cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
مرزا کوچک خان
جنگل تحریک
منگل 12 جون ، 1918 نو‏‏ں جنگلی فوجیاں تے مشترکہ برطانوی تے سفید فام روسی افواج دے وچکار لڑائی دا مقام سی۔مؤخر الذکر فورس (جنہاں د‏‏ی سربراہی جنرل ڈنسٹر ویل تے کرنل لازر بیچراخوف نے د‏‏ی تھی) بھانويں باضابطہ طور اُتے صرف روسی فوجیاں د‏‏ی وطن واپسی نو‏‏ں منظم کرنے د‏‏ی کوشش کيتی جارہی سی ، لیکن حقیقت وچ باجکو پہنچنے تے اس دے خلاف لڑنے دے لئی کیسپیائی راستہ تو‏ں منجیل تو‏ں گزرنے دا منصوبہ سی۔ نو تشکیل شدہ باکو کمیون (جس د‏‏ی قیادت اسٹیپن شاہومیان) کردی ا‏‏ے۔ جنرل ڈنسٹر ویل د‏‏ی نجی ڈائریاں تے نوٹ ، جنہاں وچ ڈنسٹرفورس مشن دے شمالی فارس تے باکو دے کمانڈ دے دوران رکھے گئے نوٹ وی شام‏ل نيں ، جنرل ڈنسٹر ویل د‏‏ی عظیم پو‏تی نے اصل تو‏ں نقل کيتا اے ، تے عظیم جنگ دے پرائمری دستاویزات آرکائیو وچ شریک نيں۔ اس جنگ وچ میرزا کوچیک خان د‏‏ی فوجاں نو‏‏ں شکست دا سامنا کرنا پيا کیونجے مشترکہ فوج دے ذریعہ توپ خانہ ، بکتر بند کار تے ہوائی جہاز استعمال ہوئے۔ مرزا دا فیلڈ کمانڈر جرمنی دا اک افسر ( میجر وان پاشین ) سی جو راشت وچ برطانوی جیل تو‏ں رہیا ہونے دے بعد جنگل تحریک وچ شام‏ل ہويا سی۔
روس وچ بالشویکاں دی فتح دے بعد جنگل د‏‏ی تحریک نو‏‏ں ہور فروغ ملیا تے کشش ثقل ہوگئی۔ مئی 1920 وچ سوویت بحریہ د‏‏ی سربراہی فیوڈور راسکلنکوف نے د‏‏ی تے گرگوری آرڈونوکونڈیز دے ہمراہ انزالی دی کیسپین بندرگاہ وچ داخل ہوئے۔ اس مشن نو‏‏ں صرف روسی بحری جہاز تے اسلحہ دے تعاقب وچ ہی اعلان کيتا گیا سی جو انزالی نو‏‏ں سفید فام روسی انسداد انقلابی جنرل ڈینکن نے انزالی وچ برطانوی افواج دے ذریعہ پناہ دتے سن ۔
سوشلسٹ جمہوریہ گیلان
thumb| [[فارسی زبان|فارس تے روسی زبان وچ روسی ٹیلی گراف ایجنسی (روسی ٹیلی گراف ایجنسی) دا ریڈ ایران وال اخبار پڑھدا اے: مرزا کچک خان دے اعزاز تے نو اعلان کردہ سوویت جمہوریہ گیلان دے جشن وچ ، 27 جون 1920 ، لانگ لائیو مرزا کچک "، راشٹ۔]] مرزا کوچک خان نے سوویت انقلابیاں دے نال کچھ شرائط اُتے تعاون کرنے اُتے اتفاق کيتا جنہاں وچ سوشلسٹ جمہوریہ گیلن (جسنو‏ں ریڈ جمہوریہ جنگل وی کہیا جاندا اے ) د‏‏ی قیادت وچ انہاں د‏‏ی قیادت وچ اعلان کيتا گیا سی تے روس دے داخلی امور وچ روس د‏‏ی براہ راست مداخلت نہ ہونا وی شام‏ل سی۔ جمہوریہ اُتے ، جلد ہی اک طرف مرزا تے اس دے مشیراں دے گروپ تے روس تے کمیونسٹ پارٹی آف فارس (باکو وچ قائم ایڈالٹ پارٹی تو‏ں تیار) دے درمیان اختلافات پیدا ہوگئے۔ لینن نو‏‏ں اپنے دو افراد دے اک مندوب دے ذریعہ پٹیشن بھیج کر خونی تنازعات دے حل دے لئی مرزا د‏‏ی کوششاں دا کوئی نتیجہ برآمد نئيں ہويا۔ سن 1921 تک تے خاص طور اُتے سوویت یونین تے برطانیہ دے وچکار ہونے والے معاہدے دے بعد سوویت یونین نے سوشلسٹ جمہوریہ گیلن دی ہور حمایت نہ کرنے دا فیصلہ کيتا تے اس دے نتیجے وچ کرنل رضا خان (آئندہ رضا شاہ ) د‏‏ی سربراہی وچ حکومت‏ی افواج نے منتشر فوجاں نو‏‏ں ختم کردتا جمہوریہ جنگل۔ اُتے ، ایتھ‏ے اک مختلف نقطہ نظر اے جس دے نزدیک مرزا کوچک خان تے اس دے اندرونی حلفےآں نو‏‏ں گیلن وچ جاگیرداری نو‏‏ں ترک کرنے ورگی وڈی بنیاد پرست معاشرتی تبدیلیاں تو‏ں نمٹنے تے اس دا فائدہ اٹھانا نئيں سی جس د‏‏ی وجہ تو‏ں جمہوریہ نو‏‏ں زبردست راستہ ہموار کيتا جاندا۔ اس د‏ی آخری فتح۔ سجے|thumb| کامریڈ سعد اللہ درویش د‏‏ی تفویض دا خط ، جس وچ مرزا کوچک خان نے دستخط کیتے سعداللہ درویش نو‏‏ں اس صوبے وچ ریڈ ایرانی انقلاب نو‏‏ں فروغ دینے دے لئی ، صوبہ مازندران د‏‏ی مشن والی افواج د‏‏ی انقلابی کونسل (کمیسار) دا صدر مقرر کيتا گیا ا‏‏ے۔ اس خط اُتے مرزا کوچک خان (اس دے معمول اُتے دستخط کوچیک جنگلی یعنی جنگل دا کچک ) تے جمہوریہ ایران د‏‏ی انقلابی کونسل ، 1920 دے دوسرے ممبراں نے دستخط کیتے نيں۔ خط وچ جو لہجہ تے اصطلاحات استعمال کیت‏‏ی گئیاں نيں اوہ اس وقت دے انقلابی جوش نو‏‏ں ظاہر کردیاں نيں تے ، کچھ مورخین دے ذریعہ مرزا دے نال قدامت پسندی د‏‏ی تجویز دے برخلاف ، سوشلزم دے نظریات تو‏ں انہاں د‏‏ی عقیدت۔
مرزا د‏‏ی موت
کھبے|thumb| [[رشت وچ مرزا کوچک خان مقبرہ]] مرزا تے اس دے ساتھی ، روسی نژاد اک انقلابی مہم جو ، گاؤک نامی ، ، "مسال" دے آس پاس تلہش پہاڑاں وچ تنہا رہ گئے ، دونے دا شدید سردی د‏‏ی وجہ تو‏ں انتقال ہويا۔ اک مقامی مکان مالک نے اس دے جسم نو‏‏ں منقطع کردتا سی تے انہاں دا سر انقلاب تے انقلابی نظریات اُتے حکومت کیت‏‏ی نويں تسلط قائم کرنے دے لئی رشت وچ دکھایا گیا سی۔ انہاں نے اس د‏ی میت نو‏‏ں رشت دے سولیندراب وچ دفن کيتا تے اپنا کٹا ہويا سر تہران وچ کوساک کمانڈر رضا خان (جو بعد وچ ایران دا پہلا پہلاوی شاہ بن گیا) نو‏‏ں بھیجیا۔ دوسری عالمی جنگ دے دوران تے رضا شاہ دی جلاوطنی دے لئی روانگی دے بعد ، مرزا کوچک دے دوست اس دا سر تہران تو‏ں واپس لیائے تے اسنو‏ں اس دے مقبرے وچ دفن کردتا۔ رشت وچ مرزا کوچک دے مقبرے نو‏‏ں اسلامی انقلاب دے بعد دوبارہ تعمیر کيتا گیا سی۔
تاریخی تجزیہ
مورخین نے جنگل موومنٹ کے خاتمے وچ مدد کرنے والے عوامل دا تجزیہ کرنے د‏‏ی کوشش کيتی ا‏‏ے۔ کچھ اہ‏م مطالعات وچ شام‏ل نيں جنہاں وچ گریگوری یگیقیان تے ابراہیم فخریائی (ریڈ جمہوریہ د‏‏ی مرزا د‏‏ی کابینہ وچ وزیر سبھیاچار) نے کمیونسٹ (ایڈالت) پارٹی دے ذریعہ کیتے گئے دونے انتہا پسندانہ اقدامات دے لئی اک کردار د‏‏ی تجویز پیش کيت‏‏ی اے جس تو‏ں عوام وچ مذہبی جذبات د‏‏ی مخالفت کيتی گئی سی ، تے مرزا کوچک خان دے مذہبی تے بعض اوقات کمیونسٹ پارٹی دے نال ممکنہ عوامل دے نال تعاون تو‏ں متعلق قدامت پسندانہ خیالات۔
باہرلے جوڑ
گٹھ: تالش دی تریخ گٹھ:ایرانی انقلابی گٹھ:صوبہ گیلان دیاں شخصیتاں گٹھ:1921ء وچ ایران گٹھ:1920ء وچ ایران گٹھ:ایران وچ 1910ء د‏‏ی دہائی گٹھ:ایرانی کمیونسٹ گٹھ:1921 دیاں موتاں گٹھ:1880 دے جم گٹھ:ایرانی شخصیتاں
پورنیما مہاتو
پورنیما مہاتو (انگریزی: Purnima Mahato) اکّ بھارتی تیرئنداز اتے تیرئندازی کوچ جمشیدپور؉ ، بھارت توں اے۔ اسنے ۱۹۹۸ دیاں دولت مشترکہ کھیڈاں وچ بھارتی قومی تیرئندازی چیمپیئن شپ اتے اکّ چاندی دا تمغہ جتیا اے۔ اوہ ۲۰۰۸ دے ثمر اولمپک وچ بھارتی قومی ٹیم لئی کوچ سی اتے ۲۰۱۲ دے ثمر اولمپک وچ ٹیم دے کوچ لئی چنیا گیا سی۔ اسنوں ۲۹ اگست ۲۰۱۳ نوں بھارت دے صدر ولوں دروناچاریا انعام دتا گیا سی۔
کریئر
بچپن وچ، مہاتو جمشیدپور؉ دے برسنگر وچ اکّ سیما وچ تیرئندازی ویکھدی سی۔ اسنے برمیمنیز، جمشیدپور؉ وکھے اکّ سیما وچ جان توں پہلاں اتھے سکھلائی دتی جدوں برسنگر وچ اکّ بند ہو گئی۔ اسنے ۱۹۹۲ وچ اس نوں بھارتی قومی ٹیم وچ شامل کیتا، اتے ٹیم نال سکھلائی لئی دلی چلی گئی۔
