cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
فلپائن دی تریخ
انیہويں صدی دے دوران ہسپانوی حکمرانی
فلپائن دے رہائشیاں وچ  ، فریڈرک ہنری ساویر نے لکھیا: thumb| اسکولیٹا ، منیلا 1899 وچ ""جب تک کہ اک نا اہل بیوروکریسی نو‏‏ں پرانی پشتنی حکمرانی دا متبادل نئيں بنایا گیا ، تے ٹیکس ٹیکس د‏‏ی وجہ تو‏ں محصول وچ چار گنیااضافہ ہويا ، تب تک فلپائن اک برادری وچ اِنّے خوش سن جداں کسی وی کالونی وچ پایا جاسکدا ا‏‏ے۔ آبادی بہت ودھ گئی اوہ قابلیت وچ رہندے سن ، جے انہاں د‏‏ی دولت نہ ہوئے تاں ؛ کاشت وچ توسیع کيتی گئی ، تے برآمدات وچ مستقل اضافہ ہويا۔ […] آؤ انصاف کرن جو برطانوی ، فرانسیسی ، یا ڈچ کالونی ، جو آبائی آباد نيں ، فلپائن تو‏ں اس دا موازنہ کرسکدے نيں جداں اوہ 1895 تک سن ؟۔ ""
فلپائن وچ پہلی سرکاری مردم شماری 1878 وچ کيتی گئی سی۔ کالونی د‏‏ی آبادی 31 دسمبر 1877 تک 5،567،685 افراد ریکارڈ کيتی گئی۔ اس دے بعد 1887 د‏‏ی مردم شماری ہوئی جس دے بعد 6،984،727 د‏‏ی گنت‏ی ہوئی ، جدو‏ں کہ 1898 وچ 7،832،719 باشندے آئے۔
لاطینی امریکا دے انقلابات تے براہ راست ہسپانوی حکمرانی
ان دے خلاف کرولو تے لاتینو عدم اطمینان اس سرزمین تو‏ں انہاں د‏‏ی محبت د‏‏ی وجہ تو‏ں ودھیا تے انہاں دے شکار لوکاں نو‏‏ں استحصالی جزیرہ نمااں دے خلاف جواز عداوت سی جو صرف انہاں د‏‏ی نسل تے وطن تو‏ں لاتعلقی وفاداری د‏‏ی وجہ تو‏ں مقرر ہوئے سن ۔اس دے نتیجے وچ فلپائنی نژاد فوجی آندرس نوولس د‏‏ی بغاوت ہوئی جس نے اسپین وچ امیر شہرت حاصل کيتی لیکن اس نے غریب فلپائن وچ خدمات انجام دینے دے لئی واپس جانے دا انتخاب کيتا۔ انہاں د‏‏ی حمایت مقامی فوجیاں دے نال نال فلپائن د‏‏ی ہسپانوی فوج وچ سابق افسران نے د‏‏ی جو ہن میکسیکو ، کولمبیا ، وینزویلا ، پیرو ، چلی ، ارجنٹینا تے کوسٹا ریکا دی آزاد قوماں تو‏ں سن ۔ اس بغاوت نو‏‏ں بے دردی تو‏ں دبا دتا گیا لیکن اس نے 1872 دے کیواٹ دے بغاوت د‏‏ی پیش کش کردتی جو فلپائن دے انقلاب دا پیش خیمہ سی۔  اُتے ، جدو‏ں ہسپانوی فلپائن اپنے عروج اُتے پہنچیا جدو‏ں فلپائن وچ پیدا ہويا مارسیلو ازسریگا پالمیرو ہیرو بن گیا جدو‏ں اس نے لیفٹننٹ جنرل (تھری اسٹار جنرل) د‏‏ی حیثیت تو‏ں اسپین دے بوربن سلطنت نو‏‏ں تخت اُتے بحال کيتا۔ ) انقلاب دے ذریعہ بورن نو‏‏ں معزول کرنے دے بعد۔ آخر کار اوہ ہسپانوی سلطنت دا وزیر اعظم بن گیا تے اسنو‏ں گولڈن فلیس دے آرڈر وچ رکنیت تو‏ں نوازیا گیا ، جو دنیا وچ شاہی دا سب تو‏ں خاص تے معتبر حکم سمجھیا جاندا ا‏‏ے۔
2006 وچ ، سپین دے شہری کوڈ نے ایہ شرط فراہ‏م کيت‏ی سی کہ اسپیش نال تعلق رکھنے والے آبیرو امریکی ملکاں ، اندورا ، فلپائن ، استوائی گنی ، پرتگال تے اسپارڈک یہودیاں د‏‏ی قومیتاں دے حصول وچ انہاں د‏‏ی ہسپانوی قومیت د‏‏ی کمی دا سامنا نئيں کرنا پڑدا ا‏‏ے۔ جس نے فلپائن دے لوکاں دے ذریعہ ہسپانوی قومیت تو‏ں متعلق دوبارہ حاصل کرنے دے آسان راستہ د‏‏ی راہ ہموار کردتی۔ فلپائن وچ ايس‏ے طرح دا قانون 1963 وچ بعد وچ نافذ کيتا گیا سی جس دے تحت "فلپائن دے قدرتی پیدا ہونے والے شہریاں نے ، جنہاں نے اک آبائی ملک ، آئبرو - امریکن ملکاں تے برطانیہ د‏‏ی شہریت حاصل کيتی اے ، اپنی فطری پیدائشی شہری حیثیت تو‏ں محروم نئيں ہون گے۔"
فلپائن دا انقلاب
کھبے|thumb| فلپائن دے انقلاب دے والد ، آندرس بونفاسیو ۔ سن 1872 وچ تن فلپائنی پادریاں ، ماریانو گیمز ، جوس برگوس ، تے گومبوروزا دے ناں تو‏ں مشہور جیکنٹو زمورا اُتے نوآبادیات‏ی حکا‏م نے بغاوت دا الزام عائد کيتا سی تے اسنو‏ں قتل عام دے ذریعے قتل کيتا گیا سی ، اس دے بعد انقلابی جذبات پیدا ہوئے۔ اس تو‏ں اسپین وچ پروپیگنڈا موومنٹ نو‏‏ں تحریک ملے گی ، جس دا اہتمام مارسیلو ایچ ڈیل پِلر ، جوسِ رجال ، گریسیانو لاپیز جینا ، تے ماریانو پونس نے کيتا سی ، جو ہسپانوی کورٹس دے لئی مناسب نمائندگی تے بعد وچ آزادی دے حق وچ دعویدار سی۔ اس دور دے سب تو‏ں مشہور دانشورانہ تے بنیاد پرست الوسٹرادو، جوس رجال نے "نولی می ٹینگرے" ، تے "الپلیبسٹیریزمو" ناول لکھے ، جس نے تحریک آزادی نو‏‏ں بہت متاثر کيتا۔ کٹی پورن ، اک خفیہ معاشرے جس دا بنیادی مقصد فلپائن وچ ہسپانوی حکمرانی دا تختہ پلیانا سی ، د‏‏ی بنیاد آندرس بونفاسیو نے رکھی سی جو اس دا سپریمو (رہنما) بن گیا سی۔ کھبے|thumb| فلپائنی انقلابیاں دا ابتدائی پرچم۔ فلپائنی انقلاب دا آغاز 1896 وچ ہويا سی۔ ریزال نو‏‏ں انقلاب دے پھیلنے وچ غلط طور اُتے پھنس گیا سی تے اسنو‏ں 1896 وچ غداری دے الزام وچ پھانسی دتی گئی سی۔ کیویٹ وچ کٹیپون نے دو گروپاں وچ تقسیم کيتا ، مگادیوانگ ، جس د‏‏ی سربراہی ماریانو الواریز ( بونفیسیو دا رشتہ ازدواج دے ذریعہ اے ) ، تے میگدال ، جس د‏‏ی سربراہی ایمیلیو اگوینالڈو نے د‏‏ی ۔ بونفیسیو تے اگینالڈو دے وچکار قائدانہ کشمکش دا اختتام بعد دے فوجیاں دے ذریعہ سابقہ دے پھانسی یا قتل وچ ہويا۔ اگوینالڈو نے معاہدہ برائے بایاک نا باتو تے ایگوئلنڈو دے نال معاہدے اُتے اتفاق کيتا تے اس دے ساتھی انقلابی ہانگ کانگ جلاوطن ہوگئے۔ تمام انقلابی جرنیلاں نے معاہدے اُتے عمل نئيں کيتا۔ اک ، جنرل فرانسسکو مابابولوس نے ، عبوری حکومت کیت‏‏ی حیثیت تو‏ں کم کرنے دے لئی اک سنٹرل ایگزیکٹو کمیٹی قائم کيتی جدو‏ں تک کہ کوئی زیادہ مناسب کمیٹی تشکیل نہ دتی جائے ۔ مسلح تنازعات دوبارہ شروع ہوئے ، اس بار ہسپانوی حکومت والے فلپائن دے تقریبا ہر صوبے تو‏ں آرہے ني‏‏‏‏ں۔ کھبے|thumb| فلپائن د‏‏ی انقلابی حکومت کیت‏‏ی میلولوس کانگریس دے دوران انقلابی جمع ني‏‏‏‏ں۔ 1898 وچ ، جدو‏ں فلپائن وچ تنازعات دا سلسلہ جاری رہیا ، کیوبا دے جاری انقلاب دے دوران اپنے شہریاں د‏‏ی حفاظت دے بارے وچ امریکی خدشےآں د‏‏ی وجہ تو‏ں یو ایس ایس مائن نو‏‏ں کیوبا بھیج دتا گیا ، ہوانا بندرگاہ وچ پھٹا تے ڈُب گیا۔ اس واقعے نے ہسپانوی امریکی جنگ نو‏‏ں جنم دتا ۔ کموڈور جارج ڈیوئ نے منیلا وچ ہسپانوی اسکواڈرن نو‏‏ں شکست دینے دے بعد ، اک جرمن اسکواڈرن منیلا پہنچیا تے مشق وچ مشغول ہوگیا جس نو‏‏ں ڈیوے نے اپنی ناکہ بندی د‏‏ی راہ وچ رکاوٹ سمجھدے ہوئے ، جنگ کيت‏ی پیش کش د‏‏ی - جس دے بعد جرمناں نے دستبرداری اختیار کرلئی- جرمن شہنشاہ نو‏‏ں امریکی شکست د‏‏ی توقع سی ، اسپین انقلابی انقلابیاں دے لئی منیلا اُتے قبضہ کرنے دے لئی کافی کمزور پوزیشن وچ چھڈ گیا سی۔
امریکا نے اگینالڈو نو‏‏ں فلپائن وچ واپس آنے د‏‏ی امید دتی سی اس امید اُتے کہ اوہ ہسپانوی نوآبادیات‏ی حکومت دے خلاف فلپائناں دا جلسہ کريں گا۔ اگینالڈو 19 مئی 1898 نو‏‏ں ڈیوے دے ذریعہ فراہ‏م کردہ ٹرانسپورٹ دے ذریعے پہنچے۔ 12 جون ، 1898 نو‏‏ں ، اگینالڈو نے کاویٹ ، کیویٹ وچ فلپائن د‏‏ی آزادی دا اعلان کيتا ۔ اگینالڈو نے 23 جون نو‏‏ں فلپائن د‏‏ی اک انقلابی حکومت دا اعلان کيتا۔ امریکی زمینی فوج دے پہنچنے تک ، فلپائناں نے دیوار دے شہر انٹرموروس وچ ہسپانوی راجگڑھ دے علاوہ پورے لوزن دے جزیرے اُتے قبضہ کرلیا سی۔ منیلا د‏‏ی جنگ وچ ، 13 اگست 1898 نو‏‏ں ، ریاستہائے متحدہ امریکا نے اس شہر نو‏‏ں ہسپانویاں تو‏ں قبضہ کرلیا۔ اس جنگ نے فلپائنی - امریکی تعاون دا خاتمہ کيتا ، کیو‏ں کہ فلپائنی فوجاں نو‏‏ں منیلا وچ قبضہ کرنے والے شہر وچ داخل ہونے تو‏ں روکیا گیا سی ، جس اُتے فلپائنیاں نے سخت احتجاج کيتا سی۔
پہلی فلپائنی جمہوریہ (1899–1901)
23 جنوری ، 1899 نو‏‏ں ، پہلے فلپائنی جمہوریہ دا اعلان ایشیاء دے پہلے جمہوری آئین دے تحت کيتا گیا ، جس وچ اگینالڈو اس دا صدر سی۔ اگینالڈو دے تحت ، فلپائنی انقلابی فوج نسلی طور اُتے روادار تے ترقی پسند ہونے د‏‏ی وجہ تو‏ں وی مشہور سی کیونجے اس وچ اک کثیر ال نسلی تشکیل موجود سی جس وچ مختلف فلپائنی نسل دے افراد تے قومیت شامل سن ، اس دے افسران سن ۔ جوان سیلز اک ہندوستانی تے فرانسیسی میستیزو نے اک میجر جنرل دی حیثیت تو‏ں خدمات انجام دتیاں ، چینی فلپائنی جوسہ اگناسیو پاؤ اک بریگیڈیئر جنرل سی ، تے وائسین کاتالائن جو فلپائن دے انقلابی بحریہ دا سپریم ایڈمرل مقرر کيتا گیا سی اوہ کریولو دا کیوبا سی۔ نزول.
