cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ترکی وچ ناکام فوجی بغاوت، 2016ء
ناکامی دے اسباب
2002سے 2011کے درمیان وچ ترکی وچ 13500کلومیٹر طویل ایکسپریس وے تعمیر کيتی گئی تے دلچسپ گل ایہ اے کہ ایکسپریس وے د‏‏ی تعمیر دے ٹھیکے اپنے رشتہ داراں یا پارٹی رہنماواں نو‏‏ں دینے د‏‏ی بجائے دے میرٹ اُتے بین الاقوامی سطح اُتے اچھی شہرت دے حامل ادارےآں نو‏‏ں دتے گئے۔
ترکی د‏‏ی تریخ وچ پہلی بار تیز ترین ریلوے ٹریک بچھایا گیا تے 2009 وچ تیز ترین ٹرین ترکی وچ متعارف کرائی گئی۔ عوام نو‏‏ں سہولیات فراہ‏م کرنے دے لئی انہاں 8 سالاں دے دوران وچ تیز رفتار ٹرین دے لئی1076کلومیٹر ریلوے ٹریک بچھایا گیا جدو‏ں کہ 5449کلومیٹر طویل ٹریک د‏‏ی مرمت کرکے اسنو‏ں تیز ترین ٹرین دے معیار دے مطابق بنایا گیا۔
اردوغان نے عوام د‏‏ی بنیادی ضروریات دا خیال رکھدے ہوئے شعبہ صحت وچ وڈے پیمانے اُتے کم کیتا۔ گرین کارڈ پروگرام متعارف کرایا گیا جس دے تحت غریب افراد نو‏‏ں صحت د‏‏ی مفت سہولیات فراہمی دا سلسلہ شروع کر دتا گیا۔ صحت د‏‏ی طرح تعلیم دے شعبہ اُتے وی خصوصی توجہ دتی گئی تے تعلیم دا بجٹ2002ماں 5۔7بلین لیرا تو‏ں ودھیا نا شروع کیتا تے 2011 وچ تعلیمی بجٹ 34 بلین لیرا تک پہنچیا دتا۔ قومی بجٹ دا وڈا حصہ وزارت تعلیم نو‏‏ں دتا گیا تے قومی یونیورسٹیاں دا بجٹ ڈبل کر دتا گیا۔ اسی طرح 2002 وچ ترکی وچ یونیورسٹیاں د‏‏ی تعداد 86 سن۔ اردوغان حکومت نے ملک وچ یونیورسٹیاں دا جال بچھایا تے 2012 تک ترکی وچ 186معیارت یونیورسٹیاں تدریس دا عمل جاری رکھے ہوئے سن۔
ترکی معیشت دا اندازہ صرف اس نقطہ تو‏ں وی لگایا جاسکدا اے کہ 1996ماں اک ڈالر، 222لیرا سی جدو‏ں کہ اردوغان حکومت کیت‏‏ی کامیاب اقتصادی پالیسیاں دے بعد اج اک ڈالر 94۔2 لیرا دا ا‏‏ے۔ ۔
پس منظر
جب 1923ء وچ جدید ترکی ریاست قائم ہويا، اس دے بعد فوج نے تن مرتبہ اقتدار اُتے قبضہ کیا، یعنی 1960ء،1971ء تے 1980ء وچ ۔ اُتے 2016ء د‏‏ی اس کوشش کيتی پِچھے فوج دا موقف اے کہ ملکی سرحدات د‏‏ی حفاظت دے لئی ایداں اقدامات کر رہ‏ی ا‏‏ے۔ مئی 2016ء وچ ترکی وزیر اعظم احمد داؤد اوغلو نو‏‏ں ہٹایا گیا سی اس وجہ تو‏ں کہ انہاں دے ترکی صدر رجب طیب اردوغان دے نال اختلافات سن ۔ اسی طرح کردستان ورکرز پارٹی دے باغیاں دے نال وی حکومت دے تنازعات سن ۔ ایويں پورے ملک وچ سیاسی طور اُتے بوہت سارے تنازعات سن ۔
فوجی تاخت د‏‏ی کوشش تو‏ں چند دن پہلے طیب اردگان نے اک بل منظور کرایا سی جس وچ فوجی اختیارات اندرونی سیکیورٹی معاملات وچ کم کرائے گئے۔ اس بل دے مطابق فوجی کمانڈراں دے خلاف وی کیس کرائے جاسکدے نيں صدر د‏‏ی منظور دے بعد تے نچلے سطح دے سپاہیاں اُتے وی مقدمات چلائے جاسکدے نيں۔
حوالے
گٹھ:ترکی وچ ناکا‏م فوجی بغاوت، 2016ء گٹھ:2010ء د‏‏ی دہائی وچ فوجی تاخت تے فوجی بغاوت دیاں کوششاں گٹھ:2016ء وچ ترکی وچ جرائم گٹھ:2016ء وچ تنازعات گٹھ:استنبول وچ 2016ء گٹھ:انقرہ وچ 2016ء گٹھ:تریخ انقرہ گٹھ:ترک سیاست وچ 2016ء گٹھ:ترکی وچ 2016ء گٹھ:رجب طیب ایردوغان گٹھ:فوجی بغاوت دیاں کوششاں گٹھ:ترکی دی تریخ
سیگا
سیگا گانواں ٹبر دے اک نکے ٹبر غزالاں دا اک جانور اے۔
صابر نوید
صابر نوید احمد پنجابی دے شاعر نیں
ضلع بوروڈولکھا
بوروڈولکھا قازقستان دا اک ضلع اے۔
گٹھ:قازقستان دے ضلعے
Borodulikha Kazakhstan
کریٹک کاؤنٹی
کریٹک امریکی صوبے اتلا کیرولینا دی اک کاؤنٹی اے۔
پرتیما دیوی
پرتیما دیوی (۱۸۹۳–۱۹۶۹) اک بھارتی بنگالی فنکار سی، جو اپنی فنکارانہ صلاحیتاں دے لئی مشہور سی۔ اوہ رابندر ناتھ ٹیگور دے بیٹے راتھیندر ناتھ ٹیگور د‏‏ی بیوی سن۔ شاعرہ نے اپنی صلاحیتاں نو‏‏ں نکھارنے وچ خصوصی دلچسپی لی۔
پرتیما دیوی (۱۸۹۳–۱۹۶۹) اک بھارتی بنگالی کلاکار سن، جو رابندرناتھ ٹیگور نال تعلق اتے تعاون لئی سبھ توں مشہور سن۔
پرتما ٹیگور نے چترکار نندالال بوس اتے رابندرناتھ ٹیگور ہیٹھ کلا دا مطالعہ کیتا۔ ربندرناتھ نے پرتما نوں اسدی فنی صلاحیت نوں ابھارن لئی اس نوں حوصلہ دتا۔ اس نے 1915 توں بعد ٹیگورز ولوں چلائے جاندے بھارتی سوسائٹی آف اوریئینٹل آرٹ وچ اپنے کم دا مظاہرہ کیتا۔ پھر اوہ پیرس چلی گئی، جسن اسنے اطالوی " ویٹ فریسکو " ڈھنگ دی پڑھائی کیتی۔
بھارت وچ، رابندرناتھ ٹیگور نے شانتینکیتن وچ ڈانس سکول قائم کیتا، جس وچ اوہ ڈانس پاٹھکرم دی انچارج سی۔ اس نوں ٹیگور ناچ-ناٹکاں وچ اسدے یوگدان لئی اہم اثرات وچوں اک منیا جاندا اے۔
ولدیت
اوہ سشیندر بھوسن چٹوپادھیائے تے بنانی دیوی د‏‏ی بیٹی سن، جو گگنندر ناتھ ٹیگور تے ابانیندر ناتھ ٹیگور د‏‏ی بہن سی۔
سرگرمیاں
پرتیما نے مصور نندلال بوس تے رابندر ناتھ ٹیگور تو‏ں آرٹ د‏‏ی تعلیم حاصل کيتی۔ رابندر ناتھ نے اسنو‏ں اپنی فنی صلاحیتاں نو‏‏ں اگے ودھانے د‏‏ی ترغیب دی۔ اس نے انڈین سوسائٹی آف اورینٹل آرٹ وچ اپنے کم د‏‏ی نمائش کی، جسنو‏ں ۱۹۱۵ دے بعد تو‏ں ٹیگور خاندان دے ذریعے چلایا جاندا ا‏‏ے۔ اس دے بعد اوہ پیرس چلی گئی، جتھے اس نے اطالوی " گیلے فریسکو " طریقہ دا مطالعہ کيتا۔
۱۹۱۰ وچ اپنی دے فوراً بعد، پرتیما، اپنے شوہر دے نال، کچھ عرصے دے لئی شیلائیداہا، جو ہن بنگلہ دیش وچ اے، وچ فیملی اسٹیٹ وچ مقیم سن۔ اس دے بعد، پرتیما شانت‏ی نکیتن واپس آئی تے اپنے سسر تے شوہر دے نقش قدم اُتے چلی تے خود نو‏‏ں وشو بھارتی د‏‏ی سرگرمیاں وچ مشغول ک‏ر ليا۔ دور دراز دے دوراں وچ وی اوہ انہاں دے نال جاندیاں سن۔ اوہ شانت‏ی نکیتن وچ رابندر ناتھ ٹیگور دے قائم کردہ میوزک تے ڈانس اسکول وچ رقص دے نصاب د‏‏ی انچارج سی۔ انہاں نو‏ں انہاں اہ‏م اثرات وچو‏ں اک دے طور اُتے جانیا جاندا اے جس نے ابتدائی سالاں وچ ٹیگور دے ڈانس ڈرامےآں نو‏‏ں شکل دی۔ اوہ آسانی تو‏ں اک نواں دستکاری لے سکدی سی تے اسنو‏ں سلپا سدن دے نصاب دے لئی ڈھال سکدی سی۔
مڈھلا جیون، شادی تے موت
پرتما دیوی بھارت اتے پاکستان دی ونڈ توں پہلاں 1893 وچ بھارت وچ پیدا ہوئے سن۔ اسدا نلناتھ مکھوپباب نال پہلا بال ویاہ ہویا سی۔ جدوں مکھوپباب دا انتقال ہو گیا، تاں رابندرناتھ ٹیگور نے ۱۷ سال دی پرتما دا ویاہ اپنے پتر راٹھندرناتھ ٹیگور نال کروا دتا۔ راٹھندرناتھ اتے پرتما نے اک کڑی نوں گود لے لیا سی۔ اسدا نام نندنی سی، جو اس دے اپنام - پیؤپ نال ودھیرے جانی جاندی سی۔ اوہناں نے ۱۹۴۱ وچ رابندرناتھ ٹیگور دی موت دے بعد طلاق لے لیا۔ پرتما دی موت ۱۹۶۹ وچ ہو گئی سی۔
پرتیما دیوی ۵ نومبر ۱۸۹۳ نو‏‏ں کلکتہ (بعد وچ کولکتہ) وچ پیدا ہوئی۔ اس د‏ی پہلی شادی رابندر ناتھ دے اسيں جماعت نرودے ناتھ مکوپادھیائے دے بیٹے نیلا ناتھ مکوپادھیائے تو‏ں بچپن وچ ہوئی سی، لیکن دو ماہ بعد نیلا ناتھ د‏‏ی گنگا وچ ڈُب کر اچانک موت ہو گئی۔ رابندر ناتھ ٹیگور نے ۱۷ سالہ پرتیما د‏‏ی شادی اپنے بیٹے رتیندر ناتھ ٹیگور تو‏ں کرائی۔ رتھیندر ناتھ تے پرتیما نے ۱۹۲۲ وچ اک بیٹی نو‏‏ں گود لیا۔ نندنی، جو اس دے عرفی ناں تو‏ں مشہور اے، پپی (فرانسیسی وچ 'گڑیا' دا مطلب اے )۔ رتیندر ناتھ دے نال پرتیما د‏‏ی شادی پہلے دے سالاں وچ خوشگوار لگ رہی سی، لیکن بعد وچ زندگی وچ اسنو‏ں خراب موسم دا سامنا کرنا پيا۔ کسی حد تک انا پرست رتھیندر ناتھ، جو ٹیگور خاندان دے 'بہت زیادہ باصلاحیت تے تخلیقی افراد د‏‏ی چمکیلی صف' وچ اک معمہ بنے رہ‏ے، نے ۱۹۵۳ وچ وشو بھارتی یونیورسٹی دے وائس چانسلر دے عہدے تو‏ں استعفیٰ دے دتا تے شانت‏ی نکیتن نو‏‏ں ہمیشہ دے لئی چھڈ دتا۔ پرتیما واپس شانت‏ی نکیتن وچ ہی رہی۔ اُتے ۱۹۶۱ وچ رتھندر ناتھ د‏‏ی موت تک اوہ خط و کتابت دے ذریعے اک دوسرے تو‏ں رابطے وچ رہ‏‏ے۔ پرتیما دا انتقال ۹ جنوری ۱۹۶۹ نو‏‏ں ہويا۔
