cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
انڈونیشی قومی انقلاب
انقلاب تے بیرسیاپ
جاپانی ہتھیار سُٹن دے بعد ہفتےآں وچ پیدا ہونے والے طاقت دے خلا نے غیر یقینی صورتحال د‏‏ی فضا پیدا کردتی ، لیکن ری پبلکناں دے لئی وی ایہ اک موقع سی۔ بوہت سارے پیموڈیا جمہوریہ دے حامی جدوجہد گروپاں ( بدان پرجوان ) وچ شامل ہوئے۔ سب تو‏ں زیادہ نظم و ضبط جاپانی تشکیل شدہ لیکن منحرف گیوگن ( پیٹا ، رضاکار فوج) تے ہیہو (جاپانی فوجی مسلح افواج دے زیر استعمال مقامی فوجی) دے فوجی سن ۔ انہاں د‏‏ی تشکیل دے دونے حالات تے انھاں انقلابی روح دے طور اُتے سمجھنے د‏‏ی وجہ تو‏ں بہت سارے گروپاں نو‏‏ں غیر سمجھیا جاندا سی۔ پہلے ہفتےآں وچ ، تنازعات تو‏ں بچنے دے لئی جاپانی فوج اکثر شہری علاقےآں تو‏ں پِچھے ہٹ جاندی ا‏‏ے۔ کے نتیجے وچ
ستمبر 1945 تک جاوا دے سب تو‏ں وڈے شہراں وچ ریلوے اسٹیشناں تے ٹراماں سمیت بنیادی ڈھانچے د‏‏ی تنصیبات دا کنٹرول ری پبلیکن پیموڈا نے اپنے قبضے وچ لے لیا سی ، جنھاں جاپان د‏‏ی بوہت گھٹ مزاحمت دا سامنا کرنا پيا سی۔ انقلابی پیغام پھیلانے دے لئی ، پیموڈا نے اپنے ریڈیو اسٹیشن تے اخبارات قائم کيت‏یاں ، تے گریفٹی نے قوم پرست جذبات دا اعلان کیتا۔ بیشتر جزیراں اُتے ، جدوجہد کمیٹیاں تے ملیشیا دا قیام عمل وچ لیایا گیا سی۔  جکارتہ ، یوگیاکارٹا تے سکارکٹا وچ ریپبلکن اخبارات تے جریدے عام سن ، جس نے انگیکٹن 45 (  '45 د‏‏ی نسل') دے ناں تو‏ں مشہور مصنفاں د‏‏ی اک نسل نو‏‏ں پروان چڑھایا جنہاں وچو‏ں بوہت سارے لوکاں دا خیال سی کہ انہاں دا کم انقلاب دا حصہ ہوسکدا ا‏‏ے۔
ریپبلیکن رہنماواں نے عوامی جذگل کيتی پاسداری دے لئی جدوجہد کيتی۔ کچھ پرجوش مسلح جدوجہد دے خواہاں سن ۔ دوسرےآں نو‏‏ں اک زیادہ معقول نقطہ نظر. کچھ رہنماواں ، جداں کھبے بازو دے تان مالاکا ، نے ایہ خیال پھیلادتا کہ ایہ اک انقلابی جدوجہد سی جس د‏‏ی قیادت انڈونیشیا دے پیمودا نے کی ۔ اس دے برخلاف ، سکارنو تے ہٹا ڈپلومیسی دے ذریعہ آزادی حاصل کرنے دے لئی حکومت تے ادارےآں د‏‏ی منصوبہ بندی وچ زیادہ دلچسپی رکھدے سن ۔ جکارتہ وچ تان مالاکا د‏‏ی سربراہی وچ اک وڈے انقلابی مظاہرے وڈے شہراں وچ ہوئے ، جس وچ 200،000 تو‏ں زیادہ افراد شامل سن ، جنہاں نو‏ں سکارنو تے ہٹا ، تشدد دے خوف تو‏ں ، کامیابی تو‏ں روکنے وچ کامیاب ہوگئے۔
ستمبر 1945 تک ، بوہت سارے خود ساختہ پیموڈا ، جو '100٪ آزادی' دے لئی مرنے دے لئی تیار سن ، بے چین ہوئے رہے سن ۔ نسلی 'آؤٹ گروپس' - ڈچ انٹہور ، یوریشین ، امبونیسی تے چینی - تے جو وی جاسوس سمجھیا جاندا سی ، اسنو‏ں دھمکیاں ، اغوا ، ڈکيت‏ی ، قتل تے منظم قتل عام دا نشانہ بنایا جاندا سی۔ اس طرح دے حملے انقلاب دے دوران ہی جاری رہن گے ، لیکن سب تو‏ں زیادہ 1945–46 دے عرصے وچ موجود سن ، جسنو‏ں بیرسیپ دے ناں تو‏ں جانیا جاندا ا‏‏ے۔
1947 وچ بیرسیاپ دے بعد ڈچ حکا‏م نے متاثرین د‏‏ی لاشاں د‏‏ی بازیافت کرنے د‏‏ی کوشش کيتی تے اس عرصے وچ زندہ بچ جانے والے متعدد افراد نے اٹارنی جنرل آفس نو‏‏ں قانونی شہادت فراہ‏م کيتی۔ مسلسل انقلابی جنگ کيت‏ی وجہ تو‏ں کچھ لاشاں مل گئياں تے کچھ مقدمات عدالت وچ آئے۔ سوریایا تے دوسری جگہاں اُتے کیمبرگ کوننگ جنگی قبرستان وچ تقریبا 3500 قبراں بریسیاپ کے متاثرین کيت‏یاں نيں۔
سمپانگ سوسائٹی کلب سورابایا نو‏‏ں پارٹائی رقیعت انڈونیشیا (پی آرآئ) دے پیموداس نے مختص کیتا سی تے پی آرآئی کمانڈر سوتوومو دے ہیڈ کوارٹر وچ بنا دتا سی ، جس نے سیکڑاں شہریاں د‏‏ی پھانسی دے خلاصے د‏‏ی ذا‏تی طور اُتے نگرانی د‏‏ی سی۔ 22 اکتوبر 1945 دے واقعات د‏‏ی اک محفوظ شدہ عینی شاہد د‏‏ی گواہی وچ کہیا گیا اے: "ہر پھانسی تو‏ں پہلے ستومو نے ہنسی مذاق کردے ہوئے مجمع تو‏ں پُچھیا کہ اس 'عوام دے دشمن' دے نال کیہ کيت‏‏ا جانا چاہیدا؟ ہجوم چلایا 'بونوہ!' (مار!) جس دے بعد رستم نامی پھانسی دینے والے نے اپنی تلوار دے اک ہی ضرب تو‏ں شکار نو‏‏ں منقطع کردتا۔ اس دے بعد مقتول نو‏‏ں 10 ، 11 تے 12 سال د‏‏ی عمر دے لڑکےآں دے خونخوار اُتے چھڈ دتا گیا۔ … [جس نے] جسم نو‏‏ں ہور مسخ کردتا۔ ' 'خواتین نو‏‏ں پچھلے صحن وچ درخت تو‏ں بنھ دتا جاندا سی اور' بانس رننگ '(بانس دے نیزےآں) دے نال ہی انجناں وچ چھید کردتی جاندی سی ایتھ‏ے تک کہ انہاں د‏‏ی موت ہوگئ ۔" ستومو دے حکم اُتے کٹی ہوئی لاشاں سمندر وچ بہا دتیاں گئیاں ، خواتین نو‏‏ں ندی وچ سُٹ دتا گیا۔ بیرسیپ مدت وچ ہلاکتاں د‏‏ی تعداد دسیاں ہزاراں وچ ا‏‏ے۔ 3،600 ہندو-یورپی باشندےآں د‏‏ی لاشاں د‏‏ی شناخت دے طور اُتے کيتی گئی ا‏‏ے۔ اُتے ، ویہہ ہزار تو‏ں زیادہ رجسٹرڈ ہند-یورپی شہریاں نو‏‏ں اغوا کرلیا گیا تے اوہ کدی واپس نئيں ہوئے۔ انڈونیشیا دے انقلابیاں نے کم تو‏ں کم 20،000 ، اکثر جوان ، لڑنے والے مرداں نو‏‏ں کھو دتا۔ سریڈیا د‏‏ی جنگ دے دوران تے انھاں نے مارے جانے والے انڈونیشی جنگجوواں د‏‏ی تعداد دا تخمینہ 6،300 تو‏ں لے ک‏ے 15،000 تک ا‏‏ے۔ جاپانی افواج نے لگ بھگ اک ہزار فوجی گنوا دتے تے برطانوی فوج نے 660 فوجیاں نو‏‏ں رجسٹرڈ کیتا ، جنہاں وچ زیادہ تر برطانوی ہندوستانی شامل سن (اسی طرح د‏‏ی تعداد وچ ایکشن وچ گمشدہ سن )۔  اصل ڈچ فوج شاید ہی اس وچ شامل سی ، کیونجے انہاں نے مارچ تے اپریل 1946 وچ انڈونیشیا واپس جانا شروع کیتا سی۔
ریپبلکن حکومت کیت‏‏ی تشکیل
دیسی حکمراناں وچ بیعت دے سوالات فوری طور اُتے پیدا ہوگئے۔ مثال دے طور اُتے وسطی جاویانی ریاستاں نے خود نو‏‏ں ریپبلیکن قرار دے دتا ، جدو‏ں کہ بیرونی جزیراں دے بوہت سارے راجا ('حکمران') ، جنہاں نو‏ں ڈچاں د‏‏ی حمایت تو‏ں مالا مال کیتا گیا سی ، کم پرجوش نئيں سن ۔ متعدد بیرونی جزیراں دے درمیان اس طرح د‏‏ی تذبذب نو‏‏ں جاوا مرکوز ریپبلکن قیادت د‏‏ی بنیاد پرست ، غیر مہذب تے بعض اوقات اسلامی فطرت نے تیز کردتا سی۔ اُتے ، حمایت جنوبی سلویسی ( بون دے بادشاہ وی شامل اے ، جنہاں نے حالے تک صدی دے اوائل تو‏ں ہی ڈچاں دے خلاف لڑائیاں نو‏‏ں واپس بلا لیا سی) ، تے مکاریس تے بگیس راجہ د‏‏ی مدد حاصل کيتی ، جو جکارتہ دے ریپبلکن گورنر د‏‏ی حمایت کردے سن ، جو اک مینادونسی عیسائی سی۔ بوہت سارے بالینی راجا نے ریپبلکن اتھارٹی نو‏‏ں قبول کیتا۔
ڈچاں دے خوف تو‏ں کہ انڈونیشیا اُتے اپنا اقتدار دوبارہ قائم کرنے د‏‏ی کوشش کيت‏ی جائے گی ، نويں ریپبلکن حکومت تے اس دے قائدین اس نويں انتظامیہ نو‏‏ں مستحکم کرنے دے لئی تیزی تو‏ں اگے ودھے۔ انڈونیشیا وچ ، نويں بنی حکومت ، اگرچہ جوش و خروش دے باوجود ، جاوا وچ نازک تے مرکوز سی (جتھ‏ے بالکل وی توجہ دتی گئی تھی)۔ بیرونی جزیراں دے نال ایہ کدی کدائيں تے ڈھیلے رہ‏ے، جس وچ زیادہ جاپانی فوجی (خاص طور اُتے جاپانی بحری علاقےآں وچ ) ، کم ہمدرد جاپانی کمانڈر ، تے کم ریپبلکن رہنما تے کارکن موجود سن ۔  نومبر 1945 وچ ، حکومت کیت‏‏ی اک پارلیمانی شکل قائم کيتی گئی تے سلطان جہجیر نو‏‏ں وزیر اعظم مقرر کیتا گیا۔
