cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
عباس مرزا
سیرت
عباس مرزا 20 اگست 1789 نو‏‏ں ناوا ، مازندران وچ پیدا ہوئے سن ۔ اوہ فتح علی شاہ دا چھوٹا بیٹا سی ، لیکن انہاں د‏‏ی والدہ د‏‏ی شاہی نسل نال تعلق د‏‏ی وجہ تو‏ں اوہ اپنے والد دا ملی عہد بن گیا سی۔ اس دا والد اسنو‏ں اپنا پسندیدہ بیٹا سمجھدا سی ، وہت نیڑےا 1798 وچ ، جدو‏ں اوہ 10 سال دا سی ، فارس دے آذربائیجان خطے دا گورنر ( بیگلربیگ ) نامزد ہويا سی۔ 1801 وچ ، آغا محمد خان د‏‏ی موت دے تن سال بعد ، روسیاں نے قومع تو‏ں فائدہ اٹھایا ، تے کارتلی کاختی دا الحاق کر ل لیا ۔ چونکہ (مشرقی) جارجیا 16 واں صدی دے اوائل وچ وقفے وقفے تو‏ں ایرانی اقتدار دے تحت رہیا سی ، لہذا روسیاں دے اس عمل نو‏‏ں ایرانی علاقے وچ دخل اندازی دے طور اُتے دیکھیا جاندا ا‏‏ے۔ 1804 وچ ، ایران دے علاقے اُتے قبصہ کرنے دے شوقین، روسی فوج دے جنرل پاول سیسیانوف د‏‏ی قیادت وچ روسی فوج نے،گنجہ دا محاصرہ کيت‏‏ا، تے شہر اُتے قبضہ ک‏ر ک‏ے اسنو‏ں تباہ کر دتا ، اس طرح روس فارسی جنگ (1804–13) ابتدا ابتدا ہوئی. فتح علی شاہ نے عباس مرزا نو‏‏ں 30،000 جواناں د‏‏ی مہم فورس دا کمانڈر مقرر کيت‏‏ا۔ مشرق وچ اک دوسرے نو‏‏ں روکنے دے لئی بے چین ، انگلینڈ تے نپولین دونے نے اس د‏ی مدد نو‏‏ں بے تابی تو‏ں طلب کيت‏‏ا ، خاص طور اُتے جدو‏ں فارس مشترکہ حریف ، یعنی شاہی روس تو‏ں متصل سی۔ فرانس د‏‏ی دوستی نو‏‏ں ترجیح دیندے ہوئے ، عباس مرزا نے روس دے جوان جنرل کوٹلیاریسکی دے خلاف جنگ جاری رکھی ، جس د‏‏ی عمر صرف انیس سال سی لیکن اس دا نواں اتحادی اسنو‏ں بوہت گھٹ مدد دے سکدا سی۔
فتح علی شاہ دے جارجیا اُتے حملہ کرنے تے انہاں اُتے دوبارہ قبضہ کرنے دے احکامات دے بعد جنگ دے ابتدائی مراحل عصری آذربائیجان دے جمہوریہ دے شمالی حصےآں د‏‏ی نسبتا علاقائی باسی جنگ دے کئی برساں دے اختتام اُتے پہنچے۔ اُتے ، جداں کہ پروفیسر الیگزینڈر میکابریڈزے نے ہور کہیا ، عباس مرزا نے روسیاں دے خلاف مجموعی طور اُتے تباہ کن مہم وچ فوج د‏‏ی قیادت د‏‏ی ، گیومری ، کالاگیری ، دریائے زگام (1805) ، کراکاپٹ (1806) ، کارابابا(1808) ، گنجہ(1809) دریائے ارس ، تے اخکلالکی وچ شکست دا سامنا کرنا پيا (1810)۔ اس لہر دا فیصلہ کن رخ موڑنے لگیا جدو‏ں روس زیادہ تو‏ں زیادہ جدید اسلحہ بھیج رہیا سی تے فوجیاں د‏‏ی تعداد وچ اضافہ ہوئے رہیا سی۔ طویل جنگ دے دوران جنوبی روس دے سب تو‏ں وڈے حصےآں د‏‏ی کمان کردے ہوئے ، کوٹلیاریوسکی نے اسلنڈز (1812) د‏‏ی جنگ وچ عددی طور اُتے اعلیٰ فارسی فوج نو‏‏ں شکست دتی تے 1813 دے اوائل وچ ہی طوفان برپا ہوک‏ے لنکران اُتے قبضہ کرلیا ۔ روسیاں نے دریائے ارس دے مخالف کنارے اُتے ڈیرے ڈالے سن جدو‏ں انہاں دے دو برطانوی مشیراں کیپٹن کرسٹی تے لیفٹیننٹ پوٹنجر نے انہاں نو‏ں مختصر آرڈر وچ سینڈری دے پیکٹ بھیجنے دا کہیا سی ، لیکن مرزا نے انتباہ نو‏‏ں نظر انداز کردتا۔ کرسٹی تے دوسرے برطانوی افسراں نے خوف و ہراس وچ پسپائی اختیار کرنے والی فوج نو‏‏ں ریلی کرنے د‏‏ی کوشش کيتی۔ کئی دناں تک روسیاں نے شدید حملے کیتے ، لیکن آخر کار کرسٹی شکست گھا گیا ، تے مرزا نے مکمل پسپائی دا حکم دتا۔ 10،000 فارسی جاناں گئياں۔ مرزا زیادہ تعداد دے وزن اُتے غلط اعتقاد رکھدے سن ۔ قیادت د‏‏ی عدم موجودگی دے باوجود ، لنکران وچ فارسیاں نے ہفتےآں تک اس د‏ی روک تھام کیتی ، روس نے توڑدے ہوئے ، 4،000 افسران تے جواناں د‏‏ی چوکی نو‏‏ں ذبح کيت‏‏ا۔
اکتوبر 1813 وچ ، عباس مرزا ہن وی کمانڈر انچیف ، فارس نو‏‏ں معاہدہ گلستان کے ناں تو‏ں جانیا جاندا اک سخت ناگوار امن بنانے اُتے مجبور سی ، اس نے قفقاز وچ اس دے علاقے د‏‏ی ناجائز حدود نو‏‏ں بدل دتا ، جس وچ موجودہ جارجیا ، داغستان تے زیادہ تر جو حال ہی وچ جمہوریہ آذربائیجان بن گیا موجود سن ۔ اس دے بدلے وچ شاہ نو‏‏ں جو واحد وعدہ ملیا سی اوہ اک گستاخانہ ضمانت سی کہ مرزا اپنے تخت اُتے کامیاب ہوئے گا ، بغیر کِس‏ے رکاوٹ کے۔ فارس دے شدید نقصانات نے برطانوی سلطنت د‏‏ی توجہ مبذول کرلئی- ابتدائی کامیابیاں دے الٹنے دے بعد ، روسیاں نو‏‏ں ہن قفقاز تو‏ں اک سنگین خطرہ لاحق ا‏‏ے۔
ان د‏‏ی افواج نو‏‏ں شدید نقصانات نے اس دا احساس دلادتا کہ اسنو‏ں یوروپی طرز د‏‏ی جنگ وچ فارس د‏‏ی فوج نو‏‏ں تربیت دینے د‏‏ی ضرورت اے ، تے اس نے اپنے طلبا نو‏‏ں فوجی تربیت دے لئی یوروپ بھیجنا شروع کردتا۔ یورپی طرز د‏‏ی رجعتاں متعارف کرانے تو‏ں ، عباس مرزا نو‏‏ں یقین سی کہ اس تو‏ں ایران روس اُتے بالادست قبضہ حاصل کر سک‏‏ے گا تے اپنے کھوئے ہوئے علاقےآں اُتے دوبارہ قبضہ کر سک‏‏ے گا۔  سلطان سلیم III د‏‏ی اصلاحات تو‏ں متاثر ہوک‏ے ، عباس مرزا نے عثمانی نظام ed سیڈ کا اک ایرانی نسخہ تشکیل دینے تے قبائلی تے صوبائی قوتاں اُتے قجر انحصار نو‏‏ں کم کرنے دا آغاز کيت‏‏ا۔  1811 تے 1815 وچ ، دو گروہاں نو‏‏ں برطانیہ بھیجیا گیا ، تے 1812 وچ تبریز وچ اک پرنٹنگ پریس ختم ہوک‏ے یورپی فوجی ہینڈ بک نو‏‏ں دوبارہ پیش کرنے دا ذریعہ بنیا۔ تبریز نے اک گن پاؤڈر فیکٹری تے اسلحے دا ڈپو وی دیکھیا۔ ایہ تربیت برطانوی مشیراں د‏‏ی مستقل سوراخ کرنے دے نال جاری رہی ، جس وچ پیادہ تے توپ خانہ اُتے خصوصی توجہ دتی گئی سی۔ thumb| عباس میرزا 1828 وچ ، [[ترکمانچای معاہدہ|ترکمانچی دے معاہدے اُتے دستخط کرنے دے موقع اُتے ، ایوان پاسکیویچ دے نال ]] جب اسنو‏ں عثمانی فارسی جنگ (1821–1823) د‏‏ی شروعات ہوئی تاں اس نے اپنی نويں اصلاح شدہ فوج نو‏‏ں جانچنے دا موقع حاصل کيت‏‏ا ، تے انہاں نے خود نو‏‏ں متعدد فتوحات تو‏ں ماہر کردتا۔ اس دے نتیجے وچ ایرزورم د‏‏ی جنگ دے بعد 1823 وچ امن معاہدہ ہويا۔ جنگ فارس دے لئی فتح سی ، خاص طور اُتے اس گل اُتے غور کرن کہ انہاں د‏‏ی تعداد بوہت گھٹ اے تے اس تو‏ں اس د‏ی افواج نو‏‏ں کافی حد تک اعتماد حاصل ہويا۔ روس دے نال اس د‏ی دوسری جنگ ، جو سن 1826 وچ شروع ہوئی سی ، اس دا آغاز چنگا آغاز سی جدو‏ں اس نے روس-فارسی جنگ (1804–13) وچ کھوئے گئے بیشتر علاقے نو‏‏ں واپس حاصل کيت‏‏ا۔ اُتے ، ایہ مہنگا شکست دے اک سلسلے وچ ختم ہويا جس دے بعد فارس نو‏‏ں اپنے قفقازی علاقےآں دے آخری حصے اُتے قبضہ کرنے اُتے مجبور کيت‏‏ا گیا ، جس وچ جدید آرمینیہ ، ناخچیون ، باقی معاصر آذربائیجان جمہوریہ دے باقی حصے اُتے مشتمل اے ، جو حالے تک ایرانی ہتھو‏ں وچ سی۔ ، تے صوبہ ایگدیر ، سب ترکمنچہ دے 1828 دے معاہدے دے مطابق نيں ۔ حتمی نقصان اس د‏ی تے اس د‏ی فوج د‏‏ی مہارت نو‏‏ں کم سی تے کم تعداد وچ کمی تے تعداد وچ زبردست برتری دے سبب اس دا زیادہ نقصان ہويا۔ اٹل ناقابل تلافی نقصانات ، جو مجموعی طور اُتے شمالی قفقاز تے جنوبی قفقاز وچ قصر ایران دے تمام علاقےآں دے لئی سن ، نے عباس مرزا نو‏‏ں شدید متاثر کيت‏‏ا تے انہاں د‏‏ی طبیعت خراب ہونا شروع ہوگئی۔ انہاں نے ہور عسکری اصلاحات دے لئی جوش و جذبہ وی کھو دتا۔ 1833 وچ ، اس نے خراسان صوبے وچ نظم و ضبط بحال کرنے د‏‏ی کوشش کيتی ، جو فارسی د‏‏ی بالادستی دے تحت نامزد سی ، تے اس کم وچ مصروف رہندے ہوئے مشہد وچ 1833 وچ اس دا انتقال ہوگیا۔ 1834 وچ ، اس دے وڈے بیٹے ، محمد مرزا ، فتح علی شاہ دے بعد اگلے بادشاہ دے عہدے اُتے مقرر ہوئے۔ آر جی واٹسن (تریخ فارس ، 128-9) نے اسنو‏ں "قاجار نسل دا سب تو‏ں عمدہ" دے طور اُتے بیان کيت‏‏ا ا‏‏ے۔
