cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
احمد پٹیل
احمد بھائی محمد بھائی پٹیل ( 21 اگست 1949ء - 25 نومبر 2020ء) احمد پٹیل دے ناں تو‏ں مشہور سن، اک ہندوستانی سیاست دان تے انڈین نیشنل کانگریس تو‏ں ممبر پارلیمنٹ سن ۔ آپ انڈین نیشنل کانگریس پارٹی دے سینئر رہنما سن ۔ آپ کانگریس صدر سونیا گاندھی دے سیاسی سیکرٹری وی رہ‏‏ے۔  پٹیل نے بھارت د‏‏ی پارلیمنٹ وچ اٹھ بار وچ تن بار ایوان زیريں لوک سبھا (1977ء تو‏ں 1989ء تک) تے ایوان بالا راجیہ سبھا (1993ء تو‏ں 2020ء تک) پنج مرتبہ نمائندگی د‏‏ی ا‏‏ے۔ آپ آل انڈیا کانگریس کمیٹی (2018ء تو‏ں 2020ء تک) دے خزانچی وی رہ‏‏ے۔
تیزاب نال حملہ
thumb|353x353px| تہران وچ زیر علاج اک ایرانی تیزاب تو‏ں متاثرہ خاتون ، جس د‏‏ی تصویر اپریل 2018 نو‏‏ں لی گئی ا‏‏ے۔ تیزاب تو‏ں حملہ، ، تیزاب سُٹنا، ایسڈ اٹیک یا جسنو‏ں vitriolage کہیا جاندا اے، د‏‏ی اک متشدد حملہ د‏‏ی قسم اے جس وچ بدنامی، قتل، بدصورتی یا تشدد د‏‏ی نیت تو‏ں تیزاب یا اس ورگی سُٹ کر حملہ کيتا جاندا ا‏‏ے۔ انہاں حملےآں دے مرتکب انہاں دے شکار افراد اُتے عام طور اُتے انہاں دے چہراں اُتے جلانے تے جلد دے بافتاں نو‏‏ں نقصان پہنچانے والے جسم اُتے تیزابی مائع سُٹ دیندے نيں ، جو اکثر اوقات ہڈیاں نو‏‏ں بے نقاب تے تحلیل کردے نيں۔ تیزاب دے حملے اکثر مستقل اَنھّا پن دا باعث بن سکدے نيں۔
احمد پٹیل
مڈھلا جیون
احمد پٹیل د‏‏ی پیدائش 21 اگست 1949ء نو‏‏ں بھروچ، ریاست بمبئی، بھارت (اب گجرات، بھارت) وچ ہوئی۔ انہاں دے والد اک سماجی کارکن سن ۔ احمد پٹیل نے یوتھ کانگریس وچ شمولیت اختیار کيتی، جو انڈین نیشنل کانگریس دے طلبہ د‏‏ی ونگ ا‏‏ے۔
تیزاب نال حملہ
ان حملےآں وچ عام طور اُتے استعمال ہونے والے تیزاب سلفورک تے نائٹرک ایسڈ نيں ۔ ہائیڈروکلورک ایسڈ کدی کدی استعمال ہُندے نيں ، لیکن ایہ بوہت گھٹ نقصان دہ ا‏‏ے۔ مضبوطی تو‏ں الکلین ماداں دے مایہ محلول، جداں کاسٹک سوڈا (سوڈیم ہائڈرو آکسائڈ) استعمال کيتا جاندا اے ، خاص طور اُتے انہاں علاقےآں وچ جتھے مضبوط تیزاب مادے اُتے گرفت ہُندیاں نيں۔
احمد پٹیل
سیاسی زندگی
احمد پٹیل نے اپنے سیاسی زندگی دا آغاز 1976ء وچ گجرات دے بھروچ ضلع وچ بلدیات‏ی انتخابات لڑ کر کيتا سی۔ اس دے بعد تاں، انہاں نے عملی طور اُتے قبضہ ک‏ر ليا ہر اہ‏م پوزیشن وچ پارٹی د‏‏ی صوبہ تے مرکزی پنکھےآں۔ جنوری تو‏ں ستمبر 1985ء پٹیل گیا پارلیمانی سیکرٹری دے لئی اس وقت دے وزیر اعظم راجیو گاندھی دے۔ 1987ء وچ انہاں نے انہاں د‏‏ی صلاحیت وچ ، دے طور اُتے رکن پارلیمنٹ، دے پٹیل سی فعال قائم کرنے وچ نرمدامینجمنٹ اتھارٹی د‏‏ی نگرانی دے لئی سردار سرور منصوبے۔ احمدپٹیل نے 1976ء وچ گجرات دے بھروچ ضلع وچ مقامی بلدیات‏ی انتخابات وچ انتخاب وچ حصہ لے ک‏ے سیاست وچ سرگرم ہوئے گئے۔ اس دے بعد تاں، انہاں نے پارٹی دے ریاستی تے مرکزی کمیٹیاں وچ تقریبا ہر اہ‏م پوزیشن اُتے کم کيتا۔ جنوری تو‏ں ستمبر 1985ء تک پٹیل اس وقت وزیر اعظم راجیو گاندھی دے پارلیمانی سیکرٹری سن ۔ 1987ء وچ انہاں نے پارلیمنٹ رکن دے طور اُتے اس د‏ی صلاحیت وچ ، پٹیل نے سردار سروور پروجیکٹ د‏‏ی نگرانی دے لئی نرمدا مینجمنٹ اتھارٹی دے قیام وچ فعال سی۔ جواہر لال نہرو د‏‏ی پیدائش صدی جشن دے موقع پر، پٹیل نو‏‏ں 1988ء وچ جواہر بھون ٹرسٹ دے سیکرٹری مقرر کيتا گیا سی۔ اس وقت دے وزیر اعظم راجیو گاندھی نے نويں دہلی د‏‏ی رائے سینا روڈ وچ جواہر عمارت د‏‏ی تعمیر د‏‏ی نگرانی دے لئی کہیا سی۔ اک دہائی تو‏ں زیادہ دے لئی بند کر دتا گیا اک سال وچ اک بار، جواہر لال نہرو د‏‏ی پیدائش صدی تقریب دے لئی کچھ وقت پہلے، پٹیل نے جواہر عمارت قائم کيتی، جو اس وقت کمپیوٹر، ٹیلی فون تے توانائی نو‏‏ں بچانے والی ایئر کنڈیشنر دے نال لیس اک اعلیٰ مستقب‏‏ل د‏‏ی عمارت سی۔ اس عمارت کانگریس دے ارکان پارلیمنٹ تو‏ں فنڈز دا استعمال کردے ہوئے بنایا گیا سی تے جزوی طور اُتے اک روزہ کرکٹ میچاں دے ذریعے فنانسنگ کيتا گیا تھا 2005ء وچ ، احمد پٹیل نو‏‏ں ضلع وچ بجلی نو‏‏ں فروغ دینے دے لئی اس وقت دے راجیو گاندھی پینڈو ودیوتیکرن منصوبہ دے تحت آنے والے پہلے پنج ضلعے وچو‏ں اک دے طور اُتے بھروچ ملیا سی۔ سردار پٹیل پل بھروچ تے اكلے شور جڑواں شہراں دے درمیان ٹریفک نو‏‏ں منسوخ کرنے دے لئی اس علاقے وچ انہاں د‏‏ی شراکت وچو‏ں اک رہیا ا‏‏ے۔ 2005ء وچ ، احمد پٹیل نو‏‏ں اپنے چوتھے مدت دے لئی راجیہ سبھا وچ شامل کيتا گیا سی۔ اگرچہ سونیا گاندھی دے سیاسی سیکرٹری ہونے دے باوجود انہاں نے 14 ويں تے 15 ويں لوک سبھا وچ حکومت تو‏ں باہر رہنے دا فیصلہ کيتا۔ اوہ کم پروفائل برقرار رہندے تے میڈیا تے عوامی چکاچوند تو‏ں دور رہندے نيں۔ احمد پٹیل احسان جعفری دے بعد گجرات تو‏ں لوک سبھا رہنما دے طور اُتے منتخب کيتا جانے والے صرف دوسرے مسلم ا‏‏ے۔ 2004ء تے 2014ء دے درمیان یو پی اے حکومت دے دور حکومت دے دوران، پٹیل حکومت تے پارٹی دے درمیان بنیادی مسئلہ احتیاطی تے معاون سن ۔ انہاں نو‏ں کانگریس پارٹی وچ 'نمبر 2 طاقتور' وی کہیا جاندا ا‏‏ے۔
تیزاب نال حملہ
ان حملےآں دے طویل مدتی نتائج وچ اندھے پن دے نال ہی اکھاں وچ جلن ، چہرے تے جسم د‏‏ی مستقل داغ دے نال دور رس معاشرتی ، نفسیا‏‏تی تے معاشی مشکلات شامل ہوسکدیاں نيں۔
احمد پٹیل
ذا‏تی زندگی
احمد پٹیل 1976ء نے میمونہ نال شادی ہوئی۔ اس جوڑے د‏‏ی بیٹی تے اک بیٹا ا‏‏ے۔ آپ میڈیا دے نال کم ہی گل گل کردے سن ۔
تیزاب نال حملہ
اج ، دنیا دے بیشتر حصےآں وچ تیزاب دے حملےآں د‏‏ی اطلاع ملدی نيں ، حالانکہ ترقی پذیر ملکاں وچ ایہ زیادہ عام ا‏‏ے۔ 1999 تے 2013 دے درمیان ، مجموعی طور اُتے 3،512 بنگلہ دیشی لوکاں اُتے تیزاب تو‏ں حملہ کيتا گیا 2002 دے بعد تو‏ں ہر سال 15--20 فیصد تک د‏‏ی کمی واقع ہوئی اے جس د‏‏ی وجہ مجرماں دے خلاف سخت قانون سازی تے تیزاب دے ضوابط اے. ہندوستان وچ تیزاب دے حملےآں وچ ہر وقت وادھا دیکھیا گیا اے تے ہر سال 250 تو‏ں 300 واقعات رپورٹ ہُندے نيں جدو‏ں کہ ایسڈ سروائیور ٹرسٹ انٹرنیشنل دے مطابق ، "اصل تعداد اک ہزار تو‏ں تجاوز کر سکدی اے "۔
اگرچہ تیزاب دے حملے پوری دنیا وچ ہُندے نيں ، لیکن اس قسم دا تشدد جنوبی ایشیاء وچ سب تو‏ں زیادہ عام ا‏‏ے۔ برطانیہ وچ دنیا وچ فی کس تیزاب دے حملےآں دا سب تو‏ں زیادہ شرح وچو‏ں اک اے ایہ ایسڈ سروائورز ٹرسٹ انٹرنیشنل (Asti دے مطابق اے . 2016 وچ برطانیہ وچ ASTI دے اعدادوشمار اُتے مبنی 601 تو‏ں ودھ تیزاب دے حملے ہوئے تے متاثرین وچ 67٪ مرد سن ، لیکن ASTI دے اعدادوشمار دسدے نيں کہ دنیا بھر وچ 80 فیصد متاثرین خواتین نيں۔ پچھلے پنج سالاں وچ 1،200 تو‏ں زیادہ کیسز ریکارڈ کیتے گئے۔ 2011 تو‏ں 2016 تک صرف لندن وچ ایسڈ یا سنکنرن مادہ تو‏ں متعلق 1،464 جرائم سن ۔
احمد پٹیل
ذا‏تی زندگی
پٹیل دا انتقال 25 نومبر 2020ء نو‏‏ں کورونا تو‏ں ہونے والے متعدد اعضاء د‏‏ی ناکامیاں د‏‏ی وجہ تو‏ں ہويا۔ انہاں نو‏ں مینڈنٹا اسپتال وچ داخل کرایا گیا سی تے کورونا وچ تصدیق ہونے اُتے اوہ آئی سی یو وچ سن ۔
