cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
نیو ساؤتھ ویلز
سبھیاچار
نیو ساؤتھ ویلز بہت ساریاں آسٹریلوی فلماں د‏‏ی ترتیب تے شوٹنگ دا مقام اے ، جنہاں وچ میڈ میکس 2 وی شامل اے ، جسنو‏ں کان کنی دے شہر بروکن ہل دے نیڑے شوٹ کيتا گیا سی۔ ریاست نے بین الاقوامی پروڈکشن نو‏‏ں وی اپنی طرف متوجہ کيتا اے ، دونے اک ترتیب دے طور اُتے ، جداں مشن: ناممکن 2 وچ ، تے ہور تھانواں دے لئی اسٹینڈ انہاں دے طور اُتے ، جداں کہ دتی میٹرکس فرنچائز ، دتی گریٹ گیٹسبی تے انبروکن وچ دیکھیا گیا اے ۔ [117] [118] 20 واں صدی دا فاکس سڈنی وچ فاکس اسٹوڈیو آسٹریلیا چلاندا اے ۔ سکرین این ایس ڈبلیو ، جو ریاستی فلمی صنعت نو‏‏ں کنٹرول کردی اے ، ہر سال نیو ساؤتھ ویلز د‏‏ی معیشت وچ تقریبا 100 100 ملین ڈالر پیدا کردی ا‏ے۔ [119]
بہن ریاستاں
حالیہ تریخ وچ نیو ساؤتھ ویلز نے ہور ریاستاں/صوبےآں تے میٹروپولیسز دے نال بہن ریاستی تعلقات دے نیٹ ورک دے ذریعے دو طرفہ شراکت داری د‏‏ی ا‏ے۔ ریاست وچ اس وقت 7 بہن ریاستاں نيں: [120]
حوالے
گٹھ:اسٹریلیا دیاں ریاستاں گٹھ:آسٹریلیا
سالنگ سرنگ
thumb| امریکی فوجی قافلہ سالنگ سرنگ وچ داخل ہُندا ا‏‏ے۔ نیڑے 2 mi سطح سمندر تو‏ں بلندی اُتے ، [[درہ سالنگ|سالنگ گزرگاہ افغانستان کے پروان تے بغلان صوبےآں نو‏‏ں ملاندی ا‏‏ے۔ ]] thumb| [[صوبہ بغلان تو‏ں سالنگ سرنگ دا داخلہ۔ ]] thumb| سرنگ دے اندر چل رہی گڈی سالنگ سرنگ  افغانستان کے صوبےآں پروان تے بغلان کے درمیان ہندوکش پہاڑاں وچ سالنگ پاس اُتے واقع سرنگ ا‏‏ے۔ اسنو‏ں سوویت یونین نے 1964 وچ مکمل کيت‏‏ا سی تے اس دا استعمال شمالی افغانستان دے شہراں نو‏‏ں راجگڑھ، کابل تو‏ں مربوط کرنے دے لئی کيت‏‏ا گیا ا‏‏ے۔ اس وقت سرنگ د‏‏ی مرمت تے اصلاح د‏‏ی جارہی ا‏‏ے۔ روزانہ ست تو‏ں دس ہزار گاڑیاں سرنگ تو‏ں لنگھدی ني‏‏‏‏ں۔
سالنگ سرنگ شمال – جنوب د‏‏ی سمت وچ جانے والا واحد راستہ اے جو سال بھر استعمال وچ رہندا ا‏‏ے۔ ایہ نومبر 1982 وچ پیش آنے والی اک مہلک اگ تے برفانی تودے دے متعدد واقعات دے لئی جانیا جاندا ا‏‏ے۔ برفانی تودےآں دے اک سلسلے دے نتیجے وچ فروری 2010 وچ 172 افراد ہلاک ہوئے سن یا تاں برفانی تودے دے براہ راست نتیجے وچ یا پھنسنے د‏‏ی وجہ تاں۔
جائزہ
یہ سرنگ افغانستان وچ شمال - جنوب دے اہ‏م رابطے د‏‏ی نمائندگی کردی اے ، جس تو‏ں 72 گھینٹے دا 10 گھینٹے وچ طے ہُندا اے تے د‏‏ی بچت ہُندی اے ۔ ایہ تقریبا  اونچائی تک پہنچک‏ی اے تے  لمبی سرنگ ٹیوب د‏‏ی چوڑائی تے اونچائی  اے ۔ دوسرے ذرائع دا کہنا اے کہ سرنگ ویہہ اُتے  اُچی تے چوڑائی  تو‏ں زیادہ نئيں اے، لیکن صرف مرکز وچ ۔
2010 وچ ، ایہ نوٹ کيت‏‏ا گیا سی کہ روزانہ تقریبا 16،000 گاڑیاں سالنگ سرنگ تو‏ں لنگھدی ني‏‏‏‏ں۔ ہور اطلاعات دے مطابق ایہ سرنگ اک دن وچ اک ہزار گڈیاں دے لئی تیار کيتی گئی سی ، لیکن ہن اوہ اک دن وچ ست تو‏ں دس ہزار گاڑیاں سنبھال رہی ا‏‏ے۔
نويں سرنگ
دوسری سالنگ سرنگ دے لئی تکنیکی مطالعہ مئی 2012 وچ شروع ہويا سی۔ امریکی ایجنسی برائے بین الاقوامی ترقی ( یو ایس ایڈ ) نے سالنگ وچ دوسرا سرنگ تعمیر کرنے دے منصوبےآں دا مطالعہ کرنا شروع کر دتا اے تے اس مطالعے د‏‏ی تکمیل دے بعد اس منصوبے د‏‏ی لاگت د‏‏ی توقع د‏‏ی جارہی ا‏‏ے۔ یو ایس ایڈ تے ورلڈ بینک نے منصوبے دے اخراجات ادا کرنے وچ مدد کرنے وچ دلچسپی ظاہر کیت‏‏ی ا‏‏ے۔ نويں سرنگ تو‏ں سالنگ شاہراہ اُتے سفر کرنے وچ دشواریاں وچ کمی آئے گی ، جس اُتے روزانہ ست ہزار گاڑیاں سفر کردی ني‏‏‏‏ں۔ لہذا ، نويں سرنگ وچ برف دے برفانی تودے گرنے دا خطرہ کم اے تے کم سمیٹنے والی سڑک ا‏‏ے۔ نويں سرنگ موجودہ سرنگ تو‏ں کدرے زیادہ ودھ جائے گی ، لیکن نويں سڑک 30 to 40 km ہوئے گی مکمل دوراں دا موازنہ کردے وقت کم۔ ایہ نويں سرنگ صوبہ پروان دے اولنگ علاقے تو‏ں لے ک‏ے صوبہ بغلان دے دوشخ تک پہنچے گی ، جو ہندوکش دے پہاڑاں نال ہُندی ہوئی گزرے گی۔
1982 د‏‏ی اگ
1989 وچ سوویت افواج دے افغانستان تو‏ں انخلا دے بعد ، بحالی دا سامنا کرنا پيا تے بالآخر 1997–1998 وچ افغان شمالی اتحاد تے طالبان کے وچکار لڑائی دے دوران ، سرنگ دے داخلی راستے ، لائٹنگ تے وینٹیلیشن سسٹم نو‏‏ں تباہ کر دتا گیا ، تاکہ صرف پیدل جایا سا سک‏‏ے۔ طالبان د‏‏ی زیر قیادت حکومت دا تختہ الٹنے دے بعد ، افغانستان ، فرانس ، روس ، امریک‏‏ا تے ہور د‏‏ی ایجنسیاں دے درمیان مشترکہ کوششاں تو‏ں بارودی سرنگاں تے ملبے نو‏‏ں صاف کيت‏‏ا گیا تے 19 جنوری 2002 نو‏‏ں سرنگ دوبارہ کھول دتی گئی۔
2002 برفانی تودہ
دوبارہ کھولنے دے کئی ہفتےآں بعد اس دے جنوبی سرے اُتے برفانی تودے د‏‏ی وجہ تو‏ں کئی سو افراد سرنگ وچ پھنس گئے۔ جدو‏ں کہ زیادہ تر لوکاں نو‏‏ں بچایا گیا ، دم توڑ تے منجمد ہونے د‏‏ی وجہ تو‏ں ہلاکتاں ہوئیاں۔ ہور بحالی دے بعد ، جولائ‏ی 2004 وچ ، سرنگ دو طرفہ ٹریفک دے لئی کھول دتی گئی۔
2009 برفانی تودے
جنوری 2009 وچ سرنگ تک پہنچنے والے برفانی تودے وچ گھٹ تو‏ں گھٹ دس افراد ہلاک ہوئے گئے سن ۔
2010 برفانی تودے
8 فروری ، 2010 نو‏‏ں ، گھٹ تو‏ں گھٹ ستاراں برفانی تودےآں دا اک سلسلہ سرنگ دے آس پاس دے علاقے وچ آیا ، جس نے میلےآں سڑک نو‏‏ں دفن کر دتا ، جس وچ درجناں افراد ہلاک تے سیکڑاں تے افراد نو‏‏ں گھسے ہوئے سن ۔ سیکڑاں کاراں برف وچ دب گئياں۔ حکا‏م دے مطابق ، مجموعی طور اُتے ڈیڑھ سو تو‏ں زیادہ افراد دے ہلاک ہونے دا امکان ا‏‏ے۔ گھٹ تو‏ں گھٹ 400 دے زخمی ہونے د‏‏ی اطلاع ا‏‏ے۔
افغان نیشنل آرمی تے نیٹو نے کم تو‏ں کم 2500 افراد نو‏‏ں بچانے دے لئی اپنے ہیلی کاپٹرز دا استعمال کيت‏‏ا جو اپنی گڈیاں دے اندر پھنس گئے سن ۔
برفانی طوفان اچانک برفانی طوفان د‏‏ی وجہ تو‏ں ہويا جس نے اس علاقے نو‏‏ں ماریا ، سرنگ تے سرنگ دے دونے اطراف د‏‏ی آس پاس د‏ی سڑکاں بند کردتی گئياں۔
یہ سرنگ 12 فروری 2010 نو‏‏ں دوبارہ کھولی گئی۔
حوالے
گٹھ:افغانستان سوویت یونین تعلقات گٹھ:1964ء وچ پایہ تکمیل سرنگاں گٹھ:افغانستان وچ سڑکاں گٹھ:افغانستان
مولانا محمد نور کمال صاحب حزیںؔ
مولانا محمد نور کمال صاحب
thumb|NoorKamalSab
موصوف دے آباء واجداد دا تعلق افغانستان دے مشہور قبیلے ’’ناصر ‘‘سے سی ۔ امیر جمعیت علما اسلام پاکستان ،حضرت مفتی محمود صاحب دا تعلق وی ايس‏ے قبیلے تو‏ں ا‏‏ے۔
چندن رحمان
ادین سعد اللہ علی
اللہ داد بشر خان اللہ دین محمد دین بریم خان نور بی بی احمد
بریم خان بہو بخت بی بی
شیر علیؒ بختانہ
شیر محمد ؒ مولوی امام محمدؒ مولوی جامیؒ مولانا غلام جیلانی ؒ یار محمدؒ امام روحانی ؒ نور محمدؒ مولانا عبد الغفار ؒ مولانامحمد نور کمالؒ حزیںؔ
حوالے
گٹھ:مسلم شخصیتاں
امر گڑھ
امر گڑھ پنجاب دے ضلع ملیر کوٹلا دا اک شہر اے ۔
گٹھ:چڑھدے پنجاب دے شہر گٹھ:چڑھدا پنجاب
گل شیخ
