cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
دُدھ
مج دا دد
مج دے دد وچ گاں دے دد توں دونی چربی ہوندی اے تے ایہ جلدی خراب نئیں ہوندا۔ مج دے اک گرام دد وچ 0.19 ملی گرام کولسٹرول جد کے گاں دے دد وچ ایہ ناپ 0.14 ملی گرام اے۔ ایا کیلشیم، لوآ، فاسفورس تے وٹامن اے نال وی رجیا ہوندا اے جس توں ایہدا پنیر ودھیا منیا جاندا اے۔ کچا دد اوہ دد ہوندا اے جیہڑا جانور دے تھناں وچوں کڈھن مگروں ہجے ابالیا ناں گیا ہووے تے ناں ای اوہدے وچ کوئی ہور شے ناں رلائی گئی ہووے۔ پنجاب وچ کئی لوک ایہنوں چآ نال پیندے نیں تے کج تھن دی دھار من وچ مار کے پیندے نیں۔ پاسچر دی 1864 توں پہلے جراسیم تھیوری آن تک ایہنوں ماڑا نہیں سی سمجھیا جاندا پر ہن ابال کے پینا ودھیا سمجھیا جاندا اے۔ ایہ ویکھیا گیا اے جے ابالن نال ایہدے اندر کئی ضروری شیواں مک جاندیاں نیں تے ایہ ویکھیا گیا اے جے ابالن نال پنیر ودھیا نہین بندا پر کچے دد وچ جراسیم ہون باہجوں ایہ گل منی گغی اے جے ابال لینا چنگا اے۔
کچا دد اگر پیا روے تے کج چر مگروں ایہ پھٹ جاندا اے یا کھٹا ہوجاندا اے۔ چوکھا چر مگروں اوہ بالکل پین جوگا نہین ریندا۔
دد رہتلاں وچ
انسانی رہتلاں وچ دد اک ضروری شے ریا اے۔ کسے تھاں تے اگر کھان نون نہیں تے انسان کج بکریاں یا گان دے دد تے اپنے نیانے پال سکدا سی۔ جد کے گاں بکری گھآ تے رکھاں دے پتے کھاکے گزارا کرسکدے سن۔ گاں دے دد ایس فیدے باہجوں گاں نوں کئی رہتلاں وچ واہوا ادر دتی جاندی سی۔ ہندستان وچ گاں نوں گؤ ماتا کیا جاندا سی تے ایہدے مارن تے ایسے باہجوں روک سی۔
ماں دا دد جیون لئی بڑا ضروری اے تے ماں اپنے دھی پتراں نوں اپنے دد تے پالدی اے۔ پتر اگر جنگا ناں نکلے تے ماں کیندی اے جے اوہ اوہنوں اپنا دد نہیں بخشے گی۔ پنجاب دے کسے گھر وچ اپنا دد ہونا آدر دی نشانی سمجھی جاندی اے۔ خالص دد ہمیشہ توں ودھ مل پاندا اے۔
پرانی یونانی کہانیاں وچ ہیرا دیوی اپنا دد ہیراکلس نوں پیان دے بجاۓ روڑدی اے تے ایہ رڑیا دد اسمان تے پھیل کے دد راھ بن جاندا اے۔ پنجاب وچ ایہ وی سمجھیا جاندا اے جے دد حدا دا نور اے۔
مزہباں وچ وی دد نوں اچیچی تھاں دتی گئی۔ اسلامی جنت وچ دد دیاں نہراں دی گل آندی اے۔ بائبل وچ اسرائیل نوں دد تے ماکھیو والا دیس منیا گیا۔ قرآن وچ وی دد بارے گل ہے۔ رمضان وچ دد تے کھجوراں نال روزہ کھولن دی ریت وی ہے۔ اک ہندو پوجا ابھیشک وچ کسے دیوی دیوتا دی بتی تے دد ڈولیا جاندا اے۔
بنو امیہ ویلے اکواری سوکا پیا تے اموی صوبیدار حجاج بن یوسف نے عراق وچ گاں زبح کرن تے روک لادتی۔
بارلے جوڑ
گٹھ:ددھ گٹھ:جیون پڑھت
رالیغ کاؤنٹی
رالیغ امریکی صوبے ویسٹ ورجینیا دی اک کاؤنٹی اے۔
بارلے جوڑ
گٹھ:ویسٹ ورجینیا دیاں کاؤنٹیاں
پولی کتا
پولی کتا اک ہنگری دا کتا اے جیڑا اج توں 2000 ورے پرانا اے۔ اے ڈنگراں نوں سانبھن لئی کم آندا اے۔
مائکروبیالوجی
مائکروبیالوجی (Microbiology) جیون پڑھت دی اک ونڈ اے جیدے وچ نکے جانداراں بارے پڑھیا جاندا اے۔او جاندار جنھا نوں ننگی اکھ نال نئی ویکھا جا سکدا، تے صرف مائکروسکوپ نال ویکھا جا سکدا اے ۔
مائکروبیالوجی دی اہمیت توں انکار نہیں کیتاجا سکدا۔ ڈبل روٹی، پنیر، شراب، انٹی بایوٹک، ویکسین، وٹامن، انزائم تے ہور اہم مصنوعات دی تیاری وچ اے ضروری کردار ادا کردی اے۔ کاربن، آکسیجن، نائیٹروجن تے سلفر دے آبی تے زمینی چکراں نو اے ممکن بناندی اے۔ جراسیم، ماحولیاتی خوراک دی زنجیر تے جال وچ غذائی اجزاؑ دا اہم ذریعہ نے۔
جرسوماتی روگاں نے ھزاراں سالاں توں نسل انسانی نو بہتا نقصان پہنچایا اے۔1347-1351 دا طاعون اک مثال اے جس نے یورپ وچ تباہی پھیلا دتی۔ جرثوماتی بیماریاں وچ خسرہ،کالی کھانسی، تشنج، ہیضہ، ٹائیفائیڈ، نزلہ، زکام، ایڈز، ڈنگی تاپ، ملیریا، پولیو، نمونیہ، ھیپاٹائٹس وغیرہ شامل نے۔ مائکروبیالوجی وچ وائرس، بیکٹیریا، پروٹسٹ، الجی، فنجائی تے پروٹوزوا جئے خردبینی جانداراں نو پڑھیا جاندا اے۔ وائرس نو زندہ تے مردہ دے وچکار تسلیم کیتا جاندا اے کیونکہ اے ولگن دا نئی بنا ہویا تے مردہ شیواں دی طرح کرسٹل بنان دی صلاحیت رکھدا اے۔
کسی مخصوص خرد جاندار نوں پڑھن توں پہلاں اونوں آبادی توں الگ کر کے کلچر میڈیم تے اگایا جاندا اے۔ خرد جاندار دی بڑھوتری تے انو الگ کرن لئی مائکرو بیالوجی وچ دو اہم تکنیکاں استعمال کیتیاں جاندیاں نے، سٹیریلائیزیشن تے کلچر میڈیا دا استعمال۔
تریخ
جرسوماں دے وجود بارے پہلاں واری جین مت نے دسیا۔ فیر ابن سینا، ابن زہر تے فیر محمد بن زکریا الرازی نے اپنی کتاب "القانون في الطب" چ ایہناں بارے دسیا۔
1590 وچ جنسن ے پہلی کمپاؤنڈ مائکروسکوپ تیار کیتی۔
1665 وچ رابرٹ ہک نے کارک وچ خلیے دا مشاہدہ کیتا۔
1676 وچ لیوون ہک نے پہلی واری اک عدسے آلی مائکروسکوپ نال خوردبینی جاندار ویکھے، جنا نو اس انیمالکیول دا نا دتا۔
1688 وچ ریڈی نے سپانٹینیس جینیریشن تے کم کیتا۔ 1786 وچ مولر نے بیکٹیریا دی درجہ بندی تے پہلی واری کم کیتا۔
1798 وچ جینر نے سمال پاکس لئی کاؤ پاکس ویکسین تیار کیتی۔
1838-1839 وچ شوان تے شیلڈن نے سیل تھیوری پیش کیتی۔
1880 وچ لیوران نے ملیریا پھیلان آلے نکے جاندار پلاسموڈیم دی کھوج کیتی۔ 1881 وچ لوئیس پاسچر نے پاسچرائزیشن تے کم کیتا، سپانٹینئیس جینیریشن دے نظریے نو غلد قرار دتا، ریبیز تے انتھریکس دے خلاف ویکسین تیار کیتی۔ 1882 وچ رابرٹ کاک نے جرم تھیوری پیش کیتی، جراسیماں نو جیلیٹن تے اگایا، بیسیلس انتھراکس، مائکو بیکٹیریم ٹیوبرکلوسس کھوجے۔
1884 وچ آٹوکلیو ایجاد ہوئی، گرام سٹین تیار ہوئی۔
1886 وچ فرینکلین نے سٹریپٹوکوکس نمونیئے دی کھوج کیتی، جیہڑا نمونیا لاندا اے۔
1887 وچ رچرڈ پیٹری نے پیٹری پلاٹ ایجاد کیتی۔
1892 وچ آیواناسکی نے طائرس تے کم کیتا۔
1894 وچ کیتاسو تے یرسن نے یرسینیا پیسٹس دی کھوج کیتی جیہڑا طاعون دا روگ لاندا اے۔
1902 وچ لینڈسٹینر نے بلڈ گروپاں دی کھوج کیتی۔
1923 وچ برگے مینوئل چھاپیا گیا۔اے بیکٹیریا دی درجہ بندی دی مشہور کتاب اے۔
1929 وچ فلیمنگ نے پینسیلین دی کھوج کیتی۔
1979 وچ ریکامبینینٹ ول نال انسولین تیار کیتی گئی۔
1980 وچ سکیننگ ٹنلنگ مائکروسکوپ ایجاد ہوئی۔
1983 وچ گیلو تے مانٹیگنر نے ایچ آئی وی وائرس دی کھوج کیتی۔
1984 وچ مولر نے پولیمریز چین ریئکشن تے کم کیتا۔
1997 وچ ایسکریشیا کولائی دے جینوم نو سیقوئنس کیتا گیا۔
2002 وچ ملیریا نو پھیلان آلے طفیلئے پلاسموڈیم فالسیپیرم دے جینوم نو سیقوئنس کیتا گیا۔
اہمیت
نکے جانداراں نو استعمال کر کے الکوحل، سرکہ، ڈیری مصنوعات، اینٹی بائوٹک، اینزائم، امائنو ایسڈ، پولیمر، تے آلودگی توں بچاؤ جیسے فیدیاں لئی استعمال کیتا جاندا اے۔
ہور ویکھو
<div class="NavHead" style="background-color:;">فزکس·کیمسٹریباٹنی·زوالوجی·جیون پڑھت·مائکروبیالوجی·نینوٹیکنالوجی·فزیالوجی· میتھمیٹکس·'''
گٹھ:مائکروبیالوجی گٹھ:سائنس گٹھ:سائنسی علم
اری وارشل
اری وارشل (20 نومبر 1940) اک اسراعیلی امریکی کیمسٹری گرو تے 2013 دا نوبل انعام جتن والا اے۔
ہور ویکھو
