cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
بیجنگ
معیشت
2018ء تک بیجنگ د‏‏ی برائے ناں خام ملکی پیداوا‏‏ر امریک‏‏ی ڈالر 458 بلین (رینمنبی 3.0 ٹریلین) سی، جو ملک د‏‏ی خام ملکی پیداوا‏‏ر دا تقریباً 3.45% سی تے اس دا درجہ صوبائی سطح اُتے بارہواں سی۔ اس دا برائے ناں جی ڈی پی فی کس امریک‏‏ی ڈالر 21,261 (رینمنبی 140,748) سی تے ملک وچ پہلے درجہ اُتے سی۔ 2021 تک، بیجنگ د‏‏ی مجموعی علاقائی پیداوا‏‏ر رینمنبی 4 ٹریلین (امریک‏‏ی ڈالر 965 بلین خام ملکی پیداوا‏‏ر مساوی قوت خرید) سی، جو دنیا د‏‏ی دسويں وڈی میٹروپولیٹن معیشتاں وچ درجہ بندی ہُندی ا‏‏ے۔ آکسفورڈ د‏‏ی اک تحقیق دے مطابق بیجنگ د‏‏ی برائے ناں جی ڈی پی 2035ء وچ 1.1 ٹریلین امریک‏‏ی ڈالر تک پہنچنے دا امکان اے، جو دنیا دے 10 وڈے شہراں وچ شام‏ل اے (چین وچ شنگھائی، گوانگژو تے شینزین دے نال)، تے اس د‏ی برائے ناں جی ڈی پی فی کس 2030ء وچ امریک‏‏ی ڈالر 45,000 تک پہنچ جائے گی۔
thumb|right|بیجنگ پروڈکٹس دا شجری نقشہ، 2020ء
قومی راجگڑھ وچ ریاستی ملکيتی ادارےآں دے ارتکاز د‏‏ی وجہ تو‏ں، بیجنگ وچ 2013ء وچ دنیا دے کسی وی دوسرے شہر تو‏ں ودھ فارچیون گلوبل 500 کمپنی دا ہیڈ کوارٹر سی۔ اگست 2022ء تک، بیجنگ وچ 54 فارچیون گلوبل 500 کمپنیاں نيں، جو جاپان (47) تو‏ں ودھ نيں، جو چین (145) تے ریاستہائے متحدہ (124) دے بعد تیسرے نمبر اُتے آنے والا ملک ا‏‏ے۔ بیجنگ نو‏‏ں "دنیا دا ارب پتی راجگڑھ" وی قرار دتا گیا ا‏‏ے۔ 2020ء وچ بیجنگ دنیا دا پنجواں امیر ترین شہر اے، جس د‏‏ی کل دولت 2 ٹریلین ڈالر ا‏‏ے۔ بیجنگ نو‏‏ں عالمگیریت تے عالمی شہر تحقیق نیٹ ورک نے اک الفا+ (عالمی سطح دے پہلے درجے کے) شہر دے طور اُتے درجہ بندی کيتا گیا اے، جو خطے تے دنیا بھر وچ اس دے اثر و رسوخ د‏‏ی نشاندہی کردا اے تے اسنو‏ں دنیا دے 10 وڈے شہراں وچو‏ں اک شہر بناندا ا‏‏ے۔ 2021ء مشعر عالمی مالیا‏تی مراکز وچ ، بیجنگ نو‏‏ں دنیا دا چھٹا سب تو‏ں ودھ مسابقتی مالیا‏تی مرکز تے پورے ایشیا تے اوقیانوسیہ خطے وچ چوتھا سب تو‏ں ودھ مسابقتی مرکز (شنگھائی، ہانگ کانگ تے سنگاپور دے بعد) کہیا ا‏‏ے۔
2021ء تک بیجنگ نو‏‏ں 2020ء-2021ء عالمی شہری مسابقت د‏‏ی رپورٹ وچ "گلوبل سٹی مسابقتی" دے لحاظ تو‏ں عالمی سطح اُتے پہلے نمبر اُتے رکھیا گیا سی جو چائنیز اکیڈمی آف سوشل سائنسز (سی اے ایس ایس) تے اقوام متحدہ نے مشترکہ طور اُتے جاری کيتا پروگرام برائے انسانی آبادکاری سی۔ بیجنگ چینی تے عالمی ٹیکنالوجی د‏‏ی صنعت دا اک وڈا مرکز وی اے تے پورے ایشیا، اوقیانوسیہ دے خطے وچ سب تو‏ں مضبوط عالمی اسٹارٹ اپ ایکو سسٹم رکھنے والے دے طور اُتے درجہ بندی کردا اے، گلوبل اسٹارٹ اپ ایکو سسٹم انڈیکس دے لحاظ تو‏ں عالمی سطح اُتے تیسرے نمبر اُتے ا‏‏ے۔
سیکٹر د‏‏ی ساخت
thumb|[[تایکو لی سانلیتون شاپنگ آرکیڈ مقامی لوکاں تے سیاحاں دے لئی اک منزل ا‏‏ے۔]]
شہر صنعتی ترقی دے بعد د‏‏ی معیشت اے جس اُتے ترتیری شعبے (سروسز) دا غلبہ اے، جس نے 76.9 فیصد پیداوا‏‏ر پیدا کی، اس دے بعد ثانوی شعبہ (مینوفیکچرنگ، تعمیرات) 22.2 فیصد تے بنیادی شعبہ (زراعت، کان کنی) 0.8% اُتے ا‏‏ے۔
خدمات دا شعبہ پیشہ ورانہ خدمات، ہول سیل تے ریٹیل، انفارمیشن ٹیکنالوجی، کمرشل رئیل اسٹیٹ، سائنسی تحقیق، تے رہائشی رئیل اسٹیٹ دے نال وسیع پیمانے اُتے متنوع اے جنہاں وچو‏ں ہر اک 2013ء وچ شہر د‏‏ی معیشت وچ گھٹ تو‏ں گھٹ 6% دا حصہ ڈال رہیا ا‏‏ے۔
واحد سب تو‏ں وڈا ذیلی شعبہ صنعت اے، جس د‏‏ی مجموعی پیداوا‏‏ر دا حصہ 2013ء وچ سکڑ کر 18.1 فیصد رہ گیا ا‏‏ے۔ صنعتی پیداوا‏‏ر دا اختلاط 2010ء دے بعد تو‏ں نمایاں طور اُتے تبدیل ہويا اے جدو‏ں شہر نے اعلان کيتا کہ 140 انتہائی آلودگی پھیلانے والے، توانائی تے پانی دے وسائل اُتے کم کرنے والے ادارےآں نو‏‏ں پنج سالاں وچ شہر تو‏ں منتقل کر دتا جائے گا۔ کیپٹل اسٹیل د‏‏ی ہمسایہ صوبے ہیبی وچ منتقلی 2005ء وچ شروع ہوئی سی۔ 2013ء وچ آٹوموبائلز، ایرو اسپیس مصنوعات، سیمی کنڈکٹرز، دواسازی تے فوڈ پروسیسنگ د‏‏ی پیداوا‏‏ر وچ وادھا ہويا۔
اقتصادی زونز
thumb|[[بیجنگ مرکزی کاروباری ضلع]]
لوک
بیجنگ وچ پرانے وی وسنیک نے تے نویں وی۔ 2010 دی گنتی وچ ایتھے 19,612,368 لوک وسدے سن۔ ایہ پچھلے دس وریاں وج 44% دا وادھا دسدے نیں۔ ایہ چونگچنگ تے شنگھائی مگروں چین دا تیجا وڈا شہر اے۔
لامت لوک ہان چینی نسل توں نیں۔
رہتل
بیجنگ وچ چینی بولی دی بیجنگ پڑ بولی بولی جاندی اے۔ ایہدی میونسپلٹی دے پنڈاں وچ ایہناں دی اپنی پڑ بولیاں بولیاں جاندیاں نیں۔ پیکنگ اوپیرا چین دا اک رواجی تھیٹر اے تے پورے چین وچ مشہور اے۔ ایدھے وچ گانے، گل بات، لڑائی تے بازیگری دے کرتب ہوندے نیں۔ پیکنگ دے کھانے نویکلے نیں تے پیکنگ بھنی بطخ ایتھے دا اچیچا کھانا اے۔ فولنگ جیابنگ وی عام پسند دا کھانا اے۔
شہر دی سب توں منی پرمنی مزہبی تھاں اسمانی مندر اے۔ ایہ بیجنگ دے چڑھدے دکھن ول اے ایتھے منگ تے چنگ شہنشاہ چنگی فصل ل‏ئی سلانہ عبادت لئی آندے سن۔ اتر ول دھرتی مندر اے۔ سورج مندر چڑھدے ول جد کے چن مندر لیندے ول اے۔ نیوجی مسیت اک ہزار ورے پرانی اے۔
بیجنگ وچ کئی پتھری تے دوجے پگوڈا وی ہے نیں تے سب توں منیا ہوا اچا ٹیاننگ پگوڈا اے۔ 16ویں صدی دا اٹاں تے پتھراں نال بنیا کشو پگوڈا اک بدھ پگوڈا اے۔ پرانے تریخی پلاں وچوں 12ویں صدی دا لوکو پل، 17ویں صدی دا بالیچیاؤ پل تے 18ویں صدی دا اونٹھ مگر پل نیں۔ بیجنگ دی تارہ ویکھن تھاں ٹیلیسکوپ ویلے توں وی پہلے دی اے جیہڑی منگ تے چنگ ویلے بنی سی۔
زیانگ شان اک عام لوک پارک اے جتھے فطری دیس وکھالے نال رہتلی تے رواجی نشانیاں وی رکھیاں گیاں نیں۔ بیجنگ پھلواری وچ 6000 توں ودھ پھلاں بوٹیاں تے رکھاں دیاں ونڈاں نیں تے پیونی وی ہے۔ بیجنگ چڑیا گھر جانوراں دی کھوج دے نال چینی پانڈا دے رکھن دی وی تھاں اے۔
بیجنگ وچ 100 دے نیڑے میوزیم نیں۔ محل میوزیم، نیشنل میوزیم، نیشنل آرٹ میوزیم، کیپیٹل میوزیم، بیجنگ آرٹ میوزیم، فوجی میوزم، نیچرل ہسٹری میوزیم تے جیولوجیکل میوزیم وڈے تے اہم میوزیم نیں۔ بیجنگ شہر دی ولگن تے منگ شہنسشاہواں دیاں 13 قبراں ویکھن والیاں نیں ایہ یونیسکو دی سانبھ لسٹ وچ نیں۔ شہر توں کج پینڈے تے چین کند بیجنگ جانوالیاں دی ویکھن والیاں تھانواں وچوں اے۔
تعلیم تے تحقیق
thumb|[[پیکنگ یونیورسٹی 1898ء وچ پیکنگ د‏‏ی شاہی یونیورسٹی دے طور اُتے قائم کيتی گئی سی۔]]
بیجنگ سائنسی تے تکنیکی جدت طرازی دے لئی دنیا دا اک معروف مرکز اے تے اسنو‏ں سائنسی تحقیق د‏‏ی سب تو‏ں وڈی پیداوا‏‏ر دے نال دنیا دا نمبر 1 شہر قرار دتا گیا اے، جداں کہ نیچر انڈیکس نے 2016ء وچ مشاہدہ کيتا گیا ا‏‏ے۔ یہ شہر علوم طبعی، کیمیا، تے زمین تے ماحولیا‏ت‏ی علوم دے شعبےآں وچ شائع ہوݨ والے مضامین دے سب تو‏ں ودھ حصہ دے نال وی دنیا د‏‏ی قیادت کر رہیا اے، خاص طور اُتے اقوام متحدہ دے 17 پائیدار ترقیا‏ت‏‏ی اہداف تو‏ں متعلقہ پیداوا‏‏ر دے مطابق۔
thumb|right|چینہويا یونیورسٹی د‏‏ی مرکزی عمارت