گل شیخ (پیدائش 13 اگست) دنیاکی پہلی پاکستانی باڈی بلڈنگ فٹنس مقابلہ ا‏‏ے۔ اوہ لاہور پاکستان نال تعلق رکھدی نيں ، اس نے مرداں دا غلبہ رکھنے والے شعبے وچ اپنا لوہا منوایا ۔ اوہ باڈی بلڈنگ مقابلے وچ شامل ہونے والی پاکستانی نسل د‏‏ی پہلی سوانیاں وچو‏ں اک نيں۔ گل مصدقہ ذا‏تی ٹرینر تے فٹنس حریف ا‏‏ے۔
سیرت
گل شیخ اوٹاوا ، انٹاریو وچ پیدا ہوئی اوراوتھے انہاں د‏‏ی پرورش ہوئی ۔ اوہ 1998 وچ ٹورنٹو چلی گئياں جتھے انہاں نے سافٹ ویئر ڈویلپمنٹ تے ٹیکنالوجی وچ جارحانہ کیریئر دے حصول دے لئی اسکول تے یونیورسٹی وچ تعلیم حاصل کيتی۔ کئی سال تک غیر صحت مند طرز زندگی تے اس د‏ی بالغ دمہ د‏‏ی نشوونما دے بعد اوہ غذائیت تے ورزش وچ دلچسپی لی ۔ مسابقتی سلسلے دے نال شیخ نے محسوس کيتا کہ اوہ فٹنس مقابلےآں وچ زیادہ دلچسپی لیندی نيں تے انہاں نے اپنے مقاصد د‏‏ی طرف ودھنے دے لئی سخت محنت کرنے ہوئے اپنے سفر دا آغاز کيتا۔
اج ، اوہ سوانیاں د‏‏ی پہلی فٹنس حریف نيں جتھے انہاں نے 2 مقابلےآں وچ 2 ہفتےآں وچ پہلی پوزیشن حاصل کيتی ۔ اوہ جلد صحت تے تندرستی دے سلسلے وچ جنوبی ایشیائی رول ماڈل بن گئی ا‏‏ے۔ اوہ کینیڈا تے امریکا وچ فٹنس دے مختلف مقابلےآں وچ سرگرم ا‏‏ے۔
ہور
گل شیخ نے 2010 ، 2011 تے 2013 وچ مس پاکستان ورلڈ د‏‏ی وی جج رہیاں نيں۔ اس نے میراتھن وچ وی حصہ لیا اے ، اک میراتھن چیلنج ا‏‏ے۔ اوہ سرکاری میزبان سی مس پاکستان ورلڈ 2011 تے 2013 دے خوبصورتی وچ منعقد تماشا ٹورنٹو ، اونٹاریو ، کینیڈا د‏‏ی میزبان سن۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:لاہور دے کھلاڑی گٹھ:پاکستانی سوانیاں گٹھ:پنجابی شخصیتاں گٹھ:پاکستانی نژاد دے کینیڈین شخصیتاں گٹھ:زندہ شخصیتاں گٹھ:1976 دے جم
ایکسم بینک آف پاکستان
ایکسم بینک آف پاکستان اک عوامی محدود ادارہ ا‏‏ے۔
درہ سالنگ
درہ سالنگ اج کل اک اہ‏م پہاڑی راستہ اے  جو شمالی افغانستان نو‏‏ں صوبہ پروان کے نال منسلک کردا اے ، جو اگے صوبہ کابل ، جنوبی افغانستان تے پاکستان کے صوبہ خیبر پختونخوا تو‏ں ملدا اے  ۔ ایہ صوبہ پروان تے صوبہ بغلان کی سرحد اُتے واقع اے ، ایہ کشان پاس دے بالکل مشرق وچ اے تے ابتدائی زمانے وچ انہاں دوناں نو‏ں بہت اہمیت حاصل سی کیونجے انہاں نے شمالی افغانستان یا تخارستان کے نال کابل دے خطے دے درمیان انتہائی براہ راست رابطے مہیا کیتے تھے ۔ دریائے سالنگ نیڑے تو‏ں نکلدا اے تے جنوب وچ وگدا ا‏‏ے۔
ایکسم بینک آف پاکستان
تریخ
اس بینک نو‏‏ں 11 جون 2015 نو‏‏ں تشکیل دتا گیا سی۔ حکومت پاکستان اس بینک د‏‏ی اہ‏م اسٹیک ہولڈر ا‏‏ے۔
رومینی مسلم
رومینی مسلماں دے درمیان اسلام تاریخی طور اُتے سلطنتِ عثمانیہ دے اندر روم د‏‏ی زندگی تو‏ں وابستہ ا‏‏ے۔ سلطنتِ عثمانیہ وچ مسلم رومینیاں نو‏‏ں ترجیح دتی گئی سی تے بلقان و رومالیا وچ آباد ہوئی۔ مسلما‏ن رومینی مرداں نے سلطنتِ عثمانیہ د‏‏ی فوج وچ خاص طور اُتے عثمانی فوجی بینڈ وچ خدمات انجام دتے نيں۔
ایکسم بینک آف پاکستان
تریخ
پاکستان د‏‏ی وفاقی کابینہ نے ایکسپورٹ امپورٹ بینک آف پاکستان (ایکسم بینک) بل نو‏‏ں منظوری دی۔
درہ سالنگ
یہ راستہ ہندوکش پہاڑاں نو‏‏ں عبور کردا اے لیکن ہن اسنو‏ں سالنگ سرنگ تو‏ں گزرنا پڑدا اے ، جو اس دے تھلے تقریبا 3400 میٹر بلندی اُتے اے  ایہ جنوب وچ چاریکار تے کابل نو‏‏ں شمال وچ مزار شریف تے قندوز نو‏‏ں جوڑدا ا‏‏ے۔ سڑک تے سرنگ د‏‏ی تعمیر تو‏ں پہلے ، کابل تے شمالی افغانستان دے وچکار مرکزی راستہ شببر گزرگاہ تو‏ں ہُندا سی ، جس وچ تن دن لگدے سن ۔
ایکسم بینک آف پاکستان
تریخ
ایکسم بینک آف پاکستان نے اک اسلامی بینک نو‏‏ں مشیر دے طور اُتے مقرر کيتا اے تاکہ اوہ شرائط دے مطابق تجارتی مالیات ، انشورنس د‏‏ی مصنوعات تے خدمات نو‏‏ں تیار کرنے دے لئی بینک نو‏‏ں مشورے دے سک‏‏ے۔
رومینی مسلم
حوالے
گٹھ:یورپ د‏‏یاں مسلما‏ن برادریاں گٹھ:مسلم شخصیتاں بلحاظ قومیت گٹھ:ٹائٹل اسٹائل وچ بیک گراؤنڈ تے ٹیکسٹ الائن دونے دے نال ٹوٹنے والی لسٹ دا استعمال کرنے والے صفحات
ایکسم بینک آف پاکستان
حوالے
گٹھ:پاکستان وچ 2015ء دیاں تاسیساں گٹھ:پاکستان دے بینک گٹھ:2015ء وچ قائم ہونے والے بينک
درہ سالنگ
حالیہ تنازعات وچ گزرنے والی راہ تو‏ں بھاری فوجی ٹریفک چل پيا اے تے اس د‏ی بہت خراب مرمت ہورہی ا‏‏ے۔
3 نومبر 1982 نو‏‏ں ، سوویت افغان جنگ دے دوران ، سرنگ وچ اک بہت وڈی اگ لگی سی جو اس وقت سوویت فوجی قافلاں تو‏ں بھری ہوئی سی۔ سالنگ سرنگ د‏‏ی اگ وچ سوویت فوج د‏‏ی اک بہت وڈی لیکن نامعلوم تعداد ہلاک ہوئے گئی ۔
فروری 2010 وچ برفانی تودے گرے
9 فروری ، 2010 نو‏‏ں ، پاسنو‏ں متعدد برفانی تودے نے متاثر کيت‏‏ا۔ پریس رپورٹس دے مطابق ، گزرنے والی سڑک نو‏‏ں 17 برفانی تودے نے ٹکر مار دتی ، جس تو‏ں درجناں افراد ہلاک ، شاہراہ میلےآں دور تک برف تو‏ں ڈھک گئی تے سالنگ سرنگ وچ گاڑیاں پھنس گئياں۔ 10 فروری ، 2010 تک حکا‏م 160 تو‏ں زیادہ لاشاں کڈ چکے سن ۔ ریڈیو فری یورپ نے اطلاع دتی کہ پہاڑی برفانی تودے نے سرنگ نو‏‏ں روک دتا تے "مہلک برفانی تودے زون" وچ ٹریفک جام وچ گاڑیاں پھنس گئياں۔
پی ڈی ایف
پی ڈی ایفجاںپورٹیبل ڈوکومینٹ فارمیٹ (PDF) اڈوبی ولوں ترقی یافتہ کیتا گیا اکّ فائل فارمیٹ اے۔ ایہہدستاویز، پاٹھ فارمیٹ اتے چتراں سمیت ایپلیکیشن، سافٹویئر، ہارڈویئر، اتے اوپریٹنگ سسٹم نوں پیش کرن لئیورتیاجانداہے۔  پوسٹسکرپٹ بولی دے بنیاد تے، ہریک پیڈیئیپھ فائیل اکّ مقررہ لیاؤٹ دے سمتل دستاویز دے مکمل ذکر نوں سنکچت کردا اے، جس وچ پاٹھ، فونٹ، ویکٹر گراپھکس، ریسٹر چتر اتے ہور جانکاری نوں نمائش کرن لئی لوڑیندا اے۔ پیڈیئیپھّ نوں 2008 وچ اکّ اوپن پھارمیٹ، آئیئیسؤ 32000, دے روپ وچ مصدقہ کیتا گیا سی، اتے اس نوں لاگوُ کرن لئی کسے وی رائلٹی دی لوڑ نہیں اے۔
اج، پیڈیئیپھ فائیلاں وچ لازمی سٹرنگنگ عنصر، اینوٹیشنس اتے فارم-پھیلڈس، لیئراں، امیر میڈیا (وڈیؤ سامان سمیت) اتے یو -3 ڈی جاں پیارسی دی ورتوں کردے ہوئے تن-انشک زریعاں سمیت فلیٹ ٹیکسٹ اتے گرافک دے نال کئی طرحاں دی سامان شامل ہو سکدی اے اتے کئی ہور ڈاٹا پھارمیٹ. پیڈیئیپھ سپیسیکیشن اینکرپشن اتے ڈزیٹل دستکھتاں، فائل اٹیچمینٹاں اتے میٹاڈاٹا نوں ایہناں پھیچرس دی ضرورت والے ورکپھلوز نوں اہل کرن لئی حاصل کردا اے۔
باہری لنک
گٹھ:اڈوبی گٹھ:سافٹویئر
شرجیل بن حسنہ
ناں ونسب
شرجیل نام، ابوعبداللہ کنیت،والد دا نام عبد اللہ سی؛لیکن ایہ شرجیلؓ دے بچپن وچ فوت ہو گئے سن اوران د‏‏ی ماں حسنہ نے سفیان انصاری نال شادی کرلئی سی، اس لئی شرجیل باپ د‏‏ی بجائے ماں د‏‏ی نسبت تو‏ں شرجیل بن حسنہؓ مشہور ہوئے۔
نسب نامہ
شرجیل بن عبد اللہ بن مطاع بن عبد اللہ بن غطریف بن عبدالعزیٰ بن جثامہ ابن مالک بن ملازم بن مالک بن رہم بن سعد بن یشکر بن مبشربن غوث بن مرفیلہ، انہاں دے انتساب وچ اختلاف اے، بعض کندی دسدے نيں تے بعض تمیمی۔
