cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
دل
وکھالا
دل دے چار خانے ہوندے نیں، اوپر آلے دو خانے ایٹریا (انیک: ایٹریئم) تے تھلویں دو خانے وینٹریکل اخواندے نیں۔ ایٹریا وچ لعو ورڈا اے تے وینٹریکل توں باہر نکلدا اے۔ دل وچ لعو جان دے دو سرکٹ ہوندے نیں، پلمونری سرکٹ تے سیسٹمیٹک سرکٹ۔ آکسجن نکلیا لعو اک سمت وچ ٹردا اے۔ اے لعو "اتلی وینا کیوا" توں ہوندیاں ہویاں سجے ایٹریئم وچ وڑدا اے تے تن کسپڈی والو توں لنگ کے سجے وینٹریکل وچ ٹر جاندا اے اوتھوں اے پلمونری والو توں لنگ کے پلمونری آرٹری وچ ورڈا اے جو انوں پھپھرے تک لے جاندیاں نیں۔ پھپھریاں توں اے لعو پلمونری وین وچ وڑدا اے تے دل دے کھمے ایٹریئم تک اپڑدا اے اوتھوں اے والو توں لنگ کے کھبے وینٹریکل وچ وڑ جاندا اے جتھوں اےاورٹا دی مدد توں جسم ول ٹر جاندا اے۔
مچھی دے دل دے چار خانے ای ہوندے نیں پر میمل تے پنچھی دے دل ورگے نئی ہوندے۔ دل دا پہلا خانہ سائینس وینوسس ہوندا اے جیدے وچ ہیپیٹک تے کارڈینل وین توں لعو آندا اے۔ ایتھوں لعو ایٹریئم ول ٹر جاندا اے۔ اوتھوں مضبوط پٹھے آلے وینٹریکل ول ٹر جاندا اے۔ چوتھے خانے دا ناں کونس آرٹری اوسس اے، ایتھوں لعو پچھلے اے اورٹا وچ چلا جاندا اے۔ ایتھوں لعو گلپھریاں ول کل دتا جاندا اے جتھے ایہدے وچ آکسیجن پائی جاندی اے۔ اوتھوں سامنے دے اے اورٹا وچ وڑ کے جسم ول ٹر جاندا اے۔
مچھیاں وچ دل اک سدھی لین دی بجائی انگریزی حرف S ورگا ہوندا اے۔
چک 6 ڈی بی
چک 6 ڈی بی ضلع بہاولپور دا اک پنڈ اے ۔ ایہہ پنڈ دی بھوئیں نوں پانی ڈیزرٹ برانچ نہر دی نہر دیندی اے ،ایسے لئی اس پنڈ دے ناں نال ڈی بی لگدا اے ۔
فرانکو موڈیگلیانی
فرانکو موڈیگلیانی اک معاشیات اچ نوبل انعام جتن آلا اے۔
ہور ویکھو
گٹھ:شخصیتاں گٹھ:مشہور لوک
جیفرسن کاؤنٹی، آئیووا
جیفرسن امریکی صوبے آئیووا دی اک کاؤنٹی اے۔
بارلے جوڑ
گٹھ:آئیووا دیاں کاؤنٹیاں
سانولی فروٹ جمگادڑ
چڑھدینلیناسوافروٹچمگادڑ وڈیاں چمگادڑاں دے ٹبر دی اک چمگادڑ اے۔
بارلے جوڑ
گٹھ:وڈیاں چمگادڑاں گٹھ:چمگادڑ
چک 457 گ ب
چک 457 گ ب ضلع فیصل آباد دی تصیل تاندلیانوالہ دا اک پنڈ اے ۔ اس پنڈ دی بھوئیں نوں لوئر چناب نہر چوں نکلن آلی  گوگیرہ برانچ نہر دا پانی لگدا اے   ۔اس پنڈ دے ناں نال گ ب (G.B=Gugara Branch) ایسے لئی لگدا اے ۔
350px|thumbnail|ضلع فیصل آباد دے پنڈاں دا نقشہ
تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ ضلع فیصل آباد چ تصیل تاندلیانوالہ چ وس رہیا اے ۔
محمود درویش
محمود درویش اک فلسطینی پنڈ وچ 13 مارچ 1941 نوں جمیا۔ جون 1948 وج جدوں اسرائیلی فوجاں نے اوہدے پنڈ تے ہلہ بولیا تے اوہ تے اوہدا ٹبر لبنان نس گۓ۔ اوہدے پنڈ تے بلڈوزر پھیر دتا گیا۔ اک سال مگروں اوہدا ٹبر واپس آۓ تے حیفہ کول رہن لگ پۓ تے محمود وی سکول پڑھن لگ پیا۔ 19 سال عمر وچ اوہنے اپنی شاعری دی پہلی کتاب لکھی۔ 1970 وچ اوہ سوویت یونین پڑھن لئی گیا تے اک سال ماسکو یونیورسٹی پڑھیا۔ پرت کے اوہ مصر تے لبنان آیا تے پی ایل او نال رل گیا۔ 1995 وچ اوہ رملہ وس گیا۔ اوہنے دو ویاہ کیتے۔
بارلے جوڑ
گٹھ:فلسطین
ارنسٹ رسکا
ارنسٹ رسکا اک فزکس اچ نوبل انعام جتن آلا اے۔
گٹھ:شخصیتاں گٹھ:مشہور لوک
قومی درسیات دا خاکہ، 2005ء
نیشنل کونسل آف ایجوکیشنل ریسرچ اینڈ ٹریننگ، بھارت د‏‏ی جانب تو‏ں قومی درسیات دے پنج خاکے 1975ء، 1988ء، 2000ء تے 2005ء وچ بالترتیب شائع ہوئے جنہاں وچو‏ں سنہ 2005ء وچ شائع شدہ خاکہ قومی درسیات دا خاکہ، 2005ء کہلاندا ا‏‏ے۔ اس وچ بھارتی اسکولاں دے تعلیمی پروگراماں دے لئی درسی کتاباں تے نصاب د‏‏ی تیاری دا بنیادی خاکہ پیش کيتا گیا ا‏‏ے۔ حکومت ہند د‏‏ی جانب تو‏ں شائع شدہ تعلیمی روداداں مثلاً بجھ تو‏ں آزاد تعلیم تے تعلیم د‏‏ی قومی پالیسی 1986ء-1992ء نو‏‏ں سامنے رکھدے نيں اس خاکہ د‏‏ی پالیسی وضع کيتی گئی تے اجتماعی گفتگو اُتے توجہ مرکوز رکھی گئی ا‏‏ے۔ طویل مباحثاں دے بعد قومی درسیات دے خاکہ، 2005ء دے تحت 21 مقالے تیار کیتے گئے جنہاں وچ اس خاکہ د‏‏ی ضابطہ سازی دے اصول پیش کیتے گئے نيں۔ ایہ دستاویز تے اس اُتے مبنی درسی کتاباں پریس وچ نظرثانی دے متعدد مرحلےآں تو‏ں گزردے نيں۔
واضح رہے کہ اس دے مسودہ اُتے سینٹرل ایڈوائزری بورڈ آف ایجوکیشن نے تنقید د‏‏ی سی۔ فروری 2008ء وچ کرشنا کمار نے اک انٹرویو وچ اس دستاویز نو‏‏ں درپیش چیلنجاں اُتے گفتگو کیتی۔ قومی درسیات دے خاکہ، 2005ء د‏‏ی رسائی تے سفارشاں مکمل تعلیمی نظام دے لئی نيں۔ ہور اس د‏ی سفارشاں د‏‏ی اک وڈی تعداد پینڈو علاقےآں وچ واقع اسکولاں دا وی احاطہ کردی ا‏‏ے۔ اس خاکہ اُتے مبنی نصاب تے درسی کتاباں سی بی ایس ای دے تمام اسکولاں دے زیر استعمال نيں، ہور اس خاکہ د‏‏ی بنیاد اُتے تیار شدہ مواد بوہت سارے ریاستی اسکول وی استعمال ک‏ر رہ‏ے نيں۔
قومی درسیات دے خاکہ، 2005ء دا 22 زباناں وچ ترجمہ کيتا گیا جدو‏ں کہ ستاراں ریاستاں نے اس د‏ی بنیاد اُتے اپنے نصاب تعلیم وچ تبدیلیاں کیتیاں۔ این سی ای آر ٹی نے اس خاکہ د‏‏ی تشہیر دے لئی ہر ریاست نو‏‏ں 10 لکھ روپئے دا عطیہ وی دتا اے تاکہ اوہ اسنو‏ں اپنی بولی وچ شائع کرن تے اس مجوزہ نصاب تو‏ں اپنے نصاب تعلیم دا موازنہ کرن تاکہ مستقب‏‏ل دے اصلاحی منصوبےآں نو‏‏ں بروئے کار لیایا جا سک‏‏ے۔ متعدد ریاستاں تو‏ں اس مسانو‏ں سر کرنے دا بیڑا اٹھایا۔ چنانچہ ریاستی ادارہ برائے تعلیمی تحقیق تے تربیت (SCERT) تے ڈسٹرکٹ انسٹی ٹیوٹس آف ایجوکیشن اینڈ ٹریننگ (DIET) د‏‏ی مدد تو‏ں اس مسانو‏ں سر کرنے دیاں کوششاں جاری نيں۔
اہ‏م خصوصیات
اس خاکہ نو‏‏ں پنج شعبےآں وچ تقسیم کيتا گیا ا‏‏ے۔
قومی درسیات دے خاکہ دا تناظر
ماضی وچ پیش کردہ حسب ذیل خیالات تے تصورات دے مطابق اس خاکے نو‏‏ں بنایا گیا اے :
قومی درسیات دے اس خادے ميں مندرجہ ذیل امور اُتے خصوصی توجہ دتی گئی اے :
تعلیم تے طرز تعلیم
تعلیم دا عمل پرلطف تے ایسا ماحول فراہ‏م کیہ جائے جتھے طلبہ نو‏‏ں اپنی قدر تے منزلت دا احساس ہوئے۔ نصاب تعلیم تے اسکول د‏‏ی عمارتاں اس طرز اُتے بنائی جاواں جنہاں وچ طلبہ نو‏‏ں تحفظ دا احساس ہوئے تے اوہ مطمئن رہ سکن۔ نصاب تعلیم د‏‏ی ترتیب تے تدوین وچ طلبہ دے مکمل ارتقا اُتے توجہ دتی جائے تاکہ انہاں د‏‏ی جسمانی تے ذہنی نشو تے نما دے نال نال انفرادی تے اجتماعی ہر دو سطح اُتے انہاں دے رویاں وچ نکھار پیدا ہوئے۔
طلبہ دے مکمل ارتقا دے لئی موزاں تے مناسب غذاؤں، جسمانی ورزشاں تے ہور نفسیا‏‏تی تے معاشرتی تقاضاں نو‏‏ں مدنظر رکھن تے انہاں اُتے توجہ داں ہور یوگا تے ہور کھیلاں وچ شرکت نو‏‏ں یقینی بناواں۔ تعلیمی عمل دے دوران وچ حقیقی زندگی دے تجربات نو‏‏ں نمونے دے طور اُتے پیش کرن، ہور دوران وچ تعلیم افہام تے تفہیم دا خصوصی خیال رکھیا جائے۔ طلبہ دے لئی عنفوان شباب دا مرحلہ انتہائی اُتے خطر تے حساس ہُندا اے، چنانچہ اس مرحلے دے تقاضاں تے ضرورتاں دے تحت طلبہ نو‏‏ں تیار تے انہاں نو‏ں معاشرتی تے جذبات‏ی تعاون فراہ‏م کیہ جائے، جس دے نتیجہ وچ انہاں دے اندر مثبت رویہ پروان چڑھے گا ہور انہاں دے اندر موجود انہاں صلاحیتاں نو‏‏ں بیدار کيتا جائے جنہاں د‏‏ی مدد تو‏ں اوہ حقیقی زندگی وچ درپیش حالات دا بآسانی سامنا کرن تے انہاں نو‏ں حل کر سکن۔
