cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
تھیئٹر اولمپکس، 2018
اس پس منظر وچ دیکھیئے تاں جو 'تھئیٹر المپک' کروایا جا رہا اے، اوہ صرف ایہہ نہیں اے کہ قومانتری ناٹکاں نوں بھارت لیاندا جا رہا اے، بلکہ ایہہ بھارتی ناٹکاں نوں بھارتیاں تک پہنچاؤن دی وی کوشش اے۔ کیندرے کہندے ہن، 'اسیں ایہہ ڈھول وجاؤندے رہندے ہاں کہ ساڈے کول سال 2000 پرانا ناٹک اتہاس اے، پر گل تاں تدے بنیگی جدوں اسیں اس نوں دکھاوانگے، مُتحرک کراںگے۔ بھارتی ناٹک نوں ہوند وچ لیاؤن لئی اک 'دھکے' دی ضرورت اے اتے میں سمجھدا ہاں کہ اس 'تھئیٹر المپکس' نال اس طرحاں ہو جاویگا۔'
بھارتی ناٹکاں دی وڈی ہستی ارندھتی ناگ، جنہاں نوں 'تھئیٹر المپکس' لئی سدا وی دتا گیا اے، نوں وی طریقاں وغیرہ دا پتہ نہیں اے۔ اتوں ایہہ دیش دے کہڑے-کہڑے 17 شہراں وچ کہڑا-کہڑا ناٹک ہو رہا اے، بارے وی تن دن تک پتہ نہیں سی۔ جدوں جانکاری دا اینا سنکٹ اے تاں پھر درشک ناٹک دیکھن کویں آؤنگے، جنہاں دی موجودگی تے تعریف ہی سفلتا دا بنیاد ہندی اے۔ پر کیندرے نوں یعقین اے کہ سبھ کجھ ٹھیک ہو جاویگا، شاید جگاڑ لگ جائیگا۔ ماہراں دا کہنا اے کہ اینا وڈا بندوبست این۔ ایس۔ ڈی۔ نوں نہیں دتا جانا چاہیدا سی، جس دا کم صرف سکھیا حاصل کرنا ہی اے۔ پر این۔ ایس۔ ڈی۔ دے پکھ وچ ایہہ گل ضرور جا سکدی اے کہ اوہ ہر سال 'بھارت رنگ اتسوَ' دا چنگا بندوبست کردا اے۔ پھر ذمہ واری کیندرے اتے رتن تھیام، کلا ڈریکٹر، دی اے جو تھیٹر نال ہی جڑے ہوئے لوک ہن۔ اوہ نوکرشاہ نہیں ہن، اوہناں نوں تاں ناٹکاں دا جنونّ اے۔ بھارت کئی بولیاں تے سبھیاچاراں دا دیش اے۔ ساریاں نوں شامل کرنا تے خوش رکھنا مشکل کم اے۔ ایہہ وی پربندھکاں لئی سردردی اے۔ پھر اج دی اکھوتی سنسکاری سرکاری وچ سینسرشپ دا وی مصلیٰ اے جو اسیں وکھ-وکھ فلم میلیاں وچ دیکھ چکے ہاں۔
وامن کیندرے کہہ تاں رہے ہن کہ کوئی سینسرشپ نہیں اے صرف عامَ سمت نردیش ہن کہ ننگیز تے دیس مخالف کجھ نہیں ہووےگا، پر جو سرکار تے پارٹی اپنے-اپنے نوں دیس دا بدل مندی اے اس لئی کجھ وی 'دیس مخالف' ہو سکدا اے اتے پھر جیکر نوجواناں وچ خراب پربندھ دے متعلق غیررضا مندی نہیں ہوویگی تاں اوہ اپنی کلا دا امان داری نال مظاہرہ کویں کرنگے۔ فلحال، بہتر تاں ایہہ ہندا اے کہ این۔ ایس۔ ڈی۔ اک گروپ نوں تعینات کردی جو دیش دا دورہ کرکے اس 'تھئیٹر المپکس' لئی چنگے تے معیاری ناٹکاں دی چون کردا۔ پر ہن لگدا اے کہ 20 بھارتی بولیاں دے ناٹک جو 'تھئیٹر المپکس' دا حصہ بننگے، اوہ بناں حوالہ دے صرف بااثر ہی رہِ جانگے۔ انجھ سماگم شروع ہون توں پہلاں ہی نراشا ظاہر کرنا چنگا نہیں اے بھاویں کہ سارے اشارہ نانہہ-پکھی ہون۔
باہرلےجوڑ
گٹھ:آرٹ
کولمبس
جم پل
وڈا سمندر اوقیانوس وچ سفر وچ اوہنے کناری جزیرے دے بوٹے ویکھے جیہڑے تیز ہوا باجوں لیندے ول مڑے ہوۓ سن. سپین دے اتر لیندے ول جلیقیا دے سمندری کنڈے تے اوہنے رکھاں نوں تیز ہوا باجوں چڑھدے ول مڑے ویکھیا تے اوہنے ایہ سوچیا جے اگر کناری ولوں جہاز نوں لیندے ول پایا جآے تے ایشیاء ول اپڑیا جاسکدا جے اوہ ناں مل تے اتلی ہوا دے زور واپس سپین اپڑیا جاسکدا اے۔ آپنی ایہ سوچ اوہنے پرتگال دے بادشاہ اگے رکھی تے اوہدے کولوں تن تکڑے جہاز تے اک ورے دا ویلہ منگیا تاں جے اوہ اوقیانوس دے پار جاسکے ایشیاء اپڑ سکے تے واپس آسکے۔ بادشاء نوں صلا دینوالیاں نے اوہدے ویونت وچ کیڑے کڈے۔ 1488 وچ اوہنے فیر پرتگال دی باشاہ ایس بارے آکھیا پر اودوں بارٹولومو ڈیاس افریقہ دے تھلے توں ایشیاء ول جان دا راہ لب چکیا سی تے ایس لئی اوہدی گل فیر ناں سنی کئی۔
کولمبس لوکراج جنوآ تے لوکراج وینس اپنی ایہ سوچ لے کے گیا پر ایہ دیس وی ناں منے۔ کولمبس اپنے پرا نوں انگلیںڈ دے بادشاہ کول پیجدا اے  ایس سوچ نال پر اوتھے وی اوہدی گل ناں سنی گئی۔ کولمبس فیر سپین دے بادشاہ فرڈیننڈ تے ملکہ ازابیلا نوں 1 مئی 1486 نوں ملدا اے تے اپنے ویونت بارے دسدا اے ۔ ایہنے دا صلا دینوالے وی بادشاہ تے ملکہ نوں ایس ویونت بارے ایہ کیندے نیں جے ایہ چل ٹھیک نئیں۔ بادشاہ تے ملکہ کولمبس تے اوہدی سوچ  نوں ہتھوں وی گوانا نئیں جاندے سن  تے اوہ اوہنوں سلانہ 12000 ماراویدی دیندے نے تے 1489 وچ اوہدا پورے سپین وچ رہنا تے کھان پین مفت کردیندے نیں۔ کولمبس سپین دے دربار وچ اپنی سوچ ول لوکاں نوں کھجدا ریندا اے تے 1492 وچ سپین وچ مسلماناں دے آخری گڑھ غرناطہ تے مل مارن مگروں سپین دا بادشاہ تے ملکہ اوہدا ہتھ پھڑدے نیں۔ ایس ویونت لئی ادھے پیسے اطالوی بپاری دیندے نیں تے ادے سپین ولوں آندے نیں۔ ایس کم دی جت ہون تے کولمبس نے سمندری ایڈمرل بنیا سی تے ایس کم چوں ہون والے منافے چوں 10٪ حصہ اوہدا ہونا سی۔
جیون
کرسٹوفر کولمبس اک بحری مہم جو سی جس نے 15 ويں صدی وچ امریکا نو‏‏ں دریافت کيتا۔ اوہ 1451ء وچ جنوا اٹلی وچ پیدا ہويا۔ سپین دے قشتالوی عیسائی حکمراناں د‏‏ی ملازمت وچ رہیا۔ ملکہ ازابیلا تے فرڈینینڈ نے اسنو‏ں چھوٹے جہاز دئیے جنہاں تو‏ں اس نے 1492ء وچ امریکا دریافت کيتا۔ کولمبس د‏‏ی اس دریافت نے دریافتاں، مہم جوئی تے نوآبادیاں دا اک نواں سلسلہ کھولیا تے تریخ دے دھارے نو‏‏ں بدل دتا۔
چودہ سال د‏‏ی عمر وچ بحری زندگی دا آغاز کيتا تے بحیرہ روم، ازورس تے شمالی سمندراں دا سفر کيتا۔ 1474 وچ اس نے مغرب د‏‏ی طرف سفر کرکے ہندوستان پہنچنے دا ارادہ کيتا تے اس غرض دے لئی یورپ دے بعض شاہی درباراں تو‏ں مالی امداد دا طالب ہويا لیکن کامیابی نہ ہوئی۔ آخر 1496ء وچ ہسپانیہ دے بادشاہ فرڈننڈ تے اس د‏ی ملکہ ازابیلا اس د‏ی مدد اُتے آمادہ ہوگئے تے اوہ ايس‏ے سال 3 اگست نو‏‏ں ہیولوا دے مقام تو‏ں روانہ ہوگیا۔ ساندا میریا اس دا اپنا جہاز سی تے اس دے نال نینا تے نپٹا دو تے چھوٹے چھوٹے جہاز وی سن ۔جزائر کینیری وچ تھوڑی دیر ٹھہرنے دے بعد ایہ لوک 6 ستمبر نو‏‏ں مغرب د‏‏ی طرف روانہ ہوئے تے 12 اکتوبر نو‏‏ں انہاں نو‏ں جزیرے بہاما دا مقام سان سا لویڈور نظر آیا۔ کولمبس نے اتر کر فرڈی نینڈ تے ازابیلا دے ناں تو‏ں انہاں جزیرے اُتے قبضہ کرلیا تے تریخ دے اک نويں دور د‏‏ی بنیاد رکھی۔ انہاں مہماں وچ کولمبس نے وڈی دولت فراہ‏م د‏‏ی تے وڈا ناں پیدا کيتا۔ آخری سفر دے دو سال بعد 20 مئ 1506 نو‏‏ں ویلاڈولڈ دے مقام اُتے اس دا انتقال ہوگیا۔
کولمبس نو‏‏ں دفنانے دے حوالے تو‏ں وی کئی دلچسپ پہلو نيں۔کرسٹوفر کولمبس نے اپنی وصیت وچ کہیا سی کہ اسنو‏ں امریکا وچ دفن کيتا جائے۔ لیکن 1506 وچ امریکا وچ کوئی خاطر خواہ چرچ موجود نئيں سی اس لئی اسنو‏ں ابتدائی طور اُتے سپین دے شہر وچ دفنایا گیا۔ بعد وچ سیول دے مقام اُتے دفنایا گیا۔ سنہ 1542 وچ اس د‏ی لاش نو‏‏ں کڈیا گیا تے سینٹو ڈومنگو (جو اج کل ڈومینکن ریپبلک اے ) وچ دفنایا گیا۔ ستارہويں صدی دے آخر وچ سپین دے کچھ حصے اُتے بشمول سینٹو ڈومنگو اُتے فرانس دا قبضہ ہوئے گیا۔ کرسٹوفر د‏‏ی لاش نو‏‏ں کڈ ک‏ے کیوبا لیایا گیا۔ جدو‏ں کیوبا نے آزادی حاصل کيتی تاں اس د‏ی لاش نو‏‏ں 1898 وچ سیوِل دے کتھیڈرل وچ دفنایا گیا۔ ۔ اُتے ڈومینکن ریپبلک وچ کولمبس د‏‏ی باقیات اک بکس وچ نيں۔ جس وچ اس د‏ی ہڈیاں نيں جنہاں اُتے لکھیا اے ’کرسٹوفر کولمبس‘۔ سائنسداناں نے سیوِل وچ جو لاش دفن کيتی گئی اے اس دا ڈی این اے ٹیسٹ کيتا تاں معلوم چلا اے کہ اوہ کولمبس دے بھائی ڈی ایگو د‏‏ی ا‏‏ے۔ دوسری جانب ڈومینکن ریپبلک وچ لاش دا ڈی این اے کدی نئيں لیا گیا۔
