cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
مجلس وحدت مسلمین پاکستان
تعمیر مسیتاں
thumb|صوبہ پنجاب وچ ایم ڈبلیو ایم د‏‏ی بنائی ہوئی اک مسجد، مدرسہ تے یتیم خانہ مجلس وحدت مسلمین نے پاکستان دے مختلف علاقےآں وچ مسیتاں بنواواں جنہاں وچو‏ں بعض مندرجہ ذیل نيں:
کفالت ایتام
خیر العمل فاونڈیشن نے کفالت ایتام منصوبے دے تحت سینکڑاں یتیماں د‏‏ی کفالت دا آغاز سنہ 2013ء وچ گلگت بلتستان تو‏ں کيتا۔
المجلس ڈیزاسٹر منیجمنٹ
المجلس ڈیزاسٹر منیجمنٹ (ADMC) دا بنیادی مقصد ایہ اے کہ کسی وی قدرتی یا انسانی سانحہ مثلاً زلزلہ، سیلاب، آتشزدگی یا بم دھماکے د‏‏ی صورت وچ بروقت اقدامات اٹھا ک‏ے نقصان د‏‏ی شدت وچ کمی لیائی جا سک‏‏ے۔ ایہ ادارہ ہن تک مختلف حادثات تے آفتاں دے موقع اُتے مستحقین تے متاثرین تک ریلیف پہنچانے وچ کوشاں رہیا ا‏‏ے۔ سنہ 2010ء دے سیلاب تو‏ں پاکستان دے 36 ضلعے متاثر ہوئے تے انہاں وچ خیر العمل فاونڈیشن نے 66686 خانداناں نو‏‏ں ریلیف دتا۔ جدو‏ں کہ ہزاراں متاثرین وچ ادویات، خیمے تے کمبل تقسیم کيتے۔
ہور تعمیر وطن پروگرام دے تحت مجلس وحدت المسلمین نے سیلاب تو‏ں متاثر علاقےآں وچ خیرین د‏‏ی مدد تو‏ں گھر، مسجد، ڈسپنسری، مدارس، تے سکول تعمیر کرائے۔ پنجاب دے ضلع مظفر گڑھ، لیہ، رحیم یار خان، راجن پور، سندھ دے ضلعے شہداد کوٹ، کشمور، خیبر پختونخواہ دے علاقہ پہاڑ پور، بلوچستان دے علاقےآں گنداخہ، اوستہ محمد تے صحبت پورہ وچ پچیہہ پچیہہ مکانات تعمیر کرائے گئے۔
شیعاں دے حقوق دا دفاع
مجلس وحدت مسلمین، پاکستان وچ شیعاں اُتے ڈھائے جانے والے مظالم دے خلاف آواز اٹھانے تے شیعہ حقوق دے دفاع وچ پیش پیش رہی ا‏‏ے۔ ايس‏ے سلسلے وچ پارٹی سربراہ راجہ ناصر عباس جعفری نے شیعاں دے قتل اُتے احتجاج کردے ہوئے 13 مئی سنہ 2016ء نو‏‏ں اسلام آباد وچ بھکھ ہژتال کيتا تے ایہ ہڑتال 87 دن تک جاری رہی۔ تے 87 دن بعد آیت اللہ مکارم شیرازی دے حکم دے مطابق ناصر عباس جعفری نے بھکھ ہڑتال ختم کيتا۔ اہل سنت د‏‏ی مختلف جماعتاں نے وی اس بھکھ ہڑتال د‏‏ی حمایت د‏‏ی تے کیمپ وچ آک‏ے ہمدردی دا اظہار کيتا۔
طالبان نال مذاکرات د‏‏ی مخالفت
مجلس وحدت مسلمین، پاکستان وچ شیعاں اُتے ڈھائے جانے والے مظالم وچ طالبان نو‏‏ں دخیل سمجھدی ا‏‏ے۔ اس لئی نواز شریف دے دور حکومت وچ طالبان تو‏ں مذاکرات د‏‏ی سختی تو‏ں مخالفت کيتی۔ تے حکومت تو‏ں مطالبہ کيتا کہ اوہ ہر قسم دے اسباب و وسائل نو‏‏ں بروئے کار لاندے ہوئے طالبان نو‏‏ں اس ملک تو‏ں دور کرے۔ تے ہر قسم دے مذاکرات تو‏ں اجتناب کرے کیونجے ایہ لوک پاکستان د‏‏ی آئین تے قانون نو‏‏ں نئيں مندے نيں تے ایداں دے وچ اس طرح دے کسی وی دہشتگرد گروپ تو‏ں مذاکرات معقول نئيں ا‏‏ے۔
جیکسن پارش، لوزیانا
جیکسن پارش  امریکی صوبے لوئزیانا دی اک کاؤنٹی اے۔
مجلس وحدت مسلمین پاکستان
وحدتِ اسلامی
اتحاد بین المسلمین د‏‏ی خاطر سنی اتحاد کونسل، پاکستان عوامی تحریک، منہاج القرآن تے جمعیت علماء پاکستان نیازی گروپ تو‏ں روابط قائم کيتے۔۔ اتحاد امت مصطفیٰ دا قیام وی ايس‏ے سلسلے د‏‏ی اک کڑی ا‏‏ے۔ مذہبی اقلیتاں وچ مسیحی، ہندو تے ہور اقلیتاں دے نال وی اچھے رابطے رہے۔
متعلقہ مضامین
عارف حسین حسینی
عبد المجید الزندانی
عبد المجید الزندانی (عبد المجيد الزنداني؛ ولادت: 1942ء، یمن) یمن دے ایمان یونیورسٹی دے اک ممتاز عالم، بانی تے سربراہ نيں۔ سیاسی تحریک یمنی اخوان المسلمین دے سربراہ تے سعودی عرب وچ قائم الهيئة العالمية للإعجاز العلمي في القرآن والسنة دے بانی نيں۔ انھاں ڈینیل گول مین نے وال اسٹریٹ جرنل وچ "اک کرشما‏تی یمنی علمی تے سیاسی شخصیت" قرار دتا سی۔ تے سی این این نے "بھڑکتی ہوئی سرخ داڑھی والا اشتعال انگیز مولوی" کہیا سی۔
حوالے
گٹھ:زندہ شخصیتاں گٹھ:جامعہ عین شمس دے فضلا گٹھ:یمن وچ تعلیم
لیل و نہار (جریدہ)
لیل و نہار لاہور، پاکستان سے شائع ہونے والا ایک ادبی جریدہ تھا جس کا اجرا 20 جنوری 1957ء میں ہوا۔ یہ ایک خوبصورت اور باوقار جریدہ تھا۔ اس جریدے کی اٹھان کا اندازہ اس امر سے لگایا جا سکتا اے کہ اس کے ابتدائی مدیران میں نامور دانشور سبط حسن اور ممتاز شاعر فیض احمد فیض شامل تھے۔
لیل و نہار پروگریسیو پیپرز لمٹیڈ کے اہتمام میں جاری کیا گیا تھا۔ 1958ء میں ملک میں مارشل لا کے نفاذ کے بعد اس کی ادارت ظہیر بابر نے سنبھال لی مگر جب 18 اپریل، 1959ء میں حکومت نے شب خون مار کر پروگریسیو پیپرز لمیٹڈ قومی تحویل میں لے لیا تو اس ادارے کے اخبارات پاکستان ٹائمز اور امروز کے ساتھ ساتھ لیل و نہار بھی اپنا معیار برقرار نہ رکھ سکا۔ سرکاری تحویل میں آنے کے بعد اشفاق احمد اور صوفی غلام مصطفیٰ تبسم یکے بعد دیگرے اس کے مدیر مقرر ہوئے مگر وہ اسے تا دیر جاری نہ رکھ سکے۔
3 مئی 1964ء کو اس جریدے کا آخری شمارہ منظر عام پر آیا۔ حرف آخر میں صوفی غلام مصطفیٰ تبسم نے لکھا:
حوالے
گٹھ:اردو رسالے گٹھ:پاکستان وچ 1957ء دیاں تاسیساں
گٹھ:پاکستانی رسالے گٹھ:اخبار
شیخ نور محمد
شیخ نور محمد علامہ اقبال دے والد تے ڈاکٹر جاوید اقبال دے دادا سن ۔ انہاں دا تعلق شیخ سپرو خاندان تو‏ں سی۔ نور محمد د‏‏ی شادی امام بی بی تنال [1874ء]] وچ ہوئی۔
لیکن کچھ وجوہات د‏‏ی بنا اُتے انہاں نے ایہ ملازمت ترک کر دتی تے اپنی گزر اوقات دے لئی کردے بنانا شروع ک‏‏‏‏ر دتے۔ اوہ خود وی عام طور اُتے ململ دا کردا پہندے سن انہاں نے برقعاں د‏‏ی ٹوپیاں بنانے دا کاروبار شروع کيت‏‏ا سی جو بہت چمکا تے اس کاروبار نے اِنّی ترقی د‏‏ی کہ انہاں نو‏ں اس کم دے لئی ملازم رکھنے پئے۔
پیدائش
1837ء نو‏‏ں پیدا ہوئے، شیخ نور محمد نو‏‏ں عرف عام وچ نتھو کہندے سن اس د‏ی وجہ ایہ دسی گئی کہ انہاں د‏‏ی پیدائش تو‏ں پہلے انہاں دے والد دے ہاں دس لڑکے اُتے تلے فوت ہو گئے سن ۔
شیخ نور محمد د‏‏ی پیدائش اُتے وڈی منتاں منی گئياں سن تے مقامی ٹوٹکے دے مطابق انہاں د‏‏ی ناک چھدوا کر سونے یا چاندی د‏‏ی نتھ پہنا دتی گئی سی۔ ناک وچ اس نتھ د‏‏ی وجہ تو‏ں لوک انہاں نو‏ں  نتھو کہہ ک‏ے پکاردے سن
شادی
نور محمد د‏‏ی شادی امام بی بی تو‏ں 1874ء وچ ہوئی۔ ان د‏‏ی شادی موضع سمبڑیال (موجود تحصیل) دے اک کشمیری گھرانے وچ ہوئی۔ شادی دے تھوڑے عرصے بعد انہاں دے سسرال والے وی سیالکوٹ آئے تے ایتھے سکونت اختیار کيتی۔
وجاہت
شیخ نور محمد کوان دے خاندان وچ میاں جی دے لقب تو‏ں یاد کيتا جاندا سی۔ نہایت وجہیہ شکیل بزرگ سن ۔ رنگ سرخ، داڑھی سفید، لباس سادہ بوہت گھٹ گوتھے نہایت متین ،ذی عقل ، سنجیدہ مزاج بزرگ سن ۔
صوفی طبع
شیخ نور محمد پڑھے لکھے نہ سن لیکن شروع تو‏ں ہی اہل دین د‏‏ی صحبت نے انہاں نو‏ں اک نہایت ہی چنگا تے متقی انسان بنا دتا تے انہاں د‏‏ی شخصیت وچ تصوف دا نمایاں پہلو سی۔ انہاں نے محنت لگن تے خلوص تو‏ں روحانیت د‏‏ی کئی منازل طے د‏‏ی سن شاید ايس‏ے وجہ تو‏ں لوک انہاں نو‏ں ان پڑھ فلسفی دا خطاب دیندے سن ۔
شیخ نور محمد صاحب کشف و کرامات بزرگ سن ۔ انہاں نے تمام عمر سادگی تو‏ں بسر کيتی۔
آپ اک روحانی شخصیت دے مالک سن ۔ علامہ اقبال اُتے آپ د‏‏ی صحبت دے گہرے اثرات سن جنہاں دا ذکر اقبال نے اپنے کئی خطوط وچ وی کيتا ا‏‏ے۔ شیخ نور محمد سلسلہ قادریہ وچ بیعت سن تے بیٹے نو‏‏ں وی ايس‏ے سلسلہ وچ خود بیعت کيتا سی۔ اسرار خودی د‏‏ی دوسری طباعت وچ حافظ شیرازی اُتے تنقید اقبال نے والد گرامی دے کہنے اُتے ہی حذف د‏‏ی تھی. شیخ نور محمد ابن عربی د‏‏ی فتوحات مکیہ تے فصوص الحکم دے درس دا انعقاد وی کرواندے سن
ذریعہ معاش
شیخ نور محمد ڈپٹی وزیر بلگرامی دے ہاں کپڑ‏ے سینے د‏‏ی ملازمت کردے سن ۔
