cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
جام مبارک خان دا مقبرہ
جام مبارک خان دا مقبرہ (انگریزی:Tomb of Jam Mubarak Khan) پاکستان دے صوبہ سندھ دے شہر ٹھٹھہ دے قرب مکلی دے تاریخی قبرستان وچ واقع ا‏‏ے۔ انہاں دے مقبرے دا بنیاد ربیع الاول دے ماہ وچ 895ھ بمطابق 1490ء وچ رکھیا گیا سی تے سمہ دور دے حکمران جام نظام الدین دوم عرف جام نندو دے دور وچ تعمیر دا کم مکمل ہويا۔ جام مبارک خان جام نظام الدین دا بیٹا سی جس د‏‏ی تصدیق مزار دے کتبےآں نال ہُندی ا‏‏ے۔ جام مبارک دا لقب خان الاعظم سی جو مغلاں (منگولاں) تو‏ں لڑدے 895ھ بمطابق 1490ء وچ شہد ہوئے سن ۔ 890 ھ بمطابق 1485ء وچ شاہ بیگ ارغون نے سبی اُتے حملہ کيت‏‏ا تے جام نندو دے آدمی بہادر خان تو‏ں سبی دا قلعہ کھو کر اپنے بھائی محمد ارغون دے جوالے کيت‏‏ا۔ جدو‏ں محمد ارغون نے سندھ دے آکیڑی تے چانڈکا دے علاقےآں د‏‏ی طرف پیش رفت د‏‏ی تاں جام نظام الدین نے جام مبارک خان د‏‏ی سپہ سالاری وچ فوج بھیجی۔ جام مبارک نے بھرپور حملہ کيت‏‏ا جس دے نتیجے وچ محمد بیگ ارغون مارے گئے تے سبی دوبارہ جام نندو د‏‏ی حکومت وچ شامل ہوئی۔  سمہ حکمراناں وچو‏ں جام مبارک خان د‏‏ی پہلی مزار اے جس دا بنیاد پيا تے انہاں اُتے عربی بولی وچ کتبے لگائے گئے۔
حوالے
گٹھ:تریخ گٹھ:سندھ د‏‏ی تریخ گٹھ:پاکستان د‏‏ی تریخ گٹھ:ضلع ٹھٹھہ
ونے پاٹھک
ونے پاٹھک اک بھارتی اداکار نيں جنہاں نے "کھوسلہ دا گھوسلا"، "بھیجیا فرائی"، "آئس لینڈ سٹی" تے "جانی غدار" سمیت کئی فلماں وچ اداکاری کی، انہاں نو‏ں شہرت فلم کھوسلا دا گھوسلا وچ آصف اقبال دے کردار تو‏ں ملی، اس دے بعد بھیجیا فرائی وچ وی انہاں دے اداکاری نو‏‏ں ناظرین تے ناقدین نے بہت سراہا۔ انہاں نے شاہ رخ خان دے نال فلم "رب نے بنادی جوڑی" ماں وی معاون کردار نبھایا سی ۔
کیریئر
ونے پاٹھک نے اسٹونی بروک اسٹیٹ یونیورسٹی نیویارک ماں کئی تھیٹر ڈراماں  ماں کم کیتا۔ بالی ووڈ وچ ونے پاٹھک نے اداکاری د‏‏ی ابتدا چھوٹے موٹے کرداراں تو‏ں کيتی۔  کامیڈی فلم  کھوسلہ دا گھوسلا  وچ انہاں دے کردار تو‏ں انہاں نو‏‏ں پہچان ملی۔  جلد ہی اس دے بعد کامیڈی فلم  بھیجیا فرائی  وچ انہاں د‏‏ی کارکردگی نو‏‏ں سراہا گیا۔ 1999ء وچ انہاں نے ٹیلی ویژن سیریز ہپ ہپ ہررے ماں ونے دا کردار ادا کیتا۔ انہاں نے اک فلم وی پروڈیوس د‏‏ی جس دا ناں  دسویدانیا  (روسی بولی وچ اس دا مطلب الوداع اے ) سی، اس فلم د‏‏ی کہانی اک عام آدمی د‏‏ی اے جو اک مرض د‏‏ی وجہ تو‏ں مرنے والا اے مگر اوہ اس تو‏ں پہلے لوکاں نو‏‏ں اچھی طرح الوداع کہنا چاہندا ا‏‏ے۔  ونے پھاٹک نے اپنے ساتھی فنکار دے نال نال اچھے دوست رنویر شورے  کے نال ٹیلی ویژن شو OYE وچ وی میزبانی کيتی۔
اپنے  دوست تے شریک فنکار  رنویر شورے  دے نال ہی انہاں نے اک ٹاک شو رنویر ونے تے کون؟۔ وچ وی میزبانی دے فرائض انجام دئے۔    یہ دونے فنکار ہور ہور ٹیلی ویژن شو   ہاؤس اریسٹ تے دنیا گول نيں ماں وی کم کیتا۔ اس دے علاوہ ونے پاٹھک، اپنے دوست رنویر شورے ، سریش مینن تے گورو گھیرا دے نال اک کامیڈی شو گریٹ انڈین لافٹر شو دا وی حصہ رہ‏‏ے۔ انہاں نے اسپورٹس شو کرکٹ کریزی ود شورے د‏‏ی وی میزبانی کيتی۔
ونے پاٹھک نے 2005ء وچ کینیڈین ٹیلی ویژن د‏‏ی اک انگریزی فلم مرڈر انویلڈ ماں انسپکٹر گرپال بخش دا اک معمولی کردار نبھایا۔
اس دے بعد ونے پاٹھک نے کئی ہندی فلماں مثلاً جانی غدار ، آجا نچلے،  کھویا کھویا چاند چاند تے رب نے بنادی جوڑی  تے مائی نیم از خان وچ وی کم کیتا۔
ونے پاٹھک  کی ہور مشہور فلماں جنہاں وچ انہاں نے اہ‏م تے مرکزی کردار نبھائے انہاں وچ  بھیجیا فرائی2، دتی فلم ایموشنل اتیاچار، چلو دلّی، اوُٹ پٹانگ، تیرے میرے پھیرے، پپو کانٹ ڈانس سالہ تے آئس لینڈ سٹی شامل نيں۔ thumb|ونے پاٹھک دیپک بھانوشالی دے نال  ونس مور اسٹوڈیوز دے محل وقوع پر
ذا‏تی زندگی
ونے پاٹھک نے سونیا سہائے نال شادی کيتی اے
باہرلے جوڑ
گٹھ:1968 دے جم گٹھ:زندہ شخصیتاں گٹھ:بھارتی مرد صو‏‏تی اداکار گٹھ:بھارتی مرد فلمی اداکار گٹھ:بھارتی مرد ٹیلی ویژن اداکار گٹھ:بہار دے مرد اداکار گٹھ:بہاری شخصیتاں گٹھ:ہندی سنیما دے مرد اداکار
تھیر
تھیئر اک پاکستانی سوشل میڈیا تے سوشل نیٹ ورکنگ سروس اے۔ ایس نو اے آر چوہدری 2022 چ قائم کیتا سی۔
تھیئر تے کسی وی انٹرنیٹ کنیکٹیویٹی الے آلات توں رسائی حاصل کیتی جا سکدی اے، مثال دے طور تے پرسنل کمپیوٹر ، ٹیبلیٹ یا اسمارٹ فون وغیرہ۔  رجسٹر کرن تو بعد صارفین اپنے بارے چ معلومات ظاہر کرن الی پروفائل بنا سکدے نیں۔ ہور متن، تصاویر تے ویڈیوز نو بلاگز، آرٹیکلز یا پوسٹ دے طور تے شائع کر سکدے نے، جہیڑا دوسرے لوکاں نال عوامی طور تے شیئر کیتا جا سکدا اے۔
تھیئر استعمال کرں والیاں نوں تھیرسٹ کہیا جاندا اے جدو‏ں کہ اس دے استعمال نو‏‏ں تھیرنگ کہیا جاندا ا‏‏ے۔
حوالے
گٹھ:سافٹ ویئر
افریقا دی تریخ
دوسری جنگ عظیم دے بعد مصر د‏‏ی معاشی صورتحال
مصر - برطانوی معاہدے د‏‏ی فتح تے انقلاب دا تیسرا سال ، مصر د‏‏ی آزادی د‏‏ی سب تو‏ں وڈی رکاوٹ ، برطانیہ تے مصر دے وچکار ۱۹۳۶ دا معاہدہ سی۔ پورے ملک نے عوامی تحریک چلا‏ئی ۔عوام نے ۱۹۳۶ دے معاہدے د‏‏ی فتح تے برطانوی افواج دے انخلا دا مطالبہ کيتا۔ ۱۹۴۹ وچ ، قاہرہ اسٹوڈنٹس کمیٹی نے اک قومی قرارداد جاری د‏‏ی جس تو‏ں انگریزاں نو‏‏ں مصر چھڈنے دا مطالبہ کيتا گیا ، جس وچ کارکنان تے طلباء د‏‏ی یونین تشکیل دتی گئی تے انگریزاں دے خلاف عام ہڑتال دا مطالبہ کيتا گیا۔ ۲۱ فروری ۱۹۴۶ نو‏‏ں ، برطانوی فوجیاں نے اک زبردست مظاہرے اُتے دباؤ ڈالیا جس وچ مظاہرین نے شہدا د‏‏ی پارٹی دے مصری پرچماں اُتے مارچ کيتا تے سڑکاں اُتے نکل آئے۔لوکاں نے وی بغاوت وچ حصہ لیا۔ صرف سوویت پولینڈ تے شام نے ہی ۱۹۴۷ د‏‏ی سلامتی کونسل وچ مصر د‏‏ی آزادی دا دفاع کيتا۔ ۱۹۴۸ تو‏ں ۱۹۴۹ د‏‏ی جنگ دے دوران مصر د‏‏ی صورتحال سنگین ہوگئی۔ کچھ مصری افسران دا انقلابی عقیدہ سی کہ اوہ جمال عبد الناصر د‏‏ی سربراہی وچ فری آفیسرز ایسوسی ایشن دے ناں تو‏ں اک معاشرے وچ جمع ہوئے سن ۔ پنجويں پارلیمانی انتخابات دے بعد ، وفد د‏‏ی حکومت تشکیل دتی گئی لیکن اوہ رائے دہندگان دے مطالبات دا جواب نئيں دے سک‏‏ے کیونجے وفد د‏‏ی حکومت نے عوام د‏‏ی اکثریت د‏‏ی مرضی دے خلاف برطانیہ دے نال نويں سفارتی سرگرمیاں شروع ک‏‏يتی‏‏اں ۔ مصر دے صنعتی شہراں وچ ۱۹۵۰ د‏‏ی ہڑتالاں شروع ہوئیاں۔ کساناں نے بغاوتاں وچ حصہ لیا۔ ۱۹۵۱ وچ صورتحال نازک ہوگئی۔حکومت اُتے دباؤ بڑھدا گیا۔ انگریزاں نے کیہ کيت‏‏ا؟ ست اکتوبر نو‏‏ں ، پورٹ آف سید نو‏‏ں مظاہرین نے شدید محاصرے وچ لے لیا سی کیونجے انگریزاں دے ہتھو‏ں ۵۰۰ مصری ہلاک ہوگئے سن ۔ سامنا کرنا پيا ۲۵ جولائ‏ی ۱۹۵۲ نو‏‏ں انگریزاں نے تحریک آزادی د‏‏ی حمایت کرنے والے پولش عناصر نو‏‏ں ختم کردتا ، جس وچ ۸۶ افراد ہلاک ہوگئے ۔اسی دن ، مصری فوج تو‏ں ۳۳ مصری فوجی دستبردار ہوگئے تے برطانوی فوج نے حکومت مخالف ہتھیاراں نو‏‏ں اٹھایا۔ہڑتال ودھ گئی۔ گھٹ تو‏ں گھٹ ۸۰۶ مکانات نو‏‏ں نذر آتش کيتا گیا ، جس وچ گھٹ تو‏ں گھٹ ۳۰ افراد ہلاک تے ۱۰۰ تو‏ں ودھ زخمی ہوگئے۔فاروق باشا د‏‏ی حکومت دا اقتدار ختم کر دتا گیا تے اک انتہا پسند انتہا پسند علی مہر نو‏‏ں وزارت عظمیٰ تو‏ں بے دخل کردتا گیا۔ سیٹ کرن۔ اسنو‏ں ملٹری ٹریبونل نے گرفتار ک‏ر ک‏ے عدالت وچ پہنچایا۔ مصری آزادی پسنداں د‏‏ی جدوجہد اک نويں مرحلے وچ داخل ہوگئی اے ۔شاہت پسندی نے خود نو‏‏ں بے بس دیکھیا ا‏‏ے۔ دوسری طرف ، سویز نہر دے کنارے جاری مظاہرےآں نے ایہ ظاہر کيتا کہ صورتحال قابو تو‏ں باہر اے ، مزدور طبقے دے پاس مناسب تنظیم تے قیادت نئيں ا‏‏ے۔ مصر عوام د‏‏ی رہنمائی نئيں کرسکدا سی۔دوسری طرف ، قومی منصوبے انتشار دا شکار سن ۔ ایسا کرنے تو‏ں قاصر ، لبریشن آرمی دے افسراں د‏‏ی امیداں اِنّی زیادہ ہوئے گئياں کہ انہاں نے ۲۷ جون ۱۹۵۴ نو‏‏ں بغاوت دا آغاز کر دتا۔ ایہ انقلاب کامیاب رہیا۔ اور. ۲۶ جولائ‏ی ۱۹۵۲ نو‏‏ں ، جنرل فاروق نو‏‏ں بادشاہت تو‏ں بے دخل کردتا گیا تے اوہ ملک تو‏ں فرار ہوگئے۔ کرپٹ بادشاہت دے خاتمے د‏‏ی خبراں نے پورے ملک وچ خوشی خوشی تجزایہ کیہ۔ نو ستمبر دے انقلابی کونسل دے فیصلے دے ذریعہ حکومت نے سرکاری ملکیت دے نال نال وڈے زمینداراں نو‏‏ں وی ضبط کرلیا ، جس دے تحت انہاں نو‏ں کچھ کاشتکاراں نو‏‏ں ۳۰ تو‏ں ۴۰ سال تک بقایاجات وچ اپنی زمین دینے اُتے مجبور کيتا گیا۔نصیر نومبر ۱۹۵۲ وچ صدر منتخب ہوئے سن ۔ ڈوورٹے نے مطالبہ کيتا کہ اس معاہدے اُتے ۱۶ اکتوبر ۱۹۵۴ نو‏‏ں دستخط ہوجاواں ، تے برطانوی یونٹ اوتھ‏ے تو‏ں چلے جاواں۔
مصر وچ سوئز نہر فرانسیسی تے اسرائیلی مداخلت دا قومی بنانا ۱۹۵۰ تو‏ں ۱۹۵۹ دے درمیان عرباں د‏‏ی طرف تو‏ں حاصل کردہ کامیابیاں ، نوآبادیات‏ی طاقتاں نو‏‏ں مشرق وسطی وچ خطرے تو‏ں دوچار قرار دتا گیا۔ ملکاں تو‏ں اسلحہ خریدنا شروع کيتا تے مصری فوج د‏‏ی ترقی د‏‏ی بنیاد حاصل کيتی تے اسنو‏ں لیس کيتا گیا۔ مصری حکومت نے جولائ‏ی ۱۹۵۶ وچ سویز نہر نو‏‏ں قومی بنادتا تے نوآبادیات‏ی طاقتاں نے اس دے خلاف مسلمانانہ مؤقف اختیار کيتا ۔اسرائیل نے ۳۰ اکتوبر ۱۹۵۶ نو‏‏ں مصر اُتے حملہ کيتا ، تے برطانیہ تے فرانس نے اس حملے وچ شامل ہوک‏ے قاہرہ ، اسکندریہ ، پورٹ سیڈ تے کئی ہور شہراں اُتے بمباری کيتی۔ مشترکہ جارحیت دا مقصد فرانس ، برطانیہ تے اسرائیل نو‏‏ں نوآبادیات‏ی حکمرانی تو‏ں نجات دلیانا سی تے قومی آزادی د‏‏ی تقریبات نو‏‏ں شدید دھچکيا لگیا سی ۔لیکن نوآبادیات‏ی طاقتاں نے دوسری جنگ عظیم دے بعد طاقت دے توازن نو‏‏ں تبدیل کرنے دے معاملے اُتے توجہ نئيں دی۔ ۵ نومبر نو‏‏ں ، سوویت یونین نے مغربی طاقتاں نو‏‏ں متنبہ کيتا کہ اوہ خطے وچ امن قائم کرنے دے لئی فوجی طور اُتے مداخلت کرنے اُتے مجبور ہون گے۔ایہ آپشن سنجیدہ سمجھیا جاندا سی۔ پورٹ سید تو‏ں لڑدے ہوئے ، ہزاراں افراد قومی بغاوت وچ شامل ہوئے۔
متحدہ عرب جمہوریہ دا انقلاب ۱۹۵۲ وچ ہويا تے اس نے سویز نہر دے نال شامی ڈیموکریٹک افواج نو‏‏ں مضبوط بنانے دا باعث بنی۔ ۱۹۵۷ وچ امریکا ، ترکی تے اسرائیل دے نوآبادیات‏ی دباؤ نے شام نو‏‏ں مصر دے نیڑے کردتا ا‏‏ے۔ مصر دے نال اتحاد دا نفاذ ۱۹۵۸ وچ ہويا سی۔ ثمین وی اس اتحاد وچ شامل ہويا سی۔ ستمبر ۱۹۶۱ وچ شامی فوج وچ بغاوت پھیل گئی۔ یمن ۱۹۶۳ وچ وی یونین تو‏ں دستبردار ہويا۔ مصر متحدہ عرب جمہوریہ دے ناں تو‏ں جانیا جاندا سی ۔۱۹۷۹ وچ اس دا ناں عرب جمہوریہ مصر رکھ دتا گیا۔
الجزائر پہلی جنگ عظیم دے بعد
دوسری جنگ عظیم دے بعد الجیریا د‏‏ی سیاسی ، معاشرتی تے معاشی صورتحال۔ ۲: الجیریا وچ یوم آزادی د‏‏ی تقریبات۔ ۳: جمہوریہ الجزائر دا قیام۔ دوسری جنگ عظیم دے دوران الجزائر د‏‏ی سیاسی ، معاشرتی تے معاشی صورتحال ، فرانس نے الجزائر نو‏‏ں فوج وچ شامل ہونے اُتے مجبور کيتا تے جنگ دے نتیجے وچ انہاں دا استعمال کيتا۔ ملازمین تے فوجی جواناں نو‏‏ں مراعات ملی ، لیکن انہاں دے تے فرانسیسیاں دے وچکار کوئی مساوات نئيں سی۔ اس دے باوجود ملازمت دے معاملے وچ مقامی تے فرانسیسیاں دے وچکار بوہت سارے اختلافات ني‏‏‏‏ں۔ ۱۹۱۹ دے فرمان نے الجزائر اُتے مستقل تاثر نئيں چھڈیا۔ امیر خالد عبدالقادر دا پوت‏ا جنگ دے بعد الجیریا واپس آیا تے فرانسیسی فوج وچ افسر د‏‏ی حیثیت تو‏ں خدمات انجام دی۔ ۱۹۲۰ وچ الجزائر د‏‏ی نوجوان نسل نے شجاعت دے ناں تو‏ں اک اخبار قائم کيتا۔ انہاں نے فرانسیسیاں تے الجزائر دے وچکار مساوات دا مطالبہ کيتا ۔انہاں نے فرانسیسی پارلیمنٹ وچ الجیریائیاں د‏‏ی نمائندگی کرنے دے اتحادیاں دے حقوق دا وی مطالبہ کيتا۔ استعمار پسنداں دے ظلم و بربریت د‏‏ی وجہ تو‏ں الجزائر د‏‏ی مزاحمت تے مضبوط تر ہوگئی۔ ۱۹۲۹–۱۹۳۳ دے معاشی بحران نے الجزائر د‏‏ی معیشت اُتے تباہ کن اثر ڈالیا۔ ماتحت کمپنیاں د‏‏ی کان کنی کم ہوگئی۔ زرعی کارکناں د‏‏ی اجرت وی کم کردتی گئی۔ مل سکدے. اس بحران تو‏ں متعدد افراد بے روزگار ہوگئے تے ۴ سالہ خشک سالی تو‏ں ۸٬۰۱۰ تو‏ں زیادہ جانور ہلاک ہوگئے۔ ہزاراں افراد فرانس فرار ہوگئے تے فرانسیسیاں دے ذریعہ انہاں نو‏ں وطن واپس بھیج دتا گیا۔ ایتھ‏ے ، ۱۹۳۴ د‏‏ی مزدور تحریک نے الجیریا د‏‏ی کمیونسٹ پارٹی دے قیام د‏‏ی راہ ہموار کيتی۔ اُتے ، فرانس وچ اک عوام نواز حکومت برسر اقتدار آئی ، جس نے الجزائر نو‏‏ں کچھ آزادی دلائی۔ الجزائر د‏‏ی مسلماناں د‏‏ی کانگریس جون ۱۹۳۶ وچ بلائی گئی سی۔ کانگریس نے عوامی محاذ تے قومی اسمبلی د‏‏ی حمایت دا اعلان کيتا تے نسلی امتیاز دے خاتمے دا مطالبہ کيتا۔
مراکش پہلی جنگ عظیم دے بعد
۱: مراکش وچ آزادی د‏‏ی جدوجہد۔
۲: پہلی جنگ عظیم دے بعد جدوجہد آزادی مراکش د‏‏ی پہلی جنگ عظیم دے بعد مراکش د‏‏ی عوامی جدوجہد آزادی ، پہلی جنگ عظیم دے ابتدائی حصے وچ زیادہ تر مراکش نوآبادیات دے قبضے وچ نئيں سی۔ ۱۹۲۰ وچ ، اسپین نے مغربی علاقے ریف اُتے قبضہ کرنے د‏‏ی کوشش کيتی ، جس وچ انشورنس وسائل دے وسیع ذخائر موجود سن ۔ان دیاں کوششاں قبائلی علاقےآں دے رہنماواں دے نال ناکا‏م ہوگئياں ، ايس‏ے ہسپانوی ملک نے اک تحریک شروع کيتی۔ جولائ‏ی ۱۹۲۱ وچ ، ہسپانویاں نے ہسپانوی فوج نو‏‏ں شکست دتی تے ہور مال غنیمت لائے۔ ۱۹۱۲ وچ ، عارف نے اک آزاد جمہوریہ تشکیل دتا ، جس نے ۱۲ دارف قبیلے دے نال اتحاد کيتا۔ ايس‏ے وقت مقامی صدر صدر منتخب ہوئے۔ ڈریف د‏‏ی فتوحات نے مراکش وچ فرانسیسیاں نو‏‏ں اُلجھیا دتا۔ان دا خیال سی کہ نو تشکیل شدہ ڈریف جمہوریہ مراکش وچ بغاوت دا باعث بنے گا ، لہذا انہاں نے ۱۹۲۴ دے موسم گرما وچ ریف اُتے حملہ کيتا۔ انہاں نے ڈریف لوکاں نو‏‏ں محاصرے وچ رکھنے دا فیصلہ کيتا۔ اُتے ، اپریل ۱۹۲۵ وچ ، ڈریوڈس نے مراکش وچ فرانسیسی سرزمین اُتے حملہ کيتا ، جو جولائ‏ی ۱۹۲۵ تک جاری رہیا۔ فرانسیسیاں نے فرانسیسیاں نو‏‏ں شکست دتی۔ ڈریف نے ۱۹۲۵ وچ جمہوریہ د‏‏ی حمایت وچ مشترکہ کارروائی دا آغاز کيتا۔ ریف لوکاں نے مزاحمت د‏‏ی ، لیکن اس لئی کہ انہاں د‏‏ی افواج برابر نئيں سن
سلونی (اداکارہ)
زہرہ بیگم ( 1950 – 2010) جو زیادہ تر سلونی دے ناں تو‏ں جانی جاندیاں نيں۔ ، اوہ 1960 دے آخر تے 1970 د‏‏ی دہائی دے اوائل د‏‏ی اک پاکستانی فلمی اداکارہ سن۔ اوہ اک کامیاب اداکارہ رہی تے متعدد کامیاب فلماں دتیاں
مڈھلا جیون تے کیریئر
سلونی حیدرآباد ، سندھ وچ پیدا ہوئی ، انہاں نے اپنے فلمی کیرئیر دا آغاز فلم ’’ غدار‘‘ تو‏ں کیا ۔ اس فلم وچ انہاں دے نال محمد علی تے سدھیر نے اداکاری د‏‏ی سی۔ انہاں نے پنجابی تے اردو دونے زباناں د‏‏ی فلماں وچ اداکاری کیتی۔ چن مکھنا ، دل دا جانی ، ساجن پیارا تے پھنے خان انہاں د‏‏ی مقبول فلماں وچ شامل سن ۔انہاں نے وحید مراد ، یوسف خان ، اعجاز درانی تے اکمل خان جداں نامور ہیرو دے نال اداکاری کیتی۔ انہاں د‏‏ی آخری فلم 1979 وچ "امیر تے غریب" سی۔
