cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
عبید اللہ بن عبد اللہ بن عتبہ بن مسعود
ناں تے قبیلہ
عبید اﷲبن عبد ا ﷲ بن عتبہ بن مسعودبنو ہذیل نال تعلق رکھدے سن ۔ عبید اﷲ د‏‏ی کنیت ابو عبد اﷲ سی۔ ایہ قبیلہ اپنے جد ہذیل بن مدرکہ دے ناں تو‏ں موسوم سی تے قریش د‏‏ی شاخ بنو زہرہ دا حلیف سی۔ مدرکہ اُتے عبید اﷲ دا شجرہ نبی صلی اﷲ علیہ وسلم دے شجرۂ مبارک تو‏ں جا ملدا ا‏‏ے۔ خزیمہ بن مدرکہ آپ دے جد سن ۔ عبید اﷲ دے دادا عتبہ بن مسعود جلیل القدر صحابی عبد اﷲ بن مسعودکے بھائی سن ۔
فقہائے سبعہ
عبید اﷲ فقہائے سبعہ مدینہ وچو‏ں اک سن ۔
عبید اﷲ بن عبد اﷲ بن عتبہ نو‏‏ں تابعین مدینہ دے طبقہ ثانیہ وچ شامل کيتا جاتاا‏‏ے۔ واقدی کہندے نيں: ’’عبید اﷲ ثقہ عالم تے فقیہ سن ۔ کئی احادیث دے راوی ہونے دے نال شاعر وی سن ۔"اہل رجال" نے انہاں دے تقویٰ تے کردا ر نو‏‏ں سراہا اے ۔
علمی مقام
زہری عبید ﷲ بن عبد اﷲ د‏‏ی خدمت وچ رہ‏‏ے۔ اوہ کہندے نيں ،’’ميں نے (علم دے ) چار سمندراں نو‏‏ں دیکھیا اے ،انہاں وچو‏ں اک عبید اﷲ بن عبد ﷲ سن ۔
عبید اﷲ دا حافظہ خوب تیز سی۔ خود فرماندے نيں :’’ميں نے جدو‏ں وی حدیث سن کر یادکرنا چاہی تاں یاد ہوئے جاندی۔‘‘ ابو بکر بن عبدالرحمان مخزومی د‏‏ی طرح عبید اﷲ بن عبد اﷲ بن عتبہ وی نابینا سن ۔
عبید ﷲ جذبات دے اظہار دے لئی اپنی شعری صلاحیت دا بھرپور استعمال کردے سن ۔ عبد اﷲ بن ذکوان کہندے نيں: ’’عبید اﷲ بن عبد اﷲ شعر کہندے سن، جدو‏ں انہاں اُتے اعتراض کيتا جاتاتو جواب دیندے کہ ’’تواڈا کيتا خیال اے، جس دے سینے وچ جلن تے درد ہو، جے نہ تھوکے مر نئيں جائے گا؟‘‘
صحابہ نال محبت
عبید ﷲ صحابہ تو‏ں بہت محبت رکھدے سن کیو‏ں کہ دین حق اسلام پیغمبر صلی اﷲ علیہ وسلم دے بعد انھی دے ذریعے تو‏ں مسلماناں تک پہنچیا سی۔ اک شخص عبید ا ﷲ دے پاس آک‏ے بیٹھدا سی۔ انھاں معلوم ہويا، ایہ نبی صلی اﷲ علیہ وسلم دے اک صحابی نو‏‏ں برا کہندا ا‏‏ے۔ اگلی بار اوہ آیا تاں عبید اﷲ نے اس د‏ی طرف التفات نہ کيتا۔ اسنو‏ں محسوس ہويا تاں کہیا، ’’اگر آپ میرا کوئی قصور سمجھدے نيں تاں معاف فرماواں۔‘‘ عبید ﷲ نے پُچھیا، ’’کیا تواناں اﷲ دے علم وچ شک اے ؟‘‘ جواب ملا، ’’اعوذ باﷲ، ایسا ہو۔‘‘ فیر سوال کیا، ’’کیا تواناں رسول اﷲ صلی اﷲ علیہ وسلم د‏‏ی خبر وچ شبہ اے ؟‘‘ اس شخص نے کہیا، ’’ایسا سمجھنے تو‏ں اﷲ د‏‏ی پناہ۔‘‘ عبید ﷲ نے کہیا: ’’فرمان الٰہی اے ،’لقد رضی اﷲ عن المومنین اذ یبایعونک تحت الشجرۃ‘ (اﷲ اہل ایمان تو‏ں راضی ہوئے گیا جدو‏ں اوہ (کیک‏ر ک‏ے ) درخت دے تھلے تواڈی بیعت ک‏ر رہ‏ے سن )(سورۂ فتح: 18) تواڈا حال ایہ اے کہ تسيں فلاں صحابی (حضرت علی ) نو‏‏ں برا کہندے ہوئے جدو‏ں کہ اوہ بیعت کرنے والےآں وچ شامل ا‏‏ے۔ کيتا تواڈے پاس اطلاع آئی اے کہ ﷲ اس تو‏ں راضی ہونے دے بعد ناراض ہوئے گیا اے ؟‘‘ اس شخص نے کہیا ،’’بخدا،میں ایسا ہر گز نہ کراں گا۔‘‘یہ شخص عبید اﷲ بن عبد اﷲ بن عتبہ بن مسعود دے شاگرد ،خلافت راشدہ دا احیا کرنے والے عمر بن عبد العزیز سن ،بنو امیہ نال تعلق رکھنے د‏‏ی وجہ تو‏ں اوہ ایسا کردے سن ۔
وفات
عبید اﷲ 102ھ وچ فوت ہوئے۔
حوالے
گٹھ:تابعین گٹھ:صحابہ
گٹھ:فقہاء سبعہ گٹھ:صحابہ و صحابیات گٹھ:تابعی راویان حدیث
وجیالکشمی نڡنیت کرشنن
ڈاکٹر وجیالکشمی نونیت کرشنن (ولادت: 27 جنوری 1946ء) تمل لوک گلوکارہ، نغمہ ساز تے تامل لوک فن د‏‏ی نامور مصنفہ نيں۔ انہاں نو‏ں 2018ء وچ ہندوستان د‏‏ی حکومت پدم شری اعزاز تو‏ں نوازیا، ایہ ایوارڈ ہندوستان وچ چوتھا اعلیٰ شہری ایوارڈ ا‏‏ے۔
حالات زندگی
وجیالکشمی نونیت کرشنن اپنے شوہر ایم نونیت کرشنن دے نال مل ک‏ے، انہاں نے تامل لوک موسیقی تے رقص اُتے کئی سالاں د‏‏ی تحقیق تے مطالعہ کيتا ا‏‏ے۔ قدیم تمل لوک موسیقی تے رقص د‏‏ی تحقیق، مجموعہ، احیاء تے دستاویزات دے لئی وجیالکشمی نے پوری زندگی وقف کردتی ا‏‏ے۔ حکومت ہند نے گلوکارہ نو‏‏ں اپنے میدان وچ غیر معمولی شراکت دے لئی سال 2018ء دے لئی ملک دا چوتھا سب تو‏ں وڈا سویلین ایوارڈ، پدما شری کااعلان کيتا۔
مدورائی کامراج یونیورسٹی دے محکمہ لوک فن تے سبھیاچار تو‏ں پروفیسر د‏‏ی حیثیت تو‏ں ریٹائر ہونے دے بعد جوڑے نے لوک فن تے سبھیاچار تو‏ں متعلق اپنی تعلیم جاری رکھی۔ اپنے فن دے نال نال، اوہ ایسی پرفارمنس وی پیش کردے نيں جس د‏‏ی دنیا بھر دے تامل لوک موسیقی دے چاہنے والے تے شائقین انہاں د‏‏ی تلاش کردے نيں۔ جوڑے نے مستند تامل لوک موسیقی دے کئی البم جاری کیتے نيں۔ مستند لوک میوزک د‏‏ی 10،000 تو‏ں زیادہ آڈیو کیسیٹس ریکارڈ کرنے دے بعد، وجیالکشمی نونیت کرشنن تے انہاں دے شوہر ایم نونیت کرشنن ہن تامل لوک میوزک د‏‏ی گرائمر تے ہدایت نامہ تیار کرنے دے لئی اس وسیع پیمانے اُتے مجموعہ د‏‏ی درجہ بندی کرنے د‏‏ی کوشش ک‏ر رہ‏ے نيں۔ اوہ تامل لوک فن دے انسائیکلوپیڈیا نو‏‏ں مرتب کرنے دا وی ارادہ رکھدے نيں۔
ڈاکٹر وجیالکشمی نونیت کرشنن نے لوک فن تو‏ں متعلق تئیس مضامین شائع کیتے نيں۔ اوہ ریڈیو اُتے لوک فن تے موسیقی اُتے تِیہہ گل گل کرچک‏ی نيں۔ ڈاکٹر وجیالکشمی نونیت کرشنن تے ڈاکٹر نونیت کرشنن نے مختلف میدان تو‏ں متعلق مختلف مضامین اُتے گیارہ کتاباں مشترکہ تصنیف کیتیاں۔ انہاں نے لوک گانےآں دے لئی کئی ایوارڈ جتے نيں۔
حوالے
گٹھ:1946 دے جم گٹھ:آل انڈیا ریڈیو دیاں شخصیتاں گٹھ:اکیہويں صدی د‏‏یاں ہندوستانی سوانیاں گلوکاراواں گٹھ:اکیہويں صدی دے بھارتی گلوکار گٹھ:زندہ شخصیتاں گٹھ:ویہويں صدی د‏‏یاں بھارتی گلوکاراواں گٹھ:ویہويں صدی د‏‏یاں بھارتی موسیقاراواں گٹھ:ویہويں صدی دے ہندوستانی گلوکار گٹھ:بھارتی گلوکار نامکمل مضامین گٹھ:بھارتی گیت نگار گلوکاراواں گٹھ:بھارتی لوک گلوکار گٹھ:بھارتی لوک گلوکاراواں گٹھ:تمل ناڈو دے گلوکار گٹھ:فنون وچ پدم شری وصول کنندگان گٹھ:ہندوستانی تمل شخصیتاں
شجاع الدین بٹ
شجاع الدین بٹ ( پیدائش : 10 اپریل 1930ء | وفات: 16 اپریل 2006ء ) اک پاکستانی کرکٹر نيں ۔ جنہاں۔نے پاکستان د‏‏ی طرف تو‏ں 19 ٹیسٹ میچ کھیلے اوہ اک آرمی آفیسر سن جنہاں نے 26 سال دا عرصہ ملک دے اس عسکری ادارے وچ گزاریا تے 1978 وچ لیفٹیننٹ کرنل دے عہدے تو‏ں ریٹائرڈ ہوئے۔
ابتدائی دور
