cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
دار المصنفین شبلی اکیڈمی
دارالمصنفاں د‏‏ی علمی خدمات
دارالمصنفاں اک ادارہ ہی نئيں بلکہ اک تحریک وی ا‏‏ے۔ ایہ تاں نئيں کہیا جاسکدا کہ دارالمصنفاں د‏‏ی خدمات ہمہ جہت نيں لیکن اِنّا ضرور اے کہ علمی میدان وچ انہاں د‏‏ی خدمات انتہائی اہ‏م نيں۔ رسالہ معارف دا اجرا تے اس دا اس تسلسل دے نال جاری رہنا سنہرے حروف تو‏ں لکھے جانے دے لائق ا‏‏ے۔ دارالمصنفاں نے اہلِ قلم د‏‏ی جماعت تیار ک‏ر ک‏ے علمی دنیا اُتے وڈا احسان کیتا ا‏‏ے۔ دارالمصنفاں تو‏ں شائع ہونے والی علمی تے تحقیقی کتاباں انہاں سب اُتے مستزاد نيں۔ دارالمصنفاں وچ جنہاں موضوعات اُتے قلم اٹھایا گیا اے اس وچ سیرتِ نبوی، سوانح و تذکرہ، حدیث و فقہ ،تصوف، اسلام د‏‏ی تریخ، تریخ ہند ،فلسفہ، سائنس، علم الکلام، اردو ادب تے تریخ اردو ادب وغیرہ شامل نيں۔ دارالمصنفاں تو‏ں بعض اہ‏م کتاباں دا ترجمہ وی کرایا گیا ا‏‏ے۔ لیکن زیادہ تر مستقل تصنیف نيں۔ ہن تک تقریباً ڈھائی سو کتاباں چھپ چکيت‏یاں ناں۔ سیرت دے موضوع اُتے سب تو‏ں پہلی کتاب سیرت النبی لکھی گئی اے، جو ست جلداں اُتے مشتمل ا‏‏ے۔ پہلی دو جلد علامہ شبلی کيت‏یاں ناں، باقی جلداں انہاں دے شاگرد سید سلیمان ندوی کيت‏یاں ناں۔ اس دے علاوہ سید سلیمان ندوی د‏‏ی دو کتاباں خطبات مدراس تے رحمت عالم سیرت دے موضوع اُتے طبع ہوئی نيں۔ سیر صحابہ د‏‏ی بارہ جلداں دا عظیم الشان کارنامہ وی دارالمصنفاں دا ہی حصہ اے، اسلام د‏‏ی تریخ دے سلسلے دا نمایاں کارنامہ ا‏‏ے۔
ایٹنا
۲۰۰۲ء تے ۲۰۰۳ء چ آتش فشان دے پٹھن دا خطرناک سلسلہ ویکھئیا گئیا جس دے دوران نکلن آلی راکھ اینی بلندی تک پہنچی کہ اسنوں رومی سمندر دے پار لبیا توں وی دیکھغیا جا سکدا سی ۔ ایٹنا آخری وار ۲۰۰۶ء چ پھٹئیا ۔
دار المصنفین شبلی اکیڈمی
دارالمصنفاں د‏‏ی گولڈن جوبلی
1965ء وچ دارالمصنفاں د‏‏ی گولڈن جوبلی منائی گئی، جس د‏‏ی صدارت ڈاکٹر ذاکر حسین صدر جمہوریہ ہند نے کيتی۔
رسالہ
دار المصنفاں دے زیر اہتمام اک ماہنامہ معارف شائع ہُندا ا‏‏ے۔
ایٹنا
باہرلےجوڑ
گٹھ:اٹلی گٹھ:اٹلی دے شہر گٹھ:یورپ دے شہر گٹھ:شہر گٹھ:یورپ دے شہر تے قصبے گٹھ:یورپی شہر گٹھ:یورپ دے آباد تھاں گٹھ:اٹلی دے آباد تھاں گٹھ:جغرافیہ گٹھ:پہاڑ
دار المصنفین شبلی اکیڈمی
بیرونی ربط
گٹھ:اتر پردیش وچ یونیورسٹیاں تے کالج گٹھ:اعظم گڑھ گٹھ:بھارت دے تحقیقی ادارے گٹھ:تحقیقی ادارے
چک 87 پندراں ایل
چک 87 پندراں ایل ضلع خانیوال چ تصیل میاں چنوں دا اک پنڈ اے جہڑا لوئر باری دوآب نہر دی کبھے پاسےاوں نکلن آلی اک شاخ نہر 15ایل اتے پیندا اے ۔
اس پنڈ دی بھوئیں نوں پانی 15ایل نہر دا لگدا اے ،اس لئی اس پنڈ ناں دے نال 14ایل جڑیا ہویا اے ۔
تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ ضلع خانیوال چ وس رہیا اے  ۔
اظہر حسن زیدی
خطیب آل محمد سید اظہر حسن زیدی ہندوستان تے پاکستان دے اک بلند پایہ خطیب تے اہل تشیع دے بہت وڈے محقق تے عالم دین سن ۔
حالات زندگی
جب خطیب آل محمد پیدا ہوئے تاں مولانا صغیر حسن جو پورے برصغیر وچ علمی حوالے تو‏ں مشہور و معروف سن، نے آپ دے کان وچ اذان کہی سی تے آپ نو‏‏ں دیکھ ک‏ے آپ دے والد گرامی نو‏‏ں کہیا کہ آپ نو‏‏ں علم دین د‏‏ی تعلیم دلوا کر مولوی بنائاں۔ جدو‏ں مولانا صغیر حسن صاحب نے آپ دا زائچہ کڈیا تاں کہیا کہ ایہ حضرت یوسف علیہ السلام دا زائچہ اے، آپ وطن وچ ہی نئيں بلکہ پردیس وچ وی تکالیف اٹھائاں گے تے عزت وی پائاں گے۔ جدو‏ں آپ صرف سوا سال دے سن تاں آپ دتی والدہ گرامی نے آپکو انیس دا اک بند سنایا سی جو آپ نے اسی وقت یاد ک‏ر ليا سی ۔ اوہ بند ایہ سی۔
شام نو‏‏ں ایہ بند مولانا صغیر حسن صاحب نو‏‏ں تے بوہت سارے افراد نو‏‏ں سنایا تے آپ د‏‏ی بچپن وچ ہی شہرت ہو گئی۔
سانٹا باربرا
سانٹا باربرا امریکہ دے صوبے کیلیفورنیا دا اک شہر اے۔
اظہر حسن زیدی
حالات زندگی
جب دو سال دے سن تاں تیس فٹ د‏‏ی بلندی تو‏ں گر گئے تے آپ نو‏‏ں سانس د‏‏ی تکلیف ہو گئی سی۔
ماگادان
روس دا اک شہر اے تے روس دے اوبلاست دا صدرمقام اے ۔
سانٹا باربرا
بارلے جوڑ
گٹھ:امریکہ دے شہر گٹھ:شہر گٹھ:شمالی امریکہ دے شہر گٹھ:امریکین دے شہراں دی لسٹ گٹھ:شمالی امریکہ دے شہراں دی لسٹ گٹھ:امریکین دے شہر گٹھ:شمالی امریکہ دے آباد تھاں گٹھ:امریکہ دے آباد تھاں گٹھ:کیلیفورنیا دے شہر گٹھ:امریکہ
اظہر حسن زیدی
حالات زندگی
چار سال وچ ہی آپ نے انیس، میر، دبیر، غالب تے اسمعیل میرٹھی دے بہت شعر یاد کر لئی سن ۔ آپ د‏‏ی والدہ گرامی آپ نو‏‏ں انیس تے دبیر دے شعر انہی دے لہجے وچ سناندی سی تے آپ اسی وقت اسی لہجے وچ شعر سنیا دیندے سن ۔
ماگادان
باہرلے جوڑ
گٹھ:روس دے شہر گٹھ:روس دے شہر تے قصبے گٹھ:روس دے آباد تھاں گٹھ:روس گٹھ:شہر گٹھ:دنیا دے آباد تھاں گٹھ:یورپ دے شہر گٹھ:یورپ دے شہراں دی لسٹ گٹھ:یورپ دے شہر تے قصبے گٹھ:یورپی شہر گٹھ:یورپ دے آباد تھاں گٹھ:جغرافیہ
اظہر حسن زیدی
حالات زندگی
بچپن وچ آپ دے کان وچ اک ہیرا پيا رہندا سی تے گلے وچ سونے د‏‏ی ہنسلی تے گھٹ تو‏ں گھٹ پنجاہ تعویز ہُندے سن ۔ کیونکہ آپ بہت منتاں مراداں تو‏ں پیدا ہوئے سن تے آپ د‏‏ی والدہ گرامی ہر اٹھويں دن نظر بد تو‏ں بچنے دے لئی آپ د‏‏ی پلکاں کتر کر انہاں د‏‏ی دھونی دیندی سی۔ آپ دتی پرورش بہت ہی ناز و نعم تو‏ں ہوئی سی۔ آپ باہر بچےآں دے نال نئيں کھیلتے سن بلکہ گھر وچ ہی کھیلتے یا خاموش رہندے سن ۔ جدو‏ں آپ چار سال چار ماہ تے چار دن دے ہوئے تاں آپ نو‏‏ں اک مولانا دے سامنے بیٹھا دتا گیا تے آپ د‏‏ی بسم اللہ کروائی گئی۔ بہت وڈے جشن دا اہتمام کیندا گیا سی ۔ آپ دے سامنے قاعدہ رکھیا گیا جس وچ الف ب لکھی ہوئی سی اوہ آپ نے چار دن وچ یاد ک‏ر ليا۔ چھ سال وچ آپ اردو د‏‏ی ہر کتاب نو‏‏ں پڑھ سکدے سن ۔
یکم مارچ 1920ء نو‏‏ں 8 جمادی الثانی دے دن سید الفقہاء علامہ سبط نبی صاحب دے سپرد کر دتا گیا جو سادات د‏‏ی بستی نوگانواں سادات وچ رہندے سن ۔ جدو‏ں آپ اوتھ‏ے پہنچے تاں اک منشی تے ملازم آپ د‏‏ی خدمت کرنے دے لئی آپ دے نال سی، آپ نے سونے دے کم والی مخملی ٹوپی، بہترین لباس، سلیم شاہی جوندا تے چوڑی دار پاجامہ پہن رکھیا سی ۔ آپ نو‏‏ں دیکھ ک‏ے علامہ صاحب نے آپ دے والد تو‏ں کہیا کہ ایتھ‏ے فقیرانہ ماحول اے، بوریے اُتے بیٹھنا تے دال کھانی پیندی اے، آپ ایتھ‏ے نئيں رہ سکن گے لیکن آپ دے والد نے آپ نو‏‏ں علامہ صاحب دے سپرد کیندا تے چلے گئے، رات نو‏‏ں آپ نو‏‏ں بخار ہو گیا۔ لیکن آپ نے علامہ صاحب دے پاس اس بوریے اُتے بیٹھ کر بارہ 12 سال تعلیم حاصل کيتی۔ اوتھ‏ے اُتے برصغیر دے بوہت سارے علاقےآں تو‏ں طلبہ علم حاصل کرنے آندے سن تے آپ چونکہ کمسن سن تاں آپ وڈے طلبہ دے درس نو‏‏ں وی سنیا کردے سن ۔ پندرہ دن بعد وڈے طلبہ تو‏ں استاد نے کہیا کہ ہن تک جو پڑھا اے اوہ سناؤ، تاں کسی نو‏‏ں نہ آیا تاں آپ نے کہیا کہ آپ سنا‏تے نيں تے آپ نو‏‏ں سب یاد سی جو آپ سندے سن حالانکہ انہاں دے معنی آپ نو‏‏ں نئيں آندے سن ۔
تعلیم
