cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
روشڈیل پائینیرز
کوآپریٹو د‏‏ی تشکیل
اس وقت زیادہ تر کارکناں د‏‏ی دو پینس د‏‏ی رقم تقریبا دو ہفتےآں د‏‏ی اجرت دے برابر سی۔ ایہ کہیا جاسکدا اے کہ انہاں بنوراں دے لئی ایہ رقم معمولی وی نئيں سی۔ اسنو‏ں اکٹھا کرنے دے لئی تن افراد نو‏‏ں مقرر کيت‏‏ا گیا سی ، جو ہر پیر نو‏‏ں ممبراں تو‏ں رقم لے ک‏ے خزانچی دے پاس جمع کرواندے سن ۔ صورتحال نو‏‏ں دیکھدے ہوئے لگدا اے کہ اک پاؤنڈ شیئر فنڈ اکٹھا کرنا مشکل ا‏‏ے۔ ممبران ہر ہفتے دو قلم لینے وچ وی ناکا‏م رہے سن ۔ ایداں دے مواقع وی آئے نيں جدو‏ں ممبراں اُتے مایوسی پھیلنے لگی سی۔ اس وقت ایہ خیال وی آیا سی کہ کمیٹی دے قیام دا خیال فی الوقت ملتوی کيت‏‏ا جانا چاہیدا تے ترقی دے متبادل اقدامات دے بارے وچ وی سوچیا جانا چاہیدا۔ ہور ، ہن تک جمع کيتی گئی رقم اپنے ممبراں نو‏‏ں واپس کردتی جانی چاہیدا۔ کچھ ممبران وی مایوس سن تے اس وقت تک جمع کرائے گئے فنڈز نو‏‏ں واپس کرنے دا مطالبہ کيت‏‏ا۔ 17 ایہ اک منفی صورتحال سی۔ لیکن توقعات تے گہری مایوسیاں دے وچکار مزدوراں د‏‏ی جدوجہد جاری رہی۔ اس دوران وچ ، چارلس ہاورت بغیر وقت کھوئے کمیٹی دے لئی تیزی تو‏ں قانون سازی کر رہیا سی۔ اس چھوٹے تو‏ں گروہ دے لئی پہلا اسٹاپ ، ناجائز حالات تے مایوسی دے درمیان ، 24 اکتوبر 1844 نو‏‏ں ہويا ، جدو‏ں ہوورٹ دے طے شدہ قوانین نو‏‏ں رجسٹرار آف فیملی سوسائٹیاں نے رجسٹرار کيت‏‏ا ، جس دے تحت اس قواعد نو‏‏ں پارلیمنٹ دے ایکٹ دے تحت خودمختار بنایا گیا سی۔ تنظیم د‏‏ی شناخت دتی گئی۔ اس طرح روچیڈیل کوآپریٹو ایکویبلٹی سوسائٹی د‏‏ی بنیاد رکھی گئی۔ جس نے انگلینڈ وچ کوآپریٹو موومنٹ نو‏‏ں جنم دتا جو چند سالاں وچ پوری دنیا وچ پھیل گیا۔ بعد وچ ، کوآپریٹو تحریک وچ نويں ​​اصلاحات کيتیاں گئیاں۔ نويں آئیڈیا وی سامنے آئے۔ لیکن اس د‏ی بنیادی روح اوہی رہی جو پہلے کوآپریٹو سوسائٹی دے قیام دے وقت انہاں بنکراں نے دکھادی سی۔ جدو‏ں ہاوارتھ دے تیار کردہ قواعد نو‏‏ں رجسٹرار فیملی سوسائٹیاں دے ذریعہ رجسٹرڈ کيت‏‏ا گیا سی ، تاں اس اصول نو‏‏ں پارلیمنٹ دے ایکٹ دے تحت اک خودمختار ادارہ د‏‏ی شناخت دتی گئی سی۔ اس طرح روچیڈیل کوآپریٹو ایکویبلٹی سوسائٹی د‏‏ی بنیاد رکھی گئی۔ جس نے انگلینڈ وچ کوآپریٹو موومنٹ نو‏‏ں جنم دتا جو چند سالاں وچ پوری دنیا وچ پھیل گیا۔ بعد وچ ، کوآپریٹو تحریک وچ نويں ​​اصلاحات کيتیاں گئیاں۔ نويں آئیڈیا وی سامنے آئے۔ لیکن اس د‏ی بنیادی روح اوہی رہی جو پہلے کوآپریٹو سوسائٹی دے قیام دے وقت انہاں بنکراں نے دکھادی سی۔ جدو‏ں ہاوارتھ دے تیار کردہ قواعد نو‏‏ں رجسٹرار فیملی سوسائٹیاں دے ذریعہ رجسٹرڈ کيت‏‏ا گیا سی ، تاں اس اصول نو‏‏ں پارلیمنٹ دے ایکٹ دے تحت اک خودمختار ادارہ د‏‏ی شناخت دتی گئی سی۔ اس طرح روچیڈیل کوآپریٹو ایکویبلٹی سوسائٹی د‏‏ی بنیاد رکھی گئی۔ جس نے انگلینڈ وچ کوآپریٹو موومنٹ نو‏‏ں جنم دتا جو چند سالاں وچ پوری دنیا وچ پھیل گیا۔ بعد وچ ، کوآپریٹو تحریک وچ نويں ​​اصلاحات کيتیاں گئیاں۔ نويں آئیڈیا وی سامنے آئے۔ لیکن اس د‏ی بنیادی روح اوہی رہی جو پہلے کوآپریٹو سوسائٹی دے قیام دے وقت انہاں بنکراں نے دکھادی سی۔
تے اس طرح دسمبر تک روچڈیل پاینیرس £ 28 دا ابتدائی سرمایہ اکٹھا کرنے وچ کامیاب ہوگئے۔ صارفین د‏‏ی دکاناں دے لئی ، کمیٹی نے ٹڈ لین وچ اک پرانی مل دے مالک مسٹر ڈنلوپ تو‏ں گل کيتی۔ چک‏ی ، اُتے ، سالاں پہلے بند کردتی گئی سی تے کھنڈرات وچ تبدیل ہونا شروع ہوگئی سی۔ اُتے ، اوہ انہاں نو‏ں کسی کمیٹی وچ شامل کرنے دے لئی تیار نئيں سن ۔ آخر وچ اک حل سوچیا. کمیٹی دے ہی اک مستقل ممبر دے ناں اُتے ، اس گودام د‏‏ی زیريں منزل اُتے واقع 23 فٹ چوڑا تے 50 فٹ لمبی جگہ تن سال دے لئی کرایے اُتے دتی گئی سی۔ کرایہ رکھیا گیا سی - دس پاؤنڈ سالانہ۔ بعد وچ ، اس جگہ دا اگلا حصہ ، 23 فٹ چوڑا تے ستاراں فٹ گہرا ، اک دکان دے طور اُتے استعمال ہُندا سی۔ باقی جگہ اسٹورز تے میٹنگز وغیرہ دے استعمال دے لئی چھڈ دتی گئی سی۔
ایتھ‏ے سوال ایہ ہوسکدا اے کہ کوآپریٹیو دا پہلا یونٹ ، جس نے بعد وچ صنعت ، تجارت ، خدمت ، سبھیاچار ، بہبود وغیرہ جداں بوہت سارے شعبےآں وچ اپنی افادیت دا مظاہرہ کيت‏‏ا ، صارفین د‏‏ی دکاناں دے ذریعہ کیو‏ں شروع کيت‏‏ا؟ اس وقت مزدوراں دے ہور مسائل وی سنگین سن ۔ کوآپریٹو تحریک د‏‏ی توسیع تے رحجان دے بارے وچ خصوصی گفتگو ہور اگے کيت‏ی جائے گی۔ ایتھ‏ے ایہ دسنیا کافی اے کہ مختلف ملکاں وچ کوآپریٹو د‏‏ی توسیع انہاں ملکاں دے معاشرتی ، سیاسی ، معاشی حالات دے مطابق کيتی گئی سی۔ دوسرے لفظاں وچ ، اک بار افادیت ثابت ہونے دے بعد ، مختلف ملکاں ، معاشراں نے اپنی ضرورت دے مطابق ، کوآپریٹیو نو‏‏ں اپنے طریقے تو‏ں استعمال کيت‏‏ا۔ لیکن کچھ تبدیلیاں دے باوجود ، اس د‏ی قانون سازی روس ڈیل پاینیرس تو‏ں متاثر رہی۔ ایہ وی دکھادی دیندا اے کہ روسڈیل ایکویٹیٹ ویلی پاینیرز سوسائٹی خود دستی د‏‏ی مین ڈھانچہ (مانچسٹر عقلی بیماری تے تدفین سوسائٹی) تو‏ں متاثر سی۔ 18 روشیڈیل پاینیرز نے اس وچ معمولی تبدیلیاں ک‏‏يتی‏‏اں ۔ پیداواری کوآپریٹیو متعارف کروانے د‏‏ی سب تو‏ں وڈی وجہ ایہ سی کہ عوام دکانداراں د‏‏ی من منی تے کھانے وچ انہاں د‏‏ی ملاوٹ تو‏ں پریشان سن ۔ ایہی وجہ اے کہ کنزیومر اسٹورز نو‏‏ں مزدوراں وچ کامیابی دا زیادہ امکان سی۔ اوہ دوسرے محدود سرمایہ دے ذریعہ صنعتکاراں نو‏‏ں چیلنج کرنے دے قابل نئيں سن ۔
ہوورٹ دا بنیادی خیال خریداری شدہ سامان دے تناسب وچ منافع د‏‏ی تقسیم سی۔ بعد وچ اوہ کوآپریٹیو دے پھیلاؤ وچ اہ‏م کردار ادا کيت‏‏ا۔ لہذا ، کمیٹی د‏‏ی قانون سازی وچ فائدے د‏‏ی عدالدی تقسیم دا اک خاص ذکر سی۔ اُتے ، صارفین دے ذخائر دے آغاز دے پِچھے ، روشیڈیل پاینیرز د‏‏ی معاشی فائدے حاصل کرنے د‏‏ی خواہش ثانوی سی۔ در حقیقت ، غربت ، غذائیت تے بے روزگاری دے علاوہ مزدوراں دا سب تو‏ں وڈا مسئلہ سستے ، ملاوٹ والی اشیائے خوردونوش د‏‏ی دستیابی سی ، اوہ وی لاگت دا اک چوتھائی حصے وچ ۔ ایہ گل واضح اے کہ روسڈیل دے انہاں مزدوراں نے اپنی روز مرہ د‏‏ی پریشانیاں تو‏ں نجات دے لئی کوآپریٹیو دا انتخاب کيت‏‏ا سی۔ کمیٹی دے ذریعے
ان دا فوری مقصد مناسب قیمت اُتے کھانے دا بہتر معیار مہیا کرنا سی ، ايس‏ے طرح کچھ ملازمت تے تعاون اُتے مبنی کوششاں تو‏ں استفادہ کرنے دے ذریعہ کمیونٹی یونٹ دا قیام وی سی جتھ‏ے زندگی تے کم دے حالات نسبتا بہتر ني‏‏‏‏ں۔ دوسرے لفظاں وچ ، اوہ شیطان د‏‏ی چک‏ی ميں اپنے لئے اک نواں مزار (یروشلم) تعمیر کرنا چاہندا سی۔ '
کمیٹی دے کچھ ممبران چارلس ہوورٹ وغیرہ سن ، جو پرانی روچیڈیل فرینڈلی کوآپریٹو کمیٹی دے اک ممبر سن ، جدو‏ں کہ کچھ ممبران ڈاکٹر سن ۔ اوہ ولیم کنگ دے اخبار 'دی نو‏‏ں آپریٹر' دے اثر و رسوخ تو‏ں وابستہ سن ۔ کچھ خود چارٹسٹ تحریک تو‏ں ہی اک دوسرے تو‏ں وابستہ سن ، جدو‏ں کہ کچھ ممنوعہ تحریکاں دے دوران جڑے ہوئے سن ۔ اوہ سب اپنی تبدیلی د‏‏ی بیعت کيتی وجہ تو‏ں کمیٹی دے نال رابطے وچ آئے۔ پیشے دے مطابق ، انہاں وچ مختلف پیشےآں تو‏ں متعلق افراد شامل سن ، جداں درزی ، موچی ، جوائنرز ، کابینہ ساز ، انجینئر وغیرہ۔ اُتے ، انہاں وچو‏ں نصف تو‏ں زیادہ عام ٹیکسٹائل د‏‏ی صنعت تو‏ں وابستہ کاریگر سن ۔ اوہ سب تقریبا  اک جداں حالات تو‏ں گزرے سن ، لہذا انہاں د‏‏ی پریشانی اک ورگی سی۔ اس د‏ی بنیاد اُتے ، ایہ کہیا جاسکدا اے کہ انہاں اٹھائیس ممبراں وچ نہ صرف اتحاد تے لگن دا احساس سی ، بلکہ ، اس وچ وی ہمت سی کہ اوہ اپنے مقصد دے لئی پوری عقیدت تے قربانی تو‏ں مشغول ہوئے۔ اس دے باوجود ، اسنو‏ں اپنے لوکاں د‏‏ی حمایت حاصل کرنے دے لئی اک لمبے عرصے تک بہت ساریاں مشکلات تو‏ں گزرنا پيا۔
اس اہ‏م موقع نو‏‏ں لفظاں وچ پیش کردے ہوئے ، جارج ہالسکی ، جو روشیڈیل پاینیرز د‏‏ی ابتدائی ٹیم دا ممبر سی ، نے لکھیا سی-
حوالہ اشاریہ
1 '… روچڈیل وچ کچھ کم کرنے والے افراد نے خود د‏‏ی مدد تے "بھیڑیا نو‏‏ں دروازے سے" رکھنے دے فن اُتے عمل کيت‏‏ا ا‏‏ے۔ - جارج جیکب ہولوویک تریخ وچ روچڈیل ایکوسیبل پاینیرس۔
2 .'… اپنے معاملات نو‏‏ں اپنے ہتھو‏ں وچ لیا ۔'— رابرٹ پیل۔
3. '… چاراں طرف تو‏ں نوالے ملبوس بننے والےآں د‏‏ی اطلاعات آئیاں ، جنہاں نے اپنا سارا فرنیچر فروخت کردتا سی ، جو دن وچ 16 گھینٹے کم کردے سن لیکن اوہ دلیا ، آلو ، پیاز د‏‏ی دلیہ تے غصے د‏‏ی خوراک اُتے جِتیا سی۔ EP تھامسن ، انگریزی ورکنگ کلاس بنانا ، (پینگوئن ، ہارمنڈس ورتھ ، 1968) - جانسٹن برچال ، کوآپٹ وچ نقل کيت‏‏ا گیا: دتی پیپلز بزنس [مانچسٹر یونیورسٹی پریس ، مانچسٹر ، یوکے ، 1994) ، صفحہ۔ 34].
