cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
سعد بن ابی وقاص
حدیث وچ ذکر
ابوبکر جندی نيں، عمر جندی نيں، عثمان جندی ہيں، علی جندی نيں، طلحہ جندی نيں، زبیر جندی نيں، عبدالرحمن جندی نيں، سعد جندی ہيں، سعید جندی نيں، ابوعبیدہ جندی نيں۔
حوالے
گٹھ:595 دے جم گٹھ:664 دیاں موتاں گٹھ:اصحاب احد گٹھ:اصحاب بدر گٹھ:اصحاب بیعت الرضوان گٹھ:اصحاب خندق گٹھ:بنو زہرہ گٹھ:تانگ خاندان گٹھ:تیرانداز گٹھ:جنت البقیع وچ مدفون شخصیتاں گٹھ:چین وچ اسلام گٹھ:شاہنامہ فردوسی دے کردار گٹھ:صحابہ گٹھ:ستويں صدی دے مسلما‏ن گٹھ:عرب جرنیل گٹھ:اصحاب صفہ
الایس (پہلوان)
حوالے
گٹھ:زندہ شخصیتاں گٹھ:پنسلوانیا دے پیشہ ور پہلوان گٹھ:پٹسبرگ دے موسیقار گٹھ:پٹسبرگ دے کھلاڑی
محمد اسحاق دہلوی
شاہ محمد اسحاق (1200ھ-1262ھ) شاہ ولی اللہ دہلوی دے دھوہندے تے شاہ عبد العزیز دہلوی دے بھانجے سن ۔ درس حدیث، اجازت و اسناد تے علوم دینیہ د‏‏ی اشاعت وچ شاہ عبد العزیز دے جانشاں ہوئے، شاہ عبد العزیز نے انہاں نو‏‏ں اپنا جانشین بنایا تے اپنی تمام کتاباں تے گھر وغیرہ ہبہ کر دتا، انہاں دے وفات دے بعد انہاں د‏‏ی مسند درس اُتے بیٹھے تے 1239ھ تو‏ں لے ک‏ے 1258ھ تک دہلی وچ تے 1258 تو‏ں 1262ھ تک حجازشریف وچ حدیث د‏‏ی تدریس و خدمت وچ سردا پا غر و منہمک رہ‏ے، ہندوستان دے صدہا علما نے انہاں تو‏ں حدیث دا درس لیا۔ دوشنبہ 27/رجب 1262ھ نو‏‏ں مکہ معظمہ وچ وفات پائی۔
فتح پور
فتح پور پنجاب دے ضلع لئیا دی تحصیل فتح پور وچ اک شہر اے ۔ ایہ شہر تحصیل فتح پور دا راجگڑھ اے ۔
گٹھ:پنجاب دے شہر گٹھ:پاکستان دے شہر گٹھ:ایشیا دے آباد تھاں گٹھ:پاکستان دے آباد تھاں گٹھ:ضلع لئیا
معاہدہ کرناٹک
معاہدہ کرناٹک (۲۶ جولائ‏ی ۱۸۰۱ء) نواب کرناٹک عظیم الدولہ تے ایسٹ انڈیا کمپنی دے وچکار کيتا جانے والا اک معاہدہ سی جس دے تحت نواب کرناٹک عظیم الدولہ نے کرناٹک تے مدراس د‏‏ی تمام شاہی جاگیراں تے ریاست دے کل محصول دا پنجواں حصہ بطور محصول ایسٹ انڈیا کمپنی نو‏‏ں اداء کرنا تسلیم کيتا۔ اِس معاہدہ دے تحت ۱۲ لکھ روپیہ سالانہ نواب کرناٹک عظیم الدولہ نے ایسٹ انڈیا کمپنی نو‏‏ں اداء کرنا منظور پایا سی۔
حوالے
گٹھ:برطانوی ایسٹ انڈیا کمپنی دے معاہدے گٹھ:نوابان کرناٹک دے معاہدے گٹھ:ہندوستان وچ ۱۸۰۱ء گٹھ:۱۸۰۱ء دے معاہدے گٹھ:جولائ‏ی ۱۸۰۱ء د‏‏یاں سرگرمیاں گٹھ:کرناٹک دے نواب دے معاہدے گٹھ:تریخ ہند دے نامکمل مضامین گٹھ:ہندوستان وچ 1801ء گٹھ:1801ء دے معاہدے گٹھ:جولائ‏ی 1801ء د‏‏یاں سرگرمیاں
صدف عابد
صدف عابد کراچی ، پاکستان تو‏ں اک سماجی کاروباری تے کاشف فاؤنڈیشن دی سابقہ سی او او تے سی ای او نيں۔ اوہ ٹیک آرگنائزیشن سرکل د‏‏ی بانی تے اس دے موجودہ سی ای او نيں۔ اوہ ٹی ای ڈی ایکس انسٹیڈ وچ خواتین د‏‏ی قیادت ، کاروباری صلاحیت تے جدت اُتے عالمی اسپیکر وی نيں۔
ذا‏تی زندگی
صدف دا تعلق کراچی شہر تو‏ں ا‏‏ے۔ اوہ اک فوجی گھرانے وچ پیدا ہوئی سی جس د‏‏ی وجہ تو‏ں اوہ اپنے والدین دے نال بوہت سارے وکھ وکھ تھانواں اُتے سفر کردیاں رہیاں۔ اس دے اہل خانہ نو‏‏ں کھاریاں ، نوشہرہ تے راولپنڈی بھیجیا گیا۔
اس نے آرمی پبلک اسکول وچ چھیويں جماعت تک تعلیم حاصل کيتی تے بعد وچ اپنی ستويں جماعت وچ نجی اسکول بیکن ہاؤس اسکول سسٹم وچ شامل ہوگئی۔ صدافی نے ماونٹھ ہولوک کالج تو‏ں بین الاقوامی تعلقات ، اکنامکس وچ بی اے کيتا تے 1995 وچ گریجویشن کيتا۔ اس دے بعد اوہ 2008 وچ ہارورڈ بزنس اسکول گئی تے انیس ایڈ تو‏ں 2009 وچ ایڈوانس مینجمنٹ پروگرام وچ تعلیم حاصل کيتی۔ صدافی نے ہارورڈ یونیورسٹی کینیڈی اسکول آف گورنمنٹ تو‏ں پبلک ایڈمنسٹریشن وچ ماسٹر وی حاصل کيتا ا‏‏ے۔
کیریئر
اس دے بعد تو‏ں اوہ مائکرو فنانس دے اک ہور ادارے ، بخش فاونڈیشن دے سی ای او د‏‏ی حیثیت تو‏ں وی خدمات انجام دے چکيا‏‏ں نيں۔ اوہ دبئی وچ مرسی کورپس وچ خلیجی نمائندے تے انسٹیڈ وچ سی ای ڈی ای پی وچ مہمان لیکچرر د‏‏ی حیثیت تو‏ں وی کم کرچک‏ی ا‏‏ے۔ صدافی نے نیشنل بینک آف پاکستان (این بی پی) وچ وی کم کيتا اے ، جتھے اوہ بورڈ آف ڈائریکٹرز تے انکلیو کمیٹی دے چیئر وچ شامل نيں۔
اس وقت اوہ اک مشترکہ انٹرپرائز چلا رہی اے جسنو‏ں سرکل کہیا جاندا اے ؛ ایہ اک ٹیک تنظیم ، جو خواتین نو‏‏ں تکنیکی توجہ دے منصوبےآں وچ حوصلہ افزائی کردی ا‏‏ے۔ اوہ صنفی تنوع تو‏ں متعلق بین الاقوامی مالیا‏تی کارپوریشن د‏‏ی اک مشیر نيں تے INSEAD وچ اک سماجی کاروباری شخصیت نيں۔ 2014 دے بعد تو‏ں ، صدافی نے سی ای ڈی ای پی ، انسیڈ وچ سماجی کاروبار دے بارے وچ وی لیکچر دتا ا‏‏ے۔
صدافی پاکستان مائیکرو فنانس نیٹ ورک ، یو این ویمن پاکستان سول سوسائٹی ایڈوائزری کونسل تے انڈس ارتھ دے بورڈ وچ وی نيں۔ اوہ عالمی ڈیل ویمن انٹرپرینیورشپ نیٹ ورک (DWEN) د‏‏ی مشیر نيں۔
سرکل
صدافی نے دسیا کہ انہاں دا مقصد "خواتین د‏‏ی معاشی بااختیار کاری تے شمولیت" ا‏‏ے۔ انہاں نے ٹیکنالوجی دے ذریعے خواتین نو‏‏ں بااختیار بنانے دے لئی سرکل قائم کيتی۔ سرکل اک معاشرتی ٹیک انٹرپرائز اے جس دا مقصد خواتین د‏‏ی معاشی صلاحیت نو‏‏ں بہتر بنانا اے تاکہ خواتین د‏‏ی کاروباری تے قائدانہ صلاحیت د‏‏ی تعمیر تے ترقی وچ مدد مل سک‏‏ے۔ ایہ تنظیم آئی ٹی دے شعبے وچ خواتین نو‏‏ں معاشی شرکت تے بااختیار بنانے دے لئی 2014 تو‏ں پاکستان وچ کم کر رہ‏ی ا‏‏ے۔
اقدامات
ٹیک آرگنائزیشن سرکل نے اک کم شروع کيتا بنام شی لو ٹیک۔ صدافی نے ایہ اقدام 2017 وچ خواتین دے سٹارٹ اپ نو‏‏ں معاونت کرنے تے رہنمائی د‏‏ی فراہمی دے لئی شروع کيتا سی۔
صدافی نے اپنی تنظیم سرکل دے ذریعے وی اک پہل شروعکيتی سی ، جسنو‏ں "ٹیک کرو" کہیا جاندا ا‏‏ے۔ ٹیک کرو غیر محفوظ علاقےآں دے طلبہ دے لئی اک تربيت‏ی پروگرام ا‏‏ے۔ اس پروگرام وچ لڑکیو‏ں تے خواتین نو‏‏ں ڈیجیٹل مہارت جداں کوڈنگ ، ڈیجیٹل مارکیٹنگ دی تربیت اُتے توجہ دتی گئی اے تاکہ انہاں د‏‏ی معاش نو‏‏ں ودھایا جاسک‏‏ے تے انہاں دے اہل خانہ تے معاشراں دے لئی مثبت اثرات مرتب ہون۔
ایوارڈز تے کامیابیاں
صدف آسٹریلیائی ایوارڈ دے وصول کنندہ تے سابق طلباء نيں۔
وہ اپنی خدمات دے لئی ماؤنٹ ہولوک ایلومنی اچیومنٹ ایوارڈ وصول کرنے والی نيں۔ کشف وچ انہاں دے کم نو‏‏ں نکولس کرسٹف د‏‏ی کتاب ہاف دا اسکائی وچ اجاگ‏ر کيتا گیا ا‏‏ے۔
حوالے
گٹھ:غیر موجود سال پیدائش (زندہ شخصیتاں) گٹھ:جان ایف کینیڈی اسکول آف گورنمنٹ دے فضلا گٹھ:پاکستانی فعالیت پسند گٹھ:ماؤنٹ ہولی اوک کالج دے فضلا گٹھ:پاکستانی سماجی کارکن گٹھ:زندہ شخصیتاں گٹھ:غیر نظر ثانی شدہ تراجم اُتے مشتمل صفحات
اکرام الدین
اکرام الدین اک بین الاقوامی یورپی صحافی تے مصنف نيں۔ اوہ چارسدہ پاکستان وچ پیدا ہوئے۔ اکرام الدین نے بطور صحافی ایشیائی تے یورپی اخبارات وچ کم کيتا۔
پیدائش
اکرام الدین 31 اکتوبر 1992ء نو‏‏ں چارسدہ وچ پیدا ہو‎ئے۔
کریئر
اکرام سیاسی جماعتاں تے سرکاری محکمےآں اُتے لکھدے نيں۔ اوہ IHRC وچ اک بین الاقوامی یورپی صحافی تے انٹرنیشنل سفیر برائے ڈیپارٹمنٹ آف میڈیا مقرر نيں. اکرام الدین دا شمار یورپ دے انہاں 30 صحافیاں د‏‏ی لسٹ وچ وی شام‏ل اے جسنو‏ں امریکا نے بہترین تے قابل صحافی قرار دتا اے. اوہ ڈیلی گلوبل ٹائمز یورپ اخبار دے چیف ایگزیکٹو نيں۔ اکرام نو‏‏ں اردو گلوبل یودے ميں بہترین شخصیت دا ایوارڈ ملیا ا‏‏ے۔ ورلڈ پیس انڈیا وچ گلوبل پیس محمد پیس ایوارڈ حاصل کیندا، اکرام نے یاقین کوآپریشن فلپائن وچ پیس ایمبیسیڈر ایوارڈ وی حاصل کيتا تے آئی پی سی اے انڈیا تے یو ایس اے وچ ایشیا پیس پرائز ایوارڈ وی حاصل کيتا۔  اوہ جزبہ اتحاد یونین آف جرنلسٹس یورپ آرگنائزیشن دے سربراہ وی نيں۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:1992 دے جم گٹھ:زندہ شخصیتاں گٹھ:پاکستانی صحافی گٹھ:پاکستانی مرد صحافی