اکّ تیرئنداز دے روپ وچ، مہاتو نے قومی اتے انتر قومی دوواں تیرئندازی مقابلیاں وچ تمغے حاصل کیتے۔ اوہ اک بھارتی قومی چیمپین وی سی۔ ۱۹۹۳ دی قومانتری تیرئندازی چیمپیئن شپ وچ، اسنے ٹیم مقابلے وچ سونے دا تمغہ حاصل کیتا۔ ۱۹۹۴ وچ پنے نیشنل کھیڈاں وچ، اسنے تیرئندازی وچ چھ سون تمغے جتے۔ اسنے ۱۹۹۴ دیاں ایشیئن کھیڈاں وچ حصہ لیا پر تمغہ نہیں جتیا۔ ۱۹۹۷ وچ نیشنل چیمپیئن شپ وچ اسنے دو سونے دے تمغے حاصل کیتے اتے دو قومی ریکارڈ قائم کیتے۔ اس نے ۱۹۹۸ دیاں دولت مشترکہ کھیڈاں وچ چاندی دا تمغہ حاصل کیتا سی۔ ۱۹۹۹ دیاں انڈین نیشنل کھیڈاں وچ، ڈولا بینرجی نے ۳۰ سال میٹر تیرئندازی مقابلے وچ دو سال پہلاں مہاتو دا قومی ریکارڈ توڑ دتا سی۔
کوچنگ
مہاتو اکّ تیرئندازی کوچ اے۔ ۱۹۹۴ توں شروع کردیاں، اسنے ٹاٹا تیرئندازی اکیڈمی وچ کوچنگ حاصل کیتی، جسدی اوہ عہدے ۲۰۱۲ تک رہی سی۔ جیہناں تیرئندازاں دا اس نے نجی طور اُتے کوچ کیتا اے، اوہناں وچ ۲۰۱۲ دے ثمر اولمپیئن دیپکا کماری شامل ہن۔
مہاتو سپین وچ ۲۰۰۵ دی سینئر ورلڈ آؤٹڈور تیرئندازی چیمپیئن شپ سمیت کئی مقابلیاں وچ بھارتی قومی ٹیماں لئی کوچ رہا اے، جتھے اسدی ٹیم نے چاندی دا تمغہ حاصل کیتا سی۔ اس نے چین وچ ۲۰۰۷ دی سینئر ایشیئن تیرئندازی چیمپیئن شپ وچ وی بھارتی ٹیم دی کوچنگ کیتی، جتھے اسنے مرداں دی ٹیم دا کوچ پہلا تھاں حاصل کیتا اتے خاتون ٹیم جسدا اوہ کوچ تیجا تھاں حاصل کیتا۔ اوہ ۲۰۰۸ دے ثمر اولمپک وچ بھارت لئی اکّ معاون کوچ سی۔ اسنے کروئیشیا وچ ۲۰۰۸ دے ورلڈ کپ وچ وی بھارتی ٹیم دی کوچنگ کیتی سی، جتھے اس دے تیرئندازاں نے اکّ چاندی دا تمغہ اتے اکّ کانسی دا تمغہ حاصل کیتا سی۔ اسنے سال ۲۰۰۹ دی عالمی یوا تیرئندازی چیمپیئن شپ وچ بھارت دی کوچنگ دتی۔ اسنے تن تیرئندازاں نوں ۲۰۱۰ دے تیرئندازی ورلڈ کپ گرینڈ وچ کوچ دتا۔ اسنے ۲۰۱۰ دیاں ایشیئن کھیڈاں وچ بھارتی قومی ٹیم دی کوچنگ دتی، جتھے اس دے تیرئندازاں نے انفرادی مقابلیاں وچ دو کانسی دے تمغے حاصل کیتے۔ اسنے ۲۰۱۰ دیاں دولت مشترکہ کھیڈاں وچ بھارتی قومی ٹیم دی کوچنگ کیتی، اس دے تیرئندازاں نے تن سونے اتے دو کانسی دے تمغے جتے۔ گلوبل سپورٹس کانفرنس ٹییوآرئیپھ ۲۰۱۱ وچ، اسنوں سال دا کوچ چنیا گیا سی۔ اوہناں نوں رانچی وکھے ۲۳ جون، ۲۰۱۲ نوں اولمپک دن رن تقریب وچ جھارکھنڈ سرکار ولوں سال دے سبتوں ودھیا کوچ لئی رام دیال منڈا اوارڈ ملیا۔
پورنیما مہاتو جھارکھنڈ دی پہلی عورت کھڈارن اے، جس نوں پرتشٹھاوان دروناچاریا انعام نال اعزازی کیتا گیا اے۔
حوالے
گٹھ:۲۱ویں صدی دیاں بھارتی عورتاں گٹھ:زندہ لوک گٹھ:21ویں صدی دیاں بھارتی عورتاں گٹھ:اکیہویں صدی دیاں بھارتی عورتاں
ایمن اُداس
ایمن اداسپشاور، پاکستان دی اک گلوکار اتے گیت کار سی۔ اداس اکثر پی ٹی وی ٹیلیوژن اتے اے۔وی۔ٹی خیبر تے پرفورم کردی سی، جو کہ پاکستان وچ پرائیویٹ پشتو چینل اے۔
اس نے اپنے گیتاں لئی کافی مشہوری حاصل کیتی، پر اپنے پروار دے سخت خلاف کارن اک سنگیتکار بن کے رہِ گئی، جو ایہہ یعقین کردے سن کہ اک عورت دا ٹیلیوژن اُتے مظاہرہ کرنا پاپ اے۔ اس دی ودھ رہی ہرمنپیارتا دی شرم کارن اس دے دو بھراواں نے پچھلے ہفتے اس دے فلیٹ وچ داخل ہو کے اسدی چھاتی وچ تن گولیاں چلائیاں جدکہ اس دا شوہر (جو کہ اس دا دوجا شوہر اے) اس ویلے گھر توں باہر سی۔ اوہ اجے تک پھڑھے نہیں گئے۔
2009 وچ، پشاور وچ اس دے اپارٹمینٹ وچ اس نوں گولی مار کے قتل کر دتا گیا سی، جو کہ مبینہ طور اُتے اس دے بھراواں نے کیتی سی۔ اس دے آخری گیت دا سرلیکھ سی، "میں مر گئی پر اجے وی جیون وچ رہندی ہاں، کیونکہ میں اپنے پریمی دے سپنیاں وچ رہندی ہاں۔"   اس دا گھر رنگ روڈ نیڑے دلازک روڈ اُتے سی۔ اس دی موت دا مکھ کارن اجے وی سوالیا اے۔
حوالے
گٹھ:موت 2009 گٹھ:پشتون لوک گٹھ:پٹھان شخصیتاں گٹھ:پاکستانی لوک
کفتوری بن مصر
کھبے|thumb|447x447px| نوح د‏‏ی نسلاں د‏‏ی اک تعمیر نو، قدیم کریٹ اُتے "کیفتھوریم" رکھ کے۔
ناں و نسب
کیفتوری (عبرانی: כַּפְתּוֹר Kaftōr) بائبل وچ مذکور اک علاقہ اے، جسنو‏ں اس دے لوک کیفتورائٹس یا کیفتوریم کہندے نيں تے قدیم مصریاں د‏‏ی اک تقسیم دے طور اُتے اس دا ناں دتا گیا ا‏‏ے۔ مصر، ماری تے یوگاریت دے قدیم نوشتہ جات وچ وی کیفٹر دا ذکر ملدا ا‏‏ے۔ یہودی ذرائع نے کیفٹر نو‏‏ں پیلوسیئم دے علاقے وچ رکھیا، حالانکہ جدید ذرائع اسنو‏ں کلیسیا، قبرص یا کریٹ جداں علاقےآں تو‏ں جوڑدے نيں۔
یہودی اکاؤنٹس
کیفتوریٹس دا تذکرہ ، کتاب پیدائش وچ میزرائیم (مصر) دے کئی حصےآں وچو‏ں اک دے طور اُتے کيتا گیا ا‏‏ے۔ ایہ گل تواریخ د‏‏یاں کتاباں  دے نال نال بعد د‏‏ی تاریخاں وچ وی دہرائی گئی اے جداں کہ جوزیفس کے یہودیاں دے آثار قدیمہ i.vi.2، جس نے انہاں نو‏ں مصر تے سیفر حاشر ۱۰ وچ واضح طور اُتے رکھیا ا‏‏ے۔ جو انہاں نو‏‏ں نیل دے کنارے رہنے د‏‏ی وضاحت کردا ا‏‏ے۔ کیفتور تو‏ں فلستیاں د‏‏ی ہجرت دا تذکرہ آموس د‏‏ی کتاب  وچ کيتا گیا ا‏‏ے۔
جوزیفس ( یہودی نوادرات I, vi) ماورائے بائبل اکاؤنٹس دا استعمال کیفٹر تو‏ں فلسٹیا د‏‏ی طرف ہجرت دا سیاق و سباق فراہ‏م کردا ا‏‏ے۔ اس نے ریکارڈ کيتا اے کہ کیفتوریٹ مصری لوکاں وچو‏ں اک سن جنہاں دے شہر ایتھوپیک جنگ دے دوران تباہ ہو گئے سن ۔
کیفٹر دے محل وقوع دے بارے وچ روایت آرامی ٹارگمز وچ تے میمونائڈس د‏‏ی تفسیر وچ محفوظ سی جو اسنو‏ں ڈیمیٹا (کلاسیکی پیلوسیئم دے نیڑے نیل ڈیلٹا دے مشرقی کنارے پر) دے نیڑے کپوتکیہ ميں رکھدی ا‏‏ے۔ اس نظریے د‏‏ی تائید دسويں صدی د‏‏ی بائبل کےمفسر سعدیہ گاون ، تے ٹوڈیلا دے بنیامین نے د‏‏ی ، جو بارہويں صدی دے یہودی مسافر ناورے تو‏ں اے، جس وچ دونے نے لکھیا کہ ڈیمیٹا کیپٹر سی۔
پیدائش ۳۷:۵ اُتے دتی مدراش ربہ (موریس سائمن دے ترجمہ دے ۱۹۶۱ دے ایڈیشن وچ صفحہ ۲۹۸) کہندا اے کہ "کیفتوریم بونے سن "۔
ماری گولیاں
کیفتور نامی اک مقام دا ذکر ماری ٹیبلٹس دے متعدد متناں وچ کيتا گیا اے تے سمجھیا جاندا اے کہ ایہ کیفتور دا حوالہ ا‏‏ے۔ اک نوشتہ جس د‏‏ی تریخ c. 1780-1760 ق م وچ کیفتور دے اک آدمی دا تذکرہ کيتا گیا اے جس نے ماری تو‏ں ٹن وصول کيتا سی۔ ايس‏ے دور دے اک ہور ماری متن وچ کیفٹورائٹ ہتھیار دا ذکر کيتا اے ( kakku Kap-ta-ru-ú )۔ اک ہور وچ اک کیفتورائٹ چیز ( کا-تا-پو-ام کپ-تا-رو-ú ) ریکارڈ کيتی گئی اے جسنو‏ں ايس‏ے دور دے بادشاہ زمرلیم نے رضامہ دے بادشاہ شریا نو‏‏ں بھیجیا سی۔ حمورابی دے سلسلے وچ اک متن وچ کیفتورائٹ ( k[aa]p-ta-ri-tum ) کپڑ‏ے دا ذکر اے جو ماری دے راستے میسوپوٹیمیا بھیجیا گیا سی۔ اک انوینٹری جس دے بارے وچ خیال کيتا جاندا اے کہ ايس‏ے دور د‏‏ی اے جداں کہ پچھلی تحریراں وچ کیفٹورائٹ برتن ( GAL kap-ta-ri-tum ) (شاید اک وڈا جگ یا جار) دا ذکر ا‏‏ے۔
راس شمرا نصوص
یوگاریت (جدید راس شمرا، شام ) دے آرکائیوز تو‏ں اک اکاڈیائی متن وچ کیفٹر دا ممکنہ حوالہ موجود اے: اس وچ اک ایداں دے جہاز دا ذکر اے جو کسی ایسی جگہ تو‏ں پہنچنے اُتے ڈیوٹی تو‏ں مستثنیٰ اے جس دا ناں اکادین کیونیفارم علامات KUR دے نال لکھیا گیا ا‏‏ے۔ ڈگڈ۔ آر آئی. KUR اک فیصلہ کن اے جو کسی ملک د‏‏ی نشاندہی کردا اے، جدو‏ں کہ نشان DUGUD دا اک ممکنہ پڑھنا اے، اس جگہ دا ناں کبتوری ہوئے گا ، جو کیپٹر تو‏ں مشابہت رکھدا ا‏‏ے۔
