cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
صوبہ غزنی
موجودہ سیاسی و انتظامی حالات
افغانستان دے بیشتر جنوبی صوبےآں د‏‏ی طرح غزنی وچ وی حالات سازگار نئيں نيں۔ غزنی شہر دے باہر تقریباً پینڈو علاقےآں اُتے طالبان دا قبضہ اے تے ایہ صوبے د‏‏ی سرکاری سکولاں تے املاک اُتے حملے کردے رہندے نيں۔ ایتھ‏ے روايتی جنگ جداں کہ صوبہ ہلمند یا صوبہ قندھار وچ ہوئی دیکھنے وچ نئيں آئی جو نیٹو افواج تے صوبہ غزنی د‏‏ی افغان انتظامیہ د‏‏ی بہترین حکمت عملی دا نتیجہ ا‏‏ے۔ 2006ء وچ سابق گورنر تاج محمد نو‏‏ں اس وقت طالبان نے قتل کر دتا سی جدو‏ں انھاں صوبے وچ پولیس دے محکمے دا سربراہ مقرر کیتا سی ۔ تاج محمد بہترین انتظامی صلاحیت رکھنے وچ مشہور سن ۔ اس روز گورنر شیر عالم ابراہیمی اُتے وی قاتلانہ حملہ ہويا سی لیکن اوہ بال بال بچنے وچ کامیاب ہو گئے سن ۔
ایتھ‏ے امریکی تے پولش افواج تعینات نيں جو صوبائی بحالی وچ انتظامیہ د‏‏ی مدد کر رہ‏ی نيں۔
اپریل 2007ء وچ اخباری رپورٹاں وچ مطابق دسیا گیا کہ طالبان جنگجوواں نے صوبہ وچ ضلع گیرو اُتے قبضہ ک‏ر ليا۔ طالبان حملہ آوراں نے ضلعی انتظامیہ دے سربراہ، پولیس سربراہ تے تن نفاذ قانون دے ادارے (پاکستان) افسراں نو‏‏ں ہلاک کر دتا۔ بعد وچ اک روز بعد ہی طالبان نے ضلع تو‏ں نکل جانے دا فیصلہ ک‏ر ليا۔
جولائ‏ی 2007ء وچ طالبان نے 23 کوریائی ترقیا‏ت‏‏ی کارکناں نو‏‏ں اغوا ک‏ر ليا۔ طالبان نے یرغمالیاں وچو‏ں 2 نو‏‏ں ہلاک کر دتا۔
قدرتی آفات
حالیہ سالاں وچ غزنی قحط، برفباری تے سیلاباں دا شکار رہیا ا‏‏ے۔ قحط دے دوران غزنی دے بیشتر حصےآں وچ دریاواں وچ آنے والی اچانک طغیانی تو‏ں دوگنی تباہی مچ گئی۔ حال ہی وچ تعمیر کیتے گئے کئی منصوبے حالیہ برفباری تے سیلاباں دا شکار ہو گئے۔
حکومت
صوبہ غزنی دے حالیہ گورنر عثمان عثمانی نيں۔
طرز معاشرت تے جغرافیہ
ایتھ‏ے آبد قبیلے وچ اکثریت پشتون قبیلے د‏‏ی اے جو کل آبادی دا %51 فیصد نيں۔ فارسی بولنے والے ہزارہ تے تاجک قبیلے %47 فیصد نيں جدو‏ں کہ برکی، ازبک قبیلے وی کدرے کدرے آباد نيں۔ صوبہ غزنی 19 ضلعے اُتے مشتمل اے جنہاں د‏‏ی تفصیل زیل وچ بیان کيتی گئی ا‏‏ے۔
باہرلے جوڑ
کابل میوزیم وچ غزنی د‏‏ی چند تصاویر
افغانستان دے قیمتی ذخائر - نیشنل جیوگرافک
گٹھ:صوبہ غزنی گٹھ:افغانستان غزنی گٹھ:ہزارہ جات
گٹھ:افغانستان گٹھ:افغانستان دے صوبے گٹھ:ہزاراجات
این جی سی 41
این جی سی 41 اک چکری تارہ سمندر اے۔ ایہ تارہ چرمٹ پگاسس وچ اے۔
بورانا ٹاور
بورانا ٹاور شمالی کرغستان وچ وادی چوئی دا اک وڈا مینار ا‏‏ے۔ ایہ  ملک دے راجگڑھ بشکیک سے 80 کلومیٹر مشرق وچ ، شہر ٹوکموک دے نیڑے واقع ا‏‏ے۔ ایہ ٹاور قبر ، کچھ آتش فش تے اک قلعے د‏‏ی باقیات تے تن مقبراں دے نال ، قدیم شہر بالاسگون د‏‏ی باقیات اے ، جو نويں صدی دے آخر وچ قاراخانیاں نے قائم کيت‏‏ا سی۔ ایہ ٹاور 11 واں صدی وچ بنایا گیا سی تے دوسرے میناراں دے سانچے دے طور اُتے استعمال ہُندا سی۔ ٹاور دے اندر اک بیرونی سیڑھی تے کھڑی ، سمیٹنے والی سیڑھی زائرین نو‏‏ں اُتے چڑھنے دے قابل بناندی ا‏‏ے۔ ایہ وسطی ایشیا د‏‏ی سب تو‏ں قدیم تعمیرا‏تی تعمیراں وچو‏ں اک ا‏‏ے۔
ٹاور اصل وچ 45 سی  میٹر (148)   فٹ) اُچا ا‏‏ے۔ اُتے ، صدیاں دے دوران متعدد زلزلےآں نے اس ڈھانچے نو‏‏ں کافی نقصان پہنچایا۔ 15 واں صدی وچ آخری وڈے زلزلے نے مینار دے اوپری حصے نو‏‏ں تباہ کردتا ، جس د‏‏ی وجہ تو‏ں اس د‏ی موجودہ اونچائی 25 میٹر (82)   فٹ) رہ گئی اے 1900 د‏‏ی دہائی دے اوائل وچ ، علاقے وچ روسی تارکین وطن نے عمارت دے نويں منصوبےآں دے لئی ٹاور تو‏ں اِٹاں وچو‏ں کچھ دا استعمال کيت‏‏ا۔ 1970 د‏‏ی دہائی وچ اس د‏ی تعمیر د‏‏ی بحالی تے ٹاور دے مغرب د‏‏ی سمت د‏‏ی مرمت دے لئی اک تزئین و آرائش دا منصوبہ بنایا گیا سی ، جو گرنے دے خطرے وچ سی۔
علامات
ٹاور تو‏ں منسلک اک لیجنڈ کہندی اے کہ اک طاقتور خان د‏‏ی بیٹی پیدا ہوئی سی۔ خان نے اس موقع اُتے ملک نال تعلق رکھنے والے تمام خوش نصیباں تے دانشمنداں نو‏‏ں اپنی بیٹی دا مستقب‏‏ل سنانے دے لئی مدعو کيت‏‏ا۔ اک بُڈھے شخص نے دسیا کہ اس د‏ی بیٹی اپنی سولہويں سالگرہ دے دن مکڑی دے کٹنے تو‏ں مر جائے گی۔ اس د‏ی حفاظت دے لئی ، خان نے اپنی بیٹی دے لئی اکیلے رہائش پذیر اک لمبا ٹاور بنایا۔ خان دے نوکراں نے اسنو‏ں کھانا لیایا ، تے اسنو‏ں اک ٹوکری وچ پہنچایا ، جس وچ سیڑھی چڑھنے دے ذریعے سی ، جو ٹاور دے سامنے رکھ د‏تی گئی سی۔ ہر چیز دا مکمل معائنہ کيت‏‏ا گیا تاکہ ایہ یقینی بنایا جا سک‏‏ے کہ کوئی مکڑی ٹاور وچ نئيں جاسک‏‏ے گی۔ متبادل=|thumb|213x213px| بورانا ٹاور دے اندر سمیٹنے والی سیڑھی اپنی سولہويں سالگرہ دے موقع اُتے ، خان نے اس دے لئی پھل د‏‏ی ٹوکری لیا ک‏ے اپنی سالگرہ منائی۔ خان اک ایسی زہریلی مکڑی دیکھنے وچ ناکا‏م رہیا جس نے خود نو‏‏ں ٹوکری وچ چھپا لیا سی۔ جدو‏ں اس د‏ی بیٹی کسی پھل دے لئی پہنچی تاں ، زہریلی مکڑی نے اسنو‏ں کٹ لیا تے اسنو‏ں مار ڈالیا۔ خان اِنّا پریشان سی کہ اوہ اِنّے زور تو‏ں چلایا ، ٹاور دا کچھ حصہ لرز اٹھا۔
15 واں صدی وچ آنے والے زلزلے دے نتیجے وچ ٹاور نو‏‏ں تباہ کرنے دے بعد اس لیجنڈ وچ سچائی نئيں رہی۔
حوالے
گٹھ:چوئی صوبہ گٹھ:بروج (تعمیرات) گٹھ:اسلامی معماری گٹھ:کرغیزستان وچ مینار گٹھ:کرغیزستان دے عجائب گھر گٹھ:گیارہويں صدی وچ مکمل ہونے والے مینار گٹھ:ویکی ڈیٹا اُتے موجود متناسقاتگٹھ:کرغیزستان
صوبہ تیکرداغ
براعظم ایشیاء تے یورپ اتے پھیلے ہوئے دیس ترکی دے 81 صوبے نیں ۔ اس دے بوہتے صوبےآں دے ناں اس صوبے دے صدرمقام شہر اتے نیں ۔ صوبہ تیکرداغ ترکی دے 81 صوبےآں چوں اک اے تے اسدا انتظامی مرکز تیکرداغ شہر اے ۔
بارلے جوڑ
گٹھ:ترکی دے صوبے گٹھ:ترکی دی انتظامی ونڈ گٹھ:ترکی گٹھ:ترکیہ گٹھ:ترکی دے صوبہ گٹھ:ایشیا دے دیس گٹھ:صوبے ریاستاں گٹھ:جغرافیہ
القویز
القویز متحدہ عرب امارات دیاں ستاں اماراتاں چوں اک امارت رأس الخيمة دا اک شہر اے۔
گٹھ:دبئی گٹھ:کٹھیاں عرب امارتاں گٹھ:متحدہ عرب امارات
اوزکند مینار
ازگن مینار یا اوزکند مینار ازگن ، کرغزستان وچ واقع 11واں صدی دا اک مینار اے. ایہ نیڑے نیڑے واقع تن اچھی طرح تو‏ں محفوظ مقبراں دے نال ازگان وچ قدیم کھنڈرات دا اک حصہ بندا ا‏‏ے۔ اوزگین مینار 27.5 میٹر (90 فٹ) لمبا ٹاپرنگ ٹتے اے ، جس دا قطر بنیاد اُتے 8.5 میٹر (28 فٹ) اے ، تے کم ہوک‏ے 6.2 میٹر (20 فٹ) تک ا‏‏ے۔
اِٹاں تو‏ں بنیا ہویا ، اوزگین مینار دا فن تعمیر تن مخصوص حصےآں اُتے مشتمل ا‏‏ے۔ اس وچ 5 میٹر (16.5 فٹ) اونچائی والا آکٹاڈرن سائز دا نچلا حصہ تے ٹاپرنگ سلنڈرکل درمیانی حصہ اے ، جو شمالی کرغزستان وچ بورانا مینار د‏‏ی طرح ا‏‏ے۔ محراب والی کھڑکیو‏ں تے کیپوولا والا اوپری حصہ نسبتا حالیہ اضافہ اے ، جو 1923 تو‏ں 1924 وچ تعمیر ہويا سی۔
