cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ضلع کمرپ
گٹھ:آسام دے ضلعے
ٹویٹر
ٹویٹر، اک سوشل میڈیا نیٹ ورک اے جیہڑا سماجی رابطے دا اک وڈا ذریعہ اے۔ ایہدا آغاز 2006ء وچ ہویا سی۔ دنیا بھر وچ ٹویٹر استعمال کرن آلیاں دی گݨتی 541 مِلیئن دے لگ بھگ اے۔ ایہدے ذریعے لوک اک دوجے نوں مختصر پیغامات بھیج سکدے نیں۔ ایہناں مختصر پیغامات نوں ٹوئیٹس کہیا جاندا اے۔ ٹویٹس موبائل فون دے ذریعے وی کیتے جا سکدے نیں۔ جے صارف دا بلاگ ہووے تاں اوہ اپنے ٹویٹر دے کھاتے وچ اپنے بلاگ دا جوڑ شامل کر سکدا اے۔ ایہدے نال ایہ ہووے گا کہ صارف جد وی اپنے بلاگ تے کوئی پوسٹ کرے تاں خودکار طور تے بلاگ پوسٹ دا سرناواں تے پوسٹ دے کچھ مُڈھلے جملے بلاگ پوسٹ جوڑ نال صارف دے ٹویٹر پروفائل تے شائع ہو جان گے۔ ایس طرحاں ای کسے فورم دے مخصوص زمرہ جات نوں وی شامل کیتا جا سکدا اے۔ ٹویٹر دے صارف کسے وی دوجے صارف دے پیغامات دی پیروی کر سکدے نیں۔
گٹھ:انفارمیشن ٹیکنالوجی گٹھ:میڈیا گٹھ:سوشل میڈیا گٹھ:انٹرنیٹ
چک 35 دس آر
اس پنڈ دی بھوئیں نوں نہر 10آر  سیراب کردی اے ،اس لئی اس پنڈ ناں دے نال 10آر لگیا ہویا اے ۔
تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ تصیل خانیوال ، ضلع خانیوال چ وس رہیا اے  ۔
پاکستان دی کمیونسٹ پارٹی
پاکستان دی کمیونسٹ پارٹی (سی پی پی) (کمیونسٹ پارٹی آف پاکستان) پاکستان وچ اک کمیونسٹ پارٹی اے۔
بنیاد
پاکستان دی کمیونسٹ پارٹی دی بنیاد 6 مارچ 1948 نوں بھارت دے شہر کلکتہ وچ بھارتی کمیونسٹ پارٹی دی دوجی کانگرس دے ویلے رکھی گئی سی۔ اتھے ایہہ فیصلہ لیا گیا کہ پاکستان دی وکھ کمیونسٹ پارٹی بنائی جاوے۔
گٹھ:کمیونسٹ پارٹیاں گٹھ:پاکستان دیاں سیاسی پارٹیاں
چڑھدا پپسٹرل
چڑھدا پپسٹرل پدھری نک دے ٹبر دی اک چمگادڑ اے۔
چھوٹا جل بٹیر
چھوٹا جل بٹیر / چڑیمار ؟
ضلع نلباری
ضلع نلباری پعارت دے صوبے آسام دا اک ضلع اے۔
گٹھ:آسام دے ضلعے
تحصیل پسرور
پسرور پنجاب دے ضلع سیال کوٹ دی اک تحصیل اے ۔
گٹھ:پنجاب گٹھ:پنجاب دیاں تحصیلاں گٹھ:لہندے پنجاب دیاں تحصیلاں گٹھ:ضلع سیال کوٹ
بیلنسکی
ویسارین گریگورےوچ بیلنسکی Виссарио́н Григо́рьевич Бели́нский (پیدائش: 11 جون 1811ء - وفات: 7 جون 1848ء) انیہويں صدی دے روس دے مشہور و معروف نقاد، مصنف تے فلسفی سن جنھاں نے معروف روسی شاعر نیکراسوف دی ادبی پرداخت وچ اہ‏م کردار ادا کیتا۔
حالاتِ زندگی
بیلنسکی 11 جون 1811ء نو‏‏ں سی بورگ، گرینڈ ڈچی آف فن لینڈ، روسی سلطنت وچ پیدا ہوئے ۔ اوہ اک دیہی ڈاکٹر دا غیر معمولی ذہین تے بے قرار بیٹا سی جو پہلے سال دے امتحان وچ شریک نہ ہو نے دے سبب ماسکو یونیورسٹی تو‏ں 1832ء وچ کڈ دتا گیا سی اسی عمر وچ کمیرے کساناں دی حمایت وچ پُر جوش ڈرامے لکھنے دی وجہ تو‏ں اوہدی طالب علمانہ شہرت ذمہ داراں نو‏‏ں کھٹکنے لگی سی۔
تخلیقی دور
"دی ٹیلیسکوپ" (The Telescope) نیم ادبی رسالے دی ادارت وچ شریک ہو ک‏ے اوہ صاحبِ نظر تنقید نگارشمار ہونے لگیا۔ ایہ رسالہ حکماً بند ہويا تو بیلنسکی نے "ماسکو مشاہد" (Moscow Watcher) رسالہ کڈیا۔ تن سال بعد اوہ وی ضبط ہویا تو "وطن دے روزنامچے" (Notes of the Fatherland) وچ اس دے تنقیدی نوٹ چھپنے لگے۔ نراجی انقلابی یا کونن دی خفیہ سرگرمیاں تو‏ں وی بیلنسکی دا تعلق رہیا تے رفتہ رفتہ پائے تخت وچ نوجوان دانشوراں دا اک حلقہ اس دے گرد تیار ہو گیا جس وچ اول گوگول تے پھر دوستوفسکی شامل سن ۔
مدقوق بیلنسکی نے کم عمری وچ ہی کئی اہلِ قلم دی تربیت تے حوصلہ افزائی دی جنہاں وچ مشہور روسی شاعر نیکراسوف وی شامل نيں۔ اس دے تنقیدی مضامین روسی تے انگریزی وچ دو جلداں وچ شائع ہوچکے نيں۔ بیلنسکی دے خیالات، خطوط تے تنقیدی نوٹ روس دے ابھرتے ہوئے ذی علم حلقے وچ فیصلہ کن سمجھے جاندے نيں۔ سوویت دور وچ وی بیلنسکی دا نام علم و ادب دی راہ اُتے سنگِ میل دا درجہ رکھدا اے۔
وفات
دنیائے ادب دے معروف نقاد بیلنسکی 37 سال دی عمر وچ تبِ دق وچ مبتلا ہو ک‏ے 7 جون 1848ء نو‏‏ں سینٹ پیٹرز برگ، روسی سلطنت وچ وفات پا گئے ۔
حوالے
گٹھ:1811 دے جم گٹھ:1848 دیاں موتاں گٹھ:انیہويں صدی دے روسی مرد مصنفین گٹھ:انیہويں صدی دے روسی مصنفین گٹھ:انیہويں صدی دے شعرا گٹھ:انیہويں صدی دے صحافی گٹھ:انیہويں صدی دے مرد مصنفین گٹھ:تپ دق تو‏ں اموات گٹھ:روس وچ وبائی مرض اموات گٹھ:روسی شاعر گٹھ:روسی شخصیتاں گٹھ:روسی صحافی گٹھ:روسی نثر نگار گٹھ:روسی نقاد گٹھ:شاہی روسی مرد مصنفین گٹھ:مرد صحافی گٹھ:ہلسنکی دے مصنفین
ضلع بارپیٹا
گٹھ:آسام دے ضلعے
تحریک لبیک پاکستان
تحریک لبیک پاکستان (ٹی ایل پی) اک پاکستانی سیاسی تنظیم اے جو تحریک لبیک یا رسول اللہ نامی جماعت دے سربراہ علامہ خادم حسین رضوی د‏‏ی زیر قیادت قائم ہوئی۔ 26 جولائ‏ی 2017ء نو‏‏ں الیکشن کمیشن پاکستان وچ رجسٹر ہوئی تے اس تنظیم لو کرین نشان دتا گیا۔
تحریک لبیک پاکستان پاکستان دی اک سیاسی تے مزہبی پارٹی اے ۔خادم حسین رضوی  اس دے بانی نیں ۔ ایہ جماعت 26 جولائی 2017 نوں رجسٹر ہوئی ۔ اس دا انتخابی نشان کرین  اے۔
بنیاد
اس تحریک د‏‏ی بنیاد دا سبب 29 فروری 2016ء نو‏‏ں حکومت پاکستان د‏‏ی طرف تو‏ں ممتاز قادری شہید نو‏ں دتی جانے والی غیر علانیہ پھانسی دے بعد اگلے دن یکم مارچ نو‏‏ں لیاقت باغ، راول پنڈی وچ ہونے والی نمازجنازہ وچ کثیر عوامی اجتماع بنیا۔ اس تحریک دا مقصد بعد وچ موجودہ حکومت نو‏‏ں مشکلات وچ ڈالنا تے سیاسی اسلامی خلا نو‏‏ں اُتے کرنا وی مقصد بنا ۔مذہب دے ناں اُتے سیاسی انتشار عام تے پھانسی د‏‏ی خبر عام ہونے دے بعد ملک دے مختلف علاقےآں وچ احتجاج کيتا گیا، جدو‏ں کہ شہر وچ دفعہ 144 نافذ ک‏ر ک‏ے جلسے تے جلوساں دے انعقاد اُتے حکومت نے فوری پابندی لگیا دتی۔
ضمنی انتخابات 2018ء
جہانگیر ترین د‏‏ی نااہلی پرخالی ہوئی حلقہ این اے۔154 د‏‏ی نشت اُتے ہونے والے ضمنی انتخابات 12 فروری 2018ء وچ وی تیسری پوزیشن برقرار۔
حوالے
تحریک لبیک پاکستان گٹھ:2015ء وچ قائم ہونے والی سیاسی جماعتاں گٹھ:2017ء وچ قائم ہونے والی سیاسی جماعتاں گٹھ:اسلام پسند گروہ گٹھ:اسلامی سیاسی جماعتاں گٹھ:بریلوی مکت‏‏ب فکر د‏‏ی سیاسی جماعتاں گٹھ:پاکستان د‏‏ی اسلامی سیاسی جماعتاں گٹھ:پاکستان د‏‏ی سیاسی جماعتاں گٹھ:پاکستان وچ 2015ء دیاں تاسیساں گٹھ:پاکستان وچ 2017ء دیاں تاسیساں گٹھ:پاکستان وچ انتہائی سجے بازو د‏‏ی سیاست گٹھ:پاکستان وچ انتہائی سجے بازو د‏‏ی سیاسی جماعتاں گٹھ:پاکستان وچ قانون توہین مذہب گٹھ:پاکستان وچ قائم اسلامی تنظیماں گٹھ:سنی اسلامی تحریکاں گٹھ:سنی سیاسی جماعتاں گٹھ:مقالے جنہاں وچ انگریزی بولی دا متن اے
گٹھ:پاکستان دیاں سیاسی جماعتاں
چھتری
گٹھ:انجان گٹھ:چیزاں
لیٹرین
لیٹرین اوہ تھاں، جتھے انسان ہگدے موتدے نیں۔ لیٹرین نوں سنڈاس وی آکھیا جاندا اے۔ لفظ لیٹرین لاطینی بولی دے لفظ لواٹرینا توں بݨیا اے۔
ہور دیکھو
گٹھ:عمارتاں
تحصیل سمبڑیال
سمبڑیال پنجاب دے ضلع سیال کوٹ دی اک تحصیل اے ۔
گٹھ:پنجاب گٹھ:پنجاب دیاں تحصیلاں گٹھ:لہندے پنجاب دیاں تحصیلاں گٹھ:ضلع سیال کوٹ
گردوارا دربار صاحب کرتارپور
