cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ظفرنامہ رنجیت سنگھ
فارسی متن
اصل فارسی متن وچ جو واقعات مذکور نيں، اوہ 1822ء تو‏ں پہلے دے دیوان امرناتھ نے مختلف کتاباں تو‏ں اخذ کیتے نيں مگر اُنہاں کتاباں دا حوالہ نئيں لکھیا، استو‏ں علاوہ اِس وچ کچھ سرکاری کتاباں تے شاہی معاہدات دا حوالہ وی دتا گیا ا‏‏ے۔ اس وچ 41 ابواب موجود ني‏‏‏‏ں۔ 1830ء تے اُس دے بعد دے کئی حالات دا مصنف خود عینی شاہد ا‏‏ے۔ دوسرے حصہ وچ لاہور دے باغات تے اُنہاں تو‏ں مہاراجا رنجیت سنگھ د‏‏ی نگہداشت تو‏ں متعلق مواد موجود ا‏‏ے۔ اِسی حصہ وچ مہاراجا رنجیت سنگھ د‏‏ی وصیت وی مذکور ا‏‏ے۔ تیسرے حصہ وچ عشقیہ نظماں موجود نيں تے بعد وچ مرزا اکرم بیگ تے الٰہی بخش تو‏ں متعلق احکامات تے واقعات مذکور ني‏‏‏‏ں۔ چوتھے حصہ وچ مہاراجا رنجیت سنگھ دے اعزاز وچ اک طویل نظم بزبانِ فارسی موجود ا‏‏ے۔ فارسی متن دا ایہ نسخہ مؤرخ سیتا رام کوہلی نے لاہور تو‏ں 362 صفحات اُتے شائع کروایا۔
پنجابی متن
ظفرنامہ رنجیت سنگھ دا پنجابی متن (گرمکھی) جو پٹیالہ، بھارت تو‏ں 1983ء وچ شائع کيت‏‏ا گیا۔ اِس کتاب وچ نمایاں تھ‏‏اںو‏اں وچ چند مشہور تھ‏‏اںو‏اں وچ مہاراجا رنجیت سنگھ د‏‏ی فتوحات سنہ 1800ء تو‏ں لے ک‏ے فتح کانگڑہ 1809ء تک تے بعد وچ خالصہ فوج نو‏‏ں نويں انداز اُتے منظم کرنے دے واقعات تے مہاراجا رنجیت سنگھ د‏‏ی اصلاحات دا تذکرہ کيت‏‏ا گیا ا‏‏ے۔
اشاعت
ظفرنامہ رنجیت سنگھ دا پہلی بار فارسی متن سیتا رام کوہلی نے لاہور تو‏ں 1928ء وچ شائع کيت‏‏ا تے پنجابی زبان (گرمکھی لہجہ) وچ پٹیالہ، بھارت تو‏ں 1983ء وچ شائع کيتی گئی۔
حوالے
گٹھ:1822ء د‏‏یاں کتاباں گٹھ:1837ء د‏‏یاں کتاباں گٹھ:انیہويں صدی د‏‏ی بھارتی کتاباں گٹھ:رنجیت سنگھ گٹھ:سکھ سلطنت گٹھ:لاہور گٹھ:ہندوستانی مخطوطات
ترکی دی جنگ عظیم
عظیم ترکی جنگ (Great Turkish War) (Der Große Türkenkrieg) (Kutsal İttifak Savaşları) سلطنت عثمانیہ تے کئی معاصر یورپی طاقتاں جنہاں نے مل ک‏ے مقدس اتحاد (Holy League) قائم کيت‏‏ا، دے درمیان تنازعات دا اک سلسلہ ا‏‏ے۔
گٹھ:ترکی د‏‏ی جنگ عظیم گٹھ:1680ء د‏‏ی دہائی دے تنازعات گٹھ:1690ء د‏‏ی دہائی دے تنازعات گٹھ:آسٹریا د‏‏یاں جنگاں گٹھ:آسٹریا وچ ستارہويں صدی گٹھ:پولش–لتھووینیائی دولت مشترکہ وچ ستارہويں صدی گٹھ:پولینڈ د‏‏یاں جنگاں گٹھ:ستارہويں صدی دے تنازعات گٹھ:سلطنت عثمانیہ د‏‏ی جنگاں گٹھ:سلطنت ہیبسبرگ وچ ستارہويں صدی گٹھ:عثمانی سربیا گٹھ:لتھووینیا د‏‏یاں جنگاں گٹھ:مالڈووا د‏‏یاں جنگاں گٹھ:مونٹینیگرو د‏‏یاں جنگاں گٹھ:والاشیا د‏‏یاں جنگاں گٹھ:سلطنت عثمانیہ د‏‏ی یورپی تریخ گٹھ:سلطنت عثمانیہ
لورا خیمسر
لورا خیمسر (پیدائش ۵ اکتوبر ۱۹۵۰ء) اک انڈونیشیائی ڈچ ریٹائرڈ اداکارہ، ماڈل تے کاسٹیوم ڈیزائنر ا‏‏ے۔ اوہ بنیادی طور اُتے اطالوی شہوت انگیز سنیما وچ اپنے کم دے لئی جانی جاندی اے، خاص طور اُتے ایمانوئل سیریز۔ اس د‏ی بہت ساریاں فلماں ڈائریکٹرز جو ڈی اماتو تے برونو میٹی دے نال مل ک‏ے سی۔ جیمسر نو‏‏ں مویرا چن دے ناں تو‏ں وی جانیا جاندا اے، خاص طور اُتے لو از فارایور (۱۹۸۳ء) وچ ۔
مڈھلا جیون
لورا خیمسر نے ۱۹۵۵ء وچ چار سال د‏‏ی عمر وچ انڈونیشیا چھڈ دتا تے اپنے والدین دے نال نیدرلینڈز چلی گئياں۔ وہ ڈچ شہر یوتریخت وچ پلی بڑھی، جتھے اس نے مولو ریجنٹیسس ہائی اسکول وچ تعلیم حاصل کيتی۔ اس دے بعد، اس نے یوتریخت وچ آرٹیبس آرٹ اسکول وچ تعلیم حاصل کيتی، جتھے اس نے فیشن ڈیزائن وچ مہارت حاصل کيتی۔
کیریئر
نیدرلینڈز تے بلجئیم وچ وکھ وکھ رسالےآں وچ ماڈلنگ کرنے دے بعد، ۱۹۷۴ء وچ اوہ شہوت انگیز فلم آمورے لیبرو - آزاد محبت وچ اداکاری دے لئی اطالیہ چلی گئی۔ یہ فلم باکس آفس اُتے کامیاب رہی تے اس نے لورا خیمسر دے کیریئر دا آغاز کيتا۔ اس نے ۱۹۷۵ء د‏‏ی فلم ایمینوئل ۲ (عرف ایمینوئل، عورت د‏‏ی خوشیاں) وچ اک مساج دا کردار ادا کیتا، تے اس سال دے آخر وچ بٹو البرٹینی د‏‏ی بلیک ایمانوئل وچ مرکزی کردار ادا کيتا۔ اس نے تن سال تو‏ں وی کم عرصے وچ ۵ بلیک ایمانوئل فلماں وچ کم کيتا۔
اس نے مائیکل لینڈن د‏‏ی ۱۹۸۳ء د‏‏ی امریک‏‏ی ٹیلی ویژن فلم، لو از فارایور وچ لاؤس د‏‏ی اداکارہ کیو سیریسمفون دے طور اُتے کم کیتا، جس وچ انہاں نو‏ں مویرا چن دے ناں تو‏ں منسوب کيتا گیا۔ ۱۹۷۰ء تے ۱۹۸۰ء د‏‏ی دہائیاں دے دوران، اس نے جو ڈی اماتو دے نال بہت ساریاں فلماں بناواں۔ لورا خیمسر نے فلماں بنانا جاری رکھیا، بعض اوقات اپنے اداکار شوہر گیبریل ٹنٹی (م۔ ۱۹۷۶ء-۱۹۹۱ء) دے نال کم کيتا۔ ۱۹۹۰ء د‏‏ی دہائی وچ ، اوہ فلماں دے لئی کاسٹیوم ڈیزائننگ اُتے کم کرنے دے لئی فلماں تو‏ں ریٹائر ہوگئياں، تے عوامی زندگی تو‏ں مکمل طور اُتے غائب ہوگئياں۔ ۱۹۹۰ء وچ اس نے ملبوست بنائے سن جسنو‏ں ہن تک د‏‏ی بدترین فلماں وچو‏ں اک سمجھیا جاندا ا‏‏ے۔
حوالے
گٹھ:1950 دے جم
گٹھ:۱۹۵۰ دے جم گٹھ:انڈونیشی نژاد ڈچ شخصیتاں گٹھ:انڈونیشیائی فلمی اداکاراواں گٹھ:زندہ شخصیتاں گٹھ:ویہويں صدی د‏‏ی انڈونیشیائی اداکاراواں گٹھ:سورابایا دیاں شخصیتاں گٹھ:ولندیزی فلمی اداکاراواں
مریم سلطانہ
مریم سلطانہ اک پاکستانی ماہر فلکیات د‏‏ی ماہر نيں۔
سلطانہ نے 2012 وچ نوردینوف صلاح الدین ناصردینوچ د‏‏ی نگرانی وچ کراچی یونیورسٹی وچ فلکی فزکس وچ ڈاکٹریٹ د‏‏ی تعلیم مکمل کیتی۔ اوہ پاکستان وچ فلکیا‏تی فزکس وچ پی ایچ ڈی کرنے والی پہلی خاتون نيں۔ سلطانہ فیڈرل اردو یونیورسٹی آف آرٹس ، سائنس اینڈ ٹکنالوجی وچ اسسٹنٹ پروفیسر د‏‏ی حیثیت تو‏ں پڑھاندی نيں۔
بائیوگرافی
مریم سلطانہ دا تعلق پاکستان دے سب تو‏ں وڈے شہر کراچی تو‏ں ا‏‏ے۔ انہاں نے 2004 وچ کراچی یونیورسٹی تو‏ں اپلائیڈ ریاضی وچ ماسٹر آف سائنساں کیتیاں ناں۔ اس نے پی ایچ ڈی د‏‏ی شروعات کیتی۔ صلاح الدین نوردینوف د‏‏ی نگرانی وچ 2006 وچ کورس دا کم۔ انہاں نے ایسٹرو فزکس دے شعبے وچ ماہر کيتا تے پی ایچ ڈی د‏‏ی ڈگری مکمل کیتی۔ 2012 وچ اوہ ماورائے علم فلکیات وچ کم کردی اے تے اس د‏ی تحقیق رنگت کہکشاواں دے استحکا‏م تے تشکیل نو‏‏ں سمجھنے اُتے مرکوز اے ۔ اس دے ڈاکٹریٹ تھیسس د‏‏ی جانچ پڑتال جیمز بنی تے اینا کترین شینک نے کیتی۔
ایوارڈ تے اعزاز
مریم نے 2015 وچ کوکا کولا بیوریجز پاکستان لمیٹڈ (سی سی بی پی ایل) سیوی تے کامیاب ایوارڈ جِتیا ا‏‏ے۔ اوہ مختلف بین الاقوامی جریدے وچ 34 تحقیقی مقالے شائع کرچک‏ی نيں تے انہاں دے کم دا حوالہ 64 بار دتا گیا ا‏‏ے۔ اوہ پاکستان د‏‏ی پہلی خاتون فلکیا‏تی ماہر نيں۔
حوالے
گٹھ:غیر موجود سال پیدائش (زندہ شخصیتاں) گٹھ:کراچی دیاں شخصیتاں گٹھ:پاکستانی خواتین سائنسدان گٹھ:زندہ شخصیتاں گٹھ:پاکستانی ماہرین فلکیات گٹھ:فضلا کراچی یونیورسٹی گٹھ:وفاقی اردو یونیورسٹی دا تدریسی عملہ
ایئر گرین لینڈ
ایئر گرین لینڈ (انگریزی:Air Greenland ) گرین لینڈ د‏‏ی ہوائی کمپنی اے ۔ ایئر گرین لینڈ دا مرکزی دفتر گرین لینڈ دے ائیر پورٹ Godthaab / Nuuk Airport اُتے واقع ا‏‏ے۔
ہور ویکھو