امریکا تے یورپ وچ اج وی کولمبس د‏‏ی یاد وچ مجسمے آویزاں نيں۔ تے امریکا وچ یورپین د‏‏ی آمد والے دن نو‏‏ں یاد گار دے طور اُتے منایا جاندا ا‏‏ے۔ تے کولمبس نو‏‏ں بطور ہیرو اس اُتے خوب مقالے لکھے جاندے نيں۔جس وچ بہت زیادہ مبالغہ آرائی تو‏ں کم لیا جات ا‏‏ے۔ لیکن میری طرح تریخ دے اکثرحقیقت شناس اسنو‏ں ہیرہ نئيں مندے۔
کیونجے ایہ تصویر دا اک رخ اے ۔تصویر دا دوسرا رخ انتہائی خوفناک خونریزی تو‏ں تعبیر کيتا جاندا ا‏‏ے۔ کیونجے کولمبس د‏‏ی امریکا دریافت دے بعد جو ظلم وستم دے پہاڑ امریکا دے اصل باسی ریڈ انڈینزRed Indians اُتے توڑے گئے ۔ اس د‏ی مثال وی تریخ وچ کم ہی ملدی ا‏‏ے۔ اس اُتے وی کوشش کراں گا۔کہ اپنے دلچسپ معلومات پیج دے دوستاں نو‏‏ں اس د‏ی تفصیل جلد بتا سکےآں۔ سر دست اِنّا کہنا چاہواں گا۔
اس کولمبس نےنے مقامی آبادی دے نال بدترین سلوک اختیار کيتا، انہاں نو‏ں قتل کيتا تے غلام بنایا حالانکہ ریڈ انڈینز نے اس دا ساتھیاں سمیت خیرمقدم کيتا سی تے انہاں نو‏ں کھانا تے رہائش وی فراہ‏م کيتی۔ ایسی شخصیت نو‏‏ں ہیرو دا درجہ دینا میرے خیال وچ تریخ تو‏ں زیادتی ہوئے گی۔ کولمبس نےاپنے پہلے سفر اُتے مقامی باشندےآں نو‏‏ں اغوا کيتا تے انہاں نو‏ں اسپین لے جاک‏ے بطور غلام ہسپانوی حکمراناں نو‏‏ں تحفتاً پیش کر دتا۔ اس نے مقامی آبادی تو‏ں حتی الامکان سونا وی پرت کر اپنے نال لے گیا۔ تے جو کچھ ہیٹی وچ ہويا اوہ وی دل دہلا دینے والا ا‏‏ے۔
1495ء وچ جدو‏ں اوہ ہیٹی پہنچیا تاں اراوک قبیلہ اس دے مظالم دا نشانہ بنیا۔ اس دے سپاہیاں نے درجناں نو‏‏ں ٹھکانے لگیا دتا، چھڈے گئے کتے انہاں دے سینے تے پیٹ چیر پھاڑ دیندے، تے جھاڑیاں وچ چھپے مفرور مقامی باشندےآں دا پِچھا کردے۔ اس بدترین قتل عام دا نتیجہ ایہ ہويا کہ دو سال دے اندر اندر ہیٹی د‏‏ی نصف آبادی دا خاتمہ ہوئے گیا۔ 1650ء تک ہیٹی وچ کوئی مقامی باشندہ نہ بچا۔ کولمبس بطور انعام اپنے افسران نو‏‏ں مقامی عورتاں دے نال زیادتی کرنے د‏‏ی پیشکش کردا۔ ہیٹی وچ غلاماں دے ہسپانوی باشندےآں دے نال زبردستی جنسی تعلقات استوار کرائے جاندے۔ کولمبس لُٹ مار دے کے واپس تاں چلا گیا۔ لیکن
ایشیاء دی کھوج
منگول سلطنت دے راج وچ بپاریاں لئی امن سی تے اوہ ریشمی سڑک تے چین، ہندستان تے انڈیز توں بپار دا سمان یورپ اپڑاندے سن۔ ایشیاء توں ریشم، کاٹن، چینی مٹی دے پانڈے، افیم تے مصالے یورپ آندے سن۔ 1453 وچ عثمانی ترکاں نے جدوں قسطنطنیہ تے مل ماریا تے یورپ لئی کجھ چر لئی ایہ راہ رک گئی تے یورپی لوک ایہناں شیواں نوں لین لئی ہور راہ لبھن لگ پۓ۔ 1470 وچ فلورنسی تارہگرو پالو ڈل پوزو ٹوسکانیلی نے پرتگال دے بادشاہ افونسو پنجویں نوں ایہ آکھیا جے لیندے ول جاؤ تے ملوکو جزیرے، چین تے جپان چھیتی اپڑیا جاسکدا اے۔ پرتگالی کھوجی جوان دوجے دی آگوی تھلے چڑھدے ول افریقہ دے تھلیوں ہوکے چڑھدے ول جان بارے پکے پربندھ بنارۓ سن۔ ایس وچ وڈا کم اودوں ہویا جدوں اک پرتگالی کھوجی بارتولومیو ڈیاس اپنے سمندری جہاز نال افریقہ دے دکھنی تھاں چنگی آس سرا تے 1488 نوں اپڑدا اے۔ ایسے ویلے وچ 1480 دے دھاکے وچ کولمبس دے بھرا نوں ٹوسکانیلی دی سوچ دی دس پیندی اے تے اوہوی ہندستان ول اپڑن دا اک اپنا پربندھ دیندا اے۔ ایہ بحر اوقیانو‎س ولوں ہندستان اپڑن دا پربندھ سی پر ڈیاز دی افریقہ دے دوالیوں ہوکے ہندستان پونچن نے اوقیانوس راہیں ہندستان جان دے پربندھ نوں رپھڑ وچ پادتا۔
1485 وچ کولمبس نے اپنا ویونت پرتگال دے بادشاہ جوان دوجے اگے رکھیا تے ایہ آکھیا جے اوہنوں بادشاہ تن پینڈے سمندری جہاز دیوے تے اک ورے دا ویلہ جیدے وچ اوہ لیندے ولوں ہندستان اپڑے تے مڑے۔ کولمبس نے ایہ وی آکھیا جے اوہنوں سمندری ایڈمرل بنایا جاوے، تے جیہڑی تھاں اوہ لبھے اودا گورنر تے اوس تھاں جناں ٹیکس ملے 10واں حصہ اوہدا ہویگا۔ بادشاہ نے اپنے گروواں اکے ایہ ویونت رکھیا پر اوہناں کولمبس دی گل رد کردتی جے کولمبس نے جیہڑا پاندھی پینڈا 2,400 میل(3,860 کلومیٹر) دسیا اے اوہ بؤں تھوڑا اے۔ 1488 وچ اوہنے پرتگالی دربار اگے اپنی گل فیر جھیڑی پر اوہدوں تک بارتولومیو دیاز افریقہ دے تھلیوں ایشیاہ تک اپڑن دا راہ لبھ جکیا سی تے ایس لئی کولمبس دی دال نہ گلی۔ کولمبس لوکراج جنوآ تے لوکراج وینس اپنا ویونت لے کے گیا پر اوہدی نہ سنی گئی۔ اوہنے اپنے بھرا نوں انگلینڈ ہنری اٹھویں دے دربار وج بھجوایا پر اوہ وی خالی ہتھ مڑیا۔
1 مئی 1486 نوں اوہ سپین دے بادشاہ فرڈیننڈ تے ملکہ ازابیلا نوں ملدا اے تے اپنا ویونت اوہناں اگے رکھدا اے۔ اوہناں دے درباری اوہدی ویونت وچ کیڑے کڈھدے نیں پر بادشاہ تے ملکہ کولمبس نوں ہتھوں گوانا نہیں چاہندے سن تے ناں ای اوہدا ویونت کسے ہور دے ہتھ لگن دینا چاہندے سن تے ایس لئی اوہ کولمبس نوں 12,000 مارویدی دا سلانہ وظیفہ دیندے نیں تے 1489 وچ اوہنوں اک جٹھی دیندے نیں جیدے وچ ایہ لکھیا سی جے کولمبس پورے دیس وج جتھے وی جاۓ اوہنوں کھانا تے رہن دی تھان مفت دتی جاۓ ۔
سمندری سفر
کولمبس نے ہسپانوی دربار وچ اپنا گل نوں منوان لئی لوکاں نون ملدا ریا تے اوہنوں جنوری 1492 نوں اودوں جت ہوئی جدوں ازابیلا تے فرڈیننڈ انتمی اسلامی تھاں غرناطہ تے مل مارچکے سن اوہ قرطبہ وچ کولمبس نوں ملدے نیں تے اوہدا ہتھ پھڑدے نیں۔ ادھے پیسے اطالوی بپاری لاندے نیں نے ریندے سپین والے کٹھے کرکے دیندے نیں۔ اپریل 1492 وچ اوہدے نال لکھ کے وعدھ کیتا جاندا اے جے اوہنوں نویں لبھن والے تھانواں دا گورنر بنایا جائیگا، سمندری ایڈمرل آکھیا جائیگا تے نویں تھاں وجوں ٹیکس دی پیسیاں وچوں اوہدا حصہ ہویگا۔ کولمبس نوں پر 1500 وج پھڑ لیا گیا تے اوہنوں اوہدے عہدے توں ہٹا دتا گیا۔ کولمبس تے اوہدے نیانیاں دا چگڑا ہسپانوی تاج نال چوکھے چر تک جھلیا۔
1492 تے 1503 دے وشکار کولمبس نے قسطیلیہ دے بادشاہ دی ہلا شیری تھلے سپین تے امریکہ دے وشکار چار چکر لاۓ تے ایہناں نے امریکہ دی کھوج تے ایدے یورپی لوکاں دے وسن د مڈھ رکھیا۔ کولمبس ایہو ای کیندا تے سمجھدا رہیا جے اوہنے ایشیاء لبھیا اے ایس باجوں کسے ہور دے ناں تے ایس تھاں دا ناں امریکہ پیا۔
بحرِ اوقیانوس وچ اسفار
1492 تے 1504 دے درمیان ، کولمبس نے اسپین تے امریکا دے وچکار چار دور-سفر مکمل کیتے ، ہر سفر بحری جہاز دے ولی عہد د‏‏ی سرپرستی وچ سی۔ اپنے پہلے سفر اُتے ، اس نے امریکا نو‏‏ں آزادانہ طور اُتے دریافت کيتا۔ انہاں سفراں نے یورپ د‏‏ی تلاش تے امریکا د‏‏ی نوآبادیات دے آغاز نو‏‏ں نشان زد کيتا ، تے ایہ دریافت دا دور تے مغربی تریخ دونے دے لئی اہ‏م اے.
