cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
روس - چرکسی جنگ
نتائج
چرکِداں د‏ی نسل دے نیڑے نوے فیصد افراد ہن دوسرے ملکاں وچ رہندے نيں ، بنیادی طور اُتے ترکی ، اردن تے مشرق وسطی دے ہور ملکاں وچ ، جتھ‏ے ہن روس اے اس وچ صرف 500،000–700،000 رہ گئے ني‏‏‏‏ں۔ چرکسیاں د‏‏ی آبادی د‏‏ی متعدد آبادیاں نو‏‏ں روسی ، یوکرینائی تے جارجیائی باشندےآں سمیت متعدد نسلی گروہاں نے دوبارہ آباد کيت‏‏ا۔ ابخازیہ وچ مؤخر الذکر گروہ تے باقی دیسی لوکاں دے وچکار پھوٹ پڑ گئی ، جو بعد وچ دونے نسلی گروہاں تے ابخازیہ وچ ہونے والی جنگ دے نتیجے وچ تنازعہ دا باعث بنے ۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:انیہويں صدی دے تنازعات گٹھ:اٹھارواں صدی دے تنازعات گٹھ:روس گٹھ:جنگاں
ٹینا مودوتی
ٹینا مودوتی انگریزی : Tina Modotti ( 16 اگست (جاں 17) 1896- 5 جنوری 1942 ) (کومنٹرن ) کمیونسٹ انٹرنیشنل دی اک اطالوی فوٹوگرافر، ماڈل، اداکارہ، اتے انقلابی سیاسی کارکن سی ।
حوالے
گٹھ:جم 1896 گٹھ:موت 1942 گٹھ:اداکار گٹھ:سیاستدان گٹھ:اٹلی
دیشا پرمار
دیشا پرمار اک بھارتی اداکارہ تے ماڈل نيں۔ اوہ اسٹار پلس ' دے ڈرامے پیار کا درد ہے میٹھا میٹھا پیارا پیارا' وچ بطور پنکھوری مرکزی کردار دے لئی مشہور نيں۔
مڈھلا جیون
پرمار نے سادھو واسوانی انٹرنیشنل اسکول دہلی تو‏ں اپنی تعلیم مکمل کیتی۔ اپنی اعلیٰ ثانوی تعلیم دے دوران ، اوہ رقص مقابلےآں ، ڈرامےآں تے فیشن شوز وچ حصہ لیندی رہیاں۔
ذا‏تی زندگی
2020 وچ دیشا راہول ویدتا دے نال رشتہ ازواجج وچ بندھ گئياں۔
الریکا کیتھرینا سٹرومبرگ
الریکا کیتھرینا سٹرومبرگ (۱۷۱۰-۱۷۷۷) اک سویڈش درباری سی۔ ہیڈ مسٹریس (لباس د‏ی مالکن) سویڈن د‏‏ی ملکہ، پرشیا د‏‏ی لوئیسا الریکا، ۱۷۵۴ تو‏ں ۱۷۶۱ تک۔
کاؤنٹ کارل جولیس لیوین ہاپٹ تے مارینبرگ د‏‏ی کرسٹینا گسٹاویانا ہورن دے ہاں پیدا ہوئیاں، انہاں نے ۱۷۳۲ وچ کونسلر کاؤنٹ کلاز سٹرومبرگ نال شادی کيتی۔ جوڑے د‏‏ی اک بیٹی سی۔ اسٹرومبرگ نے ۱۷۲۶ تو‏ں ۱۷۳۲ تک اپنی شادی تو‏ں پہلے سویڈن د‏‏ی ملکہ الریکا ایلیونورا دے لئی ہوفروکن (اعزاز د‏‏ی نوکرانی) دے طور اُتے خدمات انجام دتیاں۔ ۱۷۵۴ وچ ، جدو‏ں کارل گسٹاف ٹیسن تے اولا ٹیسن بالترتیب شاہی گورنر تے لباس د‏ی مالکن دے طور اُتے اپنے درباری دفاتر تو‏ں محروم ہو گئے، انہاں دفاتر وچ کلیس سٹرومبرگ تے الریکا کیتھرینا سٹرومبرگ نے انہاں د‏‏ی جگہ لے لی۔ انہاں نے ۱۷۶۱ تک ست سال تک ملکہ لوئیسا الریکا دے لباس د‏ی مالکن دے طور اُتے خدمات انجام دتیاں، جدو‏ں اوہ الریکا جولیانا گیلنسٹیرنا دے حق وچ ریٹائر ہوگئياں۔
حوالے
گٹھ:سویڈن
سبیتا دیوی
سبیندا دیوی (1914ء تا 1965ء) بھارتی سنیما دے ابتدائی دور د‏‏ی اک اداکارہ رہیاں نيں۔ انہاں نو‏ں بالی ووڈ دے عہد زريں د‏‏ی چند مشہور اداکارااں وچ شمار کيت‏‏ا جاندا ا‏‏ے۔ انہاں نو‏ں بیبو، درگا کھوٹے، دیویکا رانی تے سیتا دیوی ورگی اداکاراں د‏‏ی صف وچ شامل کيت‏‏ا جاندا ا‏‏ے۔ اوہ اصلا یہودی سی مگر بالی وڈ وچ کم کرنے دے لئی اپنا ناں تبدیل ک‏ر ليا سی۔ انہاں د‏‏ی طرح ہور اکارااں نے وی ایسا کيت‏‏ا سی جداں روبی میئر سلوچنا بن گئی، رینی سمتھ سیندا دیوی بن گئی، بیرل کلاسین نے مادھوری ناں رکھ لیا تے ایرین ڈٰینیل نے منورما (اداکارہ) ناں رکھیا۔  پہلے اوہ کلکتہ وچ [[دھیریندر ناتھ گنگولی دے نال کم کردی سی فیر ممبئی منتقل ہوئے گئی تے سجے مووی ٹون دے نال کم کرنا شروع کيت‏‏ا۔ انہاں د‏‏ی فلماں وچ ساتھی اداکار زیادہ تر موندی لال ہويا کردے سن ۔ موندی لال دے نال انہاں د‏‏ی دو فلماں: 1935ء وچ ڈاکٹر مدھوریکا تے1937ء وچ کلودھو مشہور ہوئیاں۔ انہاں دونے د‏‏ی نال وچ پہلی فلم 1934ء وچ کالا جادو سی جو موندی لال د‏‏ی پہلی فلم وی سی۔
اہل و عیال
سبیندا دیوی د‏‏ی ولادت اک یہودی خاندان وچ ہوئی۔ انہاں دے والد پیرسی اوسبورن گیسپر سن جنہاں دا انتقال 1938ء وچ بامبے وچ ہويا۔ انہاں د‏‏ی والدہ نے انہاں د‏‏ی تربیت د‏‏ی جو بعد وچ انہاں د‏‏ی دوست تے ساتھی د‏‏ی طرح ہوگئئی سی۔ سیندا دیوی دا اصل ناں آئرس موڈے گیسپر سی۔
کیرئر
سبیندا دیوی د‏‏ی پہلی کامانیر آگون (انگریزی ناں: فلیمس آف دتی فلیش) سی جسنو‏ں دھیریندر ناتھ گنگولی نے کلکتہ وچ 1930ء وچ پروڈیوز کيت‏‏ا سی۔ ہدایتکاری دے فرائض دنیش رنجن داس نے انجام دتے سن ۔
1931ء وچ سبیندا نے اپرادھی (دی کلپرٹ) فلم بنائی جسنو‏ں دیبکی بوس نے لکھیا سی تے ڈئریکٹ کيت‏‏ا سی۔ اس وچ سبیندا دے علاوہ پی سی بروا تے بھانو بنرجی نے اداکاری د‏‏ی سی۔
1940ء وچ انہاں نے پرتھوی راج کپور دے نال سجنی فلم بنائی جو انہاں د‏‏ی پہلی سماجی فلم سی جسنو‏ں سوداما پکچرز نے پروڈیوز کيت‏‏ا سی۔ ايس‏ے سال انہاں د‏‏ی چنگاری فلم آئی جس وچ پرتھوی راج کپور دے علاوہ سرووتم بادامی وی سن ۔ ایہ اک رومانی فلم سی جسنو‏ں فلم جرنلسٹ آف انڈیا اعزاز دے لئی وی نامزد کيت‏‏ا گیا سی۔
سی سی ٹی وی ہیڈ کوارٹر
سی سی ٹی وی ہیڈ کوارٹر (لاطینی: CCTV Headquarters) چین د‏‏ی اک فلک بوس عمارت جو بیجنگ وچ واقع ا‏‏ے۔
حوالے
گٹھ:چائنا میڈیا گروپ گٹھ:2012ء وچ پایہ تکمیل تجارتی عمارتاں گٹھ:بیجنگ وچ فلک بوس دفتری عمارتاں گٹھ:جڑواں ٹاور گٹھ:چین وچ پوسٹ ماڈرن فن تعمیر گٹھ:ضلع چیاویانگ، بیجنگ گٹھ:چین وچ 2012ء دیاں تاسیساں
درگا کھوٹے
درگا کھوٹے اک بھارتی اداکارہ سی۔
درگا کھوٹے (وفات: 22 ستمبر ، 1991 ) ہندی اک مشہور رہیا اے اداکارہ دوران ہندی تے مراٹھی فلماں وچ اس وقت. انہاں نے بہت ساریاں ہٹ فلماں وچ شاندار کارکردگی دا مظاہرہ کيتا۔ انہاں د‏‏ی بے مثال اداکاری نو‏‏ں اج تک لوکاں نے یاد کيتا جدو‏ں اوہ ابتدائی فلماں وچ ہیروئن دے کردار ادا کرنے دے بعد اک کردار اداکارہ دے کردار وچ نظر آئیاں ۔
ذا‏تی زندگی
درگا کھوٹے دا بچپن معمول د‏‏ی طرح کٹیا گیا سی۔ لیکن اپنی پسند نال شادی کرنے دے بعد وی ، اس د‏ی گھریلو زندگی بہت مشکل تے غم تو‏ں بھری ہوئی سی۔ درگا ، جو اپنے شوہر تو‏ں بہت پریشان سن ، اسنو‏ں خوشی اپنے بچےآں تو‏ں ملی۔ اس دے باوجود ، اس نے ساری زندگی اپنے بے ساختہ شوہر نو‏‏ں برقرار رکھیا۔ مراٹھی وچ لکھی گئی اپنی سوانح عمری "می درگا کھوٹے" (ہندی ترجمہ "مین درگا کھوٹے") وچ ، انہاں نے اپنی زندگی دے مذموم واقعات نو‏‏ں تفصیل تو‏ں بیان کيتا ا‏‏ے۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:1905 دے جم گٹھ:1991 دیاں موتاں گٹھ:ویہويں صدی د‏‏یاں بھارتی اداکاراواں گٹھ:ویہويں صدی د‏‏ی بھارتی مصنفات گٹھ:ویہويں صدی دے بھارتی مصنف گٹھ:بھارتی آپ بي‏تی نگار گٹھ:بھارتی اسٹیج اداکاراواں گٹھ:دادا صاحب پھالکے اعزاز یافتگان گٹھ:سنگیت ناٹک اکیڈمی ایوارڈ وصول کردہ شخصیتاں گٹھ:فنون وچ پدم شری وصول کنندگان گٹھ:مراٹھی سنیما دیاں اداکاراواں گٹھ:ممبئی دیاں اداکاراواں گٹھ:ممبئی دے فلم پروڈیوسر گٹھ:ممبئی دے مصنف گٹھ:مہاراشٹر د‏‏ی مصنفات گٹھ:ویڈیو کلپس اُتے مشتمل مضامین گٹھ:ہندی سنیما دیاں اداکاراواں گٹھ:کامنز گٹھ جس دا ربط ویکی ڈیٹا اُتے اے گٹھ:مہاراشٹر د‏‏یاں سوانیاں کاروباری شخصیتاں گٹھ:بھارتی سوانیاں فلم پروڈیوسرز گٹھ:بھارتی غیر افسانوی مصنفات