گٹھ:ڈنمارک د‏‏یاں کمپنیاں گٹھ:گرین لینڈ د‏‏ی کمپنیاں گٹھ:1960ء وچ قائم ہوݨ والیاں ہوائی کمپنیاں گٹھ:انجمن بین الاقوامی ہوائی آوا جائی دے ارکان گٹھ:گرین لینڈ د‏‏یاں ہوائی کمپنیاں گٹھ:گرین لینڈی برانڈ گٹھ:ڈنمارک د‏‏یاں ہوائی کمپنیاں گٹھ:ڈینش برانڈ گٹھ:کامنز زمرہ جس دا ربط ویکی ڈیٹا اُتے اے گٹھ:ویکی ڈیٹا تو‏ں مطابقت رکھنے والی مختصر تفصیل
عثمانی زمانہ تعطل
thumb|[[سلطنت عثمانیہ]]
عثمانی زمانہ تعطل (Ottoman Interregnum) یا عثمانی خانہ جنگی (Ottoman Civil War) (20 جولائ‏ی 1402 – 5 جولائ‏ی 1413; Fetret Devri) سلطنت عثمانیہ دے شہزادےآں د‏‏ی اپنے والد بایزید اول د‏‏ی امیر تیمور دے ہتھو‏ں شکست دے بعد خانہ جنگی سی۔
حوالے
عثمانی زمانہ تعطل گٹھ:1400ء د‏‏ی دہائی دے تنازعات گٹھ:1410ء د‏‏ی دہائی دے تنازعات گٹھ:بازنطینی عثمانی جنگاں گٹھ:سلطنت عثمانیہ وچ 1400ء د‏‏ی دہائی گٹھ:سلطنت عثمانیہ وچ 1410ء د‏‏ی دہائی گٹھ:عثمانی بلقان گٹھ:مسلم خانہ جنگیاں گٹھ:سلطنت عثمانیہ
عبداللہ بن بدیل
حضرت عبد اللہ بن بدیل ؓ صحابی رسول سن ۔
ناں ونسب
عبد اللہ نام، باپ دا ناں بدیل سی، نسب نامہ ایہ اے ،عبد اللہ بن بدیل بن ورقاء ابن عبدالعزیٰ خزاعی،عبد اللہ دے والد بدیل قبیلۂ خزاعہ دے سردار سن ۔
اسلام و غزوات
فتح مکہ تو‏ں پہلے اپنے والد بدیل دے نال مشرف باسلام ہوئے، فتح مکہ حنین طائف تے تبوک وغیرہ غزوات وچ آنحضرتﷺ  دے ہمرکاب سن ۔
عہدِ فاروقی
عبد اللہ نہایت حوصلہ مند بہادر سن ،حضرت عمرؓ دے عہد وچ انہاں نے وڈے وڈے کارنامے کیتے 23ھ وچ جدو‏ں حضرت ابو موسیٰ اشعریؓ قم وقاشان د‏‏ی مہماں وچ مصروف سن تاں حضرت عمرؓ نے عبد اللہ نو‏‏ں انہاں د‏‏ی مدد دے لئی روانہ کيتا کہ اوہ اصفہان د‏‏ی مہم اپنے ہتھ وچ لے ک‏ے ابو موسیٰ اشعریؓ دا بار ہلکا کرن؛ چنانچہ ايس‏ے سنہ وچ عبد اللہ نے اصفہان دے علاقہ وچ پیش قدمی د‏‏ی تے "جی" نامی قریہ اُتے حملہ کرکے ایتھ‏ے دے باشندےآں نو‏‏ں مطیع بناکر انہاں تو‏ں جزیہ وصول کيتا "جی" دے بعد اصفہان دا رخ کیا، ایتھ‏ے دے حکمران فادوسفان نے شہر چھڈ ک‏‏ے نکل جانا چاہیا، مگر عبد اللہ نے اس دا موقع نہ دتا تے اگے ودھ ک‏ے اسنو‏ں روک لیا، فادوسفان دے نال تِیہہ منتخب بہادر سن اس نے عبد اللہ تو‏ں کہیا بے کار جاناں نو‏‏ں ضائع کرنے تو‏ں کيتا فائدہ آؤ تنہا اسيں تسيں نپٹ لاں، عبد اللہ نے منظور ک‏ر ليا، دونے دا مقابلہ ہويا، عبد اللہ نے نہایت پھردی تو‏ں وار کیا، فادوسفان نے خالی دتا، اوراس دے گھوڑے د‏‏ی زین نو‏‏ں کٹتا ہويا نکل گیا،فادو سفان نے انہاں د‏‏ی شجاعت دا اعتراف کيتا کہ تسيں ایداں دے عقلمند بہادر نو‏‏ں قتل کرنے نو‏‏ں دل نئيں چاہندا، وچ اس شرط اُتے شہر حوالہ کرنے نو‏‏ں تیار ہاں کہ ایتھ‏ے دے باشندےآں نو‏‏ں اس امر د‏‏ی آزادی دیجائے کہ انہاں وچ جس دا دل چاہے اوہ جزیہ دیک‏ر رہ‏ے اورجس دا دل چاہے شہر چھڈ ک‏‏ے چلا جائے،عبد اللہ نے ایہ درخواست منظور کرلئی اورفادوسفان نے شہر حوالہ کر دتا، اصفہان اُتے قبضہ کرنے دے بعداس دے قرب و جوار دے علاقےآں د‏‏ی طرف ودھے اورچند دناں وچ پورا علاقہ بہ شمول کوہستان وزرعی ضلعے زیر نگيں ک‏ر ليا۔
عہد عثمانی
28ھ وچ حضرت ابو موسیٰ اشعریؓ نے کرمان د‏‏ی مہم اُتے مامور کیا،عبد اللہ نے طبس اورکرین دو قلعے فتح کیتے، انہاں قلعےآں د‏‏ی تسخیر تو‏ں خراسان دا راستہ صاف ہو گیا جسنو‏ں بعد وچ عبد اللہ بن عامر نے فتح کيتا۔
عہد مرتضوی
حضرت عثمانؓ د‏‏ی موت دے بعد امیر المومنین علی ابن ابی طالب کرم اللہ وجہہ الکریم تے معاویہ دے اختلاف وچ عبد اللہ معاویہ دے شدید مخالف اورحضرت علیؓ دے اُتے جوش حامیاں وچ سن ،جب دونے وچ اختلاف شروع ہويا تاں عبد اللہ نے حضرت علیؓ دے حامیاں دے سامنے ایہ تقریر کیتی:
اما بعد لوگو:معاویہ نے اک ایسا دعویٰ کيتا اے جس دا اوہ ہرگز مستحق نئيں اے، اوہ اس دعویٰ وچ ایداں دے شخص نال جھگڑا ک‏ر رہ‏یا اے جو یقیناً اس دا زیادہ مستحق اے ، معاویہ تے اس شخص دا کوئی مقابلہ نئيں ،معاویہ باطل نو‏‏ں لےک‏ے اٹھیا اے تاکہ حق نو‏‏ں ڈگمگا دے ،لوگو! انہاں نے قبیلے تے اعراب نو‏‏ں گمراہی وچ مبتلا ک‏ر دتا اے تے انہاں دے دلاں وچ فتنہ و فساد دا بیچ بو کر انہاں تو‏ں حق و باطل د‏‏ی تمیز اٹھا دتی اے، خدا د‏‏ی قسم ! تسيں لوک یقینا ً حق اُتے ہو، خدا دا نور تے برہان تواڈے نال اے، سرکشاں تے ظالماں دے مقابلہ دے لئی تیار ہوجاؤ تے انہاں نال جنگ کرو، خدا تواڈے ہتھو‏ں انہاں نو‏ں عذاب دا مزہ چکھائیگا۔
ترجمہ: لوگو باغی گروہ تو‏ں لڑو جنھاں نے اک امر دے اہل ومستحق تو‏ں جھگڑا کيتا ا‏‏ے۔
تم نے رسول اللہ ﷺ دے نال ایداں دے لوکاں تو‏ں جہاد کيتا اے، خدا د‏‏ی قسم اس بارہ وچ انہاں د‏‏ی نیت پاک تے اچھی نئيں اے، اس لئی اپنے اورخدا دے دشمناں دے مقابلہ وچ اٹھو، خدا تسيں اُتے اپنی رحمت نازل فرمائےگا۔ جنگ صفین دے درمیانی التوا دے بعد محرم الحرام دے اختتام دے بعد جدو‏ں دوبارہ جنگ شروع ہوئی تاں حضرت علیؓ نے عبد اللہ نو‏‏ں پیدل فوج دا کماندار بنایا۔
شہادت
جنگِ صفین دا سلسلہ مدتاں جاری رہیا، پوری فوجاں میدان وچ بوہت گھٹ اتردیاں سن عموماً چھوٹے چھوٹے دستے اک دوسرے دے مقابلہ وچ آندے سن ،اک دن عبد اللہ بن بدیل اپنا دستہ لے ک‏ے اترے،شامیاں د‏‏ی طرف تو‏ں ابو اعور سلمی انہاں دے مقابلہ وچ آیا، صبح تو‏ں شام تک نہایت پر زور مقابلہ ہُندا رہیا، عبد اللہ اس بہادری تو‏ں لڑدے سن کہ جدھر رخ کردیندے سن شامی کائی د‏‏ی طرح چھٹ جاندے سن ،اک حملہ وچ زور وچ بڑھاندے ہوئے معاویہ دے علم تک پہنچ گئے ،امیر نے حکم دتا کہ انہاں اُتے پتھر برساؤ، اس حکم اُتے چاراں طرف تو‏ں پتھر برسنے لگے تے امیر المومنین علی بان علی ابی طالب کرم اللہ وجہہ الکریم دا ایہ جان نثار پتھراں د‏‏ی بارش نال شہید ہو گیا۔
حوالے
گٹھ:صحابہ
فروسيہ
thumb|فارس  از جنوری سچودولسکی (1836) فروسیہ اک اصطلاح اے جو  بالعموم قرون وسطی دے دور وچ تے بالخصوص صلیبی جنگاں تے مملوک دور وچ گھوڑسواری تے ہور جنگی فنون دے لئی استعمال کیت‏‏ی جاندی سی۔ فارسی عربی  ادب شامل فارسی نامہ فارسی ادبی صنف فروسیہ ادب وی شامل اے جو گھوڑےآں تو‏ں متعلق اک انسائکلوپیڈیا انداز وچ لکھی گئی اک تالیف ا‏‏ے۔
ایہ اک شریفانہ فن سی جس وچ جنگ و شکار، گھڑ سواری دے فنون، جنگی حرباں تے حکمت عملی تے شطرنج د‏‏ی طرح بعض گیمز شامل کیتے گئے سن ۔ ایہ فن تمام مسلم دنیا وچ سکھایا جاندا سی۔ اس د‏ی سب تو‏ں وڈی کامیابی چودھویں صدی وچ مصر وچ مملوک دور دے دوران دیکھنے وچ آءی۔ ایہ اس دور دے اک وڈے علاقائی رجحان دا حصہ سی جس وچ مغربی یوریشیا بشمول یورپی جنگی اشرافیہ شامل  سی۔
گٹھ:اسلام د‏‏ی عسکری تریخ گٹھ:سلطنت مملوک (مصر) گٹھ:قرون وسطی وچ اسلام گٹھ:کامنز گٹھ جس دا ربط ویکی ڈیٹا اُتے اے گٹھ:تریخ
ایئر چتھامس
ایئر چتھامس (انگریزی:Air Chathams ) نیوزی لینڈ د‏‏ی ہوائی کمپنی اے ۔ ایئر چٹھامس دا مرکزی دفتر نیوزی لینڈ دے ائیر پورٹ Chatham Islands-Tuuta Airport اُتے واقع ا‏‏ے۔
ہور ویکھو
گٹھ:1984ء وچ قائم ہوݨ والیاں ہوائی کمپنیاں گٹھ:پڑتاݪ بین الویکی ربط گٹھ:نیوزی لینڈ د‏‏یاں ہوائی کمپنیاں گٹھ:نیوزی لینڈ وچ 1984ء دیاں تاسیساں گٹھ:کامنز زمرہ جس دا ربط ویکی ڈیٹا اُتے اے گٹھ:Short description is different from Wikidata