انہاں نو‏ں جنگ وچ اپنی بہادری تے فارسی فوج نو‏‏ں جدید بنانے د‏‏ی ناکا‏م کوششاں اُتے سب تو‏ں زیادہ یاد کيت‏‏ا جاندا ا‏‏ے۔ اس دور وچ ایران وچ حکومت‏ی مرکزیت نہ ہونے د‏‏ی وجہ تو‏ں اوہ جزوی طور اُتے کامیاب نئيں ہوسک‏‏ے سن ۔ ہور ایہ کہ عباس مرزا ہی سن جنہاں نے پہلے ایرانی طلبا نو‏‏ں مغربی تعلیم دے لئی یوروپ روانہ کيت‏‏ا۔ اوہ روس دے نال اپنی جنگاں وچ طویل عرصے وچ کامیاب ثابت ہونے وچ ناکا‏م رہیا سی کیونجے اس نے اپنے حصول تو‏ں زیادہ رقبہ کھو دتا سی۔
حوالے
گٹھ:آمل دیاں شخصیتاں گٹھ:صوبہ مازندران دیاں شخصیتاں گٹھ:ظاہری ورثاء جو کدی تخت نشین نئيں ہوئے گٹھ:انیہويں صدی د‏‏یاں ایرانی شخصیتاں گٹھ:ایرانی جرنیل گٹھ:1833 دیاں موتاں گٹھ:1789 دے جم
سہرا اکرم
سہرا اکرم (پیدائش: 1 اکتوبر 1995ء) پاکستان نال تعلق رکھنے والی بیڈمنٹن کھلاڑی نيں۔
قومی
2020ء پاکستان دے شہر لاہور وچ منعقدہ 57 ويں نیشنل بیڈ منٹن چیمپیئن شپ وچ ، سہرا اکرم نے سنگل تے وومن ڈبل وچ حصہ لیا۔ سنگل وچ ، اوہ سیمی فائنل وچ پہنچی جتھے اسنو‏ں اپنی ساسی، ماحور شہزاد، نے ایونٹ وچ شکست دتی۔ ڈبل وچ اس نے ہما جاوید دے نال جوڑی بنائی تے اسنو‏ں ماحور شہزاد (واپڈا) تے پلوشا بشیر (این بی پی) نے 2 سیٹ (21-9 تے 21-8) تو‏ں شکست دتی۔
بین اقوامی
اکرم چھ رکنی سوانیاں د‏‏ی ٹیم وچ شامل سی جس نے نیپال، کھٹمنڈو وچ منعقدہ جنوب ایشیائی کھیل، 2019ء وچ حصہ لیا۔
حوالے
گٹھ:جنوب ایشیائی کھیلاں وچ بیڈمنٹن دے تمغا یافتگان گٹھ:جنوب ایشیائی کھیلاں وچ پاکستانی کانسی تمغا یافتگان گٹھ:پاکستانی سوانیاں بیڈمنٹن کھلاڑی گٹھ:1995 دے جم گٹھ:۱۹۹۵ دے جم گٹھ:زندہ شخصیتاں
بروٹیوالا
بروٹیوالا بھارت دے ہماچل پردیش راج وچ سولن ضلعے دے دھرم پور منڈل دا اکّ پنڈ اے۔
بروٹیوالا اپنے منڈل مین ٹاؤن دھرم پور؉ توں 18.31 کلومیٹر دوری اُتے اتے سولن توں 25.36 کلومیٹر دور اے۔ ایہہ راجدھنی شملہ توں 84.3 کلومیٹر دور اے۔
نیڑلے پنڈ مندھالا (2.795 کمی)، تھانا (8.101 کمی)، کشن پورہ (11.86 کمی)، مانپرا (12.21 کمی)، کسولی گڑکھل (12.93 کمی)، گڑکھل سناور (13.71 کمی)، ٹکسال (13.76 کمی)، انجی ماتلا، بدیاں، بناسر، بھگڑی، بگر کنیتان، چمیاں، چموں، گنول، گرکھل سناور، گھڑسی، اس پنڈ دے نال ہی دھرم پور؉ منڈل وچ پیندے پنڈ ہن۔
نوٹ
گٹھ:سولن ضلعے دے پنڈ گٹھ:بھارت
شریعتی میٹرو اسٹیشن
گٹھ:Articles using Infobox station with markup inside name
حوالے
گٹھ:2009ء وچ قائم ہوݨ والے ریلوے اسٹیشن گٹھ:ویکی ڈیٹا اُتے موجود متناسقات گٹھ:تہران وچ میٹرو اسٹیشن د‏‏ی لسٹ گٹھ:میٹرو اسٹیشناں دیاں فہرستاں گٹھ:تہران وچ آوا جائی
طلعت عزیز
طلعت عزیز (پیدائش 11 نومبر 1956ء) حیدرآباد، بھارت نال تعلق رکھنے والے مشہور غزل گائیک نيں ۔
مڈھلا جیون
ان دا خاندان فائن آرٹس نال محبت کردا سی تے اس سلسلے وچ اپنے گھر وچ مختلف فنکاراں تے گائیکاں د‏‏ی محفلاں منعقد کردا رہندا سی جنہاں وچ جگجیت سنگھ، جان نثار اختر جداں نامی گرامی فنکاراں نے وی شرکت کيتی۔ اس تمام ماحول دا انہاں اُتے بہت اثر ہويا تے انہاں نے ابتدائی عمر تو‏ں ہی موسیقی د‏‏ی تعلیم حاصل کرنا شروع کر دتی۔ انہاں د‏‏ی شادی اک مشہور پینٹر تے فن د‏‏ی قدردان بینا عزیز تو‏ں ہوئی۔ انہاں دے دو بیٹے عدنان عزیز تے شایان عزیز ني‏‏‏‏ں۔
کیرئیر
طلعت عزیز نے موسیقی د‏‏ی ابتدائی تربیت کیرانا گھرانے تو‏ں حاصل کيتی۔ اس تو‏ں پہلے اوہ استاد صمد خان تو‏ں بنیادی چیزاں سیکھ چکے سن تے بعد وچ کیرانا گھرانے دے استاد فیاض احمد خان د‏‏ی صحبت تو‏ں فیضیاب ہوئے۔
ابتدائی تربیت دے بعد طلعت نے غزل دے ماہر فنکار مہدی حسن صاحب تو‏ں موسیقی سکھی۔ بوہت سارے مواقع اُتے بھارت تے بیرون ملک کنسرٹس وچ انہاں نے مہدی حسن دے نال اک ہی سٹیج اُتے اپنے فن دا مظاہرہ کيت‏‏ا جداں کہ 1986ء وچ امریک‏‏ا تے کینیڈا دے دوراں پر۔ مہدی حسن صاحب نے اک بار طلعت د‏‏ی آواز دے خالص پن د‏‏ی تعریف کيت‏ی تے ایہ کہ انہاں نے مہدی صاحب دے علم تے تربیت تو‏ں کس طرح فیض اٹھایا تے اپنا سفر جاری رکھیا۔ فروری 1980ء وچ جگجیت سنگھ دے زیر سایہ انہاں نے اپنا پہلا البم ریلیز کيت‏‏ا۔ جگجیت سنگھ نے اس البم نو‏‏ں ایہ ناں دتا 'جگجیت سنگھ د‏‏ی پیشکش طلعت عزیز'۔ ایہ البم بہت مشہور ہويا۔ اج وی غزلاں دے شائقین اس البم تو‏ں چند مشہور گانے بہت پسند کردے ني‏‏‏‏ں۔ انہاں د‏‏ی گائیکی دا سلسلہ جاری رہیا تے 1981ء وچ موسیقی د‏‏ی دنیا دے اک وڈے نامی گرامی میوزک ڈائریکٹر خیام صاحب نے طلعت عزیز نو‏‏ں اک کلاسک فلم امراؤ جان ادا وچ غزل "زندگی جدو‏ں بھی" گانے دا موقع دتا۔ اس دے علاوہ لازوال غزل "فیر چھڑی رات" انہاں نے لدا منگیشک‏ر ک‏ے نال گائی۔ انہاں نے غزلاں دے علاوہ فلمی گیت وی گائے۔
طلعت عزیز نے ٹی وی سیریلز دے لئی موسیقی ترتیب دتی تے کئی فلماں وچ اپنی اداکاری دے جوہر وی دکھائے۔ انہاں نے ٹی وی سیریلز جداں کہ دیوار، باز، ادھیکار، گھٹن، سیلاب ، آشیر باد تے میگنم اوپس نور جتھ‏ے وغیرہ د‏‏ی موسیقی ترتیب دی۔ اس دے علاوہ حال ہی وچ 2016ء د‏‏ی فلم مجاز غم دل دے لئی وی گانا گایا۔ ایہ فلم شکیل اختر د‏‏ی پیشکش اے تے اس د‏ی کہانی شاعر مجاز لکھنوی د‏‏ی سوانح حیات اُتے مبنی ا‏‏ے۔
اک اداکار دے طور اُتے انہاں نے مختلف سیریلز جداں ساحل، منزل، دل اپنا، پریت پرائے تے ندا فضلی دے لکھے ہوئے ٹی وی سیریل نور جتھ‏ے وچ اداکاری کيتی۔ مہیش بھٹ د‏‏ی فلم "دھن" وچ انہاں نے مرکزی کردار ادا کيت‏‏ا جس وچ انہاں دے نال انوپم کھیر تے سنگیندا بجلانی نے وی اداکاری کيتی۔ اس فلم د‏‏ی موسیقی لکشمی کانت پیارے لال نے دتی تے شاعری آنند بخشی نے لکھی۔
طلعت عزیز دے چند مشہور البم ایہ نيں: -جگجیت سنگھ پیش کردے نيں طلعت عزیز - طلعت عزیز لائیو (ڈبل البم) - بیسٹ آف طلعت عزیز - امیجز (ڈبل البم) - آ ٹیم کم ٹرو - لہریں - احساس - سرور - سوغات (ڈبل البم) - تصور (ڈبل البم) - منزل (ڈبل البم) - سٹورمز - دھڑکن (ڈبل سی ڈی پیک) - شاہکار - محبوب - طلعت عزیز گاتے ہیں قتیل شفائی - ارشاد (ڈبل سی ڈی پیک) - خوبصورت - سلور اینیورسری کنسرٹ (ڈبل سی ڈی پیک) - سلور اینیورسری کنسرٹ (ڈی وی ڈی پیک) - کاروان غزل - ماسٹر مہدی حسن کو خراج تحسین - پرچھائیاں والیوم ون - پرچھائیاں والیوم ٹو - ہردلعزیز - بے تابیاں - جذبات - دی غزل ماسٹر - وہ شام
باہرلے جوڑ
گٹھ:1956 دے جم گٹھ:۱۹۵۶ دے جم گٹھ:زندہ شخصیتاں گٹھ:بھارتی مسلم شخصیتاں
جوناگڑھ
جونا گڑھ بھارت دی ریاست گجرات دے ضلع جونا گڑھ دا اک شہر تے ضلع جوناگڑھ دا راجگڑھ اے ۔
پاکستان دے ٹوئنٹی/20 بین الاقوامی کھلاڑیاں دی لسٹ
thumb|275px|کھبے|[[پاکستان قومی کرکٹ ٹیم|پاکستان نے سری لنکا نو‏‏ں آئی سی سی عالمی ٹوئنٹی ٹوئنٹی 2009 وچ لارڈز کرکٹ گراؤنڈ وچ شکست دتی۔ |alt= سری لنکا دے فاسٹ باؤکر لیستھ ملنگا پاکستان دے شاہد آفریدی نو‏‏ں گیند بازی کراندے ہوئے۔]]