گٹھ:نوبل انعام جتن والے
جوزف گیرہارڈ زکارینی
گٹھ:جرمن شخصیتاں گٹھ:جرمن لوک
پال بویر
پال بویر اک کیمسٹریگرو تے 1997 اچ کیمسٹری اچ نوبل انعام جتیا۔
گٹھ:شخصیتاں گٹھ:مشہور لوک گٹھ:نوبل انعام جتن والے گٹھ:کیمسٹری گرو
رینڈالف کاؤنٹی
رینڈالف امریکی صوبے ویسٹ ورجینیا دی اک کاؤنٹی اے۔
بارلے جوڑ
گٹھ:ویسٹ ورجینیا دیاں کاؤنٹیاں
جان واکر
جان واکر اک کیمسٹریگرو تے 1997 اچ کیمسٹری اچ نوبل انعام جتیا۔
کارل فریڈرش ریشے
کارل فریڈرش ریشے اک جرمن بوٹا گروسی جیہڑا چلی تے میکسیکو وچ پروفیسر وی ریا۔
گٹھ:جرمن شخصیتاں گٹھ:جرمن لوک گٹھ:بوٹا گرو
کلاسیکل بھارتی ناچ
ہندوستانی کلاسیکل ناچ؛ سارے بھارت وچ مشہور اتے دنیا دے کئی دیساں وچ مقبول ہن۔ 400 ق م وچ بھرت منی نامی رشی نے 'ناٹ شاستر' نامی کتاب لکھی جس وچ ناچاں بارے ترتیب وار جانکاری دتی گئی اے۔
کلاسکی ناچ دیاں قسماں
گٹھ:ناچ
جنز کرسچن سکو
جنز کرسچن سکو اک کیمسٹریگرو تے 1997 اچ کیمسٹری اچ نوبل انعام جتیا۔
ہور ویکھو
گٹھ:شخصیتاں گٹھ:مشہور لوک
شہرستان آبادان
ایشیاء دے دیس ایران دے صوبے ہور اگے شہرستان ناں دی انتظامی اکائی چ ونڈے ہوے نیں ، شہرستان تقریبا اک پاکستان دے اک ضلع دے برابر دی انتظامی اکائی اے تے انگلستان دی اس دے برابر اکائی کاؤنٹی اے ۔ ایران دے صوبےآں دے کل شہرستان 336 نیں ۔ شہرستان آبادان ایران دے صوبہ خوزستان دا شہرستان (ضلع) اے اسدا انتظامی مرکز آبادان شہر اے۔
گٹھ:ایران گٹھ:ایران دے شہرستان گٹھ:جغرافیہ گٹھ:صوبہ آبادان
رچی کاؤنٹی
رچی امریکی صوبے ویسٹ ورجینیا دی اک کاؤنٹی اے۔
بارلے جوڑ
گٹھ:ویسٹ ورجینیا دیاں کاؤنٹیاں
سنہری ریٹریور
سنہری ریٹریور اک مدرا کتا اے جیہڑا انگلینڈ وچ بنایا گیا تے بندوق نال پھڑکائی گئی بطخ یا ہور پنجھیاں نوں پھڑ کے لیاندا اے۔ ایہدے انگریزی نام ریٹریور دا مطلب اے جا کے پھڑ کے لیانوالا ۔ ایہ شکار نوں کسے نقصان دے بنا پھڑ کے واپس لے آندا اے تے ایس باہجوں ایہ ناں پیا۔ ایہ مدرے ناپ دا کتا اے جیدا کوٹ کریم یا سنہرا ہوندا اے تے ایہ لیبراڈر کتے ورگا اے پر اوہدے نالون لمے وال ہوندے نیں۔
بارلے جوڑ
گٹھ:کتے
چک 40 چوداں ایل
چک 40 چوداں ایل ضلع ساہیوال دی تصیل چیچہ وطنیدا اک پنڈ اے جہڑا لوئر باری دوآب نہر دی سجے پاسےاوں نکلن آلی اک شاخ نہر 14ایل اتے پیندا اے ۔
اس پنڈ دی نوں پانی 14ایل نہر دا لگدا اے ،اس لئی اس پنڈ نال 14ایل جڑیا ہویا اے ۔
تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ تصیل چیچہ وطنی ،ضلع ساہیوال چ وس رہیا اے  ۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:پنڈ گٹھ:پاکستان دے پنڈ گٹھ:پنجاب دے پنڈ گٹھ:ضلع ساہیوال دے پنڈ گٹھ:تحصیل چیچہ وطنی دے پنڈ گٹھ:14ایل نہر دے پنڈ
سٹینلی پروسنر
سٹینلی پروسنر اک فزیالوجیگرو تے 1997 اچ فزیالوجی اچ نوبل انعام جتیا۔
گٹھ:شخصیتاں گٹھ:مشہور لوک
چک 60 گ ب
چک 60 گ ب  ضلع فیصل آباد دی تصیل جڑانوالہ دا اک پنڈ اے ۔ اس پنڈ دی بھوئیں نوں لوئر چناب نہر چوں نکلن آلی  گوگیرہ برانچ نہر دا پانی لگدا اے   ۔اس پنڈ دے ناں نال گ ب (G.B=Gugara Branch) ایسے لئی لگدا اے ۔ 350px|thumbnail|ضلع فیصل آباد دے پنڈاں دا نقشہ
تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ ضلع فیصل آباد چ تصیل جڑانوالہ چ وس رہیا اے ۔
ڈاریو فو
ڈاریو فو اک ادبی تے 1997 اچ ادب اچ نوبل انعام جتیا۔
گٹھ:شخصیتاں گٹھ:مشہور لوک
ڈبل روٹی
ڈبل روٹی (Bread) اک مشہور غذا اے، ساری دنیا وچ ہر جگہ مقبول خوراک دے طور تے پسند کیتی جاندی اے ۔ گُنھے ہوئے آٹے وچ خمیری اجزا مݪا کے سانچے وچ پکائی جاندی اے۔ ایہنوں عمومن موٹے ورق دی شکل وچ کٹیا جاندا اے۔ ڈبل روٹی نوں قُدرتی طور تے پائے جاݨ واݪے جرثومےآں (مثلن: کھٹیائی)، کیمیکلز (مثلن: بیکنگ سوڈے)، صنعتی طور تے تیار کردہ خمیر، یا ہائی پریشر اییریشن ناݪ خمیر کیتا جا سکدا اے جیہڑا گیس دے بلبلے بݨاوندا اے۔ ڈبل روٹی میں ذائقے، ساخت، رنگ، شیلف لائف، غذائیت، تے پیداوار نوں بہتر کرن لئی اکثر اضافی چیزاں شامل کیتیاں جاندیاں نیں۔
ہور دیکھو
گٹھ:کݨک گٹھ:آٹا گٹھ:کھان پین گٹھ:پکوان گٹھ:خوراک
بسنجی
بسنجی دے پرکھ ہزاروں ورے پہلے کانگو دریا دے کنڈیاں تے پگمی لوکاں نال رہ رۓ سن۔ اوتھوں ایہناں نوں مصر لیایا گیا جتھے ایہ بڑے پوتر سمجھے جاندے سن جے ایہ مرن مگروں مردیاں نوں اگلی جندڑی ول لے کے جاندے سن۔ افریقہ وچایہ سفاری اگمان نال ریندے نیں تے پنڈاں والے ایہناں نوں راکھے کتے لئی رکھدے نیں۔ ایہ اک باہر رہن والا کتا اے۔ پنڈاں تے کھلیاں جگہاں لئی ٹھیک اے۔ ایہ صاف ریندا اے تے پونکدا نہیں۔
روان کاؤنٹی
روان امریکی صوبے ویسٹ ورجینیا دی اک کاؤنٹی اے۔
بارلے جوڑ
گٹھ:ویسٹ ورجینیا دیاں کاؤنٹیاں
سوراج پارٹی
آزادی پارٹی غلام ہندستان دی آزادی تحریک دے ویلے اخیر 1922 - شروع 1923 وچ بنیا اک سیاسی دَل سی۔ ایہہ دل بھارتیاں لئی زیادہ زیادہ خودمختاری اتے سیاسی آزادی دی حصول لئی کانگرس پارٹی دے کجھ آگوآں - موتی لال نہرو، دیشبندھو چترنجن داس اتے لالا لاجپت رائے نے بنائی سی۔ بھارتی بولیاں وچ آزادی دا مطلب اے اپنا راج۔
بروٹس
بروٹس (85 ق م-42 ق م) دا پورا ناں مرکس جونیئس بروٹس سی ۔ ایہہ قدیم روم دا اک سر کڈھواں جرنیل تے جولیس سیزر دے قاتلاں دا آگو سی ۔ اس نے سیزر تے پامپے دی جنگ چ پامپے دا ساتھ دتا ، 48 ق م چ پامپے نوں شکست ہوئی تے سیزر نے بروٹس نوں معاف کر دتا تے 44 ق م چ اسنوں روم شہر دا منصف اعلی مقرر کیتا ۔ ایہہ سیزر دے قتل دے مگروں روم توں فرار ہو گئیا ۔ 42 ق م چ فلپی دے مقام تے مارک انتونی دی فوج دا مقابلہ کیتا پر شکست کھادی تے خودکشی کر لئی ۔
گٹھ:شخصیتاں گٹھ:تریخی شخصیتاں گٹھ:مشہور لوک گٹھ:اٹلی گٹھ:اطالوی شخصیتاں
سوراج پارٹی
حوالے
گٹھ:بھارت دی آزادی تحریک گٹھ:تحریکاں
بروٹس
گٹھ:یورپ گٹھ:یورپی شخصیتاں
چک 41 چوداں ایل
چک 41 چوداں ایل ضلع ساہیوال دی تصیل چیچہ وطنیدا اک پنڈ اے جہڑا لوئر باری دوآب نہر دی سجے پاسےاوں نکلن آلی اک شاخ نہر 14ایل اتے پیندا اے ۔
اس پنڈ دی نوں پانی نہر لوئر باری دوآب دا لگدا اے ،اس لئی اس پنڈ نال 14ایل جڑیا ہویا اے ۔ رانا سجاد سمانہ
تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ تصیل چیچہ وطنی ،ضلع ساہیوال چ وس رہیا اے  ۔
تبلیغی جماعت
thumb|320x320px|ملائیشیا وچ 2009ء وچ تبلیغی اجتماع دا اک منظر محمد الیاس کاندھلوی دی قائم کردہ اک اسلامی اصلاحی تحریک جو 1926ء وچ قائم کیتی گئی۔ بنیادی طور اُپر فقہ حنفی دے دیوبندی مکتب فکر نال تعلق رکھتی ہے۔ ایہ برصغیر پاک و ہند دے علاوہ ہور کئی ملکاں وچ وی سرگرم ہے۔
تبلیغی جماعت (شبدی مطلب مطلب - دھرم-سدھارک سوسائٹی)، اک اسلامی مشنری لہر اے جو مسلماناں نوں اپنے مول دھرم دا مشق کرن لئی واپس مڑن دی تاکید کردی اے جویں کہ ایہہ اسلامک نبی محمد صاحب، دے جیون دور دوران سی۔ اس دا زور رسم، پہراوے دے معاملیاں وچ اتے نجی ووہار تے اے۔  دنیا بھر وچ تنظیم دے پیروکاراں دی آبادی 1 کروڑ 20 لکھ توں 8 کروڑ دے وچکار ہون دا اندازا اے جنہاں دی بہو گنتی دکھنی ایشیا وچ وسدی اے، اتے دنیا بھر وچ 180 توں 200 دیساں وچ ایہناں دی موجودگی اے۔ اس نوں 20 ویں صدی دے اسلام وچ سبھ توں بااثر مذہبی اندولناں وچوں اک منیا گیا اے۔
