cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
تولکان
ایکواڈور دکھنی امریکا دا اک دیس اے ۔ اسنوں لاطینی امریکا دے دیساں چ گنیا جاندا اے ۔ تولکان شہر ایکواڈور دا اک شہر اے تے ایکواڈور دے صوبہ کارچی دا انتظامی مرکز اے ۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:ایکواڈور دے شہر گٹھ:دکھنی امریکہ دے آباد تھاں گٹھ:ایکواڈور دے آباد تھاں گٹھ:ایکواڈور گٹھ:شہر گٹھ:دنیا دے آباد تھاں گٹھ:جغرافیہ گٹھ:دکھنی امریکہ دے شہر گٹھ:دکھنی امریکہ دے شہراں دی لسٹ گٹھ:امریکین دے شہراں دی لسٹ گٹھ:امریکین دے شہر
یالٹا کانفرنس
یالٹا کانفرنس ، جس نو‏‏ں کریمیا کانفرنس وی کہیا جاندا اے تے کوڈ نامی ارگوناٹ تے میگنوٹو ، 4سے11 فروری 1945 نو‏‏ں منعقد ہوئی ، دوسری جنگ عظیم کےدوران ریاستہائے متحدہ ، برطانیہ ، تے سوویت یونین دے سربراہان حکومت دا اجلاس سی۔ جرمنی تے یورپ دے بعد جنگ از سر نو تنظیم اُتے تبادلہ خیال کیتا گیا۔ تِناں ریاستاں د‏‏ی نمائندگی بالترتیب صدر فرینکلن ڈی روز ویلٹ ، وزیر اعظم ونسٹن چرچل ، تے وزیر اعظم جوزف اسٹالن نے دی ۔ لیواڈیا ، یوسوپوف ، تے ورونستوف محلات دے اندر ، سوویت یونین دے شہر کریمیا وچ یالٹا دے نیڑے ایہ کانفرنس منعقد ہوئی۔
کانفرنس دا مقصد جنگ دے بعد د‏‏ی امن د‏‏ی تشکیل سی جو نہ صرف اک اجتماعی سیکیورٹی آرڈر د‏‏ی نمائندگی کردا سی بلکہ نازی یورپ دے بعد آزاد ہونے والے لوکاں نو‏‏ں خود ارادیت دینے دا منصوبہ سی۔ اس میٹنگ دا مقصد بنیادی طور اُتے جنگ زدہ یورپ د‏‏ی اقوام د‏‏ی بحالی اُتے تبادلہ خیال کرنا سی۔ اُتے ، چند ہی سالاں وچ ، سرد جنگ نے براعظم نو‏‏ں تقسیم کرنے دے نال ، یالٹا شدید تنازعہ دا نشانہ بن گیا۔
یالٹا بگ تھری وچ جنگی وقت د‏‏ی تن وڈی کانفرنساں وچ دوسری سی۔ اس تو‏ں پہلے نومبر 1943 وچ تہران کانفرنس ہوئی ، تے جولائ‏ی 1945 وچ پوٹسڈم کانفرنس ہوئی۔ اس تو‏ں پہلے اکتوبر 1944 وچ ماسکو وچ منعقدہ اک کانفرنس وی ہوئی سی ، جس وچ صدر روس ویلٹ نے شرکت نئيں کيت‏ی سی ، جس وچ چرچل تے اسٹالن نے یورپی مغربی تے سوویت شعبےآں دے اثر و رسوخ دے بارے وچ گل کيت‏ی سی ۔
کانفرنس
متبادل=Crimean conference Left to right: Secretary of State Edward Stettinius, Maj. Gen. L. S. Kuter, Admiral E. J. King, General George C. Marshall, Ambassador Averell Harriman, Admiral William Leahy, and President F. D. Roosevelt. Livadia Palace, Crimea, Russia|thumb| لیواڈیا پیلس وچ یالٹا امریکن ڈیلیگیشن کھبے تو‏ں سجے: سکریٹری آف اسٹیٹ ایڈورڈ اسٹیٹینیئس ، میجر۔ جنرل ایل ایس کٹور ، ایڈمرل ای جے کنگ ، جنرل جارج سی مارشل ، سفیر ایورل ہریمن ، ایڈمرل ولیم لایہی ، تے صدر ایف ڈی روزویلٹ۔ لیواڈیا محل ، کریمیا ، روس یالٹا کانفرنس دے وقت تک ، مغربی اتحادیاں د‏‏ی مسلح افواج نے فرانس تے بیلجیئم دے تمام علاقےآں نو‏‏ں آزاد کرا لیا سی تے اوہ جرمنی د‏‏ی مغربی سرحد اُتے لڑ رہے سن ۔ مشرق وچ ، سوویت فوجاں برلن سے دور سن پہلے ہی تو‏ں جرمناں نو‏‏ں پولینڈ ، رومانیہ ، تے بلغاریہ تو‏ں پِچھے دھکیل دتا گیا سی. ہن جرمنی د‏‏ی شکست دا سوال ہی نئيں سی۔ ہن ایہ معاملہ بعد دے یورپ د‏‏ی نويں شکل سی۔
فرانسیسی رہنما جنرل چارلس ڈی گال نو‏‏ں یلٹا یا پوٹسڈم کانفرنس وچو‏ں کسی نو‏‏ں وی مدعو نئيں کیتا گیا سی ، ایہ سفارتی معمولی سی جو گہری تے دیرپا ناراضگی دا موقع سی۔ ڈی گال نے یلٹا تو‏ں اس دے اخراج نو‏‏ں روزویلٹ دے ذریعہ دیرینہ ذا‏تی دشمنی دا ذمہ دار قرار دتا ، حالانکہ سوویت یونین نے وی اسنو‏ں مکمل شریک دے طور اُتے شامل کرنے اُتے اعتراض کیتا سی۔ لیکن یلٹا وچ فرانسیسی نمائندگی د‏‏ی عدم موجودگی دا وی مطلب ایہ سی کہ ڈی گال دے پوٹسڈم کانفرنس وچ شرکت دے لئی دعوت نامے وچ توسیع کرنا کافی پریشانی دا باعث ہُندا۔ تب اسنو‏ں ایہ اعزاز دا احساس ہُندا کہ اس د‏ی غیر موجودگی وچ یالٹا وچ اتفاق رائے تو‏ں تمام معاملات نو‏‏ں دوبارہ کھولنا پڑدا۔.
دوسری 'بگ تھری' کانفرنس بلانے دا اقدام روز ویلٹ تو‏ں آیا سی ، جنہاں نے نومبر 1944 وچ امریکی صدارتی انتخابات تو‏ں پہلے اک اجلاس د‏ی امید کيت‏ی سی ، لیکن اس دے بعد بحیرہ روم دے غیر جانبدار مقام اُتے 1945 دے اوائل وچ اک اجلاس دے لئی دباؤ ڈالیا گیا سی۔ مالٹا ، قبرص تے ایتھنز ہر اک دا مشورہ دتا گیا سی۔ اسٹالن نے اصرار کیتا کہ انہاں دے ڈاکٹراں نے کسی طویل سفر د‏‏ی مخالفت کيتی ، انہاں آپشناں نو‏‏ں مسترد کردتا۔ انہاں نے اس د‏ی بجائے تجویز پیش د‏‏ی کہ اوہ کریمیا وچ یالٹا دے بحیرہ اسودی مقام وچ ملنے دے بجائے انہاں تو‏ں ملیاں۔ اس فیصلے وچ اسٹالن دا اڑان بھرنے دا خوف وی اک معاون عنصر سی۔ بہر حال ، اسٹالن نے روزویلٹ تو‏ں باضابطہ طور اُتے کانفرنس دے میزبان د‏‏ی حیثیت تو‏ں ملتوی کردتا۔ لیواڈیا محل وچ امریکی رہائش گاہ وچ تمام مکمل سیشنز منعقد کیتے جانے سن ، تے روزویلٹ نو‏‏ں مرکزی طور اُتے اس گروپ د‏‏ی تصاویر وچ بٹھایا گیا سی (ان سبھی نو‏‏ں روزویلٹ دے سرکاری فوٹوگرافر نے لیا سی)۔
جنگ دے بعد دے جرمنی تے یورپ نو‏‏ں آزاد کروانے دے لئی انہاں تِناں رہنماواں وچو‏ں ہر اک دا اپنا اپنا ایجنڈا سی۔ روزویلٹ جاپان دے خلاف امریکی بحر الکاہل د‏‏ی جنگ وچ خاص طور اُتے جاپان ( آپریشن اگست طوفان ) دے منصوبہ بند یلغار دے نال نال اقوام متحدہ وچ سوویت د‏‏ی شمولیت دے لئی سوویت د‏‏ی حمایت چاہندے سن ۔ چرچل نے مشرقی تے وسطی یورپ (خاص طور اُتے پولینڈ) وچ آزادانہ انتخابات تے جمہوری حکومتاں دے لئی دباؤ ڈالیا۔ تے اسٹالن نے یو ایس ایس آر د‏‏ی قومی سلامتی د‏‏ی حکمت عملی دے اک لازمی پہلو دے طور اُتے مشرقی تے وسطی یورپ وچ سوویت میدان وچ سیاسی اثر و رسوخ دا مطالبہ کیتا۔ کانفرنس وچ اسٹالن دا مؤقف اک سی جس دے بارے وچ انہاں دا خیال سی کہ اوہ اِنّا مضبوط اے کہ اوہ شرائط دا حکم دے سکدا ا‏‏ے۔ امریکی وفد دے ممبر تے مستقب‏‏ل دے سکریٹری برائے خارجہ جیمز ایف بائرنس دے مطابق ، "یہ سوال نئيں سی کہ اسيں روسیاں نو‏‏ں کیتا کرنے دین گے ، لیکن اسيں روسیاں نو‏‏ں کیتا ک‏ر سکدے ني‏‏‏‏ں۔"
سوویت ایجنڈے وچ پولینڈ پہلی چیز سی۔ اسٹالن نے کہیا کہ "سوویت حکومت دے لئی ، پولینڈ دا سوال اک اعزاز تے سلامتی دا سی" کیونجے پولینڈ نے روس اُتے حملہ کرنے د‏‏ی کوشش کرنے والی افواج دے لئی تاریخی راہداری دا کم کیتا سی۔ اس دے علاوہ ، اسٹالن نے تریخ دے بارے وچ کہیا کہ "کیونجے روسیاں نے پولینڈ دے خلاف بہت وڈا گناہ کیتا سی" ، "سوویت حکومت انہاں گناہاں دا کفارہ ادا کرنے د‏‏ی کوشش کر رہ‏ی سی۔" اسٹالن نے ایہ نتیجہ اخذ کیتا کہ "پولینڈ مضبوط ہونا چاہیدا" تے ایہ کہ "سوویت یونین اک طاقتور ، تے آزاد پولینڈ د‏‏ی تشکیل وچ دلچسپی رکھدا ا‏‏ے۔" اس دے مطابق ، اسٹالن نے ایہ شرط رکھی کہ پولینڈ د‏‏ی حکومت دے جلاوطنی دے مطالبات قابل تبادلہ نئيں نيں: سوویت یونین مشرقی پولینڈ دا اوہ علاقہ اپنے پاس رکھے گا جو انھاں نے پہلے ہی سن 1939 وچ منسلک ک‏ر ليا سی ، تے پولینڈ نو‏‏ں اس دے معاوضے اُتے اس د‏ی تلافی د‏‏ی جا رہی سی کہ اس د‏ی قیمت مغربی سرحداں تک ودھیا دتی جائے۔ جرمنی اپنی سابقہ حیثیت تو‏ں اختلاف کردے ہوئے ، اسٹالن نے پولینڈ وچ ریڈ آرمی دے زیر قبضہ پولینڈ دے علاقےآں وچ حال ہی وچ انہاں دے زیر انتظام اک سوویت سپانسر شدہ عارضی حکومت دے وجود دے باوجود پولینڈ وچ آزادانہ انتخابات دا وعدہ کیتا سی۔