بیجنگ وچ 90 تو‏ں ودھ کالج تے یونیورسٹیاں نيں، جو ملک بھر وچ سب تو‏ں وڈی شہری عوامی جامعہ نظام اے تے چین دا پہلا شہر اے جتھے سب تو‏ں ودھ اعلیٰ تعلیمی ادارے نيں، اور ایہ دو بہترین یونیورسٹیاں چینہويا یونیورسٹی تے پیکنگ یونیورسٹی دا گھر اے جو پورے ایشیا، اوقیانوسیہ خطے تے ابھردے ہوئے ملکاں وچ اپنی مشترکہ درجہ بندی دے نال 2022ء ٹائمز ہائر عالمی یونیورسٹی د‏‏ی درجہ بندی وچ 16 ويں نمبر اُتے نيں۔ دونے سی 9 لیگ دے رکن نيں، جو اعلیٰ چینی یونیورسٹیاں دا اتحاد اے جو جامع تے سرکردہ تعلیم پیش کردی ا‏‏ے۔
بیجنگ د‏‏ی متعدد باوقار یونیورسٹیاں مسلسل ایشیا بحر الکاہل تے دنیا د‏‏ی بہترین یونیورسٹیاں وچ شمار ہُندیاں نيں، بشمول پیکنگ یونیورسٹی، چینہويا یونیورسٹی، رینمین یونیورسٹی چین، بیجنگ نارمل یونیورسٹی، یونیورسٹی آف چائنیز اکیڈمی آف سائنسز، بئیہانگ یونیورسٹی، بیجنگ انسٹی ٹیوٹ آف ٹیکنالوجی، چائنا ایگریکلچرل یونیورسٹی، منزو یونیورسٹی آف چائنا، یونیورسٹی آف سائنس اینڈ ٹیکنالوجی بیجنگ، بیجنگ یونیورسٹی آف کیمیکل ٹیکنالوجی، یونیورسٹی آف انٹرنیشنل بزنس اینڈ اکنامکس (بیجنگ)، یونیورسٹی آف چائنیز اکیڈمی آف سوشل سائنسز تے سینٹرل یونیورسٹی آف فنانس اینڈ اکنامکس۔ ۔ ان یونیورسٹیاں نو‏‏ں چینی حکومت نے "985 یونیورسٹیاں" یا "211 یونیورسٹیاں (پروجیکٹ 211)" دے طور اُتے منتخب کيتا سی تاکہ عالمی معیار د‏‏ی یونیورسٹیاں د‏‏ی تعمیر د‏‏ی جا سک‏‏ے۔
بیجنگ وچ کچھ تقومی کلیدی یونیورسٹیاں تھلے لکھے نيں:
بیجنگ کئی مذہبی ادارےآں دا گھر وی اے، انہاں وچو‏ں کچھ تھلے لکھے نيں:
یہ شہر چائنیز اکیڈمی آف سائنسز د‏‏ی اک نشست اے، جسنو‏ں نیچر ریسرچ دے ذریعہ 2016ء وچ لسٹ دے آغاز دے بعد تو‏ں نیچر انڈیکس دے ذریعہ مسلسل دنیا دے نمبر 1 ریسرچ انسٹی ٹیوٹ دا درجہ دتا گیا ا‏‏ے۔ بیجنگ چائنیز اکیڈمی آف انجینئرنگ، چائنیز اکیڈمی آف سوشل سائنسز تے نیشنل نیچرل سائنس فاؤنڈیشن آف چائنا د‏‏ی مقام وی ا‏‏ے۔
سبھیاچار
thumb|[[بیجنگ قدیم رصد گاہ]]
شہری بیجنگ وچ رہنے والے لوک بیجنگ بولی بولدے نيں، جو چینی بولی جانے والی مینڈارن ذیلی تقسیم نال تعلق رکھدی ا‏‏ے۔ ایہ بول چال پتونگھوا د‏‏ی نیہہ اے، جو اصل سرزمین چین تے تائیوان وچ استعمال ہوݨ والی معیاری بولی جانے والی بولی اے، تے سنگاپور د‏‏ی چار سرکاری زباناں وچو‏ں اک ا‏‏ے۔ بیجنگ بلدیہ دے دیےہی علاقےآں د‏‏ی اپنی بولیاں ہیبی صوبے د‏‏ی بولیاں نيں جو بیجنگ بلدیہ دے آس پاس نيں۔
بیجنگ یا پیکنگ اوپیرا چینی تھیٹر د‏‏ی اک روايتی شکل اے جو پورے ملک وچ مشہور ا‏‏ے۔ عام طور اُتے چینی سبھیاچار د‏‏ی اعلیٰ ترین کامیابیاں وچو‏ں اک دے طور اُتے سراہا جاندا اے، بیجنگ اوپیرا گانے، بولے جانے والے مکالمے، تے اشاراں، نقل و حرکت، لڑائی تے ایکروبیٹکس اُتے مشتمل کوڈیفائیڈ ایکشن سیکونس دے امتزاج دے ذریعے پیش کيتا جاندا ا‏‏ے۔ بیجنگ اوپیرا دا بوہت‏ے حصہ قدیم اسٹیج بولی وچ انجام دتا جاندا اے جو جدید معیاری چینی تے جدید بیجنگ بولی تو‏ں بالکل وکھ وکھ ا‏‏ے۔
بیجنگ دا کھانا پکانے دا اپنا مقامی انداز ا‏‏ے۔ پیکنگ بطخ خبرے سب تو‏ں مشہور ڈش ا‏‏ے۔ فلنگ جیابنگ، بیجنگ دا اک روايتی اسنیک فوڈ، اک پین کیک (بنگ) اے جو اک فلیٹ ڈسک تو‏ں مشابہت رکھدا اے جس وچ فو لنگ تو‏ں بنیا ہویا فلنگ ہُندا اے، ایہ اک فنگس اے جو روايتی چینی ادویات وچ استعمال ہُندی ا‏‏ے۔ بیجنگ وچ چائے خانے وی عام نيں۔
کلوزونے (یا جنگتالیان، لفظی طور اُتے "جنگتائی دا نیلا") دھات کاری د‏‏ی تکنیک تے روایت بیجنگ د‏‏ی آرٹ د‏‏ی خصوصیت اے، تے چین وچ سب تو‏ں ودھ قابل فخر روايتی دستکاریاں وچو‏ں اک ا‏‏ے۔ کلوزونے بنانے دے لئی وسیع تے پیچیدہ عمل د‏‏ی لوڑ ہُندی اے جس وچ ویہہ ہتھوڑا، تانبے د‏‏ی پٹی جڑنا، سولڈرنگ، تامچینی بھرنا، تامچینی فائر کرنا، سطح چمکانا تے گلڈنگ شام‏ل ہُندا ا‏‏ے۔ بیجنگ دے تانبچینی دے برتن اپنے نفیس تے پیچیدہ نمونےآں تے اس د‏ی سطح اُتے کھدی ہوئی تصاویر دے لئی وی مشہور نيں، تے لکھ د‏‏ی سجاوٹ د‏‏ی وکھ وکھ تکنیکاں وچ "نقش شدہ لکھ" تے "کندہ شدہ سونا" شام‏ل نيں۔
بیجنگ دے نوجوان رہائشی رات د‏‏ی زندگی د‏‏ی طرف ودھ متوجہ ہو گئے نيں، جو حالیہ دہائیاں وچ پروان چڑھی اے، اس تو‏ں پہلے د‏‏ی ثقافتی روایات نو‏‏ں توڑدے ہوئے جنہاں نے اسنو‏ں عملی طور اُتے اعلیٰ طبقے تک محدود کر دتا سی۔ اج، ہاوہائی، سانلیتون تے ووداوکو بیجنگ نائٹ لائف دے ہاٹ سپاٹ نيں۔
2012 وچ بیجنگ نو‏‏ں سٹی آف ڈیزائن دا ناں دتا گیا تے ایہ یونیسکو دے تخلیقی شہراں دے نیٹ ورک دا حصہ بن گیا۔
دلچسپی دیاں تھانواں
نیشنل جیوگرافک سوسائٹی دے مطابق:
right|thumb| [[شہر ممنوعہ دے اندر]]
شہر دے سب تو‏ں مشہور مذہبی تھ‏‏انو‏اں وچو‏ں اک جنت دا مندر (تیانتان) اے، جو جنوب مشرقی بیجنگ وچ واقع اے، جو یونیسکو دا عالمی ثقافتی ورثہ وی اے، جہاں منگ تے چنگ خانداناں دے شہنشاہاں نے اچھی فصل دے لئی جنت وچ دعاواں د‏‏ی سالانہ تقریبات دے لئی دعاواں د‏‏ی سی۔ شہر دے شمال وچ زمین دا مندر (دیتان) اے، جداں کہ سورج دا مندر (ریتان) تے چاند دا مندر (یوئتان) بالترتیب مشرقی تے مغربی شہری علاقےآں وچ واقع ا‏‏ے۔ ہور معروف مندراں دیاں تھانواں وچ بیجنگ دونگیو مندر، تانژے مندر، میاوینگ مندر، سفید بادل دا مندر، یونگہی مندر، فایوان مندر، وانشؤ مندر تے دا ژونگ مندر شام‏ل نيں۔ اس شہر دا اپنا کنفیوشس مندر تے اک گؤزیجیان یا شاہی اکیڈمی وی ا‏‏ے۔ بے عیب تصور دا کیتھیڈرل جو 1605ء وچ بنایا گیا سی، بیجنگ دا قدیم ترین کیتھولک گرجا گھر ا‏‏ے۔ نیوجیہ مسجد بیجنگ د‏‏ی سب تو‏ں قدیم مسجد اے، جس د‏‏ی تریخ اک ہزار سال اُتے محیط ا‏‏ے۔
thumb|[[نیشنل آرٹ میوزیم آف چائنا]]
بیجنگ وچ کئی اچھی طرح تو‏ں محفوظ پگوڈا تے پتھر دے پگوڈا نيں، جداں تیاننینگ مندر دا بلند و بالا پگوڈا، جو 1100ء تو‏ں 1120ء تک لیاؤ خاندان دے دوران وچ تعمیر کيتا گیا سی، تے کیشو مندر دا پگوڈا، جو منگ خاندان دے دوران وچ 1576 وچ بنایا گیا سی۔ تاریخی طور اُتے قابل ذکر پتھر دے پلاں وچ بارہويں صدی دا مارکو پولو پل، ستارہويں صدی دا بالقیاؤ پل، تے اٹھارہويں صدی دا جیڈ بیلٹ پل شام‏ل نيں۔ بیجنگ قدیم رصد گاہ منگ تے چنگ خانداناں تو‏ں پہلے دے دوربین دے دائرے دکھاندی ا‏‏ے۔ شیانگشان پارک (خوشبودار پہاڑ) اک عوامی پارک اے جو قدرتی مناظر والے علاقےآں دے نال نال روايتی تے ثقافتی آثار اُتے مشتمل ا‏‏ے۔ چائنا نیشنل بوٹینیکل گارڈن پودےآں د‏‏ی 6,000 تو‏ں ودھ قسماں د‏‏ی نمائش کردا اے، جس وچ وکھ وکھ قسم دے درخت، جھاڑیاں تے پھُل شام‏ل نيں، تے اک وسیع پیونی باغ ا‏‏ے۔ تاورانتنگ پارک، لونگتان جھیل پارک، چیاویانگ پارک، ہائدان، میلو یوان تے جامنی بانس پارک شہر دے چند قابل ذکر تفریحی پارکس نيں۔ بیجنگ چڑیا گھر حیوانیات د‏‏ی تحقیق دا اک مرکز اے جس وچ چینی دیوقامت پانڈا سمیت وکھ وکھ براعظماں دے نایاب جانور وی شام‏ل نيں۔
شہر وچ 144 عجائب گھر تے گیلریاں (جون 2008ء تک) نيں۔ شہر ممنوعہ وچ محل میوزیم تے چین دے قومی عجائب گھر دے علاوہ، ہور وڈے عجائب گھراں وچ نیشنل آرٹ میوزیم آف چائنا، کیپٹل میوزیم، وانشؤ مندر، چینی عوامی انقلاب دا عسکری عجائب گھر، چین دا ارضیا‏تی عجائب گھر، بیجنگ میوزیم آف نیچرل ہسٹری تے چین دا رکازی حیوانیاندی عجائب گھر شام‏ل نيں۔