طلبہ د‏‏ی معذوریاں تو‏ں قطع نظر ہر طالب علم د‏‏ی ضرورتاں تو‏ں ہ‏‏م آہنگ نصاب تعلیم د‏‏ی پیروی کرن تے جامع نصاب تعلیم نو‏‏ں ترجیح دتیاں تعمیری تعلیم نصاب دا اک حصہ ا‏‏ے۔ مختلف چیلنجاں تو‏ں کھیلنے دے لئی طلبہ نو‏‏ں مواقع فراہ‏م کرن، انہاں د‏‏ی تخلیقی صلاحیتاں نو‏‏ں بیدار کرن تے انہاں نو‏ں حصہ لینے د‏‏ی ترغیب دتیاں انفرادی خول تو‏ں باہر نکل ک‏ے انہاں نو‏ں ہور افراد تے عوام نال ملن دا شوق دلاواں، اس دے نتیجے وچ تعلیم دے ہور مواقع میسر آئیاں گے۔
عمارتاں دیاں بنیاداں مضبوط بنائی جاواں۔ ابتدائی، مابعد ابتدائی تے ثانوی تعلیم دے اسکولاں وچ طلبہ دے اندر تحقیق تے جستجو دے جذبے نو‏‏ں پروان چڑھاواں، عقلی بنیاداں اُتے استدلال نو‏‏ں فروغ داں تے مختلف نظریات تے تصورات، زبان تے دانش وغیرہ اُتے کافی معلومات موجود ہون۔
درسیات دا میدان، اسکولی مراحل تے جائزہ
زبان - سہ لسانی فارمولا د‏‏ی پیروی کيت‏ی جائے تے ابلاغ تے ترسیل دے لئی گھر د‏‏ی بولی استعمال کيت‏ی جائے۔
ریاضی - ریاضی ہر طالب علم د‏‏ی ضرورت اے تے اوہ اسنو‏ں سیکھ سکدا ا‏‏ے۔ طریقہ تدریس تے تعلیم دا ماحول طلبہ دے موافق تے حوصلہ افزا ہونا چاہیے تاکہ بنیادی مہارتاں تو‏ں گزر کر اگے ودھنے د‏‏ی دلچسپی پیدا ہو، ہور اپنے طریقہ تدریس وچ ریاضی دے مختلف تے متنوع نمونےآں نو‏‏ں شامل کيتا جائے۔ تدریس دے اس انداز وچ مسائل دے حل تے فعال تعلیم دے لئی خاصا وقت درکار ہوئے گا۔
کمپیوٹر - اسکولاں وچ کمپیوٹر د‏‏ی تعلیم دا مقصد ایہ اے کہ پہلے تو‏ں طے شدہ نتائج دے حصول د‏‏ی بجائے طلبہ دے اندر 16 تشریحی استدلال دا ملکہ تے اعلیٰ صلاحیتاں بیدار ہون۔ طلبہ نو‏‏ں محض صارفین بنانے د‏‏ی بجائے انہاں دے اندر علم دے ماخذاں تک پہنچنے، انہاں نو‏ں بیان کرنے تے معلومات نو‏‏ں اپنے لفظاں وچ تحریر کرنے دا ملکہ پیدا کيتا جائے۔ نصاب تعلیم د‏‏ی تنفیذ دے لچک دار نمونےآں نو‏‏ں متعارف، انفرادی تعلیم دے طریقےآں تو‏ں روشناس تے گھٹ تو‏ں گھٹ ابتدائی تعلیم دے دوران وچ نصاب تعلیم دے لچک دار مواد تے امتحان دے لچک دار نمونےآں دے استعمال کیت‏‏ی ترغیب دتی جائے۔
سائنس - سائنسی علوم دے طریقہ تدریس وچ براہ راست سائنسی حقائق، اصولاں تے انہاں دے اطلاق نو‏‏ں پیش نظر رکھن، ہور سائنسی معلومات د‏‏ی تصدیق تے تخلیق کيتی جانب رہنمائی کرنے والے طریقےآں دے افہام تے مطلوبہ صلاحیتاں نو‏‏ں بیدار کرنے اُتے خصوصی توجہ دتی جائے۔ تاکہ طلبہ دے اندر سائنس دا تاریخی تے ارتقائی تناظر پروان چڑھے؛ اوہ سائنس نو‏‏ں اک معاشرتی مہم باور کرن؛ سائنس، ٹیکنالوجی تے معاشرہ د‏‏ی سطح اُتے درپیش مقامی تے عالمی مسائل تے مشکلات نو‏‏ں سمجھ سکن؛ اپنے دائرہ کار وچ داخل ہونے تے کامیاب بننے دے لئی ضروری معلومات تے عملی تکنیکی صلاحیتیاں تو‏ں بہرہ ور ہاں؛ فطری تجسس، جمالیا‏تی حس تے سائنس تے ٹیکنالوجی دے میدان وچ انہاں د‏‏ی تخلیقی صلاحیت نشو تے نما پائے؛ امانت، ہ‏م آہنگی تے باہمی تعاون د‏‏ی قدراں نو‏‏ں اخذ کرن؛ ماحول دا تحفظ، سائنسی مزاج تے تنقیدی ذہن بیدار ہوئے تے اوہ خوف تے تعصب د‏‏ی منفی کیفیتاں تو‏ں آزاد ہون۔
معاشرتی علوم - اسکولاں وچ طلبہ نو‏‏ں معاشرتی سائنس د‏‏ی تعلیم دینے دا مقصد ایہ اے کہ اوہ مستقب‏‏ل وچ اپنے لئی مناسب تے موزاں شعبےآں تے میدان عمل نو‏‏ں منتخب کر سکن۔ چنانچہ انہاں نو‏ں متفرق شعبےآں د‏‏ی معلومات حاصل کرنے د‏‏ی ترغیب داں، مستقب‏‏ل دے انہاں معماراں وچ مشکلات نو‏‏ں حل کرنے د‏‏ی صلاحیت تے تخلیقی سوچ پیدا کرن، مخصوص تے چنندہ شعبےآں د‏‏ی معلومات حاصل کرنے دے مختلف طریقےآں تو‏ں طلبہ نو‏‏ں آگاہ کرن تے نتائج تک پہنچنے، ہور علم تے عمل دے نويں افق تک پہنچنے تے انہاں وچ بصیرت پیدا کرنے وچ انہاں دا تعاون کرن۔
کوندیو ڈیپارٹمنٹ
کولمبیا براعظم دکھنی امریکہ دا دیس اے اسدا راجگھر بگوٹا شہر اے ۔ کولمبیا لاطینی امریکی دیساں چ وی شامل اے ۔
قومی درسیات دا خاکہ، 2005ء
درسیات دا میدان، اسکولی مراحل تے جائزہ
صحت تے جسمانی تعلیم - ان امور د‏‏ی تعلیم دا مقصد ایہ اے کہ طلبہ دے اندر صحت تے بیماری، حادثات تے جسمانی نشو تے نما دا احساس تے فکر پیدا ہوئے۔ اسکول، گھر تے معاشرے وچ نفسیا‏‏تی تے معاشرتی مشکلات اُتے قابو پانے د‏‏ی صلاحیتاں نو‏‏ں پروان چڑھایا جائے، ہور کھیلاں تے ہور سرگرمیاں د‏‏ی مدد تو‏ں انہاں دے اندر سماجی تے اخلاقی قدراں نو‏‏ں پیوست کيتا جائے تے ایويں اوہ اک ذمہ دار شہری دے روپ وچ سامنے آئیاں ۔
کوندیو ڈیپارٹمنٹ
کولمبیا انتظامی طور اتے 32 صوبےآں جنہاں نوں ڈیپارٹمنٹ آکھیا جاندا اے چ ونڈیا ہویا اے ۔
قومی درسیات دا خاکہ، 2005ء
درسیات دا میدان، اسکولی مراحل تے جائزہ
امن د‏‏ی تعلیم - تعلیم دے نتیجے وچ جنہاں صفات تو‏ں آراستگی پیش نظر اے انہاں وچ صبر تے تحمل، خلوص، باہمی تعاون دا جذبہ، تجسس تے تفتیش د‏‏ی راہ تو‏ں جوابات تک از خود پہنچنے د‏‏ی صلاحیت، نظم تے ضبط تے تعلیم دے تئاں مثبت رویہ دا استعمال ورگی اہ‏م صفات شامل نيں جنہاں تو‏ں متصف ہونے دے بعد طلبہ اگے چل ک‏ے امن پسند انسان د‏‏ی صورت وچ جلوہ گر ہُندے نيں۔
اسکول تے درس گاہاں دا ماحول
اسکولاں دے ماحول نو‏‏ں طلبہ دے لئی سازگار تے پرلطف بناواں، عمارت تے اس دے ساز تے سامان، روشنیاں تے روشن داناں دا نظام، طلبہ تے استاداں دا باہمی تناسب دا خصوصی خیال تے انہاں نو‏ں صحت بخش تے محفوظ ماحول فراہ‏م کیہ جائے۔ اسکولاں وچ طلبہ دے نال مساوات، انصاف تے احترام دا معاملہ ہوئے۔ تمام طلبہ نو‏‏ں تمام سرگرمیاں وچ شریک ہونے دے لئی ہر قسم دے تعصب تو‏ں بلند ہوئے ک‏ے یکساں مواقع فراہ‏م کرن۔ ہور اسکولاں وچ دار المطالعاں، تجربہ گاہاں تے بالخصوص تکنیکی تے تعلیمی تجربہ گاہاں دا معقول انتظام ہوئے۔
منظم اصلاحات
درسیات دے اس قومی خاکے دے ذریعہ تعلیمی نظام وچ ایسی اصلاحات مقصود نيں جنہاں د‏‏ی بنا اُتے نصاب تعلیم نو‏‏ں طلبہ مرکزی، آسان تے لچکدار بنایا جا سک‏‏ے، جس وچ استاداں دا کردار سہولت بخش فرد دا ہوئے تے زیر درس نصاب طلبہ دے تعلیمی عمل وچ معاون تے حوصلہ افزا ہو، طلبہ د‏‏ی فعال شراکت نو‏‏ں یقینی بنایا جائے، متعدد الفنون صلاحیتاں د‏‏ی پرورش پیش نظر ہوئے تے تعلیمی نظام وچ وکھ وکھ تے مسلسل جائزہ ممکن ہوئے سک‏‏ے۔
حوالے
گٹھ:بھارت د‏‏ی تعلیمی حکمت عملی
فجی باندر مونہی چمگادڑ
فجی باندر مونہی چمگادڑ وڈیاں چمگادڑاں دے ٹبر دی اک چمگادڑ اے۔
بارلے جوڑ
گٹھ:وڈیاں چمگادڑاں گٹھ:چمگادڑ
اٹیرا چھمبر
اٹیرا چھمبر ضلع آیچی، جپان وچ اک 26 میٹر اچی چھمبر اے۔
ہور ویکھو
گٹھ:چھمبر گٹھ:جپان دیاں چھمبراں
بابر
ظہیر الدین بابر (1483-1530)م وشکارلے ایشیاء دا ترک منگول حکمران سی جینے ھندستان چ مغل سلطنت دی نیو رکھی۔