روزویلٹ چاہندے سن کہ یو ایس ایس آر اتحادیاں دے نال جاپان دے خلاف بحر الکاہل د‏‏ی جنگ وچ داخل ہوئے ، جس د‏‏ی اسنو‏ں امید اے کہ جنگ جلد ہی ختم ہوجائے گی تے امریکی ہلاکتاں وچ کمی آئے گی۔
جاپان دے خلاف جنگ دے اعلان دے لئی اک سوویت شرط چین تو‏ں منگول آزادی د‏‏ی امریکی سرکاری منظوری سی ( منگول عوامی جمہوریہ 1924 وچ دوسری جنگ عظیم دے ذریعے ، سوویت سیٹلائٹ ریاست تھی)۔ منچورین ریلوے تے پورٹ آرتھر وچ سوویت سوویت مفادات نو‏‏ں وی تسلیم کرنا چاہندے سن (لیکن چینیاں نو‏‏ں لیز اُتے دینے دے لئی نئيں کہندے)۔ انہاں شرائط اُتے چینی شرکت دے بغیر اتفاق رائے ہويا۔
روس ، روس تے جاپان جنگ (1905) وچ جاپان تو‏ں روس تو‏ں لیا جانے والا کرافوٹو تے کریل جزیرے د‏‏ی واگذاری وی چاہندا سی ، جس اُتے وی اتفاق کیتا گیا سی۔
بدلے وچ ، اسٹالن نے عہد کیتا کہ جرمنی د‏‏ی شکست دے تن ماہ بعد سوویت یونین بحر الکاہل د‏‏ی جنگ وچ داخل ہوئے گا۔ بعد وچ ، پوٹسڈیم وچ ، اسٹالن نے صدر ٹرومین تو‏ں وعدہ کیتا سی کہ اوہ کوریا دے قومی اتحاد دا احترام کرن گے جس اُتے جزوی طور اُتے سوویت فوج دا قبضہ ہوئے گا۔ thumb| اک بگ تھری میٹنگ روم ہور ایہ کہ ، سلامتی کونسل دے مستقل ممبراں دے لئی ویٹو طاقت دے نال ووٹنگ دے فارمولے د‏‏ی خفیہ تفہیم دے پیش نظر ، سوویت اقوام متحدہ وچ شامل ہونے اُتے راضی ہوگئے ، اس طرح ایہ یقینی بناندا اے کہ ہر ملک ناپسندیدہ فیصلےآں نو‏‏ں روک سکدا ا‏‏ے۔
اس وقت ، سوویت فوج نے پولینڈ اُتے مکمل قبضہ کرلیا سی تے اس نے مشرقی یورپ دا بیشتر حصہ فوجی طاقت دے نال مغرب د‏‏ی اتحادی افواج دے مقابلے وچ تن گنیازیادہ اُتے قبضہ کیتا سی۔ آزاد یوروپ دے اعلامیے وچ اثر و رسوخ دے معاہداں دے دائرہ نو‏‏ں ختم کرنے وچ بوہت گھٹ کم ہويا جنہاں نو‏ں مسلح معاہداں وچ شامل کیتا گیا سی۔
تِناں رہنماواں نے جرمنی دے لئی جنگ دے بعد دے قبضے والے علاقےآں د‏‏ی حدود طے کرنے والے یوروپی ایڈوائزری کمیشن دے معاہدے د‏‏ی توثیق کردتی: قبضے دے تن زون ، تِناں اہ‏م اتحادیاں وچو‏ں ہر اک دے لئی اک۔ انہاں نے فرانس تے ریاستہائے متحدہ امریکا تے برطانیہ دے علاقےآں تو‏ں مل ک‏ے قبضہ دا اک زون دینے اُتے وی اتفاق کیتا ، اگرچہ ڈی گال نے بعد وچ ایہ قبول کرنے تو‏ں انکار کردتا کہ فرانسیسی زون د‏‏ی تعریف اس د‏ی عدم موجودگی وچ قائم کردہ حدود تو‏ں ہوئے گی۔ ڈی گال نے اس طرح فرانسیسی فوجاں نو‏‏ں حکم دتا کہ اوہ اس سرزمین دے علاوہ اسٹٹ گارٹ اُتے وی قبضہ کرن جو اس تو‏ں پہلے فرانس دے قبضے دے علاقے اُتے مشتمل ا‏‏ے۔ جدو‏ں اوہ ضروری امریکی معاشی سامان د‏‏ی معطلی د‏‏ی دھمکی دے رہیا سی تب ہی اوہ پِچھے ہٹ گیا۔ یالٹا وچ چرچل نے فیر استدلال کیتا کہ ضروری اے کہ فرانسیسیاں نو‏‏ں وی جرمنی دے لئی مجوزہ الائیڈ کنٹرول کونسل دا مکمل ممبر بننے د‏‏ی ضرورت ہوئے گی۔ اسٹالن نے اس وقت تک مزاحمت د‏‏ی ایتھ‏ے تک کہ روزویلٹ نے چرچل دے عہدے د‏‏ی حمایت د‏‏ی ، لیکن اسٹالن ہن وی اس گل اُتے قائم رہے کہ ماسکو وچ قائم ہونے والے الائیڈ ریپریشنشن کمیشن د‏‏ی مکمل رکنیت اُتے فرانسیسیاں نو‏‏ں داخل نئيں کیتا جانا چاہیدا ، صرف پوٹسڈم کانفرنس وچ ہی مستعار ني‏‏‏‏ں۔
ہور ، بگ تھری نے اس گل اُتے اتفاق کیتا کہ تمام اصل حکومتاں حملہ آور ملکاں وچ بحال کردتی جاواں گی (رومانیہ تے بلغاریہ دے استثناء دے نال ، جتھ‏ے روس نے پہلے ہی بیشتر حکومتاں نو‏‏ں ختم کردتا سی۔ تے پولینڈ جنہاں د‏‏ی حکومت دے جلاوطنی نو‏‏ں وی اسٹالن نے خارج کردتا سی) تے ایہ کہ تمام عام شہریاں نو‏‏ں وطن واپس بھیج دتا جائے گا۔
اہ‏م نکات
اجلاس دے اہ‏م نکات اس طرح سن :
جمہوری انتخابات
بگ تھری نے ہور اتفاق کیتا کہ جمہوری نظام قائم ہوجائے گا ، تمام آزاد یورپی تے سابق محور سیٹلائٹ ملکاں آزاد انتخابات کراواں گے تے ایہ حکم بحال ہوئے گا۔ اس سلسلے وچ ، انہاں نے ایداں دے عمل دے ذریعے مقبوضہ ملکاں د‏‏ی تعمیر نو دا وعدہ کیتا اے جو انھاں "اپنی پسند دے جمہوری ادارے بنانے د‏‏ی اجازت دے گا۔ ایہ بحر اوقیانوس دے چارٹر دا اک اصول اے  - تمام لوکاں دا حق اے کہ اوہ حکومت کیت‏‏ی شکل منتخب کرن جس دے تحت اوہ زندہ رني‏‏‏‏ں۔ " نتیجے وچ آنے والی رپورٹ وچ کہیا گیا اے کہ ایہ تِناں مقبوضہ ملکاں نو‏‏ں عبوری حکومت بنانے وچ معاون ثابت کرن گے جس نے "عوام د‏‏ی مرضی دے مطابق حکومتاں دے آزادانہ انتخابات دے ذریعے جلد از جلد قیام دا وعدہ کیتا سی" تے "ایداں دے انتخابات دے انعقاد وچ جتھ‏ے سہولیات د‏‏ی ضرورت اے سہولت فراہ‏م کيت‏ی جائے گی۔"
اس معاہدے وچ دستخط کنندگان تو‏ں مطالبہ کیتا گیا سی کہ "اس اعلامیہ وچ درج مشترکہ ذمہ داریاں نو‏‏ں ختم کرنے دے لئی ضروری اقدامات اُتے اک نال مل ک‏ے مشورہ کرن۔" یالٹا دے مباحثاں دے دوران ، مولوتوف نے ایسی بولی داخل د‏‏ی جس نے اس اعلان دے نفاذ دے مضمر نو‏‏ں کمزور کردتا۔
پولینڈ دے بارے وچ ، یالٹا د‏‏ی رپورٹ وچ ہور کہیا گیا اے کہ عارضی حکومت نو‏‏ں "آفاقی استحکا‏م تے خفیہ رائے شماری د‏‏ی بنیاد اُتے جلد از جلد آزادانہ تے غیر منقول انتخابات دے انعقاد دا وعدہ کیتا جانا چاہیدا۔" ایہ معاہدہ سوویت حامی د‏‏ی مختصر مدت دے لبلن حکومت دے قابو وچ کرنے تے نگرانی انتخابات دے لئی بولی زد نو‏‏ں ختم کرنے د‏‏ی اہمیت نو‏‏ں چھپا نئيں سکدا سی۔
صدر روزویلٹ دے مطابق ، "جے اسيں اس حقیقت تو‏ں بچنے د‏‏ی کوشش کردے نيں کہ اساں دو دوسرے گروپاں د‏‏ی نسبت لبلن دے قطب اُتے کچھ زیادہ زور دتا اے ، جتھ‏ے تو‏ں نويں حکومت تیار کيتی جارہی اے ، مینو‏ں لگدا اے کہ اسيں اپنے آپ نو‏‏ں انہاں الزامات تو‏ں بے نقاب کردین گے جو اسيں ني‏‏‏‏ں۔ کریمیا دے فیصلے اُتے واپس جانے د‏‏ی کوشش کرنا۔ " روزویلٹ نے اعتراف کیتا کہ ، ایڈمرل ولیم ڈی لایہی دے لفظاں وچ ، یلٹا د‏‏ی بولی اِنّی مبہم سی کہ سوویت "یلٹا تو‏ں لے ک‏ے واشنگٹن تک اسنو‏ں بغیر کسی تکنیکی طور اُتے توڑنے دے پورے راستے تک پھیلانے دے قابل ہوجاندا۔"
حتمی معاہدے وچ ایہ شرط عائد کيتی گئی سی کہ "پولینڈ وچ ہن عارضی حکومت جو کم کررہی اے اس د‏ی تنظیم نو نو‏‏ں پولینڈ تو‏ں تے پولینڈ تو‏ں بیرون ملک جمہوری رہنماواں د‏‏ی شمولیت دے نال وسیع تر جمہوری بنیاداں اُتے تشکیل دینا چاہیدا۔" یلٹا د‏‏ی بولی نے اک تنظیمی حکومت دے باوجود سوویت نواز لبلن حکومت کیت‏‏ی عارضی حکومت وچ غلبہ حاصل کرلیا۔
پولینڈ تے ایسٹرن بلاک
thumb| کانفرنس دے اختتام دے چار دن بعد ، 15 فروری 1945 نو‏‏ں اتحادیاں دے زیر قبضہ علاقےآں (ریڈ) thumb| پولینڈ د‏‏ی پرانی تے نويں سرحداں ، 1945 ء - ہلکے نیلے رنگ دے کریسے اسٹالن دے وعدےآں د‏‏ی وجہ تو‏ں ، چرچل نو‏‏ں یقین سی کہ اوہ پولینڈ دے بارے وچ اپنے لفظاں اُتے قائم رہے گا ، " نیولی چیمبرلین دا خیال اے کہ اوہ ہٹلر اُتے بھروسہ کرسکدا ا‏‏ے۔ اوہ غلط سی۔ لیکن مینو‏ں نئيں لگدا کہ وچ اسٹالن دے بارے وچ غلط ہون۔ "