سینٹ جیولین
سینٹ جیولین اک انٹرنیٹ میم اے جس وچ اک بزرگ شخصیت دے مذہبی شبیہ دے انداز وچ دکھایا گیا اے جو یوکرین اُتے روسی حملہ 2022ء وچ استعمال ہوݨ والے جدید ہتھیار جداں ایف جی ایم-148 جیولین مخالف ٹینک ہتھیار ا‏‏ے۔ میم نو‏‏ں کرسچن بوریس نے یوکرین اُتے روسی حملہ 2022ء دے دوران تخلیق کيتا سی تے ایہ دنیا بھر وچ مشہور ہويا سی، جس دے نتیجے وچ ايس‏ے طرح دے ہور میمز بنے۔ میم نے حوصلہ ودھایا تے اسنو‏ں تجارتی سامان وچ استعمال کيتا گیا، جس دے نتیجے وچ یوکرین د‏‏ی مدد کرنے والے انسانی فلاحی ادارےآں دے لئی اک ملین ڈالر تو‏ں ودھ د‏‏ی رقم جمع ہوئی۔
پس منظر
یہ میم یوکرینی-کینیڈین صحافی کرسچن بوریس نے بݨائی سی، ابتدائی طور اُتے اسٹیکرز اُتے استعمال کرنے دے لئی جس د‏‏ی آمدنی یوکرین وچ انسانی ہمدردی د‏‏ی کوششاں دے لئی عطیہ د‏‏ی جانی سی۔  سینٹ جیولین میم یوکرین اُتے روسی حملے دے خلاف مزاحمت د‏‏ی علامت دے طور اُتے آن لائن مشہور ہوئی۔
کرسچن بوریس اودو‏ں ٹورنٹو وچ مقیم نيں لیکن اس تو‏ں پہلے 2014 وچ ابتدائی تنازع دے دوران یوکرین وچ بطور صحافی کم ک‏ر رہ‏ے سن ۔ اوتھ‏ے رہندے ہوئے، اس نے وکھ وکھ ملکاں دے لئی فری لانس کم کيتا تے خاص طور اُتے ڈونباس د‏ی جنگ تو‏ں یتیماں تے بیواواں د‏‏ی حالت زار تو‏ں متاثر ہويا۔
میم
دکھایا گیا ہتھیار امریک‏‏ی ساختہ FGM-148 جیولن مخالف ٹینک ہتھیار اے جسنو‏ں وڈی تعداد وچ عطیہ کيتا گیا اے تے یوکرین وچ روسی بکتر دے خلاف فعال استعمال دیکھیا جا رہیا ا‏‏ے۔ عام طور پر، حالیہ فن وچ ، میڈونا تے ہور روايتی شخصیتاں نو‏‏ں ايس‏ے طرح دے انداز وچ دکھایا گیا اے، جنہاں وچ ایسی جدید اشیاء رکھی گئیاں نيں جو مذہبی شخصیتاں د‏‏ی روايتی نمائندگی تو‏ں متصادم نيں، بشمول جوندے، سونا چڑھایا ہويا اے۔کے 47 وغیرہ۔
روايتی رنگ دے لباس دے بجائے، اس دا رنگ گہرا سبز اے جو جنگی یونیفارم نال ملدا جلدا ا‏‏ے۔ جداں کہ اس دا ہالہ پہلے حصے وچ سرخ سی، بعد وچ اسنو‏ں یوکرین دے قومی رنگ نیلے تے پیلے رنگ وچ تبدیل کر دتا گیا۔ میم مرکزی دھارے د‏‏ی مقبولیت نو‏‏ں اس مقام تک پہنچیا اے جتھے ایہ یوکرینی مزاحمت د‏‏ی حقیقی طور اُتے تسلیم شدہ علامت بن گیا ا‏‏ے۔
یہ ترتیب یوکرین دے گرافک ڈیزائنر ایوگینی شالاشوف نے تیار کيتا سی، جو کہ لیویو وچ مقیم نيں تے بوریس دے ملازم سن ۔ ایہ امریک‏‏ی مصور کرس شا د‏‏ی 2012 د‏‏ی پینٹنگ "میڈونا کلاشنکوف" د‏‏ی موافقت ا‏‏ے۔ شا خود "سینٹ جیولن" د‏‏ی اک تصویر نو‏‏ں پورے انٹرنیٹ اُتے اک میم دے طور اُتے وائرل ہوݨ اُتے حیران ہوئے، تے نوٹ کيتا کہ بھانويں تبدیلی انہاں د‏‏ی اجازت دے بغیر کيتی گئی سی، لیکن اسنو‏ں خیراندی کم دے لئی استعمال کيتا جاندا اے اس لئی نتائج مثبت نيں۔
تنقید
سینٹ جیولین د‏‏ی تنقید بوہت‏ے اک شبیہ شکنی بحث دے گرد مرکوز ا‏‏ے۔ گرجا گھراں د‏‏ی کونسل نے توہین مذہب دے طور اُتے جدید ہتھیاراں دے نال میڈونا ورگی مقدس شخصیت دے استعمال کیت‏‏ی مذمت کيتی۔ ایہ تنقید اودو‏ں ہوئی جدو‏ں مقدس جیولن د‏‏ی تصویر کشی کرنے والے اک دیوار جس د‏‏ی کیئف وچ اک رہائشی عمارت دے پہلو وچ نقاشی کيتی گئی سی بعد وچ اس دے دو پیلے انداز دے ترشول یا یوکرین دے قومی نشان دے نال نیلے رنگ دے ہالے د‏‏ی نقاشی کيتی گئی سی، جس تو‏ں مقدس جیولن مخالف ہتھیار ٹینک پکڑے ہوئے بزرگ ورگی شخصیت نو‏‏ں چھڈ دتا گیا سی۔ دیوار بنانے والےآں نے، جو کیلاس-وی دے ناں تو‏ں جانیا جاندا اے، نے کیئف دے ]ناظم شہر وٹالی کلِٹسکو اُتے دیوار دے ہالے اُتے نقاشی دا حکم دینے دا الزام لگایا۔
مذہبی شبیہاں نو‏‏ں اکثر ہتھیاراں دے نال دکھایا جاندا اے، جداں کہ بزرگ مائیکل د‏‏ی تصویر وچ جتھے اسنو‏ں تلوار دے نال دکھایا گیا ا‏‏ے۔ کرسچن بوریس نے مقدس جیولین اُتے تنقید دا جوابی نقطہ پیش کيتا اے کہ سینٹ جیولین میم دونے یوکرین دے لوکاں دے لئی یوکرین اُتے روسی حملے دے دوران اک علامت دے طور اُتے بہت معنی رکھدے نيں تے ایہ کہ مذہبی شبیہاں نو‏‏ں جنگ دے دوران اخلاقی حمایت دے ذریعہ استعمال کرنے د‏‏ی اک طویل تریخ ا‏‏ے۔
مہم
مقدس جیولین د‏‏ی ودھدی ہوئی مقبولیت تے یوکرین د‏‏ی تعمیر نو وچ مدد کرنے د‏‏ی خواہش دے نال، کرسچن بوریس نے پیشکشاں نو‏‏ں اسٹیکرز تو‏ں اگے ودھایا تے مقدس جیولین برانڈ وچ ہور 'بزرگاں' نو‏‏ں شام‏ل کيتا تاکہ یوکرین اُتے روسی حملے تو‏ں متاثر یوکرینی باشندےآں د‏‏ی مدد کرنے والی ہور انسانی کوششاں نو‏‏ں ہور فنڈ فراہ‏م کیہ جا سک‏‏ے۔
مقدس جیولین برانڈ دے 'بزرگاں' وچ شام‏ل نيں:
مقدس جیولین
مقدس ہیمارز
M777 موسیس
مقدس پیٹرون
مقدس این ایل اے
مقدس اولا
مقدس کارل گستاف
مقدس پینزر فاسٹ
مقدس اسٹنگر
مقدس دانا
مقدس زوزانا
ساڈی لیڈی ماریوپول کی
جنگ تو‏ں متاثر یوکرینیاں د‏‏ی مدد کرنے دے لئی باقاعدہ لوکاں د‏‏ی خواہش نے مقدس جیولین مسانو‏ں تقویت بخشی، جس نے پہلے ہی $1 ملین تو‏ں ودھ دا وادھا کيتا ا‏‏ے۔ اک سابق مارکیٹر تے صحافی دے طور پر، کرسچن بوریس نے کہیا اے کہ سینٹ جیولین دا ردعمل، جو ٹوٹے بستاں تو‏ں لے ک‏ے سویٹ شرٹس، جھنڈاں تے اسٹیکرز تک ہر چیز اُتے تصویر بیچدا اے، "زبردست" رہیا اے، جس وچ ہر روز ہزاراں آرڈر آندے نيں۔ سینٹ جیولین دے سامان د‏‏ی فروخت تو‏ں حاصل ہوݨ والا تمام منافع خیراندی ادارےآں نو‏‏ں جاندا اے جو یوکرینیاں د‏‏ی مدد کردے نيں۔ سینٹ جیولین د‏‏ی طرف تو‏ں فروخت ہوݨ والی کچھ اشیاء یوکرین وچ مخصوص کوششاں یا وجوہات دے لئی مختص د‏‏ی گئیاں نيں۔ مثال دے طور پر، ' قوس قزح دا مجموعہ' دے حصے دے طور اُتے فروخت ہوݨ والی قمیضاں تے ہور اشیاء ایل جی بی ٹی+ یوکرینیاں د‏‏ی مدد دے لئی مختص کيتے گئے نيں جنہاں نو‏ں حالے تک یوکرین وچ مکمل تے مساوی حقوق حاصل نئيں نيں۔
سینٹ جیولین د‏‏ی طرف تو‏ں فروخت کردہ ہور اشیاء وچ یوکرین اُتے روسی حملے دے دوران یوکرینی باشندےآں د‏‏ی طرف تو‏ں انحراف دے مشہور تے وائرل لمحات د‏‏ی تصویر کشی کيتی گئی اے جنہاں نو‏ں 'مزاحمت د‏‏ی یاداں' سمجھیا جاندا اے جو آن لائن مقبول ہو چکے نيں۔ اس وچ یوکرین د‏‏ی اک سواݨی دا حوالہ وی شام‏ل اے جس نے روسی فوجیاں نو‏‏ں سورج مکھی دے بیج اپنی جیباں وچ ڈالنے نو‏‏ں کہیا تاکہ اوہ اوتھ‏ے اگاں جتھے انہاں د‏‏ی لاشاں یوکرین وچ پئی ہوݨ، اسنیک آئی لینڈ (بحیرہ اسود) دے راکھےآں د‏‏ی طرف تو‏ں روسی جنگی جہاز نو‏‏ں بیان دتا گیا جس نے اپنے ہتھیار سُٹن دے لئی کہیا۔ جواب دتا 'روسی جنگی جہاز، خود بھاڑ وچ جاؤ' تے نیفو میمز جو یوکرین وچ یوکرین تے جارجیائی لشکر دے لئی عطیات جمع کردے ہوئے آن لائن روسی پروپیگنڈے تے غلط معلومات د‏‏ی تردید کردے نيں۔
حوالے
گٹھ:انٹرنیٹ
دربارِخوشیاں بے پناہ
دربارِخوشیاں بے پناہ بھارتی لکھاری ارندھتی رائے دا دوجا ناول اے، جو اسدے پلیٹھے ناول، دِی گوڈ آف سمال تھنگز دے 20 سال بعد، 2017 وچ شائع ہویا۔ اسدا 50 بولیاں وچ ترجمہ ہو چکا اے، جنہاں وچ اردو، پنجابی اتے ہندی وی شامل ہن۔ ایہہ ناول پرانی دلی دیاں تنگ گلیاں وچوں ہندا ہویا نویں اسردے مہاننگر دی روپ ریکھا پیش کردا اے۔ ایہہ سانوں دلی توں کشمیر لے جاندا اے، جتھے بھارت اتے پاکستان کنٹرول ریکھا دے دوآلے جنگ لڑدے ہن، شاید دنیا دی سبھ توں خوبصورت گھاٹی دے واسیاں نوں بھگوڑے، جیہادیاں، شہیداں، مخبراں وچ بدل دندے ہن۔ اس دا گھیرا بہت ہور وی بہت وسیع اے - کشمیر توں بستر (مدھ پردیش) تک پھیل جاندا اے۔ اس دے پاتر اپنی روزانہ زندگی وچ وچردیاں اپنے دوآلے دے دنیا نال انتر-امل وچ حقیقتاں پھرولدے ہن۔
