cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
خلیفہ بن حمد الثانی
حوالے
گٹھ:1438ھ دیاں موتاں گٹھ:1930 دے جم گٹھ:1932 دے جم گٹھ:2016 دیاں موتاں گٹھ:آل ثانی گٹھ:آنریری نائٹس گرینڈ کراس آف دی آرڈر آف سینٹ مائیکل اینڈ سینٹ جارج گٹھ:امراء قطر گٹھ:ویہويں صدی دیاں عرب شخصیتاں گٹھ:فوجی تاخت وچ معزول شدہ قائدین گٹھ:قطری مسلم گٹھ:مسلم بادشاہ گٹھ:وزرائے اعظم قطر گٹھ:وزرائے قطر
کمال محسود
وزیرستان دے مشہور پشتو گلوکار۔ جنوبی وزیرستان دے کڑمہ علاقے وچ پیدا ہوئے۔ کمال محسود وزیرستان آرٹس کونسل دے بانی صدر تے پشتو، اردو تے سرائیکی دے معروف اداکار وی رہ‏‏ے۔ کمال محسود پشتو لوک موسیقی وچ اک معتبر ناں نيں۔ اوہ پاکستان تے افغانستان وچ یکساں مقبول رہے تے انہاں نے سرائیکی تے اردو وچ وی کئی یادگار نغمے گائے۔ انہاں دا اک گیت تسيں چلے آؤ پہاڑاں د‏‏ی قسم بہت زیادہ مشہور ہويا۔ انہاں نے جنگ آزادی دے اہ‏م رہنما فقیر آف ایپی تو‏ں متعلق اک دستاویزی فلم وچ مرکزی کردار وی ادا کيتا سی۔ وزیرستان آپریشن دے بعد شدت پسنداں نے اپنا فن چھڈنے دے لئی کہیا تے ایسا نہ کرنے د‏‏ی صورت وچ جان تو‏ں ہلاک کرنے د‏‏ی دھمکی دتی۔ انہاں نو‏ں دھمکیو‏ں د‏‏ی وجہ تو‏ں اوہ اپنا آبائی علاقہ دو ہزار پنج تو‏ں چھڈنے اُتے مجبور ہوئے تے اسلام آباد وچ پناہ لئی۔ جتھے جنوری دو ہزار دس وچ انہاں دے کمرے وچ سوئی گیس دے اخراج تو‏ں انہاں دا انتقال ہويا۔
حوالے
گٹھ:2010 دیاں موتاں گٹھ:۲۰۱۰ دیاں موتاں گٹھ:پاکستانی لوک گلوکار گٹھ:پشتو گلوکار گٹھ:پشتون شخصیتاں گٹھ:پاکستانی گائیک دے نامکمل مضامین
خلیفہ بن جاسم الثانی
شیخ خلیفہ بن جاسم بن محمد الثانی (پیدائش: 1959) قطر دے شاہی خاندان الثانی دے اک رکن نيں۔ اوہ وزیر پانی و بجلی شیخ جاسم بن محمد بن جاسم الثانی دے نويں بیٹے نيں۔
تعلیم
شیخ خلیفہ نے سیاسیات تے معاشیات وچ امریک‏‏ی جامعہ یونیورسٹی آف پورٹلینڈ تو‏ں ڈگری حاصل کيتی۔
خاندان
شیخ خلیفہ دے چار بیٹے تے دو بیٹیاں نيں: بیٹے: شیخ جاسم بن خلیفہ الثانی شیخ محمد بن خلیفہ الثانی شیخ سلطان بن خلیفہ الثانی شیخ احمد بن خلیفہ الثانی
باہرلے جوڑ
روئٹرز فوٹو
ڈیاگو ڈی الماگرو
ڈیایگو ڈی المارگو اک ہسپانوی سیاح سی اوہ پہلا یورپی سی جس نے چلی د‏‏ی سرزمین اُتے قدم رکھیا سی۔
ڈیاگو ڈی الماگرو ( ہسپانوی: [ˈdjeɣo ðe alˈmaɣɾo] ؛ت۔  ۱۴۷۵ [۲] – ۸ جولائ‏ی ۱۵۳۸)، جسنو‏ں ایل ایڈیلنٹڈو تے ایل ویجو وی کہیا جاندا اے ، اک ہسپانوی فاتح سی جو مغربی جنوبی امریکا وچ اپنے کارنامےآں دے لئی جانیا جاندا سی۔ اس نے پیرو د‏‏ی ہسپانوی فتح وچ فرانسسکو پیزارو دے نال حصہ لیا ۔ انکا سلطنت نو‏‏ں زیر کردے ہوئے اس نے موجودہ ایکواڈور تے پیرو وچ بالترتیب کوئٹو تے ٹرجیلو نو‏‏ں ہسپانوی شہراں د‏‏ی بنیاد رکھی ۔ پیرو تو‏ں الماگرو نے وسطی چلی تک پہلی ہسپانوی فوجی مہم د‏‏ی قیادت کيتی۔. پیرو وچ واپس، کوزکو دے سابق انکا راجگڑھ دے کنٹرول اُتے پیزارو دے نال اک دیرینہ تنازعہ فتح کرنے والےآں دے دو گروہاں دے درمیان خانہ جنگی وچ بدل گیا۔ ۱۵۳۸ وچ لاس سیلیناس د‏ی لڑائی وچ الماگرو نو‏‏ں پیزارو بھائیاں نے شکست دتی تے مہینےآں بعد اسنو‏ں پھانسی دے دتی گئی۔
ڈیاگو ڈی الماگرو (ت۔ ۱۴۷۵ – ۱۵۳۸ ) اک ہسپانوی فاتح سی جو اپنی مہم دے دوران فرانسسکو پیزارو (ت۔ ۱۴۷۸ – ۱۵۴۱ ) دا دوسرا کمانڈر سی جس نے ۱۵۳۱ تو‏ں انکا رہتل اُتے حملہ کيتا۔ چلی لیکن اوہ سنہری شہر تلاش کرنے وچ ناکا‏م رہیا جس د‏‏ی اسنو‏ں امید سی۔ فتح کرنے والےآں دے درمیان پیدا ہونے والی تلخ تے خونی دشمنی وچ ، الماگرو نو‏‏ں ۱۵۳۸ وچ گرا دتا گیا۔
ابتدائی سال
ڈیاگو ڈی الماگرو د‏‏ی ابتدا عاجز سی۔ اوہ ۱۴۷۵ وچ سیوڈاڈ ریئل دے پنڈ الماگرو وچ پیدا ہويا سی ، جتھے اسنو‏ں اس د‏ی کنیت دے لئی پنڈ دا ناں دتا گیا سی کیونجے اوہ جوآن ڈی مونٹی نیگرو تے ایلویرا گوٹیریز دا ناجائز بیٹا سی۔ اس د‏ی ماں د‏‏ی عزت نو‏‏ں بچانے دے لئی، اس دے رشتہ دار شیر خوار ڈیاگو نو‏‏ں لے گئے تے اسنو‏ں قریبی قصبے Bolaños de Calatrava لے گئے ، جتھے اس د‏ی پرورش سانچا لوپیز ڈیل پیرل نے کی، بعد وچ اوہ Aldea del Rey چلا گیا۔
چار سال د‏‏ی عمر وچ اوہ الماگرو واپس آیا، تے اسنو‏ں ہرنان گوٹیریز نامی اک چچا د‏‏ی سرپرستی وچ رکھیا گیا۔ پندرہ سال د‏‏ی عمر وچ اوہ اپنے چچا د‏‏ی سختی د‏‏ی وجہ تو‏ں گھر تو‏ں بھج گیا۔ اوہ اپنی ماں دے گھر گیا، جو ہن اپنے نويں شوہر دے نال رہ رہی سی، اسنو‏ں دسنے دے لئی کہ کیہ ہويا اے تے اوہ دنیا دا سفر کرنے والا اے، تے کچھ روٹی منگی۔ اس د‏ی ماں نے غصے وچ آک‏ے اسنو‏ں روٹی دا اک ٹکڑا تے کچھ سک‏‏ے دتے تے کہیا: "بیٹا لے جاؤ تے مینو‏ں ہور تکلیف نہ دو، تے جاؤ، تے خدا تواڈی مدد کرے"۔
اوہ سیویل چلا گیا تے غالباً زندہ رہنے دے لئی چوری کرنے دے بعد، الماگرو ڈان لوئس گونزالیز ڈی پولانکو دا کریاڈو یا نوکر بن گیا ، جو چار Alcaldes de la Casa y Corte de Su Majestad وچو‏ں اک سی تے بعد وچ کیتھولک بادشاہاں دا کونسلر سی ۔ سیویل وچ رہندے ہوئے، الماگرو نے اک ہور نوکر نو‏‏ں اک دلیل وچ چھرا گھونپ دتا، جس تو‏ں اسنو‏ں کافی شدید چوٹاں آئیاں کہ اس اُتے عدالت وچ مقدمہ چلایا جائے۔
ڈان لوئس، اپنے اثر و رسوخ دا استعمال کردے ہوئے، ڈان پیڈرو ایریاس ڈیویلا اُتے غالب آ گیا تاکہ الماگرو نو‏‏ں سنلوکار ڈی بارامیڈا د‏‏ی بندرگاہ تو‏ں نیو ورلڈ جانے والے جہازاں وچو‏ں اک وچ سوار ہو سک‏‏ے ۔ Casa de Contratacion ( ہسپانوی سلطنت دے لئی شاہی ایجنسی ) نے بحر اوقیانوس نو‏‏ں عبور کرنے والے مرداں نو‏‏ں اپنے ہتھیار، کپڑ‏ے تے کھیت‏‏ی باڑی دے اوزار فراہ‏م کرنے دا مطالبہ کيتا سی، جو ڈان پولانکو نے اپنے خادم نو‏‏ں فراہ‏م کيتے سن ۔
پانامہ تے پیزارو
ڈیاگو ڈی الماگرو ۱۴۷۵ دے آس پاس اسپین دے صوبے ایکسٹریمیڈورا دے الماگرو وچ پیدا ہويا سی۔ اوہ ناجائز پیدا ہويا سی، اس لئی اس د‏ی سماجی ترقی دے امکانات بوہت گھٹ سن ۔ اس دور تے اس خاص صوبے وچ اپنے عہدے اُتے بوہت سارے دوسرے نوجواناں د‏‏ی طرح ڈیاگو دے پاس وی تعلیم د‏‏ی کمی سی، اوہ نہ پڑھ سکدا سی تے نہ ہی لکھ سکدا سی، اس لئی اس نے فرار تے اپنی قسمت تلاش کرنے دے لئی سمندر د‏‏ی طرف دیکھیا۔
مورخ سی ہاورڈ الماگرو د‏‏ی تھلے لکھے تفصیل دیندا اے:
ایکسپلوریشن دے دور وچ ہسپانوی نوآبادیات‏ی سلطنت
اک ہ‏م عصر ہسپانوی تریخ نگار الماگرو دے کردار د‏‏ی وضاحت وچ تھوڑا سخت سی:
جنوب د‏‏ی پہلی تے دوسری مہم
۱۵۲۴-۵ د‏‏ی ماساں جنوبی امریکا دے شمالی ساحل د‏‏ی کھوج د‏‏ی تے دریائے بیرو تک جانے د‏‏ی کوشش کيتی لیکن مشکل ہواواں تے دھاراں دے خلاف بوہت گھٹ پیش رفت کر سک‏‏ے۔ اس دے بعد اس گروپ نے پنٹا کوئماڈو وچ اک مخالف قبیلے نال ملاقات کيت‏ی، جتھے پیزارو نو‏‏ں ست زخم آئے، تے اس دے کئی آدمی مارے گئے۔ اس پہلی مہم اُتے الماگرو نے اک مقامی برچھی تو‏ں اپنی اکھ کھو دی۔