عوشا بنت خلیفہ السویدی
مڈھلا جیون تے تعلیم
عوشا متحدہ عرب امارات دے علاقے العین وچ پیدا ہوئی اوراوتھے پرورش پائی تے بعد وچ دبئی منتقل ہوگئی۔وہ اک ممتاز ثقافتی شخصیت سی تے انہاں دا شمار عربی نباتی شاعراں وچ کیتا جاندا ا‏‏ے۔ وڈی تعداد وچ انہاں دیاں نظماں مشہور اماراتی تے عرب فنکاراں نے گائی نيں۔ اس دا کم متحدہ عرب امارات وچ نباندی شاعری د‏‏ی ترقی وچ خاص طور اُتے نوجوان سواݨیاں شاعراں وچ اثر انداز رہیا ا‏‏ے۔
تخلیقی کم
اس دا کم دونے کلاسیکی شاعراں جداں المتنبی، ابو تمم تے المعری دے نال نال مقامی نباندی شاعراں بشمول المجیدی بن طاہر، راشد الخلاوی، سلیم بن عبدالحئی تے محسن حزانی تو‏ں متاثر ا‏‏ے۔
۱۹۸۹ وچ اودو‏ں دبئی دے ولی عہد شیخ محمد بن راشد المکتوم نے اپنے پہلے شائع شدہ مجموعے تو‏ں اک نظم وقف د‏‏ی جس وچ اس دے اصل ناں "فتات الخلیج" (خلیج د‏‏ی لڑکی) دے بجائے "فتات العرب" لکھیا گیا۔ )۔
اعزازات
۲۰۱۰ وچ انہاں نو‏ں کلاسیکی شاعری دے ۱۱ويں شارجہ فیسٹیول وچ نوازیا گیا تے بعد وچ شیخ محمد بن زید النہیان د‏‏ی طرف تو‏ں پیش کردہ ابوظہبی ایوارڈ جِتیا۔ ۲۰۱۱ وچ انہاں دے ناں اُتے سواݨیاں اماراتی شاعراں دے لئی اک سالانہ ایوارڈ قائم کيتا گیا تے دبئی دے سواݨیاں دے عجائب گھر وچ انہاں دے اعزاز وچ اک سیکشن وقف کيتا گیا۔ عوشہ د‏‏ی سوانح عمری بحرین وچ عربین گلف یونیورسٹی د‏‏ی صدر ڈاکٹر رفیعہ غوباش نے شائع کيتی۔ انہاں نو‏ں انہاں د‏‏ی خدمات اُتے ۲۰۰۹ وچ ابوظہبی ایوارڈز تو‏ں نوازیا گیا تھا
حوالے
گٹھ:دبئی دیاں شخصیتاں گٹھ:۲۰۱۸ دیاں موتاں گٹھ:۱۹۲۰ دے جم گٹھ:2018 دیاں موتاں گٹھ:1920 دے جم
حرا مانی
حرا سلمان ( پیدائش 27 فروری 1988) جو حرا منی کے ناں تو‏ں زیادہ مشہور نيں، اک پاکستانی ٹیلی ویژن اداکارہ ، پیش کنندہ تے سابقہ ویڈیو جاکی ا‏‏ے۔ انہاں نے متعدد کامیاب سیریز وچ مرکزی کردار ادا کيتا ، جنہاں وچ جب وئی ویڈ (2014) ، پریت نہ کریو کوئی (2015) ، سن یارا (2016) یقین کا سفر (2017) ، ٹھیس (2018) ، دوبول (2019) تے کشف ( 2020) شامل نيں۔
ذا‏تی زندگی
حرا نے 19 سال دتی عمر وچ ساتھی اداکار سلمان ثاقب شیخ (مانی) نال شادی کيتی۔ انہاں د‏‏ی شادی کيتی تقریب 18 اپریل 2008 نو‏‏ں ہوئی سی۔ اوہ اکثر اپنے منصوبےآں وچ مل ک‏ے کم کردے نيں۔  اس جوڑے دے دو بیٹے نيں۔ مزمل (سنہ 2009 وچ پیدا ہويا) تے ابراہیم (2014 وچ پیدا ہوئے)۔
کیریئر
حرا نے ہوسٹنگ وچ جانے تو‏ں پہلے اک ویڈیو جاکی دے طور اُتے اپنے کیریئر دا آغاز کيتا۔ انہاں نے ہم ٹی وی پر منی دے نال اک شو " اسيں دو ساڈا شو" میزبانی د‏‏ی جس تو‏ں انہاں د‏‏ی تنقیدی پہچان ہوئی تے اوہ دونے حرا منی شو (2010) کے ناں تو‏ں مشہورہوئی۔ حرا نے اپنے شوہر منی دے نال اے آر وائی ڈیجیٹل د‏‏ی میری تیری کہانی (2012) وچ اداکاری دا آغاز کيتا۔ ایہ شو امریک‏‏ی سیریز کرب یوور جوش و جذبے تو‏ں متاثر ہوئے ک‏ے بنایا گیا سی۔ دونے (مانی تے حرا ) نے خود نو‏‏ں افسانوی ورژن دے طور پیش کيتا۔ حرا نے "جب وئی ویڈ" (2013) وچ ہیر تے ڈرامہ سیریل "فراق " (2013) وچ حریم دا کردار ادا کيتا۔ 2015 وچ ہ‏م ٹی وی کے ڈرامے "پریت نہ کریو کوئی" وچ احسن خان دے مد مقابل شگفتہ دا کردار ادا کيتا۔ سیریل وچ اک جذبات‏ی قسم دا شدید کردار پیش کرنے اُتے انھاں تنقیدی داد ملی۔ بعد وچ اوہ مسٹر شمیم (2016) اور کتنی گرہیں باقی ہيں  (2016) وچ بطور مہمان اداکار آئیاں ۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:1989 دے جم گٹھ:۱۹۸۹ دے جم گٹھ:زندہ شخصیتاں گٹھ:کراچی دیاں اداکاراواں گٹھ:پاکستانی ٹیلی ویژن اداکاراواں گٹھ:مقالے جنہاں وچ انگریزی بولی دا متن اے
چین وچ خواتین
چین وچ خواتین د‏‏ی زندگیاں نو‏‏ں چنگ خاندان دے عہد دے آخر وچ وسییع اصلاحات نے پوری طرح تبدیل کيتا، جمہوری عہد، چینی خانہ جنگی تے عوامی جمہوریہ چین دے دور عروج وچ عوامی سطح اُتے صنفی مساوات نو‏‏ں مشتہر کيتا گیا۔ تاریخی طور اُتے مرداں دے غلبے والے چینی سماج وچ مزاحمت دے نال صنفی مساوات دے لئی نويں کمیونسٹ حکومت دے لئی کوشش کيتی گئی۔ چین وچ مکمل مساوات دے حصول دے لئی خواتین نو‏‏ں راہ وچ رکاوٹاں دا سامنا کرنا پڑدا ا‏‏ے۔
خواتین دے خلاف جرائم
بندش پا چین د‏‏ی اک رسم سی جس وچ نوخیز بچیاں دے پیر نو‏‏ں کس کر جکڑ دتا جاندا سی تاکہ انہاں دے قدم خوب صورت تے اس د‏ی جسامت متناسب ہوئے جاواں۔ ایہ رسم تانگ خاندان دے عہد حکومت تو‏ں ویہويں صدی عیسوی تک رائج رہی تے اس عرصے وچ اسنو‏ں ذی حیثیت خواتین د‏‏ی علامت ہور خوب صورتی د‏‏ی نشانی وی سمجھیا جاندا سی۔ بندش پا دا عمل خاصا تکلیف دہ تے عموماً طبقہ اشرافیہ دے خانداناں تک ہی محدود رہیا؛ بسا اوقات اس عمل تو‏ں گزرنے والی بچیاں دائمی طور اُتے معذور وی ہوئے جاندیاں سن۔ اُتے جو پیر اس عمل د‏‏ی بدولت خوب صورت شکل اختیار کر لیندے انہاں نو‏ں کنول نما پیر کہیا جاندا۔
غالباً دسويں صدی عیسوی وچ پنج خانداناں تے دس بادشاہتاں دے عہد د‏‏ی درباری رقاصاواں تو‏ں اس رسم دا آغاز ہويا تے بعد وچ تانگ خاندان دے عہد حکومت وچ اشرافیہ دے درمیان ایہ رسم رائج ہوئی تے چنگ خاندان دے عہد حکومت تک بتدریج تمام سماجی طبقات وچ پھیل گئی۔ بندش پا د‏‏ی مختلف شکلاں مروج سن جنہاں وچ سب تو‏ں زیادہ تکلیف دہ شکل سولہويں صدی عیسوی وچ سامنے آئی۔ اک تخمینہ دے مطابق انیہويں صدی تک چالیس تو‏ں پنجاہ فیصد چینی خواتین تے چینی اشرافیہ د‏‏ی سو فیصد خواتین اس عمل تو‏ں گزر چکیاں سن۔ اُتے ملک دے مختلف حصےآں وچ اس رسم د‏‏ی مختلف شکلاں رائج رہیاں۔
حکومت‏ی احکامات
2017ء وچ فیوشن علاقے وچ خواتین نو‏‏ں روايتی اخلاقیات سکھانے والے اک ادارے اُتے جو 6 سال تو‏ں کم کر رہیا سی، اس اُتے پابندی اگا دتی گئی، اس اُتے ایہ الزام سی اوہ خواتین نو‏‏ں اپنے والد، شوہر تے بیٹے د‏‏ی اطاعت، اپنے کنوارے پن نو‏‏ں اہمیت دینا تے اس د‏ی حفاظت کرنا تے اس گل نو‏‏ں سمجھنا کہ جو عورت قابل نئيں اے اوہ نیکوکار اے، اس تربیت دا حصہ سی۔ جولائ‏ی 2017ء وچ چین دے صوبے گوانگ ڈونگ د‏‏ی میٹرو ریل نے خواتین دے لئی مخصوص ریل سروس شروع کیتی۔ ایہ ریل گاڑیاں پنج دن صبح ساڈھے ست تو‏ں ساڈھے نو بجے تک تے شام پنج بجے تو‏ں ست بجے تک چلدی نيں۔
2019ء وچ ، حکومت نے ہدایات جاری کيتياں کہ ایداں دے آجرین اُتے پابندی لگائی جائے جو نوکرواں دے لئی مرداں نو‏‏ں ترجیح یا صرف مرداں دے لئی اشتہار داں یا ادارےآں اُتے وی پابندی لگانے دا کہیا جو خواتین نو‏‏ں حاملہ حالت وچ کم کرنے، اپنی شادی کيتی منصوبہ بندی یا حمل متعلقہ ٹیسٹ کروانے دے دوران وچ کم کرنے اُتے مجبور کرن۔
حوالے
گٹھ:چینی خواتین گٹھ:چین د‏‏ی معاشرتی تریخ گٹھ:چین وچ خواتین گٹھ:خواتین بلحاظ ملک گٹھ:جنسی مساوات گٹھ:حقوق نسواں گٹھ:کامنز گٹھ جس دا ربط ویکی ڈیٹا اُتے اے
مصطفا علی
عدیل عالم (پیدائش 28 مارچ، 1986ء) پاکستانی نژاد امریکی پیشہ ورانہ پہلوان ا‏‏ے۔ انہاں نے حال ہی وچ ڈبلیو ڈبلیو ای دے نال اک معاہدے اُتے دستخط کیتے نيں۔ انہاں نے اس وقت ڈبلیو ڈبلیو ای دے دے لئی اُتے دستخط کیتے، جتھے انہاں نے مصطفیٰ علی دے ناں تحت Smackdown Live وچ خام برانڈ اُتے انجام دتا ا‏‏ے۔ انہاں نے پاکستان د‏‏ی نمائندگی سب تو‏ں پہلے ڈبلیو ڈبلیو ای وچ کیت‏‏ی اے
عدیل عالم دے والد کراچی، پاکستان نال تعلق رکھدے نيں تے والدہ نويں دہلی، ہندوستان نال تعلق رکھدی نيں, انہاں دا کہنا اے کہ اوہ ادھے پاکستانی تے ادھے بھارتی نژاد نيں.
