cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
پنجابی صوفی ساہت
مانیمت
مانیمت بدھ مت، عیسائیمت، اتے پارسیمت دا ملیا روپ اے۔ ایہناں مانیمتاں نے روم دے پیغمبر ہون دا دعوہ کیتا اتے ایہناں نوں 277 ای: وچوں سولی تے چاڑھیا گیا سی۔ اس کرکے مڈھلے صوفی مت نوں اسلامی ادویتوادی تجزیہ دے نخرے سروپ، عیسائیاں دی دیانتداری اتے رہسواد، پراچین علم وادی وچارواناں دی وچارولی، یونانی اتے بھارتی فلسفہ دیاں اکٹھیاں کم کر رہیاں وودھ شکتیاں دی اپج کیہا جا سکدا اے۔ پر ایہناں اثراں دے باو جود وی صوفی مت دا اپنا وکھرا سروپ اے اتے ستنتر ہوند اے۔
صوفی مت وچّ اک مکمل صوفی لئی چار منزلاں نردھارت کیتیاں گئیاں ہن (1) ہست (2) طریقت (3) مارف (4) حقیقت جاں سچ پہلی منزل ہست اے ہست مطابق اسلام دے سدھانتاں اتے قنوناں دی وفاداری نال پالنا کرنا ہے- دوسری طریقت مطابق سادھک دھارمک بندھشا نوں تیاگ دے صرف سوچ وچار وچّ مست رہندا اے۔ تیجی منزل مارف مطابق صوفی علم حصول دی پریرنا تے رہسواد دی طاقت حاصل کر لیندا ہے- چوتھی اوستھا حقیقت ارتھات ستّ دی اے۔ اس اوستھا وچّ صوفی دا خدا نال سدھا سمپرک ہو جاندا اے۔ تے سنسارک بندھن توں ستنتر ہو جاندا اے۔ ایہہ چارے منزلا جاں صوفی دی انتم ستّ دی حصول لئی ضروری ہن۔
صوفی مت دی ترقی
صوفی مت دا شروع ستویں صدی توں مننا ودھیرے اچتّ منیا جاندا اے۔ جدوں کہ صوفی مت دی ہوند قائم ہو چکی سی۔ صوفی مت نوں مکھ دو حصیاں وچّ ونڈیا جا سکدا اے۔ مڈھلے صوفی مت دے صوفیاں وچّ شریعت نوں اہم تھاں دتا جاندا اے۔ دنیاوی حصول دی نندا، دنیاوی اچھاواں دا تیاگ، من دی پوترتا، ربی بندگی تے زور، جہنتّ اتے دوزخ دا بھے وغیرہ مڈھلے صوفی مت دیاں خاصیتاں رہیاں ہن۔ مڈھلے صوفی پرماتما دا بھے اپنے من وچّ رکھدے سن۔ مڈھلے صوفیاں وچّ حضرت ہوسین، حبیب آرسی، رابعہ بصری، ابو ہاشم حسن بصری، ابراہن بنئدن وغیرہ صوفیہ دے ناں رکھے جا سکدے ہن۔ بھاویں صوفی مت نے اسائیمت، ینانیمت، مانیمت، بدھ مت دا اثر قبول کیتا مگر اسلامی رہسوادی نوں قرآن نال متعلق دسدے ہن اتے پیغمبر دی پرمپرا نال ہی جوڑدے ہن۔ 12 ویں صدی وچّ جدوں رہسواد صوفی مت اتے شریعت دا اثر گھٹّ گیا۔ رہسوادی صوفیہ وچّ آروپھ ال کارتھی، ابو-ال سلیمان ال قرآنی، ال مہاسبی، بایزید بستامی اتے منصور وغیرہ اس دور دے مشہور صوفی سن۔ دھارمک کٹڑ پنتھیاں دے خلاف کارن بعد دے صوفیہ نوں محمد صاحب اتے قرآن نوں اپنے وچاراں دا ادھار بناؤنا پیا۔
بھارت وچّ صوفی مت دا داخلہ
جویں-جویں اسلام دی سیاسی طاقت ودھن دے نال اس دھرم دا فیلاؤ دنو-دن ودھدا گیا اسے طرحاں صوفی مت وی دنو دن ترقی کردا گیا۔ 712 ای: وچّ جدوں ہزاز دے گورنر دے بھتیجے محمد بن قاسم نے سندھ دے براہمن راجے داہر نوں ہرایا تاں اسلام دا بھارت نال بہت نیڑے دا سمپرک ہویا۔ لاجونتی راما کرشن دا مت اے کہ مسلماناں دے اتری بھارت دی جت اپرنت ہی صوفی مت دا بھارت وچّ داخلہ آرنبھ ہندا اے۔ غزنوی دے حملیاں توں پہلا بھارت اتے عرب وچکار وپاری تعلقات سن۔ ہن ایہہ قائم مت اے کہ عرب دے سمندری وپاریاں نے، ظو مالابار تے لنکا راہیں داخلہ کردے سن، نے اسلام دی جان-پچھان بھارت وچّ کرائی۔ بھارت وچّ صوفی سلسلیا دا شروع ابل حسن بن ابو عثمان ال جلالی (1072 ای: انتقال ) نال ہویا۔ ایہناں نوں لاہور وچّ دفنایا گیا اتے ایہہ اپنی کتاب ‘کشف المجوب` اتے لقب داتا گنج بخش نال مشہور سن۔ اس طرحاں صوفی سلسلیا دا آمد یارویں صدی توں پہلے منیا جا سکدا اے۔ کیونکہ داتا گنج بخش محمود گجنویں توں 20-30 ورے پہلا آئے ہونگے۔
پنجاب وچّ صوفی مت
پنجاب وچّ صوفی مت دا داخلہ غزنویاں دے نال ہی ہو جاندا اے۔ پنجاب وچّ سمپرداوا دا قیام 10 ویں صدی تک مکمل ہو چکی سی۔ بہت سارے صوفیاں وچوں اگھے: سیخ اسمٰعیل بخاری لاہوری (انتقال 1056/57) شیخ فخردین حسینی جنجانی لاہوری، اکھل حسن بن ابوؤسمان ال جلبی (1072 ای۔ انتقال)، احمدا توختا ترپجی لاہوری (انتقال 1205) وغیرہ۔ صوفی مت نال کدی سمپرداواں دے ناں جوڑے جاندے ہن۔ پر ایہناں وچوں چار سمپرداواں قادری، سہروردی، نقشبندی اتے چشتی نوں مکھ منیا جاندا اے۔ پنجابی ساہت دا تعلقات چشتی سلسلے دے مشہور صوفی شیخ فریددین مسؤد گنجشکر نال اے۔ 13ویں صدی وچّ ایہہ سمپردا قائم ہو چکی سی۔ بھارت وچّ چستی سمپردائے دا موڈھی خواجہ مئندین چشتی سی۔ ایہناں دی خانقاہ اجمیر وچّ اے۔ خواجہ بکھتیار کاکی مئندین دی آتمک اچتا توں بہت متاثر ہوئے اتے ایہناں دے مرید بنے۔ پنجاب وچّ چشتی سمپردا دے موڈھی شیخ فریدالدین مسعود گنجشکر سن۔ جو بختیار کاکی دے مرید سن۔پنجابی صوفی ساہت دا شروع شیخ فریدالدین توں ہی منیا جاندا اے۔ بھاویں بابا فرید جی توں پہلا دے صوفیاں نے وی رچناواں کیتیاں پر ایہہ پنجابی ساہت دے انیاں نیڑے نہیں جنی کہ شیخ فرید جی دی اے۔
اس لئی پنجابی صوفی ساہت دا شروع بابا فرید جی توں ہی منیا جاندا اے۔
پچھوکڑ
حضرت محمد ﷺ جو کہ اسلام دھرم دے بانی سن،جہناں دا جم مکہ دے عربی قریشی قبیلے وچّ 507 ءنوں ہویا۔ گٹھ:پنجابی ساہت
وڈ بفیلو نیشنل پارک
وڈ بفیلو نیشنل پارک کینیڈا دے صوبے ایلبرٹا چ اک نیشنل پارک اے۔ اے کینیڈا دا سب توں وڈا نیشنل پارک تے دنیا دا دوجا وڈا نیشنل پارک اے۔
وڈّ بپھیلو نیشنل پارک (انگریزی: Wood Buffalo National Park) 44,807 کلومیٹر2 (17,300 مربع میل) 'تے کینیڈا دا سبھ توں وڈا قومی پارک اے۔ ایہہ شمال مشرقی البرٹا اتے دکھنی شمال مغربی علاقے وچ واقع اے۔ سوٹزرلینڈ نالوں کھیتر وچ وڈا، ایہہ عالمی دا دوجا سبھ توں وڈا قومی پارک اے۔ پارک دا قیام ۱۹۲۲ وچ دنیا دے سبھ توں وڈے جھنڈاں دے مفت رومنگ بائیسن دی لکڑ دی رکھیا لئی کیتی گئی سی، جسدا اندازاً اس ویلے ۵٬۰۰۰ توں وی ودھ دا اندازا اے۔  ایہہ چیلاں والیاں کریناں دے آلھنے دیاں دو جانیاں جان والیاں سائیٹاں وچوں اکّ اے۔
ایہہ پارک لٹل بپھیلو ندی توں ۱۸۳ میٹر (۶۰۰ فٹ) توں لے کے کیریبو پہاڑ وچ ۹۴۵ میٹر (۳٬۱۰۰ فٹ) دی اچائی وچ اے۔ پارک دا ہیڈکوارٹر پھورٹ سمتھ وچ واقع اے، البرٹا دے پھورٹ چیپییان وچ اکّ چھوٹا سیٹیلائیٹ دفتر اے۔ پارک وچ دنیا دا سبھ توں وڈا تازہ پانی والا ڈیلٹا، امن-اتھاباسکا ڈیلٹا، امن، اتھاباسکا اتے برچ ندیاں ولوں بنایا گیا اے۔ ایہہ پارک دے شمال مشرقی حصہ وچ اپنے کارسٹ سنکہول لئی وی جانیا جاندا اے۔ البرٹا دے سبھ توں وڈے جھرنے (والیئم دے مطابق، اٹھ کیوبک میٹر متعلق سکنٹ دی انمانت ڈسچارج ریٹ دے نال)، نیؤن لیک سپرنگز، جیکپھش ندی دے نالے وچ واقع ہن۔ وڈّ بوپھیلو اتھابسکا تیل ریت دے سدھے اتر وچ واقع اے۔
۲۸ جون، ۲۰۱۳ نوں، رائل ایسٹرونومکل سوسائٹی آف کینیڈا نے وڈّ بپھیلو نیشنل پارک نوں کینیڈا دا نوینتم اتے دنیا دا سبھ توں وڈا ہنیرا-اسمان رکھیا وجوں نامزد کیتا۔ ایہہ عہدہ پارک دیاں وڈیاں آبادیاں دے بٹاں، نائیٹ بازاں اتے آلوآں لئی رات دے ویلے دے ماحول نوں سرکھیت رکھن وچ مدد کردا اے، نال ہی یاتریاں نوں اتری لائیٹاں دا تجربہ کرن دے موقعے حاصل کردا اے۔
موسم