گرودوارا دربار صاحب کرتار پور، کرتارپور، نارووال ضلع، پنجاب، پاکستان وچ لہور توں 120 کلومیٹر دور اک گرودوارہ اے۔ ایہہ اس تریخی تھاں تے بنایا گیا اے جتھے گرو نانک دیو دی 23 اسو، سنوت 1596 (22 ستمبر 1539) تے موت ہوئی سی۔
ایہنوں ڈیرا نانک بابا وی کہیا جاندا اے تے ایہدے کول ڈیرا صاحب ریلوے سٹیشن اے ۔ ایہ جگہ دریا راوی دے کنڈھے ریلوے سٹیشن توں چار کلومیٹر دی دوری دے اندر واقع اے ۔ موجودہ عمارت 1،35،600 روپے دی لاگت نال پٹیالہ دے مہاراجہ سردار بھپندر سنگھ نے بنوائی سی ۔ 1995 وچ پاکستان دی سرکار نے ایہدی مرمت کروائی سی تے 2004 وچ پوری طرحاں فیر بحال کر دتی سی ۔ ایہ اک کھلی تے سوہنی عمارت اے ۔ کرتارپور لانگھا ایہنوں چڑھدے پنجاب نال جوڑدا اے ۔
حوالے
گٹھ:پاکستان وچ گردوارے گٹھ:سکھ گردوارے گٹھ:سکھ دھرم دا اتہاس گٹھ:گرو نانک دیو
لمبرگ
لمبرگ نیدرلینڈز دا اک صوبہ اے۔ ایہ نیدرلینڈز دے دکھن وچ اے۔ ایدی لوک گنتی 1,131,938 اے۔ تے ایدی تھاں 2,153 مربع کلومیٹر اے۔
گٹھ:نیدرلینڈز گٹھ:نیدرلینڈز دے شہر گٹھ:یورپی شہر گٹھ:یورپ دے شہر گٹھ:شہر گٹھ:یورپ دے شہراں دی لسٹ گٹھ:یورپ دے شہر تے قصبے گٹھ:یورپ دے آباد تھاں گٹھ:نیدرلینڈ دے آباد تھاں
کشمیر وادی
کشمیر وادی جس نوں دنیا دی جنت وی کیہا جاندا اے اس جموں اتے کشمیر دا پربندھکی بلاک وی اے۔ اس وادی نوں دکھن مغرب  توں پیر پنجال اتے شمال مشرق توں ہمالیا نے گھیریا ہویا اے۔ ایہہ 135 کلومیٹر لمی اتے 32 کلومیٹر چوڑی اے۔ اس وچ جہلم دریا نکلدا اے۔
ایہہ ڈویزن اے جس وچ 10 ضلعے ہن۔
حوالے
گٹھ:جموں اتے کشمیر گٹھ:کشمیر
موکوآ
کولمبیا براعظم دکھنی امریکہ دا دیس اے اسدا راجگھر بگوٹا شہر اے ۔ کولمبیا لاطینی امریکی دیساں چ وی شامل اے ۔ موکوآ شہر کولمبیا دا شہر اے تے کولمبیا دے پوتومایو ڈیپارٹمنٹ دا صدرمقام اے ۔
گرینڈ ڈچی آف فن لینڈ
گرینڈ ڈچی آف فن لینڈ (Grand Duchy of Finland) (فینیش: Suomen suuriruhtinaskunta, سویڈش: Storfurstendömet Finland, لاطینی: Magnus Ducatus Finlandiæ, روسی: Великое Финляндское княжество) جدید فن لینڈ دی پیشرو ریاست سی۔ ایہ روسی سلطنت دے حصے دے طور اُتے 1809–1917 وچ قائم رہی تے گرینڈ پرنس دے طور اُتے روسی شہنشاہ اس دا حاکم سی
حوالے
گٹھ:1917ء دی یورپ وچ تحلیلات گٹھ: فن لینڈ دی تریخ گٹھ:سلطنت روس دی ذیلی تقسیم گٹھ:فن لینڈ گٹھ:یورپ دی سابقہ بادشاہتاں گٹھ:یورپ دے سابقہ ممالک گٹھ:یورپ وچ 1809ء دی تاسیست گٹھ:1809ء وچ قائم ہونے والے دیے تے علاقے
موکوآ
باہرلے جوڑ
گٹھ:کولمبیا دے شہر گٹھ:کولمبیا دے آباد تھاں گٹھ:دکھنی امریکہ دے شہر گٹھ:دکھنی امریکہ دے شہراں دی لسٹ گٹھ:امریکین دے شہراں دی لسٹ گٹھ:امریکین دے شہر گٹھ:شہر گٹھ:دکھنی امریکہ دے آباد تھاں
گٹھ:دکھنی امریکا گٹھ:دکھنی امریکہ
دندلے
دندلے شکاری کیڑیاں دی اک ٹولی اے۔ ایہدے وچ اڈدی سہنپ تے انیسوپٹیرا آندے نیں۔
بارلے جوڑ
گٹھ:دندلے
2012 اولمپک کھیڈاں
لندن اولمپکس 2012 لندن برطانیہ وچ 27 جولائی نوں شروع ہوئے تے 12 اگست تک چلے۔
بارلے جوڑ
گٹھ:اولمپک کھیڈاں
سویت یونین دی کمیونسٹ پارٹی
سوویت یونین دی کمیونسٹ پارٹی (Коммунистическая партия Советского Союза، Kommunisticheskaya partiya Sovetskogo Soyuza; short: КПСС، KPSS) سوویت یونین دی اکو اک قانونی، حکمران پارٹی سی۔ ایہہ دنیا دی سبھ توں وڈی کمیونسٹ پارٹی ہندی سی۔ ایہہ پارٹی 1912 وچ بولشیوکاں (روسی سوشل ڈیموکریٹک لیبر پارٹی دے بہومت دھڑے) نے بنائی سی۔ بولشیوک اک انقلابی گروپ سی جسدا آگوُ ولادیمیر لینن سی۔ اس پارٹی نے 1917 وچ اکتوبر انقلاب دے بعد اقتدار ہتھیا لئیا سی۔ پارٹی دے 29 اگست 1991 نوں ختم کر دتا گیا سی۔
گٹھ:سوویت یونین دی کمیونسٹ پارٹی گٹھ:عالمی کمیونسٹ تحریک گٹھ:کمیونسٹ پارٹیاں
چک 36 دس آر
چک 36 -10آر ضلع خانیوال چ تصیل خانیوال دا اک پنڈ اے جہڑا لوئر باری دوآب نہر دی سجے (R=right) پاسےاوں نکلن آلی اک شاخ نہر 10آر اتے پیندا اے ۔
اس پنڈ دی بھوئیں نوں نہر 10آر  سیراب کردی اے ،اس لئی اس پنڈ ناں دے نال 10آر لگیا ہویا اے ۔
تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ تصیل خانیوال ، ضلع خانیوال چ وس رہیا اے  ۔
ضلع گولپاڑا
ضلع گولپاڑا پعارت دے صوبے آسام دا اک ضلع اے۔
گٹھ:آسام دے ضلعے
تحصیل ڈسکا
ڈسکا پنجاب دے ضلع سیال کوٹ دی اک تحصیل اے ۔
گٹھ:پنجاب گٹھ:پنجاب دیاں تحصیلاں گٹھ:لہندے پنجاب دیاں تحصیلاں گٹھ:ضلع سیال کوٹ
مونپازیر
مونپازیر` فرانس دے صوبے اکیتین دے ضلعے دوردون دا اک پنڈ اے۔ ایہ پنڈ فرانس دے سوہنے پنڈاں وچ گنیا جاندا اے۔
ہور ویکھو
گٹھ:فرانس دے سوہنے پنڈ
ضلع بونگائیگان
ضلع بونگائیگان پعارت دے صوبے آسام دا اک ضلع اے۔
گٹھ:آسام دے ضلعے
تحصیل گجرات
گجرات پنجاب دے ضلع گجرات دی اک تحصیل اے ۔
گٹھ:پنجاب گٹھ:پنجاب دیاں تحصیلاں گٹھ:لہندے پنجاب دیاں تحصیلاں گٹھ:ضلع گجرات
ٹوئے آلی لیٹرین
ہور دیکھو
گٹھ:تعمیرات
جپانی پپسٹرل
جپانی پپسٹرل پدھری نک دے ٹبر دی اک چمگادڑ اے۔
بارلے جوڑ
گٹھ:وڈیاں چمگادڑاں گٹھ:چمگادڑ
ایران دی تودہ پارٹی
ایران دی تودے پارٹی  ("ایران دی جنتا پارٹی"؛ ) ایران دی کمیونسٹ پارٹی اے جو سلیمان محسن سکندری دی اگوائی ہیٹھ 1941 وچ بنائی گئی سی۔ شروع دے سالاں دوران ایہدا تکڑا اثر سی اتے محمد مصدق دی تیل دے کارخانیاں دا قومیکرن کرن دی مہم وچ اسنے تکڑا رول نبھایا۔ کیہا جاندا اے کہ محمد مصدق دے خلاف 1953 دے راجپلٹے مگروں ہوئے جبر نے اسنوں کمزور کر دتا، । اج ایہہ اسلامی راج ولوں 1982 وچ لائی پابندی اتے گرفتاریاں اتے پھر 1988 وچ سیاسی قیدیاں نوں پھاہے لائے کارن بہت کمزور ہو چکی اے۔
حوالے
گٹھ:کمیونسٹ پارٹیاں گٹھ:ایران
ضلع کوکراجھر
ضلع کوکراجھڑ پعارت دے صوبے آسام دا اک ضلع اے۔
گٹھ:آسام دے ضلعے
چک 37 دس آر
چک 37 -10آر ضلع خانیوال چ تصیل خانیوال دا اک پنڈ اے جہڑا لوئر باری دوآب نہر دی سجے (R=right) پاسےاوں نکلن آلی اک شاخ نہر 10آر اتے پیندا اے ۔
اس پنڈ دی بھوئیں نوں نہر 10آر  سیراب کردی اے ،اس لئی اس پنڈ ناں دے نال 10آر لگیا ہویا اے ۔
تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ تصیل خانیوال ، ضلع خانیوال چ وس رہیا اے  ۔
اینگولیٹ پپسٹرل
اینگولیٹ پپسٹرل پدھری نک دے ٹبر دی اک چمگادڑ اے۔
بارلے جوڑ
گٹھ:وڈیاں چمگادڑاں گٹھ:چمگادڑ
کیلارٹ پپسٹرل
کیلارٹ پپسٹرل پدھری نک دے ٹبر دی اک چمگادڑ اے۔
جمبول جبائیف
جمبول جبائیف (قازق بولی:Жамбыл Жабаев) (پیدائش: 28 فروری 1846ء - وفات: 22 جون 1945ء) قازقستان دے شاعر، روايتی لوگ گلوکار تے داستان گو سن جنہاں نو‏ں قازقستان وچ اک افسانوی حیثیت حاصل اے۔
حالاتِ زندگی
جمبول جبائیف روسی سلطنت وچ قازقستان دے سب تو‏ں وڈے شہر الماتی وچ 28 فروری 1846ء نو‏‏ں پیدا ہوئے۔ عوام وچ انہاں نو‏ں بے مثال شہرت و مقبولیت حاصل سی۔ انہاں نے سو سال کچھ ہی کم دی عمر پائی۔ انقلاب تو‏ں پہلے دے طویل برساں وچ دی تخلیقات دا موضوع عوام دے مفادات دی محافظت، زارشاہی حکومت دے ظالم عہدیداراں تے مقامی جاگیرداراں دی مخالفت سی سوویت اقتدار دے برساں وچ قازقستان دے اس توانا تے دانشمند استاد نو‏‏ں کل سوویت یونین تے عالمگیر شہرت حاصل ہوئی۔ انہاں دی وطن دوستانہ نظماں دے ترجمے سوویت یونین دیاں بہت ساریاں زباناں وچ ہو چکے نيں۔
