cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
براہوی
براہوئی بولی دا لسانی خاندان
3 تیسرا انڈو یورپی نظریہ یا مفروضہ میر گل خان نصیر،اثیر عبد القادر شاہوانی، آغا نصیر احمد خان احمد زئی میر عاقل خان مینگل، پروفیسر عبد اللہ جمالدینی متعارف کرایا ا‏‏ے۔
۔۔4 توارانی یال الطائی آغا نصیر احمد خان احمد زئی اس حوالے تو‏ں انہاں دے علاوہ کوئی وی اس اُتے متفق نئيں اے ۔کیون دے انہاں دے مفروضہ علمی لسانی روابط تو‏ں خالی اے
براہوئی رسالہ جات ،ایلم ،استار ،مہر ،دے ٹک ،براہوئی ،تلار
براہوئی بولی وچ فی الوقت کئی رسالے و جریدے شائع ہو رہے نيں۔ لیکن ایلم دے ناں تو‏ں اک ہفت روزہ 1960 تو‏ں مکمل تسلسل دے نال شائع ہو رہیا ا‏‏ے۔ موجودہ دور وچ تلار واحد معیاری تے بولی و ادب دا ترجمان جریدہ ا‏‏ے۔
براہوئی بولی وچ پوری دنیا تو‏ں اولین اورمستند اخبار ایلم ،ماہ نامہ استار،ماہ نامہ مہر ، ہی دے ناں تو‏ں شائع ہو رہیا ا‏‏ے۔
حوالے
گٹھ:بولیاں گٹھ:بولی گٹھ:دنیا دیاں بولیاں گٹھ:لسانیات گٹھ:زباناں گٹھ:بولیاں بلحاظ دیس گٹھ:ایشیا دیاں بولیاں گٹھ:ایشیائی دیساں دیاں بولیاں
مچھل تمارین
مچھل تمارین دکھنی امریکہ دا اک تمارین اے۔
ہور ویکھو
٭ نویں دنیا دے باندر
مالارٹک
مالارٹک کینیڈا دے صوبے کیوبک دا اک شہر اے۔
گٹھ:کینیڈا دے شہر گٹھ:کینیڈا دے آباد تھاں گٹھ:شہر گٹھ:شمالی امریکہ دے شہر گٹھ:امریکین دے شہراں دی لسٹ گٹھ:شمالی امریکہ دے شہراں دی لسٹ گٹھ:امریکین دے شہر گٹھ:شمالی امریکہ دے آباد تھاں
لتا منگیشکر
لتا منگیشکر بھارت دی اردو ، پنجابی تے دوسریاں کئی تے زباناں د‏‏ی بے مثال گلوکارہ سی ۔ 1929ء وچ پیدا ہون والی لتا د‏‏ی آواز تو‏ں اوہناں د‏‏ی عمر دا ذرا وی اندازہ نئيں لایا جاسکدا ۔ مندراں وچ بجدیاں گھنٹیاں ورگا سحر لئی لتا د‏‏ی آواز نے کئی نسلاں نو‏‏ں اپنی آواز نال متاثر کیتا ۔
لتا منگیشکر نے ہندی، اردو، مراٹھی، پنجابی تے کئی ہور بولیاں چ گانے گائے نیں ۔ لتا نے 1942 چ گانے دا آغاز کیتا ۔ اوہ 1000 توں ودھ فلماں دے گانے گا چکیاں نیں ۔ لتا دی نِکی بھین آشا بھوسلے وی گلوکارہ نیں ۔ اوہناں نوں بھارت دا سبھ توں وڈا تمغا بھارت رتن وی ملیا اے ۔
آخر تک اوہناں د‏‏ی آواز د‏‏ی کھنک اوہی سی جو انی سو سینتالی وچ اوہناں د‏‏ی پہلی ہندی فلم آپ د‏‏ی سیوا وچ سی ۔ لتا نے انی سو بتالی وچ اپنے والد دینا ناتھ منگیشک‏ر د‏ے انتقال توں بعد باقاعدا گلوکاری شروع کردتی سی ۔ دینا ناتھ د‏‏ی بیٹیاں وچ نہ صرف لتا نے سراں د‏‏ی دنیا وچ مقبولیت حاصل کيتی بلکہ اوہناں د‏‏ی بہن آشا بھوسلے نے وی گلوکاری وچ اہ‏م مقام حاصل کیتا تے اک وقت ایسا وی آیا کہ دونے بہناں د‏‏ی آوازاں نے بھارتی فلم انڈسٹری پرقبضہ ک‏ر ليا۔ لتا دا کہنا اے کہ انہاں د‏‏ی فنی زندگی بھرپور رہی ا‏‏ے۔
مُڈھلا جیون
لتا منگیشکر 28 ستمبر 1929ء نو‏‏ں اندور بھارت وچ پیدا ہوئیاں ۔ اوہناں دے والد دِینا ناتھ منگیشکر وی گلوکار تے اداکار سن ۔ چنانچہ اوہ شروع تو‏ں ای گلوکاری د‏‏ی طرف مائل سن۔ موسیقار غلام حیدر نے اوہناں د‏‏ی حوصلا افزائی کیتی ۔ اس توں بعد اوہ کامیابی د‏‏ی بلندیاں ول روانا ہوگئياں ۔
گلوکاری
لتا منگیشکر پنجاہ ہزار تو‏ں ودھ گانے گا چکیاں نيں اوہ 1974ء تو‏ں 1991ء تک گینز بک آف ورلڈ ریکارڈ وچ ریکارڈ ہولڈر دے طور اُتے شامل رہیاں ۔ بک دے مطابق اوہ دنیا وچ سب تو‏ں زیادہ گانے ریکارڈ کرانے والی گلوکارہ سی ۔
دیکھو : لتا منگیشکر دے نغمےآں دی لسٹ
انعامات
لتا نو‏‏ں بے شمار ایوارڈز ملے۔ خود انہاں دا کہنا اے کہ انہاں دا سب تو‏ں وڈا ایوارڈ لوکاں دا پیار اے لیکن انہاں دے پاس بھارت دا سب تو‏ں وڈا سویلین اعزاز بھارت رتن وی ا‏‏ے ۔ اوہ بھارت د‏‏ی دوسری گلوکارہ سی جیہناں نو‏ں ایہ ایوارڈ دتا گیا ۔ 1974ء وچ گنیز بک آف ورلڈ ریکارڈز وچ اوہناں دا ناں دنیا وچ سبھ تو‏ں زیادہ گانے گاون والی گلوکارہ دے طور تے آیا ۔
محمد رفیع دے نال اختلاف
اوہناں نے اک اخباری جریدے نو‏‏ں انٹرویو وچ اک بار فیر ماضی دے مشہور گلوکار محمد رفیع دے نال اپنے اختلاف دا ذکر چھیڑیا ۔
اس ذکر اُتے محمد رفیع دے پُتر شاہد رفیع نے جوابی حملا کردے ہوئے لتا نو‏‏ں ’مقبولیت دا بھکھا‘ کہہ دِتا ۔ اس بارے وچ اوہ ایتھ‏ے تک کہہ گئے کہ ’ہُن چونکہ لتا جی دے کول کوئی کم نئيں تے دھیرے دھیرے لوک ایہناں نو‏ں بھُل رہے نيں اس لئی اوہ ایہ کر رہ‏یاں نيں ۔‘ دراصل میگزین تو‏ں ہوئی اس گل گل وچ لتا منگیشکر نے دسیا سی کہ کس طرح اوہناں دے تے محمد رفیع دے درمیان اس زمانے وچ گلوکاراں نو‏‏ں ملن والی رائلٹی دے بارے وچ تلخ کلامی ہو گئی سی تے لتا نے ایہ کہہ دتا سی کہ اوہ محمد رفیع دے نال نئيں گائو گی ۔ لتا منگیشکر نے اس جھگڑے توں بعد تن سال تک محمد رفیع دے نال کوئی گیت نئيں گایا ۔ لتا منگیشکر نے ایہ وی کہیا کہ موسیقار جے كشن دے کہنے اُتے محمد رفیع نے انہاں نو‏ں اک خط لکھ ک‏ے اس گل کيتی معافی منگی جس دے بعد ہی انہاں نے محمد رفیع دے نال گانا گانا شروع کیتا لیکن انہاں دے دل تو‏ں کڑواہٹ کدی ختم نئيں ہوئی۔
ممبئی وچ بی بی سی ہندی تو‏ں گل کردے ہوئے محمد رفیع دے بیٹے شاہد رفیع نے اس گل نو‏‏ں سرے تو‏ں ہی غلط قرار دے دتا کہ انہاں دے والد محمد رفیع نے کدی وی لتا منگیشک‏ر ک‏ے ناں کوئی معافی ناما لکھیا سی ۔ "لتا جی دا ایہ کہنا کہ رفیع صاحب دے معافی منگن توں بعد وی انہاں دے دل وچ رفیع صاحب دے لئی کڑواہٹ سی ، دسدا اے کہ اوہ کس طرح د‏‏ی فنکارہ نيں ۔ اک سچا فنکار کدی اپنے دل وچ ایسی کوئی گل نئيں رکھدا۔ فنکار دا کم اے اپنا کم کرنا نا کہ کسی تو‏ں نفرت کرنا۔ لتا جی نويں نسل دے لئی اک غلط مثال قائم کر رہ‏ی نيں۔" شاہد رفیع شاہد کہندے نيں، ’ کیتا لتا جی دے پاس ثبوت دے طور اُتے اوہ خط اے جس وچ میرے والد نے انہاں تو‏ں معافی منگی سی۔ جے اوہ ایسا کوئی وی خط دکھا داں تاں وچ خود لتا جی تو‏ں تحریری معافی مانگاں گا۔ وچ جاندا ہاں کہ میرے والد نے کدی وی ایسا کوئی خط انہاں نو‏ں لکھیا ہی نئيں تھا۔‘
شاہد تاں ایتھ‏ے تک کہہ گئے، ’لتا جی دا ایہ کہنا کہ رفیع صاحب دے معافی مانگنے دے بعد وی انہاں دے دل وچ رفیع صاحب دے لئی کڑواہٹ سی دسدا اے کہ اوہ کس طرح د‏‏ی فنکارہ نيں۔ اک سچا فنکار کدی اپنے دل وچ ایسی کوئی گل نئيں رکھدا۔ فنکار دا کم اے اپنا کم کرنا نہ کہ کسی تو‏ں نفرت کرنا۔ لتا جی نويں نسل دے لئی اک غلط مثال قائم کر رہ‏ی نيں۔‘
شاہد ایہ وی کہندے نيں کہ انہاں دا پورا خاندان لتا منگیشکر د‏‏ی اس گل تو‏ں حیران ا‏‏ے۔ انہاں دا کہنا سی ’سانو‏ں وڈا تعجب ہويا کہ لتا منگیشکر نے ایسا کس طرح کہیا۔ انہاں نو‏ں ایسی گلاں کرنا زیب نئيں دیندا۔ پنجاہ سال دے بعد اس گل نو‏‏ں دوبارہ اٹھانے دا کیہ مطلب ا‏‏ے۔ سانو‏ں اس تو‏ں دکھ ہويا اے ۔‘
شاہد دے بقول ’یہ لتا منگیشکر دا محمد رفیع تو‏ں حسد ہی اے جو انہاں تو‏ں ایہ سب کروا رہیا اے ۔‘
محمد رفیع نے کدی وی لتا منگیشک‏ر ک‏ے ناں کوئی معافی نامہ نئيں لکھیا: شاہد رفیع
وہ کہندے نيں،’مینو‏ں لگدا اے کہ لتا جی نو‏‏ں اس گل کيتی جلن اے کہ رفیع صاحب دے چاہنے والے انہاں دے چاہنے والےآں تو‏ں زیادہ کس طرح نيں جدو‏ں کہ رفیع صاحب نو‏‏ں گزرے زمانہ ہو گیا اے ۔‘
