cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ٹابو
پنجابی سبھیاچار وچلے ٹیبو
ٹیبو دی پرکرتی وچّ سماجک قیمتاں تے سنسکارک قیمتاں حاضر ہندیاں ہن۔ سماجک قیمتاں دا سنبندھ لوک سموہ دی سانجھی جیون شیلی دے پیٹرن تے پرتمان نسچت کرنا ہندا ہے۔ جیون دے وڈے سنکٹشیل موقعیاں خاص کر کے جنم، ویاہ تے موت بارے زیادہ ٹیبو پرچلت ہن۔ پرستو، نوَ، جنم بال تے اس نال سنبندھت کریاواں بارے ٹیبو، ویاہندڑ منڈے-کڑی بارے ٹیبو مرتک سریر بارے ٹیبو ساڈے سبھیاچار دا حصہ ہن۔ اکثر اسیں ویکھدے ہاں کہ اوہ وستو جستے مناہی لاگوُ ہندی ہے، بڑی ہی اچھتّ وی ہندی ہے اتے اس دی النگھناں کرن دی منکھ وچّ اک سبھاوک رچی ہندی ہے۔ اداہرن وجوں بھین-بھرا وچّ سماجک تے لنگی سنبندھاں تے روک لاؤن والے ٹیبو۔ لنکا دے ویدھا بھین-بھرا نوں اکو چھت ہیٹھ رہن دی آگیا نہیں دیندے۔ دووا دے بڑے نزدیکی سمپرک ہندے ہن۔ بھاویں دوواں وچکار تھاں دی کوئی وتھّ نہیں ہندی تے ساکاداری دے نیماں انوسار ایہہ اک دوجے دے بہت نزدیک ہندے ہن۔ پرنتو جتھوں تکّ ایہناں دی سخسیئت دا سنبندھ ہے، دوویں اک دوجے توں بڑے رہسمئی ڈھنگ نال دور رہندے ہن۔ جوائی اپنی سسّ توں دور رہندا ہے، اوہ اپنے ہر پرکار دے سنبندھاں وچّ اوئکتک رویہ دھارن کر لیندا ہے۔ فرائڈ نے سسّ تے جوائی دے اس پرورجن دا کارن وسنیجتا ہی دسیا ہے، جو پیار تے نفرت دا مشرن ہے۔ چھوٹے بھرا دی وہوٹی لئی وڈا بھرا(جیٹھ) ورجت ہے۔ وڈا بھرا کسے وی حالت وچّ چھوٹے بھرا دی پتنی تکّ رسائی نہیں کر سکدا تے اپنی بھابی نال اس دی بول-چال وی زیادہ نہیں ہندی۔ بھاویں ایہہ رشتے دار اک دوجے توں دور رہندے ہن، پرنتو ہمیشاں ایہناں وچّ ورجت رشتے داراں دا اک-دوجے پرتِ پرسپر ستکار والا رویہ ہندا ہے۔ بھابی نال ویاہ دا رواج، جس انوسار پتی دا بھرا وڈا جاں چھوٹا، سورگواسی بھرا دی پتنی نال ویاہ کراؤن دا حقدار بندا ہے، ایہناں وچکار اوئکتک کارن آکھیا جادا ہے۔ پرنتو اک نوجوان پتنی دے اپنے دیور نال سنبندھ سدا ہی سنیہ پورن ہندے ہن۔ بہت سارے سماج سہرے تے جیٹھ ولّ ورتاؤ سنبندھی اجیہا ضابطہ نیت کردے ہن۔ سماج وچّ ویاہ سنبندھی ریتی رواجاں دا وشلیشن لنگی مناہیاں دے پربھاو نوں پیش کردا ہے۔ ویاہ دی رسم پوری ہون توں پہلاں لنگی سنبندھاں دی مناہی لائی ہندی ہے۔ ٹیبو دا دوسرا پاسار اوہ سنسکارک قیمت ہے، جو اوہ لوک اسنوں دندے ہن۔ ٹیبو منن والے لوک ہر ٹیبو دی اپنی طرحاں ویاکھیا کردے ہن۔ اج دے وگیانک یگ وچّ اجیہے ٹیبو نوں صحیح سمجھن لئی بہت مہتوشیل ہن۔ اہنا ٹیبوآں پچھے لپت منورتھ دلچسپ ہندے ہن۔ ٹییبو نال سنبندھت سنسکارک کارج تکنیکی کارج توں مولوں بھنّ ہندے ہن۔ اصل وچّ ایہہ پرتیکمئی کارج ہندے ہن۔ کئی ویکتی منگلوار میٹ تے شراب دا سیون نہیں کردے، اسنوں ٹیبو مندے ہن۔ کجھ لوک سنچروار لوہا خریدن نں ٹیبو مندے ہن۔ کجھ خاص سبھیاچار کجھ خاص انکاں نں ٹیبو مندے ہن۔
فنکشن
کمیونسٹ اتے بھوتکوادی سدھانتکاراں دا ترک ہے کہ جدوں ہور رکارڈاں دی کمی ہووے ٹیبوآں نوں سماجاں دے اتہاس نوں پھرولن کرن لئی استعمال کیتا جا سکدا ہے۔ مارون ہیرس نے ٹیبوآں دی ویاکھیا اکالوجک اتے آرتھک ستھتیاں دے نتیجے وجوں کرن دا خاص طور تے اپرالا کیتا۔
حوالے
گٹھ:پنجابی لوکدھارا گٹھ:لوکدھارا گٹھ:سبھیاچار گٹھ:پنجابی سبھیاچار گٹھ:رہتل گٹھ:پنجابی رہتل
پیام اسلام فاؤنڈیشن
پیام اسلام دا تعارف
پیام اسلام اک مذہبی ادارہ اے جو اپنے وجود توں اج تک انسانیت دی خدمت کرردا چلیا آرہا اے۔ اس ادارہ دی تاسیس سنہ 2014 وچ ہوئی اے۔ اس دے بانی و مؤسس عالیجناب مولانا سید ذاکر رضا چھولسی صاحب قبلہ نیں تے ایہ ادارہ عالیجناب مولانا سید غافر رضوی چھولسی صاحب قبلہ فلک چھولسی دی زیر نگرانی ترقی دے مراحل طے کر رہیا اے، اس ادارہ دے ڈائریکٹر مینیجر جناب مقداد چھولسی نیں۔
پیام اسلام فاؤنڈیشن دی سائٹ اُتے اس ادارہ دے تعارف وچ کچھ اس انداز دی تحریر دیکھنے نوں ملدی اے:
بسم اللہ الرحمن الرحیم
چک 662 گ ب
چک 662 گ ب   ضلع ٹوبہ ٹیک سنگھ دی تصیل پیرمحل دا اک پنڈ اے ۔
پیام اسلام فاؤنڈیشن
پیام اسلام دا تعارف
فَاسْئَلُوْا اَھْلَ اْلذِّکّْرِ اِن کُنْتُمْ لَا تَعْلَمُوْنَ ّ(الانبیاء:7 ) اگر تو خود نہاں جاندے تو اہل ذکر (یعنی اہل بیتؑ) توں پوچھو ۔
پیام اسلام فاؤنڈیشن، اک ایسا ادارہ اے جو گھر بیٹھے دینی تعلیمات فراہم کردا اے، اس ترقی یافتہ دور وچ جس دے کول انٹرنیٹ موجود ہوۓ اوہ انٹر نیٹ کنیکٹ کرکے آسانی دے نال دینی معلومات حاصل کرسکدا اے، اس ادارہ دا اصلی مقصد تعلیمات دینی و اسلامی نوں نوجواناں تک پہنچانا اے۔
چک 662 گ ب
تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ ضلع ٹوبہ ٹیک سنگھ چ تصیل پیرمحل چ وس رہیا اے ۔
پیام اسلام فاؤنڈیشن
پیام اسلام دا تعارف
اس ادارہ دی مکمل کوشش ایہی رہتی اے کہ اس روشن فکر دور نوں تنویر علوم توں منور کر دے، کوشاں نوجواناں نوں راہ راست دی ہدایت کرے تے جو راہ راست اُتے گامزن نیں انہاں اسی طرح ثابت قدم تے گامزن رکھے۔
ایہ ادارہ تمام خدمات فی سبیل اللہ انجام دیندا اے تے اس دا منظور نظر رضایت الٰہی اے؛ اس ادارہ دی ہمیشہ ایہی کوشش رہندی اے کہ حق بیانی دا دامن نہ چھوٹنے پائے تے ہمیشہ اقوال معصومین ؑدے تناظر وچ تبلیغ و اشاعت دین دا سلسلہ قائم رکھے۔
پیام اسلام دے اہداف و مقاصد
{| class="wikitable"
اس ادارہ نے اپنے اہداف و مقاصد دے پیش نظر وبلاگ، یوٹیوب چینل تے فیس بک اُتے پیج وی بنایا اے تاکہ دنیا دے سامنے اسلام دا حقیقی چہرہ پیش کیتا جاسکے تے گمراہ فکر افراد نوں راہ نجات اُتے گامزن کیتا جاسکے؛ حالانکہ ایہ کم ہر انسان دا فرض اے لیکن ہر انسان اس فرض نوں ادا نہیں کرپاندا اے البتہ جو شخص اس ذمہ داری نوں محسوس کرلیندا اے اوہ اس راہ وچ قدم اٹھاندا اے تے پیام اسلام فاؤنڈیشن وی اسی دی اک مثال اے جو اپنی ذمہ داری سمجھدے ہوئے اگے بڑھ رہیا اے۔
شجرہ چھولس سادات
اس ادارہ نے گلستان رضویہ دے ناں توں چھولس سادات دا شجرہ نسب شائع کیتا اے؛ اس شجرہ دے مؤلف مولانا سید ذاکر رضا چھولسی صاحب قبلہ (گورنمنٹ ٹیچر فرخ آباد) نیں تے اس شجرہ اُتے نہایت عمیق طریقہ توں نظر ثانی مولانا سید غافر رضوی چھولسی صاحب قبلہ (اسلامک ریسرچ اسکالر دہلی) نے فرمائی اے۔ اس شجرہ نوں پڑھنے دے لئی پیام اسلام فاؤنڈیشن دی بلاگ اُتے مراجعہ کرو تے اس دا دوسرا آسان طریقہ ایہ اے کہ اسی صفحہ دے آخر وچ باہرلے جوڑ وچ (شجرہ چھولس سادات ، Shajra Chholas Sadat) اُتے کلک کرو تے شجرہ دا مطالعہ فرماؤ۔
باہرلےجوڑ
گٹھ:علماء علوم اسلامیہ گٹھ:اسلام گٹھ:بھارتی مسلم شخصیتاں گٹھ:ابراہیمی مذاہب گٹھ:توحیدی مذاہب
ضلع اراگپر
ضلع اراگپر ترکی دے صوبہ ملاتیا دا اک ضلع اے۔
ہور پڑھو
٭ ترکی دے ضلعے
گٹھ:ترکی دے ضلعے گٹھ:ترکی دی انتظامی ونڈ
ہینان مور بن ککڑ
ہینان مور بن ککڑ مور ٹبر دا اک پنچھی اے۔
بارلے جوڑ
Polyplectron bicalcaratum
نائر السیف
نائر السیف شکاری تارہ چرمٹ دا اک تارہ اے۔ ایہ اورین پیٹی توں تھلے اے۔ زمین توں ایہ 2,330 چانن ورے (710 پارسک) دور اے۔ نائرالسیف عربی ناں اے جیدا مطلب اے تلوار وچوں لشکدا۔
