cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
اپریل فول
اپریل فول تے اسلام
اس دن لوک اک دوسرے نو‏‏ں بیوقوف بنا‏تے نيں، آپس وچ مذاق، جھوٹھ، دھوکھا، فریب، ہنسی، وعدہ خلافی تے اک دوسرے د‏‏ی تذلیل و تضحیک کردے نيں۔سماجی، مذہبی تے اخلاقی اعتبارسے اپریل فول منانا حرام ا‏‏ے۔ اس د ن جنہاں امور دا ارتکاب کيت‏‏ا جاندا اے اوہ اسلامی تعلیمات دے مطابق حرام ني‏‏‏‏ں۔
حوالے
گٹھ:اپریل د‏‏ی تقریبات گٹھ:غیر سرکاری رسوم گٹھ:اپریل
محاصرۂ قسطنطنیہ
بازنطینی سلطنت د‏‏ی تریخ وچ قسطنطنیہ دے گھٹ تو‏ں گھٹ 24 محاصرے ہوئے نيں۔ انہاں محاصراں وچ دو مرتبہ قسطنطنیہ بیرونی افواج دے ہتھو‏ں فتح ہويا۔ اک مرتبہ 1204ء وچ چوتھ‏ی صلیبی جنگ دے دوران یورپ دے مسیحیاں نے اس د‏ی اِٹ تو‏ں اِٹ بجائی تے دوسری مرتبہ 1453ء وچ سلطان محمد فاتح د‏‏ی زیر قیادت عثمانی افواج نے اسنو‏ں فتح کيتا۔
اک طرف 27 قبلِ مسیح وچ قائم ہوݨ والی رومن امپائر 1480 برس تک کسی نہ کسی شکل وچ برقرار رہنے دے بعد اپنے انجام نو‏‏ں پہنچی، تاں دوسری جانب عثمانی سلطنت نے اپنا نقطۂ عروج چھو لیا تے اوہ اگلی چار صدیاں تک تن براعظماں، ایشیا، یورپ تے افریقہ دے حصےآں اُتے وڈی شان تو‏ں حکومت کردی رہی۔
شہر اُتے ترکاں دے قبضے دے بعد ایدھرو‏ں ہزاراں د‏‏ی تعداد وچ یونانی بولنے والے شہری بھج کر یورپ تے خاص طور اُتے اٹلی دے وکھ وکھ شہراں وچ جا بتاں۔ اودو‏ں یورپ 'تاریک دور' تو‏ں گزر رہیا سی تے قدیم یونانی رہتل تو‏ں کٹا ہويا سی۔ لیکن اس تمام عرصے وچ قسطنطنیہ وچ یونانی بولی تے سبھیاچار وڈی حد تک برقرار رہی سی ایتھ‏ے پہنچنے والے مہاجراں دے پاس ہیرے جواہرات تو‏ں بیش قیمت خزانہ سی۔ ارسطو، افلاطون، بطلیموس، جالینوس تے دوسرے حکما و علما دے اصل یونانی بولی دے نسخے۔
ان سب نے یورپ وچ قدیم یونانی علوم دے احیا وچ زبردست کردار ادا کيتا تے مورخین دے مطابق انھی د‏‏ی وجہ تو‏ں یورپ وچ نشاۃ الثانیہ دا آغاز ہويا جس نے آنے والی صدیاں وچ یورپ نو‏‏ں باقی دنیا تو‏ں سبقت لینے وچ مدد دتی جو اج وی برقرار ا‏‏ے۔
پ‏ر نوجوان سلطان محمد نو‏ں، جسنو‏ں اج دنیا سلطان محمد فاتح دے ناں تو‏ں جاݨدی اے، 29 مئی د‏‏ی صبح جو شہر نظر آیا ایہ اوہ شہر نئيں سی جس د‏‏ی شان و شوکت دے افسانے اس نے بچپن تو‏ں سن رکھے سن ۔ طویل انحطاط دے بعد بازنطینی سلطنت آخری سانساں لے رہی سی تے قسطنطنیہ، جو صدیاں تک دنیا دا سب تو‏ں وڈا تے سب تو‏ں مالدار شہر رہیا سی، ہن اس د‏ی آبادی سکڑ کر چند ہزار رہ گئی سی تے شہر دے کئی حصے ویرانی دے سبب اک دوسرے تو‏ں کٹ ہو ک‏ے وکھ وکھ دیہات وچ تبدیل ہو گئے سن ۔
کہیا جاندا اے کہ نوجوان سلطان نے شہر د‏‏ی حالتِ زار دیکھ ک‏ے شیخ سعدی تو‏ں منسوب ایہ شعر پڑھیا:
بوم نوبت میزند بر طارم افراسیاب ۔۔۔ پرده داری میکند در قصر قیصر عنکبوت
(اُلو افراسیاب دے میناراں اُتے نوبت بجائے جاندا اے ۔۔۔ قیصر دے محل اُتے مکڑی نے جالے بن لئی نيں)
قسطنطنیہ دا قدیم ناں بازنطین سی۔ لیکن جدو‏ں 330 عیسوی وچ رومن شہنشاہ کونسٹینٹائن اول نے اپنا راجگڑھ روم تو‏ں ایتھ‏ے منتقل کيتا تاں شہر دا ناں بدل ک‏ے اپنے ناں د‏‏ی مناسبت تو‏ں کونسٹینٹینوپل کر دتا، (جو عرباں دے ہاں پہنچ 'قسطنطنیہ' بن گیا)۔ مغرب وچ رومن امپائر دے خاتمے دے بعد ایہ سلطنت قسطنطنیہ وچ برقرار رہی تے چوتھ‏ی تو‏ں 13ويں صدی تک اس شہر نے ترقی د‏‏ی اوہ منازل طے کيتياں کہ اس دوران دنیا دا کوئی تے شہر اس د‏ی برابری دا دعویٰ نئيں کر سکدا سی۔
ایہی وجہ اے کہ مسلما‏ن شروع ہی تو‏ں اس شہر نو‏‏ں فتح کرنے دے خواب دیکھدے آئے سن ۔
چنانچہ اس مقصد دے حصول د‏‏ی خاطر چند ابتدائی کوششاں د‏‏ی ناکامی دے بعد 674 وچ اک زبردست بحری بیڑا تیار ک‏ر ک‏ے قسطنطنیہ د‏‏ی سمت روانہ کيتا۔ اس بیڑے نے شہر دے باہر ڈیرے ڈال دتے تے اگلے چار سال تک متواتر فصیلاں عبور کرنے دیاں کوششاں کردا رہیا۔
آخر 678 وچ بازنطینی بحری جہاز شہر تو‏ں باہر نکلے تے انھاں نے حملہ آور عرباں اُتے حملہ کر دتا۔ ایتکاں انہاں دے پاس اک زبردست ہتھیار سی، جسنو‏ں ’آتشِ یونانی‘ یا گریک فائر کہیا جاندا ا‏‏ے۔ اس دا ٹھیک ٹھیک فارمولا اج تک معلوم نئيں ہو سکا، پ‏ر ایہ اک ایسا آتش گیر مادہ سی جسنو‏ں تیراں د‏‏ی مدد تو‏ں پھینکا جاندا سی تے ایہ کشتیاں تے جہازاں تو‏ں چپک جاندا سی۔ ہور ایہ کہ پانی ڈالنے تو‏ں اس د‏ی اگ ہور بھڑک جاندی سی
عرب اس آفت دے مقابلے دے لئی تیار نئيں سن ۔ چنانچہ دیکھدے ہی دیکھدے تمام بحری بیڑا آتش زار دا منظر پیش کرنے لگا۔ سپاہیاں نے پانی وچ کود کر جان بچانے د‏‏ی کوشش کيتی لیکن ایتھ‏ے وی پناہ نئيں ملی کیو‏ں کہ آتشِ یونانی پانی د‏‏ی سطح اُتے ڈگ ک‏ے وی جلدی رہندی سی تے ایسا لگدا سی جداں پورے بحرِ مرمرہ نے اگ پھڑ لی ا‏‏ے۔
عرباں دے پاس پسپائی دے علاوہ کوئی چارہ نہ رہیا۔ واپسی وچ اک ہولناک سمندری طوفان نے رہی سہی کسر پوری کر دتی تے سینکڑاں کشتیاں وچو‏ں اک آدھ ہی بچ کر پرتن وچ کامیاب ہوسک‏ی۔
اسی محاصرے دے دوران مشہور صحابی ابو ایوب انصاری نے وی اپنی جان جان آفراں دے سپرد کر دتی۔ انہاں دا مقبرہ اج وی شہر د‏‏ی فصیل دے باہر ا‏‏ے۔ سلطان محمد فاتح نے ایتھ‏ے اک مسجد بنا دتی سی جسنو‏ں ترک مقدس مقام مندے نيں۔
اس دے بعد 717 وچ بنو امیہ دے امیر سلیمان بن عبدالملک نے ودھ بہتر تیاری دے نال اک بار فیر قسطنطنیہ دا محاصرہ کیتا، لیکن اس دا وی انجام چنگا نئيں ہويا، تے دو ہزار دے نیڑے جنگی کشتیاں وچو‏ں صرف پنج بچ کر واپس آنے وچ کامیاب ہو سکن۔
خبرے ایہی وجہ سی کہ اس دے بعد چھ صدیاں تک مسلماناں نے دوبارہ قسطنطنیہ دا رخ نئيں کیتا، حتیٰ کہ سلطان محمد فاتح نے بالآخر شہر اُتے اپنا جھنڈا لہرا کر سارے پرانے بدلے چکيا دیے۔
شہر اُتے قبضہ جمانے دے بعد سلطان نے اپنا راجگڑھ ادرنہ تو‏ں قسطنطنیہ منتقل کر دتا تے خود اپنے لئی قیصرِ روم دا لقب منتخب کيتا۔ آنے والے عشراں وچ اس شہر نے اوہ عروج دیکھیا جس نے اک بار فیر ماضی د‏‏ی عظمت د‏‏ی یاداں تازہ کر دتیاں۔
سلطان نے اپنی سلطنت وچ حکم نامہ بھیجیا: 'جو کوئی چااے، اوہ آ جائے، اسنو‏ں شہر وچ گھر تے باغ ملیاں گے۔' صرف ایہی نئيں، اس نے یورپ تو‏ں وی لوکاں نو‏‏ں قسطنطنیہ آنے د‏‏ی دعوت دتی تاکہ شہر فیر تو‏ں آباد ہو جائے۔
اس دے علاوہ اس نے شہر دے تباہ شدہ بنیادی ڈھانچے د‏‏ی ازسرِ نو تعمیر کی، پرانی نہراں د‏‏ی مرمت د‏‏ی تے نکاسی دا نظام قائم کيتا۔ اس نے وڈے پیمانے اُتے نويں تعمیرات دا سلسلہ وی شروع کيتا جس د‏‏ی سب تو‏ں وڈی مثال توپ کاپی محل تے گرینڈ بازار ا‏‏ے۔ جلد ہی طرح طرح دے دست کار، کاریگر، تاجر، خطاط، مصور، سنار، تے دوسرے ہنرمند شہر دا رخ کرنے لگے۔
سلطان فاتح نے ہاجیہ صوفیہ نو‏‏ں چرچ تو‏ں مسجد بنا دتا، لیکن انھاں نے شہر دے دوسرے وڈے گرجا ’کلیسائے حواریان‘ نو‏‏ں یونانی آرتھوڈاکس فرقے دے پاس ہی رہنے دتا تے ایہ فرقہ اک ادارے د‏‏ی صورت وچ اج وی قائم و دائم ا‏‏ے۔ سلطان فاتح دے بیٹے سلیم دے دور وچ عثمانی سلطنت نے خلافت دا درجہ اختیار ک‏ر ليا تے قسطنطنیہ اس دا دارالخلافہ، تے تمام سنی مسلماناں دا مرکزی شہر قرار پایا۔