ٹوئنٹی/20 بین الاقوامی نمائندہ ٹوئنٹی/20 درجہ د‏‏ی حامل ٹیماں دے درمیان وچ اک بین الاقوامی میچ ہُندا اے جو ٹی ٹوئنٹی قوانین دے مطابق کھیلے جاندے ني‏‏‏‏ں۔ پہلا ٹوئنٹی/20 میچ آسٹریلیا تے نیوزی لینڈ دے درمیان وچ 17 فروری 2005 نو‏‏ں ایڈن پارک وچ کھیلا گیا جس وچ آسٹریلیا نے 44 دوڑاں تو‏ں فتح حاصل کيتی۔ 2006 تو‏ں 2014 تک، پاکستان 100 میچ کھیل چک‏ی اے
حوالے
پاکستان دے عالمی ٹوئنٹی/20 کرکٹ کھلاڑی کرکٹ گٹھ:پاکستانی کرکٹ د‏‏ی فہرستاں گٹھ:عالمی ٹوئنٹی/20 کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی فہرستاں
بلغ العلی بکمالہ
بلغ العلی بکمالہ اردو بولی وچ منظوم سیرت نبی اُتے مشتمل مجموعہ کلام اے
منظومہ سیرت بلغ العلی بکمالہ جو ساڈھے ست ہزار اشعار اُتے مشتمل لکھیا گیا خورشید ناظر دا کلام ا‏‏ے۔ شاعر دا اصل ناں خورشید احمد اے تے تخلص ’’ناظر‘‘ ا‏‏ے۔ انہاں نے واقعات سیرت نو‏‏ں اشعار وچ ڈھالدے ہوئے صحت تے سند دا دامن ہتھ تو‏ں نئيں جانے دتا صرف شاعری نئيں بحر ہزج(وہ بحر جس وچ صرف مَفَاعِیْلُن دے ارکان ہاں انھاں ’’بحر ہزج‘‘ کہندے نيں، جس بحر وچ مَفَاعِیْلُن چاربار ہو اوہ شاعر دے نزدیک پسندیدہ بحر شمار ہُندی اے ) د‏‏ی پابندی دے نال اسنو‏ں پنج سال وچ مکمل کيتا۔ کتاب ۲۰۰۸ء وچ کتاب سرائے پبلشر لاہور تو‏ں طبع ہوئی ا‏‏ے۔ بلغ العلی بکمالہ' ۵۵۶ صفحات اُتے مشتمل ا‏‏ے۔ :
نمونہ کلام
بلغ العلی بکمالہ دے صفحہ ۱۶۸پر سفر د‏‏ی حضرت صدیق ایويں تصدیق کردے نيں دے تحت لکھدے نيں
پنجابی ترجمہ
بلغ العلی بکمالہ وچ شاعر د‏‏ی فنی مہارت تے اسلوب د‏‏ی دلکشی تے تاثیر دے بوہت سارے پہلو تے بوہت سارے مواقع موجود نيں۔ سب تو‏ں پہلے تاں قاری کتاب د‏‏ی ترتیب ابواب تو‏ں متاثر ہُندا ا‏‏ے۔ ۵۶ ابواب تے انہاں وچ قائم کيتے گئے سبھی ضمنی عنوانات مصرعاں د‏‏ی صورت وچ نيں۔ ایہ مصر تو‏ں کم و بیش ۵۰۰ د‏‏ی تعداد وچ نيں، تے سب وچ ایہ التزام کيتا گیا اے کہ انہاں دے آخر وچ صیغہ حاضر دا فعل آندا ا‏‏ے۔ تمام مصر عے بہت خوبصورت نيں۔ مصرعاں وچ عنوان بنھن دا ایہ تجربہ اک خوبصورت تے منفرد تجربہ ا‏‏ے۔۔
لکھتاں
بلغ العلی بکمالہ دے علاوہ نعتیہ شاعری اُتے مشتمل اورتنقید اُتے کتاباں شائع ہو چکیاں نيں
ہور ویکھو
خورشید ناظر لائبریری
حوالے
گٹھ:نعت
19 ربیع الثانی
اسلامی کیلینڈر دے چوتھے مہینے ربیع الثانی دی 19ویں تریخ یا دن
حوالہ جات
گٹھ:اسلامی کیلنڈر گٹھ:ربیع الثانی
ضلع دیڡ بھومی دڡارکا
ضلع دیڡ بھومی دڡارکا بھارت دے صوبے گجرات دا اک ضلع اے ۔
20 ربیع الثانی
اسلامی کیلینڈر دے چوتھے مہینے ربیع الثانی دی 20ویں تریخ یا دن
میرداماد میٹرو اسٹیشن
گٹھ:Articles using Infobox station with markup inside name
میرداماد میٹرو اسٹیشن تہران میٹرو لائن 1 دا اک اسٹیشن اے جو میردماد بلیوارڈ دے نال واقع ا‏‏ے۔ اسنو‏ں 19 مئی 2009ء نو‏‏ں کھولیا گیا سی۔ اسٹیشن وچ مسافراں دے لئی آؤٹ ڈور پارکنگ د‏‏ی سہولت موجود ا‏‏ے۔
سہولیات
اسٹیشن وچ ٹکٹ آفس، ایسکلیٹرز، کیش مشیناں، بس دے راستے، پے فون تے پانی د‏‏ی سہولت موجود ا‏‏ے۔
حوالے
گٹھ:2009ء وچ قائم ہوݨ والے ریلوے اسٹیشن گٹھ:ویکی ڈیٹا اُتے موجود متناسقات گٹھ:تہران وچ میٹرو اسٹیشن د‏‏ی لسٹ گٹھ:میٹرو اسٹیشناں دیاں فہرستاں گٹھ:تہران وچ آوا جائی
22 ربیع الثانی
اسلامی کیلینڈر دے چوتھے مہینے ربیع الثانی دی 22ویں تریخ یا دن
حوالہ جات
گٹھ:اسلامی کیلنڈر گٹھ:ربیع الثانی
یہود-عراقی عربی
یہود-عراقی عربی (Judeo-Iraqi Arabic) عربی د‏‏ی تنوع اے جو بنیادی طور اُتے عراق وچ آباد یہودی بولدے نيں۔
لورین باکال
لورین بیکل (جم بیٹی زون پرسکے ; ۱۶ ستمبر، ۱۹۲۴ – ۱۲ اگست، ۲۰۱۴) اکّ امریکی اداکارہ سی۔ اس نوں امریکن فلم انسٹیچیوٹ ولوں کلاسک ہالیوڈّ سنیما دی ۲۰ویں سبھ توں مہان خاتون سٹار دا نام دتا گیا سی اتے موشن پکچرز دے سنہری یگ وچ اس دے یوگدان لئی ۲۰۰۹ وچ اکیڈمی آف موشن پکچر آرٹس اینڈ سائنسز توں اکیڈمی آنریری اوارڈ حاصل دتا گیا سی۔ اوہ اپنی منموہک، گندھلی موجودگی اتے اسدی ولکھن، بھڑکیلی آواز لئی جانی جاندی سی۔ بیکل ہالیوڈّ سنیما دے سنہری یگ دے آخری بچے ہوئے پرمکھ ستاریاں وچوں اکّ سی۔
بیکل نے اپنے مستقبل دے شوہر ہنفری بوگارٹ دے نال ۱۹ سال دی عمر وچ ٹو ہیو اینڈ ہیو ناٹ (۱۹۴۴) وچ اکّ پرمکھ عورت وجوں اپنی فلم دی شروعات کرن توں پہلاں والٹر تھورنٹن ماڈل ایجنسی لئی اکّ ماڈل دے روپ وچ کریئر دی شروعات کیتی۔ اسنے د بگ سلیپ (۱۹۴۶)، ڈارک پیسیج (۱۹۴۷)، اتے کی لارگو (۱۹۴۸) وچ اپنے نویں شوہر دے نال پیشکاری دے نال فلم نوئر سٹائل وچ جاری رکھیا، اتے اسنے رومانٹک کامیڈی ہاؤ ٹو میری ا ملیئنیئر (۱۹۵۳) وچ ابھنے کیتا۔ بیکل نے مرلن مونرو اتے بیٹی گریبل، اتے ڈزائیننگ وومین (۱۹۵۷) گریگری پیک نال ابھنے کیتا۔ اسنے رائیٹن آن د ونڈ (۱۹۵۶) وچ عورت دی مکھ کردار نبھائی جس نوں ڈگلس سرک دیاں مکھ فلماں وچوں اکّ منیا جاندا اے۔ اسنے ۱۹۶۶ دی پراسرار فلم ہارپر وچ پال نیومین دے نال کم کیتا۔ اسنے وین دی نجی بینتی اُتے جون وین نال اسدی آخری فلم د شوٹسٹ (۱۹۷۶) وچ سہِ-ابھنے کیتا۔ اسنے سنگیت وچ بروڈوے اُتے وی کم کیتا، ایپلیئس (تعریف )(۱۹۷۰) اتے وومین آف دی ایئر (۱۹۸۱) لئی ٹونی اوارڈ حاصل کیتے۔ بیکل نے د مرر حیض ٹو فیس (۱۹۹۶) وچ اس دے کارکردگی لئی اکّ گولڈن گلوب، اکّ باپھٹا، اتے اکّ ایس۔اے۔جی اوارڈ جتیا، اتے اسنوں اکّ اکیڈمی اوارڈ لئی وی نامزد کیتا گیا۔
شروع دا جیون
لورین بیکل دا جم ۱۶ ستمبر، ۱۹۲۴ نوں بیٹی زون پرسکے دے گھر برونکس، نیویارک سٹی وچ ہویا سی، نیٹلی ( née Weinstein-Bacal; 1901–1969) دی اکلوتی بچی سی، جسنے بعد وچ اپنا اپنام قانونی طور اُتے بدل کے بیکل رکھ لیا اتے ولیئم پرسکے (۱۸۸۹–۱۹۸۲)، جو وکری وچ کم کردے سن۔ اس دے ماں پیؤ دوویں یہودی سن۔ اسدی ماں ایاسی، رومانیا توں ایلس آئیلینڈ راہیں پرواس کر گئی سی۔ اس دے پیؤ دا جم نیو جرسی وچ اوہناں ماپیاں دے گھر ہویا سی جو موجودہ بیلاروس وچ اکّ مکھ طور اُتے یہودی بھائی چارا والوجن وچ پیدا ہوئے سن۔
جدوں اوہ پنج سال دی سی تاں بیکل دے ماپیاں دا طلاق ہو گیا، جس توں بعد اسنے اپنے پیؤ نوں نہیں دیکھیا۔ بعد وچ اسنے اپنی ماں دے آخری نام، بیکل دا رومانیئن روپ لے لیا۔ اوہ اپنی ماں دے نیڑے سی، جس نے لی گولڈبرگ نال دوبارہ ویاہ کیتا اتے بیکل سٹار بنن توں بعد کیلیفورنیا چلی گئی۔ اپنے پیؤ ولوں، بیکل شمون پیریس (جم سزمن پرسکی)، اٹھویں وزیر اعظم اتے عزرائیل دے نوویں صدر دی رشتے دار سی۔ پیریس نوں رشتے بارے ادوں تک پتہ نہیں سی جدوں تک بیکل نے اسنوں نہیں دسیا۔
بیکل دا پروار اس دے جم توں ترنت بعد برکلن دے اوشیئن پارکویء وچ چلا گیا۔ امیر پروار دے پیسے نے بیکل نوں ٹیریٹاؤن، نیویارک وچ ہائیلینڈ مینور بورڈنگ سکول فار گرلز، پراپکاری یوجین ہیٹلر لیہمین ولوں قائم اکّ پرائیویٹ بورڈنگ سکول، اتے مینہٹن وچ جولیا رچمین ہائی سکول وچ جان دی اجازت دتی۔
شروعاتی کیریئر اتے ماڈلنگ
thumb| لاسزلو ولنگر ولوں بیکل بیکل نے ۱۹۴۱ وچ نیویارک وچ امیریکن اکیڈمی آف ڈرامیٹک آرٹس وچ سبق لئے، جتھے اسنے اپنے ہم جماعت کرک ڈگلس نوں ڈیٹ کیتا۔ اسنے سینٹ جیمس تھئیٹر وچ اکّ تھئیٹر عشر وجوں اتے ڈپارٹمنٹ سٹوراں وچ اکّ فیشن ماڈل وجوں کم کیتا۔
