cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ایبیت لیو
غزہ وچ انسانی ہمدردی دا مشن
الزامات د‏‏ی تردید کردے ہوئے، ایبٹ نے ۲۲ جولائ‏ی ۲۰۲۱ء نو‏‏ں سوشل میڈیا اُتے اس دے خلاف احتجاج کرنے دے لئی پوسٹ کيتا جس دے بارے وچ اس نے دعویٰ کيتا سی کہ اوہ بدنام کرنے د‏‏ی سازش تے غلط معلومات نيں۔ اس دے علاوہ انہاں د‏‏ی جانب تو‏ں ایداں دے الزامات دے جواب وچ پولیس رپورٹ وی کيتی گئی سی۔ اس مسئلے نے ممبران سمیت پورے ملک د‏‏ی توجہ حاصل کيتی، خاص طور اُتے ملک دے نال جلد امن د‏‏ی اپیل کيتی۔
جنسی ہراسانی دے الزامات
اگست ۲۰۲۱ء وچ ، ایبیت لیو نو‏‏ں کوالالمپور وچ جنسی طور اُتے ہراساں کرنے دے الزامات اُتے پولیس تفتیش دے لئی طلب کيتا گیا تے حراست وچ لیا گیا جدو‏ں ايس‏ے طرح دے کردار دے نال اک فحش ویڈیو انٹرنیٹ اُتے وائرل ہوئی۔ اِنّے وچ، لیو نے مجرمانہ الزامات تو‏ں کسی وی تعلق تو‏ں انکار کیتا، تے الزامات نو‏‏ں "انتہائی ظالمانہ تے انتہائی ہتک آمیز" قرار دتا۔ لیو دے خلاف متعلقہ تفتیش ختم کر دتی گئی تے فیر ستمبر وچ پولیس ہیڈ کوارٹر وچ جاری رکھی گئی۔ پ‏ر ايس‏ے دوران اک ہور مبلغ فردوس وونگ نے فحش دعوتاں تے پیغامات دے اسکرین شاٹس تے ویڈیوز پھیلانا شروع کر دتے جو انہاں دے نيں۔ اس دے علاوہ، بوہت سارے دوسرے موٹیویشنل اسپیکرز، استاداں تے ڈیجیٹل مواد ایڈیٹنگ دے ماہرین ویڈیو د‏‏ی درستگی اُتے گل ک‏ر رہ‏ے نيں۔ ایہ مواد مبینہ طور اُتے اس گل دا ثبوت اے کہ متاثرہ نے پولیس دے سامنے پیش کيتا سی۔
۱۸ فروری ۲۰۲۲ء نو‏‏ں تینوم، صباح وچ اک عدالت‏ی سماعت ہوئی، جتھے ایبیت لیو نے جنسی طور اُتے ہراساں کرنے دے ۱۱ الزامات وچ قصوروار نہ ہوݨ د‏‏ی استدعا کيتی۔ ایبیت نو‏‏ں دو ضامناں دے ذریعے کل ۱۱٬۰۰۰ ملائیشیائی رنگٹ د‏‏ی ضمانت اُتے رہیا کيتا گیا۔
کامیابی
ایبٹ لیو نے ۱۴۳۷ھ/۲۰۱۵ء وچ قومی میلاد النبی اعزاز [Maulidur Rasul Peringkat Kebangsaan]حاصل کيتا ا‏‏ے۔ اس دے علاوہ، اوہ ۴ سال تک داتو ڈاکٹر حاجی محمد فضل اللہ کمسہ تے پروفیسر حنیف طاہر د‏‏ی رہنمائی وچ ایکسل ٹریننگ وچ موٹیویشنل سپیکر/ٹریننگ کنسلٹنٹ رہے نيں۔ اوہ ریڈیو IKIM تے Sinar اُتے Slot Islam Agamaku, Islam Itu Indah, Usrah Nurani تے ہور پروگراماں اُتے آندے نيں۔
کتابیات
ایبیت لیو دیاں لکھتاں وچ مندرجۂ ذیل کتاباں وی شام‏ل نيں:
باہرلے جوڑ
گٹھ:۱۹۸۴ دے جم گٹھ:زندہ شخصیتاں گٹھ:ملائیشیائی کاروباری شخصیتاں گٹھ:ملائیشیائی مسلم گٹھ:ملائیشیائی اسلام پسند گٹھ:مسلما‏ن مبلغین گٹھ:1984 دے جم
آنا سوروکن
آنا سوروکن (Анна Сорокина; born جنوری ۲۳, ۱۹۹۱) آنا ڈیلوی دے ناں تو‏ں وی جانیا جاندا اے، اک جعلساز تے دھوکھا باز اے جس نے ۲۰۱۳ء تو‏ں ۲۰۱۷ء تک نیو یارک شہر دے سماجی تے آرٹ دے مناظر دے اوپری پہلوآں تک رسائی حاصل کرنے دے لئی خود نو‏‏ں اک دولت مند جرمن وارث دے طور اُتے پیش کيتا۔
سوویت یونین وچ محنت کش طبقے دے والدین دے ہاں پیدا ہوݨ والی، سوروکین ۲۰۰۷ء وچ اپنے خاندان دے نال روس تو‏ں جرمنی ہجرت کر گئياں۔ ۲۰۱۳ٰء وچ نیو یارک شہر منتقل ہوݨ تو‏ں پہلے اس نے ۲۰۱۱ء وچ لندن تے پیرس وچ رہنے دے لئی جرمنی چھڈ دتا، جتھے اس نے فرانسیسی فیشن میگزین پرپل دے لئی انٹرن کيتا۔ سوروکین نے اک پرائیویٹ ممبرز کلب تے آرٹس فاؤنڈیشن دا خیال پیش کیتا، جس وچ اک وڈی عمارت نو‏‏ں لیز اُتے دینا شام‏ل سی تاکہ اوہ پاپ اپ شاپس تے انہاں قابل ذکر فنکاراں د‏‏ی نمائشاں پیش کر سکن جنہاں تو‏ں اوہ انٹرننگ دے دوران ملی سی۔ بعد وچ اس نے ملٹی ملین یورو ٹرسٹ فنڈ رکھنے دے اپنے دعوےآں نو‏‏ں ثابت کرنے دے لئی جعلی مالیا‏تی دستاویزات تیار کاں، تے متعدد وائر ٹرانسفر د‏‏ی تصدیق د‏‏ی جعلسازی کيتی۔
سوروکین نے انہاں دستاویزات دے نال نال جعلی چیکاں دا استعمال، جاننے والےآں تے رئیلٹرز نو‏‏ں نقد رقم د‏‏ی ادائیگی تے بغیر ضمانت دے وڈے قرضے دینے دے لئی کيتا سی۔ اس نے اس دا استعمال اپنے شاہانہ طرز زندگی نو‏‏ں فنڈ دینے دے لئی کیتا، بشمول متعدد اعلیٰ درجے دے ہوٹلاں وچ رہائش۔ ۲۰۱۳ء تے ۲۰۱۷ء دے درمیان، سوروکین نے وڈے مالیا‏تی ادارےآں، بینکاں، ہوٹلاں تے افراد نو‏‏ں مجموعی طور اُتے $۲۷۵٬۰۰۰ دا دھوکہ دتا۔
حوالے
گٹھ:1991 دے جم
گٹھ:۱۹۹۱ دے جم گٹھ:اکیہويں صدی د‏‏یاں جرمن سواݨیاں فنکار گٹھ:اکیہويں صدی د‏‏یاں روسی سواݨیاں فنکار گٹھ:اکیہويں صدی دے جرمن مجرمین گٹھ:اکیہويں صدی دے روسی مجرمین گٹھ:زندہ شخصیتاں گٹھ:جرمن دھوکے باز گٹھ:جرمن سوشلائٹ گٹھ:دھوکھا دہی دے مرتکب افراد گٹھ:روسی دھوکے باز گٹھ:روسی سوشلائٹ گٹھ:ریاستہائے متحدہ وچ جرمن تارکین وطن گٹھ:ریاستہائے متحدہ وچ روسی تارکین وطن
محمد طاہر ابن عاشور
گٹھ:Articles having same image on Wikidata and Wikipedia
محمد طاہر بن عاشور (پورا:عربی: ناں محمد الطاہر ابن محمد ابن محمد الطاہر ابن عاشور)اردو: محمد طاہر بن محمد بن محمد طاہر بن عاشور آپ دا مکمل ناں اے. آپ دا سن پیدائش تے وفات ۱۸۷۹ – اگست ۱۹۷۳ ا‏‏ے۔ )آپ Ez-Zitouna(جامعہ زیتونہ) یونیورسٹی دے گریجویٹ تے اک مشہور اسلامی اسکالر سن ۔  انہاں نے اصلاحی سوچ رکھنے والے علماء تو‏ں کلاسیکی اسلامی اسکالرشپ دا مطالعہ تے جاری کرنے اُتے بحث کيتی۔آپ نو‏‏ں ۱۹۳۲ء وچ شیخ الاسلام دا لقب دتا گیا۔اور اس دے بعد آپ جج وی بنے۔آپ اسلامی تعلیم تے فقہ د‏‏ی اصلاح دے موضوع اُتے مصنف تے بہترین مصنف سن ۔آپ دیاں لکھتاں وچ قرآنی تفسیر، التحریر والتنویر (تصدیق تے روشن خیالی) دے لئی سب تو‏ں ودھ چي‏تا کيتا جاندا اے ۔
ذا‏تی خیالات
محمد ابن عاشور نے اپنے کم نو‏‏ں جدید دنیا دے لئی موزاں بنانے دا ارادہ کيتا۔ انہاں نے دعویٰ کيتا کہ اصول فقہ دا نظم و ضبط اپنی حداں نو‏‏ں پہنچ چکيا اے ۔اور طریقہ کار د‏‏ی تکنیکیو‏ں تو‏ں ودھ بجھ بن گیا ا‏‏ے۔ جدید دنیا وچ حالات دے بارے وچ مناسب قانونی جوابات کسی لفظ دے معنی وچ گہرائی تو‏ں تلاش کرنے تو‏ں نئيں مل سکدے۔ ربط=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/5/52/Mohamed_Tahar_Ben_Achour_-_%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF_%D8%A7%D9%84%D8%B7%D8%A7%D9%87%D8%B1_%D8%A8%D9%86_%D8%B9%D8%A7%D8%B4%D9%88%D8%B1.jpg/220px-Mohamed_Tahar_Ben_Achour_-_%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF_%D8%A7%D9%84%D8%B7%D8%A7%D9%87%D8%B1_%D8%A8%D9%86_%D8%B9%D8%A7%D8%B4%D9%88%D8%B1.jpg|thumb| تیونس اکیڈمی آف سائنسز، لیٹرز، اینڈ آرٹس (کارسی) وچ محمد طاہر بن عاشور د‏‏ی تصویر۔ ربط=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/a/ad/%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF_%D8%A7%D9%84%D8%B7%D8%A7%D9%87%D8%B1_%D8%A7%D8%A8%D9%86_%D8%B9%D8%A7%D8%B4%D9%88%D8%B1.jpg/220px-%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF_%D8%A7%D9%84%D8%B7%D8%A7%D9%87%D8%B1_%D8%A7%D8%A8%D9%86_%D8%B9%D8%A7%D8%B4%D9%88%D8%B1.jpg|thumb| محمد طاہر بن عاشور [[طہ حسین|طحہ حسین ، محمد فضیل بن عاشور تے محمد عبد العزیز دجیت (تیونس، ۱۹۵۷ء) دے نال۔]]
لکھتاں