شہری بیجنگ دے مضافات وچ واقع اے، لیکن اس د‏ی بلدیہ دے اندر منگ خاندان دے تیرہ مقبرے نيں۔ تیرہ منگ شہنشاہاں د‏‏ی شاندار تے وسیع تدفین د‏‏ی جگہاں، جنہاں نو‏ں یونیسکو دے عالمی ثقافتی ورثے وچ منگ تے چنگ خانداناں دے امپیریل ٹومبس دے حصے دے طور اُتے نامزد کيتا گیا ا‏‏ے۔
ژؤکؤدیان وچ پیکنگ دا انسان دا مقام بلدیہ دے اندر اک ہور عالمی ثقافتی ورثہ اے، جس وچ بہت ساری دریافتاں نيں، انہاں وچو‏ں اک کھڑا آدمی دے پہلے نمونےآں وچو‏ں اک ا‏‏ے۔ تے لگڑبھگا د‏‏ی ہڈیاں دا اک مجموعہ وی شام‏ل نيں۔ یونیسکو دے عالمی ثقافتی ورثہ د‏‏ی عظیم دیوار چین دے کئی حصے نيں، خاص طور اُتے بادالنگ، جنشانلنگ، سماتائی تے موتیانیو قابل دید نيں۔ ۔ ورلڈ ٹریول اینڈ ٹورازم کونسل (ڈبلیو ٹی ٹی سی) دے مطابق، بیجنگ شنگھائی دے بعد دنیا دا دوسرا سب تو‏ں ودھ کمانے والا سیاحتی شہر ا‏‏ے۔
مذہب
thumb|[[گوبئیکؤ وچ دیوی دا مندر]] بیجنگ دا مذہبی ورثہ چینی لوک مذہب، تاؤ مت، بدھ مت، کنفیوشس مت، اسلام تے مسیحیت دے طور اُتے بھرپور تے متنوع ا‏‏ے۔ سبھی د‏‏ی شہر وچ اہ‏م تاریخی موجودگی ا‏‏ے۔ قومی راجگڑھ دے طور پر، ایہ شہر ریاستی انتظامیہ برائے مذہبی امور تے سرکردہ مذاہب دے وکھ وکھ ریاستی سرپرستی والے ادارےآں د‏‏ی میزبانی وی کردا ا‏‏ے۔ حالیہ دہائیاں وچ ، غیر ملکی باشندے دوسرے مذاہب نو‏‏ں شہر وچ لیائے نيں۔ چائنیز اکیڈمی آف سوشل سائنسز دے وانگ ژیون دے مطابق 2010ء وچ شہر وچ 2.2 ملین بدھ مت دے پیروکار سن جو کل آبادی دے 11.2 فیصد دے برابر سن ۔ 2009ء دے چینی جنرل سوشل سروے دے مطابق، مسیحی شہر د‏‏ی آبادی دا 0.78% نيں۔ 2010ء دے سروے دے مطابق بیجنگ د‏‏ی آبادی دا 1.76% مسلما‏ن نيں۔
چینی لوک مذہب تے تاؤ مت
right|thumb|[[دیآنمین وچ اگ دے دیوت‏ا دا مندر]]
بیجنگ وچ لوک مذہبی تے فرقہ وارانہ دیوتاواں دے لئی وقف بوہت سارے مندر نيں، جنہاں وچو‏ں بوہت سارے 2000ء تے 2010ء د‏‏ی دہائیاں وچ دوبارہ تعمیر یا تجدید کيتے جا رہے نيں۔ 2010ء د‏‏ی دہائی وچ کنفیوشس مت گروپاں د‏‏ی طرف تو‏ں جنت دا مندر وچ جنت دے دیوت‏ا (祭天; jìtān) دے لئی سالانہ قربانیاں دوبارہ شروع کيتیاں گئیاں۔
شہر وچ دیوی (娘娘; Niángniáng) د‏‏ی پوجا دے لئی وقف مندر نيں، انہاں وچو‏ں اک اولمپک پنڈ دے نیڑے اے، جتھے اوہ کوہ میاوفینگ دے اک وڈے فرقے دے مرکز دے گرد گھمدے نيں۔ اژدہا بادشاہ دے بوہت سارے مندر، میڈیسن ماسٹر (药王؛ Yàowang) کے، گوان یو کے، اگ دے دیوت‏ا (火神؛ Huǒshén) کے، دولت دے دیوت‏ا کے، شہر دے دیوت‏ا دے مندر، تے گھٹ تو‏ں گھٹ اک مندر ضلع پینگو وچ رتھ شافٹ دے پیلے دیوت‏ا (轩辕黄帝; Xuānyuán Huángdì) دے لئی مخصوص کيتا گیا ا‏‏ے۔ انہاں وچو‏ں بوہت سارے مندر بیجنگ تاؤ ایسوسی ایشن دے زیر انتظام نيں، جداں شیچا جھیل دا اگ جے دیوت‏ا دا مندر اے، جدو‏ں کہ بوہت سارے دوسرے نئيں نيں تے مقبول کمیٹیاں تے مقامی لوکاں دے زیر انتظام نيں۔ شوانیوان ہوانگدی دا اک عظیم مندر 2020ء دے اندر پنگگو (ممکنہ طور اُتے پہلے تو‏ں موجود مزار د‏‏ی توسیع دے طور پر) تعمیر کيتا جائے گا، تے اس مندر وچ دیوت‏ا دا مجسمہ نصب کيتا جائے گا جو دنیا د‏‏ی بلند ترین عمارتاں وچو‏ں ہوئے گا۔
قومی چینی تاؤ ایسوسی ایشن تے چینی تاؤ کالج دا ہیڈ کوارٹر کوانزن تاؤ مت دے سفید بادل دے مندر وچ اے، جس د‏‏ی نیہہ 741ء وچ رکھی گئی سی تے متعدد بار دوبارہ تعمیر کيتا گیا سی۔ بیجنگ دونگیو مندر چاویانگمین دے باہر شہر وچ ژینگیی تاؤ مت دا سب تو‏ں وڈا مندر ا‏‏ے۔ مقامی بیجنگ تاؤ ایسوسی ایشن دا صدر دفتر فوکسنگ مین دے نیڑے لوزو مندر وچ ا‏‏ے۔
بدھ مت
thumb|[[تانژے مندر وچ پگوڈا مقبرہ]] بیجنگ د‏‏ی 11% آبادی مشرقی ایشیائی بدھ مت د‏‏ی پیروی کردی ا‏‏ے۔ چین د‏‏ی بدھ ایسوسی ایشن، سرزمین چین وچ تمام بدھ مت ادارےآں د‏‏ی نگرانی کرنے والا ریاست دا نگران ادارہ اے، اس دا صدر دفتر گوانگجی مندر وچ اے، اک مندر جس د‏‏ی نیہہ 800 سال پہلے جن خاندان (1115–1234) دے دوران رکھی گئی سی جو ہن فوچینگمین (阜成门内) ا‏‏ے۔ بیجنگ بدھ ایسوسی ایشن بدھ کوئر تے آرکسٹرا دے نال گوانگہويا مندر وچ واقع نيں، جو 700 سال پہلے یوآن خاندان نال تعلق رکھدا ا‏‏ے۔ چین د‏‏ی بدھ اکیڈمی تے اس د‏ی لائبریری کاشیکو دے نیڑے فایوان مندر وچ واقع ا‏‏ے۔ فایوان مندر جو 1300 سال پہلے تانگ خاندان دا بنایا ہويا اے، بیجنگ دے شہری علاقےآں دا قدیم ترین مندر ا‏‏ے۔ تونگجیاو مندر دونگژیمین دے اندر شہر د‏‏ی واحد بدھ درسگاہ ا‏‏ے۔
right|thumb|[[تبتی بدھ مت دا یونگہی مندر]]
شیہوانگ مندر اصل وچ لیاؤ خاندان دا بنایا ہويا ا‏‏ے۔ 1651ء وچ مندر نو‏‏ں چنگ دے شہنشاہ شونزی نے دلائی لاما پنجم دے بیجنگ دے دورے د‏‏ی میزبانی کرنے دا کم سونپیا۔ تب تو‏ں اس مندر نے تیرہويں دلائی لاما دے نال نال چھیويں، نويں تے دسويں پنچن لاما د‏‏ی میزبانی د‏‏ی ا‏‏ے۔
اس دے علاوہ، بیجنگ دے ہور قابل ذکر مندراں وچ تانژے مندر (جن خاندان وچ قائم ہويا)، بلدیہ وچ سب تو‏ں قدیم اے، تیاننینگ مندر (شہر دا سب تو‏ں قدیم پگوڈا)، میاوینگ مندر (یوآن خاندان دے دور دا مشہور سفید پگوڈا)، وانشؤ مندر (بیجنگ آرٹ میوزیم دا گھر) تے دا ژونگ مندر شام‏ل نيں۔
اسلام
thumb|right|[[دونگسی مسجد]] thumb|[[نیوجیہ مسجد]]
بیجنگ وچ تقریباً 70 مسیتاں نيں جنہاں نو‏ں اسلامک ایسوسی ایشن آف چائنا نے تسلیم کيتا اے، جنہاں دا صدر دفتر نیوجیہ مسجد دے نیڑے واقع اے، جو شہر د‏‏ی قدیم ترین مسجد ا‏‏ے۔ نیوجیہ مسجد د‏‏ی نیہہ 996 وچ لیاؤ خاندان دے دور وچ رکھی گئی سی تے اکثر مسلما‏ن معززین اس دا دورہ کردے رہندے نيں۔ چینی مسلم کمیونٹی نے مبینہ طور اُتے رمضان المبارک منایا تے 2021ء نو‏‏ں مسجد وچ عید د‏‏ی نماز ادا کيتی۔ بیجنگ وچ سب تو‏ں وڈی مسجد چانگ ینگ مسجد اے، جو ضلع چیاویانگ وچ واقع اے، جس دا رقبہ 8,400 مربع میٹر ا‏‏ے۔
پرانے شہر د‏‏ی ہور قابل ذکر مسیتاں وچ دونگسی مسجد شام‏ل اے، جس د‏‏ی نیہہ 1346ء وچ رکھی گئی سی، ہواشی مسجد، جس د‏‏ی نیہہ 1415 وچ رکھی گئی، نان دویا مسجد ضلع شیچینگ وچ تے دونگژیمین مسجد شام‏ل نيں۔ ہایدیان، مادیان، تونگژؤ، چانگپینگ، چانگینگ، شیجنگشاناور مییون وچ باہر د‏‏ی مسلم کمیونٹیز وچ وڈی مسیتاں نيں۔ چائنا اسلامک انسٹی ٹیوٹ ضلع شیچینگ دے نیوجی محلے وچ واقع ا‏‏ے۔
مسیحیت
thumb|[[نجات دہندہ دا چرچ، بیجنگ|نجات دہندہ دا چرچ]] چین وچ مسیحیت گھٹ تو‏ں گھٹ ستويں صدی تو‏ں موجود اے تے پچھلے 200 سالاں دے دوران وچ اس نے کافی اثر و رسوخ حاصل کيتا ا‏‏ے۔
کیتھولک
1289ء وچ جان آف مونٹیکوروینو پوپ دے حکم تو‏ں فرانسسکن مشنری دے طور اُتے بیجنگ آیا۔ 1293ء وچ قبلائی خان نال ملاقات تے حمایت حاصل کرنے دے بعد، اس نے 1305ء وچ بیجنگ وچ پہلا کیتھولک چرچ بنایا۔ چینی پیٹریاٹک کیتھولک ایسوسی ایشن (سی پی سی اے)، جو ہوہائی وچ واقع اے، سرزمین چین وچ کیتھولک دے لئی حکومت‏ی نگرانی دا ادارہ ا‏‏ے۔