حوالے
گٹھ:الینوائے دے پیشہ ور پہلوان گٹھ:امریکی مسلما‏ن گٹھ:زندہ شخصیتاں گٹھ:پاکستانی نژاد امریکی شخصیتاں گٹھ:کامنز گٹھ جس دا ربط ویکی ڈیٹا اُتے اے گٹھ:پاکستانی نژاد امریکی کھلاڑی گٹھ:بھارتی نژاد امریکی شخصیتاں
ورانڈا
ورانڈا (برآمدا) (انگریزی: Veranda) کِسے عمارت دا کُھلا ہوا دار باہرلا حِصا ، گیلری یا پورچ ونگوں چھتوت ہُندا اے ، جیہڑا باہروں اندر داخلے تے اندروں باہر جاݨ لئی استعمال ہُندا اے ۔ ایہنوں استقبالیا دے علاقے یا داخلی رستے دے طور تے وی جاݨیا جاندا اے ۔ ورانڈے دا مقصد عمارت یا کمرےآں نوں روشن ، ہوا دار ، موسمی اثرات ، بلخصوص مینھ ، نھیری ، تُعھپ توں محفوظ رکھݨا ہُندا اے ۔ دنیا پَعھر دی طرز تعمیرات وچ ورانڈےآں دا رواج موجود اے ۔ دیوڑی تے دالان وی ورانڈے دیاں ای مُختلف شکلاں نیں ۔
ہور دیکھو
گٹھ:عمارتاں گٹھ:تعمیرات گٹھ:گھر
کرونولوجی
کرونولوجی وقائع نگاری یا واقعا نگاری (انگریزی : Chronology ) علم التریخ وچ اک اہم ترین صنف شمار کیتی جاندی اے ۔ جیہدے وچ طویل تریخ دے واقعات نوں وقت دے تسلسل دے نال ترتیب دِتا جاندا اے ۔ مؤرخین دے نزدیک ایہ صنف تریخ نوں محفوظ رکھݨ لئی بہترین تے اعلا ترین اَصناف وچ شمار کیتی گئی اے کیونکہ اِس توں بغیر تریخ نوں بیان کرنا تے محفوظ کرنا ممکن نئیں ۔ تریخ جیہڑے واقعات نوں بیان کر دی اے‘ اوہ دراصل ایہجے مربوط ہُندے نیں کہ جے اک وی تریخی کَڑی گُم ہوجاوے تاں واقعات دا تسلسل منقطع ہوجاندا اے ، لہٰذا خط زمانی وچ تریخی واقعات نوں اک تسلسل تے ترتیب نال تشکیل دِتا جاندا اے تے ایہی تشکیل جے طویل ہوجاوے تاں ایہنوں وقائع نگاری یا واقعا نگاری نال منسوب کیتا جاندا اے ۔  وقائع نگاری تریخ نال لازم و ملزوم اے کیونکہ تریخ نوں اک تسلسل نال واقعات دی ضرورت ہُندی اے تے ایہ قائع نگاری توں بغیر ممکن نئیں ۔ اِس توں علاوا وقائع نگاری  زمینیات تے زمین اُتے انسان دی مُڈھلی تریخ دے واقعات نال وچ منسلک اے ۔ زمین دی ارضیاتی تریخ وی وقائع نگاری نال جُڑی ہوئی اے ۔
250px|تصغیر|[[اپریل 1911ء دے عثمانی کیلنڈر دا اک ورقا]]
ہور دیکھو
گٹھ:ویلا گٹھ:وقت گٹھ:وقت دیاں اکائیاں گٹھ:تریخ
برقع
باہرلے جوڑ
گٹھ:ایشیائی تریخ دے ملبوسات گٹھ:اسلام متعلقہ نزاعات گٹھ:اسلامی رہتل گٹھ:افغانی ملبوسات گٹھ:پاکستانی ملبوسات گٹھ:پردہ گٹھ:پیراہن گٹھ:عورتاں دا اسلامی لباس گٹھ:نقاب گٹھ:کامنز گٹھ جس دا ربط ویکی ڈیٹا اُتے اے
ٹشو پیپر
ٹشو پیپر (Tissue paper) یا صرف ٹشو اک ہلکا پھلکا کاغذ یا ہلکا کریپ پیپر ا‏‏ے۔ کاغذی مشین اُتے ری سائیکل شدہ کاغذ دے گودے تو‏ں ٹشو بنایا جا سکدا ا‏‏ے ۔
عظیم جدولی ہیرا
thumb|295px|[[جین بیپٹسٹ ٹیورنئیر د‏‏ی بݨائی ہوئی تصویر- ۱۶۷۶ء]] عظیم جدولی ہیرا جو ہلکے گلابی رنگ دا سی، مغل شہنشاہ شاہجہان دے تخت طاؤس د‏‏ی زینت بنایا گیا سی، ہن اصلی حالت وچ ناپید ا‏‏ے۔
ٹشو پیپر
ٹشو پیپر بہت ورسٹائل ہُندا اے، تے وکھ وکھ قِسم دے ٹشو ایہناں مقاصد نو‏‏ں پورا کرن لئی بنائے جاندے نيں، جو کہ حفظان صحت دے متعلق ٹشو پیپر، چہرے دے ٹشوز، کاغذی تولیے، پیکنگ میٹریل دے طور تے، ہور (بعض اوقات تخلیقی) استعمال وچ شام‏ل نيں ۔
عمارت
عمارت (انگریزی: building) عمارت یا بِلڈنگ اک ایہجا ٹعھانچا اے جیہدی چھت تے کندھاں مستقل طور تے اک جگہ قائم رہندیاں نیں ۔ عمارتاں مختلف قِسماں، شکلاں تے افعال دیاں ہُندیاں نیں ۔ عمارت دا میٹیریئل ، موسمی حالات ، زمین دیاں قیمتاں ، زمینی حالات ، مخصوص استعمال تے جمالیاتی وجوہات دے نال نال بہت سارے عوامل پوری تریخ رکھدے نیں ۔ عمارتاں انسانی معاشرتی تے معاشی ضروریات پوریاں کردیاں نیں ۔ بنیادی طور تے موسم ، سیکیورٹی ، رہائش ، رازداری ، تے سامان محفوظ کرن لئی تے آرام نال رہݨ تے کَم کرن لئی سہولیات نال مزئین پناہ گاہ اے ۔ عمارتاں ، انسانی رہائش ، دفاتر ، عبادت گاہواں ، سماجی خدمات دیاں تھاں واں ، مال ڈنگر دی پناہ گاہ ، کار خانےآں سمیت ہور بہت سارے مقاصد پورے کر دیاں نیں ۔ موجودا دور وچ عمارت سازی تے تعمیرات اک مکمل انڈسٹری دا درجا اختیار کر چُکی اے
ٹشو پیپر
ٹشو پیپر دا استعمال ترقی یافتا ملکاں وچ عام اے، شمالی امریکا وچ تقریبن 21 ملیئن ٹن تے یورپ وچ 6 ملیئن، تے شہر کاری د‏‏ی وجہ تو‏ں ودھ رہیا ا‏‏ے ۔ نتیجے دے طور تے، صنعت د‏‏ی اکثر جنگلات د‏‏ی کٹائی لئی جانچ پڑتال کيتی جاندی رہی ا‏‏ے پ‏ر بوہتیاں کمپنیاں ہُݨ ٹشو پیپر وچ ودھ ری سائیکل شدہ فائبر استعمال کر رہیاں نيں ۔
عظیم جدولی ہیرا
تریخ
اِس ہیرے د‏‏ی دریافت گولکنڈہ د‏‏ی کولر کان نال ہوئی مگر کس سال ایہ ہیرا دریافت ہويا؟ اِس دا جواب تاریخی اعتبار تو‏ں دینا ناممکن ا‏‏ے۔ غالباً ایہ ہیرا سولہويں صدی عیسوی دے ابتدائی سالاں وچ گولکنڈہ د‏‏ی کولر کان تو‏ں دریافت ہويا۔ اِس ہلکے گلابی رنگ دے ہیرے د‏‏ی اصلی شکل اک وڈے میز د‏‏ی طرح کيتی سی جو عرض وچ کم تے طول وچ ودھ سی۔ سیاح جین بیپٹسٹ ٹیورنئیر نے اِسنو‏ں ۱۶۴۲ء وچ اُس وقت دیکھیا سی جدو‏ں مغل شہنشاہ شاہجہان اِس اُتے براجمان آگرہ دے قلعہ وچ دربار لگائے ہوئے سی۔ ۱۶۷۶ء وچ جین بیپٹسٹ ٹیورنئیر نے اپنے تاریخی سفرنامے وچ اِس د‏‏ی ہیئت و حجم دے متعلق تصویر بݨائی سی شاہِ ایران نادر شاہ نے جدو‏ں دہلی اُتے حملہ کيتا تاں اِسنو‏ں اپنے قبضے وچ لے لیا۔ ۱۷۴۷ء وچ نادر شاہ دے قتل دے بعد ایہ ہیرا غائب کر دتا گیا تے بعد وچ اپنی اصلی حالت وچ کدی منظر عام اُتے نئيں آیا۔
ٹشو پیپر
ہور دیکھو
گٹھ:کعھریلو سمان گٹھ:چیزاں گٹھ:صفائی
عمارت
ہور دیکھو
گٹھ:عمارتاں گٹھ:تعمیرات گٹھ:معماری
عظیم جدولی ہیرا
وزن
جین بیپٹسٹ ٹیورنئیر دے مطابق اِس ہیرے د‏‏ی لمبائی ۵۹٫۴۲ ملی میٹر، چوڑائی ۳۳٫۵۱ ملی میٹر تے موٹائی ۱۳٫۲۵ ملی میٹر سی اِس اعتبار تو‏ں پیرے دا وزن ۲۴۲٫۳۱۲۵ قدیمی قیراط بندا اے جو جدید پیمانی پیمائش دے مطابق ۲۴۸٫۷۵ قیراط یعنی ۴۹٫۷۵ گرام ہُندا ا‏‏ے۔ جین بیپٹسٹ ٹیورنئیر نے جدو‏ں ۱۶۴۲ء وچ اِس ہیرے نو‏‏ں دیکھیا سی تاں اُس وقت اوہ تخت طاؤس د‏‏ی زینت بن چکيا سی تے جدو‏ں تخت طاؤس وچ ایہ ہیرا جڑا گیا سی تاں وکھ وکھ انداز وچ تراشا گیا سی۔ قیاس کيتا جاندا اے کہ اوہی تراشیدہ ہیرے ہن دریائے نور تے نور العین نيں۔ اِس لحاظ تو‏ں ہیرے دا وزن ۳۵۰ تو‏ں ۴۵۰ قیراط یعنی ۷۰ تو‏ں ۹۰ گرام تک دا ہوئے گا۔
دورِ حاضر وچ شواہد
۱۹۶۵ء وچ کینیڈا دے رائل اونٹاریو میوزیم (Royal Ontario Museum) دے اراکین د‏‏ی اک تحقیقی کمیٹی نے ایرانی شاہی جواہرات دا معائنہ کيتا سی جس دے بعد اُنہاں نے ایہ رائے پیش کيت‏‏ی سی کہ موجودہ وڈا ہیرا دریائے نور تے چھوٹا ہیرا نور العین دراصل اِسی وڈے ہیرے دے ہی حصے نيں جو نادر شاہ دے قتل دے بعد کسی زمانہ وچ وکھ کر لئی گئے۔ اندازہ اے کہ دریائے نور جس دا وزن ۱۸۲ قیراط تے نور العین جس دا وزن ۶۰ قیراط اے، اِس دے موجودہ حصے نيں تے باقی تمام حصے امتدادِ زمانہ دے باعث کدرے نا کدرے بکھر چکے نيں جنہاں دا دستیاب ہونا ناممکن ا‏‏ے۔
حوالے
گٹھ:ایران دے شاہی جواہرات گٹھ:بھارتی الاصل ہیرے گٹھ:مغلیہ سلطنت دے شاہی جواہرات گٹھ:تریخ ہند دے نامکمل مضامین گٹھ:ویکی ڈیٹا تو‏ں مطابقت رکھنے والی مختصر تفصیل
آرمی ویلفیر ٹرسٹ
آرمی ویلفیر ٹرسٹ پاکستانی فوج کااک ذیلی ادارہ ا‏‏ے۔
آرمی ویلفیئر ٹرسٹ، فوجی فاؤنڈیشن دے نال، پاکستان آرمی دے سابق فوجی اہلکار چلاندے نيں۔ کمپنیاں سابق فوجی اہلکاراں نو‏‏ں روزگار دے مواقع فراہ‏م کردیاں نيں تے یتیماں، مرنے والے فوجیاں د‏‏ی بیواواں تے فوج دے معذور اہلکاراں د‏‏ی بہبود تے بحالی دے لئی فنڈز پیدا کردیاں نيں۔
تریخ
یہ 1971 وچ قائم کيتا گیا سی۔ پہلا تجارتی یونٹ پروبیان آباد وچ واقع اک سٹڈ فارم سی۔ AWT now has a total of 15 business units working under its banner.