بھارت دے میوات کھیتر وچ محمد الیاس ال-کندھلوی ولوں 1927 وچ قائم کیتی گئی۔ ایہہ دیوبند لہر دی اک شاخاں دے طور نیتک قدراں-قیمتاں دے وگڑن اتے اسلام دے پکھاں دی اندیکھی دے جواب وجوں شروع ہوئی۔اس تحریک دا مقصد زمینی پدھر اُتے کم کرکے اسلام دے روحانی پکھ دا سدھار کرنا اے۔ تبلیغ جماعت دیاں سکھیاواں نوں "چھ نظریات" کلیما (یعقین دی اعلان)، صالاح (دعا)، علم-او-ذکر (علم)، اکرام-اے-مسلم (مسلمان دا اعزاز)، اخلاص-اے-نیایت (ارادے دی امان داری)، دعوت-او-تبلیگ (شدھی کرنا) وچ درسایا گیا اے۔
تبلیغی جماعت کسے وی سیاسی جاں ہور فرقے نال اپنی سیاسی جاں دھرم شاستر دی سمبندھتا نہیں رکھدی۔ اس دی بجائے ایہہ قرآن اتے ہدیتھ تے دھیان مرتکز کردی اے۔
اتہاس
ویہویں صدی دے شروع وچ دھرم پرورتت کرکے اسلام اتے عیسائی دھرم اپناؤن والے ہندواں نوں مڑ سرجیت کرن لئی شروع کیتیاں گئیاں وکھ-وکھ ہندو مذہبی پنر-جاگرنوادی لہراں جویں شدھی (سدھائی) اتے تنظیم (اکسرتا) دے ابھرن نال تبلیغی جماعت دا ابھار وی نیڑیوں ملدا سی۔
بنیاد
تبلیغی جماعت دا بانی محمد الیاس قرآن وچ دسے مطابق چنگیائی دی تاکید کرن اتے برائی نوں ورجنا لئی اک تحریک کھڑی کرنا چاہندا سی جویں کہ اس دے استاد رشید احمد گنگوہی نے کرن دا سپنا ویکھیا سی۔ اس دی انسپائریشن اس نوں 1926 وچ مکہ دی اپنی دوسری سفر دوران ہوئی۔ اسنے شروع وچ میواتی مسلماناں نوں اسلامی وشواساں اتے ابھیاساں بارے آگاہ کرن لئیسجد بیسڈ مذہبی سکولاں دا اک نیٹورک قائم کرن دی کوشش کیتی۔ تھوڑھی دیر بعد، اوہ اس سچائی توں مایوس ہو گیا کہ ایہہ ادارےآں پرچارک نہیں، سگوں مذہبی کم کرتا پیدا کر رہیاں سن۔
محمد الیاس نے سہارنپور دے مدرسہ مجاہر علوم وکھے اپنی ٹیچنگ پدوی نوں تیاگ دتا اتے مسلماناں دے سدھار لئی اک مشنری بن گیا (پر اسنے غیر-مسلماناں نوں پرچار کرن دی وکالت نہیں کیتی)۔ اوہ دلی نیڑے نزامودین چلے گئے، جتھے ایہہ لہر رسمی طور اُتے 1926, جاں 1927 وچ شروع کیتی گئی۔ تحریک لئی دشا-نردیساں دا قیام کردیاں، اسنے اسلام دی شروعات ویلے محمد ولوں اپنائے ابھیاساں توں انسپائریشن لئی۔ محمد  الیاس نے نعر ےبازی اگے رکھی،    اے مسلمانو، [سچے] مسلمان بنو ! "। اسنے تبلیغی جماعت دے مرکزی نقطے نوں ظاہر کیتا: اوہناں دا مقصد مسلماناں دا سماجی طور تے پنرؤتھان کرنا سی کہ اوہ اکجٹ ہو کے محمد صاحب دی جیون سٹائل نوں حاصل کرن۔ تحریک نے اک مقابلتاً تھوڑے ویلے وچ ہیٹھاں کافی پھیلاء کیتا اتے نومبر 1941 وچ لگبھگ 25,000 لوک سالانہ کانفرنس وچ شامل ہوئے۔
اس ویلے، کجھ بھارتی مسلمان لیڈراں نوں ڈر سی کہ مسلمان اپنی مذہبی پچھان گوا رہے ہن اتے اسلامی رسماں (مکھ طور اُتے روزانہ نماز) توں لاپرواہ ہو گئے ہن۔ اس لہر نوں کدے سرکاری طور اُتے کوئی نام نہیں دتا گیا سی، پر الیاس اس نوں تحریک-اے-امکئی کہندے سن۔
دلی دے آس پاس دا علاقہ میوات کھیتر جتھے تبلیغی جماعت دی شروعات کیتی گئی اوتھے اک راجپوت نسلی گروہ میو دا واسا رہا سی، جنہاں وچوں کجھ نے اسلام دھرم حاصل کر لیا سی۔
تبلیغی جماعت دے اصول
تبلیغی جماعت دے اصول: (انہاں نوں چھ گلاں، چھ صفات تے چھ نمبر وی کہیا جاندا ہے)
جماعت
جماعت اس تحریک دی اک مخصوص اصطلاح ہے جو اس وقت استعمال کیتی جاندی ہے جدوں کئی افراد اک مخصوص مدّت لئی دین سیکھن تے سکھان دی خاطر کسے گروہ دی شکل وچ کسے جگہ دا سفر کردے نیں انہاں دے دورے دی مدّت تن دن، چالی دن، چار مہینے تے اک سال تک ہو سکدی ہے۔ ایہ افراد اس دوران علاقے دی مسجد وچ قیام کردے نیں۔
گشت
کسے وی جگہ دے دورے وچ اپنے قیام دے دوران ایہ افراد گروہ دی شکل وچ علاقے دا دورہ کردے تے عام افراد خصوصاً دکاندار حضرات نوں دین سیکھن دی دعوت دیندے ہوئے مسجد وچ مدعو کریا کردے نیں۔ اس عمل نوں جماعت دی اصطلاح وچ 'گشت' کہیا جاندا ہے۔
تعلیم
عموماً چاشت دے وقت تے ظہر دی نماز دے بعد مسجد وچ تبلیغی جماعت نال وابستہ افراد اک کونے وچ اکٹھے ہوجاندے نیں تے کو‎ئی اک فرد فضا‎ئل اعمال دا مناسب آواز وچ مطالعہ کردا ہے تاہم اس امر دا خاص خیال رکھیا جاندا ہے کہ نماز و تلاوت وچ مشغول افراد دے انہماک وچ خلل نہ پوے۔
فضائل اعمال دی تعلیم دا مقصد: اس كتاب دی تعلیم دے مندرجہ ذیل مقاصد نیں۔ ۱۔ فضائل سن سن کر اعمال کا شوق پیدا ہو جائے۔ ۲۔ علم اور عمل میں جوڑ پیدا ہو جائے۔ ۳۔ مال سے ہٹ کر اعمال پر یقین بن جائے۔ ۴۔ سب کے دل قرآن و حدیث سے اثر لینے والے بن جائیں۔
رائے ونڈ اجتماع
عام طور پر اکتوبر کے مہینے میں لاہور کے قریب را‎ئے ونڈ میں تین روزہ سالانہ اجتماع کا انعقاد کیا جاتا ہے جس میں نہ صرف پاکستان بلکہ دنیا بھر سے لاکھوں افراد شرکت کرتے ہیں۔ اس موقع پر یہاں ایک عارضی شہر آباد ہو جاتا ہے۔
بنگلہ دیش اجتماع
یہ بھی عام طور پر سال کے آخر میں منعقد ہوتا ہے۔ یہ مختلف شہروں میں کئی دنوں تک جاری رہتا ہے۔ اس اجتماع میں پورا بنگلہ دیش امڈ پڑتا ہے۔ جس کی وجہ سے اس اجتماع کو صرف ڈھاکہ میں انعقاد کے بجائے بنگلہ دیش کے کئی شہروں میں منعقد کیا جاتا ہے۔ کچھ سال قبل یہ صرف ڈھاکہ میں ہی منعقد ہوتا تھا۔
بھوپال اجتماع
یہ بھی سال کے آخر ماہ دسمبر میں منعقد ہوتا ہے جس میں ہند و بیرون ہند سے لاکھوں افراد شرکت کرتے ہیں۔ یہ اجتماع کئی سال قبل بھوپال کی مشہور مسجد تاج المساجد میں منعقد ہوتا تھا لیکن جگہ ناکافی ہونے کی بنا پر اسے شہر کے مضافات میں واقع ایٹ کھیڑی نامی جگہ میں منتقل کردیا گیا۔ اب اس اجتماع کا انعقاد تسلسل کے ساتھ اسی جگہ ہوتا ہے۔
بھارت
بنگلہ والی مسجد تبلیغی جماعت کا اولین مرکز ہے۔ یہ مسجد دہلی میں بستی نظام الدین اولیاء میں واقع ہے۔
پاکستان
پاکستان میں تبلیغی جماعت کا مرکز یہیں واقع ہے۔ کراچی کے علاقے فیڈرل بی ایریا میں واقع مدنی مسجد کراچی میں تبلیغی جماعت کا سب سے بڑا مرکز ہے جہاں ہر جمعرات کو بعد نماز مغرب کراچی کی سطح پر اجتماع ہوتا ہے جس مین اہلسنت کے جید علمائے کرام وعظ کرتے ہیں۔ عوام کی ایک کثیر تعداد اس محفل میں شریک ہوتی ہے۔
اوہ شہر جتھے مراکز قائم نیں
سکھر، شکارپور، حیدرآباد، کوہاٹ، مردان ، ہری پور، راولپنڈی، میرپور، گلگت، تورورسک، لکی مروت، بنوں، کرک، میران شاہ، وانا، دیرہ اسماعیل خان، دیرہ غازی خان لاہور، گجرانوالہ، چنیوٹ، فیصل آباد، ملتان، کوئٹہ
امارت
تبلیغی جماعت میں کئی دہائیوں تک نظام امارت موجود رہا۔ امیر کو میوات کے افراد حضرت جی کہا کرتے تھے، پھر یہی لقب امیر تبلیغی جماعت کے لیے چل پڑا۔ اس میں تین امراء (حضرت جی) ہوئے ہیں:
شورائی نظام
