cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
جہانگیر
شہزادہ خسرو دی بغاوت
تواریخ موجب لہور وچ مرزا کامران دا اک باغ تے اوہ سی جیہدی یاد گار اک بارہ دری دی صورت وچ راوی وچ اج وی ہے۔ اوس دا دوجا باغ لہور دے ریلوے ٹیشن کول سی تے اوہ ’’باغ نولکھا‘‘ اکھواندا سی، ہن اوس دا کوئی نام ونشان نہیں۔(ہورے نولکھا چرچ تے چوک نولکھا اْسے تھاں تے اج وی ہیگا جے۔) پتہ لگدا ہے کہ جلندھر توں لہور آندے ہوئے جہانگیر ایسے باغ وچ خیمہ لوایا سی۔ جہانگیر دا بیان ہے کہ 3محرم 1015 ہجری نوں باغ کامران وچ خسرو نوں ہتھکڑی تے بیڑیاں نال جکڑیا اتے چینگیزی قنون موجب کھبے پاسیوں لیایا گیا۔ اس دے ساتھی حسین بیگ تے عبدالرحیم نوں علی الترتیب اس دے سجے تے کھبے پاسے کھڑا کیتا گیا۔ خسرو خوف نال تھر تھر کمبدا رہیا۔ بادشاہ حکم دتا کہ حسین بیگ نوں گاں اتے عبدالرحیم نوں کھوتے دی تازہ کھلاں وچ بند کرکے کھوتیاں تے لدیا جائے اتے شہروچ پھرایا جائے۔ کیونجے گاں دی کھل خشک ہوگئی اس لئی حسین بیگ چار پہر زندہ رہ کے دم توڑ گیا۔ باغ کامران توں قلعہ تک سڑک دے دوناں پاسے سولیاں ٹنگیاں گیاں۔ فیر انہاں تے خسرو دے ساتھیاں نوں جیہناں دی تعداد ست سو دے قریب سی، پھانسی تے لٹکا دتا گیا۔ بادشاہ نے ایہہ منظر قلعہ دے شاہ برج توں ویکھیا جیہڑا اکبر نے ہاتھیاں دی لڑائی ویکھن واسطے بنوایا سی۔ خسرو نوں اک ہاتھی تے بٹھا کے سولیاں وچوں لنگھاندے قلعے وچ لیایا گیا۔ خسرو لوہے دی زنجیراں وچ جکڑیا، اُداس تے خوفزدہ، ایہہ ہولناک منظر ویکھداہویا لنگھیا۔ اس توں بعد سزا دے طور تے اوس دیاں اکھاں کڈہا دتیاں ھیاں تے قلعہ وچ قید کردتا گیا جتھے کجھ عرصہ بعد اوہ مر گیا۔شہزادہ خسرو دی مدد کرن والے تمام لوگ شاہی عتاباں دا شکار ہوئے جناں وچ بدقسمتی نال سکھاں دے پنجویں گووارجن دیو جی وی شامل سن۔ گورو جی نے خسرو دی مدد کیتی تے آشیر باد وی دتا جس تے جہانگیراوتاولا ہو گیا سی۔ ایہوں ناراضگی گورو جی دے افسوسناک قتل تے جاکے مکی۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:لہور گٹھ:مغل سلطنت گٹھ:تریخ گٹھ:ایشیا دی تریخ
رہینولوفس کوگناٹس
رہینولوفس کوگناٹس رہینولوفیڈا دے ٹبر دی اک چمگادڑ اے۔
بارلے جوڑ
گٹھ:وڈیاں چمگادڑاں گٹھ:چمگادڑ
منرو کاؤنٹی، ویسٹ ورجینیا
منرو امریکی صوبے ویسٹ ورجینیا دی اک کاؤنٹی اے۔
بارلے جوڑ
گٹھ:ویسٹ ورجینیا دیاں کاؤنٹیاں
کے 12
ایس پیاڑ تے 1984 چ پعارتی فوج نے مل مار لیا سی۔
استور و نل
تریخ
سب توں پہلے 8 جون 1955 نوں کج امریکی کوہپیماواں دی ٹیم جیدا تعلق پرنسٹن کوہپیما کلب نال سی، نے ایس چوٹی نوں سر کیتا۔
بارلے جوڑ
گٹھ:ھندوکش گٹھ:پاکستان دے پعاڑ
کارل فریڈرش فلپ فان مارٹیس
کارل فریڈرش فلپ فان مارٹیس اک جرمن بوٹی کھوجی سی۔ اوہنے برازیل دے سفر کیتے۔
اوہ 17 اپریل 1794 نوں ارلانگن وچ جمیا۔ 1917 وچ اوہ تے یوہان بیپٹسٹ فان سپائکس باویریا دے بادشاہ دے آکھن تے برازیل جاندے نیں۔ 1820 چ اوہ واپس یورپ آندے ںیں تے اوہنوں میونخ دی پھلواری دا راکھا بنا دتا جاندا اے۔ 1826 وچ اوہنوں بوٹیاں دا پروفیسر بنہدتا جاندا اے۔
13 دسمبر 1868 نوں میونخ وچ مریا۔
سُنیلا دیوی
سنیلا دیوی (1 مئی 1963-7 جولائی 2017) اک بھارتی سماجی کارکن اتے سیاستدان سی۔ اوہ پیپلز ایسوسی ایشن فار ریسرچ اینڈ ڈویلپمینٹ، پٹنا نامی اک اینّ۔ جی۔ او۔ دی ایگزیکیوٹو میمبر سی، جس نے عورتاں دے مالی شمولیت اتے خواتین شکتیکرن دے مدعیاں اُتے، خاص طور اُتے بہار دے نواداہ ضلعے دے مائیکرو فنڈ دیاں سرگرمیاں راہیں، کم کر رہی سی۔
سیاسی کیریئر
سنیلا دیوی شیخوپرا توں بہار صوبائی اسمبلی وچ دو وار ممبر رہِ چکے اپنے شوہر سنجے کمار سنگھ نال مل کے کم کردی سی۔ ایس۔کے۔ سنگھ وی پینڈو ترقی راج وزیر وی سی۔ سنیلا دیوی اک سیاسی آگوُ اتے پارلیمنٹ  راجو سنگھ دی دھی سی۔ فروری 2005 وچ شیکھپرا حلقے توں سنیلا دیوی نے چون جتی۔  سنیلا دیوی اکتوبر 2005 دے مڑ چون وچ جت حاصل کیتی اتے اگلے پنج سالاں تک بنی رہی۔ اوہ بہار صوبائی اسمبلی وچ خواتین اتے بال ترقی دی کمیٹی دی میمبر سی۔ اوہ بہار دی صوبائی اسمبلی وچ سبھ توں زیادہ نیمت ممبر اسمبلی  سی۔ اوہ بہار پردیش خواتین کانگرس دی ایگزیکٹیو پردھان تعینات کیتی گئی  اتے تقریباً دو سالاں لئی کم کیتا۔ اس نے شریمتی ونیتا وجی نوں سیاست سونپی کیونکہ اوہ شیکھپورا دے اپنے حلقے دے کم اُتے زیادہ دھیان مرتکز کرنا چاہندی سی۔ اس نے سال 2009 وچ نواداہ توں بھارتی قومی کانگرس دے امیدوار دے طور اُتے لوک سبھا چوناں لڑیاں۔ اس نے سال 2010 وچ صوبائی اسمبلی چون شیکھپورا توں لڑی اتے ج۔ڈی۔یو۔ دے   رندھیر کمار سونی ولوں مختصر مارجن نال ہار گئی۔
نجی جیون
سنیلا دیوی کینسر توں پیڑت سی اتے 7 جولائی 2017 نوں اس دی موت ہو گئی۔
حوالے
گٹھ:سیاست وچ بھارتی عورتاں گٹھ:موت 2017 گٹھ:جم 1963 گٹھ:بھارتی عورتاں
چک 32 چوداں ایل
چک 32 چوداں ایل ضلع ساہیوال دی تصیل چیچہ وطنیدا اک پنڈ اے جہڑا لوئر باری دوآب نہر دی سجے پاسےاوں نکلن آلی اک شاخ نہر 14ایل اتے پیندا اے ۔
اس پنڈ دی نوں پانی 14ایل نہر دا لگدا اے ،اس لئی اس پنڈ نال 14ایل جڑیا ہویا اے ۔
تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ تصیل چیچہ وطنی ،ضلع ساہیوال چ وس رہیا اے  ۔
کے 6
کے 6 اک وڈا پربت اے جو ماشربرم پربتدھارا وچ اے۔ ایہہ گلگت بلتستان، پاکستان وچ اے۔
آئری سپینیل
آئری سپینیل آئرلینڈ دا اک کتا اے۔
بارلے جوڑ
گٹھ:کتے
چک 626 گ ب
چک 626 گ ب  ضلع فیصل آباد دی تصیل جڑانوالہ دا اک پنڈ اے ۔ اس پنڈ دی بھوئیں نوں لوئر چناب نہر چوں نکلن آلی  گوگیرہ برانچ نہر دا پانی لگدا اے   ۔اس پنڈ دے ناں نال گ ب (G.B=Gugara Branch) ایسے لئی لگدا اے ۔ 350px|thumbnail|ضلع فیصل آباد دے پنڈاں دا نقشہ
تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ ضلع فیصل آباد چ تصیل جڑانوالہ چ وس رہیا اے ۔
رہینولوفس کونویکسس
رہینولوفس کونویکسس رہینولوفیڈا دے ٹبر دی اک چمگادڑ اے۔
بارلے جوڑ
گٹھ:وڈیاں چمگادڑاں گٹھ:چمگادڑ
رونڈن مارموسٹ
رونڈن مارموسٹ نویں دنیا دے باندراں وچوں اک باندر اے۔ اے مارموسٹ دے ٹبر وچوں اے۔
ہور ویکھو
نویں دنیا دے باندر
سورڡ گنگولی
سورڡ گنگولی انڈیئن پریمیئر لیگ دی گورننگ کونسل دے چار میمبراں وچوں اک اے، جو ٹورنامینٹ دے سارے کارجاں لئی ذمہ وار اے۔ اس نوں جنوری 2016 وچ سپریم کورٹ نے تعینات کیتا سی۔ اوہ انڈین پریمیئر لیگ دے تکنیکی کمیٹی دے میمبر وی ہن۔
گنگولی نوں اوہناں دے وڈے بھرا، سنیہاشس نے کرکیٹ دی دنیا وچ پیش کیتا۔ اوہ جدید ویلے وچ بھارت دے سبھ توں کامیاب کپتاناں وچوں اک منیا جاندا اے۔ اتے اپنے ویلے دے سبھ توں مہان بلیبازاں وچوں اک اے۔ اسنے سٹیٹ اتے سکولی ٹیماں وچ کھیڈ کے اپنا کریئر شروع کیتا۔ موجودہ ویلے، اوہ اک دنا قومانتری میچاں (اک روزہ) وچ 8 ویں نمبر دا سبھ توں وڈا سکورر اتے سچن تیندلکر اتے  انضمام الحق توں بعد 10،000 رناں دے انکڑے نوں پار کرن والے تیجے بلیباز ہن۔