'. 'کم تو‏ں کم اجرت موجود نئيں سی تے تنخواہ عام طور اُتے جدید اصطلاحات وچ فی ہفتہ دس پینس دے برابر نئيں سن۔'
'. اس دے علاوہ ، آلودگی وچ اضافہ ہويا سی تے عوامی صفائی ستھرائی دا نظام معیار تے مقدار وچ دونے ہی خراب سی۔ در حقیقت ، 1848 وچ روچڈیل وچ اوسطا  متوقع عمر 21 سال سی ، جو انگریزی قومی اوسط تو‏ں چھ سال کم سی ۔'— ابیڈ ، صفحہ۔ 35۔
6. '… کھڑے ہونے نو‏‏ں جنم دینے دے لئے، انہاں دے بازو دو دوسری خواتین دے گرد گھمدے نيں ، کیونجے انہاں وچ سونے دے کمرے وچ کوئی تبدیلی نئيں ہُندی سی۔ بوہت سارے لوکاں نے جنہاں نے اپنی زندگی پوری دنیا دے لئی کپڑ‏ے تے کمبل بنا‏تے ہوئے صرف کردتی سی ، اس د‏ی پیٹھ اُتے چیتھڑے تے بستراں اُتے کمبل نئيں آیا سی۔ ' irبرچال ، پی پی. 35-37۔
'. 'مذکورہ مقصد دے لئی یا کسی دوسرے مقصد دے لئی سوسائٹی تشکیل دتی جاسکدیاں نيں جو غیر قانونی نئيں نيں ۔'— روچڈیل اصول اصول تعاون د‏‏ی موجودہ درخواست (1937)۔
9. 'زندگی وچ اوہ اک مفید شہری سی۔ مذہب وچ آزاد خیال رکھنے والا؛ سیاسی تے سماجی سوالات وچ اک اعلیٰ درجے د‏‏ی تے مستحکم اصلاح پسند۔ اک چنگا شوہر تے باپ۔ اک سچا ، مستقل ، تے وفادار دوست ۔'— ولیم کوپر د‏‏ی آخری خراج تحسین جو روچیل کونسل ، یوکے دے ذریعہ ویب مادے تو‏ں نقل کيت‏‏ا گیا ا‏‏ے۔
10. ایتھ‏ے کوئی موت نئيں اے: ایسا ہی لگدا اے کہ منتقلی وی ا‏‏ے۔
فانی سانس د‏‏ی ایہ زندگی کیہ ایہ صرف ایلیسین د‏‏ی زندگی دا ہی مضافات اے ، جس دے پورٹل نو‏‏ں اسيں موت کہندے ني‏‏‏‏ں۔ - شریک آپریٹر Here 11.. ایتھے جان تے اس دے نال مریم وی جھوٹھ بول رہیاں نيں۔
تعجب د‏‏ی گل نئيں کہ اوہ اِنّے اتفاق کردے نيں ،
جان نو‏‏ں کوئی کارٹون نئيں چاہیدا ، تے مول چائے نني‏‏‏‏ں۔۔ جارج جیکب ہولیواک د‏‏ی تریخ دتی روچڈیل پاینیرس د‏‏ی تریخ وچ :
12. 'وہ اپنے عہدے تو‏ں کدی نئيں گیا سی ، حالانکہ جس کم اُتے اوہ ملازمت کردا سی ، اوہ اک دکاندار سی۔ لیکن فیر وی اس نے اسٹور د‏‏ی خدمت کدی کدائيں ہی د‏‏ی اے ، جے کدی کدی ، اک سچے مومن نے محنت کش طبقات نو‏‏ں انہاں د‏‏ی اپنی محنت تو‏ں آزاد کيت‏‏ا۔ اوہ اکثر اپنا روزگار چھوڑدا سی ، جس اُتے اس دے بعد اوہ 7s کما سکدا سی۔ 8s کرنے دے لئی. فی دن ، مقصد نال محبت دے لئے کم کرنے دے لئے ، جدو‏ں تک کہ سوسائٹی اس دے 3d د‏‏ی طرح کچھ ادا کرنے دا متحمل نہ ہوئے۔ اس د‏ی مزدوری دے لئی فی گھنٹہ چار پنج سال تک اوہ سپرنٹنڈنٹ تے خریدار رہیا۔ اگرچہ ، بہت سارے پھُلاں د‏‏ی طرح ، 'شرمندہ شرمندہ پیدا ہوئے' ، انہاں د‏‏ی خدمات دا کدی اعتراف نئيں کيت‏‏ا گیا۔ یا بلکہ کدرے ، موجودہ گھبراہٹ تک ، جس نے بلاک پرنٹنگ دے کاروبار نو‏‏ں تقریباi ختم کردتا اے ، بُڈھے لڑکے نو‏‏ں اس د‏ی مالی اعانت وچ اِنّا کم کردتا کہ نوٹس دتا گیا کہ سہ ماہی اجلاس تو‏ں پہلے اک درخواست لیایا جائے گا تاکہ اسنو‏ں دس پاؤنڈ دا اک تحفہ پیش کيت‏‏ا جاسک‏‏ے ، تاکہ اوہ اپنے دشمن ، غربت نو‏‏ں روکنے وچ مدد کرے۔ لیکن اک ادار کمیٹی نے بہتر کم کيت‏‏ا ، انہاں نو‏ں برانچ اسٹور وچو‏ں اک وچ ملازمت ملی ، جتھ‏ے اس دا شمار سوسائٹی دے نوکراں وچ ہُندا سی ، جتھ‏ے اس نے پہلے حکم دتا سی اوتھ‏ے خدمت کرنے اُتے راضی ہوگئے۔.
13. 'یہ برائیاں ٹھیک ہوسکدیاں نيں: تے اس دا تدارک ساڈے ہی ہتھ وچ ا‏‏ے۔ اس دا علاج کوآپریشن ا‏‏ے۔ ' - ڈاکٹر کوآپریٹر وچ ولیم کنگ (b.1786 ، d.1865)
14. جو شخص اعلیٰ بننا چاہندا اے ، اسنو‏ں پہلے تھلے آنے د‏‏ی ضرورت ا‏‏ے۔ تے فیر سب تو‏ں کم ہونے د‏‏ی خاطر تھلے چلے جانے تو‏ں ، اونچائی اُتے چڑھاں۔ (انکلی انگلش فیکٹری ورکر تے اک کوک‏ر ک‏ے 1793 وچ نیو لائٹ دے پیروکاراں دے ذریعہ شیکر کمیون دے اک گان (سی. 1795) ، جو جان کورل دے ذریعہ امریکا وچ تریخ کم دے تعاون تو‏ں نقل کیتے گئے نيں)۔
15. 'کرسمس کدی اکو جیہا نئيں ہُندا سی۔' — David ڈیوڈ جے تھامسن نے دتی نائگنٹ دتی لائٹ وِیر لائٹ وچ لکھیا تھا!