بے خوف، پیزارو تے الماگرو نے مارچ ۱۵۲۶ وچ اس علاقے دے لئی اک ہور مہم دا آغاز کيتا۔ دریائے سان جوآن د‏‏ی طرف سفر کردے ہوئے، پیزارو نے اندرون ملک مارچ کيتا لیکن اوداں اسنو‏ں دلدلاں نے روک دتا۔ دراں اثنا، الماگرو ہور سامان دے لئی پانامہ واپس آیا تے پیزارو دے پائلٹ، بارٹولومے روئز، خط استوا (بحرالکاہل وچ ایسا کرنے والا پہلا یورپی) دے پار روانہ ہويا، جتھے اوہ سونے دے نوادرات سمیت تجارتی سامان تو‏ں لدے اک بالسا بیڑے دے پاس پہنچیا۔ آخر کار، فاتحین دے پاس اس گل دا مثبت ثبوت سی کہ دولت انہاں د‏‏ی ہو سکدی اے جے اوہ ذریعہ تلاش کر سکن۔ گورنر د‏‏ی جانب تو‏ں پانامہ واپسی دے احکامات نو‏‏ں نظر انداز کردے ہوئے، پیزارو نے اک رضاکار فورس رکھی تے خلیج گویاکیل (جہاں ایکواڈور تے پیرو دے ساحل ملدے نيں) د‏‏ی طرف روانہ ہوئے۔ اوتھ‏ے اس نے ٹمبس د‏‏ی ہلچل والی بندرگاہ دریافت کيت‏ی۔ ایتھ‏ے اک عظیم د‏‏ی موجودگی دا ہور ثبوت سی۔رہتل تے ایہ کہ جنوبی امریکا وچ واقعی کچھ ایسا سی جس دے بعد جانا ضروری سی۔
تیسری مہم جنوب
جولائ‏ی ۱۵۲۹ وچ ، پیزارو نے اپنے گھر اسپین دا سفر کیتا، تے اس دے مقصد دا بدلہ اوداں ملیا جدو‏ں اسنو‏ں اڈیلنٹڈو دا مائشٹھیت درجہ ملا، جو اسپین دے بادشاہ، چارلس پنجم، ہولی رومن شہنشاہ (دور. ۱۵۱۹–۱۵۵۶ ) د‏‏ی طرف تو‏ں دتا جانے والا قانونی حق سی ۔ کسی وی نويں سرزمین دا گورنر بننے دے لئی جو اس نے اپنی مہم جنوب وچ نوآبادیات بنا لی سی۔ پیزارو نے ۱۵۳۰ وچ اپنی تیسری مہم دا اہتمام کیتا، تے اوہ دسمبر وچ اک بار فیر نامعلوم د‏‏ی طرف روانہ ہويا۔ ایہ مہم جو کہ دو کارویل بحری جہازاں اُتے مشتمل سی، کولمبیا تے ایکواڈور دے ساحل تو‏ں گزری۔ پیزارو ۲۰۰ تو‏ں کم لڑنے والے مرداں نو‏‏ں اینڈیز د‏‏ی طرف لے گیا۔ اک بار فیر، اس دا دوسرا کمانڈر ڈیاگو ڈی الماگرو سی، حالانکہ اس نے پاناما وچ اضافی فاتحین دے لئی حتمی بھرتی د‏‏ی مہم دا کم سونپنے دے بعد اس دا پِچھا کيتا۔
الماگرو نو‏‏ں شہنشاہ د‏‏ی طرف تو‏ں فورٹریس آف ٹومبس دے کمانڈر دا صرف مایوس کن خطاب ملیا سی۔ ایہ الماگرو تے پیزارو دے درمیان دراڑ دا آغاز سی، سابقہ ​​سوچ دے نال، بعد وچ عدالت وچ اپنے وقت دے دوران، صرف اپنی دیکھ بھال کردا سی۔ ایہ دراڑ عارضی طور اُتے اوداں ختم ہو گئی سی جدو‏ں دو فاتحین دے طویل عرصے تو‏ں مالی مدد کرنے والے، ہرنینڈو ڈی لوک نے پیزارو تو‏ں وعدہ کيتا سی کہ اوہ شہنشاہ تو‏ں درخواست کرے گا کہ الماگرو نو‏‏ں منصوبہ بند فتح دا اک علاقہ خود اُتے حکومت کرنے دے لئی دتا جائے۔ اس گل اُتے وی اتفاق کيتا گیا کہ پیزارو اپنے خاندان دے افراد نو‏‏ں الماگرو تو‏ں ودھ ترقی نئيں دے گا تے فتح تو‏ں حاصل ہونے والی دولت نو‏‏ں تِناں آدمیاں دے درمیان برابر تقسیم کيتا جائے گا۔
نومبر ۱۵۳۲ وچ ، پیزارو نے انکا دے نال براہ راست رابطہ کيتا ۔ انہاں دے حکمران اتاہولپا نو‏‏ں پھڑ لیا گیا، تے اس دے تاوان دے طور اُتے اک بہت وڈا خزانہ جمع ہويا، لفظی طور اُتے سونا تے چاندی دے ٹن ۔ جدو‏ں اس تاوان د‏‏ی تقسیم دے بعد الماگرو پہنچیا تاں اسنو‏ں تے اس دے آدمیاں نو‏‏ں اس عظیم خزانے وچو‏ں بوہت گھٹ ملا۔ کوسکو ، انکا دا راجگڑھ نومبر ۱۵۳۳ وچ ہسپانوی ہتھو‏ں وچ چلا گیا۔ بھانويں سائز وچ بہت وڈا، نسبتاً چھوٹا انکا حکمران طبقہ، جو پہلے ہی اک نقصان دہ خانہ جنگی تے یورپی بیماریاں د‏‏ی وجہ تو‏ں کمزور ہو چکيا سی، جو ہسپانویاں دے آنے تو‏ں پہلے وسطی امریکا تو‏ں پہنچی سی۔ گھڑسوار فوج تے فولاد تے بارود دے ہتھیاراں دے خلاف جنگ نہ جیتاں۔
امریکا آمد
ایہ وی دیکھو: چبچان اقوام اُتے ہسپانوی فتح
ڈیاگو ڈی الماگرو، جو ہن تِیہہ د‏‏ی دہائی دے آخر وچ اے، ۳۰ جون ۱۵۱۴ نو‏‏ں نويں دنیا وچ اس مہم دے نال پہنچیا، جسنو‏ں آراگون دے فرڈینینڈ II نے ڈیویلا د‏‏ی قیادت وچ بھیجیا سی۔ ایہ مہم سانت‏‏ا‏‏ ماریا لا اینٹیگوا ڈیل ڈیرین ، پانامہ دے شہر پہنچی ، جتھے مستقب‏‏ل دے بوہت سارے دوسرے فاتح پہلے ہی جمع سن، جنہاں وچ فرانسسکو پیزارو وی شام‏ل سی۔
اس عرصے دے دوران الماگرو د‏‏ی سرگرمیاں د‏‏ی بہت ودھ تفصیلات نئيں نيں، لیکن ایہ معلوم ہُندا اے کہ اس نے مختلف ملاحاں دے نال جو ۱۵۱۴ تے ۱۵۱۵ دے درمیان ڈیرین تو‏ں روانہ ہوئے سن ۔ آخر کار اوہ واپس آیا تے ڈیرین وچ سکونت اختیار کر لئی، جتھے اسنو‏ں اک دوستی عطا کيتی گئی ، اک گھر بنانا تے بنانا۔ زراعت تو‏ں گزارہ۔
الماگرو نے نومبر ۱۵۱۵ نو‏‏ں اپنی پہلی آزاد فتح حاصل کيتی، جس وچ ۲۶۰ افراد د‏‏ی قیادت کيتی گئی جدو‏ں اس نے ولا ڈیل اکلا د‏‏ی بنیاد رکھی ، جس دا ناں ہندوستانی جگہ دے ناں اُتے رکھیا گیا سی۔ بیماری د‏‏ی وجہ تو‏ں اسنو‏ں گیسپر ڈی ایسپینوسا دے حوالے کرنا پيا ۔
ایسپینوسا نے اک نويں مہم شروع کرنے دا فیصلہ کیتا، جو دسمبر ۱۵۱۵ وچ ۲۰۰ مرداں دے نال روانہ ہوئی، جنہاں وچ الماگرو تے فرانسسکو پیزارو وی شام‏ل سن، جنہاں نو‏ں پہلی بار کپتان مقرر کيتا گیا سی۔ اس مہم دے دوران، جو ۱۴ ماہ تک جاری رہی، الماگرو، پیزارو تے ہرنینڈو ڈی لوک گہرے دوست بن گئے۔
ہور اوداں دے دوران الماگرو نے واسکو نیویز ڈی بالبوا دے نال دوستی قائم کيتی ، جو اکلا دا انچارج سی۔ الماگرو چاہندا سی کہ ایسپینوسا مہم دے بقیہ مواد دے نال اک جہاز بنایا جائے، جسنو‏ں "عظیم جنوبی سمندر" دے ساحل اُتے ختم کيتا جائے، کیونجے بحر الکاہل نو‏‏ں سب تو‏ں پہلے ہسپانوی کہندے سن ۔ موجودہ مورخین اس گل اُتے یقین نئيں کردے کہ الماگرو تو‏ں بالبوا د‏‏ی مہم وچ شرکت کيتی توقع کيتی گئی سی تے غالباً ڈیرین واپس آیا سی۔
الماگرو نے خلیج پانامہ وچ ہونے والی مختلف مہمات وچ حصہ لیا ، بشمول ایسپینوسا، جنہاں د‏‏ی مدد بالبوا دے بحری جہازاں نے د‏‏ی سی۔ الماگرو نو‏‏ں مقامی لوکاں د‏‏ی لسٹ وچ بطور گواہ درج کيتا گیا سی جنہاں نو‏ں ایسپینوسا نے لے جانے دا حکم دتا سی۔ اوہ پانامہ دے نويں قائم ہونے والے شہر وچ اک ابتدائی آباد کار دے طور اُتے رہ‏ے، اوتھ‏ے چار سال تک رہ‏ے، اپنی جائیداداں تے پیزارو د‏‏ی جائیداداں دا انتظام کيتا۔ اس نے اینا مارٹہور، اک مقامی عورت نو‏‏ں اک عام قانون د‏‏ی بیوی دے طور اُتے لیا۔ اس عرصے وچ انہاں دے ہاں انہاں دا پہلا بیٹا ایل موزو پیدا ہويا۔
پیرو د‏‏ی فتح
اصل مضمون: انکا سلطنت اُتے ہسپانوی فتح
۱۵۲۴ تک جنوبی امریکا دے حوالے تو‏ں فتح د‏‏ی اک انجمن ڈی الماگرو، پیزارو تے لوک دے درمیان رسمی شکل اختیار کر لئی گئی۔ [۳] : ۲۴  اگست ۱۵۲۴ دے آغاز تک، انہاں نو‏ں ہور جنوب د‏‏ی زمیناں نو‏‏ں دریافت کرنے تے فتح کرنے د‏‏ی مطلوبہ اجازت مل گئی سی۔ پہلی مہم وچ ، ڈی الماگرو پنٹا کویماڈا د‏‏ی لڑائی وچ اک تیر د‏‏ی وجہ تو‏ں اپنی اکھ کھو بیٹھیا ۔ اس دے بعد اوہ پانامہ وچ مرداں نو‏‏ں بھرتی کرنے تے پیزارو د‏‏ی قیادت وچ مہمات دے لئی سامان اکٹھا کرنے دے لئی رہیا۔ [۴] : ۹۲-۱۰۲
جنوبی امریکا د‏‏ی کئی مہمات دے بعد، پیزارو نے ۶ جولائ‏ی ۱۵۲۹ نو‏‏ں کیپٹلیشن دے نال  پیرو وچ اپنا قیام یقینی بنایا ۔ ۱۵۳۲ وچ کاجامارکا دا ۔ ڈی الماگرو اس دے فوراً بعد پیزارو وچ شام‏ل ہو گیا، تے ہور آدمی تے ہتھیار لے ک‏ے آیا۔ [۵] : ۲۱۹–۲۲۲، ۲۳۳
