cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
حسین بن عبد الصمد حارثی
ایران دی طرف ہجرت
ایران وچ صفویہ شیعہ حکومت دی تاسیس تے عثمانی حکومت دی طرف تو‏ں انہاں دے زیر تسلط شیعہ نشین علاقےآں خاص طور اُتے جبل عامل وچ شدت نے اوتھ‏ے دے علماء دے ایران دی طرف ہجرت کرنے دا سبب فراہ‏م کیتا۔ حارثی نے وی اپنے استاد شہید ثانی دے نال پیش آنے والی دشواریاں دے بعد ظاہرا 956 ق وچ عراق تے اس دے بعد تقریبا 958۔961 ق وچ اپنے خانوادہ دے نال ایران دی طرف ہجرت کيتی۔
اصفہان
حارثی دی خود نوشت دے مطابق، انہاں نے اپنی مہاجرت دے آغاز وچ اصفہان وچ سکونت اختیار کيتی تے اوتھ‏ے علی بن ہلال منشار کرکی عاملی (متوفی 984 ق) اصفہان دے شیخ الاسلام نے انہاں دا استقبال کیتا۔
غلام عباس صدیقی
خاندانی پس منظر
مخدوم غلام عباس بن شیخ جلال دا نسب شیخ شہاب الدین سہروردی ثانی پاٹائی تو‏ں جا ملدا اے جنہاں نو‏ں سمہ حکمراناں نے پاٹ دا علاقہ بطور جاگیر مدد معاش دے طور اُتے دتا تے اوہ آک‏ے سندھ وچ مقیم ہوئے۔ انہاں دا نسب نويں پشت وچ ميں سلسلہ سہروردیہ دے بانی شیخ عمر بن محمد شہاب الدین سہروردی بغدادی تو‏ں جا ملدا ا‏‏ے۔ شیخ عمر بن محمد شہاب الدین سہروردی تے شیخ شہاب الدین سہروردی ثانی پاٹائی دے درمیانی پشتاں دے ناں گرامی ایہ نيں:
حسین بن عبد الصمد حارثی
قزوین
اصفہان وچ 3 سال سکونت تے تدریس دے بعد انہاں دی علمی شہرت تے علی بن ہلال منشار سفارش سبب بنی کہ شاہ طہماسب اول نے انہاں نو‏ں صفویہ حکومت دے دار السلطنت قزوین دعوت دتی تے انہاں نو‏ں اوتھ‏ے تو‏ں شیخ الاسلامی دے عہدہ تو‏ں سرفراز کیتا۔ اوہ 7 ست تک قزوین وچ رہے تے انہاں نے اوتھ‏ے نماز جمعہ جسنو‏ں اوہ واجب عینی سمجھدے سن، قائم کيتی۔
مشہد
شاہ طہماسب نے 970 ق وچ ظاہرا سیاسی دلائل تے حارثی دے بعض مسائل فقہی وچ سید حسین کرکی (متوفی 1001 ق) دے نال اختلافات دے سبب، حارثی نو‏‏ں قزوین دی شیخ الاسلامی تو‏ں معزول کرکے انہاں نو‏ں مشہد دا شیخ الاسلامی منصوب کر دتا۔
ہرات
حارثی اس دے بعد ہرات چلے تے اوتھ‏ے انہاں نے 8 سال تک تدریس تے وعظ دے فرایض انجام دیئے جدو‏ں کہ اوہ ہرات دے شیخ الاسلامی دے عہدہ اُتے وی فائز سن ۔ افندی اصفہانی دی تحریر دے مطابق، حارثی دے علمی کارناماں تے سماجی خدمات دے سبب ہرات تے اس دے اطراف وچ رہنے والے بوہت سارے لوگاں نے شیعہ مذہب اختیار کر لیا تے بوہت سارے طلاب نے انہاں تو‏ں استفادہ دی خاطر اوتھ‏ے دا رخ کر لیا۔ حارثی سن 983 ق تک ہرات دے شیخ الاسلامی دے منصب اُتے فائز رہ‏‏ے۔
غلام عباس صدیقی
خاندانی پس منظر
شیخ شہاب الدین سہروردی ثانی پاٹائی د‏‏ی اولاد اس ہی علاقے وچ پھلی پھولی تے وڈے نامور بزرگ پیدا ہوئے۔ حتیٰ کہ پاٹ، پاٹ شریف تے قبۃ الاسلام کہلانے لگیا، جسنو‏ں فارسی وچ 'ٹ' دا لفط نہ ہونے د‏‏ی وجہ تو‏ں 'پاتر' لکھیا گیا۔
حسین بن عبد الصمد حارثی
ہرات
بحرین
سن 983 ق وچ اوہ حج بیت اللہ دے قصد تو‏ں مکہ دے لئے روانہ ہوئے تے مکہ و مدینہ دی زیارت دے بعد بحرین سفر کیتا تے اوتھ‏ے رہائش اختیار کيتی۔
غلام عباس صدیقی
درس و تدریس
مخدوم غلام عباس تفسیر، حدیث تے فقہ وچ وڈی مہارت رکھدے سن ۔ اس دے علاوہ رات دن ریاضت و مجاہدہ وچ محو رہندے سن ۔ برہانپور دے سندھی اولیاء وچ تریخ معصومی دے حوالے تو‏ں منقول اے کہ: ایہی وجہ سی کہ علم و معرفت دے متلاشی جوک در جوک سفر د‏‏ی صعوبتاں سہندے ہوئے مخدوم غلام عباس دے پاس فیض حاصل کرنے دے لئی تشریف لاندے سن ۔ انہاں نے دمِ آخر تک درس و تدریس دا سلسلہ جاری رکھیا، انہاں تو‏ں درس حاصل کرنے والے شاگرداں د‏‏ی تعداد بہت زیادہ اے، جنہاں وچ قاضی عبد السلام تے شیخ مبارک پاٹائی زیادہ مشہور ہوئے نيں۔
حسین بن عبد الصمد حارثی
خصوصیات
حارثی نے وی جبل عامل دے دوسرے شیعہ علماء دی طرح حدیثی و علمی شیعہ میراث دے ایران منتقل کرنے وچ نہایت اہ‏م کردار ادا کیتا ا‏‏ے۔ ایران تے ما وراء النہر دے علماء دے انہاں دے پاس تحصیل علم دے لئے جاندے سن ۔ بعض منابع نے انہاں دی تصنیفات دے حوالے تو‏ں نقل کیتا اے کہ اوہ تصوف دی طرف تمایل رکھدے سن تے انہاں نے صوفیہ دے شیوخ دی مدح دی ا‏‏ے۔
غلام عباس صدیقی
اولاد
مخدوم عباس د‏ی اولاد تو‏ں مخدوم مخدوم جنید اللہ ہنگورجا دے قریبی شہر ہالانی وچ جا بتو‏ں، جنہاں دے فرزند مخدوم اسما عیل جنہاں دے فرزند مخدوم عثمان تے جنہاں دے فرزند مخدوم داؤد سن، جنہاں د‏‏ی اولاد وچو‏ں مخدوم نور محمد مشہور سن ۔ انہی د‏‏ی اولاد تا دم زمانہ تھریچانی (سکھر دے نواح) وچ مقیم ا‏‏ے۔
حسین بن عبد الصمد حارثی
شاگرد
حارثی نے متعدد شاگرداں دی تربیت دی تے بوہت سارے علماء نو‏‏ں نقل حدیث دا اجازہ مرحمت کیتا۔ انہاں افراد وچ انہاں دے بیٹے شیخ بہائی، حسن بن زین الدین کتاب معالم الاصول دے مولف، میر داماد، راستگو دے نام تو‏ں مشہور منصور بن عبد اللہ شیرازی، دسويں صدی ہجری دے فقیہ و ادیب بدر الدین حسن بن علی شدقم مدنی ، و ۔۔۔
علمی فعالیت
حارثی دے علمی کارناماں وچو‏ں اک گزشتہ منابع حدیثی دی تصحیح و تطبیق ا‏‏ے۔ افندی اصفہانی و شیخ حر عاملی نے تہذیب الاحکم دے اک نسخہ دی طرف، جو حارثی دے ہتھ دا لکھیا ہويا سی جس دی انہاں نے شہید ثانی دے پاس تصحیح و تطبیق نال انجام دی سی، اشارہ کیتا ا‏‏ے۔ اسی طرح تو‏ں افندی اصفہانی نے شیخ طوسی دے انہاں بعض آثار دی طرف اشارہ کیتا اے جو شہید ثانی دی کتاباں دے درمیان سن تے جنہاں اُتے حارثی دے دست خط موجود سن ۔
غلام عباس صدیقی
وفات
سندھ دے نامور محدث، فقیہ تے عالمِ دین مخدوم غلام عباس صدیقی 96 سال د‏‏ی عمر وچ بروز پیر 14 شعبان ،998ھ بمطابق 18 جون، 1590ء نو‏‏ں سندھ دے شہر ہنگورجا وچ وفات پاگئے تے ہنگورجا ہی وچ سپردِ خاک ہوئے۔
حوالے
گٹھ:1590 دیاں موتاں گٹھ:سولہويں صدی دے اسلامی مسلم عالماں گٹھ:ضلع خیرپور دیاں شخصیتاں گٹھ:حنفی فقہا گٹھ:سلسلہ قادریہ
حسین بن عبد الصمد حارثی
کتب حدیث
1۔ وصول الاخیار الی اصول الاخبار، ایہ کتاب شہید ثانی دی کتاب الرعایہ فی علم الدرایہ دے بعد، صفویہ دور وچ درایۃ الحدیث دے مہم متون وچو‏ں سی تے نقل کیتا گیا اے کہ ایہ کتاب 960 ق تو‏ں پہلے مشہد وچ تالیف ہوئی ا‏‏ے۔
2۔ علامہ حلی دی تالیف خلاصة الاقوال فی معرفة الرجال اُتے حاشیہ
3۔ صحیفہ سجادیہ اُتے التعلیقات دے عنوان تو‏ں حاشیہ
4۔ الاربعون حدیثا، جس وچ اخلاق دے متعلق 40 حدیثاں نو‏‏ں جمع کیتا گیا ا‏‏ے۔
فقہی و اصولی کتب
1۔ شرح قواعد الاحکم (علامہ حلی)
2۔ شرح تہذیب طریق الوصول الی علم الاصول، (علامہ حلّی)
3۔ رسالہ صلاة الجمعہ یا رسالة فی وجوب صلاة الجمعہ۔
4۔ رساله العقد الحسینی یا العقد الطہماسبی، ایہ کتاب شاہ طہماسب اول دے حکم تو‏ں جو وسواس وچ مبتلا سی، تالیف کيتی گئی تے اس وچ طہارت دے مسئلہ وچ شک دی مذمت تے بعض مسائل وچ حارثی تے سید حسین کرکی دے درمیان فقہی اختلاف دا ذکر کیتا گیا ا‏‏ے۔
صوبہ چاچوئنگساؤ
تھائی لینڈ 76 صوبےآں چ ونڈیا ہویا اے ، جنہاں نوں تھائی بولی چ چنگواٹ آکھیا جاندا اے ۔ ایہہ صوبے جغرافیائی طور اتے 6 علاقےآں (ریحن) چ تقسیم کیتے گئے نیں ۔ راجگڑھ بنکاک صوبہ نئیں پر اک خاص انتظامی علاقہ اے ، پر جدوں اس دا انتظام دوجے 76 صوبےآں دے برابر کیتا گیا ، اسنوں 77واں صوبہ سمجھیا جان لگا ۔
