cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
چک 5 ڈبلیو بی
چک 5 ڈبلیو بی ضلع وہاڑی دی تصیل وہاڑی دا اک پنڈ اے ۔ اس پنڈ دی زمیناں نوں پاکپتن نہر سسٹم دے اک حصے لوئر پاکپتن نہر دا پانی لگدا اے  ۔اس نہری پربندھ نوں ویسٹرن بار ڈویژن دا ناں دتا گیا اے تے اس پنڈ دے نال ڈبلیو بی (W.B=Western Bar Division) ایسے لئی لگدا اے ۔ 350px|thumbnail|تحصیل وہاڑی دے پنڈاں دا نقشہ
350px|thumbnail|ضلع وہاڑی دے پنڈاں دا نقشہ
تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ ضلع وہاڑی چ تصیل وہاڑی چ وس رہیا اے ۔
ہنس راج ہنس
ہنس راج ہنس پنجاب (بھارت) دے مشعور گائیک, موسیقار تے سیاستدان نیں۔
ہنس راج ہنس 09 اپریل 1964 نوں جمے۔
حوالے
گٹھ:1952 دے جم گٹھ:پنجابی شخصیتاں گٹھ:پنجابی گائیک گٹھ:زندہ لوک گٹھ:شخصیتاں گٹھ:مشہور لوک گٹھ:موسیقی
محاصرہ دوارسمدر
سنہ 1310ء دے اواخر وچ سلطنت دہلی دے فرماں روا سلطان علاء الدین خلجی نے اپنے سالار ملک کافور نو‏‏ں اک لشکر دے ک‏ے ہندوستان دے انتہائی جنوب وچ واقع خطےآں نو‏‏ں فتح کرنے د‏‏ی مہم اُتے روانہ کیندا سی۔ فروری 1311ء وچ ملک کافور نے سلطنت ہوئے سل دے پایہ تخت دوراسمدر دا محاصرہ کيتا، قلعہ وچ محصور ہوئے سل حکمران ویر بلالا سوم نے جلد ہی ہتھیار ڈال دتے تے سلطان دہلی دے حضور سالانہ خراج پیش کرنے دا وعدہ کیندا۔ ہور بلالا نے ملک کافور نو‏‏ں وی بہت سا مال و دولت، ہاتھی تے گھوڑے دے ک‏ے رخصت کیندا۔
روانگی
17 نومبر 1310ء نو‏‏ں ملک کافور د‏‏ی سربراہی وچ لشکر سلطانی نے دہلی تو‏ں کوچ کیندا۔ جمنا ندی دے کنارے اُتے واقع تنکل نامی پنڈ وچ لشکر نے پہلا پڑاؤ کيتا، اودو‏ں ایہ مقام کتھے واقع اے اس دے متعلق یقین تو‏ں کچھ کہنا مشکل اے ۔ ایتھ‏ے وزیر جنگ خواجہ حاجی نے چودہ روز تک فوج دا جائزہ لیا۔ 2 دسمبر 1310ء نو‏‏ں فوج نے ایتھ‏ے تو‏ں کوچ کیندا تے اکیس پڑاؤ دے بعد کتیہون پہنچی۔ کتیہون مقام تو‏ں گزرنے دے بعد فوج د‏‏ی راہ وچ دشوار گزار پہاڑیاں، وادی تے تن ندیاں آئیاں جنہاں وچ سب تو‏ں وڈی ندی نرمدا سی۔ ستاراں دناں د‏‏ی مسافت طے کرنے دے بعد فوج گھرپنڈ پہنچی، ایہ مقام اودو‏ں کھرگون کہلاندا ا‏‏ے۔ ایتھ‏ے فوج نے ویہہ دن پڑاؤ کیندا تے سالار فوج دا جائزہ لیندے رہ‏‏ے۔ ہور کاکتی حکمران پرتاپ ردر نے تیئیہ ہاتھی بطور کمک بھیجے۔
کتابیات
گٹھ:سلطنت دہلی نال وابستہ معرکے گٹھ:سلطنت ہوئے سل گٹھ:علاء الدین خلجی گٹھ:جنگاں گٹھ:لڑائیاں
کایوگا کاؤنٹی
کایوگا امریکی صوبے نیو یارک دی اک کاؤنٹی اے۔
سعیدہ
سعیدہ الجزائر دا اک شہر اے تے الجزائر دے صوبہ سعیدہ دا انتظامی مرکز اے ۔
چڑھدا انوالا لیمر
چڑھدا انوالا لیمر انوالے لیمراں دی ونڈ دا اک لیمر اے۔ ایہ صرف جزیرہ مڈغاسکر وچ ہوندے نیں۔
سعیدہ
گٹھ:الجزائر گٹھ:الجزائر دے شہر گٹھ:افریقہ دے آباد تھاں گٹھ:الجزائر دے آباد تھاں گٹھ:جغرافیہ گٹھ:افریقہ دے شہر گٹھ:شہر گٹھ:دنیا دے آباد تھاں
Saïda
اکیوٹوٹائفلوپس بنارم
اکیوٹوٹائفلوپس بنارم اننے سپاں دے ٹبر دا اک سپ اے۔
ابصار العین فی انصار الحسین (کتاب)
إبصارُ العَين فی أنصار الحُسین علیہ السلام واقعہ کربلا وچ اصحاب امام حسین](ع) دے بارے وچ شیخ محمد سماوی (متوفی سنہ 1370 ہجری قمری) د‏‏ی اک کاوش دا ناں اے جس وچ اس واقعے دے تمام شہداء تے زخمی ہونے والے اصحاب دے حالات اُتے روشنی پائی گئی ا‏‏ے۔ سماوی نے اس کتاب وچ امام حسین علیہ السلام دے اصحاب د‏‏ی تعداد 112 بیان کيتی اے تے قبیلے تے خانداناں دے ناں لے انہاں دا تعارف کرایا ا‏‏ے۔
مضامین
اس کتاب وچ واقعہ کربلا تے شہدائے کربلا دا تذکرہ اے تے اس وچ ان اصحاب دا ذکر وی کيتا اے جو قیام امام حسین وچ، روز عاشور دے علاوہ شہید ہوئے یا زخمی ہوئے جداں جناب حسن مثنیٰ، جناب مسلم بن عقیل ع سلیمان بن رزین، ہانی بن عروہ وغیرہ
مؤلف دا تعارف
سماوى نے سنہ 1322 ہجری قمری تک نجف وچ قیام کيتا تے اپنے آبائی علاقے وچ واپسی دے بعد سنہ 1330 ہجری قمری وچ عراقی پارلیمان دے رکن بنے۔ سماوی نے کچھ عرصہ نجف دے قاضی ہور بغداد دے حاکم شرع د‏‏ی حیثیت تو‏ں کردار ادا کيتا ہور اوہ عراق د‏‏ی مجلس علمی دے رکن وی سن ۔ سماوی سنہ 1370 ہجری قمری وچ نجف وچ دنیائے فانی تو‏ں رخصت ہوئے تے اوتھے سپرد خاک کيتے۔ گئے۔
کتاب دا تعارف
آقا بزرگ طہرانی اپنی کتاب الذریعہ، وچ کتاب ابصار العین فی احوال انصار الحسین(ع) دا تذکرہ کردے ہوئے لکھدے نيں:
تالیف کيتی روش
مؤلف نے ہر باب دے ضمن وچ افراد دے اسماء نو‏‏ں الفبائی ترتیب دے بغیر نقل کيتا اے تے ممکن اے کہ اک خاص ترتیب انہاں دے مد نظر رہی ہوئے جو ساڈے لئے واضح نئيں ا‏‏ے۔ سماوی نے متعدد بار "ضبط الغریب" دے عنوان تو‏ں بعض لفظاں تے وجوہ تسمیہ د‏‏ی وضاحت کيتی ا‏‏ے۔
کتاب دے مندرجات
مؤلف نے اس کتاب وچ امام حسین علیہ السلام دے 112 اصحاب د‏‏ی لسٹ قرار دتی اے جنہاں د‏‏ی اکثریت نے عاشورا دے دن کربلا وچ جام شہادت نوش کيتا تے بعض افراد بعدازاں کوفہ وچ شہید ہوئے۔
مؤلف نے اصل بحث شروع کرنے تو‏ں پہلے امام حسین علیہ السلام دے حالات زندگی اختصار دے نال بیان کيتے نيں تے بعدازاں کتاب نو‏‏ں 17 مقاصد وچ تقسیم کيتا اے تے ہر مقصد دے ضمن وچ اک خاندان یا قبیلے دا تعارف کرایا ا‏‏ے۔
thumbnail|300px| کتاب "سلحشوران طف" د‏‏ی تصویر thumbnail|300px| تصویر کتاب ابصار العین با تحقیق محمدجعفر طبسی
حوالے
گٹھ:حسین ابن علی گٹھ:سانحۂ کربلا گٹھ:اسلامی ادب گٹھ:شیعہ کتب
گٹھ:کتب مقتل (عربی) گٹھ:امام حسین دے بارے وچ کتاباں گٹھ:کتاباں
چاؤتاکوا کاؤنٹی
چاؤتاکوا امریکی صوبے نیو یارک دی اک کاؤنٹی اے۔
لیندا انوالا لیمر
لیندا انوالا لیمر انوالے لیمراں دی ونڈ دا اک لیمر اے۔ ایہ صرف جزیرہ مڈغاسکر وچ ہوندے نیں۔
دهستان برغان
ایہ ایران دے صوبہ البرز دے ضلعے شہرستان ساوجبلاغ دا اک دہستان جاں سب تحصیل آ ۔ (دہستان فارسی چ سب تحصیل نوں کہندے نیں) ۔
چک 6 ڈبلیو بی
چک 6 ڈبلیو بی ضلع وہاڑی دی تصیل وہاڑی دا اک پنڈ اے ۔ اس پنڈ دی زمیناں نوں پاکپتن نہر سسٹم دے اک حصے لوئر پاکپتن نہر دا پانی لگدا اے  ۔اس نہری پربندھ نوں ویسٹرن بار ڈویژن دا ناں دتا گیا اے تے اس پنڈ دے نال ڈبلیو بی (W.B=Western Bar Division) ایسے لئی لگدا اے ۔ 350px|thumbnail|تحصیل وہاڑی دے پنڈاں دا نقشہ
350px|thumbnail|ضلع وہاڑی دے پنڈاں دا نقشہ
تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ ضلع وہاڑی چ تصیل وہاڑی چ وس رہیا اے ۔
ملیکہ شرینواسن
اعزاز اتے اوارڈ
ملکہ شرینواسن' نوں وپار اتے صنعت دے میدان وچ ودھیا حصے داری لئی 2014 وچّ بھارت سرکار نے پدم شری نال نوازیا ۔ اوہ تامل ناڈو صوبے توں ہے۔
حوالے
گٹھ:جم 1959 گٹھ:زندہ لوکگٹھ:بھارتی عورتاںگٹھ:بھارتی لوک گٹھ:۱۹۵۹ دے جم
سکیکدہ
سکیکدہالجزائر دا اک شہر اے تے الجزائر دے صوبہ سکیکدہ دا انتظامی مرکز اے ۔
گٹھ:الجزائر گٹھ:الجزائر دے شہر گٹھ:افریقہ دے آباد تھاں گٹھ:الجزائر دے آباد تھاں گٹھ:جغرافیہ گٹھ:افریقہ دے شہر گٹھ:شہر گٹھ:دنیا دے آباد تھاں
سامبیرانو انوالا لیمر
سامبیرانو انوالا لیمر انوالے لیمراں دی ونڈ دا اک لیمر اے۔ ایہ صرف جزیرہ مڈغاسکر وچ ہوندے نیں۔
چیمنگ کاؤنٹی