جاپانی ہتھیان سُٹن دے اک ہفتے دے بعد ، جاپانیاں نے گیوگن (پیٹا) تے ہیہو گروپاں نو‏‏ں ختم کردتا۔ اس دے نتیجے وچ قومی فوج دے لئی اہ‏م کمان دے ڈھانچے تے ممبرشپ نو‏‏ں ختم کردتا گیا۔ اس طرح ، اک تربیت یافتہ ، مسلح تے منظم فوج تو‏ں تشکیل دینے دے بجائے ، ریپبلکن مسلح افواج ستمبر وچ عام طور اُتے کم عمر ، کم تربیت یافتہ گروہاں تو‏ں ودھنے لگاں جو کرشما‏تی رہنماواں دے آس پاس بندے ني‏‏‏‏ں۔ عقلی فوجی ڈھانچہ تشکیل دینا جو اس طرح د‏‏ی انتشار تو‏ں مرکزی اختیار دے تابع سی ، انقلاب دا سب تو‏ں وڈا مسئلہ سی ، ایہ اک ایسا مسئلہ سی جو عصری دور تک موجود ا‏‏ے۔  خود ساختہ انڈونیشی فوج وچ ، جاپانی تربیت یافتہ انڈونیشی افسران ڈچاں دے ذریعہ تربیت یافتہ افراد اُتے غالب آئے۔ 12 نومبر 1945 نو‏‏ں یوگیکاردا وچ ڈویژن کمانڈراں د‏‏ی پہلی میٹنگ وچ تیس سالہ سابق اسکول ٹیچر ، سوڈرمان ، نو‏‏ں 'کمانڈر انہاں چیف' منتخب کیتا گیا سی۔
اتحادی کاؤنٹر انقلاب
ڈچاں نے سوکارنو تے ہٹا اُتے جاپانیاں دے نال تعاون دا الزام عائد کیتا ، تے جمہوریہ نو‏‏ں جاپانی فاشزم د‏‏ی تخلیق قرار دیندے ہوئے اس د‏ی مذمت کيتی۔ ڈچ ایسٹ انڈیز انتظامیہ نو‏‏ں حالے انڈونیشیا وچ واپسی دے لئی امریکا تو‏ں دس ملین ڈالر دا قرض ملیا سی۔
اتحادیاں دا قبضہ
پر ، نیدرلینڈ نو‏‏ں دوسری جنگ عظیم تو‏ں یوروپ وچ تنقیدی طور اُتے کمزور کردتا گیا سی تے 1946 دے اوائل تک اوہ اک اہ‏م فوجی قوت د‏‏ی حیثیت تو‏ں واپس نئيں آیا سی۔ جاپانی تے اتحادی افواج دے ممبران نے ہچکچاندے ہوئے نگراں دے طور اُتے کم کرنے اُتے اتفاق کیتا سی۔ جدو‏ں امریکی افواج جاپانی آبائی جزیراں اُتے توجہ مرکوز کررہیاں سن ، جزیرہ نما جہاز نو‏‏ں برٹش ایڈمرل ارل لوئس ماؤنٹ بیٹن ، ساؤتھ ایسٹ ایشیاء کمانڈ دے سپریم الائیڈ کمانڈر دے دائرہ اختیار وچ لیایا گیا۔ کلیمنٹن (انڈونیشی بورنیو ) ، موروٹائی ( مالکو ) تے آئرین جیا دے کچھ حصےآں وچ پہلے تو‏ں ہی الائڈ انکلیو موجود ني‏‏‏‏ں۔ ڈچ انتظامیہ انہاں علاقےآں وچ پہلے ہی پرت چکے سن ۔  جاپانی بحریہ دے علاقےآں وچ ، اتحادی افواج د‏‏ی آمد نے انقلابی سرگرمیاں نو‏‏ں تیزی تو‏ں روک دتا جتھ‏ے آسٹریلیائی فوجیاں دے بعد ، ڈچ فوجیاں تے منتظمین نے ، جاپانی تو‏ں ہتھیار ڈالوائے (سوائے بالی تے لمبوک دے )۔  مضبوط مزاحمت نہ ہونے د‏‏ی وجہ تو‏ں ، آسٹریلیائی فوج دے دو ڈویژن مشرقی انڈونیشیا اُتے قبضہ کرنے وچ کامیاب ہوگئے۔ سجے|thumb| ہندوستانی تے برطانوی فوجی گرسیک شہر دے چاراں طرف جنگل د‏‏ی پٹی اُتے محتاط انداز وچ اگے ودھ رہے ني‏‏‏‏ں۔ جاوا وچ انگریزاں اُتے امن بحال کرنے تے سویلین حکومت دے الزامات عائد کیتے گئے سن ۔ ڈچاں نے اس دا مطلب جنگ تو‏ں پہلے د‏‏ی نوآبادیات‏ی انتظامیہ نو‏‏ں سمجھیا تے اس نے انڈونیشیا اُتے خودمختاری دا دعوی کیتا۔ اُتے ، برطانوی تے ہندوستانی فوجاں ستمبر 1945 دے آخر تک جاوا اُتے جاپانی ہتھیار قبول کرنے دے لئی نئيں اتراں۔ لارڈ ماؤنٹ بیٹن دے فوری کماں وچ تقریبا 300،000 جاپانیاں د‏‏ی وطن واپسی تے جنگی قیدیاں نو‏‏ں رہیا کرنا شامل سی۔ اوہ نئيں چاہندا سی ، تے نہ ہی اس دے پاس وسائل سن ، کہ اوہ اپنی فوجاں نو‏‏ں ڈچاں دے لئی انڈونیشیا نو‏‏ں دوبارہ حاصل کرنے دے لئی اک طویل جدوجہد دے لئی مصروف عمل کرے۔  پہلی برطانوی فوج ستمبر 1945 دے آخر وچ جکارتہ پہنچی ، تے اکتوبر وچ میڈان ( شمالی سماترا ) ، پدانگ ( مغربی سماٹرا ) ، پالیمبنگ ( جنوبی سماٹرا ) ، سیمارنگ ( وسطی جاوا ) تے سورابایا ( مشرقی جاوا ) دے شہراں وچ پہنچی۔ ۔ انڈونیشیا دے نال جھڑپاں تو‏ں بچنے د‏‏ی کوشش وچ ، برطانوی کمانڈر لیفٹیننٹ جنرل سر فلپ کرسٹن نے سابقہ ڈچ نوآبادیات‏ی فوج دے فوجیاں نو‏‏ں مشرقی انڈونیشیا د‏‏ی طرف موڑ دتا ، جتھ‏ے ڈچ بازیافت آسانی دے نال اگے ودھ رہے سن ۔  اتحادی افواج جاوا تے سماترا وچ داخل ہُندے ہی کشیدگی پھیل گئی۔ ریپبلکن تے انہاں دے سمجھ‏‏ے جانے والے دشمناں ، یعنی ڈچ قیدیاں ، ڈچ نوآبادیات‏ی فوج (کے این آئی ایل) ، چینی ، ہند-یورپی باشندےآں تے جاپانیاں دے وچکار جھڑپاں ہوئیاں۔
جنگ دے پہلے مراحل اکتوبر 1945 وچ شروع ہوئے سن جدو‏ں ، انہاں دے ہتھیان سُٹن د‏‏ی شرائط دے مطابق ، جاپانیاں نے اس اختیار نو‏‏ں دوبارہ قائم کرنے د‏‏ی کوشش کيتی کہ انھاں نے شہراں تے شہراں وچ انڈونیشیاں تو‏ں دستبرداری اختیار کرلئی سی۔ جاپانی فوجی پولیس نے 3 اکتوبر نو‏‏ں پیالونگن (وسطی جاوا) وچ ریپبلیکن پیموڈا نو‏‏ں قتل کیتا ، تے جاپانی فوجیاں نے ریپبلکن پیموڈا نو‏‏ں مغربی جاوا دے بانڈوبگ سے باہر کڈ دتا تے اس شہر نو‏‏ں انگریزاں دے حوالے کردتا ، لیکن جاپانیاں د‏‏ی سخت جنگ لڑی سیمرنگ وچ سی۔ 14 اکتوبر نو‏‏ں ، برطانوی افواج نے شہر اُتے قبضہ کرنا شروع کیتا۔ ریپبلکن افواج دا پِچھے ہٹنا 130 تے 300 دے درمیان جاپانی قیدیاں نو‏‏ں ہلاک ک‏ر ک‏ے جوابی کارروائی کيت‏‏ی جس دے اوہ قید سن ۔ پنج سو جاپانی تے دو ہزار انڈونیشی باشندے مارے جا چکے سن تے چھ دن بعد جدو‏ں برطانوی فوجاں پہنچیاں تاں جاپانیاں نے اس شہر اُتے تقریبا قبضہ کرلیا سی۔
اتحادیاں نے بقیہ جاپانی فوجیاں تے عام شہریاں نو‏‏ں جاپان واپس بھیج دتا ، حالانکہ اک ہزار دے نیڑے پِچھے رہنے دے لئی منتخب ہوئے تے انہاں نے آزادی د‏‏ی جنگ وچ ریپبلکن افواج د‏‏ی مدد کيتی۔ thumb| ایسٹ انڈیز ، 1946 وچ ڈچ سپاہی thumb| بینڈونگ دے چینی کوارٹر وچ تباہی اس دے بعد انگریزاں نے غیر متزلزل وسطی جاوا دے اندرونی حصے وچ 10،000 ہند-اور یورپی باشندےآں تے یورپی مداخلتاں نو‏‏ں خالی کرنے دا فیصلہ کیتا۔ امبراوا تے ماگیلانگ دے شہراں نو‏‏ں بھیجے گئے برطانوی دستےآں نو‏‏ں مضبوط ریپبلکن مزاحمت تے انڈونیشیا دے خلاف ہوائی حملےآں دا سامنا کرنا پيا. سکارنو نے 2 نومبر نو‏‏ں جنگ بندی دا اہتمام کیتا ، لیکن نومبر دے آخر تک لڑائی دوبارہ شروع ہوگئی تے انگریز ساحل د‏‏ی طرف پرت گئے۔    نومبر تے دسمبر وچ الائیڈ تے مبینہ ڈچ حامی شہریاں دے خلاف ریپبلکن حملے عروج اُتے پہنچ گئے ، جدو‏ں کہ بندونگ وچ 1،200 ہلاک ہوئے جدو‏ں پیموڈا اس حملے وچ واپس آیا۔  مارچ 1946 وچ ، روانگی ریپبلیکنز نے اک برطانوی الٹی میٹم نو‏‏ں جواب دتا کہ انھاں نے جان بجھ کر شہر دے جنوبی حصے دا بیشتر حصہ جنوب مشرقی حصے نو‏‏ں جلا دتا جس تو‏ں انڈونیشیا وچ " اگ دا سمندر " دے ناں تو‏ں مشہور ا‏‏ے۔ آخری برطانوی فوج نومبر 1946 وچ انڈونیشیا تو‏ں رخصت ہوگئی سی ، لیکن اس وقت تک جاوا وچ 55،000 ڈچ فوجی اتر چکے سن ۔
سورابایا د‏‏ی لڑائی