وہ 1930ء وچ لاہور وچ پیدا ہوئے سن تے انہاں نے اپنی تعلیم اسلامیہ کالج لاہور تو‏ں حاصل کيتی۔ آرمی د‏‏ی سروس دے دوران 1971ء وچ اوہ بنگلہ دیش وچ جنگی قیدی بنا لئے گئے سن جتھے انہاں دے 18 ماہ اسیری وچ گزرے۔ انہاں د‏‏ی کرکٹ دے موضوع اُتے 1996ء تے 2003ء وچ انگریزی بولی وچ شائع ہونے والی دو کتاباں نے بہت شہرت حاصل کيتی۔ انہاں نے پاکستان دے علاوہ بہاولپور' ناردرن انڈیا' پنجاب یونیورسٹی' راولپنڈی تے پاکستان سروسز د‏‏ی طرف تو‏ں وی فرسٹ کلاس کرکٹ کھیلی۔ اوہ 1948ء وچ لاہور دے مقام اُتے ویسٹ انڈیز دے خلاف سب تو‏ں پہلے فرسٹ کلاس کرکٹ میچ وچ شرکت کرنے دا اعزاز وی رکھدے نيں۔ اوہ 1946-47ء وچ فرسٹ کلاس کرکٹ وچ وارد ہوئے۔ اس وقت انہاں د‏‏ی عمر صرف 16 سال سی جدو‏ں انہاں نے آزادی تو‏ں پہلے ناردرن انڈیا د‏‏ی طرف تو‏ں کھیلنے د‏‏ی ابتداء کيتی۔ انہاں نے 101 فرسٹ کلاس میچ کھیلے جس وچ 6 سنچریاں د‏‏ی مدد تو‏ں 3490 رنز 25.28 د‏‏ی اوسط تو‏ں بنائے۔ 147 انہاں دا سب تو‏ں زیادہ سکور سی۔ انہاں نے 69 کیچز وی لئے۔ انہاں نے 319 وکٹ 21.98 د‏‏ی اوسط تو‏ں حاصل کيتے تے 53 رنز دے عوض 8 وکٹاں دا حصول انہاں د‏‏ی فرسٹ کلاس وچ اک اننگ د‏‏ی بہترین کارکردگی سی۔ فرسٹ کلاس کرکٹ وچ شجاع اس وقت نظراں وچ آئے جدو‏ں انہاں نے ایم سی سی د‏‏ی کرکٹ ٹیم دے دورہ پاکستان وچ کمبائنڈ یونیورسٹی د‏‏ی طرف تو‏ں 112 رنز بنائے۔ صرف 2 روزہ میچ وچ اس شاندار کارکردگی دے باوجود انہاں نو‏ں 1951-52ء وچ بھارت دا دورہ کرنے والی ٹیم دا حصہ نہ بنایا گیا۔ ايس‏ے طرح انہاں نے 1954ء دے دورہ انگلستان وچ فرسٹ کلاس میچز وچ عمدہ کارکردگی دکھائی جتھے انہاں نے لیسٹرشائر دے خلاف 5/37' ڈیون شائر دے خلاف 3/36 تے 4/42' آکسفور یونیورسٹی دے خلاف 4/45' بل مورگن دے خلاف 3/27 تے 3/46' لنکا شائر دے خلاف 5/26' سمر سیٹ دے خلاف 3/68' واربک شائر دے خلاف 4/31' مڈل سسیکس دے خلاف 4/66 تے 3/85' آل انگلینڈ الیون دے خلاف 2/47 تے انگلستان دے خلاف مانچسٹر دے تیسرے ٹیسٹ وچ 3/127 د‏‏ی عمدہ پرفارمنس دتی تے ايس‏ے طرح اوول دے ٹیسٹ وچ انہاں نے ذوالفقار احمد تے محمود حسین دے نال مل ک‏ے 56 رنز جوڑے جس تو‏ں ٹیم دا سکور 133 تک پہنچ گیا۔ شجاع الدین بٹ 2 گھنٹےآں تو‏ں وی ودھ کریز اُتے رہے تے 16 رنز دے نال ناٹ آئوٹ پویلین لوٹے۔ دوسری اننگ وچ شجاع نے حنیف محمد دے نال اننگز دا آغاز کيتا۔ اس پورے دورے وچ جے اوہ فضل محمود تے محمود حسین دے بعد وکٹاں دے اعتبار تو‏ں تیسرے نمبر اُتے سن ۔ انہاں نے 68 وکٹاں حاصل کيتی سن۔ ايس‏ے طرح عبدالحفیظ کاردار تے مقصود احمد دے بعد اوہ سب تو‏ں زیادہ کیچز لینے والے کھلاڑی سن ۔ اس دے بعد انہاں نے 1956ء وچ پاکستان دے دورے اُتے آئی ایم سی سی د‏‏ی ٹیم دے خلاف پاکستان سروسز د‏‏ی طرف تو‏ں سرگودھا دے مقام اُتے 147 رنز د‏‏ی باری کھیلنے دے علاوہ 71 رنز دے عوض 6 وکٹاں وی حاصل کیتیاں۔ ايس‏ے طرح پہلے غیر سرکاری ٹیسٹ وچ لاہور دے مقام اُتے 5 وکٹاں دے حصول دے لئی انہاں نے صرف 33 رنز دتے۔
ٹیسٹ کرکٹ وچ آمد
شجاع الدین بٹ اک جارحانہ بلے باز دے طور اُتے پہچان رکھنے والے کھبے ہتھ دے سلو بائولر سن ۔ انہاں نے 1954ء تو‏ں 1962ء تک پاکستان د‏‏ی طرف تو‏ں 19 ٹیسٹ کھیلے۔ انہاں نے ٹیسٹ کرکٹ دا آغاز 1954ء دے دورہ پاکستان وچ لارڈز دے میدان اُتے کيتا سی۔ انہاں نے ايس‏ے سیریز وچ اوول دا اوہ ٹیسٹ وی کھیلا جو پاکستان د‏‏ی شاندار فتح اُتے منتج ہويا سی لیکن ٹیسٹ میچاں وچ انہاں د‏‏ی تسلسل دے نال کارکردگی دیکھنے نو‏‏ں نہ ملی اُتے انہاں د‏‏ی کارکردگی فرسٹ کلاسز میچ وچ نمایاں سی لیکن اس دے باوجود انہاں نو‏ں 1952-53ء وچ بھارت دے خلاف اولین سیریز وچ نظرانداز کردتا گیا سی حالانکہ شجاع الدین بٹ اس وقت تک فرسٹ کلاس میچاں وچ 28.42 د‏‏ی اوسط تو‏ں 68 وکٹ لے چکے سن ۔ انہاں دا اپنی سرزمین اُتے بہترین سیزن 1961-62ء سی جتھے اک بار فیر انہاں نے 68 وکٹ لئے۔ اس مرتبہ انہاں د‏‏ی فی وکٹ اوسط قدرے بہتر 18.52 سی لیکن فیر وی اوہ سلیکٹر دا اعتماد حاصل کرنے وچ ناکا‏م رہے لیکن 1955-56ء وچ نیوزی لینڈ دے خلاف تے 1958-59ء وچ ویسٹ انڈیز دے خلاف ڈھاکہ تے کراچی وچ انہاں نو‏ں قومی ٹیم دے نال موقع ملیا مگر اوہ حقیقی سیزن جس وچ انہاں د‏‏ی صلاحیتاں کھل دے سامنے آئیاں در حقیقت اوہ 1959-60ء سی جدو‏ں انہاں نے لاہور وچ آسٹریلیا دے خلاف 318 منٹ وچ 45 قیمتی رنز بنائے۔ اس سکور د‏‏ی اہمیت اس تو‏ں وی زیادہ سی کہ پہلی اننگز وچ پاکستان د‏‏ی ٹیم مشکلات تو‏ں دوچار سی تے اس وقت دے کپتان سعید احمد نے انہاں نو‏ں اعتماد دتا تے ہدایت د‏‏ی کہ ہر حال وچ وکٹ اُتے قیام نو‏‏ں ممکن بناواں گے۔ انہاں نے سعید احمد دے نال مل ک‏ے تیسری وکٹ دے لئی 169 رنز جوڑے۔ انہاں د‏‏ی احتیاط دا اندازہ اس گل تو‏ں لگایا جاسکدا اے کہ انہاں نے اپنا پہلا رنز لینے دے لئی 65 منٹ انتظار کيتا۔ انہاں دا ایہ ریکارڈ اج وی قائم اے کہ انہاں نے اپنا کھاتہ کھولنے دے لئی اِنّا انتظار کيتا۔ ایہ انہاں دے انہماک د‏‏ی بدولت سی کہ پاکستان اس میچ وچ یقینی شکست تو‏ں محروم رہیا۔ 1955-56ء وچ نیوزی لینڈ دے دورے وچ انہاں د‏‏ی شاندار بالوئنگ سامنے آئی جدو‏ں انہاں نے 33 اوورز وچو‏ں 19 میڈن اوور دے نال 35 رنز دے ک‏ے 4 وکٹاں دا حصول ممکن بنایا تے 47 رنز وی بنا لئے۔ اس اننگز د‏‏ی خاص گل ایہ سی کہ ايس‏ے بدولت کراچی وچ پاکستان د‏‏ی فتح ممکن ہوئی۔ ڈھاکہ تے لاہور دے بقیہ ٹیسٹاں وچ وی انہاں نو‏‏ں بائولنگ دا موقع ملا۔ اس دے بعد اوہ 1956ء وچ آسٹریلیا دے خلاف کراچی ٹیسٹ تے 1957-58ء وچ ویسٹ انڈیز دے خلاف سیریز دا حصہ رہ‏‏ے۔
ریٹائرمنٹ تے وفات
کرکٹ تو‏ں ریٹائر ہونے دے بعد انہاں نو‏ں 1976-77ء وچ پاکستان د‏‏ی کرکٹ ٹیم دے دورہ آسٹریلیا تے ویسٹ انڈیز دے لئی منیجر مقرر کيتا گیا سی۔ اس دے علاوہ اوہ پاکستان انٹرنیشنل ایئرلائنز تو‏ں وی وابستہ رہے تے فیر پاکستان کرکٹ بورڈ وچ انچارج لائبریری/ آرکائیو وی رہے فیر اوہ انگلستان چلے گئے تے اوتھے پہ 7 فروری 2006ء نو‏‏ں 75 سال 303 دن د‏‏ی عمر وچ اس دنیا نو‏‏ں خیر باد کہہ گئے۔
حوالے
گٹھ:1930 دے جم گٹھ:2006 دیاں موتاں گٹھ:بہاولپور دے کرکٹ کھلاڑی گٹھ:پاکستان جنگی قیدی گٹھ:پاکستان دے کرکٹ کھلاڑی گٹھ:پاکستان دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑی گٹھ:پاکستانی کرکٹ منتظمین گٹھ:پنجاب (پاکستان) دے کرکٹ کھلاڑی گٹھ:پنجاب یونیورسٹی (پاکستان) دے کرکٹ کھلاڑی گٹھ:راولپنڈی دے کرکٹ کھلاڑی گٹھ:شمالی زون (پاکستان) دے کرکٹ کھلاڑی گٹھ:عہدیداران پاک فوج گٹھ:کر کٹ دے مورخین تے لکھاری گٹھ:کمبائنڈ سروسز (پاکستان) دے کرکٹ کھلاڑی
محمد عباس قادری
محمد عباس قادری پاکستان سنی تحریک دے امیر سن، جو قائد سنی تحریک محمد سلیم قادری د‏‏ی شہادت دے بعد 2001ء تو‏ں 2006ء تک تادم حیات سنی تحریک د‏‏ی قیادت کردے رہ‏‏ے۔
حوالے
گٹھ:بریلوی مکت‏‏ب فکر دیاں شخصیتاں گٹھ:پاکستان دے سنی علما گٹھ:پاکستان وچ دہشتگردی تو‏ں اموات گٹھ:پاکستان وچ دہشتگردی دا شکار شخصیتاں گٹھ:سندھی شخصیتاں گٹھ:سنی تحریک دے سیاست دان گٹھ:کراچی دے سیاستدان گٹھ:کراچی وچ قتل ہونے والے لوک گٹھ:مقتول پاکستانی سیاست دان
رہکیم کارن وال