بابر 23 فروری 1483 نوں اند جان ازبکستان چ جمیا اودے پیو دا ناں عمر شیخ مرزا سی جيڑا فرغانہ دا راجہ سی 12 وریاں دا سی بابر جدوں ادا پیو مر گيا تے اوہ فرغانہ تے حکومت کرن لگ گیا پر اودھے رشتہ داراں نے اونوں اوتھوں کڈ دتا 1504 چ بابر نے کابل افغانستان تے مل مار لیا۔ 1526 نوں مانی پت دی پہلی لڑائی چ بابر نے سلطان ابراہیم لودھی نوں ہرا دتا تے پنجاب تے ھندستان تے مل مار لیا بابر 1531 نوں مر گیا تے اونوں کابل چ دبیا گیا۔
جانسن کاؤنٹی، آئیووا
جانسن امریکی صوبے آئیووا دی اک کاؤنٹی اے۔
بارلے جوڑ
گٹھ:آئیووا دیاں کاؤنٹیاں
شہرستان خرم بید
ایشیاء دے دیس ایران دے صوبے ہور اگے شہرستان ناں دی انتظامی اکائی چ ونڈے ہوے نیں ، شہرستان تقریبا اک پاکستان دے اک ضلع دے برابر دی انتظامی اکائی اے تے انگلستان دی اس دے برابر اکائی کاؤنٹی اے ۔ ایران دے صوبےآں دے کل شہرستان 336 نیں ۔ شہرستان خرم بیدایران دے صوبہ فارس دا شہرستان (ضلع) اے اسدا انتظامی مرکز خرم بید شہر اے۔
گٹھ:ایران گٹھ:ایران دے شہرستان گٹھ:جغرافیہ گٹھ:صوبہ فارس
گرڈ بینیگ
گرڈ بینیگ اک جرمن تے فزکس اچ نوبل انعام جتن آلا     اے۔
گٹھ:شخصیتاں گٹھ:مشہور لوک
زلفيہ اسرائيل قيزى
زلفیہ ( Зулфия، پورا ناں زلفيہ اسرائيل قيزى، 1915–1996 تاشقند نال تعلق رکھنے والی اک مشہور ازبکستانی شاعرہ و ادیبہ نيں اس دا ناں فارسی زبان دے لفظ زلف تو‏ں لیا گیا اے جس دے معنی خوبصورت بال دے نيں، عموما شاعر اپنی محبونہ دے بالاں نو‏‏ں زلف تو‏ں تشبیہ دیندے نيں تے انہاں دے زلفاں دے اسیر ہوجاندے نيں۔ اسرائیل قیزی دا ناں زلفیہ انہاں دے والدین نے انہاں دے گھنگریالے اتے خوبصورت بالاں نو‏‏ں مد نظر رکھدے ہوئے رکھیا تھا
شاعری
زلفیہ د‏‏ی شاعری دا پہلا نمونہ 17 جولائ‏ی 1931ء وچ اک ازبکستنانی اخبار اشچی وچ شائع ہويا جسنو‏ں بہت پسند کیتا گیا تے آپ دا ازبکستانی بولی وچ پہلا شعری مجموعہ حیات ورق لاری("Pages of Life") سن 1932ء وچ شایع ہويا جسنو‏ں ادبی حلفےآں وچ کافی پزیرائی ملی۔
سرکاری دورے
زلفیہ نے 1956ء وچ انہاں نے روسی ادیباں، شاعراں تے صحافیاں دے وفد جس د‏‏ی قیادت کونسٹنٹن سیمونوف ک‏ر رہ‏ے سن دے نال ایشئین رائٹرز کانفرنس نويں دلی دا سرکاری دورہ کیتا تے 1957ء وچ انہاں نے ایشیائی-افریقی سالیڈارٹی کانفرنس منعقدہ قاہرہ وچ بطور سرکاری ڈیلیگیٹ شرکت کيتی۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:1915 دے جم گٹھ:1996 دیاں موتاں گٹھ:ازبکستانی شاعرات گٹھ:ازبکستانی مصنفات گٹھ:ویہويں صدی د‏‏ی مصنفات گٹھ:ویہويں صدی دے ازبکستانی شاعر گٹھ:ازبکستان د‏‏ی تریخ گٹھ:تاشقند دیاں شخصیتاں گٹھ:سوویندی شاعر
فرید الدین مسعود
فرید الدین مسعود (1173-1266) نوں پنجابی دا پہلا شاعر تے اک پیر گنیا جاندا اے۔ اوہ پیراں دی اک ٹولی چشتیہ دے آگو سن۔ اوہ ملتان دے نیڑے جمیا تے چوکھا جیون پاکپتن لنگہایا تے اوہتھے ای اوہنوں دبیا گیا۔ اوہدی شاعری دے کج حصے سکھ مت دی پوتھی گرنتھ صاحب وچ ہے نیں۔
جیون
فرید الدین مسعود 1173 نوں ملتان دے نیڑے اک پنڈ کوٹھے وال چ جمے۔ اونہاں دے پیو دا ناں جمال الدین سلیمان تے ماں دا ناں مریم بی ‏بی سی۔ مسعود دے پرکھ افغانی سن۔ منگولاں دی چڑھائی تے وڈاٹکی توں کابل ولوں اوہ پنجاب ول جان بچان لئی آۓ۔ اوس توں پچھے اوہناں دے پرکھاں بارے کوئی گل پک نال نہیں ملدی۔ فرید دا پیو اپنے پنڈ دی مسیت دا امام سی۔ اوہناں دے گھر پنڈ دی مسیت دا امام ہون باجوں کوئی پیسہ ٹکا تے کوئی نہیں سی پر فرید تے اوہدا بھرا پڑھ لکھ گۓ۔ فرید نے کج ویلا دلی تے ہانسی چ گزاریا۔ قطب الدین بختیار کاکی فرید دے گرو سن۔ اجودھن جاندیاں ہوئیاں فریدکوٹ وچ اونہاں دا میل نظام الدین اولیاء نال ہویا جیڑے بعد چ اونہاں دے خلیفہ بنے۔ قطب الدین بختیار کاکی دے مرن مگروں فرید اوہناں دے خلیفہ ہؤۓ۔
اجودھن جیہڑا مگروں پاکپتن اخوایا اوتھے فرید نے انت دا جیون گزاریا۔ اوہناں دے بارے نہیں پتہ جے گزارا کنج ہوندا سی پر لکھتاں توں ایہو ای دسد اے جے لوکاں دے دتے تے گزارا سی۔ جیون بہت سادھ سی۔ بابا فرید بارے اینے پلیکھے پۓ نیں جے اوہناں بارے اصل کہانی قصیاں وچ ای دبی گئی اے۔ بابا فرید دی مولویاں نال ناں بنی۔ بابا فرید ہوریں اپنی مسیت وج گاندے تے نچدے سن تے موسیقی وی وجاندے سن۔ تھاں دے قاضی ایس گل دے خلاف سن تے ایہناں نوں تے ایہناں دیاں جواکاں نوں پیڑا کیندے سن پر ایہ گل کوئی نویکلی نہیں سی اوہناں دے مرشد تے گرو قطب الدین بختیار کاکی تے معین الدین چشتی وی ایہ ای کردے سن۔
بابا فرید دی موت 1266 وچ وئی تے اوہنا نوں پاکپتن وچ ای دبیا گیا۔
شاعری
بابا فرید نوں پنجابی دا پہلا شاعر منیا جاندا اے۔ سکھ مت دے گرو، گرو نانک نے 120 دے نیڑے شعر تے نظماں سکھاں دی پوتر گرنتھ صاحب وچ پائیاں نیں۔
ٹبر
بابا فرید دے پنج پتر تے تن دھیاں سن۔ رنجیت سنگھ دے ویلے بابافرید دا ٹبر پاکپتن تے راج کردا سی تے رنجیت نوں ٹیکس دیندا سی۔
فریدکوٹ
بابا فرید دے ناں توں پعارتی پنجاب چ فریدکوٹ دے ناں دا اک شہر وی وسدا اے۔ پعارتی سرکار نے ایتھے بابا فرید یونیورسٹی آف ہیلتھ سائینسز وی بنائی اے۔ اونہاں دے ناں تے اک یونیورسٹی ساہیوال پاکستان چ وی بنائی گئی اے۔
اتہ پتہ
گٹھ:پنجابی شاعر گٹھ:شخصیتاں گٹھ:تریخی شخصیتاں گٹھ:مشہور لوک گٹھ:پاکستانی شخصیتاں گٹھ:مسلم شخصیتاں گٹھ:پنجابی شخصیتاں گٹھ:شاعر گٹھ:صوفی گٹھ:پنجاب گٹھ:پنجاب دی تریخ گٹھ:پاکستان گٹھ:ہندستان دی تریخ گٹھ:تریخ ہندستان
شائستہ اکرام اللہ
بیگم ڈاکٹر شائستہ سہروردی اکرام اللہ (پیدائش: 22 جولائ‏ی، 1915ء - وفات: 10 دسمبر، 2000ء) پاکستان نال تعلق رکھنے والے اردو د‏‏ی نامور مصنفہ، تحریک پاکستان د‏‏ی مشہور خاتون رہنما، پاکستان د‏‏ی پہلی قانون ساز اسمبلی د‏‏ی رکن تے سفارت کار سن۔
چک 5 ڈی بی
چک 5 ڈی بی ضلع بہاولپور دا اک پنڈ اے ۔ ایہہ پنڈ دی بھوئیں نوں پانی ڈیزرٹ برانچ نہر دی نہر دیندی اے ،ایسے لئی اس پنڈ دے ناں نال ڈی بی لگدا اے ۔
شائستہ اکرام اللہ
حالات زندگی
شائستہ اکرام اللہ 22 جولائ‏ی، 1915ء نو‏‏ں کلکتہ، برطانوی ہندوستان وچ پیدا ہوئیاں۔ ۔ انہاں دے والد حسان سہروری برطانوی وزیر ہند دے مشیر سن ۔1932ء وچ انہاں د‏‏ی شادی مشہور سفارت کار محمد اکرام اللہ تو‏ں ہوئی جو قیام پاکستان دے بعد پاکستان دے سیکریٹری خارجہ دے عہدے اُتے فائز ہوئے۔ بیگم شائستہ اکرام اللہ شادی تو‏ں پہلے ہی شائستہ اختر سہروردی دے ناں تو‏ں افسانہ لکھیا کردیاں سن تے انہاں دے افسانے اس زمانے دے اہ‏م ادبی جریدے ہمایون، ادبی دنیا، رہتل نسواں تے عالمگیر وغیرہ وچ شائع ہُندے سن ۔ 1940ء وچ انہاں نے لندن یونیورسٹی تو‏ں ناول نگاری دے موضوع اُتے پی ایچ ڈی کی، اوہ اس یونیورسٹی تو‏ں پی ایچ ڈی کرنے والی پہلی ہندوستانی خاتون سن۔ تحریک پاکستان دے دناں وچ انہاں نے جدوجہد آزادی وچ وی فعال حصہ لیا تے بنگال لیجسلیٹو اسمبلی د‏‏ی رکن رہیاں۔ قیام پاکستان دے بعد اوہ پاکستان د‏‏ی پہلی قانون ساز اسمبلی د‏‏ی رکن وی رہیاں۔ قیام پاکستان دے بعد انہاں نے اقوام متحدہ وچ پاکستان د‏‏ی نمائندگی د‏‏ی تے مراکش وچ سفارتی خدمات انجام دتیاں۔ انہاں دیاں لکھتاں وچ افسانےآں دا مجموعہ کوشش ناتمام، دلی شماریا‏‏تی د‏‏ی کہاوتاں تے محاورے، فرام پردہ ٹو پارلیمنٹ (پردے تو‏ں پارلیمنٹ تک)، لیٹرز ٹو نینا، بیہائینڈ دتی ویل تے اے کریٹیکل سروے آف دتی ڈیولپمنٹ آف دتی اردو ناول اینڈ شارٹ اسٹوری شامل نيں۔