وکھ-وکھ بھارتی گھریلو ٹورنامینٹاں جویں رانجی اتے دلیپ ٹرافیاں وچ کھیڈن توں بعد، گنگولی نے انگلینڈ دورے اُتے بھارت لئی کھیڈدے ہوئے اپنا وڈا سکور بنایا، اسنے 131 دوڑاں بنائیاں۔ سری لنکا، پاکستان اتے آسٹریلیا دے خلاف لڑی وچ مین آف دا میچ جت کے کامیاب مظاہرہ دے بعد گنگولی دی جگہ ٹیم وچ پکی ہو گئی۔ 1999 دے کرکٹ ورلڈ کپ وچ ، اوہناں نے راہل دراوڑ نال مل کے 318 دوڑاں دی سانجھیداری کیتی، جو عالمی کپ ٹورنامینٹ دے اتہاس وچ سبھ توں ودھ سبتوں ودھیا سکور اے۔ ٹیم دے دوجے کھڈاریاں نے 2000 وچ میچ فکسنگ سکینڈل کرکے اتے اپنی ماڑی صحتَ کارن بھارتی کپتان سچن تیندلکر نے اپنی پدوی توں استعفٰی دے دتا سی اتے گنگولی نوں بھارتی کرکٹ ٹیم دا کپتان بنایا گیا۔ اسنے 2003 عالمی کپ دے فائینل وچ بھارت دی اگوائی کیتی، جتھے اوہ آسٹریلیا ولوں ہرایا گیا سی۔ انفرادی مظاہرہ وچ کمی کارن، اس نوں اگلے سال ٹیم توں باہر کر دتا گیا۔ 2004 وچ گنگولی نوں بھارت دے سبھ توں وڈے شہری پرسکاراں وچوں اک پدم شری نال نوازیا گیا گیا سی۔ اوہ 2006 وچ قومی ٹیم وچ پرتیا اتے کامیاب بلیبازی پردرشت کیتی۔ اس ویلے دوران، اس دا بھارتی ٹیم دے کوچ گیگ چیپل نال کئی مثلیاں اُتے جھگڑا ہو گیا۔ گنگولی نوں پھر ٹیم توں باہر کر دتا گیا، حالانکہ اس نوں 2007 دے کرکیٹ عالمی کپ وچ کھیڈن لئی چنیا گیا سی۔
ہرشوردھن نوتیا ، سنجیو گوئنکا اتے اتسوَ پاریکھ دے نال گنگولی ایٹلٹکو ڈی کولکاتہ دا سہِ-مالک اے، جو کہ انڈین سپر لیگ دی پھرینچائزی اے، جس نے 2014 وچ ادگھاٹنی سیریز جتی سی[
20 مئی 2013 نوں مغربی بنگال دی سرکار توں گنگولی نوں بنگا ببھوشون انعام نال نوازیا گیا گیا[
گنگولی نوں اس ویلے بھارت دی سپریم کورٹ نے آئیپیئیل سپوٹ پھکسنگ، سٹیبازی دے مقابلے اُتے جانچ کرن لئی گٹھت جسٹس مدگل کمیٹی دا حصہ بنایا اے۔
ابتدائی زندگی
سوربھ گانگولی د‏‏ی ولادت 8 جولائ‏ی 1972ء نو‏‏ں کولکات‏ا وچ ہوئی۔ اوہ چنڈی داس تے نیروپا گانگولی د‏‏ی سب تو‏ں چھوٹی اولاد ني‏‏‏‏ں۔ چنڈی داس دا اک چھاپہ خانی سی تے اوہ شہر دے امیر ترین لوکاں وچ شمار کیتے جاندے سن ۔ گانگولی دا بچپن بہت شاہی گزریا سی۔ انہاں نو‏ں مہاراجا کہیا جاندا سی۔ انہاں دے والد 21 فروری 2013ء نو‏‏ں طویل علالت دے بعد بعمر 73 برس انتقال ہوئے گیا۔ کولکات‏ا وچ فٹ بال زیادہ پسند کيتا جاندا ا‏‏ے۔ ابتدا وچ گانگولی وی ايس‏ے وچ دلچسپی لیندے سن ۔ مگر پرھائی د‏‏ی وجہ تو‏ں زیادہ توجہ نہ دے سک‏‏ے۔ خود والدہ گانگولی دے کھیل طرف رغبت تو‏ں خوش نئيں سن۔ البتہ انہاں دے وڈے بھائی اس وقت بنگال کرکٹ ٹیم وچ اپنی جگہ مضبوط کر چک‏‏ے سن ۔ انہاں نے گانگولی دے خواب نو‏‏ں شرمندہ تعبیر ہونے وچ اپنا پورا تعاون دتا تے والد تو‏ں درخواست کيتی کہ موسم گرما د‏‏ی چھٹیاں وچ سارو نو‏‏ں کسی کرکٹ کیمپ وچ داخل کروا دتیاں اس وقت گانگولی دسويں جماعت دے طالب علم سن ۔ گانگولی اپنے سارے کم سجے ہتھ تو‏ں کردے نيں مگر انہاں نے کھبے ہتھ تو‏ں کھیلنا شروع کيتا تاکہ اوہ اپنے وڈے بھائی دے کرکٹ دے سامان استعمال کر سکن۔ انہاں د‏‏ی بلے بازی وچ نکھار نو‏‏ں دیکھدے ہوئے انہاں نو‏ں کرکٹ اکیڈمی وچ داخل کرا دتا گیا۔ انہاں دے گھر وچ ہی اک اندرونی ملٹی جم خانہ تے کانکریٹ دا وکٹ بنایا گیا تاکہ دونے بھائی مشق کرسکن۔ دونے بھائی گھر پو کرکٹ دے ویڈیو دیکھیا کردے سن بالخصوص ڈیوڈ گوور نو‏‏ں سارو بہت پسند کردے سن ۔ انہاں نے انڈر-15 وچ اوڈیشا دے خلاف سنچری بنائی تے اس دے بعد انہاں نو‏ں سینٹ زیویر اسکول ٹیم دا کپتان نامزد کيتا گیا۔ مگر انہاں دے کئی نال کھلاڑیاں نے انہاں د‏‏ی انا، ضد تے غصہ د‏‏ی شکایت کيتی۔ جونیر ٹیم دے نال انہاں دا انتخاب ہويا مگر انہاں نے 12واں کھلاڑی بننے تو‏ں منع کر دتا جس نو‏‏ں کھلاڑیاں دے لئی پانی لے جانا، کرکٹ دے آلات نو‏‏ں منظم کرنا پڑدا سی۔ ایہ سب کم سارو گانگولی د‏‏ی دے معیار زندگی تو‏ں کم درجہ دے سن ۔ گانگولی د‏‏ی زندگی ایسی شاہانہ گزری سی کہ اس طرح دے کم انہاں نو‏ں پسند نہ سن ۔ مگر چونکہ اوہ کھلاڑی زبردست سن لہذا فرسٹ کلاس کرکٹ وچ انہاں دا انتخاب ہوئے گیا۔ انہاں نے 1989ء وچ بنگال دے لئی پہلا کھیلا مگر ايس‏ے سال انہاں دے بھائی نو‏‏ں ٹیم تو‏ں کڈ دتا گیا۔
1990ء-1996ء: کیرئر دا آغاز تے ابتدائی کامیابی
thumb|کھبے|ایستادہ|لاڈز دا میدان|alt=A brown coloured pavilion in front of a green field, surrounded by a number of banners 1991)-1991ء دے رنجی ٹرافی ٹورنا منٹ وچ بہترین کارکارگی د‏‏ی وجہ تو‏ں قومی وچ انہاں نو‏ں لے لیا گیا مگر 1992ء وچ اپنے پہلے اک روزہ بین الاقوامی مقابلہ وچ ویسٹ انڈیز کرکٹ ٹیم دے خلاف انہاں نے 3 رن بنائے۔ اس دے معا بعد انہاں نو‏ں ٹیم تو‏ں کڈ دتا گیا تے انہاں اُتے گھمنڈی ہونے دا الزام وی لگایا گیا۔ ایہ خبر وی باہر آئی کہ انہاں نے ساتھی کھلاڑیاں دے لئی پانی لے جانے نو‏‏ں وی منع کر دتا سی مگر انہاں نے اس الزام نو‏‏ں بے بنیاد دسیا ا‏‏ے۔ انہاں نے فیر تو‏ں گھریلو کرکٹ دا رخ کيتا تے 1993ء-94ء تے 1994ء-95ء دے رنجی سیزن وچ بہترین بلے بازی کيتی۔  دلیپ ٹرافی دے اک مقابلہ وچ 1995ء96ء وچ 171 رن د‏‏ی پاری کھیلنے دے بعد انہاں نو‏ں 1996ء وچ انگلیڈ دے دورے دے لئی قومی ٹیم وچ جگہ ملی۔ مگر میڈیا انہاں دے انتخاب اُتے نہایت نالاں سی۔ انہاں نو‏ں محض اک مقابلہ کھیلنے دا موقع ملیا تے ٹیسٹ کرکٹ ٹیم تو‏ں وی انہاں دا ناں خارج کر دتا گیا۔ البتہ نوجوت سنگھ سدھو نے اس وقت دے کپتان محمد اظہر الدین دے خراب برتاو دا حوالہ دیندے ہوئے ٹیم تو‏ں اپنا ناں واپس لے لیا ايس‏ے ٹیسٹ سیریز دے پہلے مقابلے وچ انہاں دا ناں خارج ہويا سی مگر سدھو د‏‏ی جگہ دوسرے مقابلہ وچ انہاں نو‏ں کھلنے دا موقع ملا۔ لارڈز کرکٹ گراؤنڈ دا تاریخی میدان سی تے ساتھی کھلاڑی راہول ڈریوڈ، اس طرح دادا نے ٹیسٹ کرکٹ دا اپنا پہلا میچ کھیلا۔ تن مقابلاں د‏‏ی اس سیریز وچ انگلیڈ پہلا مقابلہ جیت چک‏ی سی۔ دوسرا مقابلہ گانگولی دا کا افتتاحی میچ سی تے انہاں نے اس وچ سنچری لگائی تے لاڈز دے میدان وچ اپنے پہلے ہی مقابلے وچ سنچری لگانے والے تیسرے بلے باز بن گئے۔ ہور دو بلے باز ہیری گراہ‏م تے جان ہیمسفائر سن ۔ گانگولی دے بعد میٹ پرایر تے اینڈریو اسٹراس نے وی ایہی کارنامہ کيتا۔ مگر گانگولی د‏‏ی 131 رناں د‏‏ی پاری افتتاحی مقابلاں وچ اس میدان اُتے ہن تک د‏‏ی وڈی پاری اے ۔ بھارت نو‏‏ں دوسری پاری وچ بلے بازی دا موقع نئيں ملیا تے مقابلہ بلا نتیجہ ختم ہويا۔ اگلا مقابلہ ٹرینٹ برج وچ کھیلا گیا تے گانگولی نے شاندار 136 بنائے تے لاورینس رووے تے الوین کالیچرن دے بعد تیسرے کھلاڑی بن گئے جنہاں نے شروعا‏تی دو مقابلاں وچ دو سنچریاں بنائی ہون۔ انہاں نے اس مقابلہ وچ سچن تیندولکر دے نال 255 رناں د‏‏ی شراکت داری د‏‏ی تے اس وقت تک بھارت د‏‏ی طرف تو‏ں بھارت دے باہر کسی وی وکٹ دے لئی سب تو‏ں وڈی شراکت داری سی۔ تیسرا ٹیسٹ وی بلا نتیجہ رہیا تے انگلیڈ 1-0 تو‏ں سیریز جیت گئی۔ دوسری پاری وچ گانگولی نے 48 رن بنائے سن ۔
1997ء-99ء: شادی، عالمی کپ 1999ء وچ اوپننگ
thumb|ایستادہ|2008ء وچ سریلنکا ميں سوربھ گانگولی۔|alt=A middle-aged man stands to wear a white long-sleeved shirt and white trousers, while he has sunglasses resting on a cap that is on his head. Green grass and a boundary line are in the background.
