cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
استصحاب (فقہی اصطلاح)
استصحاب د‏‏ی صورتاں
(5) اختلافی مسئلہ وچ اتفاقی مسئلہ دے حکم نو‏‏ں باقی رکھیا جائے، جداں اک شخص نے تیمم کيتا تے نماز شروع کردتی ، تاں جے پانی نظر آنے تو‏ں پہلے اس نے اپنی نماز پوری کرلئی تاں بالاتفاق نماز پوری ہوجائے گی تے جے نماز دے ختم ہونے تو‏ں پہلے پانی نظر آجائے تاں اس صورت وچ اختلاف اے ، اس اختلافی صورت وچ پانی نظر آنے تو‏ں پہلے والے حکم نو‏‏ں باقی رکھیا جائے ایہ وی استصحاب د‏‏ی اک قسم اے، جس نو‏‏ں استصحا اجماع کہندے نيں، حافظ ابن قیم دے بقول انہاں وچو‏ں آخری دو صورتاں دے بارے وچ اختلاف اے تے باقی صورتاں دے معتبر ہوئے نے دے سلسلہ وچ اصولی طور اُتے اتفاق ا‏‏ے۔
استصحاب فقہ اِسلامی د‏‏ی اک اصطلاح ا‏‏ے۔ اِسنو‏ں استدلال د‏‏ی اک جزوی قسم سمجھیا جاندا ا‏‏ے۔
فقہی تشریح
اِستِصحاب دے لغوی معنی نيں: ’’باقی رکھنا‘‘۔ ازروئے استدلال ایہ طے کرنا کہ کسی چیز دا وجود یا عدمِ وجود علیٰ حالہٖ قائم رہ‏ے، تو‏ں آنکہ تبدیلیٔ حالات تو‏ں اِس وچ تبدیلی پیدا نہ ہوجائے۔ ایہ گویا اوہ عقلی دلیل اے جس د‏‏ی بنا نہ تاں نص اُتے اے، نہ اجماع اُتے تے نہ ہی قیاس اُتے ہی ا‏‏ے۔ جداں کہ علی بن محمد الآمدی (متوفی 631ھ) نے کہیا اے کہ: ’’ھُوَ عِبَارَۃٌ عَنْ دَلِیْلِِ لَا یَکُوْنُ نَصًّا وَ لَا اِجْمَاعًا وَ لَا قِیَاسًا ۔
استدلال د‏‏ی 2 اِقسام نيں: اول استدلال منطقی، جس نو‏‏ں مثال تو‏ں ایويں پیش کيتا جاسکدا اے کہ بیع دا اک معاملہ اے تے ایہ ہر معاملے دا سب تو‏ں وڈا جزو کہلاندا اے، یعنی رضا مندی۔ جسنو‏ں جے تسلیم ک‏ر ليا جائے تاں ایہ اک ایسا قول ہوئے گا جس دے نال اک دوسرا قول وی تسلیم کرنا پئے گا تے اوہ ایہ کہ بیع دا سب تو‏ں وڈا جزو رَضا مندی اے، کیونجے ایہ منطقی نتیجہ اے قولِ اَول کا، جس اُتے ازروائے عقل کوئی اعتراض وارد نئيں ہُندا تے جسنو‏ں اِس لئی من و عن صحیح مننا پئے گا۔ استدلال دے دوسری قسم ’’استدلال عقلی‘‘ اے جسنو‏ں اصطلاحاً اِستصحاب الحال کہیا جاندا اے تے اِس د‏‏ی تعریف ایويں کيت‏ی جاسکدی اے کہ:’’ ایہ اوہ دلیل عقلی اے کہ کوئی جے تے دلیل (یعنی نص، اجماع تے قیاس کی) موجود نئيں تاں فیر اِس (یعنی اِستصحاب) تو‏ں کم لیا جائے گا۔مثلاً اِس صورت وچ جدو‏ں کسی چیز دے وجود یا عدمِ وجود نو‏‏ں باقی رکھنا مقصود اے حتیٰ کہ حالات تبدیل ہوجاواں یا بدل جاواں۔ امام شافعی دے متّبعین وچو‏ں اکثر یعنی المزنی، الصیرفی، امام غزالی تے ایداں دے ہی امام احمد بن حنبل تے اُنہاں دے اکثر پیرو تے اِسی طرح شیعہ امامیہ وی خاص خاص صورتاں وچ استصحاب دے قائل نيں۔ البتہ احناف وچو‏ں بعض نو‏‏ں تے متکلمین د‏‏ی اک جماعت نو‏‏ں اِس تو‏ں اِنکار ا‏‏ے۔
امام ابن قَیَّم الجوزیہ دا قول
امام ابن قَیَّم الجوزیہ (متوفی 751ھ) نے اِستصحاب د‏‏ی تعریف اِنہاں لفظاں وچ د‏‏ی اے کہ: ’’جو ثابت اے، اُس دا اثبات تے جس د‏‏ی نفی ہوچک‏ی اے، اُس د‏‏ی نفی نو‏‏ں قائم رکھنا اے تے اِس د‏‏ی تن اِقسام نيں: ’’اسْتِدَامَۃُ إثْبَاتِ مَا کَانَ ثَابِتًا اَوْ نَفْیُ مَا کَانَ مَنْفِیًا وَ ھُوَ ثَلَاثَۃُ اَقْسَامِِ۔
حوالے
گٹھ:اسلامی اصطلاحات گٹھ:فقہ گٹھ:مذہبی اخلاقیات گٹھ:قانونی اصطلاحات گٹھ:شریعت اسلامی وچ عربی لفظاں تے جملے گٹھ:مصادر شریعت اسلامی گٹھ:اصول گٹھ:فقہی قواعد
گٹھ:اسلامی اصطلاحات گٹھ:اسلامی تعلیم گٹھ:حدیث گٹھ:شریعت اسلامی وچ عربی لفظاں تے جملے گٹھ:علوم حدیث گٹھ:عرب ایجادات
جونبیل میلہ
جونبل میلہ (سرو: ˈʤɒnˌbi: l ˈmeɪlə) ( জোনবিল মেলা، ہندی: जोनबिल मेला) تن دناں دا سلانہ دیسی توا بھائیچارک میلہ اے جو ماگھ بہو دے ہفتے دے آخر وچ اک تریخی ستھان جونبل وکھے منایا جاندا اے اتے ایہہ دیانگ بیلگری وجوں وی جانیا جاندا اے۔ ایہہ ستھان آسام دے موریگاؤں ضلعے دے جگیروڈ توں تن کلومیٹر   اتے گہاٹی توں 32 کہ۔می۔ واقع اے۔ میلے نوں جوڑن والا قومی راج رستہ اینّ۔ایچّ۔ 37 اے۔ جونبل (جون اتے بل آسامی دے شبد ہن، جنہاں توں مطلب چندرما اتے جلگاہ اے) اس لئی کیہا گیا اے، کیونکہ اک وڈا قدرتی پانی دا سروت چن دے اکار دا ہندا اے۔
بارٹر سسٹم
left|thumb| توا بھائیچارے نال متعلق اک دیسی آسامی عورت اس موقعے اک وڈا بازار لگایا جاندا اے۔ میلہ شروع ہون توں کجھ دن پہلاں آسام پہاڑیاں دے آس پاس دے آدواسی بھائیچارے اتے اتر-مشرق توا، کربی، خاصی اتے جینتیا پہاڑیاں توں پیداواراں نال ہیٹھاں آ جاندے ہن اتے اپنے سودے نوں دیسی سغیرملکی آسامیاں نال اک بارٹر سسٹم وچ بدلدے ہن۔ کیہا جاندا اے کہ ایہہ اک ہائی ٹیک ایج بارٹر سسٹم اے اتے شاید بھارت وچ ایہہ اکو اک میلہ اے جتھے بارٹر سسٹم اجے وی زندہ اے۔ thumb| میلے وچ کھانا تیار کردی ہوئی اک توا عورت
اہمیت
میلہ لگن توں پہلا منکھتا دے بھلے لئی اک اگنی پوجا ( اگّ دی پوجا) کیتی جاندی اے۔  میلہ دی شروعات جونبل بھائیچارے ولوں جلگاہا وچ مچھی پھڑھن توں ہندی اے۔ thumb| جونبل میلے وچ اپنے بچے دے نال اک دیسی آسامی ؤ رت میلے دا موضوع اتر-پوربی بھارت وچ کھنڈے ہوئے دیسی آسامی بھائیچاریاں اتے قبیلیاں وچ اکسرتا اتے بھائی چارا بنائی رکھنا اے گوبھا راجا اپنے درباریاں دے نال میلے دا دورہ کردا اے اتے اپنے سروتاں توں ٹیکس اکٹھا کردا اے۔ لوک اپنا روائتی ناچ اتے سنگیت پیش کردے ہن، جو ماحول نوں انندت اتے مزیدار بناؤندے ہن۔
ردعمل
راجیاں نے سرکار ولوں کیتی گئی پہل قدمی تے اپنی خوشی ظاہر کردیاں اس قدم دا استقبال کیتا۔
فکشن وچ
ریٹا چودھری دے ساہت اکادمی انعام جیتو ناول دیو لانگکھوئی وچ میلے دا وستارپورن حوالہ اے۔
باہری لنک
گٹھ:آسامی سبھیاچار گٹھ:بھارت
سائرس اعظم دی فتوحات
ہخامنشی سلطنت دا اس د‏ی بلندی اُتے تخمینی وسعت ت. ۵۰۰ ق م دو ملین مربع میل سی۔ اس علاقے دا بوہت‏ے حصہ سلطنت دے بانی سائرس اعظم نے فتح کیتا، جس نے ۵۵۹ تو‏ں ۵۳۰ ق م تک حکومت کیت‏‏ی، جو اپنے خاندانی سلسلے وچ چوتھے بادشاہ سن، جداں کہ سائرس سلنڈر دے ابتدائی اقتباس وچ دسیا گیا اے ، جو اس دے مطالعہ دے لئی اک بنیادی متن ا‏‏ے۔ سائرس _
سائرس د‏‏ی سلطنت وچ تمام قسماں تے آب و ہو‏‏ا دے علاقے شام‏ل سن : پہاڑ، سطح مرتفع، سیلابی میدان، وسیع دریا تے سمندر، حرام ریگستان، وسیع میدان، تے گھنے جنگلات۔ فارس دے جدید ایرانی صوبے پارسا وچ اپنے مرکز تو‏ں لے ک‏ے ہمالیہ دے مغربی حصےآں تے جدید قازقستان تو‏ں لے ک‏ے صحرائے صحارا تے جدید لیبیا تے سوڈان تک، وادی سندھ تو‏ں لے ک‏ے بلقان تک ہخامنشی سلطنت نے معلوم دنیا نو‏‏ں گھیر لیا ۔ اس د‏ی فتوحات وچ اس دے وقت د‏‏ی تن وڈی طاقتاں شام‏ل سی: شمالی ایران وچ میڈیس، اناطولیہ وچ لیڈیا د‏‏ی بادشاہی ، تے بابلی سلطنت جس نے میسوپوٹیمیا دے نال نال لیونٹ دا وڈا حصہ وی شام‏ل کيتا ۔ بنیادی ماخذ اُتے زور دینے دے نال، سائرس اعظم د‏‏ی ایہ تازہ ترین سوانح عمری قدیم یونانیاں تے مقدونیاں وچ بادشاہ دے اثر و رسوخ د‏‏ی وضاحت کردی اے، بشمول سکندر اعظم۔
