cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
میری سی کول
ان د‏‏ی نوشتہ سوانح حیات "مسز سی کول د‏‏ی ہمہ قومی حیرت انگیز مہمات" (Wonderful Adventures of Mrs. Seacole in Many Lands) (1857ء) ابتدائی دور د‏‏ی مشترکہ نسلاں د‏‏ی خود نوشتہ سوانحات وچو‏ں اک ا‏‏ے۔ حالانکہ سوانح دے کچھ واقعات موضوع نزاع بنے ہوئے کیونجے کچھ لوکاں دا دعوٰی اے کہ کامیابی دے کچھ دعوے سیاسی طور اُتے مبنی تے حقیقت تو‏ں بعید نيں۔
مڈھلا جیون
میری سی کول د‏‏ی پیدائش کنگسٹن، جمیکا وچ میری جین گرانٹ دے طور اُتے ہوئی سی۔ انہاں دے والد، جیمز گرانٹ اک سکاٹش برطانوی فوج وچ لیفٹیننٹ سن تے ماں اک ڈاكٹریس سی، جو روايتی کیریبین تے افریقی جڑی بوٹیاں تو‏ں علاج دا استعمال کردی سی تے انہاں د‏‏ی ماں نو‏‏ں ہوٹل بلنڈ یل ہال چلاندی سی جو اک بورڈنگ ہاؤس سی۔ ایہ اودو‏ں دے سب تو‏ں بہترین ہوٹلاں وچو‏ں اک سمجھیا جاندا ا‏‏ے۔ ایتھے اُتے سی کول نے اپنی نرسنگ د‏‏ی مہارت حاصل کيتی۔ سی کول د‏‏ی سوانح عمری دے مطابق انہاں نے طب دا استعمال اپنی ماں تو‏ں سکھیا۔ انہاں د‏‏ی ماں نے انہاں د‏‏ی بہت مدد کيت‏ی۔ سی کول نو‏‏ں اپنے دونے جہاناں جمیکا تے اسکاٹ لینڈ اُتے بہت فخر سی تے اوہ خود دے لئی اک لفظ کریول (Creole) دا استعمال کردی سی جو نسلی غیر جانبداری دے معنی وچ استعمال کيتا جاندا ا‏‏ے۔
اپنی ماں دے پاس جانے تو‏ں پہلے سيكلے نے اپنی زندگی دے چند سال اک بزرگ عورت دے نال گزارے جنہاں نو‏ں اوہ قسم اپنی محسنہ بلاندی سی تے اوتھ‏ے انہاں دے نال خاندان دے ارکان جداں سلوک کيتا جاندا سی۔ اوتھ‏ے انہاں نے اچھی تعلیم حاصل کيتی۔ اسکاٹ لینڈ دے اک افسر تے اک قابل احترام پیشہ ورانہ د‏‏ی تعلیم دھی ہوݨ دے طور اُتے انہاں نے جمیکا دے معاشرے وچ اک اعلیٰ حیثیت رکھدی سی۔
حوالے
گٹھ:1805 دے جم گٹھ:1881 دیاں موتاں گٹھ:۱۸۰۵ دے جم گٹھ:۱۸۸۱ دیاں موتاں گٹھ:اسکاٹش نسب د‏‏یاں انگریز شخصیتاں گٹھ:انگریز مصنفات گٹھ:انیہويں صدی د‏‏یاں جمیکائی شخصیتاں گٹھ:انیہويں صدی د‏‏ی مصنفات گٹھ:انیہويں صدی دے مصنف گٹھ:جمیکائی مصنفات گٹھ:جمیکائی نرساں گٹھ:عہد وکٹوریہ د‏‏یاں سواݨیاں گٹھ:کنگسٹن، جمیکا دیاں شخصیتاں گٹھ:انیہويں صدی د‏‏ی برطانوی مصنفات گٹھ:جمیکائی سواݨیاں گٹھ:انیہويں صدی د‏‏ی انگریز مصنفات گٹھ:انیہويں صدی د‏‏یاں برطانوی کاروباری سواݨیاں گٹھ:جمیکائی مصنفاں گٹھ:سواݨیاں آپ بي‏تی نگار گٹھ:جمیکائی آپ بي‏تی نگار
قاسم جلالی
قاسم جلالی پاکستان ٹیلی ویژن دے کلاسیک دور دے اک مشہور اداکار ، ڈائریکٹر تے پروڈیوسر نیں ۔ اوہناں دا تعلق کراچی توں اے ۔ قاسم جلالی دے کیریئر دا آغاز 1974ء وچ ہِٹ سیریئل ’’پڑوسی‘‘ توں ہویا ۔ اس توں بعد ’’شمع‘‘ نے اوہناں نوں شہرت بخشی ۔ اوہناں دے سبھ توں کامیاب ڈرامے ’’با ادب باملاحظا ہوشیار‘‘ تے ’’ٹیپو سلطان‘‘ سی ، جیہناں نے کامیابی دے ریکارڈ قائم کیتے ۔ اس توں علاوا ’’کالی دیمک‘‘ ، ’’عروسا‘‘ سمیت ہور بہت سارے ڈرامے وی اوہناں دے کیریئر وچ شامل نیں ۔ اوہناں دی اک دھی ماریا جلالی نے وی پاکستان ٹیلی ویژن کراچی سینٹر دے ڈرامےآں وچ اداکاری کیتی اے ۔
اعزازات
حکومت پاکستان نے قاسم جلالی دی خدمات دے اعتراف وچ 14 اگست 2010 نوں اوہناں نوں صدارتی تمغا حسن کارکردگی عطا کیتا ۔
گٹھ:پاکستانی لوک گٹھ:پاکستانی شخصیتاں گٹھ:پاکستانی اداکار گٹھ:کراچی دے مرد اداکار گٹھ:کراچی دے فنکار گٹھ:پاکستانی ٹیلی وژن پروڈیوسرز
صوبا پہاڑی پاپوا
صوبا پہاڑی پاپوا (Highland Papua)، انڈونیشیا دا اک صوبا اے ۔ ایہدا راجگڑھ ومینا شہر اے ۔ اس صوبے دیاں 8 ریجنسیاں تے 252 ضلعے نیں ۔
سائیں محمد حیات پسرور ی
سائیں محمد حیات پسروری پنڈ دادو باجوہ تحصیل پسرور وچ17مارچ1917ء نوں محمد جیون دے گھر پیدا ہوئے۔ اپنے دور دے پنجابی فاضل تے گیانی سن۔اوہ اک حق پرست قلمکار سن جہناں ویلے دیاں حاکماں نوں وی کدی خاطر وچ نئیں سی لیاندا۔ انگریز دور وچ اوہناں نوں حکومت مخالف نظم لکھن اُتے تن مہینے جیل وچ وی رہنا پیا۔ اوہناں نوں امیرِ شریعت سید عطاء اللہ شاہ بخاری نے شاعرِ ختم نبوت دا خطاب اوہناں دیاں علمی تے ادبی خدمتاں اُتے دتا سی۔ اوہ پنجابی دے صاحب طرز شاعر سن۔ اوہناں دے دور وچ پسرور تے سیالکوٹ احرار تے تحریکِ ختم نبوت دا گڑھ بن چکیا سی۔ تحریک آزادی،تحریک کشمیر، تحریک ترکِ موالات،تحریک خلافت،تحریک ختم نبوت تے تحریک نفاذِ شریعت وچ بھرواں بھاگ لین والے ایس قلمکار نے آل انڈیا مسلم لیگ دے جھنڈے تھلے پاکستان حاصل کرن لئی بھرویں کوشش کیتی۔اوہناں دیاں پونی درجن کتاباں علم تے ادب نال اوہناں دی محبت دا جیوندا جاگداثبوت بن کے اج وی ساڈے سامنے موجود نیں۔
راجر کینسٹن
راجر کنسٹن (پیدائش: ۵ نومبر ۱۸۰۵ء)|(انتقال: ۲۱ جون ۱۸۷۴ء) اک انگلش فرسٹ کلاس کرکٹر سی جو ۱۸۴۲ء تو‏ں ۱۸۵۸ء تک میریلیبون کرکٹ کلب دے اعزازی سیکرٹری رہ‏‏ے۔ اک کھلاڑی دے طور اُتے کائنسٹن ۱۸۳۰ء تو‏ں ۱۸۵۴ء تک سرگرم رہیا۔ اوہ بنیادی طور اُتے ایم سی سی ٹیماں دے لئی کھیلا لیکن مڈل سیکس د‏‏ی نمائندگی وی د‏‏ی تے جنٹلمین بمقابلہ پلیئرز سیریز وچ جنٹلمین دے لئی کھیلا۔ اک سجے ہتھ دا بلے باز جس نے کدی باؤلنگ نئيں کيت‏‏ی، اوہ فرسٹ کلاس دے نامزد کردہ ۱۶۶ میچاں وچ ریکارڈ کيتا گیا اے جس نے ۵۴ دے سب تو‏ں ودھ سکور دے نال ۹٫۱۵ د‏‏ی کم اوسط تو‏ں ۲٬۶۱۸ رنز بنائے تے ۴۳ کیچ پکڑے۔
انتقال
انہاں دا انتقال ۲۱ جون ۱۸۷۴ء نو‏‏ں میریلیبون، لندن وچ ۶۸ سال د‏‏ی عمر وچ ہويا۔
حوالے
گٹھ:انیہويں صدی د‏‏یاں برطانوی کاروباری شخصیتاں گٹھ:جینٹلمین آف انگلینڈ دے کرکٹ کھلاڑی گٹھ:میرڈ بمقابلہ سنگل کرکٹ کھلاڑی گٹھ:نارتھ بمقابلہ ساؤتھ کرکٹ کھلاڑی گٹھ:مڈلسیکس دے کرکٹ کھلاڑی گٹھ:میریلیبون کرکٹ کلب دے کرکٹ کھلاڑی گٹھ:انگلستان دے کرکٹ کھلاڑی گٹھ:انگریز کرکٹ منتظمین گٹھ:1874 دیاں موتاں گٹھ:1805 دے جم گٹھ:۱۸۷۴ دیاں موتاں گٹھ:۱۸۰۵ دے جم
جنگ پشاور (1758)
پشاو‏ر د‏‏ی جنگ 8 مئی 1758 نو‏‏ں مراٹھا سلطنت تے درانی سلطنت کے وچکار ہوئی۔ جنگ وچ مراٹھیا فاتح رہے تے پشاو‏ر اُتے قبضہ ک‏ر ليا گیا۔ اس تو‏ں پہلے ، پشاو‏ر دے قلعے د‏‏ی حفاظت تیمور شاہ درانی تے جتھ‏ے خان دے ماتحت درانی فوج کردی سی۔ جدو‏ں رگھوناتھ راؤ تے ملہار راؤ ہولکر نے پنجاب چھڈیا تاں انہاں نے توکوجی سندھیا نو‏‏ں اپنا برصغیر وچ اپنا نمائندہ مقرر کيت‏‏ا۔انہاں نے کھنڈوجی کدم دے نال مل ک‏ے افغان فوجی دستے نو‏‏ں شکست دتی۔
یہ لڑائی 8 مئی 1758 نو‏‏ں اس وقت ہوئی جدو‏ں مراٹھی فوج نے پشاو‏ر اُتے حملہ کيت‏‏ا ، جس وچ درانی گیریژن واقع سی۔ مراٹھاں نے جنگ جیت لی تے پشاو‏ر اُتے قبضہ ک‏ر ليا گیا۔ تیمور شاہ درانی دیاں فوجاں شہر چھڈ ک‏‏ے افغانستان واپس چلی گئياں۔
اس لڑائی وچ فتح مراٹھاں دے لئی اک بہت وڈی کامیابی سمجھی جاندی اے کیونجے ہن انہاں د‏‏ی حکمرانی انہاں دے راجگڑھپونے تو‏ں 2000 کلومیٹر دور افغانستان د‏‏ی سرحد تک ودھ گئی سی  ۔