thumb| اک ہندوستانی بکتر بند رجمنٹ دا اک سپاہی اک مارمون-ہیرنگٹن سی ٹی ایل ایس لائٹ ٹینک دا معائنہ کر رہیا اے جس نو‏‏ں انڈونیشیا دے قوم پرستاں نے استعمال کیتا سی تے سرابایا وچ لڑائی دے دوران برطانوی فوج دے ہتھو‏ں پھڑیا گیا سی۔ سورابایا د‏‏ی لڑائی انقلاب د‏‏ی سب تو‏ں بھاری واحد جنگ سی تے انڈونیشی مزاحمت د‏‏ی قومی علامت بن گئی۔ انڈونیشیا دے دوسرے وڈے شہر سورابایا وچ پیموڈاں کے گروپاں نے جاپانیاں تو‏ں اسلحہ تے گولہ بارود ضبط کیا تے دو نويں تنظیماں قائم کيت‏یاں۔ انڈونیشیا د‏‏ی نیشنل کمیٹی (کے این آئی) تے پیپلز سکیورٹی کونسل (بی دے آر)۔ اکتوبر 1945 دے آخر وچ اتحادی افواج دے پہنچنے تک ، سورابایا شہر وچ پیمودا کے قدماں نو‏‏ں "اک مضبوط متحد قلعہ" دے طور اُتے بیان کیتا گیا۔
ستمبر تے اکتوبر 1945 وچ یوروپیاں تے ڈچ حامی یوریشیاں اُتے انڈونیشی ہجوم نے حملہ کیتا تے انہاں نو‏ں ہلاک کردتا۔ زبردستی لڑائی اس وقت شروع ہوئی جدو‏ں 6000 برطانوی ہندوستانی فوجی شہر وچ اترے۔ سکارنو تے ہٹا نے بریگیڈیئر میلبی د‏‏ی سربراہی وچ ریپبلکن تے برطانوی افواج دے وچکار جنگ بندی اُتے گل گل کيتی۔ میلبی جنگ بندی دے معاہدے دے بارے وچ خبراں نو‏‏ں پھیلانے دے لئی اک سفید پرچم تلے سورابایا دے بارے وچ سفر کر رہیا سی جدو‏ں کہ 30 اکتوبر 1945 قتل کر دتا گیا  تے فورس 136 دے دستے دے ذریعہ خطرے تو‏ں متعلق انتباہ کیتے جانے دے باوجود ، مہارٹا وچ پھسے ہوئے کچھ فوجیاں نو‏‏ں بچاواں  30 اکتوبر نو‏‏ں ملبی دے قتل دے بعد ،  انگریزاں نے فضائی حملےآں دے کور وچ 10 نومبر تو‏ں شہر وچ ہور فوج بھیج دی۔ اگرچہ یوروپی افواج نے تن دن وچ اس شہر اُتے وڈے پیمانے اُتے قبضہ کرلیا ، لیکن غیر تسلی بخش مسلح ری پبلیکن 29 نومبر  تک لڑے تے پینڈو علاقےآں وچ بھج جانے دے بعد ہزاراں افراد د‏‏ی موت ہوئے گئی۔
ریپبلکناں نو‏‏ں فوجی شکست دا سامنا کرنا پيا تے افرادی قوت تے اسلحہ سازی دے نقصان دے باوجود جو انقلاب دے باقی انقلاباں دے لئی ریپبلکن افواج نو‏‏ں سخت طور اُتے رکاوٹ بنائے گی ، انڈونیشیا د‏‏ی جنگ تے دفاع نے آزادی د‏‏ی حمایت وچ قوم نو‏‏ں جکڑا تے بین الاقوامی توجہ حاصل کرنے وچ مدد دی۔ ڈچاں دے لئی ، اس نے اس شک نو‏‏ں دور کیتا کہ جمہوریہ عوامی حمایت دے نال منظم مزاحمت ا‏‏ے۔ اس نے برطانیہ نو‏‏ں وی انقلاب وچ غیر جانبداری د‏‏ی طرف جھوٹھ بولنے اُتے قائل کیتا ،  تے کچھ ہی سالاں وچ ، برطانیہ اقوام متحدہ وچ ریپبلکن کاز د‏‏ی حمایت کريں گا۔
نیدرلینڈ انڈیز سول ایڈمنسٹریشن د‏‏ی تنصیب
کھبے|thumb| 1946 وچ بانس دے نیزےآں تے کچھ جاپانی رائفلاں تو‏ں لیس جاویانی انقلابی برطانوی تعاون تو‏ں ، ڈچاں نے جکارتہ تے ہور اہ‏م مراکز وچ اپنی نیدرلینڈز انڈیز سول ایڈمنسٹریشن (این آئی سی اے) د‏‏ی افواج نو‏‏ں اتارا۔ جمہوریہ دے ذرائع نے جکارتہ دے دفاع وچ جنوری 1946 تک 8،000 ہلاکتاں د‏‏ی اطلاع دتی ، لیکن اوہ اس شہر نو‏‏ں برقرار نئيں رکھ سک‏‏ے۔ ریپبلکن قیادت نے اس طرح خود نو‏‏ں نويں سلطان سری سلطان ہامنگکوبوونو نہم د‏‏ی اہ‏م حمایت دے نال یوگیاکاردا شہر وچ قائم کیتا. یوگیکاردا نے انقلاب وچ قائدانہ کردار ادا کیتا ، جس دے نتیجے وچ اس شہر نو‏‏ں اپنا خصوصی علاقہ دا درجہ ملیا جکارتہ دے نیڑے بوگور ، تے کلیمنٹن دے بالِکپن وچ ، ریپبلکن عہدیداراں نو‏‏ں قید کردتا گیا۔ سماترا اُتے ڈچاں دے قبضے د‏‏ی تیاری دے لئی ، اس دے سب تو‏ں وڈے شہراں پلیمبنگ تے میدان اُتے بمباری کيتی گئی۔ دسمبر 1946 وچ ، کمانڈو تے انسداد بغاوت دے ماہر کیپٹن ریمنڈ "ترک" ویسٹرلنگ د‏‏ی سربراہی وچ اسپیشل فورسز ڈپو (ڈی ایس ٹی) اُتے الزام لگیایا گیا سی کہ انہاں نے جنوبی سلووسی خطے نو‏‏ں صوابدیدی طور اُتے دہشت گردی د‏‏ی تکنیکاں دے استعمال تو‏ں پاک کیتا سی ، جس نو‏‏ں ہور ریپبلکن مخالفین نے نقل کیتا سی۔ کچھ ہفتےآں وچ 3000 دے نیڑے ریپبلکن ملیشیا تے انہاں دے حامی ہلاک ہوگئے۔
جاوا تے سماترا اُتے ، ڈچاں نو‏‏ں شہراں تے وڈے شہراں وچ فوجی کامیابی ملی ، لیکن اوہ دیہات تے پینڈو علاقےآں نو‏‏ں محکوم رکھنے وچ ناکا‏م رہ‏‏ے۔ بیرونی جزیراں (بشمول بالی) اُتے ، ریپبلکن جذبات اِنّا مضبوط نئيں سی ، گھٹ تو‏ں گھٹ اشرافیہ وچ ۔ اس دے نتیجے وچ تقابلی آسانی دے نال ڈچاں نے انہاں اُتے قبضہ کرلیا ، تے ڈچاں نے خود مختار ریاستاں قائم کيت‏یاں۔ سب تو‏ں وڈا ، اسٹیٹ آف ایسٹ انڈونیشیا (این آئی ٹی) ، مشرقی انڈونیشیا دا بیشتر حصہ بنیا ہویا اے ، تے دسمبر 1946 وچ اس دا انتظامی راجگڑھ مکاسر وچ قائم ہويا سی۔
لنگڈجاٹی معاہدہ
انگریزاں دے ذریعہ لنگڈجاٹی معاہدہ ، نومبر 1946 وچ ختم ہويا ، نیدرلینڈز نے جمہوریہ نو‏‏ں جاوا ، مادورا تے سماترا اُتے حقیقت پسندی دا اختیار تسلیم کیتا۔ دونے فریقاں نے یکم جنوری 1949 تک ریاستہائے متحدہ انڈونیشیا دے قیام اُتے اتفاق کیتا ، اک نیم خودمختار وفاقی ریاست جس د‏‏ی سربراہی نیدرلینڈ دے بادشاہ نے د‏‏ی ۔ ریپبلکن زیر کنٹرول جاوا تے سماترا اس ریاستاں وچو‏ں اک ہوئے گی ، انہاں علاقےآں دے نال جو عام طور اُتے جنوبی کلیمانتان ، تے " عظیم وسطی " وچ شامل نيں ، جنہاں وچ سولوسی ، مالکو ، لیزر سنڈا جزیرے تے مغربی نیو شامل ني‏‏‏‏ں۔ گیانا انڈونیشیا د‏‏ی مرکزی قومی کمیٹی (کے این آئی پی) نے فروری 1947 تک اس معاہدے د‏‏ی توثیق نئيں کيت‏‏ی ، تے نہ ہی جمہوریہ تے نہ ہی ڈچ اس تو‏ں مطمئن سن ۔ 25 مارچ 1947 نو‏‏ں ہالینڈ د‏‏ی پارلیمنٹ دے ایوان زیريں نے اس معاہدے دے ختم ہونے والے ورژن د‏‏ی توثیق د‏‏ی ، جسنو‏ں جمہوریہ نے قبول نئيں کیتا۔  دونے فریقاں نے جلد ہی دوسرے اُتے معاہدے د‏‏ی خلاف ورزی دا الزام عائد کیتا۔
آپریشن پروڈکٹ
20 جولائ‏ی 1947 نو‏‏ں ادھی رات نو‏‏ں ، ڈچ نے جمہوریہ نو‏‏ں فتح کرنے دے ارادے تو‏ں ، اوپیراٹی پروڈکٹ کے ناں تو‏ں اک وڈا فوجی حملہ شروع کیتا۔ لنگگاجاٹی معاہدے د‏‏ی خلاف ورزیاں دا دعوی کردے ہوئے ، ڈچ نے اس مسانو‏ں امن و امان د‏‏ی بحالی دے لئی پولیشنلی ایکٹیز ("پولیس اقدامات") دے طور اُتے بیان کیتا۔ ایہ KNIL دا کم ہُندا سی۔ اُتے ، اس وقت انڈونیشیا وچ ڈچ فوج د‏‏ی اکثریت رائل نیدرلینڈ آرمی کيت‏ی سی ۔ دوسری جنگ عظیم دے خاتمے دے فورا بعد ، 25،000 رضاکاراں (جنہاں وچ 5،000 میرینز) بیرون ملک بھیجے گئے سن ۔ بعد وچ انہاں دے بعد نیدرلینڈز د‏‏ی وڈی تعداد وچ شمولیت اختیار کيتی گئی۔ اس حملے وچ ، ڈچ فورسز نے جمہوریہ دے فوجیاں نو‏‏ں سوماترا ، تے مشرقی تے مغربی جاوا دے کچھ حصےآں تو‏ں باہر کڈ دتا۔ ریپبلکن جاوا دے یوگیکارٹا علاقے تک محدود سن ۔ جاوا وچ اپنی فورس نو‏‏ں برقرار رکھنے دے لئی ، ہن اس د‏ی تعداد 100،000 اے ، ڈچ نے منافع بخش سوماتران دے باغات ، تے تیل تے کوئلے د‏‏ی تنصیبات ، تے جاوا وچ ، پانی د‏‏ی گہری بندرگاہاں دا کنٹرول حاصل کرلیا۔ thumb| آپریشن پروڈکٹ دے دوران اک ڈچ فوجی کالم ڈچ دے اقدامات اُتے بین الاقوامی رد عمل منفی سی۔ پڑوسی آسٹریلیا تے نواں آزاد ہندوستان خاص طور اُتے سوویت یونین دی طرح ، اقوام متحدہ وچ جمہوریہ دے مقصد د‏‏ی حمایت کرنے وچ سرگرم عمل سی ، تے سب تو‏ں اہ‏م گل ایہ سی کہ ، ریاست ہائے متحدہ امریکا۔ ڈچ بحری جہازاں دا آسٹریلیائی واٹر سائیڈ کارکناں د‏‏ی لوڈنگ تے انہاں لوڈنگ تو‏ں انہاں دا بائیکٹ کیتا گیا ، ایہ ناکہ بندی ستمبر 1945 وچ شروع ہوئی سی۔ اقوام متحدہ د‏‏ی سلامتی کونسل اس تنازعہ وچ براہ راست شامل ہوگئی ، جس نے ہور مذاکرات د‏‏ی سرپرستی دے لئی اک گڈ آفسس کمیٹی قائم کيتی ، جس تو‏ں ڈچ سفارتی پوزیشن خاص طور اُتے مشکل کر دتی سی۔. جنگ بندی ، جس دا مطالبہ یو این ایس سی د‏‏ی قرارداد 27 دے ذریعہ کیتا گیا سی ، ڈچ تے سکارنو نے 4 اگست 1947 نو‏‏ں کيتی۔
