cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
سِمبا
خاصیت اتے اینیمیشن
جدوں ایہہ سبا نوں "آئی جسٹ کینٹ ویٹ ٹو د بیئر کنگ" سنگیت دے دوران جاری کرن لئی سماں آیا تاں اس نے ایہہ محسوس کرنا لازمی سی کہ ایہہ اکھر ہر ویلے سارے چاراں اُتے رہندا اے، اس گل دے باو جود کہ اوہ نچن دا مطلب ہندا اے۔ شخصیت دے تعلقات وچ، ہین نے سبا نوں فلم دی شروعات اُتے اک' سنجمی، بھروسیمند کردار 'وجوں درسایا گیا، جس نوں آخرکار پرپکّ ہونا اتے ذمہ واری لینی سکھنی چاہیدی اے۔ اینیمیٹر اکثر آواز اداکاریاں دی معائنہ کردے اتے دستاویز کردے سن جدوں اوہناں نے درشٹیکوناں دے طور تے اوہناں دیاں اندولناں اتے ووہارک ورتدیاں اپنی گل بات درج کیتی سی۔ اداکار جوناتھن ٹیلر تھامس، جسنے ینگ سبا دی آواز حاصل کیتی سی، نے سبا دے ڈزائن اتے شخصیت لئی پریرنا دتی۔ ہین نے کیہا، "جدوں میں جونلینڈ ٹیلر تھامس نوں دیکھدا سی کہ اوہ گھر سدھار کرن والا منڈا اے، اتے اس نوں ملنا اتے اس دا دھیان رکھنا اے "  ۔
باہرلےجوڑ
گٹھ:فلمی کردارگٹھ:خیالی کردار
آرڈر آف لویزی
آرڈر آف لویزی اک تمغہ اے جیہڑا پرشیا جرمنی دے بارشاہ نے 1814 چ اپنی مری ہوی ٹبری ملکہ لوئیزی دی یاد چ ٹوریا۔
چک 701 گ ب
چک 701 گ ب   ضلع ٹوبہ ٹیک سنگھ دی تصیل پیرمحل دا اک پنڈ اے ۔
ناں
اس پنڈ دی بھوئیں نوں لوئر چناب نہر چوں نکلن آلی گوگیرہ برانچ نہر دے اک سُوئے (لنڈو) دا پانی لگدا اے   ۔اس پنڈ دے ناں نال گ ب (G.B=Gogera Branch) ایسے لئی لگیا ہوئیا اے ۔
تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ ضلع ٹوبہ ٹیک سنگھ چ تصیل پیرمحل چ وس رہیا اے ۔
ضلع موش
ضلع موش ترکی دے صوبہ مغلا دا اک ضلع اے۔
ہور پڑھو
٭ ترکی دے ضلعے Muş
گٹھ:ترکی دے ضلعے گٹھ:ترکی دی انتظامی ونڈ
ضلع بولانک
ضلع بولانک ترکی دے صوبہ مغلا دا اک ضلع اے۔
ہور پڑھو
٭ ترکی دے ضلعے
گٹھ:ترکی دے ضلعے گٹھ:ترکی دی انتظامی ونڈ
چک 702 گ ب
چک 702 گ ب   ضلع ٹوبہ ٹیک سنگھ دی تصیل پیرمحل دا اک پنڈ اے ۔
ناں
اس پنڈ دی بھوئیں نوں لوئر چناب نہر چوں نکلن آلی گوگیرہ برانچ نہر دے اک سُوئے (لنڈو) دا پانی لگدا اے   ۔اس پنڈ دے ناں نال گ ب (G.B=Gogera Branch) ایسے لئی لگیا ہوئیا اے ۔
تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ ضلع ٹوبہ ٹیک سنگھ چ تصیل پیرمحل چ وس رہیا اے ۔
راماچندرن
ہور ویکھو
گٹھ:بھارت رتن لین والے گٹھ:بھارتی شخصیتاں گٹھ:بھارت
ہوآ ہن
باہرلے جوڑ
گٹھ:تھائی لینڈ دے شہر گٹھ:تھائی لینڈ دے آباد تھاں
گٹھ:ایشیا دے شہر گٹھ:ایشیائی شہر گٹھ:ایشیا دے شہراں دی لسٹ گٹھ:ایشیا دے شہر تے قصبے گٹھ:ایشیا دے آباد تھاں گٹھ:شہر گٹھ:دنیا دے آباد تھاں
جامنی رس پنچھی
جامنی رس پنچھی اک نکا رس پنچھی اے۔ دوجے رس پنچھیاں وانگوں ایہ رس تے ای گزارا کردے نیں پر کیڑے وی مار لیندے جے کوئی ہتھے جڑھ جاوے اچیچہ اپنے جوجیاں نوں پالن ویلے۔ ایہناں دی اڈاری بڑی تیز ہوندی اے تے ایہ اڈدیاں رس پیندے نیں تے کدے کدے پھل دے مڈھ نوں پھڑ کے وی پیندے نیں۔ جامنی پنچھی لیندے ایشیاء توں لے کے پاکستان تے چڑھدے ایشیاء تک ہوندے نیں۔
