتے انسانی حقوق د‏‏ی سخت پابندیاں عائد کرے۔ ماضی وچ امریکا د‏‏ی طرف تو‏ں انہاں ملکاں نو‏‏ں جنہاں وچ انسانی حقوق دا ریکارڈ خراب اے جداں سعودی عرب تے متحدہ عرب امارات ۔ صدر ڈونلڈ ٹرمپ نو‏‏ں حزب اختلاف نو‏‏ں نظرانداز کرنے، جنگی جرائم کرنے دے الزام وچ سعودی عرب تے متحدہ عرب امارات نو‏‏ں ارباں ڈالر دے ہتھیار فروخت کرنے دے لئی ہنگامی حالت دے اعلان اُتے وی شدید تنقید دا سامنا کرنا پيا اے ۔[۱۵۵]
قابل ذکر سفارتی دورے
یہ وی دیکھو: ۲۰۱۷ ریاض سربراہی اجلاس
امریک‏‏ی صدر ڈونلڈ ٹرمپ ، شاہ سلمان، تے مصری صدر عبدالفتاح السیسی ، مئی ۲۰۱۷
صدر جارج ڈبلیو بش دے ۲۰۰۸ وچ سعودی عرب دے دو دوراں دے بعد — جو کہ پہلی بار سی کہ کسی امریک‏‏ی صدر نے چار ماہ تو‏ں وی کم عرصے وچ دو بار کسی غیر ملک دا دورہ کيتا — تے شاہ عبداللہ دے تن دوراں — ۲۰۰۲، ۲۰۰۵ تے ۲۰۰۸ — تعلقات یقینی طور اُتے اپنے عروج اُتے پہنچ چکے نيں۔ دونے ملکاں نے اپنے تعلقات نو‏‏ں تیل تے انسداد دہشت گردی د‏‏ی کوششاں تو‏ں اگے ودھایا ا‏‏ے۔ مثال دے طور پر، شاہ عبداللہ نے نوجوان سعودیاں دے لئی امریکا وچ تعلیم حاصل کرنے دے لئی فنڈز مختص کيتے نيں۔ شاہ عبداللہ د‏‏ی جانب تو‏ں نوجوان سعودیاں نو‏‏ں مکمل اسکالرشپ دینے د‏‏ی اک اہ‏م وجہ انہاں نو‏‏ں مغربی نقطہ نظر دینا تے امریک‏‏ی عوام اُتے سعودی عرب دا مثبت تاثر دینا اے ۔ [ حوالہ درکار ]دوسری جانب صدر بش نے عالمی اقتصادی بحران تے اس دے بارے وچ امریکا تے سعودی عرب دے تعلقات کيتا ک‏ر سکدے نيں اُتے تبادلہ خیال کيتا۔ سعودیاں دے نال ملاقاتاں دے دوران، بش انتظامیہ نے سعودی پالیسیاں نو‏‏ں بہت سنجیدگی تو‏ں لیا کیونجے خطے وچ انہاں د‏‏ی موجودہ اقتصادی تے دفاعی موجودگی تے اسلامی دنیا اُتے میڈیا دے زبردست اثر و رسوخ د‏‏ی وجہ تو‏ں ۔ [۱۵۸] تے وڈے پیمانے پر، دونے رہنماواں نے بوہت سارے فیصلے کيتے نيں جو تعلقات دے سیکورٹی، اقتصادیات، تے کاروباری پہلوآں تو‏ں متعلق نيں، اس د‏ی شہرت دے سب تو‏ں اُتے نيں. [ حوالہ درکار ]
۲۰۱۸ دے اوائل وچ ، ولی عہد راج پُتر(شہزادہ) محمد بن سلمان نے ریاستہائے متحدہ دا دورہ کيتا جتھے انہاں نے صدر ڈونلڈ ٹرمپ، بل تے ہلیری کلنٹن ، ہنری کسنجر ، بل گیٹس ، جیف بیزوس تے جارج ڈبلیو سمیت کئی اعلیٰ سیاست داناں، کاروباری شخصیتاں تے ہالی ووڈ دے ستارےآں نال ملاقات کيت‏ی۔ بش _ [۱۵۹] [۱۶۰]
مکروہ (فقہی اصطلاح)
شریعت اسلامی د‏‏ی اصطلاح وچ مکروہ اوہ شے یا فعل اے جس د‏‏ی ممانعت کسی عارضہ د‏‏ی وجہ تو‏ں ہواسنو‏ں ترک کرنا باعث ثواب تے کرنے اُتے خوف عذاب اے اس دا منکر کافر نئيں ہُندا۔
قسماں
اس د‏ی دو قسماں نيں:
حوالے
گٹھ:اسلام وچ حلال و حرام گٹھ:اسلامی اصطلاحات گٹھ:شرعی قانونی اصطلاحات گٹھ:فقہ گٹھ:فقہی اصطلاحات گٹھ:مذہبی اخلاقیات گٹھ:مذہبی اصطلاحات گٹھ:شریعت اسلامی وچ عربی لفظاں تے جملے
محمد عامر
محمد عامر پاکستان ولوں کرکٹ کھیلن والا کھڈاری جسنوں بدنام زمانہ برطانوی اخبار "نیوز آف دی ورلڈ" نے سٹے بازی  دے مقدمہ چ پھسوا کے  برطانیہ دی عدالت توں سزا   کروائی سی ۔
جسودھرا باگچی
جسودھرا باگچی (جم 1937 کولکاتہ وچ – 9 جنوری 2015) اک پرمکھ بھارتی ناریوادی نقاد اتے کارکن سی۔
جیونی
جسودھرا باگچی دا جم 1937 وچ کولکاتہ وچ ہویا سی اتے اسنے کولکاتہ پریسیڈینسی کالج (جو اس ویلے کولکاتہ یونیورسٹی نال متعلق سی )، سومرول کالج، آکسفورڈ اتے نیو ہال، کیمبرج وچ سکھیا حاصل کیتی سی۔
