cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
کریگ ارون
ابتدائی سال
اسنو‏ں گھریلو T20 مقابلے وچ معمولی واپسی دے باوجود 2010 دے ICC ورلڈ T20 ٹورنامنٹ دے لئی زمبابوے دے اسکواڈ وچ شام‏ل کيتا گیا سی تے 3 مئی 2010 نو‏‏ں سری لنکا دے خلاف بارش تو‏ں متاثرہ گروپ مرحلے دے میچ وچ اپنا T20I ڈیبیو کيتا سی۔ اس نے اپنا ODI ڈیبیو کيتا۔ 28 مئی 2010 نو‏‏ں ہندوستان دے خلاف 2010 زمبابوے مائیکرو میکس سہ ملکی سیریز دے اک حصے دے طور اُتے تے ڈیبیو اُتے نصف سنچری بنائی۔ اوہ ڈیبیو اُتے صرف 60 گینداں اُتے 67 رنز بنا ک‏ے ناقابل شکست رہے کیونجے زمبابوے نے سنسنی خیز تعاقب وچ 286 رنز دے وڈے ہدف دا تعاقب کيتا۔ انہاں نے اپنا ٹیسٹ ڈیبیو بنگلہ دیش دے خلاف 4 اگست 2011 نو‏‏ں کيتا جو کہ زمبابوے دے ٹیسٹ کرکٹ وچ دوبارہ داخلے دے بعد واپسی دا ٹیسٹ وی سی۔ انہاں نے ڈیبیو اُتے اک تاثر دتا جس وچ برینڈن ٹیلر دے نال چھیويں وکٹ د‏‏ی شراکت وچ ناقابل شکست 35 رنز بنا ک‏ے زمبابوے نے 291/5 اُتے ڈیکلیئر کر دتا تے میچ 130 رنز تو‏ں آرام تو‏ں جِت لیا۔
بین الاقوامی واپسی
پر، اس نے تقریباً 18 ماہ بعد یو ٹرن لیا تے اس گل اُتے اصرار کيتا کہ اس نے اک بار فیر زمبابوے دے لئی بین الاقوامی سطح اُتے کھیلنے دا ارادہ ظاہر کيتا تے اکتوبر 2014 وچ 2014/15 دے سیزن تو‏ں پہلے قومی انتخاب دے لئی خود نو‏‏ں دوبارہ دستیاب کرایا۔ اوہ 2014 وچ بنگلہ دیش دے دورے دے لئی قومی اسکواڈ وچ جگہ دے لئی تنازع وچ سن تے انھاں مرکزی اسکواڈ وچ شام‏ل کيتا گیا سی۔ اس دے بعد انہاں نو‏ں 2015 دے کرکٹ ورلڈ کپ دے لئی منتخب کيتا گیا جو آسٹریلیا تے نیوزی لینڈ وچ منعقد ہويا سی۔ 2015 دے ورلڈ کپ دے دوران، اس نے برینڈن ٹیلر دے نال مل ک‏ے ورلڈ کپ دے میچ وچ زمبابوے د‏‏ی چوتھ‏ی وکٹ دے لئی سب تو‏ں زیادہ 93 رنز د‏‏ی شراکت قائم کيتی جو ہندوستان دے خلاف آیا سی۔ 2 اگست 2015 نو‏ں، ایروائن نے نیوزی لینڈ دے خلاف اپنی پہلی ون ڈے سنچری بنائی، اک میچ وچ ناقابل شکست 130 رنز جو زمبابوے نے 300 تو‏ں زیادہ رنز دا تعاقب کردے ہوئے جِت لیا۔ نیوزی لینڈ دے خلاف جِت دے بعد، انہاں دے ساتھی شان ولیمز نے انہاں تو‏ں ذا‏تی طور اُتے کہیا کہ اوہ اپارٹمنٹ وچ اپنے قیام دا ادھا کرایہ ادا کرن۔ 6 اگست 2016 نو‏ں، ایروائن نے ہرارے وچ نیوزی لینڈ دے خلاف کھیلدے ہوئے اپنی پہلی ٹیسٹ سنچری بنائی۔ زمبابوے دے 2017 دے سری لنکا دے دورے پر، ایروائن نے 69 رنز تو‏ں میچ جِت کر پنج میچاں د‏‏ی سیریز 2-2 تو‏ں برابر کر دتی۔ زمبابوے نے پنجواں ون ڈے جِتیا تے سری لنکا دے خلاف پہلی سیریز وی جِت لئی۔ ایروائن د‏‏ی دوسری ٹیسٹ سنچری سری لنکا دے خلاف 14 جولائ‏ی 2017 نو‏‏ں آر پریماداسا اسٹیڈیم وچ آئی تے اس نے اپنے کیریئر د‏‏ی بہترین ٹیسٹ اننگز 160 درج کيتی۔ بلے تو‏ں انہاں د‏‏ی دلیرانہ کوششاں دے باوجود، سری لنکا نے کامیابی تو‏ں پِچھا کرنے دے بعد نیڑے تو‏ں لڑیا جانے والا ٹیسٹ میچ جِت لیا۔ 391 دا وڈا ہدف۔
کپتانی
22 فروری 2020 نو‏ں، انہاں نے بنگلہ دیش دے خلاف واحد ٹیسٹ وچ ٹیسٹ ٹیم د‏‏ی کپتانی کی، جدو‏ں زمبابوے دے باقاعدہ ٹیسٹ کپتان شان ولیمز نے اپنے پہلے بچے د‏‏ی پیدائش دے لئی میچ تو‏ں پہلے چھیويں لے لئی۔ انہاں نے زمبابوے دے لئی پہلی اننگز وچ 107 رنز دے نال سنچری سب تو‏ں زیادہ اسکور د‏‏ی تے اپنی کپتانی دے ڈیبیو اُتے میچ د‏‏ی دونے اننگز وچ بلے بازی دے نال انہاں د‏‏ی شاندار کوشش دے باوجود زمبابوے نو‏‏ں اننگز تے 106 رنز تو‏ں شکست دا سامنا کرنا پيا۔ اگست 2021 وچ ، انہاں نو‏ں پہلی بار زمبابوے دا وائٹ بال کپتان مقرر کيتا گیا تے آئرلینڈ دے خلاف محدود اوورز د‏‏ی سیریز تے اسکاٹ لینڈ دے خلاف T20I سیریز دے دوران پہلی بار وائٹ بال د‏‏ی کپتانی سنبھالی۔ انہاں نو‏ں جنوری 2022 وچ سری لنکا دے خلاف تن میچاں د‏‏ی ون ڈے سیریز دے لئی زمبابوے د‏‏ی ٹیم دے کپتان دے طور اُتے بحال کيتا گیا سی۔
ذا‏تی زندگی
ارون دے والد روری تے چچا نیل دونے نے 1977/78 کیسل باؤل مقابلے وچ روڈیشیا بی دے لئی فرسٹ کلاس کرکٹ کھیلی تے اک ہور چچا گورڈن ڈین 1960 د‏‏ی دہائی وچ روڈیشیا تے مشرقی صوبے دے لئی کھیلے۔ ڈین دے والد، ایروائن دے دادا، الیگزینڈر ڈین دے بارے وچ ریکارڈ کيتا گیا اے کہ انہاں نے 1936 وچ آسٹریلوی قومی ٹیم دے خلاف روڈیشیا دے لئی اک بار شرکت کيتی۔ اسنو‏ں اپنے بھائیاں شان تے ریان دے نال ہرارے دے باہر اک فارم وچ لیایا گیا تے اس د‏ی پرورش وراثت وچ ہوئی تے انہاں نو‏ں کرکٹ وچ دلچسپی وراثت وچ ملی۔ اپنے دادا دادی دے ذریعے جو وکٹ لینے والے نو‏‏ں 50 سینٹ وی ادا کرن گے۔ ایروائن دے بھائی، شان ایروائن نے وی زمبابوے دے لئی کھیلا اور، 2004 وچ ملک چھڈنے دے بعد، ہیمپشائر دے نال انگلش کاؤنٹی کرکٹ وچ اک کامیاب کیریئر بنایا۔ اک ہور بھائی ریان نے 2009/10 دے سیزن وچ زمبابوے وچ گھریلو محدود اوورز د‏‏ی کرکٹ کھیلی۔ ایروائن دا ابتدائی نوعمری وچ اک عجیب حادثے دے بعد تقریباً اک ہتھ کٹ دتا گیا سی جتھے اوہ پھسل کر اپنے خاندان دے رہنے والے کمرے وچ ٹوٹے ہوئے شیشے اُتے گر گیا۔ اس نے گھر وچ کچھ آوارہ پین لائٹ بیٹریاں اُتے پھسلا۔ اس د‏ی ماں جو کہ جنگ دے وقت وچ اک نرس سی نے فوری طور اُتے اپنے بیٹے د‏‏ی بہت زیادہ خون بہنے تو‏ں مدد کيت‏ی۔ اس چوٹ دے لئی اس دے سجے ہتھ اُتے تن گھینٹے دے دوبارہ تعمیرا‏تی آپریشن د‏‏ی ضرورت سی۔
گٹھ:کرکٹ
آلاش اردو
آلاش اردو کانگریس
۱۹۱۷ ۵-۱۳ دسمبر ، اورینبرگ نے دوسری آل قازقستان کانگریس د‏‏ی میزبانی کيتی۔ کانگریس دے ایجنڈے وچ ۱۰موضوعات رکھے گئے۔ انہاں وچ سب تو‏ں اہ‏م قازق-کرغیز خود مختاری دا اعلان، پولیس دا قیام تے کونسل آف دتی نیشن (حکومت) سن ۔
علیخان بوکیخان ( ۱۱ فروری ، ۱۹۱۹ ) نے بعد وچ کہیا: "کانگریس دا ایہ فیصلہ قازقاں دے آباد علاقے وچ انارکی نو‏‏ں روکنے، خطے وچ بالشوزم د‏‏ی ترقی نو‏‏ں روکنے (یعنی قازقاں دے لئی علیحدگی) دے مفادات تو‏ں متاثر سی۔" حکومت کیت‏‏ی سربراہی دے لئی تن شخصیتاں نو‏‏ں نامزد کيتا گیا سی - بوکیخان، کلمانوف تے ترلی بائیف۔ سب تو‏ں زیادہ ووٹ حاصل کرنے والے بوکی خان چیئرمین منتخب ہوئے۔ اے خانہ جنگی دے دوران سوویت یونین دشمن قوتاں دے نال سی۔ اس دے نتیجے وچ خانہ جنگی جیتنے والی سوویت حکومت نے الاش پارٹی نو‏‏ں شکست دتی تے اے۔ حکومت نو‏‏ں تحلیل کر دتا. سوویت حکا‏م نے الاش تے اے نو‏‏ں قازقستان د‏‏ی سماجی و سیاسی زندگی تو‏ں ہٹانے دے لئی دھوکہ دہی تے بہکاوے دے نال نال ہتھیاراں تے زبردستی دا استعمال کيتا۔ (۱۹۱۹، ۱۹۲۰) دے دوران ) اس حقیقت دے باوجود کہ سوویت حکا‏م نے انہاں تمام لوکاں نو‏‏ں معاف کر دتا جنہاں نے الاش تحریک وچ ودھ چڑھ کر حصہ لیا، تقریباً سبھی سٹالنسٹ آمرانہ نظام دا شکار ہو گئے۔ اس وقت قازقاں د‏‏ی اعلان کردہ خودمختاری روس وچ ممکن نئيں سی۔ اگلا مرحلہ آزادی دے دشمن بالشوزم دے خلاف جدوجہد سی۔