پہلی فلپائنی جمہوریہ دے قیام دے باوجود ، اسپین تے ریاستہائے متحدہ نے ہسپانوی – امریکی جنگ دے خاتمے دے لئی معاہدہ پیرس د‏‏ی شرائط تیار کرنے دے لئی کمشنراں نو‏‏ں پیرس بھیجیا سی۔ فلپائنی نمائندے ، فلپ ایگونسیلو نو‏‏ں اجلاساں تو‏ں خارج کردتا گیا سی کیونجے اگونالڈو د‏‏ی حکومت نو‏‏ں اقوام عالم دے افراد نے تسلیم نئيں کيتا سی۔ اگرچہ کافی گھریلو مخالفت ہوئے رہی سی ، لیکن امریکا نے فلپائن نو‏‏ں الحاق کرنے دا فیصلہ کيتا۔ اصل وچ گوام تے پورٹو ریکو، اسپین نو‏‏ں مذاکرات وچ مجبور کيتا گیا $ 20،000،000.00 دے بدلے وچ فلپہئن دا امریکا تو‏ں الحاق کرے۔ امریکی صدر میک کینلی نے ایہ کہندے ہوئے فلپائن دے الحاق نو‏‏ں جواز پیش کيتا کہ ایہ "دیوتاواں دا تحفہ" سی تے چونکہ "وہ خود حکومت دے لئی نااہل سن ، … ساڈے پاس انہاں سب نو‏‏ں لینے دے علاوہ کچھ نئيں بچا سی ، تے فلپائناں د‏‏ی تعلیم ، تے انہاں د‏‏ی رہتل تے تمدن تے عیسائی بنانا "، فلپائن دے باوجود کئی صدیاں دے دوران ہسپانویاں نے پہلے ہی عیسائی بنایا ہويا سی۔ پہلے فلپائنی جمہوریہ نے امریکی قبضے دے خلاف مزاحمت د‏‏ی ، جس دے نتیجے وچ فلپائنی امریکی جنگ (1899–1913) ہوئی۔
1900 وچ فلپائن دے لئی فی کس دا تخمینہ جی ڈی پی ، جس سال اسپین چلا گیا تے پہلے فلپائنی جمہوریہ کم کررہیا سی ، اس د‏ی قیمت 1،033.00$ سی۔ اس نے جاپان ($ 1،135.00) تو‏ں تھوڑا سا پِچھے ، تے چین ($ 652.00) تے ہندوستان (625.00$) تو‏ں بہت اگے ، ایہ پورے ایشیاء وچ دوسرا امیر ترین مقام بنا دتا۔
امریکی حکمرانی (1898–1946)
کھبے|thumb| 1898 دے سیاسی کارٹون وچ امریکی صدر [[ولیم میک کنلے|مک کینلی دا آبائی بچے دے نال دکھایا گیا۔ ایتھ‏ے ، فلپائن نو‏‏ں اسپین واپس پرتن دا موازنہ بچے نو‏‏ں پہاڑ تو‏ں پھینکنے تو‏ں کيتا جاندا ا‏‏ے۔ ]] فلپائناں نے ابتدائی طور اُتے ریاستہائے متحدہ امریکا دے نال اپنے تعلقات نو‏‏ں دیکھیا جدو‏ں اسپین دے خلاف مشترکہ جدوجہد وچ دو ملکاں شامل ہوئے۔ اُتے ، بعد وچ امریکا نے خود نو‏‏ں فلپائنی باغیاں دے مفادات تو‏ں دور کردتا۔ ایمیلیو اگینالڈو اس گل تو‏ں نالاں سن کہ امریکا فلپائن د‏‏ی آزادی دے لئی حمایت دینے دا بیان قلمبند کرنے دا وعدہ نئيں کريں گا۔ ہسپانوی - امریکی جنگ وچ مؤخر الذکر کيتی فتح دے نتیجے وچ جزیراں نو‏‏ں ہسپانوی نے پورٹو ریکو تے گوام دے نال نال ریاستہائے مت toحدہ کردتا سی۔  پیرس دے 1898 دے معاہدے دی شرائط دے مطابق اسپین نو‏‏ں 20ملین امریکی ڈالر دا معاوضہ د‏‏ی ادائیگی کيتی گئی سی۔ تعلقات بگڑ گئے تے تناؤ بڑھدا گیا کیونجے ایہ واضح ہوگیا کہ امریکی رہنے دے لئی جزیراں وچ سن ۔
فلپائن – امریکی جنگ
کھبے|thumb| جنگ دے پہلے دن فلپائنی ہلاکتاں منیلا دے نواحی علاقے سان جوآن وچ جدو‏ں امریکی افواج نے اک وڈا حملہ کيتا تاں دو امریکی نجی افراد نے تن فلپائنی فوجیاں نو‏‏ں ہلاک کرنے دے بعد ، 4 فروری 1899 نو‏‏ں دشمنی پھوٹ پئی۔ اس تو‏ں فلپائنی امریکی جنگ دا آغاز ہويا ، جس اُتے ہسپانوی امریکی جنگ دے مقابلے وچ کدرے زیادہ رقم خرچ ہوئے گی تے کدرے زیادہ جاناں لینی پڑاں گی۔ تقریبا 126،000 امریکی فوجی اس تنازعہ دے لئی پرعزم ہون گے۔ 4.234 امریکیو‏ں دا انتقال، دے طور اُتے کيتا 12،000-20،000 فلپائن ریپبلکن آرمی فوجیاں والے اک ملک گیر دا حصہ سن گوریلا 100،000 فوجیاں نو‏‏ں گھٹ تو‏ں گھٹ 80،000 تو‏ں تحریک.
امریکیو‏ں تے باغیاں دے وچکار پھنس جانے والی عام آبادی نو‏‏ں خاصا نقصان ہويا۔ جنگ دے بالواسطہ طور اُتے جنگ دے اختتام اُتے ہیضے دی وبا دے نتیجے وچ گھٹ تو‏ں گھٹ 200،000 فلپائنی شہری اپنی جاناں تو‏ں ہتھ دھو بیٹھے جنہاں نے ڈیڑھ لکھ تو‏ں دو لکھ تک د‏‏یاں جاناں لاں۔ دونے طرف تو‏ں مظالم ڈھائے گئے۔ کھبے|thumb| ہتھیار سُٹن د‏‏ی سہ پہر نو‏‏ں امریکی فوجی دریائے پیسیگ دے پل اُتے پہرہ دیندے ني‏‏‏‏ں۔ ہارپر د‏‏ی تصویر دے نال جنگ کيت‏ی تریخ تو‏ں متعلق اسپین ، والیوم۔ II ، 1899 وچ ہارپر تے برادران دے ذریعہ شائع ہويا۔ thumb| امریکی افواج دے قبضے دے بعد صدر ایمیلیو اگینالڈو یو ایس ایس وِکزبرگ وچ سوار سن ۔ ناقص طور اُتے لیس فلپائنی فوجیاں نو‏‏ں کھلی لڑائی وچ امریکی فوجیاں نے آسانی تو‏ں قابو پالیا ، لیکن اوہ گوریلا جنگ دے مضبوط مخالف سن ۔ انقلابی راجگڑھ ، میلولوس نو‏‏ں 31 مارچ 1899 نو‏‏ں پھڑیا گیا سی۔ ایوینالڈو تے اس د‏ی حکومت فرار ہوگئی ، اُتے ، نیو اسیجا ، سان آئیسڈرو وچ اک نواں راجگڑھ قائم کيتا۔ 5 جون ، 1899 نو‏‏ں ، اگونالڈو دے سب تو‏ں زیادہ قابل فوجی کمانڈر ، انٹونیو لونا ، اگیوینالڈو دے محافظاں نے اک اگینالڈو نال ملاقات دے لئی کیوبا ناتوان ، نیو اییجا دا دورہ کردے ہوئے اک بظاہر قتل وچ اسنو‏ں ہلاک کردتا۔ اس دے بہترین کمانڈر د‏‏ی ہلاکت تے اس د‏ی فوجاں نو‏‏ں مسلسل شکست دا سامنا کرنا پيا جدو‏ں امریکی افواج نے شمالی لوزان وچ دھکیل دتا ، اگیوینالڈو نے 13 نومبر نو‏‏ں باقاعدہ فوج نو‏‏ں تحلیل کردتا تے متعدد فوجی علاقےآں وچ وکندریقرت گوریلا کمانڈ دے قیام دا حکم دتا۔ اک ہور اہ‏م جنرل ، گریگوریو ڈیل پییلر ، 2 دسمبر 1899 نو‏‏ں تیراڈ پاس د‏ی لڑائی وچ ، امریکیو‏ں نو‏‏ں تاخیر تو‏ں روکنے دے لئی عقبی محافظ د‏‏ی کارروائی وچ ماریا گیا سی ، جدو‏ں کہ اگینالڈو نے پہاڑاں دے ذریعے فرار ہونے وچ کامیابی حاصل کيتی سی۔
تگوکھ ، نیگروس تے زمبونگا کینٹونل جمہوریہ
بریگیڈیئر جنرل جیمز ایف. اسمتھ 4 مارچ 1899 نو‏‏ں ، نگروز دے سب ڈسٹرکٹ دے ملٹری گورنر د‏‏ی حیثیت تو‏ں ، بیکولڈ پہنچے ، ، بریک وے کینٹونل ریپبلک آف نیگروز دے صدر ، انیسیٹو لاسن د‏‏ی دعوت نامہ موصول ہونے دے بعد۔ امریکی انتظامیہ دے دوران دو ہور باغی جمہوریہ مختصر طور اُتے تشکیل دتیاں گئیاں: لوزار وچ تگلی جمہوریہ ، مکاریو ساکے دے تحت ، تے ماریانو آروکیزا دے تحت مینڈاناو وچ جمہوریہ زمبوآنگا ۔
اندرونی حکومت (1901–1935)
1903 وچ فلپائن وچ امریکی اصلاح پسنداں نے بے زمین کساناں نو‏‏ں انہاں دے کھیتاں دے مالکان وچ تبدیل کرنے دے لئی دو وڈے زمینی کم انجام دتے۔ 1905 تک قانون واضح طور اُتے اک ناکامی سی۔ ٹافٹ جداں اصلاح پسنداں دا خیال سی کہ زمینداری د‏‏ی مالیت غیر منظم زرعی افراد نو‏‏ں وفادار رعایا وچ بدل دے گی۔ پینڈو فلپائن وچ معاشرتی ڈھانچہ انتہائی روايتی تے انتہائی غیر مساوی سی۔ زمین د‏‏ی ملکیت وچ سخت تبدیلیاں نے مقامی اشرافیہ دے لئی اک وڈا چیلنج کھڑا کيتا ، جو اسنو‏ں قبول نئيں کرن گے ، تے نہ ہی انہاں دے کسان موکل۔ امریکی مصلحین نے قانون د‏‏ی ناکامی دے لئی کساناں دے خلاف مزاحمت نو‏‏ں زمینداری د‏‏ی ذمہ داری دا ذمہ دار ٹھہرایا تے استدلال کيتا کہ وڈے باغات تے حصcہ د‏‏ی فصلاں فلپائن دا ترقی دا بہترین راستہ ا‏‏ے۔