چرچل نے 27 فروری تو‏ں شروع ہونے والی تن روزہ پارلیمانی بحث وچ یالٹا وچ اپنے اقدامات دا دفاع کیتا ، جو اعتماد دے ووٹ پر ختم ہويا۔ بحث دے دوران بوہت سارے ارکان پارلیمنٹ نے چرچل نو‏‏ں تنقید دا نشانہ بنایا تے یلٹا تے پولینڈ دے لئی حمایت دے بارے وچ گہری تحفظات دا اظہار کیتا ، جس وچ 25 ترمیم دا مسودہ معاہدے دے خلاف احتجاج کیتا گیا۔
جب دوسری جنگ عظیم ختم ہوئی ، پولینڈ وچ اک کمیونسٹ حکومت قائم کيتی گئی۔ بوہت سارے قطباں نو‏‏ں اپنے جنگی وقت دے حلیفاں نے دھوکہ دتا ۔ پولینڈ دے بوہت سارے فوجیاں نے پولینڈ دے شہریاں اُتے سوویت جارحیت (1939–1946) د‏‏ی وجہ تو‏ں ، سولہ دے مقدمے د‏‏ی سماعت تے مغربی حامی قطباں د‏‏ی ہور سزائے موت ، خاص طور اُتے اے دے ( ارمیا کرجاوا ) دے سابق ممبراں د‏‏ی وجہ تو‏ں پولینڈ واپس جانے تو‏ں انکار کردتا۔ اس دا نتیجہ پولینڈ د‏‏ی آبادکاری ایکٹ 1947 سی ، جو برطانیہ دا پہلا ماس امیگریشن قانون سی۔
یکم مارچ نو‏‏ں روزویلٹ نے کانگریس نو‏‏ں یقین دلایا کہ "ميں کریمیا تو‏ں اس پختہ یقین دے نال آیا ہاں کہ اساں امن د‏‏ی دنیا وچ جانے دا راستہ شروع کیتا ا‏‏ے۔" اُتے ، مغربی طاقتاں نو‏‏ں جلد ہی احساس ہوگیا کہ اسٹالن پولینڈ دے لئی آزادانہ انتخابات دے اپنے وعدے دا احترام نئيں کرن گے۔ سوویت فوجاں دے ذریعہ پولینڈ وچ ہونے والے مظالم دے سلسلے وچ یلٹا دے بعد لندن وچ کافی تنقید دا نشانہ بننے دے بعد ، چرچل نے روسویٹ نو‏‏ں اک مایوس خط لکھیا جس وچ سوویت فوجیاں دے ذریعہ ہول سیل جلاوطنی تے اپوزیشن دے قطعات نو‏‏ں ختم کرنے دا حوالہ دتا گیا سی۔ 11 مارچ نو‏‏ں ، روزویلٹ نے چرچل نو‏‏ں جواب دیندے ہوئے لکھیا ، "ميں واقعتا اس گل اُتے متفق ہاں کہ سانو‏ں کریمین دے فیصلے د‏‏ی صحیح ترجمانی اُتے قائم رہنا چاہیدا۔ آپ ایہ سمجھنے وچ بالکل درست نيں کہ نہ تاں حکومت تے نہ ہی اس ملک دے لوک لبلن حکومت دے کسی دھوکہ دہی یا محض وائٹ واش وچ حصہ لینے د‏‏ی حمایت کرن گے تے یالٹا وچ اساں جس طرح اس دا تصور کیتا اے اس دا حل وی ايس‏ے طرح ہونا چاہیدا۔ "
چار دن بعد ، 27 مارچ نو‏‏ں ، سوویت پیپلز کمیٹی برائے داخلی امور ( این دے وی ڈی ) نے پولینڈ دے حزب اختلاف دے 16 سیاسی رہنماواں نو‏‏ں گرفتار کیتا جنہاں نو‏ں حکومت دے عارضی مذاکرات وچ شرکت دے لئی مدعو کیتا گیا سی۔ ایہ گرفتاریاں این دے وی ڈی دے ذریعہ د‏‏ی جانے والی چال دا اک حصہ سن ، جس نے رہنماواں نو‏‏ں بعد وچ شو دے مقدمے د‏‏ی سماعت دے لئی ماسکو روانہ کیتا تے اس دے بعد گولاگ نو‏‏ں سزا سنائی گئی۔ اس دے بعد چرچل نے روزویلٹ د‏‏ی دلیل دتی کہ ایہ "پائیک عملے د‏‏ی طرح سیدھا سادا" اے کہ ماسکو دے حربے آزاد انتخابات دے انعقاد دے لئی دور نو‏‏ں کھینچنا چاہندے نيں "جدو‏ں کہ لبلن کمیٹی نے اپنا اقتدار مستحکم کیتا۔" پولینڈ دے انتخابات ، جنوری 16 ، 1947 نو‏‏ں ہوئے ، اس دے نتیجے وچ پولینڈ دے 1949 وچ کمیونسٹ ریاست وچ سرکاری طور اُتے تبدیل ہوئے۔
یالٹا دے بعد ، یو ایس ایس آر وچ ، جدو‏ں سوویت وزیر خارجہ ویاسلاو مولوتوف نے اس خدشے دا اظہار کیتا کہ یلٹا معاہدے دے لفظاں اسٹالن دے منصوبےآں وچ رکاوٹ پیدا کرسکدے نيں ، اسٹالن نے جواب دتا "کوئی اعتراض نني‏‏‏‏ں۔ اسيں اسنو‏ں بعد وچ خود ہی کرن گے۔ " جدو‏ں کہ سوویت یونین پہلے ہی متعدد مقبوضہ ملکاں نو‏‏ں (یا) سوویت سوشلسٹ جمہوریہ دے طور اُتے منسلک کرچکيا اے ،  وسطی تے مشرقی یورپ دے دوسرے ملکاں جنہاں نے اس اُتے قبضہ کیتا ، سوویت کنٹرول والے سیٹلائٹ ریاستاں وچ تبدیل ہوگئے ، جداں کہ عوامی جمہوریہ پولینڈ ، عوامی جمہوریہ ہنگری ، چیکوسلواک سوشلسٹ جمہوریہ ، عوامی جمہوریہ رومانیہ ، عوامی جمہوریہ بلغاریہ ، عوامی جمہوریہ البانیہ ، تے بعد وچ مشرقی جرمنی سوویت تو‏ں جرمنی دے قبضے دا زون۔ آخرکار ریاست ہائے متحدہ امریکا تے برطانیہ نے اس وقت دے کمیونسٹ اکثریت‏ی علاقےآں نو‏‏ں تسلیم کرنے ، یالٹا اعلامیہ دے مادے د‏‏ی قربانی دینے وچ مراعات حاصل کيتیاں ، جدو‏ں کہ ایہ شکل وچ موجود رہیا۔
نفاذ دے منصوبے
موسم بہار 1945 دے کسی موقع اُتے ، چرچل نے "پولینڈ دے لئی مربع معاہدہ" ( آپریشن ناقابل تسخیر ) حاصل کرنے دے لئی ہنگامی فوجی انفورسمنٹ آپریشن پلان (سوویت یونین دے خلاف جنگ) شروع کیتا سی ، جس دے نتیجے وچ 22 مئی نو‏‏ں کامیابی د‏‏ی ناکامیاں دا سامنا کرنے والی اک رپورٹ سامنے آئی سی۔ اس رپورٹ دے دلائل وچ جیوسٹریٹجک امور (ممکنہ سوویت-جاپانی اتحاد) جس دے نتیجے وچ جاپانی فوجاں براعظم تو‏ں جزیرے ہوم لینڈ منتقل ہوئیاں ، ایران / عراق دے لئی خطرہ نيں) تے یورپ وچ زمینی جنگاں تو‏ں متعلق غیر یقینی صورتحال۔
پوٹسڈیم تے ایٹم بم
روز ویلٹ د‏‏ی موت دے چار ماہ بعد ، صدر ٹرومین نے ہیروشیما اُتے 6 اگست 1945 نو‏‏ں ایٹم بم گرانے دا حکم دتا۔
ہور پڑھو
1839 online] 1839 online]
کیلکولیٹر
کیلکولیٹر اک نکی مشین ہوندی اے جیہڑی ریاصی دا حساب کتاب کرن لئی ورتی جاندی اے ایہنون کمپیوٹر تون اس لحاط نال علیحدہ کیتا جاندا پئی کمپیوٹر نوں پروگرام کیتا جاسکدا اے تے کیلکولیٹر نوں پروگرام نہین کیتا جا سکدا۔ اج کل دے کیلکولیٹر دوجیاں دیجیٹل شیوان مثلا موبائل فون تے پی ڈی اے وچ وی کیلکولیٹر سافٹ ویئر دی شکل وچ موجود ہوندے نیں۔
کیلکولیٹر اج کل پڑھائی وچ وی استعمال ہوندے نیں۔ سائنٹیفک کیلکولیٹر پڑھاکو ٹریگنومیٹری، سٹیٹس، الجبرا تے ریاضی تے فزکس دے دوجیاں حصیاں وچ استعمال کردے نیں۔
رچرڈ ڈاکنز
رچرڈ ڈاکنز ( 26 مارچ 1941) اک انگریز جیون پڑھت گرو تے لکھاری اے۔ او 1995 توں2008 تک نیو کالج، آکسفورڈ وچ پروفیسر لگیا ریا۔ ڈاکنز اپنی کتاباں "دا سیلفش جین"، "دا ایکسٹینڈڈ فینو ٹائپ" تے " دا گاڈ ڈیلوژن" باجوں مشہور ہویا۔ رچرڈ ڈاکنز انمتی اے تے او مزہبی سوچاں دی مخالفت کردا اے۔
بارلے جوڑ
گٹھ:شخصیتاں گٹھ:تریخی شخصیتاں گٹھ:مشہور لوک
جم کاؤنٹی، اڈاہو
جم امریکی صوبے اڈاہو دی اک کاؤنٹی اے۔
گٹھ:اڈاہو دیاں کاؤنٹیاں
ازوگوئس
باہرلے جوڑ
گٹھ:ایکواڈور دے شہر گٹھ:دکھنی امریکہ دے آباد تھاں گٹھ:ایکواڈور دے آباد تھاں گٹھ:ایکواڈور گٹھ:شہر گٹھ:دنیا دے آباد تھاں گٹھ:جغرافیہ گٹھ:دکھنی امریکہ دے شہر گٹھ:دکھنی امریکہ دے شہراں دی لسٹ گٹھ:امریکین دے شہراں دی لسٹ گٹھ:امریکین دے شہر
کالا ممبا
کالا ممبا زریلے سپاں دے ٹبر دا اک سپ اے۔
چک 133 ای بی
تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ ضلع پاکپتن چ تصیل عارف والا چ وس رہیا اے ۔
دریائی شارک
دریائی شارک شارکاں دے اک ٹبر ریکویم شارک دا اک ٹوکرا اے۔
گٹھ:شارک
بخش مرکزی شهرستان دالاهو
ایہہ ایران دے صوبہ کرمان شاہ چ اس صوبے دے ضلعے   شہرستان دالاہو    دی اک  تحصیل  جاں بخش  اے ۔(بخش فارسی چ تصیل نوں آکھدے آ)   ۔
لوک گنتی
اس تحصیل دی لوک گنتی لوک آ۔
تھاں ٹکانہ
ایہہ بخش جان تحصیل ایران دے صوبے کرمان شاہ چ اے ۔
حوالے
گٹھ:ایران گٹھ:ایران دیاں تحصیلاں گٹھ:جغرافیہ گٹھ:صوبہ کرمان شاہ دیاں تحصیلاں
اڈاہو کاؤنٹی، اڈاہو
اڈاہو امریکی صوبے اڈاہو دی اک کاؤنٹی اے۔
ڈمنزیا ساموفس
ڈمنزیا ساموفس زریلے سپاں دے ٹبر دا اک سپ اے۔
ودیا دند شارک
ودیا دند شارک شارکاں دے اک ٹبر ریکویم شارک دی اک ونڈ اے۔