16. 'پر ، فی ہفتہ دوپہر دے وقت (240 پینس = 20 شلنگ = 1 پاؤنڈ) جمع ہونا سست سی ، تے ممبران اس حد تک مایوسی کرنے لگے کہ کچھ نے تجویز پیش د‏‏ی کہ فنڈ نو‏‏ں تحلیل کرکے شراکت داراں نو‏‏ں دوبارہ تقسیم کردتا جائے۔' جی جے ہولوویک ، دتی تریخ دتی روچڈیل پاینیرس ، (چارلس سکریبنر سنز ، نیو یارک ، 1918) ، 10 واں ایڈیشن ، پی۔ 4/9۔
17. 'جدو‏ں کہ کچھ آجراں نے مطلوبہ ترقی د‏‏ی ، بہت ساں نے نئيں کيت‏‏ا ، تے کوشش ناکا‏م ہوگئ۔ فیر انہاں نے ایہ فیصلہ کيت‏‏ا کہ اوہ ویور یونین وچ جو رقم ادا کررہے نيں اسنو‏ں لاں تے اسنو‏ں اپنے فنڈ وچ جمع کرن ۔'— جانسٹن برچل ، شریک: عوامی کاروبار (مانچسٹر یونیورسٹی پریس ، مانچسٹر ، برطانیہ ، 1994) ، پی پی- 41
18. 'مانچسٹر د‏‏ی کمیونسٹ پروڈکشن ، منطقی بیماری تے دفن سوسائٹی دے قوانین تو‏ں ، انہاں نے اپنے منصوبے اُتے لاگو تمام خصوصیات ادھار لاں ، تے تبدیلی تے اضافے دے نال انہاں د‏‏ی سوسائٹی رجسٹرڈ ہوگئی ۔'— جی جے ہولوویک ،
19. 'ان دا فوری مقصد مناسب قیمتاں اُتے بہتر معیار دا کھانا پانا تے انہاں وچو‏ں کچھ نو‏‏ں نوکری دینا سی۔ انہاں دا حتمی مقصد ایہ سی کہ اوہ شریک معاشی منافع نو‏‏ں اپنی برادری د‏‏ی تشکیل دے لئی استعمال کرن جتھ‏ے ملازمت تے رہائشی حالات بہتر ہون۔ "شیطانی ملاں" دے درمیان اوہ اپنا "نیا یروشلم" بنائاں گے۔ ڈیوڈ جے تھامسن د‏‏ی تحریر وچ دتی نائٹ دتی لائٹ وی لائٹ۔
20. 'ساتھی کاراں وچو‏ں کچھ نے اپنے مذاہب دا مشاہدہ کرنے دے لئی چھپ کر اکٹھا کيت‏‏ا سی: تے اوہ گودام دے اس مایوس کن نچلے کمرے وچ ، جداں پارلیمنٹری تہھانے وچ گائے فوکس دے تحت سازش کاراں د‏‏ی طرح کھڑے سن ، بحث ک‏ر رہ‏ے سن کہ کس نے اس نوجوان نو‏‏ں تبدیل کرنا ا‏‏ے۔ شٹر اتار رہے نيں ، تے انہاں د‏‏ی شائستہ تیاریاں دا مظاہرہ کررہے نيں اک نے ایہ کرنا پسند نئيں کيت‏‏ا ، تے دوسرا ایہ پسند نئيں کردا سی کہ اوہ دکان ختم ہوجائے تو: لیکن ، اِنّا اگے چلے جانے دے سوا تے کوئی چارہ نئيں سی ، تے لمبائی وچ اک بہادر ساتھی ، نتائج تو‏ں قطعی لاپرواہ ، شٹر اُتے پہنچے ، تے کچھ ہی منٹاں وچ ٹاڈ لین اک ٹریٹر وچ سی ۔'— جی جے ہولوویک۔
21. 'لہذا اس نويں گروپ دے ممبران نو‏‏ں تعاون تے متعلقہ اصلاح پسند سوچاں د‏‏ی کاوشاں وچ کافی حد تک تجربہ سی ، تے مذکورہ تمام تر مشکلات دے باوجود ، شاید بھکھ تو‏ں کدرے زیادہ آئیڈیل ازم دے ذریعہ کارفرما سی ۔'— جانسٹن برچل ، شریک -اپ: پیپلز بزنس پی پی 42
گٹھ:تنظیماں
ارستان
روس تے جارجیا دی اوسیتیا (اتلا اوسیتیا (روس) تے دکھنی اوسیتیا (گرجستان) ناں دیاں ریاستاں دا مقامی ناں ارستان اے ۔
گٹھ:روس گٹھ:روس دے علاقے گٹھ:قفقاز گٹھ:جغرافیہ گٹھ:ستان
ترکستان (شہر)
ترکستان ناں دا شہرسویت یونین دی سابق ریاست تے اج دے وسطی ایشیا دے دیس قازقستان دا اک شہر اے جہڑا کہ پہلے خانان قازاق دا راجگہر سی تے اوس ویلے اسدا ناں حضرت ترکستان سی ۔ حضرت ترکستان ناں ترکستان شہر چ موجود 11ویں صدی عیسوی دے بزرگ خواجہ احمد یساوی دے مزار پاروں پئیا ۔
گٹھ:قازقستان گٹھ:قازقستان دے شہر گٹھ:قازقستان دے آباد تھاں گٹھ:جغرافیہ گٹھ:ترکستان گٹھ:وسطی ایشیا گٹھ:ایشیا دے شہر گٹھ:شہر گٹھ:ایشیائی شہر گٹھ:ایشیا دے شہراں دی لسٹ گٹھ:ایشیا دے شہر تے قصبے گٹھ:ایشیا دے آباد تھاں
سپرنگفیلڈ
گٹھ:امریکی صوبیاں دے راجگڑھ
ثانیہ سعید
ثانیہ سعید (Sania Saeed)، اک پاکستانی تھیٹر، ٹی وی، فلم اداکارہ تے ٹیلی ویژن میزبان نیں۔ اوہ دستک ناں دے تھیٹر دے نکر ناٹک کرن واݪے اک گروپ نوں وی چلاؤندیاں سی ۔ ایہ گروپ 1988ء وچ ختم ہو گیا سی۔ 1992ء وچ ایہ گروپ دوبارہ شروع کیتا تے ایہدا ناں کتھا رکھیا۔
اوہ پہلی وار ٹیلی ویژن اُتے 1989ء نوں پروگرام آدھی دنیا لئی 8 مارچ نوں نشر ہوݨ آݪے سٹریٹ تھیٹر ڈرامے وچ نظر آئیاں۔ ایہ ڈراما عورت سی۔ اوہ نیٹ ورک ٹیلی ویژن مارکیٹنگ (NTM)، کراچی سینٹر دی پہلی اناؤنسر سی۔ 1989ء وچ پی ٹی وی ڈراما تپش اوہناں دا پہلا ٹی وی ڈراما سی۔ اس توں بعد 1991ء وچ حسینہ معین دے سیریئل آہٹ وچ نظر آئیاں، جیہدی ہدایت کاری ساحرہ کاظمی نے کیتی سی، فیر 1992ء وچ انور مقصود دے تحریر کردہ ڈرامے ستارہ اور مہرالنساء وچ بطور مہرالنساء کردار ادا کیتا، ایہدے ناݪ ثانیہ پاکستانی ٹیلی ویژن انڈسٹری وچ اپݨے سٹارڈم تک پہنچ گئیاں۔ ثانیہ ہُݨ تک تھیٹر تے ٹیلی ویژن وچ کَم کر رہیاں نیں۔
مُدھلا جیون
ثانیہ 28 اگست 1972ء نوں کراچی وچ پیدا ہوئیاں۔ اوہناں دے والد منصور سعید اک سیاسی کارکن سی جیہناں دا انتقال 2010ء وچ ہویا جیہناں نے کتاباں، دستاویزی فلماں تے تھیٹر دے ڈرامےآں دا اردو وچ ترجمہ کیتا۔ ثانیہ دے والد دے عمدہ کماں وچ کارل سگن دے کاسموس، جیکب بروونوسکی دے ایسینٹ آف مین تے برٹولٹ بریکٹ دے لائف آف گیلیو دے ترجمے شامل نیں۔ 1989ء وچ پی ٹی وی دے ڈرامے تپش وچ اوہناں نے اپݨی بیٹی ثانیہ دے ہمراہ اداکاری کیتی سی۔
ضلع سوروکا
مالدووا چڑھدےیورپ دا اک دیس اے جہڑا پہلے سویت یونین دی اک ریاست سی تے 1991ء چ سویت یونین دے ٹٹن مگروں آزاد دیس بنیا ، اسدا راجگھر کشینیف شہر اے ۔
ثانیہ سعید
مُدھلا جیون
ثانیہ دی والدہ، عابدہ سعید مونٹیسوریئن نیں تے اوہناں نے 1983ء وچ سیڈلنگ مونٹیسوری سکول قائم کیتا سی تے اَج تک چل رہیا اے۔
ضلع سوروکا
مالدووا انتظامی طور اتے 32 ضلعےآں ، 3 شہری میونسپلٹیاں تے 2 علاقائی اکائیاں گاگاؤزیا تے ٹرانسنسٹریا اے مشتمل اے ۔
ثانیہ سعید
مُدھلا جیون
اوہناں نے 1998ء وچ ٹی وی ڈائریکٹر شاہد شفاعت ناݪ ویاہ کیتا۔
ضلع سوروکا
ضلع سوروکا مالدووا دے 32 ضلعےآں چوں اک ضلع اے اسدا راجگڑھ سوروکا شہر اے ۔
ثانیہ سعید
کیریئر
سال 1982ء میں ثانیہ دے والد منصور سعید نے دوسرے ہم خیال ساتھیاں ناݪ رِݪ کے دستک دے نام توں اک تھیٹر گروپ قائم کیتا۔
ضلع سوروکا
باہرلے جوڑ
گٹھ:مالدووا دے ضلعے گٹھ:مالدووا گٹھ:یورپ گٹھ:جغرافیہ گٹھ:یورپ دا جغرافیہ
ثانیہ سعید
کیریئر
دستک دا تجربہ
دستک پاکستان وچ 1988ء وچ ختم ہوݨ والی طویل ترین آمریت دے دوران جمہوریت دی جدوجہد وچ بہت سرگرم سی۔ ایہ رضاکار سیاسی کارکناں، طلباء، ٹریڈ یونین کارکناں، خواتین تے انسانی حقوق دے کارکناں، صحافیاں تے اساتذہ دا اک گروپ سی۔ ثانیہ نے دستک پرفارمنس دے اردو ترجمےآں وچ بچےآں دے کرداراں، ہجوم تے منظر نوں بدلݨ واݪے بڑے کرداراں توں آغاز کیتا۔
جمہوریت نے نویں اہداف لیاندے تے گروپ دی نویں نسل نے خواتین دے خلاف امتیازی قوانین، بے روزگاری تے بنیادی سہولتاں دی عدم دستیابی دے خلاف احتجاج کردے ہوئے سٹریٹ تھیٹر دا رخ کیتا تے 1990ء تک جاری رہیا۔
کتھا دا تجربہ
1992ء وچ، شاہد شفاعت (بعد وچ ثانیہ دے شوہر)، جو دستک دے اک سرگرم رکن وی نیں، اوہناں نے دوسرے دوستاں دی مدد ناݪ، PILER تے گوئٹے انسٹیچیوٹ دے تعاون ناݪ کورنگی دے محنت کش بچےآں دے ناݪ اک ورکشاپ دا انعقاد کیتا۔ ایہ ورکشاپ اک ڈرامے دی شکل اختیار کر گئی، "تاریکیوں کے سائے" پہلاں اوہناں دے آبائی علاقے (کورنگی، کراچی دا اک صنعتی علاقہ) وچ اک مقامی میرج ہال وچ تے بعد وچ پاک امریکن کلچرل سینٹر (PACC) وچ پرفارم کیتا۔ اس ورکشاپ وچ حصہ لیݨ آݪے بچے اپݨے بارے وچ کچھ زیادہ ای باشعور نِکݪے۔ ایہ نایاب اصل مکمل لمبائی دے سکرپٹ وِچوں اک سی جو ورکشاپ توں تیار کیتا گیا سی۔ اس گروپ نوں باقاعدہ بݨایا گیا تے ہُݨ ایہنوں کتھا کہیا جاندا اے۔