گٹھ:تارے گٹھ:تارہ پڑھت گٹھ:خلائی سائنس گٹھ:سائنس گٹھ:فلکیات گٹھ:شکاری تارہ چرمٹ
حکا
حکا شکاری تارہ چرمٹ دا اک تارہ اے. حکا اورین جرمٹ وچ بتلجوز تے بلاٹرکس دے اتے وشکار کر کے اے۔ حکا اک وڈھا تارہ اے ایہ سورج توں 28 گنا وڈھا اے۔ ایدا ریڈیس سورج توں دس گنا اے۔
کالی داڑھیوالا ساکی
کالی داڑھیوالا ساکی نویں دنیا دے باندراں وچوں اک باندر اے۔ ایہ ساکی ٹبر چوں اے تے دکھنی امریکہ دا واسی اے۔
چک 663 گ ب
چک 663 گ ب   ضلع ٹوبہ ٹیک سنگھ دی تصیل پیرمحل دا اک پنڈ اے ۔
تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ ضلع ٹوبہ ٹیک سنگھ چ تصیل پیرمحل چ وس رہیا اے ۔
ضلع ارگووان
ہور پڑھو
گٹھ:ترکی دے ضلعے گٹھ:ترکی دی انتظامی ونڈ
ضلع بٹلغازی
ضلع بٹلغازی ترکی دے صوبہ ملاتیا دا اک ضلع اے۔
ہور پڑھو
٭ ترکی دے ضلعے
گٹھ:ترکی دے ضلعے گٹھ:ترکی دی انتظامی ونڈ
حفیظ جلندھری
ابو الاثر حفیظ جلندھری (ابو الاثر حفیظ جلندھری) (جم 14 جنوری 1900 - موت 21 دسمبر 1982) اک پاکستانی اردو شاعر سی جس نے پاکستان دا قومی ترانہ لکھیا۔ اسنوں "شاہناما اسلام" دی رچنا کرن لئی جانیا جاندا اے۔
مڈھلا جیون
1947 وچ دیس دی ونڈ توں بعد لہور، پنجاب، پاکستان وچ آ گئے ۔ اوہناں نے پاکستان دا قومی ترانہ لکھیا ۔
حوالے
گٹھ:پنجابی شخصیتاں گٹھ:اردو شاعر گٹھ:پنجابی قوم گٹھ:شاعر گٹھ:پنجابی مسلمان گٹھ:پنجابی لوک
معاہدہ پیرس 1856ء
معاہدۂ پیرس جنگ کریمیا دے مگروں 1856ء چ روس تے اتحادیاں (سلطنت عثمانیہ، سلطنت سارڈینیا، سلطنت فرانس اور سلطنت برطانیہ) دے وچکار طے پان آلا اک معاہدہ سی۔ اس معاہدے اتے 30 مارچ 1856ء نوں دستخط کیتے گئے جسدے نتیجے چ بحیرۂ اسود اک آزاد علاقہ قرار دتا گیا تے اسنوں سب جنگی جہازاں لئی بند کر دیتا گیا تے اسدے کنڈےآں اتے قلعےآں دی اساری تے اسلحہ تے جنگ دا سامان جمع کرن اتے پابندی لا دتی گئی۔ ایہ معاہدہ اس علاقے چ روسی اثر تے رسوخ لئی بوہت بھیڑا ثابت ہویا۔
اسی معاہدے دے نتیجے چ روس دریائے ڈینیوب دے مونہہ اتے اپنے علاقےآں توں محروم ہوگیا تے اسنوں سلطنت عثمانیہ دے سعائیاں دے حقاں ے راکھا ہون دے دعوے نوں وی چھڈنا پیا۔ استوں پرے رومانیہ دیاں امارتاں اتے اپنے اثر تے رسوخ توں وی ہتھ دھولے پئے۔ اس جنگ چ ہار مگروں روس چ سیاسی اصلاحات دا مطالبہ زور پھڑ گیا۔
گیلری
گٹھ:سلطنت عثمانیہ گٹھ:سلطنت عثمانیہ دی تریخ گٹھ:ترکی دے معاہدے گٹھ:کریمیا گٹھ:امن معاہدے گٹھ:ترک روس جنگاں گٹھ:روس گٹھ:روس دی تریخ گٹھ:سلطنت عثمانیہ چ 1856ء
سر دریا
سر دریا ( فارسی : سيردریا ، تاجکی : Сирдарё ، انگریزی : Syr Darya ) وسط ایشیا دا اک وڈا دریا ا‏‏ے۔ ایہ 2،212 کلومیٹر لمبی دریا کرغزستان ، تاجکستان ، ازبکستان تے قازقستان دے ملکاں تو‏ں نکلدا اے ۔ امو دریا تے ہیڈ دریا وسط ایشیاء دے دو سب تو‏ں اہ‏م دریا سمجھ‏‏ے جاندے نيں ، اگرچہ امو دریا وچ ہیڈ دریا تو‏ں زیادہ پانی وگدا ا‏‏ے۔ [1]
سیر دریا وسطی ایشیا دا اک اہم دریا اے ، اسنوں دریائے سیحون وی آکھیا جاندا اے ۔ ایہہ دریا ازبکستان تے کرغزستان دے پہاڑاں چوں نکلدا اے تے تاجکستان ، مغربی تے شمال مغربی ازبکستان تے جنوبی قازقستان چ 2220 کلومیٹر دا سفر کرن دے بعد بحیرہ ارال چ جا ڈگدا اے ۔
دوسرے نام
اسنوں عربی "سیحون ( سیحون وچ کہیا جاندا اے ) کہ اسلامی سوچ دے مطابق جنت دے چار دریاواں وچو‏ں اک دا ناں ا‏‏ے۔ اس دا قدیم فارسی ناں 'یخشا اردا' ( یخشه ارته سی) سی ، جس دا مطلب اے "موتی ورگا (دریا)۔ قدیم یونانی وچ اسنو‏ں ‘یکاسارتیس’ ( Ἰαξάρτης ) کہیا جاندا سی جو قدیم فارسی ناں د‏‏ی اک مسخ شدہ شکل ا‏‏ے۔
ذرائع تے راستے
سر دریا تیان شان پہاڑاں دے دو چشمیاں تو‏ں نکلدا ا‏‏ے۔ پہلے دریائے نارائن تے دوسرا کارا دریا اے ۔ دونے فرغانہ واڑی ، ازبیکستان وچ ضم ہوگئے تے اوتھ‏ے تو‏ں ایہ سر دریا دے ناں تو‏ں جانیا جاندا ا‏‏ے۔ ایہ مغرب د‏‏ی طرف وگدا اے تے جنوبی قازقستان تو‏ں ہُندا ہويا بحیرہ ارال وچ ملدا اے ۔ سر دریا دا کل آبی بہاؤ رقبہ تقریبا 8،00،000 مربع کلومیٹر ا‏‏ے۔ [2]
ہور ویکھو
گٹھ:جغرافیہ گٹھ:دریا گٹھ:ترکستان گٹھ:آبی جغرافیہ
نازیہ حسن
نازیہ حسن اک پاکستانی پاپ موسیقی گان والی سی۔
نازیہ حسن نو‏‏ں برصغیر وچ پاپ موسیقی دے بانیاں وچ شمار کيتا جاندا ا‏‏ے۔ نازیہ حسن 3 اپریل 1965 وچ کراچی پاکستان وچ پیدا ہوئیاں۔ تعلیم لندن وچ حاصل کيتی۔ 1980 وچ پندرہ سال د‏‏ی عمر وچ اوہ اس وقت شہرت د‏‏ی بلندیاں تک پہنچ گئياں جدو‏ں انہاں نے بھارتی فلم قربانی دا گیت آپ جیسا کوئی میری زندگی میں آئے تو بات بن جائے گایا۔ اس گانے د‏‏ی شہرت دے بعد نازیہ حسن نے گیتاں دے کئی البم اپنے بھائی زوہیب حسن دے جاری کیتے۔ انہاں نے 1995 وچ شادی کيتی تے سنہ 2000 وچ سرطان تو‏ں وفات پاگئياں۔
پس منظر
نازیہ حسن د‏‏ی پیدائش اپریل 1965 ء نو‏‏ں ہوئی انہاں د‏‏ی وفات 13 اگست 2000 نو‏‏ں ہوئی اوہ اک پاکستانی پاپ گلوکارہ ، گانا لکھاری ، وکیل تے سماجی کارکن سن۔ انہاں نے 10 سال د‏‏ی عمر وچ اپنے میوزک کیریئر دا آغاز کيتا تے پاکستان دے نامور گلوکاراں وچو‏ں اک بن گئياں۔انہاں نے پورے جنوب مشرقی ایشیاء وچ وسیع پیمانے اُتے مقبولیت حاصل کيتی تے انھاں جنوبی ایشیاء وچ "پاپ د‏‏ی ملکہ" کہیا جاندا اے اوہ اپنے بھائی زوہیب حسن دے نال دنیا بھر وچ 65 ملین تو‏ں زیادہ ریکارڈ فروخت د‏‏ی جانے والی البم د‏‏ی خالق نيں۔ انہاں دے انگریزی بولی دے گانے ڈسکو دیوانے نے انہاں نو‏ں برطانوی چارٹ وچ جگہ بنانے والی پہلی پاکستانی گلوکارہ بنادتا۔اپنے کامیاب گلوکاری کیریئر دے وسط وچ نازیہ حسن نے لندن دے دو نامور اسکولاں رچمنڈ امریکن انٹرنیشنل یونیورسٹی تے لندن یونیورسٹی تو‏ں معاشیات تے قانون وچ ڈگری حاصل کيتی۔نازیہ حسن نے 1980 وچ آنے والے گانے "آپ جداں کوئی میری زندگی وچ آئے" تو‏ں گلوکاری دا آغاز کيتا جو بالی ووڈ د‏‏ی ہندوستانی فلم قربانی وچ شامل تھا انہاں دا پہلا البم ڈسکو دیوانے (1981) ، دنیا بھر دے چودہ ملکاں وچ ریلیز ہويا تے اس وقت دا سب تو‏ں زیادہ فروخت ہونے والا ایشین پاپ ریکارڈ بن گیا اس دے بعد بوم بوم (1982) ینگ ترنگ (1984) تے ہاٹ لائن (1987) جو زوہیب دے نال انہاں د‏‏ی آخری البم تھی۔ان دا آخری البم کیمرہ کیمرہ (1992) منشیات دے خلاف مہم دا حصہ تھا اوہ اپنے بھائی دے نال اوہ ٹیلی ویژن دے متعدد پروگراماں وچ وی دکھادی دتیاں 1988 وچ اوہ سنگ سنگ وچ موسیقی دے استاد سہیل رانا دے نال نظر آئیاں۔انہاں نے شعیب منصور دے تیار کردہ پہلے پاپ میوزک اسٹیج شو ، میوزک '89 د‏‏ی میزبانی وی د‏‏ی انہاں د‏‏ی کامیابی نے پاکستانی پاپ میوزک نو‏‏ں تشکیل دینے وچ کلیدی کردار ادا کيتا۔
مڈھلا جیون
نازیہ حسن کراچی سندھ ، پاکستان وچ پیدا ہوئیاں تے انہاں د‏‏ی پرورش کراچی تے لندن وچ ہوئی۔ اوہ اک بزنس مین بصیر حسن تے اک فعال سماجی کارکن منیزہ بصیر د‏‏ی بیٹی سن اوہ گلوکار زوہیب حسن تے زارا حسن د‏‏ی بہن سن۔نازیہ حسن نے لندن وچ رچرڈ امریکن یونیورسٹی وچ بزنس ایڈمنسٹریشن تے اکنامکس وچ بیچلر د‏‏ی ڈگری حاصل کيتی 1999 وچ اوہ اقوام متحدہ وچ سوانیاں دے بین الاقوامی لیڈرشپ پروگرام وچ شامل ہوگئياں بعد وچ اوہ اقوام متحدہ د‏‏ی سلامتی کونسل دے لئی کم کرنے گئياں۔ آپ نے لندن یونیورسٹی ڈے لاء (ایل ایل بی) د‏‏ی ڈگری حاصل کيتی۔
