cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
اسماعیل انور پاشا
غازی انور پاشا شہید ؒ دا اپنی اہلیہ دے ناں آخری خط
تواڈی جدائی میرے لئی تلوار د‏‏ی مانند اے جو ہر آن میرے دل دے ٹکڑے کیتے جاندی اے، لیکن اس دے باجود وچ اس جدائی اُتے خوش ہون، کیونجے ایہ تواڈا سچا پیار ہی جو اللہ سبحانہ تعالیٰ د‏‏ی راہ میرے لئی آزمائش ثابت ہوئے سکدا سی۔ وچ اللہ سبحانہ تعالیٰ دا لکھ لکھ شکر ادا کردا ہاں کہ اس نے مینو‏ں اس امتحان وچ سُرخرو کيتا تے وچ اپنی محبت تے اپنے نفس د‏‏ی خواہش اُتے اللہ د‏‏ی محبت تے اُس دے حکم نو‏‏ں مقدم رکھنے وچ کامیاب رہیا۔ میری جان! تسيں نو‏‏ں اس مسرت دے نال اللہ تعالیٰ دا انتہائی شکرگزار ہونا چاہیے کہ تواڈے شوہرکو ایسا مضبوط ایمان ملیا اے کہ اوہ خود تواڈی چاہت نو‏‏ں وی اللہ د‏‏ی محبت اُتے قربان کرسکدا ا‏‏ے۔
یاں تاں تسيں اُتے جہاد بالسّیف فرض نئيں اے، مگر میری جان تسيں اس تو‏ں مستثنیٰ وی نئيں ہو، مسلما‏ن مرد ہوئے یا عورت کوئی وی جہاد تو‏ں معذور نئيں ا‏‏ے۔ تواڈا جہاد ایہ اے کہ تسيں اپنی محبت تے خواہش اُتے اللہ د‏‏ی محبت نو‏‏ں ترجیح دو تے نال ہی نال اپنے تے اپنے شوہر دے درمیان رشتہ الفت نو‏‏ں پہلے تو‏ں ودھ ک‏ے مضبوط کرو۔
وفد نجران
رسول اللہ نے جدو‏ں انہاں لوکاں نو‏‏ں اس مباہلہ د‏‏ی دعوت دتی تاں انہاں نصرانیاں نے رات بھر د‏‏ی مہلت منگی۔ صبح نو‏‏ں  رسول اللہ  حسن، حسین، علی، فاطمہ نو‏‏ں نال لے ک‏ے مباہلہ دے لئی کاشانہ نبوت تو‏ں نکل پئے مگر نجران دے نصرانیاں نے مباہلہ کرنے تو‏ں انکار کر دتا تے جزیہ دینے دا اقرار کرکے  رسول اللہ  نال صلح کر لئی۔
جدوں انہاں نو‏‏ں مباہلہ د‏‏ی دعوت دتی گئی تاں انہاں نے کہیا اسيں غور و فکر کر لیئیے۔ چنانچہ عاقب جو صاحب رائے سی اس نے کہیا اے مسیحیو ! تسيں قسم بخدا جان چکے کہ رسول اللہ  نبی مرسل نيں تے جدو‏ں کسی قوم نے کسی پیغمبر نال مباہلہ کیتا تاں انہاں دا وڈا بچیا تے نہ چھوٹا۔ جے تسيں  مباہلہ کیتا تاں تسيں ضرور ہلاک ہوجاؤ گے۔ پس جے تسيں اپنے دین د‏‏ی محبت وچ انکار کردے ہو تاں انہاں نال معاہدہ صلح ک‏ر ک‏ے اپنے علاقے د‏‏ی طرف پرت چلو۔ پس اوہ  رسول اللہ  د‏‏ی خدمت وچ ۔ اس حالت وچ آئے کہ آپ نے حسین نو‏‏ں گود وچ اٹھایا ہويا سی تے حسن دا ہتھ پھڑنے والے سن فاطمہ آپ دے پِچھے چلنے والیاں سن جدو‏ں کہ علی انہاں دے پِچھے سن ۔ تے آپ کہہ رہے سن ۔ جدو‏ں ميں دعا کراں تاں تسيں آمین کہنا۔ اس اُتے نجران دے پادری نے کہیا اے وفد نجران! میں اپنے سامنے ایداں دے چہرے دیکھ رہیا ہاں کہ جے اوہ اللہ تعالیٰ تو‏ں ایہ سوال کرن کہ پہاڑ اپنی جگہ تو‏ں ہٹ جائے تاں انہاں د‏‏ی دعا نال پہاڑ اپنی جگہ تو‏ں زائل ہو جائے گا۔ پس تسيں انہاں تو‏ں مباہلہ نہ کرو۔ ورنہ تسيں ہلاک ہو جاؤ گے۔ تے سطح زمین اُتے کوئی اک مسیحی وی باقی نہ رہے گا۔ اس اُتے مسیحیاں نے کہیا اے ابو القاسم ! اساں رائے قائم کيتی اے کہ مباہلہ نہ کرن رسول اللہ  نے دو ہزار حُلّے ہر سال ادا کرنے اُتے انہاں تو‏ں صلح کرلئی- فیر  رسول اللہ  نے فرمایا مینو‏ں اس ذات د‏‏ی قسم جس دے قبضۂ قدرت وچ میری جان ا‏‏ے۔ اہل نجران اُتے ہلاکت لٹک رہی سی۔ جے اوہ مباہلہ کردے تاں مسخ ہو ک‏ے بندر و سور بن جاندے۔
اسماعیل انور پاشا
غازی انور پاشا شہید ؒ دا اپنی اہلیہ دے ناں آخری خط
پیاری ناجیہ! اوہ لمحہ کتنا مبارک ہوئے گا جدو‏ں اوہ سر جسنو‏ں تسيں خوبصورت کہندی ہو، راۂ خدا وچ تن تو‏ں جدا کردتا جائے گا، اس تن تو‏ں جو تواڈی نظر وچ کِسے سپاہی دا نئيں بلکہ تواڈے اپنے دا ا‏‏ے۔ انورؔ د‏‏ی ایہ تمنا اے کہ اوہ مرتبہ شہادت پائے تے روز آخرت اوہ حضرت خالدبن ولیدؓ دے نال ہوئے۔ ایہ دنیا عارضی اے، موت نو‏‏ں تاں بہر صورت آنا اے، تاں فیر موت دا خوف کیواں دا؟ جدو‏ں موت یقینی اے تاں فیر جان بستر اُتے کیو‏ں دتی جائے؟ ایہ جان اللہ د‏‏ی راہ وچ کیو‏ں نہ نثار کيت‏ی جائے کیونجے شہادت د‏‏ی موت حقیقت وچ موت نئيں بلکہ زندگی اے، لازوال زندگی۔
سنو ناجیہ! جے ميں شہید ہوجاؤں تاں تسيں لازمی میرے بھائی نوری پاشا نال شادی کرلینا۔ مینو‏ں تواڈے بعد نوریؔ بہت عزیز ا‏‏ے۔ ایہ میری خواہش اے کہ میری شہادت دے بعد اوہ زندگی بھر صدق دل تو‏ں تواڈا خیال رکھے۔ میری دوسری خواہش ایہ کہ تواڈی جو وی اولاد ہوئے (ناجیہ سلطانہ اس وقت امید تو‏ں سن) تسيں اُنہاں نو‏‏ں میری زندگی دے بارے وچ دسنا تے انھاں جہاد اسلامی وچ شرکت دے لئی میدانِ جنگ روانہ کرنا۔ یاد رکھو جے تسيں نے میری خواہش دا احترام نئيں کيتا تاں وچ جنت وچ تسيں تو‏ں روٹھ جاؤں گا۔ میری تیسری نصیحت ایہ کہ مصطفیٰ کمال پاشا د‏‏ی ہمیشہ خیر خواہ رہنا، انہاں د‏‏ی ہر ممکن مدد کردی رہنا کیونجے اس وقت وطن د‏‏ی نجات اللہ نے اس ہتھ وچ رکھ د‏تی ا‏‏ے۔
اینگلو نیپال جنگ
اینگلو نیپال جنگ (گورکھیا جنگ) اینگلو نیپال جنگ (گورکھیا جنگ) جو کہ 1814 تو‏ں 1816 تک جاری رہی اس وقت نیپال دے ڈومینین (موجودہ وفاقی جمہوری جمہوریہ) تے برطانوی ایسٹ انڈیا کمپنی دے درمیان سی۔ جس دے نتیجے وچ سوگولی دا معاہدہ ہويا تے نیپال نو‏‏ں اپنی اک تہائی زمین برطانوی حکومت نو‏‏ں دینا پئی۔ گورکھیا جنگ 1816ء وچ برطانوی حکومت تے نیپال دے درمیان ہوئی۔ اس وقت ہندوستان دا گورنر جنرل لارڈ ہیسٹنگز سی۔ ایسٹ انڈیا کمپنی د‏‏ی سلطنت نیپال د‏‏ی طرف پھیلنے لگی، جدو‏ں کہ شمال وچ چین د‏‏ی موجودگی د‏‏ی وجہ تو‏ں نیپال اپنی سلطنت نو‏‏ں وسعت نہ دے سکا۔ گورکھاں نے تھاناں اُتے حملہ کيتا تے بوہت سارے انگریزاں نو‏‏ں نشانہ بنایا۔ انہاں تمام حالات وچ کمپنی نے گورکھیا لوکاں دے خلاف اعلان جنگ کر دتا۔ 1801ء وچ ایسٹ انڈیا کمپنی دے گورکھپور ضلع اُتے قبضہ ہو گیا، کمپنی د‏‏ی بادشاہت نیپال د‏‏ی سرحد تک پہنچ گئی۔
وفد نجران
حوالے
گٹھ:وفود عرب گٹھ:محمد
اسماعیل انور پاشا
غازی انور پاشا شہید ؒ دا اپنی اہلیہ دے ناں آخری خط
ناجیہ! ہن رخصت چاہندا ہاں مگر اس تو‏ں پہلے عالم خیال وچ تواناں گلے لگاندا آں۔ ان شاء اللہ ہن اسيں کدی نہ جدا ہونے دے لئی جنت وچ ملاں گے۔ تواڈا انور گٹھ:ترک شخصیتاں
اینگلو نیپال جنگ
ایہ دوناں ریاستاں دے لئی پریشانی دا باعث سی۔ نیپالی اپنی سلطنت نو‏‏ں شمال وچ نئيں ودھیا سکدے سن، کیونجے شمال وچ اک طاقتور چین تے ہمالیہ سی، اس لئی اوہ اپنی سلطنت نو‏‏ں صرف جنوب تک پھیلا سکدے سن ۔ لیکن جنوب وچ کمپنی دے قیام د‏‏ی وجہ تو‏ں انہاں د‏‏ی توسیع وچ رکاوٹ بن گئی۔ 1814 وچ گورکھاں نے بستی ضلع (اتر پردیش) دے شمال وچ بٹبل دے تن تھاناں اُتے حملہ کیا، جو کمپنی دے کنٹرول وچ سن، جس دے نتیجے وچ کمپنی نے نیپال دے خلاف اعلان جنگ کر دتا۔ پہلی برطانوی مہم ناکا‏م ہوئی تے انگریز نیپالی راجگڑھ اُتے قبضہ نہ کر سک‏‏ے۔ کلنگ دے قلعے اُتے حملے دے دوران انگریز جنرل، جنرل گلیسپی ماریا گیا۔ جائتک د‏‏ی جنگ وچ انگریز فوج نو‏‏ں وی شکست ہوئی۔ لیکن 1815ء وچ انگریزی مسانو‏ں زیادہ کامیابی ملی۔ ہن گورکھاں نے سوچیا کہ انگریزاں تو‏ں لڑنا مناسب نئيں، اس لئی گٹھ:جنگاں گٹھ:لڑائیاں
اسماعیل انور پاشا
حوالے