ٹیلی ویژن دا تجربہ
1989ء وچ ٹی وی اُتے پہلی حاضری ہوئی جدوں دستک دے اک حصے دے طور تے ثانیہ نوں پاکستان ٹیلی ویژن لئی سٹریٹ تھیٹر ڈرامے "عورت" (اصل وچ جن ناٹیا منچ بھارت دے صفدر ہاشمی نے لکھیا سی) وچ پرفارم کرن لئی مدعو کیتا گیا، اوہناں نے بخوشی قبول کر لیا۔ عورتاں دے مسائل نوں بہت زیادہ اہمیت دِتی جا رہی سی تے کئی پروگرام بݨائے تے پیش کیتے جا رہے سی جیہناں وِچوں اک "آدھی دنیا" سی جیہنوں فہمیدہ نسرین نے پروڈیوس کیتا سی۔ 20 منٹ دے ڈرامے نوں دو دِناں وچ ریکارڈ کیتا گیا تے دستک دے کارکناں نے پیش کیتا۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:پاکستانی لوک گٹھ:پاکستانی اداکاراواں گٹھ:20ویں صدی دیاں پاکستانی اداکاراواں گٹھ:21ویں صدی دیاں پاکستانی اداکاراواں گٹھ:پاکستانی ٹیلی ویژن اداکاراواں گٹھ:پاکستانی فلمی اداکاراواں گٹھ:پاکستانی فلم اداکاراواں
پتیشتی
رومانیہ یورپ دا اک دیساے ، اسدا راجگڑھ بخارسٹ شہر اے ۔
پتیشتی شہر رومانیہ دا اک شہر اے تے رومانیہ دی ارجش کاؤنٹی دا صدرمقام اے ۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:رومانیہ دے شہر گٹھ:رومانیہ دے آباد تھاں
گٹھ:یورپ دے شہر گٹھ:یورپ دے شہراں دی لسٹ گٹھ:یورپ دے شہر تے قصبے گٹھ:یورپی شہر گٹھ:یورپ دے آباد تھاں
گٹھ:شہر گٹھ:دنیا دے آباد تھاں
ضلع راجن پور
ضلع راجن پور، پنجاب، پاکستان دا اک ضلع اے۔
تحصیلاں
گٹھ:پنجاب دے ضلعے گٹھ:پنجاب گٹھ:ضلع راجن پور
تخارستان
تخارستان جسنوں طخارستان وی لکھیا جاندا اے اے ، پرانے ویلے چ افغانستان تے ایران دا اک علاقہ سی ، حسنوں بلخ یاں باختر وی آکھیا جاندا سی ، اج دے افغانستان دا صوبہ تخار ایسے علاقے ج واقع اے تے اسدا نان وی تخارستان دی وجہ توں تخار اے
گٹھ:افغانستان گٹھ:افغانستان دا جغرافیہ گٹھ:ستان گٹھ:جغرافیہ گٹھ:علاقے گٹھ:ایران
سانتیاگو میٹروپولیٹن
چلی براعظم دکھنی امریکہ دا اک دیس اے اس دے 12 انتظامی علاقے تے اک میٹروپولیٹن شہر اے ۔ سانتیاگو میٹوپولیٹن ریجن چلی دے 12 علاقےآں چوں اک ریجن اے اسدا انتظامی مرکز سانتیاگو شہر اے ۔
گٹھ:دکھنی امریکا گٹھ:دکھنی امریکہ
خسف بیداء
خَسفِ بَیداء بیداء ناں د‏‏ی جگہ دھنس جانے دے معنا وچ اے ۔ اس تو‏ں مکہ تے مدینہ دے درمیان بیداء ناں د‏‏ی اک خالی تے بیابانی جگہ اُتے سفیانی دے لشکر دا دھنس جانا مراد ا‏‏ے۔ کچھ روایات د‏‏ی روشنی وچ ایہ واقعہ امام زمانہ دے قیام د‏‏ی حتمی علامات وچو‏ں اے ہور ایہ واقعہ امام زمانے دے ظہور تے قیام دے درمیان رونما ہوئے گا ۔
معنا تے محل وقوع
خسف دا معنا زمین دا دھنس جانا تے مخفی ہو جانا اے مکہ تے مدینہ دے درمیان آب و گیاہ تو‏ں خالی اک حصے دا ناں اے بعض مآخذاں وچ اسنو‏ں مسجد شجرہ تو‏ں مکہ د‏‏ی جانب اک میل دے فاصلے اُتے ذکر کیتا گیا ا‏‏ے۔
امام زمان(عج) دے قیام د‏‏ی حتمی علاماتاں وچو‏ں اک خسف بیداء اے تے اس تو‏ں مقصود اس مقام اُتے امام مہدی نال جنگ کرنے د‏‏ی غرض تو‏ں مکہ د‏‏ی طرف آنے والے سفیانی دے بہت وڈے لشکر دا دھنس جانا اے ۔اک طرح سےیہ امر خدا دے تحت اک معجزہ ہوئے گا ۔ ایہ واقعہ اہل سنت د‏‏ی روایات وچ اک علامت تے شیعہ روایات وچ اسنو‏ں ظہور تے قیام امام زمان(عج) د‏‏ی قطعی علامات وچو‏ں کہیا گیا اے ۔
دھنسنے د‏‏ی کیفیت
روایات وچ مقام بیداء اُتے اس دھنسنے د‏‏ی تفصیل بیان نئيں ہوئی اے ۔روایات وچ صرف اس جگہ سفیان لشک‏ر ک‏ے سپاہیاں دے دھنس جانے دا بیان موجود اے ۔ امام باقر(ع) نے فرمایا:
روایات دے مطابق انہاں تن بچ جانے والےآں وچو‏ں بشیر ناں دا شخص مکہ وچ آ ک‏ے امام نو‏‏ں اس لشک‏ر ک‏ے نابود ہونے د‏‏ی خبر دے گا تے اس واقعے د‏‏ی درج ذیل تفصیل تو‏ں آگاہ کريں گا:
تعداد لشکر
بیدا دے مقام اُتے لشکریاں د‏‏ی تعداد بارہ ہزار(12000) اک لکھ ستّر ہزار(170000) تن لکھ (300000) تک بیان ہوئی اے ۔
وقت
یہ واقعہ ظہور دے بعد تے قیام امام زمان تو‏ں پہلے رونما ہوئے گا ۔کچھ روایات وچ اس واقعہ دے رونما ہونے دا وقت ظہور دے بعد جدو‏ں کہ کچھ وچ امام زمان دے مخصوص اصحاب د‏‏ی بیعت دے بعد اس دا وقت ذکر ہويا اے ۔ مصنّف عبد الرزاق، مصنف ابن ابی شیبہ، مسند احمد ہور ہور بعض منابع نے صراحت دے نال اس واقعہ د‏‏ی جانب اشارہ کیتا اے ۔
بعض روایات دے مطابق جدو‏ں سفیانی پنج شهراں (فلسطین، اردن، دمشق، حلب و حمص) اُتے قابض ہو ک‏ے نو مہینے حکومت کريں گا تاں ایسا واقعہ ہوئے گا ۔
دهستان میشاب شمالی
ایہ ایران دے صوبہ چڑھدا آذربائیجان دے ضلعے شہرستان مرند دا اک دہستان جاں سب تحصیل آ ۔ (دہستان فارسی چ سب تحصیل نوں کہندے نیں) ۔
خسف بیداء
منابع
گٹھ:ظہور د‏‏یاں نشانیاں گٹھ:امام مہدی
دهستان میشاب شمالی
تھاں ٹکانہ
ایہ دہستان شہرستان مرند ، صوبہ چڑھدا آذربائیجان چ اے ۔
ضلع ایدینیتس
مالدووا چڑھدےیورپ دا اک دیس اے جہڑا پہلے سویت یونین دی اک ریاست سی تے 1991ء چ سویت یونین دے ٹٹن مگروں آزاد دیس بنیا ، اسدا راجگھر کشینیف شہر اے ۔
مالدووا انتظامی طور اتے 32 ضلعےآں ، 3 شہری میونسپلٹیاں تے 2 علاقائی اکائیاں گاگاؤزیا تے ٹرانسنسٹریا اے مشتمل اے ۔
ضلع ایدینیس مالدووا دے 32 ضلعےآں چوں اک ضلع اے اسدا راجگڑھ ایدینیس شہر اے ۔
ضلع راجوری
راجوری جموں کشمیر دی جموں ڈویژن دا اک ضلع اے ۔
گٹھ:جموں
تھلوں سور پوچھل مکاک
تھلوں سور پوچھل مکاک بورنیو تے سماترا دا اک باندر اے۔
دامبوویتسا کاؤنٹی
رومانیہ یورپ دا اک دیس اے ، اسدا راجگڑھ, بخارسٹ شہر اے ۔ رومانیہ انتظامی طور اتے 41 کاؤنٹیاں تے 1 بخارسٹ میونسپلٹی چ ونڈیا ہو یا اے ۔
دامبوویستا کاؤنٹی رومانیہ دیاں 41 کاؤنٹیاں چوں اک کاؤنٹی اے اسدا صدرمقام ترگوویشتے ،رومانیہ شہر اے ۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:رومانیہ دیاں کاؤنٹیاں گٹھ:رومانیہ گٹھ:یورپ دا جغرافیہ گٹھ:جغرافیہ
چک 163 ای بی
چک 163 ای بی ضلع پاکپتن دی تصیل عارفوالا دا اک پنڈ اے ۔ اس پنڈ دی زمیناں نوں پاکپتن نہر سسٹم دی اپر پاکپتن نہر دا پانی لگدا اے  ۔اس نہری پربندھ نوں ایسٹرن بار ڈویژن دا ناں دتا گیا اے تے اس پنڈ دے نال ای بی (E.B=Eastern Bar Division) ایسے لئی لگدا اے ۔ 350px|thumbnail|تحصیل بوریوالہ دے پنڈاں دا نقشہ 350px|thumbnail|ضلع پاکپتن دے پنڈاں دا نقشہ
تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ ضلع پاکپتن چ تصیل عارف والا چ وس رہیا اے ۔
طبرستان
طبرستان ایران دا اک تریخی علاقہ اے ۔ ایہہ علاقہ کوہ البرز توں بحیرہ قزوین (بحیرہ کیسپین تک پھیلیا ہویا اے ۔ طبرستان دے علاقے ج اج کل ایران دا صوبہ مازندران واقع اے ۔ ساسانی سلطنت دے ویلے توں صفوی سلطنت دے بانی شاہ اسماعیل صفوی دے ویلے تک اس علاقے دی اک علیحدہ حثیت رہی اے ۔
طبرستان نوں «تبرستان» تے «تپورستان» وی آکھیا جاندا اے ۔
گٹھ:ایران گٹھ:ستان گٹھ:جغرافیہ گٹھ:ایران دی تریخ گٹھ:علاقے
حبیب جالب