پارک وچ، گرمیاں بہت گھٹ ہندیاں ہن، پر دن لمبے ہندے ہن۔ اس موسم دوران تاپمان ۱۰ توں ۳۰°C (50.0 توں ۸۶٫۰°F) وچکار ہندا اے۔ اوسطاً، گرمیاں گرم اتے خشک دناں ولوں درسائیاں جاندیاں ہن حالانکہ کجھ سالاں وچ، اس وچ ٹھنڈے اتے گلے دن ہو سکدے ہن۔ جولائی وچ اچا مطلب ۲۲٫۵ ڈگری سیلسیس (۷۲٫۵°F) اے، جدوں کہ اس دا اوسطاً تاپمان ۹٫۵°C (49.1°F) اے۔ پتجھڑ وچ ٹھنڈے ہوادار؉  اتے خشک دن ہندے ہن جس وچ پہلی برپھباری عام طور 'تے اکتوبر وچ ہندی اے۔سردیاں دے تاپمان بہت گھٹ ہندے ہن جو کہ سبھ توں ٹھں ڈھیمہینیاں دے مہینے، جنوری اتے فروری وچ -۴۰°C (−۴۰٫۰°F) توں گھٹ جا سکدے ہن۔ جنوری وچ اچا مطلب -۲۱٫۷°C (−۷٫۱°F) ہندا اے جدوں کہ اس دا مطلب گھٹ -۳۱٫۸°C (−۲۵٫۲°F) ہندا اے۔ بسنت رتّ وچ، دن لمبے ہندے جان نال تاپمان ہولی ہولی نگھردا جاندا اے۔
آواجائی
میکنزی ہائیویء 'تے سڑک کنارے پھورٹ سمتھ تک سال-در-اودھی پہنچ مہیا اے، جو کہ ہیء رور، نورتھویسٹ پردیش دے نیڑے ہائیویء ۵ نال جڑدا اے۔ وپاری اڈاناں ایڈمنٹن توں پھورٹ سمتھ اتے پھورٹ چپویئن لئی مہیا ہن۔ سردیاں اتے برف دیاں سڑکاں دی ورتوں پھورٹ میکمرے توں پھورٹ چیپییان ولوں کیتی جا رہی سردیاں دی ورتوں وی کیتی جاندی اے۔
گروس مورن نیشنل پارک
گروس مورن نیشنل پارک کینیڈا دے صوبے نیو فاؤنڈلینڈ تے لیبراڈر چ اک نیشنل پارک اے۔
ضلع اکہیسار
ضلع اکہیسار ترکی دے صوبہ مانیسا دا اک ضلع اے۔
ہور پڑھو
٭ ترکی دے ضلعے Akhisar
گٹھ:ترکی دے ضلعے گٹھ:ترکی دی انتظامی ونڈ
مہیندر سنگھ پُجی
سکواڈرن لیڈر مہیندر سنگھ پُجی
مہیندر سنگھ پجی دا جم 14 اگست 1918 نوں شملہ وچ ہویا۔ اس دے پیؤ دا ناں سردار سوہن سنگھ پجی تے ماں دا ناں سنت کور سی۔ سوہن سنگھ اک سینئر سرکاری اہلکار سی۔ مہیندر سنگھ پجی نے سکولی تے کالج دی سکھیا لاہور توں تے قانون دی ڈگری بمبئی یونیورسٹی توں حاصل کیتی۔ گریجوئیشن توں بعد اس نے کجھ چر لئی شیل کمپنی لئی کم کیتا تے 1936 وچ دلی فلائنگ سکول توں جہاز اڈاؤن دی سکھیا حاصل کیتی۔ دوجی وڈی لڑائی دوران 1940 وچ اوہ 18 ہور ٹرینڈ ہندستانی پائلٹاں سمیت شاہی بریٹیش ہوائی فوج وچ بھرتی ہو گیا۔ جنگ وچ کئی وار اس دا جہاز تباہ ہویا تے اوہ مردا-مردا بچیا۔ اک وار تاں اس نوں بلدے ہوئے ملبے وچوں کڈھیا گیا، پر اک ہفتے بعد ہی اوہ پھر جنگ وچ جا شامل ہویا۔ اوہ برطانیہدی مشہور فائیٹنگ کاکس ناں دی اجتّ سکوڈرن دا حصہ سی۔ اک سکھ ہون دے ناطے اوہ پگّ بنھ کے ہی جہاز اڈاؤندا سی۔ پگڑی کارن آکسیجن ماسک اس دے فٹّ نہیں سی ہندی، اس لئی زیادہ اچائی 'تے اڈاناں بھرن دوران آکسیجن دی کمی کارن اس دا اک پھیپھڑا ہمیشہ لئی بے کار ہو گیا۔ برطانیہ توں بعد اس نے مڈل ایسٹ ، اتری افریقہ، افغانستان اتے برما وچ برطانیہولوں ہوائی جنگ لڑی۔ برما وچ دکھائی بہادری کارن اس نوں فلائنگ کراس میڈل ملیا۔ جنگ دے دناں وچ اس نوں برطانیہوچ بڑا سنمان ملدا سی۔ ریسٹورینٹاں وچ لوک اس توں پیسے نہیں سی لیندے ہندے تے سنیمے دی ٹکٹ لین لئی اس نوں لائن وچ نہیں سی لگنا پیندا۔
جنگ توں بعد اوہ بھارت پرت آیا تے ایئر لائن پائلٹ بن گیا۔ اس نے گلائیڈنگ وچ وی کئی ریکارڈ قایم کیتے۔ اس نوں ایہہ مان حاصل ہے کہ اس نے بھارت دے پہلے پردھان منتری سری جواہر لال نہرو نوں گلائیڈنگ کروائی سی۔ 1974 وچ اوہ برطانیہ واپس آ گیا تے ایئر ٹریفک کنٹرولر دے طور 'تے کم کرن لگا۔ رٹائر ہون توں بعد اوہ گریوزینڈ شہر وچ وس گیا تے سماج سیوا وچ بھاگ لین لگّ پیا۔ اوہ اس گلّ دا بڑا تکھا آلوچک سی کہ دوویں عالمی جنگاں سبندھی بنیاں انگلش فلماں وچ صرف گورے پائلٹ ہی وکھائی جاندے ہن، جدوں کہ بریٹیش کامنویلتھ دیاں انیکاں قوماں نے برطانیہولوں اس جنگ وچ جاناں قربان کیتیاں۔ اس نوں اس گلّ دا بڑا دکھ سی کہ انگریز باقی قوماں دے یوگدان نوں بھلّ گئے ہن تے اس نوں کدے وی دوجی وڈی لڑائی نال سبندھت کسے وی سماگم وچ بلایا تکّ نہیں گیا۔ مہیندر سنگھ پجی نے بریٹیش ہوائی فوج وچ بریٹیش کامنویلتھ دیاں قوماں ولوں پائے گئے یوگدان نوں یوگ مان-سنمان دواؤن لئی بڑا تکھا سنگھرش کیتا۔ اخباراں وچ لیکھ لکھے، انٹرویو دتے اتے ڈیپوٹیشن لے کے ادھیکاریاں نوں منگ-پتر دتے۔ اس سنگھرش کارن ہی اس ورگے یودھیاں نوں سنمان دین لئی 2009 وچ رائل ایئر فورس میوزیم کوسفورڈ وچ اک پکی پردرشنی لگا دتی گئی، جس وچ بریٹیش کامنویلتھ دیاں قوماں ولوں بریٹیش ایئر فورس وچ پائے گئے یوگدان نوں درسایا گیا ہے۔ مہیندر سنگھ پجی نوں خاص طور 'تے اس سماگم وچ بطور مکھ مہمان بلایا گیا تے سنمانت کیتا گیا۔ اوہ مرن تکّ بریٹیش انڈین ایکس سروسز ایسوسی ایشن دا چیئرمین رہا۔ اگست 2010 وچ اس دی سوے-جیونی 'فار کنگ اینڈ اینئدر کنٹری' رلیز کیتی گئی۔ 18 ستمبر 2010 نوں 92 سال دی عمر وچ ہارٹ اٹیک کارن اسدی موت ہوگئی۔ 2011 وچ اس نوں سمرپت فلم 'دی والنٹیئرس' رلیز کیتی گئی۔ 28 نومبر 2014 نوں سکواڈن لیڈر مہیندر سنگھ پجی نوں سنمان دین لئی اس دا بتّ گریوزینڈ دے سینٹ اینڈریؤ پارک وچ ستھاپت کیتا گیا۔ اس دے تھلے لکھیا گیا ہے 'دنیا بھر دے اوہناں لوکاں دی یاد وچ، جنہاں نے برطانیہدی 1914 توں 2014 تکّ ہریک سنکٹ وچ مدد کیتی۔' مہیندر سنگھ پجی اوہناں 18 بھارتی پائلٹاں وچ آخری زندہ پائلٹ سی، جنہاں نے دوجی وڈی لڑائی وچ برٹین ولوں بھاگ لیا۔
گٹھ:شخصیتاں گٹھ:مشہور لوک گٹھ:زندہ لوک گٹھ:سکھ شخصیتاں گٹھ:پنجابی شخصیتاں گٹھ:پائیلٹ
چک 669 گ ب
چک 669 گ ب   ضلع ٹوبہ ٹیک سنگھ دی تصیل پیرمحل دا اک پنڈ اے ۔
ناں
اس پنڈ دی بھوئیں نوں لوئر چناب نہر چوں نکلن آلی گوگیرہ برانچ نہر دے اک سُوئے (لنڈو) دا پانی لگدا اے   ۔اس پنڈ دے ناں نال گ ب (G.B=Gogera Branch) ایسے لئی لگیا ہوئیا اے ۔
ہردت سنگھ ملک
فلائنگ لیفٹینینٹ ہردتّ سنگھ ملک
پٹیالہ ریاست دا مہاراجہ بھوپندر سنگھ سبھ توں پہلا ہندستانی تے دنیا دا پہلا سکھ سی، جس نے ہوائی جہاز خریدے سن۔ اس نے جہازاں سبندھی جانکاری حاصل کرن لئی اپنے چیف انجینیئر نوں یورپ بھیجیا تے 3 جہاز منگوائے، جو دسمبر 1910 وچ پٹیالہ پہنچ گئے۔ پر سبھ توں پہلا سکھ تے ہندستانی جس نے دنیا دی کسے وی ہوائی فوج ولوں جنگ وچ حصہ لیا،  ہردتّ سنگھ ملک سی۔
ہردتّ سنگھ دا جنم 23 نومبر 1894 نوں راولپنڈی دے اک دھناڈھ سکھ پریوار وچ ہویا۔ اس دے پیؤ دا ناں سردار بہادر موہن سنگھ تے ماں دا ناں لاجونتی سی۔ اس نے اچّ سکھیا آکسفورڈ یونیورسٹی لندن دے بالیؤل کالج توں حاصل کیتی۔ پڑھائی دے نال-نال اوہ کرکٹ اتے گولف دا وی ودھیا کھڈاری سی۔ اس نے برطانیہ وچ 1914 توں 1930 تکّ فسٹ کلاس کرکٹ کھیڈی۔ 1914 وچ جدوں پہلی وڈی لڑائی شروع ہوئی تاں اس دے سارے ساتھی طالب علم جرمنی دے خلاف جنگ وچ شامل ہو گئے۔ ہردتّ سنگھ ملک نے وی اپنے-اپنے نوں بریٹیش ہوائی فوج دی نوکری لئی پیش کیتا۔