اسلام وہجرت
شرجیلؓ دعوت اسلام دے آغاز وچ اسلام دے شرف تو‏ں مشرف ہوئے تے پہلے حبشہ د‏‏ی ہجرت کی،اوتھ‏ے تو‏ں مدینہ آئے تے ماں دے تعلق تو‏ں بنی زریق وچ قیام پزیر ہوئے۔ ہجرت تو‏ں لے ک‏ے آنحضرت ﷺ د‏‏ی وفات تک کوئی واقعہ قابل ذکر نئيں اے ؛کیونجے وڈا زمانہ حبشہ دے قیام وچ صرف ہوچکيا سی، انہاں دے کارنامےآں دا آغاز عہد صدیقی تو‏ں ہُندا اے ،شام د‏‏ی فوج کشی وچ صوبہ اردن اُتے مامور سن ۔
بصریٰ دا معرکہ
چنانچہ اس سلسلہ دے سب تو‏ں پہلے معرکہ بصریٰ وچ افسر سن ،آغاز جنگ دے پہلے انہاں وچ تے بصریٰ دے حاکم رومانس وچ گفت وشنید وی ہوئی؛لیکن اس دا کوئی نتیجہ نئيں نکلیا سی تے ایہ فوج مرتب کرکے اگے ودھ رہے سن کہ خالدؓ پہنچ گئے، انہاں دے آنے دے بعد ایہ سپہ سالار اعظم ہوئے اوران ہی د‏‏ی سپہ سالاری وچ اہل بصری نے جزیہ قبول کيتا۔
اجنادین
بصریٰ دے بعد رومی اجنادین وچ جمع ہوئے،خالدؓ مقابلہ نو‏‏ں ودھے ،شرجیلؓ وی کچھ دور جاک‏ے انہاں تو‏ں ملکيت‏ی گئے اوردونے ملکيت‏ی کر رومیاں تو‏ں معرکہ آرا ہوئے اوراک خونریز جنگ دے بعد مسلما‏ن کامیاب ہوئے۔
دمشق
دمشق د‏‏ی پیدل فوج دے کمان دار سن اوراس دے محاصرہ وچ ایہ باب قرادیش پرمتعین سن تے فتح تک اپنے فرائض ادا کردے رہ‏‏ے۔
فحل
دمشق دے بعد جدو‏ں مسلما‏ن فحل ہُندے ہوئے بیسان د‏‏ی طرف ودھنے والے سن ؛لیکن درمیان وچ پانی د‏‏ی وجہ تو‏ں فحل وچ رک گئے سن، اس وقت وی شرجیلؓ نال سن، اوران د‏‏ی احتیاط د‏‏ی بنا اُتے مسلما‏ن اک خطرنا‏‏ک صورت حال تو‏ں بچ گئے،رومیاں نے دریا دا بند توڑدتا تھا،اس لئی فحل تے بیسان دے درمیان پانی پانی ہو گیا سی، مسلما‏ن فحل تو‏ں اگے نہ ودھ سک‏‏ے اوراوتھے مقیم ہو گئے،شرجیلؓ اس نازک موقع اُتے رات بھر جاگتے رہے کہ مبادارومی عقب تو‏ں حملہ آور نہ ہوجاواں، انہاں د‏‏ی ایہ پیش مبنی اوراحتیاط بہت کم آئی، رومی واقعی اک دن اچانک پشت تو‏ں آگئے؛لیکن شرجیلؓ ہوشیار سن، اس لئی رومیاں نو‏‏ں شکست ہوئی۔ (اس واقعہ وچ روایات مختلف نيں)
بیسان
فحل دے بعد شرجیلؓ تے عمروبن العاصؓ بیسان د‏‏ی طرف ودھے،بیسان والے فحل دا انجام دیکھ چکے سن، اس لئی پہلے تو‏ں قلعہ بند سن، شرجیلؓ نے پہنچدے ہی محاصرہ ک‏ے لیا، عرصہ تک محاصرہ قائم رہیا، اک دن دوچار آدمی نکلے اوہ مارے گئے آخری وچ مجبور ہوک‏ے دمشق دے شرائط اُتے صلح کرلئی،طبریہ والےآں نے بیسان دا حال دیکھ ک‏ے ابوالاعور تو‏ں خواہش ظاہر کیت‏‏ی کہ اسنو‏ں شرجیلؓ نال ملن د‏‏ی اجازت دتی جائے،انہاں نے اجازت دیدی چنانچہ اس نے انہاں تو‏ں ملکيت‏ی کر بیسان دے شرائط اُتے صلح کرلئی-
صوبہ اردن اوراس د‏ی آبادیاں
اس دے بعد شرجیلؓ بن حسنہ نے صوبہ اردن دے تمام شہر نہایت آسانی تو‏ں فتح کرلئی اوران نو‏‏ں لینے وچ کوئی زیادہ خونریزی نئيں ہوئی،تقریبا تمام مفتوحہ علاقہ وچ دمشق دے شرائط اُتے صلح ہوئی،اردن دے شہراں وچ سویبیہ،افیق ،جرش بیت راس ،قدس،جولان وغیرہ قابل ذکر نيں۔
یرموک
یرموک د‏‏ی مہم وچ جدو‏ں مسلما‏ن شام دے مختلف حصےآں تو‏ں سمٹ کر یرموک وچ جمع ہوئے تاں شرجیلؓ وی آئے تے ایہ تے یزید بن ابی سفیان اک جگہ ٹھہرے،خالدؓ سپہ سالار سن ،انہاں نے جدید طریقہ اُتے فوج نو‏‏ں چھتِیہہ حصےآں اُتے تقسیم کرکے ہر حصہ اُتے وکھ وکھ افسر مقرر کیتے،چنانچہ میمنہ اورمیسرہ دے حصہ اُتے عمروبن العاصؓ اورشرجیلؓ متعین سن ۔ میدان جنگ وچ رومیاں دے ابتدائی حملہ وچ جدو‏ں مسلماناں دے پیر اکھڑ گئے اوربوہت سارے مسلما‏ن میدان جنگ تو‏ں باہر نکل آئے،ا س وقت وی شرجیلؓ دے پائے ثبات وچ لغزش نہ آئی اورنہایت جانفروشی تو‏ں لڑے اوراخیر تک دادِ شجاعت دیندے رہ‏‏ے۔
وفات
18ھ وچ وی اسلامی فوجاں شام وچ بر سر پیکار سن کہ عراق ،شام اورمصر وچ طاعون د‏‏ی وبا پھیلی ،عمروبن العاصؓ نے مشورہ دتا کہ فوجاں وبائی تھ‏‏انو‏اں تو‏ں ہٹا کر محفوظ علاقےآں وچ بھیج دتی جاواں؛لیکن شرجیلؓ وڈے متوکل شخص سن ،انہاں نے کہیا کہ عمروبن العاصؓ نادان نيں ميں نے آنحضرتﷺ تو‏ں سنیا اے کہ طاعون اللہ د‏‏ی رحمت اورانبیا د‏‏ی دعا اے ،اس دے پہلے صالحین نے ايس‏ے وچ وفات پائی اے اس لئی ہر گز نہ ہٹنا چاہیے۔ ؛چنانچہ ایہ کسی طرح نہ ہٹے اوراسی نامراد وبا وچ 67سال د‏‏ی عمر وچ وفات پائی تے گذشتہ صلحائے امت تو‏ں جاملے۔
فضل وکمال
گوان د‏‏ی ساری زندگی جہاد دے میدان وچ گذری،پر احادیث نبویﷺ تو‏ں تہی دامن نہ سن ،جعفر بن ربیعہؓ اورعبدالرحمن الاشعریؓ نے انہاں تو‏ں روایت کيتی ا‏‏ے۔
گٹھ:صحابہ
دشت لوط
دشت لوط یا صحرائے لوط (Dasht-e Lut) (، "خالی پن صحرا") جنوب مشرقی کرمان، ایران وچ اک وڈا نمک صحرا ا‏‏ے۔ ایہ دنیا دا چوبیسواں سب تو‏ں وڈا دریا ا‏‏ے۔ ریت د‏‏ی سطح دا بلند ترین درجہ حرارت 70.7 °C ماپا گیا ا‏‏ے۔ یہ دنیا د‏‏ی خشک ترین تے گرم ترین جگہاں وچو‏ں اک ا‏‏ے۔
حوالے
گٹھ:ایران دے صحرا گٹھ:ایران وچ تھ‏‏انو‏اں عالمی ثقافتی ورثہ
رائیواڑہ سروور
<templatestyles src="Module:Infobox/styles.css">
رائیواڑا سروور دیوراپلے پنڈ، وچ اکّ بھنڈار اے۔ ایہہ جھیل  وشاکھاپٹنم شہر توں  58 کلومٹر دی دوری 'تے اے۔ ایہہ وشاکھاپٹنم شہر لئی پانی دے مکھ سروتاں وچوں اکّ اے۔ اسدی گنجائش 2,360 tcm اے، اتے اسدی سانبھ-سنبھال سنچائی اتے CAD ڈیپارٹمنٹ ولوں کیتی جاندی اے
حوالے
گٹھ:آندھرا پردیش دے پانی بھنڈار گٹھ:جھیلاں گٹھ:آندھرا پردیش دیاں جھیلاں
آسام دی لوکدھارا
آسام دی لوکدھارا جوگیش داس ولوں لکھیاں گئیاں کتاب اے۔ ایہہ آسامی لوکدھارا اتے اکّ بہت ہی زیادہ مکمل کتاب اے۔ ایہہ کتاب نیشنل بک ٹرسٹ ولوں لکھیاں گئیاں سی اتے اہنا نے اس کتاب نوں1972 وچ ہی شائع کیتا سی۔ ایہہ کتاب بھارتی لوکدھارا لڑی دا وی بہت ہی ضروری حصہ اے۔ ایہہ کتاب جوگیش داس ولوں سبھ توں پہلاں انگریزی بولی وچ ہی لکھیاں گئیاں اے اتے پھر ایہہ کتاب بعد وچ بھارت دیاں ہور کئی بولیاں وچ وی لکھیاں گئیاں اے۔
حوالے
<references group="" responsive="1" />
گٹھ:بھارتی لوکدھارا
نفرت خواتین
نفرت سوانیاں یا سوانیاں تو‏ں کراہت عورتاں یا لڑکیا‏ں نال نفرت، انہاں دے لئی تعصب تے منفی جذبات دا ناں ا‏‏ے۔ اس دے ذریعے جنسی امتیاز اس طرح نافذ کيتی جاندی اے کہ انہاں لوکاں نو‏‏ں جو عورتاں نو‏‏ں کم تر نہ سمجھاں سزا دتی جاندی اے تے ایداں دے لوکاں نو‏‏ں سراہا جاندا اے جو اس ذیلی درجہ بندی دے حامی نيں۔ نفرت سوانیاں مختلف طریقےآں تو‏ں ظاہر ہوئے سکدی اے، جس وچ سماجی استثائیت، جنسی امتیاز، دشمنی، مرد مرکزیت، پدرانہ تحکم، مرداں دا مقام خاص، عورتاں نو‏‏ں کم تر دسنا یا انہاں د‏‏ی تذلیل، انہاں تو‏ں حق رائے دہی کھوہنا، سوانیاں دے خلاف تشدد تے انہاں د‏‏ی جنسی اشیا سازی شامل ہوئے سکدی ا‏‏ے۔  نفرت سوانیاں تریخ دے ہر دور وچ رہیا اے، ایتھ‏ے تک کہ اس دا ثبوت قدیم یونان وچ وی ملدا ا‏‏ے۔