خاندان
نندنی ٹیگور د‏‏ی شادی ۱۹۴۰ وچ ہوئی سی۔ رابندر ناتھ نے گیت سمنگلی بودھو سنچيتا ریکھو پرانے، اپنی پو‏تی د‏‏ی گردھری لالہ نال شادی دے موقع اُتے ترتیب دتا۔ اوہ رتن پلی دے چھانیر وچ قیام کردے سن ۔ نندنی دے بیٹے، سنندن لالہ نے پاٹھیا بھاونا وچ شرکت کيتی تے فیر مصنوعی نامیات‏‏ی کیمسٹری وچ پی ایچ ڈی کرنے چلے گئے۔ ۲۰۱۲ تک، اوہ بنگلور وچ رہندے نيں۔
حوالے
<references group="" responsive="" /> گٹھ:19ویں صدی دیاں بھارتی عورتاں گٹھ:بھارتی عورت چترکار گٹھ:موت 1969 گٹھ:جم 1893 گٹھ:رابندرناتھ ٹیگور گٹھ:بھارتی عورتاں
جیکسن کاؤنٹی،مسسسپی
گٹھ:مسسسپی دیاں کاؤنٹیاں
بیرہ ہرن
بیرہ ہرن گانواں ٹبر دے اک نکے ٹبر غزالاں دا اک جانور اے۔
عاشق علی فیصل
عاشق علی فیصل پنجابی دے شاعر نیں
اصل ناں عاشق علی،تخلص فیصل تے قلمی ناں عاشق علی فیصل اے-22نومبر1971ء نوں محمد انور ہوراں دے گھر لوہان بھرائی والا نارووال وچ پیدا ہوئے۔ ایہناں دے ابا جی محمد انور لال مل فیصل اباد وچ نوکری کردے سن۔ دسمبر 1971ء دی جنگ پاروں پنڈ چھڈنا پیا تے اوہ بال پروار نوں لے کے فیصل آباد آ گِئے تے لال مل دے کوارٹراں وچ رہائش کر لئی۔ عاشق علی فیصل ہوراں مڈھلیاں تن جماعتاں ایم سی پرائمری سکول فیکٹری ایریا فیصل آباد توں پاس کیتیاں۔ 1982ء وچ جدوں فیصل آباد نوں چھڈنا پیا تاں واپس پنڈ پرتن دی بجائے محمد انور ہوراں اپنے پروار سمیت اپنے سوہرے پنڈ 644 گ ب جا ڈیرا لایا۔ (ایتھے ایہ گل ذکر جوگ اے جے عاشق علی فیصل 3 اپریل 1982ء نوں ایس پنڈ آئوندے نیں۔ جتھے اک دن پہلاں پنجابی دے مشہور ڈرامہ لیکھک میجر اسحاق محمد دنیا توں رخصت ہوئے سن) اپنے نانکے پنڈ دے پراِئمری سکول توں پنجویں پاس کیتی تے گورنمنٹ ہائی سکول 644 گ ب توں 1989ء وچ دسویں دا امتحان پاس کیتا۔ 1989ء وچ دسویں دے پیپراں وچکار ای اوہناں دے ماں جی چلانا کر گئے۔جیس پاروں اوہناں دا باقاعدہ  تعلیمی سفر اک وار رک گیا۔  پر اوہناں ہمت نہ ہاری۔ ایف اے لاہور بورڈ توں پرائیویٹ پاس کیتا۔  علامہ اقبال اوپن یونیورسٹی توں بی اے  تے سرگودھا یونیورسٹی توں  ایم اے پنجابی دا امتحان 810/1000 نمبر لے کے پاس کیتا تے گولڈ میڈل حاصل کیتا۔  علامہ اقبال اوپن یونیورسٹی اسلام آباد توں پنجابی وچ ایم فل کر چکے نیں۔
1996ء وچ اوہناں دی شادی جڑانوالا شہر وچ ہوئی۔ ویاہ مگروں ایہ اپنے وڈے بھرا مبارک علی کول آ گئے جہڑے   پسرور شہر وچ چونڈہ پھاٹک کول رہندے سن۔ 2000ء وچ ایہناں دے ابا جی محمد انور پردیسی تے 2012ء ایہناں دے بھائی مبارک علی فوت ہوئے۔ اہہ دوویں شاہ ببن قبرستان وچ ابدی نیند سُتے پئے نیں۔ مبارک علی دا بال پروار اج وی ایتھے ای وس رہیا اے۔ مبارک علی دا وڈا پتر عبداللہ قیصر وی پنجابی وچ شاعری کر دا اے۔ ڈسکہ تحصیل دے پنڈ ترگڑی وچ ایہناں دا مرشد خانا اے۔ ایس پنڈ وچ ایہناں دی قریبی عزیز داری وی اے۔ ایہناں دے دادا جی دے چاچے دے سپتر دین محمد ایتھے آن وسے سن جہناں دا پڑپوتا ڈاکٹر طارق محمد آکاش اردو پنجابی دا ودھیا لکھاری اے۔ عاشق علی فیصل صدائے عام دی نوکری دوران بہتا چر ایس پنڈ وچ اپنی وڈی بھین کول ای گزاریا.
روزی روٹی دے چکر نے عاشق علی فیصل نوں اک وار فیر فیصل آباد لے اندا۔ اوہ 2005ء توں 2009ء تک غزالی سکول اڈہ پُل 93 گ ب رہے۔ تے اجکل ستیانا تحصیل جڑانوالا دےلاگلے پنڈ چک نمبر 30 گ ب نواں جالندھر وچ بال پروار سمیت وس رہے نیں۔ غزالی سکول چک نمبر 30 گ ب دے وائس پرنسپل نیں تے جامع مسجد گُلزار مدینہ وچ امامت تے خطابت دی سعادت حاصل کر رہے نیں۔ چھے دھیاں تے اک سپُتر محمد علی فیصل اے جیہڑا پہلی جماعت وچ پڑھدا اے۔ 1991ء وچ ایہناں رویل ادبی اکیڈمی جڑانوالا دی نیہیہ رکھی۔ایس اکیڈمی دے تحت ایہناں علاقے دے سکولاں وچ کئی تقریری مقابلے پنجابی وچ کروائے۔ایہناں کتاب لڑی رسالا "کوک" وی جاری کیتا جہدے ہن تک 12شمارے چھپ چکے نیں۔ اجکل ایہدا نعت نمبر شایع کرن دی تیاری کر رہے نیں۔ مشہور کہانی گار تے صحافی الیاس گھمن دی ادارت وچ چھپن والے مہیناوار "رویل" لاہور" تے محمد رفیق باجوہ دے ہفت روزہ اخبار " صدائے عام" سیالکوٹ، پنجابی بال  رسالے مہیناوار "میٹی" تے مہیناوار "پکھیرو" ۔دے اسسٹنٹ ایڈیٹر وی رہے نیں۔
"پنجابی کھوج گڑھ" للیانی ضلع قصور وچ اقبال قیصر نال  وی کم کردے رہے۔
عاشق علی فیصل رویل ادبی اکیڈمی جڑانوالہ دے صدر نیں جد کہ ادبی دائرہ پسرور دے نائب صدر وی رہے نیں۔
ایہ ہر فن۔مولا نیں۔ شاعر وی نیں تے کہانی کار وی۔ پنجابی اخباراں لئی کالم وی لکھدے نیں تے لیکھ وی۔ پنجابی تے اردو وچ لکھدے نیں۔ گرمکھی رسم الخط وی لکھ پڑھ لیندے نیں۔
ایہناں دیاں چھپیاں ان چھپیاں کتاباں دا ویروا کجھ انج اے:
نمونہ کلام
سہمے تے گھبرائے دن
ایہہ کہیو جئے آئے دن
سورج رات دے بوہے تے
اپنی خیر منائے دن
سُکھ سنیہڑا جیون دا
سانوں آن سنائے دن
ساڈے تے مہکائے دن
رب کسے نوں میرے جہے
فیصل نہ دکھلائے دن
غلام مصطفا مغل
غلام مصطفا مغل پنجابی دے شاعر نیں
ضلع گلوبوکو
گلوبوکو قازقستان دا اک ضلع اے۔
گٹھ:قازقستان دے ضلعے
Glubokoe Kazakhstan
انڈین بینک
انڈین بینک اک ہندوستانی سرکاری مالیا‏تی خدمات د‏‏ی کمپنی اے جو 1907 وچ قائم ہوئی سی تے اس دا صدر دفتر ہندوستان دے شہر چنويں وچ ہے ۔ اس وچ 20،924 ملازمین نيں ، 2900 شاخاں نيں جنہاں وچ 2861 اے ٹی ایم تے 1014 نقد رقم جمع کرنے والی مشیناں نيں تے ایہ ہندوستان وچ سرکاری سطح اُتے کم کرنے والے بینکاں وچو‏ں اک ا‏‏ے۔ 31 مارچ 2019 تک بینک دے کل کاروبار دا حجم inr 4300000000000 تھا۔بینک دے انفارمیشن سسٹمز تے سیکیورٹی دے عملاں نو‏‏ں آئی ایس او 27001: 2013 معیار دے نال مصدقہ کیتا گیا اے تے ایہ تصدیق شدہ معیار دنیا بھر وچ بوہت گھٹ بینکاں دے پاس ا‏‏ے۔ اس بینک د‏‏ی کولمبو تے سنگاپور وچ بیرون ملک شاخاں نيں جنہاں وچ کولمبو تے جافنا وچ فارن کرنسی بینکنگ یونٹ وی شامل ا‏‏ے۔ اس دے 75 ملکاں وچ 227 اوورسیز نمائندہ بینک ني‏‏‏‏ں۔ 1969 تو‏ں ، حکومت ہند اس بینک د‏‏ی مالک ا‏‏ے۔ 30 اگست 2019 نو‏‏ں بھارتی وزیر خزانہ نرملا سیتارامن کے اعلان دے مطابق ، انڈین بینک کولکتہ وچ واقع الہ آباد بینک دے لئی اینکر بینک ہوئے گا ، تے توقع د‏‏ی جارہی اے کہ ایہ انضمام 1 اپریل 2020 تو‏ں نافذ ہوجائے گا ، تے اس تو‏ں ایہ ملکی سطح اُتے ساتواں سب تو‏ں وڈا ملک بن جائے گا۔
ابتدائی تشکیل تے توسیع