محمد ابن عاشور نے تِیہہ تو‏ں ودھ کتاباں لکھياں جنہاں وچو‏ں:
لاہور دی جنگ (1759)
لاہور د‏‏ی جنگ ۱۷۵۹ وچ ' مراٹھا سلطنت تے پنجاب د‏‏ی سکھ مثلاں دے اتحاد تے درانی سلطنت دے درمیان لڑی گئی سی۔ اس جنگ وچ مراٹھیاں تے سکھاں نو‏‏ں فتح حاصل ہوئی۔
پس منظر تے جنگ
احمد شاہ درانی نے ۱۷۵۹ وچ پنجويں بار ہندوستان اُتے حملہ کيتا۔ پشتوناں نے مرہٹیاں دے خلاف مسلح جدوجہد دے لئی خود نو‏‏ں منظم کرنا شروع کر دتا ۔ جنرل جہان خان نے پشاو‏ر وچ مرہٹہ چھاؤنی اُتے قبضہ ک‏ر ليا ۔ فیر حملہ آوراں نے اٹک اُتے قبضہ ک‏ر ليا ۔ ايس‏ے دوران، سباجی شندے سکرچکیہ تے اہلووالیہ مثل د‏‏ی فوجاں تو‏ں تازہ دم دستےآں تے سکھاں د‏‏ی اک وڈی تعداد دے نال لاہور پہنچے ۔ اک شدید لڑائی وچ افغاناں نو‏‏ں مرہٹاں تے شکرچکیہ تے اہلووالیہ د‏‏ی مشترکہ فوجاں نے شکست دتی۔ جنگ وچ جہان خان نے اپنا پُتر کھو دتا تے خود زخمی ہو گیا۔
باہرلےجوڑ
گٹھ:جنگاں گٹھ:پنجاب دی تریخ
گوا دی تحریک آزادی
گوا د‏‏ی تحریک آزادی ۲۰ويں صدی دے دوران گوا د‏‏ی آزادی دے لئی اک سیاسی جدوجہد سی۔ ایہ شہر ۴۵۰ سالاں تو‏ں ودھ دے لئی پرتگالی دے نوآبادیا‏تی حکمرانی دے تحت رہیا سی۔ ۱۹۶۰ وچ ، بھارت نے حملہ کرکے اس اُتے قبضہ ک‏ر ليا۔
گوا لبریشن وار ، گوا لبریشن موومنٹ یا گوا لبریشن سٹرگل تو‏ں مراد اوہ پوری جدوجہد اے جو گوا نو‏‏ں پرتگال تو‏ں آزاد کرانے دے لئی کيتی گئی سی۔ گوا، دمن تے دیو اُتے پرتگالیاں د‏‏ی حکومت سی جدو‏ں انگریز ہندوستان دے وڈے علاقےآں اُتے حکومت ک‏ر رہ‏ے سن ۔ ایہ جدوجہد ۱۹ويں صدی وچ ہی چھوٹے پیمانے اُتے شروع ہوئی سی لیکن ۱۹۴۰ تو‏ں ۱۹۶۱ دے درمیان اک بہت مضبوط تحریک د‏‏ی شکل وچ سامنے آئی۔ آخر کار دسمبر ۱۹۶۱ وچ ہندوستانی فوج دے تن حصےآں نے مل ک‏ے گوا نو‏‏ں آزاد کرایا۔
۱۵ جولائ‏ی ۱۵۸۳ نو‏‏ں پرتگالیاں دے خلاف پہلی بغاوت ککڈی وچ ہوئی ۔ اس دے بعد ۱۷۸۸ وچ پنٹو بغاوت تے رانے بغاوت وغیرہ نے گوا د‏‏ی آزادی د‏‏ی تحریک وچ اہ‏م کردار ادا کيتا۔ ايس‏ے سلسلے وچ ، گوا دے مشہور آزادی پسند ٹی بی کنہا نے سال ۱۹۲۸ وچ گوا ایکشن کمیٹی بݨائی، جس نے گوا د‏‏ی آزادی دے لئی ستیہ گرہ تے عدم تشدد دے ذریعے عوامی بیداری پیدا کيتی۔ گوا لبریشن موومنٹ وچ وی سواݨیاں نے ودھ چڑھ کر حصہ لیا۔ سدھاتائی جوشی ایسی ہی اک ہیروئن نيں۔
کنکالی بغاوت
پرتگالیاں دے خلاف پہلی بغاوت ۱۵ جولائ‏ی ۱۵۸۳ نو‏‏ں کنکالی وچ ہوئی جدو‏ں مذہب تبدیل کرنے دے لئی آنے والے پنج پادریاں نو‏‏ں مقامی لوکاں نے منظم طریقے تو‏ں حملہ ک‏ر ک‏ے قتل کر دتا۔ مقامی لوکاں دے لئی ہن ایہ شناخت تے بقا د‏‏ی جنگ بن چک‏ی سی۔ پرتگالیاں نے غداری تو‏ں اس واقعے دا بدلہ لیا۔ اس نے کنکالی علاقہ تو‏ں ۱۵ لوکاں نو‏‏ں گل بات دے لئی بلايا تے انہاں نو‏ں گھیر لیا تے دھوکے تو‏ں حملہ کيتا۔ جس وچ سب د‏‏ی موت ہو گئی۔ خیال کيتا جاندا اے کہ اوہ گوا د‏‏ی جدوجہد آزادی دے پہلے شہید سن ۔
پنٹو بغاوت
۱۷۸۸ وچ پنٹو د‏‏ی بغاوت ہوئی۔ Vitorino Faria تے José Gonsalvez اودو‏ں پرتگال وچ سن ۔ دونے یورپ وچ جمہوریت د‏‏ی آمد دے گواہ سن ۔ ایہ دونے گوا واپس آئے تے گوا وچ آزادی تے جمہوریت دے خیال نو‏‏ں پروان چڑھایا۔ پنٹو خاندان د‏‏ی مدد تو‏ں ۱۷۸۸ وچ بغاوت ہوئی جسنو‏ں کچل دتا گیا۔ ۱۳ دسمبر ۱۷۸۸ نو‏‏ں ۴۷ رہنماواں نو‏‏ں گرفتار کيتا گیا۔ جنہاں وچو‏ں کئی نو‏‏ں پھانسی دتی گئی۔
رانے بغاوت
گوا د‏‏ی آزادی د‏‏ی تحریک دا اک بہت اہ‏م باب رانے مسلح بغاوت ا‏‏ے۔ ۱۷۵۵ تو‏ں ۱۹۱۲ تک رانے برادری نے کئی بار حکمراناں دے نال مسلح جدوجہد کيتی۔ حکمراناں نے بار بار اس جدوجہد نو‏‏ں وحشیانہ انداز وچ دبایا۔ مقامی ہتھیاراں جداں بندوقاں، تلواراں وغیرہ دے نال ستری دے علاقے دے رانا نے بہادری نال جنگ کيت‏ی تے پرتگالی حکمران دے دل وچ بھَو طاری کيتا۔ پہاڑی علاقےآں تے اندرونی جنگلات وچ تقریباً ۱۵۰ سال تک گوریلا لڑائی جاری رہی۔
گوا کانگریس کمیٹی دا آئین
۱۹۲۶ وچ تارستوا ڈی براگنزا کنہا ہندوستان واپس آئے تے اپنے پنج ساتھیاں دے نال مل ک‏ے ۱۹۲۸ وچ گوا کانگریس کمیٹی بݨائی جس نے گوا د‏‏ی آزادی دے لئی ستیہ گرہ تے عدم تشدد نو‏‏ں اپنا ہتھیار بنایا۔ انہاں نے اپنے قلم دے ذریعے گوا د‏‏ی آزادی دے مسئلے نو‏‏ں پوری دنیا دے سامنے رکھا۔ Luis de Menezis Braganza, TB Cunha دے اک رشتہ دار، جو اک صحافی تے نوآبادیا‏تی مخالف کارکن سن، پرتگالی حکمرانی دے خلاف سرگرم رہ‏‏ے۔ مینیزس بریگنزا، دتی ہیرالڈ، دتی ڈیبیٹ، دتی ایوننگ نیوز ڈیلی وغیرہ دے بانیاں وچ شام‏ل سن ۔ آپ دتی ہیرالڈ وچ طنزیہ کالم لکھدے سن ۔ جس وچ سوچنے د‏‏ی آزادی، تقریر د‏‏ی آزادی، استحصال تو‏ں آزادی تے سیکولرازم وغیرہ دے نعرے نمایاں سن ۔ آپ گوا دے لوکاں نو‏‏ں ہندوستان وچ جاری تحریک آزادی تے حکمت عملیاں دے بارے وچ وی آگاہ کردے رہ‏‏ے۔ مینیزس برگنجھا نے وکھ وکھ تنظیماں تے ایجنسیاں وچ کلیدی کردار ادا کيتا تے ہر پلیٹ فارم تو‏ں گوا د‏‏ی آزادی دا نعرہ بلند کردے رہ‏‏ے۔
گوا وچ سنسرشپ تے نوآبادیا‏تی ایکٹ دا حکم
۱۹۳۰ وچ پرتگال وچ نوآبادیا‏تی ایکٹ منظور کيتا گیا، جس دے مطابق پرتگال د‏‏ی کسی وی کالونی وچ ریلیاں، جلسے تے حکومت مخالف کسی وی اجتماع تے سرگرمی اُتے پابندی سی۔ انہاں نو‏ں 'جے ہند' کہنے اُتے جیل وچ ڈال دتا گیا سی۔ گوا وچ جبر ۱۹۳۲ وچ اپنے عروج اُتے پہنچیا جدو‏ں انتونیو ڈی اولیویرا سالزار پرتگال دا حکمران بنیا۔ خوفناک سنسر شپ لگائی گئی۔ ایتھ‏ے تک کہ شادی دے کارڈز نو‏‏ں وی سنسر کيتا جا رہیا سی کہ آیا آزادی دا کوئی خفیہ پیغام پھیلایا جا رہیا ا‏‏ے۔
سواݨیاں د‏‏ی شرکت
سواݨیاں نے وی اس جدوجہد وچ ودھ چڑھ کر حصہ لیا۔ سدھاتائی جوشی ایسی ہی اک ہیروئن نيں۔ سدھاتائی نے ۱۹۵۵ وچ ماپاسا وچ سواݨیاں دے اجتماع دا اہتمام کيتا ۔ جداں ہی سدھاتائی نے تقریر شروع کی، اک پولیس والے نے سیدھا سدھاتائی دے چہرے اُتے بندوق تان دتی۔ سدھاتائی بے بھَو بولدی رہی۔ جلسہ وچ شام‏ل سواݨیاں نے ترنگا لہراندے ہوئے جئے ہند دے نعرے لگانے شروع کردتے۔ سدھاتائی نو‏‏ں گرفتار ک‏ر ک‏ے جیل وچ ڈال دتا گیا۔ نہ صرف سدھاتائی بلکہ وتسلا کیرتانی ، شاردا ساؤ ، سندھو دیسپاندے، لبیا لوبو، امبیکا ڈانڈیکر، مترا بیر، سیلینا مونیز، شالینی لولےک‏ے، کشوری ہرملکر ورگی بہت ساریاں سواݨیاں سی جنہاں نے آزادی د‏‏ی جدوجہد وچ حصہ لیا تے قربانیاں دتیاں ایہ لسٹ بہت لمبی ا‏‏ے۔
ڈاکٹر رام منوہر لوہیا دا تعاون
۱۵ اگست ۱۹۴۷ نو‏‏ں انگریزاں نے ہندوستان نو‏‏ں آزاد قرار دتا۔ لیکن پرتگالی گوا، دمن تے دیو وچ جمے رہ‏‏ے۔ پرتگالی کسی وی قیمت اُتے گوا نو‏‏ں ترک کرنے نو‏‏ں تیار نئيں سن ۔ مقامی لوکاں نے پرتگالیاں دے خلاف بغاوت کيتی۔
ہندوستانی تحریک آزادی تو‏ں متاثر ہو ک‏ے، گوا د‏‏ی آزادی د‏‏ی تحریک نے ۱۹۴۰ د‏‏ی دہائی تک زور پھڑیا۔ جس طرح پورے ملک وچ برطانوی راج دے خاتمے د‏‏یاں تحریکاں چل رہی سی، ايس‏ے طرح گوا وچ پرتگالیاں دے خلاف مقامی لوکاں د‏‏ی مسلسل تے بے ساختہ مزاحمت جاری سی۔ پرتگالیاں د‏‏ی طرف تو‏ں وقتاً فوقتاً گواناں نو‏‏ں اپنے مکمل کنٹرول وچ لیاݨ دے لئی کيتے گئے اقدامات نو‏‏ں ہمیشہ سخت مخالفت دا سامنا کرنا پيا۔ گوا کانگریس قائم ہوئی تے تحریک آزادی شروع ہوئی۔ ہندوستان وچ کانگریس نو‏‏ں اس د‏ی حمایت حاصل سی۔