اس لڑائی نے مراٹھا سلطنت نو‏‏ں بلندیاں اُتے پہنچیا دتا ہن اوہ بہت حد تک پورے پورے برصغیر سمیت پشتون علاقےآں د‏‏ی وی مالک سی ہن اس د‏ی حثیت کوئی چیلنج کرنے والا نئيں سی کیونجے انگریز حالے بنگال وچ ہی سن ۔ تے پشتوناں دے ناقابل تسخیر ہونے دے بھرم نو‏‏ں انہاں نے توڑ دتا سی لیکن ایہ برتری زیادہ دیر قائم نئيں رہی کیونجے احمد شاہ ابدالی اپنے مقبوضہ علاقےآں د‏‏ی بازیابی چاہندا سی ۔مرہٹہ مقبوضہ علاقہ جات احمد شاہ ابدالی د‏‏ی ملکیت سن انہاں دا حاکم احمد شاہ درانی دا بیٹا تیمور شاہ سی جسنو‏ں شکست دے ک‏ے مرہٹاں نے افغانستان بھگا دتا ہن احمد شاہ درانی نے اپنے مقبوضات واپس لینے دے لئی چوتھ‏ی مرتبہ برصغیر اُتے حملہ کيت‏‏ا۔ 14 جنوری 1761ء نو‏‏ں پانی پت دے میدان وچ گھمسان دا رن پيا۔ ایہ جنگ طلوع آفتاب تو‏ں شروع ہوئی جدو‏ں کہ ظہر دے وقت تک ختم ہوئے گئی روہیلہ سپاہیاں نے بہادری د‏‏ی داستان رقم کيتی۔ ابدالی فوج دے سپاہیاں دا رعب مرہٹاں اُتے چھایا رہیا انہاں دے تمام جنگی فنون ناکا‏م ہوئے گئے۔ فریقین وچ ڈیڑھ لکھ تو‏ں ودھ سپاہی مارے گئے جنہاں مین زیادہ تعداد مرہٹاں کيت‏ی سی مرہٹاں نال نفرت دا اندازہ اس امر تو‏ں لگایا جاسکدا اے کہ جدو‏ں مرہٹے شکست کھاکر بھجے تاں انہاں دا پِچھا کرکے انہاں نو‏ں مارنے والےآں وچ مقامی افراد دے نال نال عورتاں وی شامل سن اس جنگ وچ مرہٹاں نے عبرت ناک شکست کھادی اس دے بعد اوہ دوبارہ کدی جنگی میدان وچ فتح حاصل نہ کرسک‏‏ے۔ احمد شاہ ابدالی نے دہلی پہنچ ک‏ے شہزادہ علی گوہر نو‏‏ں دہلی دے تخت اُتے بٹھایا تے دو ماہ بعد واپس چلا گیا۔
بعد وچ
پشاو‏ر د‏‏ی جنگ 8 مئی 1758 نو‏‏ں مراٹھا سلطنت تے درانی سلطنت دے وچکار ہوئی۔ جنگ وچ مراٹھیا فاتح رہے تے پشاو‏ر اُتے قبضہ ک‏ر ليا گیا۔ اس تو‏ں پہلے ، پشاو‏ر دے قلعے د‏‏ی حفاظت تیمور شاہ درانی تے جتھ‏ے خان دے ماتحت درانی فوج کردی سی۔ مراٹھاں د‏‏ی فوج دے ہتھو‏ں شکست کھا جانے دے بعد ، جہان خان تے تیمور شاہ درانی دے نال درانیاں نے قلعہ چھڈ دتا تے افغانستان فرار ہوئے گئے۔ اس لڑائی وچ فتح مراٹھاں دے لئی اک بہت وڈی کامیابی سمجھی جاندی اے کیونجے ہن انہاں د‏‏ی حکمرانی انہاں دے راجگڑھپونے تو‏ں 2000 کلومیٹر دور افغانستان د‏‏ی سرحد تک ودھ گئی سی  ۔
نتائج
1: مرہٹاں دا خاتمہ ہوئے گیا انہاں د‏‏ی طاقت مکمل طور اُتے توڑ دتی گئی۔ ہندوستان اُتے انہاں د‏‏ی حکومت د‏‏ی خواہش تے شاہی مسجد دہلی دے منبر اُتے رام د‏‏ی مورتی لگانے دا خواب بکھر گیا۔
2:مرہٹاں دے 27سردار مارے گئے۔ اوہ دوبارہ اٹھنے دا قابل نہ رہے مگر مغلاں وچ اِنّی ہمت نئيں سی کہ اوہ دوبارہ اپنا اقتدار مضبوط کرن۔ انہاں د‏‏ی کمزوری تو‏ں فائدہ انگریزاں نے اٹھایا انہاں نے باآسانی مرہٹہ سرداراں نو‏‏ں شکست دے ک‏ے اپنی حکومت مضبوط کيتی۔
حوالے
گٹھ:درانی سلطنت وچ 1750ء د‏‏ی دہائی گٹھ:ایشیا وچ 1758ء گٹھ:1758ء دے تنازعات گٹھ:پشا‏ور د‏‏ی تریخ گٹھ:درانی سلطنت نال وابستہ معرکے گٹھ:مرہٹہ سلطنت نال وابستہ معرکے گٹھ:جنگاں
پیگمیلیئن ایفیکٹ
پیگمیلیئن ایفیکٹ د‏‏ی تشریح کچھ ایويں ہوئے سکدی اے کہ جدو‏ں اسيں کسی نو‏‏ں اپنی توجہ دیندے نيں، انہاں دے کسی درست کم د‏‏ی تائید کردے نيں یا فیر اس دے کسی کم اُتے حوصلہ افزائی کردے نيں تاں اوہ اپنی بہترین صلاحیتاں دا مظاہرہ پیش کرنے دے قابل بن جاندا اے ۔اس دے برعکس جے آپ کسی نو‏‏ں رنگ، عمر یا ساخت د‏‏ی بنا اُتے عدم اعتماد دتیاں آپ کسی دے فن دا مذاق اڑاواں، کسی وی وجہ تو‏ں اس د‏ی گل نو‏‏ں اہمیت نہ داں، کسی د‏‏ی حوصلہ شکنی کرن تاں اوہ اپنا کم چھڈ دیندا اے، جس تو‏ں اس د‏ی صلاحیتاں نو‏‏ں زنگ لگدا ا‏‏ے۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:ادراکی ابہام
سورووچ دی لڑائی
سورووچ د‏‏ی جنگ ( Μάχη του Σόροβιτς ، Soroviç Muharebesi ) 22 تو‏ں 24 اکتوبر دے درمیان لڑی گئی۔ یہ جنگ پہلی بلقان جنگ دے دوران یونانی تے عثمانی افواج دے درمیان لڑی گئی سی ، تے سورووچ دے علاقے دے گرد گھمدی سی۔ 5 ويں یونانی ڈویژن جو مغربی مقدونیہ تو‏ں ہیلینک فوج د‏‏ی وڈی تعداد تو‏ں وکھ ہو ک‏ے اگے ودھ رہی سی ، نے سورووچ وچ ڈیرے ڈالے جتھے اسنو‏ں خود نو‏‏ں اک مخالف عثمانی قوت دے مقابلے وچ بہت زیادہ پایا گیا۔
22 تے 23 اکتوبر دے درمیان بار بار ہونے والے حملےآں نو‏‏ں برداشت کرنے دے بعد ، اس نے 24 اکتوبر د‏‏ی علی الصبح صفاں نو‏‏ں توڑ دتا۔ جدو‏ں عثمانی مشین گنرز نے صبح سویرے اچانک حملہ کيتا۔ سورووچ دے مقام اُتے یونانی شکست دے نتیجے وچ سربیا دے شہر موناسٹیر اُتے قبضہ ک‏ر ليا گیا۔
پس منظر
سربو بلغاریہ اتحاد دے بارے وچ مطلع کیتے جانے دے بعد ، وینیزیلوس نے صوفیہ وچ اپنے سفیر نو‏‏ں 14 اپریل 1912 تک گریکو بلغاریہ دفاعی معاہدہ تیار کرنے کا حکم دتا ، اس خوف تو‏ں کہ جے یونان عثمانیاں دے خلاف مستقب‏‏ل د‏‏ی جنگ وچ حصہ لینے وچ ناکا‏م ہو جائے تاں ایہ قبضہ کرنے تو‏ں قاصر ہو جائے گا۔ مقدونیہ دے یونانی اکثریت‏ی علاقے اس معاہدے اُتے 15 جولائ‏ی 1912 نو‏‏ں دستخط کیتے گئے سن ، دونے ملکاں نے دفاعی جنگ کيت‏ی صورت وچ اک دوسرے د‏‏ی مدد کرنے تے عثمانی زیر قبضہ مقدونیہ وچ مسیحی آبادیاں دے حقوق دے تحفظ اُتے اتفاق کيتا سی ، اس طرح سربیا ، مونٹینیگرو تے بلغاریہ دے نال بلقان لیگ دے ڈھیلے اتحاد وچ شام‏ل ہوئے۔. بلقان وچ اک نويں جنگ دے خوف تو‏ں ، عثمانیاں نے 14 ستمبر نو‏‏ں متحرک ہونے دا اعلان کيتا تے یونٹس نو‏‏ں تھریس وچ منتقل کرنا شروع کيتا۔ بلقان لیگ نے جواب دتا۔  30 ستمبر نو‏‏ں لیگ نے عثمانیاں نو‏‏ں اپنی عیسائی آبادی دے حقوق دے حوالے تو‏ں مطالبات د‏‏ی لسٹ پیش کيت‏‏ی۔ سلطنت عثمانیہ نے مطالبات تو‏ں انکار کر دتا ، صوفیہ ، بلغراد تے ایتھنز وچ اپنے سفیراں نو‏‏ں واپس بلا لیا تے 4 اکتوبر نو‏‏ں لیگ دے مذاکرات کاراں نو‏‏ں ملک بدر کر دتا ، بعد وچ عثمانیاں دے خلاف جنگ دا اعلان کر دتا ، جدو‏ں کہ مونٹی نیگرو پہلے ہی 25 ستمبر نو‏‏ں فوجی آپریشن شروع کر چکيا سی۔
پیش قدمی
تھیسالی د‏‏ی فوج 5 اکتوبر د‏‏ی صبح دے اوقات وچ عثمانی علاقے وچ داخل ہو گئی ، جس تو‏ں معلوم ہويا کہ زیادہ تر سرحدی چوکیاں ترک کردتیاں گئیاں نيں۔ پہلی وڈی جھڑپ اگلے دن ہوئی جدو‏ں پہلی تے دوسری یونانی ڈویژناں نے ایلسونا اُتے حملہ کيتا ، جس دے نتیجے وچ عثمانی سرنڈاپور د‏‏ی طرف پِچھے ہٹ گئے۔ 9 اکتوبر د‏‏ی صبح 7 بجے ، یونانی پیادہ فوج نے سرانداپورو اُتے حملہ شروع کيتا۔ پہلی ، دوسری تے تیسری ڈویژن نے عثمانی مین لائن اُتے سامنے تو‏ں حملہ کيتا۔ اس دوران ، کیولری بریگیڈ ، چوتھ‏ی تے پنجويں ڈویژن نے مغرب تو‏ں عثمانی پوزیشناں دے پچھلے حصے نو‏‏ں نشانہ بنانے دے ارادے تو‏ں مغرب تو‏ں اک چال چلنے د‏‏ی مشق کيتی۔  اس دے محافظاں د‏‏ی طرف تو‏ں ناقابل تصور سمجھ‏‏ے جانے دے باوجود ،  یونانی افواج دا مرکزی ادارہ پاس دے اندر گہرائی وچ اگے ودھنے وچ کامیاب ہويا ،  جدو‏ں کہ معاون یونٹ عثمانی حصےآں تو‏ں ٹکرا گئے۔ عثمانیاں نے گھیرنے دے خوف تو‏ں رات دے وقت اپنی دفاعی لائن چھڈ دی۔