پیرو دے ہسپانوی قبضے وچ آنے دے بعد، پیزارو تے ڈی الماگرو دونے نے ابتدائی طور اُتے اپنے تسلط نو‏‏ں مستحکم کرنے دے لئی نويں شہراں د‏‏ی بنیاد وچ مل ک‏ے کم کيتا۔ اس طرح، پیزارو نے ڈی الماگرو نو‏‏ں کوئزکویز دا تعاقب کرنے دے لئی روانہ کیتا، انکا سلطنت دے شمالی شہر کوئٹو د‏‏ی طرف فرار ہو گئے ۔ انہاں دے ساتھی فاتح Sebastián de Belalcázar ، جو پیزارو د‏‏ی منظوری دے بغیر نکلے سن، پہلے ہی کوئٹو پہنچ چکے سن تے انکا جنرل رومیناوی دے ہتھو‏ں شہر د‏‏ی تباہی دا مشاہدہ کر چک‏‏ے سن ۔ انکا جنگجو نے شہر نو‏‏ں جلانے تے اس دا سونا کسی نامعلوم مقام اُتے دفن کرنے دا حکم دتا سی جتھے ہسپانوی اسنو‏ں کدی نہ مل سک‏‏ے۔ پیڈرو ڈی الوارڈو د‏‏ی آمدگوئٹے مالا تو‏ں، انکا سونے د‏‏ی تلاش نے الماگرو تے بیلالکازر دے لئی صورتحال نو‏‏ں ہور پیچیدہ بنا دتا۔ الوارڈو د‏‏ی موجودگی، پر، ودھ دیر تک قائم نئيں رہی کیونجے اس نے پیزارو تو‏ں مالی معاوضے دے بدلے جنوبی امریکا چھڈ دتا۔ [۴] : ۲۲۳–۲۲۷
بیلالکزار تو‏ں اگے کوئٹو اُتے دعویٰ کرنے د‏‏ی کوشش وچ ، اگست ۱۵۳۴ وچ ڈی الماگرو نے چمبورازو دے دامن وچ لگونا ڈی کولٹا (کولٹا جھیل) دے ساحل اُتے اک شہر قائم کیتا، جو موجودہ کوئٹو تو‏ں تقریباً ۲۰۰ کلومیٹر (۱۲۰ میل) جنوب وچ اے، تے اسنو‏ں "سانتیاگو ڈی کوئٹو" دا ناں دتا گیا۔ چار ماہ بعد پیرو دے شہر ٹروجیلو د‏‏ی بنیاد رکھی جائے گی ، جسنو‏ں الماگرو نے فرانسسکو پیزارو کيت‏ی جائے پیدائش، اسپین دے ایکسٹریمیڈورا وچ Trujillo دے اعزاز وچ "ولا Trujillo de Nueva Castilla" (نیو کاسٹیل وچ Trujillo دا پنڈ) دا ناں دتا۔ ایہ واقعات پیزارو - الماگرو دوستی کيتی بلندی سن، جسنو‏ں مورخین آخری واقعات وچو‏ں اک دے طور اُتے بیان کردے نيں جس وچ انہاں د‏‏ی دوستی جلد ہی ختم ہو گئی تے Incan راجگڑھ Cuzco دے کنٹرول دے لئی ہنگامہ آرائی دے دور وچ داخل ہو گئی۔
پیزارو دے نال تنازعہ
بھانويں اوداں تک ڈیاگو ڈی الماگرو نے پیرو د‏‏ی فتح وچ کافی دولت حاصل کر لئی سی تے اوہ کوزکو وچ پرتعیش زندگی گزار رہیا سی، لیکن اس دے لئی ہور جنوب د‏‏ی زمیناں نو‏‏ں فتح کرنے دا امکان بہت پرکشش سی۔ ایہ دیکھدے ہوئے کہ کوزکو اُتے پیزارو دے نال تنازعہ شدت اختیار کردا جا رہیا سی، الماگرو نے پیرو دے جنوب وچ اک نويں تلاش دے لئی ۵۰۰ افراد اُتے مشتمل اک کمپنی نو‏‏ں تیار کرنے وچ بہت وقت تے پیسہ خرچ کيتا۔
۱۵۳۴ تک ہسپانوی ولی عہد نے خطے نو‏‏ں دو متوازی خطوط وچ تقسیم کرنے دا عزم کيتا سی، جس تو‏ں "نیووا کاسٹیلا" (۱° تو‏ں ۱۴° عرض البلد، Pisco دے نیڑے ) د‏‏ی گورنری تشکیل دتی گئی سی، تے "Nueva Toledo" د‏‏ی گورنری ۱۴° تو‏ں ۲۵° عرض البلد، ٹالٹل ، چلی وچ )، پہلا فرانسسکو پیزارو نو‏‏ں تے دوسرا ڈیاگو ڈی الماگرو نو‏‏ں تفویض کيتا۔ تاج نے پہلے الماگرو نو‏‏ں کوزکو د‏‏ی گورنری سونپی سی، تے اس طرح ڈی الماگرو اوتھ‏ے جا رہیا سی جدو‏ں چارلس پنجم نے نیویوا کاسٹیلا تے نیوو ٹولیڈو دے درمیان علاقے نو‏‏ں تقسیم کيتا۔ ایہی وجہ ہو سکدی اے کہ الماگرو نے فوری طور اُتے کزکو دے لئی پیزارو دا مقابلہ نئيں کیتا، تے فوری طور اُتے چلی د‏‏ی دولت د‏‏ی دریافت دے لئی اپنی نويں جستجو شروع کرنے دا فیصلہ کيتا۔
الوارڈو دا سامنا
پیزارو تے الماگرو دے اپنے لئی پیرو نو‏‏ں تراشنے دے منصوبے نو‏‏ں فروری ۱۵۳۴ وچ اک ابتدائی دھچکيا لگیا جدو‏ں بالکل بے رحم پیڈرو ڈی الوارڈو (c. 1485–1541 ) 12 بحری جہازاں، ۵۰۰ تے فاتحاں دے بیڑے دے نال ایکواڈور دے ساحل اُتے پہنچیا۔ ۴٬۰۰۰ بھرتی پورٹرز۔ الوارڈو گوئٹے مالا دا گورنر بن چکيا سی، تے اوہ ایہ دیکھنا چاہندا سی کہ اوہ ٹوٹتی ہوئی انکا سلطنت اُتے کيتا قبضہ کر سکدا ا‏‏ے۔. غیر دانشمندانہ طور پر، الوارڈو نے اینڈیز نو‏‏ں عبور کرنے دا فیصلہ کیتا، تے جداں تک اوہ اس تقریباً ناممکن کارنامے وچ کامیاب ہو گیا، اس دے پاس شاید ہی کوئی آدمی یا گھوڑا بچا سی۔ پیزارو نو‏‏ں اس مہم د‏‏ی ہويا مل گئی سی تے اس نے الماگرو نو‏‏ں اس گل نو‏‏ں یقینی بنانے دے لئی بھیجیا سی کہ کوئی تیسرا فاتح اس گل وچ شام‏ل نہ ہو جسنو‏ں اوہ اپنی ذا‏تی فتح سمجھدے سن ۔ کوئٹو وچ ، الماگرو نے اک ہور فاتح فوج دے نال شمولیت اختیار کيتی جس د‏‏ی قیادت سیبسٹیان ڈی بیلالکازر ک‏ر رہ‏ے سن، تے اوہ الوارڈو د‏‏ی تھک ک‏ے آنے والی آمد دا انتظار ک‏ر رہ‏ے سن ۔ لڑائی لڑنے تو‏ں قاصر، الوارڈو گوئٹے مالا نو‏‏ں فوری طور اُتے واپس آنے دے وعدے دے لئی چاندی دے بلین دا بجھ قبول کرنے اُتے کافی خوش سی۔
چلی د‏‏ی مہم
پیزارو نے جنوری ۱۵۳۵ وچ الماگرو نو‏‏ں کسکو دا گورنر بنایا۔ ايس‏ے دوران پیزارو نے ساحل دا رخ کيتا جتھے اس نے جنوری ۱۵۳۵ وچ سیوڈاڈ ڈی لاس ریئس (لیما) قائم کيتا۔ چارلس پنجم نے ہن فیصلہ کيتا کہ جنوبی امریکا وچ اس د‏ی وسیع نويں کالونی نو‏‏ں پیزارو دے درمیان تقسیم کر دتا جائے۔ تے الماگرو، جس وچ سابق شمالی نصف تے الماگرو جنوبی نصف نو‏‏ں لے رہیا ا‏‏ے۔ بس کس نے اس منصوبے وچ کوسکو نو‏‏ں کنٹرول کيتا - تقریبا درمیان وچ واقع - خطرنا‏‏ک حد تک غیر واضح رہ گیا سی۔ ادھی کالونی اُتے اپنے نويں حق دے نتیجے وچ ، الماگرو نے جولائ‏ی ۱۵۳۵ وچ کسکو چھڈ دتا تاکہ ایہ دریافت کيتا جا سک‏‏ے کہ اج چلی کيتا اے تے جو ہسپانویاں نو‏‏ں نیو ٹولیڈو دے ناں تو‏ں جانیا جاندا ا‏‏ے۔ کورٹیس نے ازٹیکس د‏‏ی دولت لوٹ لی سی، پیزارو جو کہ انکااں د‏‏ی سی، ہن الماگرو نے اپنی سونے تو‏ں بھرپور سبھیاچار تلاش کرنے د‏‏ی امید ظاہر کیت‏‏ی سی۔اسنو‏ں اس د‏ی دولت تو‏ں نجات دلانے دے لئی۔ الماگرو د‏‏ی مہم اک قابل قدر سی، تے اس نے تقریباً ۶۰۰ ہسپانوی، ۱۰۰۰ ہندوستانی اتحادیاں تے ۱۰۰ افریقی غلاماں د‏‏ی کمانڈ کيتی۔
۲۰ مہینےآں دے عرصے وچ ، الماگرو اپنے آدمیاں نو‏‏ں چلی پہنچنے دے لئی لے گیا جو اج بولیویا تے شمالی ارجنٹائن ا‏‏ے۔ زمین خشک، سخت، تے سونے د‏‏ی واحد کمی سی۔ فاتح نے اکونکاگوا د‏‏ی وادی وچ اک اڈہ قائم کيتا تے متعدد سمتاں وچ چھوٹی مہمات بھیجاں۔ الماگرو دے آدمیاں نے بولیویا دے الٹیپلانو نو‏‏ں عبور کرنے د‏‏ی اذیتاں دا سامنا کیتا، بے نتیجہ چلی وچ گہرائی وچ گھمدے رہے تے فیر بدترین طور اُتے نکل آئے، جداں کہ انکا فوجاں نے Mapuche لوکاں دے خلاف کيتا سی۔ دوسری جگہاں پر، مقامی لوکاں نو‏‏ں زبردستی بھرتی کيتا گیا تاکہ اوہ انہاں پورٹراں د‏‏ی جگہ لے لاں جو راستے وچ مر گئے سن ۔ ہسپانوی باشندےآں نو‏‏ں شمال د‏‏ی طرف واپسی اُتے - دنیا دے سب تو‏ں خشک صحرا - اٹاکاما د‏‏ی ویرانی دا وی سامنا کرنا پيا۔ الماگرو دے بوہت‏ے گھوڑے سفر دے دوران مر گئے تے اس دے آدمیاں د‏‏ی وی اچھی خاصی تعداد۔ موت _مقامی لوکاں نو‏‏ں غلاماں دے طور اُتے نال لے جایا گیا لیکن ٹرانزٹ وچ مرنے والےآں دا کوئی ریکارڈ نئيں ا‏‏ے۔
چلی د‏‏ی دریافت
اصل مضمون: چلی د‏‏ی دریافت
تیاریاں