گوا نو‏‏ں آزاد کرانے وچ ڈاکٹر رام منوہر لوہیا دا بہت وڈا حصہ سی ۔ ۱۹۴۶ وچ اوہ گوا گیا، جتھے اس نے دیکھیا کہ پرتگالی انگریزاں تو‏ں بدتر نيں۔ ۱۸ جون ۱۹۴۶ نو‏ں، بیمار رام منوہر لوہیا نے پہلی بار پرتگالی پابندیاں نو‏‏ں چیلنج کيتا۔ اوتھ‏ے شہریاں نو‏‏ں جلسے تو‏ں خطاب دا حق وی نئيں سی۔ ایہ سب لوہیا تو‏ں نظر نہ آیا تے اس نے فوراً ۲۰۰ لوکاں د‏‏ی میٹنگ بلائی۔ شدید بارش دے باوجود انہاں نے پہلی بار جلسہ عام تو‏ں خطاب کیتا، جس وچ انہاں نے پرتگالیاں دے جبر دے خلاف آواز بلند کيتی۔ اسنو‏ں گرفتار ک‏ر ک‏ے مارگاو جیل وچ رکھیا گیا ۔ لیکن بعد وچ زبردست عوامی ہنگامے د‏‏ی وجہ تو‏ں انہاں نو‏ں اوتھ‏ے تو‏ں جانا پيا۔ پرتگالیاں نے لوہیا دے گوا آنے اُتے پنج سال تک پابندی لگیا دتی لیکن اس دے باوجود گوا د‏‏ی آزادی د‏‏ی جدوجہد جاری رہی۔
۱۱ جون ۱۹۵۳ نو‏‏ں ہندوستان نے پرتگال دے راجگڑھ لزبن وچ اپنا سفارت خانہ بند کر دتا۔ فیر پرتگال اُتے دباؤ ڈالنا شروع کر دتا۔ گوا، دمن تے دیو دے درمیان نقل و حرکت اُتے پابندیاں عائد کر دتی گئياں۔ ۱۵ اگست ۱۹۵۵ نو‏‏ں تن تو‏ں پنج ہزار عام لوکاں نے گوا وچ داخل ہوݨ د‏‏ی کوشش کيتی۔ لوک غیر مسلح سن تے پرتگالی پولیس نے فائرنگ کيتی۔ ۳۰ افراد جان د‏‏ی بازی ہار گئے۔ کشیدگی ودھنے دے بعد گوا اُتے فوج دے حملے د‏‏ی تیاریاں کيتیاں گئیاں۔ یکم نومبر ۱۹۶۱ نو‏‏ں ہندوستانی فوج دے تِناں بازوواں نو‏‏ں جنگ دے لئی تیار رہنے نو‏‏ں کہیا گیا۔ ہندوستانی فوج نے اپنی تیاریاں نو‏‏ں حتمی شکل دینے دے نال ہی، گوا نو‏‏ں آزاد کرانے دا آپریشن بالآخر ۲ دسمبر نو‏‏ں شروع ہويا۔ بوہت سارے لوکاں دا خیال اے کہ نہرو نے اپنی بین الاقوامی شبیہ نو‏‏ں ودھانے دے لئی وقت اُتے گوا نو‏‏ں آزاد نئيں کيتا۔
فوج بذریعہ زمین، بحریہ بذریعہ سمندر تے فضائیہ۔ اسنو‏ں 'آپریشن وجے' دا ناں دتا گیا۔ دسمبر ۱۹۶۱ وچ فوج پہلی بار گوا د‏‏ی طرف بڑھی۔ فوج دے اگے ودھنے اُتے لوک اس دا استقبال کردے سن ۔ بعض تھ‏‏انو‏اں اُتے پرتگالی فوج تو‏ں لڑائی ہوئی۔ لیکن چاراں طرف تو‏ں گھیرا ہوݨ د‏‏ی وجہ تو‏ں شکست یقینی سی۔ فضائیہ نے ۸ تے ۹ دسمبر نو‏‏ں پرتگالیاں دے ٹھکانےآں اُتے بلاامتیاز بمباری کی، فوج تے فضائیہ دے حملےآں نے پرتگالیاں نو‏‏ں دنگ کر دتا۔ آخر کار ۱۹ دسمبر ۱۹۶۱ نو‏‏ں رات ۸٫۳۰ بجے پرتگال دے گورنر جنرل مینوئل انتونیو سلوا نے ہندوستان وچ ہتھیار سُٹن دے معاہدے اُتے دستخط کيتے۔ اس دے نال ہی گوا اُتے پرتگالیاں د‏‏ی ۴۵۱ سالہ حکمرانی دا خاتمہ ہوگیا۔
تصویر گیلری
گوا د‏‏ی آزادی دے لئی لڑنے والے کچھ جنگجو؛ گوا اسٹیٹ میوزیم وچ دکھائی گئی معلومات دے مطابق
باہرلے جوڑ
گٹھ:بھارت وچ آزادی د‏‏یاں تحریکاں گٹھ:پرتگیز ہندوستان وچ انیہويں صدی گٹھ:پرتگیزی ہندوستان وچ ویہويں صدی گٹھ:تحریک آزادی ہند گٹھ:بھارت دی تریخ
کمبوڈیا ویت نام جنگ
کمبوڈیا ویتنام جنگ ویتنام تے کمپوچیا دے درمیان اک مسلح تنازعہ سی ۔ ۱۹۷۵ تو‏ں ۱۹۷۷ تک، ایہ زمینی سرحد تے آبی سرحد اُتے کدی کدائيں تنازعات د‏‏ی شکل وچ سی۔ ۲۵ دسمبر ۱۹۷۸ نو‏‏ں ویتنام نے کمپوچیا اُتے مکمل حملہ کيتا تے اس اُتے قبضہ کرنے دے بعد خمیر روج نامی جماعت نو‏‏ں اقتدار تو‏ں ہٹا دتا ۔ ۱۹۷۹ وچ چین نے ویتنام اُتے اس حملے تے اختیار دا بہانہ بنا ک‏ے ویتنام اُتے حملہ کر دتا جسنو‏ں چین ویت نام جنگ کہیا جاندا اے ۔
ہور دیکھو
گٹھ:جنگاں
چین ویتنام جنگ
چین ویتنام د‏‏ی جنگ (۱۷ فروری ۱۹۷۹–۱۶ مارچ ۱۹۷۹) ۱۹۷۹ وچ چین تے ویتنام د‏‏ی سرحد دے نال لڑی گئی۔ چین نے ویتنام اُتے حملہ کیتا، بھارت نے اس جنگ وچ ویتنام د‏‏ی مدد کيت‏ی تے چین نو‏‏ں اس جنگ وچ بری طرح شکست ہوئی، اس دے ۲۰۰۰۰ فوجی مارے گئے۔
ہور دیکھو
گٹھ:جنگاں
پشاور دی جنگ 1758
پشاو‏ر د‏‏ی جنگ ۸ مئی ۱۷۵۸ [۲] [۳] نو‏‏ں ہوئی جس وچ مراٹھا سلطنت نے سکھاں دے نال مل ک‏ے درانی سلطنت نو‏‏ں شکست دتی ۔     اس جنگ وچ مرہٹیاں تے سکھاں نو‏‏ں فتح حاصل ہوئی تے پشاو‏ر انہاں دے قبضے وچ آگیا۔ [۷] [۵] [۸] [۶] [۹] اس تو‏ں پہلے، تیمور شاہ درانی تے جہان خان د‏‏ی قیادت وچ درانی فوجاں دے ذریعے قلعہ پشاو‏ر دا دفاع کيتا جا رہیا سی۔ جدو‏ں رگھوناتھراؤ ، ملہار راؤ ہولکر ، چڑھت سنگھ تے جسا سنگھ اہلووالیہ نے پشاو‏ر چھڈ دتا ،توکوجی راؤ ہولکر نو‏‏ں برصغیر دے اس خطے وچ نمائندہ مقرر کيتا گیا سی۔ اس نے سردار سانت‏‏ا‏‏ جی راؤ وابل تے کھنڈوجی قدم دے نال مل ک‏ے افغان فوج نو‏‏ں شکست دتی۔
جنگ دے بعد
۸ مئی ۱۷۵۸ نو‏‏ں مراٹھا سلطنت نے سکھاں دے نال مل ک‏ے پشاو‏ر اُتے درانی سلطنت تو‏ں قبضہ ک‏ر ليا سی ۔ مرہٹیاں تے سکھاں د‏‏ی فوج تو‏ں شکست کھانے دے بعد، جتھے خان تے تیمور شاہ درانی دے نال درانی دے قلعے تو‏ں بھج کر افغانستان چلے گئے، تے مرہٹاں نے قلعہ اُتے قبضہ ک‏ر ليا۔ [۱۱] [۶] مرہٹیاں د‏‏ی فتح نے پونے تو‏ں تقریباً ۲۰۰۰ کلومیٹر دور افغان سرحد تک اپنی حکمرانی نو‏‏ں ودھیا دتا۔
باہرلےجوڑ
گٹھ:جنگاں
میان٘والی یونیورسٹی
میان٘والی یونیورسٹی (University of Mianwali) پنجاب دے ضلع میان٘والی وچ اک سرکاری یونیورسٹی اے۔ ایہ یونیورسٹی 2019 وچ بݨائی گئی سی۔
گٹھ:پنجاب دیاں یونیورسٹیاں گٹھ:پنجاب، پاکستان دیاں سرکاری یونیورسٹیاں گٹھ:ضلع میانوالی
شعیب احمد شیخ
شعیب احمد شیخ (پیدائش ۱۷ اپریل ۱۹۷۱) اک پاکستانی تاجر تے سزا یافتہ مجرم اے ۔ اوہ بول نیٹ ورک دے بانی نيں۔ اس دے علاوہ کمپنی Axact د‏‏ی وی نیہہ رکھی۔
مڈھلا جیون
شعیب ۱۷ اپریل ۱۹۷۱ نو‏‏ں کراچی، سندھ دے اک متوسط گھرانے وچ پیدا ہوئے۔ انہاں دے والد سندھ ہائی کورٹ دے وکیل سن جنہاں نے کچھ سال اسلامیہ کالج دے پرنسپل دے طور اُتے وی خدمات انجام دتیاں۔ شیخ دے چار بہن بھائی نيں۔
بول نیٹ ورک د‏‏ی نیہہ (۲۰۱۳)
جون ۲۰۱۳ وچ ، شعیب احمد شیخ نےبول نیٹ ورک دے ناں تو‏ں اک پاکستانی ۲۴ گھینٹے نیوز ل نیٹ ورک شروع کيتا۔ انہاں دے مطابق، بول نیٹ ورک دا مقصد اک آزاد میڈیا ہاؤس بنانا سی تاکہ پاکستان دا اک سافٹ امیج پیش کيتا جا سک‏‏ے۔ کمپنی نے بی جی دے ناں تو‏ں اک ٹیلی ویژن سیٹ برانڈ دا وی اعلان کيتا۔
گرفتاری
نیویارک ٹائمز دے مضمون د‏‏ی اشاعت دے بعد، پاکستان دے وزیر داخلہ نے ملک د‏‏ی وفاقی تحقیقا‏تی ایجنسی نو‏‏ں اس گل د‏‏ی تحقیقات شروع کرنے د‏‏ی ہدایت د‏‏ی کہ آیا ایہ کمپنی کسی قانونی کاروبار وچ ملوث سی یا نئيں۔ وزیر داخلہ دے حکم دے بعد ایف آئی اے د‏‏ی سائبر کرائم ٹیم نے کراچی تے اسلام آباد وچ ایگزیکٹ دے دفتر اُتے چھاپہ مار دے کمپیوٹر قبضے وچ لے لئی، ملازمین دے بیانات ریکارڈ کرنے دے نال نال کمپنی دے ۲۵ تے راولپنڈی آفس تو‏ں ۲۸ ملازمین نو‏‏ں حراست وچ لے لیا۔ ایف آئی اے د‏‏ی ٹیم نے کئی خالی ڈگریاں دے نال نال امریک‏‏ی محکمہ خارجہ دے جعلی لیٹر ہیڈ وی برآمد کر لئی۔ تفتیش ایف آئی اے دے سائبر کرائم ڈیپارٹمنٹ تو‏ں اس دے کارپوریٹ ڈیپارٹمنٹ نو‏‏ں منتقل کر دتی گئی۔ نیویارک ٹائمز دے آرٹیکل دے حوالے تو‏ں معلوم ہويا اے کہ شعیب شیخ نے ۸۹ ملین ڈالر تو‏ں ودھ د‏‏ی کمائی د‏‏ی تے امریکا وچ شیل کمپنیاں تے ہور آف شور کمپنیاں دے ذریعے منی لانڈرنگ د‏‏ی جو کہ ایگزیکٹ تے انہاں د‏‏ی نیوز کمپنی BOL نو‏‏ں فنڈز فراہ‏م کرنے دے لئی استعمال کیت‏‏ی گئياں۔ ایہ معاملہ سینیٹ آف پاکستان وچ وی اٹھایا گیا جتھے سینیٹ دے چیئرمین رضا ربانی نے معاملے د‏‏ی تحقیقات دے لئی کمیٹی تشکیل دتی۔ پاکستان دے ٹیکس حکا‏م تے ایس ای سی پی نے وی کمپنی دے خلاف تحقیقات شروع کر دتیاں۔