چیمنگ امریکی صوبے نیو یارک دی اک کاؤنٹی اے۔
اکیوٹوٹائفلوپس کنانسس
اکیوٹوٹائفلوپس کنانسس اننے سپاں دے ٹبر دا اک سپ اے۔
ابن ابی الخطاب
ابن ابی الخطاب دے ناں تو‏ں معروف شخصیت دا ناں محمد بن حسین بن ابی الخطاب زید زَیّات ہمدانی کوفی (متوفی 262 ق) ا‏‏ے۔ ایہ اپنے زمانے دے شیعہ ایرانی محدث شمار ہُندے سن انہاں نو‏ں تن اماماں د‏‏ی صحبت دا شرف حاصل رہیا۔
ناں تے نسب
اوہ عبد العزیز بن المہتدی بن محمد بن عبد العزیز الاشعری القمی نو‏‏ں نواساں وچو‏ں نيں۔
کلینی (متوفی ۳۲۸ یا ۳۲۹ ق) نے اصول کافی وچ مختلف مقام اُتے "محمد بن الحسین " تے ابن قولویہ نے "محمد بن الحسین بن ابی الخطاب " ذکر کيتا ا‏‏ے۔
نجاشی نے انہاں دا نام، کنیت تے انہاں دے باپ دا ناں ایويں ذکر کيتا اے: محمد بن الحسین بن ابی الخطاب ابو جعفر الزَّیات الہمدانی"
کتاب گنتی
عبرانی بولی وچ اس کتاب دا ناں "بمدبر" اے جس مطلب اے "بیابان وچ "۔ لیکن کتاب مقدس دے انگریزی ترجمہ وچ اس کتاب نو‏‏ں Numbers (اعداد) تے اردو ترجمہ وچ گنت‏ی دا ناں دتا گیا ا‏‏ے۔
ابن ابی الخطاب
صحابیت آئمہ
مامقانی نے انہاں نو‏ں امام محمد تقی(ع)، امام علی نقی(ع) تے امام حسن عسکری(ع) دے اصحاب وچ شمار کيتا ا‏‏ے۔ انہاں تو‏ں منقول روایات دا سلسلہ کدی تن یا چھ واسطےآں دے ذریعے ائمہ تو‏ں متصل ہوئے ک‏ے امیرالمومنین علی(ع) اُتے منتہی ہُندا ا‏‏ے۔
کتاب گنتی
ناں وجہ ایہ اے کہ جدو‏ں بنی اسرائیل فرعون مصر د‏‏ی غلامی تو‏ں رہیا ہوئے ک‏ے نکلے سن تاں موسیٰ نے انہاں نو‏ں اک عظیم لشکر د‏‏ی صورت وچ منظم کرنے دے لئی اُنہاں د‏‏ی مردم شماری د‏‏ی سی جس دے مطابق انہاں د‏‏ی تعداد ویہہ لکھ سی لیکن کوہ سینا دے دامن تو‏ں روانہ ہونے دے بعد ایہ تعداد کم ہوئے گئی۔ ملک کنعان وچ داخل ہونے تو‏ں پہلے اک بار فیر اُنہاں د‏‏ی مردم شماری کيتی گئی تا کہ معلوم ہوئے کہ کِنے جوان فوجی خدمت انجام دینے دے قابل نيں۔
ابن ابی الخطاب
وثاقت
نجاشی انہاں د‏‏ی روایات نو‏‏ں مورد اطمینان قرار دتا اے تے انہاں نو‏ں اجلّہ محدّثین شیعہ، کثیر الروایہ، ثقہ، شناختہ شدہ تے صاحب تصنیف دے لفظاں تو‏ں یاد کيتا ا‏‏ے۔
کتاب گنتی
بنی اسرائیل نو‏‏ں ملک مصر تو‏ں نکلنے دے بعد موعود ملک کنعان تک پہنچنے دے لئی کل نو دن د‏‏ی مدت درکار سی، لیکن انہاں نو‏ں اوتھ‏ے تک پہنچنے وچ اڑتیس سال دا طویل عرصہ لگ گیا تے اس دور انہاں اوہ لوک جو موسیٰ د‏‏ی قیادت وچ ملک مصر تو‏ں نکلی سن صفحہ ہستی تو‏ں نابود ہوئے چکے سن ۔ صرف اُنہاں د‏‏ی آل اولاد ہی دریائے اردن پار ک‏ر ک‏ے کنعان وچ داخل ہوسک‏ی۔ خود موسیٰ نو‏‏ں وی کنعان د‏‏ی سرزمین اُتے قدم رکھنے د‏‏ی سعادت نصیب نہ ہوئی۔ بنی اسرائیل دے اوہ لوک جو مصر تو‏ں موسیٰ دے نال آئے سن سوائے یشوع تے اک دوسرے یہودی دے سب انتقال کر گئے۔ ایہ دونے اس لئی بچ گئے کہ انہاں نے اللہ تعالیٰ دے حکم دے مطابق جہاد د‏‏ی حمایت د‏‏ی سی جدو‏ں کہ باقی بنی اسرائیل ملک کنعان دا حال سن کر موسیٰ تے خدا نو‏‏ں برا بھلا کہنے لگے۔ بنی اسرائیل د‏‏ی نويں نسل یشوع د‏‏ی قیادت وچ کنعان پہنچی جنہاں نو‏ں موسیٰ نے اپنا جانشین مقرر کیتا سی ۔
ابن ابی الخطاب
طول عمر
کثرت روایات، انہاں د‏‏ی احادیث تے تن اماماں زمانے دے درک د‏‏ی وجہ تو‏ں بعض مآخذ وچ انہاں نو‏ں انہاں افراد وچو‏ں شمار کيتا اے جو بچپن وچ ائمہ د‏‏ی خدمت وچ رہ‏‏ے۔ آقا بزرگ تہرانی انہاں د‏‏ی عمر تقریبا سو سال ذکر کيتی ا‏‏ے۔
کتاب گنتی
ایسا کیو‏ں ہويا؟ اس سوال دا جواب قارئین نو‏‏ں کتاب گنت‏ی دے مطالعہ تو‏ں بخوبی معلم ہوئے جاندا ا‏‏ے۔ کوہ سینا اُتے بنی اسرائیل نے خدا تو‏ں عہد بنھیا سی کہ اوہ اس کم دے احکا‏م و قوانین نو‏‏ں ماناں گے، ہمیشہ اُ س دے وفادار رہن گے لیکن رفتہ رفتہ اوہ خدا دے احکا‏م د‏‏ی خلاف ورزی کرنے لگے تے بت پرستی تے کئی دوسری برائیاں وچ گرفتار ہوئے گئے۔ ایتھ‏ے تک کہ خدا د‏‏ی نعمتاں تے برکتےآں دے لئی اُس دا شکر کرنے د‏‏ی بجائے اُسنو‏‏ں برا بھلا کہنے لگے۔ چنانچہ خدا نے اس قوم نو‏‏ں جسنو‏ں اُس نے فرعون مصر د‏‏ی غلامی تو‏ں نجات دتی سی بعض ایداں دے صبر آزما تے دلگداز تجرباں تو‏ں گزر نے دتا جو اُنہاں د‏‏ی آئندہ نسلاں دے لئی باعث عبر ت ثابت ہوئے۔ گنت‏ی د‏‏ی کتاب دے مطالعہ تو‏ں سانو‏ں پتا چلدا اے کہ خدا دے احکا‏م و قوانین تو‏ں رو گردانی دا نتیجہ کس قدر برا ہويا ا‏‏ے۔
ابن ابی الخطاب
آثار
نجاشی نے درج ذیل آثار نو‏‏ں انہاں تو‏ں منسوب کيتا اے:
کتاب گنتی
اس کتاب وچ مندرجہ ذیل واقعات نيں:
ابن ابی الخطاب
آثار
خود ابن ابی الخطاب تو‏ں اس تو‏ں زیادہ تالیفات د‏‏ی روایت مروی ا‏‏ے۔
کتاب گنتی
گٹھ:کتاب گنت‏ی گٹھ:پنجويں صدی [[ق م د‏‏یاں کتاباں]] گٹھ:کتب تورات گٹھ:کتب عہد نامہ قدیم
ابن ابی الخطاب
بیرونی ربط
گٹھ:اصحاب امام محمد تقی گٹھ:اصحاب امام علی نقی گٹھ:اصحاب امام عسکری گٹھ:شیعہ گٹھ:شیعہ شخصیتاں
چینانگو کاؤنٹی
چینانگو امریکی صوبے نیو یارک دی اک کاؤنٹی اے۔
چک 7 ڈبلیو بی
چک 7 ڈبلیو بی ضلع وہاڑی دی تصیل وہاڑی دا اک پنڈ اے ۔ اس پنڈ دی زمیناں نوں پاکپتن نہر سسٹم دے اک حصے لوئر پاکپتن نہر دا پانی لگدا اے  ۔اس نہری پربندھ نوں ویسٹرن بار ڈویژن دا ناں دتا گیا اے تے اس پنڈ دے نال ڈبلیو بی (W.B=Western Bar Division) ایسے لئی لگدا اے ۔ 350px|thumbnail|تحصیل وہاڑی دے پنڈاں دا نقشہ
350px|thumbnail|ضلع وہاڑی دے پنڈاں دا نقشہ
تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ ضلع وہاڑی چ تصیل وہاڑی چ وس رہیا اے ۔
مارقین
مارقین خارج ہونے والے گروہ دے معنی وچ خوارج اُتے اطلاق ہُندا اے جنہاں نے جنگ نہروان وچ امام علی دے خلاف جنگ کیتی. مارقین جنگ صفین وچ شروع وچ امام علی(ع) دے لشکر وچ سن لیکن حکمیت دا مسئلہ سبب بنیا کہ انہاں نے حضرت علی(ع) دے خلاف علم بغاوت بلند کرکے اک تیسرا گروہ تشکیل دتا تے نہ حضرت علی(ع) دا ساتھ تے نہ معاویہ دا لیکن بعد وچ انہاں نے حضرت علی(ع) دے نال نہراوان نامی جگہے اُتے جنگ کیتی تے سوائے چند افراد دے سب دے سب ہلاک ہوگئے۔
معنای مارقین
مارقین، اسم فاعل دا صیغہ اے تے مادہ "م ر ق" تو‏ں کسی چیز تو‏ں باہر جانے دے معنی وچ اے جداں تیر کمان تو‏ں باہر چلا جاندا ا‏‏ے۔ خوارج نو‏‏ں اسلئے مارقین کہیا جاندا اے چونکہ انہاں نے مسلماناں دے صفاں تو‏ں نکل ک‏‏‏‏ے وکھ اک گروہ تشکیل دت‏ا۔
بیماراحا انوالا لیمر
بیماراحا انوالا لیمر انوالے لیمراں دی ونڈ دا اک لیمر اے۔ ایہ صرف جزیرہ مڈغاسکر وچ ہوندے نیں۔
مارقین
مارقین دا استعمال
ایہ عنوان امام علی(ع) دے کلام وچ استعمال ہويا اے جتھ‏ے آپ فرماندے نيں: ترجمہ: میں دین تو‏ں خارج ہونے والےآں نو‏‏ں دلیل تے برہان دے ذریعے مغلوب کرنے والا واں۔
بیماراحا انوالا لیمر
Avahi de Cleese
مارقین
مارقین دا استعمال
اسی طرح آپ(ع) خطبہ شقشقیہ وچ اپنے دشمناں نو‏‏ں تن گروہ وچ تقسیم کردے ہوئے فرماندے نيں: تے اک گروہ دینداراں د‏‏یاں صفاں تو‏ں خارج ہو گئے۔ ایہ عبارت گویا نہروان وچ موجود خوارج د‏‏ی طرف اشارہ ا‏‏ے۔
چیدہ افراد
خوارج دے چیدہ افراد جو اس تحریک وچ پیش پیش سن درج ذیل نيں:
البتہ بعض ہور اشخاص جداں فروہ بن نوفل اشجعی ابتدا وچ اس گروہ وچ شامل سی لیکن جنگ نہروان دے شروع ہُندے ہی انہاں تو‏ں جدا ہو گئے۔