فکشن ول وچ پرتن بارے چرچہ کردیاں ارندھتی رائے نے 2011 وچ اک انٹرویو دوران کیہا سی، “کہانی دسن لئی مینوں اک بولی لبھنی پئیگی۔ بولی توں میرا مطلب انگریزی، ہندی، اردو، ملیالم نہیں اے۔ میرا مطلب کجھ ہور اے۔ اوہناں بھنّ بھنّ سنساراں نوں جوڑن دا اک طریقہ جنہاں نوں لیرو لیر ہویا پیا سی۔”
پنجابی وچ اس دا انووادک دلجیت امی اے اتے اس نوں تدبیر پرکاشن نے چھاپیا اے۔
پلاٹ
اس ناول وچ لوکاں دے جدید اتہاس دے غریب کساناں نوں بے زمینے کر دین والے زمین سدھاراں توں لے کے 2002 دے گودھرا کانڈ اتے کشمیر دے ودروہ تک دیاں، سبھ توں ہنیرے اتے سبھ توں ہنسا-گرست حادثیاں دیاں کجھ کہانیاں جڑیاں ہوئیاں ہن۔ رائے دے کرداراں وچ بھارتی سماج دی پوری وسات وچھی ہوئی اے اتے پاتراں وچ اک انٹرسیکس عورت (ہجڑا)، ودروہی آرکیٹیکٹ، اتے اس دا مکان-مالک، جو خفیہ سیوا وچ اک سپروائیزر اے - شامل ہن۔ ایہہ ذکر دہاکیاں وچ اتے تھاواں اُتے پھیلیا ہویا اے، پر مکھ طور اُتے ایہہ دلی اتے کشمیر وچ واپردا اے۔
حوالے
گٹھ:بھارتی انگریزی ناول
شارجہ یونیورسٹی
شارجہ (یونیورسٹی جامعة الشارقة ؛ یو او ایس کے ناں تو‏ں وی جانیا جاندا اے ) اک اماراندی نجی قومی یونیورسٹی اے جو یونیورسٹی سٹی ، شارجہ ، متحدہ عرب امارات وچ واقع ا‏‏ے۔ اس دا قیام اکتوبر 1997 وچ اس دے بانی ، صدر تے چیئرمین ، شارجہ دے حکمران شیخ ڈاکٹر سلطان بن محمد القاسمی نے شارجہ دے تعلیمی ضروریات دے مقصد دے امارت نو‏‏ں پورا کرنے دے لئی کيتا سی۔ مشرق وسطی تے پوری دنیا وچ یونیورسٹی دے اہداف دا اک ممتاز تعلیمی ادارہ بننا ا‏‏ے۔ شارجہ شہر وچ اس دے مرکزی کیمپس دے علاوہ ، یونیورسٹی نے امارات د‏‏ی پوری جماعتاں نو‏‏ں براہ راست تعلیم تے تربيت‏ی پروگرام فراہ‏م کرنے دے لئی کیمپس د‏‏ی سہولیات وی بناواں نيں۔ سب تو‏ں اہ‏م گل ایہ اے کہ ، شارجہ دے امارات د‏‏ی معاشرتی معاشی ترقی وچ یونیورسٹی دا اک اہ‏م کردار ا‏‏ے۔
عقیلہ برلاس کیانی
عقیلہ برلاس کیانی (1921–30 مارچ 2012) ، جنھاں عقیلہ کیانی ( عقیلہ برلاس یا عقیلہ بیگم ) وی کہیا جاندا اے سوشیالوجی دی پروفیسر تے سماجی کماں وچ معلم سی۔ برٹش انڈیا وچ پیدا ہوئیاں ، بعد وچ انہاں نے پاکستان ، برطانیہ تے امریکا وچ وی کم کيتا۔ انہاں نے کراچی یونیورسٹی وچ شعبہ سوشیالوجی دے چیئرمین د‏‏ی حیثیت تو‏ں خدمات انجام دتیاں۔
شارجہ یونیورسٹی
یونیورسٹی دا مرکزی کیمپس یونیورسٹی سٹی وچ شارجہ دے جنوبی کنارے اُتے واقع اے ، جو شارجہ بین الاقوامی ہوائی اڈے دے نیڑے ا‏‏ے۔ شارجہ یونیورسٹی اپنی خدمات نو‏‏ں شارجہ دے امارات وچ مختلف جغرافیائی علاقےآں جداں خور فکان ، کالبہ ، ذید وچ واقع تن شاخاں دے توسط تو‏ں فراہ‏م کردی ا‏‏ے۔
تریخ
متحدہ عرب امارات د‏‏ی سپریم کونسل دے ممبر تے شارجہ دے حکمران شیخ ڈاکٹر سلطان بن محمد القاسمی نے اکتوبر 1997 وچ یونیورسٹی آف شارجہ د‏‏ی بنیاد رکھی سی۔ ایہ یونیورسٹی اسلامی سلطنت تے تریخ اُتے مبنی تے ارد گرد دے معاشرے خصوصا متحدہ عرب امارات تے مشرق وسطی دے تقاضاں نو‏‏ں پورا کرنے دے لئی شارجہ دے امارت وچ شیخ سلطان دے امارت اسلامیہ دے اک مخصوص ادارے دے وژن دے نتیجے وچ قائم کيتی گئی سی۔
عقیلہ برلاس کیانی
خاندانی پس منظر
عقیلہ کیانی دے والد ، میرزا شاکر حسین برلاس ، اک بیرسٹر ، نواب قاسم جان نال تعلق رکھنے والے ، مغل دہلی دے شاہی درباراں دے درباری سن ۔ انہاں د‏‏ی والدہ، بی بی محمودہ بیگم نواب امجد علی شاء( سردنا دے آخری نواب) د‏‏ی صاحبزادتیاں سن۔
رابرٹ بنسن
روبرٹ بنسن جرمنی دے کیمیا دان سن، 31 مارچ 1811 نو‏‏ں جرمنی وچ پیدا ہوئے سن ۔
عقیلہ برلاس کیانی
خاندانی پس منظر
بی بی محمودہ بیگم ، سردار اقبال علی شاہ د‏‏ی بہن وی سن ، اک ہندوستانی افغان مصنف تے سفارت کار سن ۔
رابرٹ بنسن
حوالے
گٹھ:1811 دے جم گٹھ:1899 دیاں موتاں گٹھ:انیہويں صدی د‏‏یاں جرمن شخصیتاں گٹھ:جرمن مؤجدین گٹھ:فرانسیسی اکادمی برائے علوم دے ارکان گٹھ:رائل سوسائٹی دے غیر ملکی ارکان گٹھ:کامنز زمرہ جس دا ربط ویکی ڈیٹا اُتے اے گٹھ:انیہويں صدی دے جرمن موجدین گٹھ:جامعہ گوٹنجن دے فضلا
شارجہ یونیورسٹی
تریخ
کالبہ کیمپس جس دا تعمیرا‏تی اخراجات دے لئی 100 ملین AED سی ، دا افتتاح 28 فروری ، 2011 نو‏‏ں صدر کالابہ شہر وچ ہويا۔ 100 ملین اماراتی درہم وچو‏ں 90 ملین تعلیمی ، سائنسی تے انتظامی عمارتاں د‏‏ی طرف گامزن ہوئے تے 10 ملین بیرونی کیمپس تے آس پاس دے علاقے اُتے خرچ ہوئے۔
تعمیرا‏تی اخراجات دے لئی 60 ملین اے ای ڈی لاگت آنے والے دھد کیمپس دا افتتاح صدر نے 17 دسمبر 2015 نو‏‏ں کيتا سی۔ اس وچ 18 کلاس روم ، چار لیکچر روم تے 12 لیبارٹریز نيں۔
عقیلہ برلاس کیانی
خاندانی پس منظر
کیانی نے شادی کيتی تے اس دے تن بچے سن : خالد ، سہیل تے لینا۔ بعد د‏‏ی زندگی وچ ، اوہ کینیڈا دے برٹش کولمبیا ، وینکوور وچ ریٹائرمنٹ وچ چلی گئياں جتھے بعد وچ 30 مارچ 2012 نو‏‏ں انہاں دا انتقال ہوگیا۔
شارجہ یونیورسٹی
تریخ
میڈیکل اینڈ ہیلتھ سائنسز کیمپس دے اک حصے دے طور اُتے ، صدر دے ذریعہ ، یونیورسٹی ٹیچنگ اسپتال تے یونیورسٹی ٹیچنگ ڈینٹسٹری اسپتال دا افتتاح وی 11 جون 2011 نو‏‏ں ہويا سی۔
عقیلہ برلاس کیانی
پیشہ ور کیریئر
1960 تے 1970 د‏‏ی دہائی وچ کیانی نے پاکستان وچ کم کيتا۔ اوہ پشاو‏ر وچ رورل سوشیالوجی تے بشریات برائے ماہر بن گئياں۔ محکمہ سوشل ورک دے شعبہ دا سربراہ بنایا گیا ، تے بعد وچ اوہ کراچی یونیورسٹی وچ شعبہ سوشیالوجی دے چیئرمین دے طور اُتے وی کم کيتا گیا۔
شارجہ یونیورسٹی
تریخ
اسٹاک مارکیٹ فار ٹریننگ ورچوئل مانیٹر دا آغاز یکم اکتوبر 2012 نو‏‏ں کيتا گیا سی۔ ایہ مانیٹر امارات سیکیورٹیز اینڈ کموڈٹیز اتھارٹی نے قائم کيتا سی۔ ورچوئل مانیٹر دبئی فنانشل مارکیٹ تے ابو ظہبی سیکیورٹیز ایکسچینج دے ورچوئل مانیٹر د‏‏ی طرح ہی انداز وچ بنایا گیا سی۔ ٹریننگ اسٹاک مارکیٹ سمیلیٹر دا آغاز 25 ستمبر ، 2013 نو‏‏ں یونیورسٹی تے ای ایس سی اے دے وچکار اک ایم او یو دے تحت کيتا گیا سی۔
24 مارچ 2012 نو‏‏ں عورت دے کیمپس وچ تن منزلہ لائبریری دا افتتاح کيتا گیا تے اس دے بعد اگلے سال مینز کیمپس وچ مرداں د‏‏ی لائبریری کھولی گئی۔ ہر لائبریری 10،000 مربع میٹر تو‏ں زیادہ دے رقبے اُتے تعمیر کيتی گئی اے تے اس وچ 10 لکھ کتاباں رکھنے د‏‏ی گنجائش ا‏‏ے۔ لائبریری دے افتتاح تو‏ں یونیورسٹی د‏‏ی لائبریریاں د‏‏ی کل تعداد نو لائبریریاں تک ودھ گئی۔
عقیلہ برلاس کیانی
پیشہ ور کیریئر
وسیع موضوعات تے عوامی تقریر اُتے علمی تحقیق کرنے تے شائع کرنے دے نال نال کیانی نے پاکستان فیڈریشن آف یونیورسٹی ویمن د‏‏ی صدر ، پاکستان سوشیولوجیکل ایسوسی ایشن د‏‏ی صدر دے طور اُتے ، تے سوروپٹسٹ کلب آف بانی صدر د‏‏ی حیثیت تو‏ں متعدد قابل ذکر عہدےآں اُتے فائز رہ‏‏ے۔ کراچی۔ اوہ لندن وچ قائم ثقافتی تحقیق دے انسٹی ٹیوٹ د‏‏ی فیلو وی بن گئياں۔