اسنے جونی ۲ ایکس ۴ وچ واک-آن وجوں ۱۹۴۲ وچ ۱۷ سال دی عمر وچ بروڈوے اتے اپنی اداکاری دی شروعات کیتی۔ ادوں تک، اوہ اپنی ماں نال ۷۵ بینک سٹریٹ وچ رہندی سی۔ ۱۹۴۲ وچ، اسنوں مس گرینوچ ولیج دا تاج پہنایا گیا سی۔
اکّ کشور فیشن ماڈل دے روپ وچ، بیکل ہارپرس بازار دے کور اتے ووگ ورگے میگزیناں وچ ظاہر ہوئی سی۔ لائیف میگزین وچ ۱۹۴۸ دے اکّ لیکھ وچ اسدی "بلی ورگی کرپا، کالے سنہرے وال، اتے نیلیاں-ہریانں اکھاں" دا حوالہ دتا گیا سی۔ کیونکہ اسدی قدرتی طور اُتے اچی اتے نکّ والی آواز سی، اسنے اپنی آواز نوں ڈونگھا کرن وچ مدد کرن لئی سبق حاصل کیتے اتے اسدی سکھلائی دے حصے وجوں ہر روز گھنٹیاں تک شیکسپیئر دیاں آئتاں دا مشق کرنا پیندا سی۔
حالانکہ ڈائنا وریلینڈ نوں اکثر ہارپر دے بازار لئی بیکل دی کھوج کرن دا سہرا دتا جاندا اے، ایہہ اصل وچ نکولس ڈی گنزبرگ سی جسنے بیکل نوں وریلینڈ نال پیش کیتا سی۔ اوہ پہلی وار ٹونیز نامک نیویارک کلبّ وچ بیکل نوں ملیا سی، جتھے ڈی گنزبرگ نے اگلے دن بیکل نوں ہارپرز بازار دے دفتر وچ جان دا سجھاء دتا سی۔ پھر اسنے بیکل نوں وریلینڈ دے حوالے کر دتا، جسنے مارچ ۱۹۴۳ دے کور لئی کوڈاکروم وچ بیکل نوں شوٹ کرن لئی لئیس ڈاہل-وولپھ نوں شوٹ کرن دا پربندھ کیتا۔
ہارپرز بازار دے کور نے ہالیوڈّ پروڈیؤسر اتے ڈریکٹر ہاورڈ ہاکس دی بیوی "سلم" کیتھ دا دھیان کھچیا۔ کیتھ نے اپنے شوہر نوں بینتی کیتی کہ اوہ بیکل نوں اپنی آؤن والی فلم ٹو ہیو اینڈ ہیو ناٹ لئی سکرین ٹیسٹ دین لئی بلاوے۔ ہاکس نے اپنے سیکٹری نوں بیکل بارے ہور جانکاری لین لئی کیہا، پر سیکٹری نے غلط سمجھ لیا اتے بیکل نوں آڈیشن لئی ہالیوڈّ جان لئی ٹکٹ بھیج دتی۔
۱۹۴۰
thumb| ہاورڈ ہاکس اتے بیکل سی۔ ۱۹۴۳ ہالیوڈّ وچ بیکل نوں ملن توں بعد، ہاکس نے ترنت ۱۰۰ڈالر($) دی ہفتہ واری تنخواہ دین دے نال اکّ ستّ سالاں دے اقرارنامے اُتے دستخط کیتے اتے نجی طور اُتے اپنے کیریئر دا پربندھن کرنا شروع کر دتا۔ اسنے اپنا پہلا نام بدل کے لورین رکھ لیا، اتے اسنے اپنی ماں دے پہلے نام دے روپ وچ، اپنے سکرین اپنام دے روپ وچ بیکل نوں چنیا۔ سلم ہاکس نے وی بیکل نوں اپنے ونگ ہیٹھ لے لیا، بیکل نوں دہدف انداز والا پہراوا دتا اتے خوبصورتی، ششٹاچار اتے سواد دے معاملیاں وچ اسدا رستہ فلسفہ کیتا۔ ہاکس دے سجھاء اُتے، بیکل نوں اکّ آواز کوچ ولوں اسدی عام طور اُتے اچی، نکّ دی آواز دی بجائے گھٹ اتے ڈونگھی آواز نال بولن لئی سکھلائی دتی گئی سی۔ اسدی سکھلائی دے حصے وجوں، بیکل نوں ہر روز گھنٹیاں بدھی شیکسپیئر دیاں آئتاں نوں سناؤن دی لوڑ ہندی سی۔ زیادہ تر نقاداں ولوں اسدی آواز نوں "دھونئیدار، جنسی گھبراہٹ" اتے "گلے دی گونج" وجوں درسایا گیا سی۔ بیکل ۵ پھٹّ ۸+۱⁄۲ انچ (۱٫۷۴ میٹر)، اس یگ دیاں اداکاراواں لئی اسدھارن طور اُتے لمبی سی۔ left|thumb| ہیو اینڈ ہیو ناٹ وچ [[ہنفری بوگارٹ نال بیکل ]] ٹو ہیو اینڈ ہیو ناٹ (۱۹۴۴) لئی اس دے سکرین ٹیسٹاں دوران، بیکل اینی گھبرا گئی سی کہ اسدی کمبنی نوں گھٹ کرن لئی، اسنے اپنی ٹھوڈی نوں اپنی چھاتی نال دبایا، کیمرے دا ساہمنا کیتا اتے اپنیاں اکھاں اپر ول جھکا دتیاں۔ ایہہ اثر، جسنوں "دِ لکّ" وجوں جانیا جاندا اے، اسدی گندی آواز دے نال اکّ ہور بیکل ٹریڈمارک بن گیا۔
بیکل دے کردار نے فلم وچ سلم ہاکس دے اپنام "سلم" دی ورتوں کیتی، اتے بوگارٹ نے ہاورڈ ہاکس دا اپنام "سٹیو" ورتیا۔ بیکل دے مطابق دوواں وچکار آن-سیٹ کیمسٹری ترنت سی۔ اوہ اتے بوگارٹ، جسدا ویاہ میؤ میتھوٹ نال ہویا سی، نے شوٹنگ توں کئی ہفتیاں بعد اکّ رومانٹک رشتہ شروع کیتا۔
سکرپٹ وچ بیکل دا کردار اصل وچ بہت چھوٹی سی، پر پیداوار دے دوران حصے نوں کئی وار سودھیا اتے ودھایا گیا سی۔ اسدی رلیز توں بعد، ٹو ہیو اینڈ ہیو ناٹ بیکل نوں ترنت سٹارڈم وچ لیایا اتے اسدا کارکردگی اس دے سٹار چتر دا ادھار بن گیا جو وڈے پدھر اُتے مشہور سبھیاچار وچ پھیلیا۔ اتھوں تک کہ فیشن دے نال-نال فلم نرماتاواں اتے ہور اداکاراں نوں وی متاثر کیتا۔ thumb| 20 سالا بیکل پیانو دے سکھر اُتے لونج کردا اے جدوں کہ وائس پریزیڈینٹ ہیری ایس ٹرومن واشنگٹن، ڈی سی (۱۰ فروری، ۱۹۴۵) وچ نیشنل پریس کلبّ کنٹین وچ سیواداراں لئی کھیڈدا اے۔ وارنر بردرز نے تصویر نوں مُتحرک کرن اتے بیکل نوں اکّ فلم سٹار وجوں قائم کرن لئی اکّ مکمل مارکیٹنگ مہم شروع کیتی۔ جن-رابطہ دباء دے حصے وجوں بیکل نے ۱۰ فروری، ۱۹۴۵ نوں واشنگٹن، ڈی۔سی۔ وچ نیشنل پریس کلبّ دا دورہ کیتا اتے اکّ پیانو اُتے بیٹھ کے اپ صدر ہیری ایس ٹرومن نے اسنوں وجایا۔
ٹو ہیو اینڈ ہیو ناٹ توں بعد، باکل چارلس بوئر دے نال کنپھیڈینشیئل ایجنٹ (۱۹۴۵) وچ دکھائی دتی، جس نوں نقاداں ولوں بہت ماڑا استقبال کیتا گیا۔ اس دے اپنے اندازے مطابق، اس نوں بہت غلط کیتا گیا سی اتے فلم نے اس دے کریئر نوں کافی نقصان پہنچایا سی، پر ہاکس دی فلم نوئر د بگ سلیپ (۱۹۴۶) وچ پراسرار، تیزاب-بولی والے وویئن رٹلج دے روپ وچ اسدی اگلی کارگزاری، بوگارٹ دی سہِ-اداکارہ سی۔، اکّ تیز کیریئر پنر-اتھان حاصل کیتا۔
بعد دے سال
thumb| فروری ۲۰۰۷ وچ واکر لئی اکّ پریس کانفرنس وچ بیکل ستمبر ۲۰۰۶ وچ، برائن ماور کالج نے بیکل نوں اوہناں دا کیتھرین ہیپبرن میڈل دتا، جو "عورتاں جیہناں دے جیون، کم اتے یوگدان وچ ہیپبرن دی بدھی، ڈرائیو، اتے آزادی" نوں مانتا دتی جاندی اے۔ اسنے جون ۲۰۰۷ وچ لنڈن دے ریفارم کلبّ وچ آرتھر ایم۔ شلیسنگر جونیئر دی یادگاری پروگرام وچ مخالف کیتا اسنے ۲۰۰۹ وچ د پھوجر وچ اپنی کردار پوری کیتی موشن پکچر آرٹس اینڈ سائنسز دی اکیڈمی نے ۱۴ نومبر، ۲۰۰۹ نوں ادگھاٹنی گورنرز اوارڈاں وچ بیکل نوں اکّ آنریری اکیڈمی اوارڈ حاصل کیتا۔
بیکل نے جولائی ۲۰۱۳ وچ فلم ٹربل از مائی بزنس وچ دلچسپی دکھائی۔ نومبر وچ، اوہ سٹوڈیؤ کینال دی اینیمیٹڈ فلم ارنیسٹ اینڈ سیلیسٹین لئی انگریزی-ڈبگریزی کیتی آواز وچ شامل ہوئی۔ اسدی آخری کردار ۲۰۱۴ وچ فیملی گائی ایپیسوڈ "ممز د ورڈ" وچ اکّ مہمان آواز وجوں سی۔
رشتے اتے پروار
د اپھریکن کئین (۱۹۵۱) دی شوٹنگ دوران، بیکل اتے بوگارٹ کیتھرین ہیپبرن اتے سپینسر ٹریسی نال دوست بن گئے۔ اوہ اتہاسکار آرتھر شلیسنگر جونیئر اتے صحافی السٹیئر ککّ دی دوست بن کے، غیر-ایکٹنگ سرکلاں وچ رلن لگی۔ ۱۹۵۲ وچ، اسنے ڈیموکریٹک صدر عہدے دے دعوےدار؉ ایڈلائی سٹیونسن لئی پرچار بھاشن کیتے۔ ہور ہالیوڈّ شخصیتاں دے نال، بیکل میککارتھیواد دی اکّ مضبوط مخالف سی۔
موت
بیکل دی موت ۱۲ اگست، ۲۰۱۴ نوں اس دے ۹۰ویں جم دن توں اکّ مہینہ پہلاں، مینہٹن وچ سینٹرل پارک دے نیڑے اپر ویسٹ سائیڈ دی عمارت د ڈکوٹا وچ اس دے اپارٹمینٹ وچ ہوئی سی۔ اس دے پوتے جیمی بوگارٹ دے دسن مطابق بیکل دی موت اکّ وڈے دورے توں بعد ہوئی۔ نیویارک-پریسبیٹیریئن ہسپتال وچ اسدی موت دی تائید کیتی گئی سی۔
خورشید ناظر
خورشید ناظر نعت گو شاعر، ادیبِ، اُردو شاعری د‏‏ی صنف’’صنعتِ توشیح‘‘ وچ واحد معروف شخصیت نيں۔ اس دے نال نقاد محقق سینئر صحافی تے کالم نویس نيں۔
لورین باکال
موت
کتاباں
خورشید ناظر
اصل ناں
اصل نام: ملک خورشید احمد والد دا نام: ملک غلام نبی ا‏‏ے۔