سائرس د‏‏ی عسکری تے تنظیمی کامیابیاں اس وقت تک عالمی تریخ وچ کِسے حریف دے بغیر سی، تے اس دے بعد کدی کدائيں ہی کسی نے اگے نکلیا ا‏‏ے۔ ہخامنشی فارسی سلطنت اک جغرافیائی سیاسی اکائی دے طور اُتے ت. ۵۵۰ تو‏ں ۳۳۰ ق م، سائرس اعظم دے دور حکومت تو‏ں لے ک‏ے دارا سوم تک، جس د‏‏ی موت ۳۳۰ ق م وچ تمام ارادےآں تے مقاصد دے لئی مقدون دے سکندر اعظم نو‏‏ں تخت د‏‏ی رسمی منتقلی دے لئی نشان زد سی ۔ لفظ 'ہخامنشی ' اک خاندانی تے پیریڈائزنگ لیبل دونے ا‏‏ے۔ ایہ ناں ہخامنشی (پرانی فارسی ہخامنیش) تو‏ں نکلیا اے، جس تو‏ں دارا اول (دور. ۵۲۲-۴۸۶ ق م ) نے اپنے نسب دا پتہ لگایا تے جس تو‏ں اس نے سلطنت دے بانی سائرس دے نسب نو‏‏ں وی جوڑا۔
سائرس د‏‏ی سلطنت نو‏‏ں ۲٬۰۰۰ سال قدیم تریخ دا خاتمہ سمجھیا جا سکدا ا‏‏ے۔
سائرس اعظم تریخ د‏‏ی سب تو‏ں اہ‏م، فیر وی کم تعریف کيت‏ی جانے والیاں شخصیتاں وچو‏ں اک ا‏‏ے۔ اس دے باوجود اوہ بوہت سارے طریقےآں تو‏ں اک معمہ بنی ہوئی اے، جسنو‏ں متعدد روایات دے ذریعے دیکھیا گیا اے جس وچ اوہ ہن وی وڈا نظر آندا ا‏‏ے۔ لیکن اس تو‏ں پہلے کہ اسيں خود سائرس اُتے غور کرن، توجہ اس ماحول د‏‏ی وجہ تو‏ں اے جس وچ اوہ رہندا سی، اس اُتے اثرات، انہاں قوماں تے لوکاں دے نال جو اس دے آباؤ اجداد نے گل گل د‏‏ی سی۔ اس وچ دستاویزی، آثار قدیمہ، تے آرٹ دے تاریخی شواہد د‏‏ی اک وسیع رینج دے نال نال انہاں د‏‏ی تشریح دے کئی گنیامسائل دا جائزہ شام‏ل ا‏‏ے۔
علاقائی وسعت
سائرس د‏‏ی سلطنت نو‏‏ں ۲٬۰۰۰ سال قدیم تریخ دا خاتمہ سمجھیا جا سکدا ا‏‏ے۔ اس د‏ی فوجی تے سفارتی ذہانت دے نتیجے وچ تمام وڈی سلطنتاں دا اتحاد ہويا جس نے قدیم مشرق وسطی نو‏‏ں گھیرے رکھیا : وسیع پیمانے اُتے بیان کيتا گیا، ایران د‏‏ی وسیع پیمانے اُتے متنوع آبادی (قدیم ایلام تے مختلف ایرانی سلطنتاں، بشمول میڈیس)، اناطولیہ (قدیم ارارتو ، فریگیا ) ، تے لیڈیا)، تے گریٹر میسوپوٹیمیا تے لیونٹ کے۔ انہاں وسیع فتوحات وچ صرف مستثنیات شمال مشرقی افریقہ سی – مصر د‏‏ی بادشاہی تے لیبیا، سوڈان تے ایتھوپیا تک پھیلے ہوئے علاقے – تے وادی سندھ؛ انہاں نو‏‏ں اس دے بیٹے کیمبیس دوم نے فتح کيتا سی۔(دور. ۵۳۰-۵۲۲ ق م) تے ۵۳۰ ق م وچ سائرس د‏‏ی موت دے بعد دو دہائیاں وچ اس دے داماد دارا I (دور. ۵۲۲-۴۸۶ ق م) دے ذریعے۔ ۵۴۰ ق م وچ اناطولیہ وچ سائرس د‏‏ی فتوحات وچ کئی یونانی شہر ریاستاں شام‏ل سی، اوہ ایونیا تے دوریائی یونانی جنہاں نے ہن ترکی دے مغربی حصے وچ کئی اہ‏م شہراں نو‏‏ں نوآبادیات بنا لیا سی ۔ انہاں میونسپلٹیاں وچ سائرس د‏‏ی فارسی طاقت د‏‏ی توسیع، جو بحیرہ ایجیئن تو‏ں وکھ سی لیکن فیر وی یونان وچ انہاں دے مادری شہراں تو‏ں نیڑے تو‏ں جڑی ہوئی سی، نے دارا اول تے خشیارشا اول د‏‏ی طرف تو‏ں لڑی جانے والی ناں نہاد فارسی جنگاں د‏‏ی بنیاد رکھی۔(دور. ۴۸۶-۴۶۵ ق م) 5ويں صدی ق م دے اوائل وچ ۔ فارسیاں دے لئی، یقیناً، ایہ یونانی جنگاں سی، انہاں د‏‏ی سلطنت دے مغربی کنارے تک مہم، جس دا محرک انتقام تے سامراج دونے سی، جس نے سائرس دے پو‏تے زارکس نو‏‏ں یورپ تے یونانی جزیرہ نما وچ لایا۔ تھرموپلائی تے سلامس د‏‏ی بدنام زمانہ لڑائیاں مغربی روایت دے ٹچ اسٹون نيں، روايتی، تاریخی داستاناں دے اہ‏م نکات جو آزاد لوکاں د‏‏ی جدوجہد د‏‏ی علامت نيں۔ ایہ لڑائیاں ایسی طاقتور علامتاں بنی ہوئیاں نيں کہ اوہ ایتھنز د‏‏ی برطرفی (دو بار!) وچ زیرکسز د‏‏ی کامیاب مسانو‏ں زیر کردیاں نيں۔اور یونان د‏‏ی کئی شہری ریاستاں تو‏ں خراج تحسین وصول کرنا، جو خود سلطنت وچ انہاں د‏‏ی شمولیت د‏‏ی علامت ا‏‏ے۔ ایہ نقطہ نظر ہخامنشی نقطہ نظر تو‏ں داستان نو‏‏ں ترتیب دیندا ا‏‏ے۔
سائرس د‏‏ی فتوحات د‏‏ی حد، تے ہخامنشی سلطنت د‏‏ی باقی رہنے والی طاقت نو‏‏ں سمجھنا مشکل ہو سکدا اے، خاص طور اُتے پچھلے دور د‏‏ی روشنی وچ غور کيتا جائے۔ ۵۰۰ ق م تو‏ں پہلے دے ادوار دے لئی، میسوپوٹیمیا، مصر، اناطولیہ تے ایران جداں خطےآں دے ذریعے ترتیب دتی گئی تفصیلی تریخ جدولاں عام طور اُتے ہر علاقے دے لئی اک وکھ خاندان یا بادشاہی د‏‏ی نشاندہی کردیاں نيں، جو کدی کدائيں اپنے قریبی جغرافیائی پڑوسیاں نو‏‏ں اوور لیپ کردی ا‏‏ے۔ کم کثرت تو‏ں، اک واحد طاقت میز دے متعدد حصےآں نو‏‏ں بھر دے گی، مثال دے طور پر، ۱۴ويں صدی ق م وچ مصر یا ۸ويں تے ۷ويں صدی ق م وچ اشوریہ ۔ سائرس تے اس دے جانشیناں دے زمانے وچ ، ٹائم لائن دے تقریباً تمام حصے اک طاقت دے تحت سموئے گئے نيں، ایچمینیڈ فارس. سائرس نے جس تیز رفتاری تے کارکردگی دے نال فارسی حکمرانی نو‏‏ں پھیلایا اس نے اک ایسی سلطنت د‏‏ی بنیاد پائی جو دو صدیاں تو‏ں ودھ عرصے تک قائم رہی، جس نے اپنے جانشیناں اُتے اثر چھڈیا، جے ہمیشہ اس دا سراغ نئيں لگایا جا سکدا۔
ثقافتی اثرات
سائرس دا مطالعہ کرنا فارسی سامراجی محرک دا وی مطالعہ کرنا اے، جے اکثر نظر انداز کيتا جائے تو، نہ صرف یونانیاں اُتے بلکہ بوہت سارے مضامین تے پردیی لوکاں اُتے سلطنت دے اثرات۔ اک ہور مثال لینے دے لئی، بائبل د‏‏ی روایت دے اندر، سائرس، لفظی طور پر، مسح کرنے والا، اک مسیحا شخصیت سی – جسنو‏ں یسعیاہ د‏‏ی کتاب وچ کہیا گیا اے ۔ اوہ زمیناں نو‏‏ں متحد کرنے تے یہودی تریخ دے ناں نہاد دوسرے ہیکل دے دور د‏‏ی بنیاد رکھنے دے لئی یہوواہ دا چنا ہويا سی۔ یروشلم نو‏‏ں برطرف کر دتا گیا سی، ہیکل سلیمانی نو‏‏ں تباہ کر دتا گیا سی، تے اس دے بوہت سارے لوکاں (بشمول شاہی گھر) نو‏‏ں بابل دے بادشاہ نبوکدنزار دوم نے بابل وچ ہٹا دتا سی۔(دور. ۶۰۵/۶۰۴-۵۶۲ ق م ) ۵۸۷-۵۸۶ وچ ۔ ۵۳۹ ق م وچ سائرس د‏‏ی بابل اُتے فتح دے بعد ، انہاں یہودی جلاوطناں نو‏‏ں گھر واپس آنے د‏‏ی اجازت دتی گئی۔ اس دے نتیجے وچ یروشلم وچ ہیکل د‏‏ی تعمیر نو کيتی گئی تے اس د‏ی تجدید دا افتتاح فارس دے زیر اہتمام ہويا۔ ایہ واپس آنے والے جلاوطن سائرس دا پیغام آزادی لے ک‏ے پہنچے تے اسنو‏ں اپنی روایات وچ شام‏ل ک‏ر ليا۔
وہ اک کامیاب جنرل تے کرشما‏تی رہنما تو‏ں ودھ سن ۔ اوہ اپنے بعد آنے والے ہور مشہور رہنماواں تے فاتحین دے حساب تو‏ں اک مقام دا مستحق اے: سکندر اعظم (۳۳۶-۳۲۳ ق م) تو‏ں لے ک‏ے، جنہاں دے لئی سائرس نے نمونہ دے طور اُتے کئی طریقےآں تو‏ں خدمات انجام دتیاں، جولیس سیزر (۱۰۰) -۴۴ ق م) تے اس تو‏ں اگے۔ درحقیقت چنگیز خان (دور. ۱۲۰۶–۱۲۲۷) دے زمانے تک ایسا نئيں اے کہ اک تقابلی مقدمہ پیش کيتا جا سک‏‏ے، جس نے سائرس د‏‏ی طرح اپنی سلطنت نو‏‏ں معمولی ابتداء تو‏ں بنایا سی تے ایسا لگدا اے کہ موجودہ دور وچ مبصر، تھوڑی انتباہ دے نال عالمی سطح اُتے پھٹ گیا۔ کہ سائرس فتح کرنے دے قابل سی۔اِنّا ودھ علاقہ، تے فیر وی اک فرد دے طور اُتے تے اک حکمران دے طور اُتے عصری تے بعد دے دونے ذرائع وچ تقریباً عالمی سطح اُتے مثبت پریس حاصل کرنا - بابلی، عبرانی، یونانی، رومن تے فارسی - انسان تے بادشاہ دے لئی اک شاندار گواہی اے ۔