اس ویلے بریٹیش فوج وچ صرف گورے پائلٹ بھرتی کیتے جاندے سن، اس لئی بھارتی ہون کارن اس نوں انکار کر دتا گیا۔ اوہ فرانس چلا گیا تے فرانسیسی ریڈ کراس لئی ولنٹیئر دے طور 'تے ایمبولینس چلاؤندا رہا۔ اس نے فرانسیسی ایئر فورس وچ بھرتی ہون لئی عرضی دے دتی۔ اس 'تے اس دے آکسفورڈ دے ٹیچر نے بریٹیش ایئر فورس دے پردھان سپہ سالار جنرل ڈیوڈ ہینڈرسن نال گلّ کیتی۔ جنرل ہینڈرسن نے اس دی انٹرویو لئی تے اوہ فائیٹر پائلٹ چنیا گیا۔ اس نے اپریل 1917 وچ ٹریننگ شروع کیتی تے جون 1917 وچ اوہ مورچے 'تے پہنچ گیا۔ اس نے پگڑی اتارن توں انکار کر دتا، اس لئی سپیشل ہیلمٹ ڈزائین کیتا گیا، جو اوہ پگڑی دے اپر پہندا سی۔ اس وڈّ اکاری ہیلمٹ کارن اس نوں نسلی ٹچراں وی سہنیاں پئیاں۔ اس نوں فلائنگ ہوبگوبلن وڈے سر والا بھوت کیہا جاندا سی۔ ملک نے برطانیہ ، فرانس تے اٹلی وچ کئی ہوائی لڑائیاں وچ حصہ لیا تے پہلا جرمن جہاز فرانس وچ پھنڈیا۔ یدھ دوران اس نوں مہان جرمن پائلٹ ریڈّ بیرن نال مقابلہ کرن دا وی موقع ملیا۔ یدھ وچ اوہ کئی وار زخمی ہویا پر ہر وار ٹھیک ہو کے فرنٹ 'تے پہنچ جاندا رہا۔ اس نے کئی ہوائی جتاں پراپت کیتیاں تے کئی سنمان حاصل کیتے۔
جنگ ختم ہون 'تے اوہ ہندستان مڑ آیا تے وکاری بھارتی سول سیواواں لئی چنیا گیا۔ اوہ شیخوپورا ضلعے دا ڈپٹی کمیشنر وی رہا۔ بعد وچ اوہ برطانوی ہند فارن افیئر وچ شامل ہو گیا تے کئی اہم ذمہ واری دیاں قومانتری نیوکتیاں، جویں لندن، ہیمبرگ جرمنی، واشنگٹن امریکہ، اتے اوٹاوا کینیڈا وچ بطور لیبر کمیشنر کم کیتا۔ اس نے 1944 توں 1947 تکّ مہاراجہ یادوندر سنگھ دے ادھین پٹیالہ ریاست دے پردھان منتری دے عہدے 'تے کم کیتا۔ بھارت دی آزادی توں بعد 1949 وچ اس نوں کینیڈا وچ پہلا بھارتی ہائی کمیشن تے پھر فرانس وچ راجدوت تھاپیا گیا۔ فرانس وچ ہون والی یونائیٹڈ نیشنز جنرل اسمبلی دی میٹنگ ویلے اوہ بھارتی ڈیلیگیشن دا نیتا سی۔ 1952 وچ اس نوں فرانس دا سربؤچّ سول ایورڈ 'لیزیئن ڈیانر' پردان کیتا گیا۔ 1957 وچ رٹائرمینٹ توں بعد اوہ دلی وس گیا تے پروفیشنل گولف پلیئر بن گیا۔ سجی لتّ وچ وجیاں 3 جرمن گولیاں، جو اخیر تکّ کڈھیاں نہیں جا سکیاں، دے باو جود اوہ بھارت دا چوٹی دا گولف کھڈاری بنیا۔ 31 اکتوبر 1985 وچ 91 سال دی عمر چ اسدی موت ہو گئی۔
گٹھ:شخصیتاں گٹھ:مشہور لوک گٹھ:زندہ لوک
لی کی چیانگ
لی کی چیانگ اک چینی سیاست دان جو ریاستی کونسل دے اعلیٰ وزیر تے عوامی جمہوریہ چین دے موجودہ وزیر اعظم نیں۔ اس توں پہلے اوہ 2008ء توں 2013ء تک نائب وزیر اعظم دے منصب اُتے فائر رہے۔ لی اک پیشہ ور ماہر معاشیات تے چین دی حکومت دے سربراہ ہونے دے نال نال چین دے مالیاتی تے اقتصادی امور، خارجی امور، قومی تحفظ تے ڈیپننگ ریفارمز دی قیادت کرنے والی مرکزی شخصیتاں وچوں اک نیں۔ اوہ چین دی کمیونسٹ پارٹی دی پولٹ بیورو اسٹینڈنگ کمیٹی دے دوسرے درجے دے رکن وی نیں۔ سنہ 2015ء تے سنہ 2016ء وچ فوربس جریدے نے انہاں نوں دنیا دی طاقتور ترین شخصیتاں دی فہرست وچ بارہواں درجہ دتا سی۔
ابتدائی زندگی تے تعلیم
لی کی چیانگ یکم جولائی 1955ء نوں صوبہ انہوئی دے شہر ہیفئی وچ پیدا ہوئے۔ انہاں دے والد انہوئی وچ مقامی عہدیدار سن۔
لی نے سنہ 1974ء وچ ہیفئی نمبر 8 سینئر ہائی اسکول توں تعلیم مکمل کیتی، ثقافتی انقلاب دے دوران وچ انہوئی دی کاؤنٹی فینگیانگ وچ زراعتی مزدوی دے لئی بھیجے گئے، جتھے انہاں نے آخر کار چین دی کمیونسٹ پارٹی وچ شمولیت اختیار کر لی تے مقامی زرعی پیداوار ٹیم دے سربراہ بن گئے۔ اس وقت دے دوران وچ انہاں نوں فکرِ ماؤ زے تنگ دے مطالعے وچ عمدہ فرد دے اعزاز توں نوازا گیا سی۔ لی نے والد دی مقامی کاؤنٹی دی پارٹی قیادت دے لیے تربیت دینے دی پیش قبول کرنے توں انکار کر دتا تے پیکنگ یونیورسٹی دے اسکول آف لا وچ داخلہ لیا جتھوں انہاں نے ایل ایل بی دی سند حاصل کیتی تے یونیورسٹی دی اسٹوڈنٹ کونسل دے صدر بن گئے۔ انہاں نے سنہ 1995ء وچ معاشیات وچ پی ایچ ڈی کیتا تے ممتاز ماہر معاشیات لی یِن اِنگ انہاں دے ڈاکٹری مشیر سن۔ انہاں دے ڈاکٹریٹ دے تحریری مقالے نوں سن یفانگ انعام (معاشیات وچ چین دا سب توں وڈا انعام) ملیا سی۔
سنہ 1982ء وچ، پیکنگ یونیورسٹی دے کمیونسٹ یوتھ لیگ سیکریٹری بن گئے۔ اوہ 1983ء وچ کمیونسٹ یوتھ لیگ دی قومی تنظیم دی اعلیٰ قیادت وچ اپنی سیکریٹریٹ دے رکن دے طور اُتے داخل ہوئے تے جماعت دے سابق جنرل سیکریٹری ہو جنتاؤ دے نال قریبی طور اُتے کم کیتا۔ لی سنہ 1993ء وچ کمیونسٹ یوتھ لیگ دے پہلے سیکریٹری بنے تے سنہ 1998ء تک منصب اُتے فائر رہے۔
نجی زندگی
لی نے بیجنگ دی کیپیٹل یونیورسٹی آف اکنامکس اینڈ بزنس دی پروفیسر چینگ ہونگ نال شادی کیتی سی۔ انہاں دے سسر اک مرتبہ کمیونسٹ یوتھ لیگ دی مرکزی کمیٹی دے نائب سیکریٹری وی رہے۔ اوہ انگریزی زبان بول لیندے نیں۔
حوالے
گٹھ:لی دی چیانگ گٹھ:1955 دے جم گٹھ:زندہ شخصیتاں گٹھ:چینی ماہرین معاشیات گٹھ:عوامی جمہوریہ چین دے نائب وزرائے اعظم گٹھ:عوامی جمہوریہ چین دے وزرائے اعظم گٹھ:نشان پاکستان وصول کنندگان گٹھ:چینی شخصیتاں
ناہانی نیشنل پارک
ناہانی نیشنل پارک کینیڈا دا اک نیشنل پارک اے۔
بارلے جوڑ
گٹھ:کینیڈا دے نیشنل پارک
ضلع الاشہر
ضلع الاشہر ترکی دے صوبہ مانیسا دا اک ضلع اے۔
ہور پڑھو
٭ ترکی دے ضلعے
گٹھ:ترکی دے ضلعے گٹھ:ترکی دی انتظامی ونڈ
سچنی مونال چکور
سچنی مونال چکور مور ٹبر دا اک پنچھی اے۔ اے چین تے بھارت دا واسی اے۔
سید محمود علی
محمود علی ریڈیو پاکستان تے ٹی وی تے کم کرن والے سن۔ اوہ جیدرآباد ہندستان چ جمیا۔ آل اںڈیا ریڈیو چ 1945 چ آیا۔ پاکستان بنن تے پاکستان آیا تے کراچی آیا تے ایتھے ریڈیو تے ٹی وی تے کم کیتا۔ پاکستان سرکار نے 1985 دا سوہنے کم دا ٹکا دتا۔
ہور ویکھو
گٹھ:سوہنے کم دا ٹکا
پرومیتھیس
پرومیتھیس یونانی پرانے مت دا اک دیوتا سی۔ اوہنے انساناں نوں بنایا تے زیوس کولوں چوری انساناں نوں اگ بالن دا ول سکھیایا۔ جس تے زیوس نے اوہنوں سزا دین لئی اک پاڑ نال بن دتا تے اوہدے تے اک گدھ جھوڑ دتا جیہڑا اوہدا کلیجہ روز کھاندا اے ۔
آئل آف مین
آئل آف مین آئری سمندر چ برطانیہ دے جزیراں چوں اک برطانوی جزیرہ اے ۔ جزیرے دی سربراہ ملکہ الزبتھ II اے جزیرے نوں برطانیہ دا حصہ نئیں سمجھیا جاندا پر باہرلے دیساں نال تعلقات تے دفاع دی ذمہ داری برطانیہ دی حکومت دی اے ۔ آئل آف مین یورپی یونین دا حصہ نئیں پر سامان لیان تے لے جان دے تھوڑے بہت تعلقات نیں ۔
گٹھ:یورپ گٹھ:برطانیہ گٹھ:جزیرے گٹھ:سلطنت برطانیہ گٹھ:برطانیہ دے جزیرے
ضلع دمرجی
ضلع دمرجی ترکی دے صوبہ مانیسا دا اک ضلع اے۔
ایپیمیتھیس (چن)
ایپیمیتھیس (چن) سورجی پربندھ دے پاندھی زحل دا اک چن اے۔ ایہنوں رچرڈ والکر نے 1966 وج لبیا۔ ایہدا ناں اک یونانی کردار پرومیتھیس دے بھرا دے ناں تے رکھیا گیا۔
گٹھ:تارہ پڑھت گٹھ:خلائی سائنس گٹھ:سائنس گٹھ:سائنسی علم گٹھ:فلکیات
کوہقافی چکور
کوہقافی چکور مور ٹبر دا اک پنچھی اے۔ اے ایشیاء دا واسی اے۔
آئل اینڈ گیس ڈیویلپمنٹ کارپوریشن کمپنی لمیٹڈ
آئل اینڈ گیس ڈیویلپمنٹ کارپوریشن کمپنی لمیٹڈ پاکستان دی اک کارپوریشن اے جیڑی 1961 چ بنائی گئی سی۔ ایدا کم تیل نوں لبنا، کڈنا صاف کرنا تے ویچنا اے۔
ایس کمپنی چ 11000 لوک کم کردے نیں۔
بارلے جوڑ
گٹھ:پاکستانی کمپنیاں
چک 670 گ ب
چک 670 گ ب   ضلع ٹوبہ ٹیک سنگھ دی تصیل پیرمحل دا اک پنڈ اے ۔
ناں