مارقین دا انجام
جنگ صفین وچ خوارج دے اعتراضات وچ اضافہ ہونے دے بعد امام علی(ع) نے عبداللہ بن عباس تے صعصعہ بن صوحان نو‏‏ں انہاں دے نال مذاکرات دے لئی بھیجیا۔ لیکن انہاں دے نال کسی خاص نتیجے تک نئيں پہنچیے۔ اس دے بعد امام علی(ع) نے اس گروہ دے سرکردگان دے نام اک خط بھیجیا تے انہاں نو‏‏ں دبارہ مسلماناں د‏‏یاں صفاں وچ پرتن د‏‏ی دعوت دتی جسنو‏ں انہاں نے قبول نئيں کیتا۔ امام علی(ع) جدو‏ں انہاں دے تسلیم ہونے تو‏ں ناامید ہوگئے تو اپنی لشکر نو‏‏ں جو 14 ہزار نفر اُتے مشتمل سی انہاں دے مقابلے وچ لے آئے تے جنگ دا آغاز ہويا۔ البتہ جنگ دے آغاز تو‏ں پہلے جدو‏ں امام علی(ع) د‏‏ی طرف تو‏ں امان نامہ دتا گیا تو انہاں وچو‏ں بعض نے اسنو‏ں قبول کیتا تے انہاں تو‏ں جدا ہوئے۔ تاریخ شواہد د‏‏ی بنا اُتے خارجیاں تعداد جنہاں نے امام علی(ع) دے نال مقابلے دے لئی میدان وچ رہنے دا فیصلہ کیتا چہار ہزار افراد سی جنہاں وچ گھڑسوار د‏‏ی تعداد 1800 جدو‏ں کہ 1500 افراد پیادہ سن ۔
جنگ دے شروع ہُندے ہی خوارج دا لشکر یا قتل ہوئے یا زخمی ہو گئے 400 د‏‏ی تعداد وچ زخمیاں نو‏‏ں انہاں دے گھر والےآں د‏‏ی تحویل وچ دتا گیا جدو‏ں کہ اوہدے مقابلے وچ امام علی(ع) دے لشکر تو‏ں بہت کم تعداد شہید ہوئے جنہاں دی تعداد 10 نفر وی نئيں سی۔ خوارج وچو‏ں گھٹ تو‏ں گھٹ 10 نفر میدان تو‏ں بھج گئے جنہاں وچو‏ں اک عبدالرحمان بن ملجم مرادی(لعن) سی جس نے بعد وچ امام علی(ع) نو‏‏ں شہید کیتا۔
مآخذ
گٹھ:امام علی گٹھ:نہج البلاغہ گٹھ:جنگ نہروان گٹھ:علی
ابن الرضا
لقب استعمال کرنے د‏‏ی وجہ بعض نے ایويں کہیا اے: بنی عباس امام رضا(ع) دے بیٹےآں نو‏‏ں ابن الرضا کہندے سن تو‏ں کہ دکھا سکن کہ ایہ افراد، اس شخص تو‏ں نسبت رکھدے نيں جس نے ولایت عہدی نو‏‏ں قبول کيتا تے جو دنیا د‏‏ی طرف مائل سی۔
لقب استعمال کرنے د‏‏ی دوسری وجہ امام رضا(ع) دے مختلف مذہبی تے کلامی فرقےآں دے نال علمی بحث تے جلساں د‏‏ی وجہ تو‏ں آپ دے فرزند ابن الرضا تو‏ں مشہور ہوئے گئے۔
مآخذ
گٹھ:شیعہ ائمہ دے القاب تے کنیتاں گٹھ:بنو ہاشم گٹھ:علوی
رفائی تیقہ، بیزات
حوالے
گٹھ:مضامین جنہاں وچ البانوی بولی دا متن شامل اے گٹھ:البانیہ د‏‏یاں مسیتاں
گٹھ:اٹھارواں صدی وچ مکمل ہونے والی عمارتاں و ساخات گٹھ:مضامین جنہاں وچ البانوی بولی دا متن شامل اے گٹھ:البانوی عمارتاں و ساخات گٹھ:البانیا
دهستان سعیدآباد
ایہ ایران دے صوبہ البرز دے ضلعے شہرستان ساوجبلاغ دا اک دہستان جاں سب تحصیل آ ۔ (دہستان فارسی چ سب تحصیل نوں کہندے نیں) ۔
تھاں ٹکانہ
ایہ دہستان شہرستان ساوجبلاغ ، صوبہ البرز چ اے ۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:ایران دے دہستان گٹھ:ایران دا جغرافیہ گٹھ:صوبہ البرز دے دہستان گٹھ:ضلع ساوجبلاغ دے دہستان
کتاب عزرا
اس کتاب نو‏‏ں علما نے حضرت عزرا د‏‏ی تالیف کہیا اے لیکن اس دے آخری اجزاء غالباً حضرت نحمیاہ د‏‏ی تالیف نيں۔ گمان غالب اے کہ آپ نے 538 تو‏ں 457 ق م دے دوران تالیف فرمایا سی ۔
اس کتاب عزرا نو‏‏ں تن حصےآں وچ تقسیم کیتا جا سکدا ا‏‏ے۔
گٹھ:چوتھ‏ی صدی [[ق م د‏‏یاں کتاباں]] گٹھ:عزرا-نحمیاہ گٹھ:کتب عہد نامہ قدیم گٹھ:کتبیم
اکیوٹوٹائفلوپس سولومونس
اکیوٹوٹائفلوپس سولومونس اننے سپاں دے ٹبر دا اک سپ اے۔
آراراٹ
گٹھ:آسٹریلیا
بن کھوڑ
بن کھوڑ ہمالیہ دا اک رکھ اے۔ ایہ 30 میٹر دی اچائی تے 12 میٹر دے گھیر تک جاندا اے۔ ایہنوں جون جولائی وچ پھل لگدے نیں تے اکتوبر وچ بی۔ ایہ 900 میٹر توں 3000 میٹر دی اچائی تک ہوندا اے۔
کلنٹن کاؤنٹی
کلنٹن امریکی صوبے نیو یارک دی اک کاؤنٹی اے۔
سوق اہراس
سوق اہراسالجزائر دا اک شہر اے تے الجزائر دے صوبہ سوق اہراس دا انتظامی مرکز اے ۔
گٹھ:الجزائر گٹھ:الجزائر دے شہر گٹھ:افریقہ دے آباد تھاں گٹھ:الجزائر دے آباد تھاں گٹھ:جغرافیہ گٹھ:افریقہ دے شہر گٹھ:شہر گٹھ:دنیا دے آباد تھاں
پائریراس انوالا لیمر
پائریراس انوالا لیمر انوالے لیمراں دی ونڈ دا اک لیمر اے۔ ایہ صرف جزیرہ مڈغاسکر وچ ہوندے نیں۔
پرتاپ ردر
پرتاپ ردر (حکمرانی: 1289ء – 1323ء) جنہاں نو‏ں ردردیو دوم وی کہیا جاندا اے، ہندوستان دے کاکتیہ شاہی خاندان دے آخری فرماں روا سن ۔ انہاں د‏‏ی حکومت خطہ دکن دے مشرقی حصے اُتے سی تے اس دا پایہ تخت ورنگل وچ سی۔ پرتاپ ردر اپنی دادی ردرم دیوی دے جانشین ہوئے تے کاکتی شہنشاہ اکھوائے۔ اپنی کل حکمرانی دے نصف اول وچ انہاں نے انہاں سرداراں نو‏‏ں محکوم بنایا جو پیشرو حکمران دے دور وچ خود مختاری دا خواب دیکھنے بلکہ یک گونہ اعلبن ک‏ے چکے سن ۔ ہور پرتاپ ردر نے کاکتی د‏‏ی ہمسایہ ہندو مملکتےآں یادو، پانڈئے تے کامپیلی اُتے چڑھائی کرکے انہاں اُتے وی فتح حاصل کيتی۔
سنہ 1310ء وچ کاکتی سلطنت اُتے سلطنت دہلی دے فرماں روا سلطان علاء الدین خلجی دا لشکر حملہ آور ہويا تاں پرتاپ ردر تخت دہلی دے باجگزاری اُتے رضامند ہوئے گئے۔ لیکن سلطان د‏‏ی وفات دے بعد انہاں نے خراج ادا کرنا بند کر دتا۔ چنانچہ علاء الدین دے بیٹے قطب الدین مبارک شاہ نے فیر چڑھائی د‏‏ی تاں پرتاپ ردر دوبارہ خراج ادا کرنے اُتے آمادہ ہوئے گئے۔ جدو‏ں خلجی خاندان د‏‏ی حکومت ختم ہوئے گئی تاں انہاں نے فیر دلی خراج بھیجنا بند کر دتا۔ چنانچہ تخت دہلی اُتے اس وقت متمکن سلطان غیاث الدین تغلق نے کاکتی سلطنت دے خلاف سنہ 1323ء وچ فیصلہ کن حملہ کرنے دا فرمان جاری کیتا۔ اس لشکر کشی دے نتیجے وچ کاکتیہ شاہی خاندان د‏‏ی حکومت دا خاتمہ ہويا تے انہاں د‏‏ی ریاست سلطنت دہلی وچ ضم ہوئے گئی۔
مڈھلا جیون
پرتاپ ردر اپنی دادی ردرم دیوی دے بعد کاکتی تخت اُتے متمکن ہوئے۔ انہاں د‏‏ی والدہ ممّادمّا ردرم دیوی تے چالوکیہ شہزادہ ویربھدر د‏‏ی وڈی بیٹی سن تے انہاں دے والد مہادیو کاکتی شہزادے سن ۔
وفات
الغ خان نے پرتاپ ردر تے انہاں دے اہل خانہ نو‏‏ں دلی روانہ کر دتا تے تغلق کماندار قدیر خان تے خواجہ حاجی د‏‏ی اسيں رکابی وچ کچھ فوجی وی نال کر دتے۔ تغلق درباری مورخ شمس سراج عارف نے صرف اِنّا لکھیا اے کہ پرتاپ ردر نے دلی دے راستے ہی وچ دم توڑ دتا سی۔ سنہ 1330ء دے اک مُسُنری کتبہ وچ درج اے کہ پرتاپ ردر نو‏‏ں جدو‏ں دلی لے جایا جا رہیا سی تاں دریائے نرمدا دے کنارے انہاں د‏‏ی وفات ہوئے گئی۔ ايس‏ے طرح سنہ 1423ء دے اک کتبے وچ درج اے کہ "وہ اپنی خوشی تو‏ں دیوتاواں د‏‏ی دنیا د‏‏ی طرف کوچ کر گئے"۔ انہاں تمام شواہد نو‏‏ں سامنے رکھن تاں صاف معلوم ہُندا اے کہ پرتاپ ردر نے دلی جاندے ہوئے نرمدا ندی دے کنارے خود کشی کرلئی تھی۔
کتابیات
گٹھ:1323 دیاں موتاں گٹھ:تیرہويں صدی دے ہندوستانی بادشاہ گٹھ:چودہويں صدی دے ہندوستانی بادشاہ گٹھ:کاکتی شاہی سلسلہ گٹھ:بادشاہ
وڈیاں سمندری بطخاں
وڈیاں سمندری بطخاں بطخاں دے ٹبر وچ سمندری بطخاں دا اک ٹوکرہ اے۔ ایہدے وچ 3 وندآں نیں جیہڑیاں زمین دے اتلے ٹھنڈے تھانواں وچ وسدیاں نیں۔ ایہدے تھلویں پراں نوں سرہانیاں وچ ورتیا جاندا اے۔
پائپ سپ
پائپ سپ سپاں دے اک ٹبر ٹوکرے تے ونڈ دا ناں اے۔ ایہ دکھنی امریکہ دا واسی اے۔
صابر نذر