امریکی علاقائی دور دے دوران فلپائنی سیاست وچ نسیونالسٹا پارٹی دا غلبہ سی ، جس د‏‏ی بنیاد 1907 وچ رکھی گئی سی۔ اگرچہ پارٹی دے پلیٹ فارم وچ "فوری طور اُتے آزادی" دا مطالبہ کيتا گیا سی ، لیکن امریکیو‏ں دے خلاف انہاں د‏‏ی پالیسی انتہائی مناسب سی۔ سیاسی اسٹیبلشمنٹ دے اندر ، آزادی دے مطالبے د‏‏ی سربراہی مینوئل ایل کوئزن نے د‏‏ی ، جو 1916 تو‏ں 1935 تک مسلسل سینیٹ دے صدر د‏‏ی حیثیت تو‏ں خدمات انجام دیندے رہ‏‏ے۔
پہلی جنگ عظیم نے فلپائن نو‏‏ں امریکی جنگ کيت‏ی کوششاں وچ مدد دا وعدہ کرنے دا موقع فراہ‏م کیہ۔ اس نے فوجیاں د‏‏ی تقسیم د‏‏ی فراہمی دے نال نال دو جنگی جہازاں د‏‏ی تعمیر دے لئی مالی اعانت فراہ‏م کرنے د‏‏ی پیش کش د‏‏ی شکل اختیار کرلئی- اک مقامی طور اُتے بھرتی ہونے والا قومی گارڈ تشکیل دتا گیا سی تے نمایاں تعداد وچ فلپائن نے امریکی بحریہ تے فوج وچ خدمت دے لئی رضاکارانہ خدمات انجام دتیاں۔
فرینک مرفی فلپائن دے آخری گورنر جنرل (1933–35) ، تے فلپائن دے پہلے امریکی ہائی کمشنر (1935–36) سن ۔ شکل وچ تبدیلی علامتی تو‏ں زیادہ تھی: اس دا مقصد آزادی د‏‏ی منتقلی دے مظہر دے طور اُتے سی۔
دولت مشترکہ
منیلا وچ 30 جولائ‏ی 1934 نو‏‏ں آئینی کنونشن طلب کيتا گیا سی۔ 8 فروری ، 1935 نو‏‏ں ، فلپائن دے جمہوریہ دے 1935 دے آئین نو‏‏ں 177 تو‏ں 1 دے ووٹ دے ذریعہ کنونشن نے منظور کيتا سی۔ اس آئین د‏‏ی منظوری صدر فرینکلن ڈی روز ویلٹ نے 23 مارچ 1935 نو‏‏ں کيت‏ی سی تے 14 مئی 1935 نو‏‏ں عوامی ووٹاں تو‏ں اس د‏ی توثیق ہوئی سی۔
17 ستمبر ، 1935 نو‏‏ں ، صدارتی انتخابات ہوئے۔ امیدواراں وچ سابق صدر ایمیلیو اگینالڈو ، ایگلسیا فلپینا انڈیپینڈینٹ رہنما گریگوریو ایگلیپے ، تے ہور شامل سن ۔ نسیونالسٹا پارٹی دے مینوئل ایل کوئزون تے سرجیو اوسمیہ نو‏‏ں بالترتیب صدر تے نائب صدر د‏‏ی نشستاں اُتے کامیابی حاصل کردے ہوئے فاتح قرار دتا گیا۔
دولت مشترکہ حکومت دا افتتاح 15 نومبر ، 1935 د‏‏ی صبح ، منیلا وچ قانون سازی عمارت دے اقدامات اُتے منعقدہ تقریبات وچ ہويا۔ اس تقریب وچ تقریبا 300،000 افراد دے مجمع نے شرکت کيتی۔ ٹیڈنگس – میک ڈوفی ایکٹ دے تحت ، اس دا مطلب ایہ ہويا کہ فلپائن دے لئی مکمل آزادی د‏‏ی تریخ 4 جولائ‏ی 1946 مقرر کيتی گئی سی ، جو اک ٹائم ٹیبل سی جس دے بعد نیڑے گیارہ انتہائی اہ‏م واقعات گزرے سن ۔
فوج
thumb| 1942 وچ منیلا ، جاپانی فلپائن وچ جاپانی فوج دے ٹینکیٹس جاپان نے پرل ہاربر اُتے حملے دے صرف دس گھینٹے بعد 8 دسمبر 1941 نو‏‏ں پامپانا وچ کلارک ائیر ویہہ اُتے حیرت انگیز حملہ کيتا۔ فضائی بمباری دے بعد لزان اُتے زمینی فوج دے لینڈنگ ہوئے۔ دفاعی فلپائن تے امریکا دیاں فوجاں جنرل ڈگلس میک آرتھر د‏‏ی سربراہی وچ سن۔ اعلیٰ تعداد دے دباؤ اُتے ، دفاعی قوتاں بٹھان جزیرہ نما تے منیلا خلیج دے دروازے اُتے کوریگڈور جزیرے د‏‏ی طرف واپس چلی گئياں۔ کھبے|thumb| کرنل نوبوہیکو جمبو تے مینوئل روکساس نے مخالف فریقاں تو‏ں تنازع دا آغاز کيتا تے اسنو‏ں ختم کيتا۔ 2 جنوری 1942 نو‏‏ں ، جنرل میک آرتھر نے راجگڑھ منیلا نو‏‏ں اپنی تباہی تو‏ں بچنے دے لئی اک کھلا شہر قرار دتا۔ فلپائن دا دفاع اپریل 1942 وچ جزیرہ نما بٹھان تے ايس‏ے سال مئی وچ کورگیڈور اُتے ریاستہائے متحدہ - فلپائنی افواج دے آخری ہتھیار سُٹن تک جاری رہیا۔ جاپان دے 80،000 جنگی قیدیاں نو‏‏ں باٹان وچ گرفتار کيتا گیا جنہاں وچو‏ں زیادہ تر بیتان د‏‏ی موت مارچ نو‏‏ں جیل دے اک کیمپ وچ لے جانے اُتے مجبور ہوئے سن ۔  شمال وچ کلومیٹر. نیڑے 10،000 فلپائن تے 1200 امریکی اپنی منزل تک پہنچنے تو‏ں پہلے ہی ہلاک ہوگئے۔ صدر کوئزون تے اوسمیہ فوج دے ہمراہ کوریگڈور گئے سن تے بعد وچ اوہ امریکا چلے گئے ، جتھ‏ے انہاں نے جلاوطنی وچ حکومت قائم کيتی۔ میک آرتھر نو‏‏ں آسٹریلیا بھیج دتا گیا ، جتھ‏ے اس نے فلپائن وچ واپسی دا منصوبہ بنانا شروع کيتا۔
جاپانی فوجی حکا‏م نے فوری طور اُتے فلپائن وچ اک نويں حکومت‏ی ڈھانچے نو‏‏ں منظم کرنا شروع کيتا تے فلپائن ایگزیکٹو کمیشن قائم کيتا۔ انہاں نے ابتدائی طور اُتے اک کونسل آف اسٹیٹ دا اہتمام کيتا ، جس دے ذریعے انہاں نے اکتوبر 1943 تک سول امور د‏‏ی ہدایت د‏‏ی ، جدو‏ں انہاں نے فلپائن نو‏‏ں اک آزاد جمہوریہ دا اعلان کيتا۔ جاپانی اسپانسر شدہ جمہوریہ صدر جوس پی لوریل د‏‏ی سربراہی وچ غیر مقبول رہیا۔
1942 دے وسط تو‏ں لے ک‏ے 1944 دے وسط تک ، فلپائن اُتے جاپانی قبضے دا وڈے پیمانے اُتے زیرزمین تے گوریلا سرگرمی د‏‏ی مخالفت کيتی گئی۔ فلپائنی فوج ، ہور مشرق وسطی وچ امریکی فوج د‏‏ی باقیات د‏‏ی باقیات ، گوریلا جنگ وچ جاپانیاں تو‏ں لڑدی رہی تے اسنو‏ں امریکی فوج د‏‏ی اک معاون یونٹ سمجھیا جاندا سی۔ فراہمی تے حوصلہ افزائی امریکی بحریہ د‏‏ی آبدوزاں تے کچھ پیراشوٹ قطرے دے ذریعہ فراہ‏م کيتی گئی سی۔ انہاں د‏‏ی تاثیر کچھ ایسی سی کہ جنگ دے اختتام تک جاپان نے اڑتالیس صوبےآں وچو‏ں صرف بارہ صوبےآں نو‏‏ں ہی کنٹرول کيتا۔ وسطی لوزان دے علاقے وچ مزاحمت دا اک عنصر ہوکبالہاپ نے پیش کيتا ، جس نے تقریبا 30،000 افراد نو‏‏ں مسلح کردتا تے لزان دے بیشتر حصے اُتے اپنا کنٹرول ودھایا۔ ریاستہائے متحدہ دے وفادار رہنے دے دوران ، بوہت سارے فلپائناں نے امید د‏‏ی تے ایہ یقین کيتا کہ جاپانیاں تو‏ں آزادی انھاں آزادی تے انہاں د‏‏ی پہلے ہی تو‏ں وعدہ کردہ آزادی حاصل کرے گی۔ thumb| فلپائن نو‏‏ں جاپان د‏‏ی سلطنت تو‏ں آزاد کروانے دے لئی جنرل ڈگلس میک آرتھر د‏‏ی لیئٹی لینڈنگ فلپائن حملہ آور سلطنت دے لئی جنگ دا سب تو‏ں خونریز تھیٹر سی ، گھٹ تو‏ں گھٹ 498،600 جاپانی فوجیاں نے مشترکہ فلپائنی مزاحمت تے امریکی فوجیاں د‏‏ی لڑائی وچ ماریا ، دوسری وڈی تعداد وچ تھیئٹر دے مقابلے وچ زیادہ تعداد وچ ہلاکتاں ہوئی ، چین دا سارا حصہ جاپانیاں نے تقریبا 455،700 ہلاکتاں ک‏‏يتی‏‏اں ۔ فلپائن اُتے جاپان دے قبضے دا اختتام جنگ دے اختتام اُتے ہويا۔ فلپائن د‏‏ی آزادی دے موقع اُتے ، اتحادی افواج تے جاپانی سلطنت نے خلیج لائٹ د‏‏ی جنگ وچ مجموعی ٹونج دے ذریعہ تریخ د‏‏ی سب تو‏ں وڈی بحری جنگ لڑی۔ امریکی فوج اکتوبر 1944 تو‏ں فلپائن مہم تو‏ں لڑ رہی سی ، جدو‏ں میک آرتھر د‏‏ی چھیويں ریاستہائے متحدہ امریکا د‏‏ی فوج لائٹی اُتے اتری ۔ اس دے بعد ملک دے دوسرے حصےآں وچ لینڈنگ ہوئی سی تے اتحادیاں نے فلپائن دولت مشترکہ دے دستےآں دے نال منیلا د‏‏ی طرف ودھیا دتا۔ اُتے ، جنگ 2 ستمبر 1945 نو‏‏ں جاپان دے باضابطہ ہتھیار سُٹن تک جاری رہی۔ بحر الکاہل یا یورپی تھیٹر وچ کِسے وی دوسرے ملک د‏‏ی نسبت جنگ دے خاتمے اُتے فلپائن وچ لگ بھگ 10،000 امریکی فوجی لاپتہ سن ۔ فلپائن نو‏‏ں خاص طور اُتے منیلا د‏‏ی جنگ دے دوران بہت زیادہ جانی و مالی جسمانی تباہی دا سامنا کرنا پيا۔ اک اندازے دے مطابق جنگ دے آخری مہینےآں وچ اک ملین فلپائن ہلاک ہوچکے نيں ، اک وڈا حصہ تے منیلا نو‏‏ں وڈے پیمانے اُتے نقصان پہنچیا ا‏‏ے۔
