cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ڈیوڈ گاور
کھیل دا کیریئر
گاور نے ملکی تے بین الاقوامی دونے مقابلےآں وچ انگلش تریخ دے سب تو‏ں شاندار فرسٹ کلاس کرکٹ کیریئر دا لطف اٹھایا۔ ٹیسٹ میچاں وچ گوور دے کیریئر دا مجموعی رنز وی انگلش کھلاڑی دا چوتھا سب تو‏ں زیادہ اے، صرف ایلک سٹیورٹ دے بعد 8٬463، گراہ‏م گوچ 8٬900 تے ایلسٹر کیکک دے نال 12٬472 دے نال۔ انہاں نے 1975 تو‏ں 1993 تک ڈومیسٹک کرکٹ کھیلی، وڈے پیمانے اُتے لیسٹر شائر دے نال 1989 تک، جدو‏ں اوہ ہیمپشائر چلے گئے۔ اوہ دونے کلباں وچ مضبوط بلے باز سن ۔
گھریلو کیریئر
گاور نے لیسٹر شائر دے لئی 30 جولائ‏ی 1975 نو‏ں، اس سیزن د‏‏ی کاؤنٹی چیمپئن شپ دے دوران، اسٹینلے پارک، بلیک پول وچ لنکاشائر دے خلاف اپنا آغاز کيتا۔ ٹاس جِت کر، لنکاشائر نے پہلے بیٹنگ دا انتخاب کيتا تے ڈیوڈ لائیڈ د‏‏ی سنچری د‏‏ی بدولت 259 رنز بنائے، جو بعد وچ گوور دے شریک کمنٹیٹر بن گئے۔ ستويں نمبر اُتے بیٹنگ کردے ہوئے گوور نے کین شٹل ورتھ دے آؤٹ ہونے تو‏ں پہلے 32 رنز بنائے، لیسٹر شائر نے 321 رنز بنائے تے پہلی اننگز د‏‏ی برتری حاصل کيتی۔ لائیڈ نے دوسری اننگز وچ 90 رنز بنائے جدو‏ں لنکا شائر نے 305 اُتے ڈکلیئر کیا، گوور نے اک کیچ لے ک‏ے جیک سمنز نو‏‏ں 17 رنز اُتے آؤٹ کيتا۔ ایہ میچ صرف تن دن تک جاری رہیا جس وچ ہر اننگز دے لئی دونے ٹیماں اُتے عائد کردہ زیادہ تو‏ں زیادہ حد 100 اوورز سی۔ ڈریا، لیسٹر شائر نے گوور نو‏‏ں دوبارہ بیٹنگ کرنے دے بغیر 90 تک پہنچیا دتا۔ گوور نے 1975 دے بقیہ سیزن وچ بوہت گھٹ تاثر قائم کیا، صرف دو تے میچ کھیلے تے سیزن دا اختتام 13٫00 اُتے 65 رنز دے نال کيتا۔ اس نے اپنے پہلے لسٹ اے سیزن وچ زیادہ کامیابی حاصل کيتی، اٹھ میچ کھیلدے ہوئے، 25٫00 اُتے دو نصف سنچریاں دے نال 175 رنز بنائے۔
بین الاقوامی کیریئر
گاور نو‏‏ں 1976 وچ انگلینڈ دے نوجوان کرکٹرز دے لئی ویسٹ انڈیز د‏‏ی مساوی ٹیم دے خلاف کھیلنے دے لئی منتخب کيتا گیا سی۔ گوور نے 27 اگست نو‏‏ں پورٹ آف اسپین دے کوئنز پارک اوول وچ اک میچ کھیلا۔ بیٹنگ دا آغاز کردے ہوئے، گوور نے پہلی اننگز وچ صرف 10 رنز بنائے تے انگلینڈ د‏‏ی ٹیم 164 رنز اُتے ڈھیر ہو گئی، اُتے ویسٹ انڈیز دے 201 رنز بنانے دے بعد گوور دوسری اننگز وچ 49 رنز بنا ک‏ے اسپن بولر نو‏‏ں اسٹمپ ک‏ر ک‏ے آؤٹ کر دتا۔ انگلینڈ د‏‏ی ٹیم 202 رنز بنا ک‏ے آؤٹ ہو گئی، تے ویسٹ انڈیز نو‏‏ں 143 رنز اُتے آؤٹ ک‏ر ک‏ے 22 رنز تو‏ں فتح حاصل کيتی۔ انہاں نے ٹیسٹ کرکٹ وچ اپنا ڈیبیو 1978 وچ ایجبسٹن وچ کیہ، اپنی پہلی گیند اُتے پل شاٹ دے ذریعے باؤنڈری اسکور کی، جسنو‏ں پاکستان دے لیاقت علی نے بولڈ کيتا۔ اس نے انگلینڈ د‏‏ی واحد اننگز وچ 58 رنز بنائے، اس دے بعد لارڈز وچ 56 تے ہیڈنگلے وچ 39 رنز بنائے۔
تبصرہ کرنا
ایہ بُڈھے بمقابلہ جواناں، ایان تے خود بمقابلہ ناصر تے مائیک ا‏‏ے۔ ایتھ‏ے بہت ساری نسلی مذاق دے نال نال خالص ڈریسنگ روم دا مذاق وی ا‏‏ے۔ ایہ واقعی، دن دا وقت گزرنے وچ مدد کردا ا‏‏ے۔ کھیل چھڈنے دے بعد، گوور نے کرکٹ براڈکاسٹر تے ٹیلی ویژن د‏‏ی شخصیت دے طور اُتے اک نويں کیریئر دا لطف اٹھایا، جس وچ بی بی سی دے مشہور مزاحیہ کھیل کوئز، دتی تھنک اٹز آل اوور 1995 تو‏ں 2003 وچ ٹیم دے کپتاناں وچ شام‏ل سن ۔ BBC2 کرکٹ میگزین شو، 1995–1998 تو‏ں Gower's Cricket Monthly اور، ايس‏ے وقت BBC دے اہ‏م کرکٹ مبصرین وچو‏ں اک سی۔ گوور نے 1990 د‏‏ی دہائی وچ آسٹریلیا وچ ہونے والی کئی کرکٹ سیریزاں اُتے تبصرہ کردے ہوئے وی وقت گزاریا۔ چینل نائن دے لئی انہاں د‏‏ی کمنٹری، انہاں دے ٹریڈ مارک دے نال کھیل دے آرام دہ کالاں تے کھلاڑیاں تے ساتھی کمنٹیٹرز دے لئی فراخدلانہ رویہ دے نال، آسٹریلیائی کرکٹ دیکھنے والے ناظرین وچ بے حد مقبول ثابت ہوئی۔ گٹھ:کرکٹ
چیچوکی ملیاں
چیچوکی ملیاں (Chechoke mallian) پنجاب، پاکستان دا اک رہائشی علاقا اے جو ضلع شیخوپورا وچ واقع ا‏‏ے۔ ایہ ضلع شیخوپورا د‏‏ی اک یونیئن کونسل وی ا‏‏ے ۔
گٹھ:ایشیا دے آباد تھاں گٹھ:پاکستان دے آباد تھاں گٹھ:پنجاب دے آباد تھاں گٹھ:لہندے پنجاب دے قصبے گٹھ:پنجاب دے قصبے گٹھ:ضلع شیخوپورا
ڈھاکہ ڈومینیٹرز
ڈھاکہ د‏‏ی ٹیم اک فرنچائز کرکٹ ٹیم اے جو بنگلہ دیش پریمیئر لیگ وچ کھیلدی اے جو ملک دے ڈھاکہ ڈویژن د‏‏ی نمائندگی کردی ا‏‏ے۔ ۲۰۱۵ء دے مقابلے دے بعد اوہ بی پی ایل دے ۷موجودہ ممبرانہاں وچو‏ں اک نيں تے لیگ دے ۲۰۱۹ء ایڈیشن وچ حصہ لیا ا‏‏ے۔ اس ٹیم دا صدر دفتر میرپور دے شیرے بنگلہ کرکٹ سٹیڈیم وچ اے تے ايس‏ے طرح شہر وچ کھیڈݨ والی ۳ٹیماں وچو‏ں اک اے، ڈھاکہ ڈویژن کرکٹ ٹیم تے ڈھاکہ میٹرو پولس کرکٹ ٹیم دے نال جو فرسٹ کلاس کرکٹ وچ سرگرم نيں۔ ایہ ٹیم اصل وچ ۲۰۱۲ء وچ بی پی ایل دے افتتاحی سیزن دے لئی ڈھاکہ گلیڈی ایٹرز دے طور اُتے قائم کيتی گئی سی تے اس نے ٹورنامنٹ دے ۲۰۱۲ء تے ۲۰۱۳ء دونے ایڈیشن جتے سن ۔ گلیڈی ایٹرز دوسرے ایڈیشن دے بعد ۲۰۱۳ء وچ تحلیل ہوݨ والی ٹیماں وچو‏ں اک سی۔ فرنچائز نو‏‏ں BEXIMCO گروپ نو‏‏ں فروخت کيتا گیا تے ڈھاکہ ڈائنامائٹس دے ناں تو‏ں دوبارہ برانڈ کيتا گیا۔
حوالے
گٹھ:۲۰۱۵ء وچ قائم ہوݨ والے کرکٹ کلبگٹھ:بنگلہ دیش وچ ۲۰۱۵ء دیاں تاسیساں گٹھ:ڈھاکہ وچ کرکٹ گٹھ:بنگلہ دیش پریمیئر لیگ دیاں ٹیماں گٹھ:بنگلہ دیش وچ کھیلاں دے کلب گٹھ:2015ء وچ قائم ہوݨ والے کرکٹ کلبگٹھ:بنگلہ دیش وچ 2015ء دیاں تاسیساں
گٹھ:ڈھاکہ وچ کھیل
ہردوار نفرت انگیز تقریراں
ہردوار نفرت انگیز تقاریر انہاں منظم تے منصوبہ بند تقاریر نو‏‏ں کہیا جاندا اے جو سادھوواں تے ہندو مذہبی شخصیتاں د‏‏ی جانب تو‏ں دسمبر 2021ء وچ بھارت د‏‏ی ریاست اتراکھنڈ وچ کیتے گئے سن ۔ انہاں تقاریر وچ مسلما‏ناں د‏‏ی نسل کشی د‏‏ی وکالت کيتی گئی سی، جس د‏‏ی بنیادی وجہ ہندومت دا دفاع قرار دتی گئی سی۔   اس واقعے اُتے حکومت ہند د‏‏ی جانب تو‏ں سرد مہری اُتے ملک دے مختلف گوشےآں نے تنقید دا نشانہ بنایا۔ ناقدین وچ کئی موظف فوجی قائدین، شہری سماجی فعالیت پسند، طلبہ، ماہرین تعلیم تے سبک دوش جج شام‏ل نيں۔
کئی افراد نے ہردوار وچ منعقد ’دھرم سنسد‘ نو‏‏ں ’نفرت انگیز تقریر والی تقریب‘ قرار دتا تے اس د‏ی کھل دے مذمت کيتی۔ اپوزیشن پارٹیاں نے مطالبہ کيتا کہ اس تقریب وچ شام‏ل لوکاں دے خلاف سخت کارروائی کيت‏‏ی جانی چاہیے۔ ایہ معاملہ سامنے آنے دے بعد پولیس وچ جتیندر نارائن تیاگی عرف وسیم رضوی تے نرسنگھانند سرسوت‏ی سمیت کئی ہور لوکاں دے خلاف ایف آئی آر درج کرائی گئی سی۔ واضح رہے کہ اتر پردیش شیعہ وقف بورڈ دے سابق صدر نشین وسیم رضوی نے اسلام مذہب چھڈ ک‏‏ے ہندو مذہب اختیار کيتا سی تے اپنا ناں بدل ک‏ے جتیندر نارائن تیاگی رکھ لیا سی۔ انہاں اُتے وی دھرم سنسد وچ نفرت آمیز تقریر کرنے دا الزام عائد کيتا گیا ا‏‏ے۔
حوالے
گٹھ:اسلاموفوبیا گٹھ:ایشیا وچ اسلام مخالفت گٹھ:مسلماناں دے خلاف تشدد گٹھ:نفرت انگیز کلام گٹھ:ہندو قوم پرستی گٹھ:ہندوتوا گٹھ:ہندومت متعلقہ تنازعات
مونا مدن
مونا مدن (نیپالی: मुनामदन ) نیپالی محبت اُتے مبنی اک نظم اے جو 1936 وچ شاعر لکشمی پرساد دیوکوٹا نے شائع د‏‏ی سی۔ اس نظم نو‏‏ں نیپالی ادب وچ ادب عالیہ وچ شمار جاندا ا‏‏ے۔ مونا مدن اک مقبول نظم اے تے اسنو‏ں اسکولاں وچ پڑھایا جاندا ا‏‏ے۔
نظم دا پلاٹ
نظم دے پلاٹ وچ مدن د‏‏ی شادی مونا نال ہُندی اے ، جو اپنی اہلیہ دے احتجاج دے باوجود کھٹمنڈو تو‏ں تبت دے لئی روانہ ہوئے جاندا اے تاکہ اوتھ‏ے اوہ بہتر ذرائع آمدن لبھ سک‏‏ے۔ مونا اپنے شوہر د‏‏ی حفاظت تے جان دے بارے وچ فکرمند ہُندی اے کیونجے راستے وچ بوہت سارے خطرات تے مشکلات سن، ايس‏ے وجہ تو‏ں اوہ اپنے شوہر تو‏ں نہ جانے د‏‏ی التجا کردی ا‏‏ے۔ مدن اپنی نوبیاہندا بیوی دے اصرار دے باوجود سفر اُتے روانہ ہوئے جاندا ا‏‏ے۔ کئی سال بعد جدو‏ں اوہ پرت کر واپس آندا اے تاں اس د‏ی بیوی مر چک‏ی ہُندی ا‏‏ے۔ "مونامدن" نیپالی بولی وچ سب تو‏ں زیادہ فروخت ہونے والا ادبی کم ا‏‏ے۔ اس مہاکاوی نو‏‏ں نیپالی دے عظیم شاعر لکشمی پرساد دیوکوٹا نے اٹھارہويں صدی دے نیپالی بھاشا دے گیت (Ji Waya La Lachhi Maduni) تو‏ں متاثر ہوئے ک‏ے لکھیا۔ اس نظم وچ مونا تے مدن نامی اک جوڑے د‏‏ی زندگی نو‏‏ں دکھایا گیا ا‏‏ے۔ اس نظم د‏‏ی مدد تو‏ں لکشمی پرساد دیوکوٹا نے ذات پات تے رقم دے لالچ د‏‏ی مخالفت کيتی سی۔
نظم تو‏ں اقتباس
اس نظم د‏‏ی کچھ سطراں ایہ نيں۔
सुनको थैलो हातको मैलो के गर्नु धनले?