انعام الحسن کاندھلوی کی وفات (1995ء) کے بعد بھارت کے نامور علماء کرام نے متفقہ طور پر مولانا زبیر الحسن کاندھلوی کو امیر منتخب کرلیا، لیکن میوات والے مولانا محمد سعد کاندھلوی کی امارت پر اصرار کرتے رہے۔ یہ صورتحال دیکھ کر علماء نے نظام امارت کو تحلیل کرکے شورائی نظام بنایا جس میں بھارت سے مولانا محمد سعد کاندھلوی اور مولانا زبیر الحسن کاندھلوی اور پاکستان سے عبد الوہاب صاحب کو منتخب کیا گیا۔ اس طرح تبلیغی جماعت میں شورائی نظام کی ابتدا ہوئی۔ اس کے بعد سے تبلیغ کے وفود (جماعتوں) میں جو امیر بنائے جاتے ہیں ان کو بھی امیر کے بجائے ذمہ دار کہا جاتا ہے۔
پھلار
thumb| [[بنگلہ دیش وچ بشوا اجتماع ]] اس گروہ نے 1946 تک اپنیاں سرگرمیاں دا پھلار کرنا شروع کیتا۔ دکھنی ایشیا دے اندر اس دا پھلار 1947 وچ بھارت دی ونڈ توں ترنت بعد ہویا، جدوں پاکستان کھنڈ دا قیام اس دے اندرونی علاقے لاہور نیڑے رائیونڈ قصبے دے وچ کیتی گئی سی۔ 1971 وچ بنگلہ دیس دے پاکستان توں آزاد ہون تک پاکستان کھنڈ سبھ توں وڈا رہا۔ اج، سبھ توں وڈا کھنڈ بنگلہ دیس اے اتے اسدے بعد پاکستان وچ دوسری سبھ توں وڈی گنتی اے۔ اپنی ستھاپنا دے دو دہاکیاں دے اندر، تبلیغی جماعت دکھن-پچھم اتے دکھن-پوربی ایشیا، افریقہ، یورپ اتے اتری امریکہ پہنچ گئی۔ تبلیغی جماعت دی سیاست متعلق ورکتی اتے اس دے سدھے اتے عملی آرتھک-سیاسی سماجی نظرئیے دی گھاٹ، جویں کہ فلسطین دے قبضے نے اس نوں سماجاں، خاصکر مغربی دیساں اتے سماجاں وچ داخل اتے فنکشنل ہون وچ مدد کیتی جتھے سیاسی طور تے سرگرم مذہبی گروہاں نوں پابندیاں دا ساہمنا کرنا پیا۔
غیرملکی مشن
تبلیغی جماعت دے پہلے غیرملکی مشناں نوں 1946 وچ ہجیز (مغربی سعودی عرب) اتے برٹین بھیجیا گیا سی۔
یورپ وچ تبلیغی جماعت نے حاشیے اُتے رہِ رہی آبادی جویں - یورپیئن سماج تک پہنچن والے پر کسے وی تہذیبی سانجھ توں وانجھے پرواسی مزدوراں، گمراہ کشوراں اتے نشیڑیاں ول دھیان مرتکز کیتا۔ ایہہ 1970 دے ادھ اتے 1980 دے درمیان یورپ وچ مشہوری اتے آبادی وچ سکھر تے پہنچ گیا اتے اس توں بعد اس دے وادھے وچ گراوٹ آئی کیونکہ یورپ وچ پڑھے-لکھے مسلم پریواراں دے نوجوان اپنے یعقین لئی اچیرے انٹیکجوئل چوکھٹے دی بھال کرن لگے۔۔
ویئتنام دے مسلم چامز وچالے سلفیاں دے پھلار دی اک کوشش نوں ویئتنامی سرکار دے کنٹرول نے روک دتا اے، جسدا لابھ تبلیغی جماعت نوں ملیا اے۔
یعقین اتے مقصد
تبلی جماعت دے میمبراں نوں اوہناں دے اپنی شرع دی پالنا کرن دی آگیا اے جدوں تک اوہ سنی اسلام توں بھٹکدا نہیں اے۔ تبلیغی جماعت اسلام دھرم نوں اپناؤن جاں پرچار دے حوالہ نال اپنے مقصد دی تشریح دندی اے جس نوں داوھا آکھدے ہن۔
محمد الیاس نے اکائیاں نوں جتھیبند کرن لئی جہڑا طریقہ اپنایا اس نوں جماعت کیہا جاندا اے۔ ایہہ عربی دے شبد جمائت توں نکلیا اے جس دا مطلب اے-مجلس،سبھا، اسمبلی جو گھٹو-گھٹو دس آدمیاں نال بندی اے جنہاں نوں اپنے آلے-دوالے دے پنڈاں وچ پرچار لئی بھیجیا جاندا اے۔
ایہناں گوشٹاں وچ مول اسلامی سدھاتاں دی گل ہندی اے اتے کماں(کرماں) نوں گلاں توں ترجیح دتی جاندی اے۔
چھ گن (صفت)
thumb|294x294px| تبلیغ جماعت دے چھ اصول تبلیغی جماعت جس کسے پنڈ جاں آس پاس کھیتر دا دورہ کردی اے تاں مقامی مسلماناں نوں مسجد وچ اکتر ہون لئی سدا دندی اے اتے چھ گناں دے روپ وچ اپنا سندیش پیش کردی اے۔ ایہہ چھ گن محمد دے ساتھیاں دی زندگی توں لئے گئے سن۔ اک ذکر وچ کیہا گیا اے،- "میری سہباہ (ساتھی) تاریاں دی طرحاں [رستہ فلسفہ کرن والے] ہن، جو کوئی وی [کسے وی] دی وی پالنا کردا اے، اوہناں نوں اگوائی ملیگی۔" مسلماناں دا یعقین اے، اوہ محمد توں بعد سبھ توں ودھیا انسان سن۔ محمد الیاس نے چھ صفتاں دے روپ وچ چھ منگاں نوں واضع روپ وچ بیانیا جو کہ تبلیغی جماعت دیاں سکھیاواں نال میل کھاندیاں ہن۔ ایہہ اصل وچ 6 خاص گناں بارے اک وچار اے جو ہر اک نوں حاصل کرنا اے، جس نال سارے دین دی پالنا کرنا سوکھا ہو جاویگا۔ اوہناں دے مطابق، مقصد ہن:
تنظیمی ڈھانچہ
thumb| کاکریل مسجد، [[ڈھاکا ، بنگلہ دیش۔تبلیغی جماعت تحریک زیادہتر اتھوں بیسڈ اے۔ ]] تبلیغی جماعت اک غیر رسمی سنگٹھناتمک ڈھانچے دی پالنا کردا اے اتے اک انترمکھی ادارہ جاتی پروفائیل رکھدا اے۔ ایہہ جن کمیونیکیشن دے مادھئماں توں اپنی دوری بنائی رکھدا اے اتے اپنیاں سرگرمیاں اتے میمبر شپ بارے ویروے شائع کرن توں گریز کردا اے۔ گروہ سیاسی اتے ووادپورن مدعیاں اُتے مکھ طور' تے وواداں توں بچن لئی پوری طرحاں پرہیز کرن دی کوشش کردا اے جو ایہناں سپوٹراں دے نال ہندا اے۔ اک تنظیم دے روپ وچ، تبلیغی جماعت کسے دان دی منگ نہیں کردا اتے نہ ہی کسے ولوں فنڈ کیتا جاندا اے، اصل وچ میمبراں نوں اپنے خرچیاں نوں سہنا پیندا اے۔ کیونکہ اتھے رجسٹریشن دی کوئی رسمی عمل نہیں اے اتے نہ ہی کدے کوئی سرکاری میمبر شپ گنتی لئی کیتی گئی اے، اس لئی میمبر شپ دے صحیح انکڑے کسے نوں پتہ نہیں ہن۔ لہر اپنے بزرگاں نال انٹرویو نہیں کردی اتے کدے وی سرکاری طور تے ٹیکسٹ جاری نہیں کیتی، حالانکہ تحریک نال جڑے اشاعتاں (عام طور تے تبلیغی کیہا جاندا اے   نشاب [ تبلیغی پاٹھکرم]) موجود اے پر اس نے کتاباں دی سکھلائی اُتے کدے زور نہیں دتا، بلکہ سدھے نجی کمیونیکیشن دا راہ اپنایا گیا اے۔
تنظیم دیاں سرگرمیاں دا چلاون مرکزاں اتے ہیڈکواٹراں ولوں کیتا جاندا اے جس نوں مرکز کیہا جاندا اے۔ تبلیغی جماعت اس دے قومانتری ہیڈکوارٹر، جس نوں نزامودین مرکز کیہا جاندا اے، بھارت دے دکھنی دلی دے نزامودین مغربی ضلعے وچ بنیا ہویا اے، جتھوں اس دی شروعات اصل وچ ہوئی سی۔ اس دیاں سرگرمیاں نوں تالمیل بناؤن لئی 200 توں ودھ دیساں وچ ایہہ دیس دا مکھ دفتر وی اے۔ ایہہ ہیڈکوارٹر مسلماناں نوں اﷲ دے رستے اُتے قایم رہن دی یاد دواؤن لئی بنے گروہاں وچ سوے-فنڈ لین والے لوکاں نوں (جماعت کہندے ہن) گروہاں وچ متحد کردے ہن۔ ایہہ جماعت اتے پرچار مشن اپنے اپنے میمبراں ولوں سوے-فنڈ کیتے جاندے ہن۔
عمارات- امیر نوں تبلیغی جماعت وچ نگران ((کسے ادارہ دا) پرانا میمبر؛ باپ؛ پرانا راجسفیر) دے خطاب دتی جاندی اے اتے جس گن دی وڈی منگ کیتی جاندی اے اوہ دنیاوی درجے دی تھاں یعقین دی گنوتا اے۔ تبلیغی جماعت دا امیر اک مرکزی صلاح کار کونسل (شوریٰ) اتے تبلی جماعت دے بزرگاں ولوں جیون بھر لئی نامزد کیتا جاندا اے۔ پہلا امیر مولانا (مولوی) محمد الیاس کندھالوی سی، بعد وچ اسدے بیٹے مولانا (مولوی) محمد یوسف کندھلاوی اتے پھر مولانا (مولوی) انعام ال حسن ولوں اس توں بعد اسدا تھاں حاصل ہویا۔ 1992 دے کسے ویلے، اس دے انتقال توں 3 سال پہلاں، مولانا (مولوی) انامول حسن، نے اک امیر دی تعیناتی لئی 10 میمبری شوریٰ (کمیٹی) بنائی سی۔ اس 10 میمبری شوریٰ کمیٹی وچ مولانا سعید احمد خان ایس۔بی۔، مفتی زینول ابیدین، مولانا عمر ایس۔بی۔ پالنپری، مولانا اظہار ال حسن، مولانا جبیر ال حسن، میاجی محراب ایس۔بی۔، حاجی عبدل وہاب ایس۔بی۔، حاجی انجینیئر عبدل مقیت ایس۔بی۔، حاجی افضل ایس۔بی۔ اتے محمد سدا کندھلاوی۔ 1995 وچ، مولانا انامول حسن دے انتقال توں بعد، اس شوریٰ نے مارکز نزامودین وچ امیر دی چون لئی صلاحَ مشورہ کیتا، مگر اک امیر دی بجائے سمچا شرا اس گل تے سہمت ہو گیا کہ کوئی امیر نہیں ہوئےگا اتے فیصلیاں نوں واری نال شوریٰ ہی کم اگے ودھائیگا۔