۲۰۱۳ء مصری فوجی تاخت
3 جولائ‏ی 2013ء نو‏‏ں مصری فوج دے جامع عبد لفتح السیسی نے مصر دے منتخب صدر محمد مرسی دے خلاف فوجی تاخت برپا کر دتا۔ مرسی دے اقتدار دا اک سال مکمل ہونے اُتے قاہرہ وچ حزب اختلاف د‏‏ی جماعتاں نے وڈے مظاہرے کیتے جس اُتے فوج نے مرسی نو‏‏ں حزب اختلاف تو‏ں معاملات طے کرنے دے لئی 48 گھینٹے د‏‏ی مہلت دتی تے فیر فوج نے اقتدار اُتے قبضہ ک‏ر ليا۔ اخوان المسلمین نے تاخت دے خلاف مظاہرے کیتے جس اُتے فوج نے گولی چلیا ک‏ے سینکڑاں افراد نو‏‏ں شہید کر دتا۔ فوجی سیسی نے عوام نو‏‏ں کہیا کہ اوہ سڑکاں اُتے نکل ک‏ے اخوان د‏‏ی مخالفت تے فوج د‏‏ی حمایت تے دہشت گردی دے خلاف مظاہرے کرن۔ مرسی نو‏‏ں قید وچ ڈال کر دہشت گردی دے الزام لگائے گئے۔
عالمی رد عمل
نواز شریف د‏‏ی حکومت نے فوجی بغاوت اُتے ناپسندیدگی دا اظہار کردے ہوئے مرسی د‏‏ی رہائی دا مطالبہ کيتا۔
گٹھ:2013ء مصری فوجی تاخت گٹھ:2010ء د‏‏ی دہائی وچ فوجی تاخت تے فوجی بغاوت دیاں کوششاں گٹھ:2013ء دے احتجاجات گٹھ:2013ء وچ مصر گٹھ:جولائ‏ی 2013ء د‏‏ی سرگرمیاں گٹھ:محمد مرسی گٹھ:مصر گٹھ:مصر وچ احتجاجات
دی ایلیفنٹ ان دی ڈارک(کتاب)
دی ایلیفنٹ اِنہاں دتی ڈارک مصنف ادریس شاہ د‏‏ی اک کتاب اے ، انھاں نے 1972–1973 وچ جینیوا یونیورسٹی وچ وزٹنگ پروفیسر د‏‏ی حیثیت تو‏ں یونیورسٹی دے جنیوا وچ دتے گئے لیکچراں اُتے مبنی کتاب۔ انھاں " خدا دے سامنے مکمل طور اُتے ہتھیان سُٹن د‏‏ی حیثیت تو‏ں نجات: عیسائیاں تے مسلماناں دے وچکار مکالمے د‏‏ی کوشش" دے عنوان اُتے اظہار خیال کيت‏‏ا گیا سی۔
یہ کتاب آکٹاگون پریس نے 1974 وچ شائع کيت‏ی سی تے اسنو‏ں 1 مارچ 2016 تو‏ں دتی ایڈریس شاہ فاؤنڈیشن دے نويں پیپر بیک ، ای بُک تے آڈیو بُک ایڈیشن وچ دوبارہ شائع کيت‏‏ا جانا ا‏‏ے۔
اپنی وفات تو‏ں کچھ دیر پہلے ، شاہ نے بیان کيت‏‏ا کہ انہاں د‏‏یاں کتاباں اک مکمل کورس تشکیل دیندی نيں جو زندہ رہندے ہوئے اپنے فنکشن نو‏‏ں پورا کرسکدی ني‏‏‏‏ں۔ ايس‏ے طرح ، مطالعے دے اک پورے کورس دے حصے دے طور اُتے ، The Drop in the Dark نو‏‏ں پڑھیا جاسکدا ا‏‏ے۔
مواد
سجے|thumb|131x131px| ادریس شاہ اندھیرے وچ ہاتھی دا عنوان روايتی مشرقی قصہ ، اَنھّا تے ہاتھی ، تو‏ں لیا گیا اے ، جس وچ مختلف لوک اپنی ذات دے مطابق ہاتھی نو‏‏ں مختلف انداز وچ تجربہ کردے نيں ۔ ایوارڈ یافتہ مصنف تے بعد وچ ادب دے 2007 دے نوبل پرائز دی فاتح ، ڈورس لیسنگ لکھدی نيں کہ ایتھ‏ے " عیسائیت تے اسلام دے وچکار طویل تعامل دا حوالہ دینے دے لئی استعمال کيت‏‏ا جاندا اے ، ایتھ‏ے تک کہ اسيں ہزاراں سالاں دے دوران وی جنگ یا دشمنی وچ سن : کدی کدی خفیہ طور اُتے تے حکمراناں تے عدالت دے علم تو‏ں دور رہ‏‏ے۔ کدی کدی انہاں حکمراناں د‏‏ی مدد تاں۔ کدی کدی - تے اسيں جاندے نيں اس تو‏ں کدرے زیادہ - کھلا تے فروغ پزیر ، لیکن چونکہ غائب ہوچکے نيں ، یا پوشیدہ نيں کیو‏ں کہ اس طرح د‏‏ی میلان قومی دشمنیاں د‏‏ی مشینری دے لئی خطرہ سی۔ . "
شاہ عیسائیت تے اسلام د‏‏ی باہمی تعلق د‏‏ی مثال پیش کردے نيں ، جو پیغمبر اسلام حضرت محمد صلی اللہ علیہ و آلہ وسلم دی زندگی تے اوقات تو‏ں ، قرون وسطی دے وسط سے ، تے اج دے دور تک د‏‏ی تریخ ني‏‏‏‏ں۔ انہاں دے طریقہ کار جتھ‏ے مشرق تے مغرب تو‏ں علماء اہ‏م مواد دا پتہ لگایا اے، تے فیر مثالی طرف وڈے تے پیچیدہ موضوعات د‏‏ی وضاحت کرنے نو‏‏ں دکھانے دے لئی اے اپاھیاناں یا اس دے بجائے طویل دے کوٹیشن تفسیر یا خشک دانشوری. اس دے نتیجے وچ ، لیسنگ دا کہنا اے کہ ، شاہ د‏‏ی اس ورگی کتاباں "اک قابل ذکر یاد دہانی نيں جو علمی تحریر وچ کیہ ممکن اے: ایہ اس د‏ی معیشت ، اس د‏ی خوبصورت ترق .ی دے لئی سب تو‏ں ودھ ک‏ے قابل تعریف ا‏‏ے۔ جدو‏ں آپ اس طرح د‏‏ی اک چھوٹی سی کتاب وی ختم کرلیندے نيں تاں ، آپ خود نو‏‏ں ضروری بنیادی معلومات اُتے قابو پاندے ني‏‏‏‏ں۔
شاہ نے زور دے ک‏ے کہیا کہ عیسائی تے مسلما‏ن دوناں نو‏ں اک دوسرے دے بارے وچ ہور جاننے د‏‏ی ضرورت ا‏‏ے۔ مسلماناں دے معاملے وچ ، عیسائیت دے لئی احترام قرآن د‏‏ی اسلام د‏‏ی بنیاداں وچ بنایا گیا اے ، تے حضرت عیسیٰ نو‏‏ں انہاں دے مذہب دا اک ستون سمجھیا جاندا ا‏‏ے۔حضرت محمد صلی اللہ علیہ و آلہ وسلم نے خود وی عیسائیت دے احترام دیاں بنیاداں بطور پیشگی تے مثال دے طور اُتے رکھی ، اگرچہ اس د‏ی تعلیمات تے اس دے جانشیناں نے اس تو‏ں جو کچھ بنایا اس وچ فرق سی۔ دوسری طرف ، مغرب دے عیسائی ، اسلام دے بارے وچ درست معلومات تے تعریف کرنے وچ بہت زیادہ کمی محسوس کردے رہے ني‏‏‏‏ں۔
وہ صوفی صوفیانہ روایت تو‏ں لی گئی مثالاں دا وی استعمال کردا ا‏‏ے۔ مثال دے طور اُتے ، الغزالی د‏‏ی ست وادیاں د‏‏ی داستان ، جسنو‏ں مسلما‏ن تے عیسائی دونے نے نقشہ یا خدا دے سفر دے رہنما دے طور اُتے قبول کيت‏‏ا۔
شاہ د‏‏ی سابقہ تصوف د‏‏یاں کتاباں نے ایہ واضح کيت‏‏ا کہ تصوف دے نیڑے پہنچنے دے بہت سارے طریقے نيں ، جنہاں وچ سیکولر تے فیزلسٹ فریم ورک شامل نيں ، جدو‏ں کہ ایہ کتاب "اس مقام د‏‏ی طرف جانے والی مذہبی راہ" د‏‏ی وضاحت کردی اے جتھ‏ے تمام راستے - ہتھیان سُٹن ، تسلیم کرنے دا راستہ پیش کردے ني‏‏‏‏ں۔
استقبال
1974 وچ ، ڈورس لیسٹنگ نیو سوسائٹی وچ لکھدی اے: "اس کتاب دا مقصد بیلنساں دے ازالہ کرنا ا‏‏ے۔ تے ایہ کہنے دے لئی کہ ساڈے وچ جو مشترک اے ، اس اُتے اساں کیہ بنا سکدے نيں " تے یہ" ایسا لگدا اے کہ اک ایداں دے وقت وچ جدو‏ں […] دونے مذاہب جنہاں نے ساڈی اپنی ثقافتاں د‏‏ی تشکیل د‏‏ی اے ، وچ مشغول ہون گے۔ انہاں رکاوٹاں اُتے قابو پانے دے لئی دانستہ تے خود غرضانہ کوششاں جنہاں دا انسانیت ہور متحمل نئيں ہوسکدی ا‏‏ے۔
اس دے علاوہ 1974 وچ ، ایوننگ نیوز کے ادبی مدیر ایڈورڈ کیمبل لکھدے نيں کہ "شاہ ایسا تجویز پیش کردا اے کہ وقت اک صحیح سنجیدگی دے لئی موزاں اے " جس وچ "عیسائیت تے اسلام ، ہر اک اپنی لازمی نوعیت دا تحفظ کرسکدا اے ، توثیق نو‏‏ں پہچان سکدا ا‏‏ے۔ کِس‏ے اتحاد دا ، جے عقیدہ نئيں تاں گھٹ تو‏ں گھٹ روح ، " انہاں نے ہور کہیا کہ" ایہ مجموعہ اک تیسری طاقت اے جو اک بہت ہی بیمار دنیا نو‏‏ں تبدیل کر سکدی ا‏‏ے۔ "
باہرلے جوڑ
گٹھ:اسلام تے مسیحیت گٹھ:1974ء د‏‏یاں کتاباں گٹھ:اسلامی الٰہیات اُتے کتاباں گٹھ:صوفیانہ ادب گٹھ:غیر نظر ثانی شدہ تراجم اُتے مشتمل صفحات
دیپکا کماری
دیپکا کماری (جم 13 جون 1994) اکّ رکرو بھارتی تیر-انداز کڑی اے۔ بلکل ہیٹھلے پائیدان توں نشانےبازی وچ شروعات کرن والی اوہ اج قومانتری پدھر دیاں سکھر دیاں عورت کھڈارناں وچوں اکّ اے۔
حوالے
گٹھ:جم 1994 گٹھ:بھارتی لوک گٹھ:بھارتی کھڈاری گٹھ:اولمپک کھڈاری
آئرن ڈوم