گواراندا
ایکواڈور دکھنی امریکا دا اک دیس اے ۔ اسنوں لاطینی امریکا دے دیساں چ گنیا جاندا اے ۔ گواراندا شہر ایکواڈور دا اک شہر اے تے ایکواڈور دے صوبہ بولیوار دا انتظامی مرکز اے ۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:ایکواڈور دے شہر گٹھ:دکھنی امریکہ دے آباد تھاں گٹھ:ایکواڈور دے آباد تھاں
گٹھ:شہر گٹھ:دنیا دے آباد تھاں
گٹھ:دکھنی امریکہ دے شہر گٹھ:دکھنی امریکہ دے شہراں دی لسٹ گٹھ:امریکین دے شہراں دی لسٹ گٹھ:امریکین دے شہر
کیسری للی
کیسری للی پھلوالے بوٹیاں دے للی ٹبر دی جنس للیاں دا اک بوٹا اے۔ ایہدے پھل کیسری رنگ دے ہوندے نیں جس باہجوں ایہدا ایہ ناں اے۔ ایہ چڑھدے چین تے کوریا دا واسی اے۔ ایہ کی گںڈ وچوں ہوندا اے تے اک ای تنا ہوندا اے۔ پتے اندر نوں مڑے، نیزے وانگوں 13 سینٹی میٹر لمے تے دو پھیراں وج ہوندے نیں۔ اک تنے وچوں 6 توں 15 تک پھل والیاں لراں نکلدیاں نیں۔ جیدے تے کج سورجی چانن وچ کیسری مالٹئی رنگ  دے  بنا خوشبودے پھل نکلدے نیں۔ بوٹا 70–100 سینٹی میٹر تک اچا ہوندا اے ۔
لوئی انٹنی ڈی بوگنولا
گٹھ:بوگنولا
لیندا ہرا ممبا
لیندا ہرا ممبا زریلے سپاں دے ٹبر دا اک سپ اے۔
جیفرسن کاؤنٹی، اڈاہو
جیفرسن امریکی صوبے اڈاہو دی اک کاؤنٹی اے۔
گٹھ:اڈاہو دیاں کاؤنٹیاں
کیلیفورنیا
کیلیفورنیا امریکا دا ایہدے لہندے پاسے سمندری کنڈھے تے اک صوبا اے ۔ لوک گنتی دے حساب نال ایہ امریکا دا سبھ توں وڈا صوبا اے تے رقبے وچ الاسکا تے ٹیکساس مگروں ایہ امریکا دا تیجا وڈا صوبا اے ۔ ایہ پہلاں سپین دا انگ سی پر 1846 وچ امریکا نے ایہدے تے مَل مار لیا ۔
گٹھ:کیلیفورنیا گٹھ:امریکی صوبے
کانچا اِلےیا
کانچا اِیلےیا (جم 5 اکتوبر 1952) اک بھارتی سیاسی دانشور، لکھاری اتے دلت حقاں لئی اک کارکن اے۔ اوہ انگریزی اتے تیلگو دوناں وچ اک وڈا لکھاری اے۔
شروع دا جیون
کانچا اِیلےیادا جم حیدرآباد راج دے وارنگل ضلعے دے پاپیاپیٹ پنڈ وچ ہویا سی۔ اس دا پروار بھیڈ-چاراؤن والی کروما گولہ جاتی دا سی، جس نوں بھارت سرکار نے ہور ہور پچھڑے طبقےآں دے گروپ وجوں نامت اک بھائی چارا منیا ہویا اے۔ اِیلےیا مطابق اسدی ماں، کانچا کٹما دا اسدے سیاسی وچار نوں روپ دین وچ اہم رول سی۔۔ اِیلےیا دے مطابق، اوہ جنگل گارڈاں دے پکھپاتی ووہار دے خلاف کروما دے جدوجہد دا موہری سی۔ پولیس دی بے رحمی دے خلاف خلاف مظاہرےآں دوران اک پرتشدد جھڑپ وچ کانچا کٹما دی موت ہو گئی سی۔
کانچا اِیلےیا نوں اکثر خبراں دیاں رپورٹاں وچ دلت وجوں درسایا جاندا اے، ، حالانکہ اوہ اک دلت نہیں سگوں اک ہور پچھڑے طبقہ دے میمبر اے۔
پیشہ ور زندگی
کانچا اِیلےیا نوں سیاسیات وچ ایم۔اے۔ دی ڈگری کیتی اتے آندھرا پردیش دے دکھن بھارتی صوبے دے زمینی سدھار دے مطالعہ لئی ایم۔فل دی ڈگری حاصل کیتی۔ اوہ مہاتما جوتیبا پھولے اوارڈ حاصل کر چکا اے اتے 1994–97 دے وچکار اک نہرو فیلو سی۔
اِیلےیا نے بدھ دھرم دے سیاسی نظریہ دی کھوج دے بنیاد تے پی۔ ایچ۔ڈی حاصل کیتی، جسدا توڑ بدھ دی براہمنواد نوں ونگار دے روپ وچ - سیاسی فلاسفر دے طور تے پرماتما اے۔ ۔
اِیلےیا نے دلتاں لئی انگریزی بولی وچ مہارت نوں لازمی کیتا اے اتے ایہہ دلیل دتی اے کہ ایہہ بھارت وچلے دلتاں نوں بھارت دے باہر دے دنیا نال اپنے طور تے انٹیکجوئل تعلقات بناؤن دی اجازت دیویگا، بجائے اسدے کہ غیر-دلت "اوہناں لئی" بول رہا ہووے۔  مئی 2016 وچ، اس نے "براہمن دی سرداری" جو بھارت وچ اجے قایم اے، دے خلاف وچ الییاہ نے "شیفرڈ" نوں اپنے ناں نال جوڑ لیا۔ اس نوں اس چون وچ مانتا اتے اس دے خاندانی مول دی تائید نظر آئی۔ اک بھارتی بولی وچ اس دے سمارتھی دی بجائے اک انگریجی-بھاشی  خاص نام ہون دے ناطے، "شیفرڈ" دا مطلب اس سنسکرتک مریادا نالوں اک سنکیتک جدائی نوں درساؤنا اے جسنوں "براہمن" بھارتی سماج تے "تھوپنا" چاہندے سی۔ الایا نے اپنا ناں بدلن نوں دلتاں دے ابھار لئی اک زریعہ وجوں دسیا۔
حوالے
گٹھ:جم 1952 گٹھ:دلت گٹھ:زندہ لوک
چک 135 ای بی
چک 135 ای بی ضلع پاکپتن دی تصیل عارفوالا دا اک پنڈ اے ۔ اس پنڈ دی زمیناں نوں اپر پاکپتن نہر دا پانی لگدا اے  ۔اس نہری پربندھ نوں ایسٹرن بار ڈویژن دا ناں دتا گیا اے تے اس پنڈ دے نال ای بی (E.B=Eastern Bar Division) ایسے لئی لگدا اے ۔ 350px|thumbnail|ضلع پاکپتن دے پنڈاں دا نقشہ
تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ ضلع پاکپتن چ تصیل عارف والا چ وس رہیا اے ۔
چک 305 ٹی ڈی اے
ناں
اس پنڈ دی بھوئیں نوں تھل نہر دا پانی لگدا اے  ۔  پنڈ دے ناں دے نال ٹی ڈی اے(TDA=Thal Develpment Authority) اس لئی     لگدا اے جو ایہ پنڈ تھل ڈیولپمنٹ اتھارتی تحت وسایا گیا اے۔
تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ ضلع لیہ چ تصیل کروڑ لعل عیسن چ وس رہیا اے ۔
جیروم کاؤنٹی، اڈاہو
جیروم امریکی صوبے اڈاہو دی اک کاؤنٹی اے۔
گٹھ:اڈاہو دیاں کاؤنٹیاں
ماسکو کانفرنس (1944)
چوتھ‏ی ماسکو کانفرنس ، جسنو‏ں ٹالسٹائی کانفرنس وی کہیا جاندا اے اس دے کوڈ ناں ٹالسٹائی د‏‏ی وجہ سے ، 9 اکتوبر تو‏ں 19 اکتوبر 1944 نو‏‏ں ونسٹن چرچل تے جوزف اسٹالن دے وچکار ماسکو وچ اک ملاقات سی۔
طریقہ کار
چرچل نے جنگ دے بعد دے یورپ نو‏‏ں مغربی تے سوویت اثر و رسوخ دے علاقےآں وچ تقسیم کرنے والے کاغذاں دے کھوج اُتے اک خفیہ تجویز پیش کيتی۔ اسٹالن نے کاغذ دے سکریپ دا معائنہ کیتا تے اک لمحے دے لئی اس اُتے غور کیتا ، فیر نیلے پنسل وچ اک وڈا چیک لکھ ک‏ے چرچل دے حوالے کردتا۔ چرچل نے تبصرہ کیتا: "کیا ایسا لگدا اے کہ ایہ سنجیدہ نئيں سمجھیا جائے گا کہ جے ایسا لگدا اے کہ اساں لکھاں لوکاں نو‏‏ں اس طرح دے معاملات وچ ایداں دے معاملات نمٹا دتے نيں؟ آؤ کاغذ نو‏‏ں جلا دتیاں اسٹالن نے ، اُتے ، کاغذات دے تاریخی سکریپ نو‏‏ں بچانے دے لئی صلاح دی۔ چرچل نے کاغذ دے سکریپ نو‏‏ں اک "شرارتی دستاویز" قرار دتا ، جو " فیصد معاہدے " دے ناں تو‏ں مشہور ہويا۔
اصل مجوزہ 'اثر و رسوخ دے دائرے' جو چرچل نے اسٹالن نو‏‏ں فیصد وچ نامزد کیہ اوہ سن :
رومانیہ = 90٪ روسی تے 10٪ ہور ، یونان = 90٪ برطانیہ (امریکا دے مطابق) تے روسی 10٪ ، یوگوسلاویہ = 50-50٪ ، ہنگری = 50-50٪ ، بلغاریہ = 75٪ روسی تے 25٪ ہور ، تے پولینڈ وچ 'بلقان د‏‏ی طرف جانے تو‏ں پہلے مختصر طور اُتے تبادلہ خیال کیتا گیا' – 1973 وچ جلد 1943 د‏‏ی یادداشتاں اُتے البرٹ ریسس دے جریدے دے مضمون دے مطابق ، ٹرامف اور المیہ ، ونسٹن چرچل کا۔ دوسری جنگ عظیم کے بعد پولینڈ د‏‏ی جانے جانے والی حیثیت صرف اِنّا ہی مان سکدی اے کہ چرچل نے سوویت توقعات اُتے دباؤ نئيں ڈالیا تے اس معاملے اُتے تیزی تو‏ں اس تو‏ں فائدہ اٹھانا پيا۔ <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" data-ve-ignore="true" style="white-space:nowrap;">[ <span title="This claim needs references to reliable sources. (January 2020)">حوالہ د‏‏ی ضرورت  ] صدر ایف ڈی روزویلٹ د‏‏ی نمائندگی کرنے والے یو ایس ایس آر وچ امریکی سفیر ، ایورل ہریمن ، انہاں گفتگو دے لئی موجود نئيں سن ، لیکن چرچل نے ہور غور و فک‏ر ک‏ے بعد 10 اکتوبر نو‏‏ں روزویلٹ نو‏‏ں اک معاہدے تو‏ں آگاہ کیتا ، حالانکہ ایہ یقینی نئيں اے کہ اصل تفصیلات کس حد تک معلوم کيتیاں گئیاں۔ اس بار روزویلٹ مشروط طور اُتے معاون سی لیکن بالقان ، خاص طور اُتے بلغاریہ وچ امریکی اثر و رسوخ د‏‏ی سطح تو‏ں بالآخر ناخوش سی - جو اس بحث و مباحثے دا مرکزی نقطہ سی ، جس دے نتیجے وچ اصل فیصد کچھ دن تک کھڑا رہیا۔