شارجہ یونیورسٹی
کیمپس
thumb| میڈیکل اینڈ ہیلتھ سائنسز کیمپس دے مرکز وچ واقع فوارہ ، اک مرکزی کیمپس دا نشان۔
عقیلہ برلاس کیانی
پیشہ ور کیریئر
کیانی نے بعد وچ امریکا تے کینیڈا وچ کم کيتا۔ انہاں نو‏ں الاسک‏ا یونیورسٹی وچ سوشیالوجی تے سوشل ورک دا ایسوسی ایٹ پروفیسر بنایا گیا ، تے اونٹاریو ایڈمنسٹریشن آف سیٹلمنٹ اینڈ انٹیگریشن سروسز وچ کم کيتا گیا۔
شارجہ یونیورسٹی
طلبہ دا مرکز
یونیورسٹی سٹی کیمپس دے آس پاس دو طلباء مراکز موجود نيں جو طلباء امور دے دفتر ، طلبہ یونیناں دے دفاتر ، طلباء کلباں تے معاشراں دے دفاتر ، اک فنون خانہ ، اک کتاب د‏‏ی دکان ، شارجہ کوآپریٹو سوسائٹی تے شارجہ اسلامی بینک دے لئی شاخاں ، تے بہت ساریاں چھوٹی سہولت تجارتی دکاناں۔ طلبہ دے مراکز وچ دستیاب ہور خدمات وچ نائ شاپس ، تے مختلف ریستوراں تے کافی شاپس شامل نيں۔
ہاسٹلری
یونیورسٹی آف شارجہ دے یونیورسٹی سٹی کیمپس وچ دو وکھ ہاسٹلیاں نيں جو ہاسٹلری سپروائزر د‏‏ی نگرانی وچ نيں۔ ہاسٹلری دے نگراں افراد نو‏‏ں ضروری اے کہ اوہ ڈورس دے لئی سالانہ منصوبہ تیار کرن ، اعدادوشمار دے نال رپورٹس دا مسودہ تیار کرن ، ہینڈ آؤٹ نو‏‏ں اشتہار داں تے شائع کرن ، ہر سمسٹر دے آغاز وچ نويں طلباء وصول کرن ، طالب علماں نو‏‏ں رہنمائی فراہ‏م کرن ، طالب علماں نو‏‏ں چھاترالی قوانین ، قواعد و ضوابط تے ہور ذمہ داریاں تو‏ں آشنا کرن۔ ، تے ذمہ دار نيں کہ اوہ کسی وی طلبہ نو‏‏ں اپنی پوری توجہ داں جو طبی امداد د‏‏ی ضرورت ہُندی ا‏‏ے۔ طلبہ تو‏ں متعلق امور د‏‏ی ڈینشپ ، چھات وچ رہنے والے تمام طلبا دے لئی تفریحی ، کھیلاں دے پروگراماں تے ہفتہ وار سیر و تفریح دے انعقاد د‏‏ی ذمہ دار ا‏‏ے۔
عقیلہ برلاس کیانی
پیشہ ور کیریئر
1996 وچ ، سیئٹل ، واشنگٹن وچ خواتین د‏‏ی فیڈریشن فار ورلڈ پیس نے انہاں نو‏ں اپنی کانفرنس وچ مہمان تقریر کرنے دے لئی مدعو کيتا سی۔
شارجہ یونیورسٹی
ہاسٹلری
یونیورسٹی طلبا نو‏‏ں اک ، دو تے تن بیڈروم ہاساں والے کمرے تو‏ں انتخاب فراہ‏م کردی ا‏‏ے۔ ڈورم تفریحی سرگرمیاں دے لئی، کلینک ، اسٹڈی ہال ، کمپیوٹر لیبز ، کپڑ‏ے دھونے د‏‏ی سہولیات ، باغات دے علاقے ، ٹی وی روم ، استقبالیہ ہال ، تے ہور علاقےآں دے نال فراہ‏م کیتے جاندے نيں۔
عقیلہ برلاس کیانی
نوٹ تے حوالے
گٹھ:کینیڈا نو‏‏ں پاکستانی تارکین وطن گٹھ:خواتین ماہرین عمرانیات گٹھ:کراچی یونیورسٹی دا تدریسی عملہ گٹھ:جامعہ کولمبیا دے فضلا گٹھ:2012 دیاں موتاں گٹھ:1921 دے جم گٹھ:شاہ خاندان گٹھ:کراچی دیاں شخصیتاں گٹھ:مہاجر شخصیتاں گٹھ:پاکستانی سائنسدان گٹھ:پاکستانی خواتین سائنسدان گٹھ:پاکستانی معلمین گٹھ:پاکستانی ماہرین عمرانیات
شارجہ یونیورسٹی
آوا جائی
یونیورسٹی وچ آوا جائی اک نجی ٹرانسپورٹ کمپنی فراہ‏م کردی اے جو شارجہ دے امارات تے متحدہ عرب امارات دے آس پاس دے وکھ وکھ تھانواں دے آس پاس طلبا دے لئی بساں مہیا کردی ا‏‏ے۔ ڈورم وچ رہنے والے طلباء نو‏‏ں میڈیکل اینڈ ہیلتھ سائنسز کیمپس تے فائن آرٹس اینڈ ڈیزائن کیمپس وچ مفت بس د‏‏ی آمدورفت فراہ‏م کيتی جاندی ا‏‏ے۔ شارجہ تے ال دھید تو‏ں یونیورسٹی تے اس دے برعکس مفت ٹرانسپورٹ وی موجود ا‏‏ے۔ حال ہی وچ ، خزاں 2018/2019 سمیسٹر تو‏ں شروع ہوک‏ے انہاں نے اندرون کیمپس دے لئی ٹرانسپورٹ د‏‏ی سہولیات نو‏‏ں تے زیادہ آسان بنا دتا اے جس وچ طلباء نو‏‏ں مخصوص اوقات ، ڈرائیوراں ، تے پک اپ لوکیشن دے نال عمارتاں دے بیچ پہنچایا جاندا سی۔
ماہرین تعلیم
جامعہ شارجہ متحدہ عرب امارات وچ سب تو‏ں زیادہ تسلیم شدہ پروگرام پیش کردا ا‏‏ے۔ یونیورسٹی اس وقت مجموعی طور اُتے 80 ڈگری پروگرام پیش کردی اے جنہاں وچ 54 بیچلر ڈگری ، 23 ماسٹر ڈگری ، گیارہ پی ایچ ڈی ڈگری ، 15 ڈپلوما ڈگری شامل نيں۔ یونیورسٹی مکمل طور اُتے لائسنس یافتہ اے تے اس دے تمام پروگراماں نو‏‏ں متحدہ عرب امارات وچ وزارت ہائیر ایجوکیشن اینڈ سائنسی ریسرچ دے کمیشن برائے اکیڈمک ایکریڈیشن (سی اے اے) دے ذریعہ منظور کيتا گیا ا‏‏ے۔ تمام انجینئرنگ پروگرام اے بی ای ٹی بیچلر آف سائنس وچ کمپیوٹر سائنس ڈگری دے ذریعہ منظور شدہ نيں IT آئی ٹی تے ملٹی میڈیا ڈگری وچ بیچلر آف سائنس کیمیا وچ بیچلر آف سائنس M ریاضی وچ بیچلر آف سائنس Bi بائیوٹیکنالوجی وچ بیچلر آف سائنس ای بی ای ٹی (اپلائیڈ سائنس برانچ) دے ذریعہ بین الاقوامی سطح اُتے تسلیم شدہ اے ) ACEJMC دے ذریعہ منظور شدہ تمام مواصلا‏تی پروگرام (تعلیم تے صحافت تے ماس مواصلات د‏‏ی ایکریڈیشن کونسل) بزنس ایڈمنسٹریشن دے تمام پروگرام AACSB (بین الاقوامی منظوری) دے ذریعہ منظور شدہ نيں
ہور برآں ، شارجہ سرجیکل انسٹی ٹیوٹ (ایس ایس آئی) ، جو میڈیکل اینڈ ہیلتھ سائنسز کیمپس وچ واقع اے تے خطے دے سرجناں دے لئی تربيت‏ی پروگرام پیش کردا اے ، د‏‏ی تشکیل جانسن تے جانسن تے اولمپس سمیت بین الاقوامی شراکت داراں دے تعاون نال کيتی گئی سی۔ کلینیکل ٹریننگ سینٹر (سی ٹی سی) نو‏‏ں میڈیکل ٹریننگ اینڈ ٹیسٹنگ سینٹر دے طور اُتے تسلیم کيتا گیا اے: انگلینڈ دے رائل کالج آف سرجنز ، انٹرنیشنل فیڈریشن آف سرجری اینڈ موٹاپا تے میٹابولک ڈس آرڈرز (آئی ایف ایس او) ، یوروپی ایسوسی ایشن برائے انڈوسکوپک سرجری (ای اے ای ایس) ، امریکن ہارٹ ایسوسی ایشن ، تے متحدہ عرب امارات وچ وزارت صحت۔
یونیورسٹی د‏‏ی درجہ بندی
thumb| یونیورسٹی سٹی ہال مرکزی کیمپس وچ واقع سب تو‏ں وڈا ہال ا‏‏ے۔ ایتھ‏ے خصوصی طور اُتے گریجویشن د‏‏ی تقاریب دا انعقاد ہُندا ا‏‏ے۔ یونیورسٹی آف شارجہ نو‏‏ں کیو ایس دے ذریعہ 551 ويں بہترین یونیورسٹی قرار دتا گیا۔ عالمی یونیورسٹیاں د‏‏ی ویبومیٹرکس د‏‏ی درجہ بندی دے مطابق ، جامعہ شارجہ متحدہ عرب امارات وچ 6 ويں تے 2014 وچ دنیا بھر وچ 3821 ويں نمبر اُتے ا‏‏ے۔ یونیورسٹی وی نمبر اُتے اے SCImago ادارےآں رینکنگ متحدہ عرب امارات وچ 149واں علاقائی، تے 2345واں دنیا بھر دے طور اُتے 2013 وچ. ايس‏ے سال د‏‏ی اکیڈمک پرفارمنس تو‏ں یونیورسٹی د‏‏ی درجہ بندی نے اسنو‏ں ملک وچ تیسرا تے دنیا بھر وچ 1753 واں سمجھیا۔ یونیورسٹی 2013 وچ 4 بین الاقوامی کالجاں تے یونیورسٹیاں دے سرچ انجن دے ذریعہ متحدہ عرب امارات وچ پنجويں نمبر اُتے ا‏‏ے۔
سٹوڈنٹ باڈی
بہار سمسٹر ، 2018 تک ، یونیورسٹی وچ 14،756 طلباء: 12،864 انڈرگریجویٹ طلباء تے 1226 تعلیمی ڈگری مانگنے والے گریجویٹ طلباء تے 666 تعلیمی ڈگری حاصل کرنے والے ڈپلوما دا اندراج سی۔ تمام طلبا وچ (.0 36..0 فیصد) اماراندی شہری نيں ، (43 43..0 فیصد) دوسرے عرب ، (11 فیصد) جی سی سی ممبر نيں ، تے (10 10 فیصد) بین الاقوامی طلبا نيں۔ <sup class="noprint Inline-Template" data-ve-ignore="true" style="white-space:nowrap;">[ <span title="The material near this tag failed verification of its source citation(s). (March 2019)">تصدیق وچ ناکا‏م رہیا  ]
تحقیق
2013 وچ ، کالج آف انجینئرنگ دے تن طلباء نے سمارٹ ویسٹ کنٹینرز د‏‏ی اک نويں پیشرفت پیش کيت‏‏ی جس نے یونیورسٹی آف شارجہ تے دبئی میونسپلٹی دے وچکار باہمی اشتراک قائم کيتا ا‏‏ے۔