انگلینڈ دا سفر بہر کامیاب رہیا تے اس دے فوراً بعد انہاں د‏‏ی محبوبہ ڈونا روئے دے عشق نے انہاں نو‏ں اپنی محبت وچ ہور گرفتار ک‏ر ليا۔ دونے دے خاندان والے اک دوسرے دے دشمن سن تے دونے د‏‏ی اس محبت د‏‏ی وجہ تو‏ں اک نواں تنازع کھڑا ہوئے گیا۔ مگر عشق کرنے والے اس جوڑے دے عزم و حوصلہ دے سامنے دونے خانداناں د‏‏ی دشمنی ماند پڑ گئی تے فروری 1997ء وچ گانگولی تے ڈونا د‏‏ی شادی ہوئے گئی۔ ايس‏ے سال گانگولی نے اک روزہ کرکٹ د‏‏ی پہلی سنچری بنائی۔ انہاں نے سری لنکا قومی کرکٹ ٹیم دے 238 رناں دے جواب وچ اکیلے 113 رن بنائے۔ اگلے سال انہاں نے سہارا کپ وچ پاکستان قومی کرکٹ ٹیم دے خلاف لگاتار چار مرتبہ مین آف دتی میچ دا اعزاز جِتیا۔ انہاں چاراں وچو‏ں دوسرا مین آف دتی میچ 10 اوور وچ 16 دے ک‏ے 5 وکٹ لینے دے عوض ملیا سی۔ ایہی انہاں دا بہترین گیندبازی دا ریکارڈ ا‏‏ے۔ اک روزہ وچ کامیابی دے بعد سری لنکا کےخلاف ٹیسٹ سیریز ہوئی۔ گانگولی نے چار ٹسٹاں وچ 3 سنچریاں بناواں جنہاں وچو‏ں دو مقابلاں وچ سچن تیندولک‏ر ک‏ے نال 250 تو‏ں زیادہ رناں د‏‏ی شراکت داری نبھائی۔ جنوری 1998ء وچ بنگلہ دیش وچ انڈیپینڈینس کپ دے فائنل وچ بھارت نے 315 رناں دا ہدف 48 اوور وچ حاصل ک‏ر ليا تے گانگولی نو‏‏ں مین آف دتی میچ دا انعام ملا۔ مارچ 1998ء وچ بھارت نے آسٹریلیا قومی کرکٹ ٹیم نو‏‏ں کولکات‏ا وچ شکست دتی۔ اس وچ گانگولی نے گیندبازی د‏‏ی شروعات کيت‏ی سی تے 3 وکٹ لئی سن ۔ کرکٹ عالمی کپ 1999ء وچ بھارتی ٹیم وچ گانگولی وی شامل سن ۔ اک مقابلہ سری لنکا دے نال ٹانٹن وچ سی۔ بھارت نے ٹاس جیت کر پہلے بلے بازی دا فیصلہ کيتا تے گانگولی نے 158 گینداں سامنا کردے ہوئے 183 رناں د‏‏ی پاری کھیلی جس وچ 17 چوکے تے 7 چھکے لگائے۔ عالمی کپ وچ ایہ دوسرا وڈا اسکور سی تے کسی بھارتی د‏‏ی جانب تو‏ں سب تو‏ں وڈا اسکور۔ راہول ڈریوڈ دے نال انہاں نے 318 رناں د‏‏ی شراکت داری نبھائی جو عالمی کدو‏‏ں وچو‏ں سب تو‏ں وڈی تے کل اک روزہ مقابلاں وچ دوسری وڈی شراکت داری اے ۔ 1999ء-2000ء وچ بھارت نے آسٹریلیا تے جنوبی افریقا کرکٹ ٹیم دے خلاف پنج ٹیسٹ میچ ہار گئی۔ گانگولی نے بمشکل 22۔4 د‏‏ی اوسط تو‏ں محض 224 رن بنائے لیکن انہاں د‏‏ی اک روزہ کرکٹ د‏‏ی فارم زبردست سی تے انہاں نے اس سیزن وچ 5 سنچری بنائی تے پرائس واٹر ہاؤس کوپتز د‏‏ی بلے بازی د‏‏ی درجہ بندی وچ اوہ سر لسٹ ہوئے گئے۔ ايس‏ے موقع اُتے ایہ افواہ اڑنے لگی کہ گانگولی تے جنوبی ہند د‏‏ی اداکارہ نگما دے وچکار رومانی تعلقات ني‏‏‏‏ں۔ گانگولی نے انہاں الزامات نو‏‏ں بے بنیاد دسیا۔
کیرئیر دے کجھ وکھالے
ساروگنگولی ساب‍قہ بھارتی کھیڈاری تے بھارتی ٹیم دے کپتان سی ۔
1972–1989: شروعاتی زندگی اتے کرکیٹ دی شروعات
سورو گنگولی دا جم کلکتہ وچ 8 جولائی 1972 نوں ہویا، اتے اوہ چنڈیداس اتے نروپا گنگولی دا سبھ توں چھوٹا پتر سی۔ چنڈیداس دا پرنٹ کاروبار بہت ودھیا سی اتے اوہ شہر دے سبھ توں امیر آدمیاں وچوں اک سی۔ گنگولی دا بچپن شاندر بیتیا اتے اس دا چھوٹا ناں 'مہاراجہ'، مطلب 'مہان راجا' سی۔ گنگولی دے پیؤ چنڈیداس گنگولی دی لمبی بیماری توں بعد 21 فروری 2013 نوں 73 سال دی عمر وچ موت ہو گئی سی۔
کیونکہ کلکتہ دے لوکاں لئی پسندیدہ کھیڈ فٹ بال سی، اس لئی گنگولی شروعات ویلے اس کھیڈ ول کھچیا گیا سی۔ حالانکہ، اس دی ماں نروپا نے کرکٹ جاں کسے ہور کھیڈ نوں کریئر دے طور اُتے کھیڈن والے گنگولی دی حمایت نہیں کیتا سی۔ اس ویلے تک، اس دا وڈا بھرا سناہیسش پہلاں ہی بنگال کرکٹ ٹیم لئی قائم کرکٹر سی۔ اسنے گنگولی دے کرکیٹر بنن دے سپنے دی حمایت کیتا اتے پیؤ نوں گرمیاں دیاں چھٹیاں دوران گنگولی نوں کرکٹ کوچنگ کیمپ وچ شامل کرن لئی کیہا۔ اس ویلے گنگولی دسویں جماعت وچ پڑھ راے سن۔
سجے ہتھ ہون دے باو جود، گنگولی نے کھبے ہتھ نال بلیبازی کرنی سکھی نوں تاں کہ اوہ اپنے بھرا دے کھیڈ اپکرناں دی ورتوں کر سکے۔ اس ولوں بلیباز دے روپ وچ کجھ وعدے کیتے جان توں بعد، اس نوں کرکیٹ اکیڈمی وچ داخلہ کیتا گیا۔ اک انڈور ملٹی-جم اتے کنکریٹ وکٹ اوہناں دے گھر وچ بن گئی سی، اس نال اوہ اتے سنیہاشس کھیڈ دا مشق کر سکدے سن۔ اوہ بہت سارے پرانے کرکٹ میچاں دے ویڈیو دیکھدے ہندے سن، خاص کرکے ڈیوڈ گاور ولوں کھیڈے گئے کھیڈ دیاں ویڈیو، جس دی گنگولی نے بہت تعریف کیتی۔ اڑیسہ انڈر -15 ٹیم دے خلاف اک سینکڑا بناؤن توں بعد، اس نوں سٹی جیویئر سکول دی کرکیٹ ٹیم دا کپتان بنایا گیا، جتھے اس دے کئی ساتھیاں نے اوہناں دی دربھاوناداری متعلق شکایت کیتی۔
1997–99: ویاہ، اک روزہ میچاں اوپننگ اتے عالمی کپ 1999
alt=A middle-aged man stands to wear a white long-sleeved shirt and white trousers، while he has sunglasses resting on a cap that is on his head. Green grass and a boundary line are in the background.|thumb| 2008 وچ سری لنکا وچ گنگولی انگلینڈ دے اپنے کامیاب سفر توں بعد، گنگولی اپنی بچپن دی پریمکا ڈونا رائے نال بھجّ گئے، لاڑا اتے لاڑی دوویں پریواراں نے اوہناں نوں اس ویلے اپنا دشمن کیہا حالانکہ دوویں پریواراں دا میل ملاپ ہویا اتے اک رسمی ویاہ فروری 1997 وچ ہویا۔  اسے سال گنگولی نے سری لنکا دی ٹیم دے خلاف کھیڈدیاں، جنہاں دا کل سکور 238 سی،113 دوڑاں بنا کے اپنا پہلا اک روزہ سینکڑا بنایا۔ اس سال مگروں، گنگولی نے پاکستان نال سہارا کپ وچ لگاتار چار میچاں وچ 'مین آف د میچ' انعام جتیا۔ اس توں بعد اک ہور میچ وچ اوہناں10 اووراں وچ صرف 16 دوڑاں دے کے پنج وکٹاں حاصل کیتیاں جو کہ اک دناں میچاں وچ اس دا ودھیا گیندبازی دا نمونہ اے۔ ٹیسٹ کرکٹ وچ اس دا فارم سال دے انت وچ چار ٹیسٹ میچاں وچوں لگائے تن سینکڑیاں واپس آیا۔ ایہہ سبھ سری لنکا دے خلاف، اتے ایہناں وچوں دو وچ سچن تیندولکر دے نال 250 توں ودھ دوڑاں دی سانجھیداری کیتی۔
جنوری 1998 وچ ڈھاکا وچ انڈیپینڈس کپ دے تیجے فائینل وچ بھارت نے 315 دوڑاں دا سپھلتاپوروک پچھا کردیاں 48 اووراں وچ میچ جت لیا اتے گنگولی نے مین آف د میچ انعام جتیا۔ مارچ 1998 وچ اوہ بھارتی ٹیم دا حصہ سی جس نے کولکاتہ وچ آسٹریلیا نوں ہرایا؛ اس نے اپنی میڈیئم پیس گیندبازی نال تن وکٹاں لئیاں۔
گنگولی بھارتی ٹیم دا حصہ سی جس نے 1999 وچ انگلینڈ وچ ہوئے عالمی کپ وچ حصہ لیا۔ ٹیونٹان وچ شریلنکا دے خلاف بھارت نے بلیبازی دا فیصلہ کیتا۔ گنگولی نے 158 گینداں کھیڈ کے 17 چوکیاں اتے 7 چھکیاں دی مدد نال 183 دوڑاں بنائیاں۔ ایہہ عالمی کپ دے اتہاس وچ دوجا سبھ توں اچا سکور اتے ٹورنامینٹ وچ اک بھارتی ولوں بنایا سبھ توں ودھ سکور سی۔ راہل دراوڑ نال اوہناں دی 318 دوڑاں دی بھائیوالی عالمی کپ وچ سبھ توں ودھ سرووتم سکور اے اتے ایہہ سارے اک روزہ کرکٹ وچ دوجا سبھ توں وڈا سکور اے۔ 1999-00 وچ بھارت نے آسٹریلیا اتے دکھنی افریقہ توں ٹیسٹ سیریز ہار لئی، جس وچ کل پنج ٹیسٹ شامل سن۔ گنگولی نے 224 سکور کرکے جدوجہد کیتا۔ ہانلاکِ اس دا ون ڈے فارم بااثر سی۔ لگبھگ اسے ویلے، الزام لگائے گئے کہ گنگولی دکھنی بھارتی اداکارہ ناگما نال رومانس لڑا راے سن، جس توں اس نے انکار کی کر دتا۔
2000-05: کپتانی اتے تعریف