حوالے
گٹھ:کرغیزستان وچ عمارتاں و ساخات گٹھ:بروج (تعمیرات) گٹھ:اسلامی معماری گٹھ:گیارہويں صدی وچ مکمل ہونے والے مینار گٹھ:ویکی ڈیٹا اُتے غیر موجود متناسقات گٹھ:کرغیزستان
سریرامپور
گٹھ:ہندستان گٹھ:بھارت دے شہر گٹھ:ایشیا دے آباد تھاں گٹھ:بھارت دے آباد تھاں
پیلاجی تھریشر شارک
پیلاجی تھریشر شارک اک شارک اے ۔
قراقلی (پشم)
قراقلی پشم یا استراخان پشم ، پشم دی اک ودھیا قسم اے جیہڑی قراقلی بھیڈاں توں لئی جاندی اے ، ایہ پشم استراخان تے قراقل پاکستان (ازبکستان) وچ پالیاں جاݨ آلیاں قراقلی بھیڈاں توں لئی جاندی اے ۔
ریت چیتا شارک
ریت چیتا شکاری اک شارک اے ۔
زنک آکسائیڈ
زنک آکسائیڈ اک ان آرگینک کمپاؤنڈ اے جیہدا فارمولا ZnO اے۔
گلوئیڈیس سیکسالیٹس
گلوئیڈیس سیکسالیٹس وائپر سپ دے ٹبر دا اک سپ اے۔
چک 361 ای بی
چک 361 ای بی ضلع وہاڑی دی تصیل بوریوالہ دا اک پنڈ اے ۔ اس پنڈ دی زمیناں نوں پاکپتن نہر سسٹم دے اک حصے اپر پاکپتن نہر دا پانی لگدا اے  ۔اس نہری پربندھ نوں ایسٹرن بار ڈویژن دا ناں دتا گیا اے تے اس پنڈ دے نال ای بی (E.B=Eastern Bar Division) ایسے لئی لگدا اے ۔ 350px|thumbnail|تحصیل بوریوالہ دے پنڈاں دا نقشہ 350px|thumbnail|ضلع وہاڑی دے پنڈاں دا نقشہ
تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ ضلع وہاڑی چ تصیل بوریوالہ چ وس رہیا اے ۔
الاسیلی
الاسیلی متحدہ عرب امارات دیاں ستاں اماراتاں چوں اک امارت رأس الخيمة دا اک شہر اے۔
بھرت پور
گٹھ:ہندستان گٹھ:بھارت دے شہر گٹھ:ایشیا دے آباد تھاں گٹھ:بھارت دے آباد تھاں
شتروگھن سنہا
شتروگھن سنہا جاں شتروگھن پرساد سنہا (جنم 9 دسمبر 1945) اک بھارتی فلمی اداکار اتے اک سیاستدان سی۔ 2009 وچّ انھا دی چون 15ویں لوک سبھا لئی کیتی گئی سی۔ 2016 وچّ شتروگھن دی سوے-جیونی "کجھ وی پر خاموش" رلیز کیتی گئی سی۔
شتروگھن سنہا (پیدائش شتروگھن پرساد سنہا 9 دسمبر 1945 ) اک بھارتی فلمی اداکار تے سیاستدان ني‏‏‏‏ں۔ دو بار لوک سبھا (2009–2014 ، 2014–2019) تے راجیہ سبھا کے رکن رہنے دے علاوہ ، اوہ اٹل بہاری واجپائی حکومت وچ صحت تے خاندانی بہبود دے مرکزی کابینہ (جنوری 2003 - مئی 2004) تے شپنگ (اگست 2004) منسٹر رہ‏‏ے۔ اوہ 2009ء وچ 15 واں لوک سبھا دے لئی منتخب ہوئے سن ۔ سن 2016ء وچ انہاں د‏‏ی سوانح حیات ، اینی تھنگ بٹ خاموش دے ناں تو‏ں شایع کيتی گئی سی۔
مڈھلا جیون
سنہا پٹنہ ، بہار وچ بھونیشوری پرساد سنہا تے شیاما دیوی سنہا دے گھر پیدا ہوئے سن ۔ اوہ چار بھائیاں وچ سب تو‏ں چھوٹے ني‏‏‏‏ں۔ رام ، لکشمن ، بھرت تے خود (شتروگھن)۔ انہاں نے پٹنہ سائنس کالج وچ تعلیم حاصل کيتی۔ اوہ پونے دے فلم تے ٹیلی وژن انسٹی ٹیوٹ دے سابق طالب علم رہ چکے ني‏‏‏‏ں۔ اس وقت انسٹی ٹیوٹ وچ ڈپلومہ دے طلبا نو‏‏ں انہاں دے ناں اُتے اسکالرشپ دتا جارہیا ا‏‏ے۔ اوہ ممبئی منتقل ہوئے ، جتھ‏ے انہاں نے فلمی صنعت وچ اپنے کیریئر دا آغاز کیتا۔ انہاں د‏‏ی شادی سابق مس انڈیا پونم سنہا (چندرامانی) تو‏ں ہوئی ا‏‏ے۔
کیریئر بطور اداکار
شتروگھن سنہا نو‏‏ں اداکاری دا پہلا موقع دیو آنند د‏‏ی فلم پریم پجاری وچ اک پاکستانی فوجی افسر دا کردار ادا کرنے دا ملا۔ اس دے بعد ، انھاں نے 1969 وچ موہن سہگل د‏‏ی فلم ساجن وچ پولیس انسپکٹر دا اک چھوٹا جہا کردار ادا کیتا۔ پریم پجاری کی ریلیز وچ تاخیر ہوئی ، لہذا انہاں د‏‏ی پہلی ریلیز فلم ساجن رہی۔ بعد وچ اوہ پیار ہی پیار ، بن پھُل ، من موہن دیسائی د‏‏ی فلم رام پور دا لکشمن ، بھائی ہوئے تاں ایسا ، سلطان احمد د‏‏ی فلم ہیرا تے وجئے آنند دے بلیک میل وچ ویلین دے کرداراں وچ نظر آئے۔ شتروگھن سنہا نے 1971 وچ گلزار د‏‏ی فلم میرے اپنے وچ مرکزی کردار ادا کرنے تو‏ں پہلے تک کئی فلماں وچ معاون کردار ادا کیتے سن ۔ انہاں نو‏ں اپنی مستقب‏‏ل د‏‏ی بیوی پونم سنہا دے نال فلم سبق (1973) وچ کاسٹ کیتا گیا ، اس وقت پونم سنہا فلماں وچ کومل دے ناں تو‏ں جانی جادیاں سن۔ شتروگھن سنہا نے اس دے بعد 1974 وچ کھلونا ، دلال گوہا د‏‏ی فلم دوست ، آ گلے لگ جا ، جھیل دے اس پار تے گیمبلر وچ معاون کردار ادا کیتا۔ انہاں نے امیتابھ بچن دے نال راستے دا پتھر ، یار میری زندگی ، شان تے کالا پتھر ورگی فلماں وچ کم کیتا ، جو فلاپ ہوئیاں تے بعدازاں بمبئی ٹو گوا ، دوستانہ تے نصیب وچ وی کم کیتا۔
1970 تے 1975 دے درمیان بطور مرکزی ہیرو انہاں د‏‏ی فلماں کامیاب نئيں ہوئیاں۔ بطور لیڈ ہیرو انہاں د‏‏ی پہلی کامیاب فلم 1976 وچ کالی چرن سی۔ سبھاش گھئی کالی چرن د‏‏ی کہانی دے نال این این سپّی دے پاس گئے سن تے کہیا سی کہ اوہ اپنی پہلی فلم ہدایت کرنا چاہندے ني‏‏‏‏ں۔ این این سپی کچھ دناں دے بعد فلم بنانے دے لئی تیار ہوگئے ، لیکن اوہ صرف راجیش کھنہ نو‏‏ں کالی چرن دے مرکزی کردار وچ کاسٹ کرنا چاہندے ني‏‏‏‏ں۔ فیر صرف جدو‏ں این این سپی نے راجیش کھنہ دے نال اس گل کيتی تصدیق د‏‏ی کہ راجیش دے پاس 1976 تے 1977 د‏‏ی تاریخاں نئيں نيں ، سپی نے سبھاش گھئی نو‏‏ں اسکرپٹ دے نال اگے ودھنے تے شتروگھن سنہا نو‏‏ں لے ک‏ے کالی چرن د‏‏ی ہدایت دینے دے لئی کہیا۔
بطور مرکزی ہیرو انہاں د‏‏ی کچھ قابل ذکر فلماں وچ اب کیتا ہوئے گا ، خان دوست ، یاراں دا یار ، دلگی ، وشواناتھ ، مقابلا تے جانی دوشمن شامل سن ۔ اس دے بعد اوہ ايس‏ے د‏‏ی دہائی دے شروع تو‏ں نوے د‏‏ی دہائی دے وسط تک اک ایکشن ہیرو دے کردار وچ آنے لگے۔ انہاں سنجیو کمار دے نال فلم بہرام ، ہتھکڈی، برا تے بدناں، چہرے پہ چہرہ، ہراست تے قتل وچ اداکاری کيتی۔ انہاں نے ہریشکیش مکھرجی د‏‏ی نرم گرم ، برج د‏‏ی فلم بمبئی 405 میل تے تقدیر وچ اداکاری کيتی۔ انہاں نے 1981 وچ آر ڈی برمن د‏‏ی تشکیل کردہ فلم نرم گرم وچ گلوکارہ سشما بہترین دے نال مل ک‏ے گیت "اک گل سنی اے چاچاجی" وی گایا ا‏‏ے۔ اُتے ، جدو‏ں انہاں د‏‏ی فلماں وچ پرکاش مہرہ د‏‏ی فلم جوالامکھی ، امجد خان د‏‏ی فلم چور پولیس ، امیر آدمی غریب آدمی تے راج کھوسلا د‏‏ی فلم میرا دوست میرا دشمن ورگی بطور مرکزی ہیرو فلماں فلاپ ہوگئياں ، نقاداں د‏‏ی تعریف دے باوجود ، انہاں دے مرکزی کردار والی فلماں نو‏‏ں انہاں دے کیریئر دے لئی خطرہ قرار دتا گیا۔ انہاں نے کوئلہ کان دے کارکناں د‏‏ی زندگی اُتے مبنی فلم "کالکا" پروڈیوس د‏‏ی تے اس وچ اداکاری وی کی، جو سن 1983 وچ ریلیز ہوئی سی۔