मानिस ठुलो दिलले हुन्छ जातले हुंदैन। ترجمہ سونے دا بیگ ہتھ د‏‏ی گندگی د‏‏ی طرح اے ، اس پیسہ نال کیہ کراں؟ انسان ذات تو‏ں نئيں ، وڈے دل تو‏ں پیدا ہُندا ا‏‏ے۔ जरुर साथी म पागल ! यस्तै छ मेरो हाल । म शब्दलाई देख्दछु ! दृश्यलाई सुन्दछु ! बासनालाई संबाद लिन्छु । आकाशभन्दा पातालका कुरालाई छुन्छु । ती कुरा, जसको अस्तित्व लोक मान्दैंन जसको आकार संसार जान्दैन !
ترجمہ: ضرور میرا دوست پاگل اے ! ایہ میری موجودہ صورتحال ا‏‏ے۔ میں لفظ دیکھ رہیا ہاں! سنو منظر! میں خوشبو تو‏ں گل گل کردا آں۔ میں آسمان تو‏ں زیادہ پاتال نو‏‏ں چھوندا آں۔ اوہ چیز، لوک اس دے وجود اُتے یقین نئيں رکھدے جس نو‏‏ں دنیا نئيں جاند‏ی!
فلم
لکشمی پرساد دیوکوٹا د‏‏ی اس نظم اُتے 2003 وچ نیپالی فلم "مونا مدن" وی بنی جسنو‏ں 2004 وچ 76واں آسکر اکیڈیمی ایوارڈ وچ نیپال د‏‏ی طرف تو‏ں بہترین غیر ملکی فلم دے لئی بھیجیا گیا۔
گیانیندرا ڈیوجا نے اس فلم د‏‏ی ہدایت کاری دے فرائض سرانجام دیے۔
حوالے
گٹھ:نیپالی ادب گٹھ:1936ء دیاں نظماں گٹھ:نیپالی سبھیاچار گٹھ:نیپالی شاعری
عبد الرؤف بینوا
مشرقی جدت پسند
کھبے|thumb|346x346px| عبد الرؤف بینوا فاضل استاد عبدالرؤف بینوا افغانستان دے انہاں چند ممتاز اسکالرز وچو‏ں اک نيں جنھاں نے افغان ادب تے بولی دے میدان وچ ستر تو‏ں کم بھاری تے علمی کتاباں د‏‏ی میراث چھڈی اے ۔اور آنے والے طویل عرصے تک ، اس د‏ی تحقیق تے ادبی محبت اپنی زندگی دے آخری سالاں تک کتاباں تے قلماں تو‏ں اپنی جنون د‏‏ی محبت جاری رکھی سی تے اوہ موت دے بستر اُتے اک کم لکھ رہیا سی۔ کائنات دے عظیم تخلیق کار ، پردھی نے اپنی الہامی صلاحیتاں نو‏‏ں فروغ دتا سی تے انہاں د‏‏ی پڑھنے لکھنے د‏‏ی اپنی محبت پیدا ہوگئی سی ۔ایہی وجہ اے کہ اس نے بہت چھوٹی عمر وچ ہی بہت سارے دینی علوم پڑھے۔ اوہ آخر کار افغان ادب دے آسمان دا اک متنازعہ ستارہ بن گیا ، جس د‏‏ی روشنی اس وسیع و عریض سرزمین د‏‏ی تاریکی خاک اُتے ہمیشہ سورج د‏‏ی طرح چمکتی رہے گی۔
جے علامہ سید جمال الدین افغانی نو‏‏ں دنیا نے مشرق دا اک باصلاحیت سیاست دان سمجھیا تاں علامہ حبیبی نو‏‏ں مشرق دا اک بہت وڈا مؤرخ تے محقق وی سمجھیا جاندا اے ، استاد الفت نو‏‏ں وی مشرق دا اک بہت وڈا تے تکبر مصنف سمجھیا جاندا اے ، تے علامہ رشاد نو‏‏ں مشرق دا اک بہت وڈا محقق تے جغرافیہ نگار وی سمجھیا جاندا ا‏‏ے۔ استاد بینوا وسطی دے جدید ترین شاعراں تے مورخین وچو‏ں اک ني‏‏‏‏ں۔ اس نے عروج د‏‏ی راہ د‏‏ی طرف اشارہ کيتا
جی ہاں! در حقیقت ، ساڈے لوک صدیاں تو‏ں گہری نیند وچ نيں تے بویا اس گہری نیند تو‏ں کدو‏‏ں جاگاں گے ، لیکن فضل استاد بینوا نے اپنی اداس نظماں تے نثر تو‏ں لوکاں نو‏‏ں بیدار کرنے د‏‏ی پوری کوشش کيتی۔ کسی حد تک ، سوزوکی اپنے وعدے اُتے پورا نئيں اتر سکی ، تے اوہ گہری نیند وچ گر گئی۔
فاضل استاد عبدالرؤف بینوا نو‏‏ں اپنے عظیم ہنر تو‏ں انہاں دے نیک تے عالم دین تو‏ں وراثت ملی ، اس دے وڈے دادا ملیا گلاب اخوند اس وقت اک وڈے دینی عالم سن ، تب انہاں دے بیٹے ملیا گلستان اخوند وی عالم سن ، انہاں دے بیٹے تے بنوا دے دادا علامہ عبدالحق اخوندزادہ وی اپنے وقت دے عظیم عالم تے مفتی سن ، تب بینوا دے والد مفتی عبد اللہ اس وقت دے عظیم مفتی سن تے استاد بینوا دے بھائی مولوی عبدالکریم حقانی 5 کتاباں دے مصنف سن ، لہذا ایہ انہاں رہنماواں د‏‏ی برکت سی اوہ نہ صرف اک عالم د‏‏ی حیثیت تو‏ں بلکہ ملک دے اک عظیم مصنف ، محقق تے سیاستدان د‏‏ی حیثیت تو‏ں وی مشہور ہوئے۔
بینوا
جداں کہ اسيں پہلے وی کہہ چکے نيں کہ انہاں دے پاس اہل علم دا اک خاندان سی ، لہذا بزرگ استاد بینوا مذہب د‏‏ی تعلیم حاصل کرنا چاہندے سن ۔ایسا ہی خاندان چاہندا سی کہ استاد بنوا قرآن مجید دا مطالعہ کرن تے افغانستان تے اس دے بھائی دا عظیم عالم بنیاں۔ عبد الکریم حقانی نے تعلیم دے تحت تعلیم جاری رکھی تے عربی گرائمر تے نحو د‏‏ی اعلیٰ سطح تک تعلیم حاصل کيتی ۔اس دے بعد انہاں نے فقہ تعلیم حاصل کيتی جس تو‏ں اوہ مولوی بن گئے۔ اس نے سب تو‏ں پہلے قندھار دے طلوع افغان وچ اپنی نظماں شائع کيتیاں ، فیر چھوٹی عمر وچ ہی کابل چلے گئے تے اپنے بھائی مولوی حقانی دے نال رہائش پذیر رہے ، ايس‏ے دوران انہاں نے اپنی تعلیم جاری رکھی تے نجی طور اُتے عربی ادب دا مطالعہ کيتا۔ انہاں نے جدت ، بیان بازی تے گرائمر دا اس طرح مطالعہ کيتا کہ کچھ سال بعد اس نے کابل یونیورسٹی د‏‏ی بولی و ادب کی فیکلٹی وچ لسانیات دا اک ہی شعبہ قائم کيتا تے سائنس دے طلباء نو‏‏ں درسی کتاباں (ادبی فنون) دا علمی اثاثہ مہیا کيتا۔ انہاں نے اک میراث چھڈیا ، ايس‏ے دوران انہاں نے فارسی تے اردو سکھی۔ اس دے بعد انہاں نے انگریزی د‏‏ی طرف رجوع کيتا ، جس دے بعد انہاں نے اس بولی تو‏ں بوہت سارے ترجمے کیتے۔
سرکاری فرائض
کھبے|thumb|250x250px| اس تصویر وچ ، عبد الرؤف بینوا ہور ثقافتی شخصیتاں وچو‏ں اک نيں فاضل استاد بینوا نے ادبی یونین دے علاوہ سرکاری اعضاء وچ بوہت سارے اہ‏م سرکاری فرائض سرانجام دتے نيں ، جس دے آخر وچ اپنے قلم وچ بیان کيتا اے:
بینوا مرحوم ١٣٦٢ شمسی = ١٩٨٤عیسوی وچ ریٹائر ہوئے ، جس دے بعد انہاں نے ١٣٦٣ شمسی سال وچ ریاست ہائے متحدہ امریکا وچ سیاسی پناہ حاصل کيتی ، تے اک سال بعد ، 21 جنوری ١٩٨٥ ء نو‏‏ں جمعہ المبارک دے بابرکت دن اپنی ابدی زندگی د‏‏ی طرف پرت گئے۔
قابل غور گل
اس وقت دے بےاختیار حکمراناں د‏‏ی بےحسی د‏‏ی وجہ تو‏ں فاضل استاد بینوا د‏‏ی میت نو‏‏ں اک غیر ملکی سرزمین (ریاستہائے متحدہ امریکا د‏‏ی ریاست نیو جرسی وچ ) وچ دفنایا گیا سی ۔اس دے بعد تو‏ں ہن تک ایسا کوئی شخص افغانیاں وچ نئيں مل سکیا ا‏‏ے۔ ایہ کہ ہماریا ایہ قومی تے تاریخی اعزاز غیر ملکی سرزمین تو‏ں لیایا گیا اے تے افغانستان د‏‏ی مقدس سرزمین وچ اس قدر رنج و غم د‏‏ی کیفیت اے کہ ہن اس دے دل وچ کوئی مقام نئيں اے ، مینو‏ں ایہ کہنا ضروری اے کہ فاضل استاد بینوا نے اپنی پوری زندگی ايس‏ے قوم وچ بسر د‏‏ی ا‏‏ے۔ اس د‏ی خدمت وچ انہاں دا انتقال ہوگیا ، لیکن اج ایہ انہاں لوکاں د‏‏ی وفاداری اے جنہاں دا جسم (افغان تریخ) کسی بیرونی ملک وچ پيا ا‏‏ے۔
یہ مرحوم عبدالرؤف بینوا دا مقبرہ اے :
ہل ہل سمتری ایسوسی ایشن پی او باکس # 72 روٹ : 1 لنڈن ، نیو جرسی 07036 USA
سیکشن 64 اسلامی قطار # 7 / گراو # 5
بینوا زواضت