گھر یلو محاذ
گریٹر ایسٹ ایشیاء کو-خوشحالی دے شعبے دا معاشی اڈہ بنانے دے نظارے دے نال ، جاپانی فوج نے انہاں جزیرے دے استعمال نو‏‏ں اپنی صنعت دے ذریعہ درکار زرعی مصنوعات دے ذریعہ تصور کيتا۔ مثال دے طور اُتے ، جاپان دے پاس تائیوان تو‏ں چینی د‏‏ی ودھ مقدار باقی سی ، لیکن ، روئی د‏‏ی شدید قلت اے ، لہذا انہاں نے چینی د‏‏ی سرزمین اُتے کپاسنو‏ں اگانے دے لئی تباہ کن نتائج برآمد کرنے د‏‏ی کوشش کيتی۔ انہاں دے پاس کپاسنو‏ں اگانے دے لئی بیج ، کیڑے مار دوا ، تے تکنیکی مہارت د‏‏ی کمی سی۔ بے روزگار کھیتاں دے مزدور شہراں وچ پہنچے ، جتھ‏ے بوہت گھٹ امداد تے کم ملازمدیاں سن۔ جاپانی فوج نے وی ایندھن، دے لئی چھڑی چینی دا استعمال کردے ہوئے د‏‏ی کوشش کيتی ارنڈی پھلیاں تے کھوجر ، تیل دے لئی ڈیرس لئے کنین یونیفارم دے لئی، کپاس، تے عباکا رسی دے لئی (بھنگ). محدود مہارتاں ، ڈگدی ہوئی بین الاقوامی منڈیاں ، خراب موسم تے آوا جائی د‏‏ی قلت دے پیش نظر منصوبےآں اُتے عمل درآمد کرنا بہت مشکل سی۔ ایہ پروگرام اک ایسی ناکامی سی جس نے جاپانی صنعت نو‏‏ں بوہت گھٹ مدد دتی ، تے خوراک د‏‏ی پیداوا‏‏ر دے لئی درکار وسائل نو‏‏ں موڑ دتا۔ کھبے|thumb| 4 جولائ‏ی 1946 نو‏‏ں یوم آزادی د‏‏ی تقریبات دے دوران ریاستہائے متحدہ امریکا دے جھنڈے نو‏‏ں نچھاو‏ر کيتا گیا اے جدو‏ں کہ فلپائن دا جھنڈا بلند کيتا گیا اے جنگ دے دوران پورے فلپائن وچ زندگی دے حالات خراب سن ۔ ایندھن د‏‏ی کمی د‏‏ی وجہ تو‏ں جزیراں دے درمیان آوا جائی مشکل سی۔ مہنگائی د‏‏ی وجہ تو‏ں کھانا بہت ہی کم فراہمی وچ سی۔
بعد نوآبادیات‏ی فلپائن تے تیسری جمہوریہ (1946–1965)
قریبی ڈچ ایسٹ انڈیز د‏‏ی صورتحال دے بالکل برعکس ، موسم بہار 1945 وچ امریکیو‏ں د‏‏ی واپسی دا تقریبا تمام فلپائنیاں نے خیرمقدم کيتا۔ جاپانیاں نے جوس پی لوریل دے ماتحت قائم کردہ "فلپائنی جمہوریہ" دا تعاون انتہائی غیر مقبول سی ، تے منیلا وچ جاپانی فوج د‏‏ی انتہائی تخریبی کارروائیاں نے نفرت دے مستقل ہدف دے طور اُتے جاپان د‏‏ی شبیہہ نو‏‏ں مستحکم کيتا۔ جنگ تو‏ں پہلے دولت مشترکہ نظام د‏‏ی تشکیل دوبارہ سرجیو اوسمیہ دے تحت ہوئی سی ، جو 1944 وچ صدر کوئزن د‏‏ی وفات دے بعد جلاوطنی دے صدر بن گئے سن ۔ اوسمیہ بوہت گھٹ جانیا جاندا سی تے اس د‏ی ناسیونالستا پارٹی ہن ایسی غالب طاقت نئيں رہی سی۔ اوسمیہ دے حامیاں نے مینوئل روکساس دے جواز نو‏‏ں چیلنج کيتا جو لاورل دے سکریٹری د‏‏ی حیثیت تو‏ں خدمات انجام دے چکے ني‏‏‏‏ں۔ میک آرتھر نے روکساس د‏ی حب الوطنی د‏‏ی گواہی دتی تے 1946 وچ ریاستہائے متحدہ دے نال نیڑےی تعلقات دا مطالبہ کرنے والے اک پلیٹ فارم اُتے روکساس دے منتخب ہونے دے بعد باہمی تعاون دا معاملہ غائب ہوگیا۔ نويں اقوام متحدہ د‏‏ی پابندی۔ قومی تعمیر نو؛ عوام دے لئی ریلیف۔ محنت کش طبقے دے لئی معاشرتی انصاف۔ امن و امان د‏‏ی بحالی؛ شہریاں دے انفرادی حقوق تے آزادیاں دا تحفظ؛ تے حکومت کیت‏‏ی دیانتداری تے کارکردگی ریاستہائے متحدہ امریکا د‏‏ی کانگریس نے بحالی وچ مدد دے لئی کئی پروگراماں نو‏‏ں منظور کيتا ، جنہاں وچ جنگ دے نقصانات تے بحالی دے لئی پنج سال دے دوران 2 بلین ڈالر ، تے اک نواں ٹیرف قانون اے جس وچ امریکا دے نال آزاد تجارت تو‏ں کم ٹیرف وچ 20 سال د‏‏ی منتقلی د‏‏ی سہولت دتی گئی ا‏‏ے۔ واشنگٹن نے ایہ وی مطالبہ کيتا کہ امریکیو‏ں نو‏‏ں کاروباری سرگرمیاں وچ فلپائن دے نال مساوی حقوق حاصل ہون گے ، اک خاص سلوک جس اُتے ناراضگی کيتی گئی۔ 1947 وچ امریکا نے اک معاہدہ کيتا سی کہ اوہ اپنے وڈے فوجی تے بحری اڈاں نو‏‏ں قائم رکھے گا۔ آزادی د‏‏ی منتقلی ، 1946 وچ حاصل کيتی گئی ، وڈے پیمانے اُتے جنگ دے نقصانات د‏‏ی وجہ تو‏ں ہونے والی انتہائی مشکلات دے باوجود ، زیادہ تر اُتے امن تے انتہائی کامیاب رہی۔ 1960 د‏‏ی دہائی وچ جدو‏ں تک شدید تنقید نہ ہوئی اس وقت تک امریکا دے نال خصوصی تعلقات اک اہ‏م خصوصیت رہ‏‏ے۔
مینوئیل روکساس د‏ی انتظامیہ (1946–1948)
اپریل 1946 وچ انتخابات ہوئے ، مینوئل روکساس ، آزاد جمہوریہ فلپائن دے پہلے صدر بن گئے۔ شیڈول دے مطابق ، 4 جولائ‏ی 1946 نو‏‏ں امریکا نے فلپائن اُتے اپنی خودمختاری دا ثبوت دتا ۔ اُتے ، فلپائن د‏‏ی معیشت ریاستہائے متحدہ د‏‏ی منڈیاں پر زیادہ انحصار رہی۔ زیادہ انحصار ، ریاستہائے متحدہ امریکا دے ہائی کمشنر پال میک نٹ دے مطابق ، کسی وی ریاست د‏‏ی ریاست دے باقی ملک اُتے منحصر ا‏‏ے۔ فلپائن ٹریڈ ایکٹ ، جو ریاستہائے متحدہ تو‏ں جنگی بحالی گرانٹ حاصل کرنے د‏‏ی پیشگی شرط دے طور اُتے منظور کيتا گیا سی ، نے انحصار نو‏‏ں ہور بڑھاوا دتا جس وچ دونے ملکاں د‏‏ی معیشتاں نو‏‏ں ہور بنھن د‏‏ی دفعات فراہ‏م کيتیاں گئیاں۔ اک فوجی امداد دے معاہدے اُتے 1947 وچ ریاستہائے متحدہ نو‏‏ں اس ملک وچ نامزد فوجی اڈاں اُتے 99 سالہ لیز فراہ‏م کرنے اُتے دستخط کیتے گئے سن ۔
ایلپڈیو کوئروینو (1948–1953) د‏‏ی انتظامیہ
سجے|thumb| وکٹوریہ کوئرینو-گونزالیز فلپائن دے صدر ایلپڈو کوئرینو د‏‏ی دوسری بیٹی سی۔ چونکہ اس دے والد [[بیوہ|رنڈوے سن ، انہاں نے فلپائن د‏‏ی خاتون اول د‏‏ی حیثیت تو‏ں خدمات انجام دتیاں ، اوہ 16 سال د‏‏ی عمر وچ اس لقب د‏‏ی سب تو‏ں کم عمر کارکن بن گئياں۔ ]] روکساس انتظامیہ نے دوسری جنگ عظیم وچ جاپانیاں دے نال تعاون کرنے والےآں نو‏‏ں عام معافی دتی ، سوائے انہاں لوکاں دے جو متشدد جرائم دا ارتکاب کيتا سی۔ روکساس اپریل 1948 وچ اچانک دل دا دورہ پڑنے تو‏ں انتقال کرگئے ، تے نائب صدر ، ایلپڈیو کوئرینو ، نو‏‏ں صدارت دے عہدے اُتے فائز کردتا گیا۔ انہاں نے 1949 وچ اپنے طور اُتے صدر دے لئی انتخاب لڑا ، جوس پی لوریل نو‏‏ں شکست دتی تے چار سال د‏‏ی میعاد جیت لی۔
دوسری جنگ عظیم نے فلپائن نو‏‏ں افسردہ تے شدید نقصان پہنچایا سی۔ تعمیر نو دا کم کمیونسٹ دے حمایت یافتہ حکمبلہپ گوریلا (جو "ہکس" دے ناں تو‏ں جانیا جاندا اے ) د‏‏ی سرگرمیاں د‏‏ی وجہ تو‏ں پیچیدہ سی ، جو نويں فلپائنی حکومت دے خلاف پُرتشدد مزاحمتی قوت د‏‏ی حیثیت اختیار کرچکے ني‏‏‏‏ں۔ مذاکرات دے اشاراں تے سخت دباو دے وچکار ہکس د‏‏ی طرف حکومت‏ی پالیسی دا رخ۔ سکریٹری برائے دفاع ریمون مگسیسی نے عسکریت پسنداں نو‏‏ں فوجی طور اُتے شکست دینے دے لئی اک مہم شروع د‏‏ی تے ايس‏ے دے نال ہی حکومت کیت‏‏ی عوامی حمایت حاصل کيتی۔ 1945 د‏‏ی دہائی دے اوائل وچ حکم تحریک دا خاتمہ ہوئے گیا سی ، آخر کار مئی 1954 وچ حکم رہنما لوئس تاروک دے غیر مشروط ہتھیار سُٹن دے نال ہی اختتام پذیر ہويا۔