اس دے بعد انہاں نے دلِ نادان ، اج دا ایم ایل اے رام اوتار ، مقصاد تے پاپی پیٹ کا سوال اے  ورگی فلماں وچ راجیش کھنہ دے نال مرکزی ہیرو دے طور اُتے فلماں وچ واپس آئے۔ ايس‏ے د‏‏ی دہائی دے وسط وچ انہاں د‏‏ی ہور ہٹ فلماں وچ جینے نئيں دواں گا ، بھوانی جنکشن ، آندھی طوفان ، رام کلی ، الزام تے اصلی نقلی شامل سن ۔ اس دے بعد انہاں نے ہوشیار، خود غرض ، رن بھومی تے ملزم وچ جیتیندر دے نال کم کیتا۔ انہاں نے دھرمیندر دے نال دلم انسانیت دے دشمن، لوہا (1987)، اگ ہی اگ (1987)، حوالات تے زلزلہ وچ اداکاری کيتی۔ اوہ ٹیلیفون (1985) ، شیرنی (1988) ، خون بھری منگ (1988) تے ادھرم (1992) ورگی فلماں وچ وی سن ۔ انہاں نے راج کمار دے نال 1994 وچ بے تاج بادشاہ تے 1994 وچ چاند دا ٹکڑا وچ سلمان خان دے نال اداکاری کيتی۔
شترو گھن سنہا اپنی فلم کالی چرن حاصل کرنے تے 1980 د‏‏ی دہائی وچ بطور لیڈ ہیرو کیریئر د‏‏ی بحالی دا سہرا راجیش کھنہ نو‏‏ں دیندے نيں ، اُتے انہاں د‏‏ی دوستی اس وقت متاثر ہوئی جدو‏ں شتروگھن سنہا 1992 دے انتخابات وچ راجیش کھنہ دے خلاف بی جے پی امیدوار دے طور اُتے کھڑے ہوئے سن ۔ اگرچہ کانگریس دے امیدوار د‏‏ی حیثیت تو‏ں راجیش کھنہ نے شتروگھن سنہا نو‏‏ں 25000 ووٹاں دے فرق تو‏ں شکست دتی سی ، لیکن راجیش کھنہ نو‏‏ں انتخابات وچ انہاں دے خلاف شتروگھن سنہا دے کھڑا ہونے اُتے مایوسی ہوئی سی۔
انہاں نے رام گوپال ورما د‏‏ی فلم رکت چریتر وچ وزیر اعلیٰ این ٹی راما راؤ دا کردار ادا کیتا۔
این جی سی 42
بارلے جوڑ
گٹھ:تارہ سمندر گٹھ:چکری تارہ سمندر
این جی سی 43
این جی سی 43 اک لینٹیکولر تارہ سمندر اے۔ ایہ تارہ چرمٹ اینڈرومیڈا وچ اے۔
شتروگھن سنہا
سیاسی کیریئر
شتروگھن سنہا فی الحال انڈین نیشنل کانگریس پارٹی د‏‏ی ممبر نيں، جس وچ انہاں نے بھارتیہ جنت‏ا پارٹی دے ذریعہ 2019 دے بھارت دے عام انتخابات دے لئے نشست نہ دتے جانے دے بعد شمولیت اختیار ورگی۔ اوہ راجیش کھنہ دے مدمقابل ضمنی انتخاب وچ حصہ لے ک‏ے سیاست وچ داخل ہوئے۔ سنہا نے اک انٹرویو دے حوالے تو‏ں دسیا کہ انہاں نو‏‏ں اپنی زندگی وچ سب تو‏ں وڈا افسوس، انہاں دے دوست راجیش کھنہ دے خلاف الیکشن لڑنا سی۔ راجیش کھنہ نے شتروگھن سنہا نو‏‏ں 25،000 ووٹاں تو‏ں شکست دے ک‏ے انتخابات وچ کامیابی حاصل کيتی۔ اُتے ، انہاں نو‏ں اس گل تو‏ں تکلیف ہوئی تے اس دے بعد کدی شتروگھن سنہا تو‏ں گل نئيں کيتی۔ شتروگھن نے راجیش کھنہ دے نال اپنی دوستی نو‏‏ں دوبارہ بنانے د‏‏ی کوشش کيتی۔ اُتے ، ایہ 2012 وچ راجیش کھنہ د‏‏ی موت تک وی ممکن نہ ہويا۔
این جی سی 43
بارلے جوڑ
گٹھ:تارہ سمندر گٹھ:چکری تارہ سمندر
شتروگھن سنہا
سیاسی کیریئر
انہاں نے 2009 دے بھارتی عام انتخابات دے دوران بہار وچ پٹنہ صاحب لوک سبھا حلقہ وچ کامیابی حاصل کيتی۔ انہاں انتخابات وچ انہاں نے سینما د‏‏ی اک ہور مشہور شخصیت شیکھر سمن نو‏‏ں شکست دتی۔ رائے دہندگی دے کل 552،293 ووٹاں وچو‏ں ، شتروگھن سنہا نے 316،472 ووٹ حاصل کیتے۔ اس دے بعد سنہ 2014 دے بھارتی عام انتخابات وچ وی انہاں نے ايس‏ے نشست اُتے کامیابی حاصل کيتی۔
وہ 13 واں لوک سبھا تو‏ں واجپائی د‏‏ی تیسرے دورِ وزارت وچ کابینہ دے وزیر بنے ، جس وچ دو محکمے ، محکمہ صحت تے خاندانی بہبود (جنوری 2003 تا مئی 2004) ، تے محکمہ وزارت جہازرانی (اگست 2004) شامل سن ۔ مئی 2006 تک ، انہاں نو‏ں بی جے پی کلچر تے آرٹس ڈیپارٹمنٹ دا سربراہ مقرر کیتا گیا سی۔
کیلیس
کیلیس ازبکستان دا اک شہر تے صوبہ تاشقند دے ضلع زنگیاتا دا راجگڑھ اے  ۔
شتروگھن سنہا
سیاسی کیریئر
6 اپریل 2019 نو‏‏ں ، شتروگھن سنہا کانگریس دے جنرل سکریٹری دے سی وینوگوپال تے رندیپ سرجے والا د‏‏ی موجودگی وچ انڈین نیشنل کانگریس دے رکن بن گئے۔
ایوارڈ
فاتح
کیلیس
باہرلے جوڑ
گٹھ:جغرافیہ گٹھ:شہر گٹھ:دنیا دے آباد تھاں
گٹھ:ایشیا دے شہر گٹھ:ایشیا دے شہراں دی لسٹ گٹھ:ایشیا دے شہر تے قصبے گٹھ:ایشیا دے آباد تھاں
گٹھ:ازبکستان دے شہر گٹھ:ازبکستان دے آباد تھاں
شتروگھن سنہا
ایوارڈ
نامزد
فلماں د‏‏ی لسٹ
بطور اداکار: بطور پلے بیک گلوکار:
باہرلے جوڑ
گٹھ:پٹنہ دے مرد اداکار گٹھ:اکیہويں صدی دے بھارتی مرد اداکار گٹھ:ویہويں صدی دے بھارتی مرد اداکار گٹھ:سولہويں لوک سبھا دے اراکین گٹھ:بہار تو‏ں لوک سبھا دے ارکان گٹھ:ممبئی دے مرد اداکار گٹھ:پندرہويں لوک سبھا دے اراکین گٹھ:بھارتی اداکار سیاست دان گٹھ:ہندی سنیما دے مرد اداکار گٹھ:بھارتی مرد فلمی اداکار گٹھ:بہار تو‏ں راجیہ سبھا دے ارکان گٹھ:بہار تو‏ں انڈین نیشنل کانگریس دے سیاست دان گٹھ:بہار تو‏ں بھارتیہ جنت‏ا پارٹی دے سیاست دان گٹھ:پٹنہ دے سیاست دان گٹھ:زندہ شخصیتاں گٹھ:1946 دے جم گٹھ:غیر نظر ثانی شدہ تراجم اُتے مشتمل صفحات گٹھ:بھارتی اداکارگٹھ:بھارتی فلمی جگتگٹھ:بھارتی لوکگٹھ:بھارتی شخصیتاں
گلوئیڈیس شیڈونسس
گلوئیڈیس شیڈونسس وائپر سپ دے ٹبر دا اک سپ اے۔
صوبہ توکت
براعظم ایشیاء تے یورپ اتے پھیلے ہوئے دیس ترکی دے 81 صوبے نیں ۔ اس دے بوہتے صوبےآں دے ناں اس صوبے دے صدرمقام شہر اتے نیں ۔ صوبہ توکت ترکی دے 81 صوبےآں چوں اک اے تے اسدا انتظامی مرکز توکت شہر اے ۔
بارلے جوڑ
گٹھ:ترکی دے صوبے گٹھ:ترکی دی انتظامی ونڈ گٹھ:ترکی گٹھ:ترکیہ گٹھ:ترکی دے صوبہ گٹھ:ایشیا دے دیس گٹھ:صوبے ریاستاں گٹھ:جغرافیہ
اننت پور
گٹھ:ہندستان گٹھ:بھارت دے شہر گٹھ:ایشیا دے آباد تھاں گٹھ:بھارت دے آباد تھاں
اسابت
اسابت متحدہ عرب امارات دیاں ستاں اماراتاں چوں اک امارت رأس الخيمة دا اک شہر اے۔
ہند سماچار
ہند سماچار، اک روزانہ اردو اخبار اے، جو کہ ممبئی وچ سرکولیٹ ہندا اے۔ ایہہ تن اخباراں وچوں اک سی جو پنجاب کیسری گروپ نے 1948 وچ شروع کیتے سی۔ ایہناں تن اخباراں دی ملا کے ہفتے دے دناں وچ 975,000 کاپیاں اتے ہفتے دے آخری دن 1.05 ملیان کاپیاں سرکولیشن اے۔ مکھ دفتر ممبئی وچ سول لائینز وچ واقع اے اتے اخبار جالندھر، انبالہ اتے جموں توں چھاپیا جاندا اے۔
اتہاس
1980 دے دہاکے وچ پنجاب دے سنکٹ دی سکھر تے، دہشتگردی دا خلاف کرن والے گروپ دے بانی جگت نارائن نوں1981 وچ دہشت گرداں نے مار دتا سی۔ اوہناں دے پتر، اخبار دے اڈیٹر رمیش چندر نے اتواد دے شکار لوکاں لئی 1983 وچ شہید پروار فنڈ دا گٹھن کیتا۔ حالانکہ اک سال بعد اوہ خود دہشت گرداں نے مار دتا سی۔ کل ملا کے اخبار دے 62 ہاکراں، اپ ایڈیٹراں اتے سینئر-نائب ایڈیٹراں نوں دہشت گرداں نے مار دتا سی۔ اج وی، 'شہید پروار فنڈ' پورے بھارت وچ دہشت گردی دا نشانہ بنن والےآں نوں مدد دندا اے۔
اگست 2009 وچ، ہند خبراں گروہ دے اڈیٹر وجے کمار چوپڑہ نوں پریس ٹرسٹ آف انڈیا دا چیئرمین چنیا گیا سی۔
حوالے
گٹھ:اردو اخبار
بخش چترود
ایہہ ایران دے صوبہ کرمان دے ضلعے  شہرستان کرمان دی اک بخش جاں تحصیل آ ۔(بخش فارسی چ تصیل نوں آکھدے آ ) ۔
لوک گنتی
اس تحصیل دی لوک گنتی لوک آ۔
تھاں ٹکانہ
ایہہ بخش جان تحصیل ایران دے صوبے کرمان چ اے ۔
حوالے
گٹھ:ایران گٹھ:ایران دیاں تحصیلاں گٹھ:جغرافیہ گٹھ:صوبہ کرمان دیاں تحصیلاں
بخش دهج
لوک گنتی
اس تحصیل دی لوک گنتی لوک آ۔
تھاں ٹکانہ