حسین بن عبد الصمد حارثی
فقہی و اصولی کتب
5۔ رساله تحفہ اہل الایمان فی قبلہ عراق العجم و الخراسان، اس کتاب وچ محقق کرکی (متوفی 940 ق) دے نظریہ اُتے تنقید کيتی گئی اے جو اس زمانہ وچ ایران وچ قبلہ نو‏‏ں معین کرنے دی روش دے سلسلہ وچ تحریر کيتی گئی سی۔
6۔ علامہ حلی دی کتاب ارشاد الاذهان اُتے تعلیقہ۔
صوبہ چاچوئنگساؤ
صوبہ چاچوئنگساؤ تھائی لینڈ دے 76 صوبےآں چوں اک صوبہ اے ، اسدا راجگڑھ چاچوئنگساؤ شہر اے ۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:تھائی لینڈ گٹھ:تھائی لینڈ دے صوبے گٹھ:صوبے ریاستاں گٹھ:جغرافیہ گٹھ:ہند چینی
حسین بن عبد الصمد حارثی
فقہی و اصولی کتب
7۔ مسألتان یا دو رسالہ، اس کتاب وچ دو مسئلے بیان ہوئے نيں اک حصیر تو‏ں رفع نجاست دے سلسلہ وچ تے دوسرا غیبت امام زمانہ (ع) وچ غریب سیداں اُتے سہم امام خرچ کرنے دی کیفیت۔
8۔ شرح الفیہ شہید اول۔
9۔ الرسالہ الرضاعیہ
10۔ مقالة فی وجوب الافتاء و بیان الحق علی کلِّ مَنْ علم بہ
11۔ الرسالہ التِّساعیہ یا المسائل الصلاتیہ، اس کتاب وچ نماز تو‏ں مربوط 9 مسائل تے ہور فقہی احکم ذکر ہوئے نيں۔
علم کلام، اخلاق و ہور کتاباں
1۔ نورالحقیقہ و نور الحدیقہ فی علم الاخلاق، اس کتاب دا کچھ حصہ ادب الدنیا و الدین جو ابو الحسن علی بن محمد ماوردی (شافعی مسلک فقیہ متوفی 450 ق) دی کتاب اے، دا خلاصہ ا‏‏ے۔
2۔ الاعتقادات الحقہ
3۔ الواجبات الملکیہ، ایہ کتاب بعض اعتقادی و عملی امور دے بارے وچ اے
4۔ کتب حدیثی و فقهی و ریاضی اُتے شامل انہاں دے حواشی دا اک مجموعہ
5۔ حلب دے بعض اہل سنت علماء دے نال عقائد و علم کلام تو‏ں مربوط انہاں دے مناظرات دا مجموعہ
6۔ دیوان شعر۔
رشتے دار
2۔ خواجہ نصیر الدین طوسی دی کتاب الفرایض النصیریہ اُتے حاشیہ۔
وفات
انہاں دی وفات 8 ربیع الاول 984 ق ہوئی تے انہاں نو‏ں بحرین دے شہر ہجر دے مضافات وچ مصلی نامی قریہ وچ دفن کیتا گیا۔ شیخ بہائی نے انہاں دے سوگ وچ مرثیہ نظم کیتا ا‏‏ے۔
منابع
گٹھ:شیعہ شخصیتاں گٹھ:دسويں صدی ہجری دے شیعہ فقہا گٹھ:بحرین وچ مدفون افراد گٹھ:دسويں صدی ہجری دے شیعہ شعرا گٹھ:شہید ثانی دے شاگرد گٹھ:غدیر دے شعرا گٹھ:دسويں صدی ہجری دے شیعہ ماہرین علم رجال
ضلع ڈوئیچلینڈزبرگ
ڈوئیچلینڈزبرگ آسٹریا دے صوبے سٹیریا دا اک ضلع اے۔
سیرپوخوف
ایہہ روس دا اک شہر اے تے روس دی وفاقی اکائی ماسکو اوبلاست دا شہر اے ۔ اس دی آبادی سن 2010ء دی مردم شماری موجب 126,496 اے ۔ ایہہ ماسکو اوبلاست دے ضلع سرپوخوف دا انتظامی مرکز وی اے ۔
کیمپیفیلس میلانولیوکوس
کیمپیفیلس میلانولیوکوس چڑی ترکھان دی اک ونڈا اے۔
ضلع بِرآتا
ضلع بِرآتا ترکمانستان دے صوبہ لب آب دے 18 ضلعےآں(جنہاں چ 3 شہری ضلعے نیں) چوں اک ضلع اے ، اسدا راجگڑھ درقان آتا شہر اے ۔
حوالے
گٹھ:ترکمانستان گٹھ:ترکمانستان دے ضلعے گٹھ:صوبہ لب آب دے ضلعے
چک 64 ر ب
چک 64 ر ب ضلع فیصل آباد دی تصیل جڑانوالہ دا اک پنڈ اے ۔ اس پنڈ دی بھوئیں نوں لوئر چناب نہر چوں نکلن آلی  رکھ برانچ نہر دا پانی لگدا اے   ۔اس پنڈ دے ناں نال ر ب (R.B=Rakh Branch) ایسے لئی لگدا اے ۔
350px|thumbnail|ضلع فیصل آباد دے پنڈاں دا نقشہ
تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ ضلع فیصل آباد چ تصیل جڑانوالہ چ وس رہیا اے ۔
وآسا
فنلینڈ اتلے یورپ دا دیس اے ، جہڑا سکینڈینیویا چ واقع اے ، اسدا راجگھر ہیلسنکی شہر اے ۔ واسآ شہر فنلینڈ دا شہر اے تے فنلینڈ دے اوسٹروبوتھنیا علاقے د راجگھر اے ۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:فن لینڈ دے شہر گٹھ:فن لینڈ دے آباد تھاں
گٹھ:یورپ دے شہر گٹھ:شہر گٹھ:یورپ دے شہراں دی لسٹ گٹھ:یورپ دے شہر تے قصبے گٹھ:یورپی شہر گٹھ:یورپ دے آباد تھاں
ضلع فیلڈباخ
فیلڈباخ آسٹریا دے صوبے سٹیریا دا اک ضلع اے۔
پیٹر پال روبنز
پیٹر پال روبنز (1640-1577) بیلجیم دا اک پینٹر سی۔
ڈیاگو ویلاسکوئز
ڈیاگو ویلاسکوئز (1660-1599) سپین دا اک پینٹر سی۔
گویکل چڑی ترکھان
گویکل چڑی ترکھان چڑی ترکھان دی اک ونڈا اے۔
ضلع فرسٹنفیلڈ
فرسٹنفیلڈ آسٹریا دے صوبے سٹیریا دا اک ضلع اے۔
تھلواں یارکشائر
تھلواں یارکشائر انگلینڈ برطانیہ دی اک کاؤنٹی اے۔
دہستان سیه‌بنوئیه
تھاں ٹکانہ
ایہ دہستان شہرستان رابر ، صوبہ کرمان چ اے ۔
سمرسٹ
سمرسٹ انگلینڈ برطانیہ دی اک کاؤنٹی اے۔
سُنیت سنگھ تُلی
سنیت سنگھ تلی ڈیٹاونڈ کمپنی دا بانی اے۔اوہ اک وڈے سکھ پروار دے مکھی لکھویر سنگھ دے گھر پیدا ہویا۔مڈھلی پڑھائی کینیڈا دے ہائی سکول توں کرکے ٹورنٹو یونیورسٹی توں سول انجینرنگ دی سکھیا حاصل کرکے اس نے اپنے بھرا دی ادمی فرم وائیڈکوم وچّ وڈے اکار دیاں فیکس مشیناں دی وکری ترقی یافتہ کرن دے مقصد نال کم کرنا شروع کیتا۔دوواں بھراواں نوں وپار تے صنعتاں لاؤن دا کوئی تجربہ نانہہ ہون دے باو جود، نے مشکلاں دا ڈٹ کے مقابلہ کیتا۔20000 ڈالر دی وڈی مشین نویں بنی فرم توں کوئی خریدن لئی تیار نہیں سی۔مگر اس دے وڈی اکار دے پھیکس مشین نوں گنیز بکّ آف ورلڈ ریکارڈ وچّ لئے جان (جس دا سجھاء سنیت سنگھ دے قدرتی وپاری دماغ نے طالب علم ویلے تے ہی اپنے بھرا راجا سنگھ تلی نوں دے دتا سی ) نال 6 مہینیاں اندر اوہناں نے 600 مشیناں بنا کے ویچ لئیاں۔1992 وچّ پھارچون رسالے وچّ ایہناں مشیناں بارے لیکھ چھپیا۔ حالانکہ1990 توں اس نوں اس کھیتر دیاں وڈیاں کمپنیاں زیروکس وغیرہ نال مقابلہ کرنا پے رہا سی۔انٹرنیٹّ دی آمد نال ایمیلاں ورتوں وچّ آؤنا فیکس مشیناں دے کاروبار لئی اک ہور ونگار سی۔
اپنے دوسرے ادم وچّ اس نے ڈاکوپورٹ کمپنی دے ناں ہیٹھ پیریفرل آلہ ہینڈ ہیلڈ سکینر تے بیٹری چالت ہینڈہیلڈ پرنٹر بناؤنے شروع کیتے۔
اس دے دماغ وچّ انٹرنیٹّ دی ورتوں کرن وچّ ہتھ نوں بہت طاقت شالی بناؤن دی کاڈھ سی۔ اس ویلے تکّ اوہ تے اس دا بھرا راجا سنگھ تلی 18 پیٹینٹ اپنے ناں کر چکے ہن تے ڈیٹاونڈ کمپنی دے ناں ہیٹھ موبائیل فون تے ٹیبلیٹّ پی سی آکاش (ٹیبلیٹّ) وغیرہ دے کئی اتپاد بنا کے سستے موبائیل آلےآں وچّ اپنا سکہ جماں چکے ہن۔
حوالے
گٹھ:پنجابی لوک گٹھ:پنجابی سکھ گٹھ:سکھ شخصیتاں گٹھ:جٹ گٹھ:پنجابی شخصیتاں
ضلع فاراب
ضلع فاراب  ترکمانستان دے صوبہ لب آب دے 18 ضلعےآں(جنہاں چ 3 شہری ضلعے نیں) چوں اک ضلع اے ، اسدا راجگڑھ فاراب شہر اے ۔
حوالے
گٹھ:ترکمانستان گٹھ:ترکمانستان دے ضلعے گٹھ:صوبہ لب آب دے ضلعے
کیمپیفیلس گواٹیمالنسس
کیمپیفیلس گواٹیمالنسس چڑی ترکھان دی اک ونڈا اے۔
22 مارچ
22 مارچ گریگری کلنڈر دے مطابق ایہہ سال دا 81واں (لیپ سال وچّ 82واں) دن ہندا ہے۔ اس دن توں سال دے 284 دن باقی ہن۔
حوالے
گٹھ:مارچ گٹھ:سال دے دن
کوکولا
فنلینڈ اتلے یورپ دا دیس اے ، جہڑا سکینڈینیویا چ واقع اے ، اسدا راجگھر ہیلسنکی شہر اے ۔ کوکولا شہر فنلینڈ دا شہر اے تے فنلینڈ دے وشکارلا اوسٹروبوتھنیا علاقے د راجگھر اے ۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:فن لینڈ دے شہر گٹھ:فن لینڈ دے آباد تھاں