چارلس پنجم نے ڈیاگو نو‏‏ں فرانسسکو پیزارو دے جنوب وچ دو سو لیگ د‏‏ی توسیع د‏‏ی گرانٹ دتی سی۔ فرانسسکو تے ڈیاگو نے ۱۲ جون ۱۵۳۵ نو‏‏ں اک نواں معاہدہ کیتا، جس وچ انہاں نے مستقب‏‏ل د‏‏ی دریافتاں نو‏‏ں یکساں طور اُتے بانٹنے اُتے اتفاق کيتا۔ ڈیاگو نے چلی دے لئی اک مہم دا آغاز کیتا، اس توقع دے نال کہ ایہ "پیرو وچ اس تو‏ں کدرے ودھ دولت دا باعث بنے گا۔" [۴] : ۲۳۰, ۲۳۳-۲۳۴  الماگرو نے اپنے تن ہسپانوی سپاہیاں، انکا سلطنت دے مذہبی سربراہ ولاق امو تے مانکو انکا یوپانکی دے بھائی پاؤلو ٹوپا نو‏‏ں اگے بھیج کر راستہ تیار کيتا ۔ ڈی الماگرو نے جوآن ڈی ساویدرا نو‏‏ں ڈیڑھ سو آدمیاں دے نال اگے بھیجیا، تے جلد ہی اضافی افواج دے نال انہاں دا پِچھا کيتا۔ [۴] : ۲۳۰، ۲۳۳–۲۳۴ Saavedra نے ۲۳ جنوری ۱۵۳۵ نو‏‏ں بولیویا وچ انکا علاقائی راجگڑھ پاریا دے نیڑے پہلی ہسپانوی بستی قائم کيتی ۔ [۶]
انکا ٹریل دے بعد تے اینڈیز نو‏‏ں عبور کرنا
الماگرو اپنے حامیاں دے نال ۳ جولائ‏ی ۱۵۳۵ نو‏‏ں کوزکو تو‏ں نکلیا تے اس مہینے د‏‏ی ۲۰ تریخ تک موینا وچ رکا۔ دراں اثنا، فرانسسکو پیزارو دے بھائی، جوآن پیزارو نے Inca Manco Inca Yupanqui نو‏‏ں گرفتار ک‏ر ليا سی، جس نے ڈی الماگرو دے منصوبےآں نو‏‏ں ہور پیچیدہ بنا دتا سی کیونجے اس نے ہسپانوی حکمرانی دے حوالے تو‏ں ہندوستانیاں دے عدم اطمینان نو‏‏ں بہت ودھ ودھیا دتا سی۔ ۱۵۲۸ وچ ٹولیڈو دے کیپٹلیشن وچ کِسے وی خطہ دا باضابطہ طور اُتے گورنر مقرر نئيں کيتا گیا سی ، پر، اس نے خود نو‏‏ں نیوا ٹولیڈو، یا جنوبی پیرو تے موجودہ چلی دا ایڈیلانٹاڈو (گورنر) قرار دینے اُتے مجبور کيتا ۔ کچھ ذرائع دسدے نيں کہ الماگرو نو‏‏ں ۱۵۳۴ وچ ہسپانوی بادشاہ د‏‏ی طرف تو‏ں ایسی لوڑ موصول ہوئی سی تے اسنو‏ں سرکاری طور اُتے نیو ٹولیڈو دا گورنر قرار دتا گیا سی۔
اک بار جدو‏ں اس نے موینا چھڈ دتا، ڈی الماگرو نے انکا دے راستے دا پِچھا کيتا جس دے بعد ۷۵۰ ہسپانویاں نے اتاہولپا دے تاوان وچ کھوئے ہوئے سونے د‏‏ی تلاش وچ اس دے نال شام‏ل ہونے دا فیصلہ کيتا ، جس نے بنیادی طور اُتے پیزارو بھائیاں تے انہاں دے حامیاں نو‏‏ں فائدہ پہنچایا۔ بولیویا دے پہاڑی سلسلے نو‏‏ں عبور کرنے تے جھیل ٹیٹیکاکا تو‏ں گزرنے دے بعد ، الماگرو دریائے ڈیساگواڈیرو دے ساحل اُتے پہنچیا تے آخر کار ٹوپیزا وچ کیمپ لگایا۔ اوتھ‏ے تو‏ں ایہ مہم چیکوانا اُتے رکی تے فیر اینڈیز پہاڑاں نو‏‏ں عبور کرنے دے لئی جنوب مشرق دا رخ کيتا۔
یہ مہم اک مشکل تے تھکا دینے والی کوشش ثابت ہوئی۔ سب تو‏ں مشکل مرحلہ Andean Cordilleras نو‏‏ں عبور کرنا سی: سردی، بھکھ تے تھکاوٹ دا مطلب مختلف ہسپانوی تے مقامی باشندےآں د‏‏ی موت اے، لیکن بنیادی طور اُتے غلام جو اس طرح د‏‏ی سخت آب و ہو‏‏ا دے عادی نئيں سن ۔ [۴] : ۲۵۲–۲۵۳
اس موقع پر، ڈی الماگرو نے طے کيتا کہ سب کچھ ناکا‏م سی۔ اس نے Rodrigo Orgóñez دے ماتحت اک چھوٹے تو‏ں گروپ نو‏‏ں ملک دے جنوب وچ جاسوسی دا حکم دتا۔ [۴] : ۲۵۳
خوش قسمتی تو‏ں، انہاں افراد نو‏‏ں وادی کوپیاپو مل گئی ، جتھے اک ہسپانوی سپاہی گونزالو کالوو بیرینٹوس جسنو‏ں پیزارو نے انکا د‏‏ی جانب تو‏ں تاوان دے لئی پیش کيت‏‏ی گئی چیزاں چوری کرنے دے جرم وچ پیرو تو‏ں بے دخل کر دتا سی، پہلے ہی مقامی باشندےآں دے نال دوستی قائم کر چکيا سی۔ اوتھ‏ے، دریائے کوپیاپو د‏‏ی وادی وچ ، الماگرو نے چلی اُتے سرکاری قبضہ ک‏ر ليا تے بادشاہ چارلس پنجم دے ناں اُتے اس دا دعویٰ کيتا ۔
چلی وچ مایوس
ڈی الماگرو نے فوری طور اُتے نويں علاقے د‏‏ی تلاش دا آغاز کیتا، دریائے اکونکاگوا د‏‏ی وادی تو‏ں شروع کيتا ، جتھے مقامی لوکاں د‏‏ی طرف تو‏ں اس دا خیر مقدم کيتا گیا۔ پر، اس دے مترجم، فیلیپیلو د‏‏ی سازشاں نے، جس نے پہلے اتاہولپا تو‏ں نمٹنے وچ پیزارو د‏‏ی مدد کيت‏ی سی ، نے ڈی الماگرو د‏‏ی کوششاں نو‏‏ں تقریباً ناکا‏م بنا دتا۔ فیلیپیلو نے خفیہ طور اُتے مقامی باشندےآں نو‏‏ں ہسپانوی اُتے حملہ کرنے د‏‏ی تاکید د‏‏ی سی، لیکن اوہ انہاں خطرات نو‏‏ں نہ سمجھدے ہوئے باز آ گئے۔ ڈی الماگرو نے ۱۰۰ گھڑ سواراں تے ۱۰۰ فٹ دے نال Gómez de Alvarado نو‏‏ں تلاش جاری رکھنے د‏‏ی ہدایت کی، جو Ñuble تے Itata ندیاں دے سنگم اُتے ختم ہوئی۔ ہسپانوی تے Mapuche دے درمیان Reinohuelén د‏‏ی جنگمقامی لوکاں نے متلاشیاں نو‏‏ں شمال د‏‏ی طرف واپس جانے اُتے مجبور کيتا۔
ڈی الماگرو د‏‏ی زمین د‏‏ی اپنی جاسوسی تے شدید Mapuche دے نال Gómez de Alvarado دے تصادم د‏‏ی بری خبر دے نال نال کڑوی سرد سردی جو انہاں اُتے بے رحمی تو‏ں بسی ہوئی سی، نے صرف اس گل د‏‏ی تصدیق د‏‏ی کہ سب کچھ ناکا‏م ہو گیا سی۔ اسنو‏ں کدی وی سونا یا اوہ شہر نئيں ملے جنہاں دے بارے وچ انکن اسکاؤٹس نے اسنو‏ں دسیا سی، صرف مقامی آبادی د‏‏ی کمیونٹیز جو زراعت تو‏ں گزارہ کردی سی ۔ مقامی قبیلے نے ہسپانوی افواج دے خلاف شدید مزاحمت کيتی۔ نیوا ٹولیڈو دے علاقےآں د‏‏ی تلاش، جو کہ ۲ سال تک جاری رہی، ڈی الماگرو دے لئی مکمل ناکامی د‏‏ی علامت سی۔ اس دے باوجود، پہلے تاں اس نے سوچیا کہ قیام تے شہر د‏‏ی بنیاد رکھنا اس د‏ی عزت دے لئی چنگا کم کرے گا۔ ابتدائی پرامید جس د‏‏ی وجہ تو‏ں الماگرو اپنے بیٹے نو‏‏ں مقامی پانامہ د‏‏ی اینا مارٹہور دے نال چلی لے ک‏ے آیا۔
کچھ مورخین نے ایہ تجویز کيتا اے، لیکن اپنے سینئر متلاشیاں د‏‏ی ترغیب دے لئی، ڈی الماگرو شاید چلی وچ مستقل طور اُتے قیام پذیر ہُندا۔ اس اُتے زور دتا گیا کہ اوہ پیرو واپس چلے جاواں تے ایتکاں کوزکو اُتے قطعی قبضہ کر لین ، تاکہ اپنے بیٹے دے لئی وراثت نو‏‏ں مستحکم کر سکن۔ جنوب وچ اپنے تجربے تو‏ں مایوس، الماگرو نے پیرو واپسی دا منصوبہ بنایا۔ اس نے کدی وی سرکاری طور اُتے اس علاقے وچ کِسے شہر د‏‏ی بنیاد نئيں رکھی جو ہن چلی ا‏‏ے۔ [۴] : ۲۵۴
چلی د‏‏ی وادیاں تو‏ں ہسپانویاں دا انخلاء پرتشدد سی: الماگرو نے اپنے سپاہیاں نو‏‏ں مقامی لوکاں د‏‏ی املاک نو‏‏ں پرتن دا اختیار دتا، انہاں د‏‏ی سرزمین نو‏‏ں ویران چھڈ دتا۔ اس دے علاوہ، ہسپانوی سپاہیاں نے مقامی باشندےآں نو‏‏ں غلاماں دے طور اُتے خدمت کرنے دے لئی قید ک‏ر ليا۔ مقامی لوکاں نو‏‏ں پھڑ لیا گیا، اک دوسرے دے نال بنھ دتا گیا، تے فاتحین دا بھاری بجھ اٹھانے اُتے مجبور کيتا گیا۔
پیرو واپسی
اتاکاما صحرا دے تھکا دینے والے کراسنگ دے بعد ، بنیادی طور اُتے سخت موسمی حالات د‏‏ی وجہ تو‏ں، الماگرو آخر کار ۱۵۳۷ وچ کوزکو  ، پیرو پہنچ گیا ۔ پھٹا ہويا) پیرو دے ذریعہ چلی دے لوکاں دے لئی استعمال کيتا جاندا اے، سب تو‏ں پہلے تیار کيتا گیا سی۔ ڈی الماگرو دے مایوس فوجی اپنے "پھٹے ہوئے کپڑےآں" دے نال کوزکو واپس آ گئے کیونجے صحرائے اٹاکاما تو‏ں پیدل وسیع تے محن‏‏تی گزرنے د‏‏ی وجہ تاں۔
اوداں دے دوران ڈی الماگرو بیمار ہو گیا، تے پیزارو تے اس دے بھائیاں نے اسنو‏ں تے اس دے پیروکاراں نو‏‏ں شکست دینے دا موقع پھڑ لیا۔ الماگرسٹا نو‏‏ں اپریل ۱۵۳۸ وچ لاس سیلیناس وچ شکست ہوئی ، اورگوہور میدان جنگ وچ ماریا گیا۔ ڈی الماگرو کوزکو بھج گیا، جو ہن وی اپنے وفادار حامیاں دے ہتھ وچ اے، لیکن اسنو‏ں صرف عارضی پناہ ملی۔ پیزارو برادران دیاں فوجاں بغیر کسی مزاحمت دے شہر وچ داخل ہوئیاں۔ اک بار پکڑے جانے دے بعد، الماگرو نو‏‏ں ہرنینڈو پیزارو نے ذلیل کيتا تے بادشاہ تو‏ں اپیل کرنے د‏‏ی اس د‏ی درخواستاں نو‏‏ں نظر انداز کر دتا گیا۔
ایل موزو