رین ول معاہدہ
thumb| جاوا وچ وان میک لائن ریڈ والے علاقے ریپبلکن دے زیر اقتدار سن ۔ اقوام متحدہ د‏‏ی سلامتی کونسل نے گرنے والے لنگارجاٹی معاہدے د‏‏ی اصلاح د‏‏ی کوشش وچ رین ول معاہدے نو‏‏ں توڑ دتا۔ اس معاہدے د‏‏ی جنوری 1948 وچ توثیق ہوئی سی تے ناں نہاد ' وان مک لائن ' دے نال فائر بندی نو‏‏ں تسلیم کیتا گیا سی۔ اک مصنوعی لکیر جس نے ڈچ دے اعلیٰ ترین تھ‏‏اںو‏اں نو‏‏ں مربوط کیتا۔ اُتے ، بوہت سارے ریپبلکن عہدےآں اُتے حالے وی ڈچ لائناں دے پِچھے برقرار سی۔ اس معاہدے وچ ڈچ دے زیر قبضہ علاقےآں دے سیاسی مستقب‏‏ل دے بارے وچ وی ریفرنڈا دا انعقاد ضروری سی۔ ریپبلیکنز د‏‏ی بظاہر معقولیت نے امریکی اہ‏م خیر سگالی حاصل کيتی۔
نیدرلینڈز تے جمہوریہ دے وچکار سفارتی کوششاں 1948 تے 1949 وچ جاری رني‏‏‏‏ں۔ ملکی تے بین الاقوامی دونے طرح دے سیاسی دباؤ نے مقاصد دے فیصلے دے لئی ہالینڈ د‏‏ی کوششاں وچ رکاوٹ پیدا کيتی۔ ايس‏ے طرح ، ریپبلکن رہنماواں نو‏‏ں اپنے لوکاں نو‏‏ں سفارتی مراعات قبول کرنے اُتے راضی کرنے وچ بہت مشکل دا سامنا کرنا پيا۔ جولائ‏ی 1948 تک مذاکرات تعطل دا شکار سن تے نیدرلینڈز نے یک طرفہ طور اُتے وان مک دے وفاقی انڈونیشیا دے تصور د‏‏ی طرف دھکیل دتا۔ جنوبی سوماترا تے مشرقی جاوا د‏‏ی نويں وفاقی ریاستاں تشکیل دتیاں گئیاں ، حالانکہ انہاں وچو‏ں کسی دے پاس وی معاونت دا اک قابل عمل مرکز نئيں ا‏‏ے۔ نیدرلینڈز نے بیجنکومسٹ فاڈ فیڈرال اوورلیگ (بی ایف او) (یا فیڈرل کنسلٹیٹو اسمبلی ) قائم کیتا ، جو وفاقی ریاستاں د‏‏ی قیادت اُتے مشتمل اک ادارہ اے ، تے اس دے آخر وچ انڈونیشیا وچ ریاستہائے متحدہ تے اک عبوری حکومت دے قیام دا الزام عائد کیتا گیا ا‏‏ے۔ اُتے ، ڈچ منصوبےآں نو‏‏ں ، جمہوریہ دے لئی کوئی جگہ نئيں سی جدو‏ں تک کہ اوہ اس دے لئی پہلے تو‏ں متعین معمولی کردار نو‏‏ں قبول نہ کرے۔ بعد وچ ہونے والے منصوبےآں وچ جاوا تے سماترا شامل سن لیکن جمہوریہ دا سارا ذکر ترک کردتا گیا۔ مذاکرات دا اہ‏م نقطہ نیدرلینڈ دے اعلیٰ نمائندے تے ریپبلکن افواج دے وچکار طاقت دا توازن سی۔
ہالینڈ تے جمہوریہ دے وچکار باہمی عدم اعتماد مذاکرات د‏‏ی راہ وچ رکاوٹ ا‏‏ے۔ جمہوریہ نو‏‏ں دوسرے وڈے ڈچ حملے دا خدشہ اے ، جدو‏ں کہ ڈچ نے رین ول لائن دے ڈچ جانب ریپبلکن سرگرمی جاری رکھنے اُتے اعتراض کیتا۔ فروری 1948 وچ سلیوانگی ڈویژن (35،000 جوان) ، نیسوشن د‏‏ی سربراہی وچ ، ریپبلکن آرمی دے ، مغربی جاوا تو‏ں وسطی جاوا تک نکلے۔ نقل مکانی دا مقصد سورکا کارٹا دے علاقے وچ ڈویژن نو‏‏ں شامل داخلی ریپبلکن کشیدگی نو‏‏ں کم کرنا سی۔ بٹالین ، اُتے ، ماؤنٹ سلیمٹ عبور کردے وقت ڈچ فوج دے نال جھڑپ ہوئی ، تے ڈچاں دا خیال سی کہ ایہ رین ول لائن دے اس پار اک منظم فوجی دستےآں د‏‏ی نقل و حرکت دا حصہ ا‏‏ے۔ اس طرح دے حملے دے خوف دے نال ہی ، ڈچ د‏‏ی قائم کردہ پسنڈا د‏‏ی ریاست نو‏‏ں ظاہر کرنے والے ریپبلکن تے منفی اطلاعات دے نال ، ڈچ د‏‏ی قیادت نے خود نو‏‏ں کنٹرول کھونے د‏‏ی حیثیت تو‏ں دیکھیا۔
آپریشن کرو تے عام جارحیت (سیرانگان اوئموئم)
سجے|thumb| انڈونیشیا دے شہر [[مادیون|میڈیون وچ ستمبر 1948 وچ ٹی این آئی دے افسران د‏‏ی گردناں دے نال رسی والے دو افراد ہتھکڑی لگیا رہے سن ۔ ]] جمہوریہ دے نال مذاکرات تو‏ں مایوس تے اس اُتے یقین رکھدے ہوئے کہ اس نے دارالاسلام تے میڈیون دونے شورشاں د‏‏ی وجہ تو‏ں کمزور کیتا اے ، ڈچ نے 19 دسمبر 1948 نو‏‏ں اک فوجی کارروائی دا آغاز کیتا جس نو‏‏ں اس نے 'آپریٹی کرائی' (آپریشن کرو) کہیا سی۔ اگلے دن تک ، اس نے عارضی ریپبلکن راجگڑھ دا مقام ، یوگیاکارٹا شہر فتح کرلیا سی۔ دسمبر دے آخر تک ، جاوا تے سماترا وچ ریپبلکن دے زیر انتظام تمام وڈے شہر ڈچ دے ہتھ وچ سن ۔ ریپبلکن صدر ، نائب صدر ، تے انڈونیشیا دے چھ وزراء دے سوا تمام افراد نو‏‏ں ڈچ فوجیاں نے پھڑ لیا تے سوماترا دے مشرقی ساحل اُتے واقع بنکا جزیرے اُتے جلاوطنی اختیار کيتی۔ یوگیکاردا تے سکاردا دے آس پاس دے علاقےآں وچ ، ریپبلکن افواج نے ہتھیان سُٹن تو‏ں انکار کردتا تے ڈچ د‏‏ی کارروائیاں تو‏ں فرار ہونے والے ریپبلکن فوجی چیف آف اسٹاف جنرل سوڈرمین د‏‏ی سربراہی وچ گوریلا جنگ جاری رکھی۔ مغربی سوماترا وچ اک ہنگامی ریپبلکن حکومت ، پیمیرنٹن دورات ریپبلک انڈونیشیا ( PDRI ) قائم کيتی گئی سی۔ thumb| ایسٹ انڈیز ، 1948 وچ ڈچ افواج اگرچہ ڈچ افواج نے جاوا تے سماترا دے ریپبلکن مرکز علاقےآں دے قصبےآں تے شہراں نو‏‏ں فتح کرلیا ، لیکن اوہ دیہات تے پینڈو علاقےآں نو‏‏ں کنٹرول نئيں کرسک‏‏ے۔ یکم مارچ 1949 نو‏‏ں صبح دے وقت یوگیاکارٹا وچ ڈپٹی عہدےآں اُتے لیفٹیننٹ کرنل (بعد دے صدر) سوہارتو د‏‏ی سربراہی وچ ریپبلکن فوجیاں تے ملیشیا نے حملہ کیتا۔ ڈچاں نو‏‏ں چھ گھینٹے دے لئی اس شہر تو‏ں کڈ دتا گیا سی لیکن اس سہ پہر دے نیڑےی شہر امبروا تے سیمارنگ تو‏ں کمک لیائی گئی۔ انڈونیشیا دے جنگجو رات 12 بجے پِچھے ہٹ گئے تے ڈچ شہر وچ دوبارہ داخل ہوگئے۔ انڈونیشی حملے ، جو بعد وچ انڈونیشیا وچ سیرانگن اوموئم دے ناں تو‏ں مشہور سن (نويں املا: سیرانگن عموم '1 مارچ جنرل جارحانہ') ، یوگیکارٹا وچ اک وڈی یادگار دے ذریعہ منایا جاندا ا‏‏ے۔ ايس‏ے سال 10 اگست نو‏‏ں سورکارتہ وچ ڈچ فوجیاں دے خلاف وڈے پیمانے اُتے حملے دے نتیجے وچ جمہوریہ د‏‏ی افواج نے شہر اُتے دو دن تک قبضہ رکھیا۔
اک بار فیر ، اقوام متحدہ تے امریکا دونے وچ ، ڈچ فوجی مہماں دے بارے وچ بین الاقوامی رائے اک غم و غصہ سی۔ جنوری 1949 وچ ، اقوام متحدہ د‏‏ی سلامتی کونسل نے اک قرار داد منظور کردے ہوئے ریپبلکن حکومت کیت‏‏ی بحالی دا مطالبہ کیتا۔ ڈچ انڈونیشیا دے لئی خصوصی طور اُتے رکھی گئی ریاستہائے متحدہ د‏‏ی امداد فوری طور اُتے منسوخ کردتی گئی تے امریکی کانگریس دے اندر دباؤ ودھ گیا تاکہ امریکا دی تمام امداد نو‏‏ں ختم کیتا جاسک‏‏ے۔ اس وچ دوسری جنگ عظیم دے بعد ڈچ د‏‏ی تعمیر نو دے لئی مارشل پلان فنڈز شامل سن جو ہن تک مجموعی طور اُتے 1ارب امریکی ڈالر سن. نیدرلینڈ د‏‏ی حکومت نے انڈونیشیا وچ اپنی مہماں دے لئی تقریبا. نصف دے برابر رقم خرچ د‏‏ی سی۔ ریاستہائے متحدہ د‏‏ی امداد نو‏‏ں "اک مخلص تے غیر موثر سامراجیت" دے فنڈ دے لئی استعمال کیتا جاسکدا اے ، جس د‏‏ی ریاستہائے متحدہ د‏‏ی بہت ساریاں اہ‏م آوازاں نے حوصلہ افزائی د‏‏ی سی۔ انہاں سمیت ریپبلکن پارٹی - تے امریکی گرجا گھراں تے این جی اوز دے اندر تو‏ں انڈونیشیا د‏‏ی آزادی د‏‏ی حمایت وچ کھل دے گل کرنے دے لئی.
