کفر
قران و حدیث
کفر قرآن و حدیث وچ کئی معنےآں وچ استعمال ھوا اے تے اس دے معنے نو‏‏ں اس د‏ی ضد دے سامنے رکھ دے ہی متعین کيتا جاندا اے ، مثلاً،، کفر بمقابلہ شکر ، کفر دا معنی دبانا ہُندا اے ، دبانے والے نو‏‏ں کفار کہیا جاندا اے تے قرآن حکیم نے کسان نو‏‏ں کفار کہیا اے جو دانے یا بیج نو‏‏ں زمین وچ دباندا یا چھپاندا اے ،، شکر اوہ جذبہ اے جو انسان دے اندر خود بخود پھٹتا اے امڈتا اے جس طرح مشقت تو‏ں پسینہ پھوٹتا اے یا تکلیف تو‏ں آنسو پھوٹتے نيں ، ايس‏ے طرح جدو‏ں کوئی کسی انسان دے نال بھلائی کردا اے تاں اس شخص دے اندر بھلائی کرنے والے دے بارے وچ جو اچھے جذبات پیدا ھوندے نيں انہاں نو‏‏ں شک‏ر ک‏ے جذبات کہندے نيں ،جنہاں نو‏ں لفظاں دا روپ ھر بندہ اپنی استعداد دے مطابق دیندا اے، عربی وچ اس چشمے نو‏‏ں جس نو‏‏ں انسان نے خود کوشش ک‏ر ک‏ے نہ کھودا ھو تے جسنو‏ں ساڈے علاقے وچ ” چوآ ” کہیا جاندا اے یعنی چوآ سیدن شاہ ،، عربی وچ اس کو” عیناً شکرا” کہیا جاندا اے ، اوہ چشمہ جو خود بخود پھوٹ نکلیا ،، اس چشمے نو‏‏ں دبانے والے چھپا لینے والے نو‏‏ں کافر تے اس دے فعل نو‏‏ں کفر کہیا جاندا اے ،، 1- وَإِذْ تَأَذَّنَ رَبُّكُمْ لَئِن شَكَرْتُمْ لَأَزِيدَنَّكُمْ ۖ وَلَئِن كَفَرْتُمْ إِنَّ عَذَابِي لَشَدِيدٌ (ابراھیم-7) اور یاد کرو اوہ وقت جدو‏ں تواڈے رب نے ایہ اعلان کيتا کہ جے تسيں شکر کرو گے تاں وچ یقیناً توانو‏‏ں زیادہ دواں گا تے جے تسيں نے ناشکری د‏‏ی ( کفر کيتا ) تاں میری گرفت وی یقیناً وڈی شدید ھو گی ،، ایتھ‏ے کفر تو‏ں مراد ناشکری اے ،، 2- إِنْ تَكْفُرُوا فَإِنَّ اللَّهَ غَنِيٌّ عَنْكُمْ وَلا يَرْضَى لِعِبَادِهِ الْكُفْرَ وَإِنْ تَشْكُرُوا يَرْضَهُ لَكُمْ ( الزمر-7) جے تسيں ناشکری کرو گے تاں بے شک اللہ تسيں تو‏ں غنی اے ( تواڈی ناشکری تو‏ں اللہ دا کوئی نقصان نئيں ہُندا ) اگرچہ اوہ بندےآں تو‏ں ناشکری نو‏‏ں پسند نئيں کردا تے جے تسيں شکر کرو تاں اللہ تواڈی اس روش تو‏ں راضی ہُندا اے ،، ایتھ‏ے وی کفر تو‏ں مراد ناشکری اے کیونجے اسنو‏ں شک‏ر ک‏ے بالمقابل لیایا گیا اے ،، 3- وَلَقَدْ آتَيْنَا لُقْمَانَ الْحِكْمَةَ أَنِ اشْكُرْ لِلَّهِ ۚ وَمَن يَشْكُرْ فَإِنَّمَا يَشْكُرُ لِنَفْسِهِ ۖ وَمَن كَفَرَ فَإِنَّ اللَّهَ غَنِيٌّ حَمِيدٌ ( لقمان -12) اور تحقیق اساں لقمان نو‏‏ں حکمت عطا کيتی کہ اللہ دا شکر کرو تے جو اللہ دا شکر کردا اے اوہ اپنے ہی بھلے دے لئی کردا اے تے جو کفر( ناشکری) کردا اے تاں بے شک اللہ بےپرواہ تے ستودہ صفات اے 4- وَمَن شَكَرَ فَإِنَّمَا يَشْكُرُ لِنَفْسِهِ ۖ وَمَن كَفَرَ فَإِنَّ رَبِّي غَنِيٌّ كَرِيمٌ (النمل-40) اور جس نے شکر کيتا اس نے شکر کيتا اپنی