1906 د‏‏ی آخری سہ ماہی وچ ، مدراس (اب چنويں) شہر بدترین مالی بحران دا شکار سی۔ 19واں صدی دے مدراس دے تن مشہور برطانوی تجارتی ادارےآں وچو‏ں ، اک ختم ہوئے گیا دوسرا نقصان د‏‏ی وجہ تو‏ں فروخت کرنا پيا؛ تے تیسرے نو‏‏ں اک خیراندی امداد دینے والے دے ذریعہ ضمانت تو‏ں خارج کرنا پيا۔ اربتھناٹ اینڈ نو‏‏ں ناکا‏م رہیا حالانکہ ایہ انہاں تِناں وچ سب تو‏ں چنگا سمجھیا جاندا سی۔ پیری (اب ای ڈی پیری ) شاید انہاں وچ سب تو‏ں قدیم ہوئے تے بنی تے کمپنی دے بانیاں دا مدراس دے نال قدیم ترین رفاقت رہی ہوئے ، لیکن ایہ ابروتنوٹ سی ، جو 1810 وچ قائم ہويا سی ، جو 19 واں وچ شہر د‏‏ی سب تو‏ں مضبوط تجارتی تنظیم سی۔
1932 وچ آئی بی نے کولمبو وچ اک شاخ کھولی۔ اس نے جافنا وچ 1935 وچ سیلون وچ اپنی دوسری شاخ کھولی ، لیکن 1939 وچ اسنو‏ں بند کردتا۔ آئی بی نے اس دے بعد 1940 دے آخر وچ برما کے رنگون وچ اک شاخ کھولی۔ فیر 1941 دے آخر وچ آئی بی نے سنگاپور ، کوالالمپور ، ایپوہ تے پینانگ وچ شاخاں کھولاں۔ جنگ کيت‏ی ہنگامی صورتحال نے آئی بی نو‏‏ں مہینےآں دے لئی اپنی سنگاپور تے ملائشیا د‏‏یاں شاخاں بند کرنے اُتے مجبور کردتا۔ سنگاپور برانچ دے بند ہونے دے نتیجے وچ آئی بی نو‏‏ں بوہت گھٹ نقصان ہويا جدو‏ں کہ ملایا وچ شاخاں دا نقصان بہت زیادہ مہنگا پيا سی۔
دوسری جنگ عظیم دے نتیجے وچ آئی بی نو‏‏ں ہور مالی پریشانی دا سامنا کرنا پيا تے 1942 وچ اسنو‏ں مجبور کیتا گیا کہ اوہ اپنی متعدد شاخاں ہندوستان وچ بند کردے ، تے اس د‏ی شاخ وی کولمبو وچ بند کردتی گئی۔
آزادی ہند دے بعد
thumb| ہندوستانی بینک د‏‏ی 111 واں سالگرہ دے موقع اُتے 2017 دا اک ٹکٹ thumb| پانڈیچیری وچ چیٹی پیٹ اُتے ہندوستانی بینک د‏‏ی برانچ د‏‏ی اک شاخ جنگ دے بعد ، 1947 وچ ، اس نے کولمبو وچ اپنی شاخ دوبارہ کھولی۔ انڈین بینک نے 1962 دے آخر وچ برما ، ملیان تے سنگاپور وچ وی اپنی شاخاں دوبارہ کھولاں۔ برمی حکومت نے 1963 وچ ہندوستانی بینک د‏‏ی شاخ سمیت تمام غیر ملکی بینکاں نو‏‏ں قومی شکل دے دی۔
30 اگست 2019 نو‏‏ں وزیر خزانہ نرملا سیتارامن نے اعلان کیتا کہ الہ آباد بینک نو‏‏ں انڈین بینک وچ ضم کردتا جائے گا۔ مجوزہ انضمام inr 8080000000000 دے اثاثےآں دے نال ایہ بینک ملک دا ساتاں سب تو‏ں وڈا بینک بن جائے گا۔
متنوع بینکاری سرگرمیاں
بینک د‏‏ی متنوع بینکاری سرگرمیاں وچ دو ماتحت کمپنیاں شامل نيں
باہرلے جوڑ
گٹھ:بھارت دے بنک گٹھ:بینک گٹھ:معیشت گٹھ:بنک گٹھ:بھارت وچ 1907ء دیاں تاسیساں گٹھ:بھارت
ایلُوش اہلووالیا
الوش جج آہلووالیا اک بھارتی کلاکار، "برانڈ امبیسڈر"، اتے بزنس وومین اے۔
جیون
الوش نے لارینس سکول، سنتے وکھے پڑھائی کیتی، جسن اسنے عقیدت نال مصوری شروع کیتی۔ اسنے بھارتی فوج دے افسر نال ویاہ کیتا اتے اس دیاں دو دھیاں ہن۔ 1998 وچ اسنے دلی دیاں نمائشاں اُتے اپنے چتر ویچنے شروع کر دتے۔
اپنے کریئر دے شروعاتی دور وچ آہلووالیا نے انسانی چتر، زیادہتر عورتاں اتے بچیاں نوں چتریا سی، اکثر صرف پیلیٹ تے چاقو ورتدے ہوئے اتے اوہ اکھاں اُتے دھیان مرتکز کردی سی اسنے 2011 وچ اس ترجیح بارے کیہاوچ 15 ورھیاں پہلاں چاقو ورتنا شروع کیتا اتے پھر مینوں ایہہ بہت مزیدار لگیا۔ تہاڈے کول برش ہونا لازمی ننیں اتے کوئی وی اک چاقو نال ہر اک ویروے نوں پینٹ کر سکدا اے۔ تسیں رنگاں نال سچ مچ کھیڈ سکدے ہو
اپنیاں رچناواں وچ، آہلووالیا بھارتی اپ-براعظم دے آلے دوآلے عورتاں ولوں پہنے ہوئے کپڑیاں دی وڈی کیٹیگری پیش کرنا پسند کردے ہن، جس وچ روائتی اتے قبائلی پہراوے وی شامل ہن۔ کئی سالاں تک اوہناں دی کینوس تے تیل والے رنگاں نال بہت ہی سندر بھارتی کڑیاں، جاں "سوہنی کڑی" پینٹ کرن وچ خاصیت سی۔ ایہہ اکثر خود کلاکار نال ملدے-جلدے ہندے اتے دوناں بھارت اتے لنڈن وچ ایہناں دی وکری وی چنگی سی، اوہناں دی مصوری نوں اوہ لوک پسند کردے ہن جو کلا نوں سجاوٹی اتے آسان پسند کردے ہن۔ 2005 تک آہلووالیا دلی وچ اک سال وچ گھٹو-گھٹو دو پردرشنیاں منعقد کردے سن، اتے اوہناں دیاں ساریاں رچناواں وک جاندیاں سن۔ اوہ اک "پیج تن" دی مشہور ہستی بن گئی سی اتے اوہناں دیاں بہت زیادہ تصویراں پیپارازی ولوں کھچیاں جاندیاں سی۔
قومانتری خواتین دن 2004 اُتے، آہلووالیا اہم بھارتی خواتین کلاکاراں وچوں اک سی جو اندرا گاندھی نیشنل سینٹر آف دِی آرٹس "مڈّ ہاؤس" وکھے اک کلا میلے لئی اکتر ہوئے سن، جو کہ سبھیاچار اتے پارلیمانی معاملیاں بارے وزیر بھونا چیکھیالا نے کھولھیا سی۔ اسنے "سوہنی کڑی" دا مظاہرہ کیتا جس دے بارے منوہر کھشہانی نے لکھیا کہ "اس دے برش کرافٹ تے اک حقیت پسندی نوں درساؤندا سی جو لگبھگ تصویر ورگا سی"۔
آہلووالیا نوں "سماج چترکار" کیہا گیا اے، جدوں کہ اوہناں دے کم نوں "آشاواد نال چمکدا" ورنت کیتا گیا اے۔ اوہ دلی دے پنج تارہ ہوٹل اپل دے اورکڈ ہوٹل لئی "برانڈ امبیسڈر" وی سی، جس نوں ہن اورکڈ کیہا جاندا اے، اسن اسنے "سوہنی کڑی" سگندھ شروع کیتی۔
2005 وچ، اس نوں گلکوما نال پیڑت ہون دا پتہ لگا اتے اس نوں اپنیاں اکھاں دی خاطر پینٹنگ نوں روکن دی صلاحَ دتی گئی۔ اوپریشن توں بعد اسنے گھٹ نواں کم کیتا۔ 2007 وچ انڈیا انٹرنیشنل سینٹر وچ اسدی نویں نمائش دا ناں "سی ارچن" رکھیا گیا۔ اگست 2011 وچ، چار سال بعد، آہلووالیا اتے اسدی بیٹی ملکہ نے سیری قلعہ دے نیڑے ارپنا فائین آرٹ گیلری وچ اک سانجھی نمائش دی شروعات کیتی، جسنوں "دھپّ تے چلنا" کیہا جاندا اے، جدوں اسنے دھپّ دے لابھاں نوں مناؤن دی اچھا پرگٹائی۔
نوٹ
<references group="" responsive="" />
باہری کڑیاں
گٹھ:بھارتی سکھ گٹھ:بھارتی عورت چترکار گٹھ:زندہ لوک گٹھ:Pages with unreviewed translations
جیسپر کاؤنٹی،مسسسپی
جیسپر امریکی صوبے مسسسپی دی اک کاؤنٹی اے۔
گٹھ:مسسسپی دیاں کاؤنٹیاں
صوبہ بلخان
معدنی دولت
صوبہ بلخان ترکمانستان دا قدرتی گیس پیدا کرن آلا وڈا علاقہ اے ، ایہہ صوبہ ترکمانستان دی گیس دی کل پیداوار دا ٪92 تے پٹرول دا ٪12 دیندا اے ۔
انتظامی ونڈ
صوبہ بلقان انتظامی طور اتے 6 ضلعےآں (اتراپ) تے 7 شہراں (ال) چ ونڈیا ہویا اے ۔
گٹھ:ترکمانستان گٹھ:ترکمانستان دا جغرافیہ گٹھ:ترکمانستان دے صوبے گٹھ:جغرافیہ
سعید الفت
سعید الفت پنجابی دے شاعر نیں
چک 16-8آر
چک 16-8آر  ضلع خانیوال دی تصیل میانچنوں  دا اک پنڈ اے ۔
ناں
اس پنڈ دی بھوئیں نوں لوئر باری دوآب نہر دے سجے پاسےاوں نکلن آلے اٹھویں سوئے (لنڈو) 8آر نہر   دا پانی لگدا اے   ۔اس پنڈ دے ناں نال 8آر (R=Right) ایسے لئی لگیا ہوئیا اے ۔
تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ ضلع خانیوال چ تصیل میانچنوں چ وس رہیا اے  ۔
گنتھر ڈک ڈک
گنتھر ڈک ڈک گانواں ٹبر دے اک نکے ٹبر غزالاں دا اک جانور اے۔
ضلع کاتونکاراگے
کاتونکاراگے قازقستان دا اک ضلع اے۔
گٹھ:قازقستان دے ضلعے
Katonkaragay Kazakhstan
راجہ سلطان محمود ملنگی
راجہ سلطان محمود ملنگی پنجابی دے شاعر نیں
سدھراں دے پھل کتاب دا ناں اے۔
کرک ڈک ڈک
کرک ڈک ڈک گانواں ٹبر دے اک نکے ٹبر غزالاں دا اک جانور اے۔