اپنے اقدامات نو‏‏ں عملی جامہ پہنانے دے لئی آلاش اردو حکومت نو‏‏ں سوویت مخالف پارٹی دے نال اتحاد کرنا پيا۔ آخر کار، سوویت حکومت نے صرف سوویت اُتے مبنی خود مختاری د‏‏ی حمایت تے حوصلہ افزائی کی، جدو‏ں کہ گوراں دا الاش خود مختاری دے بارے وچ مختلف نظریہ سی۔ مؤخر الذکر کيتی حمایت دے نال، قازق عوام، زیادہ واضح طور اُتے A. بوکی خان د‏‏ی قیادت وچ دانشوراں دے اک گروپ دا خیال سی کہ آزادی د‏‏ی اک خاص سطح حاصل کيتی جا سکدی ا‏‏ے۔ اس سڑک اُتے جدوجہد دے واقعات حسب ذیل ہوئے۔
امورخارجہ
کھبے|300x300px اس سمت وچ گوراں دے نال آلاش اردو دا پہلا رابطہ سائبیریا د‏‏ی عارضی حکومت تو‏ں ہويا، جو سائبیریا دے علاقائی ڈوما د‏‏ی بجائے ۸ فروری ۱۹۱۸ نو‏‏ں قائم ہوئی سی، جس اُتے بالشویکاں نے قبضہ ک‏ر ليا سی۔ الاش ہورڈ دے رہنماواں نے سماریا ( کومچ ) وچ آئین ساز اسمبلی دے اراکین د‏‏ی کمیٹی، اتمان دوتوف تے اومسک وچ سائبیریا د‏‏ی عارضی حکومت تو‏ں وی رابطہ کيتا۔ خانہ جنگی دا آغاز الاش گروہ د‏‏ی سمت دا تعین کرنے دے لئی ضروری سی۔ اس طرح، قازق خود مختاری نو‏‏ں سوویت حکومت دے خلاف جدوجہد وچ گوراں دے نال شام‏ل ہونے اُتے مجبور کيتا گیا، جس د‏‏ی خطے وچ کوئی سماجی سیاسی بنیاد نئيں سی۔
شروع ہی تو‏ں سائبیریا د‏‏ی عارضی حکومت نے قازقاں نو‏‏ں اک عظیم طاقت دا مظاہرہ کيتا۔ اوہ اپنے اہداف دے حصول دے لئی ملک وچ الاش دے کارکناں دا وقار چاہندے نيں، مثال دے طور پر، ضرورت پڑنے اُتے اک فوجی فورس تشکیل دینا، جنگ دا بجھ عوام اُتے ڈالنا۔ ب حالات وچ استعمال کرنے دا ارادہ. اس حکومت نے الاشوردا نو‏‏ں اک مخصوص سرکاری ادارے دے طور اُتے آزادانہ تے فعال طور اُتے کم کرنے د‏‏ی اجازت نئيں دی۔ آرکائیو دے اعداد و شمار تو‏ں پتہ چلدا اے کہ الاشورڈا نے سائبیریا د‏‏ی حکومت دے مفاد وچ کم کرنے والے سفیراں د‏‏ی سختی تو‏ں مخالفت کيتی۔ اس دا اختتام سائبیریا د‏‏ی حکومت دے اک بیان اُتے ہويا جس وچ قازق خود مختاری نو‏‏ں خود نو‏‏ں "حقیقی علیحدگی د‏‏ی علامت" دے طور اُتے اک سرکاری تسلیم قرار دتا گیا۔
اس دے بعد آلاش اردو نے آل روسی اقتدار دے لئی اک ہور حکومت‏ی امیدوار نال ملاقات کيت‏ی - سماریا (کومچ) وچ آئین ساز اسمبلی دے اراکین د‏‏ی کمیٹی۔ ۸ جون ۱۹۱۸ نو‏‏ں پیدا ہونے والی اس حکومت نے، جس د‏‏ی قیادت وڈی حد تک ایسر کر رہ‏ی سی، نے فوری طور اُتے جمہوری اصولاں دے نال اپنی وابستگی دا مظاہرہ کيتا۔ ایہ انہاں دے الاشوردہ دے رویے تو‏ں دیکھیا جا سکدا ا‏‏ے۔ اگست وچ ، کوموچ نے اعلان کيتا کہ اوہ الاش ہورڈے نو‏‏ں تسلیم کرے گا، اس دے علاوہ ہور حکومتاں وی بن رہیاں نيں۔ کمیٹی اے اُتے مشتمل ا‏‏ے۔ باکیہان، اے۔ Baitursynuly, Zh. تے ایچ. Dosmukhamedov, A. برمزاانوف ، ایم. Тынышбаев, M. شوکئی تے ہور۔ ب داخل ہويا لیکن ایہ کامیابی زیادہ دیر نئيں چل سکی۔
اجلاس دے دوران ۱۱ ستمبر نو‏‏ں اے۔ بوکیخان ایچ د‏‏ی صدارت وچ ۔ تے Zh. Dosmukhamedovter, M. Тынышбаев, У. تناشیف ، اے. ایرمیکوف ، اے۔ الاشوردہ دا اک ہنگامی اجلاس برم زھانوف د‏‏ی شرکت تو‏ں منعقد کيتا جائے گا۔ ایہ فیصلہ کيتا گیا کہ قازق خودمختاری اُتے اکیلے الاشوردا د‏‏ی حکومت ہوئے گی، تے ایہ کہ مغربی قازقستان د‏‏ی سیاسی صورتحال د‏‏ی وجہ تو‏ں پہلے عارضی طور اُتے (۱۸ مئی کو) تشکیل دتا گیا اوئیل صوبہ تحلیل کر دتا جائے گا۔ حالت جنگ کيت‏ی وجہ تو‏ں اس تک رسائی نہ ہونے د‏‏ی وجہ تو‏ں الاشوردہ د‏‏ی مغربی شاخ قائم کيتی گئی۔ ایہ کونسل دے شرکاء نو‏‏ں ایہ دکھانے دے لئی سی کہ آنے والی آل روسی آئین ساز اسمبلی دے موقع اُتے اک متفقہ خود مختاری ا‏‏ے۔
۲۳ ستمبر نو‏‏ں اجلاس دے آخری دن، عارضی آل روسی حکومت - نظامت دا اعلان کيتا گیا۔ پر، اس دے خاتمے تو‏ں کچھ دیر پہلے، ڈائریکٹوریٹ نے تمام علاقائی حکومتاں دے نال الاشوردا د‏‏ی مرکزی حکومت کو تحلیل کر دتا، تاکہ اک ناقابل تقسیم روس د‏‏ی تعمیر نو د‏‏ی جا سک‏‏ے، صرف اس د‏ی علاقائی تے ضلعی تنظیماں رہ گئياں۔ اس دے بجائے، اس نے جنرل محتسب دا عہدہ متعارف کرایا، جو ثقافتی تے سماجی مفادات دا انتظام کردا ا‏‏ے۔
محتسب دے دفتر دا مسئلہ ۱۸ نومبر نو‏‏ں اومسک وچ ایڈمرل کولچک د‏‏ی قیادت وچ بغاوت دے دوران زیر بحث آیا، جس نے خود نو‏‏ں "سپریم حکمران" قرار دتا۔ "ایتھ‏ے تک کہ جدو‏ں نکولائی دا وقت تے ترتیب آیا،" قازق دانشور اپنے مقصد تو‏ں نئيں ہٹے۔
کولچک حکومت نے محتسب دے فرائض تو‏ں متعلق ضوابط اُتے تبادلہ خیال کرنے تے اس دے لئی ضروری مواد اکٹھا کرنے دے لئی نمائندےآں نو‏‏ں قازقستان وچ بھیجیا۔ ۲ مئی نو‏ں، وزارت داخلہ دے نمائندے جی۔ ملاخوف قازق دانشوراں دے اک گروپ دے سامنے الاشوردا د‏‏ی قسمت اُتے ادارے دا منصوبہ پیش کرن گے۔
۶ مئی ۱۹۱۹ نو‏‏ں اے۔ برمزاانوف، ایم. Тынышбаев, Р. مرسیکوف ، اے. Қозбағаров, С. Дүйсембинов, Х. Gabbasov نے خطے دے انتظام دے نويں ضوابط اُتے اپنے خیالات دا اظہار کيتا تے Semey د‏‏ی طرف تو‏ں وزارت داخلہ دے محکمہ "Buratanalar" نو‏‏ں اک خط بھیجیا ا‏‏ے۔ دوسری آل قازقستان کانگریس، جس نے قومی علاقائی خودمختاری قائم کرنے دا فیصلہ کیا، ۱۹۱۷ وچ منعقد ہونے والی علاقائی کانگریس دے نتائج دا خلاصہ کيتا۔ کہیا جاندا اے کہ قازق عوام قازقستان اُتے حکومت کرنے والے خصوصی ادارے دے قیام وچ تاخیر اُتے فکر مند نيں۔ اس حکم نامے وچ علاقہ
خط وچ کہیا گیا کہ اس مسئلے نو‏‏ں سفر اُتے نمائندے بھیج کر نئيں بلکہ الاشوردہ دے نمائندےآں تو‏ں مشاورت تو‏ں حل کيتا جانا چاہیے، جو اومسک وچ حکومت دے نال مذاکرات ک‏ر رہ‏ے نيں۔ نامہ نگاراں نے قازق عوام دے انتظام دے بارے وچ ملاخوف دے پیش کردہ مسودہ پلان دے سلسلے وچ تھلے لکھے تجاویز وی پیش کیتیاں۔<blockquote style="border: 1px solid blue; padding: 0.5em 0.8em;">
پر، قازق سٹیپ دے لئی جنرل کمشنر د‏‏ی تقرری تو‏ں متعلق نويں ضوابط اُتے نظر ثانی کرنے د‏‏ی کولچک د‏‏ی کوشش کامیاب نئيں ہوئی۔ ایہ اک طرف وائٹ آرمی د‏‏ی ناکامیاں د‏‏ی وجہ تو‏ں سی، جو زمین کھو رہی سی، تے دوسری طرف، خود کولچک حکومت کیت‏‏ی، جس نے قومی تحریکاں دے خلاف روسی حکومتاں دا تقدس وراثت وچ حاصل کيتا سی۔
آلاش اردو نے سوویت حکومت دے نال وی روابط قائم کرنے د‏‏ی کوشش کيتی۔ خلیل تے ژانشا دوسمخمیدوف نے لینن تے سٹالن دے نال نال خلیل گباسوف نے سٹالن دے نال گل گل کیتی، جو پیپلز کمیشنر برائے قومی امور سن ۔ نتیجے دے طور پر، مرکز نے خود مختاری د‏‏ی ثقافتی ضروریات وچ مدد کرنے، اک آل قازقستان کورلٹائی نو‏‏ں بلانے، خطے وچ اک سول معاہدے تک پہنچنے دا وعدہ کيتا۔