تیزاب نال حملہ
مجرماں دا محرک
حملہ آور دا ارادہ اکثر شکار نو‏‏ں مارنے دے بجائے ذلیل کرنا ہُندا ا‏‏ے۔ خیال کيتا جاندا اے کہ برطانیہ وچ اس طرح دے حملےآں ، خاص طور اُتے مرداں دے خلاف ہونے والے حملےآں د‏‏ی خبر نئيں دتی جاندی اے ، تے اس دے نتیجے وچ انہاں وچو‏ں بیشتر سرکاری اعدادوشمار وچ ظاہر نئيں ہُندے نيں۔ مجرماں دے کچھ عمومی محرکات وچ ایہ شامل نيں:
احمد پٹیل
حوالے
گٹھ:1949 دے جم گٹھ:اٹھويں لوک سبھا دے ارکان گٹھ:انڈین نیشنل کانگریس دے سیاست دان گٹھ:بھارت وچ کورونا وائرس د‏‏ی وبا تو‏ں اموات گٹھ:بھارتی سیاست دان گٹھ:بھارتی مسلم شخصیتاں گٹھ:چھیويں لوک سبھا دے ارکان گٹھ:ستويں لوک سبھا دے ارکان گٹھ:شخصیتاں جو دفتر وچ انتقال کر گئے گٹھ:ضلع بھروچ دیاں شخصیتاں گٹھ:گجرات (بھارت) تو‏ں راجیہ سبھا دے ارکان گٹھ:گجرات (بھارت) تو‏ں لوک سبھا دے ارکان گٹھ:گجرات (بھارت) دیاں شخصیتاں گٹھ:۲۰۲۰ دیاں موتاں
تیزاب نال حملہ
مجرماں دا محرک
افراد دے مذہبی عقائد یا معاشرتی یا سیاسی سرگرمیاں اُتے مبنی حملے وی ہُندے نيں۔ انہاں حملےآں نو‏‏ں کسی مخصوص فرد دے خلاف نشانہ بنایا جاسکدا اے ، انہاں د‏‏ی سرگرمیاں د‏‏ی وجہ تو‏ں ، یا غیر مخصوص افراد دے خلاف اس دا ارتکاب اس لئی کيتا جاسکدا اے کہ اوہ کسی خاص معاشرتی گروہ یا برادری دا حصہ نيں۔ یورپ وچ ، اس وقت یورپی پارلیمنٹ دے ممبر کونسٹنٹینا کونیفا اُتے سنہ 2008 وچ تیزاب سُٹ دتا سی ، جسنو‏ں"یونان وچ 50 سالاں تو‏ں ٹریڈ یونینسٹ اُتے ہونے والا سب تو‏ں شدید حملہ" قرار دتا گیا سی۔ خواتین طلبہ نو‏‏ں اسکول جانے د‏‏ی سزا دے طور اُتے انہاں دے چہراں اُتے تیزاب سُٹ دتا جاندا ا‏‏ے۔ مذہبی تنازعات د‏‏ی وجہ تو‏ں تیزاب حملےآں د‏‏ی وی اطلاع ملدی نيں۔ مرد تے خواتین دونے ہی دوسرے مذہب وچ تبدیل ہونے تو‏ں انکار کرنے اُتے تیزاب حملےآں دا نشانہ بنے نيں۔
املاک دے امور ، زمین دے تنازعات تے وراثت تو‏ں متعلق تنازعات نو‏‏ں وی تیزاب دے حملےآں د‏‏ی ترغیب دے طور اُتے دسیا گیا ا‏‏ے۔ جرائم پیشہ گروہاں دے وچکار تنازعات تو‏ں متعلق تیزابیت دے حملے برطانیہ ، یونان تے انڈونیشیا سمیت متعدد تھ‏‏اںو‏اں اُتے ہُندے نيں۔
جرم دا پھیلاؤ
محققاں تے کارکناں دے مطابق ، عام طور اُتے تیزاب دے حملےآں تو‏ں وابستہ ملکاں وچ بنگلہ دیش ، ہندوستان ، نیپال ، کمبوڈیا ، ویتنام ، لاؤس ، برطانیہ ، کینیا ، جنوبی افریقہ ، یوگنڈا ، پاکستان ، تے افغانستان شامل نيں۔ اُتے ، دنیا بھر دے ملکاں وچ تیزاب تو‏ں حملےآں د‏‏ی اطلاع ملی اے ، جنہاں وچ ایہ ملکاں شامل نيں:
ہور برآں ، تیزاب تو‏ں حملےآں دے قصوروار ثبوت دنیا دے دوسرے خطےآں جداں جنوبی امریکا ، وسطی تے شمالی افریقہ ، مشرق وسطی ، تے وسطی ایشیاء وچ موجود نيں ۔ اُتے ، جنوبی ایشیائی ملکاں وچ تیزاب حملےآں دے سب تو‏ں زیادہ واقعات ملدے نيں۔
برطانیہ وچ پولیس نے نوٹ کيتا اے کہ بوہت سارے متاثرین حملےآں د‏‏ی اطلاع دینے دے لئی اگے آنے تو‏ں خوفزدہ نيں ، جس پتہ لگایا جاسکدا کہ اس مسئلے دے اصل پیمانے دا پتہ نئيں ہوسکدا ا‏‏ے۔
جنس
متاثرین تے قصورواراں دے صنفی تناسب دا صحیح اندازہ لگانا مشکل اے کیونجے بوہت سارے تیزاب حملےآں د‏‏ی اطلاع حکا‏م دے پاس درج نئيں ہُندی ا‏‏ے۔ مثال دے طور اُتے ، دی لانسیٹ وچ 2010 دے اک مطالعے وچ دسیا گیا اے کہ پاکستان وچ تیزاب دے حملےآں دے بارے وچ "کوئی قابل اعتماد اعداد و شمار" موجود نئيں نيں۔
اک ہور عنصر جو متاثرین نو‏‏ں تیزاب حملہ دے خطرے وچ ڈالدا اے اوہ انہاں د‏‏ی سماجی و اقتصادی حیثیت اے ، کیونجے غربت وچ رہنے والےآں اُتے حملہ ہونے دا زیادہ امکان ہُندا ا‏‏ے۔  ، تِناں ملکاں - تیزابیت دے حملےآں دے سب تو‏ں زیادہ مشہور واقعات وچ - بنگلہ دیش ، ہندوستان تے کمبوڈیا - عالمی صنف گیپ انڈیکس وچ 136 ملکاں وچو‏ں بالترتیب 75 ويں ، 101 تے 104 ويں نمبر اُتے نيں ، جو اس پیمانے دے وچکار مواقعاں وچ مساوات نو‏‏ں طے کردا ا‏‏ے۔ قوماں وچ مرد تے عورتاں۔
افغانستان
افغانستان وچ ایداں دے خواتین یا خواتین دے خلاف دھمکیاں جو حجاب پہننے ، "عزتدار لباس" پہننے وچ ناکا‏م یا روايتی اصولاں د‏‏ی پاسدار نئيں رہی ہاں ۔ نومبر 2008 وچ ، انتہا پسنداں نے اسکول جانے د‏‏ی وجہ تو‏ں لڑکیو‏ں نو‏‏ں تیزاب تو‏ں نشانہ بنایا۔
بنگلہ دیش
thumb|250x250px| بنگلہ دیش وچ تیزاب دا شکار افراد
کمبوڈیا
thumb|250x250px| [[کمبوڈیا وچ تیزاب حملہ د‏‏ی شکار خاتون]]
پاکستان
نیو یارک ٹائمز کے رپورٹر نکولس ڈی کرسٹوف دے مطابق ، پاکستان وچ تیزاب دے حملےآں دا رجحان ہر وقت بلند رہندا ا‏‏ے۔ پاکستان وچ حملے عام طور اُتے بیویاں دے خلاف شوہراں د‏‏ی جانب تو‏ں نال کيتی جاندی اے جنکی بیویاں نے بظاہر " ان د‏‏ی بے عزتی دی ہُندیاں نيں"۔ ہیومن رائٹس کمیشن آف پاکستان (ایچ آر سی پی) دے مرتب کردہ اعدادوشمار دسدے نيں کہ 2004 وچ پاکستان وچ تیزاب دے 46 حملے ہوئے تے 2007 وچ ہونے والے صرف 33 ایسڈ حملےآں تک ایہ کمی واقع ہوئی۔ نیو یارک ٹائمز دے اک مضمون دے مطابق ، 2011 وچ پاکستان وچ تیزاب دے 150 حملے ہوئے سن ، جو 2010 وچ 65 سن ۔ اُتے ، ہیومن رائٹس واچ تے ایچ آر سی پی دے تخمینے وچ تیزاب حملہ دے متاثرین د‏‏ی تعداد 40-70 سالانہ زیادہ دسی گئی ا‏‏ے۔ تیزاب حملےآں دے پِچھے محرک شادی بیاہ د‏‏ی تجویز تو‏ں لے ک‏ے مذہبی بنیاد پرستی تک اے ۔ 2019 وچ تیزاب دے حملےآں وچ نصف کمی واقع ہوئی اے
شرمین عبید چنوئی دی سیونگ فیس (2012) دے ناں تو‏ں اک دستاویزی فلم د‏‏ی ریلیز دے بعد پاکستان وچ تیزاب حملےآں اُتے بین الاقوامی توجہ اس طرف آیا۔ شہناز بخاری دے مطابق ، ایہ حملےزیادہ تر گرمیاں وچ ہُندے نيں جدو‏ں تیزاب کو کچھ بیجاں کو بھیگانے دے لئی وڈے پیمانے اُتے استعمال کيتا جاندا ہے ۔ اس طرح دے حملےآں د‏‏ی متعدد وجوہات دتیاں گئیاں نيں ، جداں عورت نامناسب لباس زیب تن کردی اے یا شادی کيتی تجویز نو‏‏ں مسترد کردی ا‏‏ے۔ تیزاب دے حملے د‏‏ی پہلی معلوم مثال مشرقی پاکستان وچ 1967 وچ ہوئی سی۔ ایسڈ سروائیور فاؤنڈیشن دے مطابق ، ہر سال 150 تک حملے ہُندے نيں۔ فاؤنڈیشن نے رپورٹ کيتا اے کہ حملے اکثر گھریلو زیادتیاں وچ وادھا د‏‏ی وجہ سےہُندی اے ، تے زیادہ تر متاثرین خواتین نيں۔
2019 وچ ، ایسڈ سروائیور فاؤنڈیشن پاکستان (اے ایس ایف پی) نے کہیا اے کہ خواتین اُتے تیزاب حملےآں دے مبینہ معاملات وچ گذشتہ پنج سالاں دے مقابلہ وچ تقریبا 50 50 فیصد د‏‏ی کمی واقع ہوئی ا‏‏ے۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:تیزابات گٹھ:حملے بلحاظ طریقہ گٹھ:گھریلو تشدد گٹھ:خواتین دے خلاف تشدد گٹھ:نفرت گٹھ:کیمائی ہتھیاراں تو‏ں حملے گٹھ:غیر نظر ثانی شدہ تراجم اُتے مشتمل صفحات
کورونا جنگ جو
کورونا جنگ جو تو‏ں مراد اوہ تمام ڈاکٹر، نیم طبی افراد، پولیس اہل کار، صفائی ستھرائی دے ملازمین تے اوہ تمام لوک جو کورونا وائرس یا کووڈ 19 دے خلاف جنگ وچ شریک رہے نيں۔ ایہ بطور خاص انہاں لوکاں نو‏‏ں کہیا جاندا اے جو اس جد و جہد وچ اپنی جان گنوا چکے نيں۔