thumb|کرسٹوفر کولمبس دے [[بحر اوقیانوس|بحرِ اوقیانوس وچ اسفار۔]] thumb|کرسٹوفر کولمبس [[ہسپانیہ|ہسپانوی تاج قشتالہ د‏‏ی ملکہ ازابیلا اول تے اس دا خاوند تاج اراغون دے بادشاہ فرڈینینڈ دے دربار وچ پیش ہُندے ہوئے۔ ]] پہلا سفر
3 اگست 1492 دیشام نوں کولمبس دکھنی سپین دی تھاں پیلوس ڈی لا فرنٹیرا توں تن سمندری جہازاں سانتا ماریا، پنٹا تے نینا نال چلدا اے تے کناری جزیرے تے اپڑدا اے اوتھے جہازاں دی مرمت تے کھان پین لے کے 6 ستمبر نوں چلدا اے تے 5 ہفتے دے سفر مگروں 12 اکتوبر نوں اوہناں نوں سکی زمین دسدی اے۔ ایہ بہاماز دا جزیرہ سان سیلواڈور سی اوتھوں دے دیسی لوک پر امن سن۔ 28 اکتوبر نوں اوہ کیوبا اپڑیا۔ 5 دسمبر نوں اوہ ہسپانولا اپڑدا اے  25 دسمبر نوں سانتا ماریا زمین تے چڑھ جاندا اے تے اوہنوں چھڈنا پیندا اے۔ اوتھے کولمبس 39 بندے جھڈدا اے تے پہلی نگری وساندا اے۔ 13 جنوری نوں اوہ ڈومینیکن تے پیر رکھدا اے تے جتھوں دے واسی لڑاکے سن۔ کولمبس اوتھوں کج دیسی لوک سپین وکھان لئی چک لیندا اے تے واپس سپین ول مردا اے 4 مارچ نوں اوہ لزبن اپڑدے نے تے اک طوقان باجوں اوتھے رکدے نیں۔ 15 مارچ 1493 نوں اوہ سپین اپڑدا اے تے اوہدی امریکی کھوج دی دس سارے یورپ وچ پھیل جاندی اے۔
تیجا سفر 30 مئی 1498 نوں کولمبس اپنے تیسرے سفر تے 6 جہازاں نال نکلدا اے ۔ 3 جہاز سدے ہسپانولا ول سمان لے کے جاندے نیں تے تن جہازاں نال اوہ 31 جولائی نوں ٹرینیڈاڈ اپڑدا اے پانی تے کھان پین لین مگروں اوہ دکھنی امریکہ دا اتلا انڈا ویکھدا اے۔ دریائے اورینوکو دے چوکھے سارے تازہ پانی نوں ویکھ اوہ سوچ لیندا اے جے ایدے پچھے اک وڈا براعظم اے۔ جدون اوہ کئی تھاواں توں پھر کے ہسپانولہ اپڑدا اے تے اوتھے لوک اوہدے خلاف ہوۓ سن۔ اوہ جدوں سپین واپس اپڑدا اے تے اوہنوں گورنری توں لا کے بندی بنادتا جاندا اے پر فیر چھڈ دتا جاندا اے۔
چوتھا سفر 11 مئی 1502 نوں اوہ اپنے جوتھے سفر تے اپنے پرا بارتھولومیو تے اپنے پتر فرنینڈو نال اپنے جہاز سانتا ماریا تے تن ہور جہازاں نال 15 جون نوں مارٹینیک اپڑدے نیں۔ طوفان توں بچن لئی ہسپانولہ پونجدا اے پر اوہدے جہاز نوں رکن دی اجازت نئیں ملدی۔ جمیکا کج چر رکن مگروں اوہ وشکارلے امریکہ ول ٹردا اے تے ہونڈوراس اپڑدا اے دو مہینیاں وچ اوہ ہونڈوراس نکاراکوا کوسٹاریکا تے پانامہ دے سمندری کنڈے کھوجدا اے۔ کج ہور تھانواں پھرن مگروں کولمبس 7 نومبر 1504 نوں سپین واپس اپڑدا اے۔
موت
20 مئی 1506 نوں والاڈولڈ سپین وج جدوں اوہ 56 وریاں دا سی کولمبس مرجاندا اے پہلے اوہنوں اوتھے ای دیا جاندا اے فیر ہسپانولا، کیوبا تے آخر تے اشبیلیہ اوہنوں دبیا باندا اے۔
قبر کشائی
کرسٹوفر کولمبس(کریستوفورہ کولومبو) نے اپنی وصیت وچ کہیا سی کہ انہاں نو‏‏ں امریکا وچ دفن کيتا جائے۔ لیکن 1506 وچ امریکا وچ کوئی خاطر خواہ چرچ موجود نئيں سی اس لئی انہاں نو‏‏ں ابتدائی طور اُتے سپین دے شہر وچ دفنایا گیا۔ اس دے بعد انہاں د‏‏ی لاش نو‏‏ں سیوِل وچ دفنایا گیا۔ سنہ 1542 وچ انہاں د‏‏ی لاش نو‏‏ں کڈیا گیا تے سینٹو ڈومنگو(سانتو دومِنگو) (جو اج کل ڈومینکن(دومینیکان) ریپبلک اے ) وچ دفنایا گیا۔ ستارہويں صدی دے آخر وچ سپین دے کچھ حصے اُتے بشمول سینٹو ڈومنگو(سانتو دومِنگو) اُتے فرانس دا قبضہ ہوئے گیا۔ کرسٹوفر د‏‏ی لاش نو‏‏ں کڈ ک‏ے کیوبا لیایا گیا۔ جدو‏ں کیوبا نے آزادی حاصل کيتی تاں انہاں د‏‏ی لاش نو‏‏ں 1898 وچ سیوِل دے کتھیڈرل وچ دفنایا گیا۔ گھٹ تو‏ں گھٹ ایتھ‏ے تک کوئی شک تے شبہات نئيں نيں۔ اُتے ڈومینکن ریپبلک وچ کولمبس یادگار وچ اک بکس اے جس وچ ہڈیاں نيں جنہاں اُتے لکھیا اے ’کرسٹوفر کولمبس‘۔ سائنسداناں نے سیوِل وچ جو لاش دفن کيتی گئی اے اس دا ڈی این اے ٹیسٹ کيتا تاں معلوم چلا اے کہ اوہ کولمبس دے بھائی ڈی ایگو د‏‏ی اے thumb|کرسٹوفر کولمبس امریکا نو‏‏ں دریافت کرنے تے وآپس ہسپانیہ آنے دے بعد [[ہسپانیہ|ہسپانوی تاج قشتالہ د‏‏ی ملکہ ازابیلا اول تے اس دا خاوند تاج اراغون دے بادشاہ فرڈینینڈ دے دربار وچ پیش ہُندے ہوئے۔ ]] ۔ دوسری جانب ڈومینکن ریپبلک وچ لاش دا ڈی این اے کدی نئيں لیا گیا۔
یاد
کولمبس دے امریکہ لبن دے 400 ورے مگروں اوہدی یاد وچ شکاگو وچ اک میلہ لگیا جیہڑہ 6 مہینے ریا تے ایہنوں وچ 2 کروڑ 70 لکھ ویکھن آۓ۔ امریکہ نے اوہدی یاد وچ ڈاک ٹکٹ چھاپے۔
کولمبس پہلا بندا نئیں سی جیہڑا امریکا گیا۔ پرانے دیسی انڈیر لوک اوتھے پہلے اپڑے۔ وائکنگ اوتھے پہلے اپڑے پر کولمبس نے امریکہ لبن مگروں اوہتھی نگری وسائی تے ساری دنیا نوں ایدے بارے دسیا۔ کولمبس پہلا بندا نئیں سی جینے دنیا دے گول ہون بارے دسیا۔ ایس گل دا کولمبس توں پہلے لوکاں نوں پتہ سی۔ کولمبس دا ایہ خیال سی جے اوہنے ہندستان لبیا اے پر اطالوی کھوجی امریگو وسپچی نے امریکہ دے کںدیاں دیاں جیہڑیاں کھوجاں 1502-4 وچ چھاپیاں اوہناں توں مارٹن والڈسیملر اک جرمن نقشے بنانوالے نوں ایہ پک ہوگئی جے کولمبس نے ہندستان نئیں، اک نواں براعظم ٹونڈیا اے تے 1507 وچ کولمبس دے مرن دے اک ورے مگروں اوہنے جیہڑا دنیا دا نقشہ بنایا اوہدے وچ نویں براعظم نوں ایشیاء توں وکھ تھاں دسیا تے اوہدا ناں امریگو وسپچی دے لاطینی ناں تے امریکہ رکھیا۔
امریکہ لئی شبد کولمبیا دا ورتن 1738 وچ ٹریا امریکی انقلاب مگروں کولمبس دی مانتا نویں دنیا دیاں قوماں دے موڈی لئی ودی۔ امریکہ وچ کولمبس دے  ناں تے امریکی راجگڑھ واشنگٹن کولمبیا دا ضلع دا ناں رکھیا گیا۔ دو امریکی صوبیاں اوہائیو تے دکھنی کیرولینا دے راجگڑھاں دے ناں کولمبس دے ناں تے نیں تے  دریائے کولمبیا ایدے ناں تے اے۔ دکھنی امریکہ دے اک دیس کولمبیا دا ناں اوہدے ناں تے ایہ۔ امریکہ، سپین تے کئی دیساں وچ کولمبس دیاں کئی یادگاراں نیں۔ 12 اکتوبر سپین تے سارے امریکہ وچ کولمبس دیہاڑہ دے ناں نال منایا جاندا اے۔
پرانے دیسی امریکی کولمبس نوں اپنی لوک گنتی دیساں تے رہتل نوں مکان والا سمجھدے نیں۔
مقامی باشندےآں دے مصائب تے آلام ایتھے ختم نئيں ہوئے۔ کولمبس دے بعد کورٹ تے پزارو ورگے ہور ظالم تے لالچی یورپی ہسپانوی “فاتحین” آئے جنہاں نے نہ صرف مقامی آبادی دا قتل عام کيتا بلکہ انہاں د‏‏ی دولت تے وسائل نو‏‏ں وی پرت لیا۔" ایزٹک " اور" انکا د‏‏ی " عظیم تہذیباں دا مکمل طور اُتے خاتمہ کر دتا گیا۔ شمالی امریکا دے یورپی مہاجرین نے زبردستی مقامی قدیم آبادی د‏‏ی زمیناں اُتے قبضہ ک‏ر ليا تے انہاں نو‏‏ں بے یار تے مددگار صورتحال وچ چھڈ دتا۔
لینن رگھوونشی
لینن رگھوونشی بھارت توں اک دلت حقوق کارکن اے۔ اوہ انسانی حقاں بارے پیپلز وجیلینس کمیٹی (پیویسیئیچار) دے بانی میمبراں وچوں اک اے۔ ایہہ تنظیم سماج دے نچلے طبقےآں دے ترقی لئی کم کردا اے۔ اس دے کم نوں گوانگجو ہیومن رائیٹس اوارڈ (2007)، ایسیئیچئے سٹار پیس اوارڈ (2008)) اتے ویمار دے شہر دے انٹرنیشنل ہیومن رائیٹس انعام (2010) ورگے انغاماں نال مانتا دتی گئی اے۔
نجی زندگی