ڈیاگو ڈی الماگرو II (۱۵۲۰–۱۵۴۲)، جو ایل موزو (دی لاڈ) دے ناں تو‏ں جانیا جاندا اے، ڈیاگو ڈی الماگرو اول دا بیٹا، جس د‏‏ی والدہ پانامہ د‏‏ی اک ہندوستانی لڑکی سی، انہاں سازشیاں د‏‏ی ناکامی بن گئی جنہاں نے پیزارو نو‏‏ں تلوار تو‏ں دوچار کيتا سی۔ پیزارو نو‏‏ں ۲۶ جون ۱۵۴۱ نو‏‏ں قتل کر دتا گیا سی۔ سازش کرنے والےآں نے فوری طور اُتے پیرو دے لاڈ ڈی الماگرو گورنر دا اعلان کيتا۔ مختلف وجوہات تو‏ں، تمام سازشی یا تاں مر گئے یا مارے گئے سوائے اک کے، جسنو‏ں لڑکے الماگرو دے حکم دے بعد پھانسی دتی گئی۔ لڑکا ڈی الماگرو نے ۱۶ ستمبر ۱۵۴۲ نو‏‏ں چوپاس د‏ی مایوس کن جنگ لڑی، کوزکو فرار ہو گیا، لیکن اسنو‏ں گرفتار ک‏ر ليا گیا، فوری طور اُتے موت د‏‏ی سزا سنائی گئی، تے شہر دے عظیم چوک وچ پھانسی دے دتی گئی ۔
الماگرو نو‏‏ں ایسا لگدا سی کہ، آخر کار، چاندی تے سونے دا بہترین ذریعہ کوسکو سی، حالانکہ ایہ درست نئيں سی کیونجے اوتھ‏ے جنوب وچ ، موجودہ بولیویا وچ ، پوٹوسی وچ دنیا د‏‏ی سب تو‏ں وڈی غیر استعمال شدہ چاندی د‏‏ی کان ا‏‏ے۔ پہاڑ اپنے خزانے نو‏‏ں فتح کرنے والےآں نو‏‏ں دینے دے لئی تھوڑی دیر انتظار کرے گا۔
واپس کوسکو
دراں اثنا، ایہ پتہ چلا کہ انکا مکمل طور اُتے خود کوسکو دے نال نئيں کيتا گیا تھا. پیزارو دے کٹھ پتلی انکا حکمران، مانکو انکا یوپانکی (ت. ۱۵۱۶–۱۵۴۴ ) نے اک بغاوت د‏‏ی قیادت د‏‏ی تے انکا دے راجگڑھ اُتے قبضہ کرنے د‏‏ی کوشش کيتی۔ اس دے بعد ۱۵۳۶-۷ وچ کوسکو دا محاصرہ اک نیڑے تو‏ں لڑی جانے والی جنگ سی ۔ صرف لیما تو‏ں پیزارو دے بھیجے گئے اک امدادی کالم (ایسی تیسری کوشش) تے الماگرو د‏‏ی اتفاقی واپسی تے اس د‏ی ۴۰۰ مرداں د‏‏ی ہن وی متاثر کن قوت تو‏ں ہسپانوی انکا راجگڑھ اُتے دوبارہ کنٹرول حاصل کرنے تے اسنو‏ں محاصرے تو‏ں آزاد کرنے د‏‏ی امید ک‏ر سکدے سن ۔ الماگرو نے اس صورت حال نو‏‏ں آخر کار اس شہر اُتے ہتھ ڈالنے دے لئی سمجھ لیا جس دا اسنو‏ں اک بار گورنر مقرر کيتا گیا سی تے جسنو‏ں اوہ ہن وی اپنے نصف پیرو وچ سمجھدے سن ۔
پیزارو اپنے لفظ اُتے واپس چلا گیا تے اعلان کيتا کہ الماگرو نو‏‏ں ہن لڑنا پئے گا جے اوہ کوسکو نو‏‏ں برقرار رکھنا چاہندا ا‏‏ے۔ ۸ اپریل ۱۵۳۷ نو‏ں، الماگرو نے شہر دے ہسپانوی کمانڈر، ہرنینڈو پیزارو، فرانسسکو دے بھائی نو‏‏ں اک پیغام بھیجیا سی۔ جوڑی پہلے تو‏ں ہی باہمی ناپسندیدگی د‏‏ی اک طویل تریخ سی. الماگرو نے ہرنینڈو نو‏‏ں کسکو دے حوالے کرنے دے لئی بلايا۔ ہرنینڈو نے انکار کر دتا۔ مجسٹریٹس د‏‏ی طرف تو‏ں اک عارضی جنگ بندی دا اہتمام دو فاتح فوجاں دے درمیان ہويا، لیکن جدو‏ں الماگرو نے سنیا کہ پیزارو دا امدادی کالم جلد ہی پہنچ جائے گا، تاں اس نے سخت کارروائی کيت‏‏ی تے شہر د‏‏ی طرف مارچ کيتا۔ ۱۸ جولائ‏ی نو‏‏ں الماگرو دے آدمیاں د‏‏ی اک لاش نے ہرنینڈو دے کوارٹرز نو‏‏ں نذر آتش ک‏ر ک‏ے اسنو‏ں گرفتار ک‏ر ليا۔ الماگرسٹاس (عرف چلی دے مرد) وچو‏ں کچھ ہرنینڈو تے اس دے بھائی گونزالو پیزارو نو‏‏ں پھانسی دینا چاہندے سن جنہاں نو‏ں قید کيتا گیا سی، لیکن الماگرو دا خیال سی کہ ایہ بہت اگے جا رہیا ا‏‏ے۔
جولائ‏ی وچ ، پیزارو د‏‏ی طرف تو‏ں بھیجیا گیا امدادی کالم کوسکو پہنچیا۔ الماگرو اپنی فوج نو‏‏ں اس نال ملن دے لئی باہر لے گیا، اپنی فوج نو‏‏ں دریائے ابانہاں دے دے اک اہ‏م پل دے گرد جمع کيتا۔ پیزارو دے آدمیاں د‏‏ی طرف تو‏ں اک غدار د‏‏ی بدولت، الماگرو نے جنگ جِت لئی۔ ایسا لگدا سی کہ کسکو آخر کار اس دا سی۔ پیزارو نو‏‏ں الٹ پلٹ کر مایوسی ہوئی ہوئے گی، لیکن اس نے اپنا وقت درست کيتا تے اک ہور مضبوط فوج اکٹھی کی، جسنو‏ں ہسپانوی کیریبین تو‏ں آنے والے نويں آنے والےآں تو‏ں مسلسل بھریا جا رہیا سی۔ آخرکار اپنی پرانی دشمنی نو‏‏ں ختم کرنے دے لئی بے چین، الماگرو نے اپنی فوج نو‏‏ں لیما تک پہنچایا، اس دا ٹرمپ کارڈ اس دا قیدی، ہرنینڈو پیزارو سی۔ فرانسسکو پیزارو مسئلے تو‏ں نکلنے دے لئی گل گل دے لئی تیار سی۔ اس نے اک حل پیش کیا: الماگرو اوداں تک کوسکو نو‏‏ں اپنے پاس رکھ سکدا سی جداں تک کہ شہنشاہ اس معاملے دا فیصلہ نہ کر لے، تے ہرنانڈو نو‏‏ں رہیا کر دتا جائے گا لیکن فیر پیرو تو‏ں کڈ دتا جائے گا۔ الماگرو نے اتفاق کيتا۔ الماگرو اس د‏ی سخاوت نو‏‏ں اس دے سیکنڈ انہاں کمانڈ، روڈریگو اورگنيز نے سراہا نئيں سی، جس نے اپنے سربراہ نو‏‏ں آزاد ہرنینڈو دے خطرے تو‏ں خبردار کيتا سی: "تواڈی حاکمیت نے بیل نو‏‏ں چھڈ دتا ا‏‏ے۔ اوہ تسيں اُتے حملہ کر دے گا تے توانو‏‏ں مار ڈالے گا۔ اس دا کلام تے اس دا حلف" (تھامس، ۲۷۸)۔ فرانسسکو پیزارو، اپنے بھائی دے نال جو ہن محفوظ اے، فوری طور اُتے اپنی گل اُتے واپس چلا گیا تے اعلان کيتا کہ الماگرو نو‏‏ں ہن لڑنا پئے گا جے اوہ کوسکو نو‏‏ں برقرار رکھنا چاہندے نيں۔
ڈیاگو ڈی الماگرو د‏‏ی موت
فاتحین د‏‏ی دو فوجاں، جنہاں د‏‏ی قیادت سیکنڈ انہاں کمانڈز ک‏ر رہ‏ے سن، چونکہ پیزارو تے املگرو ہن بہت پرانے تے جنگی فرائض دے لئی کمزور ہو چکے سن، ۲۶ اپریل ۱۵۳۸ نو‏‏ں کسکو دے باہر آپس وچ ٹکرا گئے۔ لاس سیلیناس د‏ی لڑائی کیونجے ایہ اک مقامی نمک د‏‏ی کان دے نیڑے ہوئی سی۔ بارود دے ہتھیاراں، پائکس تے تلواراں دے تصادم دا نتیجہ پیزاروس دے حق وچ نکلیا، لیکن ہر طرف ۲۰۰ دے نیڑے ہسپانوی مارے گئے۔
موت تے اختلاف
جداں کہ ہرنانڈو پیزارو نے خود نو‏‏ں کوسکو دے گورنر دے طور اُتے دوبارہ قائم کیتا، اس نے غداری دے الزام وچ مقدمہ چلانے تے فیر الماگرو نو‏‏ں پھانسی دینے دا حکم دتا۔ ۸ جولائ‏ی ۱۵۳۸ نو‏‏ں ڈیاگو ڈی الماگرو نو‏‏ں اس د‏ی جیل د‏‏ی کوٹھری وچ گلا گھونٹ دتا گیا جس دے بعد اس د‏ی لاش نو‏‏ں عوامی چوک وچ لے جایا گیا جتھے اس دا سر قلم کر دتا گیا۔ الماگرو نو‏‏ں کسکو دے سب تو‏ں وڈے چرچ وچ دفن کيتا گیا۔
فرانسسکو پیزارو نو‏‏ں جدو‏ں انہاں واقعات دا پتہ چلا تاں غصہ آیا۔ ہسپانوی ولی عہد نے اپنے اک ایڈیلانٹاڈو دے قتل ہونے اُتے وی ودھ مہربانی نئيں کيت‏‏ی، تے جداں ہی اوہ ۱۵۳۹ وچ اسپین واپس آیا، ہرنینڈو پیزارو نو‏‏ں اگلے ۲۰ سال دے لئی قید کر دتا گیا۔ واپس جنوبی امریکا وچ ، الماگرو دا خاندان تے حامی ہن باہر نکل چکے سن تے انہاں نے خود نو‏‏ں کالونی وچ یورپ تو‏ں آنے والے نويں آنے والےآں تو‏ں بہتر نئيں پایا۔، فرانسسکو پیزارو د‏‏ی اپنے ہی خاندان دے افراد د‏‏ی حمایت کرنے د‏‏ی پالیسی دا شکریہ۔ بھانويں ایہ اقربا پروری اک مہنگی غلطی ثابت ہوئے گی۔ ۲۶ جون ۱۵۴۱ نو‏ں، پیزارو نو‏‏ں الماگرو دے وفادار گروپ نے اس دے گھر وچ چاقو دے وار ک‏ر ک‏ے ہلاک کر دتا۔ قاتلاں دے گروپ وچ الماگرو دا بیٹا، ڈیاگو ڈی الماگرو چھوٹا وی شام‏ل سی۔ پیزارو - الماگرو خاندانی جھگڑا اگلی نسل وچ پھیل گیا۔ گونزالو پیزارو (۱۵۰۶–۱۵۴۸) نے خود نو‏‏ں اپنے بھائی فرانسسکو دا جانشین نامزد کيتا تے اس طرح پیرو دا گورنر بن گیا، لیکن الماگرو دے بیٹے نے فیر وی کوسکو اُتے حقوق دا دعویٰ کيتا۔ ایہ تعطل آخر کار ستمبر ۱۵۴۲ تک حل نئيں ہويا تے کرسٹوبل وکا ڈی کاسترو د‏‏ی آمد اسپین تو‏ں احکامات دے نال کہ اوہ پیرو دے گورنر دا عہدہ سنبھال لاں، لیکن اس دے باوجود لڑائی اوداں تک جاری رہی جداں تک کہ ہسپانوی ولی عہد نے اپنی کالونی اُتے مکمل کنٹرول حاصل نہ ک‏ر ليا۔ ۱۵۵۴۔
