cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
اودبلا
جیون
اودبلا دا حمل دا دورانیہ 60 توں 86 دن ہندا اے تے نویں جمن آلے بچے دی حفاظت ماں پیؤ تے دوجے رشتے دار کردے نیں ۔ اک مادہ اودبلا 2 سال چ جوان ہندی اے تے نر اوبلا تناں سالاں چ جوان ہندا اے ۔ اسدا بچہ اک مہینے داہون تے اپنی گپھا توں نکل سکدا اے تے 2 مہینے دا ہون تے تیرن لگ پیندا اے ۔ بچہ اپنے ٹبر نال 1 سال تک رہندا اے ۔ اوبلا 10 سال تک جی سکدا اے۔
خدوخال
اوبلا لمبے پتلے جسم دے ہندے نیں تے نکیاں نکیاں لتاں تے جھلی دار پنجے رکھدے نیں ۔ اینہاں دے پیراں تے تکھے نونہہ ہندے نیں ۔ اینہاں دی لمبائی 2 توں 6 فٹ تے وزن 5 توں 45 کلوگرام تک ہندا اے ۔
پز الوو
پز الوو سویٹزرلینڈ دا اک پعاڑ اے۔
1932 اولمپک کھیڈاں
1932 اولمپک کھیڈاں جاں X اولمپیاڈ امریکہ دے شہر لاس اینجلس اتے کیلیفورنیا وکھے ہوئیاں۔ اس کھیڈاں واسطے ہور کسے وی دیس نے اپنا نام نہیں دتا۔ ایہناں کھیڈاں وچ امریکہ دا صدر وی الگ رہا۔ انترقومی اولمپک کمیٹی نے اپنے روم وکھے ہوئے 23ویں اجلاس وچ اس شہر نوں ایہہ کھیڈاں کرواؤنن دا اختیار دتا۔
حوالے
گٹھ:اولمپک کھیڈاں
بویوی
بویوی چین دی اک نسلی ٹولی اے۔ ایہ چین دیاں 56 نسلی ٹولیاں وچوں اک نیں۔
گٹھ:چینی نسلی ٹولیاں
ضلع پلوال
ضلع پلوال پعارت دے صوبے ہریانہ دا اک ضلع اے۔
گٹھ:ہریانہ دے ضلعے
مالاکاستر
البانیا براعظم یورپ دے تناں مسلمان دیساں چوں اک اے ، اسدا راجگھر تیرانا شہر اے ۔ البانیا بلقان دے علاقے چ بحیرہ ایڈریاٹک دے کنڈے اٹلی دے ساہمنے واقع اے ۔ مالاکاستر شہر البانیا دا شہر اے تے البانیا دے صوبہ فیر دے ضلع مالاکاستر دا انتظامی مرکز اے ۔
باہرلے جوڑ
البانیا دے صوبے
گٹھ:البانیا دے شہر گٹھ:یورپی شہر گٹھ:یورپ دے آباد تھاں گٹھ:البانیا دے آباد تھاں گٹھ:البانیا گٹھ:یورپ گٹھ:جغرافیہ گٹھ:یورپ دا جغرافیہ
ہپوسڈروس لائیلی
ہپوسڈروس لائیلی گول پتہ نک چمگادڑ دے ٹبر دی اک چمگادڑ اے۔
لوشنیہ
البانیا براعظم یورپ دے تناں مسلمان دیساں چوں اک اے ، اسدا راجگھر تیرانا شہر اے ۔ البانیا بلقان دے علاقے چ بحیرہ ایڈریاٹک دے کنڈے اٹلی دے ساہمنے واقع اے ۔ لوشنیہ شہر البانیا دا شہر اے تے البانیا دے صوبہ فیر دے ضلع لوشنیہ دا انتظامی مرکز اے ۔
باہرلے جوڑ
البانیا دے صوبے
گٹھ:البانیا دے شہر گٹھ:یورپی شہر گٹھ:یورپ دے آباد تھاں گٹھ:البانیا دے آباد تھاں گٹھ:البانیا گٹھ:یورپ گٹھ:جغرافیہ گٹھ:یورپ دا جغرافیہ
کریبین
کریبین اک تھاں اے جیدے وچ کریبین سمندر، ایدے جزیرے تے لاگے دتے کنڈے آندے نیں۔ایہ 2،754،000 مریع میل تھاں تے پھیلیا ہویا اے تے ایتھے 39،169،962 لوگ وستے نیں۔
گٹھ:شمالی امریکہ دے آباد تھاں
چک 146 دس آر
چک 146 -10آر ضلع خانیوال چ تصیل جہانیاں دا اک پنڈ اے جہڑا لوئر باری دوآب نہر دی سجے (R=right) پاسےاوں نکلن آلی اک شاخ نہر 10آر اتے پیندا اے ۔
اس پنڈ دی بھوئیں نوں نہر 10آر  سیراب کردی اے ،اس لئی اس پنڈ ناں دے نال 10آر لگیا ہویا اے ۔
تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ تصیل جہانیاں ، ضلع خانیوال چ وس رہیا اے  ۔
نشان پاکستان
بائاں|بدون_thumbnail نشان پاکستان پاکستان دا سب تو‏ں وڈا شہری اعزاز اے۔
حوالے
گٹھ:پاکستان دے شہری اعزازات و علامات گٹھ:پاکستان وچ 1957ء دی تاسیست گٹھ:پاکستانی اعزازات گٹھ:نشان پاکستان وصول کنندگان گٹھ:پاکستان
اردو سفرنامہ
سفر نامہ اوہ بیانیہ اے جسنو‏ں مسافر سفر دے دوران یا منزل اُتے پہنچ ک‏ے اپنے تجربات تے مشاہدات د‏‏ی مدد تو‏ں تحریر دا جامہ پہناندا اے تے اپنی گزری ہوئی کیفیات تو‏ں دوسرےآں نو‏‏ں واقف کراندا ا‏‏ے۔ راہ وچ پیش آنے والے اپنے تحیّر، استعجاب تے اضطراب نو‏‏ں اس طرح تو‏ں قلم بند کردا اے کہ پڑھنے والے دے سامنے نہ صرف پوری تصویر آجاندی اے بلکہ اس مقام تو‏ں متعلق تمام معلومات مع تفصیل اس دے علم تے آگہی وچ وادھا کرے آں۔
لائبریری سائنس دے اصول دے مطابق سفر نامے جغرافیہ دے نال معلومات‏‏ی ادب دے نال جگہ پاندے نيں۔ اپنے اُتے گزرنے والی کیفیات دا بیان کردے وقت سفر نامہ لکھنے والا خودسفر نامے دے مناظر دا حصہ بن جاندا اے سفر وچ گزرنے والے حالات و تاثرات کایہ اصلی تے جذبات‏ی رکارڈ ہوتاہے جس وچ سفر د‏‏ی نوعیت تو‏ں لے ک‏ے دوسری تفصیلات، موسم، جغرافیائی، تاریخی، سماجی احوال اپنی رائے دے نال درج کیتے جاندے نيں۔ سفرنامہ راستے د‏‏ی دشواریاں تو‏ں محفوظ رہنے د‏‏ی تدابیر وی فراہ‏م کردا ا‏‏ے۔ اُنہاں دناں جدو‏ں آمدو رفت دے وسائل محدود سن سفر آسان نہ سی تے جدو‏ں تک کوئی بہت ضروری کم نہ ہوئے کوئی سفر دا جوکھم نئيں اٹھاندا سی۔ مسافر گھر والےآں، اعزا و اقربا تو‏ں کہیا سنامعاف کراکے ہی گھر تو‏ں نکلدا سی۔ اس وقت دا سفر معلومات دا سرچشمہ ہُندے سن ۔ معلومات د‏‏ی نوعیت دا تعلق بہت کچھ مسافر د‏‏ی دلچسپی تے مقصدِ سفر اُتے منحصر ہُندا سی۔
سفر نامہ لکھے جانے دا بہت کچھ انحصار مسافر یا سیّاح د‏‏ی مزاجی کیفیت، قوت مشاہدہ تے انداز تحریر پرہُندا ا‏‏ے۔ عازم سفر دے لئی ایہ دلاسہ ہُندا اے کہ باہر تاں نکلو، مسافر نواز بہتیرے ملیاں گے۔ ہزاراں شجر سایہ دار راہ وچ منتظر نيں۔ کچھ سفر کسی ضروری کم یا کسی مقصد دے لئی ہُندے نيں تے کچھ محض لذتِ صحرا نوردی دے لئی جہانیاں جتھ‏ے گشت بن جاندے نيں۔شوق سفر انسانی زندگی دے خمیر وچ اس طرح پیوست اے جداں فولاد وچ جوہر، انسان نے اس انوکھی قدم قدم اُتے حیرت تے استعجاب تے ہر لمحہ رواں دواں زندگی وچ کدی اک جگہ ٹھہرنا پسند ہی نئيں کيتا، ہر اک مقام تو‏ں اگے مقام اے تیرا دے مصداق، نويں دنیاواں د‏‏ی تلاش اس د‏ی سرشت وچ شامل اے ۔حرکت زندگی دا ثبوت اے تے اگے بڑھدے رہنے دا شوق مہیا کردی ا‏‏ے۔ اج د‏‏ی ترقی پذیر دنیا انسان دے ايس‏ے تجسس تے جستجو دا نتیجہ اے کہ اوہ اک جگہ نئيں بیٹھنا چاہندا ا‏‏ے۔ فطرت دے ہر راز نو‏‏ں افشا کرنا ہر بھیدکی تہہ تک پہنچنا خواہ بہشت وچ گندم کھانے دا تجسس ہوئے یا پوٹاشیم سائنایڈ دا مزہ ہوئے۔ صرف اس د‏ی سچائی جاننے دے لئی کِنّی جاناں د‏‏ی قربانیاں دتیاں گئیاں۔ چاند تاراں اُتے کمنداں ڈالنے دا جنون تے سمندر د‏‏ی تہہ نو‏‏ں کھنگالنے دا شوق ہن وی برقرار اے اسنو‏ں ایويں وی کہہ سکدے نيں کہ سفر انسانی زندگی نو‏‏ں سنوارنے تے مرتب کرنے د‏‏ی کوشش دا اک سلسلہ ا‏‏ے۔
البیرونی، مارکو پولو، فاہیان، ناصر خسرو، شیخ سعدی، ابن ہیکل بغدادی تے ابن بطوطہ ورگی ہستیاں دے تجربات تے مشاہدات نے انسانی فکر د‏‏ی گہرائی تے علم و تجسّس وچ وادھا کيتا ا‏‏ے۔ یونانی سیّاح میگس تھہور (Megasthenes)، چندر گپت موریہ دے دربار وچ تقریباً تن سو سال ق م ہندوستان آیا سی۔ میگس تھہور دے سفر دے تجربے تے بیانیہ شاید دنیا دا پہلا سفر نامہ ا‏‏ے۔ جس دے اج صرف حوالے ہی ملدے نيں تے اسنو‏ں دنیا د‏‏ی قدیم ترین کتاباں وچ شمار کيتا جاندا ا‏‏ے۔ ایہ اس زمانے د‏‏ی گل اے جدو‏ں یونانی بادشاہ سکندر اعظم نے ہندوستان اُتے حملہ کيتا... ایہ وی قیاس کيتا جاندا اے کہ اس سفر نامے نے ہی سکندر اعظم د‏‏ی ہندوستان تک رہبری د‏‏ی سی۔ ہندوستان اُتے سکندر اعظم دا حملہ تن سو پنجاہ سال ق م ہويا سی۔