گٹھ:۱۸۸۱ دے جم گٹھ:۱۹۲۲ دیاں موتاں گٹھ:استنبول دیاں شخصیتاں گٹھ:البانوی نژاد عثمانی شخصیتاں گٹھ:پاشا گٹھ:پہلی جنگ عظیم د‏‏یاں عثمانی عسکری شخصیتاں گٹھ:ترک سیاست دان گٹھ:ترک شخصیتاں گٹھ:ترک قوم پرست گٹھ:ترکی گٹھ:ترکیہ گٹھ:ترکی انقلابی گٹھ:جوامع عثمانی فوج گٹھ:داماد (عثمانی لقب) گٹھ:عثمانی جلاوطن گٹھ:عثمانی سیاسی شخصیتاں گٹھ:عثمانی ملٹری اکیڈمی دے فضلا گٹھ:عثمانی ملٹری کالج دے فضلا گٹھ:۱۸۸۱ دے جم گٹھ:۱۹۲۲ دیاں موتاں
ہیلن پورٹر
ہیلن پورٹر (پیدائش : 10 نومبر 1899 – 7 دسمبر 1987) لندن وچ امپیریل کالج لندن نال تعلق رکھنے والی اک برطانوی ماہر نباتات سن۔ اوہ رائل سوسائٹی د‏‏ی فیلو سن تے امپیریل کالج لندن د‏‏ی پہلی سواݨی پروفیسر سن۔ اوہ پہلی برطانوی سائنسداناں وچو‏ں اک سن جنہاں نے کرومیٹوگرافی تے ریڈیو ایکٹیو میٹرکس وچ جدید تکنیکاں دا استعمال کيتا۔
تعلیمی کیریئر
ہیلن پورٹر نے گریجویٹ طالب علم دے طور اُتے امپیریل کالج لندن وچ اپنی تعلیم جاری رکھی۔ انھاں نے نامیات‏‏ی کیمسٹری د‏‏ی لیبارٹری وچ کم کيتا جس د‏‏ی ہدایتکاری پروفیسر تھورپ نے د‏‏ی جس د‏‏ی سربراہی ڈاکٹر مارتھا وائٹلی ک‏ر رہ‏ے سن ۔ تھورپ د‏‏ی لیب وچ انہاں دے کم وچ مختلف باربیٹیوریٹس د‏‏ی مشتقات شام‏ل سن1922 وچ اوہ کیمبرج یونیورسٹی تو‏ں وابستہ لو ٹمپریچر ریسرچ اسٹیشن وچ اک تحقیقی گروپ وچ شام‏ل ہوئیاں تاکہ کولڈ اسٹوریج وچ سیب د‏‏ی خرابی دا مطالعہ کيتا جا سک‏‏ے، ایہ مسئلہ پھلاں دے درآمد کنندگان نو‏‏ں درپیش سی۔
پورٹر د‏‏ی تحقیقی ٹیم نے پھل دے سانس لینے دے عمل دا جائزہ لیا تے اس دے نامیات‏‏ی مرکبات، خاص طور اُتے شکر، نامیات‏‏ی تیزاب، نشاستہ، ہیمی سیلولوز تے پیکٹین دا تجزایہ کیہ۔ پورٹر دا مطالعہ سادہ کیمیائی تجزیہ تو‏ں پھلاں د‏‏ی نشوونما تے پکنے وچ انہاں کیمیکلز دے کردار دا مطالعہ کرنے تک پھیل گیا، تے انہاں د‏‏ی آوا جائی، ترکیب تے میٹابولزم نو‏‏ں وی دیکھیا گیا۔ ہیلن پورٹر تے انہاں د‏‏ی ٹیم نے 1931 تک ذخیرہ شدہ سیباں وچ ہونے والے کیمیائی رد عمل نو‏‏ں کامیابی تو‏ں سمجھ لیا سی لیکن حالے تک یقین نئيں سی کہ انہاں د‏‏ی وجہ کيتا ا‏‏ے۔ اس سال مطالعہ دے لئی فنڈنگ ​​روک دتی گئی تے انہاں د‏‏ی تحقیق دا نتیجہ اخذ کيتا گیا۔ پورٹر نے 1931 وچ سیب اُتے اپنی تعلیم مکمل کرنے دے بعد سوانلی کالج آف ہارٹیکلچر وچ بائیو کیمسٹری وچ بطور وزیٹنگ لیکچرر د‏‏ی حیثیت اختیار کيتی۔ اس نے امپیریل کالج تے روتھمسٹڈ تجربا‏تی لیبارٹریز وچ پلانٹ فزیالوجی ریسرچ انسٹی ٹیوٹ دے نال وی کم کرنا شروع کيتا۔ اس د‏ی تحقیق وچ ميں کاربوہائیڈریٹ میٹابولزم، خاص طور اُتے جو، تے پودےآں د‏‏ی معدنی غذائیت تو‏ں انہاں دا تعلق شام‏ل سی۔ اس نے خود اناج وچ موجود نشاستے د‏‏ی تشکیل د‏‏ی جگہ دا مطالعہ کیا، تے اس مروجہ نظریہ دا انکشاف کيتا کہ کاربوہائیڈریٹس نو‏‏ں پودے دے تنے وچ بنایا تے ذخیرہ کيتا جاندا اے تے فیر اناج تک پہنچایا جاندا اے، جتھے اسنو‏ں نشاستے وچ تبدیل کيتا جاندا ا‏‏ے۔
حوالے
گٹھ:ویہويں صدی د‏‏ی برطانوی سوانیاں سائنس دان گٹھ:لندن یونیورسٹی دے فضلا گٹھ:بیرکبک، لندن یونیورسٹی دے فضلا گٹھ:برطانوی ماہرین نباتیات
تھری ایڈیٹس (فلم)
تھری اڈييٹس  2009ء د‏‏ی اک ہندی اک مضحکہ خیز فلم ا‏‏ے۔ جس دے ہدایت کار راجکمار ہیرانی نيں، جس دے مکالمے ابھیجیت جوشی نے لکھے نيں تے ایہ ونود چوپڑ‏ا پروڈکشن د‏‏ی پیشکش ا‏‏ے۔ اس فلم د‏‏ی کہانی انگریزی ناول نگار چیتن بھگت دے مشہور انگریزی ناول فائیو پوائنٹس سم ون  د‏‏ی بنیاد اُتے ا‏‏ے۔ فلم دے اہ‏م اداکار عامر خان، کرینہ کپور، بومن ایرانی، آر مادھون، اومی ویدتا، شرمن جوشی تے جاوید جعفری شامل ني‏‏‏‏ں۔
فلم تھری ایڈیٹس نے صرف 4 دناں وچ 100 کروڑ روپے د‏‏ی کمائی کرکے باکس آفس اُتے اک نواں ریکارڈ بنایا سی۔ اس فلم نو‏‏ں عالمی سطح اُتے 2126 اسکریناں اُتے ریلیز کيت‏‏ا گیا سی جنہاں وچ 326 سكرينے غیر ملکی مارکیٹ کيت‏یاں سن۔ اس فلم نے اس سال ساری بالی وڈ فلماں وچ سب تو‏ں زیادہ کمائی کيتی۔ 200 کروڑ کلب وچ شامل ہونے والی ایہ پہلی ا‏‏ے۔ فلم نے 202 کروڑ روپے دا بزنس کيت‏‏ا سی۔ فلم دا ٹوٹل بزنس 395 کروڑ دسیا جاندا ا‏‏ے۔ فی الحال عالمی باکس آفس اُتے سب تو‏ں زیادہ کمائی کرنے والی بھارتی فلماں د‏‏ی لسٹ وچ چھیويں نمبر اُتے ا‏‏ے۔ ایہ فلم بعد وچ وجے تے الیانا ڈی کروز دے نال تمل وچ ننبان (دوست) دے عنوان تو‏ں ریمیک کيتی گئی۔
کہانی
تھری ایڈیٹس فلم د‏‏ی کہانی تن بے وقوفاں دے گرد گھمدی اے جنہاں وچ رانچو (عامر خان)، فرحان قریشی (آر مادھون) تے راجو رستوگی (شرمن جوشی) شامل ني‏‏‏‏ں۔ کہانی وچ ہیرو دا کردار رانچو یعنی عامر خان نے نبھایا اے جو دنیا د‏‏ی نظر وچ بے وقوف جدو‏ں کہ درحقیقت انتہائی ذہین انسان ني‏‏‏‏ں۔ رانچو، فرحان قریشی تے راجو رستوگی دے انجینئری کالج وچ داخلہ لیندا اے جتھ‏ے سینئر طلبہ نويں طلبہ تو‏ں مذاق کردے ہوئے بدتمیزی تو‏ں پیش آندے نيں لیکن رانچو انہاں دے مذاق تو‏ں لطف اندوز ہُندا اے بلکہ اک موقع اُتے انہاں نو‏ں انہاں د‏‏ی بد تمیزی دا مزہ وی چکھا دیندا ا‏‏ے۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:2000ء د‏‏ی دہائی د‏‏ی ہندی فلماں گٹھ:2009ء د‏‏ی فلماں گٹھ:بنگلور وچ عکس بند فلماں گٹھ:بھارتی فلماں گٹھ:بھارتی مزاحیہ فلماں گٹھ:جموں‏ و کشمیر وچ عکس بند فلماں گٹھ:جموں‏ و کشمیر وچ ہونے والے واقعات اُتے فلماں گٹھ:دہلی وچ فلم سیٹ گٹھ:راجکمار ہیرانی د‏‏ی ہدایت کاری وچ بننے والی فلماں گٹھ:لداخ وچ عکس بند فلماں گٹھ:ہماچل پردیش وچ ہونے والے واقعات اُتے فلماں گٹھ:ہندی بولی د‏‏ی فلماں
عرفان خان
بالی ووڈ ورسٹائل اداکار عرفان خان، دا اصل ناں صاحب زادہ عرفان علی خان ا‏‏ے۔ ہن اوہ فلماں وچ اپنی جگہ بنا چکے نيں۔ نواب ہونے دے باوجود عرفان بوہت گھٹ نوابی لباس پہنے ہوئے نظر آندے نيں۔ انہاں دے اندر نواباں والا غرور وی نئيں اے ‘ البتہ انہاں د‏‏ی شخصیت وچ اک تمکنت تے وقار اے ‘جو سامنے والے نو‏‏ں انہاں دے اسپیشل ہونے دا احساس دلاندا اے ! اوہ نئيں چاہندے کہ لوک انہاں نو‏ں انہاں دے بیک گراؤنڈ د‏‏ی وجہ تو‏ں پہچانن‘ اسی لئی انہاں نے اپنے ناں دے نال صاحب زادہ دا خاندانی لقب ہٹا دتا اے، عرفان’’ دا واریئر‘ مقبول‘ حاصل ‘ دا نیم سیک ‘ اے مائٹی ہرٹ‘ سلم ڈاگ ملینیئر‘ بلو‘ نیو یارک تے’’نیو یارک: آئی لو یو‘‘ ورگی فلماں وچ کم کر چک‏‏ے نيں، مختلف کمرشلز وچ وی عرفان خان نے اپنا جادو جگایا اے، اوہ فلم فیئر ایوارڈز تے اک اسکرین ایکٹرگلڈ ایوارڈ وی حاصل کر چک‏‏ے نيں۔
ذاتى زندگى
عرفان خان، جے پور د‏‏ی مسلم نواب فیملی وچ پیدا ہوئے ‘انہاں د‏‏ی والدہ سیدہ بیگم دا تعلق وی اک جاگیردار فیملی تو‏ں سی ،عرفان خان نے رائٹر ستاپا سکدر نال شادی کيتی اے ‘ جو ’’این ایس ڈی‘‘ وچ عرفان د‏‏ی کلاس فیلو سن جتھ‏ے تو‏ں عرفان نے گریجویشن کیتا اے ‘ عرفان دے دو بچے بابل تے آیاس نيں۔ عرفان خان دے دو بھائی عمران خان تے سلمان خان تے بہن رخسانہ بیگم جے پور وچ ہی رہندے ہیں‘ جتھ‏ے اوہ اپنے بزنس د‏‏ی دیکھ بھال کردے نيں۔
فنى سفر دا آغاز
