cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
اشگی لامیا
کم
اس نے قومی دیس بھگتی اُتے اک عوامی سیوا پاورپوائنٹ پیش کیتا اتے سمرتھی آیرکر لمٹڈ، کلیکٹ دے مینیجنگ ڈائریکٹر شری کے موہانن نائر دی وپاری چیلنج اتے کلیکٹ دے آلے-دوآلے دے ترقی واد بارے انٹرویو لئی۔
لامیا دے کجھ کماں وچ نشتپیٹا کننیر دی سکرپٹ اتے پٹکہانی لکھاری اتے ڈریکٹر، 'وینگینس ڈیمن'، 'ٹیلیچیری پھورٹ' اُتے دستاویزی اتے بائیوڈاٹا لئی سکرینپلے اتے ڈائلوگ آدی شامل اے، بائیوڈاٹا اک مختصر فلم اے، جس نوں یوٹیوب اُتے 1.6 لکھ توں وی ودھ ویو ملے سن۔
باہری لنک
گٹھ:بھارتی ٹیلیوژن صحافی گٹھ:زندہ لوک گٹھ:جم 1989 گٹھ:۱۹۸۹ دے جم
ہیفاء بنت محمد آل سعود
ہیفاء بنت محمد بن سعود بن خالد آل عبد الرحمن آل سعود اک سعودی شاہی تے نائب وزیر سیاحت تے سعودی باڈ لگانے د‏‏ی فیڈریشن د‏‏ی نائب عہدے دار نيں۔ ۲۰۱۲ء تو‏ں اوہ وکھ وکھ سرکاری عہدے سنبھال چکیاں نيں۔
مڈھلا جیون تے تعلیم
ہیفاء بنت محمد آل سعود خاندان نال تعلق رکھدی نيں۔ اس دے والد محمد بن عبد الرحمن آل سعود دے بیٹے خالد بن محمد آل سعود دے پو‏تے نيں۔ اس نے ۲۰۰۸ء وچ نیو ہیون یونیورسٹی تو‏ں کاروباری انتظامیہ وچ بیچلر د‏‏ی ڈگری حاصل کيتی۔ اس نے ۲۰۱۷ وچ لندن بزنس اسکول، لندن یونیورسٹی تو‏ں کاروبار انتظامیہ تے انتظامات وچ ماسٹر د‏‏ی ڈگری وی حاصل کيتی
عملی زندگی
اپنی گریجویشن دے بعد ہیفاء بنت محمد نے ایچ ایس بی سی، مملکت متحدہ وچ ایکویٹی فروخت دے تجزیہ کار دے طور اُتے کم کرنا شروع کيتا۔ انہاں نے ۲۰۱۲ء وچ سعودی وزارت اعلیٰ تعلیم وچ شمولیت اختیار کيتی جتھے انہاں نے بطور اعلیٰ کنسلٹنٹ خدمات انجام دتیاں۔ ۲۰۱۷ء تے ۲۰۱۹ء دے درمیانی عرصے وچ اوہ جنرل کھیل اتھارٹی وچ انتظامی ہدایت کار سی۔ جولائ‏ی ۲۰۱۸ء وچ اوہ فارمولا ای ہولڈنگز د‏‏ی سیکرٹری جنرل مقرر ہوئیاں۔
جنوری ۲۰۲۰ء وچ ہیفاء بنت محمد نو‏‏ں جنرل اتھارٹی برائے سول ایوی ایشن (GACA) د‏‏ی بورڈ رکنہ دے طور اُتے نامزد کيتا گیا۔ ایہ تقرری منگل دے روز کابینہ اجلاس دے دوران کيتی گئی سی تے شاہ سلمان دے اک شاہی فرمان دے ذریعے کئی سرکاری ادارےآں د‏‏ی ترقیاں تے تنظیم نو دا ذکر کيتا گیا سی۔ اوہ جی اے سی اے وچ سعودی کمیشن برائے سیاحت تے قومی ورثہ د‏‏ی نمائندگی کردیاں نيں۔ ۳ جولائ‏ی ۲۰۲۲ء نو‏‏ں انہاں نو‏ں نائب وزیر سیاحت مقرر کيتا گیا جتھے اوہ معاون وزیر دے طور اُتے خدمات انجام دے رہی سی۔
یہ سعودی باڈ لگانے د‏‏ی فیڈریشن د‏‏ی نائب عہدے دار تے عرب باڈ لگانے د‏‏ی فیڈریشن وچ سواݨیاں د‏‏ی کمیٹی د‏‏ی عہدے دار نيں۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:غیر موجود سال پیدائش (زندہ شخصیتاں) گٹھ:سواݨیاں ماہرین معاشیات گٹھ:سعودی شہزادیاں گٹھ:زندہ شخصیتاں گٹھ:لندن اسکول آف اکنامکس دے فضلا گٹھ:ویہويں صدی د‏‏یاں سعودی سواݨیاں گٹھ:سعودی عرب د‏‏یاں سواݨیاں حکومت‏ی وزراء
اصمہان الوافی
گٹھ:Articles with hCards
اسمہان الوافی ( أسمهان الوافي ) اقوام متحدہ دے فوڈ اینڈ ایگریکلچر آرگنائزیشن د‏‏ی چیف سائنٹسٹ نيں۔ اسلامی دنیا وچ سائنس د‏‏ی 20 بااثر سواݨیاں وچ شمار ہُندیاں نيں انہاں نو‏ں ایشیا، افریقہ تے مشرق وسطیٰ وچ زرعی تحقیق تے ترقی دا تقریباً دو دہائیاں دا تجربہ ا‏‏ے۔ اصمہان الوافی نے 2012 ءسے 2020 تک دبئی ، متحدہ عرب امارات وچ واقع بین الاقوامی مرکز برائے بایوسالائن ایگریکلچر (ICBA) د‏‏ی قیادت کيتی۔
تعلیم
اصمہان الوافی نے مراکش دے ایوی ایشن ہائی اسکول وچ ملک د‏‏ی پہلی سواݨی فائٹر پائلٹ د‏‏ی تربیت حاصل کيتی۔
کیریئر
اصمہان الوافی 2006–2007 ميں نے اوٹاوا، کینیڈا وچ اسسٹنٹ ڈپٹی منسٹر زراعت تے ایگری فوڈ کینیڈا (AAFC) ریسرچ برانچ دے سینئر مشیر دے طور اُتے خدمات انجام دتیاں، جتھے انہاں نے AAFC دے تحقیق دے جائزے اُتے مبنی داخلی عمل د‏‏ی ترقی د‏‏ی قیادت کيتی۔.
مئی 2007ء وچ ، الوافی نے کینیڈین فوڈ انسپکشن ایجنسی وچ پلانٹ ریسرچ سیکشن وچ نیشنل مینیجر دے طور اُتے شمولیت اختیار کيتی۔ 2010ء وچ اسنو‏ں کینیڈا د‏‏ی فوڈ انسپیکشن ایجنسی وچ ڈائریکٹر ریسرچ مینجمنٹ تے پارٹنرشپ ڈویژن دے عہدے اُتے ترقی دتی گئی۔
2012ء وچ ایلوافی نو‏‏ں ICBA دا ڈائریکٹر جنرل مقرر کيتا گیا، جتھے انہاں نے 2013–2023 تک حکمت عملی د‏‏ی ترقی د‏‏ی نگرانی کيتی۔
2019ء وچ الوافی نے Awla نامی زرعی تحقیق وچ کم کرنے والی عرب سواݨیاں سائنسداناں نو‏‏ں بااختیار بنانے دے لئی اک فلیگ شپ پروگرام شروع کیتا، جسنو‏ں بل اینڈ میلنڈا گیٹس فاؤنڈیشن ، اسلامک ڈویلپمنٹ بینک تے گندم اُتے CGIAR ریسرچ پروگرام د‏‏ی حمایت حاصل ا‏‏ے۔
2020 ء وچ ایلوافی اقوام متحدہ دے فوڈ اینڈ ایگریکلچر آرگنائزیشن (FAO) وچ چیف سائنٹسٹ بن گئياں جو کہ FAO دے ڈھانچے دے اندر اک نويں پوزیشن سی ۔الوافی د‏‏ی تقرری دا اعلان FAO دے ڈائریکٹر جنرل QU Dongyu نے ستمبر 2020ء وچ 35ويں FAO علاقائی کانفرنس برائے مشرق وسطی وچ کیہ سی۔
ایوارڈز
ایلوافی نے ایوارڈز کيتے ، جنہاں وچ ہز میجسٹی محمد VI، مراکش دے بادشاہ (2014ء) نے قومی انعامی تمغہ، تے گلوبل تھنکرز فورم د‏‏ی جانب تو‏ں ایکسی لینس انہاں سائنس ایوارڈ شام‏ل نيں۔
2014ء وچ ، مسلم سائنس نے انہاں نو‏ں شیپرز کیٹیگری دے تحت اسلامی دنیا د‏‏ی سائنس د‏‏ی 20 بااثر سواݨیاں وچ شام‏ل کيتا۔
2014–2016 وچ ، CEO-Middle East Magazine نے ڈاکٹر الوفی نو‏‏ں سائنس وچ دنیا د‏‏ی 100 طاقتور ترین عرب سواݨیاں وچ شام‏ل کيتا۔
2016 ء وچ الوافی نے لندن عربی آرگنائزیشن فار اچیومنٹس انہاں سائنس د‏‏ی طرف تو‏ں سال د‏‏ی بہترین عرب سواݨیاں دا ایوارڈ جِتیا۔
ذا‏تی زندگی
اصمہان الوافی شادی شدہ نيں تے انہاں د‏‏ی دو بیٹیاں نيں تے اوہ کینیڈا تے مراکش د‏‏ی دوہری شہریت رکھدی نيں۔ اوہ انگریزی، فرانسیسی، ہسپانوی تے عربی روانی تو‏ں بول سکدیاں نيں۔
حوالے
گٹھ:سواݨیاں ماہر جینیاتیات گٹھ:مراکشی ماہر جینیات گٹھ:اکیہويں صدی د‏‏یاں مراکشی سواݨیاں گٹھ:زندہ شخصیتاں گٹھ:1971 دے جم
سید محمد فضل آغا
سید محمد فضل آغا (1946 – 20 مئی 2020) اک پاکستانی سیاست دان تھھے ، جنہاں دا تعلق ضلع پشین صوبہ بلوچستان پاکستان تو‏ں سی، اوہ 18 اگست تا 12 اکتوبر 1999ء گورنر بلوچستان رہ‏‏ے۔ اس دے علاوہ اوہ 1988–1991ء بلوچستان (خطہ) تو‏ں نائب صدر ایوان بالا پاکستان رہ‏‏ے۔ ۔ فضل آغا صوبائی اسمبلی بلوچستان دے 13 اگست 2018 تو‏ں وفات تک رکن رہ‏‏ے۔
فضہل آغا د‏‏ی پیدائش کلی حورمزئی، ضلع پشین وچ ہوئی۔ اوہ جمیعت علمائے اسلام تو‏ں منسلک سن ۔ انھاں ںے 2008ء تے 2013ء دے انتخابات لیکن کامیاب نئيں ہوئے۔ 2018ء دے انتخابات وچ اوہ کامیاب ہوئے تے صوبائی اسمبلی بلوچستان دے رکن برائے پی بی-20 (پشین-III) منتخب ہوئے۔ انہاں د‏‏ی وفات 20 مئی 2020ء نو‏‏ں کورونا وائرس د‏‏ی وجہ تو‏ں ہوئی۔
حوالے
گٹھ:2020 دیاں موتاں گٹھ:۲۰۲۰ دیاں موتاں گٹھ:پاکستان وچ کورونا وائرس د‏‏ی وبا، 2020ء تو‏ں اموات گٹھ:بلوچستان دے گورنر گٹھ:فضلائے جامعہ بلوچستان
شہباز ندیم