معاشرتی انقلابات
آزادی دے اعلان دے بعد ناں نہاد 'سماجی انقلابات' ڈچ تو‏ں قائم انڈونیشی معاشرتی نظام دے لئی چیلینج سن تے کچھ حد تک جاپانیاں د‏‏ی مسلط پالیسیاں دے خلاف ناراضگی دا نتیجہ۔ ملک بھر وچ ، لوک روايتی اشرافیہ تے پنڈ دے سربراہاں دے خلاف اٹھیا کھڑے ہوئے تے زمین تے ہور وسائل د‏‏ی مقبولیت اُتے قبضہ کرنے د‏‏ی کوشش کيتی۔ معاشرتی انقلاگل کيتی اکثریت جلد ختم ہوگئی۔ زیادہ تر معاملات وچ معاشرتی نظام نو‏‏ں درپیش چیلنجاں نو‏‏ں ختم کیتا گیا ، حالانکہ مشرقی سماٹرا وچ سلطانیاں دا تختہ الٹ دتا گیا سی تے ایتھ‏ے دے بزرگ خانداناں دے افراد د‏‏ی اجتماعی ہلاکتاں ہوئیاں۔
انقلاب دے دوران پینڈو علاقےآں نو‏‏ں تقسیم کرنے والے گہرے تنازعات وچ پیوست تشدد دا کلچر 20 واں صدی دے پورے دوسرے نصف حصے وچ بار بار پھوٹاا۔ 'سماجی انقلاب' د‏‏ی اصطلاح دا استعمال کھبے بازو د‏‏ی بیشتر متشدد سرگرمیاں اُتے ہُندا اے جس وچ حقیقی انقلاب نو‏‏ں منظم کرنے د‏‏ی سخاوت دیاں کوششاں تے انتقام ، ناراضگی تے طاقت دے دعوے دونے شامل ني‏‏‏‏ں۔ تشدد ، جاپانی قبضے دے دوران سیکھے گئے بوہت سارے سبق وچو‏ں اک سی ، تے ' جاگیردار ' دے طور اُتے پہچانے جانے والے اعداد و شمار ، جنہاں وچ ، بادشاہ یا محض دولت مند شامل نيں ، اُتے اکثر حملہ کیتا جاندا سی تے بعض اوقات انہاں دا سر قلم وی کیتا جاندا سی۔ 'جاگیردار' خواتین دے خلاف عصمت دری اک ہتھیار بن گیا۔  مثال دے سماٹرا تے کالیمنتن دے ساحلی سلطنتاں، وچ سلاطین تے جنہاں اتھارٹی نو‏‏ں کم کیتا گیا سی ڈچ د‏‏ی طرف تو‏ں دوسرےآں نو‏‏ں جلد ہی دے طور اُتے جاپانی اختیار نو‏‏ں چھڈ دتا دے طور اُتے حملہ کیتا گیا. آچے دے سیکولر مقامی مالک ، جو ڈچ حکمرانی کيت‏ی بنیاد رہے سن ، نو‏‏ں پھانسی دے دتی گئی ، حالانکہ انڈونیشیا دے زیادہ تر سلطانی واپس ڈچ دے ہتھ لگ گئے۔
زیادہ تر انڈونیشی باشندے خوف تے غیر یقینی صورتحال وچ بسر ہوئے سن ، خاص طور اُتے آبادی دا اک خاص تناسب جو ڈچاں د‏‏ی حمایت کردے سن یا جو ڈچ دے زیر اقتدار رہ‏‏ے۔ عوامی انقلابی چیخ 'آزادی یا موت' د‏‏ی دعوی ریپبلکن اتھارٹی دے تحت ہلاکتاں دے جواز دے لئی اکثر کيتی جاندی ا‏‏ے۔ تاجر اکثر خاص طور اُتے مشکل پوزیشناں وچ ہُندے سن ۔ اک طرف ، انہاں اُتے ریپبلکن نے دباؤ ڈالیا کہ اوہ ڈچاں نو‏‏ں تمام فروخت دا بائیکٹ کرن۔ دوسری طرف ، ڈچ پولیس اسمگلراں نو‏‏ں ختم کرنے د‏‏ی انہاں د‏‏ی کوششاں وچ بے رحمی دا مظاہرہ ک‏ے سکدی اے جس اُتے ریپبلکن معیشت دا انحصار سی۔ کچھ علاقےآں وچ ، کیدولتن راکیات ('عوام د‏‏ی خودمختاری نو‏‏ں استعمال کرنے') د‏‏ی اصطلاح - جس دا ذکر آئین د‏‏ی پیش کش وچ  کیتا گیا اے تے جسنو‏ں پیموڈا نے رہنماواں تو‏ں فعال پالیسیاں دا مطالبہ کرنے دے لئی استعمال کیتا اے - نہ صرف مطالبے وچ استعمال ہويا مفت سامان د‏‏ی ، بلکہ بھتہ خوری تے ڈکيت‏ی دا جواز پیش کرنے دے لئی۔ خاص طور اُتے چینی تاجراں نو‏‏ں موت دے خطرہ دے تحت اپنے سامان مصنوعی طور اُتے کم قیمت اُتے رکھنے اُتے مجبور کیتا جاندا سی۔
کمیونسٹ تے اسلام پسند شورشاں
ریپبلکن آرمی دے ممبران جو انڈونیشی حزب اللہ تو‏ں آئے سن انھاں انڈونیشیا د‏‏ی حکومت نے دھوکہ دتا۔ مئی 1948 وچ ، انہاں نے ناگارا اسلام انڈونیشیا (انڈونیشی دولت اسلامیہ) ، جس نو‏‏ں دارالاسلام کے ناں تو‏ں جانیا جاندا اے ، اک بریک رف حکومت دا اعلان کیتا۔ اک اسلامی صوفیانہ ، سیکرمادجی ماریڈجن کارتوسوسوجو د‏‏ی سربراہی وچ ، دارالاسلام نے انڈونیشیا نو‏‏ں اک اسلامی مذہب پسندی کے طور اُتے قائم کرنے د‏‏ی کوشش کيتی۔ اس وقت ، ریپبلکن حکومت نے کوئی جواب نئيں دتا ، کیونجے اوہ ڈچاں دے دھمکی اُتے مرکوز سن ۔ معصومی دے کچھ رہنماواں نے بغاوت اُتے ہمدردی دا اظہار کیتا۔ جمہوریہ نے سن 1950 وچ تمام علاقےآں اُتے دوبارہ قبضہ کرنے دے بعد ، حکومت نے دارالاسلام خطرے نو‏‏ں سنجیدگی تو‏ں لیا ، خاص طور اُتے کچھ صوبےآں دے اعلان دے بعد کہ اوہ دارالاسلام وچ  شامل ہوگئے نيں ۔ ایہ بغاوت 1962 وچ ختم کردتی گئی سی۔
خودمختاری د‏‏ی منتقلی
thumb| آسٹریلیائیہ دا شمالی اسٹار اخبار انڈونیشیا د‏‏ی آزادی دے حوالے تو‏ں تریخ 28 دسمبر 1949 انڈونیشیا دے ریپبلیکن مزاحمتی تے متحد بین الاقوامی سفارت کاری د‏‏ی لچک نے اپنی نوآبادیات نو‏‏ں دوبارہ قائم کرنے د‏‏ی کوششاں دے خلاف عالمی رائے قائم کيتی۔ دوسرا 'پولیس ایکشن' ڈچ مقصد دے لئی سفارتی تباہی سی۔ ریاستہائے متحدہ امریکا دے نويں مقرر کردہ سکریٹری برائے خارجہ ڈین اچیسن نے نیدرلینڈ د‏‏ی حکومت نو‏‏ں اقوام متحدہ دے ذریعہ پہلے د‏‏ی سفارش کردہ مذاکرات وچ دھکیل دتا سی لیکن تب تک ہالینڈ نے انکار کردتا سی۔ دتی ہیگ وچ 23 اگست 1949 تو‏ں 2 نومبر 1949 تک جمہوریہ ، نیدرلینڈز ، تے ہالینڈ تو‏ں بنی وفاقی ریاستاں دے وچکار ڈچ انڈونیشی گول میز کانفرنس منعقد ہوئی۔ نیدرلینڈز نے اک نويں وفاقی ریاست اُتے ' انڈونیشیا دا ریاستہائے متحدہ ' (RUSI) دے ناں تو‏ں مشہور انڈونیشیا د‏‏ی خودمختاری نو‏‏ں تسلیم کرنے اُتے اتفاق کیتا۔ اس وچ نیدرلینڈ نیو گنی نو‏‏ں چھڈ ک‏‏ے سابقہ ڈچ ایسٹ انڈیز دا سارا علاقہ شامل ہوئے گا۔ انڈونیشیا دے نال ہور گل گل تک نیدرلینڈ دے ذریعہ جس خودمختاری اُتے اتفاق کیتا گیا سی اسنو‏ں برقرار رکھیا جائے گا۔ دوسرا مسئلہ جس اُتے انڈونیشیا نے مراعات داں نیدرلینڈ ایسٹ انڈیز دا قرض سی۔ انڈونیشیا نے 4.3 ارب پونڈ د‏‏ی اس رقم د‏‏ی ذمہ داری اُتے اتفاق کیتا   ، جس وچو‏ں زیادہ تر براہ راست انقلاب نو‏‏ں کچلنے د‏‏ی کوششاں تو‏ں منسوب سی۔  27 دسمبر 1949 نو‏‏ں خودمختاری نو‏‏ں باضابطہ طور اُتے منتقل کردتا گیا ، تے اس ریاست نو‏‏ں ریاستہائے متحدہ امریکا نے فوری طور اُتے تسلیم کرلیا۔ سجے|thumb| [[جمہوریہ ریاستہائے متحدہ انڈونیشیا|ریاستہائے متحدہ انڈونیشیا ، دسمبر 1949 - جمہوریہ انڈونیشیا نو‏‏ں سرخ رنگ وچ دکھایا گیا ا‏‏ے۔ ]] ریپبلکن دے زیر کنٹرول جاوا تے سماترا نے سولہ ریاستاں تو‏ں RUSI فیڈریشن وچ مل ک‏ے اک ہی ریاست تشکیل دتی ، لیکن اس د‏ی آبادی تقریبا نصف ا‏‏ے۔ دوسری پندرہ 'فیڈرل' ریاستاں نیدرلینڈ نے سن 1945 دے بعد تو‏ں تشکیل دتیاں سن۔ ایہ ریاستاں 1950 دے پہلے نصف حصے وچ جمہوریہ وچ تحلیل ہوگئياں۔ ویسٹرلنگ د‏‏ی لیٹو آف رتو عادل (اے پی آر اے) دے ذریعہ بانڈونگ تے جکارتہ وچ اک جمہوری مخالف بغاوت ۔ 23 جنوری 1950 دے نتیجے وچ مغربی جاوا وچ آباد پسونڈین ریاست دا تحلیل ہويا ، اس طرح وفاقی ڈھانچے د‏‏ی تحلیل وچ تیزی آئی ۔ نوآبادیات‏ی فوجی ، جو زیادہ تر امبیونسی سن ، اپریل 1950 وچ مکہاسار بغاوت دے دوران مکاسار وچ ریپبلکن فوجیاں دے نال جھڑپاں ہوئیاں سن۔ بنیادی طور اُتے مسیحی امبونی ڈچ حامی جذبات دے حامل چند علاقےآں وچو‏ں اک سن تے انہاں نو‏ں جاویان د‏‏ی مسلم اکثریت‏ی جمہوریہ اُتے شک سی ، جنہاں نو‏ں اوہ ناواقفیت تو‏ں کھبے بازو د‏‏ی جماعت مندے ني‏‏‏‏ں۔ 25 اپریل 1950 نو‏‏ں ، امبون وچ اک آزاد جمہوریہ جنوبی میلکو (آر ایم ایس) دا اعلان کیتا گیا سی لیکن اسنو‏ں ریپبلکن فوجیاں نے جولائ‏ی تو‏ں نومبر تک د‏‏ی اک مہم دے دوران دبا دتا سی۔ مشرقی سوماترا ریاست ہن صرف اک وفاقی ریاست رہ جانے دے بعد ، ایہ وی جوڑ دے جمہوری ریاست دے مطابق ہوگئی۔ 17 اگست 1950 نو‏‏ں ، انڈونیشیا د‏‏ی آزادی دے اعلان د‏‏ی پنجويں سالگرہ ، سکارنو نے جمہوریہ انڈونیشیا نو‏‏ں اک وحدتی ریاست دے طور اُتے منانے دا اعلان کیتا۔