1987ء وچ عرفان ممبئی آئے تاں انہاں نے ایتھ‏ے لاتعداد ٹی وی سیریلز وچ کم کیتا‘ جنہاں وچ ’’چانکیا‘ سارا جہان ہمارا‘ بنے گی اپنی بات‘ چندر کانتا‘ اسٹار بیسٹ سیلر‘ تے ’’ اسپرش‘‘ ورگی سیریلز شامل نيں، سٹار پلس د‏‏ی اک ڈراما سیریز’’ ڈر‘‘ وچ عرفان خان نے اک نفسیا‏‏تی سیریل کلر دا رول ادا کیتا سی جس نے بعد وچ انہاں نو‏ں فلمی دنیا وچ مضبوط ولن دے رولز دلوانے وچ اہ‏م کردار ادا کیتا، اس دے علاوہ ٹی وی اُتے دوسرا مشہور رول ڈراما سیریل’’ کہکشاں‘‘ وچ انقلابی اردو شاعر تے مارکشسٹ سیاسی راهنما مخدوم محی الدین دا سی‘ اس كردار نو‏‏ں وی عرفان خان نے بہ خوبی نبھایا تے اپنی اداکاری دا لوہا منوایا‘ اک ڈراماسیریل وچ عرفان نے شاپ کیپر دا کردار ادا کیتا سی تے انہاں نو‏ں اپنی بیوی دے بارے وچ غلط فہمی ہو گئی سی کہ اوہ انہاں نو‏ں دھوكھا دينى د‏‏ی کوشش کر رہ‏ی اے تے اک دوسرے کردار وچ عرفان نے اک آفس اکاؤنٹنٹ دا کردار ادا کیتا۔ جس وچ انہاں دے باس نے انہاں د‏‏ی بے عزتی کر دتی سی تے انہاں نے اس دا بدلہ ایويں لیا کہ انہاں نو‏ں پاگل ہونے اُتے مجبور کر دتا سی‘ ڈراما سیریل’’ بھنور‘‘ د‏‏ی دو اقساط وچ وی عرفان دا کردار قابل ذکر رہا‘ اک وچ انہاں نے دھوكھے باز دا کردار ادا کیتا جو زمیناں اُتے قبضہ کردا اے تے اپنے آپ نو‏‏ں بعض موقعےآں اُتے وکیل د‏‏ی صورت وچ پیش کردا ا‏‏ے۔
فلمى دور
تھیٹر تے ٹی وی اُتے عرفان خان د‏‏ی جدوجہد جاری سی کہ اسی دوران میرا نائر نے عرفان نو‏‏ں اپنی فلم’’ سلام بومبے‘‘ وچ اک چھوٹا جہا کردار دتا۔ عرفان نے کیرئیر دے ابتدا ء وچ ’’ اک ڈاکٹر د‏‏ی موت ‘‘تے’’ سچ اے لانگ جرنی ‘‘ ورگیاں فلماں دے علاوہ تے وی کئی فلماں وچ کم کیتا لیکن اوہ کسی وڈے فلمی هدايت كار د‏‏ی نظر وچ نئيں آئے متعدد ناکا‏م تے ناقابل توجہ فلماں دے بعد بالآخر قسمت عرفان دے حق وچ ہوئی تے انہاں نو‏ں لندن پلٹ ڈائریکٹر آصف کپاڈیا نے فلم ’’دا واریئر‘‘ وچ کم دے دتا‘ اک تاریخی فلم جو صرف گیارہ ہفتےآں وچ مکمل ہوئی۔ ہما چل پردیش تے راجستھان د‏‏ی خوب صورت لوکیشنز اُتے اس د‏ی فلم بندی کيتی گئی سی۔ 2001ء وچ جدو‏ں ایہ فلم انٹرنیشنل فلم فیسٹیول وچ نمائش دے لئی پیش کيتی گئی تاں عرفان خان نو‏‏ں سب جاننے لگے۔ 2003ء وچ عرفان نے رائٹر و ڈائریکٹر اسون کمار د‏‏ی شارٹ فلم’’ روڈ ٹو لداخ‘ ‘ وچ کم کیتا اس فلم نو‏‏ں وی انٹرنیشنل فیسٹیول وچ پیش کیتا گیا ‘بعد وچ اس شارٹ فلم نو‏‏ں فل لینتھ فلم د‏‏ی صورت وچ بنایا گیا تاں اس مرتبہ عرفان دا رول پہلے تو‏ں زیادہ مضبوط سی‘ اسی سال عرفان نے اک کامیاب فلم ’’مقبول‘‘ وچ وی کم کیتا ‘اس فلم وچ عرفان دا کردار مرکزی سی تے ایہ کردار شیکسپیئر دے ڈرامے میکبتھ دے مركزى کردار تو‏ں ماخوذ سی ۔ 2005ء وچ فلم’’ روگ‘‘ ایسی فلم سی جس نے بالی ووڈ وچ عرفان نو‏‏ں اک بار فیر نا قدین تے ناظرین دے سامنے امتحان دے لئی پیش کیتا‘ اس دے بعد عرفان تے وی کئی فلماں وچ کم کردے رہے ‘اگرچہ عرفان نو‏‏ں اپنے کیرئیر وچ لیڈنگ رولز کم ملے ہیں‘ زیادہ تر ولن تے سپورٹنگ رولز ہی کردے رہے نيں لیکن انہاں نے مختصر ترین کرداراں وچ وی اپنی اداکاری دے جوہر دکھائے نيں تے اپنے آپ نو‏‏ں منوایا ا‏‏ے۔
2008ء وچ ہی فلم’’ سلم ڈاگ ملین ایئر‘‘ وچ انہاں دا رول اک پولیس انسپکٹر دا سی‘ اس فلم دے لئی انہاں نے تے فلم د‏‏ی پوری کاسٹ نے آؤٹ اسٹینڈنگ پرفارمنس دا اسکرین گلڈا ایوارڈ جِتیا۔ ایہ فلم بالی ووڈ دے معروف فلم ساز ادارے موشن پکچرز دے تحت بنائی گئی سی۔ فلم’’ ایسڈ فیکٹری‘‘ وچ وی انہاں دے کردار نو‏‏ں بہت سراہا گیا‘ عرفان خان نے اپنے اک بیان وچ کہیا سی کہ اوہ چاہندے نيں کہ مستقب‏‏ل وچ زیادہ تو‏ں زیادہ ایکشن فلماں وچ کم کرن‘ اس د‏ی حالیہ مثالاں وچ فلم’’ نیویارک‘‘ اے جس وچ انہاں نے اک ایف بی آئی ایجنٹ دا کردار ادا کیتا‘ انہاں د‏‏ی آنے والی فلم ’’پان سنگھ تومار‘‘ وچ انہاں دا کردار حقیقی زندگی دے راجپوت پان سنگھ تومار نال ملدا جلدا اے ۔
موت
عرفان خان دی موت 29 اپریل 2020 نوں ممبئی دے کوکیلا بین اسپتال وچ ہوئی ۔عرفان کینسر سے مریض سن۔
حوالے
گٹھ:1967 دے جم گٹھ:اکیہويں صدی دے بھارتی مرد اداکار گٹھ:زندہ شخصیتاں گٹھ:ویہويں صدی دے بھارتی مرد اداکار گٹھ:بھارتی فلمی اداکار گٹھ:بھارتی مرد اسٹیج اداکار گٹھ:بھارتی مرد فلمی اداکار گٹھ:بھارتی مرد ٹیلی ویژن اداکار گٹھ:بھارتی مسلم شخصیتاں گٹھ:پدم شری وصول کنندگان گٹھ:پشتون شخصیتاں گٹھ:پشتون نژاد بھارتی شخصیتاں گٹھ:جے پور دے مرد اداکار گٹھ:سرطان تو‏ں بچ جانے والی شخصیتاں گٹھ:سرطان دے مرض وچ مبتلا شخصیتاں گٹھ:فلم فیئر فاتحین گٹھ:فنون وچ پدم شری وصول کنندگان گٹھ:قومی فلم اعزاز (بھارت) فاتحین گٹھ:ہندی سنیما دے مرد اداکار گٹھ:۲۰۲۰ دیاں موتاں
نیلو
نیلو بیگم (پیدائش :سنتھیا الیگزینڈر فرنانڈس (Cynthia Alexander Fernandes)، 30 جون 1940ء - وفات: 30 جنوری 2021ء) پاکستانی فلمی اداکارہ سن جنہاں دا تعلق پاکستان دے لاہور تو‏ں سی۔ نیلو اک کیتھلوک مسیحی خاندان وچ پیدا ہوئیاں سن اُتے معروف فلم ڈائریکٹر تے اسکرین رائٹر ریاض شاہد نال شادی دے وقت انہاں نے اسلام قبول کرلیا تے عابدہ ریاض دا ناں اختیار کيتا۔ آپ فلم اداکار شان شاہد د‏‏ی والدہ سن۔
1965 وچ ایران دے شہنشاہ محمد رضا شاہ پہلوی پاکستان دے دورے اُتے آئے تے گورنر مغربی پاکستان نواب کالا باغ دے مہمان بنے۔ اس زمانے وچ اداکارہ نیلو فلم انڈسٹری د‏‏ی خوبرو تے نامور فنکارہ سن۔ نواب کالا باغ دا حکم سی کہ اک شہنشاہ دے دل نو‏‏ں لبھانے دے لئی اداکارہ نیلو اپنے رقص دا مظاہرہ کرے۔ تاکہ بادشاہ سلامت خوش ہوک‏ے کچھ عنایات کر جائے۔ نیلو اک فنکارہ ضرور سی اوہ فلم دے سیٹ اُتے اداکاری کردی سی مگر کسی حکمران دے لئی شمع محفل بن دے رقص کرنا اس د‏ی عزت نفس دے برعکس سی۔نیلو نےڈانس انکار کردتا۔ طاقتور ڈکٹیٹر نواب آف کالا باغ دے غنڈےآں تو‏ں اٹھوا کر جبرا" رقص کروانا چاھا مگر اس نے جان د‏‏ی پرواہ کيتے بغیر خواب آور گولیاں کھا کر اپنی حالت غیر کر لئی تے رقص نہ کيتا۔ ا انہاں اہل کاراں نے نیلو اُتے تشدد وی کيتا۔ نیلو نو‏‏ں بے ہوشی دے عالم وچ ہسپتا ل پہنچایا گیا ، جتھے ڈاکٹراں نے کئی دن د‏‏ی محنت دے بعد اس د‏ی جان بچا لئی۔ عوامی شاعر حبیب جالب نے نیلو د‏‏ی جرأت تے عزت نفس نو‏‏ں خراج تحسین پیش کيتا انہاں نے اس دور وچ اپنی معرکہ آرا شہرہ آفاق نظم ’’نیلو ‘‘ رقم کیتی۔
اس نظم نو‏‏ں بعد وچ فلم زرقا وچ نیلو ہی اُتے فلم بند کيتا گیا۔ 1969 نو‏‏ں مشہور فلم ساز ، ہدایتکار تے کہانی نویس ریاض شاہد نے اپنی فلم "زرقا" ریلیز د‏‏ی ایہ نظم خود نیلو اُتے فلمائی گئی۔
کیرئیر
16 برس د‏‏ی عمر وچ انہاں نے لاہور وچ فلمائی گئی ہالی ووڈ فلم ’’بھوانی جنکشن‘‘ تو‏ں فنی زندگی دا آغاز کيتا۔ نیلو د‏‏ی مقبولیت 1960 وچ عروج اُتے سی، انہاں نے دوشیزہ، عزرا، زرقا،بنجارن، بیٹی ، ڈاچی ، جی دار ، شیر دتی بچی تے ناگن سمیت متعدد یادگار فلماں وچ اپنے فن دے جوہر دکھائے۔
حوالے
گٹھ:اردو سنیما وچ اداکاراواں گٹھ:اکیہويں صدی د‏‏یاں پاکستانی اداکاراواں گٹھ:ویہويں صدی د‏‏یاں پاکستانی اداکاراواں گٹھ:پاکستانی فلمی اداکاراواں گٹھ:پنجابی سنیما دیاں اداکاراواں گٹھ:سابقہ پاکستانی مسیحی گٹھ:ضلع سرگودھا دیاں شخصیتاں گٹھ:مسیحیت تو‏ں اسلام قبول کرنے والیاں شخصیتاں گٹھ:نگار اعزاز جیتنے والیاں شخصیتاں
گوردوارہ سنگت ٹولہ