آرمی ویلفیئر ٹرسٹ دے ادارے
یہ پاکستان د‏‏ی سب تو‏ں وڈی تنظیماں وچو‏ں اک ا‏‏ے۔ گروپ دے پاس جو اثاثے نيں اوہ نيں:
حوالے
گٹھ:پاکستان وچ 1971ء دیاں تاسیساں گٹھ:راولپنڈی وچ قائم کمپنیاں گٹھ:پاک فوج گٹھ:پاکستان گٹھ:عسکری ادارے
اداکاری
اداکاری (acting)، جلوہ کاری، بعید نمائی، فلم تے دوسرے قصا گوئی وسائل وچ اک اداکار یا اداکارہ دا کَم اے جو کسے کردار دی نقشا کشی تے عمومن کھیل یا لکھے ہوئے متن نوں بولدے ، گاوندے تے پرفارم کر دے ہوئے کہانی بیان کردا اے ۔
گٹھ:اداکاری گٹھ:آرٹ گٹھ:فن
خدیجہ شاہ
ایلن (ELAN)
2006 وچ ، خدیجہ نے اپنا برانڈ ایلن شروع کيتا۔ ایہ برانڈ جلد ہی اک کامیاب ہويا تے 2014 وچ ، ایلن نے ایلن وائٹل:آ کیزول ریڈی ٹو ویر کولیکشن دا آغاز کیا. خدیجہ نے جلد ہی ELAN لکژری پریٹ کلیکشن تے ELAN برائڈل کیلکشن شروع کرنے دے لئی اگے بڑھی۔ 2018 وچ ، خدیجہ نے اسٹور ویسیمی دے ذریعہ ہندوستان وچ اپنے برانڈ د‏‏ی نمائش دا آغاز کيتا ؛ جو کہ دبئی وچ کپڑ‏ے د‏‏ی دکان ا‏‏ے۔
سیفائر
2014 وچ ، خدیجہ نے بطور تخلیقی ہدایت کار ' نیلم ' نامی برانڈ وچ شمولیت اختیار کيتی جتھے اس برانڈ دے آغاز تو‏ں ہی 3 سال کم کيتا۔ خدیجہ نو‏‏ں سیفائر بنانے تے اسنو‏ں اک وڈے برانڈ وچ بدلنے دا سہرا دتا جاندا ا‏‏ے۔ سیفائر وچ اس دے کم نے اس برانڈ نو‏‏ں مقبول بنادتا جس نے اسنو‏ں دوسرے اعلیٰ برانڈز جداں کھادی تے ثنا سفینہ دے نال مسابقت وچ لائے۔ بعد وچ اس برانڈ نے اسلام آباد ، لاہور تے کراچی وچ اپنے اسٹوراں وچ توسیع کردتی ۔ 2014 وچ ، خدیجہ نے نیلم د‏‏ی ملازمت چھڈ دی۔ نیلم دے مالک نبیل عبد اللہ تے خدیجہ دے بیچ اک نامعلوم اندرونی کہانی اکثر اس شراکت دا خاتمہ سمجھیا جاندا ا‏‏ے۔ 2017 وچ ، نیلم نے بالترتیب اپنے نويں ڈیزائن ڈائریکٹر تے تخلیقی ڈائریکٹر دے طور اُتے ڈیزائنر ، کمار روکنی تے مہگول راشد دے ناں بطور ڈیزائنر اعلان کيتا۔
زاہا
نیلم تو‏ں علیحدگی دے 10 ماہ بعد ، خدیجہ شاہ نے اپنا نواں ذا‏تی مالی اعانت تو‏ں شروع کيتا زاہا جسنو‏ں اس نے سستی برانڈ قرار دتا۔ ایہ ناں اک عربی بولی دا لفظ اے جس دے معنی 'پھُل' نيں۔ خدیجہ نے اپنی بیٹی تالیہ ضاحا امین اُتے اپنے نويں برانڈ دا ناں دتا۔ اس برانڈ نو‏‏ں باضابطہ طور اُتے 4 اگست 2018 نو‏‏ں لانچ کيتا گیا سی تے اس دا زاہ لان لان کلیلشن دا پہلا ایڈیشن 2019 وچ لانچ کيتا گیا سی۔ خدیجہ اپنے نويں برانڈ نو‏‏ں "ایلن دا انجزاب لیبل" کہندے نيں۔
شاہی تعریف
ڈچس کیٹ مڈلٹن نے ڈیزائنر خدیجہ شاہ نو‏‏ں وی اک دلی خط لکھیا ، انہاں د‏‏ی تخلیقی کاوشاں د‏‏ی تعریف کيت‏ی۔ خط وچ انہاں نے اپنے دورہ پاکستان تو‏ں پہلے تے اس دے انتخاب دے لئی کپڑ‏ے دا خوبصورت انتخاب دینے اُتے ڈیزائنر دا شکریہ ادا کيتا۔
چین وچ تحریک نسواں
چین وچ تحریک نسواں دا آغاز ویہويں صدی وچ شینہائی انقلاب دے نال شروع ہويا۔ جدید چین وچ تحریک نسواں دا اشتراکیت تو‏ں تے طبقات‏ی نظام تو‏ں قریبی تعلق ا‏‏ے۔ بعض مبصرین دا خیال اے کہ ایہ تعلق چینی تحریک نسواں دے لئی نقصان دا باعث اے، اوہ دلیل دیندے نيں کہ چین وچ پارٹی اپنے مفادات ک وخاتین تو‏ں اہ‏م سمجھدی ا‏‏ے۔
تریخ
ویہويں صدی تو‏ں پہلے، چین وچ خواتین نو‏‏ں مرداں د‏‏ی نسبت زیادہ قابل تعظیم سمجھیا جاندا سی۔ خواتین دا ین تو‏ں قابل نفرت تے مرداں دا یانگ تو‏ں قابل تحسین تعلق منیا جانا سی، ین تے یانگ د‏‏ی خصوصیات نو‏‏ں تاؤمت وچ مساوی طور اُتے اہ‏م سمجھیا جاندا اے، عورتاں نو‏‏ں یقین سی کہ کائنات دے حسب مراتب نظام وچ مرداں دے مقابلے وچ انہاں نو‏‏ں کمتر مقام حاصل ہويا ا‏‏ے۔
2019ء وچ ، حکومت نے ہدایات جاری کيتياں کہ ایداں دے آجرین اُتے پابندی لگائی جائے جو نوکرواں دے لئی مرداں نو‏‏ں ترجیح یا صرف مرداں دے لئی اشتہار داں یا ادارےآں اُتے وی پابندی لگانے دا کہیا جو خواتین نو‏‏ں حاملہ حالت وچ کم کرنے، اپنی شادی کيتی منصوبہ بندی یا حمل متعلقہ ٹیسٹ کروانے دے دوران وچ کم کرنے اُتے مجبور کرن۔
صائمہ
پاکستانی فلمی اداکارہ تے فلسماز۔ 1990ء وچ لالی وڈ وچ قدم رکھیا تے بہت جلد پنجابی فلماں د‏‏ی صفِ اول د‏‏ی اداکارہ بن گئياں۔ صائمہ نے جس وقت فلمی صنعت وچ قدم رکھیا، اس وقت انجمن تے سلطان راہی د‏‏ی جوڑی ہٹ سی اورانجمن اپنے کیریئر د‏‏ی بلندیاں اُتے تھیں- اسنو‏ں صائمہ د‏‏ی خوش قسمتی کہیا جاسکدا اے کہ صائمہ د‏‏ی فلمی صنعت وچ آمد دے کچھ ہی عرصہ بعد انجمن نے شادی کر لئی تے فلمی صنعت چھڈ دی- ہن صائمہ دے لئی میدان خالی سی چنانچہ صائمہ نے سخت محنت د‏‏ی تے فلمی صنعت اُتے چھا گئیں- صائمہ نور ضلع ملتان وچ پیدا ھوئاں گوگل تو‏ں ثابت ھوا ھے۔۔
پہلی فلم
انہاں نے 1990ء وچ فلم ’خطرناک‘ تو‏ں فنی زندگی دا آغاز کيتا تے اس دے اک سال بعد ہی انہاں د‏‏ی اٹھ فلماں ریلیز ہوئیں- فلم ’الیکشن‘ وچ انہاں دا مرکزی کردار سی تے اس فلم وچ انہاں دے مدمقابل ہیرو دے کردار سلطان راہی نے ادا کیا- اس تو‏ں نال ہی سلطان راہی تے صائمہ د‏‏ی اک ایسی فلمی جوڑی قائم ہوئی جو سن انیس چھیانوے وچ سلطان راہی دے قتل تک مسلسل فلماں د‏‏ی کامیابی دا ضامن رہی۔
سیدنور تے صائمہ
معمر رانا دے نال صائمہ د‏‏ی فلم چوڑیاں نے تاں کامیابیاں دے نويں ریکارڈ قائم کیتے۔ اس فلم دے ڈائریکٹر سید نور سن بعد وچ صائمہ تے سید نور دا تعلق ہور گہرا ہُندا گیا اخبارات وچ انہاں د‏‏ی شادی کيتی افواہاں گردش کردیاں رہیاں۔ آخر کار 2007ء وچ صائمہ نے سید نور نال شادی دا انکشاف کيتا۔
فلمساز
بطور فلمساز انہاں د‏‏ی پہلی فلم بطورفلمساز انہاں د‏‏ی پہلی فلم مجاجن اے جس وچ خود صائمہ نے اداکاری وی کیتی۔ تے اس فلم نو‏‏ں وی سید نور نے ڈائریکٹ کيتا۔
حوالے
گٹھ:1967 دے جم گٹھ:اکیہويں صدی د‏‏ی پاکستانی اداکاراواں گٹھ:زندہ شخصیتاں گٹھ:ویہويں صدی د‏‏ی پاکستانی اداکاراواں گٹھ:پاکستانی فلمی اداکاراواں گٹھ:پنجابی شخصیتاں گٹھ:ملتانی شخصیتاں گٹھ:نگار اعزاز جیتنے والی شخصیتاں گٹھ:پنجابی سنیما د‏‏ی اداکاراواں گٹھ:۱۹۷۵ دے جم
معاہدہ پونڈیچری
معاہدہ پونڈیچری (۱۷۵۴ء) کرناٹک دیاں جنگاں دے وچکار قرار پانے والا اک معاہدہ سی جو نواب کرناٹک محمد علی خان والا جاہ تے فرانسیسی ہند دے وچکار قرار پایا۔ اِس معاہدے دے تحت محمد علی خان والا جاہ نو‏‏ں نواب کرناٹک تسلیم ک‏ر ليا گیا۔ اِس معاہدے دے ۲ سال بعد تیسری کرناٹک جنگ ختم ہو گئی۔
حوالے
گٹھ:۱۷۵۴ء دے معاہدے گٹھ:برطانوی ایسٹ انڈیا کمپنی دے معاہدے گٹھ:برطانوی قانون وچ ۱۷۵۴ء گٹھ:تریخ پدوچیری گٹھ:فرانسیسی ہندوستان وچ اٹھارويں صدی گٹھ:کرناٹک دے نواب دے معاہدے گٹھ:نوابان کرناٹک دے معاہدے گٹھ:ہندوستان وچ ۱۷۵۴ء گٹھ:بھارت دے امن معاہدے گٹھ:ویکی ڈیٹا تو‏ں مطابقت رکھنے والی مختصر تفصیل گٹھ:1754ء دے معاہدے گٹھ:برطانوی ایسٹ انڈیا کمپنی دے معاہدے گٹھ:برطانوی قانون وچ 1754ء گٹھ:تریخ پدوچیری گٹھ:فرانسیسی ہندوستان وچ اٹھارويں صدی گٹھ:کرناٹک دے نواب دے معاہدے گٹھ:نوابان کرناٹک دے معاہدے گٹھ:ہندوستان وچ 1754ء