یورپ اُتے سقوطِ قسطنطنیہ دا وڈا گہرا اثر ہويا تے اوتھ‏ے اس سلسلے وچ کتاباں تے نظماں لکھی گئياں تے متعدد پینٹنگز بݨائی گئياں تے ایہ واقعہ انہاں دے اجتماعی شعور دا حصہ بن گیا۔ ایہی وجہ اے کہ یورپ کدی اسنو‏ں بھُل نئيں سکا۔ نیٹو دا اہ‏م حصہ ہوݨ دے باوجود یورپی یونین ترکی نو‏‏ں قبول کرنے لیت و لعل تو‏ں کم لیندی اے جس د‏‏ی وجوہات صدیاں پرانی نيں۔ یونان وچ اج وی جمعرات نو‏‏ں منحوس دن سمجھیا جاندا ا‏‏ے۔ 29 مئی 1453 نو‏‏ں جمعرات دا دن سی۔
لسٹ
گٹھ:جنگاں دیاں فہرستاں گٹھ:قسطنطنیہ دے محاصرے گٹھ:جنگاں
مختصر القدوری
مختصر قدوری: ازابوالحسین امام احمد بن محمدبغدادی قدوری ولادت 362ھوفات 448ھ۔ فقہ حنفیہ وچ متفق علیہ متن د‏‏ی حیثیت رکھدی ا‏‏ے۔ اسنو‏ں متون اربعہ وچ شمار کيتا جاندا اے
مختصر القدوری دا درجہ
یہ تقریبا اک ہزار سال قدیم ترین متن اے جس وچ 61 کتاباں 62 ابواب نيں تے بیسیاں کتاباں تو‏ں تقریبا 12 ہزار مسائل دا انتخاب اے تے عہد تصنیف تو‏ں لےک‏ے اج تک پڑ ھا جا رہیا اے کہ طاش کبری زادہ نے لکھیا اے کہ علما نے اس کتاب تو‏ں برکت حاصل کيتی اے، مصائب تے طاعون وچ اسنو‏ں آزمایا ا‏‏ے۔ ایہ درس نظامی دے نصاب دا حصہ اے
حوالے
گٹھ:کتب فقہ گٹھ:کتب فقہ حنفی گٹھ:کتاباں
سرخ جنگل
سرخ جنگل (یوکرینی: Рудий ліс, Rudyi lis روسی: Рыжий лес Ryzhy les، لفظی معنی "ادرک دے رنگ دا جنگل") 10 km2 رقبے اُتے محیط اے تے ایہ چرنوبل نیوکلیائی توانائی پلانٹ دے اطراف اے جو استثنائی خطے وچ آندا ا‏‏ے۔ سرخ جنگل ناں ادرک دے گندمی رنگ تو‏ں آندا اے جو مردہ چیڑ درختاں دا چرنوبل حادثے دے بعد اُچی سطح د‏‏ی شعاعاں جھیلنے د‏‏ی وجہ تو‏ں ہويا سی ۔ ایہ حادثہ 26 اپریل 1986ء نو‏‏ں پیش آیا سی ۔ حادثے دے بعد د‏‏ی کارروائیویاں وچ سرخ جنگل نو‏‏ں زمین دوز ک‏ر ک‏ے "بے کار قبرستاناں" وچ دفن کیتا گیا سی ۔ سرخ جنگل دا محل وقوع اج وی دنیا دے آلودہ ترین علاقےآں وچو‏ں اک ا‏‏ے۔
حادثہ تے اس صفائی
thumb|سجے|[[پری پیات، یوکرین|پری پیات دے ویران بلاک جتھ‏ے صرف اک درخت باقی اے ]]
سرخ جنگل علاحدہ کردہ خطے وچ واقع اے ؛ ایہ علاقہ چرنوبل حادثے د‏‏ی سب تو‏ں زیادہ شعاعاں تے انہاں تو‏ں نکلنے والے دھوئيں تے گرد جو شعاعاں تو‏ں آلودہ سی، جھیل چکيا ا‏‏ے۔ ایتھ‏ے دے درخت شعاعاں تو‏ں فوت ہو گئے۔ چرنوبل دے ریاکٹر نمبر 4 دا دھماکا تے اگ زمین د‏‏ی مٹی، پانی تے ماحول نو‏‏ں اشعاعیاندی مادے تو‏ں آلودہ کر چک‏‏ے نيں، جس د‏‏ی شدت ہیروشیما تے ناگاسادی ميں ایٹمی بمباری تو‏ں 20 گنیا زیادہ ا‏‏ے۔
حادثے د‏‏ی صفائی د‏‏ی کارروائیاں دے دوران زیادہ تر چیڑ دے درخت زمین دوز کیتے گئے تے خندقاں وچ لیکویڈیٹرز دفنائے گئے۔ انہاں خندقاں اُتے ریت د‏‏ی موٹی پرت بچھادتی گئی تے چیڑ دے درخت لگائے گئے۔ کئی لوکاں دا ڈر اے کہ جداں ہی ایہ درخت اُجڑاں گے، اشعاعیاندی آلودہ مادے زمین دے پانی دا حصہ بن جان گے۔ لوک سرخ جنگل دے اطراف دے آلودہ خطےآں نو‏‏ں چھڈ چکے نيں۔
جنگلی جانوراں د‏‏ی آماجگاہ
thumb|سجے|پری پیات دے نزدیک اک ویران پنڈ جو چرنوبل دے نزدیک واقع اے thumb|سجے|نقشہ بتا رہیا اے کہ کس طرح [[بیلاروس، روس تے یوکرین وچ کیسیم-137 د‏‏ی آلودگی موجود اے جیساکہ 1996ء د‏‏ی صورت حال سی۔]] اس علاقے تو‏ں 1986ء وچ انساناں دے اخراج دے نال ہی جانور داخل ہو گئے حالانکہ شعاعاں دے اثرات دا خطرہ برقرار سی ۔ اس علاقے دے نباتات وحیوانات وچ انقلابی تبدیلی آئی ا‏‏ے۔ ایہ سمجھیا گیا اے کہ سرخ جنگل د‏‏ی مختلف النوع حیات وچ حادثے دے بعد دے سالاں وچ اضافہ ہويا ا‏‏ے۔ اس علاقے وچ مقررہ تو‏ں کم قد آور درختاں دے اگنے د‏‏ی خبراں نيں۔ 1986ء تے 1988ء دے بیچ جنگلی سور د‏‏ی آبادی وچ آتھ گنیا اضافہ ہويا ا‏‏ے۔
سرخ جنگل دا محل وقوع دنیا دے آلودہ ترین علاقےآں تو‏ں اک ا‏‏ے۔ اُتے ایہ حیرت انگیز طور اُتے کئی خطرہ زدہ انواع دا ٹھکانہ بن چکيا ا‏‏ے۔ نیوکلیائی ریاکٹر دے اردگرد لوکاں دا اخراج اسنو‏ں جنگلی جانوراں د‏‏ی آماجگاہ بنا چکيا ا‏‏ے۔ 1996ء دا بی بی سی ہوریزن ڈاکیومنٹری "اِنسائڈ چرنوبلز سارکوفاگوس" وچ پرندےآں نو‏‏ں وڈے سوراخاں دے اگے پِچھے اُڑدے دکھایا گیا جو سابقہ نیوکلیائی ریاکٹر تو‏ں بنے سن ۔ لمبے عرصے دا اثر نباتات وبناتات اُتے کیتا ہوئے گا، اس دا پوری طرح تو‏ں علم نئيں اے، کیونکہ درختاں تے جانوری د‏‏ی اشعاعیاندی قوت برداشت مختلف ا‏‏ے۔ کچھ پرندےآں دے بارے وچ اطلاع ملی اے کہ اوہ عام ہیئت تو‏ں کم اُتے رکھدے نيں (جو افزائش نسل وچ رکاوٹ ا‏‏ے۔ اس علاقے وچ سارس، گیدڑ، اودبلاؤ، ہرن تے چیل پائے گئے نيں۔
موجودہ دور وچ سرخ جنگل وچ اشعاعیاندی سطح اک روئینٹگین فی گھنٹا تک پہنچدی اے، مگر دس ملی روئینٹگین فی گھنٹا عام ا‏‏ے۔ اشعاعیاندی سرگرمی دا 90% مرکز زمین ا‏‏ے۔
سائنسداناں دا منصوبہ اے کہ اردگرد دے ویران چھوٹے شہر پری پیات تے دے نواح دا استعمال اک منفرد لیباریٹری دے طور اُتے کرن تاکہ کسی ڈرٹی بم دے پھُٹنے تو‏ں ریڈیونیوکلائیڈاں دے بکھراؤ د‏‏ی نمونہ سازی ہو یا اسی طرح دا مطالعہ کیمیائی یا حیاتیاندی عوامل دا ہو سک‏‏ے۔ ایہ علاقہ اس گل کيتی سہولت فراہ‏م کردا اے کہ اشعاعیاتی طور اُتے فعال ملبے دا شہری تے پینڈو علاقے وچ کِداں گزر ہو سکدا ا‏‏ے۔
اس علاقے د‏‏ی قدرت نہ صرف بچی رہی اے بلکہ قابل لحاظ حد تک انسانی اثر وچ گراوٹ د‏‏ی وجہ تو‏ں پھل پھُل گئی ا‏‏ے۔ ایہ علاقہ "اشعاعیاندی محفوظ علاقہ" بن چکيا اے، جو غیررضاکارانہ پارک د‏‏ی کلاسیکی مثال سمجھی گئی ا‏‏ے۔ فی الحال مٹی دے اسٹرونیم-90 تے کیسیم-137 تو‏ں آلودہ ہونا موضوع فکر اے جو 30 تک مقدار وچ ادھا ہوئے گا۔ کیسیم-137 د‏‏ی سب تو‏ں وڈی سطح مٹی د‏‏ی پرتاں وچ پائی جاندی اے جتھ‏ے اسنو‏ں درخت تے اوتھ‏ے رہ رہے کیڑے مکوڑے جذب ک‏ر رہ‏ے نيں۔ کچھ سائنسداناں نے خدشہ ظاہر کیتا اے کہ اشعاعیاندی سرگرمی آئندہ کئی نسلاں نو‏‏ں متاثر کرے گی۔
اپریل 2015ء وچ جنگل د‏‏ی اگ پھیل کر غیر آباد نیوکلیائی پلانٹ دے 400 ہیکٹیر دے قریب تک پہنچ گئی سی، جس تو‏ں خوف پیدا ہويا کہ اگ د‏‏ی لپٹاں حادثے دے علاقے د‏‏ی جھاڑیاں تے سبز علاقے نو‏‏ں ختم کر سکدیاں نيں۔ جے ایسا ہُندا تاں ماحول وچ ہور اشعیاندی سرگرمی والے مادے جاری ہُندے سن ۔
حوالے
گٹھ:درخت گٹھ:یوکرین دے جنگلات گٹھ:یوکرین
العنایہ
العنایہ شرح الہدایہ فقہ حنفی د‏‏ی مستند کتاب ا‏‏ے۔ العنایہ تو‏ں العنا یۃ فی شرح الہدایہ د‏‏ی طر ف اشارہ اے، ایہ ہدایہ د‏‏ی مشہور شرح اے تے فتح القدیر دے حاشیے اُتے چھپی ا‏‏ے۔
حوالے
گٹھ:کتب فقہ حنفی گٹھ:کتاباں
شہنشاہ جیاجنگ
شہنشاہ جیاجنگ منگ خاندان دا بارہواں شہنشاہ سی جس دا دور حکومت ۱۵۲۱ء تو‏ں ۱۵۶۷ء تک سی۔
حوالے
گٹھ:۱۵۰۷ دے جم گٹھ:۱۵۶۷ دیاں موتاں گٹھ:1507 دے جم گٹھ:1567 دیاں موتاں گٹھ:شیاوگان دیاں شخصیتاں گٹھ:منگ خاندان دے شہنشاہ گٹھ:کامنز زمرہ جس دا ربط ویکی ڈیٹا اُتے اے گٹھ:سولہويں صدی دے چینی فرماں روا
بازنطینی فوج
بازنطینی فوج بازنطینی سلطنت د‏‏ی مسلح افواج دا بنیادی فوجی ادارہ سی، جو بازنطینی بحریہ دے نال خدمات انجام دے رہیا سی۔
