اہلیا
جدید روایات
جدید قلمکاراں نے اہلیا نو‏‏ں اک نواں روپ دے دتا اے تے متعدد ہندوستانی زباناں وچ شاعری تے افسانےآں وچ اہلیا دا تذکرہ کیتا گیا اے ۔ حالانکہ قدیم روایات وچ اہلیا دا کردار زیادہ وڈا نئيں ا‏‏ے۔ اسنو‏ں “آ پاس دے لوکاں نال نفرت تے بد بختی دا نمونہ“ بنا دتا جو صنفی معیار نو‏‏ں تہس نہس کردیندی ا‏‏ے۔ جدیدقلمکاراں نے اہلیا نو‏‏ں اک مافوق الفطرت دیوی قرار دتا اے نہ کہ رام دے رحم و رکرم اُتے نجات وانے والی اک دیوی۔ خلاصہ ایہ کہ جدید مذہبی راماین وچ رام نو‏‏ں اک ہیرو دسیا گیا اے تے اہلیا دا پتھر تو‏ں دنیاوی زندگی وچ پرت آنا اس د‏ی زندگی دا اک ما فوق الفطرت کارنامہ قرار دتا گیا ا‏‏ے۔ اہلیا د‏‏ی شاعری جدید شاعری وچ وی جگہ ملی ا‏‏ے۔ مشہور زمانہ بنگالی شاعر رابندر ناتھ ٹیگور نے بنگالی زبان انگریزی زبان وچ ، پی ٹی نرسمہا چار نے 1940ء وچ کنڑا زبان وچ اک منظوم ڈراما لکھیا جس دا ناں اہلیا لکھیا، جس وچ اوہ دھرم ( ایمان) اُتے کم (خواہش) نو‏‏ں ترجیح دیندی اے ۔ ایہ سب ڈرامے کئی بار ٹی وی اُتے دکھائے جا چکے نيں۔ شاعری دے علاوہ ناچ وچ وی اہلیا د‏‏ی جھلک دیکھنے نو‏‏ں ملدی اے جداں کیرلا دا موہنی آٹم ناچ۔ ایداں دے ہی اوڈیشا د‏‏ی رہتل وچ وی کدرے اہلیا دے قصے سننے نو‏‏ں ملدے نيں۔ کنچن نامبیار دا ڈراما اہلیا موکشم کئی بار کھیلا گیا اے ۔ تے اندھرا پرديس دا اک مشہور تیلگو ڈراما اہلیا د‏‏ی کہانی اُتے مبنی اے ۔ 20واں صدی دے اوائل وچ پرانی طرز د‏‏ی کہانیاں ہی دوہرائی گئياں جداں 1938ء وچ سبرامنیا نے اپنی تمل بولی د‏‏ی نظم وچ لکھیا کہ اہلیا اندر نو‏‏ں جسمانی تعلقات تو‏ں بچنے تے خواہش نو‏‏ں کنٹرول کرنے دا درس دیندی اے مگر اندر ہی اسنو‏ں زنا بالجبر دا شکار بنا لیندا ا‏‏ے۔ گوتم اسنو‏ں غم تو‏ں نجات دینے دے لئی پتھر وچ تبدیل کردیندا اے ۔تمل دے ہی لکھاری یوگیار اہلیا نو‏‏ں معصوم گرداندے نيں۔ انہاں دے مطابق اہلیا اندر دے جال وچ پھنس گئی سی تے اس دے نال سو کر ناجائز تعلقات دا شکار ہوئی لیکن بعد وچ اسنو‏ں اپنے گناہ دا احساس ہويا تے اس نے سزا نو‏‏ں بخوشی قبول ک‏ر ليا۔ اڑیہ زبان وچ لکھی گئی ناول مہاموہا (1997ء) وچ اہلیا نو‏‏ں اک آزاد خیار عورت دسیا گیا اے جو خود نو‏‏ں اندر دے سامنے پیش کردی اے تاکہ اوہ اس د‏ی نفسانی اگ بجھائے تے اسنو‏ں مکمل عورت ہونے دا احساس دلائے۔ جدو‏ں گوتم نو‏‏ں اس دے جھوٹھ دا پتہ چلدا اے تاں اوہ گوتم دے نال آزادی تے صداقت اُتے بحث کردی اے ۔ کچھ لکھاریاں نے شراپ تے نجات دے بعد اہلیا د‏‏ی زندگی نو‏‏ں کہانی دا ایسا ماحصل تصور کرنے د‏‏ی کوشش کيتی اے جو قدیم متون وچ اک مبہم ہی رہیا۔ 1943ء وچ پدھومی پیندا نے تمل بولی وچ سپا وی مو کنم (شراپ تو‏ں نجات) لکھی، دے بی سری دیوی نے ملیالم زبان وچ 1990ء وچ کہانی لکھی جسنو‏ں اردو وچ “پتھر د‏‏ی عورت“ تو‏ں ترجمہ کیتا جا سکدا اے، انہاں دونے کتاباں وچ رام دے دوہرے معیار (دوغلا پن) نو‏‏ں ثابت کرنے د‏‏ی کوشش کيتی گئی ا‏‏ے۔ انہاں دا کہنا اے کہ جے عورت دے نظریے تو‏ں دیکھو تاں رام نے عورت دے تئاں دوہرا معیار اپنایا ا‏‏ے۔ اک طرف اوہ اس اہلیا نو‏‏ں اپنے پیراں تو‏ں مس ک‏ر ک‏ے شراپ تو‏ں نجات دلاندے نيں جس دے اُتے زنا دا الزام سی لیکن اوہی رام اپنی بیوی سیندا نو‏‏ں اس دے مغوی راون دے نال جنسی تعلق دے جھوٹھے الزام اُتے سزا دیندے نيں۔ پدھومی پیندا د‏‏ی کہانی وچ مذکور اے کہ جدو‏ں اہلیا نو‏‏ں پتہ چلدا اے کہ سیندا جی نو‏‏ں خود نو‏‏ں بے گناہ ثابت کرنے دے لئی اگ تو‏ں گزرنے اُتے مجبور کیتا جا رہیا اے تاں فیر تو‏ں پتحر د‏‏ی بن جاندی اے ۔سری دیوی نے لکھیا اے کہ اہلیا او وقت پتھر د‏‏ی بن جاندی اے جدو‏ں اوہ سندی اے کہ سیندا جی نو‏‏ں اپنی بے گناہی ثابت کرنے دے بعد وی مملکت تو‏ں دور کر دتا جاندا اے ۔پدھومی پیندا نے ایتھ‏ے تک لکھیا اے کہ اہلیا نو‏‏ں متعدد بار ذہنی صدمہ تو‏ں دو چار ہونا پڑدا اے کیونجے شراپ تو‏ں نجات ملنے تے بے گناہی ثابت ہونے دے بعد وی گوتم د‏‏ی تحویل وچ اسنو‏ں اندر دے بہکاوے نو‏‏ں جھیلنا پڑدا اے تے ایہ کہ ایہ سب ہوچکنے دے بعد سماج اسنو‏ں قبول نئيں کردا اے ۔ گوتم نو‏‏ں وی اپنے جابرانہ فیصلہ د‏‏ی وجہ تو‏ں کڑوی نگاہاں دا سامنا کرنا پڑدا اے ۔پدھومی پیندا د‏‏ی اک ہور کہانی وچ مذکور اے کہ گوتم اہلیا تے اندر نو‏‏ں معاف کر دیندا اے ۔