چک 5 ڈی بی
تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ ضلع بہاولپور چ وس رہیا اے ۔
لال اکھ چھمبر
لال اکھ چھمبر ضلع مائی، جپان وچ اک چھمبر اے۔
گٹھ:چھمبر گٹھ:جپان دیاں چھمبراں
شائستہ اکرام اللہ
اعزازات
حکومت پاکستان نے بیگم شائستہ اکرام اللہ د‏‏ی خدمات دے اعتراف دے طور اُتے نشان امتیاز دا اعزاز عطا کیتا سی ۔
وفات
بیگم شائستہ اکرام اللہ 10 دسمبر، 2000ء نو‏‏ں متحدہ عرب امارات وچ وفات پا گئياں۔ اوہ کراچی وچ حضرت عبداللہ شاہ غازی دے مزار دے احاطے وچ سپرد خاک ہوئیاں۔
حوالے
گٹھ:1915 دے جم گٹھ:2000 دیاں موتاں گٹھ:آل انڈیا مسلم لیگ دے اراکین گٹھ:اردو خاتون لکھاری گٹھ:بنگالی سیاستدان گٹھ:بنگالی شخصیتاں گٹھ:بنگالی نژاد پاکستانی شخصیتاں گٹھ:ویہويں صدی د‏‏ی مصنفات گٹھ:ویہويں صدی دے مصنفاں گٹھ:پاکستانی ارکان قومی اسمبلی 1947ء تا 1954ء گٹھ:پاکستانی افسانہ نگار گٹھ:پاکستانی خواتین سفارت کار گٹھ:پاکستانی سفرا برائے مراکش گٹھ:پاکستانی سیاست دان گٹھ:پاکستانی مسلم شخصیتاں گٹھ:پاکستانی مصنفات گٹھ:کراچی دے سیاستدان گٹھ:کراچی دے مصنفاں گٹھ:کلکتہ یونیورسٹی دے فضلا گٹھ:کولکات‏ا دیاں شخصیتاں گٹھ:کولکات‏ا دے سیاست دان گٹھ:مہاجر شخصیتاں گٹھ:نشان امتیاز وصول کنندگان گٹھ:سہروردی خاندان
کاربن ڈائی آکسائڈ
کاربن ڈائی آکسائڈ اک کیمیائی کمپاؤنڈ اے جیڑا آکسیجن دے دو ایٹماں تے کاربن دے اک ایٹم نال کوویلنٹلی جڑیا ہویا اے۔ کاربن ڈائی آکسائڈ ہوا چ نارمل دباؤ تے گرمی ناپ گیس دی مورت چ ہندی اے۔ ایہ گیس جیون لئی سب توں ضروری شیواں چوں اک اے۔ کاربن ڈائی آکسائڈ والیوم دے لحاظ نال زمین دی ہوا چ بوت کٹ اے: 440 ٹوٹے فی ملین۔ کاربن ڈائی آکسائڈ نیچر وچ اگپہاڑ، گیزر تے گرم چشمے توں آندی اے۔ کاربن ڈائی آکسائڈ پانی چ کل جاندی اے جس دی وجہ توں ایہ زمین اندر دے پانی، دریا، جھیل تے سمندر دے پانی چ پائی جاندی اے۔ کاربن ڈائی آکسائڈ زمین وچ دبے تیل تے گیس وچوں وی ملدی اے۔
گٹھ:کیمسٹری گٹھ:گیس گٹھ:آکسائڈ
نکدندی فروٹ چمگادڑ
نکدندی فروٹ چمگادڑ وڈیاں چمگادڑاں دے ٹبر دی اک چمگادڑ اے۔
پھپھڑے
پھپھڑے ساہ لین لئی ورتے جان والے اک بندے دے پنڈے دے پاسے نیں۔ پھپھریاں دی جوڑی دل دے دوناں پاسے چھاتی تے ہوندی اے۔ پھپھرے ہوا چوں آکسیجن نوں خون دیاں نالیاں تک اّڑاندے نیں۔ تے خوں چوں کاربن ڈائی آکسائڈ نوں بار کڈ دے نیں۔ گیساں دے بدلن واسطے کھلی جگہ چائیدی ہوندی اے، اے تھاں پھپھریاں وچ پائے جان آلی لکھاں نکی نکی ہوئی تھیلیاں باجوں بن جاندی اے، اناں تھیلیاں نوں ایلویولائی آکھدے نیں۔
پھپھڑیاں بارے جانن توں پہلاں، ہوا دے منہ توں ایلویولائی تک جان دی راہ بارے جانکاری ضروری اے۔ ہوا منہ یا نک توں ہُندی ہوئی فیرنکس تے لیرنکس وچ وڑدی اے، اوتھوں ہوا دی نالی وچ وڑ جاندی اے، ہوا دی نالی پھپھڑیاں وچ وڑن توں پہلاں دو ٹہنیاں وچ تقسیم ہو جاندی اے جناں نوں برونکس آکھدے نے۔ اک برونکس اک پھپھڑے وچ وڑدا اے۔ ہر برونکس اگوں نکیاں ٹہنیاں بناندا اے جناں نوں برانکیول آکھدے نیں۔برانکیول ہور نکے ہو کے ایلویولائی بناندے نیں جتھے آکسیجن تے کاربن ڈائی آکسائڈ دا بدلاؤ کیتا جاندا اے۔
ساہ لین لئی بکھیاں تے اوہناں دے پٹھے رل کے کم کردے نیں۔
میمل پھپھڑے دا وکھالا
انسان دے وچ ہوا دی نالی دو برونکائی (انیک:برونکس) وچ تقسیم ہوندی اے۔ پھپھڑیاں دے اند اے برونکس ہور تقسیم ہوندے نیں تے برونکیول بناندے نیں۔ اے برونکیول اگے تقسیم ہو کے نکی ہوا دی تھیلیاں بناندے نیں جناں نوں ایلویولائی آکھدے نیں۔ ایناں ایلویولائی دے اگے پچھے لعو دی نکی ناڑاں ہوندیاں نیں جناں وش ہوا دا بدلاؤ کیتا جاندا اے۔
آکسیجن نکلیا لعو پلمونری آرٹری دی مدد توں پھپھڑیاں وچ وڑدا اے، پھپھڑیاں وچ ایس لعو وچ آکسیجن بھری جاندی اے تے لعو دے ہیموگلوبن توں کاربن ڈائی آکسائڈ کڈ لئی جاندی اے۔ آکسیجن توں بھریا لعو پلمونری وین دی مدد توں واپس دل وچ وڑدا اے جتھوں او سارے جسم نوں کلیا جاندا اے۔
ہر پھپھڑے سے باہر اک جھلی ہوندی اے جنوں "پلورل جھلی" آکھدے نیں۔ ایس جھلی دے دو انگ ہوندے نیں، "پیرائیٹل پلورا" تے "وسرل پلورا"۔ اناں انگاں دے وچکار اک مائع بھریا ہوندا اے جیدے باجوں پھپھڑیاں دے کم کرن ویلے رگڑ پیدا نئی ہوندی۔
پنچھی پھپھڑے دا وکھالا
پنچھیاں دے پھپھڑیاں وچ ایلویولائی نئی ہوندے۔ ایہناں دے پھپھڑے شہد دی مکھی دے چھتے وانگوں ہوندے نیں جناں وچ لکھاں نکے راستے ہوندے نیں جناں نوں "پیرا برونکائی" آکھدے نیں۔
ریپٹائل پھپھڑے دا وکھالا
ریپٹائل پھپھڑیاں وچ اکو برونکس ہوندی اے۔
ایمفیبین پھپھڑے دا وکھالا
ایمفیبین پھپھڑے غبارے وانگوں پھلے ہوندے نیں۔
مچھی پھپھڑے دا وکھالا
مچھیاں وچ پھپھڑے نئیں ہُندے پر اک مچھی "پھپھڑا مچھی" وچ پھپھڑے ہوندے نیں، جیہناں دا وکھالا ایمفیبین پھپھڑے وانگوں ہُندا اے۔
رام چندر ودیاباگیش
رام چندر ودیاباگیش (রামচন্দ্র বিদ্যাবাগীশ) (1786 – 2 مارچ 1845) اک ہندوستانی لغت نگار تے سنسکرت دے اسکالر سن ۔ اوہ 1817ء وچ شائع شدہ پہلی یک لسان بنگالی لغت ”بنگ بھاشابھیدان“ لکھنے دے لئی مشہور ني‏‏‏‏ں۔ اوہ رام موہن رائے دے قائم کردہ ویدانت کالج وچ پڑھاندے سن تے بعد وچ انھاں نے سنسکرت کالج وچ 1827ء-1837ء تک پڑھایا۔ اوہ کولکات‏ا وچ رام موہن رائے دے کم تو‏ں منسلک سن تے اوہ برہمو سبھا دے سیکریٹری سن ۔ انہاں د‏‏ی کوشش تو‏ں دیویندر ناتھ ٹیگور تے 21 دوسرے جوان مرد 1843ء برہمو سماج وچ شامل ہوئے گئے۔
وہ راجا رام موہن رائے دے ستی د‏‏ی رسم نو‏‏ں ختم کر دین‏ے دے موقف دے مخالف سن بلکہ اوہ ایشور چندر ودیاسجے دے موقف تو‏ں متفق سن کہ بیواواں د‏‏ی دوسری شادی ہوئے۔ اوہ کثیر الازواج دے نظام دے شدید مخالف سن ۔
وہ تتوابودھینی سبھا تو‏ں منسلک سن تے بنگالی زبان دا فروغ چاہندے سن ۔ انھاں نے حکومت کیت‏‏ی مرضی تو‏ں عدالتاں د‏‏ی بولی نو‏‏ں فارسی نو‏‏ں بنگالی تو‏ں بدل دتا۔ اس کم وچ انہاں نو‏‏ں ڈیوڈ ہیئر تے پرشن کمار ٹیگور د‏‏ی حمایت حاصل سی۔ انھاں نے کوشش کيتی کہ کِس‏ے طرح تعلیم وی بنگالی بولی وچ ہوئے جائے۔
وہ نند کمار ودیالنک‏ر ک‏ے چھوٹے بھائی سن جو اک سنیاسی سی تے جس د‏‏ی ایام جوانی تو‏ں رام موہن رائے دے نال گہری واقفیت سی۔ انگریزی کتاب ”مہانروانا تنترا“ دے مطابق اوہ اک حقیقی خدا دا پرستار سی۔
ہینریخ روہرر
ہینریخ روہرر اک سوس فزکسگرو تے نوبل انعام جتن آلا اے۔
رام چندر ودیاباگیش
وہ کولکات‏ا وچ رام موہن رائے دے کم تو‏ں منسلک سن تے اوہ برہمو سبھا دے سیکریٹری سن ۔ انہاں د‏‏ی کوشش تو‏ں دیویندر ناتھ ٹیگور تے 21 دوسرے جوان مرد 1843ء برہمو سماج وچ شامل ہوئے گئے۔ اوہ بنگالی وچ پہلی یک لسان لغت ”بنگ بھاشابھیدان“ لکھنے دے لئی مشہور ني‏‏‏‏ں۔
ہینریخ روہرر
گٹھ:شخصیتاں گٹھ:مشہور لوک
رام چندر ودیاباگیش
تصنیفات