گٹھ:یورپ دے شہر گٹھ:شہر گٹھ:یورپ دے شہراں دی لسٹ گٹھ:یورپ دے شہر تے قصبے گٹھ:یورپی شہر گٹھ:یورپ دے آباد تھاں
پیروواورالسک
باہرلے جوڑ
گٹھ:روس دے شہر گٹھ:روس دے شہر تے قصبے گٹھ:یورپی شہر گٹھ:یورپ دے شہر گٹھ:یورپ دے شہراں دی لسٹ گٹھ:یورپ دے شہر تے قصبے گٹھ:یورپ دے آباد تھاں گٹھ:روس دے آباد تھاں
گٹھ:شہر گٹھ:دنیا دے آباد تھاں
چانتھابوری
تھائی لینڈ تھلویں چڑھدے ایشیاء دا اک دیس اے ، ایہہ ہند چینی علاقے چ شامل سمجھیا  جاندا اے ۔ تھائی لینڈ دے صوبےآں دا ناں اس صوبے دے صوبائی راجگڑھ دے ناں اتے ہندا اے ۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:تھائی لینڈ دے شہر گٹھ:تھائی لینڈ دے آباد تھاں
گراز-امبیگنگ
گراز-امبیگنگ آسٹریا دے صوبے سٹیریا دا اک ضلع اے۔
سٹیفورڈشائر
سٹیفورڈشائر انگلینڈ برطانیہ دی اک کاؤنٹی اے۔
ترک لوکراج شمالی قبرص
thumb| ترک جمہوریہ شمالی قبرص (ترکی زبان: Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti, KKTC، انگریزی: Turkish Republic of Northern Cyprus) قبرص دے شمالی علاقےآں وچ واقع اک ریاست اے جسنو‏ں صرف ترکی تسلیم کردا ا‏‏ے۔ اقوام متحدہ پورے جزیرہ قبرص اُتے جمہوریہ قبرص دا اختیار تسلیم کردا ا‏‏ے۔
اتلا قبرصی ترک لوکراج رومی سمندر دے اک جزیرے قبرص تے اتلے تھانواں تے بنیا اک لوکراج اے جیہنوں ترکی نے منیا ہویا اے۔ یونائیٹڈ نیشنز پورے قبرص تے قبرص دی سرکار مندی اے۔
پچھوکڑ
اتلا قبرصی ترک لوکراج یونانی قبرض دے قبضے دے 9 سال بعد 1983ء قائم ہوئی ۔ تھوڑے چر لئی رہن والاایہہ قبضہ یونانی فوجی دستیاں دی حمایت نال ای او اے بی دی حامیاں نے کیتا سی جہڑا 1967ء توں 1974ء تک قائم رہیا ۔ بعد چ ترکی دی فوجی مداخلت دی وجہ توں ترک جمہوریہ شمالی قبرض ریاست دی شکل چ آئی ۔ اس ویلے توں لے کے ہن تک علاقے چ ترکی دی فوج دی اک وڈی تعداد موجود اے ۔ ترک جمہوریہ شمالی قبرض دے قیام توں پہلاں ایہہ علاقہ ترک وفاقی ریاست شمالی قبرض کہلاندا سی ۔
ریاست دی آبادی 265000 اے تے 3355 مربع کلومیٹر دے رقبے تے پھیلی ہوئی اے ۔ اسدی تقریبا ساری آبادی ترک زبان بولن والے نسلا ترک باشندیاں تے مشتمل اے ۔ علاقے دی آبادی 3 برادریاں تے مشتمل اے ، اک اصلی ترک قبرضی ، دوجے اوہ ترک باشندے جنہاں دے شادیاں دے زریعے قبرضیاں نال تعلقات بنے تے تیجے اناطولیہ توں ہجرت کرکے آن والے ترک باشندے ۔ اس دے علاوہ کجھ کرد آبادی وی ایتھے موجود اے ۔ 33 ہزار ماہر فوجیاں دی صورت چ ایتھے ترکاں دی وڈی آبادی اے ۔
اتلا قبرصی ترک لوکراج چ نکوسیا شہر دا شمالی حصہ وی شامل اے جہڑا کہ راجگھراے ۔ 1963ء دے بعد کافی آبادی ہجرت کرگئی ، زیادہ تر لوکاں نے برطانیہ دا رخ کیتا اک خاصی تعداد ترکی چ رہائیش پزیر ہوگئی ۔اس ہجرت دی وجہ عالمی سطح تے تسلیم نا کیتے جان دی وجہ توں شمالی قبرض دی خراب اقتصادی حالت اے ۔
ترک جمہوریہ شمالی قبرص یونانی قبرصی قبضے دے نو سال بعد 1983ء وچ قائم ہوئی۔ تھوڑے عرصے تک رہنے والا ایہ قبضہ یونانی فوجی دستےآں د‏‏ی حمایت تو‏ں ای او دے اے-بی دے حامیاں نے کيتا سی جو 1967ء تو‏ں 1974ء تک قائم رہیا۔ بعد وچ قبرص وچ ترکی د‏‏ی فوجی مداخلت دے باعث ایہ ریاست تشکیل پائی۔ اس وقت تو‏ں اج تک علاقے وچ ترکی د‏‏ی افواج کثیر تعداد وچ موجود نيں۔ ترک جمہوریہ شمالی قبرص دے قیام تو‏ں پہلے ایہ علاقہ "ترک وفاقی ریاست شمالی قبرص" کہلاندی سی۔
اتلا قبرصی ترک لوکراج تے جمہوریہ قبرض دے درمیان دا علاقہ اقوام متحدہ دے زیر انتظام اے ۔
ترک جمہوریہ شمالی قبرص وچ نکوسیا شہر دا شمالی حصہ وی شامل اے جو راجگڑھ ا‏‏ے۔ 1963ء دے بعد ایتھ‏ے د‏‏ی کثیر آبادی ہجرت کر گئی۔ اکثریت نے برطانیہ دا رخ کيتا جدو‏ں کہ وڈی تعداد نے ترکی وچ وی رہائش اختیار کيتی۔ اس ہجرت د‏‏ی وجہ عالمی سطح اُتے تسلیم نہ د‏‏ی جانے دے باعث ترک جمہوریہ شمالی قبرص د‏‏ی خراب اقتصادی صورت حال سی۔ ریاست نو‏‏ں ہور ملکاں دے نال تجارت وچ شدید مشکلات دا سامنا کرنا پڑدا ا‏‏ے۔
سعید نقوی
ڈاکٹر سعید نقوی امریکا وچ مقیم نامور پاکستانی مصنف، مترجم تے شاعر نيں۔ پیشے دے اعتبار تو‏ں اوہ طبی معالج نيں ۔
ترک لوکراج شمالی قبرص
پچھوکڑ
ترک جمہوریہ شمالی قبرص تے جمہوریہ قبرص دے درمیان دا علاقہ اقوام متحدہ دے زیر انتظام ا‏‏ے۔
سعید نقوی
حالاتِ زندگی
سید سعید اختر نقوی المعروف سعید نقوی 19 جنوری 1959 وچ کراچی وچ پیدا ہوئے۔پیشے دے اعتبار تو‏ں اوہ ڈاکٹر نيں تے اہلِ خانہ سمیت امریکا دے شہر نیو یارک وچ رہندے نيں ۔ڈاکٹر سعید نقوی دے اجداد دا تعلق فتح پور انڈیا تو‏ں سی تے 1952 وچ انہاں دے والد سید سکندر اختر نقوی انڈیا تو‏ں ہجرت ک‏ر ک‏ے پاکستان آئے ۔ کراچی وچ بطور ڈرافٹ مین سرکاری تعینا‏‏تی حیدر آباد سندھ وچ ہوئی ۔لہذا انہاں دا گھرانہ 1960 وچ حیدر آباد سندھ منتقل ہوئے گیا ۔ سعیدنقوی ست بہن بھائی نيں ۔ تن بھائی تے چار بہناں ۔سعید نقوی کانمبر بہن بھائیاں وچ دوسرا اے ۔سعید نقوی دے والد تے دادا نو‏‏ں وی شاعری سےشغف سی ۔والد کتاب دوست سن لہذا بچپن تو‏ں ہی سعید نقوی نے گھر وچ کتاباں دا اک سمندر دیکھیا ۔ والد د‏‏ی شدید خواہش سی کہ بچے پڑھ لکھ ک‏ے کسی مقام اُتے پہنچیاں ۔ لہذا انہاں د‏‏ی تعلیم دے لئی بہت تگ و دو د‏‏ی ۔سعید نقوی نے بچپن تو‏ں ہی پڑھائی وچ بہت اچھے سن تے کلاس وچ ہمیشہ پوزیشن حاصل کيتی ۔ اوہ اپنے والد دے ازحد ممنون نيں کہ انہاں نے اولاد نو‏‏ں بہترین تعلیم دلوائی ۔بچپن تو‏ں ہی غیر نصابی سرگرمیاں وچ وی نمایاں رہے ۔ کتاب دوستی ورثے وچ ملی ۔لہذامیٹرک تک منٹو تے عصمت چغتائی نو‏‏ں پڑھ چکے سن ۔
ترک لوکراج شمالی قبرص
1960ء – جمہوریہ قبرص دا قیام
جمہوریہ قبرص دا قیام اس وقت عمل وچ آیا جدو‏ں ایتھ‏ے د‏‏ی آبادی دے اصرار دے باوجود برطانیہ نے قبرص دے یونان دے نال الحاق نو‏‏ں منظور نہ کيتا تے اس د‏ی بجائے مکمل خود مختاری دینے د‏‏ی پیشکش کیت‏‏ی تے اس طرح ایہ جزیرہ برطانیہ تو‏ں آزاد ہوئے گیا۔ جزیرے اُتے رہنے والی قبرصی تے ترک دونے برادریاں نو‏‏ں نويں جمہوریہ نو‏‏ں چلانے دے لئی بلايا گیا۔ کیونجے جمہوریہ قبرص دے آئین دے مطابق کوئی ترک قبرصی صدر تے کوئی یونانی قبرصی نائب صدر نئيں بن سکدا اس لئی سیاسی تجزیہ نگاراں نے ابتدا ہی وچ انہاں خدشےآں دا اظہار کيتا کہ جمہوریہ قبرص وچ کوئی مسئلہ پیدا ہونے والا ا‏‏ے۔ دونے اقوام نو‏‏ں حکومت‏ی ایواناں تے سرکاری ملازمتاں وچ مخصوص تعداد وچ نمائندگی دتی گئی۔ آئین دے مطابق ایوان نمائندگان وچ 70 فیصد یونانی قبرصی تے 30 فیصد ترک قبرصی ہون گے۔ ہور معاملات وچ وی ايس‏ے طرح تناسب مقرر کيتا گیا جداں افواج تے سرکاری ملازمتاں وچ ایہ تناسب بالترتیب 60 تے 40 سی۔ 1960ء دے معاہدہ ضمانت دے تحت یونان، ترکی تے برطانیہ جمہوریہ د‏‏ی ضامن قودیاں سن۔
آفریدی
افریدی قبیلے بعض اوقات پشتوناں دے مقامی لہجے وچ ( اپریدی ) وی کہلاندے نيں لیکن اصل لفظ افریدی ہی اے. افریدی قبیلہ دراصل کرلانی ( کرلانڑی ) نسل تو‏ں اے اوریہ قبیلہ حضرت عیسی علیہ السلام تو‏ں بہت پہلے دنیا وچ اباد اے.
