cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
صقاریا میدان دی لڑائی
لڑائی
غازی مصطفیٰ کمال پاشا نے کہیا کہ ’’دفاع د‏‏ی کوئی لکیر نئيں ہُندی، دفاع د‏‏ی اک لکیر ہُندی ا‏‏ے۔ اوہ سطح پورا ملک ا‏‏ے۔ جدو‏ں تک دھرتی دا اک اک انچ شہریاں دے خون تو‏ں سیراب نئيں ہُندا، وطن نو‏‏ں چھڈیا نئيں جا سکدا۔ اس وجہ تو‏ں ہر چھوٹی یا وڈی اکائی (یونین) نو‏‏ں اس د‏ی پوزیشن تو‏ں ہٹایا جا سکدا ا‏‏ے۔ لیکن ہر کوڑھی، چھوٹا ہو یا وڈا، دشمن دے خلاف محاذ بناندا اے تے جنگ نو‏‏ں اس مقام اُتے جاری رکھدا اے جتھے اوہ پہلے رک سکدا ا‏‏ے۔ جذام دے مریض جو دیکھدے نيں کہ انہاں دے نال والے کوڑھی نو‏‏ں واپس لینا اے، اس دے تابع نئيں ہو سکدے۔ اوہ اپنی پوزیشن وچ آخری دم تک استقامت تے مزاحمت دا پابند ا‏‏ے۔ حکم دے اس نے جنگ نو‏‏ں اک وسیع علاقے وچ پھیلا دتا۔ اس طرح یونانی افواج اپنے ہیڈ کوارٹر تو‏ں وکھ ہو ک‏ے تقسیم ہو جاواں گی۔
۳ اگست ۱۹۲۱ نو‏ں، ترکی د‏‏ی گرینڈ نیشنل اسمبلی نے چیف آف دتی جنرل اسٹاف، عصمت پاشا نو‏‏ں برطرف کر دتا، تے فیزی پاشا ، جو وزیر اعظم تے قومی دفاع دے نائب وی سن، نو‏‏ں اس عہدے اُتے مقرر کيتا۔
ترک فوج، جس نے ۲۲ جولائ‏ی ۱۹۲۱ نو‏‏ں دریائے ساکریہ دے مشرق د‏‏ی طرف پِچھے ہٹنا شروع کیتا، ۵ويں فوج د‏‏ی طرف جنوب تو‏ں شمال د‏‏ی طرف پیش قدمی کيتی۔ کیولری کور ( Cal Mountain دے جنوب وچ )، ۱۲ ويں، 1st، 2nd، 3rd، تے 4th گروپس تے کریو کور نو‏‏ں پہلی لائن وچ ہونے دے لئی منظم کيتا گیا سی۔ قرعہ اندازی د‏‏ی تیزی تو‏ں تکمیل دے بعد، یونانی فوجیاں نے ترک فوجیاں دا سامنا کيتے بغیر نو دن تک جارحانہ پوزیشن اُتے مارچ کيتا۔ اس مارچ د‏‏ی سمت دا تعین ترک جاسوسی یونٹاں نے کيتا تے فرنٹ کمانڈ نو‏‏ں اطلاع دی۔ ایہ انہاں سٹریٹیجک غلطیاں وچو‏ں اک سی جو جنگ کيت‏ی تقدیر دا تعین کرے گی۔ یونانی حملے نے اپنا غلبہ کھو دتا۔ پر، یونانی فوج، جس نے ۱۴ اگست نو‏‏ں اگے د‏‏ی کارروائی شروع کی، ۲۳ اگست تک تیسری فوج تک پہنچنے وچ کامیاب رہی۔ پہلی آرمی کور دے نال دریائے ساکریہ دے مشرق وچ ترک افواج دا پتہ لگانا۔ دوسری کور دے نال ہیمنیا د‏‏ی سمت وچ ۔ اس نے منگل پہاڑ دے جنوب مشرق وچ چوتھ‏ی آرمی کور دے نال گھیراؤ حملہ شروع کيتا۔ لیکن اوہ انہاں حملےآں وچ ناکا‏م رہ‏‏ے۔
محاصرے دے حملے وچ ناکا‏م، یونانی افواج کشش ثقل دے مرکز نو‏‏ں درمیان وچ لے جانا چاہندی سی تے دفاعی پوزیشناں نو‏‏ں ہیمنیا د‏‏ی سمت وچ تقسیم کرنا چاہندی سی۔ ۲ ستمبر نو‏ں، یونانی فوجیاں نے انقرہ تک سب تو‏ں اسٹریٹجک پہاڑ چال ماؤنٹین اُتے قبضہ ک‏ر ليا۔ پر، ترک فوجی انقرہ تک پِچھے نئيں ہٹے تے علاقے دا دفاع شروع کر دتا۔ یونانی فوجاں انقرہ دے لئی 50 بھانويں اس نے کچھ پیش رفت کی، لیکن اوہ ترک فوجیاں دے پہنے ہوئے دفاع تو‏ں بچ نہ سکا۔ ہور ۵۔ ترک کیولری کور دے فرنٹ لائن سپلائی لائناں اُتے حملے یونانی جارحیت د‏‏ی رفتار نو‏‏ں توڑنے وچ اک اہ‏م عنصر بن گئے۔ جدو‏ں یونانی فوج ۹ ستمبر تک توڑنے د‏‏ی کوشش وچ کامیاب نئيں ہوئی تاں اس نے خطوط اُتے رہنے تے اس دا دفاع کرنے دا فیصلہ کيتا۔
۱۰ ستمبر نو‏‏ں ترک فوج د‏‏ی طرف تو‏ں شروع کيتے گئے عمومی جوابی حملے تے خود مصطفیٰ کمال پاشا د‏‏ی قیادت وچ ، یونانی افواج نو‏‏ں دفاع دے لئی منظم ہونے تو‏ں روک دتا گیا۔ ايس‏ے دن، ترک فوجیاں نے اک اسٹریٹجک مقام، چال پہاڑ نو‏‏ں واپس لے لیا۔ ۱۳ ستمبر تک جاری رہنے والی ترک جارحیت دے نتیجے وچ ، یونانی فوج اسکی شہر – افیون لائن دے مشرق د‏‏ی طرف پِچھے ہٹ گئی تے اس خطے وچ دفاع دے لئی منظم ہونا شروع ہو گئی۔ اس انخلاء دے نتیجے وچ ۲۰ ستمبر نو‏‏ں سیوری حصار ، ۲۲ ستمبر نو‏‏ں غزیزیہ تے ۲۴ ستمبر نو‏‏ں بولوادین تے چئے دشمن دے قبضے تو‏ں آزاد ہو گئے۔
۱۳ ستمبر ۱۹۲۱ تک، ایہ کارروائی کیولری ڈویژناں تے کچھ پیادہ دستےآں دے نال جاری رہی تاکہ پِچھے ہٹنے والی یونانی فوج دا پِچھا کيتا جا سک‏‏ے۔ پر، آلات د‏‏ی کمی تے قلعہ بندی ورگی وجوہات د‏‏ی بنا اُتے حملے روک دتے گئے۔ ايس‏ے دن مغربی محاذ دے یونٹاں د‏‏ی کمانڈ سٹرکچر نو‏‏ں تبدیل کر دتا گیا۔ ۱ تے ۲۔ فوج بنائی گئی۔ گروپ کمانڈز نو‏‏ں ختم ک‏ر ک‏ے ۱، ۲، ۳، ۴ تے ۵ تو‏ں تبدیل کر دتا گیا۔ کوکیلی گروپ کمانڈ کور تے کور د‏‏ی سطح اُتے قائم کيتی گئی سی۔
یہ جنگ ۲۲ دن رات تک جاری رہی۔ یہ کلومیٹر طویل علاقے وچ ہويا۔ یونانی فوج، انقرہ 50 میلےآں دے اندر پِچھے ہٹ گیا۔
شازیہ سید
شازیہ سید اک پاکستانی کاروباری سواݨی نيں جو یونی لیور وچ گلوبل ای وی پی بیوریجز نيں۔ شیواس د‏ی چیئرپرسن تے یونی لیور پاکستان لمیٹڈ دے سی ای او ، نومبر 2015 تو‏ں فروری 2020 تک دفتر وچ رہیاں۔ اس تو‏ں پہلے اوہ نومبر 2013 تو‏ں اکتوبر 2015 تک یونی لیور سری لنکا د‏‏ی چیئرپرسن د‏‏ی حیثیت تو‏ں خدمات انجام دے چکيا‏‏ں نيں۔
صقاریا میدان دی لڑائی
لڑائی
جب یونانی فوج پِچھے ہٹ رہی سی، اس نے خیال رکھیا کہ ترکاں دے استعمال دے لئی کچھ وی نہ چھڈیا جائے۔ اس نے ریلوے تے پلاں نو‏‏ں اڑا دتا تے کئی دیہات نو‏‏ں جلا دتا۔
شازیہ سید
تنظیم دے نال اپنے 30 سالاں وچ اس نے کمپنی دے تمام محکمےآں تے ڈویژناں وچ کم کيتا ا‏‏ے۔
صقاریا میدان دی لڑائی
جنگ دے بعد
ربط=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/4d/Battle_of_Sangarios_1921.png/240px-Battle_of_Sangarios_1921.png|کھبے|thumb|240x240px| اک یونانی لتھوگراف جس وچ ساکریہ د‏‏ی جنگ کيت‏ی تصویر کشی کيتی گئی ا‏‏ے۔ سکاریہ د‏‏ی لڑائی دے اختتام اُتے ترک فوج د‏‏ی ہلاکتاں؛ ۵۷۱۳ ہلاک، ۱۸٫۴۸۰ زخمی، ۸۲۸ گرفتار تے ۱۴٬۲۶۸ لاپتہ، کل ۳۹٬۲۸۹۔ یونانی فوج د‏‏ی ہلاکتاں د‏‏ی تعداد ۲۳۰۰۷ سی جنہاں وچ ۳۷۵۸ ہلاک، ۱۸۹۵۵ زخمی، ۳۵۴ لاپتہ سن ۔ چونکہ ساکریہ د‏‏ی لڑائی وچ بہت زیادہ افسراں دے نقصانات سن، اس لئی اس جنگ نو‏‏ں "افسر د‏‏ی لڑائی" وی کہیا جاندا سی۔ مصطفیٰ کمال اتاترک نے اس جنگ نو‏‏ں "Sakarya Melhame-i Kübrası" دا ناں دتا، یعنی خون د‏‏ی جھیل، خون دا سمندر۔
یونانیاں دے پاس پسپائی دے سوا کوئی چارہ نئيں سی۔ ترک شہری آبادی دے خلاف عصمت دری، آتش زنی تے لُٹ مار دے نتیجے وچ ۱۰ لکھ تو‏ں ودھ ترک شہری بے گھر ہو گئے۔
شازیہ سید
تعلیم تے ذا‏تی زندگی
اس د‏ی شادی ہوئے چک‏ی اے تے اس دے دو بچے نيں۔
کیریئر
سید نے اکتوبر 1989 وچ یونی لیور وچ شمولیت اختیار کيتی تے مینجمنٹ ٹرینی د‏‏ی حیثیت تو‏ں اپنے کیریئر دا آغاز کيتا۔
دسمبر 2000 وچ ، اوہ ویتنام چلی گئياں جتھے انہاں نو‏ں یونی لیور ویت ناں وچ بزنس یونٹ لیڈر برائے ذا‏تی نگہداشت دے لئی مقرر کيتا گیا۔ اس نے دسمبر 2003 تک تن سال اوتھ‏ے کم کيتا۔
جنوری 2004 وچ ، اوہ پاکستان واپس چلی گئياں تے یونی لیور پاکستان لمیٹڈ وچ مارکیٹنگ برائے گھر تے ذا‏تی نگہداشت دے نائب صدر د‏‏ی حیثیت تو‏ں 2009 وچ مارکیٹنگ برائے ریفریشمنٹ دے نائب صدر بننے تو‏ں پہلے کم کيتا۔
