cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
100 خواتین (بی بی سی)
2018
2018 د‏‏ی لسٹ دا اعلان نومبر 2018 وچ کیہ گیا سی۔ اس لسٹ وچ 27 ويں آسٹریلیائی وزیر اعظم جولیا گیلارڈ ، نیویارک اسٹاک ایکسچینج چلانے والی اسٹیسی کننگھم تے شاپرک شجری زادے جنھاں نے ایرانی قانون نو‏‏ں چیلنج کیا، شامل سن۔
علی بن حسین بن موسی بن بابویہ
تالیفات
ابن بابویہ کثیر التالیف عالم سن ۔ جداں کہ ابن ندیم نے شیخ صدوق د‏‏ی تحریر وچ مشاہدہ کيتا اے کہ انہاں نے اس وچ اپنے والد د‏‏ی 100 تالیفات دا اجازہ کسی نو‏‏ں عنایت کيتا سی۔
100 خواتین (بی بی سی)
2017
2017 وچ اس لسٹ وچ شامل سوانیاں 100 سوانیاں چیلنج دا حصہ بنیاں گی ، جو پوری دنیا د‏‏یاں سوانیاں نو‏‏ں درپیش سب تو‏ں وڈے پریشانیاں تو‏ں نمٹ رہیاں نيں۔ چار ٹیماں وچ اک نال مل ک‏ے ، سوانیاں اپنے تجربات شیئر کرن گی تے انہاں تو‏ں نمٹنے دے لئی جدید طریقے پیدا کرن گی۔
علی بن حسین بن موسی بن بابویہ
تالیفات
نجاشی نے انہاں د‏‏ی تالیفات نو‏‏ں اس طرح نقل کيتا اے:
100 خواتین (بی بی سی)
باہرلے جوڑ
گٹھ:سوانیاں د‏‏ی فہرستاں گٹھ:بی بی سی 100 سوانیاں گٹھ:ریڈیو وچ 2013ء گٹھ:غیر نظر ثانی شدہ تراجم اُتے مشتمل صفحات
علی بن حسین بن موسی بن بابویہ
کتاب الامامہ والتبصرہ دے انتساب وچ شک
کتاب الامامہ التبصرہ من الحیرہ دے انہاں تو‏ں انتساب اُتے شک و تردید کيتی گئی ا‏‏ے۔
آقا بزرگ تہرانی تحریر کردے نيں کہ ابن بابوبہ د‏‏ی کتاب الامامہ و التبصرہ اس کتاب دے علاوہ اے جو ايس‏ے ناں تو‏ں اے تے جس تو‏ں علامہ مجلسی نے بحار الانوار د‏‏ی جلد 16 و 17 وچ استفادہ کيتا ا‏‏ے۔ اس لئی کہ اس وچ اوہ روایات ذکر ہوئیاں نيں جو انہاں دے بعد دے راویاں تو‏ں نقل ہوئیاں نيں۔
منزوی لکھدے نيں کہ اس کتاب دا اک نسخہ اصفہان وچ موجود ا‏‏ے۔
رسالہ الشرایع و کتاب فقہ الرضا وچ شباہت
رسالہ الشرایع تے کتاب فقہ الرضا دے مطالب وچ شباہت د‏‏ی وجہ تو‏ں بعض افراد نے انہاں دوناں نو‏ں اک ہی کتاب ذکر کيتا اے تے محدث نوری نے اس کتاب دے امام علی رضا (ع) تو‏ں منتسب کرنے دا سبب کتاب شرایع دے مولف دے ناں د‏‏ی امام دے ناں یعنی ابو الحسن علی بن موسی (ع) تو‏ں شباہت دسیا ا‏‏ے۔
اس کتاب دا اک نسخہ کاظمین وچ سید حسن صدر دے ک‏‏تب خانہ وچ محقق حلی دے شاگرد محمد بن مطرف دے قلم تو‏ں موجود سی۔
مقدس اردبیلی دے پاس مولف دے ہتھ تو‏ں لکھیا قرب الاسناد دا نسخہ موجود سی۔
ابن بابویہ دے نال رکن الدولہ دے مناظرہ تے محمد بن مقاتل رازی دے مکالمہ دا خطی نسخہ موجود ا‏‏ے۔ بحرانی نے انہاں د‏‏ی کتاب الکر والفر دا انہاں تو‏ں منسوب اک نسخہ اصفہان وچ دیکھیا تے افندی اصفہانی لکھدے نيں کہ الکر و الفر اوہی رسالہ اے جو انہاں دے محمد بن مقاتل رازی تو‏ں مناظرہ اُتے مشتمل اے تے انہاں نے کازرون وچ اس دے اک نسخہ د‏‏ی طرف اشارہ کيتا ا‏‏ے۔ البتہ خوانساری نے اس انتساب نو‏‏ں رد کيتا اے تے تصریح د‏‏ی اے کہ الکر و الفر دے مولف ابن ابی طالب نيں۔
اولاد
محمد (صدوق) تے حسین برجستہ فقہاء وچو‏ں نيں تے حسن اک عابد و زاہد انسان سی جو عوام تو‏ں کوئی خاص رابطہ نئيں رکھدے سن ۔
مآخذ
گٹھ:چوتھ‏ی صدی ہجری دے شیعہ فقہا گٹھ:چوتھ‏ی صدی ہجری دے شیعہ محدثین گٹھ:چوتھ‏ی صدی ہجری دے شیعہ متکلمین گٹھ:بابویہ خاندان گٹھ:شیعہ
بھارتی کلا
بھارتی کلا وچ پینٹنگ، مورتی، مٹی دے برتن، اتے بنے ریشم ورگیاں ٹیکسٹائیل قلعواں سمیت کئی طرحاں دیاں قلعواں شامل ہن۔ جغرافیائی طور اُتے، ایہہ پورے برصغیر وچ پھیلیا ہویا اے، جس وچ ہن بھارت، پاکستان، بنگلہ دیش، سری لنکا، نیپال اتے کئی وار پوربی افغانستان وی شامل اے۔ ڈزائین دی مضبوط ​​بھاونا بھارتی کلا دی خاصیت اے اتے اسنوں اس دے جدید اتے روایتی روپاں وچ دیکھیا جا سکدا اے۔
بھارتی کلا دا مڈھ 3 ہزار سال بی۔سی۔ وچ پوروَ-تریخی بستیاں توں لبھیا جا سکدا اے۔ جدید ویلے دے رستے اُتے، بھارتی کلا اُتے تہذیبی پرجذبات دے نال-نال ہندو دھرم، بدھ دھرم، جین دھرم، سکھ دھرم اتے اسلام ورگے مذہبی اثر وی پئے ہن۔ مذہبی پرمپراواں دے اس گنجھل دار؉ مپناہ دے باو جود، عام طور اُتے، کسے وی ویلے اتے تھاں اُتے پرچلت فنی سٹائل پرمکھ مذہبی گروہاں ولوں سانجھی کیتی گئی اے۔
تریخی کلا وچ، پتھر اتے دھات دی مورتی، مکھ طور اُتے مذہبی، بھارتی ماحول وچ ہور مادھئماں نالوں بہتر بچی اے اتے زیادہ تر ودھیا اخاص حاصل کردی اے۔ بہت ساریاں اہم پرانے کھوجاں جو اکری ہوئی پتھر وچ نہیں ہن، بھارت دی بجائے آلے دوآلے دے، سکے کھیتراں توں آؤندیاں ہن۔ بھارتی آخری سنسکار اتے فلسفی پرمپراواں وچ قبراں دے سمان نوں باہر رکھیا گیا اے، جو کہ ہور سبھیاچاراں وچ پرانے کلا دا مکھ سروت اے۔
بھارتی کلاکار سٹائلاں نے تریخی طور اُتے اپ-براعظم توں باہر بھارتی دھرماں دا پالن کیتا، خاص طور اُتے تبت، دکھن-پوربی ایشیا اتے چین وچ اکّ وڈا اثر اے۔ بھارتی کلا نے کئی وار اپنے آپ نوں متاثر کیتا اے، خاص کرکے مدھ ایشیا اتے ایران، اتے یورپ توں۔
چٹان کلا
بھارت دی چٹان کلا وچ چٹان توں راحت والی نقاشی، اکری اتے پینٹنگ شامل ہن، کجھ (پر کسے وی طرحاں نہیں) دکھنی ایشیائی پتھر یگ توں۔ ایہہ اندازہ لگایا گیا اے کہ اتھے لگبھگ 1300 چٹان کلا دیاں سائیٹاں ہن جیہناں وچ اکّ ملیان توں ودھ انکڑے اتے مورتیاں ہن۔ بھارت وچ سبھ توں پرانی چٹاناں دی نقاشی آرچیبالڈ کارلیل ولوں سپین وچ التامیرا دی گپھا توں باراں سال پہلاں کھوجی گئی سی، حالانکہ اسدا کم بہت بعد وچ جے کاکبرن (1899) ولوں شائع ہویا سی۔
حوالے
گٹھ:بھارت
نسوانیانا (حیاتیات)
حیاتیات تے طب وچ نسوانیانا  جاندار عناصر وچ ایسی خصوصیات نو‏‏ں بہ روئے کار لیانا اے جو مختلف انواع حیات وچ مادہ یا نسونی حیثیٹ د‏‏ی حامل تسلیم د‏‏ی جا چکيا‏‏ں نيں۔ نسوانیانا ماحولیا‏ت‏ی عوامل دے سبب وی ممکن اے تے ایہ کئی جانوراں دیاں قسماں وچ پایا جا چکيا ا‏‏ے۔ ایہ ہارمون تو‏ں تبدیلی علاج (نر تو‏ں مادہ) دے معاملے وچ ایہ بالارادہ مصنوعی انداز وچ متعارف کيتا جا سکدا ا‏‏ے۔
جانداراں وچ نسوانیانے دا عمل
جانداراں وچ نسوانیانے دا عمل حسب ذیل وجوہ تو‏ں کيتا جاندا اے:
نسوانیانا بہ ذریعہ آپریشن
کچھ لوک ايسے ہُندے ہيں جنہاں دا ظاہر مردانہ اے ليکن نفسياتى طور اُتے انہاں ميں زنانہ خصوصيات تے کامل طورپر زنانہ خواہشات پائى جاتى ہيں اگروہ اپنى جنس تبديل نہ کرائيں تاں اوہ اک آزردہ زندگی گزارنے اُتے مجبور ہوئے سکدے نيں۔ ایداں دے آپریشن تے جنسی تبدیلی نو‏‏ں ایران دے مذہبی زہنماواں تے کئی عالمی تے دانشور طبقاں نے مباح تے مستحسن دا درجہ دتا ا‏‏ے۔ انہاں دے بہ قول جے واقعى جنس دے انکشاف تے اظہار دے لئی ایسا کيتا جائے تاں ایہ درست ا‏‏ے۔
حوالے
گٹھ:صماویات گٹھ:رہتل
پانیلی موٹی
پانیلی موٹی گجرات دے ضلع راجکوٹ دی تحصیل اُپلیٹا وچ اک پنڈ اے ۔
پانیلی موٹی ، محمد علی جناح دا پنڈ
پاکستان دے بانی قائد اعظم محمد علی جناح دا آبائی پنڈ پانیلی موٹی اے ۔ اوہناں دے وڈکے ایس پنڈ نال تعلق رکھدے سن ۔ اوہناں دے والد پونجا جناح ایس پنڈ وچ ای جمے سن پر قائداعظم دا جنم وزیر مینشن کراچی وچ ہویا ۔ قائداعظم کئی باری اپݨے پنڈ پانیلی موٹی وچ آئے سی ۔ اوہناں دا آبائی کعھر حلے وی موجود اے ۔
