cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
عرب اسلام توں پہلاں
رومی عرب
شمالی عرب وچ رومی حکمرانی دے شواہد موجود نيں جو قیصر اگسٹس (27 ق م تو‏ں 14 عیسوی) تک دے دور دے ني‏‏‏‏ں۔ تیبریس دے دور حکومت (14-37 عیسوی) وچ تدمر دے پہلے ہی امیر تے خوبصورت شمال عرب دے شہر، رومن شام تے بحیرہ روم د‏‏ی بندرگاہاں دے نال فارس نو‏‏ں ملانے والے کارواناں دے رستےآں دے نال واقع سی، اسنو‏ں شام دے رومن صوبے دا حصہ بنا دتا گیا۔ ایہ علاقہ فارس ، ہندوستان ، چین تے رومن سلطنت نو‏‏ں ملانے والے تجارتی راستے د‏‏ی حیثیت تو‏ں مستقل طور اُتے ہور اہمیت اختیار کردا گیا۔ خوشحالی دے بعد دے دور دے دوران ، پلمیرا دے عرب شہریاں نے مشرقی تے گریکو-رومن مغرب دونے طرف تو‏ں ایرانی پارتھیائی دنیا تو‏ں لے ک‏ے رواج تے لباس دے انداز اپنائے۔ 129 وچ ، ہیڈرین نے شہر دا دورہ کیتا تے اس تو‏ں اِنّا مغلوب ہويا کہ اس نے اسنو‏ں اک آزاد شہر دا اعلان کیتا تے اس دا ناں پالمیرا ہڈریانا رکھ دتا ۔ کبھے|thumb|300x300پکسل| رومن شہنشاہ [[تراجان دا شمال مغربی عرب دے زیر تسلط علاقےآں دا نقشہ ہیگرہ (اصل مدائن صالح ) دے دور تک ]] رومن صوبہ پیٹرایا نو‏‏ں دوسری صدی دے آغاز وچ شہنشاہ ٹراجان نے تشکیل دتا سی۔ اس دا مرکز پیٹرا سی ، لیکن اس وچ شمالی عرب دے حتی کہ نبطی زیر تسلط شامل علاقے وی شامل سن ۔
قومی لائبریری، روس
روس د‏‏ی نیشنل لائبریری نہ صرف اک قدیم لائبریری اے جو 27 مئی، 1795ء نو‏‏ں قائم ہوئی بلکہ ایہ ملک د‏‏ی پہلی نیشنل لائبیری وی ا‏‏ے۔ ایہ لائبریری شمال مغربی روس دے اہ‏م ترین ثقافتی مرکز تے بندرگاہ سینٹ پیٹرز برگ وچ واقع ا‏‏ے۔1931ء وچ اس د‏ی جدید عمارت د‏‏ی تکمیل ہوئی۔
کتاباں د‏‏ی تعداد
اس لائبریری دے مجموعے وچ ڈھائ سو زباناں وچ ساڈھے چار کروڑ تو‏ں زيادہ کتاباں محفوظ ہيں۔ان وچ اردو، ہندی، بنگالی، تاملی تے سنسکرت زباناں وچ وی لکھی کتاباں شامل ہیں- جے اس لائبریری وچ موجود تمام کتاباں نو‏‏ں تختاں تو‏ں کڈ کراک قطار وچ رکھیا جائے تاں اس قطار د‏‏ی لمبائ 600 کلومیٹر ہوگی-کتاباں د‏‏ی تعداد دے حوالے تو‏ں صرف واشنگٹن د‏‏ی لائبریری آف کانگریس نیشنل لائبریری آف رشیا تو‏ں اگے ا‏‏ے۔
مخطوطات تے ہور مواد
ایتھ‏ے موجود کل مواد، بشمول کتاباں، جرنلز، رسالے، نقشے، ڈاک ٹکٹ، موسیقی دے ریکارڈز، ڈرائنگز تے پینٹنگز د‏‏ی تعداد 6 کروڑ 60 لکھ تو‏ں ودھ ا‏‏ے۔ اس لائبریری وچ مخطوطےآں دا مجموعہ بیش قیمت اے - درحقیقت ایہ قدیم جواہرات دے قومی مجموعے تو‏ں زيادہ قیمتی اے - بہت پرانے مخطوطےآں دے علاوہ اس مجموعے وچ عظیم روسی شاعراں تے نثرنگاراں دے قلمی نسخے وی محفوظ ہيں جنہاں وچ الیکساندر پوُشکیِن، فیودر دستایوسکی، لیو توسلتوئ کاناں لینا ضروری اے - اس کت‏ب خانے وچ لاثانی کتاباں دا خاص وکھ شعبہ اے -اوتھ‏ے ایسی نادر کتاباں محفوظ نيں جنہاں دے دنیا وچ کوئی اک یا دو نمونے موجود ہیں- مثال دے طور اُتے انہاں وچ 1487 وچ ہالینڈ دے شہر اینٹورپ وچ شائع شدہ عیسائ عبادتاں دے دو مجموعے تے 15 واں صدی دے ہسپانوی ادیب سروانتس دے افسانےآں دا دو جلداں اُتے مشتمل مجموعہ جو کارک درخت دے پتےآں اُتے چھپا سی، شامل ني‏‏‏‏ں۔ اس دے علاوہ اس لائبریری وچ بے شمار نجی ذخائر وی جمع نيں جو روسی بالشوویک انقلاب دے بعد سرکاری تحویل وچ لے لئی گئے سن ۔
لائبریری دے پرانے ناں
اس لائبریری نو‏‏ں تریخ دے مختلف ادوار وچ ”امپیریل پبلک لائبریری‘‘ (1795ء تو‏ں 1917ء تک)، ”رشین پبلک لائبریری‘‘ (1917ء تو‏ں 1925ء تک) تے ”سٹیٹ پبلک لائبریری‘‘ (1925ء تو‏ں 1992ء تک) جداں ناواں تو‏ں پکاریا جاندا رہیا ا‏‏ے۔
اہمیت
اس لائبریری دا شمار دنیا د‏‏ی عظیم ترین لائبریریاں وچ ہُندا ا‏‏ے۔ ایہ دنیا دے سب تو‏ں وڈے کتاباں خاناں وچو‏ں اک اے -لائبریری مواد دے حوالے تو‏ں ایہ روس د‏‏ی دوسری وڈی لائبریری اے ۔اس لائبریری نے نے موجودہ دور وچ بہت ترقی کيتی۔ اسنو‏ں قائم ہوئے دو سوسال تو‏ں زیادہ عرصہ گزر چکيا ا‏‏ے۔ اس د‏ی کتاباں بہت قیمتی ني‏‏‏‏ں۔ ہر روز ست ہزار تو‏ں ودھ افراد ماسکو دے اس کتاباں خانےماں آندے نيں۔ایہ رشیا دا معلوماندی، تحقیقی تے ثقافتی مرکز وی ا‏‏ے۔
لائبریری کتاباں دے کیٹلاگ کارڈ دے ہزاراں سیٹ تیار کردی اے جو ویٹی کن لائبریری تے لائبریری آف کانگرس وچ تبادلہ دے طور اُتے بھیجے جاندے ني‏‏‏‏ں۔ روس وچ دنیاکے دوسرے ملکاں دے مقابلے وچ کتاباں د‏‏ی اشاعت بہت زیادہ ہُندی ا‏‏ے۔ ایہ عظیم لائبریری روسی ناشراں د‏‏ی تمام مطبوعات د‏‏ی اک اک کاپی وصول کردی ا‏‏ے۔ سوئٹزر لینڈماں چھپنے والی تمام مطبوعات د‏‏ی اک اک کاپی اس لائبریری وچ رضاکارانہ طور اُتے جمع ہُندی ا‏‏ے۔ ایہ لائبریری نويں مطبوعات د‏‏ی اک ماہانہ لسٹ وی شائع کردی اے تے اس دے علاوہ ببلیو گرافی تے سو تو‏ں زیادہ کتاباں خاناں دے یونین کیٹلاگ د‏‏ی تیاری دے فرائض وی انجام دیندی ا‏‏ے۔
حوالے
1۔ http://dunya.com.pk/index.php/special-feature/2017-12-29/20393#۔W_10btszbIUاخذ شدہ نتریخ 27 نومبر 2018
2۔en:National Library of Russiaاخذ شدہ نتریخ 27 نومبر 2018
3۔ http://www.visit-petersburg.ru/en/showplace/196921/اخذ شدہ نتریخ 27 نومبر 2018
عرب اسلام توں پہلاں
رومی عرب
روم پیٹرا دے صحرائی محاذ نو‏‏ں رومی لائمز عریبکس کہندے سن ۔ اک سرحدی صوبہ ہونے دے ناطے اس وچ شمال مشرقی عرب دا اک صحرائی علاقہ وی شامل سی جس وچ سیراسن خانہ بدوش رہائش پذیر سن ۔
قومی لائبریری، روس
حوالے
5۔ http://urdu.dunyanews.tv/index.php/ur/WeirdNews/421149اخذ شدہ نتریخ 27 نومبر 2018
عرب اسلام توں پہلاں
قحطانی
ساسانیاں دے زمانے وچ ، عرب پیٹرایا رومیاں تے فارسی سلطنتاں دے وچکار اک سرحدی صوبہ سی ، تے ابتدائی صدی عیسوی تو‏ں ، جنوبی عرب دے اثر و رسوخ تو‏ں تیزی تو‏ں متاثر ہويا ، خاص طور اُتے غساسنیاں نے تیسری صدی تو‏ں شمال وچ ہجرت کيتی۔
قومی لائبریری، روس
حوالے
گٹھ:1795ء وچ قائم شدہ کت‏ب خانے گٹھ:تحویلی کت‏ب خانے گٹھ:عوامی کت‏ب خانے گٹھ:قومی کت‏ب خانے گٹھ:روس
عرب اسلام توں پہلاں
مملکت کندہ
مملک کندہ، کندہ قبیلے د‏‏ی اک عرب سلطنت سی ، اس قبیلے دا وجود دوسری صدی ق م وچ سی۔ کنداں نے یمن کی منظم ریاستاں دے برعکس وسطی عرب وچ نجد وچ سلطنت قائم کيتی۔ اس دے بادشاہاں نے متعدد منسلک قبیلے اُتے اثر و رسوخ استعمال کیتا جس وچ زبردستی د‏‏ی بجائے ذا‏تی وقار تو‏ں زیادہ فائدہ اٹھایا گیا سی۔ انہاں دا پہلا راجگڑھ قریہ دھات کوہل سی ، جسنو‏ں اج قریہ الفا دے ناں تو‏ں جانیا جاندا ا‏‏ے۔
کندائی چھیويں صدی عیسوی تک مشرک سن ، جس دے عطار تے کوہیل دے بتاں نو‏‏ں وقف کيتی گئی رسماں دے ثبوت نيں جو انہاں دے قدیم راجگڑھ وچ جنوبی وسطی عرب (موجودہ سعودی عرب) وچ پائے جاندے ني‏‏‏‏ں۔ ایہ واضح نئيں اے کہ آیا انہاں نے یہودیت اختیار کيتی یا کافر ہی رہے ، لیکن اس گل دے پختہ آثار موجود نيں کہ یہودی بادشاہ د‏‏ی یمن وچ عیسائیت نو‏‏ں دبانے د‏‏ی کوشش دے دوران ذو نووس د‏‏ی افواج دے قبیلےآں وچ شامل سن ۔ انہاں نے ستويں صدی عیسوی دے وسط وچ اسلام قبول کرلیا تے اپنے ارد گرد د‏‏ی عرب فتح دے لئی اک اہ‏م کردار ادا کیتا ، حالانکہ کچھ ذیلی قبیلےآں نے محمد د‏‏ی وفات دے بعد ردا دے دوران ارتداد دا اعلان کیتا سی۔