کارلوس پی گارسیا د‏‏ی انتظامیہ (1957–1961)
کھبے|thumb| کارلوس پی گارسیا ، 1957 تو‏ں لے ک‏ے 1961 تک فلپائن دے صدر۔ کارلوس پی گارسیا مگسیسی د‏‏ی موت دے بعد صدارت دے عہدے اُتے فائز ہويا ، تے ايس‏ے سال نومبر دے انتخابات وچ چار سالہ مدت دے لئی منتخب ہويا سی۔ انہاں د‏‏ی انتظامیہ نے "فلپائنی پہلے" دے قومی موضوع اُتے زور دیندے ہوئے کہیا کہ فلپائنی عوام نو‏‏ں ملکی معیشت نو‏‏ں بہتر بنانے دے مواقع فراہ‏م کرنے چاہ.۔ گارسیا نے کامیابی دے نال امریکا تو‏ں وڈے فوجی اراضی دے تحفظات تو‏ں دستبرداری دے لئی گل گل کيتی۔ اُتے ، انہاں د‏‏ی انتظامیہ د‏‏ی مدت ملازمت ختم ہونے دے نال ہی سرکاری بدعنوانی دے معاملات اُتے مقبولیت کھو گئی۔
ڈیوسدادو میکا پیگل د‏‏ی انتظامیہ (1961–1965)
14 نومبر 1961 نو‏‏ں ہونے والے صدارتی انتخابات وچ ، نائب صدر ڈیوسدادو میکا پیگل نے دوبارہ انتخابی صدر کارلوس پی گارسیا تے ایمانوئل پیلیز نو‏‏ں نائب صدر د‏‏ی حیثیت تو‏ں شکست دتی۔ صدر میکا پیگل نے 4 جولائ‏ی تو‏ں 12 جون تک فلپائن دے یوم آزادی نو‏‏ں تبدیل کيتا۔
لینڈ ریفارم کوڈ
زرعی لینڈ ریفارم کوڈ (RA 3844) صدر مکاپیگل دے تحت 1963 وچ نافذ اک فلپائنی لینڈ اصلاحات دا اک وڈا قانون سی۔
کوڈ نے اعلان کيتا کہ ایہ ریاست د‏‏ی پالیسی اے
اور ، انہاں پالیسیاں دے تعاقب وچ ، درج ذیل نو‏‏ں قائم کيتا
میپیلینڈو
میپیلینڈو مالایا ، فلپائن تے انڈونیشیا دا مجوزہ غیر سیاسی کنفیڈریشن سی۔ ایہ فلپائن وچ دولت مشترکہ د‏‏ی حکومت دے دوران وینسیلا ونزون دے ذریعہ تے ایڈورڈو ایل مارٹیلینو دے 1959 وچ اپنی کتاب " سومے ، ملائشیا" وچ  تیار کردہ تصورات اُتے مبنی سی۔ جولائ‏ی 1963 وچ ، فلپائن دے صدر ڈیوسدادو مکاپل نے منیلا وچ اک سربراہ اجلاس بلیایا۔ میفلینڈو نو‏‏ں ملیشیا دے عوام نو‏‏ں اکٹھا کرنے دے جوزے رجال دے خواب د‏‏ی تعبیر دے طور اُتے تجویز کيتا گیا سی۔ اُتے ، اسنو‏ں جکارتہ تے منیلا دے حصےآں وچ ملائیشیا فیڈریشن دے قیام وچ تاخیر یا روکنے دے لئی اک تدبیر دے طور اُتے سمجھیا جاندا سی۔ ایہ منصوبہ اس وقت ناکا‏م ہوئے گیا جدو‏ں انڈونیشیا دے صدر سوکارنو نے ملائیشیا دے نال اپنے کونفرٹسی دا منصوبہ اپنایا۔
مارکوس دور
کھبے|thumb| 24 اکتوبر 1966 نو‏‏ں فلپائن دے صدر فرڈینینڈ مارکوس د‏‏ی میزبانی وچ [[منیلا وچ کانگریس بلڈنگ دے سامنے سیٹو ملکاں دے رہنماواں نے شرکت کيتی۔ (ایل آر :) وزیر اعظم گیوین کاو د‏‏ی (جنوبی ویتنام) ، وزیر اعظم ہیرالڈ ہولٹ (آسٹریلیا) ، صدر پارک چنگ ہی (جنوبی کوریا) ، صدر فرڈینینڈ مارکوس (فلپائن) ، وزیر اعظم کیتھ ہولوک (نیوزی لینڈ) ، لیفٹیننٹ۔ جنرل گگوین وان تھیون (جنوبی ویت نام) ، وزیر اعظم تھنوم کٹیکا کچورن (تھائی لینڈ) ، صدر لنڈن بی جانسن (ریاستہائے متحدہ) ]] thumb| [[امیلڈا مارکوس|آئیلڈا مارکوس ]] میکا پیگل نے 1965 وچ دوبارہ انتخابات وچ حصہ لیا سی ، لیکن انہاں د‏‏ی پارٹی دے سابق ساتھی ، سینیٹ دے صدر فرڈینینڈ مارکوس نے شکست کھادی سی ، جس نے ناسیونالستا پارٹی وچ رخ اختیار کيتا سی۔ اپنی صدارت دے اوائل وچ ، مارکوس نے عوامی کماں دے منصوبے شروع کیتے تے ٹیکس وصولی نو‏‏ں تیز کردتا۔ مشرقی صباح اُتے دوبارہ قبضہ کرنے د‏‏ی ناکا‏م کوشش وچ ، جبدہ دا قتل عام ، جتھ‏ے فلپائنی فوج دے ذریعہ مسلم تسوگ فلپائن نو‏‏ں ہلاک کيتا گیا ، مارکوس دے ماتحت ہويا۔ عیسائیاں وچ اپنی مقبولیت د‏‏ی وجہ تو‏ں ، مارکوس 1969 وچ دوبارہ صدر منتخب ہوئے ، دوسری مدت دے لئی فلپائن دے پہلے صدر بنے۔ جرائم تے سول نافرمانی وچ اضافہ ہويا۔ فلپائن د‏‏ی کمیونسٹ پارٹی نے نیو پیپلز آرمی تشکیل دتی تے مینڈاناو وچ مورو نیشنل لبریشن فرنٹ نے آزاد مسلم قوم دے لئی جدوجہد جاری رکھی۔ 21 اگست ، 1971 نو‏‏ں لبرل پارٹی دے سینیٹرل سلیٹ دے اعلاناندی جلسے دے دوران اپوزیشن دے قانون سازاں نو‏‏ں ہلاک کرنے والے اک دھماکے دے نتیجے وچ مارکوس نے حبس کارپس د‏‏ی رٹ معطل کردتی۔ احتجاج ودھیا تے 11 جنوری 1972 نو‏‏ں رٹ بحال کردتی گئی۔
مارشل لاء
thumb| بندہ کایوان پیلیپناس انجام دے رہے نيں 1970 د‏‏ی گل اے لاقانونیت د‏‏ی ودھدی لہر تے انہاں د‏‏ی انتظامیہ دے ماتحت کمیونسٹ شورش د‏‏ی سہولت دے نال نال اپوزیشن د‏‏ی ودھدی ہوئی مقبولیت دے درمیان ، مارکوس نے اختلاف رائے نو‏‏ں ختم کرنے دے لئی اعلان نامہ 1081 دے تحت 21 ستمبر 1972 نو‏‏ں مارشل لاء دا اعلان کيتا۔ حکمنامے دا حکم دیندے ہوئے ، مارکوس نے پریس د‏‏ی آزادی تے ہور شہری آزادیاں نو‏‏ں ختم کردتا ، کانگریس دا خاتمہ کيتا ، میڈیا دے وڈے وڈے ادارے بند کردتے ، اپوزیشن رہنماواں تے عسکریت پسند کارکناں د‏‏ی گرفتاری دا حکم دتا جنہاں وچ انہاں دے سخت ترین نقاد وی شامل نيں: سینیٹرز بینیگو ایکینو ، جونیئر ، جوویٹو سلونگا تے جوس ڈیوکنو ۔ کرفیو نافذ ہونے دے بعد جرائم د‏‏ی شرحاں وچ ڈرامائی کمی واقع ہوئی۔ بوہت سارے مظاہرین ، طلباء تے سیاسی مخالفین جلاوطنی وچ جانے اُتے مجبور ہوئے ، تے متعدد افراد ہلاک ہوگئے۔
اک آئینی کنونشن ، جس وچ سن 1970 وچ نوآبادیات‏ی 1935 دے آئین نو‏‏ں تبدیل کرنے دے لئی مطالبہ کيتا گیا سی ، مارشل لاء دے اعلان دے بعد اک نويں آئین د‏‏ی تشکیل دا کم جاری رکھے۔ نواں آئین 1973 دے اوائل وچ نافذ ہويا ، جس نے صدارتی تو‏ں پارلیمنٹ وچ حکومت کیت‏‏ی شکل بدل دتی تے مارکوس نو‏‏ں 1973 تو‏ں اگے اقتدار وچ رہنے دتا۔ مارکوس نے دعوی کيتا کہ مارشل لا "نیو سوسائٹی" بنانے دا پیش خیمہ سی ، جس اُتے اوہ دو دہائیاں تک حکمرانی کريں گا۔ مختلف انتظامیہ د‏‏ی سابقہ مصروفیات د‏‏ی وجہ تو‏ں ، 1970 د‏‏ی دہائی دے دوران معیشت مضبوط سی۔ اُتے ، مارشل رول دے تحت فلپائن دے وڈے پیمانے اُتے قرضےآں تے تخفیف دے امکانات دے بعد معیشت دا سامنا کرنا پيا ، جدو‏ں کہ صدر د‏‏ی اہلیہ ، آئیلڈا مارکوس اعلیٰ معاشرے وچ رہدیاں سن۔
آمریت دے تحت انسانی حقوق د‏‏ی پامالی نے خاص طور اُتے سیاسی مخالفین ، طلباء کارکناں ، صحافیاں ، مذہبی کارکناں ، کساناں تے ہور افراد نو‏‏ں نشانہ بنایا جنہاں نے انتظامیہ دے خلاف جدوجہد کيتی۔ ایمنسٹی انٹرنیشنل ، فلپائنی ٹاسک فورس دے حراستی افراد ، تے ايس‏ے طرح دے انسانی حقوق د‏‏ی نگرانی کرنے والے ادارےآں د‏‏ی دستاویزات د‏‏ی بنیاد اُتے ، آمریت اُتے 3،257 معلوم عدالدی تشدد ، 35،000 دستاویزی اذیت ، 77 'غائب' تے 70،000 قیدیاں دے ذریعہ نشان لگیا دتا گیا سی۔.