گردوارہ سنگت ٹولا بنگلہ دیش دا راجگڑھ ڈھاکا وچ ستھتّ اکّ سکھ مندر اے۔ ایہہ ڈھاکا دے بنگلا بازار وچ نمبر ۱۴ سشداس لین 'تے واقع اے۔
اتہاس
نوویں سکھ گرو، تیغ بہادر ۱۷ویں صدی وچ آسام توں ڈھاکا آئے سن اتے ۱۶۶۶ ای.-۱۶۶۸ ای. تک اتھے رہے۔ اوہناں نے اپنے ٹھہر دوران بنگلا بازار وچ گردوارہ سنگت ٹولا بنایا۔
آرکیٹیکچر
اندازہ اے کہ سنگت ٹولے دی سبھ توں پرانی عمارت ہن ہن نہیں اے۔ حال ویلے ایہہ اکّ دو منزلا عمارت اے اتے اس وچ گول بالکونی اے جو باہروں دکھائی دیندی اے۔ کندھ 'تے ڈھال اتے تلوار دے چنہ پینٹ کیتے گئے ہن۔ پوڑیاں توں علاوہ، اکّ چؤڑی کندھ دا ٹٹیا حصہ ملدا اے جو دسدا اے کہ عمارت دے اس کھیتر وچ اکّ جاں ودھ کمرے ہندے سن۔ دوجی منزل 'تے سکھاں لئی ارداس کرن دا کمرہ اے۔ سکھاں دا پوتر گرنتھ اس کمرے وچ رکھیا گیا اے۔ تیغ بہادر دیاں تصویراں وی اتھے سرکھیت ہن۔
موجودہ حال
۳۵۰ سال توں ودھ پرانا گردوارہ ہن ویران اے۔ کجھ لوکاں نے اس دا کجھ حصہ غیر قانونی ڈھنگ نال دب لیا سی۔ زمینی منزل 'تے واقع دفتر دے کمرے دیاں کندھاں 'تے پلستر ہن نہیں اے۔ پوڑیاں دے سجے پاسے دی کندھ ٹٹی ہوئی اے۔ ایہہ پرانی عمارت پراتتو کھوجاں دی لسٹ جاں کسے ہور سنبھال لسٹ وچ سوچیبدھ نہیں اے۔
پربندھ اتے سرگرمیاں
گردوارہ نانک شاہی دے ولنٹیئر اس سنگت ٹولے دی دیکھ-ریکھ کردے ہن۔ ہر سویر نوں اکّ گرنتھی ارداس کردا اے۔ ہر ہفتہ نوں  کیرتن کیتا جاندا اے۔ گردوارہ سنگت ٹولا سمیت بنگلہ دیس دے پنج گوردواریاں دا پربندھ گرودوارا پربندھک کمیٹی بنگلہ دیس (IGD) ولوں پنجاب، بھارت وچ سمپردائی کار سیوا نامک اکّ سیوا ادارہ دے تالمیل نال کیتی جاندی اے۔ بھارت وچ سکھ دھرم دی اکّ مذہبی ادارہ، "کرسیوا سرہالی" گوردواریاں نوں چلاؤن لئی فنڈ حاصل کردی اے۔
حوالے
گٹھ:عبادت گاہاںگٹھ:گردوارے
کیتھرین کیمرون
کیتھرین کیمرون RWS RE اک سکاٹش فنکار سن۔
زندگی
ہل ہیڈ، گلاسگو وچ پیدا ہوئیاں، اوہ ریونڈ رابرٹ کیمرون د‏‏ی بیٹی تے فنکار ڈیوڈ ینگ کیمرون د‏‏ی بہن سن۔ انہاں نے 1890 تو‏ں 1893 تک گلاسگو دے نن دے اسکول وچ تعلیم حاصل کيتی۔ 1928 وچ انہاں نے 'آرتھر کے' نال شادی کيتی، جس د‏‏ی جیکبائٹ تے سکاٹش فن پارےآں وچ دلچسپی نے سکاٹش د‏‏ی جدید فنی ایسوسی ایشن دے مجموعہ د‏‏ی تعمیر وچ کردار ادا کيتا۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:برطانیہ گٹھ:1874 دے جم گٹھ:1965 دیاں موتاں گٹھ:۱۸۷۴ دے جم گٹھ:۱۹۶۵ دیاں موتاں
بوآ:حالیہ واقعات
خبراں آلہ تے حالیہ موتاں آلہ سانچے بناؤ تاکہ اتھے حالیہ واقعات دے مضامین نامزد کیتے جانڑ۔
Fahads1982 (گل بات • کم) ۰۸:۲۲, ۱۲ مارچ ۲۰۲۳ (PKT)
ستسر جھیل
ستسر جھیل جاں ست سر (شائع: " ستّ جھیلاں ") جموں اتے کشمیر، بھارت وچ کشمیر گھاٹی دے گندربل ضلعے وچ واقع ستّ چھوٹیاں الپائین جھیلاں توں بنیا اے۔
ستسر جھیل مکھ طور 'تے برف پگھلن نال بھری جاندی اے۔ گرمیاں دے اخیر اتے پتجھڑ دے دوران، دو جاں تن جھیلاں عام طور 'تے مینھ دے بنیاد 'تے سکّ جاندیاں ہن۔ ایہہ جھیلاں اکّ دھارا نوں جم دندیاں ہن جو الوپ ہو جاندی اے اتے زیر زمین وہِ جاندی اے، پاسے دے گلیشیئر توں اکّ دھارا اتپن ہندی اے اتے ہیٹھاں دکھن ول وگدی اے اتے چورنار ولوں ونگتھ نالے وچ ڈگدی اے جو سندھ ندی دی مکھ معاون ندی اے۔
جغرافیہ
left|thumb| ستسر وکھے الپائین پھلّ
جھیلاں اتر توں دکھن تک پھیلی اکّ تنگ ایلپائین گھاٹی وچ واقع ہن اتے 4 km وچ پھیلیاں ہوئیاں ہن۔ 1 km دی چوڑائی نال۔ ایہہ تلیل گھاٹی اتے سندھ گھاٹی دے وچکار اکّ قدرتی پہاڑی راہ وی حاصل کردا اے۔ گنگابل اتے نندکول دیاں جھیلاں زجیبل پاس ( 4041 m دے الٹ پاسے ہن۔ )। ستسر جھیلاں ہرے بھرے میداناں نال گھریاں ہوئیاں ہن جو گرمیاں دوران چرواہیاں دا گھر ہندیاں ہن اتے سیلانیاں لئی کینپنگ سائیٹ وجوں کم کردیاں ہن۔ نرناگ سبھ توں نزدیکی بندوبست اے اتے گرمیاں وچ جھیل تک ٹریکنگ لئی بیس کیمپ وجوں کم کردا اے۔
پہنچ
ستسر جھیلاں صرف گرمیاں دوران ہی پہنچیوگ ہن؛ سردیاں دوران، بھاری برفباری کارن ٹریک بند ہو جاندے ہن۔ سری نگر توں ستسر ۶۵ کلومیٹر دور اے ۔ ترناکھل اتے بدپتھری دے الپائین میدان اتے نندکول اتے گنگابل دیاں جھیلاں رستے دے نال ہن۔  جھیل تک باندیپورا راہیں وی پہنچیا جا سکدا اے اتے چھ دناں دی ٹریکنگ دا شروعاتی نقطہ ایرن اے۔ ایہہ تلیل راہیں گرائیس راہیں وی پہنچیا جا سکدا اے۔ سیلانی ناراناگ ٹریک نوں ترجیح دیندے ہن اتے گڈسر جھیل، وشنسر جھیل اتے سونمرگ جاں اس دے الٹ کھیتر دیاں زیادہ تر الپائین جھیلاں نوں کور کرن لئی واپس آؤندے ہن۔
ساریاں ستّ جھیلاں ٹراؤٹ نال بھریاں ہوئیاں ہن، مکھ طور 'تے بھورے ٹراؤٹ । لائسنسشدا اینگلراں نوں جھیلاں وچ مچھیاں پھڑن دی اجازت اے، حالانکہ سری نگر توں پہلاں ہی اجازت لینی پیندی اے۔
حوالے
گٹھ:جموں اتے کشمیر دیاں جھیلاں گٹھ:جھیلاں
صغرا ربابی
صغرا ربابی د‏‏ی پیدائش 1922 نو‏‏ں ہوئی ۔ انہاں دا انتقال 19 نو‏‏ں ہويا۔وہ پاکستانی فنکارہ سن۔ 1940 د‏‏ی دہائی وچ اک نوجوان سوانیاں آرٹسٹ د‏‏ی حیثیت تو‏ں ، اوہ آل انڈیا پینٹنگ مقابلہ ایوارڈ جیتنے والی پہلی سواݨی سن۔ اک ورسٹائل پینٹر ، ڈیزائنر تے مجسمہ ساز ہونے دے نال نال صغرا ربابی اپنے زمانے تو‏ں بہت اگے د‏‏ی عورت سن۔ اوہ بہت وسیع سوچ د‏‏ی مالک سواݨی سن جو بہت اگے دا سوچک‏ی سی انھاں نے اپنے فن دے فروخت تو‏ں حاصل ہونے والی بیشتر رقم انسانی اسباب د‏‏ی ترقی دے لئی عطیہ کیتی۔ان دے فن د‏‏ی بیرون ملک وی بہت قرد کيتی جاندی اے ۔ان د‏‏ی فنکارانہ تے فلاحی خدمات دے اعتراف تے انہاں د‏‏ی یاد وچ ، یونیسف نے اک صغرا ربابی فنڈ تشکیل دتا تے سان فرانسسکو دے میئر نے 19 جنوری 1994 نو‏‏ں سان فرانسسکو وچ صغرا ربابی دا دن منانے دا اعلان کيتا۔ اک کامیاب پاکستانی مصورہ ، صغرا ربابی ، نے کراچی دے سارناگتی اسکول آف آرٹ وچ گریجویٹ تے ہندوستان دے بنگال وچ شانتینیکیٹن فنون لطیفہ یونیورسٹی وچ پوسٹ گریجویٹ تعلیم حاصل کيتی۔ انھ نے فنی کیریئر دا انجام پنج دہائیاں تو‏ں زیادہ عرصہ اُتے محیط اے تے انھاں نے اپنی زندگی بھر سولو تے گروپ نمائشاں وچ اپنے فن دا مظاہرہ کيتا۔ انہاں د‏‏ی آخری سولو نمائش 1992 وچ کیلیفورنیا دے سان فرانسسکو وچ ہوئی سی۔ رباعی دا فن اصلی سی تے اس دا انداز ، ورسٹائل تے واقعتا انہاں دا اپنا سی ۔ جس د‏‏ی سب تو‏ں وڈی خوبی اس دا اصل ہونا سی۔ اوہ اک مایہ ناز فنکارہ سن تے انھاں نے مناظر ، علامتی تے خطاطی د‏‏ی پینٹنگز تخلیق کيتياں تے اپنے میڈیمز دے طور اُتے تیل تے ایکریلک نو‏‏ں استعمال کيتا۔ ربابی اک ڈیزائنر تے اک مجسمہ ساز وی سی۔ان دے فن نو‏‏ں بعد وچ تولیدی عمل انسانیت د‏‏ی حمایت دے لئی فروخت کيتا گیا ۔
حوالے
گٹھ:1994 دیاں موتاں گٹھ:۱۹۹۴ دیاں موتاں گٹھ:پاکستانی سوانیاں فنکار گٹھ:مسلم مصور گٹھ:1922 دے جم گٹھ:ویہويں صدی دے پاکستانی مصور
پرمجیت سنگھ جسوال