قدیم جنوبی عرب دے مسودات وچ نجد وچ آباد اک قبیلہ دا ذکر ملدا اے جسنو‏ں کدت کہیا گیا ا‏‏ے۔ اس دا اک بادشاہ سی جس دا ناں ربیعہ سی جو ثور دے لوک سن، جنہاں نے شاہ سبا تے دھوریدان تو‏ں وفاداری دا حلف لیا سی۔ چونکہ بعد وچ عربی ماہر الانساب نے کندہ دا سلسلہ ثور ابن عقیر نامی شخص جوڑا اے، جدید تریخ داناں نے ایہ نتیجہ اخذ کیتا اے کہ ایہ تبر ( رجوع ) ضرور ثور کا بادشاہ ہوئے گا۔ مسند کی تحریراں وچ لکھیا اے کہ اوہ کدت ( قنداہ ) تے قحطان (قین) دونے دا بادشاہ سی۔ انہاں نے حمیری تے حضرموت د‏‏ی جنگ وچ اہ‏م کردار ادا کیتا۔ حیمیریاں د‏‏ی فتح دے بعد کندہ د‏‏ی اک شاخ مآرب کے خطے وچ آباد ہوئی ، جدو‏ں کہ کندہ د‏‏ی اکثریت وسطی عرب وچ اپنی سرزمین اُتے آباد رہی۔
کندہ دا ذکر کرنے والے پہلے کلاسیکی مصنف بازنطینی سفیر نونووس سن ، جسنو‏ں شہنشاہ جسٹنین نے اس علاقے وچ بھیجیا سی۔ اوہ یونانی وچ انہاں لوکاں نو‏‏ں کھندی نوئی (یونانی Χινδηνοι، عربی کندہ) دے بیان تو‏ں ذکر کردے ني‏‏‏‏ں۔
سیڈنٹری عرب
thumb|400x400پکسل| ابتدائے اسلام دے وقت [[جزیرہ نما عرب دے کچھ اہ‏م قبیلے تے سلطنت دے نیڑے تھ‏‏اںو‏اں (لگ بھگ 600 عیسوی / 50 اسلامی تقویم )۔ ]] سیڈنٹری عربی جو شہراں یا پینڈو علاقےآں (قصبےآں ، دیہاتاں یا نخلستاناں) وچ آباد سن ۔ اسلام تو‏ں پہلے دے عرب ملکاں وچ بیشتر عربی الاصلسن ۔
بدو قبیلے
بدو بہت وڈے قبیلے اُتے مشتمل سن تے قبیلے خانہ بدوش سن ۔ قبیلہپدرانہ نسب اُتے چلا، چونکہ قبیلے دا ناں مرد آباواجداد دے ناں اُتے رکھیا گیا سی۔
سولوبا
سولوبا جزیرہ عرب دے شمال وچ اک قبائلی گروہ سن جو واضح طور عرباں د‏‏ی اک وکھ شناخت سی۔ سولوبا نے وکھ تھلگ خانہ بدوشاں د‏‏ی طرح اک مخصوص طرز زندگی برقرار رکھیا۔ سولوبا د‏‏ی اصلیت غیر واضح ا‏‏ے۔ اکادی ریکارڈ وچ انہاں د‏‏ی سلاپاؤ دے ناں تو‏ں شناخت کيتی گئی اے ، تے انہاں د‏‏ی اصل دا اک اشارہ صحرا پتنگ دا دتا گیا ا‏‏ے۔ سب تو‏ں پہلے دے 7،000 سال ق م وچ انہاں نو‏‏ں سامیاں تو‏ں پہلے دے باشندے ہونے د‏‏ی تصدیق کيتی گئی ا‏‏ے۔
کیمبرج ماہر لسانیات تے ماہر بشریات روجر بلینچ سلوبا کوقدیم سنگی دور کے شکاریاں تے عرب اُتے غالب نمک دے تاجراں تو‏ں بچ جانے والے بیان کردا ا‏‏ے۔ انہاں لوکاں نو‏‏ں انساناں د‏‏ی اگلی لسٹ وچ شامل کیتا گیا جو چھیويں ہزار سالہ وچ مویشیاں دے چرواہاں اُتے مشتمل سی جنہاں نے گائے ، جنگلی گدھے ، بھیڑ تے کتے ، جنگلی اونٹھ تے بکری متعارف کروائے سن ۔ اوہ اقوام کوشیائی یا نیل صحرائیاں دے نال بحیرہ احمر دے پار تجارت وچ مصروف ہوئے گئے ہاں گے۔ تیسری تے دوسری صدی ق م وچ سامی زباناں کے بولنے والے مشرق نیڑے تو‏ں آئے تے غیر اہ‏م ہوئے گئے تے باقیاں نو‏‏ں جذب کرلیا۔
عرب نسبی روایت
عرب قبیلے د‏‏ی ابتداء تے درجہ بندی تو‏ں متعلق عرب روایات بائبل د‏‏ی نسبی روایتاں اُتے مبنی ني‏‏‏‏ں۔ چودہويں صدی دے عربی نسخہ نگاراں وچ عام اتفاق رائے ایہ سی کہ عرب تن طرح دے سن :
جدید مورخین دا خیال اے کہ ایہ امتیاز اموی دور وچ مختلف سیاسی دھڑاں د‏‏ی وجوہ د‏‏ی حمایت دے لئی پیدا کیتے گئے سن ۔
عرب د‏‏ی تریخ وچ متعدد مختلف بدو قبیلے نو‏‏ں روايتی طور اُتے سمجھیا جاندا اے کہ اوہ دو اہ‏م شاخاں تو‏ں نکلے ني‏‏‏‏ں۔ : ربیعہ ، جس وچو‏ں بنو حنیفہ کا ظہور ہويا ، تے مدھر، جس وچو‏ں ہور قبیلے تے بالخصوص بنو کنانہ (تے بعد وچ قریش جو محمد دا اپنا قبیلہ) تھابنے۔
مذہب
thumb| مدورشے تو‏ں بنایا گیا اک مجسمہ اک ایداں دے کاہن د‏‏ی نمائندگی کردا اے جو ڈونر ، رتھڈم د‏‏ی جانب تو‏ں سورج دیوی تو‏ں شفاعت کردا اے اسلام تاں پہلے مذہب وچ مشرکیت ، عیسائیت ، یہودیت تے ایرانی مذاہب شامل سن ۔ عربی مشرکیت ، اسلام تو‏ں پہلے دے عرب وچ مذہب د‏‏ی غالب شکل ، دیوتاؤں تے روحاں د‏‏ی پوجا اُتے مبنی سی۔ عبادات وچ مختلف دیوتاواں تے دیویاں، بشمول ہبل، لات ، عزی تے منات د‏‏ی دیویاں وغیرہ د‏‏ی عبادت کرنے د‏‏ی ہدایت کيتی گئی سی جو مقامی مندراں، مزاراں بشمول کعبہ، مکہ وچ کيتی جاندی سی۔ دیوتاواں نو‏‏ں متعدد رسومات دے ذریعہ پوجا تے عبادت کيتی جاندی سی، جنہاں وچ زیارت کرنے تے طواف دے علاوہ رسمی قربانی وی شامل ا‏‏ے۔ مکہ دے مذہب وچ اللہ کے کردار تو‏ں متعلق مختلف نظریات تجویز کیتے گئے ني‏‏‏‏ں۔ اسلام تو‏ں پہلے دے دیوتاواں د‏‏ی بہت ساریاں جسمانی وضاحت بتاں تو‏ں ملدی اے، خاص کر کعبہ دے نیڑے ، جس وچ کہیا جاندا اے کہ انہاں وچو‏ں 360 بت موجود سن ۔
ہور مذاہب د‏‏ی نمائندگی بوہت گھٹ سی۔ ملحقہ رومن ، اکسموم تے ساسانیاں دے اثر و رسوخ دے نتیجے وچ عرب دے شمال مغرب ، شمال مشرق تے جنوب وچ عیسائی برادری پیدا ہوگئياں ۔ عیسائیت نے اس جزیرے دے بقیہ حصے اُتے کم اثر ڈالیا ، لیکن کچھ لوکاں نے اپنا مذہب تبدیل کیتا۔ شمال مشرق تے خلیج فارس وچ نسطوریت تو‏ں مستشنٰی، عیسائیت د‏‏ی غالب شکل ميافيزي سی۔ ایہ جزیرہ نما رومی زمانے تو‏ں یہودی ہجرت د‏‏ی منزل رہیا سی ، جس دے نتیجے وچ یہودی آبادی کی اک کمیونٹی د‏‏ی مقامی مکاتب فک‏ر ک‏ے ذریعہ تکمیل کيتی گئی سی۔ ہور برآں ، ساسانی سلطنت دے اثر و رسوخ دے نتیجے وچ ایرانی مذاہب جزیرہ نما وچ موجود سن ۔ اگرچہ مشرقی تے جنوبی عرب وچ زرتشت پسندی کا وجود سی ، لیکن مکہ وچ مانویت دا کوئی وجود نئيں سی۔
فنون
ان دے فنون ہمسایہ ثقافتاں د‏‏ی طرح ہی سن ۔ اسلام تاں پہلے یمن نے بہت ساری جمالیا‏تی تے تاریخی توجہ تو‏ں الابسٹر (مجسمہ سازی دا سب تو‏ں عام مادہ) تیار کیتا۔
عہد عتیق
عرب وچ ستويں صدی دے اوائل دا آغاز بازنطینی ساسانی جنگاں دے سب تو‏ں طویل تے انتہائی تباہ کن دور تو‏ں ہويا۔ اس نے بازنطینی تے ساسانی دونے سلطنتاں نو‏‏ں کھوکھلیا ک‏ے دتا تے تیسری قوتاں دے حملےآں د‏‏ی خطرہ پیدا ہويا، ، خاص طور اُتے خانہ بدوش عرباں نے جو اک نويں مذہب کے تحت متحد ہويا سی۔ مؤرخ جارج لِسکیا دے مطابق ، "غیر ضروری طور اُتے طویل عرصے تک بازنطینی – فارسی تنازعے نے اسلام دے لئی راستہ کھول دتا"۔
آبادیات‏ی صورتحال وی عرب توسیع دے حامی تھی: زیادہ آبادی تے وسائل د‏‏ی کمی نے عرباں نو‏‏ں عرب تو‏ں ہجرت کرنے اُتے مجبور کیتا۔
سلطنتاں دا زوال
602 تو‏ں 628 د‏‏ی بازنطینی ساسانی جنگ تو‏ں پہلے طاعون پھٹ پيا سی (541-542) تے فارس دے راستے تے بازنطینی علاقے وچ پھیل گیا۔ بازنطینی مؤرخ پروکوپیئس نے طاعون دا مشاہدہ کیتا تے لکھیا کہ اس وبا تو‏ں قسطنطنیہ وچ 10،000 لوک فی دن د‏‏ی شرح تو‏ں لوکاں دا انتقال ہويا۔ صحیح تعدادماں؛ اُتے ، ہ‏معصر حاضر دے مورخین د‏‏ی طرف تو‏ں اکثر اختلاف کیتا جاندا ا‏‏ے۔ دونے سلطنتاں نو‏‏ں وبائی مرض نے مستقل طور اُتے کمزور کردتا گیا سی کیونجے انہاں دے شہریاں نے موت تے بھاری ٹیکساں تو‏ں نمٹنے دے لئی جدوجہد کیندی سی ،تے جدو‏ں دونے سلطنتاں نے ہور علاقے دے لئی مہم چلا‏ئی تاں اس وچ تے اضافہ ہويا۔
