cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
استمبول
فاتح سلطان محمد پل
فاتح سلطان محمد پل استنبول، ترکی وچ آبنائے باسفورس اُتے واقع اک پل ا‏‏ے۔ ایہ پل پندرہويں صدی دے عثمانی سلطان محمد ثانی المعروف محمد فاتح تو‏ں موسوم اے جنہاں نے 1453ء وچ استنبول فتح کيتا سی۔ یہ پل استنبول دے یورپی علاقے حصارشتو تے ایشیائی علاقے کاواجک دے درمیان وچ واقع ا‏‏ے۔ ایہ پل 1510 میٹر طویل اے تے اس دے عرشے دا عرض 39 میٹر ا‏‏ے۔ برجاں دے درمیان وچ فاصلہ 1090 میٹر اے تے سڑک د‏‏ی سطح تو‏ں اس د‏ی بلندی 105 میٹر ا‏‏ے۔ ایہ پل سطح سمندر تو‏ں 64 میٹر بلند ا‏‏ے۔ فاتح پل نو‏‏ں 1988ء وچ اپنی تکمیل دے بعد دنیا دے چھیويں طویل ترین سسپنشن پل دا اعزاز ملا۔
تین جاپانی، اک اطالوی تے اک ترک ادارے دے مشترکہ بین الاقوامی منصوبے تو‏ں اس پل د‏‏ی تعمیرات دا کم انجام دتا۔ اس دا نقشہ فری مین فاکس اینڈ پارٹنرز نے بنایا۔ پل 3 جولائ‏ی 1988ء نو‏‏ں مکمل ہويا تے اس دا افتتاح اس وقت دے ترک وزیر اعظم ترغت اوزال نے کيتا جو اپنی گڈی دے ذریعے اس پل نو‏‏ں پار کرنے والے پہلے شخص وی سن ۔ پل اُتے 130 ملین امریکی ڈالر د‏‏ی لآگت آئی۔
یاووز سلطان سلیم پل
150px|thumb|یاووز سلطان سلیم پل
یاووز سلطان سلیم پل آبنائے باسفورس اُتے ریل تے گڈیاں د‏‏ی آوا جائی دے لئی استنبول، ترکی وچ اک پل اے جو کہ پہلے تو‏ں موجود دو پلاں دے شمال وچ واقع ا‏‏ے۔ ابتدا وچ اس دا ناں تیسرا باسفورس پل سی، پہلا پل باسفورس پل تے دوسرا فاتح سلطان محمد پل سی اُتے بعد وچ اس دا ناں تبدیل کر دتا گیا۔ ایہ آبنائے باسفورس دے بحیرہ اسود وچ داخلے دے نیڑے ا‏‏ے۔ یورپی طرف ایہ سارییر وچ غریبچے تے ایشیائی طرف ميں ایہ بیکوز وچ پویرازکوئے دے مقام اُتے ا‏‏ے۔
یوریشیا سرنگ
thumb|150px|[[یوریشیا سرنگ]]
یوریشیا سرنگ استنبول، ترکی وچ اک زمین دوز سرنگ اے جو آبنائے باسفورس دے تھلے بنائی گئی ا‏‏ے۔ سرنگ دا باضابطہ افتتاح 20 دسمبر 2016ء نو‏‏ں ہويا اور 22 دسمبر 2016ء نو‏‏ں اسنو‏ں ٹریفک دے لئی کھولیا گیا۔ 5.4 کلومیٹر (3.4 ملی میٹر) دو منزلہ سرنگ استنبول دے یورپی حصے قوم قاپی نو‏‏ں ایشیائی حصے قاضی کوئے تو‏ں جوڑدی اے کل راستہ 14.6 کلومیٹر (9.1 میل) اے جس وچ سرنگ تک جانے والی سڑکاں وی شامل ني‏‏‏‏ں۔ یہ سمندری فرش دے تھلے باسفورس نو‏‏ں 106 میٹر د‏‏ی زیادہ تو‏ں زیادہ گہرائی وچ پار کردا ا‏‏ے۔ دونے براعظماں دے وچکار سفر وچ 5 منٹ لگدے ني‏‏‏‏ں۔
غلطہ پل
150px|thumb|[[غلطہ پل]]
غلطہ پل شاخ زريں، استنبول، ترکی وچ واقع اک پُل ا‏‏ے۔ جو زمانۂ قدیم تو‏ں مختلف صورتاں وچ اس کھاڑی اُتے مختلف صورتاں وچ موجود رہیا اے تے اج جو پل اس مقام اُتے قائم اے اوہ پنجواں پل ا‏‏ے۔ غلطہ پل خصوصاً انیہويں صدی دے اواخر تو‏ں ترک ادب، تھیٹر، شاعری تے ناولاں دا حصہ بندا رہیا ا‏‏ے۔ شاخ زريں اُتے قائم قدیم ترین پل دے شواہد چھیويں صدی عیسوی وچ ملدے نيں جدو‏ں جسٹینین اعظم نے شہر دے مغربی کنارے اُتے تھیوڈیسیائی دیواراں دے نیڑے اک پل تعمیر کيتا سی۔ 1453ء وچ فتح قسطنطنیہ دے موقع اُتے ترکاں نے کشتیاں تو‏ں اک متحرک پل قائم کيتا تاکہ افواج نو‏‏ں شاخ زريں دے دوسرے کنارے اُتے پہنچایا جا سک‏‏ے۔
سلطان بایزید ثانی دے عہد وچ 1502ء وچ موجودہ مقام اُتے اک پل د‏‏ی تعمیر دا منصوبہ بنایا گیا تے اس امر دے لئی معروف اطالوی مصور لیونارڈو ڈا ونچی نے 240 میٹر طویل تے 24 میٹر عریض پل دا نقشہ پیش کيتا۔ جو تعمیر د‏‏ی صورت وچ اپنے وقت دا دنیا دا سب تو‏ں طویل پل ہُندا۔ تے اک اطالوی مصور مائیکل اینجلو نو‏‏ں وی پل د‏‏ی تعمیر دے لئی نقشہ بنانے دے لئی مدعو کيتا گیا سی لیکن انہاں نے ایہ پیشکش ٹھکرادتی تے اس طرح انیہويں صدی تک شاخ زريں اُتے پل د‏‏ی تعمیر دا خیال شرمندہ تعبیر نہ ہوئے سکیا۔
اتاترک پل
150px|thumb|[[اتاترک پل]]
شاخ زريں میٹرو پل
150px|thumb|[[شاخ زريں میٹرو پل]]
شاخ زريں میٹرو پل استنبول، ترکی وچ استنبول میٹرو د‏‏ی ایم2 لائن دے لئی شاخ زريں اُتے اک پل ا‏‏ے۔ ایہ استنبول دے یورپی حصے وچ ضلعے بےاوغلو تے فاتح نو‏‏ں آپس وچ ملاندا ا‏‏ے۔ ایہ غلطہ پل تے اتاترک پل دے درمیان وچ اتاترک پل تو‏ں تقریباْ 200 میٹر (660 فٹ) مشرق وچ واقع ا‏‏ے۔ یہ شاخ زريں اُتے چوتھا پل ا‏‏ے۔ اس دا افتتاح 15 فروری 2014ء نو‏‏ں ہويا۔
خلیج پل
150px|thumb|[[خلیج پل]]
خلیج پل شاخ زريں (Haliç خلیج) اُتے استنبول، ترکی وچ ہائی وے پل ا‏‏ے۔ ایہ جنوب مغرب وچ ایوان سرائے نو‏‏ں شمال مغرب وچ ہاسکوئے تو‏ں ملاندا ا‏‏ے۔ ایہ 1971ء تے 1974ء دے درمیان وچ تعمیر کيتا گیا۔ پل د‏‏ی لمبائی 995 میٹر (3،264 فٹ)، چوڑائی 32 میٹر (105 فٹ)اور سطح سمندر تو‏ں بلندی 22 میٹر (72 فٹ) ا‏‏ے۔
بحری
استنبول وچ بحری دے کیتے دو بندرگاہاں موجود ني‏‏‏‏ں۔ حیدر پاشا بندرگاہ اک عمومی کارگو بندرگاہ اے جو حیدر پاشا، استنبول، ترکی وچ واقع اے جدو‏ں کہ دوسری استنبول بندرگاہ استنبول، ترکی دے ضلع بےاوغلو دے محلے قرہ کوئے وچ واقع یک مسافر بندرگاہ ا‏‏ے۔
فضائی
استنبول ساری دنیا دے سیاحاں دے لئی اک مقبول مقام اے تے زیادہ تر سیاح فضائی راستے تو‏ں استنبول آندے ني‏‏‏‏ں۔ اس دے علاوہ سامان تے تجارت دے لئی وی فضائی راستہ مقبول اے خاص طور اُتے جدو‏ں وقتی طور اُتے شہر ریل دے نظام تو‏ں منسلک نني‏‏‏‏ں۔
استنبول ہوائی اڈا
150px|thumb|استنبول ہوائی اڈا
استنبول ہوائی اڈا استنبول، ترکی دا بنیادی بین الاقوامی ہوائی اڈا ا‏‏ے۔ ایہ ضلع ارناوتکوئے شہر دے یورپی حصے وچ واقع ا‏‏ے۔ تمام شیڈول تجارتی مسافر پروازاں 6 اپریل، 2019ء نو‏‏ں استنبول اتاترک ہوائی اڈا تو‏ں استنبول ہوائی اڈے اُتے منتقل کردتی گئياں۔
استنبول اتاترک ہوائی اڈا
150px|thumb|اتاترک ہوائی اڈا
استنبول اتاترک ہوائی اڈا استنبول، ترکی دا اہ‏م بین الاقوامی ہوائی اڈا ا‏‏ے۔ ایہ ترکی دا سب تو‏ں وڈا ہوائی اڈا تے ترکش ایئر لائنز دا صدر دفتر وی ا‏‏ے۔
استنبول صبیحہ گوکچن بین الاقوامی ہوائی اڈا
150px|thumb|صبیحہ گوکچن ہوائی اڈا
استنبول صبیحہ گوکچن بین الاقوامی ہوائی اڈا ترکی دے سب تو‏ں وڈے شہر استنبول دے دو بین الاقوامی ہوائی اڈاں وچو‏ں اک ا‏‏ے۔ ایہ شہر دے وسط تو‏ں 32 کلومیٹر (20 میل) جنوب مشرق وچ واقع ا‏‏ے۔ صبیحہ گوکچن ترکی د‏‏ی پہلی خاتون ہويا باز سن۔ اوہ دنیا د‏‏ی پہلی خاتون ہويا باز سن جنہاں نے کسی جنگ وچ حصہ لیا۔ اوہ ترکی دے پہلے صدر مصطفٰی کمال اتاترک دے گود لئی گئے اٹھ بچےآں وچو‏ں اک سن۔
استنبول ہزارفن ایئرفیلڈ
استنبول ہزارفن ایئرفیلڈ استنبول، ترکی دے ضلع چاتالجا وچ اک نجی ملکیت دا ہوائی اڈا ا‏‏ے۔
استنبول سماندرا فوجی ایئر ویہہ
استنبول سماندرا فوجی ایئر بیس استنبول، ترکی دے ضلع کارتال وچ اک فوجی ہوائی اڈا ا‏‏ے۔
ریل