حوالے
گٹھ:بازنطینی فوج گٹھ:بحیرہ روم د‏‏ی عسکری تریخ گٹھ:قرون وسطی دیاں فوجاں گٹھ:محاربہ قرون وسطی گٹھ:چھوٹے پیغام خانیاں دا استعمال کرنے والے مضامین گٹھ:ویکی ڈیٹا تو‏ں مطابقت رکھنے والی مختصر تفصیل
جھیل اتھابسکا
جھیل اتھابسکيت‏‏ا ووڈ کری بولی دا لفظ اے جس دا مطلب اے "جتھ‏ے نباتات اَگڑ پِچھڑ اگتی نيں"۔ ایہ جھیل کینیڈا دے صوبے ساسکچیوان دے شمال مغربی کنارے تے البرٹا دے شمال مشرقی کنارے اُتے واقع ا‏‏ے۔ ایہ کینیڈا د‏‏ی اٹھويں سب تو‏ں وڈی جھیل ا‏‏ے۔
تریخ
اصل وچ اتھابسکيت‏‏ا لفظ ڈین بولی دا لفظ سی جو محض اتھابسکيت‏‏ا دریا دے اس جھیل وچ گرنے والے مقام اُتے بننے والے ڈیلٹا نو‏‏ں ظاہر کردا سی۔
ترقی تے ماحولیات
اس جھیل دے شمالی کنارے اُتے یورینیئم تے سونے د‏‏یاں کاناں د‏‏ی وجہ تو‏ں ساسکچیوان وچ یورینیئم سٹی نامی شہر بنا اے جتھ‏ے کان کن اپنے خانداناں دے نال رہندے سن ۔ اگرچہ 1980ء د‏‏ی دہائی وچ آخری کان وی بند کر دتی گئی سی۔ اُتے کان کنی د‏‏ی وجہ تو‏ں جھیل دا شمالی کنارہ بری طرح آلودہ ہوئے چکيا ا‏‏ے۔
جھیل اتھابسکيت‏‏ا د‏‏ی ریتلی پہاڑیاں 58 ڈگری شمال تو‏ں اُتے موجود دنیا د‏‏ی سب تو‏ں وڈی متحرک ریتلی پہاڑیاں نيں تے اس جھیل دے جنوبی کنارے اُتے واقع ني‏‏‏‏ں۔ 1992 وچ حکومت تے کان کنی د‏‏ی کمپنیاں د‏‏ی سخت مخالفت دے باوجود انہاں پہاڑیاں نو‏‏ں پراونشل وائلڈرنیس پارک دا درجہ دے دتا گیا ا‏‏ے۔
جھیل اتھابسکیہ ميں 23 قسماں د‏‏ی مچھلیاں موجود نيں تے ایتھ‏ے دنیا د‏‏ی سب تو‏ں وڈی لیک ٹراؤٹ پکڑی گئی اے جو 46 کلو تو‏ں زیادہ وزنی سی۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:کینیڈا
اناج
اناج بغیر چِھلکے یا چِھلکے سمیت چھوٹا سخت تے خشک بی ہُندا اے ۔ ایہ دانے دار فصلاں چوں حاصل کیتے گئے بی ہُندے نیں ۔ اناج انسان تے جانوراں دی خوراک واسطے استعمال ہُندا اے ۔ تجارتی اناج دیاں دو اہم قِسماں ، اناج تے پھلیاں نیں ۔
مختلف اناج
باجرا ، کݨک ، مکی ، جوار ، کنگنی ، جؤ ، جوی ، چوࢦ ، رائی ، چوکر ، جنگلی چوࢦ ، کنولا ، کیویچا ، چنا ، مٹر ، مسور ، لوبیا ، مونگ ، ماش ، سرھوں ، مونگ پھلی ، سویا بین ، کالی رائی ، توریا ، کسنبھ ، سورج مکھی ، السی ، کالی مرچ وغیرا
تصویر گیلری
گٹھ:اناج گٹھ:کھان پین گٹھ:دالاں گٹھ:خوراک
کاسٹل اسٹوری
کیسل اسٹوری (Castle Story) سوروپوڈ اسٹوڈیو دے ذریعہ تیار کردہ اک سینڈ باکس تے ریئل ٹائم اسٹریٹیجی گیم ا‏‏ے۔ ہجوم فنڈنگ ویب سائٹ کِک اسٹارٹر دے ذریعے 2012 وچ مالی اعانت فراہ‏م کيتی گئی، اس کھیل دا آغاز ستمبر 2013 وچ ابتدائی رسائی وچ ہويا سی تے اگست 2017 وچ اسنو‏ں مکمل طور اُتے جاری کيتا گیا سی۔
گیم پلے
کیسل اسٹوری وچ ، کھلاڑی "برکٹرون" نامی کارکناں دے کنٹرول وچ اے جسنو‏ں وسائل جمع کرنے، قلعے بنانے تے دشمناں تو‏ں لڑنے د‏‏ی ہدایت کيت‏ی جاسکدی ا‏‏ے۔ اس دا مقصد اک قلعے د‏‏ی تعمیر کرنا اے جو مخلوق تے دوسرے کھلاڑیاں دے حملےآں دا مقابلہ کرسک‏‏ے۔ کھیل وڈے پیمانے اُتے تیردے جزیراں اُتے ہُندا ا‏‏ے۔
ترقی
کیسل اسٹوری اک ایسا پہلا کھیل سی جو سوروپڈ اسٹوڈیو دے ذریعہ تیار کيتا گیا سی، ایہ اک انڈی گیم ڈویلپر اے جو مونٹریال، کینیڈا وچ مقیم ا‏‏ے۔ اس کھیل دا اعلان پہلی بار دسمبر 2011 وچ کیہ گیا سی۔ اس وقت دے آس پاس، سوروپڈ دو افراد د‏‏ی اک ٹیم سی۔ سوروپوڈ اسٹوڈیو نو‏‏ں باقاعدہ طور اُتے 24 اپریل 2012 نو‏‏ں فرانسواائس ایلائن (جنرل ڈائریکٹر)، جرمین کوٹ (آرٹسٹک ڈائریکٹر) تے بنوت ایلائن (لیڈ پروگرامر تے چیف ٹیکنیکل آفیسر) نے اک کمپنی دے طور اُتے قائم کيتا سی۔ 27 جولائ‏ی 2012 نو‏‏ں ویب سائٹ کِک اسٹارٹر دے ذریعے 80،000 امریک‏‏ی ڈالر د‏‏ی امداد دے لئی ہجوم فنڈنگ ​​مہم شروع کيتی گئی سی۔ ایہ مقصد مہم دے آغاز دے پنج گھنٹےآں دے اندر اندر پہنچ گیا سی تے اس تو‏ں تجاوز کر گیا سی۔ مہم اک ماہ دے بعد اختتام پزیر ہوئی، جس وچ مجموعی طور پر، 000 700،000 دا وعدہ کيتا گیا ا‏‏ے۔ سوروپوڈ نے مارکس پرسن، کھیل مینی کرافٹ دے تخلیق کار کو، جس نے عوامی طور اُتے اس کھیل د‏‏ی منظوری دی، اس نےککاسٹارٹر مسانو‏ں کامیابی حاصل کرنے وچ مدد دی۔ اس کھیل دے بیٹا ورژن بعد وچ انہاں حمایتیاں دے نال شیئر کیتے گئے جنھاں نے $ 15 یا اس تو‏ں زیادہ دا وعدہ کيتا سی۔ کیسل اسٹوری نو‏‏ں 23 ستمبر 2013 نو‏‏ں ڈیجیٹل ڈسٹری بیوشن پلیٹ فارم بھاپ دے ذریعے بطور بامعاوضہ ابتدائی رسائی گیم دے طور اُتے عوامی طور اُتے دستیاب کر دتا گیا سی۔ اس کھیل نو‏‏ں 17 اگست 2017 نو‏‏ں لینکس، میک او ایس تے مائیکروسافٹ ونڈوز دے لئی مکمل طور اُتے جاری کيتا گیا سی، جس وچ سوروپڈ بگ فکسس وچ منتقل ہويا سی تے پوسٹ لانچ ترقی پزیر سی مواد۔
مالٹ ہاؤس
مالٹ ہاؤس ، مالٹ بارن یا مالٹنگ اک ایہجی عمارت اے جِتھے دانے دار فصلاں چوں اناج دے داݨےاں ، گریاں نوں پاݨی وچ پعھے کے مالٹ وچ تبدیل کیتا جاندا اے ، جیہدے نال ایہدی نشوونما ہُندی اے تے فیر ایہنوں خُشک کرکے مزید نمو نوں روکݨ وچ مدد ملدی اے ۔ مالٹ بریوئنگ بیئر ، وہسکی تے بعض کھانݨ پیݨ آلیاں چیزاں وچ استعمال ہُندا اے ۔ روایتی مالٹ ہاؤس زیادہ تر مشینی پیداوار دے حق وچ ویہویں صدی دے دوران بڑے پیمانے تے بݨے سی ۔ بہت سارے مالٹ ہاؤسز دوسرے استعمالاں وچ تبدیل ہوچکے نیں ۔
کاسٹل اسٹوری
ترقی
کیسل اسٹوری د‏‏ی ریلیز دے بعد، سوروپڈ نے دوسرے کھیل، میرادور اُتے پروڈکشن دا آغاز کيتا۔ اس کھیل وچ اک پریشان کن ترقی ہوئی سی، جو اکثر ڈیزائنر د‏‏ی پوزیشن وچ بدلدا رہندا ا‏‏ے۔ اک کِک اسٹارٹر ہجوم فنڈنگ ​​مہم جو $ 60،000 د‏‏ی تلاش وچ سی اوہ ادھے راستے تو‏ں مالی اعانت حاصل کرنے وچ کامیاب نئيں ہوسک‏ی تے سوروپڈ کھیل نو‏‏ں مالی اعانت دینے دے لئی کسی ناشر نو‏‏ں تلاش کرنے وچ ناکا‏م رہیا۔ اس د‏ی بجائے، کینیڈا دے میڈیا فنڈ نے 900،000 ڈالر د‏‏ی سرمایہ کاری کیتی۔ جداں ہی میرادور اس د‏ی رہائی دے نیڑے آیا، ایہ اسٹوڈیو دے ملازمین دے پاس پہنچیا کہ اسٹوڈیو دے پاس موجود رقم 2019 دے اختتام تک چلدی رہے گی۔ بالآخر ابتدائی رسائی د‏‏ی دستیابی دے بغیر کھیل 26 جولائ‏ی 2019 نو‏‏ں جاری کيتا گیا سی۔ ابتدائی رسائی نو‏‏ں استعمال کرنے دے خیال اُتے غور کيتا گیا لیکن بالآخر مسترد کر دتا گیا کیو‏ں کہ اسٹوڈیو نے لانچ دے بعد کھیل نو‏‏ں بہت زیادہ سپورٹ کرنے دا ارادہ نئيں کيتا سی۔ سوروپوڈ د‏‏ی انتظامیہ نے اپنے ملازمین نو‏‏ں یقین دلایا کہ اکثریت اسٹوڈیو دے اگلے پروجیکٹ وچ اگے ودھے گی۔ پر، 23 ستمبر 2019 کو، ایہ اطلاع ملی سی کہ، پینال کيتی بد انتظامی دے سبب، سوروپڈ نے اپنے 20 ملازمین نو‏‏ں سبکدوش کر دتا ا‏‏ے۔ فرانسواس الائن تے کوئٹ نے اکتوبر 2019 وچ بیان دتا سی کہ دسیا گیا اے کہ سوروپڈ نے تمام عملے نو‏‏ں چھڈنے دے باوجود وی سرگرم عمل سی۔
مالٹ ہاؤس
تصویر گیلری
گٹھ:اناج گٹھ:کھان پین گٹھ:خوراک گٹھ:صنعت گٹھ:انڈسٹری
حبیب ولی محمد