ایہہ انفرادی جماعت، ہر اک امیر دی اگوائی وچ، ہر مرکز توں شہر جاں دیس بھر وچ بھیجے جاندے ہن تاں جو لوکاں نوں پرماتما دے رستہ اُتے قایم رہن لئی یاد دوایا جا سکے۔ کم دی معیاد ہر جماعت دے وویک اُتے انحصار کردی اے۔ سفر وچ اک شام، کجھ دن جاں لمبے عرصے دا سماں لگ سکدا اے۔
thumb|ٹانگی، بنگلہ دیس وکھے مسلماناں دا بشوا اجتیما (عالمی اکٹھ)
حوالے
گٹھ:بھارت وچ قائم اسلامی تنظیماں گٹھ:سنی تنظیماں گٹھ:دیوبندی گٹھ:بھارت وچ 1927ء دیاں تاسیساں گٹھ:بین الاقوامی غیر سرکاری تنظیماں گٹھ:بنگلہ دیش وچ اسلام گٹھ:بھارت وچ اسلام گٹھ:پاکستان وچ اسلام گٹھ:اسلام پسند گروہ گٹھ:اسلامی تحریکاں گٹھ:تبلیغی جماعت گٹھ:تنظیماں بلحاظ دیس گٹھ:تنظیماں گٹھ:اسلامی تنظیماں
جوڈی ولیمز
جوڈی ولیمز اک استانی تے 1997 اچ امن اچ نوبل انعام جتن آلی سی۔
ہور ویکھو
گٹھ:شخصیتاں گٹھ:مشہور لوک
رابرٹ مرٹن
گٹھ:شخصیتاں گٹھ:مشہور لوک
سمرز کاؤنٹی
سمرز امریکی صوبے ویسٹ ورجینیا دی اک کاؤنٹی اے۔
بارلے جوڑ
گٹھ:ویسٹ ورجینیا دیاں کاؤنٹیاں
روضہ بل
ریلیکس
کئی صدیوں پہلے مقبرے میں قدیم اور قیمتی تاریخی اوشیشیں رکھی گئیں ، جس کی وجہ سے بہت سے لوگوں نے عیسیٰ کے ساتھ قبر کی شناخت کی۔ اصل سارکوفاگس تقریبا eight آٹھ فٹ / 2.4384 میٹر تھا ، جس نے "یسی کی راڈ" کے انعقاد کے لئے مزید لمبی لمبی تعمیر کی تھی۔ جیسی بادشاہ ڈیوڈ کا باپ تھا اور کنگز کی لکیر کا بانی تھا جس سے عیسیٰ اترا تھا۔ سرکیفگس میں بھی ایک قدیم نسخہ ہے۔ 'رشی نام' (راڈ کی تاریخ) ۔یہ جیسی اور بادشاہ ڈیوڈ کی طرف سے عیسیٰ کو نسب دیتا ہے ، اور اس راڈ کی شناخت عبرانی بادشاہوں کی اصل راڈ کے طور پر کرتا ہے۔ یہ چھڑی فوٹو میں ظاہر ہوتی ہے اور اسے عیش مقام (عیسیٰ) کے پاس لے جایا جاتا تھا۔ پہلگام ، اننت ناگ (کشمیر) میں یہ آرام کا مقام ہے ۔یہ آج تک موجود ہے۔وہاں ایک پتھر بھی تھا جس میں پاؤں سے کندہ کیا گیا تھا ، لیکن اس سے زیادہ عام بدھ پدوں کی نہیں تھی۔اس کی بجائے اس نقش و نگار پر پاؤں پر داغ دکھائے گئے ہیں جیسے غیر متزلزل ، اور جیسے وہ تورین کے کفن پر ظاہر ہوتے ہیں ، اگر دونوں کے پیروں کو تھامنے کے لئے ایک کیل کا استعمال کیا جاتا ، تو ایک دوسرے کے اوپر درد سے مڑ جاتا تھا۔ صرف وہی شخص جس نے واقعی مصلوب پیروں کو دیکھا تھا اس کے نشانات کی غیر متزلزل تقویم کو سمجھ جاتا تھا۔ ان میں متعدد کتابوں میں ، بذریعہ حسنین ، کرسٹن ، اور اولسن۔ یہ یسوع کے ساتھ ان اہم اوشیشوں کی رفاقت ہے جس کی وجہ سے بہت سارے لوگوں کو یہ نتیجہ اخذ کیا ہے کہ یہ یسوع کا مقبرہ ہونا ضروری ہے۔ (ملاحظہ کریں 'یسوع میں کشمیر دی گمشدہ مقبر' مصنف سوزین اولسن ، گیٹ وے بوکس ، 2019 ، پی پی 251-278 ، فوٹو شامل ہیں۔)
بدھ مت تے ہندومت دور
اس مزار دا کشمیر دے بودھ عہد وچ کوئی ریکارڈ نئيں ملدا تے نہ سلطنت کشمیر دے دوران وچ جدو‏ں کئی بدھ معبداں نو‏‏ں مسجد وچ تبدیل کیتا گیا۔
محمد اعظم دیدہ مری 1747ء
مزار دا سب تو‏ں پہلا ذکر اک مقامی صوفی مصنف محمد اعظم دیدہ مری د‏‏ی تحریر واقعات کشمیر وچ 1747ء وچ ملدا ا‏‏ے۔ انہاں دے مطابق ایہ مزار اک غیر مقامی پیغمبر تے شہزادے یوضا آصف دا ا‏‏ے۔ ایہ ناں اردو تو‏ں بارلام تے یہوسفط د‏‏ی کہانی دے کردار یہوسفط تو‏ں اخذ شدہ ہو سکدا ا‏‏ے۔ ایہ گوتم بدھ دا وی ناں ا‏‏ے۔ ڈیوڈ ماشل لنگ دے مطابق، بدھ دا کشمیر تو‏ں تعلق بارلام تے یہوسفط دے عربی حوالے د‏‏ی چھپائی دے نقص د‏‏ی وجہ تو‏ں ہو سکدا اے جس وچ غلطی تو‏ں کشی نگر، جو گوتم بدھ دا مقام وفات سمجھیا جاندا اے، د‏‏ی جگہ کشمیر لکھیا گیا۔
مرزا غلام احمد
مرزا غلام احمد قران د‏‏ی آیت 23:50 تو‏ں اخذ کردا اے کہ حضرت عیسی د‏‏ی جان نو‏‏ں خطرہ صرف اس وقت سی جدو‏ں اُنئيں مارنے د‏‏ی کوشش کيتی جا رہی سی۔ قران د‏‏ی اس آیت وچ جس دا ترجمہ اے: تے اساں مریم دے بیٹے (عیسیٰ) تے انہاں د‏‏ی ماں نو‏‏ں (اپنی) نشانی بنایا سی تے انہاں نو‏‏ں اک اُچی جگہ اُتے جو رہنے دے لائق سی تے جتھ‏ے (نتھرا ہويا) پانی جاری سی، پناہ دتی سی۔ مرزا غلام احمد کہندا اے کہ کشمیر د‏‏ی وادی اس اُتے پورا اترتی ا‏‏ے۔
اپنی کتاب مسیح ہندوستان وچ وچ اوہ ایہ دعوی کردا اے کہ ایہ مزار حضرت عیسی دا ا‏‏ے۔ ایہ کتاب 1908ء وچ شائع ہوئی تے 1944 وچ اس دا انگریزی زبان وچ ترجمہ ہويا۔ ہور اوہ ایہ وی دعوی کردا اے کہ یسوع یا عیسیٰ صلیب اُتے نئيں فوت ہوئے بلکہ انہاں نے برصغیر دا سفر کیتا سی تے 120 سال د‏‏ی عمر وچ طبعی موت مرے سن ۔ احمدی مصنف خواجہ نذیر احمد اپنی کتاب وچ 1952ء وچ اوہدی تائید کردا ا‏‏ے۔ غلام احمد دے دعوے دے مطابق سری نگر وچ مزار دے قریب ہندو مندر دے کھنڈر وچ حضرت عیسی تبلیغ کیتا کردے سن ۔
خواجہ نذیر احمد
خواجہ نذیر احمد نے 1940ء وچ جدو‏ں اوہ احمدیہ مشنری اُتے کم کر رہیا سی، غلام احمد دے مفروضے د‏‏ی تائید کیندی۔ ہور براں اُس نے ایہ وی دعوی کیتا دے حضرت موسی بندی پور دے قریب اک پہاڑ نلٹوپ وچ مدفون نيں۔ اوہ اپنی 1952ء د‏‏ی کتاب وچ شیعہ مفکر ابو جعفر محمد بن علی بن حسین بن موسیٰ بن بابویہ صدوقی د‏‏ی کتاب اکمال دین دا حوالہ ترجمہ دے نال دیندا اے جس وچ بارلام تے یہوسفط دا ذکر ا‏‏ے۔ اُس دا دعوی اے کہ ایہ تحریر دراصل حضرت عیسی دے بارے وچ ا‏‏ے۔ پر شیعہ مسلما‏ن اس دعوی نو‏‏ں مسترد کردے نيں۔
حوالے
گٹھ:بھارت وچ مسیحیت گٹھ:سری نگر د‏‏ی عمارتاں و ساخات گٹھ:یسوع دے مشکوک مقبرے گٹھ:کشمیر
مائرن سکولز
مائرن سکولز اک معاشیاتگرو تے 1997 اچ معاشیات اچ نوبل انعام جتیا۔
ہور ویکھو
گٹھ:شخصیتاں گٹھ:مشہور لوک
بولوگنی
بارلے جوڑ
گٹھ:سنگی کتے گٹھ:کتے
ٹیلر کاؤنٹی، ویسٹ ورجینیا
ٹیلر امریکی صوبے ویسٹ ورجینیا دی اک کاؤنٹی اے۔
واٹرلو دی لڑائی
واٹرلو دی لڑائی 18 جون،1815 نوں واٹرلو (جہڑا اجکل بیلجیئم وچّ ہے اتے اس ویلے نیدرلینڈ دے متحدہ راج دا حصہ سی۔) لڑی گئی سی۔ نپولیئن دی ایہہ آخری لڑائی سی۔ اس لڑائی وچّ اک پاسے فرانس سی اتے دوجے پاسے برطانیہ، روس،پروشیا، آسٹریا اتے ہنگری دی فوج سی۔ اس لڑائی وچّ ہارن توں بعد نپولیئن نے خودسپردگی کر دتی سی۔
واٹرلو بیلجیم چ برسلز دے لاگے اک پنڈ دا ناں اے جتھے 18 جون 1815ء چ فرانس دے شہنشاہ نیپولین نے اپنی آخری جنگ لڑی جس نوں واٹرلو دی جنگ دے ناں نال جانیا جاندا اے ، اس جنگ چ ولنگٹن تے بلوخر نے رل کے نیپولین دے خلاف جنگ لڑی تے اس جنگ چ نیپولین نوں وڈی ہار ہوئی۔
اس جنگ چ فرانس دی فوج دا کمانڈر نیپولین خود سی ، فرانسیسی فوج دی گنتی 73،000 سی جس چوں 25،000 مارے گئے ۔
اتحادی فوج دے کمانڈر برطانیہ دا ولنگٹن تے جرمنی دا بلوخر سن ۔ برطانیہ دی فوج دی گنتی 67،000 تے جرمن فوج 60،000 سی ، جنگ چ 3500 برطانوی تے1200 جرمن مارے گئے ۔
22 جون 1815ء نوں نیپولین نے اپنے پتر دے حق چ بیٹھدے ہوئے ہتھیار سٹ دتے تے اسنوں سینٹ ہلینا جزیرے چ قید کر دتا گئیا ، جتھے اوہ 1821ء چ مر گئیا۔
ٹکر کاؤنٹی
ٹکر امریکی صوبے ویسٹ ورجینیا دی اک کاؤنٹی اے۔