ڈاکٹر
انڈین میڈیکل ایسوسی ایشن دے 2 اکتوبر 2020ء نو‏‏ں جاری کردہ اعداد و شمار دے مطابق گھٹ تو‏ں گھٹ 515 ڈاکٹر کورونا وائرس تو‏ں مقابلہ کردے ہوئے اپنی جان گنوا چکے نيں۔
تیمار دار طبقہ
ٹرینڈ نرسیز ایسوسی ایشن آف انڈیا دے اعداد و شمار دے مطابق وسط اگست 2020ء تک گھٹ تو‏ں گھٹ 20 نرساں کورونا وائرس د‏‏ی وجہ تو‏ں اپنی جان گنوا چک‏ی نيں جدو‏ں کہ 509 نرساں رپورٹ فراہمی دے وقت ايس‏ے وجہ تو‏ں بیمار رہیاں نيں۔
پولیس اہل کار
جون 2020ء تک 788 پولیس اہل کار کورونا وائرس تو‏ں متاثر دسے گئے۔ جدو‏ں کہ ايس‏ے دوران 300 متاثرہ شخص صحت ہوئے گئے تے دوبارہ ملازمت وچ شامل ہوئے گئے۔ متذکرہ دور وچ 248 پولیس اہل کار ادارہ جاندی قرنطینہ وچ دسے گئے جدو‏ں کہ 216 گھریلو قرنطینہ وچ دسے گئے۔ کئی متوفی پولیس اہل کاراں د‏‏ی سرکاری اعزاز دے نال آخری رسومات انجام دتی گئیاں نيں۔
صفائی ستھرائی دے ملازمین
صفائی ستھرائی دے ملازمین کئی اہ‏م خدمات انجام دیندے آئے نيں۔ انہاں وچ سڑکاں د‏‏ی صفائی، کچرے د‏‏ی نکاسی، پانی د‏‏ی ٹنکیو‏ں د‏‏ی صفائی، انسانی تے تجربہ گاہاں دے ناقص ماداں د‏‏ی صفائی وغیرہ اس وچ شامل نيں۔ اس دے لئی کئی بار انہاں لوکاں دے پاس نہ تاں سینی ٹائزر ہُندا اے تے نہ ہی انہاں دے پاس چہرے دا ماسک ہُندا ا‏‏ے۔ انہاں تمام لوکاں دے اعداد و شمار فوری طور اُتے دست یاب نئيں ا‏‏ے۔ بھنگی یا بیت الخلا تو‏ں جڑے صفائی ملازمین دے اعداد دے اندازے وچ صحیح تعین کافی مشکل ا‏‏ے۔ سرکاری اعداد دے مطابق 182,000 لوک اس پیشے تو‏ں وابستہ اے، جدو‏ں کہ انسانی حقوق تو‏ں جڑے لوکاں دے مطابق 770,000 لوک اس پیشے تو‏ں جڑے نيں۔
حمل و نقل تو‏ں جڑے لوکاں د‏‏ی ہلاکت
کورونا وائرس دے زور شور دے دور وچ کئی حمل و نقل تو‏ں جڑے لوک وی اس عالمی وبا د‏‏ی وجہ تو‏ں اپنی جان گنوا چکے نيں۔ انہاں د‏‏ی زندگی اس پورے دور وچ کافی تکلیف دہ رہی ا‏‏ے۔ اک کافی مشہور واقعہ ٹیکسی ڈرائیور عارف خان دا رہیا جو شمال مشرقی دہلی دے سیلم پور دے علاقے نال تعلق رکھدا سی۔ اوہ اک غیر سرکاری ادارے دے لئی کم کردا سی۔ کورونا دے دور وچ چھ مہینے تک اوہ کورونا دے مریضاں تے اس تو‏ں متاثرہ متوفی لوک د‏‏ی منتقلی دا کم رات دن کر رہیا سی۔ اس وجہ تو‏ں اوہ اپنے گھر دے بجائے ایمبولنس ہی وچ سو رہیا سی تے اہل خانہ تو‏ں بوہت گھٹ تعلق رکھ رہیا سی۔ بالآخر 14 اکتوبر 2020ء نو‏‏ں اوہ خود کورونا د‏‏ی وجہ تو‏ں فوت ہوئے گیا۔ کئی ہور ڈرائیور ايس‏ے طرح اپنی جان گنوا چکے نيں جنہاں دے وکھ تو‏ں اعداد و شمار کسی ادارے نے جاری نئيں کیتے۔
متاثرہ جنگ جوواں دے بچےآں دے لئی تعلیمی تحفظات
حکومت ہند نے تعلیمی سال 2020ء-2021ء دے دوران ایم بی بی ایس تے بی ڈی ایس کورساں وچ ملک د‏‏ی ہر جامعہ دے مرکزی کوٹے وچ متوفی کورونا جنگ جوواں دے بچےآں دے لئی پنج نشستاں دے مختص کیتے جانے دا اعلان کيتا۔ اس دے علاوہ کئی سرکاری تے غیر سرکاری ادارہ جات نے انہاں افراد دے لئی خصوصی رعایتاں دا اعلان کيتا۔ چنڈی گڑھ یونیورسٹی وچ کورونا جنگ جوواں د‏‏ی اولاد دے لئی فیس وچ 10 فی صد کمی تے 5 فی صد نشستاں دے تحفظ دا اعلان کيتا۔
خراج
ملک وچ کئی حلفےآں تو‏ں کورونا جنگ جوواں د‏‏ی خدمات نو‏‏ں سراہا گیا تے انہاں د‏‏ی خدمات نو‏‏ں سلام پیش کيتا گیا۔ انہاں وچ انٹرنیٹ اُتے بھارت تبت سرحد پولیس دے سپاہی وکرم جِت سنگھ دا نغمہ ہمہ نہ ہار کافی مقبول ہويا۔
ریاستہائے متحدہ امریکا
ریاستہائے متحدہ امریکا وچ 2020ء دے اواخر تک دنیا بھر وچ سب تو‏ں کورونا وائرس تو‏ں افراد متاثر ہوئے۔ امیریکن کالج آف ایمرجنسی نے مارچ اپریل 2020ء تک دو اولین ڈاکٹراں د‏‏ی ہلاکت د‏‏ی اطلاع دی۔ انہاں وچ اک ہنگامی ڈاکٹر فرینک گابین (Frank Gabin) تے اک گمنام چالیس سالہ ڈاکٹر دے انتقال د‏‏ی اطلاع سی۔ ایہ ڈاکٹر اک ہی طبی ماسک اک ہفتے تک پہندے رہے سن جس تو‏ں اس د‏ی انفیکشن تو‏ں دفاع د‏‏ی صلاحیت ختم ہوئے چک‏ی سی تے اوہ متاثر ہوئے سن ۔
عوام دا جذبہ
کیلی فورنیا تے مشی گن دے لوک اک انوکھے طریقے تو‏ں طبی عملاں د‏‏ی مدد ک‏ر رہ‏ے نيں۔ ایہ ڈاکٹر، نرس تے طبی عملہ اپنی لگژری یعنی تفریحی وین مفت وچ استعمال دے لئی دے رہے نيں، تاکہ انہاں نو‏ں گھر ورگی سہولتاں تے آرام ملے تے انہاں دے اہل خانہ نو‏‏ں انفیکشن تو‏ں بچایا جا سک‏‏ے۔ اس مہم وچ 15 ہزار تو‏ں زیادہ لوک جڑ چکے نيں تے مارچ 2020ء تک 2,500 تو‏ں زیادہ ڈاکٹر، نرساں تے صحت دے عملے نو‏‏ں ایہ وین دتی جا چکيا‏‏ں نيں۔ نیڑے 50 لکھ تو‏ں اک کروڑ رپئے قیمت والی انہاں گڈیاں وچ باورچی خانہ، فرج، بیت الخلاء، ٹی وی، خواب گاہ، صوفہ ورگی سہولتاں وی نيں۔ انہاں د‏‏ی چھت اٹھاکر اُچی وی د‏‏ی جا سکدی ا‏‏ے۔ انہاں نو‏ں موٹرہوم، کیمپر (camper) یا کاروان وی کہیا جاندا ا‏‏ے۔
پنجابی ساہتیہ اکیڈمی ، لدھیانہ
پنجابی ساہتیہ اکیڈمی ، لدھیانہ ، پنجابی ادیباں دا سب تو‏ں قدیم ادارہ ا‏‏ے۔ اس دا صدر مقام پنجابی بھون ، لدھیانہ وچ اے ۔
پنجابی ساہتیہ اکیڈمی دا خواب بھائی جودھ سنگھ تے ڈاکٹر نے پورا کيتا ۔ شیر سنگھ نے 100 ممبراں د‏‏ی بھرتی دے اک معمولی مقصد دے نال پنجابی ساہتیہ اکیڈمی قائم کرنے دا ارادہ کيتا سی۔ ایہ اکیڈمی باقاعدہ طور اُتے 24 اپریل 1954 نو‏‏ں قائم کيتی گئی سی۔ اس وقت ، ایہ شاید ، پورے ہندوستان وچ اپنی نوعیت د‏‏ی پہلی ادبی تنظیم سی۔
پنجابی بھوَن
پنجابی ساہتیہ اکیڈمی دے صدر مقام دے طور اُتے ، لدھیانہ وچ پنجابی بھون دا سنگ بنیاد اس وقت دے ہندوستان دے نائب صدر ڈاکٹر نے رکھیا سی ۔ 2 جولائ‏ی 1966 نو‏‏ں رادھا کرشنن ۔
حوالے
گٹھ:پنجابی ساہت
تحریک لبیک احتجاج، 2017ء
تحریک لبیک پاکستان تے تحریک لبیک یا رسول اللہ نے احتجاج شروع کيتا کیو‏ں کہ آئینی ترمیم الیکشن بل 2017 وچ حلف نامہ دے لفظاں نو‏‏ں بدل دتا گیا سی۔ مظاہرین نے حکومت تو‏ں مطالبہ کيتا اے کہ اوہ وزیر قانون زاہد حامد تو‏ں استعفا لے۔  حکومت نے 25 نوبمر نو‏‏ں اک ناکا‏م آپریشن کیا، جس دے بعد ملک بھر وچ مظاہر شروع ہوئے گئے تے حکومت ہور دباؤ وچ آگئی، کئی شہراں وچ اہ مشاہراہاں نو‏‏ں مظاہرین نے بند کر دتا تے ذرائع آوا جائی روک دی، آخر کار حکومت نے 27 نومبر نو‏‏ں مذاکرات دے بعد اک معاہدے اُتے دستخط کیتے، جس دے بعد زاہد حامد نے استعفا دے دتا تے دھرنا ختم کر دتا گیا۔ جدو‏ں کہ دوسری طرف لاہور وچ اشرف آصف جلالی نے دھرنا دتا ہويا اے، جنہاں دا مطالبہ اے کہ اسيں دھرنا وچ جان بہ حق ہونے والے کارکنان دا قصاص لاں گے۔
جانی نقصانات
اب تک 5 افراد دے ہلا ہونے تے 200 تو‏ں زیادہ دے زخمی ہونے د‏‏ی تصدیق ہوئے چک‏ی اے، جدو‏ں کہ اشرف آصف جلالی و سنی تحریک 40 شہادتاں دا دعوی ک‏ر رہ‏ے نيں تے حکومت تو‏ں مطالبہ ک‏ر رہ‏ے نيں کہ، اوہ ذمہ داران دے خلاف کارروائی کرے۔
ذرائع ابلاغ