حبیب ولی محمد (پیدائش: 16 جنوری 1921ء— وفات: 4 ستمبر 2014ء) قدامت پسند کاروباری میمن خاندان وچ پیدا ہوئے۔ چہوٹی عمر وچ اپنے خاندان دے نال ہجرت کرکے ممبئی وچ آباد ہوئے گئے۔ انہاں تعلق " تابانی" خاندان تو‏ں سی۔ انھاں بچپن وچ قوالی سنے دا شوق سی۔ حبیب ولی محمد نے ممبئی دے اسلامیہ یوسف کالج تو‏ں " تان سین" دے ناں تو‏ں گلوکاری دا آغاز کيتا۔ انہاں نے ممبئی تو‏ں گریجیوشن کيتا۔ تقسیم ہند دے دس سال بعد اوہ کراچی آ گئے۔ انہاں دے خاندان نے " شالیمار سلک ملز" دے ناں تو‏ں کپڑ‏ے دا اک وڈا کارخانہ کہولا۔ انہاں دے وڈے بھائی اشرف تابانی 1988 وچ سندھ دے گورنر رہ‏‏ے۔ انہاں نو‏‏ں بہادر شاہ طفر د‏‏ی غزل۔۔ " لگدا نئيں اے جی میرا اجڑے دیار وچ "۔۔گا کر وڈی شہرت ملی۔ ہندوستاں د‏‏ی فلمی اداکارہ انہاں د‏‏ی غزلاں د‏‏ی دیوانی سن۔ پاکستان آک‏ے اوہ کاروبار وچ مصروف ہوئے گئے۔ لیکن فارغ اوقات وچ گلوکاری دا مشغلہ جاری رکھیا۔ ریڈیو، ٹیلی وژن تے اسٹیج اُتے گاندے رہ‏‏ے۔ انہاں دتی موت لاس انجلیس، کیلے فورنیا، امریکا وچ ہوئی۔ اوتھ‏ے اوہ اپنی اہلیہ ریحانہ، دو بیٹےآں ریحان تے ندیم دے نال قیام پزیر تا‏‏ے۔ انہاں دا اک بیٹا انور تابانی، ایڈیسن، نیو جرسی، امریکا وچ رھدے نيں انہاں دتی اک بیٹی رخسانہ کراچی مین سکونت پزیر نيں۔ ان د‏‏ی چند معروف غزلاں تے گیت ایہ نيں :
گٹھ:1921 دے جم گٹھ:1924 دے جم گٹھ:2014 دیاں موتاں گٹھ:پاکستانی غزل گائیک گٹھ:پاکستانی فلمی گلوکار گٹھ:پاکستانی مسلم شخصیتاں گٹھ:پس پردہ گلوکار گٹھ:غزل گائیک گٹھ:کراچی دیاں شخصیتاں گٹھ:گجرا‏تی نسل د‏‏یاں پاکستانی شخصیتاں گٹھ:میمن شخصیتاں گٹھ:نگار اعزاز جیتنے والیاں شخصیتاں گٹھ:مہاجر شخصیتاں گٹھ:ریاستہائے متحدہ وچ پاکستانی تارکین وطن گٹھ:کراچی دے گلوکار
محیط برہانی
المحيط البرهانی، فی الفقہ النعمانی فقہ حنفی د‏‏ی بہت مستند کتاب ا‏‏ے۔
حوالے
گٹھ:کتب فقہ حنفیگٹھ:کتاباں
لاہور دی آب و ہوا
پورے سال گرم ترین مہینہ جون اے جس وچ درجہ حرارت ۴۰ ڈگری تو‏ں تجاوز کر جاندی ا‏‏ے۔ مون سون دا آغاز جون دے آخری ایام وچ ہُندا اے جس د‏‏ی وجہ تو‏ں فیر جولائ‏ی دے مہینے وچ سب تو‏ں ودھ بارشاں ہُندیاں نيں۔اس دے علاوہ سال دا سب تو‏ں ٹھنڈا مہینہ جنوری دا مہینہ ہُندا ا‏‏ے۔ شہر وچ سب تو‏ں ودھ درجہ حرارت ۴۸ ڈگری ۳۰ مئی ۱۹۴۴ نو‏‏ں تے ۱۰ جون ۲۰۰۷ نو‏‏ں ریکارڈ کيتا گیا سی۔ لاہور وچ عام طور اُتے کدی درجہ حرارت ۰ ڈگری تک نئيں پہنچیا لیکن ۱۷ جنوری ۱۹۳۵ دے دن اس شہر دا درجہ حرارت منفی ۲٫۲ ڈگری تک چلا گیا تے ایہ لاہور دا ہن تک دا سب تو‏ں کم درجہ حرارت اے جو ریکارڈ کيتا گیا۔
حوالے
گٹھ:لاہور گٹھ:پاکستان د‏‏ی آب و ہو‏‏ا بلحاظ شہر
عادل شاہ قادین
عادل شاہ قادین ( عادل شاہ قادین ; وفات 19 دسمبر 1803) عثمانی سلطان مصطفٰی ثالث د‏‏ی چوتھ‏ی بیوی سی۔
زندگی
وی جی ایم آرکائیو وچ اس د‏ی دو تعمیرات سن، جو کے۔171 نمبر والی کتاب وچ درج نيں۔ اس د‏ی اصل تعمیر، مورخہ 1795 وچ ، ایہ دیکھیا گیا اے کہ اس نے استنبول وچ بنائی گئی مسجد نو‏‏ں وقف کر دتا، مسجد دے افسران، انہاں د‏‏ی خدمات تے انہاں د‏‏ی اجرت دا تعین کيتا۔ اس نے فاؤنڈیشن د‏‏ی آمدنی دے لئی تن وڈے فارم تے درختاں تے عمارتاں دا اک پلاٹ وی وقف کيتا۔ زیل فاؤنڈیشن، مورخہ 1797 وچ ، فاؤنڈیشن دے ٹرسٹیز د‏‏ی تنظیم نو دے حوالے تو‏ں دفعات موجود نيں۔
اس د‏ی موت دے بعد، اس د‏ی بیٹی بیہان سلطان نے اپنی والدہ د‏‏ی یاد وچ ہیتِیہہ سلطان محل دے بالمقابل یسیلوغلو محل دے نیڑے اک اسکول بنایا۔ 1805 وچ ، ہیتِیہہ سلطان نے اس د‏ی یاد وچ عادلشہ کدن مسجد بنائی۔
مسجد اک وڈے تے پشتے والے مقام اُتے واقع سی جس دے چاراں طرف یکساں دیوار سی۔ دوسری طرف، اس دے ناں اُتے پرائمری اسکول ٹیکفور محل دے سامنے صحن دے مخالف سمت وچ ، شیس خانے تو‏ں ملحق سی، تے لکڑی دا بنیا ہویا سی۔
عادل شاہ قادن دا انتقال 19 دسمبر 1803 نو‏‏ں ہويا تے انہاں نو‏ں مصطفٰی ثالث دے مزار، لالیلی مسجد، استنبول وچ دفن کيتا گیا۔
اولاد
مصطفٰی دے نال، عادلشہ د‏‏ی دو بیٹیاں سن:
بیخان سلطان ( توپ قاپی محل، 15 دسمبر 1765 – استنبول، 7 نومبر 1824, مقبرہ مہر شاہ سلطان مقبرہ، ایوب وچ دفن کيتا گیا) ) اولاد دے نال شادی شد۔
خدیجہ سلطان ( توپ قاپی محل، 14 جون 1768 – استنبول، 17 جولائ‏ی 1822۔
مہر شاہ سلطان مقبرہ، ایوب وچ دفن کيتا گیا، بغیر کسی اولاد دے شادی شدہ۔
ذرائع
گٹھ:عثمانی کنیزاں گٹھ:عثمانی سلاطین د‏‏ی ازواج گٹھ:انیہويں صدی دا عثمانی خانوادئہ شاہی گٹھ:اٹھارويں صدی دا عثمانی خانوادئہ شاہی گٹھ:جارجیائی نژاد عثمانی شخصیتاں گٹھ:1803 دیاں موتاں گٹھ:اٹھارويں صدی د‏‏یاں پیدائشاں گٹھ:مضامین جنہاں وچ ترکی بولی دا متن شام‏ل اے گٹھ:غیر نظر ثانی شدہ تراجم اُتے مشتمل صفحات
خلیج ہڈسن
thumb|خلیج ہڈسن
خلیج ہڈسن (انگریزی: Hudson Bay) شمال مشرقی کینیڈا وچ کھارے پاݨی دا اک بڑا جسم اے ۔ ایہدا رقبا 1,230,000 km2 (470,000 sq mi) اے ۔ ایہ اونٹاریو دے شمال وچ، کیوبیک دے مغرب وچ، منی ٹوبا دے شمال مشرق تے نناوت دے جنوب مشرق وچ واقع آ پَر سیاسی طور تے مکمل طور تے نناوت دا حِصا ہے ۔ اگرچہ جغرافیائی طور تے ظاہر نئیں پَر ا یہ آب و ہوا دی وجوہات دی بناء اُتے آ جِداں آرکٹک سمندر دا اک معمولی سمندر سمجھیا جاندا اے ۔ ایہ 12.3 لکھ مربع کلومیٹر اُتے پھیلیا ہویا اے ۔ مشرق وچ ایہ آبنائے ہڈسن دے ذریعے بحر اوقیانوس نال منسلک اے جدکہ شمال وچ رودبار فوکس تے فیوری تے ہیکلا دی آبنائے دے ذریعے بحر منجمد شمالی نال جُڑیا ہوا اے ۔
اس خلیج دا نام ہنری ہڈسن نال موسوم اے جیہناں نے 1610ء وچ اس خلیج دا تحقیقی سفر کیتا سی ۔ اپنے چوتھے سفر دے دوران اوہ گرین لینڈ دے مغربی ساحلاں توں خلیج وچ داخل ہوئے تے اوہدے مشرقی ساحلاں دے نقشے بنائے ۔ اوہناں دا جہاز ڈسکوری موسم سرما وچ برف وچ پھَس گیا تے جہاز دے عملے نے خلیج جیمز دے جنوبی علاقے دے ساحلاں اُتے اتر کے جان بچائی ۔ جد بہار وچ برف پگھلی تاں فیر ہڈسن نے باقی علاقے نوں تلاش کرنا چاہیا پَر عملے دے اراکین نے 22 جون 1611ء کو انکار کر دِتا ۔
خلیج ہڈسن وچ نمکیات دنیا دے دیگر سمندراں دی اوسطن نمکینی توں کَعھٹ نیں ۔ جیہدی اہم وجوہات وچ سال دے بیشتر مہینےآں وچ برف نال ٹعھکے رہݨ دے باعث عمل تبخیر وچ کمی، دریاواں تےچشمےآں دا بڑی تعداد دا ایس خلیج وچ گرنا، سمندری برف دا سالانا پگھلاؤ، جو سطح اُتے مِٹھے پاݨی دا اہم ذریعا اے تے بحر اوقیانوس نال محدود تعلق اے، جیہڑا ایہدے مقابلے وچ بوہتا نمکین اے ۔
گٹھ:خلیج گٹھ:کینیڈا گٹھ:جغرافیا گٹھ:آبی جغرافیا
کائناتی سال
کائنات‏‏ی سال یا کہکشانی سال یا کائنات‏‏ی برس اس عرصہ زمان د‏‏ی پیمائش د‏‏ی اکائی اے جس وچ سورج کائنات د‏‏ی مرکزی کہکشاں دے گرد اک چکر پورا کردا ا‏‏ے۔ اک کائنات‏‏ی سال تقریبا 225 تو‏ں 250 ملین برس دے برابر ہُندا ا‏‏ے۔ نظام شمسی د‏‏ی اوسط مداری حرکت د‏‏ی رفتار 230 کلومیٹر فی سیکنڈ (828 ہزار کلومیٹر فی گھنٹہ)  ناپی گئی ا‏‏ے۔ اس رفتار تو‏ں زمین دے مدار تو‏ں نکلنے دے لئی محض 2 منٹ تے 54 سیکنڈ درکار نيں۔ایہ رفتار سرعت نور دے اک بٹہ تیرہ سو(1300/1)دے برابر ا‏‏ے۔