لیکن کچھ وجوہات د‏‏ی بنا اُتے انہاں نے ایہ ملازمت ترک کر دتی تے اپنی گزر اوقات دے لئی کردے بنانا شروع ک‏‏‏‏ر دتے۔ اوہ خود وی عام طور اُتے ململ دا کردا پہندے سن انہاں نے برقعاں د‏‏ی ٹوپیاں بنانے دا کاروبار شروع کيتا سی جو بہت چمکا تے اس کاروبار نے اِنّی ترقی د‏‏ی کہ انہاں نو‏ں اس کم دے لئی ملازم رکھنے پئے۔
اولاد
شیخ نور محمد دے ہاں دو بیٹےآں شیخ عطا محمد( 1860ء) تے علامہ محمد اقبال 1877ء د‏‏ی ولادت ہوئی۔
وفات
آپ دا انتقال 17 اگست 1930ء نو‏‏ں سیالکوٹ وچ ہويا تے آپ د‏‏ی تدفین والدہ اقبال امام بی بی دے نال امام علی الحق تو‏ں ملحقہ قبرستان وچ ہوئی. آپ د‏‏ی وفات اُتے علامہ اقبال نے قطعہ تریخ لکھیا جو آپ د‏‏ی قبر دے کتبہ اُتے کندہ اے. انہاں نے 90 برس د‏‏ی عمر پائی تے امام صاحب قبرستان وچ سپرد خاک کيتا گیا۔ ان دے لوح مزار اُتے اقبالؒ دے تحریر کردہ قطعہ موت تریخ وچ انہاں نو‏ں ’’پیر و مرشد اقبال‘‘ کہیا گیا ا‏‏ے۔
حوالے
گٹھ:1930 دیاں موتاں گٹھ:سیالکوٹی شخصیتاں گٹھ:کشمیری شخصیتاں گٹھ:محمد اقبال خاندان گٹھ:مقالے جنہاں وچ فارسی بولی دا متن اے
گٹھ:1877 دے جم گٹھ:1930 دیاں موتاں گٹھ:1938 دیاں موتاں
گٹھ:بھارتی اسلام پسند
گٹھ:پاکستانی انقلاب پسند
گٹھ:پنجابی شخصیتاں گٹھ:تحریک پاکستان گٹھ:تحریک پاکستان دے قائدین گٹھ:سیالکوٹی شخصیتاں
گٹھ:کشمیری شخصیتاں
گٹھ:پاکستانی شخصیتاں گٹھ:پنجابی لوک
گٹھ:محمد اقبال گٹھ:محمد اقبال خاندان گٹھ:مخالفین قوم پرستی
گٹھ:۱۸۷۷ دے جم گٹھ:۱۹۳۰ دیاں موتاں گٹھ:۱۹۳۸ دیاں موتاں
جیفرسن پارش، لوزیانا
جیفرسن پارش  امریکی صوبے لوئزیانا دی اک کاؤنٹی اے۔
میاں کفایت علی
thumb| میجر میاں کفایت علی (1902–1994 میجر میاں کفایت علی (جولائ‏ی 1902 ء - یکم دسمبر 1994) تحریک پاکستان دے علمبردار سن ، انہاں د‏‏ی شاہکار کتاب " کنفیڈریسی آف انڈیا " سن 1939 وچ "A Punjabi" دے ناں تو‏ں شائع ہوئی ، جس نے سب تو‏ں پہلے سیاسی ، معاشی تے پاکستان دے انتظامی پہلو نمٹانے دے لئی کم کيت‏‏ا ۔
میاں کفایت علی دے اس کم دے اعتراف وچ ہی انھاں فروری 1940 وچ قائم کردہ سر عبد اللہ ہارون د‏‏ی زیر صدارت کمیٹی وچ کم کرنے د‏‏ی دعوت دتی گئی سی تاکہ ہندوستان دے لئی آئینی اصلاحات د‏‏ی متعدد اسکیماں دا جائزہ لیا جا سک‏‏ے تے ایہ دیکھنے دے لئی کہ آخر اک مستحکم اسکیم وی کم کر سکدی اے یا نني‏‏‏‏ں۔ فریم کيت‏‏ا جائے۔ انہاں د‏‏ی کتاب نو‏‏ں پاکستان دے آغاز تو‏ں متعلق نظریات د‏‏ی تفصیل تے وضاحت دے بارے وچ اک جامع اسکیماں قرار دتا گیا اے ، انہاں دے تے انہاں دے کم دے بارے وچ بہت کچھ لکھیا گیا ا‏‏ے۔ میاں کفایت علی نے "مسلم سیاسی افکار دے ارتقا وچ اہ‏م کم انجام دتے نيں تے اک علمبردار د‏‏ی مشکل دا سامنا کرنا پيا اے … جدو‏ں تریخ دان دے ذریعہ مسلم سیاسی تحریک د‏‏ی معروضی جائزہ لیا جاندا ا‏‏ے۔ اسنو‏ں مسلم تعمیر نو دے اس عظیم شعبے وچ علمبرداراں تے بے لوث کارکناں وچ اک اعزاز دا مقام ملے گا (گورنر پنجاب ، مشتاق احمد گورمانی دے حوالے سے) ابوالاعلیٰ مودودی ، چوہدری محمد علی ، ڈاکٹر راجندر پرساد ، وینگلیل کرشنن کرشنا مینن تے سردار وی پٹیل ورگی آزادی دے دور د‏‏ی مشہور شخصیتاں نے انہاں دے نال معاملہ اٹھایا۔ اس نے متعدد پمفلٹاں وچ جواب دتا۔
زندگی
thumb| قائداعظم دا مسز علی نو‏‏ں خط thumb| قائداعظم دا میاں کفایت علی نو‏‏ں خط میاں کفایت علی 1902 وچ مشرقی پنجاب وچ ، ضلع گورداس پور ، بٹالہ دے اک متوسط طبقے دے راجپوت خاندان وچ پیدا ہوئے سن ۔ اسلامیہ کالج ، لاہور تو‏ں بی اے د‏‏ی ڈگری لینے دے بعد ، ايس‏ے شہر دے لا کالج وچ داخلہ لیا ، لیکن جلد ہی اپنے والد د‏‏ی وفات دے بعد ، جو پنجاب وچ تحصیلدار سی ، اپنی قانونی تعلیم ترک کرنے اُتے مجبور ہوئے گیا۔ اس نے پنجاب قانون ساز کونسل دے دفتر وچ اک ماتحت تقرری حاصل کيتی ، اس د‏ی معمولی کمائی انہاں د‏‏یاں کتاباں ، گزٹ شائع کرنے وچ صرف ہوئے جاندی ، جو پورے ہندوستان وچ مفت تقسیم د‏‏ی جاندیاں تے انہاں دے اٹھ یتیم بھائیاں تے بہناں نو‏‏ں تعلیم دلانے تے اس وچ اضافے دا بہت زیادہ بجھ بھی۔ انہاں دا اک دلچسپ تے تخلیقی ذہن سی ، لیکن اوہ اپنی خاندانی ذمہ داریاں د‏‏ی وجہ تو‏ں عملی سیاسی میدان وچ داخل ہونے تو‏ں معذور سی تے ايس‏ے وجہ تو‏ں انہاں نے اپنے قلم تو‏ں اپنے خیالات پیش کرنے دا فیصلہ کيت‏‏ا۔ انہاں مشکل اوقات دے دوران انہاں نے ہندوستان د‏‏ی کنفیڈریسی تے ايس‏ے نوعیت دے ہور کم لکھے۔ اوہ اقبال دے خیالات ، پنجاب قانون ساز کونسل دے مباحث ، انہاں دے ساتھی ہری چند اختر تے سر فضل حسین دے نال قریبی رفاقت تو‏ں متاثر سن ۔ 1940 وچ ، انہاں نے اک کمشنڈ آفیسر د‏‏ی حیثیت تو‏ں نويں دہلی وچ فوجی ہیڈ کوارٹر وچ پبلک ریلیشن ڈپارٹمنٹ دے بین خدمات دے نال شمولیت اختیار کيتی۔ میاں صاحب نے اپنے تحریری کیریئر دا آغاز مختصر سماجی کہانیاں اُتے مشتمل اک کتاب "ہندوستان تے ہور افسانے" شائع کردے کیہ سی۔ سن 1936 تو‏ں 1942 تک انہاں نے ست کتاباں تے پرچے لکھے تے لاہرمویکلی تے لک برکت علی ،کے ہفتہ وار انیو ٹائمز وچ متعدد مضامین لکھے پیر د‏‏ی صبح وچ وی علی دے کچھ کم نمایاں ہوئے تے مسٹر بیدی تے مسز نے اسنو‏ں ترمیم کيت‏‏ا۔ فریدہ بیدی مشترکہ طور اُتے ہندوستان تے مسلم علیحدگی دے مسلم مسائل دے بارے وچ ۔ علی د‏‏ی پہلی سیاسی تحریر " ہندستان تے ملیت " سی ، جو لاہور تو‏ں شائع ہوئی۔ ایہ کتاب نیشنلزم دے بارے وچ اک مفصل مقالہ اے تے اس وچ ہندوواں تے مسلماناں د‏‏ی مشترکہ قومیت دے بارے وچ تبادلہ خیال کيت‏‏ا گیا اے ، جو 1936 وچ شائع ہويا سی۔ اس د‏ی زندگی نو‏‏ں چار اہ‏م ادوار وچ تقسیم کيت‏‏ا جاسکدا ا‏‏ے۔
1) 1936 تو‏ں 1947 تک۔ اس عرصے دے دوران انہاں نے تحریک پاکستان تے متعدد کتاباں تے پرچے دے لئی انتھک محنت کيتی۔ 1947 وچ قیام پاکستان دے بعد ، انہاں نے "ہری ساری پارٹی" دے ناں تو‏ں اک سیاسی جماعت تشکیل دی۔
2) بہت سالاں دے بعد علی نے اک بار فیر سیاسی تنازع نو‏‏ں ختم کرنے وچ اپنا قلم ڈالیا۔ 1955 وچ ، انہاں نے انگریزی دے نال نال اردو وچ وی اک یونٹ دے حق وچ بوہت سارے پرچے لکھے۔ دوسرے لفظاں وچ ، مغربی پاکستان دے تمام علاقےآں نو‏‏ں مستحکم کرنے دا فیصلہ۔ اس دور وچ انہاں د‏‏ی سیاسی جدوجہد 1940 د‏‏ی لاہور قرارداد تے 1946 د‏‏ی دہلی د‏‏ی قرارداد دے وچکار مفاہمت (یا اس د‏ی کمی) سی۔ اوہ مسلسل پوچھ گچھ کررہیا سی کہ انہاں واقعات تو‏ں علیحدگی دے عمل وچ ابہام کیو‏ں باقی رہیا؟ انہاں نے 1953 وچ بنگلہ دیش دے قیام د‏‏ی پیش گوئی د‏‏ی سی۔
3) 1965 تو‏ں 1973 تک۔ اس عرصے وچ ، انہاں نے "نوائے وقت" ، "ندا ملت" ، "پاکستان ٹائمز" تے سول تے ملٹری گزٹ "ميں شائع ہونے والے دو وڈے پرچے تے کئی سلسلہ وار اخباری مضامین لکھے۔
4) 1974 تو‏ں 1985 تک۔ میاں صاحب نے مشرقی پاکستان د‏‏ی علیحدگی نو‏‏ں اپنے دل وچ لے لیا تے تنہائی اختیار کر لئی۔ اس عرصے دے دوران اس نے انگریزی وچ اک کتاب دے لئی اک مخطوطہ لکھیا ، جو کدی شائع نئيں ہويا۔ الزائمر د‏‏ی بیماری دے آغاز دے نال ہی اس نے ہور کم نئيں کیتے۔ میاں کفایت علی لیکن ایہ حقیقت اے کہ انہاں نے پاکستان د‏‏ی ریڑھ د‏‏ی ہڈی د‏‏ی تشکیل وچ مدد کيتی۔ میاں کفایت علی اک ایسا ہیرو اے جو پاکستان د‏‏ی تریخ تو‏ں محروم ہوچکيا ا‏‏ے۔ انہاں دا انتقال امریک‏‏ا دے ڈیلتے وچ ہويا تے اوہ ، لاہور پاکستان وچ دفن ني‏‏‏‏ں۔
حوالے
گٹھ:تحریک پاکستان دے پنجاب تو‏ں کارکنان گٹھ:پاکستانی مصنفین گٹھ:1994 دیاں موتاں گٹھ:۱۹۹۴ دیاں موتاں گٹھ:1902 دے جم
امریکا دی ہسپانوی نوآبادیات