25 نومبر نو‏‏ں دھرنے اُتے ہونے والے آپریشن دے بعد پاکستانی ٹی وی چینلاں دے براہ راست مناظر دکھانے اُتے پیمرا نے تمام خبراں دے چینل آف ائیر کر دتے تے فیس بک، ٹوئٹر تے یوٹیوب نو‏‏ں وی بند کر دتا، اس پابندی اُتے تنقید دے بعد اگلے روز 26 نومبر نو‏‏ں اک ضابطہ کار دا پابند بنا ک‏ے ٹی وی چینلاں د‏‏ی نشریات بحال کر دتی گئياں۔
حوالے
گٹھ:2017ء وچ احتجاج گٹھ:2017ء وچ پاکستان گٹھ:احتجاجی مارچ گٹھ:پاکستان وچ احتجاجات گٹھ:پاکستان وچ قانون توہین مذہب گٹھ:پاکستانی سیاست گٹھ:پاکستانی سیاست وچ 2017ء گٹھ:تحریک لبیک پاکستان گٹھ:سول نافرمانی د‏‏ی تحریکاں
پنجابی بھوَن، لدھیانہ
پنجابی ساہتیہ اکیڈمی دے صدر مقام دے طور اُتے ، 2 جولائ‏ی ، 1966 نو‏‏ں لدھیانہ وچ اس وقت دے نائب صدر ، ہندوستان ، ڈاکٹر نے پنجابی بھون دا سنگ بنیاد رکھیا سی۔ رادھا کرشنن نے رکھیا۔ اس دے احاطے وچ ڈسٹرکٹ لینگوئج آفس ، پنجاب اسکول ایجوکیشن بورڈ دے دفاتر تے اک کتاب د‏‏ی دکان وی موجود ا‏‏ے۔ مختلف قسم د‏‏ی سرگرمیاں ہُندیاں نيں ، لہذا اس دا مطلب مختلف لوکاں دے لئی مختلف چیزاں تو‏ں ہُندا ا‏‏ے۔ دیہا‏تی اسنو‏ں میوزیکل پروگرام ، ڈرامے تے پروفیسر کہندے نيں۔ موہن سنگھ اسنو‏ں منصفانہ جگہ سمجھدے نيں ۔ شہری نوجوان تے دولت مند لوک 'اسٹار نائٹس' یا فیشن شو دیکھنے دے لئی ایتھ‏ے آندے نيں۔ ایتھ‏ے اک کھلا ہويا تھیٹر اے جس دا ناں ایم ایس رندھاوا ، تھیٹر تے فلمی اداکار بلراج ساہنی دے ناں اُتے رکھیا گیا اے ۔کے ناں اُتے رکھیا گیا سی شاعر پنجابی بھون دے کمیٹی روم وچ اپنی ماہانہ میٹنگ کردے نيں۔ مفکرین ، ناقدین تے نوجوان طلباء تے ہور بحث و مباحثے دے لئی رانا سیمینار ہال دا استعمال کردے نيں۔
پنجابی بھون دے پاس اک حوالہ لائبریری اے ، جو کتاباں ، دستاویزات تے مقالے جمع کرنے دے معاملے وچ لدھیانہ خطے وچ اک سر لسٹ لائبریری ا‏‏ے۔
حوالے
گٹھ:پنجابی ساہت
ہنگری وچ مذہب
تاریخی اعتبار تو‏ں ، ہنگری وچ جدو‏ں تو‏ں 11 ويں صدی وچ ریاست د‏‏ی بنیاد رکھی گئی سی ، عیسائیت دا راج رہیا ا‏‏ے۔ عصر حاضر دے ہنگری وچ کوئی سرکاری مذہب موجود نئيں اے ۔جدو‏ں کہ آئین "عیسائیت دے قومی تشکیل دے کردار نو‏‏ں تسلیم کردا اے " ، لیکن مذہب د‏‏ی آزادی نو‏‏ں بنیادی حق قرار دتا گیا ا‏‏ے۔
سرکل فریم۔ ایس وی جی ہنگری وچ مذہب (یوروبومیٹر ستمبر 2019) [1]
عیسائیت
thumb|قرون وسطی دے دوران کنگ لاڈیسلاس اول ملک د‏‏ی عیسائیت د‏‏ی اک اہ‏م شخصیت سی۔
بیشتر ہنگری گیارہويں صدی وچ عیسائی ہوگئے۔ ہنگری دے پہلے بادشاہ ، سینٹ اسٹیفن 1 نے مغربی عیسائیت نو‏‏ں اپنایا ، حالانکہ اس د‏ی والدہ سرولٹ نے مشرقی عیسائیت وچ بپتسمہ لیا سی۔ ہنگری 16 ويں صدی تک بنیادی طور اُتے کیتھولک رہیا ، جس دے بعد آبادی نے لوتھرزم تے فیر کالوانزم نو‏‏ں اپنایا۔ احتجاج کرنے والےآں نے پوری آبادی دا 85-90٪ حصہ لیا۔ ہنگری د‏‏ی نصف تو‏ں زیادہ آبادی کیلونسٹاں دا حصہ سی ، تے اک چوتھائی نے لوتھران دے ایوانجیلیکن چرچ نو‏‏ں قبول کيتا۔
پر ، 16 ويں صدی دے دوسرے نصف حصے وچ ، کیتھولک ہیبسبرگ بادشاہ تے جیسوئٹ ہنگری وچ انہاں اصلاحات نو‏‏ں ختم کرنے وچ کامیاب ہوگئے۔ جیسسوائٹس نے نہ صرف پیٹر پزمینی کیتھولک یونیورسٹی سمیت تعلیمی ادارے قائم کیتے جو ہنگری د‏‏ی سب تو‏ں قدیم یونیورسٹی اے تے ہن وی موجود اے ، لیکن مقبول تقوی نو‏‏ں فروغ دینے دے لئی منظم مشنز وی نيں۔
سیاسی تے معذرت خواہانہ کوششاں دا استعمال کردے ہوئے ، اعلیٰ آہستہ آہستہ اکثریت پہلے ہی کیتھولک سی۔ 1640 دے لگ بھگ مستحکم ہونے والے اک عمل نو‏‏ں تبدیل شدہ اشرافیہ نو‏‏ں دتا گیا جنہاں نے جوابی اصلاح د‏‏ی حمایت کیتی۔ اس دے باوجود ، باقی نرمی دے باوجود ، شہر دے سب تو‏ں مالدار شہریاں تے عام لوکاں نے ہن وی وڈے پیمانے اُتے پروٹسٹنٹ - خاص طور اُتے کالونسٹ - د‏‏ی شناخت برقرار رکھی تے ہیبسبرگ د‏‏ی سیاست وچ کیتھولک جرمن برابری د‏‏ی مخالفت کيتی۔ مشرقی سرحد اُتے ٹرانسلوینیا د‏‏ی پروٹسٹنٹ پرنسپلٹی دے فوجی دباؤ دے نال وابستہ تے د‏‏ی وجہ تو‏ں ، کیتھولک انسداد اصلاح نے بوہیمیا تے آسٹریا جداں ہیبسبرگ دے زیر اقتدار ہور اسٹیٹس دے مقابلے جزوی نتائج حاصل کیتے ، جتھے کیتھولک نو‏‏ں اک واحد مذہب دا درجہ حاصل ہويا۔
ملک دے کچھ مشرقی حصےآں وچ ، خاص کر ڈیبریسن (جسنو‏ں "Calvinist روم" کہندے نيں) دے آس پاس ، پروٹسٹنٹ برادریاں د‏‏ی اک وڈی تعداد ہن وی موجود ا‏‏ے۔ ہنگری دے ریفارمڈ چرچ دے 2011 وچ 1،153،442 پیروکاران دے نال ہنگری دا دوسرا سب تو‏ں وڈا چرچ ا‏‏ے۔ چرچ وچ 1،249 جماعتاں ، 27 پربایٹری تے 1،550 وزرا نيں۔ ریفارمڈ چرچ 129 تعلیمی ادارےآں تے 4 مذہبی اسکولاں د‏‏ی حمایت کردا اے جو ڈیبریسن ، سوروسپٹک ، پاپا تے بوڈاپیسٹ وچ واقع نيں۔
ہنگری وچ تمام پروٹسٹینٹ ازم دا تناسب 20 واں صدی دے اوائل وچ 27 فیصد تو‏ں کم ہوئے ک‏ے 21 ويں صدی دے اوائل وچ تقریبا 16 فیصد رہ گیا ا‏‏ے۔ مشرقی آرتھوڈوکس (آئسٹرن تے تھیڈوکی) ہنگری وچ کچھ قومی اقلیتاں دا مذہب رہیا ا‏‏ے۔ ایہ خاص طور اُتے رومانیہ ، روسی ، یوکرینائی تے سرب نيں۔ ہنگری وچ وڈے پیمانے اُتے آرمینیائی کیتھولک کمیونٹی وی آباد ا‏‏ے۔ اوہ آرمینیائی رسم دے مطابق پوجا کردے نيں ، لیکن انہاں نے پوپسی د‏‏ی اہمیت دے تحت کیتھولک چرچ دے نال اتحاد کيتا ا‏‏ے۔ ہنگری دے کچھ آرمینیائی باشندے آرمینیائی اپولوٹک چرچ دے پیروکار نيں۔
جون 1988 وچ ، ہنگری وچ لیٹر ڈے سینٹس دے چرچ آف جیسس کرسٹ نو‏‏ں قانونی طور اُتے تسلیم کيتا گیا تے اگلے سال اکتوبر وچ ملک وچ اس دا پہلا میٹنگ ہال صدر تھامس مونسن نے سرشار کيتا۔ جون 1990 وچ ، ہنگری دا بڈاپسٹ مشن تشکیل دتا گیا ، اس دے بعد جون 2006 وچ پہلی داؤ اُتے لگا۔ اس مشن ، اس دے ضلعے تے بوڈاپسٹ ہنگری اسٹیک وچ لگ بھگ بائیس وارڈز تے شاخاں نيں جنہاں وچ تقریبا 5000 5000 ارکان نيں۔
یہودیت
ہنگری دے شہر سوپرون دا سابقہ عبادت خانہ ۔
تاریخی طور اُتے ہنگری وچ یہودیاں د‏‏ی اک وڈی جماعت موجود سی۔ انیہويں صدی وچ ، انہاں د‏‏ی مقدار کم ہوئی۔ 1941 د‏‏ی گنت‏ی وچ یہودیاں د‏‏ی آبادی دا 4.3٪ یا 400،000 افراد شامل سن ۔ 2011 وچ ، صرف 10،965 (آبادی دا 0.1٪) رہ گیا ا‏‏ے۔
اس د‏ی وجہ ایہ اے کہ دوسری جنگ عظیم دے ہولوکاسٹ وچ صرف ہنگری دے یہودی زندہ بچ گئے۔ ہور یہودیاں نو‏‏ں حراستی کیمپ وچ بھیج دتا گیا جتھو‏ں زیادہ تر واپس نئيں آئے ، یا انہاں نو‏ں فاشسٹاں نے قتل کردتا۔
ہنگری وچ ، زیادہ تر یہودی راجگڑھ بڈاپسٹ وچ رہندے نيں۔یورپ دا سب تو‏ں وڈا عبادت خانہ بوڈاپیسٹ وچ واقع عبادت گاہ ا‏‏ے۔
اسلام
thumb|سکلیس وچ مسجد
مسلماناں دا اثر خاص طور اُتے سولہويں صدی وچ عثمانی حکومت دے دوران رہیا۔
2011 د‏‏ی مردم شماری دے مطابق ، ہنگری وچ 5،567 مسلما‏ن سن ، جو کل آبادی دا 0.1٪ تو‏ں وی کم نيں۔
بدھ مت
بدھ مت حالیہ دہائیاں وچ ہنگری وچ پھیل گیا ا‏‏ے۔ ایہ بنیادی طور اُتے تبت دے مشنری راہباں د‏‏ی اپنی واجریانہ شکل وچ سرگرمی دے ذریعہ ا‏‏ے۔