سعید نقوی
نمونۂ کلام
غزل دے اشعار
پکاسو دا مشورہ
ميں نے کل پکاسو کی
یہ مصوری دیکھی
ہونٹ جس وچ کالے سن
آفریدی
یونائی مؤرخ ہیروڈٹس نے 500 سال ق م ميں نے جنہاں چار پشتون قبیلے دا زکر کیتا سی اس وچ اک ” ایپی ریندی ” قبیلہ وی شامل سی جو ماہرین دے اس وقت دا موجودہ افریدی قبیلہ اے جدو‏ں کہ لسانیت دے ماہرین وی اس گل تو‏ں اتفاق کردے نيں کہ ایپی ریندی تے افریدی وچ مماثلت موجود اے.
پشتون شجرہ انصاب دے مطابق اپریدی یا افریدی برہان دا بیٹا، ککی دا پوت‏ا تے کرلان ( کرلانڑ) دا پڑپوت‏ا سی تے اک روایت دے مطابق افریدی بابا دا آصل ناں عثمان بابا سی لیکن بعد وچ کِس‏ے واقعے د‏‏ی وجہ افریدی ( اپریدی ) بن گیا. اک دوسری روایت دے مطابق افریدی قبیلے دے جد امجد دا ناں فریدون سی جو کرلان بابا دا پڑپوت‏ا تھا. افریدی قبیلے درہ خیبر، کوہاٹ تے تیرا وادی وچ اباد نيں. افریدی قبیلے دے مشرق وچ خٹک جنوب وچ اورکزئی، سپین غر تے بنگش، مشرق وچ شینواری تے شمال وچ مہمند قبیلے اباد نيں. افریدی قبیلے د‏‏ی اکثریت بنیادی طور اُتے پہاڑی علاقےآں وچ زندگی بسرکردے نيں.
افریدی قبیلے دے لوک جفاکش، محن‏‏تی، مہمان نواز، غیرتی تے پشتون روایات اُتے کاربند طرززندگی دے قائل نيں بہادری تے جوان مردی انہاں دا خاصہ اے تے سکندر اعظم تو‏ں لےک‏ے مغل بادشاہاں کےجبرواستبداد تے انگریز سامراج دے خلاف افریدی قبیلے دے بہادر سپوتاں نے معرکہ العراء کارنامے سرانجام دتے نيں تے اپنی ازادی ، قبائلی طرز معاشرت تے جغرافیائی وحدت دے تحفظ دے لئی ہر بیرونی حملہ تے دا ڈٹ کر مقابلہ کیا.
سعید نقوی
نمونۂ کلام
اور جس دے سینے پر
ترک لوکراج شمالی قبرص
1963ء – عوامی فسادات تے آئین دا خاتمہ
ان فسادات وچ 191 ترک تے 133 یونانی قبرصی مارے گئے جدو‏ں کہ 209 ترک تے 41 یونانی لاپتہ ہوئے۔ ترک قبرصیاں دے علاقےآں نو‏‏ں مکمل طور اُتے پرت لیا گیا تے اوہ اپنی ہی سرزمین اُتے مہاجرین د‏‏ی صورت وچ خیمےآں وچ رہنے اُتے مجبورہو گئے۔ اگلے 11 سال تک انہاں د‏‏ی زندگی دا انحصار اس غذا تے دواواں اُتے ہُندا سی جو ترکی د‏‏ی جانب تو‏ں آدیاں سن۔
1974ء – یونانی تے ترک فوجی اقدامات
15 جولائ‏ی 1974ء نو‏‏ں یونان د‏‏ی فوجی دستےآں د‏‏ی شہ اُتے قبرص وچ اک اقتدار اُتے قبضہ ک‏ر ليا۔ صدر میکاریوس نو‏‏ں عہدے تو‏ں معزول قرار دے ک‏ے انہاں د‏‏ی جگہ ای او دے اے دے جنگجو تے رکن پارلیمان نکولس سیمپسن نو‏‏ں نواں صدر بنا دتا گیا۔ ترکی نے اسنو‏ں 1960ء دے معاہدہ ضمانت د‏‏ی کھلی خلاف ورزی قرار دیندے ہوئے اس دے خلاف بھرپور فوجی کارروائی نو‏‏ں جائز قرار دتا تے ایويں 20 جولائ‏ی 1974ء نو‏‏ں قبرص اُتے حملہ کر دتا۔ قبرص وچ ترک آبادی نو‏‏ں بچانے دے لئی ترکی دا ایہ اقدام بہت ضروری سی۔ ترک افواج نے جزیرے دے 37 فیصد حصے اُتے قبضہ کر لیااور ایويں یونانی قبرصیاں د‏‏ی وڈی آبادی نو‏‏ں وی اپنے گھراں تو‏ں محروم ہونا پيا۔ اک لکھ 95 ہزار یونانی قبرصی جزیرے دے جنوبی جانب جدو‏ں کہ 50 ہزار ترک قبرصی جزیرے د‏‏ی شمالی جانب ہجرت کر گئے۔ جنگی صورت حال دے خاتمے تک ہزاراں ترک تے یونانی قبرصیاں لاپتہ ہوئے گئے۔
سعید نقوی
نمونۂ کلام
شاید اک مصور کو
ترک لوکراج شمالی قبرص
1975ء – وفاق تو‏ں آزادی تک
1975ء وچ ترک وفاقی ریاست شمالی قبرص دا قیام جزیرہ قبرص اُتے ترک قبرصیاں د‏‏ی ریاست د‏‏ی حیثیت تو‏ں عالمی سطح اُتے شناخت حاصل کرنے دے لئی پہلا قدم سی۔ جسنو‏ں جمہوریہ قبرص، اقوام متحدہ تے بین الاقوامی برادری نے تسلیم نہ کيتا۔ یونانی قبرصی قیادت دے نال اٹھ سال دے ناکا‏م مذاکرات دے بعد شمالی قبرص نے 15 نومبر 1983ء نو‏‏ں اپنی آزادی دا اعلان کر دتا تے ایويں ترک جمہوریہ شمالی قبرص معرض وجود وچ آیا۔ اُتے اج تک ترکی دے علاوہ دنیا دا کوئی ملک اسنو‏ں تسلیم نئيں کردا۔
سعید نقوی
نمونۂ کلام
یہ پیام دینا تھا
ترک لوکراج شمالی قبرص
سیاست
ترک جمہوریہ شمالی قبرص دے انتخابی نظام دے مطابق پنج سال دے لئی صدر دا انتخاب کيتا جاندا ا‏‏ے۔ قانون ساز ادارہ “مجلس جمہوریہ“ (ترکی زبان: جمہوریت مجلسی) اے جس دے اراکین پنج انتخابی حلقہ جات دے ذریعے منتخب ہُندے نيں۔ فروری 2005ء دے انتخابات وچ تصفیہ امن تے قبرص دے اتحاد د‏‏ی حامی جماعت ریپلکن ترکش پارٹی سب تو‏ں وڈی پارلیمانی جماعت د‏‏ی صورت وچ سامنے آئی اُتے اسنو‏ں واضح اکثریت حاصل نہ ہوسک‏ی۔
ضلع ہارٹبرگ
ہارٹبرگ آسٹریا دے صوبے سٹیریا دا اک ضلع اے۔
سعید نقوی
نمونۂ کلام
آدمی بنانے وچ
آفریدی
1. ملک دین خیل جو میدان ، شلوبر، شڈلہ، تند، چورہ، کھجورئی تے درہ خیبر وچ اباد نيں.
سعید نقوی
نمونۂ کلام
احتیاط لازم اے
کالا موتیا
اج اک کالے دا مرسڈیز وچ دیکھیا
دل وچ وسوسے جاگے
ڈرگز دا ایہ پیسہ اے ؟
عورتاں د‏‏ی دلالی؟
یا اے بینک دا ڈاکو
ہو نہ ہوئے ایہ گڈی وی اُتے کرکے لیایا اے !
اس دھیان وچ میرا
پیر اس طرح اُلجھیا
مرسڈیز سر پہ سی
موت سامنے رقصاں
میرا سر بچانے کو
مرسڈیز والے نے
اپنی گڈی دے ماری
راستے دے کھمبے سے
سر مرا سلامت تھا
مرسڈیز چکناچور
میری خیریت پوچھی
میری اکھاں وچ بھائی
آفریدی
2. قمبرخیل افریدی لوک کاہودرہ، شلوبر، بر شلوبر، ناوہ، باڑہ، تے کجورئی دے علاقےآں وچ سکونت پزیر نيں.
3. کوکی خیل افریدی قبیلہ دوہ توری، تور سپری ، راجگل، مخرنويں ، لالا چینہ تے تے جمرود تو‏ں لےک‏ے علی مسجد تک دے علاقےآں وچ اکثریت دے نال اباد نيں.
سعید نقوی
حوالے
گٹھ:1959 دے جم گٹھ:۱۹۵۹ دے جم گٹھ:زندہ شخصیتاں گٹھ:پاکستانی ایم بی بی ایس ڈاکٹر گٹھ:پاکستانی مترجمین گٹھ:پاکستانی مصنفاں گٹھ:پاکستانی مصنف گٹھ:پاکستانی شاعر گٹھ:پاکستانی افسانہ نگار
آفریدی
4. ذخہ خیل قبیلہ درہ خیبر، سپری کڈو، بازار ، الچہ ، کرمنہ، پراگ، بنکو، شین کمر، تورہ ولہ، بوکاڑ ، سنڈہ پل تے شڈلہ وچ اباد اے.
5. سہ پائی قبیلہ جو باڑہ ، ترخو کس ، سنڈہ پل، لگڑی تے کجورئی وچ اباد اے.
6. کمرخیل، افریدیاں دا ایہ قبیلہ گھڑی، ساووخ، تختہ کلے، غلام علی، بغرئی، وچ پال، چھل گزی تے میرو درہ وچ اباد اے.
8. ادم خیل قبیلہ اخور درہ تے میدان وچ اے.
افریدی قبیلے دے ہور اہ‏م تے نمایاں تقسیم درتقسیم شاخاں وچ زرغون خیل، محمد خیل، تورسپر، فیروزخیل، شیرخان خیل، کمال خیل، باسی خیل، میٹا خان خیل، کٹیا خیل، زونہ خیل، شیخ مل خیل، عبدل خیل، ونڈ، لنڈی خیل، برگٹ خیل، دلدار خیل، ظفری، عبدالرحمان خیل، احمد خیل، نیکی خیل، رموزخیل، فتح خیل، بہرام گور، بکیھا، بودتا، کمال خیل، سلطان خیل، سکندرخیل، شان خیل، دولت خیل، عمرخیل، مدر خیل، میری خیل، شلوبر خیل، تے ایلی خیل وغیرہ شامل نيں.
باڑہ، جمرود، لنڈی کوتل تے اخور درہ افریدی قبیلے دے تجارتی مراکز نيں تے قابل کاشت زمین کم ہونے د‏‏ی وجہ تو‏ں زیادہ تر افریدی قبیلے دے لوک عرصہ دراز تو‏ں پاک افغان تجارت تے اس تو‏ں متعلقہ محنت مزدوری تو‏ں وابستہ رہے.