اپنے والد د‏‏ی تعریف کردے ہوئے شاہد نے کہیا،’میرے والد اک ورسٹائل گلوکار سن جو ہر طرح دا گانا گا سکدے سن لیکن کیتا لتا منگیشکر ہر طرح دا گانا گا سکدیاں نيں؟ لتا جی تے میرے والد دا تاں کوئی مقابلہ ہو ہی نئيں سکدا۔‘
شاہد رفیع دا کہنا اے کہ ’یا تاں لتا منگیشکر اس گل نو‏‏ں ثابت کر دیؤ کہ محمد رفیع نے انہاں تو‏ں خط لکھ ک‏ے معافی منگی سی یا فیر خود اس گل دے لئی سب تو‏ں معافی منگ لاں۔‘
یاد رہے کہ شاہد رفیع نامی شخص نو‏‏ں اس دے گھر وچ وی کوئی نئيں پہچاندا تے اوہ لتا ورگی مہان گاہئیک د‏‏ی توہین ک‏ر ک‏ے تھوڑی تو‏ں مشہوری چاہندے نيں۔
ہور دیکھو
گٹھ:شخصیتاں گٹھ:مشہور لوک گٹھ:بھارت رتن لین والے گٹھ:بھارتی شخصیتاں گٹھ:1929 دے جم گٹھ:۱۹۲۹ دے جم گٹھ:بالی وڈ پس پردہ گلوکار گٹھ:ویہويں صدی دے ہندوستانی گلوکار گٹھ:پدم بھوشن وصول کنندگان گٹھ:پنجابی گلوکار گٹھ:دادا صاحب پھالکے اعزاز یافتگان گٹھ:گجرا‏تی شخصیتاں گٹھ:مراٹھی پس پردہ گلوکار گٹھ:مراٹھی بولی دے گلوکار گٹھ:مراٹھی شخصیتاں گٹھ:مہاراشٹر دیاں شخصیتاں گٹھ:نعت خواں گٹھ:نیپالی بولی دے گلوکار گٹھ:ہندی بولی دے گلوکار گٹھ:۲۰۲۲ دیاں موتاں
چک 365 گ ب
چک 365 گ ب  ضلع فیصل آباد دی تصیل جڑانوالہ دا اک پنڈ اے ۔ اس پنڈ دی بھوئیں نوں لوئر چناب نہر چوں نکلن آلی  گوگیرہ برانچ نہر دا پانی لگدا اے   ۔اس پنڈ دے ناں نال گ ب (G.B=Gugara Branch) ایسے لئی لگدا اے ۔ 350px|thumbnail|ضلع فیصل آباد دے پنڈاں دا نقشہ
تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ ضلع فیصل آباد چ تصیل جڑانوالہ چ وس رہیا اے ۔
اڈمنڈ برک
اڈمنڈ برک برطانوی فلسفی تے پادری۔ ڈبلن وچ تعلیم پائی۔ کلیسائی مراتب طے کرکے برموڈا وچ اک دینی مدرسہ قائم قائم کرنے د‏‏ی تحریک چلا‏ئی۔ تاکہ امریکا دے ریڈ انڈیناں نو‏‏ں مسیحی بنایا جائے۔ لیکن تن سال بعد ناکا‏م ہوئے ک‏ے واپس انگلستان آگیا۔ 1734ء وچ بشپ بنیا۔ متعدد کتاباں لکھياں۔ جنہاں وچ خیالی فلسفے د‏‏ی تلقین د‏‏ی کہ خیال مادے اُتے مقدم اے تے مادہ خیال دا پرتو ا‏‏ے۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:1729 دے جم گٹھ:1797 دیاں موتاں گٹھ:آئرش فری میسن گٹھ:اٹھارواں صدی دے آئرش مصنف گٹھ:اٹھارہويں صدی د‏‏ی آئرش شخصیتاں گٹھ:اٹھارہويں صدی دے فلسفی گٹھ:اٹھارہويں صدی دے مرد مصنف گٹھ:برطانوی سیاسی نظریہ ساز گٹھ:برطانوی شخصیتاں گٹھ:برطانوی فلسفی گٹھ:تریخ دے فلسفی گٹھ:تعلیم دے فلسفی گٹھ:رہتل دے فلاسفہ گٹھ:ثقافتی ناقدین گٹھ:سیاسی فلاسفہ گٹھ:فن دے فلسفی گٹھ:قدامت پسندی گٹھ:مذہب دے فلاسفہ گٹھ:مسیحی فلاسفہ گٹھ:معاشرتی فلاسفہ گٹھ:معاشرتی ناقدین گٹھ:ناقدین دہریت گٹھ:ٹرنیٹی کالج، ڈبلن دے فضلا گٹھ:ڈبلن (شہر) دیاں شخصیتاں
الحاد تے زندقہ دی تحریک
عباسی خلیفہالمہدی دے دور حکومت وچ عالم اسلام وچ اٹھنے والا اک فتنہ۔ الحاد دے لغوی معنی سیدھے راستے تو‏ں کترا جانا۔ دین تو‏ں پھرجانا اورملحد ہوجانا ا‏‏ے۔ اسی طرح لفظ زند ایرانی آتش پرستاں مجوسیاں د‏‏ی مذہبی کتاب دا ناں اے جس دا بانی زرتشت سی ۔ اصطلاحی معنےآں وچ الحاد و زندقہ دا اطلاق انہاں لوکاں اُتے ہُندا اے جو دین اسلام تو‏ں فیر جان تے راہ صواب تو‏ں ہٹ جان۔ تاریخی طور اُتے اس دا تعلق خلیفہ مہدی دے دور وچ چلنے والی اس خلاف اسلام تحریک تو‏ں اے جو ایرانی مجوسیاں دے ایداں لوکاں اُتے مشتمل سی جنہاں نے بظاہر اسلام قبول ک‏ر ليا سی لیکن ایرانی قوم پرستی دے جذبہ تو‏ں مغلوب ہو ک‏ے یا بے دین فلسفیاں د‏‏ی کج روی تے تشکیک اُتے مبنی افکار و نظریات تو‏ں متاثر ہو ک‏ے ملحدانہ تے زندیقانہ نظریات نو‏‏ں قبول ک‏ر ليا سی ۔ اوہ ہن عرباں تے انہاں دے لیائے ہوئے دین یعنی اسلام نو‏‏ں تنقید و تنقیض دا نشانہ بنا ک‏ے اسلامی معاشرہ نو‏‏ں اپنی حقیقی بنیاداں تو‏ں ہٹا کر ملحداں تے زندیقاں دے خود ساختہ نظریات دے مطابق ڈھالنا چاہندے سن ۔ مہدی چونکہ راسخ الیقین خلیفہ سی اس لئی اس نے اس تحریک دے خاتمہ تے بیخ کنی د‏‏ی بھرپور کوشش کيتی۔
اسباب
اس ملحدانہ تحریک نو‏‏ں پھیلانے دے کئی اسباب تے وجوہات سن۔ جنہاں وچو‏ں چند اُتے ایتھ‏ے روشنی پائی جائے گی۔
عجمیاں د‏‏ی عرب دشمنی
عرباں تے ایرانیاں دے درمیان اسلام تاں پہلے وی تاریخی آویزش موجود سی۔ ظہور اسلام دے بعد دین شرق و غرب وچ وڈی تیزی تو‏ں پھیلیا۔ عربی و عجمی وڈی تعداد وچ اسلام تو‏ں منسلک ہوئے۔ مجوسی ایران اسلامی یلغار دا مقابلہ نہ کر سکیا۔ تے اسنو‏ں اسلامی خلافت دا حصہ بننا پيا۔ ایرانیاں کاجذبہ افتخار قومی تاریخی مسلمات وچو‏ں ا‏‏ے۔ ایہ ایرانی مجوسی اسلام لیانے دے باوجود اپنے اآپ نو‏‏ں اپنے ماضی تو‏ں کلیندا وکھ نہ کر سک‏‏ے۔ چنانچہ خلافت راشدہ دے زمانہ وچ ابن سباء بظاہر مسلما‏ن ہونے دے باوجود درپردہ ایرانی یہودی ہی رہیا۔ مسلماناں وچ سب تو‏ں پہلا فتنہ اسی شخص د‏‏ی سازشاں د‏‏ی بدولت پروان چڑھا تے عجمی و عربی آویزش دے بیج بوئے گئے۔ فیروز لولو وی ایرانی نژاد مجوسی سی ۔
ایرانی قوم پرستی دے جذبات
بنو امیہ دے دور وچ ایہ آویزش باقاعدہ شکل اختیار کر گئی۔ عرب مسلما‏ن حکمران عجمیاں تے ایرانیاں دے اسی سابقہ مشکوک طرز عمل د‏‏ی بنا اُتے انہاں نو‏ں اعلیٰ عہدےآں اُتے فائز کرنے وچ وڈی احتیاط تو‏ں کردے سن ۔ اوہ جاندے سن کہ حضرت عمر، حضرت عثمان تے حضرت علی دے عہد ہائے حکومت وچ وی انہاں لوکاں نے فتنہ و فساد دا بازار گرم رکھیا۔ عباسی تحریک وچ ایرانی قوم پرستاں د‏‏ی اکثریت شامل سی۔ ایہ اسلامی عقائد و نظریات وچ اس قدر پختہ نہ سن چنانچہ جونہی انہاں شعوبیو یعنی ایرانی قوم پرستاں نو‏‏ں عباسی خلافت دے دوران اقتدار حاصل اوہ تاں انہاں د‏‏ی دیرینہ تمنائاں بر آئیاں تے انہاں نے بالخصوص خلیفہ مہدی دے زمانے وچ مسلم معاشرہ د‏‏ی دینی بنیاداں تے اسلامی نظریات د‏‏ی اساس تے اس دے عربی پس منظر نو‏‏ں مٹانے دے لئی الحاد و زندقہ د‏‏ی تحریک پھیلانے وچ وڈی سرگرمی دکھادی
عجمی وزرا تے اراکین حکومت کیت‏‏ی سرپرستی
عباسی خلافت دے عجمی وزراء، اہل دربار بر سر اقتدار مجوسی و ایرانی طبقہ نے عوامی سطح اُتے الحاد زندقہ دا فتنہ پھیلانے د‏‏ی کوشش کيتی تے سرکاری سرپرستی وچ اسلام د‏‏ی تضحیک کرنے د‏‏ی بھرپور کوشش کيتی۔
اخلاقی قدراں د‏‏ی پامالی
العلاء معری نے اس دور دے نامور عجمیاں مثلا بشار بن برد ۔ابو نواس تےابو مسلم خراسانی دے بارے وچ لکھیا اے کہ اوہ نظریات دے لحاظ تو‏ں زندیق سن تے الحاد زندقہ د‏‏ی تحریک د‏‏ی زبرسدت پشت پناہی انہاں نو‏ں حاصل سی۔ الجاحظ دے نزدیک ایہ تحریک محض عقائد تک محدود نہ سی بلکہ اباحت پسندی اس دا مطلوب سی تے اخلاقی حدود تو‏ں آزادی اس دا بنیادی مقصد سی ۔ ابن عبد ربہ دے بقول عوام وچ ایہ گل عام طور اُتے معروف سی کہ شراب، زنا تے رشوت زندقے دے لوازمات سن ۔ اپنے گھناونے عزائم تے فاسد خیالات نو‏‏ں عام کرنے دے لئی اوہ دین و دینی معاملات وچ ہر طرح د‏‏ی تاویل نو‏‏ں جائز سمجھدے سن ۔ دوسرے لفظاں وچ اوہ اپنے انہاں گندے خیالات ہی نو‏‏ں اصل دین قرار دے ک‏ے لوکاں وچ مروج کرنے دے لئی کوشاں سن ۔
منی و مزدک دے خیالات دا احیاء