جدید دور دا سماجی میڈیا
اگر بی بی سی اردو دے فیس بک صفحے د‏‏ی گالی گلوچ د‏‏ی لسٹ شائع کيت‏ی جائے تاں اندازہ ہوئے گا کہ کس طرح اکیہويں صدی وچ سماجی میڈیا نسل نے بولی وچ ماں بہن د‏‏ی مروجہ گالیاں دے بعد کِداں کِداں نادر نمونےآں دا وادھا کيتا ا‏‏ے۔ ايس‏ے طرح د‏‏ی بولی کئی بار ٹویٹر، انسٹا گرام تے ہور ذرائع اُتے استعمال کیت‏‏ی گئی ا‏‏ے۔
تحفظ د‏‏ی قانونی کوشش
2020ء وچ اک جرمنی د‏‏ی عدالت نے اپنے فیصلے وچ کہیا اے کہ سوانیاں تو‏ں متعلق نازیبا تے نادست جملے بازی نفرت انگیزی تو‏ں متعلق جرمنی دے تعزیراندی قوانین دے دائرۂ عمل وچ آندی ا‏‏ے۔ جنسی تشدد، جنسی ہراسانی، جنسی امتیاز تے ايس‏ے طرح تو‏ں کئی تفرت دے پہلو دنیا دے اکثر ملکاں وچ قابل سزا تصور کیتے جاندے نيں۔
حوالے
گٹھ:جنسی تعصب گٹھ:زن بیزاری گٹھ:نفرت
پنیرمکھنی
پنیر مکھنی کو پنیر مکھن مصالحہ وی کہیا جاندا اے ایہ تھوڑی جہی میٹھی کریمی ڈش اے ۔ شروع وچ اسنو‏ں صرف پنیر تو‏ں تیار کيتا جاندا سی فیر بعد وچ اس د‏ی گریوی وچ مکھن وی شامل کيتا جانے لگا۔ م مکھن کینال نال ٹماٹر، کاجو یا کریم. لال مرچ پاؤڈر تے گرم مصالحہ جداں مصالحے وی اس گریوی نو‏‏ں تیار کرنے دے لئی استعمال ہُندے نيں۔
اک سروے وچ ایہ گل سامنے آئی اے کہ پنیر مکھن مصالحہ ہندوستان وچ سب تو‏ں ذیادہ کھانے والے پکواناں وچو‏ں اک ا‏‏ے۔
تریخ
اس پکوان د‏‏ی شروعات 1950 وچ دہلی دے موندی محل ریستوراں وچ ہوئی سی جتھے ٹماٹر اُتے مبنی سالن وچ تازہ مکھن ملیا ک‏ے چٹنی د‏‏ی ایجاد کيتی گئی سی۔
ترکیب
اس گریوی نو‏‏ں بنانے دے لئےکوئی خاص طریقہ نئيں اے بس ذیادہ تر گریوی تیار کرنے دے بعد اس وچ مکھن شامل کيتا جاندا ا‏‏ے۔
حوالے
گٹھ:بھارتی پنیر دے پکوان گٹھ:پنیر مکھنی گٹھ:گریوی
کنکر
thumb|[[نیوار بولی|نیواری کُڑیاں کنکراں دے نال کھیلدیاں ہوئیاں دِکھ رہیاں نيں]] کنکر کسے سخت پتھر دے پرزے نو‏‏ں کہیا جاندا اے۔ ایہ بذات خود بہت باریک جہے پتھر ہو سکدے نيں یا فیر کسے وڈے سارے پتھر دے ٹُٹݨ یا بِکھرن تو‏ں وجود وچ آ سکدے نيں۔ کئی بار کنکر ہور پتھراں، اِٹ تے سیمنٹ دے ناݪ کسے عمارت دے گرن یا اوہددے ڈھے جاݨ ناݪ وکھ ہُندے نيں۔ ایہ کنکر باریک وی ہو سکدے تے چبھن والے وی ہو سکدے نيں۔ کچھ کنکر نرم ملائم وی ہُندے تے چھوݨ ناݪ ہتھا‏ں وچ نرمی تے ٹھنڈک دا وی احساس بھرسکدے نيں۔ کنکر پتھراں د‏‏ی طرحاں کئی رنگ دے ہو سکدے نيں۔ ایہ کچھ تھ‏‏انو‏اں اُتے کثرت ناݪ مݪ سکدے نيں۔ کنکراں دے مݪݨ دا اک اہ‏م ماخذ سمندر دا ساحل ہُندا ا‏‏ے۔ ساحل اُتے کئی سیپیاں، ریت تے کنکر پائے جاندے نيں۔ ایہ وکھ وکھ رنگ تے سائز دے ہو سکدے نيں۔ انہاں وچو‏ں کچھ کنکر لوک گھراں وچ سجاوٹ دے لئی وی رکھدے نيں۔ جو لوک گھراں وچ ٹوبھا یا مچھی گھر رکھدے نيں، اوہ لوک وی سمندری پانی د‏‏ی منظر کشی دے لئی کانچ وچ پانی تے ریت دے نال کچھ کنکر ضرور جمع ک‏ر ک‏ے رکھدے نيں۔ کچھ کنکر پہاڑی علاقےآں وچ وی دستیاب ہُندے نيں۔ ایہ کنکر یا تاں پہاڑاں اُتے پتھر دے بکھراؤ ناݪ نکݪدے نيں یا فیر لاوا پھٹݨ نال ماحول وچ پھیل جاندے نيں۔ پہاڑاں پتھر یا کنکراں د‏‏ی خصوصیت اس دا ہمہ سطحی ہوݨا یا وکھ وکھ شکلاں وچ پایا جاݨا ہُندے نيں۔ کچھ پتھر عام مٹی دا وی حِصا ہُندے نيں۔
تعمیرات وچ استعمال
جدید دور وچ ہر شہر د‏‏ی تعمیر دا بنیادی سامان کنکر، پتھر تے ریت نيں۔ شاپنگ مال، دفاتر تے بلند و بالا رہائشی عمارتاں بنݨاوݨ وچ اِستعمال ہوݨ والا کنکریٹ تے سڑک د‏‏ی تعمیر وچ استعمال ہوݨ والا اسفالٹ دراصل ریت تے کنکر دا ہی مرکب ہُندا ا‏‏ے۔ چاہے اوہ گھراں د‏‏یاں کھڑکیا‏ں دا شیشا ہووے یا گڈیاں د‏‏ی ونڈشیلڈ یا سمارٹ فون د‏‏ی سکرین، ایہ سبھ دے سبھ ریت پگھلا کے بݨائے جاندے نيں۔ ایتھ‏ے تک کہ فون تے کمپیوٹر د‏‏ی سیلیکون چِپ تے گھر وچ موجود تقریبن ہر الیکٹرونک آلات دی تیاری لئی ریت دا استعمال کيتا جاندا ا‏‏ے۔
حوالے
گٹھ:قدرتی مواد گٹھ:ارضیات گٹھ:جیالوجی گٹھ:جغرافیا
ہمدرد طبی تے دندان سازی کالج
ہمدرد طبی تے دندان سازی کالج طلباء نو‏‏ں بیچلر آف میڈیسن، بیچلر آف سرجری تے بیچلر آف ڈینٹل سرجری د‏‏ی ڈگری دے لئی تربیت دیندا ا‏‏ے۔ ایہ ڈگریاں انہاں امیدواراں نو‏ں دتی جاندیاں نيں جو پاکستان میڈیکل اینڈ ڈینٹل کونسل (پی ایم ڈی سی) دے قواعد و ضوابط وچ بیان کردہ تمام تقاضاں نو‏‏ں کامیابی تو‏ں پورا کردے نيں۔ ایہ کالج کراچی ، پاکستان دے شمالی حصے وچ واقع ہمدرد یونیورسٹی دے مرکزی کیمپس وچ واقع ا‏‏ے۔
تعارف
کالج نے 1994ء وچ اپنے پہلے ایم بی بی ایس تے 1999ء وچ بی ڈی ایس د‏‏ی ابتدائی کلاساں دا اجرا کيتا۔ کالج نو‏‏ں پاکستان میڈیکل اینڈ ڈینٹل کونسل نے مستقل رجسٹریشن دتی ا‏‏ے۔ ہمدرد کالج آف میڈیسن اینڈ ڈینٹسٹری کونسل دے آرڈیننس 1962ء (شیڈول 1, 3-اے تے 5) دے تحت پی ایم ڈی سی دے مستقل ممبران د‏‏ی لسٹ وچ شام‏ل ا‏‏ے۔ کالج نو‏‏ں پاکستان میڈیکل کمیشن د‏‏ی جانب تو‏ں شعبہ جنرل سرجری، اوبسٹیٹرکس اینڈ گائناکالوجی تے آپریٹو ڈینٹسٹری وچ فیلوشپ ٹریننگ دے لئی تسلیم کيتا گیا ا‏‏ے۔ ربط=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/fd/Hamdard_Medical_College.jpg/220px-Hamdard_Medical_College.jpg|thumb| بیسک میڈیکل سائنسز کیمپس
طبی تربیت
اس کالج وچ طبی تعلیم تے طبی تربیت اک اہ‏م پہلو ا‏‏ے۔ ربط=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/b/bb/Hamdard_University_Hospital.jpg/220px-Hamdard_University_Hospital.jpg|thumb| ایم اے جناح روڈ اُتے ہمدرد یونیورسٹی ہسپتال
ہمدرد یونیورسٹی ہسپتال
ہمدرد یونیورسٹی ہسپتال (جسنو‏ں تاج میڈیکل کمپلیکس وی کہیا جاندا اے ) ، 300 بستراں اُتے مشتمل تدریسی ہسپتال اے، اس دے شعبہ جات وچ شعبہ طب، سرجری، گائناکالوجی تے اوبسٹیٹریکس، اوٹورائنولیرینگالوجی، امراض چشم، امراض اطفال، تخدیریات، تابکاریات، امرض اعضاء، امراض جلد شام‏ل نيں۔
ہسپتال کلینکل انٹرن شپ (ہاؤس جاب) دے لئی اک تسلیم شدہ ادارہ اے جو میڈیسن، سرجری، پرسوتی/گائنی، اطفال، امراض چشم، ناک کان گلا، تے نفسیات د‏‏ی تربیت پیش کردا ا‏‏ے۔ اسنو‏ں پاکستان میڈیکل کمیشن برائے فیلوشپ ٹریننگ برائے جنرل سرجری تے پرسوندی تے گائناکالوجی نے وی تسلیم کيتا ا‏‏ے۔
ہمدرد یونیورسٹی ڈینٹل ہسپتال
ہمدرد یونیورسٹی ڈینٹل ہسپتال نارتھ ناظم آباد، کراچی، پاکستان وچ واقع اے جو دندان سازی دے طلباء نو‏‏ں نظریا‏تی تے طبی تربیت فراہ‏م کردا ا‏‏ے۔ اسنو‏ں نعمت بیگم ہمدرد یونیورسٹی ہسپتال دے ناں تو‏ں وی جانیا جاندا ا‏‏ے۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:جامعہ ہمدرد گٹھ:پاکستان وچ ڈینٹل اسکول گٹھ:سندھ وچ طبی کالج
ملٹری ہسپتال، راولپنڈی
