جٹاں_دی_تریخ
جج
1705 عیسوی ِ◌وچ مکتسر دی ج◌نگ ِ◌وچ کپورےن گوروگوِ◌بند ِ◌سنگھ دی لکو   ہی سہائتا کیتی۔ عیسیٰ خان م◌نج ن دھوکھےنال 1708 عیسوی ِ◌وچ کپورےنو ںقتل کر ِ◌دتا۔  کپورےدےِ◌تنّ پُ تر سکھیا ، سیم   تےمکھیا سن۔ ان   ن عیسیٰ خان نو ں مار کےسارا  علاقہ ِ◌جت ِ◌لا۔  اس لڑائی ِ◌وچ سیم   وی1710 عیسوی'چ مارآ ِ◌گا۔  اس تر 1720 عیسوی ِ◌وچ کپورےدا وڈاکٹر پُ تر  مکھیا ِ◌فر گدی تےبیٹھا۔ 1808 عیسوی ِ◌وچ مہاراجہ رنجیت ِ◌سنگھ ن فریدکوٹ دی ِ◌رآست دےسارےعلاقےتےمکتسر تک  قبضہ کر ِ◌لا سی۔ انگریز   دےکہن تےایہہ علاقہ رنجیت ِ◌سنگھ نو ں چھڈنا ِ◌پا۔  اس کارن ہی انگریز   تےِ◌سکھ   دی لڑائی  ِ◌وچ اس ِ◌رآست دےراجےپہاڑا ِ◌سنگھ ن انگریز   دی سہائتا کیتی۔ 1705 عیسوی ِ◌وچ مکتسر دی ج◌نگ ِ◌وچ جتھیدار دان  ِ◌سنگھ براڑ ن 1500 براڑ   نو ں نال ل◌ے کےمغل فوج   دےپیر اکھیڑ ِ◌دتے سی۔ دسو گوروگوِ◌بند ِ◌سنگھ جی براڑ بھائیچارےتےبہت خوش سن۔ گوروگوِ◌بند ِ◌سنگھ دےسمع مالوےِ◌وچ براڑ   دا دبدبا سی۔  اورنگزیب وی ِ◌سدھو براڑ   ت ڈردا مالوےول مو نہ نہ   کردا سی۔ گوروگوِ◌بند ِ◌سنگھ جی ن دین کگڑ ت جوظفرنامہ ِ◌لکھا سی اس ِ◌وچ وی براڑ   دا ِ◌وشے ش ورنن کیتا ِ◌گا ہے۔ گوروساہب ن اورنگزیب نو ں ِ◌لکھا سی ِ◌ک براڑ   دی ساری ک وم میرے حکم ِ◌وچ ہی ہے۔ اصل ِ◌وچ جد گوروہرگوِ◌بند ِ◌سنگھ س◌نن1688 ِ◌بکرمی ِ◌وچ مالوےِ◌وچ آئے ت   براڑ   دےچودھری بھلن ن  ِ◌سکھی دھارن کر لئی۔ اس کارن براڑ گروآںدےشردھالوتےسیوک بن گئے۔ بھائی بہلووی گوروارجن دیوَ دا پکا ِ◌سکھ سی۔  ِ◌سدھو براڑ بہت وڈاکٹر بھائی چارا سی۔ کتھل ِ◌رآست دےموڈھی بھائی بھگتودی سنتان ِ◌وچ  بھائی دیسوِ◌سنگھ سی۔ ایہہલ سٹیٹ بہت  دور تک پھیلی ہوئی سی۔ 1857 دےغدر کارن انگریز   ن 1858 عیسوی ِ◌وچ اس سٹیٹ نو ںضبط کر ِ◌لا سی۔ مکتسر تہسیل  دا بیدووالی ، جھُنبے، کوٹا ؟بھائی ، چنو ں ، پھکرسر ، تھیڑی آد دا علاقہ وی اس ِ◌وچ شامل سی۔ بھائیکےِ◌سدھو آںدےپِ◌سدھ ِ◌پنڈ پھپھڑے، چک بھائیکا ، بھچو، سیلبہاہ ، ِ◌دآلپُ را ، بمبیہا ، بھائی ، تھیہڑی ، بھائیکا کیرا تےکوٹ بھائی آد کافی ِ◌پنڈ سن۔ گھراج دی اولاد'چ اٹھ جلال بجھے۔ جلال دےبانی بابےجلال دی ب◌نس دےِ◌پنڈ آکلیاں، گروسر ، بھوڑیپرا ، کوئر ِ◌سنگھ والا ، حاکم والا ، ہمیرگڑ تےرامووالا ہن۔ ِ◌سدھو آںدےجگرا   تہسیل ِ◌وچ وی ِ◌تنّ ِ◌سدھو   ت علاوہ ہور کئی ِ◌پنڈ ہن۔ موگےتےباگھےپرانےدےکھیتر ِ◌وچ وی ِ◌سدھو آںدے کافی ِ◌پنڈ ہن۔ ماجھےِ◌وچ وی ِ◌سدھو آںدا کوئی ؟کوئی ِ◌پنڈ ہے۔ ِ◌کسے سمع مالوےِ◌وچ براڑ   دیاںبیدووالی ، بٹھ◌نڈے تےپ◌نج گراہ    چودھر   سن۔ ِ◌سدھو آںدیاںمُکھ مو نہیا ؟براڑ ، ہریکے، بھائیکے، پیرکوٹیئے ، روسے، جید تےمانوکےہن۔ ِ◌سدھو براڑ ِ◌سدھے اتےبڑبول◌ے ہُ ندےہن۔ لڑاکےوی ہُ ندےہن۔ سارےاِتہاسکار اس گل نو ں ٹھیک مندےہن ِ◌ک ِ◌سدھو بھٹیاںِ◌وچ  ہی ہن۔ بھٹی سپت ِ◌سندھو کھیتر  ِ◌وچ  ہی راجستھان ِ◌وچ گئے سی۔ کجھ بھٹی پنجاب ِ◌وچ وی آباد رہےسن۔ سارےِ◌سدھو براڑ نہ   ہُ ندے۔ براڑ کیول اوہ ہی ہُ ندے ہن جوبراڑ دی ب◌نس ِ◌وچ  ہن۔ بہتےنقلی براڑ ہن۔ پنجاب ِ◌وچ سارےبراڑ ِ◌سکھ ہن۔ ِ◌سدھو ِ◌ہندو جاٹ وی ہُ ندےہن اتےجٹ  ِ◌سکھ وی ہن۔ ِ◌سدھو دلت تےِ◌پچھڑیاں ذاتیاںِ◌وچ وی ہن۔ براڑ   دیاںاپنیاںمونہیاں؟مہراجکے، جلالکے، ڈلیکے، ِ◌دؤن  کے، پھول کے، ابول کے، سنگھ کےتےسیمےوی اصلی براڑ ہن۔ اجکل پنجاب ِ◌وچ سبھ ت ودھ ِ◌سدھو براڑ جٹ ہی ہن۔ ہن ِ◌سدھو  براڑ ؟بہِ◌گنتی ِ◌وچ ہون کارن مسلمان   وگ اپنےگوت ِ◌وچ وی ِ◌رشتیداریاںکرن لگ پئے ہن۔ 1881دی  مردمشماری ِ◌وچ ِ◌سدھو آںدی ِ◌گنتی155332 سی۔ براڑ   دی ِ◌گنتی53344 سی۔ دوو   دی کو ل ِ◌گنتی 2 لکھ8 ہزار بندی ہے۔  1981 تک ان   دی ِ◌گنتی دس گن   ضرور ودھ گئی ہے۔ پنجاب ِ◌وچ1991 ِ◌وچ ِ◌سدھو براڑ   دی کو ل ِ◌گنتی لگبھگ30 لکھ تک  سی۔ سارےجٹ   نال ِ◌سدھو براڑ   دی ِ◌گنتی سبھ ت ودھ ہے۔ ہن ایہہ ساری دنیاںِ◌وچ ہی پھیل گئے ہن۔ ایہہ اِک شکتی شالی  بھائی چارا ہے۔ ِ◌گانی بلونت ِ◌سنگھ ن وی کافی ِ◌مہنت تےکھوج کرکے ِ◌سدھو براڑ اِتہاس  پستک ِ◌لکھی ہے۔ انگریزی دیاں کئی ِ◌کتاب   ِ◌وچ وی ِ◌سدھو براڑ   بارےکافی جانکاری ِ◌دتی گئی ہے۔ براڑ ب◌نس ِ◌وچ  سنگھر ، کپورا ، ڈلا ، دان ِ◌سنگھ ، سیما مہاراجہ اعلیٰ ِ◌سنگھ مہان جودھےسن۔ ِ◌سدھو آںِ◌وچ  بھائی پھتہ ِ◌سنگھ تےشام ِ◌سنگھ اٹاری والےمہبلی ہوئے ہن۔ ِ◌سدھو آںاتےبراڑ   دیاںمالوےِ◌وچ پٹالا ، نابھہ ، جد ، کتھل ، فریدکوٹ ، پ◌نج  ِ◌رآست   سن۔ ِ◌سدھو ؟براڑ جنگجوسن۔ مالوےِ◌وچ ِ◌سدھو ؟براڑ   دا بول بالا سی۔ ماجھےتےدوآبےدےجٹ ِ◌سکھ   نو◌و◌ں جد  مسلمان حاکم ت◌نگ کردےسن ت   بہتےِ◌سکھ مالوےدےلکھی جنگل ِ◌وچ آ رہندےسن۔ ِ◌سدھو براڑ ہن سارےپنجاب ِ◌وچ ہی  پھیل◌ے ہوئے ہن۔ ایہہ جٹ   دا سبھ ت تکڑا تےپبھاوشالی بھائی چارا ہے۔ ِ◌سکھ سنگھرس ِ◌وچ وی جٹ   دی قربانی مہان ہے۔ س ی گورو گوِ◌بند ِ◌سنگھ جی نو ں ِ◌سدھو براڑ جٹ   تےبہت مان سی۔ ِ◌سدھو آں، براڑ   دی پنجاب نو ںمہان دین ہے۔ ِ◌سال : ایہہ پرمار راجپوت ِ◌وچ  ہن۔ اس گل دا ایہہ آپ ہی دعوہ کردےہن۔ رائے ِ◌سال ج   ِ◌سؤ ِ◌جتھ  اس قبیلےدا نام ِ◌پا ہے، رامپر دےرائے شنکر دا پُ تر سی۔ رامپر ِ◌وچ لڑائیاںجھگڑآںدےکارن ِ◌سال بھائی چارا اﷲدین  ِ◌کھلجی دےراج سمع پنجاب ول آیا سی۔ س◌نن1258 عیسوی دےلگبھگ پاکپٹن دےبابا فرید سکرگنج دےاپدیش   ت  پبھاوت ہوکےمسلمان بن ِ◌گا سی۔ اوہ ساہیوال ِ◌وچ رہن ل گ ِ◌پا سی اتےاس ن اتھ دےمکھی دی پُ تری نال ِ◌واہ کر  ِ◌لا سی۔ ِ◌سال سارےمالوےتےماجھےِ◌وچ  گھُمدےگھُمدےہی آخر پاکپٹن پہُنچ کےہی ِ◌ٹکے سن۔ جد ِ◌سال ن اس کھیتر دے مکھی بھائی خان میکن جٹ ساہیوال دی پُ تری نال شادی کر لئی ت   اس دی طاقت ِ◌وچ وی وادھا ہویا۔ اس ن ِ◌سالکو ٹ  ِ◌وچ اپنا ِ◌کلھ ◌ا بنا ِ◌لا۔  جٹ بھائیچارےِ◌وچ رل ِ◌گا۔  جد ِ◌سال   دی ِ◌گنتی کافی ودھ گئی ت   ان   جھ◌نگ مگھانےدی  نہ رکھی۔ پہل   اوہ جھُگیاںِ◌وچ رہندےسن۔ کجھ سمع مگر ان   ن کمالیئے دےعلاقےتےوی قبضہ کر ِ◌لا اس تر    ِ◌سال راوی دےکنِ◌ڈھاں تےآباد ہوگئے اتےہولی ہولی اوہ دور تک پھیل گئے۔ ہن ِ◌سال دومُکھ شاکھا پھتانا اتےترہانا  ِ◌وچ ونڈےگئے۔ جھ◌نگ سیٹلمٹ ِ◌رپورٹ ِ◌وچ ِ◌سال   بارےپوری جانکاری ِ◌دتی گئی ہے۔ بیشک ِ◌سال بھائیچارےدےبہتےل◌وک مسلمان بن گئے سن پر شروعشروعِ◌وچ ِ◌ہندو رسم ِ◌رواز وی کردےسن۔ تاریخ جھ◌نگ ِ◌سال ِ◌وچ ِ◌لکھا ہےِ◌ک ِ◌سال پہل   چناب ؟ِ◌جہلم دے کھیتر ِ◌وچ آباد ہوئے۔ اس دا پہلا مکھیا ملخان سی۔ اس ن 1477 عیسوی ِ◌وچ جھ◌نگ دےعلاقےِ◌وچ حکومت کیتی۔  بادشاہ اکبر دےسمع سولو   صدی ِ◌وچ اس خاندان ِ◌وچ  ہیر ہوئی ہے۔ جودھیدوگوت رجھےنو ں ِ◌پار کردی سی۔ جھ◌نگ ت ادھےمیل