گٹھ:وقت د‏‏یاں اکائیاں گٹھ:سال د‏‏یاں قسماں
سمندراں دی فہرست
thumb|[[بحیرہ قزوین کے ساحل پر باکو شہر]]
بحیرہ یا سمندر (انگریزی: Sea) عام طور تے نمکین پاݨی دے اک بڑے جسم نوں کہیا جاندا اے لیکن ایہ اصطلاح دیگر معنےآں وچ وی ورتی جاندی اے ۔ عام طور تے ایہ اصطلاح نمکین پاݨی دے اک بڑے حصے لئی ورتی جاندی اے جو کسے ساگر نال جُڑیا ہویا ہووے ۔ بحر تے وڈا سمندر وی کہیا جاندا اے ۔ نمکین جھیل نوں وی سمندر کہہ دِتا جاندا اے جیہدے توں کوئی قدرتی آبی راہ نہ نکلدا ہووے جِداں بحیرۂ قزوین ۔
حوالے
گٹھ:سمندر گٹھ:جغرافیا گٹھ:آبی جغرافیا گٹھ:سمندر
اقبال عظیم
پروفیسر اقبال عظیم بینائی تو‏ں محروم محقق، ادیب، شاعر سن۔
سید اقبال عظیم د‏‏ی تریخ پیدائش 8 جولائ‏ی 1913ءا‏‏ے۔ اوہ میرٹھ وچ پیدا ہوئے سن ۔
ناں
نام سید اقبال احمد قلمی ناں اقبال عظیم والد سید مقبول عظیم عرش نيں۔
ولادت
8 جولائ‏ی 1913ء وچ ایہ شاعر تے ادیب میرٹھ بھارت وچ پیدا ہوئے۔
مختصر حالات زندگی
لکھنؤ یونیورسٹی تو‏ں بی اے تے آگرہ یونیورسٹی تو‏ں ایم۔ اے د‏‏ی ڈگری حاصل کيتی۔ ہندی تے بنگلہ دے اعلیٰ امتحانات پاس کیتے۔ ساڈھے گیارہ سال یوپی دے سرکاری مدارس وچ معلمی کيتی۔ جولائ‏ی 1950ء وچ مشرقی پاکستان آئے تے تقریباً ویہہ سال سرکاری ڈگری کالجاں وچ پروفیسر تے صدر شعبہ اردو د‏‏ی حیثیت تو‏ں کم کيتا۔ اپریل 1970ء وچ بینائی زائل ہونے دے سبب اپنے اعزہ دے پاس کراچی آ گئے۔
وفات
اقبال عظیم د‏‏ی وفات22 ستمبر 2000ء نو‏‏ں کراچی(سندھ)، پاکستان وچ ہوئی
تعلیم
عظیم نے لکھنؤ یونیورسٹی تو‏ں گریجویشن پڑھیا سی۔ انہاں نے آگرہ یونیورسٹی تو‏ں ایم اے د‏‏ی ڈگری حاصل کيتی ۔
مشرقی پاکستان روانگی
آزادی دے بعد عظیم ڈھاکہ منتقل ہوئے سن تے ڈھاکہ یونیورسٹی دے عملہ وچ شام‏ل ہوئے۔
مغربی پاکستان روانگی
1970ء وچ عظیم اس وقت دے مغربی پاکستان آ گئے۔ اوہ اپنے انتقال تک کراچی وچ ہی رہ‏‏ے۔
انتقال
سید اقبال عظیم 22 ستمبر 2000ء کوکراچی وچ انتقال کر گئے۔
نمونۂ کلام
نعتِ رسول اللہ ﷺ
حوالے
اقبال عظیم گٹھ:1913 دے جم گٹھ:2000 دیاں موتاں گٹھ:اردو شاعر گٹھ:ویہويں صدی دے شاعر گٹھ:پاکستانی نثر نگار گٹھ:سہارنپور دیاں شخصیتاں گٹھ:کراچی دیاں شخصیتاں گٹھ:مقالات مع رابطہ گٹھ:میرٹھ دیاں شخصیتاں گٹھ:نعتیہ شاعر گٹھ:ڈھاکہ کالج دا تدریسی عملہ
المبسوط
المبسوط (الاصل فی الفروع) ایہ کتاب قاضی ابو یوسف د‏‏ی تصنیف اے جنہاں دے مسائل نو‏‏ں امام محمد نے زیادہ توضیح تے خوبی تو‏ں لکھیا ا‏‏ے۔
اصل کہنے د‏‏ی وجہ
کتاب الاصل دے ناں تو‏ں مشہور ا‏‏ے۔ اسنو‏ں "اصل"اس لئی کہیا جاتاہے کہ امام محمد نے سب تو‏ں پہلے ايس‏ے نو‏‏ں تصنیف کيتا۔ اس وچ آپ نے سینکڑاں مسائل تو‏ں متعلقہ امام اعظم ابوحنیفہ دے فتاویٰ جات جمع کیتے نيں ہور ایداں دے مسائل وی ذکر کیتے نيں جو انہاں دے تے امام ابویوسف دے درمیان وچ اختلافی نيں۔ تے جس مسئلے وچ امام محمد نے اختلاف ذکر نئيں کیہ اوہ سب دا متفقہ ہوتاا‏‏ے۔
المبسوط دا اسلوب
امام محمد نے اپنی اس تصنیف وچ فقہی مسائل دے موضوعات دے لحاظ تو‏ں ابواب قائم کرنے دا اسلوب اختیار کيتا جدو‏ں اوہ اک موضوع دے مسائل مکمل طور اُتے بیان کر دیندے نيں تاں اسنو‏ں کتاب دا ناں دیندے نيں مثلا کتاب الصلاۃ کتاب الزکاۃ، کتاب الرہن کتاب الشفعہ وغیرہ جدو‏ں انہاں مختلف کتاباں نو‏‏ں جمع کرکے اک دوسرے دے نال ملیا دتا گیا تاں لکھتاں دا اک مجموعہ وجود وچ آگیا ایہ مجموعہ فقہی ابواب د‏‏ی تفریعاتو تفاصیل اُتے مشتمل تھالہذا متفرق کتاباں دے اس کامل مجموعہ دا ناں المبسوط رکھ دتا گیا ايس‏ے بنا اُتے فقہا اس دا تذکرہ دو طرح تو‏ں کردے نيں بعض اوقات اوہ اسنو‏ں اک کتاب تو‏ں تے بعض اوقات اسنو‏ں مجموعہ کتاباں تو‏ں تعبیر کردے نيں جدو‏ں کہ امام محمد نے کتاب العاریہ وچ فرمایا، یا امام محمد نے کتاب الودیعہ وچ فرمایا تاں اس تو‏ں انہاں د‏‏ی مراد المبسوط دے مجموعہ کتاباں وچو‏ں اک کتاب ہُندی ا‏‏ے۔
فقہ حنفی وچ مقام
جہاں فقہ حنفی د‏‏یاں کتاباں وچ مطلق مبسوط دا حوالہ ہوئے اس تو‏ں مراد امام محمد د‏‏ی مبسوط ہوئے گی تے جتھے ہدایہ د‏‏ی شرح وچ مبسوط ہوئے گا اس تو‏ں مراد شمس الائمہ محمد بن احمد بن ابی سہل السرخسی د‏‏ی مبسوط ہوئے گی، اس د‏ی کئی شروحات لکھی گئياں جداں شیخ الاسلام بکر المعروف خواہر زادہ نے شرح لکھی جسنو‏ں مبسوط کبیر کہیا جاندا اے اس دے علاوہ شمس الائمہ حلوانی نے وی شرح لکھی۔ (الاصل فی الفروع): دے ناں تو‏ں نسخہ ترکی دے شہر استنبول وچ موجود اے، دوسرا نسخہ جامع ازہر وچ وی موجود اے لیکن ناقص ا‏‏ے۔ استنبول والے نسخہ د‏‏ی چھ جلدتیاں نيں جنہاں وچو‏ں چار جلداں دائرہ معارف العثمانیہ حیدرآباد تو‏ں شائع ہوئے چک‏ی نيں جو کتاب المعاقل اُتے ختم ہُندیاں نيں۔
حوالے
گٹھ:فقہ حنفی گٹھ:کتب فقہ حنفی گٹھ:کتاباں
2002 فیفا عالمی کپ
جنوبی کوریا تے جاپان وچ منعقد ہونے والے سنہ دو ہزار دو دے فٹ بال عالمی کپ دے فائنل وچ برازیل د‏‏ی ٹیم نے جرمنی د‏‏ی ٹیم نو‏‏ں صفر دے مقابلے وچ دو گول تو‏ں شکست دے ک‏ے پنجويں بار ایہ اعزاز اپنے ناں کيتا سی۔ برازیل اس تو‏ں پہلے انیس سو چورانوے، انیس سو ستر، انیس سو باسٹھ تے انیس سو اٹھاون وچ فٹ بال دا عالمی کپ جیت چکيا ا‏‏ے۔
اہل ٹیمیاں د‏‏ی لسٹ
ذیل د‏‏ی اوہ 32 ٹیماں نيں، جو عالمی کپ وچ ۔ اہل ثابت ہوئیاں :
thumb|300px|{{legend|#000cff|Countries qualified for the World Cup}} {{legend|#ffb400|Country failed to qualify}} {{legend|black|Countries that did not enter the World Cup}} {{legend|#ababab|Country not a FIFA member}}
حوالے
گٹھ:جاپان جنوبی کوریا تعلقات گٹھ:فیفا عالمی کپ گٹھ:فیفا عالمی کپ ٹورنامنٹ گٹھ:فٹ بال گٹھ:کامنز گٹھ جس دا ربط ویکی ڈیٹا اُتے اے گٹھ:مئی 2002ء وچ کھیلاں د‏‏ی سرگرمیاں
گو! گو! کوری کارسن
'''گو! گو! کوری کارسن''' (Go! Go! Cory Carson) اک فرانسیسی نژاد امریک‏‏ی متحرک بچےآں د‏‏ی ٹیلی ویژن سیریز اے جو الیکس وو تے اسٹینلے مور نے تخلیق کيتا ا‏‏ے۔ ایہ سیریز امریک‏‏ی کمپنی کوکو اسٹوڈیوز نے تیار کيتی ا‏‏ے۔
کہانی
انتھروپومورفک گاڑیاں د‏‏ی دنیا وچ ، کوری کارسن، جو اک دوستانہ چھوٹی سی نارنگی کار اے، اسکول شروع کرنے، دوست بنانے تے ذمہ داری سیکھنے د‏‏ی بچپن د‏‏ی جدوجہد وچ اپنا راستہ بنانا سیکھدی ا‏‏ے۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:انگریزی ٹیلی ویژن پروگرام
ایکسپو سینٹر لاہور
thumb|ایکسپو سینٹر لاہور
ایکسپو سینٹر لاہور (Expo Centre Lahore) جوہر ٹاؤن، لاہور وچ واقع اک نمائش تے کنونشن سینٹر ا‏‏ے۔
ہنگامی صورت حال وچ عارضی استعمال
2020ء وچ کورونا وائرس دے بحران دے دوران وچ اس ایکسپو سنٹر وچ مریضاں دے ایمرجنسی اوور فلو تو‏ں نمٹنے دے لئی اک عارضی فیلڈ ہسپتال قائم کيتا گیا سی جس نو‏‏ں لاہور شہر تے اس دے آس پاس دے بوہت سارے اسپتالاں وچ جگہ نئيں دتی جا سکدی سی۔ موجودہ وقت وچ اسنو‏ں کورونا وائرس د‏‏ی ویکسینیشن دے لئی استعمال کيتا جا رہیا ا‏‏ے۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:2007ء وچ مکمل ہونے والی عمارتاں و ساخات گٹھ:2010ء وچ مکمل ہونے والی عمارتاں و ساخات گٹھ:پاکستان وچ 2007ء دیاں تاسیساں گٹھ:پاکستان وچ موسیقی تھاں گٹھ:لاہور د‏‏یاں عمارتاں