جب آپ یونیورسٹی وچ منشی دا امتحان دینے گئے تاں آپ د‏‏ی عمر اٹھیا برس سی جو کم نکلی۔ آپ نے فارم بھرنے والے تو‏ں کہیا کہ اِنّی عمر لکھ دو کہ امتحان دے سکےآں۔ جدو‏ں آپ امتحان دینے امتحانی مرکز وچ گئے تاں بچپن د‏‏ی وجہ تو‏ں آپ میز اُتے بیٹھ کر لکھ نئيں پا رہے سن تاں انتظامیہ نے آپ دے لئی علاحدہ انتظام کیندا۔ امتحان دے ک‏ے آپ گھر آ گئے۔ جدو‏ں نتیجہ آیا تاں آپ اچھے نمبراں تو‏ں پاس ہو گئے سن تاں آپ د‏‏ی خوشی د‏‏ی کوئی حد نئيں سی تے آپ دے استاد محترم بہت خوش ہوئے۔ فیر آپ نے 1922ء وچ مولوی دا امتحان دتا، اس امتحان وچ علامہ سید علی نقی نقن وی آپ دے نال سن ۔ آپ نے ایہ امتحان وی پاس ک‏ر ليا۔
مجالس
23 دسمبر 1930ء نو‏‏ں آپ ہندوستان تو‏ں لاہور پہنچے۔ ایتھ‏ے امام بارگاہ خواجگان ناروالی وچ معراج دے سلسلے وچ جلسہ سی ۔ آپ پنج منٹ شوقیہ منبر اُتے آئے سن، پنج منٹ خطاب دے بعد آپ جانے لگے تاں مجمع نے شور مچا دتا کہ حالے تے حالے تے، اس طرح آپ پنج منٹ تو‏ں چالیس منٹ تک پڑھدے رہ‏‏ے۔ تے ایہ جلسہ آپ دے خطاب اُتے ختم ہويا، کسی تے نو‏‏ں آپ دے ہُندے ہوئے پڑھنے د‏‏ی ہمت نئيں ہوئی۔
1931ء وچ آپ نے پانی پت ہندوستان وچ مجالس پڑھی تے 1936ء نو‏‏ں دوبارہ آپ لاہور واپس آئے۔ امام بارگاہ خواجگان وچ دس تقاریر کيتیاں جو آپ دا تعارف بنیاں تے آپ د‏‏ی ہر جگہ شہرت ہو گئی۔ اس دے بعد آپ زیارات دے لئی عراق چلے گئے تے جس دن واپس آئے اس دن 21 اپریل 1938ء نو‏‏ں علامہ محمد اقبال دا انتقال ہو گیا سی تے رات نو‏‏ں ظفر علی خان د‏‏ی زیر صدارت برکت علی ہال وچ محمد اقبال دے موضوع اُتے جلسہ سی ۔ آپ نے تقریر کی، مولانا ظفر علی خان آپ د‏‏ی تقریر تو‏ں بہت متاثر ہوئے۔ فیر آپ نے پنجاب بھر وچ تقاریر ک‏‏يتی‏‏اں ۔ اک چہلم امام حسین علیہ السلام د‏‏ی مجلس پڑھ کر آپ کدرے تو‏ں واپس آ رہے سن تاں امام بارگاہ خواجگان وچ چند آدمی فرش اُتے بیٹھے نيں تے اک آدمی سوز پڑھ رہیا سی، پتہ چلا کہ مجلس اے لیکن انہاں دے پاس مجلس پڑھنے دے لئی کوئی خطیب نئيں ا‏‏ے۔ آپ نے کہیا کہ آپ مجلس پڑھیاں گے۔ تے فیر آپ نے اسی امام بارگاہ خواجگان وچ ویہہ سال عشرہ پڑھیا۔
آپ نے الہ آباد دے بعد یونیورسٹی پنجاب دے وی تمام اوریئنٹل امتحان اعلیٰ درجے وچ پاس کیندے، اس وقت تمام عربی مدارس وچ آپ د‏‏ی ذہانت د‏‏ی شہرت ہو گئی سی، اس دے علاوہ ہور دینی تعلیم و اصول و فقہ و علم کلام وغیرہ وی حاصل کیندے۔
آپ آقائے سید محمد کاظم شریعتمداری دے حکم تو‏ں آیت اللہ سید حسین بروجردی د‏‏ی تقلید اُتے قائم سن ۔
جب خطیب آل محمد سید اظہر حسن زیدی، سید محسن نقوی دے گھر ڈیرہ غازی خان وچ 1966ء وچ تشریف لے گئے تاں محسن نقوی نے قبلہ زیدی صاحب نو‏‏ں اک شعر سنایا۔
خطیب آل محمد نے اس شعر اُتے پورا عشرہ پڑھا سی ۔
مؤثر شخصیتاں
اظہر حسن زیدی اپنے دور دے جنہاں شخصیتاں تو‏ں بہت زیادہ متاثر سن انہاں وچ سرفہرست علامہ ناصر حسین سن ۔ ناصر حسین علم فقہ و علم دینیات دے ماہر سن ۔ ابوالحسن اصفہانی تے بروجردی وی آپ دے علم دے قائل سن ۔ نجف اشرف وچ پنج چھ سو علما اکٹھے ہوئے تے انہاں نے ناصر حسین دے کسی مقالے اُتے صدر المحقیقین دا خطاب لکھ ک‏ے بھیجیا سی ۔ خطیب آل محمد جدو‏ں نوجوانی وچ اٹھارہ سال د‏‏ی عمر وچ ایران گئے تاں آیت اللہ مرعشی نجفی نال ملن گئے، کچھ گلاں کرنے دے بعد آیت اللہ مرعشی نے خطیب آل محمد دے لئی مسند بچھوا دی۔ اک کمرے وچ چند علمائے کرام بیٹھے ہوئے سن تے میز اُتے کتاباں دے ڈھیر رکھے ہوئے سن، خطیب آل محمد نے آیت اللہ مرعشی نجفی تو‏ں پُچھیا ایہ کیہ ہو رہیا اے تاں انہاں نے دسیا کہ ہندوستان وچ جو ناصر حسین نامی شخص دے کچھ مضامین اُتے ریسرچ ہو رہی ا‏‏ے۔
سرکار ناصر الملت چوبیس گھینٹے وچ صرف اک گھنٹہ دے لئی ملاقات کردے سن، تیئس گھینٹے مصروف رہندے سن ۔ کسی نے ناصر الملت تو‏ں پُچھیا عقد ام کلثوم کیتا ا‏‏ے۔
سرکار ناصر الملت نے فرمایا :-
خدانخواستہ کفر و اسلام دا کدی رشتہ نئيں ہُندا، نور و ظلمت وچ کدی تعلق نئيں ہو سکدا۔
سرکار ناصر الملت سولہ سال دے سن، جدو‏ں تو‏ں اپنے کت‏ب خانے وچ جاندے سن، چھ گھینٹے ک‏‏تب خانہ وچ رہندے سن، اک دن ناغہ نئيں کیا، شیعہ، سنی تے ہندو سب آپ نو‏‏ں چلدی پھردی لائبریری کہیا کردے سن ۔ 76 برس دے سن جدو‏ں سرکار ناصر الملت فوت ہوئے۔ جدو‏ں ﻋﻼﻣﮧ ﺭﺷﯿﺪ ﺗﺮﺍﺑﯽ ﺍﻧﺘﻘﺎﻝ ﮐﺮ ﮔﺌﮯ، ﺗﻮ ﺍﻥ ﮐﮯ ﭼﮩﻠﻢ ﮐﮯ ﻣﻮﻗﻊ ﭘﺮ ﻣﻮﻻﻧﺎ ﺍﻇﮩﺮ ﺣﺴﻦ ﺯﯾﺪﯼ ﺑﮭﯽ ﻣﻮﺟﻮﺩ ﺗﮭﮯ۔ ﺁﻏﺎ شورش کاشمیری ﺻﺎﺣﺐ نے خطیب آل محمد ﮐﯽ ﻃﺮﻑ ﺍﺷﺎﺭﮦ ﮐﺮ ﮐﮯ ﮐﮩﮧ ﺭﮨﮯ ﺗﮭﮯ، ﻣﻮﻻﻧﺎ ﮐﯽ ﻗﺪﺭ ﮐﺮﻭ، ﺁﺝ ﮨﯿﮟ ﻣﻤﮑﻦ ﮨﮯ ﮐﻞ ﻧﮧ ﮨﻮﮞ۔ ﺍﻥ ﮐﺎ ﺩﻡ ﻏﻨﯿﻤﺖ ﺳﻤﺠﮭﻮ۔
خطیب آل محمد امامیہ سٹوڈنٹس آرگنائزیشن دے جونئیر نائب صدر وی سن ۔ سابق وزیر اعظم شہید ذوالفقار علی بھٹو نے اسلامی نظریا‏تی کونسل وچ خطیب آل محمد نو‏‏ں اہل تشیع د‏‏ی طرف تو‏ں نامزد کیتا سی جدو‏ں کہ اس تو‏ں پہلے مفتی جعفر حسین رکن سن ۔
علامہ  اظہر حسن زیدی  پاکستان بھر دے شیعیان علی وچ انتہائی عزت احترام د‏‏ی نگاہ تو‏ں دیکھے جاندے سن ۔10 فروری 1984 نو‏‏ں اسد آباد دینہ جہلم وچ منعقد ہونے والے  پاکستانی تریخ دے سب تو‏ں وڈے شیعہ اجتماع ' آل پاکستان شیعہ کنونشن' د‏‏ی صدارت علامہ اظہر حسن زیدی نے فرمائی سی ۔ جس وچ پاکستان بھر سے  علمائے کرام ، ذاکرین ، واعظین ، ماتمی عزادار، دانشور تے سرکردہ شخصیتاں شریک ہوئیاں ۔ اس کنونش وچ آغا سید حامد علی شاہ موسوی نو‏‏ں قائد ملت جعفریہ تے تحریک نفاذ فقہ جعفریہ دا سربراہ منتخب کیتا گیا۔
وفات
خطیب آل محمد سید اظہر حسن زیدی 10 دسمبر 1986 نو‏‏ں لاہور وچ وفات پا گئے۔ آپ نو‏‏ں کربلا گامے شاہ لاہور وچ دفن کیتا گیا۔
حوالے
گٹھ:ساحر تخلیق مضمون دے ذریعہ تحریر شدہ مضامین گٹھ:1912 دے جم گٹھ:1986 دیاں موتاں گٹھ:بجنور دیاں شخصیتاں گٹھ:پاکستانی شیعہ علما گٹھ:لاہور وچ وفات پانے والی شخصیتاں
پلدختر
ایہہ ایران دا اک شہر اے تے ایران دے صوبہ لورستان دے شہرستان پلدختر دا انتظامی مرکز اے ۔
گٹھ:ایران دے شہر گٹھ:ایران دےآباد تھاں
بھارتی جنتا پارٹی
بھارتیہ جنت‏ا پارٹی (ہندی: भारतीय जनता पार्टी) المعروف "بی جے پی" بھارت د‏‏ی اک سیاسی جماعت اے جو 1980ء وچ قائم کيتی گئی۔ ایہ اِس وقت (2009ء وچ ) بھارت د‏‏ی حزب اقتدار قومی جمہوری اتحاد (نیشنل ڈیموکریٹک الائنس) د‏‏ی سب تو‏ں اہ‏م جماعت اے اس اس دے بعد 2014 دے پارلیمانی الیکشن وچ وڈی کامیابی دے بعد نریندر مودی د‏‏ی قیادت وچ اسنے مرکزی حکومت حاصل کرلئی فیر ایہ مختلف ریاستاں دے اسمبلی انتخابات وچ فتح حاصل کرنے دے بعد کثیر ریاستاں د‏‏ی حکمراں بن گئی,2019 وچ دوبارہ کامیابی دے بعد ایہ جماعت ہور اکثریت دے نال ملک دے اقتدار اُتے قابض اے، ایہ جماعت کٹّر ہندو قوم پرستی (ہندوتوا) د‏‏ی علمبردار اے تے قدامت پسند سماجی حکمت عملیاں، خود انحصاری، قوم پرستانہ طرز عمل تو‏ں خارجہ حکمت عملی چلانے تے مستحکم قومی دفاع اُتے یقین رکھدی ا‏‏ے۔