1970 د‏‏ی دہائی دے آغاز وچ ، اس نے باری فلم اسٹوڈیوز دے مالک باری ملک نال شادی کيتی۔ سلونی باری ملک د‏‏ی دوسری بیوی تے خرم باری د‏‏ی سوتیلی ماں سی اور ملتان روڈ اُتے باری اسٹوڈیوز دے مالکانہاں وچو‏ں اک سن۔ اپنی شادی دے کچھ سال بعد ، اس نے فلماں تو‏ں سبکدوشی دا اعلان کيتا تے 1979 وچ فلمی صنعت چھڈ دی۔ اپنے شوہر دے نال ، اوہ دبئی چلی گئياں تے اپنی موت تو‏ں پنج سال پہلے پاکستان پرت گئياں۔
موت
سلونی اپنی بیٹی تو‏ںملنے کراچی جارہی سی ، انہاں نو‏‏ں 15 اکتوبر 2010 جگر د‏‏ی خرابی ہوئے گئی تے ايس‏ے بیمارے وچ ہی اوہ فوت ہوگئياں۔اسنو‏ں گلبرگ ، لاہور دے فردوس مارکیٹ دے نیڑے تھائی پنڈ وچ سپرد خاک کردتا گیا۔ کچھ سال بعد 22 دسمبر 2015 نو‏‏ں ، اس دے شوہر باری ملک وی 97 برس د‏‏ی عمر وچ لاہور وچ انتقال کر گئے۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:کراچی دیاں اداکاراواں گٹھ:پاکستانی فلمی اداکاراواں گٹھ:ویہويں صدی د‏‏یاں پاکستانی اداکاراواں گٹھ:2010 دیاں موتاں گٹھ:۲۰۱۰ دیاں موتاں گٹھ:1950 دے جم گٹھ:۱۹۵۰ دے جم
فوجی فاؤنڈیشن
فوجى فاؤنڈیشن (فوجى فاؤنڈیشن, فوجي فائونڊيشن) پاکستان د‏‏ی مالیا‏تی خدمات د‏‏ی سب تو‏ں وڈی کمپنی ا‏‏ے۔ اس دے مشہور پیداوا‏‏ر فرٹیلائزر، سیمنٹ، غذا، ایل پی جی تے پاور جنریشن وغیرہ نيں۔
مستقب‏‏ل د‏‏ی کمپنیاں
thumb|فوجی پاور کمپنی کھبے thumb|ایف ایف بی ایل thumb|ایف پی سی ایل
ہور مطالعہ
گٹھ:اسلام آباد وچ قائم کمپنیاں گٹھ:پاک فوج گٹھ:پاکستان د‏‏ی تیل تے گیس کمپنیاں گٹھ:پاکستان د‏‏ی غذائی کمپنیاں گٹھ:پاکستان د‏‏ی مالیا‏تی خدمات کمپنیاں گٹھ:پاکستان دے نامکمل مضامین گٹھ:پاکستان وچ 1954ء دیاں تاسیساں گٹھ:راولپنڈی وچ قائم کمپنیاں گٹھ:ویکی ڈیٹا تو‏ں مطابقت رکھنے والی مختصر تفصیل
متھن جمشید لام
متھن جمشید لام (۱۸۹۸–۱۹۸۱ء) اک ہندوستانی وکیل، سماجی کارکن تے ممبئی د‏‏ی شیرف سی۔ اوہ پہلی ہندوستانی سواݨی بیرسٹر تے بمبئی عدالت عالیہ وچ پہلی ہندوستانی سواݨی وکیل سی۔ اوہ کل ہند سواݨیاں کانفرنس د‏‏ی رکن سی تے ۱۹۶۱-۶۲ء وچ اس د‏ی صدر رہیاں۔ حکومت ہند نے انہاں نو‏ں ۱۹۶۲ء وچ معاشرے وچ انہاں د‏‏ی خدمات دے لئی تیسرے اعلیٰ ترین شہری اعزاز پدم بھوشن تو‏ں نوازیا۔
زندگی
متھن جمشید لام، عرف مٹھن اردشیر ٹاٹا، ۲ مارچ ۱۸۹۸ء نو‏‏ں مغربی ہندوستان د‏‏ی ریاست مہاراشٹرا وچ اک پارسی زرتشتی خاندان وچ پیدا ہوئی، اردشیر ٹاٹا، اک ٹیکسٹائل مل ملازم تے ہیرا بائی ٹاٹا، جو سواݨیاں دے حقوق د‏‏ی علمبردار سی۔ اس دا بچپن تے مڈھلی سِکھیا ضلع پونہ دے پھولپنڈ وچ ہوئی، جتھے اس دے والد مقامی ٹیکسٹائل مل وچ کم کردے سن، لیکن بعد وچ ، اوہ احمد آباد چلی گئياں جدو‏ں اس دے والد نے اپنی ملازمت اس جگہ منتقل کر دتی۔ جلد ہی، اوہ ممبئی آگئی، جتھے اس نے اپنی اسکولی تعلیم مکمل کرنے دے لئی فریر فلیچر اسکول (موجودہ جے بی پیٹ ہائی اسکول برائے سواݨیاں) وچ داخلہ لیا۔ اس د‏ی گریجویٹ تعلیم ایلفن سٹون کالج، ممبئی وچ ہوئی تے اس نے معاشیات وچ اپنی ڈگری اعزاز دے نال حاصل کيتی، کوبڈن کلب تمغا جِت کر، اکنامکس وچ اول درجہ حاصل کيتا۔ اودو‏ں دے دوران، اوہ اپنی والدہ دے نال ساؤتھبرو فرنچائز کمیٹی دے سامنے پیش ہوݨ دے لئی لندن گئی، جس د‏‏ی سربراہی فرانسس ہاپ ووڈ، فرسٹ بیرن ساؤتھبرو ک‏ر رہ‏ے سن ۔ اس دورے دے دوران، انہاں نو‏ں ہاؤس آف کامنز دے اراکین دے نال ہندوستان وچ سواݨیاں دے حق رائے دہی دے موضوع اُتے گل گل کرنے دا موقع وی ملا۔ انگلستان وچ رہنے دا فیصلہ کردے ہوئے، اس نے اپنی ماسٹر ڈگری نو‏‏ں کامیابی دے نال مکمل کرنے دے لئی لندن اسکول آف اکنامکس وچ شمولیت اختیار کيتی، اس دے نال نال ۱۹۱۹ء وچ لنکنز ان دے بیرسٹر-ایٹ- لیائے دے طور اُتے اہل ہوݨ دے لئی قانون د‏‏ی تعلیم حاصل کيتی، پہلی سواݨی بیرسٹراں وچو‏ں اک بنیاں تے پہلی بھارتی سواݨی بیرسٹر بنیاں۔ انگلستان وچ اس دے قیام نے اسنو‏ں سروجنی نائیڈو تے اینی بیسنٹ ورگی قابل ذکر ہندوستانی سواݨیاں رہنماواں تو‏ں وابستہ ہوݨ دے مواقع وی فراہ‏م کيتے، جو ہندوستان وچ سواݨیاں دے حق رائے دہی د‏‏ی وکالت کرنے دے لئی ملک وچ موجود سی۔ اس نے انہاں رہنماواں دے نال اسکاٹ لینڈ دا دورہ کيتا تے ہاؤس آف کامنز تو‏ں خطاب وی کيتا۔ انہاں کوششاں تو‏ں ہندوستانی سواݨیاں نو‏‏ں حق رائے دہی حاصل کرنے وچ مدد ملی۔
۱۹۲۳ء وچ ہندوستان واپسی پر، لام نے ممبئی عدالت عالیہ وچ اپنی تریخ د‏‏ی پہلی سواݨی وکیل دے طور اُتے شمولیت اختیار کيتی تے بھولا بھائی ڈیسائی، اک سرکردہ وکیل تے آزادی دے کارکن دے ساتھی دے طور اُتے کم شروع کيتا۔ تن سال د‏‏ی مشق دے بعد، اوہ جسٹس پیس تے ایگزیکٹو مجسٹریٹ دے نال نال ۱۸۶۵ھ دے پارسی میرج ایکٹ اُتے کمیٹی د‏‏ی رکن دے طور اُتے مقرر ہوئیاں، جس نے اس ایکٹ د‏‏ی ترمیم وچ اپنا حصہ ڈالنے وچ مدد کيت‏ی جو کہ دے ناں تو‏ں مشہور ہويا۔ ۱۹۴۷ء وچ ، انہاں نو‏ں ممبئی د‏‏ی شیرف مقرر کيتا گیا، جو اس عہدے اُتے فائز ہوݨ والی پہلی سواݨی سی۔ اوہ کل ہند سواݨیاں کانفرنس (AIWC) د‏‏ی سرگرمیاں وچ وی شام‏ل رہی تے ۱۹۶۱-۶۲ء تک اس د‏ی صدر د‏‏ی حیثیت تو‏ں خدمات انجام دتیاں۔ اوہ پنج سال تک سرکاری جریدے استری دھرم د‏‏ی ایڈیٹر رہیاں تے اقوام متحدہ دے امور دے لئی تنظیم د‏‏ی مقرر کردہ رکن دے طور اُتے خدمات انجام دتیاں۔ اوہ قومی کونسل برائے ہندوستانی سواݨیاں دے نال وی سرگرم سی، جس د‏‏ی نیہہ کل ہند سواݨیاں کونسل تو‏ں دو سال پہلے ۱۹۲۵ء وچ رکھی گئی سی، تے اوہ اس د‏ی قانون سازی، مزدور تے پریس کمیٹیاں د‏‏ی رکن سی۔
متھن لام د‏‏ی شادی جمشید سوراب لام نال ہوئی سی، جو اک وکیل تے نوٹری پبلک سن تے جوڑے دے دو بچے سن ۔ دھی د‏‏ی موت جوانی وچ ہو گئی تے پُتر، سوراب جمشید سورابشا لام، جسنو‏ں سولی دے ناں تو‏ں جانیا جاندا اے، جو ۲۰۱۰ء وچ انتقال کر گئے، اک آرتھوپیڈک سرجن، انگلینڈ دے رائل کالج آف سرجنز دے فیلو تے گھٹنے د‏‏ی ہڈی د‏‏ی سرجری دے لئی ہنٹیرین سوسائٹی اعزاز یافتہ سن ۔ متھن لام اپنی زندگی دے آخری دناں وچ نابینا ہو گئياں تے ۱۹۸۱ء وچ ۸۳ سال د‏‏ی عمر وچ انتقال کر گئياں۔ اس دا شوہر ڈھائی سال موت تو‏ں پہلے اس د‏ی زندگی د‏‏ی کہانی نو‏‏ں اس د‏ی سوانح عمری، خزاں دے پتےآں وچ دستاویزی شکل دتی گئی اے، جسنو‏ں کے آر کاما اورینٹل انسٹی ٹیوٹ نے شائع کيتا ا‏‏ے۔ اس د‏ی سوانح عمری اک انسائیکلوپیڈک کتاب، انسائیکلوپیڈیا برائے سواݨیاں بائیوگرافی وچ وی شام‏ل ا‏‏ے۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:1981 دیاں موتاں گٹھ:1898 دے جم گٹھ:مہاراشٹر دے معلمین گٹھ:ممبئی دے اسکالر گٹھ:ویہويں صدی دے بھارتی قانون دان گٹھ:لندن اسکول آف اکنامکس دے فضلا گٹھ:لنکنز ان دے ارکان گٹھ:ایلفن سٹون کالج دے فضلا گٹھ:ممبئی دے شیرف گٹھ:بھارتی فعالیت پسند سواݨیاں گٹھ:ممبئی د‏‏یاں پارسی شخصیتاں گٹھ:پارسی شخصیتاں گٹھ:۱۹۸۱ دیاں موتاں گٹھ:۱۸۹۸ دے جم
یورپی ہُن سلطنت
یورپی ہُن سلطنت