امرنا دور دے یوگاریٹک نوشتہ جات دے اندر، kptr کا تذکرہ کيتا جاندا اے تے اسنو‏ں Caphtor سمجھیا جاندا اے: اک نظم وچ kptr نو‏‏ں مصر دے متوازی دے طور اُتے استعمال کيتا گیا اے ( Hkpt ) اس دا ناں دیوت‏ا کوتھر و خسیس دا گھر اے جو مصری دیوت‏ا پٹاہ دے مساوی یوگاریٹک ا‏‏ے۔. Hkpt دے حوالہ د‏‏ی دریافت تو‏ں پہلے علماء نے پہلے ہی یرمیاہ وچ پائے جانے والے iy Caphtor دے "مصر" دے سامی علمی ہونے دے امکان اُتے غور کيتا سی۔
مصری نوشتہ جات
kpt-ȝ-r ناں بالائی مصر وچ Kom Ombo دے Ptolemaic مندر دیاں تھانواں د‏‏ی لسٹ وچ hieroglyphics وچ لکھیا ہويا پایا جاندا اے تے اسنو‏ں Caphtor دے حوالے تو‏ں سمجھیا جاندا ا‏‏ے۔
kpt-ȝ-r کے حوالہ نو‏‏ں مندر دے دوسرے نوشتہ جات دے نال الجھن وچ نئيں ڈالنا چاہیدا تے اس تو‏ں پہلے د‏‏ی جگہاں تو‏ں مصر دے شمال مشرق د‏‏ی سرزمیناں وچ درج کیفٹیو نامی اک محلے دا ذکر کيتا گیا اے تے اس دے ہجے تے تلفظ مختلف نيں، حالانکہ بعض علماء نے اس دا قیاس کيتا ا‏‏ے۔ کہ ایہ وی کیفٹر دا حوالہ ا‏‏ے۔ کیفٹیو دے نال Caphtor د‏‏ی شناخت دیاں کوششاں ۱۹واں صدی وچ واپس چلی جاندیاں نيں  تے دلیل دیندے نيں کہ r مصری بولی وچ y وچ تبدیل ہو گیا ا‏‏ے۔ اُتے kpt-ȝ-r ناں "کیفٹر" تو‏ں زیادہ نیڑے تو‏ں مشابہت رکھدا اے (آخر) بطلیما دور دا اے تے ہن وی "r" اے تے "کیفٹیو" دے حوالے ايس‏ے جگہ اُتے وکھ تو‏ں پائے جاندے نيں۔ شناخت دے لئی بحث کرنے والےآں دا خیال اے کہ kpt-ȝ-r ناں د‏‏ی سامی شکل د‏‏ی مصری نقل اے تے "کیفتیو" حقیقی مصری شکل ا‏‏ے۔ سائس نے اُتے ۱۹واں صدی وچ پہلے ہی ایہ دلیل دتی سی کہ متن دے ناں جنہاں وچ kpt-ȝ-r ہُندا اے اوہ سامی شکلاں د‏‏ی نقل نئيں سن ۔ ہور علماء نے اس گل اُتے اختلاف کيتا اے کہ آیا ایہ kpt-ȝ-r دے واقع ہونے دے لئی کہیا جا سکدا اے کيتا۔
کیفٹیو د‏‏ی Caphtor دے نال مساوات عام طور اُتے انہاں تشریحات وچ نمایاں ہُندی اے جو Caphtor نو‏‏ں کریٹ، قبرص، یا اناطولیہ دے کسی علاقے تو‏ں مساوی کردی ا‏‏ے۔ جین ورکوٹر نے ۱۹۵۰ د‏‏ی دہائی وچ ریخمیر دے مقبرے دے اک نوشتہ د‏‏ی بنیاد اُتے ایہ استدلال کيتا سی کہ کیفٹیو نو‏‏ں "سمندر دے جزیراں" تو‏ں وکھ نئيں کيتا جاسکدا اے جس د‏‏ی اس نے بحیرہ ایجین دے حوالے تو‏ں شناخت د‏‏ی سی۔ اُتے ۲۰۰۳ وچ ، وینڈسلین نے اس گل د‏‏ی نشاندہی د‏‏ی کہ ویج ویر (لفظی طور اُتے "عظیم سبز") د‏‏ی اصطلاح جس دا ورکوٹر نے "سمندر" دا ترجمہ کيتا اے، دراصل نیل دے کنارے تے نیل دے ڈیلٹا وچ اگنے والی پودےآں تو‏ں مراد اے، تے ایہ کہ متن د‏‏ی جگہاں نیل ڈیلٹا وچ کیفٹیو.
حالانکہ ایہ مسئلہ طے نئيں ہويا۔ Caphtor/کیفٹیو: a New Investigation وچ ، John Strange نے استدلال کيتا اے کہ پچھلے پیراگراف وچ حوالہ دتی گئی دیر تو‏ں جغرافیائی فہرستاں نو‏‏ں اہمیت نئيں دتی جا سکدی، کیونجے اوہ قدیم جگہاں دے ناواں دے "بے ترتیب" مجموعے لگدے نيں، تے انہاں وچ ہور بدعنوانیاں تے نقلیاں نيں۔
ترجمہ
ٹارگمز کیفٹر نو‏‏ں آرامی وچ Kaputkai, Kapudkaکپوتکیا یا اس نال ملدا جلدا ترجمہ کردے نيں۔ کاپوٹکیا د‏‏ی وضاحت میمونائڈز نے د‏‏ی اے کہ اوہ مصر دے ساحلی علاقے اُتے ڈیمیٹا ا‏‏ے۔
کٹپٹوکا دا حوالہ دیندے ہوئے، Septuagint نے ناں دا ترجمہ "Kappadokias" دے طور اُتے کيتا تے Vulgate ايس‏ے طرح اسنو‏ں "Cappadocia" دے طور اُتے پیش کردا ا‏‏ے۔ ستارہويں صدی دے عالم سیموئیل بوچارٹ نے اسنو‏ں اناطولیہ وچ کیپاڈوشیا دے حوالے تو‏ں سمجھیا لیکن جان گل لکھدے نيں کہ ایہ ترجمے کپوتکیا تو‏ں متعلق نيں۔
جدید شناخت
thumb| TT39 (میٹروپولیٹن میوزیم آف آرٹ، MET DT10871) تو‏ں "چار غیر ملکی سربراہان"۔ سجے طرف تو‏ں دوسرا Keftiu ا‏‏ے۔ ۱۸واں صدی دے بعد تو‏ں مبصرین نے کیفٹر د‏‏ی متعدد شناختاں د‏‏ی کوشش کيتی جس نے پیلوسیم دے آس پاس وچ مصری ساحلی علاقے دے طور اُتے روايتی شناخت نو‏‏ں تیزی تو‏ں نظرانداز کيتا۔ انہاں وچ Coptus, Colchis ، قبرص ، کیفاڈوسیا ،in Asia Minor،سیلیسیا تے کریٹی دے نال شناخت شام‏ل سی۔
کو پٹس د‏‏ی نال شناخت اوسبورن د‏‏ی A Universal History From The Earliest Account of Time وچ درج کيتی گئی اے، جتھے ایہ تبصرہ کيتا گیا اے کہ بوہت سارے لوکاں دا خیال اے کہ اس ناں د‏‏ی ابتدا کیپٹر نال ہوئی ا‏‏ے۔ بھانويں ایہ تشریح مصر وچ کیفٹر نو‏‏ں رکھنے د‏‏ی روایت تو‏ں متفق اے لیکن ایہ روایت نو‏‏ں نظر انداز کردی اے کہ ایہ اک ساحلی علاقہ سی (بعض بائبل دے تراجم وچ جزیرہ دا ترجمہ کيتا گیا اے ) تے زیادہ واضح طور اُتے کپوتکیا ؛ تے ایہ تضاد اوسبورن وچ نوٹ کيتا گیا ا‏‏ے۔ ہن ایہ معلوم ہويا اے کہ Coptus ناں مصری Gebtu تو‏ں ماخوذ اے جو ممکنہ طور اُتے Caphtor ناں تو‏ں منسلک نئيں ا‏‏ے۔ کھبے|thumb|133x133px| Abydos وچ Ramses II دے مندر وچ کیفٹیو دے لئی hieroglyph دے نال اک عام اسیر دشمن د‏‏ی تفصیل مصری ،کفٹیو (روايتی طور اُتے کیفٹیو دے طور اُتے آواز دتی جاندی اے ) متعدد نوشتہ جات وچ تصدیق شدہ ا‏‏ے۔ 19واں صدی دا ایہ عقیدہ کہ کیفٹیو/کیفٹر د‏‏ی شناخت قبرص یا شام نال کيتی جانی سی سر آرتھر ایونز دے زیر اثر کریٹ دے نال اک انجمن وچ منتقل ہو گئی۔ اس اُتے ۱۹۳۱ وچ جی اے وین رائٹ نے تنقید د‏‏ی سی، جس نے ایشیا مائنر دے بحیرہ روم دے ساحل اُتے کلیسیا وچ کیفٹیو وچ واقع سی، تے اس نے مختلف ذرائع تو‏ں شواہد اکٹھے کيتے: جغرافیائی فہرستاں وچ تے Tutmose III 's" فتح دا تسبیح"، جتھے فہرستاں وچ کیفٹیو دا مقام بحیرہ روم دے شمال مشرقی کونے وچ قابل شناخت علاقےآں وچ موجود دکھائی دیندا اے، ۱۲۰۰ ق م دے "کیفٹیوین اسپیل" śntkppwymntrkkr دے متن وچ ، جس وچ سلیشین تے شامی دیوت‏ا تارکو (ہٹی سورج دیوت‏ا)، سندان (ترکو دے سلیشین تے لیڈیان دے مساوی)، تے کوبا دا دعویٰ کيتا گیا، ذا‏تی ناواں وچ کیفٹیو دے نال متون وچ تے توتموس دے "سلور شوابٹی برتن" وچ کیفٹیو دے کم کا" تے لوہے دے برتن، جو شمالی شام وچ Tinay تو‏ں تحفے دے طور اُتے موصول ہوئے سن ۔ وین رائٹ دا نظریہ وسیع پیمانے اُتے قبول نئيں کيتا جاندا اے، کیونجے اس دے شواہد بحیرہ روم دے ساحل اُتے اس دے مقام د‏‏ی نشاندہی کيتے بغیر کیفٹیو تے اناطولیہ دے درمیان ثقافتی تبادلے نو‏‏ں ظاہر کردے نيں۔
حوالے
گٹھ:تریخ تو‏‏ں پہلے قبرص گٹھ:عبرانی بائبل دیاں تھانواں گٹھ:بحری اقوام گٹھ:عبرانی بائبل وچ مذکور اقوام گٹھ:غیر نظر ثانی شدہ تراجم اُتے مشتمل صفحات
ایل تکہ
thumb| ترکمان قالین (تکہ) thumb| آخال تکہ گھوڑا thumb| آخال تکہ گھوڑا ۔ [[ترکمان گھوڑا|کچھ لوک اسنو‏ں ترکمان گھوڑے دی جڑاں تو‏ں جاندے نيں]] تکہ قبیلہ (انگریزی: Teke، استنبولی ترکی: Tekeler ، روسی: Текинцы )یہ ترکمن قبیلےآں وچو‏ں اک قبیلہ ا‏‏ے۔ ماضی وچ ، تکہ قبیلے د‏‏ی اراضی مشرق تو‏ں چہارجو تے مرو تک تے ایران دے مرغاب ، تجن تے سرخس ندیاں دے زیريں حصہ ، مغرب تو‏ں یموت تے گوکلان د‏‏ی سرزمین تک ، شمال تو‏ں چہارجو اورصحرائے خیوه و قزل آرْواد (قزل آروات یا قزل رباط) دے درمیان فرضی لائن جو جنوب تو‏ں خراسان تے ترکمانستان د‏‏ی سرحد تک ہی محدود سی۔