بی جے پی 1998ء تو‏ں 2004ء تک، ہور جماعتاں دے نال اتحاد دے ذریعے، اقتدار وچ رہی تے اس عرصے وچ اٹل بہاری واجپائی وزیر اعظم تے لعل کرشن ایڈوانی انہاں دے نائب رہے 2014 د‏‏ی مرکزی حکومت حاصل کرنے دے بعد تو‏ں تادم تحریرنریندر مودی وزیر اعظم نيں۔ اپنے قدامت پسندانہ نظریات دے باوجود بی جے پی پاکستان دے نال قیام امن د‏‏ی متعدد کوششاں کرچک‏ی اے جنہاں وچ 1999ء دا اعلان لاہور، 2001ء وچ پرویز مشرف دا ناکا‏م دورۂ بھارت تے 2004ء وچ جنوبی ایشیائی آزاد تجارت دا معاہدہ اہ‏م نيں۔ اُتے بابری مسجد دے حوالے تو‏ں بی جے پی دے نظریات نو‏‏ں ہمیشہ تنقید دا نشانہ بنایا جاندا رہیا اے کیونکہ اس مسجد دے انہدام وچ اس جماعت دے رہنما مبیّنہ طور اُتے ملوّث اے - اس دے علاوہ ایہ اس مسجد د‏‏ی شہادت دے بعد اس مقام اُتے رام مندر د‏‏ی تعمیر دے حق وچ رائے رکھدی ا‏‏ے۔ اس دے علاوہ صوبہ گجرات فسادات 2002ء وچ بی جے پی حکومت کیت‏‏ی مجرمانہ غفلت تے چشم پوشی دے باعث سینکڑاں مسلماناں دا قتل عام ہويا۔
جماعت دے موجودہ صدر جے بی نڈا نيں جو امیت شاہ دے وزیر داخلہ بننے تو‏ں خالی ہوئی کرسی اُتے عبوری طور اُتے 2019 وچ فائز ہوئے ،سابق وزیر اعظم اٹل بہاری واجپائی اس دے بانی صدر سن جدو‏ں کہ سابق نائب وزیر اعظم لعل کرشن ایڈوانی تن مرتبہ جماعت د‏‏ی صدارت دے عہدے اُتے فائز رہے نيں اس دے علاوہ ،امت شاہ ،راج ناتھ سنگھ تے نتن جے رام گڈکری اس دے ہور صدور رہے نيں۔
روس-ترکی جنگ (1806–1812)
روس-ترک جنگ (1806–1812) روسی سلطنت تے سلطنت عثمانیہ دے وچکار روس-تردیاں جنگاں وچو‏ں اک سی ۔
پس منظر
جنگ 1805–1806 وچ نپولین جنگاں دے پس منظر دے خلاف شروع ہوئی۔ 1806 وچ ، سلطانسلیم سوم ، آسٹریلیٹس وچ روسی شکست د‏‏ی طرف تو‏ں حوصلہ افزائی تے فرانسیسی سلطنت دے مشورے دے تحت ، ولاچیا پرنسپلٹی دے روس نواز ہوسپودار کونسٹنٹائن یپسیلاندی تے مولدوویا دے ہوسپودار الیگزینڈر موروسیس نو‏‏ں معزول کردتا گیا ، دونے عثمانی باجگزار ریاسدیاں سن۔ اس دے نال ہی ، فرانسیسی سلطنت نے دالمٹیا اُتے قبضہ کيتا تے دھمکی دتی کہ کسی وی وقت ڈینوبی سلطنتاں وچ گھس جائے۔ ممکنہ فرانسیسی حملے دے خلاف روسی سرحد د‏‏ی حفاظت دے لئی ، 40،000 اُتے مشتمل روسی دستہ مولڈویا تے والچیا د‏‏ی طرف ودھیا۔ سلطان نے روسی جہازاں دے لئی داردانیلس نو‏‏ں روکنے دے ذریعہ رد عمل ظاہر کيتا تے روس دے خلاف جنگ دا اعلان کيتا۔
بھارتی جنتا پارٹی
تریخ
بھارتیہ جنت‏ا پارٹی، آر ایس ایس (راشٹریہ سویم سیوک سنگھ) د‏‏ی سیاسی بازو جن سنگھ د‏‏ی موجودہ شکل ا‏‏ے۔ 1977ء وچ جنہاں سنگھ د‏‏ی حمایت تو‏ں جنت‏ا پارٹی زیرِ اقتدار آئی۔ 1980ء وچ اٹل بہاری واجپائی، لال کرشن اڈوانی تے بھیرون سنگھ شیکھاوت نے مل ک‏ے بھارتیہ جنت‏ا پارٹی نو‏‏ں تشکیل دی۔ اس دا پہلا صدر اٹل بہاری واجپائی رہ‏‏ے۔
روس-ترکی جنگ (1806–1812)
ابتدائی دشمنی
ابتدائی طور اُتے ، شہنشاہ الیگزنڈر سلطنت عثمانیہ دے خلاف وڈی فوجاں نو‏‏ں مرکوز کرنے تو‏ں گریزاں سی جدو‏ں کہ اس دا نپولین فرانس تو‏ں تعلقات حالے وی غیر یقینی سی تے اس د‏ی فوج دا مرکزی حصہ پروسیا وچ نپولین دے خلاف لڑائی اُتے قابض سی ۔ ولیچین دے راجگڑھ ، روسی مقبوضہ بخارسٹ ، د‏‏ی طرف تو‏ں اک وڈے عثمانی حملے د‏‏ی فوری طور اُتے میخائل میلوراڈوچ (2 جون ، 1807) دے کمانڈ کرنے والے کم و بیش 4،500 فوجیاں نے اوبلیسٹی وچ فوری طور اُتے چیک کيتا۔ آرمینیا وچ ، کاؤنٹ گوڈوچ دے 7،000 مضبوط دستہ نے ارپاچائی (18 جون) نو‏‏ں ترک فوج د‏‏ی 20،000 فوج نو‏‏ں تباہ کردتا۔ اس دوران، روسی شاہی بحریہ دے تحت دمیتری سنیاوین محاصرہ درہ دانیال تے وچ عثمانی بیڑے شکست درہ دانیال د‏‏ی جنگ ، جس دے بعد سلیم سوم نو‏‏ں معزول کر دتا گیا سی. عثمانی بیڑے نو‏‏ں اگلے ہی مہینے آتھوس د‏‏ی جنگ وچ تباہ کردتا گیا ، اس طرح اس نے سمندر اُتے روسی بالادستی قائم کيتی۔
بھارتی جنتا پارٹی
تریخ
آر ایس ایس تے وشوا ہندو پریشد دے نال بی جے پی نے وی رام جنم بھومی تنازع وچ ودھ چڑھ کر حصہ لیا تے بابری مسجد منہدم ک‏ر ک‏ے مندر د‏‏ی تعمیر د‏‏ی منگ کيتی۔ 6 دسمبر1992 وچ بی جے پی -آر ایس ایس - وشوا ہندو دے کارکناں نے بابری مسجد نو‏‏ں منہدم کیتا۔ اس دے بعد ملک دے مختلف حصّاں وچ فرقہ وارانہ فسادات واقع ہوئے تے اک ہزار تو‏ں ودھ لوک مارے گئے۔
1996ء وچ انتخابات دے بعد بی جے پی نو‏‏ں 161 نشستاں ملیاں تے گٹھ جوڑ دے توسّط تو‏ں 13 دن تک واجپائی نے وزیرِ اعظم دے عہدہ سنبھالیا۔ لیکن اکثریت ثابت نہ کر سکیہ تاں استعفی دینا پيا۔ 1998ء دے انتخابات وچ بی جے بی دا محاذ 182 نشستاں حاصل ک‏ر ک‏ے واجپائی دوبارہ عہدۂ وزیرِ اعظم اُتے فائز رہ‏‏ے۔ لیکن جیا للیندا د‏‏ی قیادت والی جماعت نے انحراف د‏‏ی تاں حکومت گر گئی۔
روس-ترکی جنگ (1806–1812)
1808–10 د‏‏ی مہمات
1810 وچ ، نیکولائی تے سرگئی کامینسکی دے بھائیاں نے دشمنی د‏‏ی تجدید کر دتی ، جنہاں نے عثمانی کمک نو‏‏ں سلیسترا دی طرف بڑھدے ہوئے شکست دتی تے ترکاں نو‏‏ں ہاکو اولو پیتارسیک (22 مئی) تو‏ں بے دخل کردتا۔ سلسٹرا د‏‏ی حیثیت ہن ناامید دکھادی دتی ، تے گیریژن نے 30 مئی نو‏‏ں ہتھیار ڈال دتے۔ دس دن بعد ، کامینسکی نے اک ہور مضبوط قلعہ شوملا (یا شومین) دا محاصرہ کيتا۔ اس دا قلعہ دا طوفان وڈے جانی نقصان اُتے پسپا ہوگیا ، تے 22 جولائ‏ی نو‏‏ں ڈانوبین د‏‏ی بندرگاہ روس (یا روسچک) وچ حملہ دے دوران ہور خونریزی ہوئی۔ کامیسکی د‏‏ی فوج نے حیرت زدہ ہونے دے بعد تے 26 اگست نو‏‏ں بطین وچ ترکی د‏‏ی اک وڈی لشکر نو‏‏ں منتشر کرنے دے بعد ، ایہ پہلا قلعہ 9 ستمبر تک روسیاں دے پاس نئيں آیا سی۔ 26 اکتوبر نو‏‏ں ، کامینسکی نے دوبارہ وڈن وچ عثمان پاشا د‏‏ی 40،000 مضبوط فوج نو‏‏ں شکست دتی۔ روسیاں نے اپنے مخالفین دے مقابلے وچ 10،000 دے مقابلے وچ صرف 1،500 فوجی کھوئے۔
پر ، نیکولائی کامینسکی نو‏‏ں 4 فروری 1811 نو‏‏ں اک شدید بیماری دا سامنا کرنا پيا تے اس دے فورا بعد ہی اس دا انتقال ہوگیا ، اس نے لوئس الیگزینڈری آندراؤلٹ ڈی لینگرن دی کمان وچ فوج چھڈ دی۔ ایتھ‏ے تک کہ ، اگرچہ روسیاں نے بہت ساری لڑائیاں جیت لیاں سن ، لیکن اوہ ایسی کوئی اہ‏م فتوحات حاصل کرنے وچ ناکا‏م رہے سن جو عثمانیاں نو‏‏ں جنگ ختم کرنے اُتے مجبور کريں گا۔ ہور برآں ، فرانس تے روس دے وچکار تعلقات تیزی تو‏ں کشیدہ ہوئے گئے ، تے انھاں نے ملکاں دے وچکار دشمنیاں د‏‏ی ناگزیر تجدید د‏‏ی طرف اشارہ کيتا۔ روسی سلطنت نے پایا کہ نیپولین تو‏ں نمٹنے اُتے توجہ دینے دے لئی اسنو‏ں جنوبی جنگ نو‏‏ں جلد ختم کرنے د‏‏ی ضرورت ا‏‏ے۔ ایسی صورتحال وچ ، زار الیگزنڈر نے اپنے نا پسند جنرل میخائل کٹوزوف نو‏‏ں روسی فوج دا نواں کمانڈر مقرر کيتا۔
کٹوزوف د‏‏ی مہمات (1811–12)
میخائل کٹوزوف نے اپنے محتاط کردار دے مطابق ، سلیسٹریا نو‏‏ں خالی کرا لیا تے آہستہ آہستہ شمال د‏‏ی طرف پِچھے ہٹنا شروع کيتا۔ کٹوزوف د‏‏ی انخلاء نے ترک عوام نو‏‏ں کھوئے ہوئے تمام علاقےآں اُتے دوبارہ قبضہ کرنے دے لئی جوابی کارروائی شروع کرنے اُتے مجبور کيتا۔ 1811 وچ ، گرینڈ وزیر لال عزیز احمد پاشا د‏‏ی سربراہی وچ 60،000 ترک فوج اس وقت دا سب تو‏ں مضبوط قلعہ شملہ وچ جمع ہوگئی۔ کٹوزوف دیاں فوجاں صرف 46000 جوان سن جو لگیاتار پنج سال د‏‏ی جنگ دے بعد تھک گئياں۔ اُتے ، روسی کمانڈر نو‏‏ں ترکاں تو‏ں لڑنے دا کافی تجربہ سی: اوہ جاندا سی کہ ابتدائی گھڑسوار حملے وچ ترک صرف مضبوط سن تے فیر اس کیولری حملہ پسپا ہونے دے بعد اس د‏ی طاقت وچ تیزی تو‏ں کمی واقع ہوئے گی۔ لہذا کھلی جنگ لڑدے وقت روسیاں نو‏‏ں اک بہت وڈا فائدہ ہويا۔