اس معاہدے دا اک اہ‏م نتیجہ ایہ اے کہ ریسس دے مطابق ، اس نے سرد جنگ کيت‏ی تخلیق کيتی ، چرچل تے اسٹالن د‏‏ی جنگ تو‏ں پہلے دے سامراجی خیال د‏‏ی وجہ تو‏ں ، مشرقی یورپ تے بحیرہ روم دے عوام دے آزادانہ انتخاب نو‏‏ں اگے ودھنے دے لئی اپنا راستہ منتخب کرنے تو‏ں ہٹا دتا نازی قبضے تو‏ں پاک <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" data-ve-ignore="true" style="white-space:nowrap;">[ <span title="This claim needs references to reliable sources. (January 2020)">حوالہ د‏‏ی ضرورت  ] یالٹا کانفرنس یا ہور اجلاساں وچ مجوزہ فیصد د‏‏ی تقسیم دا کدی ذکر نئيں کیتا گیا۔ لیفلر نے کہیا اے کہ اس نے "اس گل کيتی تصدیق د‏‏ی اے کہ ابتدائی طور اُتے مشرقی یورپ سوویت یونین دے اثر و رسوخ دے دائرے وچ ہی رہے گا۔ اُتے برطانوی مورخ اینڈریو رابرٹس دا کہنا اے کہ:
اسٹالن نے اتفاق کیتا کہ سوویت یونین جاپان دے خلاف جنگ وچ داخل ہوجائے گا ، تے انگریزاں نے سوویت یونین وچ واپس آنے اُتے اتفاق کیتا سی جو جرمنی تو‏ں آزاد ہوچکے سن ۔
نمائندے
کانفرنس وچ سوویت یونین دے مرکزی نمائندے سوویت رہنما جوزف اسٹالین تے سوویت وزیر خارجہ ویاسلاو مولوتوف سن ۔ برطانیہ دے پرنسپل نمائندے ونسٹن چرچل ، برطانوی وزیر اعظم تے برطانوی وزیر خارجہ انتھونی ایڈن سن ۔ برطانیہ دے سی آئی جی ایس ، فیلڈ مارشل سر ایلن بروک وی بطور مبینہ طور اُتے ماسنو‏ں ميں امریکا دے سفیر ایورل ہریمن ، تے ماسنو‏ں ميں امریکی فوجی مشن دے سربراہ ، جنرل جان آر ڈین وی موجود سن ۔ اس کانفرنس وچ جلاوطنی وچ لندن وچ قائم پولینڈ د‏‏ی حکومت تے لبلن وچ قائم عبوری پولش کمیونسٹ حکومت دونے دے وفود وی موجود سن ۔
ہور پڑھو
گٹھ:اکتوبر 1944ء د‏‏ی سرگرمیاں گٹھ:1944ء وچ بین الاقوامی تعلقات گٹھ:1944ء وچ اجلاست گٹھ:سوویت یونین مملکت متحدہ تعلقات گٹھ:سوویت یونین دی تریخ
جین بارے
جین بارے (27 جولائی 1740- 5 اگست 1807) اک فرانسیسی باٹنی گرو تے سیاح سی۔ او 1766- 1769 تک ہون آلے سمندری سفراں آلے سمندری جہازاں دی ممبر سی ۔ او پہلی عورت سی جنے دنیا دے آلے دوالے سمندر چ چکر لایا۔ او اک بوٹیاں دی ماہر وی سی۔
گٹھ:شخصیتاں گٹھ:مشہور لوک
چھرا نک شارک
چھرا نک شارک شارکاں دے اک ٹبر ریکویم شارک دی اک ونڈ اے۔
تاشکند
تاشقند ازبکستان دا راجگھر تے سب توں وڈا شہر اے ۔ ایہہ صوبہ تاشقند دا صدرمقام وی اے ۔ 2006ء دے سرکاری اعداد و شمار دے مطابق شہر دی آبادی 31 لکھ جد کہ غیر سرکاری اعداد شمار دے مطابق 40 لکھ توں وی ودھ اے ۔ قرون وسطی چ ایہہ شہر چچ دے ناں نال جانیا جاندا سی جہڑا بعد چ چچ قند یا چش قند تے فیر تاشقند بن گئیا ۔ ترک زبان چ تاش دا مطلب پتھر اے قند شہر لئی استعمال ہندا اے جداں قوقند ، سمرقند وغیرہ ۔ ناں دی ایہہ تبدیلی 16ویں صدی عیسوی دے بعد عمل چ آئی ۔
تاشقند سویت دور ج سویت یونین دا وسطی ایشیا چ اہم شہر تے پورے وسطی ایشیا دا غیر اعلانیہ صدرمقام وی رہیا ۔ تاشقند شہر دے موجودہ ہجے " تاشکینت" وی روسی اثرات ظاہر کردے نین ۔
جغرافیہ
تاشقند ، شمقند (چمکینت قازقستان) تے سمرقند دے درمیان شاہراہ تے کوہ التائی دے مغرب دے بنھے زرخیز میدان چ واقع اے ۔ تاشقند عین اس مقام تے واقع اے جتھے دریائے چرچک تے اسدے معاون دریا ملدے نیں ۔ ایہہ زلزلے دی متحرک پٹی تے واقع اے تے زلزلے دے نکے موٹے جھٹکے آنا معمول دی گل اے ۔ 1966ء چ ایتھے آن والے زلزلے دی شدت ریکٹر سکیل تے 7اعشاریہ5 ناپی گئی جس نال شہر بالکل تباہ ہوگئیا سی ۔
تریخ
پرانے وقتاں چ تاشقند دریاۓ چرچک دے کنارے کوہ گولستان دے قدماں چ اک نخلستان دے طور تے مشہور ہوئیا تے پرانے زمانے چ ایہہ اس علاقے چ " کانگجو اتحاد دا گرمائی راجگھر سی ۔ تاشقند امارت چچ دے مرکزی قصبے دے طور تے تیجی توں 5ویں صدی عیسوی دے درمیان اک مربع قطعے دی شکل چ تعمیر کیتا گئیا سی تے سر دریا توں 8 کلومیٹر شمال چ واقع سی ۔ 7ویں صدی چ چچ چ 30 قصبے تے 50 توں ودھ نہراں دا جال بچھیا ہوئيآ سی ۔ جس دی وجہ توں ایہہ سوگدیائی تے ترک باشندیاں دے وچکار تجارت دا مرکز بن گئیا سی ۔ایہہ علاقہ 8ویں صدی عیسوی دے شروع چ مملکت اسلامیہ دا حصہ بنیا ۔ عرب اس شہر نوں الشش کہندے سن ۔ جدید ترکی ناں تاشقند 10ویں صدی عیسوی چ خانان کاراخانی دے دور حکومت دے دوران ملیا ۔
سنہ 1219ء چ چنگیز خان نے حملہ کرکے شہر نوں تباہ کردتا ۔ تیموریاں تے شیبانیاں دے دور چ اس شہر نے خوب ترقی کیتی تاہم اس عرصے چ ایہہ ازبکاں ، قازقاں ، فارسیاں تے منگولاں دے حملیاں دا نشانہ بندا رہیا ۔
1809ء چ تاشقند خانان قوقند دے قبضے چ چلا گئیا ، اس وقت تاشقند دی آبادی اک لکھ سی تے ایہہ وسطی ایشیا دا خوشحال ترین شہر سی ۔ مئی 1865ء چ جنرل میخائیل چرنیائيف نے شہر تے حملہ کرکے اسنوں فتح کرلئیا ، عددی برتری تے مضبوط حصار حاصل ہون دے باوجود خانان قوقند دی فوجاں 2 دن وی روسی سلطنت دی فوج دے ساہمنے ٹھہر نا سکیاں تے شہر روسیاں دے قبضے چ چلاگئیا ۔ چرنیائيف جہڑا کہ شیر تاشقند دے ناں نال مشہور ہوئیا نے عوام دے دل جتن لئی خانان دے لگاۓ ہوۓ سارے ناجائز محصولات اک سال ختم کردتے تے عام لوکاں دے مسائل دے خاتمے دیاں کوششاں کیتیاں ۔ اسنوں زار روس ولوں تاشقند دا گورنر بنائیا گئیا تے اسنے زار الیگزینڈر II کول ایہہ سفارش وی کیتی کہ تاشقند نوں روسی سلطنت دے زیر تحفظ اک آزاد ریاست بنا دتا جاوے ۔ زار نے چرنیائیف تے اسدے سپاہیاں نوں اعزازات تے تمغیاں نال نوازیا پر جنرل نے ایہہ حملہ زار دی اجازت توں بغیر کیتا سی اس لئی اوہ زیادہ عرصہ اپنا عہدہ برقرار رکھن چ ناکام رہیا تے چھیتی ای اسدی جگہ قسطنطین پیترووچ وان کوف مین نوں مقرر کردتا گئیا تے تاشقند نوں اک آزاد ریاست تصور کرن دی بجاۓ اسنوں روسی ترکستان دا راجگھر بنا دتا گئیا ۔ جس دا پہلا گورنر جنرل کوف مین سی ۔ پرانے شہر دے نیڑے اک چھاؤنی تے روسی آبادی بنائی گئی تے ملک دے کئی علاقیاں توں روسی لوکاں تے تاجراں نوں ایتھے آباد کیتا گئیا ۔ وسط ایشیا تے اپنا اثر و رسوخ رکھن لئی روس تے برطانیہ دے مابین ہون والے تنازعے جسنوں وڈی کھیڈ اکھیا جاندا اے دے دوران ایہہ شہر جاسوسی دا گڑھ بن گئیا ۔ 1889ء چ ٹرانس کیسپیئن ریلوے دی پٹری ایتھے پہنچی تے جنہاں کارکناں نے پٹری تعمیر کیتی اوہ ایتھے ای آباد ہوگئے تے جنہاں نے بالشویک انقلاب (انقلاب روس) دی نیہہ وی ایتھے رکھی ۔
20ویں صدی