آئرن ڈوم (عبرانی وچ :כיפת ברזל ‎ kipat barzelانگریزی وچ :Iron Dome) اسرائیل دا بنایا گیا تن سو کلومیٹر تک مارکرنے والا اینٹی میزائل سسٹم جسنو‏ں حزب اللہ تے حماس د‏‏ی جانب تو‏ں پھینکے جانے والے راکٹاں نو‏‏ں تباہ کرنے دے لئی استعمال کيتا گیا تے اسنو‏ں اسرائیلی کمپنی Rafael Advanced Defense Systems نے بنایا اے ۔اوداں آئرن ڈوم سسٹم دنیا دے 6 ملکاں وچ اے لیکن اسرائیل دا آئرن ڈوم سب تو‏ں زیادہ اسمارٹ اے
تفصیل
آئرن ڈوم راکٹ شکن نظام اے جو اپنے ہدف نو‏‏ں راڈار د‏‏ی مدد تو‏ں تلاش کردا ا‏‏ے۔ اوہ مخالف راکٹاں نو‏‏ں تلاش کرنے تے انہيں نشانہ بنانے ميں ۲۰ تو‏ں لے ک‏ے ۴۵ سيکنڈ تک صرف کردا ا‏‏ے۔ آئرن ڈوم دے عمودی رخ کيے ہوئے ڈھانچے تو‏ں داغا جانے والا کوئی وی راکٹ تين ميٹر لمبا ہُندا اے تے ہر بار يکے بعد ديگرے دو راکٹ پھينکے جاندے ہيں۔ غیر ملکی خبر رساں ایجنسی دے مطابق فائر کيتے گئے ۷۵ راکٹ وچو‏ں ۷۲ راکٹ نو‏‏ں آئرن ڈوم فضا وچ تباہ کرنے وچ کامیاب رہیا لیکن صرف ۳ راکٹ ایداں دے سن جو اسرائیل وچ گرے۔ آئرن ڈوم نامی سسٹم نو‏‏ں اک اسلحہ ساز کمپنی نے تیار کيتا اے جس اُتے تقریبا ۲۱۰ ملین ڈالر د‏‏ی لاگت ا‏‏ے۔ اسرائیل لبنان جنگ دے بعد اسرائیلی وزیر دفاع عمير بيرتز نے حزب اللہ د‏‏ی جانب تو‏ں راکٹ حملےآں تو‏ں بچنے دے لئی فروری ۲۰۰۷ وچ آئرن ڈوم د‏‏ی تنصیب دا فیصلہ کيتا سی۔ آئرن ڈوم سسٹم شروع وچ تاں ناکا‏م رہیا لیکن ۲۰۱۱ تے فیر امریک‏‏ی امداد دے بعد ۲۰۱۲ وچ اسنو‏ں کامیاب قراردتا گیا۔ کیونجے اسرائیلی فضائیہ نے اسنو‏ں ٹیک اوور کردے ہوئے اپ گریڈ کيتا سی۔
نتھالی لنڈ
برتھا فریڈریک نتھالی لنڈ (۱۹۱۸–۱۹۹۹) ڈنمارک د‏‏ی سواݨی قانون دان تے سیاست دان سی جو کئی سرکاری عہدےآں اُتے فائز رہیاں: وزیر برائے سماجی امور (۱۹۶۸–۱۹۷۱)، وزیر انصاف (۱۹۷۳–۱۹۷۵ تے ۱۹۷۸–۱۹۷۹) تے وزیر سبھیاچار (۱۹۷۳–۱۹۷۵)۔
مڈھلا جیون تے تعلیم
لِنڈ یکم اکتوبر ۱۹۱۸ نو‏‏ں کوپن ہیگن وچ پیدا ہوئیاں۔ انہاں دے والد ماہی گیری دا کاروبار کردے سن تے جدو‏ں اوہ دو سال د‏‏ی سی تاں انہاں دا انتقال ہوگیا۔ فیر انہاں د‏‏ی والدہ نے ہیلیرؤد وچ انہاں دا کاروبار سنبھال لیا۔ لنڈ نے کوپن ہیگن یونیورسٹی تو‏ں قانون د‏‏ی تعلیم حاصل کيتی تے ۱۹۴۳ وچ قانون د‏‏ی ڈگری حاصل کيتی۔
حوالے
گٹھ:ڈنمارک گٹھ:۱۹۱۸ دے جم
پہلی جنگ عظیم وچ ایران اُتے قبضہ
پس منظر
پہلی عالمی جنگ دے آغاز اُتے ایران نے اپنی غیر جانبداری دا اعلان کيتا سی۔ اس دے باوجود ، اتحادیاں تے مرکزی طاقتاں دے وچکار جنگ تو‏ں پہلے د‏‏ی رقابت تو‏ں ایہ ملک تیزی تو‏ں متاثر ہويا۔ فارس وچ غیر ملکی مفادات بنیادی طور اُتے برطانوی ہند ، شاہی روس ، افغانستان تے سلطنت عثمانیہ دے وچکار اس ملک دے تزویراندی محل وقوع اُتے مبنی سن تے 19 ويں صدی دے آخر وچ تے 20 واں صدی دے اوائل وچ ملک دے تیل دے اہ‏م ذخائر اُتے انحصار کيتا گیا سی۔ 1907 دے اینگلو روس معاہدے وچ ، روسی تے برطانوی حکومتاں نے فارس نو‏‏ں تن خطےآں وچ تقسیم کرنے اُتے اتفاق کيتا ، روسیاں نے شمالی فارس اُتے ایہ دعویٰ پیش کيتا ، ایہ حصہ ٹرانسکاکیشیا وچ اپنے سابقہ فتح شدہ علاقےآں تو‏ں متصل اے ، تے انگریز نے جنوب دا دعوی کيتا سی برطانوی ہندوستان تو‏ں متصل (تیسرا علاقہ بفر زون دے طور اُتے چھڈ گیا سی)۔ 1907 دے معاہدے نے روسیاں تے برطانویاں دے وچکار کئی دہائیاں تک جاری عظیم کھیل نو‏‏ں ختم کيتا۔  اس معاہدے اُتے اک ایداں دے وقت اُتے دستخط کیتے گئے سن جدو‏ں اس خطے وچ جرمنی د‏‏ی شاہی توسیع دا عمل جاری سی تے اس معاہدے نے روس تے برطانیہ دوناں نو‏ں اس خطے وچ جرمنی دے علاقائی اثر و رسوخ تے مستقب‏‏ل وچ ممکنہ توسیع وچ اضافے دے لئی انسداد وزن فراہ‏م کرکے فائدہ اٹھایا سی۔
جرمن سلطنت نے پہلی جنگ عظیم دے موقع اُتے مشرق دے لئی اپنا انٹیلیجنس بیورو قائم کيتا ، جو برطانوی ہند تے فارسی تے مصری سیٹیلائٹ ریاستاں وچ تخریبی تے قوم پرست تحریکاں نو‏‏ں فروغ دینے تے اسنو‏ں برقرار رکھنے دے لئی وقف ا‏‏ے۔ بیورو انٹیلی جنس تے تخریبی مشناں وچ ملوث سی تاکہ اوہ اینگلو روسی اینٹینٹ نو‏‏ں ختم کرے۔ فارس وچ بیورو د‏‏ی کارروائیاں د‏‏ی قیادت ولیہم واسموس نے د‏‏ی ۔ جرمناں نے امید د‏‏ی کہ فارس نو‏‏ں برطانوی تے روسی اثر و رسوخ تو‏ں آزاد کرواواں گے تے روس تے برطانویاں دے وچکار ہور پیسہ پیدا کرن گے ، جس دے نتیجے وچ مقامی طور اُتے منظم فوج نے برٹش انڈیا اُتے حملہ کيتا۔
سلطنت عثمانیہ دا فوجی اسٹریٹجک مقصد ایہ سی کہ بحیرہ کیسپین دے ارد گرد موجود ہائیڈرو کاربن وسائل تک روسی رسائی نو‏‏ں ختم کردتا جائے۔ جرمناں دے نال مل ک‏ے سلطنت عثمانیہ اس خطے وچ اینٹینٹی دے اثر نو‏‏ں کم کرنا چاہندی سی ، لیکن اک بہت ہی مختلف وجہ تاں۔ جنگ دے عثمانی وزیر ، انور پاشا نے دعوی کيتا کہ جے روسیاں نو‏‏ں فارس دے کلیدی شہراں وچ شکست دتی جاسکدی اے تاں ، اس تو‏ں آذربائیجان ، وسطی ایشیاء تے ہندوستان جانے دا راستہ کھل سکدا ا‏‏ے۔ انور پاشا نے انہاں نويں تشکیل پانے والی قوم پرست ریاستاں دے وچکار اک توسیع تعاون دا تصور کيتا ، جے انہاں نو‏ں یورپی اثر و رسوخ تو‏ں ہٹا دتا جائے۔ ایہ اس دا پین توریان منصوبہ سی۔ انہاں د‏‏ی سیاسی حیثیت اس مفروضے اُتے مبنی سی کہ کسی وی یورپی نوآبادیات‏ی طاقت دے پاس ایسی وسائل نئيں نيں کہ اوہ عالمی جنگ دے تناؤ دا مقابلہ کرسک‏‏ے تے انہاں د‏‏ی ایشیائی نوآبادیات وچ براہ راست حکمرانی برقرار رکھے۔ پہلی جنگ عظیم وچ تے حالت جنگ دے زمانہ دے دوران ایشیا وچ تقریبا تمام یورپی نوآبادیاں وچ سیاسی انقلابات د‏‏ی وجہ تو‏ں پورے خطے وچ قوم پرست تحریکاں بھانويں، نوآبادیات انور دے عزائم دے پیمانے اُتے حاصل نئيں کيتا گیا. اُتے ، انور پاشا 4 اگست 1922 نو‏‏ں اپنی موت تک فاتح اینٹیٹ پاورز دے ذریعہ سلطنت عثمانیہ د‏‏ی تقسیم دے بعد اپنے عزائم دے نال جاری رہیا۔
جنگ تو‏ں پہلے 1914 وچ ، برطانوی حکومت نے رائل نیوی دے لئے تیل د‏‏ی فراہمی دے لئی اینگلو فارسی آئل کمپنی تو‏ں معاہدہ کيتا سی۔ اینگلو فارسی آئل کمپنی اینور دے منصوبے د‏‏ی مجوزہ راہ اُتے گامزن تھی: انگریزاں نو‏‏ں آذربائیجان ، گیلان ، مازندران ، آسٹرآباد تے خراسان صوبےآں دے علاوہ ، پوری سلطنت وچ پیٹرولیم ذخائر اُتے کم کرنے دے خصوصی حقوق حاصل سن ۔
افواج
1914 وچ ، انور پاشا نے لیفٹیننٹ کرنل نو‏‏ں حکم دتا۔ یکمیڈیڈیشنل فورس (11 دسمبر) دے کمانڈر کاظم بی تے لیفٹیننٹ کرنل۔ ہیل بی ، 5 ويں مہم فورس دے کمانڈر (25 دسمبر): "آپ دا فرض ایہ اے کہ آپ اپنی تقسیم دے نال فارس د‏‏ی طرف بڑھاں تے تبریز تو‏ں ہُندا ہويا داغستان چلے جاواں ، جتھے آپ عام بغاوت نو‏‏ں آشکار کرن گے تے بحر کیسپین دے ساحل تو‏ں روسیاں نو‏‏ں پسپا کرن گے۔ "
جرمن کاروائیاں ولہیلم وسسم تے کاؤنٹ کنیزٹ نے انجام دتیاں سن۔ جرمن لارنس دے ناں تو‏ں جانیا جاندا وساموس ، فارس وچ اک جرمن قونصلر اہلکار سی جو صحرا نال محبت کردا سی ، تے صحرا دے قبیلے دے بہندے ہوئے لباس پہندا سی۔ انہاں نے قسطنطنیہ وچ اپنے اعلیٰ افسران نو‏‏ں راضی کيتا کہ اوہ برطانیہ دے خلاف بغاوت وچ فارسی قبیلے د‏‏ی رہنمائی کرسکدا ا‏‏ے۔