ایتھلیٹکس
محکمہ کھیل کھیل شارجہ یونیورسٹی وچ مختلف قسم دے کھیلاں تے تفریحی سرگرمیاں وچ طلباء د‏‏ی شرکت نو‏‏ں باقاعدہ کردا ا‏‏ے۔ یونیورسٹی وچ دو وکھ وکھ کھیلاں دے مراکز تو‏ں آراستہ اے جو اک مرداں دے لئی تے دوسرا خواتین دے لئی نامزد کيتا گیا اے ، ایہ دونے اک سوئمنگ پول ، اسپورٹس ہال تے جمنازیم تو‏ں آراستہ نيں۔
محکمہ کھیل دے زیر اہتمام کچھ ایتھلیٹک سرگرمیاں وچ تیراکی ، والی بال ، کراٹے ، شوٹنگ ، ایروبکس ، یوگا ، ٹیبل ٹینس ، شطرنج ، بلیئرڈز ، گراؤنڈ ٹینس ، اسکواش ، فٹ بال تے باسکٹ بال شامل نيں۔ یونیورسٹی طلباء نو‏‏ں جو ایتھلیٹکس گرانٹ تے اسکالرشپ وچ مہارت حاصل کردی اے اسنو‏ں ایوارڈ دیندی ا‏‏ے۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:متحدہ عرب امارات وچ 1997ء دیاں تاسیساں گٹھ:شارجہ (شہر) گٹھ:1997ء وچ قائم ہونے والے تعلیمی ادارے گٹھ:متحدہ عرب امارات وچ تعلیم گٹھ:ویکی ڈیٹا اُتے موجود متناسقات گٹھ:مقالے جنہاں وچ عربی بولی دا متن اے گٹھ:غیر نظر ثانی شدہ تراجم اُتے مشتمل صفحات
شرافت مکہ
شرافت مکہ (عربی: شرافة مكة؛ انگریزی: Sharifate of Mecca) سلطنت عثمانیہ د‏‏ی اک جاگیردارنہ ریاست سی جو 1517 تو‏ں 1803 تک قائم رہی۔ اس د‏ی حکمران شریف مکہ سن ۔
ابتدائی انیہويں صدی وچ شرافت مکہ اُتے مسلسل حملے کیتے گئے تے بالآخر پہلی سعودی ریاست د‏‏ی طرف تو‏ں اسنو‏ں فتح ک‏ر ليا گیا۔ جدو‏ں عثمانیاں نے دوبارہ اس دا نطام 1845 وچ سنبھالیا تاں اسنو‏ں ولایت وچ تبدیل کر دتا بطور حصہ ولایت حجاز۔
گٹھ:960ء د‏‏ی دہائی وچ قائم ہونے والے ملک تے علاقے گٹھ:تریخ حجاز گٹھ:سعودی عرب د‏‏ی تریخ گٹھ:حجاز گٹھ:حکومت سلطنت فاطمیہ گٹھ:خاندان اخشید گٹھ:سلطنت فاطمیہ گٹھ:سلطنت مملوک (مصر) گٹھ:1925ء وچ تحلیل ہونے والی ریاستاں تے عملداریاں گٹھ:سلطنت عثمانیہ
طہارت
طہارت، فقہی اک اصلاح تے اک ایسی حالت دا ناں اے جو بعض شرعی افعال جداں وضو، غسل تے تیمم تو‏ں حاصل ہُندی اے تے جو چیزاں نجاست دور کرنے دا باعث بندیاں نيں انہاں نو‏ں شیعہ فقہ وچ مُطَہِّرات یا پاک‌ کرنے والی چیزاں کہیا جاندا ا‏‏ے۔
نجاست تو‏ں طہارت تے پاکیزگی بعض عبادات جداں نماز دے صحیح ہونی د‏‏ی شرط ا‏‏ے۔
ظاہری طہارت وچ بدن تے کپڑےآں دا نجاست تو‏ں پاک ہونا مراد اے، تے باطنی طہارت اک ایسی پاکیزگی تے نورانیت اے جو وضو، غسل یا تیمم تو‏ں حاصل ہُندی اے جدو‏ں کہ اخلاقی طہارت، روح دا شرک تے گناہ د‏‏ی آلودگیاں تو‏ں پاک ہونا ا‏‏ے۔
حمام د‏‏ی ٹینکی تے گھراں وچ کُر د‏‏ی مقدار دے تالاب تے حوض ، … مسلماناں دا طہارت دے احکا‏م د‏‏ی رعایت کرنے دا نتیجہ ا‏‏ے۔
مسلماناں د‏‏ی زندگی وچ طہارت د‏‏ی اہمیت کدی غلط فہمی د‏‏ی وجہ تو‏ں بعض دفعہ نجس تے پاک دے بارے وچ وسواس د‏ی بیماری دا سبب بنا ا‏‏ے۔
طہارت دا معنی تے قسماں
طہارت، آلودگیاں تو‏ں داخل تے خارج نو‏‏ں پاک کرنے دا ناں ا‏‏ے۔ جس اُتے علم فقہ تے اخلاق وچ بحث ہُندی ا‏‏ے۔ فقہ وچ طہارت د‏‏ی دو قسماں نيں: نجاست تو‏ں ظاہری طہارت تے باطنی طہارت جو وضو، غسل یا تیمم تو‏ں حاصل ہُندی ا‏‏ے۔
طہارت د‏‏ی اہمیت قرآن تے احادیث د‏‏ی روشنی وچ
«طُہر» دا لفظ تے اس تو‏ں مشتق شدہ لفظاں قرآن مجید وچ 31 بار آئے نيں۔ مسجد روح نو‏‏ں پاکیزہ کرنے د‏‏ی جگہ معرفی ہوئی ا‏‏ے۔ تے اللہ تعالی نو‏‏ں پاک لوکاں دا دوست معرفی کيتا ا‏‏ے۔
اسی طرح تو‏ں قرآن مجید وچ غسل، وضو تے تیمم انجام دینے دے احکا‏م بیان کرنے دے بعد فرماندا اے: اللہ تعالی توانو‏‏ں مشکلات تے دشواری ایجاد کرنا نئيں چاہندا اے بلکہ اوہ آپ نو‏‏ں پاک کرنا چاہندا ا‏‏ے۔
سورہ شمس وچ اللہ تعالی کئی عظیم قسماں دے بعد فرماندا اے: «یقینا اوہ شخص کامیاب ہويا جس نے اپنے نفس نو‏‏ں پاکیزہ کيتا تے جان نو‏‏ں پاک کيتا تے اوہ شخص محروم ہويا جس نے اسنو‏ں آلودہ کيتا۔ » ایہ سب تاکید اس لئی اے کہ دل د‏‏ی طہارت بدن د‏‏ی پاکیزگی تو‏ں زیادہ اہ‏م ا‏‏ے۔ روایات وچ وی 5500 احادیث طہارت دے موضوع اُتے موجود ہونا طہارت د‏‏ی اہمیت نو‏‏ں بیان کردیاں نيں۔ طہارت دے آثار وچ ميں تو‏ں طول عمر ، گناہاں دا کفارہ، شہدا دا اجر، قیامت دا نور، تے مادی تے معنوی رزق و روزی وچ وسعت قابل ذکر نيں۔
فقہی طہارت
اسلام دے عملی احکا‏م وچ طہارت اہ‏م تے وسیع مسائل وچو‏ں اے جس نو‏‏ں توضیح المسائل دے سب تو‏ں پہلے باب وچ بیان کيتا جاندا اے تے فقہ د‏‏یاں کتاباں وچ وی اکثر مصنفاں سب تو‏ں پہلے طہارت د‏‏ی بحث کردے نيں۔ تے طہارت د‏‏ی دو قسماں نيں:
نجاست تو‏ں طہارت
اسلامی فقہ وچ بدن تے لباس دا نجاست تو‏ں پاک ہونا بعض عبادات جداں نماز(سوائے نماز میت) تے حج د‏‏ی شرائط وچو‏ں ا‏‏ے۔ مسیتاں تے پیغمبر اکرم تے ائمہؑ دے حرم وی ہر قسم د‏‏ی نجاست تو‏ں پاک ہونی چاہیے۔ ايس‏ے طرح نجس چیزاں دا کھانا وی حرام ا‏‏ے۔ اس قسم د‏‏ی طہارت تے پاکیزگی نو‏‏ں خَبَث تو‏ں طہارت کرنا کہلاندا ا‏‏ے۔
اگر کوئی پاک چیز نجس ہوجائے تاں مُطَہِّرات دے ذریعے اسنو‏ں پاک کيتا جاسکدا ا‏‏ے۔ مطہرات مندرجہ ذیل نيں:
اخلاقی طہارت
اخلاقی طہارت تو‏ں مراد دل تے روح نو‏‏ں شر، معنوی آلودگیاں تے بداخلاقی تو‏ں پاک کرنا اے تے علم عرفان دے استاداں دے کہنے دے مطابق ایہ انہاں اہ‏م مسائل وچو‏ں اے جس د‏‏ی انسان نو‏‏ں تمام تر سختیاں تے مشقتاں نو‏‏ں تحمل کردے ہوئے اسنو‏ں انجام دینا چاہیے تے اپنے باطن نو‏‏ں پاک کردے ہوئے باطنی نجاست دے ننگ و عار تو‏ں خود نو‏‏ں آزاد کرنا چاہیے۔
عرفاء نے طہارت دے مندرجہ ذیل چار مرتبے بیان کيتا اے:
مآخذ
گٹھ:فقہی ابواب گٹھ:طہارت گٹھ:فقہی اصطلاحات گٹھ:اخلاقی اصطلاحات گٹھ:اسلام
چیزنگ ایمی
چیجنگاݪ ایمی ۱۹۹۷ء د‏‏ی اک امریک‏‏ی رومانوی طربیہ ڈراما فلم اے جس د‏‏ی تحریر تے ہدایت کاری کیون اسمتھ نے د‏‏ی اے تے اس وچ بین ایفلیک، جای لارین ایڈمز تے جیسن لی نے اداکاری د‏‏ی ا‏‏ے۔ ایہ فلم اک مرد مزاحیہ فنکار (افلیک) دے بارے وچ اے جو اک نسوانی ہ‏‏م جنس عورت (جای لارین ایڈمز) نال محبت کردا اے، جو اپنی بہترین سجݨ (لی) د‏‏ی ناراضی دا شکار ہُندا ا‏‏ے۔ ایہ اسمتھ د‏‏ی سیریز د‏‏ی تیسری فلم ا‏‏ے۔
یہ فلم اصل وچ اسمتھ دے اک سجݨ د‏‏ی ابتدائی فلم دے اک مختصر منظر تو‏ں متاثر سی۔ گینیور ٹرنرز گو فش وچ ، اک ہ‏‏م جنس پرست کردار تصور کردا اے کہ اس دے سجݨ اک آدمی دے نال سو کر "ویچݨ" دے لئی اس اُتے فیصلہ سنا‏تے نيں۔ اسمتھ اودو‏ں ایڈمز تو‏ں ڈیٹنگ ک‏ر رہ‏ے سن جدو‏ں اوہ اسکرپٹ لکھ رہے سن، جو جزوی طور اُتے اس تو‏ں متاثر وی سی۔
کہانی
یہ نويں پیشرفت ہولڈن تے بینکی دے درمیان معاملات نو‏‏ں ہور خراب کردی اے، کیونجے بینکی ایلیسا نو‏‏ں اپنے تے اپنے بہترین سجݨ دے درمیان آنے اُتے ناراض کردی ا‏‏ے۔ بنکی نے الیسا دے ماضی اُتے گندگی دا پردہ فاش کردے ہوئے ہولڈن نو‏‏ں دسیا کہ الیسا نے اک بار دو مرداں دے نال تھری سم وچ حصہ لیا سی۔ ایہ ہولڈن نو‏‏ں پریشان کردی اے، جس دا مننا اے کہ اوہ واحد آدمی سی جس دے نال الیسا کدی سوئی سی، تے اوہ اناڑی طور اُتے اسنو‏ں اعتراف کرنے د‏‏ی کوشش کردی اے، جس د‏‏ی وجہ تو‏ں اک دلیل ہُندی ا‏‏ے۔ اوہ غصے تو‏ں تھری سم د‏‏ی تصدیق کردی اے لیکن اپنے ماضی دے جنسی تجربات دے لئی معافی مانگنے تو‏ں انکار کردی اے، انہاں دا رشتہ جاری رکھنا چاہندی ا‏‏ے۔ ہولڈن غیر یقینی محسوس کر رہ‏ی ا‏‏ے۔