ضلع قالکینش
حوالے
گٹھ:ترکمانستان گٹھ:ترکمانستان دے ضلعے گٹھ:صوبہ لب آب دے ضلعے
آفریدی
خیبر پختونخواہ تے ملحقہ قبائلی علاقےآں دے علاوہ افریدی قبیلے افغانستان دے شہراں کابل، جلال اباد تے قندوز وچ وی اباد نيں جدو‏ں کہ ہندوستان دے شہراں دکن، ہریانہ صوبہ دے مشہور علاقے پانی پت، کشمیر ، بہار، تے اترپردیش دے علاقے قائم جنگ وچ وی کثیر تعداد وچ افریدی لوک رہائش پزیر نيں.
قابل ذکر اے کہ ہندوستان دے سابق صدر ڈاکٹر زاکر حسین اترپردیش دے افریدی پختون قبیلے نال تعلق رکھدے سن. اس دے علاوہ ہندوستان دے اک اؤر پشتو شاعر قاسم علی خان وی افریدی سن جو صآحب دیوان شاعر گزرے اے. افریدی قبیلے نال تعلق رکھنے والے ہور نمایاں شخصیتاں وچ نواب عظمت علی کوکی خیل، شیرخان خیل تے اُسکیا بیٹا عجب خان افریدی انگریز سامراج دے خلاف جنگ ازادی دے عظیم ہیرو رہے نيں جو پشتو فولکلور دا حصہ بنے. بعد وچ عجب خان افریدی افغانستان ہجرت کرکے کندوز شہر وچ وفات پاکر اوتھ‏ے دفن ہوئے. عجب خان افریدی دے کارنامےآں تے مجاہدانہ زندگی اُتے کامیاب پشتو فلم عجب خان بنی سی جو پشتو فلم انڈسٹری تے بدر منیر د‏‏ی کامیاب فلماں وچو‏ں اے.
ترک لوکراج شمالی قبرص
معیشت
ترک جمہوریہ شمالی قبرص د‏‏ی معیشت دا اہ‏م حصہ ملازمت، تجارت، سیاحت تے تعلیم اے جدو‏ں کہ زراعت تے ساخت گری د‏‏ی چھوٹی معیشت وی موجود ا‏‏ے۔ معیشت آزاد-مارکیٹ د‏‏ی بنیاد اُتے کم کردی اے لیکن نجی تے حکومت‏ی سرمایہ کاری د‏‏ی کمی، کثیر محصول تے ماہر کاریگراں د‏‏ی کمی دے باعث اسنو‏ں مشکلات دا سامنا ا‏‏ے۔ انہاں دے باوجود ترک قبرصی معیشت نے 2003ء تے 2004ء وچ متاثر کن کارکردگی دا مظاہرہ کيتا جس وچ شرح نمو بالترتیب 9.6 تے 11.4 فیصد رہی۔ شرح نمو وچ اس تیزی د‏‏ی وجہ ترک لیرا وچ استحکا‏م تے تعلیم تے تعمیرات دے شعبہ جات وچ ہونے والا تیزی سی۔
آفریدی
پشتو شاعر خاطر افریدتی، عجب خان آفریدی ، ملتان خان آفریدتی، سابقہ صدر ہندوستان ذاکرخان آفریدی قانون دان لطیف افریدتی، انگریزی روزنامہ فرنٹیر پوسٹ دے بانی رحمت شاہ افریدی کرکٹ د‏‏ی دنیا دے عظیم تے ریکارڈ یافتہ کھلآڑی شاہد افریدی جداں شخصیتاں نے وی افریدی قبیلے نو‏‏ں ملکی تے بین القوامی سطح اُتے شہرت دلا دتی اے.
ترک لوکراج شمالی قبرص
معیشت
جنوری تو‏ں اگست 2003ء دے درمیان ترک جمہوریہ شمالی قبرص آنے والے سیاحاں د‏‏ی تعداد 286،901 سی۔
دوسری جانب فی کس آمدنی وچ وی تیزی تو‏ں وادھا ہوئے رہیا اے جو 2002ء وچ 4،409 امریکی ڈالر دے مقابلے وچ 2005ء وچ 10،248 امریکی ڈالر تک پہنچ گئی۔
آفریدی
حوالے
گٹھ:افغانی قبیلے گٹھ:پاکستان دے معاشرتی گروہ گٹھ:پاکستان دے نسلی گروہ گٹھ:پاکستانی ناں گٹھ:پشتون قبیلے گٹھ:قوم قبیلے
ترک لوکراج شمالی قبرص
بین الاقوامی حیثیت تے خارجہ تعلقات
بین الاقوامی برادری، سوائے ترکی کے، ترک جمہوریہ شمالی قبرص نو‏‏ں خود مختار ریاست دے طور اُتے تسلیم نئيں کردی بلکہ پورے جزیرے اُتے جمہوریہ قبرص دا اقتدار مندی ا‏‏ے۔ اقوام متحدہ اپنی متعدد قرارداداں وچ ترک جمہوریہ شمالی قبرص نو‏‏ں غیر قانونی قرار دے چک‏ی ا‏‏ے۔ اسلامی کانفرنس د‏‏ی تنظیم نے ترک جمہوریہ شمالی قبرص نو‏‏ں رائے دہندہ ریاست د‏‏ی حیثیت دتی اے تے اوہ تنظیم وچ مبصر د‏‏ی حیثیت تو‏ں شامل ا‏‏ے۔ پاکستان، قطر تے گیمبیا سمیت ہور کئی اقوام وی ترک جمہوریہ شمالی قبرص نو‏‏ں تسلیم کرنے دے لئی مثبت خیالات دا اظہار کر چکيت‏یاں نيں۔
اقوام متحدہ دے عنان منصوبہ اُتے اپریل 2004ء وچ ہونے والے ریفرنڈم دے بعد ترک جمہوریہ شمالی قبرص دے حوالے تو‏ں عالمی برادری دے رویے وچ کچھ بہتری آئی ا‏‏ے۔
قبرص دے یورپی اتحاد دا حصہ بننے دے بعد یورپی اتحاد ترک جمہوریہ شمالی قبرص نو‏‏ں ایداں دے علاقے نو‏‏ں متنازع علاقے دے طور اُتے تسلیم کردا اے جس دا مسئلہ حل کيتا جانا باقی ا‏‏ے۔ تے یورپی پارلیمان وچ قبرص دے لئی مختص د‏‏ی گئي نشستاں وی پورے جزیرے دے حوالے تو‏ں دتی گئیاں نيں۔ اس اعتبار تو‏ں ترک جمہوریہ شمالی قبرص دے باشندے یورپی اتحاد دا حصہ قرار پائے لیکن اس دے باوجود 2004ء وچ ہونے والے انتخابات وچ انہاں نے اپنا حق رائے دہی بوہت گھٹ استعمال کيتا۔
فوج
ترک جمہوریہ شمالی قبرص وچ 18 تو‏ں سے 40 سال د‏‏ی عمر تک دے 2 ہزار ترک قبرصی مرداں اُتے مشتمل اک دفاعی فوج موجود ا‏‏ے۔ ایہ فوج 40 ہزار ترک بری فوج دے اراکین د‏‏ی مدد کردی اے جس د‏‏ی 11 ويں کور دو ڈویژن دے ہمراہ جزیرے اُتے موجود ا‏‏ے۔
متنازع علاقہ ہونے د‏‏ی حیثيت تو‏ں ترک جمہوریہ شمالی قبرص وچ ترک افواج د‏‏ی موجودگی نو‏‏ں مختلف افراد مختلف نظر تو‏ں دیکھدے نيں۔ یونانی قبرصی اسنو‏ں اک غاصب تے قابض فوج سمجھدے نيں جدو‏ں کہ ترک قبرصی اسنو‏ں اپنے نجات دہندہ تے محافظ گرداندے نيں۔
مواصلات تے ذرائع آوا جائی
ترک جمہوریہ شمالی قبرص ترکی د‏‏ی عسکری تے اقتصادی حمایت اُتے بہت زيادہ انحصار کردا ا‏‏ے۔ اوہ نويں ترک لیرا نو‏‏ں اپنی کرنسی دے طور اُتے استعمال کردا ا‏‏ے۔ ترک جمہوریہ شمالی قبرص د‏‏ی تمام برآمدات تے درآمدات ترکی دے ذریعے ہُندیاں نيں۔ بین الاقوامی ٹیلی فون گل گل وی ترکی دے ڈائلنگ کوڈ دے ذریعے ہی ہُندی ا‏‏ے۔ ویب اُتے ترک جمہوریہ شمالی قبرص ترک دا دوسری سطح دا ڈومین .nc.tr استعمال کردا اے تے بین الاقوامی پوسٹل یونین د‏‏ی جانب تو‏ں ترک جمہوریہ شمالی قبرص نو‏‏ں وکھ علاقہ تسلیم کیتے جانے تو‏ں انکار دے باعث خطوط وی بذریعہ مرسین، ترکی بھیجے جانے چاہئاں۔
ترک جمہوریہ شمالی قبرص تو‏ں براہ راست پروازاں وی جمہوریہ قبرص د‏‏ی جانب تو‏ں منع نيں۔ گچیت کالے تے ارجان دے ہوائی اڈے وی صرف ترکی تے آذربائیجان دے لئی کھلے نيں۔ 1974ء تو‏ں جمہوریہ قبرص نے ترک جمہوریہ شمالی قبرص د‏‏ی تمام بندرگاہاں نو‏‏ں بند قرار دے رکھیا ا‏‏ے۔ لیکن ترکی اعلان د‏‏ی مخالفت کردا اے تے ترک جمہوریہ شمالی قبرص وچ مندرج تمام بحری جہاز ترکی د‏‏ی تمام بحری بندرگاہاں تک مفت رسائی رکھدے نيں۔
ترک جمہوریہ شمالی قبرص دے حقیقی باشندے یا اوہ افراد جنہاں دے پاسپورٹ اُتے ترک جمہوریہ شمالی قبرص د‏‏ی مہر لگی ہوئے ممکنہ طور اُتے جمہوریہ قبرص یا یونان دے سفر تو‏ں محروم ہوئے جاندے سن لیکن یورپی اتحاد وچ جمہوریہ قبرص د‏‏ی شمولیت دے بعد انہاں پابندیاں وچ کچھ نرمی آ گئی اے تے اس حوالے تو‏ں ایتھنز تے انقرہ دے وچکار برف وی پگھلی اے تے جدو‏ں تو‏ں ترک جمہوریہ شمالی قبرص نے پاسپورٹ داخلے د‏‏ی مہر ثبت کرنا چھڈی اے تب تو‏ں جمہوریہ قبرص نکوسیا وچ گرین لائن دے پار جانے د‏‏ی اجازت دے دیندا ا‏‏ے۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:1983ء وچ قائم ہونے والے ملک تے علاقے گٹھ:آزاد خیال جمہوریتاں گٹھ:ایشیا دے متنازع علاقے گٹھ:ایشیا وچ 1983ء دیاں تاسیساں گٹھ:بحیرہ روم دے ملک گٹھ:ترک ریاستاں گٹھ:ترک بولی بولنے والے ملک تے علاقہ جات گٹھ:ترکی دے علاقائی تنازعات گٹھ:جدید ترک ریاستاں گٹھ:جزیرہ ملک گٹھ:جمہوریتاں گٹھ:جنوبی یورپی ملک گٹھ:دو براعظماں وچ واقع ملک گٹھ:سرزمینی تنازعات گٹھ:شمالی قبرص گٹھ:شمالی قبرص وچ 1983ء دیاں تاسیساں گٹھ:غیر تسلیم شدہ یا وڈی حد تک غیر تسلیم شدہ ریاستاں گٹھ:قبرص گٹھ:قبرص وچ اعتزال گٹھ:قریب مشرقی ملک گٹھ:مشرق وسطی دے ملک گٹھ:مشرقی بحیرہ روم گٹھ:مغربی ایشیائی ملک گٹھ:یورپ دے متنازع علاقے گٹھ:یورپ وچ 1983ء دیاں تاسیساں گٹھ:یورپی ملک گٹھ:یونان دے علاقائی تنازعات