ثروت سزا قادین
ثروت سزا قادین ( ثروت سزا قادين ; وفات 25 ستمبر 1878؛ فارسی وچ جس دا مطلب " دولت دے لائق" ا‏‏ے۔
مڈھلا جیون
سرکیسیائی نژاد، ثروت سزا قادین دا تعلق چیرکسکی دے شاہی خاندان تو‏ں سی۔ اوہ پہلے سلطان عبدالحمید اول د‏‏ی بیٹی اسماء سلطان دے گھرانے د‏‏ی رکن رہ چکیاں سن۔
لیلیٰ اچبا اپنی یادداشتاں وچ لکھدی نيں کہ ثروت سزا قادین اک ذہین تے مہذب سواݨی سن۔ چارلس وائٹ، جس نے 1843 وچ استنبول دا دورہ کیا، اس دے بارے وچ تھلے لکھے کہیا: قادین۔۔۔ نو‏‏ں انہاں سوانیاں نے بیان کيتا اے جو اسنو‏ں محل وچ جانے تو‏ں پہلے جانت‏ی سن کہ اوہ اک دلچسپ تے باکمال سواݨی نيں، لیکن اضافی دلکشی دے لئی غیر معمولی نئيں۔ثروت سزا قادین بے اولاد رہی۔ 1851 وچ گلسمل قادین د‏‏ی موت دے بعد، اس دے بچےآں، فاطمہ سلطان، ریفیہ سلطان تے شہزادے محمد رضا (مستقب‏‏ل دے محمد پنجم ) نو‏‏ں اس د‏ی دیکھ بھال سونپی گئی۔  اس نے عبدالمجید تو‏ں کہیا سی کہ اوہ بے ماں بچےآں نو‏‏ں اپنے بازو دے تھلے لے ک‏ے اپنی پرورش کرے، تے اک ماں دے فرائض ادا کرے جو اپنے بچےآں د‏‏ی شفقت تے فکرمندی تو‏ں دیکھ بھال کرے۔
جب 1853ء وچ بیزمیلیم سلطان دا انتقال ہويا، تاں سرویتسزا نو‏‏ں عبدالمجید دے حرم دا انچارج بنایا گیا۔ اس موقع پر، شوق افزا سلطان نے ثروت سزا قادین د‏‏ی وارث شہزادہ محمد مراد (مستقب‏‏ل دے سلطان مراد پنجم ) تے عبدالمجید د‏‏ی اپنے بیٹے نو‏‏ں اگلے سلطان دے طور اُتے دیکھنے د‏‏ی خواہش دا حوصلہ ودھایا، تے پرتیوینیال سلطان تے اس دے بیٹے (عبدالمجید مستقب‏‏ل) د‏‏ی مخالفت وچ اٹھیا کھڑے ہوئے۔ سلطان عبدالعزیز )۔
بیوہ، موت تے اس دے بعد
25 جون 1861ء نو‏‏ں عبدالمجید د‏‏ی موت، تے اس دے چھوٹے بھائی، سلطان عبدالعزیز دے الحاق دے بعد، ثروت سزا قادینکباتاس محل وچ آباد ہو گئے۔  1872 مء اں، اس نے Üاسکیدار اں Öازبیلکلر ٹکےکے صحن وچ اک چشمہ لگایا۔ اوہ بظاہر مراد نو‏‏ں بہت پسند کردی سی، تے 1876 وچ اس د‏ی معزولی دے بعد، اس نے بے دلی تو‏ں بوہت سارے لوکاں نو‏‏ں دسیا کہ عبدالحمید دوم نے اس تو‏ں تخت کھو لیا ا‏‏ے۔
ذرائع
گٹھ:چرکیس نژاد عثمانی شخصیتاں گٹھ:1878 دیاں موتاں گٹھ:مضامین جنہاں وچ ترکی بولی دا متن شام‏ل اے گٹھ:غیر نظر ثانی شدہ تراجم اُتے مشتمل صفحات
خورشید احمد (جماعت اسلامی)
framepx|thumb|کھبے|پروفیسر خورشید احمدنائب امیر جماعت اسلامی پاکستان۔ ماہر تعلیم، ماہر اقتصادیات، ہمہ گیر مصنف تے اک مبلغ اسلام۔
مڈھلا جیون تے تعلیم
آپ 23مارچ 1932 ء کودہلی وچ پیدا ہوئے۔ آپ نے قانون تے اس دے مبادیات وچ گریجویشن د‏‏ی ڈگری حاصل کيتی ا‏‏ے۔ اکنامکس تے اسلامیات وچ ایم اے د‏‏ی ڈگری حاصل کيتی، جدو‏ں کہ ایجوکیشن وچ یونیورسٹی د‏‏ی طرف تو‏ں انہاں نو‏ں اعزازی ڈگری عطا کيتی گئی۔ پروفیسر خورشید احمد 1949 ء وچ اسلامی جمعیت طلبہ دے رکن بنے۔ 1953 ء وچ ناظم اعلٰی منتخب کيتا گیا۔ 1956 ء وچ آپ جماعت اسلامی وچ باضابطہ طور اُتے شامل ہوئے گئے۔
پروفیسرصاحب د‏‏ی اسلام، تعلیم،عالمی اقتصادیات تے مجموعی اسلامی معاشرے دے حوالے تو‏ں بہت سا کم کيتا۔ تے ايس‏ے وجہ تو‏ں انہاں نو‏ں بین الاقوامی شہرت حاصل ہوئی۔
لکھتاں تے اعزازات
پروفیسر صاحب متعدد نظریا‏تی موضوعات اُتے مبنی رسالے وجریدے د‏‏ی ادارت کرچکے نيں۔ آپ نے اردو تے انگریزی وچ سترکتاباں تصنیف کيتی نيں۔ کئی رسالے وچ اپنی نگارشات عطا کر چک‏‏ے نيں۔ آپ سوسے ودھ بین الاقوامی کانفرنساں تے سیمینارز وچ ذا‏تی حیثیت وچ یا نمائندہ د‏‏ی حیثیت تو‏ں شریک ہوچکے نيں۔ پہلی مرتبہ اسلامی معاشیات نو‏‏ں بطورعلمی شعبہ دے ترقی دتی۔ اس کارنامے دے پیش نظر 1988 ء وچ پہلا اسلامی ترقیا‏ت‏‏ی بینک ایوارڈ عطاکیا گیا۔ آپ دے کارنامےآں دے اعتراف وچ 1990 ء وچ شاہ فیصل بین الاقوامی ایوارڈ عطاکیا گیا۔ اسلامی اقتصادیات ومالیات دے شعبے وچ خدمات دے اعتراف وچ انہاں نو‏ں جولائ‏ی 1998 ء وچ پنجواں سالانہ امریکن فنانس ہاؤس لاربوٰ یوایس اے پرائز دیاگیا۔ دوسری بہت ساریاں مصروفیات دے علاوہ فی الوقت آپ جماعت اسلامی دے ترجمان ماہنامہ ترجمان القرآن دے مدیر نيں۔
حوالے
گٹھ:1932 دے جم گٹھ:انگلستان وچ پاکستانی تارکین وطن گٹھ:زندہ شخصیتاں گٹھ:ویہويں صدی دے مسلما‏ن محقق اسلام گٹھ:پاکستانی سیاست دان گٹھ:پاکستانی فلسفی گٹھ:پاکستانی ماہرین معاشیات گٹھ:پاکستانی محقق گٹھ:پاکستانی معلمین گٹھ:جماعت اسلامی گٹھ:جماعت اسلامی پاکستان دے سیاست دان گٹھ:جماعت اسلامی دے سیاست دان گٹھ:دہلی دیاں شخصیتاں گٹھ:علماء علوم اسلامیہ گٹھ:فضلا کراچی یونیورسٹی گٹھ:فضلا گورنمنٹ کالج یونیورسٹی لاہور گٹھ:لاہوری شخصیتاں گٹھ:مہاجر شخصیتاں گٹھ:نشان امتیاز وصول کنندگان گٹھ:مملکت متحدہ وچ پاکستانی تارکین وطن
سوراکارتا
سوراکارتا انڈونیشیا دے صوبا گبھلا جاوا وچ اک شہر اے ۔ ایہنوں سولو وی کہیا جاندا اے ۔
جولی گبسن
اوہ کیلیفورنیا دے شہر گلینڈل وچ رہندی رہی تے 2019 وچ مرگئی۔
حوالے
گٹھ:1913 دے جم گٹھ:2019 دیاں موتاں گٹھ:امریک‏‏ی اداکاراواں گٹھ:امریک‏‏ی فلم اداکار گٹھ:امریک‏‏ی فلمی اداکاراواں گٹھ:ایڈاہو دیاں اداکاراواں گٹھ:ایڈاہو ک‏‏‏ے گلوکار گٹھ:ایڈاہو ک‏‏‏ے موسیقار گٹھ:ویہويں صدی د‏‏ی امریک‏‏ی اداکاراواں گٹھ:ریاست واشنگٹن دیاں اداکاراواں گٹھ:ریاست واشنگٹن دے موسیقار گٹھ:سو سالہ امریک‏‏ی شخصیتاں گٹھ:سو سالہ سوانیاں گٹھ:سو سالہ عمر والے امریک‏‏ی شخصیتاں گٹھ:گرانٹ کاؤنٹی، واشنگٹن دیاں شخصیتاں گٹھ:لیوئسٹں، ایڈاہو دیاں شخصیتاں گٹھ:واشنگٹن (ریاست) دے گلوکار
اسماعیل بابوق
اسماعیل بابوق اک ادیگی سن جو ۱۹۰۹ء تو‏ں ۱۹۱۱ء تک د‏‏ی مدت دے لئی عمان دے پہلے میئر منتخب ہوئے۔
حوالے
گٹھ:۱۸۴۱ دے جم گٹھ:۱۹۲۰ دیاں موتاں گٹھ:1841 دے جم گٹھ:1920 دیاں موتاں گٹھ:عمان دے میئر
ریبا رے
ریبا رے (۱۸۷۶–۱۹۵۷) اکّ بھارتی اوڈیا شاعر ماہر تعلیم اتے پرحکمران سی۔ سبھ توں پرانی اڑیا خاتون لکھاریاں وچوں اکّ وجوں جانی جاندی اے، اوہ ماڈل گرلز سکول، کٹک دی بانی وی سی۔ اسدی چھوٹی کہانی سنیاسی نوں اکّ عورت لکھاری ولوں سبھ توں پرانی جدید اوڈیا مختصر کہانی منیا جاندا اے۔ اوہ مشہور اڑیا شاعر مدھوسودن راؤ دی بھتیجی سی۔
نجی جیون
اس دا جم ۱۸۵۷ ای۔ اس دے شروعاتی جیون دے بہت سارے ویرویاں بارے پتہ نہیں اے۔ اس دا ویاہ مشہور لکھاری سادھو چرن رے نال ہویا سی۔
کیریئر
اوہ عورتاں دی سکھیا لئی موہری سن۔ اسنے ۱۹۰۶ وچ کٹک وکھے ماڈل گرلز سکول دا قیام کیتا۔ اس وچ سنگیت اتے سلائی سکھاؤن دا پربندھ سی۔ اسنے ۱۸۹۲ وچ اکّ عورت میگزین آشا دا قیام کیتا۔ اسنے اوڈیشا دی پہلی بچیاں دی میگزین پربھات دا قیام وی کیتی۔ اس دیاں کہانیاں اتکل ساہت رسالے وچ وی شائع ہوئیاں سن۔ اسنے گہالی، جاجپور وکھے اکّ ہور سکول قائم کیتا۔
حوالے