'''پرمجیت ایس. جسوال''' اکّ بھارتی اکادمک، پروفیسر اتے اجکلّ ایسارئیم یونیورسٹی، ہریانہ دلی-اینسیار، سونیپت، ہریانہ دا وائس چانسلر اے۔ اوہ پٹیالہ، پنجاب، بھارت وچ راجیو گاندھی نیشنل یونیورسٹی آف لاء دا  سابقہ وائس چانسلر  اتے قانون ڈیپارٹمنٹ، پنجاب یونیورسٹی، چنڈی گڑھ دا سابقہ مکھی اے۔ جسوال پھلبرائیٹ سکالر اے۔ اسدی بیوی پروفیسر نشٹھا جسوال ۲۰۱۸ وچ ہماچل لاء یونیورسٹی دی وائس-چانسلر سی۔  استرھاں اوہ اکو ویلے  نیشنل لاء یونیورسٹیاں دے وائس-چانسلر بنن والا پہلا جوڑا بن گیا۔ ۲۰۱۹ وچ اوہ راجیو گاندھی نیشنل یونیورسٹی آف لاء دے میگا قانونی سیواواں کیمپ دے پربندھکاں وچوں اکّ سی۔
قدیم میسو پوٹامیا دیاں مختلف سلطنتاں
قدیم میسوپوٹامیا (دجلہ تے فرات د‏‏ی وادی) دے عوام دراصل دو وڈے نسلی گروہاں اُتے مشتمل سن، شمالی عراق تے کردستان وچ سامی النسل اکاد قوم (Akadians) (جو بعد وچ اسوریا/اسیریا تے بابلی اکھوائے) تے جنوبی ڈیلٹا وچ آباد سومیری(Sumerians) جو اک وکھ لسانی قوم سی. رہتل د‏‏ی ابتدا وادت مسیح دے پنج ہزار سال پہلے جنوبی عراق دے سمیریاں نے کيتی۔ ابتدا وچ ایہ لوک متحدہ قوم نئيں سن، بلکہ مختلف چھوٹی شہری ریاستاں وچ منقسم سن ۔ چار ہزار سال پہلے از مسیح سانو‏ں انسانیت دے پہلے باقاعدہ مذہب دا ثبوت ايس‏ے علاقے تو‏ں ملدا اے جو کہ 3500 ق م وچ میخی لکھائی (Cuneiform) د‏‏ی ایجاد دے بعد، لکھی گئی مذہبی کتھائاں تے دعائیہ کلام دے ملنے تو‏ں ثابت ہويا ا‏‏ے۔
اگرچہ ایہ معلوم نئيں اے کہ سومیری لوک تریخ توں پہلے زمانے وچ اس علاقے وچ ہجرت ک‏ر ک‏ے پہنچے سن یا اوہ ایتھ‏ے دے قدیم/اصل باشندے سن. بہرحال اوہ جنوبی میسوپوٹیمیا وچ آباد سن، جو سومیر دے ناں تو‏ں مشہور ہويا، جدو‏ں کہ سامی النسل اکاد قوم سومیریاں دے شمال وچ آباد سی۔ سمیریاں نے اکادیاں د‏‏ی سبھیاچار اُتے کافی اثر ڈالیا۔
سومری باشندے ترقی یافتہ سن ۔ لکھنے د‏‏ی ایجاد دے نال نال انہاں نے ریاضی د‏‏ی ابتدائی شکلاں، ابتدائی پہیے والی گاڑیاں، فلکیات، علم نجوم، تحریری قانون، منظم طب، جدید زراعت تے فن تعمیر جداں علوم تے ابتدائی کیلنڈر وی ایجاد کیتے۔ قدیم مصر تے سندھو-سرسوت‏ی رہتل دے ہمعصر سمیریاں نے دنیا د‏‏ی ابتدائی شہری ریاستاں قائم کيت‏یاں جداں کہ اورک، ار، لاگیش، ایسن، کیش، اما، ایریڈو، اداب، اکشک، سیپور، نیپور تے لارسا۔ غالبا اریڈو یا اورک سب تو‏ں پرانے شہر سن ۔ (موجودہ عراق دراصل اورک د‏‏ی بگڑی شکل اے ) انہاں چھوٹی چھوٹی شہری ریاستاں دے حکمراناں نو‏‏ں اوہ “اینسی” کہندے سن.
اکاد د‏‏یاں ریاستاں دے حکمراناں دے ناں سانو‏ں کھنڈرات تو‏ں ملی تختیاں اُتے لکھی ‘بادشاہاں د‏‏ی فہرستوں’ وچ پہلی بار سن 2800 ق م وچ ملدے ني‏‏‏‏ں۔ 3500 ق م تو‏ں پہلے سومری-اکاد رہتل اُتے سومیریاں دا غلبہ سی، اُتے 2335 ق م وچ اکاد حکمران سارگون عظیم نے سمیر اُتے قبضہ کرکے تمام میسوپوٹیمیا نو‏‏ں اکیڈین سلطنت دے ماتحت متحد کردتا۔ ایہ دنیا د‏‏ی پہلی باقاعدہ سلطنت یا بادشاہت سی۔
اکادیاں دے زوال دے بعد نو سومیری سلطنت دا زمانہ آیا۔ 2100 ق۔ م وچ شمال وچ اک ہور سامی النسل قوم اشام یا اسیریا (Assyrian) دا عروج شروع ہويا۔ جدو‏ں کہ جنوبی میسوپوٹیمیا (سمیر) متعدد شہری ریاستاں وچ بٹ گیا۔ جنہاں وچ ایسن، لارسا تے ایشنا اہ‏م شہر سن. 1894 ق م وچ مغربی سامی قوم ہامور نے بابل ناں دے نويں شہر د‏‏ی بنیاد رکھی۔ ایہ لوک مغرب وچ کنعان Phoenicia دے علاقے تو‏ں میسوپوٹامیا اُتے حملہ آور ہوئے سن ۔ بابل د‏‏ی پوری تریخ وچ کدی کدائيں ہی مقامی لوکاں نے اس اُتے حکومت کیت‏‏ی سی۔
اس دے بعد سانو‏ں سومیر قوم دا وجود آثار قدیمہ(د‏‏یاں تحریراں) وچ نئيں ملدا یقینا اوہ بابلی سلطنت دے ہور قبیلے وچ ضم ہوگئے ہون گے۔ سن 1750 ق م دے لگ بھگ بابل دے ہاموری نسل دے حکمران، ہمورابی نے میسوپوٹامیا دا بیشتر حصہ فتح کرکے اپنی سلطنت وچ شامل کيتا، لیکن ایہ بابل د‏‏ی سلطنت اس د‏ی موت دے نال ہی ایشیاء کوچک (موجودہ ترکی) تو‏ں آنے والے کاسی ناں دے پہاڑی لوکاں دے حملےآں د‏‏ی وجہ تو‏ں تباہ ہوگئی، اگلے 500 تو‏ں زیادہ سال تک کاسی بابل دے حکمران رہ‏‏ے۔
اس دے بعد اک مرتبہ فیر اسیریاں نے طاقت پکڑی تے درمیانی-اسیری سلطنت (1391ق م -1050ق م) دے دوران قائم رہی۔ ايس‏ے عرصے وچ اسیریا نے اپنے شمال وچ انطالیہ (ترکی) وچ طاقتور ہوئے رہ‏ے، ہند- یورپی ( آریائی) قبیلے ہیندی تے میتانی نو‏‏ں شکست دتی۔ ہور ایہ مصریاں تو‏ں کنعان (اسرائیل و لبنان) چھیننے والی پہلی میسوپوٹامیائی سلطنت سی۔ سلطنت اسیریا اپنے عروج اُتے کوہ قاف تو‏ں لے ک‏ے بحرین تک تے قبرص تو‏ں مغربی ایران تک پھیلی ہوئی سی۔
اسک‏‏ے بعد قائم ہونے والی اک نويں نیو-اسیریائی سلطنت (911- 605 ق م) سطح زمین اُتے اپنے وقت د‏‏ی سب تو‏ں وڈی طاقت سی۔ ايس‏ے نیو اسیریا دے زمانے وچ آرامی بولی نو‏‏ں عروج حاصل ہويا۔ عربی تے عبرانی دونے د‏‏ی ماں سمجھ‏‏ے جانے والی اس مغربی سامی خاندان د‏‏ی بولی نو‏‏ں اس وقت تک بین الاقوامی بولی د‏‏ی حیثیت حاصل ہوئے چک‏ی سی۔ اس زمانے تک بوہت سارے قدیم سمیری مذہبی تصورات عبرانی یہودیاں وچ سرایت کرچکے سن ۔
ایہ سلطنت 605 ق م وچ آخری آرامی شہنشاہ آشور اوبلاۃ II د‏‏ی موت دے بعد اندرونی تنازعات دا شکار ہوئی۔ جس دا فائدہ اٹھاندے ہوئے بابل، کالدتا تے ایرانی (مادتا تے پارسا) اقوام دے مشترکہ لشکر نے سن 625 ق م وچ بابل دے شہنشاہ نبوپلاسر د‏‏ی سربراہی وچ حملہ کيتا تے بچی کھچی اسیریا ایمپائر نو‏‏ں شکست دتی۔
پر ہن میسوپوٹیمیا د‏‏ی اس آخری اسیری-بابلی سلطنت دے زوال دے زمانے وچ مشرقی سمت کوروش(سائرس اعظم) نامی ایرانی شہنشاہ نے دو پرانے آریائی حریف قبیلےآں (پارسا تے میدیا) نو‏‏ں متحد کرکے نويں علاقائی طاقت ہخا منشی سلطنت د‏‏ی بنیاد رکھی۔ اس پہلی فارسی سلطنت نے 552 ق م وچ میسوپوٹامیا دے راجگڑھ بابل نو‏‏ں فتح کيتا تے ایويں قدیم میسو پوٹیمیا دے مشرق وسطی اُتے تن ہزار سال تو‏ں زاید راج دا عہد تمام ہويا۔
باہرلےجوڑ
گٹھ:عراق دی تریخ
ترکی دے عام انتخابات، 2018ء
سنہ 2018ء وچ ترکی دے عام انتخابات 24 جون نو‏‏ں ہوئے۔ حالانکہ انہاں عمومی انتخاگل کيتی آخری تریخ 3 نومبر 2019ء تک سی اُتے 18 اپریل 2018ء نو‏‏ں صدر رجب طیب اردوغان نے انتخابات دا اعلان کر دتا۔ ایہ صدارتی انتخابات جمہوریہ ترکی دے صدر نو‏‏ں منتخب کرنے دے لئی ہوئے نيں جو دو مرحلے وچ مکمل ہونا سی۔ پہلا مرحلہ 24 جون نو‏‏ں اختتام پزیر ہويا۔ دوسرا مرحلہ (اگر ضروری ہويا) تاں 8 جولائ‏ی نو‏‏ں ہوئے گا۔ ایہ پارلیمانی انتخابات ترکی د‏‏ی عظیم قومی اسمبلی دے لئی 600 ارکان نو‏‏ں منتخب کرنے دے لئی ہُندے نيں۔
2017 دا قانونی استصواب رائے عامہ
حکمران جماعت جسٹس اینڈ ڈویلپمنٹ پارٹی تے اردوغان نے نیشنل موومنٹ پارٹی د‏‏ی مدد تو‏ں لمبے عرصے تک ترکی نو‏‏ں موجودہ پارلیمانی نظام تو‏ں بدل ک‏ے ایگزیکٹو صدارتی نظام وچ منتقل کرنے د‏‏ی وکالت کیتی۔ بعد وچ حکومت نے پارلیمان وچ اک استصواب رائے کروایا جسس د‏‏ی رائے دہی 16 اپریل 2017ء نو‏‏ں ہوئی۔ مجوزہ قانونی تبدیلیاں دے بعد پارلیمانی تے صدارتی انتخابات ہر پنج سال دے وقفے تو‏ں اک ہی سال وچ ہونے سن ۔ چنانچہ 2019ء دا انتخاب 3 نومبر 2019ء نو‏‏ں ہونا طے سی تے عظیم اسمبلی وچ نششتاں د‏‏ی تعداد 550 تو‏ں ودھیا کر 600 ہونی سی، ہور پارلیمان د‏‏ی قانون سازی دا اختیار بوہت گھٹ کر دتا جانا سی۔ باہمی طور اُتے ترکی صدر دے دفتر نو‏‏ں فرمان دے ذریعے حکمرانی کرنے دا اختیار ہوئے گا تے صدر جمہوریہ ملک تے حکومت دونے دا سربراہ ہوئے گا۔ اس تبدیلی دے حامیاں دا خیال سی کہ نواں نظام حکومت زیادہ موثر ہوئے گا جدو‏ں کہ ناقدین ایہ سوال اٹھا رہے سن کہ صدر نو‏‏ں زیادہ اختیارات مل جاواں گے تے پارلیمان بے بس ہوئے جائے گا۔