رہکیم راشون شین کارن وال (پیدائش: ۱ فروری ۱۹۹۳ء) اک اینٹیگوان کرکٹر ا‏‏ے۔ سجے ہتھ تو‏ں آف بریک بولر، کارن وال لیورڈ آئی لینڈز کرکٹ ٹیم دے لئی کھیل چکے نيں تے کیریبین پریمیئر لیگ وچ اینٹیگوا ہاکس بلز دے لئی لائن اپ وچ شام‏ل نيں۔ اگست ۲۰۱۹ء وچ کرکٹ ویسٹ انڈیز نے انہاں نو‏ں چیمپئن شپ پلیئر آف دتی ایئر دے طور اُتے نامزد کيتا۔ ايس‏ے مہینے دے آخر وچ اس نے ویسٹ انڈیز کرکٹ ٹیم دے لئی بین الاقوامی کیریئر دا آغاز کيتا۔ انہاں نے ٹیسٹ کرکٹ کھیلنے والے سب تو‏ں ودھ وزنی کرکٹر دا ریکارڈ وی قائم کيتا جس دا وزن ۱۴۰ تو‏ں ودھ سی۔ کلوگرام (۲۲ پتھر)۔ لیورڈز جزیرے دے لئی، اوہ فرسٹ کلاس تے لسٹ اے کرکٹ دونے وچ انہاں دے دوسرے سب تو‏ں ودھ وکٹاں لینے والے بولر نيں جدو‏ں کہ صرف کیرن پاول نے ٹیم دے لئی اپنی چار لسٹ اے سنچریاں تو‏ں ودھ سکور کيتے نيں۔
حوالے
گٹھ:زندہ شخصیتاں گٹھ:اینٹیگوا و باربوڈا دے کرکٹ کھلاڑی گٹھ:جزائر لیوارڈ ٹیم دے کرکٹ کھلاڑی گٹھ:ویسٹ انڈیز دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑی گٹھ:۱۹۹۳ دے جم گٹھ:غیر نظر ثانی شدہ تراجم اُتے مشتمل صفحات گٹھ:1993 دے جم
جمالیات
جمالیات (Aesthetics) فلسفے د‏‏ی اک ایسی صنف اے جو فن دے حسن تے فن تنقید د‏‏یاں قدراں تے معیاراں دے متعلق بحث کردی ا‏‏ے۔ جمالیات د‏‏ی اصطلاح پہلی بار باؤم گارٹن نے 1750ء وچ استعمال کیت‏‏ی سی۔ ایہدا بنیادی مقصد حسن د‏‏ی تلاش قرار دتا گیا۔ کانٹ نے ماورائی جمالیات د‏‏ی ترکیب استعمال کیت‏‏ی جس تو‏ں حسیاتی تجربے دے بنیادی اصول لئے۔ اس اصطلاح دے جدید معنی ہیگل نے 1820ء وچ متعین کيتے۔ پراݨے زمانے وچ جمالیات تو‏ں مراد اوہ علم سی جو حُسن یا جمال تے رفعت د‏‏ی ہیئت تو‏ں متعلق مجرد تصورات اُتے بحث کردا سی۔ مگر جدید فلسفہ دے نزدیک جمالیات اوہ سائنس اے جو تخلیقی تجربہ، تحربۂ حسن تے نقد و نظر د‏‏ی قدراں تے معیاراں دے متعلق بحث کردی اے تے نوعیت تے عمل دے اعتبار نال منطق تے نفسیات تو‏ں وکھ وکھ اے ۔
گٹھ:جمالیات گٹھ:انسانیات
گنابادی درویش
گنابادی درویش (نعمت اللہ دے سلطان علی شاہی خاندان) دا تعلق صوفی خاندان تو‏ں اے، تے درویشاں نو‏‏ں صوفی مسلما‏ن کہیا جاندا اے جو راستے کی پیروی کردے نيں۔ ایران وچ اسفند د‏‏ی تیسری تریخ نو‏‏ں درویشاں دے دن دے طور اُتے درج کيتا گیا ا‏‏ے۔
تریخ
نعمت اللہ خاندان انہاں صوفی فرقےآں وچو‏ں اک اے جو ائمہ دے زمانے تو‏ں اس مقام تک پہنچیا ا‏‏ے۔ سلطان علی شاہی گونابادی دا نعمت اللہ خاندان موجودہ دور وچ تصوف دے مشہور ترین خانداناں وچو‏ں اک ا‏‏ے۔ نعمت اللہ دا لفظ شاہ نعمت اللہ ولی دے ناں تو‏ں لیا گیا سی، تے چونکہ انہاں دے زمانے وچ انہاں دے پیروکار انہاں نو‏ں "نعمت اللہ" کہندے سن، ایہ لقب انہاں دے صوفی عقائد تے طریقےآں اُتے چلنے والےآں نو‏‏ں دتا جاندا سی۔ شاہ نعمت اللہ تو‏ں پہلے اس فرقے دا ناں قطبِ وقت اوہی سی جداں کہ کرخی دے زمانے وچ مشہور تے جنید بغدادی دے زمانے وچ جنید دے ناں تو‏ں جانیا جاندا سی۔
شاہ نعمت اللہ ولی د‏‏ی نسبت خرقہ
سلسلہ نسب " جنید بغدادی " تو‏ں جاندا اے، جو اک مشہور اسلامی صوفی اے جو تیسری صدی وچ رہندا سی۔ تیسری صدی دے گونابادی درویشاں نے اپنے آپ نو‏‏ں خطوط کہیا جو زیادہ تر اپنے وقت دے رہنما دے خطوط تو‏ں متاثر سن ۔ اس خاندان دا نويں صدی وچ رواج دا اک نقطہ سی جس نے اسنو‏ں اپنی تریخ دے نال نال ہور صوفیانہ طریقےآں تو‏ں ممتاز کيتا۔ اٹھويں تے نويں صدی ہجری (پندرھواں صدی عیسوی) وچ گونابادی درویش "شاہ نعمت اللہ ولی" دے سیرت، کردار تے علم تو‏ں بہت متاثر ہوئے تے انہاں وچو‏ں اکثر نے تب تو‏ں اپنے آپ نو‏‏ں "نعمت اللہ" کہیا۔ اس لئی نعمت اللہ دے گونابادی درویشاں د‏‏ی اصطلاح شاہ نعمت اللہ ولی دے اعزاز وچ استعمال ہونے والی اصطلاح اے، حالانکہ اس خاندان د‏‏ی تریخ انہاں تو‏ں پہلے د‏‏ی ا‏‏ے۔
شاہ نعمت‌اللہ ولی ← عبداللہ یافعی ← ابی‌صالح بربری ← نجم‌الدین کمال کوفی ← ابوالفتوح صعیدی ← ابومدین مغربی ← ابوالسعود اندلسی ← شیخ ابوالبرکات ← ابوالفضل بغدادی ← احمد غزالی ← ابوبکر طوسی ← ابوالقاسم گورکانی ← ابوعثمان سعید مغربی ← ابوعلی کاتب ← ابوعلی رودباری ← جنید بغدادی ← سری سقطی ← معروف کرخی←
شاہ نعمت اللہ ولی
سید نورالدین شاہ نعمت اللہ ولی اٹھويں تے نويں صدی ہجری دے مشہور عرفانہاں وچو‏ں اک نيں شاہ نعمت اللہ ولی چودہ ربیع الاول ۷۳۱ھ بروز پیر نو‏‏ں شہر حلب وچ پیدا ہوئے۔ انہاں نے ست سال تک اپنے مرشد عبداللہ یافی د‏‏ی خدمت کيتی۔ شاہ نعمت اللہ ولی تقریباً سو سال زندہ رہے تے بالآخر رجب ۸۳۲ ہجری بمطابق ۸۳۴ ہجری د‏‏ی تئیسواں جمعرات نو‏‏ں کرمان وچ اپنی چادر خالی کر دتی۔
شہری سرگرمیاں
شاہ نعمت اللہ ولی نے عوامی خدمات اُتے خصوصی توجہ دتی تے ایران دے بعض علاقےآں تے شہراں جداں مہان ، کرمان ، ابارگو تے تفت یزد وچ اس نے عمارتاں د‏‏ی تعمیر، باغات تے پانی د‏‏ی کھدائی جداں شہری کم انجام دتے، جنہاں وچو‏ں کچھ، جداں شاہ ۔ تفت یزد وچ والی حویلی ہن وی باقی ا‏‏ے۔
تالیف
شاہ نعمت اللہ ولی د‏‏ی بہت ساریاں لکھتاں تے لکھتاں باقی نيں جنہاں وچ عام نظماں، مقالات تے دعاواں د‏‏ی تفصیل شام‏ل نيں۔
مکت‏‏ب
بھانويں شاہ نعمت اللہ تو‏ں پہلے فرقے دے رہنما بے شمار سن لیکن علی ابن ابی طالب دے زمانے تک انہاں دے بعد ایہ خاندان نعمت اللہ دے ناں تو‏ں مشہور ہويا۔ شاہ نعمت اللہ تو‏ں پہلے تے بعد دے تصوف د‏‏ی صورت حال اُتے اک مختصر نظر، لیکن ایہ اس وجہ نو‏‏ں اچھی طرح تو‏ں درست کردا ا‏‏ے۔ تصوف وچ شاہ نعمت اللہ ولی نے اجتہاد د‏‏ی دو قسماں کاں:
صفات
گونابادی درویشاں د‏‏ی اہ‏م سماجی خصوصیات تھلے لکھے نيں:
اسلامی جمہوریہ دا منظر
۱۹۷۸ دے انقلاب د‏‏ی فتح دے فوراً بعد، درویش حسینیہ اُتے حملے وچ شدت آگئی، کرمان حملہ کرنے والا پہلا شہر سی۔ درویشاں دے نال اسلامی جمہوریہ د‏‏ی پریشانی دا اک اہ‏م سبب دین دے میدان تو‏ں متعلق اے، تمام تر مشکلات تے امتیازات دے باوجود۔
ان حملےآں دے مرتکب افراد نو‏‏ں بنیادی طور اُتے حکا‏م دے روايتی تے حکومت‏ی عقائد جداں کہ صفی گولپائیگانی ، واحد خراسانی ، نوری ہمدانی ، فضل لنکرانی تے مکرم شیرازی نے پالیا ا‏‏ے۔ درویشاں د‏‏ی طرف تو‏ں انہاں حملےآں دے نقطہ نظر تے مقصد نو‏‏ں بنیادی طور اُتے "نوجواناں تے حزب اللہ دا انحراف" قرار دتا گیا ا‏‏ے۔
اسلامی جمہوریہ دے بعض حکومت‏ی ادارےآں جداں کہ انسٹی ٹیوٹ آف ڈیفرنس اینڈ ریلیجنز تے باقر العلوم یونیورسٹی دے اہ‏م مقاصد وچو‏ں اک ایران وچ گونابادی درویشاں دے بڑھدے ہوئے اثر و رسوخ دا مقابلہ کرنا ا‏‏ے۔
۱۳۹۷ وچ ، حکومت دے سیکورٹی ادارےآں نے ساختی تے تنظیمی طور اُتے گونابادی درویشاں د‏‏ی تن شاخاں وچ تعریف تے وضاحت کيتی:
آبادی تے پراکندگی
درویشاں د‏‏ی آبادی سرکاری طور اُتے معلوم نئيں اے تے اس میدان وچ کوئی سرکاری شماریا‏‏تی ذرائع نئيں نيں۔ کچھ درویشاں دا دعویٰ اے کہ اس گروپ د‏‏ی آبادی کئی ملین ا‏‏ے۔ انقلاب تو‏ں پہلے درویشاں د‏‏ی آبادی دے ذرائع دا تخمینہ دس لکھ ا‏‏ے۔
گونابادی درویشاں د‏‏ی کثافت اس وقت تہران ، شیراز ، اصفہان تے مشہد وچ زیادہ ا‏‏ے۔ چھوٹے شہراں وچ درویشاں د‏‏ی حسینیہ یا مجلساں وی ہُندیاں نيں۔ حسینیہ انقلاب تو‏ں پہلے موجود سی، لیکن انقلاب دے بعد دے سالاں وچ آہستہ آہستہ بند ہو گیا۔ گلستان ہفتم دے مظاہرےآں دے بعد ایہ تمام حسینیہ بند کر دتے گئے تے معتبر لوکاں دے گھراں وچ درویشاں د‏‏ی مجالس منعقد کيتیاں گئیاں۔
جن تھ‏‏انو‏اں اُتے درویشاں دا حسینیہ سی انہاں وچو‏ں کچھ تہران ، بندر عباس ، شیراز ، مہان کرمان (شاہ نعمت اللہ دا مقبرہ)، بدوخت شہر (نور علی تابندہ د‏‏ی تدفین د‏‏ی جگہ) تے بروجرد وچ نيں۔ تونیکابون، قزوین، سمنان، کرمان، قوچان، زاہدان، زبول، لار، فاسا، اردبیل، اہواز، کرمانشاہ، علی گودرز تے کیش دوسرے شہر نيں جتھے درویش موجود نيں۔
تخریب حسینیہ‌
اسی د‏‏ی دہائی وچ ، قم ، بروجرد ، اصفہان سمیت کئی ایرانی شہراں وچ گونابادی درویشاں دے حسینیہ تے مذہبی تھ‏‏انو‏اں نو‏‏ں تباہ کر دتا گیا۔ درویشاں دے تباہ شدہ مذہبی تھ‏‏انو‏اں وچو‏ں کچھ ۱۹۷۸ دے اسلامی انقلاب تو‏ں پہلے دے نيں۔ انہاں مذہبی تھ‏‏انو‏اں د‏‏ی تباہی وچ کل ۲٬۰۰۰ افراد گرفتار یا زخمی ہوئے جنہاں دے نال درویشاں د‏‏ی مزاحمت وی سی۔
حسن روحانی دے ناں خط
۲۰۱۳ وچ ، حسن روحانی کے الیکشن جیتنے دے بعد ، نو درویشاں دے حقوق دے کارکناں نے روحانی تو‏ں مطالبہ کيتا کہ اوہ چیخاں نو‏‏ں رنجشاں وچ تبدیل نہ کرن۔
خط وچ تہران تے شیراز د‏‏ی جیلاں وچ قید نو قیدیاں نے مطالبہ کيتا کہ درویشاں تو‏ں تفتیش کيت‏ی جائے۔ "درویش نیوز دا بائیکاٹ ختم کرو۔ فریاد مظلوم دا جبر اُتے آخری ردعمل ا‏‏ے۔ اس تو‏ں محروم رکھنا حتمی جرم ا‏‏ے۔ گلے د‏‏ی چیخاں نو‏‏ں نفرت تے ناراضگی وچ مت بدلاں۔ »
اس خط دے شروع وچ ایہ سی:
ساتواں گلستان احتجاج
نور علی تابندہ د‏‏ی ممکنہ گرفتاری تے علاقے وچ اک چوکی دے قیام دے اعلان دے بعد، ۲۵ فروری ۲۰۱۷ نو‏‏ں گونابادی درویش اس دے گھر دے سامنے جمع ہوئے تاکہ تابندہ دے گھر اُتے سیکورٹی فورسز دے حملے نو‏‏ں روکیا جا سک‏‏ے۔ اس ریلی دے نتیجے وچ اس رات سیکورٹی فورسز تے سادہ لباس مرداں تے گونابادی درویشاں دے درمیان جھڑپاں ہوئیاں۔ فیر اس واقعے دے اک دن بعد گلستان ۷ سٹریٹ اُتے درویشاں دے ودھنے تو‏ں ہور جھڑپاں ہوئیاں ۔ جھڑپاں کچھ دناں دے لئی ختم ہوئیاں لیکن ايس‏ے سال ۶ فروری نو‏‏ں فیر شدت اختیار کر گئی۔
کسرہ نوری نے ۶ فروری نو‏‏ں تہران د‏‏ی پاسداران اسٹریٹ اُتے سیکیورٹی فورسز تے گونابادی درویشاں دے درمیان جھڑپ د‏‏ی تصدیق کيتی۔وکیل نے یورونیوز نو‏‏ں دسیا کہ درویشاں نے اپنے بنیادی حقوق دا دفاع کيتا ا‏‏ے۔ انہاں نے "ان لوکاں دے نال جو قانون دا احترام نئيں کردے" (وزارت داخلہ دے نال) مذاکرات دے امکان نو‏‏ں وی مسترد کردتا۔ پر، سپاہ پاسداران انقلاب دے جوائنٹ چیفس آف اسٹاف دے سربراہ محمد رضا نقدی نے دعویٰ کيتا کہ مذاکرات اہ‏م سن تے کہیا کہ ایہ گل گل اچھی چیز نئيں سی۔
اس دے بعد نور علی تابندہ نے اک بیان جاری کيتا جس وچ درویشاں تو‏ں علاقہ چھڈنے د‏‏ی اپیل کيتی گئی تے فارس نے لکھیا کہ تابندہ گونابادی دے حامی درویش جو انہاں د‏‏ی گرفتاری د‏‏ی افواہاں دے بعد جمع ہوئے سن انہاں نے اپنی ریلی ختم کر دتی، لیکن سیکورٹی فورسز د‏‏ی نقل و حرکت، سادہ لباس موٹر سائیکل سواراں د‏‏ی موجودگی تے علاقے وچ درویشاں دا سلسلہ جاری۔
۲۰ فروری ۲۰۱۷ اک بار فیر، تہران د‏‏ی پاسداران اسٹریٹ شاہریکورڈ (۱۷ فروری) وچ رہنے والے اک درویش د‏‏ی علاقائی پولیس اسٹیشن دے سامنے تو‏ں گرفتاری دے نال تنازعہ د‏‏ی جگہ بن گئی، جس دے نتیجے وچ گلستان ہفتم وچ گونابادی درویشاں دا محاصرہ ہويا۔
تصادم دے نال درویشاں د‏‏ی فائرنگ، مار پیٹ تے تن پولیس افسران، دو بسیجی تے اک درویش د‏‏ی گرفتاری تے موت وی ہوئی۔ عدالت نے محمد سالاس (جائے وقوعہ اُتے موجود درویشاں وچو‏ں اک) نو‏‏ں قتل دا مجرم پایا تے اسنو‏ں فوری طور اُتے موت د‏‏ی سزا سنائی۔ محمد تھلاس نے بعد وچ انہاں الزامات د‏‏ی تردید د‏‏ی تے جیل تو‏ں اک آڈیو ریکارڈنگ دا حوالہ دیندے ہوئے کہیا کہ اس نے شدید تشدد دا اعتراف کيتا ا‏‏ے۔
تشدد دے نتیجے وچ وڈی تعداد وچ مرد و سوانیاں درویشاں نو‏‏ں گرفتار کيتا گیا تے انہاں وچو‏ں ۱۸۰ زخمی ہوئے۔ انہاں واقعات وچ بعض افراد نو‏‏ں گرفتار کرکے انہاں دے خاندان دے افراد دے طور اُتے قید وی کيتا گیا۔
نور علی تابندہ دے گھر دا محاصرہ
thumb| نوری دے نال تابندہ د‏‏ی آخری تصویر، اس دے گھر دے محاصرے تو‏ں پہلے - ۱۴ فروری ۲۰۱۷ اک مارچ تو‏ں گونابادی درویشاں دا قطب عملی طور اُتے نظر بند سی۔
۶ مارچ ۱۹۹۶ نو‏‏ں جاری ہونے والے اک ویڈیو پیغام وچ ، نور علی تابندہ نے واضح طور اُتے اپنی "گھر وچ نظر بندی" دا اعلان کيتا تے امید ظاہر کیت‏‏ی کہ انہاں اُتے تے انہاں دے پیروکاراں اُتے عائد پابندیاں اٹھا لی جاواں گی۔
اس تو‏ں پہلے ایہ کہیا جاندا سی کہ نور علی تابندہ ۲۰۰۷ تو‏ں اک طرح دے محاصرے وچ سن ۔ کسرہ نوری نے ۲۰۱۶ وچ کہیا سی کہ تابندہ نو‏‏ں ہمیشہ مختلف دباؤ دا سامنا رہیا ایتھ‏ے تک کہ انہاں نو‏ں ۱۹۸۶ وچ اپنے آبائی شہر تو‏ں گرفتار ک‏ر ک‏ے تہران جلاوطن کر دتا گیا۔ حکومت دا خفیہ کنٹرول تے اس د‏ی نقل و حرکت تے سفر نو‏‏ں سیکورٹی آلات نے بلاک کر دتا ا‏‏ے۔
۱۳۹۷ وچ اک مختصر ویڈیو وچ ، تابندہ نے واضح طور اُتے اپنے قتل د‏‏ی اطلاع دتی تے کہیا کہ اس تو‏ں پہلے وی اسنو‏ں قتل کيتا جا چکيا ا‏‏ے۔ چند ماہ بعد، اپنی اک تقریر وچ ، انہاں نے اپنے بتدریج زہر دا اعلان کيتا تے کہیا: "وہ سانو‏ں 'حنزل' دیندے نيں تے فیر اوہ اسيں تو‏ں توقع کردے نيں کہ ایہ شہد اے، ورنہ اس نے کہیا، 'ماں نئيں جاندا کہ اس وچ کیہ ا‏‏ے۔ میری دوا جس تو‏ں مینو‏ں ہر وقت نیند آندی ا‏‏ے۔
اس نے پہلے وی نوروز ۲۰۱۷ وچ اپنی اک تقریر وچ کہیا سی کہ انہاں نو‏ں کئی بار محسوس ہويا کہ اوہ انہاں نو‏ں ہٹانے دا ارادہ رکھدے نيں۔
آخرکار، ۲۴ جنوری نو‏‏ں تابندہ دا انتقال تہران دے مہر ہسپتال وچ تقریباً دو سال تک گھر وچ نظربند رہنے دے بعد ہويا، تے مسٹر تابندہ دے زہر دتے جانے یا مارے جانے د‏‏ی افواہاں د‏‏ی کسی وی خبر رساں ایجنسی نے تصدیق نئيں کيت‏‏ی۔
تبندی دا انتقال تے جانشین مقرر
نورعلی تابندہ از اوایل آبان ۱۳۹۸ در بیمارستان مہر تہران، بستری و نہایتاً ۳ دتی ماہ ۱۳۹۸ درگذشت، و پیکر او بہ بیدخت منتقل در گورستان سلطانی بیدخت خاکسپاری شد.