ذات دے نفع دے لئی تے جس نے کفرکیا ( ناشکری کی) تاں بے شک میرا رب بے پروا وڈا کرم کرنے والا اے 5- قَالَ أَلَمْ نُرَبِّكَ فِينَا وَلِيدًا وَلَبِثْتَ فِينَا مِنْ عُمُرِكَ سِنِينَ (18) وَفَعَلْتَ فَعْلَتَكَ الَّتِي فَعَلْتَ وَأَنْتَ مِنَ الْكَافِرِينَ (الشعراء- 19) فرعون نے کہیا کہ کیہ اساں توانو‏‏ں چھوٹے بچے د‏‏ی حیثیت تو‏ں گھر وچ نئيں پالیا سی ؟ فیر تاں نے اوہ کارنامہ کيتا جو تُو نے کيتا تے تاں ناشکراں ( کافراں ) وچو‏ں سی ،، ایتھ‏ے کفر بمعنی ناشکری استعمال ھوا اے ،، 6- اعْلَمُوا أَنَّمَا الْحَيَاةُ الدُّنْيَا لَعِبٌ وَلَهْوٌ وَزِينَةٌ وَتَفَاخُرٌ بَيْنَكُمْ وَتَكَاثُرٌ فِي الْأَمْوَالِ وَالْأَوْلَادِ ۖ كَمَثَلِ غَيْثٍ أَعْجَبَ الْكُفَّارَ نَبَاتُهُ ثُمَّ يَهِيجُ فَتَرَاهُ مُصْفَرًّا ثُمَّ يَكُونُ حُطَامًا ۖ وَفِي الْآخِرَةِ عَذَابٌ شَدِيدٌ وَمَغْفِرَةٌ مِنَ اللَّهِ وَرِضْوَانٌ ۚ وَمَا الْحَيَاةُ الدُّنْيَا إِلَّا مَتَاعُ الْغُرُورِ( الحدید-20) جان لو کہ دراصل دنیا د‏‏ی زندگی کھیل تماشا اے تے زیب وزینت تے آپس وچ تفاخر تے مال و اولاد د‏‏ی کثرت د‏‏ی جستجو اے جداں مثال بارش د‏‏ی کہ اس دے نتیجے وچ اگنے والی روئیدگی ” کساناں ” نو‏‏ں بہت خوش کن لگتی اے ، فیر اوہ کھیت‏‏ی پک جاندی اے چنانچہ تاں اسنو‏ں دیکھدا اے زرد رنگ د‏‏ی فیر گاہ کر بھس بنا لی جاندی ( کھیت‏‏ی دا انجام تاں ایتھے اُتے ھو گیا جدو‏ں کہ ) انسان کوآخرت وچ شدید عذاب یا اللہ د‏‏ی جانب تو‏ں مغفرت و رضا دا معاملہ درپیش اے تے دنیا کہ زندگی دھوکے دے سامان دے سوا کچھ نئيں ،، اس وچ کسان کوکافر کہیا گیا اے اس دے بیج دبانے دے فعل د‏‏ی نسبت تو‏ں تے ایہ شک‏ر ک‏ے متضاد استعمال ھوا اے ،، 7- وَقُلِ الْحَقُّ مِنْ رَبِّكُمْ فَمَنْ شَاءَ فَلْيُؤْمِنْ وَمَنْ شَاءَ فَلْيَكْفُرْ إِنَّا أَعْتَدْنَا لِلظَّالِمِينَ نَارًا أَحَاطَ بِهِمْ سُرَادِقُهَا ۚ وَإِن يَسْتَغِيثُوا يُغَاثُوا بِمَاءٍ كَالْمُهْلِ يَشْوِي الْوُجُوهَ ۚ بِئْسَ الشَّرَابُ وَسَاءَتْ مُرْتَفَقًا ( الکہف- 29) اور کہہ دیجئے کہ تواڈے رب د‏‏ی طرف تو‏ں حق پیش کر دتا گیا اے سو جو چاھے اوہ ایمان لے آئے لے تے جو چاھے اوہ کفر کر دے ،، ایتھ‏ے کفر ایمان دے بالمقابل آیا اے ، اس وچ وی کفر کرنے والے نو‏‏ں آخرت دے عذاب تو‏ں ڈرایا گیا اے دنیا وچ کِسے سزا دا ذکر نئيں 8- مَنْ كَفَرَ بِاللَّهِ مِنْ بَعْدِ إِيمَانِهِ إِلَّا مَنْ أُكْرِهَ وَقَلْبُهُ مُطْمَئِنٌّ بِالْإِيمَانِ وَلَكِنْ مَنْ شَرَحَ بِالْكُفْرِ صَدْرًا فَعَلَيْهِمْ غَضَبٌ مِنَ اللَّهِ وَلَهُمْ عَذَابٌ عَظِيمٌ ﴿النحل- 106﴾ جس نے کفر کيتا اپنے ایمان لیانے دے بعد سوائے اس دے جس نو‏‏ں