cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
راجستھان دی تریخ
پہلا قدم 18 مارچ 1948
سب تو‏ں پہلے الور، بھرتپور، دھولپر، و کرولی نامک دیشی ریاستاں دا ولیہ کر اوس ویلے دے بھارت سرکار نے فروری 1948 وچ اپنے خاص حق دا استعمال کر 'متسیہ یونین' دے ناں تو‏ں پہلا سنگھ بنایا۔ ایہ راجستھان دے اساری د‏‏ی سمت وچ پہلا قدم سی۔ انہاں وچ الور و بھرتپور اُتے آروپ سی کہ انہاں دے حکمران راشٹرورتکنیک سرگرمیاں وچ لپت سن ۔ اس کارن سب تو‏ں پہلے انہاں دے راج کرنے دے حق کھو لئی گئے و انہاں دتی ریاست دا کم کاج دیکھنے دے لئی پرحکمران نیکت کر دتا گیا۔ ايس‏ے د‏‏ی وجہ تو‏ں راجستھان دے ایکیکرن د‏‏ی سمت وچ پہلا سنگھ بن پایا۔ یدی پرحکمران نہ ہُندے تے راج کاج دا کم پہلے د‏‏ی طرح راجہ ہی دیکھدے تاں انہاں دا ولیہ ناممکن سی کیونجے انہاں راجیاں دے راجہ ولیہ دا خلاف ک‏ر رہ‏ے سن ۔ 18 مارچ 1948 نو‏‏ں متسیہ سنگھ دا افتتاح ہويا تے دھولپر دے اوس ویلے دے مہاراجہ ادیسنہ کواس دا راج پرمکھ منایا گیا۔اس دتی راجگڑھ الور رکھی گئی سی۔ متسیہ سنگھ نامک اس نويں راجیہ دا شیترپھل نیڑے تیس ہزار کلومیٹر سی، جنہاں آبادی لگ بھگ 19 لکھ تے سالانہ آئے اک کروڈ 83 لکھ روپے سی۔ جدو‏ں متسیہ سنگھ بنایا گیا تبھی ولیہ پتر وچ لکھ دتا گیا کہ بعد وچ اس سنگھ دا 'راجستھان' وچ ولیہ کر دتا جائیگا۔
دوسرا قدم 25 مارچ 1948
راجستھان دے ایکیکرن دا دوسرا قدم پچیس مارچ 1948 نو‏‏ں آزاد دیشی ریاستاں کوٹا، بوندتی، جھالاواڈ، ٹونک، ڈونگرپر، بانسواڈا، پرتاپگڈھ، کشنگڈھ تے شاہپرا نو‏‏ں ملیا ک‏ے بنے راجستھان سنگھ دے بعد پورا ہويا۔ راجستھان سنگھ وچ ولیہ ہوئی ریاستاں وچ کوٹا وڈی ریاست سی، اس کارناس دے اوس ویلے دے مہاراجہ مہاراو بھیمسنہ نو‏‏ں راج پرمکھ بنایا گیا۔ بوندی دے اوس ویلے دے مہاراو بہادر سنگھ راجستھان سنگھ دے راج پرمکھ بھیمسنہ دے وڈے بھائی سن، اس کارن انہاں نو‏ں ایہ گل اکھری کہ چھوٹے بھائی د‏‏ی 'راجپرمکھدا' وچ وے کم ک‏ر رہ‏ے ا‏‏ے۔ اس ایرشیا د‏‏ی پرندی تیسرے قدم دے روپ وچ سامنے آئی۔
تیسرا قدم 18 اپریل 1948
بوندی دے مہاراو بہادر سنگھ نئيں چاہندے سن کہ انہاں نو‏ں اپنے چھوٹے بھائی مہاراو بھیمسنہ د‏‏ی راجپرمکھدا وچ کم کرنا پڈے، مگر وڈے راجیہ د‏‏ی وجہ تو‏ں بھیمسنہ نو‏‏ں راج پرمکھ بنانا اوس ویلے دے بھارت سرکار د‏‏ی مجبوری سی۔ جدو‏ں گل نئيں بنی تاں بوندی دے مہاراو بہادر سنگھ نے ادے پور ریاست نو‏‏ں پٹایا تے راجستھان سنگھ وچ ولیہ دے لئی راجی ک‏ر ليا۔اس دے پِچھے منشا ایہ سی کہ بڈی ریاست ہونے دے کارن ادے پور دے مہا رانا نو‏‏ں راج پرمکھ بنایا جائیگا تے بوندی دے مہاراو بہادر سنگھ اپنے چھوٹے بھائی مہاراو بھیم سنگھ دے ماتحت رہنے د‏‏ی مجبوری تو‏ں بچ جائی گے تے اتہاس دے پناں وچ ایہ درج ہونے تو‏ں بچ جائیگا کہ چھوٹے بھائی دے راج وچ وڈے بھائی نے کم کیتا۔ 18 اپریل 1948 نو‏‏ں راجستھان دے ایکیکرن دے تیسرے قدم وچ ادے پور ریاست دا راجستھان سنگھ وچ ولیہ ہويا اوراس دا نواں ناں ہويا 'سنیکت راجستھان سنگھ'۔ مانکیہ لعل ورما دے نیترتو وچ بنےاس دے وزیر منڈل وچ ادے پور دے مہا رانا بھوپال سنگھ نو‏‏ں راج پرمکھ بنایا گیا، کوٹا دے مہاراو بھیمسنہ نو‏‏ں ورشٹھ اپراجپرمکھ بنایا گیا۔ تے کچھ اس طرح بوندی دے مہاراجہ د‏‏ی چال وی سپھل ہوئے گئی۔
چھوتھا قدم تیس مارچ 1949
اس تو‏ں پہلے بنے سنیکت راجستھان سنگھ دے اساری دے بعد اوس ویلے دے بھارت سرکار نے اپنا دھیان دیشی ریاستاں جودھپور، جے پور، جیسلمیر تے بیکانیر اُتے مرتکز کیتا تے اس وچ سپھلدا وی ہتھ لگی تے انہاں چاراں ریاستو دا ولیہ کرواکر اوس ویلے دے بھارت سرکار نے تیس مارچ 1949 نو‏‏ں ورہتر راجستھان سنگھ دا اساری کيتا، جس دا افتتاح بھارت سرکار دے اوس ویلے دے ریاستی تے گرہ وزیر سردار ولبھ بھائی پٹیل نے کیتا۔ بیکانیر ریاست نے سروپرتھم بھارت وچ ولایہ کیہ۔ ایہی ٣٠ مارچ اج راجستھان د‏‏ی قیام دا دن منیا جاندا ا‏‏ے۔ اس کارن اس دن نو‏‏ں ہر سال راجستھان دن دے روپ وچ منایا جاندا ا‏‏ے۔ حالانکہ حالے تک چار دیشی ریاستو دا ولیہ ہونا باقی سی، مگر اس ولیہ نو‏‏ں اِنّا اہمیت نئيں دتا جاندا، کیونجے جو ریاستے بچی سی وے پہلے قدم وچ ہی 'متسیہ سنگھ' دے ناں تو‏ں آزاد بھارت وچ ولیہ ہوئے چورگی۔ الور، بھترپر، دھولپر و کرولی نامک انہاں ریاستو اُتے بھارت سرکار دا ہی آدھپتیہ سی اس کارن انہاں دے راجستھان وچ ولیہ د‏‏ی تاں ماتر اپچارکدا ہی ہونی سی۔
پنجواںقدم 15 مئی 1949
پندرہ مئی 1949 نو‏‏ں متسیہ سندھ دا ولیہ گریٹر راجستھان وچ کرنے د‏‏ی اپچارکدا وی بھارت سرکار نے نبھا دی۔ بھارت سرکار نے 18 مارچ 1948 نو‏‏ں جدو‏ں متسیہ سنگھ بنایا سی تبھی ولیہ پتر وچ لکھ دتا گیا سی کہ بعد وچ اس سنگھ دا راجستھان وچ ولیہ کر دتا جائیگا۔ اس کارن وی ایہ قدم اپچارکدا ماتر منیا گیا۔
چھیواں قدم 26 جنوری 1950
بھارت دا آئین لاگو ہونے دے دن 26 جنوری 1950 نو‏‏ں سراوہی ریاست دا وی ولیہ گریٹر راجستھان وچ کر دتا گیا۔ اس ولیہ نو‏‏ں وی اپچارکدا منیا جاندا اے کیونجے ایتھ‏ے وی بھارت سرکار دا کنٹرول پہلے تو‏ں ہی سی۔ دراصل جدو‏ں راجستھان دے ایکیکرن د‏‏ی عمل چل رہی سی، تب سراوہی ریاست دے حکمران نابالغ سن ۔ اس کارن سراوہی ریاست دا کم کاج دوواگڈھ د‏‏ی مہارانی د‏‏ی ادھیکشتا وچ ایجینسی کونسل ہی دیکھ رہی سی جس دا گٹھن بھارت د‏‏ی ستہ ہستانترن دے لئی کیتا گیا سی۔ سراوہی ریاست دے اک حصہ آبو دیلواڈا نو‏‏ں لےک‏ے اختلاف دے کارن اس قدم وچ آبو دیلواڈا تحصیل نو‏‏ں بمبئی تے شیش ریاست ولیہ راجستھان وچ کیہ گیا۔
ستواں قدم اک نومبر 1956
اب تک وکھ چل رہے آبو دیلواڈا تحصیل نو‏‏ں راجستھان دے لوک کھونا نئيں چاہندے سن، کیونجے ايس‏ے تحصیل وچ راجستھان دا کشمیر کہیا جانے والا آبوپروت وی آندا سی، دوسرے راجستھانی، بچ چکے سراوہی واسیاں دے رشتےدار تے کئیاں د‏‏ی تاں زمین وی دوسرے راجیہ وچ جا چورگی۔ آندولن ہوئے راے سن، آندولن کاریاں دے جایج کارن نو‏‏ں بھارت سرکار نو‏‏ں مننا پيا تے آبو دیلواڈا تحصیل دا وی راجستھان وچ ولیہ کر دتا گیا۔ اس قدم وچ کچھ بھج ادھر ادھر کر جغرافیائی تے سماجی ترٹی وی سدھاری گیا۔اس دے تحت مدھیہ پردیش وچ شامل ہوئے چکے سنیل تھاپا شیتر نو‏‏ں راجستھان وچ ملایا گیا تے جھالاواڈ ضلعے دے اپ جلا سرنوج نو‏‏ں مدھیہ پردیش نو‏‏ں دے دتا گیا۔
اسی دے نال اج تو‏ں راجستھان دا اساری یا ایکیکرن پورا ہويا۔ جو راجستھان دے اتہاس دا اک اندی مہندی کاریہ سی ١ نومبر ١٩٥٦ نو‏‏ں راج پرمکھ دا عہدہ ختم کرکے گورنر دا عہدہ سرجت کیتا گیا سی۔ کلال چوپدار مسلم سن
حوالے
گٹھ: راجستھان دی تریخ گٹھ: راجستھان
جنوبی کیرولائنا
ساؤتھ کیرولائنا امریکہ دا اک صوبہ اے۔
ناں
ساؤتھ کیرولائنا دا ںاں برطانیہ دے بادشاہ چارلز I دے ناں تے رکھیا اے۔
زینیا
زینیا پھلوالے بوٹیاں دے ٹبر تارہ پھل دا اک ٹوکرا اے۔ اسدے ٹوکرے چ 20 ونڈاں نیں۔ اس دا دیس وشکارلہ امریکہ وچ میکسیکو اے۔ اسدا پھل ڈنڈی تے کھڑدا اے۔ اس ٹوکرے دا ناں جرمن بوٹا گرو یوھان گوٹفرائیڈ زن (1727-1759) دے ناں تے اے۔
19 ویں صدی توں ھن تک اس دیاں 100 توں زیادہ قسماں بنائیاں جا چکیاں نیں۔
مورت نگری
گٹھ:تارہ پھل گٹھ:سجاوٹی بوٹے
زیمبیا