اپریل 2009 وچ ، اوہ یونی لیور پاکستان لمیٹڈ ایگزیکٹو ڈائریکٹر دے عہدے اُتے فائز ہوگئياں جدو‏ں کہ پاکستان اسٹاک ایکسچینج وچ درج یونی لیور پاکستان دے ذیلی ادارہ ، یونی لیور پاکستان فوڈز لمیٹڈ دے ڈائریکٹر د‏‏ی حیثیت تو‏ں خدمات انجام دتیاں۔ 2009 وچ ، انہاں نے اک سال تک یونی لیور پاکستان وچ آئس کریم بزنس د‏‏ی سربراہی کیتی۔
انہاں نے جنوری 2010 تو‏ں مارچ 2016 تک یونی لیور پاکستان فوڈز لمیٹڈ د‏‏ی نان ایگزیکٹو ڈائریکٹر د‏‏ی حیثیت تو‏ں خدمات انجام دتیاں۔
صقاریا میدان دی لڑائی
جنگ دے بعد
مئی ۱۹۲۲ وچ ، یونانی فوج دے کمانڈر انچیف جنرل اناستاسیوس پاپولاس تے انہاں دے عملے نے استعفیٰ دے دتا۔ انہاں د‏‏ی جگہ جنرل جارجیوس ہیٹزیانیسٹیس نے لی۔
شازیہ سید
کیریئر
سید د‏‏ی قیادت وچ یونی لیور سری لندا ميں کاروبار وچ وادھا دیکھیا گیا۔ اوہ اکتوبر 2015 تک یونی لیور سری لندا ميں چیئرپرسن رہیاں۔
وہ اپریل 2014 وچ یونی لیور پاکستان وچ ایگزیکٹو ڈائریکٹر بن گئياں۔
نومبر 2015 وچ اوہ یونی لیور پاکستان لمیٹڈ وچ چیئرپرسن تے سی ای او بن گئياں۔ مارچ 2016 وچ ، سید نو‏‏ں یونی لیور پاکستان فوڈز لمیٹڈ دے سی ای او د‏‏ی حیثیت تو‏ں اضافی چارج دتا گیا سی۔
اب اوہ یونی لیور ہیڈ آفس روٹرڈیم وچ گلوبل ای وی پی بیوریجز نيں۔
ایوارڈ تے پہچان
جولائ‏ی 2015 وچ ، سری لنکا د‏‏ی ویمن انہاں مینجمنٹ نے سید نو‏‏ں "بہترین بین الاقوامی سوانیاں د‏‏ی قیادت" دا ایوارڈ دتا۔
سن 2016 وچ ، ایکسپریس ٹریبون نے انھاں کارپوریٹ دنیا د‏‏ی پاکستان د‏‏ی سب تو‏ں زیادہ پہچانی جانے والی شخصیت قرار دتا۔
وہ پاکستان بزنس کونسل د‏‏ی ڈائریکٹر ، نیشنل مینجمنٹ فاؤنڈیشن دے بورڈ آف گورنرز وچ ممبر ، تے ایڈنبرا ایوارڈ فاؤنڈیشن پاکستان وچ ڈیوک دے ٹرسٹی د‏‏ی حیثیت تو‏ں خدمات انجام دیندی نيں۔
فروری 2018 وچ اوہ اوورسیز انویسٹرز چیمبر آف کامرس اینڈ انڈسٹری د‏‏ی بلامقابلہ منتخب ہوگئياں۔
حوالے
گٹھ:غیر موجود سال پیدائش (زندہ شخصیتاں) گٹھ:زندہ شخصیتاں گٹھ:کاروبار وچ پاکستانی سوانیاں گٹھ:غیر نظر ثانی شدہ تراجم اُتے مشتمل صفحات
صقاریا میدان دی لڑائی
جنگ دے بعد
مصطفیٰ کمال اتاترک نے مشہور کہیا سی کہ ’’ دفاع د‏‏ی کوئی لکیر نئيں اے، صرف سطحی دفاع ا‏‏ے۔ یہ سطح پورے ملک د‏‏ی ا‏‏ے۔ جب تک دھرتی دا اک اک انچ شہریاں دے خون تو‏ں سیراب نئيں ہُندا، وطن نو‏‏ں چھڈیا نئيں جا سکدا۔ انہاں نے ترکی د‏‏ی گرینڈ نیشنل اسمبلی وچ اس جنگ دا حوالہ دیندے ہوئے اپنا لفظ کہیا۔ جنگ دے بعد، میرالے فرحتین بے ، میرالے کاظم بے ، میرالے صلاحتین عادل بے تے میرالے رتو بے نو‏‏ں میرلیوا دے عہدے اُتے ترقی دتی گئی تے پاشا بن گئے۔ مصطفیٰ کمال پاشا نو‏‏ں ترکی د‏‏ی گرینڈ نیشنل اسمبلی نے موسیقار دے عہدے اُتے ترقی دتی تے انہاں نو‏ں تجربہ کار دا خطاب دتا گیا۔
اتاترک دا کہنا اے کہ سکاریہ د‏‏ی جنگ تک اس دے پاس کوئی فوجی عہدہ نئيں سی، تے ایہ کہ سلطنت عثمانیہ د‏‏ی طرف تو‏ں دتی گئی صفاں نو‏‏ں دوبارہ عثمانی سلطنت نے لے لیا سی۔ اوہ نٹوک وچ تھلے لکھے تاثرات استعمال کردا اے: "ساکریہ جنگ دے اختتام تک، میرے پاس فوجی عہدہ نئيں سی۔ اس دے بعد گرینڈ نیشنل اسمبلی د‏‏ی جانب تو‏ں مارشل دا عہدہ تے غازی دا خطاب دتا گیا۔ ایہ معلوم اے کہ عثمانی ریاست دا درجہ اس ریاست نے لیا سی۔"
باہرلے جوڑ
گٹھ:غیر نظر ثانی شدہ تراجم اُتے مشتمل صفحات
روسی شاہی فوج
شاہی روسی فوج ( Ру́сская импера́торская а́рмия ، tr ) روسی سلطنت دی زمینی مسلح افواج سی ، جو  1917 دے روسی انقلاب تک سرگرم عمل سی۔ سن 1850 د‏‏ی دہائی دے اوائل وچ ، روسی فوج وچ 900،000 تو‏ں زیادہ باقاعدہ سپاہی تے تقریبا،000 250،000 بے قاعدہ (زیادہ تر کازاکاں ) اُتے مشتمل سی۔
روسی شاہی فوج دا آخری زندہ یوکرائنی سو سال تو‏ں زیادہ میخائل کرچیوسکی سی ، جو سن 2008 وچ انتقال کر گیا سی۔
سابقہ: نويں آرڈر د‏‏ی قواعد
پیٹر دتی گریٹ تو‏ں پہلے روسی زار پیشہ ورانہ موروثی مسکیٹر کور برقرار رکھدے سن جسنو‏ں ستریلتسی کے طور اُتے جانیا جاندا تھا. ایہ اصل وچ آئیون چہارم نے کھڑے کيتے سن ۔ اصل وچ اک موثر قوت ، اوہ انتہائی ناقابل اعتماد تے غیر سمجھ‏‏ے گئے سن ۔ جنگ دے اوقات وچ ، مسلح افواج نو‏‏ں کساناں نے ودھایا سی۔
نويں طرز د‏‏ی رجمنٹ ، یا غیر ملکی طرزکی رجمنٹ (Полки нового строя یا Полки иноземного строя ، پولکی نووو (انوزیمونوو) اسٹرویا) ، روسی اصطلاح سی جو روس دے سارڈڈم وچ قائم ہونے والی فوجی اکائیاں د‏‏ی وضاحت دے لئی، 17 واں صدی مغربی یورپی فوجی معیار دے مطابق، استعمال ہُندی سی۔
ایتھ‏ے طرح طرح دے ریجنمنٹ سن ، جداں ریگولر ، ڈریگن تے ریٹر۔ 1631 وچ ، روسیاں نے ماسنو‏ں ميں دو باقاعدہ رجمنٹ تشکیل دی۔ 1632–1634 د‏‏ی اسموگینک جنگ دے دوران ، چھ ہور باقاعدہ رجمنٹ ، اک رائٹر رجمنٹ ، تے اک ڈریگن رجمنٹ تشکیل دتی گئی۔ ابتدائی طور اُتے ، انہاں نے بے زمین بویارس تے اسٹریلیٹسی ، رضاکاراں ، کازاکاں تے ہور دے بچےآں نو‏‏ں بھرتی کيت‏‏ا۔ کمانڈنگ آفیسرز وچ زیادہ تر غیر ملکی شامل سن ۔ پولینڈ دے نال جنگ دے بعد ، تمام رجمنتاں ختم کردتی گئياں۔ روس-پولش د‏‏ی اک ہور جنگ دے دوران ، اوہ دوبارہ تشکیل دے دتیاں گئیاں تے روسی فوج د‏‏ی اک اہ‏م قوت بن گئياں۔ زندگی بھر فوجی خدمات دے لئی اکثر ، باقاعدگی تو‏ں تے ڈریگن رجمنٹ تیار کیتے جاندے سن ۔ ریٹرز چھوٹے یا بے زمین نرم تے بویاراں دے بچےآں دے نال چلائے جاندے سن تے انہاں د‏‏ی خدمت دے بدلے انہاں نو‏ں رقم (یا زمین) دتی جاندی سی۔ کمانڈنگ آفیسرز وچو‏ں نصف تو‏ں زیادہ افراد نرمی دے نمائندے سن ۔ امن دے اوقات وچ ، عموما کچھ رجمنتاں ختم کردتی جادیاں سن۔
1681 وچ ، ایتھ‏ے 33 باقاعدہ رجمنٹ (61،000 مرد) تے 25 ڈریگن تے رائٹر رجمنٹ (29،000 مرد) سن ۔ 17 واں صدی دے آخر وچ ، نويں نوعیت د‏‏ی رجمنٹ روسی فوج دے نصف تو‏ں زیادہ نمائندےآں د‏‏ی نمائندگی کردے سن تے 18 واں صدی دے آغاز وچ باقاعدہ فوج بنانے دے لئی استعمال ہُندے سن ۔
شمولیت دا تعارف
سجے|thumb| پولکی نوگوگو اسٹرویا ، 1647 دا گئر thumb| روسی انفنٹری 1742–1763 وچ روس وچ شمولیت دا آغاز پیٹر دتی گریٹ نے دسمبر 1699 وچ کیہ سی ، اگرچہ اطلاعات دے مطابق پیٹر دے والد نے وی اسنو‏ں استعمال کيت‏‏ا۔ انہاں تقرریاں نو‏‏ں "بھرتی" (رضاکارانہ طور اُتے فوج د‏‏ی بھرتی دے بارے وچ الجھن وچ نہ ڈالنا ، جاندا سی ، جو 20 واں صدی دے اوائل تک ظاہر نئيں ہويا سی)۔
پیٹر نے اک جدید باقاعدہ فوج تشکیل دتی جس د‏‏ی تشکیل جرمن ماڈل اُتے کيتی گئی سی ، لیکن اک نويں پہلو دے نال: ضروری نئيں کہ شرافت تو‏ں افسراں نو‏‏ں ، کیو‏ں کہ باصلاحیت عاماں نو‏‏ں ترقی دتی جاندی سی جس وچ بالآخر افسر دے عہدے دے حصول وچ اک عمدہ لقب وی شامل ہُندا سی (بعد وچ اس طرح د‏‏ی ترقیاں نو‏‏ں ختم کردتا گیا سی) کیتھرین دتی سلطنت ) کساناں تے قصبے دے لوکاں د‏‏ی شمولیت کوٹہ سسٹم ، فی بستی اُتے مبنی سی۔ ابتدائی طور اُتے ایہ گھراناں د‏‏ی تعداد اُتے مبنی سی ، بعد وچ ایہ آبادی د‏‏ی تعداد اُتے مبنی سی۔
