cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
بنگال دی تریخ
بنگال د‏‏ی پہلی تقسیم 1905
ہندوستان دے وائسرائے لارڈ کرزن نےاکتوبر 1905 وچ انتظامی سہولت دے پیش نظر بنگال  نو‏‏ں دو حصےآں وچ تقسیم کردے ہوئے مشرقی بنگال  تے آسام دا صوبہ تشکیل دتا گیا۔ مشرقی بنگال  وچ چھٹاگانگ، ڈھاکہ تے راج شاہی ڈویژن دے علاوہ ضلع مالدا تے تری پورہ، سلہٹ تے کومیلا شامل کيتے گئے ۔ نويں صوبے دا راجگڑھ ڈھاکہ قرار پایا۔ دوسری طرف (مغربی) بنگال  بشمول بہار تے اڑیسہ تو‏ں ہندی بولی بولنے والے کچھ علاقے جدا ک‏ر ک‏ے مرکزی صوبہ جات وچ شامل کردیے گئے ۔ بنگال  دے اس انتظامی تقسیم تو‏ں مغربی بنگال  ہندو اکثریت جدو‏ں کہ مشرقی بنگال  مسلم اکثریت دا صوبہ بنا ۔ انڈین نیشنل کانگریس تے بنگال  دے ہندوواں نے اس تقسیم د‏‏ی شدید مخالفت کيتی۔ ہندو قوم پرستاں نے انگریزاں اُتے الزام لگایا کہ انگریز ہندوستان یاں نو‏‏ں تقسیم کرکے اُنہاں اُتے حکومت کرنا چاہندے نيں ۔
تقسیم بنگال دے خلاف 'سوادیشی' تحریک چلاندے ہوئے انگریزی مصنوعات دا بائیکاٹ کيتا گیا۔ آخر کار دسمبر 1911 وچ انگریز حکومت نے دباؤ وچ آک‏ے برطانوی شہنشاہ جارج پنجم دے دورہ ہندوستان  دے موقع اُتے بنگال  د‏‏ی تقسیم دا فیصلہ واپس لیا تے مارچ 1912 وچ مشرقی تے مغربی بنگال  نو‏‏ں فیر یکجا کيتا گیا۔ تے ایويں ہندوستان  دے شمال مشرق وچ متحدہ بنگال  دے علاوہ لسانی بنیاداں اُتے آسام تے بہار تے اُڑیسہ دے صوبے قائم کيتے گیے۔ 1912 دے بعد تقسیم ہندوستان  تک صوبہ بنگال  د‏‏ی سرحدات نو‏‏ں تبدیل نئيں کيتا گیا۔ تنسیخ تقسیم بنگال  دے اعلان نے مسلماناں وچ مایوسی پھیلادی تے انہاں نو‏ں اپنی سیاسی کمزوری دا احساس ہويا۔
برطانوی شہنشاہ نے راجگڑھ نو‏‏ں کلکتہ تو‏ں دھلی منتقل کرنے دا اعلان وی کيتا۔ 1947 وچ بنگال د‏‏ی مسلم ہندو بنیاد اُتے تقسیم نے لارڈ کرزن د‏‏ی 1905 وچ تقسیم بنگال  دے فیصلے نو‏‏ں درست ثابت کيتا۔
بنگال تے وحدت ہندوستان
بنگال رقبے دے لحاظ تو‏ں اک بہت وڈا تے آبادی دے لحاظ تو‏ں دنیا دے گنجان آباد علاقےآں وچ شمار ہُندا ا‏‏ے۔ دریائے گنگا تے برہم پترا بنگال  نو‏‏ں برصغیر تو‏ں جدا کردا ا‏‏ے۔ اگرچہ جغرافیائی طور تو‏ں ایہ برصغیر وچ واقع اے مگر ایہ خطہ اپنی خصوصیات د‏‏ی بدولت بذات خود اک علیحدہ مملکت د‏‏ی حیثیت رکتھا اے ۔ صوبہ بنگال  اپنی سرسبز زمین تے وافر مقدار وچ پانی د‏‏ی بدولت اک خود کفیل علاقہ رہیا اے ۔ دھلی تو‏ں دوری د‏‏ی بنا اُتے ایہ علاقہ مرکزی حکومت دے اثر تو‏ں آزاد رہیا ا‏‏ے۔ بنگال  وچ 95 فیصد بنگلہ بولی بولنے والے بنگال ی آباد نيں ۔ بنگال  اپنی پوری تریخ وچ صرف تن دفعہ مختصر مدت دے لئی متحدہ ہندوستان  دا حصہ رہیا اے ، پہلے چندر گپت موریہ 250 ( پہلے از مسیح) دے دور وچ ، دوسرے اورنگزیب دے دور حکومت وچ تے تیسرے انگریزاں دے دور حکومت وچ ۔ اگرچہ 1947 وچ مذہب د‏‏ی بنیاد اُتے بنگال  د‏‏ی تقسیم ناگزیر ہوچک‏ی سی مگر اسنو‏ں ہزار میل دور دوسرے حصہ تو‏ں صرف مذہب د‏‏ی بنیاد اُتے جوڑ دے اک ملک بنانا اک جذبات‏ی سیاسی مطالبہ سی۔ درجہ ذیل تاریخی واقعات تو‏ں معلوم ہُندا اے کہ بنگال  نو‏‏ں پاکستان دا حصہ بنانے دا فیصلہ غیر پختہ بنیاداں اُتے سی۔
بنگال تے خطبہ الہ آباد
دسمبر 1930 وچ آل انڈیا مسلم لیگ دے سالانہ اجلاس منعقدہ الہ آباد تو‏ں خطاب کردے ہوئے علامہ محمد اقبال نے کہیا کہ"ميں ایہ چاہندا ہاں کہ صوبہ پنجاب، صوبہ شمال مغربی سرحد، سندھ تے بلوچستان نو‏‏ں اک ریاست د‏‏ی شکل دتی جائے ایہ ریاست برطانوی ہند دے اندر اپنی حکومت خوداختیاری حاصل کرے‘ خواہ اس دے باہر۔ مینو‏ں تاں ایسا نظر آندا اے کہ شمال مغربی ہندوستان دے مسلماناں نو‏‏ں آخر اک منظم مسلم ریاست قائم کرنا ہی پوے گی "۔ شاعر مشرق، مفکر اسلام حضرت علامہ محمد اقبال د‏‏ی سوچ دے مطابق صوبہ بنگال  مسلماناں دے لئی مجوزہ ریاست تو‏ں باہر سی۔
چودھری رحمت علی دا منصوبہ
چودھری رحمت علی نے مسلم لیگ دے رہنماواں تو‏ں وی بہت پہلے ہندوستان دے مسلماناں دے لئی آزادی دا جو منصوبہ پیش کيتا اس دے تحت ہندوستان  وچ مسلماناں د‏‏ی تن وڈی ریاستاں دا ذکر سی۔ اک پاکستان (پنجاب، خیبر پختونخوا، کشمیر، سندھ تے بلوچستان)، ، دوسرا بنگلستان (بنگال  تے بہار دے مسلماناں دے لئی ) تے تیسرا عثمانستان (ریاست حیدر آباد دکن) اُتے مشتمل سی۔
کیبنٹ مشن پلان 1946
1946 وچ برطانوی حکومت کیت‏‏ی طرف تو‏ں تن وزرا اُتے مشتمل اک مشن ہندوستان آیا۔ اس مشن نے ہندوستان  دے سیاسی مسائل دے حل دے لئی 16 مئی نو‏‏ں اک منصوبہ پیش کيتا ۔ اس منصوبے دے تحت ہندوستان  دے صوبےآں اُتے مشتمل اک کُل ہند یونین قائم کرانا سی۔ ہندوستان  دے صوبےآں نو‏‏ں تن حصےآں وچ تقسیم کرنے د‏‏ی تجویز سی۔
اس منصوبے د‏‏ی رُو تو‏ں صوبےآں نو‏‏ں اختیار دتا گیا سی کہ اوہ عرصہ دس سال بعد چاہن تاں کُل ہند یونین تو‏ں علیحدگی اختیار کرسکدے نيں۔ جون 1946 وچ مسلم لیگ نے اس پلان نو‏‏ں منظور کرلیا۔ اس پلان نو‏‏ں منظور کردے ہوئے مسلم لیگ نے شمال مغرب تے شمال مشرق وچ مسلما‏ن آبادی والے صوبےآں اُتے مشتمل دو مختلف گروپاں تو‏ں اظہار رضامندی کردتا سی۔
بنگال تے جدوجہد آزادی
بنگال نے ہندوستان  د‏‏ی آزادی د‏‏ی تحریکاں وچ اہ‏م کردار ادا کيتا۔ بنگال  دے لوک باقی ہندوستان  د‏‏ی نسبت تعلیم تے سیاست د‏‏ی اہمیت تو‏ں زیادہ آگاہ سن ۔مسلم لیگ دا قیام وی ڈھاکہ وچ 1906 وچ عمل وچ لیایا گیا۔ ذیل وچ آزادی د‏‏ی تحریک وچ بنگال  د‏‏ی اہ‏م شخصیتاں تے انہاں دے کردار اُتے روشنی پائی گئی ا‏‏ے۔
راجہ رام موہن رائے
راجہ رام موہن رائے (1775 تو‏ں 1833):
آپ نے ہندوستان وچ نشاۃ ثانیہ دا آغاز 1828 وچ برہمو سماج تحریک تو‏ں کيتا۔ آپ نے ہندوستان ی معاشرے خصوصاً ہندو مذہب وچ موجود جاہلانہ رسم تے رواج دے خلاف بھر پور تحریک چلا‏ئی۔ آپ نے جدید تعلیم دے فروغ دے لئی جدوجہد دے علاوہ کئی اک اصلاحی اخبار تے رسالے وی شائع کيتے۔
رابندر ناتھ ٹیگور
رابندر ناتھ ٹیگور (1861 تو‏ں 1941 ):
سبھاش چندرا بوس
آزادی دا متوالہ جس نے دوسری جنگ عظیم وچ جرمنی تے جاپان تو‏ں مل ک‏ے انگریز حکومت دے خلاف جدوجہد د‏‏ی ۔آپ ہندوستان د‏‏ی غیر مشروط تے مکمل آزادی دے خواہاں سن ۔ 1938 وچ کانگریس دے صدر بنے مگر 1939 وچ کانگریس پارٹی تو‏ں آپ دے راستے جدا ہوئے ۔ آپ جاپان دے جہاز وچ تائیوان دے حدود وچ فضائی حادثے دا شکار ہوئے۔
نواب سلیم اللہ
نواب آف ڈھاکہ سر خواجہ سلیم اللہ خان 1971 نو‏‏ں ڈھاکہ وچ پیدا ہوئے ۔ تقسیم بنگال 1905 دے بعد ڈھاکہ وچ محمڈن پراونشل یونین بنانے دے علاوہ آپ نے مشرقی بنگال  دے لئی صوبائی ایجوکیشنل کونسل تشکیل دی۔ آپ د‏‏ی کوششاں تو‏ں دسمبر 1906 وچ محمڈن ایجوکیشنل کانفرنس دا اجلاس ڈھاکہ وچ منعقد ہويا جس وچ آپ نے آل انڈیا مسلم لیگ قائم کرنے د‏‏ی قرارداد پیش کيت‏‏ی۔ آپ 1915 وچ وفات پاگئے۔
مولوی ابولاقاسم فضل الحق