alt=A blue coloured T-shirt displayed at a store window. The T-shirt has the words "Ganguly" and the number 99 below it، both in yellow color. Beside the T-shirt، a picture and an open book is visible.|thumb| لنڈن وچ اک سٹور اُتے پردرشت اوہ قمیض جس نوں گنگولی [[Indian cricket team in England in 2002|نیٹویسٹ سیریز دے فائینل وچ کھیڈن توں بعد چھڈّ آئے سن۔ ]] 2000 وچ، ٹیم دے کجھ کھڈاریاں ولوں میچ پھکسنگ سکینڈل توں بعد، گنگولی نوں بھارتی کرکٹ ٹیم دا کپتان تعینات کیتا گیا سی۔ تیندلکر نے اپنی صحتَ دی حالت کرکے عہدہ چھڈن دا فیصلہ کیتا اتے گنگولی اس ویلے اپ-کپتان سن۔ اس نے کپتان دے طور اُتے چنگی شروعات کیتی اتے پنج میچاں دی اک دنا سیریز وچ دکھنی افریقہ نوں ہراؤن لئی اگوائی کیتی اتے بھارتی ٹیم دی 2000 آئی۔سی۔سی۔ ناک آؤٹ ٹرافی دے فائینل وچ اگوائی کیتی۔ اس نے دو سینکڑے بنائے، جنہاں وچوں فائینل وچ بنایا اک سینکڑا وی شامل اے حالانکہ، نیوزیلینڈ پھر وی چار وکٹاں نال جت جاندا اے۔ اسے سال، گنگولی نے انگلینڈ وچ کاؤنٹی کرکٹ کیریئر اُتے اپنا ہتھ ازماؤن دی کوشش کیتی، پر اوہ کامیاب نہ ہوئے۔
اس دے لینکیشائر ٹیم دے ساتھی اینڈریو فلنٹاف نے اس نوں الگ کرن اتے اس دے رویئے دی تلنا پرنس چارلس نال کیتی۔ 2001 دے شروع وچ آسٹریلیا نال تن ٹیسٹ اتے پنج اک دنا میچاں دوران گنگولی ولوں چار موقعیاں اُتے ٹاس لئی دیر نال پہنچن کرکے ورتکنیک ٹیم دے کپتان سٹیو وا نے اختلاف کھڑھا کر دتا سی۔ چوتھے اک روزہ وچ، اوہناں ولوں اپنے کھیڈن والے کپڑے نہ پہنن کرکے اوہ اک ہور اختلاف پیدا ہون دا کارن بنے، کرکٹ یگت وچ اجیہا کجھ اسادھارن منیا جاندا اے۔ حالانکہ، بھارت نے ٹیسٹ لڑی 2-1 نال جتی، جس نال دوجے ٹیسٹ میچ توں بعد آسٹریلیا دی 16 لگاتار ٹیسٹ میچاں دی جت دی لڑی ٹٹی۔ نومبر 2001 وچ، گنگولی دی بیوی ڈونا نے دھی ثنائ نوں جم دتا۔ گنگولی دی اگوائی وچ سن 2003 وچ، بھارت پہلی وار 1983 توں بعد عالمی کپ فائینل وچ پہنچیا سی، جتھے اوہ آستریلیائی ٹیم توں ہار گئے سن۔ اس ٹورنامینٹ وچ گنگولی نے نجی طور اُتے 58.12 دی اوسط نال 465 دوڑاں نال شاندار مظاہرہ کیتا، جس وچ تن سینکڑے شامل ہن۔ 2004 تک، اسنے کپتان دے روپ وچ اہم سفلتا حاصل کیتی اتے اوہ بھارت دے سبھ توں کامیاب کرکٹ کپتاناں وجوں منے جاندے سن۔ حالانکہ، اس دی کپتانی راج دوران اس دی انفرادی کارگزاری بہت زیادہ وگڑ گئی سی، خاص کرکے عالمی کپ توں بعد، 2003 وچ آسٹریلیا دے دورے اتے 2004 وچ پاکستان دی لڑی وچ۔  2004 وچ آسٹریلیا نے پہلی وار 1969 توں بعد بھارت وچ ٹیسٹ سیریز جتی۔ ایہہ اندازہ لگایا گیا سی کہ گنگولی ناگپور وچ تیجے ٹیسٹ لئی ورتی جان والی پچّ دی قسم نال سہمت نہیں سی۔ میدان بناؤن والے کامے گنگولی دے خلاف ہو گئے، اوہناں نے پچّ اُتے وڈی مقدار وچ گھاہ چھڈّ دتا۔ کجھ ماہراں نے اشارہ دتا کہ اسدا کارن بھارتی کپتان دے خلاف "خلاف جاں بدلہ" لینا سی۔ جدوں آسٹریلیا دے کپتان ایڈم گلکرسٹ ٹاسک کرن پہنچے تاں اس نے دیکھیا کہ راہل دراوڑ اس دی گنگولی دی بجائے اڈیک کر رہا سی اتے اس نے راہل نوں پچھیا کہ گنگولی کتھے اے؟ دراوڑ نے اک واضع جواب نہیں دتا اتے کیہا: "او، اس نوں کون جاندا اے؟"
2004 وچ وکھرے مظاہرہ کارن، اتے 2005 وچ ماڑے مظاہرہ کارن، اس نوں اکتوبر 2005 وچ ٹیم توں باہر کر دتا گیا سی۔ جدوں 2000 وچ میچ پھکسنگ سکینڈل دے کارن ٹیم دی شرم ناک ہار ہوئی سی، تاں دراوڑ نوں کپتان بنایا گیا۔ گنگولی نے سنیاس نہ لے کے ٹیم وچ واپسی کرن دی کوشش کیتی۔ گنگولی نوں 2004 وچ بھارت دے چوتھے سرو اچّ شہری انعام پدمسری نال نوازیا گیا گیا سی۔ اوہناں نوں 30 جون 2004 نوں بھارت دے صدر ، ڈاکٹر۔ ایپیجے عبدل کلام ولوں انعام نال نوازیا گیا گیا۔
2006-07: ٹیم وچ واپسی اتے کوچ گریگ چیپل نال الجھن
alt=A middle-aged man signing on cricket bats. He wears a white T-shirt and a navy blue cap. A number of people are visible، who surround him.|left|thumb| گنگولی اپنے نواس توں باہر آٹوگراپھ دندے ہوئے۔ ستمبر 2005 وچ، زمبابوے دے دورے لئی گریگ چیپل بھارت دا کوچ بن گیا۔ اس دے نال گنگولی دے اختلاف دے نتیجے وجوں کئی سرخیاں بنیاں چیپل نے بھارتی کرکٹ کنٹرول بورڈ نوں ای-میل کیتا سی، جس وچ کیہا گیا سی کہ گنگولی بھارت دی اگوائی کرن لئی "جسمانی اتے دماغی طور اُتے" ایوگ سی اتے اس دے "ونڈ اتے نیم" دا ووہار ٹیم نوں نقصان پہنچا رہا سی۔ ایہہ ایمیل میڈیا نوں لیک کر دتی گئی سی اتے گنگولی دے پرستار بہت ناراض ہوئے سن۔ فروری 2008 وچ، گنگولی نے انڈین پریمیئر لیگ (آئیپیئیل) دے حصے وجوں، بالیوڈّ اداکار شاہ رخ خان دی ملکیت کولکاتہ نائیٹ رائیڈرز (کیکیار) دی ٹیم دے کپتان وجوں شامل ہو گئے۔ 18 اپریل 2008 نوں، آئیپیئیل ٹی -20 کرکٹ میچ وچ گنگولی نے کیکیار دی اگوائی کیتی سی۔ اوہناں کول بینگلور رائل چیلینجرس (راہل دراوڑ دی اگوائی والی کیجوال اتے وجے مالیا دی ملکیت) اُتے 140 دوڑاں دی جت اے۔ گنگولی نے برینڈن میکلم نال پاری دی شروعات کیتی اتے 10 دوڑاں بنائیاں جدوں کہ میکولم 73 گینداں وچ 158 دوڑاں بنا کے ناباد رہا۔ 1 مئی نوں، نائیٹ رائیڈرز اتے راجستھان رائلز وچکار کھیڈ راے گنگولی نے اپنی دوجی ٹی -20 نیم سینکڑا بنایا، جس وچ 51 دوڑاں ؛ 39 دے قریب دوڑاں  ؛ 130.76 دی سٹرائیک ریٹ تے گینداں۔ اس دی پاری وچ گنگولی نے چار چوکے اتے دو چھکے لگائے، جو کہ نائیٹ رائیڈرز لئی سکوررس دی لسٹ وچ سکھر اُتے اے۔ گنگولی دے انکڑے دسدے ہن کہ اوہ ٹیسٹ میچاں وچ 100 ٹیسٹ میچ کھیڈن والے ستویں بھارتی کرکیٹر ہن، بھارت وچ چوتھے سبھ توں ودھ دوڑاں بناؤن والے، اتے چوتھے بھارتی ہن جنہاں نے 300 توں ودھ ون-ڈے میچ کھیڈے ہن۔ ون-ڈے میچاں وچ کل دوڑاں دے روپ وچ، سچن تیندلکر (جنہاں وچ سبھ توں ودھ ون-ڈے کھیڈے ہن) اتے اٹھویں اوورآل توں بعد گنگولی دا دوجا ستھان اے۔ اوہ 10،000 توں ودھ سکور کرن والے صرف دس بلیبازاں وچوں اک اے جس نے16 سیکڑے ٹیسٹ میچاں اتے 22 سیکڑے اک روزہ میچاں وچ بنائے۔ تیندولکر دے نال، گنگولی نے اک دنا کرکٹ وچ سبھ توں کامیاب شروعاتی جوڑی بنائی اے، جس نے پہلے وکٹ لئی اکٹھے مل کے 26 وار سو توں ودھ دوڑاں لئی سانجھیداری کیتی اے۔ اس سانجھیداری نے 48.98 دی اوسط نال 7000 توں ودھ دوڑاں بنائیاں اتے پہلی وکٹ (44 اردھ-سینکڑے) وچ سبھ توں زیادہ 50 دوڑاں دی بھائیوالی بناؤن لئی عالمی ریکارڈ قایم کیتا۔ گنگولی 11000 ون-ڈے رن نوں پار کرن والا چوتھا کھڈاری اے، اتے ون-ڈے کرکٹ وچ ایہہ سبھ توں تیزی نال اجیہا کرن والا کھڈاری اے۔ سچن دے بعد 2006 تک، اوہ پاکستان وچ اک ٹیسٹ سیریز جتن والا اکلوتا بھارتی کپتان سی (حالانکہ اس لڑی دے تن ٹیسٹاں وچوں دو راہل دی اگوائی وچ سی)۔ اوہ 10،000 دے شاندار انکڑے نوں چھوہن والے عالمی دے پنج کھڈاریاں وچوں اک ہن۔
کیریر اک نظر وچ
کھبے|thumb|300px|An innings-by-innings breakdown of Ganguly's Test match batting career, showing runs scored (red bars) and the average of last ten innings (blue line).|alt=A graph showing a number of lines going up and down in pink. A single blue line intersects it in-between.