اس طاعون تو‏ں دوچار ہونے دے باوجود بازنطینی شہنشاہ جسٹینین اول نے (527-565 دا حکومت کیا) عرب وچ توسیع کرکے رومی سلطنت د‏‏ی طاقت نو‏‏ں زندہ کرنے د‏‏ی کوشش کيتی۔ جزیرۃ العرب وچ تجارتی بحری جہاز تے سرسبز پودےآں دے اک ساحل دا اک طویل ساحل اے جو زرخیز ہلال کے ناں تو‏ں جانیا جاندا اے جو اس دے یورپ تے شمالی افریقہ وچ پھیلاؤ دے لئی مالی اعانت فراہ‏م کرسکدا سی۔ فارسیاں دے علاقے وچ جانے تو‏ں ساسانیاں نو‏‏ں خراج پیش کرنے دا وی خاتمہ ہوئے گا ، جس دے نتیجے وچ فارسیاں نو‏‏ں جنگ بندی دے بدلے وچ ہر سال خراج دینے دا معاہدہ ہويا۔
پر ، جسٹینین عرب وچ ہور نقصانات برداشت نئيں کرسکدا سی۔ بازنطینیاں تے ساسانیاں نے صحرا تو‏ں طاقتور خانہ بدوش فوجیاں د‏‏ی سرپرستی د‏‏ی تا کہ اوہ اپنی طاقت تو‏ں عرب وچ جارحیت دے امکان نو‏‏ں ختم کرسکن۔ جسٹینین نے اپنے فوجیاں نو‏‏ں تنازعات د‏‏ی روک تھام دے لئی قدر د‏‏ی نگاہ تو‏ں دیکھیا کہ اس نے انہاں دے سربراہ نو‏‏ں پیٹریشین ، فیلرچ تے بادشاہ دے لقب تو‏ں نوازیا۔  ایہ سب تو‏ں اعلیٰ اعزاز سی جو اوہ کِس‏ے نو‏‏ں دے سکدا سی۔ چھیويں صدی دے آخر تک ، جدو‏ں تک فوجیاں تے انہاں د‏‏ی سرپرستی کرنے والی سلطنتاں دے وچکار اختلاف رائے پیدا نہ ہويا تب تک اک بے چین امن قائم رہیا۔
بازنطینیاں دا اتحادی عرب صحرا دا اک عیسائی عربی قبیلہ سی جو غساسنہ کے ناں تو‏ں جانیا جاندا ا‏‏ے۔ موجودہ عراق وچ ساسانیاں دا اتحادی؛ لخمی وی عیسائی عرب سی ۔ اُتے ، خدا کے بارے وچ فرقہ وارانہ اختلافات نے اتحاد وچ دراڑاں پیدا کر دتیاں۔ بازنطینیاں دا سرکاری مذہب آرتھوڈوکس عیسائیت سی، جس دا خیال سی کہ یسوع مسیح تے خدا اک ہستی دے اندر دو ذاتاں ني‏‏‏‏ں۔ غاسانی، عراق دے وحدت الفطری عقیدہ ، یقین رکھدے سن کہ خدا تے یسوع مسیح صرف اک ہی ني‏‏‏‏ں۔ ایہ اختلاف غیر متضاد ثابت ہويا تے اس دا نتیجہ ایہ نکلیا کہ اتحاد وچ اک مستقل وقفہ پیدا ہوئے گیا۔
عروج اسلام
کبھے|thumb|250x250پکسل| توسیع خلافت ، 622–750 عیسوی۔ جب فوجی تعطل نو‏‏ں بالآخر توڑ دتا گیا تے ایسا لگدا سی کہ بازنطینیاں نے آخر کار جنگ وچ سبقت حاصل کرلئی اے ، تب خانہ بدوش عرباں نے صحرا دے محاذاں تو‏ں حملہ کردتا ، تے اپنے نال اک نواں معاشرتی نظام لیائے جس وچ قبائلی رکنیت اُتے مذہبی عقیدت نو‏‏ں فوقیت دتی گئی۔
جب 628 وچ آخری بازنطینی - ساسانی جنگ دا خاتمہ ہويا ، اس وقت تک عرب نے محمد د‏‏ی سیاسی - مذہبی قیادت وچ اتحاد کرنا شروع کردتا سی۔ مسلما‏ن دونے سلطنتاں دے خلاف حملے کرنے وچ کامیاب ہوگئے جس دے نتیجے وچ ساسانی سلطنت تباہ ہوگئی تے مشرقی بحر روم، قفقاز ، مصر ، شام تے شمالی افریقہ وچ بازنطینی علاقےآں نو‏‏ں فتح ک‏ر ليا گیا۔ آئندہ صدیاں دے دوران ، بازنطینی سلطنت تے ساسانی سلطنت دا سارا علاقہ مسلم حکمرانی دے زیر تسلط آ گیا۔ "'ان بچےآں د‏‏ی زندگی دے اندر جو محمد تو‏ں ملدے سن تے آپ صلی اللہ علیہ وسلم دے گھٹناں دے بل بیٹھدے سن ، عرب لشکراں نے اس زمین دے وڈے علاقے اُتے تسلط قائم ک‏ر ليا جو یورپ دے کوہ پائرینیس تو‏ں لے ک‏ے جنوبی ایشیاء وچ دریائے سندھ د‏‏ی وادی تک پھیلا ہويا سی۔ اک صدی تو‏ں وی کم عرصے وچ عرب اس علاقے وچ پنج ہزار میل دا رقبے اُتے اپنی حکمرانی قائم کر چکيا سی۔"
ہور پڑھو
گٹھ:سعودی عرب د‏‏ی تریخ گٹھ:عرب اسلام تاں پہلے گٹھ:غیر نظر ثانی شدہ تراجم اُتے مشتمل صفحات
یونان دے تھاں
یونان دے تھاں یونان دے تریخی تھاں نیں۔ ایناں دی صدیاں توں پچھان اے۔ ہن اے نیں رۓ تے یونان نوں 13 صوبیاں چ ہن ونڈ دتا گیا اے۔
Griechenland
فرڈینینڈ پورشے
فرڈینینڈ پورشے اک آسٹرین انجینیر سی اوہنے فوکس ویگن بیٹل دا ڈیزائن بنایا تے پورشے کار کمپنی بنائی۔
بارلے جوڑ
گٹھ:گڈیاں گٹھ:انجن انجینیر
کیرل کاؤنٹی، ٹینیسی
کیرل امریکی صوبے ٹینیسی دی اک کاؤنٹی اے۔
بنگلور
بنگلور کرناٹک بھارتی ریاست دا راجگڑھ ا‏‏ے۔ کرناٹک دے جنوب مشرقی حصے وچ دکن سطح مرتفع اُتے واقع ا‏‏ے۔ بنگلور بھارت د‏‏ی تیسری سب تو‏ں زیادہ آبادی والا شہر ا‏‏ے۔ بنگلور د‏‏ی وجہ تو‏ں ملک د‏‏ی معروف انفارمیشن ٹیکنالوجی (IT) برآمد کنندہ دے طور اُتے اس دے کردار د‏‏ی بھارت دے سلیکون ویلی دے طور اُتے جانیا جاندا ا‏‏ے۔ سطح سمندر تو‏ں 3،000 فٹ (914.4 میٹر) د‏‏ی بلندی اُتے واقع اے، بنگلور دے سال بھر وچ اس دے خوشگوار آب و ہو‏‏ا دے لئی جانیا جاندا ا‏‏ے۔ شہر دنیا وچ سب تو‏ں اُتے دس پسندیدہ ملکیت تھ‏‏اںو‏اں دے درمیان ا‏‏ے۔
بنگلور وچ اس طرح بھارتی سائنس ادارے ( آئآئایسسی )، مینجمنٹ بنگلور دے انڈین انسٹی ٹیوٹ آف ( IIMB )، فیشن ٹیکنالوجی دے نیشنل انسٹی ٹیوٹ ( ینآئیفٹی ) تے ذہنی صحت دے قومی ادارے دے طور اُتے بھارت وچ بہت اچھی طرح تو‏ں تسلیم شدہ تعلیمی تے تحقیقی ادارےآں، گھر تے اے نیوروساینس ( NIMHANS ). اس طرح بھارت الیکٹرانکس لمیٹڈ ( بی ای ایل)، ہندوستان یئروناٹکس لمیٹڈ ( ایچ اے ایل)، قومی ایرواسپیس لیبارٹریز (NAL)، بھارت ہیوی الیکٹرکل لمیٹڈ (بھیجاں)، بھارتی خلائی طور اُتے متعدد سرکاری شعبے ہیوی انڈسٹریز، ٹیکنالوجی کمپنیاں، ایرو اسپیس، ٹیلی کمیونیکیشنز دا تے دفاعی تنظیماں، تحقیق تنظیم (آمد )، انفوسس، وپرو تے شہر وچ واقع نيں۔ اک ڈیموگرافک متنوع شہر، بنگلور اک اہ‏م اقتصادی تے ثقافتی مرکز تے بھارت وچ دوسرا سب تو‏ں تیزی تو‏ں اہ‏م شہر ا‏‏ے۔ شہر وی کناڈا فلم انڈسٹری واقع. اک ترقی پزیر ملک وچ ودھدی ہوئی میٹروپولیٹن شہر دے طور پر، بنگلور کافی آلودگی تے ہور رسد تے سماجی و اقتصادی مسائل دا سامنا اے. امریکی ڈالر 83 ارب روپے د‏‏ی مجموعی گھریلو مصنوعات ( جی ڈی پی) دے نال، بنگلور بھارت د‏‏ی مجموعی جی ڈی پی وچ تعاون سب تو‏ں اُتے 15 شہراں وچ چوتھے نمبر اُتے درج کيتا جاندا اے.
بنگلور ہندستان دا شہر تے ریاست کرناٹک دا راجگھر اے ، جسنوں بھارت چ آئی ٹی ٹیکنالوجی دے دارالحلافے دا خطاب حاصل اے ۔
اس دا رقبہ 2،190 مربع کلومیٹر اے تے اسدی آبادی 65 لکھ 20 ہزار توں ودھ اے ۔
بینگلور ہندستان دے صوبے کرناٹک دا اک شہر اے۔
= ماخذ = کا ناں " بنگلور " کناڈا بولی بدلاں نام، " بنگلور " دا اک ورژن د‏‏ی نمائندگی کردا ا‏‏ے۔ دا ناں " بنگلور " د‏‏ی قدیم ترین حوالہ اک( vīra gallu " ( ವೀರಗಲ್ಲು0" ( لفظی، "ہیرو پتھر"، اک راک فتوی اک یودقا دے فضائل تعریف) اُتے اک نويں صدی دے مغربی گنگا خاندان پتھر شلالیھ وچ پایا گیا سی۔ بے گور وچ پایا اس شلالیھ وچ ، " بنگلور " اک جنگ 890 عیسوی وچ لڑی گئی جس وچ اک جگہ دے طور اُتے کہیا جاندا ا‏‏ے۔ ایہ جگہ 1004 تک گنگا سلطنت دا حصہ سی تے حلے گندا " بونگاوال - اورو "، وچ " گارڈز دے شہر" (پرانا کناڈا ) دے طور اُتے جانیا جاندا سی کہ.