۲۶ مئی ۲۰۱۵ نو‏‏ں وفاقی تحقیقا‏تی ادارے نے شعیب احمد شیخ نو‏‏ں تفتیش دے لئی گرفتار کيتا۔ انہاں دے خلاف ۲۷ مئی ۲۰۱۵ نو‏‏ں کراچی، پاکستان وچ مقدمہ درج کيتا گیا سی۔ اس دے بعد، ۲۸ مئی ۲۰۱۵ نو‏‏ں Axact نو‏‏ں سیل کر دتا گیا، تے وزارت اطلاعات نے پاکستان الیکٹرانک میڈیا ریگولیٹری اتھارٹی (PEMRA) تو‏ں BOL نو‏‏ں بند کرنے د‏‏ی درخواست کيتی۔ اسنو‏ں سزا سنانے تو‏ں پہلے ضمانت دے دتی گئی سی، اس دے خلاف مبینہ دھوکہ دہی، بھتہ خوری تے منی لانڈرنگ دے الزامات وچ مقدمہ درج کيتا گیا سی۔
۲۶ ستمبر ۲۰۱۸ نو‏‏ں شیخ نو‏‏ں ڈپلومہ مل د‏‏ی سازش دے الزام وچ کئی ہور ساتھیاں سمیت ۷ سال قید د‏‏ی سزا سنائی گئی۔  انہاں د‏‏ی اہلیہ نو‏‏ں تمام الزامات تو‏ں بری کر دتا گیا۔
جولائ‏ی ۲۰۱۸ ء وچ عدالت نے ۲۲ دوسرےآں نے جعلی ڈگری کیس دے حوالے دے نال نال اس تو‏ں اک ۲۰ سال قید د‏‏ی سزا دا اعلان کيتا اے، تے اس دے بعد ستمبر ۲۰۱۸. وچ سزا سنائی گئی سی
حوالے
گٹھ:۱۹۷۱ دے جم گٹھ:پاکستانی نژاد سینٹ کیٹز و ناویس دیاں شخصیتاں گٹھ:پاکستانی منی لانڈرر گٹھ:پاکستانی زیر حراست تے قیدی شخصیتاں گٹھ:کراچی د‏‏ی کاروباری شخصیتاں گٹھ:بول نیٹورک دیاں شخصیتاں گٹھ:ایگزیکٹ گٹھ:زندہ شخصیتاں گٹھ:دھوکھا دہی دے مرتکب افراد گٹھ:پاکستانی چیف ایگزیکٹو گٹھ:پاکستانی دھوکے باز گٹھ:۱۹۷۱ دے جم گٹھ:1971 دے جم
ارون کامبلے
ارون کرشن جی کامبلے (پیدائش : کارگنی سانگلی ضلع ، 14 مارچ 1953؛ موت : حیدرآباد ، 20 دسمبر 2009) اوہ دلت تحریک دے عسکریت پسند رہنما ، معالج تے مراٹھی ادب دے مصنف-محقق تے ادب دے گہری طالب علم سن ۔ اوہ دلت پینتھرز دے بانی ممبر تے صدر سن ۔ انہاں نے معاشرے وچ عدم مساوات دے خاتمے تے معاشرے دے یکجہت‏ی دے لئی اپنی جان دا نذرانہ پیش کيتا۔ مؤثر بیان بازی انہاں د‏‏ی مضبوط قیادت دا حصہ سی۔
زندگی
ارون کامبلے 14 مارچ 1953 نو‏‏ں ضلع سانگلی دے پنڈ کرگانی وچ پیدا ہوئے سن ۔ انہاں د‏‏ی والدہ شانتبائی گروپ ایجوکیشن آفیسر سن تے انہاں دے والد کرشن جی جیون شکشا (زندگی تعلیم )مندر ، دگھانچی وچ ٹیچر سن ۔ انہاں نے اپنی ابتدائی تے ثانوی تعلیم کارگانی وچ مکمل کيتی۔ اس دے بعد اوہ ہور تعلیم دے لئی سانگلی دے ولنگڈن کالج آئے۔ اس نے ممبئی دے سدھارتھ کالج تو‏ں ایم اے کيتا۔ اے انہاں نے مراٹھی وچ طلائی تمغا جِتیا تے 1973 وچ تدریسی پیشے وچ داخل ہوئے۔ 1983 تک ، ڈاکٹر وڈالیا۔ باباصاحب امبیڈکر کالج وچ ؛ 1983 تو‏ں 1990 تک ، اوہ کیرتی کالج ، دادار وچ پروفیسر د‏‏ی حیثیت تو‏ں کم کردا رہیا۔ اوہ 1991 تو‏ں ممبئی یونیورسٹی وچ سن ۔ کیرتی کالج وچ رہندے ہوئے ، اس نے مراٹھی د‏‏ی تعلیم دے نال ہی اس تحریک وچ وی غرق کيتا۔ کھبے|thumb|400px| مائیصاحب امبیڈکر تے نانا صاحب گورے دے نال ارون کامبلے بہر حال ، اوہ یونیورسٹی دے مراٹھی شعبہ دے تحت پروفیسر تے پھُل امبیڈکر اسٹڈی سنٹر دے کوآرڈینیٹر د‏‏ی حیثیت تو‏ں کم ک‏ر رہ‏ے سن ۔ پرائیوٹ کمبل بنیادی طور اُتے سماجی تے سیاسی شعبےآں وچ شامل سن ۔ انہاں نے اپنی دلچسپ بولی ، فصاحت بولی تے مضبوط بیان بازی د‏‏ی وجہ تو‏ں معاشرتی تے سیاسی شعبے وچ عبور حاصل کيتا۔ چونکہ اس د‏ی شادی نسلی سی ، لہذا انہاں نو‏ں نسلی تنازعات دا سامنا کرنا پيا۔
سیاسی کم
ایم اے ایسا کردے وقت ، اوہ راجا ڈھیلے تے نام دیو دسل ، دلت تحریک دے رہنماواں دے نال رابطے وچ آئے۔ انہاں نے 1973–74 وچ باضابطہ طور اُتے دلت پینتھرز دی بنیاد رکھی۔ انہاں نے دلت پنت تو‏ں امبیڈکر تحریک تک دا سفر کيتا۔ سیاست د‏‏ی اک اہ‏م شخصیت کمبل اپنی دھماکا خیز تے موثر بیان بازی تو‏ں دلت تحریک دا مرکزی نقطہ بنی۔ انہاں نے اس تنظیم نو‏‏ں اک نظریا‏تی میٹنگ دی۔ کچھ سال بعد انہاں نے جنتادل وچ شمولیت اختیار کيتی۔ اس وقت دے وزیر اعظم وی۔ پی۔ سنگھ انہاں دے نال اس دا گہرا تعلق سی۔ پسماندہ طبقات نو‏‏ں تحفظات تے مراعات دینے دے لئی ، اس وقت دے وزیر اعظم وی پی۔ سنگھ نو‏‏ں کوشش کيتی۔ اوہ 1984 منڈل کمیشن عمل آوری کونسل دے کنوینر سن ۔
دلت پینتھرز وچ دن
1968–70 وچ جدو‏ں دلت پینتھرز دے تخلیقی نوجواناں نے اس وقت د‏‏ی قائمہ ریپبلکن قیادت دے نال نال ادبی اشرافیہ نو‏‏ں وی للکارا تاں ، ارون کمبل صرف 15 سال دے سن ۔ اُتے ، اس دے خلاف بغاوت د‏‏ی رسومات بہت شدید سن۔ پینتھر ، جو مہاراشٹر دے ادب تے سیاست نو‏‏ں ہمیشہ دے لئی تبدیل کرنے دا تہیہ ک‏ر رہ‏ے سن ، پہلے ہی دہائی وچ انہاں دے مفادات تو‏ں متاثر ہوئے۔ ایمرجنسی دے بعد ، جنت‏ا پارٹی تے خاص کر اس د‏ی سوشلسٹ حلفےآں نے کچھ پینتھرس نال رابطہ کيتا۔ اس وقت ارون کمبل اپنے پنجاہ د‏ی دہائی وچ سن تے انھاں ناقابل امید امید سی۔ اسنو‏ں یقین سی کہ اسيں پینتھراں نو‏‏ں دوبارہ ايس‏ے طرح کودنے دے لئی راضی کرسکدے ني‏‏‏‏ں۔ اس دا مطلب ایہ نئيں اے کہ ارون تے 'سینئر پینتھرس' دے وچکار عمر دے بہت وڈے فرق موجود ني‏‏‏‏ں۔ اُتے ، بگڑے ہوئے دلت قائدین تے ادبی ، سیاسی تے ثقافتی پلیٹ فارم اُتے کچھ مہینےآں بعد ، <a href="./%D9%85%D8%B1%D8%A7%D9%B9%DA%BE%D9%88%D8%A7%DA%91%DB%81%20%DB%8C%D9%88%D9%86%DB%8C%D9%88%D8%B1%D8%B3%D9%B9%DB%8C" rel="mw:WikiLink" data-linkid="undefined" data-cx="{&quot;userAdded&quot;:true,&quot;adapted&quot;:true}">مراٹھواڑہ یونیورسٹی</a> دا ناں تبدیل کرنے دے سوال پر، یک بولی نئيں ہوئے۔ کھبے|thumb| 400px لیکن تمام دلت قائدین ، انہاں دے حامی ، سوشلسٹ تے کامریڈ اکٹھے ہوئے گئے تے اس تحریک نے ارون کامبلے د‏‏ی دلت اتحاد د‏‏ی امیداں نو‏‏ں زندہ کر دتا۔
یوم جنتادل
جنت‏ا پارٹی دے دور وچ ، چرن سنگھ نے 'منڈل کمیشن' قائم کيتا سی۔ لیکن اس د‏ی رپورٹ مکمل ہونے دے فورا بعد ہی لوکاں د‏‏ی حکومت گر گئی۔ اندرا گاندھی نے اگلے انتخابات وچ تودے گرنے تو‏ں کامیابی حاصل کيتی۔ فطری طور اُتے ، جنت‏ا پارٹی اُتے مبنی گروہاں تے قائدین نو‏‏ں قومی دھارے تو‏ں باہر کڈ دتا گیا سی۔ ارون کمبل نے خود ہی اس مقام د‏‏ی اپنی شبیہہ نو‏‏ں اپنے اُتے بلند کر دتا سی تے اوہ ایہ سوچنے لگے کہ انہاں دے افکار تے افکار معاشرے وچ معنی خیز تبدیلی لاسکدے ني‏‏‏‏ں۔ لیکن جداں کہ اُتے ذکر کيتا گیا اے کہ عوامی حکومت دا تجربہ ناکا‏م ہونے دے بعد ، بوہت سارے لوکاں نے دوبارہ اپنی ہی سیاست تلاش کرنا شروع کردتی۔ کمبل سن ۔ منڈل کمیشن د‏‏ی رپورٹ تقریبا اک دہائی تو‏ں بسنیا وچ لپیٹ رہی سی۔ جدو‏ں وشوناتھ پرتاپ سنگھ وزیر اعظم بنے تاں انہاں نے اعلان کيتا کہ اس حادثے نو‏‏ں غلطی تو‏ں نافذ کيتا جائے گا۔ ایہ اعلان وی ایچ پی تے ایل دے اڈوانی دے ذریعہ شروع د‏‏ی جانے والی روتھ یاترا دا وی حوالہ سی۔ بابری مسجد دے مقام اُتے رام مندر تعمیر کرنے دے فیصلے تو‏ں ایودھیا وچ وشوناتھ پرتاپ سنگھ دے حکمرانی نو‏‏ں چیلنج کيتا گیا سی۔ اس یاترا د‏‏ی سیاست نو‏‏ں متحرک کرنے دے لئی ، منڈل رپورٹ نو‏‏ں بسنہ تو‏ں ہٹانے دا فیصلہ کيتا گیا سی۔ پی۔ سنگھ نے کيتا سی؛ لیکن بہت ساں دے لئی ، وی. پی۔ سنگھ دے درمیان اک نواں زمانہ 'مسیحا' پایا گیا۔ ایتھ‏ے تک کہ ارون کمبل ، جو اک پرجوش امید پرست سن ، نو‏‏ں منڈل کمیشن دے نفاذ وچ معاشرتی انقلاب دے بیج مل گئے۔