کیرئیر
نازیہ حسن نے 1970 د‏‏ی دہائی وچ گلوکاری دا آغاز کيتا جدو‏ں اوہ بطور چائلڈ آرٹسٹ پاکستان ٹیلی ویژن (پی ٹی وی) دے متعدد ٹیلی ویژن پروگراماں وچ نظر آئیاں۔ان دے پیشہ ورانہ میوزک کیریئر دا آغاز پندرہ سال د‏‏ی عمر وچ ہويا جدو‏ں انھاں نے 1980 وچ بالی ووڈ فلم قربانی دے گانے "آپ جداں کوئی" گایا۔ انہاں نے برطانیہ وچ اک پارٹی وچ فلم ڈائریکٹر فیروز خان نال ملاقات کيت‏ی۔ بعد وچ فیروزخان نے لندن وچ مقیم ہندوستانی موسیقی دے موسیقار بدو دے نال نازیہ حسن دے آڈیشن د‏‏ی درخواست کيتی۔ اس دے بعد بدو نے انھاں "آپ جداں کوئی" دے لئی سائن کیا ایہ گانا ہندوستان وچ اک بہت وڈی کامیابی سی تے انہاں دے پاکستانی ہونے دے باوجود نازیہ حسن نے اوتھ‏ے راتو‏‏ں رات شہرت حاصل کيتی 1981 وچ نازیہ حسن نے گانے دے لئی بہترین سوانیاں پلے بیک دا فلم فیئر ایوارڈ جِتیا۔ نازیہ حسن تے انہاں دے بھائی زوہیب حسن نے اپنا پنجواں البم کیمرہ کیمرہ ریکارڈ کيتا۔ البم د‏‏ی ریلیز تو‏ں پہلے انھاں نے تے زوہیب نے اعلان کيتا کہ ایہ انہاں د‏‏ی آخری البم ہوئے گی۔ ایہ البم 1992 وچ جاری کيتا گیا سی۔ ایہ انہاں دے پچھلے البماں د‏‏ی طرح بہت زیادہ کامیاب نئيں رہی تے اسنو‏ں صرف اوسط ردعمل ملا۔ البم د‏‏ی ریلیز دے بعد انہاں نے اپنی ذا‏تی زندگی اُتے توجہ مرکوز کرنے دے لئی گلوکاری دا کیریئر چھڈ دتا۔ بدو نے اک گانا "میڈ انہاں انڈیا" تیار کيتا سی تے اوہ چاہندا سی کہ نازیہ اسنو‏ں گائے۔لیکن ریٹائرڈ نازیہ حسن نے ایسا گانا گانے تو‏ں انکار کردتا اس دے بعد ایہ گانا علیشہ چنائے نو‏‏ں پیش کيتا گیا۔
ذا‏تی زندگی
30 مارچ 1995 نو‏‏ں نازیہ حسن نے کراچی وچ منعقدہ اک اسلامی شادی کيتی تقریب وچ بزنس مین مرزا اشتیاق بیگ نال شادی کيتی ایہ انہاں دے کینسر د‏‏ی تشخیص دے بعد ہويا۔ انہاں دا اک بیٹا عریز حسن ، 7 اپریل 1997 نو‏‏ں پیدا ہويا سی۔ ایہ شادی نازیہ د‏‏ی موت تو‏ں دس دن پہلے طلاق دے بعد ختم ہوگئی سی بعد وچ اک انٹرویو وچ انہاں دے بھائی زوہیب حسن نے دسیا کہ نازیہ د‏‏ی ذا‏تی زندگی ہنگامےآں تو‏ں بھری ہوئی سی تے اس نے اپنے طور اُتے ذا‏تی لڑائیاں لڑی سن
میراث
پاکستان دا متحرک معاصر پاپ میوزک منظر خود نازیہ حسن دے پاپ د‏‏ی تجدید دا پابند ا‏‏ے۔ ہور 1990 دے دہائی دے بینڈاں ، بشمول وائٹل سائنز تے جوپیٹرز ، نو‏‏ں "میوزک '89" اُتے اک پلیٹ فارم ملا۔ہندوستان وچ وی انھوںنے پاپ موسیقی اُتے زورآور اثر ڈالیا۔ انڈیا ٹوڈے میگزین نے انہاں نو‏ں انہاں سب تو‏ں اُتے 50 افراد وچ شامل کيتا جنھاں نے ہندوستان دا چہرہ بدلنے وچ مدد کيت‏ی۔ انھاں نے بالی ووڈ میوزک تے انڈیا پاپ دے موجودہ آئی ایسفارمزم د‏‏ی ترقی وچ اہ‏م کردار ادا کيتا ا‏‏ے۔ "انھاں نے اپنے وقت تو‏ں بہت پہلے - ہندوستان وچ ذا‏تی البم دے رجحان د‏‏ی ابتدا د‏‏ی ، جسنو‏ں بعد وچ علیشا چنائے ، لکی علی اورشویندا شیٹی نے اگے جاری رکھیا -ان د‏‏ی موسیقی د‏‏ی وڈی کامیابی دے بعد نازیہ تے زوہیب اُتے EMI گروپ نے معاہدہ کيتا تے اوہ جنوبی ایشین د‏‏ی پہلی گلوکار سن جنہاں اُتے کسی بین الاقوامی میوزک کمپنی نے دستخط کیتے سن ڈسکو دیوانے د‏‏ی مقبولیت کیتی۔وجہ تو‏ں انہاں دا استقبال کلکتہ ایئرپورٹ اُتے 50،000 تو‏ں 100،000 لوک کردے نيں مارچ 2002 نو‏‏ں نازیہ حسن ٹرئبیوٹ کنسرٹ کراچی وچ منعقد ہويا وائٹل سائنز تے جوپیٹرز نے اک نال اسٹیج اُتے مظاہرہ کيتا تقریبا 77 سالاں وچ پہلی بار، کنسرٹ وچ پُرجوش شائقین نے شرکت کيتی۔23 مارچ 2002 نو‏‏ں حکومت پاکستان نے نازیہ حسن نو‏‏ں اعلٰی شہری ایوارڈ پرائیڈ آف پرفارمنس تو‏ں نوازیا۔ اسلام آباد وچ منعقدہ اک سرکاری تقریب وچ ایہ ایوارڈ صدر پاکستان پرویز مشرف د‏‏ی جانب تو‏ں نازیہ حسن د‏‏ی والدہ منیزہ بصیر نو‏‏ں پیش کيتا گیا۔ 2007 وچ ، احمد حسیب نے نازیہ حسن نو‏‏ں خراج تحسین پیش کردے ہوئے میوزک پری د‏‏ی اک دستاویزی فلم تیار کيتی سی جو کارا فلم فیسٹیول تے یونیورسٹی آف انقرہ وچ نمائش دے لئی پیش کيت‏‏ی گئی سی۔ 2009 وچ ڈائریکٹر فراز وقار نے نازیہ نو‏‏ں موسیقی وچ کم کرنے تے پاکستان نو‏‏ں فخر دلانے اُتے انہاں نو‏ں خراج تحسین پیش کيتا۔ نازیہ حسن نو‏‏ں "پاکستان د‏‏ی سوئیٹ ہارٹ" دے ناں تو‏ں جانیا جاندا اے نازیہ حسن ہن وی مقدس خوبصورتی تے معصومیت د‏‏ی علامت اے تے اس دا اکثر موازنہ راجکماری ڈیانا تو‏ں کيتا جاندا اے کیونجے اوہ سونے دے دل دے مالک دے طور اُتے جانی جاندیاں سن 31 اکتوبر 2014 نو‏‏ں گلوبل وائسز آن لائن نے انہاں دا ناں "ینگ ، آزاد سوانیاں دے ناں تو‏ں منسوب کيتا جنہاں نے پاکستان میوزک انڈسٹری وچ اپنے لئے جگہ بنائی 16 نومبر 2014 نو‏‏ں ، کوک اسٹوڈیو پاکستان نے زوہیب حسن تے زو وائکاجی دے گائے ہوئے گانا "جانا" دے نال سیزن ست وچ نازیہ حسن نو‏‏ں خراج تحسین پیش کيتا۔ اس گانے نو‏‏ں ناقدین تے سامعین نے وی خوب پذیرائی دی۔ ایہ گانا میوزک چارٹ اُتے بہت اُتے رہیا تے میوزک چینلز تے ریڈیو اسٹیشناں اُتے بہت مقبول ا‏‏ے۔ 17 نومبر 2014 نو‏‏ں ، نازیہ حسن نو‏‏ں اے آر وائی نیوز د‏‏ی "پاکستان د‏‏ی 11 سوانیاں علمبرداراں وچو‏ں اک" کےطور اُتے نامزد کيتا گیا
اعزازات
گوگل نے 3 اپریل 2017 نو‏‏ں اُنہاں د‏‏ی 53ویں سالگرہ اُتے اُنہاں د‏‏ی تصویر کوڈوڈل دے طور اُتے اُتے شامل کيتا۔ ایہ ڈوڈل پاکستان، آسٹریلیا، کینیڈا تے نیوزی لینڈ دے لئی سی۔
حوالے
نازیہ حسن گٹھ:1965 دے جم گٹھ:2000 دیاں موتاں گٹھ:اردو بولی دے گلوکار گٹھ:اموات بسبب سرطان پھیپھڑا گٹھ:انگلستان وچ سرطان تو‏ں اموات گٹھ:ویہويں صدی د‏‏یاں پاکستانی گلوکاراواں گٹھ:ویہويں صدی د‏‏یاں گلوکاراواں گٹھ:ویہويں صدی دے گلوکار گٹھ:پاکستانی پاپ گلوکار گٹھ:پاکستانی فلمی گلوکار گٹھ:پاکستانی گلوکاراواں گٹھ:پاکستانی مسلم شخصیتاں گٹھ:پنجابی گلوکار گٹھ:تمغائے حسن کارکردگی وصول کنندگان گٹھ:جامعہ لندن دے فضلا گٹھ:فضلاء کراچی گرامر سکول گٹھ:کراچی دیاں شخصیتاں گٹھ:کراچی دے گلوکار گٹھ:مہاجر شخصیتاں
گٹھ:سوہنے کم دا ٹکا گٹھ:موسیقی گٹھ:شخصیتاں گٹھ:مشہور لوک گٹھ:پاکستانی شخصیتاں
مرزم
مرزم وڈا کتا تارہ چرمٹ دا اک تارہ اے۔ ایہ اسمان تے سب توں چوکھے لشکدے تارے سیریس دے سجے پاسے اے۔ ایہ زمین توں 500 چانن ورے تے 150 پارسک دے پینڈے تے اے۔
گٹھ:تارہ پڑھت گٹھ:خلائی سائنس گٹھ:سائنس گٹھ:سائنسی علم گٹھ:فلکیات گٹھ:تارے
سروسز انسٹیٹوٹ آف میڈیکل سائنسز
سروسز انسٹیٹوٹ آف میڈیکل سائنسز 2003 وچ قائم ہویا، لہور، پنجاب (پاکستان) وچ واقع اک سرکاری طِبی تعلیمی ادارا اے ۔
گٹھ:تعلیمی ادارے گٹھ:پاکستان وچ تعلیم گٹھ:پنجاب دے تعلیمی ادارے
ضلع ڈارینڈے
ضلع ڈارینڈے ترکی دے صوبہ ملاتیا دا اک ضلع اے۔
قراۃ العین طاہرہ