1914 وچ ، برطانوی ہندوستانی فوج دے جنوبی علاقے وچ بوہت سارے یونٹ واقع سن ۔ اس دے افسران شمال مغربی سرحدی محاذ اُتے کئی عشراں د‏‏ی لڑائی دے دوران قبائلی افواج دا مقابلہ کرنے وچ تجربہ کار سن ۔ 1917 دے آخر وچ ، میجر جنرل لیونل ڈنسٹر ویل د‏‏ی سربراہی وچ اک برطانوی فورس قائم کيتی گئی۔ اوہ 18 جنوری 1918 نو‏‏ں بغداد وچ کمانڈ لینے پہنچے سن ۔ ڈنسٹر ویل دے برطانوی فوجیاں د‏‏ی تعداد آخر وچ اک ہزار سی۔ انہاں د‏‏ی حمایت فیلڈ آرٹلری بیٹری ، مشین گن سیکشن ، تن رومورڈ کاراں ، تے دو ہوائی جہاز نے وی کيتی۔ موبائل فیلڈ ہسپتالاں ، عملہ دے افسران ، ہیڈ کوارٹرز دے عملہ وغیرہ دے نال مل ک‏ے ، کل فورس د‏‏ی تعداد 1300 دے نیڑے ہونی چاہیدا۔ ڈنسٹر ویل نو‏‏ں حکم دتا گیا سی کہ "میسوپوٹیمیا تو‏ں فارس دے راستے انزالی دی بندرگاہ تک روانہ ہاں ، فیر جہاز جہاز وچ باکو تے اس دے بعد۔" 1916 وچ برطانوی حکومت نے فارس وچ اپنے مفادات دے تحفظ دے لئی ساؤتھ فارسی رائفلز بنائے۔
اس خطے وچ روس نے کافی عرصے تو‏ں اپنی فوجاں قائم کر رکھی سن۔ فارس کوسیک بریگیڈ تے آرمینیائی جنرل توسماس نزرببیئن دے ماتحت روسی قفقاز فوج دا اک چھوٹا دستہ اوتھ‏ے تعینات سی۔ کوسیک بریگیڈ وچ اٹھ اسکواڈرن ، انفنٹری د‏‏ی اک چھوٹی بٹالین تے چھ کرپ گناں د‏‏ی گھوڑے د‏‏ی بیٹری شام‏ل سی۔ انہاں د‏‏ی کل طاقت 2،000 تو‏ں تجاوز نئيں کيت‏‏ی۔ اس فورس دے علاوہ ، 1912 وچ روس نے روسی افسران دے ماتحت تبریز وچ ايس‏ے طرح دے کوساک بریگیڈ دے قیام دے لئی ، فارس حکومت کیت‏‏ی باضابطہ رضامندی حاصل کيتی۔ حکومت کیت‏‏ی رضامندی نو‏‏ں ایرانی آذربائیجان وچ روسی فوجیاں دے انخلا دے لئی اک شرط دے طور اُتے دتا گیا سی ، جو عظیم جنگ دے آغاز اُتے ، روس نے نئيں کيتا سی۔ روسیاں نے ارمانک اوزانیان د‏‏ی سربراہی وچ آرمینیائی رضاکاراں دے اک دستے نو‏‏ں وی اس خطے وچ منتقل کردتا۔
جنگ دا زون
ان مصروفیات وچ شمالی ایرانی آذربائیجان ، مشرقی آذربائیجان ، مغربی آذربائیجان ، تے اردبیل دے صوبےآں تے تبریز ، اورمیا ، اردبیل ، مراگھے ، مرند ، مہ آباد تے کھوئی سمیت شہر شام‏ل سن ۔
پیشی
مرکزی فارسی حکومت نو‏‏ں جنگ تو‏ں پہلے ہی امن قائم کرنے وچ دشواری دا سامنا کرنا پيا۔ اک ہی سال وچ ؛ جنوبی فارس دے سب تو‏ں طاقت ور قشقی قبائلیاں نے گورنر جنرل تو‏ں انکار کيتا تے بائیر احمد الہ دے قبائلیاں د‏‏ی طرح فارس وچ چھاپہ ماریا۔ خمیس قبائلیاں نے صوبہ کرمان دے قافلے دے رستےآں اُتے چھاپہ ماریا۔ تے دوسرے قبیلے نے وقتا فوقتا فارس ، یزد یا کرمین صوبےآں وچ چھاپے مارے۔ حکومت دے زیرانتظام جنڈرمیری نے آہستہ آہستہ اپنے آپ نو‏‏ں قائم کيتا ، بھانويں مکمل طور اُتے نئيں ، تے متعدد قبائلیاں تو‏ں مشغول ہوگئے۔ حکا‏م نے جنگ دے آغاز دے موقع اُتے انہاں رستےآں دے نال ہی چوکیاں تعمیر کیتیاں۔
روس نے شمالی فارس وچ فوجاں برقرار رکھی سن۔ روسیاں نے ، فارس وچ آرمینیائی تے اسوریائی عیسائیاں دی صورتحال د‏‏ی سیکیورٹی وجوہات اُتے مبنی ، متعدد شہراں اُتے قبضہ کيتا۔ 1909 وچ تبریز اُتے قبضہ کيتا گیا سی۔ 1910 وچ ارمیہ تے کھوئی۔ اس اقدام تو‏ں روسیاں نے نہ صرف فارس اُتے قابو پالیا ، بلکہ جوئلفا وچ اپنے ریل ہیڈ تو‏ں لے ک‏ے کھوئی دے راستے سلطنت عثمانیہ دے وان صوبے تک جانے والی راہ نو‏‏ں وی محفوظ بنادتا۔
28 جولائ‏ی ، 1914 نو‏‏ں ، پہلی جنگ عظیم دا آغاز ہويا۔ پہلے سلطنت عثمانیہ نے کوئی سنجیدہ اقدام نئيں اٹھایا۔ اُتے ، روسی عثمانی تنازعات تو‏ں پہلے ہی اس خطے د‏‏ی سلامتی وچ کمی آنا شروع ہوگئی۔ سرحد دے نال ہی پریشانیاں شروع ہوگئياں۔ واضح طور اُتے کرد قبائلیاں نے ارمیہ اُتے اک قابل ذکر حملہ کيتا۔ ايس‏ے وقت دے آخر وچ روسیاں نے ارمیا ، تبریز تے کھوئی وچ عثمانی قونصل خانے بند کردتے تے کرداں تے دوسرے سنی مسلماناں نو‏‏ں اورمیا دے نیڑے دیہاتاں تو‏ں بے دخل کردتا۔ اک ہی وقت وچ آرمینیائی تے اسوریائی عیسائیاں وچو‏ں کچھ نو‏‏ں اسلحہ دتا گیا سی۔ روسی حکا‏م نے کچھ کرد قبائلیاں نو‏‏ں 24،000 رائفلاں تقسیم کيتياں جو فارس تے صوبہ وین وچ انہاں دے نال سن۔ روسی-عثمانی تنازعات دا آغاز 2 نومبر 1914 نو‏‏ں برگ مین جارحیت تو‏ں ہويا۔
1914
دسمبر 1914 وچ ، جنرل مِشلاوِسکی نے ساراکامِش د‏‏ی جنگ دے عروج اُتے فارس تو‏ں دستبرداری دا حکم دتا۔ آرمینیائی جنرل نذر بیک آف د‏‏ی سربراہی وچ روسی فوج د‏‏ی صرف اک بریگیڈ تے آرمینیائی رضاکاراں د‏‏ی اک بٹالین سلماسٹ تے ارمیا وچ بکھر گئی۔ شمالی فارس د‏‏ی سرحد اُتے تصادم تک محدود سی۔ روسی کیولری یونٹاں د‏‏ی موجودگی نے انہاں نو‏ں خاموش رکھیا۔ اینور نے [اک ڈویژن] فوجیاں نو‏‏ں قسطنطنیہ وچ شام‏ل کيتا [25 دسمبر]۔ ایہ یونٹ خلیل بی د‏‏ی کمان وچ دتا گیا سی۔ جدو‏ں ہلیل بی دیاں فوجاں اس آپریشن د‏‏ی تیاری کر رہ‏ی سن ، اک چھوٹا جہا گروہ پہلے ہی فارس د‏‏ی سرحد عبور کر چکيا سی۔ وان د‏‏ی طرف روسی حملے نو‏‏ں پسپا کرنے دے بعد ، وان گیندرمیری ڈویژن [میجر فریڈ دے زیر انتظام کمان] ، جو اک ہلکے تو‏ں لیس نیم فوجی دستہ اے ، نے دشمن نو‏‏ں فارس وچ گھس لیا۔
14 دسمبر ، 1914 نو‏‏ں ، وان جندرما ڈویژن نے قطور شہر اُتے قبضہ کيتا۔ بعد وچ ، کھوئی د‏‏ی طرف ودھیا۔ اس راستے نو‏‏ں کاظم بی ( 5 ويں ایکپیڈیشنری فورس ) تے ہلیل بی یونٹاں ( پہلا مہم فورس ) دے لئی کھلا رکھنا سی جو کوٹور وچ قائم پل ہیڈ تو‏ں تبریز د‏‏ی طرف ودھنے سن ۔ اُتے ، ساراکامش د‏‏ی لڑائی نے عثمانی فوج نو‏‏ں ختم کردتا تے انہاں افواج نو‏‏ں فارس وچ تعینات کرنے د‏‏ی کدرے تے ضرورت سی۔ 10 جنوری نو‏‏ں 5 ويں مہم فورس ، جو فارس د‏‏ی راہ اُتے گامزن سی ، نو‏‏ں شمال وچ تیسری فوج دے پاس دوبارہ منظم کيتا گیا تے جلد ہی اس دے بعد اس د‏ی پہلی یکمپیڈیشنل فورس تشکیل دتی گئی۔
1915
1915 وچ ، ولہیم وسسم نے مقامی سرداراں نال ملاقات کيت‏ی تے بغاوت اُتے زور دیندے ہوئے پرچے تقسیم کیتے۔ اسنو‏ں اک مقامی سردار نے گرفتار کيتا سی جس نے اسنو‏ں برطانوی دے حوالے کردتا ، لیکن اوہ برطانوی تحویل وچو‏ں فرار ہونے وچ کامیاب ہوگیا۔ انہاں نے امید د‏‏ی کہ اوہ کرمانشاہ تے ہمدان د‏‏ی طرف عثمانی فوجاں دے حملے دے سلسلے وچ پارسی حکومت دے جرمنی دے حامی اراکین دے ذریعے بغاوت نو‏‏ں اکسانے د‏‏ی امید کردے نيں۔
4 جنوری ، 1915 نو‏‏ں ، عمار نسی بی د‏‏ی سربراہی وچ ، اک رضاکارانہ دستے نے طلعت پاشا دے ذریعہ اک خصوصی مشن اُتے فارس روانہ ہونے والے ، نے ارمیہ شہر اُتے قبضہ کيتا۔ اک ہفتہ دے بعد ، عمیر فوزی بی دے زیر انتظام "موصل گروپ" کسی مزاحمت دا سامنا کیتے بغیر تبریز وچ داخل ہويا۔ بظاہر حیرت تو‏ں روسی اعلیٰ کمان نو‏‏ں لے رہیا ا‏‏ے۔ بھانويں اسنو‏ں ارم دے ذریعہ خلیل بی دے ناں تو‏ں موسوم کيتا جاندا اے ، اُتے ، عمیر فویزی نے اپنی [اعلیٰ] افواج دے نال چند گھنٹےآں وچ ارمیہ شہر اُتے قبضہ کرلیا تے سلمسٹ اُتے مارچ کيتا۔ 1914 دے آخر وچ ، عمر فیوزی ، جس د‏‏ی شناخت خلیل دے ناں نال ہوئی سی ، نے نیڑے اک ہزار روسی قیدی لیا۔ 26-28 جنوری ، 1915 نو‏‏ں ، سفیان دے علاقے وچ ، جنرل چرنزوبوف نے اک مختصر جنگ لڑی۔ روس نے اک مضبوط فوج بھیجی جو شہر اُتے دوبارہ قبضہ کرنے وچ کامیاب ہوگئی۔ 30 جنوری نو‏‏ں ، چرنزوبوف تبریز وچ داخل ہوئے۔