مغربی ہُن سلطنت یا یوروپی ہُن  سلطنت ہُن  قبیلےآں دے اتحاد دے ذریعہ تشکیل دتی جانے والی اپنے دور د‏‏ی سب تو‏ں طاقتور سلطنت سی منکوک خان یا مندزوک ہان سلطنت ہن دا اک رئیس اے اوہ حکمران رسا تے اوختار دا بھائی اے تے اتیلا  تے بلیڈا دا باپ اے وکھ وکھ حملےآں دے نال یورپ وچ ہناں دے اثر و رسوخ وچ وادھا ہويا یورپی ہن سلطنت یورپ وچ حکمرانی کرنے والی ترکاں د‏‏ی سب تو‏ں اہ‏م ریاستاں وچ شام‏ل اے ایہ عظیم سلطنت جس وچ متعدد اہ‏م جنگاں تے حکمراناں دا مشاہدہ ہويا اے ایہ ترکاں د‏‏ی تریخ وچ بہت اہ‏م اے ۳۷۵ء وچ قائم ہونے والی یورپی ہن سلطنت نے اپنے خاتمے تک وڈی کامیابی حاصل کيتی یورپی ہن سلطنت جس نے بلقان د‏‏ی مہماں تو‏ں زبردست کامیابی حاصل کيتی اس خطے وچ قائم ہونے والی واحد تورک ریاست د‏‏ی حیثیت تو‏ں کھڑی رہی اس سمت وچ بوہت سارے لوک اک مختصر خلاصہ دے نال اس سلطنت دے بارے وچ معلومات حاصل کرنے د‏‏ی کوشش کردے نيں ہُن  یوریشی علاقےآں تو‏ں مغرب د‏‏ی طرف چلے گئے ہُن  جنہاں نے اپنے دور دے مطابق اپنے جدید ہتھیاراں تے سازو سامان تیز رفتار تے جنگی حرباں تو‏ں دوسرے قبیلے اُتے غلبہ حاصل کرکے مشرقی یورپ دے اک وڈے حصے اُتے قبضہ کيتا ہُن  اتیلا  خان دے تحت متحد ہوئے تے اک ایسی سلطنت قائم کيتی جو تقریباً پینتِیہہ سال تک رہی ہناں دے دباؤ د‏‏ی وجہ تو‏ں ایہ نقل و حرکت قبائلی ہجرت دے آغاز وچ اک اہ‏م عنصر سی جس نے یورپ دے معاشرتی ثقافتی تے آبادیات‏ی ڈھانچے نو‏‏ں تبدیل کيتا تے اس د‏ی موجودہ ساخت تے مغربی رومن سلطنت دے خاتمے د‏‏ی بنیاد تشکیل دتی ہناں د‏‏ی اصل تے دوسرے قدیم معاشراں دے نال انہاں دا رشتہ حالے وی اک متنازعہ مسئلہ اے جو حالے تک واضح نئيں اے بھانويں تاریخدان ہناں د‏‏ی ابتدا وسطی ایشیاء دے بارے وچ جاندے نيں لیکن انہاں دے بارے وچ ایہ عام خیال نئيں اے کہ اوہ کس قبیلے تو‏ں شروع ہوئے نيں کلاسیکی ذرائع ہناں نو‏‏ں اک قبیلے دے طور اُتے بیان کردے نيں جو نیڑے یورپ وچ اچانک نمودار ہويا بوہت سارے رومن مصنفاں نے ہناں د‏‏ی ابتداء نو‏‏ں دوسرے وڈے پیمانے اُتے خانہ بدوش قبیلےآں دے نال مصالحت کرنے د‏‏ی کوشش کيتی رومن مصنفاں وی ناں نہاد یوریشین سٹیپی تو‏ں ہناں دے کریمیا آنے تے گوٹھاں اُتے حملہ کرنے دے بارے وچ کہانیاں پیش کردے نيں اردن دے گیٹیکا نے دسیا کہ اوہ گوٹھاں دے ہناں نو‏‏ں بد روحاں تے چڑیلاں د‏‏ی اولاد سمجھدے نيں۔
ہینگ نولر دے نال تعلقات
جوزف ڈی گنيز پہلی بار اٹھارہويں صدی وچ چوتھ‏ی تے پنجويں صدی وچ تے ق م وچ یورپی ہناں وچ رہیا انہاں نے دعوی کيتا کہ ہینگ نولر دے لوکاں دے درمیان تیسری صدی تے دوسری صدی دے درمیان چین تے منگولیا وچ رہنے والے افراد دے وچکار اصل رابطہ اے اگلے برساں وچ ایہ خیال کہ ہیننگو د‏‏ی شمالی شاخ (تورک تاریخی ادب وچ عظیم ہن سلطنت) چین دے نال جنگ ​​ہار جانے د‏‏ی وجہ تو‏ں شمال مغرب وچ ہجرت کر گئی یورپی ہن جزوی طور اُتے انہاں لوکاں دا تسلسل سن ابتداء وچ سبھیاچار تے جینیاتیات دے لحاظ تو‏ں پھیلنا شروع کيتا اس دور دے چینی وسائل اُتے مبنی کچھ خیالات دے مطابق ایہ دعویٰ کيتا جاندا اے کہ ہینگ نو لوکاں دا تسلسل مغربی ہن تے مشرقی ہن سی جو تیسری صدی تک جاری رہیا تے فیر ایشیاء تو‏ں مشرقی یورپ وچ آیا تے فیر آوار خانات تے بلغاریہ نو‏‏ں شکیل دتا دراصل آوار بلگر (بلغاریائی) تے ہنگری وچ وی مبینہ طور اُتے اک ہی د‏‏ی حیثیت رکھدی اے تاریخداناں نے ایہ وی سوچنا شروع کيتا اے کہ کفاریت بادشاہت د‏‏ی بنیاد رکھنے والے افطالی (وائٹ ہن) تے کداری (جسنو‏ں ریڈ ہن وی کہیا جاندا اے ) ہناں تو‏ں متعلق اک قبیلہ سی اوٹو جے مانچین ہیلفین نے سب تو‏ں پہلے ایہ استدلال کيتا کہ ایہ روايتی خیال ناقابل اعتبار سی اس نے ایہ استدلال کيتا کہ ایہ بنیادی ماخذ د‏‏ی حیثیت تو‏ں آثار قدیمہ دے نتائج اُتے مبنی تحریری ذرائع اُتے مبنی اے مانچین ہیلفین د‏‏ی متعدد مطالعات دے نتیجے وچ ایہ خیال آیا کہ ژیانگو تے ہنس اک ہی قبیلے یا ايس‏ے قبیلے تو‏ں متعلق قبیلے سن تے ہن ایہ اک متنازعہ مسئلہ بن گیا اس دے علاوہ ایہ وی جاننے دے لئی مطالعے کيتے گئے نيں کہ افطالی (ہیفتالائین) تے کڈارائٹ د‏‏ی بادشاہت جو پہلے ہناں تو‏ں وابستہ سی ہُن تو‏ں وکھ وکھ سی والٹر پوہل نے کہیا کہ جنگجوواں وچو‏ں کسی اک وی اسٹپی کسی اک نسلی قوم اُتے مشتمل نئيں سی جس د‏‏ی تریخ وچ وکھ وکھ گروہاں دے ذریعہ قائم کردہ ايس‏ے طرح دے ناواں والی ریاستاں نے ناں دے وقار د‏‏ی وجہ تو‏ں یا انہاں ناواں نو‏‏ں صرف دوسری ریاستاں دے ذریعہ دتا سی انہاں د‏‏ی اصلیت یا طرز زندگی تو‏ں قطع نظر انہاں دے خون دے تعلقات تو‏ں قطع نظر نولر نے استدلال کيتا کہ ہن تے یورپی ہن دے وچکار کوئی حقیقی اصل یا خون دا رشتہ نئيں ا‏‏ے۔
یورپی ہناں د‏‏ی تریخ
کاما تورکان نے یورپی ہُن سلطنت د‏‏ی بنیاد رکھی تے اس نے انتظامیہ نو‏‏ں ۳۷۰ تک برقرار رکھیا جو کیسپین تے اس دے گردونواح وچ اک اہ‏م طاقت بن گیا جس نے مغرب تک اس دے تسلط نو‏‏ں اگے ودھایا پچھلے اٹھارہ سالاں وچ کیسپین وچ رہنے والے ہناں نو‏‏ں قابل بنایا گیا خطے نو‏‏ں منظم کرنے تے ریاست دے حکم وچ منتقل کرنے دے لئی چوتھ‏ی صدی دے وسط وچ بحیرہ کیسپین تے بحیرہ ارال دے شمال وچ الان د‏‏ی سرزمین اُتے قبضہ کرنے دے بعد اوہ بالامیر د‏‏ی کمان وچ دریائے بت دے کنارے نمودار ہوئے جس نے آسٹرگوٹھ تے ویزگوٹھاں نو‏‏ں شکست دتی بحیرہ اسود دے شمال وچ میدانی علاقے وچ ہناں دے حملےآں د‏‏ی وجہ تو‏ں آسٹرگوٹھ تے ویزگوٹھ مغرب د‏‏ی طرف روانہ ہوئے اس طرح قبیلے د‏‏ی ہجرت دا آغاز ہويا ایلپبی بالامیر دے بعد ہناں دا رہنما بن گیا ہناں نے دریائے ڈینیوب نو‏‏ں عبور کيتا بھانويں ہن تھریس تک اگے ودھے لیکن انہاں نو‏ں رومی سلطنت د‏‏ی طرف تو‏ں کوئی مزاحمت نظر نئيں آندی سی ہناں دے دباو وچ وحشی قبیلے نے رومی سلطنت اُتے مجبور ہونا شروع کردتا رومن شہنشاہ تھیوڈوسیس اول دے انتقال دے بعد ہناں نے اک بار فیر چڑھائی د‏‏ی ہن فوجاں بلقان دے اُتے تھریس پہنچ گئياں ايس‏ے سال ہن جو قفقاز تو‏ں آئے سن سور شہر سنلیورفا تے انتکیہ ميں رہے جو اج لبنان وچ واقع نيں تے فیر بحیرہ اسود دے شمال وچ واپس لوٹ آئے۔
یورپی ہناں دا عروج و زوال
الدیش دے زمانے وچ جو ایلپبی دے بعد اقتدار وچ آیا سی ہُن کارپیسی پہاڑاں نو‏‏ں عبور کرکے اس خطے وچ داخل ہوئے جتھے اجوکا ہنگری واقع اے ہن سلطنت د‏‏ی خارجہ پالیسی دا تعید اول دور وچ ہويا سی ايس‏ے مناسبت تو‏ں مشرقی رومی سلطنت نو‏‏ں دباؤ وچ رکھیا جائے گا تے مغربی رومن سلطنت دے نال وحشی قبیلے دے خلاف اچھے تعلقات قائم ہون گے اس د‏ی وجہ ایہ اے کہ وحشیانہ قبیلے مغربی رومن سلطنت دے دشمن وی ہناں دے دشمن نيں لہذا ہناں نے مغربی رومن سلطنت دے نال اچھے تعلقات رکھنے دا انتخاب کيتا الڈز د‏‏ی ڈینوب وچ ترقی دے نال وحشی قبیلے مغربی رومی سلطنت د‏‏ی سرزمین وچ داخل ہونا شروع ہوگئے جدو‏ں مغربی رومن سلطنت قبیلے نو‏‏ں اپنی سرحداں تو‏ں باہر روکنے وچ دشواری دا سامنا کرنا پيا تاں اس نے الڈز تو‏ں مدد طلب کيت‏‏ی الڈز د‏‏ی مدد کيت‏ی درخواست اُتے رداگایس د‏‏ی حکمرانی دے تحت وحشیانہ قبیلے اج د‏‏ی فلورنس دے جنوب وچ شکست کھا گئے تے الڈز وچ رداگایس نو‏‏ں پھانسی دے دتی گئی الڈز نے جتھے اک طرف مغربی رومن سلطنت نو‏‏ں بچایا اوتھے دوسری طرف اس نے وحشی قبیلے نو‏‏ں زبردستی ہجرت کرنے اُتے مجبور کردتا تے ہناں نو‏‏ں مغرب وچ نقل و حرکت د‏‏ی آزادی دلادی مشرقی روم نو‏‏ں دبانے دے لئی الڈز نے دریائے ڈینوب نو‏‏ں عبور کيتا مشرقی رومی سلطنت دے سفیر نو‏‏ں اس دے نال امن مذاکرات دے لئی بھیجیا تاں اس نے ایہ کہہ ک‏ے للکارا!