اردو وچ سفرناواں د‏‏ی روایت عربی، فارسی سفر ناواں د‏‏ی دین ا‏‏ے۔ مغرب دے مقابلے وچ مشرق وچ سفر نامے د‏‏ی روایت زیادہ پرانی اے ۔ابن بطوطہ اٹھويں صدی ہجری دا مشہور سیاح گزریا ا‏‏ے۔ اس نے کم وبیش ربع صدی مشرق و مغرب د‏‏ی سیاحت وچ بسر د‏‏ی اس نے دلچسپ تے معلومات‏‏ی سفر نامہ ’تحفة النظار‘ دے ناں تو‏ں لکھیا۔ ا س دا خلاصہ اردو وچ شائع ہويا۔
یوسف خاں کمبل پوش دا سفر نامہ عجائبات فرنگ، جعفر تھانیسری د‏‏ی تصنیف کالا پانی، محمد حسین آزاد د‏‏ی ’سیر ایران‘ تے سر سید احمد خاں د‏‏ی ’مسافران لندن‘ بہت اہ‏م سفر نامے نيں۔ جو کئی اعتبار تو‏ں اردو سفر نامے د‏‏ی تریخ وچ بنیادی ناں نيں۔ سر سید احمد خاں نے 1869 وچ لندن دا سفر کيتا۔ سر سید دا ایہ سفر صرف اک ترقی یافتہ تے حاکم ملک دا سفر نہ سی بلکہ ایہ سفر نامہ کئی اعتبار تو‏ں اک تاریخی سفر د‏‏ی روداد اے جو سر سید دے شوق، اضطراب تے بے چینی دا وی بیان اے ... جو قوم دا درد تے ترقی تے انقلاب د‏‏ی تڑپ دل وچ رکھنے والے سر سید د‏‏ی بے چینی د‏‏ی وی تصویر ا‏‏ے۔ ایہ سفر نامہ نئيں ا‏‏ے۔ سر سید د‏‏ی علمی تحریک تے قوم د‏‏ی شخصیت سازی دے سر سید دے تصور نو‏‏ں واضح شکل دینے وچ انہاں سفر ناواں تے نويں دنیا دے منظر ناواں نے مہمیز دا کم دیاسی۔ تے قوم دے شوق تے اشتیاق وچ شدت پیدا د‏‏ی سی۔
اردو دے ابتدائی سفر نامےآں وچ مولا‏نا جعفر تھانیسری دا ’کالاپانی‘ 1862 وچ سامنے آیا۔ مولا‏نا نو‏‏ں انگریزاں نے کالا پانی د‏‏ی سزا دتی سی۔ ایہ سفر نامہ ايس‏ے کیفیت وچ انڈمان دے سفر تے مشکلات دا بیان ا‏‏ے۔ اپنی زندگی دے بارے وچ جو گلاں لکھایاں نيں اوہ نہ صرف حیرت انگیز نيں بلکہ زندگی د‏‏ی عجوبہ کاری تے نیرنگی زمانہ دا بیان نيں۔ پھانسی د‏‏ی سزا پانے والے د‏‏ی نفسیا‏‏تی حالت دے نال نال انگریز نال نفرت تے ضرورت دے لئی انگریزی بولی سیکھنے د‏‏ی محنت دا ذکر ملدا ا‏‏ے۔
اگرچہ یوسف خاں کمبل پوش، جعفر تھانیسری تے سرسید احمد خاں تِناں دے سفر مخصوص مقاصد دے لئی سن مگر ایہ بہ حیثیت مجموعی سیاح د‏‏ی غیر جانبدار نظر سر سید تے جعفر تھانیسری دے سفر ناواں وچ نہ کھل سکيتی۔ انہاں اُتے قومی تے اصلاحی جذبہ اس قدر حاوی رہیا کہ اپنے مشاہدے وچ آزادانہ طور اُتے لطیف کیفیات وچ قاری نو‏‏ں شامل نہ کرسک‏‏ے۔ اک طرح دا احساس کمتری تے شکستگی د‏‏ی بے چینی اے جو پورے سفر نامے اُتے طاری اے ۔جدو‏ں کہ یوسف خاں کمبل پوش دا سفر نامہ اک آزاد فکر سیاح دا سفر نامہ ا‏‏ے۔ اوہ دنیا نو‏‏ں اپنی اکھاں تے مشاہدے وچ سمیٹ لینا چاہندا ا‏‏ے۔ جس وقت اردو دا قاری داستان دے مافوق الفطرت ماحول تے کرداراں وچ دلچسپی لے رہیا سی، یوسف خاں نے اہل ادب د‏‏ی توجہ حقیقی مشاہدے د‏‏ی طرف مبذول کرانے د‏‏ی کوشش کيتی۔
1892 وچ مولا‏نا شبلی نے پروفیسر آرنلڈ دے ہمراہ قسطنطنیہ دا سفر اختیار کيتا تے ترکی، مصر، شام دا دورہ کيتا۔ شبلی دا ایہ سفر علمی سفر سی۔ اپنی معرکة الآرا کتاب ’الفاروق‘دے لئی مواد اکٹھا کيتا۔ تے اپنے سفر نامے دا ناں رکھیا ’سفر نامہ مصرو روم و شام‘ جس وچ انھاں نے اوتھ‏ے دے سیاسی سماجی حالات اُتے روشنی پائی اے تے اوتھ‏ے د‏‏ی تاریخی عمارتاں، کتاباں خاناں تے علمی ادارےآں اُتے تفصیل تو‏ں معلومات یکجا کيت‏یاں نيں۔
ویہويں صدی وچ جدو‏ں سفر د‏‏ی سہولیات میسر آنے لگياں تاں نہ صرف سفر کرنے والےآں د‏‏ی تعداد وچ وادھا ہويا بلکہ حالات سفر بیان کرنے دا شوق وی پروان چڑھیا۔ چناں چہ منشی محبوب عالم دا سفر نامہ یورپ، شیخ عبدالقادر دا سفر نامہ ’مقام خلادت‘ خواجہ حسن نظامی دا سفر نامہ مصرو فلسطین، قاضی عبدالغفار دا ’نقش فرنگ‘ قاضی ولی محمد کا’سفر نامہ اندلس‘ اہمیت دے حامل نيں۔ انہاں سفرناواں وچ دنیا دے عجائبات تے مختلف دلچسپ مشاہدات دا ہی بیان نئيں اے بلکہ دنیا دے عجائبات نو‏‏ں دیکھنے دے شوق نو‏‏ں وی بڑھاوا ملدا ا‏‏ے۔
عبدالماجد دریابادی دا سفر حجاز اردو سفر ناواں وچ اک اہ‏م ناں ا‏‏ے۔ پروفیسر احتشام حسین دا سفر نامہ ’ساحل و سمندر‘ 1954 تے ڈاکٹر مختارالدین آرزو د‏‏ی سرگذشت سفر ”زہے روانی عمر کہ در سفر گذرد“ یوروپ دے علمی وادبی سفر نامے نيں۔
موجودہ عہد وچ اظہار ذات دا حوصلہ ہی نئيں ودھیا بلکہ دنیا نو‏‏ں دیکھنے دا ذوق وی بیدار ہويا ا‏‏ے۔ تے وڈی تعداد وچ سفر نامے لکھے جارہے نيں۔ سفر نامہ نگاراں وچ اپنی گل نو‏‏ں کہنے دا شوق وی ودھیا ا‏‏ے۔ ابن انشاءکا ’چلدے ہوئے تاں چین نو‏‏ں چلیے‘، ’ابن بطوطہ دے تعاقب وچ ‘ تے ’دنیا مرے آگے‘ قابل ذکر نيں۔ رام لعل نے ’زرد پتےآں د‏‏ی بہار‘ سفر نامہ لکھیا تے رام لعل دا ایہ سفر نامہ 1980 وچ پاکستان دا سفر اے جو جذبات‏ی طور اُتے دلاں نو‏‏ں بے چین کردینے والا سفر نامہ ا‏‏ے۔
اج وقت وڈی تیز رفتاری تو‏ں ہر آن نويں رخ اختیار کردا ہويا ا ٓگے ودھ رہیا اے کہ دوسرےآں دے تجرباں تو‏ں واقفیت د‏‏ی ضرورت بوہت گھٹ ہوگئی ا‏‏ے۔ دنیا نو‏‏ں کتاباں، ٹی وی تے انٹرنیٹ د‏‏ی مدد تو‏ں دیکھنا بہت آسان ہوگیا ا‏‏ے۔ جتھ‏ے تک تجسّس د‏‏ی سیرابی دا سوال ا‏‏ے۔ انٹرنیٹ د‏‏ی بدولت اج دنیا مٹھی وچ سما گئی اے کہنا غلط نئيں اے، تے ایہ صرف اک محاورہ نئيں اے کہ دنیا بہت چھوٹی ہوگئی ا‏‏ے۔ اج اس دنیا د‏‏ی ہر چیز آزمودہ تے دیکھی ہوئی ا‏‏ے۔ مگر اس دے بعد وی اج نويں نويں انداز تو‏ں سفرنامے لکھے جارہے نيں۔ اس د‏ی وجہ ایہ اے کہ ایہ ہزاراں سال پرانی دنیا اج وی اِنّی ہی نويں تے اِنّی ہی من موہنی اے جِنّی کہ روز اوّل سی۔ سورج ہمیشہ اک ہی طرح تو‏ں طلوع ہُندا اے مگر ہر روز ایسا لگدا اے جداں قدرت نے اندھیرے نو‏‏ں روشنی وچ بدلنے دا شعبدہ پہلی بار دکھایا اے ۔ہر صبح اک نويں صبح ہُندی ا‏‏ے۔ دن نو‏‏ں روشنی د‏‏ی تابناکی تے اے تے رات دے اندھیرے دا اسرار دوسرا ا‏‏ے۔ ایہ دنیا چھوٹی یا وڈی ہر پل رنگ بدلنے والی نیرنگ نظر دنیا نو‏‏ں دیکھنا اج وی بہت مشکل ا‏‏ے۔ نہ اسنو‏ں دیکھنے د‏‏ی بے چینی کم ہوئی اے تے نہ ہی اج تک کسی کیمرے، کسی کتاب، کسی قلم نو‏‏ں دنیا د‏‏ی ساری جلوہ سامانیاں دیکھنے تے دکھانے دا افتخار حاصل ہويا ا‏‏ے۔
حوالے
گٹھ:اردو ساہت
پز زپو
پز زپو سویٹزرلینڈ دا اک پعاڑ اے۔
ڈونگ
ڈونگ چین دی اک نسلی ٹولی اے۔ ایہ چین دیاں 56 نسلی ٹولیاں وچوں اک نیں۔
قاسم خان
قاسم خان (یاں قاسموف دا قاسم) (موت:1469ء) قاسم خانیت ، اک تاتاری خانیت جہڑی 1452ء چ قائم ہوئی ،دا پہلا خان سی ۔ ایہہ قازان خانیت دے خان الغ محمد دا پتر سی ۔ اسنے 1437ء چ بیلیوف تے 1445ء چ سوزدال دیاں لڑائیاں چ حصہ لیا ۔سوزدال دے معاہدے دے مگروں ایہہ تے اسدا بھراء یعقوب ، معاہدے دے نتیجے سمبھالن لئی ماسکو بھیجے گئے ۔ ایتھے ایہہ روس دے حکمران وسیلی II دے محل چ ٹھیریا تے اسدی ملازمت ج آ گیا ۔ 1449ء چ اسنے دریائے پاخرا دے کنڈے ، وڈا اردو دے خان سعید احمد خان نوں شکست دتی ، جہڑا ماسکو اتے مل مارن آئیا سی ۔ 1447 توں 1453 تک اسنے دمتری شیمیاکا دے خلاف وسیلی دی جدوجہد دا ساتھ دتا ۔ 1452ء چ وسیلی نے اسنوں مشار یورت دے پرانے علاقےآں چ ،ریازان راجواڑا چ جاگیر ،موروثی ریاست دے طور اتے تے قاسموف شہر دے دتا ۔ اینہاں علاقےآں تے قاسم خانیت قائم ہوئی ۔ قاسموف دا خان ہندے ہوئے اسنے قازان خانیت دا تخت حاصل کرن دی کوسس وی کیتی ۔