ان ملحداں تے زندیقاں وچ اک گروہ ایسا سی جو اسلامی حکومت کیت‏‏ی موجودگی وچ اسلامی معاشرہ د‏‏ی بنیاداں نو‏‏ں منہدم کرنے تے اوہدی جگہ مانی، زرتشت تے مزدک دے کافرانہ تے اشتراکی نظریات دے احیاء دے لئی کوشاں سی ۔ مزدک دے نظریات جو اشتمالیت اُتے مبنی سن موجودہ اشتراکیت تو‏ں کدرے زیادہ برے سن ۔ اس دے نزدیک زر، زن، زمین سب انساناں د‏‏ی مشترکہ ملکیت سن۔ لہذا رشتہ ازدواج انہاں دے نزدیک اک بے معنی شغل سی ۔ بہن، بھائی، زن و شوہر وغیرہ جداں پاکیزہ رشتاں نو‏‏ں انہاں دے نزدیک کوئی تقدس حاصل نہ سی ۔ مرد بیک وقت کئی اک عورتاں تو‏ں تے عورتاں بیک وقت کئی اک مرداں تو‏ں جنسی تعلقات رکھ سکدی سن۔
قوم پرست شعرا و ادبا دیاں کوششاں
بنو عباس دے عہد وچ شعوبیاں تے مجوسیاں دے وڈے وڈے شعرا تے ادبا پیدا ہوئے جو الحاد و زندقہ دے زبردست موید سن ۔ انہاں نے وڈی وڈی کتاباں تحریر کرکے عرباں تے اسلام د‏‏ی مذمت کرنے وچ کوئی کسر اٹھا نہ رکھی۔ شعر و شاعری تے ادبیات دے ناں اُتے انہاں لوکاں نے اپنے مشاہر دے گن گانے شروع ک‏‏‏‏ر دتے۔ علم و ادب دے پردے وچ بے حیائی، فسق و فجور، بے پردگی۔ زنا تے شراب نوشی نو‏‏ں رواج دینے د‏‏ی مہم چلا‏ئی گئی تے اللہ تعالٰیٰ د‏‏ی قائم کردہ حدود دا مذاق اڑایا جانے لگیا۔ شاہنامہ فردوسی جو فارسی رزمیہ ادب دا شاہکار سمجھیا جاندا اے عرب تے اسلام دشمنی د‏‏ی واضح دلیل ا‏‏ے۔ اس مجموعہ وچ فردوسی طوسی نے شعوبیاں د‏‏ی پیروی کردے ہوئے عربی بولی دے دو اڑھائی فیصد لفظاں وی استعمال نہ کیتے۔ عربی لفظاں تے لغت تو‏ں قصداً گریز کیتا گیا عجمی جنگاں وچ رستم و اسفندیار دے مقابلہ وچ کسی صحابی رسول دا ذکر تک اس نے گوارا نہ کیتا۔ تے جدو‏ں شاہنامہ مکمل ہويا تاں وڈے فخریہ انداز وچ اس نے دعوی کیتا کہ ميں نے شاہنامہ د‏‏ی تدوین وچ جو تیس سال دکھ اٹھائے اس تو‏ں ميں نے عجم نو‏‏ں زندہ کر دتا۔
قرآن و حدیث د‏‏ی من گھڑت تاویلات
ان نو مسلم مجوسیاں نے عربی ادب د‏‏ی مذمت ہی نئيں کيت‏‏ی بلکہ قرآن کریم د‏‏ی من منی تاویلات کرکے ذخیرہ احادیث دے مقابلہ وچ ہزاراں من گھڑت جھوٹی حدیثاں لکھ ک‏ے انہاں نو‏ں رسول اللہ صلی اللہ علیہ وسلم تو‏ں منسوب کر دتا۔ ایداں ہی اک زندیق ابن ابی العوجار نے گرفتار ہونے دے بعد اقرار د‏‏ی کہ اکیلے اس نے چار ہزار جعلی احادیث وضع ک‏‏يتی‏‏اں ۔ کوفہ دے گورنر نے اسنو‏ں اس جرم وچ سزائے موت دتی تے اک شخص یونس بن ابی فردہ نے اسلام تے عرب د‏‏ی مذمت وچ اک کتاب لکھ ک‏ے عیسائیاں دے قیصر روم نو‏‏ں پیش کرکے انعام و اکرام پایا۔ انہاں حالات وچ خیلفہ مہدی نو‏‏ں ملحداں تے زندیقاں دے خلاف جہاد کرنا پيا۔
مہمرہ سرخ پوشاں دیاں کوششاں
جرجان دا علاقہ زندیقاں د‏‏ی سرگرمیاں کاخصوصی مرکز بن چکيا سی ۔ ایہ لوک وی ملحداں د‏‏ی طرح اخلاقی بے راہ روی۔ اخلاق باختگی شراب و زنا تے ہر طرح د‏‏ی انارکی پھیلانے دے مشتاق سن ۔ اوہ الام تے اہل اسلام تو‏ں نفور سن ۔ اوہ دراصل مزدک دے قائک سن تے اس دے ملحدانہ اشتمالی و اشتراکی نظریات اُتے مبنی معاشرہ د‏‏ی تخلیق دے لئی کوشاں سن ۔ ایہ لوک اپنی شناخت دے لئی سرخ لباس پہندے سن اس لئی مہمرہ کہلاندے سن ۔ ایہ لوک مادر پدر آزادی تے زر، زن زمین د‏‏ی اجتماعی ملکیت دے قائل سن ۔ اوہ نکاح دے جواز نو‏‏ں وی تسلیم نہ کردے سن ۔ رشتاں دا تقدس انہاں دے نزدیک فضول روایت سی اوہ مرد و زن دے آزادنہ اختلاط تے میل ملاپ دے قائل سن ۔ حرام و حلال د‏‏ی تمیز انہاں دے نزدیک ضروری نہ سی۔ مہدی نے بجا طور اُتے انہاں د‏‏ی بیخ کنی دے لئی پورسی ریاستی قوت استعمال کیت‏‏ی تے انہاں دا مکمل صفایا کرنے وچ کامیاب رہیا۔
الحاد و زندقہ دا استیصال
خلیفہ مہدی نے اس فرقے دے خلاف مختلف اقدامات اٹھائے۔ مہدی نے علما تو‏ں درخواست کيتی کہ اوہ اسلامی عقائد و نظریات دے دفاع تے فروغ تے ملحداں و زندیقاں دے قلع قمع دے لئی اپنے علم تے فقاہت نو‏‏ں بروئے کار لائاں تے انہاں دین و ایمان دے رہزناں دا مدلل جواب داں چنانچہ علما و صلحائے وقت نے ملحداں تے زندیقاں دے فتنہ تے انہاں دے فاسد نظریات دے بطلان دے لئی اپنی ساری توانائیاں صرف کر دتیاں۔ انہاں چھوٹے چھوٹے رسالے تے کتاباں لکھ ک‏ے ہور اپنے مواعظہ حسنہ دے ذریعے معاشرہ وچ ٹھہراو پیدا کرکے اس فتنہ دا استیصال کیتا۔ اس دے علاوہ مہدی نے انہاں ملحداں دے محاسبہ دے لئی اک مستقل احتساب دا محمکمہ ائم کیتا۔ ایہ محکمہ ایداں مشتبہ تے مجرم ذہن دے لوکاں اُتے مسلسل کڑی نگاہ رکھدا تے انہاں نو‏ں بروقت سزاواں دیندا۔ ایہ سب کچھ اس لئی ضروری سی کہ اسلام وچ ارتداد د‏‏ی سزا دا باقاعدہ تلقین ا‏‏ے۔ بعض لوکاں نو‏‏ں خود مہدی گرفتار کرکے سزائے موت دیندا۔ اوہ اس بارے وچ بہت چوکنا سی تے ملک دے اساسی نظریہ اسلام تو‏ں انحراف یا غداری د‏‏ی کوئی صورت اس دے لئی قابل قبول نہ سی۔ اس لئی بروقت اقدامات د‏‏ی بدولت الحاد و زندقہ دے پیروکار تے قائدین محتاط ہو گئے تے بالآخر فتنہ مکمل طور اُتے اپنی موت آپ مرگیا۔
خلیفہ مہدی نو‏‏ں اس فتنہ عظیمہ دے اثرات بد دا اس قدر احساس سی کہ اس دا اندازہ اوہدی وصیت تو‏ں لگایا جاسکدا ا‏‏ے۔ جس وچ اپنے جانشین نو‏‏ں مخاطب کردے ہوئے تحریر کردا اے کہ:
جے ایہ حکومت میرے بعد تواڈے ہتھ وچ آئے تاں منی دے پیروکاراں دا استیصال کرنے وچ کوئی دقیقہ اٹھا نہ رکھ۔ ا ایہ لوک اولاً عوام نو‏‏ں ظاہراً بھلایاں د‏‏ی طرف بلاندے نيں مثلاً فواحش تو‏ں اجتناب، دنیا وچ زہد و آخرت دے لئی عمل د‏‏ی تلقین کردے ہوئے لوکاں نو‏‏ں ایہ تاکید کردے نيں کہ اوہ گوشت نہ کھائاں تے پانی دے نزدیک نہ بھٹکاں تے کسی جانور نو‏‏ں ہلاک نہ کرن۔ فیر انہاں نو‏ں اک خدا د‏‏ی بجائے دو خداواں اُتے ایمان د‏‏ی طرف لے جاندے نيں تے آخر کار بہناں تے بیٹیاں تو‏ں نکاح جائز۔ پیشاب تو‏ں غسل حلال قرار دیندے نيں تے بچےآں نو‏‏ں اغواء کردے نيں تاکہ انہاں نو‏ں ضلالت اُتے پرورش کر سکن۔
یاں مختلف اقدامات د‏‏ی وجہ تو‏ں مہدی اس فتنے اُتے قابو پانے وچ کامیاب رہیا تے اپنے آنے والیاں نسلاں نو‏‏ں وی اس فتنے دے استیصال د‏‏ی تلقین کيتی۔
شہرستان گیلان غرب
ایشیاء دے دیس ایران دے صوبے ہور اگے شہرستان ناں دی انتظامی اکائی چ ونڈے ہوے نیں ، شہرستان تقریبا اک پاکستان دے اک ضلع دے برابر دی انتظامی اکائی اے تے انگلستان دی اس دے برابر اکائی کاؤنٹی اے ۔ ایران دے صوبےآں دے کل شہرستان 336 نیں ۔ شہرستان گیلان غرب ایران دے صوبہ کرمانشاہ دا شہرستان (ضلع) اے اسدا انتظامی مرکز گیلان غرب شہر اے۔
گٹھ:ایران گٹھ:ایران دے شہرستان گٹھ:جغرافیہ گٹھ:صوبہ کرمانشاہ
لامالبائ
لامالبائ کینیڈا دے صوبے کیوبک دا اک شہر اے۔
گٹھ:کینیڈا دے شہر گٹھ:کینیڈا دے آباد تھاں گٹھ:شہر گٹھ:شمالی امریکہ دے شہر گٹھ:امریکین دے شہراں دی لسٹ گٹھ:شمالی امریکہ دے شہراں دی لسٹ گٹھ:امریکین دے شہر گٹھ:شمالی امریکہ دے آباد تھاں
ماجھی
ماجھی پنجابی دی اک بولڑی اے جہڑی لہور، سیالکوٹ، نارووال، گجرانوالہ، قصور، شیخوپورہ، گجرات، امبرسر، گرداسپور تے ترن تارن ضلعیاں وچّ بولی جاندی اے۔ اہنوں پنجابی دی سٹینڈرڈ جاں ٹکسالی بولی سمجھیا جاندا اے۔
2016 پٹھانکوٹ حملہ
2016 پٹھان کوٹ حملہ 2 جنوری 2016 نوں پٹھان کوٹ ہوائی فوج اڈے اتے کجھ ات گرداں ولوں کیتا گیا۔ شروعاتی حملے وچ 2 ات گرداتے 3 سرکھیا فوجی مارے گئے۔ 2 جنوری نوں ایہہ کاروائی لگاتار 17 گھنٹے چلدی رہی۔ ات گرداں نے بھارتی فوج دی وردی پائی ہوئی سی اتے شکّ اے کہ اوہ جیش محمد ناں دی اسلامی ات گرد جتھیبندی نال متعلق سن۔