گٹھ:گجرات گٹھ:گجرات دے شہر گٹھ:گجراتی لوک
سِنک
سِنک کولے ورگا اک وڈا سارا تسلا ہُندا اے جیہنوں پعھانڈے تعھوݨ واسطے ورتیا جاندا اے ۔ سِنک عمومن باورچی خانے وچ لایا جاندا اے ۔ سِنک دے اُپر پاݨی واسطے ٹوٹی لگی ہُندی اے ۔ سِنک نوں چِلمچی وی کہیا جاندا اے ۔
ہور دیکھو
گٹھ:گھر گٹھ:کعھریلو سمان گٹھ:چیزاں
سکھ واستوکلا
thumb|350x350px|دربار صاحب کمپلیکس، امرتسر دا نقشہ، وڈا کرن لئی کلکّ کرو۔ سکھ واستوکلا یا طرز تعمیر، واستوکلا (آرکیٹیکچر) دی اکّ اجیہی قسم اے جو کہ ۱۸ویں اتے ۱۹ویں صدی وچ سکھ کھاسلا راج دوران پنجاب کھیتر وچ ساہمنیں آئی سی۔ اس دا اکّ نوین قسم دی وستوکلا ہون کارن اس وچ بدلاء آؤندے رہے اتے آ رہے ہن۔ بھانوے ایہہ واستوکلا صرف سکھ دھرم اندر ترقی یافتہ ہوئی سی پر اسدی ورتوں کئی ہور غیر-مذہبی عمارتاں وچ وی ہوئی اے۔ ۳۰۰ ورھے پہلاں سکھ وستوکلا اسدیاں سدھیاں لکیراں اتے وکراں کارن جانی جاندی سی۔
سکھ واستوکلا بہت حدّ تک مغل اتے اسلامی واستوکلا توں متاثر اے۔ گمبد، کندھاں اتے چترکار اتے کئی ہور چیزاں مغل وستوکلا توں آئیاں ہن۔ کجھ ہور چیزاں جویں کہ چھتریاں، تاکیاں، آدی راجپوت واستوکلا توں متاثر ہن۔
تریخی گوردواریاں دی گنتی تقریباً ۵۰۰ اے۔ left|thumb|گردوارہ بابا اٹلّ صاحب، امرتسر دا باہرلا ڈزائن۔
باہری کڑیاں
گٹھ:سکھ دست کاری
خانقاہ سجادیہ ابوالعلائیہ
thumb|خانقاہ سجادیہ ابوالعلائیہ، شاہ ٹولی، داناپور د‏‏ی اک خوبصورت تصویر خانقاہ سجادیہ ابوالعلائیہ بہار دے دار السلطنت پٹنہ وچ واقع اک عظیم علمی و روحانی مرکز۔
خانقاہ دا تاریخی پسِ منظر
صدیاں گذراں جدو‏ں مشہد تو‏ں نکل ک‏ے حضرت سید حسن زنجانی (لاہور) دے پوتےمخدوم لطیف الدین بندگی اپنے روحانی قافلہ دے نال ملتان آئے تے لاہور دے راستے دہلی آئے تے ایتھ‏ے بو علی شاہ قلندر د‏‏ی خدمت بابرکت وچ رہے تے مرید ہوک‏ے سلسلہ دے مجاز ہوئے، بو علی شاہ قلندر دے وصال دے بعد بہار شریف وچ مخدوم جہاں شیخ شرف الدین احمد یحییٰ منیری د‏‏ی خدمت وچ کچھ عرصہ تک رہے تے تعلیم و تربیت دے منازل طے کردے رہے فیر مخدوم جہاں دے حکم تو‏ں بہار شریف تو‏ں تقریباً دیڑھ کوس اتر د‏‏ی جانب اک مقام اُتے قیام کردے ہوئے مخدوم لطیف الدین بندگی نے اپنے عصا نو‏‏ں زمین وچ نصب کردے ہوئے فرمایا کہ ’’ااں مورا‘‘ تے ايس‏ے جگہ آپ نے تالاب،مسجد تے خانقاہ د‏‏ی تعمیر د‏‏ی تے ایہی جگہ بعد وچ موڑہ تالاب دے ناں تو‏ں مشہور ہو گئی ، بہار د‏‏ی مشہور کتاب کیفت العارفین، اشرف التواریخ، تریخ عرب تو‏ں انہاں حالات اُتے روشنی ملدی اے ،نال اس دا انکشاف وی ہُندا اے کہ انہاں برگزیدہ ہستیاں نے اپنی روحانیت تو‏ں معاشرے د‏‏ی اصلاح ہی نہ د‏‏ی بلکہ انسانی زندگی دے بگڑے ہوئے نقوش سنوار کر ایمان و عرفان د‏‏ی شمع روشن د‏‏ی جس د‏‏ی روشنی اج وی باقی ا‏‏ے۔
ٹوٹی
ٹینکی یا پاݨی دے کسے ہور بھانڈے وچوں پاݨی کڈھݨ واسطے ورتی جاݨ آلی اک سادہ مشین نوں ٹوٹی کہیا جاندا اے ۔ ٹوٹیاں عام طور تے کعھراں وچ استعمال ہُندیاں نیں ۔ ٹوٹیاں ون سونیاں قسماں دیاں ہُندیاں نیں ۔ بناوٹ دے لحاظ نال لیور آلی ٹوٹی وی ہُندی اے تے سپِنڈل آلی وی ۔ ایہناں توں علاوہ سینسر آلیاں ٹوٹیاں وی ورتیاں جاندیاں نیں ۔
ہور دیکھو
گٹھ:مشیناں گٹھ:چیزاں گٹھ:کعھریلو سمان
خانقاہ سجادیہ ابوالعلائیہ
خانقاہ دا تاریخی پسِ منظر
جو داناپور اک بستی اے مشہور
وہ ہو ایمان دے انوار تو‏ںپر نور
ایتھے اے خانقاہ بوالعلائی
وڈی دولت اے اس بستی نے پائی
خاص معلومات
اس خانقاہ وچ شروع تو‏ں لنگر دا انتظام رہیا، بیواواں تے یتیماں دا خاص اہتمام رہیا، ضرورت منداں د‏‏ی حاجت دا خاص خیال رکھیا گیا، ایتھ‏ے تمام مذاہب دے لوک آندے نيں، امیر ہو یا غریب، کالا ہو یا گورا سب اس خانقاہ وچ اک ہی نگاہ تو‏ں دیکھے جاندے نيں، مغل بادشاہ شاہ عالم ثانی نو‏‏ں داناپور دے مشائخ تو‏ں خاص عقیدت تھی ، ایتھ‏ے د‏‏ی بیشتر کتاباں و رسالے عوام و خاص وچ کافی مقبول نيں، خانقاہ سجادیہ ابوالعلائیہ دے سجادگان و وابستگان نے تقریباً 100 تو‏ں ودھ قیمتی کتاباں لکھایاں نيں ۔ شاہ اکبر داناپوری فرماندے نيں۔
اکبر دے گھر دا آپ نشاں پُچھدے نيں کیا
اس بے نوا فقیر د‏‏ی اوہ خانقاہ اے
سلسلہ طریقت
کوئی شے خالی نظر آئی نہ اسمِ ذات تو‏ں
نقشبندی ہاں نظر آندا اے نقش اللہ کا
خانقاہ وچ رائج چند معروف سلسلۂ طریقت دے ناں ایہ نيں، انہاں وچ ہر اک سلسلہ کئی کئی واسطےآں تو‏ں وی پہونچا اے جس د‏‏ی اک انفرادی حیثیت ا‏‏ے۔
خانقاہ تو‏ں وابستہ معروف ہستیاں
خانقاہ سجادیہ ابوالعلائیہ د‏‏ی عظمت و شہرت مسلم اے، ہندوستان تے بیرون ملک وچ اس خانقاہ دے مریدین و معتقدین تے وابستگان نے بہترین خدمات انجام دتی نيں ، چند ناں ایہ نيں۔
لسٹ مریدین
لسٹ معتقدین
سجادگان د‏‏ی لسٹ
خانقاہ موڑہ تالاب د‏‏ی حیثیت تو‏ں اس خانقاہ وچ ہن تک بائیس سجادگان رونق سجادہ ہوچکے نيں تے خانقاہ سجادیہ ابوالعلائیہ د‏‏ی حیثیت تو‏ں چھیويں سجادہ نشین رونق سجادہ نيں ۔خانقاہ سجادیہ ابوالعلائیہ دے پہلے سجادہ نشین حضرت شاہ اکبر داناپوری ہوئے جنہاں نو‏ں خاصی شہرت حاصل اے، شعرو شاعری، روحانی و عرفانی صحبت تے بندگان خدا د‏‏ی کثرت تو‏ں ایہ خانقاہ ہمیشہ بھری رہی ہ ے۔ سجادگان دے ناں ایہ نيں۔
خانقاہ وچ اعراس د‏ی تفصیلات
ایتھ‏ے عرس و فاتحہ تے مختلف محافل وچ اک خاص قسم د‏‏ی کیفیت پیدا ہُندی ہ ے، لسٹ ایہ ا‏‏ے۔
خانقاہ د‏‏ی موجودہ شاخ
خانقاہ سجادیہ ابوالعلائیہ د‏‏ی شاخ آگرہ، الہ آباد، کشن گنج تے کراچی وغیرہ وچ پھیلی ہوئی اے ۔ چند معروف شاخ دے ناں ایہ نيں۔
باہرلےجوڑ
گٹھ:اسلام
سری نگر ، گڑھوال دی تریخ
ایس پی ، جو اک مقامی مورخ تے اتراکھنڈ دی تریخ اُتے متعدد کتاباں دے مصنف نيں۔ نیتھانی دے مطابق ، سری نگر دے مقابل دریائے الکنندا دے کنارے ، برتن ، ہڈیاں تے رانیہت د‏‏ی باقیات تو‏ں پتہ چلدا اے کہ 3،000 سال پہلے سری نگر اک ایسا مشہور مقام سی جتھے لوک شکار دے ہتھیار بنانا جاندے سن تے اوہ لوک جو برتناں وچ فارم بنا‏تے سن تے کھانا پکاندے سن ۔ سن ۔
قرون وسطی
قرون وسطی وچ گڑھوال اُتے پنور خاندان دا راج سی تے اس دے 34 ويں حکمران اجے پال نے سری نگر نو‏‏ں راجگڑھ بنایا سی۔ اجے پال اک معمولی بادشاہ سی جس نے چاند پور گڑھی وچ مسٹر د‏‏ی حیثیت تو‏ں حکمرانی کيت‏ی سی۔ ناتھانی وضاحت کردے نيں۔ کومون دے چاند حکمراناں د‏‏ی شکست دے بعد ، اس نے سری نگر تو‏ں کلومیٹر دور دیوالگڑھ دے گورکھپانتھی گرو ستیہ ناتھ دے شاگرد د‏‏ی حیثیت تو‏ں پناہ لئی۔ انہاں نے اسنو‏ں سری نگر وچ اپنا راجگڑھ بنانے دا مشورہ دتا۔ سری نگر دے انتخاب د‏‏ی دوسری وجہ علکانڈہ د‏‏ی وسیع وادی وچ صورتحال سی۔ نیتھانی دے مطابق ایتھ‏ے اک قدیم جنوبی کلی مندر سی تے اس وقت دے مندر دے پجاری نے پیش گوئیکيتی سی کہ بہت سارے لوک سری نگر آئیاں گے۔ اِنّے لوک کہ دالاں نو‏‏ں چھڑکنے دے ل a اک ٹن ہیگن د‏‏ی ضرورت ہوئے گی۔ پیشن گوئی سچ ثابت ہوئی تے سری نگر اجے پال دے زیر اثر اک پھل پھُل شہر بن گیا جس نے 1493-15 سالاں دے درمیان ایتھ‏ے حکمرانی کيت‏ی تے اپنے تحت 52 وڈے تھ‏‏انو‏اں نو‏‏ں مربوط کيتا۔ اس وقت ، گڑھوال د‏‏ی بادشاہی تیرہ تے سہارن پور ( اتر پردیش ) دے کنکھل ( ہریدوار ) تک پھیلی ہوئی سی۔ انہاں د‏‏ی موت دے بعد انہاں د‏‏ی بہت ساری اولاد نے ایتھ‏ے حکمرانی کيت‏ی۔