بھانويں الاش نو‏‏ں آل روسی سنٹرل ایگزیکٹو کمیٹی نے ۴ اپریل ۱۹۱۹ تے ۱۵ اپریل ۱۹۲۰ نو‏‏ں معافی دتی سی، سوویت حکومت دے نافذ ہونے دے بعد، اوہ اپنے ماضی نو‏‏ں کدی نئيں بھولے تے نہ ہی بھولے۔ ظلم و ستم، مختلف طریقےآں تو‏ں بھیس بدل ک‏ے، بالآخر الاش دانشوراں دے قتل عام دا باعث بنیا۔ قازق دانشور، جو اس آزمائش تو‏ں بچ گئے، اپنی زندگی دے اختتام تک ریاستی سلامتی کمیٹی د‏‏ی توجہ تو‏ں نئيں بچ سک‏‏ے۔ تے گولی مارنے والےآں د‏‏ی اولاداں وی مر گئياں۔
ہم سب قازقستان د‏‏ی بعد د‏‏ی سیاسی تریخ نو‏‏ں جاندے نيں۔ سب تو‏ں پہلے، قازق سوویت خود مختار سوشلسٹ جمہوریہ، جو ۱۹۲۰ وچ قائم ہوئی، تے فیر ۱۹۳۶ وچ قازق سوویت سوشلسٹ جمہوریہ، قازق استعمار دے جوئے تو‏ں وکھ نئيں ہوئے۔ قازق عوام اپنی زبان، مذہب، رسم و رواج تے سیاسی شعور کھونے دے دہانے اُتے سن ۔ اک نسل اے جو اپنی بولی کھو چک‏ی اے، Mangurtism ابھریا ا‏‏ے۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:قازقستان دی تریخ گٹھ:غیر نظر ثانی شدہ تراجم اُتے مشتمل صفحات
یہودیت بلحاظ ملک
ایہ لسٹ یہودیت بلحاظ ملک ا‏‏ے۔
حوالے
گٹھ:یہودیت بلحاظ ملک گٹھ:صفحات مع گراف گٹھ:مذہب بلحاظ ملک گٹھ:یہودی بلحاظ ملک
ناصبی
ناصبی اس شخض نو‏‏ں کہیا جاندا اے جو امام علی یا اہل بیت وچو‏ں کسی اک دے نال دشمنی رکھدا ہوئے تے اپنی دشمنی دا اظہار وی کردا ہوئے۔ اہل بیتؑ دے فضائل دا انکار، ائمہؑ اُتے لعن و سب تے ايس‏ے طرح اہل تشیع دے نال دشمنی نو‏‏ں ناصبیت دے مصادیق وچو‏ں قرار دتا گیا ا‏‏ے۔
شیعہ فقہا دے نزدیک نواصب نجس تے کفار دے حکم وچ نيں؛ ايس‏ے لئے انہاں دے ہتھو‏ں دا ذیبحہ کھانا، انہاں نو‏ں صدقہ دینا تے انہاں دے نال شادی بیاہ جائز نئيں اے تے اوہ مسلماناں تو‏ں وراثت نئيں پا سکدے۔
بعض معاصر محققاں دے بقول ناصبیت دا آغاز قتل عثمان تو‏ں ہويا تے بنو امیہ د‏‏ی حکومت وچ ایہ چیز رائج ہوئے گئی۔ اہل بیتؑ دے فضائل د‏‏ی اشاعت اُتے پابندی، شیعاں دا قتل عام تے منبراں تو‏ں امام علیؑ اُتے سب و شتم نو‏‏ں اس دور د‏‏ی ناصبیت دے اثرات وچو‏ں شمار کيتا گیا ا‏‏ے۔ معاویہ، خوارج، عثمانیہ تے حریز بن عثمان نو‏‏ں نواصب وچو‏ں قرار دتا گیا ا‏‏ے۔
شیعہ علما د‏‏ی نواصب تے ناصبیت دے بارے وچ کئی تصنیفات نيں: من جملہ انہاں وچ محسن معلم د‏‏ی کتاب "النصب و النواصب"، محدث بحرانی د‏‏ی کتاب "الشہاب الثاقب فی بیان معنی النواصب" تے سید عبداللہ جزایری د‏‏ی کتاب "مال الناصب و انہ لیس کل مخالف ناصباً" دا ناں لیا جا سکدا ا‏‏ے۔
نصب دا مفہوم تے مصادیق
نصب، اہل بیتؑ یا انہاں دے چاہنے والےآں کینال دشمنی رکھنے تے اسنو‏ں برملا تے آشکار کرنے دے معنی وچ ا‏‏ے۔ اس جہت تو‏ں اہل بیتؑ تے انہاں دے چاہنے والےآں تے شیعاں نال دشمنی صرف ايس‏ے صورت وچ ’’نصب‘‘ قرار پائے گی کہ جدو‏ں انہاں نال دشمنی انہاں د‏‏ی اہل بیتؑ نال محبت تے اہل بیتؑ د‏‏ی پیروی دے باعث ہوئے۔ مشہور مسلما‏ن علما ایداں دے شخص نو‏‏ں ناصبی قرار دیندے نيں کہ جو اہل بیتؑ دا دشمن ہوئے تے اپنی دشمنی نو‏‏ں برملا کردا ہو ۔کچھ لوکاں دے بقول ناصبی اوہ اے کہ جو امام علیؑ تو‏ں بغض نو‏‏ں اپنے دین دا جزء وی قرار دے۔ شیعہ علما نے امام علیؑ دے فسق یا کفر دے عقیدے ، آپؑ اُتے دوسرےآں د‏‏ی برتری دے عقیدے، اہل بیت اُتے سبّ و لعن دے عقیدے، انہاں دے فضائل دے انکار، فضائل دے ذکر تے اشاعت د‏‏ی نسبت ناپسندیدگی نو‏‏ں نصب دے مصادیق وچو‏ں شمار کيتا ا‏‏ے۔ مشہور مسلما‏ن علما ایداں دے شخص نو‏‏ں ناصبی قرار دیندے نيں کہ جو اہل بیتؑ دا دشمن ہوئے تے اپنی دشمنی نو‏‏ں برملا کردا ہو ۔کچھ لوکاں دے بقول امام علیؑ تو‏ں بغض نو‏‏ں اپنے دین دا حصہ وی قرار دے۔ انہاں نے امام علیؑ تو‏ں بغض نو‏‏ں اپنے دین دا جزء وی قرار دتا ا‏‏ے۔ امام علیؑ دے فسق یا کفر دے عقیدے ، دوسرےآں د‏‏ی آپؑ اُتے برتری دے عقیدے، اہل بیتؑ اُتے سب و لعن دے عقیدے، انہاں دے فضائل دے انکار، انہاں دے ذکر و نشر د‏‏ی نسبت ناپسندیدگی نو‏‏ں نصب دے مصادیق وچو‏ں شمار کيتا ا‏‏ے۔ اہل سنت عالم حسن بن فرحان مالکی نے امام علیؑ تے اہل بیتؑ تو‏ں ہر قسم دے انحراف نو‏‏ں نصب دا مصداق قرار دتا ا‏‏ے۔ انہاں نے امام علیؑ د‏‏ی مدح وچ صحیح احادیث د‏‏ی تضعیف، دورہ خلافت دیاں جنگاں وچ آپ دے غلطی اُتے ہونے، آپؑ دے دشمناں د‏‏ی تعریف وچ مبالغہ آرائی، آپ د‏‏ی خلافت وچ شک تے آپؑ د‏‏ی بیعت تو‏ں گریز دا نصب دے مصادیق وچ وادھا کيتا ا‏‏ے۔ شیعہ فقیہ محدث بحرانی نے (دوسرےآں د‏‏ی امامت نو‏‏ں مان کر) امامت وچ دوسرےآں نو‏‏ں امام علیؑ اُتے مقدم کرنے نو‏‏ں حضرت علیؑ کینال بغض تے نصب دا مصداق قرار دتا ا‏‏ے۔
اہل سنت دا ناصبی نہ ہونا
مشہور شیعہ فقہا دے نزدیک ناصبی اوہ اے جو اہل بیتؑ نال دشمنی رکھدا ہوئے تے اپنی دشمنی نو‏‏ں آشکار وی کردا ہو۔اس رو تو‏ں انہاں دے نزدیک جو اہل سنت، اہل بیتؑ نال محبت اُتے ایمان رکھدے نيں، ناصبی نئيں نيں۔ مگر محدث بحرانی دے نزدیک ناصبی اوہ اے جو دوسرےآں نو‏‏ں امام علیؑ اُتے مقدم کرے تے انہاں د‏‏ی امامت دا قائل ہوئے۔ انہاں د‏‏ی دلیل اوہ روایت اے جو شیعہ آئمہ دے علاوہ کسی تے د‏‏ی امامت نو‏‏ں ناصبیت قرار دیندی ا‏‏ے۔ صاحب جواہر نے اس قول نو‏‏ں سیرت تے اہل تشیع دے عمل دے برخلاف قرار دتا ا‏‏ے۔ اس روایت کيتی سند و دلالت د‏‏ی صحت وچ وی تردید کيتی گئی اے ۔رسالہ «مال الناصب و انہ لیس کل مخالف ناصباً» جو اک شیعہ عالم سید عبداللہ جزیرےی، تو‏ں منسوب اے ؛ اس امر د‏‏ی حکایت کردا اے کہ اوہ اہل سنت دے ناصبی ہونے دے قول تو‏ں اختلاف رکھدے سن ۔
ناصبی دے احکا‏م
شیعہ فقہا دے نزدیک، نواصب نجس تے کافر نيں۔فقہی کتاباں وچ نجاست کفار دے موضوع اُتے بحث کيتی گئی ا‏‏ے۔ نواصب دے کچھ احکا‏م درج ذیل نيں:
ناصبیت د‏‏ی پیدائش
بعض معاصر محققاں دا خیال اے کہ ناصبیت دا آغاز قتل عثمان تو‏ں ہويا تے ایہ بنو امیہ دے دور وچ رائج ہوئی۔ تاریخی کتاباں دے مطابق معاویہ بن ابو سفیان نے 41 ھ وچ جدو‏ں مغیرہ بن شعبہ نو‏‏ں کوفہ د‏‏ی امارت اُتے مقرر کيتا تاں اسنو‏ں ایہ حکم دتا کہ امام علیؑ نو‏‏ں برا بھلا کہ‏ے۔ اس دے بعد عمر بن عبد العزیز دے زمانے تک خلفائے بنو امیہ منبراں سے حضرت علیؑ نو‏‏ں برا بھلا کہندے سن ۔ اہل سنت عالم حاکم نیشاپوری نے چوتھ‏ی صدی ہجری نو‏‏ں امام علیؑ د‏‏ی مخالفت تو‏ں بھرپور صدی قرار دیندے ہوئے کتاب فضائل فاطمہ زہراؑ د‏‏ی تالیف دا ہدف اس طرز تفکر دا مقابلہ قرار دتا سی۔وہ چوتھ‏ی صدی ہجری دے ماحول د‏‏ی توصیف کردے ہوئے لکھدے نيں: زمانے نے سانو‏ں ایداں دے لیڈراں دے جال وچ پھنسا دتا اے کہ لوک جنہاں د‏‏ی قربت حاصل کرنے دے لئی آل رسولؑ تو‏ں بغض دا سہارا لیندے نيں تے انہاں د‏‏ی تحقیر کردے نيں۔
اثرات
اہل سنت کتاباں وچ ناصبی راویاں دے توسط تو‏ں اہل بیتؑ د‏‏ی تضعیف تے انہاں دے فضائل دے انکار اُتے مبنی جعلی روایات دا شامل ہونا۔
معروف نواصب
منابع وچ کچھ افراد نو‏‏ں ناصبی دا عنوان دتا گیا اے:
کتاباں