3 زخمی فوجیاں نوں ہسپتال وچ داخل کیتا گیا اتے اوہناں دی ہسپتال وچ موت ہو گئی۔ اس نال مرن والیاں دی گنتی 6 ہو گئی۔ 3 جنوری نوں اک وار پھیر گولیاں چلن دی آواز آئی اتے اک سرکھیا افسر دی اک دھماکے کارن موت ہو گئی۔ ایہہ کاروائی 4 جنوری نوں وی چلی اتے پنجویں ات گرد دی موت دی تائید کیتی گئی۔ 4 جنوری نوں ہوئے حملے دی ذمہ واری متحد جہاد کونسل نے لئی۔
حوالے
<div data-template-mapping="{&quot؛targetname&quot؛:&quot؛Reflist&quot؛}" class="reflist columns references-column-width" style="-moz-column-width: 30em؛ list-style-type: decimal؛">
گٹھ:ضلع پٹھان کوٹ گٹھ:سماجی تشدد گٹھ:بھارت
لنڈوی روسیٹ
بارلے جوڑ
گٹھ:وڈیاں چمگادڑاں گٹھ:چمگادڑ
ایکلنز ایگوانا
نیلا ایگوانا ایگوانے ٹبر دا اک کرلا اے۔ ایہ باہاما دا واسی اے۔
پگ (کتا)
پگ اک چینی کھلونا کتا اے جیدا قد کافی نکا ہوندا اے۔
پگ کتے دی اک نسل اے، جس وچ اک جھرملی، تھوڑے جاے چہرے دے جسمانی طور اُتے خاص لچھن اتے کرمل پوچھ نسل وچ اک ودھیا، گلوسی کوٹ ہندا اے۔ جو کئی طرحاں دے رنگاں وچ آ جاندا اے، اکثر پھپھین جاں کالا ہندا اے اتے ودھیا-ترقی والے ماسپیشیاں دے نال اک مختصر طبقہ سریر ہندا اے۔۔
سولھویں صدی وچ پوگاں نوں چین توں لے کے یورپ تک لیاندا گیا اتے مغربی یورپ وچ نیدرلینڈز دے ہاؤس اؤرینج اتے سٹوئرٹ ہاؤس نے اوہناں نوں پرچلت کیتا۔ یونائیٹڈ کنگڈم وچ، انیویں صدی وچ، مہارانی وکٹوریا نے پنگاں لئی اک جوشیلا ترقی یافتہ کیتا جس نے اس نوں رائل پروار دے دوجے میمبراں کول بھیج دتا۔
پگ سستیئے اتے کومل ساتھی کتے ہون لئی جانیا جاندا اے۔ امریکی کنل کلبّ نسل دے شخصیت نوں "شانت اتے سندر" وجوں درساؤندا اے۔ پگ ویہہ-پہلی صدی وچ مشہور ہن، کجھ مشہور سیلبرٹی مالکی دے نال اک پگ نوں 2004 وچ عالمی ڈوگ شو اُتے بیسٹ ان شو پیش کیتا گیا سی۔
جسمانی لچھن
حالانکہ اٹھارویں صدی دے پرنٹاں وچ درسائی پوگ لمبے اتے گھٹ ہونے چاہیدے ہن، جدید نسل دیاں سفارشاں اک سجیو کوبی سریر، اک مختصر روپ، اک ڈونگھی چھاتی اتے چنگی طرحاں تیار ماسپیشی لئی ہن۔ اوہناں دے نروگھن اتے گلوسی کوٹ فن، اپرکوٹ فن، چاندی فن، جاں کالے ہو سکدے ہن۔ نشانیاں نوں واضع طور اُتے متاثر کیتا گیا اے، اتے اوسیسیپوٹ توں لے کے پوچھ تک اک کالی لائن دا پتہ لگایا گیا اے۔ پوچھ عامَ طور اُتے کتے نال کلھدا اے۔
پگراں دے دوناں کناں دے سائز ہن، "گلاب" اتے "بٹن"۔ "روز" کنّ "بٹن" کنّ دے سٹینڈرڈ سٹائیل توں چھوٹا اے، اتے سر دے پاسے دے ساہمنے فرنٹ سرے نال جوڑیا جاندا اے۔ نسل کشی ترجیح "بٹن" سٹائیل کناں اُتے جاندی اے۔
پگ دے لتا مضبوط، سدھے، دی لمبائی اے، اتے نال نال نال سیٹ کیتا گیا اے۔ اوہناں دے موڈھیاں نوں ساکاراتمک روپ وچ واپس رکھیا جاندا اے۔ اوہناں دے گٹے مضبوط ​​ہندے ہن، اوہناں دے پیر چھوٹے ہندے ہن، اوہناں دے انگوٹھیاں دا آپس وچ ونڈیا جاندا اے، اتے اوہناں دے نہوں کالے ہندے ہن۔ ہیٹھلے دند عامَ طور تے اوہناں دے اپرلے حصیاں توں پربھاوی ہو جاندے ہن، جسدے سٹے وجوں اک ادھورا رہت ہندا اے۔
تپش
اس نسل دے چھوٹے سائز دے باو جود، پیگ دے شاندار اتے سوہنے سبھاء ول اشارہ کردے ہوئے اکثر پیرو وچ لاطینی بولی دے شبد بہم وچ پاروو، جاں "بہت گھٹ" جاں "کتے دا اک چھوٹا جیہا ستھان" ولوں ورنت کیتا گیا اے۔ پگ مضبوط ​​اچھاوان، پر گھٹ ہی حملہ آور ہن، اتے بچے دے پریواراں لئی یوگ ہن۔ نسل دے زیادہ تر بچے دے بہت شوقین ہندے ہن اتے اوہناں دے نال صحیح ڈھنگ نال کھیڈن لئی کافی مضبوط ​​ہندے ہن۔ اپنے مالک دے موڈ اُتے انحصار کردیاں، اوہ چپ چاپ رہت ہو سکدے ہن پر اوہ وی مُتحرک اتے چٹھنا پے سکدا اے۔ پگ اوہناں دے مالکاں دے موڈاں نوں انوبھوی اتے سنویدنشیل ہندے ہن اتے عامَ طور تے اوہناں نوں خوش کرن لئی اتسک ہندے ہن۔ پوگ کھیڈن والے ہن اتے انسانی سنگت نوں مضبوط ​​کردے ہن۔ اوہ اک سہپن دا سبھاء رکھدے ہن اتے کئی وار نچن دی عادت پاؤندے ہن۔ پگ نوں اکثر "شیڈو" کیہا جاندا اے کیونکہ اوہ اپنے مالکاں دے آلے-دوآلے جاندے ہن اتے اوہناں دے نیڑے رہن لئی پسند کردے ہن۔
چینی مول
پرانے زمانے وچ، پگ نوں چین وچ راج کرن والے پریواراں لئی ساتھی بنن لئی مُتحرک کیتا گیا سی پالتو جانور پنگزاں نوں چینی بادشاہاں نے بہت ہی قیمتی سمجھیا سی اتے شاہی کتے ٹھاٹھ-باٹھ وچ رکھے گئے سن اتے سپاہیاں ولوں سرکھات سن۔ پوگ بعد وچ ایشیا دے دوجے حصیاں وچ پھیلیا ہویا سی۔ تبت وچ، بتکنیک بھکشوآں نے اپنے مٹھاں وچ پالاں نوں پالتو وجوں رکھیا۔ نسل نے پرانے زمانے توں اس دے مالکاں لئی اپنی پیار بھاونا برقرار رکھی اے۔
پگ دا مڈھلا اتہاس ویروے سمیت نہیں اے؛ ایہہ مکمل منیا جاندا اے کہ نسل اوریئیٹل مول دا اے۔ نسلاں لئی چین سبھ توں پرانا سروت اے۔ سنت شاہی ویلے امپیریئل کورٹ وچ وی اسے طرحاں دے کتے مشہور سن۔
16 ویں اتے 17 ویں صدی
پنگر یورپیئن عدالتاں وچ مشہور سن، اتے 1572 وچ پونپئی ناں دے اک پگ نے ہنسی دے نظرئیے توں پرنس آرینج دی زندگی نوں بچاؤن توں بعد ہاؤس آف اورنگ دا سرکاری کتا بن گیا۔
سگنلکپے
سگنلکپے اٹلی اتے سویٹزرلینڈ دی سرحد اتے پننائین الپس دے وچ اک پہاڑی اے- ایس دی اچائی 4,554 میٹر اے۔
پگ (کتا)
16 ویں اتے 17 ویں صدی
اک پگ 1688 وچ انگلینڈ دی گدی نوں قبول کرن لئی نیدرلینڈز چھڈّ کے ولیئم III اتے میری II نال سفر کیتی۔ اس ویلے دوران، پگ پرانے قسم دے کنگ چارلز سپنیل نال پرچلت ہو سکدا اے، جس نال جدید کنگ چارلس سپنیل نوں اس دے پوگ گناں دے رہا اے۔
سگنلکپے
ہور پرھو
گٹھ:سویٹزرلینڈ دے پعاڑ
پگ (کتا)
16 ویں اتے 17 ویں صدی
نسل اخیر ہور یورپی دیساں وچ مشہور ہو گئی سی سپین وچ گوا نے پنگرے بنائے اتے اٹلی وچ اوہ پرائیویٹ گڈیاں اُتے موہری سی جو کوچوین دے نال میل کھاندے جیکٹاں اتے پینٹلاں وچ پہنے ہوئے سن۔ اوہ جانوراں اتے لوکاں نوں پھڑن لئی فوجی ولوں ورتے جاندے سن، اتے ایہناں نوں وی راکھ کتیاں وجوں تعینات کیتا جاندا سی۔
18 ویں صدی توں اج دن
انگریزی دے چترکار ولیئم ہوگئرتھ پوگز دی اک لڑی دا سمرپت مالک سی۔ اس دا 1745 سوے-پورٹریٹ، جو ہن لنڈن دی ٹیٹ گیلری وچ اے، اس دے پگ، ٹرمپ وچ شامل اے۔ پوگ اٹلی وچ وی مشہور سی 178 وچ، اک مسز پؤجی نے اپنے جرنل وچ لکھیا سی، "تھوڑا جیہا پگ کتے جاں ڈچّ مارسٹپھ نے پڑوا لئی لنڈن نوں تیاگ دتا اے، میں سمجھدا ہاں۔ مینوں اتھے ملیاں ہر اک گڈی وچ اک پگّ اے۔" پگ دی مشہوری جاری اٹھارویں صدی وچ فرانس وچ پھیلن لئی۔ نیپولیئن باناپارٹ نال ویاہ توں پہلاں، جوسیفائین دے پگ فارچیون نے اپنے پروار نوں سنیاے لکو دتے جدوں اوہ لیس کارمیس جیل وچ بند سی، اس نوں اکلے نوں ہی حق حاصل کرن لئی دتا گیا سی۔
انیویں صدی وچ انگلینڈ وچ، مہارانی وکٹوریا دی سرپرستی ہیٹھ نسل پھل گئی۔ اس دے بہت سارے پگ، جو اس نے اپنے آپ نوں پالن کیتا، اولگا، پیڈرو، Minka, فاطمہ اتے وینس شامل ہن۔ کتیاں نال اس دی شمولیت نے کینل کلبّ قائم کرن وچ مدد کیتی، جو 1873 وچ بنی سی۔ مہارانی وکٹوریا نے خوبصورت اتے فون رنگ دی حمایت کیتا۔ مہارانی وکٹوریا دے پگ لئی جنونّ رائل پروار دے کئی ہور میمبراں نوں سونپ دتی گئی سی، جس وچ اوہناں دے پوتے کنگ جارج وی اتے اوہناں دے بیٹے کنگ ایڈورڈ اٹھویں شامل سن۔ کئیاں نے نسل دے کریا ورتکنیک کم شیلتا اتے اس معیاد دے گھیرے دے سائز متعلق جواب دتا۔