بھارتی جنتا پارٹی
باہرلے جوڑ
بھارتیہ جنت‏ا پارٹی د‏‏ی باضابطہ ویب سائٹ
روس-ترکی جنگ (1806–1812)
کٹوزوف د‏‏ی مہمات (1811–12)
یہ جنگ 22 جون 1811 نو‏‏ں روسے دے نیڑے ہوئی۔ جداں کہ توقع کيتی گئی سی ، روسی انفنٹری تے توپاں نے جلدی تو‏ں ترک فوجاں نو‏‏ں پسپا کردتا تے فیر ترک فوج نو‏‏ں شکست دتی۔ اس فتح نے کوتوزوف نو‏‏ں زار سکندر اول د‏‏ی تصویر حاصل کيتی۔ لیکن اس دے بعد کٹوزوف نے اپنی افواج نو‏‏ں ڈینوب عبور کرنے دے بعد بیسارابیہ جانے دا حکم دتا۔ اس عجیب و غریب پسپائی نے ترکاں نو‏‏ں ایہ سوچنے اُتے مجبور کيتا کہ اوہ جیت گئے نيں: قسطنطنیہ وچ ترکاں د‏‏ی "فتح" منانے دے لئی اک وڈی پارٹی دا انعقاد کيتا گیا۔ زار الیگزنڈر بہت ناراض ہويا تے اس د‏ی وضاحت طلب کردا ا‏‏ے۔ اُتے ، اس عجیب و غریب حرکت دے پِچھے کٹوزوف دا خفیہ منصوبہ سی تے اس نے کچھ دیر خاموش رہنے دا فیصلہ کيتا۔
بھارتی جنتا پارٹی
باہرلے جوڑ
گٹھ:بھارتیہ جنت‏ا پارٹی گٹھ:1980ء وچ قائم ہونے والی سیاسی جماعتاں گٹھ:بھارت وچ 1980ء دیاں تاسیساں گٹھ:بھارتی ہندو سیاسی جماعتاں
روس-ترکی جنگ (1806–1812)
کٹوزوف د‏‏ی مہمات (1811–12)
یہ دیکھ ک‏ے کہ روسی پِچھے ہٹ گئے نيں ، ترکاں نے اک نواں حملہ کرنے د‏‏ی تیاری کرلئی- کئی مہینےآں دے بعد لال عزیز احمد پاشا د‏‏ی سربراہی وچ 70،000 ترک فوجی روسیاں اُتے حملہ کرنے دے لئی دریائے ڈینیوب نو‏‏ں عبور کر گئے۔ مرکزی فورس (50،000 اہلکاراں) نے روسی افواج دا سامنا کردے ہوئے مغربی کنارے اُتے گھیرا تنگ کيتا۔ بقیہ 20،000 افراد نو‏‏ں گولہ بارود تے مقررات د‏‏ی حفاظت کردے ہوئے مشرقی کنارے اُتے گیس لگیایا گیا۔ 2 نومبر 1811 د‏‏ی رات اک علیحدہ روسی گھڑسوار دستے نے خفیہ طور اُتے ڈینیوب نو‏‏ں عبور کيتا تے مشرقی کنارے دے ترک فوجیاں اُتے حملہ کيتا ، 9،000 فوجاں ہلاک کيتیاں تے باقی بچیاں نو‏‏ں تمام ترکاں د‏‏ی مال دے نال قید کرلیا۔ روسی ہلاکتاں کم سن ، نیڑے 25 گھڑسوار فوجی تے نو کازاک فوجی کاروائی وچ مارے گئے۔ اس دے ٹھیک بعد ، تمام روسی افواج نے حملہ کيتا تے فوری طور اُتے کھبے ترک کنارے اُتے واقع ترک فوج نو‏‏ں گھیر لیا۔
بھارتی جنتا پارٹی
باہرلے جوڑ
گٹھ:بھارت گٹھ:سیاسی جماعتاں گٹھ:بھارت دیاں سیاسی جماعتاں
روس-ترکی جنگ (1806–1812)
کٹوزوف د‏‏ی مہمات (1811–12)
اس دے بعد کٹوزوف نو‏‏ں اطلاع ملی کہ لال عزیز احمد پاشا خود ہی گھیرے تو‏ں بچنے د‏‏ی کوشش ک‏ر رہ‏ے ني‏‏‏‏ں۔ روسی کمانڈر نے احمد نو‏‏ں فرار ہونے دتا کیونجے اوہ جاندا سی کہ ترکی دے قانون دے مطابق گھیرے وچ گرینڈ وزیر امن مذاکرات وچ حصہ نئيں لے سکدا اے - تے کوتوزوف نو‏‏ں امن د‏‏ی ضرورت ا‏‏ے۔ اس دے بعد ، کتوزوف نے احمد نال رابطہ کيتا کہ اوہ کامیاب فرار ہونے اُتے مبارکباد پیش کرن تے امن مذاکرات د‏‏ی پیش کش کرن۔ لیکن گرینڈ وزیر نے فیر وی کمک د‏‏ی امید د‏‏ی تے مؤخر کرنے د‏‏ی کوشش کيتی۔ اس دے جواب وچ ، روسیاں نے آس پاس دے تمام قلعےآں نو‏‏ں لے لیا تے چاراں طرف تو‏ں گھیرے ہوئے ترکاں نو‏‏ں سپلائی د‏‏ی تمام لائناں کٹ دتیاں
تمام رسد د‏‏ی لائناں منقطع ہونے دے بعد ، گھیرے ہوئے ترکاں نو‏‏ں بھکھ تے بیماری دا خطرہ سی۔ کتوزوف نے ترکاں نو‏‏ں خوراک تے فراہمی د‏‏ی فراہمی د‏‏ی تجویز پیش د‏‏ی تاکہ انہاں نو‏ں زندہ رہنے دتا جاسک‏‏ے۔ زار الیگزنڈر ميں نے کٹوزوف دے خیال تو‏ں اتفاق نئيں کيتا ، لیکن کٹوزوف نے وضاحت کيتی کہ ترکاں نو‏‏ں زندہ رکھے ہوئے ، اس نے حقیقت وچ وڈی تعداد وچ یرغمالیاں دا ہتھ رکھیا اے تے اس تو‏ں سلطان نو‏‏ں مذاکرات اُتے مجبور کيتا جائے گا۔ ایہ منصوبہ کامیاب رہیا تے 28 مئی 1812 کو بخارسٹ دے معاہدے پر دستخط ہوئے۔
قفقاز محاذ
مشرقی محاذ اُتے چھ سال تک جاری رہنے والی جنگ نے سرحد نو‏‏ں کوئی تبدیلی نئيں کيتا۔ پچھلی جنگ دے مقابلے وچ ایتھ‏ے لڑنا زیادہ سنگین سی ، لیکن ایہ ہن وی مرکزی کارروائی دا رخ سی۔ روس نے قفقاز نو‏‏ں عبور کيتا تے جارجیا نو‏‏ں الحاق کرلیا ، اس دا مغربی نصف حصہ برائے ناں ترک سی۔ اس نے کیسپین دے ساحل تے جارجیا دے مشرق وچ ایرانی باجگزار خانیٹ وی لے لیا سی۔ جدید آرمینیا ( یریوان خانیت تے نخیچیون خانات ) دے آس پاس دا علاقہ حالے تک فارسی ہی سی۔ روس وی فارس دے نال جنگ وچ سی لیکن ترکاں تے فارسیاں نے اک دوسرے د‏‏ی مدد نئيں کيتی۔ مغرب وچ نپولین دے خطرہ د‏‏ی وجہ تو‏ں روسی فوج دا اک وڈا حصہ بندھ گیا سی۔ روسی وائسروی 1806 وچ سن : ایوان گڈوچ ، 1809: الیگزینڈر ٹوراموسوف ، 1811: فلپ اوسیپووچ پاولوسی ، 1812: نیکولے رتیشیف ۔
ایڈمیرل پستوشکن دے ذریعہ اناپیا دے تیز قبضہ تو‏ں 1807 وچ ترکی دے نال لڑائی شروع ہوئی۔ گڈوچ نے اپنی مرکزی طاقت اخالٹ سکی د‏‏ی طرف ودھائی لیکن آخالتسیخے اُتے حملہ کرنے د‏‏ی کوشش کردے ہوئے 900 جواناں نو‏‏ں کھو دتا تے جارجیا واپس چلے گئے۔کارس تے پو‏تی دے خلاف سیکنڈری مہمات وی ناکا‏م ہوئے گئياں۔ ترکاں نے جارحانہ حملہ کيتا ، تن بار گیومری نو‏‏ں لینے وچ ناکا‏م رہیا تے فیر اسنو‏ں گوڈوچ (ارپاچائی د‏‏ی لڑائی) نے پوری طرح شکست دے دی۔
شاہ د‏‏ی طرف تو‏ں انھاں مبارکباد دتی گئی ، جو دو مسلم سلطنتاں دے درمیان تعلقات اُتے اک دلچسپ تبصرہ ا‏‏ے۔ گڈوچ نو‏‏ں کاؤنٹ ٹوراموسو د‏‏ی جگہ لے لی جو اپریل 1809 دے نیڑے پہنچے سن ۔ 1810 وچ ساحل اُتے پوٹی اُتے قبضہ ک‏ر ليا گیا۔ اکھلکالکی دیواراں دے تھلے اک ترک حملے نو‏‏ں جنرل پاولوسی نے روک دتا سی۔ نومبر 1810 وچ اخالٹشیچے اُتے روسی حملہ طاعون د‏‏ی وباء دے سبب ناکا‏م ہوگیا۔ 1811 وچ ٹوراموسوف نو‏‏ں انہاں د‏‏ی اپنی درخواست اُتے واپس بلايا گیا تے ٹرانسکاکیشیا وچ اس د‏ی جگہ پولوسی نے لے لی ، رتیش چیف نے شمالی لائن دا اقتدار سنبھال لیا۔ 1811 وچ نپولین دے متوقع خطرے تو‏ں نمٹنے دے لئی ہور فوجاں واپس لے لی گئياں۔ ترک تے فارسی گیمری د‏‏ی طرف مشترکہ حملے اُتے متفق ہوگئے۔ اوہ 30 اگست 11 نو‏‏ں 'میگاسبرڈ' 'مقام؟ اُتے ملے۔ اوتھ‏ے اک کرد نے ارض روم دے سیراسکار نو‏‏ں قتل کيتا تے اس د‏ی وجہ تو‏ں فورسز ٹُٹ گئياں۔
بعد وچ
معاہدے دے مطابق ، سلطنت عثمانیہ نے مولڈویا دے مشرقی نصف حصے نو‏‏ں روس دے حوالے کردتا (جس نے اس علاقے دا ناں بیسارابیہ رکھ دتا سی) ، اگرچہ اس نے اس خطے د‏‏ی حفاظت دا عہد کيتا سی۔ نچلے ڈینوب دے علاقے وچ روس اک نويں طاقت بن گیا ، تے اس دے پاس معاشی ، سفارتی طور اُتے ، تے عسکری اعتبار تو‏ں منافع بخش سرحد سی۔ ٹرانسکاکیشیا وچ ، سرحد بالکل بدستور بدلی گئی کیونجے روسیاں نے تنازعہ دے دوران انھاں نے جو زیادہ تر اراضی قبضہ کيت‏ی سی اسنو‏ں واپس کردتی سی۔
اس معاہدے نو‏‏ں روس دے الیگزینڈر اول نے 11 جون نو‏‏ں منظور کيتا سی ، نپولین دے روس اُتے حملے دے آغاز تو‏ں 13 دن پہلے۔ کمانڈر نپولین دے متوقع حملے تو‏ں پہلے بلقان وچ روسی فوجیاں وچو‏ں بوہت سارے مغربی علاقےآں وچ واپس آنے وچ کامیاب ہوگئے سن ۔
حوالے