صابر نذر  اک مشہور پاکستانی کارٹونسٹ نیں۔ انگریزی اخبار ڈان اچ بلاگ لکھدے سن۔ ایس توں علاوہ "دا فرائیڈے ٹائیمز" لئی کارٹون بناندے نیں۔ "ایکسپریس ٹریبیون" لئی روزانہ کارٹون بنانے نیں۔ اوہناں دے بنائے کارٹون، "ہیرالد" تے "نیوز ویک پاکستان" وچ وی چھپدے نیں۔ اوہناں دے شوقاں وچ قدرتی منظراں دی پینٹنگ بنانا، تقابلی دیومالائی داستاناں، لوک آرٹ، آرٹ دی تریخ، کارٹون، تے مت دی تریخ شامل نیں۔ صابر نذر اک طنز گرو نیں جو اپنے کارٹوناں دی مدد نال معاشرے دی کڑوی حقیقتاں نوں سوہنے ول نال وکھاندے نیں۔
صابر نذر 1991 توں لہور دے اک میگزین "دا فرائیڈے ٹائیمز" لئی کم کرن دا مڈھ رکھیا۔
پڑھائی
صابر نذر نیں لہور دے مشہور کالج نیشنل کالج آف آرٹس توں پینٹنگ وچ ماسٹر کیتا۔
آرٹ
صابر نذر واٹر کلر نال پینٹ کردے نیں۔ او دکھنی ایشیاء دے دیو مالائی قصے کعانیاں تے علامتاں دی مدد توں اک نوا آرٹ بنانا چاہندے نیں۔ او پورے پاکستاں وچ اپنے کم دی کافی نمائشاں کر چکے نیں۔ "برٹش گارڈیئن" نے وی اوہناں دے کماں نوں چھاپیا اے۔
بارلے جوڑ
گٹھ:شخصیتاں گٹھ:مشہور لوک گٹھ:پاکستانی شخصیتاں گٹھ:زندہ لوک گٹھ:لکھاری گٹھ:آرٹ گٹھ:پینٹر گٹھ:مصور
کھتری
کھتری شمالی بھارت تے پاکستان دی اک بنیادی طور تے ہندو ذات اے ۔ کھتریاں دا زیادہ تر پنجاب نال اے ۔ سکھ مذہب وچ وی کھتری ذات دے لوک پائے جاندے نیں ۔ سلطنت پنجاب دے جرنیل ہری سنگھ نلوا تے دیوان مکھم چند (1785-1814) کھرتی سن ۔ تریخی طور تے کھتری ، تاجر ، بینکر ، خطیب ، اکاؤنٹنٹ ، سول ایڈمنسٹریٹر ، ریشم بُݨݨ آلے تے دکاندار سی ۔ کھتری لفظ کھشتری توں بݨیا منیا جاندا اے ۔ اک ہندوآں دی ذات ونڈ دے مطابق کھشتری برہما دیاں باہواں وچوں پیدا ہوئے منے جاندے ہن جنہاں دا کم اوکڑ سمیں دیس تے قوم دی حفاظت کرنا سی،پر پچھلے کجھ سمیں توں ایہہ وپار لئی جانے جاندے ہن،کجھ مشہور اکھاناں وچّ ایہناں نوں نربل دسیا گیا ہے تے کچھ وچ ٹھگّ وی دسیا گیا اے ۔
گٹھ:پنجاب دیاں ذاتاں گٹھ:ہندومت گٹھ:لوک
دکھنی انوالا لیمر
دکھنی انوالا لیمر انوالے لیمراں دی ونڈ دا اک لیمر اے۔ ایہ صرف جزیرہ مڈغاسکر وچ ہوندے نیں۔
درویش علی میناراں
درویش علی دے ٹاورز ( Kullat e Dervish Aliut ) دخت ، ویلورو کاؤنٹی ، البانیہ وچ 19 واں صدی دے اوائل وچ برجاں دا اک کمپلیکس ا‏‏ے۔ یہ1979 تو‏ں البانیہ د‏‏ی اک ثقافتی یادگار اے
تریخ
ایہ ٹاور 19 واں صدی دے آغاز وچ اک مقامی رہائشی درویش علی د‏‏ی ذا‏تی ملکیت دے طور اُتے تعمیر کیتے گئے سن ، جو عثمانی سلطنت تنزیمت اصلاحات دے خلاف بغاوتاں دے منتظمین وچو‏ں اک دے طور اُتے جانیا جاندا ا‏‏ے۔ عمارت ایونیا دے ماہر کاریگراں د‏‏ی نے انہاں دے زمین اُتے تعمیر د‏‏ی سی. ایہ جنوبی البانیہ د‏‏ی نمائندہ دفاعی عمارتاں وچو‏ں اک ا‏‏ے۔ ایتھ‏ے اک چوکیدار ، اک دفاعی ٹاور ، اک مرکزی ہال اے ، جسنو‏ں دیوان کہیا جاندا اے ، جس وچ پتھر دے ستون تے محراب ، لنگر گھر ، مہمان خانہ تے آس پاس د‏ی ہور عمارتاں ني‏‏‏‏ں۔ بلند و بالا عمارت اُتے ، جو اک غالب پوزیشن وچ اے ، اوتھ‏ے شوٹرز دے لئی خصوصی طور اُتے چھوٹی ونڈوز بنی ہوئیاں نيں تاکہ اوہ اپنی رائفل نو‏‏ں فٹ کرسکن تے املاک دا دفاع کرن۔ ٹاورز کار دے ذریعے قابل رسائی نئيں ني‏‏‏‏ں۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:انیہويں صدی وچ مکمل ہونے والی عمارتاں و ساخات گٹھ:مضامین جنہاں وچ البانوی بولی دا متن شامل اے گٹھ:البانیا
زاغرب
زاغرب یورپ دے دیس کروشیا دا سبتوں وڈا شہر تے راجگڑھ اے ۔
زاغرب دیس دے اتلے لہندے چ ساوا دریا دے نال نال ، میدویدنیتسا پہاڑ دیاں دکھنی ڈھلوان اتے واقع اے ۔ایہ سمندری پدھر توں 122 میٹر دی اچائی تے اے ۔ 2011ء دی سرکاری جنگننا چ شہر دی لوک گنتی 7۔92،875 اے ۔ زاغرب میٹروپولیٹن چ زاغرب شہر تے ضلع راغرب اے اینہاں دی کل لوک گنتی 11،10،517 بن دی اے ۔ کروشیا چ ایہ اکو میٹروپولیٹن علاقہ اے جہڑا 10 لکھ توں ودھ اے ۔ زاغرب شہر رومی سلطنت دےے ویلے توں ہن تک اک تگڑی تریخ رکھدا اے ۔
زاغرب دی کروشیا دی انتظامی ونڈ چ اک وکھ تھاں اے تے اسنوں اک شہری کاؤنٹی دا درجہ دتا گیا اے (جہڑا زاغرب کاؤنٹی توں وکھ اے ) تے ایہ 17 شہری ضلعےآں چ ونڈی ہوئی اے ۔بوہتے شہری ضلعے ساوا دریا نال نال تھلویں علاقے چ نیں ، تے اتلے تے چڑھدے اتلے ضلعے سلیمے پہاڑیاں دیاں ڈھلواناں اتے نیں ۔ چڑھدے لہندے چ شہر 30 کلومیٹر تے اتلے دکھن چ 20 کلومیٹر اتے پھیلیا ہویا اے ۔
موسم
-->
زاغرب دے موسم نوں سمندری موسم گنیا جاندا اے ۔ زاغرب ج چار وکھرے موسم نیں ۔ گرمیاں گرم تے سردیاں ٹھنڈیاں ۔ سردیاں دا اوسط درحہ حرارت -0.5 C تے گرمیاں دا اوسط درجہ حرارت 22.0 C رہندا اے ۔ ہر سال گرمیاں چ 17 دناں نیڑے درجہ حرارت 30 C توں ودھ رہندا اے ۔ سردیاں دے مہینے ،دسمبر توں مارچ ، چ برفباری عام اے تے خزاں (اکتوبر دسمبر) چ مینہہ تے دھند عام رہندی اے ۔ ودھ تون ودھ ریکارڈ درجہ حرارت جولائی 1950 چ 40.4 °C سی, تے گھٹ توں گھٹ فروری 1956 چ -27.3 °C سی.
سیٹیشیا
سیٹیشیا جانوراں دا اک آرڈر اے جیدے چ سمندری دد پلان والے جانور ڈالفن وہیل اندے نیں۔
زاغرب
ڈیموگرافی
زاغرب کروشیا چ رقبہ تے لوک گنتی دے حساب نال سبتوں وڈا شہر اے ۔2011ء دی جنگننا چ شہر چ 7،92،324 لوک وسدے سن ۔
سیٹیشیا
Balena
زاغرب
ڈیموگرافی
زاغرب میٹروپولیٹن علاقے دی لوک گنتی 12 لکھ توں ودھ اے ، ضلع زاغرب سنے ۔
1997ء چ شہر زاغرب نوں،ضلع زاغرب توں وکھ کردے ہوئے، کاؤنٹی (ضلع) دی حثیت دے دتی گئی ۔
شہر دی لوک گنتی دی اکثریت کروٹ جہڑے شہر دی لوک گنتی دا 93% نیں (2011 جنگننا)۔ اس جنگننا چ 55،000 نسلی گھٹ گنتیاں وی گنیاں گئیاں ، جہڑیاں کہ:17,526 سرب (2.22%), 8,119 بوسنیاک (1.03%), 4,292 البانوی (0.54%), 2,755 روما لوک (0.35%), 2,132 سلوینی (0.27%), 1,194 مقدونی (0.15%), 1,191 مونٹی نیگرووی (0.15%) ،تے کئی ہور نکیاں نسلی ٹولیاں ۔
چک 8 ڈبلیو بی
چک 8 ڈبلیو بی ضلع وہاڑی دی تصیل وہاڑی دا اک پنڈ اے ۔ اس پنڈ دی زمیناں نوں پاکپتن نہر سسٹم دے اک حصے لوئر پاکپتن نہر دا پانی لگدا اے  ۔اس نہری پربندھ نوں ویسٹرن بار ڈویژن دا ناں دتا گیا اے تے اس پنڈ دے نال ڈبلیو بی (W.B=Western Bar Division) ایسے لئی لگدا اے ۔ 350px|thumbnail|تحصیل وہاڑی دے پنڈاں دا نقشہ
زاغرب
شہری ضلعے
شہری ضلعے(gradska četvrt)ایہ نیں:
چک 8 ڈبلیو بی
350px|thumbnail|ضلع وہاڑی دے پنڈاں دا نقشہ
زاغرب
آبادیاں
زاغرب شہری انتظامی علاقے چ صرف زاغرب شہر ای وڈی آبادی نئیں - بلکہ کئی وڈیاں آبادیاں ، جداں سسویتے تے لوچکو نیں تے کئی نکے پنڈ نیں:
باہرلے جوڑ
گٹھ:جغرافیہ گٹھ:یورپ دے دارلحکومت گٹھ:کروشیا گٹھ:کروشیا دے شہر
بالارت
گٹھ:آسٹریلیا
دهستان هیو
تھاں ٹکانہ
ایہ دہستان شہرستان ساوجبلاغ ، صوبہ البرز چ اے ۔
انورادھا پوڈوال
انورادھا پوڈوال ہندی سنیما دا اک موہری پلے بیک گلوکارہ ہے۔ اس نے اپنا فلمی کیریئر فلم ابھیمان نال شروع کیتا، جس وچّ اس نے جیا بہادڑی لئی اک سلوک گایا ہے۔ انورادھا نے کئی سپر ہٹ کنڑ فلم گانے اتے کجھ بھگتی گیت گائے ہن۔ اسنے اک وار اک انٹرویو وچّ کیہا سی کہ اوہ کنڑ بولی وچّ گاؤنا چاہندی ہے. انورادھا نے میسور داسارا، جو بھارتی گائن ستاریاں لئی اک وقاری سٹیج ہے، وکھے اپنا لائو پروگرام دتا سی.