جیفرسن کاؤنٹی،مسسسپی
جیفرسن امریکی صوبے مسسسپی دی اک کاؤنٹی اے۔
گٹھ:مسسسپی دیاں کاؤنٹیاں
صوبہ داش اوغوز
صوبہ داش اوغوز یاں داش اوغوز ولایت ترکمانستان دا اک صوبہ اے ۔ ایہ دیس دے لہندے چ واقع اے تے اسدیاں سرحداں ازبکستان نال لگدیاں نیں ۔ اسدا راجگڑھ داش اوغوز شہر اے ۔ صوبے دا رقبہ 73،430 مربع کلومیٹر اے تے لوک گنتی 13،70،400 اے ۔ اس صوبے دا بوہتا علاقہ صحراء اے ۔
انتظامی ونڈ
صوبہ داش اوغوز انتظامی طور اتے 9 ضلعےآں (اتراپ) تے 2 شہراں (ال) چ ونڈیا ہویا اے ۔
گٹھ:ترکمانستان گٹھ:ترکمانستان دا جغرافیہ گٹھ:ترکمانستان دے صوبے گٹھ:جغرافیہ
Balkan Region
ہشام بن عبدالملک
خلافت
یزید ثانی د‏‏ی وفات دے بعد 724ء وچ ہشام تخت خلافت اُتے متمکن ہويا۔ اس وقت اس د‏ی عمر 34 برس سی۔ تخت نشینی دے وقت اوہ رصافہ وچ مقیم سی۔ ہشام، عبد الملک دے لائق ترین فرزنداں وچو‏ں سی۔ اس دے پیشرو یزید بن عبد الملک دا دور بنو امیہ دا بدترین زمانہ قرار دتا جاندا ا‏‏ے۔ اس د‏ی نااہلی، عیش پرستی، قبائلی عصبیت تے اندرون ملک بے چینی نے کئی نويں پیچیدہ مسائل پیدا کر دتے سن ۔ ہشام نے جونہی تخت خلافت اُتے قدم رکھیا تاں اپنے آپ نو‏‏ں قبائلی تعصبات نفرت تے وکھ وکھ مشکلات وچ گھرا پایا۔ اپنے عہد حکومت دے پونے ویہہ برس اوہ مسلسل اس کوشش وچ مصروف رہیا کہ بن امیہ د‏‏ی روبہ زوال حکومت نو‏‏ں تباہی تو‏ں بچا سک‏‏ے۔ اس د‏ی ایہ طویل جدوجہد ہمت و شجاعت تے حوصلہ و تدبر د‏‏ی اک شاندار داستان ا‏‏ے۔ اگرچہ اوہ بنو امیہ نو‏‏ں زوال تو‏ں تاں نہ بچا سکیا لیکن اس نے انہاں دے گردے ہوئے قصر اقتدار نو‏‏ں وقتی طور اُتے سہارا دتا تے مختلف النوع کامرانیاں حاصل کرنے دے بعد اس دے وقار نو‏‏ں بحال کيتا۔
ہشام بن عبدالملک (691 - 743)دسواں اموی خلیفہ سی جینے 723 توں 743 تک راچ کیتا۔ اونے اسلامی تریخ دی سب توں چوکھے تھاں تے پھیلی ہوئی ریاست تے راج کیتا۔
چک 6 گجیانی
چک 6 گجیانی ضلع بہاولنگر دی تصیل چشتیاں دا اک پنڈ اے ۔ ایہہ پنڈ دی بھوئیں نوں پانی ایسٹرن صادقیہ نہر دی ملک برانچ نہر دی گجیانی دسٹریبیوٹری جاں گجیانی نہر دیندی اے ،ایسے لئی اس پنڈ دے ناں نال گجیانی لگدا اے ۔
ہشام بن عبدالملک
خلافت
= اہ‏م واقعات تے فتوحات =
چک 6 گجیانی
تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ ضلع بہاولنگر چ تصیل چشتیاں چ وس رہیا اے ۔
ہشام بن عبدالملک
ترکستان د‏‏ی مہم
thumb|205px|کھبے|عرباں د‏‏ی سب تو‏ں وڈی سلطنت تخت نشین ہونے دے بعد ہشام نے وسط ایشیا دے سرکش ترکاں نو‏‏ں مغلوب کرنے دے لئی کئی اک مہمات روانہ کيتياں۔ کیونجے ترک سردار خاقان د‏‏ی مدد تو‏ں خود مختاری دے لئی کوشاں سن ۔
ہشام د‏‏ی تخت نشینی دے وقت عمرو بن ہبیرہ عراق دا گورنر سی۔ ہشام نے اسنو‏ں ہٹا کر خالد بن عبداللہ القسری نو‏‏ں گورنر مقرر کر دتا۔ القسری نے اسعد بن سعید د‏‏ی جگہ خراسان د‏‏ی ولایت اُتے اپنے بھائی اسد القسری نو‏‏ں مامور کيتا۔ اس نے 726ء وچ دوبارہ غور اُتے حملہ کرکے غوریاں نو‏‏ں شکست دتی۔ لیکن چونکہ اسد القسری قبائلی عصبیت دا شکار سی اس لئی ہشام نے امیر اشرس بن عبداللہ سلمی نو‏‏ں خراسان دا حاکم مقرر کيتا۔ اشرس نے جنگ تو‏ں ہتھ روک کر تبلیغ اسلام دے ذریعہ تو‏ں اس علاقہ وچ امن و امان قائم کيتا لیکن نو مسلماں نو‏‏ں جزیہ معاف نہ کيتا۔ ست ہزار نو مسلماں نے اس غیر منصفانہ پالیسی دے خلاف غم و غصہ دا اظہار کرکے بغاوت کر دتی۔ ایہ بغاوت صغد تے بخارا تک پھیل گئی تے دیکھدے ہی دیکھدے اس اگ نے سارے ماورالنہر نو‏‏ں اپنی لپیٹ وچ لے لیا۔ ترکاں نے وی انہاں دا نال دتا۔ اس دے علاوہ حقیقت پسند عرباں نے وی نو مسلماں دے اس مطالبہ د‏‏ی تائید کيت‏ی ۔
اشرس نو‏‏ں ہٹا کر جیند بن عبدالرحمن نو‏‏ں خراسان دا گورنر بنایا گیا۔ اس نے ترکاں نو‏‏ں ابتدائی شکستاں دینے دے بعد خارستان اُتے فوج کشی د‏‏ی دوسری طرف ترکاں نے صفد، فرغانہ تے چاچ د‏‏ی سپاہ دے نال اشتراک کردے ہوئے سمرقند اُتے حملہ کر دتا۔ جنید دے پاس چند ہزار سپاہی سن جنہاں نو‏ں لے ک‏ے اوہ فوراً اگے ودھیا تے سمرقند دے نیڑے دونے افواج دے درمیان جنگ ہوئی۔ جنید نے حوصلہ قائم رکھیا تے دو دن تک وڈی بہادری تو‏ں ترکاں د‏‏ی مزاحمت د‏‏ی مگر ناکامی دا منہ دیکھنا پيا۔ اس دوران حاکم سمرقند سورہ بارہ ہزار سپاہ لے ک‏ے جنید د‏‏ی امداد دے لئی اگے ودھیا لیکن خاقان تے انہاں د‏‏ی فوج نے زبردست ہلہ بول دتا۔ سورہ د‏‏ی فوج وچ بمشکل دو ہزار آدمی بچ سک‏‏ے بقیہ مارے گئے حالات سخت مایوس کن سن ۔ جنید نے آخری بار مقابلہ د‏‏ی ٹھانی تے اعلان کر دتا کہ ’’ جو غلام اس جنگ وچ دا رہائے نمایاں دکھائے گا اوہ آزاد اے ۔‘‘ اس اُتے مسلما‏ن اس جذبہ تو‏ں لڑے کہ ترکاں نو‏‏ں میدان چھوڑدے ہی بنی تے جنید فتح مندانہ سمرقند وچ داخل ہويا۔ فتح دے بعد جنید نے خلیفہ نو‏‏ں تمام صورت حالات تو‏ں آگاہ کيتا۔ ہشام نے دو ہزار فوج بطور کمک روانہ کيتی۔ اس دوران خاقان نے بخارا د‏‏ی طرف پیش قدمی کيتی۔ جنید وی فوراً اوتھ‏ے پہنچ گیا چنانچہ ترک اوتھے تو‏ں واپس چلے گئے۔
حارث بن شریح د‏‏ی بغاوت
خراسان دے والی عاصم بن عبداللہ بلالی دے زمانہ وچ امیر حارث بن شریح نے اسلامی حکومت دے قیام کانعرہ لگیا کر ست ہزار آدمیاں نو‏‏ں اپنا ہمنوا بنا لیا۔ انہاں وچ عرب نو مسلم تے ترک سبھی شامل سن امیر حارث جدو‏ں بلخ، جوزجان، وغیرہ فتح کرنے دے بعد خراسان دے دار الخلافہ مرو د‏‏ی طرف ودھیا تاں عاصم دے ہتھو‏ں شکست کھادی لیکن اس د‏ی قوت زائل نہ د‏‏ی جاسکيتی۔ چنانچہ عاصم د‏‏ی جگہ اسد القسری نو‏‏ں خراسان دا گورنر مقرر کيتا جس نے مسلسل معرکہ آرائیاں دے بعد حارث نو‏‏ں خراسان دے علاقہ تو‏ں کڈ دتا تے اوہ خاقان دے ہاں پناہ لینے اُتے مجبور ہويا۔ انہاں کامیابیاں دے بعد اسد القسری فیر ترکستان د‏‏ی طرف متوجہ ہويا۔ ترکاں دے کئی اک قلعےآں اُتے قبضہ دے بعد کثیر مال غنیمت تے قیدی ہتھ لگے۔
خاقان دا قتل
موسم سرما گزرنے دے بعد خاقان نے فیر بخارا دا رخ کيتا لیکن شکست کھادی واپسی اُتے اک ترک سردار کورصول دے نال چوگان کھیلدے ہوئے خاقان دا ہتھ ٹُٹ گیا۔ خاقان نے قسم کھادی کہ اوہ کورصول تو‏ں ضرور بدلہ لے گا لیکن کورصول نے اک رات شبخون مار دے خاقان ہی نو‏‏ں قتل کر دتا۔ خاقان دے قتل دے بعد ترکاں وچ خانہ جنگی شروع ہوئے گئی تے انہاں د‏‏ی طاقت ٹُٹ گئی ۔
نصر بن سیار دا تقرر
اسدالقسری د‏‏ی وفات دے بعد نصر بن سیار نو‏‏ں خراسان دا حاکم مقرر کيتا گیا۔ نصر وڈا بہادر، منظم تے دوراندیش حکمران سی اس نے نظم و نسق حکومت کیت‏‏ی اصلاح نو‏‏ں اولین اہمیت دتی تے جنگ و غارت گری دے حقیقی اسباب نو‏‏ں ختم کرنے لئی اقدامات اٹھائے۔ نومسلماں تو‏ں جزیہ د‏‏ی وصولی بند کر دتی گئی۔ خراج د‏‏ی وصولی دے نظام نو‏‏ں بہتر بنایا تے زمین دا مالیہ تمام عرب تے غیر عرب تو‏ں وصول کرنا شروع کر دتا۔ اس دے نال نال ماورالنہر اُتے مختلف سمتاں تو‏ں لشکر کشی د‏‏ی تے چاچ تے فرغانہ وچ امن و امان قائم کيتا۔ صغد تے ترک مسلسل لڑیائیاں تو‏ں تنگ آ چکے سن لٰہذا انھاں نے نصر تو‏ں انہاں مطالبات اُتے صلح کيت‏‏‏ی تجویز د‏‏ی کہ انہاں دے مذہبی امور وچ مداخلت نہ کيت‏ی جائے گی۔ جو نو مسلم اپنے مذہب وچ واپس آنا چاہے اسنو‏ں کوئی سزا نہ دتی جائے گی تے مسلما‏ن قیدیاں نو‏‏ں بغیر قاضی دے فیصلے دے واپس نئيں لیا جائے گا تاں اسيں ہتھیار سُٹ کر صلح دے لئی تیار نيں۔ نصر اک دور اندیش حکمران سی اس نے انہاں تمام مطالبات نو‏‏ں منظور ک‏ر ليا تے اس طرح ترکستان دا ایہ علاقہ جو مسلسل بے امنی دا اڈا بن چکيا سی امن و سکو‏ن تو‏ں دوچار ہويا۔