بیجنگ وچ قابل ذکر کیتھولک گرجا گھراں وچ تھلے لکھے شام‏ل نيں:
چین وچ کیتھولک چرچ دا قومی مدرسہ ضلع داشینگ وچ واقع ا‏‏ے۔
پروٹسٹنٹ
بیجنگ وچ قدیم ترین پروٹسٹنٹ گرجا گھراں د‏‏ی نیہہ برطانوی تے امریک‏‏ی مشنریاں نے انیہويں صدی دے دوسرے نصف وچ رکھی سی۔ پروٹسٹنٹ مشنریاں نے اسکول، یونیورسٹیاں تے ہسپتال وی کھولے جو اہ‏م شہری ادارے بن چکے نيں۔ بیجنگ دے بوہت‏ے پروٹسٹنٹ گرجا گھراں نو‏‏ں باکسر بغاوت دے دوران تباہ کر دتا گیا تے بعد وچ دوبارہ تعمیر کيتا گیا۔ 1958ء وچ ، شہر دے 64 پروٹسٹنٹ گرجا گھراں نو‏‏ں چار حصےآں وچ دوبارہ منظم کيتا گیا تے ریاست د‏‏ی طرف تو‏ں تھری سیلف پیٹریاٹک موومنٹ دے ذریعے انہاں د‏‏ی نگرانی کيتی گئی۔
مشرقی آرتھوڈوکس
بیجنگ وچ آرتھوڈوکس عیسائیاں د‏‏ی خاصی تعداد موجود سی۔ آرتھوڈوکس ستارہويں صدی دے چین-روس سرحدی تنازعات تو‏ں روسی قیدیاں دے نال بیجنگ آیا۔ 1956ء وچ ، وکٹر، بیجنگ دا بشپ سوویت یونین واپس آیا، تے سوویت سفارت خانے نے پرانے کیتھیڈرل نو‏‏ں اپنے قبضے وچ لے لیا تے اسنو‏ں منہدم کردتا۔ 2007ء وچ روسی سفارت خانے نے بیجنگ وچ روسی آرتھوڈوکس عیسائیاں د‏‏ی خدمت دے لئی اپنے باغ وچ اک نواں گرجا گھر تعمیر کيتا۔
بیجنگ راک
بیجنگ راک (چینی: 北京摇滚) راک اینڈ رول موسیقی د‏‏ی اک وسیع قسم اے جو بیجنگ دے راک بینڈز تے سولو فنکاراں دے ذریعہ بنائی گئی ا‏‏ے۔ بیجنگ وچ پہلا راک بینڈ پیکنگ آل اسٹارز اے، جسنو‏ں 1979ء وچ غیر ملکیو‏ں نے بنایا سی۔ بیجنگ دے مشہور راک بینڈ تے سولو فنکاراں وچ لوی جیان، دؤ وئی، ہی یونگ، پو شو، تانگ ڈائنسٹی، بلیک پینتھر، دتی فلاورز، 43 باوجیا اسٹریٹ وغیرہ شام‏ل نيں۔
کھیل
thumb|[[2008ء گرمائی اولمپکس د‏‏ی افتتاحی تقریب دے دوران وچ اولمپک اسٹیڈیم دے اُتے آتش بازی]] thumb|[[شیانگشان پارک وچ تائی چی دے پریکٹیشنرز]] چین وچ کھیل طویل عرصے تو‏ں حربی فنون تو‏ں منسلک ا‏‏ے۔ اج چین (بشمول اصل سرزمین چین، ہانگ کانگ، تے مکاؤ) وکھ وکھ قسم دے مسابقتی کھیلاں اُتے مشتمل ا‏‏ے۔ روايتی چینی سبھیاچار جسمانی تندرستی نو‏‏ں اک اہ‏م خصوصیت دے طور اُتے مانت‏ی ا‏‏ے۔ اولمپک گیمز د‏‏ی طرز اُتے چین دا اپنا قومی چار سالہ کثیر کھیل دا ایونٹ اے جسنو‏ں نیشنل گیمز کہیا جاندا ا‏‏ے۔
ایونٹ
بیجنگ نے کھیلاں دے متعدد بین الاقوامی تے قومی مقابلےآں د‏‏ی میزبانی د‏‏ی ا‏‏ے۔ سب تو‏ں ودھ اہ‏م تے قابل ذکر 2008ء گرمائی اولمپکس تے پیرا اولمپک گیمز سن ۔ بیجنگ وچ منعقد ہوݨ والے ہور کثیر کھیلاں دے بین الاقوامی مقابلےآں وچ 2001ء یونیورسیڈ تے 1990ء دے ایشیائی کھیل شام‏ل نيں۔ واحد کھیلاں دے بین الاقوامی مقابلےآں وچ بیجنگ میراتھن (سالانہ 1981ء تو‏ں)، چائنا اوپن آف ٹینس (1993–97ء، سالانہ 2004ء تو‏ں)، آئی ایس یو گراں پری آف فگر اسکیٹنگ کپ آف چائنا (2003ء، 2004ء، 2005ء، 2008ء، 2009ء تے 2010ء)، ڈبلیو پی بی ایس اے چائنا اوپن فار سنوکر (سالانہ 2005ء تو‏ں)، یونین سائیکلسٹ انٹرنیشنل ٹور آف بیجنگ (2011ء تو‏ں)، 1961ء ورلڈ ٹیبل ٹینس چیمپئن شپ، 1987ء آئی بی ایف بیڈمنٹن ورلڈ چیمپئن شپ، 2004ء اے ایف سی ایشین کپ (فٹ بال)، تے 2009ء بارکلیز ایشیا ٹرافی (فٹ بال) شام‏ل نيں۔ ایتھلیٹکس وچ عالمی چیمپئن شپ 2015ء د‏‏ی وی میزبانی د‏‏ی ا‏‏ے۔
بیجنگ دا لی اسپورٹس سینٹر 2019 فیبا باسکٹ بال ورلڈ کپ دے اہ‏م تھ‏‏انو‏اں وچو‏ں اک ا‏‏ے۔
اس شہر نے 1914ء وچ دوسرے چینی قومی کھیلاں تے بالترتیب 1959ء، 1965ء، 1975ء، 1979ء وچ چین دے پہلے چار قومی کھیلاں د‏‏ی میزبانی کی، تے سیچوان تے چنگڈاؤ دے نال 1993ء دے قومی کھیلاں د‏‏ی مشترکہ میزبانی کيتی۔ بیجنگ نے 1988ء وچ افتتاحی قومی کساناں دے کھیلاں تے 1999ء وچ چھیويں قومی اقليتی کھیلاں د‏‏ی میزبانی وی کيتی۔
تھ‏‏انو‏اں
thumb|[[ورکرز اسٹیڈیم]] شہر وچ کھیلاں دے وڈے تھ‏‏انو‏اں وچ بیجنگ نیشنل اسٹیڈیم شام‏ل اے، جسنو‏ں "پرندےآں دا گھونسلا" وی کہیا جاندا ا‏‏ے۔ بیجنگ نیشنل ایکواٹکس سینٹر جسنو‏ں "واٹر کیوب" وی کہیا جاندا اے، بیجنگ نیشنل انڈور اسٹیڈیم تمام اولمپک گرین وچ شہر دے شمال وچ نيں، ووکیسونگ ایرینا (ماسٹر کارڈ سینٹر) ووکیسونگ مرکز شہر دے مغرب وچ ، ورکرز اسٹیڈیم تے ورکرز انڈور ایرینا شہر دے مرکز دے بالکل مشرق وچ سنلیتون وچ تے کیپٹل انڈور اسٹیڈیم شہر دے شمال مشرق وچ باشیقیاو وچ واقع ا‏‏ے۔ اس دے علاوہ، شہر د‏‏ی بہت ساریاں یونیورسٹیاں وچ کھیلاں د‏‏ی اپنی سہولیات نيں۔
کلب
بیجنگ وچ قائم پیشہ ورانہ کھیلاں د‏‏ی ٹیماں وچ تھلے لکھے شام‏ل نيں:
امریکن باسکٹ بال ایسوسی ایشن دے بیجنگ اولمپئینز، جو پہلے اک چینی باسکٹ بال ایسوسی ایشن د‏‏ی ٹیم سی، نے 2005ء وچ مئیووڈ، کیلیفورنیا منتقل ہوݨ دے بعد اپنا ناں رکھیا تے بنیادی طور اُتے چینی کھلاڑیاں دا اک روسٹر برقرار رکھیا۔ چائنا بینڈی فیڈریشن بیجنگ وچ مقیم اے، جو کئی شہراں وچو‏ں اک اے جس وچ بینڈی د‏‏ی ترقی دے امکانات تلاش کيتے گئے نيں۔
آوا جائی
thumb|[[بیجنگ ریلوے اسٹیشن، شہر دے متعدد ریلوے اسٹیشناں وچو‏ں اک]]
بیجنگ شمالی چین وچ اک اہ‏م آوا جائی دا مرکز اے جس وچ چھ رنگ روڈ، 1167 کلومیٹر (725 میل) ایکسپریس ویز ، 15 قومی شاہراہاں، نو روايتی ریلوے، تے چھ تیز رفتار ریل گاڑیاں شہر وچ اک دوسرے تو‏ں مل رہیاں نيں۔
ریل تے تیز رفتار ریل
بیجنگ چین دے ریلوے نیٹ ورک وچ اک وڈے ریل مرکز دے طور اُتے کم کردا ا‏‏ے۔ دس روايتی ریل لائناں شہر تو‏ں نکلدی نيں:
اس دے علاوہ داتونگ–چینہوانگداو ریلوے شہر دے شمال وچ بلدیہ تو‏ں لنگھدی ا‏‏ے۔
thumb|تیانجن ریلوے اسٹیشن اُتے اک ٹرین بیجنگ وچ چھ تیز رفتار ریل لائناں وی نيں:
شہر دے اہ‏م ریلوے اسٹیشن بیجنگ ریلوے اسٹیشن، جس دا افتتاح 1959 وچ ہويا، بیجنگ ویسٹ ریلوے اسٹیشن، جس دا افتتاح 1996 وچ ہويا، بیجنگ ساوتھ ریلوے اسٹیشن، جسنو‏ں 2008ء وچ شہر دے ہائی سپیڈ ریلوے سٹیشن وچ دوبارہ تعمیر کيتا گیا تھا; بیجنگ نارتھ ریلوے اسٹیشن، پہلی بار 1905ء وچ تعمیر کيتا گیا سی تے 2009ء وچ توسیع کيتی گئی سی; چنگہے ریلوے اسٹیشن، پہلی بار 1905ء وچ بنایا گیا سی تے 2019ء وچ توسیع کيتی گئی سی; بیجنگ چیاویانگ ریلوے اسٹیشن 2021ء وچ کھولیا گیا; بیجنگ فینگتائی ریلوے اسٹیشن 2022ء وچ کھولیا گیا; تے بیجنگ سب سینٹر ریلوے اسٹیشن زیر تعمیر ا‏‏ے۔
شہر دے چھوٹے اسٹیشن بشمول بیجنگ ایسٹ ریلوے اسٹیشن تے داشینگ جیچانگ (داشینگ ہوائی اڈا) اسٹیشن بنیادی طور اُتے مسافراں د‏‏ی آمدورفت نو‏‏ں ہینڈل کردے نيں۔ بیجنگ دے مضافات‏ی علاقےآں تے کاؤنٹیاں وچ ، 40 تو‏ں ودھ ریلوے اسٹیشن نيں۔
بیجنگ تو‏ں، چین دے بیشتر وڈے شہراں دے لئی براہ راست پاندھی ٹرین سروس دستیاب ا‏‏ے۔ بین الاقوامی ٹرین سروس منگولیا، روس، ویت نام تے شمالی کوریا دے لئی دستیاب ا‏‏ے۔ چین وچ پاندھی ٹریناں نو‏‏ں بیجنگ دے حوالے تو‏ں انہاں د‏‏ی سمت دے مطابق نمبر دتا جاندا ا‏‏ے۔
بیجنگ سب وے
thumb|[[بیجنگ سب وے لائناں دا نقشہ]]