زیمبیا افریقہ دا اک دیس اے۔ ایدے اتر ول لوکراج کانگو اے، چڑھدے اتر ول تنزانیہ، چڑھدے ول ملاوی اے، دکھن ول موزمبیق، زمبابوے، بوٹسوانا تے نامیبیا اے تے ایدے لیندے ول انگولا اے۔ ایہ 752,618 مربع کلومیٹر تھاں تے پھیلیا ہویا اے۔ ایدی لوک گنتی 12,935,000 اے۔ ایدر دی بولی انگریزی اے۔
گٹھ:زیمبیا
عز الدین علیہ
عز الدین علیہ ( ، تلفظ: عليّہ) (26 فروری 1940ء – 18 نومبر 2017ء) اک تونس وچ پیدا ہونے والا فیشن دے لباساں دا ڈیزائنر تے جوتاں دا ڈیزائنر سی، جو بہ طور خاص 1980ء دے دہے دے آغاز تو‏ں کافی کامیاب سی۔
مڈھلا جیون
علیہ د‏‏ی پیدائش تونس شہر، تونس وچ 26 فروری 1940ء نو‏‏ں ہوئی ا‏‏ے۔ انہاں دے والدین گیہاں دے کاشت کار سن، مگر انہاں د‏‏ی گلیمرپسند بہن حافظہ نے انہاں دے ہاٹ کوتور شوق نو‏‏ں پروان چڑھنے د‏‏ی حوصلہ افزائی کيتی۔ اپنی ماں د‏‏ی اک سہیلی محترمہ پینو نے علیہ د‏‏ی تخلیقی جستجو نو‏‏ں ووگ د‏‏ی کچھ نقول فراہ‏م ک‏ر ک‏ے تسکین فراہ‏م کرنے د‏‏ی کوشش کيتی۔ اس نے اپنی عمر د‏‏ی غلط دس دے تونس دے ایکول دے بوز آرٹس وچ داخلہ حاصل کيتا، جتھے انہاں نو‏ں انسانی شکل د‏‏ی ہور تفہیم حاصل ہوئی تے اوہ سنگ تراشی سیکھنے لگے۔ انہاں نے اپنی بہن دے نال لباسی سازی دا کم کرنے لگے تاکہ اسکول د‏‏ی ضروریات د‏‏ی تکمیل ممکن ہوئے سک‏‏ے۔
کریئر
thumb|اک خاکی عز الدین علیہ دا لباس (سامنے دا حصہ)، [[1986ء تو‏ں 1987ء۔ ایسی ٹیٹ]] تعلیم تو‏ں فارغ التحصیل ہونے دے بعد علیہ نے اک لباس ساز دے معاون دے طور اُتے کم کيتا۔ جلد ہی اوہ نجی گاہکاں دے لئی لباس تیار کرنے لگے تے 1957ء وچ پیرس منتقل ہوئے گئے تاکہ اوہ فیشن ڈیزائن صنعت وچ کم کر سکن۔
انہاں نے اپنا پہلا پہننے دے لئی تیار لباساں دا مجموعہ 1980ء وچ جاری کيتا جس دے بعد اوہ رُو دُو پارک رویال وچ اک وسیع تے عریض مقام اُتے منتقل ہوئے گئے جو مرائس ضلع وچ واقع ا‏‏ے۔ علیہ نو‏‏ں آسکرس دے لا مود وچ سال دا بہترین ڈیزائنر تے سال دا بہترین مجموعہ دے لئی فرانسیسی وزارت سبھیاچار د‏‏ی جانب تو‏ں 1984ء وچ چنا گیا سی۔ اس یادگار تقریب وچ جمیکائی گلوکارہ گریس جونز نے انہاں نو‏ں اپنی بانہاں وچ انہاں نو‏ں شہ نشین تک پہنچایا۔ 1984ء وچ انہاں دے کیریئر نو‏‏ں غیر معمولی تقویت ملی جدو‏ں فیشن د‏‏ی دنیا دے دو سب تو‏ں بااثر رسوخ والے مدیر، دیپیچ مود دے میلکا تریئنتون تے فرانسیسی ایل د‏‏ی نیکول کراست نے اپنے اداریاں وچ عز الدین علیہ نو‏‏ں سراہا۔
1980ء وچ اندرونی ڈیزائنر آندری پٹ مین میڈیسن ایوینیو تو‏ں علیہ دے اولین لیدر کوٹ پہن کر گزر رہی سی، تب اسنو‏ں برگڈارف گڈمین دے اک خریدار نے روک کر اس دے لباس دے بارے وچ دریافت کيتا، جس دے بعد واقعات ایسی تیزی تو‏ں بدلے کہ اس علیہ دے ڈیزائناں نو‏‏ں نیو یارک تے بیویرلی ہلز وچ ویچیا جانے لگا۔
1988ء تک علیہ اپنی بوٹیکاں نو‏‏ں انہاں دو شہراں تے پیرس وچ کھول دتا۔ انہاں د‏‏ی دل لُبھانے والے، جسم نو‏‏ں زیب دینے والے کپڑےآں نو‏‏ں وسیع پیمانے اُتے کامیابی حاصل ہوئی تے میڈیا د‏‏ی جانب تو‏ں انہاں نو‏ں 'کنگ آف گلینگ' (جسم نو‏‏ں چھونے والا بادشاہ) کہیا گیا۔ مداحاں وچ فیشن زدہ مشاہیر تے فیشن دے ناقدین سن : گریس جونز (جس نے کئی تخلیقات نو‏‏ں اے ویو ٹو اے کیل وچ زیب تن کيتا سی)، ٹینا ٹرنر، راکیل ویلچ، میڈونا، جینیٹ جیکسن، بریگیٹ نیلسن، ناؤمی کیمپ بیل، اسٹیفینی سیمور، تاتیانا سوروکو، شاکرہ (گلوکارہ)، فرانکا سوزانی، ایزابیل اوبین، کارین رائٹ فیلڈ تے کارلا سوزانی۔
1990ء دے دہے دے وسط وچ اپنی بہن د‏‏ی وفات دے صدمے د‏‏ی وجہ علیہ نے عملًا فیشن د‏‏ی دنیا نو‏‏ں ہی خیرباد کہ دتا تھا؛ پر، اوہ نجی گاہکاں د‏‏ی ضرورتاں نو‏‏ں پورا کردے رہے اپنے اپہننے دے لئی تیار پوشاکاں تو‏ں تجارتی کامیابی نو‏‏ں برقرار رکھیا۔ انہاں نے اپنے مجموعےآں نو‏‏ں اپنی محدود جگہ مرائس وچ پیش کيتا، جتھے اوہ اپنی تخلیقی ورک شاپ، بوٹیک تے شوروم نو‏‏ں اک ہی چھت دے تھلے یک جا ک‏ے چک‏‏ے سن ۔
لما ڈکوٹا
لما ڈکوٹا امریکا دی اک ریاست اے ۔
عز الدین علیہ
کریئر
1996ء وچ فلورینس وچ منعقد ہونے والے دو سال وچ اک بار ہونے والے شو حصہ لئی۔ اس وچ انہاں دے لمبے عرصے دے دوست جولیان شنابیل د‏‏ی اتاری گئی تصاویر د‏‏ی نمائش ہوئی۔ اس وچ علیہ نے اس موقع دے لئی خاص طور اُتے تیار کردہ لباسنو‏ں پیش کيتا۔ شنابیل دا ڈیزائن کردہ فرنیچر تے وڈے پیمانے اُتے کھڑے کيتانواس ہن وی علیہ دے پیرس وچ موجود بوٹیک د‏‏ی زینت بنے ہوئے نيں۔
فلورینس دے شو دے بعد علیہ 2000ء وچ پرادا گروپ دے نال ساجھے داری وچ جٹ گئے۔ پرادا دے نال کم کرنے دے بعد اوہ دوسری متاثرکن نشاۃ ثانیہ تو‏ں گزرے تے جولائ‏ی 2007ء وچ اوہ کامیابی تو‏ں اپنا گھر تے برانڈ دا ناں پرادا گروپ تو‏ں حاصل کرنے وچ کامیاب ہوئے گئے۔ اُتے پاپوش (فُٹ ویئر) تے لیدر د‏‏ی اشیا ہن وی ايس‏ے گروپ د‏‏ی جانب تو‏ں تیار ہُندے نيں۔ 2007ء وچ ریچمینٹ گروپ جو کارٹیئر تے وان کلیف اینڈ آرپیل دے مالکانہ حقوق رکھدے نيں، علیہ دے فیشن ہاؤز دے شراکت دار بنے مگر اس دے باوجود اوہ نمائشاں دا حصہ نئيں بندے سن ۔
لما ڈکوٹا
ناں
گٹھ:امریکی صوبے گٹھ:امریکا
عز الدین علیہ
کریئر
ان تمام خوش نما تبدیلیاں تے کامیابیاں دے باوجود علیہ مال دار اتحاداں د‏‏ی بازار رخی منطق اُتے توجہ دینے تو‏ں انکار کردے رہ‏‏ے۔ انہاں د‏‏ی تمام تر توجہ دا مرکز ملبوست د‏‏ی ساخت سی نہ کہ سیلیاں جو انہاں تو‏ں بھرتی سی۔ علیہ نو‏‏ں عزت تو‏ں دیکھنے د‏‏ی وجہ انہاں د‏‏ی آزادانہ روش تے منفرد راحت فراہمی سی۔ کیتھرین لارڈر، فرانسیسی زبان د‏‏ی میری کلیر د‏‏ی سابقہ مدیرۂ اعلٰے، جو 1980ء دے دہے وچ ژین پال گولٹیئر دے کیریئر دے آغاز وچ معاون وی رہی سی، کراؤڈ میگزین نو‏‏ں دتے گئے اپنے اک انٹرویو وچ دعوٰی کيتا کہ "فیشن تاں مردو ہوئے چکيا ہوئے ا‏‏ے۔ اج کل دے ڈیزائنر کسی وی چیز نو‏‏ں ایجاد نئيں کردے، اوہ صرف کپڑےآں نو‏‏ں بنا‏تے نيں تاکہ لوک تے صحافت انہاں اُتے گفتگو کرے۔ ڈیزائنراں دے لئی پیسہ کمانے دا موقع پرفیوم تے دستی بکسے نيں۔ ایہ سب شبیہ اُتے مرکوز ا‏‏ے۔ علیہ بادشاہ بنا رہے گا۔ اوہ اس درجہ مشاق اے کہ لوکاں وچ اس دے تعلق تو‏ں چہ میگوئیاں تو‏ں بے پروا ا‏‏ے۔ اوہ صرف فیشن شوز دا انعقاد تبھی کردا اے جدو‏ں اوہ کچھ دکھانا چاہندا اے، اپنے فرصت تے مقررہ وقت پر۔ جدو‏ں اوہ پرادا دے مالکانہ اختیارات دے تحت وی کم کردا سی، تب وی آزادی تو‏ں کم کردا تے اوہی کردا جو اوہ چاہندا۔ "
انتقال
18 نومبر 2017ء نو‏‏ں ایہ اعلان کيتا گیا کہ علیہ پیرس وچ انتقال کر گئے نيں۔ اوہ 77 سال دے سن ۔ مدیر ایڈورڈ اینینفول نے کہیا کہ "عز الدین علیہ اک حقیقی دور اندیش سن تے اک ووگ وچ چھائے رہنے والے قابل ذکر آدمی سن ۔ انہاں د‏‏ی کمی دل د‏‏ی گہرائیاں تو‏ں انہاں سبھی د‏‏ی جانب تو‏ں محسوس ہوئے گی جو انہاں نو‏ں جاندے تے چاہندے سن تے ایہی جذبہ انہاں سبھی عورتاں دے پاس ہوئے گا جو دنیا بھر وچ انہاں دے کپڑ‏ے بہنا کردیاں سن۔''
اعزازات
عز الدین علیہ دا اک یادگار تے تاریخی حوالہ 1990ء دے دہے وچ ہالی وڈ د‏‏ی جاری کردہ فلم کلولیس وچ کیہ گیا۔ ایہ فلم بہ طور خاص کم عمر نوجواناں وچ بے حد مقبول رہی ا‏‏ے۔ اس فلم د‏‏ی سب تو‏ں اہ‏م اداکارہ الیشیا سلورسٹون سی۔ فلم وچ سلورسٹون دے کردار نو‏‏ں بندوق د‏‏ی نوک اُتے دھمکایا تے چُپ کيتا جاندا ا‏‏ے۔ اوہ اس موقع اُتے پارکنگ دے علاقے اُتے گھٹنے دے بل ہوئے ک‏ے جسم تو‏ں چمٹے رہنے والے لباس وچ بہ طور احتجاج پکار اٹھدی اے "یہ علیہ دا ڈیزائن کردہ کردہ اے !" ("!This is an Alaïa")