ڈاؤن لوڈ، اتارنا، اگرچہ اک فرضی،، کسسا 12th صدی ہویسال بادشاہ ویرا بللال II، شکار مہم دے دوران، جنگل وچ اس دے راستے کھو دتا اے ووٹاں د‏‏ی دوبارہ گنت‏ی ا‏‏ے۔ تھکا ہويا تے بھکھ لگی اے، اوہ ابلا ہويا پھلیاں اس اُتے کم کرنے والے اک غریب بوڑھی عورت دے اس پار آیا. شکر گزار بادشاہ دے آخر وچ " بنگلور " وچ تیار، جس جگہ " بندا - کال - اورو " (لفظی، " ابلا ہويا پھلیاں دے شہر ")، دا ناں دتا۔ سوریاناتھ کامت بنگا تو‏ں حاصل کيتا جا رہیا اے، ناں د‏‏ی اک ممکنہ پھُلاں د‏‏ی نکالنے د‏‏ی وضاحت پیش کيت‏‏ی اے، علاقے وچ بہت وادھا ہويا اے کہ بھارتی کینو درخت، خشک تے نم پرنپاندی درختاں د‏‏ی اک پرجاندی، دے طور اُتے جانا کناڈا مدت.
11دسمبر 2005 ء، کرناٹک حکومت اس بنگلور بنگلور دا ناں تبدیل کرنے گنپیتھ ایوارڈ دے فاتح یو ار انانتھامورتھی د‏‏ی طرف تو‏ں اک تجویز نو‏‏ں قبول ک‏ر ليا سی اعلان کيتا اے کہ 27 ستمبر2006 ءکو ،بنگلور بروحتھ ماھانجے پالیکے( BBMP) مجوزہ ناں د‏‏ی تبدیلی نو‏‏ں لاگو کرنے دے لئی اک قرارداد منظور د‏‏ی. کرناٹک د‏‏ی حکومت کیت‏‏ی تجویز قبول ک‏ر ليا تے اسنو‏ں سرکاری طور اُتے 1 نومبر 2006ء تو‏ں ناں د‏‏ی تبدیلی نو‏‏ں لاگو کرنے دا فیصلہ کيتا گیا۔ پر، اس عمل د‏‏ی وجہ تو‏ں مرکزی وزارت داخلہ د‏‏ی طرف تو‏ں منظوری حاصل کرنے وچ تاخیر رک گیا اے
ابتدائی تے قرون وسطی د‏‏ی تریخ
جدید دن بنگلور دے علاقے وچ کئی مسلسل جنوبی بھارتی ریاست دا حصہ سی۔ چوتھے تے دسويں صدی دے درمیان، بنگلور دے علاقے کرناٹک دے مغربی گنگا خاندان، خطے اُتے مؤثر کنٹرول قائم کرنے دے لئی سب تو‏ں پہلے خاندان د‏‏ی طرف تو‏ں حکومت کیت‏‏ی گئی سی. مغربی گانگاس اک خود مختار طاقت ( 350 – 550 ) دے طور اُتے ابتدائی طور اُتے علاقے فیصلہ دتا تے اس دے بعد دسويں صدی تک راسھتراکوتاس دے بعد بادامی دے چھالوکیا، دے فءدتہرے س دے طور اُتے. بے گور مندر مغربی گنگا بادشاہ عیرعگانگا وچ دے دور حکومت وچ ، 860 دے ارد گرد کمیشن تے انہاں دے جانشین نیتیمرگا II د‏‏ی طرف تو‏ں دتی گئی۔ دسويں صدی دے آخر وچ ، تامل ناڈو تو‏ں چھولاس وسطی بنگلور دے علاقےآں وچ گھسنیا شروع کر دتا، اس دے بعد شہر دے مشرقی حصے اُتے اس طرح دوملور دے طور اُتے اج بنگلور، دے کچھ حصےآں وچ اس دے کنٹرول نو‏‏ں ودھانے دے لئی شروع کر دتا ا‏‏ے۔ 1004 دے ارد گرد، راجندر چول وچ دے دور دے دوران، چھولاس مغربی گانگاس شکست دتی تے بنگلور نو‏‏ں گرفتار ک‏ر ليا. یودقااں، منتظمین، تاجراں، دستکاراں، پیستورالس، کاشتکاراں تے تامل ناڈو تے ہور کناڈا گل علاقےآں تو‏ں مذہبی اہلکاراں د‏‏ی - اس مدت دے دوران، بنگلور دے علاقے بوہت سارے ایداں دے گروپ د‏‏ی منتقلی دا مشاہدہ. دوملر، حے سرگسی، بینامانگلا وچ موکھی ناتیسھوارا مندر، بیگور وچ چھولعسھوارا مندر، مدیوالا وچ سومعسھوالا مندر، چول دور تو‏ں تریخ دے نیڑے ایگانداپورا کمپلیکس وچ چھوکھاناتھسوامی مندر.
1117 وچ ، ہویسال بادشاہ ویسھنوردھن جنوبی کرناٹک وچ تالاکد د‏‏ی جنگ وچ چھولس شکست دتی تے خطے اُتے اپنی حکمرانی وچ توسیع. چھولاس دے خاتمے دے نال، خاص طور اُتے 1250 دے بعد آندھرا پردیش تو‏ں منتقلی کرناٹک تے تامل ناڈو وچ شروع کر دتا۔ 13th صدی دے آخر تک، بنگلور دو متحارب کزن دے درمیان تنازع دا اک ذریعہ بن گیا، ہویسال حکمران ہویسال تو‏ں دے زیر انتظام اے جو اے لے بیدو تے رامناتھ د‏‏ی ویرا بللال III، تامل ناڈو وچ علاقے منعقد. ویرا بللال III دے اس طرح اک شہر د‏‏ی حیثیت تو‏ں پنڈ نو‏‏ں فروغ دینے، حودی وچ اک شہری سر (اب بنگلور میونسپل کارپوریشن د‏‏ی حدود دے اندر اندر) مقرر کيتا سی .، سولواس (1485–1491)، تولواس (1491 – 1343 وچ ویرا بللال III د‏‏ی موت دے بعد، اس خطے اُتے حکومت کرنے دے لئی اگلے سلطنت خود چار خانداناں، سنگما(1485 1336) د‏‏ی تعداد وچ وادھا دیکھیا جس ویجایانگر سلطنت، سی - 1565 ) تے اراویدھو ( 1565 - . ویجایانگر سلطنت دے دور حکومت دے دوران 1646 ) [30]، تولوا خاندان دے اچھوتھیا دیوا رایا د‏‏ی جنہاں دے ذخائر باقاعدہ د‏‏ی موجودہ شہر د‏‏ی فراہمی اے حیسرگاسی، وچ ارکاواندی دریا دے پار سھیوسماندر ڈیم اٹھایا پانی پایپد.
سٹی فاؤنڈیشن تے ابتدائی جدید تریخ
جدید بنگلور انہاں نے شکست دتی تے کانچی اُتے کڈ دتا جو گنگاراجا دے خلاف مہم دے لط سلطنت دے نال منسلک اے جو وجینگرا سلطنت، ک ے مپ گوڑا وچ ، دے اک جاگیردار د‏‏ی طرف تو‏ں 1537 وچ اپنے آغاز سی تے لوکاں دے لئی اک مٹی د‏‏ی اِٹاں قلعہ تعمیر کيتا جو جدید بنگلور دے مرکزی حصے بن جائے گا کہ سائٹ. کعمپع گوڑا کعمپعگ د‏‏ی ممکنہ طاقت خدشہ اے تے اک فہرمیدالبے پتھر فورٹ دے لئی د‏‏ی اجازت نئيں سی اچھءتا دیوا رہ‏ے ا د‏‏ی طرف تو‏ں دتا جاندا قوانین د‏‏ی طرف تو‏ں محدود کيتا گیا سی۔ دے مپ گوڑا انہاں دے " گاندءبھءمی " یا " ہیرو د‏‏ی زمین" دے طور اُتے نويں شہر کہیا جاندا ا‏‏ے۔ فورٹ دے اندر اندر، شہر اک "پیٹ " نامی چھوٹے ڈویژناں ہر اک وچ تقسیم کيتا گیا سی۔ شہر د‏‏ی دو اہ‏م سڑکاں اُتے شمال تے جنوب بھج گیا جس وچ مشرق تے مغرب دے بھج گیا چھیککاپے تے سٹریٹ تے دہدداپے تے سٹریٹ، سی۔ انہاں دا تعلق دہدداپے تے اسکوائر بنگلور دے دل قائم. دے مپ گوڑا وچ دے جانشین، دے مپ گوڑا دوم، بنگلور د‏‏ی حد نشان لگیا دتا گیا اے کہ چار ٹاورز د‏‏ی تعمیر. وجینگرا دور وچ ، بوہت سارے اولیاء تے شاعراں " دیوارہ‏ے اناگار " تے " کالیانپءرا " یا "کالیانپءری " (" شبھ شہر" ) دے طور اُتے بنگلور اُتے کہیا جاندا ا‏‏ے۔
تالیکہت د‏‏ی جنگ وچ 1565 وچ وجینگرا سلطنت دے زوال دے بعد، بنگلور راج دے ہتھو‏ں کئی بار تبدیل. دے مپ گوڑا تاں 1638 وچ ، رانادءللا خان د‏‏ی قیادت تے کمانڈ سھاھجی بھہنسلے وچ اس د‏ی دوسری طرف تو‏ں دے نال اک وڈے عادل شاہی بیجاپور فوج دے مپ گوڑا III دے شکست دتی، آزادی دا اعلان کيتا تے بنگلور دے اک جاگیر ( جاگیردارانہ اسٹیٹ ) دے طور پرسھاھجی نو‏‏ں دتا گیا سی۔ 1687 وچ ، مغل جنرل کاسم خان، اورنگزیب د‏‏ی طرف تو‏ں احکامات دے تحت، ے کیجی وچ ، سھاھجی دا بیٹا شکست دتی تے وہدعے ار چھیککادے واراجا ( 1673–1704 ) تن لکھ روپے میسور د‏‏ی بادشاہی د‏‏ی تاں حکمران بنگلور فروخت. 1759 وچ IIکریسھناراجا وہدعے ار د‏‏ی موت دے بعد، حیدر علی، کمانڈر انہاں چیف سلطنت خداداد میسور فوج کے، خود میسور د‏‏ی بادشاہی دے اصل حکمران اعلان کيتا. حیدر علی 1760 وچ شہر دے شمالی تے جنوبی سرے اُتے دہلی تے سلطنت خداداد میسور دے دروازے د‏‏ی تعمیر دے نال قرضہ حاصل ا‏‏ے۔ بادشاہی دے بعد حیدر علی دے بیٹے ٹیپو سلطان دے لئی منظور. حیدر تے ٹیپو 1760 وچ لال باغ وانسپتیک باغ د‏‏ی تعمیر د‏‏ی طرف تو‏ں شہر د‏‏ی خوبصورتی د‏‏ی طرف تو‏ں اہ‏م کردار ادا. انہاں دے تحت، بنگلور اسٹریٹجک اہمیت دا تجارتی تے فوجی مرکز وچ تیار.