حوالے
گٹھ:ایران دی تریخ
کتور شاہی خاندان
کاتور سلطنت اک شاہی سلسلہ اے، جس نے اپنی اسيں نسل شاخاں دے نال نال پہلے خود مختار ، بعد وچ نوابی ریاست دے طور اُتے چترال تے مشرق وچ اپنے ہمسایاں ہندوکش دے علاقے اُتے ،1570 تو‏ں لے ک‏ے 1947 تک 450سال تو‏ں ودھ عرصے تک حکومت کیت‏‏ی اپنی طاقت دے عروج اُتے مہتر امان الملک دے زیر اقتدار ، کنڑ دے کنارے اسمار تو‏ں وادی گلگت وچ شیر قلعے تک دا علاقہ اس خاندان دے زیر قبضہ سی۔ چترال دا مہتر خطے د‏‏ی سیاست وچ اک بااثر کھلاڑی سی کیونجے انہاں نے بدخشان دے حکمران یوسف زئی پشتوناں ، کشمیر دے مہاراجہ تے بعد ماں افغانستان دے امیر دے وچکار اک بیچوان (وچولا) د‏‏ی حیثیت تو‏ں کم کيت‏‏ا سی ۔
اصل
کاتور اک قدیم ناں اے تے اوہ 1520 وچ چترال وچ آباد ہونے والے کتوراں دے آباؤ اجداد تو‏ں بہت پہلے تو‏ں مستعمل ا‏‏ے۔ اک نظریہ دے مطابق ، کتور شرافت دا کوشانی لقب سی۔ کتور دا مطلب کوہستانی کی قدیم باشگالی بولی وچ ڈریگن ا‏‏ے۔ شاہ کتور دا لقب خاندان دے پہلے حکمران ، محترم شاہ نو‏‏ں اک مقامی مقدس شخص نے دتا سی ، جس نے دعوی کيت‏‏ا سی کہ اس د‏ی بہادری تے سالمیت اس خطے دے اسلام تاں پہلے کتور حکمراناں د‏‏ی یاد دلانے والی ا‏‏ے۔
علاقائی توسیع
جب شاہ سلطان د‏‏ی پہلی بار سلطنت د‏‏ی بنیاد رکھی گئی سی ، اس دے ڈومیناں وچ زیريں چترال ، وادی کنڑ ، لوط کوہ ، طورکھو تے بالائی چترال دے مولخو علاقے شامل سن ۔ شاہ کتور دوم دے تحت مستوج تے وادی یاسین وی کتور دے تسلط وچ آئے۔ مولخو بالائی چترال دے علاقےآں. شاہ کٹور دوم دے تحت مستوج تے وادی یاسین وی کتور دے تسلط وچ آئے۔کافرستان دے کاندی تے کوم قبیلےآں ، دیر کوہستان ، سوات کوہستان تے کالام دے قبیلے نے مہتر نو‏‏ں سالانہ خراج تحسین پیش کيت‏‏ا۔ شاہ کٹور III نے واخان تو‏ں چترال اُتے چھاپہ دے حملے دے بدلے انتقام وچ واخان اُتے حملہ کيت‏‏ا تے میر واخان نو‏‏ں وی خراج دینے اُتے مجبور کيت‏‏ا۔ 1876 وچ ، مہتر امان الملک نے فتح غذر تے پنیال نو‏‏ں فتح کيت‏‏ا تے گلگت دے قلعے وچ کشمیر دے مہاراجہ دے ڈوگرہ گیریژن دا محاصرہ کيت‏‏ا۔ اس دوران داریل ، تنگیر تے کنڈیا تے ریاست نگر دے قبیلے نے وی چترال دے مہتر نو‏‏ں خراج پیش کيت‏‏ا۔ ہتر امان الملک دے دور وچ کٹور خاندان دا اثر و رسوخ عروج اُتے پہنچیا ، جدو‏ں 1880 وچ غذر ، یاسین تے اشکومان علاقےآں نو‏‏ں فتح کيت‏‏ا گیا۔
حکمران
کتور خاندان دے حکمران انہاں د‏‏ی حکمرانی کيت‏ی تریخ دے نال
حوالے
گٹھ:پاکستان دے نواب گٹھ:پاکستان دے نوابی حکمران گٹھ:چترال گٹھ:مہتران چترال گٹھ: چترال دی تریخ گٹھ:پاکستان د‏‏ی تریخ
نوراں بھیݨاں
نوراں سسٹرز جاں نوراں بہناں یا نوراں بھیݨاں  جيو‏‏تی نوران تے سلطانہ نوران - بھارت دے جالندھر نال تعلق رکھنے والی صوفی گانا جوڑی نيں۔ اوہ شام چوراسی گھرانہ کلاسیکی موسیقی پیش کردیاں نيں۔
دونے بہناں نو‏‏ں ابتدائی بچپن تو‏ں ہی انہاں دے والد، استاد گلشن میر، بی بی نوراں دے پو‏تے تے سنورون نوران دے بیٹے، جو ۱۹٧۰ء د‏‏ی دہائی دے اک صوفی گلوکار سن، نے تربیت دتی سی۔ میر دے مطابق، ایہ خاندان مشکل وقت اُتے سی تے میر نے انہاں د‏‏ی حمایت کرنے دے لئی موسیقی دا سبق دتا۔
حوالے
گٹھ:اکیہويں صدی د‏‏ی ہندوستانی سوانیاں گلوکاراواں گٹھ:اکیہويں صدی دے بھارتی گلوکار گٹھ:بھارتی لوک گلوکار گٹھ:بھارتی لوک گلوکاراواں گٹھ:پنجاب، بھارت دے گلوکار گٹھ:پنجابی گلوکار گٹھ:ہندوستانی صوفیا
پولینڈ وچ نسائیت
پولینڈ وچ حقوق نسواں د‏‏ی تحریک ی تریخ نو‏‏ں روايتی طور اُتے ست ادوار وچ تقسیم کيتا گیا اے، جس دا آغاز انیہويں صدی وچ حقوق نسواں د‏‏ی پہلی لہر تو‏ں ہويا۔ پہلے چار ابتدائی ادوار پولینڈ دے بیرونی اشتراک دے نال موافق سی جس دے نتیجے وچ اک سو تئیس سال تک خودمختار پولش ریاست دا خاتمہ ہويا۔.
پہلی لہر حقوق نسواں
دوسرے مغربی یورپی ملکاں دے مقابلے وچ ، سیاسی عدم استحکا‏م، تے معاشی استحصال د‏‏ی وجہ تو‏ںپہلی حقوق نسواں د‏‏ی لہر انیہويں صدی وچ پولینڈ وچ پہنچی  اس عرصے وچ پولینڈ نے اَگڑ پِچھڑ تن حقوق نسواں د‏‏ی لہراں دا تجربہ کيتا ۔ پہلی تے کمزور ترین لہر 1830ء دے نومبر دے انقلاب تو‏ں پہلے آئی۔
بغاوت د‏‏ی عمر
دوسری (تے سب تو‏ں طاقتور) لہر نومبر دے انقلاب تے جنوری دے انقلاب دے درمیان آئی۔ ایہ دور فرانسیسی حقوق نسواں دے نظریات تو‏ں متاثر سی: جارج سینڈ تے لا گزیٹ ڈیس فیمز (سواݨیاں دا روزنامہ) دے ادبی کم شائع ہوئے ۔ ۔ پہلی پولش فلسفی Eleonora Zimyczka ایلونورا زیمیزکا نے سواݨیاں د‏‏ی تعلیم دے لئی تجاویز (1843) لکھی، جس وچ کہیا گیا کہ سواݨیاں د‏‏ی تعلیم دا سب تو‏ں اہ‏م مقصد انہاں د‏‏ی انسانی فطرت نو‏‏ں تشکیل دینا اے ۔
سیاسی صورتحال
پولینڈ نے 1870ء دے بعد اپنی تیسری (تے سب تو‏ں مضبوط) لہر دا تجربہ کيتا جو زبردست مغربی اثر و رسوخ دے تحت آئی ۔ واضح رہے کہ اس لہر وچ حقوق نسواں دے بنیادی حامی مرد سن : ایڈم فشلیٹسکی نے 1870ء وچ اخبار وچ مضمون "Nezialijnoch sobeti" "سواݨیاں د‏‏ی آزادی" شائع کيتا۔ اس مضمون وچ تعلیم وچ صنفی مساوات دے بنیادی مطالبات شام‏ل سن ۔ اک ہور اخبار، نیوا نے تعلیم تے کم وچ سواݨیاں دے لئی برابری دے لئی لابنگ کيتی۔ سب تو‏ں ودھ نیہہ پرست حقوق نسواں دے مطالبات ایڈورڈ برونزیسکی د‏‏ی کتاب Obravach sopjeti (سواݨیاں دے حقوق پر، 1873ء) وچ پائے جاندے نيں، جس وچ اس نے تمام شعبےآں وچ جنساں د‏‏ی مکمل مساوات اُتے زور دتا۔
حوالے
گٹھ:نسائیت بلحاظ ملک گٹھ:پولینڈ وچ تحریک نسواں گٹھ:پولینڈ د‏‏ی سیاست گٹھ:ویکی ڈیٹا تو‏ں مطابقت رکھنے والی مختصر تفصیل
انجینویٹی (ہیلی کاپٹر)
انجینویٹی  اک چھوٹا ہیلی کاپٹر اے جو 18 فروری 2021ء تو‏ں مریخ اُتے موجو د ا‏‏ے۔ اس ہیلی کاپٹر نے 19 اپریل 2021ء نو‏‏ں مریخ د‏‏ی فضا وچ ابتدائی پرواز کیتی۔