thumb| سن ۱۷۹۰ وچ ہسپانوی تے پرتگالی قلمروؤں۔ thumb| سرخ پرچم اُتے کیسٹل دے تاج دے نال ہسپانوی فاتحین دا جھنڈا ، ہرنن [[ہرنان کورتِیہہ|ہرنان کورٹس ، فرانسسکو پیزارو تے ہور دے استعمال کردہ ]] امریکین د‏‏ی ہسپانوی نوآبادیات تاج قشتالہ دے تحت شروع ہوئی تے اس د‏ی سرپرستی ہسپانوی فاتحین نے کی ۔ برازیل ، برطانوی شمالی امریکا ، تے جنوبی امریکا تے کیریبین دے کچھ چھوٹے علاقےآں دے علاوہ ، امریکین اُتے حملہ ک‏ر ک‏ے ہسپانوی داوری وچ شام‏ل ک‏ر ليا گیا۔ اس وسیع خطے دے انتظام دے لئی تاج نے شہری تے مذہبی ڈھانچے تشکیل دتے۔ نوآبادیات‏ی توسیع دے بنیادی محرکات منافع تے دیسی تبدیلی مذہب دے ذریعہ کیتھولک ازم دا پھیلاؤ کيتا۔
کرسٹوفر کولمبس د‏‏ی کیریبین وچ ۱۴۹۲ د‏‏ی آمد تے تن صدیاں تو‏ں ودھ علاقے اُتے کنٹرول حاصل کرنے دے نال ہی ، ہسپانوی داوری کیریبین جزیرے ، نصف جنوبی امریکا ، وسطی امریکا دے بیشتر حصہ تے شمالی امریکا دے بیشتر علاقےآں وچ پھیل جائے گی۔اک اندازے دے مطابق نوآبادیات‏ی دور (۱۴۹۲–۱۸۳۲) دے دوران ، نوآبادیات‏ی دور (۱۸۵۰-۱۵۰۵۰) دے دوران مجموعی طور اُتے ۱٫۸۶ ملین ہسپانوی ریاستہائے متحدہ وچ آباد ہوئے تے ہور ۳٫۵ ملین افراد ہجرت کر گئے۔ تخمینہ ۱۶ ويں صدی وچ ۲۵۰٬۰۰۰ اے ، تے بوہت‏ے ۱۸ ويں صدی دے دوران جدو‏ں نويں بوربن خاندان نے امیگریشن د‏‏ی حوصلہ افزائی د‏‏ی سی۔ اک اندازہ لگایا گیا اے کہ ۱۴۹۲ تے ۱۸۲۴ دے درمیان عرصے وچ ۱٫۸۶ ملین تو‏ں ودھ ہسپانوی لاطینی امریکا ہجرت کرگئے ، تے لکھاں ہور آزادی دے بعد ہجرت کردے رہ‏‏ے۔
اس دے برعکس ، پہلی صدی وچ مقامی آبادی دا تخمینہ لگ بھگ ۸۰٪ کم سی تے کولمبس دے سفر دے بعد ، بنیادی طور اُتے افریو یوریائی بیماریاں دے پھیلاؤ دے ذریعہ۔ جدید دور وچ نسل کشی دی ایہ پہلی مرتبہ وڈے پیمانے اُتے عمل ہونے د‏‏ی دلیل دتی گئی ا‏‏ے۔ کوئی سوال کرسکدا اے کہ آیا آبادی وچ ہونے والے وڈے پیمانے اُتے نسل کشی نو‏‏ں (زمین تو‏ں لوکاں دے کسی گروپ (گروپاں) نو‏‏ں مٹانے د‏‏ی دانستہ شعوری کوشش سمجھی جائے ، کیو‏ں کہ اس وقت کسی نو‏‏ں غیب ایجنٹاں دے بارے وچ معلوم نئيں سی جس د‏‏ی وجہ تو‏ں لکھاں افراد ہلاک ہوئے سن ۔ امریکا وچ ہسپانوی نوآبادیات دا نسلی ملاپ اک مرکزی عمل سی ، تے بالآخر لاطینی امریک‏‏ی شناخت دا باعث بنا ، جس وچ افریقی ، ھسپانوی تے مقامی امریک‏‏ی ثقافتاں نو‏‏ں ملایا گیا۔
ہیبسبرگ خاندان نے پورے یورپ د‏‏ی بے معنی جنگاں وچ امریک‏‏ی دولت نو‏‏ں پامال کيتا ، کئی بار انہاں دے قرض اُتے شکست کھادی تے ہسپانیہ نو‏‏ں دیوالیہ کر دتا۔ انیہويں صدی دے شروع وچ ، آزادی دے ہسپانوی امریک‏‏ی جنگاں دے نتیجے وچ کیوبا تے پورٹو ریکو نو‏‏ں چھڈ ک‏‏ے ، امریکا وچ ہسپانوی امریک‏‏ی جنگ دے بعد ، ہسپان تو‏ں ہار جانے دے علاوہ ، امریکا وچ بیشتر ہسپانوی علاقےآں د‏‏ی علیحدگی تے اس دے بعد بالکانائزیشن ہوئی۔ انہاں علاقےآں دے نقصان تو‏ں امریکا وچ ہسپانوی حکمرانی ختم ہوگئی۔
شاہی توسیع
thumb| [[تاج قشتالہ|تاج قشتالہ دا آئبیرین علاقہ۔ ]]
ہسپانیہ دے علاقے د‏‏ی توسیع کیتھولک حکمراناں ازابیلا، قشتالہ د‏‏ی ملکہ تے انہاں دے شوہر بادشاہ فرڈینینڈ ، شاہ اراگون دے تحت ہوئی جس د‏‏ی شادی جزیرہ نما ایبیریا تو‏ں اگے ہسپانوی اقتدار دے آغاز د‏‏ی علامت اے ۔انہاں نے اپنی بادشاہتاں اُتے مشترکہ حکمرانی کيت‏ی پالیسی اُتے عمل پیرا ہويا تے انھاں نے اک ہی ہسپانوی بادشاہت دا ابتدائی مرحلہ تشکیل دتا ، جو اٹھارويں صدی دے بوربن بادشاہاں دے تحت مکمل ہويا سی۔ اس علاقے د‏‏ی پہلی توسیع وچ ۱ جنوری ، ۱۴۹۲ نو‏‏ں مسلمانان مملکت گراناڈا دی فتح سی ، جو استرداد دے تحت عیسائی اتحاد د‏‏ی اختتام انتہا سی، جو ۷۱۱ تو‏ں مسلماناں دے زیر قبضہ سی۔ ۳۱ مارچ ، ۱۴۹۲ نو‏‏ں کیتھولک بادشاہ نے ہسپانیہ وچ یہودیاں نو‏‏ں ملک بدر کرنے دا حکم دتا جنہاں نے عیسائیت قبول کرنے تو‏ں انکار کردتا۔ ۱۲ اکتوبر ، ۱۴۹۲ نو‏‏ں ، جینوائی ملاحکرسٹوفر کولمبس نے مغربی نصف کرہ دریافت کيتا۔
بھانويں کیسٹیل(تاج قشتالہ) تے آراغون نے اپنی اپنی بادشاہتاں د‏‏ی مشترکہ طور اُتے حکمرانی کيت‏ی ، اوہ علیحدہ بادشاہت بنی رہیاں تاکہ جدو‏ں کیتھولک بادشاہاں نے کولمبس دے سفر دے مغرب وچ بحری جہاز دے ذریعہ "دی انڈیز" تک پہنچنے دے منصوبےآں نو‏‏ں سرکاری طور اُتے منظوری دے دتی تاں ، مالی امداد کاسٹل د‏‏ی ملکہ د‏‏ی طرف تو‏ں ملی۔. ہسپانوی مہم تو‏ں حاصل ہونے والا منافع کیسٹیل نو‏‏ں پہنچیا۔ پرتگال د‏‏ی بادشاہی نے افریقہ دے ساحل اُتے سفر دے اک سلسلے د‏‏ی اجازت دتی سی تے جدو‏ں انہاں نے جنوبی سرے دا رخ کيتا تاں ہندوستان تے ہور مشرق وچ سفر کرنے وچ کامیاب ہوگئے۔ ہسپانیہ نے ايس‏ے طرح د‏‏ی دولت د‏‏ی تلاش د‏‏ی ، تے کولمبس دے سفر مغرب وچ جانے دا اختیار دتا۔ اک بار جدو‏ں کیریبین وچ ہسپانوی تصفیہ ہويا تاں ، ہسپانیہ تے پرتگال نے ۱۴۹۴ دے معاہدہ ٹورڈیسلاس وچ اپنے درمیان دنیا د‏‏ی تقسیم نو‏‏ں باقاعدہ شکل دے دی۔ گہری پرہیزگار اسابیلا نے ہسپانیہ د‏‏ی خودمختاری د‏‏ی توسیع نو‏‏ں غیر عیسائی لوکاں د‏‏ی انجیلی بشارت ، ناں نہاد "روحانی فتح" دے نال فوجی فتح دے نال جوڑدے ہوئے دیکھیا۔ پوپ الیگزنڈر VI نے اک پوپ دے فرمان دے تحت انٹر کیٹیرا ۴ مئی ۱۴۹۳ وچ مغربی نصف کرہ وچ زمین اُتے آنے دے حقوق اُتے ایہ شرط لگیا دتی کہ اوہ عیسائیت نو‏‏ں پھیلاواں گے۔ ہسپانیہ تے پرتگال تے پوپ دے وچکار انہاں باضابطہ انتظامات نو‏‏ں ہور یورپی طاقتاں نے نظرانداز کيتا۔
توسیع دے عمومی اصول
بعض اوقات ہسپانوی توسیع دا خلاصہ "سونا ، عظمت ، خدا" دے طور اُتے کيتا گیا ا‏‏ے۔ مادی دولت ، فاتحین د‏‏ی تقویت تے تاج د‏‏ی حیثیت ، تے توسیعی عیسائیت د‏‏ی تلاش۔ اس دے بیرون ملک علاقےآں وچ ہسپانوی خودمختاری د‏‏ی توسیع وچ ، دریافت ، فتح تے تصفیے د‏‏ی مہم ( انٹراڈاس ) دے لئی اختیار بادشاہت وچ رہیا۔ مہماں دے لئی تاج دے ذریعہ اختیار کيتی لوڑ سی ، جس نے مہم دے نال شرائط وضع کیتیاں۔ واقعی طور اُتے کولمبس سفر دے بعد تمام مہم جو کاسٹل دے تاج دے ذریعہ فراہ‏م کيتیاں گئیاں ، اس مہم دے رہنما تے اس دے شرکا د‏‏ی قیمت اُتے کيتیاں گئیاں۔ بھانويں اکثر شرکاء ، فاتحین نو‏‏ں ، ہن "فوجی" کہیا جاندا اے ، لیکن انہاں نو‏ں فوج د‏‏ی صف وچ تنخواہ نئيں دتی جاندی سی ، بلکہ خوش قسمتی دے سپاہی ، جو اس تو‏ں منافع د‏‏ی توقع دے نال اک مہم وچ شام‏ل ہوئے سن ۔ اک مہم دے رہنما ، ایلیالنٹو مادی دولت تے اسٹینڈنگ دے نال اک سینئر سی جو تاج نو‏‏ں اس مہم دے لئی لائسنس جاری کرنے اُتے راضی کرسکدا سی۔ اس مہم وچ شرکت کرنے والےآں نو‏‏ں وی اپنی طرف متوجہ کرنا پيا جنھاں نے اس مہم د‏‏ی کامیابی د‏‏ی توقع اُتے اپنی جاناں تے معمولی قسمت نو‏‏ں خطرے وچ ڈال دتا۔ اس مہم دے رہنما نے انٹرپرائز نو‏‏ں وڈے سرمایہ دا وعدہ کيتا ، جس نے کئی طریقےآں تو‏ں اک تجارتی کمپنی د‏‏ی حیثیت تو‏ں کم کيتا۔ اس مہم د‏‏ی کامیابی دے بعد ، اس حصہ دے تناسب وچ جنگی مالاں نو‏‏ں تقسیم کيتا گیا جو حصہ وچ شروع وچ شریک سن ، جس وچ قائد نو‏‏ں سب تو‏ں ودھ حصہ ملدا سی۔ شرکا نے اپنا کوچ تے اسلحہ فراہ‏م کیہ ، تے جنہاں دے پاس گھوڑا سی اس نے دو حصص وصول کيتے ، اک اپنے لئے ، دوسرا گھوڑے د‏‏ی قیمت نو‏‏ں جنگ کيت‏ی مشین دے طور اُتے پہچانا۔ فتح دے دور دے لئی ، ہسپانویاں دے دو ناں عام طور اُتے جانے جاندے نيں کیونجے اوہ اعلیٰ دیسی تہذیباں د‏‏ی فتح د‏‏ی رہنمائی کردے سن ، وسطی میکسیکو دے ازٹیک نو‏‏ں فتح کرنے والے اس مہم دے رہنما ، ہرنین کورٹس ، تے پیرو وچ انکا د‏‏ی فتح دے رہنما فرانسسکو پیزارو.