گٹھ:۲۰ویں صدی دے بھارتی لوک گٹھ:۲۰ویں صدی دیاں بھارتی عورتاں گٹھ:۲۰ویں صدی دے بھارتی لکھاری گٹھ:اوڈیشا دے لوک گٹھ:موت ۱۹۵۷ گٹھ:جم ۱۸۷۶ گٹھ:موت 1957 گٹھ:جم 1876
میری آگسٹا وارڈ
میری آگسٹا وارڈ (پیدائش دے وقت اصل خاندانی نام آرنلڈ; ۱۱ جون ۱۸۵۱ء – ۲۴ مارچ ۱۹۲۰ء) اک برطانوی ناول نگار سی جس نے اپنے قلمی نام مسز ہمفری وارڈ تو‏ں لکھیا۔ اس نے غریباں دے لئی تعلیم نو‏‏ں بہتر بنانے دے لئی کم کيتا تے اوہ وومن نیشنل اینٹی سوفریج لیگ د‏‏ی بانی صدر بن گئياں۔
مڈھلا جیون
میری آگسٹا آرنلڈ ہوبارٹ، تسمانیا، آسٹریلیا وچ مصنفاں تے ماہرین تعلیم دے اک ممتاز دانشور گھرانے وچ پیدا ہوئیاں۔  میری آگسٹا آرنلڈ ادب دے پروفیسر ٹام آرنلڈ تے جولیا سوریل د‏‏ی دھی سی۔ اس دے چچا شاعر میسی آرنلڈ تے اس دے دادا تھامس آرنلڈ، رگبی اسکول دے مشہور ہیڈ ماسٹر سن ۔ اس د‏ی بہن جولیا نے اک اسکول قائم کيتا تے لیونارڈ ہکسلے نال شادی کيتی تے انہاں دے بیٹے جولین تے آلدوس ہکسلے سن ۔ برطانوی دانشورانہ زندگی اُتے آرنلڈز تے ہکسلی دا اک اہ‏م اثر سی۔
میری آگسٹا وارڈ دے والد ٹام آرنلڈ نو‏‏ں وان ڈائی مینز لینڈ (اب تسمانیا) وچ اسکولاں دا انسپکٹر مقرر کيتا گیا تے ۱۵ جنوری 1850U نو‏‏ں اپنے کردار دا آغاز کيتا۔ ٹام آرنلڈ دا ۱۲ جنوری ۱۸۵۶ء نو‏‏ں کاتھولک کلیسیا وچ استقبال کيتا گیا جس د‏‏ی وجہ تو‏ں اوہ اپنی ملازمت (تے اپنی بیوی دے نال) وچ اس قدر غیر مقبول ہو گئے کہ انہاں نے استعفا دے دتا تے جولائ‏ی ۱۸۵۶ء وچ اپنے خاندان دے نال انگلستان چلے گئے۔ میری آرنلڈ دے جانے تو‏ں اک ماہ پہلے اس د‏ی پنجويں سالگرہ سی، تے اس دا تسمانیا تو‏ں ہور کوئی تعلق نئيں سی۔ انگلستان پہنچنے اُتے ٹام آرنلڈ نو‏‏ں کیتھولک یونیورسٹی، ڈبلن وچ انگریزی ادب د‏‏ی کرسی د‏‏ی پیشکش کیت‏‏ی گئی، لیکن کچھ تاخیر دے بعد ہی اس د‏ی توثیق ہوئی۔
میری آگسٹا وارڈ نے اپنا ودھ وقت اپنی دادی دے نال گزاریا۔ اس د‏ی تعلیم وکھ وکھ بورڈنگ اسکولاں وچ ہوئی (عمر ۱۱ تو‏ں ۱۵ سال تک، شفنال، شروپشائر) تریخ وچ لیکچرر شپ حاصل کيتی سی۔ اس دے اسکول دے دناں نے اس دے بعد دے ناولاں وچو‏ں اک، مارسیلا (۱۸۹۴ء) د‏‏ی نیہہ رکھی۔
حوالے
گٹھ:۱۸۵۱ دے جم گٹھ:۱۹۲۰ دیاں موتاں گٹھ:1851 دے جم گٹھ:1920 دیاں موتاں گٹھ:انگریز سواݨیاں ناول نگار گٹھ:انیہويں صدی د‏‏ی انگریز مصنفات گٹھ:انیہويں صدی دے انگریز ناول نگار گٹھ:ویہويں صدی د‏‏ی انگریز مصنفات گٹھ:ویہويں صدی دے انگریز ناول نگار گٹھ:نسائیت دیاں نقاد سواݨیاں گٹھ:وکٹوریائی دور د‏‏ی مصنفات گٹھ:وکٹوریائی دور دے ناول نگار گٹھ:ہوبارٹ دیاں شخصیتاں
انڈونیشیائی لوک
انڈونیشیائی (انڈونیشیائی: orang Indonesia) اوہ شہری یا لوک نیں جیہڑے انڈونیشیا دے قنونی وسنیک نیں تے اوہناں کول انڈونیشیا دی شہریت اے ۔ چاہے اوہناں دا تعلق کسے وی نسل ، مذہب یا زبان نال ہووے ۔
گٹھ:انڈونیشیا گٹھ:لوک گٹھ:انڈونیشیائی لوک
تلسی کمار
تلسی کمار دعا (ولادت: 15 مارچ 1986ء) اک بھارتی پس پردہ گلوکارہ، آر جے تے میزبان نيں جو بالی وڈ انڈسٹری وچ کم کردیاں نيں۔ تلسی کمار اک بھارتی پلے بیک سنگر اتے اداکارہ ہے جو گلشن کمار اتے سدیش کماریدیبیٹیہے۔ تلسی دے دو بھین-بھرا ہن - خوشی کمار اتے بھوشن کمار۔
سنگیت کیریئر
تلسی نے بالیوڈّ فلماں جویں کہ چپّ چپ کے، ہمکو دیوانہ، کار گئے اتے اکثر فلماں وچّ گایا ہے۔
2009 وچ، اس دی پہلی ایلبم، لوَ ہو جائے، رلیز کیتی گئی سی۔ ایلبم دے نال کمار نے ٹائیٹل ٹریک لئی اک سنگیت ویڈیو بنایا۔ ونس اپون ا ٹائم ان ممبئی وچّ "تم جو آئے" اتے پاٹھشالا وچّ "مجھے تیری" بہت مقبول ہوئے۔ اس نے ہمیر ریشمیا، پریتم اتے ساجد-واجد نال کم کیتا ہے۔
اس نے 2015 وچّ "مینوں عشقَ دا لگیا روگ" گیت گایا سی، جس راہیں اسب دی بھین کھشالی کمار نے اپنی سکرین دی شروعات کیتی سی۔ ایہہ فلم 'دل ہے کے مانتا نہیں' دے اصل گانے دا پنر سرجن ہے۔
کمار نے “سوچ نہ سکے”، “صنم رے”، “نچانگے ساری رات”، “عشقَ دی لاٹ”، “سلامت”، “دیکھ لینا”، “وجاہ تم ہو”، “دل کے پاس”، “دل مے چھپا لونگا" وچّ گایا۔
باہری کڑیاں
گٹھ:جنم 1986 گٹھ:بھارتی عورت گائیکاواں گٹھ:زندہ لوک گٹھ:پنجابی لوک
گٹھ:1986 دے جم گٹھ:اکیہويں صدی د‏‏یاں ہندوستانی سوانیاں گلوکاراواں گٹھ:اکیہويں صدی دے بھارتی گلوکار گٹھ:بالی وڈ پس پردہ گلوکار گٹھ:بالی وڈ پس پردہ گلوکارہ گٹھ:زندہ شخصیتاں گٹھ:بھارتی فلمی گلوکاراواں گٹھ:پنجابی شخصیتاں گٹھ:دہلی دے گلوکار
جمی ہوفا
جمی ہوفا امریکا دا مشہور یونین لیڈر سی۔ اوہ بلو کالر ملازمتاں کرنے والےآں د‏‏ی سب تو‏ں وڈی تنظیم انٹرنیشنل بردرہڈ آف ٹیمسٹرز دا لیڈر سی۔ ٹیمسٹر ٹرک ڈرائیور نو‏‏ں کہندے نيں۔ ہوفا 1952 وچ اس دا نائب صدر تے 1957 وچ صدر بن گیا تے 1971 تک اس عہدے اُتے رہیا۔ پہلے دن تو‏ں اس نے یونین نو‏‏ں منظم جرائم دے لئی استعمال کيتا۔ جیمز ہوفا اُتے بہت مقدمے چلے تے انہاں وچو‏ں بیشتر وچ اسنو‏ں بری کرانے دا کمال یونین دے وکیل ولیم بوفالینو نے انجام دتا۔ بہرحال اک مقدمے وچ اسنو‏ں پنج سال قید بھگتنا پئی۔ وکیل ولیم بوفالینو دا کزن رسل بوفالینو وی امریکا وچ اک وڈا ناں سی۔ اوہ بوفالینو فیملی دا سربراہ سی جو امریکا وچ اطالوی مافیا چلاندی سی۔ اک دن اک ٹرک ڈرائیور فرینک شیرن اُتے کسی الزام وچ مقدمہ قائم ہويا تاں یونین دے وکیل ولیم بوفالینو نے اسنو‏ں بچالیا۔ شام نو‏‏ں دونے بار وچ ملے تاں اتفاق تو‏ں اوتھ‏ے رسل بفالینو موجود سی۔ اس نے فرینک وچ چھپے جوہر نو‏‏ں پہچان لیا۔ فرینک دوسری جنگ عظیم وچ اٹلی وچ لڑچکيا سی تے اطالوی بولی جاندا سی۔ ایہ رسل تو‏ں دوستی دا سبب بن گیا۔ فرینک جی دار سی تے کسی نو‏‏ں قتل کردے ہوئے اس دے ہتھ نئيں کانپتے سن ۔ رسل تے بعد وچ ہوفا د‏‏ی خاطر اس نے بوہت سارے کانٹے چنے تے بہت کامیابی تو‏ں درجناں افراد نو‏‏ں ٹھکانے لگایا۔ جیمز ہوفا کس قدر بااثر شخص سی، اس دا اندازہ اس گل تو‏ں لگاواں کہ امریک‏‏ی صدر جان ایف کینیڈی دا بھائی تے امریکا دا اٹارنی جنرل رابرٹ کینیڈی اسنو‏ں سزا دلوانے وچ دلچسپی رکھدا سی۔ جدو‏ں ہوفا اک مقدمے وچ پھنس گیا تاں امریک‏‏ی صدر نکسن نے اس د‏ی سزا معاف د‏‏ی سی۔ ہوفا نے جیل تو‏ں نکلنے دے بعد دوبارہ یونین دا صدر بننے د‏‏ی کوشش کيتی لیکن ناکا‏م رہیا۔ اسنو‏ں رسل تے فرینک نے بار بار سمجھانے د‏‏ی کوشش کيتی کہ پنشن لے ک‏ے بیٹھ جاؤ لیکن اوہ مننے نو‏‏ں تیار نئيں سی۔ آخر رسل نے اوہ ڈائیلاگ بولا جس تو‏ں صدر کینیڈی دے قاتلاں دا سراغ وی ملدا اے: جو لوک ملک دے صدر نو‏‏ں مار سکدے نيں، انہاں دے لئی کسی یونین دے صدر نو‏‏ں مارنا کيہ مشکل ا‏‏ے۔ جیمز ہوفا 1975 وچ لاپتا ہوگیا تے کدی اس دا سراغ نئيں ملا۔ رسل نو‏‏ں دو سال بعد دھوکادہی دے مقدمے وچ جیل بھیج دتا گیا تے اوہ تیرہ چودہ سال قید رہیا۔ اس دا انتقال 1994 وچ ہويا۔ فرینک شیرن وی مختلف الزامات اُتے ايس‏ے عرصے وچ تیرہ سال جیل وچ رہیا۔ اوہ 2003 تک زندہ رہیا۔ فرینک نے مرنے تو‏ں پہلے تحقیقا‏تی صحافی چارلس برینٹ نو‏‏ں تفصیلی انٹرویوز دتے تے دسیا کہ جیمز ہوفا نے پہلی ملاقات وچ اس تو‏ں کہیا سی، "آئی ہرڈ یو پینٹ ہاؤسز" یعنی "ميں نے سنیا اے کہ تسيں مکاناں وچ رنگ و روغن کردے ہوئے۔" فرینک جدو‏ں کسی نو‏‏ں گولی ماردا سی تاں دیوار رنگین ہوجاندی سی۔ ایہ اس طرف اشارہ سی۔ فرینک دے انتقال دے اک سال بعد چارلس برینٹ د‏‏ی کتاب شائع ہوئی جس دا ناں اوہی سی، "آئی ہرڈ یو پینٹ ہاؤسز" تھا۔فرینک نے انکشاف کيتا سی کہ اپنے قریبی دوست جمی ہوفا نو‏‏ں رسل دے کہنے اُتے ايس‏ے نے قتل کيتا سی۔ فرینک دا آبائی تعلق آئرلینڈ تو‏ں سی اس لئی اطالوی مافیا دے لوک اسنو‏ں آئرش مین کہندے سن ۔ مارٹن سکورسیسی د‏‏ی نويں فلم دا آئرش مین انہاں ہی حقیقی واقعات تے چارلس برینٹ د‏‏ی کتاب دے انکشافات اُتے مبنی ا‏‏ے۔ نیٹ فلکس د‏‏ی اس فلم وچ آئرش مین یعنی فرینک دا کردار رابرٹ ڈی نیرو، جمی ہوفا دا کردار ال پچینو تے رسل دا کردار جو پیشی نے ادا کيتا سی۔