ریکارڈ اتے کامیابیاں
thumb| صدر [[اے۔پی۔جے عبدل کلام|اے پی جے عبدل کلام (سجے )، گنگولی (کھبے )، لئی سن 2004 وچ پدمشری اوارڈ پیش کردے ہوئے ]]
٭ قومانتری میچاں وچ لگاتار چار مین آف میچ انعام جتن والے اکو اک کرکٹر۔ ٭ ون-ڈے اتہاس وچ اٹھویں سبھ توں ودھ دوڑاں بناؤن والے اتے 11،363 دوڑاں بناؤن والے دوجے بلیباز ہن۔ ٭ اوہناں نے آئیسیسی چیمپیئنز ٹرافی فائینل (117) وچ کسے وی بلیباز ولوں سبھ توں اچتم سکور درج کیتا۔ ٭ اوہ آئیسیسی چیمپیئنز ٹرافی دے اتہاس وچ 3 سینکڑے بناؤن والا پہلا کھڈاری سی۔ ٭ دکھنی افریقہ دے ایبی ڈویلیئرز ولوں 2017 وچ گنگولی دے ریکارڈ نوں توڑن نال 9،000 سکور پورے کرن والا دوجا سبھ توں تیز بلیباز۔ ٭ ون ڈے کرکیٹ وچ 10،000 رن، 100 وکٹاں اتے 100 کیچ کرن دے ولکھن انکڑے نوں حاصل کرن والے پنجاں کرکٹراں وچوں اک۔ ٭ اس دی ٹیسٹ بلیبازی دی اوسط 40 توں گھٹ نہیں ہوئی۔ ٭ کرکیٹ ورلڈ کپ وچ اک بھارتی بلیباز (183) ولوں سبھ توں وڈا انفرادی سکور اے۔ ٭ دنیا دے 14 کرکٹراں وچوں اک جناں نے 100 جاں سو توں ودھ ٹیسٹ اتے 300 جاں اس توں ودھ ون-ڈے میچ کھیڈے ہن۔ ٭ بھارت دے سبھ توں کامیاب ٹیسٹ کپتان جنہاں غیرملکی دھرتی اُتے 28 وچوں 11 میچ جتے ہن۔ ٭ سورو گنگولی صرف اکو-اک بلیباز اے، جس نے پہلی پاری وچ سینکڑا لگایا اتے اپنی آخری ٹیسٹ پاری وچ پہلی گیند نوں خارج کیتا۔
حوالے
٭ ٭ ٭ ٭ ٭ ٭ ٭ ٭ ٭ ٭
باہرلے جوڑ
گٹھ:ارجنا اعزاز یافتگان گٹھ:زندہ شخصیتاں گٹھ:بنگالی شخصیتاں گٹھ:بنگالی ہندو گٹھ:بھارت دے کرکٹ کھلاڑی گٹھ:بھارت دے ٹیسٹ کرکٹ کپتان گٹھ:بھارت دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑی گٹھ:بھارتی اک روزہ کرکٹ کھلاڑی گٹھ:بھارتی کرکٹ منتظمین گٹھ:پہلے ٹیسٹ میچ وچ سینچری بنانے والے کرکٹ کھلاڑی گٹھ:کرکٹ عالمی کپ 1999 دے کھلاڑی گٹھ:کرکٹ عالمی کپ 2003 دے کھلاڑی گٹھ:کرکٹ عالمی کپ 2007 دے کھلاڑی گٹھ:کلکتہ یونیورسٹی دے فضلا گٹھ:کولکات‏ا نائٹ رائیڈرز دے کرکٹ کھلاڑی گٹھ:گلیمورگن دے کرکٹ کھلاڑی گٹھ:لنکاشائر دے کرکٹ کھلاڑی گٹھ:میریلیبون کرکٹ کلب دے کرکٹ کھلاڑی گٹھ:نارتھیمپٹنشائر دے کرکٹ کھلاڑی گٹھ:کولکاتہ دے کھلاڑی
گٹھ:زندہ لوک گٹھ:بھارتی اک دنا قومانتری کھڈاری گٹھ:بھارتی کرکٹ کھڈاری گٹھ:بنگالی لوک گٹھ:جم 1972 گٹھ:Articles with hAudio microformats گٹھ:Pages with unreviewed translations
گٹھ:کرکٹ دے کھیڈاری گٹھ:کھیڈاری گٹھ:ھندستانی کرکٹ کھیڈاری
دیس لسٹ بلحاظ خام ملکی پیداوار ماضی تے مستقبل
ایہ لسٹ ملکاں بلحاظ خام ملکی پیداوا‏‏ر ماضی و مستقب‏‏ل ا‏‏ے۔
پرائس واٹر ہاؤس کوپرز
مندرجہ ذیل جدول دنیا د‏‏ی سب تو‏ں وڈی 20 معیشتاں 2050 دا اک تخمینہ اے جسنو‏ں پرائس واٹر ہاؤس کوپرز نے جنوری 2011 وچ تیار کيتا۔
سٹی گروپ
مندرجہ ذیل جدول دنیا د‏‏ی سب تو‏ں وڈی 10 معیشتاں دا 2010 تو‏ں 2050 تک اک تخمینہ اے جسنو‏ں سٹی گروپ نے فروری 2011 وچ تیار کيتا۔
اسٹینڈرڈ چارٹرڈ
مندرجہ ذیل جدول دنیا د‏‏ی سب تو‏ں وڈی 10 معیشتاں دا 2010 تو‏ں 2030 تک اک تخمینہ اے جسنو‏ں اسٹینڈرڈ چارٹرڈ نے نومبر 2010 وچ تیار کيتا۔
حوالے
گٹھ:لسٹ ملکاں بلحاظ خام ملکی پیداوا‏‏ر ماضی و مستقب‏‏ل گٹھ:خام ملکی پیداوا‏‏ر گٹھ:ملکاں د‏‏ی فہرستاں بلحاظ خام ملکی پیداوا‏‏ر
Lys van lande volgens BBP (nominaal) ar:ملحق:قائمة الدول حسب الناتج المحلي الإجمالي (تعادل القوة الشرائية) Llista de países por PIB Списък на страните по БВП (по паритета на покупателната способност) Llista de països per PIB (nominal) Verdens landes BNP Liste der Länder nach Bruttoinlandsprodukt fa:فهرست کشورها بر پایه تولید ناخالص داخلی Luettelo valtioista bruttokansantuotteen mukaan Liste des pays par PIB (nominal) Országok GDP szerinti listája (nominális) Daftar negara menurut PDB (nominal) Listaan dagiti pagilian babaen ti GDP (nominal) Listo di landi e teritorii rangizita segun KLP Lönd eftir landsframleiðslu (nafnvirði) Lista di stati per PIL (nominale) 国の国内総生産順リスト (為替レート) ქვეყანათა სია მშპ-ის (PPP) მიხედვით 구매력 평가 기준 국내 총생산순 나라 목록 lt:Sąrašas:Šalys pagal nominalųjį BVP Список на земјите по БДП (номинален) Улс орнуудын жагсаалт, дотоодын нийт бүтээгдэхүүнээр (нэрлэсэн үнэ) Senarai negara mengikut KDNK (PPP) List vun de Länner na dat Bruttobinnenlandprodukt Lijst van landen naar bnp Liste over land etter BNP Lista państw świata według PKB nominalnego pt:Anexo:Lista de países por PIB nominal Listă de țări în funcție de PIB Список стран по ВВП (номинал) List of countries by GDP (nominal) Lista e vendeve sipas PBB Списак држава по БДП-у (номинални) Lista över länder efter BNP மொத்த உள்நாட்டு உற்பத்தி அடிப்படையில் நாடுகள் பட்டியல் దేశాల జాబితా – గతకాలం నామినల్ జి.డి.పి. వివరాలు รายชื่อประเทศเรียงตามผลิตภัณฑ์มวลรวมในประเทศ (ราคาตลาด) Tala ng mga bansa ayon sa GDP (PPP) Ülkelerin GSYİH'ya (nominal) göre sıralanışı Список країн за ВВП (ПКС) Danh sách quốc gia theo GDP danh nghĩa năm 2007 wuu:各经济实体国内生产总值列表 各国国内生产总值列表 (国际汇率)
چوآ پوچھل چمگادڑ
چوآ پوچھل چمگادڑ چمگادڑاں دا اک ٹبر اے۔ ایہناں دا ناں ایہناں دی لمی چوۓ ورگی پوجھل باہجوں پیا۔
5 رپے (پاکستانی)
پنج رپے اک پاکستانی سکہ اے۔ پنج رپے وچ 500 پیسے ہوندے نیں۔ایہ سکہ سب توں پہلاں 2002 وچ صدر پاکستان پرویز مشرف دی سرکار وچ بنایا گیا سی۔ایہدے سامنے والے پاسے تے 5 لکھیا ہویا اے۔
آسلام آباد غرب
ایہہ ایران دا اک شہرا ے تے ایران دے صوبہ کرمانشاہ دے شہرستان اسلام آباد غرب دا انتظامی مرکز اے ۔
گٹھ:ایران گٹھ:ایران دے شہر گٹھ:ایران دےآباد تھاں گٹھ:جغرافیہ گٹھ:صوبہ کرمانشاہ گٹھ:شہر گٹھ:دنیا دے آباد تھاں گٹھ:ایشیا دے شہر گٹھ:ایشیائی شہر گٹھ:ایشیا دے شہراں دی لسٹ گٹھ:ایشیا دے شہر تے قصبے گٹھ:ایشیا دے آباد تھاں
لہندا افریقا
لہندا افریقا (west africa) یا (western africa) براعظم افریقا دا مغربی ترین حصہ، اقوام متحدہ جو کہ اس خطے وچ درج ذیل ملکاں شامل نيں:
موریطانیا توں علاوہ مندرجہ بالا سارے ملک مغربی افریقی ریاستاں د‏‏ی اقتصادی انجمن دے ارکان نيں۔ اقوام متحدہ د‏‏ی تعریف وچ برطانیا دے ماتحت افریقا دے خطے دا جزیرا سینٹ ہلینا وی اس خطے وچ شامل ا‏‏ے ۔