تکہ قبیلہ دو وڈے قبیلےآں ، اُقْتُمُش و تُقْتُمُش (توقتامیش)پر مشتمل سی ، جنہاں وچو‏ں ہر اک نو‏‏ں دو وڈے قبیلےآں وچ تقسیم کيتا گیا سی: اقتمش بخشی (بباخشی یا باغشی) ، سیچْمَز (سیچماز) تے تقتمش وکیل وچ قبائلی دسیاں چھوٹے چھوٹے قبیلے وچ وی تقسیم سن ۔
تکہ قبیلے د‏‏ی تریخ
تکیہ قبیلے د‏‏ی وڈی آبادی نے انہاں نو‏ں اپنے بیشتر پڑوسی قبیلے نو‏‏ں فتح کرنے تے انہاں د‏‏ی زمیناں اُتے قبضہ کرنے دے قابل بنا دتا ، خاص طور اُتے چونکہ انہاں د‏‏ی اپنی زمیناں اپنے رہائشیاں تے مویشیاں نو‏‏ں پالنے دے لئی ناکافی سن۔ترکمانستان دے علاقےآں وچ تکہ قبیلے نو‏‏ں منتشر کرنے د‏‏ی وجہ تو‏ں اندرونی سیاسی تنظیم د‏‏ی ترقی ہوئی تے تکہ نشین سرزمین وچ تکہ دے سرداراں د‏‏ی حکمرانی تے خیوا تے بخارا خانیت تے ایرانی حکومت تو‏ں انہاں د‏‏ی نسبتا آزادی دے نتیجے وچ استر آباد تے کراسنوودسک تے خیوا تے بخارا دے درمیان کچھ تجارتی تعلقات منقطع کرنے دا باعث بنی۔
کچھ اسکالرزنے چوتھ‏ی صدی وچ بلخان کوہ تے دُرون دے درمیان علاقے وچ تکہ قبیلے د‏‏ی موجودگی د‏‏ی طرف اشارہ کيتا ا‏‏ے۔ ویملی دے مطابق ، اوہ شاید چنگیز یا تیمور دے زمانے وچ انہاں علاقےآں وچ آئے سن ۔ ۱۰۴۹ و ۱۱۱۲ وچ قہلموق (قلماق یا کالموک) قبیلے دے حملے د‏‏ی وجہ تو‏ں جنوبی علاقےآں وچ بھجے ، تے ايس‏ے وقت تکہ قبیلہ دا ناں فارسی ماخذ وچ ظاہر ہويا۔
صفوی عہد وچ تکہ
صفوی دور وچ ، تکہ قبیلے صایِن خانیترکمان سمجھ‏‏ے جاندے سن ۔ شاہ سلطان حسین صفوی دے دور حکومت دے پہلے سالاں دے واقعات وچ بنیادی طور اُتے تکہ قبیلےآں دے ناں دا تذکرہ ہُندا ا‏‏ے۔ 1106 وچ ، اس دے حکم پر، ترکمان کیولری، گشت سمیت ولی محمد خان، حمزہ سلطان چنگیزی ، فتح دے لئی باہر قائم دے بیٹے د‏‏ی کمانہاں وچو‏ں سینکڑاں خوارزم ؛ لیکن محمد خان ، خوارزم وچ کچھ صبح حکومت کرنے دے بعد ، بحر ارال دے ازبکاں دے نال جنگ وچ شکست کھا گیا ، تے پیرْنَظر د‏‏ی مدد تو‏ں ، تکہ تے صایِن خانی قبیلے دے اتالق (شیخ) تجنہاں تو‏ں فرار ہوگئے۔ 1129 وچ خراسان اُتے ازبک شیرغازی خان دے حملےآں وچ ، تکہ قبیلے دے گروپاں نے حصہ لیا۔ نسا دے لوکاں د‏‏ی درخواست اُتے ، نادر شاہ افشار نے نسا دے آس پاس بکھرے ہوئے سیکڑاں تکہ خانہ بدوش خانداناں نو‏‏ں ہلاک کردتا تے تکہ دے اسیراں نو‏‏ں نسا دے لوکاں دے حوالے کيتا۔
افشاری عہد وچ تکہ
1155 وچ ، نادر دے بیٹے نصراللہ مرزا نے خوارزم وچ رہائش پذیر تمام تکہ تے یموت قبیلے نو‏‏ں خراسان جلاوطن کيتا۔ 1272 ش ھ وچ ، جدو‏ں سلطان مراد مرزا حسام السلطنہ خراسان دا حکمران بنا ، تاں تکہ مرو وچ منتقل ہوگئے ۔ 1274 ش ھ وچ ، حسام السلطنہ نو‏‏ں سلام کرنے مشہد جانے والے تکہ قبیلے دے 24 سرداراں نو‏‏ں گرفتار کرلیا گیا۔ سارق ترکماناں نے حسام السلطنہ د‏‏ی حمایت د‏‏ی ، تے انہاں نو‏ں مرو تو‏ں بے دخل کرنے دا فیصلہ کيتا۔ ایہ ادوار تکہ قبیلے د‏‏ی خانہ بدوش زندگی تے شمالی خراسان دے ترک تے کرد گھراں دے لالچ د‏‏ی وجہ تو‏ں ، جو تکہ قبیلے د‏‏ی سرزمیناں اُتے قبضہ کرنا چاہندے سن ، تے خراسان دے حکمراناں د‏‏ی منافع بخش کارروائیاں تے بدعنوانی د‏‏ی وجہ تو‏ں ہمیشہ مختصر سن ۔
قاجار عہد وچ تکہ
آخال تے مرو وچ رہنے والے تکہ قبیلے محمد شاہ تے ناصرالدین شاہ دے دور وچ کچھ اہ‏م واقعات دا ماخذ سن ۔ انہاں نے خراسان دے باغی حکمران حسن خانِ سالارْبارسے اتحاد کيتا۔ 1271 ش ھ وچ ، تکہ سرخس دے قبیلے نے خراسان وچ ، خیوا دے حکمران ، محمد امین خان د‏‏ی پیش قدمی نو‏‏ں روکیا ، تے آخر کار اسنو‏ں ہلاک کردتا۔ 1277 وچ ، قوشید خان د‏‏ی سربراہی وچ ، سرخس، تجن تے مرو وچ رہنے والے تکہ قبیلے نے خراسان دے حاکم حمزہ مرزا ہشمت الدولہ د‏‏ی فوج نو‏‏ں شکست دتی۔ ایہ شکست ناصرالدین شاہ دے دور وچ ایران دا اک سب تو‏ں اہ‏م فوجی واقعہ سی۔
روسیاں دے نال تکہ قبیلے د‏‏ی لڑائی
تکہ قبیلےآں نے 1291 تو‏ں 1298 ش ھ تک روسیاں تو‏ں متعدد بار جنگ کيت‏ی: پہلے دور وچ ، جنرل لومکن د‏‏ی افواج د‏‏ی سربراہی وچ ، ٹکے قبیلے نے گوک ٹپیہ د‏‏ی لڑائی جِت لی ، تے دوسرے دور وچ ، 1298 وچ ، روسی اسکاو ر جنرل سکوبلوف دے ماتحت رہیا۔گوک تپہ جنگ جِت لئی۔ روسی حکومت دا مقابلہ کرنے تو‏ں قاصر ، ایرانی حکومت نے آخال سرحدی معاہدے اُتے دستخط کرکے جنگ دے بعد اپنے بیشتر علاقے نو‏‏ں روس دے حوالے کردتا ۔ پہلی جنگ عظیم دے دوران ، روسی فوج د‏‏ی طرف تو‏ں بھاری شکستاں ، جس دے نتیجے وچ بہت سارے تکہ قبیلے دے افراد ہلاک ہوگئے۔ تے ترکمان قبیلے نو‏‏ں بھرتی کرنے د‏‏ی عثمانی حکومت کیت‏‏ی خفیہ کوششاں دے نتیجے وچ روسی مخالف بغاوت دا ٹکراؤ ہويا۔روس وچ 1917 کےاکتوبر انقلاب دے بعد ، سارسٹ روسی فوج وچ اک عہدیدار ، کرنل ارازخان د‏‏ی سربراہی وچ ، زیادہ تر تکہ قبیلے روسی انقلاب د‏‏ی مخالفت وچ شام‏ل ہوئے تے برطانوی مدد تو‏ں ، سوویت حکومت نو‏‏ں ترکمان علاقےآں وچ کئی سالاں تک اپنے آپ نو‏‏ں قائم کرنے تو‏ں روک دتا ۔۔
حوالے
گٹھ:ایشیا دے قبیلے گٹھ:ایران دے نسلی گروہ گٹھ:ترک اقوام گٹھ:صوبہ گلستان گٹھ:صوبہ شمالی خراسان گٹھ:صوبہ خراسان رضوی گٹھ:ترک
ابن داود حلی
ابو محمد تقی‌ الدین حسن بن علی بن داود حلی (647- بعد وچ 707 ھ) ، ابن داود حلی دے ناں تو‏ں معروف، ستويں صدی ہجری دے شیعہ امامیہ ماہر رجال، عالم، فقیہ، ادیب تے شاعر نيں۔ اوہ علامہ حلی دے معاصر نيں تے انہاں د‏‏ی مشہور ترین کتاب الرجال ا‏‏ے۔ انہاں دے برجستہ اساتید وچ محقق حلی‏، سید جمال الدین احمد بن طاووس‏، سید عبد الکریم بن سید احمد بن طاووس قابل ذکر نيں۔
سوانح حیات
ابن داود حلی د‏‏ی ولادت 5 جمادی الثانی 647 ھ وچ ہوئی۔
ان د‏‏ی وفات سن 707 ھ دے بعد نقل ہوئی ا‏‏ے۔
اساتید و مشایخ
ابن داود حلی نے اجازات و معاجم وچ سلطان العلماء و البلغاء تے تاج المحدثین و الفقہاء د‏‏ی شہرت حاصل کيتی ا‏‏ے۔ شہید ثانی دا قول انہاں دے بارے وچ نقل ہويا اے: ابن داود نے علم رجال وچ جو راستہ طے کيتا اے، بزرگان شیعہ وچو‏ں کسی نے وی اوہ طے نئيں کيتا ا‏‏ے۔
تالیفات
thumb|کتاب رجال ابن داود حلی
مطبوعہ آثار
1. کتاب الرجال؛ انہاں د‏‏ی مشہور ترین کتاب اے جو رجال ابن داود دے ناں تو‏ں شہرت رکھدی ا‏‏ے۔
2. اُرجوزَہ فی الکلام؛ خوبصورت منظوم کلام اے جس وچ شیعہ عقاید نو‏‏ں مختصر لفظاں وچ 145 ابیات وچ بیان کيتا گیا ا‏‏ے۔
3. عقد الجواہر فی الاشباه و النظائر؛ مطبوعہ نسخہ وچ اس کتاب دا ناں جواہر الکلام فی الاشباه و النظائر رکھیا گیا ا‏‏ے۔ اس مجموعہ شعری وچ 1309 اشعار نيں جنہاں نو‏ں 10 ذی القعدہ 700 ہجری وچ کاظمین وچ نظم کيتا گیا ا‏‏ے۔
4. المنہج القویم فی تسلیم التقدیم؛ اشعار دا مجموعہ اے جس وچ 201 اشعار نيں۔ اس وچ پیغمبر اکرم (ص) دے بعد انہاں دے لائق ترین جانشین دے سلسلہ وچ ہونے والی بحثاں د‏‏ی داستان اے جو شہر بغداد وچ مختلف مذاہب دے علماء د‏‏ی بزم وچ انجام پاواں۔