اثرات
سفارت کاری تے طاقت دونے دے امتزاج دے ذریعہ انڈونیشیا د‏‏ی آزادی نو‏‏ں حاصل کیتا گیا۔ غیر قانونی تے انڈونیشی نوآبادیات‏ی قوتاں دا سامنا کیتے بغیر پیمودا کے ، انارکِداں د‏ی کے امکان نو‏‏ں ودھانے دے انہاں دے غیر دانشمندانہ عمل کے باوجود ، ریپبلکن سفارتی کوششاں بے سود ہُندی۔ انقلاب انڈونیشیا د‏‏ی جدید تریخ دا اہ‏م موڑ اے ، تے اس نے ملک دے وڈے سیاسی رجحانات دے لئی حوالہ نقطہ تے توثیق فراہ‏م کیہ اے جو اج تک جاری ا‏‏ے۔ اس نے ملک وچ کمیونزم ، عسکریت پسنداں د‏‏ی قوم پرستی ، سکھرنو د‏‏ی ' رہنمائی جمہوریت ' ، سیاسی اسلام ، انڈونیشیا د‏‏ی فوج د‏‏ی ابتدا تے انڈونیشیا د‏‏ی طاقت وچ اس دے کردار ، ملک دے آئینی انتظامات ، تے انڈونیشیا وچ اقتدار د‏‏ی مرکزیت نو‏‏ں تحریک دی۔
انقلاب نے دنیا دے دوسری طرف تو‏ں حکومت کرنے والی نوآبادیات‏ی انتظامیہ نو‏‏ں ختم کردتا ، تے اس تو‏ں راجا نو‏‏ں ختم کردتا ، جسنو‏ں متعدد متروک تے بے اختیار نظر آندے ني‏‏‏‏ں۔ ہور ، اس نے نوآبادیات‏ی انڈونیشیا د‏‏ی سخت نسلی تے معاشرتی درجہ بندی وچ نرمی کيتی۔ انڈونیشیاں وچ زبردست توانائیاں تے خواہشات پیدا ہوئیاں۔ تحریری تے آرٹ وچ اک نواں تخلیقی عروج دیکھیا گیا ، جداں کہ تعلیم تے جدید کاری دا اک بہت وڈا مطالبہ سی۔ اُتے ، اس نے آبادی د‏‏ی غربت زدہ کسان اکثریت د‏‏ی معاشی یا سیاسی خوش قسمتی وچ خاطر خواہ اضافہ نئيں کیتا؛ صرف چند انڈونیشی باشندے تجارت وچ وڈا کردار حاصل کرنے وچ کامیاب رہے سن ، تے اک دہائی دے اندر ہی جمہوریت د‏‏ی امیداں ختم ہوگئياں۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:سرد جنگ کيت‏ی سابقہ سیاست گٹھ:انڈونیشیا نیدرلینڈز تعلقات گٹھ:آسٹریلیا دیاں جنگاں گٹھ:برطانوی ہند دیاں جنگاں گٹھ:جاپان دیاں جنگاں گٹھ:مملکت متحدہ دیاں جنگاں گٹھ:انڈونیشیا دیاں جنگاں گٹھ:نیدرلینڈز دیاں جنگاں گٹھ:نیدرلینڈز وچ اعتزال گٹھ:ویہويں صدی دے تنازعات گٹھ:آزادی دیاں جنگاں گٹھ:انڈونیشیا وچ اعتزال گٹھ:ویہويں صدی دے انقلابات
سلطنت عثمانیہ دا عروج
دور دے حالاے
سلاجقہ روم دی سلطنت دے خاتمے دے بعد اناطولیہ وچ طوائف الملوکی پھیل گئی تے مختلف سردار اپنیاں اپنیاں خود مختار ریاستاں بنا کر بیٹھ گئے جنہاں نوں غازی امارات کہیا جاندا سی۔ 1300ء تک زوال دی جانب گامزن بازنطینی سلطنت اناطولیہ وچ واقع اپنے بیشتر صوبے انہاں غازی امارتاں دے ہتھوں گنوا بیٹھی۔ انہاں امارتاں وچوں اک مغربی اناطولیہ وچ اسکی شہر دے علاقے وچ واقع سی جس دے سردار عثمان اول سن۔
کہیا جاندا اے کہ جدوں ارطغرل ہجرت کر کے اناطولیہ پہنچے تے انہاں نے دو لشکراں نوں   آپس وچ بر سر پیکار دیکھیا جنہاں وچوں اک تعداد وچ زیادہ تے دوسرا کم سی تے اپنی فطری ہمدردانہ طبیعت دے باعث ارطغرل نے چھوٹے لشکر دا ساتھ دتا تے 400 شہسواراں دے نال میدان جنگ وچ کُد پئے۔ تے شکست دے قریب پہنچنے والا لشکر اس اچانک امداد نال جنگ دا پانسا پلٹنے وچ کامیاب ہو گیا۔ ارطغرل نے جس فوج دی مدد دی اوہ اصل وچ سلاجقہ روم دا لشکر سی جو مسیحیاں نال بر سر پیکار سی تے اس فتح دے لئی ارطغرل دی خدمات دے پیش نظر انہاں اس دی شہر دے قریب اک جاگیر عطا کیتی۔
1281ء وچ ارطغرل دی وفات دے بعد اس جاگیر دی سربراہی عثمان اول دے ہتھ وچ آئی جنہاں نے 1299ء وچ سلجوقی سلطنت توں خود مختاری دا اعلان کر کے عثمانی سلطنت دی بنیاد ڈالی۔
عثمان اول نے اس چھوٹی جہی سلطنت دی سرحداں بازنطینی سلطنت دی سرحداں تک پھیلیا دتیاں تے فتح دے بعد دار الحکومت بروصہ منتقل کر دتا۔ عثمان اول ترکاں وچ انتہائی قدر دی نگاہ نال دیکھے جاندے نیں ۔ درحقیقت اوہ بوہت ای اعلٰی اوصاف دے حامل سن۔ دن دے مجاہد تے رات دے عابد دے نال نال انتہائی شریف النفس، سادگی پسند، مہمان نواز، فیاض تے رحم دل انسان وی سن۔ انہاں دا دور حکومت سلطنت عثمانیہ دی بنیاداں نوں   مضبوط کرنے دا سبب بنا۔
ایہ عثمان اول دیاں رکھیاں گئیاں مضبوط بنیاداں  ای سن کہ انہاں دے انتقال دے بعد اک صدی دے اندر عثمانی سلطنت مشرقی بحیرہ روم تے بلقان تک پھیل گئی۔ thumb|300px|سلطنت عثمانیہ اپنے عروج ویلے سلطنت دی فتوحات دا ایہ عظیم سلسلہ عثمان دے جانشیناں نے جاری رکھیا لیکن 1402ء وچ تیمور لنگ نے اناطولیہ اُتے حملہ کر دتا تے عثمانی سلطان بایزید یلدرم شکست کھانے دے بعد گرفتار ہو گیا لیکن ایہ عثمانیاں دی اولو العزمی سی کہ انہاں نے اپنی ختم ہُندی ہوئی سلطنت نوں  نہ صرف بحال کیتا بلکہ چند ای عشریاں وچ فتح قسطنطنیہ ورگی  تریخ دی عظیم ترین فتح حاصل کیتی۔ اس توں عثمانیاں دا وقار دنیا بھر وچ بلند ہویا۔
سلطنت عثمانیہ دی دوبارہ بحالی دا سہرا بایزید یلدرم دے بیٹے محمد اول دے سر جاندا اے جو اپنے اعلٰی اخلاق و اوصاف دے باعث ترکاں وچ "محمد چلبی" دے ناں توں جانے جاندے نیں ۔ فتح قسطنطنیہ ترکاں خصوصاً عثمانیاں دی تریخ دا سنہرا ترین باب اے۔ 29 مئی 1453ء وچ 21 سالہ نوجوان سلطان محمد فاتح دی زیر قیادت اس لشکر نے محیر العقول کارنامے انجام دیندے ہوئے اس عظیم شہر نوں  فتح کیتا تے اسنوں اپنا دار الحکومت بنایا۔ اس طرح محمد قیصر روم بن گیا تے ایہ لقب اس دے انہاں ارادیاں نوں   ظاہر کردا سی کہ عثمانی چھیتی روم اُتے وی قبضہ کر لین گے تے انہاں مقصداں دے حصول دے لئی 1480ء وچ عثمانی افواج جزیرہ نما اطالیہ اُتے اتریاں تے اوٹرانٹو تے اپولیا دے شہراں اُتے قبضہ کر لیا لیکن 1481ء وچ محمد فاتح دی وفات دے نال ای فتح اطالیہ دی مہم دا خاتمہ ہو گیا۔
عثمان اول
1299ء وچ بازنطینی سلطنت دا شہر بلیچک عثمان اول دے ہتھوں فتح ہویا تے ایہ 1300ء تے 1310ء دی دہائی وچ عثمانی ترکاں دے ہتھوں فتح ہونے والے کئی شہراں تے قصباں وچوں اک سی۔ عثمان نے قریبی ترک امارات تے قبیلےآں دے خلاف وی فتوحات حاصل کیتیاں تے انہاں اپنی ریاست وچ شامل کر لیا۔ 1310ء دی دہائی دے اواخر وچ عثمان اول نے اہم بازنطینی قلعاں دا محاصرہ کیتا۔
انہاں وچ ینی شہر فتح ہویا اسنوں اناطولیہ وچ بازنطینیاں دے وڈے شہراں بروصہ تے نیسیا (ازنک) اُتے فتوحات دی بنیاد سمجھیا جاندا اے۔ بروصہ 1326ء وچ عثمان دے انتقال توں کچھ عرصہ پہلے فتح ہویا۔
اورخان اول
عثمان دے بیٹے اورخان اول نے 1331ء وچ نیسیا تے 1337ء وچ نکومیڈیا اُتے قبضہ کیتا تے بروصہ نوں  دار الحکومت قرار دتا۔ اورخان دے دور حکومت وچ عثمانی سلطنت اک منظم ریاست دی صورت وچ ابھری جس وچ جدید کرنسی، نظام حکومت تے نویں منظم فوج شامل سی۔
اورخان دے دور حکومت وچ عثمانی پہلی مرتبہ یورپ وچ داخل ہوئے تے انہاں نے درہ دانیال دے کنارے اُتے واقع گیلی پولی دا شہر فتح کیتا۔ اورخان دا انتقال 1360ء وچ ہویا تے اس نے اپنے جانشاں تے بیٹے مراد اول دے لئی اک ابھردی ہوئی سلطنت چھڈی
مراد اول
1360ء دی دہائی وچ عثمانیاں نے گیلی پولی توں اگے تھریس دی جانب قدم ودھائے تے ادرنہ (ایڈریانوپل) تے فلپوپولس (پلوفڈف) نوں  فتح کر لیا تے بازنطینیاں نوں   خراج دینے اُتے مجبور کیتا۔ انہاں دے دور حکومت وچ مسیحیاں نے متحد ہوکے عثمانیاں دے خلاف صلیبی جنگ لڑی پر مراد نوں   شکست نہ دے سکے۔ انہاں دے دور حکومت وچ بلغاریہ فتح ہویا۔