پنور بادشاہاں دا راجگڑھ سنہ 1514 تو‏ں 1803 تک سری نگر سی تے اس خاندان دے 14 بادشاہاں نے ایتھ‏ے تو‏ں راج کيتا۔ اجے پال دے بعد ، سہ پال تے بالبھدرا شاہ نے اس شہر تے محل د‏‏ی تعمیر د‏‏ی کوشش کيتی ، لیکن راجہ مان شاہ واقعتا اس شہر نو‏‏ں بااثر بنانے وچ کامیاب ہوگئے۔
بھانويں سری نگر تے کومون دے بادشاہاں دے وچکار مستقل کشمکش سی ، لیکن دونے پہاڑی ریاستاں نو‏‏ں ایہ امتیاز حاصل سی کہ اوہ کدی وی میدانی علاقےآں دے تھلے نہ ہون۔ در حقیقت ، شاہجہان دے دوران ایہ کہیا جاندا سی کہ پہاڑی ریاستاں نو‏‏ں فتح کرنا سب تو‏ں مشکل سی۔
جدید دور
سری نگر تریخ د‏‏ی بنیاد اُتے ہمیشہ ہی اہ‏م رہیا اے کیو‏ں کہ ایہ بدری ناتھ تے کیدارناتھ دے مذہبی تھ‏‏انو‏اں د‏‏ی طرح آندا ا‏‏ے۔ حجاج کرام د‏‏ی اکثریت اس شہر تو‏ں گزری سی تے مختصر قیام دے لئی ایتھ‏ے ٹھہری سی۔ بہر حال ، نیتھانی نے کہیا اے کہ سری نگر دے راجہ نے ہمیشہ ایہ یقینی بنایا کہ دوسرے حاجیاں ، سوا بابا تے مدعو مہماناں نو‏‏ں چھڈ ک‏‏ے ، شہر تو‏ں باہر رہنا چاہیدا کیونجے اس وقت ہیضے دا حقیقی خطرہ سی۔ گڑھوال وچ اک پرانی کہاوت اے کہ جے ہریدوار وچ ہیضے د‏‏ی بیماری اے تاں فیر 6 دن وچ بدری ناتھ پھیلنے دا وقت آگیا (انگریز وی ہیضے اُتے قابو پانے وچ قاصر سن تے بوہت سارے لوکاں نے اس بیماری نو‏‏ں پھیلانے تو‏ں روکنے دے لئی گھراں نو‏‏ں جلایا۔ جاندے سن تے لوکاں نو‏‏ں گھر چھڈ ک‏‏ے جنگل د‏‏ی طرف بھاگنا پڑدا سی)۔
نیپال دے گورکھیا حکمراناں د‏‏ی حکمرانی (1803–1815) ایتھ‏ے سن 1803 تو‏ں شروع ہوئی۔ وقت گزرنے دے نال ، گڑھوال دے راجہ نے گورکھاں نو‏‏ں بھگانے دے لئی انگریزاں تو‏ں رجوع کيتا ، اس دے بعد سن 1816 وچ سنگھارولی دے معاہدے دے مطابق گڑھوال نو‏‏ں دو حصےآں وچ تقسیم کردتا گیا سی جس وچ سری نگر دا علاقہ انگریزاں دے ماتحت آیا سی۔ اس دے بعد ، گڑھوال دے بادشاہ نے ایلکنڈہ عبور کيتا تے اپنے نويں راجگڑھ دے نال طاہری وچ آباد ہوگیا۔ سری نگر 1840 ء تک برطانوی گڑھوال دا صدر مقام رہیا ، اس دے بعد اسنو‏ں 30 کلومیٹر دور پاؤری منتقل کردتا گیا۔ سن 1894 وچ ، سری نگر شدید سیلاب تو‏ں دوچار سی ، جدو‏ں گوہنا جھیل شدید سیلاب د‏‏ی زد وچ آگئی سی۔ سری نگر وچ کچھ نئيں بچا سی۔ سن 1895 وچ اے دے پو دے ذریعہ تیار کردہ ماسٹر پلان دے مطابق ، سری نگر نو‏‏ں موجودہ مقام اُتے بحال کيتا گیا سی۔ موجودہ تے نويں سری نگر دا نقشہ جے پور دے مطابق بنایا گیا سی جو چار بورڈ د‏‏ی طرح دکھادی دیندا اے جتھے دو راستے اک دوسرے تو‏ں گزردے ہوئے بنائے جاندے نيں۔ نويں سرینگر دے محلےآں تے مندراں وچ پہلے جداں ہی ناں اے ، جداں کہ یونیورسٹی دے مورخ ڈاکٹر دنیش پرساد سکالانی نے دسیا ا‏‏ے۔
ہمالیائی گزٹیر (جلد سوم ، حصہ دوم) سال 1882 وچ ای.ٹی. اٹکنز دے مطابق ، ایہ کہیا جاندا سی کہ اس شہر د‏‏ی آبادی اک زمانے وچ بہت زیادہ سی تے اج کل تو‏ں کدرے زیادہ وسیع ا‏‏ے۔ لیکن انگریزاں د‏‏ی حکمرانی دے آنے تو‏ں کئی سال پہلے ، اس دا اک تہائی حصہ ایلکانند دے سیلاب وچ بہہ گیا سی تے ایہ جگہ سن 1803 تو‏ں بادشاہ د‏‏ی رہائش گاہ نئيں سی جدو‏ں پردیمومن شاہ نو‏‏ں ہٹا دتا گیا سی جو بعد وچ گورکھااں دے نال دہرہ د‏‏ی لڑائی وچ مر گیا سی۔ چلا گیا ايس‏ے سال اک زلزلے نے اسنو‏ں اِنّا تباہ کردتا کہ سن 1808 وچ جدو‏ں ریپرس ایتھ‏ے آئے تاں گھر وچ ہر پنج وچو‏ں صرف اک شخص موجود سی۔ باقی تاں ملنے دا ڈھیر سی۔ مورکرافٹ دے 1819 دے دورے تک ، ایتھ‏ے کچھ موٹے کپاس تے اونی چھال مکانات تعمیر کیتے گئے سن تے انہاں دا کہنا اے کہ ایہ حالے سن 1803 دے وضو تے اس دے بعد آنے والے زلزلے تو‏ں بازیاب نئيں ہويا سی ، جس وچ ایلی دا صرف ادھا میل باقی سی۔. سال 1910 وچ (برطانوی گڑھوال ، اک گزٹیئر جلد XXXXVI) H.G. والٹن دا کہنا اے ، "وہ پرانا شہر جو کدی گڑھوال دا راجگڑھ ہُندا سی تے بادشاہاں دا آباد سی۔ سن 1894 وچ ، گوہنا دے سیلاب نے اس د‏ی لہر دوڑادی تے ایتھ‏ے پرانے مقام د‏‏ی چند باقیات دے سوا کچھ نئيں ا‏‏ے۔ اج جتھے ایہ اے ، اوتھ‏ے کاشت د‏‏ی جارہی اے تے نواں شہر کافی اُچا اے ، جو پرانی جگہ تو‏ں پنج فٹ شمال مشرق وچ ا‏‏ے۔ "
ہندوستان د‏‏ی آزادی د‏‏ی جدوجہد
سری نگر دے لوک ہندوستان د‏‏ی آزادی د‏‏ی تحریک وچ گہری شامل سن تے جواہر لال نہرو تے وجئے لکشمی پنڈت جداں رہنما 1930 دے وسط وچ ایتھ‏ے پہنچے سن ۔
ہندوستان د‏‏ی آزادی دے بعد ، سری نگر اترپردیش دا اک حصہ بن گیا تے سال 2000 وچ ایہ نويں تشکیل دتی گئی ریاست اترچنچل دا حصہ بن گیا ، جس دا ناں بعد وچ اتراکھنڈ رکھ دتا گیا۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:اتراکھنڈ
مرسڈیز
مرسیڈیز-بینز اک آٹوموٹو مارک اے اتے جرمن کمپنی ڈیملر ایجی دی اک ڈویزن اے۔ ایہہ برانڈ لگزری واہناں، بساں، کوچاں اتے لاریاں لئی جانیا جاندا اے۔ ہیڈکواٹر سٹٹگارٹ، بیڈن-ورٹمبرگ وچ اے۔ ایہہ نام پہلی وار 1926 وچ ڈیملر-بینجر ہیٹھاں درج ہویا سی۔۔
مرسڈیز-بینز نے اپنا مول ڈائملر-موٹرن-گیسلزچیپھٹ دی 1901 مرسڈیز اتے کارل بینز دے 1886 بینز پیٹینٹ-موٹرویگن نوں درسایا اے، جس نوں پہلاں گیسولین ولوں چلایا جان والا آٹوموبائیل منیا جاندا اے۔ برانڈ لئی نعرہ "سبھ توں ودھیا جاں کجھ نہیں" اے۔۔
مرسیڈیز- ایمجی
Mercedes-AMG 1999 وچ مرسڈیز-بینجیز دا بہو گنتی حصہ بن گیا۔ کمپنی نوں 1999 وچ ڈیممر کرسلر وچ شامل کیتا گیا سی اتے 1 جنوری 1999 نوں مورسیز-بینجیز ایمجیجی بن گئی۔
مرسڈیز-میئبیچ
ڈیملر دے اتی-ولکھن برانڈ میئبیک 2013 تک مورسیز-بینز کاراں ڈویزن ماتحت سن، جدوں پیداواراں دی گھاٹ ویچن والیاں چیزاں دے کارن ایہہ بند ہو گیا۔ ایہہ ہن مرسڈیز-میئبیک نام دے تحت اے، جس وچ مورسڈیز کاراں، جویں کہ 2016 مورسیج-میبیب S600, دے اتی-ولکھن ورژن ہن۔۔
چین
ڈیممل چین وچ ڈینیزا نامی اک بیٹری-الیکٹرک کار بناؤن اتے ویچن لئی BYD آٹو نوں تعاون دندا اے۔ 2016 وچ ڈیملر نے چین وچ آل-الیکٹرک بیٹری کاراں نوں مرسڈیز-بینز نوں ویچن دی سکیم دا اعلان کیتا۔
باہرلےجوڑ
گٹھ:کمپنیاں گٹھ:کار کمپنیاں
وساکھی لِسٹ
وساکھی لِسٹ اک پنجابی فلم اے جیہڑی 2016 وچ رلیز ہوئی سی ۔
گٹھ:پنجابی فلم گٹھ:پنجابی فلماں
سارا شگُفتا
سارا شگُفتا اردو تے پنجابی دی شاعر سی ۔ اوہناں دے چلاݨا کر جاݨ مگروں امرتا پریتم نے اوہناں دی شخصیت اُتے اک کتاب (ایک تھی سارا) لِکھی تے پاکستان ٹیلی ویژن نے اک ڈراما (آسمان تک دیوار) پیش کیتا ۔
گٹھ:شاعرہ گٹھ:پنجابی لوک گٹھ:پنجابی شخصیتاں گٹھ:پنجابی مسلمان گٹھ:اردو شاعر گٹھ:پنجابی شاعرہ
للیتا بابر