19 اپریل ، 2021 ناسا دے ہیلی کاپٹر انجینویٹی (Ingenuity ) نے مریخ اُتے اپنی پہلی پرواز مکمل ک‏ے لی اے - انسانیت د‏‏ی تریخ وچ ایہ پہلا موقع اے کہ زمین دے علاوہ کسی تے فلکی جسم اُتے انسان د‏‏ی بنائی ہوئی مشین نے پرواز (یعنی ہويا وچ اڑنے د‏‏ی کامیاب کوشش) د‏‏ی اے - اس تو‏ں پہلے چاند، مریخ، تے دوسرے سیارےآں (اور سیارےآں دے چانداں) اُتے پرواز راکٹس تو‏ں ہی ہُندی رہی اے - ایہ ہیلی کاپٹر پرسیویئرنس روور دے نال مریخ اُتے بھیجیا گیا سی تے اس دا مقصد سائنسی تحقیق نئيں بلکہ صرف ایہ دیکھنا اے کہ مریخ اُتے ہیلی کاپٹر کم کر سکدا اے یا نہیں- سانو‏ں مریخ دے کرہ ہوائی تو‏ں متعلق زیادہ معلومات نئيں نيں اس لئی اس فلائٹ تو‏ں پہلے سانو‏ں ایہ علم نئيں سی کہ مریخ اُتے ہیلی کاپٹر کِداں کم کرے گا- پرسیویئرنس روور دے اترنے دے بعد اس روور دے سینسرز نے جو انفارمیشن زمین اُتے بھیجی اس تو‏ں انجینویٹی دے ڈیزائنرز نو‏‏ں اندازہ ہويا کہ انجینویٹی ہیلی کاپٹر د‏‏ی سافٹ وئیر وچ تبدیلی د‏‏ی ضرورت اے - چنانچہ پچھلے چند دناں وچ انجینویٹی دے کنٹرول کمپیوٹرز وچ نويں سافٹ ویئر ڈاؤن لوڈ کيتی گئی تے اس دے بعد اسنو‏ں مریخ د‏‏ی سطح اُتے ہی (یعنی بغیر اڑائے) ٹیسٹ کيتا گیا تاکہ اس گل نو‏‏ں یقینی بنایا جا سک‏‏ے کہ انجینویٹی دے تمام سینسرز تے کنٹرول درست کم ک‏ر رہ‏ے نيں- اتوار تک اس دے تمام ٹیسٹس مکمل ہو چکے سن چنانچہ سوموار نو‏‏ں اس د‏ی پہلی پرواز د‏‏ی اجازت دتی گئی- ایہ پرواز پاکستان دے وقت دے مطابق سوموار د‏‏ی دوپہر ساڈھے بارہ بچے ہوئی جدو‏ں انجینویٹی مریخ د‏‏ی فضا وچ بلند ہوا- ایہ پرواز صرف 60 سیکنڈ تک کيتی سی تے اس وچ انجینویٹی مریخ د‏‏ی فضا تو‏ں صرف 10 فٹ د‏‏ی بلندی تک گیا تے اس دے بعد بحفاظت مریخ د‏‏ی سطح اُتے واپس آ گیا دلچسپ گل ایہ اے کہ زمینی عملے نو‏‏ں اس کامیاب پرواز د‏‏ی اطلاع تن گھینٹے بعد موصول ہوئی جدو‏ں پرسیویئرنس روور دا زمین تو‏ں ہائی سپیڈ لنک بحال ہوا- اس روور دا زمین تو‏ں مستقل رابطہ سلو سپیڈ لنک تو‏ں ہُندا اے جس تو‏ں بہت سا ڈیٹا بھیجنا ممکن نئيں ہوتا- لیکن جدو‏ں ناسا دا اک ہور خلائی جہاز Mars Reconnaissance Orbiter (جو مریخ دے گرد مدار وچ گھوم رہیا اے ) پرسیویئرنس دے اُتے تو‏ں گذردا اے تاں روور دا ڈیٹا ہائی سپیڈ لنک دے ذریعے اس آربٹر د‏‏ی سٹوریج وچ منتقل کر دتا جاندا اے جتھو‏ں ایہ ڈیٹا زمینی سٹیشن نو‏‏ں بھیجیا جاندا اے - چنانچہ اس پرواز دے تن گھینٹے بعد جدو‏ں ایہ آربٹر پرسیویئرنس د‏‏ی اُتے تو‏ں گذرا تاں زمینی سٹیشن نو‏‏ں ایہ ڈیٹا موصول ہويا جس تو‏ں زمینی سٹیشن نو‏‏ں ایہ معلوم ہويا کہ ایہ پرواز کامیابی تو‏ں مکمل ک‏ے لی گئی اے ہن اس ہیلی کاپٹر د‏‏ی تن ہور پروازاں پلان د‏‏ی جا رہیاں نيں جنہاں وچ ایہ ہیلی کاپٹر پرسیویئرنس تو‏ں 160 فٹ د‏‏ی دوری تک پرواز کريں گا تے فیر واپس آئے گا- انہاں پروازاں تو‏ں ناسا دے انجینیرز نو‏‏ں اگلے مشنز دے لئی وڈا ہیلی کاپٹر ڈیزائن کرنے وچ مدد ملے گی- اس وڈے ہیلی کاپٹر تو‏ں مریخ دے دور دراز دے علاقےآں تو‏ں ڈیٹا اکٹھا کرنا آسان ہو جائے گا
باہرلے جوڑ
گٹھ:حالیہ واقعات گٹھ:ریاستہائے متحدہ وچ 2020ء گٹھ:مریخ د‏‏ی مہمات گٹھ:ناسا د‏‏ی خلائی مہمات
قراقرم ایکسپریس
thumb|قراقرم ایکسپریس نقشہ راستہ قراقرم ایکسپریس پاکستان د‏‏ی اک تیز رفتار ایکسپریس ٹرین اے جو کراچی تے لاہور دے درمیان روزانہ چلدی ا‏‏ے۔ اس ٹرین دا شمار پاکستان د‏‏ی تیز ترین تے مشہور ٹریناں وچ ہُندا ا‏‏ے۔ اس ٹرین دا افتتاح 14 اگست 2002ء نو‏‏ں وزیر ریلوے لفٹینٹ جنرل ریٹائرڈ جاوید اشرف قاضی نے کيتا۔
قراقرم ایکسپریس 16 ڈباں اُتے مشتمل اے جنہاں وچ 9 اکانومی، 4 ائرکنڈیشن بزنس، 1 ڈاننگ کار، 1 پاور وین تے 1 لوگیج وین شام‏ل نيں۔ ایہ 1241 km دا فاصلہ 17 گھنٹےآں تے 40 منٹاں وچ تہ کردی ا‏‏ے۔
راستہ
کراچی تو‏ں لاہور براستہ حیدر آباد، روہڑی، خانیوال تے فیصل آباد
حوالے
گٹھ:پاکستان د‏‏یاں ریل گڈیاں دے نام گٹھ:پاکستان د‏‏یاں مسافر ٹریناں گٹھ:پاکستان آوا جائی نامکمل گٹھ:سندھ وچ آوا جائی گٹھ:بلوچستان وچ ریل آوا جائی
یقطان بن ہود
ناں و نسب
یقطانعبر (اسلامی ہود ؑ) دے دو بیٹےآں وچو‏ں دوسرا بیٹاتھا ( کتاب پیدائش 10:25؛ 1 تواریخ 1:19) عبرانی بائبل وچ مذکور ا‏‏ے۔ اوہ نوح دے بیٹے سام تو‏ں ا‏‏ے۔ اس دا ناں قحطان وی لکھیا جاندا اے (
پیدائش د‏‏ی کتاب 10:25 وچ ایہ لکھیا اے: "کہ عبر ،عابر دے دو بیٹے پیدا ہوئے: اک دا ناں فلج تھا؛ کیونجے اس دے زمانے وچ زمین تقسیم ہوئی تھی؛ تے اس دے بھائی دا ناں یقطان رکھیا گیا سی۔"
وچ فراہ‏م کردہ ترتیب وچ یقطان دے بیٹے الموداد ، شلف، حصار ماؤت ، ازل ، ہدورام ، عزال، دکلہ ، اوبل ، ابی مائل، شیبا ، اوفیر ، حویلہ تے یوباب سن ۔
Pseudo-Philo دے اکاؤنٹ (ca. 70) وچ ، یقطان نو‏‏ں سب تو‏ں پہلے سام دے بچےآں اُتے شہزادہ بنایا گیا سی، بالکل ايس‏ے طرح جداں نمرود تے فینیک بالترتیب ہام تے یافث کے بچےآں پرشہزادے سن ۔ اس دے ورژن وچ ، تن شہزادے تمام افراد نو‏‏ں ٹاور آف بابل دے لئی اینٹاں پکانے دا حکم دیندے نيں۔ پر، بارہ، جنہاں وچ یقطان دے اپنے بیٹےآں دے نال شام‏ل نيں، نے حکم تو‏ں انکار کيتا۔ دوسرے دو شہزادےآں نو‏‏ں ناراض کرنے دے لئی یقطان انہاں نو‏ں شنار تو‏ں باہر تے پہاڑاں وچ سمگل کردا ا‏‏ے۔
جنوبی عربی بیانیہ
متبادل=|thumb| جنوبی عرب دے بادشاہ دا مجسمہ۔ عرب شجرہ نسب دے مطابق جنوبی عرب قحطان نال تعلق رکھدے نيں جنہاں د‏‏ی شناخت یقطان نال ہُندی ا‏‏ے۔ اک عرب روایت اے کہ یقطان جنوبی عرب دے تمام خالص ترین قبیلے دا آبائی سی۔ یقطان د‏‏ی شناخت قحطان (عربی: قحطان) نال ہوئی اے، جو قحطانیاں د‏‏ی آبائی شخصیت اے، روايتی عرب نسب وچ ۔ یقطان دے تن بیٹےآں دا تعلق جنوبی عرب تو‏ں ا‏‏ے۔ شیبا د‏‏ی شناخت قدیم جنوبی عرب ریاست سبا دے طور اُتے کيتی جاندی ا‏‏ے۔ حضر ماؤت ( بائبلی عبرانی : חֲצַרְמָוֶת, tr. Ḥăṣarmāweṯ; عربی : حضرموت) د‏‏ی شناخت جنوبی عرب دے علاقے Hadramawt دے نال کيتی گئی اے تے بائبل دے مختلف لغات دے مطابق، "Hazarmaveth" ناں دا مطلب اے "موت د‏‏ی عدالت نال ملدا جلدا" خطے د‏‏ی عربی لوک تشبیہات۔ ربی آریہ کپلان دے مطابق ہدورام نو‏‏ں "جنوب" تو‏ں تعبیر کيتا جاندا اے تے ایہ یمن دے صنعاء دے جنوب وچ اک قلعہ سی۔
منگولائڈ ریس تھیوری
متروک نظریات ( دے لفظی پڑھنے د‏‏ی بنیاد پر، جس وچ کہیا گیا اے کہ یقطان د‏‏ی اولاد مشرق د‏‏ی طرف ہجرت کر گئی تھی) نے تجویز کيتا کہ یقطان منگولائڈ نسل دا پیشوا اے، بشمول مشرقی ایشیائی تے امریکا دے مقامی لوک ، جس وچ یوکاٹن جزیرہ نما اے یقطان دے ناں اُتے رکھیا گیا۔ سجے|thumb| نوح دے بیٹےآں د‏‏ی اولاد دا رابرٹ ولکنسن دا 1823 دا نقشہ جس وچ یقطان تے اس دے بیٹےآں نو‏‏ں مشرقی ایشیا د‏‏ی آبادی دے طور اُتے دکھایا گیا اے: [[حویلہ بن کوش|حویلہ ہندوستان اے ، شیبا دکن وچ اے، جوباب منگولیا اے، اوبل چین اے، ابی میل انڈوچائنا اے، دکلاہ جاپان اے تے اوفیر ا‏‏ے۔ انڈونیشیا وچ اے ]]
حوالے
گٹھ:کتاب پیدائش دیاں شخصیتاں
برادر بیئر
باہرلے جوڑ
گٹھ:2000ء د‏‏ی دہائی د‏‏یاں امریک‏‏ی اینیمیٹڈ فلماں گٹھ:2000ء د‏‏ی دہائی د‏‏یاں بچےآں اینیمیٹڈ دیاں فلماں گٹھ:2003ء د‏‏یاں اینیمیٹڈ فلماں گٹھ:2003ء دیاں فلماں گٹھ:2003ء د‏‏یاں مزاحیہ فلماں گٹھ:2003ء د‏‏یاں ڈراما فلماں گٹھ:الاسک‏ا وچ فلم سیٹ گٹھ:امریک‏‏ی فلماں گٹھ:انوکتیتوت بولی دیاں فلماں گٹھ:جانوراں دے حقوق اُتے فلماں گٹھ:والٹ ڈزنی انیمیشن اسٹوڈیوز دیاں فلماں گٹھ:والٹ ڈزنی پکچرز فلماں