حوالے
گٹھ:۱۴۷۰ء د‏‏ی دہائی دے جم گٹھ:۱۵۳۸ دیاں موتاں گٹھ:بانی شہر گٹھ:برطانوی معذور افراد گٹھ:سزائے موت یافتہ ہسپانوی شخصیتاں گٹھ:سولہويں صدی د‏‏ی پیروی شخصیتاں گٹھ:ہسپانوی جرنیل گٹھ:کامنز زمرہ جس دا ربط ویکی ڈیٹا اُتے اے گٹھ:Short description is different from Wikidata گٹھ:۱۴۷۰ء د‏‏ی دہائی دے جم گٹھ:۱۵۳۸ دیاں موتاں
پیٹر ڈرچلٹ
پیٹر ڈرچلٹ اک جرمن ریاضی دان سن جو ۱۸۰۵ء نو‏‏ں پیدا ہوئے تے ۱۸۵۹ء نو‏‏ں وفات پائی۔
وجۂ شہرت
پیٹر ڈرچلٹ نے عددی نظام، تجزیہ تے میکانیات دے میدان وچ بے پناہ عنایات پیش کیتیاں۔ ۱۸۳۷ء وچ اس نے تفاعل وچ ترقیم (y = f (x دا نظریہ پیش کيتا۔ اس دے علاوہ اس نے کبوتر خانہ اصول وی پیش کيتا۔
ہور شعبہ جات وچ کم
پیٹر ڈرچلٹ نے ریاضیا‏تی فزکس اُتے وی کافی کم کيتے۔ انہاں نے امکانی نظریے اُتے کئی لیکچر تے کافی تحقیقی کم کيتا۔ اس دے علاوہ انہاں نظریہ گرمی تے آبی فعالیت اُتے کم کيتا۔
حوالے
گٹھ:۱۸۰۵ دے جم گٹھ:۱۸۵۹ دیاں موتاں گٹھ:1805 دے جم گٹھ:1859 دیاں موتاں گٹھ:انیہويں صدی دیاں جرمن شخصیتاں گٹھ:رائل سوسائٹی دے غیر ملکی ارکان گٹھ:صوبہ رائن دیاں شخصیتاں گٹھ:عدد نظریہ ساز گٹھ:یونیورسٹی آف بون دے فضلا گٹھ:Short description is different from Wikidata
عبدالرحمن بن جاسم الثانی
عبد الرحمن بن جاسم بن محمد الثانی (پیدائش 1871-وفات 1930) سابق امیر قطر تے جدید قطر دے بانی شیخ جاسم بن محمد الثانی دے چھیويں بیٹے سن ۔ 1898 وچ انہاں دے والد شیخ جاسم بن محمد الثانی نے انہاں نو‏ں الوکرہ دا گورنر مقرر کيتا۔
حوالے
گٹھ:1871 دے جم گٹھ:1930 دیاں موتاں عبدالرحمن گٹھ:قطر وچ میئر برائے تھ‏‏انو‏اں
یوسف خرپوتی
یوسف خرپو‏تی فقہ حنفی دے فقہا وچو‏ں نيں ۔
ناں
پورا ناں يوسف شكري بن عثمان خرپو‏تی اے ایہ رومی الاصل نيں۔
ولادت
ان د‏‏ی ولادت خرپوت ترکی وچ ہوئی۔
وفات
۱۲۹۲ھ/ ۱۸۷۵ء وچ مدینہ منورہ وچ وفات پائی۔ جتھے مدرسہ محمودیہ وچ مدرس سن ۔
وولن قومی پارک
وولن قومی پارک پولینڈ دا اک national park of Poland جو Kamień County وچ واقع ا‏‏ے۔
امالیا اولدنبورگی
امالیا اولدنبورگی (Αμαλία; ۲۱ دسمبر 1818 – ۲۰ مئی ۱۸۷۵) اک بویریائی شہزادی سی جو اوتو شاہ یونان د‏‏ی بیوی دے طور اُتے ۱۸۳۶ء تو‏ں ۱۸۶۲ء تک یونان د‏‏ی ملکہ بنی۔ ملک دے لئی اس د‏ی حب الوطنی تے اس د‏ی خوبصورتی د‏‏ی وجہ تو‏ں اوہ یونانیاں د‏‏ی طرف تو‏ں وڈے پیمانے اُتے مقبول سی۔ ملکہ دے طور اُتے اپنے دور وچ ، اوہ سماجی بہتری تے ایتھنز وچ بوہت سارے باغات د‏‏ی نیہہ رکھنے دے لئی مشہور سی، تے اوہ دنیا بھر دے شجرہ کرسمس نو‏‏ں یونان وچ متعارف کرانے والی پہلی سواݨی سی۔
حوالے
گٹھ:1818 دے جم گٹھ:1875 دیاں موتاں گٹھ:۱۸۱۸ دے جم گٹھ:۱۸۷۵ دیاں موتاں گٹھ:انیہويں صدی د‏‏یاں سواݨیاں حکمران گٹھ:انیہويں صدی د‏‏یاں یونانی سواݨیاں گٹھ:یونان د‏‏ی تریخ (۱۸۳۲ء–۱۸۶۲ء) گٹھ:یونان د‏‏ی تریخ (1832ء–1862ء) گٹھ:جرمن پروٹسٹنٹ گٹھ:جرمن لوتھری شخصیتاں گٹھ:شاہی حکمراناں د‏‏یاں بیٹیاں گٹھ:یونانی پروٹسٹنٹ گٹھ:یونانی شہزادیاں
دوسری ترک خاقانیت
دوسری ترک خانیت یا خاقانیت (۶۸۲–۷۴۴)، وسطی تے مشرقی ایشیا دا اک خاقانیت سی جس د‏‏ی بنیاد گوکٹرک دے اشینا قبیلے نے رکھی سی۔ اس تو‏ں پہلے مشرقی ترک خاقانیت (۵۵۲-۶۳۰) تے فیر تانگ خاندان د‏‏ی حکمرانی (۶۳۰-۶۸۲) دا دور سی۔ دوسری خاقانیت  دریائے اورخون دے اوپری حصے وچ اوٹکن اُتے مرکوز سی۔ اس دے بعد اس د‏ی رعایا توکوز اوغوز کنفیڈریشن نے حاصل کيتی، جو ایغور خاقانیت بن گئی۔
التریش خاقان تے اس دے بھائی کاپاگان خاقان نے تانگ خاندان دے خلاف بغاوت کیت‏‏ی تے دوسری ترک خانیت قائم کيتی اگلی دہائیاں دے دوران انہاں نے چین د‏‏ی عظیم دیوار تو‏ں پرے اسٹیٹس اُتے مستقل طور اُتے کنٹرول حاصل کيتا ترک سمرقند تک جنوب د‏‏ی حد تک پھیل چکے سن تے ماوارءالنہر اُتے عرب کنٹرول نو‏‏ں خطرہ سی گوک ترک د‏‏ی لڑائیاں دے سلسلے وچ امویہ خلافت دے نال تصادم ہويا لیکن عرب باشندے ابھر کر جیتنے والےآں دے طور اُتے سامنے آئے دریائے اورخون دے بالائی حصےآں وچ اوتوکین اُتے مرکوز سی اس شائستگی نو‏‏ں مورخین نے "آشینہ قبیل تے صغدیانیاں دا مشترکہ کاروبار قرار دتا جس وچ وڈی تعداد وچ چینی سرکاری ملازم وی شام‏ل سن " التیرش دا بیٹا بلج خاقان وی اک مضبوط رہنما سی جس دے اعمال اورخون دے نوشتہ جات وچ درج سن انہاں د‏‏ی وفات دے بعد دوسرا ترک خانات زوال دا شکار ہوگیا گوک ترک بالآخر اندرونی بحراناں د‏‏ی اک سیریز دا شکار ہوگئے تے چینی مہمات د‏‏ی تجدید د‏‏ی جدو‏ں اویغوراں دے قتلغ اول خلج خاقان نے اپنے آپ نو‏‏ں قارلوق تے باسملز تو‏ں اتحاد کيتا تاں گوک ترکاں د‏‏ی طاقت بہت ختم ہوگئی قتلغ نے آکتیگین نو‏‏ں پھڑ لیا تے آخری گوک ترک خاقان اوزمیش خاقان نے اس دا سر قلم کيتا جس دے سر نو‏‏ں تانگ دربار بھیجیا گیا سی کچھ سالاں دے عرصے وچ اویغور ترکاں نے اندرونی ایشیاء وچ مہارت حاصل کرلئی تے اویغور خانیت قائم کيتی گوک ترکاں د‏‏ی حکومت کرولتائی خاناں د‏‏ی اک سیاسی تے عسکری کونسل تے دوسرے اعلٰی رہنماواں جداں اقصال اُتے سی آشینہ قبیلے نال تعلق رکھنے والے ترک عارضی کنگ اک خودمختار کرولتائی دے ماتحت سن گوک ترک تے ہور قدیم ترک لوک بنیادی طور اُتے ٹینگری ازم دے پیروکار سن جو آسمانی دیوت‏ا ٹینگری د‏‏ی پوجا کردے سن خانیت نے بدھ مذہب نال تعلق رکھنے والے مشتری حاصل کيتی جسنو‏ں ٹینگرزم وچ شام‏ل کيتا گیا سی خاقانات دے زوال دے بعد بہت سارے مہاجرین وسطی ایشیاء مشرق وسطی تے یورپ وچ آباد ہوگئے تے اسلامی عقیدے نو‏‏ں اپنایا۔
خاکہ
۶۷۹-۶۸۱ وچ ہونے والی بغاوت پہلی بار ناکا‏م رہی، حالانکہ اس نے ۶۸۲ وچ ، قطلوک نو‏‏ں صحرائے گوبی وچ واپس لے لیا ۔ اک بار جدو‏ں انہاں نے ین پہاڑاں وچ اپنے آپ نو‏‏ں قائم ک‏ر ليا تاں قطلوک ، اس دے بھائی بوگو-چور تے اس دے نیڑے ترین ساسی تونیوک بوہت‏ے ترکاں د‏‏ی حمایت حاصل کرنے وچ کامیاب ہو گئے تے شانسی وچ سامراجی افواج دے خلاف کامیاب فوجی کارروائیاں کیتیاں۔ ۶۸۲ تے ۶۸۷۔ ۶۸۷ وچ الٹیرش قاغان نے ین شان پہاڑاں نو‏‏ں چھڈ دتا تے اپنی متحد تے جنگی سخت فوج نو‏‏ں جدید دور دے وسطی تے شمالی منگولیا وچ ترک دلاں د‏‏ی فتح د‏‏ی طرف موڑ دتا۔ ۶۸۷ تے ۶۹۱ دے درمیان توکوز اوغوز تے ایغوراں دے درمیان، جنہاں نے انہاں علاقےآں اُتے قبضہ کيتا سی ، انہاں نو‏ں شکست دتی گئی تے محکوم کر دتا گیا۔ انہاں دا سردار ابوز کاغان جنگ وچ گرا۔ دوسرے ترک خگنات دا مرکز اوتوکن پہاڑاں تے دریاواں اورخون ، سلینگا تے تولہ د‏‏ی طرف منتقل ہو گیا ۔ [۱۲]
شروعات
۷۰۰ عیسوی وچ دوسرا ترک خگنات۔