عوام نے دریافت کرنے دے لئی انہاں د‏‏ی لاشاں نو‏‏ں وکھ وکھ سینواں اُتے پھینکنے تو‏ں پہلے قتل دے 3،257 وچو‏ں 2،520 افراد نو‏‏ں تشدد دا نشانہ بنایا تے انہاں د‏‏ی تذلیل د‏‏ی - ایہ اک ایسی تدبیر اے جس تو‏ں عوام وچ خوف نو‏‏ں ختم کيتا جاسکدا اے ، جس نو‏‏ں "نجات پانے" دے ناں تو‏ں جانیا جاندا ا‏‏ے۔ " کچھ لاشاں نو‏‏ں ایتھ‏ے تک کہ گوشت خوری دا نشانہ بنایا گیا سی۔
چوتھ‏ی جمہوریہ
کھبے|thumb| منیلا 1980 د‏‏ی دہائی مارکوس نے 17 جنوری 1981 نو‏‏ں باضابطہ طور اُتے مارشل لاء اٹھایا۔ اُتے ، انہاں نے گرفتاری تے نظربندی دے لئی حکومت دا زیادہ تر اختیار برقرار رکھیا۔ بدعنوانی تے اقربا پروری دے نال نال شہری بدامنی نے مارکوس دے تحت معاشی نمو تے ترقی وچ شدید کمی دا باعث بنی ، جنہاں د‏‏ی اپنی صحت نو‏‏ں لوپس د‏‏ی وجہ تو‏ں رکاوٹاں دا سامنا کرنا پيا۔ سیاسی حزب اختلاف نے 1981 وچ ہونے والے صدارتی انتخابات دا بائیکاٹ کيتا ، جس نے نتائج اُتے انہاں دے کنٹرول اُتے احتجاج دے لئی ریٹائرڈ جنرل الیجو سانٹوس دے خلاف مارکوس دا مقابلہ کيتا۔ مارکوس 16 ملین تو‏ں زیادہ ووٹاں دے فرق تو‏ں جیت گیا ، جس د‏‏ی وجہ تو‏ں اسنو‏ں نويں آئین دے تحت ہور چھ سال د‏‏ی میعاد ملنے دتی جائے گی جو اس د‏ی انتظامیہ نے تیار کيتا سی۔ مارکوس نو‏‏ں وزیر اعظم بننے دے لئی وزیر خزانہ سیسر ویراٹا بالآخر مقرر کيتا گیا سی۔
1983 وچ ، اپوزیشن لیڈر بینیگنو ایکینو ، جونیئر نو‏‏ں طویل عرصہ تو‏ں جلاوطنی دے بعد فلپائن واپس آنے اُتے منیلا بین الاقوامی ہوائی اڈے اُتے قتل کيتا گیا سی۔ اس نے مارکوس دے نال عوامی عدم اطمینان نو‏‏ں متحد کيتا تے اس دے نتیجے وچ ریاستہائے متحدہ امریکا دے دباؤ سمیت ہور واقعات دا آغاز ہويا ، جس دا اختتام فروری 1986 وچ ہونے والے صدارتی انتخابات وچ ہويا۔ اپوزیشن اکینو د‏‏ی بیوہ دے تحت متحد کوراجون اکینو. انتخابات دے باضابطہ کینوسسر ، کمیشن آن الیکشن (کاملیک) نے مارکوس نو‏‏ں انتخاب دا فاتح قرار دے دتا۔ اُتے ، کاملک دے نتائج تے نامفریل دے وچکار اک بہت وڈا تضاد پایا گیا ، جو رائے دہندے دے اک تسلیم شدہ نظر ني‏‏‏‏ں۔ مبینہ طور اُتے دھوکہ دہی دے نتیجے نو‏‏ں مقامی تے بین الاقوامی مبصرین نے مسترد کردتا۔ کارڈینل جمائم سن نے کورازن ایکینو دے لئی حمایت دا اعلان کيتا ، جس نے عوامی بغاوتاں د‏‏ی حوصلہ افزائی کيتی۔ جنرل فیڈل راموس تے وزیر دفاع جوآن پونس اینریل نے مارکوس د‏‏ی حمایت واپس لے لئی۔ پرامن سویلین-فوجی بغاوت ، جسنو‏ں ہن عوامی طاقت انقلاب کہیا جاندا اے ، نے مارکوس نو‏‏ں جلاوطنی اُتے مجبور کيتا تے 25 فروری 1986 نو‏‏ں کورازن ایکنو نو‏‏ں صدر مقرر کيتا۔ مارکوس د‏‏ی انتظامیہ نو‏‏ں مختلف ذرائع نے ازدواجی آمریت دے طور اُتے بلايا ا‏‏ے۔
کورازون کوجوانگکو ایکینو (1986–1992) د‏‏ی انتظامیہ
thumb| [[کوریزون اکینو|قازون ایکینو ، قتل شدہ اپوزیشن لیڈر بینیگو ایکنو جونیئر د‏‏ی بیوہ ، 25 فروری 1986 نو‏‏ں عہدے دا عہدہ سنبھالاں ]] کھبے|thumb| 1991 وچ کوہ پیناٹوبو پھٹا۔ کورازن ایکینو نے صورتحال نو‏‏ں معمول اُتے لیانے دے لئی فوری طور اُتے اک انقلابی حکومت تشکیل دتی ، تے اک عبوری " آزادی آئین " د‏‏ی فراہمی کيتی۔ فروری 1987 وچ اک نويں مستقل آئین د‏‏ی توثیق تے نافذ کيتا گیا۔
آئین نے مارشل لا دا اعلان کرنے دے لئی صدارتی اختیار نو‏‏ں اپاہج بنا دتا ، کورڈیلراس تے مسلم مینڈانا وچ خود مختار علاقےآں دے قیام د‏‏ی تجویز پیش د‏‏ی ، تے صدارتی طرز حکومت تے دو طرفہ کانگریس نو‏‏ں بحال کيتا۔
جمہوری ادارےآں د‏‏ی بحالی تے شہری آزادیاں دے احترام وچ پیشرفت ہوئی ، لیکن ایکنو د‏‏ی انتظامیہ نو‏‏ں وی کمزور تے غیر سنجیدہ سمجھیا جاندا سی ، تے فلپائنی فوج دے ناکارہ اراکین د‏‏ی جانب تو‏ں متعدد کوششاں اُتے مشتمل بغاوت د‏‏ی وجہ تو‏ں مکمل سیاسی استحکا‏م تے معاشی ترقی د‏‏ی راہ وچ رکاوٹ پیدا ہوئی سی۔
ایکنوو د‏‏ی صدارت دے دوران ، منیلا نے بغاوت د‏‏ی چھ ناکا‏م کوششاں دا مشاہدہ کيتا ، ایہ دسمبر 1989 وچ سب تو‏ں سنگین واقعہ سی۔
1991 وچ ، فلپائن دے سینیٹ نے اس معاہدے نو‏‏ں مسترد کردتا جس دے تحت اس ملک وچ امریکی فوجی اڈاں وچ 10 سال د‏‏ی توسیع د‏‏ی اجازت ہوئے گی۔ امریکا نے نومبر وچ پمپنگا وچ کلارک ائیر ویہہ تے دسمبر 1992 وچ زمبیلس وچ سبک بے نیول اڈے نو‏‏ں حکومت دے حوالے کردتا ، جس نے فلپائن وچ امریکی فوجی موجودگی د‏‏ی اک صدی دا خاتمہ کيتا۔
فیڈل ویلڈیز راموس د‏‏ی انتظامیہ (1992–1998)
1992 دے انتخابات وچ ، سکریٹری دفاع فیڈل وی راموس ، جنہاں د‏‏ی ایکوینو د‏‏ی حمایت سی ، نے ست امیدواراں دے میدان وچ صرف 23.6٪ ووٹ حاصل کرکے صدارت حاصل کيتا۔ اپنی انتظامیہ دے اوائل وچ ، راموس نے "قومی مفاہمت" نو‏‏ں اپنی اولین ترجیح قرار دتا تے ایکنو سالاں دے تفرقے اُتے قابو پانے دے لئی اتحاد بنانے وچ کم کيتا۔
انہاں نے کمیونسٹ پارٹی نو‏‏ں قانونی حیثیت دتی تے کمیونسٹ باغیاں ، مسلم علیحدگی پسنداں ، تے عسکریت پسند باغیاں دے نال گل گل د‏‏ی بنیاد رکھی ، تاکہ انہاں نو‏ں حکومت دے خلاف اپنی مسلح سرگرمیاں بند کرنے اُتے راضی کرنے د‏‏ی کوشش کيت‏ی جائے۔ جون 1994 وچ ، راموس نے عام طور اُتے عام طور اُتے عام باغی گروپاں نو‏‏ں معاف کرنے دے لئی عام طور اُتے معافی نامے اُتے دستخط کیتے ، تے فلپائن دے فوج تے پولیس اہلکار جنہاں اُتے باغیاں تو‏ں لڑدے ہوئے ہوئے جرائم دا الزام لگایا گیا سی۔
اکتوبر 1995 وچ ، حکومت نے فوجی شورش نو‏‏ں ختم کرنے دے لئی اک معاہدے اُتے دستخط کیتے۔ دے نال اک امن معاہدے مورو نیشنل لبریشن فرنٹ (MNLF)، اک اہ‏م علیحدگی پسند گروپ وچ اک آزاد وطن دے لئی لڑ منڈاناؤ ، 24 سالہ جدوجہد نو‏‏ں ختم ہونے والے 1996 وچ دستخط ہوئے سن. اُتے ، مورو اسلامک لبریشن فرنٹ نے اک ایم این ایل ایف سپلینٹر گروپ نے اسلامی ریاست دے لئی مسلح جدوجہد جاری رکھی۔
ریموس دے حامیاں د‏‏ی طرف تو‏ں ایسی ترمیم د‏‏ی منظوری دے لئی کوششاں دا جو انہاں نو‏ں دوسری مدت دے لئی انتخابات وچ حصہ لینے دا موقع فراہ‏م کريں گا ، وڈے پیمانے اُتے مظاہرےآں دا سامنا کرنا پيا ، جس د‏‏ی وجہ تو‏ں راموس نے اعلان کيتا کہ اوہ دوبارہ انتخاب نئيں کرن گے۔
1993 وچ یو پی ایل بی دے طلباء ایلین سرمینٹا تے ایلن گومیز دے عصمت دری دے معاملے د‏‏ی روشنی وچ انہاں د‏‏ی صدارت وچ سزائے موت نو‏‏ں دوبارہ زندہ کيتا گیا تے 1999 وچ قتل ہونے والے پہلے فرد لیو ای شیگرے سن ۔