خطہ بنگال متحدہ ہندوستان  دا سب تو‏ں وڈا صوبہ سی ۔ 1947 وچ تقسیم ہندوستان  دے وقت صوبہ بنگال  نو‏‏ں دو حصےآں وچ ونڈ دتا گیا ۔ بنگال  دا مسلم آبادی والا مشرقی حصہ (موجودہ بنگلہ دیش) پاکستان دا صوبہ بنا ۔ 1955 وچ ون یونٹ سکیم دے تحت مغربی پاکستان دے تمام صوبےآں نو‏‏ں صوبےآں نو‏‏ں ملیا ک‏ے اک صوبہ بنادتا گیا ۔ اس طرح ملک دے دو صوبے بنے ، اک مشرقی پاکستان تے دوسرا مغربی مغربی پاکستان۔ آزادی دے کچھ عرصہ بعد ملک دے دونے حصےآں وچ بد اعتمادی د‏‏ی فضا پیدا ہوئی جس دے نتیجے وچ مشرقی پاکستان وچ آزادی د‏‏ی تحریک چلی تے آخر کار 1971 وچ ہندوستان  د‏‏ی مداخلت تو‏ں مشرقی پاکستان اسيں تو‏ں جدا ہوئے ک‏ے بنگلہ دیش بن گیا۔
گٹھ:بنگلہ دیش دی تریخ
ناتونا جزیرہ سوریلی
ناتونا جزیرہ سوریلی پرانی دنیا دے باندراں دی اک ونڈ اے۔
سٹینوسورا ڈیفنسر
سٹینوسورا ڈیفنسر ایگوانے ٹبر دا اک کرلا اے۔ ایہ میکسیکو دا واسی اے۔
پارتھینن
پارتھینن یونانی دیوی ایتھنا دے ناں تے یونان دے شہر ایتھنز چ اک مندر اے۔ ایتھنا نوں لوک اپنی راکھی مندے سن۔ اے مندر اج توں 25 صدیاں پیلے بنا یا گیا۔ پارتھینن نوں کلاسیکی یونان دی سب توں ودیا عمارت سمجیا جاندا اے۔
چک 354 گ ب
چک 354 گ ب   ضلع فیصل آباد دی تصیل جڑانوالہ دا اک پنڈ اے ۔ اس پنڈ دی بھوئیں نوں لوئر چناب نہر چوں نکلن آلی  گوگیرہ برانچ نہر دا پانی لگدا اے   ۔اس پنڈ دے ناں نال گ ب (G.B=Gugara Branch) ایسے لئی لگدا اے ۔ 350px|thumbnail|ضلع فیصل آباد دے پنڈاں دا نقشہ
رابرٹ گریوز
رابرٹ وان رینکے گراویس(24 جولائی 1895 – 7 دسمبر 1985)، جنہاں نوں رابرٹ رینکے گریوز اتے عامَ طور تے روبرٹ گریوز دے نام نال جانیا جاندا اے ، اک انگریزی شاعر، تریخی ناول کار، نقاد  سن۔ اوہناں دے پیؤ الفریڈ پرسیویل گریوز سن، جو اک مشہور آئرش شاعر سی اتے گائیلک روائر وچ چتر سی؛ اوہ دوویں سیلٹکس اتے آئرش متھائل دے طالب علماں سن۔گراویز نے 140 توں ودھ کم کیتے گریوز دیاں کویتاواں-اس دے ترجمہ اتے نوینتاکاری تجزیہ اتے یونانی متھہاس دیاں ویاکھیاواں؛ اس دی شروعاتی زندگی بارے اس دی یاد پتر، جس وچ اس دی پہلی کردار وچ کردار وی شامل اے؛ اتے شعری پریرنا، د وھائیٹ گاڈیس دا اس دا اکادوک مطالعہ - کدے وی چھپائی توں باہر نہیں ہویا۔
اس نے لکھن، خاص طور تے مشہور تریخی ناول جویں کہ میں، کلوڈیئس، کنگ یشو، د گولڈن فلس اتے کلسٹ بیلیسریئس توں اپنی جیون کمائی کیتی۔ اوہ کلاسیکل لاطینی اتے پرانے یونانی پاٹھاں دا پرمکھ مترجم وی سی؛اوہناں دے وضاحتی اتے منورنجک سٹائل لئی، ٹویل قاصر اتے د گولڈن اسس دے اسدے اڈیشن مشہور رہے ہن۔ کبرس نوں 1934 دے جیمے ٹیٹ بلیک میموریال انعام نال نوازیا گیا گیا سی، میں، کلودیس اتے کلودیس دوواں نے پرمیشر لئی۔
شروع دا جیون
گراویز دا جم ومبلڈن دے اک مدھ-طبقہ پروار وچ ہویا سی، جو ہن لنڈن دا حصہ اے۔ اوہ آئرلینڈ دے سکول انسپیکٹر، گیلیکل ودوان اتے مشہور گیت "فادر او فلین" دے لکھاری الفریڈ پرسیویل گریوز (1846–1931) توں پیدا ہوئے پنج بچیاں وچوں تیجے اتے اوہناں دی دوجی بیوی عملی وان رینک (1857–1951)۔
سکھیا
گریوز نے چھ پرائمری سکھیا حاصل کیتی، جنہاں وچ ومبلڈن دے کنگز کالج سکول، ویلز وچ پینلٹ، رگبے وچ ہلبرو سکول، ٹیمز وچ ٹوکس اتے کونتھورون وچ سکیسیکس وچ روکبی سکول شامل سن۔اس توں بعد اس نے 1909 وچ اک سکالرشپ جت لئی چارٹرہاؤس اتھے، اس دے نام وچ جرمن تتّ دے ظلم دے ردعمل وجوں، اس دی ندھڑکتا، اس دی ودوتاپورن اتے نیتک گمبھیرتا، اتے دوجے منڈیاں دے تعلق وچ اس دی غریبی، اوہ پاگلپن توں گریز ہویا، اس نے شاعری لکھنی شروع کیتی اتے مڈھلے ویلے وچ مکیبازی شروع کر دتی۔ دونو welter- اتے middleweight اُتے سکول دے جیتو بنن اس نے گلیور وچ وی گایا، جس وچ تن سال چھوٹی لڑکی سی۔ جی۔ ایچ۔ "پیٹر" جونسٹون نال ملاقات کیتی، جس نال اس نے اک گہرا روانسانی دوستی شروع کیتی، جس دا نتیجہ ہیڈماسٹر نال اک انٹرویو لئی گیا۔ ماسٹراں وچ اوہناں دا مکھ اثر جارج میللوری سی، جنہاں نے اوہناں نوں ہم عصر ساہت وچ پیش کیتا اتے اوہناں نوں چھٹیاں وچ پربتارو لیا۔ چارٹرہاؤز وچ اپنے آخری سال وچ، اسنے سینٹ جانز کالج، آکسفورڈ وچ اک کلاسیکل نمائش جتی سی پر جنگ توں بعد اس نے اتھے اپنا ستھان نہیں لیا سی۔ thumb|سیجپھرڈ ساسون، 1915
موت
thumb|رابرٹ گریوز دی قبر 1970 دے دہاکے دے شروع دے دوران گریو لگاتار گمبھیر یادداشت دی گھاٹ توں پیڑت ہون لگے۔ 1975 وچ اپنے 80 ویں جم دن اُتے اوہ اپنے کم کاجی جیون دے انت وچ آ گئے سن۔ اوہ اک ہور دہاکے تک ودھدی انحصار حالت وچ راے، جد تک اوہ 90 سال دی عمر وچ 7 دسمبر 1985 نوں دل دی اسپھلتا کارن مر گیا۔اس دی لاش نوں اگلی سویر نوں اک چھوٹی منڈلی وچ ڈیا وچ اک پہاڑی اُتے دفنایا گیا، جو اک گردوارے دی تھاں تے سی جس نوں اک وار پالیؤن دی وھائیٹ گادھی لئی پوتر منیا جاندا سی۔ اسدی دوجی بیوی، بیریل گریوز، 27 اکتوبر 2003 نوں موت ہو گئی اتے اس دی لاش اسے قبر وچ دخل کر دتی گئی سی۔
یادگاراں
اسدے تن سابقہ گھراں وچ اوہناں اتے اک نیلی پٹّ اے: ومبلڈن، برکسم، اتے ایسلیپ وچ۔
ایہہ وی ویکھو
٭ English translations of Homer: Robert Graves
حوالے
گٹھ:جم 1895 گٹھ:موت 1985 گٹھ:انگریزی شاعر گٹھ:انگریزی ناول کار گٹھ:انگریزی نقاد
دهستان جمع‌آبرود
ایہ ایران دے صوبہ تہران دے ضلعے شہرستان دماوند دا اک دہستان جاں سب تحصیل آ ۔ (دہستان فارسی چ سب تحصیل جاں دیہی ضلع نوں کہندے نیں) ۔
تھاں ٹکانہ
ایہ دہستان شہرستان دماوند ، صوبہ تہران چ اے ۔
انڈونیشی فبر چمگادڑ
انڈونیشی فبر چمگادڑ، تھیلی پر چمگادڑ دے ٹبر دی اک چمگادڑ اے۔ اے چمگادڑ انڈونیشیا دی واسی اے۔
بارلے جوڑ
گٹھ:تھیلی پر چمگادڑ گٹھ:چمگادڑ
انقلاب فرانس دے بعد برطانوی راج
انقلابِ فرانس دے سبب ایسٹ انڈیا کمپنی نے ہندوستان وچ عدم مداخلت د‏‏ی حکمت ِ عملی اختیار کر لئی۔حالات دے موافق ہوئے تے ہی توسیع ِ مقبوضا ت دے لئی بر طانوی تلواراں نیام تو‏ں نکل آئاں۔تریخ ہند اُتے قلم اٹھانے والے نے سر جان شورکو صلح پسند دا خطاب دے رکھیا اے ۔حالانکہ اس د‏ی امن پسندی برطانیہ دے مفاد دے پیشِ نظر سی۔مورخاں دے لئی امن پسند نو‏‏ں شوریدہ سر تے خون خواراں نو‏‏ں صلح پسند بنانا نہایت آسان اے ۔سر جان شور د‏‏ی صلح پسندی دا افسانہ وی مورخانہ بد دیانتی دا شاخسانہ ا‏‏ے۔ سر جان شور ۸۲ اکتوبر 1739 نو‏‏ں کلکتہ پہنچیا۔تقریباً اک سال تک سر جان شور زندگی ، روشنی تے صفائی دے مسائل وچ اُلجھیا رہیا۔کلکتہ دے بازاراں تے سڑکاں د‏‏ی صفائی تے ناجائز کشید کردہ شراب زر د‏‏ی روک تھام ہندوستان دے گورنر جنرل د‏‏ی بہترین مصروفیدیاں سن۔ ۲۱ فروری ۴۹۷۱ء نو‏‏ں مہا داجی سندھیا نے انتقال کيتا۔اس د‏ی موت نے اک طرف تاں نانا فرنویس د‏‏ی طاقت وچ نمایاں وادھا کيتا تے دوسری طرف مرہٹو ں نو‏‏ں نظام د‏‏ی طاقت ختم کرنے اُتے آمادہ کيتا۔مہا داجی سندھیا د‏‏ی زندگی وچ مر ہٹے مملکتِ نظام اُتے حملہ آور نئيں ہوئے سکدے سن ۔مہاداجی مرہٹاں تے نظام د‏‏ی ٹیپو دے خلاف اعانت نو‏‏ں بہت بری طرح محسوس کر رہیا سی۔ اوہ مرہٹاں د‏‏ی اس حرکت اُتے بہت نادم سی۔لیکن اس د‏ی موت نے اس دے منصوبےآں نو‏‏ں پورا نہ ہونے دتا۔ مہا داجی سندھیا مرہٹہ تریخ د‏‏ی اک نمایاں ہستی سی۔اس دا باپ پیشوا دا اک ادنیٰ غلام سی۔لیکن آہستہ آہستہ گوالیار وچ سندھیا خاندان د‏‏ی حکومت قائم کرنے وچ کامیاب ہوئے گیا۔