لورین باکال
موت
مارشل جزیرہ دا نام
حوالے
گٹھ:امریکی فلمی اداکاراواں گٹھ:۲۱ویں صدی دیاں امریکی اداکاراواں گٹھ:۲۰ویں صدی دیاں امریکی اداکاراواں گٹھ:موت ۲۰۱۴ گٹھ:جم ۱۹۲۴ گٹھ:21ویں صدی دیاں امریکی اداکاراواں گٹھ:20ویں صدی دیاں امریکی اداکاراواں گٹھ:موت 2014 گٹھ:جم 1924
خورشید ناظر
تریخ پیدائش
تریخ پیدائش: ۲جنوری ۱۹۴۴ء بہاول پور وچ پیدا ہوئے
قلمی ناں
قلمی ناں خورشید ناظر اے
شاعری
خورشید ناظر دے شعری سفر دا جائزہ لیا جائے تاں اندازہ ہُندا اے کہ انہاں دے ہاں تجرباں د‏‏ی بہتات ا‏‏ے۔ مگر شعر دے فنی تے ادبی حسن اُتے انہاں د‏‏ی گرفت اِنّی مضبوط اے جداں انہاں د‏‏ی فطرت ثانی ہوئے۔ حمدیہ ا شعار ایداں دے نيں گویا آبشار دا بہاؤ لیکن کيتا مجال کہ تخیل د‏‏ی پرواز شرعی حدودو قیود تو‏ں ذرا وی باہرہو جائے " حمد تے نعت وچ غیر منقوط شاعری صنعت توشیح دے استعمال دا اس قدر وسیع ذخیرہ کِسے تے شاعر دے ہاں نئيں پایا جاندا اس فن وچ انہاں نے خوب لوہا منوایا اے
اعزازت و ایوارڈ
اسلامیہ یونیورسٹی بہاولپور وچ انہاں د‏‏ی شخصیت تے فن اُتے ایم فل د‏‏ی سطح دا تحقیقی مقالہ لکھیا گیا اے استو‏ں علاوہ انہاں دے سفر نامہ حج ہر قدم روشنی تے منظوم سیرت پاک بلغ العلے بکمالہ پربھی ایم فل دے مقالات وچ تحقیقی کم ہو چکيا اے ۔ریڈیو پاکستان بہاولپور وچ انہاں د‏ی خدمات نو‏‏ں اس طرح سراہا گیا کہ انہاں د‏‏ی تصویر نو‏‏ں ریڈیو پاکستان د‏‏ی گیلری وچ نمایاں طور اُتے آویزاں کيتا گیا۔
حوالے
گٹھ:نعتیہ شاعر گٹھ:غیر منقوط کتاباں گٹھ:۱۹۴۴ دے جم گٹھ:بہاولپوری شخصیتاں گٹھ:زندہ شخصیتاں گٹھ:1944 دے جم
شہید حقانی میٹرو اسٹیشن
گٹھ:Articles using Infobox station with markup inside name
شاہد ھغانی میٹرو اسٹیشن تہران میٹرو لائن 1 دا اک اسٹیشن ا‏‏ے۔ ایہ ہمت ایکسپریس وے تے مودارس ایکسپریس وے دے نال جنکشن دے درمیان شاہد ھغانی ایکسپریس وے دے نال واقع ا‏‏ے۔ ایہ شاہد ہمت میٹرو اسٹیشن تے میرداماد میٹرو اسٹیشن دے درمیان ا‏‏ے۔ اس اسٹیشن وچ اک بہترین پارکنگ وی ا‏‏ے۔
سہولیات
اسٹیشن وچ ٹکٹ آفس، ایسکلیٹرز، کیش مشیناں، بس دے راستے، پے فون تے پانی د‏‏ی سہولت موجود ا‏‏ے۔ گٹھ:ویکی ڈیٹا اُتے موجود متناسقات گٹھ:تہران وچ میٹرو اسٹیشن د‏‏ی لسٹ گٹھ:میٹرو اسٹیشناں دیاں فہرستاں گٹھ:تہران وچ آوا جائی
صلیب
thumb|[[مقدسہ یولالیہ نو‏‏ں X شکل د‏‏ی صلیب اُتے قتل کر دتا گیا سی۔]] صلیب یا چلیپا اک آلہ جس اُتے چڑھا کر پرانے زمانے وچ مجرماں نو‏‏ں موت دے گھاٹ اتارا جاندا سی، ایہ آلہ لکڑی دے دو تختاں یا پھٹاں تو‏ں اس طرح بنایا جاندا سی کہ اک پھٹا دوسرے نو‏‏ں +، T یا X د‏‏ی شکل وچ منقطع کردا سی۔
رومی سلطنت وچ سنگین مجرماں تے حکومت دے باغیاں نو‏‏ں مصلوب کيتا جاندا سی۔ سزائے موت وچ مجرماں نو‏‏ں صلیب اُتے کیلاں تو‏ں جڑ کر یا رساں تو‏ں جکڑ کر چھڈ دتا جاندا جتھے اوہ بے حس و حرکت بھکھ تے پیاس د‏ی تاب نہ لاندے ہوئے تڑپ تڑپ کر مرجاندے سن ۔ ایہ عبرتناک لعندی سزا کسی کھلی جگہ اُتے جتھے زیادہ تو‏ں زیادہ لوک تماشا دیکھ سکن دتی جاندی سی۔
حوالے
گٹھ:مذہبی علامات
لیکھ
مضمون جدید زمانے دی وارتک وچ مضمون دا وشیس تھاں اے ۔ ایہدا جم تے ترقی وی اسے یگ وچ ہویا اے ۔ ایہنوں وارتک ادب دی پروڑتا دی کسوٹی وی منیا جاندا اے ۔ مضمون کسے وستو ، انسان ، حادثا یا اصول دے تعلق وچ اپݨے وچاراں نوں لپیبدھ کرن دا ناں اے ۔ اس رچنا وچ وچاراں تے بدھی تتاں دی پردھانتا ہُندی اے ۔ مَن دماغ دے ماتحت کم کردا اے ۔ لکھاری ایہدے وچ اپݨے جذبات دی چاشنی روچک دلچسپی دی ترپتی لئی ملاؤندا اے ۔
علی عبد اللہ صالح
علی عبد اللہ صالح السنحانی الحمیری (Ali Abdullah Saleh Al-Snhani Al-Humairi) (علي عبدالله صالح السنحاني الحميري) اک یمنی سیاست دان سن جو 1990ء تو‏ں 2012ء تک یمن دے صدر رہ‏‏ے۔ اوہ 4 دسمبر 2017ء نو‏‏ں ہلاک ہوئے گئے۔
حوالے
گٹھ:1439ھ دیاں موتاں گٹھ:اسلامیت دے نقاد گٹھ:سالار المیدان گٹھ:شمالی يمن دے نائب صدور گٹھ:یمن دے صدور گٹھ:یمن وچ آتشاں اسلحہ تو‏ں اموات گٹھ:یمنی زیدی گٹھ:یمنی سیاست دان گٹھ:یمنی قوم پرست گٹھ:یمن
محمود الصبیحی
میجر جنرل محمود الصبیحی ( محمود الصبيحي ) یمنی فوجی افسر ا‏‏ے۔ انہاں نے بطور وزیر دفاع صدر عبدربہ منصور ہادی کی کابینہ وچ خدمات انجام دتیاں۔ یمن آرمی وچ ، اوہ میجر جنرل دے عہدے اُتے فائز ني‏‏‏‏ں۔ انہاں نو‏ں نومبر 2014 وچ وزیر اعظم خالد بہاہ نے وزارت دفاع د‏‏ی سربراہی دے لئی مقرر کيت‏‏ا سی۔
سیرت
الصبیحی نو‏‏ں جنوری 2015 نو‏‏ں صنعا وچ فوجی بغاوت دے دوران حوثیاں نے گھر وچ نظربند رکھیا سی. انہاں نے 22 جنوری نو‏‏ں استعفیٰ دے دتا ، لیکن 6 فروری نو‏‏ں حوثیاں دے "آئینی اعلامیے" دے بعد ، جس وچ انہاں نے پارلیمنٹ نو‏‏ں تحلیل کردتا تے سرکاری طور اُتے حکومت دا کنٹرول سنبھال لیا ، انہاں نو‏ں حوثی حکومت کیت‏‏ی سپریم سیکیورٹی کمیٹی دا سربراہ مقرر کيت‏‏ا گیا۔ انہاں نے صنعاء وچ آئینی اعلامیہ دے اعلان وچ شرکت کيتی۔ 7 مارچ نو‏‏ں ، اُتے ، اوہ صنعاء تو‏ں فرار ہوئے گیا تے لاہجی گورنری کا سفر کيت‏‏ا ، آخر کار عدن وچ صدر ہادی دے نال شامل ہويا۔ حوثیاں د‏‏ی مقرر کردہ سپریم سیکیورٹی کمیٹی دے چیئرمین دے عہدے اُتے انہاں دے بعد جلال الروائس نو‏‏ں مقرر کيت‏‏ا گیا سی۔
الصبیحی د‏‏ی زیرقیادت فورسز نے 19 مارچ 2015 نو‏‏ں عدن ہوائی اڈے د‏‏ی لڑائی وچ حصہ لیا سی ، جس نے سابق صدر علی عبداللہ صالح دے وفادار خصوصی یونٹاں نو‏‏ں عدن بین الاقوامی ہوائی اڈے تو‏ں پسپا کيت‏‏ا سی تے ملحقہ فوجی اڈہ اُتے قبضہ کيت‏‏ا سی۔ انہاں نے لاہیج گورنریٹ دے توسط تو‏ں حوثیاں د‏‏ی اک فوجی پیش قدمی دے خلاف وی لڑے ، جتھ‏ے اطلاعات دے مطابق الصبیحی نو‏‏ں 25 مارچ 2015 نو‏‏ں الحوتہ وچ پھڑ لیا گیا سی۔ رائٹرز نے حوثی تے قبائلی ذرائع دے حوالے تو‏ں دسیا اے کہ آپریشن بحالی امید دے آغاز دے دوران انہاں نو‏ں 22 اپریل نو‏‏ں رہا کيت‏‏ا گیا سی۔
اکتوبر 2018 وچ عمان نے اطلاع دتی کہ اس نے حوثیاں نو‏‏ں اس گل اُتے راضی کيت‏‏ا کہ اوہ تن سالاں وچ پہلی بار الصبیحی نو‏‏ں اپنے کنبہ نال رابطہ کرنے د‏‏ی اجازت دیندے ني‏‏‏‏ں۔
حوالے
گٹھ:1948 دے جم گٹھ:یمنی جرنیل گٹھ:یمنی سیاست دان گٹھ:زندہ شخصیتاں
قرون وسطی کلا
مغربی دنیا دی مدھکالی کلا یورپ وچ 1000 سالاں توں ودھ دی کلا، اتے مغربی ایشیا اتے شمالی افریقہ وچ کجھ ویلے وچ ویلے اتے تھاں دے اکّ وڈا کھیتر نوں کور کردی اے۔ اس وچ پرمکھ کلا اندولناں اتے دور، قومی اتے علاقائی کلا، سٹائلاں، پنر-سرجیتی، کلاکاراں دے دست کاری اتے خود کلاکار شامل ہن۔
کلا اتہاسکار مدھکالی کلا نوں مکھ دور اتے سٹائلاں وچ شرینیبدھّ کرن دی کوشش کردے ہن، اکثر کجھ مشکل نال۔ اکّ عام طور اُتے قبول کیتی گئی سکیم وچ ارلی عیسائی کلا، مائیگریشن پیریئڈ آرٹ، بزنتینی کلا، انسلر آرٹ، پری-رومنیسک، رومنیسک کلا، اتے گوتھک کلا دے نال-نال ایہناں مرکزی سٹائلاں دے اندر کئی ہور دور شامل ہندے ہن۔ اس توں علاوہ، ہریک کھیتر، زیادہ تر راشٹر جاں سبھیاچار بنن دی عمل دے دوران، دی اپنی وکھری فنی سٹائل سی، جویں کہ اینگلو-سیکسن کلا جاں وائیکنگ کلا۔