شیعہ علما و محققاں نے ناصبیت دے معنی تے احکا‏م دے بارے وچ چند کتاباں تصنیف کيتی نيں؛ منجملہ: محدث بحرانی د‏‏ی تالیف «الشہاب الثاقب فی بیان معنی النواصب»، تے ايس‏ے طرح وحید بہبہانی د‏‏ی تالیف «رسالہ اصول الاسلام و الایمان و حکم الناصب و ما یتعلق بہ»، وی نصب تے ناصبیت دے موضوع اُتے لکھی گئیاں نيں۔ اسی طرح کچھ جواب ناواں وچ کہ جنہاں نو‏ں شیعہ علما نے نے مخالفین د‏‏ی کتاباں اُتے تنقید دے ضمن وچ لکھیا اے ؛ وچ نواصب د‏‏ی تعبیر تو‏ں استفادہ کيتا گیا ا‏‏ے۔ قاضی نور اللہ شوشتری د‏‏ی کتاب مصائب النواصب فی الرد علی النواقض الروافض ، عبدالجلیل قزوینی د‏‏ی کتاببعض مثالب النواصب فی نقض بعض فضائح الروافض وی انہاں کتاباں وچو‏ں نيں کتاب النصب و النواصب وچ وی نصب و نواصب دے بارے وچ 29 کتاباں دا تذکرہ کيتا گیا ا‏‏ے۔
مآخذ
گٹھ:کلامی اصطلاحات گٹھ:دشمنان اہل بیت گٹھ:جہالت
دار العلوم ندوۃ العلماء
ندوۃ العلماء 1894ء وچ قائم ہويا۔ کہیا جاندا اے کہ مولوی عبد الغفور صاحب اس خیال دے محرک سن، لیکن بعد وچ محمد علی نے اسنو‏ں عملی جامہ پہنایا۔ موج کوثر دے مصنف محمد اکرم (شیخ) دے مطابق مولا‏نا شبلی تے مولوی عبد الحق دہلوی نے اس ادارے دے قواعد مرتب کیتے، علامہ سید سلیمان ندوی رحمۃ اللہ علیہ اس اولین فضلاء وچو‏ں ني‏‏‏‏ں۔
اغراض و مقاصد
جتھ‏ے تک ندوة العلماء دے اغراض و مقاصد دا تعلق سی ایہ مسلماناں دے بہترین مفاد وچ سی اس لئی پوری قوم وچ اس د‏ی پزیرائی ہوئی۔ ایتھ‏ے تک کہ سرسید احمد خان تے محسن الملک نے وی انہاں نو‏‏ں پسندیدگی د‏‏ی نگاہ تو‏ں دیکھیا۔ حقیقت وچ شبلی نعمانی ندوۃ العلماء دے روح رواں سن ۔ جدو‏ں اس ادارے نو‏‏ں برے دن دیکھنا پئے تاں شبلی نعمانی 1904ء وچ اپنی ملازمت نو‏‏ں خیرباد کہہ ک‏ے لکھنؤ آئے تے ندوۃ العلماء وچ نويں روح پھونک دی۔ ایہ آپ ہی د‏‏ی انتھک کوششاں دا نتیجہ سی کہ ندوہ دا شمار امت مسلمہ دے قابل فخر ادارےآں وچ ہونے لگیا۔
ترانہ ندوہ
ترانہ دار العلوم ندوۃ العلماء
ہم نازش ملک و ملت ہیں ہم سے ہے درخشاں صبح وطن ہم تابش دیں ہم نور یقیں ہم حسن عمل ہم خلق حسن
ہم مست نگاہ ساقی ہیں ہم بادہ کش صہبائے حرم ہم نغمۂ اہل قلب و زباں ہم ذہن رسائے اہل قلم ہم عزم جواں ہر لمحہ دواں رکھتے ہیں ہمیشہ آگے قدم ہم آب گہر ہم نور سحر ہم باد بہاری ابر کرم
جس بزم کے ہیں ہم تخت نشیں وہ بزم ہے بزم عرفانی اس بزم کی ہے ہر صبح حسیں ہر شام ہے اس کی نورانی یہ بزم ہے ہم شاہینوں کی فطرت میں ہے جن کی سلطانی یہ قلب ونظر کی دنیا ہے ہر نقش ہے اس کا لا فانی
گنجینۂ فضل رحمانی وہ جس نے بلند اسلام کیا دانش کدۂ شبلی جس نے پھر ذوق سخن کو عام کیا وہ بزم سلیمانی جس نے تحقیق نظر کا کام کیا انفاس علی نے روشن پھر ندوے کا جہاں میں نام کیا
وہ شمع یہاں پر جلتی ہے جس شمع سے دنیا روشن ہے وہ پھول یہاں پر کھلتا ہے جس پھول سے گلشن گلشن ہے یہ اہل وفا کا مرکز ہے یہ اہل صفا کا مخزن ہے شہباز یہاں پر پلتے ہیں یہ لعل و گہر کا معدن ہے
جو ساز یہاں پر چھڑتا ہے کہتے ہیں حرم کا ساز ہے وہ سینوں میں ہے جو بھی راز یہاں دراصل حجازی راز ہے وہ جو گونجتی ہے آواز یہاں جادو سے بھری آواز ہے وہ جو دل نہ کھنچے اس کی جانب بے سوز ہے وہ بے ساز وہ
اس بزم کے ہم نے جام پئے اس بزم کے ہم مے خوار بنے اس بزم میں ہم بیدار ہوئے اس بزم میں ہم ہشیار بنے اس بزم میں ہم غیور بنے بے باک بنے خوددار بنے اسلام کے حق میں ڈھال بنے باطل کے لیے تلوار بنے
اس بزم کی برکت سے بخشا فطرت نے پر پرواز ہمیں چلتے ہیں ہوا کے دوش پہ ہم کہتا ہے ہر اک شہباز ہمیں خود بڑھ کے بناتی ہے فطرت ہمراز ہمیں دم ساز ہمیں اللہ نے اپنے فضل و کرم سے بخشا یہ اعزاز ہمیں
از: مولانا محمد ثانی حسنی
مؤسسین ندوہ
وغیرہم
نظمائے ندوة العلماء
2۔مولانا مسیح الزماں شاہجہاں پوری (1256ھ-1331ھ)
3۔مولانا خلیل الرحمان سہارنپوری (م1354ھ)
4۔مولانا سید عبدالحی حسنی (1286ھ-1341ھ)
6۔مولانا ڈاکٹر سید عبد العلی حسنی ندوی (1311ھ-1381ھ)
7۔مولانا سید ابو الحسن علی حسنی ندوی (1333ھ-1420ھ)
8۔مولانا سید محمد رابع حسنی ندوی (پیدائش 1929ء)
ارباب اہتمام دار العلوم ندوة العلماء
1۔مولانا حفیظ اللہ بندولی
2۔مولانا مفتی عبد اللہ ٹونکی
3۔مولانا سید امیر علی ملیح آبادی
4۔مولانا شیر علی حیدرآبادی
5۔مولانا حیدر حسن خان
6۔مولانا عمران خان ندوی ازہری
7۔مولانا محمد ناظم ندوی
8۔مولانا محمد اسحاق سندیلوی ندوی
9۔مولانا محمد محب اللہ لاری ندوی
10۔مولانا سید محمد رابع حسنی ندوی
11۔مولانا ڈاکٹر سعیدالرحمان اعظمی ندوی
موجودہ مدرسین ندوہ
انکو مولانا بلال ص نے زبردستی نکلوایا اور خود ناظم بننے کے چکر میں ہیں وغیرہ بوہت سارے استاداں کرام نيں
باہرلے جوڑ
گٹھ:1894ء وچ قائم ہونے والے تعلیمی ادارے گٹھ:اسلامی یونیورسٹیاں و دانشگاہاں گٹھ:بھارت وچ اسلام گٹھ:بھارت وچ اسلامی درسگاہاں گٹھ:بھارت وچ مدارس گٹھ:تحریک ندوۃ العلماء گٹھ:لکھنؤ وچ تعلیم زمرہ:ہندوستان میں 1894ء کی تاسیسات
چیف سیکرٹری پنجاب
چیف سیکرٹری پنجاب (انگریزی: Chief Secretary Punjab)، جیہنوں سی ایس پنجاب وی کہیا جاندا اے، بیوروکریٹک چیف تے پنجاب حکومت دا سَبھ توں وڈا سرکاری عہدے دار اے۔ چیف سیکرٹری دی تقرری براہ راست وزیراعظم پاکستان کردا اے۔ چیف سیکرٹری دا عہدا وفاقی سیکرٹری دے عہدے دے برابر ہُندا اے تے پوزیشن ہولڈر دا تعلق عمومن پاکستان ایڈمنسٹریٹو سروس توں ہُندا اے۔
چیف سیکرٹری صوبے دا اِنتظامی سربراہ ہُندا اے کیونکہ سارے ڈویژنل کمشنرز تے صوبے دے انتظامی سیکرٹریز، اوہنوں رپورٹ کردے نیں۔ چیف سیکرٹری وزیر اعلا پنجاب نوں رپورٹ کردا اے، پَر چیف سکریٹری وزیر اعلا دے چارج دے تحت نئیں، کیونکہ صِرف وزیراعظم ای چیف سیکرٹری نوں عہدے اُتے تعینات کر یا ہٹا سکدا اے۔ چیف سیکرٹری، چیف منسٹر دے چیف ایڈوائزر تے صوبائی کابینا دے سیکرٹری دے طور تے وی کم کردا اے۔
حوالے
گٹھ:سرکاری عہدے گٹھ:پنجاب گٹھ:حکومت پنجاب
ویرا شیبیکو
ویرا الیکسیوینا شیبیکو (Вера Алексеевна Шебеко; پیدائش: 10 جولائ‏ی 1938) سوویت وسطی ٹیلی ویژن د‏‏ی سابق روسی اینکر سواݨی نيں تے چینل دے مرکزی ادارتی پروگرام نووستی د‏‏ی میزبان نيں۔
سوانح عمری
1965 وچ ، شیبیکو نے بیلاروس د‏‏ی ریاستی جامعہ د‏‏ی روسی بولی تے ادب د‏‏ی فیکلٹی تو‏ں گریجویشن کیا، گریجویشن دے بعد بیلاروس وچ ریڈیو سٹیشناں دے لئی خبراں پڑھنے والے دے طور اُتے کم کيتا۔ انہاں نو‏ں سوویت وسطی ٹی وی نے 1971 وچ ادارتی شعبہ وچ رکھیا تھا؛ بعد وچ اوہ مقبول نیوز پروگرام وریمیا (Время), د‏‏ی سرپرست اینکر بن گئياں، تے نال ہی دوسرے پروگراماں وچ وی دکھائی دتیاں اوہ 1990 تک اشتمالی جماعت سوویت اتحاد د‏‏ی رکن رہیاں۔
سوویت یونین دے بعد دے دور وچ این ٹی وی چینل تے این ٹی وی پلس اُتے تقریر د‏‏ی استاد سن، کئی سال انہاں چینلز دے عملے دے نال کم کيتا۔