چک 1 پندراں ایل
چک 1 پندراں ایل ضلع خانیوال چ تصیل میاں چنوں دا اک پنڈ اے جہڑا لوئر باری دوآب نہر دی کبھے پاسےاوں نکلن آلی اک شاخ نہر 15ایل اتے پیندا اے ۔
تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ تصیل میاں چنوں ،ضلع خانیوال چ وس رہیا اے  ۔
ڈارمسٹیڈیم
{| class="navbox collapsible collapsed" ! colspan="32" | پیریاڈک ٹیبل
چک 59 گ ب
چک 59 گ ب  ضلع فیصل آباد دی تصیل جڑانوالہ دا اک پنڈ اے ۔ اس پنڈ دی بھوئیں نوں لوئر چناب نہر چوں نکلن آلی  گوگیرہ برانچ نہر دا پانی لگدا اے   ۔اس پنڈ دے ناں نال گ ب (G.B=Gugara Branch) ایسے لئی لگدا اے ۔ 350px|thumbnail|ضلع فیصل آباد دے پنڈاں دا نقشہ
تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ ضلع فیصل آباد چ تصیل جڑانوالہ چ وس رہیا اے ۔
ہارسٹ لگوڈ سٹورمر
ہارسٹ لگوڈ سٹورمر اک فزکسگرو تے 1998 اچ فزکس اچ نوبل انعام جتیا۔
ہور ویکھو
گٹھ:شخصیتاں گٹھ:مشہور لوک
رابرٹ لاگہلن
رابرٹ لاگہلن اک فزکسگرو تے 1998 اچ فزکس اچ نوبل انعام جتیا۔
ہور ویکھو
گٹھ:شخصیتاں گٹھ:مشہور لوک
برگامسکو
بارلے جوڑ
گٹھ:کتے
جمال گڑھی
thumb|بدھ دے تجزیہ نوں دکھاؤندے ہوئے ستوپا ڈرم پینل: رانی مایہ اپنے سجے ہتھ سفید ہاتھی دا سفنہ دیکھدی اے۔ 100-300 ای۔، تراشیا شست، جمال گڑھی، [[برٹش میوزیم]] thumb|جمال گڑھی دے انڈو-کرنتھس ستمبھ-سر جمال گڑھی شمالی پاکستان دے خیبر پختونخوا صوبہ دے کٹلانگ-مردان روڈ اُتے مردان توں 13 کلومیٹر دور واقع اک چھوٹا جیہا شہر اے۔ جمال گڑھی پہلی توں پنجویں صدی عیسوی تک اک بودھ مٹھ دا سی جدوں بدھ دھرم برصغیر دے اس علاقے وچ پھیلیا سی۔ اتھے اک سندر مٹھّ اتے مکھ ستوپا اے، جس دے آلے دوآلے چیپلاں دا گھیرا پیا ہویا اے۔  مقامی لوکاں ولوں جمال گڑھی نوں کندھارت جاں کافری کوٹ' کیہا جاندا اے۔
ڈینیل ٹسوئ
ڈینیل ٹسوئ اک فزکسگرو تے 1998 اچ فزکس اچ نوبل انعام جتیا۔
ہور ویکھو
گٹھ:شخصیتاں گٹھ:مشہور لوک
لائٹ مائکروسکوپ
مائکروسکوپ دی او قسم جیدے وچ روشنی تے عدسے استعمال کر کے نکیاں شیواں دی تصویراں نوں وڈا کر کے ویکھا جا سکدا اے۔
بصری مائکروسکوپ دی چار اہم قسماں نے
i-برائٹ فیلڈ مائکروسکوپ
ii-ڈارک فیلڈ مائکروسکوپ
iii-فیز کنٹراسٹ مائکروسکوپ
iv-فلوریسینس مائکروسکوپ
گٹھ:ٹیکنالوجی گٹھ:لیباٹری سمان
چک 2 پندراں ایل
چک 2 پندراں ایل ضلع خانیوال چ تصیل میاں چنوں دا اک پنڈ اے جہڑا لوئر باری دوآب نہر دی کبھے پاسےاوں نکلن آلی اک شاخ نہر 15ایل اتے پیندا اے ۔
اس پنڈ دی بھوئیں نوں پانی 15ایل نہر دا لگدا اے ،اس لئی اس پنڈ ناں دے نال 14ایل جڑیا ہویا اے ۔
شہرستان دزفول
ایشیاء دے دیس ایران دے صوبے ہور اگے شہرستان ناں دی انتظامی اکائی چ ونڈے ہوے نیں ، شہرستان تقریبا اک پاکستان دے اک ضلع دے برابر دی انتظامی اکائی اے تے انگلستان دی اس دے برابر اکائی کاؤنٹی اے ۔ ایران دے صوبےآں دے کل شہرستان 336 نیں ۔ شہرستان دزفولایران دے صوبہ خوزستان دا شہرستان (ضلع) اے اسدا انتظامی مرکز دزفول شہر اے۔
گٹھ:ایران گٹھ:ایران دے شہرستان گٹھ:جغرافیہ گٹھ:صوبہ خوزستان
تخت طاؤس
مغلیہ سلطنت دے شہنشاہ شاہجہان نے اپنی تخت نشینی مگروں اپنے لئی اک بوہت قیمتی تخت بنوائیا جس نوں تحت طاؤس آکھئیا جاندا اے ۔ اس تخت دی لمبائی 13 گز تے چوڑائی ڈھائی گز سی ۔ ایہہ تخت 6 پاوےآں تے قائم سی جہڑے خالص سونے دے سن ۔ تخت تے چڑھن لئی 3 نکے نکے پوڈے بنائے گئے سن جنہاں چ قیمتی ہیرے لگے ہوئے سن ۔ تخت دے دوناں پاسے 2 خوبصورت مور اپنیاں چنجاں چ موتیاں دی لڑی لئی پراں نوں کھولے کھڑے بنائے گئے سن اینہاں دے سینےآں تے لال یاقوت لائے ہوئے سن ۔ پچھلی تحتی تے وی قیمتی ہیرے لگے ہوئے سن ، جنہاں دی قیمت لکھاں روپیئے سی ۔ اس تخت دی تیاری تے اک کروڑ روپیہ خرچ ہوئیا سی ۔ جدوں نادر شاہ افشار نے دلی تے حملہ کیتا تے اوہ دلی دی ساری دولت دے علاوہ تخت طاؤس وی اپنے نال ایران لے گئیا ۔
گٹھ:مغلیہ سلطنت گٹھ:مغلیہ سلطنت دی تریخ
گٹھ:ہندستان دی تریخ گٹھ:تریخ ہندستان
وڈا سوئس پعاڑی کتا
وڈا سوئس پعاڑی کتا کتیاں دی اک نسل اے جیہنوں سوئس الپس وچ بنایا گیا سی۔
صوبہ کہگیلویہ و بویراحمد
ایران براعظم ایشیاء دا اک دیس اے ، اس دیاں سرحداں پاکستان ، افغانستان ، ترکمانستان ، آذربائیجان ، آرمینیا ، ترکی ، عراق نال لگدیاں نیں ، آذربائیجان دی خودمختار جمہوریہ نخچیوان وی اس دی سرحد نال لگدی اے ، خلیج فارس تے بحیرہ قزوین (کیسپیئن) وی ایران سرحداں نال لگدے نیں ۔
صوبہ کہگیلویہ و بویراحمد ایران دے 31 صوبےآں چوں اک صوبہ اے ، اس دا راجگہڑ یسوج شہر اے ۔
صوبہ کہگیلویہ و بویراحمد دے کل 5شہرستان نیں ۔
ٹائلر کاؤنٹی
ٹائلر امریکی صوبے ویسٹ ورجینیا دی اک کاؤنٹی اے۔
ضلع بیلووار بیلوگورا
کروشیا تھلویں وشکارلے یورپ دا اک دیس اے۔ اسدا راجگڑھ زاغرب شہر اے ۔ کروشیا انتظامی طور اتے 20 ضلعےآں تے راجگڑھ زاغرب چ ونڈیا ہویا اے ۔
ضلع بیلووار بیلوگورا کروشیا دے 20 ضلعےآں چوں اک ضلع اے اسدا دا راجگڑھ بیلووار شہر اے ۔
ہور ویکھو
گٹھ:کروشیا دے ضلعے گٹھ:کروشیا دی انتظامی ونڈ گٹھ:کروشیا گٹھ:یورپ گٹھ:جغرافیہ گٹھ:یورپ دا جغرافیہ
ناٹ شاستر
کلا دا تم روپ شعری اے اتے اتتم روپ ناٹک اے ۔ جس دی قیام سارے پرانے بھارتی گرنتھاں توں پہلا بھرت منی نے کیتی ۔ ایہ گرنتھ اپنے آپ وچ اک مکمل روپ اے۔ اس گرنتھ نے بھارت دی تھیٹر کلا نوں کئی صدی توں متاثر کیتا اے،کیونکہ اس گرنتھ وچ ناٹی- وشیشکاں دا ذکر پورے وستار نال دتا گیا اے ۔ جو کسے ہور گرنتھ وچ نئیں اے ۔
ناٹیہ شاستر ہندوستانی ڈرامے دے اولین نظریہ ساز بھرت منی د‏‏ی تصنیف اے جس نو‏‏ں ڈرامے دے موضوع اُتے لکھی گئی اولین کتاباں وچو‏ں اک ہونے دا شرف حاصل ا‏‏ے۔ ایہ کتاب دوسری یا تیسری صدی ق م وچ مرتب ہوئی۔ جے فن ڈراما اُتے ارسطو د‏‏ی شہرہ آفاق کتاب "بوطیقا" نو‏‏ں اولین کتاب منیا جائے تاں ناٹیہ شاستر اس سلسلہ د‏‏ی دوسری کتاب قرار پائے گی۔ ہور ناٹیہ شاستر نو‏‏ں پنجواں وید ہونے دا شرف وی حاصل ا‏‏ے۔
ہندوستان د‏‏ی موسیقی تے رقص د‏‏ی بنیاد ايس‏ے کتاب دے لکھے ہوئے اصولاں اُتے ا‏‏ے۔ بعد وچ رقص تے موسیقی ساڈے سماج دے اجتماعی تجرباں تے مشاہداں تے ساڈے ماہراں تے عالماں د‏‏ی تحقیق تے تفتیش د‏‏ی بنیاد اُتے اک زبردست علم د‏‏ی حیثیت اختیار کر گئے، جتھے اُتے انسانی آواز د‏‏ی تمام امکانی صورتاں تے انہاں د‏‏ی مختلف ترتیب نو‏‏ں ریاضی دے فارمولاں د‏‏ی طرح منظم کيتا گیا۔ ڈرامے د‏‏ی ابتدا دے بارے وچ بھرت منی خود "ناٹیہ شاستر" وچ لکھدے نيں:
سروپ
بھرت منی ولوں ناٹی- شاستر پہلی صدی عیسوی وچ رچئا گئا ۔ ناٹی-شاستر وچ وکھ-وکھ طرح دیاں للت-کلاواں شامل ہن ۔ للت-قلعواں نال بھرپور س گرنتھ نے بھارت دی سمچی کلا فکر نوں متاثر کیتا اے ۔ سے کارن ہی شاسترکاراں نے س گرنتھ دے رچیتا بھرت ااچاریئا نوں منی دی پادھی دتی ۔حال ناٹی-شاستر دے 37 ادھئائے اتے 6،000 شلوک ہن ۔
ناٹی-شاستر شعری تے کلا دا وشوکوش اے ۔ جو بھارتی رہتل دا اہم گرنتھ اے ۔ س بارے جو کجھ وی لکھئا گئا، ہ ودواناں دی چرچہ تک ہی محدود رہا ۔