اعزازات
thumb|80px|thumb| قازقستان دا جاری کیتا گیا جمبول دی یاد وچ ڈاک ٹکٹ
وفات
قازقستان دے عظیم شاعر جمبول جبائیف 99 سال دی عمر وچ 100 سالہ سالگرہ تو‏ں 8 ماہ بیشتر 22 جون 1945ء نو‏‏ں الماتی، قازقستان وچ وفات پا گئے تے الماتی دے اپنے ہتھا‏ں نال لگائے ہوئے باغ وچ مدفن ہوئے۔
حوالے
گٹھ:1846 دے جم گٹھ:1945 دیاں موتاں گٹھ:روسی شاعر گٹھ:روسی شخصیتاں گٹھ:قازقستان دیاں شخصیتاں گٹھ:قازقستانی مرد گلوکار
ضلع ڈھبری
ضلع ڈھبری پعارت دے صوبے آسام دا اک ضلع اے۔
گٹھ:آسام دے ضلعے
بوہر ماڈل
ایٹمی فزکس چ بوہر ماڈل 1913 چ نیلز بوہر نے دسیا۔ ایس ماڈل چ ایٹم اک ایسا زرہ دسیا گیا جیدے وشکار اک نیوکلیس اے تے اودے دوالے الیکٹران گول چکراں چ پھیرے پاندے نیں۔ ایہ ماڈل سورج پربندھ نال رلدا اے۔ جیدے چ کھچ دے بجاۓ الیکٹروسٹیٹک زور کم کردا اے۔
سوسوتا
کولمبیا براعظم دکھنی امریکہ دا دیس اے اسدا راجگھر بگوٹا شہر اے ۔ کولمبیا لاطینی امریکی دیساں چ وی شامل اے ۔ سوسوتا شہر کولمبیا دا شہر اے تے کولمبیا دے نوترے دے سانتاندر ڈیپارٹمنٹ دا صدرمقام اے ۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:کولمبیا دے شہر گٹھ:کولمبیا دے آباد تھاں گٹھ:دکھنی امریکہ دے شہر گٹھ:دکھنی امریکہ دے شہراں دی لسٹ گٹھ:امریکین دے شہراں دی لسٹ گٹھ:امریکین دے شہر گٹھ:شہر گٹھ:دکھنی امریکہ دے آباد تھاں گٹھ:کولمبیا گٹھ:دکھنی امریکا گٹھ:دکھنی امریکہ گٹھ:جغرافیہ گٹھ:لاطینی امریکا
یونائیٹڈ بھارتی کمیونسٹ پارٹی
یونائیٹڈ بھارتی کمیونسٹ پارٹی (United Communist Party of India) بھارتی کمیونسٹ پارٹی توں وکھ وکھ ویلے تے الگ ہوئے ایس اے ڈانگے دی سیاسی سمت نوں درست منن والے گروپاں دی 1989 وچ تملناڈو صوبے دے سیلم شہر وچ بنائی کمیونسٹ پارٹی اے۔ اگھے کمیونسٹ آگوُ، لکھاری اتے صحافی کامریڈ موہت سین اسدے پہلے جنرل سیکٹری بنے۔
حوالے
گٹھ:بھارت دیاں سیاسی پارٹیاں گٹھ:کمیونسٹ پارٹیاں
تحصیل کھاریاں
کھاریاں پنجاب دے ضلع گجرات دی اک تحصیل اے ۔
تحصیل کھاریاں دے قصبے تے پِنڈ
گٹھ:پنجاب گٹھ:پنجاب دیاں تحصیلاں گٹھ:لہندے پنجاب دیاں تحصیلاں گٹھ:ضلع گجرات
وڈا پاپوی پپسٹرل
وڈا پاپوی پپسٹرل پدھری نک دے ٹبر دی اک چمگادڑ اے۔
ضلع ڈیما ہساو
ضلع ڈیما ہساو پعارت دے صوبے آسام دا اک ضلع اے۔
گٹھ:آسام دے ضلعے
پریش راول
پریش راول (گجرا‏تی: પરેશ રાવલ پیدائش 	مئی 1950ء ) ہندی فلماں دے اک اداکار ني‏‏‏‏ں۔ 2014ء وچ انہاں نو‏ں پدم شری تو‏ں نوازیا گیا، 1994ء وچ فلم سر دے لئی انہاں نو‏ں نیشنل فلم ایوارڈ بہترین معاون اداکار تے بہترین ویلن دا فلم فئیر ایوارڈ تو‏ں نوازیا۔ اس دے علاوہ انہاں نو‏ں فلم ہیرا پھیری تے آوارہ پاگل دیوانہ دے لئی بہترین مزاحیہ اداکار دا فلم فیئر ایوارڈ وی مل چکيا ا‏‏ے۔ انہاں دے کیرئیر د‏‏ی اہ‏م فلم اس کیتن مہت‏ا د‏‏ی فلم سردار سی جس وچ اوہ آزادی دے مجاہد ولبھ بھائی پٹیل د‏‏ی مرکزی کردار وچ نظر آئے سن ۔
ذا‏تی زندگی
گجرات نال تعلق رکھنے والے پریش راول 30 مئی 1950ء نو‏‏ں ہندوستانی شہر ممبئی وچ پیدا ہوئے۔، انہاں د‏‏ی شادی اداکارہ تے 1979ء وچ مس انڈیا بنی سوروپ سمپت دے نال ہوئی۔ انہاں دے دو بچے آدتیہ تے انیرودھ ني‏‏‏‏ں۔
اداکاری
اپنی منفرد اداکاری تو‏ں فلم بیناں دے چہراں پرمسکراہٹاں بکھیرنے والے اداکار پریش راول نے نے 1984ء وچ فلم ہولی تو‏ں ميں اک معاون کردار دے طور اُتے اپنے کریئر دا آغاز کیتا لیکن انہاں نو‏ں شہرت 1986ء وچ بننے والی فلم 'ناں' تو‏ں ملی۔ اس دے بعد اوہ 1980ء تو‏ں 1990ء دے وسط 100 تو‏ں ودھ فلماں وچ ویلن دے کردار وچ نظر آئے۔ اس وچ قبضہ، کنگ انکل، رام لكھن، دوڑ ،بازی تے کئی ہور فلماں مشہور نيں۔
90ء د‏‏ی دہائی وچ ’وہ چھوکری‘ دے لئی جدو‏ں پریش راول نے نیشنل ایوارڈ جِتیا تاں سب د‏‏ی نظراں وچ آ گئے۔ 90ء د‏‏ی دہائی د‏‏ی ساری وڈی فلماں د‏‏ی کاسٹ وچ پریش راول دا ناں شامل ہُندا سی۔
1994ء وچ اوہ ایہ اک مزاحیہ فلم انداز اپنا اپنا وچ پہلی بار دوہرے کردار وچ نظر آئے۔ اس دے بعد ہیرو نمبر ون، چاچی 420، وڈے میاں چھوٹے میاں، تمنا وغیرہ انہاں د‏‏ی اہ‏م فلماں بنیاں۔ سال 2000ء وچ ریلیز ہونے والی فلم 'ہیرا پھیری' نے انہاں دے فلمی کریئر نو‏‏ں اک نواں موڑ دتا، پریش نے بابو راؤ دا کردار کچھ اس انداز تو‏ں نبھایا کہ ایہ انہاں د‏‏ی پہچان ہی بن گیا۔ اس وچ انہاں دے کم دے لئی اوہ فلم فیئر ایوارڈ (بہترین مزاحیہ ادااکار) وی جیت چکے ني‏‏‏‏ں۔ انہاں بابراو دا کردار اس دے دوسرے حصہ فیر ہیرا پھیری (2006ء) وچ وی دیکھنے نو‏‏ں ملا، ایہ فلم وی کامیاب رہی۔ اس دے علاوہ انہاں نے نائیک، یہ تیراگھر ایہ میراگھر،آوارہ پاگل دیوانہ، چور مچائے شور، فن ٹوش، ہلچل، مالامال ویکلی، چھپ چھپ کے، ڈھونڈتے رہ جاؤ گے تے ممبئی میری جان سمیت کئی فلماں وچ اداکاری دے جوہر دکھائے۔
نويں صدی وچ وی انہاں دا جلوہ کم نئيں ہويا ا‏‏ے۔ ’او مائی گاڈ‘، چینی کم، اوئے لکی لکی اوئے اس د‏ی مثال ني‏‏‏‏ں۔
سیاست وچ شراکت
بالی وڈ اداکار پریش راول بھارتیہ جنت‏ا پارٹی دے سیاست دان وی ني‏‏‏‏ں۔ و ہ احمد آباد (ایسٹ ) تو‏ں بی جے پی ٹکٹ اُتے کامیاب ہوئے نيں تے فی الحال احمد آباد سابق پارلیمانی حلقہ تو‏ں موجودہ ایم پی ا‏‏ے۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:1950 دے جم گٹھ:۱۹۵۰ دے جم گٹھ:1951 دے جم گٹھ:1955 دے جم گٹھ:اکیہويں صدی دے بھارتی سیاست دان گٹھ:زندہ شخصیتاں گٹھ:بھارتی اداکار سیاست دان گٹھ:بھارتی مرد اسٹیج اداکار گٹھ:بھارتی مرد صو‏‏تی اداکار گٹھ:بھارتی مرد فلمی اداکار گٹھ:بھارتی مزاحیہ اداکار گٹھ:بھارتیہ جنت‏ا پارٹی دے سیاست دان گٹھ:پدم شری وصول کنندگان گٹھ:سولہويں لوک سبھا دے اراکین گٹھ:فلم فیئر فاتحین گٹھ:فنون وچ پدم شری وصول کنندگان گٹھ:قومی فلم اعزاز (بھارت) فاتحین گٹھ:گجرات (بھارت) تو‏ں لوک سبھا دے ارکان گٹھ:گجرا‏تی تھیٹر گٹھ:گجرات، بھارت تو‏ں بھارتیہ جنت‏ا پارٹی دے سیاست دان گٹھ:گجرات، بھارت دے مرد اداکار گٹھ:ہندی سنیما دے مرد اداکار
قرآن تے فزکس
قرآن تے فزکس (Physics) دراصل قرآن وچ جدید آبیات دے بارے وچ معلومات تے انکشافات نو‏‏ں کہیا جاندا ا‏‏ے۔ قرآن دے اک ہزار تو‏ں زیادہ آیات جدید سائنس دے بارے وچ معلومات فراہ‏م کردیاں نيں۔ تے اس وچ کئی آیات صرف فزکس دے بارے وچ گفتگو کردیاں نيں۔ قرآن وچ موجود فزکس دے متعلق حقائق جدید سائنس تو‏ں مکمل مطابقت رکھدی ا‏‏ے۔
ایٹم وی تقسیم کیتے جا سکدے نيں
قدیم زمانےآں وچ ایٹم ازم دا نظریہ  دے عنوان تو‏ں اک مشہور نظریے نو‏‏ں وسیع پیمانے اُتے تسلیم کیتا جاتاسی ۔ ایہ نظریہ یونا یناں نے بالخصوص ڈیموکر یٹس (Democritus) نامی اک یونانی فلسفی نے پیش کیتا سی، جو اج تو‏ں 23صدیاں پہلے (2300سال پہلے) گزریا ا‏‏ے۔ ڈیموکریٹس تے بعد وچ اس دے اسيں خیال لوکاں دا ایہ تصور سی کہ مادے دا مختصر ترین یونٹ (اکائی) ایٹم ا‏‏ے۔ قدیم عرب وی اسی تصور نو‏‏ں تسلیم کیتا کردے سن ۔ عربی لفظ ذرّہ دا عمومی مفہوم اوہی ہو ا کردا سی جو یونانئیاں دے ایتھ‏ے ایٹم دا سی ۔ حالیہ تریخ وچ سائنس نے دریافت کیتا اے کہ ایٹم دے قابل تقسیم ہونے دا تصور وی ویہويں صدی د‏‏ی سائنسی پیش رفت وچ شامل ا‏‏ے۔ چودہ صدیاں پہلے خود عرباں دے لئی وی ایہ تصور نہایت غیر معمولی ہُندا۔ انہاں دے نزدیک ذرّہ اوہ حد سی جس تو‏ں اگے ہور تقسیم ممکن ہی نئيں سی۔ لیکن درج ذیل آیت وچ قرآن پاک نے واضح طور اُتے اس حد نو‏‏ں مننے تو‏ں انکار کیتا ا‏‏ے۔