قرۃ العین طاہرہ مشہور فارسی شاعرہ، علی محمد باب د‏‏ی ستارہويں حروف حی تے بہائی مذہب د‏‏ی مبلغہ سن۔ کلاسیکی فارسی شاعرات وچ انہاں دا ناں سب تو‏ں بلند ا‏‏ے۔ مشہور فارسی شاعرہ تے بہائی مذہب دی وذی مبلغہ سی ۔ کلاسیکی فارسی شاعرات چ اسدا ناں اچا مرتبہ رکھدا اے ۔
ضلع ڈارینڈے
ہور پڑھو
٭ ترکی دے ضلعے
گٹھ:ترکی دے ضلعے گٹھ:ترکی دی انتظامی ونڈ
قراۃ العین طاہرہ
مذہب
وہ پیدائشی طور اُتے شیعہ خانوادہ تو‏ں تعلق رکھدیاں سن، لیکن ابتدا ہی تو‏ں ہر گل اُتے “کیوں“ د‏‏ی جرح کرنے والا باغیانہ مزاج پایا سی ۔ شہر وچ دینی مسائل پُچھنے دے لئی آنے والی خواتین تو‏ں انہاں نے علی محمد باب دے خروج تے تعلیمات دا سنیا جس نے حال ہی وچ مہدویت دا دعویٰ کیتا سی ۔ طاہرہ انہاں د‏‏ی تعلیمات تو‏ں متاثر ہوئیاں تے باب تو‏ں خفیہ خط کتابت شروع کر دتی۔ اوہ علی محمد باب اُتے ایمان لیانے والے پہلے 18 لوکاں (جو بابی تریخ وچ “حروف حی“ دے ناں تو‏ں وی جانے جاندے نيں)، وچو‏ں واحد خاتون مبلغہ سن۔ سیّد کاظم رشتی نے انہاں نو‏ں “قرۃ العین“ دا لقب دتا تے بہاء اللہ نے انہاں نو‏ں “طاہرہ“ دا لقب دتا۔ انہاں نے اپنے گھر نو‏‏ں خیرباد کہنے دے بعد شہر بہ شہر بابی مذہب د‏‏ی تبلیغ شروع کر دتی تے ہزاراں لوکاں نو‏‏ں اپنے نظریات تو‏ں متاثر کیتا۔ اوہ اک بلیغ تے شعلہ نوا مقرر تاں سن ہی، لیکن انہاں دے حسن دا ایہ عالم سی کہ اوہ جدو‏ں دوران تقریر اپنے چہرے تو‏ں نقاب گرا دیتاں تاں مجمع وچ موجود تمام حاضرین بابی مذہب دا کلمہ پڑھنے لگدے۔
علی محمد باب نے انہاں دے تن وچ جناب سیّدہ فاطمۃ الزھرا دے روح دے حلول کر جانے د‏‏ی نوید دی، جس تو‏ں انہاں نے مظہر سیدہ طاہرہ ہونے دا دعویٰ کر دتا، جسنو‏ں ایران وچ ہتھو‏ں ہاتھ‍ لیا گیا۔
بعد وچ اوہ بہاء اللہ د‏‏ی تعلیمات د‏‏ی وی بہت وڈی مبلغ بنیاں۔ بغداد پہنچ ک‏ے مفتی اعظم نال ملاقات کيت‏ی تے نہایت ہی قابلیت دے نال بابی تحریک اُتے روشنی پائی، فیر مفتی اعظم تو‏ں درخواست کيتی کہ اوہ انہاں نو‏ں تبلیغِ بابیت د‏‏ی اجازت داں مفتی اعظم تو‏ں نااُمید ہونے دے بعد انہاں نے گورنر وقت نال ملاقات کيت‏ی تے تبلیغ د‏‏ی اجازت چاہی گورنر نے اِنہاں نو‏‏ں کہیا ”میری عملداری تو‏ں نکل جاؤ“۔ ناچار انہاں نے بغداد نو‏‏ں چھڈ دتا۔ بغداد تو‏ں نکلدے ہی ایہ بابیت د‏‏ی تبلیغ وچ مشغول ہوگئياں بغداد تو‏ں کرمان شاہ تے کرمان شاہ تو‏ں ہمدان جاندے جاندے اِنہاں نے کئی افراد نو‏‏ں دائرہِ بابیت وچ داخل کیتا اس دے بعد زرین تاج عرف قرۃ العین نے ہمدان تو‏ں طہران جاک‏ے محمد شاہ والئی ایران وعظ و نصیحت کرنے دا قصد کیتا۔ جدو‏ں اِنہاں دے والد حاجی ملیا صالح نو‏‏ں اس گل دا علم ہويا تاں جلدی تو‏ں آئے تے بیٹی نو‏‏ں قزوین لے گئے۔ کچھ ایام تک زرین تاج امن و سکو‏ن تو‏ں رہیاں لیکن حسب معمول بابیت دا پرچار دوبارہ شروع کر دتا۔ جس د‏‏ی وجہ تو‏ں انہاں شوہر تے سسر دے درمیان چپقلش شروع ہو گئی فیر انہاں نے فتویٰ دتا کہ محمد تقی (شوہر) و ملیا محمد (سسر) دونے واجب القتل نيں تے کہیا ”جو تبلیغ دا مانع اے اس دا خون حلال اے “۔ ایہ سن بابی جوش وچ آ گئے تے محمد تقی نو‏‏ں قتل دا کرنے منصوبہ بنا ک‏ے انہاں دا قتل کر دتا۔
جم تے موت
ایہہ 1832ء چ ایران دے شہر قزوین چ جمی ۔ اسدا اصل ناں زرین تاج سی ۔ اوہ ایران دے وڈے شیعہ عالم ملا برغاتی دی دھی سی ۔ اسدی ماں دا ناں آمنہ خانم سی ۔ اسدا ویاہ نوجوان عالم شیح محمد تقی نال ہوئیا ، جسنوں شہید ثالث آکھئیا جاندا اے ۔ اسدی ذہانت تے فطانت دا ایہہ عالم سی کہ نکی عمرے ای ایہہ اپنے پیؤ تے چاچے ورگے وڈے عالماں نوں لاجواب کر دیندی سی ۔ اوہ بچپن توں ای اک قادرالکلام شاعرہ سی ۔ ایران چ اسدی مشہوری دی اک وجہ اسدا حسن تے جمال وی سی ۔
1850ء چ دین چ فتنہ پھیلان دے الزام چ بادشاہ ناصر الدین قاچار نے اسنوں سزائے موت دتی ۔
1850ء چ بغاوت ، دین چ فتنہ پھیلان تے زنانیاں دے حقاں چ کجھ باغیانہ سوال چکن دے الزام چ ایران دے بادشاہ ناصر الدین قاچار نے اسنوں سزائے موت دا حکم دتا ۔
اوہ پیدائشی طور تے شیعہ ٹبر نال تعلق رکھدی سی ۔ پر شروع توں ای ہر گل چ "کیوں" دی جرح کرن آلا مزاج پائیا سی ۔ شہر چ دینی مسئلے پچھن آن آلی زنانیاں توں اسنے علی محمد باب دے خروج تے تعلیمات دا سنئیا جس نے ہنے ہنے مہدیت دا دعوی کیتا سی ۔ طاہرہ اینہاں تعلیمات توں متاثر ہوئی تے باب نال خفیہ خط کتابت شورع کر دتی ۔ اوہ علی محمد باب تے ایمان لیان آلے پہلے 18 لوکاں ( جنہاں نوں بابی تریخ چ "حروف حی" آکھئیا جاندا اے ) ، چ کلی زنانی مبلغہ سی ۔ سید کاظم رشتی نے اسنوں "قراۃالعین" دا لقب تے بہاء اللہ نے طاہرہ دا لقب دتا ۔
اسنے اپنا گھر چھڈ کے شہر شہر بابی مذہب دی تبلیغ شوع کر دتی تے ہزاراں لوکاں نوں اپنے نظریات توں متاثر کیتا ۔ اوہ اک بلیغ تے شعلہ نوا مقررہ تے سیگی ای ۔ پر اسدے حسن دا ایہہ عالم سی کہ جدوں تقریر دے دوران اوہ اپنے چہرے توں نقاب گرا دیندی تے مجمع چ موجود سارے حاضرین بابی مذہب دا کلمہ پڑھن لگدے ۔
بعد چ اوہ بہاءاللہ دی تعلیمات دی وی وڈی مبلغہ بنی ۔
1850ء وچ بغاوت، دین وچ فتنہ پھیلانے تے خواتین دے حقوق اُتے کچھ‍ باغیانہ سوالات اٹھانے دے الزام وچ ایران دے بادشاہ ناصر الدین قاچار نے اپنے دربار بلیایا۔ انہاں نے بادشاہ نو‏‏ں مخاطب ک‏ر ک‏ے ایہ اشعار کہ‏ے:
(تیرے پاس ملک، جاہ تے بادشاہی اے، وچ ہاں کہ میرے پاس قلندرانہ اطوار نيں۔
جے اوہ بھلی چیز اے، تاں تینو‏ں مبارک، لیکن جے ایہ شے بری اے، تاں مینو‏ں [یہ بدی] قبول ا‏‏ے۔)
کہیا جاندا اے کہ بادشاہ جو انہاں دے حسن و جمال نو‏‏ں دیکھ‍ کر پہلے ہی پگھلنے دے نیڑے سی، انہاں د‏‏ی اس بے ساختہ جواب اُتے انہاں د‏‏ی ذہانت دا وی قائل ہو گیا، اس خوف تو‏ں کہ انہاں دے ہور چند لمحے دربار وچ رہنے اُتے مبادا اوہ انہاں نو‏‏ں دل دے بیٹھے، جلد از جلد انہاں نو‏ں انجام تک پہنچیا دتا جائے۔ اس نے انہاں دے بال اک گھوڑے دے پِچھے باندھ‍ کر اسنو‏ں دوڑا دتا تے انہاں نو‏ں اذیتاں دے ک‏ے قتل کر دتا گیا۔
لالمگر داڑھیوالا ساکی
لالمگر داڑھیوالا ساکی نویں دنیا دے باندراں وچوں اک باندر اے۔ ایہ ساکی ٹبر چوں اے تے دکھنی امریکہ دا واسی اے۔
قراۃ العین طاہرہ
نمونۂ کلام
یہ غزل قرۃ العین طاہرہ د‏‏ی نمائندہ غزل اے، انہاں د‏‏ی اس بحر اُتے مختلف شاعر نے بہت ساریاں طبع آزمائی د‏‏ی ا‏‏ے۔ جون ایلیاء جو قرۃ العین دے بہت وڈے مدّاح سن، نے اس بحر نو‏‏ں اپنی پسندیدہ ترین بحر کہیا ا‏‏ے۔ انہاں دے والد سید شفیق الحسن ایلیاء امروہوی جو قرۃ العین طاہرہ دے افکار تو‏ں بہت متاثر سن، نے اس زمین وچ غزل کہی اے:
طاہرہ تے حقوق نسواں
قرۃ العین طاہرہ ایران وچ حقوق نسواں اُتے گل کرنے والی پہلی خاتون سن۔ انہاں نے 1848ء وچ بابی مذہب قبول کرنے تو‏ں 4 سال پہلے حقوق نسواں تے عورت دے مرد دے برابر حقوق د‏‏ی گل کيتی سی۔
حوالے
گٹھ:1814 دے جم گٹھ:1852 دیاں موتاں گٹھ:۱۸۵۲ دیاں موتاں گٹھ:انیہويں صدی د‏‏ی ایرانی شخصیتاں گٹھ:انیہويں صدی شماریا‏‏تی گٹھ:انیہويں صدی د‏‏ی مصنفات گٹھ:ایرانی شخصیتاں گٹھ:ایرانی مصنفات گٹھ:حروف حی گٹھ:خاتون مذہبی قائدین گٹھ:سزائے موت یافتہ ایرانی شخصیتاں گٹھ:شاعرات گٹھ:شیخیت گٹھ:عربی بولی شماریا‏‏تی شاعرات گٹھ:عربی بولی دے مصنفاں گٹھ:فارسی شاعر گٹھ:قزوین گٹھ:قزوین دیاں شخصیتاں گٹھ:مذہبی مصنفاں گٹھ:مقالے جنہاں وچ فارسی بولی دا متن اے