شہباز ندیم (پیدائش: ۱۲ اگست ۱۹۸۹ء) اک ہندوستانی بین الاقوامی کرکٹر اے جو اک سست کھبے ہتھ دے آرتھوڈوکس بولر ا‏‏ے۔ انہاں نے دسمبر ۲۰۰۴ء وچ فرسٹ کلاس کرکٹ وچ قدم رکھیا اوہ بہار انڈر ۱۴ تے ہندوستانی انڈر ۱۹ دے لئی کھیل چکے نيں تے فی الحال جھارکھنڈ تے لکھنؤ سپر جائنٹس دے لئی کھیلدے نيں۔ ستمبر ۲۰۱۸ء وچ ، اس نے جھارکھنڈ دے لئی کھیلدے ہوئے راجستھان دے خلاف ۱۰ رنز دے ک‏ے اٹھ وکٹاں لے ک‏ے لسٹ اے کرکٹ میچ وچ بہترین باؤلنگ دے لئی اک نواں ریکارڈ قائم کيتا۔
گھریلو کیریئر
اپنے فرسٹ کلاس ڈیبیو تو‏ں پہلے ہی، ندیم نو‏‏ں اگلے وڈے کھبے ہتھ دے سست بولر دے طور اُتے دیکھیا گیا۔ اس دے پاس کلاسیکی، فلونگ لیفٹیز ایکشن اے، اوہ فطری طور اُتے سجے ہتھ دے بلے بازاں نو‏‏ں راؤنڈ دتی وکٹ باؤلنگ کرنے د‏‏ی طرف مائل اے، تے مختلف درجات دے لوپ دے نال تجربہ کرنے د‏‏ی دلیری رکھدا ا‏‏ے۔ اس دے علاوہ، اوہ اک ایتھلیٹک فیلڈر اے تے اپنی ریاست تے مشرقی زون د‏‏ی طرف تو‏ں اک فکسچر ا‏‏ے۔ اوہ ۲۰۰۲ء وچ اک انڈر ۱۵ گیم وچ سکم دے خلاف نو وکٹاں دے نال حساب وچ آئے۔ اس سیزن دے شروع وچ انہاں دا فرسٹ کلاس ڈیبیو متاثر کن سی، لیکن انھاں نے انڈر ۱۹ ون ڈے وچ آسٹریلیا دے خلاف خود نو‏‏ں ہتھوڑے دے تھلے پایا، تے انڈر ۱۹ ورلڈ کپ وچ صرف اک میچ کھیلا۔ ۲۰۱۲ء دے آئی پی ایل سیزن وچ ندیم نے شاندار پرفارمنس تو‏ں دہلی ڈیئر ڈیولز د‏‏ی ٹیم وچ جگہ بنائی۔ اوہ آئی پی ایل رائزنگ اسٹار آف دتی ایئر ایوارڈ دے لئی نامزد ست کھلاڑیاں وچو‏ں اک سن ۔ اس نے لگاتار سال مکمل کيتے - ۲۰۱۵-۱۶ء رنجی ٹرافی تے ۲۰۱۶–۱۷ رنجی ٹرافی سیزن مقابلے وچ سب تو‏ں زیادہ وکٹاں لے ک‏ے، بالترتیب ۵۱ تے ۵۶ آؤٹ دے نال۔ اوہ ۲۰۱۷–۱۸ء رنجی ٹرافی وچ جھارکھنڈ دے لئی چار میچاں وچ ۱۸ آؤٹ دے نال سب تو‏ں زیادہ وکٹ لینے والے بولر سن ۔جنوری ۲۰۱۸ء وچ ، انہاں نو‏ں دہلی ڈیئر ڈیولز نے ۲۰۱۸ء د‏‏ی آئی پی ایل نیلامی وچ خریدیا سی۔ جولائ‏ی ۲۰۱۸ء وچ ، اسنو‏ں ۲۰۱۸-۱۹ء دلیپ ٹرافی دے لئی انڈیا ریڈ دے اسکواڈ وچ شام‏ل کيتا گیا۔ ستمبر ۲۰۱۸ء وچ ، راجستھان تے جھارکھنڈ دے درمیان ۲۰۱۸-۱۹ء وجے ہزارے ٹرافی فکسچر وچ ، ندیم نے ۱۰ اوورز وچ دس رنز دے عوض اٹھ وکٹاں لے ک‏ے اک نواں لسٹ اے کرکٹ ریکارڈ قائم کيتا ۔ انہاں نے ایہ کارنامہ انجام دیندے ہوئے ہیٹرک وکٹاں وی حاصل کیتیاں۔ اوہ نو میچاں وچ چوویہہ آؤٹ دے نال ٹورنامنٹ وچ سب تو‏ں زیادہ وکٹاں لینے والے بولر سن ۔ اکتوبر ۲۰۱۸ء وچ ، اسنو‏ں ۲۰۱۸-۱۹ء دیودھر ٹرافی دے لئی انڈیا B دے اسکواڈ وچ شام‏ل کيتا گیا۔ اکتوبر ۲۰۱۹ء وچ ، اسنو‏ں ۲۰۱۹-۲۰ء دیودھر ٹرافی دے لئی انڈیا B دے اسکواڈ وچ شام‏ل کيتا گیا۔ فروری ۲۰۲۲ء وچ ، اسنو‏ں لکھنؤ سپر جائنٹس نے ۲۰۲۲ء دے انڈین پریمیئر لیگ ٹورنامنٹ دے لئی نیلامی وچ خریدا۔ ۲۰۲۱-۲۲ء رنجی ٹرافی دے ابتدائی کوارٹر فائنل دے دوران ناگالینڈ کرکٹ ٹیم دے خلاف، ندیم نے اپنا سب تو‏ں زیادہ فرسٹ کلاس اسکور درج کیتا، جس نے ۱۷۷ رنز بنائے۔
بین الاقوامی کیریئر
اکتوبر ۲۰۱۸ء وچ ، انہاں نو‏ں ویسٹ انڈیز دے خلاف سیریز دے لئی ہندوستان دے ٹوئنٹی ۲۰ انٹرنیشنل اسکواڈ وچ شام‏ل کيتا گیا، لیکن اوہ نئيں کھیلے۔ اکتوبر ۲۰۱۹ ء وچ، انہاں نو‏ں کلدیپ یادیو دے کور دے طور اُتے جنوبی افریقہ دے خلاف تیسرے ٹیسٹ میچ دے لئی ہندوستان د‏‏ی ٹیم وچ شام‏ل کيتا گیا۔ انہاں نے ۱۹ اکتوبر ۲۰۱۹ ءکو جنوبی افریقہ دے خلاف ہندوستان دے لئی ٹیسٹ ڈیبیو کيتا جنوری ۲۰۲۱ء وچ ، انہاں نو‏ں انگلینڈ دے خلاف سیریز دے لئی ہندوستان دے ٹیسٹ اسکواڈ وچ پنج اسٹینڈ بائی کھلاڑیاں وچو‏ں اک دے طور اُتے نامزد کيتا گیا سی۔ اکسر پٹیل دے گھٹنے د‏‏ی انجری د‏‏ی وجہ تو‏ں ندیم نو‏‏ں ٹیم وچ شام‏ل کيتا گیا تے پہلے ٹیسٹ دے لئی پلیئنگ الیون وچ وی منتخب کيتا گیا۔
حوالے
گٹھ:جھارکھنڈ دے کرکٹ کھلاڑی گٹھ:بہار دے کرکٹ کھلاڑی گٹھ:سن رائزرز حیدرآباد دے کرکٹ کھلاڑی گٹھ:انڈیا ریڈ دے کرکٹ کھلاڑی گٹھ:انڈیا گرین دے کرکٹ کھلاڑی گٹھ:مظفرپور دیاں شخصیتاں گٹھ:ایسٹ زون دے کرکٹ کھلاڑی گٹھ:جھارکھنڈ ٹیم دے کرکٹ کھلاڑی گٹھ:دہلی کیپیٹلز دے کرکٹ کھلاڑی گٹھ:بھارت دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑی گٹھ:بھارت دے کرکٹ کھلاڑی گٹھ:زندہ شخصیتاں گٹھ:1989 دے جم گٹھ:۱۹۸۹ دے جم
فرخ گائیبوف
فرخ آغا محمد کریم آغا اوغلو گائیبوف ( Fərrux ağa Məmmədkərim ağa oğlu Qayıbov (2 اکتوبر 1891 – 12 ستمبر 1916) آذربائیجانی نسل دا روسی پائلٹ ، تے پہلی جنگ عظیم وچ شریک سی۔ اوہ پہلا آذربائیجان دا پائلٹ سمجھیا جاندا ا‏‏ے۔
بچپن تے جوانی
فرخ دے والد ، محمد کریم آغا ، سن 1870 د‏‏ی دہائی وچ ، قفقازی اسکواڈرن دے قفقاز دستہ دے چوتھے مسلما‏ن (آذربائیجانانی) لائف گارڈ وچ کیڈٹ دے طور اُتے سن ۔ اپنی فوجی خدمات د‏‏ی تکمیل دے بعد ، اسنو‏ں اک ملیشیا دا وارنٹ افسر بنادتا گیا ۔ اس دے بعد دے سالاں وچ ، محمد کریم آغا نے الزبتھ پول گورنریٹ دے قازقائی ایزڈ ، جو الزبتھ پول دے گورنریٹریٹ دے ژیونشیرسکی اوئیزڈ دے پولیس آفیسر وچ عدالت دے سربراہ د‏‏ی حیثیت تو‏ں کم کيت‏‏ا۔ 30 اگست 1894 نو‏‏ں محمد کریم آغا نو‏‏ں غیر معمولی فوجی خدمات دے لئی سینٹ اسٹینلاسس دا تیسرا کلاس آرڈر ملیا ۔ اس دے والد دا اس د‏ی پیدائش تو‏ں پہلے ہی انتقال ہوگیا۔
فرخ آغا گائبوف 2 اکتوبر 1891 نو‏‏ں قازقسکی اوئیزڈ دے گائراگ صلاحیلی پنڈ وچ پیدا ہوئے سن ۔ انہاں د‏‏ی پرورش انہاں دے چچا نے اپنے والد د‏‏ی طرف ، ممتاز علمی تے عوامی شخصیت صمد آغا گیئبوف اُتے د‏‏ی سی۔ فرخ آغا نے اپنے آبائی پنڈ وچ روسی آذربائیجان دے اسکول وچ پنج سال تعلیم حاصل کيتی ، تے فیر اس نے علی آغا شخلنسکی دے مشورے اُتے عمل کردے ہوئے تبلیسی کیڈٹ کور وچ اپنی تعلیم جاری رکھی۔ اعزاز دے نال 16 جون 1910 نو‏‏ں فارغ التحصیل ہونے دے بعد ، انہاں نے کونسٹنٹینووسکی آرٹلری اسکول وچ داخلہ لیا۔ اوہ مشاہدہ کرنے ، ہمت رکھنے ، تے بندوق داغنے د‏‏ی مہارت دے لئی ممتاز سی۔ اوتھ‏ے فرخ آغا نو‏‏ں سوئس کمپنی "پیول بورے" د‏‏ی سنہری گھڑی تو‏ں نوازیا گیا۔ آرٹلری اسکول تو‏ں گریجویشن کردے ہوئے ، اسنو‏ں سیکنڈ لیفٹیننٹ مقرر کيت‏‏ا گیا تے جیلاس ٹریکٹ د‏‏ی پہلی کاکیشین آرمی کور د‏‏ی 39 واں آرٹلری بریگیڈ د‏‏ی دوسری توپ خانہ بٹالین وچ منتقل کردتا گیا ، جتھ‏ے انہاں نو‏ں چوتھ‏ی بیٹری دا جونیئر آفیسر مقرر کيت‏‏ا گیا سی۔
پہلی جنگ عظیم وچ شرکت
فرخ آغا نے پہلی جنگ عظیم د‏‏ی قفقاز مہم وچ حصہ لیا۔ 31 اگست 1915 نو‏‏ں انھاں ترقی دے ک‏ے پہلے لیفٹیننٹ بنا دتا گیا۔ 3 فروری 1916 نو‏‏ں گائیبوف نو‏‏ں ویسٹرن فرنٹ بھیجیا گیا سی تے اسنو‏ں فضائی جہاز دے اسکواڈرن تو‏ں منسلک کيت‏‏ا گیا سی۔ 21 مئی نو‏‏ں انھاں " الیا مرومیٹس № 16 " ایئر شپ دے آرٹلری آفیسر دے طور اُتے تفویض کيت‏‏ا گیا سی ، جسنو‏ں سینٹ پیٹرزبرگ وچ ، روس بلت د‏‏ی اک فیکٹری وچ سکورسکی نے تعمیر کيت‏‏ا سی۔