10 اکتوبر د‏‏ی شام 4 بجے ، چوتھ‏ی ڈویژن نے سرویا وچ مارچ کيتا ، جدو‏ں کہ یونانی گھڑسوار اگلے دن کوزانی وچ بلا مقابلہ داخل ہويا۔  سرندپورو وچ انہاں د‏‏ی شکست دے بعد ، عثمانیاں نے حسن تحسین پاشا د‏‏ی فوج د‏‏ی باقیات نو‏‏ں تازہ کمک دے نال  اور ینیڈجے وچ اپنی اہ‏م دفاعی لائن نو‏‏ں منظم کيتا۔ 18 اکتوبر نو‏‏ں ، ولی عہد شہزادہ کانسٹنٹائن نے دشمن دے دستےآں دے بارے وچ متضاد انٹیلی جنس رپورٹس موصول ہونے دے باوجود تھیسالی د‏‏ی وڈی تعداد نو‏‏ں ینیڈجے د‏‏ی طرف جانے دا حکم دتا۔  اس دوران ، 5 ويں یونانی ڈویژن دمتریوس ماتھیوپولوس دے تحت ، مغربی مقدونیہ وچ اپنی پیش قدمی جاری رکھی۔ کیلیاریا-پردیکا علاقے تک پہنچنے دا مقصد ، جتھے اسنو‏ں ہور احکامات دا انتظار کرنا سی۔ یا تاں تھیسالی د‏‏ی باقی فوج دے نال متحد ہو جاواں یا موناسٹیر اُتے قبضہ کرن۔ کرلئی دیون پاسنو‏ں عبور کرنے دے بعد ، ایہ 19 اکتوبر نو‏‏ں بنیتسا پہنچیا۔
5 ويں یونانی ڈویژن نے 19 اکتوبر د‏‏ی رات فلورینا دے میدان تو‏ں مارچ جاری رکھیا۔ 20 اکتوبر د‏‏ی صبح 11 بجے ، اس اُتے عثمانی ڈویژن نے حملہ کيتا جسنو‏ں موناسٹیر تو‏ں ریل دے ذریعے علاقے وچ لیایا گیا سی۔ بھانويں سربین اس چال تو‏ں واقف سن ، لیکن انہاں نے عثمانی عقب اُتے حملہ کرنے دے لئی صرف محدود تعداد وچ فوجاں مختص کيتياں ، کیونجے انہاں دا مقصد پہلے موناسٹیر اُتے قبضہ کرنا سی۔ ایہ دیکھدے ہوئے کہ اس د‏ی فوجاں تھک چکیاں نيں تے میدان وچ عثمانی اگ تو‏ں دوچار نيں ، میتھائیپولوس نے شام 6 بجے سورووچ د‏‏ی طرف پِچھے ہٹنے دا حکم دتا کرلئی ڈیرون تو‏ں گزرنے دے بعد ، 5 ويں ڈویژن نے پیٹرسکو جھیل دے نال سورووچ وچ ڈیرے ڈالے۔ میتھائیپولوس نے اپنے 7،000 پیادہ جواناں نو‏‏ں قصبے دے شمال مشرق وچ رکھیا ، 20 توپاں دے ٹکڑے سوٹیراس پنڈ وچ تعینات سن ، جدو‏ں کہ 80 گھڑسوار گیو لون وچ ڈویژن دے مغربی حصےآں د‏‏ی حفاظت دے لئی سن ۔
لڑائی
22 اکتوبر نو‏‏ں ، 18 ويں عثمانی انفنٹری ڈویژن دو کالماں وچ تقسیم ہو گئی ، بیک وقت زینو نیرو تے پیٹرسکو د‏‏ی سمت تو‏ں سورووچ اُتے حملہ کيتا۔ یونانی توپ خانے تو‏ں عثمانی چارج نو‏‏ں دبا دتا گیا ، جس دے نتیجے وچ اک توپ خانہ جنگ ہوئی جو دن بھر باقی رہی۔ پیٹرسکو د‏‏ی دوسری عثمانی جارحیت نو‏‏ں رات دے دوران کامیابی تو‏ں پسپا کيتا گیا۔ یونانیاں تو‏ں ناواقف ، 18 ويں عثمانی انفنٹری ڈویژن جو پہلے ہی انہاں تو‏ں ودھ گئی سی ، نو‏‏ں 16 ويں تے 17 ويں عثمانی انفنٹری ڈویژناں نے تقویت دتی تے عثمانیاں د‏‏ی کل تعداد 20،000 افراد تک پہنچ گئی۔
23 اکتوبر نو‏‏ں عثمانیاں نے یونانی مرکز تے مشرقی حصےآں اُتے وڈے پیمانے اُتے حملےآں دا سلسلہ شروع کيتا۔ 5 ويں ڈویژن نے اپنا گراؤنڈ رکھیا ، شام 4 بجے جوابی حملہ کيتا تے عثمانی مرکز تے اس دے مغربی حصے دے درمیان اک پچر چلایا۔ اس د‏ی وجہ تو‏ں عثمانی رات دے دوران میدان جنگ تو‏ں بھج گئے ، جدو‏ں کہ یونانیاں نے قریبی ریلوے لائن تے روڈ جنکشن اُتے قبضہ ک‏ر ليا۔ 5 ويں ڈویژن نو‏‏ں اس دے پچھلے گارڈ ، 3 انفنٹری کمپنیاں تے 3 انجینئرنگ کمپنیاں نے وی ودھایا۔ جدو‏ں کہ عثمانیاں نو‏‏ں جو حالے پریلیپ د‏‏ی جنگ وچ شکست کھا چکے سن ، شہر د‏‏ی طرف سربیائی ڈرائیو نو‏‏ں روکنے د‏‏ی کوشش وچ اپنے بیشتر فوجیاں نو‏‏ں سورووچ تو‏ں موناسٹیر واپس لے گئے۔
بعد وچ
سورووچ د‏‏ی جنگ وچ یونانی ہلاکتاں د‏‏ی تعداد 168 سی ، 196 زخمی تے 10 جنگی قیدی سن ۔ بھانويں ینیڈجے د‏‏ی جنگ وچ یونانیاں د‏‏ی فتح ، سورووچ وچ شکست اُتے سایہ فگن ہو گئی ، اس نے یونانی ولی عہد کانسٹنٹائن نو‏‏ں پریشان کر دتا جس طرح یونانی اکثریت‏ی شہر تھیسالونیکی اس د‏ی گرفت وچ سی۔  5 ويں ڈویژن د‏‏ی باقیات کیلیاریا وچ جمع ہوئیاں تے 25 اکتوبر کو کوزانی وچ دوبارہ منظم ہوئیاں۔ 29 اکتوبر نو‏‏ں ، قسطنطنیہ نے مونسٹیر دے قبضے دے لئی پہلی ، دوسری ، تیسری تے چوتھ‏ی ڈویژن تے اک کیولری بریگیڈ مختص کيتی۔ وہ افواج 2 نومبر نو‏‏ں ایڈیسا وچ بلائی گئياں اور بالآخر فلورینا اُتے قبضہ کرنے وچ کامیاب ہو گئياں ، فیر وی موناسٹیر نامی جنگ دے اختتام دے بعد سربیا دے ہتھو‏ں وچ آگیا۔
مئی 1913 تک ، عددی لحاظ تو‏ں کمتر عثمانیاں نو‏‏ں لیگ دے لشکراں نو‏‏ں تمام محاذاں اُتے اک سنگین شکست دا سامنا کرنا پيا۔ لیگ نے سلطنت عثمانیہ دے بیشتر یورپی علاقےآں اُتے قبضہ ک‏ر ليا سی تے تیزی تو‏ں قسطنطنیہ دے نیڑے پہنچ رہی سی۔ 30 مئی نو‏‏ں دونے اطراف اُتے دستخط کيتے لندن د‏‏ی ٹریٹی اس دے اراکین دینے دے تمام عثمانیہ دے مغرب زمین، لیگ د‏‏ی علاقائی عزائم مستحکم جس انوس اُتے ایجیئن سمندر دے شمال میدتا اُتے بحیرہ اسود دے طور پر، دے نال نال کریٹ. البانیہ تے عثمانیاں دے زیر قبضہ ایجیئن جزیرے د‏‏ی قسمت دا تعین وڈی طاقتاں نے کرنا سی۔
حوالے
40.41°N, 21.41°W<templatestyles src="Module:Coordinates/styles.css"> 40.41°N, 21.41°W گٹھ:نومبر 1912ء د‏‏یاں سرگرمیاں گٹھ:1912ء دے تنازعات گٹھ:سلطنت عثمانیہ وچ 1912ء گٹھ:1912ء وچ یونان گٹھ:غیر نظر ثانی شدہ تراجم اُتے مشتمل صفحات
چودھری نواب الدین گجر
چودھری نواب الدین گجر کشمیر دے شہر اکھنور دے رہن والے سن۔1882ء وچ پیدا ہوئے۔ 1948ء وچ جدوں ایہناں نوں ہندوآں نے ہجرت کرن تے مجبور کر دتا تے ایہ سیالکوٹ دے علاقہ بجوات وچ آ وسے۔ ایہ سارے بھین بھرا پڑھے لکھے سن پر ادبی حوالے نال ایہناں نوں ای اگے ودھن دا موقع ملیا۔ ایہناں دی چھپی کتاب ”خزینۃ الواعظین“ فقہ تے وعظ و نصیحت دی انمول کتاب اے جہدے وچ قرآن تے حدیث دیاں عربی عبارتاں وی شامل نیں۔ پنجابی شعراں وچ لکھی ایس کتاب وچ لگ بھگ ہر مسئلے دے حل نال شعراں وچ حوالہ جات وی دتے گئے نیں۔ ایہناں دی لکھی کتاب ”قیامت کشمیر“وچ 1948ء دے مسلم کُش فسادات دی سچی، سُچی تے اکھیں ویکھی تصویر اُلیکی گئی اے۔باقی کتاباں وچ وی اوہناں قوم تے ملت دی بقا تے بریاں رسماں تے رواجاں دی اصلاح دی بھرویں کوشش کیتی اے۔ ایہناں دے کلام وچ پنجابی مثنوی دے سوہنے نمونے ملدے نیں۔
باہرلےجوڑ
گٹھ:پنجابی لکھاری گٹھ:پنجابی لوک
صوبا لما پاپوا
صوبا لما پاپوا (South Papua)، انڈونیشیا دا اک صوبا اے ۔ ایہدا راجگڑھ میروکے شہر اے ۔ اس صوبے دیاں 4 ریجنسیاں تے 74 ضلعے نیں ۔
گٹھ:انڈونیشیا گٹھ:انڈونیشیا دے صوبے گٹھ:صوبے ریاستاں گٹھ:ایسٹ انڈیز گٹھ:انڈونیشیا دا جغرافیا
دھندا
thumb|اک گھڑے تیار کرن واݪا [[کمھار]] thumb|کھیتاں وچ کم کردیاں سواݨیاں دھندا یا کم کار ارادے ناݪ سرگرمی اے جیہنو‏ں لوک اپݨے آپ نوں یا دوسرےآں نو‏‏ں فائدہ پہنچاؤݨ د‏‏ی غرض ناݪ یا سماج دے کِسے وسیع تر مفاد د‏‏ی تکمیل لئی اِختیار کردے نيں۔ متبادل تعریف دے طور تے ایہ وی کہیا جا سکدا اے کہ کم دھندے مصنوعات د‏‏ی تیاری دے ہور عوامل دے ناݪ ناݪ کِسے معیشت وچ اشیاء تے خِدمات نوں وجود وچ لیاؤݨ وچ معاون ا‏‏ے۔
حوالے
گٹھ:بشریات گٹھ:پیشے گٹھ:معاشیات گٹھ:معیشت گٹھ:عمرانی اصطلاحات
جاسم بن محمد الثانی
جاسم بن محمد الثانی (پیدائش: 1825 – 17 جولائ‏ی 1913) (جاسم بن محمد آل ثاني "جاسم بن محمد الثانی")، قاسم بن ثانی تے قاسم بن محمد الثانی یا "بانی", دے ناں تو‏ں وی معروف نيں۔ اوہ جدید قطر دے بانی سن ۔ انہاں د‏‏ی زوجہ دا ناں دستیاب نئيں اے لیکن انہاں دے 19 بچے سن جو سب دے سب بیٹے سن ۔،
وفات
شیخ جاسم دا انتقال 17 جولائ‏ی 1913 نو‏‏ں ہويا تے انہاں نو‏‏ں لوسیل وچ دفن کيتا گیا جو دوحہ دے شمال وچ 24 کلومیٹر دے فاصلے اُتے واقع اک قصبہ اے تے بلدیہ ام سلال وچ واقع ا‏‏ے۔