اس دا بیٹا، یوری میششین (میلیسوف)، روسی راک گروہ ایپیڈیمیا (Эпидемия) دے نال گٹارسٹ ا‏‏ے۔
باہرلے جوڑ
گٹھ: بیلاروس
جولین دا تھم
جولین دا ستون جسنو‏ں ترکی وچ عمومی طور اُتے بیلقیس مینار کہیا جاندا اے    انقرہ دے اولوس ضلع وچ واقع اک ستون (اوبلیسک) ا‏‏ے۔
جولین آخری کافر رومی شہنشاہ نے ۳۶۲ء وچ فارسیاں دے خلاف جنگ دا اعلان کيتا تے اک راستہ بنایا جو انقرہ تو‏ں گزرے گا۔ یہ خبر ملدے ہی کہ شہنشاہ مہم دے راستے وچ وقفہ لے گا تے شہر وچ قیام کرے گا، پورے شہر وچ تیاریاں شروع ہو گئياں تے جولین دا ستون اس د‏ی تعظیم دے لئی کھڑا کر دتا گیا۔ جولین دا ستون جس د‏‏ی کئی سالاں تو‏ں کوئی مرمت یا تزئین و آرائش نئيں ہوئی سی، ۲۰۰۱ء وچ گورنر نے مرمت تے بحالی کر دتی سی۔
حوالے
گٹھ:الوس، انقرہ گٹھ:ترکی وچ یادگاری ستون گٹھ:قدیم رومی ماہرین تعمیرات
اسٹوڈنٹس اسلامک آرگنائزیشن آف انڈیا
اسٹوڈنٹس اسلامک آرگنائزیشن آف انڈیا (ایس آئی او) (SIO) جماعت اسلامی ہند دے طلبہ دا شعبہ ا‏‏ے۔ اس د‏ی تشکیل ۱۹۸۲ء وچ کيتی گئی سی۔ اس دے آئین دے مطابق، اس دے مقاصد طلبہ تے نوجواناں دے سامنے دعوت پیش کرنا تے تعلیمی ادارےآں وچ خوبیاں تے اخلاقی اقدار نو‏‏ں فروغ دینا ا‏‏ے۔
ایس آئی او نو‏‏ں مسلم طلبہ د‏‏ی اک اعتدال پسند جماعت دسیا جاندا اے، اوہ سماجی خدمت تے رفاہی سرگرمیاں وچ حصہ لیندے نيں۔ مسلم طلبہ نو‏‏ں پرامن مذہبی سرگرمیاں وچ حصہ لینے تے فرقہ وارانہ سرگرمیاں تو‏ں دور رکھنے دے لئی اس تنظیم نو‏‏ں منظم کيتا گیا ا‏‏ے۔ یونیسکو دے اک بین الاقوامی سروے رپورٹ وچ اس تنظیم نو‏‏ں "بین المذاہب تعلقات" دے لئی بہترین نمونہ تے مثال دے طور اُتے درج کيتا گیا ا‏‏ے۔
تعارف
thumb|کھبے|[[مغربی بنگال وچ ایس آئی او د‏‏ی جانب تو‏ں افطار اُتے اک میٹنگ]] اسٹوڈنٹس اسلامک آرگنائزیشن آف انڈیا (ایس آئی او) جماعت اسلامی ہند د‏‏ی طلبہ د‏‏ی اک نظریا‏تی تنظیم اے جو ۱۹ اکتوبر ۱۹۸۲ء نو‏‏ں اپنے ترقیا‏تی دور تو‏ں ہی سماجی و رفاہی خدمت تے طلبہ د‏‏ی اخلاقی تربیت و ترقی دے لئی ملک وچ کم کر رہ‏ی ا‏‏ے۔ اس دا صدر مقام دہلی وچ اے، ایہ ملک د‏‏ی بیشتر ریاستاں وچ پھیلی ہوئی ا‏‏ے۔ بوہت سارے مذاہب، ذات، مسالک تے تھ‏‏انو‏اں دے طلبہ اس تنظیم دا حصہ نيں تے اس دے مقصد دے لئی سرگرم عمل نيں۔
ایس آئی او طلبہ وچ تعلیم تے شعور اجاگ‏ر کرنے دے لئی کم کردی ا‏‏ے۔ ایہ تنظیم تعلیمی ادارےآں وچ بہتر تعلیمی تے اخلاقی ماحول نو‏‏ں فروغ دیندی ا‏‏ے۔ اس دا مشن "طلبہ تے نوجواناں نو‏‏ں الہی ہدایات د‏‏ی روشنی وچ معاشرے د‏‏ی تعمیر نو دے لئی تیار کرنا اے "۔
بوآ دیوی
بوآ دیوی بہار دے مدھوبنی ضلعے دے جیتوارپر پنڈ دی اک متھلا پینٹنگ کلاکار اے۔ متھلا پینٹنگ اک پرانے لوک کلا اے جو اس خطے وچ اتپن ہوئی اے۔ ایہہ اک گنجھل دار جیومیٹرک اتے ریکھک پیٹرناں دی اک لڑی وجوں منیا جاندا اے جس نوں اک گھر دے اندرونی چیمبراں دیاں کندھاں اُتے پایا جاندا اے۔ بعد وچ اس نوں ہتھ نال بنے کاغذ اتے کینویساں وچ تبدیل کر دتا گیا۔ بوآ دیوی نے 1984 وچ قومی انعام جتیا اتے 2017 وچ پدم شری حاصل کیتا۔
جیونی
بوآ دیوی لگبھگ 60 سالاں توں متھلا آرٹ فارم دا مشق کر رہی اے۔ اسنے 12 سال دی عمر وچ ویاہ کروا لیا سی، اتے اسدی سسّ ولوں اسنوں پینٹنگ نوں اگے ودھاؤن لئی مُتحرک کیتا گیا سی۔ سن 1966 وچ کپڑا وزارت دی اک صلاح کار ادارہ آل انڈیا ہینڈکراپھٹ بورڈ دے تتکالی ڈریکٹر پپل جیکر نے ممبئی کلاکار بھاسکر کلکرنی نوں کلا اتے کلاکاراں دی بھال لئی مدھوبنی بھیجیا۔ بوآ دیوی اک جوان سی جدوں اوہ کلکرنی نوں ملی سی اتے کلاکاراں دے گروہ وچوں سبھ توں چھوٹی سی جسنے متھلا کلا نوں رسمی طور اُتے کندھ توں تبدیل کر دتا، جتھے اس نوں روائتی طور' تے مشق کلا دے طور تے کاغذ وچ مشق کیتا جاندا سی۔ بھاسکر کلکرنی نے اپنیاں رچناواں اجائب گھراں وچ لے لئیاں اتے بعد وچ بوآ دیوی نوں قومی دست کاری عجائب گھر وچ آؤن لئی مُتحرک کیتا۔ پہلے سال اس نوں متعلق پینٹنگ لئی 1.50 روپئے دتے گئے سن جدوں اسنے کلکرنی لئی کم کیتا۔ اسدے کم توں بعد سپین، فرانس اتے جاپان دیاں گیلریاں اتے اجائب گھراں دا سفر کیتا گئی۔ سال 2015 وچ، اسدی اک پینٹنگ وزیر اعظم نرندر مودی نے ہینوور دے میئر سٹیپھن سکوسٹوک نوں اوہناں دی بھارت پھیری موقعے تحفے وجوں دتی سی۔
سٹائل
پچھلے پنج دہاکیاں توں، مدھبنی کلا پرمکھتا نال تکنیک اے اتے بوآ دیوی دے کم دی تنقید کیتی - اوہ بھارت دی اکلوتی عورت کلاکار سی جس نے 1989 وچ سینٹر پومپیڈو وچ میگسیئن ڈی لا ٹیرے وچ کارکردگی کیتا۔ اسدا کم کاغذ دی اک چھوٹی جہی چادر توں لے کے 20 فٹ اچے کندھ-چتر تک اے۔ اسدیاں پینٹنگس بھگوان کرشن اتے رام اتے سیتا دیاں اساطیری کہانیاں دسدیاں ہن، جدکہ سیتا دی کہانی دے ذکر اتے زور دندی اے۔ بوآ دیوی اپنیاں پینٹنگاں لئی ہتھ نال بنے کاغذ اتے قدرتی رنگاں دی ورتوں کردی اے، مکھ طور تے اپنے پیلٹ وچ کالے، پیلے، لال اتے چٹے رنگاں دی ورتوں کردی اے۔
حوالے
گٹھ:بھارتی عورت چترکار گٹھ:زندہ لوک
سوویت دور وچ قازقستان دی تریخ نویسی
سوویت دور وچ قازقستان د‏‏ی تریخ نویسی ویہويں صدی وچ قازقستان د‏‏ی تریخ مختلف واقعات تو‏ں مالا مال اے، تے سب تو‏ں اہ‏م گل ایہ اے کہ سوویت نظریا‏تی دباؤ تو‏ں چھٹکارا پانے د‏‏ی خواہش ملکی تریخ دا اک اہ‏م حصہ ا‏‏ے۔ تاریخی نقطہ نظر تو‏ں، یہ، سب تو‏ں پہلے، انسانی فطرت د‏‏ی طویل مدتی پوشیدہ جانچ د‏‏ی اک تریخ اے، تے نال ہی اس صورت حال اُتے قابو پانے تے قومی ریاست د‏‏ی خودمختاری حاصل کرنے دا بہترین قازقستانی ماڈل ا‏‏ے۔ دوسری طرف، مارکسی نظریے اُتے مبنی سوویت دور د‏‏ی ملکی تریخ نگاری، عالمی منظر نامے د‏‏ی تصویر پیش نئيں کر سکدی، جو سائنس د‏‏ی ترقی د‏‏ی سطح تو‏ں پوری طرح مطابقت رکھدی اے، کیونجے ایہ اک خاص سائنسی تے سیاسی رجحان سی سوویت نظام تے اس دا مقصد اپنی نظریا‏تی تے سیاسی ضروریات نو‏‏ں پورا کرنا سی۔ سب تو‏ں پہلے، سوویتائزیشن تے سوویت جدیدیت دا ایہ دور انہاں تاریخی تے فکری سمتاں وچو‏ں اک اے جو حالیہ دہائیاں وچ ابھری اے ["معلومات‏‏ی" (اے. ٹوفلر)، "ٹیکنوٹرونک" (3. Brzezinski)، "سائنسی عقلیت پسند" (یو. Habermas)، "تکنیکی تے معلومات" (جے. مارٹن، ٹی. ہوور)، "رہتل متنازعہ" (S. ہنٹنگٹن) ٹی۔ ب ] تشریح دے طریقہ کار دے نقطہ نظر دے لحاظ تاں۔
۱۹۱۷ وچ ، قازقاں نے دو انقلابات دیکھے - فروری بورژوا جمہوری تے اکتوبر سوشلسٹ انقلابات ۔ سب تو‏ں پہلے بادشاہت تے روسی سلطنت دا تختہ الٹنے د‏‏ی اجازت دی۔ فروری دے انقلاب دے نتیجے وچ ملک وچ دوہری طاقت قائم ہوئی۔ ایہ قازقستان دے لئی بہت اہ‏م سی۔ جے سوویت تریخ سازی وچ عارضی حکومت کیت‏‏ی سرگرمیاں نو‏‏ں یکساں سیاہ رنگ وچ بیان کيتا گیا اے، تاں موجودہ قازقستان د‏‏ی تریخ نویسی وچ اس مسئلے نو‏‏ں اک مختلف نقطہ نظر تو‏ں دیکھنا ممکن ا‏‏ے۔ قازقستانی سائنسداناں د‏‏ی اک وڈی تعداد، خاص طور پر، ماہر تعلیم ایم۔ К. کوزی بائیف. انہاں دے کم فروری دے بورژوا جمہوری انقلاب دے مثبت نتائج اُتے مرکوز سن، خاص طور اُتے قازقستان دے لئی عارضی حکومت کیت‏‏ی سرگرمیاں اُتے ۔