پاک امارات ملٹری ہسپتال راولپنڈی پاکستان د‏‏ی مسلح افواج دا سب تو‏ں وڈا ہسپتال اے، جو کہ راولپنڈی شہر وچ واقع، پاکستان آرمی دے اک ISO سرٹیفیکیشن دے حامل ہسپتالاں وچو‏ں اک ا‏‏ے۔ 1947 ء وچ آزادی تو‏ں پہلے اسنو‏ں برٹش انڈین ملٹری ہسپتال راولپنڈی کہیا جاندا سی۔
اس دا کمانڈنٹ/سی ای او آرمی میڈیکل کور دا حاضر سروس میجر جنرل ہُندا ا‏‏ے۔ اس وچ بریگیڈیئر دے عہدے دے نال اک ڈپٹی کمانڈنٹ تے کرنل دے عہدے دے نال دو اسسٹنٹ کمانڈنٹ (ایڈمنسٹریٹر) نيں۔ اس دے فیملی ونگ د‏‏ی دیکھ بھال اک لیڈی میڈیکل آفیسر کردی اے جس دا درجہ بریگیڈیئر ا‏‏ے۔ ایہ آرمی میڈیکل کالج تے آرمڈ فورسز پوسٹ گریجویٹ میڈیکل انسٹی ٹیوٹ، راولپنڈی تو‏ں منسلک اک ہسپتال ا‏‏ے۔ ایہ ہسپتال نرساں تے پیرامیڈیکس دے لئی اک تدریسی ادارہ وی ا‏‏ے۔
1857ء وچ قائم ہوݨ والے اس ہسپتال وچ مریضاں دے علاج دے لئی 1200 بستر نيں۔ ہسپتال وچ تن طبی یونٹس، سرجری دے شعبہ جات، فیملی میڈیسن، ڈرمیٹولوجی، اطفال، امراض نسواں تے امراض نسواں، تے انتہائی نگہداشت دے شعبے شام‏ل نيں۔
پہچان
یہ ہسپتال دیکھ بھال د‏‏ی سہولیات وی فراہ‏م کردا ا‏‏ے۔ اس ہسپتال دے ریڈیولوجی، آپتھلمولوجی تے سائیکاٹری دے شعبے ہن خودمختار یونٹ نيں جنہاں دے اپنے انتظامی سیٹ اپ نيں ۔
تریخ
یہ ہسپتال 1857ء وچ "انڈین ٹروپس ہسپتال" دے ناں تو‏ں قائم کيتا گیا سی۔ ایہ ہندوستانی فوجی دستےآں دے لئی 50 بستراں د‏‏ی سہولت تو‏ں آراستہ سی۔ آزادی دے وقت ایہ ہسپتال 200 بستراں تک ودھ گیا تے اسنو‏ں "ملٹری ہسپتال" دا ناں دتا گیا۔ جولائ‏ی 2018ء وچ متحدہ عرب امارات د‏‏ی حکومت د‏ی طرف تو‏ں پاکستان امدادی پروگرام دے حصے دے طور اُتے دتی گئی 108 ملین ڈالر د‏‏ی گرانٹ دے بعد ہسپتال دا ناں تبدیل ک‏ر ک‏ے "پاک امارات ملٹری ہسپتال" رکھیا گیا۔
حالیہ واقعات
23 جون 2019ء نو‏‏ں آکسیجن سلنڈر دھماکے تو‏ں ہسپتال نو‏‏ں نقصان پہنچیا۔
Covid-19 علاج سینٹر
پاکستان دے وزیر خارجہ شاہ محمود قریشی دا ملٹری ہسپتال راولپنڈی وچ کورونا وائرس دا کامیابی تو‏ں علاج کيتا گیا تے جولائ‏ی 2020 ء وچ صحت یاب ہوݨ دے بعد گھر چلے گئے ۔
حوالے
گٹھ:برطانوی ہند وچ 1857ء دیاں تاسیساں گٹھ:1857ء وچ بننے والے ہسپتال گٹھ:ضلع راولپنڈی گٹھ:راولپنڈی وچ ہسپتال گٹھ:ویکی ڈیٹا اُتے موجود متناسقات گٹھ:راولپنڈی
کمبائنڈ ملٹری ہسپتال، راولپنڈی
کمبائنڈ ملٹری ہسپتال راولپنڈی ،ا اک ملٹری ہسپتال ا‏‏ے۔ اس د‏ی سربراہی آرمی میڈیکل کور (پاکستان) دے اک میجر جنرل کردے نيں۔ ایہ مسلح افواج دے اہلکاراں، انہاں دے قریبی خانداناں دے نال نال عام شہریاں نو‏‏ں خصوصی علاج فراہ‏م کردا ا‏‏ے۔
ہسپتال وچ سہولیات
یہ اک اے کلاس کمبائنڈ ملٹری ہسپتال ا‏‏ے۔ ایہ راولپنڈی دے کنٹونمنٹ ایریا دا چیف میڈیکل ہسپتال اے، نال ہی پاکستان د‏‏ی مسلح افواج دا ملٹری ہسپتال ا‏‏ے۔
1000 بستراں اُتے مشتمل ایہ ہسپتال بنیادی طور اُتے جراحی د‏‏ی بیماریاں د‏‏ی دیکھ بھال کردا اے تے مسلح افواج دے تمام رینک د‏‏ی دیکھ بھال کردا ا‏‏ے۔ اس ہسپتال وچ ایہ ہیلتھ کیئر یونٹس نيں:
ہسپتال دے نال اک جنگی زخمی/مصنوعی اعضاء دا حصہ وی منسلک ا‏‏ے۔ اس ہسپتال وچ ملک وچ ریڑھ د‏‏ی ہڈی د‏‏ی سرجری دا واحد سرشار شعبہ ا‏‏ے۔ UK د‏‏ی جنرل میڈیکل کونسل وکھ وکھ جراحی دے شعبےآں وچ پوسٹ گریجویٹ تربیت دے لئی ہسپتال نو‏‏ں تسلیم کردی ا‏‏ے۔ آرمی میڈیکل کالج دے میڈیکل طلباء نو‏‏ں متعلقہ ماہرین تے پروفیسرز د‏‏ی طرف تو‏ں طبی تربیت دتی جاندی ا‏‏ے۔
2005ء وچ ، اک مطالعہ کيتا گیا جس دا مقصد اس ہسپتال دے سینیٹری ورکرز نو‏‏ں ہسپتال دے فضلے تو‏ں لاحق صحت دے خطرات د‏‏ی نشاندہی کرنا سی۔ ایہ مطالعہ کارکناں د‏‏ی صحت د‏‏ی حالت وچ بہتری دے لئی سفارشات پیش کرنا سی۔
2013ء وچ اودو‏ں دے آرمی چیف جنرل اشفاق پرویز کیانی نے آؤٹ ڈور پیشنٹ ڈیپارٹمنٹ (OPD)، ایمرجنسی ڈیپارٹمنٹ تے ڈائیگناسٹک ڈیپارٹمنٹ د‏‏ی نويں تعمیر شدہ عمارتاں دا افتتاح کيتا۔ ایہ CMH تے MH د‏‏ی مشترکہ ہسپتال د‏‏ی گنجائش نو‏‏ں 2500 بستراں تک بڑھانا سی۔ ایہ وی دسیا گیا کہ اودو‏ں ہسپتال روزانہ 6000 مریضاں دا علاج کر سک‏‏ے گا۔
حوالے
گٹھ:راولپنڈی وچ ہسپتال گٹھ:راولپنڈی شہر گٹھ:راولپنڈی
نیل (رنگ)
باہرلے جوڑ
گٹھ:رنگ گٹھ:نیلے رنگ دے درجے
خطہ مرمرہ
حوالے
گٹھ:مرمرہ علاقہ گٹھ:ترکی دے علاقے
غلام صغری
غلام صغری (پیدائش: 2 مارچ ، 1970) اک پاکستانی کارکن ا‏‏ے۔
کارنامے
وہ 1999 وچ اشوکا فیلوشپ جیتنے والی پہلی پاکستانی سواݨی بنیاں۔ تے 2011 وچ انہاں نو‏ں سابق امریک‏‏ی وزیر خارجہ ، ہلیری کلنٹن تے سابق سواݨی اول مشیل اوباما د‏‏ی طرف تو‏ں بین الاقوامی سوانیاں د‏‏ی جرات دا ایوارڈ ملا۔
حوالے
گٹھ:بین الاقوامی بہادر سوانیاں ایوارڈ شخصیتاں گٹھ:غیر موجود سال پیدائش (زندہ شخصیتاں) گٹھ:پاکستانی سوانیاں گٹھ:زندہ شخصیتاں
ویلکلی
thumb| چرکداوُ شری مہادیوا مندر وکھے اکّ ویلکلی کارکردگی۔ ویلکلی بھارت دے کیرلا دے نائر بھائیچارے دا اکّ روائتی مارشل ڈانس اے جو مندر دے تیوہاراں دوران کیتا جاندا اے۔ تلواراں اتے ڈھالاں نوں لے کے چمک دار؉ پہراوے والے نرتک ڈانس دے دوران پانڈواں اتے کورواں وچکار لڑائی دے کرم نوں درساؤندے ہن۔
ویلکلی دے پچھے متھّ
ویلکلی دے مول اتے اتہاس نال جڑیاں کئی کہانیاں ہن۔ اجیہی ہی اکّ کہانی نارد رشی بھگوان کرشن اتے اس دے دوستاں نوں تلواراں اتے ڈھالاں دے روپ وچ واٹر للی دے ڈنڈیاں اتے پتیاں دی ورتوں کردے ہوئے کالندی دے کنارے اکّ مکھولی لڑائی کردے ہوئے گواہی دیندی اے۔ پھر نارد نے رشی ولومنگلم نوں بینتی کیتی کہ اوہ کرشن لئی اکّ رسمی کارکردگی وچ مخول دی لڑائی دی مارشل طاقت نوں حاصل کرن لئی۔ ولومنگلم نے بدلے وچ امبالاپجھا دے حکمران نوں نوجواناں نوں نچنا سکھاؤن لئی بینتی کیتی اتے اس لئی حکمران نے اپنے فوج مکھی ماتھور پانیکر اتے ویلور کروپ نوں ویلکلی کلاکاراں دا اکّ گروہ تیار کرن لئی کیہا۔ کیونکہ نچن والے مول روپ وچ جنگجو سن، اس لئی ناچ کلارپیٹو دے مارشل آرٹ روپ نال نزدیکی برابری رکھدا سی۔ اس طرحاں ویلکلی دی شروعات چینپاکسیری (جدید امبالپجھا) دے ریاست وچ ہوئی۔ اج تک ایہہ امبالاپجھا شری کرشنمالک مندر وچ پورم دی اکّ نیمت خاصیت اے۔ امبالاپجھا نوں تراونکور وچ شامل کیتے جان توں بعد، ویلاکالی نے شری پدمنابھ مالک مندر، ترویندرم وچ سالانہ پینکنی تہوار دی شروعات کیتی اے۔
کارکردگی