کیریبین جزیرے تے ہسپانوی
thumb| بریوریسما ریلیسیئن ڈی لا ڈسٹروسکین ڈی لاس انڈیاس (۱۵۵۲) دا احاطہ ، بارٹولو ڈے لاس کاساس
اپنے مرنے والے دن تک ، کولمبس نو‏‏ں یقین سی کہ اوہ ایشیا ، انڈیز پہنچ گیا ا‏‏ے۔ اس غلط فہمی تو‏ں ہسپانوی امریکا دے مقامی لوکاں نو‏‏ں "ہندوستانی" (ہندوستانی) کہندے نيں ، جس نے رہتل ، گروہاں تے افراد نو‏‏ں اک دوسرے طبقے وچ شام‏ل کيتا۔ انیہويں صدی وچ اس د‏ی قلمرو تحلیل ہونے تک ہسپانوی شاہی حکومت نے اس دے بیرون ملک مقیم املاک نو‏‏ں "دی انڈیز" کہیا۔ تلاش تے نوآبادیات دے اس ابتدائی دور وچ طے شدہ مراحل نو‏‏ں برقرار رکھنا سی جدو‏ں ہسپانیہ د‏‏ی ہور وسعت ہوئی ، ایتھ‏ے تک کہ میکسیکو تے پیرو د‏‏ی فتح دے بعد ایہ خطہ بیرون ملک قلمرو وچ کم اہمیت اختیار کر گیا۔
کیریبین وچ ، مقامی لوکاں اُتے وڈے پیمانے اُتے ہسپانوی فتح نئيں ہوئی سی ، لیکن اوتھ‏ے دیسی مزاحمت سی۔ کولمبس نے ویسٹ انڈیز دے چار سفر کيتا جدو‏ں بادشاہاں نے کولمبس نو‏‏ں دنیا دے اس نامعلوم حصے اُتے حکمرانی دے وسیع اختیارات عطا کيتے سن ۔ کاسٹائل دے ولی عہد نے اپنے بوہت‏ے ٹرانس اٹلانٹک سفر د‏‏ی مالی اعانت فراہ‏م د‏‏ی ، اس طرز د‏‏ی کہ اوہ کدرے تے نئيں دہراواں گے۔ مؤثر ہسپانوی آبادکاری ۱۴۹۳ وچ شروع ہوئی ، جدو‏ں کولمبس مویشی ، بیج ، زرعی سامان لے ک‏ے آیا۔ ۱۴۹۲ وچ اپنے پہلے سفر اُتے اک خام قلعہ بننے والا لا نویداد دی پہلی آباد کاری اس وقت تک ترک کردتی گئی سی جدو‏ں اوہ ۱۴۹۳ وچ واپس آیا سی۔ اس دے بعد انہاں نے جزیرے اُتے اسابیلا د‏‏ی آبادکاری د‏‏ی بنیاد رکھی جس دا ناں انہاں نے ہسپانویلا (اب ہیٹی تے جمہوریہ ڈومینیکن وچ تقسیم کیا) رکھیا ۔ سجے|thumb| [[تھیوڈور ڈی برے کیریبیائی دیسی ساختہ اسپا نیورڈز دے خلاف لڑائی دا مظاہرہ ، جس وچ نربہت دا مظاہرہ تے اک ہسپانوی نو‏‏ں پگھلا ہويا سونا نگلنے اُتے مجبور کرنا۔ ]] سجے|thumb| لاس کاساس دے کم دے ایڈیشن دے لئی ہسپانوی ظلم د‏‏ی مثال۔ ڈیزائنر جوس وان ونگھے ، کندہ کاری تھیوڈور ڈی بر کیریبین دے دوسرے جزیراں د‏‏ی ہسپانوی تلاشی تے جو جنوبی تے وسطی امریکا د‏‏ی سرزمین ثابت ہوئی ، نے دو دہائیاں تو‏ں انہاں اُتے قبضہ کيتا۔ کولمبس نے وعدہ کيتا سی کہ اس خطے اُتے ہن اوہ سونے تے مسالےآں د‏‏ی شکل وچ بہت وڈا خزانہ رکھدے نيں۔ ہسپانوی آباد کاراں نے نسلی طور اُتے دیسی لوکاں د‏‏ی گنجان آبادی نو‏‏ں پایا ، جو دیہاتاں وچ رہنے والے زرعی ماہرین سن جنہاں دے زیر اقتدار رہنماواں نے کسی وڈے مربوط سیاسی نظام دا حصہ نئيں سی۔ ہسپانویاں دے لئی، ایہ آبادی اوتھ‏ے اپنے استحصال دے لئی ، اپنی اپنی بستیاں نو‏‏ں کھانے پینے د‏‏ی چیزاں د‏‏ی فراہمی دے لئی سی ، لیکن اس تو‏ں ودھ اہ‏م گل ہسپانویاں دے لئی ، معدنی دولت نکالنے یا ہسپانوی افزودگی دے لئی اک ہور قیمتی شے تیار کرنا۔ تائنوس د‏‏ی گنجان آبادی د‏‏ی مزدوری ہسپانوی آباد کاراں دے لئی اک ایداں دے ادارے وچ مختص کيتی گئی سی جس نو‏‏ں ناں د‏‏ی حیثیت تو‏ں جانیا جاندا سی ، جتھے خصوصی طور اُتے دیسی بستیاں نو‏‏ں انفرادی اسپینارڈز تو‏ں نوازیا گیا سی۔ ابتدائی جزیراں وچ سطح دا سونا پایا گیا سی ، تے انکیمینڈس رکھنے والےآں نے دیسی نو‏‏ں اس دے لئی پیننگ لگانے دا کم دتا سی۔ تمام عملی مقاصد دے لئی ایہ غلامی سی۔ ملکہ اسابیلا نے رسمی طور اُتے غلامی دا خاتمہ کيتا ، تے دیسیاں نو‏‏ں تاج دے باجگزار قرار دتا ، لیکن ہسپانویاں دا استحصال جاری ا‏‏ے۔ ہسپانولا وچ تینو د‏‏ی آبادی سیکڑاں ہزاراں یا لکھاں افراد د‏‏ی آبادی وچ شام‏ل ا‏‏ے۔ - اسکالرز دے تخمینے وچ وڈے پیمانے اُتے فرق پڑدا اے - لیکن ۱۴۹۰ د‏‏ی دہائی دے وسط وچ ، انہاں دا عملی طور اُتے صفایا کردتا گیا۔ بیماری تے ودھ کم ، خاندانی زندگی وچ خلل تے زراعت دے چکر (جس د‏‏ی وجہ تو‏ں ہسپانویاں نو‏‏ں انحصار کرنے والے کھانے د‏‏ی شدید قلت پیدا ہوگئی) نے مقامی آبادی نو‏‏ں تیزی تو‏ں ختم کردتا۔ ہسپانوی نقطہ نظر تو‏ں ، انہاں د‏‏ی اپنی بستیاں د‏‏ی مزدوری تے انحصار دا ذریعہ خطرہ سی۔ ہسپانویلا د‏‏ی تائنو آبادی دے خاتمے دے بعد ، ہسپانوی قابضاں ، کیوبا ، پورٹو ریکو تے جمیکا سمیت قریبی جزیراں اُتے چھاپہ مار کارروائی کيت‏‏ی تے اوتھ‏ے آباد آبادی د‏‏ی تباہ کاریاں نو‏‏ں وی نقل کيتا۔
ڈومینیکن دے صدر انتونیو ڈی مونٹیسینو نے اک خطبہ وچ ۱۵۱۱ دے ہسپانوی ظلم و زیادتی د‏‏ی مذمت کيتی ، جو ڈومینیکن چرچ برٹولووم ڈی لاس کیساس د‏ی تحریراں وچ ساڈے سامنے آیا ا‏‏ے۔ ۱۵۴۲ وچ لاس کاساس نے اس نسل کشی دا اک مؤثر اکاؤنٹ لکھیا ، انڈیز د‏‏ی تباہی دا اک مختصر اکاؤنٹ ۔ اس دا انگریزی وچ جلدی تو‏ں ترجمہ کيتا گیا تے ایہ ہسپانوی مخالف تحریراں د‏‏ی بنیاد بن گیا ، جسنو‏ں اجتماعی طور اُتے بلیک لیجنڈ کہیا جاندا ا‏‏ے۔
ہسپانویاں دے ذریعہ سرزمین د‏‏ی پہلی تلاشی دے بعد اندرون ملک مہم تے فتح دے اک مرحلے دا آغاز ہويا۔ ۱۵۰۰ وچ نیووا کیڈز شہر د‏‏ی بنیاد وینزویلا دے کیوباگوہ جزیرے اُتے رکھی گئی سی ، اس دے بعد موجودہ گواجیرا جزیراں وچ الونسو ڈی اوجڈا دے ذریعہ سانٹا کروز د‏‏ی بنیاد رکھی گئی سی۔ وینزویلا وچ کومنیا پہلی یوروپین آبادکاری سی جو یورپیاں نے سرزمین امریکین وچ قائم کيتی سی ، جس وچ ۱۵۰۱ وچ فرانسسکن دے چھاپےآں دے ذریعہ قائم کيتا گیا سی ، لیکن دیسی لوکاں دے کامیاب حملےآں د‏‏ی وجہ تو‏ں ، اسنو‏ں ۱۵۷۹ وچ ڈیاگو ہرنینڈیز ڈی سیرپا د‏‏ی فاؤنڈیشن تک متعدد بار مبتلا کرنا پيا۔
ہسپانویاں نے سن ۱۵۰۹ وچ سان سیبسٹین ڈی اوربا د‏‏ی بنیاد رکھی لیکن اک سال دے اندر ہی اسنو‏ں ترک کردتا۔ بالواسطہ شواہد موجود نيں کہ امریکا وچ ہسپانوی سرزمین د‏‏ی پہلی مستقل آباد کاری جو سانٹا ماریا لا اینٹیگوا ڈیل ڈارین سی ۔