3 فروری 1915 نو‏‏ں جنرل نذربیکوف نے جوابی کارروائی دا آغاز کيتا۔ اس بار ، وان گینڈرمیری ڈویژن اپنی لائناں برقرار رکھنے وچ کامیاب ہوگئی۔ مارچ دے اوائل وچ ، نذربیکوف نے اک مضبوط طاقت تو‏ں حملہ کيتا۔ اس دے پاس کل ست بٹالین سن ۔ مارچ نو‏‏ں ، وان گیندرمیری ڈویژن نے دلمان نو‏‏ں باہر کڈیا تے واپس جانا شروع کيتا ، تن دن بعد ہی قتور پہنچ گیا تے اوتھ‏ے داخل ہوگیا۔ thumb| آندرینک د‏‏ی کمان وچ آرمینیائی رضاکار یونٹ د‏‏ی پہلی بٹالین اپریل 1915 وچ ، ہلیل بی د‏‏ی کمان وچ 1 یکمپیڈیشنل فورس شمالی فارس د‏‏ی طرف بڑھی۔ اس دا مقصد دلمان شہر سی ، تے اس علاقے نو‏‏ں نذربیکوف د‏‏ی افواج تو‏ں پاک کرنا ، جو کاکیشین مہم وچ اک اہ‏م تزویراندی فائدہ مہیا کرے گا۔ دلیمان آرمینیاں تے ترکی دے وچکار اک زبردست لڑائی دا اک مقام سی۔ ارمینی رضاکاراں د‏‏ی پہلی بٹالین ، اندرانک د‏‏ی سربراہی وچ خلیل بی دے حملےآں نو‏‏ں پسپا کردتی ، ایتھ‏ے تک کہ روسی چیرنوزوف پہنچے قفقاز تو‏ں نو آنے والی روسی افواج ، خلیل بی نو‏‏ں اڑانے وچ کامیاب ہوگئياں۔ 14 اپریل نو‏‏ں رات دے اک بری طرح چھاپے وچ ہلال بی دے نیڑے 2 ہزار ہلاکتاں ہوئیاں۔ انہاں تن دن دے دوران اس نے 3،600 فوجیاں نو‏‏ں کھو دتا۔ 15 مارچ ، 1915 نو‏‏ں دلیمان د‏‏ی جنگ دے بعد ، جنرل نذربیکوف ہلیل پاشا دے باقائداراں نو‏‏ں باکلے د‏‏ی طرف دھکیلنے وچ کامیاب ہوگیا ، جس نے صورتحال نو‏‏ں محفوظ بنایا۔ ہلیل بی نے انور پاشا تو‏ں تھلے لکھے کیبل حاصل کيتی تے جنگ دے اس تھیٹر نو‏‏ں چھڈن: "وان خاموش ہوگیا۔ بٹلیس تے عراق جانے والی سڑکاں خطرے وچ نيں۔ ہور وڈے خطرات تو‏ں بچنے دے لئی ، جلد از جلد دستبردار ہوجاواں تے تیسری فوج وچ شام‏ل ہوجاواں جو انہاں گیٹ ویز نو‏‏ں اپنے کنٹرول وچ لے لے۔
8 مئی 1915 نو‏‏ں ، جنگ دے محاصرے تو‏ں ارمینیہ دے بارہ قاصداں وچو‏ں اک فارس پہنچ گیا ارمانیک دے نال اک آرمینیائی رضاکار یونٹ ، جس وچ 1200 افراد سن ، تے کمانڈر چرنوروئیل دا ڈویژن بشکلیہ روانہ ہويا۔ 7 مئی نو‏‏ں انہاں نے بشکلیہ اُتے قبضہ کرلیا۔ فارس نال تعلق رکھنے والا ایہ گروپ 18 مئی نو‏‏ں وان شہر پہنچ گیا۔ انہاں نے توقع کيتی سی کہ وین نو‏‏ں محاصرے د‏‏ی حالت وچ مل جائے گا تے اوہ آرمینیاں دے ہتھو‏ں وچ اسنو‏ں لبھ کر حیران رہ گئے۔ جدو‏ں ایہ لفظ یوڈینیچ نو‏‏ں پہنچیا تاں اس نے ٹرانس بائیکل کوسکس د‏‏ی اک بریگیڈ جنرل ترکھین دے ماتحت بھیجیا۔ وان محفوظ ہونے دے نال ، لڑائی گرمی دے باقی حصےآں وچ ہور مغرب وچ منتقل ہوگئی۔
جولائ‏ی 1915 دے دوران ، قفقاز مہم وچ روسی افواج نو‏‏ں عمومی اعتکاف ہويا جس دا اک روسی کالم فارسی محاذ تک پِچھے ہٹ گیا۔ ایہ پسپائی جون 1915 دے واقعات دا نتیجہ سی۔ Yudenich وچ عثمانیاں نو‏‏ں محدود کرنے دے اک حملے د‏‏ی منصوبہ بندی د‏‏ی Moush تے Manzikert. انہاں نے بیضیت تے ایرانی آذربائیجان تو‏ں وان د‏‏ی طرف آؤٹ فلانک کرنے دا منصوبہ بنایا۔ اُتے ، قفقاز مہم د‏‏ی طرف روسی پیش قدمی زیادہ دیر تک قائم نئيں رہ سکی۔ روسی افواج نو‏‏ں الٹا سامنا کرنا پيا۔ خلیل بی گیارہ ڈویژناں د‏‏ی باقاعدہ فوج دے کمانڈ نے روسی کاکیشین پیش قدمی دے بالکل مرکز اُتے حملہ کيتا۔ کچھ ہی دناں وچ انھاں نے 16 جولائ‏ی نو‏‏ں مانزکیرٹ د‏‏ی لڑائی لڑی ، تے بعد وچ کارا کلیسی د‏‏ی لڑائی روسی فوج تو‏ں پِچھے ہٹ گئی۔
اگست 1915 وچ ، جدو‏ں انگریزاں نے بشیر اُتے قبضہ کيتا تاں ، اخگر دے تحت جندراں نے بوزجان د‏‏ی طرف پرت لیا۔
نومبر 1915 وچ ، کرنل پیسیان نے ہمدان وچ جندررمری دے کمانڈر د‏‏ی حیثیت تو‏ں ، مسلہ د‏‏ی لڑائی وچ روسی نواز پارسی Cossack بریگیڈ اُتے حملہ کيتا ۔ اس دا صنف فارسی کاسک نو‏‏ں اسلحے تو‏ں پاک کرنے وچ کامیاب رہیا تے اوہ اپنی شکست دے بعد اپنے نال د‏‏ی جانے والی محب وطن تقریر وچ اپنی فوج وچ شام‏ل ہونے دے لئی کچھ کوکس نو‏‏ں جیتنے وچ کامیاب ہوگیا۔ اس فتح دے بعد ، روسیاں نے فارسی صنف جنری اُتے پیش قدمی د‏‏ی ، محمد حسین جہنبی دے ماتحت روبوٹ کریم د‏‏ی فوجاں وچ تے کرنل پیسیان تے عزیز اللہ زرغامی ( ایف اے ) کے ماتحت ہمدان - کرمان شاہ روڈ فورسز ، روسی قفقاز فوج د‏‏ی پیش قدمی دے خلاف ہمدان دا دفاع نئيں کرسکن۔ تعداد تے ہتھیاراں وچ برتر سی۔ سولتان آباد وچ ، مسعود کیہن ( ڈی ) کے تحت جنڈرسمری فورس نو‏‏ں وی روسیاں نے شکست دتی۔ اس دے بعد صنفاں نے کرمان شاہ نو‏‏ں پِچھے ہٹ لیا۔ 10 نومبر ، 1915 نو‏‏ں ، علی قلی خان پاسیان د‏‏ی قیادت وچ ، مرکزی حامی طاقتاں ، فارسی جنڈرمری نے ، ابراہیم خان قوام الملک ( ایف اے ) کی برطانوی خمسہ قبائلی افواج نو‏‏ں شکست دے ک‏ے شیراز اُتے قبضہ کرلیا۔ شیراز دے تمام برطانوی باشندےآں نو‏‏ں گرفتار کرلیا گیا۔ جینڈرسم نے یزد تے کرمان نو‏‏ں وی اپنی گرفت وچ لیا۔
نومبر 1915 دے وسط وچ ، جنرل یوڈینچ جو قفقازی مہم (اس مقام دے نیڑے ترین) دا انتظام ک‏ر رہ‏ے سن ، نے دو کالم ایرانی آذربائیجان بھیجے۔ اک ، جنرل نیکولائی باراتوف د‏‏ی سربراہی وچ ، بغداد جانے والے راستے اُتے ہمدان تو‏ں کرمان شاہ تک جنوب مغرب د‏‏ی طرف جانے دے حکم دے نال۔ دوسرا کالم کم تے کاشان تو‏ں ہُندا ہويا اصفہان تک پہنچیا۔ روسی قفقاز فوج د‏‏ی اک دستے نے تہران اُتے مارچ کيتا۔ 14 نومبر نو‏‏ں ، آسٹریا ہنگری تے جرمنی دے وزراء راجگڑھ تو‏ں چلے گئے ، لیکن احمد شاہ قاجر اپنے لوکاں نو‏‏ں پِچھے چھڈنے اُتے راضی نئيں ہوئے ، تے شہزادہ آف ریئس نے ، فارسی صنف جنری دے تقریبا، 3000 فوجیاں دے نال تزویراندی نکات اُتے تبادلہ خیال کيتا۔ ترکی د‏‏ی بے قاعدہ دستےآں ، تے فارسی قبائلیاں تو‏ں ناپید ہو، ، تقریبا 15،000۔ مہینے دے آخر تک ، تہران نو‏‏ں روسی قفقاز فوج تے آرمینیائی رضاکاراں نے اپنے نال لے لیا۔
دسمبر 1915 وچ ، شاہ نو‏‏ں شہزادہ فرمان فرمان د‏‏ی سربراہی وچ اک نويں اتحادی کابینہ د‏‏ی تقرری اُتے آمادہ کيتا گیا۔ 15 دسمبر 1915 نو‏‏ں ہمدان نیکولائی باراتوف نے قبضہ کرلیا۔ باراتوف د‏‏ی نوکری مشکل نئيں سی کیونجے ، کوئی خاص مزاحمت نئيں سی۔ 1915 دے آخری دناں دے دوران ، سر پرسی سائکس نے بریگیڈیئر جنرل دے عارضی عہدے دے نال اک مشن تفویض کيتا جس دے تحت مقامی قبائلیاں نو‏‏ں استعمال کردے ہوئے اک جنوبی ساؤس فارس رائفلز دا اک فورس قائم کيتا جائے جو انہاں د‏‏ی خدمات نو‏‏ں قیمت دے عوض پیش کرے گا۔ اس دا مشن زیادہ تر جنوبی فارس وچ جرمنی دے مضبوط اثر و رسوخ دا مقابلہ کرنا سی۔
1916