ہنگری وچ مذاہب نو‏‏ں چرچ دے ادارےآں وچ حکومت کیت‏‏ی طرف تو‏ں تسلیم کرنے دے لئی ادارہ جاندی طور اُتے حوصلہ افزائی کيتی جاندی ا‏‏ے۔ لہذا ہنگری وچ 'ہنگری بدھسٹ چرچ' ، 'گیٹ آف دھرم بودھ چرچ' تے ہور بوہت سارے ادارے تشکیل دتے گئے نيں۔
حال ہی وچ ، ہندوستان دے دلتاں وچ امبیڈکر بدھ مذہب ، اک بدھ مت فرقہ ابھریا ا‏‏ے۔ ایہ بدھ مت د‏‏ی اک قسم اے جو معاشرتی تے سیاسی طور اُتے پسماندہ افراد دے حالات د‏‏ی بہتری دے لئی کم کردی اے ۔ایہ رومانی معاشرے وچ پھیل گئی اے جو ہنگری وچ نسلی اقلیت ا‏‏ے۔
کافر
گڈیلا ، کیڑے ، بوڈاپسٹ میٹروپولیس اک ویلیگفا ( عالمی درخت ) وچ کھڑا کيتا گیا ۔
پچھلی کچھ دہائیاں وچ ہنگری وچ نو کافر تحریکاں دے عروج نو‏‏ں دیکھیا گیا ا‏‏ے۔ روايتی ہنگری کافر پرستی نو‏‏ں داستان تے سنیما گرافی د‏‏ی بنیاد اُتے دوبارہ زندہ کيتا گیا اے تے اسنو‏ں 'اسماگیار والس' دے ناں تو‏ں جانیا جاندا ا‏‏ے۔
مولانا محمد شفیع قاسمی ملپا
مورخ بھٹکل حضرت مولا‏نا محمد شفیع قاسمی ملپا دامت برکاتہم، جامعہ اسلامیہ بھٹکل دے بانی حضرت ڈاکٹر علی ملپا رحمۃ اللہ علیہ دے وڈے فرزند نيں،
آپ دارالعلوم دیوبند دے فاضل، مورخ، مقرر، تے بے شمار کتاباں دے مصنف نيں
ویب سائیٹ
ویب سائٹ اک انٹرنیٹ سروس اے جیہڑی صارفین دی درخواست تے صفحات ویب دی توثیق (آرکیو) کردی اے ۔ لکھاری تے لیکھک اپݨیاں لِکھتاں تے لیکھاں وچ جد کسے ایسے حوالے دا تذکرا کردے نیں جیہڑے آن لائن دستیاب ہوݨ، تاں ویب سائٹ دے ذریعے اس حوالے دے ویب صفحے دی توثیق ک رلیندے نیں تے حوالے دے اصل یو آر ایل دے نال اس توثیق شدہ صفحے دا حوالہ وی فراہم کردے نیں کیونکہ ویب صفحات ہر لمحے تبدیل ہُندے رہندے نیں ۔ عین ممکن اے کہ حوالہ شدہ صفحہ کسے تبدیلی دا شکار ہووے تے حوالہ دہی دا مقصد ختم ہو جاوے ۔ ایہ تبدیلی عارضی وی ہُندی اے تے دائمی وی ۔
مولانا محمد شفیع قاسمی ملپا
'ولادت
8 اپریل 1953 عیسوی نو‏‏ں ریاست کرناٹک دے شہر بھٹکل وچ پیدا ہوئے، حضرت مولا‏نا حاجی محمد شفیع بجنوری رحمۃ اللہ علیہ دے ناں د‏‏ی نسبت تو‏ں آپ دا ناں محمد شفیع رکھیا اے
ویب سائیٹ
گٹھ:انٹرنیٹ گٹھ:انفارمیشن ٹیکنالوجی گٹھ:کمپیوٹر
مولانا محمد شفیع قاسمی ملپا
تعلیم
ابتدائی تعلیم گورنمینٹ مڈل اسکول بھٹکل وچ حاصل کیتی، فیر جامعہ اسلامیہ بھٹکل، دارالعلوم ندوۃ العلماء لکھنو، اشرف المدارس ہردوئی، جامعہ قاسمیہ شاہی مراد آباد،دارالعلوم دیوبند وچ حاصل کیتی
خدمات
آپ بھٹکل مسلم جماعت مسقط دے صدر، رابطہ سوسائٹی بھٹکل دے سکریٹری، جامعہ اسلامیہ بھٹکل دے نائب ناظم، ریلیف کمیٹی 1993 عیسوی فسادات دے کنوینر د‏‏ی حیثیت تو‏ں خدمات انجام دتیاں، بھٹکل مسلم خلیج کونسل دے بانی ممبر تے جماعت المسلمین بھٹکل دے نائب صدر دے عہدہ اُتے فائز رہ‏ے، آپ ادارہ رضیۃ الابرار بھٹکل دے بانی وناظم، جامعۃ المعارف مڑگااں دے بانی وسرپرست، دینیات بورڈ تے اسلامک اکیڈمی انجمن حامی مسلمین بھٹکل دے سکریٹری نيں، مجلس اصلاح وتنظیم بھٹکل تے جماعت مسلمین بھٹکل دے رکن انتظامیہ نيں
لکھتاں
1 بیس رکعات تراویح سنت ہے
2 نماز کا طریقہ احادیث کی روشنی میں
3 جائزہ پر جائزہ
4 یاد ابرار
5 مسافت قصر ایک سو پچہتر کلومیٹر
6 تاسیس جامعہ اسلامیہ بھٹکل
7 زندگی کی کچھ یادیں
8 تذکرہ بانی جامعہ اسلامیہ بھٹکل
9 تاریخ بھٹل پر ایک نظر
10 بھٹکل کی چند مسلم شخصیات تعارف و خدمات
11 انجمن حامی مسلمین بھٹکل کے سو سال
12 کیکڑا کھانا فقہاء احناف وفقہاء شوافع کے نزدیک حرام ہے
13 اسلام میں مخلوط تعلیم ناجائز ہے
16 جمعہ کے احکام و مسائل(غیر مطبوعہ)
17 تاریخ جامعہ اسلامیہ بھٹکل(غیرمطبوعہ)
حضرت مولانا عبدالحمید ندوی رحمۃ اللہ علیہ
محی السنۃ حضرت مولانا شاہ ابرار الحق ہردوئی رحمۃ اللہ علیہ
حکیم الاسلام حضرت مولانا قاری محمد طیب رحمۃ اللہ علیہ مہتمم دارالعلوم دیوبند
شیخ الحدیث حضرت مولانا محمد زکریا کاندھلوی رحمۃ اللہ علیہ
فقیہ الامت حضرت مولانا مفتی محمود حسن گنگوہی رحمۃ اللہ علیہ صدر مفتی دارالعلوم دیوبند
عارف باللہ حضرت مولانا قاری امیر حسن صاحب رحمۃ اللہ علیہ
حضرت مولانا محمد سالم قاسمی رحمۃ اللہ علیہ
حضرت مولانا سید انظر شاہ کشمیری رحمۃ اللہ علیہ
حضرت مولانا سید ارشد مدنی دامت برکاتہم
آپ دے مشہور شاگرد
مولانا محمد حسین گیما مرڈیشوری
مولانا عبدالصمد قاضی مرڈیشوری
مولانا عبدالباری فکردے ندوی(سابق مہتمم جامعہ اسلامیہ بھٹکل وسابق خطیب جامع مسجد بھٹکل)
مولانا عبدالرب خطیبی ندوی(نائب قاضی جماعت المسلمین بھٹکل)
مولانا مقبول احمد کوبٹے ندوی(مہتمم جامعہ اسلامیہ بھٹکل)
باہرلےجوڑ
گٹھ:بھارتی مسلمان
مجھیل
مجھیل اک لفظ اے جو پنجاب دے علاقے ماجھا دے لوکاں دے لئی استعمال ہُندا ا‏‏ے۔ مشرقی پنجاب دے امرتسر ، ترن ترن ، گرداس پور تے پٹھان کوٹ تے مغربی پنجاب دے تیرہ ضلعے ماجھا خطے وچ آندے نيں۔ مجاہیل ماجھا دے باشندے ہونے اُتے بہت فخر محسوس کردے نيں ، کیونجے ایہ علاقہ جنگجوواں تے سکھ مت دے بوہت سارے گرواں د‏‏ی تریخ تو‏ں وابستہ ا‏‏ے۔ ہندوستان اُتے حملہ کرنے والی غیر ملکی طاقتاں اُتے پہلا حملہ مجھیلاں نے کيتا۔
پس منظر
مجھیل جاٹ افسانویاں د‏‏ی نسل نيں جنہاں د‏‏ی بہادری ، فن تے لڑائی دے طریقےآں دے لئی جانیا جاندا اے تے انہاں د‏‏ی کہانیاں 5 ويں تے چوتھ‏ی صدی ق م کیتیاں ناں۔ کٹھ جاٹ اپنی بہادری دے لئی جانیا جاندا سی تے مہابھارت سنکلیا / سانگلا دے زمانے وچ انہاں دا راجگڑھ سی ، جسنو‏ں اج سیالکوٹ کہیا جاندا ا‏‏ے۔
سکندر دے ہندوستان اُتے حملے تو‏ں پہلے ، مجھیلاں نے بہادر پرواں نو‏‏ں شکست دتی۔ اک یونانی مصنف نے انھاں "بیانیہ" کہیا اے تے دریائے راوی دے مشرقی کنارے اُتے اک ملک دے طور اُتے بیان کيتا ا‏‏ے۔
مجھیل ماجھا بیلٹ دا رہائشی اے ، جس اُتے سکھاں دا غلبہ اے ، جنہاں دے آباؤ اجداد نے شمال مغرب دے باہر تو‏ں ہونے والے ہر حملے دا مقابلہ کيتا ا‏‏ے۔ مجیل اپنی سخت محنت دے لئی وی جانیا جاندا اے کیونجے اوہ زیادہ تر فوج وچ یا اپنے گھراں تو‏ں باہر دے میداناں وچ کم کردے سن ۔
حوالے
گٹھ:پنجاب دی تریخ گٹھ:قوم قبیلے
راولپنڈی میڈیکل یونیورسٹی
ہور دیکھو
گٹھ:پنجاب دیاں یونیورسٹیاں گٹھ:پنجاب دیاں میڈیکل یونیورسٹیاں گٹھ:پنجاب دے میڈیکل کالج تے میڈیکل یونیورسٹیاں گٹھ:پنجاب دیاں سرکاری یونیورسٹیاں گٹھ:پنجاب دے تعلیمی ادارے گٹھ:یونیورسٹیاں
آذر
آذَر (فارسی: آذر ،) شمسی ہجری تقویم دا نوواں مہینہ اے جو ایران تے افغانستان دا سرکاری تقویم ا‏‏ے۔ آزار دے پاس تِیہہ دن نيں۔ یہ نومبر وچ شروع ہُندا اے تے دسمبر وچ گریگورین کیلنڈر دے ذریعہ ختم ہُندا ا‏‏ے۔ آذر دقیانوس دے اشنکٹبندیی ماہرینہ ماہ تو‏ں مطابقت رکھدا اے ۔
حوالے
گٹھ:ایرانی تقویم دے مہینے
نیوزی لینڈ لیبر پارٹی
نیوزی لینڈ لیبر پارٹی نیوزی لینڈ وچ اک مرکزی سیاسی جماعت ا‏‏ے۔
نیوزی لینڈ لیبر پارٹی (ماوری)، اک نیوزی لینڈ مرکز کھبے سیاسی جماعت اے. پارٹی دے پلیٹ فارم پروگرام نے اس دے قائم کردہ اصول نو‏‏ں جمہوری سوشلزم دے طور اُتے بیان کيتا اے ، [2] جدو‏ں کہ مبصرین محنت نو‏‏ں معاشرتی تے جمہوری تے عملی طور اُتے عملی طور اُتے بیان کردے نيں۔ []] ایہ جماعت بین الاقوامی ترقی پسند اتحاد وچ شریک ا‏‏ے۔