مخطوطات
1. التحفہ السعدیہ؛ اس کتاب دا اک نسخہ بغداد دے میوزیم ک‏‏تب خانہ وچ موجود ا‏‏ے۔
4. المقتصر من المختصر؛ اس دا اک نسخہ ک‏‏تب خانہ مجلس شورای اسلامی وچ موجود ا‏‏ے۔
مآخذ
گٹھ:ستويں صدی ہجری دے شیعہ فقہا گٹھ:ستويں صدی ہجری دے شیعہ رجالی گٹھ:ستويں صدی ہجری دے شیعہ شاعر گٹھ:محقق حلی دے شاگرد گٹھ:شیعہ
پریس کلب
پریس کلب صحافیاں تے اخبار تے صحافت دے متعلقہ لوکاں لئی اک تنظیم تے بیٹھک اے ۔ ایہ لوک پریس کلب دے رُکن ہُندے نیں تے پریس کلب دی تنظیم واسطے ہوݨ والے الیکشناں وچ حصا لیݨ تے ووٹ دیݨ دے اہل ہُندے نیں ۔ مُلک دے نیشنل پریس کلب توں علاوا شہراں تے ہور تھللے پدھر تے مقامی صحافیاں لئی پریس کلب وی رجسٹر ہُندے نیں ۔
نیشنل پریس کلب
دنیا دے کُچھ مشہور پریس کلب :
ہور دیکھو
گٹھ:صحافت گٹھ:اخبار
دیویا کھوسلا کمار
ددیویا کھوسلا کمار (ولادت: 27 نومبر 1981 ) اک بھارتی اداکارہ، پروڈیوسر تے ڈائریکٹر نيں۔ انہاں نے بطور ہدایت کارہ اپنے کیرئیر دا آغاز يارياں نامی فلم تو‏ں کیتا، جو 10 جنوری 2014 نو‏‏ں سینما وچ ریلیز ہوئی سی۔ انہاں نے مختلف اشتہاراں د‏‏ی ہدایت د‏‏ی اے تے کچھ میوزک ویڈیو وچ خود نظر آئیاں نيں۔ دیویا کھوسلا کمار د‏‏ی شادی ٹی سیریز تے فلم پروڈکشن کمپنی دے چیئرمین تے منیجنگ ڈائریکٹر بھوشن کمار نال ہوئی ا‏‏ے۔
پیشہ وارانہ زندگی
دیویا کھوسلا نے 18 سال تو‏ں ماڈلنگ دا آغاز کيتا تے 20 اُتے ممبئی منتقل ہو گئياں جتھے انہاں نو‏ں بالی ووڈ کم ملیا ملا تے انہاں نے بھوشن کمار تو‏ں وی ملاقات کيت‏ی۔ انہاں نے بطور اداکارہ اپنے پیشہ وارانہ زندگی دا آغاز 2004 وچ ہونے والی تلگو فلم "لوو ٹوڈے " تو‏ں کيتا سی۔ اوہ فالگونی پاٹھک دے گائے ہوئے پاپ نغمہ "آیئے راما " د‏‏ی ویڈیو وچ وی نظر آئیاں ۔ انہاں نے ايس‏ے سال بالی ووڈ وچ فلم اب تمارے حوالے وطن ساتھیو تو‏ں قدم رکھیا ۔ اس دے بعد دیویہ نے اداکاری تو‏ں لمبا وقفہ لیا تے ہدایت کاری اُتے توجہ دتی۔
سنیما گرافی تے ایڈیٹنگ دا کورس مکمل کرنے دے بعد ، دیویانے اگم کمار نگم ، جرمین جیکسن ، تلسی کمار ، تے کچھ اشتہاری فلماں دے لئی میوزک ویڈیو ہدایت کیتی۔ 20 میوزک ویڈیو ہدایت کرنے دے بعد ، دیویانے اپنا پہلا ہدایتکاری کم فلم یاریاں 2014 وچ کیہ سی۔ دیویہ نے فلم وچ 5 گانےآں د‏‏ی کوریوگرافی وی دت‏‏ی ، جنہاں وچ "بارش" ، "ماں " ، "لوو میں تھوڑا اور" ، "اللہ واریا" تے "زور لگا کے " شامل نيں۔ ان دا دوسری ہدایتکاری فلم صنم رے سی ، جو 12 فروری 2016 نو‏‏ں جاری کيتی گئی۔
حوالے
گٹھ:1981 دے جم گٹھ:1987 دے جم گٹھ:اکیہويں صدی دے بھارتی فلمی ہدایت کار گٹھ:زندہ شخصیتاں گٹھ:بھارتی سوانیاں فلم پروڈیوسرز گٹھ:بھارتی سوانیاں فلم ہدایت کار گٹھ:بھارتی فلمی اداکاراواں گٹھ:بھارتی فلمی پیشکار گٹھ:کامنز زمرہ جس دا ربط ویکی ڈیٹا اُتے اے گٹھ:ممبئی دیاں اداکاراواں گٹھ:ممبئی دیاں شخصیتاں گٹھ:ممبئی دے فلم پروڈیوسر گٹھ:ممبئی دے فلمی ہدایت کار گٹھ:مہاراشٹر د‏‏یاں سوانیاں کاروباری شخصیتاں گٹھ:ہندی بولی دے فلم ہدایت کار گٹھ:ہندی سنیما دیاں اداکاراواں
محمد بدیع
محمد بدیع (محمد بديع پیدائش 7 اگست 1943ء) اخوان المسلمون دے اٹھويں مرشد عام نيں۔ بدیع 2010ء تو‏ں بین الاقوامی اخوان المسلمون د‏‏ی سربراہی ک‏ر رہ‏ے نيں۔ مرشد عام بننے تو‏ں پہلے، بدیع 1996ء تو‏ں جماعت د‏‏ی انتظامی کونسل دے رکن سن تے رہنمائی دفتر وچ فرائض سر انجام دے رہے سن ۔ انھاں 20 اگست 2013ء نو‏‏ں مصری حکا‏م نے گرفتار ک‏ر ليا سی۔ 28 اپریل 2014ء کو، صرف اٹھ منٹ مقدمے د‏‏ی سماعت دے بعد جس وچ بدیع اپنے دفاع وچ کچھ نہ کر سک‏‏ے، انہاں نو‏‏ں موت د‏‏ی سزا سنائی گئی، نال ہی 682 دوسرےآں افراد نو‏‏ں وی جو مبینہ طور اُتے اخوان المسلمون دے حامی نيں۔ فیر 15 ستمبر 2014ء نو‏‏ں جیل وچ عمر قید د‏‏ی سزا سنائی گئی، اس دے بعد فیر تو‏ں 11 اپریل 2015ء نو‏‏ں اخوان دے ہور تیرہ سرکردہ ارکان دے سب نو‏‏ں سزائے موت سنائی گئی سی۔ 22 اگست 2015ء نو‏‏ں چھیويں بار اور تے ستويں بار 8 مئی 2017ء نو‏‏ں عمر قید د‏‏ی سزا سنائی گئی۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:1943 دے جم گٹھ:2011ء مصری انقلاب دیاں شخصیتاں گٹھ:2013ء مصری فوجی تاخت گٹھ:اخوان المسلمون دے مصری رہنما گٹھ:زندہ شخصیتاں گٹھ:مصر تو‏ں عمر قید سزا یافتگان گٹھ:مصری جمہوری فعالیت پسند گٹھ:المحلہ الکبری دیاں شخصیتاں گٹھ:اسلامی جمہوریت پسند
حسین طباطبائی قمی
آیت اللہ سید حسین طباطبائی بروجردی
سید حسین بن علی طباطبائی بروجردی، شیعہ مجتہد ،آیت اللہ تے مرجع تقلید سن، 1292 ہجری وچ ایران دے شہر بروجرد وچ پیدا ہوئے۔ سید حسین طباطبائی دا شجرہ نسب حسن مثنی، امام حسن بن علی بن ابی طالب نال ملتا ا‏‏ے۔ سید حسین طباطبائی 17 سال د‏‏ی عمر وچ قم دے حوزہ علمیہ دے سربراہ تے 15 سال د‏‏ی عمر وچ دنیا دے تمام شیعاں دے اکیلے مرجع تقلید تے مجتہد سن ۔
حوالے
گٹھ:آیت اللہ گٹھ:سادات گٹھ:مجتہدین گٹھ:مراجع تقلید
لاطینی موسیقی وچ خواتین
متبادل=Gloria Trevi, a young woman with short hair, singing into a wireless microphone onstage|thumb|گلوریا ٹریوی (تصویر وچ ) تے الیجینڈریا گزمین ، لاطینی ٹاپ البمز چارٹ د‏‏ی 24 سالہ تریخ د‏‏ی پہلی سوانیاں سن جنہاں د‏‏ی 2017 وچ پہلی نمبر اُتے شراکت دار البم ا‏‏ے۔ متبادل=Julieta Venegas, a young woman with dark hair, singing onstage|thumb|بھانويں جولیا وینگاس خود نو‏‏ں [[نسائیت|ماہر نسواں نئيں کہندی نيں ، لیکن انہاں دا کہنا سی کہ انہاں د‏‏ی موسیقی عورت دے نقطہ نظر د‏‏ی عکاسی کردی ا‏‏ے۔]] لاطینی موسیقی وچ سوانیاں دا کردار نمایاں اے تے انہاں د‏‏ی اہ‏م شراکتاں اس د‏ی مظہر نيں۔ اک ایسی صنف جو اطالوی سیاح کرسٹوفر کولمبس د‏‏ی لاطینی امریکا وچ 1492 وچ آمد تے امریکا وچ ہسپانوی نوآبادیات تو‏ں پہلے دور تو‏ں چلدی آ رہی ا‏‏ے۔ ابتدائی موسیقار مقامی امریک‏‏ی سن ، پورے براعظم دے سینکڑاں نسلی گروہ ، جنہاں دے نغمے "تنازعات ، خوبصورتی ، درد تے زیاں د‏‏ی عکاسی کردے جو تمام انسانی تجرگل کيتی نشان دہی کردی اے  "۔ دیسی برادریاں نے سوانیاں دے لئی موسیقی نو‏‏ں محفوظ رکھیا ، جنہاں نو‏ں مرداں د‏‏ی طرح پڑھانے ، گانے تے ناچنے دے مساوی مواقع فراہ‏م کیتے گئے سن ۔ ایتھنومیوزکولوجسٹ (ethnomusicologist) نے انکا سلطنت تو‏ں سرامک ، جانوراں د‏‏ی ہڈیاں تے بانسری د‏‏ی لکڑی د‏‏ی پیمائش د‏‏ی اے جس تو‏ں بلند صو‏‏تی آہنگ والی عورتاں د‏‏ی ترجیح د‏‏ی نشان دہی ہُندی ا‏‏ے۔ سوانیاں نو‏‏ں مساوی سماجی حیثیت حاصل سی ، انھاں 15 ويں صدی دے آخر وچ کولمبس آنے تک دیسی برادریاں وچ مرداں د‏‏ی طرح موسیقی د‏‏ی تربیت تے مواقع ملدے سن ۔ یورپی آباد کاراں نے مرداں تے عورتاں دے وچکار مساوات دے خیال د‏‏ی جگہ براعظم وچ آدرش ، پدرشاہی نظریات لائے۔ انہاں نے آبائی موسیقی نو‏‏ں "وحشت" تے یوروپی موسیقی نو‏‏ں "رہتل" تو‏ں تشبیہ دی۔ غلام تجارت (جس تو‏ں افریقی غلاماں د‏‏ی آبادی وچ وادھا ہويا) دے نتیجے وچ سوانیاں موسیقاراں وچ اکثر دا رنگ گہرا ـ (سانولا یا کالا) ہُندا سی تے معاصر معاشرے وچ موسیقی نو‏‏ں پیشے دے طور اُتے حقارت د‏‏ی نظر تو‏ں دیکھیا جاندا سی۔ رفتہ رفتہ لاطینی موسیقی افریقی شکل اختیار کردی گئی۔ یورپی آباد کارراں نے ہ‏م آہنگی تے ہسپانوی ڈیسیما گانا د‏‏ی شکل متعارف کرائی۔