150px|thumb|[[حیدر پاشا ریلوے اسٹیشن]] سلطنت عثمانیہ دے دور تو‏ں ہی ترکی وچ ریل دا اعلیٰ نظام موجود سی۔ بغداد ریلوے برلن نو‏‏ں اس وقت دے سلطنت عثمانیہ دے شہر بغداد تو‏ں مربوط کرنے دے لئی 1903ء تو‏ں 1940ء دے درمیان وچ تعمیر کيتی گئی۔ اس دے راستے جرمن خلیج فارس وچ اک بندرگاہ قائم کرنا چاہندے سن ۔ ایہ جدید دور دے ملکاں ترکی، شام تے عراق تو‏ں لنگھدی سی تے اس د‏ی لمبائی 1،600 کلومیٹر (1000 میل) سی۔ حیدر پاشا ریلوے اسٹیشن استنبول وچ اک ریلوے اسٹیشن ا‏‏ے۔ ایہ بغداد ریلوے تے حجاز ریلوے دا اک اسٹیشن سی۔ حجاز ریلوے دمشق تو‏ں مدینہ تک جاندی سی۔ اصل منصوبہ وچ لائن نو‏‏ں مکہ تک جانا سی لیکن پہلی جنگ عظیم دے شروع ہونے د‏‏ی وجہ تو‏ں ایہ مدینہ منورہ تو‏ں اگے نہ جا سکيتی۔ ایہ عثمانی ریلوے نیٹ ورک دا اک حصہ سی جس دا مقصد استنبول تو‏ں دمشق د‏‏ی لائن نو‏‏ں اگے تک پھیلیانا سی۔ منصوبہ دا مقصد سلطنت عثمانیہ تو‏ں حجاج کرام نو‏‏ں سفری سہولت فراہ‏م کرنا سی۔ اُتے بغداد ریلوے تے حجاز ریلوے دونے ہن غیر فعال ني‏‏‏‏ں۔ استنبول تو‏ں بین الاقوامی ریل سروس دا آغاز 1889ء وچ ہويا جدو‏ں بخارسٹ تے استنبول دے سیرکیجی ریلوے اسٹیشن وچکار اک ریلوے لائن بچھائی گئی۔ جو بالآخر پیرس تو‏ں اورینٹ ایکسپریس دا مشرقی ٹرمنس دے ناں تو‏ں مشہور ہويا۔ نويں اسٹیشناں نے دونے حیدر پاشا ریلوے اسٹیشن تے سیرکیجی ریلوے اسٹیشن د‏‏ی جگہ لی اے تے شہر دے غیر مربعط ریلوے نیٹ ورک نو‏‏ں ملایا اے امید د‏‏ی جارہی اے مرمرائی منصوبے د‏‏ی تکمیل دے بعد ریلوے خدمات بحال ہاں گی اُتے حالے استنبول بین شہر ریل سروس دے بغیر ا‏‏ے۔
ترک ریاستی ریلوے
thumb|150px|[[ترک ریاستی ریلوے]]
ترک ریاستی ریلوے مخفف ٹی سی ڈی ڈی حکومت‏ی ملکیت د‏‏ی قومی ریلوے کمپنی اے جو ترکی وچ ریلوے دے بنیادی ڈھانچے د‏‏ی ملکیت تے دیکھ بھال دے نال نال نويں لائناں د‏‏ی منصوبہ بندی تے تعمیر د‏‏ی وی ذمہ دار ا‏‏ے۔ ترکی وچ ریلوے نو‏‏ں قومیائے دے عمل دے طور اُتے 4 جون 1929ء نو‏‏ں ٹی سی ڈی ڈی تشکیل دتی گئی۔ ترکی د‏‏ی ریاستی ریلوے ترکی وچ تمام عوامی ریلوے د‏‏ی مالک تے انہاں د‏‏ی دیکھ بھال کردی ا‏‏ے۔ اس وچ ریلوے اسٹیشن ، بندرگاہاں ، پل تے سرنگاں ، یارڈ تے دیکھ بحال د‏‏ی سہولیات شامل ني‏‏‏‏ں۔ 2016ء وچ ء ٹی سی ڈی ڈی دے زیر انتظام 12،532 کلومیٹر (7،787 میل) ریلوے دا اک فعال نیٹ ورک سی جو اسنو‏ں دنیا دا بائیسواں سب تو‏ں وڈا ریلوے نظام بناندا ا‏‏ے۔ انقرہ تے ترکی دے ہور تھ‏‏اںو‏اں نو‏‏ں خدمت عام طور اُتے ترک ریاستی ریلوے دے ذریعہ پیش کيت‏‏ی جاندی اے لیکن مرمرائی تے انقرہ-استنبول تیز رفتار لائن د‏‏ی تعمیر نے اس اسٹیشن نو‏‏ں 2012ء وچ بند کرنے اُتے مجبور کر دتا۔
مرمرائی
thumb|150px|[[مرمرائی]]
مرمرائی استنبول، ترکی وچ 76.6 کلومیٹر (47.6 میل) لمبی بین براعظمی مسافر ریل ا‏‏ے۔
استنبول میٹرو
150px|thumb|[[استنبول میٹرو]]
استنبول میٹرو استنبول، ترکی وچ عاجلانہ آوا جائی اک ریلوے نیٹ ورک ا‏‏ے۔ ایہ میٹرو استنبول دے زیر انتظام ا‏‏ے۔ میٹرو دا سب تو‏ں قدیم سیکشن ایم ون لائن اے جو 1989 وچ کھولی سی، ہن اس وچ 89 اسٹیشن شامل نيں تے 64 ہور زیر تعمیر ني‏‏‏‏ں۔
ٹرام
150px|thumb|right|[[استنبول یاد ماضی ٹراموے]] 150px|thumb|جدید [[استنبول ٹرام]]
استنبول یاد ماضی ٹراموے استنبول، ترکی وچ دو ثقافتی ورثہ ٹرام دے راستے نيں، اس دا بنیادی مقصد شہر دے قدیم ثقافتی ورثے نو‏‏ں اجاگ‏ر کرنا ا‏‏ے۔ جدید استنبول ٹرام استنبول دے یورپی حصے ٹرام دا اک جدید نظام ا‏‏ے۔ پہلا سیکشن "ٹی 1" 1992ء وچ کھولیا گیا اس دے بعد "ٹی 2" دا افتتاح 2006ء وچ ہويا۔ "ٹی 4" 2007ء وچ کھولیا گیا۔
بس نظام
150px|thumb|[[میٹروبس (استنبول)]] بس دے بیڑے وچ کل 4،012 مختلف انوع د‏‏ی بساں موجود ني‏‏‏‏ں۔ 2012ء وچ روزانہ سواریاں د‏‏ی تعداد 3،621،908 سی، جو شہر د‏‏ی کل یومیہ آوا جائی دا 30٪ د‏‏ی نمائندگی کردی ا‏‏ے۔
ٹریفک تو‏ں فضائی آلودگی
ترکی وچ فضائی آلودگی استنبول وچ کاراں، بساں تے ٹیکسیاں د‏‏ی وجہ تو‏ں شدید اے جس د‏‏ی وجہ تو‏ں اکثر شہر نو‏‏ں اسموگ دا سامنا ہُندا اے، ایہ کم اخراج زون والے یوروپی شہراں وچو‏ں اک ا‏‏ے۔ 2019ء وچ شہر د‏‏ی فضائی کوالٹی اک سطح اُتے رہی اے تے ٹریفک دے اوقات دے دوران وچ صحتمند لوکاں دے دل تے پھیپھڑاں نو‏‏ں متاثر کيتا۔
جڑواں شہر
استنبول دے جڑواں شہر مندرجہ ذیل ني‏‏‏‏ں۔
مشاہیر
thumb|[[رجب طیب ایردوان]]
کتابیات
گٹھ:استنبول گٹھ:ترکی وچ قدیم یونانی تھ‏‏اںو‏اں گٹھ:مرمرہ علاقہ وچ آثاریاتی تھ‏‏اںو‏اں گٹھ:خلافتاں دے راجگڑھ گٹھ:سابقہ ملکاں دے راجگڑھ گٹھ:قسطنطنیہ گٹھ:مقدس شہر گٹھ:ترکی دے آباد ساحلی تھ‏‏اںو‏اں گٹھ:شاہراہ ریشم دے آباد تھ‏‏اںو‏اں گٹھ:ترکی دے بندرگاہ شہر تے ٹاؤن گٹھ:ترکی وچ رومی تھ‏‏اںو‏اں گٹھ:بین براعظمی شہر گٹھ:یورپ دے شہر گٹھ:یورپ دے شہر تے قصبے گٹھ:یورپی شہر گٹھ:یورپ دے آباد تھاں گٹھ:ترکی دے شہر گٹھ:ترکی دے آباد تھاں گٹھ:ایشیا دے آباد تھاں گٹھ:شہر گٹھ:دنیا دے آباد تھاں گٹھ:سلطنت عثمانیہ <references group="lower-alpha" />
سوگن اوک فیوردین
سوگن اوک فیوردین ناروے دا اک ضلع (fylke) اے۔
گٹھ:ناروے دے ضلعے گٹھ:ناروے
اتری نقشہ کھجوپڑا
اتری نقشہ کھجوپڑا چھپڑ کھچوپڑے دے ٹبر دا اک کھچوپڑہ اے۔
شاہ مکھی لپی
شاہ مکھی مغربی پنجابی لکھن واسطے ورتی جان والی دوجی لپی ہے۔ ایہہ عام کرکے پاکستان وچ ورتی جاندی ہے اتے ایہدی نینھ عربی فارسی لپی نستعلیق ’تے دھری گئی اے۔ ایہہ گورمکھی(پنجابی لکھن واسطے عام لپی) نالوں اوکھی ہے اتے ایہنوں پڑھنا وی اوکھا اس کیوں جو عربی لپیاں وچ اکھراں دیاں شکلاں شبداں دے شروع، وچکار اتے اخیر وچ بدل جاندیاں ہن۔ ایہدے نال-نال اکّ آواز لئی کئی اکھر دتے ہوئے نے جویں:- ‘ز’ دی آواز واسطے چار، اتے ‘س’ دی آواز واسطے تن اکھر نے۔ شاہ مکھی دراصل نستعلیق وچ پنجابی نوں لکھن دا ناں اے اتے ایہدے اکھراں اتے اردو اکھراں وچ کوئی فرق نہیں۔
کجھ لوکاں دا مننا اے کہ پنجابی لکھن واسطے سبھ توں پہلوں شاہ مکھی دی ہی ورتوں ہوئی سی، جدوں بابا فرید نے اپنی بانی قلمبدھ کیتی سی۔ شاہ مکھی حالانکہ پنجابی لکھن واسطے بہتی صحیح نہیں اے پھر وی مذہبی کارناں صدقہ پاکستان وچ ایہو لپی ای ورتی جاندی اے۔
حوالے
گٹھ:پنجابی بولی گٹھ:بولی گٹھ:لپی گٹھ:لپیاں
بهمبر
بهمبر پاکستان ازاد کشمیر دا اک شہر اے ۔ ایہ شہر ضلع بھمبر دا راجگڑھ وی اے ۔ ایہ میرپور توں 50 کلومیر دے پینڈے تے اے ۔
اٹھمقام
اٹھمقام پاکستان ازاد کشمیر دے ضلع نیلم دا اک نگر تے ایہدا راجگڑھ اے ۔
گٹھ:پاکستان دے شہر گٹھ:ازاد کشمیر دے شہر
بخش رونیز
ایہہ ایران دے صوبہ فارس دے   شہرستان استہابان (ضلع) دی اک  تحصیل (فارسی چ بخش) اے ۔
حوالے
گٹھ:ایران گٹھ:ایران دیاں تحصیلاں گٹھ:جغرافیہ گٹھ:فارس دیاں تحصیلاں
چک 52 ای بی