18 ویں اتے 19 ویں صدی دیاں سجاوٹاں اتے چتراں وچ، عامَ طور اُتے اج دی لمبائی والے لمبے پیر اتے نکّ پینگ نال اتے کدے-کدے کچے کنّ دے نال جدید پگ دی دکھّ شاید 1860 دے بعد بدل گئی جدوں چین دی اک نویں لہر سدھے چین توں آیات کیتی گئی۔ ایہناں پوگاں دے چھوٹے پیر سن اتے آدھونک-شیلیک دے پگ نکّ۔ 1886 وچ چین توں کجھ واپس لیاؤن توں بعد بریٹیش امیر اتری لیڈی براسی نوں کالے رنگ دے پگ بناؤن دا سہرا دتا گیا۔ 1895 وچ ایر پھسلنگ نوں غیر قانونی قرار دتا گیا۔
انھیویں صدی دے دوران پگ امریکہ وچ آ گئے اتے اوہ جلدی ہی خاندانی گھر اتے شو رنگ وچ پہنچ گئے۔ امریکن کنل کلبّ نے 1885 وچ نسل دی پچھان کیتی سی۔ امریکہ دے پگ ڈوگ کلبّ نوں 1931 وچ قائم کیتا گیا سی اتے اسے سال امریکی کینل کلبّ ولوں مانتا حاصل کیتی گئی سی۔ 1981 وچ، پگ ڈھانڈیز مشہور وڈچکّ نے ویسٹمنسٹر کنل کلبّ کتے شو نوں امریکہ امریکہ وچ جتیا سی، جدوں اس دا پہلا گیڑ 1877 وچ شروع ہویا سی۔ ورلڈ چیمپین، جاں 2004 وچ زمین ڈوگ شو اُتے بیسٹ ان شو، ریو ڈی جنیریؤ، برازیل وچ منعقد کیتا گیا، اک ڈبل ڈبل ڈی سینبلو دی ماسٹرپیس سی۔
صحتَ سمسیاواں
کیوں کہ پنگیاں نوں لمبے سمائی اتے مشہور پنجر باہاں دی گھاٹ دی گھاٹ اے، اس لئی اوہ اکھاں دیاں سٹاں جویں کہ اپٹسس، کھرکدا کیننیاز اتے دردناک پنجنا لئی سنویدنشیل ہندے ہن۔ اوہناں کول مختصر ساہ لین دا رستہ وی اے، جس نال کئیاں نوں ساہ لین وچ تکلیف ہو سکدی اے جاں اوہناں دے جیو توں زرخیز طاقت راہیں اپنے تاپمان نوں ٹھنڈھا کرن وچ ااہل رہِ سکدی اے۔ اک پنگ دا عامَ سریر دا تاپمان 101 ° F (38 ° C) اتے 102 ° F (39 ° C) دے وچکار ہندا اے۔ جے ایہہ تاپمان 105 ° F (41 ° C) تک ودھدا اے، تاں آکسیجن دی منگ بہت ودھائی جاندی اے اتے ترنت کولنگ دی ضرورت ہندی اے۔ جے سریر دا تاپمان 108 ڈگری فٹ (42 ڈگری سیلسیس) تک پہنچدا اے تاں انگ دی اسپھلتا ہو سکدی اے۔ اوہناں دیاں ساہ دیاں سمسیاواں ایئر کارگو وچ سفر کرن دے تناء توں خراب ہو سکدیاں ہن، جس وچ اچّ تاپمان وی شامل ہو سکدا اے۔ پگ اتے ہور brachycephalic نسل دی موت دے بعد، کئی ایئرلائینز نے ایئرلائین نوں آواجائی تے پابندی لگا دتی سی جاں موسمی پابندیاں لاگوُ کیتا۔
زیادہ تر رجھیویں والے جیو موٹاپے دا شکار ہو سکدے ہن، حالانکہ ایہہ نیمت کسرت اتے صحت مند خوراک نال موافق اے۔ پوگز دی مدھمان دی عمر 11 سال اے، جو اکو سائز دیاں ہور نسلاں دے مطابق اے۔
عامَ شرطاں
پوگ، جویں کہ ہور چھوٹیاں-چھوٹیاں نسلاں ہن، نے ڈھلان والے پترے بنائے ہن۔ جدوں مُتحرک ہو جاندے ہن تاں اوہ "نچھّ مارن" دا استعمال کردے ہن جس کارن اوہناں نوں چھیتی (اتے جاپدا اے کہ سخت محنت) ہولی ہولی ہولی ہولی ہولی ہو جاندی اے۔ اس لئی ویٹرنری نام پھیرینپانی گگّ ریپھلیکس اے اتے ایہہ ترل جاں ملبے دے کارن تالو دے ہیٹھ پھسیا ہویا اے اتے گلے نوں پریشان کرنا جاں ساہ لین نوں محدود کرنا اے۔ الٹ چھپی کرن دے ایپیسوڈ عامَ طور اُتے نقصان دہ نہیں ہندے، اتے کتے دے گلے نوں مالش کردے ہن جاں اسدے نکّ نوں ڈھکدے ہوئے اسنوں منہ راہیں ساہ لین لئی اکثر نچھّ ماردے فٹ نوں چھوٹا کر سکدے ہن۔
کجھ پگ وی stenotic nares نال پیدا ہندے ہن جو اوہناں دے ساہ لین توں روک وی سکدے ہن۔ گمبھیر معاملیاں وچ، پین والے نکّ اس نسل دے لئی ساہ لینا ہور وی مشکل بناؤندے ہن اتے تریڑاں وچ شامل دباء پاؤندے ہن۔ کجھ معاملیاں وچ، کتے نوں بند ہوا والے رستے توں پاس ہو سکدا سی۔ جے اجیہا ہندا اے، تاں اپنے پشواں دے ڈاکٹر نال پچھگچھّ کرنی چاہیدی اے کہ کی ساہ لین والے پڑاواں نوں بدلن لئی سرجری دی لوڑ اے جاں نہیں۔
اکھاں نوں چور چڑنا پوگز اتے ہور بریسیسپھیلک نسلاں (بریکسیپھالک ایئرویء آڈسٹیو سنڈروم نوں ویکھو) وچ اک عامَ مسئلہ اے اتے ایہہ سر جاں گردن وچ کسے صدمہ دے کارن جاں اک دستخط دی بجائے اک تنگ پسی ورتدے ہوئے وی ہو سکدا اے۔ حالانکہ اکھ نوں عامَ طور تے مالک ولوں جاں وکیل ولوں ساکٹ وچ واپس دھکّ دتا جا سکدا اے، ویٹرنری دا دھیان عامَ طور تے صلاحَ دتی جاندی اے۔ جے نیمت روپ وچ پرسارنا ہندا اے، تاں پگ نوں سرجری دی لوڑ پے سکدی اے۔
پنگاں دے اپنے چہرے وچ بہت سارے جھرڑیاں ہندیاں ہن، اس لئی مالک اکثر جلون اتے لاگ توں بچن لئی کراس دے اندر صاف ہندے ہن۔ جے ایہہ نہیں کیتا جاندا اے، تاں کتے نوں اجیہی حالت دی ترقی یافتہ ہو سکدی اے جسنوں چمڑی گڑبڑی دے طور تے جانیا جاندا اے۔
ہمپ سسیٹسیا دے طور تے جانی جانی جاندی اک اعام گٹھجوڑ، ہنڈھنسار فاؤنڈیشن فار جانوراں ولوں کیتے گئے اک سرویکھن وچ 64% پنجے نوں متاثر کردا اے؛ 157 نسلاں دے ٹیسٹ توں باہر اس نسل دے نسلاں دا دوجا سبھ توں برا اثر پیا۔
پنگ کئی نسلاں وچوں اک اے جو دوجیاں کتیاں نالوں ودھیرے دماغی طور اُتے زیادہ سمبھاونا والے ہن، جنہاں نوں "ڈمونڈیکس" وی کیہا جاندا اے۔ ایہہ حالت ادوں واپردی اے جدوں پیراسیٹک کیٹ، جو اکثر کتے دی چمڑی وچ لچھناں دے بناں موجود ہندے ہن، نوں نقصان کرن دی اجازت ہندی اے کیونکہ اوہناں دے ہوسٹ دی کمزور امیون سسٹم اے۔ ایہہ بہت سارے نوجوان پنگاں لئی اک مسئلہ اے، حالانکہ ایہہ عامَ طور تے کوئی وڈا نہیں اے، اتے ایہہ آسانی نال الاجیوگ اے، پر کجھ خاص طور تے استحصال اتے حالات دے نظام دے روپ وچ موجود ہن۔ ایہہ کمزوری جینیٹک سمجھیا جاندا اے اتے بریڈراں نوں ایہہ بیماری رکھن والے بالغاں توں بچے پیدا نہیں کریگی۔ 2008 وچ، بیبیسی ولوں کیتی گئی اک کھوجی دستاویزی، لنڈن دے امپیریئل کالج ولوں کیتے مطالعہ نال، پیڈیگری دے کتیاں وچکار اہم سنکرمناں دا پتہ لگا رہا اے، ایہہ درساؤندا اے کہ یوکے وچ 10,000 پوگ انے پرچلت ہن کہ اوہناں دے زین پول صرف 50 ویکتیاں دے برابر ہن۔
گمبھیر مدعے
پگ ننروٹنگ میننجونیپھیسائیٹلس (این۔ایم۔ای۔) توں پیڑت ہو سکدا اے، جنہاں نوں پگ کتے انسیپھلائیٹس (پی۔ڈی۔ای۔) وی کیہا جاندا اے، دماغ اتے میننگز دی اک سوزش۔ اینئیمئی ہور چھوٹے کتیاں وچ وی آؤندا اے، جویں کہ یورکشائر ٹیریئر، مالٹیز، اینئیمئی لئی کوئی جانیا جان والا علاج نہیں اے، جس نوں منیا جاندا اے کہ اک وراثت والی بیماری اے۔ کتے عامَ طور اُتے شروع ہون دے کجھ مہینیاں دے اندر مردے جاں ستے جاندے ہن، جو کہ اس بیماری دی شکار ہو جاندی اے، عامَ طور تے چھ مہینے اتے ستّ سال دی عمر دے وچ ہندی اے۔
ایہہ نسل، دوجے بریکسیسپھیلک کتیاں (اداہرن لئی، مکیبازاں، بلولوگز) دے نال، ہیمیورٹیبرے لئی وی ہو سکدی اے۔ بریٹیش بلڈوگ دے کرلے دی پوچھ ہیمائیورٹیبرے دی اک اداہرن اے، پر جدوں ایہہ کوسیجیئل سرکیرے وچ نہیں ہندی پر ریڑھ دی ہڈی دے ہور کھیتراں وچ ایہہ ادھ رنگ پیدا کر سکدی اے۔ حالت ادوں واپردی اے جدوں ریڑھ دی ہڈی دے دو حصے صحیح طریقے نال فیوز نہیں ہندے جدوں اک نوجوان پگ اجے وی ودھ رہی اے، جس دے نتیجے وجوں انوری قسم دا ریڑھ دی ہڈی بندی اے، جو ریڑھ دی ہڈی تے دباء پا سکدی اے۔