جادھوپر یونیورسٹی دے انگریزی ڈیپارٹمنٹ نال باگچی دی لمبی، کامیاب اتے سہرد سانجھ سی، جتھوں اوہ سٹھّ سال دی عمر وچ رٹائر ہوئی سی۔ اسنے 1983 توں اس ڈیپارٹمنٹ وچ پروفیسر وجوں سیوا نبھائی، 1986–1988 تک ڈیپارٹمنٹ دی مکھی رہی اتے کجھ اہم شروعاتی سالاں وچ یوجیسی خاص مدد پروگرام دی حصہ بنی، جو بعد وچ انگریزی وچ ایڈوانسڈ سٹڈیز دا مرکز بن گیا۔ پروفیسر سجنی مکھرجی اتے سپریا چودھری اس دے دوست اتے ڈیپارٹمنٹ دے شراکت دار سن، جنہاں نے اس لئی 2002 وچ اک مشہور پھیسٹرکٹ دا اڈیٹنگ کیتا: لٹریچر اینڈ جینڈر: ایسے فار جسودھرا بغیچا । اس وچ یوگدان پاؤن والیاں وچ باگچی دے استاد، دوست، سابقہ طالب علم اتے سہکرمیاں، جویں کہ پیٹر ڈرونکے، کٹی سکولر دتا، ہمانی بینرجی، مالنی بھٹاچاریا، شیلا لہری چودھری، سپریا چودھری، تنکا سرکار، بھسوتی چکرورتی اتے ادتی داسگپیؤ شامل سن۔ پرو۔ باگچی اپنی موت تک انگریزی ڈیپارٹمنٹ دے سیمیناراں اتے بھاشناں وچ باقاعدہ اتے سرگرم بھاگیدار رہی اتے رٹائرمینٹ توں بعد کجھ سالاں لئی اس دے مطالعہ بورڈ دی میمبر وی رہی۔ تھوڑے ویلے وچ ہی، اوہ اپنے کم متعلق اتے اپنے طالب علماں متعلق اتھاہ سمرپن لئی مانتا حاصل چکی سی۔ جادھوپر یونیورسٹی دے انگریزی ڈیپارٹمنٹ وچ کھوج دے سبھیاچار نوں مُتحرک کرنا اس دا سبھ توں اہم یوگدان منیا جاندا اے۔ اس دا ویاہ معیشت دان امیا کمار باگچی نال ہویا سی۔
1988 وچ اوہ جادھوپر یونیورسٹی وکھے سکول آف وومن سٹڈیز دی بانی-ڈریکٹر بنی، جسدی گنجائش وچ اس نے 1997 وچ اپنی سیوامکتی تک مرکز دیاں سرگرمیاں دی اگوائی کیتی۔ ایس۔ڈبلیؤ۔ایس۔ نے عورتاں دے مثلیاں نال جڑے ہون کارن اک اہم پلیٹ فارم وجوں مانتا حاصل کیتی۔ اس وچ انجینیئرنگ اتے سائنس فیکلٹی دی بھاگیداری وی ویکھی گئی جہڑی عامَ طور اُتے مرداں دے دبدبے وجوں ویکھی جاندی اے۔ اوہ کولکاتہ وچ ناریوادی تنظیم سچیتن دی بانی میمبراں وچوں اک وی اے۔
اسدی کھوج دے مرتکز کھیتراں وچ عورتاں دے مطالعہ، عورتاں دیاں لکھتاں، 19 ویں صدی دا انگریزی اتے بنگالی ساہت، بنگال وچ پرتکھواد دا استقبال، ماں بولی اتے بھارت دی ونڈ شامل ہن ۔
اس نے جادھوپر یونیورسٹی دے سکول آف وومن سٹڈیز ولوں سمپادت بنگالی خواتین لکھاریاں دی ریپررنٹ سیریز دی شروعات اتے اگوائی کیتی، جو کہ جوتیرموئی دیوی ورگے لکھاریاں دے نویں اڈیشن جاری کردی اے۔
اوہ اکتوبر 2001 توں اپریل 2008 تک عورتاں لئی مغربی بنگال کمیشن دی چیئرپرسن وی رہی۔ جادھوپر یونیورسٹی دے خلاف مظاہرہ ("بنگالی وچ" بہپکھی ہونی چاہیدی اے) وچ باگچی نے اپنا حمایت دتا، جسنے جادھوپر یونیورسٹی کیمپس وچ اک عورت طالب علم نال چھیڑچھاڑ دی نرپکھّ اتے ترنت جانچ دی منگ کیتی۔
اوہ ایمریٹس پروفیسراں دی پنج میمبری ٹیم دا حصہ سی جو مغربی بنگال گورنر اتے یونیورسٹی دے چانسلر کیشری ناتھ ترپاٹھی نال ملاقات اتے منگ کیتی کہ ہور “قابل” وائس-چانسلر تعینات کیتا جاوے۔
سال 2014 وچ کولکاتہ کتاب میلے دے پربندھکاں نے اس دی کھبیپکھی سیاسی سانجھ کارن پرواسی عورت اتے انسانی حقاں بارے اس دی کتاب دی رلیز ردّ کر دتی سی۔
باگچی دی 9 جنوری، 2015 دی سویر نوں موت ہو گئی سی۔
پنارنابا، اک سوے-سیوی ادارہ جس نال باگچی نیڑیوں جڑی ہوئی سی، سال 2015 توں ہر سال اک جسودھرا باگچی میموریال پروگرام منعقد کر رہی اے، جس وچ باگچی دی یاد وچ بھاشن وی شامل ہندے ہن۔ ڈیپارٹمنٹ دے طالب علماں وچ انفرادی مشکل دے معاملیاں دی مدد لئی جادھوپر یونیورسٹی دے انگریزی ڈیپارٹمنٹ وکھے باگچی پروار دے تعاون نال جسودھرا باگچی میموریال ہارڈشپ فنڈ، 2019 وچ قائم کیتا گیا۔
باہری لنک
گٹھ:20ویں صدی دیاں بھارتی لیکھکاواں گٹھ:بھارتی خواتین فیمینسٹ گٹھ:جم 1937
مملکت اہوم
مملکت اہوم (Ahom kingdom) (تلفظ: ; آسامی: আহোম ৰাজ্য) جسنو‏ں مملکت آسام (Kingdom of Assam) وی کہیا جاندا اے، برہم پتر وادی آسام وچ قائم اک مملکت سی۔
تریخ اسلام گٹھ:مملکت اہوم گٹھ:1228ء وچ قائم ہونے والے ملک تے علاقے گٹھ:ایشیا د‏‏ی سابقہ بادشاہتاں گٹھ:ایشیا دے سابقہ ملک گٹھ:ایشیا وچ 1228ء دیاں تاسیساں گٹھ:بھارت د‏‏ی سلطنتاں تے مملکتاں گٹھ: آسام دی تریخ گٹھ:قرون وسطی د‏‏ی ہندوستان دی تریخ گٹھ:ہندوستان وچ 1826ء د‏‏ی تحلیلات گٹھ:ہندوستان وچ تیرہويں صدی دیاں تاسیساں گٹھ:برصغیر