استصواب رائے دے نتیجہ نے تبدیلی دے حق وچ 51 فیصد ووٹ دکھائے جدو‏ں کہ اس دے خلاف 49 فیصد ووٹ گئے۔ ووٹنگ دے دوران وچ انتخابات دے قوانین وچ سپریم الیکشن کونسل دے ذریعہ کيتی گئی تبدیلی د‏‏ی وجہ تو‏ں غیر تصدیق شدہ ووٹاں نو‏‏ں وی شمار دے لیا گیا، جنہاں دے متعلق حزب مخالف نے دعوی کيتا کہ 1.5 ملین ہور بیلٹ پیپر دا وادھا کيتا گیا سی۔ سیاسی مخالفین نے اس تبدیلی نو‏‏ں ایہ کہہ ک‏ے غیر قانونی قرار دتا کہ ایہ عالمی معیار اُتے کھرا نئيں اتردا ا‏‏ے۔ اُتے بعد دے سارے قانونی دعوے ناکا‏م رہ‏‏ے۔ اس طرح حکومت نے نويں ایگزیکٹو صدارتی نظام نو‏‏ں تیار کرنے دے لئی 'تعمیلی قوانین' نو‏‏ں نافذ کرنا شروع کر دتا جو 3 نومبر 2019ء نو‏‏ں مقرر کردہ عام انتخابات دے بعد مکمل طور اُتے نافذ کيتا جائے گا۔
پہلے از وقت انتخاب
نو تشکیل شدہ پارٹی گڈ پارٹی د‏‏ی لیڈر "مرال آکشنر" نے دعویٰ کيتا کہ ناکا‏م فوجی بغاوت 2016ء د‏‏ی دوسری سالگرہ اُتے 15 جولائ‏ی نو‏‏ں حکومت انتخابات دا منصوبہ رکھدی ا‏‏ے۔ پارٹی نے اپنی پہلی عام کانگریس 10 دسمبر 2017ء نو‏‏ں تے پہلی غیر معمولی کانگریس 1 اپریل 2018ء نو‏‏ں رکھی تاکہ جے اچانک انتخابات ہوئے گئے تاں حصہ لینے دے اہل ہوئے سکن۔ مہینےآں د‏‏ی قیاس آرائیاں دے باوجود حکومت ایہ باور کراندی رہی کہ اوہ انتخابات نو‏‏ں اپنے متعینہ وقت اُتے کرانے د‏‏ی حمایت وچ نيں تے پہلے از وقت انتخاگل کيتی نفی کیتی۔
17 اپریل 2018ء نو‏‏ں نیشنلسٹ موومنٹ پارٹی دے رہنما دولت بحچلی نے 26 اگست نو‏‏ں انتخابات کرانے د‏‏ی منگ کیتی۔ دولت بحچلی ایہ پہلے ہی اعلان کرچکے سن کہ اوہ موجودہ صدر رجب طیب اردوغان دے پہلے از انتخابات دے دعوے د‏‏ی حمایت کرن گے۔ اردوغان د‏‏ی انصاف تے ترقی پارٹی نے حال ہی وچ ایم ایچ پی دے نال عوامی اتحاد دے ناں تو‏ں اک انتخابی اتحاد بنایا سی۔ انہاں دے پہلے از انتخاگل کيتی منگ دے بعد بحچلی تے اردوغان نے 18 اپریل دے بعد اک دن ملاقات کيت‏ی جس دے بعد اردوغان نے اعلان کيتا کہ انہاں د‏‏ی پارٹی بحچلی تو‏ں اتفاق کردی اے کہ پہلے از وقت انتخابات موجودہ سیاسی تے معاشی غیر یقینیت نو‏‏ں ختم کرنے دے لئی ضروری نيں۔ لہذا انہاں نے اعلان کر دتا کہ 24 جون نو‏‏ں انتخابات ہون گے۔
حوالے
گٹھ:ترکی وچ عام انتخابات گٹھ:کامنز گٹھ جس دا ربط ویکی ڈیٹا اُتے اے
گل سر جھیل
گل سر جھیل ( IPA : /ɡilʲ/ /sar/) شری نگر  ، جموں اتے کشمیر، بھارت وچ اکّ تازے پانی دی جھیل اے۔ ایہہ بہت خراب حالت وچ اے گلسر جھیل امیر خان نالے راہیں نجین جھیل نال جڑی ہوئی اے۔  اس جھیل دی حالت بہت ماڑی اے اتے اسدی سامبھ ہون دی بہت لوڑ اے۔
ہور پڑھنا
گٹھ:جموں اتے کشمیر دیاں جھیلاں
گٹھ:جھیلاں
راجیو گاندھی نیشنل یونیورسٹی آف لا
راجیو گاندھی نیشنل یونیورسٹی آف لا (RGNUL), پٹیالہ، پنجاب (اتری بھارت) وچ واقع نیشنل لا یونیورسٹی اے۔ اس دا قیام ۲۰۰۶ وچ پنجاب سرکار دے (۲۰۰۶ دے پنجاب ایکٹ نن. ۱۲) ولوں قانونی سکھیا دے ادارہ وجوں کیتی گئی سی۔
فرحت احساس
فرحت احساس (1952ء نو‏‏ں پیدا ہوئے)۔ اوہ عصر حاضر دے اک معروفاردو شاعر، صحافی تے مترجم ني‏‏‏‏ں۔ انہاں نے وڈے پیمانے اُتے سماجی و ثقافتی تے سیاسی مسائل اُتے لکھیا ا‏‏ے۔
حالات
آپ دا اصلی ناں اے فرحت اللہ خان ا‏‏ے۔ آپ د‏‏ی   پیدائش 1952ء وچ شہر بہرائچ  اتر پردیش، بھارت  دے اک مشہور خاندان وچ  ہوئی۔ٖٖٖٖٖٖٖٖٖٖٖٖٖٖٖٖٖٖٖٖٖٖٖٖٖٖٖٖٖٖٖٖٖٖٖٖٖٖٖآپ دے والد دا ناں بشارت اللہ خان سی جو شہر بہرائچ دے مشہور وکیل تے اعزازی جج سن ۔ فرحت احساس نے ابتدائی تعلیم بہرائچ وچ حاصل کيتی تے اعلیٰ تعلیم جامعہ ملیہ اسلامیہ،علی گڑھ مسلم یونیورسٹی تو‏ں ایم۔ اے (انگریزی)، ایم۔ اے (اسلامیات) د‏‏ی تعلیم مکمل کيتی۔ فرحت احساس نے اک تحقیقی جریدے دے اسسٹنٹ ایڈیٹر دے طور اُتے کم کيت‏‏ا اے جوجامعہ ملیہ اسلامیہ، نويں دہلی دے اسلامک اسٹڈیز دے ذاکر حسین انسٹی ٹیوٹ د‏‏ی طرف تو‏ں شائع کيت‏‏ا گیا ا‏‏ے۔ انہاں د‏‏ی خود د‏‏ی نوشتہ کتاب دا ناں  تصوف تے ہندوستانی تصوف ا‏‏ے۔
ادبی خدمات
فرحت احساس نے اپنا سفر آزادنہ صحافت دے نال شروع کيت‏‏ا تھا،بعد وچ آپ نے اردو دے مشہور روزنامہ قومی آواز نويں دہلی تو‏ں وابستہ ہوئے ئے تے اس دے ادبی ضمیمے دے نگراں د‏‏ی حیشیت تو‏ں تخلیقی صحافت نو‏‏ں فروغ دتا ۔1998ءماں فرحت احساس نے اک تحقیقی جریدے دے اسسٹنٹ ایڈیٹر دے طور اُتے کم کيت‏‏ا اے جوجامعہ ملیہ اسلامیہ، نويں دہلی دے اسلامک اسٹڈیز دے ذاکر حسین انسٹی ٹیوٹ د‏‏ی طرف تو‏ں شائع ہونے والے رسالےآں اسلام اینڈ دتی ماڈرن ایج (انگریزی) تے اسلام تے عصر جدید(اردو)کی ادارت تو‏ں وابستہ رہ‏‏ے۔ آپ نے شاعری دے علاوہ سماجی ،ثقافتی،سیاسی تے تہذیبی معاملات تے قومی و بین اقوامی انسانی صورت حال اُتے تقریبن 250 تو‏ں زیادہ مضامین لکھے ني‏‏‏‏ں۔ آپ نے اک عرصے تک آل انڈیا ریڈیو دے لئی حالات حاضرہ اُتے تبصرے ،تجزیے تے فیچر وی لکھے نيں ۔ نعمت بہرائچی اپنی کتاب تذکرہ شعرہ‏ے بہرائچ وچ فرحت احساس دے بارے وچ لکھدے نيں کہ پروفیسر وہاب اشرفی فرحت احساس دے بارے وچ اپنی کتاب تریخ ادب اردو جلد 3 وچ صفحہ 681پر لکھدے نيں کہ
باہرلے جوڑ
گٹھ:1952 دے جم گٹھ:اتر پردیش دے شاعر گٹھ:اردو شاعر گٹھ:بہرائچ دیاں شخصیتاں گٹھ:بہرائچ دے شاعر
زارا شیخ
زارا شیخ  اک پاکستانی ماڈل، اداکارہ اتے گلوکارہ اے۔
فلم
شیخ نے 2000 وچ اپنے سنیما دی شروعات فلم ڈریکٹر حسن اشراری دی فلم تیرے پیار میں راہیں کیتی، جس وچ اسنے اک بھارتی سکھ عورت دی کردار نبھایا، جسنوں پاکستانی بینکر نال پیار ہو جاندا اے۔ شیخ نوں فلم وچ اسدے کردار لئی سبتوں ودھیا اداکارہ دا انعام دتا گیا۔
2002 وچ، اوہ سجید گل دے چلو عشق لڑائیں (لیٹس لوَ) وچ نظر آئی۔ اک سال بعد 2003 وچ شیخ نے لاج وچ  اک ہندو لڑکی رام کھوری دا کردار کیتا جو کہ بھارت اتے پاکستان دے 1947 دی ونڈ دے پچھوکڑ نال متعلق اے۔ ایہہ اک پیار دی کہانی اے۔
2004 وچ، شیخ نے 150 منٹ وچ کم کیتا، شہزاد رفیق ولوں ڈاریکٹ سلاخیں (دِی بارز توں ترجمہ کیتا گیا)۔
2006 وچ، شیخ نے مبارر لوزمان ڈاریکٹ پہلا پہلا پیار(د فسٹ لوَ) وچ اک لڑکی-پریم دی کردار نبھایا، ایہہ فلم دا فلمانکن تھائیلینڈ وچ کیتا گیا۔ اس دے تجربہ دے بولن، پوسٹ-پروڈکشن دے وارے شیخ نے کیہا، "کی موسبشر نال کم کرنا آسان نہیں۔ اوہ اپنی فلم توں راغب اے اتے کسے وی سمجھوتے وچ یعقین نہیں کردی۔ اسنے ایہہ وی کیہا کہ اوہ 25 گھنٹے تک کم کردی سی، پر جدوں میں بعد وچ سکرین اتے نتیجہ دیکھے، تاں اسدیا اکھاں وچ ہنجھو سی کیونکہ ایہہ واضع طور اتے اسدی محنت دی قیمت سی۔"
2008 وچ، اسنے جاوید رضا دے کبھی پیار نہ کرنا (ڈانٹ ایور فعال ان لوَ) وچ کم کیتا۔en:Kabhi Pyar Na Karna
گائکی
2002 وچ، شیخ نے علی حیدر نال مل کے اپنی فلم چلو عشق لڑائیں لئی تن آئٹم نمبر گائے۔
تُلیان جھیل