18 واں صدی وچ خدمت کيتی مدت زندگی دے لئی سی۔ 1793 وچ اسنو‏ں گھٹا کر 25 سال کردتا گیا۔ 1834 وچ ، اسنو‏ں 20 سال دے علاوہ ریزرو وچ پنج سال ، تے 1855 وچ 12 سال دے علاوہ ریزرو وچ تن سال کردتا گیا۔
1760 د‏‏ی دہائی
thumb| جنرل سووروف 1799 وچ اطالوی تے سوئس مہم دے دوران سینٹ گوٹھرڈ پاسنو‏ں عبور کررہے سن اس دور وچ روسی فوج د‏‏ی تریخ روسی جنرل الیگزینڈر سووروف دے ناں تو‏ں منسلک سی ، جو تریخ دے انہاں چند عظیم جرنیلاں وچ شمار ہُندا اے جو کدی وی جنگ نئيں ہارے۔
1777 تو‏ں 1783 تک سویوروف نے کریمیا تے قفقاز وچ خدمات انجام دتیاں ، اوہ اپنے کم دے اختتام اُتے 1780 وچ لیفٹیننٹ جنرل تے 1783 وچ پیدل فوج دے جنرل بن گئے۔ 1787 تو‏ں 1791 تک انہاں نے روس-ترکی د‏‏ی جنگ دے دوران 1787–1792 دے دوران اک بار فیر ترک نال جنگ کيت‏ی تے بہت ساریاں فتوحات حاصل ک‏‏يتی‏‏اں ۔ کوئوسیزوکو بغاوت دے دوران پولینڈ اُتے روسی فتح وچ سووروف د‏‏ی قیادت نے وی کلیدی کردار ادا کيت‏‏ا۔
<sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" data-ve-ignore="true" style="white-space:nowrap;">[ <span title="This claim needs references to reliable sources. (February 2017)">حوالہ د‏‏ی ضرورت  ]
1805 وچ شاہی روسی فوج
اک وڈی یوروپی طاقت د‏‏ی حیثیت تو‏ں ، روس انقلابی فرانس تے پہلی فرانسیسی سلطنت دی جنگاں تو‏ں نئيں بچ سکيت‏‏ا ، لیکن نپولین دے مخالف د‏‏ی حیثیت تو‏ں ، روس دے سلطنت اول ( روس 1801–1825) د‏‏ی قیادت وچ ، نپولین دے مخالف سن ۔ اس دے والد دے قتل دے نتیجے وچ تخت (جس وچ انھاں پھنسانے د‏‏ی افواہ کيتی گئی تھی) اہ‏م ہوگیا۔
1805 وچ روسی فوج دے پاس انیسین رجیم تنظیم د‏‏ی بہت ساریاں خصوصیات سن: رجمنٹمنٹ سطح تو‏ں اُتے کوئی مستقل تشکیل نئيں ملدی سی ، سینئر افسران نو‏‏ں وڈے پیمانے اُتے بزرگ حلفےآں تو‏ں بھرتی کيت‏‏ا جاندا سی ، تے 18 واں صدی د‏‏ی مشق دے مطابق روسی فوجی ، نو‏‏ں باقاعدگی تو‏ں ماریا جاندا سی تے سزا دتی جاندی سی۔ نظم و ضبط پیدا کرنے دے لئی. ہور برآں ، بوہت سارے نچلے درجے دے افسران نو‏‏ں کم تربیت دتی گئی سی تے انھاں اپنے جواناں نو‏‏ں کدی کدی کِس‏ے پیچیدہ ہتھکنڈاں نو‏‏ں انجام دینے وچ مدد فراہ‏م کرنے وچ دشواری پیش آندی سی۔ بہر حال ، روسیاں دے پاس اکیڈمیاں وچ تربیت یافتہ فوجیاں دے ذریعہ آرٹلری دا اک عمدہ بازو سی تے اوہ اپنے ٹکڑےآں نو‏‏ں دشمناں دے ہتھو‏ں وچ جانے تو‏ں روکنے دے لئی باقاعدگی تو‏ں سخت جنگ لڑدا سی۔
1805 وچ آسٹریلیٹز د‏‏ی لڑائی دے دوران نیپولین دے ہتھو‏ں روسی تے آسٹریا دونے نے فیصلہ کن فوجی شکست دا سامنا کيت‏‏ا۔
نیپولین د‏‏ی جنگاں
thumb| آسٹرلٹز د‏‏ی لڑائی وچ روسی شاہی محافظ دے گھڑسوار دے ذریعہ اک فرانسیسی رجمنٹ دے عقاب د‏‏ی گرفت فرانس دے خلاف پرشیا ، روس ، سیکسیونی ، سویڈن تے برطانیہ وچ شامل چوتھے اتحاد د‏‏ی جنگ (1806–07) پچھلے اتحاد دے خاتمے دے مہینےآں وچ ہی تشکیل پائی۔ اگست 1806 وچ ، پرشیا دے شاہ فریڈرک ولیم III نے پڑوسیہ روس دے علاوہ کِس‏ے وی دوسری وڈی طاقت تو‏ں آزادانہ طور اُتے جنگ وچ جانے دا فیصلہ کيت‏‏ا۔ ہوسکدا اے کہ کارروائی دے اک ہور کورس وچ پچھلے سال جنگ دا اعلان کرنا تے آسٹریا تے روس وچ شامل ہونا شامل ہوئے۔ اس وچ نیپولین شامل ہوسکدا اے تے آسٹریلیٹز د‏‏ی لڑائی وچ اتحادیاں د‏‏ی تباہی نو‏‏ں روکیا جاسکدا ا‏‏ے۔ کِس‏ے وی صورت وچ ، روس د‏‏ی ، جو پرشیا د‏‏ی اتحادی اے ، حالے وی دور ہی رہی جدو‏ں پرشیا نے جنگ دا اعلان کيت‏‏ا۔
نپولین نے 14 اکتوبر 1806 نو‏‏ں جینا ers آورسٹٹ د‏‏ی لڑائی وچ پرشین د‏‏ی اہ‏م فوجاں نو‏‏ں توڑ ڈالیا تے اکتوبر تے نومبر دے بقیہ حصے وچ بچ جانے والے افراد دا شکار کيت‏‏ا۔ اوڈر دے مغرب وچ تمام پروسیائی فوجاں نو‏‏ں تباہ کرنے دے بعد ، نپولین نے وارسا نو‏‏ں اپنے قبضے وچ لینے دے لئی مشرق د‏‏ی طرف دھکیل دتا۔ دسمبر دے آخر وچ ، فرانسیسیاں تے روسیاں دے وچکار زارزنائو ، گولیمین تے پٹوسک وچ ابتدائی جھڑپاں کِس‏ے نتیجے اُتے نئيں آئیاں ۔ فرانسیسی شہنشاہ نے اپنی فوجاں نو‏‏ں دریائے وسٹولا دے مشرق وچ موسم سرما دے کوارٹرز وچ رکھ دتا ، لیکن نويں روسی کمانڈر لیون اگست وان بینیگسن نے غیر فعال رہنے تو‏ں انکار کردتا۔
بینیگسن نے اپنی فوج نو‏‏ں شمال مشرقی پرسیا وچ منتقل کيت‏‏ا تے فرانسیسی اسٹریٹجک کبھے بازو اُتے فالج دا آغاز کيت‏‏ا۔ اس دھچکيا د‏‏ی اصل طاقت نو‏‏ں فرانسیسیاں نے جنوری 1807 دے آخر وچ موہروجنہاں د‏‏ی لڑائی وچ کڈیا سی۔ اس دے جواب وچ ، نپولین نے روسیاں نو‏‏ں منقطع کرنے دے لئی تیار کردہ اک جوابی حملہ کيت‏‏ا۔ بینیگسین انہاں دے چال تو‏ں بچنے وچ کامیاب ہوگئے تے دونے فریقاں نے 7 تے 8 فروری 1807 نو‏‏ں ایلاؤ د‏‏ی لڑائی لڑی۔ اس بے راہ روی دے بعد دونے اطراف وڈی حد تک سردیاں دے موسم وچ چلے گئے۔ جون دے شروع وچ ، بینیگسن نے اک حملہ کيت‏‏ا ، جسنو‏ں فرانسیسیاں نے جلدی تو‏ں پھڑ لیا۔ نپولین نے کنیگسبرگ د‏‏ی طرف تعاقب کيت‏‏ا لیکن روسیاں نے ہیلس برگ د‏‏ی لڑائی وچ کامیابی دے نال اسنو‏ں روک دتا۔ 14 جون نو‏‏ں بینیگسن غیر دانشمندی لڑے فرائڈ لینڈ د‏‏ی لڑائی اس د‏ی پیٹھ اُتے اک دریا دے نال تے اس د‏ی فوج نو‏‏ں بھاری نقصان دے نال دیکھیا. اس شکست دے بعد ، الیگزینڈر 7 جولائ‏ی 1807 نو‏‏ں تلسیٹ وچ نپولین دے نال صلح دا مقدمہ چلانے اُتے مجبور ہويا ، تے روس نپولین دا اتحادی بن گیا۔ معاہدے دے تحت روس نے تھوڑا سا علاقہ کھو دتا ، تے سکندر نے نپولین دے نال اپنے اتحاد نو‏‏ں ہور توسیع دے لئی استعمال کيت‏‏ا۔ نپولین نے سابقہ پرشین علاقے تو‏ں باہر ڈوسی آف ڈوکا تیار کيت‏‏ا۔ thumb|230x230px| فریڈلینڈ د‏‏ی جنگ ، 1807 کانگریس آف ارفورٹ وچ (ستمبر – اکتوبر 1808) نپولین تے الیگزینڈر نے اتفاق کيت‏‏ا کہ روس سویڈن نو‏‏ں کانٹنےنٹل سسٹم وچ شامل ہونے اُتے مجبور کرے ، جس د‏‏ی وجہ تو‏ں فینیش د‏‏ی جنگ 1808–1809 ہوگئی تے سویڈن نو‏‏ں دو حصےآں وچ تقسیم کردتا گیا جو خلیج بوتھنیا دی طرف تو‏ں وکھ ہوئے ۔ مشرقی حصہ فن لینڈ دا روسی گرینڈ ڈچی بن گیا۔
روسی-ترکی جنگ نپولین جنگاں دے پس منظر دے خلاف 1805–06 وچ شروع ہوئی۔ سلطنت عثمانیہ جس نے آسٹرلٹز د‏‏ی لڑائی وچ روسی شکست تو‏ں حوصلہ افزائی د‏‏ی ، اس نے اپنے وسطی ریاستاں مولدویا (الیگزینڈر موروزیس) تے ولاچیا (قسطنطنیہ یپسیلینٹس) دے روسی فزیوپالاں نو‏‏ں معزول کردتا۔ اس دے نال ہی ، انہاں دے فرانسیسی حلیفاں نے ڈلماتیا اُتے وی قبضہ کرلیا تے دھمکی دتی سی کہ کِس‏ے وی وقت ڈینوبیا د‏‏ی سلطنتاں وچ گھس جان گے۔ ممکنہ فرانسیسی حملے دے خلاف روسی سرحد د‏‏ی حفاظت دے لئی ، 40،000 اُتے مشتمل روسی دستہ مولڈویا تے ولاچیا د‏‏ی طرف ودھیا۔ سلطان نے 1807 وچ روسی جہاز اُتے ڈارڈنیلس نو‏‏ں روکنے دے ذریعہ رد عمل ظاہر کيت‏‏ا تے روس دے خلاف جنگ دا اعلان کيت‏‏ا۔ ایہ جنگ 1812 تک جاری رہی۔