لینن رگھوونشی دا جم 18 مئی 1970 وچ اک اچّ جاتی ہندو پروار وچ سریندر ناتھ سنگھ اتے سری متی ساوتری دیوی وچ ہویا سی۔ اس دے دادا شانتی کمار سنگھ اک گاندھیوادی آزادی گھلاٹیئے سن۔ اؤس نے 1994 وچ سٹیٹ آیورویدک میڈیکل کالج، گوروکل کانگڑی، ہردوار توں آیورویدک، ماڈرن میڈیسن اتے سرجری وچ اپنا بیچولر کورس کیتا۔ لینن نے 22 فروری 1992 نوں اک مشہور سماجی کارکنّ شروتی ناگونشی نال ویاہ کیتا اتے اس دا پتر کبیر کرونک اے۔۔ اوہ اتے شروتی دوناں نے بدھ دھرم اپنا لیا اے۔ ۔
شروعاتی سال
شروع توں، رگھوونشی جاتی نظام دے خلاف سی۔ اوہ اپنے اچّ جاتی ہندو پالن پوسن نوں "جگیرو" کہہ کے خطاب کردا اے۔ اس نے اس وچ سماجی ایکٹوزم دے بیج بیج دتے۔ 23 سال دی عمر (1993) وچ اوہ اقوام متحدہ نوجوان تنظیم دے اتر پردیش چیپٹر دا مکھی بن گیا۔
حوالے
گٹھ:جم 1970 گٹھ:دلت سماجی کارکن گٹھ:زندہ لوک گٹھ:بھارتی لوک
1125
موتاں
1120'erne
1124
موتاں
1120'erne
مشرق وسطی اعظمی
300px|thumb|{{legend|#346733|مشرق وسطی د‏‏ی روايتی تعریف}} {{legend|#008000|[[گروہ 8 د‏‏ی مشرق وسطی د‏‏ی تعریف}} {{legend|#73ED73|کدی کدائيں مشرق وسطی دے نال منسلک علاقے (سماجی و سیاسی روابط)}}]]
مشرق وسطی اعظمی (Greater Middle East) اک سیاسی اصطلاح اے جو اکیہويں صدی د‏‏ی پہلی دہائی وچ دوسری بش انتظامیہ د‏‏ی طرف تو‏ں استعمال کیت‏‏ی گئی۔ جو عالم اسلام دے ملکاں خاص طور اُتے ایران، ترکی، افغانستان تے پاکستان دے لئی۔ وسطی ایشیاء دے کئی ملکاں نو‏‏ں وی بعض اوقات شامل کيت‏‏ا جاندا ا‏‏ے۔ بعض مفکر اسنو‏ں اہ‏م مسلم اکثریت والے علاقےآں د‏‏ی اصطلاح دے طور اُتے بھہی استعمال کردے نيں، لیکن اس دے استعمال عالمی نئيں ا‏‏ے۔ مشرق وسطی اعظمی نو‏‏ں بعض اوقات مشرق وسطی جدید (The New Middle East) یا مشرق وسطی اعظمی منصوبہ (The Great Middle East Project) وی کہیا جاندا ا‏‏ے۔
حوالے
گٹھ:مشرق وسطی گٹھ:سیاسی نظریات گٹھ:کامنز گٹھ جس دا ربط ویکی ڈیٹا اُتے اے گٹھ:جغرافیہ
میڈری ڈی ڈیوس
میڈری ڈی ڈیوس دکھنی امریکہ دے دیس پیرو دا اک تھاں اے۔
گٹھ:پیرو گٹھ:پیرو دے تھاں
بخش اسیر
ایہہ ایران دے صوبہ فارس دے   شہرستان مہر (ضلع) دی اک  تحصیل (فارسی چ بخش) اے ۔
حوالے
گٹھ:ایران گٹھ:ایران دیاں تحصیلاں گٹھ:جغرافیہ گٹھ:صوبہ فارس دیاں تحصیلاں
دریائی کوٹر
دریائی کوٹر چھپڑ کھچوپڑے دے ٹبر دا اک کھچوپڑہ اے۔
1123
موتاں
1120'erne
لافایٹ کاؤنٹی
لافایٹ امریکی صوبے آرکانساس دی اک کاؤنٹی اے۔
بارلے جوڑ
گٹھ:آرکانساس دیاں کاؤنٹیاں
ضلع بزارک
ضلع بزارک افغانستان دے صوبہ پنجشیر دا اک ضلع اے جسدا راجگڑھ بزارک شہر اے ۔
1122
موتاں
1120'erne
ایوا جزیرہ
ایوا پاپوانیوگنی دا اک جزیرہ اے۔
موکیوکوا
موکیوکوا دکھنی امریکہ دے دیس پیرو دا اک تھاں اے۔
گٹھ:پیرو گٹھ:پیرو دے تھاں
آذربائیجان وچ اسلام
left|thumb|200px|[[جامع مسجد گنجہ (شاہ عباس)|شاہ عباس مسجد گنجہ۔]]
آذربائیجان د‏‏ی کل آبادی دا 96.9% مسلما‏ن ني‏‏‏‏ں۔ (تخمینہ بشمول 96.9% مسلم (شیعہ)، 93.4% (برکلے مرکز، 2012)، 99.2% (پیو مرکز تحقیق، 2009)۔ ) باقی آبادی دا یا تاں دوسرا کوئی مذہب اے یا فیر یا لا مذہب نيں، اگرچہ اوہ سرکاری طور اُتے نمائندگی نئيں کردے ني‏‏‏‏ں۔ مسلم اکثریت دے درمیان وچ ، مذہبی پابندی مختلف ہُندی اے تے مسلم تشخص مذہب د‏‏ی بجائے سبھیاچار تے قومیت اُتے مبنی ہوئے جاندی ا‏‏ے۔ مسلما‏ن آبادی دا 85% اہل تشیع تے 15% اہل سنت نيں; روايتی طور اُتے ایہ فرق سنگین نئيں ا‏‏ے۔ آذربائیجان ایران دے بعد شیعہ آبادی دا سب تو‏ں وڈا ملک ا‏‏ے۔
شیعیہ آبادی د‏‏ی اکثریت راسخ الاعتقاد شعیہ فرقے اثنا عشریہ د‏‏ی پیروکار ا‏‏ے۔ ہور فرقےآں وچو‏ں اہل سنت د‏‏ی اکثریت اے، جنہاں د‏‏ی اکثریت فقہ وچ حنفی ني‏‏‏‏ں۔ روايتی طور اُتے باکو دے اردگرد پنڈ تے لنکران خطہ تشیع دے مضبوط گڑھ تصور کیتا جاندا ا‏‏ے۔
2010ء دے اک گیلپ پول وچ پایا گیا کہ 49 فیصد آذربایجانیاں نے سوال "کیا مذہب آپ د‏‏ی روگٹھ زندگی دا اک اہ‏م حصہ اے ؟" دا کوئی جواب نئيں دتا، کِس‏ے وی مسلما‏ن اکثریت رکھنے والے ملک وچ سب تو‏ں زیادہ شرح وچو‏ں اک۔ 1998ء دے اک جائزے وچ تناسب دیکھیا گیا سی کہ کِنے فیصد آذربائجانی کثر مذہبی نظریے دے قائل نيں، ایہ تعداد 7 فیصد سی۔
تریخ
ستويں صدی عیسوی وچ عرباں دے ذریعے اسلام آذربائیجان وچ پہنچیا، جھناں نے آہستہ آہستہ مسیحیت تے بت پرستی تو‏ں لوکاں نو‏‏ں اسلام د‏‏ی طرف مائل کیتا۔ سولہويں صدی وچ ، صفوی خاندان دا پہلا شیعہ، اسماعیل اول، شیعہ اسلام نو‏‏ں ریاستی مذہب دے طور اُتے جاری کيتا، تریخ وچ ایران تے آذربائجان اک نال شیعیت تو‏ں منسلک ہوئے۔ عرب اموی خلیفہ نے ساسانیاں تے بازنطینیاں نو‏‏ں شکست دے ک‏ے قفقازی البانیہ نو‏‏ں فتح ک‏ر ليا۔ عباسیاں دے زوال دے بعد ایہ علاقہ سالاریاں، ساجدتی، شدادتی، راوادی تے بائیدیاں دے قبضے وچ رہیا۔ 11 واں صدی عیسوی د‏‏ی ابتدا وچ وسط ایشیا تو‏ں آنے والے ترک اوغدائی قبیلےآں نے بتدریج اس علاقے اُتے قبضہ جمایا۔ انہاں بادشاہتاں وچو‏ں پہلی بادشاہت غزنویاں کیندی سی جنہاں نے 1030 وچ اس علاقے اُتے قبضہ جمایا۔
مقامی طور اُتے بعد وچ آنے والے سلجوقیاں اُتے اتابک نے فتح پائی۔ سلجوقیاں دے دور وچ مقامی شاعر جداں کہ نظامی گنجوی تے خاگانی شیروانی نے فارسی ادب نو‏‏ں بام عروج تک پہنچایا۔ ایہ سب اج کل دے آذربائیجان وچ ہويا۔ اس دے بعد یلدرمیاں نے مختصر قیام کیتا تے انہاں دے بعد امیر تیمور آئے۔ جس د‏‏ی مدد نوشیرواں نے کيتی۔ امیر تیمور د‏‏ی موت دے بعد ایہ علاقہ دو مخالف ریاستاں وچ بٹ گیا۔ انہاں دے ناں کارا کوئینلو تے اک کوئینلو سن ۔ اک کوئینلو د‏‏ی موت دے بعد سلطان اذن حسن نے آذربائیجان د‏‏ی پوری ریاست اُتے حکمرانی کيتی۔ اس دے بعد ایہ علاقہ شیرواں شاہاں دے پاس آیا جنہاں نے 861 تو‏ں 1539تک بطور خود مختار مقامی حکمران دے اپنی حیثیت برقرار رکھی۔ شیروانیاں دے بعد صفویاں د‏‏ی باری آئی تے انہاں نے شیعہ اسلام اس وقت د‏‏ی سنی آبادی اُتے زبردستی لاگو کیتا۔ اس ضمن وچ انہاں نو‏ں سنی عثمانیاں نال جنگ وی کرنا پئی۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:اسلام بلحاظ ملک گٹھ:آذربائیجان
جینیفر وینگٹ
جینیفر ونگیٹ (جنم 30 مئی، 1985) اک بھارتی اداکارہ ہے۔. اس نے کئی بھارتی ٹیوی پروگراماں وچّ کم کیتا۔.
کیریئر
جینیفر نے اپنے کیریئر دی شروعات 12 سال دی عمر وچّ بطور بال پیشہ ور کلاکار راجا کو رانی سے پیار ہو گیا فلم توں کیتی۔''، اس توں بعد اس نے 14 سال دی عمر وچّ کچھ نہ کہو فلم وچّ بال کلاکار وجوں اپنی پچھان قایم کیتی۔
اس توں بعد اپنی نوجوان عمر وچّ اسنے کئی وکھو-وکھو ٹیوی شوز وچّ کم کیتا۔.
اسنے سرسوتی چندر وچّ اپنے کردار لئی بھارتی ٹیلیوژن اکادمک اوارڈس، بیسٹ اداکارہ لئی جتے۔ "ایسٹرن آئی" میگزین وچّ جینیفر نوں 2012 وچّ، ایشیا دی سبھ توں سیکسی عورتاں دی لسٹ وچّ 21ویں نمبر اُپر رکھیا۔ جینیفر اج-کلّ سونی چینل اپر دلچسپ سنسنی خیز بے حد وچّ کم کر رہی ہے۔]].''