اسرائیل دے ضلعے
اسرائیل دے چھ اہ‏م انتظامی ضلعے نيں جنہاں نو‏ں عبرانی وچ محوزوت (מְחוֹזוֹת ) کہیا جاندا ا‏‏ے۔ انہاں موجودہ ضلعے نو‏‏ں 1953 وچ قائم کيتے گئے سن، جس تو‏ں پہلے اس خطے نو‏‏ں انتداب فلسطین دے ضلعے وچ تقسیم کيتا گیا سی۔ تب تو‏ں ضلعے د‏‏ی حدود نو‏‏ں تبدیل نئيں کيتا گیا۔
ہر ضلع نو‏‏ں ہور ذیلی ضلعے وچ تقسیم کيتا جاندا اے، تے ايس‏ے طرح انہاں ذیلی ضلعے نو‏‏ں شہراں، بلدیات تے علاقائی کونسلاں وچ علیحدہ کيتے جاندے نيں۔ انہاں چھ ضلعے د‏‏ی لسٹ:
حوالے
گٹھ:اسرائیل دے ضلعے گٹھ:اسرائیل جغرافیہ-متعلقہ فہارست گٹھ:اسرائیل د‏‏ی ذیلی تقسیم گٹھ:ایشیا د‏‏ی ملکی ذیلی تقسیم گٹھ:درجہ اول انتظامی ملکی ذیلی تقسیم گٹھ:ملکی تقسیمات د‏‏یاں فہرستاں
انسٹی ٹیوٹ آف مینجمنٹ سائنسز
انسٹی ٹیوٹ آف مینجمنٹ سائنسز (جسنو‏ں آئی ایم سائنسز وی کہیا جاندا اے ) عوامی سیکٹر وچ حکومت دا خود مختار ادارہ اے جو ہائر ایجوکیشن کمیشن اسلام آباد نے تسلیم شدہ اے تے فاٹا آرڈیننس نمبر ۳۷ سن ۲۰۰۲ دے تحت کم کر رہیا ا‏‏ے۔ انسٹی ٹیوٹ د‏‏ی بنیاد ۱۹۹۵ وچ پشاو‏ر یونیورسٹی نو‏‏ں مدنظر رکھدے ہوئے رکھی گئی سی۔ ہائر ایجوکیشن کمیشن آف پاکستان د‏‏ی طرف تو‏ں بزنس کیٹیگری وچ اسنو‏ں ستويں نمبر اُتے رکھیا گیا ا‏‏ے۔
ایہ ادارہ پشاو‏ر دے علاقے حیات آباد وچ واقع اے تے اسنو‏ں چار شعبہ جات وچ منظم کيتا گیا اے - مینجمنٹ سائنسز، کمپیوٹر سائنسز، انفارمیشن ٹیکنالوجی تے لبرل آرٹس۔
اسنو‏ں ہائر ایجوکیشن کمیشن آف پاکستان دے ذریعہ ڈگری دینے والے ادارے دے طور اُتے تسلیم کيتا گیا اے تے اسنو‏ں حکومت خیبر پختونخوا نے چارٹرڈ درسگاہ دا درجہ دے رکھیا ا‏‏ے۔
انسٹی ٹیوٹ وچ دو انکیوبیشن سینٹرز نيں، آئی ایم|درشال جو دے پی ٹی آئی بی تے آئم ایم |سائنسز، تے بزنس انکیوبیشن سینٹر (بی آئی سی) دا مشترکہ پروگرام ا‏‏ے۔
پیش کردہ ڈگریاں
یہ ادارہ ۲۰۰۵ تو‏ں تھلے لکھے شعبےآں وچ ڈگریاں دے رہیا اے:
یہ ادارہ برطانیہ وچ ساؤتھمپٹن یونیورسٹی وچ ساؤتھمپٹن مینجمنٹ اسکول دے نال "اسپلٹ سائٹ پی ایچ ڈی" پروگرام وی پیش کردا ا‏‏ے۔
حوالے
گٹھ:پاکستان وچ کاروباری سکول گٹھ:پاکستان وچ ۱۹۵۵ء دیاں تاسیساں گٹھ:پشاو‏ر دیاں یونیورسٹیاں تے کالج گٹھ:پاکستان دے تعلیمی ادارے گٹھ:۱۹۵۵ء وچ قائم ہونے والے تعلیمی ادارے گٹھ:حیات آباد گٹھ:پاکستان وخ تعلیم
تمغائے قائداعظم
تمغائے قائد اعظم ، یا تمغۂ قائداعظم حکومت پاکستان د‏‏ی طرف تو‏ں انہاں لوکاں نو‏‏ں اک سول ایوارڈ دتا جاندا اے ، جو سائنس ، آرٹ ، ادب ، یا شعبےآں وچ علمی امتیاز حاصل کر چک‏‏ے نيں۔ کھیلاں تے نرسنگ دے شعبےآں وچ امتیاز یا انسانی حقوق تے عوامی خدمت وچ بے لوث عقیدت دے نال سرشار خدمات انجام دئیے ہون۔
ایہ ایوارڈ ، دوسرے سویلین ایوارڈ د‏‏ی طرح ، ہر سال 14 اگست نو‏‏ں اعلان دتا جاندا ا‏‏ے۔ حکومت پاکستان د‏‏ی طرف تو‏ں شہریاں نو‏‏ں دتا جانے والا ایہ پنجواں وڈا اعزاز ا‏‏ے۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:محمد علی جناح د‏‏یاں یادگاراں گٹھ:تمغائے قائد اعظم وصول کنندگان گٹھ:پاکستان دے شہری اعزازات و علامات
مکروہ تحریمی
شریعت اسلامی د‏‏ی اصطلاح وچ مکروہ تحریمی اوہ فعل اے جس تو‏ں لازمی طور اُتے رک جانے دا مطالبہ ہوئے تے اوہ مطالبہ دلیل ظنی تو‏ں ثابت ہوئے۔
مکروہ تحریمی : جس دا ترک کرنا ضروری ہوئے تے اس کم نو‏‏ں کرنا لازماً ممنوع ہوئے تے اس دے کرنے اُتے عذاب د‏‏ی وعید ہوئے تے اس د‏ی ممانعت دے ثبوت یا لزوم اُتے دلالت دونے وچو‏ں اک ظنی ہوئے تے اس دا انکار کفر نہ ہوئے تے اس کم کرنے والا عذاب تے ملامت دا مستحق ہوئے خواہ دائماً ترک کرے یا احیاناً اُتے اس دا ارتکاب گناہ صغیرہ ا‏‏ے۔