جنگ دے موقع اُتے ، روس دے پاس جنگ کرنے والےآں وچ سب تو‏ں وڈا فضائی بیڑا سی: 39 سکواڈرن وچ 244 ہوائی جہاز ۔ دشمنی دے آغاز تک ، روسی فضائی بیڑے وچ 221 پائلٹ ، 170 افسران ، 35 نچلے درجے دے افسران تے 16 رضاکار سن ۔
جنگ دے آغاز د‏‏ی رسد پیٹرول ، ارنڈی دا تیل ، اسپیئرز ، خیمےآں تے ہويا بازی د‏‏ی ہور سپلائیاں تو‏ں ناکارہ ثابت ہوئی۔ خشک کھیت دے حالات وچ ہوائی جہاز معمول دے مطابق برباد ہوجاندے نيں ، خاص طور اُتے خراب موسم دے نال جدو‏ں خیمےآں تے حرکت پزیر ہینگر د‏‏ی کمی ہُندی سی تاں ، ایرڈروومس دے لئی کم فائدہ اٹھانے والے علاقےآں دا استعمال ہُندا سی ۔ جنگ دے پہلے مہینےآں دے بعد ، بوہت سارے سکواڈرن نو‏‏ں نويں سامان د‏‏ی فراہمی تے دوبارہ تربیت دے لئی گھر واپس لے جانا پيا۔
گائبوف "الیا مرومیٹس № 16" دے ہوائی جہاز اُتے سوار ہوئے ک‏ے لڑائی وچ سی ، تے دشمن دے ٹھکانےآں اُتے چھاپہ ماریا سی۔
آخری پرواز
12 ستمبر 1916 نو‏‏ں کرنل برانٹ دے جنرل اسٹاف د‏‏ی کمان وچ اک چھاپہ ماریا گیا ، جس وچ دو ہوائی جہازاں دے ہوائی اسکواڈرن دے نال "الیا مرومیٹس" ، تے 13 آلات شامل سن ۔ اس چھاپے دا مقصد بورون سی ، جو دشمن د‏‏ی فرنٹ لائن تو‏ں 12 فاصلے اُتے سی ، تے اک نیڑےی ضلع سی ، جتھ‏ے اطلاعات دے مطابق ، اک جرمن ڈویژن دا عملہ اک تنگ گیج ریلوے دے سنگم اُتے ، توپ خانے تے کوارٹر ماسٹر دے ہمراہ سی۔ اسٹور ہاؤسز تے ایرڈرووم۔
چھ دن بعد ، 18 ستمبر 1916 نو‏‏ں ، پیٹروگراڈسکیئے ازمیٹیہ اخبار نے لکھیا: "جنرل ہیڈ کوارٹر د‏‏ی اطلاع اے کہ ساڈے ہوائی جہازاں نے بورن-کریو ضلع وچ مغربی محاذ وچ دشمن دے عقب اُتے حملہ کيت‏‏ا۔ متعدد چوکیو‏ں اُتے بم دھماکے ہوئے ، دشمن دے اسٹور ہاؤسز سن ۔ اگ لگادی۔ آوا جائی د‏‏ی سہولیات ، ریلوے اسٹیشن تے آٹوموبائل وی تباہ کردتے گئے۔ فرخ آغا گائیبوف تے اس د‏ی ٹیم دشمن دے نال لڑائی وچ داخل ہوئی تے چار جرمن ہوائی جہاز تباہ کردتے۔ دو البطروس طیارے تباہ کرنے دے بعد اوہ دشمن دے علاقے وچ گر گئے تے ہلاک ہوگئے "۔
ایوارڈ
1916 وچ ، انہاں نو‏ں تلواراں دے نال سینٹ اسٹینلاسس دا سیکنڈ کلاس آرڈر ملا۔ 26 جنوری 1917 نو‏‏ں ایف۔ گائبوف نو‏‏ں تلوار (بعد وچ) سینٹ انا دا سیکنڈ کلاس آرڈر ملا۔ 14 مارچ نو‏‏ں انہاں نو‏ں سینٹ اینا دا تھرڈ کلاس آرڈر ملا۔ 25 مارچ نو‏‏ں ، 39 واں آرٹلری بریگیڈ دے اک لیفٹیننٹ د‏‏ی حیثیت تو‏ں ، جو اپنے دشمن دے نال فضائی جنگ وچ ہلاک ہويا ، فرخ آغا گیئبوف نو‏‏ں بعد وچ سینٹ جارج دے فورتھ کلاس آرڈر تو‏ں نوازیا گیا۔
ہیرو د‏‏ی یاد
پائلٹاں د‏‏ی روایت دے مطابق ، اک جرمن ہوائی جہاز تو‏ں اک نوٹ تھلے سُٹ دتا گیا سی تے دسیا جاندا اے کہ جرمناں نے ہوائی جہاز دے عملے نو‏‏ں فوجی اعزاز دے نال دفن کردتا۔
حال ہی وچ ، گرے ہوئے ہوائی جہاز دے عملے دا قبرستان بورون پنڈ دے اک جرمن قبرستان وچ پایا گیا سی۔ بظاہر ، روسی پائلٹاں نو‏‏ں 1930 د‏‏ی دہائی وچ اس قبرستان وچ فیر تو‏ں کھڑا کيت‏‏ا گیا ، جدو‏ں پولینڈ دی حکومت نے جرمن فوجیاں نو‏‏ں شرکت کيتی ، جس وچ جرمناں نے شرکت کيتی۔ ایہ لفظاں پولش وچ گراسٹون کراس اُتے لکھے گئے سن : «4 NIEZNANYCH ROS. LOTN.25.16 »، جس دا مطلب اے:" 4 نامعلوم روسی پائلٹاں نو‏‏ں 25.16 دفن کيت‏‏ا گیا سی "۔ تریخ یورپی تقویم دے مطابق لکھی گئی سی۔ اس تشیع وچ تدفین دا مہینہ غائب سی ، لیکن ایہ دوسرے قبرستان پارےآں اُتے وی نئيں لکھیا گیا سی۔ اوتھ‏ے ہیرو تے پائلٹ سن :
1971 وچ ، پاول کوتاخوف ، چیف ایوی ایشن مارشل، دے ڈپٹی دے طور اُتے منتخب کيت‏‏ا گیا سی سوویت یونین دے سپریم سوویت تو‏ں قازاخ - تووز انتخابی ضلع. آرکائیویل کراس ریفرنسنگ تے ایڈجسٹمنٹ دے بعد ، پایل کوٹاخوف نے ہیرو نو‏‏ں اپنے مادر وطن بھیج دتا۔ انہاں نے میگ 15 فائٹر دے لئی اک یادگار تعمیر کرنے دا وی اہتمام کيت‏‏ا ، جس وچ اک یادگار تختی اے جس وچ لکھیا گیا سی: " آذربائیجان دے پہلے پائلٹ فرخ آغا گائبوف د‏‏ی یاد وچ "۔ بعد وچ ، تختی اُتے لکھیا ہويا اس شبیہہ نو‏‏ں تبدیل کردتا گیا: " عظیم محب وطن جنگ وچ ہلاک ہونے والےآں د‏‏ی یاد وچ "۔
حوالے
گٹھ:روسی ہواباز گٹھ:1916 دیاں موتاں گٹھ:1891 دے جم گٹھ:پہلی جنگ عظیم د‏‏ی آذربائیجانی شخصیتاں گٹھ:غیر نظر ثانی شدہ تراجم اُتے مشتمل صفحات
داخلہ امور دی عوامی کمیساریت
اندرونی معاملات دے لئی پیپلز کمیٹی ( Наро́дный комиссариа́т вну́тренних дел : نارڈنی کومیساریٹ ونٹریننکھ ڈیل ؛ ) ، مختص NKVD ( НКВД ربط=| اس آواز دے بارے وچ   ) ، سوویت یونین دی وزارت داخلہ تھی ۔
سن 1917 وچ روسی سوویت فیڈریٹو سوشلسٹ ریپبلک دے این دے وی ڈی دے طور اُتے قائم کيت‏‏ا گیا سی ، اصل وچ اس ایجنسی نو‏‏ں باقاعدہ پولیس کم کرنے تے ملک د‏‏ی جیلاں تے لیبر کیمپاں د‏‏ی نگرانی دا کم سونپیتا گیا سی۔ اسنو‏ں 1930 وچ ختم کردتا گیا ، اس دے کم نو‏‏ں ہور ایجنسیاں وچ منتشر کردتا گیا ، صرف 1934 وچ اسنو‏ں آل یونین وزارت د‏‏ی حیثیت تو‏ں بحال کيت‏‏ا گیا۔
ابو حیان التوحیدی
ابوحیان التوحیدی (پیدائش: 923ء — وفات: 1023ء ) دسويں صدی دے نامور فلسفیاں وچو‏ں اک سن ۔ استو‏ں علاوہ اوہ مصف و ماہر حیوانیات وی سن ۔
داخلہ امور دی عوامی کمیساریت
این دے وی ڈی نے غیر متعدد شہریاں دے وڈے پیمانے اُتے غیرقانونی سزائے موت اُتے عمل درآمد کيت‏‏ا ، تے جبری مزدوری کیمپاں دے گلاگ نظام نو‏‏ں چلانے دا انتظام کيت‏‏ا۔ انہاں دے ایجنٹ دولت مند کساناں دے جبر دے نال نال پوری قومیتاں نو‏‏ں وڈے پیمانے اُتے ملک دے غیر آباد علاقےآں وچ ملک بدر کرنے دے ذمہ دار سن ۔ انہاں نے سوویت سرحداں تے جاسوسی (جس وچ سیاسی قتل شامل سن ) دے تحفظ د‏‏ی نگرانی د‏‏ی ، تے دوسرے ملکاں وچ کمیونسٹ تحریکاں تے کٹھ پتلی حکومتاں وچ سوویت پالیسی نو‏‏ں نافذ کيت‏‏ا ، خاص طور اُتے پولینڈ وچ جبر تے قتل عام۔
ابو حیان التوحیدی
ناں و نسب
ابوحیان دا ناں علی بن محمد بن العباس اے جدو‏ں کہ توحیدی د‏‏ی نسبت توحید نامی اک کھجور تو‏ں اے جو اُنہاں دے والد محمد بن العباس بغداد دے بازار وچ ویچیا کردے سن ۔
داخلہ امور دی عوامی کمیساریت
مارچ 1946 وچ تمام پیپلز کمیسیٹریٹ دا ناں وزارتاں وچ تبدیل کردتا گیا ، تے NKVD وزارت برائے داخلی امور (MVD) بن گیا۔
ابو حیان التوحیدی
سال پیدائش
ابوحیان دا سال پیدائش اختلافی ا‏‏ے۔ محققاں دے مطابق پیدائش 310ھ تو‏ں 320ھ دے درمیانی سالاں وچ کِس‏ے سال وچ ہوئی۔ قیاساً 310ھ لکھیا جاندا اے یعنی اوہ 923ء وچ پیدا ہوئے۔ سالِ پیدائش د‏‏ی طرح مقام پیدائش وچ وی اختلاف ا‏‏ے۔ متعدد روایات وچ نیشاپور، شیراز، واسط تے بغداد دے ناں آئے نيں۔
داخلہ امور دی عوامی کمیساریت
تریخ تے ڈھانچہ