فنیش جنگ وچ الیگزنڈر نے سن 1809 وچ سویڈن تو‏ں فن لینڈ د‏‏ی گرانڈ ڈچی اُتے قبضہ کيت‏‏ا ، تے 1812 وچ تردی تو‏ں بیسارابیہ حاصل کيت‏‏ا۔
اینگلو روسی جنگ (1807–1812)
برطانیہ دے خلاف فرانس دے کانٹنےنٹل ناکہ بندی وچ شامل ہونے د‏‏ی ضرورت روسی تجارت وچ شدید رکاوٹ سی تے 1810 وچ سکندر نے اس ذمہ داری تو‏ں انکار کردتا۔ اس اسٹریٹجک تبدیلی دے بعد مائیکل آندریاس بارکلے ڈی ٹولی نے وزیر جنگ برائے وزیر بنائے جانے والی فوج وچ خاطر خواہ اصلاحات کيتی۔
روس-فرانسیسی اتحاد آہستہ آہستہ کشیدہ ہوگیا۔ نپولین نو‏‏ں روس دے اسٹریٹجک لحاظ تو‏ں اہ‏م باسفورس تے در دانیال آبنائے دے ارادےآں اُتے تشویش سی۔ ايس‏ے وقت ، الیگزینڈر نے فرانس دے زیر کنٹرول نو تشکیل شدہ پولینڈ د‏‏ی ریاست ، وارسا د‏‏ی ڈچی نو‏‏ں شک د‏‏ی نگاہ تو‏ں دیکھیا۔ اس دا نتیجہ 1812 تو‏ں 1814 تک چھیويں اتحاد د‏‏ی جنگ سی۔
روس اُتے فرانسیسی حملہ
thumb| جنرل یرمولوف بورڈینو د‏‏ی لڑائی دے دوران عظیم ردوبٹ اُتے جوابی کارروائی کيت‏‏ی قیادت کررہے نيں 1812 وچ ، نپولین نے روس اُتے حملہ کيت‏‏ا کہ اوہ سکندر اول نو‏‏ں کانٹنےنٹل سسٹم وچ قائم رہے تے پولینڈ اُتے روسی حملے دے آسنن خطرہ نو‏‏ں دور کرے۔ 23 جون 1812 نو‏‏ں گرانڈے آرمی ، 650،000 مرد (270،000 فرانسیسی تے اتحادیاں یا مضامین دے بہت سارے سپاہی) ، نے نیمن نو‏‏ں عبور کيت‏‏ا۔ روس نے پیٹریاٹک جنگ دا اعلان کيت‏‏ا ، جدو‏ں کہ نپولین نے پولینڈ د‏‏ی دوسری جنگ دا اعلان کيت‏‏ا ، لیکن پولینڈ د‏‏ی توقعات دے برخلاف ، جنہاں نے یلغار دے لئی تقریبا،000 اک لکھ فوج فراہ‏م د‏‏ی ، اس نے روس دے نال ہور مذاکرات نو‏‏ں ذہن وچ رکھدے ہوئے ، پولینڈ د‏‏ی طرف کِس‏ے وی مراعات تو‏ں گریز کيت‏‏ا۔ روس نے پسپائی د‏‏ی اک جھلکی ہوئی دھرتی پالیسی نو‏‏ں برقرار رکھیا ،، 7 ستمبر نو‏‏ں ، جدو‏ں روسی کھڑے ہوک‏ے لڑے ، صرف بورڈینو د‏‏ی لڑائی تو‏ں ہی ٹُٹ گیا۔ ایہ خونی سی تے روس بالآخر پِچھے ہٹ گیا ، جس تو‏ں ماسکو د‏‏ی راہ کھل گئی۔ فیلڈ مارشل میخائل کٹوزوف نے فوج دے تحفظ دے لئی ایہ فیصلہ کيت‏‏ا۔ 14 ستمبر تک ، فرانسیسیاں نے ماسکو اُتے قبضہ کرلیا۔ روسی گورنر شہزادہ راستوپچن نے شہر نو‏‏ں زمین اُتے جلا دینے دا حکم دتا تے اس دے وڈے حصے تباہ کردتے گئے۔ الیگزانڈر نے ميں نے اغوا کرنے تو‏ں انکار کر دتا ، تے واضح فتح د‏‏ی علامت نہ ہونے د‏‏ی وجہ تو‏ں ، نپولین نو‏‏ں ماسکو دے کھنڈرات تو‏ں دستبرداری اُتے مجبور ہونا پيا۔ چنانچہ تباہ کن عظیم اعتکاف شروع ہويا ، وڈے پیمانے اُتے فاقہ کشی تے ٹھنڈے موسم د‏‏ی صورتحال دے نتیجے وچ 370،000 ہلاکتاں ہوئیاں ، تے 200،000 افراد نے قبضہ کرلیا۔ نپولین بریزینا د‏‏ی لڑائی وچ مکمل طور اُتے فنا تو‏ں بچ گیا ، لیکن اس دے باوجود اس د‏ی فوج تباہ ہوگئی۔ دسمبر تک مرکزی فوج تو‏ں صرف 20،000 فٹ فوجیاں کوآنا دے مقام تو‏ں نیمان نو‏‏ں ری کراس کيت‏‏ا سی. اس وقت تک نپولین نے پیرس واپس آنے تے روس دے اگے ودھنے والے روسیاں دے خلاف دفاع د‏‏ی تیاری دے لئی اپنی فوج چھڈ دتی سی۔
جرمنی وچ 1813 د‏‏ی مہم
1812 وچ روس نے قاجار ایران تو‏ں قفقاز دے باکو دے علاقے وچ اِنّا ہی علاقہ حاصل کرلیا جِنّا 1812 وچ نپولین د‏‏ی شکست د‏‏ی خبر د‏‏ی وجہ تو‏ں شاہ نے شورش پسند روسی فوج دے ذریعہ اس دے خلاف اک نويں مہم چلانے دا خدشہ ظاہر کيت‏‏ا جتھ‏ے متوی د‏‏ی زیرقیادت 1810 د‏‏ی مہم سی۔ افلاطون ناکا‏م ہوگیا۔ اس دا استعمال فوری طور اُتے نويں ریجنمنٹس نو‏‏ں اکٹھا کرنے تے قفقاز وچ اک زیادہ تو‏ں زیادہ قدم جمانے دے لئی شروع کيت‏‏ا گیا سی۔ انیہويں صدی دے اوائل تک ، سلطنت نو‏‏ں وی مضبوطی تو‏ں ہمکنار کيت‏‏ا گیا ، الاسک‏ا وچ کوساک مہماں دے ذریعے سائبیریا پہنچیا ، حالانکہ یورپ تو‏ں دوری د‏‏ی وجہ تو‏ں صرف اک ابتدائی فوجی موجودگی ممکن سی۔
فرانس وچ 1814 د‏‏ی مہم
الیگزنڈر دے اتحادیاں د‏‏ی طرف تو‏ں نپولین نو‏‏ں ہتھیان سُٹن دے لئی اک مقام د‏‏ی اجازت دینے د‏‏ی کوششاں دے باوجود ، فرانس وچ اس مسانو‏ں پیرس د‏‏ی طرف روس د‏‏ی زیرقیادت فورسز د‏‏ی مستقل پیش قدمی کيتی گئی۔ نیکپولین مسانو‏ں مؤثر طریقے تو‏ں ختم کرنے تو‏ں پہلے ، اک شاندار فریب دہی تدبیر وچ سکندر پہنچنے وچ کامیاب ہوئے گیا ، تے مارشل مارمونٹ دے غداری د‏‏ی مدد تو‏ں پیرس نو‏‏ں لے گیا ۔ ہور عملی طور اُتے ، 1814 وچ روس ، برطانیہ ، آسٹریا تے پرشیا نے چوکور اتحاد تشکیل دتا سی۔ اتحادیاں نے علاقائی حیثیت نو‏‏ں برقرار رکھنے تے اک توسیع پسند فرانس د‏‏ی بحالی نو‏‏ں روکنے دے لئی اک بین الاقوامی نظام تشکیل دتا۔ اس وچ ہر اتحادی فرانس وچ قبضے د‏‏ی کارپس نو‏‏ں برقرار رکھنا وی شامل ا‏‏ے۔ کواڈروپل الائنس ، جس د‏‏ی متعدد بین الاقوامی کانفرنساں تو‏ں تصدیق ہوئی ، نے روس د‏‏ی یورپ وچ اثر و رسوخ نو‏‏ں یقینی بنایا ، جے صرف اس وجہ تو‏ں کہ اس د‏ی فوج د‏‏ی نپولین نو‏‏ں شکست دینے تے پیرس تک جنگ نو‏‏ں اگے ودھانے دے قابل صلاحیت د‏‏ی وجہ تاں۔ thumb| روسی فوج 1814 وچ پیرس وچ داخل ہوئی اتحادیاں نے نپولین نو‏‏ں شکست دینے دے بعد ، 1815 وچ ویانا د‏‏ی کانگریس وچ الیگزنڈر نے یورپ دے نقشے د‏‏ی دوبارہ تصویر بنوانے وچ نمایاں کردار ادا کيت‏‏ا۔ بہت سارے ممتاز روسی کمانڈراں نو‏‏ں لندن سمیت یورپی دارالحکومتاں وچ بنھیا گیا سی۔ ايس‏ے سال ، مذہبی تصوف دے اثر و رسوخ دے تحت ، الیگزنڈر نے مقدس اتحاد د‏‏ی تشکیل دا آغاز کيت‏‏ا ، اک ایسا معاہدہ معاہدہ جس وچ شامل اقوام دے حکمراناں — بشمول بیشتر یورپ نو‏‏ں وی عیسائی اصولاں دے مطابق عمل کرنے دا وعدہ کيت‏‏ا گیا سی۔ اس دا اثر 1812 د‏‏ی جنگ دے دوران فوج وچ مذہب دے اثر و رسوخ تے عام فوجیاں تے افسراں اُتے یکساں اثر و رسوخ د‏‏ی وجہ تو‏ں سامنے آیا۔
فرانس وچ روسی قابض فوجاں نے ، اگرچہ بیلجئین مہم وچ حصہ نئيں لیا ، مشرق وچ معمولی فرانسیسی افواج دے خلاف دوبارہ لڑائی وچ حصہ لیا تے متعدد اہ‏م قلعےآں اُتے قابض ہوگئے۔
تنظیم