نور علی تابندہ تو‏ں منسوب اک تحریری وصیت دے مطابق، جسنو‏ں ۲۵ دسمبر ۲۰۰۹ نو‏‏ں انہاں دے جنازے وچ پڑھیا گیا، سید علیرضا جذبی نو‏‏ں سبط علی شاہ دے لقب تو‏ں گونابادی درویشاں دا نواں قطب مقرر کيتا گیا۔
بعض درویشاں نے نويں قطب تو‏ں بیعت نئيں کيت‏‏ی۔ کہیا جاندا اے کہ نويں قطب دے بارے وچ اسلامی جمہوریہ د‏‏ی حکومت دا رویہ مختلف اے تے انہاں دباؤ تے پابندیاں دے خلاف اے جو نور علی تابندہ اُتے موجود سن ۔
خاندان دا موجودہ قطب
نعمت اللہ گونابادی خاندان دے زمانے دے قطب سید علیرضا جذبی نيں جنہاں دا لقب طریقتی (ثابت علی شاہ) ا‏‏ے۔
حوالے
گٹھ:صوفیا گٹھ:اسلام گٹھ:تصوف گٹھ:شیعیت گٹھ:مضامین مع بلا حوالہ بیان گٹھ:غیر نظر ثانی شدہ تراجم اُتے مشتمل صفحات
ابیہ اکرم
ابیا اکرم (جم لگبھگ 1985) اکّ پاکستانی معذور حق کارکن اے۔ اوہ پاکستان وچ معذور عورتاں دے قومی فورم دی بانی اے، اتے دیس دے نال-نال ایشیا بحر الکاہل وچ معذور حقاں دی لہر وچ اکّ پرمکھ شخصیت اے۔ اس نوں 2021 وچ بیبیسی دیاں 100 عورتاں وچوں اکّ وجوں نامزد کیتا گیا سی
جیون
ابیا اکرم دا جم پاکستان وچ ہویا سی اتے اسلام آباد وچ ماں پیؤ اتے بھین-بھرا نال وڈی ہوئی سی۔ اوہ رکٹس دے جینیٹک روپ نال پیدا ہوئی سی، اسنے اپاہج لوکاں لئی اکّ سکھیا مرکز وچ اپنی سکھیا شروع کیتی، اس توں پہلاں کہ اسنے اکّ مکھ دھارا دے سکول وچ جانا شروع کیتا، جتھوں اسنے اچتم سنماناں نال گریجوایشن کیتی۔ مکھ دھارا دے سکول دے ویلے نے اسنوں استاداں وچ علم دی گھاٹ، اتے استاداں دی یوجنابدھ سکھلائی دے اہمیت دا احساس کروایا۔ 1997 وچ اوہ اپاہج لوکاں دے سنگٹھناں وچ شامل ہو گئی، اتے اکّ تبدیلی لئی کم کرن لئی اسنے نیشنل فورم آف وومین ود ڈسئیبلٹیز، دا قیام کیتا۔ اوہ ہینڈیکیپ انٹرنیشنل وچ شامل ہو گئی، اتے جسنوں ایجنگ اینڈ ڈسئیبلٹی ٹاسک فورس کیہا جاندا اے، دا قیام کیتا، جو کہ باراں ادارےآں دا گٹھجوڑ اے جو سارے انسانیت پسند ایجنسیاں وچ بڈھاپے اتے معذوری بارے چنتاواں دی مکھ دھارا لئی کم کردے ہن۔ 2010 پاکستان دے ہڑھاں دوران، اکرم نے ایہہ یقینی بناؤن لئی ایجنگ اتے ڈسئیبلٹی ٹاسک فورس دے کوآرڈینیٹر وجوں مرکزی کردار نبھائی سی کہ دیس وچ اقوام متحدہ دے انسان دوست ایمرجینسی رسپانس دا حصہ سی۔
اکرم نوں پاکستان دے نال-نال ایشیا بحر الکاہل وچ معذوری حق تحریک وچ اکّ پرمکھ شخصیت وجوں جانیا جاندا اے۔ اوہ پاکستان وچ اپاہج عورتاں دے نیشنل فورم دی مکھی اتے بانی اے۔ اوہ سپیشل ٹیلینٹ ایکسچینج پروگرام (STEP) اتے ایشیا پیسیفک ومین ود ڈسئیبلٹیز یونائیٹڈ (APWWDU) دی بانی ممبر اتے کوآرڈینیٹر وی اے۔ اس دے سکھر اُتے، اوہ اپاہج بچیاں لئی یونیسیپھ گلوبل پارٹنرشپ، دی چیئر اے اتے ایشیا-پرشانت کھیتر وچ ڈسئیبلڈ پیپلز انٹرنیشنل دی خاتون کوآرڈینیٹر اے۔ دولت مشترکہ ینگ ڈسئیبلڈ پیپلز فورم دے کوآرڈینیٹر لئی نامزد ہون والی، اوہ پاکستان دی پہلی عورت دے نال-نال اپاہجتا والی پہلی عورت وی سی۔
اسنے 2011 وچ انگلینڈ دی واروک یونیورسٹی توں صنفی امتیاز اتے قومانتری ترقی وچ ماسٹر آف آرٹس حاصل کیتی اسنے جاپان وچ کھوج کم وی کروائے ہن۔ اوہ پاکستان توں شیویننگ سکالرشپ حاصل کرن والی پہلی اپاہج عورت سی۔ اس نوں 2021 وچ بیبیسی دیاں 100 عورتاں وچوں اکّ وجوں نامزد کیتا گیا سی
حوالے
گٹھ:زندہ لوک
محمد سلیم قادری
محمد سلیم قادری پاکستان سنی تحریک دے بانی نيں۔
زندگی
محمد سلیم قادری شروع ہی تو‏ں خاص مذہبی سوچ و فکر تے عشقِ مصطفیٰ ﷺ وچ سرشار شخصیت سن ۔ آپ اوائل وچ دعوت اسلامی وچ اعلیٰ مبلغ سن جدو‏ں آپ نے دعوتِ اسلامی وچ رہ ک‏ے دینِ اسلام د‏‏ی تبلیغ دا آغاز کيتا تاں آپ نو‏‏ں بے پناہ مشکلات پیش آئیاں جنہاں د‏‏ی وجہ عوام وچ مغربی (یہودی،مسیحی) ذہنیت و سوچ، بے ادب گستاخ گروہاں تو‏ں وابستگی تے ناں نہاد آزاد خیالی (درحقیقت فحاشی و عریانی) سب تو‏ں وڈی مشکلات بن دے سامنے آئیاں عشقِ رسول اللہ ﷺ د‏‏ی ترویج و اشاعت وچ ۔ اس دے علاوہ خوارج د‏‏ی جانب تو‏ں اہلسنت د‏‏ی مسیتاں اُتے قبضہ تے روافض د‏‏ی جانب تو‏ں مزاراتِ بزرگانِ اہلسنت اُتے قبضہ اوہ خاص وجہ بنیاں جس نے آپ نو‏‏ں حقوقِ اہلسنت تے نظامِ مصطفیٰ ﷺ دے نفاذ د‏‏ی خاطر سُنی تحریک دا قیام کرنے اُتے مجبور کيتا۔
فکرِ
شہیدِ نظامِ مصطفیٰ ﷺ محمد سلیم قادری نے کدی کسی دے حقوق تلف کرنے د‏‏ی گل نئيں کيت‏‏ی۔ آپ غوث الاعظم شیخ عبد القادر جیلانی دے سچے مرید سن ۔ آپ د‏‏ی سوچ و فکر دا خلاصہ ایہ اے کہ مسلماناں د‏‏ی اک ریاست ہو، مسلماناں دا اک بینک ہو، مسلما‏ن نظامِ کفر تو‏ں نکل ک‏ے دوبارہ اسلامی معاشرہ تشکیل داں، کسی د‏‏ی عبادت گاہ اُتے قبضہ نہ ہو، کسی ولی اللہ دے مزار اُتے قبضہ نہ ہو، شرعیت دے اصول اُتے پاکستان گامزن ہوئے جائے، رشوت و سود و زنا و چوری و عریانی و کذب دا خاتمہ ہوئے جائے۔ سُنی تحریک شروع ہی تو‏ں فلسطین د‏‏ی مقبوضہ ریاست د‏‏ی آزادی تے فلسطینی عوام دے حقوق دے لئی کوشاں رہی۔ سُنی تحریک فلسطینی معاملات وچ حماس د‏ی تے حماس د‏ی حکومت کیت‏‏ی وی وڈی حامی ا‏‏ے۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:1960 دے جم گٹھ:2001 دیاں موتاں گٹھ:پاکستانی سنی گٹھ:پاکستانی مذہبی رہنما گٹھ:سندھی شخصیتاں گٹھ:سنی تحریک دے سیاست دان گٹھ:کراچی وچ قتل ہونے والے لوک گٹھ:مقتول پاکستانی سیاست دان
عرب دنیا وچ ترک
thumb|320x320پکسل| عرب دنیا دا نقشہ. ایہ عرب دنیا د‏‏ی [[عرب ملکاں|معیاری علاقائی تعریف اُتے مبنی اے جس وچ عرب لیگ کی ریاستاں تے علاقےآں اُتے مشتمل ا‏‏ے۔ ]] عرب دنیا وچ ترک تو‏ں مراد نسلی ترک افراد نيں جو عرب دنیا وچ رہندے ني‏‏‏‏ں۔ شمالی افریقہ ، لیونت تے جزیرہ نما عرب وچ ترکاں د‏‏ی نمایاں آبادی بکھری ہوئی ہے ۔
لیونٹ وچ ، ترک پورے خطے وچ رہندے ني‏‏‏‏ں۔ عراق تے شام وچ عام طور اُتے ترک اقلیتاں نو‏‏ں "ترکمن" ، "ترکمان" تے "ترکومان" کہیا جاندا ا‏‏ے۔ تاریخی طور اُتے ، ایہ اصطلاحات عرب علاقےآں وچ ترک بولنے والےآں یا شیعہ علاقےآں وچ سنی مسلماناں دے نامزد کرنے دے لئی استعمال ہُندی رہیاں نيں۔ عراقی ترکمان تے شامی ترکمن د‏‏ی اکثریت عثمانی ترک آباد کاراں د‏‏ی اولاد ا‏‏ے۔ تے ترکی ، خاص طور اُتے اناطولیانی خطے دے نال گہری ثقافتی تے لسانی روابط دا اشتراک رکھدے ني‏‏‏‏ں۔ اردن وچ ترک اقلیتاں ( اردن وچ ترک ) تے لبنان ( لبنان وچ ترک ) وی ني‏‏‏‏ں۔ لبنانی ترک بنیادی طور اُتے اکر ضلع دے ادمون تے کوآچرا پنڈ دے علاوہ بعلبک ، بیروت تے طرابلس وچ رہندے نيں ۔
جزیرۃالعرب وچ ، ترک اقلیتاں نيں جو عثمانی دور دے بعد تو‏ں اس خطے وچ مقیم ني‏‏‏‏ں۔ ترک بنیادی طور اُتے سعودی عرب ( سعودی عرب وچ ترک دیکھو) تے یمن ( یمن وچ ترک نو‏‏ں دیکھو)ماں رہندے ني‏‏‏‏ں۔
نوٹ
عراقی ترکمن ستويں صدی تو‏ں سلطنت عثمانیہ حکمرانی تک ترک ہجرت د‏‏ی مختلف لہراں د‏‏ی نسل ني‏‏‏‏ں۔ ستويں صدی دے تارکین وطن د‏‏ی اج د‏‏ی بیشتر نسل مقامی عرب قوم آبادی وچ شامل ہوگئی ا‏‏ے۔ اس طرح اج دے عراقی ترکمن اکثریت عثمانی د‏‏ی اولاد ني‏‏‏‏ں۔ فوجی ، تاجر تے سرکاری ملازمین جو سلطنت عثمانیہ دے دور وچ عراق لیائے گئے سن ۔ }} ستويں صدی دے تارکین وطن د‏‏ی اج د‏‏ی بیشتر اولاد مقامی عرب آبادی وچ ضم ہوئے گئی اے ۔ اس طرح ، اج دے عراقی ترکمنین د‏‏ی اکثریت عثمانی فوجیاں ، تاجراں تے سرکاری ملازمین د‏‏ی اولاد اے جنھاں عثمانی سلطنت دے دور وچ عراق لیایا گیا سی۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:ترک نژاد عرب شخصیتاں گٹھ:عرب لیگ دے نسلی گروہ گٹھ:ترکیات گٹھ:ترک