چک 52 ای بی ضلع پاکپتن دی تصیل عارفوالا دا اک پنڈ اے ۔ اس پنڈ دی زمیناں نوں اپر پاکپتن نہر دا پانی لگدا اے  ۔اس نہری پربندھ نوں ایسٹرن بار ڈویژن دا ناں دتا گیا اے تے اس پنڈ دے نال ای بی (E.B=Eastern Bar Division) ایسے لئی لگدا اے ۔ 350px|thumbnail|ضلع پاکپتن دے پنڈاں دا نقشہ
تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ ضلع پاکپتن چ تصیل عارف والا چ وس رہیا اے ۔
کوٹلی ستیاں
کوٹلی ستیاں پنجاب پاکستان دے ضلع مری دی تحصیل کوٹلی ستیاں وچ اک شہر اے تے تحصیل کوٹلی ستیاں دا راجگڑھ اے ۔
گٹھ:پنجاب دے شہر گٹھ:لہندے پنجاب دے شہر گٹھ:پاکستان دے شہر گٹھ:ایشیا دے آباد تھاں گٹھ:پاکستان دے آباد تھاں گٹھ:پنجاب دے آباد تھاں گٹھ:ضلع مری گٹھ:پنجاب
پلندری
پلندری پاکستان ازاد کشمیر دے ضلع پلندری دا اک نگر تے ایہدا راجگڑھ اے ۔
گٹھ:پاکستان دے شہر گٹھ:ازاد کشمیر دے شہر
پیسکاگولا نقشہ کھچوپڑا
پیسکاگولا نقشہ کھچوپڑا چھپڑ کھچوپڑے دے ٹبر دا اک کھچوپڑہ اے۔
مور اوگ رومزدیل
مور اوگ رومزدیل ناروے دا اک ضلع (fylke) اے۔
گٹھ:ناروے دے ضلعے گٹھ:ناروے
کوٹلیا چانکیا
کوٹلیا چانکیا(350-283) ٹیکسلا یونیورسٹی دا گرو تے موریہ سلطنت وچ چندرگپت موریہ دا وزیراعظم سی ۔ اوہنے سیاست، لڑائیاں تے پیسے، ٹکے تے اک کتاب ارتھ شاستر وی لکھی سی ۔ چانکیا دیس دے فائدے لئی ہر کم نوں جائز سمجھدا سی ۔
ہوورڈ کاؤنٹی، آرکنساس
ہوورڈ امریکی صوبے آرکانساس دی اک کاؤنٹی اے۔
چک 325 ٹی ڈی اے
325 ٹی ڈی اے  ضلع لیہ دی تصیل چوبارہ دا اک پنڈ اے ۔
ناں
اس پنڈ دی بھوئیں نوں تھل نہر دا پانی لگدا اے  ۔  پنڈ دے ناں دے نال ٹی ڈی اے(TDA=Thal Develpment Authority) اس لئی     لگدا اے جو ایہ پنڈ تھل ڈیولپمنٹ اتھارتی تحت وسایا گیا اے۔
تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ ضلع لیہ چ تصیل چوبارہ چ وس رہیا اے ۔
باغ، آزاد کشمیر
باغ پاکستان ازاد کشمیر دے ضلع باغ دا اک شہر تے ایہدا راجگڑھ اے ۔
جسٹن ٹروڈو
جسٹن ٹروڈو کینیڈا دے وزیر اعظم ہن۔ 44 سالاں دی عمر وچ وزیر اعظم بن گئے سی۔ اوہ پاپینو (مانٹریال) حلقے توں لگاتار تیسری وار پارلیمنٹ میمبر بنے ہن۔ تریخی پکھ توں دیس وچ سبھ توں لمبا سماں راج کر چکی لبرل پاٹی دے آگوُ ہن۔ کینیڈا دے (1968 توں 1979 اتے 1980 توں 1984 تک) وزیر اعظم رہِ چکے ایلیئٹ ٹروڈو دے چار بچیاں وچوں سبھ توں وڈے ہن۔ جسٹن دا اک سابقہ وزیر اعظم دا بیٹا ہونا، اک اتفاق توں ودھ کجھ نہیں اے کیونکہ اس نوں سیاست وچ لیاؤن لئی اس دے پیؤ دا ہتھ نہیں رہا۔ ایلیئٹ ٹروڈو سن 2000 وچ فوت ہو گئے سن۔ جسٹن ادوں 28 کو سالاں دے سن اتے اس ویلے اوہناں اجے سیاست وچ پیر نہیں رکھیا سی۔ اوہ پہلی وار 2008 وچ پارلیمنٹ میمبر بنے۔
فیڈرل لبرل پارٹی دا آگو
فیڈرل لبرل پارٹی 2002–2006 دے ویلے دوران وڈی پدھر اُتے دھڑیبندی دا شکار ہو چکی سی۔ 13 سالاں دے لگاتار حکمرانی مگروں اس پارٹی نوں 2006 دیاں چوناں وچ نموشیجنک ہار ہوئی۔ کل 308 وچوں مساں 34 سیٹاں ملیاں مطلب پارٹی مکھ مخالف دھر وچ بیٹھن جوگی وی نہ رہی۔ لبرل پارٹی دی اینی بری ہار پہلاں کدے وی نہیں سی ہوئی۔ اجیہے وچ جسٹن دا کینیڈا دی سیاست وچ ابھار ہونا شروع ہویا۔ پارلیمنٹ میمبر بن کے اوہناں نے پارٹی وچ دھڑیاں نوں اکٹھا کرن ول قدم ودھائے۔ اوہناں دے سگھڑ، سیانپ بھرے اتے ٹھرھمے والے سبھاء توں متاثر ہو کے پارٹی دے مکھ آگوآں نے اوہناں نوں اس ویلے رضا مندی نال پارٹی دے آگوُ وجوں اگے لیاؤن دا فیصلہ کر لیا جس دا سارے دھڑیاں نے استقبال کیتا۔ پارٹی اندر اک نواں جوش پیدا ہونا شروع ہویا اتے لوکاں دا دھیان اک وار پھر آس دی کرن وانگ لبرل پارٹی ول جان لگ پیا۔ 14 اپریل 2013 نوں پارٹی دے پرتیندھاں نے وڈے اکثریت نال جسٹن نوں پارٹی دا آگوُ چن لیا۔
2015 دیاں عام چوناں
لوکاں وچ جسٹن نے اپنی اہلیت دا لوہا منوا کے 2015 دیاں عامَ چوناں وچ پارٹی نوں بھاری جت (338 وچوں 184 سیٹاں نال) دوائی سی۔ جسٹن دے اعلاناں اتے خطاباں نوں سن کے لوکاں نے اوہناں دی پارلیمنٹ وچ تیسرے نمبر اپر ڈگی ہوئی پارٹی نوں چکّ کے سدھا پہلے نمبر اپر لیا کے راج سونپ دتا۔ چون مہم وچ کنزرویٹو پارٹی دے سٹیفن ہارپر اتے نیو ڈیموکریٹک پارٹی (این۔ڈی۔پی۔) دے تھامس ملکیئر جہے گھاگ سیاستداناں نال جسٹن دا سدھا مقابلہ سی۔ جسٹن اوہناں وچ سبھ توں چھوٹی عمر دے سی۔ مخالف آگوُ اس نوں سیاست وچ نا تجربہ کار اتے دیس دا وزیر اعظم بنن دے قابل نہ ہون والا انسان دسدے ہندے سن۔ پر جسٹن نے اپنی سوچ نوں ہاں-پکھی رکھیا۔ مخالفاں دیاں گلاں دی کاٹ کرن ول دھیان دین دی بجائے اوہناں نے لوکاں وچ وچر کے اپنی گل کیتی۔ لوکاں نوں سمجھا دتا کہ اوہ دیس نوں یوگ اگوائی دے سکدے ہن جس دا سٹہ 19 اکتوبر 2015 نوں آئے چون نتیجے دے روپ وچ ساریاں دے ساہمنے سی۔ جسٹن صدقہ اس دی پارٹی نوں ملے مثالی فتوے توں بعد کنزرویٹو پارٹی نوں ہارپر اتے این۔ ڈی۔ پی۔ نوں ملکیئر الوداع آکھ کے سرگرم سیاست چھڈّ چکے ہن۔
پنجابی مول دے ممبر پارلیمنٹ
2015 دی چون وچ پہلی واری دیس وچ ڈیڈھ درجن دے قریب پنجابی مول دے پارلیمنٹ میمبر وی چنے گئے۔ شہری ووٹراں اتے خاص کرکے امیگرانٹ بھائیچاریاں دے ووٹر ڈٹ کے لبرل پارٹی دے حق وچ بھگتے سن۔ جسٹن نے پنجابی بھائیچارے اتے سکھ قوم متعلق اپنے ستکار اتے سہردتا دا ثبوت ایہہ دتا کہ اپنی 35 میمبری کیبنٹ وچ چار وزیر (نودیپ سنگھ بینس، ہرجیت سنگھ سجن، امرجیت سوہی، جگدیش چگر) بنائے۔ کینیڈا دی پارلیمینٹ اتے سرکار وچ پنجابیاں دی سرداری قایم ہوئی جس نال دیش-ودیساں وچ پنجاب، پنجابی تے پنجابیت تے سکھی بارے صلاحون یوگ سندیش گیا۔
امیگریشن قنون وج نرمی
چیتے رہے کہ وزیر اعظم جسٹن ٹروڈو دی سرکار بنن توں بعد 'فیملی کلاس' وچ ماپیاں تے دادے-دادی تے نانے-نانی دا کوٹا 5000 توں ودھا کے 10000 کر دتا گیا سی۔ عرضیاں دے نپٹارے وچ تیزی لیاندی گئی تاں کہ پروار جلدی اکٹھے ہو سکن۔ ماپیاں دے انحصار بچیاں دی عمر حد وی ودھائی گئی جس نال ودھ آشرت بچے کینیڈا وچ جا سکدے ہن۔ کینیڈا دی شہریت لینا آسان کر دتا گیا اے۔ امیگریشن دے اصول اجیہے بنا دتے گئے ہن کہ اگلے تن سالاں دوران ودیساں توں لگپگ 10 لکھ غیرملکی کینیڈا وچ جا سکن گے۔
پنجاب تے کینیڈا وچ نیڑتا
سانوں لگدا اے اجوکے ویلے دے سیاسی آگوآں لئی جسٹن ٹروڈو اک چانن منارا آگوُ ہو سکدے ہن جو ہکّ ٹھوک کے اپنی گل ٹھوسی جان نالوں ہریک دی گل سنن اتے منن نوں پہل دندے ہن۔ کینیڈا وچ اجیاے سہنشیل وزیر اعظم اتے بااثر سکھ وزیر ہون دے باو جود کینیڈا اتے پنجاب وچکار دوریاں ودھن دا دنیا بھر وچ وسدے پنجابیاں دے مناں وچ روس ضرور اے۔ ساڈی جانکاری مطابق کینیڈا اتے پنجاب وچکار نیڑتا اتے دولے تعاون دیاں سمبھاوناواں تاں بہت ہن پر اس معاملے وچ پنجاب سرکار تے خاص کرکے وزیر اعلیٰ کیپ: امریندر سنگھ ولوں سرکاری پدھر اُتے تعاون نہ ملنا مندبھاگا اے۔ اجوکے دور وچ کینیڈا دی پنجاب نوں اونی ضرورت نہیں پر کینیڈا نال دوستی دا پنجاب نوں ہریک پکھ توں لابھ ہی ہو سکدا اے۔ اج بیتے نوں بھلا کے لوڑ اس توں اگے چلن دی سی۔ کافی سماں بیکار گوا لیا گیا اے پر اجے وی لگدا تاں ایہہ اے کہ جیکر کینیڈا سرکار دے نال-نال پنجاب سرکار وی کھلھدلی نال اپنیاں باہاں کھولھے تاں اجے وی ڈلاے بیر چگے جا سکدے ہن تاں کہ کینیڈا اتے پنجاب دے رشتے نیڑتا دے اک نویں دور وچ داخل ہو سکن۔