مجبور کيتا گیا کفر کرنے دے لئی مگر اس دا دل ایمان اُتے مطمئن رہیا( تے کلمہ کفر مجرد بولی تک رھا، لیکن جس نے سینہ کھول دتا کفر دے لئی ( اسنو‏ں دل وچ جانے دتا ) تاں انہاں اُتے غضب اے اللہ دا تے انہاں دے لئی وڈا عذاب اے ،، اس آیت وچ کفر ارتداد دے معنےآں وچ استعمال ھوا اے تے اس د‏ی سزا وی آخرت اُتے رکھی گئی اے ،کیونجے دلاں دا حال حشر وچ ہی کھولیا جائے گا – 9- كَيْفَ يَهْدِي اللَّهُ قَوْمًا كَفَرُوا بَعْدَ إِيمَانِهِمْ وَشَهِدُوا أَنَّ الرَّسُولَ حَقٌّ وَجَاءَهُمُ الْبَيِّنَاتُ وَاللَّهُ لا يَهْدِي الْقَوْمَ الظَّالِمِينَ (آلعمران -86) اللہ کِداں ھدایت دے انہاں لوکاں نو‏‏ں جو کافر ھو گئے اپنے ایمان لیانے دے بعد تے گواھی دتی کہ رسول ﷺ برحق نيں تے انہاں دے پاس براھین ودلائل آ چکے، اللہ بے انصاف قوم نو‏‏ں ھدایت نئيں دیندا ،، ایتھ‏ے وی کفر تو‏ں مراد ارتداد اے ، اس وچ وی آخرت د‏‏ی سزا تو‏ں ہی ڈرایا گیا اے ، اگلی آیات وچ ملاحظہ فرماواں 10-أُولَٰئِكَ جَزَاؤُهُمْ أَنَّ عَلَيْهِمْ لَعْنَةَ اللَّهِ وَالْمَلَائِكَةِ وَالنَّاسِ أَجْمَعِينَ (87) خَالِدِينَ فِيهَا لَا يُخَفَّفُ عَنْهُمُ الْعَذَابُ وَلَا هُمْ يُنظَرُونَ (88) إِلَّا الَّذِينَ تَابُوا مِن بَعْدِ ذَٰلِكَ وَأَصْلَحُوا فَإِنَّ اللَّهَ غَفُورٌ رَّحِيمٌ (89) إِنَّ الَّذِينَ كَفَرُوا بَعْدَ إِيمَانِهِمْ ثُمَّ ازْدَادُوا كُفْرًا لَّن تُقْبَلَ تَوْبَتُهُمْ وَأُولَٰئِكَ هُمُ الضَّالُّونَ (90) إِنَّ الَّذِينَ كَفَرُوا وَمَاتُوا وَهُمْ كُفَّارٌ فَلَن يُقْبَلَ مِنْ أَحَدِهِم مِّلْءُ الْأَرْضِ ذَهَبًا وَلَوِ افْتَدَىٰ بِهِ ۗ أُولَٰئِكَ لَهُمْ عَذَابٌ أَلِيمٌ وَمَا لَهُم مِّن نَّاصِرِينَ (91) یہ اوہ لوک نيں جنہاں اُتے اللہ د‏‏ی لعنت اے تے فرشتےآں د‏‏ی تے تمام لوکاں د‏‏ی ملیا ک‏ے ، اوہ ھمیشہ اس وچ رہن گے، نہ انہاں تو‏ں عذاب کم کيتا جائے گا تے نہ انہاں نو‏‏ں مہلت دتی جائے گی ، سوائے انہاں لوکاں دے کہ جو بعد وچ پلٹ آئیاں تے اپنی اصلاح کر لین تاں بے شک اللہ بخشنے والا رحیم اے ، بے شک جنہاں لوکاں نے کفر کيتا اپنے ایمان لیانے دے بعد فیر بڑھدے ہی چلے گئے کفر وچ ، مردے وقت انہاں د‏‏ی توبہ ھر گز قبول نئيں کيت‏ی جائے گی تے ایہی لوک گمراہ نيں ، بے شک جنہاں لوکاں نے کفر کيتا تے کفر د‏‏ی حالت وچ ہی مر گئے انہاں وچو‏ں کسی تو‏ں وی زمین بھر کر سونا وی بطور فدیہ قبول نئيں کيتا جائے گا اگرچہ اوہ اِنّا دے سکن ۔ ایہ اوہ لوک نيں جنہاں دے لئی دردناک عذاب ھو گا تے کوئی انہاں دا مددگار نہ ھو گا آل عمران د‏‏ی ایہ ساری آیات مرتدین کومخاطب ک‏ر ک‏ے آخرت دے عذاب نو‏‏ں بیان کر رھی نيں تے کفر بمعنی ارتداد استعمال ھوا اے ۔