روسی سلطنت دے خاتمے تے بالشویک انقلاب دے نال ہی ایتھے دی صوبائی حکومت نے تاشقند نوں اپنے زیر انتظام لے کے روسی استبداد توں آزادی دی کوشش کیتی جسنوں بغاوت نال تعبیر کردے ہوئے سختی نال کچل دتا گیا اسنوں ترکستان دی بسماچی تحریک دے ناں نال یاد کیتا جاندا اے ۔ اپریل 1918ء نوں تاشقند نوں ترکستان خودمختار سوویت اشتراکی جمہوریہ دا دارالحکومت بنا دتا گیا۔ اس چر چ مسلماناں نے بسماچی تحریک دی صورت چ علم جہاد بلند کیتے رکھیا لیکن روسی سلطنت نے اس ابھردے ہوئے خطرے دا وی خاتمہ کر دتا۔ بالآخر 1930 چ تاشقند نوں سمرقند دی جگہ ازبک سوشلسٹ سوویت جمہوریہ دا دارالحکومت بنا دتا گیا۔ 1920 تے 1930 دے دہاکے چ شہر چ صنعتاں دا جال بچھا دتا گیا خصوصاً دوسری جنگ عظیم دے درمیان نازی جرمنوں دے حملے دے پیش نظر لہندے روس توں وڈی گنتی چ    صنعتاں ایتھے منتقل کیتیاں گئیں۔ اک خاص منصوبے دے تحت ایتھے دے مسلماناں دی آبادی دے تناسب نوں گھٹ کرن  لئی  وڈی گنتی چ  روسی آبادی ایتھے منتقل کیتی گئی  خصوصاً جنگ توں متاثرہ علاقےآں دے سارےپناہ گزیناں نوں مسلم اکثریتی علاقےآں چ منتقل کر دتا گیا تانجے آبادی چ "توازن" قائم کیتا جا سکے۔ بالآخر ہدف حاصل کر لتا گیا کہ تاشقند دی ادھی آبادی روسی باشندےآں  اتے مشتمل ہو جائے۔ 26 اپریل 1966 نوں آن والے اک شدید زلزلے چ تاشقند نوں زبردست نقصان پہنچیا۔ اس زلزلے دی شدت ریکٹر اسکیل اتے 7.5 سی۔ اس زلزلے دے نتیجے چ 3 لاکھ افراد بے گھر ہوئے۔ 1991 چ سوویت یونین دے زوال دے وقت تاشقند ملک دا چوتھا وڈا شہر تے سائنس تے  انجینئرنگ دے شعبےآں  چ تعلیم دا مرکز سی۔ سوویت یونین توں آزادی دے بعد تاشقند نویں ریاست ازبکستان دا راجگڑھ قرار پایا۔ شہر چ اج وی روسی آبادی وڈی گنتی چ موجود اے۔ شہر اپنی سرسبز شاہراہاں، فوارےآں تے دلفریب باغاں دے باعث مشہور اے۔ تاشقند کئی وار دہشت گرد حملےآں دا نشانہ بھی بن چکا اے جس دا الزام حکومت مبینہ اسلامی انتہا پسنداں اتے عائد کردی اے۔
1991 چ آزادی دے بعد شہر چ اقتصادی، ثقافتی تے تعمیراتی اعتبار نال کافی تبدیلیاں واقع ہوئیاں نیں۔ جس جگہ لینن دا سبتوں وڈا مجسمہ کھڑا سی اج اس دی جگہ اک کرۂ زمین نصب کر دتا گیا اے۔ سوویت دور دیاں عمارتاں دی جگہ ہن جدید عمارتاں لے رہیاں نیں جس دی اک مثال تاشقند دا مرکزی تجارتی علاقہ اے جتھے 22 منزلہ این بی یو بینک، انٹرکانٹی نینٹل ہوٹل، انٹرنیشنل بزنس سینٹر تے پلازہ بلڈنگ دی صورت چ فلک بوس عمارتاں کھڑیاں نیں۔
سوویت دور دیاں پابندیاں دے بعد ایتھے دے مسلماناں نوں اپنی مذہبی رسماں دی ادائیگی تے اپنی عبادت گاہاں دی دیکھ بھال دی کھلی اجازت ملی۔ 2007 چ تاشقند نوں اسلامی دنیا دا ثقافتی دارالحکومت قرار دتا گیا ۔
ویکھن جوگ تھانواں
1917 چ انقلاب روس دے بعد شہر دی کئی پرانیاں خصوصاً مذہبی عماراں نوں تباہ کر دتا گیا تے رہی سہی کسر سوویت دور چ صنعتی انقلاب تے بعد چ 1966 دے زلزلے نے پوری کر دتی۔ اس لئی تاشقند دے عظیم ثقافتی تے تعمیراتی ورثے وجوں بہت گھٹ بچیا اے۔ اس دے باوجود تاشقند چ عجائب گھر تے سوویت دور دیاں بوہت ساریاں یادگاراں موجود نیں۔
کوکلداش مدرسہ
1557 توں 1598 تک راج چ رہن  والے عبد اللہ خان ازبک دے زمانے توں قائم ہون  والا مسجد تے مدرسہ ہن  ماوراء النہر مسلماناں دے صوبائی مذہبی بورڈ نے بحال کیتا اے۔ اسنوں اک عجائب گھر چ تبدیل کرن  دی سفارشاں نیں لیکن حالے ایہ بطور مسجد استعمال ہو رہا اے۔
کورشو بازار
کوکلداش مدرسہ دے نیڑے اک بوہت وڈا بازار اے جو قدیم شہر تاشقند دا مرکز سی۔ ایتھے ضروریات زندگی دیاں ساریاں شیواں دستیاب نیں۔
اعجاز انور
اعجاز انور پاکستان دا اک مشہور پینٹر اے۔ اوہ لدھیانہ چ 1946 جمے۔ اوناں دے ابا جی انور علی کارٹونسٹ سن اعجاز نے اپنیاں تصویراں وچ لہور دیاں پرانیاں عمارتاں تے رہتل نوں وکھایا اے۔ اوہدے کم تے اوہنوں پاکستانی سرکار ولوں سوہنے کم دا ٹکا (Pride of Performance) دتا گیا اے۔ اجکل اوہ ہاؤس آف ننھا دے ناں نال اک میوزیم رائیونڈ کول بنارۓ نیں۔
تاشکند
شہزادہ رومانوف دا محل
thumb|شہزادہ رومانوف دا محل 19 ویں صدی چ الیگزنڈر III دے قریبی عزیز نکولائی کونسٹاٹینووچ نوں روسی شاہی جواہرات دی مشتبہ سودے بازیاں کرن اتے تاشقند جلاوطن کر دتا گیا۔ اس دی قیام گاہ آج وی مرکز شہر چ موجود اے۔ وزارت امور خارجہ دے زیر اہتمام اس عجائب گھر قرار دتے جان والے محل چ   روس توں پہلوں دی تریخ دے مجسمے، فن پارے تے 19 ویں تے 20 ویں صدی دے دستکاریاں دے کئی نمونے موجود نیں۔ استوں علاوہ  ایتھے رومانوف دیاں  لیائیاں تصویران دا وڈا مجموعہ وی دیکھن جوگ اے۔ عجائب گھر دے پچصلے پاسے اک چھوٹا جہا باغیچہ اے جس چ 1917 دے انقلاب روس چ مارے گئے بالشویک انقلابیاں دے علاوہ پہلے ازبکستانی صدر یلدش اخون بابایف دیاں قبراں موجود نیں۔
اعجاز انور
جم پل
اعجاز انور پاکستان بنن توں پہلے 1946 نوں چڑھدے پنجاب دے شہر لدھیانہ وچ جمیا۔ پاکستان بنن تے اوہناں دا ٹبر لہور آگے۔ ایتھے انورعلی ہوریں ننھا دے ناں نال پاکستان ٹائمز وچ کارٹون بناندے سن۔ ننھا اعجاز دا ناں سی۔
تاشکند
علی شیر نوائی اوپیرا تے بیلے تھیٹر
ماسکو چ لینن دا مقبرہ تعمیر کرن والے ماہر تعمیرات الیکسی شوسیف دے ذہن دی اک ہور تخلیقی کاوش اس شہر چ واقع ایہ تھیٹر اے۔ اس تھیٹر دی تعمیر چ دوسری جنگ عظیم چ پھڑے گئے جاپانی قیدیاں نوں بطور مزدور استعمال کیتا گیا سی۔ ترکی دے قدیم شاعر علی شیر نوائی دے ناں نال موسوم اے۔
اعجاز انور
پرانا لہور
اعجاز انور دیاں مورتاں وچ پرانا لہور وکھایا جاندا اے۔ ایہ لہور شہر دے پرانے حصے تے اے جتھے اونہاں دا بچپن گزریا تے جتھے اوہ وڈے ہوۓ۔ ایہ لہور 1900 توں لے کے 1970 دے ویلے دا لہور اے۔ لہور دیاں عام گلیاں عام گھر تے عام لوک اونہاں دیاں مورتاں وچ دسدے نیں۔ نویں ویلے چ ایہ پرانے گھر مٹدے جارۓ نے پر اعجاز انور نے اپنے مورتاں وچ اونہاں نوں دوبارہ زندہ کر دتا۔
تاشکند
تاریخی عجائب گھر
سابق لینن عجائب گھر چ واقع ایہ تاشقند دا سبتوں وڈا عجائب گھر اے۔
اعجاز انور
پرانیاں عمارتاں
لہور شہر دیاں پرانیاں عمارتاں اعجاز انور دیاں مورتاں چ ہر جگہ نظر آندیاں نے اونہاں نے مشہور تاریخی عمارتاں نوں اپنیاں مورتاں چ جگہ نئیں دتی بلکہ عام سڑکاں تے عام کراں نوں اپنیاں مورتاں چ وکھایا اے
تاشکند
امیر تیمور عجائب گھر
نیلے گنبد اتے آراستہ تے پیراستہ اندرونی دیواراں دی حامل ایہ متاثر کن عمارت چ امیر تیمور تے صدر اسلام کریموف دیاں یادگاراں موجود نیں۔ عجائب گھر دے باہر واقع باغیچہ چ گھوڑے اتے سوار امیر تیمور دا اک مجسمہ ایستادہ اے۔ عجائب گھر دے گرد شہر دے خوبصورت ترین باغ تے فوارے واقع نیں۔
اعجاز انور
پتنگ
اونہاں دیاں مور تاں دے آسمان کدے خالی نئیں اوتھے پتنگاں دی بسنت دسدی اے۔ گھراں دیاں چھتاں تے بال پتنگ اڑا رۓ نیں تے کتے کتے کبوتر بیٹھے یا اڈدے دسدے نیں۔
تاشکند
وکھریاں خصوصیتاں
ایتھے وسطی ایشیا دا اکو اکزیر زمین ریلوے نظام واقع اے۔ (آستانہ تے الماتے چ حالے ایہ نظام تعمیراتی مرحلےآں چ اے) تاشقند چ ملک دا سبتوں وڈا  ہوائی اڈہ  واقع اے جو شہر نوںایشیا، یورپ تے امریکین نال جوڑدا اے۔
اعجاز انور
لوک