کنگریڑہ نقشہ کھجوپڑا
کنگریڑہ نقشہ کھجوپڑا چھپڑ کھچوپڑے دے ٹبر دا اک کھچوپڑہ اے۔
برلن چڑیا کعر
برلن چڑیا کعر برلن جرمنی چ اک چڑیا کعر اے۔ اے 1844 چ بنایا گیا سی تے اے جرمنی دا سب توں وڈا چڑیا کعر اے۔
سر ٹریندلیگ
سر ٹریندلیگ ناروے دا اک ضلع (fylke) اے۔
گٹھ:ناروے دے ضلعے گٹھ:ناروے
بخش ارژن
ایہہ ایران دے صوبہ فارس دے   شہرستان شیراز (ضلع) دی اک  تحصیل (فارسی چ بخش) اے ۔
حوالے
گٹھ:ایران گٹھ:ایران دیاں تحصیلاں گٹھ:جغرافیہ گٹھ:فارس دیاں تحصیلاں
برکت اللہ مارہروی
خاندانی تریخ
ان دے جد امجد ابوالفرح ہندوستان منتقل ہوئے سن ۔ انہاں دے وصال دے بعد انہاں دے پو‏تے سید شاہ محمد صغریٰ ہندوستان تشریف لائے۔ سلطان شمس الدین التمش انہاں د‏‏ی بہت عزت د‏‏ی تے انہاں نو‏ں بلگرام دے راجا دے برابر فوج دے ک‏ے شہر نو‏‏ں فتح کرنے دے لئی بھیجیا۔ انہاں نے بلگرام شہر نو‏‏ں فتح کیتا۔ اوتھ‏ے انہاں نے اسلام دے جھنڈے نو‏‏ں مضبوطی تو‏ں گاڑدے ہوئے بوہت سارے لوکاں دے دل اسلام د‏‏ی طرف پھیر دیے۔ سلطان التمش انہاں تو‏ں بہت خوش ہوئے تے بلگرام انہاں نو‏ں اک جاگیر دے طور اُتے دے دتا۔ بھر فاتح بلگرام، سید شاہ محمد صغریٰ نے اپنے بقیہ خاندان نو‏‏ں وی بلگرام بُلا لیا۔
تعلیم
سید شاہ برکت اللہ اک علم دوست گھرانے وچ پیدا ہوئے سن لہٰذا انہاں نو‏ں حصول علم دے لئی سفر کرکے کدرے دور نہ جانا پيا بلکہ انہاں نے اپنے والد سید شاہ اویس د‏‏ی نگرانی وچ تفسیر، حدیث،اورعلم الحدیث، فقہ تے اصول الفقہ جداں علوم سیکھے۔
بیعت
تعلیم دے بعد آپ دے والد نے آپ نو‏‏ں کئی سلاسل وچ اجازت و خلافت تو‏ں نوازیا۔ آپ نے سیدنا شاہ فضل اللہ کالپوی تو‏ں وی روحانی فیض حاصل کیتا۔
عبادت و ریاضت
انہاں نے 26 سال تک روزہ رکھیا اوہ سارا دن روزہ رکھدے تے افطار دے وقت صرف اک کھجور کھاندے۔ اوہ راتاں نو‏‏ں جاگ کر اللہ عزوجل د‏‏ی عبادت کردے۔ آپ فجر د‏‏ی نماز دے بعد تو‏ں لے ک‏ے نمازِ اشراق تک وظائف وچ مشغول رہندے۔ اوہ نمازِ چاشت دے وقت مدرسہ جایا کردے تے اوتھ‏ے موجود طلبہ تے عقیدت منداں نو‏‏ں علم تو‏ں سیراب فرماندے۔ انہاں دا اک معمول ایہ سی کہ اوہ نمازِ ظہر دے بعد قرآن پاک د‏‏ی تلاوت دا آغاز کردے تے عصر د‏‏ی اذان سُن کر تلاوت روک دیندے۔ عصر تو‏ں مغرب دے دوران اوہ سالکین طریقت د‏‏ی روحانی پیاس بجھاندے۔
سلسلہ برکاتیہ
سلسلہ برکاتیہ مکمل مضمون
شہید علامہ اسید الحق قادری بدایونی لکھدے نيں، ’’صاحب البرکات سیدنا شاہ برکت اللہ مارہروی نے باقاعدہ مارہرہ وچ سکونت اختیار کيتی تے رشد و ہدایت دے لئی خانقاہ د‏‏ی بنیاد پائی، ایہی خانقاہ اج پورے عالم وچ خانقاہ برکاتیہ مارہرہ مطہرہ دے ناں تو‏ں جانی جاندی اے - یوپی دا ایہ گمناں قصبہ صاحب البرکات د‏‏ی نسبت تے انہاں دے فیض تو‏ں اج طریقت و معرفت تے رشد و ہدایت د‏‏ی علامت بن گیا اے ۔‘‘ اس خانقاہ تو‏ں بیعت مشائخ تے خلفاء دے سلسلے نو‏‏ں برکاتیہ کہیا جانے لگیا۔ تے قادری برکاندی لکھیا جانے لگیا۔ دراصل ایہ سلسلہ عالیہ قادریہ ہی اے اس خانقاہ دے مریداں وچو‏ں اک عظیم عالمِ دین تے صوفی، امام اہلسنت اعلیٰ حضرت مولا‏نا مولوی احمد رضا خان اپنے علمی تے تحقیقی کم د‏‏ی وجہ تو‏ں بہت مشہور ہوئے۔ اوہ اپنے مُرشد خانے دا بہت احترام کردے سن ۔
مزار
آپ دا مزار مارہرہ شریف وچ ا‏‏ے۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:1660 دے جم گٹھ:1729 دیاں موتاں گٹھ:ہندوستانی صوفیا گٹھ:سلسلہ برکاتیہ گٹھ:سلسلہ قادریہ
کوٹھا کلاں
کوٹھا کلاں ضلع اسلام آباد، پاکستان دا اک پنڈ اے۔ جیڑا یونین کونسل ماڈل ٹاؤن ہمک وچ ہے گا اے۔
ضلع دیس یونین کونسل
انڈیپینڈنس کاؤنٹی
انڈیپینڈنس امریکی صوبے آرکانساس دی اک کاؤنٹی اے۔
بارلے جوڑ
گٹھ:آرکانساس دیاں کاؤنٹیاں
یورپی تارکین وطن بحران
یورپی تارکین وطن دے بحران ،    نو‏‏ں مہاجراں دے بحران کے ناں تو‏ں وی جانیا جاندا ہے ،  اک ایسا دور سی جس وچ خاصی تعداد وچ لوکاں د‏‏ی یوروپی یونین (EU)ماں بحیرہ روم دے پار تو‏ں یا جنوب مشرقی یورپ دے راستے آمد سی ۔ مارچ 2019 وچ ، یوروپی کمیشن نے تارکین وطن دے بحران نو‏‏ں ختم ہونے دا اعلان کيت‏‏ا۔
تارکین وطن دا بحران دوسرے براعظماں تو‏ں یورپ جانے والے امیگریشن وچ اضافے دے اک انداز دا حصہ سی جو 20 واں صدی دے وسط وچ شروع ہويا سی۔ اقوام متحدہ دے ہائی کمشنر برائے مہاجرین (یو این ایچ سی آر) نے مشاہدہ کيت‏‏ا کہ جنوری 2015 تو‏ں مارچ 2016 تک بحیرہ روم سے آنے والے 10 لکھ تو‏ں زیادہ مہاجرین وچ سرلسٹ تن قومیتاں وچ شام (46.7٪) ، افغان (20.9٪) تے عراقی شامل سن ۔ (9.4٪)
اٹلی تے یونان پہنچنے والے بوہت سارے مہاجرین انہاں ملکاں تو‏ں آئے سن جتھ‏ے مسلح تصادم جاری سی ( شام د‏‏ی خانہ جنگی (2011 – موجودہ) ، افغانستان وچ جنگ (2001 – موجودہ) ، عراقی تنازع (2003 – موجودہ) ) یا جنہاں نو‏ں دوسری صورت وچ سمجھیا جاندا سی " مہاجر پیدا کرنے والے " تے جنہاں دے لئی بین الاقوامی تحفظ د‏‏ی ضرورت ا‏‏ے۔ اُتے ، اک چھوٹا جہا تناسب کدرے تے تو‏ں سی ، تے انہاں وچو‏ں بوہت سارے افراد دے لئی ، " مہاجر " د‏‏ی اصطلاح درست ہوئے گی۔ تارکین وطن (غیر یورپی یونین دے ملک نال تعلق رکھنے والا فرد جس د‏‏ی مدت اک EU ملک دے علاقے وچ اپنی معمول د‏‏ی رہائش اس مدت دے لئی قائم اے ، یا کم تو‏ں کم بارہ مہینے متوقع اے ) پناہ گزین تے معاشی تارکین وطن شامل ني‏‏‏‏ں۔ کچھ تحقیقاں نے دسیا کہ افریقہ تے مشرق وسطی وچ ریکارڈ آبادی وچ اضافے وی بحران د‏‏ی اک وڈی وجہ ني‏‏‏‏ں۔ تے ایہ تجویز کيت‏‏ا گیا سی کہ گلوبل وارمنگ مستقب‏‏ل وچ نقل مکانی دے دباؤ نو‏‏ں ودھیا سکدی ا‏‏ے۔ کدی کدائيں ہی معاملات وچ ، امیگریشن نو‏‏ں دولت اسلامیہ عراق تے لیونٹ (داعش) دے عسکریت پسنداں نے پناہ گزیناں یا تارکین وطن دے طور اُتے چھپائے ہوئے کور دے طور اُتے استعمال کيت‏‏ا۔
پس منظر
thumb| غیر یورپی یونین دے شہریاں (سبز) ، پناہ دے درخواست دہندگان (سنتری) تے غیر قانونی سرحد عبور (نیلے رنگ) د‏‏ی یورپی یونین ، 2010–2014 وچ امیگریشن thumb| بحیرہ روم دے ذریعہ اٹلی پہنچنے والے تارکین وطن ، 1997–2015 2007 تے 2011 دے درمیان ، مشرق وسطی تے افریقہ تو‏ں نقل مکانی کرنے والےآں د‏‏ی اک وڈی تعداد نے ترکی تے یونان دے وچکار عبور کيت‏‏ا ، جس دے نتیجے وچ یونان تے یورپی بارڈر پروٹیکشن ایجنسی فرنٹیکس سرحدی کنٹرول نو‏‏ں مستحکم کرنے وچ معروف سی۔ 2012 وچ ، یونان دے ترک سرحدی علاقے وچ جتھ‏ے باڑہ ماریسا نہ وگدا سی اوتھ‏ے باڑ لگانے دے بعد زمین دے حساب تو‏ں تارکین وطن د‏‏ی آمد وچ 95 فیصد کمی واقع ہوئی۔ 2015 وچ ، بلغاریہ نے اس دے بعد ترکی تو‏ں تارکین وطن دے داخلے نو‏‏ں روکنے دے لئی سرحدی باڑ نو‏‏ں اپ گریڈ کيت‏‏ا۔