ایلانگو ادیگال
ایلانگو ادیگال (تمل زبان: இளங்கோ அடிகள்) جو تمل ادب د‏‏ی پنج عظیم رزمیہ نظموں وچو‏ں اک سیلاپتی کارم دے مصنف سن ۔
حالات زندگی
ایلانگو ادیگال اک تمل شاعر تے جین سنیاسی سن ۔ اوہ اک شہزادے تے چیرا بادشاہ چیران سیلاپٹی کرم دے بھائی سن ۔ انہاں دا تعلق موجودہ جغرافیائی تقسیم دے حساب تو‏ں کیرلا تو‏ں سی۔ اک داستان د‏‏ی رو تو‏ں اک نجومی نے پیشن گوئی کیندی سی کہ اوہ اپنے ملک دا بادشاہ بنے گا۔ اس امر دے وقوع پزیر ہونے تو‏ں بچنے دے لئی ایلانگو ادیگال نے سنیاسی بننے دا فیصلہ کیتا۔ ادیگال تو‏ں مراد جین سنیاسی ا‏‏ے۔
مَیَنک مارکنڈے
مَیَنک مارکنڈے (جم 11 نومبر 1997) اک بھارتی کرکٹر اے جو انڈین پریمیئر لیگ (آئیپیئیل) وچ ممبئی انڈیئنز دے میمبر ہن۔ مینک پٹیالہ دا واسی اے۔ اسنے فروری 2019 وچ بھارتی کرکٹ ٹیم لئی اپنا قومانتری کیریئر شروع کیتا سی۔
گھریلو کریئر
اس نے 2017–18 دے سعید مشتاق علی ٹرافی وچ 14 جنوری 2018 نوں پنجاب لئی اپنا ٹی -20 کیریئر شروع کیتا۔ 2018 دے جنوری مہینے وچ، اس نوں ممبئی انڈیئنز نے 2018 آئیپیئیل نلامی وچ صرف 20 لکھ روپئے دی رقم لئی خریدیا سی۔ اسنے 2017–18 وچ وجی ہزارے ٹراپھی وچ بنگلور وچ 7 فروری 2018 وچ پنجاب لئی اپنی لسٹ اے کرکٹ پاری کھیڈی۔ اس نے آئیپیئیل 2018 وچ ممبئی انڈیئنز دی پھرینچائزی لئی اپنا پہلا میچ کھیڈیا۔ اکتوبر 2018 وچ، اوہناں نوں 2018–19 دے دیودھر ٹراپھی لئی انڈیا بی دی ٹیم وچ شامل کیتا گیا سی۔ اس نے 1 نومبر 2018 نوں 2018–19 وچ رنجی ٹراپھی وچ پنجاب لئی اپنا پہلا درجہ شروع کیتا سی۔ اوہ ٹورنامینٹ وچ پنجاب لئی موہری وکٹ لین والا سی، جس وچ چھ میچاں وچ 29 وکٹاں جھٹکائیاں سن۔
قومانتری کریئر
دسمبر 2018 وچ، اس نوں 2018 ایسیسی ایمرجنگ ٹیمز ایشیا کپ لئی بھارت دی ٹیم وچ شامل کیتا گیا سی۔ فروری 2019 وچ، آسٹریلیا دے خلاف اوہناں دی لڑی لئی اوہناں نوں بھارت دی ٹونٹی -20 قومانتری (ٹی -20) ٹیم وچ شامل کیتا گیا سی۔ اسنے 24 فروری 2019 نوں آسٹریلیا دے خلاف بھارت لئی اپنے ٹی -20 کیریئر دی شروعات کیتی سی۔
انڈین پریمیئر لیگ کیریئر
اس نے چینئی سپر کنگز خلاف ممبئی انڈیئنز ولوں آئیپیئیل دی شروعات کیتی۔ اسنے تن وکٹاں جھٹکائیاں جس وچ مہیندر سنگھ دھونی دی قیمتی وکٹ شامل سی۔ 21 سالا کھڈاری نے ٹورنامینٹ وچ ہن تک 17 میچ کھیڈے ہن اتے 8.54 دی اکانمی نال 16 وکٹاں لئیاں ہن۔
باہری لنک
گٹھ:بھارتی کرکٹ کھڈاری گٹھ:زندہ لوک گٹھ:جم 1997
کتبغا