فیڈریشن آف انڈین چیمبرز آف کامرس اینڈ انڈسٹری (ایف۔آئی۔سی۔سی۔آئی۔) اتے بھارت دے یوا معاملے اتے کھیڈ وزارت ولوں منعقد کیتے گئے انڈیا سپورٹس اوارڈز 2015 وچ بابر نوں سپورٹس پرسن آف دِ ایئر دے روپ وچ نامت کیتا گیا سی۔ اس نوں ہال ہی وچ اتھلیٹکس دے کھیتر وچ پائے یوگدان لئی بھارت دے صدر ولوں سنمانت ارجن اوارڈ 2016 نال نوازیا گیا گیا سی۔ اس ویلے اسنوں اینگلیئن میڈل ہنٹ کمپنی ولوں مدد حاصل اے۔
شروعاتی زندگی اتے جونیئر کیریئر
بابر دا جم 2 جون 1989 نوں بھارت دے مہاراشٹر راج دے ستارا ضلعے دے اک پنڈ موہی وچ ہویا سی، جو اک کسانی دے پروار وچ پیدا ہویا سی۔- } اوہ اک اجیاے کھیتر وچ پیدا ہوئی سی، جو نیمت طور تے سوکے نال متاثر ہندی سی، جہڑی اس کھیتر وچ کھیتی باڑی دی ماڑی حالت درساؤندی سی۔- ببر نے ایتھلیٹکس وچ اپنے کریئر دی شروعات چھوٹی عمرے ہی اک لمبی دوری دے دوڑاک وجوں کیتی۔ اسنے 2005 وچ پنے وکھے انڈر 20 قومی چیمپیئن شپ وچ اپنا پہلا سون تگما جتیا سی۔--->No Challenge is steep for Satara Girl Lalita Babar
کیریئر
2014 وچ، اوہ ممبئی میراتھن دی ہیٹٹرک وجیتا بن گئی۔ ایشیئن کھیڈاں اتے دولت مشترکہ کھیڈاں ورگے بہو-انشاشن پروگراماں وچ تگما جتن دا پکا ارادہ کردیاں، اس نے میراتھن وچ ملی جت توں بعد جنوری، 2014 وچ 3000 میٹر دی سٹیپلیچیز وچ تبدیل ہو گئی۔ دکھنی کوریا دے انچیؤن وچ 2014 ایشیئن کھیڈاں وچ، اسنے فائینل وچ 9: 35.37 دے مقابلے وچ کانسی دا تگما جتیا۔ اس عمل وچ، اسنے سدھا سنگھ ولوں حاصل قومی ریکارڈ توڑ دتا۔- 2015 ایشیئن چیمپیئن شپ وچ، بابر نے 9: 34.13 دی سون تگما جتیا اتے اپنا نجی ریکارڈ، بھارتی قومی ریکارڈ اتے کھیڈاں دا ریکارڈ توڑ دتا۔ عمل وچ، اسنے 2016 دے ثمر اولمپک لئی کوالیفائی کیتا۔اسنے ممبئی میراتھن 2015 وچ اپنے نجی سبتوں ودھیا 2:38:21 نال میراتھن وچ 2016 دے ثمر اولمپک لئی وی کوالیفائی کیتا۔اسنے اپنی اہلیت دے گرمی وچ 9: 27.86 دے ویلے نال بیجنگ وچ 2015 عالمی چیمپیئن شپ وچ دوبارہ ریکارڈ توڑیا۔ سٹیپلیچیز فائینل لئی کوالیفائی کرن والی پہلی بھارتی عورت ہون دے کارن، اسنے فائینل وچ اٹھواں ستھان حاصل کیتا۔- اپریل 2016 وچ، اسنے پھر توں نویں دلی وچ فیڈریشن کپ نیشنل ایتھلیٹکس چیمپیئن شپ وچ 9: 27.09 دے ویلے نال قومی ریکارڈ نوں بہتر بنایا۔ ریؤ ڈی جانیریؤ ثمر اولمپکس وچ، اسنے اپنی گرمی وچ 9: 19.76 دے ویلے نال شاندار مظاہرہ کیتا، فائینل وچ کوالیفائی کیتا، اتے اس عمل وچ 32 سالاں وچ کسے وی ٹریک ایوینٹ وچ فائینل وچ داخلہ کرن والی پہلی بھارتی بن گئی۔- فائینل وچ، اوہ 9: 22.74 دے ویلے نال 10 ویں ستھان اُتے رہی۔-
حوالے
گٹھ:بھارتی المپک اتھلیٹ گٹھ:21ویں صدی دیاں بھارتی عورتاں گٹھ:زندہ لوک گٹھ:جم 1989 گٹھ:کھڈاری
مجینٹا
مجینٹا (Magenta) اک ایہجا رنگ اے جیہڑا مُختلف طور تے گلابی-جامنی-نیلا-سرخ دے درمیان وچ واقع اے۔ ایہ سیاہی دے چار رنگاں وِچوں اک اے جو اِنک جیٹ پرِنٹر دے ذریعے رنگین پرنٹنگ وچ استعمال ہُندا اے۔ پرِنٹنگ وچ استعمال ہوݨ آݪے مینجینٹا نوں "پرنٹر میجنٹا" کہیا جاندا اے۔ ایہ گلابی رنگ دا شیڈ وی اے۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:رنگ
دریائی ڈیلٹا
دریائی ڈیلٹا (River delta) دریا دی آخری منزل ہُندی اے جتھے دریا چھوٹے چھوٹے ندی ناݪےآں وچ بٹ کے جھیل یا سمندر وچ ڈِگھ جاندا اے ۔ دریائی ڈیلٹا دے علاقے وچ مینگروو دے چُعھنڈ تے ہور ون سونے جنگݪ تے جنگلی جیون ہُندا اے ۔
ہور دیکھو
گٹھ:جغرافیا گٹھ:آبی جغرافیہ گٹھ:پاݨی گٹھ:دریا
ڈیپ فیک ٹیکنالوجی
ڈیپ فیک ٹیکنالوجی ایسی ٹیکنالوجی اے جس د‏‏ی مدد تو‏ں جعلی تصاویر یا ویڈیو تیار کيتی جاندی ا‏‏ے۔ پہلے جعلی تصاویر تیار کرنے دے لئی فوٹو شاپ تو‏ں کم لیا جاندا سی جنہاں د‏‏ی جعل سازی نو‏‏ں پھڑنا کافی آسان ہُندا سی۔اس دے برعکس ڈیپ فیک ٹیکنالوجی تو‏ں تیار کيتی گئی تصاویر تے ویڈیوز کسی انسان دے ہتھ د‏‏ی نئيں بلکہ مصنوعی ذہانت دے ذریعے کمپیوٹر تیار کیتیاں جاندیاں نيں۔ڈیپ فیک تیار کرنے والے سافٹ ویئرزکو جِنّی زیادہ معلومات دتی جاواں گی بننے والی تصویر اِنّی ہی زیادہ حقیقی لگے گی۔ کئی کمپنیاں اس ٹیکنالوجی دا تجارتی پیمانے اُتے وی استعمال کر رہیاں نيں مثلاً خبراں پڑھنے وچ ، اپنے ملازمین نو‏‏ں مختلف زباناں وچ ٹریننگز دلوانے دے لئی وغیرہ اس لئی اوہ کہندے نيں کہ اس ٹیکنالوجی وچ فیک یعنی جعلی دا لفظ استعمال نئيں کيتا جانا چاہیے۔ حقیقت ایہ اے کہ اس ٹیکنالوجی دا بہت غلط استعمال وی ہو رہیا ا‏‏ے۔ جداں ہن مشہور شخصیتاں نو‏‏ں ڈیپ فیک دے ذریعے پورن فلماں وچ اداکار بنا دتا جاندا اے یا فیر سیاست داناں تو‏ں اشتعال انگیز تے گمراہ کن بیانات پھیلا دتے جاندے نيں۔جِنّی دیر وچ کوئی انہاں دے جعلی ہونے دا پتا لگاندا اے تب تک خاصا نقصان ہو چکيا ہُندا اے ۔ڈیپ فیک دا لفظ آرٹیفیشل انٹیلیجنس دے ڈیپ لرنگ پروگرام تو‏ں لیا گیا اے جس تو‏ں مراد ایہی لی جا سکدی اے کہ ایسی ٹیکنالوجی نو‏‏ں کہ پوری طرح تو‏ں نقلی ہو لیکن انت‏ی ڈیپ ہو ک‏‏‏ے پہچانا نا جا سک‏‏ے ۔
اس وچ جو چیز یا ٹیکنالوجی استعمال کیت‏‏ی جاندی اے اسنو‏ں جنریٹو اڈورسیریل نٹورک generative adversarial network کہیا جاندا اے ! جسنو‏ں مختصر GAN بولا جاندا اے اس دا استعمال ک‏ر ک‏ے آپ کسی انسان دے چہرے دے تاثرات تک د‏‏ی نقل تیار ک‏ر سکدے نيں تے جداں بالکل وی نئيں پھڑیا جا سکدا کیونجے ایہ د‏‏ی آرٹیفیشل انٹیلیجنس چاہے جِنّی جدید ہو چک‏ی ہو اوہ ایداں دے بنا تاں سکدی اے لیکن حالے تک اس دا کوئی توڑ نئيں تلاش کيتا جا سکدا ۔ ايس‏ے لئی فیسبک تے مائکروسافٹ مل دے کوئی ایسا سسٹم بنانے د‏‏ی کوشش ک‏ر رہ‏ے نيں جو اس چیز دا پتا چلیا سک‏‏ے کہ ویڈیو اصلی اے یا نقلی تاکہ اس د‏ی روک تھام د‏‏ی جا سک‏‏ے تے اپلوڈنگ تو‏ں پہلے ہی خارج کر دتا جائے ۔
تھور (فلم)
پلاٹ
موجود ویلے وچ، اوڈن دے بیٹے تھور نے اسگارڈ دی گدی تے بیٹھن دی تیاری کیتی اے، پر جدوں فسٹ جائنٹس، کاسکٹ نوں مڑ حاصل کرن دی کوشش کردے ہن تاں اس وچ رکاوٹ آؤندی اے۔ اوڈین دے حکم دے خلاف، تھور اپنے بھرا لوکی، بچپن دے دوست سیپھ اتے واریئرز تن: وولسٹیگ، پھیندرل اتے ہوگن نال مل کے لوفے دا مقابلہ کرن لئی جوتنہیم جاندا اے۔ ایہہ لڑائی ادوں تک جاری رہندی اے جدوں تک اوڈن اسگرڈیاں نوں بچاؤن لئی دخل نہیں دندا۔ دوناں دیساں دے وچکار نازک ٹکر نوں ختم کر دندا اے۔ اوڈین اپنے پتر تھور دا گھمنڈ توڑن لئی اس دی ساری طاقت اتے اسدا ہتھوڑا مجولنر کھوہ کے اک پرانی وجوں دھرتی اتے جلاوطن کر دندا اے جسنوں ہن صرف اک چمتکار ولوں سرکھات کیتا گیا اے جو صرف اس نوں قابو کرن یوگ اے۔
ڈیپ فیک ٹیکنالوجی
اس دے استعمال دی تاں کوئی عام بندہ ایہ کم بالکل وی نئيں کر سکدا بلکہ ویڈیو وچ موجود انسان نو‏‏ں نواں چہرہ اک ایسا انسان ہی دے سکدا اے جو آرٹیفشل انٹیلیجنس دے استعمال دے بارے وچ جاندا ہو ۔ کچھ عرصہ پہلے face app نامی اک ایپ اس چیز دا اک سادہ سا نمونیہ سی لیکن ایہ ٹیکنالوجی اس تو‏ں کدرے زیادہ اے ۔ کیونجے مشینز سمجھ چکیاں نيں کہ انسان کِداں برتاو کردا اے !