کلاناٹی-شاستر شعری تے کلا دا وشوکوش اے ۔ جو بھارتی رہتل دا اہم گرنتھ اے ۔ س بارے جو کجھ وی لکھئا گئا، ہ ودواناں دی چرچہ تک ہی محدود رہا ۔
ناٹی-شاستر بھارتی سنسکرت دا اہم گرنتھ اے ۔ جو شعری اتے کلا دا وشوکوش اے ۔ ک سماں اجیہا سی جدو بھارتی ناٹی-شاستر نوں سبھ توں شریشٹ منئا جاندا سی اتے ودوان س تے ٹیکا کرن(لکھن) وچ گرو محسوس کردے سن۔
تشریح
بھرت منی نے ااپنے گرنتھ 'ناٹیشاستر' وچ 'ناٹی' نوں 'ساروورنک' کیہا اے مطلب ناٹی وچ کشتری،ویش،شود-سارے جاتاں اتے سارئا پرانیئا دا داخلہ ہو سکدا اے اتے ہ کسے لی ورجت نہیں ۔
بھرت منی دا ناٹی-شاستر ااپنے وئاپک موضوع کارن پرانے دور توں اادھنک دور دے مشہور االوچکاں نوں متاثر کردا رہا اے ۔ شاسترکاراں دا کہنا اے کہ اجیہا شاعر گئان، شاعر شلپ، شاعر ودھا، شاعر کلا، شاعر یوگ اتے شاعر کرم نہیں ،جو ناٹک وچ استعمال نہ ہندا ہووے ۔
موضوع -مختصر
تری بھارت دے پاٹھ مطابق س دے 37 ادھئائے ہن ۔ دکھنی بھارت دے پاٹھ مطابق س دے 36 ادھئائے ہن اتے 6،000 شلوک ہن ۔ جہنا دا بارے خاص چرچہ س پرکار اے ۔
1) ناٹی- شاستر دے پہلے ادھئائے وچ برہما جی دئارا بھرت منی نوں ناٹی-وید بارے پرشن پچھے گئے ہن ۔ کہ س دی تپتی کویں ہوی؟ کس لی ہوی؟
2) دوجے ادھئائے وچ بھرت نے ناٹی دے شلپ، اکار اتے زریعاں بارے دسئا اے ۔
3) تیجے ادھئائے وچ تھیٹر دیئاں دیویئاں دی پوجا دا ذکر اے ۔
4) چوتھے ادھئائے وچ تانڈو نرت اتے سدی تکنیک دا ذکر اے ۔
6) چھویں ادھئائے وچ رساں دا ذکر کیتا گئا اے ۔
چک 588 گ ب
چک 588 گ ب  ضلع فیصل آباد دی تصیل جڑانوالہ دا اک پنڈ اے ۔ اس پنڈ دی بھوئیں نوں لوئر چناب نہر چوں نکلن آلی  گوگیرہ برانچ نہر دا پانی لگدا اے   ۔اس پنڈ دے ناں نال گ ب (G.B=Gugara Branch) ایسے لئی لگدا اے ۔ 350px|thumbnail|ضلع فیصل آباد دے پنڈاں دا نقشہ
ناٹ شاستر
موضوع -مختصر
9) نوویں اتے دسویں ادھئائے وچ ناک دے نرت ویلے ہتھ، چھاتی اتے لکّ دیئاں کرئاواں اتیشریر دے ہور انگاں دیئا کرئاواں نوں پیش کیتا گئا اے ۔
چک 588 گ ب
تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ ضلع فیصل آباد چ تصیل جڑانوالہ چ وس رہیا اے ۔
ناٹ شاستر
موضوع -مختصر
10) گئارویں ادھئائے وچ مدراواں اتے چال- گتیئاں بارے سکھئا دتی گی اے ۔
سوسن ایتیچیریا
سوسن اتیچیریا (جنم 1959) اک سابقہ بھارتی خاتون کرکٹ کھڈاری ہے۔ اوہ بھارتی خواتین کرکٹ ٹیم ولوں ون ڈے کرکٹ کھیڈدی رہی ہے۔ اسنے ستّ ٹیسٹ کرکٹ میچ اتے دو اوڈیائی میچ کھیڈے ہن۔
ناٹ شاستر
موضوع -مختصر
11) بارویں اتے تیرویں ادھئائے وچ پاتراں نوں چارو سمتاں نوں مقرر کرک منچ تیے داخلہ کرن دی سکھئا دتی گی اے۔
سوسن ایتیچیریا
اوہ بھارتی سکوائیش کھڈاری دیپکا پلیکل دی ماں ہے جسدا ویاہ بھارتی کرکٹ کھڈاری دنیش کارتک نال ہویا ہے۔
ناٹ شاستر
موضوع -مختصر
12) چودویں اتے پندرویں ادھئائے وچ متعلق پاتر دے چھند-ودھان تے چانناں پائا گئا اے ۔
سوسن ایتیچیریا
شماریات
سوسان اتیچیریا نے 1976–1977 تک ٹیسٹ کرکٹ کھیلی، اس دوران وچ انھاں نے کل 7 ٹیسٹ میچ کھیلے، انہاں دا پہلا ٹیسٹ میچ (کیپ نمبر 4) 	31 اکتوبر 1976ء نو‏‏ں ویسٹ انڈیز تو‏ں کھیلا تے آخری ٹیسٹ15 جنوری 1977ء نو‏‏ں آسٹریلیا دے خلاف کھیلا۔ جدو‏ں کہ 1978ء وچ سوسان اتیچیریا نے اک روزہ بین لااقوامی کرکٹ کھیلی اس دوران وچ انھاں نے صرف 2 میچ کھیلے، انہاں دا پہلا میچ (کیپ نمبر 12) 5 جنوری 1978ء نو‏‏ں نیوزی لینڈ دے خلاف تے آخری اک روزہ 7 جولائ‏ی 1978ء نو‏‏ں آسٹریلیا دے خلاف کھیلا۔
ناٹ شاستر
موضوع -مختصر
13) سولوے ادھئائے وچ پرکرتک بولیاں،النکاراں،کاوَ-گناں دا وویچن اے ۔
سوسن ایتیچیریا
شماریات
سوسان اتیچیریا نے 7 ٹیسٹ تے 2 اک رووہ میچ کھیلے، ٹیسٹ وچ ٹیسٹ وچ 40 تے اک روزہ وچ 14 رنز بنائے، بلے بازی د‏‏ی اوسط ٹیسٹ وچ 6.66 تے اک وروہ وچ 14.00 رہی۔ انہاں دا ٹیسٹ وچ بہترین اسکور 11 تے اک روزہ وچ 8 رہیا۔ جدو‏ں کہ ٹیسٹ کرکٹ وچ 588 گینداں کرا ک‏ے، 7 وکٹاں لاں تے اک روزہ وچ 102 گینداں کرائی، تے 1 وکٹ حاصل کيتی، ٹیسٹ فیلڈنگ وچ 2 کیچ پکڑے۔
ناٹ شاستر
موضوع -مختصر
14) ستاروے ادھئائے وچ اداکار نال متعلق شعری دے 36 لچھن دسے گئے ہن ۔
سوسن ایتیچیریا
حوالے
گٹھ:بھارت د‏‏یاں سوانیاں اک روزہ کرکٹ کھلاڑی گٹھ:بھارت د‏‏یاں سوانیاں ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑی گٹھ:زندہ شخصیتاں گٹھ:1959 دے جم گٹھ:۱۹۵۹ دے جم گٹھ:جم 1959 گٹھ:بھارتی لوک گٹھ:زندہ لوک گٹھ:بھارتی عورت کرکٹ کھڈاری گٹھ:کرکٹ دے کھیڈاری
ناٹ شاستر
موضوع -مختصر
15) اٹھاروے،نیویں اتے وینہویں ادھئائے وچ دس(10) ترھا دیئاں شیلیئا اتے ناٹک دے کتھاننک دا وستار نال ذکر کیتا گئا اے ۔
16) کیویں ادھئائے وچ ناٹک دی کتھا-وستو،ودھا،شلپ- کلا اادِ دا ناٹک وچ پیوگی ہون دی گل نوں دہرائا گئا اے۔
17) وایویں ادھئائے وچ بھرت منی نے ابھنی وچ منویوگ دا ہونا ضروری دسئا اے۔
18) تییویں ادھئائے وچ بھرت نے ناٹک دے اورت پاتراں اتے مرد پاتراں دے بھن-بھنّ پہلوئاں تے چاننا پائا اے ۔
19) چوویویں ادھئائے وچ نیچر دے تم،مدھم اتے ادھم روپ نوں پیش کیتا گئا اے ۔
20) پچیویں ادھئائے وچ وکھ-وکھ پرتیک-روپاں نوں ورت کے ناک تے ناکا نوں پیش کیتا گئا اے ۔
23) اٹھایویں توں چوتیویں ادھئائے تک ناٹک وچلے سنگیت-شاستر،رس،سنگیتک-ساز اتے کنٹھ-سنگیت دا ذکر کیتا گئا اے ۔
25) چھتیویں ادھئائے وچ منیئاں دئارا بھرت نوں ناٹک دی قیام بارے پریشن پچھے گئے ہن ۔
26) ستایواں ادھئائے آخری ادھئائے اے،جس وچ بھرت منی نے کہانی راہیں سراپ-مکت ہون اتے سورگلوک جان بارے دسئا اے ۔
یونانی ڈرامے تو‏ں تقرب
یونانی ڈرامے دا آغاز وی ڈایو نیسی مذہبی رسومات تو‏ں ہُندا سی۔ سنسکرت تے یونانی ڈرامے وچ اک ہور قدرے مشترک تاریخی کہانیاں دا موضوع وی ا‏‏ے۔ تعلیم ، تفریح تے عبادت نو‏‏ں ڈرامے یا ناٹک دے مقاصد وچ شامل کيتا گیا۔
ڈرامے دے پلاٹ د‏‏ی قسماں
ناٹک جس وچ معروف اساطیری روایتاں تے تاریخی واقعات جس وچ انسان تے محیرالعقول کردار موجود نظر آندے نيں تے دوسرا "پراکرنا" جس وچ موجودہ دور دے انساناں تو‏ں متعلق کہانیاں بیان کيت‏یاں جاندیاں نيں۔
بھرت منی ناٹک تے اس د‏ی پیشکش دے متعلق تمام امور اُتے سیر حاصل روشنی ڈالدا اے تے تشدد د‏‏ی ممانعت کردا ا‏‏ے۔
یونانی ڈرامے د‏‏ی طرح نقطہ عروج اُتے پہنچانے د‏‏ی بجائے بھرت منی ناٹک نو‏‏ں مختلف جذبےآں (رساں) تو‏ں گزار دے منزل تک پہنچاندا ا‏‏ے۔
رس دا نظریہ
بھرت منی دا مننا سی کہ مکالمات وچ اثر جذبات‏ی پیشکش تو‏ں پیدا ہُندا ا‏‏ے۔ جذبات دے اس تجزیے نو‏‏ں بھرت منی نے "رس دے نظریے" دے طور اُتے پیش کيتا۔ سنسکرت جمالیات نے انسانی جذبات نو‏‏ں "نو رس" وچ تقسیم کرکے پیش کرنے د‏‏ی کوشش کيتی تے انسانی جذبات دا تجزیہ کرنے د‏‏ی کوشش کيتی ا‏‏ے۔ بھرت نے 8 قسماں گنوائی ، 9 قسماں اُتے علما دا اتفاق اے جدو‏ں کہ کچھ محققاں اس د‏ی تعداد 11 وی دسدے نيں:
حوالے