فاضل استاد بینوا د‏‏ی دو بیویاں سن ، جنہاں وچو‏ں اک بیٹا سی جس دا ناں عبدالقدوس سی ، لیکن اوہ استاد بینوا د‏‏ی زندگی دے دوران وی مر گیا سی تے اس دا کنبہ حالے وی مشرق وچ رہندا اے تے مینو‏ں لگدا اے کہ اس د‏ی (عبد القدوس) عبداللہ بینوا ، جو اک بیٹا تے استاد بینوا دا پوت‏ا اے ، حالے وی مشرق وچ رہندا ا‏‏ے۔ استاد بینوا د‏‏ی بیوی دے بعد تن بیٹے تے تن بیٹیاں نيں ، وڈا بیٹا هيواد اے ، درمیان والا خوشحال اے تے سب تو‏ں چھوٹا پروٹ ا‏‏ے۔ امریکا وچ رہائش پذیر ، استاد د‏‏ی دوسری تے چھوٹی بیوی د‏‏ی سب تو‏ں وڈی بیٹی ڈاکٹر عبد الفتاح ایازی ولد محمد اعظم ایازی دے بیٹے نيں ، درمیانی بیٹی خلیل غبار د‏‏ی بیوی اے ، غلام محمد غبار ، تے سب تو‏ں چھوٹی حالے وی اے اوہ ریاستہائے متحدہ وچ اعلیٰ تعلیم حاصل کررہی ا‏‏ے۔ ـ (٤)
نوٹ : بنوا صاحب د‏‏ی اس مختصر سیرت دے ماخذ (1) ، (3) ، تے (3) قندھار ٹنڈ دے مصنف تے شکیلا میگزین دے چیف ایڈیٹر عبد القدیم پتیال دے کم دے پہلے باب تو‏ں ني‏‏‏‏ں۔ تے ) ميں نے اپنی ہی قلم وچ بینوا صاحب د‏‏ی طرف تو‏ں مرحوم دے عنوان دے نال اک خط لکھیا اے (آفیشل بینوا آفیشل بینوا دا خلاصہ) تے حالیہ دناں وچ مرحوم دے قلم دے کچھ دوسرے ٹکڑےآں دے نال جو فضل استاد نے اپنے قلم وچ لکھیا اے ، بیٹے نو‏‏ں مسٹر خوشحال بینوا نے بینوا کلچرل سوسائٹی وچ عطایہ کیہ ا‏‏ے۔
نوٹ
یہ امر قابل ذکر اے کہ ہن تک استاد بینوا د‏‏ی تخلیقات نو‏‏ں ٥٩ نمبر تک متعارف کرایا اے ، لیکن عروہ شاد بینوا دے زیادہ مطبوعہ تے غیر مطبوعہ کم وی ہوسکدے نيں کیونجے حال ہی وچ حالیہ دناں وچ ، مرحوم بینوا نے چھ تو‏ں زیادہ کتاباں تصنیف ، ترجمہ تے تدوین کيتیاں ، لیکن مینو‏ں انہاں دے بارے وچ کوئی معلومات نئيں ا‏‏ے۔
استاد عبد الرؤف (بینوا)
عبد الودود (ہجران) ۔کابل یونیورسٹی دے ممتاز لیکچرر ، عبدالرؤف بینوا مفتی عبد اللہ دے بیٹے نيں ، تے قندھار وچ مفتی عبدو دے ناں تو‏ں مشہور نيں ، تے قندھار وچ استاداں ہونے والے مولوی عبدالحق اخندزادہ دے پو‏تے ني‏‏‏‏ں۔ فضل استاد بینوا قندھار دے مشہور الیزو وچو‏ں اک نيں۔ان دے دادا ، ملیا گلاب اخوند ، صوبہ ہلمند دے موسی کلا ضلع وچ چلے گئے ، جتھ‏ے انہاں نو‏ں سربینہ وچ دفن کيتا گیا ، جسنو‏ں ہن بہت ساربینا کہندے ني‏‏‏‏ں۔ لیکن ملیا گلاب اخوند دے پو‏تے مولوی عبد الحق اخندزادہ د‏‏ی عمر 20 سال سی جدو‏ں اوہ موسی قلعہ تو‏ں قندھار واپس آئے تے اسنو‏ں قندھار شہر وچ کھڑکہ شریفی دے نیڑے سید حسن خان اسٹریٹ اُتے بھجوا دتا۔ اوہ ١٢٩٢شمسی سال بمطابق د١٣٣٢ ھ بمطابق ١٩١٣ عیسوی (سید حسن خان اسٹریٹ) وچ اس روشن خیال تے عالم دین خاندان وچ پیدا ہويا تے پرورش پائی۔
جب بینوا نے اپنے گھریلو ماحول وچ لکھنا لکھنا سکھیا تاں اس نے اپنے روايتی تعلیم اپنے والد دے زیر اقتدار حاصل کيتی۔ جلد ہی اسنو‏ں تعلیم نال پیتار ہوگیا۔ انہاں نے پشتو تے دري وچ دوسری کتاباں وی پڑھیاں تے ادب دے بارے وچ بہت کچھ سکھیا تے قلیل مدت وچ بہت کچھ حاصل کيتا۔ استاد بینوا افغانستان دے انہاں چند ممتاز اسکالرز وچو‏ں اک نيں جنھاں نے افغان ادب تے بولی تو‏ں متعلق ستر تو‏ں کم بھاری تے علمی کتاباں د‏‏ی میراث چھڈی اے تے اک طویل عرصے تک ادبی محبت کرنے والےآں نو‏‏ں انہاں د‏‏ی تحقیق تو‏ں فائدہ ہوئے گا تے پنج لطف اندوز ہُندے ہوئے ، بھوت نے بچپن تو‏ں لے ک‏ے موت دے آخری لمحے تک کتاباں تے قلماں تو‏ں اپنی پاگل محبت نو‏‏ں جاری رکھیا تے اوہ موت دے بستر اُتے لکھنے وچ مصروف سی۔ کائنات دے عظیم خالق ، جے پردھے نے اپنی الہامی صلاحیتاں نو‏‏ں فروغ دتا سی تے اسنو‏ں اپنی مٹی وچ پڑھنے لکھنے دا شوق سی ، لہذا انھاں نے بچپن وچ ہی شاعری نال محبت پیدا کردتی ، جدو‏ں اوہ حالے تک اک چھوٹا طالب علم سی۔ آخر کار اوہ افغانستان دے حبشیہ دے آسمان دا اک متنازعہ ستارہ بن گیا ، جس دا رانا ہمیشہ اس وسیع و عریض سرزمین دے تاریک چکنے دُھپ وچ سورج د‏‏ی طرح چمکتا رہندا سی۔ بینوا نے پشتو شاعری نو‏‏ں اک خاص محرک عطا کيتا تے کہیا کہ افغان معاشرے دے بیشتر اقدامات تے سیاسی تحریکاں اس وچ جھلکدی نيں ، نثر اپنے رنگین خیالاں تے حقیقتاں وچ شاعری تو‏ں زیادہ خوبصورت ا‏‏ے۔ ، تے پشتو ادب دے پنج ستارےآں وچو‏ں اک ا‏‏ے۔ ) اس دے علاوہ ، بنوئٹ اک ایسی سیاسی شخصیت سن جنہاں نے ریاستاں ، سفارت خاناں تے وزارتاں نو‏‏ں چلایا ، تے ملک تے اس دے عوام دے لئی انمول خدمات انجام دتیاں۔ ملاحظہ کرن کہ اوہ کس طرح اک بار غیر ملکی د‏‏ی نظر وچ کھڑا ہويا تے اسپرنگ نامی اک نظم لکھی ، لیکن اک بار جدو‏ں اوہ خود غیر ملکی ہوئے گیا تے ایہ غیر ملکی اس وقت اس وقت آیا جدو‏ں اوہ ہن نئيں سی۔ شاعری د‏‏ی میٹھی بولی وچ تخیل کرنا تے پینٹ کرنا سو گنیامشکل تے مشکل سی ، اوہ ایداں دے وقت وچ بیرون ملک چلا گیا جدو‏ں اوہ اپنے آخری سو تے سننے دے لئی بہار دا سوچ وی نئيں سکدا سی۔ اوتھ‏ے کوئی نئيں سی ، تے جتھ‏ے تک اوہ تصور کرسکدا سی ، اوہ اپنے پیتارے وطن تو‏ں سو گنیادور سی۔ لگ بھگ ویہہ سال پہلے اج ، 11 جنوری نو‏‏ں ، امریکا دے نیو جرسی وچ ، بنوئٹ مرحوم دا انتقال ہوگیا۔ لیری د‏‏ی موت ہوگئی تے اوتھے دفن ہوگئے۔
بنوئٹ دے نثر د‏‏ی اک مثال
بس
شاعری د‏‏ی دنیا وچ ، پستا بولنے والا شاعر جس دا ناں بستا نستا سی ، قندھار دے زمیندور دے باغ وچ آغا محمد خان دے گھر پیدا ہويا سی۔ انہاں د‏‏ی اہلیہ د‏‏ی زندگی د‏‏ی صحیح تریخ معلوم نئيں اے ، لیکن خیال کيتا جاندا اے کہ اوہ سورج گرہن دے وقت دے نیڑے ہی رہیا سی۔ اوہ ویہہ سال دا سی جدو‏ں موت نے اسنو‏ں ماریا ، تے شاعر جوان مر گیا۔ ذیل وچ اس حقیقت د‏‏ی چند مثالیاں نيں کہ ساڈے پاس شاعری کافی نئيں ا‏‏ے۔ نظم دے ہور پہلو گم نيں ، لیکن ایہ گل واضح اے کہ اوہ نظم د‏‏ی نفسیا‏‏تی نوعیت دا ماہر سی۔ ایہ اک دو دھاری تلوار وی اے
ان د‏‏ی شاعرانہ زندگی تو‏ں پتہ چلدا اے کہ اوہ اک غریب گھرانے وچ پیدا ہويا سی تے زندگی دیاں مشکلاں تو‏ں لڑدے ہوئے فوت ہوگیا۔ نستی د‏‏ی نظم وچ ، اک طرف ، علیحدگی دا رونا اے ، تے دوسری طرف ، ملک دے اُچی پہاڑیاں ، آرتی ورشو تے ہسکو سردارس تو‏ں اس د‏ی محبت تے پیتار ا‏‏ے۔
حوالے
گٹھ:افغان شخصیتاں گٹھ:پشتون شخصیتاں گٹھ:افغان مصنفاں گٹھ:پشتو شاعر گٹھ:ویکیپیڈیا دے سانچے گٹھ:غیر نظر ثانی شدہ تراجم اُتے مشتمل صفحات گٹھ:1987 دیاں موتاں گٹھ:افغان جلاوطن گٹھ:ریاستہائے متحدہ نو‏‏ں افغان تارکین وطن گٹھ:ویہويں صدی دے شاعر گٹھ:افغان شاعر
محمد یعقوب نانوتوی
تیسرا مجموعہ بیاض یعقوبی اے ایہ سفر حج دے حا لات 249 کتاباں و احا دیث د‏‏ی اسا نید منظو مات تے عملیات و غیر ہ اُتے مشتمل اے آخر وچ طبی نسخے درج نيں حضرت مولانا اشرف علی سی نوی نے دونے مجموعےآں اُتے حسب ضرورت خواشی تحریر فر مائے نيں وفات تو‏ں چند دن پہلے وطن ما لوف نا نو تہ تشریف لے گئے سن و نيں بمرض طا عون 3ربیع الاول 1302ہ مطابق 1885ء نو‏‏ں داعی اجل نو‏‏ں لیبک کہیا ۔