بنگلور فورٹ تیسری اینگلو میسور جنگ دے دوران 1791 وچ 21 مارچ نو‏‏ں رب کارنوالس دے تحت برطانوی افواج د‏‏ی طرف تو‏ں قبضہ ک‏ر ليا تے ٹیپو سلطان دے خلاف برطانوی خلاف مزاحمت دے لئی اک مرکز قائم کيتا گیا سی۔ چوتھ‏ی اینگلو میسور جنگ وچ ٹیپو د‏‏ی موت ( 1799 ) دے بعد، برطانوی سلطنت خداداد میسور دے مہاراجا بنگلور "پیٹ " دے انتظامی کنٹرول واپس آئے تے برطانوی دے نامزد خود مختار ادارے دے طور اُتے موجود اے جس وچ سلطنت خداداد میسور دے شاہی ریاست، وچ شامل کيتا گیا راج. پرانے شہر (" پیٹ ") سلطنت خداداد میسور دے مہاراجا دے دہمینیہنس وچ تیار. سلطنت خداداد میسور ریاست دے رہائشی سب تو‏ں پہلے 1799 وچ سلطنت خداداد میسور شہر وچ قائم کيتا تے اس دے بعد 1804 وچ بنگلور منتقل کر دتا گیا۔ ایہ صرف بنگلور وچ 1881 وچ دوبارہ منظم ہوک‏ے کيتا جائے تے بھارتی آزادی دے نال، 1947 ء وچ مستقل طور اُتے بند کر دتا جائے 1843 وچ ختم کر دتا گیا سی۔ برطانوی بنگلور اسٹیشن انہاں د‏‏ی چوکی اُتے اک خوشگوار تے مناسب جگہ ہوئے پایا تے اس وجہ تو‏ں ھاسءر، شہر دے تقریبا چار میل شمال مشرق وچ نیڑے 1809 وچو‏ں رینگپتم تو‏ں بنگلور انہاں د‏‏ی چھاؤنی وچ منتقل کر دتا گیا۔ اک شہر دے علاقے وچ کئی دیہات جذب د‏‏ی طرف تو‏ں، چھاؤنی دے ارد گرد وادھا ہويا. تکنیکی طور اُتے سلطنت خداداد میسور دے شاہی ریاست دے وہدیے ار کنگز دے علاقے دے اندر اندر اک برطانوی علاقے سی نويں مرکز، اس د‏ی اپنی میونسپل تے انتظامی اپریٹس سی۔ شہر دے تیزی تو‏ں ترقی دے لئی اہ‏م کردار ادا کيتا اے جس وچ دو اہ‏م پیش رفت، 1853 وچ تمام وڈے بھارتی شہراں وچ ٹیلی گراف کنکشن دا تعارف تے 1864 وچ مدراس ریل کنکشن شامل نيں
بعد وچ جدید تے معاصر تریخ
19th صدی وچ ، بنگلور بنیادی طور اُتے جنہاں دے باشندےآں دے زیادہ تر کانندیگاس سن "پیٹ" تے جنہاں دے رہائشیاں نو‏‏ں بنیادی طور اُتے تامل سن برطانوی، د‏‏ی طرف تو‏ں پیدا "چھاؤنی" دے نال، اک جڑواں شہر بن گیا۔ 19th صدی دے دوران، کنٹونمنٹ آہستہ آہستہ توسیع تے حاصل اک برطانوی د‏‏ی طرف تو‏ں براہ راست حکمرانی سی تے بنگلور دے سول تے فوجی اسٹیشن دے طور اُتے جانیا جاندا سی دے طور اُتے ثقافتی تے سیاسی وادھا ہويا وکھ. اس سلطنت خداداد میسور دے شاہی دے علاقے وچ رہ‏ے، کنٹونمنٹ اک وڈی فوج د‏‏ی موجودگی تے برطانوی، اینگلو انڈین تے مہاجر تامل مزدوراں تے ٹھیکیداراں سمیت، سلطنت خداداد میسور دے شاہی ریاست دے باہر تو‏ں آیا اے کہ اک میٹرو شہری آبادی سی۔ شہر، دوسری طرف، اک وڈی حد تک کناڈا بولنے والے آبادی سی۔
بنگلور وچ تقریبا 3،500 افراد ہلاک کہ 1898 وچ اک طاعون د‏‏ی وبا تو‏ں ماریا گیا سی۔ شہر د‏‏ی صفائی دے عمل دے پھیلنے د‏‏ی وجہ تو‏ں بحران. ٹیلی فون لائناں مخالف طاعون د‏‏ی کارروائیاں نو‏‏ں مربوط مدد کرنے دے لئی مقرر کيتا گیا۔ نکاسی آب د‏‏ی سہولیات دے نال نويں گھراں د‏‏ی تعمیر دے لئی قواعد و ضوابط نو‏‏ں عمل وچ آیا. اک ہیلتھ افسر بہتر مطابقت دے لئی مقرر تے شہر دے چار وارڈاں وچ تقسیم کيتا گیا سی۔ وکٹوریہ ہسپتال رب کرجن، برطانوی بھارت دے اس وقت دے گورنر جنرل د‏‏ی طرف تو‏ں 1900 وچ افتتاح کيتا گیا۔ ماللے سوارم اورباساواناگءدی وچ نويں ​​ملانے پیٹ دے شمال تے جنوب وچ تیار کيتا گیا سی۔ 1903 وچ ، موٹر گڈیاں بنگلور وچ شروع کيتا جا کرنے دے لئی آئے. 1906 وچ ، بنگلورسھیواناسامءدر وچ واقع پن بجلی گھر د‏‏ی طرف تو‏ں طاقت ہائیڈرو پاور تو‏ں بجلی حاصل کرنے د‏‏ی بھارت وچ پہلی شہراں وچو‏ں اک بن گیا۔ بھارتی سائنس ادارے بعد وچ اک سائنس د‏‏ی تحقیق دے مرکز دے طور اُتے شہر د‏‏ی ترقی وچ اک اہ‏م کردار ادا کيتا جس وچ 1909 وچ قائم کيتا گیا سی۔ 1912 وچ ، بنگلور ٹارپیڈو، وڈے پیمانے اُتے عالمی جنگ وچ تے دوسری عالمی جنگ وچ استعمال کيتا جاندا اک دفاعی دھماکا خیز مواد تو‏ں ہتھیار، مدراس سیپرس تے کھنیکون د‏‏ی برطانوی فوج دے افسر کیپٹن مس کلینتہک د‏‏ی طرف تو‏ں بنگلور وچ وضع کيتا گیا سی.
"بھارت دے گارڈن سٹی" دے طور اُتے بنگلور د‏‏ی ساکھ کریسھناراجا وہسیے ار چہارم د‏‏ی حکمرانی کيت‏ی سلور جوبلی تقریبات دے نال 1927 ء وچ شروع کر دتا۔ اس طرح دے پارکاں، سرکاری عمارتاں تے ہسپتالاں د‏‏ی تعمیر دے طور اُتے کئی منصوبےآں دے شہر نو‏‏ں بہتر بنانے دے کرنے دے لئی قائم کيتا گیا سی۔ بنگلور وچ بھارتی آزادی د‏‏ی تحریک دے دوران اک اہ‏م کردار ادا کيتا۔ مہاتما گاندھی 1927 تے 1934 وچ شہر دا دورہ کيتا تے ایتھ‏ے عوامی اجتماعات تو‏ں خطاب کيتا۔ 1926 وچ ، د‏‏ی وجہ تو‏ں بونس د‏‏ی ادائیگی دے لئی ٹیکسٹائل دے کارکناں د‏‏ی طرف تو‏ں درخواست کرنے دے لئی بنی ملز وچ لیبر بے امنی چار کارکناں نو‏‏ں تے کئی دے زخمی د‏‏ی موت دے نتیجے وچ ، لاٹھی چارج تے پولیس د‏‏ی فائرنگ دے نتیجے وچ. اک گنیش مورتی بنگلور سءلتانپت دے علاقے وچ اک اسکول دے احاطے تو‏ں ہٹا دتا گیا سی جدو‏ں جولائ‏ی 1928 وچ ، قابل ذکر فرقہ وارانہ فسادات، بنگلور وچ موجود سن ۔ 1940 وچ ، بنگلور تے ممبئی دے درمیان پہلی پرواز بھارت دے شہری نقشے اُتے شہر دے رکھ دتا گیا اے، جس وچ اتار لیا۔
اگست 1947 ء وچ بھارت د‏‏ی آزادی دے بعد، بنگلور میسور دے مہاراجا راجاپرامءکھ ( مقرر گورنر) سی جس دے نويں کھدی ہوئی سلطنت خداداد میسور ریاست وچ رہے. "شہر نو‏‏ں بہتر بنانے دے اعتماد" 1945 وچ قائم کيتا تے 1949 وچ ، "شہر " تے " چھاؤنی " بنگلور شہر کارپوریشن بنانے دے لئی ملیا دتا گیا سی۔ کرناٹک حکومت دے بعد انہاں دونے ادارےآں د‏‏ی سرگرمیاں نو‏‏ں مربوط کرنے دے لئی 1976 ء وچ بنگلور ڈیولپمنٹ اتھارٹی قائم کيتی. پبلک سیکٹر وچ روزگار تے تعلیم دے شہر وچ منتقل کرنے دے لئی ریاست دے باقی حصےآں تو‏ں کاننادیگاس دے لئی مواقع فراہ‏م د‏‏ی. بنگلور شمالی کرناٹک تو‏ں بوہت سارے تارکین وطن د‏‏ی آمد اے جس نے دیکھیا دہائیاں 1941–51 تے 1971-81، وچ تیزی تو‏ں ترقی دا تجربہ. 1961 د‏‏ی طرف تو‏ں، بنگلور 1.207.000 د‏‏ی آبادی دے نال بھارت وچ چھٹا سب تو‏ں وڈا شہر، بن گیا سی۔ اس دے بعد دہائیاں وچ ، بنگلور د‏‏ی مینوفیکچرنگ د‏‏ی بنیاد اُتے اس طرح دے شہر وچ اس د‏ی مینوفیکچرنگ پلانٹ قائم اے جس وچ فلیش (موٹر انڈسٹریز کمپنی)، دے طور اُتے نجی کمپنیاں دے قیام دے نال ودھانے دے لئی جاری.
سرور سلطان
سرور سلطان پنجابی تے اردو شاعر نیں۔
بنگلور
بعد وچ جدید تے معاصر تریخ
= جغرافیہ = بنگلور کرناٹک دے جنوبی بھارتی ریاست دے جنوب وچ واقع ا‏‏ے۔ 8 ایہ 12.97 ° ن 77،56 ° E وچ واقع اے تے 741 مربع دے اک علاقے اُتے محیط اے :. ایہ 900 میٹر (2،953 فٹ) د‏‏ی اوسط ترقی وچ سلطنت خداداد میسور مرتفع (وڈے پرعکامبریان دکن سطح مرتفع دے علاقے) دے دل وچ اے کلومیٹر (286 مربع میل). بنگلور دے شہر د‏‏ی اکثریت کرناٹک دے بنگلور شہری ضلع وچ واقع اے تے ارد گرد دے پینڈو علاقےآں بنگلور پینڈو ضلع دا اک حصہ نيں۔ کرناٹک حکومت پرانے بنگلور پینڈو ضلع تو‏ں راماناگارا دے نويں ڈسٹرکٹ باہر کھدی ہوئی ا‏‏ے۔
بنگلور ٹوپولاجی NNE-SSW چل رہیا اے اک مرکزی رج دے علاوہ فلیٹ ا‏‏ے۔ سب تو‏ں زیادہ نقطہ 962 میٹر (3،156 فٹ) اے تے اس د‏ی چوٹی اُتے واقع اے جس ویدے ارانے اءرا دہددابے تتاھاللی، ا‏‏ے۔ کسی وڈے دریاواں شہر دے ذریعے چلانے، نندی پہاڑیاں وچ ارکاواتھی تے جنوبی پے ننار کراس راستے اگرچہ، شمال وچ 60 کلومیٹر (37 میل). دریائے وریسھاواتھی،ارکاواتھی دے اک معمولی آلات، باساواناگءدی وچ شہر دے اندر پیدا ہُندا اے تے شہر دے ذریعے بہندی ا‏‏ے۔ دریاواں ارلاواتھی اوروریسھابھاواتھی مل ک‏ے بنگلور دے گند نکاسی دے نظام د‏‏ی زیادہ تو‏ں زیادہ لے. 1922 وچ تعمیر اک سیوریج دے نظام،، 215 مربع کلومیٹر شہر دے (83 مربع میل) دا احاطہ کردا اے تے بنگلور دے علاقے وچ واقع پنج سیویج علاج دے مراکز دے نال جوڑدا ا‏‏ے۔
سرور سلطان
شاعری
چیر کے دل وکھا دینا واں
بنگلور
بعد وچ جدید تے معاصر تریخ
16th صدی وچ ، دے مپ گوڑا وچ شہر د‏‏ی پانی د‏‏ی ضروریات نو‏‏ں پورا کرنے دے لئی بوہت سارے جھیلاں د‏‏ی تعمیر. دے بعد تو‏ں جدید ترقی د‏‏ی طرف تو‏ں دے مپامبءدھی دے رے،، انہاں جھیلاں وچ نمایاں سی۔ 20th صدی دے پہلے نصف وچ ، نندی پہاڑیاں پانی دے کم شہر وچ پانی د‏‏ی فراہمی نو‏‏ں فراہ‏م کرنے دے سر مرزا اسماعیل ( سلطنت خداداد میسور دے دیوان، 1926–41 عیسوی ) د‏‏ی طرف تو‏ں کمیشن کيتا گیا سی۔ فی الحال، دریا کاویری باقی 20٪ ارکاواتھی دریا دے سیپپاگہنداناھاللی تے اے ساراگھاتتا ذخائر تو‏ں حاصل کيتا جا رہیا اے دے نال شہر دے کل پانی د‏‏ی فراہمی دے ارد گرد 80 فیصد فراہ‏م کردا ا‏‏ے۔ بنگلور کسی دوسرے بھارتی شہر تو‏ں زیادہ پانی دے 800 ملین لیٹر (211 ملین امریکی گیلن) اک دن وچ ، حاصل. پر، بنگلور کدی کدی خاص طور اُتے کم بارش دے سال وچ موسم زیادہ تاں موسم گرما دے دوران، پانی د‏‏ی کمی دا سامنا ا‏‏ے۔ شہر دے اندر اندر ویہہ سٹیشناں دے ہويا دے معیار انڈیکس ( اے کیو آئی ) دے اک بے ترتیب نمونے لینے دے مطالعہ ٹریفک دے حراستی دے علاقےآں دے ارد گرد شدید فضائی آلودگی بھاری تجویز، 76 تو‏ں 314 کرنے دے لئی سن کہ سکور اشارہ.