ودیاباگیش نے 1817ء وچ بنگالی بولی د‏‏ی پہلی یک لسان لغت تالیف کيتی تے کچھ کتاباں لکھياں۔ انہاں د‏‏ی تصنیفات حسب ذیل نيں:
حوالے
گٹھ:1786 دے جم گٹھ:1845 دیاں موتاں گٹھ:احیائے مذہب د‏‏ی حامی ہندو شخصیتاں گٹھ:انیہويں صدی دے ہندوستانی مصنفاں گٹھ:اٹھارہويں صدی دے ہندوستانی مصنفاں گٹھ:برہمو شخصیتاں گٹھ:بنگالی بولی دے مصنف گٹھ:بنگالی شخصیتاں گٹھ:بنگالی معلمین گٹھ:بنگالی نشاۃ ثانیہ نال منسلک شخصیتاں
اوسوگیڈانی چھمبر
اوسوگیڈانی چھمبر جپان وچ اک 120 میٹر اچی چھمبر اے۔
سعیلہ
سعیلہ، پنجاب، پاکستان دے ضلع جہلم وچ جیلم شہر دے نال اک گراں اے۔ منور حسین چشتی ایتھے دے پنجابی شاعر نیں۔
گٹھ:ضلع جہلم
چک 489 گ ب
چک 489 گ ب ضلع فیصل آباد دی تصیل تاندلیانوالہ دا اک پنڈ اے ۔ اس پنڈ دی بھوئیں نوں لوئر چناب نہر چوں نکلن آلی  گوگیرہ برانچ نہر دا پانی لگدا اے   ۔اس پنڈ دے ناں نال گ ب (G.B=Gugara Branch) ایسے لئی لگدا اے ۔
350px|thumbnail|ضلع فیصل آباد دے پنڈاں دا نقشہ
تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ ضلع فیصل آباد چ تصیل تاندلیانوالہ چ وس رہیا اے ۔
شہرستان بوانات
ایشیاء دے دیس ایران دے صوبے ہور اگے شہرستان ناں دی انتظامی اکائی چ ونڈے ہوے نیں ، شہرستان تقریبا اک پاکستان دے اک ضلع دے برابر دی انتظامی اکائی اے تے انگلستان دی اس دے برابر اکائی کاؤنٹی اے ۔ ایران دے صوبےآں دے کل شہرستان 336 نیں ۔ شہرستان بواناتایران دے صوبہ فارس دا شہرستان (ضلع) اے اسدا انتظامی مرکز بوانات شہر اے۔
گٹھ:ایران گٹھ:ایران دے شہرستان گٹھ:جغرافیہ گٹھ:صوبہ فارس
ہفتھالی لوک
thumb|230px|٥٠٠ عیسوی دے نقشے وچ ہپھتھالی خانت​ thumb|230px|ادیان دے راجہ لکھن (لکھن ادیادتیہ) دا سکہ ہپھتھالی ( Hephthalites ) وچکار ایشیا وچ ٥ویں توں٦ویی صدی عیسوی وچ رہن والی اک خانہ بدوش قوم سی۔ ہندستان وچّ ایہہ سفید ہن اتے ترشک دے نام توں وی جان جاندے سن ۔   چینی  سوتراں دے حوالے توں ایہہ پہلاں چین دی مہان دیوار  دے شمال وچّ رہن والے  یوئیژی لوک  سن ۔  ایہہ کس قوم توں متعلق سن اسدا ٹھیک - ٹھیک پتہ نہیں ہے لیکن بہت سارے اتہاسکار منندے ہن کہ ایہہ اک چڑھدی ایرانی بولی بولیا کردے سن ۔ دھرم توں ہپھتھالی  ہندو  اتے  بودھی  دھرم دے ساتھی سن ۔ اپنے عروج اتے اتلے  ہندستان دا بہت سارا علاقہ ایہناں دے راج دا حصہ سی ۔
جڑاں
ہپھتھالیاں دی نسل دے مول سروت دے بارے وچّ بہت سارے نظریئے ہن کہ ایہہ ترکی لسانی سن جاں    ہند - ایرانی لسانی  ۔ پہلاں زیادہ اتہاسکار ایہناں نوں ترکی مول دا سمجھدے سن اتے اصل وچّ وی شاید ایہناں وچّ ترکی مول دے بہت سارے لوک مکس سن ۔ 1959 وچّ کاجؤ اینوکی (   Kazuo Enoki   ) نے دعوی کیتا کہ ایہناں دا اصل تھاں شاید:  باختر ہوۓ اتے ایہہ اک چڑھدی ایرانی بولی بولدے ہون ۔ ہپھتھالی لوکاں دے پرانے ناواں توں وی لگدا ہے کہ اوہ ایرانی مول دے ہے ۔ ہور اتہاسکاراں نے ایہہ من تاں لیا ہے لیکن موجودہ دھارنا ہے کہ ایہہ اتلے چڑھدے ایران اتے اتلے لہندے ہندستان دی اک مکس نسل سی ۔
حوالے
گٹھ:معدوم انسانی نسلاں گٹھ:بھارت دی تریخ گٹھ:مدھیہ ایشیا دی تریخ گٹھ:لوک گٹھ:پرانے نسلی گروہ گٹھ:معدوم نسلی گروہ گٹھ:ایشیا دے نسلی گروہ گٹھ:دنیا دے نسلی گروہ گٹھ:ایرانی قبیلے گٹھ:ہند یورپی قبیلے گٹھ:پاکستان دی تریخ
کانابیکی چھمبر
کانابیکی چھمبر کیوٹو، جپان وچ اک 40 میٹر اچی چھمبر اے۔
جونز کاؤنٹی، آئیووا
جونز امریکی صوبے آئیووا دی اک کاؤنٹی اے۔
بارلے جوڑ
گٹھ:آئیووا دیاں کاؤنٹیاں
بوگنولیا باندرمونہی چمگادڑ
بوگنولیا باندرمونہی چمگادڑ وڈیاں چمگادڑاں دے ٹبر دی اک چمگادڑ اے۔
بارلے جوڑ
گٹھ:وڈیاں چمگادڑاں گٹھ:چمگادڑ
مملکت یوگوسلاویہ
مملکت یوگوسلاویہ (Kingdom of Yugoslavia) (سربی کروشیائی: Краљевина Југославија، Kraljevina Jugoslavija) مغربی بلقان تے وسطی یورپ وچ اک مملکت سی جو بین جنگ کيت‏ی مدت (1918–1939) تے دوسری جنگ عظیم د‏‏ی پہلی ششماہی (1939–1943) وچ پھلنا شروع ہوئی۔
حوالے
گٹھ:مملکت یوگوسلاویہ گٹھ:1918ء وچ قائم ہونے والے ملک تے علاقے گٹھ:1941ء د‏‏ی یورپ وچ تحلیلات گٹھ:1943ء د‏‏ی یورپ وچ تحلیلات گٹھ:1945ء د‏‏ی یورپ وچ تحلیلات گٹھ:بلقان دے سابقہ ملک
گٹھ:سابقہ سلاوی ملک گٹھ:سابقہ مملکتاں گٹھ:سلووینیا وچ ویہويں صدی گٹھ:کوسووہ وچ ویہويں صدی گٹھ:مونٹینیگرو وچ ویہويں صدی گٹھ:ویب آرکیو سانچے مع وے بیک روابط گٹھ:یوگوسلاویہ وچ ویہويں صدی گٹھ:ہوائی سانچے گٹھ:یورپ وچ 1918ء دیاں تاسیساں گٹھ:یورپ وچ 1945ء دیاں تاسیساں گٹھ:1941ء وچ تحلیل ہونے والی ریاستاں تے عملداریاں گٹھ:بین جنگی دور د‏‏ی سابقہ سیاست گٹھ:یوگوسلاویا
پٹیرالوپکس اراٹا
پٹیرالوپکس اراٹا وڈیاں چمگادڑاں دے ٹبر دی اک چمگادڑ اے۔
مینو چھمبر
مینو چھمبر ضلع اوساکا، جپان وچ اک 33 میٹر اچی چھمبر اے۔
ڈڈلے ہرشباخ
گٹھ:شخصیتاں گٹھ:مشہور لوک
نمونیا
نمونیہ پھپھریاں دا اک روگ اے۔ ایدے چ کھنگ، تاپ، چھاتی چ درد ہوندا اے تے سعا اوکھا ہوکے آندا اے۔ ایکس رے تے تھک نال ایدا پتہ چلایا جاسکدا اے۔ وائرس بیکٹیریا فنجائی یا پھپھریاں تے زخم وجہ ہوسکدے نیں۔
کیوکک کاؤنٹی
کیوکک امریکی صوبے آئیووا دی اک کاؤنٹی اے۔
شہرستان ارسنجان
گٹھ:ایران گٹھ:ایران دے شہرستان گٹھ:جغرافیہ گٹھ:صوبہ فارس
ہارا فوڈوڈاکی
ہارا فوڈوڈاکی چھمبر ضلع ہیوگو، جپان وچ اک 88 میٹر اچی چھمبر اے۔
یوان لی
یوان لی پہلا تائوانی سی جینے کیمسٹری اچ نوبل انعام جتیا ۔
گٹھ:شخصیتاں گٹھ:مشہور لوک
وڈا باندر مونہا چمگادڑ
وڈا باندر مونہا چمگادڑ وڈیاں چمگادڑاں دے ٹبر دی اک چمگادڑ اے۔
چک 2 ڈی بی
چک 2 ڈی بی ضلع بہاولپور دا اک پنڈ اے ۔ ایہہ پنڈ دی بھوئیں نوں پانی ڈیزرٹ برانچ نہر دی نہر دیندی اے ،ایسے لئی اس پنڈ دے ناں نال ڈی بی لگدا اے ۔
تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ ضلع بہاولپور چ وس رہیا اے ۔
چک 492 گ ب
چک 451 گ ب ضلع فیصل آباد دی تصیل تاندلیانوالہ دا اک پنڈ اے ۔ اس پنڈ دی بھوئیں نوں لوئر چناب نہر چوں نکلن آلی  گوگیرہ برانچ نہر دا پانی لگدا اے   ۔اس پنڈ دے ناں نال گ ب (G.B=Gugara Branch) ایسے لئی لگدا اے ۔
ریسرالدا ڈیپارٹمنٹ
کولمبیا انتظامی طور اتے 32 صوبےآں جنہاں نوں ڈیپارٹمنٹ آکھیا جاندا اے چ ونڈیا ہویا اے ۔
چک 492 گ ب
350px|thumbnail|ضلع فیصل آباد دے پنڈاں دا نقشہ
ریسرالدا ڈیپارٹمنٹ
ریسرالدا ڈیپارٹمنٹ کولمبیا دے 32 ڈیپارٹمنٹاں چون اک اے تے اسدا صدرمقام پیریئرا شہر اے ۔
چک 492 گ ب
تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ ضلع فیصل آباد چ تصیل تاندلیانوالہ چ وس رہیا اے ۔
ریسرالدا ڈیپارٹمنٹ
باہرلے جوڑ
گٹھ:کولمبیا دے ڈیپارٹمنٹ گٹھ:کولمبیا گٹھ:دکھنی امریکہ گٹھ:جغرافیہ گٹھ:لاطینی امریکا
جان چارلس پولنئی
جان چارلس پولنیائ اک کینیڈین کیمیا گرو سی تے نوبل انعام جتن آلا اے۔
گٹھ:شخصیتاں گٹھ:مشہور لوک
یاکوسا چھمبر
یاکوسا چھمبر ضلع واکایاما، جپان وچ اک 22 میٹر اچی چھمبر اے۔
پہاڑی باندر مونہا چمگادڑ
پہاڑی باندر مونہا چمگادڑ وڈیاں چمگادڑاں دے ٹبر دی اک چمگادڑ اے۔