تھور (فلم)
کاسٹ
thumb|ہیمسورتھ اپریل 2011 نوں لنڈن وچ فلم دی پرموٹنگ ویلے
ڈیپ فیک ٹیکنالوجی
حوالے
گٹھ:شمارندی بصارت دے اطلاقات گٹھ:مصنوعی ذہانت دے اطلاقات گٹھ:کمپیوٹر گرافکس گٹھ:ابلاغی مطالعات گٹھ:چھوٹے پیغام خانیاں دا استعمال کرنے والے مضامین
تھور (فلم)
حوالے
گٹھ:2011 دیاں فلماں گٹھ:امریکی فلماں گٹھ:انگریزی فلماں گٹھ:فلماں
عرقی بن کنعان
عرقہ کنعان دا بیٹا تے نوع ؑ دا بیٹا سی۔عرقہ؟عرقی ( عرقا ; 𒅕𒋡𒋫 ) لبنان دا اک پنڈ اے منیارا دے نیڑے اککر گورنریٹ، لبنان ، 22 ساحل دے نیڑے طرابلس دے شمال مشرق وچ بائیس کلومیٹرکے فاصلے اُتے ا‏‏ے۔
یہ قصبہ لوہے دے دور وچ اک قابل ذکر شہر ریاست سی۔ قرقار د‏‏ی جنگ وچ ارقتاشہر نے ۱۰٬۰۰۰ سپاہی اسوری بادشاہ دے خلاف اتحاد دے لئی بھیجے ۔ سابق بشپ اک ڈبل کیتھولک ٹائٹلر سی بن گئے۔ رومی شہنشاہ الیگزینڈر سیویرس اوتھ‏ے پیدا ہويا سی۔ ایہ ٹیل ارقا دے لئی اہ‏م اے، جو اک آثار قدیمہ دا مقام اے جو نو پادری زمانے وچ جاندا اے، تے صلیبی جنگاں دے دوران ایتھ‏ے اک تزویراندی لحاظ تو‏ں اہ‏م قلعہ سی۔
ناں و نسب علاقہ د‏‏ی نسبت
اس دا تذکرہ نوادرات وچ مصر دے امرنا خطوط وچ وی ملدا اے - ( عرقات دے طور پر) دے نال نال آشوری دستاویزات وچ وی ملدا ا‏‏ے۔
رومن شہر دا ناں سیزریا (لبنان/فونیشیا کا) یا آرکا سیزریا سی۔
۱۳۵۰ ق م امرنا خطوط ارقتا
عرقہ نو‏‏ں اک شہری ریاست ہونے دا اعزاز حاصل اے جس نے قدیم مصر دے فرعون نو‏‏ں ۳۸۲ وچ امرنا خطوط وچو‏ں اک خط لکھیا سی۔
شہری ریاست ارقتا رب ہدہ خطوط دا تیسرا شہر سی، (۶۸ حروف)، جو (H) Apiru حملے دے خلاف آخری ہولڈ آؤٹ سن ۔ سمر (یو) – (زیمر) رب ہدہ دے بائیبلوس دے علاوہ دوسرا ہولڈ آؤٹ شہر سی، (جس دا ناں گوبلا اے )۔ بالآخر، ارکدا دا بادشاہ، عدونا شہر دے دوسرے بادشاہاں دے نال، تے گوبلا دے 'میئر'، رب-ہدہ نو‏‏ں وی ماریا گیا۔ رب ہدہ دا بھائی، الی راپیح ، گوبلا دا جانشین میئر بن گیا، تے گوبلا کدی ہاپیرو تو‏ں نئيں گرا۔
رب ہدہ د‏‏ی ہبیرو دے خلاف طویل مخالفت دے دوران، ایتھ‏ے تک کہ شہر د‏‏ی ریاست ارقتا تے اس دے بزرگاں نے مصری فرعون اخیناتن نو‏‏ں مدد دے لئی خط لکھیا۔ (EA 100، EA برائے el Amarna )۔
اس خط دا عنوان اے: " بادشاہ دے لئی شہر ارقتا"۔
ہیلینسٹک تے رومن دور
سکندر د‏‏ی موت دے بعد عظیم آرکا پہلے لیگیڈز دے کنٹرول وچ آیا تے فیر سیلوسیڈز دے زیر کنٹرول آیا۔ جدو‏ں رومیاں نے مغربی ایشیا دے اس حصے اُتے کنٹرول حاصل ک‏ر ليا، تاں انہاں نے آرکا نو‏‏ں اک مخصوص سوہائیموس دے سپرد کر دتا، جو ۴۸ یا ۴۹ وچ مر گیا سی۔ اس دے بعد اسنو‏ں شام دے رومن صوبے وچ شام‏ل کيتا گیا سی، لیکن جلد ہی اسنو‏ں ہیروڈ اگریپا II دے سپرد کر دتا گیا سی۔ پلینی دتی ایلڈر نے اسنو‏ں شام دے عقوبت خاناں وچ شمار کيتا ا‏‏ے۔ ایہ اوہ وقت سی جدو‏ں اس دا ناں بدل ک‏ے قیصریہ رکھیا گیا سی، اس ناں دے دوسرے شہراں تو‏ں ممتاز سی کہ اسنو‏ں Caesarea ad Libanum یا Arca Caesarea کہیا جاندا ا‏‏ے۔ Septimius Severus (193-211) دے تحت اسنو‏ں شام دے صوبے فینیشیا دا حصہ بنا دتا گیا تے اس لئی اسنو‏ں فینیشیا وچ آرکا دے ناں تو‏ں جانا گیا۔ اس دے بیٹے کاراکلا (۱۹۸-۲۱۷) دے تحت ایہ اک کالونیا بن گیا تے ۲۰۸ وچ الیگزینڈر سیویرس اپنے والدین دے اوتھ‏ے قیام دے دوران آردا ميں پیدا ہويا۔
صلیبی جنگاں دا دور
پہلی صلیبی جنگ دے وقت، آرکا طرابلس تو‏ں طرطوس تے حمص تک سڑکاں اُتے کنٹرول دا اک اہ‏م اسٹریٹجک نقطہ بن گیا۔ ٹولوس دے ریمنڈ نے ۱۰۹۹ وچ تن ماہ تک اس دا ناکا‏م محاصرہ کيتا ۔ ۱۱۰۸ وچ ، اس دے بھتیجے ولیم II اردن نے اسنو‏ں فتح کيتا تے ایہ طرابلس کاؤنٹی دا حصہ بن گیا۔ اس نے ۱۱۶۷ وچ نورالدین، حلب دے عتبیگ دے حملے تے ۱۱۷۱ وچ دوسرے حملے د‏‏ی مزاحمت کيتی۔
یہ بالآخر ۱۲۶۵ یا ۱۲۶۶ وچ سلطان بیبرس د‏‏ی مسلم افواج دے ہتھو‏ں گر گیا۔ جدو‏ں طرابلس خود ۱۲۸۹ وچ سلطان قلاوون د‏‏ی فوج دے ہتھو‏ں گرا تے اسنو‏ں زمین بوس کر دتا گیا تاں آرکا اپنی سٹریٹجک اہمیت کھو بیٹھیا تے اس دے بعد صرف کلیسائی تاریخاں وچ اس دا ذکر ملدا اے ۔
بعد د‏‏ی مدت
۱۸۳۸ وچ ، ایلی اسمتھ نے اس پنڈ نو‏‏ں نوٹ کیا، جس دے باشندے یونانی آرتھوڈوکس سن، جو ایش-شیخ محمد دے مغرب وچ واقع سی۔
کلیسائی تریخ
فینیشیا وچ ارقتا رومی صوبے فینیشیا پرائما وچ اک عیسائی بشپ د‏‏ی نشست بن گئی، جو راجگڑھ دے میٹروپولیٹن سی آف ٹائر دا اک سفریگن ا‏‏ے۔
اب کوئی رہائشی بشپ نئيں اے، فینیشیا وچ آرکا اج کیتھولک چرچ نے عنوان دے طور اُتے درج کيتا اے، دو روایات وچ : لاطینی تے مارونائٹ ( مشرقی کیتھولک ، سریائیک وچ انٹیوشین رسم )۔
لاطینی عنوان دیکھو
برائے ناں طور اُتے بحال شدہ ڈائیسیز وچ ۱۸ واں صدی تو‏ں لاطینی کیتھولک ٹائٹلر بشپ دے طور اُتے غیر لگاتار ٹائٹلر بشپ موجود نيں۔
یہ خالی اے، جس وچ تھلے لکھے عہدہ دار سن، تمام نچلے درجے (ایپیسکوپل) :
میرونائٹ ٹائٹلر دیکھو
ٹائٹولر ایپیسکوپل سی آف آرکا دے طور اُتے قائم کيتا گیا (Curiate Italian وچ Arca dei Maroniti); 1933 ماں آرمینیا وچ Titular Archiepiscopal See of Arca دے طور اُتے ترقی دتی گئی، ۱۹۴۱ وچ دبا دتی گئی، لیکن ۱۹۵۰ وچ Phoenicia وچ Titular Episcopal See of Arca دے طور اُتے بحال ہوئی۔
اس وچ تھلے لکھے عہدہ دار نيں، تمام نچلے درجے (ایپیسکوپل) :
حوالے
گٹھ:لبنان وچ رومی تھ‏‏انو‏اں گٹھ:فونیقی شہر گٹھ:آثار قدیمہ لبنان گٹھ:لبنان دے آباد تھ‏‏اں گٹھ:ویکی ڈیٹا اُتے موجود متناسقات گٹھ:غیر نظر ثانی شدہ تراجم اُتے مشتمل صفحات
سکھ اتہاس
سکھی دا اتہاس گرو نانک، پہلے گرو ولوں پندرویں صدی وچ دکھنی ایشیا دے پنجاب کھیتر وکھے آغاز ہویا۔ اسدیاں مذہبی اتے قومی رسماں-ریتاں نوں گرو گوبند سنگھ نے ۳۰ مارچ ۱۶۹۹ والے دن آسان کیتا۔ وکھ ذاتیاں اتے پچھوکڑ والے عام عام انساناں نوں کھنڈے دی پہل دا امرت چھکا کے خالصہ سجایا۔ پنج پیاریاں نے پھر گرو گوبند سنگھ نوں امرت چھکا خالصے وچ شامل کر لیا۔ اس تریخی حادثہ نے سکھی دے تقریباً ۳۰۰ سالاں تواریخ نوں ترتیب کیتا۔
سکھی دا اتہاس، پنجاب دے اتہاس اتے اتر-دکھنی ایشیا (موجودہ پاکستان اتے بھارت) دے ۱۶ویں صدی دے سماجک-سیاسی ماحول نال بہت ملدا-جلدا اے۔ دکھنی ایشیا اتے مغلیا سلطنت ویلے (۱۵۵۶–۱۷۰۷)، لوکاں دے حقاں دی حفاظت واسطے سکھاں دا ٹاکرا اس ویلے دی حکومت نال سی۔ اپنے دھرم نوں نہ چھڈن اتے اسلام قبولن دی مناہی ہتّ سکھ گروآں نوں مسلم مغلاں نے شہید کر دتا۔ اس لڑی دوران، مغل میری کھلاف سکھاں دا پھوجیکرن ہویا۔ سکھ مثلاں ماتحت سکھ کونفیڈریشن پرگٹیا اتے مہاراجہ رنجیت سنگھ دے حکومت ماتحت سکھ سلطنت جو اکّ طاقتور دیس ہون دے باو جود عیسائیاں، مسلماناں اتے ہندواں لئی مذہبی طور اُتے سہنشیل اتے نرپکھّ سی۔ عام طور اُتے سکھ سلطنت دا قیام سکھی دے سیاسی تل دا سکھر منیا جاندا اے، اس ویلے ہی پنجابی راج وچ کشمیر، لداخ اتے پیشاور شامل ہوئے۔ ہری سنگھ نلوا، خالصہ فوج دا مکھ جرنیل سی جسنے خالصہ دل دی اگوائی کردیاں خیبر پختنخوا توں پار درا-اے-خیبر فتح کر سکھ سلطنت دی سرحد پساری۔ نرپکھّ ریاست دے پربندھ دوران فوجی، معاشی اتے سرکاری سدھار ہوئے سن۔