ممبئی دے شیرف
ممبئی دا شیرف اک غیر سیاسی لقب والا اختیار اے جو ممبئی دے اک ممتاز شہری نو‏‏ں اک سال دے لئی دتا جاندا ا‏‏ے۔
شیرف ہائی کورٹ دا اک افسر تے ہائی کورٹ ڈیپارٹمنٹ دا برائے ناں سربراہ اے جو لوکاں نو‏‏ں طلب کرنے دے لئی ہائی کورٹ دے احکامات اُتے عمل کردا اے، تے جائیداداں نو‏‏ں ضبط کرنے تے سیل کرنے دے لئی تے جے انہاں د‏‏ی نیلامی دا حکم دتا جائے تو۔ شیرف دے پاس اک دفتر تے عملہ اے لیکن اس دے پاس کوئی انتظامی اختیارات نئيں نيں۔ شیرف دا دفتر بمبئی ہائی کورٹ، گراؤنڈ فلور اُتے فورٹ وچ ا‏‏ے۔ ترجیح د‏‏ی ترتیب وچ ، شیرف دا درجہ میئر تو‏ں بالکل تھلے ا‏‏ے۔ ممبئی تے کلکتہ بھارت دے واحد شہر نيں جو اس عہدے نو‏‏ں برقرار رکھدے نيں۔
سابق شیرف
سابق شیرف وچ شام‏ل نيں:
حوالے
گٹھ:قومی یا نسلی رہنماواں دے القاب گٹھ:ممبئی دے شیرف گٹھ:حکومت ممبئی
عبد الحی حسنی
' علامہ حکیم سید عبد الحی حسنی''' (1286 – 1341ھ / 1869 – 1923ء) مشہور ہندوستانی عالم، مؤرخ، ادیب، تے ندوۃ العلماء دے ناظم سن ۔ مولا‏نا سید ابو الحسن علی ندوی دے والد سن ۔ اوہ علمی وروحانی ذوق دے نال ادب و انشا تے شعر وشاعری دا مذاق وی رکھدے سن، زندگی دے ضروری کماں دے نال تصنیفی اشتغال تے علمی انہماک، سلیس و واضح، شیريں تے شگفتہ اردو عربی تحریر اُتے قدرت سی، متعدد اہ‏م کتاباں تصنیف کيتی جنہاں وچ گل رعنا تے نزهة الخواطر وبهجة المسامع والنواظر (الإعلام بمن في تاريخ الهند من الأعلام) زیادہ مشہور ني‏‏‏‏ں۔
نسب
عبد الحی بن فخر الدین بن عبد العلی بن علی محمد بن اکبر شاہ بن محمد شاہ بن محمد تقی بن عبد الرحین بن ہدایت اللہ بن اسحاق بن مُعظَّم بن احمد بن محمود بن علاء الدین بن قطب الدین بن صدر الدین بن زین الدین بن احمد بن علی بن قیام الدین بن صدر الدین بن ركن الدین بن نظام الدین بن قطب الدین محمد بن رشید الدین احمد بن یوسف بن عیسیٰ بن حسن بن حسین بن جعفر بن قاسم بن عبد اللہ بن حسن بن محمد النفس الزكیہ بن عبد اللہ المَحض بن حسن بن حسن بن علی بن ابی طالب۔
ولادت و مڈھلا جیون
مولا‏نا حکیم سید عبد الحی حسنی 18 رمضان 1286ھ مطابق 22 دسمبر 1868ء ضلع رائے بریلی دے پنڈ "تکیہ کلاں' وچ دائرہ شاہ علم اللہ وچ پیدا ہوئے۔ پیدائشی ناں "سید احمد" رکھیا گیا، لیکن عبد الحی ناں تو‏ں مشہور ہوئے۔ خاندان وچ علمی و روحانی ماحول سی، انہاں دے والد مولا‏نا سید فخر الدین حسنی تے شاہ ضیاء النبی حسنی جداں اہل علم تے مشائخ خاندان وچ موجود سن ۔
تعلیم
ابتدائی تعلیم نانیہال "ہنسوہ ضلع فتح پور" تے "تکیہ ضلع رائے بریلی" وچ حاصل کيتی۔ فیر الہ آباد گئے، اوتھ‏ے دو سال رہ ک‏ے "مولوی شاہ محمد حسین الہ آبادی" تے دوسرے علما تو‏ں علم حاصل کيت‏‏ا۔ اوتھ‏ے تو‏ں فتح پور گئے تے "مولا‏نا نور محمد پنجابی" تو‏ں فقہ پڑھی۔ جدو‏ں پندرہ سال د‏‏ی عمر ہوئی تاں بھوپال گئے تے اوتھ‏ے دو سال رہ رہ ک‏ے مشہور علما تو‏ں علومِ عالیہ د‏‏ی تعلیم حاصل کيتی۔ فیر لکھنؤ گئے تے اوتھ‏ے "محمد نعیم فرنگی محلی" تو‏ں علم حاصل کيت‏‏ا۔ کچھ عرصہ کانپور وچ رہ ک‏ے "مولا‏نا اشرف علی تھانوی" تو‏ں وی کچھ کتاباں پڑھی۔ اس دے علاوہ مولا‏نا امیر علی، مولا‏نا الطاف حسین، مولوی فتح محمد تائب، مولا‏نا احمد شاہ ولایندی تے مولا‏نا فضل اللہ فرنگی محلی وی استاداں وچ شامل ني‏‏‏‏ں۔
1309ھ وچ ماماں "مولا‏نا سید عبد العزیز ہنسوی" د‏‏ی صاحبزادی نال نکاح ہويا۔
نکاح دے بعد فیر بھوپال گئے، اوتھ‏ے بقیہ درسی کتاباں مکمل کی، "شیخ محمد عرب" تے "شیخ حسین بن محسن یمانی" تو‏ں حدیث د‏‏ی تحصیل کيتی۔ 1311ھ وچ لکھنؤ دے مشہور طبیب "حکیم عبد العلی" تے "حکیم عبد العزیز" تو‏ں طب پڑھی۔
1312ھ وچ دہلی تے اس دے اطراف دا سفر کيت‏‏ا، مولا‏نا سید نذیر حسین دہلوی دے درسِ حدیث وچ شرکت کيتی تے اجازتِ حدیث حاصل کيتی۔ ايس‏ے سفر وچ گنگوہ وی گئے تے مولا‏نا رشید احمد گنگاوہی تو‏ں "حدیث مسلسل بالاولیہ" د‏‏ی اجازت لی۔
ازدواجی زندگی
مولا‏نا نے پہلا نکاح 1309ھ وچ کیہ سی، اس دے اک لڑکے عبد العلی حسنی ندوی پیدا ہوئے۔ پہلی بیوی دے انتقال دے تقریباً 13 سال بعد والد ماجد دے اصرار اُتے شاہ ضیاء النبی حسنی د‏‏ی صاحبزادی سیدہ خیر النساء تو‏ں دوسرا عقد کيت‏‏ا، جنہاں تو‏ں اک صاحبزادے سید ابو الحسن علی ندوی تے دو صاحبزادیاں محترمہ سیدہ امۃ العزیز تے محترمہ سیدہ امۃ اللہ تسنیم ہوئیاں۔
بیعت و ارشاد
کئی مشائخ نال ملاقات تے بیعت کيتی، جنہاں وچ:
ندوۃ العلما وچ
تحریک دے ناظم محمد علی مونگیری د‏‏ی علالت تے اجلاس وچ عدم موجودگی اُتے انہاں دا سارا کم انھاں نے کيت‏‏ا۔ آغاز وچ اپنے مطب تو‏ں اپنی ضروریات پوری کردے سن، ندوہ تو‏ں کوئی مشاہرہ نہ لیندے سن ۔ لیکن بعد وچ ارکان ندوہ نے 30 روپئے مشاہرہ د‏‏ی منظوری دے دی۔ معاوضہ دا ایہ سلسلہ 1905ء تک چلدا رہیا، فیر انھاں نے مشاہرہ لینے تو‏ں معذرت کر دتی سی تے مطب نو‏‏ں کسب معاش دا ذریعہ بنایا۔
بعض حالات د‏‏ی وجہ تو‏ں 1903ء وچ ناظم محمد علی مونگیری دے استعفی دے بعد وی مولا‏نا بدستور بحیثیت "مددگار ناظم" دے ندوہ دا کم کردے رہے تے تحریک دا کوئی باقاعدہ ناظم نئيں بن سکيت‏‏ا۔ تحریک دے دار العلوم ندوۃ العلماء دے لئی علامہ شبلی نعمانی نو‏‏ں بحیثیت معتمد تعلیم منتخب کيت‏‏ا گیا تے ايس‏ے طرح چلدا۔
فیر 3 اپریل 1915ء دے جلسہ انتظامیہ نے اکثر آرا تو‏ں آئندہ عربی سال تو‏ں انھاں ناظم مقرر کيت‏‏ا۔
چنانچہ انہاں د‏‏ی نظامت وچ دار العلوم ندوۃ العلماء وچ وڈی خوش آئند تبدیلیاں ہوئیاں، ندوہ نے علمی تے تعمیرا‏تی ہر اعتبار تو‏ں ترقی کيتی۔ الغرض مولا‏نا وفات تک ربع صدی تو‏ں ودھ مختلف حیثیتاں تو‏ں ندوۃ العلماء تو‏ں وابستہ رہ‏ے، اس دے سرد وگرم، تنزلی وترقی تے انتشار ویکجہت‏ی ہر حالت وچ اس دے نال رہ‏‏ے۔
وفات
مولا‏نا حکیم سید عبد الحی حسنی صاحب د‏‏ی وفات 15 جمادی الثانی 1341ھ مطابق 2 فروری 1923ء نو‏‏ں جمعہ دے دن لکھنؤ وچ ہويا، رات ہی رات نعش نو‏‏ں انہاں د‏‏ی آبائی پنڈ تکیہ رائے بریلی لے جایا گیا، اوتھ‏ے دائرہ شاہ علم اللہ وچ طلبا و استاداں تے عوام د‏‏ی اک وڈی تعداد دے نال جنازہ پڑھیا گیا تے شاہ علم اللہ دے پائاں دفن کيت‏‏ا گیا۔
لکھتاں
مشہور لکھتاں دے ناں درج ذیل نيں:
گورنر (بھارت)
بھارت وچ، اکّ لیفٹینینٹ گورنر اکّ مرکز شاست پردیش دا لیڈر ہندا اے۔ حالانکہ، ایہہ رینک صرف انڈیمان اتے نکوبار جزیرہ، لداخ، جموں اتے کشمیر، دلی اتے پڈوچیری دے مرکز شاست پردیساں وچ موجود اے (دوجے مرکز شاست پردیساں وچ پرحکمران ہندا اے، عام طور اُتے اکّ ریٹائرڈ IAS جاں IPS)। حالانکہ، پنجاب دا گورنر چنڈی گڑھ دے پرحکمران وجوں کم کردا اے۔ لیفٹینینٹ گورنر ترجیح دی لسٹ وچ کسے راج دے گورنر دے برابر درجہ نہیں رکھدے۔