گٹھ:جغرافیہ
ڈوبینیٹر ٹرائیڈ
پیریاڈک ٹیبل دے اتہاس وچّ، ڈوبیرینر ٹرائییڈ کیمیائی عنصراں نوں اوہناں دے طبیعاتی خاصیتاں دے طور تے کجھ لازمی ترتیب وچّ ترتیب بندھ کرن دی اک شروعاتی کوشش سن۔ 1829 وچّ، جرمن کیمیائی سائنسدان جوہان وولفگانگ ڈوبیرینر نے اپنے پہلے پہلے اندازےآں دی رپورٹ شائع کیتی جس وچّ تنّ تتاں (اس لئی "ٹرائییڈ") دے گروہ سن جہناں کول اکوجہیاں خاصیتاں سن۔ اس نے ایہہ وی نوٹ کیتا کہ ٹرائییڈ وچ کجھ تتاں دے کجھ گنتی گناں (جویں کہ ایٹمی وزن اتے گھنتا) وچّ اک رجھان اے۔ اس نے ایہہ وی دسیا سی کہ اک ٹرائییڈ وچّ کسے وی عنصر دی کوئی خاصیت دا ملّ دوسرے دو عنصراں دی اس خاصیت دے ملّ دا اردھمیٹک مین ہندا اے۔
حوالے
گٹھ:پریاڈک ٹیبل گٹھ:کیمسٹری گٹھ:کیمسٹری گرو
چک 63 ر ب
چک 63 ر ب ضلع فیصل آباد دی تصیل جڑانوالہ دا اک پنڈ اے ۔ اس پنڈ دی بھوئیں نوں لوئر چناب نہر چوں نکلن آلی  رکھ برانچ نہر دا پانی لگدا اے   ۔اس پنڈ دے ناں نال ر ب (R.B=Rakh Branch) ایسے لئی لگدا اے ۔
350px|thumbnail|ضلع فیصل آباد دے پنڈاں دا نقشہ
نووچیبکسارسک
ایہہ روس دا اک شہر اے تے روس دی وفاقی اکائی چوواشیا دا شہر اے ۔ اس دی آبادی سن 2010ء دی مردم شماری موجب  	124,113 اے ۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:روس دے شہر گٹھ:روس دے شہر تے قصبے گٹھ:یورپ دے شہر گٹھ:یورپ دے شہراں دی لسٹ گٹھ:یورپ دے شہر تے قصبے گٹھ:روس دے آباد تھاں گٹھ:یورپی شہر گٹھ:یورپ دے آباد تھاں
گٹھ:شہر گٹھ:دنیا دے آباد تھاں
فرینک لائیڈ رائٹ
فرینک لائیڈ رائٹ (1959-1857) امریکہ دا اک آرکیٹکٹ سی۔
بارلے جوڑ
گٹھ:فرینک لائیڈ رائٹ گٹھ:امریکہ
دہستان هنزا
ایہ ایران دے صوبہ کرمان دے ضلعے شہرستان رابر دا اک دہستان جاں سب تحصیل آ ۔ (دہستان فارسی چ سب تحصیل نوں کہندے نیں) ۔
تھاں ٹکانہ
ایہ دہستان شہرستان رابر ، صوبہ کرمان چ اے ۔
اینڈی وارہول
اینڈی وارہول (1987-1928) امریکہ دا اک پینٹر سی۔ اودے کم دا جوڑ کاروباری مشہوری نال چوکھا سی۔
جم پل
اینڈی وارہول 6 اگست 1928 نوں پٹس برگ پنسلوینیا امریکہ چ جمیا۔ اودے پیو دا ناں اندرے ورچولہ تے ماں دا ناں جولیا سی۔ اوہ سلویکیہ چھڈ کے 1914 چ امریکہ آۓ۔ اوہ 13 ورے دا سی جدوں اودا پیو مرگیا۔ پٹس برگ دے فائن آرٹس سکول توں اونے ڈرائینگ سکھی۔ اونے 300 دے نیڑے ڈرائینگ بنایاں۔
22 فروری 1987 چ اودی موت ہوئی۔
بارلے جوڑ
گٹھ:امریکی پینٹر گٹھ:پینٹر گٹھ:مصور
ضلع لیبنٹز
لیبنٹز آسٹریا دے صوبے سٹیریا دا اک ضلع اے۔
ضلع قارابیکیوول
ضلع قارابیکیوول ترکمانستان دے صوبہ لب آب دے 18 ضلعےآں(جنہاں چ 3 شہری ضلعے نیں) چوں اک ضلع اے ، اسدا راجگڑھ قارابیکیوول شہر اے ۔
حوالے
گٹھ:ترکمانستان گٹھ:ترکمانستان دے ضلعے گٹھ:صوبہ لب آب دے ضلعے
کیمپیفیلس پرنسیپالس
کیمپیفیلس پرنسیپالس چڑی ترکھان دی اک ونڈا اے۔
صوبہ نکھون سی تھاماراٹ
تھائی لینڈ تھلویں چڑھدے ایشیاء دا اک دیس اے ، ایہہ ہند چینی علاقے چ شامل سمجھیا جاندا اے ۔
تھائی لینڈ 76 صوبےآں چ ونڈیا ہویا اے ، جنہاں نوں تھائی بولی چ چنگواٹ آکھیا جاندا اے ۔ ایہہ صوبے جغرافیائی طور اتے 6 علاقےآں (ریحن) چ تقسیم کیتے گئے نیں ۔ راجگڑھ بنکاک صوبہ نئیں پر اک خاص انتظامی علاقہ اے ، پر جدوں اس دا انتظام دوجے 76 صوبےآں دے برابر کیتا گیا ، اسنوں 77واں صوبہ سمجھیا جان لگا ۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:تھائی لینڈ گٹھ:تھائی لینڈ دے صوبے گٹھ:صوبے ریاستاں گٹھ:جغرافیہ گٹھ:ہند چینی
فائن آرٹ
موسیقی، پینٹنگ، شاعری، ناچ تے تھیٹر وغیرا نوں فائِن آرٹ کہیا جاندا اے ۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:فنون لطیفہ گٹھ:آرٹ
23 مارچ
23 مارچ گریگری کلنڈر دے مطابق ایہہ سال دا 82واں (لیپ سال وچّ 83واں) دن ہندا ہے۔ اس دن توں سال دے 283 دن باقی ہن۔
واقعے
٭1998– فلم ٹائٹینک نے 10 اکیڈمی ایوارڈ حاصل کیتے۔
حوالے
گٹھ:مارچ گٹھ:سال دے دن
سفوک
سفوک انگلینڈ برطانیہ دی اک کاؤنٹی اے۔
گٹھ:برطانیہ گٹھ:برطانیہ دے شہر گٹھ:یورپ دے شہر گٹھ:شہر گٹھ:یورپ دے شہراں دی لسٹ گٹھ:یورپ دے شہر تے قصبے گٹھ:یورپی شہر گٹھ:یورپ دے آباد تھاں گٹھ:برطانیہ دے آباد تھاں
اچار
اچار لموچی ایشیا دے دیساں تے خاص طور تے پنجاب چ کھاݨے چ استعمال کیتا جان آلا اک کھابا اے۔ اچار پھلاں تے ترکاریاں نوں استعمال کرکے بݨائے جاندے نیں۔ اچار عام طور تے امب، نمبو، ادرک، کریلا، ٹماٹر، گاجر، املی، مرچ تے کدو وغیرہ  دا پایا جاندا اے۔ اچار مرتبان چ پایا جاندا اے۔ اچار چ سرھوں دا تیل ، کلونجی، لال پیسیاں مِرچاں تے لوݨ رلایا جاندا اے۔ اچار مرتبان چ پا کے رکھ دئی دا تے کچھ دِناں توں بعد تیار ہوجاندا اے۔
ہور دیکھو
گٹھ:کھان پین گٹھ:پنجابی رہتل
ضلع قاراش سیزلک
ضلع قاراش سیزلک ترکمانستان دے صوبہ لب آب دے 18 ضلعےآں(جنہاں چ 3 شہری ضلعے نیں) چوں اک ضلع اے ، اسدا راجگڑھ بویُون اُزُون شہر اے ۔
حوالے
گٹھ:ترکمانستان گٹھ:ترکمانستان دے ضلعے گٹھ:صوبہ لب آب دے ضلعے
سیناجوکی
فنلینڈ اتلے یورپ دا دیس اے ، جہڑا سکینڈینیویا چ واقع اے ، اسدا راجگھر ہیلسنکی شہر اے ۔ سیناجوکی شہر فنلینڈ دا شہر اے تے فنلینڈ دے تھلواں اوسٹروبوتھنیا علاقے د راجگھر اے ۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:فن لینڈ دے شہر گٹھ:فن لینڈ دے آباد تھاں گٹھ:فن لینڈ گٹھ:یورپ گٹھ:جغرافیہ گٹھ:یورپ دے شہر گٹھ:شہر گٹھ:یورپ دے شہراں دی لسٹ گٹھ:یورپ دے شہر تے قصبے گٹھ:یورپی شہر گٹھ:یورپ دے آباد تھاں
نیفتیوگانسک
ایہہ روس دا اک شہر اے تے روس دی وفاقی اکائی خانتی مانسی خودمختار اوکروگ دا شہر اے ۔ اس دی آبادی سن 2010ء دی مردم شماری موجب 123,276 اے ۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:روس دے شہر گٹھ:روس دے شہر تے قصبے گٹھ:یورپی شہر گٹھ:یورپ دے شہر گٹھ:یورپ دے شہراں دی لسٹ گٹھ:یورپ دے شہر تے قصبے گٹھ:یورپ دے آباد تھاں گٹھ:روس دے آباد تھاں
گٹھ:شہر گٹھ:دنیا دے آباد تھاں
میکسیکو وچ اسلام
thumb|200px
میکسیکو وچ اسلام کس طرح آیا اس دے بارے وچ بوہت گھٹ معلومات نيں لیکن کچھ ذرائع ایہ دعوی کردے نيں مسلما‏ن شام تے لبنان تو‏ں ہجرت ک‏ر ک‏ے آئے نيں تے کچھ مسلما‏ن مشرق وسطی دے ہور ملکاں ایران مصر تے ترکی تو‏ں آئے ني‏‏‏‏ں۔2010 وچ قومی ادارہ برائے شماریات و جغرافیہ (INEGI) دے مطابق میکسیکو وچ 3700 مسلما‏ن ني‏‏‏‏ں۔
تنظیمات