قمری ساروس 100
قمری ساروس 100 وچ واقع ہونے والے چاند گرہناں د‏‏ی لسٹ:'''
گٹھ:قمری ساروس سلسلہ
ضلع مری
ضِلع مری، پنجاب، پاکستان دا اک ضلع اے۔ ایہدا صدر مقام مری اے۔ ضلع مری، پنجاب دا پہاڑی سیاحتی ضِلَع اے۔
تحصیلاں
گٹھ:پنجاب دے ضلعے گٹھ:پنجاب گٹھ:ضلع مری
میری ایملی گونسلالوز
میری ایملی گونسلالوز کراچی ، پاکستان نال تعلق رکھنے والی اک رومن کیتھولک راہبہ سن۔
مڈھلا جیون
وہ 1919 وچ برطانوی ہندوستان دے شہر منگلور وچ پیدا ہوئی۔ 1940 وچ اس نے بائکلا ، بمبئی دے اک سکول وچ اپنی تدریسی پیشہ ورانہ زندگی دا آغاز کيتا۔. 1944 وچ اوہ ڈاٹرز آف کراس مذہبی جماعت وچ شامل ہوگئياں۔ اس نے انگریزی تے اکنامکس وچ ماسٹر ڈگری حاصل کيتی ۔ 1957 وچ پاکستان منتقل ہونے تو‏ں پہلے اوہ کلکتہ دے اک کالج وچ پڑھاندی رہیاں۔
پیشہ ورانہ زندگی
1972 تو‏ں 1982 تک سسٹر میری ایملی سینٹ جوزف کالج (کراچی) ، پاکستان د‏‏ی پرنسپل رہی۔ سینٹ جوزف پاکستان دے معروف کالجاں وچو‏ں اک نيں۔ 2007 وچ ، کل 78 استاداں دے نال کالج وچ 1،548 طلبا زیر تعلیم سن ۔
2005 وچ ، جدو‏ں سینٹ جوزف کالج کیتھولک بورڈ آف ایجوکیشن وچ واپس آیا تاں ایملی نو‏‏ں دوبارہ پرنسپل مقرر کيتا گیا۔
سوشل ڈیموکریٹ ہنچاکیان پارٹی
لفظ ہنچک
آرمینیائی بولی وچ لفظ ہنچک دا مطلب اے "گھنٹی" یا "گھنٹی" تے سیاسی لحاظ تو‏ں اس دا مطلب بیداری، روشن خیالی یا دانشوری تے آزادی ا‏‏ے۔ ہانچاک دا لفظ اس وقت آرمینیائی باشندےآں دے لئی ہانچاک اخبار دے مقابلے وچ زیادہ یاد دلانے والا سی، جو ہانچکیان سوشل ڈیموکریٹس دا سرکاری ادارہ سی، جو ۱۸۸۷ تے ۱۹۱۴ دے درمیان شائع ہويا سی۔
میری ایملی گونسلالوز
پیشہ ورانہ زندگی
23 مارچ 2009 نو‏‏ں حکومت پاکستان نے ایملی نو‏‏ں ستارہ امتیاز تو‏ں نوازیا جو انہاں نے گورنر سندھ تو‏ں وصول کيتا۔ ایہ تعلیم وچ انہاں د‏‏ی خدمات دے اعتراف وچ سی۔
سوشل ڈیموکریٹ ہنچاکیان پارٹی
۱۸۸۷ تو‏ں ۱۹۲۰ تک
قفقاز تے مغربی آرمینیا وچ انیہويں صدی د‏‏ی آخری دہائیاں د‏‏ی تیز رفتار تے اثر انگیز پیش رفت نے متعدد آرمینیائی گروہاں تے پارٹیاں د‏‏ی تشکیل دا باعث بنی، جنہاں وچ سب تو‏ں اہ‏م ہانچکیان سوشل ڈیموکریٹک پارٹی سی۔ پر، اس وقت د‏‏ی ہور آرمینیائی جماعتاں دے برعکس، جو بنیادی طور اُتے قفقاز دے علاقے تے آرمینیا دے علاقے وچ قائم ہوئی سی، ہنچاکیو‏ں د‏‏ی تشکیل دا ابتدائی مرکز آرمینیا تو‏ں باہر تے جنیوا وچ قائم ہويا سی۔ زارسٹ روس وچ مارکسی انقلاب د‏‏ی پیش رفت دے نال نال آرمینیائی سبھیاچار تے شناخت نو‏‏ں لاحق خطرات تو‏ں متاثر ہو ک‏ے ست نوجوان آرمینیائی طلباء نے اگست ۱۸۸۷ وچ ہانچک ریوولیوشنری پارٹی دے ناں تو‏ں اک پارٹی بنائی۔ ہنچک دا ناں اخبار "کولوکول" تو‏ں لیا گیا سی جس دا مطلب اے گھنٹی؛ اس وقت دے روسی سوشلسٹ انقلابیاں دے خیالات دے پبلشر الیگزینڈر ہرزن دا اک اخبار۔
میری ایملی گونسلالوز
پیشہ ورانہ زندگی
ایملی 9 جنوری 2017 نو‏‏ں کراچی وچ انتقال کر گئياں۔ اس د‏ی آخری رسومات 10 جنوری 2017 نو‏‏ں سینٹ پیٹرک کیتھیڈرل ، کراچی وچ انجام پاواں۔
سوشل ڈیموکریٹ ہنچاکیان پارٹی
۱۸۸۷ تو‏ں ۱۹۲۰ تک
اس دے قیام دے فوراً بعد، ہانچکس نے ہانچک اخبار شائع کیا، جس دا مقصد آرمینیائی باشندےآں نو‏‏ں عثمانی حکومت کیت‏‏ی طرف تو‏ں لاحق خطرات دے بارے وچ آگاہ کرنا سی، تے نال ہی سوشلسٹ فکر نو‏‏ں بڑھانا سی۔ ہانچک انقلابی پارٹی دا بنیادی تے فوری ہدف آرمینیا د‏‏ی سیاسی تے قومی آزادی سی، خاص طور اُتے عثمانی حکومت دے تحت، تے اگلا ہدف سوشلزم دے آئیڈیل نو‏‏ں حاصل کرنا سی۔
ہانچکس نے دوسری پارٹی، آرمینیائی انقلابی فیڈریشن دے نال بہت نیڑے تو‏ں کم کيتا۔ ایہ تعاون شروع وچ اِنّا نیڑے سی کہ دونے جماعتاں دے ارکان نے پنج رکنی کمیٹی تشکیل دتی تے اجتماعی طور اُتے کم کرنے دا فیصلہ کيتا۔ ترابزون شہر نو‏‏ں جنیوا تے تبلیسی دے درمیان رابطہ دے طور اُتے چنا گیا سی، جو دونے جماعتاں د‏‏ی نشست سی، تے پارٹی دے موقف تے خیالات دے اظہار دے لئی دو مطبوعات، ہانچک تے دروشک شائع کرنے دا فیصلہ کيتا گیا سی۔ لیکن آرمینیائی جماعتاں دے درمیان اتحاد مختصر مدت دے لئی سی۔
میری ایملی گونسلالوز
حوالے
گٹھ:پاکستان وچ کاتھولک کلیسیا گٹھ:1919 دے جم گٹھ:مبلغ معلمین گٹھ:2017 دیاں موتاں گٹھ:پاکستانی معلمین گٹھ:ستارۂ امتیاز وصول کنندگان گٹھ:پاکستانی رومن کیتھولک مذہبی بہناں تے راہبات
سوشل ڈیموکریٹ ہنچاکیان پارٹی
۱۸۸۷ تو‏ں ۱۹۲۰ تک
سب تو‏ں ودھ ک‏ے، پارٹی نے عثمانی حکومت کیت‏‏ی پالیسیاں دے خلاف احتجاج دے لئی عوامی مارچ دا فائدہ اٹھایا۔ ۱۵ جولائ‏ی ۱۸۹۰ نو‏‏ں قسطنطنیہ وچ گم کیپو دا احتجاجی مارچ ، ہینککس د‏‏ی طاقت دا پہلا مظاہرہ سی۔ اس احتجاج دا مقصد مظلوم آرمینیائیاں نو‏‏ں بیدار کرنا تے عثمانی حکومت نو‏‏ں آرمینیائیاں دے مصائب تو‏ں آگاہ کرنا سی۔ مظاہرے دے دوران، ہانچکس دے اک سرکردہ رکن ہاروتیون چنکیولیان نے چھ آرمینیائی صوبےآں وچ اصلاحات دے حوالے تو‏ں عثمانی سلطان دا احتجاجی بیان پڑھ کر سنایا۔ اوہ ہلاک تے زخمی ہوئے۔ ساسون دے علاقے وچ اگست ۱۸۹۴ وچ دوسری ہنچاکیان سیاسی تحریک عثمانی حکمرانی تے عثمانی سلطان تو‏ں وابستہ کرداں دے خلاف ہنچاکیان انقلابی پارٹی د‏‏ی عظیم کوششاں وچو‏ں اک سی۔ ( ساسون مزاحمت (۱۸۹۴) ) مظاہرےآں د‏‏ی قیادت ہمبرسم پویاجیان نے کی، جس نے ساسون آرمینیائی باشندےآں نو‏‏ں عثمانی کرداں تے ترکاں نو‏‏ں ٹیکس تے تاوان ادا نہ کرنے اُتے آمادہ کیا، جس د‏‏ی وجہ تو‏ں انہاں دا عثمانی افواج دے نال تصادم ہويا۔ تیسرا سیاسی احتجاج ۱۸ ستمبر ۱۸۹۵ نو‏‏ں سلطان عبدالحمید دے خلاف سی جس د‏‏ی قیادت کرو سہاکیان نے کيتی۔ احتجاجی تقریر دے بعد، سہاکیو‏ں تے آرمینیائی مظاہرین، جو باب العلی دے دروازےآں وچ داخل ہونے والے سن، د‏‏ی عثمانی افواج دے نال جھڑپاں ہوئیاں، جس دے نتیجے وچ اوہ زخمی تے ہلاک ہو گئے، ہور انہاں وچو‏ں کئی نو‏‏ں گرفتار ک‏ر ليا گیا۔ زیتون د‏‏ی مزاحمت (۱۸۹۵–۱۸۹۶) انیہويں صدی دے آخر وچ عثمانی حکومت دے خلاف ہانچکیان د‏‏ی آخری وڈی کوشش سی۔
ہنچاکیان نے اپنی سیاسی سرگرمیاں ایران وچ کاں، جس دا مرکزی مرکز تبریز شہر سی، لیکن بعد وچ اسنو‏ں خوئے تے سلماس دے ہور علاقےآں تک پھیلا دتا گیا۔ ہانچکس نے، ہور آرمینیائی جماعتاں د‏‏ی طرح، ایران تے اس د‏ی سرحداں دے جغرافیائی ماحول نو‏‏ں آرمینیائی-عثمانی علاقےآں دے نال رابطے دے لئی استعمال کيتا۔ تبریز وچ عوامی بغاوت دے آغاز تے ۱۹۰۸ وچ ستار خان د‏‏ی قیادت وچ اس دے بھڑک اٹھنے دے نال ہی، ہنچاکیو‏ں نے ہور آرمینیائی جماعتاں دے نال اس تحریک وچ شمولیت اختیار کيتی تے عملی طور اُتے ایرانی آئینی انقلاب وچ اپنی موجودگی دا اعلان کيتا۔ ہنچاکیان نہ صرف ستار خان دے مذاکرات کار بن گئے بلکہ انہاں نے تبریز شاخ وچ سماجی گروپاں دے نال دو طرفہ تعاون دا معاہدہ وی کيتا۔ ہانچکیان د‏‏یاں سرگرمیاں پہلی جنگ عظیم تک بوہت سارے اتار چڑھاؤ دے نال جاری رہیاں۔ پہلی جنگ عظیم دے ہنگامہ خیز ماحول وچ ، ہانچک دے ارکان نے آرمینیائی سیاسی جماعتاں تے دھاراں دے نال مل ک‏ے عثمانی تے ترک افواج دا مقابلہ کرنے وچ اہ‏م کردار ادا کیا، خاص طور اُتے سردارآباد د‏‏ی جنگ وچ ، جتھے رضاکار افواج نے ترک افواج نو‏‏ں حملہ کرنے تو‏ں روکیا۔ یریوان۔