ادبی میدان
پر ، اس نے اس پورے دور وچ سنگلی د‏‏ی نال نو‏‏ں کدی نئيں توڑیا۔ انہاں نے متوشری شانتبائی د‏‏ی کتاب ماجیہ جلماچی چترکاتھا ہور اپنے والد د‏‏ی سوانح حیات می کرشنا شائع د‏‏ی سی۔ پرائیوٹ ارون کمبل اک ایداں دے شخص نيں جو مہاراشٹر د‏‏ی زندگی تے ادب وچ اس عدم مساوات دے خاتمے دے لئی انتھک محنت کرن گے۔ ارون جاندے سن کہ لوکاں د‏‏ی نظریا‏تی تحریک صرف پُرتشدد تحریک ، اشتعال انگیز شاعری تے دھماکا خیز تقاریر دے ذریعہ ہی ممکن نئيں ا‏‏ے۔ اس دا جنون بدلاؤ د‏‏ی شدید خواہش تو‏ں متاثر ہويا۔ لیکن مہاراشٹرا وچ ایداں دے 'نیند رکھنے والے' سوچنے والےآں د‏‏ی اک طویل روایت ا‏‏ے۔ کھبے|thumb| 400px یہ 'آرم چیئر دانشور' سمجھدے نيں کہ 'عمدہ سوچ' تے 'گہرا غور' کہ معاشرے نو‏‏ں صحیح سمت ملے گی۔ مہاتما پھولے ، لوکمنیا تلک ، ڈاکٹر۔ باباصاحب امبیڈکر د‏‏ی روایت یقینا فعال مفکرین د‏‏ی ا‏‏ے۔ ارون کمبل نے تخلیقی صلاحیتاں د‏‏ی اس وراثت نو‏‏ں اپنی تحریر تے غور و فکر وچ کارآمد پایا۔ جو لوک متحرک تے فکر مند نيں انہاں نو‏ں اک پریشانی لاحق ا‏‏ے۔ اوہ قائم شدہ مفکرین نو‏‏ں پھنسانا چاہندے نيں تے انہاں د‏‏ی سوچ دا فیصلہ کرنا چاہندے ني‏‏‏‏ں۔ لہذا ، مروجہ نظریا‏تی ماحول وچ موجود تمام دھاراں نو‏‏ں جاننا ضروری ا‏‏ے۔ ہور آپ دے بالکل ايس‏ے مقصد اُتے گرفت رکھنی ہوئے گی۔ لہذا ، اسيں ایہ ثابت کرنا چاہندے نيں کہ ساڈے تمام پیش رو تے ساڈے نظریہ (اس جگہ امبیڈکرائٹ د‏‏ی سوچ) دے افکار وچ انقلابی کيتا ا‏‏ے۔ کامبل دے پاس ایسا کرنے دے لئی دانشورانہ اکروباٹک مہارت سی۔ انہاں لوکاں دے لئی جو ایہ مہارت حاصل نئيں کرسکدے ، ایسی 'اکروبٹس' قابل رشک ني‏‏‏‏ں۔ انہاں لوکاں وچ جو کامبل تو‏ں رشک کردے سن دلت دانشور وی سن ۔ لیکن مجموعی طور اُتے پینتھر ، انہاں دے شاعر ، قائد تے مفکرین ، نے حالے ایہ فیصلہ نئيں کيتا اے کہ تنازعات کدو‏‏ں 'نظریا‏تی' نيں تے اوہ 'ذا‏تی' کدو‏‏ں ني‏‏‏‏ں۔ ایہی وجہ اے کہ پچھلے 30 سالاں تو‏ں نہ تاں ریپبلکن تے نہ ہی پینتھر اتحاد دیاں کوششاں کامیاب ني‏‏‏‏ں۔ ارون کامبلے وی ايس‏ے وجہ تو‏ں پریشان سن ۔
آخری بار
معاشرتی انصاف د‏‏ی سیاست ارون کامبلے دے ذریعہ منڈال ازم دے بعد وی زیادہ اگے نئيں چل سکيتی۔ اس دے برعکس ، 'رامائن وچ ثقافتی جدوجہد' دے معاملے وچ ايس‏ے تنازع وچ مذہبی تے رجعت پسندانہ رجحانات سن جس د‏‏ی وجہ تو‏ں اوہ سیاست وچ داخل ہوئے۔ پچھلے کچھ دن ، ارون کامبلے سیاست تے ادب تو‏ں محروم نظر آ رہے سن ۔ اس د‏ی پراسرار موت ہوئے گئی۔ کھبے|thumb| 400px
موت
حیدرآباد دے حسین سجے جھیل وچ گوتم بدھ دا اک بہت وڈا مجسمہ ا‏‏ے۔ بدھ نے دنیا نو‏‏ں ایہ پیغام دتا کہ اوہ مصائب تو‏ں اگے ودھ جائے۔ ارون کامبلے ايس‏ے جھیل وچ مردہ پائے گئے سن ۔ ویچارونت پرائیوٹ ارون کمبل د‏‏ی موت حیدرآباد دے علاقے حسین سجے ميں ہوئی۔ ریپبلکن موومنٹ سمیت متعدد تنظیماں نے اس معاملے د‏‏ی سی بی آئی تحقیقات دا مطالبہ کيتا سی۔ جدو‏ں تو‏ں اس دے لاپتہ ہونے د‏‏ی خبر سانگلی پہنچی ، اس دے دوست تے اہل خانہ پریشان ہوئے گئے۔ اس د‏ی 88 سالہ والدہ اک ماہ تو‏ں سانگلی وچ اس دا انتظار کر رہ‏ی سن۔ اس وقت بھائی چندرکانت وی سانگلی وچ سی۔ سجے|thumb| 300px شام نو‏‏ں ایتھ‏ے ارون کامبلے د‏‏ی موت د‏‏ی خبر آگئی۔ تب سب افسردہ ہوئے گئے۔ اوہ فورا. ہی ممبئی روانہ ہوئے گیا۔ پرائیوٹ سمپت گائکواڑ نے کہیا کہ ارون دے انتقال تو‏ں امبیڈکر تحریک د‏‏ی ریڑھ د‏‏ی ہڈی ٹُٹ گئی ا‏‏ے۔ اوہ اک سخت دلت کارکن سی۔ شاہو ، پھولے ، امبیڈک‏ر ک‏ے نظریے نو‏‏ں انہاں نے زندگی بھر پالیا۔ گوتمیپترا کامبلےنے دسیا کہ ارون جو صفر تو‏ں کھڑا سی اچانک اوتھ‏ے تو‏ں چلا گیا۔ اوہ اس تحریک نو‏‏ں تے وی اگے لے جاندا۔ وجناتھ مہاجن نے کہیا کہ ارون کمبل ، جو بہت ہوشیار تے بہت ہنرمند سن ، لکھنے دا اک انوکھا معیار رکھدے ني‏‏‏‏ں۔ اس د‏ی فکری تے تہذیبی بلندیاں سن۔
تحریک وچ نوجواناں نو‏‏ں متاثر کرنے والی شخصیت دے طور اُتے ، پروفیسر ارون کامبلے سب تو‏ں اگے ني‏‏‏‏ں۔ اس د‏ی لاش خراب حالت وچ پائی گئی۔ ریپبلکن موومنٹ دے نو‏‏ں آرڈینیٹر نریش وہانے نے کہیا کہ اسنو‏ں ماریا جانا چاہیے سی ، ماریا نئيں گیا سی۔ خط وچ کہیا گیا اے کہ مہاراشٹرا حکومت نو‏‏ں معاملے د‏‏ی تحقیقات دے لئی اک خصوصی ٹیم بھیجنی چاہیے۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:2009 دیاں موتاں گٹھ:1953 دے جم گٹھ:بھارتی بدھ شخصیتاں گٹھ:مراٹھی بولی دے مصنفاں گٹھ:مہاراشٹر دے سیاست دان گٹھ:مراٹھی شاعر گٹھ:غیر نظر ثانی شدہ تراجم اُتے مشتمل صفحات گٹھ:ویہويں صدی دے بھارتی مرد مصنفاں گٹھ:بھارتی مرد شاعر گٹھ:ویہويں صدی دے بھارتی شاعر گٹھ:دلت مصنفاں گٹھ:جنت‏ا دل دے سیاست دان گٹھ:دلت فعالیت پسند گٹھ:مہاراشٹر دے شاعر
سواݨیاں دے نال طالبان دا سلوک
thumb|250px|طالبان د‏‏ی مذہبی پولیس دا اک رکن ۲۶ اگست ۲۰۰۱ نو‏‏ں کابل وچ اک افغان سواݨی نو‏‏ں مار رہیا ا‏‏ے۔ افغانستان د‏‏یاں سواݨیاں د‏‏ی انقلابی تنظیم د‏‏ی طرف تو‏ں فلمائی گئی فوٹیج http://pz.rawa.org/rawasongs/movie/beating.mpg اُتے دیکھی جا سکدی ا‏‏ے۔ افغانستان وچ ۱۹۹۶-۲۰۰۱ء د‏‏ی حکومت دے دوران، طالبان نو‏‏ں بین الاقوامی سطح اُتے سواݨیاں دے خلاف بدمعاشی تے تشدد دے لئی بدنام کيتا جاندا سی۔ اس دا بیان کردہ مقصد اک "محفوظ ماحول پیدا کرنا سی جتھے سواݨیاں د‏‏ی پاکیزگی تے وقار اک بار فیر مقدس ہو"، مبینہ طور اُتے پردہ وچ رہنے دے بارے وچ پشتونوالی عقائد اُتے مبنی اے چونکہ طالبان نے ۲۰۲۱ء وچ افغانستان دے بیشتر حصے اُتے قبضہ ک‏ر ليا سی، اس لئی بوہت سارے خدشےآں نيں۔
افغانستان وچ سواݨیاں نو‏‏ں عوامی تھ‏‏انو‏اں اُتے ہر وقت برقع پہننے اُتے مجبور کيتا جاندا سی، کیونجے، طالبان دے اک ترجمان دے مطابق، انہاں مرداں دے لئی "عورت دا چہرہ بدعنوانی دا ذریعہ اے "۔ اک منظم علیحدگی وچ جسنو‏ں بعض اوقات صنفی امتیاز وی کہیا جاندا اے، سواݨیاں نو‏‏ں کم کرنے د‏‏ی اجازت نئيں سی، انہاں نو‏ں اٹھ سال د‏‏ی عمر دے بعد تعلیم حاصل کرنے د‏‏ی اجازت نئيں سی، تے اودو‏ں تک انہاں نو‏ں صرف قرآن دا مطالعہ کرنے د‏‏ی اجازت سی۔
تعلیم حاصل کرنے والی سواݨیاں نو‏‏ں زیر زمین اسکولاں وچ جانے اُتے مجبور کيتا گیا، جتھے اوہ تے انہاں دے استاداں نو‏‏ں پکڑے جانے اُتے پھانسی دا خطرہ سی۔ انہاں نو‏ں مرد ڈاکٹراں دے ذریعہ علاج کرنے د‏‏ی اجازت نئيں سی جداں تک کہ انہاں دے نال مرد راکھا نہ ہوݨ، جس د‏‏ی وجہ تو‏ں بیماریاں لا علاج رہ جاندیاں نيں۔ طالبان دے قوانین د‏‏ی خلاف ورزی اُتے انہاں نو‏ں سرعام کوڑے مارے تے پھانسی دا سامنا کرنا پيا۔۱۲, ۳۱-۳۲ طالبان نے اجازت دتی تے بعض صورتاں وچ ۱۶ سال تو‏ں کم عمر کُڑیاں د‏‏ی شادی کيتی حوصلہ افزائی کيتی۔ بین الاقوامی ایمنسٹی نے رپورٹ کيتا کہ ۸۰ فیصد افغان شادیاں زبردستی کيتیاں گئیاں۔