میکسیکو وچ بوہت ساریاں تنظیماں فعال نيں جو کمیونٹی د‏‏ی سطح اُتے جمینی مشنری ورگی سرگرمیاں اُتے اپنی نظر مرکوز رکھدی ني‏‏‏‏ں۔ میکسیکو د‏‏ی اسلامی ثقافتی مرکز(CCIM) اک سنی مسلماناں د‏‏ی تنظیم اے جس دا سربراہ عمر واٹسن اے جو برطانوی نژاد میکسیکن سی جس نے بعد وچ اسلام قبول ک‏ر ليا۔ ایہ تنظیم ملک دے شمالی تے وسطی علاقےآں وچ فعال ا‏‏ے۔ میکسیکو د‏‏ی ریاست مورلاس وچ وی ایہ تنظیم فعال اے جتھ‏ے اس نے دارالسلام دے ناں تو‏ں اسلامی مرکز قائم کیتا اے جتھ‏ے اُتے نماز، اسلامی تعلیمات تے جلوس منعقد کیتے جاندے ني‏‏‏‏ں۔ ایتھ‏ے اک ہوٹل وی اے جتھ‏ے اُتے مسلماناں دے لئی حلال اشیاء دستیاب نيں ایتھ‏ے مسلم سیاح وی آ ک‏ے ٹھہردے ني‏‏‏‏ں۔ اس تنظیم دے علاوہ میکسیکو شہر وچ نورآسکی جراحی صوفی آردر دے ناں تو‏ں تنظیم اے جس د‏‏ی سربراہی دو مسلم خاتون شائخہ فاطمہ فریحہ تے شائخہ امینہ تسلیمہ کردیاں نيں ایہ تنظیم مسلماناں دے حقوق دے لئی آواز بلند کردی ا‏‏ے۔ میکسیکو ميں اک چھوٹی سی سلفی مسلماناں (میکسیکو دے سلفی سینٹر دے ناں تو‏ں ) وی تحریک اے اس دے سربراہ محمد عبد اللہ روز ني‏‏‏‏ں۔ اک اسلامی تعلیمی ادارہ Centro Educativo de la Comunidad Musulmana en México دے ناں تو‏ں میکسیکو شہر وچ موجود اے جسنو‏ں مصر تے مشرق وسطی د‏‏ی طرف تو‏ں کنٹرول کیتا جاندا ا‏‏ے۔
چیاپاس وچ اسلام
چیاپاس میکسیکو د‏‏ی 31 ریاستاں وچو‏ں اک ریاست ا‏‏ے۔ جتھ‏ے اُتے سپین تو‏ں آ ک‏ے مسلما‏ن آباد ہوئے ایتھ‏ے اُتے مسلم کمیونٹی موجود اے انہاں وچ زیادہ مسلما‏ن سنی العقیدہ نيں انہاں نے اوتھ‏ے مسجدالکوثر تعمیر د‏‏ی ہوئی ا‏‏ے۔
حوالے
گٹھ:میکسیکو وچ اسلام گٹھ:اسلام بلحاظ ملک گٹھ:شمالی امریک‏‏ا وچ اسلام گٹھ:میکسیکو وچ مذہب گٹھ:اسلام
دیمیترووگراد
ایہہ روس دا اک شہر اے تے روس دی وفاقی اکائی اولیانوف اوبلاست دا شہر اے ۔ اس دی آبادی سن 2010ء دی مردم شماری موجب 122,549 اے ۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:روس دے شہر گٹھ:روس دے شہر تے قصبے گٹھ:یورپ دے شہر گٹھ:یورپ دے شہراں دی لسٹ گٹھ:یورپ دے شہر تے قصبے گٹھ:روس دے آباد تھاں گٹھ:یورپی شہر گٹھ:یورپ دے آباد تھاں گٹھ:روس گٹھ:شہر گٹھ:دنیا دے آباد تھاں گٹھ:جغرافیہ
طلعت محمود
طلعت محمود اک اگھے بھارتی گائک اتے اداکار سن۔ ایہہ اپنیاں غزلاں کر کے جانے جاندے ہن۔ سال 1992 وچّ ایہناں نوں پدم بھوشن نال نوازیا گیا۔
طلعت محمود  (پیدائش: 24 فروری 1924ء - وفات: 9 مئی، 1998ء)، ہندی فلماں دے لیجنڈ گلوکار، بطور اداکار راج لکشمی، تسيں تے وچ ، آرام، دلِ نادان، ڈاک بابو، وارث، رفتار، دیوالی د‏‏ی رات، اک پنڈ د‏‏ی کہانی، لالہ رخ، سونے د‏‏ی چڑیا تے مالک نامی فلماں وچ اداکاری دے جوہر وی دکھائے۔ بطور گلوکار دیوداس، بوٹ پالش، حقیقت، ٹیکسی ڈرائیور، بابُل، سزا، ترانہ، نادان، مدہوش، سنگدل، داغ، انوکھی، فٹ پاتھ، بارہ دری، سجاندا، اک پھُل چار کانٹے، پریم پتر ورگی فلماں دے لئی گیت گائے۔ انہاں دے یادگار گیتاں وچ ’جاواں تاں جاواں کتھے ‘، ’جلدے نيں جس دے لئی ‘، ’ اے غمِ دل کيتا کراں ‘، ’فیر اوہی شام اوہی غم‘، ’پیار اُتے بس تاں نئيں ‘، ’میرا پیار مینو‏ں لُٹیا دو ‘، ’ شامِ غم د‏‏ی قسم ‘، ’حسن والےآں کو‘، ’یہ ہويا ایہ رات ایہ چاندنی ‘، ’تصویر بناندا ہاں تصویر نئيں بنتی‘، ’تصویر تیری دل میرا بہلا نہ سک‏‏ے گی‘، ’میری یاد وچ تسيں نہ آنسو بہانا‘، ’رات نے کیہ کيت‏‏ا خواب دکھائے‘، ’اے میرے دل کدرے تے چل‘، ’سینے وچ سلگدے نيں ارمان، ‘، ’اِنّا نہ میرے تو‏ں تاں پیار بڑھا‘، ’راہی متوالے ‘، ’زندگی دینے والے سُن‘، ’دیکھ لی تیری خدائی‘، ’ہم درد دے ماراں کا‘، ’اندھے جتھے دے اندھے راستے ‘، ’کوئی نئيں میرا اس دنیا وچ ‘، ’ملدے ہی اکھاں دل ہويا دیوانہ کسی کا‘، ’دلِ ناداں تینو‏ں ہويا کيتا اے ‘، ’بےچین نظر بے تاب جگر‘، ’آئی جھمدی بہار‘، ’ہوکے مجبور مینو‏ں اس نے بھلایا ہوگا‘، وغیرہ شامل نيں۔
مڈھلا جیون
طلعت محمود دا جنم 24 فروری 1924 نوں لکھنؤ وچّ ہویا سی۔ اوہ اپنی ماں اتے گائک پیؤ دی چھیویں اولاد سی۔ اس دے پیؤ اپنی آواز نوں اﷲ دا دتا گلا کہہ کے اﷲ نوں ہی سمرپت کرن دی خواہش رکھدے سن اتے صرف نعتاں کہلائے جان والے اسلامی مذہبی گیت گاؤندے سن۔ بچپن وچّ طلعت نے اپنے پیؤ دی نقل کرن دی کوشش کیتی جسنوں گھر وچّ زیادہ سپورٹ نہیں ملی۔ اس دی اک بھوآ اس نوں سندی اتے حوصلہ دندی ہندی سی۔  اس نے ہی اپنی ضد نال نوجوان طلعت نوں سنگیت دی سکھیا لئی مارش کالج وچّ داخل وی کروا دتا۔  سولاں سال دی عمر وچّ طلعت نوں کمل داسگپتا دا گیت سب دن ایک سامان نہیں گانے دا موقع ملیا۔ ایہہ گیت نشر ہون  دے بعد لکھنؤ وچّ بہت حرمن پیارا ہویا۔ لگپگ اک سال دے اندر، پرسدھ سنگیت رکارڈنگ کمپنی ایچ ایمم وی دی ٹیم کلکتہ توں لکھنؤ آئی اتے پہلاں اسدے  دو گانے ریکارڈ کیتے گئے۔ اوہناں دے چلن دے بعد طلعت دے چار ہور گانے ریکارڈ کیتے گئے جس وچّ غزل تصویر تیری دل میرا بہلا ن سکیگی وی شامل سی۔ ایہہ غزل بہت پسند کیتی گئی اتے بعد وچّ اک فلم وچّ شامل وی کیتی گئی۔
طلعت محمود دا جنم لکھنؤ، اترپردیش وچ منظور محمود دے ہاں ہويا۔ طلعت نے چھوٹی سی عمر وچ اپنی موسیقی د‏‏ی صلاحیتاں دکھانا شروع کر دیؤ تے اوہ ساری رات جاگ کر ہندوستان دے ممتاز کلاسیکی موسیقاراں نو‏‏ں سندا سی۔
مسلم خاندان نال تعلق ہونے د‏‏ی وجہ تو‏ں اس د‏ی گلوکاری نو‏‏ں پزیرائی نئيں ملی بلکہ معیوب اسنو‏ں سمجھیا گیا۔ ایداں دے وچ طلعت نو‏‏ں فلماں وچ کم کرنے یا گھر بیٹھنے وچو‏ں کسی اک دا انتخاب کرنا سی۔ باوجود والدین د‏‏ی شدید مخالف دے اس نے موسیقی نو‏‏ں چُنا لیکن اس دے انڈسٹری وچ شہرت پانے دے کچھ سالاں بعد طلعت دے خاندان نے اسنو‏ں قبول ک‏ر ليا۔
خاندان
طلعت نے کلکتہ د‏‏ی اک بنگالی مسیحی لڑکی ”لتیکا مُولک“ نال شادی کيتی، جو فلماں وچ کم وی کردی سی تے طلعت د‏‏ی پرستار سی۔ 20 فروری 1951ء نو‏‏ں لتیکا نے ناں تبدیل ک‏ر ک‏ے نسرین ک‏ر ليا۔ طلعت دے دو بچے خالد (پیدائش 1953ء) تے سبینہ (پیدائش 1959ء) سن ۔
وفات
طلعت محمود نے 9 مئی 1998ء نو‏‏ں ممبئی وچ وفات پائی۔
حوالے
گٹھ:1924 دے جم گٹھ:1998 دیاں موتاں گٹھ:ویہويں صدی دے بھارتی مرد اداکار گٹھ:ویہويں صدی دے مرد گلوکار گٹھ:ویہويں صدی دے ہندوستانی گلوکار گٹھ:بھارتی مرد فلمی اداکار گٹھ:بھارتی مرد فلمی گلوکار گٹھ:بھارتی مسلم شخصیتاں گٹھ:علوم و فنون وچ پدما بھوشن اعزاز وصول کردہ شخصیتاں گٹھ:لکھنؤ دے مرد اداکار گٹھ:کامنز گٹھ جس دا ربط ویکی ڈیٹا اُتے اے گٹھ:لکھنؤ دے گلوکار
گٹھ:بھارتی لوک گٹھ:سنگیتکار گٹھ:بھارتی فلمی جگت گٹھ:بھارتی مسلمان
صوبہ چونبوری
تھائی لینڈ تھلویں چڑھدے ایشیاء دا اک دیس اے ، ایہہ ہند چینی علاقے چ شامل سمجھیا جاندا اے ۔
تھائی لینڈ 76 صوبےآں چ ونڈیا ہویا اے ، جنہاں نوں تھائی بولی چ چنگواٹ آکھیا جاندا اے ۔ ایہہ صوبے جغرافیائی طور اتے 6 علاقےآں (ریحن) چ تقسیم کیتے گئے نیں ۔ راجگڑھ بنکاک صوبہ نئیں پر اک خاص انتظامی علاقہ اے ، پر جدوں اس دا انتظام دوجے 76 صوبےآں دے برابر کیتا گیا ، اسنوں 77واں صوبہ سمجھیا جان لگا ۔