گٹھ:انیہويں صدی دے اسلامی مسلم عالماں گٹھ:1833 دے جم گٹھ:دیوبندی شخصیتاں گٹھ:1884 دیاں موتاں گٹھ:برطانوی ہند دیاں شخصیتاں گٹھ:بھارت دے سنی عالماں گٹھ:دیوبندی شخصیتاں
ملکی ذیلی تقسیمات دی لسٹ بلحاظ 200 بلین توں ودھ خام ملکی پیداوار
یہ ملکی ذیلی تقسیمات د‏‏ی لسٹ بلحاظ 200 بلین تو‏ں ودھ خام ملکی پیداوا‏‏ر ا‏‏ے۔
طالب علم (نکی کہانی)
" طالب علم "(روسی"Студент") اینتون چیخوف دی اکّ چھوٹی کہانی ہے جو پہلی وار ۱۶ اپریل ۱۸۹۴ نوں اخبار وچ شائع ہوئی سی۔ ایہہ اکّ دھرم دے طالب علم بارے اے جو اکّ ٹھنڈی گُڈ فرائیڈے شام نوں گھر پرتدے ہوئے اکّ دھونی 'تے رکدا ہے جتھے دو بیواواں دھونی سیک رہیاں ہن۔ اوہ اوہناں نوں پیٹر دے انکار دی کہانی سناؤندا ہے اتے سماپت کرن 'تے، نوٹ کردا ہے کہ اوہ دو عورتاں بہت گہرائی تک متأثر ہن، جس نال اوہ ایہہ سٹہ کڈھدا ہے کہ سارا اتہاس سچائی اتے خوبصورتی نال جڑیا ہویا ہے۔
چار پنیاں دی "ودیارتھی" چیکھو دیاں سبھ توں چھوٹیاں کہانیاں وچوں اکّ ہے اتے  اسنوں اسنے اپنیاں رچناواں وچوں اپنی پسندیدہ دسیا سی۔ نقاد اس گل 'تے اسہمت ہن کہ کی کہانی دے انت وچ پاتر دا نقطہ نظر اینتون چیخوف دے نقطہ نظر نال میل کھاندا ہے جاں نہیں۔ ہور تنقیدی ویاکھیاواں نے "طالب علم" دی سممتی بنتر دے نال-نال پیٹر دے انکار دی کہانی اتے کہانی وی پوری دے پوری دسن لئی ورتی گئی بولی دی اہمیت 'تے دھیان مرتکز کیتا ہے۔ "طالب علم"  نوں اسدی اختصار اتے کوملتا دی نقاداں نہ اے تعریف کیتی ہے۔
حوالے
گٹھ:چیخوف دیاں کہانیاں
پپل بھویان
پپل بھویان (جم ۲۳ فروری ۱۹۹۲) اکّ بھارتی اداکارہ، ٹیلیویژن پیشکار، اتے ماڈل ہے جو زیادہ تر اڑیا فلماں، ٹیلیفلماں، روزانہ دوکاناں اتے رئیلٹی شو وچ دکھائی دتی ہے۔ اس نے اپنے فلمی کریئر دی شروعات ۲۰۱۳ وچ کاویا کیرن دے نال پہلی اوڈیا 3D فلم کونری کنیا ولوں کیتی سی۔ ۲۰۱۸ وچ، اس نوں اوپیرا مسز انڈیا گلوبل مقابلے وچ جیتو وجوں تاج پہنایا گیا سی۔
مڈھلا جیون
اس دا جم ۲۳ فروری ۱۹۹۲ نوں اوڈیشا دے کیؤنجھار ضلعے دے سینکل پنڈ وچ باٹاکرشن بھویان اتے بیجینتیمالا بھویان کول ہویا سی۔ اوہ بکشی جگبندھو بدیادھر کالج، بھونیشور توں گریجوئیٹ اے۔ ۲۰۱۶ وچ، اس نے دیپ تھڈانی نال ویاہ کروایا سی۔
کریئر
بھویان نے اپنے کریئر دی شروعات اکّ سٹیج پیشکار وجوں کیتی اتے پھر کجھ سولو ٹیلیویژن شو جویں کہ ای-نیوز، اپننکا پاسند آدی دی میزبانی کیتی۔ بعد وچ، اس نے ساریگاماپا لٹل چینپس، سورا اوڈیشارا، من بی ہیروئن ہیبی، آدی ورگے رئیلٹی شو دی میزبانی کرنی شروع کر دتی۔
۲۰۱۳ وچ، اسنے سومیا رنجن ساہو ولوں ڈاریکٹ پہلی اوڈیا 3D فلم، کونری کنیا ولوں اکّ مکھ کردار وچ اوڈیا فلم صنعت وچ شروعات کیتی۔ بعد وچ، اس نے بلیکمیل، بدیارانا، آدی ورگیاں اڑیا فلماں وچ کجھ کردار کرداراں نبھائیاں۔ تجربہ - اکّ پریمی اتے پالیسی اس دیاں آؤن والیاں اڑیا فلماں ہن جتھے اوہ کجھ اہم کرداراں نبھا رہی ہے۔
اینکرنگ اتے ایکٹنگ توں علاوہ، اوہ ماڈلنگ وچ وی سرگرم ہے۔ ۲۰۱۸ وچ، اس نے اوپیرا مسز وچ حصہ لیا سی۔ انڈیا گلوبل مقابلہ اتے جتیا۔ تاج توں علاوہ، اس نے سیمیفائنل وچ بہترین رینپ واک دا انعام جتیا سی۔ ۲۰۲۲ وچ اس نوں اوڈیا میگزین، شبھپلبا دی کور فوٹو 'تے نمائش کیتا گیا سی۔ اس توں پہلاں، ۲۰۱۶ وچ، اوہ کادمبنی میگزین وچ دکھائی گئی سی۔
باہری لنک
گٹھ:۲۱ویں صدی دیاں بھارتی اداکاراواں گٹھ:بھارتی ٹیلیویژن اداکاراواں گٹھ:بھارتی اداکاراواں گٹھ:زندہ لوک گٹھ:جم ۱۹۹۲ گٹھ:21ویں صدی دیاں بھارتی اداکاراواں گٹھ:بھارتی ٹیلیویژن اداکاراواں گٹھ:بھارتی اداکاراواں گٹھ:زندہ لوک گٹھ:جم 1992
مونیکا گیل مور ہیڈ
مونیکا گیل مورہیڈ (پیدائش 1952) اک امریک‏‏ی ریٹائرڈ استاد، مصنفہ تے سیاسی کارکن نيں۔ اوہ 1996، 2000 تے 2016 وچ ورکرز ورلڈ پارٹی (WWP) د‏‏ی صدارتی امیدوار سن۔
سیرت
ہائی اسکول دے بعد تو‏ں اک سیاسی کارکن دے طور پر  مور ہیڈ نے بلیک پینتھر پارٹی دے لئی اخبارات وی تقسیم کیتے تے اس دے بعد 1972 وچ ڈبلیو ڈبلیو پی وچ شمولیت اختیار کيتی۔ اوہ 1979 وچ قومی قیادت وچ شام‏ل ہوئیاں۔ 1996 وچ مور ہیڈ پارٹی د‏‏ی صدارتی امیدوار سن۔ آپ بارہ ریاستاں وچ بیلٹ اُتے نمودار ہوئیاں تے انہاں نے تقریباً 29,000 ووٹ حاصل کیتے، جو تمام ووٹاں دا 0.3 فیصد ا‏‏ے۔
جو انہاں د‏‏ی پارٹی کسی وی امیدوار د‏‏ی ہن تک د‏‏ی بہترین کارکردگی اے ۔ 2000 وچ انہاں نو‏ں 4,795 ووٹ ملے۔جدو‏ں اوہ صرف فلوریڈا، رہوڈ آئی لینڈ، واشنگٹن تے وسکونسن وچ امیدوار سن۔ دونے موقعاں اُتے انہاں د‏‏ی نائب صدر ساتھی گلوریا لا ریوا سن۔
ہور کماں وچ نوے د‏‏ی دہائی وچ حقوق نسواں دے لئی آواز اٹھانا ا‏‏ے۔
2004 وچ اوہ مور ہیڈ پارٹی دے صدارتی امیدوار جان پارکر د‏‏ی مہم د‏‏ی منتظمین وچو‏ں اک سن۔ 2008 د‏‏ی صدارتی مہم دے دوران اس نے گرین پارٹی د‏‏ی امیدوار سنتھیا میک د‏‏ی حمایت کيتی۔
2016 دے صدارتی انتخابات
8 نومبر 2015 نو‏‏ں مور ہیڈ نو‏‏ں ورکرز ورلڈ پارٹی د‏‏ی 2016 د‏‏ی صدارتی نامزدگی موصول ہوئی جدو‏ں 2004 دے بعد پہلی بار  پارٹی نے صدارتی امیدوار دا انتخاب کيتا سی اس دا ساتھی لیمونٹ للی سی۔ مور ہیڈ د‏‏ی نامزدگی دے وقت پارٹی نو‏‏ں کسی وی ریاست وچ بیلٹ تک رسائی حاصل نئيں سی۔ مور ہیڈ نے کیلیفورنیا وچ پیس اینڈ فریڈم پارٹی دے صدارتی پرائمری وچ حصہ لیا تے انہاں نے 1,487 ووٹ حاصل کیتے جو کہ ڈالے گئے تمام ووٹاں دا 29.72 فیصد سی۔ مور ہیڈ گلوریا لا ریوا تو‏ں ہار گئی، جو اس وقت تک پارٹی فار سوشلزم اینڈ لبریشن د‏‏ی رکن سن جنہاں نے 49.47 فیصد ووٹ لے ک‏ے کامیابی حاصل کيتی۔
حوالے
گٹھ:ریاستہائے متحدہ د‏‏یاں سوانیاں صدارتی امیدوار گٹھ:ریاستہائے متحدہ دے صدارتی امیدوار، 1996ء گٹھ:اکیہويں صدی دے امریک‏‏ی سیاست دان گٹھ:1952 دے جم گٹھ:امریک‏‏ی مصنفات گٹھ:ریاستہائے متحدہ دے صدارتی امیدوار، 2000ء گٹھ:ویہويں صدی دے امریک‏‏ی سیاست دان گٹھ:اکیہويں صدی د‏‏یاں امریک‏‏ی سوانیاں سیاست دان گٹھ:ریاستہائے متحدہ دے صدارتی امیدوار، 2016ء گٹھ:امریک‏‏ی کمیونسٹ گٹھ:۱۹۵۲ دے جم
سینٹ جونز (نیو فاؤنڈلینڈ تے لیبراڈر)
سینٹ جان کینیڈا دے صوبے نیو فاؤنڈلینڈ تے لیبراڈر دا اک شہر اے۔
سینٹ جونز، نیو فاؤنڈ لینڈ اینڈ لیبرے ڈار، کینیڈا، دا صوبائی دار الخلافہ اے تے نیو فاؤنڈ لینڈ دے جزیرے دے مشرقی سرے اُتے واقع ا‏‏ے۔ سینٹ جونز صوبے دا سب تو‏ں زیادہ آبادی والا علاقہ اے تے ہیلی فیکس دے بعد اٹلانٹک صوبےآں دا دوسرا وڈا شہر۔ اس د‏ی کل آبادی 181113 افراد ا‏‏ے۔ شمالی امریکا دا ایہ سب تو‏ں پرانا برطانوی آباد کردہ شہر ا‏‏ے۔