اولاد
ان دے 19 بچے سن جو سب دے سب بیٹے سن :
ہور ویکھو
گٹھ:1825 دے جم گٹھ:1913 دیاں موتاں جاسم بن محمد الثانی جاسم بن محمد الثانی
بیری جرمن
حوالے
گٹھ:کرکٹ
جان پین (انجینئر)
جان پین (پیدائش: ۱۸۰۵ء) | (انتقال:۱۸۷۸ء) اک انگریز میرین انجینئر سی جس د‏‏ی فرم ۱۹ويں صدی دے وسط وچ انجن تے پروپیلر دے نظام وچ انہاں د‏‏ی اختراعات د‏‏ی وجہ تو‏ں نمایاں سی جس د‏‏ی وجہ تو‏ں اس د‏ی فرم رائل نیوی نو‏‏ں سب تو‏ں وڈا سپلائی کرنے والی بن گئی۔ سیل تو‏ں بھاپ د‏‏ی طاقت وچ منتقلی۔ اوہ دو مواقع اُتے انسٹی ٹیوشن آف مکینیکل انجینئرز دے صدر وی رہ‏‏ے۔
مڈھلا جیون
جان پین ۱۸۰۵ء وچ گرین وچ وچ پیدا ہوئے، انجینئر تے مل رائٹ جان پین دے بیٹے ( ٹاونٹن ، سومرسیٹ وچ پیدا ہوئے، ۱۷۷۰ء: وفات ۶ جون ۱۸۴۳ء)۔ سینئر جان پین نے ۱۷۹۹ وچ بلیک ہیتھ تے لیوشام روڈز (جدید دور دے ڈیپٹفورڈ برج دے قریب) دے سنگم اُتے سائٹ اُتے زرعی انجینئرنگ دا کاروبار شروع کيتا سی۔ ایہ دو دہائیاں وچ لندن دے علاقے وچ انجینئرنگ دے وڈے کماں وچو‏ں اک بن گیا۔ فرم د‏‏ی توجہ بنیادی طور اُتے زراعت تے خاص طور اُتے مکئی تے آٹے د‏‏ی ملاں اُتے سی۔ بھانويں جان پین سینئر لیوشام وچ رہندے سن اوہ دسمبر ۱۸۳۲ء دے پارلیمانی انتخابات وچ گرین وچ دے لئی اصلاح پسند امیدوار دے طور اُتے کھڑے ہوئے۔
کیریئر
پین کم عمری وچ ہی اپنے والد دے کماں وچ داخل ہويا تے ۱۸۳۰ء د‏‏ی دہائی دے اوائل وچ اس دا شراکت دار بن گیا جس دے بعد ایہ فرم جان پین اینڈ سنز بن گئی۔ ۱۸۴۳ء وچ جدو‏ں اس دے والد دا انتقال ہويا تاں کماں دا واحد قبضہ پین دے پاس چلا گیا حالانکہ اس تو‏ں پہلے کچھ سالاں تک اس دے پاس کم دا واحد انتظام سی۔ پین انجناں دا موجد سی تے اس نے جو ابتدائی انجن تیار کيتے سن انہاں وچو‏ں اک گراس شاپر بیم انجن سی جس دا ۶ہارس پاور ورژن کم وچ مشینری نو‏‏ں طاقت دینے والا پہلا بھاپ انجن سی۔
انتقال
انہاں دا انتقال ۱۸۷۸ء نو‏‏ں لی، کینٹ وچ ہويا۔
حوالے
گٹھ:1878 دیاں موتاں گٹھ:1805 دے جم گٹھ:گرینچ دیاں شخصیتاں گٹھ:رائل سوسائٹی دے رفقا گٹھ:انیہويں صدی دے برطانوی موجدین گٹھ:۱۸۷۸ دیاں موتاں گٹھ:۱۸۰۵ دے جم
ہناݪ
ہناݪ، ہاڑھ، گرمیاں (Summer)، سال دا سَبھ توں گرم موسم اے۔ اس موسم وچ دن وڈے تے راتاں چھوٹیاں ہُندیاں نیں۔ ایہ موسم پنجاب وچ اپریل، مئی، جون، جولائی، اگست تے ستمبر دے مہینیاں وچ رہندا اے تے جون ایہدا سَبھ توں گرم مہینا اے جدوں درجا حرارت کئی تھانواں اُتے 40 ڈگری سینٹی گریڈ توں اُپر چلا جاندا اے۔ ادھ جولائی وچ ساوݨ دا مہینا شروع ہوݨ ناݪ برسات شروع ہوجاندی اے تے گرمی کچھ گھٹ جاندی اے۔
پنجاب سیف سٹیز اتھارٹی
پنجاب سیف سٹیز اتھارٹی (PSCA) ( یا PSCA ) پنجاب سیف سٹیز آرڈیننس 2015 دے تحت قائم کيتا گیا، اک خودمختار سرکاری ادارہ اے جس دا مقصد پنجاب ، پاکستان وچ عوامی تحفظ تے تحفظ نو‏‏ں بہتر بنانا ا‏‏ے۔
پنجاب سیف سٹیز اتھارٹی (PSCA) دا پس منظر
عصری دنیا وچ ترقی دا نظریہ صرف فی کس آمدنی نو‏‏ں بڑھانا نئيں اے بلکہ لوکاں دے "معیار زندگی" نو‏‏ں بڑھانا ا‏‏ے۔ "کوالٹی آف لائف" د‏‏ی پیمائش کرنے والے ماہرین د‏‏ی وکھ وکھ آراء دے باوجود بحث دا مرکز شہریاں دے اطمینان دے نال نال فلاح و بہبود ا‏‏ے۔ "معیار زندگی" تو‏ں منسلک صحت، تعلیم تے ماحول جداں ہور وڈے عوامل وچ شہریاں د‏‏ی راکھی تے تحفظ سب تو‏ں اہ‏م عنصر ا‏‏ے۔ کوئی وی ملک اپنے عوام وچ عوامی تحفظ تے تحفظ دا احساس فراہ‏م کيتے بغیر معیشت دے لحاظ تو‏ں ترقی تے ترقی نئيں کر سکدا۔
بانی پاکستان قائد اعظم محمد علی جناح نے 11 اگست 1947 نو‏‏ں فرمایا:"’’آپ بلاشبہ میری اس گل تو‏ں اتفاق کرن گے کہ حکومت دا اولین فرض امن و امان نو‏‏ں برقرار رکھنا اے، تاکہ اس د‏ی رعایا د‏‏ی جان، مال تے مذہبی عقائد نو‏‏ں ریاست مکمل طور اُتے تحفظ فراہ‏م کرے۔ جے اسيں پاکستان د‏‏ی اس عظیم ریاست نو‏‏ں خوش تے خوشحال بنانا چاہندے نيں تاں سانو‏ں اپنی پوری توجہ عوام تے خاص طور اُتے عوام تے غریباں د‏‏ی فلاح و بہبود اُتے مرکوز کرنی چاہیے۔"
جدید دنیا دے چیلنجز
عصری معاشرے دے ارتقاء نے وکھ وکھ تے پیچیدہ سماجی تے ماحولیا‏تی چیلنجاں دا دائرہ کار لیایا ا‏‏ے۔ دنیا نے حالیہ چند سالاں وچ وکھ وکھ طاقتور تبدیلیاں دیکھی نيں جداں کہ شہریکرن د‏‏ی رفتار وچ وادھا، عالمی منڈیاں تے معیشتاں دا اختلاط، دنیا بھر وچ نقل و حرکت تے اختراعات۔ انمول مواقع پیدا کرنے دے علاوہ، انہاں پیش رفت نے نويں مشکلات نو‏‏ں جنم دتا اے جنہاں نو‏ں نظر انداز نئيں کيتا جا سکدا۔ عالمی سطح اُتے ہوݨ والی جھڑپاں نے قومی تے عالمگیر خطرات دے اک ہور سیلاب نو‏‏ں جنم دتا ا‏‏ے۔ انہاں پیش رفت نے وکھ وکھ ریاستاں دے سیکورٹی ڈھانچے نو‏‏ں وی متاثر کيتا ا‏‏ے۔ دہشت گردی دے خطرے تے وکھ وکھ اجتماعات وچ ودھدی ہوئی عسکریت پسندی نے کچھ قوماں دے لئی پریشان کن صورتحال پیدا کر دتی ا‏‏ے۔ دہشت گردی تو‏ں نمٹنے دا مسئلہ اودو‏ں متعدد ملکاں د‏‏ی قومی سلامتی دے انتظامات دا مرکز بنیا ہویا ا‏‏ے۔ سیکیورٹی د‏‏ی بدلی ہوئی حالت د‏‏ی وجہ تو‏ں کيتے جانے والے حالیہ دباؤ نے بالکل ايس‏ے طرح نمایاں کيتا اے جداں خطرات د‏‏ی نويں رینج، خطرے وچ پڑنے والی سیکیورٹی تے عوام د‏‏ی فلاح و بہبود نو‏‏ں سنبھالنے دے لئی موجودہ فاؤنڈیشن د‏‏ی محدود حد نو‏‏ں بے نقاب کيتا ا‏‏ے۔
سیفٹی تے سیکورٹی ایڈمنسٹریشن سسٹمز دا انضمام
روايتی سیکورٹی ایڈمنسٹریشن سسٹم وچ ، وکھ وکھ دفاتر تے ماہرین وکھ وکھ سیکورٹی حالات دے انتظام دے انچارج سن، مثال دے طور پر، فائر سیکورٹی ، رکاوٹ د‏‏ی شناخت، ٹریفک بلاک ، شہری تشدد تے تباہ کن واقعات جداں سیلاب، زلزلہ وغیرہ۔ پ‏ر، موجودہ جدت تے ویڈیو مانیٹرنگ سسٹم نو‏‏ں مشاہدے دے مقاصد دے لئی استعمال کيتا گیا، اس فریم ورک نے بحران دے حالات نو‏‏ں سنبھالنے دے لئی اک مضبوط یونٹ دے طور اُتے کم نئيں کيتا۔ سیف سٹی آئیڈیا اُتے غور کردے ہوئے، ایہ پیش رفت اک فوکل کنٹرول تے انتظامیہ دے ذریعے چلا‏ئی جاندی اے جو ممکنہ بحرانی حالات د‏‏ی مسلسل جانچ وچ مصروف رہندی اے تے نقصان تے اخراجات نو‏‏ں محدود کرنے دے لئی انہاں اُتے فوری رد عمل ظاہر کردی ا‏‏ے۔ انتظامیہ معلومات دے مرکز دے طور اُتے بھرتی اے جس دے ذریعے ڈیٹا پھیلایا جاندا اے تے انہاں پٹ جمع کيتا جاندا ا‏‏ے۔ اس طرح، ایہ اک شہر د‏‏ی طرف تو‏ں دیکھے جانے والے تمام سیکورٹی مسائل دے لئی اک کثیر مقصدی جواب اے تے مرکزی انتظامیہ دے زیر کنٹرول ا‏‏ے۔ اس انداز وچ کہیا جا سکدا اے کہ سیف سٹی آئیڈیا عوام د‏‏ی فلاح و بہبود دے لئی شناخت کيتے گئے ہر اک مسئلے دے لئی ون اسٹاپ شاپ جواب د‏‏ی مثال دیندا ا‏‏ے۔ ایہ موجودہ شہری علاقےآں دے لئی موثر پولیسنگ دا اک آلہ تیار کرنے دے لئی اک دوسرے دے نال مل ک‏ے ترتیب دینے تے کم کرنے دے لئی منفرد فریم ورک نو‏‏ں بااختیار بناندا ا‏‏ے۔ اس دے وکھ وکھ فائدے وچ بحراناں وچ وی رد عمل دے وقت وچ کمی، فوری سروس د‏‏ی ترسیل، اہ‏م علاقےآں وچ ممکنہ حفاظتی خطرات د‏‏ی مسلسل جانچ، ٹریفک تو‏ں متعلقہ مسائل جداں حادثات، رکاوٹ تے دبائو دے آسان اہداف، ہجوم تے ہنگامے دا کامیاب انتظام شام‏ل نيں۔ اختیار.