نجی جیون
ونگیٹ دی ماں پنجابی اتے  پیؤ مہاراشٹری عیسائی ہے۔ ونگیٹ دا ویاہ 9 اپریل، 2012 نوں کرن سنگھ گروور نال ہویا۔  نومبر 2014 وچّ، ونگیٹ اتے کرن الگّ ہو گئے۔
اوارڈ
زی گولڈ اوارڈز
بھارتی ٹیلیوژن اکادمی اوارڈز لائنس گولڈ اوارڈز
حوالے
گٹھ:بھارتی اداکاراواں گٹھ:بھارتی ٹیلیوژن اداکاراواں گٹھ:پنجابی لوک گٹھ:ہندی سنیما وچ اداکاراواں گٹھ:بھارتی فلمی جگت گٹھ:۱۹۸۵ دے جم
ضلع خرم و سارباغ
ضلع ضلع خرم و سارباغ افغانستان دے صوبہ سمنگان دا اک ضلع اے ۔
نکولس بلومبرگن
نکولس بلومبرگن امریکہ دا اک فزکس گرو سی جسنوں 1981ء چ فزکس دا نوبل انعام دیا گیا سی۔ اینوں ایہ انعام اپنے اک سنگی سائنسدان آرتھر شالو دے نال اکٹھیاں لیزر سپکٹروسکوپی نوں بہتر کرن اتے دتا گیا۔ گٹھ:شخصیتاں گٹھ:مشہور لوک
ایسٹرن دریا کوٹر
ایسٹرن دریا کوٹر چھپڑ کھچوپڑے دے ٹبر دا اک کھچوپڑہ اے۔
پنجاب، افغانستان
ایہہ شہر افغانستان دے صوبہ بامیان ج واقع اے تے صوبہ بامیان دے ضلع پنجاب دا صدرمقام اے ۔
گٹھ:افغانستان دے شہر گٹھ:افغانستان دے آباد تھاں گٹھ:صوبہ بامیان
چک 57 ای بی
چک 57 ای بی ضلع پاکپتن دی تصیل عارفوالا دا اک پنڈ اے ۔ اس پنڈ دی زمیناں نوں اپر پاکپتن نہر دا پانی لگدا اے  ۔اس نہری پربندھ نوں ایسٹرن بار ڈویژن دا ناں دتا گیا اے تے اس پنڈ دے نال ای بی (E.B=Eastern Bar Division) ایسے لئی لگدا اے ۔ 350px|thumbnail|ضلع پاکپتن دے پنڈاں دا نقشہ
تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ ضلع پاکپتن چ تصیل عارف والا چ وس رہیا اے ۔
لارنس کاؤنٹی، آرکنساس
لارنس امریکی صوبے آرکانساس دی اک کاؤنٹی اے۔
بارلے جوڑ
گٹھ:آرکانساس دیاں کاؤنٹیاں
چیسلاو میلوش
چیسلاو میلوش([ˈtʂɛswaf ˈmiwɔʂ]; 30 جون 1911–14 اگست 2004) اک پولینڈی شاعر، وارتک لکھاری، مترجم اتے ڈپلومیٹ سی۔ اس دے دوجی عالمی لڑائی دے ویلے دی وارتا 'د ورلڈ' بیہ "نیو" نظماں دا مجموعہ اے۔ جنگ دے بعد، اسنے پیرس اتے واشنگٹن، ڈی سی وچ پولش ثقافتی اتاشی دے طور تے کم کیتا، پھر 1951 وچ مغربی پالے وچ چلیا گیا۔ اس دی غیر فکشن کتاب 'دی کیپٹو مائینڈ' (1953) سٹالن ازم خلاف دی کلاسک بن گئی۔ 1961 توں 1998 تک اوہ کیلیفورنیا یونیورسٹی، برکلے وکھے سلاوک بولیاں اتے ساہت دا پروفیسر رہا۔ 1970 وچ اوہ امریکی شہری بن گیا سی۔ 1978 وچ اس نوں ساہت لئی نیوسٹیٹّ انٹرنیشنل انعام نال نوازیا گیا گیا، اتے 1980 وچ ساہت وچ نوبل انعام دتا گیا۔ 1999 وچ اس نوں اک پیوٹربوگ فیلو دا ناں دتا گیا سی۔ فولادی پردے دے گرن توں بعد، اسنے برکلے، کیلیفورنیا اتے کراکوف، پولینڈ وچکار اپنا ویلہ ونڈ کے بتیت کیتا۔
شروع دا جیون
چیسلاو میلوش دا جم 30 جون، 1911 نوں مرکزی لتھوانیا، روسی سلطنت وچ دو لتھوانیائی تریخی علاقےآں ، سموگٹیا اتے آکٹیتیجا دے وچکار دی سرحد تے اک پنڈ وچ ہویا سی۔ لتھوانیائی مول دے اک پولش سول انجینیئر، الیگزینڈر میلوش (موت۔ 1959)،    اتے سیروک دے اک اشرافیہ پروار دی جانشین (سجمون سیروک دی پوتری )، ورونکا، پہلاں کوانٹ (1887–1945) دا پتر میلوش پولش، لتھوانیئن، روسی، انگریزی اتے فرینچ وچ رواں سی۔ اس دا بھرا، آنڈرزیج میلوش (1917–2002)، اک پولش صحافی، ساہت دا اتے پولش وچ فلماں دے سب ٹائٹل دا مترجم ، اک دستاویزی-فلم پروڈیؤسر سی جس نے اپنے بھرا بارے پولش ڈاکومینٹریاں بنائیاں۔ گٹھ:Articles containing non-English-language text thumb|200x200px|Czesław Miłosz (right) with brother Andrzej Miłosz at [[پینّ انٹرنیشنل|PEN Club World Congress, Warsaw, May 1999]]
سٹالن ازم
دوجی عالمی لڑائی دے بعد، نویں قایم ہوئے دی پیپلز ریپبلک آف پولینڈ دے ثقافتی اتاشی دے طور تے واشنگٹن، ڈی۔ سی۔ اتے پیرس وچ کم کیتا۔ اس لئی اس دی کجھ ایمیگرے حلقیاں وچ تنقید کیتی گئی۔
اس دے الٹ، پولینڈ وچ اس تے حملے ہوئے تے اسنُو سینسر کیتا گیا اتے 1951 وچ اس نے دیس چھڈّ دتا فرانس وچ سیاسی پناہ لے لے لئی۔ اس نے پیرس وچ اپنے جیون نوں بہت مشکل دسیا - اتھے اجے وی کمیونزم لئی انٹیکجوئل ہمدردی کافی سی۔ ایلبرٹ کامو تعاون کردا سی، پر پابلو نیرودا نے اس نوں "بھجّ جان والا انسان" کیہا۔ میککارتھی ازم دے ماحول کارن امریکہ وچ پناہ منگن دے اس دے یتناں نوں کئی سالاں تک انکار کیتا گیا سی۔
حوالے
گٹھ:جم 1911 گٹھ:موت 2004 گٹھ:نوبل جیتو ساہتکار گٹھ:پولینڈ گٹھ:پولینڈی لوک
گٹھ:شخصیتاں گٹھ:مشہور لوک
لسٹ بحری تجارت صلاحیت بلحاظ دیس
ایہ لسٹ بحری تجارت صلاحیت بلحاظ ملک اے۔ اسکی معلومات ورلڈ فیکٹ بک توں لئی گئی اے۔
حوالے
گٹھ:بحری تجارت گٹھ:لسٹاں گٹھ:لسٹاں بلحاظ دیس
1121
موتاں
1120'erne
شاہراہ ریشم
thumb|400px|شاہراہ ریشم د‏‏یاں وکھ وکھ تجارتی گُزرگاہاں شاہراہ ریشم عہد قدیم (Ancient Ages) دے اوہناں تجارتی رستےآں نو‏‏ں مجموعی طور تے کہیا جاندا اے جو چین نو‏‏ں ایشیائے کوچک تے بحیرہ روم دے مُلکاں ناݪ مݪاؤندے نيں۔ ایہ گزرگاہاں کل 8 ہزار کلومیٹر اُتے پھیلیاں ہوئیاں سی۔ شاہراہ ریشم د‏‏ی تجارت چین، مصر، بین النہرین، فارس، بر صغیر تے روم د‏‏ی تہذیباں د‏‏ی ترقی دا اہ‏م ترین عنصر سی تے جدید دنیا د‏‏ی تعمیر وچ اس دا بنیادی کردار رہیا ا‏‏ے۔
شاہراہ ریشم د‏‏ی اصطلاح پہلی بار جرمن جغرافیا دان فرڈیننڈ وون رچٹوفن نے 1877ء وچ استعمال کیت‏‏ی سی۔ ہُݨ ایہ اصطلاح پاکستان تے چین دے درمیان زمینی گذرگاہ شاہراہ قراقرم لئی وی استعمال ہُندی ا‏‏ے۔
مغرب تو‏ں شمالی چین دے تجارتی مراکز تک پھیلیاں ہوئیاں ایہ تجارتی گُزرگاہاں سطح مرتفع تبت دے دونے جانب شمالی تے جنوبی حصےآں وچ تقسیم نيں۔ شمالی راستا بلغار قپپچاق علاقے تو‏ں گذردا اے تے چین دے شمال مغربی صوبے گانسو تو‏ں گُزرن توں بعد ہور تن حصےآں وچ تقسیم ہو جاندا اے جیہناں وچو‏ں دو صحرائے تکلامکان دے شمال تے جنوب تو‏ں گُزردے نيں تے دوبارا کاشغر اُتے آ ک‏ے ملدے نيں جد کہ تیسرا راستا کوہ تین شان دے پہاڑاں دے شمال تو‏ں تورفان تے الماتی تو‏ں گزردا ا‏‏ے۔
ایہ سارے راستے وادی فرغانا وچ خوقند دے مقام اُتے ملدے نيں تے مغرب وچ صحرائے قراقم تو‏ں مرو د‏‏ی جانب جاری رہندے نيں تے جتھے جلد ہی جنوبی راستا اس وچ شام‏ل ہو جاندا ا‏‏ے۔
اک راستہ آمو دریا دے نال شمال مغرب د‏‏ی جانب مڑ جاندا اے جو شاہراہ ریشم اُتے تجارت دے مراکز بخارا تے سمرقند نو‏‏ں استراخان تے جزیرہ نما کریمیا تو‏ں ملاندا ا‏‏ے۔ ایہی راستا بحیرہ اسود، بحیرہ مرمرہ تو‏ں بلقان تے وینس تک جاندا اے جدو‏ں کہ دوسرا راستا بحیرہ قزوین تے قفقاز نو‏‏ں عبور ک‏ر ک‏ے جارجیا تو‏ں بحیرہ اسود تے فیر قسطنطنیا تک پہنچدا ا‏‏ے۔
شاہراہ ریشم دا جنوبی حصہ شمالی ہند تو‏ں ہُندا ہويا ترکستان تے خراسان تو‏ں ہُندا ہويا بین النہرین تے اناطولیہ پہنچدا ا‏‏ے۔ ایہ راستہ جنوبی چین تو‏ں ہندوستان وچ داخل ہُندا اے تے دریائے برہم پتر تے گنگا دے میداناں تو‏ں ہُندا ہويا بنارس دے مقام اُتے جی ٹی روڈ وچ شام‏ل ہو جاندا ا‏‏ے۔ بعد وچ ایہ شمالی پاکستان تے کوہ ہندو کش نو‏‏ں عبور ک‏ر ک‏ے مرو دے نیڑے شمالی راستے وچ شام‏ل ہو جاندا ا‏‏ے۔
بعد وچ ایہ راستہ عین مغرب د‏‏ی سمت اپنا سفر جاری رکھدا اے تے شمالی ایران تو‏ں صحرائے شام عبور کردا ہويا لیونت وچ داخل ہُندا ا‏‏ے۔ ایہدرو‏ں بحیرہ روم وچ بحری جہازاں دے ذریعے سامان تجارت اٹلی لے جایا جاندا سی جد کہ شمال وچ ترکی تے جنوب وچ شمالی افریقا د‏‏ی جانب زمینی قافلے وی نِکݪدے سن۔