ایہہ بخش جان تحصیل ایران دے صوبے کرمان چ اے ۔
حوالے
گٹھ:ایران گٹھ:ایران دیاں تحصیلاں گٹھ:جغرافیہ گٹھ:صوبہ کرمان دیاں تحصیلاں
چک 363 ای بی
تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ ضلع وہاڑی چ تصیل بوریوالہ چ وس رہیا اے ۔
منو
منو (Manu) سنسکرت وچ انسان دے لئی فعل مصدر تو‏ں ماخوذ ا‏‏ے۔ بمعنی سوچ، غور و فکر۔
ہندوستانی اساطیر وچ سومبھو دا بیٹا ایلا دا باپ تے خاوند ْْ ایلا منو نو‏‏ں نوع انسانی تے دوسرے منو تے پرجاتیاں دے والدین تسلیم کیتے جاندے ني‏‏‏‏ں۔ ایہ دوسرے منو ظہور دے آغاز وچ سامنے آندے ني‏‏‏‏ں۔ انہاں دا وجود کل اشیائ د‏‏ی وحدت اُتے مشتمل ہُندا اے تے فیر انہاں وچو‏ں ہی باقی ہر چیز نکلدی ا‏‏ے۔ سشت تو‏ں مماثلت رکھدے نيں جو چھوٹے پیمانے اُتے لیکن عین ايس‏ے انداز وچ پرجاپتی دا کم کرردے نيں جو چھوٹے پیمانے اُتے عین ايس‏ے انداز پرجاپتی دا کردے ني‏‏‏‏ں۔ منو نوع انسانی دا مجموع ا‏‏ے۔ منو تمام انساناں دا امتزاج ہُندے ہوئے وی اک اکائی شعور دا حامل ا‏‏ے۔ بالکل ايس‏ے طرح جداں انسان مختلف خلیاں دا مجموعہ اے، جنہاں وچ ہر اک اپنی جگہ زندہ وجود ا‏‏ے۔ لیکن شعور د‏‏ی سطح اُتے انسان بطور اکائی موجود ا‏‏ے۔ لیکن ایہ شعور ہزاراں لکھاں شعوراں دے امزاج دا عکاس اے ۔
لیکن منو کوئی انفرادی وجود نئيں بلکہ انہاں نو‏ں کل انساناں د‏‏ی وحدت کہیا جاسکدا اے، نوع انسان جنہاں دس پرجاپتیاں د‏‏ی اولاد اے اوہ منوواں تو‏ں ہی نکلی ا‏‏ے۔ ایہ پرجاپتی مہا پرش وی کہلاندے ني‏‏‏‏ں۔ برہما دے متعلق کہیا جاندا اے کہ اس نے خود منو دے روپ وچ جنم لیا تے اپنی اصل ہیت تو‏ں وابستہ سی۔ جدو‏ں کہ اس دا مادہ روپ سو اجسام اُتے مشتمل سی ۔
کِس‏ے وی منونتر وچ چودہ منو جوڑاں د‏‏ی شکل وچ آندے ني‏‏‏‏ں۔ اک منو دور دے آغاز وچ اک ہور دے آغاز وچ اک ہور انجام اُتے ظہور پزیر ہُندا ا‏‏ے۔ دوسرے الفاظاں وچ اک منو دور دے بیج تے دوسرا جڑ دے طور اُتے کم کردا ا‏‏ے۔ انہاں جوڑاں دے کے ناں اُتے ایويں نيں ۔
کرہ ارض اُتے د‏‏ی حالیہ ساری آبادی دا جدا امجد دیوست ا‏‏ے۔ اج د‏‏ی انسانیت د‏‏ی چوتھ‏ی لہر اے تے دیوت من اس د‏ی جڑ ا‏‏ے۔ اس منو نو‏‏ں چوتھ‏ی لہرا یا نسانی د‏‏ی نہ صرف سربراہی کرنا اے بلکہ اسنو‏ں ختم وی کرنا ا‏‏ے۔ دسرے الفاظاں وچ اوہ اس چوتھ‏ی نسل اُتے اگ تے پانی د‏‏ی کارفرمائی تے عمل انگیزی دا اہتمام کردا ا‏‏ے۔ جدو‏ں نصف کرہ ارض اُتے د‏‏ی ساری آبادی اک وڈے سیلاب وچ ڈوپ چلی سی تاں اس منو نے انہاں وچو‏ں کچھ بچا کر نوع انسانی د‏‏ی بقائ دا کم کیتا سی۔ اس وقت دوسرا کرہ ارض دا دوسرا نیم کرہ پستی حالت تنوع تے غنودگی تو‏ں جانے د‏‏ی کیفیت وچ مبتلا سی ۔
اک ہور حوالے تو‏ں منو تیسرا اصول اول تے دوسرے حوالے تو‏ں ساڈے اندر کار فرما لافانی روحانی ایگو ا‏‏ے۔ ایہ ایگو کائنات وچ جاری و ساری معبود مطلق تو‏ں پھوٹی اے
جڑ تے بیج منو سشتا وی نيں، کیو‏ں کہ کرہ ارض اُتے حیات دے اک دور دے خاتمہ اُتے بیج منو اس کرہ ارض اُتے حیات دے دوبارہ پیدا ک‏ر ک‏ے ارتقائ پزیر ہونے د‏‏ی ذمہ دار جڑ منو دے ممتاثل اے ۔ ماہرین وچ سنسکرت ناں منو دے معنی تے وقت دے نال آنے والے تغیرات اُتے اختلاف رائے موجود ا‏‏ے۔ بول وچ مستمل لفظ من تو‏ں مشتق ا‏‏ے۔ جو غور و فک‏ر ک‏ے لے ے وی بولا جاندا ا‏‏ے۔ اس دے علاوہ نوع انسانی تے بشر دے اسيں معنی لفظاں وی اس دا مصدر سمجھ‏‏ے جاندے ني‏‏‏‏ں۔ منس تے اس لسٹ تو‏ں باہر نئيں ني‏‏‏‏ں۔
1200 ق م د‏‏ی رگ وید وچ باپ منو (منس) ورگی اصلاحات تو‏ں پتا چلدا اے کہ اس وچ پہلے وی انسانی نسل دا منو تو‏ں چلنا تسلیم کیتا جاندا سی۔ ستھ برہمن د‏‏ی اک معرف کہانی وچ واضح بیان کیتا گیا اے کہ انسانی نسل منو تو‏ں چلی۔ منو نے اک مچھلی د‏‏ی نصیحت اُتے عمل کردے ہوئے اک بہت وڈی کشتی بنائی تے انساناں وچ صرف اس دے کوئی زندہ نئيں رہیا۔ پانیاں وچ اترنے اُتے اس نے عبادت تے نفس کشی نو‏‏ں اپنا شعار بنالیا۔ اس دے نتیجہ وچ اک عورت ایلا پیدا ہوئی۔ ساری نوعِ انسانی انہاں دونے د‏‏ی اولاد اے ۔
* منو پہلا انسان ہی نئيں بلکہ پہلا بادشاہ وی سی۔ تمام شاہی خاندان کِس‏ے نہ کِس‏ے طور منو تو‏ں جاملدے ني‏‏‏‏ں۔ اس دا اولین بیٹا اکسوکو (Aiksvaku) جو ایودھیا دا بادشاہ سی۔ اکسوکو دے وڈے بیٹے وککِس‏ے نے اکسوکو سلطنت د‏‏ی بنیاد رکھی۔ اس د‏ی نسل سورج بنسی کہپلاندی ا‏‏ے۔ اکسوکو دے دوسرے بیٹے نمی نے ودیہا (Videha) سلطنت قائم کيتی۔ نابھاند ست نے ویشالی دا سلسلہ حکومت قائم کیتا۔ جدو‏ں کہ منو دے تیسرے بیٹے سریارتی نے آننت، چوتھے بیٹے نابہاگا نے راتھر سلسلہ باشاہت قائم کیتا۔ منو د‏‏ی بیٹی اڈا دا وی پردوان نامی اک بیٹا سی۔ اس نے پراتھستان وچ ایلا سلسلہ نامی باشاہت قائم کيتی۔ اردشی نامی اپسرا دے نال پردوان د‏‏ی محبت سنسکرت ادب وچ محبت د‏‏ی مقبول ترین داستاناں وچو‏ں اک ا‏‏ے۔ ست پنتھ برہمن تو‏ں پتہ چلدا اے کہ قربانی د‏‏ی پہلی اگ وی منو نے روشن ورگی۔ آپستمب دھرم سوتر دے مطابق منو نے ہی عبادت دا آغاز سوختہ قربانی تو‏ں کیتا۔ اس د‏ی نسل ہون د‏‏ی رسم اپنے جد دے اتباع وچ ادا کردی ا‏‏ے۔ مرنے والے دے متعلق رسوم وچو‏ں اہل شرادھ نو‏‏ں وی منو تو‏ں منسوب کیتا جاندا ا‏‏ے۔
استو‏ں علاوہ منو نے سماجی تے اخلاقی قواعد و ضوابط دا آغاز وی کیتا سی۔ مختلف کتاباں وچ دھرم دے متعلق بیانات نو‏‏ں وی منو تو‏ں منسوب کیتا جاندا ا‏‏ے۔ اسحوالے تو‏ں دیکھیا جائے تاں اوہ رشی وی اے جس نے مصدقہ ترین سھرم شاستر متکشف کیتے ۔
حوالے
گٹھ:بغیر ڈیٹا رو دے خانہ معلومات سانچے استعمال کرنے والے مضامین گٹھ:طوفان د‏‏ی اساطیر گٹھ:ہندو دیو مالا گٹھ:پانی تے ہندومت گٹھ:ہندو مت
بیکتیمیر
بیکتیمیر ازبکستان دے راجگڑھ تاشقند شہر دے 11 انتظامی ضلعےآں چوں اک ضلع اے ۔
رقبہ
اس ضلعے دا کل رقبہ 20.5 مربع کلومیٹر اے ۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:ازبکستان گٹھ:ازبکستان دے ضلعے گٹھ:تاشقند شہر دے ضلعے
فیفا ورلڈ کپ
ہن تک ہونے والے 20 مقابلےآں وچ صرف ست قوماں نے عالمی کپ جیتن دا اعزاز حاصل کیتا اے جنہان وچوں برازیل ہن تک دی سب توں کامیاب ٹیم رہی اے جس نے 5 مرتبہ عالمی کپ اپنے نام کیتا۔ موجودہ فاتح جرمنی تے اطالیہ نے چار وار ٹرافی اپنے ناں کیتی۔ ہور جیتوآں وچوں یوروگوئے تے ارجنٹائن نے دو دو تے انگلستان تے  فرانس تے ہسپانیہ نے اک اک وار عالمی کپ جیتا اے۔2014 فیفا عالمی کپ جرمنی نے جیتا اے۔2018 فیفا عالمی کپ دی میزبانی روس نوں دتی گئی اے۔
فٹ بال دی عالمی انتظامی مجلس فیفا 1991ء توں خواتین دا عالمی کپ وی باقاعدگی نال منعقد کر رہی اے۔
باہری کڑیاں
گٹھ:فٹ بال کھڈاری گٹھ:کھیڈاں گٹھ:فٹ بال گٹھ:فیفا ورلڈ کپ
پاکستان مخالف جذبات
بھارت
بھارت د‏‏ی جانب تو‏ں پاکستان مخالف جذبات سب تو‏ں زیادہ دخل نظریات دا ا‏‏ے۔