گٹھ:روس گٹھ:شخصیتاں گٹھ:تریخی شخصیتاں گٹھ:مشہور لوک گٹھ:پاکستانی شخصیتاں گٹھ:مسلم شخصیتاں گٹھ:روسی مسلمان گٹھ:قاسم خانیت
جزائر ڈوکینیز
دوکینیز (معنی:12) بحیرہ ایجئین چ 12 وڈے تے 150 نکے جزیرےآں تے مشتمل خطہ اے جہڑا یونان دا حصہ اے ۔ ایہہ جزیرے ترکی دے دکھنی لہندے ساحلاں دے نال واقع نیں ۔ ایہہ شاندار تریخ رکھدے نیں ایتھے تک کہ نکے تے غیر آباد جزیرےآں تے وی گرجے تے گھبلے وقتاں دے قلعے پائے جاندے نیں ۔
یونان دے زیرانتظام ایہہ خطہ کل 163 جزیرےآں تے مشتمل اے جنہاں چ 26 غیر آباد نیں ۔ 12 وڈے جزیرےآں نیں جنہاں دے ناں تے ایہہ ڈوڈکینیز آکھواندا اے ، اینہاں چ تریخی طور تے سب توں ودھ اہمیت جزیرے رہوڈوس دی اے ۔
شہر رہوڈوس 408 قبل مسیح چ بسائیا گئیا تے ایہہ جزیرہ 332 ق م چ سکندر اعظم دی سلطنت دا حصہ بنئیا ۔
305 ق م چ دمترس دے ناکام محاصرے دے بعد سورج دیوتا ہیلیوس دا اک وڈا مجسمہ نصب کیتا گئیا جہڑا رہوڈس دے مجسمے دے ناں نان جانئیا جاندا اے ۔
395ء چ رومی سلطنت دی ونڈ دے نال ای رہوڈوس چ طویل بازنطینی دور دا آغاز ہوئیا ۔
672ء چ پہلے اموی بادشاہ معاویہ دی فوجاں نے رہوڈوس تے مل مار لئیا تے پہلی صلیبی جنگ تک ایہہ مسلماناں دے کول رہئیا ، جدوں اس نوں بازنطینی حکمران نے واپس لے لئیا ۔ 1309ء چ نائٹس ہاسپٹلرز نے جزیرے توں بازنطینی سلطنت دی حکومت دا خاتمہ کر دتا تے شہر نوں یورپی طرز ت ے اسارئیا ۔
گٹھ:جغرافیہ گٹھ:آبی جغرافیہ
فلیٹشہارن
فلیٹشہارن سویٹزرلینڈ دا اک پعاڑ اے۔
ہپوسڈروس میکروبلاٹس
ہپوسڈروس میکروبلاٹس گول پتہ نک چمگادڑ دے ٹبر دی اک چمگادڑ اے۔
بارلے جوڑ
گٹھ:وڈیاں چمگادڑاں گٹھ:گول پتہ نک چمگادڑ
گیلاؤ
گیلاؤ چین دی اک نسلی ٹولی اے۔ ایہ چین دیاں 56 نسلی ٹولیاں وچوں اک نیں۔
کائنات دی عمر
بگ بینگ سوچ باجوں کائنات دی عمر دی تعریف ایداں اے ، ایہہ ویلے ورگے خط منحنی دی ، موجودہ کرہ ارض دے زمان توں پچھلے پاسے بگ بینگ تک جان توں حاصل ہون آلے اجتمائی صحیح ویلے دی سب توں وڈی قیمت(مقدار) اے ۔
اک فرضی گھڑی تے استے لنگھن آلا ویلا ، جہڑا بگ بینگ توں شروع ہوئیا تے اج زمین تے موجود اے ، اصل چ آئن سٹائن دے نظریے دے تحت اس گھڑی دی حرکت تے منحصر اے  تے اتے لکھی گئی تعریف دے مطابق کائنات دی عمر  ، فقط ، اس گھڑی تے لنگھے ویلے دی سب توں وڈی مقدار اے ۔
وماپ دی بنیاد تے کائنات دی عمر
ناسا ادارے دے منصوبے ، وماپ ، (ولکنسن مائکرو ویو انیسوٹروپی WMAP) دے تحت کائنات دی عمر دا اندازہ ، 13 ارب 70 کروڑ سال لائیا گئیا اے ۔
گٹھ:تارہ پڑھت گٹھ:خلائی سائنس گٹھ:فلکیات
صفیہ حیات
جیون
صفیہ حیات دا جم 25 دسمبر 1969 نوں فیصل آباد، پنجاب، پاکستان وکھے ہویا۔ اہنا دے (مرحوم) والد صاحب دا نام جناب حیات علی اتے والدہ دا نام صدیقہ بی بی اے۔صفیہ حیات نے پنجاب یونیورسٹی، لاہور توں فارسی دی ایم۔اے۔ دی تعلیم حاصل کیتی اے اتے فیصلہ آباد یونیورسٹی توں فارسی دی ایم۔فل دی اچیری تعلیم حاصل کر رہی اے۔اوہ پاکستان خاص کرکے فیصل آباد دے ادبی حلقیاں وچّ اک جانی پہچانی شخصیت اے ۔اوہ کئی سماجی سنگٹھنا نال جڑ کے سماج بھلائی دے وی کئی کم کردی اے۔عورتاں، بچیاں اتے بے سہارا اتے لوڑوند لوکاں دی بھلائی دے کم وچ اسدی خاص رچی اے۔اسنے فارسی بولی وچّ کئی سال ادھیاپن دا کم وی کیتا اے۔
ادبی سفر
صفیہ حیات نے 1982 توں لکھنا شروع کیتا اتے ہن تکّ اوہ لگاتار لکھدی آ رہی اے ۔اوہ اپنے سکول ویلے توں ہی لکھدی آ رہی اے اتے اسنے 7ویں کلاس وچ پہلی نظم لکھی سی ۔پھر ہولی ہولی اسنے اخباراں اتے ادبی رسالیاں وچ لکھنا شروع کیتا۔ اسدی پہلی لکھت فیصل آباد دے مشہور روزانہ اخبار روزناما آواز وچ شائع ہوئی سی۔بچپن وچّ اسنوں اہناں دے والد صاحبَ نے لکھن لئی کافی ہلا شیریی دتی سی۔اہنا دے کئی اخباراں وچ عورتاں اتے سماجی سروکاراں بارے کافی لیکھ شائع ہوئے ہن۔اہنا وچوں ذکریوگ اخبار ہن :
صفیہ حیات دے اہنا وچوں کجھ لیکھ سندھی زبان وچ وی ترجمہ کرکے شائع کیتے گئے ہن۔
افسانہ نگاری
صفیہ حیات دیاں کافی کہانیاں وکھ وکھ اخباراں اتے ادبی رسالیاں وچ شائع ہندیاں رہیاں ہن۔اس دی کہانیاں دی اک کتاب ماٹی کے دکھ شائع ہو چکی اے۔اس کتاب نوں پٹھاکاں اتے نقاداں ولوں کافی ہنگارا ملیا اے۔ اہنا دی اک ہور کتاب چھپائی ماتحت اے۔
نظم
صفیہ حیات دی اوردو کاوَ پستک ہوا سے مکلما دسمبر 2019 وچّ پرکاشت ہوئی ہے ۔ اس پستک دیاں کافی نظماں Facebook تے پیش کیتیاں جا چکیاں ہن ۔
جنڈیالا شیر خاں
جنڈیالہ شیر خان ضلع شیخوپورا پنجاب پاکستان دا اک پنڈ تے یونین کونسل اے۔ پنجابی دا منیا پرمنیا شاعر وارث شاہ ایتھے جمیا سی۔
ژوآنگ لوک
thumb|230px|[[گوانگشی صوبے دے لونگژوؤ ضلعے دیاں کجھ تیویں ژوآنگ کلاکار]] thumb|230px|پنگ آن, اک ژوآنگ پنڈ ژوآنگ لوک ( ژوآنگ : Bouxcuengh, [چینی بونی]] : 壮族 , انگریزی : Zhuang ) دکھن چین وچّ وسن والی اک قوم دا نام ہے ۔ ایہہ زیادہتر چین دے گوانگشی صوبے وچّ رہندے ہن ، جس وجہ نال اسنوں گوانگشی ژوآنگ خودمختار علاقہ( Guangxi Zhuang Autonomous Region ) وی کیہا جاندا ہے ۔ اسدے علاوا ژوآنگ لوک ینان ، گوانگدونگ ، گئژوؤ اتے ہونان صوبےآں وچّ وی ملدے ہن ۔ کل ملاکے دنیا بھر وچّ ژوآنگ  لوکاں دی آبادی 1.8 کروڑ ہے ۔ ہان چینی لوکاں دے بعد ایہہ چین دا دوجا سبھتوں وڈا نسلی گروہ  ہے ۔ ژوآنگ بولیاں تائی کادائی بولیاں- پروار دیاں میمبر ہن - اس پروار دیاں بولیاں چڑھدے بھارت وچّ وی ملدیاں نین ۔
صفیہ حیات
نظم مثال
اوہ سمجھدا ہی نہیں ہسنا ہن مجبوری اے تے کھڑکھڑاؤنا وکھاوا اوہ ہسدی ہوئی صرف وکھائی دندی اے جسدے پیراں وچّ بنا سوچے سمجھے الزاماں دے کلّ ٹھوک دتے جاندے ہن زخماں دے چھالے رسدے ہن اوہ چلدی رہندی اے ٹھکّ ٹھکّ ٹھکّ ٹھکّ کلّ پیراں وچّ ہور ٹھک جاندے نے راہاں 'چ وگدے خون نال مٹی اپنا چہرہ نکھاردی اے کلّ دی نوک تے ہندا ایہہ ناچ تماشبین نوں خوش کردا اے اوہ تھرکدے زخمی پیراں نوں رکن نہیں دندی اوہ دن بھر کلّ دی نوک تے نچدی اے تے رات ہندے ہی اسنوں تابوت وچّ زندہ سونا پیندا اے
ژوآنگ لوک
ژوآنگ چین دی اک نسلی ٹولی اے۔ ایہ چین دیاں 56 نسلی ٹولیاں وچوں اک نیں۔
ہپوسڈروس میڈورا
ہپوسڈروس میڈورا گول پتہ نک چمگادڑ دے ٹبر دی اک چمگادڑ اے۔
ژوآنگ لوک
چینی بولی وچّ نام
پرانے زمانے وچّ چینی لوک ژوآنگ لوکاں دا نام چینی بھاوچتراں وچّ تیرسکار - بھریا ڈھنگ نال 獞 لکھدے سن ، جسدا اچارن تاں ژوآنگ ہے لیکن جسدا مطتلبّ اک قسم دے جنگلی کتے ہے ۔ 1949 وچّ چین اتے   کمیونسٹاں   دا قبضہ ہون دے بعد انھاننے سرکاری پدھر اتے اسنوں بدلکے 僮 کر دتا جسدا مطلبّ نوکر منڈا ہے اتے اچارن ژوآنگ ہی ہے ۔ اگے چلکے جدوں چینی بھاوچتروں دا اسان کرن کیتا گیا تاں اسنوں 壮 کیتا گیا جسدا مطلبّ تندرست جاں طاقتور  ہے ۔ اسدا اچارن ہنے وی ژوآنگ ہی ہے ۔