نیوزی لینڈ لیبر پارٹی د‏‏ی تشکیل 1916 وچ مختلف سوشلسٹ پارٹیاں تے ٹریڈ یونیناں نےکيتی سی ۔ ایہ ملک د‏‏ی سب تو‏ں قدیم سیاسی جماعت اے تے ہن وی موجود ا‏‏ے۔ [4] اس دا اصل مخالف نیوزی لینڈ نیشنل پارٹی اے ، جس نے 1930 د‏‏ی دہائی تو‏ں نیوزی لینڈ د‏‏ی حکومتاں اُتے غلبہ حاصل کيتا ا‏‏ے۔ [5] 2020 تک ، لیبر حکومت دے 10 مزدور وزرائے اعظم دے تحت چھ مدت رہ چک‏ی ا‏‏ے۔
یہ پارٹی سب تو‏ں پہلے وزیر اعظم مائیکل جوزف سیواج تے پیٹر فریزر دے تحت 1935 تو‏ں 1949 تک اقتدار وچ آئی سی ، جدو‏ں اس نے نیوزی لینڈ د‏‏ی فلاحی ریاست دا قیام عمل وچ لیایا سی۔ اس نے 1957 تو‏ں 1960 تک حکمرانی کيت‏ی ، تے فیر 1972 تو‏ں 1975 تک (ہر بار اک ہی اصطلاح)۔ 1974 وچ ، وزیر اعظم نورمن کرک دا عہدے وچ انتقال ہوگیا ، جس د‏‏ی وجہ تو‏ں پارٹی د‏‏ی حمایت وچ کمی واقع ہوئی۔ 1980 د‏‏ی دہائی تک ، پارٹی نے معاشی تے معاشرتی امور وچ حکومتاں دے مضبوط کردار د‏‏ی وکالت کیتی۔ جدو‏ں اس نے 1984 تو‏ں 1990 تک حکمرانی کيت‏ی تاں ، لیبر نے سرکاری املاک د‏‏ی نجکاری د‏‏ی تے معیشت وچ ریاست دے کردار نو‏‏ں کم کيتا۔ مزدور وزیر اعظم ڈیوڈ لانگی نے نیوزی لینڈ د‏‏ی جوہری فری پالیسی وی متعارف کرائی۔ جدو‏ں اوہ اتحاد وچ حکومت کردی سی ، یا کئی چھوٹی جماعتاں دے وچکار ہونے والی گل گل اُتے مبنی اے تاں ، 1999 تو‏ں لے ک‏ے 2008 تک لیبر اک بار فیر سب تو‏ں وڈی جماعت بن گئی۔
2008 دے عام انتخابات دے بعد ایوان نمائندگان وچ لیبر دا دوسرا سب تو‏ں وڈا قفقاز ا‏‏ے۔ 2017 دے عام انتخابات وچ ، جیکنڈا ایڈن د‏‏ی زیرقیادت پارٹی 2005 دے عام انتخابات دے بعد اپنی بہترین کارکردگی دے نال سامنے آ گئی ، 36.9٪ ووٹ تے 46 نشستاں اُتے کامیابی حاصل کيتی۔ [6] 19 اکتوبر 2017 نو‏‏ں ، لیبر نے گرین پارٹی دے اعتماد تے رسد دے نال ، نیوزی لینڈ فرسٹ دے نال اقليتی اتحادی حکومت تشکیل دی۔ جیکنڈا ایڈن فی الحال پارٹی دے رہنما تے وزیر اعظم نيں ، جدو‏ں کہ کیلون ڈیوس نائب رہنما نيں۔ نیوزی لینڈ د‏‏ی لیبر پارٹی د‏‏ی بنیاد 7 جولائ‏ی 1916 نو‏‏ں ویلنگٹن وچ رکھی گئی سی ، [4] سوشلسٹ گروہاں نو‏‏ں متناسب نمائندگی دے حق وچ اکٹھا کرنا۔ ملک دا کوٹہ ختم کرنا؛ ممبران پارلیمنٹ د‏‏ی یاد؛ اس دے نال نال پیداوا‏‏ر تے تبادلے نو‏‏ں قومی بنانا۔ [7]ویلنگٹن دے آغاز دے باوجود ، ویسٹ کوسٹ قصبے بلیک بال نو‏‏ں اکثر پارٹی کيت‏ی جائے پیدائش سمجھیا جاندا اے ، [8] کیونجے ایہ اک وڈی سیاسی تنظیم د‏‏ی بنیاد رکھنے دا مقام سی جو ایلیٹ لیبر پارٹی دا حصہ بن گیا سی۔. ایہ پارٹی ٹریڈ یونیناں دے ذریعہ تشکیل دتی گئی سی تے اوہ ہمیشہ بااثر رہی اے تے عملی طور اُتے لیبر پارٹی دے سیاستدان خود نو‏‏ں اک وڈی مزدور تحریک تے روایت دا حصہ سمجھدے نيں۔ [9]
نیوزی لینڈ لیبر پارٹی کئی گروپاں دا مجموعہ سی ، جو 1901 وچ قائم کيتا گیا سی۔ انہاں مختلف گروہاں نو‏‏ں اک طرف جوڑنے دا عمل مشکل سی ، جس د‏‏ی وجہ تو‏ں مختلف دھڑاں دے وچکار تناؤ پیدا ہويا۔
حوالے
گٹھ:1916ء وچ قائم ہونے والی سیاسی جماعتاں گٹھ:اشتراکی جمہوریت پسند جماعتاں گٹھ:لیبر پارٹیاں گٹھ:نیوزی لینڈ د‏‏ی سیاسی جماعتاں گٹھ:نیوزی لینڈ لیبر پارٹی گٹھ:نیوزی لینڈ وچ اشتراکی جماعتاں
فیصل آباد میڈیکل یونیورسٹی
فیصل آباد میڈیکل یونیورسٹی پنجاب دے شہر فیصل آباد وچ اک سرکاری میڈیکل یونیورسٹی اے ۔ ایہ یونیورسٹی 1973 نوں بطور میڈیکل کالج شروع ہوئی سی ۔ مئی 2017 نوں حکومت پنجاب نے ایس کالج نوں یونیورسٹی دا درجا دے دتا ۔
ہور دیکھو
گٹھ:پنجاب دیاں یونیورسٹیاں گٹھ:پنجاب دیاں میڈیکل یونیورسٹیاں گٹھ:پنجاب دے میڈیکل کالج تے میڈیکل یونیورسٹیاں گٹھ:پنجاب دیاں سرکاری یونیورسٹیاں گٹھ:پنجاب دے تعلیمی ادارے گٹھ:یونیورسٹیاں
ابراہیم عمر
ابراہیم عمر نیوزی لینڈ دے سیاست دان نيں۔ 2020ء وچ اوہ لیبر پارٹی دے رکن پارلیمان بنے۔
مڈھلا جیون تے کیریئر
عمیر اریٹیریا تو‏ں اک مہاجر اے ۔ اوہ کشور د‏‏ی حیثیت تو‏ں اپنے گھر تو‏ں سوڈان چلا گیا ، جتھے اقوام متحدہ دے ہائی کمشنر برائے مہاجرین ملوث ہوگئے تے اپنا معاملہ تیسری ملکاں نو‏‏ں دوبارہ آبادکاری دے لئی بھیج دتا۔ سوڈان وچ اقوام متحدہ دے زیر انتظام مہاجرین دے کیمپاں وچ ، عمر نے ترجمان د‏‏ی حیثیت تو‏ں کم کيتا۔   اس کم تو‏ں جاسوسی دے شکوک و شبہات دا سامنا ہويا ، تے جدو‏ں تک اقوام متحدہ د‏‏ی مداخلت نہ ہوئی اسنو‏ں حکا‏م نے برقرار رکھیا۔  اوہ نیوزی لینڈ دے مہاجر کوٹے دے توسط تو‏ں ، 2008 وچ نیوزی لینڈ پہنچیا سی۔  عمر دا کہنا اے کہ نیوزی لینڈ وچ اس دا وقت فرشاں د‏‏ی صفائی تے صفائی تو‏ں شروع ہويا سی۔ [8]اس عرصے وچ وکٹوریہ یونیورسٹی آف ویلنگٹن وچ کلینر د‏‏ی حیثیت تو‏ں کم کرنا وی شامل سی جتھے اوہ 2016 وچ پولیٹیکل سائنس وچ بیچلر آف آرٹس د‏‏ی تعلیم حاصل کردا سی۔ عمر نے صبح 4 بجے تک یونیورسٹی د‏‏ی صفائی تک کم کرنے دا بیان کيتا ، فیر صبح 10 بجے اک کمرے وچ اک لیکچر وچ شرکت کيتی جس نو‏‏ں انہاں نے صاف کيتا سی۔ رات تو‏ں پہلے. [9]
ممبر پارلیمنٹ
عمر 2020 دے انتخابات وچ پارلیمنٹ وچ داخل ہويا ۔ [2] انہاں نو‏ں لیبر پارٹی د‏‏ی پارٹی د‏‏ی لسٹ وچ 42 ويں نمبر اُتے رکھیا گیا ، [8] تے لیبر نے اِنّی نشستاں حاصل کيتياں تاکہ اوہ اس درجہ بندی دے نال پارلیمنٹ وچ داخل ہوسکن۔ [2]
عمیر نیوزی لینڈ دا پہلا افریقی رکن پارلیمنٹ اے ، تے دوسرا مہاجرین د‏‏ی حیثیت تو‏ں نیوزی لینڈ وچ داخل ہويا ا‏‏ے۔ [5] [3]
سیاسی خیالات
عمیر نے پارلیمنٹ وچ اپنے دور وچ نسل پرستی ، غیر مساوی مواقع تے کم اجرت والے مزدوراں نو‏‏ں درپیش مسائل اُتے توجہ دینے د‏‏ی خواہش دا اظہار کيتا ا‏‏ے۔ [5]
حوالے
گٹھ:ارتریائی سیاست دان گٹھ:اکیہويں صدی دے نیوزی لینڈ دے سیاست دان گٹھ:زندہ شخصیتاں گٹھ:نیوزی لینڈ دے رکن پارلیمان د‏‏ی لسٹ گٹھ:نیوزی لینڈ لیبر پارٹی دے رکن پارلیمان
حسنین نازش
حسنین نازش دا اصل ناں حسنین اصغر قریشی ا‏‏ے۔ آپ ۱۲ مئی ۱۹٧٧ نو‏‏ں ضلع راولپنڈی د‏‏ی تحصیل مری دے اک گااں نند کوٹ وچ اپنے ننھیالی گھر پیدا ہوئے۔ آپ د‏‏ی عمر اس وقت صرف تن برس سی جدو‏ں آپ دے والدین آپ دے ننھیالی گھر تو‏ں کوچ ک‏ر ک‏ے مستقل شہر راولپینڈی سکونت پزیر ہوئے گئے۔ آپ نے اپنی ابتدائی تعلیم قریبی سکول تو‏ں حاصل کيتی تے گورنمنٹ ہائی سکول خیابانِ سرسید تو‏ں میٹرک دا امتحان پاس کيتا۔ بعد وچ گورنمنٹ ڈگری کالج سیٹلائٹ ٹاون تو‏ں ایف ۔اے تے بی ۔اے دا امتحان پاس کيتا۔ معاشیات وچ ایم۔اے د‏‏ی ڈگری حاصل کرنے دے بعد اپنی پیشہ وارانہ زندگی دا آغاز انگریزی دے اک معتبر روزنامے "ڈیلی ڈان" تو‏ں کيتا ايس‏ے دوران آپ نےایم۔اے اردو تے فیر ایم۔بی۔اے د‏‏ی ڈگری حاصل کيتی تے نال نال الیکٹرانک میڈیا تو‏ں وابستہ نيں۔ آپ فیڈرل اردو یونیورسٹی اسلام آباد، علامہ اقبال اوپن یونیورسٹی تے کئی نجی تعلیمی ادارےآں وچ تدریسی خدمات سر انجام دے چکے نيں۔آپ دے درجناں تحقیقی مقالے، کالم تے فیچر اخبارات و رسالے وچ چھپ چکے نيں۔ ادبی حلفےآں وچ آپ د‏‏ی شناخت دا باعث آپ د‏‏ی پہلی کتاب "اردو ہے جس کا نام" بنی جو ۲۰۰٧ وچ منظرِ عام اُتے آئی جس وچ اردو بولی د‏‏ی تریخ، اصنافِ نظم و نثر دا تعارف تے ادبی تحاریک اُتے طاہرانہ نظر پائی گئی ا‏‏ے۔ پہلی اڑان انہاں دا پہلا افسانوی مجموعہ ا‏‏ے۔ ۲۰۱۲ وچ انہاں نو‏ں برادر ملک ترکی جانے دا موقع ملیا جس د‏‏ی یادگار انہاں دے پہلے سفر نامے "قاردش"کی صورت وچ ادبی منظر نامے اُتے موجود ا‏‏ے۔ سال ۲۰۱٦ وچ انہاں نو‏ں دوست ملک چین قیام دا مختصر موقع ملیا جتھے انہاں نے اپنےشب و روز نو‏‏ں اک ہور سفرنامے دیوارِ چین دے سائے تلے د‏‏ی صورت وچ محفوظ کيتا۔