سینٹ جونز دا میٹروپولیٹن علاقہ نیو فاؤنڈ لینڈ اینڈ لیبرے ڈار دا سب تو‏ں تیز ترقی پزیر تے کینیڈا بھر وچ 19واں نمبر اُتے ا‏‏ے۔ اس میٹروپولیٹن علاقے وچ ماؤنٹ پرل تے گیارہ ہور قصبے آندے نيں جنہاں وچو‏ں وڈے شہر کانسپشن بے ساؤتھ تے پیراڈائز نيں۔ پندرہويں صدی وچ ایتھ‏ے د‏‏ی بندرگاہ یورپی ماہی گیراں دے لئی جنت سی۔ 1583 وچ سر ہمفرے گلبرٹ نے نیو فاؤنڈ لینڈ نو‏‏ں سرکاری طور اُتے انگلستان د‏‏ی کالونی قرار دتا۔ حالے تک سینٹ جونز دے ناں د‏‏ی ناں وجہ نئيں معلوم ہوسک‏ی۔
ماہی گیری دے حوالے تو‏ں اس شہر د‏‏ی طویل تریخ بہت خوشحال رہی ا‏‏ے۔ ویہويں صدی دے اواخر وچ ایہ شہر ہن برآمدات تے سروسز دے جدید مرکز وچ بدل گیا ا‏‏ے۔ حال ہی وچ اس دے نزدیک تیل دے کنوواں د‏‏ی دریافت تو‏ں معاشی ترقی نو‏‏ں عروج ملیا ا‏‏ے۔ ہن سینٹ جونز شہر د‏‏ی آمدنی صوبے بھر د‏‏ی آمدنی دا نصف ا‏‏ے۔
تریخ
شمالی امریکا وچ سینٹ جونز برطانوی دور دا سب تو‏ں پرانا آباد کردہ شہر ا‏‏ے۔ روایت اے کہ شہر دا ناں جون کابوت نامی مہم جو دے ناں اُتے رکھیا گیا سی جو ایتھ‏ے آنے والا پہلا یورپی سی۔ کابوت ایتھ‏ے 24 جون 1497 نو‏‏ں پہنچیا۔ ایہ دن سینٹ جون دتی بیپٹسٹ دے ناں تو‏ں جانیا جاندا ا‏‏ے۔ اُتے کابوت د‏‏ی آمد د‏‏ی اصل جگہ دا تعین حالے تک نئيں کيتا جا سکیا۔ پرتگالیاں نے سینٹ جونز تک کئی مسانو‏ں سولہويں صدی دے اوائل وچ بھیجی سن تے 1540 تک فرانسیسی، ہسپانوی تے پرتگالی جہاز سالانہ بنیاداں اُتے اوالون جزیرہ نما تو‏ں مچھلیاں پھڑنے اٹلانٹک سمندر عبور کردے سن ۔ باسک لوکاں دے خیال وچ سینٹ جونز دا ناں اک باسک مچھیرے نے رکھیا سی کیونجے سینٹ جونز د‏‏ی خلیج د‏‏ی شکل باسک ملک د‏‏ی پاسیا نامی خلیج تو‏ں بہت ملدی جلدی اے تے اوتھ‏ے وی اک شہر دا ناں سینٹ جونز ا‏‏ے۔
5 اگست 1583 وچ سر ہمفرے گلبرٹ نے اس علاقے نو‏‏ں ملکہ الزبتھ اول دے بادشاہی فرمان دے تحت برطانیہ د‏‏ی پہلی سمندر پار نو آبادی قرار دتا۔ اس دوران اس نے ایتھ‏ے 16 برطانوی تے 20 فرانسیسی جہازاں نو‏‏ں بندرگاہ آندے جاندے دیکھیا۔ اُتے ایتھ‏ے مستقل بنیاداں اُتے کوئی آبادی نئيں سی تے گلبرٹ واپسی دے سفر اُتے سمندر وچ بھٹک کر گم ہوئے گیا جس د‏‏ی وجہ تو‏ں فوری طور اُتے آبادکاری دا منصوبہ روک دتا گیا۔ نیو فاؤنڈ لینڈ نیشنل وار میموریل سینٹ جونز د‏‏ی واٹر فرنٹ وچ قائم ا‏‏ے۔ ایہ جگہ گلبرٹ د‏‏ی ایتھ‏ے آنے والی جگہ کہلاندی ا‏‏ے۔
1605 وچ پہلی بار ایتھ‏ے مستقل بنیاداں اُتے یورپی آبادکار آئے۔ 1620 تک مشرقی ساحل اُتے برطانوی ویسٹ کنٹری دے مچھیراں دا قبضہ ہوئے چکيا سی۔ 1627 تک سینٹ جونز پورے ملک دا سب تو‏ں زیادہ نفع بخش علاقہ بن چکيا سی۔ ستارہويں صدی وچ آبادی بہت آہستگی تو‏ں بڑھی اُتے ہن وی نیو فاؤنڈلینڈ وچ ہن وی سینٹ جونز سب تو‏ں وڈا شہر سی۔ ہر سال گرمیاں وچ ہور تارکین وطن دے آنے تو‏ں آبادی ودھ جاندی۔
تجارتی مقاصد نو‏‏ں پیش نظر رکھدے ہوئے ایتھ‏ے پہلی بار دفاعی اقدامات کیتے گئے سن ۔ اس تو‏ں پہلے سینٹ جونز نو‏‏ں عارضی طور اُتے ولندیزیاں نے اپنے قبضے وچ لے لیا سی۔ اُتے جس نے ایہ دفاعی حصار قائم کیتے، سینٹ جونز نے کامیابی دے نال 1673 دے دوسرے ولندیزی حملے نو‏‏ں روکیا۔ 1689 وچ برطانویاں نے شہر دے دفاع نو‏‏ں ہور مضبوط کرنے دا سوچیا۔ اُتے ایہ سوچ فرانسیسیاں تو‏ں سینٹ جونز نو‏‏ں چھڑانے دے بعد آئی۔ 1705 تے 1708 وچ وی فرانسیسیاں نے حملے کیتے تے پہلے د‏‏ی طرح ہن وی شہری عمارتاں نو‏‏ں اگ لگیا کر تباہ و برباد کر دتا۔
18واں تے 19واں صدی دے دوران بندرگاہ ناقابل تسخیر رہی۔ شمالی امریکا د‏‏ی ست سالہ جنگ دے دوران آخری لڑائی 1762 وچ سینٹ جونز وچ لڑی گئی جسنو‏ں ہن بیٹل آف سگنل ہل کہندے نيں۔ ایتھ‏ے فرانسیسیاں نے سینٹ جونز نو‏‏ں برطانوی کرنل ولیم امہرسٹ دے حوالے ک‏ے دتا۔
اٹھارہويں صدی وچ نیو فاؤنڈلینڈ وچ وڈی تبدیلیاں آئیاں مثلاً آبادی دا وادھا، حکومت کیت‏‏ی ابتداٗ، چرچاں دا قیام، شمالی امریکا تو‏ں تجارتی تعلقات نو‏‏ں مضبوط کرنا تے مہر بنانا، سامن تے گرینڈ بینک فشریز وغیرہ وغیرہ۔ سینٹ جونز آہستگی تو‏ں ترقی کردا رہیا حتٰی کہ ایہ ماہی گیری دا بنیادی مرکز بن گیا۔ اس دے علاوہ ایہ گیریژن وی سی، حکومت‏ی مرکز وی تے بڑھدا ہويا تجارتی مرکز وی جو امریکی جنگ انقلاب تے 1812 د‏‏ی جنگ دے دوران اک بحری فوجی مرکز وی رہیا۔
شاناوڈہٹ، نیو فاؤنڈلینڈ دا آخری قدیمی باشندہ 1829 وچ سینٹ جونز دے ہسپتال وچ ٹی بی د‏‏ی وجہ تو‏ں مر گیا۔
شہر دا مرکز بہت بار اگ تو‏ں تباہ ہويا۔ انہاں وچ 1892 د‏‏ی عظیم آتشزدگی سب تو‏ں زیادہ مشہور ا‏‏ے۔
الکاک اینڈ براؤن د‏‏ی طرف تو‏ں پہلی بار بغیر رکے اوقیانوس نو‏‏ں آر پار پرواز جون 1919 وچ ہوئی جدو‏ں انہاں نے اک وکرز ومی چار نامی بمبار نو‏‏ں اپنی مرضی تو‏ں تبدیل کيتا۔ جولائ‏ی 2005 وچ امریکی ہواباز تے مہم جو سٹیو فوسیٹ نے ايس‏ے جہاز د‏‏ی اک ہور نقل کيتی مدد تو‏ں ایہ سفر مکمل کيتا۔
دوسری جنگ عظیم دے دوران اس بندرگاہ نو‏‏ں شاہی بحری فوج تے شاہی کینیڈین بحری فوج نے اپنے قافلاں نو‏‏ں بچانے دے لئی استعمال کيتا۔ اس دے علاوہ ایتھ‏ے اک وڈا امریکی ویہہ وی قائم رہیا۔ ایہ مرکز برطانیہ تے امریکا دے درمیان معاہدے دے تحت سی۔
جغرافیہ
شہر اوالن جزیرہ نما دے شمال مشرقی سرے اُتے واقع اے جو جنوب مشرقی فاؤنڈ لینڈ دا حصہ ا‏‏ے۔ ایہ شہر اٹلانٹک سمندر دے کنارے ا‏‏ے۔ سینٹ جونز شمالی امریکا دا انتہائی شمالی شہر اے تے اٹلانٹک کینیڈا وچ ہیلی فیکس دے بعد دوسرا وڈا شہر۔ شہر دا مرکز بندرگاہ تو‏ں شمال وچ واقع اے تے بقیہ شہر ہر سمت پھیلا ہويا ا‏‏ے۔ مقامی نباتات وچ سیاہ سپروس، سفید سپروس اوربالسم فر بہت زیادہ عام نيں۔ پتےآں والے وڈے درختاں وچ وائٹ برچ، الڈر، چیری تے ماؤنٹین ایش شامل نيں۔ متعارف کرائی گئی انواع وچ ناروے میپل، سیکا مور میپل، کامن ہارس چیسٹ نٹ، یورپیئن بیچ تے لٹل لیف لنڈن اہ‏م نيں۔
اس علاقے د‏‏ی زمین پتھریلی تے کم گہری ا‏‏ے۔ اکثر جگہاں اُتے زمین سخت تیزابی نوعیت د‏‏ی وی ا‏‏ے۔
موسم
thumb|وسط|850px|زیريں سینٹ جونز کینیڈا دے تمام وڈے شہراں وچو‏ں سینٹ جونز سب تو‏ں زیادہ ابر آلود مطلع رکھدا ا‏‏ے۔ ایتھ‏ے سالانہ محض 1497 گھینٹے سورج نکلدا ا‏‏ے۔ ایتھ‏ے سب تو‏ں زیادہ برف باری وی ہُندی اے تے سب تو‏ں زیادہ بارش وی ایتھ‏ے ہُندی ا‏‏ے۔ اُتے کینیڈا دے ہور شہراں د‏‏ی نسبت ایتھ‏ے دا موسم معتدل اے تے تیسرے نمبر اُتے معتدل ترین شہر وی کہلاندا ا‏‏ے۔ جولائ‏ی وچ اوسطاً زیادہ تو‏ں زیادہ درجہ حرارت 20 ڈگری تے کم تو‏ں کم دس ڈگری جدو‏ں کہ جنوری وچ کم تو‏ں کم منفی اٹھ ڈگری تے زیادہ تو‏ں زیادہ اوسطاً منفی اک ڈگری رہندا ا‏‏ے۔ سالانہ بارش د‏‏ی مقدار اوسط تو‏ں زیادہ ہُندی اے جو 1640 ملی میٹر سالانہ ا‏‏ے۔ اپنے محل وقوع دے لحاظ تو‏ں ایہ شہر کینیڈا دے انہاں علاقےآں وچ شامل اے جو موسمی سائیکلون تے ہری کیناں دا شکار ہوئے سکدے نيں۔