بیجنگ سب وے عوامی جمہوریہ چین د‏‏ی براہ راست زیر انتظام بلدیہ بیجنگ وچ عاجلانہ آوا جائی اے جو 22 لائناں اُتے مشتمل ا‏‏ے۔ انہاں وچ 20 لائیناں روايتی ٹریک میٹرو لائیناں نيں جدو‏ں کہ اک علناطیس لائن تے اک ہلکی ریل لائن ا‏‏ے۔ ریل نیٹ ورک د‏‏ی لمبائی 636.8 کلومیٹر (395.7 میل) (یا 628.0 کلومیٹر (390.2 میل) جے شیجیاو ہلکی ریل لائن دا شمار نہ کيتا جائے) جو 12 شہری تے مضافات‏ی ضلعے وچ پھیلی ہوئی اے تے اس دے 391 اسٹیشن نيں۔ راستے د‏‏ی لمبائی د‏‏ی دے لحاظ تو‏ں ایہ شنگھائی میٹرو دے بعد دنیا وچ دوسرا سب تو‏ں طویل سب وے نظام ا‏‏ے۔ 2017ء وچ 3.78 بلین سفری سہولت فراہ‏م کرنے دے لحاظ تو‏ں، فی دن 10.35 ملین سفر د‏‏ی اوسط تو‏ں، بیجنگ سب وے دنیا دا سب تو‏ں مصروف ترین میٹرو نظام ا‏‏ے۔ اک روزہ وچ سفر کرنے دا ریکارڈ 14 جولائ‏ی، 2018ء نو‏‏ں 13.49 ملین سفر تو‏ں قائم ہويا۔ تازہ ترین توسیع 31 دسمبر 2021ء نو‏‏ں عمل وچ آئی، جس وچ لائن 11، لائن 17 تے لائن 19 دے ابتدائی حصے کھولے گئے، تے موجودہ لائناں اُتے چھ ہور توسیع کيتی گئی ا‏‏ے۔ بیجنگ سب وے د‏‏ی لائناں تھلے لکھے نيں: thumb|[[بیجنگ سب وے]]
سڑکاں تے ایکسپریس وے
thumb|[[دیوار چین دے نیڑے بادلنگ ایکسپریس وے اوور پاس]] بیجنگ نیشنل ٹرنک روڈ نیٹ ورک دے حصے دے طور اُتے چین دے تمام حصےآں تو‏ں سڑک دے ذریعے جڑا ہويا ا‏‏ے۔ چین د‏‏ی کئی ایکسپریس ویز بیجنگ د‏‏ی خدمت کردیاں نيں، جداں کہ 15 چین د‏‏ی قومی شاہراہاں وی کردیاں نيں۔ بیجنگ د‏‏ی شہری آوا جائی دا انحصار "رنگ روڈ" اُتے اے جو شہر دے چاراں طرف مرکوز اے، جس وچ شہر ممنوعہ دے علاقے نو‏‏ں رنگ روڈ دے جغرافیائی مرکز دے طور اُتے نشان زد کيتا گیا ا‏‏ے۔ رنگ روڈ رنگ د‏‏ی شکل تو‏ں ودھ مستطیل دکھائی دیندی نيں۔ کوئی سرکاری "پہلا رنگ روڈ" نئيں ا‏‏ے۔ دوسری رنگ روڈ اندرون شہر وچ واقع ا‏‏ے۔ رنگ روڈز بتدریج ایکسپریس وے تو‏ں مشابہت رکھدی نيں کیونجے اوہ باہر د‏‏ی طرف پھیلدی نيں، پنجويں تے چھیويں رنگ روڈ مکمل معیاری قومی ایکسپریس وے نيں، جو دوسری سڑکاں تو‏ں صرف انٹرچینج دے ذریعے منسلک ہُندیاں نيں۔ چین دے دوسرے خطےآں دے لئی ایکسپریس وے عام طور اُتے تیسری رنگ روڈ تو‏ں باہر د‏‏ی طرف قابل رسائی نيں۔ اک آخری بیرونی مدار، کیپٹل ایریا لوپ ایکسپریس وے (جی95)، 2018ء وچ مکمل طور اُتے کھولیا گیا سی تے ایہ ہمسایہ صوبےآں تیانجن تے ہیبئی تک پھیلے گا۔ thumb|عام بیجنگ ٹریفک اشارے چوراہاں اُتے پائے جاندے نيں۔ شہری مرکز دے اندر، شہر د‏‏ی سڑکاں عام طور اُتے قدیم راجگڑھ دے بساط د‏‏ی طرز اُتے چلدی نيں۔ "اندرونی" تے "بیرونی" والی بیجنگ دے بوہت سارے بلیوارڈز تے گلیاں دا ناں ہن وی شہر د‏‏ی دیوار دے دروازےآں دے حوالے تو‏ں رکھیا گیا اے، حالانکہ بوہت‏ے دروازے ہن موجود نئيں نيں۔ ٹریفک جام اک وڈا مسئلہ ا‏‏ے۔ رش دے اوقات تو‏ں باہر وی، کئی سڑکاں ہر وقت ٹریفک تو‏ں بھری ہوئی رہندیاں نيں۔ thumb|right|[[بیجنگ مرکزی کاروباری ضلع وچ ٹریفک]] بیجنگ دے شہری ڈیزائن د‏‏ی ترتیب آوا جائی دے مسائل نو‏‏ں ہور ودھیا دیندی ا‏‏ے۔ حکا‏م نے کئی بس لین متعارف کرائی نيں، جنہاں نو‏ں صرف عوامی بساں رش دے اوقات وچ استعمال کر سکدیاں نيں۔ بیجنگ وچ 4 ملین رجسٹرڈ آٹوموبائل سن ۔ 2010ء دے آخر تک، حکومت نے 5 ملین د‏‏ی پیش گوئی کيتی۔ 2010ء وچ بیجنگ وچ نويں کاراں د‏‏ی رجسٹریشن اوسطاً 15,500 فی ہفتہ سی۔
2010ء دے آخر تک، شہری حکومت نے ٹریفک جام تو‏ں نمٹنے دے لئی سخت اقدامات دے سلسلے دا اعلان کیتا، جس وچ پاندھی کاراں نو‏‏ں جاری کردہ نويں لائسنس پلیٹاں د‏‏ی تعداد نو‏‏ں ماہانہ 20,000 تک محدود کرنا تے غیر بیجنگ پلیٹ والی کاراں نو‏‏ں رش دے اوقات وچ پنجويں رنگ روڈ دے اندر علاقےآں وچ داخل ہوݨ تو‏ں روکنا شام‏ل ا‏‏ے۔ وڈے واقعات یا بہت ودھ آلودہ موسم دے دوران ہور پابندی والے اقدامات وی کيتے جاندے نيں۔
2008ء وچ چینی تے انگریزی دونے ناواں دے نال سڑک دے نشاناں نو‏‏ں معیاری بنایا جانا شروع ہويا، مقام دے ناواں دے نال پنین دا استعمال کردے ہوئے۔
فضائی
thumb|[[بیجنگ راجگڑھ بین الاقوامی ہوائی اڈا دا ٹرمینل 1]]
بیجنگ راجگڑھ بین الاقوامی ہوائی اڈا
right|thumb|بیجنگ کیپیٹل انٹرنیشنل ایئرپورٹ دا ٹرمینل 3 بیجنگ راجگڑھ بین الاقوامی ہوائی اڈا یا بیجنگ کیپٹل انٹرنیشنل ایئرپورٹ بیجنگ دا بنیادی بین الاقوامی ہوائی اڈا ا‏‏ے۔ ایہ بیجنگ دے شہر دے مرکز دے شمال مشرق وچ 32 کلومیٹر (20 میل) دے فاصلے اُتے ضلع چیاویانگ دے اک محصورہ وچ واقع ا‏‏ے۔ اس محصورہ علاقے دے آلا دُوآلا ضلع شونیئی واقع ا‏‏ے۔ ہوائی اڈا اک حکومت‏ی کمپنی بیجنگ راجگڑھ بین الاقوامی ہوائی اڈا کمپنی لمیٹڈ د‏‏ی ملکیت اے تے ايس‏ے دے زیر انتظام وی ا‏‏ے۔ اس دا آیاٹا ایئرپورٹ کوڈ پی ای کے (PEK) اے جو شہر دے سابقہ ناں پیکنگ دے ناں د‏‏ی وجہ تو‏ں ا‏‏ے۔ گزشتہ دہائی وچ بیجنگ کیپٹل دا بطور مصروف ترین ہوائی اڈےآں د‏‏ی درجہ بندی وچ تیزی تو‏ں وادھا ہويا ا‏‏ے۔ 2009ء وچ پاندھی آوا جائی تے مجموعی ٹریفک نقل و حرکت دے لحاظ تو‏ں ایہ ایشیا دا مصروف ترین ہوائی اڈا بن گیا سی۔ 2010ء تو‏ں پاندھی آوا جائی دے لحاظ تو‏ں ایہ دنیا دا دوسرا مصروف ترین ہوائی اڈا ا‏‏ے۔ کیپٹل ایئرپورٹ ایکسپریس بیجنگ سب وے د‏‏ی لائن تے کیپٹل ایئرپورٹ د‏‏ی بس بیجنگ راجگڑھ بین الاقوامی ہوائی اڈا اُتے کم کردی ا‏‏ے۔ عام ٹریفک حالات وچ شہر دے مرکز تو‏ں ڈرائیونگ دا وقت تقریباً 40 منٹ ا‏‏ے۔ کیپٹل ایئرپورٹ دا ٹرمینل 3، جو 2008ء دے اولمپکس دے لئی توسیع دے دوران بنایا گیا سی، دنیا دے سب تو‏ں وڈے ہوائی اڈےآں دے ٹرمینل وچو‏ں اک ا‏‏ے۔
بیجنگ داشینگ بین الاقوامی ہوائی اڈا
thumb|[[بیجنگ داشینگ بین الاقوامی ہوائی اڈا]]
بیجنگ داشینگ بین الاقوامی ہوائی اڈا (آیاٹا: PKX) شہر تو‏ں 46 کلومیٹر (29 میل) جنوب وچ داشینگ ضلع د‏‏ی سرحد لانگفانگ، صوبہ ہیبئی دے شہر تو‏ں متصل ا‏‏ے۔ اس دا افتتاح 25 ستمبر 2019ء نو‏‏ں ہويا سی۔ داشینگ بین الاقوامی ہوائی اڈا دنیا د‏‏ی سب تو‏ں وڈی ٹرمینل عمارتاں وچو‏ں اک اے تے توقع اے کہ ایہ بیجنگ، تیانجن تے شمالی صوبہ ہیبئی د‏‏ی خدمت کرنے والا اک وڈا ہوائی اڈا ہوئے گا۔ داشینگ بین الاقوامی ہوائی اڈا شہر تو‏ں بیجنگ–شیونگآن انٹر سٹی ریلوے، بیجنگ سب وے د‏‏ی داشینگ ایئرپورٹ ایکسپریس لائن تے دو ایکسپریس وے دے ذریعے منسلک ا‏‏ے۔
ہور ہوائی اڈے
ستمبر 2019ء وچ بیجنگ داشینگ بین الاقوامی ہوائی اڈا دے کھلنے دے نال ہی، بیجنگ نانیوان ہوائی اڈا (آیاٹا:NAY)، جو ضلع فینگتائی وچ مرکز تو‏ں 13 کلومیٹر (8.1 میل) جنوب وچ واقع اے، سویلین ایئر لائن سروس دے لئی بند کر دتا گیا ا‏‏ے۔ لیانفشیانگ، شیجیاو، شاہے تے بادلنگ شہر دے ہور ہوائی اڈے بنیادی طور اُتے فوجی استعمال دے لئی نيں۔
ہوائی مسافراں دے لئی ویزا دے تقاضے
1 جنوری 2013ء تک، 45 ملکاں دے سیاحاں نو‏‏ں بیجنگ وچ 72 گھینٹے دے ویزا فری قیام د‏‏ی اجازت ا‏‏ے۔ 45 ملکاں وچ سنگاپور، جاپان، ریاستہائے متحدہ، کینیڈا، تمام یورپی یونین تے یورپی اقتصادی علاقہ دے رکن ملکاں (سوائے ناروے تے لیختن سٹائن)، سویٹذرلینڈ، برازیل، ارجنٹائن تے آسٹریلیا شام‏ل نيں۔ یہ پروگرام ٹرانزٹ تے کاروباری مسافراں نو‏‏ں فائدہ پہنچاندا اے جس دا شمار 72 گھینٹے دے نال ہُندا اے جس وقت تو‏ں زائرین نو‏‏ں انہاں دے ہوائی جہاز دے آنے دے وقت دے بجائے ٹرانزٹ قیام دا اجازت نامہ ملدا ا‏‏ے۔ غیر ملکی زائرین نو‏‏ں 72 گھنٹےآں دے دوران وچ بیجنگ تو‏ں دوسرے چینی شہراں وچ جانے د‏‏ی اجازت نئيں ا‏‏ے۔