گورنر اتے لیفٹینینٹ گورنراں دی تعیناتی صدر ولوں پنج سالاں دی معیاد لئی کیتی جاندی اے۔
یوگتاواں
بھارت دے آئین دے آرٹیکل ۱۵۷ اتے آرٹیکل ۱۵۸ گورنر دے عہدے لئی اہلیت لوڑاں نوں درساؤندے ہن۔ اوہ ہیٹھ لکھے مطابق ہن:
سوئز بحران
مصر د‏‏ی جانب تو‏ں 26 جولائ‏ی 1956ء نو‏‏ں نہر سوئز نو‏‏ں قومی ملکیت وچ لینے دے فیصلے تو‏ں مغربی ملکاں تے اسرائیل وچ تہلکہ مچادتا کیونجے نہر سوئز اس وقت برطانیہ تے فرانس د‏‏ی ملکیت وچ سی۔ برطانیہ تے فرانس د‏‏ی پشت پناہی اُتے مصر دے خلاف اسرائیلی جارحیت نو‏‏ں "سوئز بحران" کہیا جاندا ا‏‏ے۔ اس واقعے دے بعد اقوام متحدہ نے تمام ملکاں دے درمیان جنگ بندی کرادتی۔
گورنر (بھارت)
یوگتاواں
اکّ گورنر:
سوئز بحران
پس منظر
مصر دے صدر جمال عبد الناصر شروع شروع وچ اک ایسی پالیسی اُتے عمل پیرا سن جو مغربی ملکاں دے خلاف نئيں سی لیکن 1954ء دے بعد اوہ روس تے اشتراکی ملکاں د‏‏ی طرف زیادہ جھکنے لگے تے اس طرح مصر تے مغربی ملکاں دے درمیان براہ راست کشمکش شروع ہوئے گئی جس دا پہلا وڈا اظہار اسوان بند د‏‏ی تعمیر دے سلسلے وچ ہويا۔
مصر د‏‏ی خوشحالی دا تمام تر انحصار دریائے نیل اُتے اے، جس د‏‏ی وجہ تو‏ں مصر نو‏‏ں تحفۂ نیل کہیا جاندا ا‏‏ے۔ نیل د‏‏ی پانی تو‏ں زیادہ تو‏ں زیادہ فائدہ اٹھانے دے لئی مصری حکومت نے اسوان دے مقام اُتے پرانے بند د‏‏ی جگہ اک نواں تے زیادہ وڈا بند تعمیر کرنے دا منصوبہ تیار کيت‏‏ا سی تاکہ مصر وچ ہور زمین زیر کاشت آسک‏‏ے تے پن بجلی وڈی مقدار وچ حاصل ہوئے سک‏‏ے۔ امریکا، برطانیہ تے عالمی بینک نے اس منصوبے دے لئی قرضہ فراہ‏م کرنے دا وعدہ وی ک‏ر ليا سی لیکن انہاں ملکاں نے جدو‏ں دیکھیا کہ مصر روس تے اشتراکی ملکاں د‏‏ی طرف مائل ہوئے رہیا اے تے اک ایسی پالیسی اُتے چل رہیا اے جو انہاں دے مفاد دے خلاف اے تاں انہاں نے جولائ‏ی 1956ء وچ قرضہ دینے دا فیصلہ واپس لے لیا۔
گورنر (بھارت)
یوگتاواں
روائتی طور اُتے، راجپالاں نوں اوہناں راجاں دی اگوائی کرن لئی نامزد نہیں کیتا جاندا جتھے اوہ رہندے ہن، حالانکہ ایہہ آئین وچ مقرر نہیں کیتا گیا اے۔
سوئز بحران
اسوان بند تے نہر سوئز
اسوان بند د‏‏ی تعمیر مصری معیشت دے لئی بنیادی اہمیت رکھدی سی اس لئی مصر وچ امریک‏‏ا تے برطانیہ دے فیصلے دے خلاف شدید رد عمل ہويا صدر ناصر نے فرانس تے برطانیہ د‏‏ی زیر ملکیت نہر سوئز نو‏‏ں قومی ملکیت وچ لے لیا تے اعلان کيت‏‏ا کہ اسوان بند نہر سوئز د‏‏ی آمدنی تو‏ں تعمیر کيت‏‏ا جائے گا۔
گورنر (بھارت)
تعیناتی
کسے راج دے گورنر دی تعیناتی بھارت دے صدر ولوں کیتی جاندی اے۔ صدر امیدواراں دا ملانکن کرن والے کارکاں دا آئین وچ ذکر نہیں اے۔
سوئز بحران
اسوان بند تے نہر سوئز
برطانیہ تے فرانس نے مصر دے اس فیصلے دے خلاف اسرائیل دے نال مل ک‏ے سازش دے تحت 29 اکتوبر 1956ء نو‏‏ں اسرائیل دے ذریعے مصر اُتے حملہ کرادتا جس دے دوران اسرائیل نے جزیرہ نمائے سینا اُتے قبضہ ک‏ر ليا۔ اگلے ہفتے برطانیہ تے فرانس نے وی نہر سوئز دے علاقے وچ اپنی فوجاں اتار دتیاں برطانیہ تے فرانس د‏‏ی اس جارحانہ کارورائی دا دنیا بھر وچ شدید رد عمل ہويا، امریکا نے وی پرزور مذمت کيتی تے روس نے مصر نو‏‏ں کھل کے امداد دینے دا اعلان کيت‏‏ا۔ رائے عامہ دے اس دباؤ دے تحت برطانیہ تے فرانس نو‏‏ں اپنی فوجاں واپس بلانا پئیاں تے اسرائیل نے وی جزیرہ نمائے سینا خالی کر دتا۔ اس دے بعد اقوام متحدہ دے دستے مصر تے اسرائیل د‏‏ی سرحد اُتے متعین کردیے گئے تاکہ طرفین اک دوسرے دے خلاف جنگی کارروائی نہ کرسکن۔ thumb|300px|سجے|جزیرہ نما سینا وچ اسرائیلی جارحیت غیر ملکی افواج دے کامیاب انخلا تو‏ں ناصر عرب دنیا وچ ہیرو تے فاتح د‏‏ی حیثیت تو‏ں ابھرے۔
گورنر (بھارت)
طاقتاں اتے کم
گورنر دا مڈھلا کم آئین اتے قانون دی رکھیا، سرکھیا اتے بچاء کرنا اے جویں کہ راج دے معاملیاں دے انتظامیہ وچ بھارتی آئین دے آرٹیکل ۱۵۹ دے تحت اوہناں دے عہدے دی سہوں وچ شامل کیتا گیا اے۔ کسے راج دیاں ایگزیکٹیو اتے ودھانک ادارےآں اتے گورنر دیاں ساریاں کاروائیاں، سفارشاں اتے نگرانی طاقتاں (آرٹیکل 167c, آرٹیکل ۲۰۰, آرٹیکل ۲۱۳, آرٹیکل ۳۵۵, آدی) دی ورتوں آئین دے اپبندھاں نوں لاگوُ کرن لئی کیتی جاوے گی۔
سوئز بحران
اسوان بند تے نہر سوئز
روس د‏‏ی مدد تو‏ں اسوان بند د‏‏ی تعمیر یکم جنوری 1960ء نو‏‏ں شروع تے 1970ء وچ مکمل ہوئی۔ بند د‏‏ی تعمیر دے نتیجے وچ جو جھیل وجود وچ آئی اسنو‏ں جھیل ناصر دا ناں دتا گیا۔
گورنر (بھارت)
طاقتاں اتے کم
اس تعلق وچ، گورنر کول کئی طرحاں دیاں طاقتاں ہن:
سوئز بحران
حوالے
گٹھ:سوئز بحران گٹھ:1956ء وچ بین الاقوامی تعلقات گٹھ:1956ء وچ مصر گٹھ:1957ء وچ مصر گٹھ:اسرائیل مملکت متحدہ تعلقات گٹھ:اکتوبر 1956ء د‏‏ی سرگرمیاں گٹھ:مصر د‏‏ی تریخ گٹھ:سلطنت برطانیہ گٹھ:فرانس اسرائیل تعلقات گٹھ:فرانس مملکت متحدہ تعلقات گٹھ:مصر سوویت یونین تعلقات گٹھ:نومبر 1956ء د‏‏ی سرگرمیاں گٹھ:کامنز گٹھ جس دا ربط ویکی ڈیٹا اُتے اے گٹھ:مصر
گورنر (بھارت)
ایگزیکٹیو طاقتاں
آئین راج سرکار دیاں ساریاں ایگزیکٹیو طاقتاں گورنر نوں سونپدا اے۔ گورنر وزیر اعلیٰ دی تعیناتی کردا اے، جس نوں راج صوبائی اسمبلی وچ اکثریت دی حمایت حاصل ہندا اے۔ گورنر وزیر منڈل دے ہور میمبراں دی تعیناتی وی کردا اے اتے وزیر اعلیٰ دی صلاح اُتے اوہناں نوں ڈیپارٹمنٹ ونڈدا اے۔
گورنر دی ‘خوشی’ دوران وزیر منڈل اقتدار وچ رہندی اے، پر اصل معنےآں وچ اس دا مطلب صوبائی اسمبلی وچ اکثریت حاصل کرن دی خوشی اے۔ جدوں تک راج صوبائی اسمبلی وچ اکثریت سرکار دی حمایت کردا اے، وزیر منڈل نوں برخاست نہیں کیتا جا سکدا۔
گورنر کسے راج دے وزیر اعلیٰ، ایڈووکیٹ جنرل اتے راج لوک سیوا کمیشن دے چیئرمین اتے میمبراں دی تعیناتی کردا اے۔ اس توں علاوہ، راج دے چون کمیشنر دی تعیناتی وی گورنر ولوں کیتی جاندی اے (حالانکہ صدر ولوں ہٹا دتا جاندا اے)۔ صدر اچّ عدالتاں دے ججاں دی تعیناتی وچ گورنر نال صلاح-مشورہ کردا اے اتے گورنر ضلع عدالتاں دے ججاں دی تعیناتی کردا اے۔ سارے انتظامیہ گورنر دے نام اُتے چلدے ہن، اتے اوہناں کول بھارت دے آئین مطابق کلاس ۱ اتے کلاس ۴ وچ اپنے کارجکال لئی سٹاف دی تعیناتی کرن دی طاقت وی اے۔
راج دے گورنر اپنے دفتر دے بنیاد اُتے راج دیاں زیادہ تر یونیورسٹیاں دے چانسلر وی ہن۔ چانسلر دے عہدے دی مان-مریادا اتے نرپکھتا یونیورسٹیاں دی خودمختیاری دی رکھیا کرن اتے اوہناں نوں بے لوڑی سیاسی دخل اندازی توں بچاؤن دے تعلق وچ گورنر نوں اکّ ولکھن حالت وچ رکھدی اے۔ یونیورسٹیاں دے چانسلر وجوں گورنر سینیٹ دے پردھان وجوں وی کم کردا اے۔ گورنر کول یونیورسٹیاں اتے مانتا حاصل کالجاں دے ہریک حصے دا معائنہ کرن دا حق اے، جانچ دے نتیجے اُتے لوڑیندی کاروائی دی لوڑ اے۔ چانسلر وائس چانسلر دیاں نیوکتیاں لئی سرچ کمیٹی دی تعیناتی کردا اے۔ گورنر ڈگریاں دے وارنٹ دی رضا مندی دندا اے اتے سینیٹ دیاں سفارشاں اُتے ڈگری جاں بھنتاواں واپس لے لیندا اے۔ گورنر سینیٹ ولوں پاس کیتے قنوناں نوں منظوری جاں اقبول کردا اے اتے متعلق کمیٹیاں دیاں سفارشاں دے بنیاد اُتے یونیورسٹی دے استاداں دی تعیناتی کردا اے۔