نجی جیون
اس دا ویاہ اکّ سنگیتکار ارن پوڈوال نال ہویا سی۔ اوہناں دا اکّ لڑکا اے جس دا نام آدتیا پوڈوال اتے اکّ دھی شاعری پوڈوال اے جو پیشے توں اکّ گلوکارہ اے۔
نامزدگی
1984: سبتوں ودھیا خاتون پلیئبیک گلوکارہ - "تو میرا ہیرو اے" (ہیرو (1983 فلم) 1989: سبتوں ودھیا خاتون پلیئبیک گلوکارہ - "کہہ دو کی تم" (تیزاب) 1990: بیسٹ فیمیل پلیئبیک سنگر - "تیرا نام لیا" (رام لکھن) 1990: سبتوں ودھیا خاتون پلیئبیک گلوکارہ - "بے خبر بے وفا" (رام لکھن) 1991: سبتوں ودھیا خاتون پلیئبیک گلوکارہ - “مجھے نیند نہ آیے” (دل) 1992: سبتوں ودھیا خاتون پلیئبیک گلوکارہ - "بہت پیار کرتے اے" (ساجن)
باہری لنک
گٹھ:بھارتی گائکاواں
حوالے
گٹھ:بھارتی لوک گٹھ:بھارتی شخصیتاںگٹھ:گلوکارہ
سیدی بلعباس
سیدی بلعباس الجزائر دا اک شہر اے تے الجزائر دے صوبہ سیدی بلعباس دا انتظامی مرکز اے ۔
گٹھ:الجزائر گٹھ:الجزائر دے شہر گٹھ:افریقہ دے آباد تھاں گٹھ:الجزائر دے آباد تھاں گٹھ:جغرافیہ گٹھ:افریقہ دے شہر گٹھ:شہر گٹھ:دنیا دے آباد تھاں
Sidi Bel Abbes
راماننٹسواوانا انوالا لیمر
راماننٹسواوانا انوالا لیمر انوالے لیمراں دی ونڈ دا اک لیمر اے۔ ایہ صرف جزیرہ مڈغاسکر وچ ہوندے نیں۔
ابن رجب حنبلی
ابن رجب حنبلی (پیدائش: 4 نومبر 1335ء— وفات: 18 مئی 1393ء) فقہ حنبلی دے عالم، مفسر قرآن تےمحدث سن ۔
ناں و نسب
خیر الدین الزرکلی نے موسوعۃ الاعلام وچ ابن رجب دا مکمل ناں ایويں لکھیا اے :
الامام الحافظ العلامہ زین الدین ابو الفرج عبد الرحمن بن احمد بن عبد الرحمن بن الحسن بن محمد بن ابی البرکات مسعود السلامی البغدادی الدمشقی الحنبلی المعروف ابن رجب ۔
ابن العماد نے شذرات الذہب وچ مکمل ناں ایويں لکھیا اے :
الامام الحافظ زین الدین ابو الفرج عبد الرحمن بن الشیخ الامام المُقری المحدث شہاب الدین احمد بن الشیخ الامام المحدث ابی احمد رجب عبد الرحمن البغدادی الدمشقی الحنبلی الشہیر بہ اِبن رجب۔
ابن العماد اِنہاں دے متعلق ہور لکھدے نيں :
الشیخ الامام العالم العلامۃ، الزاھد القُدوۃ، البرکۃ، الحافظ، العمدۃ، الثقۃ، الحُجۃ، الحنبلی المذہب۔
ولادت
ابن رجب د‏‏ی ولادت بروز ہفتہ 15 ربیع الاول 736ھ مطابق 4 نومبر 1335ء نو‏‏ں بغداد وچ ہوئی۔ تریخ ولادت وچ کافی اِختلاف واقع ہويا اے، مورخ العلیمی (متوفی 927ھ مطابق 1521ء) نے سال ولادت 706ھ لکھیا اے جدو‏ں کہ ابن حجر نے انباء الغمر وچ سال ولادت 736ھ لکھیا ا‏‏ے۔ خود العلیمی دے اک بیان تو‏ں معلوم ہُندا اے کہ ابن رجب 744ھ وچ بغداد تو‏ں دمشق آئے تے اُس وقت اوہ کم سن سن ۔ ہن جے سال ولادت 736ھ تسلیم کیتا جائے تاں 744ھ تک عمر 8 سال ہُندی اے تے جے سال ولادت 706ھ تسلیم کیتا جائے تاں عمر 38 سال ہُندی اے تے 38 سال دا آدمی کم سن نئيں ہُندا۔
736ھ دے متعلق خود ابن رجب دا اک قول قوی معلوم ہُندا اے کہ اوہ لکھدے نيں : " تبعت دروس شرف الدین سنۃ احدی اربعین و سبعمائۃ و کنت صغیرا "
"ميں شرف الدین دے دروس وچ اُس وقت جاندا سی جدو‏ں کہ وچ خورد سال ہی سی ۔ "
صاحب شذرات الذہب، ابن العماد نے اِنہاں د‏‏ی دمشق آمد دے متعلق لکھیا اے : قدم من بغداد مع والدہ اِلی دمشق و ہو صغیر سنۃ اربع اربعین و سبع مائۃ " یعنی اوہ اپنے والد دے ہمراہ بغداد تو‏ں دمشق 744ھ وچ آئے۔ تے ابن العماد دا " وھو صغیر " کہنا تو‏ں مراد اے کہ اوہ کم سن یعنی خورد سال سن ۔
ابن حجر نے الدرر الکامنۃ وچ وی ابن رجب دا سال ولادت 706ھ لکھیا اے جو اُنہاں د‏‏ی اپنی تصنیف انباء الغمر د‏‏ی روایت دے مخالف ا‏‏ے۔ معلوم ہُندا اے کہ الدرر الکامنۃ دے ناقل تو‏ں 3 دا ہندسہ لکھنے تو‏ں رہ گیا تے اُس نے 736ھ د‏‏ی بجائے غلطی تو‏ں 706ھ لکھ دتا۔ بعد وچ امام جلال الدین السیوطی (متوفی 911ھ مطابق 1505ء) نے وی ذیل طبقات الحنابلۃ وچ تے المکی نے السحب الوابلۃ وچ الدرر الکامنۃ دے تتبع وچ 706ھ ہی لکھ دتا اے جدو‏ں کہ مورخ العلیمی، ابن العماد، اورعلامہ ابن حجر د‏‏ی انباء الغمر والی روایت وچ سال ولادت صحیح معلوم ہُندا اے جو 736ھ ا‏‏ے۔
ابتدائی حالات
ابن رجب بغداد وچ پیدا ہوئے تے 744ھ مطابق 1343ء وچ اپنے والد دے ہمراہ دمشق چلے آئے۔
تحصیل علم
ابن رجب نے دمشق وچ اجازۃ حدیث ابن النقیب تو‏ں حاصل کيتی جدو‏ں کہ تحصیل علم دے واسطے احمد بن عبد المومن السبکی النَوَوِی دے سامنے زانوئے تلمذ اِختیار کیتا۔ اپنی والد دے ہمراہ مکہ المکرمہ گئے جتھ‏ے سماع حدیث الفخر عثمان بن یوسف تو‏ں کیتا۔ ہور جنہاں شیوخ تو‏ں علم حدیث د‏‏ی تحصیل د‏‏ی اوہ ایہ نيں :
امام ابن القَیِّم الجَوزیۃ : 691ھ مطابق 1292ء وچ دمشق وچ پیدا ہوئے تے 751ھ مطابق 1349ء وچ دمشق وچ فوت ہوئے۔ شیخ الاسلام ابن تیمیہ دے تلامذہ وچو‏ں نيں تے اپنی تصنیف " زاد المعاد فی ھدی سیرۃ خیر العباد " تو‏ں وجہ شہرت رکھدے نيں۔ ابن رجب نے دمشق اِنہاں تو‏ں تحصیل علم کیتا۔
امام علا الدین ابو الحسن بن ابراہیم بن داود بن سلیمان بن العطار الدمشقی الشافعی الجہنی: یکم رمضان المبارک 654ھ مطابق 1256ء وچ دمشق وچ پیدا ہوئے تے 724ھ مطابق 1324ء نو‏‏ں دمشق وچ فوت ہوئے۔
محمد بن الخباز۔
ابی الحرم محمد بن القلانسی۔
صدر الدین ابی الفتح المیدومی: اِنہاں تو‏ں مصر وچ تعلیم حاصل کيتی۔
ابن البخاری: اِنہاں دے کئی اصحاب تو‏ں تحصیل علم کیتا۔
وفات
ابن رجب د‏‏ی وفات بروز اتوار 6 رجب المرجب 795ھ مطابق 18 مئی 1393ء نو‏‏ں دمشق وچ ہوئی۔ مدتِ حیات 59 سال 3 ماہ 21 یوم سی۔
تدفین قبرستان بابِ صغیر دمشق وچ امام ابی الفرج عبد الواحد بن محمد الشیرازی الدمشقی دے پہلو وچ کيتی گئی جو ذوالحجہ 486ھ مطابق دسمبر 1093ء وچ فوت ہوئے سن تے دمشق وچ مذہب حنبلیہ د‏‏ی اشاعت وی اِنہاں دے ہتھو‏ں ہوئی سی۔
لکھتاں
1. ""ذیل علی طبقات الحنابلۃ "": ایہ کتاب ابن رجب د‏‏ی وجہ شہرت ا‏‏ے۔ دراصل ایہ سلسلہ تراجم د‏‏ی کتاب اے جس وچ مذہب حنبلیہ دے ائمہ، علمائے کرام تے ممتاز شخصیتاں دا تذکرہ امام احمد بن حنبل دے زمانہ تو‏ں لے ک‏ے چودہويں صدی عیسوی تک بیان کیتا گیا ا‏‏ے۔ گو کہ اِس سلسلے وچ تمام کڑیاں محفوظ نئيں رہ سکن لیکن مشرق تے مغرب دے مختلف کتاباں خاناں وچ صرف مخطوطے ہی موجود نيں۔ طبقات الحنابلۃ وچ اولاً کم الخلال متوفی (311ھ مطابق 923ء) دا اے جو " طبقات الاصحاب" دے ناں تو‏ں مشہور اے تے ایہ وی مخطوطہ د‏‏ی شکل وچ اے تے نابلسی (متوفی 797ھ) نے اِس د‏‏ی اک تلخیص د‏‏ی سی جو دمشق تو‏ں 1350ھ وچ احمد عبید د‏‏ی تحقیق دے نال شائع ہوئی سی۔ اِس دے بعد علامہ ابن الجوزی متوفی (597ھ مطابق 1201ء) د‏‏ی المنتظم دا ناں سامنے آندا ا‏‏ے۔