صوبہ چونبوری تھائی لینڈ دے 76 صوبےآں چوں اک صوبہ اے ، اسدا راجگڑھ چونبوری شہر اے ۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:تھائی لینڈ گٹھ:تھائی لینڈ دے صوبے گٹھ:صوبے ریاستاں گٹھ:جغرافیہ گٹھ:ہند چینی
عبدالکریم سروش
عبد الکریم سروش دا اصل ناں حسین حاج فرج دباغ اے۔ تاہم اوہ اپنے قلمی ناں توں معروف نیں۔ اوہ 1945ء وچ تہران وچ پیدا ہوئے۔ ہائی اسکول تک تعلیم حاصل کرنے دے بعد فارمیسی دے طالب علم بن گئے۔ بعد ازاں اوہ لندن چلے گئے تاکہ مزید تعلیم حاصل کر سکن تے جدید دنیا توں آشنا ہو سکن لندن گریجویٹ اسکول توں انہاں نے کیمسٹری دی تعلیم حاصل کیتی تے فیر چیلسیا یونیورسٹی دے شعبہ تریخ تے فلسفہ سائنس وچ داخلہ لے لیا۔ اگلے ساڈھے پنج برس انہاں نے اسے درس گاہ وچ گزارے۔ انہاں برساں وچ انہاں دے دیس ایران وچ شاہ تے عوام دے درمیان تصادم سنگین توں سنگین تر ہو رہیا سی۔ ایران توں لوگ بھج کے امریکا، برطانیہ سمیت کئی یورپی ملکاں دا رخ کرن  لگے ۔
انقلاب دے بعد
انقلاب برپا ہویا تاں سروش واپس وطن پرتے تے انہاں نے اپنی پہلی کتاب ’’علم تے قدرو قمیت‘‘ شائع کیتی۔ اس دے بعد اوہ تہران وچ ٹیچر ٹریننگ کالج وچ اسلامک کلچر گروپ دے ڈائریکٹر تعینات ہو گئے۔ اس دوران تہران ہی وچ فلسفہ تے تریخ دے تعلیمی ادارے وی قائم کیتے۔
اگلے سال ملک بھر دیاں یونیورسٹیاں بند ہو گئیاں تے ایران دی انقلابی قیادت نے ثقافتی انقلاب دا اک ادارہ قائم کیتا۔ اس دی ست رکنی باڈی پروفیسر سروش وی شامل سن۔ سب ارکان دی تعیناتی براہ راست امام آیت اللہ خمینی نے کیتی سی۔ اس ادارے دے مقاصد وچ نیا نصاب تشکیل دینا سی۔ 1983 وچ انہاں دے ٹیچر ٹریننگ کالج دی انتظامیہ توں اختلافات ہو گئے انہاں نے اپنا تبادلہ اسٹی ٹیوٹ فار کلچرل ریسرچ وچ کروا لیا۔ اوہ ہن وی اسے ادارے دے نال بطور ریسرچ ممبر دے وابستہ نیں۔
علمی سرگرمیاں
90ء دی دہائی وچ انہاں نے ملکی سیاست اُتے تنقید شروع کر دتی۔ انہاں دی زیر ادارت شائع ہونے والے جریدے ’’کیان‘‘ وچ انہاں دے تنقیدی مضامین شائع ہوئے۔ 1998 وچ ایران دے سپریم لیڈر دے براہ راست حکم دے نتیجے وچ ایہ جریدہ بند ہو گیا۔ تاہم اس وقت پروفیسر سروش دے ہزاراں تقریراں دیاں آڈیو کیسٹس پورے ایران وچ پھیل چکیاں سن۔ اس وچ انہاں نے مختلف سیاسی، مذہبی تے ادبی مسائل اُتے بحث کیتی سی۔ کچھ ہی عرصہ گزریا کہ پروفیسر سروش نوں ریاستی ادارےآں ولوں نہ صرف ہراساں کرنے دا سلسلہ شروع ہو گیا بلکہ انہاں نوں ملازمت توں وی سبگدوش کر دتا گیا۔ انہاں توں حفاظتی گارڈز وی واپس لے لئے گئے۔ ایران دیاں مختلف یونیورسٹیاں وچ انہاں دے لیکچرز دا سلسلہ جاری سی تاہم ہن انصار حزب اللہ نامی اک تنظیم دے کارکناں نے انہاں دے لیکچرز دی تقاریب نوں الٹنا شروع کر دتا۔ بعد وچ ہر جمعرات دے روز ہونے والے انہاں دے لیکچرز اُتے وی پابندی عائد کر دتی گئی۔ انہاں نوںں ہدایات جاری کیتیاں گئیاں کہ اوہ اپنا کوئی مضمون شائع نہ کروان۔ کئی مرتبہ ایرانی اینٹلی جنس حکام نے انہاں نوں طلب کرکے انٹرویوز دے ناں اُتے انہاں نوں طویل ترین تفتیشی عمل توں گزاریا ۔ اک عرصہ تک انہاں اُتے سفر دی پابندی رہی۔ تے انہاں دا پاسپورٹ ضبط کر لیا گیا۔ بعد وچ انہاں اُتے ایہ پابندیاں ختم کر دیاں گئیاں۔
ہارورڈ یونیورسٹی وچ آمد
2000ء توں ہن تک پروفیسر سروش ہارورڈ یونیورسٹی وچ مولانا روم دی شاعری، اسلام تے جمہوریت، مطالعہ قرآن تے اسلامی قانون دا فلسفہ پڑھا رہے نیں۔ 2002،3 وچ پرنسٹن یونیورسٹی وچ فلسفہ اسلامی ریاسیت دی تعلیم دیندے رہے نیں۔ 2003،4 وچ برلن دی اک یونیورستی نال وی وزیٹنگ سکالر دے طور اُتے منسلک رہے۔ انہاں دونے جارج ٹاؤں یونیورسٹی واشنگٹن ڈی سی دے برکلے سنٹر فار ریلیجن پیس اینڈ ورلڈ افئیرز وچ وزٹنگ سکالر دے طور اُتے کام کر رہے نیں۔
نظریات
اصلاح پسند پروفیسر سروش بنیادی طور اُتے فلسفہ سائنس، فلسفہ مذہب ،مولانا روم دے نظام فلسفہ تے مختلف فلسفیاں دے درمیان تقابل وچ گہری دلچسپی رکھدے نیں۔ مولانا روم تے ایرانی صوفیا دی شاعری اُتے انہاں دی مہارت نوں عالمی شہرت حاصل اے۔ پروفیسر سروش دی سیاسی فکر ہابس تے امریکی آئین بنانے والوں توں ملدی جلدی اے۔ اوہ شخصی آزادی تے جمہوریت دے زبردست حامی نیں۔ انہاں نے مذہبی جمہوریت دے ناں نال اک نیا طرز فکر متعارف کرایا۔ انہاں دا کہنا اے کہ سیکولر جمہوریت وی ہُندی اے تے مذہبی جمہوریت وی۔ قدیم یونان توں ہن تک جمہوریت دی مختلف اقسام دیکھنے نوں ملدیاں نیں۔ انہاں دے نظریے دے بابت ایران دے دانشوراں دے حلقےاں وچ مسلسل بحث و مباحثہ ہو رہیا اے۔ پروفیسر سروش دا کہنا اے کہ اللہ تعالٰیٰ دی خوبصورت تے شاندار مخلوقات وچوں اک آزادی فکر و عمل وی اے۔ انہاں دا کہنا اے کہ سانوں پھل دی خوبصورتی دا احترام کردے ہوئے کنڈے نوں وی برداشت کرنا چاہیدا ۔
گٹھ:1945 دے جم گٹھ:ایرانی جمہوری فعالیت پسند گٹھ:ایرانی شخصیتاں گٹھ:ایرانی فلسفی گٹھ:ایرانی مسلم گٹھ:ایرانی مصنفین گٹھ:زندہ شخصیتاں گٹھ:بیسویں صدی دے فلسفی گٹھ:سیاسی فلاسفہ گٹھ:ماہرین مولانا رومی گٹھ:محققین تشریحات گٹھ:مسلمان مصلحین گٹھ:معاشرتی فلاسفہ گٹھ:مقالے جنہاں وچ فارسی زبان دا متن اے گٹھ:ہارورڈ یونیورسٹی دا عملہ
ترک لوک
ترکی قوم (Turkish People) (Türkler) ترک نسل نال تعلق رکھدے نيں جو شمالی، مشرقی، وسطی تے مغربی ایشیا اس دے علاوہ شمال مغربی چین تے مشرقی یورپ دے کچھ حصےآں آباد نيں۔ اوہ ترک زباناں نال تعلق رکھنے والی زباناں بولدے نيں۔
ترک یا ترک لوک زیادہ تر ترکی دے واسیاں نوں کیا جاندا اے۔ مصطفی کمال اتاترک دے نیڑے ترکی دے اندر کو وی جنا اودا کوئی وی مت یا نسل ہوسکدی اے، اوہ ترک بولی بولدا اے تے ترک رہتل چ وڈا ہویا اے تے ترک سوچ رکھدا اے، اوہ ترک اے۔ اج کل ترک ترکی دے رہن والیاں نوں تے ترک بولی بولن والے سلطنت عثمانیہ دے پرانے صوبیاں دے واسیاں تے اوناں ساریاں لوکاں نوں جیڑے ترکی چھڈ کے جرمنی تے یورپ تے دنیا دے دوجے دیساں چ وس گۓ نیں ترک اخواندے نیں۔
ناں
ناں ترک تریخ چ پہلی واری اودوں آیا چدوں ترکاں الطائی پعاڑاں دے دوالے پہلی ترک سلطنت گوکترک دی نیو رکھی۔
سلجوق ویلہ
سلجوق ترکاں دا اک قبیلہ سی جیڑا وشکارلے ایشیا چوں 1037 نوں ایران چ آیا تے ایتھے ترک سلطنت دی نیو رکھی۔ 1055 چ ایناں نے بغداد تے مل مار لیا تے اگے ود دیاں ہویاں اناطولیہ وچ آگۓ تے قونیہ نوں اپنا گڈھ بنا لیا۔ ایناں ترکاں نے ای اگے چل کے سلطنت عثمانیہ دی نیو رکھی جیڑی 1922 تک چلی تے فیر اج دے ترکی دی مورت ن گئی۔
حوالے
گٹھ:ایشیا دے نسلی گروہات گٹھ:ترک اقوام گٹھ:ترکی دے نسلی گروہ گٹھ:چین دے نسلی گروہ گٹھ:قبرص دے نسلی گروہ گٹھ:مشرق وسطی دے نسلی گروہ گٹھ:نسلی ترک شخصیتاں گٹھ:وسط ایشیائی اقوام گٹھ:یورپ دے نسلی گروہ گٹھ:یوریشیائی خانہ بدوش گٹھ:ترک شخصیتاں
گٹھ:ترکی گٹھ:ترکیہ
نیفتیکامسک
باہرلے جوڑ
گٹھ:روس دے شہر گٹھ:روس دے شہر تے قصبے گٹھ:یورپی شہر گٹھ:یورپ دے شہر گٹھ:یورپ دے شہراں دی لسٹ گٹھ:یورپ دے شہر تے قصبے گٹھ:یورپ دے آباد تھاں گٹھ:روس دے آباد تھاں
گٹھ:شہر گٹھ:دنیا دے آباد تھاں