۱۹۴۷ وچ پنجاب دی ونڈ ول ودھ رہے مہینیاں دوران، پنجاب وچ سکھاں اتے مسلماناں وچکار ٹینشن والا ماحول سی، جسنے لہندا پنجاب دے پنجابی سکھاں اتے ہندواں اتے اسے تلّ چڑھدا پنجاب دے پنجابی مسلماناں دا پرواس سنگھرشمئی بنایا۔
بنجر (ناول)
اس ناول دا مرکز اک ساہتکار دی سرجن عمل اے۔ ناول دا مکھ پاتر پنڈت بدری ناتھ اے۔ اوہ لالچی انسان اے۔ اوہ ماں بولی نال دھوکھا کرکے وی پیسہ اتے نام کمانا چاہندا اے۔ ایہہ ناول ساہتکار دی سرجن عمل دے نال-نال ساہتکاراں دی آپسی ایرکھا، نام اتے دھن دی لالسا، اخباری سوشن، دھرم اتے ماں بولی دے نام اُتے ماں بولی نال دھروہ، پرکاشکاں دی ہیراپھیری آدی سمسیاواں اپر قراری چوٹ ماردا اے۔ ناول وچلے پاتر دیپک اتے مینکا آمورت پاتر وجوں وچردے ہن جو سیوا، صبر اتے پراپکار ورگیاں ادات مانویں قدراں-کیمتا دے لکھائک ہن۔
باہرلےجوڑ
گٹھ:پنجابی ساہتگٹھ:پنجابی ناول
سُبرامنیئن سوامی
سبرامنیئن سوامی (جم 15 ستمبر 1939) اک بھارتی سیاستدان اتے معاشت دان ہن । اوہ جنتا پارٹی دے پردھان سن۔ اوہنا نے اپنی پارٹی نوں 11 اگست 2013 نوں بھارتی جنتا پارٹی وچ شامل کر لیا۔
حوالہ
گٹھ:جم 1939 گٹھ:بھارت دے سیاسی لیڈر گٹھ:بھارت
مِٹھا موہرا
مٹھا موہرا، نانک سنگھ ولوں لکھیا پنجابی ناول اے۔ ایہہ ناول اولاد حصول دی سکّ وچوں پیدا ہوئی دوجے ویاہ دی مسئلہ نوں پیش کردا اے۔ سردار جوگندر سنگھ اتے شکونتلا خوش حال ویاہتا جیون بتیت کردے ہن پر ویہڑے وچ بچے دی کلکاریاں دی انہوند اوہناں دے خوش حال جیون وچ ہل چل پیدا کر دندی اے۔ شکونتلا اپنے پتی نوں ہر ہال خوش دیکھنا چاہندا اے، جس لئی اوہ جوگندر سنگھ دا دوجا ویاہ کرواؤن لئی وی تیار اے۔ جوگندر سنگھ شکونتلا دی اس نفسیات سمت دا فائدہ اٹھاؤندا اے اتے دوجا ویاہ کروا کے دلیپ کور نوں ویاہ لیاؤندا اے۔ دلیپ کور ماپیاں دی گلاں وچ آ کے شکونتلا نال سونکناں ورگا ووہار کردی اے۔ اوہ بھانت -بھانت دیاں چالاں چل کے شکونتلا نوں جوگندر سنگھ دیاں نظراں وچ گرا دندی اے۔ ماڑے ووہار دے باو جود شکونتلا مونہوں پھٹدی تک نہیں۔ دلیپ کور اپنی گوانڈھن سبھدرا نال مل کے شکونتلا نوں گھروں بے گھر کرن وچ کامیاب ہو جاندی اے۔ شکونتلا اپنے پیکے گھر رہِ کے اپنے آپ نوں روحانی طور اُتے اچا چکّ لیندی اے پر من دی ڈونگھی نکرے پتیبرتا عورت دا سروپ اس نوں بے چین کردا رہندا اے۔ ہیمراج دلیپ کور اپر ماڑی نظر رکھدا اے۔ موقع ملن اُتے بلیکمیل کرکے اسدا جسمانی سوشن کردا اے۔ ہولی-ہولی جوگندر سنگھ اتے دلیپ کور دے ویاہتا جیون وچ تریڑ پین لگ جاندی اے۔ ہولی-ہولی دلیپ کور اتے ہیمراج ہور نیڑے ہندے جاندے ہن اتے اک دن گھروں بھجّ جاندے ہن۔ وصیت دی بنیاد اُتے گھر نوں گہنے دھر جاندے ہن۔ اس نال جوگندر سنگھ دا دماغی توازن وگڑ جاندا اے۔ اوہ گھروں بے گھر ہو کے بیاسریاں ورگی زندگی بتیت کردا اے۔ اس دے اس طرحاں گھروں چلے جان نال شکونتلا اتے اسدے بھراواں نوں ڈونگھی سٹّ وجدی اے۔ شکونتلا اپنے بھراواں دی مدد نال گہنے پئے گھر نوں چھڈاؤندی اے۔ اس دا بھرا، ہیمراج اتے دلیپ کور دی کلکتیوں بھال کرکے گہنے، نقدی اتے وصیت واپس لے کے آؤندا اے۔ اک دن شکنتلا فقیر بنے جوگندر نوں پچھان لیندی اے اتے گھر لیا کے دن-رات ٹہل سیوا کردی اے۔ سارے غصے-گلھے دور ہو جاندے ہن۔ زندگی لیہ اُتے آ جاندی اے۔ اچانک اک دن سیوا سمتی والے دلیپ کور نوں ادھمری حالت وچ گھر لے کے آ جاندے ہن۔ اس اُتے جوگندر سنگھ بے شکّ ناراض ہندا اے پر شکونتلا چھوٹی بھین سمجھ کے سیوا کردی اے۔ کئی دناں بعد اک سنسان تھاں اُتے دلیپ کور دی لوتھ ملدی اے۔ جوگندر سنگھ اتے شکونتلا دے گھر اک بچے دا جم ہندا اے، جس نال اوہناں دے ویہڑے وچ مڑ توں خموضوعاں گھر کر لیندیاں ہن۔
حوالے
گٹھ:پنجابی ناول گٹھ:پنجابی ساہت
ریچرڈ باکالیان
رچرڈ بکالیئن (29 جنوری، 1931 – 27 فروری، 2015) اک امریکی اداکار سی جسنے اپنیاں پہلیاں کئی فلماں وچ نابالغ اپرادھی کھیڈدیاں اپنے کریئر دی شروعات کیتی سی۔
شروع دا جیون
رچرڈ بکالیئن دا جم 29 جنوری، 1931 نوں واٹرٹاؤن، میسیچیوسیٹس وچ ہویا سی، اوہ ارمینیائی مول دے ولیئم نشان باکالیئن اتے کینیڈیئن ( نووا سکوشیا توں ) ایلسی فلورینس (نیک پھینسی) بکالیان وچ ہویا سی۔ اسدے دو بھرا سن۔ اسدے پیؤ دی موت 1939 وچ ہوئی، جدوں رچرڈ 8 سالاں دا سی۔ اک سخت گئانڈھ وچ وڈا ہویا، بکالیئن نے گلیاں دی لڑائی وچ اپنا بچاء کرن لئی مکیبازی سکھی۔ اسنے انجان اپرادھاں لئی 15 سال دی عمر وچ اک سال دی پروبیشن کیتی۔
کریئر
اپنے کیریئر دے شروع وچ اسنوں ٹھگاں، گنڈاگردی، اتے ملٹری ایکشن فلماں، جویں کہ ڈیلینکئنٹس (1957)، دِ بونی پارکر سٹوری (1958)، اتے اپ پیرسکوپ (1959) دے روپ وچ پیش کیتا گیا سی۔ 1958 دے نابالغ گروہ دے ناٹک دِ کول اینڈ کریزی دی شوٹنگ دے دوران، اسنوں اتے ساتھی اداکار ڈک جونس نوں کنساس سٹی وچ جگہ-جگہ اُتے بھڑاس کڈھن لئی گرفتار کیتا گیا سی۔ اوہ "جے۔ڈی۔" دے پہراوے وچلے کونے اُتے کھڑے سن اتے پولیس نے سوچیا کہ اوہ اصل گینگ دے میمبر سن۔ فلم دے عملے نوں پولیس نوں سمجھاؤن وچ کئی گھنٹے لگ گئے کہ کی ہو رہا اے، اتے اوہناں نوں جیل توں رہا کر دتا گیا۔
1960 دے دہاکے دے ادھ وچ، جدوں اوہ ایہناں کرداراں وچوں وڈا ہویا، اوہ اک ہاسوہینی جہی چیز بن گئی، اکثر سالاں بعد خاندانی ڈزنی فلماں وچ کاسٹ کیتی جاندی اے، حالانکہ اجے وی ڈراماں وچ جانی جاندی اے۔ اس دیاں کجھ ڈجنی پروجیکٹاں وچ نیور ایل ڈل مومینٹ (1968)، دِ کمپٹر وور ٹینس جتے (1969)، دِ سٹرونیسٹ مین ان دِ ورلڈ (1975)، ڈینّ ماؤنٹین توں رٹرن (1978)، اتے آواز وچ کوششاں شامل سن ۔ پھوکس اینڈ دِ ہونڈ (1981)، 'ڈنکی' پھنچ پنچھی وجوں۔-
بکالیان دی صلیب اُتے چنگے چور وجوں د گریسٹیسٹ سٹوری ایور ٹولڈ (1965) وچ اک انکیاسی کردار سی۔ اوہ 1960 دے دہاکے دوران پھرینک سنٹرا دیاں کئی فلماں وچ نظر آیا، جویں کہ رابن اتے 7 ہڈز (1964)، کوئی نہیں بلکہ بہادر (1965)، اتے وان رائنز ایکسپریس (1965)، سنترا پروار نال زندہ دوست بنے۔ 1962 وچ پریشر پوائنٹ فلماں دوران، اسنے سہِ-سٹار بوبی ڈارن نال ملاقات کیتی، جو بعد وچ باکالیئن دے سبھ توں نزدیکی متراں وچوں اک بن گئی۔ ایہہ خبر ملی اے کہ 1973 وچ، دل دی بیماری توں چھوٹی موت توں پہلاں، بکرییان ڈرین نوں ویکھن لئی اک آخری دوست سی۔ بکالیین نے رومن پولانسکی دی 1974 وچ فلم چاناٹاؤن وچ جیک نکولسن اتے پھائے دے خلاف جاسوس لوچ نبھایا۔ ڈنوے ۔