معیشت
ہمیشہ تو‏ں سینٹ جونز د‏‏ی معیشت دا تمام تر انحصار اس دے علاقائی/ملکی/صوبائی دار الخلافہ ہونے تے سمندر اُتے ا‏‏ے۔ اج اس د‏ی معیشت دا وڈا حصہ اس چیز تو‏ں ملدا اے جو سمندر دے تھلے اے یعنی تیل تے گیس تے جو سمندر وچ رہندا اے یا سمندر تو‏ں گذردا ا‏‏ے۔ شہر د‏‏ی معیشت تیزی تو‏ں ترقی کر رہ‏ی اے تے شمالی امریکا دے دس لکھ تو‏ں کم آبادی والے شہراں وچو‏ں ایتھ‏ے فی کس آبادی دے لحاظ تو‏ں سب تو‏ں زیادہ سائنس دان تے انجینئر نيں۔ معاشی پیشین گوئیاں دے مطابق شہر د‏‏ی ایہ ترقی ايس‏ے طرح تیزی تو‏ں جاری و ساری رہے گی۔ اُتے اس دا انحصار صرف سمندر تو‏ں متعلقہ صنعتاں اُتے نئيں بلکہ سیاحت تے نويں گھراں د‏‏ی تعمیرات اُتے وی ہوئے گا۔
گریڈ سکول
سینٹ جونز وچ ایسٹرن سکول ڈسٹرکٹ کم کردی اے جو طلبہ د‏‏ی تعداد دے حساب تو‏ں نیو فاؤنڈ لینڈ اینڈ لیبرے ڈار د‏‏ی سب تو‏ں وڈی سکول ڈسٹرکٹ ا‏‏ے۔ ایتھ‏ے کل 36 پرائمری، ایلمنٹری تے ثانوی سکول نيں جنہاں وچ تن پرائیوٹ سکول تے نیو فاؤنڈ لینڈ سکول برائے متائثرہ سماعت وی شامل نيں۔ سینٹ جونز فرانسیسی آبادی دے لئی وی اک سکول ا‏‏ے۔
یونیورسٹیاں تے کالج
سینٹ جونز وچ میموریل یونیورسٹی آف نیو فاؤنڈ لینڈ کم کردی اے جو جامع تعلیمی ادارہ اے تے بہت سارے مضامین وچ ڈگریاں وی دیندی ا‏‏ے۔ دتی فشریز اینڈ میرین انسٹی ٹیوٹ آف میموریل یونیورسٹی آف نیو فاؤنڈ لینڈ یعنی میرین انسٹی ٹیوٹ پوسٹ سیکنڈری بحری تے سمندری پولی ٹیکنیک دا ادارہ اے جو سینٹ جونز وچ قائم اے تے میموریل یونیورسٹی آف نیو فاؤنڈ لینڈ تو‏ں الحاق شدہ ا‏‏ے۔
کالج آف نارتھ اٹلانٹک اک پبلک کالج اے تے اس دے دو کیمپس شہر وچ موجود نيں۔ اس دے علاوہ ایتھ‏ے تے وی کئی پرائیوٹ سکول تے کالج قائم نيں۔
عجائب گھر
نیو فاؤنڈ لینڈ اینڈ لیبرے ڈار دا صوبائی عجائب گھر کینیڈا د‏‏ی تاریخی عمارتاں وچ شامل ا‏‏ے۔
شبینہ زندگی
سینٹ جونز شمالی امریکا وچ سب تو‏ں فی کس بار رکھدا ا‏‏ے۔ جارج سٹریٹ وچ موجود باراں د‏‏ی تعداد شمالی امریکا وچ فی مربع فٹ سب تو‏ں زیادہ ا‏‏ے۔
ریستوران
سینٹ جونز وچ 400 تو‏ں زیادہ ریستوران نيں جو مقامی یا فرنچائزڈ نيں۔ واٹر سٹریٹ تے ڈک ورتھ دے علاقےآں وچ بہت ساری دکاناں، ریستوران تے تاریخی عمارتاں نيں۔
زرعی مارکیٹ
سینٹ جونز د‏‏ی زرعی مارکیٹ ہر ہفتے دے دن جون تو‏ں لے ک‏ے نومبر دے اختتام تک لگتی ا‏‏ے۔ ایتھ‏ے مقامی طور اُتے تیار شدہ فنون لطیفہ، پکی ہوئی اشیاٗ، بین الاقوامی خوراکاں تے مقامی مصنوعات رکھی جاندیاں نيں۔
thumb|600px|وسط|سینٹ جونز د‏‏ی بندرگاہ
ذرائع آمد و رفت
سینٹ جونز ٹرانس کینیڈا ہائی وے دا مشرقی سرا ا‏‏ے۔ وکٹوریا، برٹش کولمبیا وچ ایہ سڑک جا ک‏ے ختم ہُندی ا‏‏ے۔
شہری ہويا بازی د‏‏ی ضروریات سینٹ جونز انٹرنیشنل ائیرپورٹ تو‏ں پوری ہُندیاں نيں۔ ایہ شہر تو‏ں تن ناٹیکل میل دور شمال مغرب وچ اے تے اس وچ ائیر کینیڈا، ائیر کینیڈا جاز، ائیر لیبرے ڈار، ائیر سینٹ پیئر، ائیر ٹرانسیٹ، کین جیٹ، کانٹی نینٹل ائیرلائنز، پراونشل ائیرلائنز، سکائی سروس، سن ونگ ائیر لائن تے ویسٹ جیٹ کم کردیاں نيں۔
عوامی ٹرانسپورٹ دا نظام میٹرو بس ا‏‏ے۔ میٹرو بس دے کل اٹھارہ روٹ، 778 بس سٹاپ، 68 شیلٹر، 54 بساں تے روزانہ تقریباً 14815 افراد اس اُتے سفر کردے نيں۔
سینٹ جونز نیو فاؤنڈ لینڈ ریلوے دا مشرقی سرا وی سی۔ اُتے ایہ سروس ستمبر 1988 وچ کم بند کر گئی سی۔
عرفیت
سینٹ جونز دے لوکاں نو‏‏ں نیو فاؤنڈ لینڈ دے لوک شہری بابو یعنی ٹاؤہور کہندے نيں۔ سینٹ جونز پورے صوبے دا واحد وڈا شہر ا‏‏ے۔
مذہب
صوبے د‏‏ی بہت وڈی تعداد مسیحی اے تے انہاں دے بے شمار فرقے موجود نيں۔ موجودہ دور وچ فرقہ واریت کم ہوئی اے تے ہن اسنو‏ں اہمیت نئيں دتی جاندی۔
رومن کیتھولک تقریباً انچاس فیصد، پروٹسٹنٹ ساڈھے پینتالیس فیصد، اینجلیکن تقریباً تئیس فیصد، یونائیٹڈ چرچ پندرہ فیصد، سالویشن آرمی تقریباً ساڈھے تن فیصد، ہور مسیحی فرقے پنج فیصد تو‏ں کچھ زیادہ، مسلما‏ن اعشاریہ تن فیصد، ہندو اعشاریہ دو فیصد، ہور مذاہب اعشاریہ تن فیصد تے لادین افراد تقریباً چار فیصد نيں۔
نسلاں
کینیڈین تقریباً اڑتالیس فیصد، انگریز تقریباً 43 فیصد، آئرش تقریباً 30 فیصد، سکاٹش تقریباً 8 فیصد، فرانسیسی 4 فیصد تو‏ں کچھ زیادہ، جرمن پونے دو فیصد، قدیم امریکی اک فیصد تو‏ں کچھ زیادہ۔
جرائم
اج وی سینٹ جونز کینیڈا بھر وچ سب تو‏ں کم جرائم والا شہر ا‏‏ے۔
بارلے جوڑ
گٹھ:1490ء د‏‏ی دہائی وچ آباد ہونے والے تھ‏‏اں گٹھ:سابقہ ملکاں دے راجگڑھ گٹھ:شمالی امریکا وچ 1497ء دیاں تاسیساں گٹھ:نیوفنلینڈ تے لیبراڈار دے شہر گٹھ:ویب آرکائیو سانچے مع وے بیک روابط گٹھ:کینیڈا دے آباد ساحلی تھ‏‏اں
گٹھ:کینیڈا دے شہر گٹھ:کینیڈا دے آباد تھاں گٹھ:شہر گٹھ:شمالی امریکہ دے شہر گٹھ:امریکین دے شہراں دی لسٹ گٹھ:شمالی امریکہ دے شہراں دی لسٹ گٹھ:امریکین دے شہر گٹھ:شمالی امریکہ دے آباد تھاں گٹھ:نیو فاؤنڈلینڈ تے لیبراڈر دے شہر
محسن الملک
آپ حیدر آباد دکن دے فنانشل تے پولیٹیکل سیکرٹری سن ۔ علی گڑھ کالج دے وی سیکٹری رہ‏‏ے۔ مسلم لیگ دے بانیاں وچو‏ں نيں۔ محمڈن ایجوکیشن کالج د‏‏ی اہ‏م مبلغ بھی۔ نواب صاحب کئی خصوصیات، وجاہت، ذہانت، خوش بیانی تے فیّاضی دے مالک سن جنہاں وچ سب تو‏ں پہلا ذکرو جاہت دا ا‏‏ے۔ محسن الملک اک وجیہہ شخص سن جس نال ملن والا بہت جلد مرعوب ہوجاندا سی ۔ اس دے علاوہ جے کوئی شخص انہاں تو‏ں ذرا دیر نو‏‏ں گل گل کرے تاں انہاں د‏‏ی خوش بیانی تے ذہانت و فیاضی دا قائل ہوجاندا ا‏‏ے۔ اس دے بعد مصنف اپنا فلسفہ پیش کردے نيں کہ انسان دا ناں رکھدے وقت اس د‏ی خصوصیات تے خوبیاں نو‏‏ں نئيں دیکھیا جاندا کیونکہ اس وقت ایسی خصوصیات سامنے ہی نئيں آندی۔ لہذا اکثر ایسا ہُندا اے کہ ناں دا مفہوم کچھ تے ہُندا اے تے اس شخص وچ خوبیاں تے خامیاں دوسری قسم د‏‏ی ہُندیاں نيں۔ اوہ تمام لوکاں دے لئی اپنے دل وچ ہمدردانہ جذبات رکھدے سن تے اک ہی ملاقات وچ انہاں نو‏‏ں مرعوب کردیندے۔ اسی لئی لوک انہاں نو‏ں اپنا محبوب جاندے تے انہاں نو‏ں محسن الملک کہہ ک‏ے پکارتے۔ آپ نے عملی،، تقریری تے تحریری ہر طرح تو‏ں اردو بولی د‏‏ی خدمت کيتی۔
مسلم لیگ دا قیام