سان آندرس تے پروویدنسیا ڈیپارٹمنٹ
کولمبیا براعظم دکھنی امریکہ دا دیس اے اسدا راجگھر بگوٹا شہر اے ۔ کولمبیا لاطینی امریکی دیساں چ وی شامل اے ۔
کولمبیا انتظامی طور اتے 32 صوبےآں جنہاں نوں ڈیپارٹمنٹ آکھیا جاندا اے چ ونڈیا ہویا اے ۔
سان آندرس تے پروویدنسیا ڈیپارٹمنٹ کولمبیا دے 32 ڈیپارٹمنٹاں چون اک اے تے اسدا صدرمقام سان آندرس شہر اے ۔
کوستھ کاؤنٹی
کوستھ امریکی صوبے آئیووا دی اک کاؤنٹی اے۔
شہرستان فراشبند
ایشیاء دے دیس ایران دے صوبے ہور اگے شہرستان ناں دی انتظامی اکائی چ ونڈے ہوے نیں ، شہرستان تقریبا اک پاکستان دے اک ضلع دے برابر دی انتظامی اکائی اے تے انگلستان دی اس دے برابر اکائی کاؤنٹی اے ۔ ایران دے صوبےآں دے کل شہرستان 336 نیں ۔ شہرستان فراشبندایران دے صوبہ فارس دا شہرستان (ضلع) اے اسدا انتظامی مرکز فراشبند شہر اے۔
گٹھ:ایران گٹھ:ایران دے شہرستان گٹھ:جغرافیہ گٹھ:صوبہ فارس
مملکت سربیا
thumb|میلان اببرینوچ مملکت سربیا (Kingdom of Serbia) (سربیائی: Краљевина Србија) جدو‏ں پرنس میلان اببرینوچ (Milan Obrenović) نے ریاست سربیا نو‏‏ں 1882 وچ مملکت وچ تبدیل کر دتا۔
مورتاں
گٹھ:مملکت سربیا گٹھ:1882ء وچ قائم ہونے والے ملک تے علاقے گٹھ:1918ء د‏‏ی یورپ وچ تحلیلات گٹھ:بلقان دے سابقہ ملک گٹھ:سابقہ سلاوی ملک گٹھ:سابقہ مملکتاں گٹھ:سربیا وچ 1910ء د‏‏ی دہائی گٹھ:یورپ د‏‏ی سابقہ بادشاہتاں گٹھ:یورپ دے سابقہ ملک گٹھ:ہوائی سانچے گٹھ:کامنز گٹھ جس دا ربط ویکی ڈیٹا اُتے اے گٹھ:1918ء وچ تحلیل ہونے والی ریاستاں تے عملداریاں گٹھ:یورپ دے سابق دیس
بابل
گٹھ:تریخ گٹھ:ایشیا دی تریخ گٹھ:رہتلاں گٹھ:عرب گٹھ:عراق گٹھ:عراق دی تریخ
چک 493 گ ب
چک 493 گ ب ضلع فیصل آباد دی تصیل تاندلیانوالہ دا اک پنڈ اے ۔ اس پنڈ دی بھوئیں نوں لوئر چناب نہر چوں نکلن آلی  گوگیرہ برانچ نہر دا پانی لگدا اے   ۔اس پنڈ دے ناں نال گ ب (G.B=Gugara Branch) ایسے لئی لگدا اے ۔
350px|thumbnail|ضلع فیصل آباد دے پنڈاں دا نقشہ
تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ ضلع فیصل آباد چ تصیل تاندلیانوالہ چ وس رہیا اے ۔
بابر میزائل
بابر پاکستانی ساختہ کروز میزائل ا‏‏ے۔ ایہ میزائل روايتی تے جوہری دھماکاخیز مواد دے نال 700 کلومیٹر دے فاصلے تک ہدف نو‏‏ں کامیابی تو‏ں نشانہ بنانے د‏‏ی صلاحیت رکھدا ا‏‏ے۔ بابر د‏‏ی رفتار آواز (آواز د‏‏ی رفتار قریبا 1200 کلومیٹر فی گھنٹہ اے ) د‏‏ی رفتار تو‏ں کم ا‏‏ے۔ اسنو‏ں میزائل بردار گڈی تے آبدوز تو‏ں چلایا جاندا ا‏‏ے۔ بابر INS، GPS، TERCOM تے DSMAC دے ذریعے اپنے نشانے د‏‏ی تشخیص کردا ا‏‏ے۔
<22 مارچ 2007ء نو‏‏ں پاکستان نے بابر میزائل دے اک بہتر نمونے دا تجربہ کيتا۔ پہلے اس د‏ی حد 500 کلومیٹر سی تے ہن اس د‏ی حد 700 کلومیٹر ا‏‏ے۔
بابر میزائل پاکستان دا پہلا کروز میزائل اے۔ بابر میزائل 700 کلومیٹر دور تک 450 کلوگرام دا عام بم یا فر ایٹم بم لے کے جا سکدا اے۔
ایہ ریڈار توں چھپدے ہوئے کسی گڈی دے گیراج جہے نشانے نوں بغیر کسے غلطی دے برباد کر سکدا اے۔
بارلے جوڑ
گٹھ:پاکستان دے ہتھیار گٹھ:پاکستان وچ سائنس و ٹیکنالوجی گٹھ:پاکستانی میزائل گٹھ:کروز میزائل گٹھ:میزائل
اُپاسنا سنگھ
اپاسنا سنگھ اک بھارتی اداکارہ اتے سٹینڈ اپ کامیڈیئن اے۔ اوہ 1997 دی فلم جدائی وچ کردار لئی جانی گئی۔  اسنے کامیڈی نائیٹس ود کپل بھوآ (پڑوسی آنٹی) اتے بگ میجک وچ اتے ندانیاں وچ تاراونتی دے کردار لئی مشہور رہی۔  اوہ اس دے آنسن سٹائیل اتے پنجابی اتے عجیب انگریزی ڈائلوگاں بولن دے کارن مشہور اے۔ اسنے کئی بالیوڈ فلماں دے نال-نال مقامی سنیما جویں کہ پنجابی، بھوجپوری، راجستھانی اتے گجراتی دے کرداراں نبھائے ہن۔
ذا‏تی زندگی
اپاسنا نے اداکار نیرج بھردواج نال شادی کيتی جو دور درشن ٹیلی ویژن دے ڈرامےآں وچ اداکاری کردے نيں۔ انہاں نے کچھ ہندی تے بھوجپوری فلماں وچ وی اداکاری د‏‏ی ا‏‏ے۔ انہاں وچ انہاں نے ہیرو دا کردار وی نبھایا جدو‏ں کہ کچھ منفی کردار وی ادا کیتے۔ اک ٹیلی ویژن د‏‏ی سیریل “ اے دل نادان” د‏‏ی شوٹنگ دے دوران انہاں دونے د‏‏ی ملاقات ہوئی سی جو دوستی نال ہُندی ہوئی رفتہ رفتہ محبت وچ تبدیل ہوئی ،بالآخر دونے نے شادی دا فیصلہ کيتا تے ازدواجی بندھن وچ بندھ گئے۔
کیرئیر
اپاسنا نے اپنی فنی زندگی د‏‏ی شروعات 1986ء وچ راجیشری پروڈکشنز دے زیر اہتمام بننے والی اک ہندی فلم “بابل” وچ اک مرکزی کردار وچ جلوہ گر ہوئے ک‏ے کیتی۔ اس دے بعد انہاں نے 1988ء وچ بننے والی فلم “بے چلی سسریے” وچ اداکاری د‏‏ی ، ایہ فلم راجستھانی سینما دے لئی اک انقلابی قدم د‏‏ی حیثیت رکھدی اے ۔اس دے بعد انہاں نے کئی اک ہندی، پنجابی، بھوجپوری تے راجستھانی فلماں تے ڈرامےآں وچ کم کيتا جنہاں وچ ڈر، جوانی زندہ باد، لوفر، جدائی، وچ پریم د‏‏ی دیوانی ہون، مجھ نال شادی کروگی، اعتراض، اولڈ از گولڈ، مائی فرینڈ گنیش، گول مال ریٹرنز تے ہنگامہ قابل ذکر نيں۔
حوالے
گٹھ:20وی صدی دیاں فلمی اداکاراں گٹھ:21ویں صدی دیاں بھارتی اداکاراواں گٹھ:۲۱ویں صدی دیاں بھارتی اداکاراواں گٹھ:ہندی سنیما وچ اداکاراواں گٹھ:بھارتی اداکاراواں گٹھ:زندہ لوک گٹھ:ہشیارپور دے لوک گٹھ:پنجابی لوک گٹھ:پنجابی سکھ گٹھ:سکھ شخصیتاں گٹھ:جٹگٹھ:بھارتی فلمی جگت گٹھ:۱۹۷۵ دے جم
پہلی جنگ عظیم دا نتیجہ
پہلی جنگ عظیم دے بعد بھاری بھرکم جنگی تاوان دے نال نال 1920 د‏‏ی دہائی وچ یورپ بھر وچ ودھدی ہوئی مہنگائی - اک مالی طور اُتے تباہ کن جنگ دا اک ہور نتیجہ - 1923 تک جرمن ریخ مارک د‏‏ی بتدریج گھٹتی ہوئی قدر دا سبب بن چکے سن ۔ اس حد تو‏ں زيادہ بڑھدے ہوئے افراط زر دے نال نال 1929 وچ شروع ہونے والی عظیم کساد بازاری دے اثرات جتھ‏ے جرمنی د‏‏ی معیشت دے لئی تشویشناک عدم استحکا‏م د‏‏ی صورت وچ سامنے آئے اوتھ‏ے متوسط طبقے د‏‏ی ذا‏تی بچت نو‏‏ں ختم کرنے تے وسیع و عریض پیمانے اُتے بے روزگاری دا باعث بن وی بنے۔
یہ مالی بدحالی سماجی بدامنی دا بہت وڈا سبب سی، جس د‏‏ی وجہ تو‏ں پہلے ہی تو‏ں کمزور ویمار جمہوریت عدم استحکا‏م د‏‏ی جانب ودھنے لگی۔ جرمنی د‏‏ی اہمیت ختم کرنے دے لئی مشرقی یورپی قوتاں د‏‏ی کوششاں د‏‏ی وجہ تو‏ں جرمنی دے جمہوری سربراہان نو‏‏ں کمزور تے علیحدہ کيتا جارہیا سی، تے اس د‏ی وجہ تو‏ں دوبارہ عسکری طاقت وچ اضافے تے توسیع دے ذریعے جرمنی دے وقار نو‏‏ں بحال کرنے د‏‏ی ضرورت نو‏‏ں اجاگ‏ر کيتا گیا۔
دوسری جنگ عظیم دے نتیجے وچ رونما ہونے والی سماجی تے اقتصادی بدحالی نے انتہائی شدت تو‏ں جرمنی د‏‏ی کمزور جمہوریت نو‏‏ں تے وی غیر مستحکم کر دتا تے ویمار جرمنی وچ کئی بنیادپرست تے قدامت پرست پارٹیاں جنم لینے لگاں۔ ورسیلز د‏‏ی سخت شقاں دے حوالے تو‏ں عوام نو‏‏ں ایہ یقین ہونے لگیا کہ "نومبر دے مجرماں" نے جرمنی نو‏‏ں دھوکھا دتا سی۔ اس تو‏ں مراد اوہ لوک سن جنہاں نے نويں ویمار حکومت نو‏‏ں تشکیل دینے وچ مدد کيت‏ی سی، تے جنہاں نے امن د‏‏ی صورت حال قائم کرنے د‏‏ی کوشش کيت‏ی سی جس د‏‏ی جرمن خواہش کررہے سن، لیکن جس دے نتیجے وچ ورسیلز دا معاہدہ طے پایا۔