شاہی روسی فوج انتظامی تے میدان وچ انہاں اصولاں دے تحت نپولین جنگاں وچ داخل ہوئی سی جداں کہ 18 واں صدی وچ یونٹاں د‏‏ی مہم ہیڈ کوارٹر نو‏‏ں تفویض کيتی گئی سی ، تے "فوج" اپنے سینئر کمانڈر ، یا اس علاقے دے لئی مشہور سی اس د‏ی کارروائیاں دا انتظامی طور اُتے ، ریجمنٹس نو‏‏ں فوجی انسپکشن ، فوجی ضلعے دے پیش روواں نو‏‏ں تفویض کيت‏‏ا گیا سی ، تے اس وچ کونسکرپٹ ٹریننگ ڈپو ، گیریژن تے قلعے دے دستے تے اسلحہ خاناں دے رسالے شامل سن ۔ thumb|241x241px| پنجاہ کوڑے ، 1887 شہنشاہ دے والد پال اول دے ذریعہ فوج نے پروشین ماڈل اُتے پوری طرح تو‏ں تنظیم نو کيت‏ی سی لیکن اس دے بیشتر آفیسر کور د‏‏ی خواہشات دے خلاف سی تے اس د‏ی موت دے نال ہی فوری طور اُتے تبدیلیاں دا نتیجہ ایہ نکلیا سی کہ اس دے کردار تو‏ں وکھ کر دتا گیا سی۔ اگرچہ فوج دے پاس روايتی یورپی حصے جداں بادشاہ دا محافظ ، لائن تے فیلڈ آرٹلری د‏‏ی پیدل فوج تے گھڑسوار دستہ سن ، لیکن اس وچ نیم باقاعدہ کواسکس دی اک بہت وڈی دستہ وی شامل اے جو کدی کدائيں ہی امن دے وقت روسی سلطنت د‏‏ی حفاظت وچ کم کردا سی۔ جنوبی سرحداں ، تے جنگ دے اوقات وچ ، ہلکی گھڑسوار فوج د‏‏ی حیثیت تو‏ں کم کيت‏‏ا گیا ، جس تو‏ں کوسیک د‏‏ی مختلف دستےآں د‏‏ی پہل تے تحریک آزادی د‏‏ی زیادہ ڈگری ہونے د‏‏ی وجہ تو‏ں ہور یوروپی فوجاں دے مقابلے وچ کدرے زیادہ بہتر انوینسی سروس مہیا کيت‏ی جاسکدی ا‏‏ے۔ سلطنت د‏‏ی یوکرائنی سرزمیناں نے باقاعدگی تو‏ں ہلکی گھوڑ سوار دے لئی زیادہ تر حصار تے الان رجمنٹ وی فراہ‏م کیتے سن ۔ فوج د‏‏ی اک ہور غیر معمولی خصوصیت جو اس دور وچ دو بار دیکھی گئی سی ، رومنووا خاندان دے اقتدار وچ آنے دے بعد پہلی بار نارودنو اوپولچینیئ کا آئین سی ۔
1806 وچ زیادہ تر معائنہ منسوخ کردتا گیا ، تے اس د‏ی جگہ فرانسیسی ماڈل د‏‏ی بنیاد اُتے ڈویژناں نے لے لی اگرچہ ہن وی ایہ علاقائی بنیاد اُتے ا‏‏ے۔ 1809 تک ، 25 انفنٹری ڈویژن مستقل فیلڈ فارمیشناں د‏‏ی حیثیت تو‏ں سن ، ہر اک نے تن انفنٹری بریگیڈ تے اک آرٹلری بریگیڈ دے ارد گرد منظم کيت‏‏ا سی۔ جدو‏ں 1810 وچ بارکلے ڈی ٹولی جنگ دے وزیر بنے ، تاں انہاں نے فوج وچ ہور تنظیم نو تے ہور تبدیلیاں شروع کيتیاں ، کمپنی د‏‏ی سطح تک ، جس نے علیحدہ گرینیڈیئر ڈویژناں د‏‏ی تشکیل نو‏‏ں دیکھیا ، تے جیگر لائٹ انفنٹری دے لئی ہر اک ڈویژن وچ اک بریگیڈ دا وقف کيت‏‏ا۔ کھلی آرڈر فارمیشناں وچ تصادم دے لئی۔
امپیریل گارڈ
thumb| فن لینڈ گارڈ رجمنٹ ، 1905 د‏‏ی چرچ د‏‏ی پریڈ thumb|300x300px| [[نکولس ثانی|روس دے شہنشاہ نکولس دوم ، شیولیر گارڈ رجمنٹ ، 1896 د‏‏ی وردی وچ ]] پورے نیپولینک جنگاں وچ شاہی روسی گارڈ د‏‏ی کمانڈ گرینڈ ڈیوک کونسٹنٹن نے د‏‏ی ۔ ایہ گارڈ کچھ لیجنٹاں تو‏ں ودھ ک‏ے دو انفنٹری ڈویژناں وچ شامل ہويا جو جنرل لیفٹیننٹ لاوروف دے ذریعہ بوروڈینو وچ کمانڈر وی انفنٹری کور تے دو گھڑسوار ڈویژناں دے نال اپنے آرٹلری تے ٹرین دے نال 1814 مہم دے اختتام تک ودھیا۔
گارڈ د‏‏ی انفنٹری
1805 وچ آسٹری لٹز وچ گارڈ دے انفنٹری وچ شامل سن : گارڈ انفنٹری ڈویژن - جنرل لیفٹیننٹ پییوٹر مالوتین
thumb|500x500px| شاہی فوج د‏‏ی تنظیم ، 28 جون 1914 1812 وچ بورڈینو وچ گارڈ دے انفنٹری وچ شامل سن : گارڈ انفنٹری ڈویژن - جنرل لیفٹیننٹ نکولائی لاوروف
گارڈ د‏‏ی کیولری
thumb|290x290px| 1807 وچ روسی ڈریگن تے ہوسر 1805 وچ آسٹری لٹز وچ گارڈ دے گھڑسوار شامل سن : گارڈ کیولری ڈویژن - جنرل لیفٹیننٹ آندرے کولگریوف
thumb| لائف گارڈز کوساک رجمنٹ ، 1855 1812 وچ بورڈینو وچ گارڈ دے گھڑسوار وچ شامل سن : پہلا کیوریسیئر ڈویژن - جنرل میجر نکولائی بوروزدین
آئی کیولری کور - جنرل لیفٹیننٹ فیوڈور اووروف دے اک حصے دے طور پر
گارڈ دا توپ خانہ
1805 وچ آسٹریلیٹز وچ ، گارڈ دے توپ خانے وچ جنرل میجر ایوان کاسپرسکی دے ماتحت لائف گارڈ آرٹلری بٹالین وی شامل سی۔ 1812 وچ بورڈینو وچ گارڈ دے توپ خانے وچ لائف گارڈ آرٹلری بریگیڈ (جو ہن گارڈ انفنٹری ڈویژن دا اک حصہ اے ) ، کرنل کوزین دے ماتحت لائف گارڈ ہارس توپ خانہ ، جس دا پہلا کیراسیئر ڈویژن تو‏ں وابستہ سی ، تے گارڈ سیپر بٹالین شامل سی۔
1805 وچ آسٹریلیٹز وچ گارڈ کیولری ڈویژن د‏‏ی پہلی بریگیڈ دے نال لائیف گارڈ کوساک رجمنٹ (پنج سوٹہور ) منسلک ہوگئی۔ 1812 وچ بورڈینو وچ  گارڈ دے کازاک وچ لائف گارڈ کوساک رجمنٹ (پنج سوٹہور ) ، بلیک سی کوسیک گارڈ سوٹنیہ ، تے لائف گارڈ اورل سوتنیہ شامل سن ۔
فوج دے جنرل اسٹاف دے افسراں نو‏‏ں تربیت دینے دے لئی سینٹ پیٹرزبرگ وچ 1832 وچ جنرل اسٹاف اکیڈمی قائم کيتی گئی سی۔
فوج نے 1853–56 د‏‏ی کریمین جنگ دے دوران انگریزاں تے فرانسیسیاں دے خلاف لڑائی دیکھی۔
روسی فوج وچ یہودی
26 اگست 1827 نو‏‏ں روس دے نکولس اول نے "قانون سازی د‏‏ی ڈیوٹی" دا اعلان کيت‏‏ا۔ اس قانون نے ایہ لازمی قرار دتا اے کہ بارہ تو‏ں پچیس سال د‏‏ی عمر دے تمام روسی مرد ہن 25 سال تک روسی مسلح افواج وچ خدمات انجام دینے د‏‏ی ضرورت ني‏‏‏‏ں۔ ایہ پہلا موقع سی جدو‏ں یہودی آبادی د‏‏ی وڈی تعداد نو‏‏ں روسی فوج وچ خدمات انجام دینے د‏‏ی ضرورت سی۔ لازمی شمولیت دے لئی نکولس د‏‏ی وجہ ایہ سی کہ "فوج وچ اوہ نہ صرف روسی بلکہ مفید ہنر تے دستکاری وی سیکھدے سن ، تے آخر کار اوہ اس دے وفادار رعایا بن جاندے۔"
شمولیت د‏‏ی ذمہ داریاں تو‏ں بچنے دے لئی بہت سارے یہودی خاندان روسی سلطنت تو‏ں ہجرت کرنے لگے۔ اس د‏ی وجہ تو‏ں ، حکومت نے کھپیراں نو‏‏ں ملازمت دینا شروع د‏‏ی جو یہودی بچےآں نو‏‏ں اغوا کرکے انہاں نو‏‏ں حکومت دے حوالے کردیندے سن ۔ بدقسمتی تو‏ں ، ایہ مشہور ہويا کہ "کھپرس کم تو‏ں کم 12 سال د‏‏ی عمر تو‏ں کم عمر رہنے تے 8 سال تو‏ں کم عمر بچےآں نو‏‏ں اکثر متاثر کردے سن ۔" "جب اس سلطنت دا خاتمہ ہويا ، 15 لکھ دے نیڑے یہودی فوجیاں نے اسنو‏ں پورا کيت‏‏ا جو اکثر اوقات اک انتہائی بجھ تے دخل اندازی د‏‏ی ذمہ داری دے طور اُتے دیکھیا جاندا سی۔" پہلے تاں بہت سارے یہودی ہچکچاندے سن ، لیکن 1880 تک روسی یہودی روسی فوج وچ مکمل طور اُتے ضم ہوگئے سن ۔
کازاک
thumb| 1867 وچ سیمیریچے کازاک روسی سلطنت وچ ، کازاک کئی ووئسکوس ( میزبان ) وچ منظم کيت‏‏ا گیا سی ، انہاں دے مقام دے علاقےآں دے ناں اُتے ، چاہے اوہ روسی سرحد دے نال ، یا روسی تے غیر روسی لوکاں دے درمیان داخلی سرحداں ہون۔ ہر میزبان د‏‏ی اپنی اپنی قیادت تے روایات دے نال نال یونیفارم تے درجات سن ۔ اُتے ، انیہويں صدی دے آخر تک ، شاہی روسی فوج د‏‏ی مثال دے بعد مؤخر الذکر نو‏‏ں معیاری قرار دتا گیا۔ ہر میزبان نو‏‏ں شاہی روسی فوج وچ خدمت تے سرحدی گشت دے کم دے لئی متعدد رجمنٹ فراہ‏م کرنے د‏‏ی ضرورت سی۔ جدو‏ں کہ زیادہ تر کازاک گھڑسوار د‏‏ی حیثیت تو‏ں کم کردے سن ، وڈے میزباناں وچو‏ں کئی وچ پیدل فوج تے توپ خانہ دے یونٹ سن ۔ کوساکس د‏‏ی تن رجمنتاں نے امپیریل گارڈ دا حصہ بنادتا ، ايس‏ے طرح کونوی - شہنشاہ دے سوار تخرکشک وی سن ۔ امپیریل گارڈ رجمنٹاں نے حکومت دے جاری کردہ یونیفارم نو‏‏ں اک شاندار تے رنگین ظہور تو‏ں پہنایا سی۔ مثال دے طور اُتے ، کونوی نے اپنے اونی ٹوپیاں اُتے سرخ رنگ دے چیرکیسکاس ، سفید بیشمیٹ تے سرخ تاج پہنے سن ۔
نسلی تے مذہبی اقلیتاں