گٹھ:شخصیتاں گٹھ:تریخی شخصیتاں گٹھ:مشہور لوک گٹھ:پاکستانی شخصیتاں گٹھ:زندہ لوک
چک 664 گ ب
چک 664 گ ب   ضلع ٹوبہ ٹیک سنگھ دی تصیل پیرمحل دا اک پنڈ اے ۔
ناں
اس پنڈ دی بھوئیں نوں لوئر چناب نہر چوں نکلن آلی گوگیرہ برانچ نہر دے اک سُوئے (لنڈو) دا پانی لگدا اے   ۔اس پنڈ دے ناں نال گ ب (G.B=Gogera Branch) ایسے لئی لگیا ہوئیا اے ۔
تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ ضلع ٹوبہ ٹیک سنگھ چ تصیل پیرمحل چ وس رہیا اے ۔
نیوٹرون تارہ
نیوٹرون تارہ اک نکا تے گھنا تارہ ہوندا اے جیہڑا نیوٹران نال بنیا ہوندا اے تے اک وڈا نیوکلیس ہوندا اے جیہڑا کھچ نال جڑیا ہوندا اے۔ ایہدا ریڈیس 10 کلومیٹر (6 میل) تک ہوندا اے تے ماس سورج توں 1.4 توں 5 گنا۔ ایہ کسے وڈے تارے دی ریندھ کھوند نیں تے بالن مکھن مگروں سپرنووا بنن دے کم چوں لنکے ہوندے نیں۔ گٹھ:تارہ پڑھت گٹھ:خلائی سائنس گٹھ:سائنس گٹھ:فلکیات گٹھ:تارے
ظہیر الاسلام
لیفٹیننٹ جنرل ظہیر الاسلام پاک فوج دا اک اتلے رینک دا افسر اے۔ 9 مارچ 2012 نوں پاکستانی سرکار نے اوہنوں انٹر سروسز انٹیلیجنس دا چیف بنان دی دس دتی اے تے اپنے کمنوں اوہ 18 مارچ نوں سنبال لویگا۔ اوہنوں احمد شجاع پاشا دی تھاں ایتھے لایا گیا اے جیدی نوکری اوس دن پوری ہو رئی اے۔
ظہیر الاسلام ایس ویلے کراچی دا کور کمانڈر اے۔ اوہ آئی ایس آئی دا 18واں ڈائریکٹر جنرل ہوویگا۔
خاندان
اس دے والد پاکستان آرمی وچ بریگیڈیئر دے طور اُتے ریٹائر ہوئے، انہاں دے تن بھائی تے انہاں دے بہنوئی میجر اعجاز عزیز وی فوجی افسر دے طور اُتے ریٹائر ہوئے۔
اس دے چچا شاہ نواز خان سن جو سبھاش چندر بوس د‏‏ی انڈین نیشنل آرمی وچ میجر جنرل سن ۔ 2012 وچ ایہ قیاس آرائی کيتی گئی کہ اسلام دا تعلق شاہ رخ خان تو‏ں ا‏‏ے۔ فوج نے انہاں الزامات د‏‏ی تردید کيتی۔ انہاں دا کہنا سی کہ اسلام دے چچا شاہ نواز خان د‏‏ی گود لی ہوئی بیٹی لطیف فاطمہ شاہ رخ خان د‏‏ی والدہ نيں اس لئی انہاں دا تے انہاں د‏‏ی والدہ دا اسلام تو‏ں خون دا کوئی رشتہ نئيں ا‏‏ے۔
فوجی دور ملازمت
جنرل ظہیر الاسلام نے 16 اپریل 1977 نو‏‏ں 55ويں پی ایم اے لانگ کورس وچ پنجاب رجمنٹ وچ کمیشن حاصل کيتا۔ انہاں نے وی کور دے کور کمانڈر دے طور اُتے خدمات انجام دتیاں۔
2020 وچ ، سابق وزیر اعظم نواز شریف نے 2014 دے آزادی مارچ دے دوران ظہیر الاسلام اُتے استعفیٰ مانگنے دا الزام لگایا۔ ظہیر الاسلام نے انہاں الزامات د‏‏ی تردید کيتی۔
تنازعات
2020 وچ سابق وزیر اعظم نواز شریف نے انکشاف کيتا کہ 2014 وچ جنرل ظہیر الاسلام نے انہاں د‏‏ی سویلین حکومت نو‏‏ں ہٹانے دے لئی کوشش کيتی ۔ بعد وچ متعلقہ ادارےآں د‏‏ی طرف تو‏ں اس د‏ی تردید کيتی گئی ۔
بعد وچ ریٹائرمنٹ
جون 2022 دے مہینے وچ اوہ اک ایداں دے جلتو‏ں ميں سابقہ حکمران جماعت پاکستان تحریک انصاف دے امید وار د‏‏ی حمایت وچ تقریر کردے نظر آئے ۔ تاں عوام نے گمان کيتا کہ انہاں نے نہ صرف باقاعدہ سیاست وچ انٹری د‏‏ی اے بلکہ تحریک انصاف وچ شمولیت وی اختیار کيتی اے ۔ اس قدم دا تعلق اس گل تو‏ں وی جوڑا جاندا اے کہ اس تو‏ں کچھ دن پہلے سابق وزیر اعظم عمران خان نے کہیا سی کہ عن نیڑے اوہ اپنے مخالفین نو‏‏ں سرپرائز دینے والے ہيں ۔
حوالے
گٹھ:1956 دے جم گٹھ:ڈائریکٹر جنرل انٹر سروسز انٹلیجنس گٹھ:پنجاب رجمنٹ دے افسر گٹھ:پاکستانی جرنیل گٹھ:زندہ شخصیتاں
بارلے جوڑ
گٹھ:پاک فوج
پنجاب دے وزیر اعلا
ہور دیکھو
گٹھ:پاکستانی پنجاب دے وزیر اعلا گٹھ:وزیر اعلا پنجاب
بورنیو مور بن ککڑ
بورنیو مور بن ککڑ مور ٹبر دا اک پنچھی اے۔
ضلع ڈوگنشہر
ضلع ڈوگنشہر ترکی دے صوبہ ملاتیا دا اک ضلع اے۔
ہور پڑھو
٭ ترکی دے ضلعے
گٹھ:ترکی دے ضلعے گٹھ:ترکی دی انتظامی ونڈ
کواسار
کواسار اودوں ہوندا اے جدوں گیس کسے بہت وڈے کالے مورے کول کسے دور دے تارہ سمندر دے گڑھ وچ تیز دوڑ نال کالے مورے ول جاندی اے تے پر بجلی مقناطیسی طاقتاں کالے مورے دے اتے ایہنوں زور نال کماندیاں نیں تے زور نال پرے انرجی دی ونڈ وچ پیجدیاں نیں۔
گٹھ:تارہ پڑھت گٹھ:خلائی سائنس گٹھ:سائنس گٹھ:فلکیات
رابرٹ بارانی
رابرٹ بارانی ( 22 اپریل 1876- 22 اپریل 1876) اک آسٹرو-ہنگرین کن گرو سی۔ اوہنے اندرونی کن دے وکھالے دی فزیالوجی تے پیتھالوجی بارے کھوج کیتی۔ اوہنوں 1914 اچ فزیالوجی دا نوبل انعام دتا گیا۔
بارلے جوڑ
گٹھ:شخصیتاں گٹھ:مشہور لوک گٹھ:نوبل انعام جتن والے
ضلع ڈوگنیول
ضلع ڈوگنیول ترکی دے صوبہ ملاتیا دا اک ضلع اے۔
ہور پڑھو
٭ ترکی دے ضلعے
گٹھ:ترکی دے ضلعے گٹھ:ترکی دی انتظامی ونڈ
بشرا انصاری
باہرلے جوڑ
گٹھ:سوہنے کم دا ٹکا گٹھ:شخصیتاں گٹھ:مشہور لوک گٹھ:پاکستانی شخصیتاں گٹھ:زندہ لوک گٹھ:پاکستانی فنکار
پالاوان مور بن ککڑ
پالاوان مور بن ککڑ مور ٹبر دا اک پنچھی اے۔
چک 665 گ ب
چک 665 گ ب   ضلع ٹوبہ ٹیک سنگھ دی تصیل پیرمحل دا اک پنڈ اے ۔
یوٹا ہک ساکی
یوٹا ہک ساکی نویں دنیا دے باندراں وچوں اک باندر اے۔ ایہ ساکی ٹبر چوں اے تے دکھنی امریکہ دا واسی اے۔
چک 665 گ ب
ناں
اس پنڈ دی بھوئیں نوں لوئر چناب نہر چوں نکلن آلی گوگیرہ برانچ نہر دے اک سُوئے (لنڈو) دا پانی لگدا اے   ۔اس پنڈ دے ناں نال گ ب (G.B=Gogera Branch) ایسے لئی لگیا ہوئیا اے ۔
تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ ضلع ٹوبہ ٹیک سنگھ چ تصیل پیرمحل چ وس رہیا اے ۔
واٹرٹن لیکس نیشنل پارک
واٹرٹن لیکس نیشنل پارک ایلبرٹا کینیڈا وچ اک نیشنل پارک اے۔
ضلع حکیم خان
ضلع حکیم خان ترکی دے صوبہ ملاتیا دا اک ضلع اے۔
ہور پڑھو
٭ ترکی دے ضلعے
گٹھ:ترکی دے ضلعے گٹھ:ترکی دی انتظامی ونڈ
ضلع کالے
ضلع کالے ترکی دے صوبہ ملاتیا دا اک ضلع اے۔
ہور پڑھو
٭ ترکی دے ضلعے
گٹھ:ترکی دے ضلعے گٹھ:ترکی دی انتظامی ونڈ
ولیم ہنری بریگ
ولیم ہنری بریگ (2 جولائی 1868- 10 مارچ 1942) اک برطانوی فزکس گرو، کیمسٹری گرو، میتھمیٹکس گرو تے کھلاڑی سی۔ اوہنے ایکس رے دی مدد نسل کرسٹل وکھالے بارے کھوج کیتی۔ اوہنوں 1915 اچ ولیم لارنس بریگ نال فزکس دا نوبل انعام دتا گیا۔
بارلے جوڑ
گٹھ:شخصیتاں گٹھ:مشہور لوک
پرم
پرم روس دی پرم کرائی دا اک شہر تے انتظامی مرکز (راجگڑھ) اے. پرم شہر روس دے یورپی حصے چ کوہ یورال دے لاگے دریائے کاما دے کنڈے آباد اے ۔ 1940ء توں 1957ء تک اس شہر دا ناں مولوتوف' سی ۔ 2010ء دی مردم مشاری دے موجب شہر دی آبادی 9،91،530 اے جہڑی 2002ء دی مردم شماری دی آبادی 10،01،653 توں گھٹی اے ، جدوں کہ سن 1989ء دی مردم شماری موجب شہر دی آبادی 10،90،944 سی ۔ 2010ء دی مردم شماری موجب ایہہ شہر روس دا نواں سبتوں گنجان آباد [شہر]] اے ۔
پرم شہر چ بالشوئے ساوینو ہوائی اڈا تے بخاریوکا ایئر بیس واقع نیں ۔
ناں
ناں پرم دی اصلیت نامعلوم اے ، شاید اس دا مڈھ یورالی اے ۔
جغرافیہ
پرم شہر دریائے کاما دے کنڈے اک پہاڑی علاقے اتے واقع اے ۔