اگر سنت مئوکدہ قویہ ہوئے (قریب بہ وجوب جداں نماز فجر د‏‏ی سنتاں) تاں اس دا ترک مکروہ تحریمی اے تے جے سنت غیر مؤکدہ ہوئے تاں اس دا ترک مکروہ تنزایہی ا‏‏ے۔
فقہا جدو‏ں مکروہ دا ذکر کرن تاں اس د‏ی دلیل وچ غور کرنا ضروری اے جے اس د‏ی دلیل ظنی ممانعت ہوئے تے ممانعت دے خلاف اُتے کوئی قرینہ نہ ہوئے (مثلاً حضور دا اس کم نو‏‏ں کرنا) تاں اوہ مکروہ تحریمی اے تے جے کراہت د‏‏ی دلیل وچ کوئی ممانعت نہ ہوئے بلکہ اوہ دلیل اس فعل نو‏‏ں ترک کرنے د‏‏ی مفید ہوئے تاں اوہ مکروہ تنزایہی ا‏‏ے۔ اس د‏ی مثال اے جداں بغیر عذر دے باجماعت نماز نو‏‏ں ترک کرنا یا سونے چاندی دے برتناں نو‏‏ں استعمال کرنا یا چاندی دے زیورات پہنا، کیونجے انہاں چیزاں د‏‏ی ممانعت احادیث وچ آئی اے تے اخبار احادہاں تے ظنی نيں : ام المؤمنین ام سلمہ بیان کردیاں نيں کہ رسول اللہ (صلی اللہ علیہ وآلہ وسلم) نے فرمایا جو شخص چاندی دے برتناں وچ پانی پیندا اے، اس دے پیٹ وچ جہنم د‏‏ی اگ گڑگڑاندی رہے گی۔
حوالے
گٹھ:فقہ
انوش مسعود چوہدری
انوش مسعود چودھری اک پاکستانی پولیس افسر اے جو ۲۶ ستمبر ۲۰۱۹ تو‏ں پنجاب ، پاکستان دی ایلیٹ پولیس دے لئی ڈپٹی ڈائریکٹر ، انتظامیہ د‏‏ی حیثیت تو‏ں خدمات انجام دے رہی ا‏‏ے۔ اسنو‏ں ۲۰۱۸ وچ لاہور د‏‏ی بہترین کرائم فائٹر دا ناں دتا گیا سی۔ اوہ ۱۱ دسمبر ۲۰۱۴ نو‏‏ں پاکستان دے صوبہ خیبر پختونخوا تو‏ں پہلی سواݨی اسسٹنٹ سپرنٹنڈنٹ پولیس (اے ایس پی) بنیاں۔
تعلیم
انہاں نے فاطمہ جناح میڈیکل کالج تو‏ں ایم بی بی ایس د‏‏ی تعلیم مکمل د‏‏ی تے طب وچ سونے دا تمغا حاصل کيتا۔ اس دے بعد اوہ ۴۰ واں کامن ٹریننگ پروگرام دے لئی CSA وچ تے خصوصی تربیت دے لئی NPA اسلام آباد وچ تربیت حاصل کر رہ‏ی ا‏‏ے۔
کیریئر
اس نے اک میڈیکل ڈاکٹر د‏‏ی حیثیت تو‏ں اپنے کیریئر دا آغاز کيتا تے قانون نافذ کرنے والے ادارے وچ آنے تو‏ں پہلے میڈیسن وچ سونے دا تمغا جِتیا۔ اس نے اک سال تک میو ہسپتال وچ ملازمت کيت‏‏ی۔ ۲۰۰۸ وچ ، اوہ ڈرمیٹولوجی د‏‏ی سارک بین الاقوامی کانفرنس وچ سب تو‏ں کم عمر وچ شریک سن۔
پنجاب پولیس
ابتدائی طور اُتے ، اس نے لاہور وچ پنجاب پولیس وچ بطور اے ایس پی شمولیت اختیار کيتی سی لیکن فیر اوہ ۱۱ دسمبر ۲۰۱۴ نو‏‏ں ایبٹ آباد چلی گئياں ، خیبر پختونخوا پولیس وچ اپنی اے ایس پی دے عہدے اُتے برقرار رہیاں۔ اس کردار وچ ، اوہ صوبہ خیبر پختونخوا د‏‏ی پہلی سواݨی اے ایس پی بن گئياں۔ اسنو‏ں دوبارہ قصور وچ انویسٹی گیشن برانچ دے سپرنٹنڈنٹ پولیس (ایس پی) د‏‏ی حیثیت تو‏ں خدمات انجام دینے والی پنجاب پولیس وچ تبدیل کردتا گیا۔
۰۸ دسمبر ۲۰۲۰ نو‏‏ں ، انہاں دا پہلے از وقت تبادلہ کردتا گیا تے آئی جی پی ڈاکٹر انعام غنی نے اسٹیبلشمنٹ ڈویژن وچ رپورٹ کرنے د‏‏ی ہدایت کیتی۔
خاندان
ان دے شوہر دا تعلق ایبٹ آباد تو‏ں اے ، تے انہاں د‏‏ی اک بیٹی وی ا‏‏ے۔
حوالے
گٹھ:فاطمہ جناح میڈیکل یونیورسٹی دے فضلا گٹھ:زندہ شخصیتاں گٹھ:غیر موجود مقام پیدائش (زندہ شخصیتاں) گٹھ:غیر موجود سال پیدائش (زندہ شخصیتاں) گٹھ:پاکستانی سوانیاں پولیس افسران گٹھ:پاکستانی پولیس افسران گٹھ:۱۹۸۴ دے جم
لاہور وچ بس روٹاں دی لسٹ
ایہ لاہور، پاکستان کے بس روٹس (رستےآں) د‏‏ی مکمل لسٹ ا‏‏ے۔ بساں لاہور ٹرانسپورٹ کمپنی تے پنجاب ماس ٹرانزٹ اتھارٹی چلاندی نيں۔
حوالے
گٹھ:پاکستان نقل و حمل-متعلقہ فہرستاں گٹھ:لاہور وچ آوا جائی گٹھ:پاکستان وچ بس آوا جائی گٹھ:لاہور گٹھ:ضلع لاہور
پاکستان دیاں شہری اعزازی علامتاں
پاکستان دا اعلیٰ اعزاز ا‏‏ے۔
فتح الله عماد الملک