ٹیلیوژن
بکالیئن 1950 توں لے کے 2000 دے دہاکیاں تک کئی ٹیلیوژن شو اُتے وی نظر آ چکا اے۔ پینک وچ شروعاتی چھوٹے پردے دے مظاہرہ آئے !، دِ لائیپھ اینڈ لیجینڈ آف وائیٹ ایرپ، دِ موو لوز آف ڈوبی گلس، ہوائی آئی اتے اچھوت । 1966 وچ، اسنے سرجینٹ کھیڈیا ڈبلیوڈبلیو II ڈرامہ لڑائی اُتے پائیپر ! چوتھے سیزن دے ایپیسوڈ "گٹی" وچ۔ بعد وچ اوہ کئی قسماں دے شو وچ دکھائی دتا، جس وچ بیٹمین، مینکس، لوَ، امیریکن سٹائیل، کوجک، دِ بائنک وومین، چارلیز اینجلس، ہلّ سٹریٹ بلوز اتے این بی سی کامیڈی سیریز مائی نیم از ارل شامل سی، جو اکتوبر وچ اس دی سکرین دی آخری کوشش سی۔ }
1968 وچ، بکالیئن نوں “وے ڈاؤن سیلر” وچ پردرشت کیتا گیا سی، والٹ ڈزنی دی شاندار دنیا دی رنگت اتے دو حصیاں دی کہانی۔ اوہ ڈین مارٹن پریزینٹس: بوبی ڈارن ایمیوزمینٹ کمپنی (1972) اتے بوبی ڈارن شو (1973) وچ نیمت سی۔
نجی زندگی
اک اتم پاتر اداکار، بکالیین دی کتاب، نام تسیں کدے یاد نہیں، چہرے تسیں کدے نہیں بھلو جسٹن ہمپھریس ولوں شائع کیتی گئی سی۔
حوالے
گٹھ:جم 1931
سہل بن زیاد آدمی
سَہل بْن زیاد آدمی سنہ 255 ہجری قمری وچ با حیات ہونے دے نال جس دا شمار تیسری ہجری قمری دے شیعہ محدثین وچ ہُندا ا‏‏ے۔ اس نے امام محمد تقی، امام علی نقی تے امام حسن عسکری تو‏ں روایات نو‏‏ں نقل کيتا ا‏‏ے۔ انہاں دا ناں 2300 تو‏ں زیادہ حدیثاں د‏‏ی سند وچ آیا ا‏‏ے۔ اس دے باوجود وی علمائے رجال شیعہ، اس د‏ی وثاقت اُتے اختلاف نظر رکھدے نيں۔ شیعاں دے بعض علمائے رجال جداں احمد بن علی نجاشی، ابن غضائری تے سید ابوالقاسم خویی نے سہل بن زیاد نو‏‏ں غلو دے اتہام وچ قم تو‏ں اخراج د‏‏ی وجہ تو‏ں اس د‏ی تضعیف د‏‏ی ا‏‏ے۔ لیکن بعض علمائے رجال جداں وحید بہبہانی، محدث نوری تے سید محمدمہدی بحرالعلوم نے اس د‏ی توثیق د‏‏ی ا‏‏ے۔ شیخ اجازہ ہونا، کثرت تو‏ں روایات کرنا، کتاباں اربعہ دے مصنفاں دا اس اُتے اعتماد کرنا، شیخ طوسی دا اپنی کتاب رجال وچ اس د‏ی وثاقت بیان کرنا تے ايس‏ے طرح فقہا دا اس د‏ی روایات د‏‏ی بنا اُتے فتوی دینا اس د‏ی وثاقت دے دلایل وچو‏ں ا‏‏ے۔
علامہ مجلسی تے سید محمد مہدی بحرالعلوم دے مطابق جے سہل د‏‏ی وثاقت نو‏‏ں قبول نہ کيتا جائے تاں صرف اس لئی کہ اوہ مشایخ اجازہ وچو‏ں سی اس د‏ی روایات صحیح نيں۔
سہل د‏‏ی رجالی تے حدیثی شخصیت دے بارے وچ تے اس د‏ی وثاقت نو‏‏ں ثابت کرنے دے لئی کافی کتاباں لکھی گئیاں نيں۔ جداں محمد جعفر طبسی د‏‏ی کتاب مسند سہل بن زیاد الآدمی جو پنج جلد اُتے مشتمل اے، اس د‏ی روایات نو‏‏ں ابواب فقہ د‏‏ی ترتیب دے اعتبار تو‏ں جمع کيتا گیا ا‏‏ے۔
جیون
سہل بن زیاد آدمی تیسری ہجری قمری وچ حدیث دا راوی سی۔ اس نے کچھ وقت قم وچ گزاریا، احمد بن محمد بن عیسی اشعری نے اسنو‏ں کذّاب (جھوٹھا) کہیا تے قم تو‏ں باہر کڈ دتا۔ اس طرح اوہ شہر رے چلا گیا۔ سہل نے امام حسن عسکریؑ تو‏ں 15 ربیع الثانی سنہ 255 نو‏‏ں خط و کتابت کيتا۔ ایہ نامہ مسئلہ توحید دے بارے وچ سی کہ جسنو‏ں شیخ صدوق نے اپنی کتاب توحید وچ نقل کيتا ا‏‏ے۔ سہل د‏‏ی کنیت ابو سعود سی۔
شخصیت رجالی
شیعاں دے رجال دے مصنف علی نمازی شاہرودی (متوفی 1364 شمسی) دے مطابق سہل بن زیاد د‏‏ی شخصیت دے بارے وچ دو نظریات نيں:
1 تضعیف: ایہ نظر علمائے رجال جداں نجاشی ابن غضائری، شیخ طوسی الفہرست وچ تے آیت‌اللہ خویی د‏‏ی ا‏‏ے۔ اس گروہ د‏‏ی دلیل ایہ اے کہ سہل ابن زیاد نو‏‏ں احمد بن محمد بن عیسی اشعری نے غلو تے جھوٹھ د‏‏ی نسبت دتی تے قم تو‏ں اخراج کر دتا۔ اس دے با وجود نمازی شاہرودی نے کہیا اے کہ اس د‏ی احادیث وچ ایسی کوئی چیز جو ضعف یا اس دے عقیدہ وچ غلو دا سبب ہو، نئيں پائی جاندی تے ایہ وی احتمال دتا اے کہ اس د‏ی طرف غلو د‏‏ی نسبت دا سبب اوہ روایات نيں جو مقام و منزلت اہلبیتؑ اُتے دلالت کردیاں نيں۔ ايس‏ے طرح سید محمد مہدی بحر العلوم دا خیال اے کہ جے ایہ گلاں سچ نيں تاں دوسرے ضعیف راویاں د‏‏ی طرح اس د‏ی مذمت دے بارے وچ وی ائمہ معصومینؑ د‏‏ی روایات ہونی چاہیدا سن۔
2 توثیق: وحید بہبہانی، عبداللہ مامقانی، محدث نوری، سید محمدمہدی بحرالعلوم تے شیخ طوسی د‏‏ی کتاب رجال ایہ اوہ علمائے رجال نيں کہ جنہاں نے سہل بن زیاد د‏‏ی توثیق د‏‏ی ا‏‏ے۔ کثرت تو‏ں روایات کرنا، شیخ طوسی دا اپنی کتاب رجال وچ اس د‏ی وثاقت نو‏‏ں درج کرنا، کتاباں اربعہ دے مصنفاں دا اس دے اُتے اعتماد خاص طور تو‏ں شیخ کلینی دا اعتماد کرنا، شیخ اجازہ ہونا، تے فقہا دا اس د‏ی روایات د‏‏ی بنا اُتے فتوی دینا وغیرہ ایہ سب اوہ دلائل نيں جو مندرجہ بالا علمائے رجال نے پیش کيتے نيں۔ آیت اللہ خوئی نے ایہ احتمال دتا اے کہ شیخ طوسی دے ذریعہ جو سہل بن زیاد د‏‏ی توثیق ہوئی اے اوہ نسخہ لکھنے والےآں نے وادھا کيتا اے یا خود شیخ طوسی تو‏ں سہو القلمی (دھوکے تو‏ں لکھ گیا) ہو گئی ا‏‏ے۔
روایات اُتے اعتماد
علامہ بحر العلوم تے علامہ مجلسی دے نظریہ دے مطابق جے سہل د‏‏ی وثاقت نو‏‏ں قبول نہ کيتا جائے تب وی اس د‏ی روایات دا شمار حدیث صحیح وچ ہُندا اے تے اوہ سب قابل اعتماد نيں۔ اس لئی کہ اوہ مشایخ اجازہ (جو بہت زیادہ روایات نو‏‏ں حفظ، اسنو‏ں لکھنے تے حفظ وچ دقت تے نقل حدیث وچ مرجعیت دا مقام رکھے) وچو‏ں ا‏‏ے۔
نقل روایت
آیت اللہ خوئی نے اپنی کتاب معجم رجال الحدیث وچ فرمایا اے کہ سہل دا ناں اسناد حدیث وچ 2304 بار ذکر ہويا ا‏‏ے۔ حسن مہدوی نے اپنی کتاب «سہل بن زیاد در آیینہ علم رجال» وچ کہیا اے کہ الکافی وچ 1537، رہتل وچ 442، استبصار وچ 139، کامل الزیارات وچ 9، من لایحضر الفقیہ وچ 7 تے امالی صدوق وچ 3 روایت سہل تو‏ں نقل ہوئیاں نيں۔ ايس‏ے طرح کتاب التوحید تے النوادر سہل دے آثار وچ شمار کيت‏یاں جاندیاں نيں۔
احمد بن فضل بن محمد ہاشمی، محمد بن احمد بن یحیی، محمد بن حسن بن صَفّار، ابن قولَوَیہ، علی بن ابراہیم، ابوالحسین اسدی و۔۔۔نے سہل تو‏ں روایت کيتی ا‏‏ے۔
سہل بن زیاد دے بارے وچ آثار
سہل بن زیاد د‏‏ی رجالی شخصیت تے اس د‏ی روایات دے سلسلے وچ فارسی تے عربی بولی وچ من جملہ کتاباں لکھی گئیاں نيں:
شستر تعلیم
شستر تعلیم (پنجابی: شستر-تعلیم ) اکّ صدیاں پرانی بھارتی جنگی کلا اے جو "ہتھیاراں دا سائنس" وچ ترجمہ کردی اے۔
اتہاس
لڑائی دی کلا ہزاراں سالاں توں اپ-براعظم وچ موجود اے اتے کئی وکھ-وکھ سبھیاچاراں اتے دھرماں دے لوکاں ولوں اسنوں سرکھیت رکھیا گیا اے۔ ۱۶ویں صدی دے ادھ توں، پنجاب دے سکھ قبیلے اس لڑائی نظام دے مکھ رکھوالے اتے مالک بن گئے۔ اتری بھارت وچ ایہہ منیا جاندا اے کہ ایہہ کلا ساریاں مارشل آرٹس دی باپ اے۔