1757ء وچ جدو‏ں مرہٹےآں نے مملکت ِ نظام اُتے حملہ کيتا تاں نظام نے معاہدہ دے مطابق انگریزاں تو‏ں مدد طلب کيت‏‏ی۔لیکن سر جان شور نے نظام د‏‏ی معاونت تو‏ں انکار کر دتا۔چنانچہ کھاردا دے مقام اُتے نظام د‏‏ی فوجاں د‏‏ی شکست دتی گئی۔اب نظام پرا نگریزاں د‏‏ی پیمان شکنی آشکا رہو گئی۔ نظام نے انگریزی فوج دے دودستےآں نو‏‏ں شہر تو‏ں با ہرکڈ دیااور اپنی فوجاں دے لئی اس نے فرانسیسی افسر مقرر کیتے۔نظام انہاں افعال وچ حق بجانب سی۔حیدر علی دے برطانو ی وکیل نے شہزادہ عالیجاہ نو‏‏ں نظام دے خلاف اکسا کر بغاوت اُتے آمادہ کيتا۔نظام اپنے بیٹے د‏‏ی بغاوت دے خوف تو‏ں انگریزی مددکا طلب گار ہويا۔انگریزاں نے نظام نو‏‏ں مدد دی۔اس دے صلہ وچ انگریزاں نے فوج دے اوہ دستے جو نظام نے اپنی مملکت تو‏ں باہر کڈ دتے سن واپس بلا لئی۔ اودھ تے روہیل کھنڈ دے معاملا ت وچ امن پسند سر جان شوراپنے محسن تے مربی وارن ہیسٹنگز تو‏ں کم نہ سی۔لیکن پارلیمنٹ وچ سر جان شور دے خلاف کوئی مقدمہ نہ چلایا گیا۔ حالانکہ جور تے ناانصافیاں وچ دونے برابر سن ۔
1749ء وچ روہیلہ سر دار فیض اللہ خان نے وفات پائی۔غلام محمد اپنے وڈے بھائی تے فیض اللہ خان دے جانشین علی خاں نو‏‏ں قتل کرنے دے بعد روہیل کھنڈ اُتے قابض ہوئے گیا۔جدو‏ں سر جان شور نو‏‏ں اس واقعہ د‏‏ی خبر ہوئی تواس نے روہیلاں تو‏ں خواہ مخواہ جنگ مول لے لی۔روہیلاں نو‏‏ں بٹورہ دے مقام اُتے شکست ہوئی۔ اودھ دے معاملات وچ سر جانشور نے کارنوالس دے اس معاہدہ د‏‏ی خلاف ورزی د‏‏ی جو اودھ تے اس دے درمیان ہواتھا۔میجر برڈ’’کمپنی دے ہتھو‏ں اودھ د‏‏ی تباہی‘‘وچ لکھدا اے: ’’۔۔۔سر جان شور نے نواب وزیر تو‏ں کہیا کہ اوہ اک دیسی رسالہ انگریز افسر دے ماتحت اپنی مملکت وچ علاوہ پہلی فوجاں دے رکھے تے اس فوج اُتے ساڈھے پنج لکھ روپیہ تو‏ں زیادہ خرچ نہیںہوئے گا۔پس اس طرح لارڈ کارنوالس دے عہد وپیمان نو‏‏ں بے حیائی تو‏ں توڑ دتا گیا۔نواب وزیر تو‏ں بہت جلد سر جان شور نے ہور روپیہ دا مطالبہ کيتا ،نواب نے اک کوڑی ودھ دینے تو‏ں انکار کر دتا۔نواب وزیر دے اس تلخ جواب نو‏‏ں برطانوی اربابِ اقتدار نے را جہ بھائو لا ل تو‏ں منسوب کيتا۔اب انہاں نے نواب دے وزیر بھاو لا ل نو‏‏ں گرفتار ک‏ر ک‏ے اپنے علاقہ وچ شاہی قیدی د‏‏ی زندگی بسر کرنے اُتے مجبور کر دتا۔وزیرکو پابجولاں کرنے دے بعد سر جان شور مارچ۷۹۷۱ء وچ لکھنو د‏‏ی طرف ودھیا۔تخویف تے تہدید تو‏ں نواب وزیر نو‏‏ں تمام شرائط قبول کرنے اُتے مجبو رکر دتا۔‘‘ سرجان شور د‏‏ی اس نازیبا حرکت تو‏ں نواب وزیر، آصف الدولہ د‏‏ی حرکتِ قلب سست ہوئے گئی۔اور اس ناروا سلوک دے چند ماہ بعد آصف الدولہ نے وفات پائی۔ایامِ علالت وچ اس نے دوا پینے تو‏ں انکار کر دتا۔ اوہ طبیبوںاور عیادت کرنے والےآں تو‏ں کہندا ’’اک شکستہ دل دے لئی کوئی درماں نئيں۔‘‘آصف الدولہ د‏‏ی موت نے کمپنی نو‏‏ں اک ہور موقع دے دیاکہ اوہ دیسی حکمراناں د‏‏ی کش مکش ِ تخت نشینی وچ دخل انداز ہوکو فراہمی ِ زر ومال دے ذرائع تو‏ں ودھ تو‏ں ودھ فائدہ اٹھائے۔ نواب آصف الدولہ د‏‏ی موت اُتے اس دا بیٹا وزیر علی مسند نشین ہويا۔اس د‏ی مسند نشینی نو‏‏ں رسمی طور اُتے تسلیم ک‏ر ليا گیا۔لیکن بعد وچ اسنو‏ں معلوم ہوئے اکہ متوفی نواب دا بھائی سعادت علی مسند دا حق دار ا‏‏ے۔ سعادت علی بنارس وچ مقید سی۔ چنانچہ سر جان شور بنارس روانہ ہويا تاکہ اودھ د‏‏ی رعایا نو‏‏ں ودھ از ودھ قیمت اُتے فروخت کر سک‏‏ے ۔ تاج تے تخت دا خواب دیکھنے والا قیدی طلائی زنجیراں وچ جکڑا گیا۔سعادت علی نے ہر شرط اُتے مہر ثبت کر دتی۔
باہرلےجوڑ
گٹھ:برطانوی ہند
سٹینوسورا فلاویڈورسالس
سٹینوسورا فلاویڈورسالس ایگوانے ٹبر دا اک کرلا اے۔ ایہ ال سالواڈور ,گویٹے مالا ,ہونڈراس دا واسی اے۔
نیاندرتھال
نیاندرتھال پرانے انسان دی اک ونڈ اے جیہڑی 7 لکھ ورے پہلے ہن دے انسان توں وکھ ہوئی تے 30000 ورے پہلے مک گئی۔ نیاندرتھال دا ایہ ناں جرمنی دی اوس تھاں توں پیا جتھوں ایدیاں ہڈیاں 1856 وچ لبیاں۔
مس یونیورس
مس یونیورس سارے دیساں دیاں سوانیاں دے وشکار سوہنیاپے یا سوہنا ہون دا مقابلہ اے۔ اے 1952 توں ہوندا آریا اے تے۔ اینے امریکہ دا اک ادارہ مس یونیورس آرگنائزیشن کرارئی اے۔
مورت نگری
Miss Universe 1964
لیک سینٹ جازف
لیک سینٹ جازف کینیڈا دے صوبے کیوبک دا اک شہر اے۔
گٹھ:کینیڈا دے شہر گٹھ:کینیڈا دے آباد تھاں گٹھ:شہر گٹھ:شمالی امریکہ دے شہر گٹھ:امریکین دے شہراں دی لسٹ گٹھ:شمالی امریکہ دے شہراں دی لسٹ گٹھ:امریکین دے شہر گٹھ:شمالی امریکہ دے آباد تھاں
سٹینوسورا ہیمیلوفا
سٹینوسورا ہیمیلوفا ایگوانے ٹبر دا اک کرلا اے۔ ایہ باجا کیلیفورنیا دا واسی اے۔
سنگھپوریا مثل
سنگھپوریا مثل سکھ پنجابیاں دیاں ۱۲ مثلاں چوں اک اے۔ ایدا گڑھ جلندھر سی ایہنوں فاضلپوریا مثل وی کہندے نیں امرتسر دے نال اک پنڈ دے ناں تے۔ ایس مثل دا پہلا مثلدار نواب کپور سنگھ سی۔
فاضلپوریا مثل سبھ توں پہلا قائم ہون والی مثل اے۔ اس دا موڈھی نواب کپور سنگھ سی۔ اس نے سبھ توں پہلا امرتسر دے نیڑے فاضلپوریا پنڈ اتے قبضہ کیتا اتے اس دا ناں سنگھّ پور رکھیا۔ اس کارن اس مثل دا ناں سنگھپوریا مثل وی اے۔ ۱۷۴۳ ای: وچ نواب کپور سنگھ دی موت توں بعد اس دا بہادار اتے سیوگ بھتیجا خوشحال سنگھ اس مثل دا لیڈر بنیا اتے مثل دا پھلار کیتا۔ اس مثل وچ جالندھر، نورپور، بہرام پور ، پٹی آدی علاقے اس وچ سامل سن۔ خوشحال سنگھ دی موت توں بعد اس دا بہادر اتے دلیر پتر بدھ سنگھ مثل دا سردار بنیا تے مہاراجہ رنجیت سنگھ نے اس نوں ہرا کہ مثل نوں اپنے راج وچ سامل کر لیا۔ سکھاں وچ سبھ توں ستکاری جاندی مثل دا نام فاضلپوریا سی۔ اس مثل وچ شامل ہونا عزت سمجھی جاندی سی ۔ اس مثل دے جتھےدار  تے بانی نواب کپور سنگھ جی سن نواب کپور سنگھ نے دل خالصہ' دی جتھےداری؉   تاں ۱۷۴۹ نوں چھڈّ دتی پر مثل دی اگوائی کردے رہے۔ نواب کپور سنگھ آپ فیزلپر ‘پنڈاں دے سن اس لئی اس مثل دا نام وی فاضلپوریا  پے گیا۔
تریخی
فاضلپور دا ناں نواب کپور سنگھ نے بدلہ کے سنگھپورا رکھیا تاں مثل دا نانم وی سنگھپوریا پے گیا۔ ۱۷۵۳ تک نواب کپور سنگھ ہی اگوائی کردے رہے۔ ایہہ مثل موڈھے نال موڈھا ڈاہ کے پنتھک کماں وچ حصہ لیندی رہی۔ نواب کپور سنگھ نے اپنے ہتھیں پنج سو دے قریب ویریاں نوں ماریا سی۔ اوہناں دی مثل وچ دو ہزار پنج سو سورمے جوان سن ۔ ستلج پار کرکے دلی تک اس مثل نے ماراں کیتیاں۔ کسے وچ وی اس ٹاکرے دی طاقت نہیں سی۔ ۱۷۵۳ دے مگروں اس مثل دی جتھےداری  سردار خوشحال سنگھ د کول آئی۔ سردار خوشحال سنگھ وی بہادری وچ اپنی مثال آپ سن۔ سیانپ تے گھڑتا نال ستلج دے دوویں پاسے دے علاقے جتے۔ جالندھر دے علاقے، نورپور، بہرام پور  ، بھرت گڑھ اتے پٹی تے قبضہ کیتا۔ دھرم پرچار وچ وی آپ جی نے نواب کپور سنگھ وانگو ہی حصہ لیا۔ اس مگروں اوہناں دا پتر سردار بدھ سنگھ بیٹھا۔ سردار بدھ سنگھ سردار خوشحال سنگھ، نواب کپور سنگھ وانگو مشہور نہ ہون کرکے مثل دی اہمیت وی گھٹ گئیں بھاویں ستکار اسے طرحاں ملدا رہا۔ اس مثل کول پہلاں تاں پنجاب دے مکھ ماجھے دے علاقے سن، پر پھر اس دی طاقت جنڈیالا، ترن تارن تے پٹی تک محدود ہو گئی۔ اس اتے وی بھنگی مثل والے دخل-اندازی کردے ہی رہندے سن۔ امرتسر دے لاگے، جنڈیالا کول ہون کارن ایہہ مثل : دشمناں دے غصے دا سدھا شکار ہندی سی۔ پٹی دے چودھری، ترن تارن دے فوج دار    اتے جنڈیالے دے نرنجنیئے اس مثل نوں ہی نشان بنائی رکھدے سن۔ روز دیاں اوکڑاں کارن اس مثل دے ہر سپاہی نوں مصیبتاں جھلنیاں پیندیاں سن ۔ اس مثل دے سپاہیاں دی کل گنتی ۲۵۰۰ سی دشمن ایہہ خیال کردے سن کہ ایہہ مثل دھرا اے تے اس نوں ختم کرن نال کم دے دھرے نوں توڑیا جا سکیگا، پر مخالف اپنے مقصد وچ کامیاب نہ ہو سکے۔ باقی مثلاں دے جتھےدار؉   ہمیشاں ہی اس مثل دی مدد اتے کھڑے رہندے سن۔ نر دیاں سٹاں سہِ سہِ کے جد پنجاب دے الا- کیاں اتے قبضہ کرن دا سماں آیا تاں لمیاں تے ڈونگھیاں سٹاں کارن ایہہ مثل، ساتھی مثلاں دی دوڑ نالوں پچھے رہِ گئی۔ دو کارناں کرکے ایہہ مثل ستکاری جاندی رہی پر جد اثر علاقہ ودھاؤن دی گل بھری تاں ری تاں ستکار والی گل وی ٹٹ گئی۔ باقی مثلاں والے اک تاں اس کارن اس مثل دا ستکار کردے سن کیوں جو مثل دے بانی جتھےدار؉   نواب کپور سنگھ جی سن تے دوسرے ایہہ مثل ہی اپنے سریر اتے بہتے دکھ تے کشٹ جھلدی سی۔ ۱۷۸۳ وچ اس مثل دی اگوائی سردار بحال سنگھ جی کول سی ۔ اوہ بردھ ہو گئے سن، تے اگانھ-ودھو رچیاں دے مالک نہیں سن۔ بھنگی مثل اپنے جوبن اتے سی۔ اس مثل نے اس مثل دے علاقے اتے قبضہ کرنا چاہیا پر کامیاب نہ ہو سکے ۔ آخر مہاراجہ رنجیت سنگھ نے قبضہ کر کے اپنے راج وچ ملایا۔
گٹھ:سکھ مثلاں
باہرلےجوڑ
گٹھ:سکھ اتہاس
کنڈیوالی فبر چمگادڑ
کنڈیوالی فبر چمگادڑ، تھیلی پر چمگادڑ دے ٹبر دی اک چمگادڑ  اے۔ اے چمگادڑ آسٹریلیا تے پاپوانیوگنی دی واسی اے۔
لیک سرجنٹ
لیک سرجنٹ کینیڈا دے صوبے کیوبک دا اک شہر اے۔
گٹھ:کینیڈا دے شہر گٹھ:کینیڈا دے آباد تھاں گٹھ:شہر گٹھ:شمالی امریکہ دے شہر گٹھ:امریکین دے شہراں دی لسٹ گٹھ:شمالی امریکہ دے شہراں دی لسٹ گٹھ:امریکین دے شہر گٹھ:شمالی امریکہ دے آباد تھاں
پیکنگی
پیکنگی چین دا اک پرانے ویلے دا نمیشی کتا اے۔ ایہ نکے ناپ دا کتا چینی شاہی دربار وچ پسند کیتا جاندا سی۔ ایہدا ناں چینی راجگڑھ بیجنگ دے پرانے ناں پیکنگ توں اے جتھے دے شاہی دربار وچ ایہنوں مانتا نال رکھیا جاندا سی۔
تریخ
پیکنگی اک پرانی نسل اے جیہڑی 2000 وریاں توں چین وچ پالی جارئی اے۔ ایہ چین دے راجگڑھ پیکنگ/بیجنگ وچ شاہی چینی دربار دے لوکاں دی من چاہی نسل سی۔ 1860 وچ برطانوی فوج نے جدوں پیکنگ تے شاہی محل تے مل ماریا تے انگریز فوجیاں نون کجھ پیکنگی کتے ملے تے اوہناں نون اوہ برطانیہ لے آۓ تے اینج ایہ نسل رینید دنیا وچ وج پھیلی۔
پیکنگی ہر رنگ وچ ملدے نیں پر سنہری تے کریمی چوکھے نیں۔
جواہر سنگھ
جواہر سنگھ (وزیر)(1814-45 ): مہاراجہ رنجیت سنگھ دی سبھ توں چھوٹی رانی جنداں دا وڈا بھرا ، جو سردار منا سنگھ اؤلکھ جٹّ دے گھر سنّ 1814 وچ پیدا ہویا۔ مہاراجہ شیر سنگھ اتے کنول پرتاپ سنگھ دے مارے جان توں بعد دلیپ سنگھ مہاراجہ بنیا اتے اس دی ماں مہارانی جنداں نے سرپرستی دا اختیار سمبھالیا۔ ہیرا سنگھ ڈوگرا نوں وزیر بنایا گیا جس دا صلاح کار پنڈت جلا سی۔ اپہدریاں کرکے جدوں ایہہ دوویں لاہوروں جموں نوں بھجدے ہوئے فوج ہتھوں رستے وچ مارے گئے، تاں مہارانی جنداں نے اپنے وڈے بھرا جواہر سنگھ نوں 14 مئی 1845 نوں وزیر بنایا۔ پر کنور پشورا سنگھ دے قتل وچ اس دا ہتھ ہون کارن سکھ فوج اس تے بہت ناراض ہو گئی۔ فوج دے پنچاں نے اس نوں اپنے پاس طلب کیتا۔ 21 ستمبر 1845 نوں ایہہ اپنی بھین سہت بھنیویں نوں گود وچ بٹھا کے پنچاں دے ساہمنے گیا۔ پر سپاہیاں نے اس دے کہے دی پرواہ نا کرکے اس دی گود وچوں دلیپ سنگھ نوں چک لیا اتے اس نوں برچھے نال پرو کے ہاتھی دے ہودے توں ہیٹھاں سٹ دتا۔ پھر اس دا سر تلوار نال دھڑ نالوں وکھ کر دتا۔ شاہ محمد نے اس درش(منظر) دا ورنن(ذکر) اس طرحاں کیتا اے—
جواہر سنگھ دے اتے نی چڑھ سارے
متھا خونیاں دے وانگ وٹیو نے
ڈردا بھانجے نوں لے کے ملن آیا
اگوں نال سگین دے پھٹیو نے
کڈھ ہودیوں زمیں تے سٹیو نے
شاہ محمدا واسطے پائی رہیا
سر نال تلوار دے کٹیو نے
باہرلے جوڑ
گٹھ:سکھ گٹھ:شخصیتاں گٹھ:تریخی شخصیتاں گٹھ:مشہور لوک گٹھ:پنجابی شخصیتاں گٹھ:سکھ شخصیتاں گٹھ:سکھ سلطنت گٹھ:پنجاب دی تریخ
سربت خالصہ
سربت خالصہ اٹھارویں صدی چ سکھاں دا ہر دو ورے مگروں ہون والا اک اکٹھ سی حیڑا اکال تخت، ہرمندر صاحب امرتسر پنجاب چ ہوندا سی تے جتھے سکھان نوں ہوں والے کسے مسلے دا حل لبیا جاندا سی۔
جلسہ ارداس یا سکھ عبادت نال ٹردا سی فیر اکٹھ پنج پیارے چندا سی اے پنج پیارے فیر گرو گرنتھ صاحب نال بیٹھ کے جلسے نون چلاندے سن۔ کسے مسلے تے راۓ دتی جاندی سی تے صلع مشورے دے مگروں کوؤی فیصلہ کرلیا جندا سی۔ اے فیصلہ گرماتا اخواندا سی تے سارے سکھاں لئی لازم سی چے ایے فیصلے نون منے۔
ٹرینگو ٹاور
ٹرینگو ٹاور دے ناں نال پاکستان دے گلگت بلتستان دے پاسے چ قراقرم دے پربت دھارا چ بالتورو گلیشیئر نال نوک والیاں کئی اچیاں جوٹیاں نیں۔
پنج پیارے
پنج پیارے سکھاں دے بول چ اونان پنج سکھاں نوں کیا جاندا اے جناں نوں 30 مارچ 1699 نون آنند پور صاحب چ گرو گوبند سنگھ نے پہلے خالصہ کیا تے اینان نوں کھنڈا دتا۔ اے پہلے پنج خالصے نیں: پعائی دیا سنگھ، پعائی دھرم سنگھ، پعائی ہمت سنگھ، پعائی محکم سنگھ، پعائی صاحب سنگھ۔
30 مارچ 1699 نوں گرو گوبند سنگھ نے آنند پور صاحب چ اک خاص اکٹھ چ اچانک کھڑے ہوکے لوکاں توں پچھیا: "ایس سنگت چ مینوں سارے ای پیارے نیں پر کون جیڑا مینون ایسے ویلے اپنا سر دیوے گا۔ پنج سکھ واری واری اٹھے تے واری اوناں نوں نوں خیمے چ لے گیا۔ لوکاں نوں اے دسیا جے اونان نوں مار دتا گیا اے پر گرو امنکں نوں کیسری رنگ دے کپڑیاں چ بعر لے کے آیا تے اونان پنجاں نوں اپنے پنج پیارے کیا۔
گرو نے اینان نون سنگھ دا ناں دتا تے پنج ککے اونوں پکے کردتے۔
دهستان آبعلی
ایہ ایران دے صوبہ تہران دے ضلعے شہرستان دماوند دا اک دہستان جاں سب تحصیل آ ۔ (دہستان فارسی چ سب تحصیل جاں دیہی ضلع نوں کہندے نیں) ۔
تھاں ٹکانہ
ایہ دہستان شہرستان دماوند ، صوبہ تہران چ اے ۔
کہنوج
گٹھ:ایران دے شہر گٹھ:ایران دےآباد تھاں
گٹھ:شہر گٹھ:دنیا دے آباد تھاں گٹھ:ایشیا دے شہر گٹھ:ایشیا دے شہراں دی لسٹ گٹھ:ایشیا دے شہر تے قصبے گٹھ:ایشیا دے آباد تھاں
جین کالمنٹ
جین کالمنٹ ( 21 فروی 1875 – 4 اگست 1997) دنیا دی سب توں چوکھے وریاں تک جین والی انسان اے۔ اوہ فرانس دی واسی اے تے اودی عمر 122 ورے 164 دن منی گئی اے۔
اتہ پتہ
گٹھ:فرانس گٹھ:فرانسیسی شخصیتاں
برازیل
برازیل دکھنی امریکہ تے لاطینی امریکہ دا سب توں وڈا دیس اے۔ ایہ تھاں تے لوک گنتی وچ دنیا دا پنجواں وڈا دیس اے۔ ایہ پرتگالی بولن والا سب توں وڈا دیس وی اے۔
برازیل دے چڑھدے ول وڈا سمندر اوقیانوس اے جیدے نال ایہدا 7,491 کلومیٹر (4,655 میل) کنڈا رلدا اے۔ ایہدی ولگن اتر ول وینزویلا، سورینام، فرینچ گیآنا؛ اتر لیندے ول کولمبیا، لیندے ول بولیویا تے پیرو، دکھنی لیندے ول ارجنٹائن تے پیراگوۓ نال تے دکھن ول یوراگوۓ نال رلدی اے۔ ایہدے نال کئی جزیرہ جٹ وی رلدے نیں۔ چلی تے ایکویڈار ای ایسے دیس نیں جیدیاں ولگناں برازیل نال نہیں ملدیاں۔ برازیل دکھنی امریکہ دے 47٪ حصے تے پھیلیا ہویا اے۔