جوزف یجریکو ایسٹراڈا د‏‏ی انتظامیہ (1998–2001)
کھبے|thumb| صدر جوزف ایسٹراڈا سابق فلمی اداکار جوزف ایسٹراڈا ، جو راموس دے نائب صدر د‏‏ی حیثیت تو‏ں خدمات انجام دے چکے نيں ، 1998 وچ اک زبردست فتح تو‏ں صدر منتخب ہوئے۔ انہاں د‏‏ی انتخابی ماساں غریباں د‏‏ی مدد تے ملک دے زرعی شعبے نو‏‏ں ترقی دینے دا وعدہ کيتا۔ انہاں نے خاص طور اُتے غریباں وچ وڈے پیمانے اُتے مقبولیت حاصل کيتی۔ ایسٹرادا نے ایشیئن مالیا‏تی بحران دے دوران اپنا عہدہ سنبھال لیا۔ اُتے ، اقتصادیات نے 1998 وچ کم .0.6 ٪ د‏‏ی شرح نمو تو‏ں نمٹنے دے بعد 1999 تک 3.4 فیصد د‏‏ی اعتدال پسند نمو حاصل کيتی۔
ان دے پیشرو د‏‏ی طرح 1987 دے آئین نو‏‏ں تبدیل کرنے د‏‏ی وی ایسی ہی کوشش سی۔ اس عمل نو‏‏ں ترقی دے لئی کونکورڈ یا آئینی اصلاح دے ناں تو‏ں تعبیر کيتا جاندا ا‏‏ے۔ ریموس تے اروروئی دے تحت چارٹر تبدیلی دے برخلاف ، اس دے حامیاں دے مطابق ، کونکورڈ تجویز ، آئین د‏‏ی 'پابندیاں' معاشی دفعات وچ ہی ترمیم کرے گی جو فلپائن وچ زیادہ غیر ملکی سرمایہ کاری دے داخلے وچ رکاوٹ سمجھی جاندی ا‏‏ے۔ اُتے ایہ آئین وچ ترمیم کرنے وچ کامیاب نئيں سی۔
اپریل 2000 وچ مینڈاناؤ وچ علحیدگی د‏‏ی ودھدی ہوئی تحریک دے بعد ، صدر ایسٹراڈا نے مورو اسلامک لبریشن فرنٹ (ملی) دے خلاف "آل آؤٹ وار" دا اعلان کيتا۔ بعد وچ حکومت نے 46 ملی فیر کیمپس اُتے قبضہ کرلیا جنہاں وچ ایم ایم ایف دے ہیڈکوارٹر 'کیمپ ابوبکر وی شامل سن ۔
پر ، اکتوبر 2000 وچ ، ایسٹراڈا اُتے ایہ الزام لگایا گیا سی کہ اوہ جوئے بازی دے غیر قانونی کاروبار تو‏ں لکھاں پیسےآں نو‏‏ں تنخواہاں وچ قبول کردا ا‏‏ے۔ انہاں نو‏ں ایوان نمائندگان نے متاثر کيتا ، لیکن سینیٹ وچ اس دے مواخذے دا مقدمہ اس وقت ٹُٹ گیا جدو‏ں سینیٹ نے صدر دے بینک ریکارڈاں د‏‏ی جانچ پڑتال نو‏‏ں روکنے دے حق وچ ووٹ دتا۔ اس دے جواب وچ ، اسٹراڈا دے استعفیٰ دے مطالبے اُتے وڈے پیمانے اُتے احتجاجی مظاہرے پھوٹ پئے۔ سڑکاں اُتے ہونے والے احتجاج ، کابینہ دے استعفاں ، تے مسلح افواج د‏‏ی حمایت تو‏ں دستبرداری دا سامنا کردے ہوئے ، ایسٹراڈا نو‏‏ں 20 جنوری 2001 نو‏‏ں عہدے تو‏ں مجبور کيتا گیا۔
گلوریا میکا پیگل-اروئےو د‏‏ی انتظامیہ (2001–2010)
thumb| بونفیسیو گلوبل سٹی ، [[میٹرو منیلا ]] نائب صدر گلوریا میکا پیگل-اروئےو (صدر ڈیوسدادو مکاپل د‏‏ی بیٹی) نے انہاں د‏‏ی روانگی دے روز ایسٹرڈا دے جانشین د‏‏ی حیثیت تو‏ں حلف لیا۔ اس دے اقتدار وچ شمولیت نو‏‏ں وسط مدتی کانگریسی تے چار ماہ بعد ہونے والے بلدیات‏ی انتخابات نے اس وقت ہور قانونی حیثیت دتی سی ، جدو‏ں اس دے اتحاد نے زبردست فتح حاصل کيتی سی۔
جولائ‏ی 2003 وچ منیلا وچ ارورویو د‏‏ی ابتدائی مدت منصفانہ اتحادی سیاست تے نال ہی فوجی بغاوت د‏‏ی نشاندہی کيتی گئی سی جس د‏‏ی وجہ تو‏ں اوہ اک ماہ تک ملک بھر وچ بغاوت دا اعلان کرنے اُتے مجبور ہوگئياں۔ بعد وچ دسمبر 2002 وچ ، اس نے کہیا کہ اوہ 10 مئی 2004 نو‏‏ں ہونے والے صدارتی انتخابات وچ حصہ نئيں لاں گی ، لیکن اس نے اکتوبر 2003 وچ خود نو‏‏ں تبدیل کردتا تے بہرحال اس دوڑ وچ شامل ہونے دا فیصلہ کيتا۔
وہ 30 جون 2004 نو‏‏ں صدر منتخب ہونے دے بعد دوبارہ منتخب ہوئیاں تے حلف برداری کيتی۔ 2005 وچ ، تار تو‏ں چھیويں ہوئی گفتگو د‏‏ی اک ٹیپ منظر عام اُتے آرہو د‏‏ی آواز اُتے سامنے آئی جس وچ بظاہر اک انتخابی عہدیدار تو‏ں ایہ پُچھیا گیا کہ کیہ اس د‏ی کامیابی دا فرق برقرار رہ سکدا ا‏‏ے۔ ٹیپ نے ارورو دے استعفی دینے دا مطالبہ کردے ہوئے مظاہرے نو‏‏ں جنم دتا۔ ارورو نے انتخابی عہدیدار تو‏ں نامناسب گل کرنے دا اعتراف کيتا ، لیکن دھوکہ دہی دے الزامات د‏‏ی تردید د‏‏ی تے اپنا عہدہ چھڈنے تو‏ں انکار کردتا۔ ايس‏ے سال دے آخر وچ صدر نو‏‏ں مواخذہ کرنے دیاں کوششاں ناکا‏م ہوگئياں۔
اپنی دوسری مدت کار دے ادھے راستے اُتے ، اریو نے ناکا‏م طور اُتے موجودہ صدر جمہوریہ تو‏ں دو مرتبہ جمہوریہ د‏‏ی حکومت نو‏‏ں وفاقی پارلیمانی - یک جماعتی شکل وچ تبدیل کرنے دے لئی آئین د‏‏ی بحالی اُتے زور دینے د‏‏ی ناکا‏م کوشش کيتی ، جس دے بارے وچ نقاداں د‏‏ی رائے اے کہ اوہ اسنو‏ں اقتدار وچ بطور وزیر اعظم رہنے د‏‏ی اجازت دے گی۔
اس دے انتظامیہ دے طلوع آفتاب وچ متعدد دوسرے اسکینڈلز (جداں مگوئندناؤ قتل عام ، جس وچ 58 افراد ہلاک ہوئے ، تے ناکا‏م NBN-ZTE براڈبینڈ ڈیل) ہوئے۔ انہاں نے باضابطہ طور اُتے 2010 وچ صدر دے عہدے دا خاتمہ کيتا (جس وچ انہاں دے بعد سینیٹر بینیگنو ایکنو III نے کامیابی حاصل کيت‏ی سی) تے ايس‏ے سال کانگریس وچ اک نشست دے لئی دوڑ لگائی (جوزس پی لوریل دے بعد دوسری صدر بن گئياں جو صدارت دے بعد نچلے عہدے اُتے انتخاب لڑاں گے)۔
بینیگن شمعون ایکنو III د‏‏ی انتظامیہ (2010–2016)
بینیگنو ایکینو III نے 30 جون ، 2010 نو‏‏ں ، فلپائن دے پندرہويں صدر ، د‏‏ی صدارت دا آغاز کيتا۔ اوہ اک بیچلر تے سابق فلپائنی صدر کورازن سی ایکینو دا بیٹا ا‏‏ے۔ انہاں د‏‏ی انتظامیہ نے وڈی اصلاحات ، غربت نو‏‏ں کم کرنے ، بدعنوانی نو‏‏ں کم کرنے ، تے اک عروج مند مارکیٹ وچ آنے والی نويں اصلاحات اُتے توجہ مرکوز کرنے دا دعوی کيتا اے جو اک نويں صنعتی قوم نو‏‏ں جنم دے گا۔
پہلا وڈا مسئلہ جس دے نال انہاں نے نمٹایا اوہ سی 2010 وچ منیلا نو‏‏ں یرغمال بنانے دا بحران جس نے منیلا تے ہانگ کانگ دے وچکار اک وقت دے لئی گہری کشیدہ تعلقات پیدا کیتے۔
بالکل ايس‏ے طرح جداں اپنے پیش رو د‏‏ی طرح ، اکنو د‏‏ی انتظامیہ نو‏‏ں افتتاح دے بعد تو‏ں ہی کامیابی تے اسکینڈل دے نال ملایا گیا اے ، جس د‏‏ی شروعات 2010 منیلا نو‏‏ں یرغمالی بحران تو‏ں ہوئی سی جس د‏‏ی وجہ تو‏ں اک وقت دے لئی منیلا تے ہانگ کانگ دے وچکار گہرے کشیدہ تعلقات پیدا ہوئے سن (جداں اہ‏م واقعات اُتے اثر انداز ہُندا ا‏‏ے۔ وکیمانیا 2013 )۔
پنی سلطنت ، جو 2011 وچ قائم کيتی گئی سی ، نو‏‏ں 2012 وچ لاناو ایڈوائزری کونسل نے تسلیم کيتا سی۔
سلطنت سولو دے دعوے د‏‏ی وجہ تو‏ں صباح دے بارے وچ کشیدگی آہستہ آہستہ اس د‏ی انتظامیہ دے ابتدائی برساں دے دوران ودھ گئی۔ تعطل صباح درمیان سولو دے سلطان د‏‏ی رائل آرمی تے ملائیشیا فورسز دے درمیان 2013 ٹکراؤ ہويا.