وَ قَا لَ الَّذِ یْنَ کَفَرُوْ ا لَا تَا تِیْنَا السَّا عَةُ قُلْ بَلٰی وَ رَبِّیْ لَتَاْ تِیَنَّکُمْ عٰلِمِ الْغَیْبِ لَا یَعْزُ بُ عَنْہُ مِثْقَا لُ ذَ رَّ ةٍ فِی السَّمٰوٰتِ وَلَا فِی الْاَرْ ضِ وَلَآ اَ صْغَرُ مِنْ ذٰلِکَ وَلآ اَ کْبَرُ اِ لَّا فِیْ کِتٰبٍٍ مُّبِیْنٍٍ ہ
ترجمہ:۔منکرین کہندے نيں کیتا گل اے کہ قیامت اسيں اُتے نئيں آ رہی ہوئے۔ کہو قسم اے میرے عالم الغیب پروردگار کی،وہ تساں اُتے آ ک‏ے رہی گی۔ اس تو‏ں ذرّہ برابر کوئی چیز نہ آسماناں وچ چھپی ہوئی اے نہ زمین وچ ۔ نہ ذرّ ے تو‏ں وڈی تے نہ اس تو‏ں چھوٹی۔ ایہ سب کچھ اک نمایاں دفتر وچ درج ا‏‏ے۔''
اسی طرح دا پیغام قرآن پاک د‏‏ی سورة 10آیت 61ماں وی دتا گیا ا‏‏ے۔
یہ آیت مبارکہ سانو‏ں اللہ تبارک و تعالٰی دے عالم الغیب ہونے یعنی ہر پوشیدہ تے ظاہر چیز تو‏ں با خبر ہونے دے بارے وچ دسدی ا‏‏ے۔ فیر ایہ ہور اگے ودھدی اے تے کہندی اے کہ اللہ تعالٰی اُتے ہر چیز تو‏ں با خبر اے، چاہے اوہ ایٹم تو‏ں چھوٹی یا وڈی ہی کیو‏ں نہ ہوئے۔ تاں ثابت ہويا کہ ایہ آیت مبارکہ واضح طور اُتے دسدی اے کہ ایٹم تو‏ں مختصر اشیاء وی وجود رکھدی ا‏‏ے۔۔۔۔ تے ایہ اک ایسی حقیقت اے جو حال ہی وچ جدید سائنس نے دریافت کيت‏ی ا‏‏ے۔
چک 38 دس آر
چک 38 -10آر ضلع خانیوال چ تصیل خانیوال دا اک پنڈ اے جہڑا لوئر باری دوآب نہر دی سجے (R=right) پاسےاوں نکلن آلی اک شاخ نہر 10آر اتے پیندا اے ۔
اس پنڈ دی بھوئیں نوں نہر 10آر  سیراب کردی اے ،اس لئی اس پنڈ ناں دے نال 10آر لگیا ہویا اے ۔
تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ تصیل خانیوال ، ضلع خانیوال چ وس رہیا اے  ۔
سٹینلے
سٹینلے (سابق ناں پورٹ سٹینلے، Stanley) برطانیہ دے زیر انتظام فاکلینڈ جزیرےآں دا راجگڑھ تے کلا قصبہ اے۔ ایہ جنوبی امریکہ دے ساحلوں دے قریب وڈا سمندر اوقیانوس چ واقع فاکلینڈ دے چڑھدس جزیرے اتے واقع ہے۔ اس دی آبادی تقریبا 2 ہزار توں ودھ اے۔ ایہ دنیا دا جنوبی ترین انتظامی مرکز اے، کیونجے فاکلینڈ خود مختار ریاست نہیں ہے اس لئی ایہ دنیا دا جنوبی ترین راجگڑھ نہیں ہے، ایہ اعزاز نیوزیلینڈ دے راجگڑھ ویلنگٹن کول اے۔
تریخ
سٹینلے دے تھاں اتے پہلی نو آبادی دے قیام اتے کم 1843ء وچ شروع ہویا تے جولائی 1845ء چ اسنوں راجگڑھ بنایا گیا۔ اس دا ناں اس ویلے دے وزیر جنگ تے نو آبادیات ایڈورڈ اسمتھ سٹینلے دے ناں اتے رکھیا گیا۔ ایہ نو آبادی چھیتی ای جہازاں دی مرمت دے لحاظ ننال اک اہم مقام اختیار کر گئی۔ آبنائے میگلان دے علاقے چ شدید ترین موسم تے طوفاناں پاروں ایہ بحر اوقیانوس تے بحر الکاہل دے وچکار آواجائی کرن آلے جہازاں لئی اہم قیام گاہ دا درجہ رکھتی سی۔نہر پاناما دی اساری توں پہلوں بحر اوقیانوس تے بحر الکاہل وچکار آن جان آلے جہاز آبنائے میگلان دا راستہ اختیار کردے سی۔ جہازاں دی مرمت اس ویلے جزیرے دی سبتوں اہم صنعت سی۔ بعد چ جنوبی بحر اوقیانوس تے براعظم انٹارکٹیکا دے لاگے وھیل مچھیاں تے اودبلا دا شکار اس علاقے دی وڈی صنعت بن گیا۔
بعد چ ایہ برطانیہ دی شاہی بحریہ لئی ایندھن دے حصول دا اہم تھاں بنیا تے ایتھے موجود جہازآں نے پہلی وڈی لڑائی چ فاکلینڈ جزیرےآں دی لڑائی تے دوجی وڈی لڑائی چ ریور پلیٹ دی لڑائی چ حصہ لیا۔ ایتھے دا ہوائی اڈہ انٹارکٹیکا چ برطانیہ دیاں تجربہ گاہاں نال رابطے دا اہم ذریعہ اے۔ اسنوں 1979ء چ کھولیا گیا سی۔
1982ء چ فاکلینڈ جنگ دے دوران 10 دن لئی سٹینلے اتے ارجنٹائن دیاں فوجاں دا قبضہ ہو گیا سی جنہاں نے اسدا ناں بدل کے پورتو ارجنتینو رکھیا پر برطانیہ دے دوبارہ قبضے دے مگروں اسدا پرانا ناں بحال کر دتا گیا۔
فاکلینڈ جنگ دے اثر ہن وی علاقے چ موجود نیں ، تے شہر دے نیڑلے کئی علاقے بارودی سرنگاں نال بھرے ہوئے نیں۔
حوالے
گٹھ:برطانیہ گٹھ:برطانیہ دے شہر گٹھ:یورپ دے شہر گٹھ:یورپ دے شہراں دی لسٹ گٹھ:یورپ دے شہر تے قصبے گٹھ:یورپی شہر گٹھ:یورپ دے آباد تھاں گٹھ:برطانیہ دے آباد تھاں گٹھ:شہر گٹھ:دنیا دے آباد تھاں گٹھ:فاکلینڈ
سینٹ لیون سر وزیرے
سینٹ لیون سر وزیرے فرانس دے صوبے اکیتین دے ضلعے دوردون دا اک پنڈ اے۔ ایہ پنڈ فرانس دے سوہنے پنڈاں وچ گنیا جاندا اے۔
تھامسن ماڈل
ایٹم دا تھامسن ماڈل جے جے تھامسن 1894 چ دسیا۔ تھامسن ماڈل چ ایٹم الیکٹراناں نال بنیا اے تے ایناں الیکٹاناں دے دوالے مثبت چارج والی اک کھیر اے جیہڑی الکٹراناں دے منفی چارج نون پدھرا کردی اے۔ 1909 چ ایہ ماڈل رد کردتا گیا۔
ابن الہائم
حوالے
گٹھ:اندلسی شخصیتاں گٹھ:اسلامی قرون وسطی دے ماہرین فلکیات گٹھ:اسلامی قرون وسطی وچ ریاضی دان گٹھ:تیرہویں صدی دے ریاضی دان گٹھ:عرب
ضلع کاچڑ
ضلع کاچڑ پعارت دے صوبے آسام دا اک ضلع اے۔
گٹھ:آسام دے ضلعے
سینٹ امانڈ ڈی کولی
سینٹ امانڈ ڈی کولی فرانس دے صوبے اکیتین دے ضلعے دوردون دا اک پنڈ اے۔ ایہ پنڈ فرانس دے سوہنے پنڈاں وچ گنیا جاندا اے۔
انڈین پپسٹرل
انڈین پپسٹرل پدھری نک دے ٹبر دی اک چمگادڑ اے۔
بارلے جوڑ
گٹھ:وڈیاں چمگادڑاں گٹھ:چمگادڑ
ردرفورڈ ماڈل
ایٹم دا ردرفورڈ ماڈل ارنسٹ ردرفورڈ نے دسیا۔ ایہ ماڈل گیگر-مارسڈن تجربے مگروں جیہڑا ردرفورڈ نے 1909 چ کروایا سی دے مگروں 1911 چ دسیاگیا تے ایہ ایدای نیو تجربہ سی۔
ایس ماڈل چ ایہ گل دسی کئی جے ایٹم دا چوکھا سارا پاسہ اودے وشکار ہوندا اے تے ایس دے دوالے الیکٹران چکر کٹدے نیں۔
ضلع ہائیلاکنڈی
ضلع ہائیلاکنڈی پعارت دے صوبے آسام دا اک ضلع اے۔
گٹھ:آسام دے ضلعے
منچوری چیری
وکھالہ
منچوری چیری 12 میٹر(40 فٹ) تک اچا جاندا اے۔پتے آنڑیورگے 3 بنچ /7.5 سینٹی میٹر لمے تے 1 1/4 انچ / 3 سینٹی میٹر چوڑے نیں۔انت تے چنچلے تے کنڑیاں توں تیز رنرلے ، گوڑے ہرے رنگ رے تے پت چڑ وچ پیلے ہو جانرے نیں۔سک پیلا پورا تے پدھرا ہوندا اے۔پھل 1 سینٹی میٹر چوڑا، چٹا خوشبو والا گجھے وج کسے پرانی ٹاہنی دے انت تے ہوندے نیں۔بسنت وج کھڑدے نیں۔
تھاں
تھاں کسے جگہ نوں آکھدے نیں۔ ایہ زمین یا پانی تے ہوسکدی اے جیہڑی کسے بندے، سنگت، دیس، ڈنگر دی ملکیت ہوسکدی اے یا کسے دیس دی ونڈ ہوسکدی اے۔
نیرکتا
پنجابی بول تھاں اک ہند یورپی بول اے۔ فارسی چ اے اوستاں اکھواندا اے جیدا ارتھ صوبہ وی اے۔ انگریزی چ ایدا رلدا بول (stand) تے سنسکرت چ استھان اے۔
تحصیل سرائے عالمگیر
گٹھ:پنجاب گٹھ:پنجاب دیاں تحصیلاں گٹھ:لہندے پنجاب دیاں تحصیلاں گٹھ:ضلع گجرات
مصری پپسٹرل
مصری پپسٹرل پدھری نک دے ٹبر دی اک چمگادڑ اے۔
شہاب الدین ابن المجدی