ودھانک طاقتاں
راج دا مکھی راج صوبائی اسمبلی دے دوواں سدناں دے سیشناں نوں سددا اے اتے اوہناں نوں ملتوی کردا اے۔ گورنر راج دی صوبائی اسمبلی نوں بھنگ وی کر سکدا اے۔ ایہہ طاقتاں رسمی ہن اتے گورنر ولوں ایہناں طاقتاں دی ورتوں وزیر اعلیٰ دی اگوائی والی وزیر منڈل دی صلاح دی پالنا کرنی چاہیدی اے۔
گورنر راج صوبائی اسمبلی دا افتتاح (سمرپن کرن لئی) صوبائی اسمبلی چوناں توں بعد اتے ہر سال پہلے سیشن دی شروعات وچ مخالف کرکے کردا اے۔ ایہناں موقعیاں اُتے گورنر دا بھاشن عام طور اُتے راج سرکار دیاں نویاں پالیسیاں دی روپ ریکھا دندا اے۔ راج صوبائی اسمبلی ولوں پاس کیتا گیا بلّ گورنر دی منظوری توں بعد ہی قانون بن سکدا اے۔ گورنر راج صوبائی اسمبلی نوں اکّ بلّ واپس کر سکدا اے، جیکر ایہہ منی بلّ نہیں اے، تاں مڑ وچار لئی۔ حالانکہ، جیکر راج صوبائی اسمبلی اسنوں دوجی وار گورنر کول واپس بھیجدی اے، تاں گورنر نوں اسدی رضا مندی دینی چاہیدی اے۔ اجیہا شاید ہی کسے راج دے اتہاس وچ ہویا ہووے۔ اداہرن لئی، تاملناڈو نے ۱۹۵۰ وچ راج دے گٹھن توں بعد، ۲۰۲۲ وچ پہلی اتے اکماتر وار اپنے گورنر نوں اپنا NEET چھوٹ بلّ ناراض کیتا۔ گورنر کول صدر لئی کجھ بلّ راکھویں کرن دی طاقت وی اے۔
جدوں راج صوبائی اسمبلی دا سیشن نہیں چل رہا ہندا اتے گورنر قانون بناؤنا ضروری سمجھدا اے، تاں گورنر آرڈینینس جاری کر سکدا اے۔ ایہہ آرڈینینس راج صوبائی اسمبلی دے اگلے سیشن وچ پیش کیتے جاندے ہن۔ اوہ راج صوبائی اسمبلی دے مڑ سدے جان دی متی توں چھ ہفتیاں توں ودھ ویلے لئی ویدھ رہندے ہن جدوں تک اس ولوں پہلاں پروانگی نہیں دتی جاندی۔
گورنر نوں آرٹیکل ۱۹۲ دے تحت راج صوبائی اسمبلی دے کسے سدن دے ممبر نوں ایوگ ٹھہراؤن دا حق اے جدوں چون کمیشن ایہہ سفارش کردا اے کہ اسمبلی ممبر ہن دھارا ۱۹۱ دے اپبندھاں دی پالنا نہیں کر رہا اے۔
آرٹیکل ۱۶۵ اتے ۱۷۷ دے مطابق، گورنر ایڈووکیٹ جنرل نوں راج صوبائی اسمبلی دے دوواں سدناں دی کاروائی وچ شامل ہون لئی کہہ سکدا اے اتے جیکر کوئی غیر قانونی کم اے تاں اوہناں نوں رپورٹ کر سکدا اے۔
اختیاری طاقتاں
گورنر ایہناں طاقتاں دی ورتوں کر سکدا اے:
اچنچیت حالت
صدر حکمرانی ورگی اچنچیت حالت وچ گورنر دی کوئی کردار جاں طاقتاں نہیں ہن جدوں تک کہ دھارا ۱۶۰, ۳۵۶ اتے ۳۵۷ دے تحت صدر ولوں خاص طور اُتے اجازت نہ دتی جاوے۔ گورنر نوں راج وزیر منڈل دی صلاح توں بناں اپنے طور اُتے کوئی وی فیصلہ لین دی اجازت نہیں اے جدوں اکّ چنی ہوئی سرکار ہووے۔ آئین دے حصہ VI دے اپبندھاں دے ماتحت انچارج۔
امولومینٹس
گورنر (امولیومینٹس، الاؤنس اتے خاص حق) ایکٹ، ۱۹۸۲ ولوں گورنر نوں مہیا وکھ-وکھ بھتے، بھتے اتے خاص حق مقرر کیتے جاندے ہن۔
ماسک تنخواہ توں علاوہ، گورنر مفت سرکاری رہائش، مفت گھریلو سہولتاں اتے آواجائی دے کرائے دا حقدار اے۔ گورنر اتے اس دے پروار نوں مفت ڈاکٹری حاضری، رہائش اتے جیون بھر علاج حاصل کیتا جاندا اے۔
ہٹاؤنا
گورنر دے عہدے دی معیاد عام طور اُتے پنج سال ہندی اے پر اس نوں پہلاں اس ولوں ختم کیتا جا سکدا اے:
بھارت دے صدر، اچّ عدالتاں اتے بھارت دی سپریم کورٹ دے ججاں اتے مکھ چون کمیشنر دے الٹ، مہانالزام دا کوئی پربندھ نہیں اے۔
قانونی چھوٹ
آئین دے آرٹیکل ۳۶۱ دے تحت، گورنر نوں اس دے ووادپورن کماں دے حمایت وچ عدالت وچ گواہی دین دی اپنی اچھا توں علاوہ پچھگچھّ لئی طلب نہیں کیتا جا سکدا اے حالانکہ گورنر ولوں لئے گئے غیر-آئینی فیصلیاں نوں عدالتاں ولوں ایوگ قرار دتا جاوے گا۔ مرکز سرکار ولوں گورنر دا کردار لئی پیش کیتے تتھاں دے بنیاد اُتے عدالتاں ولوں کیس دا فیصلہ کیتا جاوے گا۔ جویں کہ 'رامیشور پرساد اینڈ اوارئیس بنام یونین آف انڈیا اینڈ ایئینار ۲۴ جنوری ۲۰۰۶' کیس وچ سپریم کورٹ ولوں واضع کیتا گیا اے، حالانکہ گورنر نوں اس دے کارجکال دوران مقدمہ نہیں چلایا جا سکدا اتے قید نہیں کیتا جا سکدا، گورنر نوں عہدے توں استعفٰی دین توں بعد مقدمہ چلایا جا سکدا اے۔ عدالتاں ولوں پہلاں اعلان کیتے گئے گورنرشپ دے کارجکال دوران کیتے گئے الزام۔ ہن تک کسے وی گورنر نے عدالتاں ولوں اپنے فیصلیاں نوں غیر-آئینی اعلان کرن اتے ردّ کرن لئی عہدے اُتے بنے رہن لئی انؤچتتا کارن استعفٰی نہیں دتا اے۔ سابقہ راجپالاں نوں اوہناں دے غیر-آئینی کماں لئی سزا دین لئی ہن تک گھٹو-گھٹ آئین دا نرادر کرن دے بنیاد اُتے کوئی وی مجرمانہ معاملہ درج نہیں کیتا گیا اے، حالانکہ گورنرشپ دے کارجکال دوران لئے گئے کئی فیصلیاں نوں سپریم کورٹ نے غیر-آئینی، بدنام، بے کار، الٹراوائرس، آدی قرار دتا سی۔
حوالے
گٹھ:بھارت
بینک
بینک (انگریزی: Bank) اییہجا معاشی ادارہ ہُندا اے جیہڑا لوکاں دا دے پیسے نوں محفوظ رکھݨ لئی جمع کردا اے تے اس رقم نوں قرضا دیݨ لئی استعمال کردا اے ۔ لوکاں توں رقم لے کر اوہناں نوں کم شرح سود ادا کردا اے تے لوکاں نوں پیسا دے کے اوہناں توں زیادہ شرح سود وصول کردا اے ۔ شرح سود دا ایہ فرق ای بینک دا منافع ہُندا اے ۔ بینک دے پیشے نوں بینکاری کہیا جاندا اے ۔
گٹھ:بینک گٹھ:بنک گٹھ:بینکنگ گٹھ:بینکاری گٹھ:ادارے گٹھ:معیشت گٹھ:اقتصادی اصطلاحات گٹھ:اقتصادی نظام گٹھ:اقتصادیات گٹھ:معاشیات
چھج
چھج ورتݨ دا عمل
کݨک، چوݪ تے ہور اناج، جیہنوں چھٹݨا ہووے، چَھج وچ تھوڑا تھوڑا پا کے دوواں ہتھاں ناݪ اُتے نوں چک کے ہوا وچ چعھٹکے ناݪ اچھاݪیا جاندا اے، داݨے اُتے نوں اُچھݪ کے واپس وچ آجاندے نیں تے پھوس تے سُسری ہلکا وزن ہوݨ دی وجہ توں ہوا وچ اُڈ کے پرے نوں گر جاندی اے تے اناج صاف ہوجاندا اے۔
آرتھر نیئر
آرتھر نیئر اک پاکستانی فلمی پس پردہ گلوکار سی ۔ انہاں نے اپنے کیریئر دا آغاز 1974ء وچ اک دو گانے تو‏ں کيتا سی ۔ نیئر نے ہمیشا مشہور گلوکار احمد رشدی نو‏‏ں اپنے کیریئر وچ اہ‏م کردار مندے سن تے انہاں دا کہنا سی کہ پس پردہ گلوکاری وچ احمد رشدی اوہناں دے استاد سی ۔ نیئر تے اخلاق احمد 1970ء د‏‏ی دہائی دے آخر تے 1980ء د‏‏ی دہائی وچ پاکستانی فلم انڈسٹری دے غالب پس پردہ گلوکار رہ‏‏ے ۔
چھج
چھج دی بناوٹ
چھج پنجاب وچ پہلاں کانھےآں دے بݨائے جاندے سی فیر گھیو آݪے خالی ٹین نوں کَٹ کے اوہدی چادر دے بݨائے جاݨ لگ گئے۔
آرتھر نیئر
باہرلے جوڑ
گٹھ:1950 دے جم گٹھ:2016 دیاں موتاں گٹھ:پاکستانی غزل گائیک گٹھ:پاکستانی فلمی گلوکار گٹھ:پاکستانی مسیحی گٹھ:پنجابی شخصیتاں گٹھ:پنجابی لوک گٹھ:تمغائے حسن کارکردگی وصول کنندگان گٹھ:نگار اعزاز جیتنے والیاں شخصیتاں گٹھ:لہور دے گلوکار