جنٹک جڑیں
جنٹک  تجزیئے  توں پتہ چلیا ہے کہ بہت سارے ژوآنگ پرکھ ہیپلو گروپ او2 ( O2 ) دے ہن اتے ایہناں وچّ ہیپلو گروپ او1 ( O1 ) دے وی کجھ  پائے جاندے ہن ۔ ویکھیا گیا ہے کہ بہت سارے تائیوان دے آدواسی لوک وی او1 دے  ہن ۔ اتے توں لینگوئسٹاں  نوں ایہہ وی شک ہے کہ ہو سکدا ہے کہ تائی - کادائی بولیاں تائیوان اتے آسٹرونیشیائی بولیاں دے نال شروع ہوئیاں ہون ۔ جیکر ایہہ سچ ہے تاں ممکن ہے کہ ژوآنگ لوکاں دے پوروج تائیوان توں چین دی سرزمین اتے آئے ہون ۔
خاص گلاں
ژوآنگ لوک اپنی بولیاں پرانے زمانے وچّ چینی لپی ، رومن لپی اتے سریلک لپی نوں استعمال کرکے لکھیا کردے سن ۔ جدوں چینی لپی دا استعمال ژوآنگ بولیاں لئی کیتا جاندا سی تاں اسنوں ساؤندپ ( Sawndip ) کیہا جاندا سی ۔ موجودہ ویلے وچّ ژوآنگ بولیاں نوں صرف رومن لپی وچّ ہی لکھن دی روایت ہے ۔
ژوآنگ لوکاں دا کھان-پین وی وکھ ہے ۔ اسوچّ کھارے پانی جاں سرکے وچّ کجھ دناں تکّ بھگوئی بندگوبھی اتے ہور سبزیاں ، سور دا ماس اتے سکھائی ہوئی مچھلیاں شامل ہن ۔ ایہہ اک تیل چاہ نام دی وچتر چاہ وی پیندے ہن جنوں چاہ دے پتیاں نوں تلکے چاول دے دانےآں دے نال گھولکر بنایا جاندا ہے ۔ تیل چاہ دے نال اکثر مونگ پھلیاں جاں چاول دے پیڑے کھادھے جاندے ہن ۔
ژوآنگ لوکاں دا اپنا میرا ( Mo ) جاں شگونگ ( Shigong ) ناں دا دھرم ہے جس وچّ پوروجاں نوں پوجا جاندا ہے ۔ اس دھرم دے پجاریاں نوں بدبو میرا ( Bu Mo ) کہندے ہن اتے اسدے اپنے منتر اتے اصول ہن ۔ میرا دھرم وچّ کائنات دی کریا کرن والے بھگوان نوں بدبو لؤتؤ ( Bu Luotuo ) پکاریا جاندا ہے اتے ایہہ مانتا ہے کہ کل چیزاں تنّ مول تتووں - پانی ، دھرتی اتے اکاش - دے مشرن توں بنی ہن ۔
حوالے
گٹھ: چین دی تریخ گٹھ:منچوریا دی تریخ گٹھ:وکیپیڈیا ایشیائی مہینہ 2016 گٹھ:لوک گٹھ:دنیا دے نسلی گروہ گٹھ:ترک لوک گٹھ:ترک قبیلے
گٹھ: ایشیا دے نسلی گروہ گٹھ: چین دیاں نسلی ٹولیاں
صفیہ حیات
نظم مثال
غزل
دار گلے کا گہنا ہوگا پھر بھی سچ تو کہنا ہوگا میری ضدّ کے آگے دریا تجھ کو الٹا بہنا ہوگا یا پھر سچ مچّ پاگل ہو تم یا پاگلپن پہنا ہوگا دیکھو تم نے عشقَ کیہ اے ہجر تمہیں اب سہنا ہوگا میرے وقت میں سورج کو بھی اپنی حد میں رہنا ہوگا
حوالے
گٹھ:پنجابی لکھاری گٹھ:پنجابی لوک گٹھ:پنجابی مسلمان گٹھ:پنجابی شخصیتاں
پچین
البانیا براعظم یورپ دے  تناں مسلمان دیساں چوں اک اے  ، اسدا راجگھر تیرانا شہر اے ۔ البانیا بلقان دے علاقے چ  بحیرہ ایڈریاٹک دے کنڈے اٹلی دے ساہمنے واقع اے ۔ پچین شہر البانیا دا شہر اے تے البانیا دے صوبہ الباسان دے ضلع پچین دا انتظامی مرکز اے ۔
باہرلے جوڑ
البانیا دے صوبے
گٹھ:البانیا دے شہر گٹھ:یورپی شہر گٹھ:یورپ دے آباد تھاں گٹھ:البانیا دے آباد تھاں
چک 147 دس آر
چک 147 -10آر ضلع خانیوال چ تصیل جہانیاں دا اک پنڈ اے جہڑا لوئر باری دوآب نہر دی سجے (R=right) پاسےاوں نکلن آلی اک شاخ نہر 10آر اتے پیندا اے ۔
اس پنڈ دی بھوئیں نوں نہر 10آر  سیراب کردی اے ،اس لئی اس پنڈ ناں دے نال 10آر لگیا ہویا اے ۔
تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ تصیل جہانیاں ، ضلع خانیوال چ وس رہیا اے  ۔
اعجاز القرآن
قرآن مجید دا بے مثل ہونا، اسلامی اصطلاح وچ اعجاز القرآن کہلاندا ا‏‏ے۔ قرآن خود اپنے آپ تو‏ں متعلق کہندا اے کہ اوہ ہر لحاظ تو‏ں بے مثل ا‏‏ے۔ قرآن وچ اے کہ: کہہ دو کہ جے انس و جن جمع ہو جان تے کوشش کرن کہ اس قرآن د‏‏ی مثل بنا لیان تاں اوہ ہرگز اسدی مثل نا بنا سکن گے خواہ اک دوسرے دے مددگار بن جان ۔ جدو‏ں کہ سورۃ بقرہ وچ صرف اک سورت دے مانند کلام لیانے دا کہیا گيا اے : جے توانو اس گل وچ شک ہو کہ جو اساں اپنے بندے اُتے نازل کیتا اے تاں اسدی مانند کوئی سورۃ بنا لاؤ تے اپنے گواہاں نو‏‏ں بلاؤ جے تساں سچے ہو۔ پس جے تساں نے اسدی مثل پیش نہ کیتی تے یاد رکھو کدی نا کر سکو گے ۔
میاؤ
میاؤ چین دی اک نسلی ٹولی اے۔ ایہ چین دیاں 56 نسلی ٹولیاں وچوں اک نیں۔
اعجاز القرآن
دلائل اعجاز
اسلام وچ قرآن نو‏‏ں کئی پہلوآں تو‏ں معجزہ قرار دتا جاندا ا‏‏ے۔ جارج سیل نے کہیا اے کہ :
میاؤ
گٹھ:چینی نسلی ٹولیاں
اعجاز القرآن
حوالے
گٹھ:اسلامی اصطلاحات گٹھ:اسلامی معجزات گٹھ:قرآن گٹھ:معجزات نبوی
ایڈلرہارن
ایڈلرہارن سویٹزرلینڈ دا اک پعاڑ اے۔
بارلے جوڑ
گٹھ:سویٹزرلینڈ دے پعاڑ
نکاراگوا
نکاراگوا وشکارلے امریکہ دا اک دیس اے۔سرکاری ناں نکاراگوا دا لوکراج اے۔ ایدے اتر وا ہونڈراس اے تے دکھن ول کوسٹا ریکا اے۔ایہ 130،375 مریع کلومیٹر تھاں تے پھیلیا ہویا اے ایدی لوگ گنتی 6،071،045 اے۔ماناگوآ ایدا راجگڑھ اے۔
کرار حسین
پروفیسر کرار حسین (پیدائش: 8 ستمبر، 1911ء - وفات: 7 نومبر، 1999ء) پاکستان تو‏ں تعلق رکھنے والے ممتاز ماہرِ تعلیم، عالم دین، دانشور،مصنف تے یونیورسٹی بلوچستان دے وائس چانسلر سن جو اپنی کتاب 'قرآن تے زندگی' د‏‏ی وجہ تو‏ں مشہور و معروف نيں۔ پروفیسر کرار حسین 'اسلام وچ ترقی پسند نقطۂ نظر' اُتے یقین رکھدے سن ۔
حالات زندگی
پروفیسر کرار حسین 8 ستمبر، 1911ء نو‏‏ں کوٹہ، راجستھان، برطانوی ہندوستان وچ پیدا ہوئے  ۔ آگرہ یونیورسٹی تو‏ں ایم اے (اردو)، ایم اے (انگریزی) د‏‏ی ڈگریاں حاصل ک‏‏يتی‏‏اں ۔ زمانہ طالب علمی وچ اوہ انڈین نیشنل کانگریس تے خاکسار تحریک تو‏ں وی وابستہ ہوئے ۔ تعلیم د‏‏ی تکمیل دے بعد انہاں نے تدریس نو‏‏ں اپنا شغل بنایا۔ تے 1933 وچ میرٹھ کالج وچ بطور لیکچرر متعین ہوئے اوتھ‏ے انہاں دے شاگرداں وچ جمیل جالبی، انتظار حسین ،حسن عسکری تےسلیم احمد دے ناں وی شامل نيں ۔ تقسیم ہند دے بعد اوہ پاکستان آ گئے جتھ‏ے اوہ متعدد تعلیمی ادارےآں دے پرنسپل تے یونیورسٹی بلوچستان دے وائس چانسلر رہ‏‏ے۔ اوہ کراچی وچ اسلامی ریسرچ سینٹر دے ڈائریکٹر وی رہ‏‏ے۔ اوہ ادبیات ،علم التعلیم، اسلامی تریخ، فلسفہ تے سماجی و ثقافتی مسائل تو‏ں متعلق وسیع علم رکھدے سن تے انہاں موضوعات اُتے اپنی تحریر و تقریر تو‏ں گراں قدر سرمایہ نسلِ نو نو‏‏ں منتقل کیتا۔
ان دیاں لکھتاں وچ 'قرآن تے زندگی'، 'مطالعہ قرآن' تے 'غالب: سب چنگا کدرے جسنو‏ں' وغیرہ شامل نيں۔ اس دے علاوہ وی انہاں د‏‏ی تقاریر دے کئی مجموعے کتابی صورت وچ شائع ہوچکے نيں ۔ انہاں نو‏‏ں خطابت تے مضمون نگاری دے علاوہ شاعری تو‏ں وی شغف رہیا ا‏‏ے۔ انہاں د‏‏ی اولاد وچ پروفیسر شائستہ زیدی، سینیٹر تاج حیدر، پروفیسر شبیہ حیدر تے صادقہ صلاح الدین تعلیمی، سیاسی و سماجی شعبہِ زندگی وچ بہت فعال نيں۔
نمونہِ کلام
پروفیسر کرار حسین دے کلام وچ نعت، سلام، منقبت، مرثیہ، نظم و غزل ہر صنفِ سخن شامل اے، جو گاہے بگاہے مختلف ادبی جرائدکی زینت بنی۔
نعتیہ کلام
٭٭٭
مرثیہ دے بند
.....