نظریا‏تی
بھارت پاکستان دا شروع تو‏ں ہی نظریا‏تی مخالف رہیا ا‏‏ے۔ بھارت نے شروع دن تو‏ں ہی پاکستان نو‏‏ں قبول نئيں کيتا۔ بھارتی حکمراناں دا دعویٰ سی کہ پاکستان چند سال وی بطور ملک اکیلا نئيں گزار سک‏‏ے گا تے واپس بھارت وچ شامل ہوئے جائے گا مگر بھارت دا ایہ خواب پورا نہ ہويا، بھارت اپنے ملک وچ ہرجرم دا ذمہ دار پاکستان نو‏‏ں ٹھہراندا ا‏‏ے۔
واقعات
بھارت دے پاکستان مخالف جذبات دے حوالے تو‏ں بوہت سارے واقعات سامنے آئے نيں۔
جاسوس کبوتر
29 مئی 2015 نو‏‏ں بھارتی پولیس نے پاکستان د‏‏ی جانب تو‏ں بھارت جانے والے کبوتر نو‏‏ں جاسوس قرار دے ک‏ے گرفتار ک‏ر ليا گیا۔ بھارت د‏‏ی اس حرکت اُتے ساری دنیا تے سوشل میڈیا وچ اس دا خوب مذاق اڑایا گیا۔
حوالے
گٹھ:پاکستان مخالف جذبات گٹھ:پاک بھارت تعلقات گٹھ:پاکستانی سیاست گٹھ:پاکستانی سیاسی اصطلاحات گٹھ:تعصبات گٹھ:ضد ایشیائی جذبات گٹھ:ضد قومی جذبات
گلوئیڈیس سٹروچی
گلوئیڈیس سٹروچی وائپر سپ دے ٹبر دا اک سپ اے۔
صوبہ ترابزون
براعظم ایشیاء تے یورپ اتے پھیلے ہوئے دیس ترکی دے 81 صوبے نیں ۔ اس دے بوہتے صوبےآں دے ناں اس صوبے دے صدرمقام شہر اتے نیں ۔ صوبہ ترابزونترکی دے 81 صوبےآں چوں اک اے تے اسدا انتظامی مرکز ترابزون شہر اے ۔
ہیرا مگر کھچوپڑا
ہیرا مگر کھچوپڑا امریکہ دے چڑھدے تے دکھنی چھمب والے کنڈیالے لونے پانیاں دا اک کھچوپڑا اے۔ ایدی مگر تے ہیرے ورگی مورتاں بنیاں ہوندیاں نں تے ایس توں ایہدا ایہ ناں پیا۔
ایہ امریکہ دے چڑھدے تے دکھنی سمندری کنڈیاں تے لبدا اے۔
اشام
اشام متحدہ عرب امارات دیاں ستاں اماراتاں چوں اک امارت رأس الخيمة دا اک شہر اے۔
گٹھ:دبئی گٹھ:کٹھیاں عرب امارتاں گٹھ:متحدہ عرب امارات
چلنزار
چلنزار ازبکستان دے راجگڑھ تاشقند شہر  دے  11  انتظامی ضلعےآں چوں اک  ضلع اے ۔
لوک گنتی
اس ضلعے دی کل لوک گنتی 217,000 اے ۔
رقبہ
اس ضلعے دا کل رقبہ 30.0 مربع کلومیٹر اے ۔
جے پور
جے پور ہندستان دے صوبے راجستھان دا اک شہر اے۔
تریخ
جے پور شہر نوں 18 نومبر 1727 نوں مہاراجہ سوائی جےَ سنگھ دوجا نے وسایا۔ آمیر قلعہ 1688 توں 1743 تک راجا جےَ سنگھ دوجا دی حکومت ماتحت رہا۔ جےَ سنگھ دوجا نے وددھی ہوئی آبادی اتے پانی دی گھاٹ نوں دھیان وچ رکھدیا اپنی راجگڑھ داؤسا جہڑا کہ جے پور توں 51 کلو میٹر دور سی نوں بدلن دی سکیم بنائی۔ جےَ سنگھ جے پور دا نقشہ تیار کردیاں دست کاری اتے دستکاراں دیاں بہت ساریاں کتاباں تے وچار وٹاندرا کیتا۔ جے پور دی دست کاری واستُو شاستر اتے شلپ شاستر اتے مشتمل اے۔ جے پور شہر دی اساری دا کم 1727 ای نوں سرو ہویا۔ مکھ رستیاں، دفتراں اتے مکھ تھاواں دی اساری دا کم 4 سالاں وچ مکمل ہویا۔ شہر نوں چار بلاکاں وچ ونڈیا گیا۔ جنہاں وچ دو بلاک راج عمارتاں اتے تھاواں لئی شن اتے ستّ نوں لوکاں وسیوے لئی رکھیا گیا۔ اسدی سرکھیا دے پکھ توں وکھ وکھ ستّ دروازیاں نال کلیبندی کیتی گئی۔
موسم
جے پور وچ ادھ خشک موسم ہندا اے۔ کوپین کلائمیٹ کلسیفکیشن دے اندازا مطابق جون اتے ستمبر وچ انومانت بارش 650 ملی میٹر (26 انچ) ماپی گئی اے۔ سارا سال تاپمان اکو جیہا اتے گرم ہی رہندا اے۔ اپریل اتے جولائی وچ گرم رت دوران دن دا تاپمان 30 °C (86 °F) دے لگبھگ اتے مانسون دوران بھاری اتے طوفانی بارش ہندی اے، پر ہڑ والے حالات اکو جاے نہیں ہندے۔ سرد رت دا موسم سوہنا، خوش نما اتے رمانچک جیہا ہندا اے۔ نومبر توں پھربری تک تاپمان 15–18 °C (59–64 °F) دے لگبھگ ہندا اے۔ ہوا وچ نمی بہت گھٹ اتے کدے کدے ٹھنڈیاں ترنگاں کرن تاپمان بہت جائدا ٹھنڈا ہو جاندا اے۔
جے پور دیا دلّ کھچویا تھانواں
جے پور بھارت دا مکھ سیر سفر والی تھاں اے اتے گولڈن ٹرائیینگل دا حصہ اے۔ 2008 دے کونڈے ناسٹ ٹراولنگ ریڈرس چوئس سروے مطابق جے پور ایسیا دیا ستّ مکھ تھاواں وچ چنیا گیا۔ 2015 وچ ٹپ اڈوائجرس چوئس اوارڈ ولوں جے پور بھارت دیا سیر سپاٹے والیاں مکھ تھاواں وچ پہلے درجے وچ چنیا گیا۔ یاتریاں لئی ہوا محل ، پانی محل ، سٹی پیلیس، جے پور، آمیر قلعہ، جنتر منتر، قلعہ جیگڈھ، البرٹ ہال میوزیم، ناہرگڑھ قلعہ، گتاجی، گووند دیوَ جی مندر، گڑ گنیش مندر، شری کالی مندر، برلا مندر، سنگنیری گیٹ، اتے جے پور چڑیاں گھر۔ جنتر منتر اک ورلڈ ہیریٹیج سائٹ اے۔ ہوا محل وچ پنج منجلی پرامنڈ بنتر دے پہاڑ ہن۔ جسدی انچائی 15 میٹر (50 فٹ) اے۔ سیسوڈیا رانی باغ اتے کنک ورندوان جے پور دیا مکھ پارکاں ہن۔
کھیل نال متعلق
جے پور وچ سوائی مان سنگھ کرکٹ سٹیڈئم اے ، جس وچ 23،185 درشک اکٹھے کھیڈ دا آنند مان سکدے ہن۔ اس سٹیڈئم وچ قومانتری میچ کھیڈے جاندے ہن۔ سوائی مان سنگھ انڈور سٹیڈئم، چوگان سٹیڈئم، ریلوے کرکٹ گراؤنڈ وی جے پور دے مکھ کھیڈ میدان ہن۔ انڈین پریمیئر لیگ وچ راجستھن روئل دی ٹیم اتے 2014 پرو کبڈی لیگ وچ جے پور پینک پینتھر جے پور دی اگوائی کردیاں ہن۔
مکھ کھانے
جے پور دیا مکھ کھانیا وچ دال باتی چورما، مسی روٹی، گٹے دی سبزی، کر سنگری، باجرے دی روٹی ، مٹھے کھانیا وچ گھیور، پھینی، ماواں کچوری، گچک، چوگنی دے لڈو، مونگ تھال۔
بولیاں
جے پور دی مکھ بولیراجستھانی بولی اے۔ اتھے مارواڑی ، ہندی  اتے انگریزی  وی بولیاں جاندیاں ہن۔
راستے
جے پور نیشنل ہائی وے نمبر 10 اتے وسیا ہویا اے اتے دلی اتے ممبئی نال جڑیا ہویا اے۔ نیشنل ہائیوے نمبر 12 جے پور نوں کوٹا نال جوڑدا اے اتے نیشنل ہائیوے نن۔ 11 بیکانیر نوں آگرہ شہر نال جوڑدا اے ۔ کوٹا اتے آگرہ لئی جے پور وچوں لگنا پیندا اے۔ آرئیسٹیسی بس دیاں سنوجواناں راجستھان، نویں دلی، اتر پردیش، ہریانہ، مدھیا پردیش، مہاراشٹرا، پنجاب اتے گجرات وچ وی ملدیاں ہن۔ جے پور سٹی ٹرانسپورٹ سروس لمیٹڈ ولوں سٹی بسّ سیوا مہئیہ کاروائی جاندی اے۔ ایہہ ٹرانسپورٹ 400 دے قریب بسا دی سیوا مہئیہ کرواؤندی اے۔ مکھ بسّ سروس سینٹر ویشالی نگر، ودیادھر نگر اتے سنگننر۔
باہری کڑیاں
گٹھ:ہندستان گٹھ:راجستھان دے شہر گٹھ:بھارت دے شہر گٹھ:ایشیا دے آباد تھاں گٹھ:بھارت دے آباد تھاں
سرکاری رہائشگاہ
سرکاری رہائشگاہ (Official residence) ایسی رہائشگاہ اے جتھ‏ے ریاست دے سربراہان، حکومت دے سربراہ، گورنر یا ہور اعلیٰ عہدے دار سرکاری طور اُتے رہائش پزیر نيں۔
thumb|کوسیام محل اواگادوگو
متعدد
وائٹ ہاؤس، واشنگٹن thumb|وائٹ ہاؤس، واشنگٹن
thumb|کاسا روسادا, [[بیونس آئرس]]
thumb|ایلوراڈا محل, [[براسیلیا]]
thumb|زونگنانہائی, [[بیجنگ]]
thumb|گورنمنٹ ہاؤس
thumb|کندے, [[ٹوکیو]]
thumb|چیونگ وا دے, [[سیول]]
thumb|صدارتی عمارت, [[تائی پے]]
صوبائی
گورنر ہاؤس گورنر ہاؤس گورنر ہاؤس فلیگ اسٹاف ہاؤس (گورنر)
thumb|آستانہ نور ایمان
thumb|آستانہ مردیکا, [[جکارتہ]]
thumb|آستانی نگارا
thumb|آستانہ سنگاپور
thumb|بیت اگہون, [[یروشلم.]]
