نادر_شاہ_دی_افغانستان_اُتے_لشکرکشی
قندوز تے بلخ اُتے قبضہ
جب نادر قندھار دا محاصرہ کررہیا سی ، 20،000 جواناں د‏‏ی اک فوج ، جس دے بیٹے رضا قلی مرزا د‏‏ی سربراہی وچ ، ، بلخ اُتے قبضہ کرنے دے لئی خراسان تو‏ں روانہ ہويا ، تے مروچاق دے علاقے وچ ہرات تو‏ں متعلق معاون فوج وچ شامل ہويا۔ آنڈوائے د‏‏ی طرف ودھیا۔ جدو‏ں فوج آنڈوائے وچ اک منزلہ اعتکاف اُتے پہنچی تاں ، رضا قلی مرزا نے اینڈکھائے دے حکمران علی مردان خان نو‏‏ں اک خط بھیجیا ، جس وچ اس تو‏ں مطالبہ کيتا گیا کہ اوہ ہتھیار ڈال داں تے ایہ شہر عزیز قلی خان دے سسر دے بھائی نیاز قلی نو‏‏ں بھیج دتا۔ علی مردان خان دا مقامی حکومت تو‏ں متعلق ازبک تو‏ں اختلاف سی تے اوہ اصفہان تو‏ں رضا قلی مرزا دے پاس گیا سی۔ علیمردان خان نے اپنے آپ نو‏‏ں سوچیا کہ جے اس نے بغیر کسی مزاحمت دے ہتھیار ڈال دتے تاں اوہ یقینا the نفرت کرنے والےآں دے ہتھو‏ں ماریا جائے گا: نیاز قلی دادخہ تے عزیز کلی ، لہذا اس نے اپنے تے شہر دے لوکاں دے لئی کھڑے ہونے دا فیصلہ کيتا۔ تاں رضا قلی نے مرزا نو‏‏ں جواب دتا کہ اوہ شہر چھڈنے نو‏‏ں تیار نئيں ا‏‏ے۔ رضا قلی مرزا د‏‏ی افواج نے جلد ہی شہر دا محاصرہ کرلیا ، جتھ‏ے علی مردان خان نے دیوالی (محاصرے) د‏‏ی جنگ وی شروع د‏‏ی جو چالیس دن تک جاری رہی۔ آخر کار علاقے دے کچھ جاگیرداراں نے علی مردان خان د‏‏ی مخالفت کرنا شروع کردتی تے دشمن تو‏ں اپنی مزاحمت ترک کردتی۔ رضا قلی مرزا نے شہریاں وچ اختلافات نو‏‏ں محسوس کردے ہوئے محاصرے نو‏‏ں تیز کردتا۔علی مردان نے ایہ دیکھ ک‏ے کہ شہر دے لوک مایوس ہوچکے نيں ، اوہ جنگ تو‏ں دستبردار ہوگئے تے اس شہر نو‏‏ں رضا قلی مرزا دے حوالے کردتا۔ نیاز قلی نے دادخاوہ نو‏‏ں ازبک افراد دے حوالے کيتا ، تے علی مردان خان تے انہاں دے نال شامل ہونے والے دو ہور اندھائی شہر قائدین نو‏‏ں ہرات بھیج دتا گیا ، جتھ‏ے اوہ ہلاک ہوگئے۔ نادر د‏‏ی افواج دے بعد ، انہاں نے شبرغان تے آچا اُتے وی قبضہ کرلیا تے بلخ د‏‏ی طرف مارچ کيتا۔ چوبیس خان دے کنبے د‏‏ی باقیات وچو‏ں اک ، بلخ دا حکمران ، ابوالحسن ، اک کمزور تے کاہل آدمی سی۔ اس دا مبصر قبچان نادر د‏‏ی فوج تو‏ں لڑنے دے لئی تیار سی ، تے 12،000 افراد لڑنے دے لئی بلخ تو‏ں واپس چلے گئے۔ بلخ دے نیڑے اک چھوٹی سی لیکن خونی جنگ شروع ہوئی ، جس دے اختتام اُتے سید خان قبچان اپنے چند سپاہیاں دے نال مل گیا۔ (شادیان) د‏‏ی طرف پِچھے ہٹتے ہوئے ، کچھ سپاہی فرار ہوک‏ے شاہ مردان پہنچ گئے تے کچھ شہر واپس آئے تے نادر د‏‏ی فوج دے سامنے دروازے بند کردتے۔رزاقلی مرزا نے شہر دے باہر چمن دے نیڑے اک فوجی کیمپ لگیایا۔ نایاب فوجاں شہر دے چاراں طرف گھات لگیاندی ، لوکاں نو‏‏ں لوٹتی تے انہاں دے مال و دولت نو‏‏ں اپنے کیمپاں وچ لے جاندی۔ آخر کار شہر دے کچھ عمائدین تے علما رضا قلعہ مرزا دے پاس آئے تے انہاں نے ہتھیار سُٹن د‏‏ی تیاری دا اظہار کيتا۔ رزاقلی مرزا نے وی اس صورتحال دا خیرمقدم کيتا تے پرت مار تے ڈکيت‏ی د‏‏ی روک سیم دے لئی اپنے کچھ رہنماواں نو‏‏ں شہر منتقل کردتا۔ ابوالحسن ، جو شہر دے بالا حصار وچ روپوش سی ، جدو‏ں اس نے سنیا کہ نادر فوج نے شہر دے کچھ حصےآں اُتے قبضہ کرلیا اے ، تاں اس نے اپنے ہتھ تے تلوار وچ قرآن لے ک‏ے محل چھڈ دتا تے رزاقلی مرزا دے سامنے ہتھیار ڈال دتے۔ رزاقلی نے ايس‏ے شخص نو‏‏ں اپنے والد دے پاس بھیجیا ، جو قندھار دا محاصرہ کررہیا سی۔ نادر نے اسنو‏ں خدا دے گھر دے مزار اُتے جانے تے اوتھ‏ے مرنے د‏‏ی اجازت دے دی۔ فتح بلخ دے بعد ، رضا قلی مرزا نے شاہ قلی ماروی د‏‏ی سربراہی وچ اپنی کچھ فوجاں سید خان قبچن د‏‏ی نگرانی تے گرفتاری دے لئی سانچارک روانہ ک‏‏يتی‏‏اں ۔ دوسری طرف سید خان ازبک نے اپنے کچھ جواناں نو‏‏ں سانچارک دے ارد گرد بھیجیا ، انہاں نو‏ں نادر د‏‏ی افواج د‏‏ی پرت مار تے تباہی تو‏ں آگاہ کيتا تے نادر د‏‏ی افواج نو‏‏ں تباہ کرنے وچ اس د‏ی مدد کرنے دا کہیا۔ ایسا کرنے دے لئی. سانچارک دے علاقے وچ ازبک افراد نے سید خان ازبک دا نال دتا ، اک وادی وچ شاہ قلی بیگ د‏‏ی افواج دے نال لڑائی وچ ، انہاں نے دشمن د‏‏ی فوج نو‏‏ں اک مہلک ضرب لگیایا ، جس نے پہلے تاں دشمن نو‏‏ں روک دتا۔. محمد کاظم نے اس جنگ کيت‏ی اک تصویر اس طرح پینٹ د‏‏ی اے: "یہ دونے گروہ اک دوسرے اُتے دو دریاواں یا دو پہاڑاں د‏‏ی طرح گر پئے۔ اک ایسی جنگ شروع ہوئی جس وچ لہو لہنگا بہرام ايس‏ے انگلی اُتے رہیا۔ ترجمہ: برف جداں تیر سن کر اک دوسرے اُتے حملے شروع ہوگئے ۔پہاڑاں ، صحراواں نے سرخ خون تو‏ں ڈھک لیا ہويا ہويا تلواراں تے چھوٹے تیراں تو‏ں بھریا ہويا سی۔