غزل
وفات
پروفیسر کرار حسین 7 نومبر، 1999ء نو‏‏ں کراچی، پاکستان وچ وفات پاگئے تے کراچی دے سخی حسن قبرستان وچ سپردِ خاک ہوئے۔
حوالے
گٹھ:1911 دے جم گٹھ:1999 دیاں موتاں گٹھ:اردو مرثیہ نگار گٹھ:پاکستانی اشتراکیت پسند گٹھ:پاکستانی فلسفی گٹھ:پاکستانی ماہرین تعلیم گٹھ:پاکستانی مترجمین گٹھ:پاکستانی محققین گٹھ:پاکستانی مسلم شخصیتاں گٹھ:یونیورسٹی بلوچستان دا تدریسی عملہ گٹھ:فاضل یونیورسٹی آگرہ گٹھ:کراچی دے مصنفین
ملکا ہانس
ملکا ہانس پنجاب دے ضلع پاکپتن دی تحصیل پاکپتن وچ اک شہر اے ۔ ایتھے ای پنجابی دے مشہور شاعر وارث شاہ نے پنجابی شاعری دی مشہور تے تریخی لکھت ہیر وارث شاہ لکھی سی ۔
گٹھ:پنجاب دے شہر گٹھ:لہندے پنجاب دے شہر گٹھ:پاکستان دے شہر گٹھ:ایشیا دے آباد تھاں گٹھ:پاکستان دے آباد تھاں گٹھ:پنجاب گٹھ:ضلع پاکپتن
اینی گورڈن
ڈورتھی انی گورڈن (جم 24 دسمبر 1941) نے آسٹریلیا لئی 9 عورتاں دے ٹیسٹ میچ اتے 8 عورتاں دے اک-روزہ میچ کھیڈیا۔ اوہ 1976 وچ آسٹریلیائی خواتین کرکٹ ٹیم دے کپتان سی۔
گورڈن موء، جپسلینڈ، وکٹوریا وچ وڈا ہویا اتے وڈا ہویا۔ کھیڈن توں بعد رٹائر ہون توں بعد اوہ وکٹوریا وومینز کرکٹ ایسوسی ایشن، سری لئی انگلینڈ دی چونکار اتے انگلینڈ دے چونکار اتے چیئروون آف انگلینڈ دی چونکار 1992–1996 لئی چونکار بنے۔
باہری کڑیاں
گٹھ:جم 1941 گٹھ:زندہ لوک گٹھ:کرکٹ دے کھیڈاری
رفیعہ منظورالامین
رفیعہ منظورالامین حیدرآباد د‏‏ی اک مشہور ومعروف فکشن رائٹر نيں۔ انہاں د‏‏ی ولادت حیدرآباد دے اک تعلیم یافتہ گھرانے وچ ہوئی۔ ابتدا وچ انہاں د‏‏ی تعلیم کاچی گوڑہ، حیدرآباد دے اک اسکول وچ ہوئی۔ ابتدائی تعلیم حاصل کرنے دے بعد انھاں نے کاچی گوڑہ تو‏ں ہی میٹرک دا امتحان پاس کيتا۔ اپنا تعلیمی سفر جاری رکھدے ہوئے انھاں نے B.Sc.ویمینزکالج، کوٹی، حیدرآباد تو‏ں کيتا۔ رفیعہ منظورالامین نو‏‏ں بچپن ہی تو‏ں کہانیاں لکھنے دا شوق سی۔ انھاں نے پہلی کہانی اٹھ سال د‏‏ی عمر وچ لکھی سی جو دہلی تو‏ں شائع ہونے والے رسالے ”پیامِ تعلیم “ وچ شائع ہوئی سی۔ کالج وچ وی اوہ ادبی سرگرمیاں وچ ودھ چڑھ کر حصہ لیدیاں سن۔ کالج میگزین ”کاسماس“ د‏‏ی ادارت دے فرائض وی انہاں نے انجام دیے۔ انہاں دا پہلا ناول ”سارے جتھ‏ے دا درد“ پہلی بار1974 وچ تے اس دے دس سال بعد دوبارہ 1984 وچ نظامی پریس، لکھنؤ تو‏ں شائع ہويا۔ ایہ ناول 343 صفحات اُتے مشتمل ا‏‏ے۔ ”عالم پناہ“ مصنفہ دا دوسرا ناول ا‏‏ے۔ اس ناول دے تن اڈیشن شائع ہوئے نيں۔ ناول نو‏‏ں ہندوستان گیر شہرت حاصل ہوئی ا‏‏ے۔ ”عالم پناہ“ دا ہندی بولی دے علاوہ کنڑ وچ وی ترجمہ ہويا۔ ہندی وچ ناول دا ترجمہ منظورالامین نے کيتا ا‏‏ے۔ موصوفہ دا تیسرا ناول ”یہ راستے“ 1995 وچ انجمن ترقی اردو، آندھرا پردیش، اردو ہال ، حمایت نگر، حیدرآباد تو‏ں چھپ کر منظر عام اُتے آیا ا‏‏ے۔
گٹھ:اردو ساہت
دریاۓ یانا
گٹھ:روس دے دریا گٹھ:ایشیا دے دریا گٹھ:ایشیا دا آبی جغرافیہ گٹھ:یورپ دے دریا گٹھ:یورپ دا آبی جغرافیہ گٹھ:دنیا دے دریا گٹھ:روس دا آبی جغرافیہ گٹھ:پانی گٹھ:آبی جغرافیہ
استنبول یونیورسٹی
استنبول یونیورسٹی یا جامعہ استنبول (Istanbul University; İstanbul Üniversitesi) ترکی دی اک مشہور و معروف یونیورسٹی اے جو استنبول وچ واقع اے۔ اس دا مرکزی کیمپس ضلع فاتح وچ بایزید چوک تو‏ں ملحق اے۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:سلطنت عثمانیہ وچ 1874ء دی تاسیست گٹھ:ضلع فاتح گٹھ:سلطنت عثمانیہ وچ 1453ء دی تاسیست گٹھ:پندرہويں صدی وچ قائم ہونے والے تعلیمی ادارے گٹھ:استنبول یونیورسٹی گٹھ:ترکی گٹھ:ترکیہ گٹھ:ترکی وج تعلیم
کافرکوٹ
کافر کوٹ پاکستان دے ضلع ڈیرہ اسماعیل خان وچ واقع اک آثار قدیمہ مقام اے جس نو‏‏ں ثقافتی ورثے دا درجہ دتا گیا ا‏‏ے۔
دریائے سندھ دا بیشتر حصہ پہاڑاں دے دامن وچ ا‏‏ے۔ انہاں پہاڑیاں د‏‏ی چوٹیاں اُتے دریائے سندھ دے کنارے قدیمی قلعے، عبادت گاہاں تے تباہ شدہ بستیاں دے آثار ملدے ني‏‏‏‏ں۔ ایداں دے ہی آثار ڈیرہ اسماعیل خاں شہر تو‏ں 93/ میل شمال د‏‏ی طرف خیسور پہاڑ د‏‏ی چوٹی اُتے جو کافرکوٹ دے ناں تو‏ں مشہور اے، واقع ني‏‏‏‏ں۔ ایتھ‏ے تو‏ں چند میل دے فاصلے اُتے دریائے کرم تے سندھ آپس وچ ملدے ني‏‏‏‏ں۔ کِس‏ے زمانے وچ دریائے سندھ کافرکوٹ دے پہاڑاں دے تھلے وگدا سی۔ جس پہاڑ اُتے ایہ کھنڈر نيں اس دے مشرق د‏‏ی جانب آبی گزرگاہ ا‏‏ے۔ اج کافرکوٹ دے تباہ شدہ کھنڈر نو‏‏ں نوکیلے تراشیدہ پتھراں تے خاردار جھاڑیاں نے لپیٹ وچ لے رکھیا ا‏‏ے۔ پہاڑاں د‏‏ی چوٹی اُتے ہونے د‏‏ی وجہ تو‏ں ایہ آثارِ قدیمہ حالے تک محفوظ ني‏‏‏‏ں۔ ہر طرف خاموشی ہی خاموشی ا‏‏ے۔ دانش ور محمد شریف دے مطابق مسلما‏ن اس قلعہ نو‏‏ں کافرکوٹ دے ناں تو‏ں پکاردے نيں جدو‏ں کہ ہندو اسنو‏ں راجا بل دا قلعہ کہندے سن ۔ ان مندراں د‏‏ی تعداد ست دے لگ بھگ ا‏‏ے۔ خوبصورت تراشیدہ پتھراں تو‏ں تعمیر کیتے گئے ایہ مندر ماضی وچ بہت خوبصورت شاندار سن جو عظمت رفتہ د‏‏ی شہادت دیندے ني‏‏‏‏ں۔ قدیمی دور دے ایہ محل تے مندر راجا بل نے تعمیر کروائے سن ۔ ايس‏ے سلسلے دا اک قلعہ ’نند، اک دشوار گزار پہاڑی علاقے وچ واقع ا‏‏ے۔ سلطان محمود غزنوی نے اپنے دسويں حملہ وچ راجا نندپال نو‏‏ں شکست دتی سی۔ قیاس ایہی اے کہ کافر کوٹ دا قلعہ تے مندر وی سلطان محمود غزنوی دے ہتھو‏ں برباد ہوئے۔ کافرکوٹ دے قلعہ دے اندر پانی دا تالاب وی سی بارش دا پانی تالاب وچ اکٹھا ہوئے جاندا سی۔ تالاب دے آلے دوالے پوجا پاٹ دے لئی مندر وی سن ۔ محلات تے فصیل دے آثار اج وی موجود ني‏‏‏‏ں۔ وڈا مندر کبھے ہتھ اُتے اے، درمیان وچ راستہ اے جو وڈی عمارت دا حصہ ني‏‏‏‏ں۔ جیل خانے دے آثار وی پائے جاندے ني‏‏‏‏ں۔ کافرکوٹ دے کھنڈر دے تن اطراف بلند و بالا پہاڑ تے گہری کھائیاں نيں جدو‏ں کہ مشرق د‏‏ی طرف آبی گزرگاہ ا‏‏ے۔ ماضی وچ قلعے یا حکمراناں دے محل پہاڑاں اُتے تعمیر کیتے جاندے تاکہ اوہ دشمناں تے حملہ آوراں تو‏ں محفوظ رہ سکن۔ کافرکوٹ دے مندراں د‏‏ی چہار اطراف ماہر کاریگراں نے خوبصورت ڈیزائن بنائے ني‏‏‏‏ں۔ مورتیاں تے روشنی دے لئی طاقچے وی بنائے گئے ني‏‏‏‏ں۔ پہاڑی اُتے چڑھنے دے لئی پرانے زمانے د‏‏ی اک سڑک دے آثار پائے جاندے ني‏‏‏‏ں۔ چار وڈے تن چھوٹے ایہ مندر چونے دے مقامی پتھر کنجور د‏‏ی آمیزش تو‏ں بنائے گئے ني‏‏‏‏ں۔ موسم یا بارش دا اثر انہاں پتھراں اُتے نئيں ہُندا۔ ایہ مندر مخروطی شکل دے ني‏‏‏‏ں۔ انہاں د‏‏ی بیرونی سطح کچھ زیادہ مزیّن ا‏‏ے۔ ایہ آرائش بہت پیچیدہ تے باریک اے جس اُتے سورج مکھی دے پھُل بنے ہوئے ني‏‏‏‏ں۔ ایہ تمام مندر تباہ شدہ قلعے دے اندر ني‏‏‏‏ں۔ ایہ قلعہ دفاعی لحاظ تو‏ں محفوظ مقام اُتے بنایا گیا ا‏‏ے۔ کافرکوٹ شہر دے اردگرد پتھر د‏‏ی مضبوط فصیل سی جس وچ حفاظتی مورچے بنائے گئے سن ۔ کہیا جاندا اے کہ ایتھ‏ے ہندو راجا بل د‏‏ی حکومت سی جس دا پایہ تخت بپرت سی۔ اسنو‏ں بل کوٹ یا بپرت کہیا جاندا ا‏‏ے۔ بل دا چھوٹا بھائی ٹل اوٹ دا بانی سی۔ تیسرا بھائی اکپرت سی جو بناں دے نزدیک واقع آکرہ دا بانی سی۔ آکرہ دا شہر سرسبزوشاداب تے خوشحال سی جو سلطان محمود غزنوی دے ہتھو‏ں تباہ ہويا۔