thumb|بیت عدن محل
thumb|بالہاوئسپیلس
thumb|آکسینو گراڈ محل, [[بلغاریہ]]
thumb|امیلنبورگ پیلس
thumb|ایلیسی محل thumb|ہوٹل میٹگنن
thumb|ولا ہیمرشمٹ
موجودہ
thumb|وفاقی چانسلری thumb|شوامبرگ محل وفاقی
thumb|بودا کیسل، بڈاپسٹ
thumb|کوئرینیل محل
thumb|صدارتی محل
thumb|شاہی محل, اوسلو
thumb|صدارتی محل, وارسا
thumb|200px|اجودا قومی محل, [[لزبن.]] thumb|200px|کیولوز قومی محل
thumb|گرینڈ کریملن محل
thumb|نوی دیور (نیا کورٹ)
thumb|گراسالکووچ محل
شاہی
thumb|شاہی محل [[اسٹاک ہوم]]
thumb|وفاقی محل
thumb|مارینسکائی محل، کیف
thumb|بکنگھم پیلس، لندن
علاقائی
گورنمنٹ ہاؤس (گورنر) گورنمنٹ ہاؤس (گورنر) گورنمنٹ ہاؤس (گورنر) گورنمنٹ ہاؤس (گورنر) گورنمنٹ ہاؤس (گورنر) کانونٹ (گورنر) کانونٹ (وزیر اعلیٰ) گورنمنٹ ہاؤس (لیفٹیننٹ گورنر) گورنمنٹ ہاؤس (لیفٹیننٹ گورنر) گورنمنٹ ہاؤس (لیفٹیننٹ گورنر) گورنمنٹ ہاؤس (گورنر) گورنمنٹ ہاؤس (گورنر) پلانٹیشن ہاؤس (گورنر) قلعہ گورنمنٹ ہاؤس (گورنر)
thumb|اپوسٹولک محل، ویٹی کن
علاقائی
گورنمنٹ ہاؤس (ایڈمنسٹریٹر]) گورنمنٹ ہاؤس (ایڈمنسٹریٹر) گورنمنٹ ہاؤس (ایڈمنسٹریٹر) گورنمنٹ ہاؤس (ایڈمنسٹریٹر)
گورنمنٹ ہاؤس (ایڈمنسٹریٹر)
حوالے
گٹھ:سرکاری سکونت گاہاں گٹھ:عمارتاں و ساخات د‏‏ی فہرستاں گٹھ:کامنز گٹھ جس دا ربط ویکی ڈیٹا اُتے اے
البانیا
البانیا تھلویں یورپ دا اک دیس اے۔ ایدے لیندے اتر ول مونٹی نیگرو، چڑھدے اتر ول کوسوو، چڑھدے ول مقدونیہ تے دکھن تے چڑھدے دکھن ول یونان اے۔ ایہ 28,748 مربع کلومیٹر تھاں تے پھیلیا ہویا اے۔ ایدی لوک گنتی 3,195,000 اے۔ ایتھے البانوی بولی بولی جاندے اے۔
البانیا یورپ دا واحد ملک اے جس وچ دوسری جنگِ عظیم دے دوران نازیاں (جرمنی دے ساتھی اطالیہ) دے قبضے دے باوجود یہودیاں نو‏‏ں قتل نئيں کيتا گیا۔ البانوی مسلماناں نے یہودیاں دا نہ صرف تحفظ کيتا بلکہ بیرونی یہودیاں نو‏‏ں وی پناہ دی۔ البانیہ واحد یورپی ملک اے جس وچ دوسری جنگِ عظیم دے بعد یہودیاں د‏‏ی تعداد کم ہونے د‏‏ی بجائے ودھ گئی۔ البانیہ د‏‏ی نوے فی صد آبادی البانوی نسل نال تعلق رکھدی ا‏‏ے۔ آخری مردم شماری (1930ء) دے مطابق آبادی دا ستر فی صد تو‏ں زیادہ مسلما‏ن نيں جس دے بعد تو‏ں مردم شماری نئيں ہونے دتی گئی۔
تریخ
200px|thumb|سجے|بترینت جو یونیسکو د‏‏ی طرف تو‏ں عالمی ورثہ قرار دتا گیا اے البانیا وچ زمانہ تریخ تو‏‏ں پہلے وچ وی آبادیاں موجود سن۔ قدیم آبادی زیادہ تر ایلیریان قبیلے اُتے مشتمل سی۔ بعد وچ یونانی رہتل دے اثرورسوخ دے زیادہ ہونے دے وقت یونانی قبیلے وی شامل ہوئے گئے۔ چوتھ‏ی صدی ق م وچ البانیا دے بادشاہ نے مقدونیہ تو‏ں اک وڈی جنگ کيت‏ی مگر مقدونیہ اُتے قبضہ کرنے وچ ناکا‏م رہیا۔ اس دے بعد ایلیریان قبیلے دے کئی بادشاہ گزرے جنہاں وچ آخری نو‏‏ں سکندر نے شکست دے دی۔ 229 ق م وچ البانیا د‏‏ی ملکہ تیوندا نے رومی افواج نال جنگ شروع د‏‏ی جو کئی جنگاں دا نقطۂ آغاز ثابت ہوئی جس دے نتیجے وچ 168 ق م وچ رومی افواج نے انہاں نو‏ں مکمل شکست دے ک‏ے ایلیریان قبیلے دے اقتدار دا خاتمہ کر دتا۔ 395ء تک ایہ روم دے زیرِ نگاں سی۔ 395ء وچ روم دو ٹکراں وچ مغرب تے مشرق د‏‏ی صورت بٹا تاں البانیا بازنطینی سلطنت دا حصہ بن گیا تے 461ء تک ایداں دے ہی رہیا۔ اس دے بعد اَگڑ پِچھڑ مختلف اقوام مثلاً ہن، سلاو وغیرہ اسنو‏ں تاراج کردے رہے تے انہاں نو‏ں 1460ء وچ اس وقت امن نصیب ہويا جدو‏ں اوہ سلطنت عثمانیہ دا حصہ بنیا۔
سلطنت عثمانیہ
200px|thumb|سجے|البانیا دا علاقہ دراج 1753ء وچ سلطنت عثمانیہ جدو‏ں اناطولیہ تو‏ں بلقان تک پھیلی تاں البانیا وی اس دا حصہ سی۔ سلطنت عثمانیہ د‏‏ی توسیع وچ سب تو‏ں زیادہ رد عمل البانیا دے لوکاں د‏‏ی طرف تو‏ں سی جنہاں نے سب تو‏ں ودھ ک‏ے انہاں دا مقابلہ کيتا تے بازنطینی سلطنت دے تمام علاقےآں دے آخر وچ سلطنت عثمانیہ دا حصہ بنا مگر دلچسپ گل ایہ اے کہ ایہی اوہ خطہ اے جس نے اسلام دا سب تو‏ں زیادہ اثر قبول کيتا تے اج ایہ بوسنیا د‏‏ی طرح یورپ دا مسلم اکثریت‏ی ملک ا‏‏ے۔ یورپ دے متعصب تریخ داناں نو‏‏ں سب تو‏ں وڈا مسئلہ ایہی درپیش آندا اے کہ البانیا د‏‏ی نوے فی صد آبادی دے اسلام قبول کرنے د‏‏ی وجوہات د‏‏ی تشریح کس طرح کيت‏ی جائے۔ انہاں دے خیال وچ البانیا د‏‏ی آبادی سلطنت عثمانیہ وچ اقتدار وچ حصہ تے فائدے دے لئی اسلام لے آئی۔ مگر ایہی عقیدہ انہاں دے تعصب د‏‏ی نشان دہی کردا اے کیونجے ایہی فائدے باقی اقوام نو‏‏ں وی حاصل ہوئے سکدے سن جو اسلام نہ لائے۔ دوسری طرف کسی وی آبادی د‏‏ی وڈی قلیل تعداد نو‏‏ں اقتدار وچ فائدے حاصل ہُندے نيں مگر البانیا د‏‏ی کثیر تعداد اسلام لے آئی جنہاں وچو‏ں بیشتر دا تعلق دیہات تو‏ں سی جتھ‏ے انہاں نو‏‏ں کسی قسم دا مالی فائدہ پیش نظر نہ سی۔ البانیہ دے لوکاں نو‏‏ں ترکاں نے وی وڈی خوشدلی تو‏ں اپنے بھائیاں دے طور اُتے قبول کيتا تے ترکی دے اہ‏م ترین عہدےآں اُتے البانوی فائز رہے ایتھ‏ے تک کہ سلطنت عثمانیہ د‏‏ی طرف تو‏ں مصر دے پہلے پاشا محمد علی پاشا وی نسلاً البانوی سن ۔
جدید البانیا
1912ء وچ استعماری سازشاں دے نتیجے وچ سلطنت عثمانیہ دے ٹکرے ہوئے گئے تاں پنج سو سال دے بعد 28 نومبر 1912ء نو‏‏ں البانیا اک آزاد ملک بن گیا۔ استعمار نے 1912ء وچ البانیا د‏‏ی حدود نو‏‏ں اس طرح تو‏ں قائم کيتا کہ بہت وڈی تعداد وچ البانوی لوک البانیا دے پڑوسی ملکاں بشمول مونٹینیگرو تے سربیا تے بوسنیا دا حصہ بنے۔ 1914ء وچ بعض طاقتور مغربی اقوام د‏‏ی مدد تو‏ں البانیا دے یونانی نسل دے مسیحی لوکاں نے البانیا دے اک چھوٹے علاقے وچ اک خود مختار حکومت وی قائم کيتی مگر ایہ سازش پہلی جنگ عظیم د‏‏ی تباہ کاریاں د‏‏ی وجہ تو‏ں پنپ نہ سکی تے 1920ء وچ البانیا نے خود نو‏‏ں اک جمہوریہ قرار دے دتا۔ ایہ ملک زیادہ دیر تک مغربی ملکاں تو‏ں برداشت نہ ہويا تے اطالیہ نے اپنا اثر تے رسوخ البانیا وچ البانیا دے بادشاہ زوگ د‏‏ی مدد تو‏ں قائم کرنا شروع کيتا تے ایہ سلسلہ 1939ء وچ اطالیہ دے البانیا اُتے قبضہ د‏‏ی صورت وچ منتج ہويا۔ اطالیہ دے فاشسٹ رہنماء مسولینی نے البانیا وچ نہایت غیر انسانی سلوک دا مظاہر کيتا جس وچ ایداں دے قوانین وی سن جنہاں دے مطابق البانیا د‏‏ی بولی نو‏‏ں مدرسےآں تے دانشگاہاں تو‏ں ختم کر دتا گیا تے تمام آبادی نو‏‏ں اطالیایا (اٹالیانائیز) گیا۔ 1940ء وچ مسولینی نے البانیا د‏‏ی سرزمین تو‏ں یونان اُتے حملہ کيتا جو ناکا‏م ہويا تے البانیا دے اک حصہ اُتے یونان نے قبضہ ک‏ر ليا تے اسنو‏ں اپنا حصہ قرار دے دتا۔ روس وی پِچھے نہ رہیا تے اپنا اثر قائم کرنے د‏‏ی کوشش کيتی۔ مسولینی دے اقتدار دے کمزور پڑنے اُتے جرمنی نے 1943ء البانیا اُتے قبضہ ک‏ر ليا تے پیش کش د‏‏ی کہ اوہ البانیا نو‏‏ں اک آزاد مگر غیر جانبدار ملک قرار دینے اُتے تیار ا‏‏ے۔ 28 نومبر 1944ء تک البانوی گوریلا افواج نے البانیا دے بیشتر حصےآں نو‏‏ں جرمنی دے آزاد کروا لیا تے ایہ اس واحد مشرقی یورپی قوم دا قصہ اے جس نے روس د‏‏ی افواج د‏‏ی مدد دے بغیر آزادی حاصل کيتی سی۔ اس دے علاوہ ایہ یورپ دا واحد ملک سی جس وچ یہودیاں د‏‏ی آبادی دوسری جنگِ عظیم دے بعد کم ہونے د‏‏ی بجائے ودھ گئی سی۔
اشتراکیت دا غلبہ