گٹھ:ادبی نظریات گٹھ:بھارت د‏‏ی ثقافتی تریخ گٹھ:بھارت وچ تھیٹر گٹھ:بھارت وچ رقص گٹھ:چپ سوانگ گٹھ:سنسکرت متون گٹھ:ہندو متون گٹھ:ہندوستانی موسیقی ادب گٹھ:سہج-شاستر گٹھ:بھارتی ناچ گٹھ:ساہت اصول گٹھ:ناچ گٹھ:سنسکرت
الیکٹران مائکروسکوپ
الیکٹران مائکروسکوپ مائکروسکوپ دی اوہ ونڈ اے جیدے وچ الیکٹران دی چانن لیک ورت کے نکیاں شیواں دی مورتاں نوں وڈا کر کے ویکھا جا سکدا اے۔ ایہدی طاقت لائٹ مائکروسکوپ توں ود ہوندی اے۔
-الیکٹران مائکروسکوپ دی دو ونڈاں نیں:
i-سکیننگ الیکٹران مائکروسکوپ
ii-ٹرانسمیشن الیکٹران مائکروسکوپ
گٹھ:سائنس گٹھ:مائکروسکوپ گٹھ:لیباٹری سمان
والٹر کوہن
والٹر کوہن اک کیمسٹریگرو تے 1998 اچ کیمسٹری اچ نوبل انعام جتیا۔
رونٹجینیم
رونٹجینیم اک تابکاری کیمیائی عنصر اے جیدا نشان Rg اے تے ایدا ایٹمی نمبر 111 اے۔رونٹجینیم،اے عنصر سب توں پہلاں جون,1994 وچ GSI Helmholtz Centre for Heavy Ion Research وچ ڈریمسٹڈ ، جرمنی وچ بنایا گیا سی۔رونٹجینیم دے 12 آئیسوٹوپ نے۔ایدے آخری شیل چ 2 ویلنٹ الیکٹران نیں۔اس عنصر دا ناں اک جرمن فزکس گرو, ولہیلم رونٹیگن دے ناں تے رکھیا گیا سی۔
{| class="navbox collapsible collapsed" ! colspan="32" | پیریاڈک ٹیبل
انڈین ہوم رول موومنٹ
ہوم رول تحریک جاں کل ہند ہوم رول لیگ، اک قومی سیاسی تنظیم سی جسدا قیام 1916 وچ بال گنگادھر تلک نے بھارت وچ آزادی لئی قومی منگ دی اگوائی کرن لئی ہوم رول دے نام نال کیتا گیا سی۔ ہندستان نوں برطانوی راج وچ اک ڈومینیئن دا درجہ حاصل کرن لئی اجیہا کیتا گیا سی۔ اس ویلے برطانوی سلطنت دے اندر آسٹریلیا، کینیڈا، دکھن افریقہ، نیوزی لینڈ اتے نیوفاؤنڈلینڈ ڈومینیئن دے روپ وچ قائم سن۔
رونٹجینیم
گٹھ:عنصر
مائکروسکوپی
مائکروسکوپی توں مراد اے نکیاں شیواں نوں مائکروسکوپ نال ویکھنا، جیدے وچ شیواں بہت نکیاں نظر آندیاں نیں۔
انڈین ہوم رول موومنٹ
پچھوکڑ
پہلی وڈی لڑائی دے پس منظر وچ انڈین ہوم رول لیگ دی لہر بھارت وچ شروع ہوئی۔ بھارت سرکار ایکٹ (1909) قومی لیڈراں دیاں منگاں نوں پورا کرن وچ ناکامیاب رہی۔ پر، سورت وچ کانگرس دی فٹ اتے تلک ورگے لیڈراں دی غیر-حاضری، جو کہ مانڈلے وچ قید سی، دا مطلب سی کہ قوم پرست جواب مَٹھا سی۔
مائکروسکوپی
بارلے جوڑ
Microscopy
اپشر کاؤنٹی
اپشر امریکی صوبے ویسٹ ورجینیا دی اک کاؤنٹی اے۔
بارلے جوڑ
گٹھ:ویسٹ ورجینیا دیاں کاؤنٹیاں
جان پوپل
جان پوپل اک کیمسٹریگرو تے 1998 اچ کیمسٹری اچ نوبل انعام جتیا۔
گٹھ:شخصیتاں گٹھ:مشہور لوک
شہرستان رابر
ایشیاء دے دیس ایران دے صوبے ہور اگے شہرستان ناں دی انتظامی اکائی چ ونڈے ہوے نیں ، شہرستان تقریبا اک پاکستان دے اک ضلع دے برابر دی انتظامی اکائی اے تے انگلستان دی اس دے برابر اکائی کاؤنٹی اے ۔ ایران دے صوبےآں دے کل شہرستان 336 نیں ۔ شہرستان رابرایران دے صوبہ کرمان دا شہرستان (ضلع) اے اسدا انتظامی مرکز رابر شہر اے۔
گٹھ:ایران گٹھ:ایران دے شہرستان گٹھ:جغرافیہ گٹھ:صوبہ کرمان
Rabar County
محمد یوسف کاندھلوی
آپ دا نام نامی محمد یوسف، والد دا نام محمد الیاس کاندھلوی ہے۔ آپ دے والد بانی تبلیغی جماعت نیں تے چچازاد بھائی محمد زکریا کاندھلوی نیں۔ آپ والد دی وفات دے بعد باقاعدہ تبلیغی جماعت نال منسلک ہوگئے تے امیر مقرر ہوئے۔ تبلیغی جماعت دے اصول چلہ ، چار ماہ وغیرہ دی ترتیب انہاں دی بنائی ہوئی ہے۔ مشہور زمانہ کتاب حیاۃ الصحابہ (کتاب) آپ دی مرتب کردہ ہے۔ آپ جماعتاں نوں سخت توں سخت تکلیف سہن لئی تیار کردے۔ انہاں دے بیان سحر انگیز ہوندے مرکز نظام الدین ، بھارت وچ آپ دا بیان سنن ہندو بکثرت آندے۔آپ پاکستان وچ وی آیا کردے۔ لاہور وچ اجتماع دے دوران طبیعت خراب ہوئی تے ہسپتال دے راستہ وچ انتقال ہویا۔ ہندستان نے خصوصی طیارہ میت لیان دے واسطے پاکستان بھیجیا۔
جم
آپ دی ولادت کاندھلہ وچ 25 جمادی اولیٰ 1335ھ بمطابق 20 مارچ، 1917ء نوں بروز چہارشنبہ ہوئی۔ آپ دے والد اس وقت مدرسہ مظاہر العلوم سہارنپور وچ مدرس سن۔
حفظ قرآن
دس سال دی عمر وچ قرآن شریف حفظ کرلیا،۔ آپ دے حفظ دے استاذ امام خان میواتی اک بڑے جید حافظ سن۔ مشہور عالم دین سید حسین احمد مدنی دے وڈے بھائی جو خود عالم فاضل سن ، مدینہ منورہ ہجرت کرچکے سن، انہاں نے آپ لئی مدینہ منورہ توں حفظ قرآن دی ایک اعزازی سند بھیجی، اس وقت آپ بسی نظام الدین اولیاء وچ اپنے والد دے کول سن۔
خلیل احمد سہارنپوری
مشہور عالم دین خلیل احمد سہارنپوری جو آپ دے والد دے شیخ سن انہاں نال آپ نوں بڑی محبت سی۔ چنانچہ سید محمد ثانی حسن رقم طراز نیں:
مولانا محمد یوسف صاحبؒ پر بچپن ہی سے بزرگوں کی اور مشائخِ وقت کی نظریں رہیں، مولانا ان بزرگوں کی گودوں میں پلے اور ان کے ناز پروردہ تھے، خصوصاً حضرت مولاناخلیل احمد سہارنپوری جو اس وقت کے شیخ المشائخ اور مرجع خلائق تھے، اس روشن حبین اور بلند اقبال فرزند پر خاص عنایت کی نظر رکھتے تھے۔ خود مولانا محمد یوسف صاحبؒ حضرت مولانا خلیل احمد سہارنپوریؒ جو سے اس طرح پیش آتے تھے کہ جیسے کوئی لاڈلا بچہ اپنے بے پایاں شفقت کرنے والے باپ سے پپیش آتا ہے۔ یہ حضرت مولاناؒ کو ابا کہ کر ہکارتے تھے۔ گھر میں رحمتی نام کی خادمہ کھانا پاکتی تھی۔ ایک روز مولانا محمد یوسف صاحب مچل گئے اور کہنے لگے کہ میں تو ابا کے ہاتھوں کی پکائی ہوئی روٹی کھاؤں گا۔ حضرت مولانا خلیل احمد سہارنپوری اندر تشریف لے گئے اور فرمایا کہ: میں اپنے بیٹے کے لئے روٹی پکاؤں گا۔ اور بے تکلف اپنے ہاتھوں سے روٹی پکائی اور مولانا یوسف صاحبؒ کوکھلائی۔
متوسطات دی تعلیم
فقہ کی کتابیں، کنزلدقائق تک حافظ مقبول حسن گنگوہی سے پڑھیں۔1351ھ میں آپ کے والد حج کو جانے لگے تو آپ کو مدرسہ مظاہرالعلوم سہارنپور میں داخل کردیا۔ وہاں اس سال آپ نے ہدایہ اولین زکریا قدوہسی گنگوہی سے اور میبذی مشہور عالم دین جمیل احمد تھانوی سے پڑھی۔والد صاحب کی حج سے واپسی پر کچھ مدت کے بعد آپ پھر بستی نظام الدین اولیاءؒ میں آگئے اور آگے کی کتابیں مشکوۃ شریف، اور جلالین پڑھیں۔ مشکوٰۃ شریف والد سے اور جلالین عالم دین احتشام الحسن کاندھلوی سے پڑھی۔ ساتھیوں میں انعام الحسن کاندھلوی ، قاری سید رضا حسن بھوپالی، مولوی عبدالغفور میواتی تھے۔
حدیث دی تعلیم و تکمیل
تعلیمی سال آخر میں علالت کی وجہ سے اپنے علاقے بستی نطام الدین اولیاءؒ میں واپس آگئے اور باقی ماندہ دو کتابیں سنن ابن ماجہ اور سنن نسائی شریف اپنے والد سے پرھیں۔
نکاح
3محرم 1354 کو مظاہر علوم سہارنپور کے سالانہ جلسے میں محمد زکریا کاندھلوی کی بڑی صاحجزادی کے ساتھ، آپ کا نکاح ہوا۔ آپ کے والد نے بلا کسی سابقہ اور طے شدہ امر کے اچانک اردہ کیا۔ نکاح سیدحسین احمد مدنی نے پڑھایا۔ تقریباً ایک سال کے بعد رخصتی بھی اچانک اور پوری سادگی کے ساتھ ہوئی۔
وفات
29 ذی قعدہ 1384ھ بمطابق 2 اپریل 1965ء کو بروز جمعہ 02:50 منٹ تے دار فانی توں کوچ کرگئے۔
حوالے
گٹھ:بھارت دے سنی علما گٹھ:بھارتی مسلم شخصیتاں گٹھ:1917ء دے جم گٹھ:1965ء دیاں موتاں گٹھ:دیوبندی علماء گٹھ:اسلامیت گٹھ:مسلم شخصیتاں گٹھ:۱۹۶۵ دیاں موتاں