اعجاز انور دیاں مورتاں عمارتاں دے بارے چ نے لوکاں دے بارے چ نئیں۔ لوک اینہاں مورتاں چ ہے نیں پر اونہاں دی اوہ اہمیت نئیں جیڑی کے عمارتاں دی اے۔ لوک موجود نیں تے اوہ لہور دی پنجابی رہتل دے عام کردار نیں۔ ٹانگے والے، ریڑھیاں والے، سیکل چلان والے، پیدل سارے لوک ہے نیں۔ کھڑکیاں چوں جھاتیاں ماردیاں سوانیاں وی نیں تے کتے کتے بڈے بابے وی گپاں ماردے دسدے نيں۔ اپنے کم دے بارے چ اعجاز صاحب کیندے نے "اپنیاں مورتاں چ میں لہور دے اوہ پاسے سامنے لے آیا واں جنہاں دی راکھی ہونی چاہیدی اے۔ میں اچیاں عمارتاں دی جگہ مٹھیائی دیاں دکاناں لے کے آیا واں"۔ اوہ اپنیاں مورتاں چ لوکاں دے بارے چ کیندے نے "لوکاں نوں صرف ایناں عمارتاں نوں زندگی دین آستے بناندا واں۔ لوک میری مورتاں چ خاص نئیں کیونجے اوہ جمدے نے تے فیر جمدے نے جدوں کہ اے عمارتاں اک واری تباہ ہو جان تے فیر ہمیشہ آستے گم ہو جان گئیاں"۔
لہور بچاؤ
اعجاز صاحب لہور دیاں پرانیاں عمارتاں نوں بچان وچ وی لگے ہوۓ نے تے اس واستے اوہ اک سوسائیٹی نال وی جڑے ہوۓ نے جیڑی لہور دیاں پرانیاں عمارتاں نوں بچان دی کوشش کر رئی اے۔ ایہ پرانیاں عمارتاں لہور دا اصل روپ نیں تے اوہ کیندے نے کہ اے اونہاں دا بچپن دا حصہ نے اونہاں دے خیال چ کسے نوں اے حق نئیں پہنچدا کہ اوہ اونہاں کولوں اونہاں دا بجپن کھو لوے۔
تاشکند
تعلیمی ادارے
شہر دیاں کجھ یونیورسٹیاں تے اعلٰی تعلیم دے ادارے:
اعجاز انور
نمیشاں
اعجاز انور دیاں مورتاں دیاں نمیشاں لہور، انکرہ، راولپنڈی، اسلام آباد، چندی گڑھ، استمبول، دلی تے لندن چ ہو چکیاں نیں۔
تاشکند
ذرائع ابلاغ
شہر توں ازبک بولی دے 9 اخبار ، انگریزی زبان دے 4 اخبار تے روسی بولی دے 9 جریدے شائع ہوندے نیں۔ کئی ٹیلی وژن تے کیبل ٹیلی وژن تنصیباں وی شہر چ موجود نیں جنہاں چ  برج تاشقند (تاشقند ٹاور) وی شامل اے جو وسطی ایشیا دی بلند ترین تعمیر اے۔
کھیل
تاشقند دا سبتوں مشہور فٹ بال کلب پختاکور تاشقند اے جو ازبک لیگ چ کھیلتا اے۔
مشہور سائیکلسٹ جمال الدین عبدالجباروف تے فٹ بالر ویزیلس ہازیپیناگیس ایسے شہر چ پیدا ہوئے۔ ٹینس کھلاڑی ڈینس ستومن دا جم تھاں تے رہائش ایہی شہر اے۔
لوک گنتی
{| class="wikitable" cellpadding="1" cellspacing="1" style="float:left; padding:0px; margin: auto; width:100%; clear both; text-align:center; font-size:90%;" align="center;"
ضلعے
تاشقند دے ضلعے (ازبک بولی چ :تومان):
روسی سلطنت دے مل ویلے تاشقند دے 4 ضلعے (ازبک بولی چ داہا):
1940 چ تاشقند دے ضلعے (روسی بولی район):
تاشقند دی 1981ء دی انتطامی ونڈ
تاشقند دے جڑواں شہر
تاشقند اینہاں شہراں نال جڑواں اے:
باہرلے جوڑ
گٹھ:جغرافیہ گٹھ:شہر گٹھ:دنیا دے آباد تھاں گٹھ:ایشیا گٹھ:تریخی شہر گٹھ:ایشیا دے شہر گٹھ:ایشیائی شہر گٹھ:ایشیا دے شہراں دی لسٹ گٹھ:ایشیا دے شہر تے قصبے گٹھ:ایشیا دے آباد تھاں گٹھ:ترکستان گٹھ:راجگھر گٹھ:ازبکستان گٹھ:ازبکستان دے شہر گٹھ:ازبکستان دے آباد تھاں گٹھ:وڈے شہر
بخش گهواره
ایہہ ایران دے صوبہ کرمان شاہ چ اس صوبے دے ضلعے   شہرستان دالاہو   دی اک  تحصیل  جاں بخش  اے ۔(بخش فارسی چ تصیل نوں آکھدے آ)   ۔
لوک گنتی
اس تحصیل دی لوک گنتی لوک آ۔
تھاں ٹکانہ
ایہہ بخش جان تحصیل ایران دے صوبے کرمان شاہ چ اے ۔
حوالے
گٹھ:ایران گٹھ:ایران دیاں تحصیلاں گٹھ:جغرافیہ گٹھ:صوبہ کرمان شاہ دیاں تحصیلاں
کوئنکا
ایکواڈور دکھنی امریکا دا اک دیس اے ۔ اسنوں لاطینی امریکا دے دیساں چ گنیا جاندا اے ۔ کوئنکا شہر ایکواڈور دا اک شہر اے تے ایکواڈور دے صوبہ ازوآیے دا انتظامی مرکز اے ۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:ایکواڈور دے شہر گٹھ:دکھنی امریکہ دے آباد تھاں گٹھ:ایکواڈور دے آباد تھاں
گٹھ:شہر گٹھ:دنیا دے آباد تھاں
گٹھ:دکھنی امریکہ دے شہر گٹھ:دکھنی امریکہ دے شہراں دی لسٹ گٹھ:امریکین دے شہراں دی لسٹ گٹھ:امریکین دے شہر
کوٹینائ کاؤنٹی، اڈاہو
کوٹینائ امریکی صوبے اڈاہو دی اک کاؤنٹی اے۔
سجاوٹی سپ
سجاوٹی سپ زریلے سپاں دے ٹبر دا اک سپ اے۔
فلبرٹ کومرسن
فلبرٹ کومرسن اک فرنچ سی جیہنے لوئی انٹنی ڈی بوگنولا دے نال دنیا دے دوالے چکر کٹیا سی۔ کومرسن دی ڈالفن اوہدے ناں تے اے۔ جین بارے دنیا دی پہلی دنیا دوالے چکر لانوالی وی اوہدے نال ای سی۔
برازیلی تیزنک شارک
گنگا شارک شارکاں دے اک ٹبر ریکویم شارک دی اک ونڈ اے۔
گٹھ:شارک
لاجونتی
لاجونتی پھلوالے بوٹے دے اک ٹبر پھلیاں دی اک جنس اے۔ ایہدے وچ 400 ونڈاں نیں۔ چھوئی موئی مشہور بوٹی اے۔
صوبہ انزواٹگوی
انزواٹگوی وینزویلا دا اک صوبہ اے ۔
گٹھ:وینزویلا دے صوبے
چک 308 ٹی ڈی اے
308 ٹی ڈی اے  ضلع لیہ دی تصیل کروڑ لعل عیسن دا اک پنڈ اے ۔
ناں
اس پنڈ دی بھوئیں نوں تھل نہر دا پانی لگدا اے  ۔  پنڈ دے ناں دے نال ٹی ڈی اے(TDA=Thal Develpment Authority) اس لئی     لگدا اے جو ایہ پنڈ تھل ڈیولپمنٹ اتھارتی تحت وسایا گیا اے۔
تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ ضلع لیہ چ تصیل کروڑ لعل عیسن چ وس رہیا اے ۔
لاتاہ کاؤنٹی، اڈاہو
لاتاہ امریکی صوبے اڈاہو دی اک کاؤنٹی اے۔
گٹھ:اڈاہو دیاں کاؤنٹیاں
چک 137 ای بی
چک 137 ای بی ضلع پاکپتن دی تصیل عارفوالا دا اک پنڈ اے ۔ اس پنڈ دی زمیناں نوں اپر پاکپتن نہر دا پانی لگدا اے  ۔اس نہری پربندھ نوں ایسٹرن بار ڈویژن دا ناں دتا گیا اے تے اس پنڈ دے نال ای بی (E.B=Eastern Bar Division) ایسے لئی لگدا اے ۔ 350px|thumbnail|ضلع پاکپتن دے پنڈاں دا نقشہ
تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ ضلع پاکپتن چ تصیل عارف والا چ وس رہیا اے ۔
جرنیل سنگھ بھنڈراں والا
جرنیل سنگھ بھنڈرانوالا (2 جون 1947 – 6 جون 1984) دمدمی ٹکسال ، اک سکھ مذہبی دل، دے آگوُ سی۔ اوہناں نے آنندپور متے   دا سہیوگ کیتا۔ اوہناں نے سکھاں نوں شدھ ہون لئی کیہا۔ اوہناں نے شراب پین، نشے کرن، مذہبی کماں وچّ لاپرواہی اتے سکھ نوجواناں دے کیس کٹاؤن دی نکھیدھی کیتی । اوہناں دے بھارت دے آئین دے انوچھید 25 دی سخت نندا کیتی جس مطابق سکھ، جین اتے بودھیاں نوں گھٹّ گنتی کیہا گیا اتے ہندو دھرم دا اک حصہ کیہا گیا۔
اگست 1982 وچّ بھنڈرانوالے اتے اکالی دل نے دھرم یدھ مورچہ شروع کیتا۔ اس دا ادیش آنندپور متے وچّ وچارے گئے ادیشاں نوں پاؤنا سی۔ بہت سارے لوکاں نے اس لہر وچّ حصہ لیا کیونکہ اوہ سنچائی دے پانی وچوں وڈا حصہ اتے چنڈی گڑھ واپس پنجاب کول لینا چاہندے سن۔
حوالے
گٹھ:سکھ گٹھ:پنجابی لوک گٹھ:پنجابی سکھ
گٹھ:جٹ گٹھ:پنجابی شخصیتاں گٹھ:سکھ شخصیتاں
کیمبرج
کیمبرج برطانیہ دے صوبے انگلینڈ دی کاؤنٹی کیمبرجشائر چ اک شہر اے۔ کیمبرج برطانیہ دی اک پرانی یونیورسٹی، کیمبرج یونیورسٹی توں مشہور اے۔
مورت نگری
گٹھ:برطانیہ گٹھ:برطانیہ دے شہر گٹھ:یورپ دے شہر گٹھ:شہر گٹھ:یورپ دے شہراں دی لسٹ گٹھ:یورپ دے شہر تے قصبے گٹھ:یورپی شہر گٹھ:یورپ دے آباد تھاں گٹھ:برطانیہ دے آباد تھاں
جسٹس جگدیش سنگھ کھیہر
حوالے
گٹھ:بھارت دی سپریم کورٹ دے جسٹس گٹھ:بھارتی سکھگٹھ:پنجابی شخصیتاںگٹھ:سکھ شخصیتاں
اکوپسس کرٹا
اکوپسس کرٹا زریلے سپاں دے ٹبر دا اک سپ اے۔
یوکرین-نیٹو روابط
روس تو‏ں تصادم نیٹو تو‏ں قربت دا سبب
روس نواز باغی یوکرین وچ سرکاری فوج تو‏ں برسرِ پیکار ني‏‏‏‏ں۔ یوکرین دے مشرق وچ واقع دونیتسک تے لوہانسک دے علاقےآں وچ انہاں نے آزادی دا اعلبن ک‏ے رکھیا ا‏‏ے۔ اس تو‏ں پہلے روس نے یوکرین دے علاقے کریمیا نو‏‏ں اپنے ملک ضم ک‏ر ليا سی۔