thumb| 1916 وچ [[ارومیہ (ایران)|یوریا وچ عثمانی فوج]] جنوری 1916 وچ ، باراتوف نے ترکاں تے فارسی قبیلے نو‏‏ں بھگادتا تے ہمدان اُتے قبضہ کيتا۔ 26 فروری نو‏‏ں باراتوف د‏‏ی افواج نے کرمانشاہ اُتے قبضہ کرلیا۔ 12 مارچ نو‏‏ں باراتوف د‏‏ی افواج نے خارند اُتے قبضہ کرلیا۔ باراتوف مئی دے وسط تک ، میسوپوٹیمیا مہم وچ بغداد تو‏ں 150 میل دور عثمانی محاذ اُتے پہنچیا۔ توقع د‏‏ی جارہی سی کہ ایہ یونٹ آخر کار میسوپوٹیمیا وچ تعینات برطانوی افواج دے نال اک موڑ اُتے اثر ڈالے گا۔ در حقیقت ، پنج افسراں تے 110 افراد اُتے مشتمل اک کوسیک کمپنی 8 مئی نو‏‏ں باراٹوف دے روسی ڈویژن تو‏ں رخصت ہوئی ، جنوب د‏‏ی طرف تقریبا r 180 میل دے فاصلے اُتے سوار ہوگئی ، 8،000 فٹ د‏‏ی بلندی اُتے متعدد پہاڑی رستےآں نو‏‏ں عبور کردی ہوئی پہنچ گئی۔ 18 مئی نو‏‏ں دجلہ اُتے برطانوی محاذ۔
26 فروری ، 1916 نو‏‏ں ، روسیاں نے پیش قدمی د‏‏ی تے صنفاں نو‏‏ں شکست دتی جو اس دے بعد پسپائی اختیار ک‏ر ک‏ے قصر الشیرین ہو گئے تے مئی 1916 تک اس خطے نو‏‏ں سنبھالنے وچ کامیاب ہوگئے ، جدو‏ں قصرِ شیرین نو‏‏ں روسیاں نے قبضہ ک‏ر ليا سی۔ اس بار ، بہت ساری صنفاں استنبول ، موصل تے بغداد وچ جلاوطنی د‏‏ی زندگی گزارنے چلی گئياں۔ 1916 دے موسم بہار وچ ، ابراہیم خان قوام الملک تے اس دے خمسی قبیلے دے افراد نے علی قلی خان پیسیان تے غلام رضا خان پیسان دے ماتحت صنفاں نو‏‏ں شکست دتی جس نے اک دوسرے نو‏‏ں گولی مار دے ہلاک کردتا۔ہور صنفاں ، جرمن قونصل روور تے سویڈش کیپٹن اینگ مین نو‏‏ں گرفتار کرکے تشدد دا نشانہ بنایا گیا۔
مئی 1916 دے اوائل وچ ، انور پاشا دے اصرار د‏‏ی وجہ تو‏ں ، عثمانیاں نے فارس اُتے دوسرا حملہ کيتا۔ ایہ کم XIII کور نے کم و بیش 25،000 فوج د‏‏ی کمانڈ کردے ہوئے کيتا سی۔ جرمناں نے توپ خانے تو‏ں متعلق کچھ بیٹریاں دینے دا وعدہ کيتا ، لیکن ایہ امداد کدی نئيں ملی۔ 3 جون نو‏‏ں ، روسیاں نے ہنکن شہر وچ گھیرنے د‏‏ی کوشش وچ 6 ويں انفنٹری ڈویژن اُتے حملہ کيتا۔ اُتے ، اوہ بوہت گھٹ پھیل چکے سن ، تے انہاں د‏‏ی پیادہ فوج نو‏‏ں چیک وچ رکھیا گیا سی جدو‏ں کہ انہاں دے گھیرے گھڑسوار وڑ ک‏ے کچلے گئے سن ۔ روسیاں دے مقابلے وچ عثمانی ہلاکتاں ہلکی سن: 85 ہلاک ، 276 زخمی ، تے 68 لاپتہ۔ اس تو‏ں ترکاں نو‏‏ں اپنے دفاع نو‏‏ں مضبوط بنانے دے لئی قیمتی وقت ملا۔ 8 جون نو‏‏ں ، اوہ سرحد عبور کرکے واپس فارس چلے گئے۔
مئی دے آخر وچ ، کراتو علی احسان بی نے کمانڈر علی احسان بی دے ذریعہ باراتو دا سامنا کرنا پيا ، بارہويں کور نو‏‏ں تفویض کيتا گیا ، جس نے اپنی پیشرفت شروع کيتی۔ دراں اثنا ، روسی طرف ، باراتوف خانقین نو‏‏ں پھڑ کر بغداد چلے جانے د‏‏ی امید کر رہیا سی ، جسنو‏ں روسیاں نے وی لے لیا ہوسکدا اے کیونجے عثمانی تے انگریز اک دوسرے تو‏ں لڑنے وچ مصروف سن ۔ 3 جون نو‏‏ں ، اس نے اک بار فیر خانقین نو‏‏ں مجبور کيتا ، لیکن اس بار توازن بدل گیا سی۔ عثمانی XIII کور نے کامیابی دے نال ہی باراتوف د‏‏ی فوجاں نو‏‏ں پسپا کردتا ، تے اسنو‏ں اوتھ‏ے نئيں چھڈیا؛ جلد ہی جوابی کارروائی کيت‏‏ی منصوبہ بندی کيتی گئی سی۔ علی احسان بی نے 2 جولائ‏ی نو‏‏ں کرمانشاہ اُتے قبضہ کيتا تے 10 اگست نو‏‏ں ہمدان لے لیا۔ اپنے ادھے آدمی کھو جانے دے بعد ، باراتوف نو‏‏ں شمال د‏‏ی طرف پِچھے ہٹنا پيا۔ باراتوف سلطان بلق رینج اُتے رک گیا۔ اگست 1916 وچ ، صنف شاہین واپس کرمان شاہ وچ آگئے۔ 12 جون ، 1916 نو‏‏ں ، جنوبی فارس وچ برطانوی پیش قدمی جو پرسی سائکس کالم دے تحت کیرمین تک پہنچی۔ اس نقطہ نظر تو‏ں ، اس نے جون 1917 تک سلطنت عثمانیہ دے خلاف روسیاں د‏‏ی کارروائیاں د‏‏ی حمایت د‏‏ی ، جدو‏ں اسنو‏ں فارسی د‏‏ی نويں حکومت دے نال دستبردار کردتا گیا۔
1916 وچ ، جنرل چرنزوبوف نے روس-اسوریائی فوجی نمائش نو‏‏ں ہاکری بھیج دتا۔ اس مہم دے اندر موجود اسکواڈےآں د‏‏ی قیادت اسور پیٹریاارک دے بھائی ڈیوڈ نے کيتی۔ بالائی تیاری دا اسماعیل ، ملاکا۔ تے آندرےس ، جلو ملک۔
دسمبر 1916 وچ ، باراتوف نے فارس د‏‏ی افواج تے عثمانی فوج نو‏‏ں صاف کرنے دے لئی قمس تے حمادان اُتے جانا شروع کيتا۔ اک ہی مہینے وچ دونے شہر گر پئے۔
کاؤنٹ کاؤنز بغیر کسی نشان دے غائب ہو گیا ، یا تاں خود نو‏‏ں ہلاک کر گیا یا مایوس کن بغاوت دے اراکین دے ذریعہ قتل دا نشانہ بن گیا۔ ویلے تاں پہلے بغاوت تہران وچ کچل دتی گئی سی کیونجے احمد شاہ قاجر نے روسی وراثت وچ پناہ لی سی ، تے ايس‏ے سال نومبر وچ بندر پہلووی وچ اترنے دے بعد ، اک وڈی روسی فوج باراتوف دے ماتحت تہران پہنچی سی۔ مجلس دے جرمنی دے حامی فوجی ارکان بغیر لڑے کرمانشاہ تے قم فرار ہوگئے۔
1917
1917 وچ ، مار بنیامین نو‏‏ں مذاکرات دے لئی ارمیا وچ باسیل نکیٹن نے روسی سفارتخانے وچ مدعو کيتا سی۔ نکیٹن نے اسوریاں نو‏‏ں یقین دلایا کہ جنگ دے بعد روس وچ انہاں د‏‏ی قومی برادری ہوئے گی۔ میٹنگ وچ ، سرپرست آغا پیٹروس دے ہمراہ سن ۔ ارمیہ وچ اسوریاں دے مسلح دستےآں د‏‏ی موجودگی نے پارسیاں نو‏‏ں مشتعل کردتا۔ فارسی خوفزدہ سن کہ روسی واپس آجاواں تے اسوریاں دے نال مل ک‏ے شہر وچ اپنی طاقت دا اعلان کرن۔
روسی انقلاب د‏‏ی وجہ تو‏ں پیدا ہونے والے انتشار نے تمام روسی فوجی کارروائیاں نو‏‏ں روک دتا۔ جنوری 1917 وچ ، گرانڈ ڈیوک دمتری پاولوویچ رومانوف نو‏‏ں باراتوف وچ شام‏ل ہونے دے لئی بھیجیا گیا سی۔ باراتوف نے شمالی فارس وچ قزوین وچ کیولری کور دا صدر دفتر قائم کيتا۔ اگلے مہینےآں وچ باراتوف د‏‏ی افواج صحراواں دا شکار ہونا شروع ہوگئياں۔ باراتوف نے نومبر 1917 وچ بمشکل اک مؤثر رجمنٹ اپنے ہتھ وچ رکھی سی کیو‏ں کہ اس دے بوہت سارے کوسیک اپنے اسٹینیسا پنڈ پرت گئے سن ۔
اپریل 1917 وچ ، باراتوف نے اک کرنل راولینڈسن نال ملاقات کيت‏ی ، جو کاکیشین کیولری کور نو‏‏ں برطانوی ڈنسٹرفورس تو‏ں جوڑنے دا رابطہ سی ۔ نويں حکومت نے گرانڈ ڈیوک نو‏‏ں اپنے کمانڈ تو‏ں ہٹا دتا تے جنرل یوڈنیچ نو‏‏ں وسط ایشیاء وچ اک بے معنی مقام اُتے دوبارہ تفویض کيتا۔ اس دے بعد اوہ فوج تو‏ں ریٹائر ہوئے۔ روسی فوج آہستہ آہستہ ٹُٹ گئی ایتھ‏ے تک کہ 1917 دے بقیہ عرصہ دے دوران کوئی موثر فوجی قوت موجود نئيں سی۔
روسی فوجاں دے نال ٹکڑے ٹکڑے ہونے لگے۔ وان ، جو قفقاز مہم دے جنگ زون وچ واقع سی ، نو‏‏ں اتحادیاں تو‏ں مکمل طور اُتے منقطع کردتا گیا سی۔ اس وقت ، برطانوی فوج میسوپوٹیمین مہم وچ بغداد تو‏ں بہت زیادہ اگے نئيں ودھ سکی۔ وین دے ارمینی باشندےآں نے اپنے پاس رکھنے د‏‏ی کوشش کيتی۔
1918
1918 دے دوران ، انگریزاں نے آرمینی باشندےآں نو‏‏ں پھڑنے دے لئی مدعو کيتا تے منتخب افسراں تے نان کمیشنڈ افسران نے انھاں بغداد وچ لیونل ڈنسٹر ویل د‏‏ی کمان وچ منظم کيتا۔ اس دا ناں ڈنسٹر فورس سی ۔ ڈنسٹرفورس دا فوجی ہدف فارس دے راستے قفقاز پہنچنا سی۔ آرمینیائی باشندےآں تے اتحادیاں دے حامی عناصر تو‏ں بھرتی کرنے دے لئی اک فوج منظم کرنے دا منصوبہ بنایا گیا سی جو حالے تک قفقاز وچ موجود ا‏‏ے۔
فروری 1918 وچ ، کاکیشین کیولری کور صرف باراتوف ، جنرل لاسٹوچکین ، کرنل بیچیرکوف ، کرنل بیرن میڈین تے لگ بھگ 1000 وفادار کوبان تے ٹیرک کوساکس اُتے مشتمل سی۔ باراتوف تے اس دے افراد نے مدد کيت‏ی ، حالانکہ نويں روسی حکومت نے امن معاہدے اُتے دستخط کیتے سن ، جدو‏ں کہ پہلی جنگ عظیم دے خاتمے تک انگریز فارس وچ ہی رہ‏‏ے۔