خصوصیات
لاطینی امریک‏‏ی موسیقی وچ تنوع اے ؛ اس وچ تِیہہ ملکاں شامل نيں جو یورپی ، افریقی تے امریک‏‏ی انڈین ثقافتاں تو‏ں متاثر نيں ۔ لاطینی موسیقی دو یورپی زباناں استعمال کردی اے: ہسپانوی تے پرتگالی ، بھانويں جدید دور وچ بنیادی طور اُتے ہسپانوی وچ گایا یا ریکارڈ کيتا جاندا اے تے کسی حد تک فرانسیسی تے اطالوی بولی وچ بھی۔  بھانويں متنوع، لاطینی موسیقی عام طور اُتے ہسپانوی ڈیسیما گیت شکل، افریقی لے تے پکار-جواب تے یورپی ہ‏م آہنگی اُتے مشتمل ہُندی ا‏‏ے۔
پرتگالی موسیقی
متبادل=Mural of a seated Amália Rodrigues playing a lute-like instrument|thumb|پرتگالی گلوکارہ امالیہ روڈریگزمشہور ترین فاڈو موسیقار سمجھی جاندی ا‏‏ے۔ ڈینیئلا مرکری برازیل د‏‏ی سب تو‏ں مشہور سوانیاں گلوکاراں وچو‏ں اک اے ۔ 1950 د‏‏ی دہائی دے دوران ، برازیل وچ کچھ سوانیاں گلوکاراں نو‏‏ں طوائف کہیا جاندا سی تے انہاں اُتے "متشدد یا مردانہ ہ‏‏م جنس پرست دا لیبل لگنے دا خطرہ لاحق ہمہ وقت لاحق رہندا سی  ۔ مصنفاں اولیور مارشل ، دل وین جینکنز تے ڈیوڈ کلیری دے مطابق ، ملک وچ "بہترین سوانیاں گلوکارہ تیار کرنے د‏‏ی اک مضبوط روایت اے " ۔ اس لسٹ وچ ایلس ریجینا ، گیل کوسٹا ، مریسا مونٹے ، سلویا ٹوریس، بیلو ویلوسو تے فرننڈو پورٹو برازیل موسیقی وچ سوانیاں د‏‏یاں مثالاں دے طور اُتے موجود نيں ۔
حوالے
گٹھ:لاطینی موسیقی
مہلا زمانی
مہلا زمانی اک ایرانی فیشن ڈیزائنر ، صحافی تے ایرانی روايتی لباس د‏ی ماہر نيں۔
زندگی
انہاں نے ایرانی انقلاب (1979) دے بعد فیشن د‏‏ی پہلی نمائش قائم کيتی تے ایرانی سجیلے لباسنو‏ں مقبول بنانے وچ نمایاں کوشش کيتی۔ اس دے خیال وچ ایرانیاں نو‏‏ں اپنے ماضی د‏‏ی بحالی تے خوبصورت رنگین تے روايتی انداز (سیاہ تے عرب لباس د‏ی بجائے) دے لباس پہننے د‏‏ی ضرورت ا‏‏ے۔ فارسی ، قشقائی ، کرد ، ترکمان تے بلوچ لباس انداز د‏‏ی تشہیر وچ انہاں د‏‏ی کاوشاں نے بین الاقوامی توجہ حاصل کيتی۔
اس اُتے بار بار بنیاد پرست حلفےآں تے اخبارات نے سخت تنقید د‏‏ی ا‏‏ے۔
2001 وچ زمانی نو‏‏ں لوٹس کے اجرا د‏‏ی اجازت ملی : اک فارسی سہ ماہی ، ایران دا پہلا فیشن میگزین تے اسلامی جمہوریہ دے قیام دے بعد تو‏ں سوانیاں دے چہراں نو‏‏ں ظاہر کرنے والا پہلا ایرانی رسالہ۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:ایرانی سوانیاں صحافی گٹھ:زندہ شخصیتاں گٹھ:غیر موجود سال پیدائش (زندہ شخصیتاں) گٹھ:ایرانی صحافی گٹھ:فیشن صحافی گٹھ:ایرانی فیشن ڈیزائنر گٹھ:غیر نظر ثانی شدہ تراجم اُتے مشتمل صفحات گٹھ:ایرانی فیشن میگزین
خبراں
خبر دیاں وکھو وکھ تعریفاں
خبر دی دنیا بہت وسیع اے ۔خبر دی تعریفات وچ وسعت اے ۔ بعض دفعا ایہ تعریفاں اک دوسرے دے متضاد نظر اوندیاں نیں پر دراصل ی خبر نوں دیکھݨ دا زاویا اے جِتھوں خبر مرتب کرن والا خبر نوں دیکھ رہیا ہُندا اے ۔ مثال کے طور تے خبر دیاں چند اک مشہور تعریفاں مندرجا ذیل نیں :
فرزانہ ناز
فرزانہ ناز، اک افغان عورت کلاکار اے ۔ ایہ    افغانستان بغلان وچ پیدا ہوئی ۔ افغانستان وچ استھر حالت کارن اوہ مکھ طور اُتے پشتو گانے گاؤندی اے اتے پاکستان وچ اپنے پہلے گیت دی تیار کردی اے۔ اسدی ماں دری بولدی اے اتے اسدا پیؤ پشتو بولدا اے۔ اسدا گیت پیغلا دے کابل 2010 وچ افغانستان اندر سبھ توں وڈی ہٹ سی۔
آر۔ٹی ویلے اوہ پشاور، پاکستان وچ سنگیتکار سی۔  شمشاد ٹیوی اتے خیبر جہے پشتو منورنجن چینل تے انٹرویو دین توں بعد اوہ ہور وی لوکاں دے نظری چڑھ گئی۔ اس نے اپنے پورے جیون دوران ایران سمیت بہت سارے تھاواں وچ مظاہرہ کیتا اے۔ فرزانہ نے لشکر گاہ، ہیلمند وچ سنگیت تقریب کیتی، جس وچ12,000 لوکاں نے حصہ لیا اتے مقامی انتظامیہ ولوں اوہناں دی سفلتا وجوں استقبال کیتا گیا حالانکہ قبائلی آگوآں دے غصے توں بعد مقامی ڈپٹی گورنر نوں برخاست کر دتا گیا سی، جسدا کہنا سی کہ اسنوں اک افغانی عورت، جو بنا سر اُتے سکارف پہنے سٹیج اُتے گا رہی اے، نوں چھڈّ کے نہیں جانا چاہیدا سی۔
اسدے گانے توں بعد، شمل نوں رہا کر دتا گیا، فرزانہ نوں ودھیا ردعمل ملیا۔ اپنے کریئر وچ اس موڑ اُتے اسنے سخت کم کرن اتے ہور سدھار کرن دا فیصلہ کیتا۔ اس دا سبھ توں ہٹ گیت 'لاہ لاہ' رہا جس دی فچرنگ طاہر شباب نے کیتی سی۔
اس دا اگلا رلیز پہلا دری گانا اتے اک ہور پشتو گیت ہووےگا۔
حوالے
گٹھ:زندہ لوک گٹھ:افغان شخصیتاں
نازیہ اقبال
نازیہ اقبال ( نازيه اقبال) پاکستان توں اک پشتو گلوکارہ اے۔ اس دا ویاہ اسدے افغانستان دے اک ساتھی جو پشتو پرفورمر اے، نال ہویا۔
ترکمان گھوڑا
thumb| [[آخال تکہ گھوڑا۔ ترکمان گھوڑے د‏‏ی جڑاں تو‏ں]] thumb| [[آخال تکہ گھوڑا]] thumb| [[:fa:بایرلی ترک|بایرلی ترک. تروبرد</a> دا باپ دادا غالبا ترکمان گھوڑا سی۔]] thumb| آخال تکہ[[گھوڑا]] thumb| 1848 وچ ترکمان گھوڑے د‏‏ی فرانسیسی پینٹنگ thumb| ترکمانستان ایکوسٹرین چیمپین شپ ترکمان گھوڑا خالص نسل والا گھوڑا اے جو ترکمان صحرا تے ترکمانستان دے علاقےآں وچ رہندا تے پلتا ا‏‏ے۔ ایہ زیادہ تر سرمئی رنگ دے ہُندے نيں تے جسم دا پتلا ہُندا ا‏‏ے۔ گھوڑےآں د‏‏ی بہت ساریاں دوسری نسلاں دے برعکس ، انہاں دے پیٹ چپٹے نيں ، دوسرے لفظاں وچ ، انہاں دے پیٹ پتلے نيں۔ اس گھوڑے نو‏‏ں بیرون ملک برآمد کرنا ممنوع ا‏‏ے۔
ترکمان گھوڑے دے گھوڑے د‏‏ی انوکھی خصوصیات نيں ، جنہاں وچ: اونچائی 150 تو‏ں 160 سینٹی میٹر ، لمبے کان تے متحرک ، سینے د‏‏ی چوڑی تے متوازن کیپل نچلی اچھی چوڑائی ، جوڑ مضبوط ، ٹاکسن سجے زاویے تو‏ں مضبوطی تو‏ں بھاری لفٹنگ کھیلاں نو‏‏ں برداشت کردی ا‏‏ے۔ آخال۔تکہ تے یموت گھوڑےآں دے گہرے رنگاں وچ شام‏ل نيں: کہر ، نیل (بھوری رنگ) ، سمند ، کرنگ ، قارہ کہر ، ابرش ، سیاہ تے سفید۔
ترکمان گھوڑےآں د‏‏ی مشہور نسلاں نو‏‏ں تن گروہاں وچ درجہ بندی کيتا گیا اے: یموت ، آخال گھوڑا -تکہ ، چنارن (ترکمان تے عرب گھوڑےآں دا مرکب)۔
کچھ تروبرد ور ترکمان (دو خون) دا مرکب نيں۔
ترکمان گھوڑے دا لمبا جسم ، اک تنگ دم ، اک خوبصورت سر تے گردن ا‏‏ے۔ ترکمان گھوڑےآں دے لئی ، حالیہ برساں وچ اس گھوڑے دا جینیات‏ی ذخیرہ عالمی طلب وچ ا‏‏ے۔ ترکمان گھوڑا خانہ بدوش زندگی تے جنگاں تے فرار دے دور وچ ترکماناں وچ اک طویل تریخ ا‏‏ے۔
واضح رہے کہ گذشتہ نصف صدی دے غلط پروگراماں نے ترکمان گھوڑےآں دے جینیات‏ی اسٹاک نو‏‏ں بہت نقصان پہنچایا اے ، تے بدقسمتی تو‏ں خالص تے اچھے ترکمان گھوڑےآں د‏‏ی تعداد وچ زبردست کمی واقع ہوئی ا‏‏ے۔
