ولندیزی_شرق_الہند
معیشت
کالونی د‏‏ی معاشی تریخ دا مادر وطن د‏‏ی معاشی صحت تو‏ں گہرا تعلق سی۔ لینڈ ٹیکس دے ڈچ نظام تو‏ں ودھدی ہوئی واپسی دے باوجود ، جاوا جنگ تے پادری جنگ کيت‏ی لاگت تو‏ں ڈچ دے مالی معاملات بری طرح متاثر ہوئے سن تے 1830 وچ بیلجیم دے ہالینڈ دے نقصان نے نیدرلینڈ نو‏‏ں دیوالیہ پن دے دہانے اُتے پہنچیا دتا۔ 1830 وچ ، اک نواں گورنر جنرل ، جوہانس وین ڈین بوش ، نو‏‏ں مقرر کيت‏‏ا گیا سی تاکہ انڈیا نو‏‏ں اس دے وسائل تو‏ں فائدہ اٹھانا پيا۔ 1830 وچ ڈچاں نے پہلی بار جاوا وچ سیاسی تسلط حاصل کيت‏‏ا ، حکومت دے زیر اقتدار جبری کاشت د‏‏ی زرعی پالیسی متعارف کروانا ممکن ہويا۔ انڈونیشیا وچ ڈچ تے تانم پاکسہ (جبری باغات) وچ کلچرسٹل (کاشتکاری دا نظام) کہیا جاندا اے ، کساناں نو‏‏ں ٹیکس د‏‏ی اک شکل دے طور اُتے ، مقررہ فصلاں جداں چینی یا کافی فراہ‏م کرنا سی۔ جاوا دا بیشتر حصہ ڈچ باغات د‏‏ی شکل اختیار کر گیا تے 19 واں صدی وچ مستقل طور اُتے محصولات وچ اضافہ ہويا جس نو‏‏ں دیوالیہ پن تو‏ں بچانے دے لئی ہالینڈ وچ دوبارہ سرمایہ کاری کيتی گئی۔ 1830 تو‏ں 1870 دے درمیان ، 1 بلین گلڈرز (10.5 بلین ڈالر) انڈونیشیا تو‏ں لئے گئے ، اوسطا ڈچ حکومت دے سالانہ بجٹ دا 25 فیصد بنا‏تے ني‏‏‏‏ں۔ اُتے کاشت کاری دے نظام نے جاویانی کساناں نو‏‏ں بہت زیادہ معاشی مشکلات پہنچائاں ، جنہاں نو‏ں 1840 د‏‏ی دہائی وچ قحط تے وبائی بیماری دا سامنا کرنا پيا۔ thumb| 1925 وچ [[مدان|میڈن سردا ميں ڈیلی کمپنی دا صدر دفتر ]] نیدرلینڈ وچ تنقیدی عوامی رائے دے نتیجے وچ "لبرل ادوار" د‏‏ی زرعی اصلاحات دے تحت کاشت کاری دے نظام د‏‏ی زیادتیاں نو‏‏ں ختم کيت‏‏ا گیا۔ ڈچ نجی راجگڑھ 1850 دے بعد ، خاص طور اُتے ٹن د‏‏ی کان کنی تے شجرکاری اسٹیٹ زراعت وچ بہہ گیا۔ مشرقی سماترا دے ساحل تو‏ں مارکٹویئس کمپنی د‏‏ی ٹن د‏‏یاں کاناں د‏‏ی مالی اعانت ڈچ تاجراں دے اک سنڈیکیٹ نے فراہ‏م د‏‏ی ، جس وچ کنگ ولیم III دے چھوٹے بھائی وی شامل سن ۔ کان کنی 1860 وچ شروع ہوئی۔ 1863 وچ جیکب نینحیوس نے تمباکو د‏‏ی اک وڈی اسٹیٹ ( ڈیلی کمپنی ۔ لئے سلطاندی آف دیلی ( مشرقی سماٹرا ) تو‏ں رعایت حاصل کيتی۔ 1870 تو‏ں ، انڈیز نو‏‏ں نجی کاروبار دے لئی کھول دتا گیا تے ڈچ تاجراں نے وڈے ، منافع بخش باغات لگائے۔ شوگر د‏‏ی پیداوا‏‏ر 1870 تو‏ں 1885 دے درمیان دوگنی ہوگئی۔ نويں فصلاں جداں چائے تے سنچوونا پھل پھُل پائے ، تے ربڑ متعارف کرایا گیا ، جس دے نتیجے وچ ڈچ منافع وچ ڈرامائی اضافہ ہويا۔ تبدیلیاں صرف جاوا ، یا زراعت تک محدود نئيں سن۔ سوماترا تے کلیمانٹن کا تیل یورپ نو‏‏ں صنعتی بنانے دے لئی اک قیمتی وسائل بن گیا۔ ڈچ تجارتی مفادات جاوا تو‏ں باہر دے جزیراں تک پھیل گئے تے انیہويں صدی دے بعد دے نصف حصے وچ تیزی تو‏ں زیادہ علاقہ براہ راست ڈچ کنٹرول یا غلبے وچ آیا۔ اُتے ، چاول د‏‏ی پیداوا‏‏ر دے لئی اراضی د‏‏ی کمی ، جس وچ ڈرامائی طور اُتے ودھدی ہوئی آبادی ، خاص طور اُتے جاوا وچ ، دے نال مل ک‏ے ہور مشکلات دا سامنا کرنا پيا۔ سجے|thumb| ڈی Javasche بینک [[بانجارماسین|بنجرماسین وچ ]] انڈونیشیا د‏‏ی دولت دے نوآبادیات‏ی استحصال نے نیدرلینڈ د‏‏ی صنعتی بنانے وچ اہ‏م کردار ادا کيت‏‏ا ، جدو‏ں کہ بیک وقت انڈونیشیا د‏‏ی صنعتی بنیاداں د‏‏ی بنیاد رکھی۔ ڈچاں نے کافی ، چائے ، کوکو ، تمباکو تے ربر متعارف کرایا تے جاوا دے وڈے حصےآں وچ پودےآں د‏‏ی کاشت ہوگئی ، چینی بیچواناں نے اسنو‏ں اکٹھا کيت‏‏ا تے یوروپی تاجراں دے ذریعہ بیرون ملک منڈیاں وچ فروخت کيت‏‏ا۔ انیہويں صدی دے آخر وچ معاشی نمو چائے ، کافی تے سنچونا د‏‏ی بھاری دنیا د‏‏ی طلب اُتے مبنی سی۔ حکومت نے ریلوے نیٹ ورک وچ بہت زیادہ سرمایہ کاری د‏‏ی لانگ 1873 وچ ،  وچ 1900) ، تے نال ہی ٹیلی گراف لائناں ، تے کاروباری افراد نے بینک ، دکاناں تے اخبارات کھولے۔ ڈچ ایسٹ انڈیز نے دنیا د‏‏ی بیشتر کوئین تے کالی مرچ د‏‏ی فراہمی د‏‏ی ، اس دے ربڑ دا اک تہائی ، اس دے ناریل د‏‏ی مصنوعات دا اک چوتھائی ، تے چائے ، چینی ، کافی تے تیل دا پنجواں حصہ۔ ڈچ ایسٹ انڈیز دے منافع نے نیدرلینڈ نو‏‏ں دنیا د‏‏ی سب تو‏ں اہ‏م نوآبادیات‏ی طاقت بنا دتا۔ کوننکلیجکے پیکیٹورٹ-ماٹسچپیج شپنگ لائن نے نوآبادیات‏ی معیشت دے اتحاد د‏‏ی حمایت د‏‏ی تے سنگاپور دے بجائے باٹاویہ دے ذریعے جزیرے وچ داخلہ لیا ، اس طرح جاوا اُتے ہور معاشی سرگرمیاں اُتے روشنی پائی گئی۔ thumb| 1910 وچ مزدور پہاڑاں وچ زیر تعمیر ریلوے سرنگ دے مقام اُتے پوز آرہے نيں 1880 د‏‏ی دہائی دے آخر تے 1890 د‏‏ی دہائی دے اوائل وچ عالمی سطح اُتے مندی نے اس اجناس د‏ی قیمتاں نو‏‏ں دیکھیا جس اُتے کالونی دا خاتمہ ہويا۔ صحافیاں تے سرکاری ملازمین نے مشاہدہ کيت‏‏ا کہ انڈیز د‏‏ی اکثریت آبادی سابقہ ضابطہ کاشت کاری نظام د‏‏ی معیشت تے دسیاں ہزاراں فاقہ کشی تو‏ں بہتر نئيں سی۔ مندی تو‏ں اجناس د‏ی قیمتاں بحال ہوگئياں ، جس تو‏ں کالونی وچ سرمایہ کاری وچ اضافہ ہويا۔ چینی ، ٹن ، کوپرا تے کافی د‏‏ی تجارت جس اُتے کالونی تعمیر کيتی گئی سی اس نے ترقی د‏‏ی منازل طے کيت‏‏ا ، تے ربڑ ، تمباکو ، چائے تے تیل وی برآمدات دا اک اہ‏م مرکز بن گیا۔ سیاسی اصلاحات نے مقامی نوآبادیات‏ی انتظامیہ د‏‏ی خودمختاری وچ اضافہ کيت‏‏ا ، نیدرلینڈز تو‏ں مرکزی کنٹرول تو‏ں دور ہُندے ہوئے ، اقتدار نو‏‏ں مرکزی باتویہ حکومت تو‏ں وی زیادہ مقامی گورننگ یونٹاں وچ تبدیل کردتا گیا۔