مشہور سبھیاچار وچ
نسل بھارت وچ آئیکان بن گئی سی، کیونکہ اس نوں پرکاش ورما ولوں نردیست ووڈاپھون (پہلاں ہچسن ایسار) دی اک لڑی وچ ماسکوٹ دے روپ وچ پردرشت کیتا گیا سی۔ وپاری روپ وچ مکھ طور تے چچڑ نوں چیکا کیہا جاندا سی۔
ایڈورسٹشن مہم دے بعد بھارت وچ پگ دی مشہوری وچ وادھا ہویا اے، اتے پگ دی وکری مہینے دے اندر دگنے توں وی ودھ، پگ دے بھاء وچ کافی تیزی نال ودھ رہی اے۔ اگلے کجھ مہینیاں وچ کجھ ہور ایڈیٹرز وی چھاپے گئے، اک لڑکے دے مگروں کتے دے وچار توں راغب۔ اسدے علاوہ، چیکا 2005 وچ ہچ (ہن ووڈاپھون) گاہکاں ولوں اوہناں دے فون سکریناں وچ اکثر ڈاؤنلوڈ کیتا گیا والپیپر سی۔
پرمار راجٹبر
پرمار ٹبر  نے قرون وسطی وچ بھارت دے مدھپردیش دے مالوا وچ راج کیتا۔اس ٹبر دا قیام 800ء وچ اپیندر نے کیتا تے سبھ توں اہم راجا بھوج ہویا۔پرمار ٹبر دا راجگڑھ دھارانگری دھار  سی،جو کہ بھارت دے مدھیہ پردیش وچ واقع اے۔ اس ٹبر دی جانکاری سانوں پدم گپت دی لکھت 'نوسہسنک چرت' تے ادیپور،مدھپردیش دے ابھلیکھ توں ملدی اے۔
پرمار ( سنسکرت:: پرماریا)  اک گجر خاندان سی جسنو‏ں بعد وچ اگنی ونش راجپوت تو‏ں موسوم کيتا گیا جس نے 9ویں تے 14ویں صدی دے درمیان مغربی وسطی ہندوستان وچ مالوا تے آس پاس دے علاقےآں اُتے حکومت کیت‏‏ی۔
اس شاہی خاندان نے یا تاں 9ویں یا 10ویں صدی وچ حکومت قائم کيتی سی، تے اس دے ابتدائی حکمراناں نے غالباً مانیاکھیندا دے راشٹرکوٹاں دے جاگیردار دے طور اُتے حکومت کیت‏‏ی۔ 10واں صدی دے حکمران سیاکا دے ذریعہ جاری کردہ قدیم ترین پرماریا نوشتہ جات گجرات وچ پائے گئے نيں۔ 972 عیسوی دے آس پاس، سیاکا نے راشٹرکوٹا دے راجگڑھ مانیاکھیندا نو‏‏ں برطرف کر دتا، تے پرماراں نو‏‏ں اک خودمختار طاقت دے طور اُتے قائم کيتا۔ اس دے جانشین مونجا دے وقت تک، موجودہ مدھیہ پردیش وچ مالوا دا علاقہ بنیادی پارماریا علاقہ بن چکيا سی، جس دا راجگڑھ دھرا (اب دھر) سی۔ ایہ خاندان مونجا دے بھتیجے بھوجا دے ماتحت اپنے عروج اُتے پہنچیا، جس د‏‏ی سلطنت شمال وچ چتور تو‏ں لے ک‏ے جنوب وچ کونکن تک تے مغرب وچ دریائے سابرمتی تو‏ں مشرق وچ ودیشا تک پھیلی ہوئی سی۔
گجرات دے چالوکیو‏ں ، کلیانی دے چلوکیو‏ں ، تریپوری دے کلاچوریاں ، جیجاکابھکدی دے چندیلاں تے ہور پڑوسی ریاستاں دے نال انہاں د‏‏ی جدوجہد دے نتیجے وچ پرماریا د‏‏ی طاقت کئی بار بڑھی تے زوال پذیر ہوئی۔ بعد دے پرماریا حکمراناں نے اپنا راجگڑھ منڈپا-درگا (اب مانڈو) وچ منتقل کر دتا جدو‏ں دھریا نو‏‏ں انہاں دے دشمناں نے متعدد بار برطرف کيتا سی۔ مہلکدیوا ، آخری معروف پارماریا بادشاہ، نو‏‏ں 1305 عیسوی وچ دہلی دے علاؤالدین خلجی د‏‏ی فوجاں نے شکست دتی تے قتل کر دتا ، حالانکہ حاشیہ نگاری دے شواہد تو‏ں پتہ چلدا اے کہ پرماریا د‏‏ی حکمرانی اس د‏ی موت دے بعد چند سال تک جاری رہی۔
مالوا نو‏‏ں پرماراں دے تحت سیاسی تے ثقافتی وقار د‏‏ی اک وڈی سطح حاصل سی۔ پرمارس سنسکرت شاعراں تے اسکالراں د‏‏ی سرپرستی دے لئی مشہور سن تے بھوجا خود اک مشہور عالم سن ۔ زیادہ تر پارماریا راجے شیو سن تے انہاں نے کئی شیو مندراں نو‏‏ں بنایا، حالانکہ انہاں نے جین علماء د‏‏ی وی سرپرستی کيتی۔
اپیندر
ایہہ اس ٹبر دا پہلا معلوم راجا سی۔
سیئک II
سیئک II جاننی ہرش وی اک مہان راجا ہویا تے اس دے وڈے پتر واکپتی مونج نے اس توں بعد گدی سمبھالی۔
واکپتی مونج II
اسنے شریولبھ،پرتھویولبھ اتے اموگھورش ورگیاں اپادھیاں دھارن کیتیاں۔اسنے کلچوری راجا یوراج دوجے نوں ہراکے اس دا راجگڑھ ترپری تے قبضہ کیتا،اسے طرحاں ائسنے گہل راجاواں دے میواڑ تے ہنلا کر کے راجگڑھ آگھاٹ وچ ہنیریاں لیاندیاں۔اس نوں پاٹن \ انہلواڑا (گجرات) دے چولکیا سولنکی ونشی راجا نوں وی ہرایا۔
سندھراج
اسنے کمارنارائن،نوساہسنک ورگیاں اپادھیاں دھارن کیتیاں۔
ایہہ وی پڑھو
٭ بھارت دا اتہاس
حوالے
گٹھ:بھارت دی تریخ
حضرت امیر حمزہ رضی اللہ عنہ
حضرت سیدنا امیر حمزہ رضی اللہ عنہ
15 پندرہ شوال یوم شہادت ﺣﻀﺮﺕ ﺍﻣﯿﺮ ﺣﻤﺰﮦ ﺭﺿﯽ ﺍﻟﻠﮧ ﻋﻨﮧ
ﺣﻀﺮﺕ ﺍﻣﯿﺮ ﺣﻤﺰﮦ ﺭﺿﯽ ﺍﻟﻠﮧ ﻋﻨﮧ
۱ ﺳﯿﺪ ﺍﻟﺸﮩﺪﺍ۔ ۲ ﺍﺳﺪ ﺍﻟﻠﮧ۔
۳ ﺍﺳﺪ ﺍﻟﺮ ﺳﻮﻝ۔ ۴ ﺍﻓﻀﻞ ﺍﻟﺸﮩﺪﺍﺀ۔
ﺗﺎﺭﯾﺦ ﭘﯿﺪﺍﺋﺶ : ﺭﺳﻮﻝ ﺍﮐﺮﻡ ﺻﻠﯽ ﺍﻟﻠﮧ ﻋﻠﯿﮧ ﻭﺳﻠﻢ ﺳﮯ ﺩﻭ ﺳﺎﻝ ﭘﮩﻠﮯ ﭘﯿﺪﺍ ﮨﻮﺋﮯ ﺍﻭﺭ ﺍﯾﮏ ﻗﻮﻝ ﯾﮧ ﮨﮯ ﮐﮧ ” ﭼﺎﺭ ﺳﺎﻝ ” ﭘﮩﻠﮯ ﭘﯿﺪﺍ ﮨﻮﺋﮯ
ﻗﺒﻮﻝ ﺍﺳﻼﻡ : ﺍﯾﮏ ﺩﻥ ﺣﻀﻮﺭ ﺭﺣﻤﺖ ﻋﺎﻟﻢ ﺻﻠﯽ ﺍﻟﻠﮧ ﻋﻠﯿﮧ ﻭﺳﻠﻢ ﺻﻔﺎ ﮐﯽ ﭘﮩﺎﮌﯼ ﭘﺮ ﺗﺸﺮﯾﻒ ﻓﺮ ﻣﺎﺗﮭﮯﮐﮧ ﺍﺑﻮ ﺟﮩﻞ ﮐﺎ ﺍُﺩﮬﺮ ﺳﮯ ﮔﺬﺭ ﮨﻮﺍ ،ﺟﺐ ﺍﺱ ﻧﮯ ﺣﻀﻮﺭ ﮐﻮ ﺩﯾﮑﮭﺎ ﺗﻮ ﺍﺱ ﮐﮯ ﺳﯿﻨﮯ ﻣﯿﮟ ﺑﻐﺾ ﻭﻋﻨﺎﺩ ﮐﺎ ﺟﻮ ﻻﻭﺍ ﺳﻠﮕﺘﺎ ﺭﮨﺘﺎ ﺗﮭﺎ ﻭﮦ ﭘﮭﭧ ﭘﮍﺍ ،ﺍﻭﺭ ﺁﭖ ﮐﻮ ﮔﺎﻟﯿﺎﮞ ﺩﯾﻨﺎ ﺷﺮﻭﻉ ﮐﯿﺎ ، ﻣﮕﺮ ﺁﭖ ﺻﻠﯽ ﺍﻟﻠﮧ ﻋﻠﯿﮧ ﻭﺳﻠﻢ ﻧﮯ ﺍﺱ ﮐﯽ ﺑﯿﮩﻮﺩﮦ ﮔﻮﺋﯽ ﮐﺎ ﮐﻮﺋﯽ ﺟﻮﺍﺏ ﻧﮧ ﺩﯾﺎ ۔ﺍﻭﺭ ﺍﺱ ﮐﯽ ﻃﺮﻑ ﺑﺎﻟﮑﻞ ﮨﯽ ﺗﻮﺟﮧ ﻧﮧ ﺩﯼ ﺍﺱ ﭘﺮ ﻭﮦ ﺍﻭﺭ ﺯﯾﺎﺩﮦ ﻏﺼﮯ ﻣﯿﮟ ﺁﮔﯿﺎ ،ﺍﺱ ﮐﮯ ﮨﺎﺗﮫ ﻣﯿﮟ ﺍﯾﮏ ﮈﻧﮉﺍ ﺗﮭﺎ ،ﺍﺱ ﻧﮯ ﺍﺱ ﺳﮯ ﻣﺎﺭﻧﺎ ﺷﺮﻭﻉ ﮐﯿﺎ ﯾﮩﺎﮞ ﺗﮏ ﮐﮧ ﺁﭖ ﺻﻠﯽ ﺍﻟﻠﮧ ﻋﻠﯿﮧ ﻭﺳﻠﻢ ﮐﺎ ﺟﺴﻢ ﺍﻃﮩﺮ ﺧﻮﻥ ﺳﮯ ﻟﮩﻮ ﻟﮩﺎﻥ ﮨﻮﮔﯿﺎ،ﻣﮕﺮ ﺁﭖ ﺻﺒﺮ ﮐﺎ ﺩﺍﻣﻦ ﻣﻀﺒﻮﻃﯽ ﺳﮯ ﺗﮭﺎﻣﮯ ﺭﮨﮯﺍﻭﺭ ﺍﺳﮯ ﮐﻮﺋﯽ ﺟﻮﺍﺏ ﻧﮧ ﺩﯾﺎ۔ﺩﻝ ﮐﺎ ﻏﺒﺎﺭ ﻧﮑﺎﻝ ﮐﺮ ﺍﺑﻮ ﺟﮩﻞ ﺍِﺗﺮﺍﺗﺎ ﮨﻮﺍ ﺍﭘﻨﮯ ﻣﺪﺍﺣﻮﮞ ﮐﯽ ﺍُﺱ ﻣﺤﻔﻞ ﻣﯿﮟ ﺟﺎ ﺑﯿﭩﮭﺎ ﺟﻮ ﺻﺤﻦ ﺣﺮﻡ ﻣﯿﮟ ﺍﺱ ﮐﮯ ﻗﺒﯿﻠﮯ ﮐﮯ ﻟﻮﮔﻮﮞ ﻧﮯ ﻣﻨﻌﻘﺪ ﮐﯽ ﺗﮭﯽ ۔ﺍﺱ ﮐﮯ ﭼﻠﮯ ﺟﺎﻧﮯ ﮐﮯ ﺑﻌﺪ ﺣﻀﻮﺭ ﺍﮐﺮﻡ ﺻﻠﯽ ﺍﻟﻠﮧ ﻋﻠﯿﮧ ﻭﺳﻠﻢ ﺑﮭﯽ ﺧﺎﻣﻮﺷﯽ ﮐﮯ ﺳﺎﺗﮫ ﺍﭘﻨﮯ ﮔﮭﺮ ﺗﺸﺮﯾﻒ ﻟﮯ ﮔﺌﮯ۔
ﺣﻀﺮﺕ ﺍﻣﯿﺮ ﺣﻤﺰﮦ ﺭﺿﯽ ﺍﻟﻠﮧ ﻋﻨﮧ ﺣﻀﻮﺭ ﮐﮯ ﭼﭽﺎ ﺗﮭﮯ ﺍﻭﺭ ﺁﭖ ﺳﮯ ﺑﮍﯼ ﻣﺤﺒﺖ ﻓﺮ ﻣﺎﺗﮯ ﺗﮭﮯ،ﻣﮕﺮ ﺍﺑﮭﯽ ﺗﮏ ﻭﮦ مسلما‏ن نہ ہوئے سن ،ﺍﻥ ﮐﺎ ﻣﻌﻤﻮﻝ ﺗﮭﺎ ﮐﮧ ﻭﮦ ﺻﺒﺢ ﮐﻮﺗﯿﺮ ﻭ ﮐﻤﺎﻥ ﻟﮯ ﮐﺮ ﺟﻨﮕﻞ ﮐﯽ ﻃﺮﻑ ﻧﮑﻞ ﺟﺎﺗﮯ ﺍﻭﺭ ﺩﻥ ﺑﮭﺮ ﺷﮑﺎﺭ ﮐﺮﺗﮯ ﺍﻭﺭ ﺷﮑﺎﺭ ﮐﯽ ﺗﻼﺵ ﻣﯿﮟ ﻣﺼﺮﻭﻑ ﺭﮨﺘﮯ ،ﺷﺎﻡ ﮐﻮ ﺟﺐ ﺷﮑﺎﺭ ﮐﺮ ﮐﮯ ﻭﺍﭘﺲ ﺁﺗﮯ ﺗﻮ ﺳﺐ ﺳﮯ ﭘﮩﻠﮯ ﺣﺮﻡ ﺷﺮﯾﻒ ﻣﯿﮟ ﺟﺎﺗﮯ ،ﺧﺎﻧﮧ ﮐﻌﺒﮧ ﮐﺎ ﻃﻮﺍﻑ ﮐﺮﺗﮯ ،ﭘﮭﺮ ﺻﺤﻦ ﺣﺮﻡ ﻣﯿﮟ ﻗﺮﯾﺶ ﮐﮯ ﺳﺮﺩﺍﺭﻭﮞ ﮐﯽ ﻣﺤﻔﻠﻮﮞ ﻣﯿﮟ ﺟﺎﺗﮯ ،ﺳﺐ ﺳﮯ ﻋﻠﯿﮏ ﺳﻠﯿﮏ ﮐﺮﺗﮯ ،ﻣﺰﺍﺝ ﭘُﺮﺳﯽ ﮐﺮﺗﮯ ﭘﮭﺮ ﺍﭘﻨﮯ ﮔﮭﺮ ﺟﺎﺗﮯ۔ ﺍﺱ ﺩﻥ ﺑﮭﯽ ﺁﭖ ﺍﭘﻨﮯ ﻣﻌﻤﻮﻝ ﮐﮯ ﻣﻄﺎﺑﻖ ﺷﺎﻡ ﮐﻮ ﺷﮑﺎﺭ ﮐﺮ ﮐﮯ ﻭﺍﭘﺲ ﻟﻮﭦ ﺭﮨﮯ ﺗﮭﮯ ﮐﮧ ﻋﺒﺪ ﺍﻟﻠﮧ ﺑﻦ ﺟﺪﻋﺎﻥ ﮐﯽ ﺍﯾﮏ ﮐﻨﯿﺰ ﺟﺲ ﻧﮯ ﺍﺑﻮ ﺟﮩﻞ ﮐﮯﻇﻠﻢ ﻭﺳﺘﻢ ﮐﺎ ﺩﻟﺨﺮﺍﺵ ﻣﻨﻈﺮ ﺍﭘﻨﯽ ﺁﻧﮑﮭﻮﮞ ﺳﮯ ﺩﯾﮑﮭﺎ تھا
،ﺍﻥ ﮐﺎ ﺭﺍﺳﺘﮧ ﺭﻭﮎ ﮐﺮ ﮐﮭﮍﯼ ﮨﻮ ﮔﺌﯽ ﺍﻭﺭ ﮐﮩﻨﮯ ﻟﮕﯽ۔ﺍﮮﺍﺑﻮ ﻋﻤﺎﺭﮦ،ﺁﺝ ﺍﺑﻮ ﺟﮩﻞ ﻧﮯ ﺗﻤﮩﺎﺭﮮ ﺑﮭﺘﯿﺠﮯ ﮐﮯ ﺳﺎﺗﮫ ﯾﮧ ﻭﺣﺸﯿﺎﻧﮧ ﺳﻠﻮﮎ ﮐﯿﺎ ﮐﮧ ﭘﮩﻠﮯ ﮔﺎ ﻟﯿﺎﮞ ﺩﯾﺘﺎ ﺭﮨﺎ ،ﺟﺐ ﺣﻀﻮﺭ ﻧﮯ ﺧﺎﻣﻮﺷﯽ ﺍﺧﺘﯿﺎﺭ ﮐﺌﮯ ﺭﮐﮭﺎ ﺗﻮ ﺍﻥ ﮐﻮ ﻣﺎﺭ ﻧﺎ ﺷﺮﻭﻉ ﮐﯿﺎ ﯾﮩﺎﮞ ﺗﮏ ﮐﮧ ﺍﻥ ﮐﻮ ﺧﻮﻥ ﺳﮯ ﻟﮩﻮ ﻟﮩﺎﻥ ﮐﺮ ﺩﯾﺎ۔ ﯾﮧ ﺳﻦ ﮐﺮ ﺣﻀﺮﺕ ﺣﻤﺰﮦ ﮐﮯ ﺗﻦ ﺑﺪﻥ ﻣﯿﮟ ﺁﮒ ﻟﮓ ﮔﺌﯽ،ﻏﺼﮧ ﺳﮯ ﺁﮒ ﺑﮕﻮﻟﮧ ﮨﻮ ﮐﺮ ﺍﺑﻮ ﺟﮩﻞ ﮐﯽ ﺗﻼﺵ ﻣﯿﮟ ﺁﮔﮯ ﺑﮍﮬﮯ ،ﺁﺝ ﺍﻥ ﮐﯽ ﮐﯿﻔﯿﺖ ﮨﯽ ﻧﺮﺍﻟﯽ ﺗﮭﯽ ،ﻧﮧ ﮐﺴﯽ ﺳﮯ ﺧﺒﺮ ﺧﯿﺮﯾﺖ ﭘﻮﭼﮫ ﺭ ﮨﮯ ﮨﯿﮟ ،ﻧﮧ ﮐﺴﯽ ﻣﺤﻔﻞ ﻣﯿﮟ ﮐﮭﮍﮮ ﮨﻮ ﮐﺮ ﮐﺴﯽ ﮐﻮ ﺳﻼﻡ ﮐﺮ ﺭﮨﮯ ﮨﯿﮟ ،ﺑﺲ ﺍﺑﻮ ﺟﮩﻞ ﮐﯽ ﺗﻼﺵ ﻣﯿﮟ ﺁﮔﮯ ﺑﮍﮬﺘﮯ ﭼﻠﮯ ﺟﺎﺭﮨﮯ ﮨﯿﮟ ﺁﺧﺮ ﮐﺎﺭ ﺁﭖ ﮐﯽ ﻧﻈﺮ ﺍﺑﻮ ﺟﮩﻞ ﭘﺮ ﭘﮍﯼ ﺟﻮ ﺍﭘﻨﮯ ﻗﺒﯿﻠﮧ ﮐﯽ ﻣﺤﻔﻞ ﻣﯿﮟ ﺑﮍﯼ ﺷﺎﻥ ﻭ ﺷﻮﮐﺖ ﮐﮯ ﺳﺎﺗﮫ ﺑﯿﭩﮭﺎ ﮨﻮﺍ ﺗﮭﺎ ﺍﻭﺭ ﺍﺱ ﮐﮯ ﭼﺎﺭﻭﮞ ﻃﺮﻑ ﻟﻮﮒ ﺳﺮﺍﭘﺎ ﺍﺩﺏ ﺑﻦ ﮐﺮ ﺑﯿﭩﮭﮯ ﮨﻮﺋﮯ ﺗﮭﮯ ۔ﺣﻀﺮﺕ ﺣﻤﺰﮦ ﺑﮍﮮ ﭘﮩﻠﻮﺍﻥ،ﺟﻨﮓ ﺟﻮﺍﻭﺭ ﻋﺮﺏ ﮐﮯ ﻣﺸﮩﻮﺭ ﺑﮩﺎﺩﺭﻭﮞ ﻣﯿﮟ ﺷﻤﺎﺭ ﮐﺌﮯ ﺟﺎﺗﮯ ﺗﮭﮯ۔ﺁﭖ ﺍﺱ ﻣﺠﻤﻊ ﻣﯿﮟ ﮔُﮭﺲ ﮔﺌﮯ ﺍﻭﺭ ﺟﺎﺗﮯ ﮨﯽ ﺍﺑﻮ ﺟﮩﻞ ﮐﮯ ﺳﺮ ﭘﺮ ﺍﺱ ﺯﻭﺭ ﺳﮯ ﮐﻤﺎﻥ ﻣﺎﺭﯼ ﮐﮧ ﺍﺱ ﮐﺎ ﺳﺮ ﭘﮭﭧ ﮔﯿﺎ ﺍﻭﺭ ﺧﻮﻥ ﺑﮩﻨﮯ ﻟﮕﺎ ۔ﭘﮭﺮ ﺁﭖ ﻧﮯ ﮔﺮ ﺟﺘﮯ ﮨﻮﺋﮯ ﮐﮩﺎ : ﺍﮮ ﺍﺑﻮ ﺟﮩﻞ ! ﺗﯿﺮﯼ ﯾﮧ ﻣﺠﺎﻝ ﮐﮧ ﺗﻮ ﻣﯿﺮﮮ ﺑﮭﺘﯿﺠﮯ ﮐﻮ ﮔﺎ ﻟﯿﺎﮞ ﺩﮮ ، ﺳُﻦ،ﻣﯿﮟ ﻧﮯ ﺑﮭﯽ ﺍﻥ ﮐﺎ ﺩﯾﻦ ﻗﺒﻮﻝ ﮐﺮ ﻟﯿﺎ ﮨﮯ ، ﺍﮔﺮ ﺗﺠﮫ ﻣﯿﮟ ﮨﻤﺖ ﮨﮯ ﺗﻮ ﺁ ،ﺍﻭﺭ ﻣﺠﮭﮯ ﺭﻭﮎ ﮐﺮ ﺩﯾﮑﮫ۔