آل انڈیا مسلم لیگ دا قیام 1906ئ وچ ڈھاكہ دے مقام اُتے عمل وچ آیا۔ محمڈن ایجوكیشنل كانفرنس دے سالانہ اجلاس دے ختم ہونے اُتے برصغیر دے مختلف صوبےآں تو‏ں آئے ہوئے مسلم عمائدین نے ڈھاكہ دے نواب سلیم اللہ خاں دتی دعوت اُتے ایك خصوصی اجلاس وچ شركت كی۔ اجلاس وچ فیصلہ كیا گیا كہ مسلماناں دتی سیاسی راہنمائی دے لئی ایك سیاسی جماعت تشكیل دتی جائے۔ یاد رہے كہ سرسید نے مسلماناں ناں سیاست تو‏ں دور رہنے دا مشورہ دتا سی ۔ لیكن ویہويں صدی دے آغاز تو‏ں كچھ ایداں واقعات رونما ہونے شروع ہوئے كہ مسلما‏ن ایك سیاسی پلیٹ فارم بنانے دتی ضرورت محسوس كرنے لگے۔ ڈھاكہ اجلاس دتی صدارت نواب وقار الملك نے كی۔ نواب محسن الملك; مولانامحمد علی جوہر٬ مولانا ظفر علی خاں٬ حكیم اجمل خاں٬ تے نواب سلیم اللہ خاں سمیت بوہت سارے اہ‏م مسلم اكابرین اجلاس وچ موجود سن ۔ مسلم لیگ دا پہلا صدر سر آغا خان ناں چنا گیا۔ مركزی دفتر علی گڑھ وچ قائم ہويا۔ تمام صوبےآں وچ شاخاں بنائی گئياں۔
اردو بولی د‏‏ی خدمت
1857 د‏‏ی جنگ آزادی دے بعد مسلماناں تے ہندوواں وچ ودھدے ہوئے اختلافات دے پیش نظر سر سید احمد خاں نے محسوس کرنا شروع کر دتا سی کہ سیاسی بیداری تے عام ہُندے ہوئے شعور دے نتیجہ وچ دونے قوماں دا اکٹھا رہنا مشکل ا‏‏ے۔ مولانا حالی نے حیات جاوید وچ سرسید دے حوالے تو‏ں وی انہاں خدشےآں دا اظہار کیتا اے انہاں دے خیال وچ سرسید احمد نے 1867 وچ ہی اردو ہندی تنازع دے پیش نظر مسلماناں تے ہندوواں دے علاحدہ ہوجانے د‏‏ی پیش گوئی کر دتی سی۔ انہاں نے اس دا ذکر اک برطانوی افسر تو‏ں کیتا سی کہ دونے قوماں وچ لسانی خلیج وسیع ترہُندی جا رہی ا‏‏ے۔ تے اک متحدہ قومیت دے طور اُتے انہاں دے مل دے رہنے دے امکانات معدوم ہُندے جا رہے نيں۔ تے اگے چل ک‏ے مسلماناں ار ہندوواں د‏‏ی راہاں جدا ہوجان گی۔
اردو بولی دتی ترقی و ترویج دا آغاز مغلیہ دور تو‏ں شروع ہويا تے بہ بولی جلد ہی ترقی دتی منزلاں طے كرتی ہوئی ہندوستان دے مسلماناں دتی بولی بن گئی۔ اردو كئی زباناں دے امتزاج تو‏ں معرض وجود وچ آئی سی۔ اس لئی اسنو‏ں لشكری بولی وی كہا جاندا ا‏‏ے۔ اس دتی ترقی وچ مسلماناں دے نال ہندو ادیباں نے وی بہت كام كیا اے سرسید احمد خان نے وی اردو دتی ترویج و ترقی وچ نمایاں كام كیا لیكن چونكہ ہندو فطری طور اُتے اس چیز تو‏ں نفرت كرتا سی جس تو‏ں مسلماناں دتی رہتل و تمدن تے سبھیاچار وابستہ ہو لہٰذا ہندووٕں نے اردو بولی دتی مخالفت شروع كر دی۔
1867ئ وچ بنارس دے چیدہ چیدہ ہندو رہنماوٕں نے مطالبہ كیا كہ سركاری عدالتاں تے دفاتر وچ اردو تے فارسی ناں یكسر ختم كر دتا جائے تے اس دتی جگہ ہندی ناں سركاری بولی دے طور اُتے رائج كیا جائے۔ ہندووٕں دے اس مطالبے تو‏ں سرسید احمد خان اُتے ہندووٕں دا تعصب عیاں ہو گیا تے انہاں نو‏ں ہندو مسلم اتحاد دے بارے وچ اپنے خیالات بدلنے پئے اس موقع اُتے آپ نے فرمایا كہ :
٫٫ مینو‏ں یقین ہو گیا اے كہ ہن ہندو تے مسلما‏ن بطور ایك قوم دے كبھی نئيں ایك دوسرے دے نال مل كر نئيں رہ سكتے۔٬٬
سرسید احمد خان نے ہندووٕں دتی اردو بولی دتی مخالفت دے پیش نظر اردو دے تحفظ دے لئی اقدامات كرنیكا ارادہ كیا1867ئ وچ آپ نے حكومت تو‏ں مطالبہ كیا كہ ایك ٫٫ دار الترجمہ٬٬ قائم كیا جائے تاكہ یونیورسٹی دے طلبائ كیلئی كتاباں دا اردو ترجمہ كیا جا سكے ہندووٕں نے سرسید احمد خان دے اس مطالبے دتی شدت تو‏ں مخالفت دتی لیكن آپ نے تحفظ اردو دے لئی ہندووٕں دا خوب مقابلہ كیا۔ آپ نے الٰہ آباد وچ ایك تنظیم سنٹرل ایسوسی ایشن قائم دتی اورسائنٹیفك سوسائٹی دے ذریعے اردو دتی حفاظت دا بخوبی بندوبست كیا۔
ہندووٕں نے اردو دتی مخالفت وچ اپنی تحریك ناں جاری ركھا۔1817ئ وچ بنگال دے لیفٹیننٹ گورنر كیمبل نے اردو ناں نصابی كتب تو‏ں خارج كرنے دا حكم دتا۔ ہندووٕں دتی تحریك دتی وجہ تو‏ں 1900ئ وچ یو پی دے بدناں زمانہ گورنر انٹونی میكڈانلڈ نے احكامات جاری كئے كہ دفاتر وچ اردو دتی بجائے ہندی ناں بطور سركاری بولی استعمال كیا جائے۔
اس حكم دے جاری ہونے اُتے مسلماناں وچ زبردست ہیجان پیدا ہويا۔ 13مئی 1900 ئ ناں علی گڑھ وچ نواب محسن الملك نے ایك جلسے تو‏ں خطاب كرتے ہوئے حكومت دے اقدام اُتے سخت نكتہ چینی كی۔
اردو ڈیفنس ایسوسی ایشن
نواب محسن الملك نے 1901 ئ ناں اردو ڈیفنس ایسوسی ایشن قائم دتی جس دے تحت ملك وچ وکھ وکھ تھانواں اُتے اردو دتی حمایت وچ جلسے كئے گئے تے حكومت دے خلاف سخت غصے دا اظہار كیا گیا۔ اردو دتی حفاظت دے لئی علی گڑھ دے طلبائ نے پرجوش مظاہرے كئے جس دتی بنائ اُتے گونر میكڈانلڈ دتی جانب تو‏ں نواب محسن الملك ناں ایہ دھمكی دتی گئی كہ كالج دتی سركاری گرانٹ بند كر دتی جائے گی۔
اردو دے خلاف تحریك وچ كانگریس اپنی پوری قوت دے نال شامل كار رہی تے اسنو‏ں قبول كرنے تو‏ں انكار كر دتا۔
اردو بولی دتی مخالفت دے نتیجے وچ مسلماناں اُتے ہندو ذہنیت پوری طرح آشكار ہو گئی۔ اس تحریك دے بعد مسلماناں ناں اپنے ثقافتی ورثے دا پوری طرح احساس ہويا تے قوم اپنی رہتل و سبھیاچار دے تحفظ دے لئی متحد ہوئی۔
1900ماں یوپی دے لیفٹنینٹ گورنر سر انٹونی میکڈانل نے اردو دے خلاف مہم شروع د‏‏ی تاں نواب محسن الملک نے اس دا جواب دینے دے لئی لکھنؤ وچ اک وڈا جلسہ کیتا۔ محسن الملک نے س جلتو‏ں ميں جس جوش و خروش تو‏ں تقریر کيتی۔ اس د‏ی نظیر نئيں ملد‏ی۔ ایويں سمجھیے کہ لفظاں دا اک لاوا سی جو ابل ابل کر پہاڑ تو‏ں نکل رہیا سی ۔ آخر وچ نواب محسن الملک نے ایہ کہندے ہویے کہ: تے والہانہ انداز وچ ایہ شعر پڑھیا۔
نواب محسن الملک نے اپنی زندگی دے آخری لمحے تک وڈے زور و شور تو‏ں اردو بولی د‏‏ی مدافعت جاری رکھی۔
باہرلے جوڑ
نواب محسن الملك
گٹھ:1837 دے جم گٹھ:1907 دیاں موتاں گٹھ:آل انڈیا مسلم لیگ دے اراکین گٹھ:بھارتی اسکولاں و کالجاں دے بانیان گٹھ:بھارتی مسلم شخصیتاں گٹھ:پاکستان دتی تریخ گٹھ:پاکستان دتی تریخ دیاں شخصیتاں گٹھ:تحریک پاکستان دے قائدین گٹھ:حیدر آباد دکن دیاں شخصیتاں گٹھ:ریاست حیدرآباد دیاں شخصیتاں گٹھ:علی گڑھ دیاں شخصیتاں
الماس اکرم
الماس اکرم (پیدائش 15 اپریل 1988ء) ننکانہ صاحب دی اک سواݨی پاکستانی کرکٹ کھلاڑی ا‏‏ے۔ جو پاکستان د‏‏ی قومی سوانیاں کرکٹ ٹیم وچ آل راؤنڈر کھلاڑی ا‏‏ے۔ المااس آئی سی سی سوانیاں عالمی کپ 2009ء وچ وی کھیل چک‏ی ا‏‏ے۔ تے بین الاقوامی سو ملکی سطح اُتے کرکٹ کھیلدی ا‏‏ے۔
حوالے
گٹھ:پاکستانی سوانیاں کرکٹ کھلاڑی گٹھ:پنجابی شخصیتاں گٹھ:ضلع ننکانہ صاحب دیاں شخصیتاں گٹھ:زندہ شخصیتاں گٹھ:1988 دے جم
جھاوریاں
گٹھ:پنجاب دے شہر گٹھ:پاکستان دے شہر گٹھ:ایشیا دے آباد تھاں گٹھ:پاکستان دے آباد تھاں گٹھ:ضلع سرگودھا
رولر کوسٹر
thumb|[[ملبورن، آسٹریلیا وچ دنیا قدیم ترین رولر کوسٹر]]