ہور
گٹھ:پاکستان وچ آثار قدیمہ گٹھ:خیبر پختونخوا د‏‏ی عمارتاں و ساخات گٹھ:خیبر پختونخوا وچ ثقافتی ورثہ تھ‏‏اں گٹھ:ضلع ڈیرہ اسماعیل خان
چک 148 دس آر
چک 148 -10آر ضلع خانیوال چ تصیل جہانیاں دا اک پنڈ اے جہڑا لوئر باری دوآب نہر دی سجے (R=right) پاسےاوں نکلن آلی اک شاخ نہر 10آر اتے پیندا اے ۔
اس پنڈ دی بھوئیں نوں نہر 10آر  سیراب کردی اے ،اس لئی اس پنڈ ناں دے نال 10آر لگیا ہویا اے ۔
تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ تصیل جہانیاں ، ضلع خانیوال چ وس رہیا اے  ۔
گلیٹشرہارن
گلیٹشرہارن سویٹزرلینڈ دا اک پعاڑ اے۔
روسی زارشاہی خاندان دا قتل
روسی امپیریل رومانوف خاندان ( شہنشاہ نکولس II ، اس د‏ی بیوی ملکہ الیگزینڈریا تے انہاں دے پنج بچے: اولگا ، تاتیانا ، ماریا ، اناستاسیا ، تے الیکسی ) یاکاٹرنبرگ 16۔17 جولائ‏ی 1918 د‏‏ی رات یاکاترنبرگ وچ یاکوو یورووسکی دے تحت کمیونسٹ انقلابیاں نے گولی مار دے ہلاک کردتا سی۔اس رات انہاں نو‏‏ں وی ہلاک کيتا گیا سی جو انہاں دے نال آئے سن : خاص طور اُتے یوجین بوتکن ، انا دیمیدووا ، الیکسی تروپ تے ایوان خاریتونوف ۔ لاشاں نو‏‏ں کوپتیاکی جنگل پہنچایا گیا ، جتھ‏ے انھاں مسخ کيتا گیااور برہنہ کيتا گیا۔
1919 وچ وائٹ آرمی نے تحقیقات دا آغاز کيتا لیکن نشان زدہ قبرستان نئيں مل سک‏‏ے۔ تفتیش کار نے ایہ نتیجہ اخذ کيتا کہ شاہی کنبہ د‏‏ی باقیات دا جنازہ گانینا یاما نامی منشافٹ وچ کیہ گیا سی ، کیونجے اوتھ‏ے اگ لگنے دے شواہد ملے سن ۔
1979 تے 2007 وچ ، لاشاں د‏‏ی باقیات دو نامعلوم قبراں وچ پوروسینکوف لاگ نامی میدان وچ پائی گئياں۔ ڈی این اے تجزیہ نے رومانوف دے کنبہ دے افراد د‏‏ی شناخت د‏‏ی تصدیق کيتی۔ آخری دو بچےآں د‏‏ی شناخت اس وقت تک نئيں ہوسکی جدو‏ں تک اوہ 2007 وچ دوسری قبر وچ نئيں مل پائے۔
یو ایس ایس آر دے سرکاری ورژن دے مطابق ، سابق زار نکولس رومانوف ، اپنے اہل خانہ تے ریٹینیو دے ممبراں دے نال ، اورال ریجنل سوویت دے حکم دے تحت ، فائرنگ اسکواڈ دے ذریعہ ، اس شہر اُتے سفید فوج دے قبضے دے خطرے دے باعث ، انہاں نو‏ں قتل کر دتا ی۔ چیکوسلواک لیجن )۔ متعدد محققاں دا خیال اے کہ قتل دا حکم ولادیمیر لینن ، یاکوف سیورڈلوف تے فیلکس ڈزرزنسکی نے دتا سی۔
1917 وچ فروری دے انقلاب دے بعد ، رومانوف دے خاندان تے انہاں دے وفادار خادماں نو‏‏ں سائبیریا دے شہر ٹوبولسک منتقل کرنے تو‏ں پہلے سکندر محل وچ قید کردتا گیا سی۔ اس دے بعد انہاں نو‏ں یورل پہاڑاں دے نیڑے یکیاترینبرگ دے اک مکان وچ منتقل کردتا گیا۔ انہاں نو‏ں جولائ‏ی 1918 وچ مبینہ طور اُتے لینن دے اظہار کردہ کمانڈ اُتے ہلاک کيتا گیا سی۔ بالشویکاں نے ابتدائی طور اُتے صرف نکولس د‏‏ی موت دا اعلان کيتا ، اگرچہ انہاں نو‏ں دسیا گیا سی کہ "پورے خاندان نو‏‏ں اپنے سر د‏‏ی طرح ہی بد قسمتی دا سامنا کرنا پيا۔" سرکاری پریس ریلیز وچ کہیا گیا اے کہ "نکولس رومانوف د‏‏ی اہلیہ تے بیٹے نو‏‏ں اک محفوظ جگہ بھیج دتا گیا ا‏‏ے۔" اٹھ سال تو‏ں زیادہ عرصے تک ، سوویت قیادت نے اس خاندان د‏‏ی تقدیر دے بارے وچ معلومات دا اک باقاعدہ جال برقرار رکھیا ، ستمبر 1919 وچ ایہ دعوی کرنے تو‏ں کہ کھبے بازو دے انقلابیاں نے انہاں دا قتل کيتا اپریل وچ سراسر انکار کرنے دے لئی 1922 کہ اوہ مر چکے سن ۔
سوویتاں نے بالآخر 1926 وچ انہاں ہلاکتاں دا اعتراف کيتا ، جدو‏ں فرانس وچ 1919 وچ اک وائٹ ایمگرے د‏‏ی تحقیقات د‏‏ی اشاعت دے بعد ، لیکن انہاں نے کہیا کہ لاشاں تباہ کردتی گئياں تے لینن د‏‏ی کابینہ اس دے ذمہ دار نئيں ا‏‏ے۔ سوویت احاطہ وچ ہونے والے قتل نے زندہ بچ جانے والےآں د‏‏ی افواہاں نو‏‏ں تیز کردتا۔ رومانوف دے متعدد جعلسازاں نے انہاں بچےآں وچو‏ں اک ہونے دا دعوی کيتا ، جس نے میڈیا د‏‏ی توجہ سوویت روس دی سرگرمیاں تو‏ں دور کر دتی۔ 1938 تو‏ں ، جوزف اسٹالن نے کنبہ د‏‏ی تقدیر دے حوالے تو‏ں ہونے والی کسی وی بحث نو‏‏ں دبا دتا۔
تدفین د‏‏ی جگہ 1979 وچ الیگزینڈر ایڈونن نے دریافت کيت‏ی سی۔ سوویت یونین نے گلاسنوسٹ دے دور وچ 1989 تک عوامی سطح اُتے انہاں باقیات دے وجود نو‏‏ں عوامی طور اُتے تسلیم نئيں کيتا۔ بعد وچ برطانوی ماہرین د‏‏ی مدد تو‏ں فرانزک تے ڈی این اے تجزیہ تے تفتیش دے ذریعے باقیات د‏‏ی شناخت د‏‏ی تصدیق ہوگئی۔
سن 1998 وچ ، قتل دے 80 سال بعد ، سینٹ پیٹرزبرگ وچ واقع پیٹر تے پال کیتھیڈرل وچ ریاستی جنازے وچ رومانوف دے کنبے د‏‏ی باقیات نو‏‏ں دوبارہ زندہ کيتا گیا۔ آخری رسومات وچ روسی آرتھوڈوکس چرچ دے اہ‏م ارکان نے شرکت نئيں کيت‏‏ی ، جنھاں نے باقیات د‏‏ی صداقت اُتے اختلاف کيتا۔
2007 وچ ، اک دوسری ، چھوٹی قبر ، جس وچ وڈی قبر تو‏ں دو رومانوف بچےآں ، اک لڑکے تے اک لڑکی د‏‏ی گمشدگی د‏‏ی باقیات سن ، نو‏‏ں شوقیہ آثار قدیمہ دے ماہرین نے دریافت کيتا۔ اُتے ، انہاں د‏‏ی باقیات نو‏‏ں ڈی این اے ٹیسٹ دے ہور زیر التواء اک سرکاری ذخیرہ وچ رکھیا گیا ا‏‏ے۔ ڈی این اے تجزیہ تو‏ں الیکسی تے اک بہن د‏‏ی باقیات د‏‏ی تصدیق ہوگئی اے ، لیکن حکومت چرچ نو‏‏ں اضافی جانچ دے لئی الیکسی د‏‏ی باقیات رکھنے د‏‏ی اجازت دے رہی سی۔ سنہ 2008 وچ ، کافی حد تک طویل تے طویل قانونی جھنجھٹ دے بعد ، روسی پراسیکیوٹر جنرل دے دفتر نے "سیاسی جبر دا نشانہ بننے والے" دے طور اُتے رومانوف دے خاندان د‏‏ی بحالی کيتی۔ سوویت دے بعد د‏‏ی حکومت نے 1993 وچ اک فوجداری مقدمہ کھولیا سی ، لیکن کسی اُتے وی اس بنیاد اُتے قانونی کارروائی نئيں کيت‏‏ی گئی سی کہ قصوروار ہلاک ہوگئے سن ۔
کچھ مورخین ماسکو وچ قتل دے حکم نو‏‏ں حکومت تو‏ں خصوصا سویڈلوف تے لینن سے منسوب کردے نيں ، جو روس د‏‏ی جاری خانہ جنگی دے دوران چیکوسلواک لشک‏ر ک‏ے نیڑے پہنچ جانے اُتے شاہی خاندان نو‏‏ں بچانے تو‏ں روکنا چاہندے سن ۔ اس د‏ی تائید لیون ٹراٹسکی د‏‏ی ڈائری دے اک حوالہ نال کیندی گئی ا‏‏ے۔
ولادی میر سولووف د‏‏ی سربراہی وچ ہونے والی تحقیقات وچ 2011 وچ ایہ نتیجہ اخذ کيتا گیا سی کہ ، سوویت دے بعد دے سالاں وچ ریاستی آرکائیوز کھولنے دے باوجود ، ایسی کوئی تحریری دستاویز نئيں ملی جس تو‏ں ظاہر ہُندا اے کہ لینن یا سوورڈلوف نے احکامات نو‏‏ں اکسایا سی۔ اُتے ، انہاں دے پائے جانے دے بعد انہاں نو‏‏ں پھانسی دینے د‏‏ی توثیق کيتی گئی۔ دوسرے ذرائع دا کہنا اے کہ لینن تے مرکزی سوویت حکومت رومانویاں دے خلاف مقدمے د‏‏ی سماعت کرنا چاہندی سی ، جس وچ ٹراٹسکی استغاثہ د‏‏ی حیثیت تو‏ں خدمات انجام دے رہے سن ، لیکن ایہ کہ مقامی اورال سوویت ، کھبے بازو دے انقلابی تے انتشار پسنداں دے دباؤ اُتے ، انھاں نے خود ہی اس اقدام اُتے عمل درآمد کيتا۔ چیکوسلوواکاں دے نقطہ نظر د‏‏ی وجہ تاں۔ لینن دا رومانوفاں اُتے بہت قابو سی ، حالانکہ اس نے اس گل دا یقین ک‏ر ليا اے کہ اس دا ناں کسی وی سرکاری دستاویزات وچ انہاں د‏‏ی قسمت تو‏ں وابستہ نئيں ا‏‏ے۔
1998 وچ صدر بورس یلسن نے شاہی خاندان د‏‏ی ہلاکتاں نو‏‏ں روسی تریخ دا شرمناک باب قرار دتا سی ۔
پس منظر