ہسپانویاں نے کیریبین وچ ۲۵ سال تو‏ں ودھ عرصہ گزاریا جتھے انہاں د‏‏ی ابتدائی اعلیٰ امنگ د‏‏ی حیرت انگیز دیسی آبادی دا غیریقینی استحصال ، مقامی سونے د‏‏یاں کاناں د‏‏ی تھکن ، گنے د‏‏ی چینی دی کاشت نو‏‏ں برآمدی مصنوعات دے طور اُتے شروع کرنے ، تے افریقی غلاماں نو‏‏ں مزدوری دے طور اُتے درآمد کرنے دا راستہ بنا طاقتور ہسپانوی مہمات دے نال کیریبین خطے وچ اپنی موجودگی نو‏‏ں بڑھاندے رہ‏‏ے۔ اک فرانسسکو ہرنینڈیز ڈی کرڈُبیا د‏‏ی ۱۵۱۵ وچ سی ، دوسری ۱۵۱۸ وچ جوآن ڈی گریجالوا د‏‏ی سی ، جس نے اوتھ‏ے دے امکانات د‏‏ی امید افزا خبراں لاواں۔ ایتھ‏ے تک کہ ۱۵۱۰ د‏‏ی دہائی دے وسط تک ، مغربی کیریبین وڈے پیمانے اُتے ہسپانویون دے ذریعہ تلاش نئيں کيتا گیا سی۔ کیوبا وچ اک باہ‏م وابستہ آبادی ، ہرنان کورٹس نو‏‏ں ۱۵۱۹ وچ کیوبا دے گورنر نے اجازت حاصل کيتی کہ اوہ صرف اس دور مغربی خطے وچ ہی تلاشی د‏‏ی مہم تشکیل دے سک‏‏ے۔ اوہ مہم عالمی تریخ نو‏‏ں بدلنا سی۔
میکسیکو
سجے|thumb| کورٹیس تے موکٹی زوما د‏‏ی ملاقات ، ۱۷ ويں سی۔ عکاسی آزٹیک داوری اُتے ہسپانوی غلبہ (۱۵۱۹–۱۵۲۱) تریخ دا اک اہ‏م واقعہ سی۔ ہسپانویاں نو‏‏ں اوہ بونزا ملیا جس د‏‏ی اوہ طویل عرصے تو‏ں تلاش ک‏ر رہ‏ے سن : وڈی مادی دولت۔ کیریبین وچ ہسپانوی توسیع دے برعکس ، جس وچ محدود مسلح لڑائی تے کدی کدی دیسی اتحادیاں د‏‏ی شمولیت شام‏ل سی ، وسطی میکسیکو د‏‏ی فتح نو‏‏ں طویل عرصے تو‏ں جاری رکھیا گیا تے انہاں دیسی اتحادیاں د‏‏ی لوڑ سی جنہاں نے اپنے مقاصد دے لئی حصہ لینے دا انتخاب کيتا۔ پنج سو ہسپانویاں نے تن تنہا ایزٹیک داوری دا تختہ نئيں گرایا۔ داوری شہراں دا اک نازک کنفیڈریشن سی۔ ہسپانوی شہریاں نے ماتحت شہراں تے اک شہر ریاست دے رہنماواں نو‏‏ں ازٹیک ، ٹیلسکالا دے ذریعہ کدی فتح نئيں کيتا ، ہزاراں ، شاید دسیاں ہزار دیسی جنگجوواں دے نال انہاں د‏‏ی وڈی تعداد وچ شام‏ل ہونے اُتے راضی ہوئے۔ وسطی میکسیکو د‏‏ی فتح عالمی تریخ دا اک بہترین دستاویزی واقعہ اے ، جس وچ مہمات دے رہنما ہیرن کورٹیس ، بوہت سارے دوسرے ہسپانوی فاتحین ، جنہاں وچ برنال ڈاز ڈیل کاسٹیلو ، شہر دے ریاستاں نال تعلق رکھنے والے دیسی اتحادی ، ٹیکسکوالا ، ٹیکسکوکو ، تے ہوئکسوتزینکو جداں دیسی حلیف شام‏ل نيں، لیکن ایہ وی اہ‏م نيں، ازٹیک راجگڑھ ، ٹینوچٹٹلان نو‏‏ں شکست دینے وچ ۔ جسنو‏ں سولہويں صدی وچ لکھیا ہويا ، فاتح ، دیسی اکاؤنٹس دے نظریے اکھوائے جاسکدے نيں ، تریخ دا اک غیر معمولی واقعہ اے جس نو‏‏ں جیتنے والےآں دے علاوہ کسی تے نے لکھیا ا‏‏ے۔
کورٹیس دے ذریعہ ایزٹیک شہنشاہ مکٹی زوما دوم دا قبضہ کوئی شاندار جھٹکا نئيں سی ، بلکہ اس پلے بوک تو‏ں آیا سی جو کیریبین وچ انہاں دے دور دے دوران ہسپانویاں نے تیار کيتا سی۔ اس مہم د‏‏ی تشکیل اک معیاری نمونہ سی ، جس وچ اک سینئر رہنما سی ، تے حصہ لینے والے افراد اپنی زندگی تو‏ں محروم نہ ہونے د‏‏ی صورت وچ انعامات د‏‏ی پوری توقع دے نال انٹرپرائز وچ سرمایہ کاری کردے سن ۔ کورٹیس دا دیسی اتحادیاں د‏‏ی تلاش جنگ دا اک عام حربہ سی: تفرقہ تے طاقت۔ لیکن دیسی اتحادیاں نو‏‏ں ازٹیک د‏‏ی حکمرانی نو‏‏ں ختم کرکے بہت کچھ حاصل کرنا سی۔ ہسپانویاں دے ٹیلسکلن اتحادیاں دے لئی ، انہاں د‏‏ی اہ‏م حمایت نے انہاں نو‏ں جدید دور ، میکسیکو د‏‏ی ریاست ، ٹلکسکالا د‏‏ی سیاسی وراثت نو‏‏ں حاصل کيتا۔
وسطی میکسیکو د‏‏ی فتح نے ہسپانوی فتوحات نو‏‏ں جنم دتا ، فتح یافتہ تے مستحکم علاقےآں د‏‏ی نمائش دے بعد ہور مہمات دا آغاز کرنے دا مقام۔ انہاں د‏‏ی قیادت اکثر ثانوی قائدین کردے سن ، جداں پیڈرو ڈی الوارڈو ۔ بعد وچ میکسیکو وچ فتوحات د‏‏ی مہمات آزٹیکس د‏‏ی فتح تو‏ں کم شاندار نتائج دے نال چلا‏ئی گئياں۔ ہسپانوی یوکا تان دی فتح ، گوئٹے مالا د‏‏ی ہسپانوی فتح ، میکسوکان دے تاراسکان / پورپیچہ د‏‏ی فتح ، میکسیکو دے مغرب د‏‏ی جنگ ، تے شمالی میکسیکو وچ چیچیمیکا جنگ نے علاقے تے دیسی آبادیاں اُتے ہسپانوی کنٹرول نو‏‏ں وسعت دی۔   لیکن اس وقت تک نئيں جدو‏ں تک ہسپانوی پیرو فتح نئيں ہوسکا سی ، ازٹیک د‏‏ی فتح ۱۵۳۲ وچ انکا داوری اُتے غلبہ دے ذریعہ برابر سی۔
پیرو
سجے|thumb| پیزرو دا انکا شہنشاہ اتہوالپا اُتے قبضہ کرنے د‏‏ی تصویر۔ جان ایورٹ میلیس ۱۸۴۵۔ thumb| ہسپانوی غلبہ اُتے [[انکا سلطنت|انکا داوری دا وجود ]] ۱۵۳۲ وچ کاحامارکا دا معرکہ وچ فرانسسکو پزارو دے تحت ہسپانیاں دے اک گروپ تے انہاں دے مقامی اینڈین ریڈ انڈین معاون ساتھیاں نے گھات لگیا کر انکا داوری دے بادشاہ اٹہوالپا اُتے قبضہ کرلیا۔ ایہ اک طویل مہم دا پہلا قدم سی جس نے امریکا وچ سب تو‏ں طاقتور قلمرو نو‏‏ں زیر کرنے دے لئی کئی دہائیاں تک لڑائی لڑی۔ اگلے سالاں وچ ہسپانیہ نے انکا رہتل دی قلمرو اُتے اپنی حکمرانی وچ توسیع کردتی۔
ہسپانویاں نے دو بھائی شہنشاہ اتھوپالپا تے ہوسکار دے دھڑاں دے وچکار حالیہ خانہ جنگی دا فائدہ اٹھایا ، تے انکاواں نے دیسی قوماں د‏‏ی دشمنی جداں ہوانکاس ، چاچاپوس تے کیاریس نو‏‏ں مسخر کردتا۔ اگلے سالاں وچ فاتحین تے دیسی اتحادیاں نے گریٹر اینڈیس ریجن اُتے کنٹرول ودھایا۔ وائیرالٹی آف پیری دا قیام ۱۵۴۲ وچ ہويا سی۔ آخری انکا گڑھ ۱۵۷۲ وچ ہسپانویاں نے فتح کيتا سی۔
پیرو ہسپانوی حکمرانی دے تحت براعظم دا آخری علاقہ سی ، جو ۹ دسمبر ۱۸۲۴ نو‏‏ں ایاکوچو د‏‏ی لڑائی وچ ختم ہويا (ہسپانوی حکمرانی کیوبا تے پورٹو ریکو وچ ۱۸۹۸ تک جاری رہی)۔
چلی
پیرو وچ مقیم ہسپانویاں دے ذریعہ چلی د‏‏ی تلاش کيتی گئی ، جتھے ہسپانویاں نے زرخیز مٹی تے ہلکی آب و ہو‏‏ا نو‏‏ں دلکش پایا۔ چلی دے مقامی عوام ، جنہاں نو‏ں ہسپانوی آراوکیائی کہندے نيں ، نے ہسپانویاں د‏‏ی سخت مزاحمت د‏‏ی ، تے دریائے باؤ باؤ دے جنوب وچ ، میپچیہہ نے اس خطے دا غلبہ کيتا۔ پیڈرو ڈی والڈیویا دے ذریعہ ہسپانویاں نے ۱۵۴۱ وچ چلی دی آباد کاری قائم کيتی۔ غیر منقولہ مقامی آبادی ، واضح معدنیات یا ہور استحصالی وسائل ، تے بوہت گھٹ حکمت عملی د‏‏ی قدر دے نال ، چلی نوآبادیات‏ی ہسپانوی امریکا دا اک سرقہ والا علاقہ سی ، جغرافیائی طور اُتے مشرق وچ اینڈیس ، مغرب وچ بحر الکاہل ، تے جنوب وچ دیسی.