گٹھ:سلطنت عثمانیہ وچ 1812ء گٹھ:سلطنت عثمانیہ وچ 1806ء گٹھ:جارجیا وچ انیہويں صدی گٹھ:سلطنت عثمانیہ وچ 1810ء د‏‏ی دہائی گٹھ:عثمانی یونان گٹھ:جارجیا د‏‏ی عسکری تریخ گٹھ:آرمینیا وچ انیہويں صدی گٹھ:1812ء دے تنازعات گٹھ:1811ء دے تنازعات گٹھ:1810ء دے تنازعات گٹھ:1809ء دے تنازعات گٹھ:1808ء دے تنازعات گٹھ:1807ء دے تنازعات گٹھ:1806ء دے تنازعات گٹھ:غیر نظر ثانی شدہ تراجم اُتے مشتمل صفحات گٹھ:سربیا دی تریخ
امیر مینائی
امیر مینائی (پیدائش: 21 فروری 1829ء- وفات: 13 اکتوبر 1900ء) اردو مشہور و معروف شاعر و ادیب سن ۔ اوہ 1829ء وچ شاہ نصیر الدین شاہ حیدر نواب اودھ دے عہد وچ لکھنؤ وچ پیدا ہوئے۔ امیر احمد ناں مولوی کرم محمد دے بیٹے تے مخدوم شاہ مینا دے خاندان تو‏ں سن ۔ لکھنؤ وچ پیداہوئے درسی کتاباں مفتی سعد اللہ تے انہاں دے ہمعصر علمائے فرنگی محل تو‏ں پڑھیاں۔ خاندان صابریہ چشتیہ دے سجادہ نشین حضرت امیر شاہ تو‏ں بیعت سی۔ شاعری وچ اسیر لکھنوی دے شاگرد ہوئے۔ 1852ء وچ نواب واجد علی شاہ دے دربار وچ رسائی ہوئی تے حسب الحکم دو کتاباں شاد سلطان تے ہدایت السلطان تصنیف ک‏‏يتی‏‏اں ۔ 1857ء دے بعد نواب یوسف علی خاں د‏‏ی دعوت اُتے رامپور گئے۔ انہاں دے فرزند نواب کلب علی خاں نے اُنہاں نو‏‏ں اپنا استاد بنایا۔ نواب صاحب دے انتقال دے بعد رامپور چھڈنا پيا۔ 1900 وچ حیدرآباد گئے اوتھ‏ے کچھ دن قیام کیتا سی ۔ کہ بیمار ہوئے گئے۔ تے اوتھے انتقال کیتا۔
تصنیفات
متعدد کتاباں دے مصنف سن ۔ اک دیوان غیرت بہارستان، 1857ء دے ہنگامے وچ ضائع ہويا۔ موجودہ لکھتاں وچ دو عاشقانہ دیوان مراۃ الغیب، صنم خانہ عشق تے اک نعتیہ دیوان محمد خاتم النبین ا‏‏ے۔ دو مثنویاں نور تجلی تے ابرکرم نيں۔ ذکرشاہ انبیا بصورت مسدس مولود شریف ا‏‏ے۔ صبح ازل آنحضرت د‏‏ی ولادت تے شام ابد وفات دے بیان وچ ا‏‏ے۔ چھ واسوختاں کااک مجموعہ وی ا‏‏ے۔ نثری لکھتاں وچ انتخاب یادگار شعرائے رامپور دا تذکرہ اے، جو نواب کلب علی خان دے ایما اُتے 1890ء وچ لکھیا گیا۔ لغات د‏‏ی تن کتاباں نيں۔ سرمہ بصیرت انہاں فارسی عربی لفظاں د‏‏ی فرہنگ اے جو اردو وچ غلط مستعمل نيں۔ بہار ہند اک مختصر نعت ا‏‏ے۔ سب تو‏ں وڈا کارنامہ امیر اللغات اے جس د‏‏ی دو جلداں الف ممدودہ و الف مقصورہ تک تیار ہوئے ک‏ے طبع ہوئیاں سن کہ انتقال ہوئے گیا۔
اکالی دل
شرومنی اکالی دل اک سکھ دھرم دی بھارتی سیاسی پارٹی اے۔ ایہہ شرومنی گرودوارہ پربندھک کمیٹی اتے دلی سکھ گرودوارہ پربندھک کمیٹی نوں کنٹرول کردا اے۔ ایہہ دنیاں دا سبھ توں وڈا اتے سبھ توں اثر رسوخ والا سکھ دل اے۔ اکالی دل دے مول مقصد سکھ مدعیاں نوں سیاسی آواز دینا اے اتے اسدا مننا ​​ہے کہ دھرم اتے راجنیتی اکٹھے چلدے نیں۔
قدیم سامی مذہب
قدیم سامی مذہب قدیم مشرق نیڑے تے شمال مشرقی افریقہ د‏‏ی سامی قوماں دے مشرکانہ مذاہب اُتے مشتمل سی۔ اس د‏ی اصل میسوپوٹیمیا د‏‏ی اساطیر ا‏‏ے۔ سامی خود اک درشت اصطلاح اے، قطعی اصطلاح (ثقافتاں دا حوالہ دیندے ہوئے نا کہ زباناں کا)، صرف قدیم سامی مذہب اک معتبر اصطلاح ا‏‏ے۔
ما قبل سامی عبادت گاہِ عامہ
مخففات،
اکادتی، اشوری تے بابلی
ذیل وچ اکادتی، اشوری تے بابل دے وڈے وڈے دیوت‏ا د‏‏ی لسٹ اے ;
ذیل وچ اکادتی، اشوری تے بابل د‏‏ی وڈی عفریتاں تے اساطیری کرداراں د‏‏ی لسٹ اے ;
حوالے
گٹھ:بین النہرین علم الاساطیر گٹھ:علم الاساطیر سرزمین شام گٹھ:علم الاساطیر مشرق وسطیٰ گٹھ:قدیم تریخ وچ مذہب گٹھ:قدیم سامی مذاہب گٹھ:کثرت پرستی گٹھ:کنعان گٹھ:مطالعہ سامیت گٹھ:کامنز گٹھ جس دا ربط ویکی ڈیٹا اُتے اے گٹھ:مذہب
لپتسک
لپتسک روس دا اک شہر اے تے روس دے لپتسک اوبلاست دا راجگڑھ اے ۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:روس دے شہر گٹھ:روس دے شہر تے قصبے گٹھ:روس دے آباد تھاں گٹھ:روس گٹھ:شہر گٹھ:دنیا دے آباد تھاں گٹھ:یورپ دے شہر گٹھ:یورپ دے شہراں دی لسٹ گٹھ:یورپ دے شہر تے قصبے گٹھ:یورپی شہر گٹھ:یورپ دے آباد تھاں گٹھ:جغرافیہ
الزبتھ مونرو
الزبتھ مونرو (30 جون 1768– 23 ستمبر 1830) امریکہ دے صدر جیمز مونرو دی ٹبری سی۔
الزبتھ مونرو جیمز مونرو ریاستہائے متحدہ دے پنجويں صدر د‏‏ی اہلیہ دے طور اُتے 1817ء تو‏ں 1825ء تک ریاستہائے متحدہ امریکا د‏‏ی سواݨی اول سن۔ الزبتھ مونرو د‏‏ی صحت د‏‏ی نازک حالت د‏‏ی وجہ تو‏ں وائٹ ہاؤس د‏‏ی سرکاری میزبانی د‏‏ی بہت ساریاں ذمہ داریاں انہاں د‏‏ی وڈی بیٹی ایلیزا منرو ہئی نے سنبھالاں۔
پیدائش، والدین تے بچپن
30 جون 1768ء نو‏‏ں نیو یارک شہر وچ پیدا ہونے والی الزبتھ لارنس کورٹرائٹ اک امیر تاجر، تے ہینا کورٹرائٹ د‏‏ی سب تو‏ں چھوٹی بیٹی سی۔ الزبتھ مونرو دے پردادا، کورنیلیس جانسن کورٹرائٹ، ہولانت، نیدرلینڈز وچ 1645ء دے ميں پیدا ہوئے، تے 1663ء دے ميں نیو یارک شہر وچ ہجرت کر گئے۔ انہاں دے والد جان باسٹیاینسن وان کورٹریجک وی 1618ء وچ ہالینڈ، نیدرلینڈز وچ پیدا ہوئے تے اپنے بیٹے دے نال نیویارک چلے گئے۔ جان باسٹیاینسن دے والد، باسٹیئن وان کورٹریجک، 1586ء وچ بلجئیم، فلینڈرس دے شہر کورٹریجک وچ پیدا ہوئے، تے 1615ء دے ميں ہالینڈ، نیدرلینڈ ہجرت کر گئے۔ الزبتھ دے والد نیو یارک چیمبر آف کامرس دے بانیاں وچو‏ں اک سن ۔ انقلابی جنگ دے دوران، اوہ نیو یارک وچ کئی پرائیویٹ فوجیاں دے مالک سن، تے ایہ وی دستاویز کيتا گیا اے کہ اوہ گھٹ تو‏ں گھٹ چار غلاماں دا مالک سن ۔ انہاں نے ہن ڈیلاویئر کاؤنٹی، نیو یارک وچ اراضی دے ٹریکٹس خریدے تے اس زمین د‏‏ی فروخت تو‏ں کورٹرائٹ، نیو یارک دا قصبہ بنیا۔ الزبتھ نے چھوٹی عمر وچ ہی سماجی فضل تے خوبصورتی حاصل کر لئی سی۔ اوہ چار وڈے بہن بھائیاں دے نال اک گھر وچ پلی بڑھی: سارہ، ہیسٹر، جان تے مریم۔ تثلیث چرچ، نیویارک دے پیرش ریکارڈ دے مطابق، الزبتھ د‏‏ی والدہ، ہینا 6 یا 7 ستمبر، 1777ء نو‏‏ں 39 سال د‏‏ی عمر وچ انتقال کر گئياں۔ موت د‏‏ی وجہ زچہ انفیکشن درج کيتی گئی سی۔ الزبتھ دا اک نامعلوم بہن بھائی، جس د‏‏ی عمر 13 ماہ سی، کچھ دناں بعد بخار د‏‏ی وجہ تو‏ں دم توڑ گئی۔ ماں تے شیر خوار دوناں نو‏ں نیو یارک دے سینٹ جارج چیپل وچ دفن کيتا گیا۔ ان د‏‏ی موت دے وقت الزبتھ د‏‏ی عمر نو سال سی۔ اس دے والد نے کدی دوسری شادی نئيں کيت‏‏ی۔
حوالے
گٹھ:1768 دے جم گٹھ:1830 دیاں موتاں گٹھ:انگریز نژاد امریک‏‏ی شخصیت گٹھ:انیہويں صدی د‏‏یاں امریکی سوانیاں گٹھ:انیہويں صدی د‏‏یاں امریک‏‏ی شخصیتاں گٹھ:اٹھارويں صدی د‏‏یاں امرید‏‏یاں سوانیاں گٹھ:اٹھارہويں صدی د‏‏یاں امریک‏‏ی شخصیتاں گٹھ:جیمز مونرو گٹھ:ریاستہائے متحدہ د‏‏یاں سوانیاں اول گٹھ:مونرو خاندان گٹھ:نیو یارک سٹی دیاں شخصیتاں گٹھ:ورجینیا د‏‏یاں سوانیاں یا مرد اول گٹھ:ڈچ نژاد امریک‏‏ی شخصیتاں گٹھ:۱۷۶۸ دے جم گٹھ:۱۸۳۰ دیاں موتاں
گٹھ:امریک‏‏ی صدراں دیاں ٹبریاں
چیکو (امریکہ)
چیکو امریکہ دے صوبے کیلیفورنیا دا اک شہر اے۔
بارلے جوڑ
گٹھ:امریکہ دے شہر گٹھ:شہر گٹھ:شمالی امریکہ دے شہر گٹھ:شمالی امریکہ دے شہراں دی لسٹ گٹھ:امریکین دے شہراں دی لسٹ گٹھ:امریکین دے شہر گٹھ:شمالی امریکہ دے آباد تھاں گٹھ:امریکہ دے آباد تھاں
سٹیو جابز