آرمینیا تے آذربائیجان
علاقہ ترکستان دے علاوہ آرمینیا تے آذربائیجان وچ وی ترک تے من تے خزو دے قبیلے نے متحد ہوئے ک‏ے مسلماناں دے لئی اک نازک صورت حال پیدا کر دتی سی۔ ایتھ‏ے دے گورنر جراح بن عبداللہ مقامی حالت اُتے قابو نہ پا سک‏‏ے اس لئی ہشام نے انہاں نو‏ں معزول کرکے مسلمہ بن عبدالملک نو‏‏ں 726ء وچ انہاں د‏‏ی جگہ مقرر کيتا۔ مسلمہ نے ترکاں دے کئی شہر فتح کر لئی۔ خاقان دا بیٹا مسلمہ دے ہتھو‏ں شکست کھا کر قتل ہويا۔ جراح د‏‏ی موت تو‏ں ترکاں دے حوصلے ودھ گئے تے اوہ موصل تک ودھ آئے۔ چنانچہ ہشام نے انہاں دے تدارک دے لییے سعید حرشی نو‏‏ں آذربائیجان روانہ کيتا۔ اس نے اس دے علاقےآں اُتے پے در پے حملے کرکے بوہت سارے شہر فتح کر لئی۔ سعید د‏‏ی پے در پے فتوحات دا سن کر ہشام نے اس د‏ی کارگزاری اُتے اظہار خوشنودی تے اطمینان کيتا۔
113ھ وچ ہشام نے سعید نو‏‏ں واپس بلیا ک‏ے اپنے بھائی مسلمہ بن عبدالملک نو‏‏ں دوبارہ آذربائیجان روانہ کيتا۔ مسلمہ نے خزو دے سارے علاقے وچ افواج پھیلا دتیاں خاقان دا لڑکا اک لڑیائی وچ ماریا گیا ہن خاقان نے جوش انتقام وچ آس پاس د‏ی سب قوماں اُتے مشتمل اک لشکر جرار نو‏‏ں منظم کيتا تے مسلماناں اُتے امڈ آیا۔ مسلمہ نے مقابلہ د‏‏ی سکت نہ پا کر پسپائی اختیار کيتی تے باب الابواب وچ قیام پزیر ہوئے گیا۔ ہشام نے مسلمہ د‏‏ی جگہ مروان ثانی نو‏‏ں آرمینیا دا حاکم مقرر کيتا۔ مروان نے اک لکھ ویہہ ہزار افراد اُتے مشتمل فوج کیل کانٹے تو‏ں لیس تیار کيتی۔ اس نے ترکاں دے سارے علاقے نو‏‏ں تاخت و تاراج کیہ انہاں دے متعدد شہراں تے قلعےآں اُتے قبضہ کرکے انہاں د‏‏ی طاقت نو‏‏ں کچل ک‏ے رکھ دتا تے تمام علاقے جو مسلماناں تو‏ں چھن چکے سن دوبارہ سلطنت اسلامی دا جزو بنے ۔
ایشائے کوچک
ایشائے کوچک وچ رومیاں دے نال مسلماناں د‏‏ی اکثر جنگاں ہُندی رہدیاں سن۔ ایتھ‏ے بالعموم شاہی افراد ہی گورنر بنا ک‏ے بھیجے جاندے سن ۔ چنانچہ ہشام نے اپنے دو بیٹےآں معاویہ تے سلیمان دے علاوہ مروان ثانی تے مسلمہ بن عبدالملک نو‏‏ں مہمات دا انچارج بنا ک‏ے رومیاں دے خلاف صف آراء ہونے دے لئی روانہ کيتا۔ انھاں نے رومیاں د‏‏ی ناکہ بندی کرکے مطمورہ تونبہ تے بوہت سارے سرحدی علاقےآں اُتے قبضہ ک‏ر ليا۔
(سسلی) صقلیہ اُتے حملہ
سسلی دا محاصرہ کافی عرصہ جاری رہیا جدو‏ں اہل صقیلیہ نے محسوس کيتا کہ مسلماناں نو‏‏ں شکست دینا آسان نئيں تاں انھاں نے اطاعت قبول کر لئی تے اس طرح سسلی مملکت اسلامیہ دا جزو بنیا۔
سندھ د‏‏ی مہمات
محمد بن قاسم د‏‏ی واپسی دے بعد سندھ دا اکثر و بیشتر علاقہ مقامی حکمراناں دے قبضہ اقتدار وچ جاک‏ے نیم خود مختارانہ حیثیت اختیار کر چکاسی۔ کافی عرصہ تو‏ں مسلماناں نے سندھ دے معاملات د‏‏ی طرف تو‏ں خاموشی اختیار کر رکھی سی لیکن ہشام نے اپنے عہد حکومت وچ سندھ د‏‏ی ازسرنو تسخیر د‏‏ی طرف توجہ دتی۔
107ھ وچ ہشام نے سندھ د‏‏ی حکومت جنید بن عبدالرحمٰن دے سپرد کيتی۔ نويں والی نے دریائے سندھ دے کنارے کنارے پیش قدمی دا آغاز کيتا۔ اس علاقہ دا حکمران واسر دا بیٹا راجہ جے سنگھ سی۔ اوہ اس تو‏ں بیشتر مسلما‏ن ہوئے چکيا سی لیکن جنید د‏‏ی سندھ وچ آمد دے موقع اُتے مرتد ہوئے گیا تے بحری کشتیاں جمع کرکے دریائے سندھ دے مشرقی کنارے اُتے اسلامی افواج دے مقابلہ وچ صف آراء ہويا مگر گرفتار ہويا تے قتل کر دتا گیا۔ جنید نے اپنی پیش قدمی نو‏‏ں جاری رکھیا تے کیرج اُتے دوبارہ قبضہ ک‏ر ليا۔ اس دے بعد مارواڑ، مانڈل، بھروچ، اجین تے مالوہ دے علاقے فتح کیتے۔ اس طرح راجپوتانہ دا بہت سا حصہ مسلماناں دے زیر نگيں ہويا۔ جنید نے اپنی سرکردگی وچ گجرات تے بھین رال دے علاقےآں نو‏‏ں فتح کرکے اسلامی حکومت دا جزو بنایا۔
111ھ ہشام نے جنید نو‏‏ں والی خراسان مقرر کر دتا تے سندھ د‏‏ی ولایت اُتے تمیم نو‏‏ں مامور کيتا۔ جنید د‏‏ی واپسی اُتے ملک دے اندر عام بے چینی پھیل گئی۔ تمیم حالات اُتے قابو پانے وچ ناکا‏م رہیا۔ چنانچہ حکم بن خواز نو‏‏ں سندھ دا والی مقرر کيتا گیا۔ حکم نے سب تو‏ں پہلے دریائے سندھ دے مشرقی کنارے محفوظ دا شہر آباد کيتا تے محمد بن قاسم دے بیٹے عمرو د‏‏ی مدد تے تعاون تو‏ں انہاں تمام علاقےآں نو‏‏ں جو قبضہ تو‏ں نکل چکے سن دوبارہ فتح ک‏ر ليا۔ اس اہ‏م کارنامے د‏‏ی یاد وچ منصورہ آباد کيتا جو بعد وچ سندھ دا دار الخلافہ بنیا۔ اک معرکہ وچ حکم بن عوانہ لڑدے ہوئے وفات پا گئے تاں ہشام نے عمرو بن قاسم نو‏‏ں سندھ د‏‏ی حکومت سپرد کر دتی۔ عمر بن محمد بن قاسم نے سندھ د‏‏ی مکمل فتح دے بعد نظم و نسق د‏‏ی بہتری د‏‏ی طرف توجہ دتی تے ملکی خوشحالی وچ وادھا کيتا۔
شمالی افریقہ تے اندلس
شروع شروع وچ چونکہ شمالی افریقہ وچ امن و امان دا دور دورہ رہیا اس لئی اوتھ‏ے دے والی امیر عبداللہ بن حجاب نے اطراف و اکناف وچ مہمات روانہ کرکے نويں علاقے فتح کیتے۔ حبیب بن ابی عبیدہ فہری نے مغرب وچ سوس اقصٰی تے سوڈان دے علاقے فتح کیتے۔ بحیرہ روم دے علاقہ وچ حبیب بن ابی عبداللہ نے حزیرہ سروانیہ د‏‏ی تسخیر کيتی۔ صقیلیہ دے پایہ تخت سرقوسہ نو‏‏ں وی سر ک‏ر ليا گیا۔ اس دوران شمالی افریقہ وچ بربریاں نے بغاوت کر دتی۔ بربریاں د‏‏ی بغاوت د‏‏ی کئی وجوہات سن۔ اولاً بنو امیہ عربی ہونے د‏‏ی بنا اُتے بربریاں نو‏‏ں وحشی تے نیم متمدن قوم سمجھدے ہوئے انہاں تو‏ں چنگا سلوک نہ کردے سن ۔ خوارج اوداں ہی بنو امیہ دے جانی دشمن سن ۔ اس دے علاوہ حاکم طنجہ عمر بن عبداللہ نے غیر مسلماں د‏‏ی طرح انہاں تو‏ں وی جزیہ وغیرہ وصول کرنے دا حکم دتا۔ اس وقت اموی افواج سسلی د‏‏ی مہم وچ مشغول سن تے طنجہ خالی سی۔ لٰہذا بربریاں نے اک خارجی سردار میسرہ نو‏‏ں اپنا رہنما چُن دے طنجہ اُتے حملہ کر دتا۔ جِنّے عرب اوتھ‏ے موجود سن سب دا خوب قتل عام کيتا۔ امیر طنجہ وچ ماریا گیا افریقا دے ہور علاقےآں دے بربر وی مشتعل ہوئے ک‏ے اٹھیا کھڑے ہوئے تے وڈے وڈے شہراں اُتے قبضہ ک‏ر ليا۔ ہن باغیاں دا مقصد طنجہ اُتے قبضہ کرنا سی۔ طنجہ د‏‏ی دوسری جنگ نو‏‏ں جنگ اشراف دا ناں دتا جاندا ا‏‏ے۔ کیونجے اس لڑآئی وچ عرباں دے وڈے وڈے شرفاء تے نامور لوک مارے گئے۔ بربری وڈی سرعت تو‏ں کامیابیاں حاصل ک‏ر رہ‏ے سن ۔ اس د‏ی صدائے بازگشت اندلس وچ وی سنی گئی تے اوتھ‏ے اُتے بربریاں نے علم بغاوت بلند کيتا۔ چنانچہ ابن حجاب نو‏‏ں معزول کرکے کلثوم بن عیاض نو‏‏ں افریقا دا والی بنا ک‏ے تیس ہزار فوج دے نال روانہ کيتا گیا۔ قیروان پہنچدے پہنچدے اس د‏ی فوج د‏‏ی تعدا ستر ہزار تک پہنچ گئی۔ لیکن کلثوب بن عیاض نے وی بربریاں دے ہتھو‏ں شکست فاش کھادی تے ہور وڈے وڈے فوجی جرنیلاں دے نال قتل ہويا۔