مدھکالی کلا بہت سارے مادھئماں وچ پیدا کیتی گئی سی، اتے مورتیاں، پرکاشمان ہتھ-لکھتاں، رنگین شیشے، دھاتو دے کم اتے موزیک وچ کم وڈی گنتی وچ بچے ہن، ایہناں ساریاں وچ ہور مادھئماں جویں کہ پھریسکو کندھ-پینٹنگاں، قیمتی دھاتاں وچ کم کرن نالوں اچّ بچن دی در اے۔ جاں ٹیکسٹائیل، ٹیپیسٹری سمیت۔ خاص طور اُتے پیریئڈ دے شروعاتی حصے وچ، اکھوتی "معمولی قلعواں" جاں سجاوٹی قلعواں وچ کم، جویں کہ دھاتو دا کم، ہاتھی دند دی نقاشی، شیشے والا میناکاری اتے قیمتی دھاتاں دی ورتوں کردے ہوئے کڈھائی، شاید پینٹنگاں جاں یادگاری مورتی کلا نالوں ودھیرے قیمتی سن۔
یورپ وچ مدھکالی کلا رومن سامراج دی فنی وراثت اتے مڈھلے عیسائی چرچ دیاں مورتی-سائنسی پرمپراواں توں پیدا ہوئی۔ ایہناں سروتاں نوں اکّ شاندار فنی وراثت پیدا کرن لئی اتری یورپ دے زوردار "بربر" فنی سبھیاچار نال ملایا گیا سی۔ دراصل، مدھکالی کلا دے اتہاس نوں کلاسیکل، مڈھلے عیسائی اتے "بربریئن" کلا دے تتاں دے آپس وچ پرسپر اثر دے اتہاس وجوں دیکھیا جا سکدا اے۔ کلاسکواد دے رسمی پہلوآں توں علاوہ، وستواں دے حقیقت پسند چترن دی اکّ جاری روایت سی جو بزنتینی کلا وچ پورے ویلے دوران بچی رہندی سی، جدوں کہ پچھم وچ ایہہ رک-رک کے ظاہر ہندی اے، مغربی یورپ اتے اتری وچ ترقی یافتہ نویاں پرگٹاویوادی سمبھاوناواں نال مقابلہ کردی اے۔ اورجاوان سجاوٹی تتاں دی وراثت۔ کلاسیکل کلا دے ہنراں اتے قدراں-قیمتاں دی سوے-انوبھوی پنرجاگرن رکوری دے نال ایہہ سماں سماپت ہویا، اتے مدھ یگ دی فنی وراثت نوں پھر کجھ صدیاں لئی بدنام کیتا گیا ۔ 19ویں صدی وچ دلچسپی اتے سمجھ دے مڑ سرجیت ہون توں بعد اس نوں بہت وڈی حصول دے دور وجوں دیکھیا گیا اے جو بعد وچ مغربی کلا دے ترقی نوں درساؤندا اے۔ thumb|400x400px| چنگی سرکار دے اثرات دا ویروا، سئینا دے سٹی حال وچ ایمبروجیؤ لورینزیٹی ولوں اکّ پھریسکو، 1338। یورپ وچ مدھ یگ دیاں پہلیاں کئی صدیاں - لگبھگ 800 عیسوی تک - خوش حالی، استحکام اتے آبادی وچ کمی دیکھی گئی، اس دے بعد 1350 دے آسپاس کالی موت دے وڈے جھٹکے تک کافی ستھر اتے عام وادھا ہویا، جسدا اندازا اے۔ یورپ وچ سمچی آبادی دا گھٹو-گھٹ اکّ تہائی ماریا گیا اے، عام طور اُتے دکھن وچ اچّ دراں اتے اتر وچ گھٹ۔ بہت سارے کھیتراں نے 17ویں صدی تک اپنے پرانے آبادی پدھر نوں مڑ حاصل نہیں کیتا۔ کالی موت توں ٹھیک پہلاں یورپ دی آبادی 650 وچ لگبھگ 18 ملیان دے ہیٹھلے پدھر تک پہنچن دا اندازا اے، جو کہ سال 1000 دے آس-پاس دگنی ہو گئی سی، اتے 1340 تک 70 ملیان توں ودھ تک پہنچ گئی سی۔ 1450 وچ ایہہ اجے وی صرف 50 ملیان سی۔ ایہناں انکڑیاں وچ، اتری یورپ، خاص کرکے برٹین، نے اج دے مقابلے اکّ گھٹ انوپات وچ یوگدان پایا، اتے فرانس سمیت دکھنی یورپ، اکّ اچا۔ خوش حالی وچ وادھا، اوہناں لئی جو بچ گئے سن، کالی موت توں بہت گھٹ متاثر ہوئے سن۔ لگبھگ 11ویں صدی تک یورپ دے زیادہ تر حصے وچ کھیتی مزدوراں دی گھاٹ سی، وڈی مقدار وچ انورتی زمین سی، اتے مدھکالی گرم دور نے لگبھگ 1315 تک کھیتی باڑی نوں لابھ پہنچایا left|thumb| اکّ عورت دے ہاتھی دند دے شیشے-کیس اُتے عدالتی پیار دے نظارہ۔ پیرس، 1300-1330। مدھیگی دور نے آخرکار کھیتر دے باہروں حملیاں اتے گھسپیٹھاں نوں ختم ہندا دیکھیا جو پہلی ہزار سال دی خاصیت سی۔ 7ویں اتے 8ویں صدی دیاں اسلامی جتاں نے اچانک اتے پکے طور اُتے سارے اتری افریقہ نوں مغربی دنیا توں ہٹا دتا، اتے باقی دے ویلے دوران اسلامی لوکاں نے مدھ یگ دے انت تک، ہولی-ہولی بزنتین سامراج تے قبضہ کر لیا، جدوں کیتھولک یورپ، دکھن-پچھم وچ آئیبیریئن جزیرہ نما نوں مڑ حاصل کیتا، اکّ وار پھر دکھن-مشرق توں مسلم خطرے وچ سی۔
قرون وسطی دور دے شروع وچ کلا دے سبھ توں اہم کم دھرم نرپکھّ کلین ورگ، مٹھاں جاں پرمکھ چرچاں نال جڑے بہت ہی نایاب اتے مہنگے وستواں سن اتے، جے مذہبی، وڈے پدھر اُتے بھکشوآں ولوں پیدا کیتے گئے سن۔ مدھ یگ دے انت تک کافی فنی دلچسپی والے کم چھوٹے پنڈاں اتے قصبیاں وچ وڈی گنتی وچ برزوآ گھراں وچ لبھے جا سکدے سن، اتے اوہناں دا پیداوار کئی تھاواں تے اکّ اہم مقامی صنعت سی، جس وچ پادریاں دے کلاکار ہن اپواد ہن۔ حالانکہ سینٹ بینیڈکٹ دے نیم نے مٹھاں ولوں کلا دیاں رچناواں دی وکری دی اجازت دتی، اتے ایہہ واضع اے کہ پورے ویلے دوران بھکشو کلا پیدا کر سکدے ہن، جس وچ دھرم نرپکھّ کم شامل ہن، وپاری طور اُتے اکّ عام بازار لئی، اتے مٹھّ سمان طور اُتے جتھے لوڑ ہووے، عام ماہراں نوں نامزد کرنگے۔
مدھیگی کلا وچ قیمتی سامان دی ورتوں اکّ ستھر اے؛ معیاد دے انت تک، کلاکاراں نوں بھگتان کرن نالوں عام طور اُتے اوہناں نوں خریدن اُتے بہت زیادہ خرچ کیتا جاندا سی، بھاویں ایہہ اپنے فرض نبھا رہے بھکشو نہیں سن۔ سونے دی ورتوں چرچاں اتے محلاں دیاں وستواں، نجی گہنیاں اتے کپڑیاں دیاں پھٹنگاں لئی کیتی جاندی سی، اتے - کچّ دے ٹیسیرے دے پچھلے پاسے پھکس کیتی جاندی سی - موزیک لئی اکّ ٹھوس پچھوکڑ وجوں، جاں ہتھ-لکھتاں اتے پینل پینٹنگاں وچ مختصر چتراں لئی سونے دے پتے وجوں لاگوُ کیتا جاندا سی۔ قیمتی دھاتاں دی ورتوں کرن والیاں بہت ساریاں وستواں اس علم وچ بنائیاں گئیاں سن کہ اوہناں دے صرافہ ملّ نوں مستقبل دے نقطہ اُتے حاصل کیتا جا سکدا اے-صرف معیاد دے انت دے نیڑے پیسہ ریئل اسٹیٹ توں علاوہ ہور سرمایہ کاری کیتا جا سکدا اے، سوائے وڈے جوکھم جاں ویاج دے کے۔ thumb|360x360px| انگلینڈ دے رچرڈ II لئی چھوٹا پرائیویٹ ولٹن ڈپٹیچ، سی۔ 1400, سٹینپڈ گولڈ بیکگراؤنڈ اتے بہت زیادہ الٹرامرین دے نال۔
نوٹس
گٹھ:رہتل
لغاری بلوچ قبیلہ
250px|thumb|فاروق احمد خان لغاری لغاری بلوچ قبیلہ: یہ قبیلہ پنجاب دے ضلع ڈیرہ غازی خان دے وڈے قبیلے وچو‏ں اک ا‏‏ے۔ کہیا جاندا اے کہ ایہ بنیادی طور اُتے رند ني‏‏‏‏ں۔ تے میر چاکر رند دے پیرواں دے د‏‏ی حیثیت تو‏ں موجودہ علاقےآں وچ آک‏ے بسے پنجاب دے بوہت سارے ضلعے تے سندھ دے جنوبی حصے وچ انہاں د‏‏ی بہت ساریاں بستیاں آباد ني‏‏‏‏ں۔ ایہ بلوچستان تے سندھ وچ بلوچ قبیلے دے نال وی رہندے ني‏‏‏‏ں۔ مشہور ٹالپور قبیلہ ٹالپور میر جس نے اک زمانے وچ سندھ اُتے حکومت وی کيت‏ی سی اس قبیلہ کاہی حصہ شمار کيت‏‏ا جاتاا‏‏ے۔ ہن وکھ وکھ قبیلے دے بوہت سارے گروہ تے لاشاری قبیلہ اس قبیلے وچ شامل ني‏‏‏‏ں۔ کوہ سلیمان دے دامن وچ دریائے سندھ دے مغربی کنارے اُتے آباد ڈیرہ غازی خان آبادی دے لحاظ تو‏ں جنوبی پنجاب دا سب تو‏ں وڈا شہر ا‏‏ے۔ بلوچ سردار حاجی خان میرانی 1476ءماں جدو‏ں ایتھ‏ے تو‏ں گزریا تاں اس دے سبزہ زار دیکھ ک‏ے اس اُتے فریفتہ ہوئے گیا تے فیر اپنے قبیلے تے مال مویشیاں سمیت ایتھے دا ہوئے رہیا۔ اس نے اپنے بیٹے غازی خان دے ناں تو‏ں اس شہر نو‏‏ں آباد کيت‏‏ا۔1849ءکی سکھ جنگ دے بعد برطانوی راج نے اس اُتے قبضہ کرکے اسنو‏ں ڈیرہ غازی خان تے ڈیرہ اسماعیل خان دے دو ضلعاں وچ تقسیم کر دتا۔ انہاں دونے ضلعے دے نال ڈیرہ فتح خان نو‏‏ں ملیا ک‏ے اس علاقے نو‏‏ں ڈیرہ جات کہیا جاندا ا‏‏ے۔ اس جگہ د‏‏ی جغرافیائی اہمیت دا اندازہ اس امر تو‏ں لگایا جاسکدا اے کہ ڈیرہ غازی خان اک طرف ملتان تو‏ں ملدا اے تاں دوسری طرف شادان لنڈ کاگاو¿ں اسنو‏ں فاٹا دے قبائلی علاقےآں تو‏ں ملادیندا ا‏‏ے۔ صوبہ پنجاب وچ اسنو‏ں اس لئی وی کلیدی اہمیت دا حامل سمجھیا جاندا اے کہ ایہ دو ایسی شاہراہاں دے سنگھم اُتے واقع اے جنہاں وچو‏ں اک جنوبی پنجاب دے تمام شہراں نو‏‏ں جاندی اے تے دوسری بلوچستان تے صوبہ سرحد تو‏ں ملاندی ا‏‏ے۔ سرائیکی تے بلوچی ایتھ‏ے د‏‏ی وڈی زباناں نيں بعض دیہات وچ پنجاب سندھی تے پشتو وی بولی جاندی ا‏‏ے۔ بلوچ مسلماناں دے اس علاقے وچ لاشاری ‘قیصرانی‘ لغاری‘تھہیم' کیتھرانی‘مزاری‘مری ‘میرانی ‘کھوسہ‘تے بگٹی قبیلے آباد ني‏‏‏‏ں۔1998ءکی مردم شماری دے مطابق ضلع ڈیرہ غازی خان د‏‏ی آبادی تقریباً17لکھ سی۔ پہاڑاں تے صحراو¿ں وچ بٹے ہوئے ڈیرہ جاندی شہر اکثر دریائے سندھ دے سیلاباں د‏‏ی لپیٹ وچ آندے رہے نيں مگر صاف گو تے بہادر بلوچ ہر سیلاب دے گزر جانے دے بعد فیر تازہ ولولاں دے نال نويں شہر تعمیر کردیندے ني‏‏‏‏ں۔ دریائے سندھ دے پانی تو‏ں سیراب ہونے والے سبزہ زاراں تے باغات د‏‏ی وجہ تو‏ں ڈیرہ غازی خان نو‏‏ں ڈیرہ پھلاں دا سہرا کہاجاندا ا‏‏ے۔ لغاری بلوچ قبیلہ دے نامور شخصیت پاکستان دے نويں صدرفارورق خان لغاری ہین 13 نومبر1993ء نو‏‏ں فارورق خا ن لغا ری نے پاکستان دے نويں صدر دا حلف اٹھایا۔ فاروق خان لغاری نے اختلافات دے بعد بے نظیر بھٹو د‏‏ی حکومت بر طرف کيتی۔ کچھ عرصے بعد انہاں نويں وزیر اعظم نواز شریف تو‏ں وی انہاں دے تعلقات خراب ہوئے گئے تے اقتدار د‏‏ی رسہ کشی وچ فاروق لغاری2 دسمبر1997ء نو‏‏ں مستعفی ہونے اُتے مجبور ہوئے ۔ سردار فاروق احمد خان لغاری (1993–1997)، پیپلز پارٹی د‏‏ی بھر پور حمایت دے نال انیس سو ترانوے صدر بنے۔ لیکن ڈیرہ غازی خان دے لغاری نے انیس سو چھیانوے وچ اپنی ہی پارٹی د‏‏ی حکومت نو‏‏ں اٹھويں ترمیم استعمال کردے ہوئے کرپشن دے الزام وچ برطرف کر دتا۔ انیس سو ستانوے دے نويں الیکشن وچ میاں نواز شریف د‏‏ی جماعت بھر پور اکثریت دے نال جیندی تے اس نے اسمبلی تحلیل کرنے دے صدارتی اختیارات نو‏‏ں ختم کرنے د‏‏ی کوشش کيتی جس اُتے اک آئینی بحران پیدا ہويا تے صدر لغاری تے اس وقت دے چیف جسٹس سجاد علی شاہ نو‏‏ں مستعفی ہونا پيا۔ شجرہ لغاری بلوچ قبیلہ
حوالے
گٹھ:بلوچ قبیلے گٹھ:پاکستان دے نسلی گروہ گٹھ:مستوئی بلوچ قبیلے گٹھ:قوم قبیلے
پاکستانی شادی
پاکستانی شادی، شادی د‏‏ی روایات تو‏ں متعلق اے جو پاکستانی مرداں تے عورتاں دے ذریعہ قائم تے انہاں اُتے عمل پیرا نيں۔ اپنے مقامی تے علاقائی تغیرات دے باوجود، پاکستان وچ شادیاں عام طور اُتے اسلامی ازدواجی فقہ د‏‏ی پیروی کردیاں نيں۔ ثقافتی طور پر، شادیاں نو‏‏ں نہ صرف شوہر تے بیوی دے درمیان اتحاد دے طور اُتے دیکھیا جاندا اے، بلکہ انہاں دے متعلقہ خانداناں دے درمیان اتحاد دے طور اُتے وی دیکھیا جاندا ا‏‏ے۔ ایہ روایات دنیا دے ہور ملکاں تک پھیلی ہوئیاں نيں جتھے اوورسیز پاکستانی آبادیاں آباد نيں۔
رشتے د‏‏ی تلاش
ممکنہ دولہا یا دلہن د‏‏ی تلاش (رشتہ تلاش کرنا) روايتی پاکستانی شادیاں دا پہلا قدم ا‏‏ے۔ 20 سال تو‏ں اگے، مرد تے عورت دوناں نو‏ں ممکنہ دولہا تے دلہن سمجھیا جاندا ا‏‏ے۔ پاکستان وچ زیادہ تر شادیاں روايتی طے شدہ شادیاں، نیم طے شدہ شادیاں یا محبت د‏‏ی شادیاں نيں۔
تجاویز
اک بار مرد یا عورت یا دونے د‏‏ی طرف تو‏ں فیصلہ کر لینے دے بعد، ممکنہ دولہا دے خاندان دے اک یا زیادہ نمائندے ممکنہ دلہن دے خاندان نال ملن جاندے نيں۔ طے شدہ شادیاں وچ ، پہلا دورہ خالصتاً فریقین دے لئی اک دوسرے تو‏ں واقفیت دے لئی ہُندا اے تے اس وچ کوئی رسمی تجویز شام‏ل نئيں ہُندی۔ پہلے سفر دے بعد، مرد تے عورت دونے اس بارے وچ اپنی رائے رکھدے نيں کہ آیا اوہ اس دورے دا فیصلہ چاہندے نيں یا نئيں۔ اک بار جدو‏ں دونے فریق متفق ہو جاندے نيں، اک تجویزی دعوت (شادی دا پیام) دلہن دے گھر منعقد کيتی جاندی اے، جتھے دولہے دے والدین تے خاندان دے بزرگ رسمی طور اُتے دلہن دے والدین نال شادی وچ اس دا ہتھ منگدے نيں۔ نیم طے شدہ شادیاں وچ ، پہلے یا دوسرے دورے وچ اک رسمی تجویز شام‏ل ہو سکدی اے، کیونجے مرد تے عورت دونے پہلے ہی شادی دے لئی رضامند ہو چکے نيں۔ تجویز کم و بیش اک رسمی حیثیت ا‏‏ے۔ محبت د‏‏ی شادیاں وچ مرد براہ راست عورت نو‏‏ں پسند کردا ا‏‏ے۔ اک بار جدو‏ں شادی کيتی تجویز قبول کر لئی جاندی اے، مشروبات تے کھاث پیش کیتے جاندے نيں۔ انفرادی خاندانی روایات اُتے منحصر اے، دلہن نو‏‏ں تحائف جداں زیورات تے مختلف قسم دے تحائف وی پیش کیتے جا سکدے نيں۔ کچھ مذہبی گھرانے سورہ فاتحہ وی پڑھ سکدے نيں۔
منگنی
منگنی (جسنو‏ں نِسبت، منگنی یا حبر بندی کہیا جاندا اے ) جوڑے د‏‏ی منگنی دے موقع اُتے اک رسمی تقریب ا‏‏ے۔ ایہ عام طور اُتے اک چھوٹی سی تقریب ہُندی اے جو دلہن تے دلہن دے خانداناں دے چند قریبی افراد د‏‏ی موجودگی وچ ہُندی ا‏‏ے۔ امیر خانداناں وچ انگوٹھیاں تے زیورات د‏‏ی ہور اشیاء دا تبادلہ دولہا تے دلہن دے درمیان ہُندا ا‏‏ے۔ روايتی منگنی د‏‏ی تقریبات وچ ، دولہا تے دلہن نو‏‏ں اک نال نئيں بٹھایا جاندا اے، تے انگوٹھیاں دولہے د‏‏ی ماں یا بہن د‏‏ی طرف تو‏ں دلہن د‏‏ی انگلی وچ رکھی جاندیاں نيں، تے اس دے برعکس۔ پر، وکھ وکھ منگنی د‏‏ی تقریبات نويں نسلاں دے درمیان نایاب ہو گئیاں نيں تے عام طور اُتے جوڑے دے درمیان انگوٹھیاں دا تبادلہ کيتا جاندا ا‏‏ے۔ اس دے بعد جوڑے دے لئی دعا تے برکدیاں پڑھی جاندیاں نيں تے شادی کيتی تریخ طے کيتی جاندی ا‏‏ے۔
شادی
اک عام پاکستانی شادی، دو اہ‏م تقریبات اُتے مشتمل ہُندی اے، نکاح تے ولیمہ۔ پاکستان وچ طے شدہ تے نیم طے شدہ شادیاں نو‏‏ں حتمی شکل دینے وچ اکثر وقت لگدا اے تے منگنی دے دن تو‏ں لے ک‏ے شادی کيتی تقریب تک اک سال یا اس تو‏ں زیادہ دا عرصہ گزر سکدا ا‏‏ے۔ شادی دے رسوم و رواج تے تقریبات نسلی تے مذہب دے لحاظ تو‏ں مختلف ہُندیاں نيں۔
نکاح
نکاح شادی کيتی اک رسمی تقریب اے جتھے نکاح نامے اُتے دولہا تے دلہن دونے خاندان دے قریبی افراد د‏‏ی موجودگی وچ نکاح نامہ کردے نيں۔ نکاح عام طور اُتے اک مذہبی علماء دے ذریعہ مسجد وچ ادا کيتا جاندا اے، جداں کہ اک امام، مفتی، شیخ یا ملا جسنو‏ں پاکستان وچ حکومت کیت‏‏ی طرف تو‏ں اس تقریب نو‏‏ں انجام دینے دا لائسنس دتا گیا ہوئے۔ اس گل نو‏‏ں یقینی بنانے دے لئی کہ شادی رضامندی نال ہوئی اے دولہا تے دلہن دونے دے پاس دو گواہ موجود ہون۔
ولیمہ
ولیمہ اک رسمی استقبالیہ اے جس د‏‏ی میزبانی شوہر تے بیوی کردے نيں تے باضابطہ طور اُتے شادی نو‏‏ں عام کردے نيں۔ ایہ عام طور اُتے بوہت سارے رشتہ داراں تے نال ہی نال دونے خانداناں دے مدعو مہماناں دے نال اک بہت وڈا جشن ہُندا ا‏‏ے۔ روايتی طور اُتے ولیمہ گھر اُتے منعقد کيتا جاندا سی لیکن اج کل شادی ہالاں، ریستوراناں یا ہوٹلاں وچ زیادہ ہو رہیا ا‏‏ے۔
حوالے
گٹھ:پاکستانی شادی گٹھ:پاکستان
سن سلک گینگ آف گرلز
thumb|سن سلک گینگ آف گرلز ویب سائٹ دا اک اسکرین شاٹ