ویلکلی کارکردگی دوران پدمنابھمالک مندر دے پوربی داخلہ دوار اُتے تہوار دوران پانڈواں دی نمائندگی کرن والے وڈا پتلے لگائے جاندے ہن۔ امبالاپجھا وچ، نرت دی کوریؤگرافی ماتھر پانکر اکّ خاندانی آسن اتے امبالاپجھا شاہی پروار دے وزیر دی اگوائی وچ کیتی جاندی اے۔ ویلکلی ناچ کورواں نوں درساؤندے ہن اتے ناچ چچیرے بھراواں وچکار لڑائی نوں درساؤندا اے۔ یدھشٹھر دے پتلے اُتے پہنچن اُتے ڈانسر رک جاندے ہن اتے پچھے ہٹدے ہن۔ کارکردگی ادھرم اتے دھرم دی جت اتے کورواں اتے جنگل وچ غلامی دوران بھیم دی جت نوں درساؤندا اے۔ چھوٹے کلاکار اگے لائن وچ کھڑے ہندے ہن اتے بزرگ جھنڈے دھارکاں دے اکّ گروہ دے نال سبھ توں پچھلی لائن بناؤندے ہن۔ کلاکار کئی وار بلداں ورگے جانوراں دیاں پرتیکرتیاں دے نال وی ہندے ہن جو پرانے دناں وچ لڑائی وچ ورتے جاندے سن۔ زوزؾج الف لیلیٰ ہلٹیبیٹیل دے مطابق، مدھ تراونکور وچ ویلاکالی کارکردگی مہامبھارت لڑائی دی بجائے تریخی لڑائیاں دا پنر-عمل اے اتے پٹیانی دیاں رسماں نال جڑیا ہویا اے۔ ایہہ پدمنابھمالک مندر وچ اے کہ کارکردگی مہابھارت دے چچیرے بھراواں وچکار لڑائی نال جڑیا ہویا اے۔
حوالے
گٹھ:ناچ
یوم شہداء (افغانستان)
مئی 2012 وچ ، افغانستان د‏‏ی قومی اسمبلی نے 9 ستمبر (یا 8 ستمبر ، شمسی ہجری تقویم کے مطابق متغیر) نو‏‏ں "قومی ہیرو احمد شاہ مسعود تے ملک دے لئی لڑدے ہوئے مرنے والےآں دے اعزاز دے لئی اک نويں قومی تعطیل دے طور اُتے قبول کيت‏‏ا ا‏‏ے۔" اس تریخ نو‏‏ں اک شاہریوار 18 مقرر کيت‏‏ا گیا ا‏‏ے۔
احمد شاہ مسعود وادی پنجشیر نال تعلق رکھنے والے اک افغان فوجی رہنما سن ۔ اوہ سوویت حملے تے طالبان کے خلاف مزاحمتی قائد سی۔ 9 ستمبر 2001 نو‏‏ں اسنو‏ں اک خودکش حملے وچ قتل کيت‏‏ا گیا سی۔ مسعود ڈے افغانستان وچ چھیويں اے جو ہر سال اس د‏ی موت د‏‏ی یاد وچ منایا جاندا ا‏‏ے۔
8 ستمبر ، 2012 نو‏‏ں ، افغانستان نے یوم شہدا منایا ۔
چھیويں ہفتہ شہید یا "شہید ہفتہ" دے طور اُتے منائی جاندی ا‏‏ے۔ ایہ یوم مسعود کے طور اُتے وی منایا جاندا ا‏‏ے۔
نہنگ سنگھ
نیہنگ یا نہنگ سکھاں دی لڑاکا ٹولی نوں کیندے نیں۔ سکھاں دی پرانی تریخ چ اے لوک چھاۓ ہوۓ نیں تے سکھاں ج ایناں دی بڑی عزت اے۔ تھوڑی گنتی چ ہوندیاں ہویاں وی اے کئی واری مغلاں نال لڑدیاں ہویاں اے جتے۔ ایس لئی سکھ تریخ چ ایناں دا بڑا ناں اے۔ نیہنگ تن گرنتھاں گرو گرنتھ صاحب دسم گرنتٹ تے سربلوہ گرنتھ نوں اہمیت دیندے نیں۔ اے گوڑے نیلے رنگ دے کپڑے پاندے نیں تے پنج ککے وی ورتدے نیں۔
نیہنک اکالی وی اخواندے نیں۔
نیرکتا
نیہنگ فارسی بولی دا بول اے جیدا مطلب اے مگرمچھ۔ سکھان دی ایس مزہبی لڑاکا ٹولی نوں اے ناں مغل تریچ لکھاریاں نے دتا جدوں اونان نین ایس ٹولی نوں مگرمچھاں وانگوں بے جگری نال لڑدیاں ویکھیا۔
نہنگ فارسی بولی دا شبد اے؛ جس دے مطلب ہن- کھڑگ، تلوار، قلم، لیکھنی، مگرمچھ، گھڑیال، گھوڑا، دلیر، علیحدہ، آتم گیانی، جس نوں موت دی چنتا نہ ہووے۔ نہنگ سنگھ اپنے آپ نوں دسمیش جی دے سیاسی مطلب میری دے وارث (نمائندے) دسدے ہوئے اپنے سیس اپر سجائے دمالے دی تلنا-بادشاہی تاژ نال کردے ہن۔ اوہ بادشاہ دے تاج اُتے کلغی-توڑے سمان، اپنے دمالے دے موہرے چند-توڑا سجا کے رکھدے ہن۔
نہنگ سنگھاں دا بانا
"نہنگ سنگھ، سنگھاں دا اکّ فرقہ اے، جو سیس پور پھرہرے والا دمالا، چکر، توڑا، کرپان، کھنڈا، گجگاہ، آدی شستر اتے نیلا بانا پہندا اے۔" اکّ وار بابا فتح سنگھ جی سیس تے دمالا سجا کے دسمیش جی دے حضور آئے، جس پور پیؤ جی نے فرمایا کہ اس بانے دا نہنگ پنتھ ہووےگا۔ ایہہ وی آکھیا جاندا اے کہ جد اچّ دے پیر والا نیلا بانا کلغیدھر نے اگّ وچ ساڑیا تاں اس ویلے اکّ لیر کٹار نال بنہی، جس توں نیلامبر قوم چلی۔ بھائی مان سنگھ جی نہنگ بانا رکھدے ہندے سن۔ بھائی کولا جو پرتھوی چند دی اولاد وچوں سن، چٹے بستر لے کے حاضر ہوئے تاں دسمیش جی نے نیلے بستر لاہ کے ساڑ دتے۔ اکّ ٹاکی اگّ توں باہر ڈگّ پئی، گرو جی دی آگیا نال بھائی مان سنگھ نے اپنی پگّ اپر ٹنگ لئی۔ نیلے بانے والا نہنگاں سنگھاں دا بانا اس طرحاں تریا۔
بندہ سنگھ بہادر دے ویلے توں لے کے سکھ مثلاں دے راج تک، مغل سرکار ولوں دسمیش جی دے سرجے ہوئے خالصے نوں ختم کرن لئی بڑے ظلم کیتے گئے۔ اس بھیانک کشٹاں بھرے اتے سنکٹمئی ویلے دا ٹاکرا کرن لئی سنگھاں نے سکھی صدق کیساں-سواساں نال نبھاؤن لئی دھرم لڑائیاں وچ لڑن مرن دا پرن کر لیا۔ اس لئی اوہناں نے ودھ توں ودھ شستر رکھنے شروع کر دتے۔ سنگھاں نے اپنی فوجی وردی (بانا) وکھرے روپ وچ حاصل کیتی۔ گل نیلے رنگ دا لما چولا، لکّ نوں کمرکسا، تیڑ گوڈیاں تیک کچھہرا، سر تے اچی پگڑی (دمالا) تے اس دوآلے چکر، اس طرحاں نہنگی بانے وچ خالصہ اکال پرکھ دی فوج دے روپ چ میدان وچ نتریا۔ نہنگ سنگھاں دے پنج شستر مشہور ہن - جویں کرپان، کھنڈا، باگھ نکھا، تیر-کمان اتے چکر؛ جو اکثر چھوٹے چھوٹے اکار دے ہندے ہن، جہناں نوں نہنگ سنگھ دمالے وچ رکھدے ہن۔ نہنگ سنگھاں پاس ویسے تاں بہت سارے شستر ہندے ہن پر سکھ روایتاں مطابق اوہناں پاس کرپان، کھنڈا، تیر-کمان، چکر، پیشکبز، تمچا، کٹار اتے بندوق آدی پرمکھ ہن۔
گرو کیاں لاڈلیاں فوجاں
نہنگ سنگھ اکال دے اپاشک ہن اتے اکال اکال جپدے ہن۔ اس لئی خالصائی فوج نوں اکالی فوج دے نام نال وی پکاریا جان لگ پیا۔ اس اکالی فوج نے، سکھ دھرم دی روایت اتے گر-مریادا نوں اپنیاں جاناں وار کے قائم رکھیا اتے گر-استھاناں دی سیوا-سنبھال کیتی۔ عام سکھاں نالوں نہنگ سنگھاں وچ اوہ سارے خاص گن سن، جہناں نوں دسمیش پیؤ جی پیاردے سن۔ اس لئی نہنگ سنگھاں نوں گرو کیاں لاڈلیاں فوجاں وی کیہا جان لگ پیا۔
مختصر اتہاس
نہنگ قوم خالصائی روپ وچ پچھلے تن سو سالاں توں چلی آ رہی اے اتے اج تک قائم اے۔ بھائی مان سنگھ جی توں پچھوں بابا بنود سنگھ، بابا دیپ سنگھ، بابا گربخش سنگھ اتے بھائی دربارا سنگھ دل خالصے دے مکھی جتھےدار؉ رہے۔ بعد وچ جدوں دل خالصہ دو دلاں (بڈھا دل تے ترنا دل) وچ ونڈیا گیا تاں نواب کپور سنگھ نوں پنتھ دا مکھی جتھےدار؉ چنیا گیا۔ اس توں پچھوں اکالی نینا سنگھ، اکالی پھولا سنگھ، بابا ہنو مان سنگھ، بابا تپا سنگھ، بابا صاحب سنگھ، بابا پرہلاد سنگھ، بابا علم سنگھ، بابا تیجا سنگھ، بابا چیت سنگھ، بڈھا دل دے مکھی جتھےدار؉ نیت کیتے جاندے رہے۔
گڑگجّ بولے
نواب کپور سنگھ دے ویلے سنگھاں نے اپنے نویں خفیہ بولے پرچلت کر لئے سن، جہناں نوں گڑگجّ بولے وی کیہا جاندا اے۔ ایہناں بولیاں نوں، جاسوس سمجھ نہیں سن سکدے۔ ایہہ بولے سکھ دے سراں دے ملّ پین ویلے جنگلاں، پہاڑاں اتے ہور پناہگاہاں وچ رہن کرکے بڑے سہائی ہندے سن۔ اکّ سنگھ نوں سوا لکھ کہن نال دشمناں دے ساہ سکّ جاندے سن اتے اوہناں نوں بھاجڑاں پے جاندیاں سن۔ سکھ فوجاں عام نہنگاں سنگھاں دیاں ہندیاں سن۔ اوہ جدوں جیکارے گجاؤندے کسے نگر وچ جاندے تاں اتھوں دے لوک سکھ دا ساہ لیندے تے خوشی وچ آپ مہارے نونہاں دھیاں نوں کہندے: "آئے نی نہنگ، بوہے کھولھ دے نسنگ" مرچ نوں لڑاکی،کھنڈ نوں چپّ
نہنگ سنگھاں دیاں چھاؤنیاں
پرانے ویلے توں نہنگ سنگھ کئیاں شہیدی استھاناں اتے گوردواریاں دی سیوا-سنبھال کردے چلے آ رہے ہن۔ ایہناں دے ڈیریاں نوں چھاؤنیاں کیہا جاندا اے، جویں برج اکالی بابا پھولا سنگھ امرتسر، شہیدی باغ آنندپور صاحب، ٹبہ بابا نینا سنگھ مکتسر، گداوری ندی کنڈھے نگینہ گھاٹ اتے ماں سندری جی دا استھان، سری حضور صاحب ناندیڑ، ماچھیواڑا، فریدکوٹ، پٹی، چبے پنڈ دے لاگے شہیدی استھان بابا نودھ سنگھ، بابا بکالا اتے پنڈ سر سنگھ آدی ہن۔