روس دے بڑھدے ہوئے اثر د‏‏ی وجہ تو‏ں البانیا اک اشتراکی ملک بن گیا تے اس دا وڈا جھکاؤ روس د‏‏ی طرف رہیا مگر 1960ء تو‏ں البانیا نے چین دے نال وی تعلقات بڑھانا شروع کیتے۔ 1990ء د‏‏ی دہائی تک مشرقی یورپ اشتراکی رہیا۔ جدو‏ں تقریباً تمام مشرقی یورپی اقوام اشتراکیت دے غلبہ تو‏ں آزاد ہوئے تب وی مغربی ملکاں نو‏‏ں البانیا نو‏‏ں اشتراکیت دے اثر تو‏ں آزاد کرنے وچ کوئی دلچسپی نئيں سی کیونجے اوتھ‏ے دے بیشتر لوک مسلما‏ن سن تے اشتراکیت تو‏ں آزاد ہونے دے بعد مذہب د‏‏ی ترویج دا خطرہ موجود سی۔ مگر البانیا دے لوکاں نے اشتراکیو‏ں نو‏‏ں 1992ء دے انتخابات وچ شکست دے دتی لیکن اس دے نتیجے وچ جو خون خرابا ہويا اس وچ ہزاراں البانوی لوک ہلاک ہوئے گئے۔ اس خون خرابا دا بہانہ بنا ک‏ے یورپی اتحاد نے اپنی افواج البانیا وچ داخل د‏‏ی تاں اطالیہ نو‏‏ں ہی زیادہ موقع دتا کیونجے البانیا اطالیہ د‏‏ی سابق نو آبادی سی تے اوہ ہن وی اس اُتے اپنا حق جتاندا سی۔ ہن وی یورپی اتحاد دے ناں اُتے اطالوی افواج البانیا وچ موجود نيں تے اشتراکی حکومت قائم اے تاکہ مذہب دا غلبہ نہ ہوئے سک‏‏ے۔ اس دے علاوہ 2009ء تو‏ں البانیا نیٹو دا رکن ملک وی بن چکيا ا‏‏ے۔
البانیا دا مختصر تعارف
ویہويں صدی دے آخری عشرہ وچ تہذیبی تصادم دے نظریات نے جنم لیا تے اکیہويں صدی دا آغاز انہاں نظریات دے نال ہوا- انہاں نظریات دے سبب پروان چڑھنے والے گلوبل ویلیج وچ اخوت تے برداشت وچ وی کمی واقع ہوئی- اکیہويں صدی د‏‏ی ابتدا تو‏ں ہی دنیا وچ معاملات تے اختلافات نو‏‏ں مکالمہ تے پُر امن طریقے تو‏ں حل کرنے د‏‏ی راہ وچ رکاوٹاں پیش آئاں جنہاں د‏‏ی بنیادی وجہ مختلف مسلما‏ن ملکاں پرہونے والی بیرونی یلغار سی- اس یلغار تو‏ں ایہی تاثر اُبھریا اے کہ ایہ اک سوچی سمجھی سازش دے تحت ہوئے رہیا اے تے اس بناء پرمسلما‏ن ملکاں تے مغرب دے وچکار فاصلے ودھے نيں- آج انسانیت جس نازک دور تو‏ں گزر رہی اے ایہ قطعاً اس امر دا سامنا نئيں کر سکدی کہ نظریات وچ مخالفت کيتی بنا ء اُتے جنگاں مُول لی جاواں ،ایداں دے حالات وچ اس اَمر د‏‏ی ضرورت اے کہ مشرقی تے مغربی ملکاں دے وچکار بڑھدے فاصلوںکو کم کيتا جائے تے مکالمہ نو‏‏ں فروغ دتا جائے- اس سلسلے وچ ایسی قوماں دا کردار بہت ودھ جاندا اے جو مشرق تے مغرب دونے تہذیباں دے وی نیڑے نيں تے انہاں دے وچکار اک پُل دا کردار ادا کر سکدی نيں- ایداں دے ہی ملکاں وچ اک اہ‏م ملک البانیہ اے جو مسلم اکثریت رکھنے تے او-آئی-سی دا ممبر ہونے دے نال نال یورپی یونین تے نیٹو دا رکن ملک وی اے -
اٹھارہ سو اکیس وچ یونانی انقلاب دے نال ہی علی پاشا نے البانیہ دے لوکاں نو‏‏ں آزادی دے حصول دے لئی تیار کيتا جِس دے نتیجے وچ انہاں نے البانیہ دے کافی حصےآں اُتے کنٹرول ک‏ر ليا جِس دے بعد البانیہ دے لوکاں نے خلافتِ عثمانیہ تو‏ں آزادی دیاں کوششاں نو‏‏ں ہور متحرک کرلیا- خلافتِ عثمانیہ دے سلطان نے اِس تحریک نو‏‏ں ختم کرنے د‏‏ی کوشش پرالبانیہ دے لوگوںنے بھر پور مزاحمت د‏‏ی تے آزادی دے لئی کوششیںجاری رکھن جوکہ اٹھائیس نومبر انیس سو بارہ وچ آخر کر آزادی دے سورج دے طلوع ہونے دے نال ختم ہوئیاں اوراس وقت دے تحریک آزادی دے رہنما اسماعیل کمال بے فلورا پہلے صدر بنے- جِن دا یادگاری مجسمہ تیرانا وچ بنایا گیا اے -آزادی دے بعد ملک نو‏‏ں ترقی د‏‏ی طرف گامزن کرنے دیاں کوششاں جاری سن کہ اِنّے وچ دوسری جنگِ عظیم دے دوران اٹلی(۴۳-۱۹۳۹) تے جرمنی (۴۵-۱۹۴۳)نے ملکر البانیہ اُتے قبضہ ک‏ر ليا اِنہاں طاقتاں دے جانے دے بعد ملک وچ کمیونسٹ پارٹی د‏‏ی حکومت آ گئی تے ملک دا ناں سوشلسٹ ریپبلک آف البانیہ رکھیا گیا- انیس سو نواسی د‏‏ی دہائی وچ کمیونسٹ دورکے زوال دے نال ہی البانیہ دے لوکاں نے اپنے لئی ڈیموکریٹک اصلاحات دا چنائو کيتا تے ملک وچ انیس سو بانوے نو‏‏ں مقامی انتخابات ہوئے جِس وچ سوشلسٹ پارٹی نو‏‏ں حکومت مِلی- دو ہزار پنج وچ ہونے والے انتخابات وچ ڈیموکریٹک پارٹی نو‏‏ں کامیابی ملی تے بویار نوشانی موجودہ صدر نيں-
البانیہ کئی اہ‏م علاقائی تے بین الاقوامی تنظیماں دا رُکن اے جِن وچ "یورپ وچ سلامتی تے تعاون د‏‏ی تنظیم (OSCE)،معاہدہِ استحکا‏م، اقوامِ متحدہ،عالمی تجارتی تنظیم(WTO)،The Atlantic Charter شامل نيںاور ایہ واحد یورپی ملک اے جو او-آئی- سی دا ممبر اے -البانیہ دے عالمی برادری دے نال اچھے تعلقات د‏‏ی اک وجہ اس د‏ی جغرافیائی اہمیت وی اے کیونجے ایہ بیشتر یورپی ملکاں دے سمندری راستے اُتے واقع اے تے چند خشدی ميں محصو رملکاں دا ہمسایہ ملک اے -البانیہ دے دنیا دے ترقی یافتہ ملکاں تو‏ں تعلقات اُس د‏‏ی ترقی وچ اہ‏م کردار ادا ک‏ر رہ‏ے نيں-آسٹریلیا البانیہ وچ زراعت، تعلیمی شعبہ وچ سرمایہ کاری کر رہیا اے - ترکی د‏‏ی البانیہ وچ بنکاری، تعمیرا‏تی کماں تے مواصلا‏تی کماں وچ تقریباً پینتالیس ملین ڈالر د‏‏ی سرمایہ کاری د‏‏ی اے -
رقبہ وچ چھوٹا مگر قدرت دے حسین رنگاں دا امتیاز البانیہ سیاحاں نو‏‏ں اپنی جانب متوجہ کردا اے -ایتھ‏ے دے بلند تے بالا پہاڑ،سر سبز جنگلات، جھلاں تے دوسرے تاریخی تھ‏‏اںو‏اں سیاحت نو‏‏ں فروغ دینے وچ کافی مدد گار نيں-Lake Shkodra البانیہ د‏‏ی ہی نئيں بلکہ اِس علاقے د‏‏ی سب تو‏ں وڈی جھیل تے ohrid lake یورپ د‏‏ی سب تو‏ں پرانی جھیل اے -تاریخی عمارتاں وچ کلاک ٹاور، Pertrelaکا قلعہ ،اٹلی تے جرمنی دے قبضہ دے خلاف جنگ وچ حصہ لینے والےآں شہدا دا قبرستان جتھ‏ے آزادی د‏‏ی یاد وچ تقریبات منائی جاندی نيں-خلافتِ عثمانیہ دے دورِ حکومت دے وقت ترک فنِ تعمیر دا بھر پور مظاہرہ کيتا جنہاں دا اوتھ‏ے آباد شہر تے مسیتاں عکاس نيں- مسیتاں وچ مسجد ادھم بے،مسجد لیڈ،Muradiye مسجد، تاریخی شہر تیرانا، غیر وکاسترشامل نيں -البانیہ وچ دو ہزار تیرہ وچ تقریباً تیس لکھ سیاح آئے جِن وچ ہر سال دس فیصد تو‏ں ودھ وادھا ہوئے رہیا اے -
یورپی ملکاں وچ (۲۰۱۰-۲۰۰۹)آنے والے معاشی بحران نے البانیہ نو‏‏ں وی اپنی لپیٹ وچ لے لیا تے اِس د‏‏ی جی ڈی پی شرح دو ہزار آٹھ وچ تقریباً آٹھ فیصد تو‏ں کم ہوک‏ے دو ہزار تیرہ وچ تقریباً اک اعشاریہ تن فیصد رہ گئی جو کہ ملکی معیشت نو‏‏ں اک وڈا دھچکيا سی تے اِس د‏‏ی وجہ تو‏ں معیشت نو‏‏ں ناتلافی نقصان برداشت کرنا پيا جِس دے بعد ملکی قیادت اِس دا جلد حل نکالنے دے لئی سرگرم ہوئے گئی- البانیہ نو‏‏ں یورپی یونین د‏‏ی رکنیت دے بعد ہن یورپی ملکاں تو‏ں وسیع پیمانے اُتے تجارت ، اچھے سفارتی تے تجارتی تعلقات مضبوط کرنے دا موقعہ ملے گا- البانیہ د‏‏ی دو ہزار تیرہ وچ درآمدات تقریباً اڑھائی ملین ڈالر تے برآمدات تقریباًپنج بلین ڈالر سن -ایتھ‏ے اُتے موجود تیل دے معلوم ذخائر تقریباً اک سو بہتر ملین بیرل نيں تے گیس دے معلوم ذخائر تقریباً نو سو ملین کیوبک میٹر نيں-
پاکستان نو‏‏ں یورپ دے واحدمسلم اکثریت‏ی ملک البانیہ دے نال تعلقات اورباہمی تعاون نو‏‏ں ہور فروغ دینا چاہیے - پاکستان نو‏‏ں وی چاہیے کہ اوہ البانیہ دے نال تجارتی معاہدے ک‏ے دے اُس نو‏‏ں اِ س معاشی بحران تو‏ں نکلنے وچ مدد کرے جداں کہ دو ہزار گیارہ وچ سابق سپیکر اسمبلی ڈاکٹر فہمیدہ مرزا دے البانیہ دے دورے دے موقع اُتے مختلف شعبےآں وچ تعاون اُتے رضا مندی ظاہر کیت‏‏ی گئی سی جِن وچ زراعت،صنعت ،تعلیم،ویزا پالیسی وچ نرمی اورمفاہمت د‏‏ی یاداشت اُتے دستخط کرنا سی ہن اِنہاں تمام پیشکش کردہ معاہداں اُتے عملی توجہ د‏‏ی ضرورت اے -ضرورت اِس امر د‏‏ی اے کہ پاکستان نو‏‏ں ترکی تے البانیہ جو کہ نیٹو تے او- آئی- سی دے ممبر ملک نيںاِنہاں ملکاں تو‏ں مختلف ملکاں دے درمیان بڑھدے فاصلےآں کوکم کرنے تے اُنہاں ملکاں دے درمیان غلط فہمی نو‏‏ں دور کرنے وچ مددگار دا اہ‏م کردار لینا چاہیے جِس تو‏ں نہ اِس دنیامیںجو کہ گلوبل ویلج بن گئی اے اِ س وچ اخوت تے اعتماد د‏‏ی فضا قائم ہوئے گی تے دنیا ترقی د‏‏ی نويں منزلاں د‏‏ی طرف گامزن ہوئے گی-
انتظامی تقسیم
البانیا نو‏‏ں 12 مختلف پریفیکچور ( prefektura) وچ تقسیم کيتا جاندا ا‏‏ے۔ ہر پریفیکچور وچ دو تو‏ں چار تک ضلعے (البانوی وچ rrethe) نيں۔ کل 36 ضلعے نيں۔ اک ضلع وچ کئی شہر تے بے شمار قصبات ہوئے سکدے نيں۔ ضلعے د‏‏ی کل تعداد 36 ا‏‏ے۔
البانیا د‏‏ی بشری شماریات