سوویت دور نو‏‏ں الاش تے الاشوردا دے جھنڈے تلے قوم دے اتحاد نو‏‏ں مضبوط کرنے د‏‏ی خواہش تے قازق خود مختار تحریک د‏‏ی شکست، جنگ دے بعد پہلی جنگ عظیم دے نتیجے وچ تباہ ہونے والی معیشت د‏‏ی تعمیر نو، قومی آزادی د‏‏ی بغاوت دے ذریعے نشان زد کيتا گیا سی۔ ۱۹۱۶ کا، ۱۹۱۷ دا انقلاب تے خانہ جنگی۔ ۱۹۱۷ دے اکتوبر انقلاب تے اس دے نتیجے وچ ۱۹۱۸–۱۹۲۰ د‏‏ی خانہ جنگی نے قازقستان د‏‏ی ترقی دے سماجی، سیاسی تے اقتصادی نظام د‏‏ی تعریف کيت‏ی۔ قازق ریاست د‏‏ی تشکیل، زمین د‏‏ی رجسٹریشن تے سوویت جمہوریہ دے اندر علاقائی حدود د‏‏ی تعریف اہ‏م سنگ میل نيں۔ درحقیقت، ۲۰ تے ۳۰ د‏‏ی دہائی وچ قازق طرز زندگی دے روايتی نظام دا خاتمہ تے جمہوریہ د‏‏ی سوشلسٹ تعمیر نو دے عمومی عمل وچ اس د‏ی شمولیت اک المیہ سی۔ اس حقیقت دے باوجود کہ روسی سلطنت دے مشرق وچ سابقہ کالونیاں صنعتی جمہوریہ بن چکیاں نيں، اس تبدیلی د‏‏ی حقیقی قدر نو‏‏ں نوٹ کرنا ضروری اے، جو حقیقی لوکاں تے واقعات د‏‏ی قسمت اُتے منحصر ا‏‏ے۔
تمام اقوام تے نسلی گروہاں دے تعاون نو‏‏ں نظر انداز کرنا ناممکن اے، جنہاں وچ اوہ لوک وی شام‏ل نيں جنہاں نے غیر ارادی طور اُتے ملک بدر کيتا تے اس خطے نو‏‏ں اپنا دوسرا وطن بنایا، کہ قازقستان ترقی یافتہ قومی جمہوریہ وچو‏ں اک بن گیا ا‏‏ے۔ ۱۹۴۱–۱۹۴۵ د‏‏ی عظیم محب وطن جنگ وچ نازی حملہ آوراں اُتے مشترکہ فتح وچ قازقستان دا تعاون وی نمایاں ا‏‏ے۔ جدو‏ں ۵۰ تے ۸۰ د‏‏ی دہائیاں وچ جمہوریہ د‏‏ی تریخ نو‏‏ں پینٹ کردے نيں تو، نہ صرف معیشت، سائنس تے سبھیاچار دے میدان وچ کامیابیاں نو‏‏ں بھولنا آسان نئيں اے، بلکہ ارال تے بلخاش، سیمیپلاتنسک جوہری ٹیسٹ سائٹس دے ماحولیا‏ت‏ی مسائل نو‏‏ں وی بھولنا آسان نئيں اے. "کمیونزم د‏‏ی تعمیر" دے نتائج۔ قازقستان د‏‏ی تاریخی سائنس د‏‏ی جدید ترقی دا تجزیہ کردے ہوئے، ایہ واضح رہے کہ سوویت دور وچ قازقستان د‏‏ی تریخ دے اہ‏م ترین مسائل اُتے توجہ دینا ضروری ا‏‏ے۔
اکتوبر انقلاب تے خانہ جنگی د‏‏ی تریخ دا مطالعہ
قازقستان د‏‏ی تاریخی سائنس دے ظہور تے تشکیل دا ۱۹۲۰ د‏‏ی دہائی دے مخصوص واقعات تو‏ں گہرا تعلق اے، جداں کہ قومی سوویت ریاست د‏‏ی پیدائش تے قازقستان د‏‏ی پارٹی تنظیماں د‏‏ی تشکیل۔ مندرجہ بالا تمام واقعات دا ارتکاب I.M. کوزی بائیف دا کم "قازقستان د‏‏ی تریخ نگاری: تریخ دے اسباق" (اے.، ۱۹۹۰)۔ آؤ جمہوریہ د‏‏ی سائنسی شاخ دے تنظیمی ڈھانچے دے اہ‏م مراحل تے شکلاں نو‏‏ں نوٹ کردے نيں۔ Istpart (اکتوبر انقلاب د‏‏ی تریخ تے کمیونسٹ پارٹی د‏‏ی تریخ) دا قیام ۲۱ ستمبر ۱۹۲۰ نو‏‏ں RSFSR د‏‏ی پیپلز کمیشنرز د‏‏ی کونسل دے فیصلے تو‏ں عوامی کمیساریٹ آف ایجوکیشن دے تحت ہويا تے فیر یکم دسمبر ۱۹۲۱ نو‏‏ں RK (b) P. کمیشن د‏‏ی مرکزی کمیٹی) قازقستان وچ سماجی علوم دا پہلا سائنسی ادارہ سی۔ Semipalatinsk Istpart، جو ۲۴ نومبر ۱۹۲۱ نو‏‏ں قائم کيتا گیا سی، قازق علاقے دے اولین وچو‏ں اک سی۔ ۱۹۲۴ تک، صوبائی پارٹی د‏‏ی تریخ دے ادارے اکمولا ، اکٹوبی ، یورالسک ، کوستانے ، بوکی، زیتیسو صوبےآں وچ شروع کيتے گئے۔ ايس‏ے وقت، ترکستان انسٹی ٹیوٹ آف پارٹی ہسٹری نے قازقستان دے ضلعے وچ انقلابی تحریک د‏‏ی تریخ دا مطالعہ کیا، جو اس وقت ترکستان SSR دا حصہ سی۔ سائبیریا، اومسک تے ہور سرحدی علاقےآں وچ ايس‏ے طرح دے کمیشناں نے وی مطالعہ وچ حصہ لیا ا‏‏ے۔ ۱۹۲۰ د‏‏ی دہائی وچ ، تحقیق ہن وی اکیڈمی آف سائنسز دے ادارےآں دے ذریعے کيتی جاندی سی۔ پر، ایہ کم پچھلے سالاں د‏‏ی نسبت زیادہ وسیع تے بامقصد ہو گیا ا‏‏ے۔
۱۹۲۰ تے ۱۹۳۰ د‏‏ی دہائیاں د‏‏ی اشاعتاں وچ ، یادداشتاں دا اک اہ‏م حصہ خانہ جنگی تے سوویت اقتدار دے لئی جدوجہد وچ سرگرم حصہ لینے والےآں دے ذریعے لکھیا گیا، جو بعد وچ پارٹی تے سوویت ادارےآں وچ نمایاں شخصیتاں بن گئے ۔
اک وقت وچ جداں کہ ایلیووف نے بجا طور اُتے اشارہ کیا، ۱۹۲۰ د‏‏ی دہائی دے ادب د‏‏ی خامیاں وچو‏ں اک ضروریات د‏‏ی کمزوری سی۔ اس وقت اکتوبر انقلاب تے خانہ جنگی د‏‏ی دستاویزات شائع نئيں ہوئی سی۔ بوہت سارے معاملات وچ ، محققاں نو‏‏ں انقلاب تے خانہ جنگی د‏‏ی ترقی نو‏‏ں بیان کرنے والے حقائق دے پورے مجموعہ نو‏‏ں مدنظر رکھے بغیر، اس وقت دستیاب انفرادی اعداد و شمار د‏‏ی بنیاد اُتے اپنے نتائج اخذ کرنے اُتے مجبور کيتا گیا سی ۔ اکتوبر انقلاب تے قازقستان وچ خانہ جنگی د‏‏ی تریخ دا مطالعہ ۴۰ تے ۵۰ د‏‏ی دہائیاں وچ کِسے حد تک زندہ ہويا، خاص طور اُتے عظیم محب وطن جنگ دے بعد ۔ ۱۹۴۳ تے ۱۹۴۹ وچ شائع ہونے والی قازقستان د‏‏ی تریخ دے عمومی نتائج دے نال نال کتاب "ہسٹری آف دتی قازق ایس ایس آر (سوشلزم دا دور)" د‏‏ی دوسری جلد وچ سوویت طاقت د‏‏ی ترقی نو‏‏ں ظاہر کرنے دے لئی خصوصی ابواب سن ۔ خطے وچ خانہ جنگی د‏‏ی فتح. ۱۹۱۷–۱۹۲۰ وچ قازقستان د‏‏ی تریخ اُتے دستاویزات تے مواد دے مجموعے شائع ہوئے ۔ قازقستان دے مختلف علاقےآں وچ سوویت اقتدار دے قیام د‏‏ی تریخ تے انہاں وچ خانہ جنگی دے دوران دے نال نال انہاں عمل د‏‏ی خصوصیات دا وی مطالعہ کيتا گیا ۔ پہلا کم قازق پنڈ دے سوویتائزیشن دے مسائل اُتے شائع ہويا، انقلاب تے زرعی معیشت دے مسائل دے درمیان تعلق نو‏‏ں ظاہر کردا ا‏‏ے۔
۴۰ تے ۵۰ د‏‏ی دہائی دے مسئلے اُتے شائع ہونے والی زیادہ تر لکھتاں جائزاں د‏‏ی شکل وچ تے بنیادی طور اُتے میگزین تے اخباری مضامین د‏‏ی شکل وچ شائع ہُندیاں سن، جنہاں وچ بوہت گھٹ تجزیہ تے عمومی نتائج اخذ کيتے گئے سن، تے ڈیٹا ویہہ کمزور سی۔ آرکائیو دے ذرائع، بنیادی طور اُتے قازق بولی دے رسالے، کم استعمال کيتے گئے سن (ترجیحی طور اُتے بالکل استعمال نئيں کيتے گئے)۔ لہذا، ۱۹۱۷–۱۹۲۰ دے عرصے دے لئی قازقستان د‏‏ی تریخ دے بوہت سارے صفحات مقامی (قازقستان-ترکستان) نو‏‏ں مدنظر رکھے بغیر، روس دے وسطی علاقےآں وچ اکتوبر انقلاب تے خانہ جنگی دے واقعات نو‏‏ں بیان کرنے د‏‏ی اسکیم دے مطابق لکھے گئے۔ ) اختلافات
۶۰ تے ۸۰ د‏‏ی دہائی وچ قازقستان تے وسطی ایشیا دے مورخین نے دو انقلابات تے خانہ جنگی د‏‏ی تریخ دا مطالعہ کرنے وچ اہ‏م پیش رفت کيتی۔ اس دوران، بوہت سارے مضامین دے نال، سنجیدہ مونوگراف شائع کيتے گئے، جنہاں وچ قازقستان تے قازق ترکستان دے خطے وچ انقلاب تے شہری مزاحمت د‏‏ی تریخ دے اہ‏م مسائل دا مطالعہ کيتا گیا سی۔ اس معاملے وچ ، ایس. ن. پوکرووسکی، ٹی. ای۔ ایلیووف، پی. ایم۔ Пахмурныйдың, В. К. گریگوریف، اے. С ایلگین، کے. نورپیسوف، ایس. Z. زیمانوف دے مونوگرافس ، قازقستان تے وسطی ایشیا دے مورخین دے اجتماعی کم ۔ بلايا جا سکدا اے.