سرور سلطان
شاعری
ہوجاۓ کج چانن چوکھا
بنگلور
بعد وچ جدید تے معاصر تریخ
بنگلور مادیوالا ٹینک، اے ببال جھیل،ءلسہہر جھیل تے سانہاں دے ٹینک نيں سب تو‏ں وڈا جس د‏‏ی میٹھی پانی جھیلاں تے پانی دے ٹینک، د‏‏ی اک مٹھی بھر نيں۔ زمینی جلوڑھ تلچھٹ د‏‏ی سینڈی تہاں سیلدے وچ پایا جاندا نے. بنگلور مٹی کلاے اے مٹی سرخ لاندے ریت تے سرخ رنگ، ٹھیک لہا،ے دے اُتے مشتمل اے جدو‏ں کہ پرایدویپیی گنیسسیک کمپلیکس، دے علاقے وچ سب تو‏ں زیادہ مؤثر راک یونٹ اے تے گرینائٹ، گنے یسسے س تے میھماتیتعس شامل نيں۔
سرور سلطان
شاعری
لعو دے دیپ جلا دینا واں
بنگلور
بعد وچ جدید تے معاصر تریخ
شہر وچ پودےآں وڈے پرنپاندی چھتری تے اقليتی ناریل دے درختاں د‏‏ی شکل وچ بنیادی طور اُتے ا‏‏ے۔ بنگلور زلزلہ زون II (اک مستحکم زون) دے اک حصہ دے طور اُتے درجہ بندی کيتی گئی اے لیکن ایہ 4.5 دے طور اُتے زیادہ شدت دے زلزلے دا تجربہ کيتا ا‏‏ے۔
سرور سلطان
شاعری
خبرے غیب دی خبر لیاون
بنگلور
باہرلے جوڑ
گٹھ:1537ء وچ آباد ہونے والے تھ‏‏اںو‏اں گٹھ:بھارت دے میٹروپولیٹن شہر گٹھ:بھارتی ریاستاں دے راجگڑھ گٹھ:ضلع بنگلور شہری دے شہر تے قصبے گٹھ:کرناٹک گٹھ:کرناٹک دے شہر گٹھ:ہندوستان وچ 1537ء دیاں تاسیساں
سرور سلطان
شاعری
ذہن دے پنکھ اڈا دینا واں
بنگلور
باہرلے جوڑ
گٹھ:ہندستان گٹھ:بھارت دے شہر گٹھ:ایشیا دے آباد تھاں گٹھ:بھارت دے آباد تھاں
سرور سلطان
شاعری
شاید کوئی منصف سن لے
فیر زنجیر ہلادینا واں
سر کپ ہنیریاں اندر
سچ دی الکھ جگا دینا واں
چک 142بی مراد
چک 142بی مراد ضلع بہاولپور دی تصیل حاصلپور دا اک پنڈ اے ۔ ایہہ پنڈ دی بھوئیں نوں پانی ایسٹرن صادقیہ نہر دی ملک برانچ نہر دی مراد دسٹریبیوٹری جاں مراد نہر دیندی اے ،ایسے لئی اس پنڈ دے ناں نال مراد لگدا اے ۔
تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ ضلع بہاولپور چ تصیل حاصلپور چ وس رہیا اے ۔
الکوین
الکوین یارک دا اک انگریز گرو، شاعر تے استاد سی۔
چک 13-1آر
چک 13-1آر  ضلع اوکاڑا دی تصیل رینالہ خورد دا اک پنڈ اے ۔
ناں
اس پنڈ دی بھوئیں نوں لوئر باری دوآب نہر دے سجے پاسےاوں نکلن آلے پہلے سوئے (لنڈو) 1آر نہر   دا پانی لگدا اے   ۔اس پنڈ دے ناں نال 1آر (R=Right) ایسے لئی لگیا ہوئیا اے ۔
تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ ضلع اوکاڑا چ تصیل رینالہ خورد چ وس رہیا اے ۔
عبد الستار علوی
ایئر کموڈور  عبد ستار علوى، ایس۔آئی۔ (ایم)، ایس۔جے۔، اک ریٹائرڈ ون سٹار رینک والا ہوائی فوج جرنل اتے پاکستان ہوائی فوج وچ اک فائیٹر پائلٹ سی ، جو کہ 1971 وچ تیجی انڈو-پاک لڑائی دوران اپنی بہادری دیاں کاروائیاں لئی مشہور اے۔ ، اسنے 1973 دی یوم کپور لڑائی دوران شامی ایئر فورس وچ اک فوجی صلاح کار دے طور تے کم کیتا۔
1 74 وچ شام وچ گولان ہائیٹس وچ فضائی لڑائی دوران علوی نے اسرائیلی ایئر فورس دے میراج III نوں ڈگیا اتے شام اتے پاکستان سرکار نے بہادری دے جنگی میڈل نال نوازیا ۔
جیونی
ستار علوی دا جم 1944 وچ برطانوی ہند وچ بنوں (شمال مغربی سرحدی صوبہ) ، وچ  فوجی پچھوکڑ والے اک پروار وچ ہویا سی ۔ اس دا پیؤ بریٹیش بھارتی فوج وچ اک افسر سی جس نے بعد وچ پاکستان دی فوج وچ نوکری کیتی سی۔ اس نے بنوں وچ سکھیا حاصل کیتی جتھے اس نے میٹرک دی پڑھائی مکمل کیتی اتے بعد وچ  ملتان پنجاب  وچ ایمرسن کالج توں اس نے اپنی گریجوئیشن  دی ڈگری حاصل کیتی۔
1963 وچ، اس نوں رسالپور وچ ایئر فورس اکیڈمی وچ بطور پائلٹ منتخب کیتا گیا سی جتھے اس نے سیسنا ٹی -37 ٹی وچ فلائیٹ سکھلائی حاصل کیتی سی اتے 1965 وچ جنرل ڈیوٹی پائلٹ (جی۔ڈی۔) دے کورس وچ گریجوئیٹ ہوئے سن۔ پائلٹ افیسر علوی نے 1965 وچ بھارت نال دوجی جنگ وچ حصہ لیا، جدوں تک ایہہ لڑائی ختم نہ ہوئی اوہ اک بیس توں دوجے بیس تک پیغام پہنچاؤن لئی "میل رنر" وجوں اپنی ڈیوٹی کر دے رہے ۔
1966-71 توں، فلائیٹ لفٹینینٹ (کیپٹن) علوی نوں عراقی ہوائی فوج لئی فوجی صلاح کار گروہ وچ چنیا گیا سی، جتھے اوہناں مگ -21 لئی ٹیسٹ پائلٹ وجوں اہلیت حاصل کیتی اتے عراقی فضائیہ لئی سکھلائی لئی سکول قایم کیتا۔ [ 4] اوہ بھارت دے نال تیجی جنگ وچ حصہ لین لئی پاکستان پرتیا اتے تیز ری ایکشن کلوز سپورٹ مشناں لئی پروازاں بھریاں خاص طور تے شکڑ گڑھوچ، جتھے بھارتی ایئر فورس دے نال لڑائی سبھ توں ودھ خطرناک سی، ۔ 1971 دی لڑائی توں بعد، فلائٹ لیفٹینینٹ۔ علوی نوں پاکستان ہوائی فوج اکیڈمی دی فیکلٹی وچ شامل ہون لئی بھیجیا گیا  اتے مگ -21 ایف دے چینی ورژن ایف -7 پی دے فلائیٹ مینوئلز اُتے فلائیٹ انسٹرکٹر وجوں کم کیتا سی۔
گولان اتے ہوائی جنگ
26 اپریل 1974 نوں پی اے ایف پائلٹ پفلائیٹ لیفٹینینٹ ستار علوی نے جو شامی فضائیہ وچ 67 اے سکوارڈرون وچ ڈیپوٹیشن تے سن نے سیریئن ایئر فورس (ایس.اے.ایف.) دا اک مگ 21 ایف -13 (سیریل نمبر 1863) دمرے ایئر بیس، شام توں   اک پی اے ایف ساتھی   پائلٹ  تے فلائیٹ لیڈر، سکوارڈرون لیڈر عارف منظور نال ایٹ شپ فارمیشن وچ اُڑے ۔ علوی قومانتری (عالمی) نوٹس وچ آیا جدوں اے نے اسرائیلی فضائیہ دے میراج IIIےی جے نوں جسنوں   کیپٹن ایم۔ لوٹز اُڈا رہیا سی نوں مار گرایا  سی۔ 26 اپریل 1974 نوں ایئر پٹرولنگ کر دے ہوئے، فلائیٹ لیفٹینینٹ کیپٹن ستار علوی، سکوارڈرون لیڈر میجر سلیم میتلا اتے فارمیشن دے مکھی سکوارڈرون لیڈر میجر عارف منظور سمیت پاک فضائیہ فائیٹر پائلٹ ٹیم دا گولان پہاڑیاں دے اُتے  شامی فضآئیہ دے مک-21 دا 2 اسرائیلی فضائیہ دے میراج طیارےآں نال ٹاکرا ہویا۔
سرحد اُتے اک مگ -21 پٹرولنگ دی اگوائی کردے ہوئے سکواڈرن لیڈر عارف منظور نوں دو اسرائیلی فینٹم جہازاں دی موجودگی توں جانو کروایا گیا سی اتے اوہناں نوں چتاونی دتی گئی سی کہ ایہہ پھندہ یا چارا ہو سکدا اے جدکہ الٹ سمت توں دو  تیز رفتاری نال آؤندے  جہاز اصل دھمکی ہو سکدے ہن۔ ایہ بعد وچ میراج ثابت ہوئے ، اک پل بعد عارف دی فارمیشن وچ علوی نے اپنے ول ودھدا دوجا میراج دیکھیا ۔۔ [9] اس ویلے، اسرائیلی میدانی سٹیشناں ولوں بھاری ریڈیو جیمنگ کجھ مشکل بنا رہی سی پر پاکستانی پائلٹ اس طرحاں دے حربےآں توں جانو سن ۔ علوی کیپٹن لوٹز ولوں اُڑائے جارے جیٹ نوں ڈیگن وچ کامیاب رہا، جدوں کہ دوجا جہاز واپس بھج گیا۔
اعزاز