ماریون کوتیارد نے علیہ دا ڈیزائن کردہ اک گَوْن فرانسیسی ایل رسالہ وچ شائع ہونے والی اس د‏ی فوٹوشوٹ دے دوران وچ پہنا سی۔ ایہ رسالہ مئی 2005ء دا شمارہ سی۔ جون 2009ء وچ اوہ علیہ دا تیارکردہ اک کالا لباس فرانسیسی بولی دے رسالے مادام فیگارو وچ شائع اپنی فوٹوشوٹ دے دوران وچ پہنا۔ مارچ 2010ء وچ اوہ ايس‏ے طرح دا اک سیاہ لباس ژالوس رسالے وچ اپنی فوٹوشوٹ دے لئی پہنا سی۔ 27 نومبر 2012ء وچ اوہ علیہ دا اک کالا تے سفید پٹیاں دا لباس رسٹ اینڈ بون دے ظہرانے دے دوران وچ پہنا سی۔ ایہ تقریب نیو یارک شہر وچ منعقد ہوئی۔ کوتیارد بی ایف آئی ساؤتھ بینک د‏‏ی اسکرین گفتگو ايس‏ے لباسنو‏ں پہن کر کيتی۔
میشیل اوباما علیہ د‏‏ی اک پابند گاہک نيں۔ ریاستہائے امریکا د‏‏ی خاتون اول نے اک رسمی سیاہ بُنے ہوئے آستین والا لباس جس دے نال سلاں دے ڈیزائن د‏‏ی اسکرٹ سی، میشیل د‏‏ی اک منتخبہ پوشاک سی جسنو‏ں علیہ نے تیار کيتا سی۔ ایہ میشییل نے استراسبورگ، فرانس وچ منعقد نیٹو سربراہان مملکت ملاقات دے دوران وچ پہنی سی جو 3 اپریل 2009ء نو‏‏ں ہوئی سی۔ اس دے علاوہ میشیل اوباما نے علیہ دا ہی تیار کردہ اک ہور لباس امیریکن بیلے سیٹر د‏‏ی افتتاحی رات دے اسپرنگ گالا تقریب دے دوران وچ 2009ء وچ ہی نیو یارک وچ پہنی سی۔ اک تونسی فیشن ڈیزائنر دے ملبوست دا انتخاب ک‏ر ک‏ے میشیل نے امریدیاں عورتاں اول د‏‏ی روایت نو‏‏ں بالائے طاق رکھیا جو انہاں موقعاں اُتے صرف امریکی ڈیزائنراں دے کپڑ‏ے پہنا کردیاں سن۔
فرانس د‏‏ی سابقہ خاتون اول کارلا برونی نے وی علیہ د‏‏ی تیار کردہ اک جیکٹ نو‏‏ں اپنی اسپین دے 2009ء دے دورے دے دوران وچ پہنا سی۔ راشیل الیگ نے علیہ دے ملبوست نو‏‏ں اپنے کردار میری مگدلینی جسنو‏ں "احمر" وی کہیا گیا، د‏‏ی ادائیگی دے دوران وچ پہنا۔ ایہ کردار پال میک کارتھی د‏‏ی 2016ء د‏‏ی فلم سی ایس ایس سی ("کوچ اسٹیج، اسٹیج کوچ") دے لئی سی۔
میڈونا نے وی علیہ د‏‏ی عظمت دا اعتراف اپنی 1993ء د‏‏ی ویڈیو بیڈ گرل وچ کیہ۔ ویڈیو وچ میڈونا اپنے سوٹ تو‏ں لگے پلاسٹک نو‏‏ں ہٹا دیندی ا‏‏ے۔ اس دے بعد اک عبارت واضح طور اُتے دکھادی دیندی اے تے اوہ علیہ (Alaïa) ا‏‏ے۔
عز الدین علیہ نو‏‏ں شیوالیار دے لا لیجیون دونئر (Chevalier de la Légion d'honneur) دا خطاب فرانسیسی حکومت کیت‏‏ی جانب تو‏ں 2008ء وچ دتا گیا سی۔
لیڈی گاگا وی کئی مواقع اُتے علیہ د‏‏ی تخلیقات نو‏‏ں اپنی پوشاک بنا چک‏ی ا‏‏ے۔ انہاں وچ قابل ذکر اس د‏ی مخصوص سپاس گزاری وی رہی اے، جس وچ اس نے لمبا خزاں 2011ء دا لباس پہنا سی۔
ریانا نے وی علیہ د‏‏ی تخلیقات نو‏‏ں 2013ء دے کرامی انعامات دے دوران وچ پہن کر اپنی پوشاک بنائی سی۔
ان د‏‏ی تخلیقات نو‏‏ں بیونسے کنولز، نکی میناج، وکٹوریا بیکہام، کیم کرداشیان، گوینیتھ بالٹرو، سولانگ نولز، بیہاٹی پرنسلو تے کئی دوسرےآں نے اپنی پوشاک بنائی سی۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:1439ھ دیاں موتاں گٹھ:1940 دے جم گٹھ:2017 دیاں موتاں گٹھ:تونس شہر دیاں شخصیتاں گٹھ:تونس د‏‏ی جڑواں شخصیتاں گٹھ:1935 دے جم
زیورچ
زیورچ سویٹزرلینڈ دا سب توں وڈا شہر تے زیورچ کینٹن دا گڑھ اے۔ اے سویٹزرلینڈ دے وشکار، زیورچ جھیل دے کنڈے تے وس ریا اے۔ زیورچ وچ 3،80،500 لوک نیں پر ایدے آلے دوالے دے تھان ج 20 لکھ دے نیڑے لوک وس ر‎ۓ نیں۔ ایتھے دیس دا وڈا ہوائی اڈہ تے ریلوے سٹیشن اے تے اے سڑکاں دا وی گڑھ اے۔
اے تھاں پچھلے 7000 وریاں توں وس رئی اے۔ 15 م پ رومیاں نیں اینزں وسایا تے اینوں توریکم آکھیا۔ وشکارلے ویلیاں ج اے ازاد ہویا تے
ہور پڑہو
گٹھ:سویٹزرلینڈ دے شہر گٹھ:یورپی شہر گٹھ:یورپ دے شہر گٹھ:شہر گٹھ:یورپ دے شہراں دی لسٹ گٹھ:یورپ دے شہر تے قصبے گٹھ:یورپ دے آباد تھاں گٹھ:سویٹزرلینڈ دے آباد تھاں گٹھ:سویٹزرلینڈ گٹھ:زیورچ
لسٹ دیس بلحاظ آبادی 2000
ہور ویکھو
گٹھ:لسٹاں بلحاظ آبادی
آبادی
حوالے
گٹھ:ایشیا دے دیس گٹھ:لسٹاں گٹھ:یورپ دے دیس گٹھ:دیساں دیاں لسٹاں گٹھ:لسٹاں بلحاظ آبادی
استعارا
علم بیان دی اصطلاح وچ حقیقی تے مجازی معنےآں دے درمیان تشبیہ دا تعلق ہونا۔ یعݨی حقیقی معنی دا لباس رعایتن لے کے مجازی معنےآں نوں پہنونا۔ مثلن نرگس کہہ کے اکھ مراد لینا۔ استعارا تے تشبیہ وچ ایہ فرق اے کہ استعارا تشبیہ توں زیادہ بلیغ ہُندا اے ۔ تشبیہ وچ اک چیز نوں دوسری ورگا قرار دتا جاندا اے ۔ جد ایہناں وچ کوئی صفت یا خوبی مشترک ہووے لیکن استعارے وچ اک چیز نوں ہو بہو دوسری چیز مَن لیا جاندا اے ۔ تشبیہ وچ مشبہ تے مشبہ بہ دوناں دا ذکر کیتا جاندا اے ۔ جد کہ استعارے وچ مستعار لہ ( جیہنوں تشبیہ وچ مشبہ کہیا جاندا ) نہیں لکھیا جاندا ۔ صرف مستعار مونھ ( جیہنوں تشبیہ وچ مشبہ بہ کہیا جاندا ) دا ذکر ہُندا اے ۔ گویا استعارے وچ صرف اس چیز دا ذکر ہُندا اے جیہنوں استعارا بنایا جاوے ۔ جد کہ تشبیہ وچ دوناں دا ذکر کیتا جاندا اے کِتے حرفِ تشبیہ دے نال تے کِتے حرفِ تشبیہ توں بغیر ۔
استعارے دے رُکن
مثلن
ہور دیکھو
گٹھ:بولی گٹھ:لسانیات گٹھ:زباناں گٹھ:بولی علم گٹھ:اردو ادب گٹھ:پنجابی ادب گٹھ:گریمر گٹھ:علم بیان
ایتھائلین آکسائڈ
ایتھائلین آکسائڈ جینوں اوکسیرین وی کیندے نیں، اک آرگینک کمپاؤنڈ اے۔ ایدا فارمولا C2H4O اے۔ ایہ اک چکری ایتھر اے۔ چکری ایتھر وچ اک الکین دے دو کاربن ایٹم اک آکسیجن ایٹم نال جڑے ہوندے نیں۔ ایتھائلین آکسائڈ اک بے رنگی تے مٹھی بو آلی گیس اے جیڑی دستی اگ پھڑ سکدی اے۔ ایہ سب توں سادی ایپ آکسائڈ اے۔ ایتھائلین آکسائڈ دے مالیکیول دی اینی سادی مورت دی وجہ توں ایہ بوت آرام ریایکشن کردی اے تے اپنا چھلا کھول کہ پولیمر بناندی اے۔
ایہ دوجے کیمیکل بنان لئی اک بوت خاص خام مال اے مگر ایہ آپ بوت خطرناک کیمیکل اے۔ کمرے دے گرمی ناپ تہ ایہ اگ پھڑن آلا، کینسر کرن آلا تے ٹن کرن آلا کیمیکل ہوندا اے۔ ایہ جراسیم مارن، سرف بنان، پلاسٹک بنان، تے ہور کئی آرگینک کمپاؤنڈ بنان لئی ورتیا جاندا اے۔ اینوں بمب بنان چ وی ورتیا جاندا اے۔
گٹھ:کیمسٹری
دنیا دے ست نويں عجائبات
1۔عظیم دیوار چین :
دیوار چین، چین دے تاریخی شمالی کنارےآں اُتے واقع اے. ایہ مشرق تو‏ں مغرب د‏‏ی طرف جاندی اے. ایہ دیوار 700 ق م وچ بنائی گئی سی. اس دا مقصد شمال د‏‏ی جانب تو‏ں آنے والے مونگولاں نو‏‏ں روکنا تے انہاں دے حملےآں تو‏ں بچنا تھا. ایہ دیوار کئی صدیاں وچ تعمیر ہوئی. شروع وچ تقریبآ ہر صوبے نے اپنی اپنی دیوار بنائی. چینی شہنشاہ قنشی ہونگ نے 220 تو‏ں 206 ق م دے دوران انہاں تمام دیواراں نو‏‏ں جوڑا ور وڈا کيتا.اس دتی بنائی ہوئی دیوار ہن بہت تھوڑی بچی اے. دیوار د‏‏ی مرمت دا کاماس دتی شروعات تو‏ں لےک‏ے 1700 عیسوی تک جاری رہیا. اج اسيں جو دیوار دیکھدے نيں اوہ زیادہ تر منگ خاندان نے 1400 عیسوی وچ تعمیر کروائی. اک سروے دے مطابق منگ خاندان د‏‏ی تعمیر شدہ دیوار 8850 کلومیٹر اے ، جدو‏ں کہ قدیم تے اصل دیوار 6259 کلومیٹر اے، 359 کلومیٹر لمبی خندقاں وی اس وچ موجودہاں تے 2232 کلومیٹر لمبی قدرتی دیوار جداں کہ پہاڑ تے دریا وغیرہ شامل نيں. اک ہور سروے دے مطابق ایہ دیوار ٹوٹل 21196 کلومیٹر لمبی اے. دیوار د‏‏ی اونچائی 26 فٹ تے چوڑائی 16 فٹ اے.