ابو العباس شہاب الدین احمد بن رجدوں بن طنبغا، ابن المجدی کہلاندے نیں، ریاضی ہور فلک دے سائنسدان سن، قاہرہ وچ 760 ہجری نوں پیدا ہوئے تے اوتھے ای 10 ذی القعدہ 850 ہجری نوں وفات پائی، سخاوی کہندے نیں: “حساب، ہندسہ، ہیئت، فرائض، ہور علمِ وقت وچ انہاں دا کوئی مقابل نئیں سی”، سیوطی کہندے نیں: “اوہ فقہ، نحو، فرائض، حساب، ہیئت، ہور ہندسہ دے ماہر سن” انہہاں دیاں بہت ساری کتاباں وچوں ساڈے تک صرف چند ہی پہنچیاں نیں جو قاہرہ لیڈن ہور اکسفرڈ دی لائبیریاں وچ موجود نیں جنہاں وچ قابلِ ذکر: الیتیم فی صناعہ التقویم، ہیئت وچ “ارشاد الحائر الی تخطیط فضل الدوائر”، تعدیل القمر، تعدیل زحل۔
حوالے
گٹھ:1359ء دے جم گٹھ:1447ء دیاں موتاں گٹھ:اسلامی قرون وسطی وچ ریاضی دان گٹھ:قاہرہ دیاں شخصیتاں گٹھ:عرب
سینٹ جین ڈی کولی
سینٹ جین ڈی کولی فرانس دے صوبے اکیتین دے ضلعے دوردون دا اک پنڈ اے۔ ایہ پنڈ فرانس دے سوہنے پنڈاں وچ گنیا جاندا اے۔
پاستو
کولمبیا براعظم دکھنی امریکہ دا دیس اے اسدا راجگھر بگوٹا شہر اے ۔ کولمبیا لاطینی امریکی دیساں چ وی شامل اے ۔ پاستو شہر کولمبیا دا شہر اے تے کولمبیا دے نارینو ڈیپارٹمنٹ دا صدرمقام اے ۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:کولمبیا دے شہر گٹھ:کولمبیا دے آباد تھاں گٹھ:دکھنی امریکہ دے شہر گٹھ:دکھنی امریکہ دے شہراں دی لسٹ گٹھ:امریکین دے شہراں دی لسٹ گٹھ:امریکین دے شہر گٹھ:شہر گٹھ:دکھنی امریکہ دے آباد تھاں
گٹھ:دکھنی امریکا گٹھ:دکھنی امریکہ
یونین کونسل سمبلی
سمبلی تصیل کھاریاں، ضلع گجرات پنجاب پاکستان دی اک یونین کونسل تے پنڈ دا ناں اے۔ ایہ دریاۓ جہلم توں نکلن والی نہر دے کنڈے تے سراۓ عالمگیر توں 7 کلومیٹر دے پینڈے تے وس ریا اے۔
بارلے جوڑ
گٹھ:ضلع گجرات دیاں یونین کونسلاں
چک 39 دس آر
چک 39 -10آر ضلع خانیوال چ تصیل خانیوال دا اک پنڈ اے جہڑا لوئر باری دوآب نہر دی سجے (R=right) پاسےاوں نکلن آلی اک شاخ نہر 10آر اتے پیندا اے ۔
اس پنڈ دی بھوئیں نوں نہر 10آر  سیراب کردی اے ،اس لئی اس پنڈ ناں دے نال 10آر لگیا ہویا اے ۔
لپی
لپی یا اکھر پٹی لکھائی دے نظام نوں آکھیا جاندا اے ۔ لپی کسے بولی یا گل نوں لکھت دی شکل وچ بدلݨ دا عمل اے ۔ پنجابی دیاں دو لپیاں نیں ۔ جیہناں وچ گرمکھی لپی تے شاہ مکھی لپی شامل اے ۔ اِک لپی وچ لکھی گئی چیز نوں دوجی لپی وچ تبدیل کرن دے عمل نوں ٹرانسلٹریشن (transliteration) لپی وٹاندرا کہیا جاندا اے ۔
ویلنگٹن
ویلنگٹن نیوزی لینڈ کا راجگڑھ تے دوجا وڈا شہر ہے۔ ایہ بلحاظ آبادی دے لحاظ  نال اوقیانوسیہ دا سبتوں وڈا قومی دارالحکومت ہے۔ ایہ نیو زیلینڈ دے اتلے  جزیرے دے جنوبی کنارے اتے واقع ہے۔
دنیا بھر دے شہراں وانگ ویلنگٹن دی آبادی وی شہری حداں توں باہر تک پھیلی ہوئی ہے ۔
ویلنگٹن شہر نوں اپنا ایہ ناں آرتھر ویلزلی، اول ڈیوک ویلنگٹن  دے ناں توں ملیا اے جہڑا واٹرلو دی لڑائی دا فاتح سی۔ ڈیوک دا خطاب انگلستان دے ضلع (کاؤنٹی) سمرسیٹ دے اک قصبے ویلنگٹن توں ملیا سی۔
ویلنگٹن نیو زیلینڈ دا سیاسی مرکز اے جتھے پارلیمان تے حکومتی وزارتاں تے شعبہ جات دے دفتر واقع نیں۔
2006ء دے مطابق ایہ رہائش دے معیار دے لحاظ نال دنیا دا 12 واں بہترین شہر رہیا ہے جدوں کہ انگریزی بولن آلے شہراں وچوں اسدا چوتھا نمبر سی۔
شہر نوں 1865ء چ آکلینڈ دی تھاں قومی راجگڑھ دکا درجہ دتا گیا سی۔
جڑواں شہر
تاریخی جڑواں شہر دوست شہر
ٹولمی دریا
ٹولمی دریا سنٹرل ویلی کیلیفورنیا چ امریکہ دا اک دریا اے۔
ضلع کریم گنج
ضلع کریمگنج پعارت دے صوبے آسام دا اک ضلع اے۔
گٹھ:آسام دے ضلعے
موسا جلیل
موسا جلیل Муса Джалиль, Муса Мустафович Залялов, Musa Mustafovich Zalyalov, (پیدائش: 15 فروری 1906ء - وفات: 25 اگست 1944ء) سوویت تاتار شاعر، ڈراما نویس، صحافی تے لینن انعام یافتہ شاعر نيں۔
حالات زندگی
تاتار شاعر تے سوویت شاعری دے مسلمہ استاد موسا جلیل 15 فروری 1906ء نو‏‏ں روسی سلطنت وچ اورنبرگ صوبے دے چھوٹے تو‏ں تاتار پنڈ مصطفینہ وچ غریب کسان دے گھر پیدا ہوئے۔ ابتدائی تعلیم اورنبرگ دے خسینیہ مدرسہ وچ حاصل کيتی۔ 1931ء وچ کازان چلے گئے جتھ‏ے انہاں نے اپنے آپ نو‏‏ں تخلیقی و سماجی کم دے لئی وقف کر لیا۔ 1939ء وچ انجمن مصنفین تاتارستان دے سربراہ منتخب ہوئے۔
جدوں حب الوطنی دی جنگ عظیم شروع ہوئی تب تک اوہ سوویت تاتاری ادب دے رہنما تسلیم کیتے جاندے سن ۔ اوہ رضاکارانہ طور اُتے محاذ اُتے لڑنے گئے جتھ‏ے 1942ء دی گرمیاں وچ وولخوفسکی محاذ اُتے شدید زخمی ہوئے تے بے ہوشی دی حالت وچ دشمن نے انھاں نوں قیدی بنا لیا۔ جنگی قیدییاں دے درمیان انھاں نے خفیہ فاشزم مخالف کم وڈی سرگرمی نال کیتا۔
موسا جلیل نے 1939ء تو‏ں 1941ء تک تاتار اسٹیٹ اکیڈمک اوپیرا تے بیلٹ تھیٹر، کازان وچ شعبہ ادب دے سربراہ دے طور اُتے کم کیتا۔ بعد ازاں آپ دی خدمات دے اعتراف وچ 1956ء وچ تھیٹر دا نام موسا جلیل دے نام تو‏ں موسوم کیتا گیا۔
نازی جرمن خفیہ پولیس گستاپو نے اک غدار دی جاسوسی اُتے انھاں اپنی تحویل وچ لے لیا جتھ‏ے انھاں نے اک کمیونسٹ دے شایانِ شان حوصلے تے دلیری دا ثبوت دتا۔ فاشسٹاں دی قید وچ انھاں نے اپنی مشہور و معروف "موآبٹ جیل دی بیاض" لکھی جسنو‏ں انھاں نے خفیہ فاشزم مخالف کارکناں دے سپرد کر دتا تے جو جنگ دے بعد شاعر دے وطن پہنچی۔ خود شاعر نو‏‏ں فاشسٹ جلاداں نے قتل کر دتا۔
وفات
موسا جلیل 25 اگست 1944ء نو‏‏ں پلوتزینسی (Plötzensee)، جرمنی وچ دورانِ قید فاشسٹ جلاداں نے قتل کر دتا۔
حوالے
گٹھ:1906 دے جم گٹھ:1944 دیاں موتاں گٹھ:ویہويں صدی دے شعرا گٹھ:ویہويں صدی دے مترجمین گٹھ:ویہويں صدی دے مرد مصنفین گٹھ:تاتاری شخصیتاں گٹھ:دوسری جنگ عظیم دی سوویندی شخصیتاں گٹھ:روسی شعراء گٹھ:سزائے موت یافتہ روسی شخصیتاں گٹھ:سوویتی شعراء گٹھ:سوویتی مصنفین گٹھ:قیدیاں دیاں یاداشتاں
مرسڈ دریا
مرسڈ دریا سنٹرل ویلی کیلیفورنیا چ امریکہ دا اک دریا اے۔
مونفلینکوئن
مونفلینکوئن فرانس دے صوبے اکیتین دے ضلعے لاٹے گرون دا اک پنڈ اے۔ ایہ پنڈ فرانس دے سوہنے پنڈاں وچ گنیا جاندا اے۔
سچہ:سا
ar:قالب:قا fa:الگو:الگوی als:Vorlage:Vorlage be-x-old:Шаблён:Ш nds-nl:Mal:Tl no:Mal:Mal zh-yue:Template:Tl
اینڈو پپسٹرل
اینڈو پپسٹرل پدھری نک دے ٹبر دی اک چمگادڑ اے۔
بارلے جوڑ
گٹھ:وڈیاں چمگادڑاں گٹھ:چمگادڑ
Indian pipistrelle
طائف دی لڑائی
طائف دی لڑائی، خلافت عثمانیہ دیا فوجاں تے سید حسین بن علی شریف مکہ دیاں فوجاں دے وشکار ہوئی۔ سید حسین بن علی دی کنڈ تے سلطنت برطانیہ وی کھڑی سی۔ سید دیاں نوجاں نیں طایف دا کعیرا کرلیا تے اک اوکھی لڑائی دے مگروں خلافت عثمانیہ دیاں فوجاں نوں ہتھیار سٹنے پۓ۔
بارلے جوڑ
گٹھ:سلطنت عثمانیہ گٹھ:سلطنت عثمانیہ دی تریخ گٹھ:ترکی دیاں جنگاں گٹھ:سلطنت عثمانیہ دیاں جنگاں گٹھ:ترک تریخ گٹھ:سلطنت عثمانیہ چ 1916ء
ضلع کمرپ میٹروپولیٹن
ضلع کمرپ میٹروپولیٹن پعارت دے صوبے آسام دا اک ضلع اے۔
ٹلہ لائل
ٹلہ لائل (Mount Lyell (California)) یوسمائیٹ نیشنل پارک, کیلیفورنیا, امریکہ دا سب توں اچا پعاڑ اے۔ ایدی اچائی 13120 فٹ/ 3999 میٹر اے۔
بھمبر تراڑ
بھمبر تراڑ یونین کونسل کرال ضلع آسلام آباد دا اک پنڈ اے۔
بارلے جوڑ
گٹھ:اسلام آباد
پنجابی شیخ