اس پنڈ دی بھوئیں نوں لوئر چناب نہر چوں نکلن آلی گوگیرہ برانچ نہر دے اک سُوئے (لنڈو) دا پانی لگدا اے   ۔اس پنڈ دے ناں نال گ ب (G.B=Gogera Branch) ایسے لئی لگیا ہوئیا اے ۔
تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ ضلع ٹوبہ ٹیک سنگھ چ تصیل پیرمحل چ وس رہیا اے ۔
آنگ سان سوچی
آنگ سان سوچی (ولادت:19 جون 1945ء) برما د‏‏ی آزادی دے ہیرو جنرل آنگ سان د‏‏ی بیٹی۔ برما وچ آمریت دے خلاف سب تو‏ں وڈی آواز۔
آنگ سان سو چی برما دی حمہوریت دی بحالی لئی کم کرن آلی تے سیاسی جماعت نیشنل لیگ فار ڈیموکریسی دی آگو اے ۔ اسنوں 1991 چ امن اچ نوبل انعام دتا گیا۔
دکھنی افریقہ دے آگو نیلسن منڈیلا وانگوں آنگ سان سوچی جبر دے خلاف پرامن کوششاں دی سارے جگ وچ نشانی بن چکیاں نیں۔ پینٹھ سالاں دی آنگ سان سوچی نے ملک وچ جمہوریت لئی جتناں وچ اپنی حیاتی دے پچھلے اِکی سالاں وچوں پندراں سال بندی وچ لنگھائے نیں۔
مڈھلا جیون
آنگ سان سوچی دے والد، آنگ سان نے برما د‏‏ی آزادی وچ اہ‏م کردار ادا کيتا۔ مگر ن انیس سو سینتالیس وچ ملک نو‏‏ں اقتدار اعلیٰ د‏‏ی منتقلی دے دوران قتل کر دتا گیا۔ باپ دے قتل دے وقت آنگ سان سو چی د‏‏ی عمر صرف دو برس سی۔ آنگ سان سو چی 1960ء وچ پہلی بار بھارت گئياں جتھے انہاں د‏‏ی ماں نو‏‏ں برما دا سفیر مقرر کيتا گیا۔ انیس سو چونسٹھ وچ آنگ سان سو چی پہلی آکسفورڈ یونیورسٹی پہنچیاں جتھے انہاں نے فلسفے، سیاست تے اکنامکس د‏‏ی تعلیم حاصل کيتی۔ آکسفورڈ یونیورسٹی وچ تعلیم دے دوران ہی آنگ سان سو چی د‏‏ی اپنے شریک حیات مائیکل ایرس نال ملاقات ہوئی۔ کچھ عرصہ تک جاپان تے بھوٹان وچ رہنے دے بعد آنگ سان سو چی نے برطانیہ وچ مستقل سکونت دا فیصلہ تے اک گھریلو ماں د‏‏ی طرح اپنے دو بچےآں، الیگزینڈر تے کم د‏‏ی پرورش شروع کیتی۔
آنگ سان سوچی کون نيں؟
آنگ سان سوچی میانمار د‏‏ی آزادی دے ہیرو جنرل آنگ سان د‏‏ی بیٹی نيں۔ سنہ 1948 وچ میانمار دے برطانوی نوآبادیات‏ی حکومت تو‏ں آزادی حاصل کرنے تو‏ں عین پہلے، جدو‏ں اوہ صرف دو سال د‏‏ی سن، تاں انہاں دے والد نو‏‏ں قتل کر دتا گیا سی۔
اک وقت سی جدو‏ں سوچی نو‏‏ں انسانی حقوق د‏‏ی اک روشنی دے طور اُتے دیکھیا جاندا سی، اک اصولی کارکن جو کئی دہائیاں تک میانمار اُتے حکمرانی کرنے والے بے رحم فوجی جرنیلاں نو‏‏ں چیلنج کرنے دے لئی اپنی آزادی تو‏ں دستبردار ہوئے گئياں۔
سوچی نے سنہ 1989 تے 2010 دے درمیان تقریباً 15 برس نظربندی وچ گزارے تے فوجی آمریت دے خلاف عزم و استقلال د‏‏ی علامت دے طور اُتے پہنچانی جاندیاں سن۔
سنہ 1991 وچ انھاں نظر بندی دے دوران ہینوبیل امن انعام تو‏ں نوازیا گیا۔
نومبر 2015 وچ انہاں د‏‏ی زیر قیادت انہاں د‏‏ی جماعت نیشنل لیگ فار ڈیموکریسی (این ایل ڈی) نے ملکی تریخ دے 25 سال وچ کھلے عام طور اُتے لڑے جانے والے انتخابات وچ زبردست فتح حاصل کيتی۔
میانمار دے آئین نے انھاں صدر بننے تو‏ں روک دتا کیونجے انہاں دے بچے غیر ملکی شہریت رکھدے نيں لیکن اس دے باوجود سوچی نو‏‏ں ہی ملک د‏‏ی حقیقی رہنما سمجھیا جاندا ا‏‏ے۔
میانمار د‏‏ی سٹیٹ کونسلر بننے دے بعد تو‏ں، انہاں د‏‏ی قیادت نو‏‏ں ملک د‏‏ی مسلما‏ن روہنگیا اقلیت دے نال سلوک اُتے پرکھیا جاندا ا‏‏ے۔
سنہ 2017 وچ فوج دے کریک ڈاؤن وچ میانمار وچ بسنے والے ہزاراں روہنگیا مسلما‏ن ہلاک ہوئے جدو‏ں کہ ست لکھ تو‏ں ودھ ہمسایہ ملک بنگلہ دیش چلے گئے۔
ابتدائی طور اُتے کچھ لوکاں نے استدلال کيتا کہ اوہ اک عملی سیاستدان سن جو اک پیچیدہ تریخ والے کثیر النسل ملک اُتے حکومت کرنے د‏‏ی کوشش کر رہیاں نيں لیکن سنہ 2019 وچ بین الاقوامی عدالت انصاف د‏‏ی سماعت دے دوران سوچی د‏‏ی جانب تو‏ں فوج دے اقدامات دے دفاع نے انہاں د‏‏ی بین الاقوامی ساکھ نو‏‏ں بری طرح متاثر کيتا۔
سوچی میانمار میں بدھ مت کی اکثریت میں اب بھی بہت زیادہ مقبول ہے جو روہنگیا برادری کے لیے بہت کم ہمدردی رکھتے ہیں۔
برما واپسی
برطانیہ وچ رہائش دے دوران آنگ سان سو چی برما نو‏‏ں اپنے خیالات تو‏ں نہ کڈ سکن تے انیس سو اٹھاسی وچ اپنی علیل ماں د‏‏ی تیمارداری دے لئی واپس برما پہنچ گئياں۔ انہاں نے برما وچ پہنچ ک‏ے تقریر دے دوران کہیا کہ برما وچ جو کچھ ہوئے رہیا اے وچ اس تو‏ں لاتعلق نئيں رہ سکدی۔
آنگ سان سوچی برما دی آزادی دے ہیرو جنرل آنگ سن دی دھی ہے۔ جنرل آنگ سن نوں انی سو سنتالی وچ ملک نوں اقتدار اعلیٰ دی منتقلی وچ قتل کر دتا گیا سی۔ پیو دے قتل دے ویلے آنگ سان سوچی دی عمر صرف دو سال سی۔ آنگ سان سوچی انی سو سٹھ وچ پہلی واری بھارت گئیاں جتھے اوہناں دی ماں نوں سفیر برما لایا گیا سی۔
انی سو چوٹھ وچ آنگ سان سوچی پہلی آکسفورڈ یونیورسٹی اپڑیاں جتھے اوہناں نے فلسفے ، سیاست تے اکنامکس دی تعلیم پائی۔ آکسفورڈ یونیورسٹی وچ تعلیم وچ ہی آنگ سان سوچی دی اپنے جیون ساتھی مائیکل ایرس نال ملنی ہوئی۔ کجھ چر تیکر جاپان تے بھوٹان وچ رہن دے مگروں آنگ سان سوچی نے برطانیہ وچ مستقل رہن دا فیصلہ تے اک گھروکی ماں وانگوں اپنے بالاں ، الیگزینڈر تے کم نوں پالیا۔
برطانیہ وچ رہندیاں ہوئیاں آنگ سان سوچی برما نوں اپنے خیالاں چوں نہ کڈھ سکیاں تے انی سو اٹھاسی وچ اپنی بمار ماں دا حال پچھن لئی واپس برما اپڑ گئیاں۔ اوہناں نے برما وچ اپڑ کے تقریر وچ کہیا پئی برما وچ جو کجھ ہو رہیا ہے ایہدے نال سانگا نہیں توڑ سکدی۔ برما واپس اپڑن دے مگروں آنگ سان سوچی نے ملک وچ جمہوریت لئی کوششاں شروع کیتیاں۔ آنگ سان سوچی نے مارٹن لوتھر تے مہاتما گاندھی دے  عدم تشدد  دے فلسفے تے عمل کردیاں ہوئیاں سارے جگ وچ امن والیاں ریلیاں کڈھیاں تے ملک وچ جمہوریت دیاں کوششاں جاری رکھیاں پر فوجی حکمراناں نے طاقت نوں بے دھڑک ورت کے اوہناں دی امن والی جدوجہد نوں دب کے رکھ دتا۔ انی سو نوے وچ ہون والیاں چوناں وچ آنگ سان سوچی نوں نااہل متھن تے پھڑن دے مگروں وی اوہناں دی سیاسی جماعت نے چوناں وچ بھرویں کامیابی پائی۔
دوہواں دھاکیاں وچ پہلی واری چوناں وچ آنگ سان سوچی نوں چوناں وچ حصہ لین دی اجازت نہیں سی پر ایہدے مگروں وی اج وی اوہ برما دے لوکاں لئی آس دی نشانی ہے۔
آنگ سان سوچی نوں انی سو پچانوے وچ چھڈ دتا گیا پر اوہناں دی آؤنی جانی تے روکاں لائیاں گئیاں۔ دو ہزار نو وچ آنگ سان سوچی نوں بندی دی خلاف ورزی دے الزام وچ اٹھاراں مہینیاں دی سزا سنا دتی گئی۔
آنگ سان سوچی نے اپنی پکڑ وچ ملکی حالات تے گوہ کرن توں علاوہ جاپانی تے فرانسیسی بولی وچ وی مہارت دیاں کوششاں کیتیاں۔
اجوکے سالاں وچ آنگ سان سوچی نوں اپنی بندی وچ اپنی جماعت دے آگواں تے اُچیچا سفارت کاراں نال ملن دی اجازت ملدی رہی۔
برما دے فوجی حکمراناں نے آنگ سان سوچی نوں ملک توں باہر علاج لئی گھلن دیاں وی کئی پیشکشاں کیتیاں پر اوہناں منن توں نانہہ کر دتی تے برما وچ رہن نوں ترجیح دتی۔
آنگ سان سوچی بندی وچ ہی دادی بن گئیاں پر اوہ اج تیکر اوہناں نال ملنی نہیں کر سکیاں۔
اجوکے مہینیاں وچ اوہناں ولوں چوناں دا بائیکاٹ کرن دے فیصلے دی نکھیدی کیتی گئی۔ اوہناں دی جماعت دا کہنا سی جو چوناں دے قانون نتارویں نہیں ہین۔ اوہناں دی سیاسی جماعت دے کجھ رکناں نے آنگ سان سوچی دی جماعت توں وکھ ہو کے نویں جماعت بنائی تے چوناں وچ حصہ لیا۔