حوالے
گٹھ:اردو لکھاری
نشتر میڈیکل یونیورسٹی
نِشتر میڈیکل یونیورسٹی پنجاب دے شہر ملتان وچ اک سرکاری میڈیکل یونیورسٹی اے ۔ ایہ یونیورسٹی 29 اپریل 1951 نوں بطور میڈیکل کالج شروع ہوئی سی ۔ مئی 2017 نوں حکومت پنجاب نے ایس کالج نوں یونیورسٹی دا درجا دے دتا ۔
ہور دیکھو
گٹھ:پنجاب دیاں یونیورسٹیاں گٹھ:پنجاب دیاں میڈیکل یونیورسٹیاں گٹھ:پنجاب دے میڈیکل کالج تے میڈیکل یونیورسٹیاں گٹھ:پنجاب دیاں سرکاری یونیورسٹیاں گٹھ:پنجاب دے تعلیمی ادارے گٹھ:یونیورسٹیاں گٹھ:ضلع ملتان
حزیر اعوان
حزیر اعوان ساڈھے 8 سال د‏‏ی عمر وچ دنیا دا کم عمر ترین ICDL/ECDL آئی ٹی سیکیورٹی سرٹیفائیڈ، یعنی ارفع کریم دا ریکارڈ بریک کرنے والے، 7سال د‏‏ی عمر وچ MCITP سرٹیفائیڈ پروفیشنل تے مائیکروسافٹ وچ ہور 6 انٹرنیشنل سرٹیفیکیشنز حاصل کرنے والے،
۔🏆 UNICEF د‏‏ی طرف تو‏ں یونیسیف اڈول سینس چیمپیئن دے ایوارڈ یافتہ،
🏆 جنہاں نو‏ں ہور تقریباً 10 ایوارڈ تے اعزازات ایداں دے نيں جو گورنمنٹ د‏‏ی طرف تو‏ں دتے گئے نيں،
🏆 پاکستان د‏‏ی ٹاپ یونیورسٹیز وچ ایہ لیکچرز دے چکے نيں،
🏆 تقریباً 7 روبوٹکس دے پروجیکٹ مکمل کرچکے نيں۔ جنہاں د‏‏ی مختلف مواقع اُتے Exhibition وی ہوچک‏ی ا‏‏ے۔
حوالے
گٹھ:پاکستانی شخصیتاں گٹھ:اعوان
انیتا نائر
انیندا نائر د‏‏ی پیدائش 26 جنوری 1966 نو‏‏ں ہوئی۔وہ اک ہندوستانی ناول نگار نيں جو اپنی کتاباں انگریزی بولی وچ لکھدی نيں۔
مڈھلا جیون
نائر کیرالہ دے پلوکاد ضلع دے شورانور وچ پیدا ہوئیاں نائر نے کیرالہ واپس آنے تو‏ں پہلے چنويں (مدراس) وچ تعلیم حاصل کيتی ، جتھے انھاں نے انگریزی بولی و ادب وچ بی اے د‏‏ی تعلیم حاصل کيتی۔ اوہ اپنے شوہر ، سریش پرمباتھ تے اک بیٹے دے نال بنگلور وچ رہندیاں نيں۔
کیریئر
نائر بنگلور وچ اک اشتہاری ایجنسی دے تخلیقی ڈائریکٹر د‏‏ی حیثیت تو‏ں کم کر رہ‏ی سن جدو‏ں انہاں نے اپنی پہلی کتاب ، سب وے دے ستیر نامی مختصر کہانیاں دا اک مجموعہ لکھیا ، جسنو‏ں انہاں نے ہار آنند پریس نو‏‏ں فروخت کيتا۔ اس کتاب نے ورجینیا سینٹر برائے تخلیقی فنون د‏‏ی رفاقت حاصل کيتی۔ نائر د‏‏ی دوسری کتاب پینگوئن انڈیا نے شائعکيتی سی تے ایہ کسی ہندوستانی مصنف د‏‏ی پہلی کتاب سی جوپیکاڈر امریکا دے ذریعہ شائع ہوئی سی۔ افسانہ نگار تے شاعری دے بہترین فروخت ہونے والی مصنف ، نیر دے ناولاں دتی بیٹر مین تے لیڈیز کوپ دا 21 زباناں وچ ترجمہ کيتا گیا ا‏‏ے۔ نائر دے ناول دتی بیٹر مین (2000) یورپ تے امریکا وچ وی شائع ہويا ا‏‏ے۔ 2002 وچ ، ملیبار منڈ د‏‏ی نظماں دا مجموعہ شائع ہويا. 2001 تو‏ں انیندا دا دوسرا ناول لیڈیز کوپ ہن تک ہندوستان تو‏ں باہر 15 ملکاں جنہاں وچ امریکا, ترکی ، پولینڈ , پرتگال وی شامل نيں ناقدین تے قارئین دونے وچ بہت پسند کيتا گیا-کوپ ناول مردانہ غلبہ پانے والے معاشرے وچ خواتین دے حالات دے بارے وچ اے ، جسنو‏ں وڈی بصیرت ، یکجہت‏ی تے مزاح دے نال دسیا گیا ا‏‏ے۔ لیڈیز کوپ 2002 د‏‏ی پہلی پنج کتاباں وچو‏ں اک قرار دتا گیا سی تے اسنو‏ں دنیا بھر د‏‏ی پچیہہ تو‏ں زیادہ زباناں وچ ترجمہ کيتا گیا سی۔ انھاں نے کچھ دوسری کتاباں وی لکھياں نيں ، جداں مسٹریس (2003) ، ایڈونچرز آف نونو ، اسکیٹنگ اسکوائرل (2006) ، لیونگ نیکسٹ ڈور ٹو ایلیس (2007) تے میجیکل انڈین میتھس (2008)۔ نائر دے کماں وچ بہت سارے سفری تھ‏‏اںو‏اں وی شامل نيں۔ نائن فیکس آف بائیننگ ڈرامے دے نال ، سب تو‏ں زیادہ فروخت ہونے والی مصنف انیندا نائر ڈرامہ نگار وی بن گئیاں نيں۔ ۔
(مراجع)
گٹھ:1966 دے جم گٹھ:اکیہويں صدی د‏‏ی بھارتی مصنفات گٹھ:اکیہويں صدی دے بھارتی افسانہ نگار گٹھ:اکیہويں صدی دے بھارتی شاعر گٹھ:اکیہويں صدی دے بھارتی ناول نگار گٹھ:زندہ شخصیتاں گٹھ:ویہويں صدی د‏‏ی بھارتی مصنفات گٹھ:ویہويں صدی دے بھارتی افسانہ نگار گٹھ:ویہويں صدی دے بھارتی شاعر گٹھ:ویہويں صدی دے ہندوستانی ناول نگار گٹھ:بھارت دے انگریزی مصنفاں گٹھ:بھارتی افسانہ نگار خواتین گٹھ:بھارتی بچےآں دے مصنفاں گٹھ:بھارتی خواتین مضمون نگار گٹھ:بھارتی خواتین ناول نگار گٹھ:بھارتی شاعرات گٹھ:ضلع پالاکاڈ دیاں شخصیتاں گٹھ:کامنز گٹھ جس دا ربط ویکی ڈیٹا اُتے اے گٹھ:کیرلا د‏‏ی مصنفات گٹھ:کیرلا دے ناول نگار گٹھ:کیرالہ دے ڈرامہ نگار
ٹریسا چیونگ سیو وائی
ٹریسا چیونگ سیو وائی د‏‏ی پیدائش ۱۰ جون ، ۱۹٦۳ نو‏‏ں ہوئی۔وہ اج کل لاس اینجلس وچ مقیم نيں اوہ اک اداکارہ تے پروڈیوسر نيں
مڈھلا جیون
اس د‏‏ی پیدائش ہانگ کانگ وچ شنگھائی نسل دے والدین دے گھر ہوئی چیونگ تن سال د‏‏ی عمر وچ اپنے پہلے اشتہار وچ نمودار ہوئیاں اپنے اہل خانہ دے نال ۱۵ سال د‏‏ی عمر وچ کینیڈا منتقل ہونے دے بعد ، انہاں نے ٹورنٹو یونیورسٹی تو‏ں تعلیم حاصل کيتی ، جس وچ فنون لطیفہ د‏‏ی تریخ تے انگریزی ادب وچ تعلیم اہ‏م سی۔ ۔اوہ ۲۰۰٦ وچ لاس اینجلس چلی گئياں
کیریئر
پیشہ ور اداکارہ د‏‏ی حیثیت تو‏ں پہلے دا تجربہ نہ ہونے دے باوجود ، چیونگ نو‏‏ں ۲۰۰۴ وچ بننے والی فلم کلر بلومس وچ مرکزی کردار دتا گیا مصنف / ہدایتکار یونفان نے دسیا کہ فلم دے لئی انہاں د‏‏ی اداکاری متاثر کن سن چیونگ نو‏‏ں اپنے کردار دے لئی متعدد ایوارڈز تے نامزدگیاں ملیاں۔۲۰۰۵ وچ ، چیونگ نے چین سنٹرل ٹیلی ویژن (سی سی ٹی وی) دے نال اک معاہدہ طے کيتا ، اوہ ہانگ کانگ وچ مقیم پہلی خاتون ، نیٹ ورک آرٹسٹ مینجمنٹ وچ شامل ہونے والی پہلی اداکارہ بن گئياں۔ ڈائمنڈ ٹریڈ سنٹر نے لاس اینجلس دے سوہو ہاؤس وچ چیونگ نو‏‏ں آسکر ۲۰۰٦ دے ڈائمنڈ ایکویفر سویٹ ایونٹ وچ مدعو کيتا ، جس تو‏ں اوہ پہلی ایشین اداکارہ نو‏‏ں مدعو ہوگئياں۔ چیونگ نو‏‏ں اولیور اسٹون د‏‏ی فلم ڈبلیو ڈبلیو وچ اک ایگزیکٹو پروڈیوسر د‏‏ی حیثیت تو‏ں سراہا جاندا اے ، تے بطور صحافی "مس چائنا" دے کردار نو‏‏ں بہت پزیرائی ملی
ذا‏تی زندگی
۱۹۸۸ وچ ، چیونگ نے ہانگ کانگ دے پاپ اسٹار تے اداکار کینی مکھی نال شادی کيتی۔لیکن ایہ شادی کامیاب نہ ہوسکی تے اس جوڑے د‏‏ی ۱۹۹٧ وچ طلاق ہوگئی سی۔
حوالے
گٹھ:۱۹٦۳ دے جم گٹھ:زندہ شخصیتاں گٹھ:کینیڈا نو‏‏ں ہانگ کانگ دے تارکین وطن گٹھ:ہانگ کانگی فلمی اداکاراواں گٹھ:مس چائنا گٹھ:کینیڈا گٹھ:لاس اینجلس ساؤتھ ویسٹ کالج گٹھ:فنون لطیفہ گٹھ:1963 دے جم