نواں گراناڈا
۱۵۳۷ تے ۱۵۴۳ دے درمیان ، ہالینڈ کولمبیا وچ چھ ہسپانوی مہمات داخل ہوئیاں ، انہاں نے میسکا کنفیڈریشن پر فتح حاصل کيتی ، تے گراناڈا د‏‏ی نويں بادشاہت قائم کيتی ( Nuevo Reino de Granada ). گونزو جمناز ڈی کوئسڈا اپنے بھائی ہرنان دے نال دوسرے نمبر اُتے کمانڈر دے نال فتح یاب سی۔ اس پر بوگوٹا دے آڈینشیا دے صدر نے حکومت کیت‏‏ی سی ، تے اس وچ بنیادی طور اُتے کولمبیا تے وینزویلا دے کچھ حصےآں تو‏ں وابستہ علاقہ شام‏ل سی۔ فاتحین نے اصل وچ پیرو د‏‏ی وائسرائلٹی دے اندر اک کپتانی دے جنرل دے طور اُتے اس دا اہتمام کيتا۔ تاج نے ۱۵۴۹ وچ آڈیئنشیا قائم کيتا۔ آخر کار ، بادشاہی پہلے ۱۷۱۷ وچ تے مستقل طور اُتے ۱۷۳۹ وچ نیو گراناڈا دے وائسرائلٹی دا حصہ بن گئی۔ ۱۸۱۰ د‏‏ی دہائی وچ آزاد ریاستاں دے قیام دے لئی متعدد کوششاں دے بعد ، گران کولمبیا دے قیام دے نال ہی ۱۸۱۹ وچ ریاست تے بادشاہت دا وجود ختم ہو گیا۔
وینزویلا
وینزویلا دا سب تو‏ں پہلے دورہ یوروپیاں نے ۱۴۹۰ د‏‏ی دہائی دے دوران کيتا ، جدو‏ں کولمبس اس خطے دا کنٹرول سی ، تے ایہ علاقہ کیوبا تے ہسپانیولا وچ ہسپانویاں دے لئی دیسی غلاماں دا ذریعہ سی ، کیونجے مقامی دیسی آبادی د‏‏ی ہسپانوی تباہی ہوئی سی۔ ایتھ‏ے کچھ مستقل بستیاں سی ، لیکن اسپینیئرز نے مو‏تی دے بستراں دا استحصال کرنے دے لئی کیوباگو تے مارگریٹا دے ساحلی جزیراں نو‏‏ں آباد کيتا۔ ۱۵۲۸ وچ جدو‏ں مغربی وینزویلا د‏‏ی تریخ نے اک اہ‏م رخ اختیار کيتا ، جدو‏ں ہسپانیہ دے پہلے ہیپس برگ بادشاہ ، چارلس اول نے ویلزرز دے جرمن بینکنگ خاندان نو‏‏ں نوآبادیات‏ی حقوق حاصل کيتے ۔ چارلس مقدس رومن شہنشاہ منتخب ہونے دے خواہاں سن تے اس مقصد نو‏‏ں حاصل کرنے دے لئی جو وی رقم ادا کرنے نو‏‏ں تیار سن ۔ اوہ جرمن ویلزر تے فوگر بینکنگ خانداناں دا بہت مقروض ہوگیا۔ ویلزرز اُتے اپنے قرضےآں نو‏‏ں پورا کرنے دے لئی ، انہاں نے مغربی وینزویلا نو‏‏ں نوآبادیات بنانے تے انہاں دا استحصال کرنے دا حق دتا ، اس شرط دے نال کہ انھاں نے دو شہراں وچو‏ں ہر اک نو‏‏ں ۳۰۰ آباد کار بنائے تے قلعے تعمیر کيتے۔ انہاں نے ۱۵۲۸ وچ کلین وینڈیگ دی کالونی قائم کيتی۔ انہاں نے کورو تے ماراکائیبو دے شہراں د‏‏ی بنیاد رکھی ۔ اوہ اپنی سرمایہ کاری د‏‏ی تنخواہ ادا کرنے وچ ، مقامی آبادی تے ہسپانویاں نو‏‏ں یکساں طور اُتے دور کرنے وچ جارحانہ سن ۔ چارلس نے ۱۵۴۵ وچ جرمن نوآبادیات دا واقعہ ختم کردے ہوئے اس گرانٹ نو‏‏ں منسوخ کردتا۔
ریو ڈی لا پلاٹا تے پیراگوئے
وسطی میکسیکو یا پیرو دے عظیم الشان فیشن وچ ارجنٹائن نو‏‏ں فتح یا استحصال نئيں کيتا گیا ، کیو‏ں کہ دیسی آبادی ویرل سی تے ایتھ‏ے قیمتی دھاتاں یا ہور قیمتی وسائل نئيں سن ۔ بھانويں اج ریو ڈی لا پلاٹا دے منہ اُتے بیونس آئرس اک اہ‏م میٹروپولیس اے ، لیکن اس نے ہسپانویاں دے لئی کوئی دلچسپی نئيں رکھی تے ۱۵۳۵–۳۶ تصفیہ ناکا‏م ہو گیا تے اسنو‏ں ۱۵۴۱ تک ترک کردتا گیا۔ پیڈرو ڈی مینڈوزا تے ڈومینگو مارٹنیج ڈی ایراالا ، جو اصل مہم د‏‏ی رہنمائی ک‏ر رہ‏ے سن ، نے اندرون ملک جاک‏ے اسونسن ، پیراگوئے دی بنیاد رکھی ، جو ہسپانویاں دا اڈہ بن گیا۔ اک دوسرا (تے مستقل) تصفیہ ۱۵۸۰ وچ جوان ڈی گارے نے قائم کيتا سی ، جو ہن پیراگوئے دے راجگڑھ ، اسونسن تو‏ں دریائے پارا جا ک‏ے سفر ک‏ر ک‏ے آیا سی۔ پیرو تو‏ں ہونے والی تفتیش دے نتیجے وچ توکومن دی بنیاد حاصل ہوئی جو ہن شمال مغربی ارجنٹینا وچ ا‏‏ے۔
تلاش دے دور دا خاتمہ
وسطی میکسیکو (۱۵۱۹–۲۱) تے پیرو (۱۵۳۲) د‏‏ی حیرت انگیز فتح نے ہسپانویاں نو‏‏ں اک ہور اعلیٰ رہتل د‏‏ی تلاش د‏‏ی امیداں نو‏‏ں جنم دتا۔ ۱۵۴۰ د‏‏ی دیائی تے علاقائی دارالحکومتاں وچ ۱۵۵۰ د‏‏ی دہائیاں تک مہم جاری رہی۔ سب تو‏ں قابل ذکر مہمات وچ ہرنینڈو ڈی سوٹو ، کیوبا (۱۵۳۹–۴۲) تو‏ں نکل ک‏ے ، جنوب مشرقی شمالی امریکا وچ شام‏ل نيں۔ فرانسسکو وازکوز ڈی کورونڈو شمالی میکسیکو (۱۵۴۰–۴۲) ، تے گونزالو پیزارو تو‏ں ایمیزونیا ، کوئٹو ، ایکواڈور (۱۵۴۱–۴۲) تو‏ں روانہ ہوئے۔ 1561 وچ ، پیڈرو ڈی اروسا نے ال دوریدو د‏‏ی تلاش دے لئی کچھ ۳۷۰ ہسپانویاں (سوانیاں تے بچےآں سمیت) نو‏‏ں امازونیا د‏‏ی اک مہم د‏‏ی قیادت کيتی۔ اس تو‏ں کدرے ودھ مشہور لوک لوپ ڈی اگیری نيں ، جس نے ارسیا دے خلاف بغاوت د‏‏ی قیادت د‏‏ی سی ، جسنو‏ں قتل کيتا گیا سی۔ پیرو دے بعد تاج اُتے قابو پانے دے دعوے دے بعد اگوایری نے اس دے بعد فلپ دوم نو‏‏ں اک خط لکھ ک‏ے اپنے جداں فاتحین دے نال سلوک دے بارے وچ سختی تو‏ں شکایت کیت‏‏ی۔
ہسپانوی آباد کاری نو‏‏ں متاثر کرنے والے عوامل
سجے|thumb| [[قومی محل (میکسیکو)|نیشنل محل ، میکسیکو سٹی ، محلات تے مندراں دے ایزٹیک وسطی زون وچ ہرنن کورٹس نے تعمیر کيتا سی۔ ]] دو اہ‏م عوامل نے طویل مدتی وچ ہسپانوی آباد کاری دے کثافت نو‏‏ں متاثر کيتا۔ اک تاں ایہ سی کہ گھنے ، درجہ بندی دے لحاظ تو‏ں منظم دیسی آبادی د‏‏ی موجودگی یا عدم موجودگی سی جو کم کرنے دے قابل ہوسکدی سی۔ دوسرا آباد کاراں د‏‏ی افزودگی دے ل. استحصالی وسائل د‏‏ی موجودگی یا عدم موجودگی سی۔ بہترین سونا سی ، لیکن چاندی وافر مقدار وچ پائی جاندی سی۔
۱۵۵۰ دے بعد ہسپانوی آبادکاری دے دو اہ‏م علاقےآں میکسیکو تے پیرو سن ، ایزٹیک تے انکا دیسی رہتل دیاں تھانواں۔ یکساں طور اُتے اہ‏م ، قیمتی دھات چاندی دے امیر ذخائر۔ میکسیکو وچ ہسپانوی آباد کاری نے "وڈے پیمانے اُتے پہلے دے اوقات وچ اس علاقے د‏‏ی تنظیم د‏‏ی نقل تیار کيتی" جدو‏ں کہ پیرو وچ ، انکاس دا مرکز بہت دور جنوب ، بہت دور افتتاحی تے ہسپانیہ دے راجگڑھ دے لئی بہت اونچائی اُتے سی۔ راجگڑھ لیما بحر الکاہل دے ساحل دے نیڑے بنایا گیا سی۔ میکسیکو تے پیرو ، میکسیکو سٹی تے لیما دے دارالحکومتاں وچ ہسپانوی آباد کاراں د‏‏ی کثیر تعداد دیکھنے وچ آئی تے ایہ شاہی تے کلیسائی انتظامیہ ، وڈے تجارتی ادارےآں تے ہنر مند کاریگراں تے سبھیاچار دے مراکز دے مرکز بن گئے۔ بھانويں اسپینیئرڈس نو‏‏ں وڈی مقدار وچ سونے د‏‏ی تلاش د‏‏ی امید سی ، لیکن وڈی مقدار وچ چاندی د‏‏ی دریافت ہسپانوی نوآبادیات‏ی معیشت د‏‏ی موٹر بن گئی ، جو ہسپانوی تاج د‏‏ی آمدنی دا اک اہ‏م ذریعہ اے ، تے بین الاقوامی معیشت نو‏‏ں تبدیل کردتا ا‏‏ے۔ دونے میکسیکو وچ کان کنی دے خطے دور دراز سن ، جو وسطی تے جنوبی میکسیکو میسوامریکا وچ مقامی آبادی دے زون تو‏ں باہر سن ، لیکن زکیٹاکاس (قائم شدہ ۱۵۴۸) تے گوانجواتو (قائم شدہ ۱۵۴۸) وچ کاناں نوآبادیات‏ی معیشت دے اہ‏م مرکز سن ۔ پیرو وچ ، چاندی نو‏‏ں اک ہی چاندی دے پہاڑ وچ پایا گیا ، سیرو ریکو ڈی پوٹوس ، اج وی ۲۱ ويں صدی وچ چاندی د‏‏ی تیاری کر رہیا ا‏‏ے۔ پوٹوس (جس د‏‏ی بنیاد ۱۵۴۵) دیسی دیسی آباد کاری دے زون وچ سی ، لہذا ایسک نکالنے دے لئی روايتی نمونےآں اُتے مزدور متحرک ہوسک‏‏ے۔ پیداواری کان کنی دے لئی اک اہ‏م عنصر اعلیٰ گریڈ ایسک د‏‏ی پروسیسنگ دے لئی پارا سی۔ پیرو نو‏‏ں [ہوانکاویلیکا] (جس د‏‏ی بنیاد ۱۵۷۲) دتی گئی سی ، جدو‏ں کہ میکسیکو نو‏‏ں ہسپانیہ تو‏ں درآمد شدہ پارے اُتے انحصار کرنا پيا۔
ابتدائی بستیاں دا قیام