اس خطے د‏‏یاں مغربی تے جنوبی سرحداں افریقا دے خطے نال ملدیاں نيں جدو‏ں کہ صحرائے اعظم شمالی سرحداں دے نال واقع نيں۔ دریائے نائجر نو‏‏ں اس دا سب تو‏ں شمالی خطہ سمجھیا جاندا ا‏‏ے۔ مشرقی سرحداں واضح طور اُتے بیان نئيں اُتے بینیو ٹرف تے چند ماہرین کوہ کیمرون تو‏ں جھیل چاڈ تک فرضی خط نو‏‏ں سرحد مندے نيں۔
یہ علاقہ 6140000 مربع کلو میٹر اُتے پھیلا ہويا ا‏‏ے۔ اس خطے دا بیشتر حصہ میدانی اے جو سطح سمندر تو‏ں 300 میٹر بلند اے اُتے جنوبی ساحلاں دے نال مختلف ملکاں وچ چند بلند تھ‏‏اںو‏اں وی موجود نيں۔
مغربی افریقہ دا شمالی علاقہ نیم صحرائی علاقے ساحل اُتے مشتمل اے جو صحرائے اعظم تے بلاد سودان دے درمیان واقع ا‏‏ے۔ جنگلات ساحلاں تے انہاں میداناں دے درمیان 160 تو‏ں 240 کلومیٹر چوڑے علاقے اُتے محیط نيں۔
اس علاقے د‏‏ی تریخ نو‏‏ں پنج حصےآں وچ تقسیم کيتا جا سکدا اے جنہاں وچ پہلا دور تریخ تو‏‏ں پہلے دا دور اے جدو‏ں قدیم ترین انسان ایتھ‏ے آباد ہوئے تے زراعت نو‏‏ں فروغ حاصل ہويا تے انہاں نے شمال وچ بحیرہ روم دے نال واقع تہذیباں دے نال روابط کیتے۔ دوسرا دور دور آہن د‏‏ی سلطنتاں دا سی جنہاں نے تجارت نو‏‏ں فروغ دتا تے مرکزی ریاستاں قائم نيں۔ 8 ويں صدی وچ سلطنت گھانا قائم ہوئی جس دے بعد جدید ماریطانیہ وچ کومبی صالح د‏‏ی حکومت وی قائم ہوئی جس نے 1052ء وچ مرابطین دے ہتھو‏ں شکست تک خطے دے بیشتر علاقے اُتے حکومت کیت‏‏ی۔ مشہور افریقی حکمران منسا موسی د‏‏ی سلطنت مالی وی ايس‏ے علاقے نال تعلق رکھدی سی۔ سونگھائی سلطنت دے عظیم بادشاہ اسکیائے اعظم دا تعلق وی ايس‏ے خطے تو‏ں سی۔ مسلماناں دے عروج دے دور وچ ایہ علاقہ دنیا دے خوشحال علاقےآں وچ شمار ہويا۔ اس دے بعد 18 تے 19 ويں صدی وچ یورپی نو آبادیات‏ی دور دا آغاز ہويا۔ چوتھا دور ایہی نو آبادیات‏ی دور سی جس وچ فرانس تے برطانیہ نے پورے خطے اُتے قبضہ ک‏ر ليا۔ پنجواں تے آخری دور بعد وچ آزادی دا دور اے جس وچ موجودہ ملکاں تخلیق ہوئے۔ 19 ويں صدی دے اوائل وچ بلاد سودان وچ فولانی تحریک دا آزاد ہويا جس د‏‏ی اہ‏م ترین شخصیت فولانی سلطنت دے عثمان دان فودیو سن ۔
مغربی افریقی ریاستاں د‏‏ی اقتصادی انجمن 1975ء وچ معاہدہ لاگوس دے تحت قائم ہوئی جس دا مقصد خطے د‏‏ی اقتصادیات نو‏‏ں بہتر بنانا ا‏‏ے۔
دیس
سیاسی-جغرافیائی طور 'تے لہندے افریقہ دی اقوام متحدہ دی ونڈ ہیٹھ 16 دیس آؤندے نیں جہناں دا رقبہ لگبھگ 50 لکھ مربع کلومیٹر اے:
باہرلے جوڑ
گٹھ:مغربی افریقا گٹھ:افریقا گٹھ:افریقا دے خطے گٹھ:وسطی افریقا گٹھ:افریقہ گٹھ:براعظم گٹھ:جغرافیہ گٹھ:جگ
المغرب
مغرب (بربر: Tamazgha، ⵜⴰⵎⴰⵣⵖⴰ، عربی: المغرب، ال-مغرب) عامَ طور 'تے مصر توں لہندے ولّ پیندے اتلے لہندے افریقہ دے سارے جاں بہتے حصے نوں کیہا جاندا اے۔ عام طور اتے مغرب مراکش، الجیریا، تیونس اتے لبیا اتے مشتمل علاقے نوں کہندے نیں ، پر جد 1989 وچّ عرب مغرب یونین ہوند وچّ آئی تے اس وچّ پنجواں دیس موریطانیہ اتے متنازعہ علاقہ لہندا صحارا (مراکش ) وی شامل کر لتے گئے۔
بارلے جوڑ
گٹھ:افریقہ گٹھ:براعظم گٹھ:جغرافیہ گٹھ:جگ
کومونڈور
کومونڈور اک وڈا وڈے رسی والاں ورگا چٹے رنگ دا ہنگری دا آجڑی کتا اے۔ ایہ ڈنگراں تے راکھی لئی اک منیا پرمنیا کتا اے تے ایہ ہنگری دا نشان سمجھیا جاندا اے۔ ایہ منگولاں نال 13ویں صدی وچ ہنگری آیا سی۔
دیس لسٹ حقیقی آبادی بلحاظ صلاحیت نمو خوراک
ایہ دیس لسٹ حقیقی آبادی بلحاظ صلاحیت نمو خوراک ا‏‏ے۔
کلسرا نکا مارموسٹ
کلسرا نکا مارموسٹ نویں دنیا دے باندراں وچوں اک باندر اے۔ اے مارموسٹ دے ٹبر وچوں اے۔
دیس لسٹ حقیقی آبادی بلحاظ صلاحیت نمو خوراک
حوالے
گٹھ:فہرستاں بلحاظ کثافت آبادی
کلسرا نکا مارموسٹ
ہور ویکھو
نویں دنیا دے باندر
چک 625 گ ب
چک 625 گ ب  ضلع فیصل آباد دی تصیل جڑانوالہ دا اک پنڈ اے ۔ اس پنڈ دی بھوئیں نوں لوئر چناب نہر چوں نکلن آلی  گوگیرہ برانچ نہر دا پانی لگدا اے   ۔اس پنڈ دے ناں نال گ ب (G.B=Gugara Branch) ایسے لئی لگدا اے ۔ 350px|thumbnail|ضلع فیصل آباد دے پنڈاں دا نقشہ
تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ ضلع فیصل آباد چ تصیل جڑانوالہ چ وس رہیا اے ۔
چک 33 چوداں ایل
چک 33 چوداں ایل ضلع ساہیوال دی تصیل چیچہ وطنیدا اک پنڈ اے جہڑا لوئر باری دوآب نہر دی سجے پاسےاوں نکلن آلی اک شاخ نہر 14ایل اتے پیندا اے ۔
اس پنڈ دی نوں پانی 14ایل نہر دا لگدا اے ،اس لئی اس پنڈ نال 14ایل جڑیا ہویا اے ۔
تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ تصیل چیچہ وطنی ،ضلع ساہیوال چ وس رہیا اے  ۔
ایمن خان
ایمن مبین خان ( ؛ Aiman Khan ؛ پیدائش: 20 نومبر، 1998ء) جو ایمن خان دے ناں تو‏ں جانی جاندیاں نيں، اک پاکستانی ٹیلیویژن اداکارہ نيں۔ آپ 2018ء دے ڈراما سیریل بے دردی وچ بیا دے کردار دے لئی جانی جاندی ا‏‏ے۔ ایمن نے بوہت سارے پاکستانی ڈرامے وچ کم کیتا ا‏‏ے۔ حال ہی وچ اوہ ڈراما سیریل گھر تتلی کا پر وچ شفق، کیف بہاراں وچ سیرت تے عشق تماشا وچ مرہیا دا کردار نبھا رہی نيں۔
ذا‏تی زندگی
آپ نے ساتھی اداکار منیب بٹ دے نال 2017ء وچ منگنی کی، جنہاں دے نال انہاں نے سیریل بے قصور (2015ء)، خواب سرائے (2016ء) تے زندان (2017ء) تے باندی (2018ء) وچ کم کیتا۔
حوالے
گٹھ:1998 دے جم گٹھ:اکیہویں صدی د‏‏ی پاکستانی اداکاراواں گٹھ:زندہ شخصیتاں گٹھ:پاکستانی اداکاراواں
بیرونی روابط
زمرہ:منصوبہ ایشیائی فلمی شخصیات، 2018ء کے موقع پر تحریر شدہ مضامین
گریفٹی
گریفٹی توں مراد ایسا آرٹ اے جو عوامی تھانواں تے کنداں چھل کے یا رنگ کر کے کیتا جاندا اے۔
سپائڈر مین
thumb|220px|From [[دی امیزنگ سپائیڈر-مین (کامک کتاب)|دا امیزنگ سپائیڈر-مین #547 (مارچ 2008) Art by Steve McNiven & Dexter Vines]] سپائیڈر-مین (انگریزی: Spider-Man) (پیٹر پارکر) مارول کومکس دا اک سوپر ہیرو اے۔ اسنوں رچاؤن والے سٹین لی اتے سٹیو ڈٹکو ہن۔ سپائیڈر-مین نوں پہلی کہانی امیزینگ فینٹسی #15 (Amazing Fantasy #15) وچ اگست 1962 نوں لکھیاں گئیاں سی۔
فلماں
سپائیڈر-مین دے اپر تن فلماں بنائیاں گئیاں ہن:
باہاری کڑیاں
گٹھ:مارول کومکس گٹھ:سوپر ہیرو گٹھ:سپائیڈر-مین گٹھ:خیالی کردار
نکی چوآ پوچھل چمگادڑ
نکی چوآ پوچھل چمگادڑ چوآ پوچھل چمگادڑ دے ٹبر دی اک چمگادڑ اے۔
ﭘﺎﮐﺴﺘﺎﻥ ﺩﺍ ﮐﻨﺎﺭﮦ
ﭘﺎﮐﺴﺘﺎﻥ‎ ‎ﺩﺍ‎ ‎ﮐﻨﺎﺭﮦ‎ 1046‎ ‎ﮐﻠﻮﻣﯿﭩﺮ‎ ‎ﻟﻤﺎﮞ‎ ‎ﺍﮮ.