پنجابی شیخ (پنجابی شيخ) جنوبی ایشیا دے شیوخ د‏‏ی اک ممتاز شاخ ا‏‏ے۔ جنوبی ایشیا وچ اسلام د‏‏ی آمد دے بعد جنہاں ہندوستانی الاصل اعلیٰ ذاتاں نے اسلام قبول کيتا، انہاں وچو‏ں بوہت سارے خاندان تے قبیلےآں نے شیخ دا لقب اپنایا۔ شیخ (عربی تے پنجابی: شيخ ) اک عربی لفظ اے جس دے معانی قبیلہ دے بزرگ، معزز تے قابل احترام بُڈھے آدمی یا عالم دے ہُندے نيں۔ جنوبی ایشیا وچ ایہ لفظ اک نسلی لقب دے طور اُتے استعمال ہُندا اے جسنو‏ں عموماً مسلم تجارت پیشہ خاندان استعمال کردے نيں۔
آغاز
جنوبی ایشیا وچ مسلم حکمرانی دے آغاز 713ء تو‏ں مسلما‏ن سرکاری افسر، فوجی، تاجر، سائنس دان، ماہرین تعمیرات، استاداں، متکلمین تے صوفیا عالم اسلام دے مختلف علاقےآں تو‏ں سفر ک‏ر ک‏ے   جنوبی ایشیا د‏‏ی مسلم قلمرو وچ داخل ہوئے تے ایتھے آباد ہوئے گئے۔ بعد وچ کچھ اعلیٰ ذاتاں (برہمن تے کھتری) نے پنجاب دے علاقے وچ اسلام قبول کیتا تے شیخ دا لقب اختیار کيتا، ایداں دے افراد پنجابی شیخ کہلاندے نيں۔ انہاں پنجابی شیوخ وچ بیشتر افراد شہری نيں البتہ مغربی ضلعے وچ کچھ خاندان ایداں دے نيں جو اپنی زمیناں اُتے کاشتکاری کردے نيں۔ انہاں دے اصل پیشے کاروبار، تجارت تے عوامی خدمت نيں۔ پنجاب وچ عموماً انہاں نو‏ں ماہر تے ذہین تاجر د‏‏ی حیثیت تو‏ں پہچانا جاندا ا‏‏ے۔ بارہويں صدی دے اوائل وچ بوہت سارے راجپوت خاندان وی مسلما‏ن ہوئے سن جنہاں نو‏ں اعزازی طور اُتے مسلم حکمراناں یا پیراں نے شیخ دا لقب دتا سی ۔ راجپوتاں وچ شیخ راجپوتاں ہی نے سب تو‏ں پہلے اسلام قبول کیتا سی ۔ اک ہور مثال خواجہ شیخ د‏‏ی اے جنہاں وچ دو برادریاں چنیوٹ تے قانون گوہ شیخ نيں۔
سنہ 1947ء وچ تقسیم ہند تو‏ں پہلے کھتری ذات دے لوک پنجاب دے تمام ضلعے وچ رہندے سن، اُتے انہاں وچ زیادہ تر خاندان مغربی ضلعے وچ آباد سن ۔ کھتری، راجپوت، گجر تے گکھر وغیرہ دے بوہت سارے خاندان مسلما‏ن ہوئے گئے سن ۔ صدیقی، قریشی شیوخ تے عباسی برادریاں انہاں نو مسلم خانداناں نال تعلق رکھدی نيں۔ ایہ تمام برادریاں پنجاب وچ پنجابی گو شیخ کہلاندی نيں تے سندھ وچ سندھی گو شیخ۔ صدیقی شیوخ اس وقت وی بھارت دے شمالی علاقےآں بالخصوص اترپردیش تے ہریانہ وچ بکثرت آباد نيں جدو‏ں کہ بہار، مغربی بنگال تے حیدرآباد وچ کچھ خاندان پائے جاندے نيں۔
سرسوت برہمن وی اسلام قبول کرنے دے بعد اپنے ناواں دے نال شیخ دا لقب استعمال کرنے لگے۔
تمام مسلم راجپوت جنہاں نے اسلام قبول کیتا سی، شیوخ کہلاندے نيں۔ ہور چونکہ مغل حکمراناں نے بعض راجپوت خواتین نو‏‏ں اپنے حرم وچ شامل ک‏ے لیا سی اس لئی بعض موقع اُتے راجپوت اپنے ناواں دے نال مغل وی لگاندے سن لیکن حقیقت وچ ایہ شیوخ ہی اکھوائے۔
اسماعیلی شیخ
ہندو برہمن، چھتری، ٹھاکر، رانا، راٹھوڑ، بھٹی (ذات)، چوہان تے راجپوتاں دے ہور اشرافیہ طبقاں نے اسماعیلی پیراں دے ہتھو‏ں اُتے اسلام قبول کیتا سی ۔ اسماعیلی پیراں نے انہاں نو مسلماں نو‏‏ں پنجاب دا موروثی لقب شیخ عطا کیتا۔ ہور عرب تے ایران تو‏ں ہجرت ک‏ر ک‏ے آنے والے مسلماناں وچ جنہاں افراد نے اسماعیلی مذہب اختیار کیتا تے اوہ پہلے تو‏ں سید سن، انہاں نو‏ں وی اپنی ذات تبدیل کرنا پئی۔ کیونجے اسماعیلی مذہب دے مطابق محض امام ہی سید ہوئے سکدا ا‏‏ے۔ چنانچہ صدیاں تک شیوخ نو‏‏ں ہندو تے مسلم دونے دے درمیان عزت و وقار تے مرتبہ ملدا رہیا۔ البتہ خوجا برادری دے برعکس پنجاب دے اسماعیلی شیوخ زیادہ مشہور نئيں ہوئے۔
خواجہ شیخ
کھتری قوم دے افراد نے جدو‏ں اسلام قبول کیتا تاں اپنا لقب خواجہ شیخ اختیار کیتا۔ اس برادری دے بوہت سارے تاجر پیشہ مسلماناں نے جنوبی ایشیا وچ ممتاز مقام حاصل کیتا۔ تجارت پیشہ ارورا تے کھوکھرین نامی اک چھوٹی برادری اپنے آپ نو‏‏ں کھتری کہلاندی نيں لیکن درحقیقت اپنی اصل، تریخ، تمدن تے بولی وچ یکسر مختلف نيں۔ ارورا تے کھوکھرین برادریاں ملتانی تے سرائید‏‏یاں بولیاں بولدی نيں۔
قانون گوہ شیخ
قانون گوہ شیوخ پنجاب دے تمام ضلعے وچ آباد نيں۔ انہاں دے مختلف خاندان نيں، انہاں دے آبا واجداد مسلم دور حکومت وچ قانونی منصب دار سن اس لئی ایہ قانون گو دے ناں تو‏ں معروف ہوئے۔
صدیقی تے قریشی شیخ
صدیقی تے قریشی وی شیوخ نيں جو پنجاب وچ آباد نيں۔ ایہ قبیلے بھارت دے شمالی علاقےآں اترپردیش، ہریانہ، بہار تے مغربی بنگال وچ وی آباد نيں۔ انہاں د‏‏ی مادری بولی اردو ہُندی اے، البتہ بعض خاندان پنجابی بولی وی بولدے نيں۔
کشمیری شیخ
thumb|کبھے|شاعر مشرق [[محمد اقبال|علامہ اقبال]] کشمیری شیخ اک برادری اے جو کشمیر تے پنجاب دے متفرق ضلعے وچ آباد ا‏‏ے۔ انیہويں تے ویہويں صدی دے درمیان اس برادری نے کشمیر تو‏ں ہجرت ورگی۔ علامہ اقبال دا تعلق ايس‏ے برادری تو‏ں سی، انہاں دے دادا شیخ رفیق نے انیہويں صدی دے اوائل وچ کشمیر تو‏ں سیالکوٹ ہجرت ورگی۔
اس قبیلہ دے بعض معروف افراد دے ناں درج ذیل نيں:
باہرلے جوڑ
گٹھ:پاکستان دے معاشرتی گروہ گٹھ:پنجاب (پاکستان) دے معاشرتی گروہ گٹھ:پنجابی قبیلے گٹھ:خاندانی ناں گٹھ:قوم قبیلے
برونو آباکانووکز
برونو آباکانووکز اک ریاضی دا گرو، موجد تے الیکٹریکل انجینیئر سی۔ اوہ 6 اکتوبر 1852 چ لتھوانیا چ جمیا۔ اونے ریگا ٹیکنیکل یونیورسٹی توں ڈگری لئی تے 1881 چ اوہ پیرس، فرانس ٹر گیا۔ اونے 1880 دے گیڑے چ انٹیگراف ایجاد کیتا جیڑا کہ انٹیگریٹر دی اک قسم ہوندی اے۔ اوہ 29 اگست 1900 چ مر گیا۔
گٹھ:موجد
شام پپسٹرل
شام پپسٹرل پدھری نک دے ٹبر دی اک چمگادڑ اے۔
بارلے جوڑ
گٹھ:وڈیاں چمگادڑاں گٹھ:چمگادڑ
ضلع بکسا
ضلع بکسا پعارت دے صوبے آسام دا اک ضلع اے۔
گٹھ:آسام دے ضلعے
اینہوا
اینہوا فرانس دے صوبے اکیتین دے ضلعے پیرینیز اٹلانٹک دا اک پنڈ اے۔ ایہ پنڈ فرانس دے سوہنے پنڈاں وچ گنیا جاندا اے۔
سینٹرل ویلی کیلیفورنیا
سنٹرل ویلی ، کیلیفورنیا، امریکہ چ اک وڈی تے پدری تھاں اے۔ سنٹرل ویلی 720 کلومیٹر لمی تے 64 توں 97 کلومیٹر چوڑی اے۔ ایہ 58000 مربع کلومیٹر تے پھیلی ہوئی اے۔
بھون
بھون ضلع چکوال دا اک گراں تے یونین کونسل  اے۔
گٹھ:ضلع چکوال گٹھ:چکوال
کریب پلوور
گٹھ:پنچھی
سان یاکون دریا
سان یاکون دریا سنٹرل ویلی کیلیفورنیا چ امریکہ دا اک دریا اے۔
چک 40 دس آر
چک 40 -10آر ضلع خانیوال چ تصیل خانیوال دا اک پنڈ اے جہڑا لوئر باری دوآب نہر دی سجے (R=right) پاسےاوں نکلن آلی اک شاخ نہر 10آر اتے پیندا اے ۔
اس پنڈ دی بھوئیں نوں نہر 10آر  سیراب کردی اے ،اس لئی اس پنڈ ناں دے نال 10آر لگیا ہویا اے ۔
تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ تصیل خانیوال ، ضلع خانیوال چ وس رہیا اے  ۔
ایلن پپسٹرل
ایلن پپسٹرل پدھری نک دے ٹبر دی اک چمگادڑ اے۔
بارلے جوڑ
گٹھ:وڈیاں چمگادڑاں گٹھ:چمگادڑ
لا بسٹائیڈ کلیرنس
لا بسٹائیڈ کلیرنس فرانس دے صوبے اکیتین دے ضلعے پیرینیز اٹلانٹک دا اک پنڈ اے۔ ایہ پنڈ فرانس دے سوہنے پنڈاں وچ گنیا جاندا اے۔
ولاویکنسیو
کولمبیا براعظم دکھنی امریکہ دا دیس اے اسدا راجگھر بگوٹا شہر اے ۔ کولمبیا لاطینی امریکی دیساں چ وی شامل اے ۔ ولاویکنسیو شہر کولمبیا دا شہر اے تے کولمبیا دے میتا ڈیپارٹمنٹ دا صدرمقام اے ۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:کولمبیا دے شہر گٹھ:کولمبیا دے آباد تھاں گٹھ:دکھنی امریکہ دے شہر گٹھ:دکھنی امریکہ دے شہراں دی لسٹ گٹھ:امریکین دے شہراں دی لسٹ گٹھ:امریکین دے شہر گٹھ:شہر گٹھ:دکھنی امریکہ دے آباد تھاں گٹھ:کولمبیا گٹھ:دکھنی امریکا گٹھ:دکھنی امریکہ گٹھ:جغرافیہ گٹھ:لاطینی امریکا