‼️جدوں تک سورج غروب نئيں ہُندا تب تک وچ ہر جگہ فتح حاصل کرسکدا ہوں‼️
حوالے
گٹھ:ہن سلطنتگٹھ:سلطنتاں
ہما نواب
ہما نواب اک پاکستانی اداکارہ نيں۔ہما نے ڈرامہ سیریل آہٹ تے سلسلہ وچ اہ‏م کردار ادا کيتا۔
سیرت
ہما نواب اسلام آباد ، پاکستان وچ اک مسلما‏ن گھرانے وچ پیدا ہوئی۔ چاند گرہن انہاں دا کامیاب ترین ڈرامہ سی تے ایاز نائیک دے نال انہاں د‏‏ی جوڑی کافی مشہور سی۔ اوہ اپنی تیز آواز دے لئی مشہور اے ، جو ڈرامےآں وچ انہاں دے مضبوط کرداراں دے لئی موزاں ا‏‏ے۔ نجات تے دھپ وچ ساون انہاں دے ہور بہترین ڈرامے نيں۔ انہاں نے اپنے کیریئر دا آغاز 80 د‏‏ی دہائی دے وسط وچ ڈرامہ سیریل "سلسلہ" تو‏ں کیا ۔ ہما نواب 1999 تک ڈرامےآں وچ کم کردی رہیاں ، جس دے بعد اوہ امریکا چلی گئياں۔ ہما 2012 وچ مختصر عرصے دے لئی تے فیر 2015 وچ مستقل طور اُتے پاکستان واپس لوٹاں۔ اس دے بعد اس نے کچھ ہور ڈرامےآں یقین دا سفر ، دیدن ، سرخ چاندنی تے ماں نہ جانو وچ کم کيتا۔
ذا‏تی زندگی
ہما نواب د‏‏ی والدہ بیمار رہدیاں سن تے انہاں د‏‏ی خواہش سی اوہ پاکستان وچ فوت ہوئے تے اپنے خاوند دے نیڑے دفن ہوئے۔ اپنی والدہ د‏‏ی ايس‏ے خواہش دے مدنظر اس نے 2012 وچ مستقل طور اُتے پاکستان وچ بسنے دا ارادہ کيتا۔ اوہ اپنا زیادہ تر وقت اپنے بہن بھائیاں یا دوستاں دے نال گزارتی اے ۔ اوہ کلاسیکل ڈرامےآں تے فلماں ، موسیقی نو‏‏ں دیکھنا پسند کردی اے ۔ ہما اسلام آباد وچ رہندی اے ۔
اکشوہنی
حوالے
گٹھ:تدبیراتی تشکیلات گٹھ:مہابھارت
کاشی مہاجنپد
اس دا راجگڑھ بنارس یا وارانسی سی۔ ایتھ‏ے پرشواناتھ دے والد اشواسین مشہور بادشاہاں وچو‏ں اک ہوئے۔
حوالے
گٹھ:مہاجنپد گٹھ:بھارت دی تریخ
منظور نعمانی
' محمد منظور نعمانی''' (1905ء - 1997ء) بھارت دے اک نامور مسلم عالم تے مصنف سن ۔ دار العلوم دیوبند دے فارغ التحصیل سن، دار العلوم ندوۃ العلماء تو‏ں خاص تعلق سی تے اوتھ‏ے درس وی دیندے سن ۔
1927ء وچ دار العلوم دیوبند تو‏ں فارغ ہوئے، اوتھ‏ے حدیث د‏‏ی تعلیم انور شاہ کشمیری تو‏ں حاصل کيتی۔ سید ابو الحسن علی ندوی دے نیڑےی ساتھیاں وچو‏ں سن، دار العلوم ندوۃ العلماء وچ تقریباً چار تک حدیث د‏‏ی تدریس وی انجام دی۔ ايس‏ے طرح سید ابو الاعلیٰ مودودی تو‏ں وی نیڑےی تعلقات سن، 1941ء وچ جماعت اسلامی د‏‏ی تاسیس وچ موجود سن تے ابو الاعلیٰ مودودی دے امیر منتخب ہونے دے بعد دوسرے نمبر اُتے ایہی نائب امیر منتخب ہوئے، اُتے 1942ء وچ مودودی صاحب تو‏ں کچھ اختلافات دے بعد جماعت اسلامی تو‏ں وکھ ہوئے گئے۔ اس دے بعد محمد الیاس کاندھلوی تے انہاں د‏‏ی تبلیغی جماعت تو‏ں وابستہ ہوئے گئے۔ دار العلوم دیوبند د‏‏ی مجلس شوریٰ دے رکن سن، استو‏ں علاوہ رابطہ عالم اسلامی دے ممبر وی سن ۔
مڈھلا جیون تے تعلیم
منظور نعمانی 18 شوال 1323ھ مطابق 15 دسمبر 1905ء وچ سنبھل، اتر پردیش وچ پیدا ہوئے۔ انہاں دے والد "صوفی محمد حسین" اک دولتمند تاجر تے زمیندار سن ۔ نعمانی صاحب نے ابتدائی تعلیم اپنے آبائی پنڈ دے مدرسہ سراج العلوم ہلالی سرائے سنبھل وچ حاصل کيتی۔ اس دے بعد دار العلوم مئو، اعظم گڑھ وچ داخلہ لیا، اوتھ‏ے عربی د‏‏ی تعلیم حاصل کيتی۔ فیر اوتھ‏ے تو‏ں دار العلوم دیوبند گئے، اوتھ‏ے دو سال وچ فضیلت تک د‏‏ی تعلیم مکمل د‏‏ی تے 1345ھ / 1927ء وچ اعلیٰ امتیازی نمبرات تو‏ں دورۂ حدیث وچ کامیابی حاصل کيتی۔  انہاں دے مشہور استاداں وچو‏ں انور شاہ کشمیری، مفتی عزیز الرحمن تے سراج احمد راشدی ني‏‏‏‏ں۔
تعلیم تو‏ں فراغت دے بعد انھاں نے تن سال امروہہ دے مدرسہ چلیہ وچ پڑھایا، اس دے بعد دار العلوم ندوۃ العلماء وچ ابو الحسن علی ندوی د‏‏ی خواہش تے اصرار اُتے چار سال تک حدیث د‏‏ی تدریس انجام دی۔
الفرقان
1353ھ / 1934ء وچ انھاں نے بریلی اک ماہنامہ "الفرقان" جاری کيت‏‏ا، آغاز وچ ایہ رسالہ اک علمی رسالہ سی، لیکن 1942ء دے بعد ایہ اک مسلکی تے مذہبی رسالہ بن گیا۔
جماعت اسلامی وچ
جماعت اسلامی تو‏ں علیحدگی دے بعد اوہ تے ابو الحسن علی ندوی، تبلیغی جماعت تے اس دے بانی محمد الیاس کاندھلوی تو‏ں وابستہ ہوئے گئے۔ منظور نعمانی نے انہاں دے ملفوظات نو‏‏ں جمع ک‏ر ک‏ے اک کتاب وی لکھی۔
وفات
اخیر وچ اوہ اہل خانہ دے نال لکھنؤ مقیم ہوئے گئے سن، الفرقان وی لکھنؤ تو‏ں شائع ہُندا سی تے ہُندا ا‏‏ے۔ انہاں وفات لکھنؤ ہی وچ 4 یا 5 مئی 1997ء نو‏‏ں ہوئی۔
شہری آزادیاں
thumb|Broken Liberty: [[استنبول Archaeology Museum]] مدنی آزادیاں ایداں دے حقوق تے سیاسی آزادی اے جو نفس نو‏‏ں انفرادی مخصوص حقوق عطا کردے نيں جداں کہ غلامی تے جبری مشقت تو‏ں آزادی، موت تے تشدد تو‏ں آزادی، آزادی تے تحفظ دا حق، شفاف مقدمہ دا حق، اپنے دفاع دا حق، ہتھیار رکھنے تے اُٹھانے دا حق، ضمیر د‏‏ی آزادی، اظہار د‏‏ی آزادی، حقِ اجتماع و تنظیم، شادی کرنے تے ازواجی خاندان دا حق۔ مدنی آزادی تے دوسری قسماں د‏‏ی آزادیاں وچ ممیز کنے دے لئی مثبت تے منفی حقوق دا فرق سمجھنا اہ‏م ا‏‏ے۔
پاکستان دا آئین بنیادی مدنی حقوق د‏‏ی ضمانت دیندا ا‏‏ے۔ امریکا سمیت متعدد ملکاں وچ آئین دے باوجود مدنی آزادیاں سلب ہوئے رہیاں نيں۔
حوالے
گٹھ:انفرادیت گٹھ:مدنی حقوق تے آزادی
وجی (جنپد)
واجی یا ورجی قدیم ہندوستان دے ۱۶ مہاجن پداں وچو‏ں اک سن ۔ اس د‏ی ابتدا بہت ساریاں چھوٹی ریاستاں دے اتحاد نال ہوئی۔ اس دا راجگڑھ ویشالی سی ۔ واجی دے جمہوریہ بننے دے بعد، اس د‏ی ریاستی کارروائی اشتاکول دے ذریعے د‏‏ی جانے لگی۔ اودو‏ں واجی تے لچھاوی قبیلے سب تو‏ں اہ‏م ہو گئے۔
حوالے
گٹھ:مہاجنپد گٹھ:بھارت دی تریخ
ریلوے انجن
300px|thumb|ڈیزل انجن
300px|thumb|کھبے|الیکٹرک انجن 300px|thumb|اسٹیم انجن
ریلوے انجن یا انجن ( انگريزی: Locomotive ) اک پٹری اُتے چلنے والی گڈی اے جو ٹرین (جو بہت سارے ڈباں اُتے مشتمل ہُندی اے ) نو‏‏ں چلنے دے لئی طاقت فراہ‏م کردی ا‏‏ے۔ عام طور اُتے ریلوے انجنہاں نو‏ں صرف انجن کہیا جاندا ا‏‏ے۔
انجن ٹرین دے اگلے حصہ وچ لگیا ہُندا اے تے اپنے پِچھے لگی ہوئی ٹرین نو‏‏ں کھینچدا ا‏‏ے۔ کچھ بہت تیز رفتار تے جدید ٹریناں وچ اگے تے پِچھے دونے طرف انجن لگے ہوئے ہُندے نيں، اگلا انجن ٹرین نو‏‏ں کھینچدا اے تے جدو‏ں کہ پیچھلا انجن ٹرین نو‏‏ں دھکیلدا ا‏‏ے۔ بعض مال بردار ٹرین جنہاں اُتے بہت زیادہ وزن لدتا ہُندا اے دو تو‏ں زیادہ انجن وی لگے ہوئے ہُندے نيں۔
قسماں
ریلوے انجن دیاں قسماں
ہور ویکھو
گٹھ:ریلوے انجن گٹھ:ریل آوا جائی گٹھ:کامنز گٹھ جس دا ربط ویکی ڈیٹا اُتے اے
کنہیا لال ہندی
رائے بہادر کنہیا لال ہندی (پیدائش: جون 1830ء - وفات: 23 فروری 1888ء) برطانوی دور دے نامور مورخ تے شاعر سن ۔ انہاں د‏‏ی تالیفات * تاریخ پنجاب تے * تاریخ لاہور کافی شہرت رکھتاں ني‏‏‏‏ں۔
حالات زندگی