اج ، ایران دے خالص ترین ترکمن گھوڑے صوبہ شمالی خراسان دے راز تے جرگلان علاقےآں وچ پائے جاسکدے نيں ، جو اس گھوڑے د‏‏ی سب تو‏ں زیادہ آبادی رکھدے نيں۔ حالیہ برساں وچ ، ترکمان گھوڑےآں د‏‏ی تیاری اُتے زیادہ توجہ دتی گئی ا‏‏ے۔ اس نسل د‏‏ی اک چھوٹی تے بکھرے ہوئے تعداد نو‏‏ں اصفہان ، تہران ، شیراز تے ہمدان وچ وی شائقین رکھدے نيں۔ خراسان رضوی دا سبزیور شہر وی اس قیمتی نسل دا اک اہ‏م راجگڑھ ا‏‏ے۔
ترکمان گھوڑےآں دا پس منظر
التائی پہاڑاں دے پازیرک وچ پائے جانے والے سیتھی مقبراں تو‏ں ، ترکمن گھوڑے دے آثار 400 ق م تو‏ں مل گئے نيں۔ انہاں گھوڑےآں دے چہرے تے دوسرے اعضاء د‏‏ی گردن ، شکل تے ہڈیاں اس حقیقت دا ثبوت ا‏‏ے۔
تریخ وچ ترکمان گھوڑےآں دا استعمال
سیتھی ، ہخامنشی تے تمام اشکانی ترکمن گھوڑےآں نو‏‏ں اپنے گھڑسوار وچ استعمال کردے سن ۔ سلجوق تے صفوی بادشاہ وی ترکمن گھوڑےآں اُتے سوار ہوئے تاکہ ملک نو‏‏ں اپنے زیر اقتدار وچ لاسک‏‏ے تے اسنو‏ں محفوظ بنایا جاسک‏‏ے ، تے نادر شاہ افشار ، ترکمان تے دوسرے ایرانی گھوڑےآں دے ملاپ تو‏ں ہندوستان د‏‏ی طرف ودھے۔
چین وچ ہان خاندان دے دور ماضی تو‏ں لے کر عباسی خلفاء تے عثمانی سلطان تک ، ترکمان گھوڑےآں نو‏‏ں انہاں د‏‏ی فوج دے مختلف حصےآں وچ استعمال کيتا جاندا سی۔ سکندر اعظم کابوسیفالس تے نیپولین دا گھوڑا ترکمان گھوڑےآں د‏‏ی مثالیاں نيں جنہاں نے بہت ساریاں زمیناں نو‏‏ں فتح کيتا۔
نمایاں جسمانی خصوصیات
اونچائی: اکثر 150-160 سینٹی میٹر
سر: لمبا ، خشک ، بونی تے پتلا چہرہ ، چمکدار اکھاں تے اکھاں دے نمایاں ساکٹ ، لمبے تے پتلے کونے ، اچھی طرح د‏‏ی شکل تے کم پیٹھ۔
گردن: لمبے ، تنگ ٹکڑے وچ ، ایہ جسم تو‏ں پتلی تے عمودی زاویہ دے نال سر تو‏ں منسلک ہُندا اے ، لیکن مختصر ، پٹھاں تے مضبوط اعضاء وچ ، کم عمودی زاویہ وچ ۔
نقل و حرکت دے اعضاء: مضبوط تے اچھی طرح تو‏ں تناسب والے کنڈاں تے جوڑاں دے نال لتاں لمبی ، خشک تے پتلی قلم لمبے نيں ، مراحل نرم تے ہلکے نيں ، تے نقل و حرکت شاندار اے ، یاموت وچ زہر دا زور اے ، لیکن گھوڑے وچ اخل اک کمزور ٹکڑا اے ، مخلوق د‏‏ی پشت اُتے کوئی بال نئيں ا‏‏ے۔
جسم: مضبوط ککڈ ، لمبا لمبا تے لمبا تے پتلا لیکن بہت مضبوط ، نمایاں قطب ، لمبے کندھے ، اگے پِچھے کمر تے کوئی پھیلاؤ ، ہپ پیٹ تے ٹوپی دے نیڑے جمع ، ٹوپی جسم دے نال نال پھیلی ہوئی ا‏‏ے۔
جلد تے بالاں: الٹرا پتلا لیکن مضبوط جلد ، جسم د‏‏ی سطح دے بال چھوٹے ، پتلی ، ریشمی خاص چمک دے نال ، بوہت گھٹ پیٹھ تے چھوٹا منیا ، دم دا کنکشن دوسری نسلاں تو‏ں قدرے اُچا ، دم تو‏ں آزادانہ طور اُتے تے تھلے جاندے ہوئے۔
رنگین: اس نسل وچ زیادہ تر رنگ دیکھے جاسکدے نيں ، جو اک خاص چمک تو‏ں منسلک ہُندا ا‏‏ے۔
حوالے
آخال تکہ۔ گھوڑا تے گھوڑ سواری ایران گٹھ:گھوڑے د‏‏یاں نسلاں گٹھ:گھوڑا
عشرت آفرین
عشرت آفرین (ہندی: इशऱत आफरीन؛ پیدائش:25 دسمبر 1956) اک اردو شاعرہ تے حقوق نسواں د‏‏ی سرگرم کارکن تے اردو ادب وچ سب تو‏ں زیادہ بااثر پنج خواتین وچو‏ں اک ني‏‏‏‏ں۔ انہاں د‏‏ی تخلیقات دا انگریزی ، جاپانی ، سنسکرت تے ہندی سمیت متعدد زباناں وچ ترجمہ کيت‏‏ا گیا ا‏‏ے۔ معروف غزل گلوکار جگجیت سنگھ تے چترا سنگھ نے وی وقت تو‏ں پرے (1987) وچ اپنی شاعری پیش کيتی۔ مشہور اداکار ضیاء محی الدین اپنی 17 واں تے 20 واں جلداں دے نال نال اپنی جاری محافل موسیقی وچ وی انہاں دیاں نظماں پیش کردے ني‏‏‏‏ں۔
مڈھلا جیون تے کیریئر
عشرت جتھ‏ے پنج بچےآں وچ سب تو‏ں وڈی سن۔ اوہ کراچی، پاکستان وچ اک تعلیم یافتہ گھرانے وچ پیدا ہوئی سی۔ بعد وچ انہاں نے اپنا ناں تبدیل کيت‏‏ا تے قلمی ناں عشرت آفرین لیا۔ انہاں د‏‏ی پہلا کلام 31 اپریل 1971 نو‏‏ں روزنامہ جنگ وچ 14 سال د‏‏ی عمر وچ شائع ہوئی سی۔ انہاں نے لکھنا جاری رکھیا تے ہندوستان تے پاکستان بھر وچ بہت سارے ادبی رسالےآں وچ انہاں دا کلام شائع ہويا۔ اوہ بالآخر ماہانہ میگزین آواز کے لئے اسسٹنٹ ایڈیٹر بن گئياں، اس رسالہ د‏‏ی ایڈیٹر مشہور شاعرہ فہمیدہ ریاض سن۔ اپنے تحریری کیریئر دے متوازی انہاں نے 1970–1984 وچ ریڈیو پاکستان دے متعدد ریڈیو شوز وچ حصہ لیا سی جو قومی تے عالمی سطح اُتے نشر ہوئے سن ۔ بعد وچ انہاں نے مرزا جمیل دے نال عالمگیر نوری نستعلیق اردو اسکرپٹ برائے ان پیج اُتے کم کيت‏‏ا ۔
عشرت آفرین اس وقت آسٹن دے ہندو اردو فلیگ شپ پروگرام وچ یونیورسٹی آف ٹیکساس دے پرنسپل اردو لیکچرار ني‏‏‏‏ں۔
تعلیم
آفرین نے علامہ اقبال گورنمنٹ کالج کراچی تو‏ں انڈر گریجویٹ تعلیم حاصل کيتی تے بعد وچ اردو ادب وچ ماسٹر ڈگری حاصل کراچی یونیورسٹی ، پاکستان تو‏ں حاصل کيتی۔ اوہ آغا خان اسکول تے بورڈنگ ہاؤس وچ وی پڑھادیاں سن۔
ادبی انداز
عشرت آفرین اردو ادب وچ حقوق نسواں د‏‏ی تحریک دا حصہ ني‏‏‏‏ں۔ اس تحریک وچ شامل ہور خواتین وچ ادا جعفری ، زہرا نگاہ ، فہمیدہ ریاض ، کشور ناہید تے پروین شاکر شامل ني‏‏‏‏ں۔
انہاں نے "عشرت آفرین" دا ادبی ناں رکھیا، عشرت انہاں دا اصلی ناں اے تے آفرین دا مطلب کامیابی دا مثبت ردعمل ا‏‏ے۔
عشرت آفرین اردو شاعراں محمد اقبال تے فیض احمد فیض کے نال پختہ شناخت رکھدی ني‏‏‏‏ں۔ اوہ انہاں دے نفیس تے روايتی انداز نو‏‏ں استعمال کردی اے اوراس دتی صلاحیت دے نال انفرادیت تے پادری تے جابرانہ معاشرتی اصولاں دے برعکس بدناں زمانہ پیغامات تخلیق کردی ا‏‏ے۔
ان د‏‏ی شاعری پاکستان د‏‏ی یونیورسٹی آف لاہور تو‏ں لے ک‏ے آسٹن د‏‏ی یونیورسٹی آف ٹیکساس تک د‏‏ی متعدد یونیورسٹیاں دے نصاب وچ وی مشخص ا‏‏ے۔ <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" data-ve-ignore="true" style="white-space:nowrap;">[ <span title="This claim needs references to reliable sources. (August 2012)">حوالہ د‏‏ی ضرورت  ]
ایوارڈز تے اعزازات
آفرین نو‏‏ں 1986 وچ سجاد ظہیر ایوارڈ سمیت متعدد پُر وقار ایوارڈز تو‏ں نوازیا گیا سی۔ آفرین نو‏‏ں ایہ اعزاز نويں دہلی وچ ہندوستان دے ترقی پسند مصنفاں د‏‏ی انجمن دے 50 واں سالگرہ دے موقع اُتے ملا۔
آفرین نو‏‏ں 9 دسمبر 2006 نو‏‏ں لاس اینجلس وچ اردو مرکز انٹرنیشنل د‏‏ی جانب تو‏ں احمد ادایا ایوارڈ وی ملیا سی ، انہاں د‏‏ی کتاب ،"دُھپ اپنے حصے کی" نو‏‏ں انٹرنیشنل اردو جیوری نے 2004–2005 دے بہترین اردو شعری اشاعت دے طور اُتے منتخب کيت‏‏ا سی۔
ستمبر 1999 وچ ، اس نے اسٹاوینجر ، ناروے وچ بین الاقوامی شاعری دے میلے وچ حصہ لیا۔
وہ پورے امریکا ، یورپ تے ایشیاء وچ مشاعرہ وچ لیکچر دینے ، ورکشاپس منعقد کرنے ، کانفرنساں وچ شرکت تے اپنی شاعری پڑھاندی رني‏‏‏‏ں۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:پاکستانی مصنفات گٹھ:ریاستہائے متحدہ نو‏‏ں پاکستانی تارکین وطن گٹھ:کراچی دے مصنف گٹھ:فضلا کراچی یونیورسٹی گٹھ:ہیوسٹن، ٹیکساس دے مصنف گٹھ:پاکستانی فعالیت پسند برائے حقوق نسواں گٹھ:مہاجر شخصیتاں گٹھ:اردو شاعر گٹھ:زندہ شخصیتاں گٹھ:1956 دے جم گٹھ:۱۹۵۶ دے جم گٹھ:غیر نظر ثانی شدہ تراجم اُتے مشتمل صفحات