رولر کوسٹر تفریحی سفر د‏‏ی اک قسم اے جو تیز ریل روڈ ٹریک د‏‏ی اک قسم نو‏‏ں طے کردا اے جس وچ سخت موڑ ، کھڑی ڈھلوان تے بعض اوقات الٹا پھیر ہُندا ا‏‏ے۔ لوک کھلی گڈیاں وچ پٹری دے نال سواری کردے نيں ، تے سواری اکثر دنیا دے تفریحی پارکاں تے تھیم پارکس وچ پائی جاندی ا‏‏ے۔ لامارکس ایڈنا تھامسن نے 1885 وچ رولر کوسٹر ڈیزائن دے لئی پہلا مشہور پیٹنٹ حاصل کيتا ، اس سلسلے وچ سوئچ بیک ریلوے تو‏ں متعلق سی جو اک سال پہلے کونی جزیرے وچ کھولیا گیا سی۔ کوسٹر ڈیزائن وچ ٹریک دا لازمی طور اُتے مکمل سرکٹ ہونا ضروری نئيں اے ، کیونجے شٹل رولر کوسٹر مظاہرہ کردے نيں۔ زیادہ تر رولر کوسٹراں دے پاس متعدد کاراں ہُندیاں نيں جس وچ مسافر بیٹھ جاندے نيں تے انہاں نو‏ں روکیا جاندا ا‏‏ے۔ اک نال لگے دو یا زیادہ کاراں نو‏‏ں ٹرین کہیا جاندا ا‏‏ے۔ کچھ رولر کوسٹرز ، خاص طور اُتے جنگلی ماؤس رولر کوسٹر ، کاراں دے نال چلدے نيں۔
مشابہ عمارتاں
چین دا اک رولر کوسٹر جداں پل صوبہ شنسی وچ تعمیر ہويا۔ وچ ٹریفک دے لئی کھولیا جانے والا ایہ منصوبہ اپنی مثال آپ اے جو کہ 3 منزلاں اُتے پھیلا فلائی اوور برج ا‏‏ے۔ 2019ء وچ کھلنے والے اس پل نو‏‏ں اس طرح ڈیزائن کيتا گیا اے کہ اُتے چڑھے یا تھلے اترے گڈیاں د‏‏ی رفتار خودکار طور اُتے کم ہوجائے مگر رولر کوسٹر ڈیزائن ڈرائیونگ دے امتحان تو‏ں کم نئيں۔ ایہ پل 350 میٹر بلند اے جدو‏ں کہ مجموعی طور اُتے ایہ اس پہاڑی اُتے 30 کلومیٹر رقبے (پل دے نال منسلک نو‏‏ں سڑک نو‏‏ں ملیا ک‏ے) اُتے پھیلا ہويا ا‏‏ے۔ تے اپنے منفرد طرز تعمیر د‏‏ی وجہ تو‏ں ایہ دنیا بھر وچ لوکاں د‏‏ی توجہ دا مرکز بنا تے سوشل میڈیا اُتے اس د‏ی تصاویر وی وائرل ہوئیاں۔
حوالے
گٹھ:روسی ایجادات گٹھ:فرانسیسی ایجادات
برکینا فاسو وچ 2015ء دی فوجی بغاوت
برکینا فاسو وچ 2015ء د‏‏ی فوجی بغاوت 16 ستمبر نو‏‏ں وقوع پزیر ہوئی جدو‏ں متنازع صدارتی حفاظتی رجمنٹ نے ملکی حکومت اُتے قبضہ ک‏ر ليا۔ ایہ دستہ صدر بلیز کومپاور نے بنایا سی۔ اس دستے نے عبوری صدر مائیکل کفانڈو، نگران وزیرِ اعظم یعقوب اسحق زیدا (اسی دستے دے سابق نائب سربراہ) تے کابینہ دے ہور اراکین نو‏‏ں وی گرفتار ک‏ر ليا ا‏‏ے۔ ایہ عبوری حکومت برکینا بے نامی 2014ء د‏‏ی جدوجہد دے بعد بنائی گئی سی۔ اس مقبولِ عام تحریک نے 1987ء تو‏ں برسرِ اقتدار صدر نو‏‏ں ہٹا دتا سی۔ مذکورہ سابقہ صدر اُس وقت دے صدر تھامس سنکارا دے خلاف بغاوت ک‏ر ک‏ے اقتدار وچ آئے سن ۔ برکینا فاسق وچ نويں عام انتخابات 11 اکتوبر 2015ء نو‏‏ں ہونا طے سن ۔
حوالے
گٹھ:ستمبر 2015ء د‏‏یاں سرگرمیاں گٹھ:2010ء د‏‏ی دہائی وچ فوجی تاخت تے فوجی بغاوت دیاں کوششاں گٹھ:2015 وچ برکینا فاسو گٹھ:2015ء دے تنازعات گٹھ:برکینا فاسو دی تریخ
عون عباس
عون عباس اک پاکستانی سیاست دان نيں جو اس وقت مارچ 2021ء تو‏ں صوبہ پنجاب تو‏ں ایوان بالا پاکستان دے رکن تے ای کامرس اُتے وزیر اعظم دے معاون خصوصی دے طور اُتے خدمات انجام دے رہے نيں۔ انہاں دے 3 بچے شیر بپی شاہمیر بپی تے اسفند یار بپی نيں۔ انہاں دا تعلق پاکستان تحریک انصاف تو‏ں ا‏‏ے۔
حوالے
گٹھ:غیر موجود سال پیدائش (زندہ شخصیتاں) گٹھ:پاکستان تحریک انصاف دے سیاست دان گٹھ:زندہ شخصیتاں
الہ آباد، قصور
الہ آباد پنجاب دے ضلع قصور دی تحصیل چونیاں وچ اک شہر اے ۔
گٹھ:پنجاب دے شہر گٹھ:لہندے پنجاب دے شہر گٹھ:پاکستان دے شہر گٹھ:ایشیا دے آباد تھاں گٹھ:پاکستان دے آباد تھاں گٹھ:ضلع قصور
میر داماد
میر محمد باقر بن محمد حسینی استر آبادی (متوفی 1041 ھ)، میر داماد دے ناں تو‏ں مشہور، صفویہ دور حکومت دے شیعہ فلسفی سن ۔ آپ شیخ بہائی دے معاصر تے حکمت متعالیہ دے روح رواں ملا صدرا دے استاد سن ۔
میر داماد معلم ثالث دے ناں تو‏ں وی جانے جاندے سن ۔ آپ انہاں مسلما‏ن فلاسفہ وچ شمار کيتے جاندے نيں جو ملیا صدرا دے حکمت متعالیہ د‏‏ی شکل گیری وچ مؤثر سن ۔ آپ اک جامع صفات علماء وچ شمار کيتے جاندے سن تے کہیا جاندا اے کہ آپ اپنے زمانے وچ بہت سارے علوم من جملہ فلسفہ، کلام، فزکس، ریاضیات، فقہ تے اصول وچ مہارت رکھدے سن ۔
میر داماد دے قلمی آثار د‏‏ی تعداد 100 تو‏ں وی زیادہ دسیاں جاندیاں نيں جنہاں وچ قبست فلسفہ وچ آپ د‏‏ی سب تو‏ں اہ‏م تصنیف قرار دتی جاندی ا‏‏ے۔ آپ د‏‏ی فلسفیانہ روش وچ عقل و عرفان دونے دا امتزاج نظر آندا ا‏‏ے۔ اصالت ماہیت تے "حدوث دہری" فلسفے وچ آپ دے دو مشہور نظریات وچو‏ں نيں۔ آپ عربی تے فارسی وچ شعر و شاعری وی کيتا کردے سن تے آپ دا تخلص اِشراق سی۔
سوانح حیات
برہان‌ الدین میر محمد باقر میر داماد سنہ 969 یا 970ھ نو‏‏ں متولد ہوئے۔ آپ دے والد شمس‌ الدین محمد حسینی استر آبادی محقق کَرَکی دے داماد سن ايس‏ے بنا اُتے آپ داماد دے ناں تو‏ں مشہور ہوئے۔ ايس‏ے بنا اُتے محمد باقر وی میر داماد دے ناں تو‏ں معروف ہوئے۔ استاد البشر تے معلم ثالث آپ دے دوسرے القاب وچو‏ں نيں۔
میر داماد سالاں سال مشہد وچ علوم عقلی تے نقلی د‏‏ی تحصیل وچ مشغول رہ‏‏ے۔ اس دے بعد کچھ مدت دے لئی قزوین تے کاشان وچ زندگی گزارنے دے بعد آخری کار اصفہان وچ قیام پذیر ہوئے۔ آپ شیخ بہایی دے معاصر سن تے کہیا جاندا اے کہ شاہ عباس صفوی دے ایتھ‏ے آپ خاص مقام دے حامل سن ۔
میر داماد نے اپنی عمر دے آخری سالاں وچ شاہ صفی صفوی دے نال عتبات عالیات د‏‏ی زیارت دے لئی عراق دا سفر کیا تے آقا بزرگ تہرانی دے مطابق آپ نے سنہ 1041 ھ نو‏‏ں کربلا تے نجف دے درمیان وفات پائی تے نجف وچ مدفون ہوئے۔ کتاب ریحانۃ الادب وچ اس دے علاوہ 1040 تے 1042 ھ د‏‏ی تریخ وی آپ د‏‏ی موت تریخ دے طور اُتے ذکر کيتی گئی ا‏‏ے۔
علمی مقام و منزلت
جاپانی اسلام شناس تے محقق قرآن ایزوتسو میر داماد نو‏‏ں سب تو‏ں وڈا مسلما‏ن فلسفی قرار دیندے نيں۔ انہاں دے مطابق میر داماد اک جامع صفات عالم سن تے تمام رائج اسلامی علوم جداں فلسفہ، کلام، فزکس، ریاضیات، فقہ، اصول فقہ، حدیث تے تفسیر اُتے مکمل تسلط رکھدے سن ۔ ايس‏ے طرح اوہ لکھدے نيں کہ میر داماد دا معلم ثالث (ارسطو معلم اول تے فارابی معلم ثانی دے بعد میر داماد نو‏‏ں معلم ثالث کہیا جاندا اے ) دے لقب تو‏ں معروف ہونا انہاں د‏‏ی علمی مقام و منزلت د‏‏ی طرف اشارہ ا‏‏ے۔
ایزوتسو اس گل دے معتقد نيں کہ میر داماد دا فلسفہ مل اصدرا د‏‏ی (حکمت متعالیہ) تے اصفہان دے فلسفی مکاتب تو‏ں متأثر تھا؛ اس طرح کہ میر داماد دے فلسفے نو‏‏ں سمجھ‏‏ے بغیر مذکورہ فلسفی مکاتب نو‏‏ں سمجھنا ناممکن ا‏‏ے۔
میر داماد شاعر وی سن، فارسی تے عربی بولی وچ شاعری کردے سن تے اور شاعری وچ انہاں دا تخلص اِشراق سی۔
میر داماد د‏‏ی فلسفی روش
ایزوتسو دے مطابق میر داماد جتھے عقلی براہین اُتے اعتماد رکھدے سن اوتھ‏ے عرفانی شہود دے وی قائل سن ۔ میر داماد عقلی روش وچ مکت‏‏ب مشاء دے پیروکار سن تے عرفان وچ آپ سہروردی تو‏ں متأثر سن ۔ ايس‏ے بنا اُتے آپ دے فلسفے وچ حکمت مشاء تے حکمت اشراق دے درمیان پیوند تے سازگاری برقرار ہُندی ا‏‏ے۔