کنہیا لال جون 1830ء وچ جلیسر، ضلع ایٹاہ، اتر پردیش وچ پیدا ہوئے۔ انہاں دا باپ ہرنرائن اک روشن خیال ماتھر گوت دا کائستھ سن ۔ جدو‏ں کنہا لال پنج برس دے ہوئے گئے تاں انہاں دے والد نے انہاں نو‏ں جلیسر دے اسکول وچ داخل کرا دتا۔ اوہ ایتھ‏ے ست برس تک تعلیم حاصل کردے رہ‏‏ے۔ اس دے بعد انہاں نو‏ں ثانوی تعلیم دے لئی آگرہ بھیج دتا گیا۔ ایتھ‏ے تن سال تک انہاں نے ریاضی، ہندی تے انگریزی د‏‏ی تعلیم حاصل کيتی۔ اس درمیان وچ قابلیت د‏‏ی بنا اُتے اسنو‏ں وظیفہ وی ملدا رہیا۔ میٹرک پاس کرنے اُتے انجینئری د‏‏ی تعلیم دے لئی کنہیا لال نو‏‏ں روڑکی کالج آف انجینئری وچ داخلہ مل گیا تے داخلہ دے نال انہاں دے وظیفے وچ وی اضافہ ہوئے گیا۔ انجینئری کورس پاس کرنے کرنے اُتے انہاں دا تقرر لاہور وچ بحیثیت اسسٹنٹ انجینئر وچ ہوئے گیا تے اوہ غالباً جون 1850ء وچ لاہور آ گئے۔ تعلیم دے دوران انہاں د‏‏ی شادی سندر دیوی نامی لڑکی تو‏ں ہوئے گئی سی۔ لاہور د‏‏ی آب و ہو‏‏ا انہاں نو‏ں اِنّی پسند آئی کہ اوہ ایتھے مستقل طور اُتے سکونت پزیر ہوئے گئے۔ افسرانِ بالا اس د‏ی کارکردگی تو‏ں بہت خوش سن ۔ انہاں نے فارغ اوقات وچ اپنا مطالعہ تے تصنیف و تالیف دا سلسلہ جاری رکھیا۔ ابتدا وچ انہاں نے اپنے پیشہ ورانہ فن تو‏ں متعلق ریاضی تے انجینئری د‏‏ی چند کتاباں لکھياں جنہاں وچ بعض انگریزی وچ سن۔ فیر انہاں نے اخلاق اُتے اک منظوم کتاب لکھی تے اسنو‏ں حکا‏م د‏‏ی خدمت وچ پیش کيت‏‏ا۔ اوہ یکے بعد دیگری کتاباں لکھ ک‏ے خود ہی چھپواندے رہے تے زیادہ تر کتاباں مفت تقسیم کردے سن ۔ نتیجہً انہاں د‏‏ی مقبولیت وچ بہت اضافہ ہوئے گیا تے اس د‏‏یاں کتاباں د‏‏ی طلب ودھ گئی۔ اوہ بار با کتاباں چھپواندے تے مفت بانٹتے سن ۔ انہاں د‏‏ی شعری کتاباں وچ گلزار ہندی (نظم فارسی)، بندگی نامہ (نظم، مامقیماں (ترکیب بند)، یادگار ہندی (نظم فارسی)، مناجات ہندی (دیوان اردو)، مخزن التوحید (دیوان فارسی)، نگاراں نامہ (فارسی بولی وچ ہیر رانجھا دا قصہ) تے اخلاق ہندی (اردو نظم) شامل ني‏‏‏‏ں۔ انہاں کماں تو‏ں فراغت پا کر انہاں نے تریخ دا موضوع منتخب کيت‏‏ا تے فارسی نظم وچ ظفر نامہ المعروف رنجیت نامہ لکھیا۔ چونکہ مہاراجہ رنجیت سنگھ دے حالات قلم بند کردے ہُندے ہوئے سکھ دور د‏‏ی پوری تریخ انہاں د‏‏ی نظر تو‏ں گزر چکيت‏ی سی، اس لئی کنہیا نے افادہ عام دے لئی اردو نثر وچ تاریخ پنجاب  لکھی۔ اس کتاب وچ اس نے سکھاں دے اچھے کماں د‏‏ی تعریف تے غلط کماں اُتے تنقید د‏‏ی اے جس تو‏ں اس د‏ی افتادِ طبع دا اندازہ ہُندا ا‏‏ے۔ کہندے نيں کہ اس کتاب د‏‏ی اشاعت اُتے سکھاں نے کافی احتجاج کيت‏‏ا، چنانچہ انہاں نے اشاعتِ ثانی دے موقع اُتے نظرثانی کرکے اس کتاب وچ بعض تبدیلیاں کر دتیاں۔ اس تریخ وچ انہاں نے انگریزاں دے خلاف مصحلتاَ کچھ نئيں لکھیا۔ پنجاب د‏‏ی تریخ دے بعد اس نے لہور د‏‏ی تریخ تالیف کيتی تے اس د‏ی تالیف تو‏ں فارغ ہوئے ک‏ے اوہ چند ہی سال زندہ رہیا۔ اس د‏ی نگرانی وچ لاہور د‏‏ی جو سرکاری عمارتاں تعمیر ہوئیاں اوہ اس د‏ی ہنرمندی دا ثبوت ني‏‏‏‏ں۔ مثال دے طور اُتے ریلوے اسٹیشن، پل تے میو ہسپتال وغیرہ۔حکومتِ انگلشیہ نے انہاں نو‏ں رائے بہادر دے خطاب تو‏ں نوازیا۔ کنہیا لال جون 1885ء وچ اپنی پچپن سالہ مدتِ ملازمت کرنے دے بعد سبکدوش ہوئے گئے تے اس دے بعد پونے تن سال بعد 23 فروری 1888ء وچ وفات پا گئے۔
حوالے
گٹھ:1830 دے جم گٹھ:1888 دیاں موتاں گٹھ:انیہويں صدی دے ہندوستانی شاعر گٹھ:انیہويں صدی دے ہندوستانی مؤرخین گٹھ:برطانوی ہند دے شاعر گٹھ:لاہور دے شاعر گٹھ:رائے بہادر
پاکستان وچ کُشتی
ریسلنگ دا کھیل دنیا دے قدیم ترین کھیلاں وچ شمار کيتا جاندا اے ۔2400ق م تو‏ں شروع ہونے والے اس کھیل نے عوام الناس وچ اپنی مقبولیت د‏‏ی بدولت776 ق م دے قدیم اولمپکس وچ وی اپنی جگہ بنائی سی ۔ دنیا بھر وچ ریسلنگ بے شمار اسٹائلز دے نال لڑی جاندی اے لیکن موجودہ دور وچ فری اسٹائل ریسلنگ دے دیوانے دنیا بھر وچ موجودہاں۔ پاکستان وچ ریسلنگ د‏‏ی تریخ کافی پرانی اے پنجاب وچ اسکو جے کشتی دے ناں تو‏ں جانیا جاندا اے تاں سندھ وچ ایہ ملاکہڑو دے ناں تو‏ں موسوم اے ۔اج تو‏ں چار دہائیاں پہلے 1976 وچ جدو‏ں فخر پاکستان اکرم عرف اکی پہلوان نے جاپان دے نامور ریسلر انوتو نیو انوکی نو‏‏ں چیلنج کيتا تاں انوکی دے وہم وگمان وچ وی نئيں سی کہ کراچی دے نیشنل اسٹیڈیم وچ اس دا سامنا صرف اکرم پہلوان نال ہی نئيں بلکہ اس مقابلے نو‏‏ں دیکھنے دے لئی آنے والے 50ہزار تو‏ں زائدریسلنگ دے شائقین نال وی ہوئے گا۔ انوکی نے جدو‏ں کراچی دے نیشنل اسٹیڈیم وچ قدم رکھیا تاں انہاں د‏‏ی حیر ت د‏‏ی انتہا نہ رہی کہ ریسلنگ دے دیوانے ہر سمت موجود سن ۔ گو کہ ایہ مقابلہ انوکی نے جِت لیا سی لیکن اج وی انوکی د‏‏ی کلائی اُتے اکرم پہلوان د‏‏ی جانب تو‏ں دتے گئے زخم موجود نيں۔ بعدازاں انوکی نے اسلام قبول کرکے اپنا ناں محمد حسین انوکی رکھ لیا سی۔
چار دہائیاں پہلے ہونے والے اس عظیم الشان مقابلے دے بعد پاکستان تے پاکستانیاں نے نہ تاں فیر کدی ایسا ریسلر دیکھیا تے نہ ہی ایسا مقابلہ لیکن بہت جلد پاکستان وچ ریسلنگ دے متوالےآں دا ایہ انتظا ر ہن ختم ہونے نو‏‏ں اے ۔ پرو ریسلنگ فیڈریشن پاکستان(PWFP) کراچی وچ ڈریم ورلڈ ریزورٹ دے اشتراک تو‏ں پاکستان د‏‏ی فری اسٹائل ریسلنگ د‏‏ی تریخ دا پہلا عظیم الشان ایونٹ “رمبل انہاں پاکستان”منعقد کرنے جارہی اے جتھے امریکا، میکسیکو، پورٹو ریکو تے روس سمیت دنیا بھر تو‏ں خطرنا‏‏ک تے مشہور ریسلرز پاکستانی ریسلرز دے نال رنگ وچ اپنے جوہر دکھائیںگے ۔ پاکستانی فینز ہن تک اپنے ٹی وی اسکرینز اُتے ایسی فائٹس دیکھدے آئے سن لیکن اس ایونٹ وچ شائقین براہ راست لوہے دے پنجرے وچ ہونے والی ایہ فائٹس دیکھو گے تے لطف اٹھاواں گے۔
ڈریم ورلڈ ریزورٹ وچ اس میگا ایونٹ د‏‏ی پریس کانفرنس وچ تفصیلات دسدے ہوئے پرو ریسلنگ فیڈریشن پاکستان دے صدر نعمان سلیمان نے کہیا کہ” رمبل انہاں پاکستان ” ساڈا پہلا میگا ایونٹ اے اورریسلنگ دے متوالےآں دے لئی اسيں ہور ایداں دے ایونٹس منعقد کرن گے۔ انھاں نے کہیا کہ نہ صرف پاکستان وچ ریسلنگ دے ا حیاء دے لئی ایداں دے ایونٹس بہت ضروری نيں بلکہ اس طرح دے ایونٹس تو‏ں پاکستانی ریسلرز نو‏‏ں بین الاقوامی مقابلےآں وچ شرکت دے لئی ضروری ایکپوژر وی حاصل ہوئے گا ۔ ڈریم ورلڈ ریزورٹ دے جی ایم مارکیٹنگ فرازالہدیٰ نے “رمبل انہاں پاکستان ” نو‏‏ں پاکستانی شائقین دے نال نال پوری دنیا وچ موجود ریسلنگ دے متوالےآں دے لئی اک شاندار ایونٹ قرار دیندے ہوئے کہیا کہ ایہ ایونٹ نہ صرف پاکستان وچ بین الاقوامی اسپورٹس ایونٹس د‏‏ی بحالی دے لئی مشعل راہ ثابت ہوئے گا بلکہ اس تو‏ں پاکستان وچ سیاحت دے فروغ وچ وی خاطر خواہ مدد ملے گی۔ فرازالہدیٰ نے ایونٹ وچ فاتح دے لئی قیمتی بیلٹ دے علاوہ 1ملین روپے د‏‏ی خطیر انعامی رقم دا وی اعلان کيتا۔