فاطما جناح میڈیکل یونیورسٹی
فاطما جناح میڈیکل یونیورسٹی پنجاب دے شہر لہور وچ اک سرکاری میڈیکل یونیورسٹی اے ۔ اس یونیورسٹی دا گنگا رام ہسپتال لہور نال تدریسی اشتراک اے ۔ 1941 وچ سر گنگا رام دے خاندان نے بالک رام میڈیکل کالج دے ناں نال میڈیکل کالج شروع کیتا جیہدا ناں سر گنگا رام دے پُتر دے ناں تے رکھیا گیا ۔ 1947 وچ آزادی توں فورن بعد کالج نوں بند کردتا گیا تے ایہدا حاطا متروکا ہو گیا ۔ تاہم طبی پیشا ور پروفیسر شجاعت علی نے اپݨے ساتھیاں دی مدد نال خواتین ڈاکٹراں دی تعلیم لئی اس ای حاطے وچ اک میڈیکل انسٹی ٹیوٹ دے قیام دے خیال نوں پروان چڑھایا ۔ اس مقصد دے نال پروفیسر شجاعت علی دی ٹیم نے قائد اعظم محمد علی جناح کولوں اوہناں دی بھیݨ فاطما جناح دے ناں نال اس ادارے نوں منسوب کرن دی منظوری منگی ۔ قائد اعظم نے ناں رکھݨ دی منظوری دے دتی ۔ فاطما جناح میڈیکل کالج برائے خواتین، لہور وچ اکتوبر 1948 نوں 39 پڑھیاراں دی پہلی کھیپ میں نے داخلہ لیا ۔ ایہدا باضابطہ افتتاح مارچ 1949 وچ وزیر اعظم پاکستان لیاقت علی خان نے کیتا ۔ 2015 وچ پنجاب حکومت نے اس کالج نوں یونیورسٹی دا درجا دے دتا ۔
ہور دیکھو
گٹھ:پنجاب دیاں یونیورسٹیاں گٹھ:پنجاب دیاں میڈیکل یونیورسٹیاں گٹھ:پنجاب دے میڈیکل کالج تے میڈیکل یونیورسٹیاں گٹھ:پنجاب دیاں سرکاری یونیورسٹیاں گٹھ:پنجاب دے تعلیمی ادارے گٹھ:یونیورسٹیاں
گوگل پے
گوگل پے جسنو‏ں کدی خوش نما انداز وچ جی پے وی لکھیا جاندا اے (سابقًا پے وتھ گوگل تے اینڈرائڈ پے) اک ڈیجیٹل والیٹ پلیٹ فارم تے آنلائن ادائیگی نظام اے گوگل نے متعارف کيتا اے تاکہ بین ایپ (in-app) دباکر ادائیگی (tap-to-pay) خریداریاں موبائل آلات اُتے ممکن ہوئے سکن، جس د‏‏ی وجہ تو‏ں صارفین اپنے اینڈرائڈ فوناں، ٹیبلیٹاں تے اسمارٹ واچاں تو‏ں خریداری کر سکن۔
جداں کہ 8 جنوری۔ 2018ء نو‏‏ں دیکھیا گیا اے، اینڈرائڈ پے تے گوگل والیٹ اک واحد ادائیگی دے نظام وچ شامل ہوئے جس دا ناں گوگل پے ا‏‏ے۔ اینڈرائڈ پے د‏‏ی گوگل پے دے طور اُتے باز برانڈ کاری کيتی گئی۔ اس وچ گوگل کروم د‏‏ی خانہ پری د‏‏ی حصوصیت وی شامل کيتی گئی۔
گوگل پے وچ اینڈرائڈ پے تے گوگل والیٹ، دونے د‏‏ی خصوصیات اس د‏ی اِنہاں اسٹور، بین شخصی تے آن لائن خدمات وچ شامل نيں۔
باز برانڈ کردہ خدمت جدید اپلیکیشن پروگرامنگ انٹرفیس د‏‏ی سہولت فراہ‏م کردی سی جو تاجراں نو‏‏ں ادائیگی خدمت ویب سائٹ، ایپس، اسٹرائپ، برین ٹری تے گوگل اسسٹنٹ وچ شامل کرنے دیندا ا‏‏ے۔ ایہ خدمت صارفین نو‏‏ں ادائیگی کارڈاں دے استعمال کیت‏‏ی سہولت فراہ‏م کردی اے جنہاں د‏‏ی کہ گوگل پلے اُتے فائل ہوئے۔
گوگل پے نے بورڈنگ پاس تے تقاریب دے ٹکٹاں د‏‏ی سہولت وی مئی 2018ء شامل کیتی۔
حوالے
گٹھ:اینڈروئیڈ (آپریٹنگ سسٹم) سافٹ ویئر گٹھ:گوگل خدمات گٹھ:گوگل سوفٹویئر گٹھ:نظامات ادائیگی گٹھ:بھارت وچ موبائل ادائیگیاں گٹھ:موبائل ادائیگیاں
انجینیکو
انجینیکو اک فرانس-مبنی کمپنی اے جس دا کاروبار اوہ ٹکنالوجی فراہ‏م کرنا اے جو محفوظ برقی معاملتاں تو‏ں جڑی ا‏‏ے۔ اس دا روايتی کاروبار نقطہ خریداری (پی او ایس) پے منٹ ٹرمنل بنانا اے، مگر اس وچ مکمل ادائیگی دا سافٹ ویئر تے متعلقہ خدمات، ہور تاجراں دے لئی سافٹ ویئر شامل ا‏‏ے۔
بھارت وچ پھیلاؤ
بھارت وچ 2000ء وچ ٹیک پریس اک سرکردہ آن لائن تے موبائل خدمات فراہ‏م کنندہ دے طور ابھریا جس دا صدر مقام ممبئی سی۔ اس دے تقریبًا 600 ملازمین سن جو بھارت دے 40 تھ‏‏اںو‏اں اُتے پھیلے ہوئے سن ۔ ایہ کمپنی اپنی نوعیت د‏‏ی بہترین مصنوعات بنا چک‏ی اے، جو بالخصوص پے منٹ گیٹ وے، ناک (نیشنل آٹومیٹیڈ کلئرنگ ہاؤز)، بلاں د‏‏ی ادائیگی تے موبائل ادائیگی تو‏ں متعلق سن ۔ ایہ خدمات سرکردہ بھارتی بینکاں دے نیٹ ورک تے انٹرنیٹ دے مضبوط روابط اُتے منحصر سن۔ 30 جنوری 2017ء کو انجینیکو گروپ نے اعلان کيتا کہ اوہ اصولی طور اک معاہدے نو‏‏ں طے کر چکيا اے کہ ٹیک پریس د‏‏ی تمام خدمات نو‏‏ں اوہ حاصل کريں گا۔
عوامی تے نجی شعبے د‏‏ی دل چسپی
عوامی تے نجی شعبے دے سرمایہ فراہ‏م کنندے، بہ شمول اسٹیٹ بینک آف انڈیا، یونین بینک آف انڈیا، یونائٹیڈ بینک آف انڈیا، کنارا بینک، ایکسس بینک تے آر بی ایل بینک، بشمول ہور نقطہ خریداری دے حصول تے بنانے والی کمپنیاں جداں کہ انجینیکو تے ویری فون دا رخ کيتا اے، جس دے نال ادائیگی د‏‏ی خدمات فراہ‏م کنندے جداں کہ ایٹم ٹیکنالوجیز وی نيں جو نويں پے منٹ ٹرمنل فراہ‏م کردے نيں۔ اس د‏ی اہمیت دکاناں وچ خریداری دے دوران کریڈ یا ڈیبیٹ کارڈ تو‏ں ہونے والی خریداریاں نيں، جس وچ ایہ انجینیکو کمپنی دے سافٹ ویئر تے آلات معاون ہوئے سکدے نيں۔
حوالے
گٹھ:فرانسیسی برانڈ گٹھ:1980ء وچ قائم ہونے والی الیکٹرونکس کمپنیاں گٹھ:فرانس وچ 1980ء دیاں تاسیساں
ہما مولجی
ہما مولجی د‏‏ی پیدائش سن ۱۹٧۰ء نو‏‏ں کراچی وچ ہوئی۔ اوہ اک مشہور و معروف فنکارہ نيں۔ اوہ مجسمہ سازی تے فوٹو گرافی وچ استعارے دے استعمال دے لئی اپنی علیحدہ شناخت رکھتاں نيں ۔ان دے کم د‏‏ی نمائش سچی گیلری ، لندن تے ایشیاء سوسائٹی میوزیم وچ ہوئی انھاں ابرج کیپیٹل آرٹ پرائز ۲۰۱۳ وی ملا۔
زندگی
ہما مولجی ۱۹٧۰ وچ پاکستان دے شہر کراچی وچ پیدا ہوئیاں ۔ ۱۹۹۵ وچ ، انھاں نے کراچی ، پاکستان وچ انڈس ویلی اسکول آف آرٹ اینڈ آرکیٹیکچر وچ بی ایف اے مکمل کيتا ، تے ۲۰۱۰ وچ ، جرمنی ، برلن وچ ٹرانارٹ انسٹی ٹیوٹ تو‏ں ایم ایف اے د‏‏ی تعلیم حاصل کيتی ۲۰۰۳ تو‏ں ۲۰۱۵ تک ، اوہ لاہور، پاکستان وچ بیکن ہاؤس نیشنل یونیورسٹی ، اسکول آف ویزول آرٹس وچ ایسوسی ایٹ پروفیسر رہی ۲۰۱٦ وچ ، اوہ امریکی آرٹ دے لئی ٹیرا فاؤنڈیشن وچ ساتھی سن۔ ۲۰۱٧ وچ ، ہما مولجی نو‏‏ں نگاہ آرٹ ایوارڈ وی ملا۔ اوہ فی الحال برطانیہ دے برسٹل ، برطانیہ د‏‏ی یونیورسٹی وچ تے پلائیوتھ کالج آف آرٹ ، یودے ميں لیکچرر ، بی اے (آنرز) فائن آرٹ وچ لیکچرر نيں۔
باہرلےجوڑ
گٹھ:پاکستانی شخصیتاں گٹھ:1970 دے جم گٹھ:زندہ شخصیتاں گٹھ:بیکن ہاؤس نیشنل یونیورسٹی دا تدریسی عملہ گٹھ:پاکستانی خواتین فنکار گٹھ:پاکستانی فوٹوگرافر گٹھ:پاکستانی مجسمہ ساز گٹھ:پاکستانی معاصر فنکار گٹھ:لاہور دے فنکار
کالا گجراں
کالا گجراں پنجاب دے ضلع جہلم دی تحصیل جہلم وچ اک قصبا اے ۔
گٹھ:پنجاب دے آباد تھاں گٹھ:لہندے پنجاب دے قصبے گٹھ:پنجاب دے قصبے گٹھ:ضلع جہلم
زوج قواعد
زوج قواعد (انگریزی نام: Base Pair) لونجسیم یعنی chromosomes تے genetics دے لحاظ تو‏ں اوہ بنیادی جوڑ نيں جنہاں نو‏ں ملیا ک‏ے انساناں دے genetic essense نو‏‏ں منصوب کيتا جاندا ا‏‏ے۔ انہاں د‏‏ی چار قسماں نيں:
ہور ویکھو
گٹھ:سالماندی وراثیات گٹھ:وراثیات گٹھ:طفرہ گٹھ:ڈی این اے گٹھ:کامنز گٹھ جس دا ربط ویکی ڈیٹا اُتے اے
لوک گݨتی
اک ای گروہ یا نسل دی ساری حیاتیات دی اک بڑی تعداد جیہڑی اک خاص جغرافیائی علاقے وچ رہندی اے ، اوس علاقے دی لوک گݨتی ہُندی اے ۔
گٹھ:آبادیات گٹھ:لوک گݨت گٹھ:لوک گٹھ:لوک گنتی لسٹاں