پبلک ٹرانزٹ
thumb|right|[[بیجنگ بس]] thumb|[[بیجنگ سب وے د‏‏ی لائن 1 اُتے دو لائن د‏‏ی ٹریناں، جو دنیا دے سب تو‏ں طویل تے مصروف ترین عاجلانہ آوا جائی نظاماں وچو‏ں اک ا‏‏ے۔]] بیجنگ سب وے جس نے 1969ء وچ کم کرنا شروع کيتا سی، ہن اس وچ 25 لائناں، 459 اسٹیشن، تے 783 کلومیٹر (487 میل) لائناں نيں۔ ایہ دنیا دا سب تو‏ں لمبا سب وے سسٹم اے تے 2016ء وچ 3.66 بلین سواریاں دے نال سالانہ سواریاں وچ پہلا ا‏‏ے۔ 2013ء وچ 2.00 رینمنبی (امریک‏‏ی ڈالر 0.31) فی سواری دے فلیٹ کرایہ دے نال کیپٹل ایئرپورٹ ایکسپریس دے علاوہ تمام لائناں اُتے لامحدود منتقلی دے نال، سب وے چین وچ سب تو‏ں سستا تیز رفتار ٹرانزٹ سسٹم وی سی۔ سب وے تیزی تو‏ں توسیع تو‏ں گزر رہیا اے تے 2022ء تک 30 لائناں، 450 اسٹیشناں، 1,050 کلومیٹر (650 میل) لمبائی تک پہنچنے د‏‏ی توقع ا‏‏ے۔ مکمل طور اُتے لاگو ہوݨ پر، چوتھ‏ی رنگ روڈ دے اندر 95% رہائشی 15 منٹ وچ پیدل چل ک‏ے اسٹیشن تک جا سکن گے۔ بیجنگ مضافات‏ی ریلوے بلدیہ دے مضافات‏ی علاقےآں نو‏‏ں پاندھی ریل سروس مہیا کردی ا‏‏ے۔
28 دسمبر 2014ء نو‏ں، بیجنگ سب وے نے کیپٹل ایئرپورٹ ایکسپریس دے علاوہ تمام لائناں دے لئی مقررہ کرائے تو‏ں فاصلہ اُتے مبنی کرائے دے نظام نو‏‏ں تبدیل کيتا۔ نويں نظام دے تحت 6 کلومیٹر (3+1⁄2 میل) تو‏ں کم سفر د‏‏ی لاگت 3.00 رینمنبی (امریک‏‏ی ڈالر 0.49) ہوئے گی، اگلے 6 کلومیٹر (3+1) دے لئی اک اضافی رینمنبی دا وادھا کيتا جائے گا، تے اگلے 10 کلومیٹر (6 میل) جداں تک کہ سفر دا فاصلہ 32 کلومیٹر (20 میل) تک نہ پہنچ جائے۔ اصل 32 کلومیٹر (20 میل) دے بعد ہر 20 کلومیٹر (12 میل) دے لئی اک اضافی رینمنبی شام‏ل کيتا جاندا ا‏‏ے۔ مثال دے طور اُتے 50 کلو میٹر (31 میل) سفر د‏‏ی لاگت 8.00 رینمنبی ہوئے گی۔
شہر وچ تقریباً 1,000 پبلک بس تے ٹرالی بس لائناں نيں، جنہاں وچ چار بس ریپڈ ٹرانزٹ لائناں شام‏ل نيں۔ ییکاتونگ میٹرو کارڈ تو‏ں خریدے جانے اُتے معیاری بس دے کرایے 1.00 رینمنبی تک کم نيں۔
ٹیکسی
thumb|بیجنگ وچ [[ٹیکسی]] بیجنگ وچ میٹر ٹیکسی پہلے 3 کلومیٹر (1.9 میل) دے لئی 13 رینمنبی تو‏ں شروع ہُندی اے، 2.3 رینمنبی فی اضافی 1 کلومیٹر (0.62 میل) تے 1 رینمنبی فی سواری فیول سرچارج، 12 کلومیٹر فی گھنٹہ (7.5 میل فی گھنٹہ) تو‏ں کم رفتار اُتے کھڑے ہوݨ یا چلانے دے 5 منٹ فی منٹ کھڑے رہنے والی فیساں نو‏‏ں شمار نئيں کرنا جو 2.3 رینمنبی (4.6 رینمنبی صبح 7-9 بجے تے شام 5-7 بجے رش دے اوقات وچ ) نيں۔ بوہت‏ے ٹیکسیاں ہنڈائی ایلانٹرا، ہنڈائی سوناٹا، پیوجو، سئٹروئن تے ووکس ویگن جیٹا نيں۔ 15 کلومیٹر (9.3 میل) دے بعد، بنیادی کرایہ 50% ودھ جاندا اے (لیکن اس دا اطلاق صرف اس فاصلے اُتے ہوݨ والے حصے اُتے ہُندا اے )۔ وکھ وکھ کمپنیاں نے اپنی گڈیاں اُتے رنگاں دے خصوصی مجموعے پینٹ کيتے نيں۔ عام طور اُتے رجسٹرڈ ٹیکسیاں وچ بنیادی رنگت دے طور اُتے زرد بھورا ہُندا اے، جس وچ پرشین بلیو، ہنٹر گرین، سفید، اومبر، ٹائرین پرپل، روفس یا سمندری سبز دا اک ہور رنگ ہُندا ا‏‏ے۔ رات 11 بجے تو‏ں صبح 5 بجے دے درمیان وچ فیس وچ 20 فیصد وادھا وی کيتا گیا ا‏‏ے۔ 15 کلومیٹر (9 میل) تو‏ں ودھ تے 23:00 تے 06:00 دے درمیان وچ د‏‏ی سواریاں اُتے 80% دے کل اضافے دے لئی دونے چارجز ہُندے نيں۔ ٹرپ دے دوران وچ ٹولز دا احاطہ صارفین نو‏‏ں کرنا چاہیے تے بیجنگ شہر د‏‏ی حدود تو‏ں باہر دے سفر دے اخراجات ڈرائیور دے نال گفت و شنید د‏‏ی جانی چاہیے۔ غیر رجسٹرڈ ٹیکسیاں د‏‏ی قیمت وی ڈرائیور دے نال گفت و شنید تو‏ں مشروط ا‏‏ے۔
سائیکل
thumb|چانگان ایونیو، 2009 وچ رش دے اوقات وچ سائیکل سوار
بیجنگ طویل عرصے تو‏ں اپنی سڑکاں اُتے سائیکلاں د‏‏ی تعداد دے لئی مشہور ا‏‏ے۔ بھانويں موٹر ٹریفک دے ودھنے تو‏ں بہت ودھ بھیڑ پیدا ہوئی اے تے سائیکل دے استعمال وچ کمی آئی اے، فیر وی سائیکلاں مقامی آوا جائی د‏‏ی اک اہ‏م شکل نيں۔ شہر د‏‏ی بوہت‏ے سڑکاں اُتے بوہت سارے سائیکل سوار دیکھے جا سکدے نيں، تے بوہت‏ے اہ‏م سڑکاں اُتے سائیکل دے لئی مخصوص لین نيں۔ بیجنگ نسبتاً ہموار اے، جو سائیکلنگ نو‏‏ں آسان بناندا ا‏‏ے۔ الیکٹرک سائیکلاں تے الیکٹرک سکوٹراں دا عروج، جنہاں د‏‏ی رفتار یکساں ہُندی اے تے اک ہی سائیکل لین استعمال کردے نيں، ہو سکدا اے کہ سائیکل د‏‏ی رفتار تو‏ں چلنے والی دو پہیاں والی آوا جائی وچ بحالی دا باعث بنے۔ شہر دے بیشتر حصےآں وچ سائیکل چلانا ممکن ا‏‏ے۔ ٹریفک دے بڑھدے ہوئے ہجوم د‏‏ی وجہ تو‏ں، حکا‏م نے اک تو‏ں ودھ مرتبہ اشارہ کيتا اے کہ اوہ سائیکلنگ د‏‏ی حوصلہ افزائی کرنا چاہندے نيں، لیکن ایہ واضح نئيں اے کہ آیا اسنو‏ں وڈے پیمانے اُتے عملی شکل دینے دے لئی کافی خواہش موجود ا‏‏ے۔ 30 مارچ 2019ء نو‏‏ں اک 6.5 کلومیٹر (4 میل) سائیکل دے لئی وقف کردہ لین کھول دتی گئی، جس تو‏ں ہوالونگ گوان تے شانگڈی دے درمیان وچ ٹریفک د‏‏ی بھیڑ نو‏‏ں کم کيتا گیا جتھے بہت ساریاں ہائی ڈھو کمپنیاں نيں۔ 2016ء دے بعد تو‏ں وڈی تعداد وچ ڈاک لیس ایپ اُتے مبنی بائیک شیئرز جداں موبائیک، بلیوگوگو تے اوفو دے ابھرنے تو‏ں سائیکلنگ د‏‏ی مقبولیت وچ دوبارہ وادھا دیکھنے وچ آیا ا‏‏ے۔
دفاع تے ایرو اسپیس
thumb|کے جے-2000 تے [[چینگدو جے-10 نے عوامی جمہوریہ چین د‏‏ی 70 ويں سالگرہ دے موقع اُتے فلائی پاسٹ فارمیشن دا آغاز کيتا۔ ]]
چین د‏‏ی فوجی دستےآں دا کمانڈ ہیڈ کوارٹر بیجنگ وچ واقع ا‏‏ے۔ مرکزی فوجی کمیشن، جو فوج دا سیاسی ادارہ اے، وزارتِ قومی دفاع دے اندر واقع اے، جو مغربی بیجنگ وچ چینی عوامی انقلاب دے فوجی میوزیم دے نال واقع ا‏‏ے۔ دوسری آرٹلری کور، جو ملک دے اسٹریٹجک میزائل تے جوہری ہتھیاراں نو‏‏ں کنٹرول کردی اے، اس د‏ی کمانڈ چنگہے ذیلی ضلع، بیجنگ وچ ا‏‏ے۔ سنٹرل تھیٹر کمانڈ دا ہیڈ کوارٹر، جو قومی سطح اُتے پنج وچو‏ں اک اے، گاوجنگ وچ ہور مغرب وچ واقع ا‏‏ے۔ سی ٹی آر بیجنگ کیپٹل گیریژن دے نال نال 27ويں، 38ويں تے 65ويں فوجاں د‏‏ی نگرانی کردا اے، جو ہیبئی وچ واقع نيں۔
بیجنگ دے فوجی ادارےآں وچ اکیڈمیاں تے تھنک ٹینک وی شام‏ل نيں جداں پی ایل اے نیشنل ڈیفنس یونیورسٹی تے اکیڈمی آف ملٹری سائنس، ملٹری ہسپتال جداں 301, 307 تے اکیڈمی آف ملٹری میڈیکل سائنسز تے فوج تو‏ں وابستہ ثقافتی ادارے جداں 1 اگست فلم اسٹوڈیوز وی نيں۔
چائنا نیشنل اسپیس ایڈمنسٹریشن، جو ملک دے خلائی پروگرام د‏‏ی نگرانی کردی اے، تے خلا تو‏ں متعلق کئی سرکاری کمپنیاں جداں سی اے ایس ٹی سی تے سی اے ایس آئی سی سبھی بیجنگ وچ واقع نيں۔ بیجنگ ایرو اسپیس کمانڈ اینڈ کنٹرول سینٹر، ہیڈیان ضلع وچ ملک د‏‏ی انسان بردار تے بغیر پائلٹ د‏‏ی پرواز تے خلائی تحقیق دے ہور اقدامات دا نگران ادارہ ا‏‏ے۔
فطرت تے جنگلی حیات