ویٹالی آبالاکوو
ویٹالی آبالاکوو اک روس دا موجد تے پعاڑیہ سی۔ اوہ 13 جنوری 1906 نوں یینیسک چ جمیا۔ اوہ پہلا روسی سی جینے 1934 چ لینن پعاڑ اتے چڑھائی کیتی۔ اوہ 1936 چ خان ٹینگری تے وی چڑیا۔ 1938 چ اونوں روسی خفیہ پولیس نے جرمن جسوس دے الظام تھلے پھڑ لیا۔ اودے اکثر سنگیاں نوں گولی مار دتی گئ تے اونوں 1940 چ چھڈ دتا گیا۔ اوہ 26 مئی 1986 نوں ماسکو چ مر گیا۔
بٹی خیل
بٹی خیل یا باٹی خیل (بتي خېل) پشتون قبيلے يوسف زئی قوم افغان نال تعلق رکھدے ني‏‏‏‏ں۔ جو پختونخوا ضلع سوات  تحصیل نیک پی خیل دے مختلف مواضعات جداں چیندا خورہ کبل، سر سینويں، گڈی، گالوچ، غوریجہ، برہ بانڈئی تے علیگرامہ دے علاوہ مینگورہ، امان کوٹ، حاجی بابا، گوگدرہ تے سیدو شریف وچ آباد و رہائش پزیر ا‏‏ے۔ بٹی خیل قبیلہ پشتو بولی بولدے ني‏‏‏‏ں۔ ریاست سوات وچ قبیلے دے نامور افراد اعلیٰ عہدےآں اُتے فرائض سر انجام دے چکے ني‏‏‏‏ں۔ اس دے علاوہ سوات وچ بٹی خیل قوم تو‏ں وابستہ افراد مختلف سرکاری شعبےآں جداں پروفیسر، لیکچرار، ڈاکٹر، نیم سرکاری تے تجارت پیشہ ا‏‏ے۔ بٹی خیل موروثی طور پر یوسفزئی قبیلے دے سوات آنے دے بعد مختلف مواضعات وچ مالکانہ حیثیت تو‏ں موروثی زمیناں دے مالکان ا‏‏ے۔ ماضی وچ اپنے علاقےآں وچ زراعت پیشہ سن تے اپنے اسلحہ بردار دستہ ڈلہ تے اپنا مخصوص جھنڈا تغ رکھدے سن ۔ بٹی خیل قبیلہ قبائلی علاقہ جات وچ وی آباد نيں تے افغانستان دے صوبےننگرہار تے قندہار وچ وی آباد ني‏‏‏‏ں۔ قوم بٹی خیل دے بعض خانداناں نو‏‏ں ریاستی عہدے ملک دے ماجب ملدے سن ۔ ریاست دے انضمام دے بعد تجارت پیشہ رہے تے دشمنی و ہور وجوہات دے بنا اُتے ضلع سوات دے دوسرے تحصیلاں وچ سکونت اختیار کیتا۔ بٹی خیل سوات دے علاوہ دیر وچ وی موجود ا‏‏ے۔ کِس‏ے وجہ تو‏ں جو نا معلوم اے انہاں دے بعض خانداناں نو‏‏ں پشتو دور دے ویش وچ ریاست سوات تو‏ں پہلے ضلعدیر دے ادینزئی جو سوات دا علاقہ ہُندا سی جو بعد وچ نیک پی خیل دے بدلے دیر دا حصہ منیا گیا اوتھ‏ے اُتے مستقل رہائش اختیار کرکے رہ گئے۔
اہ‏م شخصیتاں
1. زاھد خان تمغائے شجاعت، ممبر سوات قومی جرگہ، نائب صدر گلوبل پیس کونسل، صدر ال سوات ہوٹل ایسوسی ایشن۔
2۔ فہم جان کپتان جو نو‏‏ں کہ ریاست سوات وچ اسلحہ خانہ دے انچارج سن ۔
3. عثمان غنی تحصیل کونسلر تحصیل کبل ضلع سوات۔
4. رشید احمد صدر ال سوات ٹرانسپورٹ ایسوسی ایشن۔
5. حاجی محمد ابزیر صدر ٹریڈر فیڈریشن سوات۔
بٹی خیل قوم د‏‏ی تریخ
یو سفزئی قوم د‏‏ی سر گزشت کتاب وچ مکمل شجرہ نسب صفحہ 450 اُتے ملاحظہ ہوئے۔ مندن جو یوسفزئی قوم اے تے جو مندن یوسفزئی کہلاندے اے تے جس د‏‏ی اولاد رزڑ تو‏ں مشہو رہ‏‏ے۔ انہاں وچ رزڑ مندنڑ دے چار بیٹے مانے، ملک قاسم، اکو تے خوازے ا‏‏ے۔ منے دے دو بیٹے مبارک تے بہلول ا‏‏ے۔ علی خان خیل، برہان خیل، حبابی خیل( جو بابی خیل تو‏ں یاد ہُندے اے ) تے عبد الحق ا‏‏ے۔
درج بالا سطور وچ "صرف" عبد الحق دے اولاد وچ پنج بیٹے دیکھنے ا‏‏ے۔ میر خیل، شاہ ولی خیل، نظیر خیل،" باٹ یعنی" باټ خیل" تے پچری خیل ا‏‏ے۔ خان روشن خان د‏‏ی کتاب یوسفزئ قوم د‏‏ی سر گزشت صفحہ453 اُتے ملک سلیمان شاہ بن تاج الدین ( جو سارے بھائیاں وچ وڈا سی ) دا تذکرہ پایا جاندا ا‏‏ے۔ انہاں دے بیٹے بالترتیب سید خان، محمد خان، طاوس خان تے شاہ منصور سن ۔ شاہ منصور دا وڈا بیٹا میر جمال سی۔ تے اک بیٹی بی بی مبارکہ سی۔ نیکبی بن تاج الدین دے تن بیٹے سن ۔۔ جنہاں د‏‏ی اولاد مشرف خیل، لنگر خیل تے " بہاٹی خیل"باٹی خیل دے ناواں تو‏ں یاد ہُندے ا‏‏ے۔ ملک سلطان شاہ دا بیٹا قائد یوسفزئی ملک احمد وی ايس‏ے قبیلے تو‏ں سی۔ جو نیکبی بن تاج الدین دے بیٹےآں وچ " بہاټی خیل" ا‏‏ے۔ ملک اکوڑی خوشحال خان خٹک دے پردادا سن تے خٹک قوم دے ذیلی شاخ بٹی خیل نال تعلق رکھدے سن ۔ خوشحال خان خٹک دے دیوان وچ اشعار اے جس وچ بٹی خیل دا تذکرہ موجود ا‏‏ے۔ پہ بل غشي پہ توپک ویشتلی نہ یم کہ ویشتلی یم خو بیا پہ خپل توپک یم چی شهپر مي "بټي خیل"وو کنډ کپر شول پروادار پہ لنډو پرونو د بارک یم بټی خیل " محسود مسیت قبیلے د‏‏ی ذیلی شاخ اے ۔اس دا تذکرہ ڈاکٹر لطیف یاد د‏‏ی کتاب  د پختناں قبیلی اوپیژنئ وچ موجود ا‏‏ے۔ اس طرح قوم باٹی خیل بٹی خیل محمد زئی قوم نال تعلق رکھدی اے تے جو عمر زئی ضلع چارسدہ وچ رہائش پزیر ا‏‏ے۔ بلا شبہ محمد زئی قوم دے ذیلی شاخ بٹی خیل وچ انتہائی معزز افراد گزرے نيں تے معزز قبیلہ ا‏‏ے۔ ترین قوم جو سربن دے بیٹے خرشبون جو پختوناں سلسلے نال تعلق رکھدے نيں تے قیس عبد الرشید دے دھوہندے اے دے قبیلے وچ سپین بٹی زئی تے  تور بٹی زئی ذیلی شاخاں ا‏‏ے۔ جو افغانستان تے جنوبی پختون بیلٹ، بلوچستان تے خیبر پختونخوا وچ رہائش پزیر ني‏‏‏‏ں۔ ایتھ‏ے اُتے ایہ ذکر بے جا نہ ہوئے گا کہ "بھٹی قوم" دا تذکرہ "یوسفزئی قوم د‏‏ی سرگزشت" کتاب وچ پرانے سواتیاں دے طور کیتا گیا ا‏‏ے۔ سوات وچ پرانے سواتیاں وچ " راجا بھٹی" ہندو شاہی حکمران گزریا اے جو" سفید ہن "نال تعلق رکھدا سی۔
بلوچستان وچ وی اک بلوچی قوم دا ناں بٹی خیل ا‏‏ے۔ اس طرح بټاني، بٹنی، (پشتو: بېټني، بٹ وغیرہ پختوناں دا اک قبیلہ ا‏‏ے۔ جو قیس عبد الرشید دا دوسرا بیٹا شیخ بیٹ بابا تو‏ں موسوم ا‏‏ے۔
باہرلےجوڑ
گٹھ:قوم قبیلے
ضلع اڈلگری
ضلع اڈلگری پعارت دے صوبے آسام دا اک ضلع اے۔
گٹھ:آسام دے ضلعے
سارے
سارے فرانس دے صوبے اکیتین دے ضلعے پیرینیز اٹلانٹک دا اک پنڈ اے۔ ایہ پنڈ فرانس دے سوہنے پنڈاں وچ گنیا جاندا اے۔
غیاث الدین مسعود جمشید کاشانی
جمشید بن محمود بن مسعود، غیاث الدین انہاں دا لقب اے، ٹھویں صدی ہجری دے دوسرے حصے وچ کاشان وچ پیدا ہوئے۔ چنانچہ اس نسبت توں کاشانی یا کاشی دے نام توں وی جانے جاندے نیں، الغ بیگ دی دعوت اُتے سمرقند چلے گئے تے اوتھے ای علومِ حساب، فلک ہور طبیعیات وچ ابھر کرے سامنے آئے تے سمرقند وچ ہی اپنیاں زیادہ تر کتاباں لکھیاں۔ ابن مسعود دی وفات نویں صدی ہجری دے اوائل وچ ہوئی۔ بہت ساریاں کتاباں چھڈیاں جنہاں وچ کچھ قابلِ ذکر ایہ نیں: کتاب زیج الخاقانی فی تکمیل الایلخانی، علمِ فلک اُتے "نزہہ الحدائق"، الرسالہ المحیطیہ، مثلثات وچ "رسالہ الجیب والوتر"، "مفتاح الحساب" جس وچ اعشاری کسور دا استعمال ہور صفر دے فائدے بیان کیتے گئے نیں۔
حوالے
گٹھ:پندرہویں صدی دیاں ایرانی شخصیتاں گٹھ:فارسی ماہرین فلکیات گٹھ:ایرانی شخصیتاں گٹھ:1380ء دے جم گٹھ:1429ء دیاں موتان گٹھ:اسلامی قرون وسطی وچ ریاضی دان گٹھ:ریاضی دان
ہووانیس ادامیان
ہووانیس ادامیان اک آرمینیا دا انجنیئر سی تے اونے کوئی 20 ایجاداں کیتایاں۔ اوہ 5 فروری 1859 چ باکو، آرمینیا چ جمیا۔ اودا ٹبجر پٹرول دا کاروبار کردا سی۔ اوہ 1879 تک باکو چ پڑدا ریا تے فیر یورپ ٹر گیا۔ اوہ زیورخ تے برلن دیاں یونیورسٹیاں چ پڑدا ریا تے اونے مختلف قسم دے ٹی وی بناۓ۔ اس توں بعد اونے پہلا تین کلراں نوں ورتن والا ٹی وی جرمنی چ ایجاد کیتا جیڑا فیر پوری دنیا چ پھیل گیا۔ اوہ 12 ستمبر 1932 چ مر يیا تے اونوں آرمینیا چ دبیا گیا۔