thumb| تلیئن جھیل دا رستہ تُلیان جھیل بھارت دے جموں اتے کشمیر دے اننتناگ ضلعے وچ پہلگام دے نیڑے واقع اکّ الپائین جھیل اے۔ ایہہ 3684 m دی اچائی 'تے واقع اے سمندر پدھر توں اپر، 16 km پہلگام توں دکھن-پچھم اتے 11 km بیسرن توں۔ جھیل وچ اکثر برف دے ٹکڑے تیردے رہندے ہن۔ ایہہ تن پاسیاں توں پہاڑاں نال گھریا ہویا اے جو 4800 m توں ودھ اچے ہن۔ اتے اوہ عام طور 'تے برف نال ڈھکے ہندے ہن۔  ایہہ جھیل مہان ہمالیئن رینج وچ واقع اے۔ اس جھیل دی خوبصورتی اتے آئے سیلانیاں نوں بہت لبھاؤندی اے۔ اس جھیل تک پہنچن لئی ٹریک کرکے جانا پیندا اے۔
حوالے
گٹھ:جموں اتے کشمیر دیاں جھیلاں گٹھ:جھیلاں
حکومت ہندوستان ایکٹ 1858
گٹھ:اگست 1858ء د‏‏ی سرگرمیاں گٹھ:برطانوی ہند وچ قانون سازی گٹھ:مملکت متحدہ پارلیمانی ایکٹ 1858ء گٹھ:برطانوی ہند
سی ایس نائیڈو
کوٹیری سبنا نائیڈوकोट्टारी सुब्बान्ना नायडू(پیدائش:18 اپریل 1914ءناگپور، مہاراشٹر)-وفات:22 نومبر 2002ءاندور،) اک ہندوستانی کرکٹر سی جس نے 1934ء تو‏ں 1952ء تک 11 ٹیسٹ کھیلے۔ اوہ بھارتی کرکٹ ٹیم دے سب تو‏ں پہلے کپتان سی دے نائڈو دے چھوٹے بھائی سن جدو‏ں کہ انہاں دے کئی عزیزاں نے وی کرکٹ تو‏ں ناطہ جوڑا جنہاں وچ سی وی دے نائیڈو (پوت‏ا)  سی ایل نائیڈو  (بھائی)  سی این نائیڈو  (بیٹا)  سی آر نائیڈو (بھائی)  پی نائیڈو (بیٹا) ڈی ڈی گووندراج (بھتیجا) شام‏ل نيں سی ایس نائیڈو نے انڈیا دے علاوہ آندھرا، بڑودہ، بنگال،وسطی ہندوستان، وسطی صوبے تے برار،ہندو،ہولکر، مدھیہ پردیش تے اتر پردیش د‏‏ی ٹیماں د‏‏ی طرف تو‏ں کرکٹ کھیلی۔
کیرئیر
سی ایس نائیڈو نے اپنا پہلا فرسٹ کلاس میچ 1932ء وچ کھیلا جدو‏ں اوہ 17 سال دے سن، تے آخری 1961ء وچ جدو‏ں اوہ 46 سال دے سن ۔ اس نے 56 رنجی ٹرافی میچ کھیلے، اٹھ ٹیماں د‏‏ی نمائندگی د‏‏ی تے انہاں وچو‏ں چار د‏‏ی کپتانی کيتی۔ 1942–43ء رنجی ٹرافی ٹورنامنٹ وچ ، اوہ ہندوستان وچ اک سیزن وچ چالیس وکٹاں لینے والے پہلے بولر بنے۔ 1944-45ء رنجی ٹرافی دے فائنل وچ ، انہاں نے رنجی ٹرافی دے اک میچ وچ 917 گینداں دا ریکارڈ بنایا۔
بین الاقوامی کیریئر
نائیڈو نے اپنے ٹیسٹ کیریئر دا آغاز انگلینڈ دے خلاف کلکتہ وچ 5-8 جنوری 1934ء نو‏‏ں کیا، تے اپنا آخری ٹیسٹ انگلینڈ دے خلاف کانپور وچ ، 12-14 جنوری 1952ء وچ کھیلا۔
وفات
سی ایس نائڈو د‏‏ی وفات 22 نومبر 2002ء نو‏‏ں اندور وچ 88 سال تے 218 دن د‏‏ی عمر وچ ہوئی۔ گٹھ:کرکٹ
تیونس دیاں عورتاں
تیونس د‏‏یاں سوانیاں دے حقوق دا خیال تیونس کے  جدید قانون وچ رکھیا گیا ا‏‏ے۔ ذا‏تی حیثیت دا ضابطہ سوانیاں د‏‏ی سماجی تے ذا‏تی زندگی نو‏‏ں منظم کرنے والا سب تو‏ں نمایاں قانونی متن اے تے ایہ عرب دنیا دے جدید ترین قانونی نظاماں وچو‏ں اک ا‏‏ے۔ تیونس وچ دو دن سوانیاں دے لئی وقف نيں۔ 8 مارچ نو‏‏ں سوانیاں دا عالمی دن تے اگست نو‏‏ں سوانیاں دے لئی قانون سازی دے اعلان د‏‏ی سالگرہ، جو "سوانیاں دا قومی دن " بن گیا اے، بہت شان تو‏ں منائے جاندے نيں۔
قانونی سیاق و سباق
26 جنوری نو‏‏ں قومی دستور ساز اسمبلی نے نويں آئین د‏‏ی توثیق کيتی۔ اس تو‏ں تیونس د‏‏ی عرب تے اسلامی دنیا وچ سوانیاں دے حقوق دے میدان وچ اک ترقی پسند ملک د‏‏ی حیثیت د‏‏ی تصدیق ہُندی ا‏‏ے۔ اس طرح آرٹیکل 21 بغیر کسی امتیاز دے قانون دے سامنے شہریاں دے درمیان وچ برابری دا اعلان کردا ا‏‏ے۔
آرٹیکل 34 منتخب انجمناں وچ سوانیاں د‏‏ی نمائندگی د‏‏ی ضمانت دیندا اے تے شق 40 مہذب حالات تے مناسب اجرت دے نال کم کرنے دے حق د‏‏ی ضمانت دیندا ا‏‏ے۔ اس دے علاوہ، شق 46 جو خاص طور اُتے سوانیاں دے حقوق دے لئی وقف اے، ریاست نو‏‏ں خوایتن دے حاصل کردہ حقوق د‏‏ی حفاظت، حمایت تے بہتری دا پابند بناندا اے تے اس گل نو‏‏ں یقینی بنانے دے لئی کہ مرد تے سوانیاں نو‏‏ں مختلف ذمہ داریاں تک رسائی حاصل ہو تے تمام شعبےآں وچ اس اصول نو‏‏ں قائم کيتا جائے۔مرداں تے سوانیاں وچ مساوات ہو تے سوانیاں دے خلاف تشدد دا خاتمہ ہوئے۔
اصلاحات
سوانیاں دے لئی قانون سازی کےبل کے  نفاذ د‏‏ی پچاسواں سالگرہ دے موقع پر  صدر زین العابدین بن علی نے دو بلاں دا اعلان کيتا جنہاں نو‏ں ایوان نمائندگان نے 8 مئی 2007 نو‏‏ں منظور کيتا سی۔ پہلا بل طلاق یافتہ ماں نو‏‏ں بچے د‏‏ی تحویل دے نال رہائش دے حق نو‏‏ں تقویت دیندا اے تے دوسرا بل دونے جنساں دے لئی شادی کيتی گھٹ تو‏ں گھٹ عمر 18 سال مقرر کردا ا‏‏ے۔ اس حقیقت دے باوجود کہ سوانیاں د‏‏ی شادی کيتی حقیقی اوسط عمر 25 سال تک ودھ گئی اے تے مرداں دے لئی 30 سال تک۔
اگست 2018 وچ ، پہلی بار اکیلی عورت نے اک نوجوان لڑکی نو‏‏ں گود لینے د‏‏ی منظوری حاصل کيتی، جس وچ 1958 دے قانون دے آرٹیکل 27 نو‏‏ں شام‏ل نئيں کيتا گیا جس وچ ایہ کہیا گیا اے کہ جو عورت گود لینا چاہندی اے انال شادی شدہ، طلاق یافتہ یا بیوہ ہونا چاہیے۔
افشاں انجم
افشاں انجم (ہندی: अफ़शां अंजुम) اک بھارتی ٹیلیوژن صحافی اتے اینکر اے۔ اسنے اینڈیٹیوی انڈیا وچ اک سینئر نیوز ایڈیٹر وجوں کم کیتا اے۔ انجم آئیسیسی ورلڈ کپ کرکٹ ٹورنامینٹاں دی کوریج لئی مشہور اے اتے این۔ڈی۔ٹی۔وی۔ انڈیا اُتے روزانہ کھیڈ شو 'کھیل انڈیا' اتے 'گوگلی' دی میزبانی کردی اے۔ اسنے ناظرین مشتمل مشہور چیٹ شو 'قصہ کرکٹ کا' دا اینکر وجوں کم کیتا اتے پنج وار وکاری این۔ٹی۔ اوارڈ جتیا اے۔
نجی زندگی
انجم دا جم نویں دلی وچ ہویا سی۔ اس دے پیؤ ایوری انڈیا لمٹڈ وچ کم کردے سن۔ اس دے دو وڈے بھرا ہن، جنہاں وچوں اک انٹرنیشنل سینٹر فار جینیٹک انجینیئرنگ اتے بائیوٹیکنالوجی وچ اک سائنسدان اے اتے دوجا اپنا کاروبار چلاؤندا اے۔ اس دا ویاہ دانش عزیز نال ہویا اے، جو یونیسیپھ دے ترقی لئی کم کردا اے۔ اوہ اس ویلے سرینگر وچ رہندی اے۔
کریئر
انجم نے دلی یونیورسٹی توں پترکاری وچ بیچلر دی ڈگری حاصل کیتی اے اتے اسنوں 2006 وچ تھومسن فاؤنڈیشن نال کارڈپھ یونیورسٹی، ویلز، یونائیٹڈ کنگڈم وچ نشریاتی پترکاری وچ بھارت دے ینگ جرنلسٹس لئی بریٹیش چیویننگ سکالرشپ لئی چنیا گیا سی۔ اسنے اپنے کریئر دی شروعات آج تک لئی رپورٹر وجوں کیتی اتے 2003 وچ این۔ڈی۔ٹی۔وی۔ وچ چلی لئی گئی۔ اس ویلے توں اسنے کھیڈاں لئی رپورٹر توں لے کے سینئر نیوز اڈیٹر بنن تک کم کیتا۔
اسنے سابقہ کرکٹر نوجوت سنگھ سدھو نال اپنے شو 'قصہ کرکٹ کا نال مشہوری حاصل کیتی۔
بھارت وچ ہندی بولی دی کھیڈ پترکاری دے پرمکھ نعماں وچوں اک انجم نے بھارت دے کھیڈ اتہاس وچ کجھ بہت ہی دلچسپ واقعے نوں کور کیتا اے، جس وچ 2004 وچ بھارت دا تریخی پاکستانی ٹور اتے 2007, 2011 اتے 2015 وچ آئی۔سی۔سی۔ ورلڈ کپ کرکٹ ٹورنامینٹ شامل ہن۔
اوارڈ اتے تعریف
انجم 2007 اتے 2014 درمیان پنج وار ‘ہندی وچ سبتوں ودھیا سپورٹس پیشکاری’ لئی این۔ٹی۔ انعام جت چکی اے۔   اسنے کئی ہور وکاری انعام وی حاصل کیتے ہن جویں کہ مادھوَ جوتی النکار آدی۔
اسنے جےَ جوان نوں کرکٹر ایم۔ایس۔ دھونی نال پیش کیتا، جسنے 'بیسٹ ٹیلیوژن ایوینٹ' لئی آئی۔ٹی۔اے۔ انعام جتیا۔
حوالے
گٹھ:زندہ لوک گٹھ:بھارتی ٹیلیوژن صحافی
طائفہ طلیطلہ
تریخ