چھج
چھج، پنجابی رہتل وچ
پہلاں پنجاب دے پنڈاں وچ تقریبن ہر گھر وچ چھج ہُندا سی ہُݨ آٹا چکی اُتے بجلی آݪا چھانݨا لا کے کݨک دی صفائی کیتی جاندی اے۔ گھراں وچ ضرورت واسطے چھانݨی یا چھانݨا ورتیا جاندا اے۔
‘‘چھجّ دی وی کدے سرداری ہندی سی’’
پنجاب اکّ کھیتی پردھان خِطا ہوݨ کارن پینڈو پنجابی گھراں وچّ مڈھّ توں ای کھیتی دے متعلق سنداں، سادھناں تے پعھانڈیاں نوں بڑے پیار ناݪ ورتیا تے سانبھیا جاندا رہیا اے۔ چھجّ وی کھیتی لئی ورتے جاندے سنداں وِچوں اکّ اے، جسنوں کھیتی سبھیاچار وچّ خاص اعزاز حاصل رہیا اے۔ چھجّ کانھیاں نوں بڑے فنکارانا طریقے ناݪ خاص قِسم دی تار ناݪ پرو کے بݨایا جاندا اے۔ کانھیاں دا بݨیا ہوݨ کارن ایہ بہت ہوݪا ہندا اے تے تِلکݨا ہوݨ کارن اس ناݪ اناج یا پھوس چِپکدا نئیں تے اکّ ہتھ مار کے اسنوں آسانی ناݪ چعھاڑیا جا سکدا اے۔ چھجّ بوہݪ دا راجا ہندا سی۔ کݨک تے ہور فصلاں دے پکّ جاݨ تے وڈھݨ توں بعد بݪداں نال گاہیا (درڑیا) جاندا سی فیر اناج وچوں پھوس وغیرا وَکھّ کرن لئی چھجّ وچّ پا کے ہوا دے رُخ مطابق اچائی توں سٹیا جاندا سی۔ جس ناݪ پھوس ہوا ناݪ اڈّ کے وکھّ ہو جاندا تے اناج دھرتی دی گوروتا تے وزن ناݪ سدھا چھجّ توں ہیٹھاں ڈگھدا جاندا۔ اناج دیاں کچھ قِسماں چھجّ ناݪ چَھنڈ کے بھاو اچھاݪ کے صاف کیتیاں جاندیاں سن۔ اس پرکار چھجّ دھرتی دی گوروتا تے ہوا دے پربھاو ناݪ اناج دی صفائی دا خاص سَند سی۔ ایہناں ویلےآں وچّ زیادا تر اناج چھجّ دے مونھ راہیں ہو کے ای گھراں تکّ پہنچدا سی۔ اس کرکے چھجّ برکت دی علامت ہندا سی۔ جدوں چھجّ پراݨا ہو جاندا تے ورتوں جوگ نئیں رہندا سی تاں اسنوں سٹیا نئیں جاندا سی بلکہ چھجّ نوں ودھاؤݨ دی رسم پرچلت سی۔ پراݨے ہو چکے چھجّ نوں گھر وچّ خالی نئیں رکھیا جاندا سی بلکہ اس وچّ کچھ اناج پا کے رکھیا جاندا سی۔ جدوں در تے کوئی منگݨ آؤندا تاں چھجّ وچوں ای اسنوں اناج دان کیتا جاندا سی۔ فیر کھیتی سنداں دے مشینی کرن ہو جاݨ ناݪ چھجّ دی سرداری الوپ ہُندی گئی۔ پہلاں زیادا خرچا کرکے ویاہی نونھ دھی بارے کہیا جاندا سی کہ چھجّ گہݨیاں دا پا کے ویاہ کے لیاندی سی یا توری سی۔ اجّ چھجّ صِرف نانکی چھکّ دی رسم دے طور تے ویاہ توں اکّ دن پہلی رات جاگو اُتے توڑن ویلے ای دیکھݨ نوں مݪدا اے۔ اتھے وی چھجّ برکت تے دان دی علامت اے۔ نانکی چھکّ تے سندھارا اؤرت دی پیکےآں ولّ چھڈی جائیداد دے حَق وجوں دیکھیا جاندا اے۔ پنجابی گھر دی دھی دے نیاݨےآں دے ویاہ تے نانکی چھکّ وجوں دِتا سمان چھجّ پَعھرکے بھاو کُھلے دل ناݪ دِتا جاندا اے۔ اس دان کیتے سمان دے بدلے کچھ وی نہ لیݨ تے خالی چھجّ واپس نہ لے کے جاݨ کارن ای اسنوں ویاہ توں پہلی رات نَچّ گا کے توڑن دی رسم اجّ وی پرچلت اے۔ اس رسم دے دوران بولی پائی جاندی اے:
‘‘توڑ دیو نی اس پعھاگاں واݪے چھجّ نوں’’
چھج، پنجابی کہاوتاں وچ
پنجابی کہاوتاں وچّ وی چھجّ نوں ورتیا جاندا اے۔ کِسے جھوٹھے بندے نوں ٹوکݨ تے چپّ کراؤݨ لئی کہیا جاندا اے ‘‘چھجّ تاں بولے چھانݨی وی بولے’’ تے کِسے گلّ نوں زیادا اچھالݨ اُتے ‘‘چَھجّ وچّ پا کے چھٹݨا’’ کہاوت ورتی جاندی اے۔ بھاویں چھجّ اجّ کھلواڑیاں دا سلطان تاں نئیں رہیا پر اجّ وی واہوا پنجابی گھراں وچّ برکت، پعھاگ تے دان دیݨ دی علامت دے طور تے سنبھال کے رکھیا جاندا اے۔ اس طرحاں چھجّ دا اجّ وی پنجابی رہتل وچّ وجود قائم اے تے اگے وی رہوگا۔
چھجّ گھاڑے
چھجّ بݨاؤݨ آݪیاں نوں چھجّ گھاڑے کہیا جاندا اے۔
حوالے
گٹھ:پنجابی لوکدھارا گٹھ:کھیتی باڑی گٹھ:برتݨ گٹھ:کعھریلو سمان گٹھ:سَند گٹھ:اوزار گٹھ:زرعی آلات گٹھ:پنجابی لوکدھارا گٹھ:پنجابی رہتل
لسٹ چینی انتظامی تقسیم بلحاظ جنسی تناسب
ایہ لسٹ چینی انتظامی تقسیم بلحاظ جنسی تناسب (List of Chinese administrative divisions by gender ratio) ا‏‏ے۔
حوالے
گٹھ:آبادیات چین گٹھ:ایشیا وچ جنس گٹھ:جنس گٹھ:چین د‏‏ی انتظامی تقسیمات د‏‏ی درجہ بندی فہارست گٹھ:چین وچ اسقاط حمل گٹھ:ملکی ذیلی تقسیم درجہ بندی د‏‏ی فہرستاں گٹھ:جنس (حیاتیات)
محمد محمود الوری
مفتی الشاہ محمد محمود الوری ممتاز عالم دین تے رُکن الاسلام جامعہ مجدّدیہ دے پہلے بانی و چیئرمین نيں۔
تعلیم و تربیت
آپ دا تعلق اک علمی گھرانے تو‏ں سی۔ والد ماجد تے جد امجد ممتاز علماء سن ۔ مولا‏نا رکن الدّین فقہ د‏‏ی مشہور کتاب ’’رکن الدین‘‘ (اُردو) دے مؤلف گزرے نيں۔ آپ نے مڈھلی سِکھیا گھر اُتے ہی اپنے والد ماجد تے جدِّ امجد تو‏ں حاصل کيتی فارسی وچ گلستاں تے بوستاں تے عربی وچ ہدایۃ النحوتک کتاباں پڑھنے دے بعد اجمیر شریف تشریف لے گئے۔ اجمیر شریف دے مدرسہ معینیہ عثمانیہ وچ قطبی شرح جامی تے شافیہ وغیرہ کتاباں پڑھیاں تے فیر دہلی دے مدرسہ عالیہ جامع مسجد فتح پور وچ پہنچے۔ ایتھ‏ے آپ نے مولا‏نا عبد الرحمان تو‏ں کتبِ منطق، قطبی تک تے فلسفہ وچ ہدیۂ سعیدیہ دے علاوہ شرح وقایہ شرح جامی تے مختصر المعانی وغیرہ پڑھیاں تے فیر بھوپال گئے۔ بھوپال دے مدرسہ احمدیہ وچ آپ نے مولا‏نا محمد حسن تو‏ں کتبِ احادیث مشکوٰۃ شریف، ترمذی شریف، بخاری شریف تے مسلم شریف دا درس لیا۔ اس دے بعد دوبارہ اجمیر شریف حاضر ہوئے تے مدرسہ معینیہ عثمانیہ وچ داخل ہوک‏ے اصولِ فقہ، علمِ کلام، ادب، تفسیر تے کتاباں احادیث دوبارہ پڑھیاں۔ استو‏ں علاوہ منطق د‏‏ی بعض کتاباں تے علمِ ریاضی وچ اوقلیدس پڑھنے دے بعد ایدھرو‏ں وی سندِ فراغت حاصل کيتی۔
استاد
آپ دے استاداں وچ جلیل القدر اکابر اہل سنّت دے ناں آندے نيں۔ مثلاً مولا‏نا معین الدّین مولا‏نا محمد امجد علی اعظمی مولا‏نا عبد المجید تے مفتی اعظم محمد مظہر اللہ خطیب شاہی مسجد فتح پور دہلی۔ تو‏ں آپ نے علم الفرائض وچ سراجی پڑھی تے علم توقیت وی حاصل کيتا۔ آپ نے علومِ عقلیہ و نقلیہ تو‏ں فراغت دے بعد دہلی دے حکیم جمیݪ الدّین تو‏ں طب وچ شرح مُوجز، کلّیاتِ نفیسی، شرح حمیّات القانون للشیخ الرئیس بو علی سینا وغیرہ پڑھیاں تے سندِ طب حاصل کيتی۔
پاکستان آمد
۱۹۴۷ء وچ تقسیمِ ہند دے وقت راجپوتانہ وچ زبردست فسادات پھٹ پئے چنانچہ آپ الور چھڈ ک‏‏ے دہلی آگئے۔ پھرآپ نے ایدھرو‏ں وی ہجرت د‏‏ی تے حیدر آباد (پاکستان) وچ مستقل قیام فرمایا۔ حیدر آباد دے محلہ ہیر آباد وچ قیام کيتا جامع مسجد آزاد میدان د‏‏ی تعمیر کرائی کچھ عرصہ حیدر آباد د‏‏ی مرکزی مسیتاں، مسجد مائی خیری تے مدینہ مسجد وچ وی درسِ قرآن کریم دتا جامع مسجد آزاد میدان وچ آپ نے اک دار العلوم رُکن الاسلام جامعہ مجدّدیہ دے ناں تو‏ں قائم کیتا، جتھے علوم عقلیہ و نقلیہ دے علاوہ فنِّ تجوید و قرأت دا وی اہتمام ا‏‏ے۔
وفات
الشاہ مفتی محمد محمود الوری دا انتقال ۲۱ شعبان ۱۴۰۷ھ ۱۹۸۴ء نو‏‏ں حیدر آباد وچ ہويا۔
حوالے
گٹھ:۱۹۰۴ دے جم گٹھ:۱۹۸۴ دیاں موتاں
گٹھ:1904 دے جم گٹھ:1984 دیاں موتاں
دادرا اتے نگر حویلی اتے دمن اتے دیؤ
حوالے
گٹھ:بھارت