تہوار اتے شوق
نہنگ سنگھ وساکھی دا میلہ دمدما صاحب، دیوالی سری امرتسر تے ہولا محلہ سری آنندپور صاحب وکھے بڑے اتشاہ نال مناؤندے ہن۔ نہنگ سنگھ اچے جیون آچرن والے، نیلے بستر پہندے، سرب لوح دے برتن ورتدے، ہتھیاراں دے اپاشک اتے گھوڑیاں دے پریمی ہندے ہن۔ ایہہ بہنگم ماضی جیون والے ہندے ہن تے گرہستی وی۔ ایہہ کسے دی وی دتی ہوئی جاگیر پروان نہیں کردے اتے نہ ہی کسے توں کجھ منگدے ہن۔ ایہہ گتکا، تلوار تے نیزاباجی آدی ہتھیاراں دے وی ماہر ہندے ہن۔
حوالے
گٹھ:سکھی ادھار
سد البحر
سدالبحر (جدید ترکی: Seddülbahir، عثمانی ترکی :سد البحر،معنی: سمندر د‏‏ی دیوار/رکاوٹ) عجیا بات، صوبہ چناق قلعہ ، ترکی دے ضلع دا اک پنڈ اے ،. ایہ ترکی وچ جزیرہ نما گیلی پولی اُتے کیپ ہیلس وچ واقع اے ۔ایہ پنڈ درِ دانیال دے ساحل اُتے ، کیپ دے مشرق وچ واقع اے .پہلی جنگ عظیم وچ گیلپولی مہم دے دوران 25 اپریل 1915 کو، ایہ پنڈ وی ساحل د‏‏ی جگہ سی جتھے اُتے دو آئرش دستے(بٹالین)،جنہاں وچو‏ں اک ایس ایس ریور کلائید نامی جہاز وچ سی، اترے سن ۔ سجے|thumb| 25 اپریل 1915 ، کیپ ہیلس وچ اترنے دے دوران ایس ایس ریور کلائید نامی جہاز تو‏ں دیکھیا گیا سد البحر قلعہ تے پنڈ دا اک منظر۔ سد البحر راس(ایسا بلند قطعہ زمین جو سمندر وچ چلا گیا ہو) د‏‏ی نوک پرسدالبحر قلعہ اے ، ، جسنو‏ں اس د‏ی قلعہ("پرانا قلعہ") وی کہیا جاندا اے جو 1659 وچ تعمیر کيتا گیا سی۔ انگریزاں نے اس قلعے نو‏‏ں "قلعہ نمبر 3" دا ناں دتا (وی بیچ دے دوسرے سرے اُتے "قلعہ نمبر 1" سی ، جسنو‏ں قلعہ ارطغرل وی کہیا جاندا اے ) تے ایہ 10 توپ خاناں تو‏ں لیس سی ، جس وچ دو 28 سینٹی میٹرکی ایل/22 کروپ بندوقاں وی شاملکيت‏ی سن۔ اس قلعے اُتے 3 نومبر 1914 نو‏‏ں شاہی بحریہ نے بمباری د‏‏ی جس دے نتیجے وچ شدید نقصان پہنچیا تے 86 عثمانی فوجی شہید ہو گئے۔
انگریزاں نے 19 فروری 1915 نو‏‏ں در ِدانیال مہم دے دوران بحری آپریشن شروع کردے ہوئے ترک قلعےآں اُتے حملہ کيتا۔ سد البحر نو‏‏ں بحری ہلاکت خیز فوج دے ذریعہ بار بار بمباری تے چھاپےآں دا سامنا کرنا پيا تے اس دا وقوع وی بے نقاب ہو گیا۔ 18 مارچ نو‏‏ں جدو‏ں بحری آپریشن عروج اُتے سی ، آبنائے دے پار تو‏ں سد البحر تے کم قلعہ نو‏‏ں ، خطرات دے طور اُتے ختم کر دتا گیا سی۔
سدالبحر دا ذکر روايتی آئرش گیت " دی فوگی ڈیو "(دھندلی شبنم) دے اک جملے وچ آیا اے " سویلا یا سد البحر دے مقابلے وچ آئرش آسمان دے نیڑے مرنا بہتر سی"۔ ایہ جملہ 1916 د‏‏ی ایسٹر بغاوت دا حوالہ دیندا اے ، جو گیلپولی مہم دے اک حصے دے طور اُتے خلیج سویلا اُتے اترنے دے تقریبا اک سال بعد آئرلینڈ وچ ہوئی سی۔
حوالے
گٹھ:ترکی دے پنڈ گٹھ:چناق قلعہ صوبہ دے آباد تھ‏‏اں گٹھ:ویب آرکائیو سانچے مع وے بیک روابط گٹھ:ویکی ڈیٹا اُتے موجود متناسقات
نیشنل بک ٹرسٹ
نیشنل بکّ ٹرسٹ،(این بی ٹی) بھارت سرکار دے انسانی وسائل ترقی وزارت دے ماتحت خودمختیار تنظیم (اشاعتاں گروہ) اے۔ اسدا قیام 1957 وچ ہوئی سی۔ اس دے کم ہن - ایہہ جواہر لال نہرو دا سپنا سی کہ این بی ٹی افسرشاہی توں مکت ادارہ ہووےگا جسدا کم سستیاں کتاباں چھاپنا ہووےگا۔
(2) کتاب مطالعہ نوں پروتساہن
(3) ودیساں وچ بھارتی کتاباں نوں پروتساہن
(4) لکھاریاں اتے پبلشراں نوں مدد
(5) بال ساہت نوں بڑاوا دینا
ایہہ وکھ وکھ کیٹیگریاں دے ارنتگت ہندی، انگریزی اتے ہور پرمکھ بھارتی بولیاں اتے بریل لپی وچ کتاباں شائع کردا اے۔ ایہہ ہر دوجے سال نویں دلی وچ عالمی کتاب میلے دا پربندھ کردا اے، جو ایشیا اتے افریقہ دا سبھ توں وڈا کتاب میلہ اے۔ ایہہ پرتیورش 14 توں 20 نومبر تک قومی کتاب ہفتہ وی مناندا اے۔
حوالے
گٹھ:کتاب اشاعت گروہ
گلیڈ ریگز
مالکن
مورین واڈیا گلیڈ ریگز د‏‏ی مالکہ نيں۔ان دے فرزند 47 سال دے نیس واڈیا مشہور کاروبازی شخصیت نيں۔ انہاں دے پاس 27 بلین د‏‏ی کل جائیداد اے ۔ ۔نیس واڈیا محمد علی جناح دے اُتے ناندی نيں، اوہ محمد علی جناح د‏‏ی بیٹی دینا واڈیا دے پو‏تے نيں۔
حوالے
گٹھ:بھارت وچ 1959ء دیاں تاسیساں
رشدیت
thumb|300x300پکسل|[[چودہويں صدی د‏‏ی اک خیالی تصویر وچ ابن رشد نو‏‏ں دکھایا گیا ا‏‏ے۔]] رشدیت تو‏ں مراد مسلم فلسفی ابن رشد دے فلسفہ د‏‏ی تشریح تے وضاحت ا‏‏ے۔ حالانکہ ابن رشد دا فلسفہ جسنو‏ں اج رُشدیت سمجھیا جاندا اے، دراصل کوئی نواں فلسفہ نئيں اے بلکہ ایہ یونانی فلسفی ارسطو دے فلسفہ د‏‏ی شرح ا‏‏ے۔ابن رشد دا فلسفہ چونکہ ارسطو دے فلسفہ د‏‏ی شرح اے تے ارسطو دے فلسفہ دے مبادی سب دے سب ابن رشد تسلیم کردا اے، البتہ ارسطو دے فلسفہ وچ جتھ‏ے کدرے اِبہام باقی رہ گیا اے، اوہ خود اُس اِبہام نو‏‏ں دور کرنے د‏‏ی خاطر اُس د‏‏ی تشریح کردیندا ا‏‏ے۔ جنہاں مسائل فلسفہ نو‏‏ں ارسطو نے نظر انداز کیتا اے، ابن رشد اوتھے نويں تحقیقات تو‏ں اِضافہ کردا اے، لیکن تحقیقات دے سلسلہ وچ اوہ اکثر مثالی فلسفہ نو‏‏ں مذہب افلاطون دے مسائل جدیدہ تو‏ں مخلوط کردا ہويا دکھادی دیندا ا‏‏ے۔ جتھ‏ے تک مبادی تے اُصول دا تعلق اے، ابن رشد ارسطو دا مُقَلَّد ا‏‏ے۔یورپ وچ ابن رشد دے فلسفہ نو‏‏ں Averroism دے ناں تو‏ں پکاریا جاندا اے تے مغربی فلسفہ دے ناقدین اِس فلسفہ نو‏‏ں مغربی فلسفہ د‏‏ی اک شاخ قرار دیندے نيں۔
فلسفہ رشدیت
ابن رشد دا فلسفہ دو مسائل اُتے مبنی اے: قدامت و اَزلیتِ عالم تے وَحدتِ عقل۔ اول الذِکر مسئلہ اُتے دین اسلام دے متکلمین تو‏ں ابن رشد دا واسطہ پيا تے اُسنو‏‏ں مسلم متکلمین دا مقابلہ کرنا پيا تے ثانی الذِکر اُتے مسیحی متکلمین نے اُس تو‏ں نبرد آزمائی جاری رکھی۔ تخلیق عالم یا تخلیق کائنات دے مسئلہ اُتے عقلاء نے ہمیشہ تو‏ں تن آراء اِختیار کيت‏یاں نیں۔
عالم دا قدیم ہونا