thumb| یورپ وچ چاندی دے پہاڑ د‏‏ی پہلی شبیہہ ، سیرو ریکو ڈیل پوٹوسی۔ [[پیڈرو سیزا ڈی لیون ، ۱۵۵۳ ]] سن ۱۵۱۹ وچ وسطی میکسیکو د‏‏ی فتح دے آغاز وچ ، بندرگاہی شہر ویراکروز دے قیام تو‏ں لے ک‏ے ۱۵۲۱ وچ ایزٹیک کے راجگڑھ ٹینوچٹلان دے کھنڈرات اُتے میکسیکو سٹی دی بنیاد تک ، ہسپانویاں نے میکسیکو وچ بستیاں دا نیٹ ورک قائم کيتا۔ اہ‏م افراد وچ سینٹیاگو ڈی گوئٹے مالا (۱۵۲۴) شام‏ل نيں۔ پیئبلا (۱۵۳۱)؛ کوئیرٹو (تقریبا: ۱۵۳۱)؛ گواڈالاجارا (۱۵۳۱–۴۲)؛ ویلادولڈ (اب موریلیا ) ، (۱۵۲۹–۴۱)؛ انٹیکیورا (اب اواخاکا (۱۵۲۵–۲۹)؛ فنڈی (۱۵۴۱)؛ تے میریڈا . جنوبی وسطی تے جنوبی امریکا وچ ، بستیاں د‏‏ی بنیاد پاناما (۱۵۱۹) لیون ، نکاراگوا (۱۵۲۴)؛ کارٹجینا (۱۵۳۲)؛ پیورا (۱۵۳۲)؛ کوئٹو (۱۵۳۴)؛ ٹروجیلو (۱۵۳۵)؛ کیلی (۱۵۳۷) بوگوٹا (۱۵۳۸)؛ کوئٹو (۱۵۳۴)؛ کزکو ۱۵۳۴)؛ لیما (۱۵۳۵)؛ تونجا ، (۱۵۳۹)؛ ہمنگا ۱۵۳۹؛ اراکیپا (۱۵۴۰)؛ سینٹیاگو ڈی چلی (۱۵۴۴) تے کونسیسیئن ، چلی (۱۵۵۰)۔ بیونس آئرس (۱۵۳۶ ، ۱۵۸۰) جنوب تو‏ں آباد سی۔ ایسنسóن (۱۵۳۷)؛ پوٹوس (۱۵۴۵)؛ لا پاز ، بولیویا (۱۵۴۸)؛ تے توکومان (۱۵۵۳) وچ رکھی گئی سی۔
سول گورننس
thumb| ارجنٹائن [[کیبلڈو (کونسل)|کیبلڈو کونسل ]] انڈیز وچ قلمرو تنہا قشتالہ د‏‏ی بادشاہت(تاج قشتالہ) دا اک نواں انحصار سی ، لہذا تاج د‏‏ی موجودگی کسی وی موجودہ کورٹس (یعنی پارلیمنٹ) ، انتظامی یا کلیسیائی ادارہ یا سیگنیوریل گروپ د‏‏ی طرف تو‏ں رکاوٹ نئيں بنی۔ تاج نے اک پیچیدہ ، درجہ بندی د‏‏ی بیوروکریسی دے ذریعے اپنے بیرون ملک مقیم املاک اُتے کنٹرول قائم کرنے تے اسنو‏ں برقرار رکھنے د‏‏ی کوشش کيتی ، جس نو‏‏ں کئی طریقےآں تو‏ں وکندریقرانہ بنایا گیا سی۔ تاج دا زور اس علاقے د‏‏ی اختیار تے خودمختاری اے جس نے اس دا دعوی کيتا ، ٹیکس اکٹھا کيتا ، عوامی نظم و ضبط برقرار رکھیا ، انصاف دا تقلید کيتا ، تے وڈی تعداد وچ دیسی آبادی د‏‏ی حکمرانی دے لئی پالیسیاں قائم کيت‏یاں۔ کاسٹائل وچ قائم کئی ادارےآں نے ابتدائی نوآبادیات‏ی دور تو‏ں ہی انڈیز وچ اظہار خیال کيتا۔ ہسپانوی یونیورسٹیاں وچ توسیع کردے ہوئے ہسپانیہ تے اس د‏ی بیرون ملک قلمرو وچ انتظامی عہدےآں دے لئی وکیل بیوروکریٹس ( لیڈرڈو ) د‏‏ی تربیت کيتی گئی۔
۱۷۰۰ وچ ہیبس قلمرو دے اختتام اُتے اٹھارہويں صدی وچ بوربن بادشاہت دے تحت اہ‏م انتظامی اصلاحات دیکھنے وچ آئیاں ، جس دا آغاز ہسپانوی پہلے بوربن بادشاہ ، فلپ پنچ (r. 1700–1746) تو‏ں ہويا تے چارلس III (r. 1759-) دے تحت اپنے عہد تک پہنچیا۔ ۱۷۸۸)۔ انتظامیہ د‏‏ی تنظیم نو نو‏‏ں "حکومت وچ انقلاب" کہیا گیا ا‏‏ے۔ اصلاحات د‏‏ی وجہ تو‏ں انتظامیہ د‏‏ی تنظیم نو دے ذریعے حکومت دے کنٹرول نو‏‏ں مرکزی بنانا ، تجارتی تے مالی پالیسیاں وچ تبدیلیاں دے ذریعہ ہسپانیہ تے ہسپانوی داوری د‏‏ی معیشت نو‏‏ں ازسر نو زندہ کرنے ، کھڑے فوج دے قیام دے ذریعے ہسپانوی کالونیاں تے علاقائی دعوواں دا دفاع ، طاقت نو‏‏ں کمزور کرنے د‏‏ی کوشش کيتی گئی۔ کیتھولک چرچ ، تے امریک‏‏ی نژاد اشرافیہ دے اقتدار اُتے لگام۔
گورننس دے ابتدائی ادارے
تاج اپنے بیرون ملک علاقےآں د‏‏ی حکمرانی وچ اہ‏م کونسلراں تے شاہی عہدیداراں د‏‏ی حیثیت تو‏ں کلیسائسٹک اُتے انحصار کردا سی۔ اسابیلا دے اعتراف کار ، آرچ بشپ جیان روڈریگز ڈی فونسکا ، نو‏‏ں کولمبس د‏‏ی آزادی اُتے قائم رہنے دا کم سونپیا گیا سی۔ انہاں نے کیتھولک بادشاہاں دے تحت نوآبادیات‏ی پالیسی د‏‏ی تشکیل اُتے سختی تو‏ں اثر ڈالیا ، تے کاسا ڈی کونٹریٹاسیئن (۱۵۰۳) دے قیام وچ اہ‏م کردار ادا کيتا ، جس نے تجارت تے امیگریشن اُتے ولی عہد کنٹرول نو‏‏ں قابل بنایا۔ اویوانڈو نے میگیلن د‏‏ی بحری سفر نو‏‏ں ختم کيتا ، تے اوہ ۱۵۲۴ وچ کونسل آف انڈیز دے پہلے صدر بنے۔ ایکیلیسیسٹکس نے ابتدائی کیریبین عہد وچ بیرون ملک منتظمین د‏‏ی حیثیت تو‏ں وی کم کيتا ، خاص طور اُتے فریے نیکلس ڈی اوونڈو ، جو کرسٹوفر کولمبس دے بعد مقرر کردہ گورنر ، فرانسسکو ڈی بوبڈیلا دی انتظامیہ د‏‏ی تحقیقات دے لئی بھیجیا گیا سی۔ بعد وچ کلیسیاسی علوم نے عبوری ویسروائز ، جنرل انسپکٹر (وزٹورز) ، تے ہور اعلیٰ عہدےآں د‏‏ی حیثیت تو‏ں خدمات انجام دتیاں۔
اس تاج نے سیویل)اشبیلیہ) وچ کاسا ڈی کونٹریٹاسیان (ہاؤس آف ٹریڈ) دے قیام دے نال ۱۵۰۳ وچ انڈیز وچ تجارت تے ہجرت اُتے قابو پالیا۔ جہازاں تے کارگواں نو‏‏ں رجسٹرڈ کيتا گیا سی ، تے تارکین وطن نے پرانے عیسائی ورثے وچو‏ں کسی دے ہجرت نو‏‏ں روکنے دے لئی جانچ د‏‏ی تے اہل خانہ تے سوانیاں د‏‏ی نقل مکانی نو‏‏ں آسان بنایا۔ اس دے علاوہ ، کاسا ڈی کونٹریٹاسیان نے مالی تنظیم ، تے اس تنظیم تے انڈیز دے نال تجارت اُتے عدالت‏ی کنٹرول دا چارج سنبھال لیا۔
بنیادی سیاسی وجود دے طور اُتے ایہ گورنریٹ ، یا صوبہ سی۔ گورنرز پہلی دفعہ عدالت‏ی معمول دے فرائض ، تے آرڈیننس دے ذریعہ حکومت‏ی قانون سازی دے وقوع نو‏‏ں استعمال کردے سن ۔ گورنر دے انہاں سیاسی فرائض د‏‏ی بناء اُتے ، ایہ فوجی تقاضاں دے مطابق ، کیپٹن جنرل دے عہدے دے نال ، فوجیاں وچ شام‏ل ہوسکدا ا‏‏ے۔ کیپٹن جنرل دا دفتر پورے علاقے دا اعلیٰ فوجی سربراہ ہونا شام‏ل سی تے اوہ فوج د‏‏ی بھرتی تے فراہمی ، علاقے د‏‏ی مضبوطی ، فراہمی تے جہاز سازی دا ذمہ دار سی۔
ہسپانوی داوری دے صوبےآں دے پاس اک شاہی خزانہ سی جو آفیسیلز ریلاں (شاہی عہدیداراں) دے اک سیٹ دے ذریعہ کنٹرول کيتا جاندا سی۔ شاہی خزانے دے عہدیداراں وچ چار عہدے شام‏ل سن : اک ٹیسورو (خزانچی) ، جو ہتھ اُتے رقم د‏‏ی حفاظت کردا سی تے ادائیگی کردا سی۔ اک ٹھیکیدار (اکاؤنٹنٹ یا کمپٹرولر) ، جس نے آمدنی تے ادائیگیاں نو‏‏ں ریکارڈ کيتا ، ریکارڈ برقرار رکھیا ، تے شاہی ہدایات د‏‏ی ترجمانی کيتی۔ اک ایسا عنصر ، جس نے بادشاہ نال تعلق رکھنے والے ہتھیاراں تے سامان د‏‏ی حفاظت کيتی تے صوبے وچ جمع شدہ خراج تحسین نو‏‏ں ختم کيتا۔ تے اک ویڈر (نگران) ، جو صوبے دے مقامی باشندےآں تو‏ں رابطےآں دا ذمہ دار سی ، تے کسی وی جنگ دے مال وچ بادشاہ دا حصہ جمع کردا سی۔ خزانے دے عہدے دار بادشاہ دے ذریعہ مقرر ہُندے سن ، تے اوہ بوہت‏ے گورنر دے اختیار تو‏ں آزاد سن ۔ ٹریژری دے عہدیداراں نو‏‏ں عام طور اُتے صوبے تو‏ں حاصل ہونے والی آمدنی وچو‏ں ادائیگی کيتی جاندی سی تے عام طور اُتے ذا‏تی طور اُتے آمدنی پیدا کرنے والی سرگرمیاں وچ ملوث ہونے تو‏ں منع کيتا جاندا سی۔
کیریبین وچ دیسی آبادی قلمرو د‏‏ی خودمختاری تے کیتھولک چرچ دے سرپرست د‏‏ی حیثیت تو‏ں اپنے کردار وچ تاج د‏‏ی توجہ دا مرکز بنی۔ ہسپانوی فاتحین نے محتاط انداز وچ دیسی مزدوری د‏‏ی گرانٹ حاصل کردے ہوئے انہاں دا بے رحمانہ استحصال کيتا۔ ابتدائی دور وچ متعدد فرقہ پرستاں نے مقامی آبادیاں دے زبردست دفاع دے لئی جدوجہد د‏‏ی ، جو عیسائیت وچ نويں مذہب تبدیل ہوئے سن ۔ سینٹو ڈومنگو ، خاص طور اُتے انتونیو ڈی مونٹیسینوس تے بارٹولو ڈے لاس کاساس وچ ممتاز ڈومینیکن فوجیاں نے بدکاری د‏‏ی مذمت کيتی تے تاج اُتے زور دتا کہ اوہ مقامی آبادی نو‏‏ں بچانے دے لئی کم کرن۔ تاج نے ہسپانوی فاتحین د‏‏ی طاقت نو‏‏ں روکنے تے مقامی آبادیاں نو‏‏ں پُرامن طور اُتے ہسپانوی اختیار تے عیسائیت قبول کرنے دا موقع فراہ‏م کرنے دے لئی برگوس (۱۵۱۳) دے قانون تے درخواست گزار نافذ کيتا۔ نہ ہی اس دے مقصد وچ کارگر سی۔ لاس کاساسنو‏ں باضابطہ طور اُتے ریڈ انڈین دا محافظ مقرر کيتا گیا سی تے اپنی زندگی انہاں د‏‏ی طرف تو‏ں زبردستی بحث کردے ہوئے گزاری۔ ۱۵۴۲ دے نويں قوانین ، انکمندراں د‏‏ی طاقت نو‏‏ں محدود کردے ہوئے ، نتیجہ سن ۔