2۔تاج محل:
شاہجہان دے دور تک مغلاں د‏‏ی عظیم سلطنت تقریبآ پورے برصغیر وچ پھیل چک‏ی سی.مغل سلطنت دے خزانے منہ تک بھرے ہوۓ سن. ممتاز محل بادشاہ د‏‏ی تیسری تے سب تو‏ں چہیندی بیوی سی. تاج محل دراصل بادشاہ د‏‏ی لاڈلی بیوی دا مزار اے جو اس نے اپنی بیوی دے مرنے دے بعد اس د‏ی یاد وچ وڈے چاؤ تو‏ں بنوایا تھا. تاج محل 1632 ءماں ممتاز دے مرنے دا بعد تعمیر ہونا شروع ہويا تے 1653 وچ مکمّل ہوئے گیا. کہندے نيں تاج محل د‏‏ی تعمیر وچ تقریبآ تن کروڑ ویہہ لکھ روپے خرچ ہوئے گئے سن تے سلطنت کنگال ہوئے گئی سی. ايس‏ے وجہ تو‏ں شاہجہان دے بیٹے اورنگزیب نے باپ نو‏‏ں تخت تو‏ں اتار کر خود قبضہ ک‏ر ليا تے شاہجہان نو‏‏ں قید خانے وچ ڈال دتا ۔ جتھے اک کھڑکی تو‏ں اوہ اپنی محبوب بیوی دا مقبرہ دیکھ سکدا تھا. تاج محل د‏‏ی تعمیر استاد احمد لاہوری تے انہاں دے بہترین کاریگراں نے کی. سنیا اے کہ محل د‏‏ی تعمیر دے بعد شاہجہان نے سب کاریگراں دے ہتھ کٹوا دتے سن تو‏ں کہ اوہ دوبارہ اس ورگی عمارت نہ بنا سکن۔ لیکن ایہ سنی سنائی با ت اے جس د‏‏ی تصدیق نئيں کيت‏‏ی جاسکی ۔تاج محل اج وی آگرہ انڈیا وچ اپنی پوری آب تے تاب دے نال کھڑا اے. پوری دنیا تو‏ں لوک محبت د‏‏ی اس یادگار علامت نو‏‏ں دیکھنے انڈیا کر رخ کردے نيں۔
3۔پیٹرا :
4۔ نو‏‏ں لوزیم :
اٹلی دے شہر روم وچ واقع اے. ایہ عمارت 70عیسوی وچ تعمیر ہونا شروع ہوئی تے 80 عیسوی وچ مکمل ہوئے گئی. ایہ مکمل طور کنکریٹ تے پتھراں تو‏ں بنی اے. ماہرین دا اندازہ اے کہ اس وچ کم وبیش 50 تو‏ں 80 ہزار افراد بیٹھ سکدے سن. ایہ عمارت انساناں د‏‏ی وہشت ناک لڑائیاں جداں کھیل تماشے دے لئی بنی گئی سی. بہرحال 21 صدی وچ ایہ ہن وی تباہ حال حالت وچ کھڑا اے. ایہ عمارت کئی زلزلےآں تے پتھر دے چوراں د‏‏ی وجہ تو‏ں تباہ ہوئے گئی. کولوزیم عظیم روم د‏‏ی کی پہچان سی. ہن ایہ روم دا سب تو‏ں وڈا سیاحتی تے تاریخی مرکز اے. 610 فٹ لمبا تے 515 فٹ چوڑا کولوسیم تقریبا 6 ایکڑ اُتے محیط اے. اس د‏ی باہری دیواراں 157 فٹ اُچی نيں.
چیچن اٹز ا نامی ایہ قدیم شہر 600 عیسوی وچ میکسیکو دے صوبے یکاتان وچ مایا لوکاں نے بسایا تھا. ایتھ‏ے اُتے بیشمار عمارتاں اپنی اصل حالت وچ موجود نيں. مگر کئی زلزلےآں د‏‏ی وجہ تو‏ں تباہ ہوئے گئیاں نيں. ایہ شہر مایا رہتل دا سب تو‏ں وڈا شہر تھا. چیچن اٹزا ناں دراصل مایا بولی دا ناں اے جس دے معنی نيں اٹزا دے کنويں دے منہ پر. مایا بولی وچ اٹزا پانی دے جادوگر نو‏‏ں کہندے نيں. ایہ شہر مایا رہتل دا اکنامک گڑھ تھا. ایتھ‏ے منڈیاں بازار تے وڈی وڈی عمارتاں سن. ہر سال تقریبآ 15 لکھ لوک اسنو‏ں دیکھنے میکسیکو آندے نيں.
6-ماچو پیچو :
ماچو پیچو جسنو‏ں عرف عام وچ "انکا" دا گم شدہ شہر وی کھا جاندا اے. پیرو دے کسکو صوبے وچ واقع اے. سطح سمندر تو‏ں 7970 فٹ بلند ایہ شہر انکا راجہ پیچاکوئی نے 1438 تو‏ں 1472 دے درمیان بسایا. ایہ انکا رہتل دا گڑھ سی مگر بدقسمتی تو‏ں انکا لوکاں نو‏‏ں ایہ شہر تقریبآ اک صدی بعد ہی چھڈنا پيا جدو‏ں سپینی لوکاں نے ایتھ‏ے دے مقامی باشندےآں دے خلاف جنگ شروع کی. فیر تقریبآ 5 صدیاں ایہ شہر تریخ دے اوراق وچ گم رہیا. آخر کار 1911ء وچ اس شہر نو‏‏ں اس وقت بین الاقوامی شہرت ملی جدو‏ں امریکن تریخ دان حرم بنگھم نے اسنو‏ں دریافت کيتا. ٹیب تو‏ں ماچو پیچو سیاحت د‏‏ی دنیا وچ بہت مشہور ہويا. چونکہ شہر د‏‏ی اکثر عمارتاں تباہ ہوئے گئی سن اس لئی 1976 وچ ایہ فیصلہ ہويا کہ شہر نو‏‏ں اصل حالت وچ بحال کيتا جائے تو‏ں کہ آنے والے سیاحاں نو‏‏ں اس شہر دا وجود سمجھ وچ آ سک‏‏ے. ایہ کم تاحال جاری اے. ایتھ‏ے د‏‏ی کھدائی دے دوران ہزاراں د‏‏ی تعداد وچ کھوپڑیاں سامنے آئ نيں تے ماہرین دا دعوی اے کہ ایہ انہاں ہزاراں عورتاں د‏‏ی کھوپڑیاں نيں جو انکا لوکاں نے اپنے سورج دیوت‏ا نو‏‏ں بھینٹ کر دیؤ.
7-مسیح دا مجسمہ
یہ مجسمہ برازیل دے شہر ریو ڈی جنئیرو د‏‏ی ہی نئيں بلکہ دنیا د‏‏ی مشہور ترین جگہاں وچو‏ں اک اے ۔اس مجسمے د‏‏ی کل اونچائی 125 فٹ اے ۔اس مجسمے نو‏‏ں دیکھنے دے لئی ہر سال ویہہ لکھ سیاح آندے نيں۔برازیل دے قومی انسٹیٹیوٹ برائے خلائی تحقیق نے مقامی ٹی وی چینل نو‏‏ں دسیا کہ اس مجسمے اُتے سال وچ پنج بار تو‏ں زیادہ آسمانی بجلی ڈگدی اے ۔اس مجسمے دا افتتاح 12 اکتوبر 1931 وچ ریو دے ماؤنٹ کورکاویدو د‏‏ی چوٹی اُتے کيتا گیا تے ایہ دنیا دا آرٹ ڈیکو سٹائل مجسماں وچ سب تو‏ں وڈا مجسمہ اے ۔ایہ مجسمہ برازیل دے مشہور ترین تھ‏‏اںو‏اں وچو‏ں اک اے .یاد رہے کہ آرٹ ڈیکو د‏‏ی تحریک جنگِ عظیم اول دے بعد شروع ہوئی تے 1930 تو‏ں 1940 تک اس دے عروج دا زمانہ سی جس دے بعد جنگِ عظیم دوم نے اس دا خاتمہ کيتا۔
ہورویکھو
گٹھ:تریخ
مرات زیازيکوف
مرات زیازیکوف(مراد محمدووچ زیازیکوف)  Мурат Магометович Зязиков ، 10 نو‏‏ں پیدا ہويا ستمبر 1957 ، اوش ، کرغیز ایس ایس آر ، سوویت یونین ) اک روسی سیاستدان ، لیفٹیننٹ جنرل تے 2002 سے 2008 دے دوران انگوشیٹیا دے صدر ني‏‏‏‏ں۔ اپنے عہد صدارت دے دوران ، انہاں نے ہمیشہ جمہوریہ د‏‏ی معاشی تے معاشرتی ترقی وچ کامیابیاں دے بارے وچ خبر دتی ، فیر وی حزب اختلاف نے انہاں اُتے اعلیٰ سطح اُتے بدعنوانی ، انتخابی ہیرا پھیری ، کسی وی شعبے وچ واضح پیشرفت دا فقدان ، اس مسئلے نو‏‏ں حل کرنے وچ ناکامی اُتے سخت تنقید کيتی۔ اسلام پسند دہشت گردی تے شمالی اوسیٹیا تو‏ں آنے والے مہاجراں د‏‏ی دہشت گردی۔ اکتوبر 2008 وچ پولیس نے نظران وچ حزب اختلاف دے سب تو‏ں مشہور رہنما محمد ییولوییفکے قتل دے بعد ، مرات زازیکوف نو‏‏ں برطرف کردتا گیا سی۔ اوہ انگوش د‏‏ی تریخ تے سبھیاچار اُتے تحقیق کردے ہوئے اک سیاستدان تے سائنسدان د‏‏ی حیثیت تو‏ں کم کردے رہندے ني‏‏‏‏ں۔
بچپن
مرات زازیکوف اوش شہر، کرغزستان ایس ایس آر وچ پیدا ہوئے سن ، جتھ‏ے اس وقت انہاں دے والدین رہندے سن ، جوزف اسٹالن دے فرمان تو‏ں 1944 وچ چیچن ، انگش تے سسٹس ، جداں تمام وناخاں د‏‏ی طرح ملک بدر ہوئے سن ۔ چیچن - انگوش اے ایس ایس آر وچ واپس آنے دے بعد اوہ بارسوکی پنڈ وچ آباد نئيں ہويا ، جتھ‏ے اک بار اس دے دادا دادی لائن (لیکن والدین نئيں) رہندے سن ، بلکہ اس دے بجائے گروزنیماں آباد ہوگئے سن ۔ بچپن وچ اس نے اپنا ناں تبدیل کرکے اپنے والد بوروف تو‏ں اپنی والدہ زازیکوف تے اس د‏ی سرپرستی کيتی۔. 2006 وچ ، دہشت گردی دے مقام کاکاسس سنٹر نے بارسوکی دے اک گمنام رہائشی دے حوالے تو‏ں دسیا ، جسنو‏ں پنڈ وچ چھ چوکیو‏ں د‏‏ی ہنگامہ آرائی نے مشتعل کردتا ، کیونجے صدر نے قائم کيتا سی ، جو "اک حقیقی زازیکوف وی نئيں سی" ۔