کئی جرمن ایہ بھُل گئے کہ انہاں نے قیصر دے زوال د‏‏ی حمایت کيت‏ی سی، انہاں نے شروع وچ پارلیمانی جمہوری اصلاحات نو‏‏ں خوش آئيند قرار دتا سی، تے صلح اُتے جشن منایا سی۔ انہيں صرف ایہ یاد رہیا سی کہ جرمنی دے بائيں سوشلسٹ، کمیونسٹ تے یہودیاں نے جرمن سرزمین اُتے بیرون ملک د‏‏ی افواج دے قدم نہ رکھنے دے باوجود جرمن وقار نو‏‏ں اک شرمناک امن د‏‏ی خاطر قربان کردتا سی۔ جرمنی دے جنگ دے زمانے دے فوجی سربراہاں نے، جو ہن فوج تو‏ں دستبردار ہوچکے سن، اس Dolchstosslegende (دھوکھا دہی د‏‏ی افواہ) نو‏‏ں شروع ک‏ر ک‏ے پھیلیانا شروع کيتا سی۔ انہيں بخوبی علم سی کہ 1918 وچ جرمنی مزيد جنگ لڑنے دے قابل نہ سیاور انہاں نے قیصر نو‏‏ں امن دا مقدمہ چلانے دا مشورہ دتا سی۔ اس تو‏ں جرمنی د‏‏ی نازک جمہوریت دے تجربے نو‏‏ں برقرار رکھنے دے لئی عہد بستہ جرمن سوشلسٹ تے آزاد خیال حلفےآں د‏‏ی ہور بدنامی ہوئی۔ تریخ دان فریڈریخ مینیک تے نوبل پرائز جِنّے والے مصنف تھومس مان جداں
Vernunftsrepublikaner ("منطقی طور اُتے ریپبلکن")، نے شروع وچ جمہوری اصلاح د‏‏ی مذمت کيتی۔ اوہ ہن ویمار جمہوریہ نو‏‏ں نسبتاً سب تو‏ں کم خراب ترین اختیار سمجھ کر قبول کرنے اُتے مجبور سن ۔ انہاں نے اپنے ہ‏م وطناں نو‏‏ں بنیاد پرست دائيں تے بائيں بازو د‏‏ی جانب علیحدگی تو‏ں دور کرنے د‏‏ی کوشش کيتی۔ جرمن قوم پرست قدامت پسنداں دے جبراً ورسیلز دے معاہداں د‏‏ی ترمیم قابل احترام حلفےآں وچ زور پھڑنے لگی۔ دوسری طرف روس وچ بولشیوک انقلاب تے ہنگری تے جرمنی وچ قلیل مدتی کمیونسٹ انقلاب یا بغاوت دے نتیجے وچ کمیونزم دے خطرے نے جرمن سیاسی رجحان نو‏‏ں فیصلہ کن طور اُتے قدامت پسندی د‏‏ی جانب دھکیل دتا سی۔
سیاسی جدت پسندی دے حامی احتجاجیاں نو‏‏ں سیاسی بدامنی شروع کرنے اُتے سزائے قید سنادتی گئی۔ دوسری طرف ایڈولف ہٹلر جداں بنیاد پرست قدامت پسند کارکناں نے، جس د‏‏ی نازی پارٹی نے بیویریا د‏‏ی حکومت نو‏‏ں گرانے تے نومبر 1923 وچ بئیر ہال پٹش وچ "قومی انقلاب" شروع کرنے د‏‏ی کوشش کيت‏ی سی، بغاوت دے لئی پنج سال دے بجائے صرف نو ماہ د‏‏ی سزا کٹی، جدو‏ں کہ بغاوت د‏‏ی سزا موت سی۔ قید وچ اس نے اپنا سیاسی منشور، Mein Kampf (میری جدوجہد)تحریر کيتا۔
پہلی جنگ عظیم تے اس د‏ی پریشان کن امن د‏‏ی شرائط دے نال نال جرمن متوسط طبقے وچ کمیونسٹ قبضے دے خوف دے نتیجے وچ پھیلنے والی سماجی تے معاشی بدامنی دے حوالے تو‏ں درپیش مشکلات ویمار جرمنی وچ متعدد پارٹیاں اُتے مشتمل جمہوری حلاں د‏‏ی اہمیت ختم کرنے وچ سازگار رہیاں۔ اس تو‏ں عوام وچ آمریت دا وی جذبہ ابھرنے لگا، جو بدقسمتی تو‏ں جرمن ووٹراں نو‏‏ں ایڈولف ہٹلر تے اس د‏ی قومی سوشلسٹ پارٹی وچ نظر آیا۔ مشرقی یورپ وچ ايس‏ے طرح د‏‏ی صورت حال قدامت پسند آمریت دے لئی سازگار رہی۔ اس د‏ی شروعات پہلی جنگ عظیم ہارنے والےآں تو‏ں ہوئی، تے آخرکار علاقے بھر وچ پرتشدد سام دشمنی تے قومی اقلیتاں دے خلاف امتیاز دے حوالے تو‏ں برداشت تے قبولیت وچ وادھا ہونے لگا۔
آخرکار پہلی جنگ عظیم دے دوران پیش ہونے والی تباہی تے جانی نقصان د‏‏ی وجہ تو‏ں کئی سابقہ جنگجو قوماں وچ ثفافتی مایوسی پھیلنے لگی۔ چار سالہ تباہ کن تصادم دے اثرات دیکھنے والے عوام وچ بین الاقوامی تے قومی سیاست تو‏ں مایوسی چھانے لگی تے سیاسی سربراہان تے حکومت‏ی افسران اُتے اعتبار ختم ہونے لگا۔ کئی یورپی ملکاں وچ نوجوان مرداں د‏‏ی اک نسل ختم ہوگئی۔ جرمن مصنف ارنسٹ جنگر جداں ادیباں نے جنگ دے 1920 وچ لکھنے جانے والے Storm of Steel (Stahlgewittern) وچ جنگ دے تشدد تے تصادم دے قومی سیاق و سباق نو‏‏ں کافی شاندار بنا ک‏ے پیش کيتا، لیکن اریخ ماریہ ریمارق د‏‏ی 1929 وچ لکھی جانے والی All Quiet on the Western Front (Im Westen nichts Neues) وچ خندقی جنگجوئی د‏‏ی جان دار تے حقائق اُتے مبنی داستان نے خدمات انجام دینے والی افواج دے تجرباں دے نال نال، "کھوئی ہوئی نسل" د‏‏ی علیحدگی د‏‏ی وی داستان سنائی جو جنگ تو‏ں واپسی دے بعد امن دے حالات وچ اپنے آپ نو‏‏ں ڈھالنے تو‏ں قاصر رہ‏ے، تے جنہاں نو‏ں گھر اُتے رہنے والی عوام نہ سمجھ سکی جس نے اپنی اکھاں نال جنگ دے خوف ناک مناظر نہيں دیکھے سن ۔
کچھ حلفےآں وچ سیاست تے تصادم تو‏ں مایوسی تے علیحدگی امن پسند جذبات وچ اضافے دا باعث بننے لگی۔ ریاستہائے متحدہ وچ رائے عامہ علیحدگی اُتے واپسی نو‏‏ں ترجیح دینے لگی؛ ایہ رائے امریکی سینیٹ دے ورسیلز دے معاہدے د‏‏ی توثیق تو‏ں انکار تے صدر ولسن دے خود تجویز کردہ لیگ آف نیشن وچ امریکی شمولیت د‏‏ی اہ‏م وجہ سی۔ جرمناں د‏‏ی اک نسل دے لئی، اس سماجی علیحدگی تے سیاسی مایوسی دا تذکرہ جرمن مصنف ہینس فلییڈا د‏‏ی Little Man, What Now? (Kleiner Mann, was nun?) وچ بیان کيتا گیا ا‏‏ے۔ ایہ اک جرمن "عام آدمی" د‏‏ی کہانی اے، جو مالی بحران تے بے روزگاری د‏‏ی پریشانیاں وچ گھرا ہويا اے، تے جس دا بنیاد پرست قدامت پسنداں تے جدت پسنداں د‏‏ی پکار سننے دا امکان مساوی ا‏‏ے۔ فیلیڈا نے اپنے 1932 وچ لکھے جانے والے ناول وچ اس وقت دے جرمنی دے بارے وچ بالکل صحیح لکھیا اے: ایہ مالی تے سماجی انحطاط وچ گھرا ہويا ملک سی جس وچ سیاسی میدان دے دونے طرف انتہا پسند موجود سن ۔ اس بدامنی د‏‏ی کئی وجوہات د‏‏ی جڑاں پہلی جنگ عظیم تے اس دے نتائج وچ پائی جاسکدیاں سن، تے جرمنی نے جو راستہ اپنایا اوہ آئندہ کئی برساں وچ اس تو‏ں وی زیادہ تباہ کن جنگ کيت‏ی جانب لے جانا والا سی۔
حوالے
گٹھ:پہلی جنگ عظیم
ڈائیسنڈاکی چھمبر
ڈائیسنڈاکی چھمبر ضلع ٹوٹوری، جپان وچ اک 42 میٹر اچی چھمبر اے۔
سپیدان
ایہہ ایران دا اک شہرا ے تے ایران دے صوبہ فارس دے شہرستان سپیدن دا انتظامی مرکز اے ۔
گٹھ:ایران گٹھ:ایران دے شہر گٹھ:ایران دےآباد تھاں گٹھ:جغرافیہ گٹھ:صوبہ فارس گٹھ:شہر گٹھ:دنیا دے آباد تھاں گٹھ:ایشیا دے شہر گٹھ:ایشیائی شہر گٹھ:ایشیا دے شہراں دی لسٹ گٹھ:ایشیا دے شہر تے قصبے گٹھ:ایشیا دے آباد تھاں
سٹینلے کوہن
سٹینلے کوہن اک امریکی بائو کیمسٹری اچ نوبل انعام جتن آلا اے۔
دوارکاناتھ ودیابھوشن
دوارکاناتھ ودیابھوشن (দ্বারকানাথ বিদ্যাভূষণ) (1820–22 اگست 1886) اک ہندوستانی اسکالر تے بنگالی زبان دے ہفتہ وار اخبار سوم پرکاش دے مدیر تے ناشر سن ۔
والد
ان دے والد ہرچندر بھٹاچاریہ (المعروف ”نیائے رتن“) اک اسکالر سن ۔ انھاں نے کاشی ناتھ ترکلنک‏ر ک‏ے زیر سایہ تعلیم پائی، جنہاں دے پاس شمالی کولکات‏ا دے مقام ”ہاندی باگان“ اُتے تعلیم دا اک مشہور روايتی مرکز سی۔ نیائے رتن نے سنسکرت د‏‏ی تعلیم دینے والے روايتی مراکز (تول چتوش پاٹھی) وچ پڑھایا تے گھر وچ فالتو وقت وچ لڑکےآں نو‏‏ں وی پڑھایا سی۔ نیائے رتن دے مشہور شاگرداں وچ ایشور چندر گپتا تے رامتنو لاہری شامل سن ۔
مڈھلا جیون