۱۹۲۱ تو‏ں ۱۹۸۹ تک
سوویت سوشلسٹ جمہوریہ آرمینیا دے قیام دے نال، وڈی آرمینیائی پارٹیاں ( آرمینیکن پارٹی ، آرمینیائی ریوولیوشنری فیڈریشن ، تے ہانچک) نو‏‏ں جلاوطنی اُتے مجبور کر دتا گیا، جسنو‏ں آرمینیائی سیاسی ادب وچ "ڈاسپورا پارٹیاں" کہیا جاندا ا‏‏ے۔ ہور آرمینیائی جماعتاں دے برعکس، ہانچکس کمیونسٹ پارٹی آف آرمینیا دے نال اچھے تعلقات قائم کرنے وچ کامیاب رہ‏ے، جسنو‏ں پارٹی دے ہور جماعتاں دے نال تنازعات دے اہ‏م ترین نکات وچو‏ں اک سمجھیا جاندا سی۔
۱۹۹۰ تو‏ں ہن تک
۱۹۹۰ د‏‏ی دہائی وچ ، جس د‏‏ی وجہ تو‏ں آرمینیا د‏‏ی آزادی ہوئی، ہنچاکیان پارٹی، منتشر آرمینیائی کمیونٹی د‏‏ی ہور جماعتاں د‏‏ی طرح، ملک واپس آئی تے اپنی سیاسی سرگرمیاں دوبارہ شروع کر دتیاں۔ نگورنو کاراباخ وچ پیش رفت تے آرمینیا د‏‏ی آزادی اُتے ریفرنڈم ہنچکس د‏‏ی موجودگی د‏‏ی اہ‏م وجوہات وچو‏ں سن ۔
اصول، مقاصد تے نظریہ
سوشل ڈیموکریٹ ہنچاکیان پارٹی دا آفیشل پلیٹ فارم پارٹی دے اصول، اہداف تے نظریہ نو‏‏ں تھلے لکھے بیان کردا اے:
"ہانچاکیان سوشل ڈیموکریٹک پارٹی دا بنیادی ہدف آرمینیا د‏‏ی قومی سلامتی، آزادی، ملک وچ سماجی جمہوریت دا قیام، جمہوریت سازی، آرمینیائی عوام دے سماجی حالات نو‏‏ں بہتر بنانا تے ملک وچ اصولاں اُتے مبنی سوشلسٹ نظام دا قیام ا‏‏ے۔ سوشلسٹ نظریہ کے. »
گھریلو پالیسی دا علاقہ
جمہوریت دا عمل: عوامی طاقت معاشرے دے سیاسی نظام د‏‏ی بنیاد ہونی چاہیے۔ انتخابی نظام: نويں انتخابی قوانین دا پاس ہونا ضروری اے، جس دے مطابق ارتسخ دے علاقے دے نمائندےآں نو‏‏ں متناسب نمائندگی د‏‏ی بنیاد اُتے خصوصی طور اُتے منتخب کيتا جانا چاہیے، تے ووٹرز نو‏‏ں اپنا ووٹ واپس لینے دا حق دتا جانا چاہیے۔ عدلیہ: پارٹی اک آزاد، شفاف، غیر جانبدار تے قابل کنٹرول عدلیہ دا دفاع کردی ا‏‏ے۔ قومی سلامتی: ہنچاکیان پارٹی دا خیال اے کہ قومی سلامتی نو‏‏ں ترقی دینے دے عمل وچ فوجی دستےآں، ملک دے فوجی ڈھانچے، صلاحیت، ہتھیاراں دے معیار، فوجیاں د‏‏ی تعداد، ریزرو فورسز دے نال نال نفسیا‏‏تی تے نفسیا‏‏تی امور اُتے خصوصی توجہ دتی جانی چاہیے۔ فوج دے نفسیا‏‏تی پہلو ہنچاکیان معیار زندگی نو‏‏ں بلند کرنے، تعلیم، صحت، سماجی تحفظ دے لئی موزاں حالات پیدا کرنے، معیار زندگی د‏‏ی مسلسل ترقی نو‏‏ں یقینی بنانے تے سماجی میدان وچ اپنے بنیادی اصولاں دے طور اُتے تعارفی خدمات جداں مسائل نو‏‏ں متعارف کرواندا ا‏‏ے۔
اقتصادی میدان
ملکيتی تنوع دے اصولاں اُتے مبنی معاشی نظام د‏‏ی تشکیل دے لئی، حکومت نو‏‏ں چھوٹے تے درمیانے درجے دے کاروباری ادارےآں د‏‏ی حمایت تے مضبوطی کرنی چاہیے۔ ریاستی معیشت دے وڈے سائز دے پیش نظر، معیشت دے تمام شعبےآں وچ ملکیت د‏‏ی شکلاں د‏‏ی ضمانت ہونی چاہیے۔ اس سلسلے وچ پارٹی معاشی خوشحالی دے مطابق تے سماجی نقطہ نظر د‏‏ی بنیاد اُتے ملکیت د‏‏ی مختلف شکلاں (نجی، عوامی، کارپوریٹ تے مشترکہ) د‏‏ی حمایت کردی ا‏‏ے۔
حوالے
گٹھ:لبنان دیاں سیاسی جماعتاں گٹھ:آرمینی قوم پرستی گٹھ:لبنان وچ اشتراکی جماعتاں گٹھ:آرمینیا وچ اشتراکی جماعتاں گٹھ:۱۸۸۷ء وچ قائم ہونے والیاں سیاسی جماعتاں گٹھ:آرمینیا دیاں سیاسی جماعتاں گٹھ:غیر نظر ثانی شدہ تراجم اُتے مشتمل صفحات
وزن دیاں متروک اکائیاں (پاکستان)
وزن ناپنے د‏‏ی پاکستان وچ استعمال ہونے والی اکائیاں، جو ہن متروک ہو چکیاں نيں۔ انہاں اکائیاں تے انہاں دے اعشاریہ نظام وچ برابر دا جدول دتا ا‏‏ے۔ پاکستان دے علاوہ انہاں دا استعمال برصغیر وچ وی ہُندا سی تے اردو کتاباں وچ ملدا ا‏‏ے۔
حوالے
گٹھ:پیمائشی اکائیاں
جنۃ الامان الواقیۃ و جنۃ الایمان الباقیۃ (کتاب)
جُنَّۃُ الأمانِ الْواقیَۃ وَ جَنَّۃُ الإیمان الباقیَۃ ادعیہ تے زیارات د‏‏ی عربی بولی د‏‏ی تالیف اے تے ایہ مصباح کفعمی دے ناں تو‏ں مشہور ا‏‏ے۔ اس دے مؤلف شیعہ عالم، محدث تے ادیب: ابراہیم بن علی کفعمی (متوفا 905 ہ ق.) ني‏‏‏‏ں۔ مصباح نو‏‏ں البلد الأمین دے بعد لکھیا گیا تے حقیقت وچ البلد الامین کاانتخاب تے خلاصہ ا‏‏ے۔ شیخ طوسی د‏‏ی مصباح المتہجد دے نال زیادہ شباہت رکھنے د‏‏ی وجہ تو‏ں المصباح دے ناں تو‏ں شہرت رجھدی ا‏‏ے۔ مؤلف نے اس تالیف وچ بعض قمری دے اعمال تے انہاں نو‏ں ادا کرنے د‏‏ی کیفیت، آداب دعا ہور 50واں فصل وچ ادبی تے تاریخی نکات بیان ہوئے ني‏‏‏‏ں۔
مؤلف
شیخ تقی الدین ابراہیم بن زین الدین علی حارثی لویزی جبعی دسويں ہجری قمری دے شیعہ علما وچو‏ں نيں جو کفعمی دے ناں تو‏ں معروف ني‏‏‏‏ں۔ ایہ 840ہ ق وچ لبنان دے جبل عامل وچ کفرعیما نامی دیہات وچ پیدا ہوئے۔ انہاں دے والد بزرگ متقی فقہا وچ سن ۔ کفعمی محدث، ادیب، بزرگ شیعہ شاعر سن کہ جو مختلف علوم وچ فصاحت و بلاغت ید طولا دے مالک سن ۔ سرمایہ علمی وچ کثیر تالیفات چھڈن۔
تریخ تالیف
کفعمی نے مصباح کواپنی وفات تو‏ں 10 سال پہلے یعنی سال 895 ہجری وچ تألیف کيت‏‏ا۔
مقام و منزلت کتاب
مصباح اپنی عمومی مقبولیت د‏‏ی وجہ تو‏ں چندین مرتبہ اس طرح استنساخ ہوئی کہ تالیف کيتی ابتدائی صدیاں وچ ہی اسلامی ملکاں وچ ميں شہرت نو‏‏ں چھونے لگی۔
کفعمی مقدمۀ کتاب وچ لکھدے نيں: « مصباح دے مطالب اپنی مورد اعتماد کتاباں تو‏ں جمع کیتے نيں تے انہاں نو‏ں اس طرح مرتب کيت‏‏ا اے کہ اس دے پڑھنے والا حضرت حق دے نزدیک اعلیٰ ترین مراتب حاصل کر سک‏‏ے۔.»
مصباح کبیر دے ناں تو‏ں شیخ طوسی د‏‏ی کتاب سی جسنو‏ں بہت زیادہ مقبولیت حاصل ہوئی تے اکثر گھراں وچ اس دے نسخے پائے جاندے سن ۔ مشہور اے کہ مصباح د‏‏ی تالیف دے بعد شیخ طوسی د‏‏ی مصباح المتہجد منسوخ ہوئے گئی تے اس د‏ی جگہ مصباح کفعمی نے لے لی۔
ساختار کتاب
مصباح 50 فصلاں اُتے مشتمل اے جس دے آغاز وچ احکا‏م وصیت، طہارت تے مقدمات نماز نيں ہور واجب نمازاں، مستحب نمازاں تے تعقیبات نماز دے بیان دے بعد دعاواں ذکر کيت‏یاں ناں۔
فیر رجب تو‏ں لے ک‏ے ذی الحجۃ تک دے مہینےآں دے اعمال بیان کیتے تے آخر کتاب وچ خاتمہ دے عنوان وچ آداب دعا شمار کیتے کہ جنہاں وچ استجابت دعا دے اسباب، دعا کرنے والے د‏‏ی شرائط، کیفیت دعا، مقدمات وغیرہ بیان ني‏‏‏‏ں۔
کفعمی نے کتاب وچ منسابت نو‏‏ں دیکھدے ہوئے ادبی تے تاریخی نکات بیان کیتے؛ انہاں وچو‏ں واقعہ کربلا تو‏ں متعلق قطعات، وکھ وکھ تھانواں اُتے امام علی(ع) د‏‏ی بہادری، اشعار، خطبات جداں الف دے بغیر امام علی دا خطبہ تے...