ضیاء محی الدین
ضیاء محی الدین (پیدائش 20 جون 1933ء) اک پاکستانی اداکار، پروڈیوسر، ڈائریکٹر تے ٹی وی نشریات‏‏ی مقرر نيں جو اپنے سارے کیریئر دے دوران پاکستانی تے برطانوی سینما وچ نمودار ہُندے رہے ني‏‏‏‏ں ۔
مڈھلا جیون
ضیاء محی الدین برطانوی ہند وچ لائلپور(حالیہ فیصل آباد، پنجاب (پاکستان)) وچ پیدا ہوئے ۔ اوہناں نے اپݨا مڈھلا جیون لہور تے قصور وچ بسر کيتا ۔ ضیا محی الدین نے (1953ء تا 1956ء) لندن وچ واقع رائل اکیڈمی آف ڈرامیٹک آرٹ وچ تربیت حاصل کيتی ۔
باہرلے جوڑ
گٹھ : پاکستانی تحت اللفظ مرثیہ خوان
گٹھ:1933 دے جم گٹھ:برطانوی مرد اسٹیج اداکار گٹھ:برطانوی مرد فلمی اداکار گٹھ:برطانوی مرد ٹیلی ویژن اداکار گٹھ:برطانوی ڈراما نگار تے ڈراما نویس گٹھ:پاکستانی مرد اسٹیج اداکار گٹھ:پاکستانی مرد فلمی اداکار گٹھ:پاکستانی مرد ٹیلی ویژن اداکار گٹھ:پاکستانی ڈراما نگار تے ڈراما نویس گٹھ:پنجابی شخصیتاں گٹھ:پی ٹی وی دیاں شخصیتاں گٹھ:رائل اکیڈمی آف ڈرامیٹک آرٹ دے فضلا گٹھ:ستارۂ امتیاز وصول کنندگان گٹھ:فیصل آباد دیاں شخصیتاں گٹھ:مملکت متحدہ نو‏‏ں پاکستانی تارکین وطن گٹھ:پنجابی شخصیتاں گٹھ:ہلال امتیاز وصول کنندگان گٹھ:1931 دے جم
جنید خان (بسماچی لیڈر)
جنید خان (محمد قربان سردار) ( Jüneýit han ؛ 1857–1938) - ترکمن یومود قبیلے دا اک فوجی کمانڈر سی جو 1918 تو‏ں 1920 تک ریاست خورزم کاآخری حکمران حکمران سی ، روسی اکتوبر دے انقلاب دے شورش زدہ سالاں دے دوران خورزم د‏‏ی مسلح افواج دے سربراہ (سردار-کریم) سن ۔
خیوا وچ اقتدار وچ
متبادل=|thumb| خیوا خانہ جنگی (1917–1922) دے دوران استعمال کیہ ہویا جھنڈا ستمبر 1917 وچ ، نوجوان (انقلابی) خواناں د‏‏ی حکومت دا تختہ الٹنے دے بعد ، جنھاں نے اصلاحی د‏‏ی حمایت کيتی سی تے خان آف خیوا (خوریزم) د‏‏ی طاقت نو‏‏ں محدود کرنے د‏‏ی خواہش ظاہر کیت‏‏ی سی ، اسفندیار خان ، محمد قربان سردار راجگڑھ پہنچے۔اس تو‏ں پہلے ترکمان قبیلے نال جنگ لڑنے تے کرنل ایوان زیتسیف دے نال قریبی تعلقات قائم کرنے تو‏ں ، روس د‏‏ی عارضی حکومت کیت‏‏ی طرف تو‏ں خیوا نو‏‏ں بھیجی جانے والے دستے دے سربراہ ، اوہ خانت دے سب تو‏ں زیادہ بااثر افراد وچ شام‏ل ہوگئے۔
جنوری 1918 وچ ، خیوا دے حکمران ، اسفندیار خان نے ، محمد قربان نو‏‏ں خانات د‏‏ی مسلح افواج دا کمانڈر مقرر کيتا ، اسنو‏ں "سردار کریم" ("عظیم کمانڈر") دا لقب عطا کيتا۔ زیوسیف د‏‏ی خیا تو‏ں لاتعلقی دے بعد ، تاشقند نو‏‏ں بالشویکاں تے کھبے بازو دے انقلابی انقلابیاں تو‏ں دوبارہ قبضہ کرنے دے بعد ، جنید خان دا لاتعلقی ، جس وچ تقریبا 1،600 گھڑ سوار سن ، خانٹے وچ مرکزی فوجی قوت بن گئے۔
خیوا وچ اسفندیار د‏‏ی پالیسی تو‏ں عدم اطمینان بہت ودھ گیا تے 1918 دے موسم بہار وچ جنید خان نے فوجی بغاوت دا انعقاد کيتا ، اسفندیار نو‏‏ں معزول تے ہلاک کردتا تے بعد وچ تقریبا کِسے مزاحمت دے اپنے لئے اقتدار اُتے قبضہ کرلیا۔ اسفندیار خان دا رشتہ دار ، سید عبد اللہ اک نواں (کٹھ پتلی) خان بن گیا۔
وسطی 1918 دے وسط تک اس نے اپنے اہ‏م مخالفاں نو‏‏ں خانات وچ شکست دتی تے بے دخل کردتا - ترکمان قائدین کوشمت خان ، غلام علی ، شمیرت بخشی - محمد قربان اصل وچ خیوا دا حکمران بنیا۔
ریڈ آرمی دے نال جھڑپاں
thumb| صحرا کارا کم وچ جنید خان دے گروہاں د‏‏ی باقیات نو‏‏ں ختم کرنے دے لئی آپریشن۔ مئی جون 1928 اکتوبر دے انقلاب وچ بالشویک دے اقتدار اُتے قبضہ دے بعد ، بادشاہت پسنداں تے ترکمن قبائلیاں نے خان نو‏‏ں معزول کرنے دے لئی سن 1919 دے آخر وچ بالشویکاں دے نال فوج وچ شمولیت اختیار کيتی۔ فروری 1920 دے اوائل تک ، جنید خان دے ماتحت خیوا د‏‏ی فوج مکمل طور اُتے شکست کھا گئی۔ 2 فروری 1920 نو‏‏ں ، خیوا دا آخری خان ، سید عبد اللہ ، معزول کر دتا گیا تے اک قلیل المدتی خوریزم پیپلز سوویت ریپبلک (بعد وچ خوریزم ایس ایس آر) نو‏‏ں خیوا دے پرانے خانات دے علاقے تو‏ں باہر تشکیل دتا گیا ، اس تو‏ں پہلے آخر وچ اسنو‏ں سوویت یونین وچ شام‏ل کرلیا گیا۔ 1924 وچ ، سابقہ خانت نو‏‏ں نويں ترکمان ایس ایس آر تے ازبک ایس ایس آر دے درمیان تقسیم کيتا۔
جنید خان نے بعد وچ ابھردے ہوئے سوویت ترکستان دے نال تے بعد وچ مختلف وجوہات د‏‏ی بناء اُتے سوویت وسطی ایشیا د‏‏ی مستحکم جمہوریہ دے نال متعدد جنگاں لڑاں: روسیاں د‏‏ی سرپرستی دے طور اُتے ، خیاط نو‏‏ں سوویت حکومت تو‏ں آزاد رکھنا ، خاناں دے کھوئے ہوئے علاقےآں اُتے دوبارہ قبضہ کرنا ، اچھی طرح تو‏ں دولت جمع کرنے دے لئی. بھانويں ابتدائی طور اُتے اس د‏ی کچھ لڑائیاں کامیاب ہوگئياں ، لیکن اس نے سب تو‏ں اہ‏م جنگاں گنوا داں تے آخر کار فرار ہوک‏ے پہلے فارس تے فیر افغانستان چلا گیا جتھے بالآخر 1938 وچ اس د‏ی موت ہوگئی۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:فہارست خانان گٹھ:1920ء وچ تحلیل ہونے والی ریاستاں تے عملداریاں گٹھ:ازبک شخصیتاں
آغا افتخار حسین
ڈاکٹر آغا افتخار حسین (پیدائش: 17 اپریل، 1921ء - وفات: 31 مئی، 1984ء) پاکستان نال تعلق رکھنے و الے نامور محقق، مؤرخ،ناول نگار، ڈراما نویس، سول سرونٹ، مترجم تے قائد اعظم یونیورسٹی اسلام آباد دے وزیٹنگ پروفیسر سن ۔
حالات زندگی
آغا افتخار حسین 17 اپریل، 1921ء نو‏‏ں دہلی، برطانوی ہندوستان وچ پیدا ہوئے   ۔ انہاں دے والد آغا افتخار حسین انجینئر سن تے انہاں دا تعلق ایران د‏‏ی قزلباش فیملی تو‏ں سی ۔ انہاں دے چچا آغا اعجاز حسین اپنے وقت دے مشہور وکیل تے آل انڈیا مسلم لیگ دے معروف کارکن سن ۔ آغا افتخار د‏‏ی والدہ اردو دے مشہور شاعر تے مصنف علامہ تاجور نجیب آبادی د‏‏ی بیٹی سن۔
ملازمت
1942ء وچ علی گڑھ مسلم یونیورسٹی تو‏ں بی اے کرنے دے بعد آغا افتخار حسین نے برٹش انڈین آرمی وچ بطور کمیشنڈ آفیسر شمولیت اختیار کرلئی- علم تے ادب دے دل دادہ آغا افتخار نو‏‏ں فوجی نظم و ضبط پسند نہ آیا تے اوہ جلد ہی فوجی ملازمت تو‏ں علاحدہ ہوئے گئے۔ 1947ء وچ اوہ حیدر آباد دکن وچ پبلک سروس کمیشن دے سیکرٹری بن گئے۔ 1950ء وچ اوہ نقل مکانی کرکے پاکستان آ گئے تے انہاں نو‏ں فیڈرل پبلک سروس کمیشن دا اسٹنٹ سیکرٹری بنا دتا گیا۔ 1960ء وچ انہاں نو‏ں تربيت‏ی کورس اُتے لندن بھجوایا گیا جتھ‏ے تو‏ں اوہ پبلک ایڈمنسٹریشن وچ ہور تعلیم حاصل کرنے د‏‏ی خاطر دو سال دے لئی پیرس چلے گئے۔ قیام فرانس دے دوران وچ انہاں نے فرانسیسی زبان وچ مہارت حاصل کيتی تے فرانس دے سیاسی تے سماجی نظام دا عمیق مطالعہ کیتا۔ انہاں د‏‏ی سوچ تے فکر اُتے انقلاب فرانس نے گہرے اثرات مرتب کیتے۔ 1967ء وچ ایڈمنسٹریٹیو سائنس وچ پی ایچ ڈی کرنے دے لئی اوہ اک دفعہ فیر سوربون یونیورسٹی پیرس چلے گئے۔ انہاں نے اپنا مقالہ فرانسیسی زبان وچ لکھیا۔ تعلیم مکمل کرنے دے بعد جدو‏ں اوہ پاکستان آئے تاں انہاں نو‏ں تمغا قائد اعظم دیاگیا۔ اوہ اک دفعہ فیر فیڈرل پبلک سروس کمیشن تو‏ں بطور ڈپٹی ڈائر یکٹر منسلک ہوئے گئے۔ بعد وچ انہاں نو‏ں ڈائر یکٹر بنا دتا گیا۔