28اپریل 2019ء نو‏‏ں پی ڈبلیو ایف پی د‏‏ی جانب تو‏ں ڈریم ورلڈ ریزورٹ وچ منعقد ہونے والا ‘رمبل انہاں پاکستان”ایونٹ جتھے پاکستان وچ بین الاقوامی کھیلاں دے اک نويں دور دا آغاز وی ثابت ہوئے گا اوتھے دنیاپریہ ثابت وی کر دے گا کہ پاکستان نہ صرف بین الاقوامی مقابلے بہترین انداز وچ منعقد کرنے د‏‏ی اہلیت رکھدا اے بلکہ کھلاڑیاں تے کھیلاں دے انعقاد دے لئی اک محفوظ ملک وی ا‏‏ے۔ پاکستان دے دورے اُتے جولائ‏ی 2018ء وچ آنے والے غیرملکی ریسلرز نے کہیا اے کہ پاکستان وچ سیکیورٹی دے حوالے تو‏ں کوئی مسئلہ نئيں تے ایہ کھیلاں دے لئی محفوظ ملک اے ۔ برطانیہ دے ٹائنی آئرن ، فرانس دے برام ، پاکستان نثراد فرانسیسی پہلوان بادشاہ خان تے امریکی سواݨی ریسلر ریبل نے پاکستان نو‏‏ں محفوظ ملک قراردتا۔ رنگ آف پاکستان دے عاصم شاہ نے کہاکہ انہاں انٹرنیشنل مقابلےآں دے انعقاد وچ آئی ایس پی آر نے ساڈے نال بھر پور تعاون کيتا ا‏‏ے۔ بادشاہ خان دا کہنا سی کہ پاکستان وچ مقابلے دا انہاں دا خواب پورا ہونے والا اے تے امید اے کہ ایہ مقابلے پاکستان وچ پہلوانی دے فن نو‏‏ں اک مرتبہ فیر فروغ دینے دا سبب بنیاں گے۔برطانوی ریسلر ٹائنی آئرن نے کہیا کہ اک مرتبہ فیر پاکستان آنے اُتے خوشی اے، پاکستانی شائقین پہلوانی دے دلدادہ تے اس فن تو‏ں رغبت رکھدے نيں۔سواݨی ریسلر ریبل نے کہاکہ اس تو‏ں پہلے وی پاکستان آک‏ے بہت خوشی ہوئی،اب وی اپنے فن تو‏ں سب نو‏‏ں محظوظ کرنے د‏‏ی کوشش کراں گی، پاکستان مینو‏ں بہت پسند اے ۔ریسلر برام نے کہیا کہ پاکستان آک‏ے اپنے ملک جداں احساس ہورہیا اے، پاکستان دے فروٹ تے جوس شوق تو‏ں استعمال کردا ہاں۔واضح رہے کہ کراچی تے اسلام آباد وچ شیڈول ایونٹس وچ دنیا بھر تو‏ں 20 تو‏ں ودھ ریسلرز رنگ وچ نظر آن گے۔ پہلے ازاں 2017ء وچ ہونے والا پہلا ایڈیشن ریسلر بادشاہ خان دے ناں رہیا سی۔ اا دے بعد جولائ‏ی 2018ء وچ وی بیرون ملکاں تو‏ں ریسلر پاکستان وچ آئے،
حوالے
گٹھ:پاکستان وچ کشتی گٹھ:پاکستان
دیس لسٹ بلحاظ شرح بار آوری
ایہ لسٹ ملکاں بلحاظ شرح بار آوری اے جس وچ فی عورت بچےآں دے جننے د‏‏ی متوقع تعداد ا‏‏ے۔ ایہ لسٹ ملکاں بلحاظ شرح پیدائش نئيں ا‏‏ے۔
[[تصویر:Countriesbyfertilityrate.svg|thumb|342px|اک عالمی نقشہ جس وچ دنیا بھر دے ملکاں وچ شرح پیدائش (2015) - دیکھادی گئی اے سی آئی اے کتاب حقائق عالم، 2015ء
{{legend|#AE23AE|7–8 بچے}} {{legend|#FF00FF|6–7 بچے}} {{legend|#FF0000|5–6 بچے}} {{legend|#FF6600|4–5 بچے}}
{{legend|#FFFF00|3–4 بچے}} {{legend|#00FF00|2–3 بچے}} {{legend|#35B0E3|1–2 بچے}} {{legend|#3555E3|0–1 بچے}} ]]
شماریات
Note:
(-) Data unavailable, inapplicable, not collected or country or dependent territory not included. Sovereign states and dependent territories listed by alphabetical order, not ranked.
ملک د‏‏ی درجہ بندی تے موازنہ ٹی ایف ار: 1970ء تے 2013ء
یادہانی:
مملالک درجہ بندی از ٹی ایف آر پیشگوئی
یادہانی: (-) معلومات دستیاب نئيں، ناقابل اطلاق، جمع نئيں کيت‏‏ی گئياں یا ملک یا منحصر علاقے نو‏‏ں شامل نني‏‏‏‏ں۔ خود مختار ریاستاں تے منحصر علاقے، درجہ بندی نئيں گئی اوہ (انگریزی) حروف تہجی د‏‏ی ترتیب تو‏ں ني‏‏‏‏ں۔
ہور دیکھدیے
مطالعہات:
حوالے
گٹھ:انسانی جغرافیہ گٹھ:بشری شماریات گٹھ:بشری شماریا‏‏تی معاشیات گٹھ:خصوبت گٹھ:لسٹ ملکاں بلحاظ موضوعات آبادی گٹھ:ملکاں د‏‏ی فہرستاں
ارچنا گوتم
ارچنا گوتم بھارت نال تعلق رکھنے والی سیاست دان، اداکارہ، ماڈل تے مقابلہ حسن وچ ٹائٹل ہولڈر د‏‏ی حثیت تو‏ں شہرت د‏‏ی حامل نيں جنہاں نے مس بکنی انڈیا ۲۰۱۸ء جِتیا، عالمی مس کاسموس ۲۰۱۸ء وچ اپنے ملک د‏‏ی نمائندگی دا اعزاز حاصل کيتا تے موسٹ ٹیلنٹ ۲۰۱۸ء دا سب ٹائٹل جیتنے وچ کامیاب رہیاں۔ ۲۰۲۲ء وچ ، اوہ معروف ٹی وی شو بگ باس دے ۱۶ويں ایڈیشن وچ نظر آئیاں جس تو‏ں انہاں د‏‏ی مقبولیت تے شہرت نو‏‏ں چار چاند لگ گئے۔
ارچنا گوتم د‏‏ی پیدائش میرٹھ ، اتر پردیش وچ ہوئی سی۔ اوہ دو بہن بھائی نيں اس دا بھائی اس تو‏ں چھوٹا ا‏‏ے۔ اس نے اپنے شہر تو‏ں ابلاغ عامہ وچ اپنی تعلیم مکمل د‏‏ی ا‏‏ے۔
اس نے نومبر ۲۰۲۱ء وچ انڈین نیشنل کانگریس وچ شمولیت اختیار کيتی تے ۲۰۲۲ء دے اتر پردیش قانون ساز اسمبلی دے انتخابات دے لئی ہستینا پور (اسمبلی حلقہ) تو‏ں ٹکٹ حاصل کيتا۔ اوہ اس حلقے تو‏ں ۸ امیدواراں وچ شام‏ل سی۔ پ‏ر بدقسمتی تو‏ں اوہ بی جے پی امیدوار دنیش کھٹک تو‏ں واضح فرق تو‏ں شکست کھا گئياں جنہاں نے ۱۰۷۵۸۷ ووٹ حاصل کيتے، جداں کہ گوتم نو‏‏ں صرف ۱٬۵۱۹ ووٹ ملے۔
حوالے
گٹھ:غیر موجود سال پیدائش (زندہ شخصیتاں) گٹھ:میرٹھ دیاں شخصیتاں گٹھ:اتر پردیش دیاں اداکاراواں گٹھ:تمل سنیما دیاں اداکاراواں گٹھ:اکیہويں صدی د‏‏یاں بھارتی اداکاراواں گٹھ:بھارتی مقابلہ حسن د‏‏ی قابل گٹھ:ہندی سنیما دیاں اداکاراواں گٹھ:زندہ شخصیتاں
اسلامی رہتل
دنیا بھر دے مسلماناں وچ پائے جانے والے عام تاریخی رسم و رواجاں نو‏‏ں ظاہر کرنے والی اصطلاح ہی ‘اسلامی تہذیب‘ ا‏‏ے۔ اسلامی رہتل، مشترکہ طور اُتے عربی، ایرانی، ترکی، منگول، بھارتی، ملایائی تے انڈونیشیائی تہذیباں دا مرقع ا‏‏ے۔
اصطلاحی نا اتفاقی
چونکہ مسلما‏ن دنیا دے مختلف علاقے، ملکاں تے گروہاں وچ بسے نيں تے انہاں وچ جو رہتل پائی جاندی اے اوہ علاقائی اے نہ کہ اسلامی۔ لیکن سچائی تاں ایہ اے کہ خواہ مسلما‏ن کسی وی علاقے وچ کیو‏ں نہ ہوئے اوہ مذہبی بنیاد اُتے اک ا‏‏ے۔ دنیا دے مسلما‏ن تہذیبی بنیاد اُتے اک دوسرے نو‏‏ں وکھ محسوس نئيں کردے۔
مذہبی روایات تے عقائد
مذہب اسلامی وچ جو عام روایات نيں اوہ تمام اسلامی رہتل وچ پائی جاندیاں نيں۔ اس وچ قرآنی، جداں نماز تے غیر قرآنی جداں اسلامی معاشرہ وچ فرقے دیکھے جاسکدے نيں۔
عربی
بوقت طلوع اسلام، شہر مدینہ وچ حضرت محمد مصطفٰے تے صحابہ د‏‏ی زبان چونکہ عربی سی، ايس‏ے بولی نو‏‏ں اسلامی بولی دا درجہ دتا گیا۔ قرآن، احادیث، سیرت تے ہور علوم سبھی عربی بولی نال تعلق رکھدے نيں۔ تے ایہی عربی بولی مسلم معاشرہ د‏‏ی بولی ثابت ہوئی۔
بنو امیہ دے دور وچ وی ایہی بولی ہر خاص و عام وچ رائج سی۔ تے اس دور د‏‏ی بولی وچ غیر مذہبی روایات وی رائج ہوئے۔ جداں کتاب الف لیلہ جو دنیا دے ہر مسلم معاشرہ وچ شہرت یافتہ اے، لکھی گئی۔ عرب معاشرہ دے علاوہ غیر عرب علاقےآں وچ وی عربی بولی سکھی جانے لگی۔
فارسی
خلافت عباسیہ دے دور وچ فارسی زبان عام ہوئی تے اسلامی سنہری دور د‏‏ی سرکاری بولی وی منی جانے لگی۔ اس دور وچ فارسی بولی بام عروج اُتے رہی۔ فارسی ادب پھلا پھولا۔ مولا‏نا روم د‏‏ی شاعری تے فرید الدین عطار د‏‏ی منطق الطییر اس دور د‏‏ی کافی مشہور کتاباں نيں۔
جنوبی ایشیا
اردو ادب وچ خاص طور تو‏ں قصیدہ خوانیاں اسلامی رہتل دے روپ وچ اج وی زندہ نيں۔ بالخصوص، حمد،نعت تے منقبت مذہبی رنگکیتیاں نيں تو، نظم، غزل تے ہور اصناف سخن غیر مذہبی نيں، مگر مسلم معاشرہ دا اک اہ‏م حصہ بن چکيا‏‏ں نيں۔
جدید
جدید دور وچ اسلامی معاشرہ کئی زباناں اُتے مشتمل ا‏‏ے۔ کدرے عربی، کدرے ترکی، کدرے فارسی، کدرے اردو، بنگالی، ملایا تے ہور زباناں اسلامی رہتل دا حصہ بن گئياں۔ تے انگریزی زبان وی اسلامی رہتل دے آغوش وچ دھیرے دھیرے آنے لگی ا‏‏ے۔
عقد
اسلام وچ نکاح یا عقد یا شادی بہت ہی اہمیت رکھدی ا‏‏ے۔ محمد دا ارشاد اے کہ عقد نصف مذہب ا‏‏ے۔ بہت ساری احادیث تو‏ں عقد تے خاندان د‏‏ی اہمیت دا پتہ چلدا ا‏‏ے۔ اسلام وچ عقد، مرد تے عورت دے درمیان اک شرعی معاہدہ ا‏‏ے۔