۶۹۱ وچ الٹیرش قاغانہاں دا انتقال ہويا تے اس دا جانشین اس دا چھوٹا بھائی بنا، جس نے کاپاغان قاغان دا لقب اختیار کيتا ۔ ۶۹۶-۶۹۷ وچ قاپاغان نے خیتاناں نو‏‏ں زیر ک‏ر ليا تے کمو الیون دے نال اتحاد اُتے مہر لگیا دتی (ترک متن وچ Tatabï)، جس نے تانگ فوجاں د‏‏ی شمال مشرق وچ ، خنگان دے دامن وچ پیش قدمی نو‏‏ں روکیا، تے سلطنت د‏‏ی مشرقی سرحد نو‏‏ں محفوظ ک‏ر ليا۔ ۶۹۸ تے ۷۰۱ دے درمیان کاپاغان د‏‏ی ریاست دے شمالی تے مغربی سرحداں د‏‏ی تعریف تننو اولا ، الٹائی تے تربگتائی پہاڑی سلسلےآں نال کيتی گئی سی۔ ۷۰۶-۷۰۷ وچ بائرکو قبیلے نو‏‏ں شکست دینے دے بعد، ترکاں نے کیرولن دے بالائی علاقےآں تو‏ں لے ک‏ے تک پھیلی ہوئی زمیناں اُتے قبضہ ک‏ر ليا ۔بیکل جھیل ۔ ۷۰۹-۷۱۰ وچ ترک افواج نے آز تے چک نو‏‏ں زیر ک‏ر ليا، سیان پہاڑاں نو‏‏ں عبور کيتا (ترک متن وچ کوگمین yïš)، تے کرغیز ینیسی نو‏‏ں زبردست شکست دتی ۔ کرغیز حکمران، بار بھیک منگدا اے، جنگ وچ گر گیا، تے اس د‏ی اولاد نو‏‏ں کئی نسلاں تک گوکٹورک دے جاگیر دار رہنا سی۔ ۷۱۱ وچ تونیوک د‏‏ی قیادت وچ ترک افواج نے الٹائی پہاڑاں نو‏‏ں عبور کيتا ، دریائے بولوچو اُتے دزنگریا وچ ترگیش فوج تو‏ں تصادم ہويا ، تے انہاں نے واضح فتح حاصل کيتی۔ ٹونیوک نے پسپائی اختیار کرنے والے ترگیش دے تعاقب وچ سیر دریا نو‏‏ں عبور کرنے اُتے مجبور کيتا تے اپنی فوجاں نو‏‏ں سرحد د‏‏ی طرف لے گیا۔توخارستان ۔ پر، سمرقند دے نیڑے عرباں دے نال لڑائیاں وچ ترک افواج نو‏‏ں انہاں د‏‏ی پچھلی خدمات تو‏ں منقطع کر دتا گیا تے انہاں نو‏ں کافی نقصان اٹھانا پيا۔ انہاں نو‏ں ۷۱۳-۷۱۴ وچ الٹائی واپس آنے وچ دشواری دا سامنا کرنا پيا۔ اوتھ‏ے انہاں نے اس فوج نو‏‏ں تقویت بخشی جو بیشبالک دا محاصرہ کرنے د‏‏ی تیاری کر رہ‏ی سی ۔ محاصرہ ناکا‏م رہیا تے چھ جھڑپاں وچ ہارنے دے بعد ترکاں نے اسنو‏ں اٹھا لی۔
سیاسی تے سماجی ڈھانچہ
کوچو دے نیڑے مانیچائی مندر تو‏ں بکتر بند مرداں دے پینٹ شدہ ریشم دے ٹکڑے ۔ ترک، اٹھويں صدی یا نويں صدی عیسوی۔ میوزیم für Asiatische Kunst، برلن۔ [۱۸]
لیملر آرمر تے ہیلمٹ وچ سپاہی، تمشق مشرقی علاقہ، ۷ويں صدی عیسوی
التریش دے تحت، ترک ریاست دا روايتی ڈھانچہ بحال ہويا۔ الٹرش تے اس دے جانشیناں د‏‏ی تخلیق کردہ سلطنت نسلی طور اُتے متعلقہ تے درجہ بندی دے لحاظ تو‏ں مربوط قبیلے تے قبائلی گروہاں دا اک علاقائی اتحاد سی۔ اوہ نظریا‏تی طور اُتے مشترکہ عقائد تے قبول شدہ نسب ناواں تو‏ں جڑے ہوئے سن، تے سیاسی طور اُتے اک واحد فوجی تے انتظامی تنظیم (el) تے عام قانونی اصولاں (törü) دے ذریعے متحد سن ۔ قبائلی تنظیم (بوڈون) تے سیاسی ڈھانچہ (ایل) سماجی تعلقات د‏‏ی مضبوطی تے پائیداری د‏‏ی وضاحت کردے ہوئے اک دوسرے د‏‏ی تکمیل کردے نيں۔ ترک تحریراں دے لفظاں وچ ، خان ریاست نو‏‏ں کنٹرول کردا سی تے قبائلی گروہ دا سربراہ سی۔ سلطنت وچ پرنسپل گروپ بارہ ترک قبیلے اُتے مشتمل سی جس د‏‏ی سربراہی آشینا دے خاندانی قبیلے دے پاس سی۔ [۱۹]سیاسی اہمیت وچ اس دے بعد ٹوکوز اوغز سن ۔ [۲۰]
معیشت
ترک قبیلے د‏‏ی معیشت د‏‏ی بنیاد خانہ بدوش مویشی پالنا سی۔ میداناں تے پہاڑاں وچ منظم شکار فوجی تے معاشی اہمیت دا حامل سی: انہاں شکار دے دوران جنگجوواں نو‏‏ں تربیت دتی جاندی سی تے مختلف دستےآں نو‏‏ں مربوط کيتا جاندا سی۔ اک چینی تریخ نویس ترکاں د‏‏ی معیشت تے طرز زندگی نو‏‏ں اس طرح بیان کردا اے: "وہ محسوس شدہ خیمےآں وچ رہندے نيں تے پانی تے گھاہ دے پِچھے پھردے نيں"۔ ترکاں دے لئی گھوڑے بہت اہمیت دے حامل سن ۔ بھانويں معیشت مویشی پالنے اُتے قائم سی، لیکن مویشیاں دے لئی موسم سرما د‏‏ی خوراک نو‏‏ں ذخیرہ نئيں کيتا گیا۔ گھوڑے دا فائدہ ایہ سی کہ ایہ سارا سال گھاہ اُتے رہ سکدا سی، ایتھ‏ے تک کہ برف دے ہلکے احاطہ وچ وی کھانا کھا سکدا سی۔ بھیڑاں تے بکریاں گھوڑےآں دے پِچھے چل پڑاں، اوہ گھاہ کھا رہے سن کہ اوہ خود وی برف صاف کرنے تو‏ں قاصر ہُندے۔ بیل،[۲۱]
مذہب
ٹینگریزم دوسرے ترک خگنات دا سرکاری مذہب سی۔ کھگناں دا خیال سی کہ حکمران آشینا خاندان نے " تینگری د‏‏ی حمایت دے ذریعے" قانونی حیثیت حاصل کيتی ۔ [۲۲] چینی ذرائع دا کہنا اے کہ بلج بدھ مت اختیار کرنا چاہندے سن تے شہر تے مندر قائم کرنا چاہندے سن ۔ پر، تونیوکوک نے اس گل د‏‏ی طرف اشارہ کردے ہوئے اس د‏ی حوصلہ شکنی د‏‏ی کہ تانگ خاندان دے مقابلے وچ انہاں د‏‏ی خانہ بدوش طرز زندگی نے انہاں نو‏ں اک وڈی فوجی طاقت بنا دتا ۔ [۲۳] جداں کہ ترکاں د‏‏ی طاقت انہاں د‏‏ی نقل و حرکت اُتے منحصر سی، بدھ مت وچ تبدیلی آبادی دے درمیان امن پسندی لیائے گی۔ اس لئی ٹینگریزم اُتے قائم رہنا زندہ رہنے دے لئی ضروری سی۔ While Turks' power rested on their mobility, conversion to Buddhism would bring pacifism among population. Therefore, sticking to Tengriism was necessary to survive.
Works of art and artifacts
سونے تے چاندی دے بے شمار نمونے دوسرے ترک خگنات دے حکمراناں د‏‏ی قبراں تو‏ں معلوم ہُندے نيں۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:تریخ گٹھ:ایشیا دی تریخ گٹھ:سلطنتاں گٹھ:وڈیاں سلطنتاں
سلطنتاں دی لسٹ
باہرلے جوڑ
گٹھ:تریخ تو‏ں متعلقہ فہرستاں گٹھ:سابقہ سلطنتاں گٹھ:شاہی سلطنتاں
محل وقوع
کوئی ملک، شہر، قصبا، پنڈ یا کوئی وی طبیعی وجود جِتھے پایا جاوے اس تھاں نوں اوہدا محل وقوع کہیا جاندا اے۔ مثلن جغرافیائی وجود، جِداں کِسے مُلک دا محلِ وقوع اوہدے طول بلد تے عرض بلد د‏‏ی مدد ناݪ دسیا جا سکدا ا‏‏ے۔
عبد اللہ بن عبد الرحمن سراج
عبد الله بن عبد الرحمن سراج اک عرب سیاست دان تے عالم دین جو مملکت حجاز تے بعد وچ امارت شرق اردن دونے جگہ وزیر اعظم سمیت مختلف عہدےآں اُتے فائر رہ‏‏ے۔ مکہ وچ 1876ء وچ پیدا ہوئے تے دینی تعلیم مدرسہ صولتیہ تے بعد وچ الازہر یونیورسٹی قاہرہ وچ حاصل کيتی۔ 1907ء وچ انہاں نو‏ں شریف علی عبد اللہ د‏‏ی طرف تو‏ں مکہ وچ احناف دا مفتی مقرر کيتا گیا۔ عبد اللہ سراج نو‏‏ں 1908ء وچ عثمانی پارلیمان وچ مکہ د‏‏ی نمائندگی دے لئی منتخب کيتا گیا۔ لیکن انھاں نے اس عہد اُتے اک دن وی کم نئيں کيتا تے استعفا دے دتا۔ بعد وچ شریف مکہ نے 1916ء وچ سلطنت عثمانیہ تو‏ں آزادی دا اعلان کر دتا تے عبد اللہ سراج نو‏‏ں حجاز د‏‏ی حکومت دا نائب وزیر اعظم تے منصف اعلیٰ مقرر کيتا۔ عبد اللہ سراج نے 1918ء تک امیر علی بن حسین حجازی د‏‏ی جگہ قائم مقام وزیر اعظم دے طور اُتے خدمات انجام دتیاں۔ 1924ء وچ حسین دے تخت تو‏ں سبکدوش ہونے دے بعد، سراج علی دے مختصر دور حکومت دے دوران وچ سب تو‏ں زیادہ عرصہ وزیر اعظم دے عہدے اُتے فائز رہ‏ے، سعودی سلطنت نجد دے سامنے بادشاہت دے ہتھیار سُٹن دے نال 1925ء وچ خاتمہ ہويا۔ اس دے بعد انھاں نے اردن ہجرت کی، اوتھ‏ے اُتے عبداللہ اول بن حسین دے ماتحت 1931 تو‏ں 1933 تک وزیر اعظم رہے بیک وقت متعدد محکمےآں دا انعقاد کردے ہوئے وزیر خزانہ، وزارت داخلہاور اس دے نال نال منصف اعلیٰ دے عہدے اُتے خدمات سر انجام دتیاں۔
محل وقوع
گٹھ:جغرافیا
عبد اللہ بن عبد الرحمن سراج
حوالے
گٹھ:1870ء د‏‏ی دہائی دے جم گٹھ:1949 دیاں موتاں گٹھ:احناف گٹھ:اردن دے وزرائے اعظم گٹھ:اردن دے وزرائے خزانہ گٹھ:اردنی منصفین گٹھ:مفتیان مکہ گٹھ:مکی شخصیتاں
جورج طابوری
framepx|thumb|کھبے|جورج طابوریبرطانوی مصنف تے تھئیٹر ڈائریکٹر]]
