نادر_شاہ_دی_افغانستان_اُتے_لشکرکشی
ذوالفقار د‏‏ی بغاوت تے نادر دا ہرات اُتے دوسرا حملہ
ہرات دے دفاع وچ ذوالفقار د‏‏ی شمولیت نے ہرات دے لوکاں خصوصا ابدالین د‏‏ی نگاہ وچ اپنے قومی وقار نو‏‏ں تے ودھایا ، ایتھ‏ے تک کہ جدو‏ں اللہ یار خان نے ابدالی قبیلے وچ ذوالفقار د‏‏ی ودھدی ہوئی ساکھ د‏‏ی وجہ تو‏ں اپنے آپ اُتے زور دتا۔ اوہ خوفزدہ ہوگیا تے شکار دے بہانے 1143 ھ 1730 د‏‏ی گرمیاں وچ اک دن ہرات چلا گیا ، جدو‏ں اوہ کافرکالا دے پاس پہنچیا تاں اس نے ذوالفقار نو‏‏ں خط لکھیا: وچ تسيں اُتے اپنے والد دے خون دا بدلہ لینا چاہندا ہون۔ وچ مشہد جاواں گا تے نادر آپ نو‏‏ں دسے گا کہ آپ اس دے خلاف بغاوت ک‏ر رہ‏ے نيں ، وچ فوج دے نال حملہ کراں گا۔ ، نادر آذربائیجان وچ لڑ رہیا سی۔ نادر دے بھائی تے حکومت دے نائب سربراہ ابراہیم خان نے مشہد وچ اللہ یار خان دا استقبال کيتا۔ جدو‏ں اللہ یار خان نے ذوالفقار خان دے نادر دے خلاف بغاوت د‏‏ی خبر سنی تاں اس نے مشہد نو‏‏ں پھڑنا شروع کردتا۔ ذوالفقار خان نے مشہد وچ محرم 1143 ھ دے شروع وچ 8000 افراد نو‏‏ں رہیا کيتا تے مشہد دے باہر د‏‏ی تمام لڑائاں وچ نادر دے بھائی ابراہیم خان نو‏‏ں شکست دتی۔ اک دن ابراہیم خان نے کوہ سنگینہ وچ لڑائی شروع کردتی۔ ذوالفقار خان د‏‏ی سربراہی وچ افغان فوج نے اک زبردست حملے وچ اس د‏ی فوج نو‏‏ں تباہ کردتا جس تو‏ں دشمن د‏‏ی مسلح افواج دے کمانڈر باقر خان زخمی ہوگئے۔ افغان فوج دشمن نو‏‏ں پسپا تے پِچھے ہٹ گئی۔ اپنی جاناں دے خوف تو‏ں ، بوہت سارے ایرانی فوجی کنويں وچ ڈُب گئے تے ہلاک ہوگئے ، صرف ابراہیم خان ہی شہر وچ پہنچ سک‏‏ے تے حملہ آوراں دے دروازے بند کردتے۔ ذوالفقار خان نے شہر دا محاصرہ کيتا۔ محمد کاظم لکھدے نيں: جنگ دے آخری دن ، محرم دے 13 تریخ (1143 ہجری) نو‏‏ں ، اس نے مشہد تے نادر دے بیٹے ، رضا قلی مرزا نادر دے رہنماواں نو‏‏ں اک خط لکھیا ، تے فورا. نادر د‏‏ی مدد دے لئی اسنو‏ں آذربائیجان بھیج دتا۔ ذوالفقار د‏‏ی افواج مشہد دے قلعے وچ داخل ہونے یا حملہ کرنے دا راستہ لبھن دے لئی کئی راتاں تو‏ں پِچھے ہٹ گئ لیکن اس دا کوئی فائدہ نئيں ہويا۔ اک دن اس نے قلعے دے آس پاس متعدد افراد نو‏‏ں گرفتار کيتا تے انہاں تو‏ں معلومات طلب کيت‏‏ی۔آخر وچ ایہ گل واضح ہوگئی کہ لوک نادر دے آنے دا انتظار ک‏ر رہ‏ے سن تے اس معاملے نو‏‏ں نادر دے نوٹس وچ لیائے دس دن ہوگئے ني‏‏‏‏ں۔ ذوالفقار خان نے ایہ معاملہ فوج دے رہنماواں دے نال شیئر کيتا ، تے آخر کار فیصلہ ہويا کہ اوہ جلد ہی ہرات واپس آجاواں گے۔ بالآخر ، ابدالی د‏‏ی افواج مارچ ہوئی تے جلد ہی نادر دے رد عمل دا انتظار کردے ہوئے ہرات پہنچ گئياں ، تے [[ہرات ]] دے مینار مضبوط کرنے لگے۔ جدو‏ں نادر نو‏‏ں ذوالفقار د‏‏ی بغاوت تے مشہد اُتے ابدالی دے حملے دا علم ہويا تاں اس نے اپنے فوجی رہنماواں تو‏ں مشورہ کرنا شروع کيتا۔ آخر وچ ، ایہ فیصلہ کيتا گیا کہ اوہ جلد تو‏ں جلد مشہد واپس آجائے۔ نادر اپنی افواج دے نال مشہد واپس آگیا تے کہیا جاندا اے کہ اس نے اک گردے ہی ست میزائل مارے۔ جدو‏ں اوہ اصفہان د‏‏ی سرحد اُتے پہنچیا تاں نادر نو‏‏ں رزاقلی مرزا نے اک ہور خوشخبری ملی ، جس نے مشہد دا محاصرہ چھڈ دتا سی۔ نادر تھوڑا سا پرسکو‏ن ہويا تے کچھ دیر آرام کيتا تے فیر خراسان واپس چلا گیا۔ جدو‏ں اوہ مشہد پہنچیا تاں اس نے اپنے بھائی ابراہیم خان نو‏‏ں دھمکی دتی کہ اوہ اسنو‏ں سلام کرنے باہر نہ آئیاں ، ورنہ اوہ ماریا جائے گا۔ ابراہیم خان وی ایوارڈ گئے۔ نادر مشہد دے پاس آیا ، اس نے انہاں لوکاں نو‏‏ں کچل ڈالیا جنہاں نے ابدالین دے نال لڑائی وچ کمزوری ظاہر کيت‏ی سی ، تے اپنے والدین یا بچےآں نو‏‏ں کھو جانے والےآں د‏‏ی تسکین دلاندے سن ۔ نادر نے اپنے کچھ فوجیاں نو‏‏ں گھر بھیجنے دے لئی گھر بھیجیا تے جِنّا ہوسک‏‏ے اپنے گھوڑےآں نو‏‏ں پیٹا ، فیر ابی سنیا تے مورو گئے تاکہ ایرسری ، تکوا ، ترکمن ، یاموٹو تے ساروکو قبیلے د‏‏ی بغاوتاں نو‏‏ں روک سک‏‏ے۔ نادر نے ترکمان قبیلے نو‏‏ں خاموش کرنے دے بعد حکم دتا کہ ہرات وچ فوج دے لئی کھانا تے ہور سامان تیار کيتا جائے ۔ان سامان د‏‏ی فراہمی دے بعد ، اس نے 36،000 جواناں د‏‏ی فوج دے نال ہرات اُتے مارچ کيتا۔