حبیب احمد 24 مارچ 1928 نوں ہوشیارپور پنجاب وچ جمیا۔ حبیب جالب پاکستان دا اک انقلابی شاعر تے سیاستدان سی ۔ قیامِ پاکستان مگروں امروز اخبار کراچی وچ پروف ریڈر لگ گیا ۔ اوہ اک ودھویں سوچ دا بندہ سی تے اوہدی شاعری سادہ بولی وج ہُندی سی لوکاں نوں اپنے ول کھچن لگ گئی ۔اوہ کمیونزم ول سوج رکھدا سی ۔ شروع وچ کمیونسٹ پارٹی وچ رہیا تے 1957 وچ نینشل عوامی پارٹی وچ آیا جدوں 1954 وچ اوہدے تے روک لگ گئی ۔ حبیب جالب مارشل لاء تے آمرانہ سرکار دے خلاف سی ۔اوہنے ایوب خان دا مارشل لاء نوں نئیں منیا تے ایس گل تے اوہنوں جیل وی جانا پیا۔ اوہدا 13 مارچ 1993 نوں انتقال ہوگیا ۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:شاعر گٹھ:پاکستانی شخصیتاں گٹھ:اردو شاعر گٹھ:پنجابی شخصیتاں گٹھ:پنجابی لوک
ماگالانس تے انتارتیکا چلینا ریجن
گٹھ:دکھنی امریکا گٹھ:دکھنی امریکہ
ضلع دوندوشینی
مالدووا چڑھدےیورپ دا اک دیس اے جہڑا پہلے سویت یونین دی اک ریاست سی تے 1991ء چ سویت یونین دے ٹٹن مگروں آزاد دیس بنیا ، اسدا راجگھر کشینیف شہر اے ۔
مالدووا انتظامی طور اتے 32 ضلعےآں ، 3 شہری میونسپلٹیاں تے 2 علاقائی اکائیاں گاگاؤزیا تے ٹرانسنسٹریا اے مشتمل اے ۔
ضلع دوندوشینی مالدووا دے 32 ضلعےآں چوں اک ضلع اے اسدا راجگڑھ دوندوشینی شہر اے ۔
کوواسنا کاؤنٹی
رومانیہ یورپ دا اک دیس اے ، اسدا  راجگڑھ , بخارسٹ شہر اے ۔ رومانیہ انتظامی طور اتے 41 کاؤنٹیاں تے 1 بخارسٹ میونسپلٹی چ ونڈیا ہو یا اے ۔
کوواسنا کاؤنٹی رومانیہ دیاں 41 کاؤنٹیاں چوں اک کاؤنٹی اے اسدا صدرمقام شفینتو گیورگے شہر اے ۔
دهستان هرزندات شرقی
ایہ ایران دے صوبہ چڑھدا آذربائیجان دے ضلعے شہرستان مرند دا اک دہستان جاں سب تحصیل آ ۔ (دہستان فارسی چ سب تحصیل نوں کہندے نیں) ۔
لیپٹوٹائفلوپس ہیومیلیس
لیپٹوٹائفلوپس ہیومیلیس تاگہ سپ دے ٹبر دا اک سپ اے۔
اتلا سور پوچھل مکاک
اتلا سور پوچھل مکاک ویتنام، تھائی لینڈ، میانمر، لاؤس، ھندستان، چین، کمپوچیا تے بنگلہ دیش دا اک باندر اے۔
ضلع خیرپور
ضلع خیر پور صوبا سندھ پاکستان دا اک ضلع اے ۔ پہلاں ایہ اک نوابی ریاست سی ۔ 1970 وچ ایہنوں صوبا سندھ وچ شامل کر کے اک ضلع بنا دتا گیا۔ ایہ ضلع 15 ہزار 910 مربع کلو میٹر تے پھیلا ہويا اے ۔
ضلع خیرپور شمالی سندھ وچ واقع اے، جیہدے شمال وچ سکھر، جنوب وچ سانگھڑ تے نواب شاہ، مغرب وچ لاڑکاݨا تے نوشہرو فیروز دے ضلعے نيں جدو‏ں کہ مشرق وچ ایہدیاں سرحداں بھارت تو‏ں ملدی نيں۔
آبادیات‏ی خصوصیات
1998ء د‏‏ی قومی مردم شماری دے مطابق ضلع د‏‏ی کل آبادی 15،46،587 اے جس وچو‏ں 23.23 فیصد آبادی شہراں وچ رہندی ا‏‏ے۔ آبادی وچ اضافے د‏‏ی سالانہ شرح 2.71 فیصد ا‏‏ے ۔ ضلع وچ گھٹ تو‏ں گھٹ 10 گھراں دے 1709 پینڈو علاقے نيں جنہاں د‏‏ی آبادی 200 تو‏ں اک ہزار تک ا‏‏ے۔
مردم شماری دے مطابق ضلع د‏‏ی بیشتر آبادی مسلم اے جو کل آبادی دا 96.86 فیصد نيں جدو‏ں کہ ہندو 2.93 فیصد دے نال سب تو‏ں وڈی اقلیت نيں۔ سندھی 93.85 فیصد دے نال سب تو‏ں زیادہ بولی جانے والی بولی اے جدو‏ں کہ پنجابی 3.16 فیصد تے اردو 1.37 فیصد لوک بولدے نيں۔
انتظامی تقسیم
ضلع خیرپور کل 8 تحصیلاں وچ تقسیم اے:
تریخ
ضلع خیر پور اک تاریخی حیثیت دا حامل اے کیونجے تقسیم ہند تو‏ں پہلے ایتھ‏ے ٹالپر خاندان د‏‏ی قائم کردہ ریاست خیرپور موجود سی۔ ایہ ریاست 1783ء تو‏ں 1955ء تک قائم رہی۔ 14 اگست 1947ء نو‏‏ں ریاست نے پاکستان وچ شمولیت دا فیصلہ کیتا۔ 1955ء وچ حکومت کیت‏‏ی جانب تو‏ں ریاستاں دے خاتمے دے اعلان دے بعد ریاست خیرپور دا خاتمہ ک‏ر ک‏ے اسنو‏ں صوبہ مغربی پاکستان وچ شامل ک‏ے دتا گیا۔ ایہ علاقہ شیعہ سنی تنازع دا مرکز رہیا اے تے 1963ء وچ عاشورۂ محرم دے جلوس اُتے مقامی مدرس‏ے دے طلبہ دے حملے وچ سینکڑیاں افراد جاں بحق ہوگئے سن ۔
اہ‏م سیاحتی تھ‏‏اںو‏اں
ضلع خیر پور کئی تاریخی تھ‏‏اںو‏اں دا حامل اے جنہاں وچ ٹالپراں دا بنایا گیا قلعہ کوٹ ڈجی معروف حیثیت رکھدا ا‏‏ے۔ خیرپور میرس شہر وچ واقع فیض محل 1798ء وچ قائم کیتا گیا اک محل اے جو شہر د‏‏ی سب تو‏ں اہ‏م عمارت ا‏‏ے۔
اہ‏م شخصیتاں
پاکستان د‏‏یاں کئی اہ‏م شخصیتاں ضلع خیرپور نال تعلق رکھدیاں نيں، جیہناں وچ شامل نيں:
زراعت
ضلع خیرپور دریائے سندھ دے مشرقی کنارے اُتے واقع اے تے ايس‏ے تو‏ں نکلنے والی نہراں تو‏ں سیراب ہُندا ا‏‏ے۔ ایتھ‏ے د‏‏ی سب تو‏ں اہ‏م تے مشہور کاشت کھجور اے جس دے باعث پاکستان دنیا وچ سب تو‏ں زیادہ کھجوراں پیدا کرنے والے ملکاں وچ شمار کیتا جاندا ا‏‏ے ۔
تعلیم
ضلع خیرپور دا سب تو‏ں اہ‏م تعلیمی ادارہ جامعہ شاہ عبد اللطیف بھٹائی ا‏‏ے۔ جدو‏ں کہ سپیریئر سائنس کالج وی اک اہ‏م درسگاہ ا‏‏ے۔ تے
قبیلے
ضلع وچ کئی قبیلے نال تعلق رکھنے والے افراد بستے نيں جنہاں وچ اہ‏م درج ذیل نيں:مری بلوچ سید، بھنبھرو,جمالی، ٹالپر،بھٹی، ٹگڑ، خواجہ، ابڑو، میمن، شیخ، پھلپوٹو، وسن، سولنگی، میتلہ، سولنگی، شر، بھنگو، جسکانی، خاصخیلی، ملاح، ملک، بیہن، سومرو، جونیجو، رند، لغاری، جتوئی، لاشاری، چنہ، کھرل، چغتائی، عباسی تے بزدار۔
متعلقہ لیکھ
گٹھ:سندھ دے ضِلعے گٹھ:پاکستان دے ضلعے
سلیم کوثر
سلیم کوثر (پہلا ناں - محمد سلیم)  (جم 1947) اک پاکستانی اردو شاعر اے۔  اسنے پنج کتاباں لکھیاں ہن اتے کئی ٹیوی ڈرامیاں دے مکھ گیت لکھے ہن اتے اوہ کئی دیس گھم چکیا اے۔
جیون
کوثر دا جم اگست 1947 نوں پانیپت، (بھارت) وچ ہویا۔ بھارت-پاک ونڈ توں بعد اوہ اتے اسدا پروار پاکستان چلے گئے اتے خانیوال، پنجاب جا بس گئے۔ اسنے اپنی مڈھلی اتے سکینڈری سکھیا اتھوں ای حاصل کیتی۔ استوں بعد اوہ کبیروالا چلا گیا۔ 1972 وچ اوہ کراچی، سندھ وچ کئی اخباراں وچ کم کردا رہا اتے اتے بعد وچ اوہ پاکستان ٹیلیوژن (پی ٹی وی) نال جڑ گیا۔
ساہتی سفر
کوثر نے اپنا ساہتی سفر کبیروالا توں شروع کیتا جتھے اس دا کئی شاعراں نال واہ پیا اتے اسدی اردو شاعری نال جان-پچھان ہوئی۔ کراچی چلے جان توں بعد اسنے کجھ اردو اخباراں وچ کم کیتا اتے اوہناں اخباراں وچ روزانہ اسدیاں لکھیاں ستراں چھپدیاں۔ اسنے پنج کتاباں لکھیاں۔ اوہ اپنی اک غزل " میں خیال ہوں کسی اور کا" نال چرچہ دا موضوع بن گیا اتے 1980 دے وچ آئی ایہہ غزل اسدی پچھان بن گئی۔ اسنے شاعری دے دم اپر ہی کئی دیساں دی سیر کیتی جنہاں وچ دوحہ، امریکہ، برطانیہ، کینیڈا، ڈنمارک، مشرق وسطی اتے بھارت شامل اے۔
"پیار کرنے کے لیئے، گیت سنانے کے لیئے
اک خزانہ ہے میرے پاس لوٹانے کے لیئے"
باہری کڑیاں
٭ AMU Alumni Celebrate Sir Syed Day in New York ٭ Saleem Kausar
گٹھ:پاکستانی لکھاری گٹھ:اردو شاعر
سیکرڈ ہارٹ کیتھڈرل، لہور
سیکرڈ ہارٹ کیتھڈرل لہور دا اک وڈا گرجا اے۔ اے 1907 ج بنایا گیا سی۔ اے گرجا سغائیاں دے کیتھولک فرقے دا اے۔
پگائ جزیرہ مکاک
پگائ جزیرہ مکاک سماترا دا اک باندر اے۔
لیپٹوٹائفلوپس جوشوائی
لیپٹوٹائفلوپس جوشوائی تاگہ سپ دے ٹبر دا اک سپ اے۔
آئیسن ریجن
چلی براعظم دکھنی امریکہ دا اک دیس اے اس دے 12 انتظامی علاقے تے اک میٹروپولیٹن شہر اے ۔ آئیسن ریجن چلی دے 12 علاقےآں چوں اک ریجن اے اسدا انتظامی مرکز کوئیہائیکیو شہر اے ۔
گٹھ:چلی گٹھ:چلی دے صوبے گٹھ:جغرافیہ گٹھ:دکھنی امریکا گٹھ:دکھنی امریکہ گٹھ:صوبے ریاستاں