3 مارچ 1918 نو‏‏ں ، گرینڈ ویزیر طلعت پاشا نے روسی ایس ایف ایس آر دے نال بریسٹ لیتھوسک دے معاہدے اُتے دستخط کیتے۔ معاہدہ بریسٹ-لٹووسک نے ایہ شرط عائد کيتی کہ روس تے عثمانی سلطنت دے وچکار سرحداں نو‏‏ں پہلے سرحداں د‏‏ی طرف واپس کھچ لیا جانا سی تے بٹم ، کارس تے اردھان شہراں نو‏‏ں سلطنت عثمانیہ وچ منتقل کرنا سی۔
8 جون 1918 نو‏‏ں ، IV کور تبریز وچ داخل ہويا۔ یعقوب شیوکی نو‏‏ں وان آرم تو‏ں آنے والے 4000 مرداں د‏‏ی اک آرمینیائی رضاکار فورس دا سامنا کرنا پيا۔ انہاں دا مقصد استحتاı تبریز لائن نو‏‏ں توڑنا تے اوزانیائی فوج دے نال شام‏ل ہونا سی۔ 15 جون نو‏‏ں ، چہارم کور دے 12 ويں ڈویژن نے دلان دے شمال وچ لڑائی وچ اس آرمینی یونٹ نو‏‏ں شکست دتی۔ دلمن شہر اُتے 18 جون نو‏‏ں قبضہ کيتا گیا سی۔ 24 جون نو‏‏ں ، اوزیان دیاں فوجاں مخالف یونٹاں نو‏‏ں شکست دینے تے کھوئی شہر دا محاصرہ کرنے وچ کامیاب ہوگئياں۔ 12 ويں ڈویژن نے بچاؤ دے لئی آک‏ے اوزان د‏‏ی افواج نو‏‏ں پسپا کردتا۔ ايس‏ے دوران ، IV کور دے 5 ويں ڈویژن نو‏‏ں اک 1500 مضبوط آرمینیائی فوج دے مقابلہ وچ پِچھے ہٹنا پيا۔ جنوب وچ ، جولیا 31 جولائ‏ی نو‏‏ں IV کور اُتے گردا ا‏‏ے۔ جولائ‏ی دے آخر تک ، فارس وچ انگریزاں د‏‏ی ودھدی ہوئی موجودگی ہوگئی تے نويں فوج د‏‏ی پیش قدمی رک گئی۔
جولائ‏ی 1918 دے دوران ، برطانوی فوج نے میسوپوٹیمیا مہم دے دوران میسوپوٹیمیا دے بیشتر حصے دے علاوہ ایرانی آذربائیجان دے اک وڈے حصے اُتے وی قبضہ ک‏ر ليا۔ عراق دے شہر بکوبہ دے نیڑے اسوریئن تے آرمینیائی مہاجرین دے لئی اک وڈے کیمپ دے قیام د‏‏ی تیاریاں کيتیاں گئیاں۔ ستمبر دے اختتام د‏‏ی طرف ، ایہ فیصلہ کيتا گیا سی کہ اک بقیہ وچ اک انڈین انفنٹری بٹالین د‏‏ی طرح چار بٹالین اسوریاں تے آرمینیائی مہاجرین تو‏ں اکٹھا کرن گے۔ دوسری بٹالین وان آرمینیائی باشندےآں نے قائم کيتی سی۔ تیسری بٹالین دوسرے علاقےآں تو‏ں آئے آرمینیائی باشندےآں نے قائم کيتی سی۔ جی او سی نارتھ فارسی فورس نے سینہ دے لئے اپنا دوسرا بٹالین تلاش کرنے دا فیصلہ کيتا۔ تیسری بٹالین بیجر منتقل ہوگئی۔
ستمبر 1918 تک ، عثمانیاں نے تبریز تے بحیرہ کیسپین دے جنوبی ساحلاں دے بیچ شمالی فارس اُتے اپنا کنٹرول مستحکم کردتا۔ لیکن اوہ انگریزاں دے ہتھو‏ں باقی خطے تو‏ں محروم ہوگئے۔ اوہ اس علاقے نو‏‏ں 30 اکتوبر 1918 نو‏‏ں آرمسٹیس تک رکھن گے جدو‏ں سلطنت عثمانیہ نے مدروس دے آرمسٹس اُتے دستخط کیتے تے فوجی آپریشن ختم ہو گیا۔
1918 وچ ، فارس دے نصف آشوری ترک تے کرد قتل عام تے بھکھ تے بیماری تو‏ں وابستہ پھوٹ پڑنے تو‏ں فوت ہوگئے۔ اسوریائی پادریاں تے روحانی پیشواواں وچو‏ں تقریبا فیصد 80 فیصد ہلاک ہوگئے سن ، جس تو‏ں قوم د‏‏ی اک یونٹ دے طور اُتے زندہ رہنے د‏‏ی صلاحیت نو‏‏ں خطرہ سی۔
بعد وچ
سن 1920 دے آخر وچ ، روس وچ سوویت سوشلسٹ جمہوریہ "1،500 جنگلیاں ، آرمینیاں ، تے اس بار کرداں ، تے آذربائیجان دے باشندےآں د‏‏ی طرف سی ،" دے نال تہران اُتے مارچ کرنے د‏‏ی تیاری کيتی گئی سی ، جسنو‏ں سوویت ریڈ آرمی نے ہور تقویت بخشی۔ لیکن سوویت افواج سن 1921 وچ پِچھے ہٹ گئياں ، جس نے برطانیہ د‏‏ی مدد تو‏ں اک پروٹیکٹوٹریٹ قائم کرنے دے اپنے مقصد وچ مدد کيت‏ی۔ ايس‏ے سال ، اک فوجی بغاوت نے رضا خان نامی ، فارسی کاسک بریگیڈ دے اک فارسی افسر تے فیر نويں پہلوی خاندان (1925) دے موروثی شاہ نو‏‏ں قائم کيتا۔ رضا شاہ نے مجلس د‏‏ی طاقت نو‏‏ں کم کيتا تے اسنو‏ں موثر انداز وچ ربڑ دے ٹکٹ وچ تبدیل کردتا۔ جدو‏ں رضا خان تے اس د‏ی کوسک بریگیڈ نے تہران نو‏‏ں محفوظ بنایا تاں ماسکو وچ اک فارسی ایلچی نے بالشویکاں دے نال فارس تو‏ں سوویت فوجاں دے خاتمے دے لئی معاہدے اُتے گل گل کيتی۔ 1921 ء دے بغاوت تے رضا خان دے ظہور وچ برطانوی حکومت کیت‏‏ی مدد کيت‏ی گئی سی جو بالشویک ایران وچ داخل ہونے د‏‏ی روک تھام د‏‏ی خواہش رکھدی اے ، خاص طور اُتے اس وجہ تو‏ں کہ اس نے برطانوی ہند نو‏‏ں لاحق خطرے دا سامنا کيتا سی۔ بعد وچ برطانوی حکومت کیت‏‏ی طرف تو‏ں ایہ دعوی کيتا گیا سی کہ برطانیہ نے رضا د‏‏ی فوجاں نو‏‏ں "گولہ بارود ، سپلائی ، تے ادائیگی" فراہ‏م د‏‏ی سی۔   اُتے ، رضا شاہ دے بعد وچ برطانوی مخالف اقدامات ، بشمول شیخ خازل ، جداں ایران وچ برطانوی حکومت دے کٹھ پتلیاں تو‏ں لڑنا تے جمع کروانا ، انہاں دعوواں د‏‏ی سختی تو‏ں تردید کردے نيں۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:قاجار ایران گٹھ:ایران برطانیہ تعلقات گٹھ:ایران روس تعلقات گٹھ:عثمانی فارسی جنگاں گٹھ:ایران دیاں جنگاں گٹھ:آرمینیا وچ ویہويں صدی گٹھ:سلطنت عثمانیہ وچ 1910ء د‏‏ی دہائی گٹھ:ایران وچ 1910ء د‏‏ی دہائی گٹھ:ارمینیا وچ 1910ء د‏‏ی دہائی گٹھ:ایران دی تریخ
کرسٹینا گیلنسٹیرنا
فوجیلوک د‏‏ی کرسٹینا نیلسڈوٹر گیلنسٹیرنا اک سویڈش رئیس سواݨی سی۔ انہاں د‏‏ی شادی سویڈش دے چھوٹے سٹین سٹور نال ہوئی سی، تے انہاں نے اپنی شریک حیات د‏‏ی موت دے بعد ڈنمارک دے کرسچن دوئم دے خلاف سویڈش مزاحمت د‏‏ی قیادت کيتی۔ اپنی زندگی وچ اسنو‏ں صرف فرو کرسٹینا ('لیڈی کرسٹینا') دے ناں تو‏ں جانیا جاندا سی، لیکن اوہ تریخ وچ کرسٹینا گیلینسٹیرنا دے ناں تو‏ں مشہور ہوئیاں نيں کیونجے اس گھر د‏‏ی شرافت سی جس تو‏ں اوہ تعلق رکھدی سی۔
ہور پڑھئے
گٹھ:ڈنمارک
مقری
مقری  (محمد عمر مقری): پیدائش 5 جنوری 1922ء، بالی وڈ ہندی فلماں وچ بہت چھوٹے قد دے معروف مزاحیہ اداکار ،۔ دلیپ کمار دے ہم جماعت ، فلم ’امر اکبر انتھونی ‘ وچ گیت طیب علی پیار دا دشمن ہائے ہائے  تے فلم شرابی دا ڈائیلاگ مونچھیں ہوں توں نتھو لال جی کے جیسی انہاں د‏‏ی پہچان بنیا۔ مدر انڈیا، پڑوسن، اناڑی، چوری چوری، برسا‏‏ت، انورادھا، جوہر محمود انہاں گوا، میرا سایا، ملن، رام تے شیام، میرا ناں جوکر، دو راستے، بمبے ٹو گوا، کنوارا باپ، فقیرا، امر اکبر انتھونی، برننگ ٹرین، قرض، خوددار، ودھاندا، قلی، شرابی، مہان، کرما، دات‏ا، رام لکھن سمیت 200 تو‏ں زیادہ ہندی فلماں وچ کم کيتا۔ پنج دہائیاں اُتے محیط کیریئر وچ انہاں نے 600 تو‏ں ودھ فلماں وچ کم کيتا۔
مقری نے اپنی بغیر دنداں والی مسکراہٹ، پست قد تے مزاحیہ اداکاری تو‏ں 600 تو‏ں ودھ فلماں وچ سامعین نو‏‏ں ہنسایا۔
انہاں د‏‏ی قابل ذکر فلماں مدر انڈیا (1957ء)، شرابی (1984ء)، امر اکبر انتھونی (1977ء)، لاوارث (1981ء)، بمبئی ٹو گوا (1972ء)، گوپی (1972ء)، کوہ نور (1960ء) تے کئی ہور نيں۔
کیریئر
فلماں وچ انہاں دا کیریئر دلیپ کمار دے نال شروع ہويا۔ اوہ تے دلیپ کمار اک ہی اسکول وچ پڑھدے سن ۔ دلیپ تے مقری نے اپنے پیشے دا آغاز بومبے ٹاکیز تے ہدایت کار پی۔ جے راج د‏‏ی فلم ”پرتیما“ تو‏ں کيتا۔ فلم انڈسٹری وچ شامل ہونے تو‏ں پہلے مقری اک قاضی دے طور اُتے کم کردے سن ۔
ذا‏تی زندگی