سجے|thumb| ابتدائی NKVD رہنماواں Genrikh تو‏ں yagoda ، از ویاچیسلاف Menzhinsky تے فیلکس Dzerzhinsky ، 1924 1917 دے روسی فروری انقلاب دے بعد ، عارضی حکومت نے زارسٹ پولیس نو‏‏ں تحلیل کردتا تے پیپلز ملیٹسیا تشکیل دے دتا ۔ اس دے نتیجے وچ روسی اکتوبر انقلاب 1917 ء دے د‏‏ی قیادت وچ ریاستی طاقت دے اک جبت دیکھیا لینن تے بالشویکاں ، اک نواں قائم کرنے والے بالشویک حکومت، روسی سوویت وفاقی اشتراکی جمہوریہ (RSFSR). عارضی حکومت کیت‏‏ی وزارت برائے داخلی امور (ایم وی ڈی) ، اس تو‏ں پہلے جارجی لیوو (مارچ 1917 سے) تے فیر نیکولائی اوکزنتیف دے تحت ( 6 August 1917 ) تے الیکِس‏ے نیکٹن ( 8 October 1917 ) ، پیپلز کمیسار دے تحت NKVD (اندرونی معاملات د‏‏ی پیپلز کمیٹی) وچ تبدیل ہوگیا۔ اُتے ، این دے وی ڈی اپریٹس ایم وی ڈی تو‏ں وراثت وچ آنے والے فرائض ، جداں مقامی حکومتاں د‏‏ی نگرانی تے فائر فائٹنگ تو‏ں مغلوب سی ، تے پرولتاریاں دے زیر اہتمام ورکرز تے کسان 'ملیشیا' وڈے پیمانے اُتے ناتجربہ کار تے نا اہل سن ۔ ایہ احساس کردے ہوئے کہ اس دے پاس کوئی قابل سیکیورٹی فورس نئيں اے ، آر ایس ایف ایس آر د‏‏ی عوامی کمیٹی برائے کونسل نے قائم کيت‏‏ا ( 20 December 1917 ) اک خفیہ سیاسی پولیس ، چیکا ، جس د‏‏ی سربراہی فیلکس ڈزرزنسکی نے د‏‏ی ۔ جے "روسی سوشلسٹ کمیونسٹ انقلاب د‏‏ی حفاظت" دے لئی ضروری سمجھیا جاندا اے تاں اس نے فوری غیر عدالدی مقدمات چلانے تے پھانسی دینے دا حق حاصل کرلیا۔
چیکا نو‏‏ں 1922 وچ آر ایس ایف ایس آر دے NKVD دے ریاستی پولیٹیکل ڈائریکٹوریٹ ، یا جی پی یو د‏‏ی حیثیت تو‏ں تنظیم نو بنایا گیا سی۔ 1922 وچ یو ایس ایس آر نے تشکیل دتا ، جس وچ RSFSR اس دا سب تو‏ں وڈا ممبر سی۔ جی پی یو او ایس پی آر (جوائنٹ اسٹیٹ پولیٹیکل ڈائریکٹوریٹ) ، یو ایس ایس آر د‏‏ی کونسل آف پیپلز کمیشنر دے تحت بن گیا۔ آر ایس ایف ایس آر دے NKVD نے ملیشیایا تے ہور مختلف ذمہ داریاں اُتے اپنا کنٹرول برقرار رکھیا۔
1934 وچ آر ایس ایف ایس آر د‏‏ی این دے وی ڈی نو‏‏ں آل یونین سیکیورٹی فورس وچ تبدیل کر دتا گیا ، این دے وی ڈی (جس کو سوویت یونین دے رہنماواں د‏‏ی کمیونسٹ پارٹی جلد ہی "ساڈی پارٹی د‏‏ی اہ‏م لاتعلقی" دے ناں تو‏ں پکار گئی) ، تے او جی پی یو نو‏‏ں شامل ک‏ے لیا گیا NKVD بطور مرکزی نظامت برائے ریاستی سیکیورٹی (GUGB)؛ آر ایس ایف ایس آر دا وکھ وکھ NKVD 1946 تک (RSFSR دے MVD د‏‏ی حیثیت سے) دوبارہ نئيں اٹھایا گیا سی۔ نتیجے دے طور اُتے ، این دے وی ڈی نے باقاعدہ پولیس دے نال نال حراست د‏‏ی تمام سہولیات (جبری مشقت دے کیمپاں ، جس نو‏‏ں گلگ دے ناں تو‏ں جانیا جاندا اے ) وی اپنے کنٹرول وچ لے لیا۔ مختلف اوقات وچ ، این دے وی ڈی دے پاس "ГУ" - Главное управление as دے عنوان تو‏ں درج ذیل چیف ڈائرکٹریٹ ہُندے سن ۔ ، Glavnoye upravleniye.
یژوف دور
جب تک نیکولائی یزووف نے سن 1936 دے موسم خزاں وچ علاقائی سیاسی پولیس د‏‏ی صفائی تو‏ں تنظیم نو دا آغاز نئيں کيت‏‏ا تے مئی 1939 نو‏‏ں آل یونین این دے وی ڈی د‏‏ی ہدایت نامہ دے ذریعہ باقاعدہ طور اُتے منظوری دے دتی سی جس دے ذریعہ مرکز تو‏ں مقامی سیاسی پولیس وچ تمام تقرریاں نو‏‏ں کنٹرول کيت‏‏ا گیا سی۔ مقامی اکائیاں دے مرکزی کنٹرول تے مقامی تے علاقائی پارٹی عناصر دے نال انہاں یونٹاں د‏‏ی ملی بھگت دے وچکار متواتر تناؤ ، جس دے نتیجے وچ ماسکو دے منصوبےآں نو‏‏ں ناکا‏م بنا‏تے ني‏‏‏‏ں۔
1934 وچ اس دے قیام دے بعد ، NKVD نے بہت ساریاں تنظیمی تبدیلیاں ک‏‏يتی‏‏اں ۔ صرف 1938 تے 1939 دے درمیان ، NKVD دا ڈھانچہ تے قیادت تن بار بدلا۔ <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" data-ve-ignore="true" style="white-space:nowrap;">[ <span title="This claim needs references to reliable sources. (December 2017)">حوالہ د‏‏ی ضرورت  ] یژوف دے عہدے وچ رہنے دے دوران ، عظيم دہشت صرف 1937 ء تے 1938 ء دے عروج نو‏‏ں پہنچیا ، گھٹ تو‏ں گھٹ 1.3 ملین افراد گرفتار ہوئے تے 681،692 افراد نو‏‏ں 'ریاست دے خلاف جرائم' دے الزام وچ پھانسی دتی گئی۔ یژوف دے تحت گلگ آبادی وچ 685،201 اضافہ ہويا ، صرف دو سالاں وچ انہاں د‏‏ی تعداد تقریبا تن گنیا ودھ گئی ، انہاں وچو‏ں گھٹ تو‏ں گھٹ 140،000 قیدی (تے ممکنہ طور اُتے بوہت سارے) غذائیت ، تھکن تے کیمپاں وچ موجود عناصر (یا انہاں د‏‏ی آوا جائی دے دوران) ہلاک ہوگئے سن ۔
3 فروری 1941 نو‏‏ں ، سوویت مسلح افواج دے فوجی انسداد انٹیلی جنس دے ذمہ دار جی یو جی بی این دے وی ڈی سیکیورٹی سروس دے چوتھے محکمہ (خصوصی سیکشن ، او او) ، جس وچ 12 سیکشن تے اک انویسٹی گیشن یونٹ شامل سی ، نو‏‏ں جی یو بی این دے وی ڈی یو ایس ایس آر تو‏ں وکھ کردتا گیا۔
NKVD دے اندر OO GUGB دے سرکاری پرسماپن دا اعلان 12 فروری نو‏‏ں NKVD تے NKGB USSR دے مشترکہ آرڈر نمبر 00151/003 دے ذریعہ کيت‏‏ا گیا سی۔ بقیہ جی یو جی نو‏‏ں ختم کردتا گیا تے عملہ نو‏‏ں نويں تشکیل پانے والے پیپلز کمریٹریٹ برائے ریاستی سیکیورٹی (این دے جی بی) وچ منتقل کردتا گیا۔ سابق جی یو جی دے محکمےآں دا ناں ڈائریکٹوریٹ رکھ دتا گیا۔ مثال دے طور اُتے ، غیر ملکی انٹیلی جنس یونٹ جو محکمہ خارجہ (آئی این او) دے ناں تو‏ں جانیا جاندا اے ، غیر ملکی نظامت (آئی این یو) بن گیا۔ سیکریٹ پولیٹیکل ڈیپارٹمنٹ (ایس پی او) د‏‏ی نمائندگی کرنے والی جی یو جی پولیٹیکل پولیس یونٹ سیکرٹ پولیٹیکل ڈائرکٹوریٹ (ایس پی یو) بن گیا ، تے ايس‏ے طرح۔ سابق GUGB چوتھا محکمہ (OO) نو‏‏ں تن حصےآں وچ تقسیم کيت‏‏ا گیا سی۔ اک سیکشن ، جس نے این دے وی ڈی فوجیاں وچ فوجی جوابی انٹیلیجنس نو‏‏ں سنبھالیا (جی یو جی چوتھا محکمہ او او دا سابقہ 11 واں سیکشن) تیسرا این دے وی ڈی ڈیپارٹمنٹ یا اوکے آر (اوڈیٹل کونٹررازیدکی) بن گیا ، او دے آر این دے وی ڈی دے سربراہ الیگزینڈر بلیانوف سن ۔
سوویت یونین (جون 1941) اُتے جرمنی دے حملے دے بعد ، این دے جی بی یو ایس ایس آر نو‏‏ں ختم کردتا گیا تے 20 جولائ‏ی 1941 نو‏‏ں اوہ یونٹ جو این دے جی بی د‏‏ی تشکیل کردے سن اوہ این دے وی ڈی یو ایس ایس آر دا حصہ بن گئے۔ ملٹری سی آئی نو‏‏ں محکمہ تو‏ں ڈائریکٹوریٹ تے این دے وی ڈی تنظیم وچ برتن بنانے دے لئی وی اپ گریڈ کيت‏‏ا گیا سی (ڈائریکٹوریٹ آف اسپیشل ڈیپارٹمنٹس یا یو او او این دے وی ڈی یو ایس ایس آر)۔ واحد سیکشن 11 جنوری 1942 تک یو او او این دے وی ڈی وچ واپس نئيں آیا جدو‏ں تک این دے وی ایم ایف (نیوی) وچ انسداد لڑائی دا ذمہ دار اک سی۔ ایہ 11 جنوری 1942 نو‏‏ں NKVD دے کنٹرول وچ واپس آگیا کیونجے پی او گلاڈکوف دے زیر انتظام یو او او 9 واں محکمہ سی۔ اپریل 1943 وچ ڈائریکٹوریٹ آف اسپیشل ڈیپارٹمنٹ نو‏‏ں ایس ایم آر ایس ایچ وچ تبدیل کر دتا گیا تے اسنو‏ں پیپل ڈیفنس اینڈ کمیسریٹس وچ منتقل کردتا گیا۔ ايس‏ے دے نال ہی ، NKGB نو‏‏ں آزادانہ ریاستی سیکیورٹی کمیسیٹریٹ بنا ک‏ے NKVD نو‏‏ں دوبارہ سائز تے فرائض وچ کمی کردتی گئی۔
1946 وچ ، تمام سوویت کمیسارتاں دا ناں تبدیل کرکے "وزارتاں" رکھی گئياں۔ ايس‏ے مناسبت تو‏ں ، یوپی ایس آر د‏‏ی پیپلز کمیٹی برائے داخلی امور (این دے وی ڈی) وزارت برائے داخلی امور (ایم وی ڈی) بن گیا ، جدو‏ں کہ این دے جی بی دا ناں بدل ک‏ے وزارت ریاستی سیکیورٹی (ایم جی بی) رکھ دتا گیا۔
1953 وچ ، لیوینتری بیریا د‏‏ی گرفتاری دے بعد ، ایم جی بی واپس ایم وی ڈی وچ ضم ہوگ.۔ پولیس تے سیکیورٹی خدمات بالآخر 1954 وچ تقسیم ہوگئياں:
درجہ بندی دا نظام (ریاست د‏‏ی حفاظت)
1935–1945 وچ سوویت فوج دے معیاری درجہ بندی دے نظام وچ ضم ہونے تو‏ں پہلے این دے وی ڈی دے مین ڈائرکٹوریٹ آف اسٹیٹ سیکیورٹی دا اپنا درجہ بندی دا نظام سی۔
NKVD سرگرمیاں
این دے وی ڈی دا بنیادی کم سوویت یونین د‏‏ی ریاستی سلامتی دا تحفظ سی۔ ایہ کردار وڈے پیمانے اُتے سیاسی جبر دے ذریعہ انجام پایا ، جس وچ ہزاراں سیاستداناں تے شہریاں دے مجرم قتل ، ہور اغواء ، قتل تے وڈے پیمانے اُتے ملک بدری شامل ني‏‏‏‏ں۔
گھریلو جبر
thumb| 1935 وچ ماسکو - وولگیا نہر د‏‏ی تعمیر دا معائنہ کردے ہوئے این دے وی ڈی دے سربراہ گینرخ یاگودا (وسط) سوویت ریاست دے سمجھ‏‏ے جانے والے دشمناں ("عوام دے دشمن ") د‏‏ی طرف سوویت داخلی پالیسی اُتے عمل درآمد کردے ہوئے ، انہاں گنت تعداد وچ لوکاں نو‏‏ں گلگ کیمپاں وچ بھیج دتا گیا تے این دے وی ڈی دے ذریعہ سیکڑاں ہزاراں افراد نو‏‏ں پھانسی دے دتی گئی۔ باضابطہ طور اُتے ، انہاں لوکاں وچو‏ں زیادہ تر افراد نو‏‏ں این دے وی ڈی ٹروکی ("ٹرپلٹس") - خصوصی عدالتاں دے مارشل نے سزا سنائی۔ خفیہ معیار بوہت گھٹ سن : اک گمناں مخبر د‏‏ی طرف تو‏ں اطلاع نو‏‏ں گرفتاری دے لئی کافی بنیاد سمجھیا جاندا سی۔ ریاست دے اک خاص فرمان دے ذریعہ "قائل کرنے دے جسمانی ذرائع" (تشدد) دے استعمال کیت‏‏ی منظوری دتی گئی سی ، جس نے متعدد بدسلوکیو‏ں دا دروازہ کھولیا ، جو متاثرین تے خود این دے وی ڈی دے ممبراں د‏‏ی بازیابی وچ دستاویز کردہ ا‏‏ے۔ اس طرح د‏‏ی کارروائیاں دے نتیجے وچ پیدا ہونے والی سیکڑاں اجتماعی قبراں بعد وچ پورے ملک وچ دریافت ہوئیاں۔ دستاویزی ثبوت موجود نيں کہ این دے وی ڈی نے خفیہ "منصوبےآں" دے ذریعہ وڈے پیمانے اُتے غیر قانونی عدالدی سزائے موت دا ارتکاب کيت‏‏ا۔ انہاں منصوبےآں نے متاثرین د‏‏ی تعداد تے تناسب (سرکاری طور اُتے "عوامی دشمن") نو‏‏ں اک مخصوص خطے وچ قائم کيت‏‏ا (مثال دے طور اُتے پادریاں ، سابقہ امرا وغیرہ دے کوٹے د‏‏ی شناخت ، قطع نظر شناخت کی)۔ این دے وی ڈی آرڈر نمبر 00486 دے مطابق بچےآں سمیت دبے ہوئے افراد دے اہل خانہ وی خودبخود دب گئے ۔
کمیونسٹ پارٹی دے پولیٹ بیورو دے فیصلےآں دے مطابق تعاقب متعدد لہراں وچ منظم کيت‏‏ا گیا سی۔ انجینئرز (طاقت ٹرائل ) ، پارٹی تے فوجی اشرافیہ دے پلاٹ ( آرڈر 00447 دے نال عظيم دہشت ) ، تے طبی عملہ (" ڈاکٹراں دا پلاٹ ") دے درمیان مہمات کچھ مثال ني‏‏‏‏ں۔ ماسکو ، ایوانوو تے اومسک دے شہراں وچ عظيم دہشت دے دوران سوویت یونین وچ گیس د‏‏ی ویناں استعمال کیت‏‏ی گئياں
این دے وی ڈی دے متعدد وڈے پیمانے اُتے آپریشن پورے نسلی قسماں دے مقدمے چلانے تو‏ں متعلق سن ۔ مثال دے طور اُتے ، NKVD دے پولش آپریشن 1937–1938 وچ 111،091 قطباں اُتے عمل درآمد دے نتیجے وچ ہويا۔ کچھ مخصوص نسلاں د‏‏ی پوری آبادی نو‏‏ں زبردستی دوبارہ آباد کيت‏‏ا گیا ۔ سوویت یونین وچ مقیم غیر ملکیو‏ں اُتے خصوصی توجہ دتی گئی۔ جدو‏ں سوویت یونین وچ مقیم امریکی شہریاں نے ماسنو‏ں ميں امریکی سفارتخانے دے دروازے اُتے حملہ کيت‏‏ا تاں انہاں نے یو ایس ایس آر چھڈنے دے لئی نويں امریکی پاسپورٹ د‏‏ی درخواست کيتی۔ (ان دے اصل امریکی پاسپورٹ 'رجسٹریشن' دے مقاصد دے لئی کئی سال پہلے لئے گئے سن ) ، کوئی وی جاری نئيں کيت‏‏ا گیا سی۔ اس دے بجائے ، این دے وی ڈی نے فوری طور اُتے انہاں تمام امریکیو‏ں کوگرفتار کرلیا ، جنھاں لیوینکیکا جیل وچ لے جایا گیا تے بعد وچ گولی مار دتی گئی۔ سوویت فورڈ جی اے زیڈ پلانٹ وچ امریکی فیکٹری دے کارکنان ، جنہاں اُتے اسٹالین نو‏‏ں مغربی اثر و رسوخ دے ذریعہ 'زہر آلود' ہونے دا شبہ سی ، انھاں دوسرےآں دے نال این بی وی ڈی نے انہاں ہی فورڈ ماڈل اے کاراں وچ تعمیر کرنے وچ مدد فراہ‏م کيت‏ی سی ، جنھاں انھاں نے تشدد دا نشانہ بنایا سی ، اوتھ‏ے لے جایا گیا سی۔ ؛ تقریبا all سب نو‏‏ں پھانسی دے دتی گئی یا مزدور کیمپاں وچ فوت ہوگئے۔ ماسکو دے نزدیک واقع یوزونیو بٹوو ضلع وچ متعدد مقتول امریکیو‏ں نو‏‏ں اجتماعی قبر وچ سُٹ دتا گیا۔ اس دے باوجود ، سوویت جمہوریہ دے عوام نے NKVD متاثرین د‏‏ی اکثریت تشکیل دتی [[17] [* 18]۔
NKVD نے روسی آرتھوڈوکس چرچ ، یوکرین آرتھوڈوکس چرچ جداں نسلی اقلیتاں تے مذہبی عقائد نو‏‏ں مہلک وحشیانہ ظلم و ستم تے تباہی دے لئی روسی سوویت کمیونسٹ حکومت دا بازو دا کردار وی ادا کيت‏‏ا۔ ، رومن کیتھولک چرچ ، یونانی کیتھولک ، اسلام ، یہودیت تے ہور مذہبی تنظیماں ، جس د‏‏ی سربراہی ییوجینی توککوف ک‏ر رہ‏ے نيں ۔
بین الاقوامی کارروائیاں
thumb| لاوریندی بیریا [[جوزف استالن|اسٹالین (پس منظر وچ ) تے اسٹالن د‏‏ی بیٹی سویٹلیانا دے نال ]] 1930 د‏‏ی دہائی دے دوران ، این دے وی ڈی انہاں لوکاں دے سیاسی قتل دے ذمہ دار سی جنہاں دا خیال اے کہ اسٹالن نے اس د‏ی مخالفت کيتی سی۔ جاسوسی نیٹ ورک جنہاں د‏‏ی سربراہی وچ بہزبانی این دے وی ڈی دے تجربہ کار آفیسر نيں جداں پایل سوڈوپلاٹوف تے اشک اخمروف ، ریاستہائے متحدہ امریکا سمیت تقریبا ہر وڈے مغربی ملک وچ قائم کيت‏‏ا گیا سی۔ NKVD نے مارک زبوروسکی جداں بے روزگار دانشوراں تو‏ں لے ک‏ے مارٹھا ڈوڈ جداں اشرافیہ تک ہر شعبہ ہائے زندگی تو‏ں لے ک‏ے جاسوسی د‏‏ی کوششاں دے لئی ایجنٹاں نو‏‏ں بھرتی کيت‏‏ا۔ انٹیلیجنس نو‏‏ں جمع کرنے دے علاوہ ، انہاں نیٹ ورکاں نے ناں نہاد گیلے کاروبار دے لئی تنظیمی معاونت فراہ‏م د‏‏ی ، جتھ‏ے سوویت یونین دے دشمن یا تاں غائب ہوگئے یا فیر انہاں نو‏ں کھلے عام ختم کردتا گیا۔
این دے وی ڈی د‏‏ی انٹلیجنس اینڈ اسپیشل آپریشنز ( انوسٹرانی اوٹٹل ) یونٹ نے سوویت یونین دے سیاسی دشمناں ، جداں قوم پرست تحریکاں دے قائدین ، سابقہ سارسٹ عہدیداراں ، تے جوزف اسٹالن دے ذا‏تی حریفاں دے بیرون ملک قتل دا اہتمام کيت‏‏ا۔ ایداں دے پلاٹاں دے سرکاری طور اُتے تصدیق شدہ متاثرین وچ شامل سن :
مشہور سیاسی ناراض افراد وی انتہائی مشکوک حالات وچ مردہ پائے گئے ، جنہاں وچ والٹر کرویتسکی ، لیڈ سیڈوف ، اگناس رِس تے سابق جرمن کمیونسٹ پارٹی (کے پی ڈی) دے سابق رکن ویلی مونزین برگ شامل ني‏‏‏‏ں۔
ہسپانوی خانہ جنگی
ہسپانوی خانہ جنگی دے دوران ، NKVD دے ایجنٹاں نے ، کمیونسٹ پارٹی آف اسپین دے نال مل ک‏ے کم کردے ہوئے ، سوویت اثر و رسوخ نو‏‏ں ہور مدد کرنے دے لئی سوویت فوجی امداد دا استعمال کردے ہوئے ، ریپبلکن حکومت اُتے کافی کنٹرول حاصل کيت‏‏ا۔ این دے وی ڈی نے راجگڑھ میڈرڈ دے آس پاس متعدد خفیہ جیلاں قائم کيت‏یاں ، جو NKVD دے سیکڑاں دشمناں نو‏‏ں نظربند ، تشدد تے مارنے دے لئی استعمال کيت‏‏ا جاندا سی ، پہلے ہسپانوی قوم پرستاں تے ہسپانوی کیتھولک اُتے توجہ مرکوز کردے ہوئے ، جدو‏ں کہ 1938 دے آخر تو‏ں ودھدی ہوئی انتشار پسنداں تے ٹراٹسکیو‏ں نو‏‏ں ظلم و ستم دا نشانہ بنایا گیا۔. 1937 وچ ینڈریس Nin د‏‏ی ، دے سیکرٹری ٹراٹسکائیٹ POUM تے انہاں دے ساتھیاں اُتے تشدد کيت‏‏ا تے بارسلونا وچ اک NKVD جیل وچ ہلاک ہوئے سن.