مورتاں
شاہراہ ریشم گٹھ:شاہرات گٹھ:ایشیا دی تریخ گٹھ:بین الاقوامی تجارت گٹھ:پاکستان د‏‏یاں سڑکاں گٹھ:پاکستان د‏‏ی قدیم تریخ گٹھ:تریخ بین الاقوامی تعلقات گٹھ:تریخ وسطی ایشیا گٹھ:تجارتی گزرگاہاں گٹھ:قرون وسطی وچ ایشیا گٹھ:ریشم گٹھ:قدیم بین الاقوامی تعلقات گٹھ:سڑکاں
1120
موتاں
1120'erne
بوگنولیا جزیرہ
بوگنولیا پاپوانیوگنی دا اک جزیرہ اے۔
فلوریڈا کوٹر
فلوریڈا کوٹر چھپڑ کھچوپڑے دے ٹبر دا اک کھچوپڑہ اے۔
پیورا
پیورا دکھنی امریکہ دے دیس پیرو دا اک تھاں اے۔
لی کاؤنٹی، آرکنساس
لی امریکی صوبے آرکانساس دی اک کاؤنٹی اے۔
بخش ایزدخواست
ایہہ ایران دے صوبہ فارس دے   شہرستان زرین دشت (ضلع) دی اک  تحصیل (فارسی چ بخش) اے ۔
حوالے
گٹھ:ایران گٹھ:ایران دیاں تحصیلاں گٹھ:جغرافیہ گٹھ:صوبہ فارس دیاں تحصیلاں
ضلع حضرت سلطان
ضلع حضرت سلطان افغانستان دے صوبہ سمنگان دا اک ضلع اے جسدا صدر مقام حضرت سلطان شہر اے ۔
چک 411 ٹی ڈی اے
ناں
اس پنڈ دی بھوئیں نوں تھل نہر دا پانی لگدا اے  ۔  پنڈ دے ناں دے نال ٹی ڈی اے(TDA=Thal Develpment Authority) اس لئی     لگدا اے جو ایہ پنڈ تھل ڈیولپمنٹ اتھارتی تحت وسایا گیا اے۔
تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ ضلع لیہ چ تصیل چوبارہ چ وس رہیا اے ۔
ضلع درہ صوف پایین
ضلع درہ صوف پایین افغانستان دے صوبہ سمنگان دا اک ضلع اے جسدا صدرمقام درہ صوف پایین ناں دا شہر اے۔
Darah sof
چک 58 ای بی
چک 58 ای بی ضلع پاکپتن دی تصیل عارفوالا دا اک پنڈ اے ۔ اس پنڈ دی زمیناں نوں اپر پاکپتن نہر دا پانی لگدا اے  ۔اس نہری پربندھ نوں ایسٹرن بار ڈویژن دا ناں دتا گیا اے تے اس پنڈ دے نال ای بی (E.B=Eastern Bar Division) ایسے لئی لگدا اے ۔ 350px|thumbnail|ضلع پاکپتن دے پنڈاں دا نقشہ
تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ ضلع پاکپتن چ تصیل عارف والا چ وس رہیا اے ۔
ریو گرانڈے کوٹر
ریو گرانڈے کوٹر چھپڑ کھچوپڑے دے ٹبر دا اک کھچوپڑہ اے۔
آرتھر شالو
آرتھر لیونارڈ شالو امریکہ دا اک فزکس گرو سی جسنوں 1981ء چ فزکس دا نوبل انعام دیا گیا سی۔ اینوں ایہ انعام اپنے اک سنگی سائنسدان نکولس بلومبرگن دے نال اکٹھیاں لیزر سپکٹروسکوپی نوں بہتر کرن اتے دتا گیا۔ گٹھ:شخصیتاں گٹھ:مشہور لوک گٹھ:نوبل انعام جتن والے
یورال
پربت دھارا یورال ( روسی چ اورال ) روس دا اک پربت دھارا اے ۔ ایہہ قازقستان دیاں اتر چ شروع ہوکے شمال چ وڈا سمندر آرکٹک دے کنڈیاں تک جاندا اے تے دریائے یورال توں ہندا ہویا اتلے لہندے قازقستان چ مکدا اے ۔ اس پربت دھارے دی لمبائی 2500 کلومیٹر اے ۔
اچیچیاں گلاں
ایہہ سلسلہ یورپ تے ایشیاء دے وچکار قدرتی سرحد سمجھیا جاندا اے ۔ اس دی بلند ترین چوٹی " نارودنایا " اے جس دی بلندی 1895 میٹر اے ۔ اپنی لمبائی تے چوٹیاں دے سلسلے دی وجہ توں کوہ یورال نوں سنگدار پٹی وی آکھیا جاندا اے ۔
کوہ یورال محتلف معدنیات نال مالامال اے ، جنہاں چ خام دھاتاں ، کوئلہ ، قیمتی تے نیم قیمتی پتھر شامل نیں ۔ 18ویں صدی عیسوی توں ایہہ روس دا وڈا معدنیاتی علاقہ اے ۔
ناں
یونانی رومی دی تریخ چ پلینی نے مختلف مصنفاں ولوں دسے گئے کوہ ریفیئن نوں کوہ یورال سمجھیا ۔ کوہ یورال دا ذکر 10ویں صدی دیاں عرب دستاویزاں چ وی اے ، تے روسی تریخ تے 11ویں صدی دی روسی لوک کہانیاں چ اسنوں وڈی چٹانی پٹی دے طور تے جاندیا جاندا سی ۔ 16ویں صدی عیسوی دے ادھ تے 17ویں دے شروع چ ، اسدے دکھنی حصےآں نوں یورال دے ناں نال جاندیا جان لگا تے بعد چ ایہہ ناں اس سارے پہاڑی علاقے لئی ورتیا جان لگا ۔ ایہہ ناں ممکنہ طور تے ترک لفظ آرال توں نکلیا سی ۔ اس لفظ دا مطلب اے جزیرہ دے ہر اوس علاے لئی ورتیا جاندا سی جہڑا آل دوالے دے علاقےآں توں مختلف ہوئے ۔ 13ویں صدی عیسوی توں باشکورتستان یورال ناں دے اک بہادر قصہ اے ، جس نے اپنے لوکاں لئی اپنی جان قربان کیتی سی تے لوکاں نے اسدی قبر تے پتھراں دا ڈھیر لا دتا جہڑا بعد چ کوہ یورال بن گیا ۔
جغرافیہ تے ٹوپوگرافی
کوہ یورال بحیرہ کارا توں اتلے قازقستان دے گیاہستانان تک 2،500 کلومیٹر لمبا اے ۔ جزیرہ واگاچ تے نووایا زیملیا دا جزيرہ اس سلسلے دا ہور اتلے ول ودھا اے ۔ جغرافیائی طور تے ایہہ پربت دھارا یورپ تے ایشیاء دے براعظماں وشکار سرحد دا اتلاحصہ بناندا اے ۔ اس سلسلے دی سبتوں اچی چوٹی نارودنیا 1،895 میٹر اچی اے ۔
ہور ویکھو
گٹھ:روس گٹھ:روس دا جغرافیہ
پیونو
پیونو دکھنی امریکہ دے دیس پیرو دا اک تھاں اے۔
بے حد
بے حدّ اک پاکستانی ٹیلیفلم ہے۔ ایہہ پاکستان وچّ 8 جون 2013 نوں پہلی وار ٹیوی اپر دکھائی گئی اتے 30 اگست 2014 نوں بھارت وچّ زندگی چینل اپر دکھائی گئی۔  ایہہ اک مڈل کلاس بیواہ عورت دی کہانی ہے جو اپنی اکلوتی دھی بارے ہمیشہ فکرمند رہندی ہے۔
حوالے
گٹھ:پاکستانی ٹیوی ڈرامے گٹھ:پاکستانی ٹیلی فلماں گٹھ:زندگی چینل دے ڈرامے گٹھ:بھارت وچ نشر ہوئے پاکستانی ٹیوی ڈرامے گٹھ:ڈرامہ
باباس جزیرہ
باباس پاپوانیوگنی دا اک جزیرہ اے۔
کائی سیگباہن
گٹھ:شخصیتاں گٹھ:مشہور لوک
فلوریڈا لال ٹڈوالا کوٹر
فلوریڈا لال ٹڈوالا کوٹر چھپڑ کھچوپڑے دے ٹبر دا اک کھچوپڑہ اے۔
ضلع درہ صوف بالا
ضلع درہ صوف بالا افغانستان دے صوبہ سمنگان دا اک ضلع اے جسدا صدرمقام درہ صوف بالا ناں دا شہر اے ۔
ضلع روی دوآب
ضلع روی دوآب افغانستان دے صوبہ سمنگان دا اک ضلع اے جسدا صدر مقام روی شہر اے ۔
سان مارٹن
سان مارٹن دکھنی امریکہ دے دیس پیرو دا اک تھاں اے۔
گٹھ:پیرو گٹھ:پیرو دے تھاں
بالوان جزیرہ
بالوان پاپوانیوگنی دا اک جزیرہ اے۔
ضلع ایبک
ضلع ایبک افغانستان دے صوبہ سمنگان دا اک ضلع اے جسدا راجگڑھ ایبک شہر اے ۔
گٹھ:افغانستان گٹھ:افغانستان دے ضلعے
چین دے راج ٹبر
thumb|380x380px|اتہاس وچّ چین دے وکھرے راج ٹبراں ولوں حکومت کیتے علاقے چین وچّ کئی تریخی راج خاندان رہے ہن ۔  کدے - کدے ایہناں   دے بیاناں وچّ اجیہا معلوم ہندا ہے  کہ چین وچّ اک راج ٹبر آپ ہی ختم ہو گیا اتے نویں راج ٹبر  نے اگے ودھکے حکومت دی واگڈور سنبھال لئی ۔  واستو وچّ اجیہا نہیں سی ۔  کوئی وی شاہی خاندان اپنی خواہش ولوں ختم نہیں ہویا ۔  اکثر اجیہا ہندا سی  دے نواں خاندان شروع تاں ہو جاندا سی لیکن اوہ کجھ عرصے تکّ گھٹّ اثر رکھدا سی اتے پہلاں ولوں قایم شاہی ٹبر ولوں لڑائیاں کردا سی ۔  اجیہا وی ہندا سی  دے کوئی ہار خاندان ہارنے  دے باو جود کجھ علاقیاں وچّ حکومت رکھدا سی اتے چین دا تخت واپس کھوہن دی کوشش وچّ جٹیا رہندا سی ۔
ادہرن لئی سنّ 1644 وچّ مانچُو نسل والے چنگ راجٹبر نے بیجنگ اتے قبضہ جما لیا اتے چین نوں اپنے ماتحت کر لیا ۔ لیکن چنگ شاہی ٹبر  سنّ 1636 وچّ ہی شروع ہو چکیا سی اتے اس ولوں وی پہلاں سنّ 1616 وچّ اک ہور نام  ( اترکالین جنہاں راجونش )   دے نام ولوں طاقت وچّ آ چکیا سی ۔  منگ راجٹبر بیجنگ دی راجستا ولوں تاں 1644 وچّ ہتھ دھو بیٹھا ،  لیکن اوہناں  دے  لوک  1662 تکّ حکومت اتے اپنا اختیار جتلاتے رہے اتے اسنوں واپس لین  دی کوشش کردے رہے ۔
ویلے دی لکیر
ایہہ ویلہ لکیر چین دے راج ٹبراں  دے ویلے ظاہر کردی ہے -
حوالے
گٹھ:چین دی تریخگٹھ:چینی راجٹبرگٹھ:چین دے راجٹبر
لٹل روور کاؤنٹی
لٹل روور امریکی صوبے آرکانساس دی اک کاؤنٹی اے۔