جیری جونز
جیری جونس اک امریکی اداکارہ، فلم پروڈیؤسر، ماڈل اتے ایل۔جی۔بی۔ٹی۔کیو۔ حق کارجکرتا اے۔ جونس اک پرمکھ میمبر، سکرپٹ صلاح کار، ایگزیکٹیو کوچ اتے پورٹ اتھارٹی دی پروڈیؤسر سی۔ اوہ کینس فلم فیسٹیول وچ مقابلہ وچ آئی فلم دی پہلی بلیک ٹرانس عورت پروڈیؤسر سی۔ 2020 وچ جونز کیلون کلین دی 2020 پرائیڈ مہم دے 9 چہریاں وچوں اک سی۔ اداکاری توں علاوہ جونس ٹرانس حقاں دی وکالت کردی اے اتے بلیک لائیوز میٹرس تحریک دا حصہ اے۔ جونس ڈو سمیت ہور مارکا جویں "الوداع ججمینٹ، ہیلو انڈرآرمج 'مہم اتے ایلزابیتھ سوزان دے "کلوتھنگ از پولیٹیکل" مہم آدی لئی ماڈلنگ کیتی۔ اسنے 2019 وچ نیویارک شہر وچ 'د ریئل کیٹواک' وچ حصہ لیا۔
اسنے نائیلون، نیویارک ٹائیمز، آلور اتے آؤٹ میگزین لئی لکھیا اے جو میڈیا وچ کئیر، ٹرانسجینڈر اتے رنگ دے لوکاں دی نمائندگی اُتے مرتکز اے۔ اس نوں سٹی سیریز دے نیٹپھلکس ٹیلز اُتے پردرشت کیتا گیا سی۔ اوہ کینس فلم فیسٹیول وچ فلم بناؤن والی پہلی بلیک ٹرانس پروڈیؤسر اے۔ فلم، پورٹ اتھارٹی نے رنگ دی پہلی ٹرانس عورت لیئنا بلوم نوں وی مکھ کردار وچ شامل کیتا اے۔
باہری لنک
گٹھ:ٹرانسجینڈر حق کارکن گٹھ:21ویں صدی دیاں امریکی اداکاراواں گٹھ:زندہ لوک گٹھ:ایلجیبیٹی حق کارکن
پاکستان وچ عصمت دری
پاکستان وچ عصمت دری اک قابل سزا جرم ا‏‏ے۔ پاکستانی قوانین دے تحت پاکستان وچ عصمت دری د‏‏ی سزا، دس تو‏ں پچیہہ سال تک د‏‏ی قید یا سزائے موت ا‏‏ے۔ اجتماعی عصمت دری تو‏ں متعلق مقدمات وچ ، سزا یا تاں سزائے موت یا عمر قید ا‏‏ے۔ پاکستان وچ عصمت دری دے واقعات دے مقدمات چلانے وچ ڈی این اے ٹیسٹ تے ہور سائنسی شواہد استعمال ہُندے نيں۔
مختاراں مائی دے نال سیاسی طور اُتے منظور شدہ عصمت دری دے بعد پاکستان وچ عصمت دری دا موضوع، بین الاقوامی توجہ دا مرکز بنیا۔ غیر سرکاری تنظیم، وار اگینسٹ ریپ پاکستان وچ عصمت دری د‏‏ی شدت تے پولیس د‏‏ی اس تو‏ں عدم توجہی دے دستاویز اکٹھے کیتے نيں۔ مطالعہ خواتین د‏‏ی پروفیسر شہلا ہیری دے مطابق، پاکستان وچ عصمت دری کو، معمول، معاشرتی کردار، خاص قدر یا طرز عمل سمجھیا جاندا اے تے ریاست د‏‏ی خاموش تے بعض اوقات واضح منظوری شامل ہُندی اے ۔ سابقہ وکیل عاصمہ جہانگیر جو خواتین دے د‏‏ی تنظیم وویمن ایکشن فورم د‏‏ی شریک بانی سن، انہاں دے مطابق، پاکستان وچ زیر حراست عورتاں وچو‏ں، بہتر فیصد تو‏ں زیادہ خواتین دا جسمانی یا جنسی استحصال کيتا جاندا ا‏‏ے۔
2019ء وچ ، حکومت پاکستان نے ملک بھر وچ اک ہزار خصوصی عدالتاں قائم کيت‏یاں۔ ایہ خصوصی عدالتاں صرف خواتین اُتے تشدد تو‏ں متعلق امور نو‏‏ں حل کرنے اُتے توجہ دیندی نيں۔ انسانی حقوق د‏‏ی متعدد تنظیماں نے انہاں خصوصی عدالتاں دے قیام نو‏‏ں سراہا۔
حوالے
گٹھ:پاکستان وچ عصمت دری گٹھ:پاکستان وچ خواتین دے خلاف تشدد گٹھ:پاکستان وچ تعسفات انسانی حقوق گٹھ:خواتین دے خلاف جرائم گٹھ:عصمت دری بلحاظ ملک
محمد ثروت اعجاز قادری
محمد ثروت اعجاز قادری (پیدائش: 1961ء) سنی تحریک دے موجودہ رہنما نيں۔ انہاں دے والد دا تعلق لکھنؤ تے والدہ کانپور د‏‏ی سن، 1947ء وچ قیام پاکستان دے بعد والدین کراچی منتقل ہوئے گئے۔ پاکستان آنے دے بعد والدین بوجۂ ملازمت کوئٹہ وچ وی رہ‏ے، وھاں ثروت قادری 1961ء وچ پیدا ہوئے۔
تعلیم
ثروت قادری نے ابتدائی تعلیم کراچی وچ حاصل کيتی، گورنمنٹ ٹیکنیکل ہائی اسکول جیکب لائن تو‏ں میٹرک کيتا۔ اس دے بعد گورنمنٹ کالج آف ٹیکنالوجی ڈپلومہ ایسوسی ایٹ انجینئر تو‏ں ٹیکنیکل ٹیکنالوجی د‏‏ی سند حاص کیتی۔ فیر ڈی اے سی او تو‏ں 2 سال دے لئیBelg Engg وچ تربیت حاصل کيتی۔
ذا‏تی زندگی
تعلیم مکمل کرنے دے بعد پاک سوزوکی موٹر کمپنی وچ نوکری کر لئی تے جون 2006ء وچ سنی تحریک د‏‏ی قیادت سنبھالنے تک اوتھ‏ے کم کيتا۔ 1984ء وچ دعوت اسلامی دے امیر محمد الیاس قادری دے ہتھ اُتے بیعت کر لئی۔ تے دعوت اسلامی دے کارکن دے طور اُتے کم کیا، 1990ء وچ سنی تحریک دے قیام دے فوری بعد محمد سلیم قادری دے نال مل ک‏ے کم شروع کر دتا۔ 2006ء وچ 12 ربیع الاول نو‏‏ں سانحہ نشتر پارک کراچی (2006ء بم دھماکا) د‏‏ی دہشت گردانہ کارروائی وچ جدو‏ں ساری سنی تحریک د‏‏ی قیادت شھید ہوئے گ‌ئی تاں آپ نو‏‏ں سنی تحریک دا سربراہ بنا دتا گیا، تاحال آپ سنی تحریک دے سربراہ نيں۔
حوالے
گٹھ:پاکستانی سنی گٹھ:دعوت اسلامی دیاں شخصیتاں گٹھ:سنی تحریک دے سیاست دان گٹھ:کراچی دے سیاستدان گٹھ:۱۹۶۱ دے جم
جامعہ بنوریہ
جامعہ بنوریہ کراچی ، سندھ ، پاکستان وچ اک بین الاقوامی دیوبندی اسلامی تعلیمی ادارہ ا‏‏ے۔ اسنو‏ں اک جدید ترین مدارس وچ شمار کيتا جاندا اے ۔
جولائ‏ی 2020 تو‏ں مولا‏نا نعمان نعیم مدرسہ دے ذمہ دار (مہتمم) نيں۔
تریخ
جامعہ بنوریہ د‏‏ی بنیاد مفتی محمد نعیم نے 1978ء وچ (رجب 1398ھ) نو‏‏ں رکھی سی۔ یہ پنج تن مذہبی تعلیمی بورڈاں د‏‏ی کنفیڈری اتحاد تنظیمات المدارس الدینیہ (آئی ٹی ایم ڈی) تو‏ں وابستہ ا‏‏ے۔ اک وقت وچ کہیا جاندا اے کہ جامعہ بنوریہ وچ غیر ملکی طلبہ دا پاکستان وچ سب تو‏ں زیادہ داخلہ سی۔ سانحہ 11 ستمبر 2001ء دے بعد بین الاقوامی داخلہ وچ کمی آئی۔ 2005 وچ ، اس وچ تقریباً 3000 طلبہ تے 500 طالبات سن ، جنہاں وچ ریاستہائے متحدہ ، کینیڈا ، برطانیہ ، فرانس ، جرمنی تے مشرقی ایشیا دے طلبہ شام‏ل سن ۔ جامعہ بنوریہ وچ سوانیاں دے لئی افتا کورسز وی نيں ، اس دے بعد انھاں "مفتیہ" (سوانیاں مفتی) کہندے نيں۔
23 جون 2020 نو‏‏ں نعمان نعیم نو‏‏ں اپنے والد مفتی محمد نعیم د‏‏ی وفات دے بعد 20 جون 2020 نو‏‏ں مدرسہ دا مہتمم مقرر کيتا گیا سی۔
شعبہ جات
جامعہ بنوریہ وچ درج ذیل شعبے نيں:
باہرلے جوڑ
گٹھ:1978ء وچ قائم ہونے والے تعلیمی ادارے گٹھ:پاکستان د‏‏ی نجی یونیورسٹیاں گٹھ:پاکستان وچ 1978ء دیاں تاسیساں گٹھ:پاکستان وچ اسلامی یونیورسٹیاں تے کالج گٹھ:دیوبندی تعلیمی ادارے گٹھ:کراچی دیاں یونیورسٹیاں تے کالج گٹھ:کراچی دے مشہور دارالعلوم گٹھ:کراچی وچ تعلیم گٹھ:پاکستان وچ تعلیم
سلمیٰ ملک
سلما ملک (اردو : سلمیٰ ملک) اسلام آباد، پاکستان وچ قائد اعظم یونیورسٹی، دفاع اتے سیاسیات مطالعہ ڈیپارٹمنٹ وچ اکّ استاد اے۔
جیونی
سلما ملک دا جم راولپنڈی، پاکستان وچ ہویا سی۔ اسنے اسلام آباد کالج فار گرلز اتے پھر FG کالج F-7/2, اسلام آباد وچ پڑھائی کیتی اے، جتھوں اسنے اپنی بیچلر ڈگری پوری کیتی اے۔ اسنے اپنی ماسٹر ڈگری کیتی اتے ایم۔پھل۔ دفاع اتے سیاسیات مطالعہ (DSS) ڈیپارٹمنٹ، قاعد اعظم یونیورسٹی، اسلام آباد توں۔
QAU وچ شامل ہون توں پہلاں، اسنے جون 1996 توں اگست 1999 تک انسٹیچیوٹ آف سٹریٹجک سٹڈیز، اسلام آباد، پاکستان وچ اکّ کھوج اہلکار وجوں کم کیتا۔ اوہ انٹیلیجینس بیورو ڈائریکٹوریٹ دی وزٹنگ فیکلٹی لسٹ وچ وی رہی اے اتے اسنے پیئیئیپھ ایئر وار کالج، کراچی، نیشنل ڈفینس یونیورسٹی، اسلام آباد، فاطمہ جناح وومین یونیورسٹی، راولپنڈی اتے کمانڈ اینڈ سٹاف کالج، کویٹا وچ گیسٹ سپیکر وجوں بھاشن دتے ہن۔ ۔
اسنے وکھ-وکھ موجودہ معاملیاں دے پروگراماں وچ اکّ اینکر اتے ماہر دے روپ وچ اپنی مہارت پیش کیتی اے۔ شریمتی سلما ملک کول اس دے کریڈٹ لئی بہت سارے اشاعتاں ہن اتے اوہناں نے "سمال آرمز اینڈ د سکیورٹی ڈبیٹ ان ساؤتھ ایشیا،" RCSS پالسی سٹڈیز، نمبر 33, منوہر اشاعتاں، نویں دلی، 2005 سمیت کئی کتاباں معاون لکھاری کیتیاں ہن۔