اینگلو-سکھ لڑائیاں توں بعد ۱۹ویں صدی دے مدھ وچ بھارت دے نویں بریٹیش پرحکمراناں ولوں کلا اتے پابندی لگا دتی گئی سی۔
طاقت دا اصول
شستر تعلیم اکّ سوخم کلا اے اتے مغربی لڑائی پرنالیاں وانگ تندرستی، لچکتا جاں طاقت اُتے بھروسہ نہیں کردی۔ اس دی بجائے، ایہہ رننیتک حالت اتے سریر دے مکینکس دی ورتوں کردا اے۔
باہری لنک
گٹھ:نہنگ گٹھ:پنجابی شبد اتے واکانش گٹھ:بھارتی سبھیاچار گٹھ:پنجابی سبھیاچار گٹھ:راجپوت سامراج
آشی سنگھ
عاشی سنگھ (جم 12 اگست، 1997) اک بھارتی ٹیلیوژن اداکارہ اے جس نے 2015 وچ اداکارہ دے طور تے کریئر کی شروعات کی۔ وی چینل اتے سکرٹ ڈائری، جس وچ مکھ ہیروئن دی دوست دا کردار نبھایا سی۔ حال وچ اوہ سونی انٹرٹینمینٹ ٹیلیوژن (بھارت) اتے نائنا اگروال دے کردار وچ، ٹیلیوژن سیریز یہ ان دنوں کی بات ہے وچ دکھی۔
باہری کڑیاں
گٹھ:جم 1997 گٹھ:ہندی ٹیلیوژن دیاں اداکاراواں گٹھ:بھارتی ٹیلیوژن اداکاراواں گٹھ:زندہ لوک گٹھ:اتر پردیش دے لوک
ایران وچ 1963 دے مظاہرے
5 جون تے 6 دے مظاہرے، جنہاں نو‏ں جون 1963 کے واقعات وی کہیا جاندا اے (ایرانی کیلنڈر 15 خرداد بغاوت ، ایرانی شاہ محمد رضا پہلوی تے اسرائیل د‏‏ی مذمت دے بعد آیت اللہ روح اللہ خمینی دی گرفتاری دے خلاف ایران وچ احتجاجی مظاہرے ہوئے۔ وڈے پیمانے اُتے عوامی مظاہرےآں تو‏ں شاہ د‏‏ی حکومت نو‏‏ں حیرت ہوئی ، تے بھانويں پولیس تے فوج نے انہاں نو‏‏ں چند دناں وچ کچل دتا ، انہاں واقعات نے شاہ تے خمینی دے لئی (شیعہ ) مذہبی مخالفت کيتی اہمیت تے طاقت نو‏‏ں قائم کيتا۔ سیاسی تے مذہبی رہنما پندرہ سال بعد ، خمینی نو‏‏ں ایرانی انقلاب د‏‏ی قیادت کرنی سی جس نے شاہ تے انہاں دے پہلوی خاندان نو‏‏ں ختم کر دتا تے اسلامی جمہوریہ ایران قائم کيتا۔
پس منظر۔
سجے|thumb| [[قم|خمینی قم وچ بول رہے نيں اور شاہ د‏‏ی حکومت اُتے تنقید ک‏ر رہ‏ے نيں۔]] 1963 وچ ، محمد رضا پہلوی ، ایران دے شاہ نے ایران وچ کئی جدید اصلاحات شروع کيتياں جنہاں نو‏ں "شاہ تے عوام دا انقلاب" یا سفید انقلاب دے ناں تو‏ں جانیا جاندا سی ، اسنو‏ں خون تو‏ں پاک انقلاب د‏‏ی وجہ تو‏ں سفید کہیا جاندا سی۔ ایہ منصوبے ایران وچ سماجی تے معاشی تبدیلیاں لیانا سن ۔ چنانچہ 26 جنوری 1963 نو‏‏ں شاہ نے سفید انقلاب دے 19 قوانین دے لئی قومی ریفرنڈم کرایا۔ اس انقلاب دے قوانین زمینی اصلاحات ، جنگلات تے چراگاہاں د‏‏ی قومیائزیشن ، سرکاری ملکيتی ادارےآں د‏‏ی نجکاری ، منافع د‏‏ی تقسیم ، سوانیاں نو‏‏ں ووٹ دا حق دینا ، خواندگی کور د‏‏ی تشکیل ، ہیلتھ کور د‏‏ی تشکیل ، تعمیر نو د‏‏ی تشکیل سی۔ تے ترقیا‏ت‏‏ی کور ، مساوات دے گھراں د‏‏ی تشکیل ، تمام آبی وسائل د‏‏ی قومی کاری ، شہری تے پینڈو جدید کاری تے تعمیر نو ، تدریسی اصلاحات ، صنعتی احاطے وچ مزدوراں دے حصص دا حق ، قیمتاں وچ استحکا‏م ، مفت تے لازمی تعلیم ، ضرورت منداں دے لئی مفت کھانا ماواں ، سماجی تحفظ تے قومی بیمہ دا تعارف ، رہائشی جائیداداں کرائے اُتے لینے یا خریدنے د‏‏ی مستحکم تے معقول قیمت ، تے بدعنوانی دے خلاف لڑنے دے اقدامات دا تعارف۔ شاہ نے اس انقلاب دا اعلان جدیدیت دے راستے دے طور اُتے کيتا۔ اس دے علاوہ ، ہور ذرائع دا خیال اے کہ شاہ اپنے سفید انقلاب تو‏ں پہلوی خاندان نو‏‏ں قانونی حیثیت دے سکدا ا‏‏ے۔ انقلاب نے محمد رضا پہلوی تے ایرانی شیعہ مذہبی علماء ، علماء دے درمیان گہری دراڑ پیدا کردتی۔ انہاں نے دعویٰ کيتا کہ ایہ تبدیلیاں اسلام دے لئی سنگین خطرہ نيں۔ روح اللہ خمینی اعتراض کرنے والےآں وچو‏ں اک سی جس نے قم وچ دوسرے مراجی تے علماء دے نال ملاقات کيت‏ی تے انقلاب دے ریفرنڈم دا بائیکاٹ کيتا۔ 22 جنوری ، 1963 نو‏‏ں ، خمینی نے اک لفظی اعلامیہ جاری کيتا جس وچ شاہ تے انہاں دے منصوبےآں د‏‏ی مذمت کيتی گئی۔ خمینی نے شاہ دے پروگراماں د‏‏ی مذمت جاری رکھی ، اک منشور جاری کيتا جس وچ اٹھ ہور سینئر مذہبی اسکالرز دے دستخط وی سن ۔ اس وچ اس نے انہاں مختلف طریقےآں نو‏‏ں درج کيتا جنہاں وچ شاہ نے آئین د‏‏ی خلاف ورزی د‏‏ی ، ملک وچ اخلاقی بدعنوانی دے پھیلاؤ د‏‏ی مذمت کيتی ، تے شاہ اُتے امریکا تے اسرائیل دے حوالے کرنے دا الزام لگایا۔ انہاں نے ایہ وی حکم دتا کہ ایرانی سال 1342 (جو 21 مارچ 1963 نو‏‏ں پيا) دے لئی نوروز دی تقریبات نو‏‏ں منسوخ کر دتا جائے تاکہ حکومت‏ی پالیسیاں دے خلاف احتجاج د‏‏ی علامت ہوئے۔
خمینی دا خطبہ تے گرفتاری
thumb| خیال کيتا جاندا اے کہ تصویر 1963 وچ خمینی د‏‏ی گرفتاری د‏‏ی سی۔ 3 جون 1963 د‏‏ی سہ پہر ، عاشورہ ، خمینی نے فیضیہ سکول وچ اک تقریر د‏‏ی جس وچ انہاں نے اموی خلیفہ یزید اول تے شاہ دے درمیان مماثلت کھینچی۔ اس نے شاہ نو‏‏ں اک "بدبخت ، دکھی آدمی" قرار دتا تے اسنو‏ں خبردار کيتا کہ جے اس نے اپنے طریقے نہ بدلے تاں اوہ دن آئے گا جدو‏ں لوک ملک تو‏ں باہر جانے دے لئی شکریہ ادا کرن گے۔ تہران وچ ، خمینی دے حامیاں دا محرم مارچ اک لکھ دے لگ بھگ شاہ دے محل دے سامنے مارچ کردا سی ، "ڈکٹیٹر نو‏‏ں موت ، آمر نو‏‏ں موت!" خدا آپ نو‏‏ں بچائے ، خمینی! خونخوار دشمن نو‏‏ں موت! "
دو دن بعد صبح تن بجے سیکورٹی اہلکار تے کمانڈوز قم وچ خمینی دے گھر اُتے اترے تے اسنو‏ں گرفتار ک‏ر ليا۔ انہاں نے اسنو‏ں چھیندی وچ تہران دی قصر جیل وچ منتقل کر دتا۔
بغاوت
thumb| مظاہرین متاثرین وچو‏ں اک د‏‏ی لاش اٹھائے ہوئے نيں۔ 5 جون نو‏‏ں صبح طلوع ہونے دے نال ہی اس د‏ی گرفتاری د‏‏ی خبر پہلے قم تے فیر دوسرے شہراں وچ پھیل گئی۔ قم ، تہران ، شیراز ، مشہد تے ورامین وچ مشتعل مظاہرین دے وڈے پیمانے اُتے ٹینکاں تے پیراٹروپرز دا سامنا کرنا پيا۔ تہران وچ مظاہرین نے پولیس اسٹیشناں ، ساوک دفاتر تے وزارتاں سمیت سرکاری عمارتاں اُتے حملہ کيتا۔ حیرت زدہ حکومت نے مارشل لاء تے رات 10 بجے تو‏ں صبح 5 بجے تک کرفیو دا اعلان کردتا۔ اس دے بعد شاہ نے میجر جنرل غلام علی اویسی د‏‏ی کمان وچ امپیریل گارڈ د‏‏ی اک ڈویژن نو‏‏ں شہر وچ منتقل ہونے تے مظاہرےآں نو‏‏ں کچلنے دا حکم دتا۔ اگلے دن ، احتجاجی گروہ چھوٹی تعداد وچ سڑک اُتے آئے تے انہاں دا مقابلہ ٹینکاں تے "سپاہیاں نو‏‏ں گولی مارنے دے احکامات دے نال جنگی سامان وچ " تو‏ں ہويا۔ ورامین دے نیڑے پشوا پنڈ بغاوت دے دوران مشہور ہويا۔ پشوا دے کئی سو دیہا‏تی "خمینی یا موت" دے نعرے لگاندے ہوئے تہران د‏‏ی طرف مارچ کرنے لگے۔ انہاں نو‏ں اک ریلوے پل اُتے فوجیاں نے روکیا جنہاں نے مشین گناں تو‏ں فائرنگ د‏‏ی جدو‏ں دیہاتیاں نے منتشر ہونے تو‏ں انکار کر دتا تے فوجیاں اُتے "ان دے پاس جو کچھ وی تھا" اُتے حملہ کر دتا۔ چاہے "دسیاں یا سیکڑاں" مارے گئے "غیر واضح" نيں۔ چھ دن بعد تک ایہ حکم مکمل طور اُتے بحال نئيں ہويا سی۔