برازیل سیاست تے ایکانومی چ لاطینی امریکہ دا سردار اے۔ سماجی تے ہور مسلیاں نین ایناں دنیا دی اک وڈی طاقت بنن تون پچھے رکھیا ہویا اے۔ دوجی وڈی لرائی تے 1990 دے وشکارلے ویلے چ فوجی تے لوک راج دونان ونکان دیاں سرکاراں نین برازیل نون دنیا ج اگے رکھن دی کوشش کیتی۔ برازیل یونائیثڈ نیشنز تے دکھنی امریکی دیساں دی سنکت دا اک سنگی اے۔
برازیل دی اجکل دی بدیسی پالیسی اینوں لاطینی دیساں دا سردار، تے اک اگے وددا دیس تے آن الے ویلے دی اک وڈی طاقت بنان تے اے۔ برازیل اپنے چگڑے امن نال مکانا چاندا اے۔ برازیل دا دیس چلاؤ فنون اینوں لاطینی دیساں نال گوڑ ے رشتے بنان تے زور دیندا اے۔
ناں
برازیل دا ناں برازیل ایتھوں دے اک رکھ برازیل رکھ دے ناں تے اے جیہڑا ایدے کںڈیاں تے لامت ہوندا اے۔ برازیل پرتگیزی بولی دا شبد اے جیدا مطلب اے امبر ورگا رتہ۔ ایس رکھ توں گوڑا رتہ رنگ بندا اے جیدی یورپی لوکاں نوں کپڑا رنگن لئی لوڑ سی۔ ایہ اک مینگی شے سی تے ایہ برازیل توں لیائی جانوالی پہلی شے سی۔ ایتھے دی دیسی لوکاں نے وی فیر ایس رکھ نوں چنگا بیجیا تے ایہ دے کے اوہ یورپی شیواں لیندے سن۔
پرتگال دے ریکارڈ وچ دیس دا ناں پاک صلیبوالا دیس (Terra da Santa Cruz) سی پر یورپی جہازاںوالے تے بپاری ایہنوں برازیل دا دیس (Terra do Brasil) برازیل دے بپار باہجوں کیندے سن۔ اینج فیر عام ناں سرکاری تھاں تے چھا گیا۔ پرانے جہازاںوالے ایہنوں طوطیاں دا دیس وی کیندے سن۔ گورانی بولی وچ جیہڑی کہ پیراگوۓ دی اک سرکاری بولی اے، برازیل نوں 'پنڈوراما' کیا گیا اے۔ اہ دیسی لوکاں دا ایس تھان نوں دتا گیا ناں اے۔
تریخ
سب توں پرانے پانڈے جیہڑے لیندے وچوں ملے اوہ 8000 ورے پرانے نیں تے ایہ ایمیزن دے پیالے دے تھاں سنتارم توں ملے نیں تے ایہ گل دسدی اے جے پرانے ویلیاں توں ای برازیل وچ رہتل سی۔ ایہ تھاں انگنے وکھرے قبیلیاں دی رہن تاھن سی جیہڑے ایتھے 10،000 دے نیڑے وریاں توں رہ رۓ سن تے اوہناں دے سب توں پرانے نشان مناس گیرائس دے پاڑی تھاں وچ ویکھے جاسکدے نیں۔ اجکل دے برازیل وچ 2000 دے نیڑے پرانے قبیلے وس رۓ نیں جیہڑے شکار، مجھیاں پھڑ کے تے ہور پکھی واسی کم کر کے گزارا کردے نیں۔ دیس برازیل نوں 22 اپریل 1500 چ ایتھے اک پرتگالی سمندری کھوجی پیڈرو الوارس کبرال نے پرتگال ئی کلیم کیتا۔ پرتگالیاں دا ایتھے پتھر ویلے دے وسن والے لوکان نال پیا جیہڑے اک ٹبر دی بولی بولدر سن تے آپس ج لڈدے ریندے سن۔ پہلی پرتگالی بستی 1532 ج وسی تے 1534 توں ایتھے پرتگالی بستیاں وسن ٹریاں۔ 1549 نوں پرتگال دے بادشاہ نے ایتھے اک گورنر جنرل لا دتا۔ دیسی قبیلے نوں پرتگالیاں نیں اپنے آپ چ جذب کرلیا۔ کج غلام بنا لیا کج یورپی روگاں دا مقابلہ ناں کرسکے تے مر کھپ گۓ۔ 16ویں صدی دے وشکار تک شکر برازیل دی وڈی برامد بن گئی تے ایدی بعوتی پیداوار لئی افریقہ تون غلام لیاۓ گۓ۔ پرتگالی کالونی نین ہولی ہولی الے دوالے دیاں فرانسیسی ڈچ تے انگریزی کلونیاں تے مل مار لیا۔
17ویں صدی دے انت تے شکر دا کم تھوڑا رہ گیا پر اوسے ویلے ایتھے سونا لبن لگ گیا تے اینج ایتھے لوک وسدے رۓ۔ 1808 چ پرتگال دا شاہی ٹبر نیپولین دے ہلے توں بچدا ہویا برازیا آگیا تے برازیا دا نگر ریو ڈی جینرو پرتگیزی سلطنت دا راجگڑھ بن گیا۔ 1815 چ برازیل تے پرتگال اک سلطنت بن گۓ۔ 7 ستمبر 1822 نوں برازیل نے پرتگال توں اذادی دی دس دتی تے برازیل اک پارلیمانی بادشاہت بن گیا۔ پیڈرو پہلا 1831 نوں پرتگال چلاگیا تے اودی تھاں تے کودا نکا پتر پیڈرو دوجا بادشاہ بنیا۔ ایدے ویلے برازیل نے تن لڑائیاں لڑیاں۔ 1850 چ غلامان دے کاروبار نوں بند کردتا گیا تے ہولی ہولی اے برازیل چ وی مک گیا۔ 1889 چ بادشاہت مکا دتی گئی۔ پر ایس دے مگروں لمے ویلے تک برازیل چ فوجی جنتاواں دا راج ریا۔
جغرافیہ
برازیل نے دکھنی امریکہ دے کافی لمے چڑھدے کنڈیاں تے تے براعظم دے اندر تک مل ماریا ہویا اے۔ یوراگوۓ دکھن چ ارجنٹینا تے پیراگوے دکھن لیندے پاسے بولیویا تے پیرو لیندے پاسے، کولمبیا اتلے لیندے پاسے، وینزویلا سورینام گی انا تے فرانسیسی گی آنا اتر جے وسدے نیں۔ دکھنی امریکہ دے صرف دو دیساں ایکویڈار تے چلی نال ایدا باڈر نیں رلدا۔ ایدے نال ایدے کول سمندر چ وی گیئی جزیرے نیں۔ برازیل دنیا دا روس کینیڈا چین تے امریکہ مکرون 5واں وڈا دیس اے۔ اے 8,514,876.599 مربع کلومیٹر تے پھیلیا ہویا تے اتلے تے دکھنی امرکہ دے دیسان ج تیجا وڈا دیس اے۔ ایدے وچ تن ٹائم زون آندے نیں۔ برازیل چ اچے نکے پعاڑ اچے تھاں نیں۔ ایدا چوکھا سارا تھاں 200 توں 800 میٹر دے وشکار اے۔ برازیل دا تھلواں چڑھدا پاسہ پعاڑی اے۔ پکو ڈی نبلینا برازیل دا سب توں اچا پعاڑ اے ایدے اچائی 2994 میٹر اے تے سب توں نیویں تھاں بحر اوقیانوس اے۔ برازیل چ کئی وڈی دریائی پربندھ نین تے ایتھے دنیا دوجا سب توں لماں تے پانی دے ناپ نال سب توں وڈا دریا ایمیزن وی اے۔
جاندار
برازیل ورکے وڈے دیس ج کئی ایکو سسٹم اے۔ اینان وچ ایمیزن دے بارشی جنگل نیں جناں چ دنیا چ بس تون چوکھے جاندار ریندے نیں۔ ایمیزن دے بارشی جنگلاں دا 60٪ انک برازیل چ اے۔ ایدے چ دنیا دیان جانداران دیان وںدان دا 10٪ ریندا اے۔ ایتھون دیاں 55000 بوٹیاں، تازے پانی دیاں 3000 مجھیاں، تے 520 میملز دی دس ہو چکی اے۔ برازیل چ 1622 پنچھی نیں تے ایس سعاب نال اے دنیا چ تیجے نمبر تے اے۔ ایتھے 468 ریپٹائیلز دیان وںدان نیں۔ برازیل دے جنگلی جانداراں دا وڈا پاسہ ہلے تک سغاب کتاب چ نین آیا۔ سینسداناں نیں سعاب لایا اس ج 40 لکھ دے جاندار ہلے ریکارڈ کرنے ریندے نیں۔ برازیل دا جنکلی جیون رکھاں دی کٹائی، ڈنگر پالن، وائی بیجی، کعر بنان، تیل کڈن، جنکلی جانوران دے کاروبار، ڈیم، پانی دے گندا ہون جۓ مسلیان چ پھسیا تے مک ریا اے۔
لوک
2008 دی گنتی دے سعاب نال برازیل دی گنتی 19 کروڑ اے۔ 84٪ دے نیڑے لوک شہراں چ ریندے نیں۔ چوکھے سارے لوک اتلے چڑھدے تے تھلویں چڑھدے پاسے چ وسدے نیں۔ برازیل دے لوکاں دا 48٪ گورے تے 43٪ گندمی نین 6٪ کالے نیں۔ برازیل دے لوکاں دا چوکھا سارا پاسا دیسی پرتگیزی تے کالے لوکاں نال رل کے بنیا اے۔ 11٪ لوک ان ّڑھ نیں۔ رومن کیتھولک برازیل دا سب توں وڈا مت اے۔ تے برازیل چے کسے وی ہور دس نال سب تون جوکھے کیتھولک ریندے نیں۔ 73٪ لوک رومن کیتھولک نیں تے 15٪ لوک پروٹسٹنٹ نیں۔ ساؤ پولو تے ریو ڈی جینرو وڈے شہر نیں۔
رہتل
پرتگالی بولی، کیتھولک مت تے آرکٹکچر برازیل دی رہتل چ پرتگالی رہتل چوں آے نیں۔ ایدے تے افریقہ تے یورپ دیان ہور دیسان دے آن والیاں نین وی اپنے رنگ چاڑے نیں۔ برازیل دی موسیقی تے وی افریقی تے یوپی رنک چڑھیا ہویا اے۔
ایکانومی
برازیل لاطینی امریکہ دی سب تون وڈی ایکانومی اے تے اے دنیا دی اٹھویں وڈی ایکانومی اے۔ برازیل دے ان گنت وسیلے نیں تے ایتھے فری مارکیت ایکانومی ورتی جاندی اے۔ ایدی جی ڈی پی 10200 ڈالر اے۔
فوج
برازیل دی فوج، برازیل دی فوج، سمندری فوج تے ہوائی فوج نال رل کے بنی اے ایدے چ 371199 سپاہی نین تے اینج اے لاطینی امریکہ دی سب تونوڈی فوج اے۔ زمینی فوج زمین تے ہون والی لرائی لڑ دی اے تے ایدے چ 235,978 سپاہی نیں۔ ملٹری پولیس وی فوج دے نال رل کے لڑدی اے پر اے صوبائی کورنر دے تھلے ہوندی اے۔ برازیل دی سمندری فوج برازیل دے کنڈیاں دی راکھی اے تے اے برازیل دیاں فوچاں چ سب تون پرانی اے۔ لاطینی امریکہ چ اے اکو سمندری فوج اے جیدے کول اک ہوائی جعازاں وال سمندری جعاز وی ہیکآ اے۔ ہوائی فوج برازیل دیاں ہوائی ولگن دی راکھی اے تے اے لاطینی امریکہ دی سب تو وڈی ہوائی فوج اے ایدے کول 700 لڑاکا ہوائی جعاز نیں۔