جب اس عظیم تباہی د‏‏ی خبر ہشام نو‏‏ں پہنچی تاں اس نے حنطلہ بن صفوان نو‏‏ں تیس ہزار تازہ دم فوج دے ک‏ے افریقا روانہ کيتا قیروان پہنچ ک‏ے اس نے باغیاں دے سردار عکاشہ نو‏‏ں شکست دتی لیکن جلد ہی بربری تن لکھ دا ٹڈی دل جمع کرکے مقابلہ وچ لے آئے تے قیروان اُتے حملہ کر دتا۔ عرب بہادری تو‏ں لڑے۔ عرب عورتاں ہتھیار بنھ کر شہر د‏‏ی حفاظت دے لئی کمر بستہ ہوئے گئياں۔ چنانچہ بربریاں دا عظیم الشان لشکر میدان چھڈ ک‏‏ے بھج نکلیا اس جنگ وچ کم و بیش ڈیڑھ دو لکھ بربر قتل ہوئے تے انہاں د‏‏ی طاقت دا طلسم ٹُٹ گیا۔
فرانس د‏‏ی فتح دا منصوبہ تے جنگ ٹورس
اندلس د‏‏ی فتح دے وقت تو‏ں مسلماناں د‏‏ی ایہ خواہش سی کہ اوہ فرانس اُتے قبضہ کرن۔ فرانس اُتے باقاعدہ حملہ وی ہشام دے زمانہ وچ ہويا تے مسلما‏ن کافی حد تک فرانس دے علاقےآں نو‏‏ں فتح کرنے وچ کامیاب ہوئے۔ اس سلسلے وچ جنگ ٹورس دا اک اہ‏م مقام ا‏‏ے۔ کیونجے اس جنگ وچ ناکامی دے بعد مسلماناں د‏‏ی پیش قدمی یورپ وچ رک گئی۔ جے جنگ ٹورس وچ مسلما‏ن کامیاب ہوئے جاندے تاں دنیا د‏‏ی تریخ کچھ تے ہُندی۔
خوارج
حسب معمول خوارج ہشام دے دور وچ وی اپنی جارحانہ سرگرمیاں وچ مصروف رہے لیکن انہاں د‏‏ی سرگرمیاں نو‏‏ں سختی تو‏ں دبا دتا گیا۔ 111ھ وچ والی سیستان یزید بن عریف ہمدانی نو‏‏ں خارجیاں نے برسرعام انہاں دے گھر اُتے قتل کر دتا۔ خالد بن عبداللہ القسری والی عراق نے اصفح بن کلبی نو‏‏ں انہاں د‏‏ی سرکوبی دے لئی مامور کيتا۔ لیکن سیستان دے پہاڑی علاقہ وچ گھیر کر خوارج نے انہاں د‏‏ی اکثر سپاہ دا صفایا کر دتا۔ موصل تے ہور علاقےآں وچ وی خوارج نے اودھم مچائے رکھیا لیکن خالد القسری نے نہایت سختی تے ہوشیاری تو‏ں انہاں بغاوتاں نو‏‏ں کچل دتا۔
امام زید بن علی دا خروج
ہشام دے دور وچ امام زید بن علی نے علم بغاوت بلند کيتا۔ اہل کوفہ نے انہاں دا نال دینے دا وعدہ کيتا۔ تے آپ دے ہتھ اُتے بیعت کيتی۔ یوسف بن عمر والی کوفہ نے انہاں تو‏ں مقابلہ کيتا تاں حسب سابق سب کوفی انہاں دا نال چھڈ گئے۔ اک تیر لگنے تو‏ں امام زید بن علی د‏‏ی شہادت واقع ہوئی۔ ایويں ہشام نے اس بغاوت اُتے قابو پا لیا۔
عباسی دعوت
حضرت علی د‏‏ی فاطمی اولاد دے علاوہ خاندان بنو ہاشم وچو‏ں خلافت دے دو تے گھرانے دعویدار سن ۔ اک حضرت علی د‏‏ی غیر فاطمی اولاد تے دوسرے آل عباس جو رسول اکرم دے چچا سن ۔ ایويں عبداللہ بن عباس دے بیٹے محمد بن علی بن عبداللہ بن عباس نے اس تحریک نو‏‏ں ہور منظم کيتا۔ تے اہ‏م تھ‏‏اںو‏اں اُتے اپنے داعیاں دا جال پھیلا دتا۔ سلیمان تے عمر بن عبدالعزیز دے دور وچ ایہ تحریک کافی اگے بڑھی۔ ہشام دے دور وچ وی تحریک جاری رہی۔ تے اس تحریک نو‏‏ں ابومسلم خراسانی جداں داعیاں د‏‏ی حمایت حاصل رہی۔ اس لئی بعد وچ ايس‏ے تحریک خلافت بنو امیہ دا ہمیشہ ہمیشہ دے لئی خاتمہ کر دتا۔
= وفات =
743ء، 6 ربیع الثانی 125ھ نو‏‏ں بمقام رصافہ ہشام نے خناق دے مرض وچ مبتلا ہوئے ک‏ے وفات پائی۔ وفات دے وقت عمر تقریباً 55 سال تے مدت خلافت پونے ویہہ سال سی۔ اس نے اپنی زندگی وچ ولید بن یزید ثانی نو‏‏ں جانشینی تو‏ں خارج کرکے اپنے بیٹے مسلمہ نو‏‏ں ولی عہد بنانے د‏‏ی کوشش کيتی لیکن امرائے دربار د‏‏ی مخالفت کيتی بنا اُتے اوہ کامیاب نہ سکیا۔ ايس‏ے بنا اُتے ولید تے ہشام دے درمیان رنجش پیدا ہوئے گئی۔ ولید علاقہ اردن وچ ہشام د‏‏ی موت تک مقیم رہیا۔
= سیرت و کردار =
ہشام بن عبد الملک دا شمار [بنو امیہ] دے لائق تے کامیاب حکمراناں وچ کیہ جاندا ا‏‏ے۔ اوہ نماز و روزہ دا پابند سی۔ لہولہب تو‏ں انال نفرت سی۔ مسئلہ خلق قرآن دے بانی نو‏‏ں اس نے قتل کرا دتا۔ فہم و فراست، انتظامی قابلیت، تدبر تے حوصلہ مندی وچ اوہ امتیازی حیثیت دا مالک سی۔ انہاں خصوصیات دے لحاظ تو‏ں مورخین اسنو‏ں امیر معاویہ تے عبد الملک دے بعد تیسرے نمبر اُتے شمار کردے نيں۔ جدو‏ں تخت نشین ہويا تاں اپنے آپ نو‏‏ں مصائب و مشکلات وچ گھرا ہويا پایا۔ عرباں د‏‏ی قبائلی عصبیت، مضری تے یمنی گروہ بندی، رعایا دے مختلف طبقات دے درمیان نفرت دے جذبات، یزید ثانی د‏‏ی نااہلیت تے عیش پسندی د‏‏ی بدولت ناقص نظام حکومت، عوامی بے چینی، خوارج د‏‏ی شورشاں، عباسی دعوت تے جگہ جگہ رونما ہونے والی بغاوتاں تے سازشاں، داخلی خلفشار تے بحران نو‏‏ں ظاہر کر رہ‏ی سن جس تو‏ں ملک دوچار سی۔ بیرون ملک ترک تے رومی اپنی مخالفانہ سرگرمیاں وچ مصروف سن ۔ انہاں حالات د‏‏ی موجودگی وچ ناممکن سی کہ کوئی معمولی درجہ دا حکمران بنو امیہ د‏‏ی حکومت نو‏‏ں خاتمہ تو‏ں بچا سکدا۔ لیکن ہشام بن عبد الملک اپنے حوصلہ، تدبر تے مسلسل جدوجہد د‏‏ی بدولت نہ صرف مخالفین نو‏‏ں کچل دینے وچ کامیاب ہويا بلکہ عظیم الشان فتوحات وی کيتياں تے اس طرح گردے ہوئے اموی اقتدار نو‏‏ں سنبھالیا دتا۔ سندھ اشیائے کوچک، شمالی افریقہ، فرانس غرض دور دور تک اسلامی افواج فتح دے پھریرے لہراندے ہوئے اگے ودھدتیاں گئیاں اس نے اسلام د‏‏ی سیاسی مرکزیت نو‏‏ں قائم کرنے دیاں کوششاں کيتياں۔ ہشام د‏‏ی انتظامی صلاحیتاں وی مسلمہ سن عبداللہ بن محمد عباسی کہندا اے:
’’ ميں نے بنو امیہ دے تمام خلفاء دے دفاتر د‏‏ی جانچ پڑتال د‏‏ی تے ہشام بن عبد الملک نو‏‏ں رعایا دے حق وچ سب تو‏ں بہتر پایا ۔‘‘
مدائنی د‏‏ی رائے اے کہ :
بنو امیہ دا کوئی خلیفہ ہشام تو‏ں زیادہ عمال حکومت تے دفاتر حکومت کیت‏‏ی نگرانی کرنے والا نہ سی۔
مالی معاملات وچ اوہ کفایت شعاری دا پابند سی چنانچہ بعض لوک اسنو‏ں بخیل یا کنجوس کہندے نيں۔
ان سب خوبیاں دے تو‏ں قطع نظر اوہ شکوک شبہات تے بعض اوقات تنگ نظری دا شکار ہويا۔ اپنی اس شکی طبیعت کيتی وجہ تو‏ں آئے دن عمال حکومت نو‏‏ں اک جگہ تو‏ں دوسری جگہ تبدیل کردا رہندا۔ اعتماد دا ایہ فقدان بہت نقصان دہ ثابت ہويا۔ عمال حکومت نو‏‏ں جے بار بار تبدیل نہ کيتا جاندا تاں اوہ خود اعتمادی د‏‏ی فضا وچ کم کردے تے یقیناً بہتر نتائج میسر آندے۔ اوہ ویہہ سال تقریباً نامساعد حالات دا مقابلہ کردا رہیا۔ اس نے تمام دشمناں نو‏‏ں کچل دتا اورملکی نظم و نسق نو‏‏ں انہاں برائیاں تو‏ں پاک کيتا جو اس تو‏ں پہلے موجود سن۔ لیکن انہاں سب شاندار کارنامےآں دے باوجود بنو امیہ نو‏‏ں تباہی تے زوال تو‏ں بچانا اس دے بس وچ نہ سی۔
حوالے
زمہ:مسلم شخصیتاں
گٹھ:691 دے جم گٹھ:743 دیاں موتاں گٹھ:اٹھويں صدی دے اموی خلفا گٹھ:اموی خلفاء گٹھ:بنو امیہ گٹھ:عرب بازنطینی جنگاں د‏‏ی اموی شخصیتاں گٹھ:الف لیلہ و لیلہ دے افسانوی کردار
گٹھ:بنو امیہ
خالد محمود عاصی
خالد محمود عاصی پنجابی دے شاعر نیں
ضلع کوکپیکٹی
کوکپیکٹی قازقستان دا اک ضلع اے۔
گٹھ:قازقستان دے ضلعے
Kokpekti Kazakhstan
جیفرسن ڈیوس کاؤنٹی،مسسسپی
جیفرسن ڈیوس امریکی صوبے مسسسپی دی اک کاؤنٹی اے۔
جاندی ڈک ڈک
جاندی ڈک ڈک گانواں ٹبر دے اک نکے ٹبر غزالاں دا اک جانور اے۔
مشتاق عالم گوگا
مشتاق عالم گوگا پنجابی دے شاعر سن ، جیہڑے 4 جنوری 2015ء نوں فوت ہوگئے۔