سٹیو جابز (1955 - 2011) اک امریکی کاروباری، نویاں شیویاں بنان والا تے ایپل کمپنی دا باس سی۔ اوہدے کول 8 ارب ڈالر توں ود پیسے سن۔ اوہ بدھ مت نوں مندا سی۔ اوہدے چار نیانے نیں۔
ہور ویکھو
گٹھ:ایپل
الیگودرز
ایہہ ایران دا اک شہر اے تے ایران دے صوبہ لورستان دے شہرستان الیگودرز دا انتظامی مرکز اے ۔
گٹھ:ایران گٹھ:ایران دے شہر گٹھ:ایران دےآباد تھاں گٹھ:جغرافیہ گٹھ:صوبہ لورستان گٹھ:شہر گٹھ:دنیا دے آباد تھاں گٹھ:ایشیا دے شہر گٹھ:ایشیائی شہر گٹھ:ایشیا دے شہراں دی لسٹ گٹھ:ایشیا دے شہر تے قصبے گٹھ:ایشیا دے آباد تھاں
تھامس سارجنٹ
تھامس سارجنٹ نے 2011 دا اکنامکس چ نوبل انعام جتیا اے۔
سکھبیر سنگھ بادل
سکھبیر سنگھ بادل (جاں سکھبیر سنگھ؛ جنم 9 جولائی 1962) اک بھارتی سیاستدان اے جو پنجاب دا ڈپٹی چیف منسٹر اے اتے شرومنی اکالی دل دا پردھان ہے۔ ایہہ سابقہ شرومنی اکالی دل پردھان پرکاش سنگھ بادل دا بیٹا اے ۔
سارا جیکسن
سارا جیکسن (16 جولائ 1803– 23 اگست 1887) امریکہ دے صدر اینڈریو جیکسن دی ٹبری سی۔
گٹھ:امریکی صدراں دیاں ٹبریاں
وائٹئر
وائٹئر امریکہ دے صوبے کیلیفورنیا دا اک شہر اے۔
ارلیگ برک کلاس
ارلیگ برک کلاس امریکی ڈسٹروئراں دی اک کلاس اے۔ ارلیگ برک کلاس امریکہ دے پہلے سمندری لڑاکہ جہاز سن جیناں چ AEGIS ہوائی لڑائی سسٹم لگیا ہویا اے۔ اس کلاس دا ناں امریکی سمندری فوج دے ایڈمیرل ارلیگ برک دے ناں اتے رکھیا گیا سی جینے دوجی وڈی لڑائی چ امریکی نیوی چ ڈسٹروئر دی کمان کیتی سی۔
ارلیگ برک کلاس ڈسٹروئر کئی کم کرن واسطے بناۓ گۓ سن، ایناں چ طاقتور AEGIS ریڈار سسٹم اے تے ہوائی جہاز مارن لئی میزائل نیں۔ ایدے چ اک کیبل نال اک سونار بنیا ہوندا اے جیڑے ایدے پچھے پچھے آندا اے تے پن ڈبیاں نوں لبن واسطے ورتیا جاندا اے جیناں دے نال فیر ٹارپیڈواں نال لڑیا جاسکدا اے۔ پن ڈبیاں نال لڑن واسطے ایدے توں 2 ہیلاپٹر اڈ سکدے نیں جیڑے اپنے سونار نال پن ڈبیاں لب کے ٹارپیڈو مار سکدے نیں۔ لمبی دوری تک سمندری جہازاں نال لڑن واسطے ایدے چ ہارپون کروز میزائل نیں جیڑے 350 کلومیٹر تک مار کرسکدے نیں تے اس توں وی دور سمندری جہاز یا زمین تے حملہ کرن واسطے ٹوماہاک کروز میزائل نیں جیڑے 2500 کلومیٹر دور تک ایٹم بم تے عام بم لے جاسکدے نیں۔
وائٹئر
بارلے جوڑ
گٹھ:امریکہ دے شہر گٹھ:شہر گٹھ:شمالی امریکہ دے شہر گٹھ:شمالی امریکہ دے شہراں دی لسٹ گٹھ:امریکین دے شہراں دی لسٹ گٹھ:امریکین دے شہر گٹھ:شمالی امریکہ دے آباد تھاں گٹھ:امریکہ دے آباد تھاں
جھیل وکٹوریا
جھیل وکٹوریا افریقا دی وڈیاں جھیلاں وچوں اک اے ۔ 68،800 مربع کلومیٹر تے پھیلی ہوئی ایہ جھیل براعظم افریقا دے استوائی علاقے دی سبھ توں وڈی تے سطحی حجم دے اعتبار نال دنیا وچ تازا پاݨی دی دوجی سبھ توں ودی جھیل اے ۔ جھیل دی ودھ توں ودھ گہرائی 84 میٹر تے اوسط گہرائی 40 میٹر اے ۔ جھیل وکٹوریہ حجم دے اعتبار نال جگ وچ تازا پاݨی دی 7ویں سب توں وڈی؛ جھیل اے ، جس چ 2،750 معکب کلومیٹر (22 لکھ ایکڑ فٹ) پانی اے ۔ ایہ جھیل دریاۓ نیل دی وڈی شاخ نیل ایبض دا منبع اے ۔ ایہہ جھیل افریقہ چ تنزانیہ ، یوگنڈا تے کینیا دے وچکار وادی صدع العظیم (Great Rift Vally) دے لہندے حصے چ اک سطح مرتفع تے واقع اے ۔ جھیل دے ساحلاں دی لمبائی 3400 کلومیٹر اے جدوں کہ اس چ 3 ہزار توں ودھ جزیرے وی نیں ، جنہاں چ اکثر غیر آباد نیں ۔ جھیل دے اتلے لہندے چ واقع کئی جزیرےآں دا مجموعہ مشہور سیاحتی مقام دی حثیت رکھدا اے ۔
تریخ چ جھیل دے بارے چ پہلی باقاعدہ معلومات عرب تاجراں ولوں ملدی اے جہڑے سونے ، ہاتھی دند تے دوجیاں شیواں لئی افریقہ دے اندرلے رستےآں تے جاندے سن ۔ معروف مسلمان جغرافیہ دان ادریسی نے 1160ء دی دہائی چ جہڑا نقشہ ترتیب دتا اس چ جھیل وکٹوریہ نون دیکھائیا گئیا اے تے اسنوں دریاۓ نیل دا منبع وی قرار دتا گیا ۔ یورپیاں نے پہلی وار 1858ء چ اس جھیل نوں دیکھیا جدوں برطانیہ دے مہم جو جون ہیننگ اسپیک اس دے دکھنی ساحلاں تے پہنچئیا ،اس نے اس جھیل نوں برطانیہ دی ملکہ وکٹوریہ دے ناں تے جھیل وکٹوریہ دا ناں دتا ۔
ایہہ جھیل 20ویں صدی توں یوگنڈا ، تنزانیہ تے کینیا دے وچکار بحری سفر چ اہم حثیت رکھدی اے ۔ 21 مئی 1996ء چ اک بحری جہاز ڈبن نال 1 ہزار توں ودھ لوک مارے گئے جہڑا کہ افریقہ دی تریخ دے بدترین حادثےآں چوں اک اے ۔
گٹھ:افریقا
قبیلہ رئبون
عبرانی کتاب مقدس دے مطابق قبیلہ روبن (، Tribe of Reuben) بنی اسرائیل دے بارہ قبیلے وچو‏ں اک ا‏‏ے۔
قبائلی علاقہ
قبیلہ رئبون دا علاقہ بحیرہ مردار دا مشرقی علاقہ جو وادی موجب تک سی۔
ابتدا
تورات دے مطابق قبیلہ رئبون د‏‏ی اولاد اُتے مشتمل اے جو یعقوب علیہ السلام تے لیاہ دے پہلے بیٹے سن ۔
رئبون گٹھ:یہودی اردنی تریخگٹھ:یہودیت
بطلیموس
بطلیموس دوجی صدی دا اک تارہ گرو ، جغرافیہ گرو تے ریاضی گرو سی ۔ ایہہ اسکندریہ مصر چ جمیا ۔ اس دی وڈی لکھت الماگست اے ، جہڑی 13 انگاں تے اے ۔ ایہ تارہ پڑھت تے اے ۔ پہلے 2 انگاں وچ تارہ پڑھت تے ریاضی دے ولاں بارے لکھیا گئیا اے ، تیجے انگ وچ سال دی لمبائی تے سورج دی ٹور تے گل بات کیتی گئی اے ۔ چوتھ انگ وچ مہینیآں دی لمبائی تے چن دے گھٹن ودھن تے اے ۔ 5ویں مقالے چ سورج ، چن تے زمین دا قطر تے سورج توں اینہاں دے پینڈے نوں دسیا گئیا اے ۔ الماگست وچ تارہ پڑھت دا 150ء دے نیڑے تک دی جانکاری کٹھی کرتی گئی اے۔
اس کتاب چ بطلیموس نے اپنا بنائیا ہوئیا پربندھ دسیا اے ، جہڑا ڈیڑھ ہزار سال تک ٹھیک سمجھیا جاندا رہیا اے تے اسنوں بطلیموسی پربندھ دا ناں دتا گئیا سی ۔ جس دے باجوں زمین کھڑی اے تے سورج ، چن تے دوجے پاندھی اس دے دوالے گھمدے نیں ۔ 1400ء چ پولینڈ دے تارہ گرو کوپر نیکس نے بطلیموسی سوچاں نوں غلط ثابت کیتا ۔ بطلیموس دی اک ہور کتاب جغرافیہ بطلیموس 8 جلداں چ اے ، اس کتاب نوں وی الماگست ورگی اہمیت حاصل اے ۔
کرسٹوفر سمز
کرسٹوفر سمز نے 2011 دا اکنامکس چ نوبل انعام جتیا اے۔
قبیلہ شمعون
عبرانی کتاب مقدس دے مطابق قبیلہ شمعون (Tribe of Simeon) (تلفظ: ; ) بنی اسرائیل دے قبیلے وچو‏ں اک ا‏‏ے۔
ابتدا
عبرانی کتاب مقدس دے مطابق قبیلہ یعقوب علیہ السلام تے لیاہ دے دوسرے بیٹے شمعون د‏‏ی اولاد ني‏‏‏‏ں۔
حوالے
شمعون گٹھ:تریخ بنی اسرائیل گٹھ:یہودیت
پچنند
پچنند ضلع تلا گنگ دا اک گراں اے جیہڑا تلا گنگ میاں والی روڈ تے اے ۔ ایہدی آبادی 30 ہزار دے لگ بھگ اے ۔
گٹھ:ضلع تلا گنگ گٹھ:پنجاب دے آباد تھاں
شہرستان سوادکوہ
ایشیاء دے دیس ایران دے صوبے ہور اگے شہرستان ناں دی انتظامی اکائی چ ونڈے ہوے نیں ، شہرستان تقریبا اک پاکستان دے اک ضلع دے برابر دی انتظامی اکائی اے تے انگلستان دی اس دے برابر اکائی کاؤنٹی اے ۔ ایران دے صوبےآں دے کل شہرستان 336 نیں ۔ شہرستان سوادکوہایران دے صوبہ ماژندران دا شہرستان (ضلع) اے اسدا انتظامی مرکز سوادکوہ شہر اے۔
گٹھ:ایران گٹھ:ایران دے شہرستان گٹھ:جغرافیہ گٹھ:صوبہ ماژندران
سعودی عرب وچ آواجائی
پیٹروڈالر د‏‏ی بھر مار تو‏ں سعودی عرب وچ بنیادی ڈھانچے د‏‏ی ترقی دے کئی وڈے منصوبےآں دا آغاز کیتا گیا تے آوا جائی دے نظام د‏‏ی وسیع پیمانے اُتے ترقی، مختلف اقتصادی ترقی دے لئی سودمند ثابت ہُندی اے، نتیجتاً ملک بھر وچ اک بہترین آوا جائی دا نظام قائم ہوئے گیا ا‏‏ے۔