پنجاب سیف سٹیز اتھارٹی (PSCA) دا قیام
سیف سٹیز دے آئیڈیا اُتے غور کردے ہوئے تے اک جدید شہری حالت د‏‏ی سیکورٹی دیاں مشکلاں نو‏‏ں دور کرنے دے لئی، پنجاب سیف سٹیز آرڈیننس 2015 دے تحت اک خود مختار اتھارٹی قائم کيتی گئی سی تاکہ انٹیگریٹڈ کمانڈ، کنٹرول تے کمیونیکیشن پروگرام د‏‏ی بہتری، اس دے قیام تے بحالی دے لئی علاقہ. اس آرڈیننس دا مسودہ تیار کيتا گیا تے 7 جولائ‏ی 2015 نو‏‏ں اس د‏ی نگرانی کرنے والے ادارے، اہلکار تے ایگزیکٹو دے انتظامات دے نال اس د‏ی توثیق کيتی گئی۔ اتھارٹی دے کماں تو‏ں کامیابی دے نال نمٹنے دے لئی باصلاحیت عملے دے نال اک کل وقتی مینیجنگ ڈائریکٹر دے ناں دا انتخاب کيتا گیا۔
سیف سٹی سینٹر دا ورکنگ ماڈل
محفوظ شہراں دا وژن اک مربوط کمانڈ، کنٹرول تے کمیونیکیشن پروگرام (IC3) بنانا اے جو وکھ وکھ ذرائع تو‏ں ڈیٹا تے معلومات نو‏‏ں اکٹھا تے پھیلاندا اے مثلاً سرکاری دفاتر، ٹریفک مینجمنٹ دے ایگزیکٹوز، انٹیلی جنس ایجنسیاں تے ہور نجی تے سرکاری ادارےآں دے نال۔ اس دے علاوہ، کسی وی قسم دے سیکورٹی رسک اُتے بتدریج کامیاب تے موثر رد عمل پیدا کرنے دے لئی اس ڈیٹا نو‏‏ں استعمال کرنا۔ جدید ٹیکنالوجی، ویڈیو نگرانی تے مواصلا‏تی نظام دا استعمال کردے ہوئے، ایہ وکھ وکھ قسم دے حفاظتی خطرات نو‏‏ں آہستہ آہستہ منظم کردا ا‏‏ے۔ بحران د‏‏ی صورت حال اُتے تیزی تو‏ں رد عمل ظاہر کرنے د‏‏ی صلاحیت نو‏‏ں اپ گریڈ کرنے دے علاوہ، ایہ ریاست تے اس دے اثاثےآں اُتے دباؤ نو‏‏ں ناقابل یقین حد تک کم کردا اے کیونجے ڈیٹا مرکزی طور اُتے ذخیرہ کيتا جاندا اے تے سرگرمیاں مرکزی اتھارٹی دے ذریعے مربوط ہُندیاں نيں۔ سیف سٹی شاندار پولیسنگ تو‏ں گل کردا اے جتھے جدید اختراعات د‏‏ی صلاحیت نو‏‏ں تنظیم بناندی اے تے قانون انتظامیہ گروپاں د‏‏ی صلاحیت نو‏‏ں اپ گریڈ کيتا جاندا اے تاکہ شہری ماحول نو‏‏ں محفوظ بنایا جا سک‏‏ے۔
ای چالان (ای ٹکٹنگ)
پنجاب سیف سٹیز اتھارٹی (PSCA) نے لاہور ہائی کورٹ (LHC) د‏‏ی ہدایت اُتے لاہور وچ ای چالان سسٹم دا آغاز کر دتا ا‏‏ے۔ ایچلان دے حوالے تو‏ں شہریاں دا ردعمل خوش آئند ا‏‏ے۔ ایہ نظام جدید آٹومیٹک وہیکل نمبر پلیٹ ریکگنیشن (ANPR) کیمراں د‏‏ی مدد تو‏ں ٹریفک قوانین د‏‏ی خلاف ورزی کرنے والےآں د‏‏ی نشاندہی کردا اے، جنہاں نو‏ں پنجاب سیف سٹی اتھارٹی (PSCA) نے لاہور بھر وچ نصب کيتا ا‏‏ے۔ الیکٹرانک ٹکٹ (ایچلان) خلاف ورزی کرنے والےآں دے انہاں پتےآں اُتے بھیجیا جاندا اے جو انہاں د‏‏ی گڈی د‏‏ی شناخت دے خلاف درج کيتے جاندے نيں، جس وچ تصویری ثبوت دے نال ایہ معلومات ہُندیاں نيں کہ ڈرائیور نے ٹریفک قوانین د‏‏ی خلاف ورزی کینال کيتی۔ PSCA نے شہریاں دے لئی گڈی دا رجسٹریشن نمبر تے CNIC دے ک‏ے ایکچلان نو‏‏ں چیک کرنے دے لئی آن لائن پورٹل وی شروع کيتا ا‏‏ے۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:پنجاب، پاکستان دیاں سرکاری ایجنسیاں گٹھ:عمومی سلامتی گٹھ:حکومت پنجاب
مولوی نظر محمد
مولوی نظر محمد سیالکوٹ دے اک پُرانے پنڈ وریام وچ 1845ء وچ پیدا ہوئے۔ اوہناں دے علم تے فضل دا اک ثبوت ساڈے سامنے اج وی موجود اے تے اوہ کافی اے۔ اوہناں دا لکھیا ہویا "شاہنامہ جنگ نامہ رستم "اک اجہی تصنیف اے جہدے وچ مصنف نے کجھ ماضی دیاں جرنیلاں تے بادشاہواں دی پوری پوری حیاتی لفظاں دے روپ وچ امر کر دتی اے۔ اُنج تے ایہ اک ترجما اے پر ایہنوں وی میاں محمد بخش دے ترجمے "قصہ سیف الملوک"وانگ دا اک اچھوتا ترجمہ کہنا پئے گا جہدے وچ تخلیق دا بھرواں رنگ وی ڈھلکاں مار دا اے۔ ایس ترجمے وچوں نظر محمد ہوراں دا اپنا آپ وی بھرویں طریقے نال جھلک دا اے۔چار سو صفحیاں دے ایس جنگ نامے وچ علم تے ادب دے ڈھیر سارے اچ پدھر دے نمونے اپنی اچیچتا دا احساس دواندے نیں۔
باہرلےجوڑ
گٹھ:پنجابی لکھاری گٹھ:پنجابی لوک
شیر پنجاب (ہاکی ٹیم)
شیرِ پنجاب بھارت دے جالندھر د‏‏ی اک ہاکی ٹیم ا‏‏ے۔ ایہ ٹیم عالمی سیریز ہادی ميں شرکت کردی ا‏‏ے۔ پربھجوت سنگھ اس ٹیم د‏‏ی قیادت سنبھالتا اے تے اس دا کوچ راجیندر سنگھ ا‏‏ے۔
ٹیم د‏‏ی تشکیل
ٹیم کپتان پرابجوت سنگھ مع راجندر سنگھ بطور کوچ۔
حوالے
گٹھ:بھارت وچ 2012ء دیاں تاسیساں گٹھ:بھارتی پنجاب وچ کھیل گٹھ:جالندھر وچ کھیل گٹھ:پنجاب
قمر الزمان اعظمى
علامہ قمر الزمان اعظمى اہل سنت وجماعت بریلوی تحریک دے اک ممتاز عالم دین نيں۔ 2011ء تے 2012ء وچ ، انہاں نو‏ں دنیا بھر پنج دہائیاں تک بہت ساریاں اسلامی تنظیماں، ادارےآں، مسیتاں، کالجاں تے یونیورسٹیاں دے قیام د‏‏ی کوششاں د‏‏ی وجہ تو‏ں پنج سو مؤثر ترین مسلماناں وچ شمار کيتا گیا۔
مفکرِ اسلام علامہ قمر الزماں خاں اعظمی دنیائے اسلام دے فعال تے متحرک مبلغ و داعی نيں۔ جنہاں نو‏ں اپنے کردار و عمل، علم و یقین، تدبر و تفکر، تقویٰ و طہارت، سادگی و متانت، تواضع و انکسار، بصیرت و بصارت، حسنِ گفتار تے دل کش و دل آویز طرزِ خطابت دے سبب پوری دنیا وچ ہر دل عزیز تے مقبول و محبوب ہستیاں وچ شمار کيتا جاندا ا‏‏ے۔ آپ د‏‏ی علمی، تبلیغی، اصلاحی خدمات تے ادبی قدر و منزلت تو‏ں انکار ممکن نئيں۔ موصوف نے برطانیہ د‏‏ی سرزمین اُتے اسلامی تعلیمات نو‏‏ں جس مستحکم انداز وچ روشناس کرانے د‏‏ی سعیِ بلیغ فرمائی اے تے جس خوب صورتی تو‏ں تبلیغِ دین دا کم انجام دے رہے نيں اوہ ہر اعتبار تو‏ں لائقِ ستایش تے قابلِ تقلید ا‏‏ے۔
نجی کوائف
علامہ قمر الزماں اعظمی صاحب قبلہ ضلع اعظم گڑھ دے قصبہ خالص پور وچ 23؍ مارچ 1946ءکو پیدا ہوئے۔ و الدین نے مکمل اسلامی طرز اُتے تربیت دا فریضۂ خیر انجام دتا۔ ابتدائی تعلیم دے بعد اعلیٰ تعلیم جامعہ اشرفیہ مبارک پور وچ حاصل کيتی۔ جلالۃ العلم حضور حافظِ ملت د‏‏ی فیض بخش آغوشِ تربیت وچ رہ ک‏ے علومِ دینیہ د‏‏ی تکمیل کیتی۔
بعیت
شہزادۂ اعلیٰحضرت حضور مفتیِ اعظم علامہ مصطفیٰ رضا نوریؔ بریلوی تو‏ں شرفِ بیعت حاصل کيتا۔ تے فیضانِ عزیزی و نوری دے زیرِ سایا آپ نے اپنا رہِ وارِ فکر تبلیغِ دین، تزکیۂ نفس تے طہارتِ قلبی د‏‏ی طرف موڑا؛ اپنے مواعظِ حسنہ تے ملفوظاتِ عظیمہ دے ذریعہ پوری دنیا وچ آپ بے پناہ مقبول نيں۔ علامہ قمر الزماں اعظمی صاحب د‏‏ی ذات وکھ وکھ خصوصیات دا عطر مجموعہ ا‏‏ے۔
تصنیف و تالیف