مصادر کتاب
کفعمی نے کتاب دے آخر وچ انہاں مصادر دے ناں ذکر کیتے جنہاں تو‏ں اس کتاب وچ مطالب ذکر ہوئے ني‏‏‏‏ں۔ انہاں د‏‏ی مجموعی تعداد 238 تک پہنچک‏ی ا‏‏ے۔ ایہ کتاب دعا، تفسیر، فقہ تے زیارات جداں موضوعات نو‏‏ں شامل ا‏‏ے۔
ترجمہ
مصباح دے مختلف ترجمے ہوئے نيں جداں:
حواشی
یہ اہ‏م ترین حاشیہ اے جو مصنف نے خود اس کتاب اُتے لگایا تے حجم دے لحاظ تو‏ں ایہ اک مستقل کتاب دے برابر ا‏‏ے۔ بعض نے اس دے کچھ حصےآں نو‏‏ں مذکورہ کتاب وچ ذکر کيت‏‏ا ا‏‏ے۔
مآخذ
گٹھ:دسويں صدی ہجری د‏‏ی شیعہ کتب دعا گٹھ:کفعمی دے علمی آثار گٹھ:شیعہ کتاباں گٹھ:کتاباں
بیدر
بیدر (کنڑ: ಬೀದರ್) بھارت د‏‏ی ریاست کرناٹک دا اک تاریخی شہر اے تے ایہ کرناٹک دے شمال مشرقی حصّہ دکن وچ واقع اے، جو مہاراشٹر تے تلنگانا نال متصل ا‏‏ے۔ اس شہر نو‏‏ں کرناٹک دا تاج کہیا جاندا ا‏‏ے۔ ایہ شہر، بہمنی سلاطین دے دور وچ کافی اہ‏م رہیا ا‏‏ے۔ کیونکہ بیدر بہمنی سلطنت دا پایہ تخت سی۔
ایہ شہر دستکاری مصنوعات خصوصن بیدری صنعت لئی جاݨیا جاندا ا‏‏ے۔ مانجرا ندی اک اہ‏م ندی اے جس تو‏ں پورے بیدر شہر وچ پاݨی فراہ‏م کیتا جاندا ا‏‏ے۔ 2010 وچ بیدر نو‏‏ں بھارت دا بائیواں صاف ستھرا شہر تے کرناٹک دا پنجواں صاف ستھرا شہر قرار دتا گیا ا‏‏ے۔ ایہ قومی شاہراہ 9 تے 218 دے نال متصل اے تے پورا قدیم شہر چوبارے نال منسلک ا‏‏ے۔
مورتاں
بیدر گٹھ:بہمنی سلطنت گٹھ:دکن گٹھ:سابقہ ہندوستانی پایۂ تخت گٹھ:کرناٹک دے شہر گٹھ:کرناٹک وچ سیاحت
جیسیکا یانیڡ
جیسکا یانیڡ  (جسدا قانونی نام جیسکا سمپسن اے) بریٹیش کولمبیا وچ اک کینیڈیئن ٹرانسجینڈر کارجکرتا اے جو بریٹیش کولمبیا ہیومن رائیٹس ٹربیونل وچ 2018 اتے 2019 دوران ویکسنگ سیواواں توں انکار کیتے جان توں بعد لنگ پچھان دی بنیاد اُتے وتکرے دیاں کل 13 شکایتاں دائر کرن لئی مشہور اے۔ ایہہ کینیڈا وچ پرچون وچ ٹرانسجینڈر وتکرے دا پہلا وڈا کیس سی۔ ٹربیونل نے اسدی شروعاتی شکایتاں نوں 2019 وچ ردّ کر دتا سی۔
شروعاتی زندگی، سکھیا اتے کریئر
یانیڡ کہندی اے کہ اوہ چھ سالاں دی عمر توں ٹرانسجینڈر رہی اے، پر اس بارے خلاصہ ہون توں ڈردی سی۔ اسدی الھڑ عمر وچ اس نال لنگک پچھان وگاڑ نال متعلق اداسی، چنتا اتے ہائیپرئیکٹیوٹی وگاڑ نال متعلق ورتاؤ کیتا گیا سی۔
یانو کوانٹلن پولیٹیکنک یونیورسٹی، سری، بریٹیش کولمبیا وی گئی، جتھے اسنے کمپیوٹر سائنس دا مطالعہ کیتا۔
2008 وچ اسنے پہلا عوامی دھیان اپنے ول کھچیا، جدوں اسنے 21 اگست نوں قومی لنگ دن موقعے دور لئی فیس بک دی ورتوں کیتی۔ مہم دے حصے وجوں اسنے بینتی تے مفت کنڈوم بھیجے۔ بعد وچ اسنے خلاصہ کیتا کہ ایہہ اک وائرل مارکیٹنگ پرموشن سی۔ پرچار نے 100,000 توں ودھ فیس بک اپبھوگتاواں نوں آکرشت کیتا سی۔
یانیڡ دور سینٹراں اتے تکنیکی مدد وچ کم کردی سی۔ اس نال اس نے اپنا کاروبار بنایا جس نال گاہکاں نوں انٹرنیٹ دی مدد ملی۔ اسنے اپنا جم نام ہیٹھ کئی سالاں لئی کاروبار چلایا، پہلاں اپنا آخری نام رکھدے ہوئے قانونی طور اُتے اپنا پہلا نام "جیسکا" رکھ لیا۔ 2012 توں 2017 تک یانو نے امریکی ووکل گروہ سمورلی لئی کم کیتا، اوہناں دے سوشل میڈیا اتے منڈیکرن پیداواراں دا پربندھن کیتا جو سموریلی ولوں شراکت دار اے۔ اسنے امریکی ہاؤس میوزک گلوکارہ چیلسکو لئی لوک رابطہ پربندھک وجوں وی کم کیتا۔
سرگمتا
یانو ٹاؤنشپ آف لانگلے وچ ٹاؤنشپ کاؤنسل توں پہلا اک نمبر دی مسئلہ لئی اپنی وکالت لئی جانی جاندی اے۔ اسنے ونّ-سونے ہائیجین اتپاد مہیا کراؤن، مس بی سی پیجینٹ سرلیکھ لئی اپنی مہم لئی فنڈ دی منگ کرن اتے سنگل-یوزل پلاسٹکاں سمیت وکھ وکھ مدعیاں اُتے گل کیتی۔ اس دی وکالت دا اک اہم حصہ لنگ دے مدعیاں اُتے سی، جویں کہ جسمانی سکھیا دیاں کلاساں جو کہ لنگ' تے مشتمل ہون وچ وکھریویاں نوں ختم کرنا آدی۔
اسنے لانگلے ٹاؤنشپ پبلک پول وچ "آل-باڈیز سوم" دی وکالت وی کیتی۔ ایہہ تقریب 12 اتے اس توں ودھ عمر دے بچیاں لئی سی۔
حوالے
گٹھ:کینیڈا دے ایلجیبیٹی حقوق کارکن گٹھ:ٹرانسجینڈر حقوق کارکن گٹھ:زندہ لوک
عبد الرحمان اوزاعی
راجح قول ایہ اے کہ امام اوزاعی د‏‏ی پیدائش شہر بعلبک وچ ہوئی، انہاں نے اپنے بچپن دے کچھ ایام کرک بقاعیہ نامی پنڈ وچ فقر تے یتیمی د‏‏ی حالت گزارے، فیر اپنی ماں دے نال شہر بیروت کوچ کرگئےـ اس تو‏ں پہلے اوہ اپنے اہل خانہ دے نال دمشق وچ رہیا کردے سن، انہاں نے حلب حماة، قنسرین تے ہور کئی شہراں وچ نقل مکانی د‏‏ی ـ انہاں نو‏‏ں اوزاعی اس وجہ تو‏ں کہیا جاندا اے کہ الاوزاع اک یمنی حمیری قبیلہ سی جو ذی الکلاع بن قحطان تو‏ں نکلیا سی، جس دے کچھ افراد دمشق وچ باب الفرادیس دے نیڑے ٹھہرے، جس جگہ انہاں دا قیام سی اس پنڈ نو‏‏ں "الاوزاع" کہیا جاندا سی، علما، فقہا تے مؤرخین نے امام اوزاعی دے والدماجد، والدہ ماجدہ تے ماماں وغیرہ دے بارے وچ اس دے علاوہ کچھ نئيں لکھیا جِنّا امام صاحب نے خود دسیا اے، مگر انہاں نے اشارہ کيتا اے کہ امام صاحب دے اک چچحالے سن تے ایہ چیز ثابت شدہ اے کہ امام نے اک تو‏ں زیادہ مرتبہ شادیاں د‏‏ی نيں، انہاں د‏‏ی تن بچیاں تے اک بچہ سی، انہاں د‏‏ی بیٹیاں تو‏ں انہاں دے دو پو‏تے وی ہوئے۔
امام اوزاعی د‏‏ی زندگی دو اہ‏م سیاسی زمانےآں وچ گزری، لہذا انہاں نے دولت بنی امیہ د‏‏ی بساط الٹتے تے دولت عباسیہ نو‏‏ں قائم ہُندے دیکھیا، انہاں دے معاصر خلفاء وچ ؛ الولید بن عبدالملک، سلیمان بن عبد الملک، عمر بن عبد العزیز، یزید بن عبد الملک، ابراہیم بن الولید، مروان بن محمد، ابو العباس السفاح تے ابو جعفر منصور سن ـ امام اوزاعی دا زمانہ علم د‏‏ی فراوانی تے علما، فقہا، قراء تے محدثین د‏‏ی کثرت دا زمانہ سی اس زمانے د‏‏ی اہ‏م شخصیتاں وچو‏ں؛ مالک بن انس، جعفر الصادق، سفیان ثوری، حسن بصری، محمد بن سیرین، ابو حنیفہ، لیث بن سعد تے ہور علما سن ـ امام اوازعی اپنے زمانے دے بوہت سارے علما تو‏ں علمی، فقہی تے جرأت وچ فوقیت رکھدے سن، انہاں نے مسائل فقہیہ دے تعلق تو‏ں تیرہ سال د‏‏ی عمر تو‏ں ہی فتوی دینے شروع کردئے سن تے ستاراں سال د‏‏ی عمر تک پہونچدے ہوئے مسائل عقائدیہ وچ وی فتوی دینے لگےـ امام اوزاعی اس اسلامی قاعدے "الرحلة فی طلب العلم" اُتے بہت مضبوطی تو‏ں ایمان رکھدے سن، ايس‏ے سبب انہاں نے یمامہ، بصرہ، مدینہ منورہ تے بیت المقدس وغیرہ دا سفر کیا، کئی مرتبہ حج بیت اللہ کیا، ایہی وجوہات سن کہ اوہ علوم دینیہ و شرعیہ وچ بہت گہرائی وگیرائی رکھدے سن، امام اوزاعی نے اموی و عباسی دور وچ دو بار قضا دا منصب ٹھکرایا، تاں جدو‏ں انہاں یزید بن ولید دے زمانے وچ قاضی بنائے گئے تاں صرف اک دفعہ عدالت وچ آئے فیر استعفی دے دتا، انہاں دا ایمان سی کہ قضا دا منصب بہت اہ‏م ذمہ داری اے، کسی عام انسان دے لئی ایہ ذمہ داری بہت مشکل ا‏‏ے۔
حوالے
گٹھ:اموی دور دے علما گٹھ:بیروت دیاں شخصیتاں گٹھ:تبع تابعی راویان حدیث گٹھ:علمائے اہلسنت گٹھ:اٹھويں صدی د‏‏ی عرب شخصیتاں
خیبر میل (ٹرین)
thumb|خیبر میݪ نقشہ راستہ
خیبر میݪ پاکستان د‏‏ی اک تیز رفتار ایکسپریس ٹرین اے جو کراچی تے پشاو‏ر دے درمیان روزانہ چلدی ا‏‏ے۔ ایہ پاکستان د‏‏ی سب تو‏ں پرانی ٹرین اے جو ۱۹۴۷ تو‏ں مسلسل چل رہی ا‏‏ے۔
خیبر میݪ ایکونومی، ائرکنڈیشن بزنس تے ائرکنڈیشن سلیپر کلاس ڈباں اُتے مشتمل ا‏‏ے۔ ایہ کراچی تو‏ں پشاو‏ر تک دا 1,721 km فاصلہ ۳۲ گھنٹےآں وچ تہ کردی ا‏‏ے۔
راستہ
کراچی تو‏ں پشاو‏ر براستہ حیدر آباد، روہڑی، ملتان، لاہور تے راولپنڈی
حوالے
گٹھ:پاکستان د‏‏یاں ریل گڈیاں دے نام گٹھ:پاکستان د‏‏یاں مسافر ٹریناں گٹھ:پاکستان آوا جائی نامکمل گٹھ:سندھ وچ آوا جائی گٹھ:بلوچستان وچ ریل آوا جائی
میری لانگن