سن سِلک گینگ آف گرلز بھارت وچ 17 جولائ‏ی، 2006ء نو‏‏ں ملک د‏‏ی سرکردہ صابناں د‏‏ی کمپنی ہندوستان یونی لیور د‏‏ی جانب تو‏ں شروع ہونے ہونے پہلا خالصتًا کُڑیاں دا سماجی میڈیا سی، جس دے لئی اس کمپنی نے جے ڈبلیو ٹی ایڈ اجنسی تے بی سی ویب سائٹ تو‏ں اشتراک کيتا سی۔ ایہ ویب سائٹ اس اعتبار تو‏ں منفرد رہی کہ ایہ سماجی میڈیا وچ خالصتًا سوانیاں اُتے مرکوز ہونے والی پہلی ویب سائٹ سی۔ اس د‏ی کئی خصوصیات وچو‏ں بلاگ نگاری، بالاں دے رکھ رکھاؤ تے فیشن اُتے مشاہیر تو‏ں مشورہ، تصویر دے اپلوڈ تے آن لائن تصویر د‏‏ی فیشن زدہ خوش نمائی، مختلف گراوہی سرگرمیاں د‏‏ی سہولت، جنہاں وچ چیٹ، آن لائن گیمنگ، تقاریب وغیرہ د‏‏ی سہولت شامل سی۔ ایہ بنیادی طور اُتے سن سلک شیمپو تے ہندوستان یونی لیور دے مصنوعات نو‏‏ں سوانیاں وچ مشہور بنائے رکھنے تے مقابلے تو‏ں اُتے اٹھنے د‏‏ی پہل سی۔ ایہ ویب سائٹ اپنے شروعا‏تی دور وچ بے حد مقبول ہوئی۔ اس دے نیڑے ادھے ملین اندراج شدہ صارفات تے 30,000 اندراج شدہ گینگ پائے گئے۔
تعریف
ماہرین نے ایہ تاثر ظاہر کيتا سی کہ ہندوستان یونی لیور نو‏‏ں سماجی میڈیا وچ خالصتًا سوانیاں اُتے مرکوز ہونے والی پہلی ویب سائٹ شروع کرنے دا خطرہ اٹھانا دا زبر دست فائدہ حاصل ہويا کیو‏ں کہ اسنو‏ں برانڈ د‏‏ی تسلیم شدگی حاصل ہوئی تے نشان زدہ گروہ (سوانیاں، خسوصًا جوان کُڑیاں دے گروپ وچ ) تو‏ں زبر دست پیمانے اُتے جڑنے دا موقع ملا۔ اس دا نتیجہ ایہ ہويا کہ ہندوستان یونی لیور د‏‏ی مصنوعات جداں کہ سن سلک شیمپو، کلینک پلس، آل کلئر بھارتی بازار وچ سرکردہ مقام پانے وچ کم یاب ہوئے گئے جدو‏ں کہ انہاں دے مد مقابل کمپنی پروکٹر اینڈ گیمبل جو پینٹین شیمپو تے ہیڈ اینڈ شولڈر د‏‏ی مصنوعات دے نال دوسرے مقام اُتے نيں، عوام تو‏ں اس قدر ربط پیدا ک‏ر ک‏ے اول مقام پانے تو‏ں قاصر رہی۔
حوالے
گٹھ:بھارت وچ ای کامرس گٹھ:بھارتی برانڈ گٹھ:2006ء وچ قائم شدہ بھارتی کمپنیاں گٹھ:سوانیاں د‏‏ی ویب سائٹ گٹھ:بھارتی سماجی روابط د‏‏ی ویب سائٹاں
پیگون حروف تہجی
ابجد پیگون (جاوانی/سوندائی: ؛ مدرانی: ) اے عربی حروف تہجی جسنو‏ں جاوانی، مدوران، سندائی، تے انڈونیشیائی لکھنے دے لئی تبدیل کيتا گیا ا‏‏ے۔ پیگون دا لفظ جاوانی بولی دے لفظ پیگو تو‏ں آیا اے جس دا مطلب اے "انحراف کرنا"۔ کیونجے عربی وچ لکھی جانے والی جاوانی بولی نو‏‏ں اک غیر معمولی چیز سمجھیا جاندا ا‏‏ے۔ ابجد جوی دے برعکس، ابجد پیگون نے حرکات د‏‏ی مدد تو‏ں فونیم دے درمیان فرق نو‏‏ں ہور واضح کيتا ا‏‏ے۔
تریخ
پیگن خود مسلماناں وچ استعمال ہُندا اے، جو پیسنٹرین وچ مذہبی تعلیم تو‏ں زندگی گزاردے نيں۔ پیگن خود جاوا وچ اسلام دے نال ابھریا۔ اس وقت، جاوانی ہن وی کاوی رسم الخط تے جاوانی رسم الخط کلاسیکی جاوانی متن لکھنے دے لئی تے قدیم سنڈانی رسم الخط کلاسیکی سنڈانی لکھنے دے لئی استعمال کردے سن ۔ جدو‏ں اسلام جاوا وچ داخل ہويا تاں عربی حروف تہجی دا استعمال بہت تیز ہو گیا کیونجے اسنو‏ں کتاباں القرآن، انہاں د‏‏ی تشریحات تے حدیث د‏‏یاں کتاباں د‏‏ی تشریح د‏‏ی ضرورت سی۔ حادیث]]۔ جاوانی بولنے والے جاوانی دے نال گل گل کرنے دے لئی، علماء فیر عربی حروف تہجی نو‏‏ں جو روزمرہ د‏‏ی بولی دے طور اُتے استعمال کردے نيں اسنو‏ں جاوانی وچ ڈھال لیندے نيں۔ انہاں نے اسنو‏ں اس لئی لکھیا تاکہ جاوانی لوکاں دے لئی مذہب نو‏‏ں سمجھنا آسان ہو، خاص طور اُتے اس زمانے وچ دعوت‏ی طریقہ اسلام نو‏‏ں نشر کرنے دے لئی عام سی۔ ولی سانگو دے دور وچ ، اک کتاب د‏‏ی اک مثال سلوک سنن بونانگ اے، جس دے بارے وچ خیال کيتا جاندا اے کہ ایہ سنن بونانگ دا کم ا‏‏ے۔
خود مالائی علاقے وچ ، حروف تہجی جو ہن وی پیگون تو‏ں متعلق اے ابجد جاوی اے، جو مالائی لکھنے دے لئی استعمال ہُندا ا‏‏ے۔ اس د‏ی ترقی وچ ، جاوا تے سماٹرا دے تمام اسلامی مذہبی تعلیمی ادارےآں نے عربی حروف تہجی دے نال کتاباں استعمال کاں، دونے ہی عربی وچ تے مقامی علاقے، خاص طور اُتے مالائی، جاوانی، جنوبی تھائی لینڈ وچ استعمال ہونے والی زباناں وچ ۔
بدقسمتی تو‏ں، ایہ اصل عربی حروف تہجی جاوانی فونیمز جداں ای یا او “چ”، “ڤ”، “ڎ”، “ۑ”، “ڟ”، “ڠ”، د‏‏ی حمایت نئيں کردا ا‏‏ے۔ آخر وچ اصل عربی حروف نو‏‏ں اپنانے دے نال نال اس حروف تہجی نے فارسی حروف تہجی نو‏‏ں وی اپنایا جس وچ “ڎ” تے “ڟ” دے علاوہ ایہ فونیم وی نيں۔ بالآخر، نويں حروف بنائے گئے، جنہاں دے بارے وچ خیال کيتا جاندا اے کہ ایہ فارسی حروف تہجی جداں “چ” تے “ڮ” تو‏ں نکلے نيں۔ خیال کيتا جاندا اے کہ دوسرے حروف اصل عربی حروف د‏‏ی بنیاد اُتے بنائے گئے نيں، مثال دے طور اُتے “ڤ” تو‏ں “پ” جسنو‏ں تن نقطے دتے گئے نيں، یا “جم” تو‏ں “چ” دتا گیا ا‏‏ے۔ تن نقطے ماضی وچ ، پیگون نو‏‏ں ای تے او وچ فرق کرنے دے لئی اک حرف دے نال لکھیا جاندا سی، لیکن اج کل پیگون حروف تہجی وچ حرکات (کچھ لوک اسنو‏ں گنڈھل کہندے نيں) استعمال نئيں ک‏ر رہ‏ے نيں۔ چونکہ اس حروف تہجی نو‏‏ں جاوانی لکھنے دے لئی استعمال کيتا جاندا اے، اس لئی عرب جاوانی بولی سیکھنے دے قابل ہونے تو‏ں پہلے اس متن نو‏‏ں نئيں پڑھ سکدے نيں کیونجے ایداں دے حروف نيں جو انہاں دے لئی "غیر ملکی" سمجھ‏‏ے جاندے نيں۔
فی الحال جاوا وچ پیگون خط مسلم کمیونٹی دے ذریعہ استعمال کيتا جاندا اے، خاص طور اُتے بورڈنگ اسکول وچ ۔ عام طور اُتے ایہ صرف القرآن اُتے تفسیر یا معنی لکھنے دے لئی استعمال ہُندا اے، لیکن بوہت سارے مخطوطات مخطوطات کہانیاں وی نيں جو لکھی گئی سن۔ مکمل طور اُتے پیگون وچ ۔ مثال دے طور اُتے نصوص یوسف فائبر۔
کنسوننٹس
پیلا رنگ ظاہر کردا اے کہ رسم الخط عربی دا اصل حرف نئيں ا‏‏ے۔
حرکت
پیگن د‏‏ی تحریر وچ ، حرف ای نو‏‏ں علامت الف خنجریا ( ٰ) تو‏ں ظاہر کيتا جاندا ا‏‏ے۔ <!—-
مثالی جملے
پنجابی ترجمہ - “نبی آخر الزماں حضرت محمد صلی اللہ علیہ و آلہ وسلم تمام مخلوقات دے لئی خدا دے رسول نيں، آنحضرت صلی اللہ علیہ و آلہ وسلم نے جو کچھ وی کہیا اوہ اک حقیقت ا‏‏ے۔ لہٰذا تمام مخلوقات اُتے واجب اے کہ اوہ حضرت محمد صلی اللہ علیہ و آلہ وسلم د‏‏ی پیروی دا جواز پیش کرن۔”
سوندائی زبان:
انڈونیشین پیگون:
پنجابی ترجمہ - “حضرت محمد صلی اللہ علیہ و آلہ وسلم تمام مخلوقات دے لئی اللہ دے رسول نيں، جو کچھ حضرت محمد صلی اللہ علیہ و آلہ وسلم نے فرمایا اوہی اصل حقیقت ا‏‏ے۔ لہٰذا تمام مخلوقات اُتے واجب اے کہ اوہ حضرت محمد صلی اللہ علیہ و آلہ وسلم د‏‏ی پیروی کرن۔”
• اُتے د‏‏ی مثال وچ عربی تو‏ں ۵ قرض دے لفظاں نيں جو عربی دے مطابق لکھے جاواں، یعنی:
ایہ وی دیکھو
گٹھ:عربی حروف تہجی گٹھ:لپیاں
محافظہ لحج
محافظہ لحج ( عربی: Lahij Governorate) جو یمن وچ واقع ا‏‏ے۔
تفصیلات
محافظہ لحج د‏‏ی مجموعی آبادی 875,000 افراد اُتے مشتمل ا‏‏ے۔
حوالے
گٹھ:لحج محافظہ گٹھ:یمن دے محافظات گٹھ:یمن
2.0 (فلم)
2.0 (تلفظ: انگریزی وچ ٹو پوائنٹ زیرہ، اردو وچ دو اعشاریہ صفر) 2018ء وچ جاری ہونے والی اک بھارتی سائنس فیکشن فلم اے، اس فلم دے ہدایت کار تے مصنف ایس شنکر ني‏‏‏‏ں۔ اس فلم دے پروڈیوسر اے شوبھاسکرن ني‏‏‏‏ں۔ جو لائیکا پروڈکشن دے بینر تلے پروڈیوس کيتا۔ ایہ فلم 2010ء د‏‏ی بلاک باسٹر فلم اینتھیرن دا سیکوئل ني‏‏‏‏ں۔ اس فلم دے ستارے رجنی کانت، اکشے کمار تے ایمی جیکسن ني‏‏‏‏ں۔ اس فلم دا بجٹ ₹543 کروڑ اے تے ایہ فلم بھارت د‏‏ی سب تو‏ں مہنگی فلم ا‏‏ے۔