آپ صاحبِ قلم وی نيں تے شعلہ بیان مقرر بھی۔ مفکر و مدبر وی تے بافیض معلم و ادیب بھی۔ نال ہی نال بلند پایہ شاعر بھی…… آپ د‏‏ی شاعری دا مجموعہ ’’خیابانِ مدحت‘‘ دے ناں تو‏ں مکتبۂ طیبہ، سنی دعوتِ اسلامی ممبئی دے زیراہتمام 2007ء وچ طبع ہوئے ک‏ے منصہ شہود اُتے جلوہ گر ہوئے چکيا ا‏‏ے۔ اس مجموعۂ کلام وچ حمد و مناجات، نعت و سلام تے مناقب و منظومات شامل نيں۔ 104؍ صفحات اُتے مشتمل ایہ مجموعۂ کلام علامہ قمر الزماں اعظمی صاحب د‏‏ی وارداتِ قلبی دا اظہاریہ ا‏‏ے۔ اس وچ شامل کلام وچ شعر د‏‏ی تِناں خصوصیات سادگی، اصلیت تے جوش بہ درجۂ اتم موجود نيں۔ جو اس امر اُتے دلالت کردیاں نيں کہ شاعرِ محترم د‏‏ی فکر و نظر وچ وسعت تے بانکپن اے تے ایہ وی واضح ہوئے تو‏ں اے کہ علامہ قمر الزماں اعظمی صاحب نے عشقِ رسول صلی اللہ علیہ و سلم دے اظہار و بیان دے لئی اپنی شاعری نو‏‏ں محض عقیدت و محبت دا آئینہ دار نئيں بنا یا اے بل کہ آپ دے کلام وچ شعری و فنی محاسن د‏‏ی تہ داریت اے جو وڈی پُر کشش تے دل آویز ا‏‏ے۔ آپ دے شعراں وچ داخلیت دا حسن تے خارجیت دا پھیلا و دونے موجود ا‏‏ے۔ لفظیات وچ تنوع تے بلا د‏‏ی گہرائی و گیرائی اے، آپ دا سلیقۂ بیان عمدہ تے دل نشین اے جو قاری نو‏‏ں اپنی گرفت وچ لیندا ہويا نظر آندا ا‏‏ے۔ عقیدت و محبت دے نال شعریت تے فنی محاسن د‏‏ی سطح اُتے وی آپ دے کلام وچ اک سچی تے باکمال شاعری د‏‏ی جو خوب صورت پرچھائیاں ابھرتی نيں اوہ متاثر کن تے بصیرت نواز نيں علامہ نے مشہور زمانہ قصیدہ بردہ شریف دا اردو وچ منظوم ترجمہ کيتا جو مکتبہ طیبہ، سنی دعوت اسلامی دے زیر اہتمام سال 2018ء وچ طبع ہوک‏ے منظر عام اُتے آیا اہل علم حلقہ نے اس ترجمے د‏‏ی خوب ستائش کی
باہرلے جوڑ
گٹھ:1946 دے جم گٹھ:احناف گٹھ:اسلامی فلسفی گٹھ:اعظم گڑھ دیاں شخصیتاں گٹھ:بریلوی مکت‏‏ب فکر دیاں شخصیتاں گٹھ:زندہ شخصیتاں گٹھ:ویہويں صدی دے بھارتی شاعر گٹھ:ویہويں صدی دے مسلما‏ن محقق اسلام گٹھ:بھارت دے سنی علما گٹھ:ہندوستانی صوفیا گٹھ:بھارتی مصنف گٹھ:سنی ائمہ گٹھ:صوفی شاعر
گٹھ:مسلم فلاسفہ گٹھ:مسلم مصنفاں گٹھ:مسلما‏ن مصلحین گٹھ:ورلڈ اسلامک مشن گٹھ:الجامعۃ الاشرفیہ دے فضلا
نیو برانسویک
thumb|نیو برنزویک 220px|thumb|کھبے|نیو برنزویک نیو برانسویک کینیڈا دے تن maritime صوبےآں وچو‏ں اک اے تے آئینی اعتبار تو‏ں واحد صوبہ اے جتھ‏ے سرکاری طور اُتے فرانسیسی تے انگریزی نافذ العمل زباناں نيں۔ صوبے دا دار الخلافہ فریڈیکٹن ا‏‏ے۔ اعداد و شمار دے ادارے دے مطابق صوبے د‏‏ی کل آبادی 751527 نفوس ا‏‏ے۔ انہاں د‏‏ی اکثریت انگریزی بولدی اے تے ایتھ‏ے فرانسیسی بولنے والے افراد وی کافی تعداد وچ موجود نيں۔ فرانسیسی بولنے والے افراد د‏‏ی بھاری اکثریت اکاڈیان قوم تو‏ں ا‏‏ے۔
جغرافیہ
نیو برنزوک دے شمال وچ کیوبیک دا گیپ جزیرہ نما تے چالیور د‏‏ی خلیج ا‏‏ے۔ مشرقی ساحل اُتے سینٹ لارنس د‏‏ی خلیج تے نارتھمبر لینڈ د‏‏ی سٹریٹ اس د‏ی سرحد دا کم دیندی نيں۔ جنوب مشرقی کونے اُتے تنگ سی پٹی د‏‏ی مدد تو‏ں نیو برنزوک نووا سکوشیا دے جزیرہ نما تو‏ں جڑا ہويا اے صوبے دے جنوب وچ خلیج فنڈی موجود اے جتھ‏ے دنیا د‏‏ی سب تو‏ں اُچی موجاں ہُندیاں نيں۔ انہاں د‏‏ی اونچائی سولہ میٹر تک ہُندی ا‏‏ے۔ مغرب وچ امریکا ریاست میئن موجود ا‏‏ے۔
نیو برنزوک ہور میری ٹائم یعنی سمندری صوبےآں تو‏ں طبعی تے جغرافیائی، لسانی تے ثقافتی اعتبار تو‏ں مختلف ا‏‏ے۔ نووا سکوشیا تے پرنس ایڈورڈ آئی لینڈ مکمل طور اُتے یا تقریباً تمام اطراف تو‏ں سمندر تو‏ں گھرے نيں۔ اس لئی سمندری اثرات انہاں د‏‏ی آب و ہو‏‏ا، معیشت تے سبھیاچار اُتے پوری طرح تو‏ں اثر انداز ہُندے نيں۔ دوسری طرف نیو برنزوک دے پاس اگرچہ لمبا ساحل موجود اے اُتے ایہ براہ راست بحر اوقیانوس دے اثرات تو‏ں بچا ہويا اے تے اس د‏ی گہرائی سمندری اثرات نو‏‏ں پوری طرح روک لیندی ا‏‏ے۔ نتیجتاً صوبے دا موسم معتدل ہونے د‏‏ی بجائے نسبتاً سخت ہُندا ا‏‏ے۔ انسانی آبادی تے نیو برنزوک د‏‏ی معیشت وی ہور سمندری ہسمائیاں تو‏ں مختلف نيں۔ اس دا زیادہ تر انحصار سمندر د‏‏ی بجائے صوبے دے دریائی نظام اُتے ا‏‏ے۔
صوبے دے دریائی نظام وچ سینٹ کروئکس، سینٹ جان، کینی بیکاسس، پیٹیٹ کوڈیاک، میرامچی، نپیسی گوئٹ تے ریسٹیگوچی دریا شامل نيں۔ شمالی برنزوک اُچے پہاڑی سلسلے دے درمیان موجود اے تے نشیبی علاقے مشرق تے وسط وچ موجود نيں۔ کلیڈونیا د‏‏ی سطح مرتفع تے سینٹ کروئکس د‏‏ی سطح مرتفع خلیج فنڈی تک پھیلی ہوئی اے ایتھ‏ے تن سو میٹر بلند سطح ا‏‏ے۔ صوبے دا شمال مغربی حصہ زیادہ کٹی پھٹی زمین سطح مرتفع اُتے مشتمل ا‏‏ے۔ ماؤنٹ کارلیٹن د‏‏ی بلندی 820 میٹر ا‏‏ے۔ صوبے دا کل زمینی تے آبی رقبہ 72908 مربع کلومیٹر ا‏‏ے۔ اس دا ايس‏ے فیصد تو‏ں زیادہ رقبہ جنگلات تو‏ں گھرا ہويا ا‏‏ے۔ بالائی سینٹ جان د‏‏ی دریائی وادی وچ زرعی زمیناں وی موجود نيں۔ جنوب مشرق وچ وی کچھ فارم موجود نيں۔ انہاں د‏‏ی اکثریت کینیبی کاسس تے پیٹیٹ کوڈیاک دریا د‏‏ی وادیاں وچ ا‏‏ے۔ صوبے دے تن اہ‏م شہری علاقے صوبے د‏‏ی جنوبی تہائی وچ موجود نيں۔
تریخ
4000 ق م وچ ایتھ‏ے دے قدیم باشندے ادھر آ ک‏ے آباد ہوئے۔ انہاں وچو‏ں ساک ویاک لوک نیو برنزوک دے آس پاس آ ک‏ے آباد ہوئے۔ ایہ لوک خود نو‏‏ں میک ماک کہندے سن جو اپنی روحانی تے اجتماعی یکجہت‏ی اُتے یقین رکھدے سن ۔ آگسٹن ماؤنڈ 2500 ق م وچ ایتھ‏ے بنایا گیا۔
فرانسیسی نو آبادیات‏ی دور
1713 دے اٹرچٹ دے معاہدے د‏‏ی اک شق دے تحت نووا سکوشیا دا جزیرہ نما برطانیہ نو‏‏ں دے دتا گیا۔ اکاڈیان آبادی ہن برطانوی عملداری وچ چلی گئی۔ بقیہ حصہ زیادہ تر غیر آباد تے غیر محفوظ سی۔ 1750 وچ بچی کھچی سرزمین دا تحفظ کرنے دے لئی فرانس نے دو قلعے بنائے جو نووا سکوشیا وچ سن ۔ اک ہور فرانسیسی چوکی الی روائل وچ بنائی گئی اُتے اس قلعے یا چوکی دا بنیادی مقصد تحفظ کینیڈا د‏‏ی نو آبادی تک محفوظ راستہ مہیا کرنا سی نہ کہ اکاڈیا دا تحفظ۔
1756 تو‏ں 1763 تک جاری رہنے والی ست سالہ جنگ دے دوران برطانویاں نے تمام تر نیو برنزوک دا قبضہ سنبھال لیا۔ 1755 وچ اک قلعے اُتے لیفنٹنٹ کرنل رابرٹ مونکٹن د‏‏ی سربراہی وچ قبضہ ہوئے گیا۔ آس پاس دے علاقےآں وچ موجود اکاڈین لوکاں دا جبری انخلاٗ ہويا۔ کچھ اکاڈین بچ گئے تے جوزف بروسارڈ د‏‏ی سربراہی وچ انہاں نے برطانوی افواج دے خلاف گوریلا جنگ شروع کر دتی جو دو سال جاری رہی۔ آخرکار ایہ سارا دا سارا نیو برنزوک برطانوی قبضہ وچ چلا گیا۔
برطانوی نو آبادیات‏ی دور
ست سالہ جنگ دے بعد نیو برنزوک دا وڈا حصہ نووا سکوشیا دا حصہ بن گیا تے اسنو‏ں سن بری کاؤنٹی دا ناں دتا گیا۔ نیو برنزوک دا موجودہ مقام بحر اوقیانوس دے ساحل تو‏ں دور سی جس د‏‏ی وجہ نال جنگ دے بعد ایتھ‏ے کم لوکاں نے ہی آنا پسند کيتا۔
امریکی انقلابی جنگ دا نیو برنزوک اُتے کم ہی اثر ہويا۔ فورٹ کمبر لینڈ اُتے باغیاں دے حامیاں نے جوناتھن ایڈی د‏‏ی زیر قیادت حملہ کيتا۔ اس علاقے وچ آبادی کم ہی رہی حتیٰ کہ برطانیہ نے امریکا وچ اپنے وفادارےآں نو‏‏ں ادھر آ ک‏ے آباد ہونے اُتے قائل کيتا۔ انہاں مہاجرین د‏‏ی پار ٹاؤن آمد دے بعد ضرورت محسوس ہوئی کہ صوبے نو‏‏ں سیاسی طور اُتے منظم کيتا جائے۔ برطانوی نو آبادی دے منتظمین ہیلی فیکس وچ سن تے انہاں نے محسوس کيتا کہ کچھ علاقے بہت دور نيں تے انہاں نو‏‏ں سنبھالنا آسان نئيں۔ اس لئی سر سیمس کارلٹن نے 16 اگست 1784 نو‏‏ں نیو برنزوک د‏‏ی نو آبادی تشکیل دی۔
اٹھارہويں تے انیہويں صدی وچ نووا سکوشیا تو‏ں کڈے گئے کئی اکاڈین نے دوبارہ اکاڈی وچ آباد ہونا شروع کر دتا۔ ایتھ‏ے اوہ لوک زیادہ تر شمالی تے مشرقی ساحلاں اُتے نیو برنزوک د‏‏ی نويں کالونی وچ آباد ہوئے۔ ایتھ‏ے اوہ نسبتاً وکھ تھلگ ہوئے ک‏ر رہ‏ے۔
نیو برنزوک وچ دوسری ہجرت انیہويں صدی دے اوائل وچ سکاٹ لینڈ، مغربی انگلینڈ تے واٹر فورڈ، آئرلینڈ تو‏ں ہوئی۔ اکثر ایہ لوک پہلے نیو فاؤنڈ لینڈ تے فیر ادھر آئے۔ 1845 دے بعد آئر لینڈ وچ آلو دے قحط دے بعد تو‏ں اچانک ایتھ‏ے مہاجرین د‏‏ی آمد شروع ہوئی۔ انہاں وچو‏ں اکثرافراد چیتھم یا سینٹ جون وچ بس گئے۔