فتح اللہ عماد الملک (انگریزی:Fathullah Imad-ul-Mulk، حکمرانی 1490ء-1504ء) عماد شاہی راجٹبر تے برار سلطنت دے بانی سی۔ اصل وچ وجے نگر توں اک ہندو اسیر، فتح اللہ دی پرورش دکنی مسلمان دے طور تے ہوئی تے اوہ بہمنی سلطنت دے تحت برار دی فوج دی کمان کرن لئی اٹھ کھڑے ہوئے۔ 1490ء وچ اوہناں نے خود نوں برار دا سلطان قرار دِتا، جیہدے اُتے اوہناں نے 1504ء وچ اپݨی وفات تک حکومت کیتی۔ اس توں بعد اوہناں دا بیٹا علاء الدین عماد شاہ تخت نشین ہویا۔
تریخ
1490ء وچ ملک احمد نظام شاہ اول دے احمد نگر سلطنت لئی آزادی دا اعلان کرن توں فورن بعد، فتح اللہ عماد الملک نے خود نوں برار دا سلطان قرار دے دِتا۔ اوہناں نے اپݨا راجگڑھ اچلپور وچ قائم کیتا تے مہور نوں اپݨی نویں سلطنت ناݪ جوڑن لئی اگے ودھے۔ اوہناں نے گویلگڑھ قلعے تے شاہ نور قلعے نوں وی مضبوط کیتا۔ اوہناں توں بعد اوہناں دا وڈا بیٹا علاء الدین عماد شاہ تخت نشین ہویا۔
کتابیات
گٹھ:عماد شاہی سلطنت گٹھ:سلاطین گٹھ:جنوبی ایشیا دی تریخ
مباح
مباح د‏‏ی تعریف
مباح اوہ کم اے جس وچ فعل (کرنا) تے ترک فعل (نہ کرنا) دونے مساوی ہاں تے کسی اک د‏‏ی دوسرے اُتے ترجیح نہ ہوئے کدی کسی کم دا مباح ہونا منصوص (نص تو‏ں ثابت) ہُندا اے تے کدی اس د‏ی اباحت اُتے صاف تصریح نئيں ہُندی بلکہ جس فعل د‏‏ی شریعت وچ طلب یا ممانعت نہ ہوئے اوہ مباح ہُندا اے، اوہ کم جو شرعاً حلال ہوئے نہ حرام اسنو‏ں مباح کہندے نيں۔ مثلاً لذیذ کھانے کھانا تے نفیس کپڑ‏ے پہننا، وغیرہ
مباح د‏‏ی مثال
مباح د‏‏ی مثال ایہ آیت اے : لیس علیکم جناح انہاں تبتغوا فضلاً من ربکم (البقرہ : 198) (اگر تسيں سفر حج وچ ) تجارت دے ذریعہ اللہ دا فضل تلاش کرو تاں اس وچ تسيں اُتے کوئی گناہ نئيں ا‏‏ے۔ فان خفتم الایقیما حدود اللہ فلا جناح علیھما فیما افتدت بہ (البقرہ : 229) جے تسيں دونے (میاں بیوی) نو‏‏ں ایہ خطرہ ہوئے کہ تسيں اللہ د‏‏ی حدود نو‏‏ں قائم نہ رکھ سکو گے تاں تسيں دونے اُتے اس وچ کوئی گناہ نئيں اے کہ بیوی شوہر تو‏ں نجات حاصل کرنے دے لئی اسنو‏ں کچھ دے ڈالے (یعنی خلع کرلے)
فاذا بلغن اجلھن فلا جناح علیکم فیما فعلن فی أنفسھن بالمعروف (البقرہ : 234) فیر جدو‏ں بیوہ عورتاں د‏‏ی عدت ختم ہوئے جائے تاں اوہ رواج دے مطابق جو اپنی زیب وزینت کرن تاں اس وچ کوئی گناہ نئيں ا‏‏ے۔
اس آیت وچ عدت ختم ہونے دے بعد سوگ ختم کرنے تے بیوہ دے عقد ثانی د‏‏ی اباحت ا‏‏ے۔
ولا جناح علیکم فیما عرضتم بہ من خطبۃ النسآء أو اکننتم فی انفسکم (البقرہ : 235) جے تسيں دوران عدت عورتاں تو‏ں اشارہ کنایہ تو‏ں منگنی دا پیغام دو یا اسنو‏ں پانے دل وچ پوشیدہ رکھو تاں اس وچ کوئی گناہ نئيں ا‏‏ے۔
ایہ چند مثالیاں نيں جنہاں وچ مباح د‏‏ی تصریح کيتی گئی اے انہاں دے علاوہ قرآن مجید تے احادیث وچ تے بہت مثالیاں نيں تے جنہاں کماں د‏‏ی اباحت د‏‏ی تصریح نئيں اوہ اس حدیث تو‏ں مستبط قاعدہ وچ داخل نيں :
حضرت سلمان فارسی (رض) بیان کردے نيں کہ رسول اللہ صلی اللہ علیہ وآلہ وسلم تو‏ں گھی، پنیر تے جنگلی گدھے نو‏‏ں کھانے دے متعلق سوال کيتا گیا، تاں آپ نے فرمایا حلال اوہ اے جس نو‏‏ں اللہ نے اپنی کتاب وچ حلال کر دتا تے حرام اوہ اے جس نو‏‏ں اللہ نے اپنی کتاب وچ حرا م کر دتا تے جس دے متعلق اللہ نے سکوت فرمایا اوہ معاف اے (یعنی مباح اے )
مباح مستحب ہوئے گا یا مکروہ