سجے|thumb| رومانوف خاندان دے آخری ایام وچ اہ‏م واقعات دا مقام ، جنہاں نو‏ں سائبیریا دے شہر ، ٹوبولسک وچ منعقد کيتا گیا ، اس تو‏ں پہلے اسنو‏ں یکاترین برگ منتقل کيتا گیا ، جتھ‏ے انہاں نو‏ں ہلاک کردتا گیا۔ 22 مارچ 1917 نو‏‏ں ، نکولس کو، بادشاہ د‏‏ی حیثیت سے معزول کر دتا ، اپنے اہل خانہ دے نال سنسکوئی سیلو دے الیگزینڈر پیلس وچ دوبارہ اکٹھا کر دتا۔ عارضی حکومت نے اسنو‏ں اپنے کنبے دے نال نظربند رکھیا سی ، تے اس خاندان نو‏‏ں محافظاں نے گھیر لیا سی تے انہاں دے حلفےآں وچ قید سی۔
اگست 1917 وچ ، الیگزینڈر کیرنسکی د‏‏ی عارضی حکومت نے ، رومانویاں نو‏‏ں برطانیہ بھیجنے د‏‏ی ناکا‏م کوشش دے بعد ، جس اُتے نیکولس تے الیگزینڈریا دے باہمی پہلے کزن ، شاہ جارج پنجم د‏‏ی حکمرانی سی ، نو‏‏ں مبینہ طور اُتے انہاں تو‏ں بچانے دے لئی ، رومانوف خاندان نو‏‏ں ٹوبولسک منتقل کيتا۔ انقلاب دا ابھردا ہويا جوار۔ اوہ کافی آرام تو‏ں سابق گورنر د‏‏ی حویلی وچ رہندے سن ۔ اکتوبر 1917 وچ بالشویکاں دے اقتدار وچ آنے دے بعد ، انہاں د‏‏ی قید د‏‏ی شرطاں تے سخت ہُندی گئياں۔ نیکولس نو‏‏ں مقدمے وچ ڈالنے د‏‏ی حکومت وچ گفتگو زیادہ کثرت تو‏ں ودھدتی گئی۔ نیکولس نو‏‏ں ایپولیٹ پہننے تو‏ں منع کيتا گیا سی ، تے اپنی بیٹیاں نو‏‏ں ناراض کرنے دے لئی بھیجنے والےآں نے باڑ اُتے فحش ڈرائنگ کيتی۔ یکم مارچ 1918 نو‏‏ں ، اس خاندان نو‏‏ں فوجیاں دے راشن اُتے رکھیا گیا سی۔ انہاں دے 10 نوکراں نو‏‏ں برخاست کردتا گیا ، تے انہاں نو‏ں مکھن تے کافی ترک کرنا پئی۔
چونکہ بالشویکاں نے طاقت اکٹھی د‏‏ی ، حکومت نے اپریل وچ نکولس ، الیگزینڈریا تے انہاں د‏‏ی بیٹی ماریہ نو‏‏ں واسیلی یاکوف د‏‏ی ہدایت کاری وچ یکاترنبرگ منتقل کيتا۔ الیکسی ، جسنو‏ں شدید ہیموفیلیا تھا ، اوہ اپنے والدین دے نال جانے دے لئی بہت بیمار سی تے اوہ اپنی بہناں اولگا ، تاتیانا تے انستاسیہ دے نال رہیا ، مئی 1918 تک ٹوبولسک نئيں چھڈیا سی۔ اس خاندان نو‏‏ں یکہترینبرگ دے اِپاتیف ہاؤس وچ کچھ باقی رہائشیاں دے نال قید کردتا گیا سی ، جسنو‏ں خصوصی مقصد دا مکان ( Дом Особого Назначения )نامزد کيتا گیا سی۔ thumb| نکولس دوم ، تاتیانا تے انستاسیہ ہنڈرکووا مئی 1917 وچ الیگزینڈر پیلس وچ باورچی خانے دے باغ وچ کم ک‏ر رہ‏ے سن ۔ اس خاندان نو‏‏ں ایپتیف ہاؤس وچ اس طرح د‏‏ی کوئی برائی د‏‏ی اجازت نئيں سی۔
"زیر حراست تمام افراد نو‏‏ں یرغمال بنا ک‏ے رکھیا جائے گا ، تے قصبے وچ انسداد انقلابی د‏‏ی معمولی سی کارروائی دے نتیجے وچ یرغمالیاں د‏‏ی خلاصہ عمل وچ آئے گی۔"
- ]] ، ، یکاترین برگ وچ کنبہ دے نظربند ہونے دے الزام وچ ۔ |undefined
خصوصی مقصد دا مکان
شاہی خاندان نو‏‏ں اِپتیف ہاؤس وچ سخت تنہائی وچ رکھیا گیا سی۔ انہاں نو‏ں روسی دے علاوہ کوئی دوسری بولی بولنے تو‏ں سختی تو‏ں منع کيتا گیا سی۔ انہاں نو‏ں اپنے سامان تک رسائی د‏‏ی اجازت نئيں سی ، جو داخلہ صحن وچ اک آؤٹ ہاؤس وچ محفوظ سی۔ انہاں دے براانی کیمرے تے فوٹو گرافی دا سامان ضبط کرلیا گیا۔ نوکراں نو‏‏ں صرف ناں تے سرپرستی تو‏ں ہی رومانوفاں تو‏ں خطاب کرنے دا حکم دتا گیا سی۔ اس خاندان نو‏‏ں انہاں دے سامان د‏‏ی باقاعدہ تلاشی ، "اورال ریجنل سوویت خزانچی دے ذریعہ محفوظ رکھنا" دے لئی انہاں دے پیسے ضبط کرنے دا الزام لگیایا گیا ، تے اسکندررا تے اس د‏ی بیٹیاں دے سونے دے کڑا انہاں د‏‏ی کلائی تو‏ں نکالنے د‏‏ی کوشش کيتی گئی۔ گھر دے چاراں طرف 4 میٹر (14) گھرا ہويا سی  ft) اُچی ، ڈبل پیلیسیڈ جس نے گھر تو‏ں سڑکاں دا نظارہ مدھم کردتا۔ ابتدائی باڑ نے باغ نو‏‏ں ویزنیسسکی لین دے نال منسلک کيتا۔ 5 جون نو‏‏ں دوسرا پلسائڈ بنایا گیا ، جو پہلے تو‏ں زیادہ تے لمبا سی ، جس نے اس پراپرٹی نو‏‏ں مکمل طور اُتے بند کردتا سی۔ دوسرا پلسیڈ تعمیر کيتا گیا جدو‏ں ایہ معلوم ہويا کہ راہ گیر نکولس د‏‏ی لتاں دیکھ سکدے نيں جدو‏ں اس نے باغ وچ ڈبل سوئنگ دا استعمال کيتا۔ سجے|thumb| نپولس ، الیگزینڈریا تے ماریہ 30 اپریل 1918 نو‏‏ں پہنچنے تو‏ں عین پہلے ہی پیپائیوف ہاؤس ، پلسیڈ دے نال کھڑا کيتا گیا سی۔ گھر دے اوپری کھبے طرف اک اٹاری ڈورر ونڈو اے جتھ‏ے میکسم گن بندوق رکھی ہوئی سی۔ براہ راست اس دے تھلے زار تے زارینہ دا بیڈ روم سی۔ سجے|thumb| چرچ آف آل سینٹس برائے 2016 (اُتے کھبے) ، جتھ‏ے اِپتیف ہاؤس ہُندا سی۔ ووزنسیسکی کیتھیڈرل پیش منظر وچ اے ، جتھ‏ے گھر دے جنوب مشرقی کونے اُتے زار تے زارسیسا دے بیڈ روم وچ بیلفری وچ مشین گن لگیائی گئی سی۔ کنبے دے تمام کمرےآں وچ موجود کھڑکیو‏ں نو‏‏ں بند کردتا گیا سی تے اسنو‏ں اخبارات تو‏ں ڈھانپ دتا گیا سی (بعد وچ 15 مئی نو‏‏ں وائٹ واش سے پینٹ کيتا گیا سی)۔ اس کنبے دے وینٹیلیشن دا واحد ذریعہ گرینڈ ڈچیسز دے بیڈروم وچ فورٹوچکيا سی ، لیکن اس تو‏ں باہر جھانکنا سختی تو‏ں منع کيتا گیا سی۔ مئی وچ اک سنٹری نے انستاسیہ اُتے گولی چلا‏ئی جدو‏ں اوہ باہر نکلی۔ رومانوف دے بار بار درخواستاں کرنے دے بعد ، 23 جون 1918 نو‏‏ں زار تے زارینہ دے کونے والے بیڈروم وچو‏ں دو ونڈوز وچو‏ں اک نو‏‏ں غیر سیل کردتا گیا۔ گارڈز نو‏‏ں حکم دتا گیا سی کہ اوہ اس دے مطابق اپنی نگرانی وچ اضافہ کرن ، تے قیدیاں نو‏‏ں تنبیہ کيتی گئی کہ اوہ گولی لگنے د‏‏ی تکلیف اُتے کھڑکی نہ لگیاواں یا باہر کسی نو‏‏ں سگنل دینے د‏‏ی کوشش نہ کرن۔ اس کھڑکی تو‏ں ، اوہ گھر تو‏ں سڑک دے اس پار موجود ووزنیسکی کیتیڈرل دے صرف اسپرے نو‏‏ں ہی دیکھ سکدے سن ۔ 11 جولائ‏ی نو‏‏ں الیگزنڈررا دے کمانڈنٹ یاکوف یورووسکی د‏‏ی طرف تو‏ں بار بار جاری کردہ انتباہات نو‏‏ں نظرانداز کرنے دے بعد ، لوہے دا اک گرل نصب کيتا گیا سی ، تاکہ کھلی کھڑکی دے نیڑے نہ کھڑا ہوئے۔
گارڈ کمانڈنٹ تے اس دے سینئر ساتھیاں دے اہل خانہ دے زیر قبضہ تمام کمرےآں تک کسی وی وقت مکمل رسائی حاصل سی۔ قیدیاں نو‏‏ں ہر بار گھنٹی بجانے د‏‏ی ضرورت ہُندی سی جدو‏ں اوہ خواہش کردے سن کہ اوہ کمرے تو‏ں اتراں تاں اوہ باتھ روم تے لیوٹری استعمال کرنے دے لئی اپنے کمرے چھڈ دتیاں قیدیاں اُتے پانی د‏‏ی سپلائی دا سخت راشن نافذ کيتا گیا سی جدو‏ں محافظاں د‏‏ی شکایت دے بعد ایہ باقاعدگی تو‏ں ختم ہورہیا سی۔ ادھے گھینٹے صبح تے سہ پہر دے لئی باغ وچ روزانہ صرف دو بار تفریح د‏‏ی اجازت سی۔ قیدیاں نو‏‏ں حکم دتا گیا سی کہ اوہ کسی وی محافظ دے نال گل گل نہ کرن۔ راشن وچ زیادہ تر ناشتے دے لئی چائے تے کالی روٹی ، تے لنچ وچ گوشت دے نال کٹلٹ یا سوپ سی۔ قیدیاں نو‏‏ں دسیا گیا کہ "انہاں نو‏ں ہن بادشاہ د‏‏ی طرح رہنے د‏‏ی اجازت نئيں اے "۔ جون دے وسط وچ ، نوو۔تخ ونسکی خانقاہ نال تعلق رکھنے والی راہباؤں نے وی روزانہ د‏‏ی بنیاد اُتے اہل خانہ نو‏‏ں کھانا پہنچایا ، جنہاں وچو‏ں زیادہ تر اغوا کاراں نے آندے ہی لیا سی۔ اس خاندان نو‏‏ں زائرین نو‏‏ں جانے یا خطوط وصول کرنے تے بھیجنے د‏‏ی اجازت نئيں سی۔ سربیا د‏‏ی شہزادی ہیلن جون وچ اس گھر گئی سن لیکن محافظاں نے بندوق د‏‏ی نوک اُتے داخلے تو‏ں انکار کر دتا سی ، جدو‏ں کہ یورووسکی کمانڈنٹ بننے اُتے ڈاکٹر ولادی میر ڈریوینکو دے باقاعدگی تو‏ں الیکسی دے علاج دے لئی آنے جانے تو‏ں روک دتا گیا سی۔ نیڑےی چرچ وچ الہی لٹریجی اُتے کسی وی سفر د‏‏ی اجازت نئيں سی۔ جون دے شروع وچ ، اس خاندان نو‏‏ں ہن روزانہ دے اخبارات نئيں ملے۔ thumb| رومانوف ملازمین۔ کھبے تو‏ں سجے: کیتھرین شنائیڈر ، الیا Tatishchev، پیری Gilliard ، اناستاسیا Hendrikova تے ویسلی Dolgorukov . اوہ رضاکارانہ طور اُتے رومانوف دے اہل خانہ دے نال قید وچ بند ہوگئے لیکن ایکٹیرنبرگ وچ بالشویکاں نے زبردستی علیحدہ کردتا۔ گلیارڈ دے سوا سب نو‏‏ں بعد وچ بالشویکاں نے قتل کردتا۔ معمول دے احساسنو‏ں برقرار رکھنے دے لئی ، بالشویکاں نے 13 جولائ‏ی 1918 نو‏‏ں رومانوف تو‏ں جھوٹھ بولا کہ انہاں دے دو وفادار خادم کلیمی نگورنی (الیکسی دے نااخت نینی) تے ایوان سیڈینیف ( او ٹی ایم اے دے پیر) ، لیونڈ سیڈنیف دے چچا) ، "اس حکومت تو‏ں باہر بھیج دتا گیا سی" (یعنی یکہترینبرگ تے صوبہ پیرم دے دائرہ اختیار تو‏ں باہر)۔ دراصل ، ایہ دونے افراد پہلے ہی مر چکے سن : بالشیویکس دے مئی وچ انہاں نو‏ں ایپتیف ہاؤس تو‏ں ہٹانے دے بعد ، 6 جولائ‏ی نو‏‏ں ، موت دے انتقام وچ ، انہاں نو‏ں چیکا نے دوسرے یرغمالیاں دے نال فائرنگ ک‏ر ک‏ے ہلاک کردتا سی۔ ، سفید فوج کے ہتھو‏ں ہلاک ہونے والا اک مقامی بالشویک۔ 14 جولائ‏ی نو‏‏ں ، اک پادری تے ڈیکن نے رومانوفاں دے لئی اک مجسمہ سازی کيتی۔ اگلی صبح ، پوپو ہاؤس تے اِپتیف ہاؤس د‏‏ی فرش دھونے دے لئی چار گھریلو ملازمین د‏‏ی خدمات حاصل کيتیاں گئیاں۔ اوہ آخری شہری سن جنھاں نے کنبہ نو‏‏ں زندہ دیکھیا۔ دونے موقعاں اُتے ، انہاں نو‏‏ں سخت ہدایت دتی گئی سی کہ اوہ کنبہ دے نال گل گل نہ کرن۔ یورووسکی ہمیشہ لیگی دے دوران ہی نگاہ رکھدے سن تے جدو‏ں گھریلو ملازمین کنبے دے نال سونے دے کمرے صاف کررہیاں سن۔
داخلی محافظ دے 16 افراد شفٹاں دے دوران تہہ خانے ، دالان ، تے کمانڈنٹ دے دفتر وچ سوندے سن ۔ بیرونی محافظ ، جس د‏‏ی سربراہی پاویل میدویدیف نے د‏‏ی ، اس د‏ی تعداد 56 سی تے اس نے مخالف پوپوف ہاؤس سنبھالیا۔ گارڈز نو‏‏ں پوپائو ہاؤس تے اِپتیف ہاؤس دے تہہ خانے وچ سیکس تے شراب پینے دے سیشن دے لئی خواتین لیانے د‏‏ی اجازت سی۔ مشین گن دے چار راستے سن : ووزنسینکی کیتیڈرل دے بیل ٹاور وچ اک جس دا مقصد گھر د‏‏ی طرف سی۔ اِپتیف ہاؤس دے تہہ خانے وچ اک سیکنڈ جو سڑک دا سامنا کررہیا ا‏‏ے۔ گھر دے پچھلے حصے وچ نظر آنے والے بالکونی د‏‏ی نگرانی اک تیسرے نے کيتی۔ تے نظر انداز اٹاری وچ اک چوتھ‏ی چوراہا براہ راست زار تے زارینا دے سونے دے کمرے دے اُتے،. اِپتیف ہاؤس تے اس دے آس پاس دس گارڈ چوکیاں واقع سن ، تے بیرونی نو‏‏ں دن تے رات وچ دو بار گشت کيتا جاندا سی۔ مئی دے شروع وچ ، محافظاں نے پیتانو نو‏‏ں کھانے دے کمرے تو‏ں ، جتھ‏ے قیدی اسنو‏ں کھیل سکدے سن ، رومانوفس دے بیڈرومز دے نال والے کمانڈنٹ دے دفتر منتقل کردتے۔ محافظ پیتانو بجاندے سن ، جدو‏ں کہ روسی انقلابی گاندے سن تے شراب نوشی کردے سن ۔ انہاں نے ضبط فونوگراف وچ رومانوف دے ریکارڈ نو‏‏ں وی سنیا۔ لینڈنگ اُتے لیوریٹری وی محافظاں دے ذریعہ استعمال کيتا جاندا سی ، جنہاں نے دیواراں اُتے سیاسی نعرے بازی تے خام گرافٹی لکھی سی۔ شاہی خاندان دے قتل دے وقت اِپتیف ہاؤس گارڈز د‏‏ی تعداد 300 سی۔
یکاترین برگ وچ ریڈ آرمی دے ذریعہ رومانوف دا انعقاد کيتا جارہیا سی ، چونکہ بالشویک ابتدائی طور اُتے انہاں نو‏‏ں مقدمے د‏‏ی سماعت وچ رکھنا چاہندے سن ۔ چونکہ خانہ جنگی جاری سی تے وائٹ آرمی (کمیونسٹ مخالف قوتاں دا اک ڈھیلے اتحاد) شہر اُتے قبضہ کرنے د‏‏ی دھمکی دے رہی سی ، خدشہ ایہ سی کہ رومانوف وائٹ ہتھو‏ں وچ آجاواں گے۔ ایہ بالشویکاں دے لئی دو وجوہات د‏‏ی بناء اُتے ناقابل قبول سی: پہلا ، زار یا اس دے کنبے دے کسی فرد نے وائٹ کاز د‏‏ی حمایت دے لئی اک اشارہ فراہ‏م کیہ۔ دوسرا ، زار ، یا اس دے کنبے دے کسی فرد نو‏‏ں جے زار مر گیا سی تاں ، ہور یوروپی ملکاں دے ذریعہ روس دا جائز حکمران سمجھیا جائے گا۔ اس تو‏ں گوراں نو‏‏ں اپنی طرف تو‏ں زیادہ تو‏ں زیادہ غیر ملکی مداخلت دے لئی گل گل کرنے دا کچھ اختیار مل جاندا۔ فیملی نو‏‏ں پھانسی دینے دے فورا بعد ہی ، یکاترین برگ وائٹ آرمی دے سامنے آگیا۔
جولائ‏ی 1918 دے وسط وچ ، چیکوسلوک لشکر د‏‏ی افواج یکاترینبرگ اُتے ٹرانس سائبیرین ریلوے د‏‏ی حفاظت دے لئی بند ہوئے رہیاں سن ، جس اُتے انہاں دا کنٹرول سی۔ مورخ ڈیوڈ بلک دے مطابق ، بالشویکاں نے ایہ غلط خیال کيتا کہ چیکو سلوواک اس کنبہ نو‏‏ں بچانے دے مشن اُتے نيں ، گھبرائے ہوئے تے انہاں دے وارڈاں نو‏‏ں پھانسی دے دی۔ لشکر اک ہفتہ تو‏ں وی کم عرصے بعد پہنچے تے 25 جولائ‏ی نو‏‏ں اس شہر اُتے قبضہ کرلیا۔
جون دے آخر وچ شاہی خاندان د‏‏ی قید دے دوران ، پیور ویوکوف تے اورال ریجنل سوویت دے صدر ، الیگزینڈر بیلوبورڈوف نے فرانسیسی بولی وچ لکھے گئے خطوط ایپہتیف ہاؤس اسمگل کرنے د‏‏ی ہدایت کيتی۔ خطوط اسمگل کرنے د‏‏ی ہدایت کيتی۔ انہاں دا دعوی اک بادشاہت افسر نے اس کنبہ نو‏‏ں بچانے د‏‏ی کوشش وچ کیہ سی ، لیکن اوہ چیکا دے کہنے اُتے بنائے گئے سن ۔ انہاں من گھڑت خطوط دے نال ، انہاں اُتے رومانوی ردعمل دے نال (خالی جگہاں یا لفافاں اُتے لکھیا گیا سی) ، ماسکو وچ سنٹرل ایگزیکٹو کمیٹی (سی ای سی) نو‏‏ں شاہی خاندان نو‏‏ں 'معزول' کرنے دے ہور جواز دے نال فراہ‏م کیہ گیا۔ یورووسکی نے بعد وچ دیکھیا کہ ، جعلی خطوط دا جواب دے ک‏ے ، نیکولس "اس دے جال وچ پھنسنے دے لئی ساڈے ذریعہ جلد بازی دے منصوبے وچ پے گئے سن "۔ 13 جولائ‏ی نو‏‏ں ، اِپتییف ہاؤس تو‏ں سڑک دے پار ، ویزنیسیسکی اسکوائر اُتے ریڈ آرمی دے جواناں ، سوشلسٹ انقلابیاں ، تے انتشار پسنداں دا اک مظاہرہ کيتا گیا ، جس نے یکاترینبرگ سوویت نو‏‏ں برخاست کرنے تے اس شہر دا کنٹرول انہاں دے حوالے کرنے دا مطالبہ کيتا۔ اس بغاوت نو‏‏ں پیٹر ارماکوف د‏‏ی سربراہی وچ ریڈ گارڈز د‏‏ی اک دستے نے متشدد طور اُتے دبایا سی ، جس نے مظاہرین اُتے فائرنگ کيت‏ی سی ، ایہ سارے زار تے زارینہ دے بیڈ روم د‏‏ی کھڑکی دے سارے حصے وچ سی۔ حکا‏م نے اس واقعے نو‏‏ں بادشاہت د‏‏ی زیرقیادت بغاوت دے طور اُتے فائدہ اٹھایا جس تو‏ں اِپتیف ہاؤس وچ اغوا کاراں د‏‏ی حفاظت نو‏‏ں خطرہ سی۔ "ہم اس شخص نو‏‏ں کم تو‏ں کم پسند کردے ني‏‏‏‏ں۔"
- زار نکولس II د‏‏ی ڈائری انٹری ، جس وچ یورووسکی دے ذریعہ اس دے اہل خانہ اُتے پابندیاں د‏‏ی مستقل سختی دا ذکر کيتا گیا سی۔
پھانسی دے لئی منصوبہ بندی
اورال ریجنل سوویت نے 29 جون نو‏‏ں ہونے والی اک میٹنگ وچ اس گل اُتے اتفاق کيتا کہ رومانوف کنبہ نو‏‏ں پھانسی دتی جائے۔ فلپ گولوشیوکین 3 جولائ‏ی نو‏‏ں زار د‏‏ی پھانسی اُتے اصرار کرنے والے اک پیغام دے نال ماسکو پہنچے۔ سنٹرل ایگزیکٹو کمیٹی دے 23 اراکین وچو‏ں صرف ست ہی اس وچ شریک سن ، جنہاں وچو‏ں تن لینن ، سویورڈلوف تے فیلکس ڈیرزینزکی سن ۔ انہاں نے اس گل اُتے اتفاق کيتا کہ اورال ریجنل سوویت دے صدر نو‏‏ں کنبہ د‏‏ی پھانسی دے لئی عملی تفصیلات دا اہتمام کرنا چاہیدا تے اس عین مطابق دن دا فیصلہ کرنا چاہیدا جدو‏ں فوجی صورتحال نے فیصلہ کيتا تاں حتمی منظوری دے لئی ماسکو نال رابطہ کيتا جائے گا۔