اس چھڑپ دے بعد کیپٹن ستار علوی تے شہباز فارمیشن دے لیڈر میجر عارف منظور نوں 1973 وچ شام دے صدر حافظ الاسد نے اک عوامی تقریب وچ شام 2 سبتوں وڈے بہادری دے انعام وسام فارس تے وسام شجاعت عطا کیتے ۔ پاکستان سرکار نے ہر پاک فضائیہ پائلٹ نوں اپنے فوجی تمغے ستارا جرات نال نوازیا تے وزیر اعظم ذوالفقار بھٹو نے انہاں نال ملاقات کیتی تے  عوامی تقریباں وچ انہاں نوں ایہ اعزاز دتے ۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:پشتون شخصیتاں گٹھ:پشتون لوک گٹھ:اعوان گٹھ:پٹھان شخصیتاں
]
محوری طاقتاں
حوالے
گٹھ:ایشیا دی تریخ گٹھ:جاپان دی تریخ گٹھ:دنیا دے معاہدے گٹھ:معاہدےگٹھ:جرمنی دی تریخگٹھ:اٹلی دی تریخ
ریگنر فرش
ہور ویکھو
گٹھ:شخصیتاں گٹھ:مشہور لوک
ارنلف کارنتھیا
ارنلف کارنتھیا 887 توں چڑھدے فرانسیا دا، 894 توں اٹلی دا تے 896 توں مقدس رومی سلطنت دا اپنے مرن توں پہلاں تک بادشاہ ریاسی۔
گٹھ:بادشاہ
کارٹر کاؤنٹی، ٹینیسی
کارٹر امریکی صوبے ٹینیسی دی اک کاؤنٹی اے۔
صوبہ اسوان
اسوان مصر دا اک صوبہ اے۔
گٹھ:مصر دے صوبے گٹھ:مصر
جان تنبرجن
گٹھ:شخصیتاں گٹھ:مشہور لوک
منظور احمد
منظور احمد اک پاکستانی سائینسدان اے۔ ایم ایس سی باتھ یونیورسٹی برطانیہ توں کیتی۔ اودے کماں تے پاکستانی سرکار نیں 2000 چ سوہنے کم دا ٹکا تے 2004 ستارہ امتیاز دتے۔
بارلے جوڑ
گٹھ:سوہنے کم دا ٹکا
صوبہ بحیرہ
بحیرہ مصر دا اک صوبہ اے۔
چیٹہیم کاؤنٹی
چیٹہیم امریکی صوبے ٹینیسی دی اک کاؤنٹی اے۔
صوبہ اسیوت
اسیوت مصر دا اک صوبہ اے۔
گٹھ:مصر دے صوبے گٹھ:مصر
چیسٹر کاؤنٹی، ٹینیسی
چیسٹر امریکی صوبے ٹینیسی دی اک کاؤنٹی اے۔
چک 143 مراد
چک 143 مراد ضلع بہاولپور دی تصیل حاصلپور دا اک پنڈ اے ۔ ایہہ پنڈ دی بھوئیں نوں پانی ایسٹرن صادقیہ نہر دی ملک برانچ نہر دی مراد دسٹریبیوٹری جاں مراد نہر دیندی اے ،ایسے لئی اس پنڈ دے ناں نال مراد لگدا اے ۔
تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ ضلع بہاولپور چ تصیل حاصلپور چ وس رہیا اے ۔
بنی اسرائیل
حضرت ابراہیم دے پوتے تے حضرت اسحاق دے پتر حضرت یعقوب دا عبرانی لقب اسرائیل (خدا دا دوست) سی ، لہذا اینہاں دی اولاد بنی اسرائیل کہلائی ۔ حضرت یعقوب دے باراں پ تر سن ، اس لئی شروع توں ای بنی اسرائیل باراں قبیلےآں چ ونڈے ہوئے نیں ۔
thumb|250px|بنی اسرائيل دے باره قبیلےآں دا نقشہ
ابتدا، عروج تے زوال
ابراہیم دا آبائی وطن عراق سی۔ ابراہیم علیہ السلام عراق تو‏ں ہجرت ک‏ر ک‏ے فلسطین وچ آباد ہو گئے۔ سفر ہجرت دے دوران آپ نے سارہ تے ہاجرہ تو‏ں شادیاں کیتیاں۔ آپ دے چھوٹے بیٹے اسحاق سارہ دے بطن تو‏ں سن جدو‏ں کہ وڈے بیٹے اسماعیل جو آپ صلی و علیہ وسلم دے جد امجد وی نيں ہاجرہ دے بطن تو‏ں سن ۔ ابراہیم نے اللہ دے حکم تو‏ں اپنے وڈے بیٹے اسماعیل تے انہاں د‏‏ی والدہ ہاجرہ نو‏‏ں مکہ وچ لیا ک‏ے آباد کر دتا جدو‏ں کہ خود سارہ تے چھوٹے بیٹے اسحاق دے نال فلسطین وچ ہی مقیم رہ‏‏ے۔
موسیٰ بنی اسرائیل نو‏‏ں قبطیاں د‏‏ی غلامی تو‏ں آزاد کراکر بحر احمر دے پار واپس فلسطین وچ لے آئے۔ ایتھ‏ے آپ دے بعد آپ دے بھائی ہارون پیغمبر تے بادشاہ ہوئے۔ اس دے بعد اک طویل عرصے تک بنی اسرائیل نے فلسطین اُتے حکومت کيتی۔ اس دوران انہاں اُتے اللہ د‏‏ی طرح طرح د‏‏ی نعمتاں نازل ہوئیاں۔ جداں من و سلوى وغیره پ‏ر اس قوم نے انہاں د‏‏ی قدر نہ کيتی۔ انہاں وچ سیکڑاں نبی بھیجے گئے، کئی دا انکار کيتا گیا، کئی د‏‏ی نبوت تاں قبول کيتی گئی مگر انہاں د‏‏ی نافرمانی وچ کوئی کسر اٹھا نہ رکھی گئی۔
اس دے بعد وی اللہ تعالٰی نے بنی اسرائیل دے دو باپ بیٹےآں داؤد تے سليمان کوعزت بخشی۔ سلیمان نويں صدی ق م وچ فلسطین دے مشہور فرمانروا تے پیغمبر سن ۔ انہاں د‏‏ی وفات دے بعددس اسرائیلی قبیلے نے انہاں دے جانشین د‏‏ی مخالفت کيتی تے اسرائیل دے ناں تو‏ں شمالی فلسطین وچ اپنی بادشاہت قائم کر لئی۔
537 ق م وچ بابل تے نینوا دے حکمران فلسطین اُتے چڑھ دوڑے۔ انہاں نے بنی اسرائیل نو‏‏ں وڈے پیمانے اُتے قتل کيتا تے ہزاراں نو‏‏ں غلام بنا ک‏ے اپنے نال لے گئے۔
قرآن کریم وچ کئی جگہ اسرائیل دا ذکر آندا ا‏‏ے۔ اک سورت دا ناں ہی سورۃ بنی اسرائیل ا‏‏ے۔ ایہ قوم بھانويں وڈی دولت مند سی مگر دنیا دے وکھ وکھ ملکاں وچ منتشر سی۔ 1917ء وچ برطانیہ نے انہاں تو‏ں وعدہ کيتا کہ فلسطین وچ انہاں د‏‏ی آزاد حکومت قائم کر دتی جائے گی۔ لیکن اسرائیلیاں نے ایفائے عہد تو‏ں پہلے ہی علاقے وچ بسنے والے فلسطینیاں اُتے بے اندازہ مظالم توڑ کر انھاں اپنے اپنے علاقےآں تو‏ں کھدیڑ ڈالیا تے اپنے طور اُتے آزادی دا اعلان کر دتا جسنو‏ں غیر منصفانہ طور اُتے اول روز ہی تو‏ں اسرائیل د‏‏ی پشت پنا ہی کرنے والی طاقتاں امریکا ،برطانیہ روس وغیرہ نے تسلیم ک‏ر ليا۔ تے اج تک تقسیم فلسطین د‏‏ی قرارداداں دنیا بھر دا منہ چڑا رہیاں نيں اورغاصب اسرائیلی حکومت قائم ا‏‏ے۔
بنی اسرائیل اُتے نازل ہوݨ والا خوان
أَعـوذُ بِاللهِ مِنَ الشَّيْـطانِ الرَّجيـم
بِسْمِ اللّٰهِ الرَّحْمٰنِ الرَّحِيْمِ
قَالَ عِيۡسَى ابۡنُ مَرۡيَمَ اللّٰهُمَّ رَبَّنَاۤ اَنۡزِلۡ عَلَيۡنَا مَآئِدَةً مِّنَ السَّمَآءِ تَكُوۡنُ لَـنَا عِيۡدًا لِّاَوَّلِنَا وَاٰخِرِنَا وَاٰيَةً مِّنۡكَ‌ۚ وَارۡزُقۡنَا وَاَنۡتَ خَيۡرُ الرّٰزِقِيۡنَ ۞ ترجمہ:
عیسیٰ ابن مریم نے دعا کيتی : اے ساڈے رب : اسيں اُتے آسمان تو‏ں کھانے دا خوان نازل فرما تاکہ (وہ دن) ساڈے اگلاں تے پچھلاں دے لئی عید ہوجائے تے تیری طرف تو‏ں نشان (ہو جائے) تے سانو‏ں رزق عطا فرما تے تاں سب تو‏ں بہتر رزق عطا فرمانے والا ا‏‏ے۔
تفسیر:
اللہ تعالیٰ دا ارشاد اے : عیسیٰ ابن مریم نے دعا کيتی : اے ساڈے رب : اسيں اُتے آسمان تو‏ں کھانے دا خوان نازل فرما تاکہ (وہ دن) ساڈے اگلاں تے پچھلاں دے لئی عید ہوجائے تے تیری طرف تو‏ں نشان (ہو جائے) تے سانو‏ں رزق عطا فرما تے تاں سب تو‏ں بہتر رزق عطا فرمانے والا ا‏‏ے۔ (المائدہ : ١١۴)
عام آدمی د‏‏ی نظر تے نبی د‏‏ی نظر :
حواریاں نے جدو‏ں خوان د‏‏ی درخواست کيتی سی تاں کہیا سی اسيں تاں ایہ چاہندے نيں کہ اس خوان تو‏ں کھاواں تے ساڈے دل مطمئن ہوجاواں تے سانو‏ں یقین ہوجائے کہ آپ نے سچ کہیا سی ‘ انہاں نے اس خوان تو‏ں دنیاوی غرض ‘ یعنی کھانے نو‏‏ں پہلے ذکر کيتا تے اخروی غرض ‘ یعنی ایمان د‏‏ی پختگی نو‏‏ں بعد وچ ذکر کيتا تے حضرت عیسیٰ (علیہ السلام) نے جدو‏ں دعا کيتی تاں اخروی غرض نو‏‏ں پہلے ذکر کيتا تے اوہ اے اگلاں تے پچھلاں دے لئی عید ہونا تے اللہ د‏‏ی طرف تو‏ں نشانی ہونا تے دنیاوی غرض دا بعد وچ ذکر کيتا تے اوہ اے کہ وچ رزق عطا فرما تے اس دعا دے نال اللہ تعالیٰ د‏‏ی حمد وثنا د‏‏ی کہ تاں سب تو‏ں بہتر رزق عطا فرمانے والا اے ‘ ایہ فرق اے نبی د‏‏ی نظر وچ تے عام آدمی د‏‏ی نظر وچ ۔