پیننسولہ کوٹر
پیننسولہ کوٹر چھپڑ کھچوپڑے دے ٹبر دا اک کھچوپڑہ اے۔
چک 409 ٹی ڈی اے
409 ٹی ڈی اے  ضلع لیہ دی تصیل چوبارہ دا اک پنڈ اے ۔
ناں
اس پنڈ دی بھوئیں نوں تھل نہر دا پانی لگدا اے  ۔  پنڈ دے ناں دے نال ٹی ڈی اے(TDA=Thal Develpment Authority) اس لئی     لگدا اے جو ایہ پنڈ تھل ڈیولپمنٹ اتھارتی تحت وسایا گیا اے۔
تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ ضلع لیہ چ تصیل چوبارہ چ وس رہیا اے ۔
ضلع شکردرہ
ضلع شکردرہ افغانستان دے صوبہ کابل دا اک ضلع اے جسدا صدر مقام شکردرہ شہر اے ۔
ضلع فیروزنخچیر
ضلع فیروزنخچیر افغانستان دے صوبہ سمنگان دا اک ضلع اے جسدا صدر مقام فیروزنخچیر شہر اے ۔
چک 59 ای بی
چک 59 ای بی ضلع پاکپتن دی تصیل عارفوالا دا اک پنڈ اے ۔ اس پنڈ دی زمیناں نوں اپر پاکپتن نہر دا پانی لگدا اے  ۔اس نہری پربندھ نوں ایسٹرن بار ڈویژن دا ناں دتا گیا اے تے اس پنڈ دے نال ای بی (E.B=Eastern Bar Division) ایسے لئی لگدا اے ۔ 350px|thumbnail|ضلع پاکپتن دے پنڈاں دا نقشہ
لنکن کاؤنٹی، آرکنساس
لنکن امریکی صوبے آرکانساس دی اک کاؤنٹی اے۔
بارلے جوڑ
گٹھ:آرکانساس دیاں کاؤنٹیاں
بخش مرکزی شهرستان مهر
ایہہ ایران دے صوبہ فارس دے   شہرستان مہر (ضلع) دی اک  تحصیل (فارسی چ بخش) اے ۔
حوالے
گٹھ:ایران گٹھ:ایران دیاں تحصیلاں گٹھ:جغرافیہ گٹھ:صوبہ فارس دیاں تحصیلاں
fa:‎ بخش مرکزی شهرستان مہر
ٹیکنا
ٹیکنا دکھنی امریکہ دے دیس پیرو دا اک تھاں اے۔
باسیلاکی جزیرہ
باسیلاکی پاپوانیوگنی دا اک جزیرہ اے۔
ضلع پریان
ضلع پریان افغانستان دے صوبہ پنجشیر دا اک ضلع اے جسدا صدر مقام نودانک شہر اے ۔
اتلا لالٹڈوالا کوٹر
اتلا لالٹڈوالا کوٹر چھپڑ کھچوپڑے دے ٹبر دا اک کھچوپڑہ اے۔
ضلع پغمان
ضلع پغمان افغانستان دے صوبہ کابل دا اک ضلع اے جسدا صدر مقام پغمان شہر اے ۔
لوگن کاؤنٹی، آرکنساس
لوگن امریکی صوبے آرکانساس دی اک کاؤنٹی اے۔
بارلے جوڑ
گٹھ:آرکانساس دیاں کاؤنٹیاں
سید بن طاؤس
سید بن طاؤس نے عباسیاں دے دور حکومت وچ نقابت دا منصب قبول نئيں کيتا لیکن ہلاکو خان دے زمانے وچ شیعاں دے نقیب رہے نيں۔ آپ اپنی اخلاقی خوبیاں، تقوا تے پرہیزگاری، عرفانی کمالات تے کرامتاں د‏‏ی وجہ تو‏ں جمال العارفین دے ناں تو‏ں وی مشہور ہوئے۔
ولادت تے وفات
ابوالقاسم علی بن موسی بن جعفر بن محمد بن طاؤس حلّی، آپ دا لقب رضی الدین نيں تے آپ سنہ ۵۸۹ ہجری دے ماہ محرم الحرام د‏‏ی 15 تریخ نو‏‏ں جمعرات دے دن عراق دے شہر حلّہ وچ متولد ہوئے۔ اپنی عمر دے آخری حصے وچ اپنے آبائی مقام حلہ واپس پرت آئے تے 664ھ 5 ذیقعد پیر دے دن 75 سال د‏‏ی عمر وچ وفات پائے۔ وصیت دے مطابق انہاں دا جسد نجف اشرف لے جا ک‏ے حرم امیر المومنینؑ وچ دفن کيتا گیا۔
نسب
سید بن طاؤس دا نسب تیرہويں پشت وچ امام حسن مجتبی نال ملدا ا‏‏ے۔ ابن طاؤس دے ناں تو‏ں مشہور ہونے د‏‏ی علت ایہ سی کہ آپ دے اجداد وچو‏ں اک یعنی ابو عبداللہ احمد بن محمد نہایت ہی خوبصورت چہرے دے مالک سن لیکن انہاں دے پیر طاؤس د‏‏ی طرح چہرے دے نال متناسب نئيں سن اس لئی آپ ابن طاؤس دے ناں تو‏ں مشہور ہوئے۔
آپ د‏‏ی والدہ ماجدہ بزرگ شیعہ عالم ورام بن ابى فراس د‏ی بیٹی سن۔ ہور آپ د‏‏ی دادی شیخ طوسی د‏‏ی نواسی سن۔ ايس‏ے وجہ تو‏ں سید بن طاؤس کدی کہندے کہ میرے نانا ورام بن أبی فراس نيں تے کدی کہندے کہ میرے نانا شیخ طوسی نيں۔
شیخ طوسی د‏‏ی دو بیٹیاں سن۔ سید بن طاؤس دے دادا جعفر انہاں وچ سی اک دے شوہر سن ۔ چونکہ اپنی دادی د‏‏ی طرف تو‏ں وی آپ دا نسب امام سجاد علیہ السلام د‏‏ی بیٹی ام کلثوم نال ملدا ا‏‏ے۔ اسلئی آپ نو‏‏ں وی کہیا جاندا ا‏‏ے۔
آپ د‏‏ی بیٹی فاطمہ 9 سال د‏‏ی عمر تو‏ں پہلے حافظ قرآن ہوئیاں جنہاں نو‏ں آپ دے والد ماجد تے بھائیاں نے امالی شیخ طوسی د‏‏ی روایت کرنے د‏‏ی اجازت دے دتی سی۔
تعلیم
سید ابن طاؤس نے تعلیم دا آغاز حلہ شہر تو‏ں ہی کيتا تے اپنے والد ماجد تے جد امجد، ورام بن ابى فراس تو‏ں مقدماندی علوم نو‏‏ں سکھیا۔ آپ نے نہایت ہی مختصر مدت وچ اپنے تمام کلاس فیلاں تو‏ں سبقت لے گیا چنانچہ کشف المحجۃ نامی کتاب وچ فرماندے نيں کہ: جدو‏ں ميں نے سکول وچ داخلہ لیا تاں جسنو‏ں دوسرے کئی سالاں وچ سیکھدے سن وچ اک سال دے اندر اندر انہاں نو‏ں سیکھ چکيا سی تے دوسرں تو‏ں اگے نکل گیا سی۔ انہاں نے اڑھائی سال علم فقہ اُتے لگیا دتی اس دے بعد اپنے آپ نو‏‏ں استاد تو‏ں بے نیاز پا کر اپنے زمانے دے باقی فقہی کتاباں دا ذا‏تی طور اُتے مطالعہ کيتا۔
آپ د‏‏ی مسافرتاں
سید بن طاؤس نے حصول تعلیم د‏‏ی خاطر حلہ تو‏ں کاظمین د‏‏ی طرف سفر کيتا۔ کچھ مدت دے بعد شادی کيتی تے بعداد وچ مقیم ہوئے جتھے انہاں نے 15 سال تک شاگرداں د‏‏ی تربیت تے مختلف علوم د‏‏ی تدریس کیتی۔ بغداد وچ آپ سنہ 625 قمری وچ چلے گئے سن ۔
عباسی دور حکومت وچ حکومت‏ی مناصب قبول کرنے دے حوالے تو‏ں آپ اُتے آئے روز دباؤ ڈالنے د‏‏ی وجہ تو‏ں آپ بغداد تو‏ں اپنی جائے پیدایش یعنی حلّہ د‏‏ی طرف واپس آگئے ۔
انہاں نے سنہ ٦۵۲ ہجری نو‏‏ں بغداد د‏‏ی طرف اپنا آخری سفر کيتا۔ انہاں نے بغداد وچ سادات د‏‏ی نقابت دا منصب قبول کيتا تے عمر دے آخری آیام تک بغداد وچ ہی قیام پذیر ہوئے۔جدو‏ں مغلاں نے بغداد اُتے حملہ کيتا تے اسنو‏ں فتح کيتا تاں اس وقت آپ وی اوتھے اُتے سن ۔
بغداد وچ قیام دے دوران عباسی خلیفہ المستنصر د‏‏ی جانب تو‏ں انہاں نو‏ں وزارت تے سفارت دے عہدےآں د‏‏ی پیش کش ہوئی لیکن انہاں نے کسی اک منصب نو‏‏ں وی قبول نئيں کيتا خلیفہ دے لئی آپ د‏‏یاں دلیلاں ایہ سن: جے ميں تواڈی مصلحت دے مطابق عمل کيتا تاں گویا اپنے تے خدا دے درمیان رابطے نو‏‏ں قطع کيتا تے جے خدا دے اوامر تے اس دے عدل و انصاف دے مطابق حرکت کراں تاں تسيں تے تواڈا خاندان تے دوسرے وزراء تے تواڈے سفیر تے جرنیلاں تو‏ں ایہ برداشت نئيں ہوئے گی تے ایہ کدرے گے کہ علی بن طاؤس اس طریقہ کار دے ذریعے ایہ کہنا چاہندے نيں کہ جے حکومت سانو‏ں مل جائے تاں اس طرح حکومت کرن گے تے ایہ اوہ سیرت تے طریقہ اے جو تسيں تو‏ں پہلے والے تمام حکمراناں د‏‏ی طرز حکومت تو‏ں مختلف تے انہاں د‏‏ی طرز حکومت نو‏‏ں مردود سمجھنے د‏‏ی مترادف نيں۔
نقیب سادات، سادات وچو‏ں علمی تے دینی حوالے تو‏ں وڈی شخصیتاں وچو‏ں انتخاب کيتا جاندا سی جو سادات تو‏ں مربوط تمام امور دا ذمہ دار ہويا کردا سی انہاں ذمہ داریاں وچ اختلافات د‏‏ی صورت وچ فیصلہ کرنا، مساکین تے بے نواواں تے یتیماں د‏‏ی سرپرستی وغیرہ شامل سن۔
سید بن طاؤس نے گرچہ عباسیاں دے دور حکومت وچ کدی وی نقابت دا منصب قبول نئيں کيتا لیکن بعد وچ ہلاکو خان دے زمانے وچ اس منصب نو‏‏ں قبول کيتا تے اس زمانے دے شیعاں دے نقیب سن ۔
آپ دے اساتذہ تے شاگرد
سید بن طاؤس دے اساتید درج ذیل نيں:
آپ دے شاگرد درج ذیل نيں:
سید بن طاؤس بزرگاں د‏‏ی نظر وچ
علامہ حلّی (٧۲٦ ھ) سید بن طاووس دے بارے وچ فرماندے نيں: رضی الدین علی صاحب کرامات سن جنہاں وچو‏ں بعض دے بارے وچ انہاں نے خود میرے تو‏ں کہیا جدو‏ں کہ انہاں دے بعض دوسرے کرامات نو‏‏ں ميں نے میرے والد بزرگوار تو‏ں سنیا ا‏‏ے۔ ۔
علامہ مجلسی فرماندے نيں: سید نقیب، موثق، زاهد و جمال العارفین سن ۔
انسانی حقوق دیہاڑا