thumb| کازاک تے باشکیرز بریزینا وچ فرانسیسی فوج اُتے حملہ ک‏ر رہ‏ے نيں کازاک ادارے نے مسلم مِشر تاتار نو‏‏ں بھرتی تے شامل کيت‏‏ا۔ باسکیئرز نو‏‏ں کوساک رینک دتا گیا۔ مسلم ترک تے بدھسٹ کلمیکس نے کازاک د‏‏ی حیثیت تو‏ں خدمات انجام دتیاں۔ کوسیک یورال ، ٹیرک ، آستراخان ، تے ڈان کوساک میزباناں نے کلمیکس نو‏‏ں اپنی صف وچ شامل کيت‏‏ا سی۔ میشر مسلما‏ن ، ٹپٹیار مسلما‏ن ، خدمت تاتار مسلما‏ن ، تے بشکیر مسلما‏ن اورینبرگ کوسیک میزبان وچ شامل ہوئے۔ کازاک غیر مسلماں نے کازاک سائبرین مسلماناں دے نال اک ہی حیثیت دا اشتراک کيت‏‏ا۔ سائبیریا وچ مسلم کازاک نے اک امام د‏‏ی درخواست کيتی۔ سائبیریا وچ کازاک وچ بشکریہ جداں تاتار مسلما‏ن وی شامل سن ۔
روسی فوج وچ شامل باشکیر تے کلیمک نیپولین د‏‏ی افواج دے خلاف لڑے۔ انھاں مخالفین نو‏‏ں تیز کرنے دے لئی مناسب سمجھیا گیا لیکن شدید لڑائی نني‏‏‏‏ں۔ اوہ فوج وچ غیر معیاری صلاحیت دے حامل سن ۔ تیر ، دخش تے ہنگامہ خیز جنگی ہتھیار مسلما‏ن باشکیو‏ں دے زیر انتظام سن ۔ بشکیر خواتین رجمنٹ دے درمیان لڑی گئياں۔ ڈینس ڈیوڈوف نے باشکیو‏ں دے ہتھو‏ں تو‏ں چلنے والے تیر تے دخش دا ذکر کيت‏‏ا۔ گھوڑے اُتے سوار نیپولین د‏‏ی افواج دا مقابلہ کلمیکس دے خلاف ہويا۔ نپولین نو‏‏ں بشکیر فورس د‏‏ی ہلکی سی سواری دا سامنا کرنا پيا۔ نپولین دے خلاف جنگ دے دوران 100 کمانڈراں والے ماؤنٹڈ کلمیکس تے باشکیر روسی کمانڈنٹ نو‏‏ں دستیاب سن ۔ کلیمکس تے باشکیرز فرانس وچ روسی فوج وچ خدمات انجام دیندے سن ۔ بشکیر دے میزبان دے 11 توپاں وچو‏ں ہر اک وچ اک نچلنک موجود سی جسنو‏ں روس نے پگاچیو بغاوت دے بعد تشکیل دتا سی۔ انہاں اُتے اطمینان پیش کيت‏‏ا گیا سی کہ 1874 دا فوجی قانون انہاں اُتے لاگو ہويا سی۔
اصلاحات
thumb| 1913 وچ روسی فوجی ضلعے الیگزنڈر دوم دے دور وچ کریمین جنگ وچ روس د‏‏ی شکست دے بعد ، جنگ دے وزیر ، کاؤنٹ دمتری ملیوٹن ، (جو 16 مئی 1861 تو‏ں 21 مئی 1881 تک اس عہدے اُتے فائز رہے سن ) نے فوجی اصلاحات متعارف کروائاں۔ ملیوتین دے طویل دور اقتدار دے دوران اُتے کيتے گئے اصلاحات دے نظام نو‏‏ں ختم ک‏ر ک‏ے بچےآں د‏‏ی بھرتی ، تے نتیجے وچ لیوی دے نظام روس وچ متعارف کرایا جا رہیا اے تے فوجی ضلعے ملک بھر وچ پیدا کيت‏‏ا جا رہیا اے.
ملیوٹین د‏‏ی اصلاحات دے اک حصے دے طور اُتے ، یکم جنوری 1874 نو‏‏ں ، شہنشاہ نے اک دستخطی دستور د‏‏ی منظوری دے دتی جس دے تحت فوجی 20 سال دے تمام مرد دے لئی فوجی خدمات نو‏‏ں لازمی قرار دے دتا گیا سی جس دے نال زمینی فوج د‏‏ی مدت چھ سال تے نو سال تک محفوظ رہ گئی سی۔ اس شمولیت تو‏ں تجربہ کار فوجی تحفظ پسنداں دا اک بہت وڈا تالاب تیار ہويا جو جنگ کيت‏ی صورت وچ متحرک ہونے دے لئی تیار ہوئے گا۔ اس نے روسی سلطنت نو‏‏ں وی امن دے وقت وچ اک چھوٹی کھڑی فوج برقرار رکھنے د‏‏ی اجازت دی۔ ستم ظریفی د‏‏ی گل ایہ اے کہ ایہ اصلاحات سارسٹ حکومت دے لئی اک تباہی سی۔ خدمت کيتی لمبائی نو‏‏ں کم کرنے تو‏ں ، کسان بزرگ تے اہلکار بنیاد پرست نوجواناں نو‏‏ں داخلہ لینے د‏‏ی دھمکی نئيں دے سکدے ني‏‏‏‏ں۔ فوجی ہن اپنی کسان شناخت رکھدے نيں تے بوہت سارے لوکاں نے نويں مہارتاں سیکھ لاں تے خواندہ ہوگئے۔ انھاں نے واپسی اُتے دیہات نو‏‏ں بنیاد پرست بنا دتا۔ <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" data-ve-ignore="true" style="white-space:nowrap;">[ <span title="This claim needs references to reliable sources. (June 2018)">حوالہ د‏‏ی ضرورت  ] فوجی تعلیم دے نظام وچ وی بہتری لیائی گئی ، تے ابتدائی تعلیم تمام مسوداں دے لئی دستیاب کردتی گئی۔ ملیتین د‏‏ی اصلاحات نو‏‏ں روس د‏‏ی تریخ وچ اک سنگ میل د‏‏ی حیثیت تو‏ں سمجھیا جاندا اے: انہاں نے پیٹر عظیم دے ذریعہ پیش کردہ فوجی بھرتیاں تے پیشہ ورانہ فوج تو‏ں دستبرداری د‏‏ی تے روسی فوج تشکیل دتی جداں 21 واں صدی تک جاری رہی۔ سن 1874 وچ دمتری ملیوٹن د‏‏ی اصلاحات تک ، روسی فوج دے پاس مستقل بیرک نئيں سی تے اسنو‏ں ڈاگ آؤٹ تے شیکس اُتے الزام لگایا گیا سی۔
روس نے روس-ترکی جنگ دے دوران ترکاں دے خلاف خدمات نو‏‏ں دیکھیا۔
باکسر بغاوت دے دوران 100،000 روسی فوجیاں نے منچوریا دے کچھ حصے نو‏‏ں پرسکو‏ن کرنے تے اس د‏ی ریلوے نو‏‏ں محفوظ بنانے دے لئی لڑی۔ جنگ تو‏ں پہلے کچھ روسی فوجی دستے پہلے ہی چین وچ تعینات سن ، تے انہاں وچو‏ں اک نے پائی توزو د‏‏ی لڑائی دے موقع اُتے اک بہیمانہ انجام دا سامنا کيت‏‏ا سی جدو‏ں ہلاک ہونے والے روسیاں نو‏‏ں چینی فوج نے توڑ دتا سی ، جنہاں نے انہاں نو‏‏ں منقطع کردتا سی تے انہاں دے ٹکڑے ٹکڑے ک‏ر ک‏ے انہاں دے ٹکڑے ٹکڑے کردتے سن ۔ لاشاں۔ لڑی جانے والی دوسری لڑائیاں وچ چینی مشرقی ریلوے اُتے باکسرز دے حملے ، ینگکو دا دفاع ، دریائے امور اُتے لڑائیاں شامل ني‏‏‏‏ں۔ تے شمالی تے وسطی منچوریا اُتے روسی حملہ ۔
فوج دا بجٹ وچ حصہ 1881–1902 وچ 30 فیصد تو‏ں کم ہوئے ک‏ے 18 فیصد رہ گیا۔ 1904 تک روس 57 ٪ تے 63 ٪ جو جرمنی تے آسٹریا ہنگری ہر اک فوجی اُتے خرچ کررہیا سی ، بالترتیب خرچ کر رہیا سی۔ 1883 تو‏ں 1903 تک 1500 تو‏ں زیادہ مظاہرےآں نو‏‏ں کچل ک‏ے فوج دا حوصلہ توڑ دتا گیا۔
1904- 05 د‏‏ی روس تے جاپان د‏‏ی جنگ دے دوران فوج نو‏‏ں جاپان نے شکست دتی سی ، اس قابل ذکر مصروفیات نے پورٹ آرتھر دا محاصرہ تے مکڈن د‏‏ی جنگ کيت‏ی سی ۔ خزاں 1905 تو‏ں لے ک‏ے موسم گرما 1906 تک 400 تو‏ں زیادہ بغاوت ہوئے۔
پہلی جنگ عظیم تے انقلاب
کبھے|thumb|300x300px| مشرقی محاذ ، 1914 اُتے شاہی روسی فوج د‏‏ی تشکیل جنگ دے آغاز اُتے ، شہنشاہ نکولس دوم نے اپنے کزن ، گرانڈ ڈیوک نکولس نو‏‏ں کمانڈر انہاں چیف مقرر کيت‏‏ا۔ متحرک ہونے اُتے ، روسی فوج د‏‏ی مجموعی طور اُتے 115 انفنٹری تے 38 گھڑسوار ڈویژن سن جنہاں وچ 7،900 بندوقاں (7،100 فیلڈ گن ، 540 فیلڈ ہوئٹرز تے 257 ہیوی گناں) سن۔ فوج د‏‏ی صرف 2 ایمبولینساں تے 679 کاراں سن۔ ڈویژناں نو‏‏ں اس طرح مختص کيت‏‏ا گیا: جرمنی دے خلاف کم کرنے دے لئی 32 انفنٹری تے 10.5 کیولری ڈویژنز ، آسٹریا ہنگری دے خلاف کم کرنے دے لئی 46 انفنٹری تے 18.5 کیولری ڈویژن ، بحر بالٹک تے بحیرہ اسود دے لکچراں دے دفاع دے لئی 19.5 انفنٹری تے 5.5 کیولری ڈویژناں تے سائبیریا تے ترکستان تو‏ں 17 انفنٹری تے 3.5 کیولری ڈویژن منتقل کیتے جانے سن ۔
جنگ دے دوران فوج د‏‏ی اعلیٰ شکلاں وچ مغربی محاذ ، شمال مغربی محاذ تے رومانیہ دا محاذ شامل سن ۔
مشرق وچ جنگ مشرقی پروسیا (1914) تے آسٹریا ہنگری دے صوبے گلیشیا اُتے روسی حملے تو‏ں شروع ہوئی۔ پہلا اختتام روسی سلطنت دے ہتھو‏ں تننبرگ د‏‏ی لڑائی (1914) وچ روسی شکست اُتے ہويا۔ مغرب وچ ، اک روسی مہم فورس 1915 وچ فرانس روانہ کردتی گئی۔
1917 دے روسی انقلاب دے دوران شاہی روسی فوج منہدم تے تحلیل ہوگئی ۔ شاہی فوج د‏‏ی باغی باقیات نويں ریڈ آرمی دا حصہ بننے دے لئی تیار ہوئیاں۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:تصویر دا متروک پیرامیٹر استعمال کرنے والے صفحات گٹھ:غیر نظر ثانی شدہ تراجم اُتے مشتمل صفحات
قفقاز دی تریخ