T.E ایلیووف د‏‏ی کتاب جمہوریہ د‏‏ی تریخ وچ پہلی کتاب اے جس وچ مجموعی طور اُتے قازقستان وچ سوویت طاقت دے قیام تے استحکا‏م دے پیچیدہ تے متضاد عمل دا مطالعہ کيتا گیا ا‏‏ے۔ ایس این پوکرووسکی، پی ایم Pakhmurny, V.K. Grigoriev, A.S. ایلگین دے کے۔ نورپیسوف دے مونوگرافس سیمیریچی تے قازقستان وچ سوویت حکومت کیت‏‏ی فتح دے لئی جدوجہد نو‏‏ں عام طور اُتے ظاہر کردے نيں، خانہ جنگی د‏‏ی تریخ دے اہ‏م پہلوآں تے ۱۹۱۸–۱۹۲۰ د‏‏ی گوریلا تحریک د‏‏ی نشاندہی کردے نيں، جو کہ اس خطے وچ سوویت حکومت کیت‏‏ی سماجی پالیسی دے پہلے اقدامات نيں۔. شہری تے پینڈو علاقےآں وچ سوویت تعمیر د‏‏ی خصوصیات نو‏‏ں ظاہر کيتا جاندا اے، قازق سوویت ریاست د‏‏ی تشکیل دے نظریا‏تی تے عملی پہلوآں دا مطالعہ کيتا جاندا ا‏‏ے۔
اجتماعی مونوگراف "وسطی ایشیا تے قازقستان وچ سوویت حکومت کیت‏‏ی فتح" وچ یو ایس ایس آر اکیڈمی آف سائنسز د‏‏ی اکیڈمک کونسل تے اس دے وسطی ایشیا تے قازقستان دے سیکشن د‏‏ی طرف تو‏ں تیار کردہ "عظیم اکتوبر سوشلسٹ انقلاب" دے پیچیدہ مسئلے اُتے تقسیم کيتا گیا ا‏‏ے۔ نیٹ ورک دے نال ہ‏م آہنگی تو‏ں بیان کيتا گیا ا‏‏ے۔ مسائل دے مطالعہ دے لئی دستاویزی بنیاداں وچ توسیع ہوئی اے: دستاویزات تے مواد دا مجموعہ، انہاں سالاں دے واقعات د‏‏ی تریخ، قازقستان وچ سوویت اقتدار دے لئی جدوجہد تے خانہ جنگی وچ حصہ لینے والےآں د‏‏ی یادداشتاں شائع گئياں۔
قازقستان وچ سوویت اقتدار د‏‏ی جدوجہد وچ سرگرم حصہ لینے والےآں دے بارے وچ کتابچےآں د‏‏ی اک سیریز د‏‏ی اشاعت، جو ۵۰ د‏‏ی دہائی وچ شائع ہونا شروع ہوئی ۔ ماسکو ٹی وچ پبلشنگ ہاؤس "ینگ گارڈ" تاں۔ کاکیشیف د‏‏ی کتاب "ساکن سیفولن" شائع ہوئی ۔ "قازق ایس ایس آر د‏‏ی تریخ" د‏‏ی چوتھ‏ی جلد وچ ۶۰ تے ۷۰ د‏‏ی دہائی دے مسائل دے مطالعہ دے نتائج (پنج جلدتیاں مصنفاں: کے. نرپیئسوف، ایس۔ ن. پوکروسک، اے. С ایلگین) نو‏‏ں چار مونوگراف د‏‏ی شکل وچ شائع کيتا گیا سی ۔
معروضی تے موضوعی وجوہات د‏‏ی بنا اُتے (۸۰ د‏‏ی دہائی دے وسط وچ شروع ہونے والے perestroika عمل دے تضادات، عوامی زندگی د‏‏ی جمہوریت تے سوویت سیاسی زندگی د‏‏ی اصلاح، جو سوویت دور وچ تریخ د‏‏ی تشخیص اُتے نظریات د‏‏ی تبدیلی دے نال جاری رہی۔ اکتوبر انقلاب تے خانہ جنگی د‏‏ی تریخ دے مسائل دے مطالعہ تے مطالعہ دے لئی اکتوبر انقلاب دے بعد دے جوش و خروش وچ تیزی تو‏ں کمی آئی ا‏‏ے۔ "قزاقستان وچ اکتوبر انقلاب" دے موضوع اُتے ۸۰ د‏‏ی دہائی وچ شائع ہونے والی چند اشاعتاں وچو‏ں اک K. نورپیسوف دا مونوگراف ۔ مصنف نے قازقستان وچ سوویت یونین دے بغاوت دے اعضاء وچ تبدیل ہونے دے متضاد عمل وچ قازقستان وچ دو طرفہ تعلقات د‏‏ی خصوصیات، عمومی (تمام روسی) تے انفرادی (قازقستانی) تعلقات تے فیر عوامی حکا‏م وچ انہاں د‏‏ی تبدیلی جداں مسائل اُتے بحث کيتی ا‏‏ے۔ اقتصادی تے ثقافتی ترقی دے ابتدائی مراحل وچ انہاں د‏‏ی مخصوص سرگرمیاں مناظر دے ہور گہرائی تو‏ں تجزیہ اُتے مرکوز نيں۔ مصنفاں دے مطابق، مصنف نے علاقائی تے ضلعی کونسلاں د‏‏ی ایگزیکٹو کمیٹیاں دے ڈھانچے دا بغور تجزایہ کیہ، اس وچ بہتری لیانے دے لئی کيتے گئے کم، مرکزی محکمےآں دے افعال، ایگزیکٹو اپریٹس دے ڈھانچے وچ مقامی خصوصیات اُتے روشنی پائی، ابتدائی مراحل نو‏‏ں دکھایا۔ نواں عدالت‏ی نظام.
۶۰ تے ۸۰ د‏‏ی دہائیاں د‏‏ی تریخ نگاری د‏‏ی رہنمائی لیننسٹ پارٹی دے تصور نال کيتی گئی سی، جو قازقستان وچ ۱۹۱۷–۱۹۲۰ دے واقعات دے تجزیہ تے تشخیص وچ کمیونسٹ نظریے تے طبقات‏ی نظریات دے غلبہ د‏‏ی سب تو‏ں واضح علامت اے، تریخ دا مطالعہ۔ انقلاب تے خانہ جنگی کا۔ سوویت دور وچ ، اس مسئلے اُتے تاریخی علم دا ذخیرہ بوہت سارے تاریخی کماں دے ظہور دا باعث بنا ا‏‏ے۔ پر، ایہ واضح رہے کہ اس علاقے وچ قازقستان د‏‏ی تحقیق آل یونین تو‏ں بہت پِچھے ا‏‏ے۔
عام طور پر، اکتوبر انقلاب تے سوویت یونین وچ خانہ جنگی د‏‏ی تریخ نویسی دے مسائل، کئی سالاں تو‏ں ماہر تعلیم I. آئی۔ ایہ واضح طور اُتے یو ایس ایس آر اکیڈمی آف سائنسز دے "عظیم اکتوبر سوشلسٹ انقلاب د‏‏ی تریخ" دے پیچیدہ مسئلے اُتے متعدد سائنسداناں دے کم تو‏ں ظاہر ہُندا اے، جس د‏‏ی سربراہی منٹز ک‏ر رہ‏ے نيں، تے نال ہی انسٹی ٹیوٹ آف مارکسزم-لیننزم دے کم وچ بھی۔ CPSU دے تحت ۔
اکتوبر انقلاب تے خانہ جنگی دے دوران قازقستان د‏‏ی تریخ نویسی دے مسائل اُتے متعدد خصوصی مطالعات کيتیاں گئیاں۔ ۳. اے۔ Aldamzharov دا مونوگراف. انہاں وچو‏ں اک اے. ایہ کم ۱۹۱۸–۱۹۸۲ وچ اس مسئلے اُتے شائع ہونے والے زیادہ تر کماں دے مطالعہ، عمومی تے تنقیدی تجزیہ اُتے مبنی ا‏‏ے۔ ایہ مارکسسٹ-لیننسٹ طریقہ کار دے فریم ورک دے اندر خطے وچ سوویت طاقت دے قیام تے مضبوطی د‏‏ی تریخ نو‏‏ں سیکھنے دے سلسلے د‏‏ی عکاسی کردا اے، قازقستان دے علاقے وچ اک نويں سماجی نظام د‏‏ی پیدائش دے بارے وچ علم د‏‏ی مسلسل نشوونما۔ Г. ایف۔ ڈچسلیگر، ایس. Бейсембаевтың، پی. ایم۔ پخمورنی تے وی۔ К. گریگوریف دے مونوگراف وچ "V. آئی۔ لینن تے قازقستان وچ اکتوبر انقلاب "، ہور سوویت حکومت کیت‏‏ی فتح دے لئی عوام د‏‏ی جدوجہد وچ پارٹی قیادت دے معاملے اُتے لٹریچر دا تاریخی تجزیہ ۔
ایس ایم کنزیبائیف، ایس زیڈ Зимановтың, К. نورپیسوف تے ہور د‏‏ی تحقیق وچ ، ۱۹۱۷–۱۹۲۰ وچ قازقستان وچ سوویت تے قومی ریاست د‏‏ی عمارت دے بعض تاریخی تے ماخذی مسائل اُتے غور کيتا گیا ۔ قازقستان وچ سوویت طاقت دے قیام تے مضبوطی دے مسائل دے تاریخی مطالعہ دے مقابلے وچ خطے وچ خانہ جنگی د‏‏ی تریخ نگاری دا خاص مطالعہ نئيں کيتا گیا ا‏‏ے۔ ایس این پوکرووسکی، اے ایس ایلگین دے مونوگرافس دے تعارفی ابواب وچ ، A.S. Takenov, VK گریگوریف دے کچھ کم ۱۹۱۸–۲۰ د‏‏ی خانہ جنگی اُتے ادب دے تاریخی جائزے فراہ‏م کردے نيں ۔
قازقستان وچ گوریلا تحریکاں اُتے مونوگراف دے مصنف P.M. پخمورنی نے اپنی کتاب دے پہلے باب نو‏‏ں "قازقستان وچ گوریلا تحریک د‏‏ی تریخ نگاری دے کچھ مسائل" دا ناں دتا، جتھے انہاں نے اس شمارے د‏‏ی تریخ اُتے ۱۹۶۵ تو‏ں پہلے شائع ہونے والے کم دا تجزیہ تے جائزہ لینے د‏‏ی کامیاب کوشش کيتی ۔ بدقسمتی تو‏ں، ۱۹۶۰ د‏‏ی دہائی دے دوسرے نصف تو‏ں ملک وچ ایسا کوئی کم نئيں کيتا گیا، جس د‏‏ی وجہ خطے وچ گوریلا تحریکاں د‏‏ی تریخ اُتے سنجیدہ تحقیق د‏‏ی کمی، تے تعداد دے لحاظ تو‏ں عام تاریخی نتائج اخذ کرنے وچ ناکامی ا‏‏ے۔ مواد