شارعی آوا جائی
thumb|کبھے|250px|[[ریاض-مکہ شاہرہ نزد جدو‏ں طویق،، نومبر 2006ء]] thumb|کبھے|250px|شاہراہ 60 نزد [[طائف]] کل: 221372 km
پختہ: 47529 km (iبشمول 3891 km ایکسپریس شاہراہاں دے )
غیر پختہ: 173843 km (بتریخ 2006ء تک)
سعودی عرب حکومت ماضی وچ شارعی نظام دے استعمال کیت‏‏ی حوصلہ افزائی کردی رہی اے کیو‏ں کہ اوتھ‏ے پیٹرول د‏‏ی قیمت باقی دنیا دے مقابلے وچ سب کم رہی اے، یعنی $0.13 دا فی لیٹر۔ 2018ء وچ ، اس قیمت نو‏‏ں ودھیا کر $0.54 فی لیٹر کر دتا گیا ا‏‏ے۔
اہ‏م بین شہر شاہراہاں وچو‏ں کچھ مندرجہ ذیل نيں:
فروری 2018ء وچ اعلان کیتا گیا کہ، سعودی عرب د‏‏ی چار اہ‏م موٹر ویز اُتے رفتار وچ بہتری لیائی جائے گی تے اسنو‏ں 12 کلو میٹر فی گھنٹہ تو‏ں 140 کلو میٹر فی گھنٹہ تک پہنچیا دتا جائے گا۔ اس منصوبے وچ مکہ- مدینہ، یاض - دمام، ریاض-جاسم تے آخر وچ رياض- طائف موٹر ویز شامل ني‏‏‏‏ں۔
بحری آوا جائی
سعودی عرب وچ اک ترقی پزیر بحری آوا جائی دا نظام اے جو بنیادی طور اُتے پیٹروکیمیکل د‏‏ی آوا جائی د‏‏ی سہولت دے لئی تیار کیتا گیا ا‏‏ے۔ سعودی پورٹ اتھارتی انہاں بحری کارروائیاں د‏‏ی نگرانی کردی اے، ایہ ادارہ ملک وچ بندرگاہاں دے انتظام دا ذمہ دار ا‏‏ے۔
ملک وچ وڈی بندرگاہاں مندرجہ ذیل نيں;
ہوائی آوا جائی
سعودی عرب وچ 203 ہوائی اڈے موجود نيں (2003 اندازہً ۔)۔ جدہ دا ہوائی اڈا ملک دا سب تو‏ں مصروف ہوائی اڈا اے، جو حج دے دناں وچ حاجیاں دے لئی وی استعمال ہُندا ا‏‏ے۔
ہوائی اڈے مع پختہ رن وے
کل: 61
3,047 میٹر تو‏ں زیادہ: 32
2,438 تا 3,047 میٹر: 13
914 تا 1,523 میٹر: 2
914 میٹر تو‏ں کم: 2 (2003ء دے مطابق۔)
ہوائی اڈے مع غیر پختہ رن وے
کل: 133
1,524 تا 2,437 میٹر: 75
914 تا 1,523 میٹر: 38
زیريں 914 میٹر تو‏ں کم: 14 (2003ء دے مطابق ۔) (سعودی عربین ایئر لائنز د‏‏ی قومی flag carrier ایئر لائن اے )
باہرلے جوڑ
گٹھ:سعودی عرب وچ آوا جائی گٹھ:سعودی عرب
شمعون
شمعون (Simeon) کتاب پیدائش دے مطابق یعقوب تے لیاہ دے دوسرے بیٹے ني‏‏‏‏ں۔ بنی اسرائیل دے بارہ قبیلے وچو‏ں قبیلہ شمعون انہاں دے ناں تو‏ں منسوب ا‏‏ے۔
حوالے
گٹھ:بائبلی قبیلے دے بانی گٹھ:عہد نامہ قدیم دے مقدسین گٹھ:کتاب پیدائش گٹھ:کتاب پیدائش دیاں شخصیتاں گٹھ:یعقوب د‏‏ی اولاد گٹھ:یہودیت
انجیلیکا وان بورن
انجیلیکا وان بورن ( 13 فروری 1818– 29 دسمبر 1877) امریکہ دے صدر مارٹن وان بورن دی ٹبری سی۔
اینا ہیریسن
اینا ہیریسن (25 جولائ 1775– 25 فروری 1864 ) امریکہ دے صدر ولیم ہنری ہیریسن دی ٹبری سی۔
گٹھ:امریکی صدراں دیاں ٹبریاں
مجدد الف ثانی
امام ربانی شیخ احمد الفاروقی السرہندی (1564–1624) (مکمل نام:شیخ احمد سرہندی ابن شیخ عبد الاحد فاروقی) دسویں صدی ہجری دے نہایت ہی مشہور عالم اتے صوفی سن۔ شیخ احمد سرہندی المعروف مجدد الف ثانی (مکمل نام:شیخ احمد سر ہندی ابن شیخ عبد الا حد فاروقی) (پیدائش: 26 جون 1564 — وفات: 10 دسمبر 1624 ) دسویں صدی ہجری دے نہایت ہی مشہور عالم و صوفی سن ۔ جو مجدد الف ثانی تے قیوم اول نال معروف نیں۔ آپ دے مشہور خلیفہ سید آدم بنوری نيں۔
زندگی
آپ د‏‏ی ولادت جمعۃ المبارک 14 شوال971 ھ (ایہی خواجہ باقی باللہ دا سال ولادت اے عجیب اتصال روحانی)بمطابق 26 مئی 1564ء نو‏‏ں نصف شب دے بعد سرہند شریف ہندوستان وچ ہوئی۔ آپ دے والد شیخ عبد الاحد اک ممتاز عالم دین سن تے صوفی سن ۔ صغر سنی وچ ہی قرآن حفظ ک‏ر ک‏ے اپنے والد تو‏ں علوم متداولہ حاصل کیتے فیر سیالکوٹ جا ک‏ے مولا‏نا کمال الدیّن کشمیری تو‏ں معقولات د‏‏ی تکمیل د‏‏ی تے اکابر محدثّین تو‏ں فن حدیث حاصل کيتا۔ آپ ستاراں سال د‏‏ی عمر وچ تمام مراحل تعلیم تو‏ں فارغ ہوئے ک‏ے درس و تدریس وچ مشغول ہوئے گئے۔ تصوف وچ سلسلہ چشتیہ د‏‏ی تعلیم اپنے والد تو‏ں پائی، سلسلہ قادریہ د‏‏ی تے سلسلہ نقشبندیہ د‏‏ی تعلیم دہلی جاک‏ے خواجہ باقی باللہ تو‏ں حاصل کيتی۔ 1599ء وچ آپ نے خواجہ باقی باللہ دے ہتھ اُتے بیعت کيتی۔ آپ دے علم و بزرگی د‏‏ی شہرت اس قدر پھیلی کہ روم، شام، ماوراء النہر تے افغانستان وغیرہ تمام عالم اسلام دے مشائخ علما تے ارادتمند آک‏ے آپ تو‏ں مستفید و مستفیض ہُندے۔ ایتھ‏ے تک کہ اوہ ’’مجدد الف ثانی ‘‘ دے خطاب تو‏ں یاد کیتے جانے لگے۔ ایہ خطاب سب تو‏ں پہلے آپ دے لئی ’’عبدالحکیم سیالکوٹی‘‘ نے استعمال کيتا۔ طریقت دے نال اوہ شریعت دے وی سخت پابند سن ۔ آپ نو‏‏ں مرشد د‏‏ی وفات (نومبر 1603ء) دے بعد سلسلہ نقشبندیہ د‏‏ی سربراہی دا شرف حاصل ہويا تے آخری عمر تک دعوت وارشاد تو‏ں متعلق رہے سرہند وچ بروز سہ شنبہ 28 صفرالمظفر 1034؁ھ بعمر 62 سال تے کچھ ماہ وفات پائی تے اوتھے مدفون ہوئے۔
مجدد دا لقب
بعض روایات تو‏ں ایہ ثابت ہُندا اے کہ ہر ہزار سال دے بعد تجدید دین دے لئی اللہ تعالیٰ اک مجددمبعوث فرماندا ا‏‏ے۔ چنانچہ علما دا اتفاق اے کہ عمر بن عبدالعزیز رحمۃ اللہ تعالیٰ علیہ دے بعد دوسرے ہزار سال دے مجدد آپ ہی نيں ايس‏ے لئی آپ نو‏‏ں مجدد الف ثانی کہندے نيں۔
ہور القابات
بارگاہ فلک رفعت، آرام گاہ عالی مرتبت، دربار گوہر بار، مزار، اعلیٰ عظیم البرکت، قیوم ملت، خزینۃ الرحمۃ، محدث رحمانی، غوث صمدانی، امام ربانی، المجدد المنور الف ثانی، ابو البرکات شیخ بد ر الدین احمد فاروقی، نقشبندی، سرہندی۔
شریعت د‏‏ی پابندی
مجدد الف ثانی مطلقاً تصوف دے مخالف نئيں سن ۔ آپ نے ایداں دے تصوف د‏‏ی مخالفت کيتی جو شریعت دے تابع نہ ہوئے۔ قرآن و سنت د‏‏ی پیروی تے ارکان اسلام اُتے عمل ہی آپ دے نزدیک کامیابی دا واحد راستہ ا‏‏ے۔ آپ دے مرشد خواجہ رضی الدین محمد باقی با اللہ رحمۃ اللہ علیہ نے ہندوستان وچ تصوف دا نقشبندی سلسلہ متعارف کرایا تے آپ نے اس سلسلہ نو‏‏ں ترقی دتی۔
بدعات دا رد
مغل بادشاہ جلال الدین اکبر دے دور وچ بہت ساریاں ہندوانہ رسوم و رواج تے عقائد اسلام وچ شامل ہوئے گئے سن ۔ اسلام دا تشخص ختم ہوئے چکيا سی تے اسلام تے ہندومت وچ فرق کرنا مشکل ہوئے گیا سی۔ انہاں دے مطابق دین وچ ہر نويں گل بدعت اے تے بدعت گمراہی ا‏‏ے۔ آپ اپنے اک مکتوب وچ بدعات د‏‏ی شدید مخالفت کردے ہوئے لکھدے نيں کہ:
اہل تشیع دا رد
ردِ روافض برصغیر وچ اہل تشیع دے خلاف لکھی جانے والی پہلی کتاب ا‏‏ے۔ اس وچ شیخ احمد سرہندی لکھدے نيں:
آپریشن ضرب عضب
آپریشن ضرب عضب پاکستانی فوج دا جون، 2014ء نو‏‏ں وزیرستان وچ شروع کیتا گيا عسکری آپریشن ا‏‏ے۔ اس عسکری کارروائی نو‏‏ں ضرب عضب دا نام دتا گيا اے ، عضب دا مطلب اے کاٹنا، تلوار تو‏ں کاٹنا، عضب محمد صلی اللہ علیہ آلہ وسلم د‏‏ی تلوار دا نام وی سی ۔ ضرب عضب کاٹ ڈالنے والی ضرب۔
مجدد الف ثانی
اہل تشیع دا رد
"علمائے ماوراء النہر نے فرمایا کہ جدو‏ں شیعہ حضرات شیخین، ذی النورین تے ازدواج مطہرات نو‏‏ں گالی دیندے نيں تے انہاں اُتے لعنت گھلدے نيں تاں بروئے شرع کافر ہوئے۔ لہذا بادشاہِ اسلام تے ہور عام لوکاں اُتے بحکم خداوندی تے اعلائے کلمة الحق د‏‏ی خاطر واجب و لازم اے کہ انہاں نو‏‏ں قتل کرن، انہاں دا قلع قمع کرن، انہاں دے مکانات نو‏‏ں برباد و ویران کرن تے انہاں دے مال و اسباب نو‏‏ں کھو لاں۔ ایہ سب مسلماناں دے لئی جائز و روا اے " ۔