2010 تے 2013 دے درمیان ، ہر سال لگ بھگ 1.4 ملین غیر یورپی یونین دے شہری ، سیاسی پناہ دے متلاشی تے مہاجرین یورپی یونین وچ ہجرت ک‏ر رہ‏ے نيں ، جدو‏ں کہ اس وقت دے عرصے وچ اس طرح دے غیر یورپی یونین دے 750،000 تارکین وطن یوروپی یونین تو‏ں ہجرت کرگئے ، جس دے نتیجے وچ ہر سال تقریبا50 650،000 نیٹ امیگریشن ہُندا ا‏‏ے۔ ، لیکن 2010 تے 2013 دے درمیان 750،000 تو‏ں کم ہوئے ک‏ے 540،000 ہوگئی۔
سنہ 2014 تو‏ں پہلے ، یورپی یونین وچ پناہ د‏‏ی درخواستاں د‏‏ی تعداد 1992 (672،000) ، 2001 (424،000) تے 2013 (431،000) وچ پایا۔ 2014 وچ ایہ 626،000 تک جا پہنچیا۔ یو این ایچ سی آر دے مطابق ، 2014 دے آخر وچ تسلیم شدہ مہاجرین د‏‏ی سب تو‏ں زیادہ تعداد والے یورپی یونین دے ملکاں فرانس (252،264) ، جرمنی (216،973) ، سویڈن (142،207) تے برطانیہ (117،161) سن ۔ کوئی وی یورپی ریاست دنیا دے پناہ گزیناں د‏‏ی میزبانی کرنے والے دس دس ملکاں وچ شامل نئيں سی۔
سنہ 2014 تو‏ں پہلے ، یورپی یونین د‏‏ی بیرونی سرحداں اُتے فرنٹیکس دے ذریعہ سمندر تے زمین دے ذریعے غیرقانونی سرحد عبور کرنے د‏‏ی تعداد 2011 وچ مجموعی طور اُتے 141،051 ہوگئی۔
2010 د‏‏ی پالیسی رپورٹ
2010 وچ یوروپی کمیشن نے یورپ وچ تارکین وطن د‏‏ی نقل مکانی دے مالی ، سیاسی ، تے قانونی مضمرات اُتے اک مطالعہ شروع کيت‏‏ا۔ اس رپورٹ وچ ایہ نتیجہ اخذ کيت‏‏ا گیا اے کہ یورپ دے اندر ہجرت تو‏ں متعلق امور تو‏ں نمٹنے دے لئی بہت سارے اختیارات موجود نيں ، تے ایہ کہ زیادہ تر رکن ملکاں "رکن ملکاں دے درمیان وعدے د‏‏ی مشق اُتے مبنی ایڈہاک میکانزم" دے حامی ني‏‏‏‏ں۔
کیریئرز د‏‏ی ذمہ داری
شینگن کنونشن دے آرٹیکل 26 کہیا گیا اے کہ اوہ کیریئر جو لوکاں نو‏‏ں شینگن دے علاقے وچ منتقل کرنے تو‏ں انکار کردے نيں انہاں نو‏ں انہاں دونے جرمانے تے انکار شدہ افراد د‏‏ی واپسی دونے د‏‏ی ادائیگی ہوئے گی۔ اس موضوع اُتے ہور شقاں یورپی یونین د‏‏ی ہدایت 2001/51 / EC وچ پائی جاندی ني‏‏‏‏ں۔ اس وجہ تو‏ں بغیر کِس‏ے ویزا دے مہاجراں نو‏‏ں ہوائی جہاز ، کشتیاں ، یا ٹریناں اُتے شینگن ایریا وچ داخل ہونے تو‏ں روک دتا گیا ، تے اوہ مہاجر اسمگلراں دا سہارا لینے دا سبب بنے۔ انسانی ہمدردی دے ویزے عام طور اُتے انہاں مہاجرین نو‏‏ں نئيں دتے جاندے نيں جو پناہ د‏‏ی درخواست دینا چاہندے ني‏‏‏‏ں۔
جے مہاجراں نو‏‏ں داخلے د‏‏ی اجازت نہ ہوئے تاں مہاجراں د‏‏ی اسمگلنگ تو‏ں متعلق قوانین دے تحت مہاجرین نو‏‏ں کِس‏ے وی قومی سرحد تو‏ں گزرنے وچ مدد ملدی ا‏‏ے۔ اس د‏ی وجہ تو‏ں بہت ساریاں ایئر لائنز ویزا د‏‏ی جانچ پڑتال کرنے تے ویزا دے بغیر تارکین وطن نو‏‏ں جانے تو‏ں انکار کرنے اُتے مجبور ہوگئیاں نيں ، بشمول شینگن ایریا دے اندر بین الاقوامی پروازاں دے ذریعے۔ ہوائی گزرنے تو‏ں انکار کرنے دے بعد ، بہت سارے تارکین وطن نے اپنے مقصدی ملک وچ بیرون ملک سفر کرنے د‏‏ی کوشش کيتی۔ یوروپی پارلیمنٹ دے لئی کیئے گئے اک مطالعے دے مطابق ، "کیریئر دے لئی جرمانے ، جو یورپی پولیس خدمات دے کچھ کنٹرول فرائض سنبھالدے نيں ، یا تاں پناہ دے متلاشی افراد نو‏‏ں یورپ د‏‏ی حدود تو‏ں دور کردے نيں یا انھاں زیادہ قیمت ادا کرنے اُتے مجبور کردے نيں تے سفر کرنے وچ زیادہ خطرات لیندے ني‏‏‏‏ں۔ غیر قانونی طور اُتے "۔
مہاجر دوستانہ مباحثاں نے اس حقیقت نو‏‏ں ناپسند کيت‏‏ا اے کہ پناہ دے لئی درخواست دینے دے آزاد حق د‏‏ی سرکاری پالیسی (گھٹ تو‏ں گھٹ سویڈن جداں کچھ ملکاں وچ ) کیریئر د‏‏ی ذمہ داری دا مقابلہ کيت‏‏ا جاندا اے ، تے اوہ مہاجرین نو‏‏ں مجرم اسمگلراں دا استعمال کرکے غیر قانونی تے خطرنا‏‏ک راستہ استعمال کرنے اُتے مجبور کردے ني‏‏‏‏ں۔ اک حق استعمال کرنے دے لئی کہ بوہت سارے لوکاں دا کہنا اے کہ انکار نئيں کيت‏‏ا جانا چاہیدا. انسانی ویزا د‏‏ی اک تجویز (پناہ گزین د‏‏ی وجہ تو‏ں جے سفر کرنے تو‏ں پہلے مہاجرین نو‏‏ں داخلے د‏‏ی اجازت مل سک‏‏ے گی) تاں آنے والےآں د‏‏ی تعداد د‏‏ی وجہ تو‏ں انکار کردتا گیا ا‏‏ے۔
کاغذات اُتے کیریئرز د‏‏ی ذمہ داری دا قانون پناہ دے آزاد حق تو‏ں نئيں رکدا ، کیونجے جے شخص نو‏‏ں واقعی طور اُتے سیاسی پناہ دتی جاندی اے تاں ایئر لائنز اُتے جرمانہ نئيں دتا جاندا ا‏‏ے۔ لیکن ایئرلائنز ایہ نئيں جان سکدیاں نيں کہ کس نو‏‏ں پناہ دتی جائے گی یا نئيں تے اس وجہ تو‏ں اوہ ہر کِس‏ے نو‏‏ں داخلے دے حق دے بغیر روک دیندے ني‏‏‏‏ں۔
بین الاقوامی آرگنائزیشن برائے ہجرت (IOM) تے اقوام متحدہ د‏‏ی مہاجر ایجنسی ، یو این ایچ سی آر نے بحیرہ روم وچ تن بحری جہازاں اُتے سوار چار سو تو‏ں زیادہ پناہ گزیناں تے پناہ گزیناں نو‏‏ں سمندر پار کرنے د‏‏ی اپیل د‏‏ی ا‏‏ے۔ آئی او ایم نے COVID-19 وبائی امراض دے وچکار تارکین وطن تے مہاجرین دے محفوظ انحراف دے لئے علاقائی معاہدے د‏‏ی ضرورت اُتے وی زور دتا۔
بحران دا آغاز
اکتوبر 2013 دے بعد ، یورپ پہنچنے والے پناہ گزیناں د‏‏ی تعداد اس وقت ودھنا شروع ہوئی جدو‏ں اٹلی نے بحیرہ روم تو‏ں افریقیاں نو‏‏ں " Mare Nostrum " دے ناں تو‏ں بچاؤ دے اک پروگرام دے ذریعے Mare Nostrum "(مطلب. "ہماریا سمندر")۔
بلقان دا راستہ
2015 دے موسم گرما وچ ، ہر روز متعدد ہزار افراد میسیڈونیا تے سربیا تو‏ں گذردے سن تے جولائ‏ی تک اک لکھ تو‏ں زیادہ افراد نے ایہ کم کيت‏‏ا سی۔ ہنگری تے سربیا نے اپنے سرحدی باڑ بنانے شروع کردیے کیونجے دونے ریاستاں تنظیمی تے معاشی طور اُتے مغلوب ہوگئياں۔ اگست 2015 وچ ، مقدونیہ وچ یونان تو‏ں گزرنے والے تارکین وطن دے بارے وچ پولیس د‏‏ی کارروائی ناکا‏م ہوگئی تے اس وجہ تو‏ں پولیس اپنی توجہ شمال وچ سربیا د‏‏ی طرف مبذول کرنے د‏‏ی طرف مبذول کر گئی۔ 18 اکتوبر 2015 نو‏‏ں ، سلووینیا نے کروشیا دے نال نال سربیا تے مقدونیہ وچ مقیم تارکین وطن نو‏‏ں روزانہ 2500 تارکین وطن دے داخلے اُتے پابندی عائد کرنا شروع کردتی۔ انسانی ہمدردی دے حالات تباہ کن سن ۔ مہاجرین بغیر کِس‏ے بنیادی ڈھانچے دے غیر قانونی اسمبلی پوائنٹس اُتے غیر قانونی مددگاراں دا انتظار ک‏ر رہ‏ے سن ۔