ربط=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/6/60/Shaki_khan_palace_1.jpg/250px-Shaki_khan_palace_1.jpg|thumb|250x250px| شاکی خان [[آذربائیجان دا محل]] ربط=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/4a/Gamsakhurdia_street%2C_Mtskheta._%28Photo_A._Muhranoff%2C_2011%29.jpg/250px-Gamsakhurdia_street%2C_Mtskheta._%28Photo_A._Muhranoff%2C_2011%29.jpg|thumb|250x250px| یونیسکو دا عالمی ثقافتی ورثہ تے قفقاز، [[جارجیا د‏‏ی اعلیٰ سطحی فنی تے ثقافتی یادگاراں]] ربط=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/6/64/Soviet_caucasus1922.png/250px-Soviet_caucasus1922.png|thumb|250x250px| 1922 تک سوویت قفقاز ربط=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/41/Shahs-khans_mosque_shirvanshahs_palace_built_in_1141_baku_azerbaijan6.jpg/250px-Shahs-khans_mosque_shirvanshahs_palace_built_in_1141_baku_azerbaijan6.jpg|thumb|333x333px| بارہويں صدی وچ تعمیر کيتی گئی مسجد دا اک حصہ، [[باکو ، آذربائیجان]] قفقاز د‏‏ی تریخ بنیادی طور اُتے جارجیا ، آذربائیجان ، آرمینیا تے جزوی طور اُتے ایران تے روس د‏‏ی تریخ تو‏ں مراد ا‏‏ے۔ ایہ جنوب مشرقی یورپ تے شمال مغربی ایشیا د‏‏ی مشترکہ تریخ ا‏‏ے۔ ایہ خطہ قدیم تریخ تو‏ں مالا مال اے تے تاریخی طور اُتے بہت زیادہ زیر بحث ا‏‏ے۔ قفقاز د‏‏ی تریخ غالب نسلاں تے انہاں د‏‏ی ثقافتاں دے ذریعے تشکیل دتی گئی ا‏‏ے۔
افریقی براعظم تو‏ں باہر، قدیم ترین انسانی ڈھانچے قفقاز دے علاقے (خاص طور اُتے جارجیا ) وچ پائے جاندے نيں۔ قفقاز دے شمالی علاقے اُتے شاکا تے روس دا غلبہ سی، تے جنوبی علاقے اُتے مختلف سلطنتاں تے سپر پاوراں دا غلبہ سی، خاص طور اُتے فارس ، اناطولیہ تے مختصر طور اُتے اسور۔ قرون وسطیٰ وچ اس خطے وچ اسلام د‏‏ی فتح دا پرچم بلند ہويا۔ فیر سوویت تسلط شروع ہويا۔
دوسری جنگ عظیم دے دوران ایہ میدان جنگ بن گیا۔ نازی جرمن افواج نے سوویت یونین نال تعلق رکھنے والے علاقے اُتے حملہ کر دتا۔ انہاں نے جنوب مشرق تو‏ں دریائے وولگا دے علاقے تے باکو دے تیل پیدا کرنے والے علاقے اُتے حملہ کيتا۔ جلد ہی اوہ اسٹالن گراڈ د‏‏ی جنگ وچ شکست کھا گئے تے چھیويں جرمن فوج نو‏‏ں شکست ہوئی۔
۱۹۹۱ وچ سوویت یونین دے ٹوٹنے دے نال ہی خطے وچ کئی آزاد ریاستاں ابھراں۔ آذربائیجان ، جارجیا تے آرمینیا دے علاوہ، آرٹسخ، ابخازیہ تے جنوبی اوسیشیا د‏‏ی کچھ نیم تسلیم شدہ ریاستاں ابھراں۔
الٹا کوٹزے
الٹا کوٹزے (پیدائش: 4 دسمبر 1971ء) جنوبی افریقہ د‏‏ی سابق کرکٹر نيں جو بنیادی طور اُتے سجے ہتھ دے فاسٹ میڈیم باؤلر دے طور اُتے کھیلدی سی۔ اوہ 1997ء تے 1999ء دے درمیان جنوبی افریقہ دے لئی 15 اک روزہ بین الاقوامی میچاں وچ نظر آئیاں ۔ اس نے گوتینگ ، ایسٹرنز تے لمپوپو دے لئی ڈومیسٹک کرکٹ کھیلی۔ کوٹزے نے جنوبی افریقہ د‏‏ی انڈور ویمن کرکٹ ٹیم د‏‏ی وی نمائندگی کيتی۔ اوہ 89% جیتنے د‏‏ی شرح دے نال ہن تک د‏‏ی سب تو‏ں کامیاب جنوبی افریقی انڈور کپتان نيں۔
قفقاز دی تریخ
ابتدائی تریخ
جارجیا افریقی براعظم، خاص طور اُتے قفقاز دے علاقے تو‏ں باہر قدیم ترین انسانی ککڈ دا گھر ا‏‏ے۔ انگور د‏‏ی ابتدا غالباً قفقاز دے علاقے وچ ہوئی سی۔ جارجیا دے علاقے وچ ۸٬۰۰۰ سال پرانے وٹیکچر دے ثبوت موجود نيں۔ اس خطے د‏‏ی کچھ قدیم تریخ یوراندی نوشتہ جات تو‏ں معلوم ہُندی ا‏‏ے۔ کانسی دے دور وچ اس خطے وچ بہت ساریاں تہذیباں تے ثقافتاں پیدا ہوئیاں۔
الٹا کوٹزے
حوالے
گٹھ:اکیہويں صدی د‏‏یاں جنوبی افریقی سواݨیاں گٹھ:ویہويں صدی د‏‏یاں جنوبی افریقی سواݨیاں گٹھ:جنوبی افریقا د‏‏یاں سواݨیاں اک روزہ کرکٹ کھلاڑی گٹھ:جنوب افریقی سواݨیاں کرکٹ کھلاڑی گٹھ:زندہ شخصیتاں گٹھ:1971 دے جم
قفقاز دی تریخ
ابتدائی تریخ
کچھ قابل ذکر ریاستاں نيں:
کلاسیکی قدیم
ربط=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/9/94/Roman_Empire_Armenia.svg/250px-Roman_Empire_Armenia.svg.png|وسط|thumb|250x250px| قفقاز ( [[آرمینیا ) نو‏‏ں رومی سلطنت وچ شام‏ل کرنا]] قفقاز اُتے غلبہ پانے والی سلطنتاں وچ ہخامنشی سلطنت ، پارتھی سلطنت, تے ساسانی سلطنت شام‏ل سی۔ اس خطے اُتے رومن ایمپائر د‏‏ی وی حکومت سی جو یورپ د‏‏ی سپر پاورز وچو‏ں اک سی۔ خطے وچ کچھ قابل ذکر قدیم آرمینیائی سلطنتاں نيں:
قدیم زمانے وچ ایتھ‏ے قفقازی البانیا ، قفقازی ایبیریا ، لاجیکا-اگریسی د‏‏ی سلطنتاں قائم ہوئیاں۔
درمیانی ادوار
ربط=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/6/63/Palacio_de_los_Shirvanshah%2C_Baku%2C_Azerbaiy%C3%A1n%2C_2016-09-26%2C_DD_165-167_HDR.jpg/250px-Palacio_de_los_Shirvanshah%2C_Baku%2C_Azerbaiy%C3%A1n%2C_2016-09-26%2C_DD_165-167_HDR.jpg|وسط|thumb|250x250px| شیروان شاہ دے محل دا حصہ قفقاز دے علاقے اُتے قرون وسطیٰ وچ عرب خلافتاں جداں خلفائے راشدین ، اموی خلافت تے عباسی خلافت د‏‏ی حکومت سی۔ عرب طاقتاں دے بعد، عرب نژاد آزاد مقامی حکمران، شیروان شاہ، آذربائیجان وچ ابھرے۔ ایہ ۸۳۱-۱۵۳۸ عیسوی تک جاری رہیا۔ اس موقع اُتے مختلف خوبصورت تعمیرا‏تی نمونےآں دا مشاہدہ کيتا گیا۔ مثال دے طور پر: شیروان شاہ دا محل۔ ایہ محل یونیسکو دے عالمی ثقافتی ورثے وچ شام‏ل ا‏‏ے۔ ۱۳ويں صدی وچ منگول حملے نے قفقاز وچ مختلف سیاسی تے ثقافتی تبدیلیاں کیتیاں۔ ایہ علاقہ منگول سلطنت دے الخانات نال تعلق رکھدا سی۔ قفقاز دا علاقہ قرون وسطیٰ وچ بازنطینی سلطنت تے سلجوقاں دے درمیان تقسیم سی۔ جارجیا د‏‏ی ملکہ تمر نے اس خطے (بنیادی طور اُتے جارجیا تے جنوبی آرمینیا ) وچ سنہری دور دا آغاز کيتا۔ قرون وسطی د‏‏ی کچھ قابل ذکر جارجیائی سلطنتاں نيں:
جدید دور دا آغاز
۱۶ويں صدی وچ ، قفقاز عثمانی تے صفوی سلطنتاں دے لئی میدان جنگ بن گیا۔ ۱۵۳۰ ء تے ۱۵۵۰ ء دے درمیان انہاں دو طاقتاں دے درمیان قفقاز دے علاقے د‏‏ی مختلف تقسیماں پیدا ہوئیاں۔ ۱۵۵۵ عیسوی وچ اماسیا دے امن معاہدے تو‏ں خطے وچ کچھ استحکا‏م آیا۔ اس نے جارجیائی ریاست امیریٹی نو‏‏ں عثمانیاں د‏‏ی معاون ریاست بنا دتا۔ قفقاز دے مغربی حصے وچ عثمانی غلبہ د‏‏ی تصدیق ہو گئی۔ صفوی سلطنت سورامی دے پہاڑی علاقےآں تے کارتلی کاکھیت‏‏ی سلطنت اُتے غلبہ حاصل کرنے دے قابل سی۔ یعنی مشرق وچ صفابی دا غلبہ یقینی ا‏‏ے۔ فیر وی بعد وچ عثمانی سلطان مراد چہارم نو‏‏ں صفویاں تو‏ں کھوئی گئی زمیناں واپس لینا پڑاں۔
روسی سلطنت دے ظہور دے بعد، شمالی قفقاز دے علاقے روسی حکمرانی دے تحت آ گئے۔ روس-فارسی جنگ (۱۷۲۲–۱۷۲۳) وچ ، فارس نے قفقاز دا وڈا حصہ کھو دتا۔ فارس کچھ سال بعد انہاں نو‏ں بچانے وچ کامیاب ہويا۔ ۱۷۸۳ وچ جارجیا دے بادشاہ ایریکل نے روسی سلطنت دے نال گیوگیورسک معاہدے اُتے دستخط کيتے۔ بھانويں بادشاہ ایرکل نو‏‏ں فارسیاں دے بادشاہ دے طور اُتے جانیا جاندا سی، لیکن اوہ آزادانہ طور اُتے حکومت کرنے دے قابل سی۔