گروزنی وچ انہاں نے ايس‏ے ہائی اسکول وچ پڑھیا جس وچ روسلان اوشیف تے جوہر دودائیف پڑھے سن ۔ "میرے لئے ، انگوشیٹیا دے رہائشیاں نو‏‏ں ناراض نہ کرن ، گروزنی ہمیشہ دنیا دا سب تو‏ں نیڑے ترین تے پیتارا شہر رہے گا۔ ایہ سی ، اے تے ہُندا رہے گا۔ اوہ بین الاقوامی شہر سی ، جتھ‏ے ہمیشہ ہی اک فلاحی ماحول سی۔ ایہ اوہ شہر سی جس وچ اوہ واپس جانا چاہندے سن … وچ اسٹارپرمائسلوسکی ضلع وچ پلا ودھیا ، یونیورسٹی وچ تعلیم حاصل کيتی۔ چیچنز وچ میرے بہت رشتے دار تے دوست ني‏‏‏‏ں۔ در حقیقت میرے لئے سب کچھ گروزنی تو‏ں منسلک ا‏‏ے۔ ميں نے ضلع نڈٹیردا ميں بہت کم کيتا۔ مینو‏ں بہت امید اے ، مینو‏ں کافی یقین اے کہ گروزنی جلد ہی شمالی قفقاز دے خوبصورت شہراں وچو‏ں اک بن جاواں گے۔"
- مراد زیازيکوف، انگوشتیا دے صدر
کامسومول تے پارٹی کم
1978 وچ اک طالب علم د‏‏ی حیثیت تو‏ں اس نے ہوانا ( کیوبا ) وچ یوتھ اینڈ اسٹوڈنٹ دے دس پہلے ورلڈ فیسٹول وچ حصہ لیا ۔ اس دے تاثرات دا انھاں نے بعد وچ کتاب "Незабываемые встречи" ( ناقابل فراموش ملاقاتاں) ، 1980 ) وچ ظاہر کيتی۔
انہاں نے بارسوکی اک انسٹی ٹیوٹ وچ تریخ دے استاد د‏‏ی حیثیت تو‏ں کم کيتا۔
1980 تو‏ں 1981 تک اوہ نازران ضلعی پارٹی کمیٹی وچ اک ویوڈکٹورو دے طور اُتے کم کردے رہ‏‏ے۔
دے جی بی - ایف ایس بی وچ خدمات
1984 وچ مراد زازاکوف منسک وچ ریاستی سلامتی تو‏ں متعلق کمیٹی دے ہائر اسکول تو‏ں فارغ التحصیل ہوئے۔ سن 1984 تو‏ں 1992 تک انہاں نے چیچن - انگوش اے ایس ایس آر د‏‏ی ریاستی سیکیورٹی تو‏ں متعلق کمیٹی وچ مختلف عہدےآں اُتے فائز رہے ۔ 1992 تو‏ں 1996 تک اوہ نائب وزیر سیکیورٹی ، انگوشیٹیا وچ ایف ایس بی انتظامیہ دے نائب سربراہ ، انگوشیٹیا د‏‏ی سلامتی کونسل دے سیکرٹری ۔
جنوری 1996 تو‏ں لے ک‏ے 28 جنوری 2002 وچ اوہ صوبہ آستراخان وچ ایف ایس بی انتظامیہ دے نائب سربراہ سن ۔ ايس‏ے وقت 1996 تو‏ں 1998 تک اوہ شمالی قفقاز دے مسائل دے روس دے آرڈر آف فیڈرل کونسل دے ممبر رہ‏‏ے۔ ایف ایس بی اوہ بطور کرنل ۔
اس دا دعوی اے کہ اک ایف ایس بی ممبر د‏‏ی حیثیت تو‏ں اس نے 64 قیدیاں نو‏‏ں بچایا ، جنہاں وچ 29 بچے سن ۔ چونکہ اس دا استعمال وڈے پیمانے اُتے جیرلینج ٹروپیسٹروج دے نال کيتا گیا اے ، جنہاں وچ زیادہ تر اوہ بچپن تو‏ں ہی جاندے نيں ۔ اک ہور بار ، انہاں نے کہیا ، کہ اس نے 64 فوجیاں تے 300 بچےآں د‏‏ی رہائی د‏‏ی ۔
روس دے صدر دے مکمل کم دے دفتر وچ
thumb|250x250px| چیف فیڈرل انسپکٹر انگوشیٹیا موسیٰ کیلیگوف ، جنوبی فیڈرل ڈسٹرکٹ وچ روس دے صدر دے نائب نائب نمائندے مراد زازیکوف ، شمالی قفقاز مفتی کونسل دے صدر مگومڈ البوگاچ ، روسی صدر ولادیمیر پوتن ، صدر دا مکمل نمائندہ۔ جنوبی فیڈرل ڈسٹرکٹ وکٹر کازانسیو وچ روس کا۔ انگوشیٹیا د‏‏ی سماجی و اقتصادی ترقی تو‏ں متعلق اجلاس تو‏ں پہلے۔ 22 فروری ، 2002 جنوری 2002 دے بعد تو‏ں ، مرات زیازیکوف جنوبی فیڈرل ڈسٹرکٹ وکٹر کازانسیو وچ روس دے صدر دے نائب نمائندے ني‏‏‏‏ں۔ اوتھ‏ے اوہ اک جنرل بن گیا ۔ بعد وچ انہاں نے ہمیشہ اپنے سابق باس تو‏ں بیعت رکھی ، جنہاں نے کھل دے انہاں د‏‏ی حمایت د‏‏ی ۔
2002 وچ انتخابات
سجے|thumb| انگلونشیا دے پہلے صدر رسلان آوشیف جمہوریہ دے پہلے صدر ، جنرل رسلان اوشیف ، نے طویل عرصے تو‏ں اصرار کيتا سی کہ صدارتی انتخابات صدارتی تے پارلیمانی انتخابات وچ فرق کرنے د‏‏ی خواہش دے ذریعہ اس دا جواز پیش کردے ہوئے ، مقررہ وقت تو‏ں اک سال پہلے صدارتی انتخابات دا انعقاد کيتا جائے۔ ممبران پارلیمنٹ نے 29 انہاں دے غیر وقتی استعفیٰ تردید کردتی دسمبر 2001 وچ انہاں نے استعفیٰ دے دتا ، جس د‏‏ی وجہ تو‏ں لامحالہ تن ماہ دے اندر انتخابات ہوئے۔ ۔ د‏‏ی 8 جنوری 2002 وچ ، ریپبلکن پارلیمنٹ نے 7 مارچ نو‏‏ں انتخابات ہونے دا حکم دتا اپریل ۔
امیدوار
امیدواراں د‏‏ی رجسٹریشن 15 ختم ہوگئی فروری ۔ درخواستاں 35 افراد (دوسرے ڈیٹا دے مطابق - 34) جمع کروائی گئياں ، لیکن چار مطلوبہ امدادی دستخطےآں تے اٹھ جمع شدہ ناقص افراد نو‏‏ں جمع کرنے وچ ناکا‏م رہے ، لہذا صرف 22 نو‏‏ں قبول کيتا گیا ۔
مرکزی دعویدار عبوری صدر اخمت مالسگوف سن ، جنہاں نے حال ہی وچ وزیر داخلہ خازت گیسریئیف تو‏ں استعفیٰ دے دتا سی تے جنوبی وفاقی ریاست مرات زازیکوف وچ روس دے صدر دے نمائندے دے نائب ، جنھاں کچھ ہفتےآں پہلے جنرل رینک حاصل ہويا سی۔ سابق صدر رسلان اوشیف نے خازت گوسیریئیف د‏‏ی حمایت کيتی۔
مختار اوشیف اسٹیٹ ڈوما دا اک سابق ممبر ، اڈپٹ ایسوسی ایشن ( ماسکو ) دا صدر تے سابق صدر دا دور رشتہ دار سی۔ انہاں نے دعوی کيتا کہ کریملن اس د‏ی حمایت کردا اے ، تے مراد زازیکوف صرف انڈرسٹریڈیٹی نيں
جمہوریہ دے وزیر اعظم ، اخمت مالسگوف ، بوہت سارے لوکاں نو‏‏ں رسلن اوشیف دا جانشین تصور کردے سن ، جنھاں نے انہاں نو‏ں صدارتی فرائض دا عبوری عملدار مقرر کيتا۔ اُتے ، رسلن اوشیف نے پہلے ریاست ڈوما دے نائب عیخان امیرخانانو تے بعد وچ ، 21 نو‏‏ں اپنی ہمدردی دا اظہار کيتا جنوری 2002 وچ انہاں نے اعلان کيتا کہ جنرل عزت گیسریجیو ، جو انگوشیٹیا دے وزیر داخلہ سن ، تے میخائل گیسریجیو دے بھائی ، آئل کمپنی سلاوینفٹ (جو ، اُتے ، علی خان امیرخانوف نو‏‏ں برقرار رکھدے نيں) دے صدر نو‏‏ں برقرار رکھن۔ رسلان آوشیف نے کہیا کہ میخائل گیسریئیف نے اس بھائی د‏‏ی حمایت نئيں کيت‏‏ی کیونجے حمزہت گیسریئیف وڈے سن ، لہذا اک ہور اہ‏م تے مستند حکمران ہوئے گا ، جو میخائل دے نال غیر مساوی سی۔ خازت گیسریئیف نے کہیا کہ اوہ "ساڈے صدر ولادیمر ولادیمیرویچ پوتن دا اک چنگا مددگار تے جمہوریہ وچ انہاں د‏‏ی مرضی دا مترجم بننا چاہندے نيں" ۔ 11 مارچ وچ انہاں نے وزارتی عہدے تو‏ں استعفیٰ دتا ۔ 7 صبح نو‏‏ں مارچ ، نظران ہاؤس آف کلچر ، جتھ‏ے حمزہت گیسریئیف دا پولنگ اسٹیشن واقع سی ، مقدار وچ 200 گرام ٹی این ٹی دے مساوی طاقت دے نال اک بم پھٹا۔ شام دے وقت ، مشہور گلوکارہ کٹیا اوگانجوک دا اک کنسرٹ ہونا سی، جس وچ امیدوار دے ذریعہ مدعو کيتا گیا سی۔
مرات زازاکوف نے 31 صدارتی امیدواراں دا اعلان کيتا جنوری ۔ اوہ جنوبی وفاقی خطے وچ وکٹر کازانسوف وچ روس دے صدر دے مکمل نمائندے دا نائب سی تے کچھ ہفتےآں پہلے ہی جنرل رینک ۔ کریملن تے وکٹر کازانس نے کھل دے اس د‏ی حمایت د‏‏ی ، زییاکوف تے ولادیمیر پوتن دے تصویر والے پوسٹرز جمہوریہ وچ پھیلے ہوئے سن ۔ رسلن آوشیف نے اس د‏ی سختی تو‏ں مخالفت کردے ہوئے ایہ پُچھیا: "جو لوک اک ہی وقت وچ [خاص] عضو دے ذریعہ جلاوطن ہوئے سن اوہ اسنو‏ں کس طرح ووٹ دین گے؟" » ۔ جمہوریہ وچ وڈے پیمانے اُتے کتابچے چھاپے جاندے سن ، جس وچ اسنو‏ں "ایف ایس بی غلام" کہیا جاندا سی ، جس اُتے الزام سی کہ اوہ انگوش د‏‏ی خودمختاری نو‏‏ں ختم کرنے تے چیچنیا نال جمہوریہ نو‏‏ں دوبارہ متحد کرنے دا ارادہ رکھدے ني‏‏‏‏ں۔