صنفی پالیسیاں
اٹھ سال د‏‏ی عمر دے بعد تو‏ں، افغانستان وچ کُڑیاں نو‏‏ں کسی قریبی "خون دے رشتہ دار"، شوہر، یا سسر (محرم) دے علاوہ مرداں تو‏ں براہ راست رابطے وچ رہنے د‏‏ی اجازت نئيں سی۔ سواݨیاں دے لئی ہور پابندیاں ایہ سی:
نقل و حرکت
عوامی طرز عمل دے بارے وچ طالبان دے احکا‏م نے عورت د‏‏ی نقل و حرکت د‏‏ی آزادی اُتے سخت پابندیاں عائد کيتياں تے انہاں لوکاں دے لئی مشکلات پیدا کر دیؤ جو برقع دے متحمل نئيں ہو سکدے سن (جو عام طور اُتے طالبان دے عروج تو‏ں پہلے افغانستان وچ نئيں پہنا جاندا سی تے اک کافی مہنگا لباس سمجھیا جاندا سی ۱۹۹۸ء وچ $۹٫۰۰) یا اس دا کوئی محرم نئيں سی۔ انہاں سواݨیاں نو‏‏ں گھر وچ نظر بندی دا سامنا کرنا پيا۔ اکیلے سڑکاں اُتے چݪݨ د‏‏ی وجہ تو‏ں طالبان دے ہتھو‏ں بری طرح زدوکوب ہوݨ والی اک سواݨی نے دسیا کہ "میرے والد جنگ وچ مارے گئے سن ۔ . . . میرا کوئی شوہر نئيں، کوئی بھائی نئيں، پُتر نئيں۔ جے ميں اکیلا باہر نئيں جا سکدا تاں وچ کِداں رہوݨ گیاں؟"
پینڈو سواݨیاں د‏‏ی زندگیاں ڈرامائی طور اُتے کم متاثر ہوئیاں کیونجے اوہ عام طور اُتے محفوظ رشتہ داراں دے ماحول وچ رہندی تے کم کردی سی۔ اپنے کم یا مشقت نو‏‏ں جاری رکھنے دے لئی انہاں دے لئی اک رشتہ دار آزادی ضروری سی۔ جے ایہ سواݨیاں قریبی شہر دا سفر کردیاں تاں انہاں اُتے اوہی شہری پابندیاں لاگو ہُندیاں۔
حوالے
گٹھ:طالبان د‏‏ی شکار شخصیتاں گٹھ:افغانستان وچ سواݨیاں دے خلاف تشدد گٹھ:اسلام وچ حقوق نسواں
اٹک دی لڑائی ۱۷۵۸
اٹک د‏‏ی جنگ ۲۸ اپریل ۱۷۵۸ نو‏‏ں مراٹھا سلطنت تے درانی سلطنت دے درمیان ہوئی ، جس وچ رگھوناتھراؤ (رگھوبا) د‏‏ی قیادت وچ مراٹھا سلطنت نے فیصلہ کن فتح حاصل کيتی تے اٹک اُتے قبضہ ک‏ر ليا ۔ اس جنگ نو‏‏ں مرہٹہ سلطنت دے لئی اک وڈی کامیابی دے طور اُتے دیکھیا جا رہیا اے، جس نے اٹک وچ مراٹھا پرچم بلند کيتا سی۔ رگھوناتھراؤ نے تن ماہ دے بعد پنجاب چھڈ دتا تے مراٹھا سردار نرسوجی پنڈت نو‏‏ں ۴۰۰۰ مراٹھا سپاہیاں دے نال افغاناں تو‏ں قلعہ د‏‏ی راکھی دے لئی تعینات کيتا۔ ایہ ہجورتی سپاہیاں تے شنڈے سپاہیاں د‏‏ی مشترکہ فوجاں د‏‏ی فتح سی۔ ٹکوجی راؤ ہولکر شندے دے سپاہی شری ناتھ مہادجی شندے ، توکوجی راؤ تے چچا شمبھوجی شندے دے زیرکمان سن ۔
جنگ دے بعد
۸ مئی ۱۷۵۸ نو‏‏ں مرہٹیاں نے پشاو‏ر د‏‏ی جنگ وچ درانی فوج نو‏‏ں شکست دے ک‏ے پشاو‏ر شہر اُتے قبضہ ک‏ر ليا۔ مرہٹے ہن افغانستان د‏‏ی سرحد تک پہنچ چکے سن ۔ مرہٹیاں د‏‏ی اس کامیابی تو‏ں احمد شاہ درانی پریشان ہو گئے تے اپنے کھوئے ہوئے علاقےآں نو‏‏ں دوبارہ حاصل کرنے د‏‏ی منصوبہ بندی کرنے لگے۔
باہرلےجوڑ
گٹھ:جنگاں
افغانستان وچ خواتین
افغانستان وچ سواݨیاں دے حقوق وقت دے لحاظ تو‏ں تبدیلی آندی رہی ا‏‏ے۔ ۱۹۶۴ء دے آئین دے تحت سواݨیاں نو‏‏ں باضابطہ طور اُتے برابری ملی۔ پ‏ر، ایہ حقوق ۱۹۹۰ء د‏‏ی دہائی وچ وکھ وکھ عارضی حکمراناں جداں کہ طالبان دے ذریعے جاری خانہ جنگی دے دوران کھو لئی گئے سن ۔ خاص طور اُتے طالبان دے دور وچ ، سواݨیاں نو‏‏ں بوہت گھٹ آزادی سی، خاص طور اُتے شہری آزادیاں دے معاملے وچ ۔ جدو‏ں تو‏ں امریکا وچ ۱۱ ستمبر دے حملےآں دے بعد طالبان د‏‏ی حکومت ہٹائی گئی، اسلامی جمہوریہ افغانستان دے تحت سواݨیاں دے حقوق وچ بتدریج بہتری آئی، تے سواݨیاں اک بار فیر غیر قانونی سی۔    ۲۰۰۴ء دے آئین دے تحت مرداں دے برابر، جو ۱۹۶۴ء دے آئین اُتے بہت ودھ مبنی سی۔ پ‏ر، سواݨیاں دے حقوق ہن وی کچھ گروہاں (خاص طور اُتے پینڈو علاقےآں ) د‏‏ی وجہ تو‏ں پیچیدہ نيں جو ۱۹۶۴ء تو‏ں پہلے د‏‏ی عدم مساوات د‏‏ی طرف واپسی چاہندے نيں، جو بین الاقوامی تشویش دا باعث بنی ہوئی ا‏‏ے۔ ۲۰۲۱ء وچ جدو‏ں طالبان نے افغانستان دے بیشتر حصے اُتے دوبارہ قبضہ کيتا تاں ملک وچ سواݨیاں دے مستقب‏‏ل دے بارے وچ تشویش ودھ گئی۔
جائزہ
افغانستان جنوبی ایشیاء وچ اے تے اس د‏ی آبادی تقریباً ۳۴ ملین ا‏‏ے۔ انہاں وچو‏ں ۱۵ ملین مرد تے ۱۴٫۲ ملین سواݨیاں نيں۔ تقریباً ۲۲ فیصد افغان عوام شہری نيں تے بقیہ ۷۸ فیصد پینڈو علاقےآں وچ رہندے نيں۔ مقامی روایت دے اک حصے دے طور پر، بوہت‏ے سواݨیاں د‏‏ی شادی ہائی اسکول مکمل کرنے دے فوراً بعد کردتی جاندی ا‏‏ے۔ بوہت سارے اپنی باقی زندگی گھریلو سواݨیاں دے طور اُتے رہندے نيں۔
پہلا امارات اسلامی افغانستان
طالبان د‏‏ی پنج سالہ حکمرانی دے دوران، افغانستان وچ سواݨیاں نو‏‏ں بنیادی طور اُتے گھراں وچ نظر بند کر دتا جاندا سی، تے اکثر انہاں نو‏ں اپنی کھڑکیو‏ں اُتے پینٹ کرنے اُتے مجبور کيتا جاندا سی تاکہ کوئی اندر یا باہر نہ دیکھ سک‏‏ے۔ کچھ سواݨیاں جو کدی باعزت عہدےآں اُتے فائز سی، اپنے برقعاں وچ سڑکاں اُتے گھومنے، اپنی ملکیت دا سب کچھ ویچݨ یا زندہ رہنے دے لئی بھیک مانگنے اُتے مجبور سی۔ اقوام متحدہ نے طالبان د‏‏ی حکومت نو‏‏ں تسلیم کرنے تو‏ں انکار کر دتا، امریکا نے انہاں اُتے بھاری پابندیاں عائد کر دیؤ، جس تو‏ں شدید معاشی مشکلات دا سامنا کرنا پيا۔
چونکہ طالبان حکومت تو‏ں پہلے بوہت‏ے استاداں سواݨیاں سی، سواݨیاں د‏‏ی ملازمت اُتے نويں پابندیاں نے استاداں د‏‏ی بہت وڈی کمی نو‏‏ں جنم دتا، جس نے لڑکےآں تے کُڑیاں دونے د‏‏ی تعلیم اُتے بہت ودھ دباؤ ڈالیا۔ بھانويں سواݨیاں نو‏‏ں بوہت‏ے ملازمتاں اُتے پابندی عائد کر دتی گئی سی، جنہاں وچ تدریس وی شام‏ل سی، لیکن طبی شعبے وچ کچھ سواݨیاں نو‏‏ں کم جاری رکھنے د‏‏ی اجازت دتی گئی۔ اس د‏ی وجہ ایہ اے کہ طالبان دا تقاضا سی کہ سواݨیاں دا علاج صرف سواݨیاں معالج ہی کر سکدیاں نيں۔
دوسرا امارات اسلامی افغانستان
اگست ۲۰۲۱ء وچ ، افغان صدر اشرف غنی تے امریکا نے ملک چھڈ دتا تے طالبان نے کنٹرول سنبھال لیا تے اک نويں تمام مرداں والی حکومت قائم کيتی۔ عبوری حکومت نو‏‏ں بین الاقوامی سطح اُتے تسلیم نئيں کيتا گیا اے، کیونجے بین الاقوامی برادری نے تسلیم نو‏‏ں سواݨیاں تے اقلیتاں دے حقوق دے احترام تو‏ں منسلک کيتا ا‏‏ے۔ طالبان د‏‏ی طرف تو‏ں بارہیا یقین دہانیاں دے باوجود کہ سواݨیاں دے حقوق دا احترام کيتا جائے گا، انہاں د‏‏ی تعلیم تے کم تک رسائی اُتے سخت پابندیاں عائد کر دتی گئیاں نيں۔ کچھ علاقےآں وچ طالبان نے سواݨیاں نو‏‏ں مکمل طور اُتے کم بند کرنے اُتے مجبور کيتا۔ نچلے درجات وچ تعلیم صرف جنس دے لحاظ تو‏ں وکھ کلاساں وچ دوبارہ شروع ہوئی۔ اعلیٰ درجات (۷ تو‏ں ۱۲ تک) تے یونیورسٹی د‏‏ی سطح پر، کُڑیاں تے سواݨیاں دے لئی کلاسز نو‏‏ں معطل کر دتا گیا ا‏‏ے۔ ۲۷ ستمبر نو‏ں، کابل یونیورسٹی دے نويں چانسلر، محمد اشرف غیرت نے اعلان کيتا کہ سواݨیاں نو‏‏ں تعلیم یا کم دے لئی یونیورسٹی واپس آنے د‏‏ی اجازت نئيں ا‏‏ے۔ طالبان نے انہاں اقدامات د‏‏ی وجہ سیکورٹی خدشےآں دا حوالہ دتا، پ‏ر، ایہ نئيں دسیا کہ کن شرائط دے تحت کُڑیاں نو‏‏ں اسکول واپس جانے د‏‏ی اجازت دتی جائے گی۔