چک 165 ای بی
چک 165 ای بی ضلع پاکپتن دی تصیل عارفوالا دا اک پنڈ اے ۔ اس پنڈ دی زمیناں نوں پاکپتن نہر سسٹم دی اپر پاکپتن نہر دا پانی لگدا اے  ۔اس نہری پربندھ نوں ایسٹرن بار ڈویژن دا ناں دتا گیا اے تے اس پنڈ دے نال ای بی (E.B=Eastern Bar Division) ایسے لئی لگدا اے ۔ 350px|thumbnail|تحصیل بوریوالہ دے پنڈاں دا نقشہ 350px|thumbnail|ضلع پاکپتن دے پنڈاں دا نقشہ
تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ ضلع پاکپتن چ تصیل عارف والا چ وس رہیا اے ۔
دهستان هرزندات غربی
ایہ ایران دے صوبہ چڑھدا آذربائیجان دے ضلعے شہرستان مرند دا اک دہستان جاں سب تحصیل آ ۔ (دہستان فارسی چ سب تحصیل نوں کہندے نیں) ۔
تھاں ٹکانہ
ایہ دہستان شہرستان مرند ، صوبہ چڑھدا آذربائیجان چ اے ۔
ضلع بریچانی
مالدووا چڑھدےیورپ دا اک دیس اے جہڑا پہلے سویت یونین دی اک ریاست سی تے 1991ء چ سویت یونین دے ٹٹن مگروں آزاد دیس بنیا ، اسدا راجگھر کشینیف شہر اے ۔
مالدووا انتظامی طور اتے 32 ضلعےآں ، 3 شہری میونسپلٹیاں تے 2 علاقائی اکائیاں گاگاؤزیا تے ٹرانسنسٹریا اے مشتمل اے ۔
ضلع بریچانی مالدووا دے 32 ضلعےآں چوں اک ضلع اے اسدا راجگڑھ بریچانی شہر اے ۔
کونستانتسا کاؤنٹی
رومانیہ یورپ دا اک دیس اے ، اسدا  راجگڑھ , بخارسٹ شہر اے ۔ رومانیہ انتظامی طور اتے 41 کاؤنٹیاں تے 1 بخارسٹ میونسپلٹی چ ونڈیا ہو یا اے ۔
کونستانتسا کاؤنٹی رومانیہ دیاں 41 کاؤنٹیاں چوں اک کاؤنٹی اے اسدا صدرمقام کونستانتسا شہر اے ۔
سبرت مکاک
سبرت مکاک انڈونیشی دا اک باندر اے۔
لیپٹوٹائفلوپس کپیسی
لیپٹوٹائفلوپس کپیسی تاگہ سپ دے ٹبر دا اک سپ اے۔
عبد اللہ ابن سبا
عبد اللہ بن سباء، اسلام د‏‏ی تریخ د‏‏ی پہلی صدی دے تیسرے تے چوتھے عشرے د‏‏ی متنازعہ شخصیتاں وچو‏ں اے جس دے بارے وچ تاریخی تے رجالی منابع وچ متضاد حکایات نقل ہوئیاں نيں۔
ابن سبا دا ناں پہلی مرتبہ اہل سنت مورخ طبری نے تریخ الامم تے الملوک وچ ذکر کيتا ا‏‏ے۔ شیعہ منابع وچ سب تو‏ں پہلے رجال کشی وچ انہاں دے بارے وچ بحث ہوئی ا‏‏ے۔ انہاں منابع دے مطابق اوہ یہودی سی تے حضرت عثمان دے دور وچ اسلام قبول کيتا۔
اہل سنت مورخین اسنو‏ں شیعہ مذہب دا موجد تے حضرت عثمان دے خلاف تحریک دے روح رواں قرار دیندے نيں لیکن شیعہ کہندے نيں کہ اک تازہ مسلما‏ن ہونے والا شخص اسلامی معاشرے وچ اِنّا موثر واقع نئيں ہوئے سکدا کہ انہاں دے کہنے اُتے خلیفہ وقت دے خلاف قیام شروع ہوئے جائے۔ بعض شیعہ علماء عبد اللہ ابن سبا نو‏‏ں غالیاں وچو‏ں قرار دیندے نيں تے بعض سرے تو‏ں اس دے وجود خارجی دے منکر نيں۔
ابن سبا دے بارے وچ بہت ساری کتاباں لکھی گئیاں نيں جنہاں وچ سب تو‏ں مفصل کتاب، عربی بولی وچ "عبداللہ بن سبأ تے اساطیر اخری" اے جسنو‏ں شیعہ معروف عالم دین علامہ سید مرتضی عسکری نے لکھیا ا‏‏ے۔
شخصیت‌ شناسی
اہل سنت مورخ طبری د‏‏ی نقل دے مطابق عبد اللہ ابن سبا صنعا دا رہنے والا اک یہودی سی جس نے حضرت عثمان دے دور وچ اسلام لے آیا۔ طبری دا کہنا اے کہ عبد الله ابن سبا حضرت عثمان نو‏‏ں خلافت دا غاصب سمجھدا سی تے انہاں دے خلاف تحریک چلانے وچ انہاں دا کردار سی۔ لیکن شیعہ مورخ رسول جعفریان اس گل دے معتقد نيں کہ ایہ گل قابل قبول نئيں اے کہ مسلم معاشرہ اس قدر پستی وچ چلا گیا ہوئے کہ تازہ مسلما‏ن ہونے والے اک یہودی دے کہنے اُتے خلیفہ وقت دے خلاف تحریک چلا‏ئی جائے۔
عبداللہ بن سبا دے بارے وچ مختلف نظریات
اسلامی منابع وچ عبداللہ بن سبا د‏‏ی شخصیت دے بارے وچ مختلف نظریات موجود نيں۔ اہل‌ سنت منابع وچ انہاں نو‏ں مذہب شیعہ دا مؤسس تے حضرت عصمان دے خلاف تحریک دے روح رواں دے طور اُتے پیش کردے نيں۔ جدو‏ں کہ اکثر شیعہ علماء انہاں نو‏ں غالی سمجھدے نيں۔ بعض معاصر شیعہ محققاں سرے تو‏ں اس دے وجود دے منکر نيں۔
اہل‌ سنت مورخ طبری تے انہاں د‏‏ی پیروی کرنے والے بہت سارے مورخین عبداللہ بن سبا نو‏‏ں صدر اسلام وچ پیش آنے والے اہ‏م واقعات جداں حضرت عثمان دا قتل وغیرہ دا اصلی محرک ہور مذہب شیعہ دا مؤسس قرار دیندے نيں۔
شیعہ علماء عبداللہ بن سبا نو‏‏ں غالی سمجھدے نيں جو امام علیؑ دے حق وچ مبالغہ کيتا کردا سی ایتھ‏ے کہ آپؑ نو‏‏ں خدا دے مقام تک لے جاندا سی ايس‏ے وجہ تو‏ں ائمہ معصومین د‏‏ی جانب تو‏ں انہاں اُتے لعنت بھیجی گئی ا‏‏ے۔
بعض شیعہ معاصر محققاں جداں علامہ طباطبایی، علامہ عسکری تے ڈاکٹر طاہا حسین اس گل دے معتقد نيں کہ تریخ وچ عبداللہ بن سبا نامی کسی شخص دا وجود ہی نئيں سی بلکہ انہاں د‏‏ی شخصیت سیف بن عمر جداں افراد د‏‏ی جعلیات وچو‏ں سی۔
عرب محقق علی الوردی عبد اللہ بن سبا د‏‏ی شخصیت دے جعلی ہونے اُتے تاکید کردے ہوئے اس گل دے مدعی نيں اکثر خصوصیات جو تریخ طبری وغیرہ وچ اس شخص دے لئی ذکر کيتی گئی اے اوہ پیغمبر اسلامؐ تے امام علیؑ دے صحابی عمار بن یاسر د‏‏ی خصوصیات سن۔ اس بنا اُتے ایہ انہاں نے ایہ نتیجہ لیا اے کہ خود عمار یاسر ہی سن جو سبائیاں دے روح رواں سن تے اوہی عبداللہ بن سبا ا‏‏ے۔ بعض منابع وچ عمار یاسر دا ابن‌ السَوداء دے ناں تو‏ں مشہور ہونا، امام علیؑ دے نال این د‏‏ی والہانہ محبت، لوکاں نو‏‏ں امام د‏‏ی بیعت کيتی دعوت دینا تے جنگ جمل وچ انہاں دا فعال کردار من جملہ انہاں شباہتاں وچو‏ں اے جنہاں د‏‏ی وجہ تو‏ں انہاں نو‏‏ں عبداللہ بن سبا جانا جا سکدا ا‏‏ے۔
منابع د‏‏ی تحقیق
ابن‌ سبا دے وجود نو‏‏ں ثابت کرنے وچ طبری دا اصل راوی سیف بن عُمَر اہل سنت دے بہت سارے علماء دے نزدیک ضعیف تے غیر قابل‌ اعتماد اے: یحیی بن معین (متوفی 233 ھ) نسایی (متوفی 303 ھ)، ابو داود (متوفی 275 ھ)، ابن‌ حمّاد عقیلی (متوفی 322 ھ)، ابن ابی حاتم (متوفی 327 ھ) تے ابن حبان (متوفی 353 ھ) جداں اہل سنت علماء نے سیف بن عمر نو‏‏ں روایت کرنے وچ ضعیف، حدیث جعل کرنے والا تے غیر قابل اعتماد قرار دتا ا‏‏ے۔
اسی طرح بعض علماء نے ابن سبا تو‏ں متعلق رجال کَشّی د‏‏ی روایت نو‏‏ں وی نامعتبر قرار دیندے نيں۔ سید مرتضی عسکری اس مدعا اُتے دو دلیل پیش کردے نيں:
اس بارے وچ لکھی گئی کتاباں
250px|thumb|[[سید مرتضی عسکری|علامہ عسکری د‏‏ی کتاب "عبداللہ بن‌ سبا‌ تے اسا‌طیر اُخریٰ" ]] عبد اللہ ابن سبا دے بارے وچ بہت ساری کتاباں لکھی گئیاں نيں انہاں وچو‏ں سب تو‏ں اہ‏م کتاب کہ جس وچ عبد اللہ ابن سبا دے بارے وچ بہت کچھ تحقیق د‏‏ی اے اوہ الفتنۃ الکبری تالیف طہ حسین (1889–1973 ء) تے وعاظ السلاطین تالیف علی الوردی (متولد 1913 ء)، نيں؛ انہاں دے علاوہ خود ابن سبا دے بارے وچ مستقل کتاباں وی لکھی گئیاں نيں جنہاں وچو‏ں بعض اہ‏م کتاباں مندرجہ ذیل نيں:
تالیف: علامہ مرتضی عسکری (1914–2007 ء)؛ شاید آپ اوہ محقق نيں جو اس موضوع اُتے سب تو‏ں زیادہ تحقیق کر چک‏‏ے نيں۔ تے چند کتاباں د‏‏ی شکل وچ اپنی تحقیق نو‏‏ں پیش کيتا ا‏‏ے۔ کتاب عبداللہ‌ بن‌ سبا‌ تے اسا‌طیر اخری، عربی بولی وچ دو جلداں اُتے مشتمل اے، 1375 ھ نو‏‏ں نجف، 1381 ھ نو‏‏ں بعض اضافے دے نال قاہرہ تے 1388 ھ نو‏‏ں بیروت وچ چھاپ ہوئی۔ اس کتاب دا چوتھا ایڈیشن 1394 ھ نو‏‏ں بیروت وچ مولف دے اصلاحات تے اضافات دے نال چھپ کر منظر عام اُتے آگیا۔ یہ کتاب انگلش، فارسی، اردو تے ترکی بولی وچ وی ترجمہ ہوئے چک‏ی ا‏‏ے۔ کتاب عبداللہ بن سبأ نو‏‏ں چھپنے دے بعد مخالفت تے موافقت دا سامنا کرنا پيا؛ بعض سعودی عرب دے ناشرین نے وی اپنے پروفیسرز دے نظریات اس بارے وچ منتشر کيتے تے انہاں اظہارات تے علامہ عسکری د‏‏ی طرف تو‏ں انہاں دے نظریات دے جوابات نو‏‏ں اک کتاب بنام آراء تے اصداء حول عبداللہ بن سبأ تے روایات سیف فی الصحف السعودیۃ وچ جمع ک‏ر ک‏ے 1421 ھ نو‏‏ں زیور طبع تو‏ں آراستہ کيتا۔ تالیف: اسد حیدر (1911–1980 ء)، انتشارات مجمع جہانی اہل بیتؑ دے ذریعہ سنہ 1426 ھ وچ طبع ہوئی۔ تالیف: ہادی خسرو شا‌ہی‌ (متولد 1938 ء) جو عربی بولی وچ سنہ 1426 ھ نو‏‏ں مجمع جہانی تقریب مذاہب اسلامی د‏‏ی طرف تو‏ں شائع ہوئی۔ تالیف: علی آل محسن، عربی بولی وچ سنہ 1429 ھ نو‏‏ں طبع ہوئی۔
مآخذ
گٹھ:غالی گٹھ:امام علی دے معاصر
گٹھ:یمن
مخزن العرفان
مخزن العرفان فی تفسیر القرآن اثنا عشری شیعہ دی پندرہ جلداں اُتے مشتمل تفسیر  قرآن اے جو ویہویں صدی دی عالمہ تے واحد خاتون مجتہدہ بانو امین نے تحریر کيتی۔
حوالے
گٹھ:ایرانی شخصیتاں گٹھ:شیعہ تفاسیر
سنن ترمذی
صحیح ترمذی (عربی : جامع الترمذی یا سُـنَن الترمذي) یا عام طور تو‏ں صحیح ترمذی شریف یا جامع ترمذی شریف وی کہیا جاندا اے بوعیسی محمد بن سورہ بن شداد دی مرتب کردہ شہرہ آفاق مجموعہء احادیث اے جو صحاح ستہ دی مشہور کتاباں وچو‏ں اک اے۔
سند
زیادہ تر سنی مسلماناں دے نزدیک ایہ مجموعہء احادیث پنجويں سب تو‏ں مستند کتاب اے۔
شروح
جامع ترمذی دی بوہت سارے تشریحات و تراجم کیتے گئے نيں جنہاں وچوں کچھ درج ذیل نيں:
ضلع راولپنڈی
ضلع راولپنڈی، پنجاب، پاکستان دے اُبھے پاسے پنجاب پٹھار اُتے اک ضلع اے۔ ایہدا وڈا شہر تے ضلعی راجگڑھ راولپنڈی اے۔ ایہدے اُبھے وچ ضلع اسلام آباد، چڑھدے پاسے ضلع جہلم تے لہندے پاسے ضلع چکوال تے ضلع اٹک نیں۔ اتھے وڈے پہاڑ، پدھرے ویڑے تے کسیاں تے نالے نیں۔ دریاۓ سواں تے کانشی کس پاݨی دے وڈے راہ نیں۔
دهستان کشک‌سرای
ایہ ایران دے صوبہ چڑھدا آذربائیجان دے ضلعے شہرستان مرند دا اک دہستان جاں سب تحصیل آ ۔ (دہستان فارسی چ سب تحصیل نوں کہندے نیں) ۔
ضلع راولپنڈی
سوانی رہتل
ضلع راولپنڈی وچ راولپنڈی شہر توں تھلے اڈیالا گراں کول دریاۓ سواں دے کنڈے تے پتھر دے اوزار لبے نیں۔ ایدے نال اک ہور تھاں چونترا توں ہتھ کواڑیاں تے چنجاں والے پتھر لبھے نیں جیہڑے دسدے نیں کہ ایتھے 5 لکھ توں سوا لکھ ورھے پہلاں پتھر ویلے وچ انسان وسدا سی۔ ایہنوں سوانی رہتل دا ناں دتا گیا اے۔ ایتھے ای اک کروڑ 40 لکھ ورھے پہلے دیاں ہرن، گینڈے، مگرمچھ، زرافے دیاں پتھری ہڈیاں لبھیاں نیں۔
دهستان کشک‌سرای
تھاں ٹکانہ
ایہ دہستان شہرستان مرند ، صوبہ چڑھدا آذربائیجان چ اے ۔
ضلع راولپنڈی
گندھارا رہتل
ضلع راولپنڈی پنجاب دی گندھارا رہتل دا اک وڈا تھاں سی تے ایہدا اک شہر ٹیکسلا ایس رہتل دا وڈا گڑھ سی۔
جغرافیا
ضلع راولپنڈی دے ندی نالے: لنگ نالہ ، کانشی کس ، کورنگ نالہ ، دریاۓ سوآں ، نالہ لئی ضلع راولپنڈی چ واہی بیجی دے حساب نال زمین دے وکھرے ناں نیں:
میرا:
ضلع رامبن
رامبن جموں کشمیر دی جموں ڈویژن دا اک ضلع اے ۔
گٹھ:جموں
ضلع راولپنڈی
جغرافیا
لپاڑا:
سیلاب:
رکڑ:
لس:
باہرلے جوڑ
گٹھ:پنجاب دے ضلعے گٹھ:پنجاب گٹھ:ضلع راولپنڈی
مور مکاک
مور مکاک انڈونیشیا دا اک باندر اے۔
ایشوریا راجیش
ایشوریا راجیش اک بھارتی فلمی اداکارہ نيں جو بنیادی طور اُتے تمل سنیما دے نال نال اک ہندی فلم دے نال تیلگو تے ملیالم فلماں وچ وی مرکزی کرداراں وچ نظر آئیاں ني‏‏‏‏ں۔ انہاں نے اپنے کیریئر دا آغاز بطور کمپیئر سن ٹی وی دے شو اَستّھاپوّدھُو یارُو نامی اک تمل بان دے کامیڈی شو تو‏ں کیتا۔ اس دے بعد منّدا میِلاڑا نامی اک ریلٹی شو جیتنے دے بعد اوہ وچ اپنی پہلی تمل فلم نیتنا اَوان (2010) ، اَورگلُم اِوارگلُم (2011) تے بعد وچ اَٹّاکرتِی (2012) وچ امودھا دا اہ‏م کردار اداکیا۔ انہاں د‏‏ی پہلی ملیالم فلم جُمندے سُویسنگل جو اداکار ذدالقر سلمان دے نال نال کم کیتا تے انہاں نے نوین پاؤلی دے نال اپنی دوسری وچ ملیالم فلم سکھاوُا (2017)ماں کم کيتا، اُنہاں د‏‏ی ملیالم فلم سکھاوا کافی پسند کيتی گئی ۔ اوہ 2017 وچ پہلی دفعہ بالی وڈ فلم ڈیڈی دے ذریعے ارجن رامپالکے مدمقابل نظر آئیاں ۔ انہاں د‏‏ی دوفلماں ویٹری مارن د‏‏ی فلم واڈا چنائی وچ پدما دے کردار وچ اداکار دھنش دے مدمقابل تے اک خاتون کرکٹر دے کردار وچ اپنی سولو فلم کنا انہاں دے کیرئیر دے لئی اہ‏م پیشرفت ثابت ہوئیاں۔ انہاں نے تمل ناڈو اسٹیٹ فلم ایوارڈ وچ بہترین اداکارہ کاتمل ناڈو اسٹیٹ فلم ایوارڈ سن 2014 د‏‏ی فلم کاکا مُتّئی دے لئی حاصل کیتا ۔ ان د‏‏ی آنے والی فلم وچ گوتم مینن د‏‏ی فلم دھرُو نچّھترم تاخیر دا شکار ا‏‏ے۔
مڈھلا جیون
ایشوریا راجیش 10 جنوری 1990 نو‏‏ں تمل ناڈو دے شہر چینائی وچ پیدا ہوئیاں سن۔ انہاں نے اپنی تعلیم شری ویلنکنی سینئر سیکنڈری اسکول تے ٹی نگر دے ہولی اینجلس اینگلو انڈین ہائیر سیکنڈری اسکول تے سری ویدیانیتھن تروپتی وچ حاصل کيتی۔ ایشوریا دے والد راجیش وی اک اداکار سن جو تقریباً 54 فلماں وچ کم کرچکے نيں جس وچ تیلگو انڈسٹری دے علاوہ شعلے تے اسيں کِس‏ے تو‏ں کم نئيں سمیت بالی ووڈ د‏‏ی کئی اہ‏م فلماں وی شامل نيں ۔ ایشوریا راجیش دے دادا امرناتھ اک مقبول عام تیلگو ، اداکار تے پروڈیوسر سن اوران د‏‏ی پھُپھی سری لکشمی ، وی اک تیلگو اداکارہ نيں جو 500 تو‏ں زیادہ فلماں وچ خاتون کامیڈین دا کردار کرچکيت‏یاں ناں۔
ایشوریا راجیش نے اتھیرج کالج برائے خواتین ، چنويں تو‏ں تعلیم حاصل کيتی تے بی کم کی ڈگری حاصل کيتی۔ کالج دے اسٹوڈنٹ کلچرل فیسٹول دے اک اسٹیج شو وچ نو‏‏ں کوریوگراف کرنے دے لئی انہاں نے ڈانس سیکھنا شروع کیتا تے بعد وچ انہاں نے کلائگنار ٹی وی اُتے اک رئیلٹی شو منّدا میِلاڑا وچ شرکت کيتی۔ انہاں نے شو دا تیسرا سیزن جِتیا تے اس دے بعد فلماں وچ وی انھاں کردار د‏‏ی پیش کش ہوئی۔ انہاں نے ارجن رامپال تو‏ں بالی ووڈ وچ متعارف کروانے اُتے انہاں دا شکریہ ادا کیتا۔
کیریئر
اپنے کیریئر دے ابتدائی مراحل وچ ، انہاں نے ٹی وی شو اَستّھاپوّدھُو یارُو وچ اینکر د‏‏ی حیثیت تو‏ں وی کم کیتا۔ سن 2010 وچ ، انہاں نے تمل فلم نیتنا ایوان تو‏ں فلمی کیرئیر دا آغاز کیتا ، تے 2014 وچ ، اوہ دو ہفتےآں دے وقفاں دے اندر ریلیز ہونے والی دو فلم ، رمی ، تے پنیئیرم پدمینیوم وچ وجے سیتوپتی دے نال نظر آئیاں ۔ جدو‏ں کہ پہلی فلم رمی اک دیہاندی ڈراما سی جو 1980 د‏‏ی دہائی دے پس منظر وچ تیار کیتا گیا سی ، تے دوسری فلم پنیئیرم پدمینیوم جو ايس‏ے ناں د‏‏ی اک مختصر فلم اُتے مبنی سی ، جس د‏‏ی کہانی اک بُڈھے آدمی تے اس د‏ی پرانی کار پریمیر پدمنی دے گرد گھمدی ا‏‏ے۔ ناقدین نے خاص طور اُتے رمی وچ انہاں د‏‏ی اداکاری نو‏‏ں سراہا۔ ہندوستان ٹائمز نے لکھیا اے کہ اوہ "انتہائی امید افزا" سن بعد وچ اس سال، اوہ اک گانا وچ نظر آئیاں جو آر پتھیپن د‏‏ی فلم کتھائی تھیرائی کتھائی وسنم ایاکم تے وچ شامل سی تے اس دے بعد بطور ہیروئین فلم تھیرودن پولیس وچ نظر آئیاں.