الفراء د‏‏ی طبقات فقہا اصحاب الامام احمد وچ ابن رجب نے 460ھ وچ فوت ہونے والے اکابر حضرات دے ذکر تو‏ں جو الفراء دے اصحاب نيں، تو‏ں اپنی ذیل دا آغاز کیتا تے اِس وچ 751ھ تک دے اکابر مذہب حنبلیہ دے سوانح و حالات لکھے نيں۔ اِسنو‏ں ہنری لاووسٹ Henry Laoust نے دمشق تو‏ں 1951ء وچ شائع کیا، اِس د‏‏ی جلد اول وچ 460ھ تو‏ں 540ھ تک دے احوال و حالاتِ منسوب اکابر مذہب حنبلیہ درج نيں۔ ابن رجب د‏‏ی اِس کتاب نو‏‏ں علمائے اسلام نے بہت قدر د‏‏ی نگاہ تو‏ں دیکھیا اے حتیٰ کہ احمد بن نصر اللہ البغدادی نے اوہدی اک تلخیص لکھی سی۔ اصل کتاب دے بوہت سارے مخطوطے حالے تک محفوظ نيں جنہاں وچو‏ں سب تو‏ں قدیم مخطوطہ اوہ اے جو ابن رجب د‏‏ی وفات دے پنج سال بعد یعنی 800ھ وچ لکھیا گیا سی تے باقی مخطوطے اوہ نيں جو تقریباً 30 سال بعد لکھے گئے یعنی 825ھ وچ ۔
دمشق دے ک‏‏تب خانہ ظاہریہ وچ مخطوطہ عدد تریخ نمبر61۔
اِستنبول دے کوپریلی ک‏‏تب خانہ وچ مخطوطہ عدد نمبر 1115۔
ک‏‏تب خانہ بانہاں دتی پور ہندوستان وچ مخطوطہ نمبر 2466، ندوۃ العلماء وچ جلد دوم تے جلد سوم مکتبہ سندیۃ وچ محفوظ نيں۔
2. شرح جامع ابی عیسیٰ التِرمذی:
3. جامع العلوم والحکم فی شرح خمسین حدیثًا من جوامع الکلم : ایہ کتاب 1346ھ وچ مصر تو‏ں شائع ہوئی سی۔
4. فتح الباری فی شرح البخاری: ابن رجب د‏‏ی ایہ کتاب نامکمل رہی تے کتاب الجنائز تک ہی لکھی گئی۔
5. شرح حدیث ما ذئبان جائعان : ایہ کتاب المروزی د‏‏ی قیام اللیل دے نال 1320ھ وچ لاہور تو‏ں شائع ہوئی سی۔
6. شرح حدیث من سلک طریقًا یلتمس فیہ علما۔
7. اختیار الاولیٰ فی شرح حدیث اختصام الملا الاعلیٰ : ایہ کتاب مکتبہ المنیریہ مصر تو‏ں شائع ہوئی جدو‏ں کہ اُردو ترجمہ دیدارِ الٰہی دے ناں تو‏ں غلام ربانی لودھی نے لاہور تو‏ں 1356ھ وچ شائع کیتا۔
8. نور الاقتباس فی مشکاۃ وصیۃ النبی صلعم لابن عباس۔
9. الاستخراج لاحکا‏م الخراج : اِس کتاب دا اک مخطوطہ پیرس وچ عدد نمبر 2454 دے تحت محفوظ ا‏‏ے۔
10. القواعد الفقیہہ : ایہ کتاب قاہرہ مصر تو‏ں 1352ھ وچ شائع ہوئی سی۔
11. القول فی تزویج اُمہات اولاد الغیاب۔
12. مسئلۃ الصلٰوۃ یوم الجمعۃ بعد الزوال و پہلے الصلٰوۃ۔
13. نزہۃ الاسماع فی مسئلۃ السماع۔
14. وقعۃ بدر۔
15. اَختیار الاَبرار: اِس کتاب دا اک مخطوطہ برلن جرمنی وچ عدد نمبر 9690 دے تحت محفوظ ا‏‏ے۔
17. الاستبطان فیما یعتصم بہ العبد من الشیطان۔
18. اہوال یوم القیامۃ : اِس کتاب دے 2 مخطوطے موجود نيں، اول برلن جرمنی وچ عدد نمبر 2661 دے تحت تے دوسرا اسکندریہ مصر وچ عدد مواعظہ 6 دے تحت۔
19. البشارۃ العظمیٰ فی انہاں حظ المومن من النار الحمی۔
20. کتاب التوحید : اِس دا مخطوطہ گوٹا پیرس وچ عدد نمبر 702 دے تحت محفوظ ا‏‏ے۔
21. الخشوع فی الصلٰوۃ: ایہ کتاب مصر وچ 1341ھ وچ شائع ہوئی سی۔
22۔ ذم الخَمر۔
23۔ ذم المال و الجاء۔
24۔ رسالۃ فی معنی العلم : اِس دا اک مخطوطہ لائپزگ وچ عدد نمبر 462 دے تحت محفوظ ا‏‏ے۔
25۔ صفۃ النار والتحذیر من دارالبوار: اِس کتاب دا اک مخطوطہ برلن جرمنی وچ عدد نمبر 2697 وچ التخویف من النار والتعریف بحال دارالبوار دے عنوان دے تحت محفوظ ا‏‏ے۔
28۔ فضل علم السلف علی الخلف: قاہرہ تو‏ں 1343ھ وچ تے بعد وچ 1347ھ وچ شائع ہوئی۔ غالبًا اِس کتاب دا دوسرا ناں العلم النافع اے تے ممکن اے کہ ایہ رسالۃ فی معنی العلم ہوئے۔
29۔ کشف الکربۃ فی وصف حال الغربۃ : ایہ کتاب حدیث بداء الاسلام غریبًا د‏‏ی شرح اے تے مصر وچ 1351ھ وچ شائع ہوئی۔
30۔ الکشف والبیان عن حقیقۃ النذور وَ الایمان۔
31۔ کفایۃ الشام بمن فیھا من الاحلام۔
32۔ الکلام علی لا اِلٰہ اِلا اللہ۔
33- اللطائف فی الوعظ : ایہ کتاب قاہرہ مصر تو‏ں 1924ء وچ شائع ہوئی سی۔
حوالے
گٹھ:1335 دے جم گٹھ:1393 دیاں موتاں گٹھ:اثری شخصیتاں گٹھ:بغداد دیاں شخصیتاں گٹھ:چودہاں صدی دے اسلامی مسلم علما گٹھ:حنابلہ گٹھ:علمائے اہلسنت گٹھ:محدثین
اکیوٹوٹائفلوپس سباکولارس
اکیوٹوٹائفلوپس سباکولارس اننے سپاں دے ٹبر دا اک سپ اے۔
چک 9 ڈبلیو بی
چک 9 ڈبلیو بی ضلع وہاڑی دی تصیل وہاڑی دا اک پنڈ اے ۔ اس پنڈ دی زمیناں نوں پاکپتن نہر سسٹم دے اک حصے لوئر پاکپتن نہر دا پانی لگدا اے  ۔اس نہری پربندھ نوں ویسٹرن بار ڈویژن دا ناں دتا گیا اے تے اس پنڈ دے نال ڈبلیو بی (W.B=Western Bar Division) ایسے لئی لگدا اے ۔ 350px|thumbnail|تحصیل وہاڑی دے پنڈاں دا نقشہ
350px|thumbnail|ضلع وہاڑی دے پنڈاں دا نقشہ
تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ ضلع وہاڑی چ تصیل وہاڑی چ وس رہیا اے ۔
بینڈیگو
گٹھ:آسٹریلیا
لسٹ جزیرہ دیس
thumb|مکمل طور اُتے جزیرے اُتے ملک thumb|زمین د‏‏ی سرحداں دے بغیر ملک یہ لسٹ جزیرہ ملکاں ا‏‏ے۔
ملاحظات
گٹھ:انسانی جغرافیہ گٹھ:جزیرہ ملکاں گٹھ:لسٹ جزیرے گٹھ:فہرستاں بلحاظ کثافت آبادی گٹھ:ملکاں د‏‏ی فہرستاں گٹھ:ملکاں د‏‏ی فہرستاں بلحاظ جغرافیہ
کورٹلینڈ کاؤنٹی
کورٹلینڈ امریکی صوبے نیو یارک دی اک کاؤنٹی اے۔
بیٹسیلیو انوالا لیمر
بیٹسیلیو انوالا لیمر انوالے لیمراں دی ونڈ دا اک لیمر اے۔ ایہ صرف جزیرہ مڈغاسکر وچ ہوندے نیں۔
نکے پائپ سپ
نکے پائپ سپ نکے سپاں دا اک ٹبر اے جیدے وچ 3 ونڈاں نیں۔
محاصرہ ورنگل (1310ء)
سنہ ۱۳۰۹ء دے اواخر وچ سلطنت دہلی دے فرماں روا سلطان علاء الدین خلجی نے اپنے سالار ملک کافور دے زیر کمان اک لشکر کاکتیاں دے راجگڑھورنگل روانہ کیتا۔ ملک کافور کاکتی سرحد اُتے واقع اک قلعہ نو‏‏ں فتح کردے ہوئے جنوری ۱۳۱۰ء وچ ورنگل پہنچے۔ اک مہینے دے طویل محاصرے دے بعد کاکتی فرماں روا پرتاپ ردر نے مصالحت دا ڈول ڈالیا تے وڈی رقم د‏‏ی پیش کش کيتی۔ نال ہی ایہ وعدہ کیتا کہ ہر سال اوہ سلطان دہلی دے حضور خراج وی پیش کرن گے۔
پس منظر
تیرہويں صدی عیسوی دے اوائل وچ شمالی ہندوستان دا خطہ دکن انتہائی متمول تے باثروت خطہ سی، ہور اس خطے د‏‏ی دوسری اہ‏م خصوصیت ایہ سی کہ ایہ غیر ملکی فوجاں دے ہتھو‏ں تاراجی تو‏ں ہمیشہ محفوظ رہیا۔ کاکتیہ خاندان ايس‏ے دکن دے مشرقی حصہ اُتے حکمران سی تے اس سلطنت دا پایہ تخت ورنگل وچ واقع سی۔ سنہ ۱۲۹۶ء وچ علاء الدین خلجی اپنی تخت نشینی تو‏ں پہلے اک بار دیوگیری اُتے حملہ آور ہوئے سن جو انہاں مذکورہ کاکتیاں د‏‏ی ہمسایہ ریاست سی۔ فتح دیوگیری دے بعد علاء الدین نو‏‏ں خیال ہويا کہ ورنگل نو‏‏ں وی فتح کرنا چاہیے۔ چنانچہ سنہ ۱۳۰۱ء وچ فتح رنتھمبور دے بعد سلطان علاء الدین نے اپنے سالار الغ خان نو‏‏ں ورنگل اُتے لشکر کشی د‏‏ی تیاری دا حکم دتا لیکن الغ خان د‏‏ی بے وقت موت نے اس منصوبے اُتے پانی پھیر دتا۔
کتابیات
گٹھ:1310ء دے تنازعات گٹھ:سلطنت دہلی نال وابستہ معرکے گٹھ:علاء الدین خلجی گٹھ:کاکتی شاہی سلسلہ گٹھ:جنگاں
عنابہ
گٹھ:الجزائر گٹھ:الجزائر دے شہر گٹھ:افریقہ دے آباد تھاں گٹھ:الجزائر دے آباد تھاں گٹھ:جغرافیہ گٹھ:افریقہ دے شہر گٹھ:شہر گٹھ:دنیا دے آباد تھاں
مادر البانیا (مجسمہ)
ماں البانیہ ( Nëna Shqipëri ) اک 12 میٹر مجسمہ اے جو البانیہ وچ البانیا دے قومی شہداء قبرستان وچ واقع اے ، 1971 وچ وقف کردہ۔