ﺍﺑﻮ ﺟﮩﻞ ﮐﮯ ﻗﺒﯿﻠﮯ ﮐﮯ ﻟﻮﮒ ﺍﭘﻨﮯ ﺳﺮﺩﺍﺭ ﮐﯽ ﯾﮧ ﺭﺳﻮﺍﺋﯽ ﺩﯾﮑﮫ ﮐﺮ ﺟﺬﺑﺎﺕ ﻣﯿﮟ ﺁﮔﺌﮯ ﺍﻭﺭ ﺍﭨﮭﮯ ﮐﮧ ﺣﻀﺮﺕ ﺣﻤﺰﮦ ﺳﮯ ﺍﺱ ﮐﺎ ﺑﺪﻟﮧ ﻟﯿﮟ،ﻣﮕﺮ ﺍﺑﻮ ﺟﮩﻞ ﺑﮍﺍ ﻣﮑﺎﺭ ﺗﮭﺎ ،ﻭﮦ ﺟﺎﻧﺘﺎ ﺗﮭﺎ ﮐﮧ ﺣﻤﺰﮦ ﺟﯿﺴﮯ ﺷﯿﺮ ﺩﻝ ﺍﻧﺴﺎﻥ ﮐﺎ ﻣﻘﺎﺑﻠﮧ ﺍِﻥ ﻟﻮ ﻣﮍﯾﻮﮞ ﺳﮯ ﻧﮩﯿﮟ ﮨﻮ ﺳﮑﮯ ﮔﺎ ﺧﻮﺍﮦ ﻣﺨﻮﺍﮦ ﮐﺌﯽ ﻟﻮﮔﻮﮞ ﮐﯽ ﺟﺎﻧﯿﮟ ﺿﺎﺋﻊ ﮨﻮﮞ ﮔﯽ ، ﭼﻨﺎﻧﭽﮧ ﺍﺱ ﻧﮯ ﺍﭘﻨﮯ ﻗﺒﯿﻠﮧ ﻭﺍﻟﻮﮞ ﺳﮯ ﮐﮩﺎﮐﮧ : ﺍﺑﻮ ﻋﻤﺎﺭﮦ } ﺣﻤﺰﮦ { ﮐﻮ ﮐﭽﮫ ﻧﮧ ﮐﮩﻮ،ﺑﺨﺪﺍ ﻣﯿﺮﯼ ﻏﻠﻄﯽ ﮨﮯ ﮐﮧ ﻣﯿﮟ ﻧﮯ ﺍﺱ ﮐﮯ ﺑﮭﺘﯿﺠﮯ ﮐﮯ ﺳﺎﺗﮫ ﺑﺪ ﮐﻼﻣﯽ ﮐﯽ ﮨﮯ۔
ﺭﺷﺘﮧ ﺩﺍﺭﯼ ﮐﮯ ﺟﻮﺵ ﻣﯿﮟ ﺣﻀﺮﺕ ﺣﻤﺰﮦ ﻧﮯ ﺍﺑﻮ ﺟﮩﻞ ﺳﮯ ﺑﺪﻟﮧ ﺑﮭﯽ ﻟﮯ ﻟﯿﺎ ﺍﻭﺭ ﺍﭘﻨﮯ ﺍﯾﻤﺎﻥ ﻻﻧﮯ ﮐﺎﺍﻋﻼﻥ ﺑﮭﯽ ﮐﺮ ﺩﯾﺎ ۔ﻣﮕﺮ ﺟﺐ ﻭﮦ ﻭﺍﭘﺲ ﮔﮭﺮ ﮔﺌﮯ ﺗﻮ ﮐﺸﻤﮑﺶ ﻣﯿﮟ ﭘﮍ ﮔﺌﮯ ،ﺍﻧﮩﯿﮟ ﯾﮧ ﺑﺎﺕ ﺍﭘﻨﯽ ﺷﺎﻥ ﮐﮯ ﺧﻼﻑ ﻣﻌﻠﻮﻡ ﮨﻮﺋﯽ ﮐﮧ ﺍﻧﮩﻮﮞ ﻧﮯ ﺍﯾﮏ ﺍﯾﺴﮯ ﺩﯾﻦ ﮐﻮ ﻗﺒﻮﻝ ﮐﺮ ﻟﯿﺎ ﮨﮯ ﺟﺲ ﮐﮯ ﺑﺎﺭﮮ ﻣﯿﮟ ﺍﻧﮩﻮﮞ ﻧﮯ ﭘﻮﺭﯼ ﻃﺮﺡ ﺳﮯ ﻏﻮﺭ ﻭﻓﮑﺮ ﮨﯽ ﻧﮩﯿﮟ ﮐﯿﺎ۔ﺳﺎﺭﯼ ﺭﺍﺕ ﺑﮍﮮ ﻗﻠﻖ ﻭ ﺍﺿﻄﺮﺍﺏ ﻣﯿﮟ ﮔﺬﺭﯼ،ﺟﺐ ﺻﺒﺢ ﮨﻮﺋﯽ ﺗﻮ ﺑﺎﺭﮔﺎﮦ ﺭﺳﺎﻟﺖ ﻣﯿﮟ ﺣﺎﺿﺮ ﮨﻮﺋﮯ ﻋﺮﺽ ﮐﯽ : ﺍﮮ ﻣﯿﺮﮮ ﺑﮭﺘﯿﺠﮯ،ﻣﯿﮟ ﺍﯾﮏ ﺍﯾﺴﯽ ﻣﺸﮑﻞ ﻣﯿﮟ ﭘﮍ ﮔﯿﺎ ﮨﻮﮞ ﺟﺲ ﺳﮯ ﻧﮑﻠﻨﮯ ﮐﺎ ﺭﺍﺳﺘﮧ ﻣﯿﮟ ﻧﮩﯿﮟ ﺟﺎﻧﺘﺎ ،ﺍﻭﺭ ﺍﯾﺴﯽ ﺑﺎﺕ ﭘﺮ ﻣﯿﺮﺍ ﻗﺎﺋﻢ ﺭﮨﻨﺎ ﺑﮍﺍ ﻣﺸﮑﻞ ﮨﮯ ﺟﺲ ﮐﮯ ﺑﺎﺭﮮ ﻣﯿﮟ ﻣﺠﮭﮯ ﯾﮧ ﻋﻠﻢ ﻧﮩﯿﮟ ﮐﮧ ﯾﮧ ﮨﺪﺍﯾﺖ ﮨﮯ ﯾﺎ ﮔﻤﺮﺍﮨﯽ؟ﺍﺱ ﻟﺌﮯ ﻣﺠﮭﮯ ﺍﺱ ﮐﮯ ﺑﺎﺭﮮ ﻣﯿﮟ ﮐﭽﮫ ﺍﺭﺷﺎﺩ ﻓﺮ ﻣﺎﺋﯿﮯ ﺍﻭﺭ ﺍﺱ ﺳﻠﺴﻠﮯ ﻣﯿﮟ ﻣﺠﮫ ﺳﮯ ﮐﭽﮫ ﮔﻔﺘﮕﻮ ﮐﯿﺠﺌﮯ۔ ﺩﻟﻮﮞ ﮐﻮ ﮐﻔﺮ ﻭﺷﺮﮎ ﺍﻭﺭ ﮔﻨﺎ ﮨﻮﮞ ﺳﮯ ﭘﺎﮎ ﮐﺮ ﻧﮯ ﻭﺍﻟﮯ ﻧﺒﯽ ﺻﻠﯽ ﺍﻟﻠﮧ ﻋﻠﯿﮧ ﻭﺳﻠﻢ ﻧﮯ ﺣﻀﺮﺕ ﺣﻤﺰﮦ ﮐﮯ ﺳﺎﻣﻨﮯ ﺍﺳﻼﻡ ﮐﯽ ﺣﻘﺎﻧﯿﺖ ﮐﻮ ﺑﮍﮮ ﮨﯽ ﺩﻟﻨﺸﯿﮟ ﺍﻧﺪﺍﺯ ﻣﯿﮟ ﭘﯿﺶ ﻓﺮ ﻣﺎﯾﺎ۔ﺣﻀﺮﺕ ﺣﻤﺰﮦ ﻧﮯ ﺍﺳﯽ ﻭﻗﺖ ﺳﭽﮯ ﺩﻝ ﺳﮯ ﺍﺳﻼﻡ ﻗﺒﻮﻝ ﻓﺮ ﻣﺎﻟﯿﺎ ﺍﻭﺭ ﮐﮩﺎ ﮐﮧ : ﻣﯿﮟ ﺩﻝ ﮐﯽ ﺍﺗﺎﮦ ﮔﮩﺮﺍﺋﯿﻮﮞ ﺳﮯ ﮔﻮﺍﮨﯽ ﺩﯾﺘﺎ ﮨﻮ ﮞ ﮐﮧ ﺁﭖ ﺳﭽﮯ ﮨﯿﮟ
ﺁﭖ ﮐﮯﺍﯾﻤﺎﻥ ﻻﻧﮯ ﺳﮯ ﻋﺎﻟﻢ ﮐﻔﺮ ﭘﺮ ﺍﯾﮏ ﺭﻋﺐ ﻃﺎﺭﯼ ﮨﻮ ﮔﯿﺎ ﺍﻭﺭ ﺑﮯ ﺁﺳﺮﺍ ﻣﺴﻠﻤﺎﻧﻮﮞ ﮐﻮ ﺑﮍﯼ ﻃﺎﻗﺖ ﻭﻗﻮﺕ ﺣﺎﺻﻞ ﮨﻮﺋﯽ۔
ﯾﮧ ﻧﺒﻮﺕ ﮐﮯ ﭼﮭﭩﮯ ﺳﺎﻝ ﮐﺎ ﻭﺍﻗﻌﮧ ﮨﮯ۔ﺁﭖ ﻧﮯ ﺍﺳﻼﻡ ﻻﻧﮯ ﮐﯽ ﺧﻮﺷﯽ ﻣﯿﮟ ﺑﻄﻮﺭ ﺷﮑﺮﻭ ﺣﻤﺪ ﮐﭽﮫ ﺍﺷﻌﺎﺭ ﮐﮩﮯ،ﺟﺲ ﮐﺎ ﺗﺮ ﺟﻤﮧ ﯾﮧ ﮨﮯ۔ﻣﯿﮟ ﺍﻟﻠﮧ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﮐﯽ ﺣﻤﺪ ﮐﺮﺗﺎ ﮨﻮﮞ ﺟﺐ ﺍﺱ ﻧﮯ ﻣﯿﺮﮮ ﺩﻝ ﮐﻮ ﮨﺪﺍﯾﺖ ﺩﯼ ﺍﺳﻼﻡ ﻗﺒﻮﻝ ﮐﺮ ﻧﮯ ﮐﯽ ﺟﻮ ﺩﯾﻦ ﺣﻨﯿﻒ ﮨﮯ۔ﻭﮦ ﺩﯾﻦ ﺟﻮ ﺍُﺱ ﺭﺏ ﮐﺮﯾﻢ ﮐﯽ ﻃﺮﻑ ﺳﮯ ﺁﯾﺎ ﮨﮯ ﺟﻮ ﻋﺰﺕ ﻭﺍﻻ ﮨﮯ ﺍﻭﺭ ﺍﭘﻨﮯ ﺑﻨﺪﻭﮞ ﮐﮯ ﺣﺎﻻﺕ ﺳﮯ ﺑﺎﺧﺒﺮ ﺍﻭﺭ ﺍﻥ ﮐﮯ ﺳﺎﺗﮫ ﻟﻄﻒ ﻭﺍﺣﺴﺎﻥ ﻓﺮ ﻣﺎﻧﮯ ﻭﺍﻻ ﮨﮯ۔
ﻏﺰﻭﺍﺕ ﻣﯿﮟ ﺷﺮﮐﺖ : ﺍﺳﻼﻡ دے ﺗﺤﻔﻆ ﺍﻭﺭ ﺣﻀﻮﺭ ﺭﺣﻤﺖ ﻋﺎﻟﻢ ﺻﻠﯽ ﺍﻟﻠﮧ ﻋﻠﯿﮧ ﻭﺳﻠﻢ
ﮐﯽ ﺩﻓﺎﻉ ﻣﯿﮟ ﺁﭖ ﮨﺮ ﺟﮕﮧ ﭘﯿﺶ ﭘﯿﺶ ﺭﮨﮯ ﺍﻭﺭ ﺍﭘﻨﯽ ﻓﻄﺮﯼ ﺷﺠﺎﻋﺖ ﻭﺟﻮﺍﻧﻤﺮﺩﯼ ﺳﮯ ﺩﺷﻤﻨﺎﻥ ﺍﺳﻼﻡ ﮐﻮ ﮔﺎﺟﺮ ﻣﻮﻟﯽ ﮐﯽ ﻃﺮﺡ ﮐﺎﭦ ﮐﺮ ﺟﮩﻨﻢ ﺭﺳﯿﺪ ﮐﯿﺎ ،ﺩﺷﻤﻨﺎﻥ ﺍﺳﻼﻡ ﭘﺮ ﺁﭖ ﮐﺎ ﺍﯾﺴﺎ ﺭﻋﺐ ﻃﺎﺭﯼ ﺭﮨﺘﺎ ﮐﮧ ﮐﻮﺋﯽ ﺁﭖ ﮐﮯ ﻣﻘﺎﺑﻠﮯ ﻣﯿﮟ ﺁﻧﮯ ﮐﯽ ﺟﺮﺃﺕ ﻧﮧ ﮐﺮﺗﺎ۔ﺍﻭﺭ ﺟﻮ ﺑﮭﯽ ﺁﺗﺎ ﺍﺱ ﮐﻮ ﺍﭘﻨﯽ ﺟﺎﻥ ﺳﮯ ﮨﺎﺗﮫ ﺩﮬﻮﻧﺎ ﭘﮍﺗﺎ،ﭼﻨﺎﻧﭽﮧ ﺟﺐ ﺍﺳﻼﻡ ﻭﮐﻔﺮ ﮐﯽ ﭘﮩﻠﯽ ﺟﻨﮓ “ ﺑﺪﺭ ” ﮐﮯ ﻣﯿﺪﺍﻥ ﻣﯿﮟ ﻟﮍﯼ ﮔﺌﯽ ﺗﻮ ﺁﭖ ﻧﮯ ﺑﮩﺖ ﺳﺎﺭﮮ ﮐﺎﻓﺮﻭﮞ ﮐﻮ ﺟﮩﻨﻢ ﺭﺳﯿﺪ ﮐﯿﺎ ﺍﻭﺭ ﺟﻮ ﺑﮭﯽ ﺁﭖ ﮐﮯ ﻣﻘﺎﺑﻠﮯ ﻣﯿﮟ ﺁﯾﺎ ﻗﺘﻞ ﮐﯿﺎ ﮔﯿﺎ۔
ﺟﻨﮓ ﺑﺪﺭ ﮐﮯ ﺑﻌﺪ ﺟﻨﮓ ﺍﺣﺪ ﻣﯿﮟ ﺑﮭﯽ ﺁﭖ ﻧﮯ ﺍﭘﻨﯽ ﺑﮯ ﻣﺜﺎﻝ ﺷﺠﺎﻋﺖ ﮐﺎ ﻣﻈﺎﮨﺮﮦ ﮐﺮﺗﮯ ﮨﻮﺋﮯ ﺩﺷﻤﻨﺎﻥ ﺍﺳﻼﻡ ﮐﻮ ﺍﺱ ﮐﮯ ﺁﺧﺮﯼ ﺍﻧﺠﺎﻡ ﺗﮏ ﭘﮩﻮﻧﭽﺎﯾﺎ،ﺁﭖ ﮐﯽ ﺗﻠﻮﺍﺭ ﮐﯽ ﺗﯿﺰﯼ ﮐﮯ ﺳﺎﻣﻨﮯ ﮐﺴﯽ ﻣﯿﮟ ﺁﻧﮯ ﮐﯽ ﺟﺮﺃﺕ ﻧﮧ ﺭﮨﯽ ﺗﻮ ﮨﻨﺪ ﺑﻨﺖ ﻋﺘﺒﮧ ﺟﺲ ﮐﮯ ﺑﺎﭖ ﮐﯽ ﮔﺮﺩﻥ ﺁﭖ ﻧﮯ ﺟﻨﮓ ﺑﺪﺭ ﻣﯿﮟ ﺍﮌﺍﯾﺎ ﺗﮭﺎ ،ﺍﭘﻨﮯ ﻏﻼﻡ ﻭﺣﺸﯽ ﺳﮯ ﯾﮧ ﮐﮩﺎ ﮐﮧ : ﺍﮔﺮ ﺗﻢ ﺣﻤﺰﮦ ﮐﻮ ﻗﺘﻞ ﮐﺮﺩﻭ ﺗﻮ ﺍﺱ ﮐﮯ ﺑﺪﻟﮯ ﻣﯿﮟ ﺗﻤﮩﯿﮟ ﺁﺯﺍﺩ ﮐﺮﺩﻭﮞ ﮔﯽ۔ﻭﺣﺸﯽ ﺑﮍﺍ ﻣﺎﮨﺮ ﻧﺸﺎﻧﮧ ﺑﺎﺯ ﺗﮭﺎ ،ﻭﮦ ﺍﯾﮏ ﺟﮕﮧ ﺯﮨﺮ ﻣﯿﮟ ﺑﺠﮭﺎﯾﺎ ﮨﻮﺍ ﻧﯿﺰﮦ ﻟﺌﮯ ﭼﮭﭗ ﮐﺮ ﺑﯿﭩﮫ ﮔﯿﺎ ،ﺍﻭﺭ ﺑﺮﺍﺑﺮ ﺁﭖ ﮐﯽ ﺗﺎﮎ ﻣﯿﮟ ﺭﮨﺎ ﺟﺐ ﺣﻀﺮﺕ ﺣﻤﺰﮦ ﺭﺿﯽ ﺍﻟﻠﮧ ﻋﻨﮧ ﻣﻘﺎﺑﻠﮧ ﮐﺮﺗﮯ ﮨﻮﺋﮯ ﺍﺱ ﮐﮯ ﻗﺮﯾﺐ ﺳﮯ ﮔﺬﺭ ﮮ ﺗﻮ ﺍﺱ ﻧﮯ ﺁﭖ ﭘﺮ ﻧﯿﺰﮦ ﺳﮯ ﻭﺍﺭ ﮐﯿﺎ ﺟﻮ ﺁﭖ ﮐﮯ ﻧﺎﻑ ﭘﺮ ﻟﮕﺎ ﺍﻭﺭ ﭘﺸﺖ ﮐﯽ ﻃﺮﻑ ﺳﮯ ﻧﮑﻞ ﮔﯿﺎ ﺁﭖ ﻓﺮﺵ ﺯﻣﯿﻦ ﭘﺮ ﺁﮔﺌﮯ ﺍﻭﺭ ﺍﺱ ﻃﺮﺡ ﺳﮯ ﺁﭖ ﻧﮯ ﺍﻟﻠﮧ ﮐﯽ ﺭﺍﮦ ﻣﯿﮟ ﺟﺎﻡ ﺷﮩﺎﺩﺕ ﻧﻮﺵ ﮐﺮ ﻟﯿﺎ۔ﺍﺱ ﻭﻗﺖ ﺁﭖ ﮐﯽ ﻋﻤﺮ ﺷﺮﯾﻒ ۵۴ / ﺳﺎﻝ ﮐﯽ ﺗﮭﯽ ۔ﺑﻌﺪ ﺷﮩﺎﺩﺕ ﮨﻨﺪ ﺑﻨﺖ ﻋﺘﺒﮧ ﻧﮯﺁﭖ ﮐﯽ ﻧﻌﺶ ﻣﺒﺎﺭﮎ ﮐﯽ ﺑﮯ ﺣﺮ ﻣﺘﯽ ﮐﯽ ﺍﻭﺭ ﭘﯿﭧ ﭼﺎﮎ ﮐﺮ ﮐﮯ ﺁﭖ ﮐﮯ ﮐﻠﯿﺠﮯ ﮐﻮ ﻧﮑﺎﻻ ﺍﻭﺭ ﮐﭽﺎ ﮨﯽ ﭼﺒﺎ ﮐﺮ ﻧﮕﻠﻨﺎﭼﺎ ﮨﯽ ﻣﮕﺮ ﻧﮕﻞ ﻧﮧ ﺳﮑﯽ۔} ﻭﺍﺿﺢ ﺭﮨﮯ ﮐﮧ ﻓﺘﺢ ﻣﮑﮧ ﮐﮯ ﺑﻌﺪ ﺣﻀﺮﺕ ﻭﺣﺸﯽ ﺍﻭﺭ ﮨﻨﺪ ﺑﻨﺖ ﻋﺘﺒﮧ ﺭﺿﯽ ﺍﻟﻠﮧ ﻋﻨﮩﻤﺎ ،ﺩﻭﻧﻮﮞ ﺍﺳﻼﻡ ﻗﺒﻮﻝ ﮐﺮ ﮐﮯ ﺻﺤﺎﺑﯿﺖ ﮐﮯ ﺷﺮﻑ ﺳﮯ ﻣﺸﺮﻑ ﮨﻮﺋﮯ
ﻧﻤﺎﺯ ﺟﻨﺎﺯﮦ : ﺟﺐ ﺁﭖ ﮐﯽ ﺷﮩﺎﺩﺕ ﮨﻮﺋﯽ ﺗﻮ ﺣﻀﻮﺭ ﺭﺣﻤﺖ ﻋﺎﻟﻢ ﺻﻠﯽ ﺍﻟﻠﮧ ﻋﻠﯿﮧ ﻭﺳﻠﻢ ﮐﻮ ﺑﮍﺍﺭﻧﺞ ﮨﻮﺍ ﺍﻭﺭ ﻧﻌﺶ ﻣﺒﺎﺭﮎ ﮐﯽ ﺑﮯ ﺣﺮﻣﺘﯽ ﺩﯾﮑﮫ ﮐﺮ ﺁﭖ ﮐﯽ ﭼﺸﻤﺎﻥ ﻣﺒﺎﺭﮎ ﺳﮯ ﺁﻧﺴﻮ ﺭﻭﺍﮞ ﮨﻮ ﮔﺌﮯ۔ﺍﻭﺭ ﺟﺐ ﺁﭖ ﺻﻠﯽ ﺍﻟﻠﮧ ﻋﻠﯿﮧ ﻭﺳﻠﻢ ﻧﮯ ﺷﮩﺪﺍﺋﮯ ﺍﺣﺪ ﮐﯽ ﻧﻤﺎﺯ ﺟﻨﺎﺯﮦ ﭘﮍﮬﺎﺋﯽ ﺗﻮ ﮨﺮ ﺷﮩﯿﺪ ﮐﮯ ﺳﺎﺗﮫ ﺁﭖ ﮐﯽ ﺑﮭﯽ ﻧﻤﺎﺯ ﺟﻨﺎﺯﮦ ﭘﮍﮬﺎﺋﯽ ﺍﺱ ﻃﺮﺡ ﺁﭖ ﮐﻮ ﯾﮧ ﻧﻤﺎﯾﺎﮞ ﺍﻋﺰﺍﺯ ﺣﺎﺻﻞ ﮨﻮﺍ ﮐﮧ ﺣﻀﻮﺭ ﺭﺣﻤﺖ ﻋﺎﻟﻢ ﺻﻠﯽ ﺍﻟﻠﮧ ﻋﻠﯿﮧ ﻭﺳﻠﻢ ﻧﮯ ﺳﺘﺮ ﺑﺎﺭ ﺁﭖ ﮐﯽ ﻧﻤﺎﺯ ﺟﻨﺎﺯﮦ ﭘﮍﮬﯽ۔
ﻓﻀﺎﺋﻞ ﻭ ﻣﻨﺎﻗﺐ : ﺳﯿﺪﻧﺎ ﺍﻣﯿﺮ ﺣﻤﺰﮦ ﺭﺿﯽ ﺍﻟﻠﮧ ﻋﻨﮧ ﮐﯽ ﺷﮩﺎﺩﺕ ﮐﺎ ﺟﻮ ﺍﻧﺪﻭﮨﻨﺎﮎ ﻭﺍﻗﻌﮧ ﭘﯿﺶ ﺁﯾﺎ ﺍﻭﺭ ﺍﻟﻠﮧ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﻧﮯ ﺟﻮ ﺁﭖ ﮐﻮ ﺳﺮﻓﺮﺍﺯﯼ ﺍﻭﺭ ﻋﻈﻤﺘﯿﮟ ﻋﻄﺎ ﻓﺮ ﻣﺎﺋﯽ، ﺍﺱ ﮐﺎ ﺗﺬﮐﺮ ﮦ ﻣﺨﺘﻠﻒ ﮐﺘﺐ ﺍﺣﺎﺩﯾﺚ ﺍﻭﺭ ﮐﺘﺐ ﺗﻮﺍﺭﯾﺦ ﻣﯿﮟ ﻣﻮﺟﻮﺩ ﮨﮯ۔ﺍﻥ ﻣﯿﮟ ﺳﮯ ﮐﭽﮫ ﻣﻨﺪﺭ ﺟﮧ ﺫﯾﻞ ﮨﯿﮟ۔
{۱} ﺣﻀﺮﺕ ﺟﺎﺑﺮ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ ﺍﻟﻠﮧ ﺭﺿﯽ ﺍﻟﻠﮧ ﻋﻨﮩﻤﺎ ﺳﮯ ﺭﻭﺍﯾﺖ ﮨﮯ ﮐﮧ : ﺭﺳﻮﻝ ﺍﻟﻠﮧ ﺻﻠﯽ ﺍﻟﻠﮧ ﻋﻠﯿﮧ ﻭﺳﻠﻢ ﻧﮯ ﻓﺮﻣﺎﯾﺎ : ﺣﻤﺰﮦ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ ﺍﻟﻤﻄﻠﺐ ﺗﻤﺎﻡ ﺷﮩﯿﺪﻭﮞ ﮐﮯ ﺳﺮﺩﺍﺭ ﮨﯿﮟ۔ﺍﻭﺭ ﻭﮦ ﺷﺨﺺ ﺑﮭﯽ ﺳﯿﺪ ﺍﻟﺸﮩﺪﺍﺀ ﮨﮯ ﺟﺲ ﻧﮯ ﮐﺴﯽ ﻇﺎﻟﻢ ﺑﺎﺩﺷﺎﮦ ﮐﮯ ﺳﺎﻣﻨﮯ ﮐﻠﻤﮧ ﺣﻖ ﺑﻠﻨﺪ ﮐﯿﺎ ﺍﻭﺭ ﺍﺳﮯ ﺍﭼﮭﺎﺋﯿﻮﮞ ﮐﺎ ﺣﮑﻢ ﺩﯾﺎ ﺍﻭﺭ ﺑﺮﺍﺋﯿﻮﮞ ﺳﮯ ﺭﻭﮐﺎ ﺗﻮ ﺍُﺳﮯ ﺷﮩﯿﺪ ﮐﺮ ﺩﯾﺎ ﮔﯿﺎ۔(3)
{۲ } ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﻤﺮ ﺍﭘﻨﮯ ﺷﯿﻮﺥ ﺳﮯ ﺭﻭﺍﯾﺖ ﮐﺮﺗﮯ ﮨﯿﮟ ﮐﮧ : ﺻﺤﺎﺑﮧ ﮐﺮﺍﻡ ﺭﺿﯽ ﺍﻟﻠﮧ ﻋﻨﮩﻢ ﻧﮯ ﺑﯿﺎﻥ ﮐﯿﺎ ﮐﮧ : ﺟﺐ ﺣﻀﺮﺕ ﺣﻤﺰﮦ ﺷﮩﯿﺪ ﮨﻮ ﮔﺌﮯ ﺗﻮ ﺣﻀﻮﺭ ﺭﺣﻤﺖ ﻋﺎﻟﻢ ﺻﻠﯽ ﺍﻟﻠﮧ ﻋﻠﯿﮧ ﻭﺳﻠﻢ ﺍﺭﺷﺎﺩ ﻓﺮ ﻣﺎﻧﮯ ﻟﮕﮯ : ﺍﮮ ﭼﭽﺎ،ﺁﭖ ﮐﯽ ﺟﺪﺍﺋﯽ ﺳﮯ ﺑﮍﮪ ﮐﺮ ﻣﯿﺮﮮ ﻟﺌﮯ ﺍﻭﺭ ﮐﻮﺋﯽ ﺻﺪﻣﮧ ﻧﮩﯿﮟ ﮨﻮ ﺳﮑﺘﺎ، ﭘﮭﺮ ﺁﭖ ﺻﻠﯽ ﺍﻟﻠﮧ ﻋﻠﯿﮧ ﻭﺳﻠﻢ ﻧﮯ ﺧﺎﺗﻮﻥ ﺟﻨﺖ ﺳﯿﺪﮦ ﻓﺎﻃﻤﮧ ﺍﻭﺭ ﺍﭘﻨﯽ ﭘﮭﻮﭘﮭﯽ ﺻﻔﯿﮧ ﺭﺿﯽ ﺍﻟﻠﮧ ﻋﻨﮩﻤﺎ ﺳﮯ ﻓﺮ ﻣﺎﯾﺎ ﮐﮧ : ﺧﻮﺵ ﮨﻮ ﺟﺎﺅ،ﺍﺑﮭﯽ ﻣﯿﺮﮮ ﭘﺎﺱ ﺟﺒﺮ ﺋﯿﻞ ﺍﻣﯿﻦ ﺁﺋﮯ ﺗﮭﮯ،ﺍﻭﺭ ﻣﺠﮭﮯ ﺧﻮﺷﺨﺒﺮﯼ ﺳﻨﺎﺋﯽ ﮐﮧ : ﺣﻀﺮﺕ ﺣﻤﺰﮦ ﮐﺎ ﻧﺎﻡ ِﻣﺒﺎﺭﮎ ﺁﺳﻤﺎﻥ ﻭﺍﻟﻮﮞ ﻣﯿﮟ ﺍﺱ ﻃﺮﺡ ﺳﮯ ﻟﮑﮭﺎ ﮨﻮﺍ ﮨﮯ ” ﺣﻤﺰۃ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ ﺍﻟﻤﻄﻠﺐ ﺍﺳﺪ ﺍﻟﻠﮧ ﻭ ﺍﺳﺪ ﺭﺳﻮﻟﮧ ” ﮐﮧ ﺣﻤﺰﮦ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ ﺍﻟﻤﻄﻠﺐ ﺍﻟﻠﮧ ﮐﮯ ﺷﯿﺮ ﮨﯿﮟ ﺍﻭﺭ ﺍﺱ ﮐﮯ ﺭﺳﻮﻝ ﮐﮯ ﺷﯿﺮ ﮨﯿﮟ۔ ۔(4)
{۳ } ﺣﻀﺮﺕ ﺳﻌﺪ ﺑﻦ ﺍﺑﯽ ﻭﻗﺎﺹ ﺭﺿﯽ ﺍﻟﻠﮧ ﻋﻨﮧ ﺑﯿﺎﻥ ﮐﺮﺗﮯ ﮨﯿﮟ ﮐﮧ : ﺟﻨﮓ ﺍﺣﺪ ﮐﮯ ﺩﻥ ﺣﻀﺮﺕ ﺣﻤﺰﮦ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ ﺍﻟﻤﻄﻠﺐ ﺭﺳﻮﻝ ﺍﻟﻠﮧ ﺻﻠﯽ ﺍﻟﻠﮧ ﻋﻠﯿﮧ ﻭﺳﻠﻢ ﮐﮯ ﺳﺎﻣﻨﮯ ﺩﺷﻤﻨﻮﮞ ﺳﮯ ﻟﮍ ﺭﮨﮯ ﺗﮭﮯ ﺍﻭﺭ ﮐﮩﮧ ﺭﮨﮯ ﺗﮭﮯ ۔ ” ﺍﻧﺎ ﺍﺳﺪ ﺍﻟﻠﮧ ” ﻣﯿﮟ ﺍﻟﻠﮧ ﮐﺎ ﺷﯿﺮ ﮨﻮﮞ۔ ۔(5)
{۴ } ﺣﻀﺮﺕ ﺍﺑﻦ ﻋﺒﺎﺱ ﺭﺿﯽ ﺍﻟﻠﮧ ﻋﻨﮧ ﺑﯿﺎﻥ ﮐﺮﺗﮯ ﮨﯿﮟ ﮐﮧ : ﻧﺒﯽ ﺍﮐﺮﻡ ﺻﻠﯽ ﺍﻟﻠﮧ ﻋﻠﯿﮧ ﻭﺳﻠﻢ ﻧﮯ ﻓﺮ ﻣﺎﯾﺎ ﮐﮧ : ﻣﯿﮟ ﮔﺰﺷﺘﮧ ﺭﺍﺕ ﺟﻨﺖ ﻣﯿﮟ ﺩﺍﺧﻞ ﮨﻮﺍ ﺗﻮ ﺩﯾﮑﮭﺎ ﮐﮧ : ﺟﻌﻔﺮ ﺑﻦ ﺍﺑﯽ ﻃﺎﻟﺐ ﻓﺮﺷﺘﻮﮞ ﮐﮯ ﺳﺎﺗﮫ ﺍُﮌ ﺭﮨﮯ ﮨﯿﮟ ﺍﻭﺭ ﺣﻤﺰﮦ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ ﺍﻟﻤﻄﻠﺐ ﺍﯾﮏ ﺗﺨﺖ ﭘﺮ ﭨﯿﮏ ﻟﮕﺎﺋﮯ ﺑﯿﭩﮭﮯ ﮨﻮﺋﮯ ﮨﯿﮟ۔۔