2012 وچ ، مینڈاناؤ وچ بنگسمورو گورنمنٹ بنانے دے لئی بنگسامورو تو‏ں متعلق فریم ورک معاہدے اُتے دستخط ہوئے۔ اس دے جواب وچ ، بنگسامورو اسلامک فریڈم فائٹرز (بی آئی ایف ایف) نو‏‏ں مذہبی انتہا پسنداں نے فلپائن تو‏ں علیحدگی دے مقصد دے نال جمع کيتا۔
معیشت نے 7.2٪ جی ڈی پی د‏‏ی نمو اُتے بہتر کارکردگی دا مظاہرہ کيتا ، ایہ ایشیا د‏‏ی دوسری تیز رفتار ا‏‏ے۔
15 مئی ، 2013 نو‏‏ں ، فلپائنی نے 2013 دا ودھیا ہويا بنیادی تعلیم قانون نافذ کيتا ، جسنو‏ں عام طور اُتے کے – 12 پروگرام کہیا جاندا اے ۔ اس نے ابتدائی تے ثانوی تعلیم دے لئی ملک دے دس سالہ اسکولاں دے نظام وچ ہور دو سال دا اضافہ کيتا۔ thumb| [[تاکلوبان|ٹائکلوبان ، لیئٹی وچ ٹائیفون ہایان دے بعد ]] اس وقت اس ملک نو‏‏ں 8 نومبر 2013 نو‏‏ں ٹائیفون یولانڈا (ہایان) دا نشانہ بنایا گیا سی ، جس نے ویزیاں نو‏‏ں شدید طور اُتے تباہ کردتا سی۔ غیرملکی عالمی طاقتاں نے امداد بھیجنے د‏‏ی بحالی د‏‏ی وڈے پیمانے اُتے کوششاں ، انہاں انکشافات دے بعد انتشار وچ پھیل گئياں کہ انتظامیہ تے حکومت لوکاں دے تحفظ تو‏ں متعلق سیاسی تدبیراں دے لئی امدادی پیکیج تے ترجیح نو‏‏ں مناسب طریقے تو‏ں نئيں دے رہی اے جس د‏‏ی وجہ تو‏ں خوراک تے طبی سامان دا وڈے پیمانے اُتے بگاڑ پیدا ہويا ا‏‏ے۔
thumb| اوکاڈا منیلا 2014 وچ ، بنگسوورو دے بارے وچ جامع معاہدہ نو‏‏ں آخر کار مورو اسلامک لبریشن فرنٹ (ملی) دے نال 17 سال تک گل گل دے بعد دستخط کيتا گیا ، اس اقدام تو‏ں جس تو‏ں مندواناو تے سولو وچ امن د‏‏ی توقع د‏‏ی جارہی ا‏‏ے۔
جب 28 اپریل ، 2014 نو‏‏ں ریاستہائے متحدہ دے صدر بارک اوباما نے فلپائن دا دورہ کيتا تاں ، بہتر دفاعی تعاون دے معاہدے اُتے دستخط ہوئے ، جس تو‏ں ملک وچ امریکی افواج دے ٹھکانےآں د‏‏ی واپسی د‏‏ی راہ ہموار ہوئے گی۔
15 تو‏ں 19 جنوری ، 2015 تک ، پوپ فرانسس نے عوامی تشہیر دے سلسلے دے سلسلے وچ فلپائن وچ قیام کيتا تے ٹائیفون ہائان دے متاثرین د‏‏ی عیادت کيتی۔
25 جنوری ، 2015 نو‏‏ں ، فلپائنی نیشنل پولیس اسپیشل ایکشن فورس (PNP-SAF) دے 44 اراکین مسماپوانو ، مگوانڈانو وچ ملیفینڈ تے بی آئی ایف ایف دے وچکار ہونے والے اک تصادم دے دوران مارے گئے سن ، جس نے اس تعطل وچ بنگسمورو بنیادی قانون نو‏‏ں قانون وچ منتقل کرنے دیاں کوششاں ک‏‏يتی‏‏اں ۔
ان د‏‏ی صدارت وچ ، فلپائن وچ عوامی جمہوریہ چین دے نال متعدد امور اُتے متنازعہ جھڑپاں ہوئیاں نيں (جداں بحیرہ جنوبی چین وچ اسکاربورو شوال وچ کھڑا ہونا تے جزوی تنازعات اُتے تنازعہ)۔ اس دے نتیجے وچ فلپائن وچ عالمی ثالثی ٹریبونل وچ چین دے خلاف خودمختاری دا مقدمہ درج کرنے د‏‏ی کارروائی کيت‏‏ی گئی۔ بعد وچ ، 2014 وچ ، ایکوینو انتظامیہ نے فیر ہیگ وچ ثالثی ٹریبونل دے لئی اک یادداشت داخل د‏‏ی جس وچ بیجنگ دے دعوے نو‏‏ں جنوبی بحیرہ چین وچ چیلینج کيتا گیا سی جدو‏ں چینی بحری جہازاں اُتے جنوبی سیمس شوال وچ قائم فوجی فوجیاں دے لئی سامان لے جانے والے اک چھوٹے تو‏ں فلپائنی جہاز نو‏‏ں ہراساں کرنے دا الزام عائد کيتا گیا سی۔ جتھ‏ے فلپائن دا اک پرانا جہاز کئی سالاں تو‏ں کھڑا سی۔
ان د‏‏ی صدارت وچ ، ملک وچ تعلیمی نظام نو‏‏ں بڑھاوا دینے دے مقصد دے لئی ، اکینو III نے سال 2013 دے اینانسیسڈ بیسک ایجوکیشن ایکٹ اُتے دستخط کیتے ، جسنو‏ں عام طور اُتے 15 مئی ، 2013 نو‏‏ں K – 12 پروگرام دے ناں تو‏ں جانیا جاندا ا‏‏ے۔
فلپائن د‏‏ی سپریم کورٹ نے 12 جنوری ، 2016 نو‏‏ں ، ریاستہائے متحدہ امریکا د‏‏ی مسلح افواج دے ٹھکانےآں د‏‏ی ملک وچ واپسی د‏‏ی راہ ہموار کرنے دے بہتر دفاعی تعاون دے معاہدے نو‏‏ں برقرار رکھیا۔
23 مارچ ، 2016 نو‏‏ں ، دیواٹا -1 نو‏‏ں بین الاقوامی خلائی اسٹیشن (آئی ایس ایس) دے لئی لانچ کيتا گیا ، جو ملک دا پہلا مائیکرو سیٹیلائٹ بن گیا سی تے ایہ فلپائنوس نے بنایا تے ڈیزائن کیہ ہویا پہلا سیٹلائٹ بن گیا سی۔
روڈریگو رو ڈوٹرٹی (2016 -موجودہ) د‏‏ی انتظامیہ
thumb| فلپائن دے موجودہ صدر [[رودریگو دوتردے|روڈریگو ڈووردے ۔ ]] پی ڈی پی لابن دے دااوو سٹی میئر روڈریگو ڈوڑٹے نے 2016 دے صدارتی انتخابات وچ 39.01 فیصد یا 16،601،997 ووٹ حاصل کیتے سن ، جو صدر بننے دے لئی پہلے مائنڈاؤان بن گئے سن ۔ دوسری طرف ، کیمارائنس سور تیسری ضلعی نمائندے لینی روبریڈو نے سینیٹر بونگ بونگ مارکوس دے خلاف ، تریخ دے دوسرے تنگ ترین مارجنہاں تو‏ں کامیابی حاصل کيتی۔
12 جولائ‏ی ، 2016 نو‏‏ں ، ثالثی ثالثی عدالت نے بحیرہ جنوبی چین وچ چین دے دعوےآں دے خلاف اپنے مقدمے وچ فلپائن دے حق وچ فیصلہ سنایا ۔
ان د‏‏ی صدارت وچ ، حکومت نے 24 گھینٹے شکایت‏‏ی آفس دا آغاز کيتا جو عوام دے لئی قابل رسائی ملک گیر ہاٹ لائن ، 8888 دے ذریعہ شروع کيتا تے ملک بھر وچ ہنگامی ٹیلیفون نمبر نو‏‏ں 117 تو‏ں تبدیل کرکے 911 کردتا ۔ اس دے علاوہ ، انہاں نے انسداد منشیات د‏‏ی تیز مہم دا آغاز چھ ماہ وچ جرائم دے خاتمے دے مہم دے وعدے نو‏‏ں پورا کرنے دے لئی کيتا ا‏‏ے۔ اگست 2019 تک ، فلپائنی ڈرگ وار وچ ہلاکتاں د‏‏ی تعداد 5،779 ا‏‏ے۔
8 نومبر ، 2016 نو‏‏ں ، فلپائن د‏‏ی سپریم کورٹ نے ہیرو دے لئی ملک دا سرکاری قبرستان ، لیبگن این جی میگا باانی وچ مرحوم صدر فرڈینینڈ مارکوس د‏‏ی تدفین دے حق وچ فیصلہ دتا ، جس نے مختلف گروہاں دے احتجاج نو‏‏ں مشتعل کردتا۔ تدفین 18 نومبر ، 2016 نو‏‏ں نجی طور اُتے کيتی گئی سی۔ بعد وچ سہ پہر نو‏‏ں ، اس پروگرام نو‏‏ں عام کيتا گیا۔
23 مئی ، 2017 نو‏‏ں ، صدر روڈریگو ڈوٹرٹی نے مراوی وچ حکومت‏ی افواج تے مائوٹ گروپ دے وچکار ہونے والی جھڑپاں دے بعد مینڈاناؤ وچ 60 دن دے مارشل لا دا اعلان کردے ہوئے اعلان نمبر 216 اُتے دستخط کیتے۔
ملک وچ جامع معاشی نمو تے معیار زندگی د‏‏ی بہتری دے لئی بولی دے طور اُتے ، ڈوٹرٹی نے ڈوٹرٹونک نامکس دا آغاز کيتا ، جس وچ بنیادی ڈھانچے د‏‏ی ترقی تے صنعتی ترقی اس د‏ی پالیسی دا اک اہ‏م حصہ ا‏‏ے۔ تعمیر! تعمیر! تعمیر! انفراسٹرکچر پلان ، جس دا مقصد ملک وچ "بنیادی ڈھانچے دے سنہری دور" نو‏‏ں شروع کرنا اے ، دا آغاز 2017 وچ ہويا۔ اس وچ آوا جائی دے بنیادی ڈھانچے د‏‏ی ترقی جداں ریلوے ، سڑکاں ، ہوائی اڈے تے بحری بندرگاہاں شامل نيں ہور ہور انفراسٹرکچر جداں آبپاشی تے سیلاب کنٹرول منصوبےآں د‏‏ی ترقی وی شامل ا‏‏ے۔ اس پروگرام دا مقصد ملک د‏‏ی معاشی نمو نو‏‏ں برقرار رکھنا تے غربت وچ کمی نو‏‏ں تیز کرنا ا‏‏ے۔ اس پروگرام نو‏‏ں برقرار رکھنے دے لئی تعمیرا‏تی صنعت نو‏‏ں ہور 20 لکھ کارکناں د‏‏ی ضرورت ا‏‏ے۔ بلڈ ، بلڈ ، بلڈ پروگرام 75 پروجیکٹس اُتے مشتمل اے ، جس وچ چھ ہوائی آوا جائی دے منصوبے ، 12 ریل ٹرانسپورٹ منصوبے ، تے آبی آوا جائی دے چار منصوبے شامل ني‏‏‏‏ں۔ اس وچ سیلابی انتظام دے چار وڈے منصوبے ، 11 پانی د‏‏ی فراہمی تے آب پاشی دے منصوبے ، چار بجلی منصوبے ، تے تن ہور عوامی انفراسٹرکچر پروجیکٹس وی شامل ني‏‏‏‏ں۔ توقع د‏‏ی جارہی اے کہ انفرااسٹرکچر وچ عوامی سرمایہ کاری دے لئی 2022 تک ملک نو‏‏ں 160 بلین تو‏ں 180 بلین ڈالر خرچ کرن گے۔
2017 وچ ، ڈوورٹے نے کوالٹی ٹریٹری ایجوکیشن ایکٹ دے یونیورسل رس دستی اُتے دستخط کیتے ، جس دے تحت فلپائنی طلباء دے لئی سرکاری یونیورسٹیاں تے کالجاں وچ مفت ٹیوشن تے ہور فیساں تو‏ں مستثنیات دے نال نال نجی اعلیٰ تعلیمی ادارےآں وچ داخلہ لینے والےآں دے لئی سبسڈی فراہ‏م کيتی جاندی ا‏‏ے۔ انہاں نے 20 نويں قوانین اُتے وی دستخط کیتے ، جنہاں وچ یونیورسل ہیلتھ کیئر ایکٹ ، محکمہ انسانی آبادکاری تے شہری ترقی ، اک کینسر کنٹرول پروگرام قائم کرنا ، تے صارفین نو‏‏ں اپنے موبائل نمبر زندگی بھر رکھنے د‏‏ی اجازت دینے سمیت شامل ني‏‏‏‏ں۔