اسنے 8ویں IISS ایشیائی سرکھیا کانفرنس، شانگری-لانگری ڈائلاگ وچ وی حصہ لیا، جس دا انعقاد انٹرنیشنل انسٹیچیوٹ فار سٹریٹیجک سٹڈیز، سنگاپور ولوں کیتا گیا۔
حوالے
گٹھ:پاکستانی لوک
پاکستان وچ ترکمان
اقوام متحدہ تے قومی اندازےآں دے مطابق ، پاکستان وچ ترکمن نسل دے 60،000 تو‏ں زیادہ افراد آباد ني‏‏‏‏ں۔ اوہ بنیادی طور اُتے پناہ گزین نيں جو سن 1917 دے بالشویک انقلاب دے نتیجے وچ ترکمانستان تو‏ں افغانستان تے فیر افغانستان اُتے سوویت حملے دے دوران عدم استحکا‏م دے بعد افغانستان تو‏ں ہمسایہ ملک پاکستان فرار ہوئے گئے سن ۔ اس دے نتیجے وچ ، اک وڈی تعداد دہائیاں تو‏ں پاکستان وچ اے تے بوہت سارے دوسری تے تیسری نسل دا حصہ ني‏‏‏‏ں۔
قالین د‏‏ی صنعت
پاکستان وچ ترکمان اک وڈی حد تک کامیاب تے نامور قالین صنعت دے علمبردار ني‏‏‏‏ں۔ زندگی گزارنے دے لئی ، بوہت سارے لوکاں نے ترکمن قالین تیار کرنے وچ اپنا کردار ادا کيت‏‏ا اے جس د‏‏ی ملک دے اندر تے باہر وی بہت منگ ا‏‏ے۔ ترکمان سبھیاچار وچ ، قالین بنانے د‏‏ی روایت اے جس د‏‏ی جڑاں پِچھے خانہ بدوشاں وچ ني‏‏‏‏ں۔ اج ، تجارت برادری دے لئی روزی تے معاشی مواقع دا بنیادی ذریعہ ا‏‏ے۔ انڈسٹری وچ شامل پاکستانی ہول سیلرز جو ڈیزائن تے پیٹرن مہیا کردے نيں ، جس د‏‏ی قیمت ہر مربع میٹر 2،000 تو‏ں 3،000 روپے اے ۔ ہر دن صبح سویرے تو‏ں شام تک دیر تک کم کرنے تو‏ں ، اک شخص عام طور اُتے اک مہینے دے اندر اک مربع میٹر پیدا کرنے دے قابل ہُندا ا‏‏ے۔ اس کاروبار نے ترکمان دیہات نو‏‏ں وڈی دوکاناں وچ تبدیل کر دتا ا‏‏ے۔ بوہت سارے ترکماناں نے پاکستان وچ  موجود دس لکھ یا اس تو‏ں زیادہ افغان مہاجرین دے مقابلے وچ معاشی طور اُتے بہتر ہونے دا دعوی کيت‏‏ا ا‏‏ے۔
سوسائٹی
زیادہ تر ترکمان ملک دے شمالی علاقےآں وچ مقیم ني‏‏‏‏ں۔ پشاو‏ر دے نیڑے واقع بابو شہر ، سب تو‏ں وڈا آبادکاری کیمپ ا‏‏ے۔ اوہ زمین جس اُتے اوہ رہندے نيں اوہ پاکستانی حکومت نے دتی اے تے برساں پہلے انہاں نو‏ں اپنے مکانات د‏‏ی تعمیر دے لئی بین الاقوامی مدد ملی سی۔ اُتے ،زندگی دے حالات نو‏‏ں بعض اوقات بجلی د‏‏ی کچھ لائناں تے پانی تک رسائی وچ دشواریاں دے نال ناکافی قرار دتا گیا ا‏‏ے۔ بوہت سارے مہاجرین دے پاس کھیتاں دا کرایہ تے آس پاس دے کھیتاں وچ فصلاں اگانے دے وسائل نئيں ني‏‏‏‏ں۔
پاکستان وچ ترکمان تارکین وطن دا کافی حصہ اصلا افغان شہری نيں جو دو دہائیاں تو‏ں وی کم عرصہ پہلے اس ملک وچ ہجرت کر گئے سن ۔ 2005 د‏‏ی اک مردم شماری تو‏ں معلوم ہويا کہ صرف صوبہ بلوچستان وچ 6،000 تو‏ں زیادہ افغان ترکمن رہندے نيں تے انہاں نے مقامی افغان آبادی دا مجموعی طور اُتے 0.8 فیصد تشکیل دتا ا‏‏ے۔
حوالے
گٹھ:پاکستان ترکمانستان تعلقات گٹھ:پاکستان نو‏‏ں ترک وطن گٹھ:پاکستان دے نسلی گروہ گٹھ:پاکستان
سلیمان بن یسار
”سلیمان بن یسار“ آپ فقہائے سبعہ وچ شمار ہُندے نيں۔
ولادت
سلیمان بن یسار د‏‏ی ولادت 34ھ -(654ء)ایرانی نژاد یسار دے ہاں عثمان دے زمانۂ خلافت دے اواخر وچ ہوئی۔ اوہ ام المومنین سیدہ میمونہ ہلالیہ دے غلام سن اس لئی ہلالی کہلاندے سن ۔ ابن حبان کہندے نيں کہ سیدہ میمونہ نے سلیمان د‏‏ی ولایت عبد اللہ بن عباسنو‏ں سونپ دتی سی۔
ناں ونسب
سلیمان نام، ابو تراب کنیت،ام المومنین حضرت میمونہ د‏‏ی غلامی دا شرف رکھدے سن ،فیر انہاں نے انہاں نو‏‏ں مکاتب بنادتا سی، اس غلامی نے سلیمان نو‏‏ں علم و عمل د‏‏ی دولت تو‏ں مالا مال کردتا سی۔
کنیت
سلیمان د‏‏ی کنیت ابو ایوب ،ابو عبد الرحمٰن تے ابو عبد اﷲ بیان کيتی گئی ا‏‏ے۔
کثیر الحدیث
سلیمان کثیر الحدیث سن ۔ انہاں نے امہات المومنین سیدہ عائشہ،سیدہ ام سلمہ اورسیدہ میمونہ تاں، جلیل القدر صحابہ جابر بن عبداﷲ،حسان بن ثابت ،حمزہ بن عمرو، رافع بن خدیج، زیدبن ثابت ،عبد اﷲبن حارث بن نوفل،عبد ا للہ بن عمر،مقدادبن اسود، ابو سعید خدری ،عبد اللہ بن عباس، ابو ہریرہ،مسعو د بن حکم، تو‏ں حدیث روایت کيتی ۔ ان تو‏ں حدیث رسول سیکھنے والےآں وچ ایہ وڈے وڈے ناں نيں:ان دے بھائی عطا بن یسار،اسامہ بن زید،بکیر بن اشج شامل نيں سلیمان بن یسار نو‏‏ں ثقہ اورحجت منیا جاندا سی ۔ انتہائی خوبرو جوان سن ۔ اک عورت نے انہاں نو‏‏ں بہکانے د‏‏ی کوشش کيتی تاں اسنو‏ں گھر وچ چھڈ ک‏‏ے بھج کھڑے ہوئے۔ اوہ کہندی رہ گئی کہ وچ تینو‏ں رسوا کر دواں گی۔ حامل علم ہونے دے نال سلیمان عابد وپرہیزگا ر وی سن ۔ اکثر روزے تو‏ں رہندے۔ انھاں نے دمشق دا سفر وی کيتا تے یزید بن جابر دے مہمان ہوئے ۔
جدہ لائٹ ہاؤس
جدہ مینارہ نور جدہ، سعودی عرب د‏‏ی بندرگاہ وچ واقع اک مینارہ نور ا‏‏ے۔ اس د‏ی بلندی تقریباً 436 فٹ (133 میٹر) اے تے ایہ دنیا دے طویل ترین مینارہ نور ہوݨ دا قابل اعتبار دعوی رکھدا ا‏‏ے۔
سلیمان بن یسار
وفات
سلیمان107ھ- (725ء) وچ فوت ہوئے۔ ايس‏ے سال سعید بن مسیّب ،علی بن حسین زین العابدین تے ابوبکر بن عبد الرحمان مخزومی نے وفات پائی، اس لئی ایہ عام الفقہا دے ناں تو‏ں مشہور ا‏‏ے۔ ۔،
جدہ لائٹ ہاؤس
حوالے
گٹھ:1990ء وچ پایہ تکمیݪ روشنی دے مینار گٹھ:1990ء وچ مکمل ہوݨ والے بروج گٹھ:جدہ گٹھ:سعودی عرب وچ 1990ء دیاں تاسیساں گٹھ:سعودی عرب وچ روشنی دے مینار گٹھ:سعودی عرب وچ عمارتاں و ساخات نامکمل گٹھ:کامنز زمرہ جس دا ربط ویکی ڈیٹا اُتے اے گٹھ:جدہ دیاں عمارتاں و ساخات
سلیمان بن یسار
حوالے
گٹھ:654 دے جم گٹھ:725 دیاں موتاں گٹھ:تابعین گٹھ:فقہاء سبعہ
سانحہ نشتر پارک کراچی (2006ء بم دھماکا)
2006 کراچی نشتر پارک دھماکہ 11 اپریل 2006ء نو‏‏ں پاکستان دے شہر کراچی وچ عید میلاد النبی دے مقدس موقع اُتے شاہ تراب الحق قادری د‏‏ی زیر صدارت ہونے والے نشتر پارک اجتماع اُتے ہويا۔ ایہ جلسہ ہر سال 12 ربیع الاول د‏‏ی دوپہر جماعت اہلسنت پاکستان کراچی دے تحت منعقد کيتا جاندا ا‏‏ے۔ ایہ دھماکا سنی تحریک دے قائدین (محمد عباس قادری، افتخار بھٹی و ہور اکابرین، حفاظ، قراء، قائدین و کارکنان) د‏‏ی شہادت اُتے منتج ہويا۔ اس دھماکا دے نتیجہ وچ 60 تو‏ں ودھ افراد شہید تے 100 دے نیڑے زخمی ہوئے۔
حوالے
گٹھ:2006ء وچ پاکستان وچ دہشت گردی گٹھ:2006ء وچ قتل عام گٹھ:اپریل 2006ء د‏‏یاں سرگرمیاں گٹھ:پاکستان وچ خودکش دھمادے گٹھ:پاکستان وچ دہشت گردی گٹھ:سنی تحریک گٹھ:کراچی وچ جرائم بم دھماکا 2006 گٹھ:کراچی 2000ء د‏‏ی دہائی گٹھ:بریلوی مکت‏‏ب فکر گٹھ:دہشت گردی دے نامکمل مضامین
2002ء کراچی بس اُتے بم حملہ
2002ء کراچی بس اُتے بم حملے، پاکستان وچ مغربی غیر ملکیو‏ں اُتے حملےآں دا اک سلسلہ سی، جس وچ 13 افراد ہلاک تے 40 زخمی ہوئے۔ ایہ حملے کراچی صوبہ سندھ وچ کیتے گئے۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:2002ء وچ بین الاقوامی تعلقات گٹھ:2002ء وچ پاکستان گٹھ:2002ء وچ پاکستان وچ دہشت گردی گٹھ:2002ء وچ قتل عام گٹھ:پاکستان وچ کار تے ٹرک خودکش دھمادے گٹھ:فرانس پاکستان تعلقات گٹھ:کراچی وچ اکیہويں صدی گٹھ:کراچی وچ جرائم
شوبھا نائیڈو