نیٹو د‏‏ی جانب تو‏ں روس دے نال تعاون ختم کرنے دا اعلان
نیٹو نے یوکرین وچ روسی سیاسی مداخلت اُتے روس دے نال فوجی تعاون ختم کرنے دا اعلان کیتا ا‏‏ے۔ نیٹو وزرائے خارجہ دے اک اجلاس دے دوران سیکرٹری جنرل آندرے راسموسین دا کہنا سی کہ یوکرین دے معاملے اُتے روس دے نال شہری تے فوجی تعلقات معطل رہن گے۔ اُتے سیاسی امور اُتے مذاکرات جاری رہن گے۔ انہاں نے کہیا کہ نیٹو رشین کونسل وچ سفارتی سطح اُتے رابطے ختم نئيں کريں گا۔
سابقہ وارسا بلاک دے ارکان نو‏‏ں نیٹو وچ شامل کرنے د‏‏ی پہل
حالانکہ تاحال نیٹو وچ یوکرین نو‏‏ں شامل نئيں کیتا گیا اے، کچھ ہور کمیونسٹ ملکاں نو‏‏ں شامل کیتا گیا ا‏‏ے۔ انہاں وچ یوگوسلاویہ تو‏ں وکھ ہوئے ک‏ے قائم ملک مونٹینیگرو شامل ا‏‏ے۔ روس نے اس اقدام د‏‏ی بھرپور مخالفت کيتی ا‏‏ے۔ روس دا کہنا اے کہ مغرب دے اس اقدام تو‏ں یورپ وچ کشیدگی وچ اضافہ ہوئے سکدا ا‏‏ے۔ روس دا موقف ایہ اے کہ یورپ وچ نیٹو د‏‏ی توسیع تو‏ں یورپ د‏‏ی سکیورٹی اُتے منفی اثرات پڑاں گے۔
خارجی روابط
گٹھ:یوکرین دے دوطرفہ تعلقات گٹھ:یوکرین
سعید رنگیلا
سعید خان رنگیلا نے اپݨی عملی زندگی دا آغاز اک باڈی بلڈر دے طور تے کیتا۔ اوہ روزی کماوݨ لئی وہ فِلماں دے بورڈ وی پینٹ کردے رہے فیر اسٹیج ڈرامیاں چ آ گئے۔ 1960 دے دہاکے دے آغاز چ اوہناں نے فِلماں چ کم شروع کیتا۔ ہدایت کار ایم جے رانا دی فلم جٹی اوہناں دی پہلی فلم سی۔ اوہناں دیاں مُڈھلیاں فِلماں چ گلبدن تے گہرا داغ شامل نیں۔
رنگیلے نے 1969 چ ہدایت کار دے طور تے کامیاب فلماں بنائیاں۔ جیہناں چ دیا اور طوفان ، رنگیلا، کبڑا عاشق ، صبح کا تارا تے دو رنگیلے ورگیاں فلماں نیں۔ اوہناں نے گلوکار دے طور تے وی یادگار گاݨے گائے۔ اوہناں دیاں فلماں چ میری زندگی ہے نغمہ تے پردے میں رہنے دو وی شامل نیں۔
فِلماں
گٹھ:پاکستانی اداکار گٹھ:مخولیا اداکار
صوبہ آپورہ
آپورہ وینزویلا دا اک صوبہ اے ۔
گٹھ:وینزویلا دے صوبے
کیمرون
کیمرون وشکارلے تے چڑھدے افریقہ دا اک دیس اے۔ ایدے لیندے پاسے نائیجیریا، اتر چڑھدے چ چڈ، چڑھدے چ مڈلا افریقی لوک راج، تے دکھن چ استوائی گنی، گیبون تے کانگو نیں۔
لیمہی کاؤنٹی، اڈاہو
لیمہی امریکی صوبے اڈاہو دی اک کاؤنٹی اے۔
گٹھ:اڈاہو دیاں کاؤنٹیاں
صوبہ اراگوا
اراگوا وینزویلا دا اک صوبہ اے ۔
گٹھ:وینزویلا دے صوبے
نکی نکوالا سپ
نکی نکوالا سپ زریلے سپاں دے ٹبر دا اک سپ اے۔
لیوس کاؤنٹی، اڈاہو
لیوس امریکی صوبے اڈاہو دی اک کاؤنٹی اے۔
پولتاوا اوبلاست
پولتارا اوبلاست یوکرین دی اک وفاقی اکائی (اوبلاست یعنی صوبہ) اے ۔ اس دا انتظامی مرکز پولتارا شہر اے ۔
لیوس کاؤنٹی، اڈاہو
گٹھ:اڈاہو دیاں کاؤنٹیاں
چک 139 ای بی
چک 139 ای بی ضلع پاکپتن دی تصیل عارفوالا دا اک پنڈ اے ۔ اس پنڈ دی زمیناں نوں اپر پاکپتن نہر دا پانی لگدا اے  ۔اس نہری پربندھ نوں ایسٹرن بار ڈویژن دا ناں دتا گیا اے تے اس پنڈ دے نال ای بی (E.B=Eastern Bar Division) ایسے لئی لگدا اے ۔ 350px|thumbnail|ضلع پاکپتن دے پنڈاں دا نقشہ
تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ ضلع پاکپتن چ تصیل عارف والا چ وس رہیا اے ۔
امائیڈوسیفالس انولاٹس
امائیڈوسیفالس انولاٹس زریلے سپاں دے ٹبر دا اک سپ اے۔
سمندر پار پاکستانی
سمندر پار پاکستانی اوہ پاکستانی شہری نيں جو کسی دوسرے ملک وچ آباد نيں یا پاکستانی نژاد نيں۔ حکومت پاکستان دے مطابق تقریباً ست ملین (ستر لکھ) پاکستانی افراد بیرون ملک مقیم نيں، انہاں وچ اکثریت مشرق وسطی، یورپ تے شمالی امریک‏‏ا وچ ا‏‏ے۔ پردیسی پاکستانی اوھ پاکستانی نیں جیھڑے پاکستان چ جمے پلے تے بدیسی دیساں چ چلے گءے یا اےناں دے پرکھ پاکستانی نیں ایناں دی گنتی 40 توں 70 لکھ دے نیڑے جے۔
پاکستانی تارکین وطن د‏‏ی طرف تو‏ں وطن بھیجی جانے والی ترسیلات زر 13 ارب ڈالر نيں۔ پاکستان وطن بھیجی جانے والی ترسیلات زر دے لحاظ تو‏ں دنیا وچ دسويں درجہ اُتے ا‏‏ے۔
اتاشی برائے بہبود خارجہ برادری
اتاشی برائے بہبود برادری دنیا بھر دے 18 ​​شہراں وچ موجود نيں۔
چھوٹا پاکستان
thumb|عزیزیہ جدہ، چھوٹا پاکستان چھوٹا پاکستان ناں عام طور اُتے انہاں شہری علاقےآں دے لئی استعمال ہُندا اے جتھ‏ے پاکستانی یا پاکستانی نسب دے لوک (بیرون ملک مقیم پاکستانی) آباد ہون۔
نقشہ
[[تصویر:Pakistani Diaspora.svg|thumb|500px|center|اک نقشہ جو تاریکین وطن پاکستانیاں د‏‏ی آبادی نو‏‏ں ظاہر کردا ا‏‏ے۔ علامات:
{{legend|#8C0000|> 1,000,000}} {{legend|#DC0000|1,000,000-100,000}} {{legend|#FF2D2D|10,000-100,000}} {{legend|#FF7D7D|1,000-10,000}}
{{legend|#FFCDCD|100-1,000}} {{legend|#FFE1E1|0-100}} {{legend|#B9B9B9|معلومات دستیاب ننيں}} {{legend|#006600|پاکستان دا محل وقوع}}
]]
آبادی بلحاظ ملک
بیرون ملک پاکستانیاں د‏‏ی آبادی بلحاظ ملک۔
ترسیلات زر
پاکستانی تارکین وطن نوکری یا تجارت تاں پردیس وچ کردے نيں مگر اپنی آمدنی دا اک حصہ پاکستان ضرور گھلدے نيں۔ انہاں ترسیلات زر تو‏ں پاکستانی د‏‏ی معیشت نو‏‏ں بہت وڈا سہارا ملدا ا‏‏ے۔ سن 2014 وچ پاکستان نو‏‏ں 15.83 ارب ڈالر بیرون ملک پاکستانیاں د‏‏ی جانب تو‏ں بھیجے گئے۔ اندازہ اے کہ 2015 وچ ایہ رقم ساڈھے اٹھارہ ارب ڈالر تو‏ں تجاوز کر جائیگی۔
صوبہ باریناس
باریناس وینزویلا دا اک صوبہ اے ۔
سمندر پار پاکستانی
حوالے
گٹھ:پاکستانی تارکین وطن گٹھ:پاکستان
صوبہ باریناس
گٹھ:وینزویلا دے صوبے
دنیپروپترووسک اوبلاست
یوکرین چڑھدے یورپ دا اک دیس اے۔ چڑھدے تے اتلے چڑھدے پاسے ول روس، اتلے لیندے ول بیلارس، پولینڈ، سلویکیا تے ھنگری لیندے ول، رومانیہ، مالدووا لیندے دکھن ول تے کالا سمندر دکھن ول نیں۔ ایہ 603,628 مربع کلومیٹر تھاں تے پھیلیا ہویا اے تے اینج براعظم یورپ تے روس مگروں دوجا وڈا دیس اے۔ کیف یوکرین دا راجگڑھ اے۔ یوکرین انتظامی طور اتے 24 اوبلاستاں یعنی صوبےآں تے اک خودمختار جمہوریہ کریمیا چ ونڈیا ہویا اے تے دو شہراں کیف تے سیویستوپول نوں خاص حثیت دتی گئی اے ۔ دنیپروپترووسک اوبلاست یوکرین 24 اوبلاستاں یعنی صوبےآں چوں اک اوبلاست اے ۔ اس دا انتظامی مرکز دنیپروپترووسک شہر اے
چک 98 ٹی ڈی اے
98 ٹی ڈی اے  ضلع لیہ دی تصیل کروڑ لعل عیسن دا اک پنڈ اے ۔
دنیپروپترووسک اوبلاست
باہرلے جوڑ
گٹھ:یورپ دا جغرافیہ گٹھ:یوکرین گٹھ:یوکرین دے اوبلاست گٹھ:جغرافیہ گٹھ:صوبے ریاستاں
چک 98 ٹی ڈی اے
ناں
اس پنڈ دی بھوئیں نوں تھل نہر دا پانی لگدا اے  ۔  پنڈ دے ناں دے نال ٹی ڈی اے(TDA=Thal Develpment Authority) اس لئی     لگدا اے جو ایہ پنڈ تھل ڈیولپمنٹ اتھارتی تحت وسایا گیا اے۔
تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ ضلع لیہ چ تصیل کروڑ لعل عیسن چ وس رہیا اے ۔
جغرافیائی متناسق نظام
جغرافیائی متناسق نظام
ترینچن
سلواکیا براعظم یورپ دا اک دیس اے جہڑا چڑھدے یورپ چ واقع اے ۔ سلواکیہ پہلے دیس چیکوسلواکیہ چ شامل سی تے اس دے ٹنن مگروں ایہہ یورپ دا اک نواں دیس بنیا ۔سلواکیا دے لوک سلاو نسل نال تعلق رکھدے نیں ۔ اس دا راجگھر براتسلاوا شہر اے ۔ ترینچن شہر سلواکیا دا اک شہر اے تے سلواکیا دی ترینچن کرائی دا انتظامی مرکز اے ۔