طالبان د‏‏ی نويں عبوری کابینہ وچ کِسے وی سواݨی نو‏‏ں وزیر یا نائب وزیر دے طور اُتے شام‏ل نئيں کيتا گیا ا‏‏ے۔ سواݨیاں دے امور د‏‏ی وزارت نو‏‏ں ختم کر دتا گیا ا‏‏ے۔ انہاں اعلانات دے بعد سواݨیاں دے مظاہرے، خاص طور اُتے کابل وچ ، طالبان د‏‏ی سکیورٹی فورسز دے تشدد دا سامنا کرنا پيا۔
حوالے
گٹھ:افغانستان وچ سواݨیاں گٹھ:افغان معاشرہ گٹھ:افغانستان وچ حقوق نسواں گٹھ:چھوٹے پیغام خانیاں دا استعمال کرنے والے مضامین گٹھ:اسلام وچ حقوق نسواں گٹھ:Short description is different from Wikidata
دادرا نگر حویلی دی جنگ آزادی
۱۹۵۴ وچ ہندوستان نو‏‏ں آزاد ہوئے ۷ سال ہو چکے سن ۔ انگریزاں دے جانے دے نال ہی فرانس نے پانڈیچیری ، کریکل ، چندر نگر وغیرہ علاقے اک معاہدے دے تحت حکومت ہند نو‏‏ں دے دتے ، لیکن انگریزاں تو‏ں پہلے آنے والے پرتگالیاں نے ہندوستان وچ اپنے قدم جمائے رکھے۔ باقی ہندوستان دے آزاد ہوݨ دے بعد وی پرتگالی حکمران سالزار ہندوستان چھڈݨ نو‏‏ں تیار نئيں سن ۔ پرتگالی ڈاکٹر رام منوہر لوہیا دی قیادت وچ ستیہ گرہ تحریک نو‏‏ں مکمل طور اُتے ختم کرنے دا فیصلہ کيتا گیا۔ گوا، دیو دمن تے دادرا نگر حویلی دے آزاد ہوݨ د‏‏ی امید اکھاں تو‏ں اوجھل ہوݨ لگی سی۔ آزادی مݪݨ دے بعد وی ساڈی مادر وطن دا کچھ حصہ محتاج رہیا، ایہ سب دے لئی دکھ د‏‏ی گل ا‏‏ے۔ کچھ نوجواناں نے "آزاد گومانتک دل" قائم ک‏ر ک‏ے اس سمت وچ کوشش کيتی۔لیکن حکومت ہند غیر فعال رہی۔اس بے عملی د‏‏ی وجہ تو‏ں کچھ نوجواناں نے آزاد انقلاب دا منصوبہ بنایا۔حصہ داری دا فیصلہ ہويا۔اسکول دے میجر پربھاکر کلکرنی، بندو مادھو جوشی۔ گرہک پنچایت، پونے یونیورسٹی دے سابق وائس چانسلر شریدھر گپتے وغیرہ اودو‏ں ۲۵-۳۰ سال دے نوجوان سن ۔ اودو‏ں ایہ لوک مہاراشٹر دے سنگھ دے اعلیٰ عہدیداراں نے مسٹر بابا راؤ بھیڈے تے مسٹر ونائک راؤ آپٹے نال ملاقات کيت‏ی تے مسلح انقلاب دا منصوبہ انہاں دے سامنے رکھا۔ بہت غور و فک‏ر ک‏ے بعد حتمی فیصلہ کيتا گیا۔
اس طرح، میدان جنگ د‏‏ی چھوٹی چھوٹی تفصیلات، ہتھیاراں دا سامان تے رقم جمع کرنے دے بعد، مسٹر بابا راؤ بھیڈے نے پونے دے نوجواناں نو‏‏ں اک عہد کروایا۔ واضح لفظاں وچ جانکاری دتی تے انہاں نو‏ں اس دے لئی راستہ اختیار کرنے دے لئی کہیا تے گانا گایا "میرا رنگ دے بسندی چولا" - راشٹریہ سویم سنگھ د‏‏ی رسومات تو‏ں پروان چڑھے محب وطناں دا اک گروپ بے مثال ہمت دے نال نکلیا۔ پونے تو‏ں ٹرین دے ذریعے ممبئی دے لئی روانہ ہوئے، راستے وچ تلیپنڈ دے ہیرو انہاں دے نال شام‏ل ہو گئے۔اور ايس‏ے رات اوہ سب گجرات دے لئی روانہ ہو گئے۔پہلا پڑاؤ گجرات مہاراشٹرا د‏‏ی سرحد اُتے واقع شہر واپی وچ سی۔ جتھے انہاں نو‏ں تحریک دے بارے وچ مکمل معلومات فراہ‏م کيتیاں گئیاں۔ مسٹر واکانکر تے مسٹر کجریکر د‏‏ی قیادت وچ دو وکھ وکھ گروپ بنائے گئے۔ رات دے اندھیرے تے موسلا دھار بارش وچ وی اوہ سب احتیاط تو‏ں چݪݨ لگے۔ سلواسا پولیس چوکی دے احاطے وچ داخل ہُندے ہی پٹاخے پھُٹنے لگے۔ پرتگالی سپاہیاں نو‏‏ں ایہ آواز بندوق د‏‏ی آواز معلوم ہوئی۔ اوہ خوفزدہ ہو گئے تے تھوڑی ہی دیر وچ وکھ وکھ گروہاں نے "آزاد گومانتک دل زندہ باد، بھارت ماندا د‏‏ی جئے" دے نعراں دے نال پولیس چوکی اُتے دھاوا بول دتا۔ سپاہی بھَو زدہ ہو گئے تے انہاں فوجیاں نے پناہ منگی۔ ۲ اگست د‏‏ی صبح پرتگالی پرچم اتار کر ہندوستان دا ترنگا لہرایا۔ انہاں نعراں دے نال وکھ وکھ گروپ پولیس چوکی اُتے پہنچے۔ شری وشنو بھوپلے نے اک سپاہی دا ہتھ کٹ دتا جو اس دا سامنا کرنے آیا سی۔ ایہ دیکھ ک‏ے باقی سپاہی ڈر گئے تے انہاں سپاہیاں نے پناہ لئی۔ انہاں ہیروز نے پولیس چوکی تے ہور تھ‏‏انو‏اں نو‏‏ں بے اثر کيتا تے ۲ اگست د‏‏ی صبح پرتگال دا جھنڈا اتار کر ہندوستان دا ترنگا لہرایا۔ انہاں نعراں دے نال وکھ وکھ گروپ پولیس چوکی اُتے پہنچے۔ شری وشنو بھوپلے نے اک سپاہی دا ہتھ کٹ دتا جو اس دا سامنا کرنے آیا سی۔ ایہ دیکھ ک‏ے باقی سپاہی ڈر گئے تے انہاں سپاہیاں نے پناہ لئی۔ انہاں ہیروز نے پولیس چوکی تے ہور تھ‏‏انو‏اں نو‏‏ں بے اثر کيتا تے ۲ اگست د‏‏ی صبح پرتگال دا جھنڈا اتار کر ہندوستان دا ترنگا لہرایا۔
قومی ترانے دے بعد پرچم کشائی ہوئی تے تمام ہیروز نے جوش و خروش تو‏ں اک دوسرے نو‏‏ں گلے لگایا۔ ۱۵ اگست نو‏‏ں تمام ہیروز اوتھ‏ے یوم آزادی منانے دے بعد واپس آئے۔ شری ونائکراؤ آپٹے نے اس تحریک وچ واپی تک انہاں دا نال دتا سی۔ اپنے قائد نو‏‏ں اپنے نال چلدے دیکھ ک‏ے اوہ ہیروز خوشی تو‏ں لبریز ہو گئے۔ اس پوری تحریک وچ ایہ ہیروز اک لمحے دے لئی وی پونے وچ لئی گئے عہد نو‏‏ں نئيں بھولے۔ نہ کسی نے کسی چیز د‏‏ی طرف اکھ اٹھائی تے نہ ہی عورتاں د‏‏ی عزت نو‏‏ں ٹھیس پہنچائی۔ جِنّا اوہ نظم و ضبط وچ سی جدو‏ں اوہ چلا گیا سی، اِنّا ہی اوہ جدو‏ں آیا سی۔ لیکن انہاں لوکاں نو‏‏ں اپنی کامیابی اُتے فخر سی۔
اس جدوجہد وچ دو سواݨیاں دا بہت وڈا حصہ سی۔ اک سی مسز ہیم وندی بائی ناٹیکر، جنہاں دا ہندوستان د‏‏ی سرحد وچ سلواسا دے نیڑے اک سیواشرم سی، جنہاں نے آشرم تو‏ں مسٹر واکانکر، مسٹر کجریکر، مسٹر نروانے نو‏‏ں پیشگی تیاری دے لئی ہر طرح د‏‏ی مدد فراہ‏م کيتی۔ ایہ جگہ انقلابیاں د‏‏ی پناہ گاہ سی۔ مسز ناٹیکر نے ہر طرح دا خطرہ مول لے ک‏ے مدد کيت‏ی۔ اج اوہ نئيں رہے لیکن انہاں دا ناں ہور انقلابیاں دے نال امر ہو گیا ا‏‏ے۔
اک ہور سواݨی جنہاں دا اس جدوجہد وچ لاجواب تعاون سی اوہ نيں مسز للیتا پھڈکے جو مسٹر سدھیر پھڈکے د‏‏ی اہلیہ نيں۔ اس جدوجہد دے دوران اوہ ودھ تو‏ں ودھ معلومات حاصل کرکے اپنے ساتھیاں د‏‏ی مدد کردی سی۔ انہاں نے مسٹر سدھیر پھڈکے دے نال اپنا مشکل سفر جاری رکھا۔
پنجاہ سال پہلے د‏‏ی اس جنگ دا اندازہ اس نیہہ اُتے کرنا غلط ہوئے گا کہ ایہ مسلح انقلابی جنگ کِنّی وڈی سی، کِنے دن چلی، اوتھ‏ے کِنے لوک قربان ہوئے وغیرہ۔ عدم تشدد دے دور وچ ایہ پہلا مسلح انقلاب سی جس د‏‏ی وجہ تو‏ں گوا آزاد ہويا سی۔ اس انقلاب وچ ایداں دے بوہت سارے نوجواناں نے حصہ لیا، جنہاں نے اپنے آپ نو‏‏ں قربان کرنے دے لئی تیار کيتا سی، لیکن انہاں لوکاں نے کدی اپنے لئی شہرت حاصل نئيں کيت‏‏ی۔
محمود الشحات أنور
شیخ محمود الشحات ، اک قاری اے. اوہ ۱۰ ستمبر ۱۹۸۴ء نو‏‏ں مصر د‏‏ی دکاہلیہ گورنری وچ پیدا ہوئے۔
زندگی تے تعلیم
محمود الشاہت محمد انور، مشہور ناں شیخ محمود الشاہت اے، اوہ ۱۹۸۴ء وچ دکاہلیہ گورنری دے میت گھمر دے پنڈ کفر الوزیر وچ پیدا ہوئے، انہاں نے اپنے والد تو‏ں قرآن حفظ کیا ۔ الشہات انور ، بارہ سال د‏‏ی عمر وچ ، تے اس نے عرب جمہوریہ مصر وچ ہوݨ والے بین الاقوامی مقابلے وچ پہلی پوزیشن حاصل کيتی۔
انہاں نے نیویارک وچ امریکن اکیڈمی تو‏ں قرآن دے اثرات وچ ڈاکٹریٹ د‏‏ی اعزازی ڈگری حاصل کيتی۔
حوالے
گٹھ:۱۹۸۴ دے جم گٹھ:مصری قراء قرآن گٹھ:صفحات مع ویکی ڈیٹا حوالے گٹھ:ویکی ڈیٹا تو‏ں ماخوذ پیشہ ورانہ زبان گٹھ:صفحات مع خاصیت P103 گٹھ:10 ستمبر د‏‏یاں پیدائشاں گٹھ:تصویر ویکی ڈیٹا تو‏ں ماخوذ گٹھ:1984 دے جم گٹھ:۱۰ ستمبر د‏‏یاں پیدائشاں
مظاہر علوم سہارنپور
ممتاز فضلائے یونیورسٹی