جدوجہد
برما واپس پہنچنے دے بعد آنگ سان سو چی نے ملک وچ جمہوریت دے لئی کوششاں شروع کیتیاں۔ آنگ سان سو چی نے مارٹن لوتھر تے مہاتما گاندھی دے عدم تشدد دے فلسفلے اُتے عمل کردے ہوئے ملک بھر وچ پرامن ریلیاں دا انعقاد کيتا تے ملک وچ جمہوریت دے کوششاں جاری رکھن لیکن فوجی حکمراناں نے طاقت دا بے دریغ استعمال تو‏ں انہاں د‏‏ی پرامن جدوجہد نو‏‏ں کچل ک‏ے رکھ دتا۔ انیس سو نوے وچ ہونے والے انتخابات وچ آنگ سان سو چی نو‏‏ں نااہل قرار دتے جانے تے حراست دے باوجود انہاں د‏‏ی سیاسی جماعت نے انتخابات وچ زبردست کامیابی حاصل کيتی۔
گرفتاری
برما دے فوجی حکمراناں نے 1991ء وچ انہاں د‏‏ی جماعت نیشل لیگ فار ڈیموکریسی د‏‏ی کامیابی نو‏‏ں مننے تو‏ں انکار کر دتا تے آنگ سان سو چی نو‏‏ں حراست وچ لے لیا۔ دوران حراست ہی آنگ سان سو چی نو‏‏ں امن دے نوبل انعام تو‏ں نوازیا گیا۔ نوبل انعام کمیٹی وچ شامل فرانسس سیجسٹیڈ نے آنگ سان سو چی نو‏‏ں ’کمزورں د‏‏ی طاقت‘ قرار دتا سی۔ دو عشراں وچ پہلی بار انتخابات وچ آنگ سان سو چی نو‏‏ں انتخابات وچ حصہ لینے د‏‏ی اجازت نئيں سی لیکن اس دے باوجود اج وی اوہ برما دے لوکاں دے لئی امید د‏‏ی نشانی نيں۔ آنگ سان سو چی نو‏‏ں 1995ء وچ رہیا کر دتا گیا لیکن انہاں د‏‏ی نقل و حرکت اُتے پابندیاں برقرار رکھی گئياں۔ دو ہزار نو وچ آنگ سان سو چی نو‏‏ں دو ہزار نو وچ حراست د‏‏ی خلاف ورزی دے الزام وچ اٹھارہ ماہ د‏‏ی سزا سنیا دتی گئی۔
رہائی
نومبر 2010ء وچ برما د‏‏ی فوجی حکومت نے انہاں د‏‏ی رہائی دا اعلان کيتا جس دا پوری دنیا وچ خیر مقدم کيتا گیا۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:آنگ سان سو چی گٹھ:1945 دے جم گٹھ:اکیہويں صدی د‏‏یاں سوانیاں سیاست دان گٹھ:اکیہويں صدی د‏‏ی مصنفات گٹھ:بدھ امن پسند شخصیتاں گٹھ:برمی اشتراکیت پسند گٹھ:برمی انقلابی گٹھ:برمی جمہوری فعالیت پسند گٹھ:برمی سوانیاں سفارت کار گٹھ:برمی زیر حراست تے قیدی شخصیتاں گٹھ:برمی سیاسی سوانیاں گٹھ:برمی شخصیتاں گٹھ:برمی فعالیت پسند گٹھ:برمی فعالیت پسند برائے انسانی حقوق گٹھ:برمی فعالیت پسند سوانیاں گٹھ:برمی نوبل انعام یافتہ گٹھ:زندہ شخصیتاں گٹھ:ویہويں صدی د‏‏ی مصنفات گٹھ:ویہويں صدی دے برمی مصنف گٹھ:ویہويں صدی دے مصنف گٹھ:سواݨی نوبل انعام یافتہ گٹھ:سوانیاں سربراہ حکومت گٹھ:سوانیاں قائدین حزب اختلاف گٹھ:سوانیاں وزرائے خارجہ گٹھ:سخاروف انعام یافتگان گٹھ:صدارتی تمغا آزادی دے وصول کنندگان گٹھ:فوجی تاخت وچ معزول شدہ قائدین گٹھ:قومی رہنماواں دے بچے گٹھ:گاندھیائی شخصیتاں گٹھ:میانمار دے قیدی تے زیر حراست افراد گٹھ:میانمار دے وزرائے اعظم گٹھ:نوبل امن انعام یافتہ شخصیتاں گٹھ:یانگون دیاں شخصیتاں
گٹھ:شخصیتاں گٹھ:مشہور لوک گٹھ:زندہ لوک
ضلع گولمرمارا
ضلع گولمرمارا ترکی دے صوبہ مانیسا دا اک ضلع اے۔
ہور پڑھو
٭ ترکی دے ضلعے
گٹھ:ترکی دے ضلعے گٹھ:ترکی دی انتظامی ونڈ
آئنڈہوۆن
گٹھ:نیدرلینڈز گٹھ:نیدرلینڈز دے شہر گٹھ:یورپی شہر گٹھ:یورپ دے شہر گٹھ:شہر گٹھ:یورپ دے شہر تے قصبے گٹھ:یورپ دے آباد تھاں گٹھ:نیدرلینڈ دے آباد تھاں
قزوینی چکور
قزوینی چکور مور ٹبر دا اک پنچھی اے۔ اے ایشیاء دا واسی اے۔
ضلع گوردس
ضلع گوردس ترکی دے صوبہ مانیسا دا اک ضلع اے۔
ہور پڑھو
٭ ترکی دے ضلعے
چک 671 گ ب
چک 671 گ ب   ضلع ٹوبہ ٹیک سنگھ دی تصیل پیرمحل دا اک پنڈ اے ۔
ناں
اس پنڈ دی بھوئیں نوں لوئر چناب نہر چوں نکلن آلی گوگیرہ برانچ نہر دے اک سُوئے (لنڈو) دا پانی لگدا اے   ۔اس پنڈ دے ناں نال گ ب (G.B=Gogera Branch) ایسے لئی لگیا ہوئیا اے ۔
تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ ضلع ٹوبہ ٹیک سنگھ چ تصیل پیرمحل چ وس رہیا اے ۔
التائی چکور
التائی چکور مور ٹبر دا اک پنچھی اے۔ اے مڈلے ایشیاء دا واسی اے۔
پروٹان
اولیہ (انگریزی: proton) جوہر دا اک مڈلا ٹوٹا اے۔ ایدے اتے 1+ دا بار ہوندا اے۔ ایہدا ماس تعدیلہ نالوں تھوڑا جیا گھٹ ہوندا ے۔ اولیہ تے تعدیلہ رل کے نیوکلیون اخواندے نیں تے نویہ وچ ہوندے نیں۔ نویہ وچ جوہراں دی گنتی اوس جوہر دا جوہری عدد دسدی اے۔
اولیہ کیمیا وچ
کیمیا وچ نویہ وچ اولیاں دی گنتی اوس جوہر دا جوہری عدد ہوندا اے جیہڑا فیر ایہ دسدا اے جے ایہ جوہر کیہڑے عنصر دا اے۔ کلورین دا جوہری عدد 17 اے ایہدا مطلب اے ایہدے نویہ وچ 17 اولیاں نیں نیں تے اوہ سارے جوہر جنہاں وچ 17 اولیاں ہون گے کلورین دے جوہر ہون گے۔ اک نیوٹرل جوہر وچ جنے اولیہ ہون گے اونے ای اودے وج برقیہ ہون گے تے دونویں رل کے اک دوجے دا بار صفر کردے نیں۔
ضلع کرکاگاچ
ضلع کرکاگاچ ترکی دے صوبہ مانیسیا دا اک ضلع اے۔
ہور پڑھو
٭ ترکی دے ضلعے
چک 672 گ ب
چک 672 گ ب   ضلع ٹوبہ ٹیک سنگھ دی تصیل پیرمحل دا اک پنڈ اے ۔
ناں
اس پنڈ دی بھوئیں نوں لوئر چناب نہر چوں نکلن آلی گوگیرہ برانچ نہر دے اک سُوئے (لنڈو) دا پانی لگدا اے   ۔اس پنڈ دے ناں نال گ ب (G.B=Gogera Branch) ایسے لئی لگیا ہوئیا اے ۔
تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ ضلع ٹوبہ ٹیک سنگھ چ تصیل پیرمحل چ وس رہیا اے ۔
ورنر فون ہائیڈنسٹام
ورنر فون ہائیڈنسٹام ( 6 جولائی 1859- 20 مئی 1940) اک سویڈش شاعر تے ناول لکھاری سی۔ اوہدی نظماں تے نثر جیون دی خوشیاں نال بھری نے۔ اوہنوں 1916 اچ ساہت دا نوبل انعام دتا گیا۔
بارلے جوڑ
گٹھ:شخصیتاں گٹھ:مشہور لوک
ضلع کوپروباشی
ضلع کوپروباشی ترکی دے صوبہ مانیسا دا اک ضلع اے۔
ہور پڑھو
٭ ترکی دے ضلعے
گٹھ:ترکی دے ضلعے گٹھ:ترکی دی انتظامی ونڈ
عربی چکور
عربی چکور مور ٹبر دا اک پنچھی اے۔ اے سعودی عرب، عمان تے یمن دا واسی اے۔
آئی پوڈ
آئی پوڈ (iPod) اک ڈجیٹل گانے چلانے والی نکی جہی مشین تے جیبی کمپیوٹر اے جیہنوں ایپل کمپنی نے بنایا اے۔ ایہ پورٹایبل میڈیا پلیئر وچ اک ٹبر اے جیدے چ آئی پوڈ کلاسک، آئی پوڈ ٹچ، آئی پوڈ نینو تے آئی پوڈ شفل نیں۔ آئی پوڈ کلاسک کلاسک چ ڈیٹا ہارڈ ڈرائیو چ رکھیا جاندا اے تے دوجے ماڈلاں وچ ایہ فلیش میموری ج رکھیا جاندا اے۔ ایہنوں تُسی جیب وچ پا کے کتے وی لے جا سکدے او۔ ہالے تائیں 30 کروڑ آئی پوڈ ساری دنیا چ وک چُکے نیں۔ آئی پوڈ ایپل کمپنی بناندی اے۔ آئی پوڈ mp3, AAC, WMA, AIFF تے کئی دوجی قسماں دے گانے چلا سکدا اے۔ آئی پوڈ نوں کلی (USB) وانگوں ڈیٹا اک تھاں توں دوجی تھاں تے لجان لئی وی ورتیا جاسکدا اے۔ ایدے چ 2 جی بی توں لے کے 160 جی بی تک ڈیٹا رکھن دی تھاں ہوندی اے۔
ہور ویکھو
گٹھ:ٹیکنالوجی گٹھ:آئی پوڈ گٹھ:ایپل
چک 673 گ ب
چک 673 گ ب   ضلع ٹوبہ ٹیک سنگھ دی تصیل پیرمحل دا اک پنڈ اے ۔
ناں
اس پنڈ دی بھوئیں نوں لوئر چناب نہر چوں نکلن آلی گوگیرہ برانچ نہر دے اک سُوئے (لنڈو) دا پانی لگدا اے   ۔اس پنڈ دے ناں نال گ ب (G.B=Gogera Branch) ایسے لئی لگیا ہوئیا اے ۔
تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ ضلع ٹوبہ ٹیک سنگھ چ تصیل پیرمحل چ وس رہیا اے ۔
چارلس گلوور بارکلہ
چارلس گلوور بارکلہ (27 جون 1877- 23 اکتوبر 1944) اک برطانوی فزکس گرو سی۔ اوہنے ایکس رے سپیکٹروسکوپی تے کم کیتا۔ اوہنوں 1917 اچ فزکس دا نوبل انعام دتا گیا۔