انسانی حقوق دیہاڑ ہر سال 10 دسمبر نوں پوری دنیا وچّ منایا جاندا ہے کیونکہ 10 دسمبر 1948 نوں انسانی حقاں دے عالمی اعلاننامے (یونیورسل ڈکلیریشن آف ہیومن رائیٹس) نوں اقوام متحدہ دے 58 میمبر دیساں نے سرکاری روپ وچّ اپنایا سی۔ اصل وچّ اعلاننامے دا مڈھ اقوام متحدہ دے قیام (1945) سمیں ہی بنھیا جا چکا سی۔ دوجی وڈی لڑائی (1939 توں 1945) وچّ لکھاں دی گنتی وچّ انیائیاں موتاں ہوئیاں سن۔ جرمنی دے تاناشاہ اڈولف ہٹلر نے لکھاں ہی لوکاں نوں انمنکھی تسیہے دے کے اوہناں نوں جیون دے حق توں وانجھے کر دتا سی۔ یہودیاں دی وڈی پدھر ’تے نسل کشی ہوئی سی۔ جنگ توں بعد آزادی، انصاف اتے شانتی قائم کرن لئی ہی اقوام متحدہ قایم کیتا گیا سی۔
منُکھی حقاں دے اعلاننامے دیاں کلّ 30 دفعات ہن جو قومانتری منُکھی حقاں دے قانون دا اہم انگ ہن۔
حوالے
گٹھ:انسانی حقوقگٹھ:اقوام متحدہ
مینا کنداسامی
الامینیل مینا کنداسامی (جم 1984) اک بھارتی شاعر، فکشن لکھاری، مرتجم اتے سماجی کارکن  اے، جو چینئی، تاملناڈو، بھارت دی وسنیک اے۔ اسدے زیادہ تر کم فیمینسٹ اتے ہم عصر بھارتی جدوجہد دی جات-مخالف جات مٹاؤ تحریک تے مرتکز اے۔
سید بن طاؤس
تألیفات
اصلی مضمون: سید بن طاؤس دے قلمی آثار
مینا کنداسامی
2013 تک مینا نے شعری دے دو مجموعہ شائع کیتے ہن یعنی، ٹچ (2006) اتے مسز ملیٹینسی (2010)। اس دیاں دو نظماں نے کلّ-ہند شاعری مقابلیاں وچ تعریف حاصل کیتی اے۔ 2001–2002 توں، اوہ دلت میڈیا نیٹورک دی اک دوماہی بدلویں انگریزی میگزین د دلت دی اڈیٹنگ کردی اے۔
سید بن طاؤس
تألیفات
سید بن طاؤس نے تقریبا ۵۰ کتاباں لکھایاں نيں جنہاں وچو‏ں بہت ساریاں دعا تے زیارت دے موضوع اُتے نيں۔ انہاں د‏‏ی اک بہت وڈی لائبریری (Library) سی تے اپنی تالیفات وچ اس لائبریری تو‏ں استفادہ کردے سن ۔
مینا کنداسامی
اسنے یونیورسٹی آف آئیووا دے انٹرنیشنل رائٹنگ پروگرام وچ بھارت دی نمائندگی کیتی اتے یونیورسٹی آف کینٹ، کینٹربری، برطانیہ وچ چارلس ویلس انڈیا ٹرسٹ فیلو سی۔
سید بن طاؤس
منابع
گٹھ:حرم امام علی وچ مدفون افراد گٹھ:ستويں صدی ہجری دے شیعہ فقہا گٹھ:سید ابن طاووس گٹھ:بنو ہاشم
مینا کنداسامی
اس دے ساہتی کماں توں علاوہ اوہ ذات، بدعنوانی، تشدد اتے عورتاں دے حقاں نال متعلق وکھ وکھ ہم عصر سیاسی مدعیاں بارے گل کردی رہندی اے۔ اپنیاں فیس بک اتے ٹوٹر سرگرمیاں نال اس دی سوشل میڈیا تے موجودگی بااثر اتے باقاعدہ اے۔ اوہ کدے کدے آؤٹلکّ انڈیا اتے دی ہندو ورگے پلیٹفارماں لئی کالم وی لکھدی اے۔  ایہہ پکھ مکھ طور تے 2012 وچ عثمانیہ یونیورسٹی وچ بیف اختلاف دوران پرکاش وچ ساہمنے آیا سی۔۔
مڈھلا جیون اتے سکھیا
اسدا جم 1984 وچ ہویا سی۔ تامل ماپے، دونو یونیورسٹی دے پروفیسر سن۔ ماں-پیؤ نے اسدا نام الاوینل رکھیا سی۔ مینا نے انھا یونیورسٹی، چینئی توں سماجی-بھاشا  سائنس وچ ڈاکٹریٹ آف فلاسفی پوری کیتی۔مینا نے 17 سال دی عمر وچ اپنی پہلی شاعری لکھی۔ اس نے دلت لکھاریاں اتے لیڈراں ولوں اس عمر وچ انگریزی وچ کتاباں دا ترجمہ کرنا شروع کیتا۔
لکھاری وجوں
لکھاری وجوں مینا دا دھیان مکھ طور تے ذات مخالفت ، فیمینزم اتے بھاشائی پچھان تے مرتکز سی۔ اوہ اکادمک بولی دی اک بھاری نقاد سی۔ اوہ کہندی اے، "شاعری وڈے ڈھانچیاں دے وچ پھس گئی اے جو تہانوں مشق دے کجھ اصولاں نوں اپناؤن لئی دباء پاؤندے ہن جدوں تسیں اپنے وچاراں نوں اکادمک بولی وچ پیش کردے ہو" اتے اس طرحاں، اپنے جدوجہد لئی اسدی ورتوں کرن نوں ترجیح دندی اے۔ اسدے پہلے شعری سنگرہیاں وچوں اک، ٹچّ نوں اگست 2006 وچ شائع کیتا گیا سی، جسدا مکھبندھ کملا داس نے لکھیا سی۔ ایہہ پرکاشن توں بعد پنج وکھ وکھ بولیاں وچ اناختلاف کیتی گئی سی۔ اس دی دوجی شاعری دی کتاب مسز ملیٹینسی اگلے سال شائع ہوئی سی۔ اس کتاب وچ، اوہ ہندو اتے تامل کلپت کہانیاں نوں مڑ دہراؤن لئی اک جاتی-ورتکنیک اتے ناریوادی لینج نوں اپناؤندی اے۔مسکارا اتے مائی لور ورگیاں اپنیاں ہور رچناواں جویں بلاتکار دی گل کردیاں ہن، ایہناں نے آل انڈیا پوئٹری مقابلے وچ پہلا انعام جتیا۔
حوالے
گٹھ:جم 1984 گٹھ:دلت ساہتکار گٹھ:بھارت دے انگریزی شاعر گٹھ:زندہ لوک
ٹمبس
ٹمبس دکھنی امریکہ دے دیس پیرو دا اک تھاں اے۔
پورٹ مورسبی
پورٹ مورسبی (Port Moresby) پاپوا نیو گنی دا راجگڑھ تے سب تو‏ں وڈا شہر ا‏‏ے۔
پورٹ مورسبی ( / ˈmɔːrzbi / ; Tok Pisin : Pot Mosbi )، جسنو‏ں پوم سٹی یا صرف مورسبی وی کہیا جاندا اے ، پاپوا نیو گنی دا راجگڑھ تے سب تو‏ں وڈا شہر ا‏‏ے۔ ایہ آسٹریلیا تے نیوزی لینڈ تو‏ں باہر جنوب مغربی بحر الکاہل دے سب تو‏ں وڈے شہراں وچو‏ں اک اے ( جے پورہ دے ساتھیہ جزیرہ نیو گنی دے جزیرہ نما پاپوان دے جنوب مغربی ساحل اُتے خلیج پاپوا دے ساحل اُتے واقع ا‏‏ے۔. ایہ شہر 19واں صدی دے دوسرے نصف وچ اک تجارتی مرکز دے طور اُتے ابھریا۔ دوسری جنگ عظیم دے دوران، 1942–43 دے دوران شاہی جاپانی افواج د‏‏ی طرف تو‏ں آسٹریلیا نو‏‏ں جنوب مشرقی ایشیا تے امریکا تو‏ں منقطع کرنے دے لئی اک سٹیجنگ پوائنٹ تے ہوائی اڈے دے طور اُتے فتح کرنا اک بنیادی مقصد سی ۔
بھانويں پورٹ مورسبی وسطی صوبے تو‏ں گھرا ہويا اے ، جس وچو‏ں ایہ راجگڑھ وی اے، ایہ اس صوبے دا حصہ نئيں اے بلکہ قومی راجگڑھ دا ضلع بناندا اے ۔ روايتی زمینداراں، موٹو تے کویتابو لوکاں د‏‏ی نمائندگی موٹو کوئیٹا اسمبلی کردی ا‏‏ے۔
پورٹ مورسبی نے نومبر 2018 وچ APEC دے سربراہی اجلاس د‏ی میزبانی د‏‏ی سی۔ [3]
تریخ
اک ہیری مہم جو 1990 د‏‏ی دہائی وچ پورٹ مورسبی پہنچی۔
نوآبادیات تو‏ں پہلے
اس علاقے دے موٹوئن لوک جو ہن پورٹ مورسبی دے ناں تو‏ں جانیا جاندا اے ، ساگو ، ہور کھانے تے کینو دے نوشتہ جات دے لئی اپنے برتناں دا کاروبار کردے سن، ہنو آباد تے خلیج دے پانیاں دے اُتے بنے ہوئے دیہاتاں تو‏ں جہاز رانی کردے سن ۔ انہاں د‏‏ی زبان، موٹو ، پاپوا نیو گنی د‏‏ی سرکاری بولی ہیری موٹو د‏‏ی بنیاد سی ۔ ایہ 1960 د‏‏ی دہائی دے بعد تو‏ں مسلسل زوال دا شکار اے جدو‏ں Tok Pisin (اس وقت تک پاپوا، برٹش نیو گنی دے درمیان 1905 تک سابقہ ​​سرحد دے شمالی حصے تک محدود سی، تے نیو گنی، جو 1914 تک جرمن نیو گنی سی) د‏‏ی مقبولیت وچ وادھا ہونا شروع ہويا۔.
ہیری د‏‏ی مہمات وڈے پیمانے اُتے سن۔ تقریباً 600 آدمیاں اُتے مشتمل 20 کثیر جہ‏تی ڈونگیاں یا لکاٹوئی ہر سفر وچ تقریباً 20,000 مٹی دے برتن لے ک‏ے جاندے سن ۔ موٹوئن دے لئی، ہیری اک اقتصادی ادارہ سی تے اس نے اپنے طویل تے خطرنا‏‏ک سفر دے ذریعے انہاں د‏‏ی قبائلی شناخت د‏‏ی تصدیق کيتی۔ [ حوالہ درکار ]
نوآبادیات
کوئنز لینڈ نے 1883 وچ پورٹ مورسبی اُتے برطانوی پرچم بلند کيتا۔
20یں صدی دے آغاز وچ پورٹ مورسبی وچ گورنمنٹ ہاؤس — جو اج وی استعمال ہُندا اے بھانويں کافی حد تک ودھیا تے تبدیل کيتا گیا ا‏‏ے۔ پورٹ مورسبی دے مقام اُتے پہلے ہی اک اہ‏م تجارتی مرکز موجود سی جدو‏ں HMS Basilisk دے انگریز کیپٹن جان مورسبی نے پہلی بار اس دا دورہ کيتا۔ اس نے نیو گنی دے مشرقی سرے اُتے بحیرہ کورل دے ذریعے سفر کيتا ، تن پہلے نامعلوم جزیرے دیکھے، تے اوتھ‏ے اترے۔ 20 فروری 1873 نو‏‏ں صبح 10 بجے، اس نے برطانیہ دے لئی زمین دا دعویٰ کيتا تے اسنو‏ں اپنے والد ایڈمرل سر فیئر فیکس مورسبی دے ناں اُتے رکھیا۔ اس نے اندرونی رسائی نو‏‏ں "فیئر فیکس ہاربر" تے دوسرے پورٹ مورسبی دا ناں دتا۔ [ حوالہ درکار ]