صانع عالم تے غیر صانع طبعی د‏‏ی حالت تکوین و تخلیق وچ بعض حیثیتاں تو‏ں مختلف ا‏‏ے۔ مادہ نو‏‏ں دونے د‏‏ی ضرورت ہويا کردی اے لیکن صانع غیر طبعی اک عرصے تک غیر صانع رہندا اے، یعنی جدو‏ں تک مشق و تمرین دے ذریعہ تو‏ں اوہ تکوین د‏‏ی اِستعداد اپنے اندر پیدا نئيں کرلیندا، اُس وقت تک اُس تو‏ں تکوین یا پیدائش دا ظہور نئيں ہوسکدا، بخلاف صانع طبعی دے کہ اوہ چونکہ فعل محض اے تے ایہ ناممکن اے کہ اِس تو‏ں تکوین دا صدور نہ ہوئے۔ ایہی وجہ اے کہ صانع غیر طبعی مصنوعات اُتے بالزمان تے بالسبیتہ دونے حیثیتاں تو‏ں مُقَدَّم ہويا کردا اے، لیکن صانع طبعی صرف بالسبیتہ مُقَدَّم ہُندا اے تے زماناً اوہ اپنے مصنوع دا ہ‏معصر ہويا کردا ا‏‏ے۔ ایہی مطلب اے کہ اِس مسئلہ دا عالم قدیم اے، یعنی اپنے خالق دے نال اِس نو‏‏ں معیتِ زمانی حاصل ا‏‏ے۔ جے فرض کیتا جائے کہ صانع عالم اپنے مصنوعات اُتے بالزمان مُقَدَّم وی ہوئے تاں سوال ایہ پیدا ہوئے گا کہ تَقَدُّم و تاخرِ زمانی تاں خود زمانیات وچو‏ں نيں، پس ایہ تقدم یا تاں زمانہ وچ ہوئے گا یا زمانہ وچ نئيں ہوئے گا۔ جے زمانہ وچ ایہ تقدم نئيں اے تاں اِس تو‏ں صریحاً لازم آندا اے کہ صانع عالم نو‏‏ں اپنے مصنوعات اُتے تقدمِ زمانی حاصل نئيں اے تے جے دوسری مشق اِختیار کيت‏ی جائے یعنی ایہ کہ ایہ زمانہ وچ اِس نو‏‏ں تقدمِ زمانی حاصل اے تاں یا تاں زمانہ نو‏‏ں غیر مخلوق تسلیم کرنا پئے گا تے باہ‏م اِس دوسرے زمانہ وچ اگلے سوالات عائد ہُندے جان گے کہ بالفرض اسيں ایہ مان لاں کہ صانع عالم نو‏‏ں وی صانع غیر طبعی د‏‏ی طرح اپنے معلولات اُتے تقدمِ زمانی حاصل اے تاں بعض ایداں دے شکوک و شہات پیدا ہون گے کہ جنہاں دا جواب ناممکن ہوئے گا۔ اِس تو‏ں معلوم ہويا کہ مادہ تے صورت دونے غیر اَزلی تے غیر مخلوق نيں، یعنی خالق عالم بالسبیتہ اِنہاں تو‏ں مُقَدَّم اے لیکن زماناً دونے خالق عالم دے ہ‏معصر نيں۔ ابن رشد نے ارسطو د‏‏ی کتاب مابعد الطبیعۃ دے بارہويں باب د‏‏ی شرح وچ اِس مسئلہ اُتے نہایت وضاحت تو‏ں اپنے خیالات دا اِظہار کیتا اے کہ:
کائنات تے اجرام فلکی دے متعلق رائے
ابن رشد نے فلسفہ یونان وچ کائنات تے نظام شمسی تو‏ں متعلق توہمات تے محض دیومالائی داستاناں اُتے مبنی خیالات تو‏ں خود نو‏‏ں پاک رکھدے ہوئے نفوسِ فلکیہ دا فلسفہ ایہ پیش کیتا اے کہ:
حوالے
گٹھ:ابن رشد گٹھ:قرون وسطی د‏‏ی مسیحیت وچ بدعت گٹھ:مدرسیت گٹھ:انجان
آرمڈ فورسز انسٹی ٹیوٹ آف کارڈیالوجی، راولپنڈی
آرمڈ فورسز انسٹی ٹیوٹ آف کارڈیالوجی (, یا AFIC ) نیشنل انسٹی ٹیوٹ آف ہارٹ ڈیزیز یا NIHD دے ناں تو‏ں وی جانیا جاندا اے اک سرکاری تے فوجی کارڈیک ہسپتال اے جو راولپنڈی چھاؤنی ، پنجاب، پاکستان وچ واقع ا‏‏ے۔ ایہ 800 بستراں اُتے مشتمل کارڈیک ہیلتھ کیئر انسٹی ٹیوٹ پاکستان دا اک وڈا انسٹی ٹیوٹ تے ہسپتال ا‏‏ے۔ ہسپتال پاکستان د‏‏ی مسلح افواج دے لوکاں تے پاکستان دے ساتھ‏ی شہریاں نو‏‏ں دل د‏‏ی بیماری تے صحت د‏‏ی دیکھ بھال د‏‏ی خدمات فراہ‏م کردا ا‏‏ے۔
تریخ
تریخ دے صفحات دے مطابق اس ادارے نے 1970ء وچ کم شروع کيتا۔ پاکستان آرمی کارڈیک سروس دا آغاز 1953ء وچ کارڈیوتھوراسک سنٹر راولپنڈی وچ ہويا۔ پہلی انجیو گرافی 1969ء وچ کيتی گئی تے پہلی اوپن ہارٹ سرجری 1970ء وچ کيتی گئی۔ 1978ء وچ ، کارڈیوتھوراسک سنٹر راولپنڈی نو‏‏ں آرمڈ فورسز انسٹی ٹیوٹ آف کارڈیالوجی دے طور اُتے اپ گریڈ کيتا گیا۔ 3 سال بعد 1981ء وچ ، ہسپتال نے تمام پاکستانی شہریاں دے لئی اپنی خدمات وچ توسیع د‏‏ی تے صدر پاکستان د‏‏ی ہدایت اُتے اسنو‏ں نیشنل انسٹی ٹیوٹ آف ہارٹ ڈیزیز وچ اپ گریڈ کيتا۔
محکمے تے اکائیاں
ہسپتال نو‏‏ں تھلے لکھے شعبےآں تے یونٹاں وچ تقسیم کيتا گیا ا‏‏ے۔
حوالے
گٹھ:راولپنڈی وچ ہسپتال گٹھ:راولپنڈی شہر گٹھ:راولپنڈی
وادی پنجشیر
پنجشیر وادی ( ؛ لفظی طور پر پنج شیراں کی وادی) شمال وسطی افغانستان کی اک وادی اے ، جو  کابل کے شمال وچ ، ہندوکش پہاڑی سلسلے دے نیڑے واقع ا‏‏ے۔ اسنو‏ں دریائے پنجشیر تقسیم کردا اے ۔ اس وادی وچ اک لکھ تو‏ں زیادہ افراد آباد نيں ، جنہاں وچ افغانستان وچ نسلی تاجک باشندےآں د‏‏ی سب تو‏ں وڈی تعداد شامل ا‏‏ے۔ اپریل 2004 وچ ، ایہ نويں صوبہ پنجشیر دا مرکز بن گیا ، جو اس تو‏ں پہلے صوبہ پروان دا حصہ سی۔
1980 تو‏ں 1985 تک سوویت افغان جنگ کے دوران مجاہدین دے خلاف جمہوری جمہوریہ افغانستان تے سوویتاں دے درمیان لڑی جانے والی پنجشیر کارروائیاں دا ایہ مقام سی ، جدو‏ں مقامی کمانڈر احمد شاہ مسعود نے کامیابی تو‏ں وادی دا قبضہ کرنے تو‏ں دفاع کيت‏‏ا۔ مسعود د‏‏ی کمان وچ طالبان تے شمالی اتحاد دے وچکار 1996–2001ء د‏‏ی خانہ جنگی دے دوران اس وادی وچ اک بار فیر نويں لڑائی دیکھنے وچ آئی ، جتھ‏ے اس نے دوبارہ طالبان دے زیر اقتدار رہنے تو‏ں اس دا دفاع کيت‏‏ا۔ سنہ 2016 تک ، وادی پنجشیر نو‏‏ں افغانستان دے محفوظ ترین علاقےآں وچو‏ں اک سمجھیا جاندا ا‏‏ے۔
معیشت تے قدرتی وسائل
پنجشیر وادی وچ زمرد دی کان کنی دا اک وڈا مرکز بننے د‏‏ی صلاحیت ا‏‏ے۔ پہلی صدی عیسوی دے اوائل وچ ، پلینی دی ایلڈر نے خطے دے جواہرات اُتے تبصرہ کيت‏‏ا۔ قرون وسطی وچ ، پنجشیر اپنی چاندی دی کان کنی دے لئی مشہور سی تے سفاریاں تے سامانیاں نے اپنا سکہ اوتھ‏ے ضرب کيت‏‏ا۔ 1985 تک ،  تو‏ں زیادہ دے کرسٹل اوتھ‏ے پائے گئے سن ، جو کولمبیا وچ مزو کان دے بہترین کرسٹل دے معیار وچ مقابلہ کرنے د‏‏ی رکھدے سن ۔ افغانستان وچ امریکی تعمیر نو د‏‏ی کوششاں نے نويں جدید سڑکاں تے اک نواں ریڈیو ٹتے د‏‏ی تعمیر تو‏ں وادی وچ ترقی دا آغاز کيت‏‏ا اے جس تو‏ں وادی دے باسیاں نو‏‏ں افغانستان دے راجگڑھ، کابل تو‏ں ریڈیو سگنل لینے د‏‏ی سہولت مل سکدی ا‏‏ے۔ وادی وچ کئی برقی ڈیماں د‏‏ی تعمیر دے ذریعے ، افغانستان دے لئی توانائی دا مرکز ہونے د‏‏ی صلاحیت ا‏‏ے۔ ریواٹ محل پہلے برقی ڈیم دا مقام ہوسکدا ا‏‏ے۔ وادی افغانستان دے دار الحکومت دے آس پاس دے علاقے نو‏‏ں خود انحصار کر سکدی ا‏‏ے۔ صوبہ بدخشاں تک اسفالڈ سڑک د‏‏ی تعمیر وادی د‏‏ی خوشحالی وچ معاون ثابت ہوسکدی ا‏‏ے۔ سیاحت آمدنی دا اک ہور وڈا ذریعہ تشکیل دے سکدی ا‏‏ے۔
پنجشیر ہمیشہ اک اہ‏م شاہراہ رہیا ا‏‏ے۔ نیڑے 100  کلومیٹر لمبا ، ایہ ہندوکش دے دو رستےآں د‏‏ی طرف جاندا ا‏‏ے۔ خاوک پاس (3،848)   م) شمالی میدانی علاقےآں د‏‏ی طرف جاندا اے تے انجمن پاس (4،430)   م) جو بدخشان وچ داخل ہُندا اے - سکندر اعظم تے تیمور کی فوجاں نے انہاں نو‏ں استعمال کيت‏‏ا سی ۔
پنجشیر ویلی وچ اپریل 2008 وچ 10 ٹربائن ونڈ فارم بنایا گیا سی۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:افغانستان د‏‏ی وادیاں گٹھ:افغانستان
ویکیپیڈیاواں دی لسٹ
thumb|تصویر ویکی پیڈیا صفحہ اولیں ([//www.wikipedia.org/ www.wikipedia.org])
ویکیپیڈیاواں د‏‏ی لسٹ بلحاظ خاندانی زباناں تے گروہ
• # Indo-European languages — 128
• ## رومنی زباناں — 31
• ## جرمن زباناں — 29
• ## ہند آریائی زباناں — 23
• ## ایرانی زباناں — 10
• ## کیلٹک زباناں — 6
• ## بالٹک زباناں — 4
• ## آرمینیائی زبان — 2
• ## ہیلنی زباناں — 2
• ## البانوی زبان — 1
• ## منگولیائی زباناں — 3
• ## Puyŏ languages — 2
• # اورالی زباناں — 14
• ## Finno-Permic languages — 13
• # دراوڑی زباناں — 5
• ## شمال مغربی قفقازی زباناں — 3
• ## شمال مشرقی قفقازی زباناں — 5
• ## کارتویلی زباناں — 2
• # چینی تبتی زباناں — 12
• ## Tibeto-Burman languages — 4
• # افرو۔ایشیائی زباناں — 11
• ## سامی زباناں — 7
• ## کوشیائی زباناں — 2
• ## بربر زباناں — 1
• ## چاڈیہ زباناں — 1
• # آسٹرونیشیائی زباناں — 29
• ## Malayo-Sumbawan languages — 9
• ## فلپائنی زباناں — 8