کتاب: میسنا پیار
طہور حسین طہور
طہور حسین طہور پنجابی دے شاعر نیں
جونز کاؤنٹی، مسسسپی
جونز امریکی صوبے مسسسپی دی اک کاؤنٹی اے۔
گٹھ:مسسسپی دیاں کاؤنٹیاں
ڈیوی کاؤنٹی، اتلا کیرولینا
ڈیوی امریکی صوبے اتلا کیرولینا دی اک کاؤنٹی اے۔
ضلع کرشم
کرشم قازقستان دا اک ضلع اے۔
گٹھ:قازقستان دے ضلعے
Kurshim Kazakhstan
اریٹریا ڈک ڈک
اریٹریا ڈک ڈک گانواں ٹبر دے اک نکے ٹبر غزالاں دا اک جانور اے۔
صوبہ مرو
صوبہ مرو یاں مرو ولایت ترکمانستان دا اک صوبہ اے ۔ ایہ دیس دے چڑدھے دکھن چ واقع اے تے اسدیاں سرحداں افغانستان نال لگدیاں نیں ۔ اسدا راجگڑھ مرو شہر اے ۔ صوبے دا رقبہ 87،150 مربع کلومیٹر اے تے لوک گنتی 14،80،400 اے ۔
انتظامی ونڈ
گٹھ:ترکمانستان گٹھ:ترکمانستان دا جغرافیہ گٹھ:ترکمانستان دے صوبے گٹھ:جغرافیہ
چک 17-8آر
چک 17-8آر  ضلع خانیوال دی تصیل میانچنوں  دا اک پنڈ اے ۔
ناں
اس پنڈ دی بھوئیں نوں لوئر باری دوآب نہر دے سجے پاسےاوں نکلن آلے اٹھویں سوئے (لنڈو) 8آر نہر   دا پانی لگدا اے   ۔اس پنڈ دے ناں نال 8آر (R=Right) ایسے لئی لگیا ہوئیا اے ۔
تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ ضلع خانیوال چ تصیل میانچنوں چ وس رہیا اے  ۔
کک پانی گلی
کک پانی گلی نیوزیلینڈ دے دو وڈے جزیریاں اتلے جزیرے تے تھلویں جزیرے دے وشکار اک پانی گلی اے۔ ایہ اپنی سب توں سوڑی تھاں تے 22 کلومیٹر چوڑی اے۔ ایہ اتر لیندے ول تسمان سمندر تے دکھنی چڑھدے ول ماٹھے وڈے سمندر نوں رلاندی اے۔ نیوزیلینڈی راجگڑھ ولنگٹن ایہدے نال کرکے اے۔
ایہ انگریز کھوجی جیمز کک دے ناں تے اے جیہڑا 1770 وچ ایتھے آیا سی۔
راجہ عبدالوحید قاسم
راجہ عبدالوحید قاسم پنجابی دے شاعر نیں
کویتا بالاکرشنن
ڈاکٹر۔ کویتا بالاکرشنن (കവിത ബാലകൃഷ്ണൻ؛ جم 1 جون، 1976) اک کلا نقاد، شاعر ، ہم عصر کلا کھوجکار، کلا چترکار اتے آرٹ کیوریٹر اے۔اسنے 1998 توں 1999 تک فائین آرٹس تریویندم کالج آف آرٹ ہسٹری دے لکچرار دے طور اُتے اپنا معلمی کیریئر شروع کیتا۔ بعد وچ اس نے ترپنیتھرا وچ آر۔اے۔ایل۔وی۔ سنگیت اتے فائین آرٹس کالج اتے ممبئی وچ نیشنل انسٹیچیوٹ آف فیشن ٹیکنالوجی (نفٹی) وکھے اک وزٹنگ فیکلٹی دے طور تے کم کیتا۔ بالاکرشنن فلحال ترسور وچ گورنمینٹ کالج آف فائین آرٹس کیرلا سٹیٹ، انڈیا وچ کلا دا اتہاساتے سوندریاشاستر دی لکچرار اے۔
اکادمک کیریئر
بالاکرشنن نے 1998 وچ مہاراجہ سیاجیراو یونیورسٹی بڑودا توں للت کلا اتہاس اتے سوندریاشاستر وچ ماسٹر ڈگری حاصل کیتی۔ پھر اسنے ملیالم اخباراں وچ ساہت-انمکھ چتراں دی مشق بارے اک جانچ تھیسس پیش کیتا ، جسدے لئی اس نوں 2009 وچ مہاتما گاندھی یونیورسٹی، کوٹائم ولوں پیئیچڈی نال نوازیا گیا گیا۔
اوارڈ
13 سال دی عمر وچ انھاننوں پینٹنگ لئی سویت لینڈ نہرو انعام ملیا ، جدوں اسنے اوہ ہنال کالا سمندر ، یوکرین ( سابق سوویت یونین ) دے آرٹیک ( شور ) دے انٹر نیشنل ینگ پائنار کیمپ وچ کریمیا ساحل اتے بتیت کیتا ۔
اوہناں دی کتاب کیرلاٹائل چترکلیائد ویرتھمنام نے للت کلا اکادمی ولوں 2007 وچ ملیالم وچ کلا بارے سبھ توں اتم کتاب لئی راج انعام جتیا سی۔ سال 2005 وچ اس نوں ایسبیٹی ساہت انعام نال نوازیا گیا گیا اتے 2007 وچ کویتا لئی اک ائپاپن انعام نال نوازیا گیا گیا۔
ہم عصر کلا بارے انگریزی وچ لیکھ شائع
'up close n personal'
بھارتی ہم عصر کلا لئی اک پرمکھ ویبسائیٹاں وچ کالم چھپدا اے۔
چک 7 گجیانی
چک 7 گجیانی ضلع بہاولنگر دی تصیل چشتیاں دا اک پنڈ اے ۔ ایہہ پنڈ دی بھوئیں نوں پانی ایسٹرن صادقیہ نہر دی ملک برانچ نہر دی گجیانی دسٹریبیوٹری جاں گجیانی نہر دیندی اے ،ایسے لئی اس پنڈ دے ناں نال گجیانی لگدا اے ۔
تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ ضلع بہاولنگر چ تصیل چشتیاں چ وس رہیا اے ۔
افضل پارس
افضل پارس پنجابی دے شاعر نیں
کیمپر کاؤنٹی،مسسسپی
کیمپر امریکی صوبے مسسسپی دی اک کاؤنٹی اے۔
شادی دھمیال
شادی دھمیال ضلع اسلام آباد، پاکستان دا اک پنڈ اے۔ جیڑا یونین کونسل روات وچ ہے گا اے۔
ڈپلن کاؤنٹی
ڈپلن امریکی صوبے اتلا کیرولینا دی اک کاؤنٹی اے۔
ضلع شیمونایکھا
شیمونایکھا قازقستان دا اک ضلع اے۔
گٹھ:قازقستان دے ضلعے
Shemonaikha Kazakhstan
رفیع یوسفی محرم
رفیع یوسفی محرم پنجابی دے شاعر نیں
بیٹ نکا ہرن
بیٹ نکا ہرن گانواں ٹبر دے اک نکے ٹبر غزالاں دا اک جانور اے۔
جنتی تناجر
جنتی تناجر تناجر ٹبر دا اک پنچھی اے۔ ایہ لشکدے کسی رنگاں والا مدرے ناپوالا گاندا پنچھی اے۔ ایہدا سر ہرا، تھلواں انگ نیلا تے اتلا انگ کالا ہوندا اے۔ پچھا پیلا یا لال ہوندا اے۔ چنج کالی تے لتاں پؤریاں ہوندیاں نیں۔
ملک عبدالقادر خوشتر
ملک عبدالقادر خوشتر پنجابی دے شاعر نیں
جنتی تناجر
ایہ دکھنی امریکہ وچ گلے ٹراپیکی تھانوں تے ملدا اے۔ ایہ وینزویلا، پیرو، کولمبیا، برازیل، بولیویا، ایکویڈار تے گیآنا وچ عام ملدا اے۔ ایہ اپنی وسن تھاں وچ عام ملدا اے تے ایہدے مکن دا کوئی ڈر نئیں۔
لافائٹ کاؤنٹی،مسسسپی
لافائٹ امریکی صوبے مسسسپی دی اک کاؤنٹی اے۔
جنتی تناجر
ایہ 13 توں 15 سینٹی میٹر تک لما ہوندا اے۔
لافائٹ کاؤنٹی،مسسسپی
گٹھ:مسسسپی دیاں کاؤنٹیاں
سیگویا دا قلعہ
سیگوویا دا قلعہ (سپینی بولی Alcázar de Segovia, انگریزی Alcázar of Segovia (literally, Segovia Castle)) سپین وچّ سیگوویا دے پرانے شہر وچّ واقع اک قلعہ ہے۔ دو دریا دے اکٹھے ہون تے اک پتھریلی چٹان 'تے ایہہ قلعہ واقع ہے۔ ایہہ گواردناما پہاڑیاں وچّ واقع ہے۔ اک جہاز دی شکل ورگا ایہہ قلعہ پورے سپین وچّ ولکھن ہے۔ ایہہ شروع وچّ اک قلعہ سی پر بعد وچّ اسنوں شاہی دربار ، اتے جیل دے طور تے ورتیا گیا۔ بعد وچّ ایہہ کالج اتے ملٹری اکادمی بنا دتا گیا۔ اج کلّ ایہہ اک عجائبگھر ہے۔ ایہہ قلعہ والٹ ڈزنی دے سنڈریلا قلعے (Cinderella Castle) لئی اک پریرنا سی۔
اتہاس
سیگوویا دا قلعہ سپین دے باقی قلعےآں وانگ عرباں نے شروع کیتا گیا۔ جسدی شروعات اک رومن قلعے دے روپ وچّ ہوئی سی۔ اس قلعے بارے پہلے حوالے 1120 ق م. دے آس پاس ملے جدوں 32 سال بعد سیگوویا دا شہر دوبارہ عیسائیان دے تحت آیا۔ ایہہ جت کاسل اتے لیؤن دے الفانسو VI نے حاصل کیتی۔ آثار قدیمہ  سروتاں توں پتہ لگدا ہے کہ ایہہ تھاں رومی سلطنت دے سمیں وچّ وی اک قلعے دے طور تے ورتی گئی۔ 1862 وچّ قلعے وچّ اگّ لگّ جان کارن اسدے اندرونی حصے نوں بہت نقصان ہویا۔
حوالے
گٹھ:سپین گٹھ:ہسپانیہ
پیلی یاسمین
پیلی یاسمین پھل والے بوٹیاں دے ‍زیتون ٹبر دی اک ونڈ اے۔ایہ ویتنام دی واسی اے پر ہن پاستان سمیت دنیا دے کئی دیساں وچ اگائی جاندی اے۔ فروری مارچ وچ ایہدے تے پیلے رنگ دے پھل کھڑدے نیں۔ ایہ اپنی اگن تھاں دے دوالے ہر پاسے بکھری ہوندی اے۔ ویل وانگوں ایہنوں دوجے بوٹیاں تے وی چاڑھیا جاسکدا اے۔
لامار کاؤنٹی،مسسسپی
لامار امریکی صوبے مسسسپی دی اک کاؤنٹی اے۔
گٹھ:مسسسپی دیاں کاؤنٹیاں
چک 8 گجیانی
تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ ضلع بہاولنگر چ تصیل چشتیاں چ وس رہیا اے ۔