=References==
گٹھ:پاکستان دا جغرافیہ
گُرمُکھ سنگھ للتوں
گرمکھّ سنگھ للتوں (3 دسمبر 1892 -13 مارچ 1977) دا جم پیؤ ہسناک سنگھ دے گھر ضلع لدھیانہ دے پنڈ للتوں خورد وکھے ہویا۔ مڈھلی پڑھائی پنڈ وچ کرن توں بعد آپ نوں مشن سکول لدھیانہ وکھے پڑھن لئی پا دتا گیا۔
اچّ تعلیم اتے کاماگاٹامارو
اچّ تعلیم اتے روزگار واسطے آپ ہانگ کانگ ہندے ہوئے کاماگاٹامارو جہاز راہیں 23 مارچ 1913 نوں وینکوور (کینیڈا) نیڑے پجے۔ انگلینڈ اتے کینیڈا دیاں سرکاراں دی سامراجی سازس دے سٹے وجوں اتھوں دی پولیس نے جہاز نوں بندرگاہ توں پچھے ہی روک لیا سی۔ مسافراں تے اگن بوٹاں راہیں پانی ہلاّ بولیا گیا جسدا مسافراں نے پتھر دے کولیاں نال ڈٹ کے مقابلہ کیتا۔ اس ٹاکرے وچ گرمکھّ سنگھ موہری صفاں وچ سن۔ ایہناں پرکھ دیاں گھڑیاں دوران ہی آپ غدر پارٹی دے میمبر بنے۔ واپسی تے جہاز بج بج گھاٹ کلکتہ وکھے لگیا۔ انگریز حکومت نے 19 یاتریاں نوں مار دتا جدونکھ 9 مسافر پھٹڑ ہو گئے۔ گرمکھّ سنگھ نوں الیپر جیل وچ ڈکی رکھیا گیا۔ رہائی اپرنت پنڈ وچ جوہبندی کر دتی گئی جس نوں ٹچّ جاندے ہوئے آپ انگریز سامراج دا تختہ پلٹاؤن لئی ہتھیاربند غدر وچ کدّ پئے۔
آزادی دی لڑائی
1915 وچ آپ کرتار سنگھ سرابھا نال لاہور توں پھڑے گئے اتے آپ نوں بامشقت عمر قید لئی کالے پانی بھیج دتا گیا۔ 1922 دی جیل بدلی موقعے آپ نے ترچناپلی (تاملناڈو) نیڑے چلدی ریلگڈی ‘چوں سنے ہتھکڑیاں چھال مار دتی اتے خفیہ روپ وچ افغانستان پجّ کے انگریزاں خلاف لڑائی دی تیاری وچ جٹ گئے۔ روس (سوویت یونین) وچ آئے 1917 دے انقلاب دے پوری دنیا وچ پئے اثر ماتحت آپ 1925 وچ کمیونسٹ پارٹی دے میمبر بن گئے اتے وکھ-وکھ ملکاں وچ گھمدے ہوئے آپ بھارت دی مکتی لئی جوجھدے راے۔
غدر دی مڑ جتھیبندی
1928 وچ غدر دی مڑ جتھیبندی لئی آپ امریکہ گئے۔ 1934 توں ‘کیشو رام’ دے ناں ہیٹھ جوجھدے کسانی مورچے اتے کرتی پارٹی دی اگوائی کیتی۔ 1935 وچ اس پارٹی دے سیکٹری بنے اتے پارٹی دے 2 پرچیاں ‘کرتی’ اتے ‘لال ڈھنڈوورا’ دے انچارج وی راے۔ ایہناں نوں 1936 وچ مڑ لاہور توں گرفتار کر لیا گیا اتے مڑ کالے پانی بھیج دتا گیا۔ آپ نے رہائی ویلے تک وکھ-وکھ جیلھاں وچ رہِ کے بامشقت قید کٹی اتے قیدیاں دی بھلائی لئی چلے جیل گھولاں دی اگوائی کیتی۔ 1947 وچ انگریزاں نوں بھارت وچوں نکلنا پیا پر بابا گرمکھّ سنگھ نے کمیونسٹ پارٹی دی اگوائی وچ موجودہ سامراجی جگیرو پربندھ دا خاتمہ کرن تے نواں-نروآ لوک جمہوری راج پربندھ سرجن لئی 1948 توں 52 تک خفیہ واس کٹدیاں کئیاں لوک گھولاں دی اساری کیتی۔ 1959 وچ کسان مورچے دی رہنمائی کیتی۔ 1962 وچ ہند-چین جنگ ویلے آپ نوں مڑ جیل وچ ڈکّ دتا گیا۔ 1967 توں 77 تک آپ نے دیش بھگت یادگار ہال، جالندھر دی اساری کروائی۔
سدیوی وچھوڑا
آخر 13 مارچ 1977 نوں آپ دیش واسیاں نوں سدیوی وچھوڑا دے گئے۔
گٹھ:بھارت دے آزادی کارکن گٹھ:غدری بابے گٹھ:غدر پارٹی گٹھ:پنجاب، بھارت دے کمیونسٹ آگوُ گٹھ:پنجاب، بھارت توں بھارتی کمیونسٹ پارٹی دے سیاستدان
نمنگان
نمنگان (also in Наманган) چڑھدے ازبیکستان دا اک شہر اے۔ ایہہ صوبہ نمنگان   دا انتظامی، معاشی اتے تہذیبی مرکز اے۔ ایہہ فرغانہ وادی دے شمالی سرے اپر واقع اے۔ اس شہر وچ نمنگان ہوائی اڈا اے۔ 17ویں صدی توں نمنگان فرغانہ وادی وچ بہت اہم کتہ اتے وپار مرکز رہا اے۔ سوویت یونین دے سمیاں وچ اس شہر وچ بہت ساریاں فیکٹریاں دی اساری کیتی گئی سی۔ دوجی عالمی جنگ دے ویلے، 1926–1927 دے مقابلے نمنگان وچ صنعتی اساری 5 گنا ودھ گئی سی۔ اجکلھ نمنگان چھوٹیاں صنعتاں خاص کرکے غذا نال جڑیاں ہوئیاں صنعتاں دا مرکز اے۔
سرکاری انکڑیاں مطابق 2014 وچ شہر دی آبادی 475,700 اے۔ ازبیک اس وچ سبھ توں وڈا نسلی گروہ ہن۔
اتہاس
شہر دا ناں مقامی لون دیاں کاناں توں فارسی دے شبداں نمک‌کان (نمک قان) وچوں آیا اے، جسدا مطلب لون دیاں کاناں اے۔ بابر نے اپنی جیونی بابرنامہ وچ نمنگان دا ذکر کیتا اے۔ اپنی کتاب کوکند دا مختصر اتہاس (Краткая история Кокандского ханства) وچ روسی نسل-شاستری ولادیمیر پیٹرووچ نلیوکن لکھدا اے کہ نمنگان دا ناں 1643 وچ قانونی دستاویزاں وچ وی ملدا اے۔
سیاسی طور تے نمنگان خانان کاراخانی دی ایغور خاقانت دا حصہ بن گیا سی اتے لگبھگ 15ویں صدی وچ اتھے وسیبا شروع ہو گیا سی۔ اکھسیکات دے پرانے شہر دے وسنیک، جہڑے کہ اک بھوچال دے کارن بہت زیادہ ہانی-گرست ہوئے سن، اس ویلے دے نمنگان پنڈ وچ 1610 وچ آئے سن۔ اس توں بعد نمنگان اک شہر بن گیا۔ 1867 وچ روسی حملے دی سابق سندھیا اُتے، 18ویں صدی دے ادھ توں لے کے ایہہ شہر خانان قوقند دا حصہ سی۔
جغرافیہ
نمنگان سمندر توں 450 m دی اچائی تے واقع اے۔ اس شہر دے دکھنی سرے دے عین باہر کارا دریا اتے نرین دوویں دریا مل کے سر دریا بناؤندے ہن۔ سڑک دے ذریعے نمنگان تاشکنت توں 290 km مشرق وچ، اندیجان توں 68.5 km لہندے وچ اتے چست توں 40.4 km مشرق وچ پیندا اے۔
حوالے
گٹھ:ازبکستان دے شہر گٹھ:وچکارایشیا دے شہر گٹھ:صوبہ نمنگان
چک 34 چوداں ایل
چک 34 چوداں ایل ضلع ساہیوال دی تصیل چیچہ وطنیدا اک پنڈ اے جہڑا لوئر باری دوآب نہر دی سجے پاسےاوں نکلن آلی اک شاخ نہر 14ایل اتے پیندا اے ۔
اس پنڈ دی نوں پانی 14ایل نہر دا لگدا اے ،اس لئی اس پنڈ نال 14ایل جڑیا ہویا اے ۔
تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ تصیل چیچہ وطنی ،ضلع ساہیوال چ وس رہیا اے  ۔
پل کنجری
مہاراجہ رنجیت سنگھ ولوں مشہور رقاصہ موراں دی منگ تے پل بناؤن توں بعد پنڈ ‘غرزپور’ دا ناں ‘پل کنجری’ پے گیا۔ پل بنن توں بعد امرتسر-لاہور درمیان وسیا ایہہ پنڈ گھگّ وسدا نگر بن گیا۔ ملک دی ونڈ توں بعد پاکستان طرفوں ہوئے قبائلی حملے نال سانجھ دا پل ایسا ٹٹیا کہ سارا نگر ہی اجڑ گیا۔ مہاراجہ رنجیت سنگھ دی بارادری وچ الو بولن لگ پئے۔ موراں دے نرت ساہمنے اس دا باہوبل وی کمزور پیندا دسیا۔
موراں دا قصہ
بادشاہ سلامت روزمرہ دی مصروفیت وچوں ویلہ کڈھ کے امرتسر دی مشہور رقاصہ موراں دا مجرا دیکھدا اے۔ شامیانے، چاننیاں، چھولداریاں اتے تنبو-قناتاں دی سجّ-دھجّ اکھاں چندھیا دین والی اے۔ …دوجی قطار وچ ملکھاں اتے جگیراں والے…نواباں دے کلے، جناباں دیاں تریداریاں۔ مجرا، مہاراجہ رنجیت سنگھ دے سینے اتے گہرے زخم چھڈّ گیا۔ مہاراجے نوں سمجھاؤن دیاں تمام کوششاں ناکامیاب ہندیاں ہن۔ اس نوں موراں دا خیال تیاگن والے مشورے زہر لگدے ہن۔ سردار لہنا سنگھ ورگا ذہین انسان وی دلیلاں دے ہتھیار سٹّ دندا اے مہاراجے نال پکا رشتہ گنڈھن توں بعد موراں دے من وچ انگنت توخلے اٹھدے ہن پر اوہ اپنے آپ نوں سمجھا لیندی اے۔
ایہہ وی ویکھو
گٹھ:پنجاب دے پنڈ
چک 624 گ ب
چک 624 گ ب  ضلع فیصل آباد دی تصیل جڑانوالہ دا اک پنڈ اے ۔ اس پنڈ دی بھوئیں نوں لوئر چناب نہر چوں نکلن آلی  گوگیرہ برانچ نہر دا پانی لگدا اے   ۔اس پنڈ دے ناں نال گ ب (G.B=Gugara Branch) ایسے لئی لگدا اے ۔ 350px|thumbnail|ضلع فیصل آباد دے پنڈاں دا نقشہ
تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ ضلع فیصل آباد چ تصیل جڑانوالہ چ وس رہیا اے ۔
قائداعظم جمن دیہاڑ 50 پیسے دا سکہ
قائداعظم جمن دیہاڑ 50 پیسے دا سکہ اک پاکستانی سکہ اے۔اے سکہ قائداعظم دے 100 جمن دیہاڑ تے 50 پیسے دے مل تے بنایا گیا سی۔اے پاکستان دے اک یادگاری سکے اے۔ایہ سکہ 22 دسمبر ،1976 نو بنایا گیا سی۔ایہدے سامنے والے پاسے تے قائداعظم دی مورت بنی ہوندی اے۔
گٹھ:پاکستان دے سکے گٹھ:پاکستان دے یادگاری سکے گٹھ:محمد علی جناح دیاں یادگاراں گٹھ:محمد علی جناح
بوردیو دا کتا
بارلے جوڑ
گٹھ:کتے
مورگن کاؤنٹی
بارلے جوڑ
گٹھ:ویسٹ ورجینیا دیاں کاؤنٹیاں