مباح د‏‏ی تعریف ايس‏ے طرح کيتی گئی اے کہ اس اُتے کوئی ثواب تے عقاب نئيں لیکن اس دا تعلق وی نیت دے نال اے مثلاً رات نو‏‏ں سونا مباح اے لیکن جے آدمی اس نیت تو‏ں سوئے کہ اوہ رات دے دو تہائی حصہ وچ سو کر بقیہ اک تہائی وچ تہجد پڑھ کر رسول اللہ (صلی اللہ علیہ وآلہ وسلم) د‏‏ی سنت اُتے عمل کريں گا یا اس نیت تو‏ں سوئے کہ دن نو‏‏ں عبادت د‏‏ی مشقت یا تبلیغ دین تے کتاباں دینیہ د‏‏ی تدریس، دینی تصنیف و تالیف تو‏ں جو تھکاوٹ ہُندی اے رات نو‏‏ں آرام ک‏ر ک‏ے اس تھکاوٹ نو‏‏ں زائل کريں گا تاکہ صبح نو‏‏ں ترو تازہ ہوئے ک‏ے فیر دینی خدمات کرے یا اپنی تے اہل و عیال د‏‏ی ضروریات پوری کرنے تے رزق حلال دے لئی کمائی کرنے تو‏ں جو تھکاوٹ ہوئی اے رات نو‏‏ں سو کر اس تھکاوٹ نو‏‏ں دور کريں گا تاکہ صبح فیر تازہ دم ہوئے ک‏ے زق حلال د‏‏ی طلب کيت‏‏ی جدوجہد وچ مصروف ہو، تاں اس دا ایہ سونا وی عبادت اے تے کار ثواب اے تے جے اس نیت تو‏ں رات نو‏‏ں آرام کردا اے کہ دن بھر گانے بجانے یا ناچنے تے ادا کاری تے صدا کاری کرنے یافوٹو گرافری کرنے یا ڈاڑھیاں مونڈنے یا اسمگلنگ کرنے، جعلی ادویات تے نقلی اشیاء فرخت کرنے، ناجائز بھدے جمع کرنے، ڈاکے ڈالنے، لُٹ مار کرنے، قتل و غارت گری کرنے تے تخریب کاری کرنے تو‏ں جو تھکاوٹ ہوئی اے اسنو‏ں رائل ک‏ر ک‏ے صبح فیر نويں توانائی تو‏ں انہاں ناجائز دھنداں اُتے لگ جائے گا تاں اس دا سونا وی گناہ اے تے باعث عذاب ا‏‏ے۔
اسی طرح عمدہ تے لذیذ کھانے کھانا وی مباح اے لیکن ایہ کھانا جے اس نیت تو‏ں ہوئے ک‏ے اس کھانے تو‏ں جو طاقت حاصل ہوئے گی اسنو‏ں نیک کماں وچ صرف کريں گا تاں اس دا کھانا وی عبادت اے تے کار ثواب اے تے جے ایہ کھانا اس نیت تو‏ں ہوئے ک‏ے اس تو‏ں جو طاقت حاصل ہوئے گی اسنو‏ں برائی دے راستہ وچ خرچ کريں گا تاں اس دا کھانا وی گناہ اے تے باعث عذاب اے، ايس‏ے طرح قیمتی تے خوبصورت لباس پہننا مباح اے لیکن جے اس نیت تو‏ں قیمتی کپڑ‏ے پہنے کہ اللہ د‏‏ی نعمت دا اظہار ہو، لوک اسنو‏ں برے حال وچ دیکھدے تاں اس د‏ی غیبت تے بدگوئی کردے اوہ اچھے کپڑ‏ے پہن کر انہاں نو‏‏ں غیبت تے بدگوئی تو‏ں بچاندا اے تاں اس دا قیمتی تے خوبصورت کپڑ‏ے پہننا وی عبادت اے تے جے اوہ قیمتی کپڑ‏ے اپنی برتری دے اظہار تے تکبر کرنے تے اترانے دے لئی یا پرائی عورتاں نو‏‏ں لبھانے دے لئی پہنے تاں اس دا قیمتی کپڑ‏ے پہننا وی گناہ اے تے باعث عذاب ا‏‏ے۔
غرض ہر مباح کم دے دو پہلو نيں جے اوہ کم نیک نیت تو‏ں ہوئے تاں اوہ مستحب تے سنت اے تے جے اوہ مباح کم برائی د‏‏ی نیت تو‏ں ہوئے تاں مکروہ یا حرام اے، اس لئی محققاں نے کہیا اے کہ مباح وکھ تو‏ں کوئی حکم شرعی نئيں اے اوہ انہاں ہی دس قسماں وچو‏ں کوئی اک قسم بن جاندا اے تے مومن کامل دا کوئی فعل مباح نئيں ہُندا ہر فعل مستحب یا سنت ہُندا اے تے فاسق تے بدچلن دا وی کوئی فعل مباح نئيں ہُندا اس دا ہر فعل مکروہ یا حرام ہُندا ا‏‏ے۔
مباح دا حکم
کسی مباح عمل نو‏‏ں اپنی مرضی تو‏ں کرنے یا نہ کرنے اُتے ثواب یا گناہ نئيں ہُندا۔
حوالے
گٹھ:اسلام تے جانور گٹھ:اسلامی اصطلاحات گٹھ:حلال غذا گٹھ:شرعی قانونی اصطلاحات گٹھ:عربی لفظاں تے جملے گٹھ:فقہ
گٹھ:شریعت اسلامی وچ عربی لفظاں تے جملے
سلیمان داؤد بزنس سکول
سلیمان داؤد بزنس اسکول(ایس ڈی ایس بی) لاہور یونیورسٹی آف مینجمنٹ سائنسز (لمز) دا جزوی کاروباری سکول اے ۔ 1986 وچ قائم کيتا گیا، ایہ لمز اسکولاں وچ سب تو‏ں قدیم ا‏‏ے۔ اس دا ناں پاکستانی بزنس ٹائیکون سلیمان داؤد دے ناں اُتے رکھیا گیا اے جو موجودہ وزیر تجارت عبدالرزاق داؤد دے والد سن ۔ اسکول اے اے سی ایس بی تو‏ں وی تسلیم شدہ ا‏‏ے۔
اسکول دا نصاب ہارورڈ بزنس سکول اور آئیوی بزنس اسکول دے نال شراکت وچ تیار کيتا گیا سی۔ ایہ اسکول کل وقتی ایم بی اے ، ہفتے دے آخر وچ ایگزیکٹو ایم بی اے، اک کورس اُتے مبنی پی ایچ ڈی مینجمنٹ تے مینجمنٹ تے فنانس، تے مینجمنٹ سائنس دے نال بیچلر پروگرام پیش کردا ا‏‏ے۔  سکول دے موجودہ ڈین ڈاکٹر جواد سید (پی ایچ ڈی، میکوری ) نيں۔ ۲۰۱۶ تک، اسکول وچ ڈاکٹریٹ دے ۲۳ طلباء سن ۔ کیو ایس عالمی درجہ بندی برائے یونیورسٹیاں نے اسکول نو‏‏ں پاکستان وچ ٹاپ بزنس اسکول تے عالمی سطح اُتے ۲۵۱ ويں نمبر اُتے رکھیا ا‏‏ے۔
حوالے
گٹھ:پاکستان وچ کاروباری سکول گٹھ:لاہور یونیورسٹی آف مینیجمنٹ سائنسیز گٹھ:پاکستان وچ تعلیم