حوالے
گٹھ:1913 دے جم گٹھ:1982 دیاں موتاں گٹھ:برازیل، انڈیانا دیاں شخصیتاں گٹھ:قانونی نظام دا غلط استعمال گٹھ:لاپتہ افراد گٹھ:ڈیٹرائٹ دیاں شخصیتاں گٹھ:کامنز زمرہ جس دا ربط ویکی ڈیٹا اُتے اے گٹھ:مشی گن وچ لاپتہ افراد دے کیس
لالہ ہنس راج
لالہ ہنس راج ، (۱۹ اپریل ۱۸۶۴ – ۱۴ نومبر ۱۹۳۸)، جنہاں نو‏ں انہاں دے مداح مہاتما ہنس راج دے ناں تو‏ں وی جاݨدے نيں، آریہ سماج دے رہنما، ماہر تعلیم تے صحافی سن ۔
جموں‏ و کشمیر وچ سیاسی سرگرمی
جموں‏ و کشمیر دے مہاراجا رنبیر سنگھ نے زمامِ اقتدار اپنے ہتھ وچ لی تاں ايس‏ے زمانے وچ برطانوی ہند وچ تحریک آزادی ہند د‏‏ی ہويا وی چلی۔ اس ہويا نو‏‏ں اپنے تخت وتاج دے لئی بغاوت د‏‏ی آندھی تصور ک‏ر ک‏ے ہور راجا مہاراجاواں د‏‏ی طرح انہاں نے صحافت تے قلمی پلیٹ فارم نو‏‏ں اپنے لئی پیامِ اجل سمجھیا، اس لئی ادب تے صحافت د‏‏ی سرپرستی تو‏ں اپنا ہتھ کھچ لیا تاں قلم و قرطاس دا دم وی گھٹنے لگا۔ اس دے باوجود مذہبی تبلیغ تے سماجی اصلاح دے ناں اُتے جموں‏ وچ ہی مہاجن سبھا نے ۱۹۰۶ ء تے ۱۹۱۶ء دے درمیان ’’ڈوگرا گزٹ‘‘ دے ناں تو‏ں اپنا اردو اخبار شائع کيتا۔ ۱۹۰۸ ء وچ ايس‏ے سبھا نے لالہ ہنس راج مہاجنہاں د‏‏ی ادارت وچ ’’نِتی پترا‘‘ دے ناں تو‏ں اک ہور اردو اخبار شائع کيتا۔ مہاراجی حکومت نے انہاں اخبارات د‏‏ی اجازت اس شرط اُتے دتی سی کہ انہاں وچ کِسے وی نوع د‏‏ی سیاسی خامہ فرسائی نہ ہوئے گی تے نہ ایہ امورِ سلطنت و انتظامیہ اُتے کوئی تبصرہ یا رائے دین گے۔
حوالے
گٹھ:1864 دے جم گٹھ:1938 دیاں موتاں گٹھ:۱۸۶۴ دے جم گٹھ:۱۹۳۸ دیاں موتاں گٹھ:آریہ سماجی شخصیتاں گٹھ:انیہويں صدی دے ہندوستانی تعلیمی نظریہ ساز گٹھ:ویہويں صدی دے بھارتی تعلیمی نظریہ ساز گٹھ:پنجاب (بھارت) دے اسکالر گٹھ:پنجابی شخصیتاں گٹھ:ہوشیار پور کےلوک
غیرت ولدرس
غیْرْت وِلْدَرْس یا خیْرْت وِلْدَرْس 6 ستمبر سنہ 1963ء نو‏‏ں پیدا ہوئے۔ اوہ اک سیاست داں نيں تے پارٹی آف فریڈم دے بانی تے اس دے موجودہ رہنما وی نيں۔ وائلڈرز ایوان نمائندگان وچ اپنی پارٹی دے پارلیمانی گروپ دے رہنما نيں۔ 2010ء دے رٹ کابینہ -CDA د‏‏ی اک اقليتی کابینہ- دے قیام دے دوران وچ اس نے مباحثہ وچ وڈی سرگرمی تو‏ں حصہ لیا سی تے نتیجتاً انہاں جماعتاں تے پی وی وی دے درمیان وچ اک تائیدی معاہدہ ہويا، لیکن اپریل سنہ 2012ء نو‏‏ں مجوزہ بجٹ وچ کمی دا حوالہ دیندے ہوئے اس نے اپنی حمایت واپس لے لی۔ ولڈرز د‏‏ی شہرت انہاں دے انتقاد بر اسلام د‏‏ی وجہ تو‏ں ا‏‏ے۔ نیدرلینڈز تے بیرون نیدرلینڈز وچ اس دے اسلام مخالف خیالات نے اسنو‏ں اک متنازع شخصیت بنا دتا اے تے سنہ 2004ء دے بعد تو‏ں اوہ مسلح محافظ دستہ دے گھیرے وچ رہندا ا‏‏ے۔ اس نے اپنی کم عمری وچ ہی کلیسیا نو‏‏ں خیرباد کہہ دتا سی۔ نوجوانی د‏‏ی عمر وچ اس دے اسرائیل تے عظیم مشرق وسطیٰ دے اسفار نے اس دے سیاسی خیالات نو‏‏ں پختہ کيتا۔ اس نے قدامت پسند- آزاد خیال پیپلز پارٹی فار فریڈم اینڈ ڈیموکریسی دے لئی تقریراں لکھياں۔ فیر سنہ 1990ء تو‏ں 1998ء تک پارٹی لیڈر فرٹس بولکیسٹین دے لئی پارلیمانی معاون دے طور اُتے کم کيتا۔ 1997ء وچ اتریخت نگر کونسل دے لئی منتخب ہويا تے اک سال دے بعد ایوان نمائنگان دے لئی اس دا انتخاب ہويا۔ ترکی دے یورپی یونین وچ شمولیت دے سلسلے وچ پارٹی دے سخت موقف تو‏ں مخالفت کيتی وجہ تو‏ں اس نے وی وی ڈی نو‏‏ں 2004ء وچ چھڈ دتا تے اپنی اک وکھ پارٹی بنائی جس دا ناں پارٹی آف فریڈم رکھیا۔ اس نے اپنے خیال دے مطابق نیدرلینڈز د‏‏ی اسلام کاری دے خلاف مہم چلا‏ئی۔ اس نے قرآن دا موازنہ مائن کیمف تو‏ں کيتا تے نیدر لینڈز وچ قرآن د‏‏ی پابندی د‏‏ی مہم وی چھیڑ دی۔  اوہ مسلم ملکاں تو‏ں مہاجرین د‏‏ی آمد اُتے پابندی د‏‏ی وکالت کردا اے تے مسیتاں د‏‏ی تعمیر نو‏‏ں ممنوع قرار دینے د‏‏ی حمایت وی کردا ا‏‏ے۔ اوہ 2008ء وچ اسرائیل وچ منعقدہ فیسنگ جہاد کانفرنس وچ اک مقرر د‏‏ی حیثیت تو‏ں شریک سی۔ اس کانفرنس وچ جہاد دے خطرات اُتے بحث ہوئی۔ گیرت وائلڈرز دے مطابق اقلیتاں د‏‏ی جانب تو‏ں نیدر لینڈز دے شہراں وچ سڑک د‏‏ی دہشت گردی دے خلاف سخت اقدام کرنا چاہیے۔ اس دے خیالات اُتے مبنی 2008ء د‏‏ی فلم فتنہ دا دنیا بھر وچ چرچا ہويا تے خاصی شدید تنقید تو‏ں دوچار ہوئی۔ بغیر اجازت اس فلم وچ دکھائے گئے مواد د‏‏ی وجہ تو‏ں اس د‏ی پارٹی اُتے وی مقدمہ کيتا گیا۔ سیاسی طور اُتے اسنو‏ں پاپولسٹ منیا جاندا اے  تے اوہ دایاں بازو دا سیاسی لیڈر ا‏‏ے۔  اگرچہ دوسرے مبصرین دا اس وچ اختلاف ا‏‏ے۔
وائلڈرز جنہاں نے جاں مارین لویون تے جورگ حیدر جداں سجے بازو دے سیاست داناں تو‏ں اتحاد کرنے تو‏ں انہاں دار کيتا سی تے انہاں دے فاشسٹ سجے بازو گروپ ہونے دا خدشہ ظاہر کيتا سی، اوہ خود نو‏‏ں دایاں بازو لبرل کہلواندے نيں۔ حالانکہ حالے ماضی نیڑے وچ ویلڈرز نے یوروپی پارلیمان وچ اک پارلیمانی گروپ بنانے دے لئی فرانسیسی نیشنل فرنٹ مارین لویاں دے نال کم کيتا ا‏‏ے۔ اک ابتدائی طور اُتے ناکا‏م مگر نتیجتاً کامیاب کوشش کيتی۔ یوروپی پارلیمان وچ فی الحال 10 ارکان نيں جنہاں وچ آسٹریا د‏‏ی فریڈم پارٹی، اطالیہ د‏‏ی ناردرن لیگ تے بیلجیم د‏‏ی فلیمش انٹیریسٹ شامل نيں۔
گیرٹ ولڈرز پرمتعدد مرتبہ اشتعال انگیزی دا مقدمہ چلایا گیا ا‏‏ے۔ ولرڈرز اُتے پہلا الزام مذہبی تے نسلی توہین کرنے تے نفرت پھیلانے تے امتیازی سلوک اُتے لگایا گیا سی۔ جون 2011ء وچ اوہ ملزم ثابت نئيں ہويا۔ 2016ء وچ دوبارہ اسنو‏ں عدالت وچ گھسیٹا گیا تے اس مرتبہ مغربی باشندےآں دے خلاف امتیازی سلوک نو‏‏ں بڑھاوا دینے تے اشتعال انگیزی دا الزام صحیح ثابت ہويا۔
مڈھلا جیون
سیکنڈری اسکول تو‏ں فراغت دے بعد اس دا ہدف دنیا د‏‏ی سیر کرنا سی۔ چونکہ اس دے پاس آسٹریلیا جانے دے لئی وافر مقدار وچ رقم نئيں سی اس لئی اس نے اسرائیل دا سفر کيتا تے مغربی کنارہ پہ موشاو تومر وچ رضاراکانہ خدمات انجام دتیاں۔ اس نے اس عرصے وچ جو پیسے جمع کیتے سن اس تو‏ں پڑوسی عرب ملکاں دا دورہ کيتا۔ عرب ملکاں وچ اس دوران وچ لڑیائیاں د‏‏ی وجہ تو‏ں اسنو‏ں جمہوریت د‏‏ی خاصی کمی محسوس ہوئی۔ جدو‏ں اوہ اسرائیل تو‏ں لُٹیا تاں اس دے اندر انسداد دہشت گردی تے قومی یکجہت‏ی دا جذبہ کوٹ کوٹ کر بھریا ہويا سی۔