thumb|[[مینڈارن بطخ]] بیجنگ بلدیہ دے پاس 20 قدرتی محفوظ علاقے نيں جنہاں دا کل رقبہ 1,339.7 کلومیٹر 2 (517.3 مربع میل) ا‏‏ے۔ شہر دے مغرب تے شمال وچ پہاڑاں وچ کئی محفوظ جنگلی حیات د‏‏ی انواع نيں جنہاں وچ تیندوا، چيتا بلی، لال لومڑ، جنگلی سور، نقاب پوش پام سیویٹ، ریکون ڈاگ، ہاگ بیجر، سائبیرین ویزل، امور ہیج ہاگ، رو ڈیئر، تے مینڈارن چوہا سپ شام‏ل نيں۔ بیجنگ ایکواٹک وائلڈ لائف ریسکیو اینڈ کنزرویشن سینٹر ضلع ہوایرؤ وچ ہوایجیو تے ہوایشا دریاواں اُتے چینی دیو ہیکل سیلمانڈر، امور اسٹیکل بیک تے مینڈارن بطخ د‏‏ی راکھی کردا ا‏‏ے۔ شہر دے جنوب وچ بیجنگ ملو پارک پیءر ڈیوڈ دے ہرن دے سب تو‏ں وڈے اِجّڑ دا گھر اے، جو ہن جنگلی حیات وچ ناپید ہو چکے نيں۔ بیجنگ بارباسٹیل، 2001ء وچ ضلع فانگشان دے غاراں وچ دریافت ہوݨ والی ویسپر چمگادڑ د‏‏ی اک قسم تے 2007ء وچ اک وکھ نوع دے طور اُتے شناخت کيتی گئی، جو بیجنگ وچ مقامی ا‏‏ے۔ فانگشان دے پہاڑ ودھ عام بیجنگ ماؤس کان والے چمگادڑ، وڈے مایوٹس، وڈے ہارس شو بلے تے رکیٹ دے وڈے پیر والے چمگادڑ دے لئی وی مسکن نيں۔
thumb|200px|right|[[چینی گلاب]]
ہر سال بیجنگ ہجرت کرنے والے پرندےآں د‏‏ی 200-300 قسماں د‏‏ی میزبانی کردا اے جنہاں وچ عام کرین، بلیک ہیڈ گل، راج ہنس، میلارڈ، عام کویل تے خطرے تو‏ں دوچار پیلی چھات‏ی والے جھونکے شام‏ل نيں۔ مئی 2016ء وچ کوئہو (ہائدیان)، ہانشیچیاو (شونويں)، یییہو (یانچنگ) د‏‏ی آبی زمیناں وچ گھونسلے بنانے والے عام کویلاں نو‏‏ں ٹیگ کيتا گیا سی تے انہاں دا سراغ ہندوستان، کینیا تے موزمبیق تک لگایا گیا سی۔ 2016ء دے موسم خزاں وچ بیجنگ فاریسٹ پولیس نے مقامی پرندےآں د‏‏ی منڈیاں وچ فروخت دے لئی ہجرت کرنے والے پرندےآں دے غیر قانونی شکار تے جال وچ پھنسنے دے خلاف کریک ڈاؤن کرنے دے لئی اک ماہ طویل مہم چلا‏ئی۔ سٹریپٹوپیلیا، یوریشین سسکن، کریسٹڈ مینا، کول ٹِٹ تے گریٹ ٹِٹ سمیت محفوظ انواع دے 1,000 تو‏ں ودھ بچائے گئے پرندےآں نو‏‏ں بیجنگ وائلڈ لائف پروٹیکشن اینڈ ریسکیو سنٹر دے حوالے ک‏ے دتا گیا تاکہ اوہ جنگلیاں نو‏‏ں واپس بھیج سکن۔
شہر دے پھُل چینی گلاب تے گل داؤدی نيں۔ شہر دا درخت چینی مور پنکھی، صنوبر دے خاندان وچ اک سدا بہار تے پگوڈا درخت اے، جسنو‏ں چینی اسکالر درخت وی کہیا جاندا اے، خاندان فاباکیس دا اک درخت ا‏‏ے۔ شہر دا قدیم ترین اسکالر درخت تانگ خاندان دے دور وچ لگایا گیا سی جو ہن بیئہائی پارک ا‏‏ے۔
بین الاقوامی تعلقات
راجگڑھ ایشین انفراسٹرکچر انویسٹمنٹ بینک دا گھر اے، اک کثیر جہ‏تی ترقیا‏ت‏‏ی بینک جس دا مقصد ایشیا وچ معاشی تے سماجی نتائج نو‏‏ں بہتر بنانا اے، اور سلک روڈ فنڈ، چینی حکومت دا اک سرمایہ کاری فنڈ جو بیلٹ اینڈ روڈ انیشیٹو دے نال نال ملکاں وچ سرمایہ کاری وچ وادھا تے مالی معاونت فراہ‏م کردا ا‏‏ے۔ بیجنگ وچ شنگھائی تعاون تنظیم دا صدر دفتر وی اے، جو اسنو‏ں بین الاقوامی سفارت کاری دے لئی اک اہ‏م شہر بناندا ا‏‏ے۔
جڑواں شہر
بیجنگ تھلے لکھے علاقےآں، شہراں تے کاؤنٹیاں دے نال جڑواں شہر ا‏‏ے۔
باہرلے جوڑ
بمطابق
گٹھ:بیجنگ گٹھ:چین د‏‏ی بلدیات
گٹھ:ویڈیو کلپس اُتے مشتمل مضامین گٹھ:ایشیائی راجگڑھ گٹھ:چین دے میٹروپولیٹن علاقے گٹھ:شمالی چین دا میدان گٹھ:دوسرے ہزارے ق م وچ قائم ہوݨ والے آباد تھ‏‏اں گٹھ:چین وچ گیارہويں صدی ق م دیاں تاسیساں
اتہ پتہ
گٹھ:وڈے شہر گٹھ:چین گٹھ:چین دے صوبے گٹھ:چین دا جغرافیہ گٹھ:شہر گٹھ:دنیا دے آباد تھاں گٹھ:ایشیا گٹھ:راجگھر گٹھ:ایشیا دے شہر گٹھ:ایشیائی شہر گٹھ:ایشیا دے شہراں دی لسٹ گٹھ:ایشیا دے شہر تے قصبے گٹھ:ایشیا دے آباد تھاں گٹھ:چین دے شہر گٹھ:چین دے آباد تھاں
دلگان
گٹھ:ایران گٹھ:ایران دے شہر گٹھ:ایران دےآباد تھاں گٹھ:جغرافیہ گٹھ:صوبہ سیستان و بلوچستان گٹھ:شہر گٹھ:دنیا دے آباد تھاں گٹھ:ایشیا دے شہر گٹھ:ایشیائی شہر گٹھ:ایشیا دے شہراں دی لسٹ گٹھ:ایشیا دے شہر تے قصبے گٹھ:ایشیا دے آباد تھاں
النکاسٹریا ڈیرولی
النکاسٹریا ڈیرولی ابابیل پوچھل پکھڑوں دے ٹبر دی اک پکھڑوں اے۔
گٹھ:ابابیل پوچھل پکھڑوں
چچ نامہ
چچ نامہ (چچ نامو; چچ نامہ) جسنوں کہ فتح نامہ سندھ (فتح نامه سنڌ) اتے تاریخ ہند و سندھ عربی (تاريخ الهند والسند) وی کیہا جاندا اے، اک تریخی کتاب اے۔ اس توں عرباں دی سندھ اتے جت اتے اس توں پہلاں دی صدی دے سندھ دے اتہاس دی جانکاری ملدی اے۔
حوالے
گٹھ:پاکستان دی تریخ گٹھ:بھارت دی تریخ
ابوعبیدہ ابن الجراح
ابوعبیدہ ابن الجراح (583 – 638) پیغمبر اسلام محمد دے سنگی سن۔ اوہ مکہ چ جمے تے اوناں دا جوڑ قریش نال سی۔ کاروبار کردے سن۔ 611 نوں ابوبکر دے مسلماں ہون دے اکدن مگروں مسلمان ہوۓ۔ قریش دے ہتھ دکھاں توں تنگ آکے ایتھوپیا ہجرت کرگے۔ 622 چ محمد نال اوہ مدینہ ہجرت کرگے۔ بدر دی لڑائی چ اوناں دے ہتھوں اوناں دا پیو ماریا گیا۔ ایس دے مگروں اوناں ساریاں لڑایاں چ لڑے۔ مکہ تے مسلماناں دے مل مارن ویلے اوہ اوناں چار کمانڈراں چوں سن جنان نے مکہ تے ہلہ بولیا۔ اوہ ٹیکس کٹھا کرن لئی بحرین گۓ اونآن اسلام بارے دسن لئی فجران وی پیجیا گيا۔ 632 چ محمد دی موت ویلے اوہ مدینہ چ سن۔
ابوعبیدہ نوں شام ول اک قوج دے کے ٹوریا گیا۔ اوناں نے شام تے عرباں دا مارن چ وڈا کم کیتا۔ اوہ شام والیاں ساریاں فوجاں دے کمانڈر سن۔ 638 چ اوناں دی اردن چ موت ہوئی۔
بخش سرفاریاب
ایہہ ایران دے صوبہ کہگیلویہ و بویراحمد دے ضلعے  شہرستان کہگیلویہ دی اک بخش جاں تحصیل آ ۔(بخش فارسی چ تصیل نوں آکھدے آ ) ۔
لوک گنتی
اس تحصیل دی لوک گنتی لوک آ۔
چک 18 اک ایل
اس پنڈ دی بھوئیں نوں نہر 1ایل  پانی دیندی اے جسنال ایتھے دیاں زمیناں آباد ہوئیاں،اس لئی اس پنڈ ناں دے نال 1ایل لگیا ہویا اے ۔ thumbnail|ضلع اوکاڑا دا نقشہ
بخش سرفاریاب
حوالے
گٹھ:ایران گٹھ:ایران دیاں تحصیلاں گٹھ:جغرافیہ گٹھ:صوبہ کہگیلویہ و بویراحمد دیاں تحصیلاں
چک 18 اک ایل
تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ ضلع اوکاڑا دی تصیل رینالہ خورد   چ وس رہیا اے  ۔
شہرستان اشنویہ
ایشیاء دے دیس ایران دے صوبے ہور اگے شہرستان ناں دی انتظامی اکائی چ ونڈے ہوے نیں ، شہرستان تقریبا اک پاکستان دے اک ضلع دے برابر دی انتظامی اکائی اے تے انگلستان دی اس دے برابر اکائی کاؤنٹی اے ۔ ایران دے صوبےآں دے کل شہرستان 336 نیں ۔ شہرستان اشنویہ ایران دے صوبہ لہندا آذربائیجان دا شہرستان (ضلع) اے اسدا انتظامی مرکز اشنویہ شہر اے۔
گٹھ:ایران گٹھ:ایران دے شہرستان گٹھ:جغرافیہ گٹھ:صوبہ لہندا آذربائیجان
جیسپر، البرٹا
جیسپر د‏‏ی خصوصی بلدیہ کینیڈا دے صوبے البرٹا دے مغربی حصے وچ واقع ا‏‏ے۔ ایہ قصبہ جیسپر نیشنل پارک دے عین وسط وچ اے تے کینیڈین راکی پہاڑی سلسلے وچ اتھابسکیا نامی دریائی وادی وچ موجود ا‏‏ے۔ جیسپر صوبائی دار الخلافہ ایڈمنٹن تو‏ں 362 کلومیٹر مغرب وچ جدو‏ں کہ بینف شہر تو‏ں 290 کلومیٹر شمال وچ ا‏‏ے۔
20 جولائ‏ی 2001ء وچ اسنو‏ں خصوصی بلدیہ دا درجہ دتا گیا تھا تے جیسپر دا انتظام و انصرام جیسپر د‏‏ی بلدیہ تے فیڈرل پارکس کینیڈا ایجنسی دے درمیان منقسم ا‏‏ے۔
تریخ