اتہ پتہ
گٹھ:برازیل گٹھ:دکھنی امریکہ دے دیس گٹھ:جنوبی امریکہ دے دیس
لاچوٹ
لاچوٹ کینیڈا دے صوبے کیوبک دا اک شہر اے۔
تکھی نکی فبر چمگادڑ
تکھی نکی فبر چمگادڑ، تھیلی پر چمگادڑ دے ٹبر دی اک چمگادڑ اے۔ اے چمگادڑ آسٹریلیا دی واسی اے۔
لاچوٹ
گٹھ:کینیڈا دے شہر گٹھ:کینیڈا دے آباد تھاں گٹھ:شہر گٹھ:شمالی امریکہ دے شہر گٹھ:امریکین دے شہراں دی لسٹ گٹھ:شمالی امریکہ دے شہراں دی لسٹ گٹھ:امریکین دے شہر گٹھ:شمالی امریکہ دے آباد تھاں
تکھی نکی فبر چمگادڑ
بارلے جوڑ
گٹھ:تھیلی پر چمگادڑ گٹھ:چمگادڑ
نشان والیا مثل
نشانوالیا مثل سکھ پنجابیاں دیاں 12 مثلاں چوں اک اے۔ دسوند سنگھ گل ایدا پہلا مثلدار سی ایدے تھلے 2000 سکھ سن۔
نشانوالیا مثل دے بانیاں وچ سنگت سنگھ تے دسوندھا سنگھ دو بھراواں دا ناں آنؤدا اے ۔1734 وچّ دسوندھا سنگھ ترنا دل دے موہریاں وچوں اک سی۔ اوہ بڑا جاندار اتے مضبوط آدمی سی اس لئی جدوں کدی دل خالصہ اک تھاں توں دوسرے تھاں لئی کوچ کردا تاں دسوندھا سنگھ دل خالصہ دے اگے نشان صاحب لے کے مارچ کردا۔ دسوندھا سنگھ تیغ دا بڑا دھنی سی۔ کہندے ہن کہ اوہ رستم وانگ شمشیر دے جہر دکھاؤندا سی۔ جنوری 1764 وچّ اس نے وی ہور مثلداراں وانگ سرہند دی لڑائی وچّ شمولیت کیتی۔ اس ویلے اس نوں اس دے حصے وچّ سنگھانوالا، ساہنیوال، سرائے لشکری خان، دوراہا، املوہ، زیرا اتے لدھڑ دے پنڈ ملے۔ بعد وچّ اس نے امبالہ اتے شاہ آباد مارکنڈا 'تے وی قبضہ کر لیا اتے امبالہ نوں اپنا صدر مقام بنایا۔ دسوندھا سنگھ 1767 وچّ سنگھانوالا توں 10-11 کلومیٹر دے فاصلے 'تے واقع پنڈ ڈرولی وکھے براڑاں نال لڑائی وچّ متھے وچّ گولی لگن نال ماریا گیا۔
دسوندھا سنگھ دی موت توں بعد اس دا بھرا سنگت سنگھ نشانوالیا مثل دا سردار بنیاں۔ اوہ بہت دلیر اتے بہادر جنگجو سی۔ اس نے دوسری واری سرہند 'تے حملہ کیتا۔ اس نے اپنے راجگڑھ انبالہ نوں چوراں-ڈاکواں توں سرکھات (محفوظ) رکھن لئی اس دے گرد مضبوط دیوار بنوائی۔ سنگت سنگھ انبالہ وکھے بہتی دیر نہ رہا کیونکہ اس نوں اتھوں دی آب-و-ہوا اتے پانی موافق نہ آئے۔ اس نے انبالہ دا چارج اپنے سالے دھیان سنگھ نوں دے دتا اتے آپ سنگھانوالے جا کے رہن لگّ پیا۔ دھیان سنگھ نے اپنے چچیریاں گربخش سنگھ اتے لال سنگھ نوں ایہناں علاقیاں دے تھانیدار نیوکت (نامزد) کیتا اتے اوہ وی سنگھانوالا جا کے رہن لگّ پیا۔ کجھ سمیں بعد 1774 وچّ سنگت سنگھ اکال چلانا کر گیا۔ دھیان سنگھ نے انبالہ ولّ کوئی دھیان نہ دتا جس کر کے گربخش سنگھ اتے لال سنگھ اتھے ستنتر راجے بن بیٹھے۔ لال سنگھ دے تنّ پتر سن-موہر سنگھ، کپور سنگھ تے انوپ سنگھ۔ موہر سنگھ ستلج پار دے سکھ سرداراں وچّ چنگا اثر رسوخ رکھدا سی۔ نشانوالیا مثل دی طاقت سنگت سنگھ دے دناں وچّ 12،000 گھوڑ-سواراں تکّ پہنچ گئی سی۔
گربخش سنگھ دی موت توں بعد اس دی بیوہ رانی دئیا کور انبالہ کے کجھ علاقیاں 'تے راج کردی رہی۔ اوہ بڑی انصاف پسند حکمران سی۔ لیپل گرفن نے اس بارے لکھیا ہے: She was an excellent ruler and her estate was one of the best managed in the protected territory. رانی دئیا کور بڑی انصاف پسند حکمران سی۔ جے کدی کوئی چوری کردا پھڑیا جاندا تاں رانی اس آدمی دے ہتھ کٹوا دندی۔ جہڑے کڑیاں نوں چھیڑدے سن، اوہناں دیاں اکھاں وچّ لال مرچاں پا دتیاں جاندیاں سن۔ سخت سزاواں دین کارن رانی دے انبالہ شہر وچلے گھر نوں 'ظلمگڑھ' کیہا جاندا سی۔ ایہہ خوبصورت گھر ہن ڈھیہہ ڈھیری ہویا اے تے اس دیاں کجھ دیواراں ہی کھنڈر دے روپ وچّ کھڑھیاں ہن۔
باہرلےجوڑ
گٹھ:مثلاں گٹھ:رنجیت سنگھ گٹھ:پنجاب (بھارت) دے معاشرتی گروہ گٹھ:ہندوستانی خاندانی نام گٹھ:ویکی ڈیٹا تو‏ں مطابقت رکھنے والی مختصر تفصیل گٹھ:خانہ معلومات ملک یا خانہ معلومات سابقہ ملک پرچم سرخی یا قسم پیرامیٹر استعمال کرنے والے صفحات
دهستان مهرآباد
ایہ ایران دے صوبہ تہران دے ضلعے شہرستان دماوند دا اک دہستان جاں سب تحصیل آ ۔ (دہستان فارسی چ سب تحصیل جاں دیہی ضلع نوں کہندے نیں) ۔
تھاں ٹکانہ
ایہ دہستان شہرستان دماوند ، صوبہ تہران چ اے ۔
چک 355 گ ب
چک 355 گ ب   ضلع فیصل آباد دی تصیل جڑانوالہ دا اک پنڈ اے ۔ اس پنڈ دی بھوئیں نوں لوئر چناب نہر چوں نکلن آلی  گوگیرہ برانچ نہر دا پانی لگدا اے   ۔اس پنڈ دے ناں نال گ ب (G.B=Gugara Branch) ایسے لئی لگدا اے ۔ 350px|thumbnail|ضلع فیصل آباد دے پنڈاں دا نقشہ
تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ ضلع فیصل آباد چ تصیل جڑانوالہ چ وس رہیا اے ۔
قلعہ گنج
گٹھ:ایران گٹھ:ایران دے شہر گٹھ:ایران دےآباد تھاں گٹھ:جغرافیہ گٹھ:صوبہ کرمان گٹھ:شہر گٹھ:دنیا دے آباد تھاں گٹھ:ایشیا دے شہر گٹھ:ایشیائی شہر گٹھ:ایشیا دے شہراں دی لسٹ گٹھ:ایشیا دے شہر تے قصبے گٹھ:ایشیا دے آباد تھاں
ہتھ کعڑی
کعڑی اک ویلہ دسن والی شے اے۔ کعڑی منٹ، کینٹے تے سکنٹاں دے نال دن، معینے تے ورھے وی دس سکدی اے۔ نویاں گھڑیاں عام طور تے بجلی نال چلدیاں نیں۔ سستیاں گھڑیاں کوارٹز کرسٹلاں وچوں بجلی ٹورن نال ٹردیاں نیں تے اوہ بہت ٹھیک ٹھاک ویلا دسدیاں نیں۔ جدوں کہ مہنگیاں تے زبردست گھڑیاں بجلی توں علاوہ دوجے مکینکی طریقیاں نال ٹردیاں نیں اوہ ویلا بجلی والی گھڑیاں دے مقابلے تے زیادہ ٹھیک تے نہیں دسدیاں پر اوہ اپنی خوبصورتی تے اوہنوں بنان وچ محنت دی وجہ توں مہنگیاں ہوندیاں نیں۔
شروع وچ گھڑیاں بھاریاں تے وڈیاں ہوندیاں سن جیہناں نوں جیباں وچ پا کے ٹرنا پیندا سی تے ویلا لنگھن دے نال نال اوہ نکیاں ہوندیاں گئیاں تے 20ویں صدی دے شروع وچ اوہ سستیاں تے نکیاں ہوگیاں۔
سٹینوسورا اوکساکانا
سٹینوسورا اوکساکانا ایگوانے ٹبر دا اک کرلا اے۔ ایہ میکسیکو دا واسی اے۔
چک 128 گ ب
چک 128 گ ب   ضلع فیصل آباد دی تصیل جڑانوالہ دا اک پنڈ اے ۔ اس پنڈ دی بھوئیں نوں لوئر چناب نہر چوں نکلن آلی  گوگیرہ برانچ نہر دا پانی لگدا اے   ۔اس پنڈ دے ناں نال گ ب (G.B=Gugara Branch) ایسے لئی لگدا اے ۔ 350px|thumbnail|ضلع فیصل آباد دے پنڈاں دا نقشہ
تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ ضلع فیصل آباد چ تصیل جڑانوالہ چ وس رہیا اے ۔
لاول
لاول کینیڈا دے صوبے کیوبک دا اک شہر اے۔
گٹھ:کینیڈا دے شہر گٹھ:کینیڈا دے آباد تھاں گٹھ:شہر گٹھ:شمالی امریکہ دے شہر گٹھ:امریکین دے شہراں دی لسٹ گٹھ:شمالی امریکہ دے شہراں دی لسٹ گٹھ:امریکین دے شہر گٹھ:شمالی امریکہ دے آباد تھاں
اٹلانٹک انقلابات
یہ ریاستہائے متحدہ امریکا (1765–1783) ، پولش – لتھُواینین دولت مشترکہ (1788–1792) فرانس تے فرانسیسی کنٹرول شدہ یورپ (1789–1814) ، ہیٹی (1791–1804) ، آئرلینڈ (1798) تے ہسپانوی امریکا (1810–1825) سمیت امریکین تے یورپ دونے وچ ہويا۔ ۔ سوئٹزرلینڈ ، روس تے برازیل وچ چھوٹے چھوٹے ہلچل مچا رہے سن ۔ ہر ملک وچ انقلابی دوسرےآں دے بارے وچ جاندے سن تے کسی حد تک انہاں تو‏ں متاثر ہوئے سن یا انہاں د‏‏ی تقلید د‏‏ی سی۔