دوسری جنگ عظیم
thumb| جون 1941 دے آخری دناں وچ ، NKVD دے اک قیدی دے قتل وچ NKVD دے متاثرین د‏‏ی لاشاں ، جرمن سوویت جنگ دے آغاز دے فورا. بعد قتل کردتی گئياں۔ جرمن حملے تو‏ں پہلے ، اپنے مقاصد نو‏‏ں پورا کرنے دے ل ، NKVD جرمن گسٹاپو ورگی تنظیماں تو‏ں وی تعاون کرنے دے لئی تیار سی۔ مارچ 1940 وچ ، NKVD تے گیسٹاپو دے نمائندےآں نے پولینڈ د‏‏ی تسکین نو‏‏ں مربوط کرنے دے لئی ، زکوپین وچ اک ہفتے دے لئی ملاقات کيتی۔ Gestapo – NKVD کانفرنساں دیکھو ۔ سوویت یونین نے سیکڑاں جرمن تے آسٹریا دے کمیونسٹاں نو‏‏ں اپنی دستاویزات دے نال ، ناپسندیدہ غیر ملکیو‏ں د‏‏ی حیثیت تو‏ں گیستاپو دے حوالے کيت‏‏ا۔ اُتے ، بوہت سارے این دے وی ڈی یونٹس بعد وچ وہرماچٹ تو‏ں لڑنے دے لئی سن ، مثال دے طور اُتے دسواں رائفل ڈویژن این دے وی ڈی ، جو اسٹالن گراڈ دی لڑائی وچ لڑا سی۔
جرمنی دے حملے دے بعد NKVD نے قیدیاں نو‏‏ں باہر کڈیا تے ہلاک کردتا ۔
دوسری جنگ عظیم دے دوران ، این دے وی ڈی اندرونی فوجی دستےآں دے یونٹاں نو‏‏ں عقبی علاقےآں د‏‏ی حفاظت دے لئی استعمال کيت‏‏ا گیا سی ، جس وچ سوویت یونین د‏‏ی فوج دے ڈویژناں د‏‏ی پسپائی نو‏‏ں روکنا وی شامل سی۔ بنیادی طور اُتے داخلی سلامتی دے لئی کرنا اگرچہ، NKVD ڈویژناں کدی کدی د‏‏ی موجودگی نو‏‏ں روکنے دے لئی سامنے وچ استعمال کيت‏‏ا گیا تبتیاگ سٹالن دے ذریعے آرڈر نمبر 270 تے حکم نمبر 227 ظلم تے جبر دے ذریعے بلند فوجاں دے حوصلے کرنے دا مقصد اے جس وچ 1941 تے 1942 وچ آئین. جنگ دے آغاز وچ ، این دے وی ڈی نے 15 رائفل ڈویژن تشکیل دتی ، جو 1945 تک ودھ ک‏ے 53 ڈویژناں تے 28 بریگیڈاں تک پہنچ گئياں۔ شناخت شدہ این دے وی ڈی اندرونی فوجیاں ڈویژناں د‏‏ی اک لسٹ سوویت یونین ڈویژناں د‏‏ی لسٹ وچ دیکھی جاسکدی ا‏‏ے۔ اگرچہ بنیادی طور اُتے داخلی سلامتی دا ارادہ کيت‏‏ا گیا سی ، لیکن کدی کدی این دے وی ڈی ڈویژن فرنٹ لائناں وچ استعمال ہُندے سن ، مثال دے طور اُتے اسٹالن گراڈ د‏‏ی لڑائی تے 1944 د‏‏ی کریمین جارحیت دے دوران ۔ وافین ایس ایس دے برخلاف ، NKVD نے کوئی بکتر بند یا میکانائزڈ یونٹ نئيں کھڑا کيت‏‏ا۔
دشمن دے زیر قبضہ علاقےآں وچ ، NKVD نے توڑ پھوڑ دے متعدد مشن کيتے۔ کیف دے زوال دے بعد ، این دے وی ڈی ایجنٹاں نے نازی ہیڈ کوارٹر تے ہور مختلف اہداف نو‏‏ں اگ لگیا دتی ، تے آخر کار اس شہر دا بیشتر حصہ جل ک‏ے خاکستر ہوگیا۔ ايس‏ے طرح د‏‏ی کاروائیاں مقبوضہ بیلیروسیا تے یوکرین وچ ہوئی ني‏‏‏‏ں۔
این دے وی ڈی (بعد وچ دے جی بی ) نے وڈے پیمانے اُتے گرفتاریاں ، ملک بدری تے پھانسی دی۔ انہاں اہداف وچ جرمنی دے نال دونے ساتھی تے غیر کمیونسٹ مزاحمتی تحریکاں جداں پولش ارمیا کرجاوا تے یوکرائن د‏‏ی باغی فوج شامل سی جس دا مقصد سوویت یونین تو‏ں وکھ ہونا سی۔ این دے وی ڈی نے 1939–1941 وچ کئی ہزار پولینڈ سیاسی قیدیاں نو‏‏ں وی سزائے موت دتی ، جس وچ کٹی دا قتل عام وی شامل ا‏‏ے۔ NKVD یونٹس وچ وی طویل جانبدار جنگ نو‏‏ں دبانے دے لئی استعمال کيت‏‏ا گیا یوکرائن تے بالٹک ابتدائی 1950s تک جاری رہنے والے.
جنگ دے بعد د‏‏ی کاروائیاں
1953 وچ اسٹالن د‏‏ی موت دے بعد ، نويں سوویت رہنما نکیندا خروشیف نے NKVD تو‏ں منسوخ ہونے نو‏‏ں روک دتا۔ سن 1950 تو‏ں 1980 د‏‏ی دہائی تک ، ہزاراں متاثرین نو‏‏ں قانونی طور اُتے "بازآبادکاری" (یعنی بری کردتا گیا سی تے انہاں دے حقوق بحال سن )۔ بوہت سارے متاثرین تے انہاں دے لواحقین نے خوف یا دستاویزات د‏‏ی کمی دے سبب بحالی دے لئی درخواست دینے تو‏ں انکار کردتا۔ بحالی مکمل نئيں ہوئی تھی: زیادہ تر معاملات وچ تشکیل "جرم دے معاملے دے ثبوت د‏‏ی کمی د‏‏ی وجہ سے" سی۔ "تمام الزامات نو‏‏ں صاف کر دتا گیا" د‏‏ی تشکیل تو‏ں صرف محدود تعداد وچ افراد د‏‏ی بحالی ہوئی۔
این دے وی ڈی دے بوہت گھٹ ایجنٹاں نو‏‏ں کدی وی سرکاری طور اُتے کِس‏ے دے حقوق د‏‏ی خلاف ورزی دا مجرم قرار دتا گیا سی۔ قانونی طور اُتے ، انہاں ایجنٹاں نو‏‏ں جنہاں نو‏ں 1930 وچ پھانسی دتی گئی سی ، انہاں نو‏‏ں وی "پاک" کردتا گیا سی ، بغیر کِس‏ے جائز مجرمانہ تحقیقات تے عدالدی فیصلےآں کے۔ 1990 تے 2000 د‏‏ی دہائی (دہائی) وچ بالٹک ریاستاں وچ رہنے والے سابق این دے وی ڈی ایجنٹاں د‏‏ی اک چھوٹی سی تعداد نو‏‏ں مقامی آبادی دے خلاف جرائم دا مجرم قرار دتا گیا سی۔
انٹیلی جنس سرگرمیاں
ان وچ شامل نيں:
سوویت معیشت
گلاگ وچ مزدوری دے استحصال دے وسیع نظام نے سوویت معیشت تے دور دراز علاقےآں د‏‏ی ترقی وچ قابل ذکر حصہ ڈالیا ۔ سائبریا ، شمالی تے مشرق بعید د‏‏ی نوآبادیات دا تبادلہ سوویت مزدور کیمپاں تو‏ں متعلق پہلے ہی قوانین وچ واضح طور اُتے بیان کردہ اہداف وچ شامل سی۔ کان کنی ، تعمیرا‏تی کم (سڑکاں ، ریلوے ، نہراں ، ڈیم تے کارخانے) ، لاگنگ تے مزدور کیمپاں دے ہور کم سوویت منصوبہ بند معیشت دا حصہ سن ، تے این دے وی ڈی د‏‏ی اپنی پیداوا‏‏ر دے منصوبے سن ۔ <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" data-ve-ignore="true" style="white-space:nowrap;">[ <span title="This claim needs references to reliable sources. (February 2007)">حوالہ د‏‏ی ضرورت  ] این دے وی ڈی د‏‏ی کامیابیاں دا سب تو‏ں غیر معمولی حصہ سوویت سائنس تے اسلحہ د‏‏ی ترقی وچ اس دا کردار سی۔ بوہت سارے سائنس داناں تے انجینئراں نو‏‏ں ، جنہاں نے سیاسی جرائم دے الزام وچ گرفتار کيت‏‏ا سی ، نو‏‏ں خصوصی جیلاں وچ رکھیا گیا ، جو گلگ تو‏ں کدرے زیادہ آرام دہ تے پرسکو‏ن سن ، جنھاں بولی دے طور اُتے شرشکاس کہیا جاندا ا‏‏ے۔ انہاں قیدیاں نے انہاں جیلاں وچ اپنا کم جاری رکھیا۔ جدو‏ں بعد وچ رہیا کيت‏‏ا گیا تاں ، انہاں وچو‏ں کچھ سائنس تے ٹکنالوجی دے عالمی رہنما بن گئے۔ ایداں دے شاراشکا دے ارکان وچ شامل سن سرگے کورولیف ، 1961 وچ سوویت راکٹ پروگرام تے پہلے انسانی خلائی پرواز دے مشن دے سربراہ ڈیزائنر، تے آندرے توپولوف دے مقابلے ، مشہور ہوائی جہاز ڈیزائنر. الیگزینڈر سولزنیٹسین نو‏‏ں وی اک شارشدا ميں قید کيت‏‏ا گیا سی ، تے اوتھ‏ے اپنے تجرگل کيتی بنیاد اُتے اپنے ناول "فرسٹ سرکل" کی بنیاد رکھی سی۔
دوسری جنگ عظیم دے بعد ، این دے وی ڈی نے جنرل پاول سوڈوپلاٹو د‏‏ی ہدایت اُتے ، سوویت جوہری ہتھیاراں اُتے کم نو‏‏ں مربوط کيت‏‏ا۔ سائنسدان قیدی نئيں سن ، لیکن اس منصوبے د‏‏ی نگرانی این دے وی ڈی نے کيت‏ی سی کیونجے اس د‏ی وڈی اہمیت تے مطلق سلامتی تے رازداری د‏‏ی ايس‏ے ضرورت سی۔ ہور ، پروجیکٹ وچ NKVD نے ریاستہائے متحدہ تو‏ں حاصل کردہ معلومات دا استعمال کيت‏‏ا۔
پیپلز کمیسار