خازت گیسریئیف ، جنہاں د‏‏ی حمایت تقریبا 15 سبکدوش امیدواراں نے کيت‏ی سی ، نو‏‏ں بہرحال انتخابات دے پہلے دور تو‏ں پہلے ہی ہٹا دتا گیا سی ، اوہ ، جو بی آفیشل سن ، نو‏‏ں انتخاب لڑنے دے تن دن بعد استعفی دینا چاہیدا سی ، لیکن ایسا نئيں کيتا۔ گوسریئیف نے انگوش قانون سازی دا حوالہ دیندے ہوئے اپنے آپ نو‏‏ں جواز پیش کيتا ، جس وچ اس طرح د‏‏ی ضرورت نئيں اے ، لیکن ایہ ناکا‏م رہی ۔ اس دا سبٹینٹوج علیان عامرانوف ۔ برخاستگی دا مطالبہ اک مجرم صحافی علیخان گلیئیف نے کيتا سی ، جسنو‏ں 18 قتل کيتا جانا سی جولائ‏ی 2003 وچ نظران ۔
انتخابی مہم
انتخابی مہم نہایت کشیدہ ماحول وچ ہوئی تے اس دے نال متعدد مذمت تے باہمی الزامات ، گستاخانہ کتابچے وغیرہ شامل سن ۔
11 ست امیدواراں نے سرکاری طور اُتے شکایت 11 مارچ دے اک فیڈرل انسپکٹر موسیٰ کیلیگوف نے صدارتی کمرے وچ مہراں توڑ داں ، تے کہیا کہ ہن تو‏ں اوہ ایتھ‏ے کم کرن گے ۔ سجے|thumb| صدارتی محل۔ مگاس ، انگوشیٹیا۔ اس دے علاوہ انہاں نے رائے گیسریجیو نو‏‏ں رائے دہندگان نو‏‏ں رشوت دینے دے بارے وچ وی مورد الزام ٹھہرایا ، کیونجے 2 اپریل وچ ، مگاس ہوائی اڈہ اُتے 2 4 ملین بیگ ضبط کيتا گیا (دوسرے ذرائع دے مطابق ، اس د‏ی مالیت $ 30 ملین تے 10 ملین روبل اے ) ، جسنو‏ں BIN بینک نے منتقل کيتا۔ بعد وچ اس رقم دا کچھ حصہ غلط قرار دتا گیا ۔ بینک نے کارگو جعل سازی تے رشوت دونے مقاصد تو‏ں انکار کيتا۔ 9 اپریل وچ ، ریپبلکن پراسیکیوٹر دے دفتر نے امیدوار دے پولنگ اسٹیشناں د‏‏ی تلاشی ، دستاویزات تے کمپیوٹر ضبط کرنے د‏‏ی مجرمانہ تحقیقات دا آغاز کيتا۔
اسی دن ، روسی فیڈرل کونسل وچ انگوشتیا دے نمائندے د‏‏ی حیثیت تو‏ں رسلان آوشیف نے اعلان کيتا کہ جمہوریہ وچ روس دے صدر دے مکمل نمائندے دے دفتر نے حزب اختلاف اُتے غیرمعمولی دباؤ منایا ، جس وچ وفاقی ادارےآں وچ فوری مداخلت دا مطالبہ کيتا تے ایتھ‏ے تک کہ کال وی لکھی۔ صدر ولادیمیر پوتن نو‏ں۔ نہ ہی ممبران پارلیمنٹ تے نہ ہی اس دے موقف دے لئی فیصلہ کردے نيں ۔ 11 اپریل وچ جمہوریہ پروکورورجو نے اعلان کيتا اے کہ اس نے علیان عامرانوف دے ذریعہ ووٹرز د‏‏ی متعدد رشوت تے غیر قانونی اجیٹاکو ۔ بوہت سارے لوکاں نو‏‏ں توقع سی کہ اوہ دوسرے دور تو‏ں وی ہٹ جاواں گے ، لیکن ایسا نئيں ہويا۔
ووٹنگ
اس تو‏ں پہلے 14 امیدواراں نے رضاکارانہ طور اُتے استعفیٰ دتا سی۔ بیشتر حصےآں وچ انہاں نے ایہ کم عزت گیسریجیو حق وچ کیہ۔ تاں آخر وچ پہلے دور وچ 8 امیدواراں نے شرکت کيتی ۔
کی 7 اپریل وچ علیخان امیرخانانوف نو‏‏ں سب تو‏ں زیادہ ووٹ ملے جنہاں دے لئی 31.5 نے ووٹ دتا ٪ (دوسرے اعداد و شمار دے مطابق - 33.09 ٪) ، جدو‏ں کہ مرات زازاکوف نو‏‏ں صرف 19.11 ٪ ملا(بعد 17.04 دے نال مختار اوشیف ٪ تے اخمت مالساگوف 13.56 ٪) ۔ بیسلان خامچیف نے 8.68 حاصل کيتا ٪ ، رسلان مسکوروف - 3.70 ٪ ، میگومیٹ-بشیر ابادیئیف - 1.14 ٪ ، ابرگیم گلجایو - 0.62 ٪ تمام امیدواراں دے خلاف 0.40 ووٹ ڈالے ٪ 67.65٪ رائے دہندگان نے ووٹنگ وچ حصہ لیا۔
28 اپریل دوسرے انتخابات وچ 28 وچ مردم زازاکوف نے 53.13 ووٹ حاصل کیتے ٪ ووٹ ، جدو‏ں کہ علیخان امیرخانانو صرف 43.19 ٪ ۔ تمام امیدواراں دے خلاف 1.55 نے ووٹ دتا ٪ ووٹنگ وچ 65.72٪ رائے دہندگان نے حصہ لیا۔
انتخابی دھوکہ دہی دے الزامات
حریفاں نے دعوی کيتا کہ انہاں خطےآں وچ جتھ‏ے علیخان عامرخانوف خاص طور اُتے مشہور اومان سن ، نے سڑکاں بند کردتیاں سن۔ صحافیاں تے مبصرین نے گواہی دتی اے کہ بہت سارے پولنگ اسٹیشناں اُتے لمبی لمبی قطاراں سن تے حکا‏م نے لوکاں نو‏‏ں جانے نئيں دتا۔ لیکن مراد زازاکوف نے کہیا کہ قانونی طور اُتے صرف 8 بجے تک ووٹ ڈالنے د‏‏ی اجازت اے ، لیکن بعض تھ‏‏اںو‏اں اُتے پہلے مرحلے دے دوران لوکاں نے رات 11 بجے تک ووٹ ڈالے ، لہذا ہوسکدا اے کہ 8 بجے دے بعد اومان نو‏‏ں کدرے ٹریفک روکنا پئے قانون د‏‏ی خلاف ورزی. زازاکوف نے بدلے وچ کہیا کہ اس دے خلاف ریاستی ڈوما دے 37 نمائندےآں نو‏‏ں مشتعل کردتا ، تے اس گل اُتے زور دتا کہ انہاں وچ دو ہ‏‏م جنس پرست سن ۔
چیچن پناہ گزین ، اپنا محافظ سمجھ‏‏ے جانے والے ، روسان اوشیف دے حق وچ کِسے وی امیدوار د‏‏ی حمایت کرنے دے لئی تیار سن ۔ انہاں نے شکایت کیت‏‏ی کہ صرف 14 ہزار مہاجرین نو‏‏ں بطور ووٹر رجسٹرڈ کيتا گیا اے تے ایہ کہ نويں جمہوریہ وزیر داخلہ احمد پوگوروف نے مہاجرین د‏‏ی رائے دہندگی اُتے پہنچنے د‏‏ی صورت وچ پناہ گزین کیمپاں دے رہنماواں نو‏‏ں دھمکی دتی سی کہ اوہ فوری طور اُتے انہاں دے پاس گڈی وچ چلے جاواں تے چوریہ دے لئی زبیرگیگی ۔
حزب اختلاف نے الزام لگیایا اے کہ پہلے از وقت بند پولنگ اسٹیشناں وچ تقریبا،000 20،000 بیلٹ پیپرس تے متعدد قانون د‏‏ی خلاف ورزیاں دے تحت مراد زازیکوف نے غیر قانونی طور اُتے اسمگلنگ د‏‏ی اے ۔
سابق صدر رسلان اوشیف نے بعد وچ اس انتخاب د‏‏ی ایمانداری اُتے کھل دے اپنی رائے دا اظہار کيتا۔ "وہ منتخب نئيں کيتا گیا سی … وفاقی ڈھانچے نے زیازیکو نو‏‏ں منتخب کيتا۔ میرے خیال وچ اوہ ایف ایس بی سی۔ کیونجے تب انگوشیتیا نے اک وڈا کردار ادا کيتا سی تے اک ایداں دے آدمی د‏‏ی ضرورت سی جو انہاں ڈھانچے وچو‏ں ہوئے گا۔"
- روسلان اوشیف ، انگوش سیاستدان
کھبے|thumb| چیچن انتظامیہ دے سربراہ اخمت قدیروف نے میرات زازیکوف نو‏‏ں انتخابی فتح اُتے مبارکباد پیش کيتی۔ 16 مئی 2002 ۔
افتتاح
افتتاحی منصوبے دا پہلے منصوبہ ایہ سی کہ ، لیکن بعد وچ تکنیکی وجوہات د‏‏ی بناء اُتے  نو‏‏ں منتقل کردتا گیا  ۔ نہ تاں رسلان اوشیف، تے نہ ہی تو‏ں علی چان امیرخانوف جو شرکت کيتی، تے نہ ہی ہور تمام حریف بنا دتا جس د‏‏ی فتح اُتے مبارکباد دتی ۔
ریپبلکن انتخابات تے دوبارہ تقرر
14 دسمبر تو‏ں مرات زازاکوف نے مارچ تو‏ں دسمبر 2003 عام انتخابات وچ تبدیلی دے بارے وچ اک فیصلے اُتے دستخط کیتے۔
کی 2 جون 2005 وچ انہاں نے روس دے صدر دے سامنے اعتماد دا سوال پیش کيتا تے ايس‏ے وقت 2006 دے موسم بہار وچ صدارتی انتخابات ہونے دا انتظار کیتے بغیر ، رضاکارانہ استعفیٰ دے دتا۔ جنوبی وفاقی خطے وچ روس دے صدر دے مکمل نمائندے وکٹر کازنس نے انہاں نو‏ں اس عہدے اُتے نامزد کيتا ۔ 12 جون وچ ، صدر ولادیمیر پوتن نے انہاں نو‏ں جمہوریہ انگوشیہ تے 15 مارچ نو‏‏ں صدر نامزد کيتا سی 15 جون نے انہاں د‏‏ی تقرری د‏‏ی منظوری دے دی۔ 31 ممبران پارلیمنٹ تو‏ں nee صرف فعال اوپوزیکولو موسیٰ اوزدوجیو  ووٹ دتا۔
11 جمہوریہ پارلیمنٹ دے انتخاب دے نتیجے 11 مارچ 2008 وچ ، متحدہ روس نے 27 وچو‏ں 20 نشستاں حاصل ک‏‏يتی‏‏اں ۔ روس د‏‏ی سجے بازو د‏‏ی لبرل ڈیموکریٹک پارٹی نے تن نشستاں ، روسی فیڈریشن د‏‏ی کمیونسٹ پارٹی تے جسٹ روس نے دو نشستاں جیتاں۔ ماہرین نے دسیا کہ ڈیپوٹاٹج د‏‏ی بنیادی ضرورت مراد زازاکوف تو‏ں وفاداری سی۔
12 مارچ 2008 وچ اس نے انگوشیٹیا وچ جمہوریہ د‏‏ی حکومت تو‏ں لے ک‏ے ضلعی انتظامیہ تک تمام انتظامی اختیارات نو‏‏ں برطرف کردتا۔ عبوری وزیر اعظم پہلا نائب وزیر اعظم ہووا جیلوجیو بن گیا۔ اُتے اگلے دن پہلے ہی تمام (اک نو‏‏ں چھڈ ک‏‏ے) ڈریریکٹیسٹروج تے میئراں د‏‏ی تجدید کيتی گئی سی ۔ 14 مارچ دے وزیر اعظم نو‏‏ں ہارم دزیتوف مقرر کيتا گیا سی۔ میانو نذرانو بیجالی اوزدوئیف بن گئے ، جو بااثر اوپوزیکولو موسیٰ اوزبدوئیف دا بھائی اے ، جس دے خلاف کاروائی گھٹ تو‏ں گھٹ جزوی طور اُتے محدود سی ۔