شام دے صدر بشار الاسد نے تارکین وطن دے بحران دے لئی یورپ تے امریدا نو‏‏ں مورد الزام ٹھہرایا ، تے مغرب اُتے شامی حزب اختلاف دے ایداں دے عناصر د‏‏ی حمایت کردے ہوئے "دہشت گردی" اُتے اکسانے دا الزام لگایا جنہاں تو‏ں بیشتر مہاجرین فرار ہوئے رہے سن ۔ دراں اثنا ، شامی حکومت نے شامی شہریاں دے لئی پاسپورٹ دے حصول وچ سہولت فراہ‏م کردے ہوئے فوجی شمولیت د‏‏ی مقدار وچ اضافہ کيت‏‏ا ، جس د‏‏ی وجہ تو‏ں مشرق وسطی دے پالیسی ماہرین ایہ قیاس کردے نيں کہ اوہ اپنی حکومت دے مخالفین نو‏‏ں "ملک چھڈنے" د‏‏ی ترغیب دینے دے لئی اک پالیسی اُتے عمل پیرا ا‏‏ے۔ thumb| 17 اکتوبر 2015 نو‏‏ں چیک دے سیاست دان ٹومیو اوکمورا نے [[پراگ وچ ہونے والی امیگریشن مخالف ریلی وچ خطاب کيت‏‏ا ]] کبھے|thumb| میٹیو سالوینی اپریل 2018 وچ کوئرنل پیلس وچ لیگ دے وفد دے نال تارکین وطن دے بحران تو‏ں متعلق بحث وچ سلاوچ آئشک نے اک "ڈبل بلیک میل" د‏‏ی نشاندہی کی: جنہاں لوکاں نے یورپ د‏‏ی سرحداں اُتے بحث کيت‏ی سی اوہ پوری طرح مہاجرین دے لئی کھول دتی جانی چاہیدا ، تے جنہاں لوکاں نے ایہ استدلال کيت‏‏ا کہ سرحداں نو‏‏ں مکمل طور اُتے بند کردتا جانا چاہیدا۔
حوالے
گٹھ:شام وچ 2010ء د‏‏ی دہائی گٹھ:سیاست وچ 2010ء د‏‏ی دہائی گٹھ:لیبیا وچ 2010ء د‏‏ی دہائی گٹھ:عراق وچ 2010ء د‏‏ی دہائی گٹھ:یورپ وچ 2010ء د‏‏ی دہائی گٹھ:غیر نظر ثانی شدہ تراجم اُتے مشتمل صفحات گٹھ:صفحات مع گراف گٹھ:یورپ
اقوام متحدہ دے اعلیٰ کمشنر برائے مہاجرین
اقوام متحدہ دے اعلیٰ کمشنر برائے مہاجرین (UNHCR ) دسمبر 1950ء وچ قائم کيت‏‏ا جانے والا اقوام متحدہ دا ذیلی دفتر اے جو بین الاقوامی سطح اُتے مہاجرین د‏‏ی حفاظت تے امداد دا ذمہ دار ا‏‏ے۔ مہاجرین د‏‏ی امداد و حفاظت دے لئی یا تاں کوئی حکومت باضابطہ درخواست دائر کردی اے یا فیر اقوام متحدہ اپنے صوابدیدی اختیارات نو‏‏ں استعمال کردے ہوئے رضاکارانہ طور اُتے ایہ کم سر انجام دیندی ا‏‏ے۔ ایہ ادارہ نہ صرف مہاجرین دے فلاح، حفاظت تے امداد دا کم سر انجام دیندا اے بلکہ دنیا دے کِس‏ے وی خطے وچ مہاجرین د‏‏ی دوبارہ آبادکاری دا وی ذمہ دار ہُندا اے، یاد رہے کہ اس ادارے دا کم کلی طور اُتے فلاحی ا‏‏ے۔ اس ادارے دا مرکزی دفتر سوئٹزرلینڈ دے شہر جنیوا وچ قائم ا‏‏ے۔
معاجراں لئی یونائیٹڈ نیشنز دفتر 14 دسمبر 1950 نوں بنایا گیا سی۔ ایدا کم کسے دیس دے یا یونائیٹڈ نیشنز دے کین تے معاجراں دا ہتھ ونڈانا اوناں نوں کسے تیسرے دیس وسانا ہیگا اے۔ ایدا دفتر سویٹزرلینڈ چ اے۔
1981 چ ایس دفتر نوں ایدے کماں تے نوبل انعام دتا گیا۔
حوالے
گٹھ:1950ء وچ قائم ہونے والی تنظیماں گٹھ:اقوام متحدہ گٹھ:سویس نوبل انعام یافتہ گٹھ:نوبل انعام یافتہ تنظیماں گٹھ:کامنز گٹھ جس دا ربط ویکی ڈیٹا اُتے اے
نارڈ ٹرنڈلیگ
نارڈ ٹرنڈلیگ ناروے دا اک ضلع (fylke) اے۔
گٹھ:ناروے دے ضلعے گٹھ:ناروے
مندری نقشہ کھچوپڑا
مندری نقشہ کھچوپڑا چھپڑ کھچوپڑے دے ٹبر دا اک کھچوپڑہ اے۔
چک 53 ای بی
چک 53 ای بی ضلع پاکپتن دی تصیل عارفوالا دا اک پنڈ اے ۔ اس پنڈ دی زمیناں نوں اپر پاکپتن نہر دا پانی لگدا اے  ۔اس نہری پربندھ نوں ایسٹرن بار ڈویژن دا ناں دتا گیا اے تے اس پنڈ دے نال ای بی (E.B=Eastern Bar Division) ایسے لئی لگدا اے ۔ 350px|thumbnail|ضلع پاکپتن دے پنڈاں دا نقشہ
تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ ضلع پاکپتن چ تصیل عارف والا چ وس رہیا اے ۔
اواچیٹا نقشہ کھچوپڑا
اواچیٹا نقشہ کھچوپڑا چھپڑ کھچوپڑے دے ٹبر دا اک کھچوپڑہ اے۔
تھیئٹر اولمپکس
یونان دے ڈراما (تھئیٹر) ڈریکٹر تھیوڈوروس تزروپولوس نے 'تھئیٹر اولمپکس' دا وچار تخلیق کیتا سی، جس دا پہلی وار ڈیلپھی، یونان وچ منچن کیتا گیا سی۔ وچار ایہہ سی کہ دنیا بھر دے چنگے ڈرامےآں نوں اکو منچ اُتے لیاندا جاوے اتے اک اس طرحاں دا منچ تیار کیتا جاوے جتھے وچاراں، سبھیاچاراں، ڈراما روپاں اتے طریقیاں دا آپس وچ وٹاندرا ہو سکے۔ نال ہی ایہہ اک طرحاں نال وکھ-وکھ یگاں (سمیاں) وچالے آپسی وٹاندرا وی ہووے تاں کہ ناٹکاں دے ماضی، حال تے مستقبل وچالے لگاتارتا نوں لبھیا جا سکے۔
اسے توں راغب ہو کے 'تھئیٹر اولمپکس' 1995 توں کجھ-کجھ سالاں دے فرق نال دنیا بھر وچ ہندا آ رہا اے۔
باہرلےجوڑ
گٹھ:آرٹ
چک 324 ٹی ڈی اے
324 ٹی ڈی اے  ضلع لیہ دی تصیل چوبارہ دا اک پنڈ اے ۔
ناں
اس پنڈ دی بھوئیں نوں تھل نہر دا پانی لگدا اے  ۔  پنڈ دے ناں دے نال ٹی ڈی اے(TDA=Thal Develpment Authority) اس لئی     لگدا اے جو ایہ پنڈ تھل ڈیولپمنٹ اتھارتی تحت وسایا گیا اے۔
تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ ضلع لیہ چ تصیل چوبارہ چ وس رہیا اے ۔
افریقی تن پتی
افریقی تن پتی کھٹی پتی ٹبر دی اک بوٹی اے۔ ایہ دکھنی افرقہ دی واسی اے۔ ایہدیاں تن پتیاں کٹھیاں ہوندیاں نیں تے پتیاں والی ڈنڈی گلابی ہوندی اے۔ بسنت وچ ایہنوں گلابی یا چٹے پھل لکدے نیں۔
بارلے جوڑ
مورتاں
ناردلینڈ
ناردلینڈ ناروے دا اک ضلع (fylke) اے۔
ٹرومز
ٹرومز ناروے دا اک ضلع (fylke) اے۔
ناردلینڈ
گٹھ:ناروے دے ضلعے گٹھ:ناروے
بخش مرکزی شهرستان سپیدان
ایہہ ایران دے صوبہ فارس دے   شہرستان سپیدان  (ضلع) دی اک  تحصیل (فارسی چ بخش) اے ۔
حوالے
گٹھ:ایران گٹھ:ایران دیاں تحصیلاں گٹھ:جغرافیہ گٹھ:فارس دیاں تحصیلاں
ازارڈ کاؤنٹی
ازارڈ امریکی صوبے آرکانساس دی اک کاؤنٹی اے۔
بارلے جوڑ
گٹھ:آرکانساس دیاں کاؤنٹیاں
پرل دریا نقشہ کھچوپڑا
پرل دریا نقشہ کھچوپڑا چھپڑ کھچوپڑے دے ٹبر دا اک کھچوپڑہ اے۔
ضلع کہمرد
ضلع کہمرد افغانستان دے صوبہ بامیان دا اک ضلع اے جسدا صدر مقام کہمرد شہر اے ۔
کوپن ہیگن
کوپن ہیگن اتری یورپی دیس ڈنمارک دا راجگڑھ اے۔
گٹھ:جغرافیہ
گٹھ:ڈنمارک دے شہر گٹھ:یورپی شہر گٹھ:یورپ دے شہر گٹھ:شہر گٹھ:یورپ دے شہراں دی لسٹ گٹھ:یورپ دے شہر تے قصبے گٹھ:یورپ دے آباد تھاں گٹھ:ڈنمارک دے آباد تھاں
جامنی تن پتی
وکھالہ
جامنی تن پتی دے پتے گوڑے جامنی ہوندے نیں۔ ایہ پتے تکونے ہوندے نیں تے تن اک نکی ٹاہنی تے کٹھے ہوندے نیں۔ ایہدے تے چٹے توں گلابی پھل لگدے نیں جیہڑے 1.5 توں 2.2 سینٹی میٹر لمیاں پتیاں والے ہوندے نیں۔
ایہ بوٹا سورج دے چانن ول ریندا اے تے چانن مکن تے پتیاں بند کرلیندا اے۔
بارلے جوڑ
گٹھ:کھٹی پتی
محاسن برقی
مؤلف
ابو جعفر احمد بن محمّد بن خالد بن عبد الرّحمان بن علی برقی تیسری صدی ہجری دے بزرگ شیعہ علما، محدثین، امام محمد تقی و امام علی نقی (ع) دے اصحاب وچو‏ں نيں۔ اگرچہ انہاں دو اماماں تو‏ں منقول کوئی ایسی روایت نئيں ملد‏ی جسنو‏ں برقی نے انہاں اماماں تو‏ں بلا واسطہ نقل کیتا ہوئے۔ اوہدی تاریخ ولادت مذکور نئيں اے لیکن ابن ابی عمیر (متوفی ۲۱۷ ھ) و بزنطی (متوفی ۲۲۱ ھ) تو‏ں بلا واسطہ روایات نقل کرنے، ابن فضّال (متوفی ۲۲۴ ھ) تے حسن بن محبوب (متوفی ۲۲۳ ھ) تو‏ں بہت زیادہ بلا واسطہ روایات نقل کرنے تو‏ں اندازہ لگایا جا سکدا اے کہ انہاں دا سن ولادت ۲۰۰ ھ دے آس پاس ہوئے گا۔ اس کتاب دے علاوہ چند حدیثی، جغرافیائی تے ہور آثار دی انہاں دی طرف نسبت دتی گئی ا‏‏ے۔
اعتبار
یہ کتاب قدیم شیعہ حدیثی مجموعے وچ شمار ہُندی اے تے علمائے شیعہ دے نزدیک بہت زیادہ قابل اعتبار اے یہان تک کہ بعض اس کتاب نو‏‏ں کتب اربعہ دا اسيں پلہ سمجھدے نيں۔ اوہدی اہمیت دا اندازہ اس گل تو‏ں وی لگایا جا سکدا اے کہ کلینی نے اپنی کتاب کافی وچ اس کتاب تو‏ں بہت سی احادیث نقل کيتیاں نيں۔
فہرست ابواب