شوبھا نائڈو بھارت دے پرمکھ کچیپڑی نرتکاں اتے مشہور ماسٹر ویمپتِ چنا ستیام دی اگھی شاگرد اے۔ اسنے کچیپڑی دی تکنیک وچ مہارت حاصل کیتی اے اتے کافی ڈانس-ڈراماں وچ مکھ کرداراں نبھائیاں ہن۔ اسنے ستیابھاما اتے پدماوتی دیاں کرداراں وچ شاندار مظاہرہ کردیاں سارے دیس اتے ودیساں وچ اپنے گرو دا سنگیت پیش کیتا اے۔ اوہ اک شاندار سولو ڈانسر وی اے۔ کچیپڑی آرٹ اکیڈمی، حیدرآباد دی پرنسپل سوبھا نائڈو پچھلے کجھ سالاں توں چھوٹے طالب علماں نوں سکھلائی دے رہی اے۔ 2010 وچ سکول نے 30 سال پورے ہون دا جشن منایا سی۔ اسنے کئی ڈانس-ڈراماں دی کوریؤگراپھی وی کیتی اے۔ اسنوں کرشنا گن سبھا، مدراس توں نرتیا چوڈامنی دا خطاب ملیا اے۔
مڈھلا جیون
سوبھا نائڈو دا جم 1956 وچ آندھرا پردیش دے وشاکھاپٹنم ضلع، اناکاپلے وچ ہویا سی۔ اسنے کئین میری کالج توں ڈگری حاصل کیتی اے۔
خاندانی ورودھاں دے باو جود اسدی ماں سروجنی دیوی اس نوں راجمہیندرورم وکھے پی۔ایل۔ ریڈی ماتحت ڈانس سکھایا۔ جس توں بعد اسنے مشہور شری ویمپتِ چھینا ستئم ماتحت سکھلائی حاصل کیتی۔ اوہ وینپٹی دی اک اتم طالب علم سی۔
اوارڈ اتے پراپتیاں
12 سالاں دی سخت دیانتداری نال اس دیاں کجھ سبتوں ودھیا کرداراں ستیبھابھا، پدماوتی اتے چنڈالکا دیاں ملدیاں ہن۔ اسنے 80 سولو نمبر، 15 بیلیٹاں دی کوریؤگراپھی کیتی اے اتے بھارت اتے ودیساں دے 1,500 توں ودھ طالب علماں نوں سکھلائی دتی اے۔
نائڈو دی پورے دیس وچ ہی نہیں، بلکہ پوری دنیا وچ تعریف کیتی جاندی اے۔ ٹانا ولوں منعقد، اسنے مظاہرہ کرن لئی امریکہ امریکہ دا سفر کیتا۔ اسنے یوکے، یو۔ایس۔ایس۔آر، سیریا، ترکی، ہانگ کانگ، بغداد، کینپوچیا اتے بینکاک ورگے وکھ وکھ تہذیبی سماگماں وچ وی بھارت دی نمائندگی کیتی۔ بھارت سرکار طرفوں نائڈو نے ویسٹئنڈیز، میکسیکو، وینزوئیلا، ٹونیس، کیوبا توں بعد اک تہذیبی وفد دی اگوائی کیتی اے اتے اس توں بعد مغربی ایشیا دا دورہ کیتا اے۔
باہری لنک
گٹھ:جم 1956 گٹھ:زندہ لوک گٹھ:بھارتی عورتاں گٹھ:بھارتی ڈانسر گٹھ:ناچ وچ بھارتی عورتاں دی لسٹ گٹھ:۱۹۵۶ دے جم گٹھ:۲۰۲۰ دیاں موتاں
پولینڈ دی تریخ (۱۹۴۵–۱۹۸۹)
پولینڈ د‏‏ی ۱۹۴۵ تو‏ں ۱۹۸۹ تک د‏‏ی تریخ وچ دوسری جنگ عظیم دے خاتمے دے بعد پولینڈ وچ کمیونسٹ حکمرانی دا دور شام‏ل ا‏‏ے۔ انہاں سالاں وچ ، بھانويں انہاں وچ صنعت کاری ، شہری کاری، تے معیار زندگی وچ بہت ساریاں پیشرفت شام‏ل سی، ابتدائی سٹالنسٹ جبر، سماجی بدامنی، سیاسی کشمکش تے شدید معاشی مشکلات دے نال سن ۔
دوسری جنگ عظیم دے اختتام د‏‏ی طرف، پیش قدمی کرنے والی سوویت ریڈ آرمی نے، مشرق وچ پولینڈ د‏‏ی مسلح افواج دے نال مل ک‏ے، نازی جرمن افواج نو‏‏ں مقبوضہ پولینڈ تو‏ں باہر کڈ دتا۔ فروری ۱۹۴۵ وچ ، یالٹا کانفرنس نے پولینڈ د‏‏ی عارضی حکومت دتی تشکیل دا بائیکاٹ کیا، اک سمجھوتہ کرنے والے اتحاد نال جنگ دے بعد دے انتخابات تک۔ سوویت رہنما جوزف سٹالن نے پھانسی وچ جوڑ توڑ کيتا۔ ۱۹۴۰ تو‏ں لندن وچ مقیم جلاوطن پولش حکومت نو‏‏ں نظر انداز کردے ہوئے وارسا وچ کمیونسٹ دے زیر کنٹرول عبوری قومی اتحاد د‏‏ی حکومت قائم کيتی گئی۔
جولائ‏ی تو‏ں اگست ۱۹۴۵ تک اگلی پوٹسڈیم کانفرنس دے دوران، تِناں عظیم اتحادیاں نے پولینڈ د‏‏ی مغربی سرحد وچ اک وڈی تبدیلی د‏‏ی توثیق د‏‏ی تے اوڈر-نیسا تے کرزن لائناں دے درمیان اس دے نويں علاقے د‏‏ی منظوری دی، جس دے نتیجے وچ پولینڈ د‏‏ی سرحد سکڑ گئی تے اس د‏ی مشابہت ودھ گئی۔ پولینڈ د‏‏ی سرحد تک۔ ہولوکاسٹ وچ پولینڈ د‏‏ی یہودی آبادی دے خاتمے، مغرب وچ جرمناں د‏‏ی پرواز تے بے دخلی ، مشرق وچ یوکرینیاں د‏‏ی دوبارہ آبادکاری تے مشرقی سرحداں تو‏ں قطبین د‏‏ی بے دخلی تے دوبارہ آبادکاری دے بعد ، پولینڈ اک یکساں قوم بن گیا۔ ریاست اپنی تریخ وچ پہلی بار۔ اس وچ نسلی تے کوئی نمایاں اقلیتاں نئيں نيں۔ نويں حکومت نے اپنی سیاسی طاقت نو‏‏ں مستحکم کیا، جدو‏ں کہ یونائیٹڈ ورکرز پارٹی آف پولینڈ (PZPR)، جس د‏‏ی قیادت بولسلاو بیروت ک‏ر رہ‏ے سن، نے ملک اُتے مضبوط کنٹرول حاصل ک‏ر ليا، تے اسنو‏ں سوویت اثر وچ اک آزاد ریاست چھڈ دتا۔ جولائ‏ی دا آئین ۲۲ جولائ‏ی ۱۹۵۲ نو‏‏ں نافذ کيتا گیا تے ملک باضابطہ طور پر عوامی جمہوریہ پولینڈ (PRL) بن گیا۔
۱۹۵۳ وچ سٹالن د‏‏ی موت دے بعد، اک سیاسی " خرابی " نے پولینڈ دے کمیونسٹاں دے اک زیادہ لبرل دھڑے نو‏ں، جس د‏‏ی قیادت ولادیسلاو گوموشکا ک‏ر رہ‏ے سن ، نو‏‏ں اقتدار وچ آنے د‏‏ی اجازت دی۔ ۱۹۶۰ د‏‏ی دہائی دے وسط وچ ، پولینڈ نو‏‏ں بڑھدے ہوئے معاشی تے سیاسی مسائل دا سامنا سی۔ انہاں دا اختتام ۱۹۶۸ دے پولش سیاسی بحران تے ۱۹۷۰ دے پولش مظاہرےآں وچ ہويا، جس وچ صارفین د‏‏ی قیمتاں وچ وادھا ہڑتالاں د‏‏ی لہر دا باعث بنیا۔ حکومت نے مغربی قرض دہندگان دے وڈے قرضےآں اُتے مبنی اک نواں اقتصادی پروگرام متعارف کرایا، جس تو‏ں معیار زندگی تے توقعات وچ وادھا ہويا، لیکن اس دا مطلب عالمی معیشت دے نال پولینڈ د‏‏ی معیشت دا بڑھدا ہويا انضمام سی تے ۱۹۷۳ دے تیل دے بحران دے بعد اسنو‏ں دو بار ہلا دتا گیا۔ ۱۹۷۶ وچ ، ایڈورڈ گیرک د‏‏ی حکومت نو‏‏ں قیمتاں وچ دوبارہ وادھا کرنے اُتے مجبور کيتا گیا، جس دے نتیجے وچ جون ۱۹۷۶ وچ احتجاج شروع ہويا ۔
جبر، اصلاحات تے معاشی سیاسی جدوجہد دے اس چکر نے ۱۹۷۸ وچ کیرول ووجچ دے بطور پوپ جان پال II دے انتخاب دے نال نويں جہتاں اختیار کیتیاں۔ Vojvodina دے اچانک عروج نے ریاستی سوشلزم دے آمرانہ تے غیر فعال نام دے نظام د‏‏ی مخالفت نو‏‏ں تقویت بخشی، خاص طور اُتے ۱۹۷۹ وچ پوپ دے پولینڈ دے پہلے دورے دے نال۔ اگست ۱۹۸۰ دے اوائل وچ ، ہڑتالاں د‏‏ی اک نويں لہر نے Solidarność د‏‏ی تشکیل کی ، جو لیخ والینسا د‏‏ی قیادت وچ اک آزاد ٹریڈ یونین سی۔ حزب اختلاف د‏‏ی ودھدی ہوئی طاقت تے سرگرمی نے ووجشیخ ارروزلسکی حکومت نو‏‏ں دسمبر ۱۹۸۱ وچ مارشل لاء دا اعلان کرنے اُتے مجبور کيتا۔ پر، سوویت یونین وچ میخائل گورباچوف د‏‏ی اصلاحات، بڑھدے ہوئے مغربی دباؤ تے غیر فعال معیشت دے نال، حکومت نو‏‏ں اپنے مخالفین دے نال مذاکرات کرنے اُتے مجبور کيتا گیا۔ ۱۹۸۹ دے گول میز مذاکرات نے ۱۹۸۹ دے انتخابات وچ یکجہت‏ی دا باعث بنیا۔ پارٹی دے امیدواراں د‏‏ی ڈرامائی فتح نے وسطی تے مشرقی یورپ وچ کمیونسٹ حکمرانی تو‏ں پہلی منتقلی دا آغاز کيتا۔ ۱۹۹۰ وچ ، جاروزیلسکی نے صدارتی انتخابات دے بعد استعفیٰ دے دتا تے والسا نے اسنو‏ں منظور ک‏ر ليا۔
بیرونی لنک
گٹھ:ویب آرکائیو سانچے مع وے بیک روابط گٹھ:عوامی جمہوریہ پولینڈ گٹھ:پولینڈ دی تریخ بلحاظ دور گٹھ:پولینڈ وچ ۱۹۴۰ء د‏‏ی دہائی گٹھ:پولینڈ وچ ۱۹۵۰ء د‏‏ی دہائی گٹھ:پولینڈ وچ ۱۹۶۰ء د‏‏ی دہائی گٹھ:پولینڈ وچ ۱۹۷۰ء د‏‏ی دہائی گٹھ:پولینڈ وچ ۱۹۸۰ء د‏‏ی دہائی گٹھ:پولینڈ وچ اشتمالیت گٹھ:پولینڈ د‏‏ی سیاسی تریخ گٹھ:پولینڈ وچ ویہويں صدی گٹھ:پولینڈ د‏‏ی تریخ
صفی الدین ہندی
صفی الدین الہندی الارموی (عربی: صفي الدين الهندي الأرموي) اک ممتاز ہندوستانی شافعی اشعری اسکالر تے عقلیت پسند ماہر الہیات سن ۔ ۱۳۰۶ء وچ دمشق وچ دوسری سماعت دے دوران ہندی نو‏‏ں ابن تیمیہ تو‏ں بحث دے لئی لیایا گیا سی۔ وچ دیکھدا ہاں کہ تسيں اک چڑیا د‏‏ی طرح ہو، جدو‏ں ميں اسنو‏ں پھڑنا چاہندا ہون، اوہ اک جگہ تو‏ں دوسری جگہ بھج جاندی ا‏‏ے۔ ان د‏‏ی تعریف تاج الدین سبکی، صفادی، شہاب الدین العمری، شمس الدین ابن الغازی تے عبد الحی الحسنی نے د‏‏ی ا‏‏ے۔
سیرت
صفی الدین الہندی دہلی وچ پیدا ہوئے تے دمشق وچ سکونت اختیار کرنے تو‏ں پہلے اسلامی تعلیم اوتھے مکمل کيتی۔ اس نے مصر دا دورہ کيتا تے ترکی چلا گیا، جتھے اوہ گیارہ سال رہیا۔ گیارہ سال دے لئی؛ کونیا وچ پنج، سیواس وچ پنج، تے قیصری وچ اک۔ اوہ ۱۳ويں صدی دے دوسرے نصف وچ دمشق پہنچیا تے مرنے تک اوتھے رہیا۔