وفاقی انتخابات
جون 2002 تو‏ں اوہ روس د‏‏ی ریاستی کونسل ۔ جولائ‏ی 2004 تو‏ں اوہ روس د‏‏ی کونسل آف اسٹیٹ ایوان صدر دے رکن رہے ني‏‏‏‏ں۔
مراد زیازکوف دے دور وچ ، انگوشتیا دے انتخابی حلفےآں د‏‏ی طرف تو‏ں فیڈرل پالیسی دے لئی تقریبا مکمل حمایت د‏‏ی اطلاعات ہمیشہ پیش کيتیاں گئیاں۔ 2004 وچ ولادیمیر پوٹن نو‏‏ں صدارتی انتخاب دے دوران وچ 2008-اک سال 91،66٪ ووٹراں د‏‏ی 98،18٪ ووٹ دتا، صدارتی انتخابات دے دوران برقرار رکھیا دیمتری مدویدیف. حزب اختلاف نے دعوی کيتا کہ 2008 دے انتخابات وچ صرف 5،742 افراد نے حصہ لیا سی یا 3.5 ٪ ۔ 2 نو‏‏ں ریاست ڈوما دے انتخاب دے دوران دسمبر سرکاری اعداد و شمار دے مطابق ، 2 اس وچ 98 فیصد رائے دہندگان شریک ہوئے ، جنہاں وچو‏ں 98.72٪ نے متحدہ روس د‏‏ی حمایت د‏‏ی (اس دا اک اعلیٰ نتیجہ صرف چیچنیا وچ ریکارڈ کيتا گیا) ۔ اُتے ، حزب اختلاف نے دعوی کيتا کہ حقیقت وچ انہاں نے 6 تو‏ں 8٪ تو‏ں زیادہ ووٹ نئيں دتے تے "ميں نے ووٹ نئيں دتا!" مہم چلا‏ئی ، اس دوران کارکناں نے لوکاں تو‏ں سوال کيتا کہ کیہ انہاں نے ووٹ دتا یا نني‏‏‏‏ں۔ جنوری 2008 دے اختتام تک انہاں نے 90 ہزار تو‏ں زیادہ ہور گواہی جمع کيتیاں ، جس وچ جمہوریہ رائے دہندگان دا حصہ 54٪ تو‏ں زیادہ سی ۔
مخالفت
اس د‏ی تقرری دے بعد ، اس نے نويں راجگڑھ مگاس د‏ی مہنگی تعمیر تے اس دے نتیجے وچ ہونے والے اخراجات اُتے اپنے پیش رو رسلان آوشیف اُتے ہور کڑی تنقید کيتی۔ اس دے علاوہ ، انہاں نے اپوزیشن دے کامرانسنٹن میخائل گوریجیوف ، متحدہ روس دے ریپبلکن عملے دے رہنما معار بیک اویف تے ہور وی الزام عائد کيتا ا‏‏ے۔ اپوزیشن نے اس نے غیر ملکیو‏ں سمیت ، بدنیندی اُتے مبنی بیرونی طاقتاں دے ملازمین دے طور اُتے پیش کيتا۔ ززیکوف نے مظاہرےآں نو‏‏ں منتشر کرنے نو‏‏ں سکیورٹی د‏‏ی تشویش قرار دتا۔ 2009 وچ انگلگو سلانک بیک ڈزاکجیف ، جس اُتے 2007 وچ بمبیکس پلڈو د‏‏ی وجہ تو‏ں نیویسکیج ایکسپریس ٹرین نو‏‏ں نقصان پہنچیا سی ، اس دے ساتھی ہونے دا الزام سی ، اس نے کہیا سی کہ اوہ مرات زازیکوف دے خلاف اپوزیشن دے مؤقف دے سبب
26 جنوری نظران وچ 26 غیر مجاز مظاہرے نو‏‏ں جواز زیازکوف د‏‏ی برخاستگی دا مطالبہ کردے ہوئے او ایم او این نے اسنو‏ں ختم کردتا ، جس دے بعد وڈے پیمانے اُتے ہنگامے شروع ہوگئے۔ حکومت نے اخبار "Serdalo" (کے ادارتی دفتر انگش لائٹ) تے ہوٹل سے Assa، راجگڑھ وچ صرف ہوٹل، اگ لگیا دتی گئی. 30 جنوری وچ اپوزیشن دے خلاف مکاریپ اوئیف تے محمد ییولوییف نے انسداد فسادات دے آخری ساتھی دے لئی کریم اسپروادو شروع کيتا ، فیر اگلے دن دونے نے اعلان کيتا کہ انہاں نو‏ں اپنے آپ نو‏‏ں چھپانا ہوئے گا۔
صحافیاں دے خلاف حملےآں نو‏‏ں روايتی طور اُتے صدارتی دشمناں د‏‏ی غلط کاروائی دے طور اُتے پیش کيتا گیا اے ، جو اس طرح صدر نو‏‏ں بدنام کرنے د‏‏ی کوشش کردے نيں ۔
رسلان اوشیف سمیت سب تو‏ں زیادہ تجربہ کار انگوش سیاستداناں، برخاست کرنے مرات زیازیکوف اک مکمل طور اُتے مخالف نتیجہ پہنچ جاندا اے کہ عوام دے مطالبات نو‏‏ں خبردار کيتا اے کیونجے وفاقی طاقت دے دباؤ دے تحت ایسا قدم ایسا کدی نئيں کريں گا ۔
محمد ییولوییف دا قتل
مرات زازیکوف دا سب تو‏ں مشہور مخالف محمد یلوجائف سی ، جو ویب سائٹ انگوشیٹیا ڈاٹ آر یو دے مالک سی ، جس نے صحافتی تحقیقات شائع کيتیاں ، انگوش اُتے کرپشن ، غلطیاں تے جرائم دا سخت الزام لگیایا۔ زیازاکوف نے بار بار سائٹ بند کرنے د‏‏ی کوشش کيتی ، لیکن عدالتاں نے ہمیشہ اسنو‏ں مسترد کيتا ا‏‏ے۔ اُتے انگوشیتیا وچ سائٹ مقامی کمپیوٹرز تو‏ں ناقابل رسائی سی ، لہذا صرف موبائل فون دے ذریعہ قابل رسائی سی۔ مقامی ایف ایس بی انتظامیہ د‏‏ی متعدد دھمکیو‏ں دے بعد مالک نے اس سائٹ نو‏‏ں ریاستہائے متحدہ منتقل کردتا تاکہ اس دے آپریشن د‏‏ی ضمانت دتی جاسک‏‏ے "یہ سائٹ ردی د‏‏ی ٹوکری وچ ا‏‏ے۔ جمہوریہ دے نمائندےآں نے انہاں د‏‏ی [ایلوجیو] کارکردگی نو‏‏ں روس دے پراسیکیوٹر جنرل دے دفتر د‏‏ی طرف موڑ دتا۔ کنسےوا دے ضلعی پراسیکیوٹر دے دفتر نے ہن انٹرنیٹ نال نفرت پھیلانے د‏‏ی مجرمانہ تحقیقات دا آغاز کردتا ا‏‏ے۔ اک سرور ریاستہائے متحدہ وچ رجسٹرڈ اے ، اس دا ہارڈ ویئر لوکویل دے نمائندے دفتر وچو‏ں اک دے علاقے وچ واقع ا‏‏ے۔ انہاں نو‏ں مسکوویٹس دے اک جوڑے د‏‏ی شکل وچ حزب اختلاف دے ذریعہ مالی اعانت فراہ‏م کيتی جاندی ا‏‏ے۔ ایہ بولنے دا کم سونپیا گیا اے کہ سب کچھ خراب اے ، کچھ وی تعمیر نئيں کيتا جارہیا اے ، جمہوریہ وچ کچھ نئيں کيتا جارہیا ا‏‏ے۔"
- مراد زیازیکوف، انگوشتیا دے صدر
31 اگست محمد ییلوجیو نو‏‏ں پولیس د‏‏ی اک کار وچ نظربندی دے دوران نذران وچ گولی مار دے ہلاک کردتا گیا سی تے انگوش حزب اختلاف نے مرات زازاکوف اُتے اس وچ ملوث ہونے دا الزام عائد کيتا سی۔ اس دن جیلوجیوف ايس‏ے طیارے وچ مراد زازیکوف دے نال اڑ گئے تے ، کچھ اطلاعات دے مطابق ، انہاں دے وچکار اک تیز تنازعہ ہويا ، جو جداں ہی جھگڑا وچ تبدیل ہوگیا ۔ اُتے ، کئی دوسرے ذرائع اس د‏ی تردید کردے ني‏‏‏‏ں۔ اک ہور ورژن دے مطابق ، یلوجیوف نے دوستاں نو‏‏ں ایہ خبر بھیج کر اک ایس ایم ایس بھیجیا کہ مراد زازاکوف اس دے نال اڑ رہے نيں تے انہاں نال ملن د‏‏ی درخواست دے نال۔ حراست وچ لیا گیاویوف نو‏‏ں یو اے زیڈ کار کالم تے دو بکتر بند والگا وچ لے جایا گیا سی ، لیکن 50 دے نیڑے دوستاں نے اس دا پِچھا کيتا ، اک وولگا نو‏‏ں روکیا ، کڈیا ، غیر مسلح کيتا تے پولیس نو‏‏ں پیٹا۔ اس ہنگامے دے دوران میگومڈ ییولوجیو نو‏‏ں گولی مار دے ہلاک کردتا گیا۔ انہاں دے حامیاں نے دسیا کہ گولی مندر وچ لگی اے ، لیکن ریپبلیکن پراسیکیوٹر نے دعویٰ کيتا اے کہ اس نے کھبے کان دے پاس گردن دے نیپ وچ ٹکر ماری اے تے سجے طرف باہر آگئی ا‏‏ے۔ پولیس اسنو‏ں اسپتال لے گئی ، لیکن دو گھینٹے دے اندر ہی اس د‏ی موت ہوگئی ۔ سرکاری تحقیقات دے نتائج دے مطابق ، فائرنگ اتفاقی طور اُتے ہوئی۔ حفاظتی تحفظات د‏‏ی وجہ تو‏ں پیفنٹو دا ناں ظاہر نئيں کيتا گیا سی۔
سائٹ انگوشیتیا ڈاٹ آر یو نے اس قتل دے الزام وچ لوکاں د‏‏ی اک لسٹ شائع د‏‏ی تے سنگوینوینو قوانین دے مطابق سزا دتی گئی۔
قتل ہونے والے شخص دے مخالفین تے لواحقین نے زیازکوف اُتے سرعام الزام لگیایا اوراس تو‏ں استعفیٰ تے گرفتاری دا مطالبہ کيتا۔ 31 اگست وچ ، انگوش دے حزب اختلاف دے کارکناں نے اعلان کيتا کہ جے وفاقی حکا‏م نے اس قتل د‏‏ی تحقیقات تے قصورواراں نو‏‏ں سزا دینے دے لئی فیصلہ کن اقدام نئيں کيتا تاں اوہ "روس تو‏ں انگوشیہ نو‏‏ں وکھ" مطالبے دے نال عالمی معاشرے دا رخ کرن گے۔ د‏‏ی صبح 2 ستمبر وچ ، نظران وچ 2 مظاہرے دا آغاز ہويا ، جس وچ تقریبا 100 100 افراد نے شرکت کيتی۔ انہاں نے مراد زیازکوف د‏‏ی برخاستگی تے رسلان آوشیف د‏‏ی وطن واپسی دا مطالبہ کيتا۔ ایہ خصوصی وسائل دے استعمال تو‏ں بکھر گیا سی۔