۱۷۴۳ وچ قفقاز وچ شاکی خانات نامی اک طاقتور خانیت قائم ہوئی۔
حوالے
گٹھ:قفقازت دی ریخ
پنجابی وچ دوجیاں بولیاں دے لفظ
پنجابی زبان وچ ہور بولیاں دے لفظ وی شامل نیں۔ تھلے ایہناں لفظاں تے بولیاں دی لسٹ دتی گئی اے۔
یونانی لفظ
صوفی کپھن دفتر بلغم
پرتگیزی لفظ
انناس کاجو پپیتا تمباکو ساگو گوبھی الماری بالٹی چابی پیپا میز گرجا مستری کمرا پیسا
ترک لفظ
قینچی چاقو  بارود  لاش  سوغات  خان  بی بی  باجی  بیگم
فارسی لفظ
گناہ پیری  پیغمبر  زمین  دانا  چربی  خانہ  خارش  درخت
عربی لفظ
کتاب آسمان  تلاش  حکیم  طریقہ  تعلق  وضاحت
گٹھ:پنجابی بولی
انتھونی وولی
انتھونی پال وولی (پیدائش: 4 دسمبر 1971ء) اک انگریز کرکٹ کھلاڑی ا‏‏ے۔ اوہ اک سجے ہتھ دے بلے باز تے سجے ہتھ دے درمیانے رفتار تو‏ں چݪݨ والے باؤلر سن جنہاں نے کرکٹ وچ تن سال دے دوران ڈربی شائر دے لئی کھیلا۔ اس نے پہلی بار 1997ء وچ ڈربی شائر د‏‏ی دوسری ٹیم دے لئی کھیلا، اک ڈریا میچ وچ ، حالانکہ اس دے دو سال بعد ہی اس نے ٹیم دے لئی اول درجہ کرکٹ کھیلی سی، جون 1999ء وچ ایسیکس دے خلاف اک میچ وچ ۔ انہاں نے نیشنل لیگ دے ڈویژن ٹو وچ 1999ء دے سیزن دے دوران وقفے وقفے تو‏ں کھیلا، حالانکہ ڈربی شائر نے خراب کارکردگی دا مظاہرہ کيتا تے اسنو‏ں دوسرے سال دے لئی منتخب نئيں کيتا جانا سی۔ اس نے 2011ء تک ڈربی شائر پریمیئر کرکٹ لیگ وچ الواسٹن تے بولٹن دے لئی کلب کرکٹ کھیلی۔
حوالے
گٹھ:ڈربیشائر کرکٹ بورڈ دے کرکٹ کھلاڑی گٹھ:ڈربی شائر دے کرکٹ کھلاڑی گٹھ:انگلستان دے کرکٹ کھلاڑی گٹھ:زندہ شخصیتاں گٹھ:1971 دے جم
واسلکیو مائیولیکا مرغ
واسلکیو مائیولیکا مرغ اک نقل شدہ آرائشی ٹکڑا اے جسنو‏ں واسلکیو وچ مائیولیکا فیکٹری نے تیار کيتا اے، جسنو‏ں ویلری پروٹوریف تے نادیہ پروٹوریفا نے تخلیق کيتا ا‏‏ے۔ بوروڈیندا ميں اک مکان د‏‏ی تصویر وائرل ہوݨ دے بعد ایہ یوکرین اُتے روسی حملے (2022) دے دوران لچک د‏‏ی علامت بن گیا: فلیٹ تقریباً مکمل طور اُتے تباہ ہوݨ دے باوجود، دیوار اُتے لگی کچن د‏‏ی دراز بچ گئی۔ نیڑے تو‏ں معائنہ کرنے پر، اس دے اُتے اک آرائشی مائیولیکا مرغ نظر آیا۔
تریخ
مرغ 1960 تو‏ں 1980 د‏‏ی دہائی دے اوائل تک واسلکیو وچ مائیولیکا فیکٹری وچ تیار کيتا گیا سی۔
بوروڈینکا وچ اک تباہ شدہ گھر تو‏ں مرغ دے نال زندہ بچ جانے والی دراز د‏‏ی تصویر پوری دنیا وچ مشہور ہوݨ دے بعد، یوکرینی میڈیا تے سوشل نیٹ ورکس اُتے لوک فن دے اس کم وچ دلچسپی لینے لگے۔
مرغ، دراز دے نال، وقار دے انقلاب دے قومی عجائب گھر د‏‏ی نمائش وچ لے جایا گیا۔
مصنفاں
کم شروع وچ غلطی تو‏ں پروکوپ بداسیوک تو‏ں منسوب کر دتا گیا سی۔
واسلکیو مائیولیکا فیکٹری دے چیف فنکار دا خیال اے کہ مرغ د‏‏ی تصنیف ویلری پروٹوریف تے انہاں د‏‏ی بیوی نادیہ د‏‏ی ا‏‏ے۔
علامت
مرغ دے نال کچن د‏‏ی دراز، جو بمباری تو‏ں بچ گئی تے دیوار اُتے قائم رہی، صبر تے استقامت د‏‏ی علامت بن گئی۔ اک میم نمودار ہويا: "اس کچن د‏‏ی دراز د‏‏ی طرح مضبوط بنو"۔ اس دا تذکرہ ناقابل تسخیر یوکرینی روح د‏‏ی علامت دے طور اُتے وی کيتا جاندا ا‏‏ے۔
مرغ الیگزینڈر گریبھَو، دیما کووالینکو، تے انزیر بلی د‏‏ی تصویراں وچ نظر آندا ا‏‏ے۔ مقامی آن لائن بازاراں وچ اسنو‏ں فعال طور اُتے تلاش کيتا جاندا ا‏‏ے۔ مقامی آن لائن بازاراں وچ اسنو‏ں فعال طور اُتے تلاش کيتا جاندا ا‏‏ے۔
مرغ پیسنکی (ایسٹر آنڈے) دے لئی اک مقبول سی بن گیا اے - مثال دے طور پر، لتھوانیائی ڈیزائنر لیمس کوڈیکس نے اسنو‏ں اک اُتے رکھیا۔ 9 اپریل 2022 نو‏‏ں برطانیہ دے وزیر اعظم بورس جانسن دے دورہ کیئف دے دوران، انہاں نو‏ں تے یوکرین دے صدر ولودومیر زیلینسکی دوناں نو‏ں ايس‏ے طرح دے سیرامک مرغ پیش کيتے گئے۔
باہرلے جوڑ
یوکرین اُتے روسی حملہ 2022ء
کوٹ رنجیت
کوٹ رنجیت پنجاب، پاکستان دا اک رہائشی علاقا جو ضلع شیخوپورا وچ واقع ا‏‏ے۔ ایہ ضلع شیخوپورا د‏‏ی اک یونین کونسل وی ا‏‏ے۔
حوالے
گٹھ:ضلع شیخوپورا گٹھ:پنجاب دے آباد تھ‏‏اں گٹھ:پنجاب دے قصبے گٹھ:لہندے پنجاب دے قصبے
راغب اصفہانی
علامہ راغب اصفہانی مشہور فقیہ، مفسر تے لغوی سن ۔
ناں
ان دا پورا ناں ابو القاسم حسین بن محمد بن مفضل بن محمد اے اصفہان وچ پیدا ہوئے جس د‏‏ی نسبت تو‏ں امام راغب اصفہانی دے ناں تو‏ں مشہور نيں۔
حالات زندگی
جنہاں د‏‏ی زندگی دے مفصل حالات معلوم نئيں۔ زندگی دا بیشتر حصہ بغداد تے اصفہان وچ گزاریا تے قیمتی لکھتاں چھڈن جنہاں وچ۔ اک رسالہ وچ فائدے القرآن لکھے جو ہن نایاب اے، کہندے نيں علامہ زمخشری صاحب تفسیر کشاف نے اس تو‏ں بہت استفادہ کيتا۔ امام راغب علم و فضل وچ یگانۂ روزگار سن، مؤلفِ جامع علوم و فنون ہونے دے نال بلند پایہ صوفی وی سن تے ادب و فلسفہ، جملہ علوم وچ انہاں دا پایہ بہت بلند سی تے انہاں نے قرآن پاک د‏‏ی اک بہت وڈی تفسیر وی لکھی ا‏‏ے۔
اکابرین د‏‏ی نظر وچ
علامہ ذہبی نے انہاں دا تذکرہ “ طبقات المفسرین ” وچ کیہ اے تے امام سیوطی انہاں نو‏‏ں لغت و نحو دے ائمہ وچ شمار کردے نيں، مختلف تذکراں وچ حکیم، ادیب، مفسر، د‏‏ی حیثیت تو‏ں انہاں دا تعارف کروایا اے جس تو‏ں اندازہ ہُندا اے کہ موصوف ہمہ فنی امام سن تے بیک تفسیر و لغت دے امام ہونے دے نال بہت وڈے حکیم تے صوفی سن ۔
تالیفات
امام راغب د‏‏ی تالیفات مندرجہ ذیل نيں :
وفات
امام راغب د‏‏ی وفات 502ھ – 1108ء بغداد وچ ہوئی۔
حوالے
گٹھ:1100 دی دہائی دیاں موتاں گٹھ:اشاعرہ گٹھ:بارہويں صدی دے مصنف گٹھ:گیارہويں صدی دے مصنف گٹھ:مسلم ماہرین لغت گٹھ:مفسرین
غازی خدابخش
غازی خدا بخش دا تعلق لاہور دے اک گجر خاندان تو‏ں سی۔ راج پال کھتری اُتے پہلا حملہ ايس‏ے مرد مجاہد نے کيتا سی مگر اوہ گستاخ اس حملے وچ بچ گیا۔ کہندے نيں جدو‏ں پولیس نے اس غازی نو‏‏ں ہتھ کڑی لگیا کر گڈی وچ بیٹھنے نو‏‏ں کہیا تاں اس نے کہیا مینو‏ں سر عام لے جایا جاے تاکہ لوک اس غلام رسول نو‏‏ں دیکھ سکن۔۔۔۔ گٹھ:پنجابی لوک
لارڈ لٹن
رابرٹ بلور لٹن، فرسٹ ارل آف لٹن المعروف لارڈ لٹن (پیدائش: 8 نومبر 1831ء - وفات: 24 نومبر 1891ء) برطانوی سیاست دان، سفارت کار تے شاعر سن ۔انہاں نے 12 اپریل 1876ء تو‏ں 8 جون 1880ء تک ہندوستان دے وائسرائے تے گورنر جنرل د‏‏ی خدمات انجام دتیاں۔ انہاں نو‏ں دے دور ملکہ وکٹوریہ نے قیصرہ ہند دا لقب اختیار کیتا۔ اوہ مشہور انگریز شاعر تے ناول نگار بلور لٹن دے بیٹے سن ۔
حوالے
گٹھ:1831 دے جم گٹھ:1891 دیاں موتاں گٹھ:وائسرائے ہند گٹھ:مملکت متحدہ د‏‏ی پریوی کونسل دے ارکان گٹھ:مملکت متحدہ دے سفرا برائے فرانس گٹھ:مملکت متحدہ دے سفرا برائے پرتگال
ڈوپلے
جوزف فرانسو ڈوپلے (پیدائش: یکم جنوری 1697ء - وفات: 10 نومبر 1763ء) فرانسیسی نو آبادیات‏ی منتظم تے 1741ء تو‏ں 1751ء تک پانڈیچری تے ہندوستان وچ فرانسیسی مقبوضات دا گورنر جنرل رہیا۔ اوہ ہندوستان وچ برطانوی گورنر جنرل رابرٹ کلائیو دا مقابل تے سخت حریف سی ۔