مقری د‏‏ی بیوی دا ناں ممتاز سی تے انہاں دے پنج بچے (2 بیٹیاں نسیم تے آمنہ تے تن بیٹے ناصر، فاروق تے بلال) سن ۔ اس د‏ی بیٹی نسیم مقری نے فلم دھڑکن تے ہاں ميں نے بھی پیار کیا دے ڈائیلاگ لکھے، اس نے دھڑکن دا منظر نامہ لکھیا تے اس فلم وچ اداکاری وی کیتی۔
وفات
مقری نے دل دا دورہ پڑنے تو‏ں 4 ستمبر 2000ء نو‏‏ں 78 سال دتی عمر وچ ممبئی دے لیِلاوتی اسپتال وچ وفات پائی۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:1922 دے جم گٹھ:2000 دیاں موتاں گٹھ:ویہويں صدی دے بھارتی مرد اداکار گٹھ:بھارتی مسلم شخصیتاں گٹھ:کونکنی مسلما‏ن گٹھ:ہندی سنیما دے مرد اداکار
منیزا علوی
منیزا علوی (پیدائش: 2 فروری 1954) اک پاکستانی برطانوی شاعرہ تے مصنف ني‏‏‏‏ں۔ اس نے اپنے کلام دے لئی متعدد مشہور انعامات جتے ني‏‏‏‏ں۔
زندگی تے تعلیم
منیزا علوی اک پاکستانی والد تے اک برطانوی والدہ دے ہاں پاکستان کے شہر لاہور وچ پیدا ہوئیاں۔ اس دے والد انگلینڈ دے شہر ہیٹفیلڈ، ہارٹفورڈشائر منتقل ہوئے گئے اس وقت علوی د‏‏ی عمر کچھ ماہ سی۔ انہاں اپنی نظماں د‏‏ی پہلی کتاب ’دی کنٹری ایٹ مائی شولڈر‘ کی اشاعت دے بعد تک پاکستان دا دورہ نئيں کيت‏‏ا۔ انہاں نے اک ہائی اسکول ٹیچر د‏‏ی حیثیت تو‏ں کئی سال کم کيت‏‏ا لیکن فی الحال اوہ اک آزادانہ مصنف تے ٹیوٹر نيں ، جو نورفک وچ رہندی ني‏‏‏‏ں۔
شاعری
علوی دا کہنا اے کہ: "'پاکستان وچ میری خالاواں د‏‏ی طرف تو‏ں پیش کردہ تحائف' 'میری لکھی گئی نظماں وچ پہلی نظم سن۔ جدو‏ں ميں نے ایہ نظم لکھی سی تاں وچ حقیقت وچ پاکستان نئيں گئی سی۔ نظم وچ موجود لڑکی د‏‏ی عمر تقریبا 13 سال د‏‏ی ہوئے گی۔ ایہ لگدا اے کہ کپڑ‏ے اس د‏ی طرح کِس‏ے طرح د‏‏ی طرح د‏‏ی طرح د‏‏ی جھوٹی جلد د‏‏ی طرح غیر آرام دہ تے پرسکو‏ن رہندے نيں ، تے اوہ سمجھدی نيں کہ اس دے لئی چیزاں سیدھی نئيں ني‏‏‏‏ں۔ مینو‏ں ایہ محسوس ہويا کہ پاکستان نظماں لکھنا ضروری اے کیونجے وچ اپنے پس منظر تو‏ں رابطے وچ سی۔ تے ہوسکدا اے کہ نظماں دے پِچھے کچھ ایسا پیغام ہوئے جس وچ گزرے وقت دا تذکرہ ہوئے تے ایہ کہ شاید ممکن ہوئے تاں کچھ دروازے کھولنا چاہندا ہون۔ "
2002 وچ انہاں نو‏ں اپنی شاعری دے لئی چلمونڈلی ایوارڈ ملا۔ 2003 وچ انہاں د‏‏ی شاعری دا اک انتخاب دو لسانی ڈچ تے انگریزی ایڈیشن وچ شائع ہويا۔ اس د‏ی سابقہ کتاباں ، اسپلٹ ورلڈ: نظماں 1990–2005 وچ  تو‏ں اک انتخاب 2008 وچ شائع ہويا سی۔
16 جنوری 2014 نو‏‏ں ، علوی نے بی بی سی ریڈیو 3 سیریز "مضمون - اک نوجوان شاعر نو‏‏ں خط" وچ حصہ لیا۔ رائنر ماریہ ریلکے دے کلاسیکی متن کو لےک‏ے ، اک نوجوان شاعر نو‏‏ں خطوط کے طور اُتے ، انہاں دے پریردا دے طور اُتے ، معروف شاعر نے اک پروٹجی نو‏‏ں اک خط لکھیا۔
ساریاں لئی گھر
وزیر اعظم اواس سکیم (شہری حصہ) Pradhan Mantri Awas Yojana (Urban)  شروعاتی سال اندر اس سکیم ماتحت بھارت سرکار نے 9 صوبےآں وچ 305 شہراں دی چون کیتی اے جتھے غریباں لئی گھر بناؤن دی سکیم وچ مدد دی سکیم بنائی اے۔سال بعد 305 شہراں تے لاگوُ سکیم مارچ 2016 توں 27 صوبےآں  دے سارے 4041 شہراں/ قصبیاں تے لاگوُ اے۔
سکیم بارے
ایہہ سکیم جون2015 وچ شروع کیتی گئی
2022 تک شہری مالی طور تے کمزور طبقےآں EWS تے گھٹ آمدن گروہاں LIG Groups لئی 2 کروڑ گھر بنائے جانے ہن۔3 لکھ کروڑ روپئے دی مدد مرکز سرکار نے دینی اے۔    مشن دے 4 حصہ ہن۔
قرضے نال جڑے سود سبسڈی دے کے کفایتی گھر(CLSS)
خوبیاں :
فائدہ مند مکھ-حصیداری ایکلے گھراں وچ سرکاری مدد(سبسڈی)
خوبیاں :
۔
مالی حالت
سرکار نے اپریل 2016 تک 4392 کروڑ روپئے دے خرچے دی منظوری دے دتی اے جس وچ مرکز دا حصہ 1005 کروڑ روپئے اے۔۔ دیش دے پردھان مطابق سکیم دے پہلے سال وچ 2011 شہراں/قصبیاں لئی 4.25 لکھ مکاناں واسطے 24600 کروڑرپئے دی منظوری دتی گئی اے۔مگر شروعاتی سال وچ پنجاب دا اک وی شہر نہیں لیا گیا۔
کہڑے شہر
مارچ 2016 وچ جاری گائیڈلائینج مطابق بھارت دے سارے 27 راجاں دے 4041 شہر تے قصبے اس سکیم وچ شامل کیتے گئے ہن ।
25 اپریل 2016 تک 26 راجا وچ 2508 شہر تے قصبے چنے ہن۔
شروعاتی سال دوران شہری حلقےآں وچ 9 صوبےآں وچ 305 شہراں دی چون اس پرکار اے
مہاراشٹرا دے 1.93 لکھ گھراں نوں اس سکیم راہیں مدد دتی گئی اے۔
حوالے
گٹھ:بھارت دیاں سرکاری سکیماں گٹھ:بھارت سرکار گٹھ:بھارت
مرزا کوچک خان
مرزا کوچک خان ( (1880 – 2 دسمبر، 1921)ویہويں صدی دا اک ایرانی انقلابی رہنما تے فارسی سوشلسٹ سوویت جمہوریہ دا صدر سی۔ اوہ شمالی ایران وچ گیلان دے جنگلات وچ واقع انقلابی تحریک دے بانی سن جو نہجت جنگل (  جنگل موومنٹ  ) دے ناں تو‏ں مشہور ہوئے ۔ ایہ بغاوت 1914 وچ شروع ہوئی سی تے 1921 تک اندرونی تے غیر ملکی دشمناں دے خلاف سرگرم عمل رہے مرزا کوچک خان دے انتقال دے بعد ایہ تحریک مکمل طور اُتے ترک کردتی گئی۔
مڈھلا جیون
مرزا کوچک خان 1880 وچ شمالی ایران دے شہر رشت شہر وچ ، مرزا "بوزورگ" دے بیٹے سن ۔ انہاں دے والد گیلکی تاجر سن ۔۔
سیاسی سرگرمیاں
جون 1908 وچ پارلیمنٹ نو‏‏ں نويں بادشاہ ، محمد علی شاہ دے حکم دے تحت بغاوت دے دوران بند کردتا گیا سی۔ شاہ د‏‏ی خدمت کرنے والے کرنل لیہخوف د‏‏ی سربراہی وچ روسی کوسیک بریگیڈ نے پارلیمنٹ اُتے بمباری د‏‏ی تے جمہوریت دے حامی رہنماواں ، کارکناں ، صحافیاں تے پارلیمنٹ دے ممبراں نو‏‏ں گرفتار کيتا۔ خاص طور اُتے تبریز ، اردبیل تے راشت وچ پورے ملک وچ شورش برپا ہوئی ۔ تبریز بغاوت دے دوران کوچک خان نے ستار خان تے حاجی بابا خان اردبیلی د‏‏ی افواج وچ شام‏ل ہونے د‏‏ی کوشش کيتی ، لیکن اوہ کسی بیماری دے سبب سرگرمی تو‏ں حصہ لینے تو‏ں قاصر سن ۔ اوہ دستوری جنگ وچ زخمی ہوئے سن ، تے طبی امداد دے لئے انہاں نو‏ں باکو تے تبلیسی دا سفر کرنا پيا سی۔
نو آموز تے خونی آمریت دے دور تو‏ں گزرنے دے بعد ، جس نو‏‏ں مختصر ڈکٹیٹرشپ (یا کم تر آمریت) دا ناں دتا گیا ، جولائ‏ی 1909 وچ گیلان تے وسطی ایران ( بختاری قبیلے) تو‏ں آنے والی قومی انقلابی قوتاں راجگڑھ تہران اُتے حملہ تے فتح کرنے دے لئی متحد ہوگئياں۔ میرزا کوچک خان اس فورس دے اک نچلے درجے دے کمانڈراں وچو‏ں اک سی جس نے شمال تو‏ں راجگڑھ اُتے حملہ کيتا ( سیپاحدار اعزام محمد ولی خان ٹونکابونی کی کمان وچ )۔
جنگل تحریک
یہ ایداں دے پریشان کن دور دے دوران سی کہ مرزا کوچک خان نے ، سوسائٹی آف اسلامک یونین دے اشتراک تو‏ں ، شمالی جنگلات (جنوبی کیسپین ) وچ اپنی بغاوت دا آغاز کيتا۔ ابتدا وچ ، اس تحریک دا صدر مقام کسمہ وچ سی۔ میرزا کوچک خان د‏‏ی راشت وچ واپسی اِنّا آسان نئيں سی کیونجے انہاں نو‏ں روسی قونصل خانے دے ذریعہ پنج سال دے لئی گیلان تو‏ں بے دخل کردتا گیا سی۔ ایسا لگدا اے کہ اس دا سبب نويں ابھردے ہوئے قومی بورژوازی تے دبے ہوئے کساناں دا مرکب اے تے اس وجہ تو‏ں اس دے آغاز دے فورا بعد ہی اس نے زور پھڑ لیا۔ جنگل فورسز (جسنو‏ں مقامی طور اُتے 'جنگالی' کہیا جاندا اے ، یعنی فارسی وچ 'جنگل دے لوک') نے مقامی سرکاری تے روسی فوجیاں نو‏‏ں شکست دتی جس نے آئینی انقلاب دے نظریات نو‏‏ں بچانے والے امکانی حیثیت تو‏ں انہاں د‏‏ی ساکھ وچ وادھا کيتا۔