نويں دنیا وچ آزادی د‏‏ی تحریکاں دا آغاز امریکی انقلاب ، 1765–1783 تو‏ں ہويا ، جس وچ فرانس ، نیدرلینڈز تے اسپین نے برطانیہ تو‏ں آزادی حاصل کرنے دے نال ہی امریکا دے نويں ریاستہائے متحدہ د‏‏ی مدد کيتی۔ سن 1790 د‏‏ی دہائی وچ ہیٹی دا انقلاب برپا ہويا۔ یورپی جنگاں وچ اسپین دے جکڑے ہونے دے بعد ، ہسپانوی نوآبادیات نے سن 1820 دے آس پاس آزادی حاصل کيتی۔
طویل مدتی تناظر وچ ، انقلابات زیادہ تر کامیاب سن ۔ انہاں نے لبرل ازم ، جمہوریہ پسندی ، دے نظریات نو‏‏ں وسیع پیمانے اُتے پھیلادتا تے اشرافیہ ، بادشاہاں تے قائم گرجا گھراں دا خاتمہ کيت‏‏ا۔ انہاں نے روشن خیالی دے آفاقی نظریات اُتے زور دتا ، جداں کہ تمام مرداں د‏‏ی مساوات ، ناپسندیدہ عدالتاں دے ذریعہ قانون دے تحت یکساں انصاف وی شامل اے جو کسی مقامی نوکر د‏‏ی آواز وچ دتے گئے خاص انصاف دے خلاف ا‏‏ے۔ انہاں نے ایہ ظاہر کيت‏‏ا کہ انقلاب دا جدید تصور ، بالکل نويں حکومت دے نال نويں سرے تو‏ں شروع کرنے دا ، عملی طور اُتے عملی طور اُتے کم کرسکدا ا‏‏ے۔ انقلابی ذہنیتاں ابھری نيں تے اج تک پھل پھُل رہیاں نيں۔
عام اٹلانٹک تھیم ایڈمنڈ برک دے کماں نو‏‏ں پڑھنے تو‏ں کسی حد تک ٹُٹ جاندا ا‏‏ے۔ برک نے پہلی بار سن 1774 وچ " آن امریکن ٹیکسیشن " وچ امریکی نوآبادیات د‏‏ی حمایت د‏‏ی ، تے ایہ خیال لیا کہ انہاں د‏‏ی املاک تے ہور حقوق د‏‏ی تاج دے ذریعہ انہاں د‏‏ی رضامندی دے بغیر پامالی ہوئے رہی ا‏‏ے۔ واضح طور اُتے اس دے برعکس ، برک نے فرانس وچ انقلاب (1879) دے مظاہر وچ فرانسیسی انقلاب دے عمل د‏‏ی ممتاز تے منتقلی د‏‏ی ، کیو‏ں کہ اس معاملے وچ جائداد ، رواج تے مذہبی حقوق دا خلاصہ انقلابیاں نے ختم کيت‏‏ا سی نہ کہ تاج دے ذریعہ۔ دونے ہی معاملات وچ اوہ مونٹیسکو دے نظریہ اُتے عمل پیرا سی کہ جائیداد دے مالکانہ حقوق ذا‏تی آزادی دا اک لازمی عنصر ا‏‏ے۔
قومی انقلابات
انہاں مختلف بغاوتاں دے وچکار متصل متعدد دھاگاں وچ "انساناں دے حقوق" تے فرد د‏‏ی آزادی د‏‏ی فکر شامل ا‏‏ے۔ مقبول خودمختاری دا اک خیال (اکثر جان لاک یا ژان جیک روسؤ اُتے پیش گوئ )؛ اک " معاشرتی معاہدہ " اُتے یقین ، جس دے نتیجے وچ اکثر تحریری حلفےآں وچ ضابطہ اخذ کيت‏‏ا جاندا سی۔ مذہبی عقائد اکثر دے نال منسلک د‏‏ی اک مخصوص پیچیدہ ڈیئزم یا والٹیرین اگنوسٹیسزم منتخب کرن، تے وجہ د‏‏ی پوجا د‏‏ی طرف تو‏ں خصوصیات؛ جاگیرداری سے نفرت تے اکثر خود بادشاہت دی ۔ بحر اوقیانوس دے انقلابات وچ وی بہت ساریاں مشترکہ علامدیاں سن ، جنہاں وچ " پیٹریاٹ " دا ناں وی شامل اے جس وچ بہت سارے انقلابی گروپ استعمال کردے ني‏‏‏‏ں۔ " آزادی " دا نعرہ۔ لبرٹی ٹوپی ؛ لیڈی لبرٹی یا ماریانا ؛ آزادی یا آزادی قطب دا درخت ، وغیرہ۔
حوالے تے ہور پڑھو
گٹھ:انیہويں صدی دے انقلابات گٹھ:اٹھارویں صدی دے انقلابات گٹھ:انقلابات گٹھ:انقلابی لہراں
جنوبی افریقا
جنوبی افریقا (South Africa) رسمی طور تے جمہوریا جنوبی افریقا (Republic of South Africa) براعظم افریقا دے جنوبی حصے وچ واقع اک دیس ا‏‏ے۔ ایہدے شمال وچ نمیبیا، بوٹسوانا تے زمبابوے واقع نيں۔ ایہدے مشرق تے شمال مشرق وچ موزمبیق تے اسواٹینی نيں۔ ایہ دنیا دا پچیہواں وڈا دیس تے آبادی دے لحاظ ناݪ دنیا دا 24واں وڈا دیس ا‏‏ے۔ ایہد‏یاں سرحداں بحر اوقیانوس تے بحر ہند دے ناݪ 2798 کلومیٹر تک پھیلیاں ہوئیاں نيں۔
بانٹو قبیلے
بانٹو قبیلے نے تقریبن اک ہزار ق م براعظم افریقا دے وکھ وکھ حصےآں وچ پھیلنا شروع کيتا۔ پہلی صدی وچ بانٹو قبیلے نے کانگو د‏‏یاں وادیاں تو‏ں نکل ک‏ے جنوبی افریقا دا رخ کيتا۔ بانٹو قبیلے جنوبی افریقا وچ خوئی خوئی قبیلے دے علاقےآں اُتے حملا آور ہوئے تے اوہناں نو‏ں شکست دے ک‏ے بنجر تے غیر آباد علاقےآں د‏‏ی طرف دھکیل دتا۔ زولو، زوسا، سوازی تے ندبیلی ناں دے قبیلے اوہناں د‏‏ی نسل وچو‏ں نيں۔
جنوبی افریقا وچ ولندیزیاں د‏‏ی آمد
ہالینڈ د‏‏ی ڈچ ایسٹ انڈیا کمپنی نے 1652 وچ کیپ دے مقام اُتے اپنی کالونی قائم کيتی۔ مشرق وَل جان آلے سارے بحری جہاز ایتھ‏ے رکدے سی فیر تجارتی مال لے ک‏ے افریقا دا چکر لاؤندے سی تے اس توں بعد مشرقی ملکاں وَل جاندے سی۔ خوئی خوئی قبیلے نے ولندیزیاں نال تعاون نہ کیتا، اوہ لوڑ د‏‏یاں چیزاں وی نئیں دیندے سی۔ ڈچ ایسٹ انڈیا کمپنی نے ہالینڈ تو‏ں کسان منگوا کے جنوبی افریقا وچ بسا لئی۔ اوہ کھیت‏‏ی باڑی کرن لگے، جیہدے تو‏ں ڈچ ایسٹ انڈیا کمپنی نو‏‏ں لوڑ د‏‏ی ہر چیز میسر ہوݨ لگی تے اوہناں نے جنوبی افریقا وچ اپنے قدم جما لئے۔
جنوبی افریقا وچ پرتگالیاں د‏‏ی آمد
بارتولو رومیو دیاس نامی اک پرتگالی ملاح 1488 وچ یورپ تے مشرقی ملکاں دے درمیان تجارت لئی بحری رستا تلاش کرن لئی جنوبی افریقہا دے ساحل اُتے پہنچیا، مقصد براعظم افریقا دے جنوب تو‏ں گزر کے ہندوستان پہنچنا سی۔ جنوبی افریقا دے جس ساحل اُتے اوہنے قیام کيتا اوہدا ناں کابوداس ٹارمنٹس (طوفاناں دا ساحل) رکھیا، ايس‏ے رستے تو‏ں واسکوڈے گاما اک بحری بیڑے دے نال ہندوستان پہنچیا۔
کیپ کالونی اُتے برطانیا دا قبضا
ہالینڈ وچ حکمران ولیئم پنجویں دے خلاف 1887 وچ بغاوت ہوئی، جو ختم ہو گئی لیکن اقتدار اُتے ولیئم د‏‏ی گرفت کمزور ہو گئی۔ 1894 وچ فرانس نے ہالینڈ اُتے حملا کيتا جیہدے نتیجے وچ ولیئم انگلینڈ بھج گیا۔ ایہناں حالات وچ برطانیا وچ مقیم ہالینڈ دے مفرور حکمران ولیئم نے جنوبی افریقا وچ کیپ کالونی د‏‏ی انتظامیا نو‏‏ں خط لکھیا کہ کالونی برطانیا دے حوالے دے دتی جاوے۔ اس خط توں بعد ہالینڈ نے برطانیا تو‏ں 60 لکھ پونڈ وصول کرکے کالونی اوہدے حوالے کردتی۔ اس طرحاں 1815 وچ جنوبی افریقا کیپ کالونی اُتے برطانیا دا قبضا ہوگیا۔
حوالے
جنوبی افریقا گٹھ:آزاد خیال جمہوریتاں گٹھ:افریقی ملک گٹھ:اقوام متحدہ دے رکن ملک گٹھ:جمہوریتاں گٹھ:افریقا
میری وولسٹونکرافٹ
میری ولسٹونکرافٹ (انگریزی: Mary Wollstonecraft، 27 اپریل 1759، لنڈن - 10 ستمبر 1797) — انگریزی لیکھکا اتے ناریوادی سی۔ اپنے مختصر کیریئر دے دوران، اس نے ناول، لیکھ، اک سفر وارتا، فرانس دے انقلاب دا اتہاس، اک چالچلن کتاب، اتے اک بچیاں دی کتاب لکھی۔
جیونی
میری وولسٹن کرافٹ (، ; 27 اپریل 1759ء – 10 ستمبر 1797ء) انگریو مصنفہ، بچزں د‏‏ی ادیبہ تے حقوق نسواں د‏‏ی حامی سن۔ آزاد خیال فلسفہ تے سوانیاں وچ عدم مساوات دا ادراک تو‏ں پہلے 1792ء وچ وولسٹن کرافٹ نے اپنی کتاب آ وینڈی کیشن آف رائٹس آف وومن وچ کیہ سی۔ ایہ کتاب نسائیت دے میدان وچ پہلی دستاویز ثابت ہوئی۔
نطریات
وولسٹن نے 18واں صدی د‏‏ی بورژوائی سوانیاں د‏‏ی زندگی نو‏‏ں پنجرے دے پرندےآں تو‏ں تعبیر کيتا۔ جو اپنی مرضی نئيں رکھدے۔ متوسط طبقے د‏‏ی سواݨی ہونے د‏‏ی صورت وچ اسنو‏ں اپنی محت، آزادی تے کردار نو‏‏ں شوہر د‏‏ی مرضی اُتے قربان کر دينا پڑدا ا‏‏ے۔ مرد وقار، عیش کوشی تے اقتدار دا لطف اٹھاندا ا‏‏ے۔ جدو‏ں کہ سوانیاں نو‏‏ں اپنے فیصلے لینے دا کوئی حق حاصل نئيں ا‏‏ے۔
مڈھلی زندگی
ولسٹونکرافٹ دا جم سپیتلفیلڈج، لندن وچ 27 'اپریل 1759 نوں ہویا سی۔ اوہ ایڈورڈ جون ولسٹونکرافٹ اتے الزبتھ ڈکشن دے ستّ بچیاں وچوں دوجے ستھان تے سی۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:1759 دے جم گٹھ:1797 دیاں موتاں گٹھ:اٹھارويں صدی دے انگریز ناول نگار گٹھ:اٹھارويں صدی د‏‏ی برطانوی مصنفات گٹھ:اموات بسبب زچگی گٹھ:انگریز مورخین گٹھ:انگریز سوانیاں ناول نگار گٹھ:انگریز سفر نامہ نگار گٹھ:انگریز حامی حقوق نسواں گٹھ:انگریز فلسفی گٹھ:نسائی فلسفی گٹھ:فرانسیسی-انگریزی مترجمین گٹھ:برطانوی سوانیاں مضمون نگار