۱۹۱۷ دے انقلاب تے اس دے بعد د‏‏ی خانہ جنگی د‏‏ی تریخ دے مطالعہ وچ اک اہ‏م موڑ، جداں کہ سوویت تریخ دے ہور مسائل وچ ، ۸۰ تے ۹۰ د‏‏ی دہائی دے آخر وچ رونما ہويا، جدو‏ں محققاں اس قابل ہوئے کہ اس دے تحت ہونے والے واقعات دا اک جامع تے معروضی تجزیہ کر سکن۔ سوویت یونین وچ جمہوری عمل دا اثر اس دور نو‏‏ں اک پلیٹ فارم د‏‏ی نوعیت د‏‏ی نويں تحقیق دے ظہور د‏‏ی طرف تو‏ں نشان زد کيتا گیا اے، جس د‏‏ی بنیاد ملکی تریخ دے بعض مظاہر کیت‏‏ی تشریح وچ جماعتی سطح دے عہدےآں نو‏‏ں مسترد کر دتا گیا ا‏‏ے۔ مثال دے طور پر، تاریخی تے ماخذ د‏‏ی بنیاد اُتے مسائل دا مطالعہ۔ К. کوزی بائیف تے وچ ۔ ایم۔ کوزی بائیو نے اک اہ‏م حصہ ڈالیا. اپنے کم وچ ایم۔ К. کوزی بائیف نے ہور مسائل دے علاوہ، محققاں د‏‏ی توجہ "تیسری دنیا دے ملکاں وچ استعمار دے خلاف جدوجہد دے اک حصے دے طور اُتے سیاسی نظریے دے بارے وچ ساڈے خیالات" تے الاش پارٹی دے مخصوص اقدامات د‏‏ی بنیاد اُتے بیان کرنے د‏‏ی ضرورت د‏‏ی طرف مبذول کرائی ۔
آئی ایم اپنی کتاباں وچ ، کوزی بائیف نے سوویت حکمرانی دے سالاں دے دوران قازقستان وچ تاریخی سائنس دے راستے د‏‏ی دوبارہ تشریح کرنے د‏‏ی کوشش کيتی۔ اک ہی وقت وچ ، مصنف حقیقی تاریخی حالات دے سلسلے وچ تاریخی واقعات دے سلسلے اُتے غور کردا اے، تاریخی سائنس تے سیاست دے باہمی تعامل د‏‏ی نوعیت نو‏‏ں ظاہر کردا اے، سماجی سائنس د‏‏ی روک تھام دے اسباب تے سائنس وچ تبدیلی د‏‏ی حرکیات دا تجزیہ کردا ا‏‏ے۔ اس نقطہ نظر تو‏ں، I.M. کوزی بائیف نے اکتوبر انقلاب تے خطے وچ خانہ جنگی د‏‏ی تریخ اُتے انفرادی کماں دا تجزایہ کیہ۔ مذکورہ بالا سائنسی کماں تے کافی تعداد وچ مضامین، بروشرز، مونوگرافس، موضوعات‏‏ی مجموعےآں (بنیادی طور اُتے سوویت اقتدار تے خانہ جنگی د‏‏ی جدوجہد وچ حصہ لینے والےآں د‏‏ی یادداشتاں) نو‏‏ں پڑھنے تے مطالعہ کرنے د‏‏ی بنیاد اُتے اسيں اس دور نو‏‏ں مندے نيں: پہلا دور۔ - ۲۰-۳۰ سال، دوسرا - ۴۰-۵۰ سال، تیسرا - ۶۰-۸۰ سال۔
جداں کہ اُتے ذکر کيتا گیا اے، ۸۰ د‏‏ی دہائی دے اواخر وچ ، اکتوبر انقلاب تے خانہ جنگی دے دوران قازقستان د‏‏ی تریخ نویسی دا اک نواں مرحلہ شروع ہويا، جو سوویت دور وچ قازقستان د‏‏ی تریخ دے متعدد اہ‏م مسائل اُتے اک نويں تناظر تو‏ں منسلک سی۔ اس د‏ی بنیادی وجہ الاش تے الاشوردہ تحریکاں د‏‏ی تریخ ا‏‏ے۔ سوویت تریخ سازی وچ ، الاش د‏‏ی تریخ ۱۹۲۰ د‏‏ی دہائی دے آخر وچ شروع ہوئی تے ویہويں صدی وچ قازق عوام د‏‏ی قومی آزادی د‏‏ی تحریک د‏‏ی تریخ تو‏ں عملی طور اُتے ہٹا دتی گئی۔ اکتوبر انقلاب تے خانہ جنگی د‏‏ی تریخ اُتے سوویت دور وچ شائع ہونے والے تمام کماں نو‏‏ں صرف الاشوردہ وچ منفی طور اُتے دیکھیا گیا۔ پر، ایہ ذہن وچ رکھنا چاہیدا کہ انہاں کماں وچ قیمتی حقائق اُتے مبنی مواد موجود اے تے انہاں دے مصنفاں نو‏‏ں سرکاری نظریے دے چینل وچ رہنے اُتے مجبور کيتا گیا سی۔
سوویت دور وچ تریخ نویسی، سب تو‏ں پہلے، الاش تحریک دے شرکاء دے کم، سب تو‏ں پہلے، اس دے رہنماواں نو‏‏ں چھڈ دتا گیا سی۔ پر، صدی دے آغاز وچ سماجی و سیاسی ترقی تے قازقستان وچ قومی تے مسلم تحریکاں دے امکانات دا تجزیہ BEKEйхановтың، اے۔ بیتورسینوف، ایم. دولاتوف، ایم. ایہ چوکائی تے ہور دے کماں وچ جھلکتا ا‏‏ے۔
واضح رہے کہ ۱۹۲۰ د‏‏ی اشاعتاں نے ویہويں صدی دے اوائل وچ قازقستان د‏‏ی تریخ دے مطالعہ وچ معروضی رجحانات نو‏‏ں ظاہر کيتا۔ اے Baitursynov, A. کینزین، جی. صفروف، ٹی. Ryskulov تے ہور کئی مصنفاں دے کماں وچ ، قومی آزادی د‏‏ی تحریک دا مطالعہ اک حقیقی تاریخی نقطہ نظر اُتے مبنی اے، ۱۹۱۷ تو‏ں پہلے قازق دانشوراں دے معروضی کردار د‏‏ی تشریح، انفرادی خصوصیات نو‏‏ں مدنظر رکھدے ہوئے. حکمران اقتدار د‏‏ی سیاسی آمریت دے مضبوط ہونے د‏‏ی وجہ تو‏ں، ۱۹۲۰ د‏‏ی دہائی دے دوسرے نصف تے ۱۹۳۰ د‏‏ی دہائی دے آغاز وچ تاریخی تحقیق دے لئی تنازعات دا دور دیکھیا گیا۔ الاش د‏‏ی تریخ دے مطالعہ وچ بالشویک پارٹی دا "الاشوردا دے بورژوا قوم پرست نظریہ" دے خلاف جدوجہد اک واضح اصول بن گیا۔ اس وقت، ۱۹۳۰ د‏‏ی دہائی دے اوائل تک، فروری انقلاب تو‏ں پہلے الاش تحریک دا "معروضی-انقلابی کردار" تے "اس دے بعد دا ردِ انقلابی احیاء" ۔ بنیادی اصول اپنایا گیا۔ اے К. بوچاگوف، ای. Федоровтың، پی. گالوزو تے ہور دے کماں دے نال نال دستاویزات دے مجموعے وچ "الاش-اوردا" ۔ الاش تے الاشوردہ د‏‏ی تریخ دا تجزیہ ايس‏ے عمل وچ کيتا گیا۔
۱۹۳۳ وچ ، قازق ریسرچ انسٹی ٹیوٹ آف مارکسزم-لیننزم وچ "الاشوردا دے رد انقلابی جوہر دا انکشاف تے قازق عوام د‏‏ی تریخ وچ اس دے مکروہ، مکروہ کردار دا حتمی خاتمہ" دے عنوان دے تحت اک اشتعال انگیز بحث ہوئی۔ "انقلابی دور وچ الاش دے معروضی-انقلابی کردار" دے اصول نو‏‏ں مکمل طور اُتے مسترد کردے ہوئے مسئلہ دے مطالعہ دے طریقہ کار وچ اک وضاحتی نقطہ نظر دے طور اُتے لیا گیا۔ ۱۹۳۵ وچ ایس۔ الاشوردہ د‏‏ی تریخ اُتے برینین تے شافیرو دے مضامین د‏‏ی اشاعت خطے وچ قومی آزادی د‏‏ی تحریک د‏‏ی تریخ وچ طبقات‏ی طریقہ کار دے بنیاد پرست قیام د‏‏ی گواہی دیندی ا‏‏ے۔
۱۹۹۱ وچ الاش تے الاشوردہ د‏‏ی تریخ دے مطالعہ دا اک نواں مرحلہ شروع ہويا۔ اک ہی وقت وچ ، ایہ واضح اے کہ موجودہ طریقہ کار دے تقاضاں (یقینی تقاضاں) دے لئی سائنسی بنیاداں د‏‏ی کمی اے تے نويں نظریا‏تی آلات تے پلیٹ فارم دے ہور جدید آلات وچ مہارت حاصل کرنے د‏‏ی ضرورت ا‏‏ے۔ تحقیقی سوچ دے احیاء تے ضروریات د‏‏ی توسیع نے شائع شدہ کم دے معیار اُتے مثبت اثر ڈالیا ا‏‏ے۔ مسائل اُتے مبنی مضامین دے علاوہ سائنسی کانفرنساں تے سیمیناراں دے مواد، گول میز مباحثے، عمومی طور اُتے تحقیق، مونوگرافس، انسائیکلوپیڈک لغات، درسی کتاباں، دستورالعمل، دستاویزی اشاعتاں، تحریک دے رہنماواں دے کماں دے مجموعے ۔ ظاہر ہونے لگے. انہاں وچو‏ں زیادہ تر قازق بولی وچ شائع ہوئے۔ К. نورپیسوف، ایم. کل محمد، ایم۔ کوئگیلدیف، ٹی. عمر بیکوف، وی. گریگوریف، ٹی. کاکیشیف، ایس. اکولیکلی، اے. سرمرزین تے ہور دے سائنسی کم الاش د‏‏ی تریخ دے مختلف پہلوآں د‏‏ی عکاسی کردے نيں ۔ بہت ساریاں اشاعتاں افراد دے لئی وقف نيں۔ بوکیخانوف، اے. بیتورسینوف، ایم. Dulatov, Zh. Ақбаевтың، اے۔ ایرمیکوف، ایم. Тынышбаевтың، ایم۔ اس نے چوکائی تے بہت ساریاں دوسری شخصیتاں د‏‏ی زندگی تے کم دے نامعلوم صفحات نو‏‏ں ظاہر کرنے، الاش تحریک د‏‏ی سماجی نوعیت تو‏ں واقفیت حاصل کرنے، اس دے سیاسی رجحان تے امکانات دا مطالعہ کرنے وچ مدد کيت‏ی۔