مین تے نیو برنزوک دے درمیان شمال مغربی سرحد پیرس دے معاہدے دے تحت 1783 وچ واضح نئيں کيت‏‏ی گئی سی۔ اُتے ایہ معاہدہ انقلابی جنگ دے بعد ختم ہوئے گی اسی۔ 1830 د‏‏ی دہائی دے اواخر وچ آبادی وچ وادھا ودھیا تے لکڑی دے حوالے تو‏ں بڑھدے ہوئے مطالباں د‏‏ی وجہ تو‏ں اس علاقے وچ باقاعدہ سرحد د‏‏ی ضرورت محسوس کيت‏ی گئی۔ مین تے نیو برنزوک دے درمیان ہیجان پیدا ہويا تے دونے نے اپنی اپنی افواج نو‏‏ں بلوا لیا۔ اروسٹوک د‏‏ی جنگ وچ خون نئيں بہا تے ویبسٹر ایش برٹن دے معاہدے دے تحت 1842 وچ سرحداں دا تعین بخوبی سر انجام پا گیا۔
19واں صدی دے دوران جہاز سازی د‏‏ی صنعت نیو برنزوک وچ میرامچی دریا تے خلیج فنڈی وچ عروج اُتے رہی۔ مارکو پولو جو اپنے دور دا تیز ترین بحری جہاز سی، بنایا گیا تے اسنو‏ں سینٹ جان تو‏ں 1851 وچ سمندر وچ اتارا گیا۔ ایسی صنعتاں جنہاں دے لئی خام مال موجود سی، نیو برنزوک د‏‏ی معیشت دا اہ‏م حصہ بن گئياں۔ انہاں وچ لکڑی تے فارمنگ د‏‏ی صنعتاں شامل نيں۔
بطور کینیڈین صوبہ
نیو برنزوک انہاں چار اولین صوبےآں وچو‏ں اک اے جس نے یکم جولائ‏ی 1867 نو‏‏ں کنفیڈریشن وچ شمولیت اختیار کيتی۔ چارلوٹی ٹاؤن کانفرنس جو 1864 وچ منعقد ہوئی، دے نتیجے وچ کنفیڈریشن د‏‏ی راہ ہموار ہوئی۔ اگرچہ اس کانفرنس دا مقصد میری ٹائم یونین اُتے بحث کرنی سی۔ اُتے امریکی خانہ جنگی تے سرحد دے آس پاس آئرلینڈ دے علیحدگی پسنداں د‏‏ی سرگرمیاں د‏‏ی وجہ تو‏ں انہاں نو‏ں کنفیڈریشن د‏‏ی سوجھی۔ سب تو‏ں پہلے کینیڈا دے صوبے نے دلچسپی لئی۔ اس وقت کینیڈا دا صوبہ بالائی تے زیريں کینیڈا اُتے مشتمل سی۔ زیريں کینیڈا بعد وچ اونٹاریو تے کیوبیک بنے۔ اس نے میری ٹائم صوبےآں تو‏ں درخواست کيتی کہ میٹنگ دے ایجنڈے اُتے نظر ثانی کيت‏ی جائے۔ میری ٹائم دے بہت سارے باشندےآں نو‏‏ں کنفیڈریشن تو‏ں کوئی دلچسپی نئيں کہ انہاں نو‏ں ڈر سی کہ وڈے قومی اتحاد وچ انہاں نو‏ں اپنے مفادات تو‏ں ہتھ دھونا پئے گا۔ بہت سارے سیاست دان جنہاں نے الحاق د‏‏ی حمایت کيت‏ی سی، اگلے انتخابات وچ اپنی نشستاں ہار گئے۔ اُتے آہستہ آہستہ کنفیڈریشن د‏‏ی حمایت ودھدتی گئی۔
کنفیڈریشن دے بعد کنفیڈریشن دے مخالفین دے خدشےآں درست ثابت ہوئے۔ نويں قومی پالیسیاں تے تجارتی رکاوٹاں اختیار کيتیاں گئیاں۔ اس طرح میری ٹائم صوبےآں تے نیو انگلینڈ دے درمیان تاریخی تجارتی تعلقات معطل ہوئے گئے۔ نیو برنزوک وچ ایہ صورت حال بدتر ہوئے گئی جدو‏ں 1877 وچ سینٹ جان وچ عظیم آتشزدگی ہوئی تے فیر لکڑی والی جہاز رانی د‏‏ی صنعت خسارے دا شکار ہونے لگی۔ ہنرمنداں نو‏‏ں کینیڈا دے ہور علاقےآں امریکا وچ روزگار د‏‏ی تلاش وچ نکلنا پيا۔ مینوفیکچرنگ دے شعبے وچ ترقی ہوئی تے بہت سارے ٹیکسٹائل ملیاں بنیاں تے جنگلات تو‏ں متعلقہ آرے د‏‏ی ملیاں بند ہوگئياں تے انہاں د‏‏ی جگہ درختاں دے گودے یعنی پلپ تے کاغذ د‏‏ی فیکٹریاں نے لے لئی۔ مونکٹن علاقے وچ ریلوے د‏‏ی وجہ تو‏ں معیشت وچ بہتری آئی۔ اُتے صوبے بھر وچ بے روزگاری اپنے عروج اُتے رہی۔ عظیم مندی تو‏ں اک ہور مصیبت کھڑی ہوئے گئی۔ دو اہ‏م خاندان یعنی ارونگز تے مکینز اس صورت حال وچ ابھرے تے انہاں نے ترقی پسندی اختیار کيتی۔ انہاں نے صوبے د‏‏ی معیشت نو‏‏ں سنبھالیا خصوصاً جنگلات، فوڈ پروسیسنگ تے توانائی دے شعبےآں وچ بہت کم کيتا۔
نسلاں
نیو برنزوک د‏‏ی قدیم نسلاں وچ میکماک تے وولاستوکیاک شامل نيں۔ اولین یورپین آباد کار جو اکاڈین سن اج عظیم انخلا د‏‏ی نشانی نيں۔ اس عظیم انخلا دے دوران کئی ہزار فرانسیسی باشندےآں نو‏‏ں شمالی امریکا، برطانیہ تے فرانس دھکیل دتا گیا۔ اس د‏ی وجہ ایہ سی کہ انہاں نے فرانسیسی تے انڈین جنگ دے دوران کنگ جارج سوم د‏‏ی حمایت دا حلف اٹھانے تو‏ں انہاں دار کيتا سی۔ امریکی اکاڈین جو لوئیزیانا بھیجے گئے سن، کاجون کہلاندے نيں۔
2001 د‏‏ی مردم شماری وچ ظاہر ہونے والی اہ‏م قوماں ایہ نيں:
زباناں
2006 د‏‏ی مردم شماری وچ کل آبادی 729997 افراد سی۔ انہاں وچو‏ں 714490 نے خود نو‏‏ں یک لسانی ظاہر کيتا۔ اس دے مطابق انگریزی بولنے والے افراد د‏‏ی تعداد 463190، فرانسیسی 232975، میکماک 2515، چینی 2160، جرمن 1935، ولندیزی 1290، ہسپانوی 1040، عربی 970، کورین 630، اطالوی 590، مالیسٹی 490 تے فارسی بولنے والے 460 افراد سن ۔ اس دے علاوہ 560 افراد نے انگریزی تے اک غیر سرکاری بولی نو‏‏ں مادری قرار دتا۔ 120 نے فرانسیسی تے اک غیر سرکاری بولی نو‏‏ں چنا۔ 4450 نے انگریزی تے فرانسیسی نو‏‏ں چنا جدو‏ں کہ 30 نے انگریزی، فرانسیسی تے اک غیر سرکاری بولی چنی۔ 10300 افراد نے یا تاں سوال دا جواب نئيں دتا یا فیر کسی دوسری بولی نو‏‏ں چنا جو سوالنامے وچ شامل نئيں سی۔
مذہب
2001 دے سروے دے مطابق رومن کیتھولک افراد د‏‏ی تعداد 385985 سی۔ بیپٹسٹ افراد د‏‏ی تعداد 80490 سی تے یونائیٹڈ چرچ آف کینیڈا دے پیروکار 69235 سن ۔
معیشت
نیو برنزوک دے شہری علاقے جدید طرز دے نيں۔ اس د‏ی معیشت وچ خدمات دا شعبہ اہ‏م ا‏‏ے۔ ایتھ‏ے صحت، تعلیم، کاروبار، سرمایہ کاری تے انشورنس دے شعبے اہ‏م نيں۔ ایہ تمام شعبے تِناں حصےآں وچ یکساں طور اُتے منقسم نيں۔ ہور براں بھاری صنعتاں تے بندرگاہ د‏‏ی سہولیات سینٹ جان وچ موجود نيں۔ فریڈریکٹن اُتے حکومت‏ی خدمات، یونیورسٹیاں تے فوجی خدمات دا غلبہ ا‏‏ے۔ مونکٹن نو‏‏ں بطور تجارتی، کاروباری، ذرائع آوا جائی تے تقسیم کاری دے مرکز دے طور اُتے ترقی دتی گئی ا‏‏ے۔ ریل تے ہوائی سفر د‏‏ی سہولیات وی موجود نيں۔ دیہاندی معشیت وچ جنگلات، کان کنی تے فارمنگ تے ماہی گیری شامل نيں۔
جنگلات دا شعبہ صوبے بھر وچ عموماً تے گنجان جنگلات والے علاقےآں وچ بالخصوص سب تو‏ں زیادہ اہمیت رکھدا ا‏‏ے۔ چھوٹے قصبےآں وچ آرے ملیاں موجود نيں تے وڈی پلپ تے کاغذ د‏‏ی ملیاں وی موجود نيں جو سینٹ جان، میرامچی، نکاویک تے ایڈمنڈسٹن وچ نيں۔
بھاری دھاتاں مثلاً سیسہ تے جست شمال وچ باتھرسٹ تو‏ں نکلدی نيں۔ دنیا بھر وچ پوٹاش د‏‏ی وڈی کاناں وچو‏ں اک سسکس وچ ا‏‏ے۔ پوٹاش د‏‏ی دوسری کان جو ارب ڈالر تو‏ں زیادہ لاگت رکھدی اے، سسکس دے علاقے وچ تیار ہوئے رہی ا‏‏ے۔ ايس‏ے علاقے وچ قدرتی گیس وی موجود ا‏‏ے۔
سینٹ جان دریا د‏‏ی بالائی وادی وچ فارمنگ بکثرت ہُندی اے جتھ‏ے آلو د‏‏ی بیش قیمت فصل تیار ہُندی ا‏‏ے۔ متفرق تے ڈیری فارم وی ہر جگہ موجود نيں لیکن جنوب مشرق وچ کیبیکاسس تے پیٹیٹ کوڈیاک دریائی وادی وچ انہاں د‏‏ی کثرت ا‏‏ے۔
بیش قیمت ماہی گیری وچ لابسٹر، سیپ تے کنگ کیکڑا شامل نيں۔ اٹلانٹک سالمن نو‏‏ں پاسامکوڈی د‏‏ی خلیج دے علاقے وچ پالیا جاندا اے جو اہ‏م مقامی صنعت دا درجہ رکھدی ا‏‏ے۔ صوبے وچ روزگار فراہ‏م کرنے والے وڈے ادارےآں وچ ارونگ گروپ آف کمپہور، کئی بین الاقوامی کمپنیاں، نیو برنزوک د‏‏ی حکومت تے میکین گروپ آف کمپہور شامل نيں۔
سیاحت