ﺍﻟﻤﺴﺘﺪﺭﮎ ﻋﻠﯽ ﺍﻟﺼﺤﯿﺤﯿﻦ ﻟﻠﺤﺎﮐﻢ،ﮐﺘﺎﺏ ﻣﻌﺮﻓۃ ﺍﻟﺼﺤﺎﺑﮧ،ﺫﮐﺮ ﺍﺳﻼﻡ ﺣﻤﺰﮦ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ ﺍﻟﻤﻄﻠﺐ، ﺣﺪﯾﺚ : ۴۸۹ مآخذ= ﺍﻟﻤﺴﺘﺪﺭﮎ ﻋﻠﯽ ﺍﻟﺼﺤﯿﺤﯿﻦ ﻟﻠﺤﺎﮐﻢ،ﮐﺘﺎﺏ ﻣﻌﺮﻓۃ ﺍﻟﺼﺤﺎﺑﮧ،ﺫﮐﺮ ﺍﺳﻼﻡ ﺣﻤﺰﮦ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ ﺍﻟﻤﻄﻠﺐ، ﺣﺪﯾﺚ : ۴۸٧۸ ﺳﺒﻞ ﺍﻟﮩﺪﯼ ،ﺝ : ۲ / ﺹ : ۴۴۴ / ﺑﺤﻮﺍﻟﮧ ﺿﯿﺎﺀ ﺍﻟﻨﺒﯽ،ﺝ : ۲ / ﺹ : ۲۵۲ ﺗﺎ ۲۵۵ } ﺳﺒﻞ ﺍﻟﮩﺪﯼ ،ﺝ : ۲ / ﺹ : ۴۴۴ / ﺑﺤﻮﺍﻟﮧ ﺿﯿﺎﺀ ﺍﻟﻨﺒﯽ،ﺝ : ۲ / ﺹ : ۲۵۲ ﺗﺎ ۲۵۵ } ﺍﻟﻤﺴﺘﺪﺭﮎ ﻋﻠﯽ ﺍﻟﺼﺤﯿﺤﯿﻦ ﻟﻠﺤﺎﮐﻢ،ﮐﺘﺎﺏ ﻣﻌﺮﻓۃ ﺍﻟﺼﺤﺎﺑﮧ،ﺫﮐﺮ ﺍﺳﻼﻡ ﺣﻤﺰﮦ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ ﺍﻟﻤﻄﻠﺐ، ﺣﺪﯾﺚ : ۴۸٧ ﺍﻟﻤﺴﺘﺪﺭﮎ ﻋﻠﯽ ﺍﻟﺼﺤﯿﺤﯿﻦ ﻟﻠﺤﺎﮐﻢ،ﮐﺘﺎﺏ ﻣﻌﺮﻓۃ ﺍﻟﺼﺤﺎﺑﮧ،ﺫﮐﺮ ﺍﺳﻼﻡ ﺣﻤﺰﮦ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ ﺍﻟﻤﻄﻠﺐ، ﺣﺪﯾﺚ : ۴۸۸۰ جات= ﺍﻟﻤﺴﺘﺪﺭﮎ ﻋﻠﯽ ﺍﻟﺼﺤﯿﺤﯿﻦ ﻟﻠﺤﺎﮐﻢ،ﮐﺘﺎﺏ ﻣﻌﺮﻓۃ ﺍﻟﺼﺤﺎﺑﮧ،ﺫﮐﺮ ﺍﺳﻼﻡ ﺣﻤﺰﮦ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ ﺍﻟﻤﻄﻠﺐ، ﺣﺪﯾﺚ : ۴۸۹ مآخذ= ﺍﻟﻤﺴﺘﺪﺭﮎ ﻋﻠﯽ ﺍﻟﺼﺤﯿﺤﯿﻦ ﻟﻠﺤﺎﮐﻢ،ﮐﺘﺎﺏ ﻣﻌﺮﻓۃ ﺍﻟﺼﺤﺎﺑﮧ،ﺫﮐﺮ ﺍﺳﻼﻡ ﺣﻤﺰﮦ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ ﺍﻟﻤﻄﻠﺐ، ﺣﺪﯾﺚ : ۴۸٧۸ ﺳﺒﻞ ﺍﻟﮩﺪﯼ ،ﺝ : ۲ / ﺹ : ۴۴۴ / ﺑﺤﻮﺍﻟﮧ ﺿﯿﺎﺀ ﺍﻟﻨﺒﯽ،ﺝ : ۲ / ﺹ : ۲۵۲ ﺗﺎ ۲۵۵ } ﺳﺒﻞ ﺍﻟﮩﺪﯼ ،ﺝ : ۲ / ﺹ : ۴۴۴ / ﺑﺤﻮﺍﻟﮧ ﺿﯿﺎﺀ ﺍﻟﻨﺒﯽ،ﺝ : ۲ / ﺹ : ۲۵۲ ﺗﺎ ۲۵۵ }
ﺍﻟﻤﺴﺘﺪﺭﮎ ﻋﻠﯽ ﺍﻟﺼﺤﯿﺤﯿﻦ ﻟﻠﺤﺎﮐﻢ،ﮐﺘﺎﺏ ﻣﻌﺮﻓۃ ﺍﻟﺼﺤﺎﺑﮧ،ﺫﮐﺮ ﺍﺳﻼﻡ ﺣﻤﺰﮦ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ ﺍﻟﻤﻄﻠﺐ، ﺣﺪﯾﺚ : ۴۸٧ ﺍﻟﻤﺴﺘﺪﺭﮎ ﻋﻠﯽ ﺍﻟﺼﺤﯿﺤﯿﻦ ﻟﻠﺤﺎﮐﻢ،ﮐﺘﺎﺏ ﻣﻌﺮﻓۃ ﺍﻟﺼﺤﺎﺑﮧ،ﺫﮐﺮ ﺍﺳﻼﻡ ﺣﻤﺰﮦ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ ﺍﻟﻤﻄﻠﺐ، ﺣﺪﯾﺚ : ۴۸۸۰} گٹھ:بنو ہاشم
دهستان دانش
ایہ ایران دے صوبہ تہران دے ضلعے شہرستان قدس دا اک دہستان جاں سب تحصیل آ ۔ (دہستان فارسی چ سب تحصیل جاں دیہی ضلع نوں کہندے نیں) ۔
نیپال وچ ہندومت
ہندو مت نیپال دا سب تو‏ں وڈا مذہب ا‏‏ے۔ 2011ء د‏‏ی مردم شماری وچ اندازہً 81.3 فیصد عوام نے اپنی مذہبی شناخت ہندو ظاہر کیت‏‏ی، اس دے مقابلے وچ 1981ء د‏‏ی مردم شماری وچ اس تو‏ں زیادہ عوام نے خود نو‏‏ں ہندو ظاہر کیتا اگرچہ کئی مبصرین نے کہیا کہ انہاں لوکاں وچو‏ں اک تعداد اے جسنو‏ں بدھ کہیا ج سکدا ا‏‏ے۔ 2011ء د‏‏ی مردم شماری دے مطابق، نیپال وچ ہندوواں د‏‏ی آبادی دا اندازہ تقریباً 22.1 ملین اے جو ملک د‏‏ی 81.3 فیصد آبادی بندی ا‏‏ے۔ " نیپال د‏‏ی قومی تقویم (کلینڈر)، وکرم سموات اے، ایہ اک شمسی ہندو تقویم اے جوبنیادی طور اُتے شمالی ہند وچ بطور مذہبی تقویم رائج اے تے وقت د‏‏ی ہندو اکائیاں اس اُتے مبنی نيں۔
دهستان دانش
تھاں ٹکانہ
ایہ دہستان شہرستان قدس ، صوبہ تہران چ اے ۔
نیپال وچ ہندومت
مملکت نیپال د‏‏ی ہندو بنیاد
مؤرخین تے مقامی روایات کہندے نيں کہ اک ہندو جوگی جس دا ناں نی سی س نے ماپہلے تریخ دے دوران وچ وادی کھٹمنڈو وچ سکونت اختیار کيتی تے لفظ نیپال دا مطلب اے محفوظ ("پالیا" سنسکرت دا اے )، یعنی بزرگ د‏‏ی طرف تو‏ں محفوظ کیتا گیا۔
سڑک چھاپ شاعری
سڑکچھاپ شاعری پنجابی دی جانی پہچانی شاعرہ ششی پال سمندرا دا شعری مجموعہ اے۔ ایہہ شعری مجموعہ پنجابی ساہت پبلیکیشن ولوں 2015 وچ شائع کیتا گیا اے۔ اس کتاب وچ قدرت شعری روپ نوں بھاری روپ وچ پیش کیتا گیا اے اس وچ رکھاں،پنچھیاں،پھلاں،ویلاں-بوٹیاں، ڈڈوآں ،مچھیاں ، کیڑے مکوڑیاں اتے ہور جیواں، جو عامَ طور تے شاعری دے موضوع وچوں انگولے رہِ جاندے ہن ، دی شعری تصویر اے ۔ ایہہ شعری مجموعہ منُکھ اتے قدرت دی سہِ-ہوند والے رشتے دی بات پاؤندا اے ۔ ایہہ پستک گورمکھی اتے شاہمکھی دوہواں پنجابی لپیاں وچ شائع ہوئی اے۔
نیپال وچ ہندومت
ہندو بدھ امتزاج ضدین
البتہ، روايتی طور اُتے ہندو تے بدھ عقائد دے درمیان وچ تعلقات دا اک وڈا تبادلہ ہويا ا‏‏ے۔ 1981ء د‏‏ی مردم شماری وچ بوہت سارے لوکاں کو، جنہاں نو‏ں ہندو شمار کیتا گیا، انہاں نو‏‏ں بدھ مت دا پیرو کہیا جا سکدا ا‏‏ے۔ ہندوواں نے بدھ مت دے تے بدھ مت والےآں نے ہندشں دے مندراں وچ جا ک‏ے عبادت د‏‏ی ا‏‏ے۔ ایسا ہونے د‏‏ی بنیادی وجہ ہندومت تے بدھ مت د‏‏ی جڑاں دا اک ہونا اے، انہاں د‏‏ی تریخ یمں انہاں نو‏‏ں علاحدہ نئيں سمجھیا گیا۔ لیکن مشترکہ مذہبی روایت دے اندر کئی اختلاف پائے جاندے نيں۔ اس طرح دے دوہرے عقائد (یا باہمی احترام) د‏‏ی وجہ تو‏ں ہندوواں تے بودھاں دے درمیان وچ اختلافات فطرت وچ بہت لطیف تے تعلیمی قسم دے نيں۔ نیپالی ہندو تے بدھ پچھلے ہزار سال وچ کدی وی آپس وچ مذہبی تنازع وچ مشغول نئيں ہوئے۔ بوہت سارے ایداں دے مندر نيں جتھ‏ے بدھ تے ہندو مشترکہ طور اُتے جا ک‏ے عبادت کردے نيں۔
سڑک چھاپ شاعری
گٹھ:پنجابی ساہت گٹھ:کتاباں گٹھ:پنجابی کتاباں
نیپال وچ ہندومت
خبراں
گٹھ:نیپال وچ ہندومت گٹھ:ہندومت بلحاظ ملک گٹھ:نیپال وچ مذہب گٹھ:ایشیا وچ ہندومت
بروہلمر
بارلے جوڑ
گٹھ:کتے
مالوی
مالوی پنجابی دی اک بولی اے جیڑی پنجاب دے اک پاسے مالوہ چ بولی جاندی اے۔ مالوہ پعارتی پنجاب چ آندا اے۔ مالوہ دے اتر ج دریاۓ ستلج چڑھدے تے لیندے پاسے ہریانہ دکنی لیندے پاسے راجستھان تے لیندے پاسے پرانی ریاست بہاولپور اے۔ پعارتی پنجاب دے 17 چوں 11 ضلعے مالوہ چ نیں۔ اوہ ضلعے اے نیں: فیروزپور فریدکوٹ موگا مکتسر بٹھنڈہ سنگرور مانسہ لدھیانہ پٹیالہ فتح گڑھ صاحب تے روپڑ (نور پور بیدی دی تصیل کڈ کے). اے مالوی بولی دا جغرافیہ وی اے۔ مالوی بولن والے مسلمان پاکستانی پنجاب ول 1947 چ ٹر آے۔
مالوی دے بول
ایوں، آپاں،
ہور پڑھو
گٹھ:پاکستانی بولیاں گٹھ:بولیاں گٹھ:بولی گٹھ:دنیا دیاں بولیاں گٹھ:زباناں گٹھ:لسانیات گٹھ:بولیاں بلحاظ دیس گٹھ:ایشیا دیاں بولیاں گٹھ:ایشیائی دیساں دیاں بولیاں گٹھ:پنجابی بولی گٹھ:پنجابی بولیاں گٹھ:پنجاب گٹھ:پنجابی
عام روسیٹ
عام روسیٹ وڈیاں چمگادڑاں دے ٹبر دی اک چمگادڑ اے۔
بارلے جوڑ
گٹھ:وڈیاں چمگادڑاں گٹھ:چمگادڑ
لسکام
لسکام سویٹزرلینڈ دا اک پعاڑ اے۔ ایس دی اچائی 4,527 اے۔
مانیواکی
مانیواکی کینیڈا دے صوبے کیوبک دا اک شہر اے۔
گٹھ:کینیڈا دے شہر گٹھ:کینیڈا دے آباد تھاں گٹھ:شہر گٹھ:شمالی امریکہ دے شہر گٹھ:امریکین دے شہراں دی لسٹ گٹھ:شمالی امریکہ دے شہراں دی لسٹ گٹھ:امریکین دے شہر گٹھ:شمالی امریکہ دے آباد تھاں
مارٹن تمارین
مارٹن تمارین دکھنی امریکہ دا اک تمارین اے۔
ہور ویکھو
٭ نویں دنیا دے باندر
لیسر اینٹلی ایگوانا
لیسر اینٹلی ایگوانا ایگوانے ٹبر دا اک کرلا اے۔ ایہ گواڈلوپ دا واسی اے۔
ویسہارن
ویسہارن سویٹزرلینڈ دا اک پعاڑ اے۔ ایس دی اچائی 4,505 اے۔
چک 367 گ ب
چک 367 گ ب  ضلع فیصل آباد دی تصیل جڑانوالہ دا اک پنڈ اے ۔ اس پنڈ دی بھوئیں نوں لوئر چناب نہر چوں نکلن آلی  گوگیرہ برانچ نہر دا پانی لگدا اے   ۔اس پنڈ دے ناں نال گ ب (G.B=Gugara Branch) ایسے لئی لگدا اے ۔ 350px|thumbnail|ضلع فیصل آباد دے پنڈاں دا نقشہ
بریارڈ
بارلے جوڑ
گٹھ:کتے
ہرا ایگوانا
ہرا ایگوانا ایگوانے ٹبر دا اک کرلا اے۔ ایہ اتری دکھنی امریکہ دا واسی اے۔
ننگی مگری روسیٹ
ننگی مگری روسیٹ وڈیاں چمگادڑاں دے ٹبر دی اک چمگادڑ اے۔
بارلے جوڑ
گٹھ:وڈیاں چمگادڑاں گٹھ:چمگادڑ
لمے والاںوالی روسیٹ
لمے والاںوالی روسیٹ وڈیاں چمگادڑاں دے ٹبر دی اک چمگادڑ اے۔
بارلے جوڑ
گٹھ:وڈیاں چمگادڑاں گٹھ:چمگادڑ
میریولے
میریولے کینیڈا دے صوبے کیوبک دا اک شہر اے۔
گٹھ:کینیڈا دے شہر گٹھ:کینیڈا دے آباد تھاں گٹھ:شہر گٹھ:شمالی امریکہ دے شہر گٹھ:امریکین دے شہراں دی لسٹ گٹھ:شمالی امریکہ دے شہراں دی لسٹ گٹھ:امریکین دے شہر گٹھ:شمالی امریکہ دے آباد تھاں
ٹاشہارن
ٹاشہارن سویٹزرلینڈ دا اک پعاڑ اے۔ ایس دی اچائی 4,491 اے۔
دورنگا تمارین
دورنگا تمارین دکھنی امریکہ دا اک تمارین اے۔
ہور ویکھو
٭ نویں دنیا دے باندر