1383ء وچ مراد نے خود نوں  عثمانی سلطنت دا سلطان قرار دتا۔ 1385ء وچ صوفیہ تے اگلے سال نیس فتح ہویا۔ 1387ء وچ سرباں نے عثمانی فتوحات نوں   روکیا لیکن دو سال بعد جنگ کوسوو وچ عثمانیاں نے عظیم فتح حاصل کیتی لیکن اس جنگ وچ سلطان مراد شہید ہو گیا۔
بایزید اول
سلطان مراد دا ہونہار بیٹا بایزید تخت اُتے بیٹھیا جو دوران جنگ اپنی تیزی دے باعث یلدرم یعنی بجلی کہلاندا سی۔
1400ء وچ تیمور لنگ مشرق وسطی وچ داخل ہویا تے اس نے مشرقی اناطولیہ اُتے حملہ کر دتا۔ جولائی 1402ء وچ انقرہ دے قریب بایزید تے امیر تیمور دا ٹکراؤ ہویا جس وچ تیمور نوں  فتح حاصل ہوئی تے بایزید گرفتار ہویا۔ اس دا دوران قید 1403ء وچ انتقال ہویا۔ (دیکھو: جنگ انقرہ)
زمان تعطل حکمرانی
انقرہ دی شکست دے بعد سلطنت وچ انتشار پھیل گیا۔ منگولاں نوں  اناطولیہ وچ پیش قدمی دا موقع مل گیا تے سلطان دی سیاسی قوت دا خاتمہ ہو گیا۔ بایزید دی گرفتاری دے بعد اس دے بیٹاں سلمان چلبی، عیسی چلبی، محمد چلبی تے موسی دے درمیان جنگ چھڑ گئی جس وچ محمد اول المعروف محمد چلبی نے فتح حاصل کیتی۔
محمد اول
محمد اول 1413ء وچ ادرنہ وچ تخت نشین ہویا۔ اس دا مقصد سلطنت نوں  اس دی ماضی دیاں عظمتاں لوٹانا سی۔ اپنے 8 سالہ دور حکومت وچ محمد نے زبردست کارنامے انجام دتے۔ دار الحکومت نوں   بروصہ توں ادرنہ منتقل کیتا، بلغاریہ تے سربیا اُتے قبضے نوں   مضبوط کیتا، منگولاں نوں   اناطولیہ توں کڈ باہر کیتا تے البانیہ، سلیسیہ، ترک امارتاں تے جنوبی یونان اُتے حملے کیتے۔
مراد دوم
مراد دوم دا دور حکومت بلقان تے اناطولیہ وچ زبردست جنگاں دا دور سی جس وچ انہاں نے شاندار فتوحات حاصل کیتیاں۔ انہاں نے اپنے والد محمد اول دی وفات اُتے محض 18 سالہ دی عمر وچ تخت سنبھالیا۔ انہاں نوں  سب توں پہلے بغاوتاں دا سامنا رہیا پر اوہ انہاں فرو کرنے وچ کامیاب رہے۔ انہاں نے 1421ء وچ قسطنطنیہ دا محاصرہ کیتا لیکن اپنے بھائی مصطفی دی جانب توں بروصہ اُتے حملے دی وجہ توں انہاں ایہ محاصرہ اٹھانا پیا تے انہاں نے بروصہ پہنچ کے مصطفی نوں   شکست دتی تے اسنوں قتل کر دتا۔ مصطفی نوں   بغاوت اُتے آمادہ کرنے والیاں اناطولیہ وچ پھیلیاں ترک ریاستاں نوں   انہاں دے کیتے دی سزا ملی تے مراد دوم نے سب نوں   شکست دے کے سلطنت وچ شامل کر لیا۔
مراد نے بلقان وچ وسیع علاقہ سلطنت وچ شامل کیتا تے 1439ء وچ سربیا فتح کیتا۔ 1441ء وچ مقدس رومی سلطنت، پولینڈ تے البانیہ نے انہاں دے خلاف اتحاد قائم کر دے ہوئے صلیبی جنگ دا اعلان کر دتا۔ 1444ء وچ جنگ وارنا وچ انہاں نے یوناس ہونیاڈے نوں  شکست دتی لیکن جنگ جلاووز وچ انہاں نوں شکست ہوئی تے دوناں دے درمیان معاہدہ ہو گیا۔ اس معاہدے دے بعد مراد دوم اپنے صاحبزادے محمد دوم دے حق وچ تخت توں دستبردار ہو گئے لیکن محمد دی نو عمری دا فائدہ اٹھاندے  ہوئے مسیحیاں نے معاہدہ توڑ دتا جس اُتے 1446ء وچ مراد نے دوبارہ مسند اقتدار سنبھالی تے دوسری جنگ کوسوو وچ مسیحی اتحاد نوں   کچل کر رکھ دتا۔
بلقان وچ مسیحیاں نوں  عظیم شکست دینے دے بعد انہاں نے مشرق دا رخ کیتا تے امیر تیمور دے بیٹے شاہ رخ تیموری نوں   شکست دتی تے امارت کره مان نوں   اپنی قلمرو وچ شامل کیتا۔ 1450ء دے موسم سرما وچ اوہ بیمار پڑ گئے تے ادرنہ وچ وفات پائی۔ محمد دوم (المعروف سلطان محمد فاتح) نے انہاں دی جگہ تخت سنبھالیا۔
محمد دوم
سلطان دی حیثیت توں محمد ثانی دا پہلا ہدف قسطنطنیہ نوں  فتح کرنا سی تے 15 اپریل 1452ء نوں   انہاں نے قسطنطنیہ دا محاصرہ کرنے دے احکامات جاری کیتے۔
1453ء وچ انہاں نے محاصرہ قسطنطنیہ وچ کامیابی حاصل کرکے بازنطینی سلطنت دا ہمیشہ دے لئی خاتمہ کر دتا۔ قسطنطنیہ دی فتح نے سلطنت عثمانیہ نوں  اک دنیا بھر وچ شاندار عظمت تے عزت عطا کیتی تے عثمانی پہلی بار اک بھرپور قوت دے طور اُتے ابھرے۔ فتح قسطنطنیہ دے بعد محمد ثانی نے اپنے لئی قیصر روم دا خطاب چنیا جدونکہ دنیا اج تک انہاں نوں محمد فاتح دے ناں توں جاندی اے۔
انہاں نے اناطولیہ تے یورپ وچ وی فتوحات حاصل کیتیاں تے بلقان نوں  سلطنت عثمانیہ وچ شامل کیتا۔ انہاں دی فوج نے اٹلی اُتے وی حملے کیتے جنہاں وچ اوٹرانٹو فتح ہویا۔ پر ایہ قبضہ محمد دے انتقال دے باعث صرف اک سال جاری رہیا۔
محمد نوں  محاصرہ بلغراد وچ شکست ہوئی۔ 3 مئی 1481ء نوں   انہاں دا انتقال ہویا۔
حوالے
گٹھ:بازنطینی عثمانی جنگاں گٹھ:سلطنت عثمانیہ دی تریخ گٹھ:سلطنت عثمانیہ گٹھ:سلطنت عثمانیہ وچ پندرہویں صدی
شارلٹنبرگ ٹاؤن ہال
شارلٹنبرگ ٹاؤن ہال جرمنی دے نگر برلن دے اک پاسے شارلٹن برگ دا ٹاؤن ہال اے۔ اے ٹاؤن ہال 20 مئی 1905 نوں بننا پورا ہویا۔ اے نويں تے کوتھک نمونے تے بنیا اے۔
نیلے پیروالا بوبی
نیلے پیروالا بوبی سلیڈا ٹبر دا اک سمندری پنچھی  اے۔
بوبرنسکی جروبا
بوبرنسکی جروبا ٹپنے چوۓ ٹبر دا اک ددپلانا اے۔
اوفالے
اوفالے آئرلینڈ دی اک کاؤنٹی اے۔
گٹھ:آئرلینڈ دیاں کاؤنٹیاں گٹھ:آئرلینڈ
لنکن کاؤنٹی، نیو میکسیکو
لنکن امریکی صوبے نیو میکسیکو دی اک کاؤنٹی اے۔
بارلے جوڑ
گٹھ:نیو میکسیکو دیاں کاؤنٹیاں
چک 17 ای بی
چک 17 ای بی ضلع پاکپتن دی تصیل عارفوالا دا اک پنڈ اے ۔ اس پنڈ دی زمیناں نوں اپر پاکپتن نہر دا پانی لگدا اے  ۔اس نہری پربندھ نوں ایسٹرن بار ڈویژن دا ناں دتا گیا اے تے اس پنڈ دے نال ای بی (E.B=Eastern Bar Division) ایسے لئی لگدا اے ۔ 350px|thumbnail|ضلع پاکپتن دے پنڈاں دا نقشہ
تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ ضلع پاکپتن چ تصیل عارف والا چ وس رہیا اے ۔
بخش باروق
ایہہ ایران دے صوبہ لہندا آذربائیجان دے   شہرستان میان دوآب  (ضلع) دی اک  تحصیل (فارسی چ بخش) اے ۔
حوالے
گٹھ:ایران گٹھ:ایران دیاں تحصیلاں گٹھ:جغرافیہ گٹھ:لہندے آذربائیجان دیاں تحصیلاں
fa:‎ بخش مرکزی شهرستان باروق
کنگ فو پانڈا
اے اک چینی پانڈے دی کہانی دسدی اے جیڈا اک کنگ فو گرو بننا چاندا اے۔
کہانی
پو اک پانڈا اپنے ابے دے ہوٹل چ کم کردا سی پر اوہ کنگ فو گرو بنن دے سفنے ویکھدا اے۔ خطرناک قیدی ٹائی لنگ جیل توں نس جاندا اے جس توں بعد کنگ فو دا سب توں وڈا گرو غلطی نال پو نوں ڈریگن واریئر دے طور تے چن لیندا اے تے ہن توں ٹائی لنگ نوں روکنا پو دا کم بن جاندا اے۔ پو دی سکھلائی کنگ فو گرو شی فو کھان پین دے بحانے کردا اے۔ جدوں ٹائی لنگ پنڈ پونچدا اے تے فیر پو اودھا مقابلہ کردا اے تے اونہوں آخر کار ہرا دیندا اے۔
موسیقی
اس فلم دی موسیقی چینی اے تے موسیقار ہانز زمر تے جان پاول نیں۔
بارلے جوڑ
کنگ فو پانڈا دی ویب سائیٹ
نکا موٹی پوچھلوالا جروبا
نکا موٹی پوچھلوالا جروبا ٹپنے چوۓ ٹبر دا اک ددپلانا اے۔
ٹپریری
ٹپریری آئرلینڈ دی اک کاؤنٹی اے۔
جرمن چانسلری
جرمن چانسلری، برلن جرمنی چ جرمن چانسلر دے دفتر دا ناں اے۔ پہلی جانسلری 1871 چ بنی۔ ہن والی چانسلری 2001 ج بنی۔ اینون لوک ویکھن آندے نین۔
لاس الوموس کاؤنٹی
لاس الوموس امریکی صوبے نیو میکسیکو دی اک کاؤنٹی اے۔
بانٹیمورونگ-بولوسارنگ نیشنل پارک
بانٹیمورونگ-بولوسارنگ نیشنل پارک انڈونیشیا دا اک نیشنل پارک اے۔
گٹھ:انڈونیشیا دے نیشنل پارک
پورا بوبی
پورا بوبی سلیڈا ٹبر دا اک سمندری پنچھی  اے۔
لسٹ عناصر بلحاظ نام
ایہ کیمیائی عناصر د‏‏ی فہرست اے جس نو‏‏ں بترتیب ابجد رکھیا گیا اے تے نال اس د‏ی لونی ترمیز (color coding) عناصر دیاں قسماں دے لحاظ نال کيتی گئی ا‏‏ے۔