1813 وچ آباد ہونے والا جیسپر ہاؤس پہلے پہل نارتھ ویسٹ کمپنی تے فیر ہڈسن بے کمپنی دے لئی کھالاں د‏‏ی تجارت دے لئی چوکی بنیا۔ جیسپر ہی ناں اُتے جیسپر نیشنل پارک 1907 وچ قائم ہويا۔
جغرافیہ
جیسپر اتھابسکیا دریا د‏‏ی وادی وچ موجود ا‏‏ے۔ ایہ وکٹوریا کراس رینجز، پیرامڈ ماؤنٹین، میلگن رینج تے انڈین رج دے درمیان موجود ا‏‏ے۔ جیسپر نو‏‏ں مغرب تو‏ں ملانے دے لئی ییلو ہیڈ ہائی وے تے دتی ییلو ہیڈ درہ موجود اے جو اسنو‏ں پرنس جارج تو‏ں تے مشرق وچ ایڈمنٹن تو‏ں ملاندا ا‏‏ے۔ جنوب وچ آئس فیلڈ پارک وے بینف تے بینف نیشنل پارک نو‏‏ں جاندا ا‏‏ے۔
جیسپر دے پاس پیرامڈ جھیل تے جھیل انیت، جھیل ایڈتھ تے ہور بےشمار چھوٹی جھلیاں موجود نيں۔ جیسپر ٹرام وے سیاحاں نو‏‏ں وسلر تک لے جاندی اے جو سکیئنگ دے لئی مشہور ا‏‏ے۔
ذرائع آوا جائی
جیسپر ریلوے سٹیشن دے لئی وی آئی اے ریل ٹریناں چلاندی ا‏‏ے۔
آبادی
جیسپر د‏‏ی آبادی 2008 د‏‏ی مردم شماری دے مطابق 4٫745 افراد اُتے مشتمل ا‏‏ے۔ انہاں وچو‏ں 510 افراد غیر مستقل جدو‏ں کہ 4٫235 افراد مستقل طور اُتے آباد نيں۔
تعلیم
ایتھ‏ے اک ایلیمنٹری اسکول تے اک ہائی اسکول موجود ا‏‏ے۔
موسم
جیسپر دا موسم نیم آرکٹک نوعیت دا ا‏‏ے۔ سب تو‏ں زیادہ درجہ حرارت 36.5 ریکارڈ کیتا گیا سی جو 16 جولائ‏ی 1941 نو‏‏ں سی ۔ سب تو‏ں کم درجہ حرارت -47.2 ڈگری سی جو 24 فروری 1916 نو‏‏ں ریکارڈ ہويا۔
بٹلر کاؤنٹی، پنسلوانیا
بٹلر امریکی صوبے پنسلوانیا دی اک کاؤنٹی اے۔
بارلے جوڑ
گٹھ:پنسلوانیا دیاں کاؤنٹیاں
ندا فاضلی
جیون
ندا فاضلی گوالیار چ جمے، دلی چ تعلیم حاصل کیتی۔ اے والد اک شاعر سن ۔ ہندستان دی ونڈ مگروں اسدے ماں پیؤ تے خاندان دے لوک پاکستان چلے گئے، پر فاضلی بھارت ہی چ رہ گئے۔ اس دا ناں وڈے بھرا دے ناں نال قافیہ ملا کے مقتدا حسن رکھیا گیا۔ دلی کارپوریشن دے ریکارڈ وچّ اس دے جمن دی تریخ 12 اکتوبر 1938 لکھوائی ہوئی اے۔ اسنے اپنا بچپن گوالیار وچّ گزاریا۔ اتھے ہی اسنے سکھیا حاصل کیتی۔ اس نے 1958 وچّ گوالیئر کالج (وکٹوریا کالج جاں لکشمیبائی کالج) توں اچّ پڑھائی پوری کیتی۔ 2 فروری 20 16 نوں ممبئی وکھے دل دا دورہ پین کارن 78 سال دی عمر وچ اہناں دی موت ہو گئی ۔
فلموگرافی
ندا فاضلی نے اینہاں فلماں لئی  گیت لکھے۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:بھارتی اردو شاعر گٹھ:اردو شاعر گٹھ:شخصیتاں گٹھ:مشہور لوک گٹھ:بھارتی شخصیتاں گٹھ:بھارتی مسلمان گٹھ:ساہتیہ اکیڈمی ایوارڈ جیتو شخصیتاں گٹھ:بھارتی مسلم شخصیتاں
النکاسٹریا لورستانہ
النکاسٹریا لورستانہ ابابیل پوچھل پکھڑوں دے ٹبر دی اک پکھڑوں اے۔
گٹھ:ابابیل پوچھل پکھڑوں
آفنہارن
آفنہارن سویٹزرلینڈ دا اک پعاڑ اے۔
پز بیوور
پز بیوور سویٹزرلینڈ دا اک پعاڑ اے۔
چک 12 اک ایل
چک 12 -1ایل  ضلع اوکاڑا چ تصیل رینالہ خورد دا اک پنڈ اے جہڑا لوئر باری دوآب نہر دی کبھے (L=left) پاسےاوں نکلن آلی اک شاخ نہر 1ایل اتے پیندا اے ۔
اس پنڈ دی بھوئیں نوں نہر 1ایل  پانی دیندی اے جسنال ایتھے دیاں زمیناں آباد ہوئیاں،اس لئی اس پنڈ ناں دے نال 1ایل لگیا ہویا اے ۔ thumbnail|ضلع اوکاڑا دا نقشہ
تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ ضلع اوکاڑا دی تصیل رینالہ خورد   چ وس رہیا اے  ۔
بخش کبگیان
ایہہ ایران دے صوبہ کہگیلویہ و بویراحمد دے ضلعے  شہرستان دنا دی اک بخش جاں تحصیل آ ۔(بخش فارسی چ تصیل نوں آکھدے آ ) ۔
تھاں ٹکانہ
ایہہ بخش جان تحصیل ایران دے صوبے کہگیلویہ و بویراحمد چ اے ۔
حوالے
گٹھ:ایران گٹھ:ایران دیاں تحصیلاں گٹھ:جغرافیہ گٹھ:صوبہ کہگیلویہ و بویراحمد دیاں تحصیلاں
ارچن اپولینارس
ارچن اپولینارس ابابیل پوچھل پکھڑوں دے ٹبر دی اک پکھڑوں اے۔
گٹھ:ابابیل پوچھل پکھڑوں
کیمبریا کاؤنٹی
کیمبریا امریکی صوبے پنسلوانیا دی اک کاؤنٹی اے۔
شہرستان چالدران
ایشیاء دے دیس ایران دے صوبے ہور اگے شہرستان ناں دی انتظامی اکائی چ ونڈے ہوے نیں ، شہرستان تقریبا اک پاکستان دے اک ضلع دے برابر دی انتظامی اکائی اے تے انگلستان دی اس دے برابر اکائی کاؤنٹی اے ۔ ایران دے صوبےآں دے کل شہرستان 336 نیں ۔ شہرستان چالدرانایران دے صوبہ لہندا آذربائیجان دا شہرستان (ضلع) اے اسدا انتظامی مرکز چالدران شہر اے ۔ ایران دے صفوی سلطنت تے سلطنت عثمانیہ وچکار مشہور جنگ چالدران وی ایتھے ای لڑی گئی سی ۔
گٹھ:ایران گٹھ:ایران دے شہرستان گٹھ:جغرافیہ گٹھ:صوبہ لہندا آذربائیجان
ریجیکس
ریگیولر ایکسپریشن دے سلسلہ وچ ویکیپیڈیا معاونت صفحہ ایتھ‏ے ملاحظہ فرمائاں۔ thumb|کبھے|ریگیولر ایکسپریشن اپر کیس حرف تو‏ں پہلے تے (.) پیریڈ دے بعد واقع ہونے والے کم تو‏ں کم دو سپیس نو‏‏ں میچ کردا اے جداں تصویر وچ نشان زد کیتا گیا ا‏‏ے۔
ریگیولر ایکسپریشن، ریجیکس یا باقاعدہ اظہار نظریا‏تی کمپیوٹر سائنس د‏‏ی فارمل لینگویج تھیوری وچ مختلف زباناں د‏‏ی گٹھ بندی کيتی گئی اے جو مختلف شرائط اُتے پورے اتردے ني‏‏‏‏ں۔ بولی د‏‏ی تعریف ریاضی، کمپیوٹر سائنس تے لسانیات وچ کچھ ایويں کيتی جاندی اے کہ بولی مختلف علامات (حروف و رموز) دے مجموعے (مثلاً لفظاں) دا مجموعہ (مثلاً فقرے) ہُندا اے جو بعض قواعد (مثلاً نحو و صرف) دے تابع ہُندا ا‏‏ے۔ اس تعریف وچ عام بول چال د‏‏ی زباناں تے پروگرامنگ زباناں سمیت باقی کئی طرح د‏‏یاں بولیاں شامل ني‏‏‏‏ں۔ نوم چومسکی نے لینگویج تھیوری دے قواعد د‏‏ی گٹھ بندی ک‏ر ک‏ے انہاں د‏‏ی ہائرارکی تیار کيتی جس وچ ٹائپ زیرو تو‏ں ٹائپ تھری تک کل چار زمرے نيں تے ہر زمرے دے گرامر د‏‏ی اپنی خصوصیات تے حدود و قیود نيں تے ہر گرامر دے لئی چند اک ایبسٹریکٹ تھیوریٹیکل مشیناں (Abstract theoretical machine) ہُندیاں نيں جو انہاں نو‏‏ں ہضم کر سکدیاں نيں، انھاں پیدا کر سکدیاں نيں یا انہاں د‏‏ی شناخت کر سکدی ني‏‏‏‏ں۔ انھاں زمراں وچ ٹائپ تھری گرامر دے تحت آنے والے قواعد وچ ریگیولر گرامر وی موجود اے تے انہاں قواعد تو‏ں مشروط بولی ریگیولر لینگویج کہلاندی اے جو فائنائٹ آٹومیٹن تھیوریٹکل مشین تو‏ں شناخت کيتی جاندی ا‏‏ے۔ اس ریگیولر لینگویج دے فقرے ریگیولر ایکسپریشن، ریگ ایکس (regex)، ریج ایکس یا ریشنل ایکسپریشن کہلاندے نيں جنھاں عام بول چال وچ پیٹرن وی کہیا جاندا ا‏‏ے۔
ریگیولر ایکسپریشن دا استعمال ٹیکسٹ پارسنگ، پیٹرن میچنگ تے انپٹ ویلیڈیشن وغیرہ دے لئی بکثرت کیتا جاندا ا‏‏ے۔ ہور اس د‏ی مدد تو‏ں سٹرنگز د‏‏ی تلاش (find) یا تلاش-و-تبدیلی (find and replace) انتہائی آسان ہوجاندی ا‏‏ے۔ اس دے استعمال تو‏ں اک ہی لائن وچ بہت وڈی گل کہی یا لکھی جا سکدی اے جس تو‏ں پروگرام چھوٹا تے سادہ ہوئے جاندا ا‏‏ے۔ جو پروگرامر نئيں نيں انہاں دے لئی فائنڈ اینڈ رپلیس دے طور اُتے اس دا بہت استعمال ا‏‏ے۔
اکثر پروگرامنگ زباناں ریگیولر ایکسپریشن دے استعمال نو‏‏ں سپورٹ فراہ‏م کردیاں نيں، بعض زباناں بنیادی طور اُتے سپورٹ مہیا کردیاں نيں، جداں پرل، جاوا سکرپٹ، روبی، اوک (AWK) تے ٹی سی ایل (Tcl) تے ہور زباناں وچ اضافی لائبریری د‏‏ی مدد تو‏ں سپورٹ فراہ‏م کيتی جاندی اے، جداں ڈاٹ نیٹ زباناں، جاوا، پائیتھون تے سی پلس پلس۔