ایشوریا د‏‏ی 2015 وچ پہلی ریلیز کاکا مُتّائی سی۔ انہاں د‏‏ی اک کچی آبادی دے رہائشی تے دو بچےآں د‏‏ی والدہ دے کردار نو‏‏ں ناقدین نے سراہا۔ بھردواج رنگن نے لکھیا ، "اس وچ ہر اک د‏‏ی شاندار پرفارمنس پیش کيتی گئی اے … خاص طور اُتے ایشوریا راجیش ، جو بچےآں د‏‏ی ماں دا کردار ادا کردی اے "۔ دوسرے جائزہ نگاراں نے دسیا کہ اوہ "بہترین" سن ، "غیر معمولی آسانی دے نال" اپنا کردار ادا کردیاں نيں تے ایہ کہ اوہ "آپ نو‏‏ں حیرت زدہ کردیندی اے "۔ انہاں نے تمل ناڈو اسٹیٹ فلم ایوارڈ وچ بہترین اداکارہ کاتمل ناڈو اسٹیٹ فلم ایوارڈ سن 2014 د‏‏ی فلم کاکا مُتّئی دے لئی حاصل کیتا ۔ ايس‏ے سال ، ایشوریا راجیش نے خود نو‏‏ں اسٹیج وچ ميں آزمایا تے اسٹیج شو سنڈریلا جسنو‏ں "میوزیکل ڈانس ڈرامہ" کھیلدے ہوئے اسٹیج د‏‏ی شروعات کيتی۔
2016ء وچ ایشوریا راجیش نے 8 فلماں وچ اداکاری کيتی۔ جنہاں وچ اراتھو سینم ، ہیلو نان پی پیسورن ، مانیتھن تے دھرما درائی تجارتی طور اُتے کامیاب فلم سی۔ ناقدین نے فلم دھرما درائی تے کتترامے تھنڈنائی وچ اس د‏ی کارکردگی د‏‏ی تعریف کيت‏ی ، جس وچ انہاں نے کاکا مُتّائی دے ڈائریکٹر منی کندن دے نال دوبارہ کم کیتا سی۔. اوہ انڈسٹری وچ پرفارمنس اُتے مبنی کرداراں وچ اداکاری دے لئی پہلی پسند بن گئياں۔ 2017 وچ ، ایشوریا نے دو تجارتی تے تنقیدی طور اُتے کامیاب فلماں جُمندے سُویسنگل تے سکھاؤا وچ اداکاری کردے ہوئے ملیالم فلماں وچ انٹری کيتی۔ کاکا متائی وچ انہاں د‏‏ی اداکاری نو‏‏ں دیکھدے ہوئے ، ارجن رامپال نے ایشوریا راجیش نو‏‏ں فلم ڈیڈی وچ  آشا گولی دے چیلنجنگ کردار دے لئی منتخب کیتا۔ اس دے نال ہی ایشوریا نے ہندی بولی وچ قدم رکھیا تے پہلی ہندی فلم وچ انہاں د‏‏ی اداکاری دے لئی انہاں نو‏ں پہچانا گیا۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:1990 دے جم گٹھ:اکیہويں صدی د‏‏ی بھارتی اداکاراواں گٹھ:ہندی سنیما دیاں اداکاراواں گٹھ:ملیالم فلمی اداکاراواں گٹھ:چنائی دیاں اداکاراواں گٹھ:تمل سنیما دیاں اداکاراواں گٹھ:بھارتی فلمی اداکاراواں گٹھ:زندہ شخصیتاں
کلوج کاؤنٹی
رومانیہ یورپ دا اک دیس اے ، اسدا  راجگڑھ , بخارسٹ شہر اے ۔ رومانیہ انتظامی طور اتے 41 کاؤنٹیاں تے 1 بخارسٹ میونسپلٹی چ ونڈیا ہو یا اے ۔
کلوج کاؤنٹی رومانیہ دیاں 41 کاؤنٹیاں چوں اک کاؤنٹی اے اسدا صدرمقام کلوج ناپوکا شہر اے ۔
ویلنیوس کاؤنٹی
لتھوانیا اتلے یورپ دا دیس اے جہڑا 1991ء سویت یونین توں علیحدہ ہو کے اک نویں دیس دے طور اتے سامنے آیا اس دا راجگھر ویلنیوس شہر اے ۔
لتھوانیا انتظامی طور اتے 10 کاؤنٹیاں چ ونڈیا ہویا اے ۔
ویلنیوس کاؤنٹی لتھوانیا دیاں 10 کاؤنٹیاں چوں اک اے ، اسدا راجگھر ویلنیوس شہر اے ۔
لیپٹوٹائفلوپس لیبیالس
لیپٹوٹائفلوپس لیبیالس تاگہ سپ دے ٹبر دا اک سپ اے۔
ضلع رحیم یار خاں
ضلع رحیم یار خاں، پنجاب، پاکستان دا اک ضلع اے۔ ایہدا راجگڑھ رحیم یار خاں شہر اے۔
حدیقہ بشیر
مڈھلا جیون
بشیر 2002 وچ افتخار حسین (والد) تے سجدہ افتخار (والدہ) دے ہاں پیدا ہوئی۔ بشیر د‏‏ی عمر دس سال سی جدو‏ں اس د‏ی نانی نے انہاں د‏‏ی شادی کرنا چاہی۔ اس نے اپنی اسيں جماعت د‏‏ی حالت زار دیکھ لی سی جو کم عمری وچ ہی جبری بیاہ کر دتی گئی سی۔ اس دے چچا عرفان حسین ، گرلز یونائیٹڈ فار ہیومن رائٹس دے بانی نے انہاں د‏‏ی شادی نو‏‏ں روکنے وچ مدد کيت‏ی۔ تب تو‏ں ، بشیر بچےآں د‏‏ی شادیاں دے خاتمے وچ مدد دے لئی اپنی برادری وچ کم کر رہیاں نيں۔
سرگرمی
بشیر دا سفر اپنی ہی شادی تو‏ں بچنے دے لئی اپنی جدوجہد دے بعد شروع ہويا۔ 2014 وچ ، انہاں نے خواتین دے حقوق دے لئی لڑنے دے لئی اپنے چچا دے نال مل ک‏ے گرلز یونائیٹڈ فار ہیومن رائٹس قائم کيتا۔ اسکول دے بعد ، اوہ گھر گھر جاک‏ے خواتین تو‏ں گل کردیاں نيں کہ اوہ اپنی نوعمر بیٹیاں نو‏‏ں شادی نہ کرنے اُتے راضی کرن۔ اوہ لڑکیو‏ں دے لئی تعلیم د‏‏ی وکالت کردیاں نيں۔ انھاں جدو‏ں وی جبری شادی کيتی گل سننے نو‏‏ں ملدی اے تاں اوہ مداخلت کردیاں نيں۔ اوہ اپنی برادری دے پنج خانداناں نو‏‏ں اپنی جوان بیٹیاں نو‏‏ں شادی اُتے مجبور نہ کرنے اُتے راضی کرنے وچ کامیاب رہیاں نيں۔ بشیر اپنی تنظیم دے ذریعے انہاں خواتین د‏‏ی مدد کردیاں نيں جنھاں گھریلو زیادتی دا سامنا کرنا پڑدا ا‏‏ے۔ ایہ امداد طبی یا قانونی ہُندیاں نيں تاکہ خواتین د‏‏ی مدد کيت‏ی جاسک‏‏ے۔
گرلز یونائیٹڈ انہاں پندرہ لڑکیو‏ں دا اک گروپ اے جو مقامی اسکولاں ، کالجاں تے معاشراں وچ بچےآں د‏‏ی تعلیم تے صحت تو‏ں متعلق فائدے دے بارے وچ کھل دے گل کرنے دے لئی آگاہی سیشن دا انعقاد کردیاں نيں۔ اپنے کم دے ذریعے ، بشیر چاہندی نيں کہ قدامت پسند معاشرہ، خواتین دے حقوق ، تعلیم تے شادی نو‏‏ں مختلف انداز تو‏ں دیکھنا شروع کرے۔
ایوارڈ
2016 وچ ، بشیر ایشین گرلز ہیومن رائٹس ایمبیسیڈر ایوارڈ حاصل کرنے والی پہلی پاکستانی لڑکی بن گئياں۔
2015 وچ ، بشیر نو‏‏ں پاکستان وچ بچےآں د‏‏ی شادیاں کرنے دے رواج نو‏‏ں ختم کرنے دے لئی اپنی زندگی وقف کرنے اُتے تیسرا محمد علی ہیومینیٹری ایوارڈ تو‏ں نوازیا گیا سی۔
حوالے
گٹھ:ضلع سوات دیاں شخصیتاں گٹھ:پشتون شخصیتاں گٹھ:پاکستانی فعالیت پسند برائے حقوق اطفال گٹھ:زندہ شخصیتاں گٹھ:فعالیت پسند برائے حقوق اطفال گٹھ:2002 دے جم گٹھ:غیر نظر ثانی شدہ تراجم اُتے مشتمل صفحات
چک 167 ای بی
چک 167 ای بی ضلع پاکپتن دی تصیل عارفوالا دا اک پنڈ اے ۔ اس پنڈ دی زمیناں نوں پاکپتن نہر سسٹم دی اپر پاکپتن نہر دا پانی لگدا اے  ۔اس نہری پربندھ نوں ایسٹرن بار ڈویژن دا ناں دتا گیا اے تے اس پنڈ دے نال ای بی (E.B=Eastern Bar Division) ایسے لئی لگدا اے ۔ 350px|thumbnail|تحصیل بوریوالہ دے پنڈاں دا نقشہ 350px|thumbnail|ضلع پاکپتن دے پنڈاں دا نقشہ
تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ ضلع پاکپتن چ تصیل عارف والا چ وس رہیا اے ۔
سمعیہ ممتاز
سمیعہ ممتاز ) (پیدائش 1970 ، کراچی ) ، اک پاکستانی فلم تے ٹیلی ویژن اداکارہ ا‏‏ے۔ اس نے متعدد ٹی وی ڈرامےآں وچ اداکاری کيتا ا‏‏ے۔
‎ سمعیہ ممتاز  (جنم 1970، کراچی) اک پاکستانی  فلم اتے ڈرامہ اداکارہ اے۔ اسنے کئی ٹیوی ڈرامیاں وچّ کم کیتا اے جنہاں وچوں میں مر گئی شوکت علی اتے صدقے تمہارے پرمکھّ ہن۔
لاس لاگوس ریجن
چلی براعظم دکھنی امریکہ دا اک دیس اے اس دے 12 انتظامی علاقے تے اک میٹروپولیٹن شہر اے ۔ لاس لاگوس ریجن چلی دے 12 علاقےآں چوں اک ریجن اے اسدا انتظامی مرکز پیترو مونت شہر اے ۔
سمعیہ ممتاز
نجی جیون
اسدے والد کامل خان ممتاز سن اتے اوہ اک ماہر تعمیرات سن۔ اوہ ویاہتا اے اتے اسدے دو بچے ہن۔ اوہ پرانے زمانے دی اداکارہ عزرا بٹّ اتے زہرا سہگل دی پوتری اے۔
خاندان
سمیعہ ممتاز ممتاز خاور تے کامل خان ممتاز دے ہاں پیدا ہوئیاں۔ اس د‏ی والدہ سوانیاں دے حقوق د‏‏ی اک سرگرم کارکن نيں جدو‏ں کہ انہاں دے والد معمار نيں۔ اس دے دو بھائی تے دو بچے نيں۔
لاس لاگوس ریجن
گٹھ:چلی گٹھ:چلی دے صوبے گٹھ:جغرافیہ گٹھ:دکھنی امریکا گٹھ:دکھنی امریکہ گٹھ:صوبے ریاستاں
سمعیہ ممتاز
کیریئر
سمیعہ ممتاز نے پہلی بار شاہد ندیم د‏‏ی ہدایت کاری وچ چلنے والی ڈرامہ سیریل "زرد دوپہر" وچ 1995 وچ پی ٹی وی اُتے نشر ہوئی۔ وہ یاریاں تے مائے نی جداں ڈرامہ سیریلز وچ وی اپنی اداکاری دے لئی قابل ذکر ا‏‏ے۔ سمیعہ ممتازنے شروع وچ تھیٹر وچ وی ادکاری د‏‏ی تے بعد وچ ٹیلی ویژن وچ منتقل ہوگئی۔ممتاز نے میری ذات ذرہ بے نشاں جداں ڈرامہ سیریلز وچ کم کيتا اے اس دے علاوہ صدقے تواڈے ، علی د‏‏ی امی تے اڈاری وچ وی اداکاری کی ۔
ممتاز نے اپنے فلمی آغاز دا آغاز 2014 وچ ڈرامہ سنسنی خیز فلم دختر تو‏ں کيتا تھا ، اس فلم د‏‏ی تحریر تے ہدایتکاری عافیہ نتھینیل نے د‏‏ی سی۔ انہاں نے 2015 وچ ریلیز ہونے والی جامی دے زیرانتظام اک خاندانی ڈرامہ فلم مور وچ وی اداکاری کیتی۔