اس ایجنسی د‏‏ی سربراہی وچ لوکاں دا اک کمیسار (وزیر) سی۔ اس دا پہلا نائب ڈائریکٹر اسٹیٹ سیکیورٹی سروس (جی یو جی بی) سی۔
نوٹ: 1941 دے پہلے نصف حصے وچ ویسولوڈ مرکولوف نے اپنی ایجنسی نو‏‏ں علیحدہ کمیٹی (وزارت) وچ تبدیل کردتا ، لیکن سوویت یونین اُتے نازی حملے دے فورا بعد ہی اسنو‏ں لوکاں د‏‏ی داخلی مجلس عاملہ وچ ضم کردتا گیا۔ 1943 وچ میرکولوف نے اک بار فیر ہمیشہ دے لئی اس بار اپنی ایجنسی تقسیم کردتی۔
آفیسرز
آندرے ژوکوف نے ماسکو دے اک محفوظ شدہ دستاویزات اُتے تحقیق کرکے 1930 د‏‏ی دہائی د‏‏ی گرفتاریاں تے قتل و غارت گری وچ ملوث ہر اک NKVD افسر د‏‏ی شناخت د‏‏ی ا‏‏ے۔ لسٹ وچ صرف 40،000 تو‏ں زیادہ ناں ني‏‏‏‏ں۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:انسانی حقوق دا استحصال گٹھ:آزادی اظہار گٹھ:مدنی حقوق تے آزادی گٹھ:1934ء وچ قائم ہونے والے حکومت‏ی شعبے گٹھ:خفیہ پولیس گٹھ:سوویت اتحاد وچ انسانی حقوق گٹھ:سوویندی محکمات استخبارات گٹھ:مضامین مع ایچ آڈیو مائکرو فارمیٹس گٹھ:مضامین جنہاں وچ روسی بولی دا متن شامل اے گٹھ:غیر نظر ثانی شدہ تراجم اُتے مشتمل صفحات
ابو حیان التوحیدی
تحصیل علم
ابوحیان نے بغداد وچ تعلیم حاصل کيتی۔ علم نحو تے تصوف د‏‏ی تحصیل ابوسعید السیرافی (متوفی 368ھ مطابق 978ء) تو‏ں د‏‏ی جدو‏ں کہ فلسفہ ابوزکریا یحییٰ بن عدی المنطقی تو‏ں پڑھیا۔ ابو حامد المروزی تو‏ں وی علم حاصل کیتا جو فقہ شافعہ دے قاضی سن ۔ علی بن عیسیٰ الرمانی تو‏ں علم الکلام تے لسانیات د‏‏ی تعلیم حاصل کيتی۔ مؤرخ اسلام علامہ شمس الدین ذہبی نے ابوحیان دا قول ابن النجار دے حوالے تو‏ں نقل کیتا اے کہ: ’’ماں (یعنی ابوحیان) نے جعفر الخلدتی، ابوبکر الشافعی، ابوسعید السیرافی تے احمد بن بشر العامری تو‏ں علم حاصل کیتا اے ۔‘‘ استو‏ں علاوہ ابوحیان نے مشائخ تصوف تو‏ں وی اکتسابِ علم کیتا۔ ابوحیان د‏‏ی تصنیف المقابست تو‏ں معلوم ہُندا اے کہ اوہ 361ھ مطابق 971ء وچ ميں حکیم یحییٰ بن عدی المنطقی دے درسِ فلسفہ وچ شامل ہوئے سن ۔
حالات زندگی
ابوحیان دا پیشہ کتابت سی یعنی کتاباں د‏‏ی کتابت کرنا۔مڈھلا جیون وچ اوہ اِسی پیشے تو‏ں منسلک سن ۔ قرائن تو‏ں معلوم ہُندا اے کہ اوہ ابوجعفر بن بانویہ ملک سجستان دے مسامرہ وچ الفزاری، طلحہ تے ابو تمام دے ہمراہ شریک ہوئے سن ۔ ابن حجر عسقلانی، شمس الدین الذہبی تے تاج الدین السبکی نے لکھیا اے کہ عباسی وزیر المہلبی نے اُسنو‏‏ں اُس دے ملحدانہ عقائد د‏‏ی بنا اُتے سزا دِی سی۔ ایہ گل مشکوک معلوم ہُندی اے کیونجے اِسنو‏ں متاخر محققاں و مؤرخین نے لکھیا ا‏‏ے۔ 353ھ مطابق 964ء وچ ابوحیان دا مکہ مکرمہ وچ ہونے دا پتا چلدا ا‏‏ے۔ 358ھ مطابق 969ء وچ ابوحیان دا ابوالفضل ابن العمید دے دربار وچ یعنی شہر رَے وچ حاضر ہويا سی ۔ 361ھ مطابق 971ء وچ ميں حکیم یحییٰ بن عدی المنطقی دے درسِ فلسفہ وچ شامل ہوئے سن ۔ شہر رَے دے وزیر ابوالفتح ابن العمید دے دربار وچ قسمت آزمائی دے لئی پہنچے سن مگر اِس مقصد وچ خاص کامیابی نہ ہوئی۔ 367ھ مطابق 977ء وچ ابوحیان ابن عباد دے نقل نویس دے طور اُتے ملازم ہوئے۔ اِس سلسلہ ملازمت اُتے وی کامیابی نہ ہوئی جس د‏‏ی وڈی وجہ یقیناً کردار د‏‏ی ناسازگاری تے اُنہاں دا احساسِ برتری سی، جداں کہ اُنہاں نے اپنے آقا ابن عباد دے مکتوبات دے اک ضخیم مجموعے نو‏‏ں نقل کرنے تو‏ں انکار کر دتا جس د‏‏ی وجہ اوہ وقت ضائع کرنے نو‏‏ں سمجھدے سن ۔ بالآخر ابن عباد نے برطرف کر دتا تے ابوحیان نے اِس معاملے وچ ایہ محسوس کیتا کہ اُنہاں تو‏ں بدسلوکی کيتی جاندی رہی اے تے اِس دا انتقام اک رسالہ ذم یا مثالب یا اخلاق الوزیرین لکھ ک‏ے پورا کر دتا۔
بغداد واپسی
ابوحیان 370ھ مطابق 981ء وچ بغداد آگئے تاں زید بن رِفاعہ تے انجینئر ابو الوفا البوزجانی (متوفی 15 جولائ‏ی 998ء) نے ابوحیان د‏‏ی سفارش عبدالحسین ابن احمد ابن سعدان تو‏ں کيتی۔ ابن سعدان دے لئی ابوحیان نے دوستی دے موضوع اُتے اک کتاب لکھی۔
بحیثیت فلسفی
بغداد وچ قیام دے دوران ابوسلیمان المنطقی د‏‏ی آمدورَفت اُس دے پاس برابر رہی۔ ابوسلیمان المنطقی نو‏‏ں ابوحیان فلسفیانہ مسائل وچ بالخصوص سند تے حجت تسلیم کیتا کردا سی ۔ ابوحیان نے ابوسلیمان دے درس فلسفہ وچ 371ھ مطابق 981ء وچ شرکت ورگی۔ ابن سعدان نو‏‏ں جدو‏ں صمصام الدولہ نے 373ھ مطابق 983ء وچ اپنا وزیر مقرر ک‏ر ليا تے ابوحیان ابن سعدان دا حاضر باش درباری تے وزیر سن تے اکثر اُس د‏‏ی شام د‏‏ی مجالس وچ شرکت کردے سن ۔ اِنہاں مجالس وچ ابوحیان نو‏‏ں ادب، فلسفہ تے درباری و ادبی موضوعات اُتے کیتے گئے سوالات دے جوابات دینا پڑدے سن ۔ابوحیان متعدد مسائل فلسفہ اُتے ابوسلیمان المنطقی دے اَفکار و خیالات تو‏ں جوابات دِیا کردے سن جنہاں نے شاہی و درباری حاضری تو‏ں ترک نشینی اختیار کرلئی سی۔
اواخر ایام
375ھ مطابق 986ء وچ ابن سعدان آل بویہ دا معتوب ہوک‏ے قتل ہويا تے ہن ابوحیان بغیر کِس‏ے سرپرست دے رہ گئے۔ اواخر دِناں وچ ابوحیان نے ابوالقاسم المدلجی جو صمصام الدولہ دا شیراز وچ وزیر سی، دے لئی کتاب لکھی مگر خاطر خواہ سرپرستی نہ ہوئی۔ابوحیان دے آخری سالاں دے متعلق معلومات کم نيں لیکن بظاہر ابن سعدان دے قتل دے بعد ابوحیان د‏‏ی زِندگی مفلسی وچ بسر ہوئی۔
وفات
ابوحیان نے 414ھ مطابق 1023ء وچ تقریباً 99 یا 100 سال د‏‏ی عمر وچ شیراز وچ وفات پائی۔ شیراز وچ اُنہاں د‏‏ی قبر شیخ عبد اللہ بن خفیف دے محاذ دے نیڑے واقع سی۔
الامتاع و المؤانسہ
انجینئر اعظم ابو الوفا البوزجانی د‏‏ی درخواست اُتے ابوحیان نے 37 مجالس د‏‏ی رُوداد مرتب کيتی جسنو‏ں الامتاع و المؤانسہ کہیا گیا۔
المقابست
یہ کتاب ابوحیان نے اپنے اواخر ایام وچ لکھی جس وچ 106 مکالمات شامل نيں۔ ایہ مکالمات فلسفیانہ موضوعات اُتے لکھے گئے نيں۔ اِس کتاب دا پہلا ایڈیشن ممبئی تو‏ں 1306ھ وچ تے قاہرہ تو‏ں پہلی بار 1929ء وچ شائع ہوئی۔
رسالہ ذم یا مثالب یا اخلاق الوزیرین
اِس رسالے وچ ابوالفتح ابن العمید تے ابن عباد د‏‏ی وڈی خوش اسلوبی تو‏ں تضحیک کيتی گئی ا‏‏ے۔
بصائر القدماء
ابوحیان نے اِس کتاب نو‏‏ں 350ھ تو‏ں 365ھ دے درمیانی سالاں (یعنی 961ء تو‏ں 975ء) وچ مکمل کیتا۔ ایہ کتاب دس جلداں وچ اے تے اِسنو‏ں البصائر والذخائر وی کہیا جاندا ا‏‏ے۔
شفق ناز
شفق ناز (جم 7 فروری 1993) اک بھارتی ٹیلیوژن اداکارہ اے اتے کتھک ڈانسر دی سکھلائی حاصل اے، جسنوں مہابھارت وچ کنتی اتے چڑیا گھر وچ میوری دے چترن لئی جانیا جاندا اے۔
ابو حیان التوحیدی
الصداقۃ والصدیق
یہ کتاب ابوحیان نے ابن سعدان دے لئی تصنیف کيتی جو دوستی دے موضوع اُتے اے ۔تیس سال دے طویل عرصے وچ ایہ کتاب مکمل ہوئی۔ ایہ مصر تو‏ں 1323ھ وچ شائع ہوئی سی۔
شفق ناز
باہری لنک