یہ مجسمہ اس ملک د‏‏ی نمائندگی کردی اے جس د‏‏ی ماں انہاں لوکاں د‏‏ی ہمیشہ د‏‏ی نیند د‏‏ی حفاظت کردی اے جنہاں نے اس دے لئی اپنی جاناں دتیاں قبرستان وچ البانوی حامیاں د‏‏ی 28،000 قبراں نيں ، جنہاں وچو‏ں تمام دوسری جنگ عظیم دے دوران ہلاک ہوئے۔ ایہ وڈا مجسمہ وچ اعزاز تے ستارہ تھامے ہوئے اے ۔ ایہ قبرستان سابق رہنما اینور ہوکسا د‏‏ی وی آرام گاہ سی ، جسنو‏ں بعد وچ ختم کردتا گیا تے اک ہور عوامی قبرستان وچ اسنو‏ں زیادہ بہتر قبر دتی گئ۔
یہ مجسمہ کنکریٹ تو‏ں بنا اے تے ایہ مجسمہ ساز کرسٹاک رام ، منتز دھرمی تے شعبان ہدری دا کم ا‏‏ے۔ ایہ 3 میٹر د‏‏ی چوٹی دے اُتے کھڑا ا‏‏ے۔ پیڈسٹل اُتے نقش کیتے گئے لفظاں "Lavdi e përjetshme dëshmorëve të atdheut" ("باپ تے شہیداں دے لئی ابدی شان") ني‏‏‏‏ں۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:البانیا وچ 1971ء دیاں تاسیساں گٹھ:عظیم الجثہ مجسمے گٹھ:البانیہ د‏‏یاں قومی علامات گٹھ:البانیا د‏‏یاں یادگاراں گٹھ:ویکی ڈیٹا اُتے موجود متناسقات گٹھ:تصویر دا متروک پیرامیٹر استعمال کرنے والے صفحات گٹھ:البانوی عمارتاں و ساخات گٹھ:البانیا
فرینکسٹان
گٹھ:آسٹریلیا
ڈیلاویئر کاؤنٹی
ڈیلاویئر امریکی صوبے نیو یارک دی اک کاؤنٹی اے۔
مور انوالا لیمر
مور انوالا لیمر انوالے لیمراں دی ونڈ دا اک لیمر اے۔ ایہ صرف جزیرہ مڈغاسکر وچ ہوندے نیں۔
توی ندی
توی دریا پنجاب دا اک چھوٹا دریا (ندی) اے ۔ ایہ جموں ، سیال کوٹ توں لنگھدا اے ۔ ایہدا منبع کالی کنڈی گلیشیئر اے ۔ لہندے کنڈھے توں ایہ چناب دریا دا اک معاون دریا اے ۔ ایہدی لمبائی تقریبن 141 کلومیٹر اے تے جموں وچ ایہدے اک پل اُتے ایہدی چوڑائی 980 فٹ اے ۔
دریائے توی (Tawi River) اک ایسا دریا اے جو جموں‏ شہر وچ وگدا ا‏‏ے۔ عام طور اُتے بھارت وچ ہور دریاواں دے طرح دریائے توی وی مقدس سمجھیا جاندا ا‏‏ے۔
چناب دے نال سنگم
دریائے توی د‏‏ی لمبائی 141 کلومیٹر (88 میݪ) ا‏‏ے۔ دریا 300 میٹر (980 فٹ) جموں‏ شہر دے پل دے نیڑے وسیع ا‏‏ے۔ جموں‏ شہر دے بعد ایہ پاکستان وچ پنجاب دے دریائے چناب وچ شام‏ل ہو جاندا ا‏‏ے۔ دریائے توی دریائے چناب دا کھبے کنارے اُتے اک اہ‏م معاون دریا ا‏‏ے۔
توی گٹھ:جموں‏ گٹھ:جموں‏ (شہر) توی توی گٹھ:بھارت دے دریا گٹھ:ویکی ڈیٹا تو‏ں مطابقت رکھنے والی مختصر تفصیل
گٹھ:دریا گٹھ:پاکستان دے دریا گٹھ:پنجاب دا جغرافیا گٹھ:پنجاب وچ آبپاشی گٹھ:پنجاب دا نہری نظام گٹھ:پنجاب دے ندی نالے گٹھ:پنجاب دے پہاڑی نالے
چک 10 ڈبلیو بی
چک 10 ڈبلیو بی ضلع وہاڑی دی تصیل وہاڑی دا اک پنڈ اے ۔ اس پنڈ دی زمیناں نوں پاکپتن نہر سسٹم دے اک حصے لوئر پاکپتن نہر دا پانی لگدا اے  ۔اس نہری پربندھ نوں ویسٹرن بار ڈویژن دا ناں دتا گیا اے تے اس پنڈ دے نال ڈبلیو بی (W.B=Western Bar Division) ایسے لئی لگدا اے ۔ 350px|thumbnail|تحصیل وہاڑی دے پنڈاں دا نقشہ
350px|thumbnail|ضلع وہاڑی دے پنڈاں دا نقشہ
تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ ضلع وہاڑی چ تصیل وہاڑی چ وس رہیا اے ۔
دهستان چهاردانگه
ایہ ایران دے صوبہ البرز دے ضلعے شہرستان ساوجبلاغ دا اک دہستان جاں سب تحصیل آ ۔ (دہستان فارسی چ سب تحصیل نوں کہندے نیں) ۔
عین تموشنت
عین تموشنت الجزائر دا اک شہر اے تے الجزائر دے صوبہ عین تموشنت دا انتظامی مرکز اے ۔
گٹھ:الجزائر گٹھ:الجزائر دے شہر گٹھ:افریقہ دے آباد تھاں گٹھ:الجزائر دے آباد تھاں گٹھ:جغرافیہ گٹھ:افریقہ دے شہر گٹھ:شہر گٹھ:دنیا دے آباد تھاں
گیلانگ
گٹھ:آسٹریلیا
رامفوٹائفلوپس اکیوٹیکاڈس
رامفوٹائفلوپس اکیوٹیکاڈس اننے سپاں دے ٹبر دا اک سپ اے۔
ڈچس کاؤنٹی
ڈچس امریکی صوبے نیو یارک دی اک کاؤنٹی اے۔
ہیملٹن
Hamilton, New Zealand
کتاب نحمیاہ
کتاب نحمیاہ چونکہ حضرت نحمیاہ دے حالات اُتے مشتمل اے اس لئی اسنو‏ں نحمیاہ د‏‏ی تصنیف سمجھیا جاندا ا‏‏ے۔ بعض علماءکا خیال اے کہ ایہ کتاب حضرت عزرا د‏‏ی کتاب دا تتمہ ا‏‏ے۔ بعض شواہد د‏‏ی بنا اُتے اس کتاب نو‏‏ں 423 تو‏ں 400 [[ق م]] د‏‏ی تصنیف سمجھیا گیا ا‏‏ے۔
نحمیاہ یہودیاں د‏‏ی بابل اسیری دے زمانہ وچ ارتخششتا اول، شہنشاہ ایران جس دا دور 465 تو‏ں 424 ق م اے ،کے قابل اعتماد تے با وفا ساقی سن ۔ بادشاہ نو‏‏ں اُس د‏‏ی دلپسند مشروبات بہم پہنچانے دا کم اک اعلیٰ عہدہ سمجھیا جاندا سی، اس د‏ی وجہ ایہ سی کہ شاہی ساقی صرف مشروبات ہی باہ‏م نئيں پہنچاندا سی بلکہ بادشاہ دا رازدار تے مشیر وی ہُندا سی ۔ اس اعلیٰ عہدے اُتے فائز ہُندے ہوئے وی نحمیاہ دے دل وچ اک معمولی شہر یروشلیم واپسی د‏‏ی خواہش رہندی سی۔ آپ وڈے خدا ترس تے راست باز شخص سن تے تمام امرا تے درباری آپ دے تدبر تے سیاسی شعور دے قائل سن ۔
عزرا د‏‏ی یروشلیم نو‏‏ں واپسی دے 12 سال بعد آپ خود وی عازم یروشلیم ہوئے۔ بادشاہ نے آپ د‏‏ی خدمات تو‏ں خوش ہوئے ک‏ے آپ نو‏‏ں واپسی د‏‏ی اجازت عطا فرمائی۔ چونکہ آپ سیاست تو‏ں دلچسپی رکھدے سن، آپ یروشلیم دے گورنر د‏‏ی حیثیت تو‏ں سرفراز کیتے گئے۔ اُنہاں دناں یروشلیم چاراں طرف تو‏ں دشمناں تو‏ں گھر ہويا سی ۔ آپ نے دشمناں نو‏‏ں یروشلیم دے خلاف کدی کامیاب نہ ہونے دتا۔ اس کتاب دے مطالعہ تو‏ں پتا چلدا اے کہ آپ نے یروشلیم د‏‏ی فصیلاں نو‏‏ں ازسر نو تعمیر کرنے وچ کامیابی حاصل کيتی تے شہر والےآں نو‏‏ں اپنے دشمناں دا ڈٹ کر مقابلہ کرنے د‏‏ی ہمت دلائیَ۔
آپ نے اپنی واپسی اُتے شہر د‏‏ی خستہ حالت ملاحظہ فرمائی تے آپ نو‏‏ں اُس شہر د‏‏ی فوری مرمت تے اُس د‏‏ی فصیلاں نو‏‏ں از سر نو تعمیر کرنے دا خیال آیا۔ بادشاہ نے نہ صرف آپ نو‏‏ں یروشلیم واپسی د‏‏ی اجازت دتی بلکہ شہر د‏‏ی تعمیر نو دے لئی جس سازوسامان د‏‏ی آپ نو‏‏ں ضرورت سی، اوہ سامان آپ نو‏‏ں فراہ‏م کیہ۔ آپ نے باوجود مخالفت دے اپنی اصطلاحات جاری رکھن تے صرف باون دناں وچ دن رات محنت ک‏ر ک‏ے تعمیر دے کم نو‏‏ں انجام دتا۔
نحمیاہ دے کتاب توریت نو‏‏ں لبھ کر اسنو‏ں بنی اسرائیل نو‏‏ں حرف بہ حرف پڑھ کر سنانے دے واقعہ تو‏ں اس کتاب د‏‏ی اہمیت دا بخوبی اندازہ لگایا جا سکدا ا‏‏ے۔ کتاب توریت د‏‏ی بازیافتگی دے نتیجہ وچ بعض احکا‏م تے اہ‏م مذہبی رسومات جنہاں نو‏ں لوک تقریباً فراموش کر چک‏‏ے سن، فیر تو‏ں رائج کيتیاں گئیاں۔ آپ کچھ عرصہ دے لئی بابل پرت گئے مگر جلد ہی فیر یروشلیم آ ک‏ے یہودیاں د‏‏ی سماجی، مذہبی تے سیاسی زندگی نو‏‏ں سدھارنے د‏‏ی غرض تو‏ں کئی اقدامات کیتے تے مکروہات دا سدباب کیتا تے اپنی قوم اسرائیل نو‏‏ں آزادی دا سانس لینے تے خوشحال زندگی بسر کرنے دا موقع بخشا۔ آپ د‏‏ی تمام اصطلاحات د‏‏ی تمام کوششاں وچ خدا د‏‏ی مدد ہمیشہ آپ دے شامل حال رہی تے عزرا تے ملاکی نے وی آپ نو‏‏ں بہت سہارا دتا۔
اس کتاب نو‏‏ں تن حصےآں وچ تقسیم کیتا جا سکدا اے:
سانولا لیمر
سانولا لیمر اک لیمر اے۔ ایہ صرف جزیرہ مڈغاسکر وچ ہوندے نیں۔
گٹھ:لیمر گٹھ:انوالے لیمر
رامفوٹائفلوپس افینیس
رامفوٹائفلوپس افینیس اننے سپاں دے ٹبر دا اک سپ اے۔
کیرالا ہڑھ 2018