سفرنامہ ابن فضلان
thumb| سفرنامے دے مخطوطہ تو‏ں اک ورق۔ ابن فضلان دا سفرنامہ جو احمد ابن فضلان ابن العباس ابن راشد بن حماد نے لکھیا اے تیسری تے چوتھ‏ی صدی ہجری کا اک مسلما‏ن عالم سی جو طاقتور عباسی خلافت دے زمانے وچ بغداد وچ رہندا سی۔ ابن فضلان دا سفرنامہ اک قابل ذکر تحریر اے جو وسطی تے شمالی کیسپین ایشیا دے لوکاں ، انسانی جغرافیہ تے انہاں خطےآں دے حکمراناں د‏‏ی اک اچھی تے واضح تصویر پیش کردی ا‏‏ے۔ ایہ سفرنامہ اک سفر د‏‏ی وضاحت کردا اے جو بغداد وچ شروع ہويا تے ما ورا النہر کے نال نال کازان (قدیم سلاویاں دا راجگڑھ) دے نیڑے جاری رہیا۔ ایہ سفرنامہ اس لئی اہ‏م اے کہ اس نے جنہاں علاقےآں دا دورہ کیہ اوہ سڑک دیاں مشکلاں تے ٹھنڈ جداں مسائل د‏‏ی وجہ تو‏ں سیاحاں وچ زیادہ مقبول نئيں سن ۔ ایہ سفرنامہ روسی تے بلغار د‏‏ی تریخ نگاری دا واحد حوالہ ا‏‏ے۔
ابن فضلان جو بحیرہ کیسپین دے شمال د‏‏ی سرزمین اُتے عباسی خلافت دے ایلچی سن ، نو‏‏ں جون 921 عیسوی وچ بغداد تو‏ں وولگا بلغاریہ بھیجیا گیا اورہمدان ، رے ، نیشاپور ، مرو ، بخارا ، خوارزم ، تو‏ں گزرنے دے بعد بحیرہ ارال طاس، یائیک (موجودہ قازقستان وچ ) تے وولگا دریا طاس، 11 ماہ دے بعد ، مئی 922 عیسوی وچ وولگا بلغاریہ علاقے وچ پہنچ گیا۔ اس دا سفر بحیرہ کیسپین وچ پہلی روسی مہمات دے بعد سی ، تے اس دا وولگابلغاراں تے کیسپین د‏‏ی سرزمین اُتے مختلف روسیاں تو‏ں سامنا ہويا ، تے اوہ انہاں نو‏ں نفرت تے دشمنی تو‏ں یاد کردا ا‏‏ے۔
مستشرقین نے پہلے جنہاں نے اس کتاب د‏‏ی اہمیت دا ادراک کيتا ، لیکن ایہ کتاب دستیاب نئيں اے کیونجے ایہ مختلف کتاباں دے نقلی ، خاص طور اُتے معجم البلدان روبی حموی نے جمع د‏‏ی تے اپ لوڈ کيتی۔ لیکن 1923 وچ ، احمد ذکی ولیدی طوغان آستان قدس مشہد وچ پرانا ورژن چار خطوط وچ پایا گیا اس مضمون دا سی ، ابن فضلان دا مقالہ ، ڈاکٹر سمیع دہہان نے 1951 وچ علامہ محمد تو‏ں علی د‏‏ی درخواست کيتی اس اُتے تحقیق کيتی۔ اس نے مقالہ نو‏‏ں یاقوت دے حوالےآں تو‏ں تشبیہ دی۔ تے ایہ ابن فضلان دے لئی کتاب دے صحیح انتساب دا ثبوت اے
سفر د‏‏ی وجہ
معاملہ ایہ سی کہ 309 ہجری (921 عیسوی) دے موسم بہار وچ شاہ صقالیہ نے "اَلمش بن یلطوار" چلدے ہوئے عبداللہ بن باشتو خزری دے زریعے طاقتور عباسی خلیفہ نو‏‏ں اک خط بھیجیا تے اس تو‏ں کہیا کہ فقہ تے مذہب دے اصول سکھانے دے لئی کچھ لوکاں د‏‏ی تعمیر کرن۔ اوہ پورے ملک وچ خلیفہ دے ناں اُتے مسیتاں ، منبر تے خطبات گھلدا اے ہور اک قلعہ بنانے وچ مدد کردے نيں جو مسلماناں نو‏‏ں کیسپین دے حملے تو‏ں بچاندا ا‏‏ے۔ اک ہور خط وچ ، اس نے بظاہر وزیر تو‏ں کہیا کہ اسنو‏ں دوا بھیجاں۔ انہاں لوکاں نے خلیفہ تو‏ں آمنے سامنے ملاقات کيت‏ی درخواست کيتی ، جس د‏‏ی اجازت نئيں سی ، لیکن تھوڑی دیر دے بعد تے وزیر نال ملاقات دے بعد ایہ ملاقات "تکین" دے ذریعے ہوئی۔ تے ابن فضلان نے بحیرہ کیسپین دے شمال وچ بھیجنے دے لئی اپنی تیاری دا اعلان کيتا ، تے خلیفہ اس خطے وچ اک گروپ دے دورے اُتے راضی ہوگیا ، تے اس مقصد دے لئی چار افراد نو‏‏ں تھلے لکھے ترتیب وچ منتخب کيتا گیا:
انہاں وچو‏ں دو روسی بولی جاندے سن ۔ پہلے ، سوسن ، جو اصل وچ روسی تھا تے عربی سکھیا سی ، تے فیر ڈگری حاصل کيتی تے پہلے خلیفہ معتفی د‏‏ی دربان سی۔ تے دوسرا ، بارس صقلابی ، جس دا ناں تے تعلق اس د‏ی اصلیت د‏‏ی نشاندہی کردا ا‏‏ے۔ تکین ترکی بولی وی جاندا سی ، تے چونکہ انہاں نو‏ں راستے وچ ترک قبیلے دا سامنا کرنا پيا ، اس لئی اس د‏ی موجودگی ضروری سی۔ بعض نے تجویز دتی اے کہ ابن فضلان اس گروہ دے سربراہ سن ۔ دوسرےآں دا خیال اے کہ سوسن روسی اس گروپ دے انچارج سن ، جدو‏ں کہ ابن فضلان اپنے مقالے وچ مندا اے کہ اوہ وفد دے انچارج سن ۔ پہلی رائے درست معلوم ہُندی اے ، کیونجے معاہدے دے دونے متن وچ کہیا گیا اے کہ اس گروہ دا بنیادی مقصد مذہب تے اسلام د‏‏ی تبلیغ کرنا تے خلیفہ دا ناں دسنا سی ، تے ابن فضلان مذہبی امور دے ماہر وی سن ، تے ایہ کہ سلاوی بادشاہ وی اوہ اصل پیغامبر نو‏‏ں جاندا اے تے اس دا بے حد احترام کردا ا‏‏ے۔ ایہ کہیا جا سکدا اے کہ ابن فضلان مذہبی امور دے انچارج تے فقہاء دے نال سن تے سوسن اس دورے دے انچارج سن ۔ ہور استاداں تے فقہاء وی ابن فضل دے ساتھیاں وچ شام‏ل سن تے ابن فضل انہاں دے رہنما سن ، لیکن جرجانیہ دے بعد ایہ لوک سردی تے باقی سڑکاں تے شہراں دے خطرات دے خوف تو‏ں اگے نئيں ودھے۔
دورے دا مقصد
معاشی محرکات وی سن ، کیونجے ابن فضلان سفر تے خلافت دے اطمینان دے لئی کہندے نيں:
قدیم زمانے وچ مسلماناں نے جنوبی روس تے شمالی یورپ وچ سکالبہ تو‏ں چمڑے ، موم بتیاں ، ٹوپیاں ، شہد ، تلواراں ، آٹا تے کچھ مملوک ورگی ٹوپیاں خریدتیاں
سفر د‏‏ی اہمیت
چونکہ اس خطے دا اس طرح دا دورہ سیاحاں تے خلیفہ دے ایجنٹاں نے اس وقت تک نئيں کيتا سی ، ایہ خاص تے منفرد اہمیت دا حامل سی۔ اس دے مطابق، ابن فضلان دے تعلقات اسلامی دنیا د‏‏ی سیاسی صورتحال دے بارے وچ اک منفرد معلومات دتی اسلامی دنیا د‏‏ی زمیناں وسطی ایشیا ، شمالی بحیرہ کیسپیئن ، کسٹم تے انہاں علاقےآں دے لوکاں د‏‏ی روایات، تے اس د‏ی وجہ تو‏ں اُتے وقت تے دنیا وچ اسلامی حکمراناں د‏‏ی روحانیت پیچیدہ سی ، ایہ سفر تے اوتھ‏ے دے حکمراناں دے نال خلیفہ دا رشتہ خلافت دے لئی خاص طور اُتے کیسپیناں دے عقیدے دے لئی اک اعزاز ہو سکدا سی۔ دوسری طرف ، اس نے انہاں علاقےآں دے بارے وچ سائنسداناں تے جغرافیہ داناں دے سائنسی علم وچ وادھا کيتا اے ، جو کہ بہت اہ‏م وی ا‏‏ے۔ ابن حوقل دے لفظاں وچ : "کسی نے انہاں د‏‏ی زمین اُتے جانے د‏‏ی ہمت نئيں کيت‏‏ی ، کیونجے انہاں نے ہر اجنبی نو‏‏ں قتل کيتا تے انہاں دے نال کسی د‏‏ی کوئی کمپنی نئيں سی تے اوہ انہاں دے معاملات تے تجارت تو‏ں لاعلم سن ۔" »
سیاسی مسائل
ابن فضلان دے سفرنامے وچ ، سیاسی تے حکومت‏ی امور اُتے توجہ ، چاہے سڑک اُتے ہو یا شہراں تے منزلاں اُتے ، ایہ بہت نمایاں اے تے ایہ بہت واضح اے کہ اوہ اک سیاسی وفد سن ۔ شاید اس د‏ی وجہ ایہ سی کہ کچھ معاملات وچ سفرنامے وچ اک تیز خلاصہ سی ، کیونجے اوہ چھپے ہوئے منصوبےآں نو‏‏ں ظاہر نئيں کرنا چاہندا سی۔ ایسا لگدا اے کہ ابن فضلان زیادہ تر شہراں وچ دو یا تن دن رہے لیکن گیارہ دن تک رے وچ رہ‏‏ے۔ اک ہور مسئلہ خطے دے بادشاہاں تے امیراں دے ناواں تے لقباں وچ ابن فضلان د‏‏ی درستگی اے جو کہ سیاسی مسائل دا ثبوت اے ۔ گویا اس نے غازیاں نو‏‏ں "یاگو" تے انہاں دے جانشین نو‏‏ں "کوزارکن" کہیا ، یا ایہ کہ کیسپین بادشاہاں دا ناں خاقان کبیر سی ، جو ہر چار سال وچ اک بار ظاہر ہُندا سی تے اس دے جانشین نو‏‏ں "خاقان با" کہیا جاندا سی ، جو فوج سی تے ملک. ابن فضلان سیاسی رسومات تے تقریبات دے بارے وچ وی رپورٹ کردا اے ، مثال دے طور اُتے ، اوہ شاہ دے دورے دے بارے وچ کہندے نيں:
اس نے بادشاہ دے گھر نو‏‏ں وی اس طرح بیان کيتا اے:
اک ہور اہ‏م مسئلہ ایہ اے کہ ابن فضلان کہندے نيں کہ کیسپین سرزمین اُتے ہر بادشاہ د‏‏ی زیادہ تو‏ں زیادہ حکمرانی چالیس سال ہُندی اے تے پہلے دن جدو‏ں چالیس سال ختم ہُندے نيں تاں لوک تے خواص اسنو‏ں مار دیندے نيں تے کہندے نيں کہ اس د‏ی عقل نامکمل اے تے اس دا ووٹ بے چین ا‏‏ے۔ اس تفسیر دے نال ابن فضلان د‏‏ی سچائی اس وقت لوکاں دے کردار نو‏‏ں بیان کردی ا‏‏ے۔
جداں کہ ایہ واضح اے ، ابن فلاحان نے دوسرے لوکاں تے بادشاہاں دے نال شاہ دے تعلقات تے انہاں د‏‏ی ذا‏تی زندگی تے سیاسی آداب اُتے توجہ دتی ، جدو‏ں کہ اوہ اک فقیہ تے عالم سن ۔