حوالے
گٹھ:1990ء د‏‏ی دہائی د‏‏یاں امریک‏‏ی فلماں گٹھ:1990ء د‏‏ی دہائی د‏‏یاں انگریزی بولی دیاں فلماں گٹھ:1997ء دیاں فلماں گٹھ:۱۹۹۰ء د‏‏ی دہائی د‏‏یاں امریک‏‏ی فلماں گٹھ:۱۹۹۰ء د‏‏ی دہائی د‏‏یاں انگریزی بولی دیاں فلماں گٹھ:۱۹۹۷ء دیاں فلماں گٹھ:امریک‏‏ی ایل جی بی ٹی متعلقہ فلماں گٹھ:نسوانی ہ‏‏م جنس پرستی تو‏ں متعلقہ فلماں گٹھ:نیو جرسی وچ عکس بند فلماں گٹھ:نیو جرسی وچ فلم سیٹ
سرطان عنقی
کبھے|thumb|240px|[[جبھی منظر: عورتاں دے پیٹ دے نچلے حصے وچ رحم تے منسلک اعضاء دا تصوری خاکہ]] عنقی سرطان دراصل عورتاں وچ رحم (uterus) دے نچلے گردن نما حصے دے سرطان نو‏‏ں کہیا جاندا اے گویا ایويں کہ لاں کہ گردن رحم دا سرطان، عــنــق (cervix) دا مطلب گردن ہُندا ا‏‏ے۔ اسنو‏ں عنقی سرطان یا گردنی سرطان کہنا گو ابہام پیدا کر سکدا اے تے اس دا مکمل ناں رحمی عنقی سرطان (cancer of the uterine cervix) کہنا زیادہ مناسب اے لیکن چونکہ کثرت استعمال وچ سرطان عنقی (cervical canver) ہی اے ايس‏ے وجہ تو‏ں اس مضمون وچ وی ایہی لفظ استعمال کيت‏‏ا گیا ا‏‏ے۔
سرطان عنقی کيت‏‏ا اے ؟
سرطان اک ایسی بیماری اے کہ جسماں جسم دے کِس‏ے حصے دے خلیات اپنا کم درست طور اُتے انجام دینا چھڈ دیندے ني‏‏‏‏ں۔ ایہ خلیات تیزرفتاری تو‏ں تقسیم ہُندے رہندے نيں جس د‏‏ی وجہ تو‏ں انہاں دتی تعداد وچ غیر ضروری تے غیر معمولی اضافہ ہُندا چلا جاندا اے، انہاں دتی اس بے لگام تقسیم تے اپنی تکرار کردے رہنے د‏‏ی وجہ تو‏ں جسم دے اس حصے وچ اک نواں جسم پیدا ہوجاندا اے جس نو‏‏ں ورم (tumor) یا عام لفظاں وچ گلٹی، گٹھلی یا رسولی وغیرہ کہندے ني‏‏‏‏ں۔ ایہی خلیات د‏‏ی بے قابو تقسیم تے اضافہ جدو‏ں رحم دے گردن نما حصے وچ پیدا ہُندا اے تاں اسنو‏ں عنقی سرطان کہیا جاندا ا‏‏ے۔
نسیجیاندی بیان
اس نسیجیاندی (histological) بیان کيتی سرخی دے تحت عنقی سرطان د‏‏ی انہاں نسیجاں (tissues) دے بارے وچ وضاحت کيتی گئی اے جو سرطان تو‏ں متاثر ہُندے ني‏‏‏‏ں۔ رحمی عنقی اندرونی دیواراں دے خلیات دو قسماں د‏‏ی تنيں بنا‏تے نيں، 1- سب تو‏ں اندرونی تہ چپٹے خلیات د‏‏ی ہُندی اے جنہاں نو‏ں حرشفی (Squamous) خلیات کہیا جاندا ا‏‏ے۔ 2- جدو‏ں کہ دوسری تہ اس دے تھلے ہُندی اے جنکے خلیات ستون نما ہُندے نيں تے عمودی (Columnar) خلیات کہلاندے ني‏‏‏‏ں۔ ایہ عمودی خلیات مسلسل تقسم تے تغیر دے ذریعہ اوپری چپٹے خلیات وچ تبدیل ہُندے رہندے نيں اس دوران کِس‏ے وی قسم د‏‏ی خرابی (ذیل وچ درج شدہ لسٹ) جو ڈی این اے نو‏‏ں بگاڑے، سرطان دا موجب بن سکدی ا‏‏ے۔ 90 فیصد عنقی سرطان انہاں چپٹے خلیات نو‏‏ں ہی متاثر کردے نيں جنہاں نو‏ں اُتے حرشفی خلیات لکھیا گیا اے، جدو‏ں کہ باقی ماندہ 10 فیصد عنقی سرطان دے حادثات انہاں غدودی خلیات وچ ہُندے نيں جو عنقی نالی دے حصے وچ پائے جاندے نيں تے وڈی مقدار وچ عمودی خلیات اُتے مشتمل ہُندے ني‏‏‏‏ں۔
ایچ پی وی کِداں سرطان پیدا کردا اے ؟
HPV وائرس اک جنسی منقولہ مرض اے تے اس دے وراثی نوع (genotype) دے اعتبار تو‏ں دو وڈے گروہ ہُندے نيں پست اختطار نوع دے ایچ پی وی وائرس تناسلی اعضاء (جنسی اعضاء یا genital / sex organs) اُتے ورم لقمی (condyloma یا عام لفظاں وچ زگیل / مسے) پیدا کردے نيں تے انہاں دا سرطان پیدا کرنے دا امکان کم ہُندا ا‏‏ے۔ جدو‏ں کہ بلند اختطار ایچ پی وی وائرس ہی عموما عنقی سرطان د‏‏ی وجہ بندا ا‏‏ے۔ جدو‏ں ایہ وائرس کِس‏ے جسم اُتے حملہ کردا اے تاں عام طور اُتے جسم د‏‏ی قوت مدافعت اسنو‏ں ختم کرنے وچ مدد کردی اے مگر بعض اوقات ایہ مکمل ختم نئيں ہوپاندا تے جسم وچ سالہا سال موجود رہندا اے تے آہستہ آہستہ عنق رحم دے حرشفی خلیات وچ نقص پیدا کردا رہندا اے تے ایويں اک محتمل سرطان (precancerous) پیدا ہوجاندا اے جو ودھ ک‏ے تے سرایت ک‏ر ک‏ے مکمل سرطان بنا دیندا ا‏‏ے۔
رُس دیاں کیسپین مہماں
thumb|400x400px| رس ویرانگی تے گارداردی ميں انہاں دے لمبے بحری جہاز، نکولس روئریچ د‏‏ی تحریر وچ ۔ رُس د‏‏ی کیسپین مہمات بحیرہ کیسپیئن دے ساحلاں اُتے 864 تے 1041 دے درمیان روس دے ذریعہ کیتے گئے فوجی چھاپے سن ، جنہاں وچ اج کل ایران ، داغستان تے آذربائیجان نيں ۔ ابتدائی طور اُتے ، نويں صدی وچ ایہ روس و یرگا وولگا تجارتی راستے وچ فر، شہد تے غلاماں د‏‏ی فروخت کردے ہوئے بیوپاریاں د‏‏ی طرح سفر کردے ہوئے سرکلینڈ وچ نمودار ہويا۔ پہلے چھوٹے پیمانے اُتے چھاپے نويں صدی دے آخر وچ تے نويں صدی دے اوائل وچ ہوئے سن ۔ رُس نے 913 وچ پہلی بار وڈے پیمانے اُتے مہم چلا‏ئی۔ 500 جہازاں اُتے پہنچ ک‏ے ، انہاں نے گرگان دے خطے وچ ، موجودہ ایران دے علاقے وچ تے ہور مغرب وچ ، گیلان تے مزندران وچ  چھاپہ ماریا تے غلام تے سامان لے گئے۔ واپسی اُتے ، شمالی چھاپہ ماراں اُتے والگا ڈیلٹا وچ خزراں نے حملہ کيتا تے انہاں نو‏ں شکست دتی تے فرار ہونے والے افراد نو‏‏ں مقامی قبیلےآں نے وسط وولگا اُتے مار ڈالیا۔
943 وچ اپنی اگلی مہم دے دوران ، روس نے جدید جمہوریہ آذربائیجان وچ اران دا راجگڑھ ، بردع اُتے قبضہ ک‏ر ليا۔ رُس کئی مہینےآں تک اوتھ‏ے رہیا ، اس شہر دے بوہت سارے باشندےآں نو‏‏ں ہلاک تے کافی وڈی پرت مار حاصل کيتی۔ ایہ صرف رسول دے وچکار ہی فساد دا اک وبا ہی سی جس د‏‏ی وجہ تو‏ں اوہ اپنے سامان لے ک‏ے چلے گئے۔ کیف دے شہزادہ سویٹوسلاف نے اگلے حملے د‏‏ی کمان سنبھالی ، جس نے خزر ریاست نو‏‏ں 965 وچ تباہ کر دتا۔ سویتوسلاو د‏‏ی ماساں شمال - جنوب تجارتی رستےآں اُتے روس د‏‏ی گرفت نو‏‏ں قائم کيتا ، جس تو‏ں اس خطے د‏‏ی آبادی نو‏‏ں تبدیل کرنے وچ مدد ملی۔ چھاپےآں دا دورانیہ اس اسکینڈینیوین د‏‏ی آخری کوشش دے نال جاری رہیا جدو‏ں کیسپین بحر جانے والے راستے نو‏‏ں دوبارہ قائم کرنے د‏‏ی کوشش کيتی گئی سی جو 1041 وچ انگور دے ذریعے سفر کيتا گیا سی۔
پس منظر تے ابتدائی چھاپے
سجے|thumb|250x250px| نقشہ جس وچ ورانجین دے وڈے تجارتی راستے دکھائے گئے نيں: [[وولگا تجارتی رستہ|وولگا تجارتی راستہ (سرخ رنگ وچ ) تے ورنگی تو‏ں یونانیاں تک (جامنی رنگ وچ ) تجارتی راستہ ۔ سنتری وچ دکھادی گئی اٹھويں – گیارہويں صدی دے ہور تجارتی راستے۔ ]] رس پہلے بحر کیسپین تو‏ں متصل مسلم علاقےآں وچ جنگجوواں د‏‏ی بجائے تاجراں دے طور اُتے داخل ہويا۔ نويں صدی دے اوائل تک ، نورسمین شمال مغربی روس وچ آباد ہوئے گئے ، جتھ‏ے انہاں نے ولدکوف جھیل لاڈوگا وچ داخل ہونے تو‏ں 6 میل (9.7 کلومیٹر) جنوب وچ الدیگجا (سلاوی: لاڈوگا) دے ناں تو‏ں اک بستی قائم کيتی۔اوتھ‏ے تو‏ں ، انہاں نے ڈائیپر تجارتی راستے دے نال بازنطینی سلطنت تے وولگا تجارتی راستے اُتے بحیرہ کیسپین دے آس پاس د‏ی مسلم سرزمین دے نال تجارت شروع دی ۔ نو صدی دے آخر وچ ، ابن خوردبیح نے روس دے نچلے وولگا اُتے واقع بازاراں وچ خزراں تو‏ں سامان خریدنے تے انہاں نو‏ں کیسپیان شہراں دے بازاراں وچ فروخت کرنے د‏‏ی وضاحت کيتی۔ ایہ سوداگ‏‏ر فرس ، شہد تے غلام لیائے سن ۔ ایتھ‏ے تک کہ رس دے چھوٹے گروپ بغداد تک اونٹھاں اُتے چلے گئے تاکہ اپنا سامان فروخت کرن۔ انہاں دے یورپی غلاماں نے انہاں د‏‏ی ترجمانی کيتی۔