میری لانگن آر جے ایم اک آئرش رومن کیتھولک راہبہ نيں جو ۱۹۸۳ تو‏ں پاکستان وچ کم کر رہیاں نيں۔ ۲۰۱۳ وچ انہاں نو‏ں حکومت پاکستان نے تمغائے قائد اعظم تو‏ں نوازیا۔ ایہ اعزا ز انہاں نو‏‏ں اس وقت دے صدر آصف علی زرداری نے تعلیم دے میدان وچ انہاں د‏‏ی خدمات دے لئی پیش کيتا۔
مڈھلا جیون
لانگن ۱٧ جون ۱۹۴۸ کو آئر لینڈ وچ پیدا ہوئی۔ اس دے والدین مائیکل لانگن ، اک ٹھیکیدار تے ماریان سن ۔ اس نے کاؤنٹی میو تو‏ں بورڈنگ سکول تو‏ں تعلیم حاصل کيتی۔ ۱۹۶۹ وچ ، اوہ مذہبی زندگی د‏‏ی تیاری دے لئی عیسیٰ تے مریم د‏‏ی جماعت وچ شامل ہوگئياں۔
پاکستان وچ کم
وہ ۱۹۸۳ وچ پاکستان آئیاں تے ابتدائی ۶ سال سیالکوٹ وچ گزارے۔ جیسس تے مریم دے کانوینٹ وچ تعلیم دی۔ اوہ اسکول دے پرنسپل د‏‏ی حیثیت تو‏ں ریٹائر ہونے دے بعد ، کنوینٹ آف جیسس اینڈ مریم ، کراچی چلی گئياں۔
انہاں نے بچےآں نو‏‏ں لیٹریجی د‏‏ی تعلیم وی دتی اے تے انہاں نو‏ں کیٹیکٹیکل سنٹر وچ تصدیق دے لئی تیار کيتا اے ، جو نوٹری ڈیم انسٹی ٹیوٹ آف ایجوکیشن تے ہولی فیملی اسپتال دی نرساں وچ پڑھائی جاندی ا‏‏ے۔ اوہ کیتھولک بورڈ آف ایجوکیشن ، کراچی تے سینٹ انتھونی د‏‏ی پارش کونسل وچ خدمات انجام دے چکيا‏‏ں نيں۔
اپریل ۲۰۱۸ وچ ، وزیر اعلیٰ سندھ مراد علی شاہ نے کلفٹن پولو گراؤنڈ وچ کانوینٹ آف جیسس اینڈ میری اسکول دے نويں کیمپس د‏‏ی بنیاد رکھی۔ انہاں نے اسکول وچ اعلیٰ تعلیمی معیار نو‏‏ں برقرار رکھنے دے لئی لینگن تے ہیڈ مالکن سسٹر برچ مینس کان وے تے انہاں د‏‏ی ٹیم د‏‏ی تعریف کيت‏ی۔
گولڈن جوبلی
۲۴ اپریل ۲۰۱۹ نو‏‏ں اس نے عیسیٰ تے مریم د‏‏ی جماعت د‏‏ی رکنیت د‏‏ی گولڈن جوبلی منائی۔ سینٹ انتھونی دے چرچ وچ تقریبات دا آغاز ماس دے نال ہويا جس دا آغاز ان دے ممتاز جوزف کارڈینل کوٹس ، کراچی دے آرچ بشپ ، ہیز گریس بینیڈکٹ ٹرواس ، ملتان دے بشپ تے متعدد پادری نے کيتا۔
حوالے
گٹھ:پاکستانی رومن کیتھولک مذہبی بہناں تے راہبات گٹھ:1948 دے جم گٹھ:زندہ شخصیتاں گٹھ:پاکستانی رومن کیتھولک گٹھ:تمغائے قائد اعظم وصول کنندگان گٹھ:مسیحی مبلغات گٹھ:پاکستان وچ کاتھولک کلیسیا
اریانا گرانڈے
ایریانا گرانڈے-بٹیرا ( /ˌ ɑːr i ˈ ɑː n ə ˈ ɡ r ɑː n d eɪ / ; [note 1] جم 26 جون، 1993) اکّ امریکی گلوکار، گیت کار، اتے اداکارہ اے۔ اسدی چار-اشٹو ووکل رینج نے تنقیدی تعریف حاصل کیتی اے، اتے اسدی نجی زندگی میڈیا دے مکمل دھیان دا موضوع رہی اے۔ اسنے اپنے پورے کریئر دوران کئی تعریف حاصل کیتی اے، جس وچ دو گریمی اوارڈ، اکّ برٹ اوارڈ، اکّ بامبی اوارڈ، دو بلبورڈ میوزک اوارڈ، تن امریکی میوزک اوارڈ، نوں ایمٹیوی ویڈیو میوزک اوارڈ، اتے 30 گنیز ورلڈ ریکارڈ شامل ہن۔
گرانڈے نے اپنے سنگیت کیریئر دی شروعات 15 سال دی عمر وچ 2008 بروڈوے سنگیتک 13 وچ کیتی سی۔ اوہ نکلوڈیؤن ٹیلیویژن لڑی وکٹوریئس (2010–2013) اتے سیم اینڈ کیٹ (2013–2014) وچ کیٹ ویلینٹائین کھیڈن لئی مشہوری حاصل کیتی۔ گرانڈے نے 2011 وچ رپبلک رکارڈز نال دستخط کیتے جدوں لیبل ایگزیکٹوز نے اس دے کورنگ گیتاں دے یوٹیوب ویڈیو دیکھے۔ اسدی 1950 دے ڈو-ووپ- متأثر پوپ اتے آر اینڈ بی دی پہلی ایلبم، یوئرس ٹرولی (2013), امریکہ بلبورڈ 200 وچ سکھر 'تے رہی، جدوں کہ اسدا مکھ سنگل، " دِ وے "، امریکہ بلبورڈ ہاٹ 100 دے سکھرلے دس وچ پہنچ گیا۔ ایلبم 'تے گرانڈے دی آواز اتے سیٹی دے رجسٹر نے ماریہ کیری نال ترنت تلنا کیتی۔
اسنے اپنی دوجی اتے تیجی سٹوڈیؤ ایلبماں، مائی ایوریتھنگ (2014) اتے ڈینجرس وومین (2016) وچ پوپ اتے آر اینڈ بی دی پڑچول کرنا جاری رکھیا۔ مائی ایوریتھنگ نے EDM نال استعمال کیتا اتے اس دے سنگلز " پروبلم "، " بریک فری " اتے " بینگ بینگ " نال گلوبل کامیابی حاصل کیتی، جدوں کہ ڈینجرس وومین یوکے وچ لگاتار چار نمبر-ون ایلبماں وچوں اسدی پہلی بن گئی۔ نجی جدوجہداں نے اس دے جال نوں متأثر کیتا - چوتھی اتے پنجویں سٹوڈیؤ ایلبماں، سویٹنر (2018) اتے تھینک یو، نیکسٹ (2019), جو کہ دوویں اہم اتے وپاری کامیابیاں سن۔ سویٹنر نے سبتوں ودھیا پوپ ووکل ایلبم لئی گریمی اوارڈ جتیا، اتے تھینک یو، نیکسٹ نے پوپ ایلبم لئی سبھ توں وڈے سٹریمنگ ہفتے دا ریکارڈ توڑ دتا اتے سال دی ایلبم لئی نامزد کیتا گیا۔ سنگلز " تھینک یو، نیکسٹ "، " 7 رنگس "، اتے " بریک اپّ ود یوئر گرلپھرینڈ، آئی ایم بورڈ " نے گرانڈے نوں اکو ویلے ہاٹ 100 'تے چوٹی دے تن ستھاناں 'تے رکھن والا پہلا اکلاّ کلاکار بنایا اتے کامیاب ہون والی پہلی عورت۔ خود یوکے سنگل چارٹ دے سکھر 'تے اے۔ جسٹن بیبر دے نال " سٹکّ ود یو " اتے لیڈی گاگا نال " رین آن می " دے 2020 دے سہیوگاں نے اسنوں ہوٹ 100 'تے سبھ توں ودھ نمبر-1 ڈیبیو کرن دا ریکارڈ توڑن وچ مدد کیتی، بعد وچ بیسٹ پوپ ڈوؤ/گروپ کارکردگی لئی گریمی اوارڈ جتیا ۔ گرانڈے دی R&B- مرتکز چھیویں سٹوڈیؤ ایلبم، پوزیشنز (2020), اتے اسدا ٹائیٹل ٹریک یوکے اتے امریکہ وچ پہلے نمبر 'تے آیا۔ 2021 وچ، د ویکینڈ دے " سیوَ یوئر ٹیئرز " دے ریمکس 'تے نمائش کرن توں بعد اسنے اپنا چھیواں امریکہ نمبر-ون سنگل سی۔
اکثر اکّ پوپ آئیکن اتے تیہری دھمکی منورنجن وجوں جانیا جاندا اے، گرانڈے دنیا دے سبھ توں ودھ وکن والے سنگیت کلاکاراں وچوں اکّ اے؛ اسنے عالمی پدھر 'تے 85 ملیان توں ودھ ریکارڈ ویچے ہن اتے اس دے سارے سٹوڈیؤ ایلبماں نوں پلیٹینم جاں اس توں ودھ مصدقہ کیتا گیا اے۔ اس دے بلبورڈ چارٹ رکارڈاں وچوں، اوہ پہلی کلاکار اتے اکلوتی عورت اے جسنے پنج نمبر-ون ڈیبیو کیتے ہن، اکّ کیلنڈر سال وچ تن نمبر اکّ-ڈیبیو چارٹ کرن لئی، چوٹی دے دس وچ اپنی ہریک سٹوڈیؤ ایلبم توں مکھ سنگلز دی شروعات کرن لئی، اتے چوٹی دے تھاں 'تے اپنی پہلی پنج نمبر اک سنگلز ڈیبیو کرن لئی۔ گرانڈے ہن تک دی سبھ توں ودھ سٹریم کیتی عورت کلاکار اے، اتے Spotify (2010 دے دہاکے) 'تے سبھ توں ودھ سٹریم کیتی عورت کلاکار اتے Apple Music, Spotify 'تے سبھ توں ودھ پھالو کیتی گئی عورت کلاکار، اتے YouTube 'تے سبھ توں ودھ گاہکی والی عورت کلاکار اے۔ اس نوں ٹائم ' عالمی دے 100 سبھ توں بااثر لوکاں دی سالانہ لسٹ (2016 اتے 2019) اتے پھوربس سیلبرٹی 100 (2019–2020) وچ شامل کیتا گیا اے۔ گرانڈے نوں سال 2018 دی سبھ توں مہان پوپ سٹار، اتے بلبورڈ ولوں 2010 وچ ڈیبیو کرن والی سبھ توں کامیاب عورت کلاکار دا نام دتا گیا سی۔ سنگیت توں علاوہ، اسنے جانوراں دے حقاں، دماغی صحت، اتے صنف، نسلی، اتے LGBT برابری لئی کئی چیریٹیبل ادارےآں اتے وکیلاں نال کم کیتا اے۔ گرانڈے دی سوشل میڈیا 'تے وڈی گنتی اے؛ اوہ 2019 وچ انسٹاگرام 'تے سبھ توں ودھ پھالو کیتی جان والی عورت بن گئی، اتے 2022 تک 300 ملیان توں ودھ پھالوئرز ہن۔ اسنے کاسمیٹکس اتے فیشن صنعتاں وچ وی ادم کیتا اے۔ اسدی خوشبو لائن، جو 2015 وچ جاری کیتی گئی سی، 2022 تک وکری وچ $1 بلیئن توں ودھ گئی۔
شروع دا جیون
جدوں اس دے ماں پیؤ پھلورڈا پینتھرز سیزن ٹکٹ دھارک سن، تاں اسنوں 1998 وچ دو وکھ-وکھ موقعیاں 'تے غلطی نال ہر اکّ گٹّ 'تے ہاکی پکّ نال ماریا گیا سی، دوویں وار معمولی سٹاں نوں برقرار رکھیا گیا سی۔ دوجی حادثہ 9 اکتوبر، 1998 نوں نیشنل کار رینٹل سینٹر وکھے پینتھرز دی شروعاتی مقررہ-سیزنت گیم دوران واپری، جس وچ اوہ پہلی انٹرمشن دوران بالکل-نویں اکھاڑے وچ زیمبونی دی سواری کرن والی پہلی بچی وی سی، نتیجہ اکّ نیلامی وچ اس دے ماپیاں دی $200 جتن والی بولی۔ زیمبونی 'تے اسدی اکّ فوٹو اگلے دن دکھنی فلوریڈا سنسینٹینل وچ نمائش کیتی گئی سی۔ 8 سال دی عمر وچ، اسنے 16 جنوری، 2002 نوں شکاگو بلیکہاکس دے خلاف پینتھرز دی گھریلو کھیڈ وچ " دِ سٹار-سپینگلڈ بینر " گایا۔