ہر عنصر دے نال اس د‏ی علامت (عنصر)، جوہری عدد، جوہری کمیت یا موزاں ترین ہم جاء تے دوری جدول وچ اس دا گروہ تے دور دتا گیا ا‏‏ے۔
حوالے
گٹھ:عناصر گٹھ:فہارست عناصر
چک 380 ٹی ڈی اے
380 ٹی ڈی اے  ضلع لیہ دی تصیل چوبارہ دا اک پنڈ اے ۔
ناں
اس پنڈ دی بھوئیں نوں تھل نہر دا پانی لگدا اے  ۔  پنڈ دے ناں دے نال ٹی ڈی اے(TDA=Thal Develpment Authority) اس لئی     لگدا اے جو ایہ پنڈ تھل ڈیولپمنٹ اتھارتی تحت وسایا گیا اے۔
تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ ضلع لیہ چ تصیل چوبارہ چ وس رہیا اے ۔
کنگنی
کنگنی اک نکے ناپ دے دانے نیں۔ ایہدا ایڈا مل نہیں ہوندا تے پنجھیاں دے جوکے لئی وی اگائی جاندی اے۔ ایس بارے اک پنجاب اکھان اے : کنگنی دا جور تے دو تپھے مار کے جھوڑ۔
ٹھمنا موٹی پوچھلوالا جروبا
ٹھمنا موٹی پوچھلوالا جروبا ٹپنے چوۓ ٹبر دا اک ددپلانا اے۔
گوننگ لیوسر نیشنل پارک
گوننگ لیوسر نیشنل پارک انڈونیشیا دا اک نیشنل پارک اے۔
پیرو بوبی
پیرو بوبی سلیڈا ٹبر دا اک سمندری پنچھی  اے۔
بخش تخت سلیمان
ایہہ ایران دے صوبہ لہندا آذربائیجان دے   شہرستان تکاب (ضلع) دی اک  تحصیل (فارسی چ بخش) اے ۔
حوالے
گٹھ:ایران گٹھ:ایران دیاں تحصیلاں گٹھ:جغرافیہ گٹھ:لہندے آذربائیجان دیاں تحصیلاں
fa:‎ بخش مرکزی شهرستان تخت سلیمان
لونا کاؤنٹی
لونا امریکی صوبے نیو میکسیکو دی اک کاؤنٹی اے۔
بارلے جوڑ
گٹھ:نیو میکسیکو دیاں کاؤنٹیاں
وڈا موٹی پوجھلوالا جروبا
وڈا موٹی پوجھلوالا جروبا ٹپنے چوۓ ٹبر دا اک ددپلانا اے۔
واٹرفورڈ
واٹرفورڈ آئرلینڈ دی اک کاؤنٹی اے۔
ٹائیرونی
ٹائیرونی اتلے آئرلینڈ دی اک کاؤنٹی اے۔
گٹھ:برطانیہ گٹھ:برطانیہ دے شہر گٹھ:یورپ دے شہر گٹھ:شہر گٹھ:یورپ دے شہراں دی لسٹ گٹھ:یورپ دے شہر تے قصبے گٹھ:یورپی شہر گٹھ:یورپ دے آباد تھاں گٹھ:برطانیہ دے آباد تھاں
بکیٹ ٹگاپلو نیشنل پارک
بکیٹ ٹگاپلو نیشنل پارک انڈونیشیا دا اک نیشنل پارک اے۔
گٹھ:انڈونیشیا دے نیشنل پارک
بلوچستان نکا جروبا
بلوچستان نکا جروبا ٹپنے چوۓ ٹبر دا اک ددپلانا اے۔
چک 18 ای بی
چک 18 ای بی ضلع پاکپتن دی تصیل عارفوالا دا اک پنڈ اے ۔ اس پنڈ دی زمیناں نوں اپر پاکپتن نہر دا پانی لگدا اے  ۔اس نہری پربندھ نوں ایسٹرن بار ڈویژن دا ناں دتا گیا اے تے اس پنڈ دے نال ای بی (E.B=Eastern Bar Division) ایسے لئی لگدا اے ۔ 350px|thumbnail|ضلع پاکپتن دے پنڈاں دا نقشہ
تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ ضلع پاکپتن چ تصیل عارف والا چ وس رہیا اے ۔
مککنلے کاؤنٹی
مککنلے امریکی صوبے نیو میکسیکو دی اک کاؤنٹی اے۔
بارلے جوڑ
گٹھ:نیو میکسیکو دیاں کاؤنٹیاں
مہرين سيد
مہرين سيد (جم 2 اگست، 1982) اک پاکستانی ماڈل اے، آئی ایف پی دے سی۔ای۔او۔ اتے اک اداکارہ لیک سٹائیل اوارڈ ولوں سال 2013 دا سرلیکھ دتا گیا ماڈل، سعید مشہور مدھ پوربی فیشن میگزین الارمرا دے پہلے حصہ وچ دکھائی دین والا پہلا پاکستانی ماڈل سی، اتے ایہہ لاؤریئل پیرس دے بلارے وی ہن، جو دنیا دی پرمکھ خوبصورتی کمپنی اے۔ اسنے اک چھوٹی عمر وچ اپنے کریئر دی شروعات کیتی اتے نہ صرف مقامی دے کور، سگوں قومانتری فیشن پرکاشناواں جس وچ ٹائم، ووگ اتے میری کلیئر شامل ہن وی شامل ہوئے، اسنے "انٹرنیشنل ماڈل آف د ایئر" انعام، "پھیس آف دِ ییئر" انعام، "گلیمرس اینٹرپرنر" انعام جتیا اے اتے دنیا دے سبھ توں مشہور 50 ایشیئن وومن ان ورلڈ اتے دنیا دے سبھ توں سیکسیئیسٹ ایشیائی خواتین لسٹ وچ 10 ویں ستھان اتے رہی۔
نجی زندگی
فروری 23، 2013 نوں لاہور وچ اک نہائہ تقریب وچ مہرن سعید نے احمد ہیاموند شیخ نال ویاہ کروا لیا سی۔ شیخ ہامیؤن شیخ دا پتر اے، جو لگزری فیشن ہاؤس دا مالک اے اتے اک کامیاب وپاری وی اے۔ مارچ 2014 وچ اس نے اک بیبی دی دھی امان شیخ نوں جم دتا۔
اوارڈ
٭ 2005 – International Model of the Year Award ٭ 2007 – "Face of the Year" by Indigo ٭ 2009 – "16th" hottest 50 Asian women ٭ 2010 – "Glamorous Entrepreneur" award ٭ 2010 – PTV Best Model award ٭ 2011 – "Model of the year" award by Pakistan Fashion UK ٭ 2012 – "Best Model" award by Pakistan Press Club ٭ 2012 - #10 by World's Sexiest Asian Women ٭ 2013 – Lux Style Awards "Model of the Year 2013"
باہری کڑیاں
٭ Mehreen Syed's official website ٭ International Fashion Academy of Pakistan ٭ IMDB Mehreen Syed ٭ Mag 4 You Interview ٭ Show Stoppers News ٭ Mehreen Syed: I'd Like to Work with Aamir Khan ٭ Times of Pakistan Mehreen Syed Launches Fashion Academy ٭ Fashion Central Pakistan Mehreen Syed ٭ Pakistani Model Mehreen Syed ٭ Mehreen Syed's Wedding with Ahmed Sheikh Photos ٭ Daily Mail News Mehreen Syed's Soaring Heights ٭ Jewelry Poli Diamond ٭ Starring: Mehreen Syed in Keh Do ٭ Mehreen Syed: Biography ٭ Pakistani Model Mehreen Syed at PFDC Sunsilk Fashion Week ٭ Introducing Mehreen Syed as a L'Oreal Paris Pakistan Spokesperson ٭ The Daily Times: Beauty with Brains ٭ Fashion Central، The Launch of IFAP گٹھ:جم 1986 گٹھ:21ویں صدی دیاں پاکستانی اداکاراواں گٹھ:لاہور دیاں اداکاراواں گٹھ:زندہ لوک گٹھ:پاکستانی عورت ماڈلاں گٹھ:پاکستانی شخصیتاں گٹھ:پاکستانی ماڈل سوانیاں گٹھ:پاکستانی فلم اداکاراواں گٹھ:لاہور دے لوک گٹھ:پنجابی لوک گٹھ:۱۹۷۵ دے جم
ویسٹ میتھ
ویسٹ میتھ آئرلینڈ دی اک کاؤنٹی اے۔
جاوید احمد غامدی
جاوید احمد غامدی اک پاکستانی اسلامی عالم اے۔ اوہ 18 اپریل 1951 چ پنجاب پاکستان چ جمے۔ پاکپتن توں میٹرک کیتا۔ 1972 چ بی اے کیتا۔ ابوالاعلا مودودی نال جڑے رۓ۔ وکھری سوچ رکھن تے 1977 چ اونوں جماعت اسلامی چوں کڈ دتا گیا۔ جاوید احمد غامدی امین احسن اصلاحی کولوں وی پڑدے رۓ۔ غامدی نیں الماورد انسٹیٹیوٹ آف اسلامک سائینسز دی نیو رکھی۔ کونسل آف اسلامک آئیڈیالوجی دے 2006 توں سنگی سن۔ جاوید احمد غامدی دیاں اسلام پاروں سوچاں نویاں تے وشکارلیاں نیں۔ اوہ سختی دی تھاں عقل ول جان والے نیں۔ ایس ویلے اودی گل نوں سنن والے چوکھے سارے لوک نیں۔
گٹھ:شخصیتاں گٹھ:مشہور لوک گٹھ:زندہ لوک
بخش لاجان
ایہہ ایران دے صوبہ لہندا آذربائیجان دے   شہرستان پیرانشہر (ضلع) دی اک  تحصیل (فارسی چ بخش) اے ۔
حوالے
گٹھ:ایران گٹھ:ایران دیاں تحصیلاں گٹھ:جغرافیہ گٹھ:لہندے آذربائیجان دیاں تحصیلاں
fa:‎ بخش مرکزی شهرستان لاجان
اجاتشترو
حوالے
گٹھ:ہندستان دی تریخ گٹھ:تریخ ہندستان گٹھ:بھارت دی تریخگٹھ:بادشاہ
چک 404 ٹی ڈی اے
404 ٹی ڈی اے  ضلع لیہ دی تصیل چوبارہ دا اک پنڈ اے ۔
پنجابی غزل
پنجابی غزل پنجابی شاعری دی اک ونڈ اے۔ غزل عرب توں ٹری تے ایران توں ہوندی ہوئی پنجاب اپڑی۔ عبدالغفور قریشی غزل بارے کیندے نیں جے غزل شاعری دی اک ایسی ونڈ اے "جس وچ عاشقانہ، صوفیانہ تے فلسفیانہ رنگ دے خیالات ہوون۔ ایس وچ ہر طرح دے مضمون سما جاندے نیں ایس دا پہلا شعر بیت تے باقی شعر فرد ہوندے نیں"۔
چک 404 ٹی ڈی اے
تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ ضلع لیہ چ تصیل چوبارہ چ وس رہیا اے ۔
پنجابی غزل
ہک پل سکھ نہ آوے تدھ بن ہک پل سکھ نہ آوے - پل پل دردوں آہیں بھراں سے غوطے جی کھاوے