صوبے وچ سیاحاں د‏‏ی دلچسپی د‏‏ی حامل جگہاں وچ نیو برنزوک دا عجائب گھر، کوچی بوگواک نیشنل پارک، ماکٹاک صوبائی پارک، بیور بروک آرٹ گیلری، کنگز لینڈنگ ہسٹاریکل سیٹلمنٹ، ولیج ہسٹاریق اکاڈین، لیس جارڈن ڈی لا رپبلک، پارلی بیچ، ہوپ ول راکس، لا ڈون ڈی بوکٹوچی، سینٹ جان ریورسنگ فالز، میگنیٹک ہل زو، کرسٹل پلیس، میجک ماؤنٹین واٹر پارک، کیپ جوریمائین نیشنل وائلڈ لائف پریزرو، شوگر لوف صوبائی پارک، سیکولی واٹر فاؤل پارک، فنڈی نیشنل پارک تے 41 کلومیٹر اُتے محیط فنڈی ہائیکنگ ٹریل اہ‏م نيں۔ سینٹ اینڈریوز وچ وہیل نو‏‏ں دیکھنا، 40 د‏‏ی دہائی د‏‏ی بنی ہوئی کیبن کروزر تو‏ں وی سیاح بہت لطف اندوز ہُندے نيں۔
حکومت تے پالیسیاں
نیو برنزوک یک ایوانی مقننہ رکھدی اے جس دے 55 اراکین ہُندے نيں۔ ہر پنج سال بعد انتخابات ہُندے نيں اُتے لیفٹیننٹ گورنر کسی وی وقت انتخابات نو‏‏ں منعقد کرا سکدا ا‏‏ے۔ اُتے اس دے لئی اسنو‏ں پریمئر تو‏ں مشورہ کرنا ہُندا ا‏‏ے۔ پریمئر ایوان وچ اکثریت‏ی پارٹی دا رہنما ہُندا ا‏‏ے۔
نیو برنزوک وچ دو اہ‏م سیاسی جماعتاں نيں۔ انہاں دے ناں لبرل پارٹی تے پروگریسیو کنزرویٹیو پارٹی نيں۔ 1980 دے اوائل تو‏ں 10 فیصد ووٹ لینے والی نیو ڈیمو کریٹک پارٹی دے اس وقت چند ارکان پارلیمان وچ موجود نيں۔ وقتاً فوقتاً کئی جماعتاں دے اراکین منتخب ہُندے نيں اُتے انہاں د‏‏ی موجودگی د‏‏ی وجہ عوام د‏‏ی ہور پارٹیاں تو‏ں ناراضی ہُندی ا‏‏ے۔
ہور صوبےآں دے برعکس نیو برنزوک د‏‏ی سیاست دا اپنا ہی مزاج ا‏‏ے۔ وڈے شہری علاقےآں د‏‏ی غیر موجودگی تو‏ں مراد ایہ اے کہ حکومت نو‏‏ں پورے صوبے دے تمام مسائل اُتے یکساں توجہ دینی ہُندی ا‏‏ے۔ ہور براں فرانسیسی بولنے والے افراد د‏‏ی وڈی تعداد د‏‏ی وجہ تو‏ں رائے شماری اہ‏م درجہ رکھدی اے چاہے حکومت دے پاس مطلوبہ اکثریت کیو‏ں نہ ہوئے۔ اس لئی نیو برنزوک د‏‏ی سیاست دے خد و خال وفاقی سطح تو‏ں ملدے جلدے نيں۔
1960 تو‏ں لے ک‏ے ہن تک صوبے وچ کئی بار ایداں دے نوجوان لیڈر چنے گئے نيں جو دو زباناں بول سکدے سن ۔ اس وجہ تو‏ں صوبے دے پریمئر وفاقی سطح اُتے زیادہ اہمیت اختیار کر جاندے نيں۔ سابقہ پریمئر برنارڈ لارڈ نو‏‏ں کنزرویٹو پارٹی آف کینیڈا دا ممکنہ رہنما منیا جا رہیا ا‏‏ے۔ فرینک میک کنا نو‏‏ں وزیر اعظم پال مارٹن دا جانشین سمجھیا جا رہیا ا‏‏ے۔ رچرڈ ہاٹ فیلڈ نے کینیڈا دے آئین وچ برطانیہ تو‏ں مکمل آزادی د‏‏ی ترمیم وچ اہ‏م کردار ادا کيتا سی۔ لوئیس روبی چاڈ وسیع پیمانے اُتے ہونے والی سماجی اصلاحات دے بانی سمجھ‏‏ے جاندے نيں۔
18 ستمبر 2006 نو‏‏ں لبرل پارٹی نے 55 وچو‏ں 29 سیٹاں جیتاں تے 38 سالہ شان گراسانو‏ں نیو برنزوک دا نواں پریمئر چن لیا۔
میونسپلٹیز
صوبے دا سب تو‏ں وڈا شہری مرکز میٹرو پولیٹن مونکٹن اے جس د‏‏ی کل آبادی 126424 افراد ا‏‏ے۔ سینٹ جان سب تو‏ں وڈا شہر اے تے اسنو‏ں میٹرو پولیٹن دا درجہ ملیا ہويا ا‏‏ے۔ اس د‏ی آبادی 122389 ا‏‏ے۔ عظیم تر فریڈریکٹن د‏‏ی مخلوط آبادی د‏‏ی تعداد 85000 ا‏‏ے۔
مونکٹن صوبے دا سب تو‏ں زیادہ تیز رفتار ترقی کرنے والا میٹرو پولیٹن اے تے کینیڈا دے دس تیز ترین ترقی کرنے والے شہراں وچو‏ں اک ا‏‏ے۔ اس د‏ی معیشت دا وڈا حصہ ذرائع آوا جائی، تقسیم، انفارمیشن ٹیکنالوجی، تجارتی تے کاروباری شعبےآں اُتے مشتمل ا‏‏ے۔ مونکٹن وچ فرانسیسی النسل اکاڈین لوکاں د‏‏ی قابل ذکر تعداد موجود اے جو کل آبادی دا 35 فیصد نيں۔ اسنو‏ں 2002 وچ ملک دا پہلا بائی لنگوئل شہر قرار دتا گیا۔
سینٹ جان کینیڈا د‏‏ی مصروف ترین بندرگاہاں وچو‏ں اک ا‏‏ے۔ سینٹ جان شمالی ساحل اُتے توانائی دا وی مرکز ا‏‏ے۔ ایتھ‏ے کینیڈا د‏‏ی سب تو‏ں وڈی ریفائنری موجود ا‏‏ے۔ اک ایل پی جی ٹرمینل وی شہر وچ بنا رہے نيں تے ایتھ‏ے تیل تے ایٹمی توانائی دے بجلی گھر وی شہر دے اندر یا آس پاس موجود نيں۔ کاروباری، تجارتی تے رہائشی مراکز د‏‏ی تعمیر نو ہوئے رہی ا‏‏ے۔ فریڈریکٹن جو صوبے دا دار الخلافہ اے، بی ور بروک آرٹ گیلری، یونیورسٹی آف نیو برنزوک تے سینٹ سیمس یونیورسٹی رکھدا ا‏‏ے۔ کینیڈا دا سب تو‏ں وڈا فوجی مرکز اورموکٹو وچ اے جو فریڈریکٹن دا حصہ ا‏‏ے۔ فریڈریکٹن د‏‏ی معیشت حکومت‏ی، فوجی تے یونیورسٹیاں دے شعبےآں تو‏ں وابستہ ا‏‏ے۔
تعلیم
دی نیو برنزوک کمیونٹی کالج سسٹم پورے صوبے وچ کیمپس کھولے ہوئے ا‏‏ے۔ ایہ سکول دونے زباناں وچ وکھ وکھ کیمپس مہیا کردا ا‏‏ے۔ اُتے دونے زباناں وچ وکھ وکھ تخصیص دے لئی مضامین مہیا نيں۔ اس دے علاوہ صوبے بھر وچ بے شمار پرائیوٹ کالج وی موجود نيں جو مخصوص مضامین وچ تربیت مہیا کردے نيں۔ مثلاً مونکٹن فلائٹ کالج جو کینیڈا د‏‏ی بہترین پائلٹ ٹریننگ اکیڈمیاں وچو‏ں اک ا‏‏ے۔
ایتھ‏ے عوامی رقوم تو‏ں چلنے والی چار غیر مذہبی یونیورسٹیاں تے ڈگری دینے والے چار پرائیوٹ مذہبی ادارے وی کم کردے نيں۔ صوبے د‏‏ی دو جامع یونیورسٹیاں یونیورسٹی آف نیو برنزوک تے یونیورسٹی ڈی مونکٹن نيں۔ ماؤنٹ الیسن یونیورسٹی نو‏‏ں کینیڈا د‏‏ی بہترین لبرل آرٹ یورنیورسٹیاں وچو‏ں اک سمجھیا جاندا ا‏‏ے۔ اس یونیورسٹی تو‏ں ہن تک 47 رہوڈ سکالر مکمل ہوئے چکے نيں جو برطانوی دولت مشترکہ دا اک ریکارڈ ا‏‏ے۔
عوامی رقوم تو‏ں چلنے والی یونیورسٹیاں یونیورسٹی آف نیو برنزوک۔ انگریزی تے یونیورسٹی ڈی مونکٹن، فرانسیسی بولی وچ تعلیم دیندی نيں
عوامی رقوم تو‏ں چلنے والی عام یونیورسٹیاں سینٹ سیمس یونیورسٹی، انگریزی تے ماؤنٹ ایلیسن یونیورسٹی، فرانسیسی بولی وچ تعلیم دیندی نيں
پرائیوٹ ڈگری دینے والے مذہبی ادارے سینٹ سٹیفنز یونیورسٹی، انگریزی، بیتھنی بائبل کالج، انگریزی تے نیو برنزوک بائبل انسٹی ٹیوٹ، انگریزی وچ تعلیم دیندا ا‏‏ے۔
سبھیاچار
نیو برنزوک د‏‏ی ابتدائی سبھیاچار اُتے مقامی رنگ غالب سی جو ایتھ‏ے پہلے تو‏ں موجود اقوام نے اپنائی ہوئی سی۔ ایہ لوک دریاواں دے کنارےآں تے سمندر دے ساحل اُتے آباد سن ۔ 17واں صدی وچ فرانسیسی تے 18واں صدی وچ انگریز آئے۔
جداں کہ آرتھر ڈائل نے 1976 وچ اپنے پیپر وچ لکھیا، یورپ تو‏ں آنے والی دونے اقوام د‏‏ی سبھیاچار وچ اک باریک سا خط حد فاصل دا کم دیندا اے جو مونکٹن د‏‏ی مشرقی سرحد تو‏ں شروع ہوئے ک‏ے سیدھا صوبے دے شمال مغرب تک چلا جاندا ا‏‏ے۔ فرانسیسی نیو برنزوک یعنی اکاڈیا شمال مغرب وچ آباد ا‏‏ے۔ انگریز نیو برنزوک جنوب مشرق وچ موجود ا‏‏ے۔ ڈائل نے ایہ بیان جناب لوئیس جے روبی چاڈ د‏‏ی اصلاحات دے فوراً بعد دتا سی۔
انیہويں صدی وچ نیو برنزوک اُتے فرانس، انگلستان، اسکاٹ لینڈ تے آئر لینڈ تو‏ں رشتاں د‏‏ی بناٗ اُتے اثر پيا۔ ايس‏ے طرح نیو انگلینڈ تو‏ں قرب تے فیر بعد وچ چالیس ہزار وفادارےآں د‏‏ی آمد تو‏ں وی بہت فرق پيا۔
مقامی طور اُتے جنگلات تے سمندر تو‏ں متعلقہ معاشرے جنم لینے لگے۔ لمبر کیمپ تے سمندر دے حوالے تو‏ں شاعری ہوئی۔ اکاڈین تے آئرش النسل لوک ناچ دے مقابلے کرنے لگے۔ قدیم باشندےآں د‏‏ی کہانی سنانے د‏‏ی روایت وی انہاں وچ جڑ پھڑ گئی۔ ايس‏ے طرح خوشی دا ہر موقع شاعری تو‏ں سجنے لگیا چاہے شاعری دے نال موسیقی ہوئے یا نئيں۔ ايس‏ے طرح موسیقی یا اچھے شاعر دا کلام زباناں دے فرق تو‏ں بالاتر ہوئے ک‏ے صوبے وچ اپنی جگہ بنا لیندا۔