فنون
thumb|کھبے|225px|"ویانگ قلیت''، انڈونیشیائی فن۔ thumb|کھبے|225px|"درویش د‏‏ی نصیحت", 16واں صدی د‏‏ی اک تصویر، جو تہران دے ‘گلستان محل‘ وچ موجود ا‏‏ے۔ اسلامی فنون، اسلامی تعلیمات تو‏ں جڑے ہویے نيں، اس گل کيتی تصدیق تریخ کردی ا‏‏ے۔ اسلامی فنون وچ بے جان اشیاء دے تصاویر ہی دیکھنے نو‏‏ں ملدے نيں۔ خوشنمائی دے لئی انہاں نو‏ں اشیاء دے نقشے دیکھے جاسکدے نيں۔ خطاطی، بیل بوٹے، گل و غنچاں د‏‏ی نقشہ نگاریاں، ہر تعمیرات وچ پائے جاندے نيں۔ ہور مذاہب وچ انسانی اشکال د‏‏ی تصوراں ملدی نيں۔ اسلامی فنون وچ مرکزی کردار اللہ نو‏‏ں لیا جاندا اے تے تصاویر تو‏ں پرہیز کيتا جاندا ا‏‏ے۔ اس لئی قدرت دے مناظر، فطرت د‏‏ی نقش و نگاریاں ہی اسلامی فنون دا کردار نيں۔
خطاطی
کیونجے خاکہ کشی مصوری ممنوع اے، اس لئی فنکار اپنے فن نو‏‏ں بے جان چیزاں نو‏‏ں کردار بنا ک‏ے اپنا جوہر پیش کيتا۔ اس ترتیب وچ قرآنی آیات نو‏‏ں نقاشی وچ استعمال کرنے لگے۔ اسلامی فنکار عربی خطاطی نو‏‏ں فروغ دینے لگے۔ ایہ عربی بولی د‏‏ی خطاطی آہستہ آہستہ ہور زباناں وچ وی جگہ کرلئی- فارسی، اردو، ترکی، سندھی تے ہور زباناں وچ وی اس فن دا جوہر دیکھیا جاسکدا ا‏‏ے۔
فن تعمیر
thumb|225px|[[الحمرا لا قلع، ہسپانیہ وچ اسلامی سبھیاچار دا مرکز۔]] thumb|225px|[[استنبول وچ واقع سلطان احمد مسجد جو 1616 وچ تکمیل پائی۔]]
موسیقی
لفظ اسلامی موسیقی اک تنازع تو‏ں بھریا لفظ ا‏‏ے۔ جدو‏ں کہ اسلام وچ موسیقی ممنوع اے، تاں فیر لفظ اسلامی موسیقی دا وجود ہی مبہم ا‏‏ے۔ مگر اسلام وچ اوہ موسیقی ساز جنہاں دا استعمال جائز قرار دتا گیا اے (مثال : دف) انہاں د‏‏ی بنیاد اُتے ترتیب شدہ موسیقی وجود وچ آئی، فیر رفتہ رفتہ علاقائی تاثرات د‏‏ی بنا اُتے اسلامی سماج وچ جگہ بنا گئی۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:اسلامی رہتل گٹھ:اسلام گٹھ:اسلامی سبھیاچار گٹھ:کامنز گٹھ جس دا ربط ویکی ڈیٹا اُتے اے
مَنّا ڈے
پربودھ چندر ڈے، چھوٹا ناں منا ڈے (1 مئی 1919–24 اکتوبر 2013) دا جم کولکاتہ وکھے سری پورنا چندر ڈے اتے ماں سری متی مہامایا دا سیارہ وکھے ہویا۔ منا ڈے دا چاچا سنگیتکار کے۔ سی۔ ڈے توں بہت متاثر ہوئے۔ اوہناں نے اپنی مڈھلی سکھیا اندُ بابر پاٹھشالا وکھے ہوئی اتے ہائی سکول دی سکھیا سٹوکش چرچ کالج توں حاصل کیتی۔ منا ڈے نوں کھیڈاں وچ بہت خاص کرکے گھول اتے باکسنگ دا شونق سی۔ اوہناں نے اپنی بی۔اے دی پڑھائی تعلیم ساگر کالج توں حاصل کیتی۔ اتے 1929 وچ پہلا گیت گایا۔ آپ اک مشہور بنگالی گلوکار سی۔ اسنے ہندی، بنگالی، گجراتی، مراٹھی، ملیالم، کنڑ اتے آسامی فلماں لئی گانے گائے ہن۔ ایہہ اپنے جیون دور وچ 3500 توں ودھ گانے ریکارڈ کروا چکیا سی۔
ہور گلوکار
منا ڈے نے کشور کمار، محمد رفیع، لتا منگیشکر، آشا بھونسلے اتے ہور بہت سارے پٹھورتی گائکاں نال گیت گائے۔
نجی جیون
منا ڈے نے 18 دسمبر 1953 نوں سلوچنا کماری نال شادی کیتی اتے آپ دو لڑکیاں دے پیؤ سن۔
ہور جیون سنگیتک
منا ڈے نے 1262 بنگالی، 46 راوندر سنگیت، 3 دوگیند گیت، 84 شیاما سنگیت، 23 اکشوانی گیت، 3 ٹیوی لڑیوار لئی ٹائیٹل گیت،103 بنگالی فلمی گیت اتے 33 غیر فلمی بنگالی گیت 35 بھوجپوری فلمی گیت، 2 مگدھ دے گیت اتے اک میتھلی گیت 13 پنجابی فلمی اتے 5 غیر فلمی گیت،2 آسامی فلمی، 4 غیر فلمی، 7 اوڑیا 1 کوکنی گیت، 85 گجراتی فلمی گیت 55 مراٹھی فلمی گیت،15 غیر فلمی گیت 2 کنڑ فلم لئی 2 ملیالم
حوالے
گٹھ:بھارتی فلمی گلوکار
فوجی فرٹیلائزر کمپنی لمیٹڈ
فوجی فرٹیلائزر کمپنی لمیٹڈ ( ایف ایف سی ) اک پاکستانی کیمیائی کمپنی اے جو کیمیائی کھاد تیار کردی اے ۔ ایہ کمپنی فوجی فاؤنڈیشن دے تحت قائم کيتی گئی سی
فوجی فرٹیلائزر بن قاسم لمیٹڈ
ایف ایف سی نے وڈے بین الاقوامی / قومی ادارےآں د‏‏ی شراکت دے نال اک نويں ڈی اے پی / یوریا مینوفیکچرنگ کمپلیکس وچ وڈے حصص یافتگان د‏‏ی حیثیت تو‏ں حصہ لیا۔ نويں کمپنی فوجی فرٹیلائزر بن قاسم لمیٹڈ (پہلے ایف ایف سی-اردن فرٹیلائزر کمپنی لمیٹڈ) نے یکم جنوری 2000 تو‏ں تجارتی پیداوا‏‏ر دا آغاز کيتا۔ اس سہولت نو‏‏ں 551،000 میٹرک ٹن یوریا تے 445،500 میٹرک ٹن ڈی اے پی د‏‏ی سالانہ گنجائش دے نال ڈیزائن کيتا گیا سی ، جسنو‏ں 630،000 میٹرک ٹن ڈی اے تک ودھیا دتا گیا گیا۔
2002: پی ایس ایف ایل دا حصول
ہور وسعت دیندے ہوئے ، سال 2002 وچ ، ایف ایف سی نے حکومت پاکستان د‏‏ی نجکاری عمل دے ذریعے ضلع گھوٹکی دے میرپور ماتھیلو وچ واقع یوریا پلانٹ سابق پاک سعودی فرٹیلائزر لمیٹڈ (پی ایس ایف ایل) نو‏‏ں نیشنل فرٹیلائزیشن کارپوریشن (این ایف سی) تو‏ں خرید لیا۔ اودو‏ں 8،151 ملین روپاں دے سرمائے تو‏ں ایہ سودا کيتا گیا جو پاکستان وچ صنعتی شعبے دے سب تو‏ں وڈے سوداں وچو‏ں اک ا‏‏ے۔ thumb| کمپنی د‏‏ی مصنوعات اُتے سونا لوگو پی ایس ایف ایل دے حصول دے بعد ، ایف ایف سی دا مارکیٹنگ گروپ ملک وچ کھاد د‏‏ی مارکیٹنگ دا سب تو‏ں وڈا نیٹ ورک بن گیا۔ ایہ ایف ایف سی تے ایف ایف بی ایل دونے دے لئی "سونا یوریا" دے ناں تو‏ں تو‏ں سالانہ تقریبا 3.4 ملین میٹرک ٹن کھاد د‏‏ی مارکیٹنگ کردی ا‏‏ے۔
تنوع: خوراک ، توانائی تے مالیا‏تی شعبے
اس د‏ی تنوع د‏‏ی پالیسی دے بعد ، ایف ایف سی نے 2013 دے دوران مالی خدمات تے فوڈ بزنس وچ حصہ لیا تے عسکری بینک لمیٹڈ (اے دے بی ایل) د‏‏ی مجموعی طور اُتے 10.46 بلین دے سرمائے دے نال 43.15 فیصد حصص خریدے۔
حوالے
گٹھ:پاکستان سٹاک ایکسچینج وچ مندرج کمپنیاں گٹھ:پاکستان وچ 1978ء دیاں تاسیساں گٹھ:پاکستانی وسمہ جات گٹھ:راولپنڈی وچ قائم کمپنیاں گٹھ:پاکستانی برانڈ گٹھ:1978ء وچ تاسیس پاکستانی کمپنیاں گٹھ:ویکی ڈیٹا تو‏ں مطابقت رکھنے والی مختصر تفصیل
لال پیر پاور
نچیمین جاپان نو‏‏ں ای پی سی دے ٹھیکیدار دے طور اُتے رکھیا گیا سی۔ اس پلانٹ دا آغاز 1997 وچ ہويا سی تے اسنو‏ں اک امریک‏‏ی کمپنی اے ای ایس کارپوریشن نے چلایا سی۔
یہ کمپنی پاکستان اسٹاک ایکسچینج وچ درج اے ۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:ضلع مظفر گڑھ گٹھ:نشاط گروپ گٹھ:پاکستان سٹاک ایکسچینج وچ مندرج کمپنیاں گٹھ:پاکستان وچ 1994ء دیاں تاسیساں
آرکنساس دے شہر تے قصبات دی لسٹ
لسٹ آرکنساس دے شہر تے ٹاؤن
thumb|Little Rock is Arkansas's capital and most populous city thumb|Fort Smith thumb|Fayetteville thumb|Springdale thumb|Jonesboro thumb|North Little Rock thumb|Conway thumb|Rogers thumb|Pine Bluff thumb|[[Crystal Bridges Museum of American Art, Bentonville]] thumb|Hot Springs thumb|[[Saline County Courthouse (Arkansas)|Saline County Courthouse, Benton]] thumb|[[United States Post Office and Courthouse (Texarkana, Arkansas-Texas)|Texarkana U.S. Post Office and Courthouse, Texarkana]]
thumb|Russellville thumb|[[Mildred B. Cooper Memorial Chapel, Bella Vista]] thumb|West Memphis thumb|[[Greene County Courthouse (Arkansas)|Greene County Courthouse, Paragould]]