مکنی چوآ پوچھل چمگادڑ
مکنی چوآ پوچھل چمگادڑ چوآ پوچھل چمگادڑ دے ٹبر دی اک چمگادڑ اے۔
بارلے جوڑ
گٹھ:چوآ پوچھل چمگادڑ گٹھ:چمگادڑ
20 صفر
20 صفر  اسلامی سال دے دوجے مہینے دی 20 تاریخ اے۔ اہل تشیع 20 صفر  نوں امام حسین دا چالیسواں مناندے نیں۔
حوالہ جات
گٹھ:صفر گٹھ:اسلامی کیلنڈر
ضلع آگرا
گٹھ:اتر پردیش دے ضلعے
منگلی سر
گٹھ:قراقرم گٹھ:پاکستان دے پعاڑ
وڈی چوآ پوچھل چمگادڑ
وڈی چوآ پوچھل چمگادڑ چوآ پوچھل چمگادڑ دے ٹبر دی اک چمگادڑ اے۔
صوبہ اتلا خراسان
ایران براعظم ایشیاء دا اک دیس اے ، اس دیاں سرحداں پاکستان ، افغانستان ، ترکمانستان ، آذربائیجان ، آرمینیا ، ترکی ، عراق نال لگدیاں نیں ، آذربائیجان دی خودمختار جمہوریہ نخچیوان وی اس دی سرحد نال لگدی اے ، خلیج فارس تے بحیرہ قزوین (کیسپیئن) وی ایران سرحداں نال لگدے نیں ۔
ایران دے کل 31 صوبے نیں تے اس دے صوبےآں نوں شہرستاناں (ضلع)دی انتظامی ونڈ چ ونڈیا گیا اے ۔
صوبہ اتلا خراسان ایران دے 31 صوبےآں چوں اک صوبہ اے ، اس دا راجگہڑ بجنورد شہر اے ۔ صوبہ اتلا خراسان دے کل 7شہرستان نیں ۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:ایران گٹھ:صوبے ریاستاں گٹھ:جغرافیہ گٹھ:ایران دے صوبے گٹھ:ایشیا گٹھ:صوبہ اتلا خراسان
Şimali Xorasan (ostan)
آل محمد علی
آل محمد علی 19ویں صدی توں 20ویں صدی دے ادھ تک مصر تے سوڈان تے راج کرن آلا ٹبر سی ۔ اس حکومت دے بانی محمد علی پاشا دے ناں توں ایہہ ٹبر آل محمد علی آکھوائیا۔ اس ٹبر نوں نویں مصر دا بانی سمجھئیا جاندا اے ۔
تعارف
محمد علی پاشا عثمانی فوج دا البانوی نژاد کماندار سی جس نوں مصر توں نیپولین دی آگوائی ہیٹھ فرانسیسی فوجاں نوں مصر توں کڈن دی ذمہ داری دے کے گھلئیا گئیا سی پر اس نے فرانسیسی فوجاں دے نکل جان دے مگروں مصر تے مل مار کے 1805ء چ عثمانی سلطان محمود ثانی تے زور دتا کہ اوہ اس نوں مصر دے والی یاں گورنر دے طور تے تسلیم کرے ۔
محمد علی پاشا نے مصر نوں اک علاقائی طاقت چ بدل دتا تے اس نوں اوہ زوال پزیر سلطنت عثمانیہ دا حقیقی جانشین سمجھدا سی ، تے اوہ کہندا سی کہ " مینوں چنگی طرح پتا اے کہ سلطنت عثمانیہ دن بدن تباہی ول ودھ رہی اے تے اس دی باقیات تے میں اک وڈی سلطنت اساراں گا جہڑی دجلہ تے فرات تک پھیلی ہوئے گی "
اپنے عروج دے دور چ محمد علی پاشا تے اسدے پتر ابراہیم پاشا دی فوجی قوت نے بلا شبہ عثمانی سلطنت دی بقا لئی خطرے پیدا کر دتے سن پر جگ دیاں وڈیاں طاقتاں نے مداخلت کر کے مصری فوجاں دی قسطنطنیہ ول پیش قدمی روک دتی تے اینج اس حکومت نوں افریقہ تک محدود کر دتا ۔
محمد علی نے اپنے دور حکومت دے شروع دے دناں چ ای سوڈان فتح کر لئیا تے اس دے جانشیناں نے اس قبضے نوں ہور پکا کیتا تے اس چ وادھا وی کیتا ، جنہاں چ سب توں اہم ابراہیم پاشا دا پتر اسماعیل اول سن ۔ محمد علی تے اسدے جانشین خدیو دا لقب ورتدے سن پر عثمانی دربار نے 1867ء تک اس لقب دی منظوری نئیں دتی تے 1867ء چ سلطان عبدالعزیز نے باضابطہ طور تے اسماعیل پاشا تے اسدے جانشیناں لئی اس لقب دی منظوری دتی ۔ عثمانی سلطنت دے خلاف جارحانہ حکمت عملی دے الٹ اسماعیل پاشا دی پالیسی گھٹ توں گھٹ ٹکراؤ دے راہیں مصر تے اپنے ٹبر نوں مضبوط کرن دی رہی ۔ ایسے پالیسی دی وجہ توں اوہ عثمانی سلطنت ولوں مصر دی نیم آزادی تسلیم کروان چ کامیاب ہو گئیا ۔ 1879ءچ اس آزادی نوں دھچکا لگا جدوں سلطان نے وڈیاں طاقتاں نال مل کے اسماعیل نوں اپنے پتر توفیق اول دے حق چ دستبردار کران دا منصوبہ بنائیا ، تن سال مگروں برطانیہ دے مصر تے مل مارن توں پہلاں مصر دی آزادی چ ہوڑ وادھا ہوئیا تے اس دے مگروں وی مصر تے سوڈان تے ناں دے خدیو ای حکمران سن پر اصلی حکومت تے طاقت برطانوی ہائی کمشنر دے ہتھ سی ۔ مصر دے برخلاف برطانیہ سرکاری طور تے سوڈان نوں مصر تے برطانیہ دی مشترکہ ملکیت سمجھدا سی جہڑا مصر دے حصے دی بجائے مصر تے برطانیہ دا مشترکہ علاقہ اے ۔ مصری حکومتی تے عوامی دوناں پدھراں تے اس دی کھل کے مخالفت کردے رہے تے اینہاں دا مطالبہ "وادی نیل دا اتحاد" رہئیا تے ایہہ مسئلہ 1956ء چ سوڈان دی آزادی تک برطانیہ تے مصر وچکار تنازع دی وجہ رہئیا ۔
چک 67 گ ب
چک 67 گ ب  ضلع فیصل آباد دی تصیل جڑانوالہ دا اک پنڈ اے ۔ اس پنڈ دی بھوئیں نوں لوئر چناب نہر چوں نکلن آلی  گوگیرہ برانچ نہر دا پانی لگدا اے   ۔اس پنڈ دے ناں نال گ ب (G.B=Gugara Branch) ایسے لئی لگدا اے ۔ 350px|thumbnail|ضلع فیصل آباد دے پنڈاں دا نقشہ
آل محمد علی
سلطنت تے بادشاہی
1914ء چ خدیو عباس ثانی نے سلطنت عثمانیہ دی حمایت دا اعلان کیتا جہڑی پہلی جنگ عظیم چ مرکزی قوتاں ول سی ، تے اس اعلان دی وجہ توں ای برطانیہ نے اسنوں ہٹا کے حسین کامل نوں تخت تے بٹھا دتا ، اینج عثمانیاں دا مصر تے ملکیت دے حق دا باضابطہ خاتمہ ہو گئیا ۔  حسین نون مصر تے سوڈان دا سلطان قرار دتا گئیا تے ملک برطانیہ دی سرپرستی چ آ گئیا ۔ قوم پرستی دے سر چکن دی وجہ توں برطانیہ نے مصر دی آزادی نوں تسلیم کر لئیا تے حسین دے جانشین سلطان فواد اول نے نویں سلطان دی حثیت سمبھالی ، پر مصر تے برطانیہ دا قبضہ تے مصری معاملات چ مداخلت جاری رہی ۔ مصر لئی سب توں فکر آلی گل برطانیہ دا مصر نوں سوڈان دا قبضہ نہ دینا سی ۔ شاہ تے قوم پرست تحریکاں اک نقطے تے متفق سن کہ فواد تے اس دا پتر فاروق اول " شاہ مصر تے سوڈان" نیں ۔
چک 67 گ ب
تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ ضلع فیصل آباد چ تصیل جڑانوالہ چ وس رہیا اے ۔
آل محمد علی
خاتمہ
شاہ فاروق دا دور برطانوی قبضے دے خلاف قوم پرستاں دے احتجاج ، شاہی سطح تے بد عنوانی تے بدانتظامی تے 1948ء دی تباہ کن عرب اسرائیل جنگ ورگے واقعات نال بدنام رہئیا تے ایہہ سارے واقعے فاروق دی حثیت دے خاتمے دی وجہ بنے تے اینہاں نال ای 1952ء دے انقلاب دی راہ پدھری ہوئی ۔ شاہ فاروق تے اپنے ددھ پیندے پتر احمد فواد دے حق چ دستبردار ہون لئی دباء پائیا گئیا ، جہڑا شاہ فواد ثانی دے نال تخت تے بیٹھا پر اصل حکومت محمد نجیب تے جمال عبدالناصر دی اگوائی ہیٹھ "فری آفیسرز موومنٹ" دے ہتھاں چ سی ۔ شیرخوار شاہ دا دور اک سال وی نا رہئیا تے 18 جون 1952ء چ انقلابیاں نے شہنشاہیت دا خاتمہ کر کے مصر چ جمہوریت دا اعلان کر دتا تے اینج ڈیڑھ صدی دے عروج تے زوال دے مگروں آل محمد علی دا ہمیشہ لئی خاتمہ ہو گئیا ۔
آل محمد علی دے حکمران (1805ء توں 1953ء)
والی (1805ء تا 1867ء)
خدیو (1867ء تا 1914ء)
سلطان (1914ء تا 1922ء) thumbnail|200px|اسماعیل اول
شاہ (1922ء تا 1953ء)
متعلقہ لیکھ
محمد علی پاشا
ابراہیم پاشا
محمود ثانی
معاہدہ کوتاہیہ
باہرلے جوڑ
گٹھ:مصر گٹھ:مصر دیاں بادشاہتاں گٹھ:تریخ گٹھ:ایشیا دی تریخ گٹھ:تریخ گٹھ:ایشیا دی تریخ
ضلع اجمیر
ضلع اجمیر پعارت دے صوبے راجستھان دا اک ضلع اے۔
گٹھ:راجستھان دے ضلعے
محمد الیاس کاندھلوی
محمد الیاس کاندھلوی تبلیغی جماعتدے بانی سن۔
تعلیم
حفظ قرآن تے فارسی و عربی دیاں ابتدائی کتاباں اپنے والد ماجد توں پڑھیاں۔ پھیر اپنے وڈے بھائی دے نال گنگوہ گئے جتھے اٹھ نو سال رہے اس دوران آپدی بہترین اخلاقی تربیت تے دینی تعلیم ہوئی، پھیر 1326ھ وچ شیخ الہند مفتی محمود دے درس وچ شرکت لئی دیوبند پہنچے، ترمذی تے بخاری شریف دی سماعت کیتی۔ اسدے بعد سالاں اپنے بھائی مولانا یحییٰ توں حدیث پڑھدے رہے۔
تدریس
فراغت دے بعد مدرسہ سہارنپور وچ مدرس مقرر ہوئے۔ پھیر دہلی وچ اک چھوٹی جہی مسجد وچ چند طالب علماں نوں پڑھان لگے تے درس حدیث دیندے رہے۔
بیعت تے اجازت
رشید احمد گنگوہی توں آپ نوں بیعت دا شرف حاصل ہے۔رشید احمد گنگوہی دی وفات دے بعد خلیل احمد سہانپوری نال سلوک دی تکیل کیتی۔