ڈرہام کاؤنٹی
ڈرہام امریکی صوبے اتلا کیرولینا دی اک کاؤنٹی اے۔
بیور
بیور  کترے میمل ددپلانیاں دا اک ٹبر اے۔ ایہدیاں دو نڈاں نیں۔
راجا نثار احمد یاور
راجہ نثار احمد یاور پنجابی دے شاعر نیں
ضلع ترباگاتے
ترباگاتے قازقستان دا اک ضلع اے۔
گٹھ:قازقستان دے ضلعے
Tarbagatay Kazakhstan
سید موسا پاک
شيخ سيد ابوالحساب موسى پاک شہید دسویں صدی ہجری دے اک صوفی سی جو سید موسا پاک شہید دے ناں نال معروف نیں ، سلسلہ قادریہ دے اہم بزگ جو ملتان، پنجاب، پاکستان وچ دفن نیں ۔ اوہناں دی کتاب تیسیرالشاغلین نوں سلسلا قادریا وچ تصوف دا نصاب قرار دتا جاندا اے ۔
نیلا مٹر
نیلا مٹر پھلیاں ٹبر دی اک ویل اے جیدے تے نیلے رنگ دے پھل لگدے نیں۔
چک 18-8آر
چک 18-8آر  ضلع خانیوال دی تصیل میانچنوں  دا اک پنڈ اے ۔
ناں
اس پنڈ دی بھوئیں نوں لوئر باری دوآب نہر دے سجے پاسےاوں نکلن آلے اٹھویں سوئے (لنڈو) 8آر نہر   دا پانی لگدا اے   ۔اس پنڈ دے ناں نال 8آر (R=Right) ایسے لئی لگیا ہوئیا اے ۔
ضلع الان
الان قازقستان دا اک ضلع اے۔
گٹھ:قازقستان دے ضلعے
Ulan Kazakhstan
لوڈرڈیل کاؤنٹی،مسسسپی
لوڈرڈیل امریکی صوبے مسسسپی دی اک کاؤنٹی اے۔
گٹھ:مسسسپی دیاں کاؤنٹیاں
گارگی رینا
مڈھلا جیون
گارگی دا پروار کشمیر دا مولواسی اے اتے بعد وچ بھارت دی ونڈ دوران لاہور وس گئے اتے پھر اوہ دلی آ گئے۔ اوہ 1961 وچ دلی پیدا ہوئی اتے اس نے اک فائین آرٹس (BFA) دی بیچلر ڈگری دلی دے آرٹس کالج دلی توں 1985 وچ حاصل کیتی۔ 1988 وچ اسنے ماسٹر آف فائین آرٹس مصوری دی ڈگری فیکلٹی آف فائین آرٹس ولوں مہاراجہ سائیجیراؤ یونیورسٹی توں حاصل کیتی۔
کیریئر
گارگی نوں 2002 وچ ریزیڈینسی ایوارڈ نال پنڈ تائیپائی آرٹیسٹ تائیوان وچ نوازیا گیا گیا سی۔اس دی نمائندگی بودھی آرٹ گیلری تھریشہولڈ اتے پالٹی کلا گیلری ولوں کیتی گئی سی۔ اس نے 2009 وچ لو ریئل ماراویلوسو : مارویلوؤس ریالٹی،20 سال دے جشن گیلری تے للت کلا اکادمی، دلی وچ حصہ لیا۔اس نے کئی ورکشاپ کروائیاں، جنہاں وچ سویڈن دے گورلیسبرگ، چینئی وچ میکس مولر بھون وچ، کھوج انٹرنیشنل کلاکار ورکشاپ مودینگر اتے سرینگر وچ، دکھنی ایشیائی خواتین امن ورکشاپ لاہور وچ کروائی، پاکستان وچ سلیمہ ہاشمی ولوں منعقد ورکشاپ یینانا محل وچ ادیپور پیلیس وچ راجستھان وچ کروائی۔
اس نے 2002 وچ مسلمان مخالف قتل عام وچ روس مظاہرہ تقریب منعقد کیتی۔ اس تقریب دوران چندر موہن شریمنتلا نوں ایم ایس یونیورسٹی،وڈودرا وچ گرفتار کیتا گیا سی۔
اوہ وڑودرا، گجرات وچ رہِ رہی اے اتے کم کر رہی اے۔
حوالے
گٹھ:زندہ لوک گٹھ:بھارتی عورت چترکار
گُولاگ
گُولاگ جاں گُلاگ  (روسی: гулаг) سوویت یونین دے اس سرکاری ادارے دا ناں سی جو سوویت جونین وچّ محنت-جیلاں چلاؤندا سی ۔ محنت-جیھاں وچّ بندیاں توں بھاری محنت کروائی جاندی سی اتے اکثر اوہناں نوں ہزاراں میل دور سائیبیریا دے برفانی علاقےآں وچّ بھیجیا جاندا سی۔ محنت-جیل اوہی سزا نظام ہے جسنوں پرانی ہندستانی قانونی بولی وچّ قید بامشقت اتے عام بولی وچّ پتھر توڑن دی سزا کیہا جاندا سی۔ گُولاگ وچّ دور-درانڈے دے علاقیاں وچّ اڈے بنے ہوئے سن جتھے بندی کم کردے سن۔ ایہہ قیدی چھوٹے-موٹے چوراں توں لے کے سوویت یونین دی سرکار دی مخلفت کرن والے سیاسی قیدی ہویا کردے سن اتے گُولاگ نظام دی ورتوں  سیاسی مخالفت کُچلن لئی کئی دہاکیاں تکّ کیتی گئی۔ کجھ لوکاں نوں تاں سرکار دے خلاف چٹکلا سناؤن جاں کم توں کدے غیر-حاضر ہون دے پاروں توں وی گُولاگ بھیج دتا جاندا سی۔ اندازہ لایا جاندا ہے کہ سوویت یونین دے دور وچّ اس گُولاگاں وچّ کلّ لگبھگ 1.4 کروڑ لوکاں نوں بھیجیا گیا۔ دوسری جنگ عظیم دے دوران راشن گھٹّ پین  تے 5 لکھ اتے زیادہ قیدیاں نے ایہناں گُلاکاں وچّ اپنا دم توڑ دتا۔ منیا جاندا ہے کہ 1929-1953 دے ویلے وچّ گلاکاں وچّ 16 لکھ لوکاں دیاں موتاں ہوئیاں۔
شبد دا اتہاس
گُولاگ ناں روسی دے گلاونوئے اُپراولینیئے اِسپراویتیلنو - ترُودووِخ لاگیریئی اِی کولونیئ ( гла́вное управле́ние исправи́тельно - трудовы́х лагере́й и коло́ний ) دا اک پرکار دا محفف ہے ۔ ہولی-ہولی سوویت یونین دی پوری محنت-جیل نظام نوں گُولاگ  کیہا جان لگیا، حالانکہ ایہہ ادارہ 1960 وچّ بند کر دتا گیا اتے ہورناں ادارےآں نے اس دی جگہ لے لئی۔ ایلگزینڈر سولژنیتسن (جیون ویلہ: 1918-2008, 1970 وچّ ساہت لئی نوبل انعام جیتو)   سوویت لکھاری نوں اک گُولاگ  وچّ قید کرکے رکھیا گیا سی اتے ایہناں نے اسدا ذکر اپنی کتاب گُولاگ  جزیرہ گروہ (روسی: архипелаг гулаг, آرخپیلاگ گُولاگ  ؛ انگریزی: The gulag archipelago; د گلاگ آرکپلیگو) وچّ کیتا جو یورپ اتے امریکہ وچّ 1973 وچّ چھپی۔ اس وچّ اوہناں نے گُولاگ  سزا اڈےآں دا موازنہ سمندر وچّ بکھرے ہوئے جزیرےآں توں کیتی سی جتھے قیدیاں نوں نرواست کیتا جاندا سی۔ انگریزاں نے بھارت وچّ جویں انڈیمان جزیرے بھیج کے کالے پانی دی سزا دین دی شروعات کیتی سی، اسی طرحاں لکھاری نے اس کتاب وچّ گُولاگ  ناں اک چریرے دی کلپنا کیتی ہے۔ اس گتاب دی اشاعت دے بعد گُولاگ  شبد دنیا بھر وچّ مشہور ہو گیا۔
حوالے
گٹھ:وکیپیڈیا ایشیائی مہینہ 2016 گٹھ:سویت یونین گٹھ:سویت ادارے
کوئٹا ثقافت
پگٹ نے جو پنج ٹیلاں تو‏ں برتن دریافت کیتے سن ۔ اوہ اک مخصوص طرز اُتے بنے کچھ مٹی دے برتن سن تے کچھ سیککھڑی پتھر ( سنگ جراہت ) دے تراشے ہوئے ٹوٹے ہوئے پیالے سن ۔
ان پنج ٹیلاں وچ سب تو‏ں وڈے ٹیلے وچ مدفون بستی د‏‏ی لمبائی تقریباً چھ سو فٹ سی تے اِنّی ہی چوڑائی سی۔ ایہ آبادی سطح زمین تو‏ں 45 تو‏ں لے ک‏ے پنجاہ فٹ تک تھلے سی۔ اپنے وقت وچ ایہ اک چھوٹا جہا پنڈ رہیا ہوئے گا۔ ایتھ‏ے دے مکانات گار یا مٹی دے بنے سن ۔ ایہ کچھی اینٹاں فیر مرور ایام تو‏ں یکجان مٹی دے تودے وچ تبدیل ہوچکيت‏یاں ناں۔
اس پنڈ تو‏ں ملے برتن نہایت اہمیت رکھدے ني‏‏‏‏ں۔ ایہ زرد گروہ نال تعلق رکھدے ني‏‏‏‏ں۔ انہاں اُتے نہایت نفیس نقاشی کيتی گئی ا‏‏ے۔ جو سرمئی مائل بھورے (قدرے سیاہ) رنگ تو‏ں بنی ہوئی اے تے انہاں اُتے صرف ایہی اک ہی رنگ استعمال ہويا ا‏‏ے۔ دوسرا کوئی رنگ استعمال نئيں ہويا ا‏‏ے۔ خاص طور اُتے سرخ رنگ تو‏ں کوئی نقش نئيں بنایا گیا، یک رنگی د‏‏ی ایہ خصوصیت نہایت دلچسپی دا باعث ا‏‏ے۔ کیو‏ں کہ پورے بلوچستان وچ تمام برتن ہمیشہ دو رنگ (سرخ و سیاہ) استعمال ہوئے ني‏‏‏‏ں۔ بعض برتن سالم ملے ني‏‏‏‏ں۔ جس تو‏ں انہاں د‏‏ی نوعیت بندی کيت‏ی جاسکدی ا‏‏ے۔ بعض تاں کھلے منہ دے پیالے ني‏‏‏‏ں۔ جنہاں دے دھانے دے کنارے ذرا سا باہر نو‏‏ں مرے ہوئے ني‏‏‏‏ں۔ کچھ کم اونچائی دے گول کٹورے ني‏‏‏‏ں۔ بعض دہرے مخروطی برتن ني‏‏‏‏ں۔ یعنی پیندا وی تنگ منہ وی تنگ تے درمیانی حصہ پھولا ہويا ا‏‏ے۔ پیندے تے منہ دا گھیراؤ آپس وچ برابر ني‏‏‏‏ں۔ ایہ بغیر گردن والے گھڑے د‏‏ی شکل دے ني‏‏‏‏ں۔ ايس‏ے طرح کچھ کم گہرائی والی طشتریاں وی ملی نيں تے اک پاندان والا برتن وی ملیا اے جس وچ تکونے سوراخاں د‏‏ی کثرت اسنو‏ں چھلنی بنا دتا ا‏‏ے۔