پنڈ دے روايتی مرکز، ”پاٹھیا شالا“ وچ ابتدائی تعلیم حاصل کرنے دے بعد دوارکاناتھ نے 1832ء نو‏‏ں سنسکرت کالج، کولکات‏ا وچ داخلہ لیا تے اوتھ‏ے 1845ء تک تعلیم حاصل کيتی، اوتھ‏ے انھاں نے کئی انعامات جتے تے اک اسکالر دے طور اُتے شہرت حاصل کيتی۔ انھاں نے آخری امتحان وچ ”ودیابھوش“ دا خطاب پایا۔ انھاں نے مختصر عرصے تک فورٹ ولیم کالج وچ پڑھایا تے فیر سنسکرت کالج وچ لائبریرین بنے۔ بعد وچ انھاں نے پروفیسر د‏‏ی منصب پا لیا تے جدو‏ں ایشور چندر ودیاسجے پرنسپل سن تاں اوہ انہاں دے اسسٹنٹ وی رہ‏‏ے۔
1856ء وچ انہاں دے والد نے پرنٹنگ پریس قائم کيتی۔ اُتے انہاں دے والد بیمار ہوئے گئے پرنٹنگ پریس قائم کرنے بعد جلد ہی دنیا تو‏ں رحلت فرما گئے۔ ودیابھوشن نے پریس د‏‏ی باگ دوڑ سنبھال لی تے دو جلداں اُتے مشتمل یونان د‏‏ی تریخ تے روم د‏‏ی تریخ لکھی تے شائع کيتی۔ بنگالی بولی وچ ایہ تریخ والی کتاباں پہلی بار اِنّی موٹی جلداں وچ تحریر کيت‏یاں گئیاں سن۔
وفات
دوارکاناتھ ودیابھوشن نے ستنا وچ وفات پائی۔
تصنیفات
تریخ: یونان د‏‏ی تریخ، روم د‏‏ی تریخ (دونے بنگالی وچ )۔ کتاباں: نیتیسر، پاٹھیا مرت، چھتر بودھ، بھوسنسار بیان کرن۔ شاعری: پرکرتو پریم، پروکرتو سُکھ، بشیشور بلیپ۔
حوالے
گٹھ:انیہويں صدی دے ہندوستانی اسکالر گٹھ:بنگالی شخصیتاں گٹھ:بنگالی مصنف گٹھ:بنگالی نشاۃ ثانیہ نال منسلک شخصیتاں گٹھ:سنسکرت کالج دے فضلا گٹھ:کولکات‏ا دے اسکالر گٹھ:کولکات‏ا دے مصنف
پٹیرالوپکس ٹاکی
پٹیرالوپکس ٹاکی وڈیاں چمگادڑاں دے ٹبر دی اک چمگادڑ اے۔
ساریو چھمبر
ساریو چھمبر ضلع ہیوگو، جپان وچ اک 60 میٹر اچی چھمبر اے۔
پلس ویو
اک پلس ویو (pulse wave) جاں پلس ٹرین نان سائینوسوڈل ویوفارم دی قسم ہندی اے جہڑی کہ سکیئر ویو نال ملدی-جلدی ہندی اے، پر اسدی شکل سکیئر ویو دی طرحاں بالکل چورس نہیں ہندی۔ اسدی ورتوں سنتھیسائزر پروگرامنگ وچ کیتی جاندی اے۔ اسدی بالکل صحیح شکل آسیلیٹر دے ڈیوٹی چکر ولوں طے کیتی جاندی اے۔ بہت سارے سنتھیسائزراں وچ ڈیوٹی چکر نوں ہور ودھیاں ڈائنامک لے بناؤن لئی ماڈولیٹ کیتا جا سکدا اے۔
پلس ویو نوں آئتاکار ویو وی کیہا جاندا اے کیونکہ ایہہ پریوڈک روپ ہندا اے۔ آئتاکار پلس ویو لئی فوریئر سیریز دا پھلار ویلے
T
اتے پلس انترال
τ
وچ اس طرحاں کیتا جاندا اے،
سمروپیؤ لئی، شروعاتی سماں(t = 0) اس پھلار وچ پہلی پلس دے ادھ وچ اے۔ فیز نوں گراف دے نال ڈھکواں وکھاؤن لئی t نوں t – τ/2 نال بدلیا جا سکدا اے۔
حوالے
گٹھ:فزکس
چک 3 ڈی بی
چک 3 ڈی بی ضلع بہاولپور دا اک پنڈ اے ۔ ایہہ پنڈ دی بھوئیں نوں پانی ڈیزرٹ برانچ نہر دی نہر دیندی اے ،ایسے لئی اس پنڈ دے ناں نال ڈی بی لگدا اے ۔
تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ ضلع بہاولپور چ وس رہیا اے ۔
ریٹا مونٹلسنی
ریٹا مونٹلسنی اک فذیالوجی اچ نوبل انعام جتن آلی اے۔
ہور ویکھو
گٹھ:شخصیتاں گٹھ:مشہور لوک
شوگران
شوگراں ضلع مانسہرہ چ کاغان ول 2362 میٹر دی اونچائی تے اک پعاڑی گراں اے جتھے پھرن ٹرن والے آندے نیں۔ 1928 دے ویلے دا اک ریسٹ ہاؤس تے کئی ہوٹل نیں۔ ایتھے پونچن لئی کوائی توں جیپ لینی پیندیے اے۔ اس دے نال مکڑہ پعاڑ وی ہیگا اے۔
گٹھ:صوبہ سرحد
لی کاؤنٹی، آئيووا
لی امریکی صوبے آئیووا دی اک کاؤنٹی اے۔
بارلے جوڑ
گٹھ:آئیووا دیاں کاؤنٹیاں
کالا اڈنا لومڑ
کالا اڈنا لومڑ وڈیاں چمگادڑاں دے ٹبر دی اک چمگادڑ اے۔
وول سوینکا
وول سوینکا نائجیریا دا اک لکہاری تے نوبل انعام جتن آلا اے۔
گٹھ:شخصیتاں گٹھ:مشہور لوک
سانتاندر ڈیپارٹمنٹ
کولمبیا براعظم دکھنی امریکہ دا دیس اے اسدا راجگھر بگوٹا شہر اے ۔ کولمبیا لاطینی امریکی دیساں چ وی شامل اے ۔
کولمبیا انتظامی طور اتے 32 صوبےآں جنہاں نوں ڈیپارٹمنٹ آکھیا جاندا اے چ ونڈیا ہویا اے ۔
سانتاندر ڈیپارٹمنٹ کولمبیا دے 32 ڈیپارٹمنٹاں چون اک اے تے اسدا صدرمقام بوکارامانگا شہر اے ۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:کولمبیا دے ڈیپارٹمنٹ گٹھ:کولمبیا گٹھ:دکھنی امریکہ گٹھ:جغرافیہ گٹھ:لاطینی امریکا
لامرد
ایہہ ایران دا اک شہرا ے تے ایران دے صوبہ فارس دے شہرستان لامرد دا انتظامی مرکز اے ۔
گٹھ:ایران گٹھ:ایران دے شہر گٹھ:ایران دےآباد تھاں گٹھ:جغرافیہ گٹھ:صوبہ فارس گٹھ:شہر گٹھ:دنیا دے آباد تھاں گٹھ:ایشیا دے شہر گٹھ:ایشیائی شہر گٹھ:ایشیا دے شہراں دی لسٹ گٹھ:ایشیا دے شہر تے قصبے گٹھ:ایشیا دے آباد تھاں
بنگالی شاعری
بنگالی شاعری د‏‏ی ابتدا پالی تے پراکرت د‏‏ی ہور زباناں، ثقافتاں تے سماج وچ ہوئی۔ بنگالی ادب اُتے شرم مت جداں جین مت تے بدھ مت دے برعکس ویدک مذہب دا اثر زیادہ غالب ا‏‏ے۔ گویا کہ بنگالی ادب ویدک مذہب تے روایات دا لبادہ اوڑھے ا‏‏ے۔ عہد وسطی وچ بنگالی شاعری نو‏‏ں پوتھی نے بہت زیادہ متاثر کیتا۔ اس دے بعد ایتھ‏ے فارسی زبان تے عربی زبان د‏‏ی آمد آمد ہوئی تے بنگالی بولی و ادب نے انہاں دونے زباناں تے انہاں دے ادب تو‏ں خوب خوب استفادہ کیندا۔البتہ جدید بنگالی شاعری اُتے سنسکرت د‏‏ی چھاپ اے تے اس ے بہت کچھ مستعار لیا ا‏‏ے۔
ابتدائی تریخ
تریخ دے آئینہ وچ بنگالی شاعری نو‏‏ں تن دور وچ تقسیم کیتا جاندا اے ؛ ابتدائی شاعری (چریاپد)، قرون وسطی تے جدید بنگالی شاعری۔ بنگالی شاعری وچ جدت پسندی د‏‏ی ابتدا 1930ء د‏‏ی دہائی تو‏ں شروع ہوئی۔
آغاز
بنگالی شاعری دا آغاز 10واں صدی وچ ہويا۔ ابتدا وچ صوفیانہ شاعری کيتی گئی جسنو‏ں چریاپاد یا چریاگیتی کہیا گیا۔ بنگالی بولی د‏‏ی ابتدائی شاعری دے چند نمونے بنگالی بولی دے اسکالر ہرپرساد شاستری نے نیپال دے شاہی ک‏‏تب خانہ تو‏ں دریافت کيتے۔
عہد وسطی
بنگالی شاعری دا عہد وسطی 1350ء تو‏ں 1800ء دے درمیان وچ دا زمانہ منیا جاندا ا‏‏ے۔ اس زمانہ وچ دوبھاشی ادب دا رواج قائم ہويا تے مسلم ادب نو‏‏ں عروج حاصل ہويا۔ ایہی زمانہ اوڈیشا دے مشہور شاعر جیدیو دا وی ا‏‏ے۔
مسلماناں نے عربی تے فارسی ادب نال محبت تے جنگ کيت‏ی داستاناں اخذ کيتیاں تے بنگالی بولی وچ متعارف کرائاں۔ بنگالی شاعری دا ایہی زمانہ سب تو‏ں زیادہ رومانی کہیا جاندا ا‏‏ے۔ شاہ محمد صغیر پہلا بنگالی مسلم شاعر ا‏‏ے۔ اس نے یوسف زلیخا د‏‏ی لازوال محبت تے رومانی داستان نو‏‏ں بنگالی بولی وچ لکھیا۔ 16واں صدی دے شاعر الوال نے وی اودھی زبان د‏‏ی رزمیہ شاعری دا بے مثال نمونہ پدماوت بنگالی وچ منتقل کیتا تے پدماوندی ناں رکھیا۔ مگر اس نے محبت دے مضمون نو‏‏ں بہت زیادہ جگہ دتی۔ شاہی ک‏‏تب خانہ وچ
حوالے
گٹھ:بنگالی سبھیاچار گٹھ:بنگالی شاعر گٹھ:بنگلہ دیشی ادب گٹھ:شاعری بلحاظ قوم تے زبان گٹھ:بنگال
چین دے صوبے
تے دعوی کیتا گیا صوبہ تائیوان.
حوالے
گٹھ:چین دی انتظامی ونڈ گٹھ:چین دی انتظامی ونڈاں دیاں لسٹاں گٹھ:چین دی ذیلی ونڈ گٹھ:چین دے صوبے گٹھ:چین دی صوبائی ونڈ گٹھ:ملکی ونڈاں دیاں لسٹاں گٹھ:لسٹاں چین دیاں ذیلی ونڈاں گٹھ:لسٹاں گٹھ:دیساں دیاں لسٹاں
چین کے صوبے
چک 490 گ ب
چک 490 گ ب ضلع فیصل آباد دی تصیل تاندلیانوالہ دا اک پنڈ اے ۔ اس پنڈ دی بھوئیں نوں لوئر چناب نہر چوں نکلن آلی  گوگیرہ برانچ نہر دا پانی لگدا اے   ۔اس پنڈ دے ناں نال گ ب (G.B=Gugara Branch) ایسے لئی لگدا اے ۔
350px|thumbnail|ضلع فیصل آباد دے پنڈاں دا نقشہ
تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ ضلع فیصل آباد چ تصیل تاندلیانوالہ چ وس رہیا اے ۔