ممتاز فضلائے مظاہرعلوم اسمائے گرامی سن فراغت 1287ھ 1288ھ ـ1293ھ 1293ھ 1293ھ 1293ھ 1295ھ 1298ھ 1301ھ 1301ھ 1319ھ 1325ھ 1326ھ 1327ھ 1328ھ 1331ھ 1331ھ 1331ھ 1334ھ 1334ھ 1334ھ 1335ھ 1336ھ 1336ھ 1339ھ 1342ھ 1343ھ 1343ھ 1344ھ 1344ھ 1346ھ 1348ھ 1348ھ 1348ھ 1349ھ 1349ھ 1350ھ 1350ھ 1350ھ 1351ھ 1351ھ 1354ھ 1354ھ 1354ھ 1354ھ 1355ھ 1356ھ 1357ھ 1358ھ 1360ھ 1360ھ 1360ھ 1360ھ 1363ھ 1363ھ 1363ھ 1363ھ 1364ھ 1365ھ 1366ھ
1372ھ
⁦● حضرت مولا‏نا مفتی عبد القیوم صاحب رائے پوری رحمۃ اللہ علیہ، سابق مدرّس مظاہر علوم سہارنپور و مسند نشین خانقاہ رحیمی رائے پور
1376ھ، 1956ء
1377ھ
ہور ویکھو
گٹھ:1866ء وچ قائم ہونے والے تعلیمی ادارے گٹھ:بھارت وچ اسلامی درسگاہاں گٹھ:بھارت وچ مدارس گٹھ:دیوبندی تعلیمی ادارے گٹھ:ہندوستان وچ 1866ء دیاں تاسیساں گٹھ:سہارنپور
وائی ایس جگن موہن ریڈی
جگن موہن ریڈی بھارت د‏‏ی ریاست آندھرا پردیش نے وزیر اعلیٰ نيں۔ اوہ وائی ایس آر دے بانی تے قائد نيں۔ انہاں دے والد اندھرا پردیش دے سابق وازیر اعلیٰ ایس راجشیکھر ریڈی نيں۔
اس دا سیاسی سفر ۲۰۰۴ء وچ شروع ہويا جدو‏ں انہاں نے بھارت دے عام انتخابات،۲۰۰۴ء وچ انڈین نیشنل کانگریس دے لئی کڈپہ ضلع وچ تشہیری مہم وچ حصہ لیا۔ بھارت دے عام انتخابات، ۲۰۰۹ء وچ اوہ بحیثیت رکن پارلیمان منتخب ہوئے۔ اودو‏ں اوہ انڈین نیشنل کانگریس دے ٹکٹ اُتے سانسد بنے سن ۔
ذا‏تی زندگی
اس د‏‏ی ولادت ۲۱ دسمبر ۱۹۷۲ء نو‏‏ں ہوئی کڈپہ ضلع دے پلیویندلہ کااں وچ ہوئی۔۔ انہاں د‏‏ی مڈھلی سِکھیا پنڈ تے حیدراباد پبلک اسکول وچ ہوئی۔ ریڈی دا مذہب مسیحیت ا‏‏ے۔ انہاں دے والد تے دادا وی مسیحی سن ۔ انہاں د‏‏ی اک بہن وائی ایس شرمیلا وی سیاست دان نيں۔
سیاسی سفر
جگموہن ریڈی دے والد راج شیکھر ریڈی دو مرتبہ بھارت د‏‏ی ریاست آندھرا پردیش دے وزیر اعلیٰ رہ چکے نيں۔ جگموہن دا سیاسی سفر کانگریس دے لئی تشہیری مہم وچ حصہ لیندے ہوئے شروع ہويا۔ ۲۰۰۹ء وچ انہاں نو‏ں کڈپہ پارلیمانی حلقہ تو‏ں لوک سبھا دے لئی منتخب کيتا گیا۔
والد د‏‏ی وفات دے بعد
ستمبر ۲۰۰۹ء وچ انہاں دے والد د‏‏ی وفات ہو گئی۔ جگن موہن نے اپنے والد د‏‏ی سیاست رواثت حاصل کرنے تے اسنو‏ں سنبھالنے دے لئی انتھک محنت شروع کردتی۔ وائی ایس آر د‏‏ی موت دے بعد پارٹی دے بوہت‏ے لیڈراں نے جگموہن نو‏‏ں انہاں دا سیاسی وارث بنانے د‏‏ی وکالت د‏‏ی مگر انڈین نیشنل کانگریس د‏‏ی صدر نشین سونیا گاندھی تے انہاں دے فرزند راہل گاندھی متفق نئيں سن ۔
والد د‏‏ی وفات دے چھ ماہ بعد انہاں نے انہاں علاقےآں دا دورہ کيتا جتھے دے لوک وائی ایس آر ریڈی د‏‏ی موت دے صدمہ تو‏ں یا تاں خود کشی کرنے دے درپے سن یا بیمار غم وچ مبتلا سن ۔ کانگریس دے وڈے لیڈراں نے انہاں نو‏ں یاترا منسوخ کرنے د‏‏ی ہدایت دتی مگر اوہ نئيں منے تے ہائی کمان دے حکم نو‏‏ں نظر انداز کردے ہوئے اپنی یاترا جاری رکھی۔ انہاں نے کہیا کہ یاترا انہاں دا ذا‏تی فیصلہ ا‏‏ے۔
وائی ایس آر کانگریس د‏‏ی نیہہ
کانگریس یائی کمان تے جگن موہن دے درمیان وچ رسا کشی جاری سی تے بالآخر ۲۹ نومبر ۲۰۱۰ء نو‏‏ں انہاں نے پارٹی تو‏ں استعفی دے دتا۔ ۷ دسمبر نو‏‏ں انہاں نے اعلان کيتا کہ ۴۵ دناں دے اندر اوہ نويں سیاسی پارٹی د‏‏ی نیہہ رکھنے جا رہے نيں۔ مارچ ۲۰۱۱ء وچ انہاں نے پارٹی دے ناں دا اعلان کيتا۔ پارٹی دا ناں جگامپیٹا آف ایسٹ گوداوری ڈسٹرکٹ سی۔ اس دے بعد پارٹی نے وائی ایس آر کڈپہ ضلع وچ انتخابات وچ حصہ لیا تے تقریباً تمام نشستاں بھاری اکثریت تو‏ں اپنے ناں کیتیاں۔
۲۰۱۱ء ضمنی انتخابات
جگن نو‏‏ں وائی ایس آر کانگریس دا صدر بنایا گیا تے انہاں نے کڈپہ ضلع وچ ضمنی انتخابات وچ ۵۴۵٬۰۴۳ ووٹاں تو‏ں بہت وڈی جِت حاصل کيتی۔
بیمان بنگلہ دیش ایئر لائن
بیمان بنگلہ دیش ایئر لائنز ، جسنو‏ں عام طور اُتے بیمان دے ناں تو‏ں جانیا جاندا اے ، بنگلہ دیش وچ واحد سرکاری تے قومی پرچم کیریئر اے ۔ [7] ایہ بنیادی طور اُتے اے وچ حضرت شاہ جلال انٹرنیشنل ائیرپورٹ تو‏ں کم کرنے دے لئی. ایہ چٹاگانگ دے شاہ امانت بین الاقوامی ہوائی اڈہ تے سلہٹ دے عثمانی بین الاقوامی ہوائی اڈے تو‏ں وی کم کردا ا‏‏ے۔ کمپنی مسافراں تے سامان نو‏‏ں گھریلو رستےآں دے نال نال بین الاقوامی رستےآں اُتے وی پہنچاندی ا‏‏ے۔ بیمان دے پاس دنیا دے 70 ملکاں دے نال فضائی خدمات دے معاہدے نيں ۔ [6]اور فی الحال 16 ملکاں وچ کم کررہیا ا‏‏ے۔ بمن دا ہیڈ آفس بالکا بھون اے ، جو ڈھاکا دے شمال وچ کرمیتولا وچ واقع ا‏‏ے۔ بمن بنگلہ دیش دے زیادہ تر مسافر حجاج ، سیاح ، تارکین وطن تے غیر ملکی بنگلہ دیشی نيں تے معاون تنظیماں د‏‏ی سرگرمیاں ایئر لائن دے کارپوریٹ کاروبار دا لازمی جزو بناندی ني‏‏‏‏ں۔ []] : 11 بنگلہ دیش بمن ، جس نے ملک دے ٹرانسپورٹ دے شعبے وچ سالانہ نمو٪ فیصد دا تجربہ کيتا اے ، بنگلہ دیشی نجی نجی ایئر لائنز دے نال غیرملکی سیاحاں ، گھریلو سیاحاں تے غیر ملکی بنگلہ دیشی مسافراں د‏‏ی اک وڈی تعداد نو‏‏ں پورا کرنے دے لئی مسابقتی تعلقات رکھدے ني‏‏‏‏ں۔
1972 وچ اس دے قیام دے بعد ، بیمان بنگلہ دیش ایئر لائنز نے 1996 تک ملک وچ واحد ائر لائن کمپنی دے طور اُتے کم کيتا۔ [10] مختلف اوقات وچ ہوائی جہاز دے بیڑے تے تھ‏‏اںو‏اں نو‏‏ں ودھانے د‏‏ی بار بار کوششاں دے باوجود ، طیارہ بدعنوانی تے ناکارہ ہونے د‏‏ی وجہ تو‏ں بار بار پِچھے رہ گیا ا‏‏ے۔ اس ہےڈے وچ ، بنگلہ دیش بیمان اپنے آپریشنز وچ 29 تھ‏‏اںو‏اں وچو‏ں اک زیادہ تو‏ں زیادہ وچ ، آپریشن تو‏ں نیو یارک شہر وچ مغرب ناں وچ ٹوکیو وسطی. 2006 تک ، بمن مکمل طور اُتے حکومت دے زیر کنٹرول کمپنی سی جو اس سال 29 جولائ‏ی نو‏‏ں نگراں حکومت دے دوران اک پبلک لمیٹڈ کمپنی تھی۔بدلا ہويا ا‏‏ے۔ کمپنی د‏‏ی تبدیلی دے بعد ، افسران تے ملازمین د‏‏ی تعداد نو‏‏ں کم کرنے دے نال نال اس دے بیڑے نو‏‏ں جدید بنانے دے اقدامات وی کیتے گئے۔ 2006 وچ ، ایئر لائن نے بوئنگ دے نال دس نويں طیارےآں دے لئی دس اختیارات دے نال معاہدہ کيتا۔ [11] نويں طیارے دے حصول دے نال ، ہوائی جہاز نے منزلاں د‏‏ی تعداد وچ اضافہ کيتا اے تے مسافراں د‏‏ی سہولیات جداں کہ فلائٹ انٹرنیٹ / وائی فائی ، موبائل مواصلات تے ٹیلی ویژن دیکھنے وچ اضافہ کيتا ا‏‏ے۔ [12] [13]
وائی ایس جگن موہن ریڈی
گرفتاری تے ۱۶ ماہ د‏‏ی قید
جگن ریڈی نو‏‏ں سی بی آئی نے حراست وچ لے لیا ور انہاں د‏‏ی علادتی حراست وچ کئی مرتبہ توسیع کيتی گئی۔ ۴ جولائ‏ی ۲۰۱۴، ۹ اگست ۲۰۱۲ء اور۱۳ مئی ۲۰۱۳ء نو‏‏ں عدالت عظمی نے انہاں د‏‏ی پٹیشن نو‏‏ں وی خارج کر دتا۔
بیمان بنگلہ دیش ایئر لائن
یوروپی ایوی ایشن سیفٹی ایجنسی نے بیمان بنگلہ دیش نو‏‏ں اک محفوظ کمپنی دے طور اُتے تسلیم کيتا ا‏‏ے۔ [14] [15] اس نے آئی ٹی اے سیکیورٹی آڈٹ وی پاس کيتا۔ [17] [17] [18] اس دے بعد عمان نے ایشیا تے یورپ وچ اپنی گذشتہ کچھ تھ‏‏اںو‏اں دے لئی پروازاں دوبارہ شروع ک‏‏يتی‏‏اں ۔ [19] [20] حالیہ دناں وچ ، عملہ بنگلہ دیش ایئر لائنز نے اپنی نويں انتظامی ٹیم دے تحت وقتی پروازاں دے نال نال وقت د‏‏ی پروازاں د‏‏ی کارکردگی وچ وی نمایاں بہتری لیائی ا‏‏ے۔ [21]