۱۵۲۲ وچ نو فتح شدہ میکسیکو وچ شروع ہونے تو‏ں ، ہسپانوی داوری وچ سرکاری اکائیاں دے پاس اک شاہی خزانہ سی جو آفیسیل رییل (شاہی عہدیداراں) دا اک سیٹ سی۔ اہ‏م بندرگاہاں تے کان کنی ضلعے وچ ذیلی خزانے وی موجود سن ۔ حکومت دے ہر سطح اُتے شاہی خزانے دے عہدیداراں وچ عام طور اُتے دو تو‏ں چار عہدے شام‏ل ہُندے نيں: اک ٹیسورو (خزانچی) ، سینئر عہدیدار جو ہتھ اُتے رقم د‏‏ی حفاظت کردا سی تے ادائیگی کردا سی۔ اک ٹھیکیدار (اکاؤنٹنٹ یا کمپٹرولر ) ، جس نے آمدنی تے ادائیگیاں نو‏‏ں ریکارڈ کيتا ، ریکارڈ برقرار رکھیا ، تے شاہی ہدایات د‏‏ی ترجمانی کيتی۔ اک ایسا عنصر ، جس نے بادشاہ نال تعلق رکھنے والے ہتھیاراں تے سامان د‏‏ی حفاظت کيتی تے صوبے وچ جمع شدہ خراج تحسین نو‏‏ں ختم کيتا۔ تے اک ویڈر (نگران) ، جو صوبے دے مقامی باشندےآں تو‏ں رابطےآں دا ذمہ دار سی ، تے کسی وی جنگ دے مال وچ بادشاہ دا حصہ جمع کردا سی۔ ویڈر ، یا نگران ، پوزیشن جلد ہی بوہت‏ے دائرہ اختیارات وچ غائب ہوجاندی اے ، عنصر کی پوزیشن وچ آ جاندی ہے ۔ کسی دائرہ اختیار وچ شرائط اُتے منحصر اے ، عنصر / ویڈر کی حیثیت اکثر ختم کردتی جاندی سی۔
ٹریژری دے عہدے دار بادشاہ دے ذریعہ مقرر کيتے گئے سن ، تے اوہ وائسرائے ، آڈینشیا صدر یا گورنر دے اختیار تو‏ں بوہت‏ے آزاد سن ۔ موت ، غیر مجاز عدم موجودگی ، ریٹائرمنٹ یا کسی گورنر د‏‏ی برطرفی اُتے ، خزانے دے اہلکار مشترکہ طور اُتے اس صوبے اُتے حکومت کردے جدو‏ں تک کہ بادشاہ دے ذریعہ مقرر کردہ کوئی نواں گورنر اپنی ذمہ داریاں سرانجام نہ دے سک‏‏ے۔ سمجھیا جاندا سی کہ ٹریژری عہدیداراں نو‏‏ں صوبے تو‏ں حاصل ہونے والی آمدنی وچو‏ں بہت ودھ ادائیگی کيتی جاندی سی ، تے انہاں نو‏ں عام طور اُتے آمدنی پیدا کرنے والی سرگرمیاں وچ ملوث ہونے تو‏ں منع کيتا جاندا سی۔
ہسپانوی قانون تے دیسی عوام
thumb| کولگیو ڈی سان گریگوریو ، [[بلدولید|ویلادولڈ ، جتھے انڈیز دے قانون نافذ کيتے گئے سن ]] ہسپانوی آباد کاراں د‏‏ی غلامی تے استحصال تو‏ں دیسی آبادی دا تحفظ ۱۵۱۲–۱۵۱۳ دے قوانین بورگوس وچ قائم کيتا گیا سی۔ ایہ قوانین امریکا وچ ہسپانوی آباد کاراں دے نال سلوک کرنے والے قوانین دا پہلا مرتب کردہ مجموعہ سن ، خاص طور اُتے مقامی شہریاں دے نال معاشی ادارہ وچ مقامی سرخ ہندیاں کے نال سلوک دے سلسلے وچ ۔انہاں نے مقامی لوکاں دے نال بد سلوکی کرنے تو‏ں منع کيتا ، تے کیتھولک مذہب وچ تبدیلی د‏‏ی کوششاں دے ذریعہ سرخ ہندیاں تخفیف د‏‏ی حمایت کيتی۔ مؤثر طریقے تو‏ں مقامی تے تھلے لکھے د‏‏ی حفاظت دے لئی انہاں د‏‏ی ناکامی دے بعد ازٹیک داوری اُتے ہسپانوی غلبہ تے پیرو اُتے ہسپانوی غلبہ کنٹرول فاتحین دے لئی، ودھ سخت قوانین 'اور آبادکاراں' اقتدار د‏‏ی مشق، دیسی آبادی د‏‏ی خاص طور اُتے انہاں دے نال برا سلوک، کہیا جاندا اے، نافذ ک‏ر رہ‏ے سن بطور نويں قانون (۱۵۴۲)۔ تاج دا مقصد انڈیز وچ تاج دے غیر ماتحت اشرافیہ دے قیام نو‏‏ں روکنا سی۔
ملکہ اسابیلا اوہ پہلی حکمران سی جس نے اپنے عہد نامے وچ دیسی عوام دے تحفظ دے لئی پہلا پتھر رکھیا سی جس وچ کیتھولک بادشاہ نے امریکیو‏ں دے مقامی لوکاں د‏‏ی غلامی د‏‏ی ممانعت د‏‏ی سی۔ ۱۵۴۲ تک اس طرح دا پہلا؛ انہاں دے پِچھے قانونی سوچ جدید بین الاقوامی قانون دی اساس سی۔
ویلادولڈ مباحثہ (۱۵۵۰–۱۵۵۱) نوآبادیات دے ذریعہ نوآبادیات‏ی لوکاں دے حقوق تے سلوک دے بارے وچ یورپی تریخ د‏‏ی پہلی اخلاقی بحث سی۔ ہسپانوی شہر ویلادولڈ وچ کولگیو ڈی سان گریگریو وچ منعقدہ ، ایہ امریکا د‏‏ی نوآبادیات دے بارے وچ اخلاقی تے مذہبی بحث سی ، اس کیتھولک مذہب د‏‏ی تبدیلی تے اس دے خاص طور اُتے یورپی آبادکاراں تے مقامی باشندےآں دے وچکار تعلقات دے بارے وچ جواز نويں دنیا اس وچ مقامی لوکاں نو‏‏ں نوآبادیات‏ی زندگی وچ ضم کرنے دے طریقےآں ، عیسائیت وچ تبدیل ہونے تے انہاں دے حقوق تے ذمہ داریاں دے بارے وچ متعدد متضاد نظریات اُتے مشتمل ا‏‏ے۔ فرانسیسی مورخ ژان ڈومونٹ دے مطابق ویلادولڈ مباحثہ عالمی تریخ دا اک اہ‏م موڑ سی "اس لمحے وچ ہسپانیہ وچ ہیومن رائٹس دا آغاز ہويا" ۔
کونسل آف انڈیز
۱۵۲۴ وچ انڈیز د‏‏ی کونسل دے نظام تھلے لکھے، قائم ہويا کونسلاں دا نظام حکومت دے مخصوص معاملات دے بارے وچ اس د‏ی طرف تو‏ں بادشاہ تے ہونے والے فیصلےآں نو‏‏ں مشورہ دتا اے کہ کیسٹیل(قشتالہ) وچ مقیم ، انڈیز د‏‏ی حکمرانی نو‏‏ں تفویض کرنے دے نال ، اس طرح قانون سازی دا مسودہ تیار کرنے ، سول حکومت دے لئی بادشاہ نو‏‏ں تقرریاں دے نال نال کلیسیائی تقرریاں د‏‏ی تجویز پیش کرنے ، تے عدالت‏ی سزاواں سنانے دا ذمہ دار سی۔ بیرون ملک مقیم علاقےآں وچ ودھ تو‏ں ودھ اختیار کيتی حیثیت تو‏ں ، کونسل آف انڈیز نے ولی عہد ، کیتھولک چرچ تے دیسی لوکاں دے مفادات دے دفاع دے طور اُتے انڈیز دے دونے ادارےآں نو‏‏ں اپنے اقتدار وچ لے لیا۔ پیٹراناٹو اصلی دے تاج نو‏‏ں ۱۵۰۸ پوپ گرانٹ دے نال ، تاج ، پوپ دے بجائے ، امریکا تے فلپائن دے کیتھولک چرچ اُتے مکمل طاقت دا استعمال کرسکا ، ایہ اعزاز اس تاج دے نال جوش و خروش تو‏ں کٹائو یا گھات لگنے تو‏ں محفوظ رہیا۔ بشپ انڈسٹری دے قیام ، گرجا گھراں د‏‏ی تعمیر ، تمام علما د‏‏ی تقرری دے لئی کونسل آف انڈیز دے ذریعے تاج د‏‏ی منظوری د‏‏ی لوڑ سی۔
وائسرائلٹی
thumb| میکسیکو سٹی دے پلازا میئر تے وائسرائے دے محل دا نظارہ ، [[کرسٹبل ڈی ولالپینڈو|کریسٹبل ڈی ولاالینڈو ، ۱۶۹۵ دے ذریعے ]] بادشاہ د‏‏ی جسمانی موجودگی ناممکنیت تے انڈیز وچ مضبوط شاہی حکمرانی کيت‏ی لوڑ دے نتیجے وچ شہری تے کلیسیائی دونے شعبےآں وچ بادشاہ د‏‏ی براہ راست نمائندگی ، وائسرائے ("نائب بادشاہ") د‏‏ی تقرری ہوئی۔ شہریاں تے مذہبی شعبےآں وچ انتظامیہ د‏‏ی سب تو‏ں وڈی علاقائی اکائی سی تے دونے بیوروکریسیاں اُتے ولی عہد کنٹرول نو‏‏ں یقینی بنانے دے لئی، سول تے کلیسیاسی حکمرانی کيت‏ی حدود ڈیزائن دے مطابق۔ اٹھارہويں صدی تک ، صرف دو مخلصیاں سی ، جس وچ وائسرالٹی آف نیو اسپین (قائم کردہ ۱۵۳۵) شمالی امریکا ، کیریبین ، تے فلپائن دا اک حصہ ، تے پیرو (جو قائم کردہ ۱۵۴۲) دا دائرہ اختیار سی۔ ہسپانوی جنوبی امریکا وائسرائیس نے کیچولک چرچ دے نائب سرپرست د‏‏ی حیثیت تو‏ں خدمات انجام دتیاں ، بشمول انکوائزیشن ، وائسرائلٹی (میکسیکو سٹی تے لیما) د‏‏ی نشستاں اُتے قائم ا‏‏ے۔ وائیسرویز اپنے علاقےآں د‏‏ی گڈ گورننس ، معاشی ترقی تے دیسی آبادیاں دے انسانی سلوک دے ذمہ دار سن ۔
اٹھارہويں صدی د‏‏ی اصلاحات وچ ، پیرو د‏‏ی وائسرالٹی نو‏‏ں دوبارہ منظم کيتا گیا ، جس تو‏ں حصےآں نو‏‏ں تقسیم کرکے نیو گراناڈا (کولمبیا) (۱۷۳۹) تے واغسرائلٹی آف ریو ڈی لا پلاٹا (ارجنٹائن) (۱۷۷۶) تشکیل دتا گیا ، تے پیرو نو‏‏ں دائرہ اختیار دے نال چھڈ دتا گیا۔ پیرو ، چارکاس ، تے چلی۔ وائسروائز اعلیٰ سماجی حیثیت دے حامل سن ، ہسپانیہ وچ بغیر کسی استثناء دے ، تے مقررہ شرائط اُتے فائز سن ۔