بارلے جوڑ
گٹھ:شخصیتاں گٹھ:مشہور لوک
ضلع سالیہلی
ضلع سالیہلی ترکی دے صوبہ مانیسا دا اک ضلع اے۔
ہور پڑھو
٭ ترکی دے ضلعے Salihli
گٹھ:ترکی دے ضلعے گٹھ:ترکی دی انتظامی ونڈ
پرزوالسکی چکور
پرزوالسکی چکور مور ٹبر دا اک پنچھی اے۔ اے چین دا واسی اے۔
لنکن ان
thumbnail|لنکن ان لنکن ان (Lincoln's Inn) لندن وچ واقع "درسگاہِ وکالت“ جتھے قائد اعظم محمد علی جناح نے وکالت دی تعلیم حاصل کیتی ۔
پڑی چکور
پڑی چکور مور ٹبر دا اک پنچھی اے۔ اے ایشیاء دا واسی اے۔
لنکن ان
http://www.lincolnsinn.org.uk/index.php/history-of-the-inn
گٹھ:عدالتی تنظیماں گٹھ:تعلیمی ادارے
ضلع ساروہانلی
ضلع ساروہانلی ترکی دے صوبہ مانیسا دا اک ضلع اے۔
ہور پڑھو
٭ ترکی دے ضلعے
گٹھ:ترکی دے ضلعے گٹھ:ترکی دی انتظامی ونڈ
کارل گیلورپ
کارل گیلورپ (2 جون 1857- 13 اکتوبر 1919) اک ڈینش شاعر تے ناول لکھاری سی۔ اوہنوں 1917 اچ ہینرک پونٹوپیڈان‏ نال ساہت دا نوبل انعام دتا گیا۔
چک 674 گ ب
چک 674 گ ب   ضلع ٹوبہ ٹیک سنگھ دی تصیل پیرمحل دا اک پنڈ اے ۔
ناں
اس پنڈ دی بھوئیں نوں لوئر چناب نہر چوں نکلن آلی گوگیرہ برانچ نہر دے اک سُوئے (لنڈو) دا پانی لگدا اے   ۔اس پنڈ دے ناں نال گ ب (G.B=Gogera Branch) ایسے لئی لگیا ہوئیا اے ۔
تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ ضلع ٹوبہ ٹیک سنگھ چ تصیل پیرمحل چ وس رہیا اے ۔
ضلع ساریگول
ہور پڑھو
٭ ترکی دے ضلعے
گٹھ:ترکی دے ضلعے گٹھ:ترکی دی انتظامی ونڈ
ہینرک پونٹوپیڈان
ہینرک پونٹوپیڈان ( 24 جولائی 1857- 21 اگست 1943) اک ڈینش لکھاری سی۔ اوہنوں 1917 اچ کارل گیلورپ نال ساہت دا نوبل انعام دتا گیا۔
ضلع سیلندی
ضلع سیلندی ترکی دے صوبہ مانیسا دا اک ضلع اے۔
ہور پڑھو
٭ ترکی دے ضلعے
گٹھ:ترکی دے ضلعے گٹھ:ترکی دی انتظامی ونڈ
عالم لوہار
عالم لوہار پنجابی دے لوک گلوکار سی ۔ عالم لوہار 1928 نوں پنجاب دے ضلع گجرات دے اک پنڈ آچھ گوچ وچ اک لوہار ٹبر وچ جمے ۔ عالم لوہار نے 13 ورھیاں دی عمر توں گلوکاری دا آغاز کیتا سی ۔ چمٹے نال گانا اوہناں دا مُنفرد انداز سی جیہنوں اوہناں دے پُتر عارف لوہار نے جاری رکھیا ۔ عالم لوہار نے اپݨے لوہار گھرانے دے حوالے نال لوہارے دے فن وچ مکمل کاریگری سکھی ۔ پڑھن لکھن لئی اوہناں نوں اپنے نانکےآں دے پنڈ اپنے مامے ہوراں کول جانا پیا ۔ اوہناں دے ماموں اہل ذوق سن ۔ موسیقی دیاں محفلاں تے میلےآں وچ عالم نوں نال لے جاندے سن ۔ ہولی ہولی اوہناں اکٹھاں وچ عالم لوہار نے آپ وی گیت گونے شروع کر دِتے ۔ اپنا آبائی پیشہ وی کجھ سال جاری رکھیا تے موسیقی وی نال نال پروان چڑھدی رہی۔ دسویں جماعت دا امتحان پاس کرن مگروں چوکھا دھیان موسیقی ول ہو گیا۔ مشک ملا وانگوں کجھ رکاوٹاں معاشرتی طور تے پیش آئیاں پر اک صوفی دی دعا نال فیر گانا شروع کر دتا ۔ صوفیاں نے سدا توں موسیقی دی سرپرستی کیتی اے تے پاکیزہ موسیقی راہیں عام لوکائی دے ذوق نوں اُچیرا کیتا تے ایہدے نال نال لوکاں نوں روحانیت والے پاسے لیاندا ۔ عالم لوہار دی آواز عوامی موسیقی لئی موزوں ترین سی۔ آواز دی رینج بلندیاں نوں چھوندی سی ۔ پنڈاں تھاواں تے کُھلیاں فضاواں وچ اجیہی آواز دا جادو دوگنا ہو جاندا اے ۔
اوہناں دا معاملا ذرا وکھرا سی ۔ اوہ لوہے نوں موم کردا سی۔ آواز دیاں سختیاں نوں ایس طرحاں سوز و گداز نال پیش کردے سی کہ کسے دے کن نوں سختی محسوس نہ ہووے بلکہ ہر نغما لوکاں دے دلاں وچ لہہ جاوے ۔ اوہناں دی مقبولیت نوں دیکھ کے ریڈیو ، ٹیل یویژن تے فلم والیاں نے اوہناں کولوں نغمے گوائے ۔ برطانیا، آئرلینڈ، کینیڈا، لہندے ایشیا تے دوجے ملکاں والیاں وی اوہناں نوں اپنے ملکاں وچ بلایا سگوں بار بار بلایا۔ ایہہ وی عالم لوہار دی خوش قسمتی اے جے اوہناں نوں اپنے دور وچ پاکستان دی دوجے ملکاں وچ مقبولیت بنان وچ سبھ توں زیادہ حصا مِلیا ۔
اپنے تھیٹر راہیں ملک دے کونے کونے وچ اوہناں پنجاب دی موسیقی نوں عام کیتا۔ ایس توں اڈ ہر علاقے دی موسیقی تے نغمیاں نوں وی اپنے خزانے وچ شامل کیتا۔ فیر ایہ سارا خزانا عالمی پدھر تے عام کیتا۔ اوہناں دیاں ایہناں خدمتاں نوں دیکھ کے 1979ء وچ حکومت نے اوہناں نوں پرائڈ آف پرفارمنس عطا کیتا ۔ اک واری اک حادثے دا شکار ہوئے پر ایس حادثے دا دُکھ وی خوش دلی نال گاؤندیاں ہویاں برداشت کیتا ۔
پنجابی عوامی موسیقی دے لوک رنگ نوں جیہڑے موسیقاراں نے خوبصورت انداز وچ پیش کیتا اوہناں دے ناں نیں ماسٹر جھنڈے خاں، ماسٹر غلام حیدر، کالے خاں، خواجہ خورشید انور، بابا جی اے چشتی، وزیر افضل، عبد الحق قریشی تے ماسٹر عبد اللہ۔ جیہڑے فنکاراں اپنے اپنے انداز تے اپنی پسند دی صنف وچ رج کے خدمت کیتی اوہناں دے ناں ایہہ نیں، طفیل نیازی، عنایت حسین بھٹی، بالی جٹی، عنایت کوئیا، ریشماں، سائیں اختر حسین، مولوی نور محمد ایمن آبادی، شریف غزنوی، نذیر بیگم، زینت بیگم، محمد صادق، محمد اقبال، شوکت علی، حامد علی بیلاتے ایہناں ساریاں دی مکمل ترجمانی پاکستان دی گلی گلی تے دنیا دے مختلف ملکاں وچ سبھ توں زیادہ خدمت کرن دا سہرا عالم لوہار دے سر تے وے، ایس واسطے اوہناں نوں شہنشاہِ عوامی موسیقی وی کہیا جاسَکدا اے ۔
ہور دیکھو
گٹھ:پنجابی گلوکار گٹھ:پنجابی گائیک گٹھ:گلوکار گٹھ:پنجابی مسلمان گٹھ:پنجابی شخصیتاں گٹھ:پنجابی لوک
مرزا حمید اللہ بیگ
ابتدائی زندگی تے تعلیم
مسلم گھرانے وچ پیدا ہونے والے مرزا ایم-ایچ بیگ دے والد مرزا سلیم اللہ بیگ ریاست حیدرآباد دے چیف جسٹس سن۔ لہٰذا حیدرآباد دے ریاستی معاملات وچ انہاں دا اک اہم کردار رہیا۔
اس وقت حیدرآباد وچ ہور بر سر اقتدار گھرانیاں دے بچےآں وانگ ایم-ایچ بیگ نے سینٹ جارج گرامر اسکول وچ ابتدائی تعلیم حاصل کیتی جتھے انہاں سینیئر کیمبرج ایچ-ایس-ایل-سی امتحان وچ پہلی پوزیشن حاصل کرنے اُتے گولڈ میڈل ملیا۔
بھارت چونکہ ہُن تک برطانوی راج دے زیر اثر سی اس لیے امرائے بھارت دے لیے انگلستان جا کر تعلیم حاصل کرنا عام بات سی خاص طور اُتے جدوں انہاں نوں قنون دی تعلیم حاصل کرنا ہُندی تے اوہ انگلستان دا رخ ای کیتا کردے سن۔ اس طرح ایم-ایچ بیگ نے مشہور ٹرینیٹی کالج تے 1931ء وچ کیمبرج یونیورسٹی وچ داخلہ لیا تے اوتھوں آثار قدیمہ تے علم الانسان تے تاریخی امتیازی سند دا امتحان پاس کیتا۔ انہاں نے لندن اسکول آف اکنامکس وچ قنون، معاشیات تے سیاسیات دی تعلیم حاصل کیتی۔ لنکن ان ورگی نامور سوسائٹی دے ذریعے عدلیہ وچ شمولیت اختیار کیتی۔ انہاں نوں 1941ء وچ انگلستان عدلیہ وچ بلایا گیا سی۔
عدلیہ کیرئیر
گریجویشن دے بعد ایم-ایچ بیگ الہ آباد تے میروت وچ الہ آباد ہائی کورٹ دے ایڈووکیٹ دی حیثیت توں پریکٹس کرنے دے لئی واپس بھارت آ گئے۔ ایتھوں ایم-ایچ بیگ نوں عدالتی نظام توں تجربات حاصل ہونا شروع ہوئے۔ 1949ء وچ اوہ بھارت دی فیڈرل کورٹ دے ایڈووکیٹ مقرر ہوئے تے پھر بھارت دی سپریم کورٹ دے ایڈووکیٹ بن گئے۔
اعزازات
1- قنون تے عوامی معاملات توں متعلق خدمات دے اعتراف وچ انہاں 1988ء وچ بھارت دا دوسرا وڈا سول اعزاز پدم وبھوشن دتا گیا۔