پرم دا موسم براعظمی اے ، ایتھے گرمیاں تتیاں تے سردیاں لمبیاں تے ٹھنڈیاں ہندیاں نیں ۔
تریخ
پرم دا ذکر پہلی دفعہ 1647ء چ اک پنڈ دے طور اتے اے ۔ پرم دی نویں تریخ زار روس پیٹر اعظم ولوں یورال دے علاقے ترقی نال شروع ہندا اے ۔ زار روس ولوں یورال کارخانےآں دے مقرر کیتے گئے چیف منیجر وسیلی تاتشچیف نے پرم شہر دی نیونہہ یورال دے علاقے دے اک دوجے اہم مرکز ییکیترنبرگ نال رکھی ۔
19ویں صدی عیسوی چ پرم تجارت تے صنعت دا وڈا مرکز بنیا تے 1860ء دے دہاکے چ اسدی آبادی 20،000 توں ودھ سی ۔
1916ء چ ، نویں روس دا اک وڈا تعلیمی ادارہ ، پرم سٹیٹ یونیورسٹی قائم ہوئی ۔ روسی خانہ جنگی چ پرم شہر اپنیاں جنگی ہتھیاراں دے کارخانےآں پاروں دونہاں پاسےآں دے حملےآں دا نشانہ بنیا ۔ دسمبر 1918ء چ سائیبیریائی چٹی فوج نے پرم اتے مل مار لیا پر 1919ء چ لال فوج نے مڑ شہر دا قبضہ حاصل کر لیا ۔ پرم چیکا دے حکم اتے 12 جون 1918ء چ گریند ڈیوک ویخائیل الیگزاندرووچ نوں اسدے سیکٹری نیکولس جانس نال قتل کردتا گیا ، اینہاں دیاں نعشاں کدے وی نئیں لبھیاں ۔ اس دے کجھ ہفتے مگروں 7 جولائی 1918ء چ پرم دے آرچ بشب (اسقف اعظم) 'آندرونک نیکولسکی نوں وی بالشویکاں نے مار دتا ۔
سویت دور
1930ء دے دہاکے چ پرم ایتھے قائم ہون آلے ایویئیشن' ، بحری جہاز سازی تے کیمیکل کارخانےآں پاروں وڈے صنعتی شہر دے روپ چ ابھریا ۔ ایہہ صنعتی ترقی 1940ء دے دہاکے دے بعد وی جاری رہی تے بوہت ساریاں وڈیاں فیکٹریاں پرم دی پہچان بن گیاں ۔ اج دے دن تک شہر دی تقریبا 80 فیصد آبادی اینہاں کارخانےآں چ ملازمت کردی اے ۔
نواں شہر
اج پرم شہر روس دا اکوڈا انتظامی ، صنعتی ، سائنسی تے ثقافتی مرکز اے ۔ وڈیاں صنعتاں چوں ایتھے ، مشینری ، دفاعی ، تیل ، کیمیکل ، پیٹروکیمیکل ، ٹمبر تے فوڈ انڈسٹری اے ۔
سن 2004ء توں پرم شہر چ پہلی مسلمان کاسک یونٹ' کم کر رہی اے ۔
آن جان دے ذریعے
پرم شہر ٹرانس سائیبیریا ریلوے اتے اک اہم ریلوے جنگشن اے ، جتھے گھبلے روس ، اتلے یورال تے روسی مشرق بعید توں ریلوے لیناں آکے ملدیاں نیں ۔
پرم دے پبلک ٹرانسپورٹ نیٹورک چ ٹرام ، بس تے ٹرالی بس دے روٹ شامل نیں ۔
انتظامی ونڈ
پرم شہر 7 شہری ضلعےآں چ ونڈیا ہویا اے:
ثقافت تے رہتل
پرم اوپیرا تے بیلے ہاؤس روس دے چنگےآں تھیٹراں چوں اک اے ۔ پرم شہر چ کئی ہور تھیٹر وی نیں ، جنہاں چ ڈرامہ تھیٹر ، پتلی تھیٹر وغیرہ شامل نیں ۔
شہر دے عجائب گھراں تے گیلریاں وشکار پرم سٹیٹ آرٹ گیلری اپنی آرٹ کولیکشن پاروں مشہور اے ، جنہاں چ 15ویں توں 18ویں صدی عیسوی پینٹنگاں (مورتاں) شامل نیں ۔
تعلیم
پرم شہر روس دا اک وڈا تعلیمی تے سائنسی مرکز اے اتھے روسی سائنساں دی اکیڈمی دی یورال شاخ پرم سائسنی مرکز نال کم کر رہی اے ۔
پرم شہر چ گئی وڈیاں یونیورسٹیاں نیں جنہاں چ پرم سٹیٹ یونیورسٹی پرم سٹیٹ ٹیکنیکل یونیورسٹی ، پرم سٹیٹ میڈیکل یونیورسٹی ، پرم سٹیٹ فارماسوٹیکل اکیڈمی ، پرم سٹیٹ زرعی یونیورسٹی وغیرہ شامل نیں ۔
ایتھے دے اہم لوک
اہہ لوک پرم شہر دے مشہور لوک نیں :
تعلیمی جوڑ
گٹھ:روس دے شہر گٹھ:روس دے شہر تے قصبے گٹھ:روس دے آباد تھاں گٹھ:شہر گٹھ:دنیا دے آباد تھاں گٹھ:یورپ دے شہر گٹھ:یورپ دے شہراں دی لسٹ گٹھ:یورپ دے شہر تے قصبے گٹھ:یورپی شہر گٹھ:یورپ دے آباد تھاں
تاجی ککڑ
تاجی ککڑ مور ٹبر دا اک پنچھی اے۔
پلسار
پلسار ایسے نیوٹرون تارے ہوندے نیں جیہڑے تیزی نال کمدے نیں الیکٹرومیگنیٹک ریڈیشن بناندے نیں جیہڑی ریڈیوچھل وچ پتہ چلدی اے۔ پہلا پلسار 1967 وچ لبیا گیا۔
گٹھ:تارہ پڑھت گٹھ:خلائی سائنس گٹھ:سائنس گٹھ:سائنسی علم گٹھ:فلکیات afdasdfasdfasdfasdfasdfasdfasdfasdfda--131.109.1.48 22:10, 3 اپریل 2013 (PKT)--131.109.1.48 22:10, 3 اپریل 2013 (PKT)--131.109.1.48 22:10, 3 اپریل 2013 (PKT)--131.109.1.48 22:10, 3 اپریل 2013 (PKT)--131.109.1.48 22:10, 3 اپریل 2013 (PKT) ad asdfff
چک 666 گ ب
چک 666 گ ب   ضلع ٹوبہ ٹیک سنگھ دی تصیل پیرمحل دا اک پنڈ اے ۔
ناں
اس پنڈ دی بھوئیں نوں لوئر چناب نہر چوں نکلن آلی گوگیرہ برانچ نہر دے اک سُوئے (لنڈو) دا پانی لگدا اے   ۔اس پنڈ دے ناں نال گ ب (G.B=Gogera Branch) ایسے لئی لگیا ہوئیا اے ۔
تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ ضلع ٹوبہ ٹیک سنگھ چ تصیل پیرمحل چ وس رہیا اے ۔
ضلع کولنجک
ضلع کولنجک ترکی دے صوبہ ملاتیا دا اک ضلع اے۔
ہور پڑھو
٭ ترکی دے ضلعے
گٹھ:ترکی دے ضلعے گٹھ:ترکی دی انتظامی ونڈ
ملتانی
ملتانی یا لہندی ملتانی پنجاب زبان دا اک خوبصورت لہجہ ہے جیہڑی تھلویں پنجاب اتلے سند تے کج بلوچستان چ بولی جاندی اے۔پنجابی زبان دا ہک خوبصورت لہجہ ہے ملتان دی علی حیدر ملتانی اس چے شاعری کرچکے تے دھرتی پنجاب دا بھروا ذکر کرچکے نیں
ضلع پوترگ
ضلع پوترگ ترکی دے صوبہ ملاتیا دا اک ضلع اے۔
ہور پڑھو
گٹھ:ترکی دے ضلعے گٹھ:ترکی دی انتظامی ونڈ
افتخار عارف
افتخار حسین عارف اردو دے شاعر نیں۔ اوہاکادمی ادبیات پاکستان دے مکھی رۓ تے ہن مقتدرہ قومی زبان دے مکھی نیں۔
وڈا بن ککڑ
وڈا بن ککڑ مور ٹبر دا اک پنچھی اے۔
افتخار عارف
ہور ویکھو
افتخار عارف 1943 اچ ہندوستان اچ پیدا ہوئے ۔۔ لکھنؤ یونیورسٹی توں سوشیالوجی اچ ماسٹرز کرن توں بعد 1965 اچ پاکستان آئے۔۔ اتھے او اکادمی ادبیات پاکستان تے مقتدرہ قومی زبان دے صدر رہ نیں ۔۔۔ شاعری دیاں کتاباں وچوں "مہرِ نیم روز ، کتابِ دل و دنیا ، جہانِ معلوم تے حرفِ باریاب" چھپ چکیاں نیں ۔۔۔ بہت ساریاں مشہور نظماں اناں نے لکھیاں نے جناں وچوں اک نظم" بارہواں کھلاڑی " وی ہے ۔۔۔ اج کل اسلام آباد اچ رہ رے نیں۔
گٹھ:سوہنے کم دا ٹکا گٹھ:شخصیتاں گٹھ:مشہور لوک گٹھ:زندہ لوک گٹھ:پاکستانی لکھاری گٹھ:اردو شاعر
کانگو مور
کانگو مور مور ٹبر دا اک پنچھی اے۔
ولیم لارنس بریگ
ولیم لارنس بریگ (31 مارچ 1890- 1 جولائی 1971) اک آسٹریلین-برطانوی فزکس گرو، تے ایکس رے کرسٹلوگریفی گرو سی۔ اوہنے ایکس رے ڈائیفریکشن دے ول بارے کھوج کیتی۔او کیونڈش لباٹری دا ڈائیریکٹر سی۔ او سب توں کم عمر نوبل نعام جتن آلا سی۔ اوہنوں 1915 اچ ولیم ہنری بریگ نال فزکس دا نوبل انعام دتا گیا۔
بارلے جوڑ
گٹھ:شخصیتاں گٹھ:مشہور لوک
ضلع یازیہان
ضلع یازیہان ترکی دے صوبہ ملاتیا دا اک ضلع اے۔
ہور پڑھو
گٹھ:ترکی دے ضلعے گٹھ:ترکی دی انتظامی ونڈ
چک 667 گ ب
چک 667 گ ب   ضلع ٹوبہ ٹیک سنگھ دی تصیل پیرمحل دا اک پنڈ اے ۔
تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ ضلع ٹوبہ ٹیک سنگھ چ تصیل پیرمحل چ وس رہیا اے ۔
رچرڈ ولسٹاٹر
رچرڈ ولسٹاٹر ( 13 اگست 1872- 3 اگست 1942) اک جرمن آرگینک کیمسٹری گرو سی۔ اوہنے بوٹیاں دے رنگلے مادیاں تے کم کیتا، جناں چ کلوروفل وی شامل اے۔ اوہنے کاغذ کرومیٹوگریفی دا ول وی دسیا۔ اوہنوں 1915 اچ کیمسٹری دا نوبل انعام دتا گیا۔
ضلع یشلیرت
ضلع یشلیرت ترکی دے صوبہ ملاتیا دا اک ضلع اے۔
ہور پڑھو
٭ ترکی دے ضلعے
گٹھ:صوبہ ملاتی دے ضلعے گٹھ:ترکی دے ضلعے گٹھ:ترکی دی انتظامی ونڈ
پکڑنپوچھل باندر