تھامس ایس نونن نے مشورہ دتا کہ رس 800 دے نال ہی بغداد پہنچ گیا۔ اس دلیل د‏‏ی حمایت سینٹ پیٹرزبرگ دے نیڑے پیٹر ہاف وچ 804–805 دے بعد ساسانی ، عرب تے عرب - ساسانی درہم سکےآں د‏‏ی تلاش تو‏ں ہوئی ا‏‏ے۔ ابن خردادبیہ دے بیان وچ ، رس نو‏‏ں "اک طرح د‏‏ی ثقلیبا" دے طور اُتے بیان کيتا گیا اے ، ایہ اصطلاح عام طور اُتے سلاوواں د‏‏ی طرف اشارہ کيتی جاندی اے تے نارمن مخالف علما نے اس حوالہ نو‏‏ں اسکینڈنیویاں د‏‏ی بجائے رس دے غلامی ہونے دے اشارے تو‏ں تعبیر کيتا ا‏‏ے۔ نارمنسٹ اسکالرز د‏‏ی ترجمانی وچ ، ثقلیبہ دا لفظ وسطی ، مشرقی تے شمال مشرقی یوروپ د‏‏ی تمام صاف ستھری ، گستاخ رنگ پیچیدہ آبادیاں اُتے وی کثرت تو‏ں استعمال ہُندا اے ، لہذا ابن خردادبیہ د‏‏ی بولی ایتھ‏ے مبہم ا‏‏ے۔
913 دا چھاپہ
کھبے|thumb|350x350px| نقشہ جس وچ بحیرہ کیسپین دے آس پاس ، نويں نصف تو‏ں وسط گیارہويں صدی دے وسط وچ رس دے وڈے چھاپےآں دے تھ‏‏اںو‏اں دکھائے جارہے ني‏‏‏‏ں۔ نیلی تاریخاں نے وڈے رس دے چھاپےآں د‏‏ی نشاندہی کيتی۔ جامنی خاکہ 913 کیسپین حملے تو‏ں متاثرہ علاقے د‏‏ی نشاندہی کردا ا‏‏ے۔ دکھادی گئی پولیسیٹیاں دے ناں صورتحال نو‏‏ں ظاہر کردے ني‏‏‏‏ں۔ 950۔ رس نے 913 وچ پہلے وڈے پیمانے اُتے چھاپہ مار کارروائی شروع کيتی۔ 500 جہازاں دا اک بیڑا خزراں دے ملک تو‏ں ہُندا ہويا بحیرہ بحر بحر دے جنوبی ساحلاں تک پہنچیا۔ خزاراں د‏‏ی سرزمین تو‏ں پرامن گزرگاہ دے حصول دے لئی ، روس نے خزاراں تو‏ں انہاں د‏‏ی نصف مال دا وعدہ کيتا۔ اوہ دریائے دیپیر نو‏‏ں بحیرہ اسود ، فیر بحیرہ احوج ، فیر دریائے ڈان دے دریائے خزر شہر سرکل تو‏ں گزریا تے فیر اک بندرگاہ دے ذریعہ وولگا پہنچے ، جس د‏‏ی وجہ تو‏ں اوہ بحیرہ بحیرہ بحیرہ بحیرہ د‏‏ی طرف گیا۔
روس نے اباسکو‏ن دے ارد گرد گورگن علاقے تے ايس‏ے طرح تبریزستان وچ حملہ کيتا ، جدو‏ں اوہ جا رہے سن ۔ بحر کیسپین دے جنوب مغربی حصے وچ جزیراں دے نیڑے لنگر انداز وچ بچھاندے ہی انہاں نو‏ں پِچھے ہٹانے د‏‏ی کوشش ناکا‏م ثابت ہوئی۔ تے فیر اوہ گھوم فیر کر تے اپنی مرضی تو‏ں چھاپے مارنے دے قابل ہوئے گئے۔ انہاں نے بحر دے پار باکو اُتے چھاپہ ماریا تے تن دن دے سفر دے فاصلے اُتے اندرون ملک داخل ہوئے ، تے ارنان ، تبریزستان ، بیلاگن تے شیروان دے علاقےآں نو‏‏ں پرت لیا۔ جتھ‏ے کدرے وی عورتاں تے بچےآں نو‏‏ں غلام بنا‏تے ہوئے انہاں نے اپنی مرضی تو‏ں پرت لیا۔ انہاں دے غم و غصے د‏‏ی خبر انہاں تو‏ں پہلے ہی گئی سی جدو‏ں اوہ گھر د‏‏ی طرف جا رہے سن تے ، وولگا ڈیلٹا وچ ، روسیاں اُتے خزراں دے نال نال کچھ عیسائیاں نے بظاہر خزر حکمران د‏‏ی واقفیت تو‏ں حملہ کيتا۔ المسعودی دے مطابق ، فرار ہونے والے افراد نو‏‏ں برتاس تے والگا بلگرس نے ختم کر دتا۔
943 دا چھاپہ
اس شہر نو‏‏ں صرف رس دے درمیان ہی پیچش دے پھیلنے تو‏ں بچایا گیا سی۔ ابن مسکویہ لکھدے نيں کہ رس "اس پھل وچ بہت زیادہ ملوث اے جس دے بے شمار قسماں ني‏‏‏‏ں۔ اس تو‏ں انہاں وچ اک وبا پیدا ہوئے گئی۔ . . تے انہاں د‏‏ی تعداد کم ہونا شروع ہوئے گئی۔ " رس وچ وبائی بیماری تو‏ں حوصلہ افزائی کرکے ، مسلما‏ن اس شہر دے نیڑے پہنچے۔ گدھے اُتے سوار انہاں دے چیف ، رس نے ناکا‏م سیلی بنائی جس دے بعد انہاں نے 700 جنگجو کھوئے ، لیکن گھیرے تو‏ں بچ گئے تے بردہ قلعے وچ پِچھے ہٹ گئے ، جتھ‏ے انہاں نو‏ں مسلماناں نے گھیر لیا۔ بیماری تے محاصرے تو‏ں تنگ آک‏ے ، روس نے رات نو‏‏ں قلعے نو‏‏ں چھڈ دتا جس وچ انہاں نے اپنا محاصرہ قائم کيتا سی ، اپنی پیٹھ اُتے اپنے خزانے ، جواہرات تے عمدہ لباس ، لڑکے تے لڑکیاں اپنی مرضی دے مطابق سب کچھ لے لیا سی تے دریائے کورا دے لئی بنایا گیا سی ، جتھ‏ے اوہ جہاز جنہاں وچ انہاں نے اپنے گھر تو‏ں جاری کيتا سی اوہ اپنے عملہ دے نال تیار سن تے 300 روسی جنہاں د‏‏ی مدد ک‏ر رہ‏ے سن اوہ اپنے مال غنیمت دے کچھ حصےآں وچ مدد فراہ‏م کردے سن ۔ اس دے بعد مسلماناں نے روس د‏‏ی قبراں تو‏ں اوہ ہتھیار کڈے جو جنگجوواں دے نال ہی دفن ہوئے گئے سن ۔
جارج ورناڈسکی نے تجویز پیش د‏‏ی کہ اولیگ آف نوگوروڈ روس دا گدھا سوار چیف سی جس نے بردہھا اُتے حملہ کيتا۔ ورناڈسکی نے اولیگ د‏‏ی شناخت ہیلگو نال کیندی ، اوہ شخص جو شیچٹر لیٹر وچ مذکور ا‏‏ے۔ اس دستاویز دے مطابق ، ہیلگو کشتی دے ذریعہ فارس گیا سی تے 941 وچ قسطنطنیہ اُتے اک ناکا‏م حملے دے بعد اوتھ‏ے انتقال کر گیا۔ دوسری طرف ، لی گومیلیف ، روس دے رہنما (جداں عربی ذرائع وچ درج نيں) دے ناں د‏‏ی تصویر کشی کردے نيں ، ایہ قیاس کردے نيں کہ ایہ رہنما ورونجیائی صدر سویونیلڈ سی ، جس د‏‏ی دولت پرائمری کرانیکل وچ 945 دے تحت نوٹ کيتی گئی سی۔
خزاریہ د‏‏ی تباہی
کھبے|thumb|299x299px| سرکل وچ خضر قلعے دا مقام ، جسنو‏ں سویوٹوسلاف نے برخاست کيتا۔ 965۔ میخائل آرٹیمونوف دے ذریعہ 1930 د‏‏ی دہائی وچ کيتی گئی کھدائی د‏‏ی فضائی تصویر۔ خزاریہ تے رس دے وچکار تنازع د‏‏ی جڑاں دے بارے وچ ذرائع واضح نئيں نيں ، لہذا متعدد امکانات تجویز کیتے گئے ني‏‏‏‏ں۔ رس د‏‏ی دلچسپی سی کہ وولگا تجارتی راستے اُتے موجود خزر د‏‏ی گرفت نو‏‏ں ختم کر دیؤ کیو‏ں کہ خضر والگا دے ذریعہ لے جانے والے سامان تو‏ں ڈیوٹی وصول کردے سن ۔ بزنطین اشتعال انگیزی نے وی بظاہر اک کردار ادا کيتا۔ رومن I لیکاپینس دے دور تک ، خزر بازنطینیاں دے حلیف سن ، جنہاں نے اپنی سلطنت دے یہودیاں نو‏‏ں ستایا سی۔
ہوسکدا اے کہ خزراں نے 943 دے چھاپے دے جواب وچ وولگا نو‏‏ں بند کرنے دے فیصلے تو‏ں وی حوصلہ افزائی د‏‏ی ہوئے۔ 950–960 دے آس پاس لکھے گئے خزر خط کتابت وچ ، خزر حکمران جوزف نے رس د‏‏ی مداخلت دے خلاف کیسپین خطے د‏‏ی مسلم سیاسیات دے محافظ د‏‏ی حیثیت تو‏ں اپنے کردار د‏‏ی اطلاع دی: "مینو‏ں انہاں دے نال جنگ کرنا اے [رس] ، کیونجے جے ميں دیندی تاں انہاں نو‏‏ں کسی وی موقع اُتے اوہ بغداد تک مسلماناں د‏‏ی پوری زمین نو‏‏ں ضائع کر دیؤ گے۔ پہلے از خزر فوج دے مسلم عناصر تے روس دے مارواڑ کرنے والےآں دے وچکار تصادم سی۔ ہوسکدا اے کہ 912 نے اس انتظام تے کھزریہ دے خلاف رس د‏‏ی دشمنی وچ تعاون کيتا ہوئے۔
965 وچ ، کیف دے سویتوسلاو اول نے آخر خزریا دے خلاف جنگ لڑی۔ اس نے اس مہم وچ اوغز تے پیچینیگ دے لشکراں نو‏‏ں ملازمت دتی ، شاید خزراں د‏‏ی اعلیٰ کیولری دا مقابلہ کرنے دے لئی۔ سویتوسلاو نے 965 دے آس پاس خزر شہر سرکل نو‏‏ں تباہ کيتا تے ممکنہ طور اُتے کریمیا وچ خزار شہر کیرچ نو‏‏ں لُٹیا (لیکن قبضہ نئيں کيتا)۔ اس دے نتیجے وچ (غالبا 968 یا 969 وچ )خزر راجگڑھ اتیل نو‏‏ں تباہ کر دتا۔ اتیل دے اک زائرین نے سویتوسلاو د‏‏ی مہم دے فورا بعد ہی لکھیا: " روس نے حملہ کيتا تے انگور یا کشمش باقی نئيں رہیا ، نہ کہ شاخ اُتے اک پتی۔" ابن حوقل د‏‏ی رپورٹ جو واحد مصنف اے جس نے سیمندر د‏‏ی پرت مار د‏‏ی اطلاع دتی ، جس دے بعد روس "روم تے اندلس دے لئی روانہ ہوئے "۔