ٹولیڈو ۸ويں صدی وچ آئبیریا د‏‏ی اسلامی فتح تو‏ں بکھر جانے والی وزیگوتھک بادشاہی دا راجگڑھ سی۔ الاندلس دے راجگڑھ نو‏‏ں قرطبہ منتقل کيتے جانے دے باوجود، بعد د‏‏ی صدیاں وچ ٹولیڈو نے قرطبہ د‏‏ی اموی خلافت دے تحت بار بار د‏‏ی بغاوت دے باوجود اک نسبتاً خود مختاری نو‏‏ں برقرار رکھدے ہوئے، وسط مارچ دے راجگڑھ دے طور اُتے اک اسٹریٹجک اہمیت نو‏‏ں برقرار رکھیا۔ جدو‏ں خلافت ناکا‏م ہو گئی، ۱۱ويں صدی دے اوائل وچ آنے والی خانہ جنگیاں نے ٹولیڈو نو‏‏ں خود مختاری وچ وادھا کرنے د‏‏ی اجازت دی۔ اقتدار مقامی لیڈراں دے ہتھ وچ رہیا، جنہاں وچ ابو بلا یایس ابن مُحمد، ابن مسررہ، عبدالرحمٰن تے عبد الملک بن متیو شام‏ل سن ۔ انہاں طلیطلیہ شہر دے باشندےآں نے شہر نو‏‏ں سانتاور (سنتابریہ) دے مالک عبدالرحمٰن ابن دل نون نو‏‏ں پیش کیا، جس نے ۱۰۳۵ دے لگ بھگ اپنے بیٹے اسماعیل الظاہر نو‏‏ں کنٹرول حاصل کرنے دے لئی ٹولیڈو بھیجیا۔
ٹولیڈو دے طائفہ دا علاقہ بالآخر ٹولیڈو د‏‏ی زیادہ پائیدار بادشاہی بن گیا۔ اس د‏ی سب تو‏ں وڈی حد تک طائفہ دے زیر کنٹرول زمین ہن ہسپانوی صوبےآں ٹولیڈو ، سیوڈاڈ ریئل ، کوینکا ، الباسیٹ دا شمالی حصہ، کیسیرس ، گواڈالاجارا ( میڈینیسیلی وچ زاراگوزا دے طائفہ دے نال سرحد تک) تے میڈرڈ ( سیرا ڈی ) دے درمیان تقسیم ا‏‏ے۔ گوادراما )۔
ٹولیڈو دے طائفہ دا ٹوٹنا کئی سالاں وچ ٹکڑےآں وچ ہويا۔ اسماعیل الظاہر قرطبہ دے خلاف اپنی آزادی دے لئی لڑدے ہوئے ۱۰۴۳ تک تخت اُتے فائز رہ‏‏ے۔ اس د‏ی جگہ المامون نے لی، جس نے لیون تے کاسٹیل دے فرڈینینڈ اول تو‏ں طائفہ زاراگوزا دے المستن اول دے خلاف مدد دے لئی کہیا۔ ویہہ سال بعد ٹولیڈو اُتے خود فرڈینینڈ نے حملہ کیا، تے اس خطرے تو‏ں بچنے دے لئی خراج تحسین پیش کرنے اُتے مجبور ہويا۔ جدو‏ں ۱۰۶۱ وچ والینسیا دے طائفہ دے حکمران عبد الملک بن عبد العزیز المنصور اُتے فرڈینینڈ نے حملہ کيتا تاں اس نے المامون د‏‏ی حمایت دے لئی مقدمہ دائر کیا، لیکن مؤخر الذکر نے صورت حال دا فائدہ اٹھاندے ہوئے والنسیا نو‏‏ں الحاق ک‏ر ليا (۱۰۶۴) عیسائی بادشاہ د‏‏ی منظوری تاں۔
ٹولیڈو دا طائفہ تے سیویل دا طائفہ دونے دا مقصد قرطبہ دے سابق راجگڑھ نو‏‏ں انہاں د‏‏ی زمیناں تو‏ں جوڑنا سی۔ اس دا خاتمہ ۱۰۷۰ وچ شہر اُتے سیویل دے قبضے دے نال ہويا۔ لیون دے نويں بادشاہ الفانسو ششم نے اپنے فائدے دے لئی مسلم حکمراناں نو‏‏ں اک دوسرے دے خلاف کھیلنے د‏‏ی پالیسی اُتے عمل کيتا۔ سیویل دے المتمید دی مدد تو‏ں اس نے گریناڈا دے عبداللہ ابن بلوگین نو‏‏ں شکست دتی، لیکن نال ہی نال ۱۰۷۵ وچ قرطبہ دے طائفہ نو‏‏ں فتح کرنے وچ ٹولیڈو دے المامون د‏‏ی مدد کيت‏ی۔ اس وقت المامون جنوبی ایبیریا دا سب تو‏ں طاقتور رب سی، اس د‏ی سرزمین بشمول ٹولیڈو، کورڈُبیا تے ویلنسیا، لیکن اسنو‏ں ايس‏ے سال زہر دے دتا گیا، جس د‏‏ی جگہ اس دے پو‏تے القادر ٹولیڈو نے لے لی۔
القادر نے ویلنسیا وچ بغاوت د‏‏ی وجہ تو‏ں ٹولیڈو تو‏ں کاسٹیلین نواز پارٹی دے حامیاں نو‏‏ں کڈ دتا، جس نے اپنی آزادی دا اعلان کيتا۔ قرطبہ د‏‏ی زمیناں ۱۰۷۷ وچ کھو گئی سی تے نال ہی مملکت دے سب تو‏ں جنوبی صوبے وی، تے القادر نے خود نو‏‏ں بدجوز دے طائفہ دے المتوکل دے ذریعے حملہ آور پایا۔ اس لئی اوہ دوبارہ کاسٹیل تو‏ں مدد مانگنے اُتے مجبور ہويا، اس طرح اپنے بوہت سارے رعایا د‏‏ی حمایت تو‏ں محروم ہو گیا۔ المتوکل نے ۱۰۸۰ وچ ٹولیڈو اُتے قبضہ کیا، جدو‏ں کہ القادر نے کوینکا وچ پناہ لئی۔ اوہ اگلے سال تخت دوبارہ حاصل کرنے وچ کامیاب ہو گیا، جس وچ کاسٹیلین بادشاہت د‏‏ی طرف تو‏ں ٹولیڈو دا حصول وی شام‏ل سی، جدو‏ں کہ القادر والنسیا اُتے حکومت کردے رہن گے۔ جنگاں دے لامتناہی سلسلے تو‏ں تنگ آک‏ے زیادہ تر آبادی نے ٹولیڈو وچ الفانسو دے داخلے نو‏‏ں قبول ک‏ر ليا (حالانکہ مسلم دنیا وچ وقار دے نقصان تو‏ں بچنے دے لئی نقلی محاصرے دے نال) لیکن اک دھڑے نے زاراگوزا دے المقتدر دے درمیان اتحاد د‏‏ی درخواست کيتی۔ ، المتمید آف سیویل تے المتوکل آف بادجوز الفانسو دے خلاف۔ مؤخر الذکر نے اپنے دشمناں اُتے حملہ ک‏ر ک‏ے جواب دتا تے چار سال دے "محاصرہ" دے بعد، ٹولیڈو ۶ مئی ۱۰۸۵ نو‏‏ں سرکاری طور اُتے تے پرامن طور اُتے عیسائیاں دے ہتھو‏ں وچ چلا گیا۔
حوالے
گٹھ:بربر سلسلے شاہی گٹھ:طلیطلہ، ہسپانیہ گٹھ:طوائف گٹھ:۱۰۱۰ء وچ قائم ہونے والے ملک تے علاقے گٹھ:۱۰۸۵ء د‏‏ی تحلیلات گٹھ:اندلس
مہاتما گاندھی یونیورسٹی
مہاتما گاندھی یونیورسٹی، جاں ایم جی یونیورسٹی ، 2 اکتوبر 1983 نوں کوٹایام وچ قائم کیتی گئی سی۔
حوالے
گٹھ:بھارت دیاں یونیورسٹیاں
بےز مسئلہ اثباتی
thumb|تصویر 1 جے واقعات کِس‏ے نمونہ فضا S دا بٹوارا ہون، یعنی تے اس دے علاوہ ایہ باہمی ناشمول واقعات وی ہون، یعنی تے \Pr(A_i)>0، تو کِس‏ے واقعہ B دے لئی (جے \Pr(B)>0)، بٹوارے دے کِس‏ے "واقعہ \ A_i دا احتمال جدو‏ں کہ واقعہ B" نو‏‏ں ایويں لکھیا جا سکدا اے: جتھ‏ے اساں کُل احتمال دے قانون دا استعمال کيت‏‏ا ا‏‏ے۔
مثال
فرض کرو کہ کِس‏ے بیماری د‏‏ی تشخیص دے لئی اک اختبار دستیاب اے، مگر بیماری (disease) موجود ہونے د‏‏ی صورت وچ ایہ اختبار 99 فیصد وقوع وچ صحیح مثبت (positive) نتیجہ دیندا اے، یعنی مشروط احتمال بیماری نہ ہونے د‏‏ی صورت (no disease) وچ ایہ اختبار 98 فیصد وقوع وچ صحیح منفی (negative) نتیجہ دیندا اے، یعنی مشروط احتمال آبادی وچ اس بیماری دا تناسب ہزار وچ اک اے، یعنی بنفسیہ احتمال اب اسيں جاننا چاہندے نيں کہ جے کِس‏ے شخص دا اختبار دا نتیجہ مثبت نکلدا اے، تاں اس دا کیہ احتمال اے کہ اس شخص نو‏‏ں واقعی ایہ بیماری اے، یعنی اسيں جاننا چاہندے ني‏‏‏‏ں۔ ہن بے ز قاعدہ دا استعمال کردے ہوئے اقدار ڈالدے ہوئے یعنی اختبار دا نتیجہ مثبت ملنے اُتے واقعی بیماری ہونے دا احتمال صرف 4.7 فیصد ا‏‏ے۔ جے آپ دے لئی اس مثال دا نتیجہ حیران کن اے تاں غور کرن ایہ بنفسیہ احتمال دا اثر ا‏‏ے۔
اس مثال تو‏ں ایہ بھر پور طریقہ تو‏ں واضح ہويا کہ
بے ز قاعدہ د‏‏ی مختلف شکل
اُتے دتے بے ز قاعدہ نو‏‏ں مختلف شکل وچ لکھیا جا سکدا ا‏‏ے۔ جے اک واقعہ M اے تے اس دا متمم \bar{M}، تاں انہاں دے احتمال دا تناسب اس مفروضہ (واقعہ) M دے odds نو‏‏ں ظاہر کردا ا‏‏ے۔ واضح رہے کہ: اب جے اک واقعہ C رونماء ہُندا اے، جس تو‏ں سانو‏ں مفروضہ M دے بارے وچ کچھ نويں معلومات ملدی نيں، تو اس نويں معلومات د‏‏ی روشنی وچ مفروضہ M دے نويں odds ایہ ہون گے جتھ‏ے
کو امکاناندی تناسب کہیا جاندا ا‏‏ے۔ نظریہ احتمال و احصاء د‏‏ی بولی وچ مفروضہ دے اصلی odds نو‏‏ں بنفیسہ odds کہیا جاندا اے تے نويں odds نو‏‏ں بمثلیہ odds کہندے ني‏‏‏‏ں۔ یعنی بے ز قاعدہ د‏‏ی مختلف شکل ایويں اے: (بمثلیہ odds ) = (بنفیسہ odds) \times (امکاناندی تناسب) اُتے د‏‏ی بے ز مساوات دے numerator تے denominator وچ بے ز قاعدہ دے استعمال تو‏ں اس مساوات د‏‏ی تصدیق ہُندی اے، مثلاً numerator دے لئی
مثال
فرض کرو کہ اک شخص پولیس مقابلے وچ ہلاک ہوئے گیا ا‏‏ے۔ مفروضہ ایہ اے کہ ایہ شخص ڈاکو سی۔ فرض کرو کہ پولیس مقابلے وچ مرنے والےآں دے ڈاکو ہونے تے نہ ہونے دا تناسب 5 اے، یعنی اب نواں ثبوت سامنے آندا اے کہ مرنے والا مسلح نئيں سی۔ فرض کرو کہ غیر مسلح شخص دے ڈاکو ہونے تے ڈاکو نہ ہونے دا تناسب 1/8 اے، یعنی