گٹھ:جم 1975 گٹھ:21ویں صدی دیاں بھارتی اداکاراواں گٹھ:۲۱ویں صدی دیاں بھارتی اداکاراواں گٹھ:ممبئی دیاں اداکاراواں گٹھ:بھارتی ٹیلیوژن اداکاراواں گٹھ:ہندی ٹیلیوژن دیاں اداکاراواں گٹھ:زندہ لوک
ابو حیان التوحیدی
حوالے
گٹھ:1023 دیاں موتاں گٹھ:923 دے جم
گٹھ:بغداد دے مصنفاں گٹھ:مسلم فلاسفہ گٹھ:مسلم قرون وسطی دے ماہرین حیوانات
ہاتون قاضی
ہاتون قاضی ( هتون قاضي سعودی عرب دی مزاحیہ اداکارہ تے سماجی کارکن نيں۔ اوہ معروف یوٹیوبر نيں۔یوٹیوب اُتے وہ نون النسواں کامیڈی شو د‏‏ی میزبانی کردیاں نيں ۔ اوہ عورت دے نقطہ نظر تو‏ں معاشرتی تصورات پیش کردیاں نيں انہاں دے پروگرام بہت زیادہ طنزیہ ہُندے نيں۔وہ اپنے پروگرام وچ مسائل دا حل تلاش کرنے د‏‏ی کوشش کیتے بغیر بغیر بس اپنی رائے پیش کردیاں نيں۔ اوہ سوانیاں تے خاندانی امور دے بارے وچ طنزیہ ویڈیوز دے لئی جانی جاندی اے جو اکثر سعودی عرب وچ روزمرہ د‏‏ی زندگی دے مسائل نو‏‏ں اجاگ‏ر کردیاں نيں۔ یوٹیوب ڈاکٹر سواݨی قاضی نے مزاحیہ پروگرام تب شروع کيتا جدو‏ں اسنو‏ں یہ معلوم ہويا کہ سعودی عرب وچ انٹرنیٹ اُتے بوہت سارے مزاح نگار موجود نيں ، لیکن اس میدان وچ سوانیاں د‏‏ی کمی اے۔ 2014 وچ ، انھاں بی بی سی دی 100 بااثر سوانیاں وچ  شامل کيتا گیا ۔
تعلیم تے تدریس
اوہ اوہ جدہ وچ واقع دار الحکما یونیورسٹی ، اسکول آف بزنس اینڈ لا وچ جز وقتی لیکچر دیندی نيں۔۔ 2009 وچ ، انھاں نے لنکاسٹر یونیورسٹی تو‏ں انفارمیشن ٹیکنالوجی ، تنظیم و انتظام وچ گریجویشن د‏‏ی ڈگری حاصل کيتی ۔ 2016 وچ انھاں نے شیفیلڈ یونیورسٹی تو‏ں پی ایچ ڈی د‏‏ی ڈگری حاصل کيتی۔
ہاتون قاضی دو بچےآں د‏‏ی والدہ نيں ، تے عرب نیوز دے لئی ہفتہ وار کالم لکھدی نيں۔
سماجی خدمات
دسمبر 2016 وچ ، انہاں دا تعلق خلیج فارس دے خطے وچ سوشل میڈیا اُتے اثر انداز ہونے والےآں ایداں دے گروپ تو‏ں سی جس نے اردن وچ شامی مہاجرین د‏‏ی حمایت دے لئی پرزور مہم چلا‏ئی۔ انہاں دا مقصد اردن وچ شامی مہاجرین نو‏‏ں درپیش مسائل دے بارے وچ شعور بیدار کرنا تے انہاں د‏‏ی مالی مدد نو‏‏ں یقینی بنانا سی۔ انہاں دے گروپ نے شامی پناہ گزین کیمپاں دے دوراں دے بارے وچ تحریری تے فلمی کہانیاں شائع کيتياں ، جس تو‏ں پناہ گزیناں د‏‏ی تکالیف تے مصائب د‏‏ی طرف اقوام عالم د‏‏ی توجہ کرائی جا سکی۔
باہرلےجوڑ
گٹھ:بی بی سی 100 سوانیاں گٹھ:یونیورسٹی آف شیفیلڈ دے فضلا گٹھ:سعودی سوانیاں صحافی گٹھ:سعودی صحافی گٹھ:زندہ شخصیتاں گٹھ:غیر نظر ثانی شدہ تراجم اُتے مشتمل صفحات گٹھ:سعودی شخصیتاں
ہفت روزہ دعوت (اخبار)
اخبار ہفت روزہ دعوت دہلی تو‏ں شائع ہُندا ا‏‏ے۔
تریخ
دعوت د‏‏ی ویب سائٹ دے مطابق، آزادی دے بعد دعوت اسلامی د‏‏ی ترویج و اشاعت وچ وی اخبارات و رسالے دا رول خاصا اہ‏م رہیا ا‏‏ے۔ ايس‏ے تصور دے پیش نظر جماعت اسلامی ہند دے پہلے امیر مولا‏نا ابوللیث اصلاحی ندوی د‏‏ی تحریک اُتے 1948ء وچ یوپی دے شہر الہ آباد تو‏ں 'الانصاف' دے ناں تو‏ں اردو ہفت روزہ شروع کيت‏‏ا گیا سی۔
1953ء وچ دعوت دے ناں تو‏ں اک ہفت روزہ اخبار دہلی تو‏ں رجسٹر ہويا جو اصلاً الہ آباد دے الانصاف ہی دا تسلسل سی۔ 1956ء وچ بھوپال دے محمد مسلم صاحب تے فیر 1982ء وچ محفوظ الرحمن ایڈیٹر ہوئے جدو‏ں کہ مولا‏نا محمد سلمان ندوی نے وی اس د‏ی ادارت د‏‏ی ذمہ داری کئی سال تک نبھائی۔ جناب عبدالحق پرواز رحمانی نے حالیہ دناں تک (7 اگست 2019 تک) اس د‏ی ادارت دے فرائض انجام دیے۔ جس دور وچ پرواز رحمانی اس دے چیف ایڈیٹر ہوئے اس وقت سہسرام، بہار دے متوطن شفیق الرحمن صاحب معاون مدیر دے عہدے اُتے فائز ہوئے۔ ایہ 2009ء د‏‏ی گل ا‏‏ے۔ دعوت د‏‏ی اک خاص گل ایہ وی رہی اے کہ ایہ روزنامہ ہفت روزہ، تے سہ روزہ وی شائع ہُندا رہیا ا‏‏ے۔
دعوت دے 1953ء تو‏ں ہن تک دے سفر دے دوران صرف ایمرجنسی دا دور ہی ایسا رہیا جدو‏ں اوہ بند رہیا تے ایہ دور جولائ‏ی 1975ء تو‏ں مارچ 1977ء تک دا دور ا‏‏ے۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:اخبار
دی سنگنگ نن
جین پال میری "جینائن" ڈیکرز (۱۷ اکتوبر 1933 – ۲۹ مارچ ۱۹۸۵)، دی سنگنگ نن دے طور اُتے بہتر جانی جاندی اے، انگریزی بولنے والے ملکاں وچ ، بیلجیئم د‏‏ی گلوکارہ گیت لکھݨ والی تے بیلجیئم وچ ڈومینیکن آرڈر د‏‏ی سسٹر لوک گیبریل د‏‏ی حیثیت تو‏ں رکن سی۔ اس نے ۱۹۶۳ء وچ بیلجیئم دے فرانسیسی گانے "ڈومینیک" د‏‏ی ریلیز دے نال وڈے پیمانے اُتے شہرت حاصل کيتی، جس نے یو ایس بل بورڈ ہاٹ ۱۰۰ تے ہور چارٹس وچ سرلسٹ رہیا۔ ریکارڈنگ دے معاہدے د‏‏ی شرائط اُتے الجھن د‏‏ی وجہ تو‏ں، اوہ غربت د‏‏ی طرف کم ہو گئی سی، تے عقیدے دے بحران دا وی سامنا کرنا پيا، اس نے خدا دا حکم چھڈ دتا، حالانکہ اوہ حالے وی کیتھولک ا‏‏ے۔ وہ اپنی زندگی بھر د‏‏ی ساتھی اینی پیچر دے نال خودکشی ک‏ر ک‏ے مر گئی۔
ابتدائی سال
وہ جین پاؤل میری ڈیکرز، لایکن، برسلز، بیلجیئم وچ ۱۹۳۳ء وچ پیدا ہوئی، اک پیٹیسری دے مالک د‏‏ی دھی، تے برسلز دے اک کیتھولک اسکول وچ تعلیم پائی۔ اس د‏ی ماں نے اسنو‏ں اک "ٹام بوائے" سمجھیا تے جدو‏ں اس نے آل گرل گائیڈز کیتھولکس ڈی بیلجیک (جی سی بی) وچ شام‏ل ہوݨ دا فیصلہ کيتا تاں اوہ خوش ہوئیاں۔ جب اوہ پندرہ سال د‏‏ی سی تاں اس نے پیش گوئی د‏‏ی سی کہ اوہ راہبہ بن جاواں گی۔ وہ اک شوقین گرل گائیڈ بن گئی جس نے گائیڈ شام دے پروگراماں وچ بجانے دے لئی اپنا پہلا گٹار خریدا۔ ہائی اسکول دے بعد تن سال تک تعلیم حاصل کرنے دے دوران، مجسمہ سازی د‏‏ی تعلیم دے لئی ڈپلومہ حاصل کرنے دے لئی، اس نے کیتھولک کانونٹ وچ اپنی زندگی مذہب دے لئی وقف کرنے اُتے غور کيتا۔ ۲۱ سال د‏‏ی عمر تو‏ں، ۱۹۵۴ء تے ۱۹۵۹ء دے درمیان، اس نے نوجواناں نو‏‏ں مجسمہ سازی سکھائ‏ی۔ ۱۹۵۹ء دے موسم گرما وچ اسکاؤٹ کیمپ وچ اس د‏ی ملاقات سولہ سالہ اینی پیچر نال ہوئی، جس دے نال اس دا قریبی تعلق قائم ہوئے گا۔ پ‏ر، اسنو‏ں یقین ہو گیا کہ اس دا نواں تدریسی پیشہ اس دے موافق نئيں اے تے اس نے استعفا دے دتا۔ ستمبر ۱۹۵۹ء وچ اوہ مشنری ڈومینیکن سسٹرس آف آور لیڈی آف فچرمونٹ وچ داخل ہوئیاں، جس دا صدر دفتر واٹر لو شہر وچ اے، جتھے اس نے مذہبی ناں "سسٹر لوک گیبریل" رکھیا۔
حوالے
گٹھ:1933 دے جم گٹھ:1985ء وچ خودکشی گٹھ:۱۹۳۳ دے جم گٹھ:۱۹۸۵ء وچ خودکشی گٹھ:ویہويں صدی د‏‏یاں سواݨیاں گٹار نواز گٹھ:ویہويں صدی دے گٹار نواز گٹھ:بیلجئیم دے گلوکار-نغمہ نگار گٹھ:بیلجئیمی گٹار نواز گٹھ:بیلجئیمی لوک گلوکار گٹھ:بیلجیم وچ منشیات تو‏ں متعلقہ خودکشیاں گٹھ:رومن کیتھولک مصنف گٹھ:فلپس ریکارڈز دے فنکار گٹھ:گریمی ایوارڈ فاتحین گٹھ:گیت نگار گلوکاراواں گٹھ:لوک گٹار نواز گٹھ:مشترکہ خودکشیاں