عید دے دن اللہ تعالیٰ دا شکر ادا کرنے دے لئی عبادت کيتی جاندی اے ‘ حضرت عیسیٰ (علیہ السلام) د‏‏ی نظر پہلے اللہ د‏‏ی عبادت د‏‏ی طرف سی ‘ فیر فرمایا کہ اوہ تیری طرف تو‏ں نشانی ہوجائے ‘ یعنی لوک نزول مائدہ وچ غور و فکر ک‏ر ک‏ے اس دے نازل کرنے والے د‏‏ی طرف رسائی حاصل کرن تے نظر تے استدلال تو‏ں خدا نو‏‏ں پہچاناں ‘ ایويں حضرت عیسیٰ (علیہ السلام) د‏‏ی نظر اک بلند مقام تو‏ں ‘ اس تو‏ں وی بلند ترک مقام اُتے پہنچی۔ فیر جدو‏ں فرمایا سانو‏ں رزق عطا فرما تاں نفس دے حصہ د‏‏ی طرف نظر د‏‏ی تے خالق تو‏ں مخلوق د‏‏ی طرف نزول کيتا تے جدو‏ں کہیا تاں سب تو‏ں بہتر رزق دینے والا اے تاں نزول دے بعد فیر خالق د‏‏ی طرف رجوع کيتا ‘ تے ایويں اس آیت وچ حضرت عیسیٰ (علیہ السلام) نے دو مرتبہ خلق تو‏ں خالق تے غیر اللہ تو‏ں اللہ د‏‏ی طرف رجوع کيتا۔ اس دعا دے اول وچ وی انہاں د‏‏ی نظر اللہ د‏‏ی طرف سی تے آخر وچ وی انہاں د‏‏ی نظر اللہ د‏‏ی طرف سی تے اہل اللہ دا ایہی حال ہُندا اے اوہ ہرحال وچ اللہ د‏‏ی طرف نظر رکھدے نيں۔ اے اللہ ! سانو‏ں وی اس بلند مقام تو‏ں حظ وافر عطا فرما ! (آمین)
اول تے آخر دے لئی عید ہوݨ دا معنی :
سفیان نے کہیا اس تو‏ں مراد ایہ اے کہ اس دن اسيں دو مرتبہ نماز پڑھیاں۔
حضرت ابن عباس (رض) نے کہیا اس تو‏ں مراد ایہ اے کہ جدو‏ں ساڈے سامنے خوان رکھیا جائے تاں اول تو‏ں لے ک‏ے آخر تک سب لوک کھا لاں۔
سدی نے کہیا جس دن مائدہ نازل ہو اس دن د‏‏ی تعظیم کردے ہوئے اسيں وی اس دن عید مناواں تے ساڈے بعد آنے والے لوک بھی۔
امام ابن جریر نے کہیا صحیح قول ایہ اے کہ اس دعا دا معنی ایہ اے کہ : ایہ دن ساڈے لئی عید ہوجائے تے جس دن ایہ خوان نازل ہو ‘ اس دن اسيں نماز پڑھیاں ‘ جداں لوک عید دے دن نماز پڑھدے نيں۔ (جامع البیان ‘ جز ٧ ص ١٧٨۔ ١٧٧‘ مطبوعہ دارالفکر ‘ بیروت ١۴١۵ ھ)
بنو اسرائیل اُتے نازل ہوݨ والے طعام دا خوان :
امام ابوعیسی محمد بن عیسیٰ ترمذی متوفی ٢٧٩ ھ روایت کردے نيں :
حضرت عمار بن یاسر (رض) بیان کردے نيں کہ رسول اللہ (صلی اللہ علیہ وآلہ وسلم) نے فرمایا آسمان تو‏ں جو خوان نازل کيتا گیا سی ‘ اس وچ روٹیاں تے گوشت سی ‘ انہاں نو‏‏ں حکم دتا گیا سی کہ اوہ اس وچ نہ خیانت کرن تے نہ اسنو‏ں کل دے لئی بچا کر رکھن۔ انہاں نے خیانت وی د‏‏ی تے کل دے لئی بچا کر وی رکھیا ‘ سو انہاں نو‏‏ں مسخ ک‏ر ک‏ے بندر تے خنزیر بنادتا گیا۔ (سنن ترمذی ‘ ج ۵‘ رقم الحدیث : ٣٠٧٦)
امام ابوجعفر محمد بن جریر طبری متوفی ٣١٠ ھ روایت کردے نيں :
بنو عجل دے اک شخص نے بیان کيتا کہ ميں نے حضرت عمار بن یاسر (رض) دے پہلو وچ نماز پڑھی۔ انہاں نے نماز تو‏ں فارغ ہو ک‏ے میرے تو‏ں پُچھیا کيتا توانو‏‏ں معلوم اے کہ بنو اسرائیل دے خوان دا کیہ معاملہ ہويا سی ؟ ميں نے نئيں۔ انہاں نے کہیا بنو اسرائیل نے حضرت عیسیٰ ابن مریم تو‏ں سوال کيتا کہ انہاں دے اُتے کھانے دا ایسا خوان نازل کيتا جائے جس تو‏ں اوہ کھانا کھاندے رہیاں تے اوہ کدی ختم نہ ہو ‘ انہاں تو‏ں کہیا گیا کہ اوہ خوان تواڈے پاس رہے گا بشرطیکہ تسيں اس وچو‏ں کچھ چھپا کر نہ رکھو تے خیانت نہ کرو تے اس وچو‏ں کوئی چیز نہ اٹھاؤ۔ اللہ تعالیٰ نے فرمایا جے تسيں نے ایسا کیہ تسيں نے ایسا کيتا تاں وچ تسيں نو‏‏ں ایسا عذاب داں گا کہ دنیا وچ کِسے نو‏‏ں ایسا عذاب نہ دتا ہوئے گا۔ فیر اک دن وی نئيں گذرا حتی کہ انہاں نے اس وچو‏ں چھپایا تے اٹھا لیا تے خیانت د‏‏ی ‘ سو انہاں نو‏‏ں ایسا عذاب دتا گیا جو دنیا وچ کِسے نو‏‏ں نئيں دتا گیا سی تے اے عرب والو ! تسيں لوک اونٹھاں تے بکریاں نو‏‏ں چراندے سن ‘ فیر اللہ نے تسيں وچ تسيں ہی وچو‏ں اک رسول بھیجیا ‘ جس دے حسب تے نسب نو‏‏ں تسيں جاݨدے تے پہچاندے سن ‘ تواڈے نبی د‏‏ی بولی تو‏ں تسيں نو‏‏ں اطلاع دتی کہ عنقریب تسيں پورے عرب اُتے غلبہ پاؤ گے ‘ تے تسيں نو‏‏ں سؤݨ تے چاندی دے جمع کرنے تو‏ں منع کيتا تے بخدا تسيں ہن دن رات سونا تے چاندی جمع ک‏ر رہ‏ے ہو ‘ تے درد ناک عذاب دے مستحق ہو رہے ہوئے۔
حضرت عمار بیان کردے نيں کہ بنو اسرائیل اُتے مائدہ نازل کيتا گیا اس وچ جنت دے پھُل سن ‘ انہاں نو‏‏ں ایہ حکم دتا گیا سی کہ اس وچو‏ں نہ چھپاواں ‘ نہ خیانت کرن ‘ نہ ذخیرہ کرن ‘ انہاں لوکاں نے خیانت د‏‏ی ‘ چھپایا تے ذخیرہ کيتا ‘ تاں اللہ تعالیٰ نے انہاں نو‏‏ں بندر تے خنزیر بنادتا۔ (جامع البیان ‘ جز ٧ ص ١٨٠۔ ١٧٩‘ مطبوعہ دارالفکر ‘ بیروت ١۴١۵ ھ)
حوالے
گٹھ:بنی اسرائیل دے قبیلے گٹھ:اسرائیل د‏‏ی تریخ گٹھ:سامری گٹھ:سامری سبھیاچار تے تریخ گٹھ:سامی اقوام گٹھ:قبیلے گٹھ:قدیم اقوام گٹھ:قدیم یہودی تریخ گٹھ:یہود گٹھ:ارض اسرائیل گٹھ:ویکی ڈیٹا تو‏ں مطابقت رکھنے والی مختصر تفصیل گٹھ:Harv تے Sfn دے بدون ہدف نقائص گٹھ:قدیم مشرق قریب دیاں شخصیتاں
گٹھ:لوک گٹھ:پرانے نسلی گروہ گٹھ:ایشیا دے نسلی گروہ گٹھ:دنیا دے نسلی گروہ گٹھ:سامی قبیلے گٹھ:یہودیت گٹھ:اسرائیل دی تریخ گٹھ:تریخ گٹھ:ایشیا دی تریخ گٹھ:قدیم تریخ
چک 18-1آر
چک 18-1آر  ضلع اوکاڑا دی تصیل رینالہ خورد دا اک پنڈ اے ۔
ناں
اس پنڈ دی بھوئیں نوں لوئر باری دوآب نہر دے سجے پاسےاوں نکلن آلے پہلے سوئے (لنڈو) 1آر نہر   دا پانی لگدا اے   ۔اس پنڈ دے ناں نال 1آر (R=Right) ایسے لئی لگیا ہوئیا اے ۔
تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ ضلع اوکاڑا چ تصیل رینالہ خورد چ وس رہیا اے ۔
لابھ جنجوعہ
لابھ جنجوعہ ہندستان دا پنجابی گانے گان والا سی۔
لابھ جنجوآ اکّ بھارتی بھنگڑا اتے ہپ ہوپ گلوکار اتے گیت کار اے، جو اپنے بھنگڑا گیت، "منڈیاں توں بچ کے" دے لئی جانیا جاندا اے۔ ایہہ 1998 وچ پنجابی ایم سی ولوں ریمکس کیتا گیا سی، اتے 2002 وچ مڑ-جاری کیتا۔  اس نے بہت سارے بالیوڈّ گیت وی گائے ہن جہناں وچ، "جی کردا"، 2008 والا گیت سنگھ از کنگ وی شامل ہن۔ ۔ اوہ 22 اکتوبر 2015 نوں بنگور نگر، گوریگاؤں، ممبئی' چ اپنی رہائش تے مریا ہویا پایا گیا سی۔
باہری لنک
گٹھ:بھارتی گلوکار گٹھ:پنجابی گلوکار
بارلے جوڑ
گٹھ:پنجابی گائیک گٹھ:پنجابی لوک گٹھ:پنجابی سکھ
ہنس الفوین
ہینس الفوین سویڈن دا طبیعیات دان تے نوبل انعام برائے طبیعیات جیتن والا  سی۔ اس نوں  ایہ انعام 1959 چ لوئیس نیل دے نال مشترکہ طور اتے دتا گیا، جس دی وجہ انہاں  دی میگنٹ ہاڈرو ڈآئی نمکس اتے انہاں  دا کم سی۔
لابھ جنجوعہ
بارلے جوڑ
گٹھ:پنجابی سنگیت
ہنس الفوین
گٹھ:شخصیتاں گٹھ:مشہور لوک
روڑالہ روڈ
روڑالہ روڈ تصیل جڑانوالہ دا اک قصبہ اے جیہڑا ضلع فیصل آبادوچ وچکارویں پنجاب وچ وسدا اے۔