پکڑنپوچھل باندر نویں دنیا دے باندراں دا اک ٹبر اے۔ ایہدے وچ رولا باندر، مکڑا باندر آندے نیں۔ ایہناں دی پوچھل دا انت موٹا تے اوہدے تے وال نہیں ہوندے تے ایہ رکھ اتے ٹاہنی نوں پھڑن دے کم آندا اے تے ایسے باہجوں ایس ٹبر دا ناں پکڑنپوچھل اے۔
ضلع مانیسا
ہور پڑھو
٭ ترکی دے ضلعے Manisa
چک 668 گ ب
چک 668 گ ب   ضلع ٹوبہ ٹیک سنگھ دی تصیل پیرمحل دا اک پنڈ اے ۔
ناں
اس پنڈ دی بھوئیں نوں لوئر چناب نہر چوں نکلن آلی گوگیرہ برانچ نہر دے اک سُوئے (لنڈو) دا پانی لگدا اے   ۔اس پنڈ دے ناں نال گ ب (G.B=Gogera Branch) ایسے لئی لگیا ہوئیا اے ۔
تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ ضلع ٹوبہ ٹیک سنگھ چ تصیل پیرمحل چ وس رہیا اے ۔
پتھری چکور
پتھری چکور مور ٹبر دا اک پنچھی اے۔ اے کینیا تے ایتھیوپیا دا واسی اے۔
جمیل الدین عالی
حالات زندگی
نوابزادہ مرزا جمیل الدین عالی، ہزہائی نس نواب سر امیر الدین احمد خان فرخ مرزا آف لوہارو دے ستويں صاحبزادے نيں۔ 20 جنوری 1925ء نو‏‏ں دہلی وچ پیدا ہوئے۔ انہاں د‏‏ی والدہ دا ناں سیّدہ جمیلہ بیگم سی۔ جو نواب سر امیر الدین د‏‏ی چوتھ‏ی بیوی تے اور سیّد خواجہ میر درد د‏‏ی پڑپودیاں سن۔ بارہ سال د‏‏ی عمر وچ عالی اپنے والد دے سایۂ شفقت تو‏ں محروم ہوئے گئے۔ 1940ء وچ اینگلوعربک اسکول دریا گنج دہلی تو‏ں میٹرک دا امتحان پاس کيتا۔ 1945ء وچ اینگلو عربک کالج تو‏ں معاشیات، تریخ تے فارسی وچ بی اے کيتا۔ 1951ء وچ سی ایس ایس دا امتحان پاس کيتا تے پاکستان ٹیکسیشن سروس دے لئی نامزد ہوئے۔ 1971ء وچ کراچی یونیورسٹی تو‏ں ایف ای ایل 1976ء وچ ایل ایل بی سیکنڈ ڈویژن وچ پاس ک‏ر ک‏ے ملازمت دا آغاز کيتا۔ 1948ء وچ حکومت پاکستان وزارت تجارت وچ بطور اسسٹنٹ رہ‏‏ے۔ 1951ء وچ سی ایس ایس دے امتحان وچ کامیابی دے بعد پاکستان ٹیکسیشن سروس ملی تے انکم ٹیکس افسر مقرر ہوئے۔ 1963ء وچ وزارت تعلیم وچ کاپی رائٹ رجسٹرار مقرر ہوئے۔ اس دوران وچ اقوام متحدہ دے ثقافتی ادارے یونیسکو وچ فیلو منتخب ہوئے۔ اس دے بعد دوبارہ وزارت تعلیم وچ بھیج دتا گیا۔ لیکن فوراً گورنمنٹ نے عالی صاحب نو‏‏ں ڈیپوٹیشن اُتے نیشنل پریس ٹرسٹ بھیج دتا جتھے اُتے انہاں نے سیکرٹری د‏‏ی حیثیت تو‏ں کم کيتا۔ 1967ء وچ نیشنل بینک آف پاکستان تو‏ں وابستہ ہوئے تے سینٹر ایگزیکٹو وائس پریزیڈنٹ دے عہدے تک پہنچے اوتھ‏ے تو‏ں ترقی پا کر پاکستان بینکنگ کونسل وچ پلاننگ اینڈ ڈویلپمنٹ ایڈوائزر مقرر ہوئے۔ جمیل الدین عالی د‏‏ی متعدد لکھتاں شائع ہوئے چکيا‏‏ں نيں۔ انہاں نو‏‏ں بوہت سارے ایوارڈز تو‏ں وی نوازیا گیا۔ آپ نو‏‏ں 1989ء وچ صدارتی تمغا برائے حسن کارکردگی وی ملا۔
وفات
ان دا انتقال 23 نومبر، 2015ء نو‏‏ں کراچی وچ ہويا۔ انہاں د‏‏ی تدفین کراچی وچ آرمی دے بیزرٹا قبرستان وچ ہوئی۔
شاعری
عالی جس طرح کئی سطحاں اُتے زندگی گزاردے نيں اوداں ہی انہاں د‏‏ی تخلیقی اظہار کئی سطحاں اُتے ہُندا رہندا ا‏‏ے۔ تام انہاں نے دوہا نگاری وچ کچھ ایسا راگ چھیڑ دتا اے یا اردو سائکی دے کسی ایداں دے تار نو‏‏ں چھو دتا اے کہ دوہا انہاں تو‏ں تے اوہ دوہے سک‏‏ے منسوب ہوئے ک‏ے رہ گئے نيں۔ انہاں نے دوہے د‏‏ی جو بازیافت د‏‏ی اے تے اسنو‏ں بطور صنف شعر دے اردو وچ جو استحکا‏م بخشا اے اوہ خاص انہاں د‏‏ی دین ہوئے ک‏ے رہ گیا ا‏‏ے۔ عالی جے تے کچھ نہ وی کردے تاں وی ایہ انہاں د‏‏ی مغفرت دے لئی کافی سی کیونجے ایہ انہاں د‏‏ی مغفرت دے لئی کافی سی۔ کیونجے شعر گوئی وچ کمال توفیق د‏‏ی گل سہی، لیکن ایہ کدرے زیادہ توفیق د‏‏ی گل اے کہ تریخ دا کوئی موڑ، کوئی رخ، کوئی نويں جہت، کوئی نويں راہ، چھوندی یا وڈی کسی تو‏ں منسوب ہوئے جائے۔
== کتابیات ==
باہرلے جوڑ
گٹھ:1925 دے جم گٹھ:1926 دے جم گٹھ:2015 دیاں موتاں گٹھ:آدم جی ادبی اعزار دے وصول کنندگان گٹھ:اردو تنقید نگار گٹھ:اردو سفر نامہ نگار گٹھ:اردو شاعر گٹھ:اردو محقق گٹھ:اردو مضمون نگار گٹھ:اردو ڈراما نگار گٹھ:برطانوی ہند دیاں شخصیتاں گٹھ:ویہويں صدی دے اردو مصنف گٹھ:پاکستان پیپلز پارٹی دے سیاست دان گٹھ:پاکستان د‏‏ی دیوانی ملازمتاں گٹھ:پاکستانی اردو شاعر گٹھ:پاکستانی اردو مصنف گٹھ:پاکستانی سرکاری ملازمین گٹھ:پاکستانی سیاست دان گٹھ:پاکستانی شاعر گٹھ:پاکستانی کالم نگار گٹھ:پاکستانی محقق گٹھ:پاکستانی مصنف گٹھ:پاکستانی مضمون نگار گٹھ:پاکستانی نغمہ نگار گٹھ:پاکستانی ڈراما نگار تے ڈراما نویس گٹھ:تمغائے حسن کارکردگی وصول کنندگان گٹھ:دہلی دیاں شخصیتاں گٹھ:فاضل جامعہ دہلی گٹھ:فضلا کراچی یونیورسٹی گٹھ:کراچی دیاں شخصیتاں گٹھ:کراچی دے سیاستدان گٹھ:کراچی دے شاعر گٹھ:کراچی دے صحافی گٹھ:کراچی دے مصنف گٹھ:متحدہ قومی موومنٹ دے سیاست دان گٹھ:مجلس ایوان بالا پاکستان دے ارکان گٹھ:مسلم مصنف گٹھ:مہاجر شخصیتاں گٹھ:ہلال امتیاز وصول کنندگان
گٹھ:سوہنے کم دا ٹکا گٹھ:1000 چائیدے آرٹیکل
گلیشئر نیشنل پارک
گلیشئر نیشنل پارک کینیڈا دے صوبے برطانوی کولمبیا چ اک نیشنل پارک اے۔
ضلع اہمتلی
ضلع اہمتلی ترکی دے صوبہ مانیسا دا اک ضلع اے۔
ہور پڑھو
٭ ترکی دے ضلعے
گٹھ:ترکی دے ضلعے گٹھ:ترکی دی انتظامی ونڈ
ناہان چکور
ناہان چکور مور ٹبر دا اک پنچھی اے۔ اے یوگانڈا تے کونگو دا واسی اے۔
تھیوڈر ولیم رچرڈز
تھیوڈور ولیئم رچرڈس (31 جنوری، 1868 – 2 اپریل، 1928) کیمیا سائنس وچ نوبل انعام حاصل کرن والا پہلا امریکی سائنسدان سی، جسنے وڈی گنتی وچ کیمیائی تتاں دے ایٹمی بھار دے صحیح نردھارن دے اعزاز وچ "ایہہ انعام حاصل کیتا۔"
جیونی
تھیوڈور رچرڈس دا جم پینسلوینیا دے گرمانٹاؤن، ولیئم ٹروسٹ رچرڈز، اک بھومی- اتے سمندری زخم دا چترکار اتے انھا نی میٹلیک، اک شاعر دے گھر ہویا سی۔ رچرڈز نے اپنی پری-کالج دی بہتی پڑھائی اپنی ماں توں حاصل کیتی۔ اک گرمی دے رھوڈ آئیلینڈ وکھے ٹھہرن دے دوران، رچرڈز نے ہارورڈ دے پروفیسر جوسیا پارسن ککّ نوں ملیا، جسنے چھوٹے منڈے سیٹرن دیاں کلاں نوں اک چھوٹی دوربین ولوں دکھایا۔ سالاں بعد کوک اتے رچرڈس ککّ دی لیبارٹری وچ اکٹھے کم کرنگے۔
1878 وچ، رچرڈز پروار نے دو سال یورپ وچ بتائے، زیادہ تر انگلینڈ وچ، جتھے تھیؤڈور رچرڈز دیاں سائنسی رچیاں ہور تیز ہوئیاں۔ پروار دے ریاست ہائے متحدہ واپس پرتن توں بعد، اسنے 1883 وچ ہیورپھورڈ کالج، پینسلوینیا وچ 14 سال دی عمر وچ داخلہ لیا اتے 1885 وچ بیچلر آف سائنس دی ڈگری حاصل کیتی۔ اس توں بعد اسنے ہارورڈ یونیورسٹی وچ داخلہ لیا اتے گریجوئیٹ پڑھائی دی اگلیری تیاری وجوں 1886 وچ بیچلر آف آرٹس دی ڈگری حاصل کیتی۔
رچرڈز ہارورڈ وکھے جاری رہا، اسنے اپنے کھوج مضمون دے موضوع وجوں ہائیڈروجن دے مقابلے آکسیجن دے ایٹمی بھار دا پکا ارادہ لیا۔ اسدا ڈاکٹورل صلاح کار جوشیا پارسن ککّ سی۔ جرمنی وچ ڈاکٹورل دے اک سال دے کم توں بعد، جتھے اسنے گوٹنگین یونیورسٹی وچ وکٹر میئر دی پڑھائی کیتی اتے ہور، رچرڈز ہارورڈ نوں کیمسٹری وچ معاون، پھر انسٹرکٹر، معاون پروفیسر اتے انت وچ پورے پروفیسر وجوں واپس پرتے۔ 1901–1903 وچ اوہ ہارورڈ وکھے کیمیا ڈیپارٹمنٹ دے چیئرمین بنے اتے 1912 وچ اوہ کیمسٹری دا ارونگ پروفیسر اتے نویں وولکوٹ گبز یادگاری لیبارٹری دا ڈائریکٹر نامزد کیتا گیا۔