باہرلےجوڑ
گٹھ:1913 دے جم گٹھ:1988 دیاں موتاں گٹھ:ویہویں صدی دے بھارتی قانون دان گٹھ:ویہویں صدی دے بھارتی منصفین گٹھ:بھارتی مسلم شخصیتاں گٹھ:عوامی امور وچ پدم وبھوشن دے وصول کنندگان گٹھ:ٹرینیٹی کالج، کیمبرج دے فضلا گٹھ:ہماچل پردیش ہائی کورٹ دے چیف جسٹس گٹھ:بھارتی مسلمان
فلبی چکور
فلبی چکور مور ٹبر دا اک پنچھی اے۔ اے ایشیاء دا واسی اے۔
روماں رولاں
روماں رولاں ( 29 جنوری 1866- 30 دسمبر 1944) اک فرانسیسی ڈرامہ لکھاری، ناول لکھاری، مضمون لکھاری، آرٹ تریخ لکھاری سی۔ اوہنوں 1915 اچ ساہت دا نوبل انعام دتا گیا۔ thumb|روماں رولاں
فرانسیسی ادیب اور مفکر۔ وسطی فرانس کے ایک گاؤں میں پیدا ہوا۔ پیرس اور روم میں تعلیم پائی۔ سوربون یونیورسٹی پیرس میں پروفیسر مقرر ہوا۔ اس کا عظیم اور ضخیم ناول ژان کرستوف جو ایک ادبی مجلے میں قسط وار 1904ء تا 1912ء چھپا تھا۔ مکمل ہونے پر دس جلدوں میں شائع ہوا۔ انقلاب فرانس پر متعدد ڈرامے تحریر کیے۔ ٹالسٹائے، گاندھی جی، مائیکل اینجلو، گوئٹے اور بیتھون کی سوانح حیات لکھیں۔ عدم تشدد کا مبلغ، فاشزم کا مخالف اور سوشلزم کا زبردست حامی تھا۔ 1915ء میں ادب کا نوبیل انعام حاصل کیا۔ روماں رولاں (29 جنوری 1866 – 30 دسمبر 1944) نوبل انعام جیتو فرانسیسی لکھاری اتے ناٹک کار سی۔ اس دا جم مرکزی فرانس دے اک پنڈ وچ ہویا سی۔ اس نے پیرس اتے روم وچ پڑھائی کیتی سی۔ اوہ سوربن یونیورسٹی پیرس وچ پروفیسر رہا۔ اس نے لیو تالستوئے، مہاتما گاندھی، مائکلئینجلو، آدی اہم شکھشیئتاں دیاں جیونیاں وی لکھیاں۔ اوہ سماج واد دا حامی سن۔ اسنوں 1915 وچ ساہت دے نوبل انعام نال نوازیا گیا گیا۔
جیونی
روماں رولاں دا جم 29 جنوری 1866 نوں کلیمینسی وچ ہویا سی۔ اوہ اک ٹھیکے دار دا پتر سی۔ چھ سال بعد اسدی بھین میڈیلین دا جم ہویا جسنے انگریزی بولی دے علم دے کارن رولاں اتے اسدے بھارتی دوستاں دے وچ دبھاشیا دا کم سمپنّ کیتا۔ 1880 وچ ایہہ پروار پیرس وچ بس گیا۔ اکولے نارمیل سپیریئر وچ 1886 توں 1889 تک دے طالب علم جیون وچ رولاں نے اتہاس دا مطالعہ کیتا اتے بھگوتگیتا اتے اپنشد پڑھے جنہاں نوں اسنے پریرنادائک دسیا۔ 1889 وچ اسنے ایگریگیشن کمپیٹیٹو امتحان پاس کیتا اتے روم دے فرینچ سکول دا میمبر بن گیا۔ اٹلی دے پرواس وچ اسنے اپنے ناول زین کرسٹوپھے دیشروعاتی روپ ریکھا بنائی۔1895 وچ فرانس آکے اپنی ڈاکٹریٹ دی ڈگری لئی۔ اوہدا تھیسس جدید لرک تھئیٹر دیاں جڑھاں اتے ڈیجیٹیشن یورپ وچ اوپیرا دے اتہاس بارے سی۔ 1897 وچ رولاں نے ناٹک کار وجوں اپنا کیریئر شروع کیتا۔ اسدا ڈرامہ ایتھرٹ کھیڈیا گیا۔ اسدے بعد‌ د سائیکل آف ریوولیوشن دے کرم دا پہلا ڈرامہ د وولوس (Wolves) اتے پھر دانتوں (Doton) دا شو ہویا۔ اسنے اپنے لائیپھ آف بیتھووین دا پرکاشن کیتا۔ 1903 توں 1912 تک دا سماں اک خیالی سنگیتکار دی کتھاوستو اتے مشتمل اپنا مہان‌ مہانکاوِ زین کرسٹوپھے لکھن وچ بتیت کیتا۔ ایہہ دس حصےآں وچ شائع ہویا۔ اس دوران اسنے لائپھ آف مائکلئینجلو (1906)، ہائینڈیل (1910) اتے لائیف آف ٹالسٹائے (1911) دی رچنا کیتی۔ اسنے سوٹزرلینڈ دا سفر کیتا اتے کولا بروگوں نامک ناول لکھیا۔
بارلے جوڑ
گٹھ:فرانسیسی لکھاری گٹھ:نوبل جیتو ساہتکار
گٹھ:1866دے جم گٹھ:1944دیاں موتاں گٹھ:ادب میں نوبل انعام یافتگان گٹھ:انیسویں صدی کے فرانسیسی ناول نگار گٹھ:انیسویں صدی کے فرانسیسی ڈراما نگار اور ڈراما نویس گٹھ:بیسویں صدی کے فرانسیسی ناول نگار گٹھ:بیسویں صدی کے فرانسیسی ڈراما نگار اور ڈراما نویس گٹھ:زر اشتراک درکار مواد کے روابط پر مشتمل صفحات گٹھ:فرانسیسی ادیب گٹھ:فرانسیسی شخصیتاں گٹھ:فرانسیسی مرد ناول نگار گٹھ:فرانسیسی ناول نگار گٹھ:فرانسیسی نوبل انعام یافتہ گٹھ:گاندھیائی شخصیتاں گٹھ:مفکر گٹھ:شخصیتاں گٹھ:مشہور لوک گٹھ:نوبل انعام جتن والے
ضلع سوما
ضلع سوما ترکی دے صوبہ مانیسا دا اک ضلع اے۔
ہور پڑھو
٭ ترکی دے ضلعے
گٹھ:صوبہ مانیسا دے ضلعے گٹھ:ترکی دے ضلعے گٹھ:ترکی دی انتظامی ونڈ
چک 675 گ ب
ناں
اس پنڈ دی بھوئیں نوں لوئر چناب نہر چوں نکلن آلی گوگیرہ برانچ نہر دے اک سُوئے (لنڈو) دا پانی لگدا اے   ۔اس پنڈ دے ناں نال گ ب (G.B=Gogera Branch) ایسے لئی لگیا ہوئیا اے ۔
تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ ضلع ٹوبہ ٹیک سنگھ چ تصیل پیرمحل چ وس رہیا اے ۔
آئیفل ٹاور
اسدا ناں اسنوں ڈیزائن کرن آلے گستاف ایفل دے ناں تے رکھئیا گئیا اے ۔ پیرس دا ایہہ سب توں اچّا ٹاور جگ دی سب توں زیادہ جانی جان آلی یادگار اے ، اسنوں 1889 پورا کیتا گئیا۔ ایہہ جدوں توں بنئیا اے اسنوں 20 کروڑ لوک ویکھ چکے نیں، اینج ایہ اوہ تھاں اے جتھے سب توں چوکھے پاندھی آندے نیں۔ اسدا جوکھ 7300 ٹن اے۔ اس چ 1660 پوڑھیاں نیں تے اتے جان لئی لفٹ وی ہے۔ایفل ٹاور انقلاب فرانس دی 100 ویں ورے دی یاد تے بنایا گیا۔
تریخ
ایفل ٹاور انقلاب فرانس دی 100 ویں ورے دی یاد تے بنایا گیا۔ ایدا خیال 1853 نوں نیو یارک چ بنائے گئے ٹاور 'لیٹنگ  آبزرویٹری' توں لیا گیا۔
بارلے جوڑ
گٹھ:فرانس
ضلع ترگتلو
ہور پڑھو
٭ ترکی دے ضلعے
گٹھ:ترکی دے ضلعے گٹھ:ترکی دی انتظامی ونڈ
فرتز ہابر
فرتز ہابر (9 دسمبر 1868-29 جنوری 1934) اک جرمن کیمسٹری گرو سی۔ اوہنے کھاد بنان دے طریقے، نویں بمب، ہابر پراسس، کیمیائی لڑائی، ہابر-ویس ری ایکشن بارے دسیا۔ اوہنوں 1918 اچ کیمسٹری دا نوبل انعام دتا گیا۔
بارلے جوڑ
گٹھ:شخصیتاں گٹھ:مشہور لوک گٹھ:نوبل انعام جتن والے گٹھ:کیمسٹری گرو
لاؤزی
لاؤزی پرانے چین دا اک فلسفی تے تاؤمت دا مڈلا ایکٹر سی۔
گٹھ:فلاسفی گٹھ:چینی شخصیتاں
ضلع ماردن
ضلع ماردن ترکی دے صوبہ ماردن دا اک ضلع اے۔
ہور پڑھو
٭ ترکی دے ضلعے Mardin
گٹھ:ترکی دے ضلعے گٹھ:ترکی دی انتظامی ونڈ
یوہانز سٹارک
یوہانز سٹارک ( 15 اپریل 1874-21 جون 1957) اک جرمن فزکس گرو سی۔ اوہنوں 1919 اچ فزکس دا نوبل انعام دتا گیا۔
بارلے جوڑ
گٹھ:شخصیتاں گٹھ:مشہور لوک
ضلع دارگیچٹ
ضلع دارگیچٹ ترکی دے صوبہ ماردن دا اک ضلع اے۔
ہور پڑھو
٭ ترکی دے ضلعے
گٹھ:ترکی دے ضلعے گٹھ:ترکی دی انتظامی ونڈ
نثار بزمی
نثار بزمی (1 دسمبر 1924ء - 22 مارچ 2007ء) پاکستانی فلمی صنعت دے موسیقار سن ۔
مڈھلا جیون
ممبئی دے نزدیک خاندیش دے قصبے وچ مولوی گھرانے دے سید قدرت علی دے گھر پیدا ہوئے۔ اصل ناں سید نثار احمد سی ۔ نثار بزمی دے والد سید قدرت علی دا تعلق موسیقی تو‏ں نہ سی ۔ بچپن وچ نثار بزمی مشہور بھارتی موسیقار امان علی خان تو‏ں متاثر سن ۔ انہاں ہی د‏‏ی رفاقت د‏‏ی وجہ تو‏ں 13 سال د‏‏ی عمر وچ نثار بزمی بوہت سارے راگاں اُتے عبور حاصل کر چک‏‏ے سن ۔
آخری ایام
ان دا انتقال 22 مارچ 2007ء نو‏‏ں 83 سال د‏‏ی عمر وچ کراچی وچ ہويا ۔
بطور موسیقار