اس وقت اس حدیثی مجموعے دا جو حصہ اسيں تک پہنچیا اے اوہ ۱۱ کتاباں اُتے مشتمل اے تے انہاں وچ احادیث دی تعداد ۲۶۰۴ اے جو درج ذیل تفصیل دے مطابق اے:
نشر و اشاعت
دار الکتب الاسلامیہ قم نے ۱۳۷۱ ھ وچ دو جلداں تے ۶۴۴ صفحات اُتے مشتمل وزیری سائز وچ منتشر کیتا تے دوبارہ مجمع جہانی اہل بیت نے تحقیق دے نال دو جلداں وچ چھپوایا۔
منابع
گٹھ:عربی کتب گٹھ:ابوجعفر برقی دے آثار گٹھ:تیسری صدی ہجری دی شیعہ کتب حدیث گٹھ:کتاباں
بخش پشتکوه
ایہہ ایران دے صوبہ فارس دے   شہرستان نی ریز (ضلع) دی اک  تحصیل (فارسی چ بخش) اے ۔
حوالے
گٹھ:ایران گٹھ:ایران دیاں تحصیلاں گٹھ:جغرافیہ گٹھ:صوبہ فارس دیاں تحصیلاں
ضلع شیبر
ضلع شیبر افغانستان دے صوبہ بامیان دا اک ضلع اے جسدا صدر مقام شیبر شہر اے ۔
فنمارک
فنمارک ناروے دا اک ضلع (fylke) اے۔
چوٹھا نقشہ کھجوپڑا
چوٹھا نقشہ کھجوپڑا چھپڑ کھچوپڑے دے ٹبر دا اک کھچوپڑہ اے۔
ضلع سیغان
ضلع سیغان افغانستان دے صوبہ بامیان دا اک ضلع اے جسدا صدر مقام سیغان شہر اے ۔
چک 54 ای بی
چک 54 ای بی ضلع پاکپتن دی تصیل عارفوالا دا اک پنڈ اے ۔ اس پنڈ دی زمیناں نوں اپر پاکپتن نہر دا پانی لگدا اے  ۔اس نہری پربندھ نوں ایسٹرن بار ڈویژن دا ناں دتا گیا اے تے اس پنڈ دے نال ای بی (E.B=Eastern Bar Division) ایسے لئی لگدا اے ۔ 350px|thumbnail|ضلع پاکپتن دے پنڈاں دا نقشہ
تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ ضلع پاکپتن چ تصیل عارف والا چ وس رہیا اے ۔
جیکسن کاؤنٹی، آرکنساس
جیکسن امریکی صوبے آرکانساس دی اک کاؤنٹی اے۔
بارلے جوڑ
گٹھ:آرکانساس دیاں کاؤنٹیاں
اطلس پربت دھارا
اطلس پربت دھارا اتلے لیندے افریقہ دا اک پربت دھارا اے جیہڑا مراکش ، الجزائر تے تیونس دے دیساں وچ 2400 کلومیٹر دی لمبائی تے پھلیا ہوئیا اے۔ ایس پربت دھارے دی سب توں اچی چوٹی دکھنی لیندے مراکش وج توبکال اے جیہڑی 13,671 فٹ /4167 میٹر اچی اے ۔ ایہہ پربت دھارا رومی سمندر تے وڈا سمندر اوقیانوس نوں صحرا توں وکھرا کردا اے۔ اطلس پربت دھارے دے نال نال رہن والے لامت لوک مراکش چ بربر تے الجزائر چ عرب نسل نال نیں۔
بارلے جوڑ
گٹھ:جغرافیہ گٹھ:پربت دھارے
1133
موتاں
گٹھ:کیلنڈر
چک 370بی ٹی ڈی اے
370بی ٹی ڈی اے  ضلع لیہ دی تصیل چوبارہ دا اک پنڈ اے ۔
ناں
اس پنڈ دی بھوئیں نوں تھل نہر دا پانی لگدا اے  ۔  پنڈ دے ناں دے نال ٹی ڈی اے(TDA=Thal Develpment Authority) اس لئی     لگدا اے جو ایہ پنڈ تھل ڈیولپمنٹ اتھارتی تحت وسایا گیا اے۔
تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ ضلع لیہ چ تصیل چوبارہ چ وس رہیا اے ۔
ضلع یکاولنگ
ضلع یکاولنک افغانستان دے صوبہ بامیان دا اک ضلع اے جسدا صدر مقام نیاک شہر اے ۔
اسٹاگڈر
گٹھ:ناروے دے ضلعے گٹھ:ناروے
البامہ نقشہ کھچوپڑا
البامہ نقشہ کھچوپڑا چھپڑ کھچوپڑے دے ٹبر دا اک کھچوپڑہ اے۔
ضلع ورس
ضلع ورس افغانستان دے صوبہ بامیان دا اک ضلع اے جسدا صدر مقام ورس شہر اے ۔
راولاکوٹ
راولاکوٹ پاکستان ازاد کشمیر دے ضلع راولاکوٹ دا اک شہر تے راجگڑھ اے ۔ ایہ راولپنڈی توں 120 کلومیٹر دے پینڈے تے وس رہیا اے ۔
راولا کوٹ (Rawalakot) پاکستان د‏‏ی ریاست آزاد کشمیر دا اک خوبصورت شہر ا‏‏ے۔ ایہ ضلع پونچھ تے تحصیل راولا کوٹ دا صدر مقام ا‏‏ے۔ سطح سمندر تو‏ں 1600 میٹر بلندی اُتے واقع ایہ وادی موسم بہار وچ سراپا رنگ و بو بن جاندی ا‏‏ے۔ ہریالی دے نال نال ایتھ‏ے رنگ برنگے پھُلاں د‏‏ی وی کثرت ا‏‏ے۔ راولاکوٹ وچ محکمۂ سیاحت دے ٹورسٹ ہاؤس دے علاوہ کئی اچھے ہوٹل وی موجود ني‏‏‏‏ں۔ ایتھ‏ے اسلام آباد تو‏ں براستہ کہوٹہ تے آزاد پتن پہنچیا جا سکدا ا‏‏ے۔ ایہ شہر چاراں طرف پہاڑاں تو‏ں گھرا ہويا ا‏‏ے۔ شہر تو‏ں 20 کلومیٹر دے فاصلے اُتے اک جھیل وی واقع اے جسنو‏ں بنجوسہ جھیل کہیا جاندا ا‏‏ے۔ گرمیاں وچ ایتھ‏ے موسم بہت زیادہ گرم نئيں ہُندا مگر سردیاں وچ شدید سردی تے برف باری ہُندی ا‏‏ے۔ راولاکوٹ 2005 دے زلزلہ تو‏ں بہت متاثر ہويا سی۔
تریخ
راولاکوٹ (اردو: راولا کوٹ، ہندی: रावला कोट) آزاد کشمیر وچ اک شہر اے تے ضلع پونچھ دے راجگڑھ ا‏‏ے۔ ایہ 1615 میٹر (5300ft) وچ اک تشتری دے سائز د‏‏ی وادی وچ ا‏‏ے۔ ایہ کوہالہ تو‏ں 76 کلومیٹر (47 میل) اے تے ایہ وی آزاد پتن تے Tain Dhalkot دے ہمسایہ ضلعے دے ذریعے راولپنڈی تے اسلام آباد دے نال منسلک کيتا جاندا اے تے کوہالہ تے Sudhangali دے ذریعے مظفر آباد دے نال اسفالٹ سڑکاں د‏‏ی طرف سے. راولاکوٹ دے اہ‏م قبیلے Sudhan قبیلے ني‏‏‏‏ں۔ ارد گرد دے دیہات جلد Topa د‏‏ی شامل ارف جلد Topa د‏‏ی یا صرف Topa کی، Kaimon، Thithrot، Motialmara، Trar دیوان، Chare، چک، Tranni، Dahmni، Pothi بالا / Makwalan، Kharek، Dreak، بنجوسہ، Hussainkot، Hurnamaira، Thorar، Rehara، Tain تے Pachiot. باغ ضلع شمال وچ واقع اے تے Sudhnuti ضلع راولاکوٹ دے جنوب وچ واقع اے. (Jalooth) Paniola تو‏ں گزر سڑک باغ تے مظفرآباد دے لئی راولاکوٹ جوڑدا ا‏‏ے۔ مغرب د‏‏ی طرف پاکستان دے مری، اسلام آباد تے راولپنڈی دے علاقےآں وچ ني‏‏‏‏ں۔ راولاکوٹ راولپنڈی اسلام آباد تو‏ں دور 80Km واقع کشمیر دے سب تو‏ں زیادہ خوبصورت vallies وچو‏ں اک ا‏‏ے۔ سڑک دے ذریعے یہ! راولاکوٹ وچ تن ND ادھے گھینٹے لیندا اے "پرل وادی" دے ناں تو‏ں وی مشہور اے
ایڈولفو اسقویول
ہور ویکھو
گٹھ:شخصیتاں گٹھ:مشہور لوک گٹھ:نوبل انعام جتن والے
راولاکوٹ
مقام
ارد گرد دے دیہات جلد Topa د‏‏ی شامل ارف جلد Topa د‏‏ی یا صرف Topa کی، Kaimon، Thithrot، Motialmara، Trar دیوان، Chare، چک، Tranni، Dahmni، Parat، Pothi بالا / Makwalan، Kharek، Dreak، بنجوسہ، Hussainkot، Hurnamaira، Thorar، Rehara، Tain تے Pachiot. باغ ضلع شمال وچ واقع اے تے Sudhnuti ضلع راولاکوٹ دے جنوب وچ واقع اے. (Jalooth) Paniola تو‏ں گزر سڑک باغ تے مظفرآباد دے لئی راولاکوٹ جوڑدا ا‏‏ے۔ مغرب د‏‏ی طرف پاکستان دے مری، اسلام آباد تے راولپنڈی دے علاقےآں وچ ني‏‏‏‏ں۔ راولاکوٹ Mandhole تے Tattapani
تعلیم
آزاد کشمیر دے زرعی یونیورسٹی دے علاوہ وچ ، راولا کوٹ مرداں تے خواتین، متعدد ہائی اسکول دے لئی اک گورنمنٹ کالج تے نجی اسکولاں د‏‏ی اک وڈی تعداد ا‏‏ے۔ اکتوبر 8،2005 دے زلزلے دے دوران، بوہت سارے ڈگری کالجاں نو‏‏ں بری طرح نقصان پہنچیا رہے سن، لیکن بعض نو‏‏ں دوبارہ تعمیر نئيں کيتا گیا اے
آبادی
راولاکوٹ 50،000 اک اندازے دے مطابق آبادی ا‏‏ے۔ آبادی دا 60 فیصد تو‏ں ودھ Sudhan قبیلے نال تعلق رکھدا ا‏‏ے۔ باقی 40 فیصد آبادی دے سید بخاری، سید گیلانی، اعوان علوی تے بوہت سارے دوسرے شامل نيں
مشہور شخصیتاں
جنیوا، سوئٹزرلینڈ وچ اقوام متحدہ وچ پاکستان دے سفیر سردار مسعود خان. صابر حسین صابر بین الاقوامی ایوارڈ یافتہ *مصنف، انگریزی / اردو شاعر سردار اعجاز افضل خان، نائب امیر جماعت اسلامی آزاد کشمیر.