1896 وچ، رچرڈز نے مریئم سٹوئرٹ تھائر نال ویاہ کروا لیا۔ جوڑے دی اک دھی سی، گریس تھائیئر (جس نے جیمز برائنٹ کنانٹ نال ویاہ کیتا)، اتے دو بیٹے، گرینوپھ تھائر اتے ولیئم تھیوڈور۔ دوواں پتراں دی آتم قتل نال موت ہو گئی۔
رچرڈز نے کلا اتے سنگیت دوواں وچ دلچسپی بنائی رکھی۔ اس دے منورنجن وچ سکیچنگ، گولف اتے سیلنگ سن۔ 2 اپریل، 1928 نوں، 60 سال دی عمر وچ، کیمبرج، میسیچیوسیٹس وچ اسدی موت ہو گئی۔ اس دے اک ونشج دے مطابق، رچرڈز نوں "ساہ دی گمبھیر مسئلہ اتے اک لمبے تناء" دا ساہمنا کرنا پیا۔
کیمیائی تجزیہ ولوں رچرڈس نے سبھ توں پہلاں ایہہ درسایا کہ کسے عنصر دے وکھو وکھرے ایٹمی بھار ہو سکدے ہن۔ اس نوں قدرتی طور اُتے پیدا ہون والی لیڈ اتے ریڈیو ایکٹو ڈیکے دے پیداوار دے نمونیاں دا تجزیہ کرن لئی کیہا گیا سی۔ اسدے ماپ نے دکھایا کہ دو نمونیاں دے وکھو وکھرے ایٹمی بھار سن، جو آئیسوٹوپز دیاں دھارناواں دی حمایت کردے ہن۔
حالانکہ رچرڈز دے ایٹمی بھار دے کیمیائی نردھارن اوہناں دے ویلے لئی بہت اہم سن، پر اوہناں نوں وڈے پدھر اُتے برخاست کیتا گیا اے۔ جدید سائنسدان الیکٹرانک آلہ دی ورتوں کردے ہن، جویں کہ پنج سپیکٹرومیٹرج، جنتا اتے کسے عنصر دے آئیسوٹوپاں دی بہتات دوواں نوں مقرر کرن لئی۔ اس جانکاری توں، اوسطاً ایٹمی پنج دی گننا کیتی جا سکدی اے، اتے رچرڈز ولوں ماپن والے ملاں دے مقابلے۔ جدید ڈھنگ اوہناں نالوں تیز اتے ودھیرے حساس ہن جنہاں اُتے رچرڈز نوں بھروسہ کرنا پیا سی، پر ایہہ ضروری نہیں کہ گھٹ مہنگا ہووے۔
رچرڈز نوں ایڈیئیبیٹک کیلوریمیٹر دے نال نال نیپھیلومیٹر دی کاڈھ دا سہرا وی دتا جاندا اے، جس نوں سٹرونٹیئم دے ایٹمی بھار اُتے اسدے کم لئی تیار کیتا گیا سی۔
وراثت اتے اعزاز
لوول لکچر (1908) ڈیوی میڈل (1910)
پھراڈے لیکچرشپ (1911) ولارڈ گبس میڈل (1912)
امیرکن کیمیکل سوسائٹی (1914) دے پردھان کیمسٹری وچ نوبل انعام (1914)
پھرینکلن میڈل (1916) امیرکس ایسوسی ایشن فار ایڈوانسمینٹ آف سائنس (1917) دے پردھان
رائل آئرش اکیڈمی دے آنریری میمبر (1918) رائل سوسائٹی لنڈن دے غیرملکی میمبر (1919)
امیرکن اکیڈمی آف آرٹس اینڈ سائنسز دے پردھان (1919–1921) لیووسیئر میڈل (1922)
لے بلینک میڈل (1922) رائل سوسائٹی آف ایڈنبرگ (1923) دے آنریری فیلو
قومانتری ایٹمی وزن کمیٹی دے میمبر تھیؤڈور رچرڈز میڈل (1932, مریندرے توں بعد)
حوالے
گٹھ:جم 1868 گٹھ:All articles with unsourced statements گٹھ:Pages with unreviewed translations گٹھ:نوبل انعام جیتو
گٹھ:شخصیتاں گٹھ:مشہور لوک گٹھ:نوبل انعام جتن والے گٹھ:کیمسٹری گرو
پنجابی صوفی ساہت
‘صوف` عربی بولی دا شبد اے۔ جس دے مطلب ہن، اُنّ؛ ‘صوفی` اوہ جو اُنّ دے کپڑے پہنے۔ صوفی نوں ایران وچّ ‘پسمیناپوش` وی کہندے ہن، جس توں ایہہ سدھ ہندا اے کہ صوفی دے مطلب ایہو ہن کہ جو اُن دے کپڑے پہنے، جاں اوہ متّ جاں سنگھ جس دے انویائی اُنّ دے کپڑے رہت وجوں پہندے ہون۔ حضرت محمد ﷺ اسلام دھرم دے بانی سن جنہاں دا جم مکہ دے عربی قریشی قبیلے وچّ 507 ای۔ نوں ہویا۔ حضرت محمد ﷺ دے دنیا توں ظاہرے پردے (632 ء) توں بعد جدوں اسلام دی رازسی طاقت دنو-دن فیلن لگّ پئی تاں اسلام دا اثر کئی عرب دیساں، سیریاں مصر اتے ہور ملکاں اتے ودھ گیا۔ اسلام دی رازسی طاقت اتے دھن دولت ودھن کرکے اس اتے ادھرمی اتے سنسارک برتیاں پوری طرحاں قابض ہو گئیاں۔ جدوں اسلام دا سیاسی پھیلاؤ ایران سمراج دیاں حداں اتے وی چھاں گیا تاں اسلام خلافت دا راجگڑھ بغداد وکھے وسے نویں نگر سوپن وچّ قائم ہو گئی۔ بغداد دنیاں بھر دی کلا، دنیا بھر دی تعلیم، عالمی رہتل دا مرکز سی اتے اتھوں دی لوک-بولی عربی دی تھاں فارسی سی۔ اسلئی پراچین ینانی، افلاطون، ارسطو وغیرہ دے جگت مشہور گرنتھاں دا ترجمہ عربی وچّ کیتا گیا۔ اتھے ہی سنسکرتی دے گرنتھاں، پنچتنتر، سوری اصول، مہاں برہدجاتک، ہتوپ دیس،دشکمارچررت، پراشر اصول منڈوکوپنشد، کاتیاینسوتر، وغیرہ فلسفا، ساہت، گنت ودیا اتے جوتش د املے-بھنڈارے نوں عربی وچّ التھایا گیا۔ بغداد وچّ عیسائی، بتکنیک، براہمن، مسلمان وغیرہ اکٹھے رہندے سن۔ اجیاے ماحول وچّ جدوں اسلام دی رازسی طاقت دے پھیلاؤ کارن ادھرمی اتے سنسارک نیتیاں وچّ وادھا ہو رہا سی تاں اسدا جو اثر دھارمک مسلماناں تے پیا ایہناں وچوں ہی صوفی متّ دی لہر دا جم ہویا منیا جاندا اے۔ صوفی متّ نے ایرانیاں، اسلام، نوئپھلاتون، ارسطو، بھارتی شاستر وغیرہ وچوں کس دا خاص اثر قبولیا اس بارے ودواناں دیاں الگّ-الگّ راواں ہن جس بارے ذکر سوفیئت مت دے نکاس وچّ کیتا جاویگا۔
صوفی مت دا نکاس
بغداد وچّ عیسائی، بتکنیک، ماہیانی درشنونتا، براہمن پنڈت اتے مسلمان اکٹھے رہندے سن۔ اجیاے ماحول وچّ جدوں صوفی مت پیدا ہویا تاں اس اتے ایہناں لوکاں اتے ایہناں دے ساہت دا اثر پینا لازمی سی اس لئی صوفی مت دے نکاس بارے ودواناں دیاں بھنّ بھنّ راواں پرچلت ہن جویں:- “صوفی مت محمد صاحب دی باطنی سکھیا وچوں ترقی یافتہ ہویا۔ (ا)	صوفی مت سامی مذہب ولوں ایرانیاں اتے لدے گئے سامی مذہب خلاف پرتیکرم د سٹہ اے۔ ایہہ نوئپھلاتونی وچاراں وچّ اگمیا۔`` (س)	ایہہ خود رو بٹے وانگ اپنے آپ پیندا ہویا۔
ایہناں بھنّ وچاراں نوں دھیان وچّ رکھن توں بعد دو دھارناواں ساہمنے آؤندیاں ہن۔ اکو جو صوفی مت دا نکاس قرآن اتے محمد صاحب نال ملاؤندے ہن تے دوجی جو اس نوں بعد دی اپج مندی اے۔ بھاویں صوفی مت دے کئی اصول قرآن دے خلاف ہن۔ مگر صوفی مت دے کئی اصول قرآن وچلیاں آئتاں نال تعلقات وی رکھدے ہن۔ جنہاں نوں دھیان وچّ رکھ کے کیہا جا سکدا اے کہ قرآن نے صوفی متّ دے نکاس وچّ مڈھلی کردار نبھایا۔ تے ایرانیاں، نویں افلاطونیت ، عیسائیاں، بھارتی شاستر وغیرہ نے اس دے ترقی دوران اس اتے کافی اثر پایا۔ اسلام نوں صوفی مت دی نیہہ \قبول کرنا اچت اے۔
صوفی مت اتے پئے اثر
اسلام دی رازسی طاقت فیلن دے نال اسلام دا اثر وکھ-وکھ ملکاں تے جدوں ودھن لگا تاں ایہناں ملکاں دے وکھ-وکھ پراچین گرنتھاں دا عربی وچّ التھا ہون کارن ایہناں دی وچاردھارا دا صوفی مت دے نکاس اتے ترقی اتے بہت اثر پیا۔ بدھ مت، ناسٹکمت، نوئپھلاتونواد اتے مانیمت دے اجیاے کئی وچار راے ہن جو کہ صوفی مت وچّ صاف ویکھے جا سکدے ہن۔ جو اس طرحاں ہن:-
بدھ مت
بدھ مت وچلیاں کئی گلاں جویں:- جیون دکھاں دا گھر اے، اگیانتا دکھاں دا کارن اے، من دا شدھ ہون ضروری اے اتے اپنے شوے نوں پوتر کرنا وغیرہ صوفی مت وچوں ویکھیا جا سکدیاں ہن۔
ناسٹکمت
ناسٹکمت دی مذہبی تحریک جو کہ قبل مسیح نال تعلق رکھدی اے۔ اس تحریک دے کئی اصول صوفی مت نال میل کھاندے ہن جویں:- ایشور دا اک ہونا، پرماتما ہی کائنات دا سرجن ہار اے، سادہ جیون جیونا وغیرہ۔
نویں افلاطونیت
تیسری صدی عیسویں وچّ یونانی فلاسفی دے سکندریاں سکول نے بھارتی وچاردھارا توں اثر گرہن کرکے جہڑا دھارمک اندلون چلایا اس نوں نوَ-اپھلاتونواد کیہا جاندا اے۔ اس مت دے بہت سارے وشواس صوفی مت دے سدھانتا دی انگ ہن جویں:- پرماتما دی پرمستا، نوس اتے روح وغیرہ۔