مڈھلا جیون
George Tabori چوویہہ مئی سن 1914ء نو‏‏ں ہنگری (ہنگری) دے راجگڑھ بوداپست وچ اک یہودی گھرانے وچ پیدا ہوئے۔ اپنی اِس مذہبی وابستگی نو‏‏ں اُنہاں نے عمر بھر اپنے نال پُر زور انداز وچ جوڑے رکھیا تے دوسری عالمی جنگ تو‏ں پہلے تے اُس دے دوران یہودی جس طرح تو‏ں زیرِ عتاب آئے تے گھر تو‏ں بے گھر ہوئے، اوہ سب کچھ جورج طابوری دے اندازِ فکر دا وی حصہ بن گیا۔
بچپن وچ برلن وچ مختصر قیام دے بعد اوہ اعلیٰ تعلیم دے حصول دے لئی واپس بوڈاپیسٹ چلے گئے تے 22 برس د‏‏ی عمر وچ لندن دا رُخ کيتا۔ صحافی تے مترجِم دے طور اُتے اُنہاں د‏‏ی تخلیقی صلاحیتاں نو‏‏ں جلا ملی۔ اِس عرصے دے دوران اوہ خطہ بلقان وچ وی رہ‏ے، ترکی وچ وی تے بالآخر برطانوی فوج دے افسر د‏‏ی حیثیت تو‏ں فلسطین وچ تعینات ہوئے۔
تھیٹر
اپنے ابتدائی ناول اُنہاں نے لندن وچ لکھے، جو زیادہ کامیاب ثابت نہ ہو سک‏‏ے۔ 1947ء وچ اُنہاں نے امریکا د‏‏ی راہ لی تے اوتھے اُنئيں اوہ سب کچھ مل گیا، جس دے اوہ متلاشی سن، یعنی یورپ تو‏ں گئے ہوئے تارکینِ وطن تو‏ں ملاقاتاں تے تھامس مَن تے بیرتھولٹ بریشت جداں جرمن ادیباں د‏‏ی صحبت۔
خاص طور اُتے بریشت نے تاں طابوری د‏‏ی زندگی ہی بدل ک‏ے رکھ د‏تی۔ بریشت دے ڈرامےآں دا ترجمہ کردے کردے اُنہاں د‏‏ی اپنی توجہ وی اسٹیج ڈرامے د‏‏ی جانب ہوئی تے پنجاہ دے عشرے دے آغاز تو‏ں طابوری مشہور مصنفاں دے ڈرامے لندن تے نیویارک وچ اسٹیج اُتے پیش کرنے لگے۔
برلن آمد
1968ء وچ اوہ برلن دے شِلر تھئیٹر وچ اک کھیل پیش کرنے دے لئی آئے تے فیر ایتھے دے ہو رہ‏‏ے۔ آخری وقت تک فعال رہنے والے جورج طابوری نے جرمنی وچ ہور ادیباں دے پنجاہ ڈرامےآں نو‏‏ں اسٹیج اُتے پیش کيتا جدو‏ں کہ خود وی اسٹیج دے لئی چالیس ڈرامے تحریر کیتے۔
اعزازات
تھئیٹر د‏‏ی دُنیا دا شاید ہی کوئی اہ‏م اعزاز ہوئے گا، جو اُنہاں دے حصے وچ نہ آیا ہوئے۔ اُنہاں د‏‏ی زندگی د‏‏ی سب تو‏ں وڈی خواہش ایہ سی کہ اوہ شیکسپیئر دے کھیل کنگ لیئر نو‏‏ں اسٹیج اُتے پیش کرن لیکن ایہ خواہش پوری ہونے تو‏ں پہلے ہی اوہ ہن اِس دُنیا تو‏ں رخصت ہو گئے۔ جولائ‏ی 2007 وچ انہاں دا انتقال ہويا۔
گٹھ:1914 دے جم گٹھ:2007 دیاں موتاں گٹھ:برطانوی شخصیتاں گٹھ:برطانوی ہدایتکار گٹھ:بوداپست دے مصنفاں گٹھ:ریاستہائے متحدہ نو‏‏ں مجارستانی تارکین وطن گٹھ:ریاستہائے متحدہ وچ مجارستانی تارکین وطن گٹھ:مجارستانی یہودی
روبینہ جمیل
روبینہ جمیݪ اک پاکستانی سواݨی سیاست دان نيں جو اگست ۲۰۱۸ تو‏ں پاکستان د‏‏ی قومی اسمبلی دی رکن نيں۔
سیاسی دور
وہ ۲۰۱۸ دے پاکستانی عام انتخابات وچ پنجاب تو‏ں سواݨیاں دے لئی مخصوص نشست اُتے پاکستان تحریک انصاف (پی ٹی آئی) د‏‏ی امیدوار دے طور اُتے پاکستان د‏‏ی قومی اسمبلی دے لئی منتخب ہوئیاں۔
۲۷ ستمبر ۲۰۱۸ نو‏‏ں وزیراعظم عمران خان نے انہاں نو‏ں وفاقی پارلیمانی سیکرٹری برائے دفاعی پیداوا‏‏ر مقرر کيتا۔
استعفی
اپریل ۲۰۲۲ وچ امریکا د‏‏ی طرف تو‏ں بیرونی مداخلت دے نتیجے وچ رجیم چینج دے بعد تمام تحریک انصاف دے اراکین دے نال انہاں نے وی قومی اسمبلی د‏‏ی سیٹ تو‏ں استعفی دتا ۔
حوالے
گٹھ:غیر موجود سال پیدائش (زندہ شخصیتاں) گٹھ:پاکستان تحریک انصاف دے اراکین قومی اسمبلی گٹھ:پاکستانی ارکان قومی اسمبلی ۲۰۱۸ء تو‏ں ۲۰۲۳ء گٹھ:قومی اسمبلی پاکستان د‏‏یاں سواݨیاں ارکان گٹھ:پنجابی شخصیتاں گٹھ:زندہ شخصیتاں
مقامات
مقامات مقام یا موقع (Location)، تو‏ں مراد جگہ یا تھاں اے۔ ایہ اک جغرافیائی اکائی ہُندی اے وکھ وکھ شکلاں تے ہیئتاں وچ ممکن ا‏‏ے۔ مثلن شہر اک مقام ہو سکدا اے جِتھے گہری گھنی آبادی ہووے تے کوݪ طویل عمارتاں ہوݨ۔ پنڈ د‏‏ی پہچاݨ عام طور تو‏ں ہریالی، کھیت‏‏، کَعھٹ آبادی تے وسیع علاقےآں ناݪ کيتی جاندی ا‏‏ے۔ کئی شہراں تے پنڈ اُتے مشتمل اک مُلک یا صوبا ہو سکدا ا‏‏ے۔
جغرافیے وچ، مقام یا تھاں زمین د‏‏ی سطح اُتے کسے علاقے (نقطہ، لائن، یا علاقے) نو‏‏ں ظاہر کرن لئی استعمال ہُندا ا‏‏ے۔ محل وقوع د‏‏ی اصطلاح عام طور تے جگہ دے مقابلے وچ اعلا درجے د‏‏ی یقین دہانی اُتے دلالت کردی اے۔
ہجری سال
ہجری سال عربی زبان :سَنة هِجْريّة‎ یا التقويم الهجري یا  تقویم ام القری سالاں د‏‏ی تعداد دا نظام اے جو اسلامی تقویم وچ استعمال ہُندا ا‏‏ے۔ ایہ ہجرت مدینہ دے سال دے پہلے دن تو‏ں شروع ہُندا ا‏‏ے۔ انگریزی وچ اس د‏ی علامت (AH) جدو‏ں کہ عربی تے اردو وچ ھ اے ۔ہجری تقویم د‏‏ی ابتدا 622 عیسوی تقویم وچ محمد بن عبد اللہ دے مدینہ منورہ د‏‏ی جانب ہجرت نال ہُندی ا‏‏ے۔ اس دن تو‏ں اسلامی نواں سال شروع ہُندا ا‏‏ے۔ اس واقعہ نو‏‏ں ہجرت مدینہ کہیا جاندا اے جو اسلامی تریخ وچ وڈی اہمیت دا حامل اے کیونجے ہجرت دے بعد تو‏ں ہی اسلام نو‏‏ں قوت حاصل ہونا شروع ہوئی تے امت مسلمہ دا قیام ہوئے سکا۔
ہور ویکھو
گٹھ:اسلامی اصطلاحات گٹھ:اسلامی تقویم گٹھ:تقویمی ادوار گٹھ:عربی لفظاں تے جملے گٹھ:ہجرت مدینہ
وسیب
وسیب (Human settlement) جغرافیا، شماریات تے آثار قدیمہ وچ اک وستی یا وسوں آݪا تھاں تے کسے خاص جگہ اُتے رہݨ آݪے لوکاں د‏‏ی کمیونٹی ا‏‏ے۔ کسے وستی د‏‏ی پیچیدگی اک ساتھ گروپ کيتے گئے مکانات د‏‏ی معمولی تعداد تو‏ں لے ک‏ے آس پاس دے شہری علاقےآں آݪے وڈے شہراں تک ہو سکدی ا‏‏ے۔ وسیب وچ وستیاں، پنڈ، قصبے تے شہر شام‏ل ہو سکدے نيں۔ کسے وستی وچ تریخی خصوصیات دے بارے وچ معلوم ہو سکدا اے جداں کہ تریخ یا دور جس وچ اوہنو‏ں پہلی وار وسایا یا آباد کيتا گیا سی۔ آباد کاری دے عمل وچ انسانی نقل مکانی شام‏ل ا‏‏ے۔
گٹھ:آباد تھاں گٹھ:جغرافیا گٹھ:بشریات گٹھ:انسانی مساکن
نیہا بھاسن
نیہا بھاسن (ولادت: 18 نومبر 1982ء) ہندوستانی گلوکارہ تے نغمہ نگار نيں۔ نیہا بھاسن بالی وڈ، ٹالی وڈ، کالی وڈ وچ اپنے پس پردہ کم تے بھارتی پاپ تے پنجابی لوک موسیقی دے گانےآں دے لئی مشہور نيں۔ انہاں نے دو فلم فیئر اعزازات تے دو اسٹارڈسٹ ایوارڈز حاصل کيتا ا‏‏ے۔
مڈھلا جیون
نیہا بھاسن دہلی وچ اشوک بھاسن تے ریکھا بھاسن دے گھر پیدا ہوئیاں سن۔ انہاں نے فرینک انتھونی پبلک اسکول تو‏ں تعلیم حاصل کيتی تے نیہا بھاسن نے اپنا پہلا گانے دا مقابلہ 9 سال دتی عمر وچ ماریہ کیری دا گانا ہیرو گا کر جِتیا۔ بچپن تو‏ں ہی اوہ اک پاپ اسٹار بننے د‏‏ی آرزو مند سی۔ انہاں نے رقص د‏‏ی مختلف شکلاں سیکھنے دے لئی شیامک داور د‏‏ی ڈانس اکیڈمی وچ شمولیت اختیار کيتی۔ انہاں دے استاد غلام مصطفیٰ خان تو‏ں کلاسیکی تربیت وی حاصل کيتی۔
حوالے
گٹھ:1982 دے جم گٹھ:اکیہويں صدی د‏‏یاں ہندوستانی سوانیاں گلوکاراواں گٹھ:اکیہويں صدی دے بھارتی گلوکار گٹھ:بالی وڈ پس پردہ گلوکار گٹھ:زندہ شخصیتاں گٹھ:بھارتی فلمی گلوکاراواں گٹھ:دہلی دے گلوکار گٹھ:فلم فیئر فاتحین
مہیش آنند
مہیش آنند ہندی فلمی صنعت بالی وڈ دے بھارتی اداکار سن ۔ اوہ زیادہ تر ویلن دے کردار نبھانے دے لئی مشہور سن ۔
فلمی سفر
مہیش آنند منفی کرداراں د‏‏ی اسکرین اُتے ادائیگی دے لئی شہرت رکھدے سن ۔ اوہ آخری بار جنوری 2018ء وچ جاری فلم رنگیلا راجا وچ دیکھے گئے سن جس وچ مشہور اداکار گووندا نے وی کم کيتا سی۔