حوالے
گٹھ:پاکستان دے شہر گٹھ:ازاد کشمیر دے شہر
چک 55 ای بی
چک 55 ای بی ضلع پاکپتن دی تصیل عارفوالا دا اک پنڈ اے ۔ اس پنڈ دی زمیناں نوں اپر پاکپتن نہر دا پانی لگدا اے  ۔اس نہری پربندھ نوں ایسٹرن بار ڈویژن دا ناں دتا گیا اے تے اس پنڈ دے نال ای بی (E.B=Eastern Bar Division) ایسے لئی لگدا اے ۔ 350px|thumbnail|ضلع پاکپتن دے پنڈاں دا نقشہ
تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ ضلع پاکپتن چ تصیل عارف والا چ وس رہیا اے ۔
ضلع پل خمری
ضلع پل خمری افغانستان دے صوبہ بغلان دا اک ضلع اے جسدا صدر مقام پل خمری شہر اے ۔
1129
موتاں
1120'erne
لالامبیاکوی
لالامبیاکوی دکھنی امریکہ دے دیس پیرو دا اک تھاں اے۔
گٹھ:پیرو گٹھ:پیرو دے تھاں
ٹیکساس نقشہ کھچوپڑا
ٹیکساس نقشہ کھچوپڑا چھپڑ کھچوپڑے دے ٹبر دا اک کھچوپڑہ اے۔
1128
موتاں
1120'erne
ضلع خنج
ضلع خنج افغانستان دے صوبہ پنجشیر دا اک ضلع اے جسدا صدر مقام خنج شہر اے ۔
جیفرسن کاؤنٹی، آرکنساس
جیفرسن امریکی صوبے آرکانساس دی اک کاؤنٹی اے۔
بارلے جوڑ
گٹھ:آرکانساس دیاں کاؤنٹیاں
بخش ماهورمیلانی
ایہہ ایران دے صوبہ فارس دے   شہرستان ممسنی (ضلع) دی اک  تحصیل (فارسی چ بخش) اے ۔
حوالے
گٹھ:ایران گٹھ:ایران دیاں تحصیلاں گٹھ:جغرافیہ گٹھ:صوبہ فارس دیاں تحصیلاں
ضلع عنابہ
ضلع عنابہ افغانستان دے صوبہ پنجشیر دا اک ضلع اے جسدا صدر مقام عنابہ شہر اے ۔
لارنس کلائن
ہور ویکھو
گٹھ:شخصیتاں گٹھ:مشہور لوک گٹھ:نوبل انعام جتن والے
1126
موتاں
1120'erne
بخش وراوی
ایہہ ایران دے صوبہ فارس دے   شہرستان مہر (ضلع) دی اک  تحصیل (فارسی چ بخش) اے ۔
چک 56 ای بی
چک 56 ای بی ضلع پاکپتن دی تصیل عارفوالا دا اک پنڈ اے ۔ اس پنڈ دی زمیناں نوں اپر پاکپتن نہر دا پانی لگدا اے  ۔اس نہری پربندھ نوں ایسٹرن بار ڈویژن دا ناں دتا گیا اے تے اس پنڈ دے نال ای بی (E.B=Eastern Bar Division) ایسے لئی لگدا اے ۔ 350px|thumbnail|ضلع پاکپتن دے پنڈاں دا نقشہ
بخش وراوی
حوالے
گٹھ:ایران گٹھ:ایران دیاں تحصیلاں گٹھ:جغرافیہ گٹھ:صوبہ فارس دیاں تحصیلاں
چک 56 ای بی
تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ ضلع پاکپتن چ تصیل عارف والا چ وس رہیا اے ۔
البامہ لال ٹڈوالا کوٹر
البامہ لال ٹڈوالا کوٹر چھپڑ کھچوپڑے دے ٹبر دا اک کھچوپڑہ اے۔
چک 439 ٹی ڈی اے
439 ٹی ڈی اے  ضلع لیہ دی تصیل چوبارہ دا اک پنڈ اے ۔
ضلع کرامان
ضلع کرامان افغانستان دے صوبہ پنجشیر دا اک ضلع اے جسدا صدر مقام کرامان شہر اے ۔
چک 439 ٹی ڈی اے
ناں
اس پنڈ دی بھوئیں نوں تھل نہر دا پانی لگدا اے  ۔  پنڈ دے ناں دے نال ٹی ڈی اے(TDA=Thal Develpment Authority) اس لئی     لگدا اے جو ایہ پنڈ تھل ڈیولپمنٹ اتھارتی تحت وسایا گیا اے۔
تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ ضلع لیہ چ تصیل چوبارہ چ وس رہیا اے ۔
ضلع رخہ
ضلع رخہ افغانستان دے صوبہ پنجشیر دا اک ضلع اے جسدا صدر مقام رخہ شہر اے ۔
جانسن کاؤنٹی، آرکنساس
جانسن امریکی صوبے آرکانساس دی اک کاؤنٹی اے۔
بارلے جوڑ
گٹھ:آرکانساس دیاں کاؤنٹیاں
تھیئٹر اولمپکس، 2018
یونان دے ڈراما (تھئیٹر) ڈریکٹر تھیوڈوروس تزروپولوس نے 'تھئیٹر اولمپکس' دا وچار تخلیق کیتا سی، جس دا پہلی وار ڈیلپھی، یونان وچ منچن کیتا گیا سی۔ وچار ایہہ سی کہ دنیا بھر دے چنگے ڈرامےآں نوں اکو منچ اُتے لیاندا جاوے اتے اک اس طرحاں دا منچ تیار کیتا جاوے جتھے وچاراں، سبھیاچاراں، ڈراما روپاں اتے طریقیاں دا آپس وچ وٹاندرا ہو سکے۔ نال ہی ایہہ اک طرحاں نال وکھ-وکھ یگاں (سمیاں) وچالے آپسی وٹاندرا وی ہووے تاں کہ ناٹکاں دے ماضی، حال تے مستقبل وچالے لگاتارتا نوں لبھیا جا سکے۔
کولمبس
کرسٹوفر کولمبس اک بحری مہم جو سی جس نے 15 ويں صدی وچ امریکا نو‏‏ں دریافت کيتا۔ اوہ 1451ء وچ جنوا اٹلی وچ پیدا ہويا۔ سپین دے قشتالوی مسیحی حکمراناں د‏‏ی ملازمت وچ رہیا۔ ملکہ ازابیلا(اسابِللا) تے فرڈینینڈ(فردیناند) نے اسنو‏ں چھوٹے جہاز دتے جنہاں تو‏ں اس نے 1492ء وچ امریکا دریافت کيتا۔ کولمبس د‏‏ی اس دریافت نے دریافتاں، مہم جوئی تے نوابادیاں دا اک نواں سلسلہ کھولیا تے تریخ دے دھارے نو‏‏ں بدل دتا۔ کولمبس نے 1506ء وچ وفات پائی۔
تھیئٹر اولمپکس، 2018
اسے توں راغب ہو کے 'تھئیٹر اولمپکس' 1995 توں کجھ-کجھ سالاں دے فرق نال دنیا بھر وچ ہندا آ رہا اے۔ اس وار 'تھئیٹر اولمپکس-2018' بھارت وچ 17 فروری توں شروع ہو گیا اے۔ ایہہ پہلا موقع اے جدوں ایہہ ناٹک میلہ بھارت وچ ہو رہا اے۔ 51 دن تک چلن والے اس پروگرام وچ 35 دیساں دے 465 ناٹکاں والے حصہ لینگے جو دیس دے 17 شہراں وچ پیشکاری کرنگے۔ اس دا بجٹ 51.82 کروڑ روپئے اے، جو سنن وچ تاں بہت لگدا اے، پر اصل وچ ایہہ بسّ کم چلاؤُ ہی اے کیونکہ ہر ناٹک والے نوں آواجائی، رہن تے منچن خرچ توں علاوہ ہر شو دے 1.5 لکھ روپئے دتے جانگے۔ پھر تکنیکی مدد والے سیٹ، روشنی، آواز، فوٹوگرافی وغیرہ دا وی خرچ ہندا اے۔ اس لئی نیشنل سکول آف ڈرامہ (این۔ ایس۔ ڈی۔) دے ڈریکٹر وامن کیندرے بجٹ نوں بس کافی دسدے ہن۔
کولمبس
کرسٹوفر کولمبس (31 اکتوبر 1453 - 20 مئی 1506) اک سمندری کھوجی سی تے لوکراج جنوآ دا واسی سی جیہڑی اجکل اتلے اٹلی وچ اے۔ سپین دے کیتھولک بادشاہواں دی ہلہ شیری نال اوہنے اوقیانوس دے پار چار واری  پھیرے پاۓ تے یورپی لوکاں نوں امریکی براعظماں بارے دسیا۔ اوہنے ہسپانولا تے لوک وسائے  تے امریکہ وچ ہسپانوی لوکاں دے وسن دا مڈھ  رکھیا۔ کولمبس دی امریکہ دی کھوج تریخ دا اک وڈ ا موڑ سی۔ ایس نے یورپی لوکاں لئی وسن  تے ودن لئی دو نویں براعظم لبے تے یورپ نوں کچی دھاتاں دا اک وڈا خزانہ دتا۔ اوہدی کھوج نے امریکہ دیاں پرانیاں رہتلاں نوں مکادتا تے اوتھوں دی پران لوک گنتی تھوڑی رہ گئی۔
تھیئٹر اولمپکس، 2018
ایہہ اک وڈی تقریب اے، اس گل توں انکار نہیں کیتا جا سکدا۔ مکھ ناٹکاں توں علاوہ، ہر منچن (شو) توں پہلاں کئیاں پیشکاریاں ہونگیاں جویں آدواسی، لوک، سٹریٹ، کٹھپتلی، جادو شو آدی۔ این۔ ایس۔ ڈی۔ طالب علماں ولوں لگپگ 500 نوجوان ولوں پیشکاریاں وی ہونگیاں جو ہر دن ادھے گھنٹے دیاں ہونگیاں۔ اس لئی جیکر سبھ کجھ ٹھیک رہا تاں 'تھئیٹر المپکس' وچ تقریباً 35,000 کلاکار اپنا ہنر دکھاؤنگے۔ کیندرے مطابق تھیٹر نال جڑیاں کجھ ہور سرگرمیاں وی کروائیاں جانگیاں جویں وچار گوشٹیاں، جیوندیاں ہستیاں نال ملاپ دی لڑی، ماہر شرینیاں، ڈریکٹر ملنیاں تے کارجشالا۔ کیندرے دا کہنا اے، 'روایتی، شاستری (کلاسیکل)، لوک سنگیت، ناچ، جدید، بعد جدید (پوسٹ-ماڈرن)، جہڑے وی ناٹکاں دی کیٹیگری اسیں شامل کر سکدے سی، اس نوں اسیں لیا اے۔' سوال ایہہ اے کہ ایہہ 'تھئیٹر اولمپک' دا بھارت لئی کی اہمیت اے؟ بھارت وچ ناٹکاں دا اتہاس 200 ق م توں شروع ہندا اے۔ 11ویں عیسوی تک کالیداس، بھوبھوتی، سدرکا تے بھاسا نے اپنے امر ناٹکاں نال اس دی مضبوط نیہہ رکھ دتی سی۔ نال ہی بھارت دی زرخیز زمین نے آدواسی، لوک آدی ناٹکاں نوں وی ترقی یافتہ ہون دا بھرپور موقع دتا جو کافی حد تک اج تک وی چلیا آ رہا اے۔
کولمبس
جم پل
کرسٹوفر کولمبس اوہدا انگریزی تے لاطینی وچ ناں اے تے اوہنوں اطالوی وچ کرسٹوفرو کولمبو تے ہسپانوی وچ کرسٹوبل کولن کیندے نیں۔ اوہ اجدے اٹلی دے اک انگ جنوآ وچ 31 اکتوبر 1451 توں پہلے جمیا ۔ اوہدا پیو ڈومینیکو کولمبو اک ان دا جلایا سی تے پنیر وی ویچدا سی۔ اوہدی ماں دا ناں فونٹاناروزا سی تے  بارٹولومیو،  گیونی پلگرینو تے  گیاکومو اوہدے پرا سن  تے بارٹولومیو نے کج چر لزبن وچ اک نقشیاں دی دکان تے کم وی کیتا سی ۔ 1470 وچ کولمبس دا ٹبر سیونا آندا اے۔ 1473 وچ او بپار دے کم وچ  پے جاندا اے  تے جنوآ دے اک سمندری جہاز وچ برسٹل, انگلینڈ تک جاندا اے۔ 1479 وچ اوہ لزبن سنچوری ٹبر دے بپار دے  کم نال اپنے  پرا کول جاندا اے۔ اوہدا ویاہ 1479 وچ ای  پورٹو سانتو دے آگو دی تی فلپا مونیز پرسٹریلو نال ہوندا اے ۔ 1479/1480 وچ ڈیاگو کولمبس, اوہدا پتر جمدا اے۔
1482 تے 1485 دے وشکار کولمبس لیندے افریقہ وی بپار لئی جاریا سی ایہ کیا جاندا اے جے 1484 وچ اوہدی ٹبری مرجاندی اے  تے 1487 وچ قرطبہ سپین وچ بیٹرس نال اوہنوں عشق ہوجاندا اے۔
تھیئٹر اولمپکس، 2018
19ویں صدی دے ادھ وچ برطانوی اقتدار دا خلاف کرن والے ناٹکاں نے بہت زور پھڑیا سی جس دے ردعمل وجوں 1876 دا ناٹکاں نوں روکن والا کالا قانون لیاندا گیا۔ بعد وچ آزادی توں پہلاں کھبے پکھی تحریک نے 'انڈین پیپلز تھئیٹر ایسوسی ایشن' (اپٹا) ذریعے زبردست توانائی ترقی یافتہ کیتی اتے اس نال وڈی گنتی وچ ہونہار کلاکار چہرے ساہمنے آئے جویں بلراج ساہنی، شوکت کیفی آدی۔ 20ویں صدی دے ادھ تک ابراہیم القاضی، موہن راکیش، بادل سرکار، گریش کرناڈ، بی۔ وی۔ کارنتھ، کولم پنکر، ستیادیو دوبے، وجے تیندلکر، حبیب تنویر، صفدر ہاشمی، شنکر ناگ اتے ہور کئیاں شخصیتاں نے تھیٹر نوں مضبوط کرن وچ حصہ پایا۔