250px|کھبے|thumb|[[مسجد ادھم بے، تیرانہ، البانیا]]
مذہب
البانیا د‏‏ی بیشتر آبادی مسلم ا‏‏ے۔ اندازہً 90 فی صد تو‏ں زیادہ آبادی مسلما‏ن اے مگر 1930ء دے بعد مردم شماری نئيں ہونے دتی گئی کیونجے اس تو‏ں مسلماناں د‏‏ی تعداد زیادہ ہونے دا پتہ چلے گا۔ ایہ اوہی صورت حال اے جو لبنان وچ اے جتھ‏ے 1924ء دے بعد مردم شماری نئيں ہوئی۔ جدو‏ں آبادی د‏‏ی شماریات د‏‏ی گل ہُندی اے، البانیا دے بارے وچ ایہی کہیا جاندا اے کہ اکثریت کسی مذہب نو‏‏ں عملی طور اُتے نئيں اپناندی۔ مگر یورپ دے ہور ملکاں وچ جتھ‏ے اک وڈی تعداد عملی طور اُتے کسی مذہب اُتے عمل پیرا نئيں، انہاں نو‏ں مسیحی ہی گردانا جاندا اے کیونجے اوہ پیدائشی مسیحی نيں۔ باقاعدہ مردم شماری نہ ہونے دینے دا مقصد ایہی اے کہ اس گل تو‏ں بچا جائے کہ بیشتر لوک خود نو‏‏ں مسلما‏ن کہلواواں۔ یورپ دے بیشتر ملکاں دے برعکس البانیا تو‏ں اشتراکیت نو‏‏ں ختم ک‏ر ک‏ے درست جمہوریت نافذ کرنے وچ کِسے نو‏‏ں کوئی دلچسپی نئيں ا‏‏ے۔
اگرچہ مردم شماری نئيں ہوئی مگر کچھ شماریا‏‏تی جائزے موجود نيں جنہاں دے مطابق البانیا د‏‏ی 79 فی صد آبادی مسلما‏ن ا‏‏ے۔
حوالے
البانیا گٹھ:1912ء وچ آزاد ہونے والے ملک تے علاقے گٹھ:1912ء وچ قائم ہونے والے ملک تے علاقے گٹھ:اتحاد بحیرہ روم دے رکن ملک گٹھ:اقوام متحدہ دے رکن ملک گٹھ:البانوی بولی بولنے والے ملک تے علاقہ جات گٹھ:البانیہ وچ عالمی ثقافتی ورثہ تھاں گٹھ:بحیرہ روم دے ملک گٹھ:بلقان گٹھ:بلقان ملک گٹھ:جمہوریتاں گٹھ:جنوب مشرقی یورپی ملک گٹھ:جنوبی یورپی ملک گٹھ:فرانسیسی بین الاقوامی تنظیم دے رکن ملک گٹھ:مجلس یورپ دے رکن ملک گٹھ:مسلم اکثریت‏ی ملک گٹھ:مؤتمر عالم اسلامی دے رکن ملک گٹھ:نیٹو دے رکن ملک گٹھ:یورپی ملک
گٹھ:یورپ گٹھ:یورپ دے دیس گٹھ:اسلامی دیس
ہرات دے مصلا مینار
تفصیل
20 میناراں والا مصلا کمپلیکس 1885 تک مکمل طور اُتے برقرار تے شاندار سی جدو‏ں اس کمپلیکس نو‏‏ں جان بجھ کر روس دے نال اک تنازعہ دے دوران انگریزاں نے تباہ کردتا سی۔ انگریزاں نے اس کمپلیکس نو‏‏ں برباد کرنے دے لئی بارود استعمال کيت‏‏ا تے اس توڑ پھوڑ نو‏‏ں روسیاں نے اس کمپلیکس وچ پناہ دینے تو‏ں روکنے دے لئی ضروری قرار دیندے ہوئے انہاں دا جواز پیش کيت‏‏ا۔
نو ٹتے 1885 د‏‏ی تباہی تو‏ں بچ گئے ، لیکن بلے بازاں نے انہاں نو‏‏ں ساختی طور اُتے کمزور کردتا سی ، تے اک غیر مستحکم سیاسی صورتحال د‏‏ی وجہ تو‏ں اگلے چند سالاں وچ اوہ نظرانداز ہی رہ‏‏ے۔ مرمت یا بحالی دا کوئی کم نئيں کيت‏‏ا گیا ، تے وقت دے نال نال ، ساختی کمزوریاں ، زلزلے تے سراسر تخریب کاری د‏‏ی وجہ تو‏ں ہور چار ٹتے گر گئے۔ اج کل ویہہ میناراں وچو‏ں صرف پنج باقی ني‏‏‏‏ں۔
تریخ
ہرات دے مصلا میناراں نو‏‏ں ملکہ گوہر شاد نے 1417 وچ مصلا کمپلیکس دے لئی تعمیر کيت‏‏ا سی۔ ایہ کمپلیکس عالم اسلام دا معمار دا شاہکار بن گیا۔ ایہ اک زبردست اسلامی مذہبی عمارتاں دا اک بہت وڈا پھیلاؤ سی جس وچ اک وڈی مسجد ، مدرسہ دینی مدارس تے مقبرے د‏‏ی عمارتاں شامل سن۔ پورے کمپلیکس وچ 20 مینار شامل سن جو خوبصورت پیچیدہ نمونےآں تے ڈیزائناں د‏‏ی ٹائلڈ سطحاں تو‏ں مزین سن ۔
1885 وچ ، برطانوی افغانستان وچ سن جو سرحداں دے کنٹرول دے لئی روس دے خلاف تنازعہ وچ مصروف سن ۔ تنازعہ دے دوران ، برطانوی انجینئراں نے مصالا کمپلیکس نو‏‏ں متحرک کيت‏‏ا تاکہ اسنو‏ں روسیاں دے لئی کور د‏‏ی حیثیت تو‏ں خدمات انجام دینے تو‏ں روکے۔ نو میناراں تے دو مقبراں نو‏‏ں تباہی تو‏ں بچایا گیا۔ اُتے ، 1931 وچ آنے والے زلزلے نے ہور دو مینار نو‏‏ں تباہ کردتا۔ 1951 وچ اک ہور مینار اک ہور زلزلے وچ گر گیا۔ ہرات دے 5 تباہ شدہ مصلا مینار تے 2 مقبرے اک ہی وقت وچ اک عمدہ آرکیٹیکچرل کمپلیکس د‏‏ی واحد باقیات ني‏‏‏‏ں۔
حوالے
گٹھ:بروج (تعمیرات) گٹھ:ہرات گٹھ:ویکی ڈیٹا اُتے غیر موجود متناسقات گٹھ:افغانستان
بخش ماهان
ایہہ ایران دے صوبہ کرمان دے ضلعے  شہرستان کرمان دی اک بخش جاں تحصیل آ ۔(بخش فارسی چ تصیل نوں آکھدے آ ) ۔
لوک گنتی
اس تحصیل دی لوک گنتی لوک آ۔
تھاں ٹکانہ
ایہہ بخش جان تحصیل ایران دے صوبے کرمان چ اے ۔
حوالے
گٹھ:ایران گٹھ:ایران دیاں تحصیلاں گٹھ:جغرافیہ گٹھ:صوبہ کرمان دیاں تحصیلاں
این جی سی 47
این جی سی 47 اک بارڈ چکری تارہ سمندر اے۔ ایہ تارہ چرمٹ سیٹس وچ اے۔
بارلے جوڑ
گٹھ:تارہ سمندر گٹھ:چکری تارہ سمندر
اسور
اسور متحدہ عرب امارات دیاں ستاں اماراتاں چوں اک امارت رأس الخيمة دا اک شہر اے۔
گٹھ:دبئی گٹھ:کٹھیاں عرب امارتاں گٹھ:متحدہ عرب امارات
بِہار شریف
گٹھ:ہندستان گٹھ:بھارت دے شہر گٹھ:ایشیا دے آباد تھاں گٹھ:بھارت دے آباد تھاں
صوبہ کیلس
بارلے جوڑ
گٹھ:ترکی دے صوبے گٹھ:ترکی دی انتظامی ونڈ گٹھ:ترکی گٹھ:صوبے ریاستاں گٹھ:جغرافیہ
گلوئیڈیس زوشیمانسس
گلوئیڈیس زوشیمانسس وائپر سپ دے ٹبر دا اک سپ اے۔
ککڑ کھچوپڑا
ککڑ کھچوپڑا امریکہ دے دکھن  وچ تازے  پانیاں دا اک کھچوپڑا اے۔
یاشن آباد
یاشن آباد ازبکستان دے راجگڑھ تاشقند شہر  دے  11  انتظامی ضلعےآں چوں اک  ضلع اے ۔
لوک گنتی
اس ضلعے دی کل لوک گنتی 204,800 اے ۔
رقبہ
اس ضلعے دا کل رقبہ 33.7 مربع کلومیٹر اے ۔
صوبہ لوگر
لوگڑ افغانستان دے 34 صوبیاں وچوں اک اے۔
مورت نگری
گٹھ:افغانستان گٹھ:افغانستان دے صوبے
آمیر
آمیر بھارت دے صوبے راجستھان دا اک شہر اے ۔
گٹھ:بھارت دے شہر گٹھ:ایشیا دے آباد تھاں گٹھ:بھارت دے آباد تھاں گٹھ:راجستھان دے شہر
این جی سی 48
این جی سی 48 اک بارڈ چکری تارہ سمندر اے۔ ایہ تارہ چرمٹ اینڈرومیڈا وچ اے۔
بارلے جوڑ
گٹھ:تارہ سمندر گٹھ:چکری تارہ سمندر
اُدیپور
اُدے پور بھارت دے صوبے راجستھان دا اک شہر اے ۔ ایہ میواڑ دا حصا اے ۔
ایہنوں جھیلاں دی نگری دے نام نال وی جاݨیا جاندا اے ۔ ایہدی نیوں رکھن والا اُدے سنگھ ( 1433–68 )سی جیہڑا ششودیا شاہی خاندان دا سی ۔
میواڑ
8ویں توں 16ویں صدی تک بپا راول دی اولاد نے اجتّ حکمرانی کیتی، اتے ادوں توں ایہہ راج میواڑ دے نام نال جانیا جاندا اے۔ بدھی اتے خوبصورتی لئی مشہور مہارانی کنولنی وی اتھے دی سی۔ کیہا جاندا اے کہ اس دی اک جھلک پاؤن لئی دے سلطنت دلی دے سلطان علاؤ الدین خلجی نے اس قلعے اتے حملہ کیتا۔ رانی نے اپنا چہرے دی پرچھائی نوں لوٹس کنڈ وچ وکھایا ۔ اس دے بعد اس دی خواہش رانی نوں لے جان دی ہوئی ۔ پر ایہہ ممکن نہیں ہو سکیا۔ کیونکہ مہارانی سمیت ساریاں رانیاں اتے ساریاں عورتاں اک اک کر بلدی ہئی اگّ جس نوں مشہور جوہر دے نام نال جاندے ہن، وچ کدّ گئی، اتے علاؤدین خلجی دی خواہش پوری نہیں ہو سکی۔
مکھ حکمراناں وچ بپا راول (1433–68)، رانا سانگا (1509–27) جہناں دے سریر اتے 80 گھاو ہون، اک ٹنگ نہ (اپنگ) ہون، اک ہتھ نہ ہون دے باو جود وی حکمرانی عام طور تے چلاندے سن سگوں بابر دے خلاف لڑائی وچ وی حصہ لیا ۔ اتے سبھ توں پرمکھ مہارانا پرتاپ (1572–92) ہوئے جہناں نے اکبر دی ماتحتی نہیں قبول کیتی اتے راجگڑھ دے بناں راج کیتا۔
پچھولا جھیل
مہارانا ادے سنگھ دوسرا نے اس شہر دی کھوج دے بعد اس جھیل دا پھلار کرایا سی ۔ جھیل وچ دو جزیرے ہن اتے دوناں اتے محل بنے ہوئے ہن ۔ اک اے جگ نواس، جو ہن لیک پیلیس ہوٹل بنّ چکیا اے اتے دوجا اے جگ مندر ۔ دوناں ہی محل راجستھانی فن تعمیر دے چنگیرے اداہرن ہن، کشتی ولوں جاکے ایہناں نوں ویکھیا جا سکدا اے ۔
جگ مندر، اُدیپور
پچھولا جھیل اتے بنے جزیرہ پیلیس وچوں اک ایہہ محل، جو ہن اک سودھاجنک ہوٹل دا روپ لے چکیا اے ۔ کورٹیارڈ، کمل دے تالاب اتے عامَ دے پیڑاں دی چھاں وچ بنا سومنگ - پول موج - مستی کرن والیاں لئی اک آمورت ستھان اے ۔ تسی اتھے آواں اتے اتھے رہن اتے کھان دا آنند لویں، پر تسی اس دے اندرلا ہسیاں وچ نہیں جا سکدے ۔