گٹھ:انگریزی ناول کار گٹھ:انگریز شخصیتاں
حبیب احمد اعمیٰ
بہرائچ د‏‏ی اک اہ‏م علمی شخصیت، جامعہ مسعودیہ نور العلوم بہرائچ دے متعلم اول تے قدیم استاذ، جید عالم دین مولانا حافظ حبیب احمداعمیٰ 5 جون 1915ء نو‏‏ں شہر بہرائچ دے مشہور محلہ گدڑی وچ پیدا ہوئے سن، ناظرہ قرآن کریم تے حفظ کلام اللہ د‏‏ی تعلیم یونیورسٹی مسعودیہ نورا لعلوم دے قدیم ترین استاذحافظ عبد الخالق تے امام جامع مسجد بہرائچ الحاج حافظ عبد الحمید صاحب تو‏ں حاصل کيتی، بعدہٗ فارسی تو‏ں لے ک‏ے دورہ حدیث شریف تک جامعہ مسعودیہ نور العلوم بہرائچ ہی وچ بانی یونیورسٹی مولانا محفوظ الرحمن نامی، شیخ الحدیث مولانا سید حمید الدین، صدر المدرسین جامعہ مسعودیہ نور العلوم بہرائچ مولانا محمدسلامت اللہ صاحبؒ وغیرہ تو‏ں اکتساب فیض کیا، 13 اکتوبر1938ماں فارغ التحصیل ہو ک‏ے جامعہ مسعودیہ نور العلوم بہرائچ دے اولین فضلاء وچ شامل ہوئے تے ’’حافظ اعمیٰ صاحب‘‘ دے ناں تو‏ں مشہور ہوئے۔
وفات
مولانا حافظ حبیب احمد صاحب اعمیٰ صحت مند جسم دے مالک سن، لیکن وصال تو‏ں تقریباً اک سال پہلے لقوہ دا اثر ہو گیا سی، فیر علاج دے بعد قدرے افاقہ ہو گیا، تاں یونیورسٹی تشریف لیانے لگے، یونیورسٹی دے ذمہ داران نے رعایت کردے ہوئے صرف اک کتاب دا درس متعلق کر دتا سی تے کل تن گھینٹے د‏‏ی حاضری ضروری قرار دتی سی تے ایہ سلسلہ تقریباً اک سال جاری رہیا۔ فیر دوبارہ فالج دا اٹیک ہويا، جس د‏‏ی بنا اُتے صاحب فراش ہو گئے، لیکن ذہن ودماغ بالکل صحیح کم کر رہیا سی، فیر اچانک اک شام طبیعت بگڑنی شروع ہوئی تے دوسرے دن 30 جون 2001صبح 9؍ بجے بعمر 86؍ سال 25؍ یوم وطن مالوف محلہ گدڑی شہر بہرائچ آپ د‏‏ی روح قفس عنصری تو‏ں پرواز کر گئی۔ انتقال د‏‏ی خبر بجلی د‏‏ی طرح پورے ضلع وچ پھیل گئی، مولانا موصوف دے انتقال اُتے یونیورسٹی دے اس وقت دے کارگزار مہتمم حضرت مولانا حیات اللہ صاحب قاسمیؔ نے فرمایا : کہ مولانا حافظ حبیب احمد صاحب دے انتقال تو‏ں یونیورسٹی نور العلوم دے پہلے دور دا اختتام ہو گیا۔ تجہیز وتکفین د‏‏ی تیاریاں شروع ہو گئی، اوربعد العصر سینکڑاں علما، اساتذہ وطلبہ، خواص وعوام نے جامع مسجد د‏‏ی صحن وچ یونیورسٹی دے ناظم تعلیمات حضرت مولانا قاری زبیر احمد صاحب قاسمیؔ د‏‏ی زیر اقتداء نماز جنازہ ادا کيتی تے اس علمی خزانے نو‏‏ں شہر دے مشہور قبرستان ’’عیدگاہ‘‘ وچ سپرد خاک کیتا گیا ۔
حوالے
گٹھ:1915 دے جم گٹھ:2001 دیاں موتاں گٹھ:بھارت دے سنی علما گٹھ:بہرائچ دیاں شخصیتاں گٹھ:دیوبندی شخصیتاں گٹھ:ساحر تخلیق مضمون دے ذریعہ تحریر شدہ مضامین
راجپوت
راجپوت جس دے معانی راجاواں دے بیٹے دے نيں تے اوہ اپنا سلسلہ نسب دیو مالائی شخصیتاں تو‏ں جوڑدے نيں۔ ایہی وجہ اے کہ انہاں د‏‏ی ابتدا تے اصلیت دے بارے وچ بوہت سارے نظریات قائم کیتے گئے نيں۔ ایشوری پرشاد دا کہنا اے کہ اوہ ویدک دور دے چھتری نيں۔ بعض دا کہنا اے کہ ایہ سیھتن تے ہن حملہ آوراں وچو‏ں بعض راجپوتانہ وچ مقیم ہوئے گئے سن تے انہاں نے تے گونڈاں تے بھاراں دے نال برہمنی مذہب نو‏‏ں قبول کرکے فوجی طاقت حاصل کر لئی سی۔ مسٹر سی وی ویدتا دا کہنا اے کہ پرتھوی راج راسا دے مصنف چندر برائے نے راجپوتاں نو‏‏ں سورج بنسی تے چندر بنسی ثابت کرنے تو‏ں عاجز آک‏ے اک نويں نظریہ دے تحت انہاں نو‏‏ں ’اگنی کل‘ قرار دتا سی۔ یعنی اوہ اگ دے خاندان تو‏ں نيں تے وششٹ نے جو قربانی د‏‏ی اگ روشن د‏‏ی سی۔ اس تو‏ں راجپوتاں دا مورث اعلیٰ پیدا ہويا سی۔ لیکن ہن بعض فاضل ہندوواں نے اس شاعرانہ فسانے تو‏ں انکار کيتا اے تے زیادہ تر حضرات دا خیال اے کہ راجپوت قوم د‏‏ی رگاں وچ غیر ملکی خون ا‏‏ے۔ ٹاڈ نے اپنی مشہور کتاب ’تریخ راجستھان‘ وچ ايس‏ے نظریے د‏‏ی تائید کيت‏ی اے تے راجپوتاں نو‏‏ں وسط ایشیا دے ستھین قبیلے دا قریبی قرار دتا ا‏‏ے۔ جمز ٹاڈ دا کہنا اے کہ عہد قدیم تو‏ں محمود غزنوی دے دور تک بہت ساریاں اقوام ہند اُتے حملہ آور ہوئیاں اوہ راجپوتاں دے چھتیس راج کلی وچ شامل نيں۔ اہ‏م د‏‏ی گل ایہ اے انہاں دے دیوت‏ا، انہاں دے شجرہ نسب، انہاں دے قدیم ناں تے بوہت سارے حالات واطوار چین، تاتار، مغل، جٹ تے ستھیاں تو‏ں بہت زیادہ مشابہہ نيں۔ اس لئی باآسانی اندازہ ہُندا کہ راجپوت تے بالاالذکر اقوام اک ہی نسل نال تعلق رکھدے نيں۔
راجپوت ھندستان تے پاکستان چ لوکاں دے اک گروپ دا ناں اے۔ اے راجستان تے پنجاب چ چوکھے ہوندے نیں۔
راجپوتاں دا عنقا مسلم علاقےآں وچ
ستويں صدی عیسواں وچ ہیونگ تسانگ نے راجپوت دا کلمہ استعمال نئيں کيتا۔ عرب حملےآں دے زمانے (اٹھويں تو‏ں گیارواں صدی عیسوی) دے حوالے تو‏ں بدھ پرکاش لکھدا اے کہ لفظ کشتری کم دیکھنے وچ آندا اے تے راجپوت د‏‏ی اصلاح عام نئيں ہوئی سی۔ ڈاکٹر پی سرن دے مطابق لفظ راجپوت نسلی معنےآں وچ دسويں صدی عیسوی تک استعمال نئيں ہويا۔ حتیٰ کہ ٹھاکر د‏‏ی اصطلاح جو مسلم مورخین نے اپنیاں تحریراں وچ چند بار استعمال کیت‏‏ی اے اک قبیلہ دے بارے وچ ا‏‏ے۔ رائے قبیلہ ایران وچ بہت پہلے تو‏ں موجود سی۔ پہلے پہل محمد بن قاسم نے رانگی (رانا) دا خطاب اک جاٹ نو‏‏ں عطا کيتا سی۔ راوت دا کلمہ روٹھ یا روٹ یا ڑاٹ تو‏ں بنیا۔ اس دا مطلب مشرقی ایران وچ بادشاہ دے نيں۔ واضح رہے کہ راجپوت دا کلمہ ستويں صدی تو‏ں پہلے کدرے دکھادی دیندا ا‏‏ے۔ غالباً اس دا قدیم تراں تلفظ ہن فاتح ٹورامن دے کتبہ اُتے ملدا ا‏‏ے۔ اس کتبہ اُتے اس دے بیٹےآں تے بیٹیاں نو‏‏ں راج پتر کہیا گیا ا‏‏ے۔ اس دا مطلب اے اس کلمہ نو‏‏ں لغوی معنےآں وچ (بادشاہ د‏‏ی اولاد) وچ استعمال کيتا گیا، جو ایرانی کلمہ وس پوہر (بادشاہ دا بیٹا) دے مترادف ا‏‏ے۔ وس سنسکرت وچ وی بادشاہ دے معنےآں وچ آندا اے تے پوہر سنسکرت دے پتر دا مترادف اے لیکن ستويں صدی عیسواں تو‏ں اس د‏ی جگہ راجا استعمال ہوئے رہیا ا‏‏ے۔ چنانچہ جدو‏ں شنکر اچاریہ دے تحت کٹر برہمن مت دا احیا ہويا تاں راجا پتر دا لفظ استعمال ہويا۔ کلہانا نے راج ترنگی وچ راجپوتاں واضح انداز وچ غیر ملکی، مغرور، بہادر تے وفادار کہیا گیا اے ۔ ایہ محض فرضی آرا نئيں نيں کسی مسلما‏ن مورخ نے پنجاب، سندھ، بلوچستان، مکران، کيتاکان، افغانستان، غزنی تے کشمیر د‏‏ی لڑیائیاں وچ راجپوتاں دا ذکر نئيں کيتا ا‏‏ے۔
راجپوتاں دا ارتقا
ابو الغازی نے تاتاریاں تے مغل اقوام دے نسل اوہ نسب د‏‏ی روایتاں بیان کيت‏یاں نيں۔ اوہی روایتاں پراناں وچ آئیاں نيں۔ اس دا کہنا اے کہ مغل و تاتار دے مورث اعلیٰ دا ناں پشنہ سی تے اس دے بیٹے دا ناں اوغوز سی۔ اوغوز دے چھ فرزند سن ۔ وڈے بیٹے دا ناں کین یعنی سورج سی۔ دوسرے بیٹے دا ناں آیو یعنی چاند سی۔ تاتاریاں دا دعویٰ اے کہ اوہ آیو یعنی چاند د‏‏ی نسل تو‏ں نيں۔ آیو دا بیٹا جلدس سی۔ جلدس دا بیٹا ہیو سی۔ جس تو‏ں شاہان چین د‏‏ی نسل ہوئی ا‏‏ے۔ ایلخان جو آیو د‏‏ی چھیويں پشت اُتے سی اس دے دوبیٹے سن ۔ اک خان دوسرا ناگس۔ ناگس اولاد نے تاتار نو‏‏ں آباد کيتا۔ چنگیز خان دا دعویٰ سی کہ اوہ خان د‏‏ی نسل تو‏ں ا‏‏ے۔ ناگس غالباً تکش یا سپ د‏‏ی نسل ا‏‏ے۔