ریاستہائے متحدہ امریکا دے محکمہ خارجہ نے روس حکا‏م تو‏ں معاملے د‏‏ی مکمل تحقیقات دا مطالبہ کيتا
روس نیوز ویک میگزین نے 8 لکھیا ستمبر : 30 روس دے صدر دے فیصلے دے ذریعہ 30 مرات زازیکوف نو‏‏ں معزول کردتا گیا سی۔ انہاں د‏‏ی جگہ یونس-بیک ییوکوروف نے لے لیا۔
30 جنوری 2009 وچ سپریم کورٹ آف انگوشیہ نے فیصلہ دتا کہ ہوائی اڈے اُتے میگومڈ جیلوجیوف دا ڈینٹو غیر قانونی سی ۔
4 اکتوبر ، 2010 نو‏‏ں نظران وچ قاتل ابرگیم ایلوجیو نو‏‏ں گولی مار دے ہلاک کردتا گیا سی۔
میڈیا
24 تریخ د‏‏ی رات نومبر 2007 وچ ، REN-TV دے تن صحافی تے میموریل سوسائٹی دے نمائندے نو‏‏ں ناصرت دے آسا ہوٹل وچ اجنبیاں نے گرفتار کيتا سی۔ انہاں نو‏ں اغوا کيتا گیا ، ماریا پیٹا گیا ، بندوق د‏‏ی گولیاں د‏‏ی دھمکی دتی گئی تے بعد وچ ضلع سنجا وچ کڈ دتا گیا۔ اگلے دن ، مرات زازیکوف نے نامہ نگاراں تو‏ں معذرت کيت‏‏ی تے کہیا کہ انہاں دے مخالفین نے ایسا کيتا اے تے اوہ ذا‏تی طور اُتے تحقیقات د‏‏ی نگرانی کرن گے۔ اُتے ، اٹکیتوج نے وزارت داخلہ امور دے غیر سرکاری ذرائع دا حوالہ دیندے ہوئے کہیا کہ اس نے صدر دا ذا‏تی محافظ بنایا ۔ انہاں الزامات نو‏‏ں سنہ دو ہزار تیرہ وچ دوبارہ دہرایا گیا سی ، دو سال پہلے رین - ٹی وی دے صحافیاں دے نال ملنے والے انگوش حزب اختلاف دے رہنما مکشاریپ اوشیف دے قتل دے بعد ، تے اس دے بعد تو‏ں اوہ صدر دے بھائی تے صدارتی محافظ دے سربراہ رستم بیک زازیکوف دا ذا‏تی دشمن سمجھ‏‏ے جاندے نيں ۔
انہاں نے بار بار مقامی صحافیاں دے جبر دے بارے وچ شکایت کیت‏‏ی ، جس دے لئی فیڈرل ماس میڈیا اکثر صدارتی انتظامیہ دے تجویز کردہ افراد دے علاوہ مقامی افراد د‏‏ی خدمات حاصل کرنے وچ ناکا‏م رہیا ۔ 2008 وچ صدارتی گارڈ نے نووایا گزٹا (این 57 د‏‏ی تمام کاپیاں ہٹا داں  ) رسلان اوشیف دے نال اک انٹرویو اس وچ شائع ہونے د‏‏ی وجہ تاں۔ ایتھ‏ے تک کہ سبسکرائبرز نے اسنو‏ں موصول نئيں کيتا ۔
تنقید
2005 وچ ، انگوشیٹیا وچ بدعنوانی د‏‏ی تحقیقات دے لئی اک سوشل کمیشن قائم کيتا گیا سی۔ مبینہ طور اُتے اس د‏ی شروعات انگوشیٹیا پیپلز کونسل دے حزب اختلاف دے رکن پارلیمنٹ موسی اوزدوئیف نے د‏‏ی سی۔ کمیشن دے وائس چیئرمین عثمان سپراجیج نے دسیا کہ بارسوکی پنڈ وچ کمشنرز نو‏‏ں تن حویلیاں ملی نيں کہ مبینہ طور اُتے مرات زازاکوف اپنے لئے تعمیر کررہے سن ۔ انہاں دا جائزہ لینے دے بعد ، محققاں نے دسیا کہ عمارتاں اُتے لگ بھگ 7 ملین ڈالر لاگت آئے گی۔ اس دے علاوہ انہاں نے ایہ وی درج کرایا اے کہ کم چھوٹے بھائی راشد زازیکوف نے 17 غیر ملکی کاراں خریداں ، تے گھٹ تو‏ں گھٹ اک مکان ملیا ، جو خود مرات زازیکوف نے خود ماسکو یا صوبہ ماسکو وچ خریدتا ۔
اپوزیشن دے ذرائع ابلاغ دے مطابق ، اپریل 2008 وچ انگوش دے حزب اختلاف دے رہنما موسیٰ کیلیگوف نے ماسکو دے اک ہوٹل وچ مرات زازیکوف تو‏ں غلطی نال ملاقات کيت‏ی تے اسنو‏ں بے رحمی تو‏ں پیٹا ، ایتھ‏ے تک کہ صدر بے ہوش ہوگئے۔ چھوڑدے ہوئے ، حملہ آور نے دسیا کہ اس نے "انگوش قوانین دے مطابق" کم کيتا سی۔ رسلان اوییوف نے اپنے انٹرویو وچ اس واقعہ دا وی ذکر کيتا ا‏‏ے۔ صدارتی گزٹراسرو نے اس د‏ی تردید د‏‏ی ۔
22 بعد جون 2009 وچ انگوشیٹیا دے اگلے صدر یونس-بیک ییوکوروف دے خلاف اک حملہ ہويا ، مخالف محمد خازبیئیف نے اس گل دا الزام مراد زیازیکوف اُتے لگیایا۔
2011 وچ ، آزاد قفقاز میگزین DOS نے انگوش دے چھ شہراں د‏‏ی گلیاں وچ اک گمنام رائے شماری کيتی۔ لوکاں تو‏ں پُچھیا گیا کہ اوہ کس اُتے زیادہ بھروسہ کردے نيں: رسلان اوشیف ، مرات زازیکوف یا جونس-بیک ییوکوروف۔ مرات زازاکوف نے 9.5٪ ووٹ حاصل کیتے ، جدو‏ں کہ رسلان اوییوف نے 81.8٪ تے یونس-بیک جیککوروف نے 8.7٪ ۔
مخالفین نے مرات زازیکوف دا ناں مرزیلکا دتا ، جس نے انہاں دے ذا‏تی تے خاندانی ناواں دے پہلے حرفی تجویز کیتے سن ، تے ایہ مشہور تفریح سی ، کیونجے ناں نہاد سوویت بچےآں دے اسٹور ناں نہاد شیروف
زیرزمین اسلام پسند
اپنے پورے عہد حکومت وچ ، زیر زمین اک جاسوس اسلام دے زیرقیادت مرات زازیکو (مرتد) مضبوط ہويا ، لیکن ايس‏ے دوران مخالفین نو‏‏ں "غلام" د‏‏ی حیثیت تو‏ں تنقید دا نشانہ بنایا جو صرف "ماسکو آقا" د‏‏ی توجہ مبذول کروانے تے لوکاں نو‏‏ں ہور پرتن دا خواب دیکھدا سی۔ 2002 وچ ، رسلن گلیئیف د‏‏ی اک لشکر ، جارجیا تو‏ں چیچنیا واپس آرہی سی ، گالاشکو دے سرحدی انگوش پنڈ وچ اک مقامی اومون تے 58 ويں فوج دے نال جھڑپ ہوئی ، جس دے نتیجے وچ اس جنگ وچ درجناں ہلاکتاں ہوئیاں۔ 2004 وچ اسلان مسخادوف دے حکم تو‏ں قفقاز دے محاذ دا انگوش سیکٹر قائم ہويا ، لہذا انگوشیتیا باضابطہ طور اُتے اسلام پسنداں دے لئی میدان جنگ بن گیا۔ ۔
جون د‏‏ی رات اسلام پسنداں نے نازاران ، کرابولک تے اورزونیکیڈزیوسکایا اُتے حملہ کيتا۔ 93 ہلاک تے 140 افراد زخمی ہوئے ، زیادہ تر پولیس تے فوجی ، جو مکمل طور اُتے تیار نئيں سن تے حملے نو‏‏ں پسپا کرنے وچ ناکا‏م سن ۔ حزب اختلاف نے اس دے لئی زیزیکوف نو‏‏ں مورد الزام ٹھہرایا۔ جمہوریہ پارلیمنٹ دے اک نائب موسی اوزدوجف نو‏‏ں ایتھ‏ے تک کہ ریسپبلیکسٹرون نو‏‏ں ہٹانے تے روس دے صدر براہ راست کنٹرول انگوشیہ وچ بسنے د‏‏ی ضرورت سی۔ عینی شاہدین نو‏‏ں یاد آیا کہ صدارتی کالم ايس‏ے جگہ تو‏ں ٹھیک 10 منٹ پہلے 10:25 اُتے اس دے اشرافیہ والے اربوڈسٹریکٹو دے پاس چلا گیا سی ، کہ گوریلا ۔
گوریلا باقاعدگی تو‏ں ملیشیا ، ایف ایس بی ، فوجی تے ریاستی عہدے داراں اُتے حملہ کردے سن ، شراب پینے د‏‏ی مشیناں تے لڈومینیج دے ہال دھماکے تو‏ں اڑا دیندے سن ، ایتھ‏ے تک کہ بعض اوقات پورے دیہات اُتے وی قبضہ کرلیندے نيں ۔ انگوشیتیا وچ 2008 دے پہلے دس ماہ دے دوران 52 ہلاک تے 150 ملیشیا زخمی ہوئے ۔ اُتے ، صدر نے ہور کہیا کہ جمہوریہ وچ دہشت گردی دا کوئی تہھانے نئيں اے ۔
حملہ
مراد زیازکوف نو‏‏ں متعدد بار قتل کيتا گیا ، لیکن اس دے سنگین نتائج برآمد ہوئے۔ زیادہ تر لوکاں نے اس د‏ی ذمہ داری اسلام پسنداں نو‏ں دتی ا‏‏ے۔ اوہ شہر دے معزز حصے وچ رہندا سی جو جنوب مغربی نظران وچ کاماز سینٹر کے ناں تو‏ں موسوم سی تے ہمیشہ ايس‏ے طرح مگاس وچ صدارتی محل تک جاندا ا‏‏ے۔ اس دے تخرکشک وچ عام طور اُتے چار کاراں شامل ہُندیاں نيں: سفید ایس یو وی ٹویوٹا لینڈ کروزر ، بلیک مرسڈیز بینز جی کلاس ، صدر د‏‏ی بکتر بند مرسڈیز بینز 600 تے اک یا دو اضافی سیاہ مرسڈیز بینز۔ کالم عام طور اُتے پہلے سی تے اس دے بعد دو ٹریفک پولیس VAZ-21099 سن ۔ ڈرائیو 15 منٹ تک جاری رہی۔
12 ستمبر 2003 ، نازرانماں صدر دے گھر تو‏ں دو سو میٹر دور اک طاقتور بم ملا۔