1944 وچ انہاں نے ممبئی ریڈیو تو‏ں نشر ہونے والے ڈرامے ’ نادر شاہ درانی ‘ د‏‏ی موسیقی ترتیب دی۔ اس کھیل دے سارے گیت سپر ہٹ ہوئے تے اس دے نال ہی کامیابی نے انہاں دے قدم چومے۔ ایہ سال انہاں د‏‏ی زندگی دا سنہری سال ثابت ہويا۔ نثاربزمی د‏‏ی شہرت اگلے 2 برس وچ آل انڈیا ریڈیو دے اسٹوڈیوز تو‏ں نکل ک‏ے بمبئی دے فلمی اسٹوڈیوز وچ پہنچی تے ڈائریکٹر اے آر زمیندار نے انہاں نو‏ں اپنی فلم ’جمنا پار‘ دے گانے کمپوز کرنے د‏‏ی پیشکش کیت‏‏ی۔ ایہ فلم 1946ء وچ ریلیز ہوئی تے فیر اگلے 12 برس دے دوران نثار بزمی نے 40 فلماں د‏‏ی موسیقی دی۔ لدا، آشا بھوسلے، مناڈے تے محمد رفیع تو‏ں گانے گوائے۔ رفیع د‏‏ی آواز وچ فلم ’ کھوج‘ دا گانا "چاند دا دل ٹُٹ گیا، رونے لگے نيں ستارے" سن 40 دے عشرے دے آخری برساں وچ آل انڈیا ریڈیو تو‏ں خوب خوب چلا۔
بمبئی وچ بے پناہ پیشہ ورانہ مصروفیت دے باوجود بزمی صاحب معاوضے دے اعتبار تو‏ں موسیقاراں دے تیسرے درجے وچ شامل سن ۔ اس حیثیت وچ انہاں نے پہلی بار آنند بخشی نو‏‏ں بطور نغمہ نگار فلم ’بھولا آدمی‘ وچ متعارف کروایاتے کلیان جی آنند جی د‏‏ی جوڑی نو‏‏ں سازنداں د‏‏ی جگہ تو‏ں اٹھا ک‏ے موسیقاراں د‏‏ی صف وچ شامل کرانے وچ اہ‏م کردار ادا کیتا۔
پاکستان آمد
فلمی موسیقی وچ ایہ زمانہ سی خواجہ خورشید انور تے رشید عطرے کا۔ ايس‏ے زمانے وچ بابا جی اے چشتی، فیروز نظامی، رابن گھوش، ماسٹر عنایت حسین، ماسٹر عبداللہ، سہیل رعنا تے حسن لطیف وی اپنے فن دا جوہر دکھا رہے سن ۔ زیادہ کمرشل سطح اُتے ایہ زمانہ منظور اشرف، دیبو، ناشاد، اے حمید (موسیقار)، سلیم اقبال، تصدق، لال محمد اقبال، رحمان ورما، بخشی وزیر، خلیل احمد تے وزیر افضل دا زمانہ سی ۔
پہلی پاکستانی فلم
معروف موسیقاراں دے اس جھرمٹ وچ اپنے لئی جگہ کرنا کوئی آسان کم نہ سی اس لئی 115 برس د‏‏ی شدید جدوجہد دے بعد وی پاکستان وچ نثار بزمی نو‏‏ں صرف اک فلم ’ہیڈ کانسٹیبل‘ٰ ملی۔ اُتے ہور اک برس د‏‏ی شبانہ روز محنت دے بعد نثار بزمی نو‏‏ں منزل دا سراغ مل گیا جدو‏ں فضل احمد کریم فضلی نے اپنی معروف فلم ’ ایسا وی ہُندا اے ‘ دے لئی انھاں موسیقار نامزد کر دتا۔
شہرت
اس فلم دے بعد پاکستانی فلم انڈسٹری دے دروازے نثار بزمی اُتے کھُل گئے۔ 1966 وچ انھاں نے ’لکھاں وچ ایک‘ٰ د‏‏ی موسیقی مرتب کيتی تاں پاکستان د‏‏ی فلمی دنیا وچ موسیقی نال تعلق رکھنے والے ہر شخص اُتے ایہ حقیقت عیاں ہوئے گئی کہ بمبئی دا ایہ موسیقار محض تفریحاً ایتھ‏ے نئيں آیا بلکہ اک واضح مقصد دے نال ایتھ‏ے مستقل قیام دا ارادہ رکھدا ا‏‏ے۔
نويں گلوکار
مہدی حسن تے نور جہاں ورگے منجھے ہوئے گلوکاراں دے نال نال انہاں نے رونا لیلٰی تے اخلاق احمد ورگی نوخیز آوازاں نو‏‏ں وی نکھرنے سنورنے دا موقع دتا۔’ دِل دھڑکے، وچ تسيں تو‏ں ایہ کِداں کہون، کہندی اے میری نظر شکریہ‘ٰ رونا لیلٰی دا ایہ گیت تن عشراں دے بعد وی اپنی تازگی تے شوخی برقرار رکھے ہوئے ا‏‏ے۔
مہدی حسن تے نور جہاں
مہدی حسن دا گیت ’ٰ رنجش ہی سہی دِل ہی دُکھانے دے لئی آ ۔۔۔‘ تے ’اک ستم تے میری جاں حالے جاں باقی ا‏‏ے۔۔۔‘، اج وی سنیئے تاں دِل اُداس ہوجاندا ا‏‏ے۔ ملکہ ترنم نور جہاں دے بارے وچ کئی موسیقاراں نو‏‏ں شکایت سی کہ اوہ ریکارڈنگ تو‏ں صرف دس منٹ پہلے آندیاں نيں تے پہلی ہی ٹیک وچ گانا ریکارڈ کرواکے رخصت ہوئے جاندی نيں۔
اک انٹر ویو دے دوران ملکہ ترنم نے اعتراف کیتا کہ اوہ یقیناً ایسا کردیاں نيں لیکن صرف ناں نہاد موسیقاراں دے نال۔ میڈم نے مثال دیندے ہوئے کہیا کہ نثار بزمی صاحب د‏‏ی ریہرسل اُتے وچ ہمیشہ وقت تو‏ں پہلے پہنچک‏ی ہاں تے سُراں دے اتار چڑھاؤ د‏‏ی مشق کردی ہاں کیونجے اوہ اک عظیم موسیقار نيں تے فن د‏‏ی باریکیو‏ں تو‏ں نہ صرف خود آگاہ نيں بلکہ دوسرےآں نو‏‏ں سمجھانے د‏‏ی صلاحیت وی رکھدے نيں۔
انعامات
1968ء وچ فلم ’صاعقہ‘ د‏‏ی موسیقی اُتے تے 1970ء وچ فلم ’انجمن‘ دے میوزک اُتے نثار بزمی نے نگار ایوارڈ حاصل کيتا، لیکن ایہ محض ابتدا سی۔ 1972ء وچ ’میری زندگی اے نغمہ‘، 1979ء وچ ’خاک تے خون‘ تے صدارتی تمغا حسن کارکردگی تو‏ں وی نواز ا گیا ۔
کمال فن
پاکستان آنے دے بعد چند ہی برس دے عرصے وچ انھاں نے بطور موسیقار اک معزز مقام حاصل ک‏ر ليا۔ کیونجے غزل د‏‏ی گائیکی دے لئی درکار نیم کلاسیکی دھناں تو‏ں لے ک‏ے فوک تے پوپ میوزک د‏‏ی دھڑکتی پھڑکدی کمپوزیشن تک انھاں ہر طرح د‏‏ی بندشاں وچ کمال حاصل تھا
ہور ویکھو
گٹھ:1925 دے جم گٹھ:2007 دیاں موتاں گٹھ:ویہويں صدی دے گلوکار گٹھ:پاکستانی موسیقار گٹھ:پاکستانی نغمہ ساز
گٹھ:کراچی دیاں شخصیتاں گٹھ:کراچی دے موسیقار
گٹھ:مہاجر شخصیتاں گٹھ:نگار اعزاز جیتنے والی شخصیتاں گٹھ:تمغائے حسن کارکردگی وصول کنندگان
گٹھ:سوہنے کم دا ٹکا
مکتوم بن راشد آل مکتوم
مکتوم بن راشد آل مکتوم (Maktoum bin Rashid Al Maktoum) (عربی: مكتوم بن راشد آل مكتوم) انہاں نوں شیخ مکتوم دے طور اُتے وی جانیا جاندا اے، متحدہ عرب امارات دے نائب صدر تے وزیر اعظم امارت دبئی دے تے امیر (حکمران) سن۔
حوالے
گٹھ:1943 دے جم گٹھ:2006 دیاں موتاں گٹھ:آل مکتوم گٹھ:اماراتی سیاستدان گٹھ:امیر دبئی گٹھ:دبئی گٹھ:صدر متحدہ عرب امارات گٹھ:وزرائے اعظم متحدہ عرب امارات گٹھ:وزرائے متحدہ عرب امارات گٹھ:متحدہ عرب امارات گٹھ:حکمراناں اُتے ناؤ سانچے
چک 676 گ ب
چک 676 گ ب   ضلع ٹوبہ ٹیک سنگھ دی تصیل پیرمحل دا اک پنڈ اے ۔
سرائے عالمگیر
سرائے عالمگیر پنجاب دے ضلع گجرات دی تحصیل سرائے عالمگیر وچ اک شہر اے ۔ایہ شہر تحصیل سرائے عالمگیر دا راجگڑھ اے ۔
چک 676 گ ب
ناں
اس پنڈ دی بھوئیں نوں لوئر چناب نہر چوں نکلن آلی گوگیرہ برانچ نہر دے اک سُوئے (لنڈو) دا پانی لگدا اے   ۔اس پنڈ دے ناں نال گ ب (G.B=Gogera Branch) ایسے لئی لگیا ہوئیا اے ۔
سرائے عالمگیر
گٹھ:پنجاب دے شہر گٹھ:پاکستان دے شہر گٹھ:ایشیا دے آباد تھاں گٹھ:پاکستان دے آباد تھاں گٹھ:ضلع گجرات
لال لتا چکور
لال لتا چکور مور ٹبر دا اک پنچھی اے۔ اے فرانس دا واسی اے۔
بارلے جوڑ
گٹھ:مور ٹبر
سی سی چکور
سی سی چکور مور ٹبر دا اک پنچھی اے۔ اے ایشیاء دا واسی اے۔
ضلع دیرک
ضلع دیرک ترکی دے صوبہ ماردن دا اک ضلع اے۔
ہور پڑھو
٭ ترکی دے ضلعے
گٹھ:ترکی دے ضلعے گٹھ:ترکی دی انتظامی ونڈ
ضلع کزلٹیپ
ہور پڑھو
٭ ترکی دے ضلعے
گٹھ:ترکی دے ضلعے گٹھ:ترکی دی انتظامی ونڈ
ریتلا چکور
ریتلا چکور مور ٹبر دا اک پنچھی اے۔ اے مصر تے اسرائیل دا واسی اے۔
چک 679 گ ب
ناں
اس پنڈ دی بھوئیں نوں لوئر چناب نہر چوں نکلن آلی گوگیرہ برانچ نہر دے اک سُوئے (لنڈو) دا پانی لگدا اے   ۔اس پنڈ دے ناں نال گ ب (G.B=Gogera Branch) ایسے لئی لگیا ہوئیا اے ۔
تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ ضلع ٹوبہ ٹیک سنگھ چ تصیل پیرمحل چ وس رہیا اے ۔
ضلع مازیداگی
ضلع مازیداگی ترکی دے صوبہ ماردن دا اک ضلع اے۔
ہور پڑھو
گٹھ:ترکی دے ضلعے گٹھ:ترکی دی انتظامی ونڈ
سربیا
سربیا وشکارلے اتلے لیندے یورپ دا اک دیس اے۔ ایدے اتر ول ھنگری اے، ایدے چڑھدے ول رومانیہ تے بلغاریہ اے، ایدے دکھن ول مقدونیہ، تے ایدے لیندے ول کروشیا، بوسنیا تے ہرزیگووینا تے مونٹی نیگرو اے۔ ایہ 88 361 مربع کلومیٹر تھاں تے پھیلیا ہویا اے۔ ایدی لوک گنتی 7,306,677 اے۔ ایتھے سربی بولی بولی جاندی اے۔
بارلے جوڑ
گٹھ:یورپ دے دیس گٹھ:سربیا
لاتھم چکور
لاتھم چکور مور ٹبر دا اک پنچھی اے۔ اے ایشیاء دا واسی اے۔
بارلے جوڑ
Francolinus francolinus