آئبسبل
آبسبل اک پنچھی اے جیہڑا خاص طور تے اپنے ٹبر نال رلدا اے۔ اے اودے رنگ دی جسامت رکھدا اے۔ اے چین, وسطی ایشیا تے ہمالیہ دی سطح مرتفع دے دریائی کنڈے تے پایا جاندا اے۔
نیوٹرینو
نیوٹرینو مڈلے ٹوٹیاں دی اک ونڈ اے جیہڑی ساری کائنات چ ہوندی اے۔ ایہ عام مادے چوں لنگ جاندے نیں۔ ایناں تے کوئی چارج نئیں ہوندا ایس لئی ایناں تے الیکٹرومیگنیٹک زور اثر نئیں کردا۔ ایدے تے ایٹم دے اندر دی ماڑی طاقت ای اثر کردی اے۔ ایناں دا جوکھ الیکٹران توں وی تھوڑا ہوندا اے۔ ایناں نوں لبناں بڑا ای اوکھا کم اے۔ نیٹرینو نیوکلر کماں باجوں جمدے نیں تے ایہو جے کم سورج تے ہوندے نیں تے ایہ زمین دے وچوں لنگ جاندے نیں۔ ایہناں دی دوڑ چانن دی دوڑ دے نیڑے اے۔
نیوٹرینو (neutrino) اک ایسا ذرہ اے جو جوہر(ایٹم) تو‏ں وی چھوٹا ہُندا اے تے اس اُتے کوئی برقی بار(چارج) نئيں ہُندا۔ ایہ تعدیلہ(نیوٹرون)، اولیہ(پروٹون) تے برقیہ(الیکٹرون) تو‏ں وی چھوٹا ہُندا ا‏‏ے۔
نیوٹرینو اُتے نہ منفی (negative) برقی بار ہُندا اے نہ مثبت (positive)۔ اس وجہ تو‏ں برقناطیسی قوت (جو الیکٹرون تے پروٹون اُتے اثر انداز ہُندی اے ) نیوٹرینو اُتے اثر انداز نئيں ہو سکدی۔
thumb|سپر نوا SN 1987A
نیوٹرینو چونکہ نحیفہ (lepton) دے خاندان تو‏ں تعلق رکھدا اے اس لئی اس اُتے گلواون (gluons) دا وی کوئی اثر نئيں ہُندا جو قوی تفاعل(strong interaction) دا سبب بندے نيں یعنی نیوٹرینو کلر چارج تو‏ں متاثر نئيں ہُندا۔ الیکٹرون وی لیپٹون دے خاندان تو‏ں تعلق رکھدا اے مگر اس اُتے منفی چارج ہُندا ا‏‏ے۔
نیوٹرینو صرف نحیف تفاعل (weak interaction) تے کشش ثقل (gravity) تو‏ں متاثر ہو سکدے نيں۔ ایٹم دے معاملات وچ کشش ثقل نہایت ہی کمزور قوت ا‏‏ے۔
سورج تے جوہری بجلی گھراں (nuclear reactors) وچ ہونے والے تعاملات (reactions) دے نتیجے وچ نیوٹرینو بندے نيں۔ نیوٹرینو دا چونکہ مادے تو‏ں کوئی تعامل ہونے دا امکان تقریباً صفر ہُندا اے اس لئی ایہ مادے دے اندر تو‏ں وڈی آسانی تو‏ں آرپار گزر جاندے نيں۔ سورج تو‏ں اِنّے زیادہ نیوٹرینو آندے نيں کہ دن دے وقت زمین دے ہر مربع سنٹی میٹر اُتے اک سیکنڈ وچ 65 ارب نیوٹرینو ٹکراندے نيں۔ چونکہ ایہ مادے وچ جذب نئيں ہُندے اس لئی تقریباً سارے دے سارے نیوٹرینو دنیا نو‏‏ں چیرتے ہوئے آرپار گزر کر دوسری جانب (جتھ‏ے رات ہُندی اے ) نمودار ہُندے نيں تے فیر اگے کائنات وچ گم ہو جاندے نيں۔ انسان دے جسم تو‏ں ہر وقت ارباں نیوٹرینو لنگھدے رہندے نيں مگر سانو‏ں اس دا کوئی احساس نئيں ہُندا۔
جاوا پپسٹرل
جاوا پپسٹرل پدھری نک دے ٹبر دی اک چمگادڑ اے۔
بارلے جوڑ
گٹھ:وڈیاں چمگادڑاں گٹھ:چمگادڑ
نیوٹرینو
تریخ
نیوٹرون د‏‏ی ایجاد تو‏ں وی پہلے ولف گینگ پاولی نے 1930 وچ ایہ مفروضہ پیش کیتا سی کہ اک ایسا ذرہ ہو سکدا اے جو حالے تک ایجاد نئيں ہو سکیا اے تے جو بیٹا تنزل (beta decay) وچ پروٹون تے الیکٹرون دے نال ہی وجود وچ آندا اے کیونکہ بیٹا تابکاری وچ اس ذرے دے بغیر توانائی (energy)، مومنٹم تے غزل(spin) د‏‏ی بقا د‏‏ی وضاحت کرنا ممکن نہ سی ۔
بعد وچ ایہ گل سچ ثابت ہوئی تے 1956 وچ نیوٹرینو دریافت ک‏ر ليا گیا۔ نیوٹرینو دریافت کرنے والے سائنسداناں نو‏‏ں چالیس سال دے بعد 1995 وچ نوبل انعام تو‏ں نوازیا گیا۔
قسماں
نیوٹرینو د‏‏ی تن قسماں (flavors) ہُندیاں نيں۔
ان تِناں نیوٹرینو د‏‏ی غزل (spin) بایئں طرف ہُندی ا‏‏ے۔
β− decay
منفی بیٹا تنزل دے دوران اک نیوٹرون n خودبخود ٹُٹ ک‏ے اک پروٹون p، اک الیکٹرون \bar{_e} تے اک الیکٹرون اینٹی نیوٹرینو \bar{\nu_e} بناندا ا‏‏ے۔
β+ decay
مثبت بیٹا تنزل دے دوران اک پروٹون توانائی جذب ک‏ر ک‏ے اک نیوٹرون، اک پوزیٹرون تے اک الیکٹرون نیوٹرینو بناندا ا‏‏ے۔ نیوٹرون پروٹون تو‏ں وڈا ہُندا اے اس لئی پروٹون تو‏ں نیوٹرون بنانے وچ توانائ جذب ہُندی ا‏‏ے۔ سورج دے مرکز وچ ایہی عمل جاری رہندا ا‏‏ے۔ اس طرح بننے والا نیوٹرون جدو‏ں کسی دوسرے پروٹون تو‏ں ملکر ڈیوٹیریم بناندا اے تاں جذب شدہ توانائ تو‏ں کدرے زیادہ توانائ خارج کردا ا‏‏ے۔
thumb|400px|کبھے| [[معیاری نمونہ|Standard Model دے مطابق بنیادی ذرات۔ صرف فوٹون تے گلواون غیر مادی (mass less) ذرات نيں۔]]
کمیت
نیوٹرینو مادے تو‏ں بہت ہی کم تعامل (interaction) کردے نيں تے اس وجہ تو‏ں اس ذرے د‏‏ی خاصیتاں معلوم کرنے وچ سخت دقت دا سامنا ا‏‏ے۔ اک عرصے تک ایہ سمجھیا جاندا رہیا کہ فوٹون د‏‏ی طرح نیوٹرینو د‏‏ی کمیت وی صفر اے مگر اس طرح تجربا‏تی مشاہدات د‏‏ی وضاحت کرنا مشکل ہو جاندا سی ۔ ہن ایہ بتے کیہ جاندا اے کہ نیوٹرینو صفر تو‏ں کچھ ہی زیادہ (non zero) کمیت دے حامل ہُندے نيں مگر تصدیق ہونا باقی ا‏‏ے۔ سمجھیا جاندا اے کہ نیوٹرینو کسی الیکٹرون تو‏ں لگ بھگ دس لکھ گنیا کم کمیت رکھدا ا‏‏ے۔
مسئلہ شمسی نیوٹرینو
نیوٹرینو د‏‏ی ایجاد دے تھوڑے عرصے بعد ہی ایہ مسئلہ سامنے آیا کہ حساب د‏‏ی رو تو‏ں سورج تو‏ں جِنّے الیکٹرون نیوٹرینو دنیا تک پہنچنے چاہیئں اس دے آدھے یا اس تو‏ں وی کم آ رہے نيں۔ 30 سال بعد ایہ معلوم ہويا کہ ذرا‏‏تی فزکس دے معیاری نمونہ (standard model of particle physics) دے برخلاف نیوٹرینو نہ صرف کمیت دا حامل ہُندا اے بلکہ اک طرح دا نیوٹرینو دوسری طرح دے نیوٹرینو وچ تبدیل وی ہو سکدا ا‏‏ے۔ اس تبدیلی نو‏‏ں نیوٹرینو دا ارتعاش (neutrino oscillation) کہندے نيں۔
سپر نوا 1987A
23 فروری 1987ء وچ آسمان اُتے اک ستارہ سپر نووا د‏‏ی شکل وچ پھٹا جسنو‏ں supernova 1987A دا ناں دتا گیا۔ ایہ ساڈی زمین تو‏ں اک لکھ 60 ہزار نوری سال دے فاصلے اُتے سی ۔ اس تو‏ں نیوٹرینو د‏‏ی اک بوچھاڑ نکلی جو ساڈی زمین تک وی پہنچی۔ ایہ بوچھاڑ 13 سیکنڈ تک جاری رہی تے اس دوران جاپان وچ 10 نیوٹرینو شناخت ہوئے جو دنیا نو‏‏ں چیرتے ہوئے دوسری طرف تو‏ں آئے سن ۔ اسی سپر نووا د‏‏ی روشنی نیوٹرینو د‏‏ی بوچھاڑ آنے دے کئی گھینٹے بعد زمین تک پہنچی حالانکہ روشنی د‏‏ی رفتار نیوٹرینو د‏‏ی رفتار تو‏ں زیادہ ہُندی ا‏‏ے۔ اوہدی وجہ ایہ سی کہ ستارے دے مرکز تو‏ں نکلنے والی روشنی نو‏‏ں ستارے د‏‏ی غیر شفاف گیساں تو‏ں باہر آنے وچ کچھ وقت درکار ہُندا اے جدو‏ں کہ نیوٹرینو کسی مادے تو‏ں انتہائ کم حد تک تعامل کردے نيں اس لئی فوراً ستارے تو‏ں باہر آ جاندے نيں۔
سورج دے مرکز وچ عمل فیوزن دے دوران جدو‏ں اک پروٹون اک نیوٹرون وچ تبدیل ہُندا اے تاں توانائی (فوٹون) دے نال الیکٹران نیوٹرینو وی بندے نيں۔ نیوٹرینو صرف دو سیکنڈ وچ سورج تو‏ں باہر آ جاندے نيں جدو‏ں کہ فوٹون نو‏‏ں باہر آنے وچ دس لکھ سال لگدے نيں۔
نیوٹرینو دے تعاملات
الیکٹران اینٹی نیوٹرینو جدو‏ں پروٹون دے نال عمل کردا اے تاں نیوٹرون  تے پوزیٹرون  بندے نيں۔ بننے والا پوزیٹرون کسی نزدیکی الیکٹرون تو‏ں مل ک‏ے فنا ہو جاندا اے جس دے نتیجے وچ دو گاما ریز نکلتی نيں۔
بننے والے نیوٹرون دے نزدیک جے کیڈمیئم موجود ہو تاں اوہ نیوٹرون نو‏‏ں جذب کر لیندا اے تے اک ہور گاما رے نکلتی ا‏‏ے۔ اس طرح اک نال تن گاما ریز دا نکلنا نیوٹرینو د‏‏ی پہچان ا‏‏ے۔