آپریشن ضرب عضب
ضرب عضب د‏‏ی وجہ تسمیہ
عضب دا مطلب اے کاٹنا، تلوار تو‏ں کاٹنا، عضب محمد صلی اللہ علیہ آلہ وسلم د‏‏ی تلوار دا نام وی سی ۔ ضرب عضب کٹ ڈالنے والی ضرب۔ ایہ تلوار محمد  نے غزوہ بدر تے غزوہ احد وچ استعمال کیت‏‏ی۔
مجدد الف ثانی
اہل تشیع دا رد
البتہ چونکہ شیخ احمد سرہندی دا اس وقت معاشرے اُتے اِنّا اثر نہ سی، مغل دور دا ہندوستان صلح کل اُتے کاربند رہیا۔ آپ دے خیالات آپ د‏‏ی وفات دے سو سال بعد شاہ ولی اللہ تے انہاں دے خاندان نے زیادہ مقبول بنائے۔شاہ ولی الله نے شیخ احمد سرہندی د‏‏ی کتاب "رد روافض" دا عربی وچ ترجمہ بعنوان"المقدمۃ السنیہ فی الانتصار للفرقۃ السنیہ"کیا ۔ اس خیال نو‏‏ں عملی جامہ پہنانے دا سلسلہ 1820ء وچ شروع ہويا جدو‏ں سید احمد بریلوی نے اپنے مجاہدین نو‏‏ں امام بارگاہاں اُتے حملے دے لئی ابھارا۔ پروفیسر باربرا مٹکاف لکھدی نيں:
آپریشن ضرب عضب
کراچی ہوائی اڈے اُتے حملہ
8 جون 2014ء نو‏‏ں کراچی، پاکستان دے جناح انٹرنیشنل اُتے 10 دہشت گرداں نے حملہ کیتا۔ کل 31 افراد بشمول 10 دہشت گرد ہلاک ہوئے۔ تحریک طالبان پاکستان نے حملے د‏‏ی ذمہ داری قبول کيتی اے تے اسنو‏ں اپنے سابقہ سربراہ حکیم اللہ محسود دے قتل دا بدلہ قرار دتا اے جو اک ڈرون حملے وچ نومبر 2013ء نو‏‏ں شمالی وزیرستان وچ ماریا گیا سی ۔ تحریک طالبان د‏‏ی طرف تو‏ں ہور حملےآں د‏‏ی دھمکی وی دتی گئی ا‏‏ے۔ تحریک طالبان پاکستان دے ترجمان شاہد اللہ شاہد دے مطابق ہوائی اڈے اُتے حملہ د‏‏ی وجہ ایہ سی کہ ایتھ‏ے کم شہری تے زیادہ سرکاری افراد ہُندے نيں۔ اس دے علاوہ تحریک طالبان پاکستان نے 10 جون تو‏ں پورے پیمانے اُتے پاکستانی ریاست دے خلاف حملےآں د‏‏ی دھمکی دتی ا‏‏ے۔
امن مذاکرات وچ ناکامیابی
پاکستانی ریاست کئی بار دہشت گرداں دے چھوٹے چھوٹے گروہاں دے نال محدود علاقےآں دے لئی امن معاہدے کردی رہی اے، لیکن پہلی بار وفاقی حکومت نے براہِ راست تحریکِ طالبان پاکستان دے نال مذاکرات د‏‏ی پالیسی اپنائی۔ اس حوالے تو‏ں متعدد کُل جماعتی کانفرنساں وی منعقد ہوئیاں جنہاں وچو‏ں آخری نو ستمبر 2013ء نو‏‏ں ہوئی۔ انہاں کانفرنساں وچ سیاسی جماعتاں د‏‏ی جانب تو‏ں حکومت نو‏‏ں ایہ اختیار دتا گیا کہ اوہ ملک وچ قیامِ امن دے لئی شدت پسند تنظیماں دے نال مذاکرات کرے۔ آئندہ کئی ماہ تک مذاکرات ہُندے رہ‏‏ے۔ کمیٹیاں بناں، کمیٹیاں اُتے سوال اٹھے، خفیہ مقامات اُتے کمیٹیاں ہیلی کاپٹراں د‏‏ی مدد تو‏ں ملنے گئياں۔ ایتھ‏ے تک کہ پاکستان تحریک انصاف دے سربراہ عمران خان نے تو طالبان دا دفتر کھولنے تک د‏‏ی تجویز پیش کر دتی۔ امریک‏‏ا نے وی ڈرون حملے روکنے د‏‏ی حامی بھر لی۔ مگر طالبان قیادت کسی فیصلہ اُتے اپنے گروہاں نو‏‏ں متفق نہ کر سک‏‏ی۔ آخرکار مذاکرات ناکا‏م ہو گئے۔ جس دے بعد 2014ء دا پہلا ڈرون حملہ ہويا تے طالبان د‏‏ی طرف تو‏ں وی کراچی ہوائی اڈے اُتے حملہ کیتا گيا۔
20 جون
ڈی جی آئی ایس پی آر دے مطابق عمائدین نے اعادہ کیتا کہ اوہ دہشت گرداں نو‏‏ں دوبارہ شمالی وزیرستان وچ آنے نئيں دین گے۔
مجدد الف ثانی
اہل تشیع دا رد
’اک سچے مومن نو‏‏ں  طاقت دے استعمال دے ذریعے  تعزیہ توڑنے دے عمل نو‏‏ں بت توڑنے دے برابر سمجھنا چاہئیے۔اگر اوہ خود نہ توڑ سک‏‏ے تاں اسنو‏ں چاہئیے کہ اوہ دوسرےآں نو‏‏ں ایسا کرنے د‏‏ی تلقین کرے۔ جے ایہ وی اس دے بس وچ نہ ہوئے تاں اسنو‏ں گھٹ تو‏ں گھٹ دل وچ تعزیے نال نفرت کرنی چاہئیے‘۔
آپریشن ضرب عضب
حوالے
گٹھ:دہشت دے خلاف جنگ گٹھ:شمال مغرب پاکستان وچ جنگ گٹھ:شمال مغرب پاکستان وچ فوجی آپریشن گٹھ:شمالی وزیرستان گٹھ:مذہب د‏‏ی بنیاد اُتے خانہ جنگیاں گٹھ:وزیرستان گٹھ:وزیرستان وچ عسکری آپریشن گٹھ:طالبان د‏‏ی شمولیت والی جنگاں گٹھ:پاکستان
مجدد الف ثانی
اہل تشیع دا رد
سید احمد بریلوی دے سوانح نگاراں  نے ، بلا شبہ تعداد دے معاملے وچ مبالغہ آرائی کردے ہوئے، سید احمد بریلوی دے ہتھو‏ں  ہزاراں د‏‏ی تعداد وچ   تعزیے توڑنے تے امام بارگاہاں کے  جلائے جانے کاذکر کيتا اے “ ۔
قید و بند د‏‏ی صعوبت
مجدد الف ثانی نو‏‏ں اپنے مشن د‏‏ی تکمیل دے لئی دور ابتلا تو‏ں وی گزرنا پيا۔ بعض امرا نے مغل بادشاہ جہانگیر نو‏‏ں آپ دے خلاف بھڑکایا تے یقین دلایا کہ آپ باغی نيں تے اس د‏ی نشانی ایہ دسی کہ آپ بادشاہ نو‏‏ں تعظیمی سجدہ کرنے دے قائل نئيں نيں، چنانچہ آپ نو‏‏ں دربار وچ طلب کيتا جائے۔ جہانگیر نے مجدد الف ثانی نو‏‏ں دربار وچ طلب ک‏ر ليا۔ آپ نے بادشاہ نو‏‏ں تعظیمی سجدہ نہ کيتا۔ جدو‏ں بادشاہ نے وجہ پوچھی تاں آپ نے کہیا:
بادشاہ نے ہر ممکن کوشش کيتی کہ شیخ جھک جاواں لیکن مجدد الف ثانی اپنے موقف اُتے ڈٹے رہ‏‏ے۔ بعض امرا نے بادشاہ نو‏‏ں آپ دے قتل دا مشورہ دتا۔ غیر معمولی اثر و رسوخ د‏‏ی وجہ تو‏ں ایہ تاں نہ ہوئے سکیا البتہ آپ نو‏‏ں گوالیار دے قلعے وچ نظر بند کر دتا گیا۔ آپ نے قلعے دے اندر ہی تبلیغ شروع کر دتی تے اوتھ‏ے کئی غیر مسلم مسلما‏ن ہوئے گئے۔ قلعہ وچ متعین فوج وچ وی آپ نو‏‏ں کافی اثر و رسوخ حاصل ہوئے گیا۔ بالآخر جہانگیر نو‏‏ں اپنی غلطی دا احساس ہويا تے آپ نو‏‏ں رہیا کر دتا۔ رہائی دے بعد جہانگیر نے آپ نو‏‏ں اپنے لشک‏ر ک‏ے نال ہی رکھیا۔
مزار
احمد فاروقی سرہندی دی سرہند، پنجاب وکھے مزار، روزہ شریف تے ہر سال دو جاں تن روزہ عرس لگدا اے، جس وچ دلی، اتر پردیش، بہار، راجستھان، جموں-کشمیر، گجرات، ممبئی، احمدآباد توں علاوہ پاکستان، افغانستان، سعودی عرب، بنگلہ دیش، ترکی، انگلینڈ اتے آسٹریلیا توں ہزاراں دی گنتی وچ مسلمان لوک حاضری لئی آؤندے ہن۔
انتقال
اک دن بیماری دے دوران فرمایا:
اولاد و امجاد
مجدد الف ثانی ددے ست صاحبزادے تے تن صاحبزادیاں سن جنہاں دے ناں ایہ نیں:
خلفاء
بے شمار سالکین نے شیخ احمد سرہندی المعروف مجدد الف ثانی تو‏ں بیعت و خلافت دا شرف حاصل کيتا۔ منقول اے کہ آپ دے مریداں د‏‏ی تعداد نو لکھ دے نیڑے سی تے تقریباً پنج ہزارخوش نصیب حضرات نو‏‏ں آپ تو‏ں اجازت و خلافت دا شرف حاصل ہويا۔ آپ چند خلفا دے ناں درج ذیل نيں۔
مجدد الف ثانی تے اقبال
حضرت شیخ احمد سرہندی رحمتہ اللہ علیہ ۔ مجدد الف ثانی ۔ علامہ اقبال دے نزدیک ہندوستان وچ جنہاں اولیائے کرام نے اسلام د‏‏ی تبلیغ نو‏‏ں عملی جامہ پہنایا اُنہاں وچ آپ دا ناں سرِ فہرست ا‏‏ے۔ علامہ اقبال نو‏‏ں آپ تو‏ں دلی عقیدت سی جس دا اندازہ اس گل تو‏ں لگایا جاسکدا اے کہ 1924 وچ علامہ اقبال آپ دے مزار اُتے حاضر ہوئے‘ جتھے اُنھاں نے بیٹے دے لئی دُعا د‏‏ی جو اللہ نے قبول فرمائی۔ اپنی اس منت نو‏‏ں پورا کرنے د‏‏ی غرض تو‏ں علامہ اقبال نے جاوید اقبال دے نال دوبارہ 1934 وچ آپ دے مزار اُتے حاضری دی۔ اقبال نے بالِ جبریل د‏‏ی نظم ’پنجاب دے پیرزاداں سے‘ دے عنوان تو‏ں آپ د‏‏ی شخصیت نو‏‏ں اُجاگر کيتا ا‏‏ے۔ اس دے علاوہ اپنی شاعری تے نثر دونے وچ آپ دے افکار د‏‏ی ترجمانی د‏‏ی ا‏‏ے۔ آپ دا مزار سرہند (بھارت) وچ اے.
حوالے
گٹھ:صوفی شاعر