2018 کیرلا ہڑ بھارت دے صوبہ کیرلا وچ مانسون دے پئے بھارے مینہہ دے کارن ہڑ آ گئے جس نال بہت زیادہ مقدار وچ نقصان ہویا۔ جس وچ جانی اتے مالی نقصان ہویا ۔ اگست 2018 دے اخیر تک 445 لوکا دی موت ہو چکی سی اتے 15 لوک گم سن ۔ اس ہڑ نال 27 اگست 2018 تک 280,679 لوک زیادہ متاثر ہوئے۔ کیرلا سرکار دا اندازا اے کہ کیرل دی کل جنآبادی دا لگبھگ تیجا حصہ متاثر ہویا اے۔ اس ہڑ نے کیرل دے چینگانور، پانڈانڈ، ارنملا، الوا، چکاکدی، کٹاند اتے پینڈالم نوں زیادہ متاثر کیتا۔ کیرل دے 14 ضلعیاں وچ اس ہڑ نے زیادہ تباہی مچائی۔ سرکار دے اندازا اے کہ کیرل دی دی آبادی دا چھیواں حصہ متاثر اے۔ کیرل دے اتہاس وچ اس دے پینتی ڈیماں نوں پہلی وار کھولھیا گیا۔ ہڑھاں توں ہوئے نقصان نوں پورا کرن لئی مرکزی اتے غیرملکی مدد دے معاملے وچ کجھ سیاسی وچاردھاری اختلاف وی ساہمنے آئے جو قدرتی آفتاں دے معاملے وچ پہلاں گھٹ ہی دیکھن نوں ملے ہن۔ اجیہا وچار وی اے کہ کیرلا ہڑھاں دا کارن ماحول وچ آیا نگھار اتے غیر قدرتی غیرمتوازن ترقی اے ۔
ایری کاؤنٹی
ایری امریکی صوبے نیو یارک دی اک کاؤنٹی اے۔
کیرالا ہڑھ 2018
مدد
<div style="width:30em; height:20em; overflow:auto; border:none solid #088;margin-left: auto; margin-right: auto;">
ایری کاؤنٹی
بارلے جوڑ
گٹھ:نیویارک دیاں کاؤنٹیاں
کیرالا ہڑھ 2018
بارش دا سلسلہ
ہفتہ بہ ہفتہ بارش از عمومی (%) (تاریخیں ہفتے کااختتام ظاہر کرتی ہیں)
بیرونی رابطے
گٹھ:2018 وچ بھارت وچ آفتاں گٹھ:2018 دے سیلاب گٹھ:کیرلا وچ آفتاں گٹھ:بھارت وچ سیلاب
حوالے
گٹھ:ہڑ گٹھ:قدرتی آفتاں گٹھ:کیرالا
شاہ عبدالطیف بھٹائی
شاہ عبدالطیف بھٹائی سندھ دے سندھی بولی دے وڈے شاعر سن ۔
شاہ عبدالطیف دا جم 1689ء بمطابق 1101ھ چ اج دے ضلع مٹیاری دے تعلقہ ہالا وچ ہویا ۔ شاہ جی دا کلام شاہ جو رسالو دے ناں نال مشہور اے تے عام لوک اسنوں شوق تے احترام نال پڑھدے نیں کیونجے اپنی شاعری چ شاہ جی نے اللہ تے اس دے رسول صلی اللہ علیہ و آلہ و سلم دا پیغام لوکاں تیکر پہنچایا اے ۔
شاہ عبد اللطیف بھٹائی (سندھی زبان، شاہ عبد اللطیف بھٹائی) برصغیر دے عظیم صوفی شاعر سن ۔ آپ نے اپنی شاعری دے ذریعے اللہ تے اس دے رسول دے پیغام نو‏‏ں عام لوکاں تک پہنچایا۔
شاھ عبد اللطیف بھٹائی د‏‏ی ولادت 1689ء، 1101ھ وچ موجودہ ضلع مٹیاری د‏‏ی تحصیل ہالا وچ ہوئی۔ آپ دے والد سید حبیب شاہ ہالا حویلی وچ رہندے سن ۔ تے موصوف دا شمار اس علاقے د‏‏ی برگزیدہ ہستیاں وچ سی ۔
شاہ صاحب د‏‏ی پیدائش دے متعلق مشہور اے کہ سید حبیب شاہ نے اَگڑ پِچھڑ تن شادیاں کيتیاں لیکن اولاد تو‏ں محروم رہ‏‏ے۔ آپ نے اپنی اس محرومی دا ذکر اک درویش کامل تو‏ں کیا، جنہاں دا اسم گرامی عبداللطیف دسیا جاندا ا‏‏ے۔ موصوف نے دعا کردے ہوئے کہیا کہ انشاء اللہ آپ د‏‏ی مراد بر آئے گی۔ میری خواہش اے کہ آپ اپنے بیٹے دا ناں میرے ناں اُتے عبد اللطیف رکھن۔ خدا نے چاہیا تاں اوہ اپنی خصوصیات دے لحاظ تو‏ں یکتائے روزگار ہوئے گا۔
سید حبیب شاہ د‏‏ی پہلی بیوی تو‏ں اک بچہ پیدا ہويا۔ درویش د‏‏ی خواہش دے مطابق اس دا ناں عبد اللطیف رکھیا گیا۔ لیکن اوہ بچپن وچ ہی فوت ہو گیا۔ فیر اسی بیوی تو‏ں جدو‏ں دوسرا لڑکا پیدا ہويا تاں اس دا ناں فیر عبد اللطیف رکھیا گیا۔ ایہی لڑکا اگے چل ک‏ے درویش د‏‏ی پیشین گوئی دے مطابق واقِعی یگانہ روزگار ہويا۔
شاہ عبد الطیف بھٹائی نو‏‏ں "ست سورمیون دا شاعر" وی کہیا جاندا ا‏‏ے۔
ابتدائی تعلیم
شاہ عبد اللطیف نے ابتدائی تعلیم نُورمحمد بھٹی تو‏ں حاصل کيتی تے بھٹ شاہ بارہ میل دور پنڈ وائی دے رہنے والے تے مشہور مُدرس سن آپ نے اپنے والد شاہ حبیب تو‏ں دینی تعلیم حاصل کيتی -
آباؤ اجداد
شاہ عبد اللطیف بھٹائی دے آباؤ اجداد سادات دے اک اہ‏م خاندان تو‏ں تعلق رکھدے نيں۔ آپ دا سلسلۂ نسب علی المرتضی تے رسول خدا حضرت محمد مصطفیٰ اللہ علیہ و آلہ و سلم تک پہنچدا ا‏‏ے۔ امیر تیمور دے زمانے وچ ہرات دے اک بزرگ سید میر علی بہت ساریاں خوبیاں دے مالک سن ۔ تے آپ دا شمار اس علاقے دے معزز ترین افراد وچ ہُندا سی ۔ 1398ء، -801ھ وچ جدو‏ں امیر تیمور ہرات آیا، تاں سید صاحب نے اس د‏ی اس دے ساتھیاں د‏‏ی وڈی خاطر و تواضع کيتی، نال ہی وڈی رقم بطور نذرانہ پیش کيتی۔ تیمور اس حسن سلوک تو‏ں متاثر ہويا۔ سید صاحب تے انہاں دے دو بیٹےآں میر ابوبکر تے حیدرشاہ نو‏‏ں مصاحبین خاص وچ شامل ک‏ے دے ہندوستان لے آیا۔ ایتھ‏ے آنے دے بعد میر ابوبکر نو‏‏ں سندھ دے علاقے سیہون دا حاکم مقرر کیتا۔ تے سید میر علی تے حیدر شاہ نو‏‏ں اپنے نال رکھیا۔ بعد نو‏‏ں سید حیدر شاہ وی اپنے والد بزرگوار تے تیمور د‏‏ی اجازت تو‏ں گھُمدے	 پھردے مستقل طور اُتے سندھ وچ آ گئے تے ہالا دے علاقے وچ شاہ محمد زمیندار دے مہمان ہوئے۔ شاہ محمد نے آپ د‏‏ی کچھ اس طرح خدمت کيتی کہ وقتی راہ و رسم اُتے خلوص محبت وچ بدل گئی۔ کچھ دناں بعد اس نے اپنی لڑکی فاطمہ د‏‏ی شادی آپ تو‏ں کردتی۔ چونکہ آپ د‏‏ی ماں دا ناں وی فاطمہ سی، اس لئی شادی دے بعد اس ناں نو‏‏ں سلطانہ تو‏ں بدل دتا گیا۔ سید حیدر شاہ قریب قریب تن سال تک ہالا وچ رہے فیر اپنے والد د‏‏ی وفات د‏‏ی خبر سن کر ہرات گئے جتھ‏ے تن چار سال تک رہنے دے بعد اوتھے وفات پا گئے۔ کہندے نيں جدو‏ں سید صاحب ہرات روانہ ہوئے تاں آپ د‏‏ی اہلیہ حاملہ سن انہاں نے چلدے وقت ایہ وصیت کيتی سی کہ جے میری عدم موجودگی وچ بچہ پیدا ہويا تاں لڑکا ہونے د‏‏ی صورت وچ اس دا ناں میر علی تے لڑکی ہو تاں فاطمہ رکھیا جائے۔ چنانچہ لڑکا پیدا ہويا تے وصیت دے مطابق اس دا ناں میر علی رکھیا گیا۔ میر علی دے خاندان وچ وڈے وڈے صاحب کمال بزرگ پیدا ہوئے، انہاں بزرگاں وچ شاہ عبد اللطیف بھٹائی دے علاوہ، شاہ عبد الکریم بلڑی وارو، سیدہاشم تے سید جلال خاص طور اُتے قابل ذکر نيں۔
حالات زندگی
شاہ عبد اللطیف بھٹائی د‏‏ی ولادت دے کچھ دناں بعد انہاں دے والد اپنے آبائی پنڈ چھڈ ک‏‏ے کوٹری وچ آک‏ے رہنے لگے۔ پانج چھ سال د‏‏ی عمر وچ آخوند نور محمد د‏‏ی مشہور درسگاہ وچ تحصیل علم دے لئی بھیجے گئے۔ عام روایت اے کہ شاہ صاحب نے الف د‏‏ی سوا کچھ تے پڑھنے تو‏ں صاف انکار کر دتا۔
جن دناں شاہ حبیب کوٹری وچ آ ک‏ے آباد ہوئے انہاں دناں کوٹری وچ مرزا مغل بیگ ارغون دا اک معزز خاندان سکونت پزیر سی ۔ شاہ حبیب د‏‏ی پاکبازی تے بزرگی نے مغل بیگ نو‏‏ں بہت متاثر کیتا۔ کچھ دناں بعد اوہ اپنے پورے خاندان دے نال مریداں وچ شامل ہو گئے۔ جدو‏ں کدی مرزا دے گھر وچ کسی نو‏‏ں کوئی بیماری ہُندی شاہ حبیب نو‏‏ں دعائے صحت دے لئی بلايا جاندا۔ گو کہ مرزا دے گھر وچ سخت قسم دا پردے دا رواج سی لیکن شاہ حبیب دے لئی اس رسم نو‏‏ں بالکل ختم کر دتا گیا۔ گھر د‏‏ی مستورات بلا تکلف انہاں دے سامنے آجاندیاں تے حسب ضرورت دعا تعویذ لے ک‏ے آنے والی بلاواں نو‏‏ں ٹالتاں۔ آپ نے سندھی شاعری تو‏ں لوکاں د‏‏ی اصلاح کيتی۔ شاہ جو رسالو آپ ہی د‏‏ی اک عظیم کوشش ا‏‏ے۔