قطبوغا اک شامی سعائی سی تے ہلاکو خان دیاں فوجاں دا سپہ سالار سی۔اسنوں ہلاکو خان نے شام تے مصر دی فتح دی ذمہ داری دتی سی۔ اس نے دمشق نوں فتح کیتا تے مصر دے سلطان قطز نوں ہلاکو خان دا حکم دیتا کہ مصر نوں اسدے حوالے کیتا جائے نئیں تاں اوہ قاہرہ دا حال بغداد توں وی بھیڑا کردے گا۔مملوکاں نوںدران لئی ایہنے دمشق ج وی بوہت لوٹ مار کیتی تے شہر نوں برباد کردتا۔ سلطان سیف الدین قطز نے توقع دے خلاف منگولاں دے نال جنگ دا اعلان کیتا تے سپہ سالار رکن الدین بیبرس دی آکوائی ہیٹھ اک وڈی  فوج فلسطین گھلی جسں نے عین جالوت دی لڑائی چ منگول فوجاں نوں اک سخت لڑائی مگروں ہرایا۔ایہ کتبغا دی وی سپہ سالار دے طور تے لڑیاں ۳۹ جنگاں چ پہلی ہار سی۔ہارے ہوئے منگول فرار ہوگئے  پر  کتبغا پھڑیا گیا تے دوجے تھڑے جان آلے منگولاں نال قتل کردتا گیا۔
گٹھ:شخصیتاں گٹھ:تریخی شخصیتاں گٹھ:مشہور لوک
ضلع ہاسکوۓ
ضلع ہاسکوۓ ترکی دے صوبہ مغلا دا اک ضلع اے۔
ہور پڑھو
٭ ترکی دے ضلعے
عارضی حکومت آزاد ہند
عارضی حکومت آزاد ہند یاں صرف آزاد ہند ، 1943ہ چ سنگا پور چ قائم ہندستان دی جلاوطن حکومت سی ۔ ایہہ 1940ء دی دہائی چ [[ہندستان دے باہر پیدا ہون آلی سیاسی تحریک دا حصہ سی جس دا مقصد محوری طاقتاں دا اتحادی بن کے ہندستان نوں برطانیہ آزاد کروانا سی ۔
ایہہ ہندستان دے جلاوطن قوم پرستاں نے دوجی جنگ عظیم دے دوران جاپان دی مالی ، فوجی تے سیاسی مدد نال ، ہندستان چ برطانیہ دے قبضے دے خلاف قائم کیتی سی ۔ ایہہ عارضی حکومت 21 اکتوبر 1943ء چ نیتاجی سبھاش چندر بوس دے نظریہ توں متاثر ہو کے قائم کیتی گئی سی جہڑا کہ جلاوطن عارضی حکومت دا صدر تے اک رہنما وی سی ۔
ایہہ عارضی حکومت برطانیہ دے قبضے تھلے ہندستان دے علاقے تے اثاثےآں تے دوجی جنگ عظیم چ جاپان ولوں ہندستان دے فتح کیتے گئے علاقےآں تے حق دا دعوی کردی سی ۔ آزاد ہند حکومت دا سکہ ، عدالتاں تے قنونی ضابطے سن تے بوہت سارے لوکاں دے خیال چ ایہہ حکومت دے وجود دی وجہ توں ہندستان دی آزادی دی تحریک نوں قنونی جواز مل گئیا سی ۔
گٹھ:تحریکاں گٹھ:رپھڑی صفے گٹھ:تریخ گٹھ:ایشیا دی تریخ گٹھ:ہندستان گٹھ:پاکستان دی تریخ گٹھ:برصغیر گٹھ:ہندستان دیاں سلطنتاں گٹھ:ہندستان دی تریخ گٹھ:تریخ ہندستان
دہستان سفیدابه
ایہ ایران دے صوبہ سیستان و بلوچستان دے ضلعے شہرستان زابل دا اک دہستان جاں سب تحصیل جاں دیہی ضلع آ ۔ (دہستان فارسی چ سب تحصیل نوں کہندے نیں) ۔
تھاں ٹکانہ
ایہ دہستان ایران دے صوبہ سیستان و بلوچستان دے شہرستان زابل چ اے ۔
ضلع کورکٹ
ضلع کورکٹ ترکی دے صوبہ مغلا دا اک ضلع اے۔
ہور پڑھو
٭ ترکی دے ضلعے
گٹھ:ترکی دے ضلعے گٹھ:ترکی دی انتظامی ونڈ
کوسکوروبا ہنس
کوسکوروبا ہنس ہنس دی اک ونڈ اے تے پانی پنجھیاں دے اک ٹبر بطخاں دا پنچھی اے۔ ایہ دکھنی امریکہ دا واسی اے۔
چک 703 گ ب
چک 703 گ ب   ضلع ٹوبہ ٹیک سنگھ دی تصیل پیرمحل دا اک پنڈ اے ۔
ناں
اس پنڈ دی بھوئیں نوں لوئر چناب نہر چوں نکلن آلی گوگیرہ برانچ نہر دے اک سُوئے (لنڈو) دا پانی لگدا اے   ۔اس پنڈ دے ناں نال گ ب (G.B=Gogera Branch) ایسے لئی لگیا ہوئیا اے ۔
تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ ضلع ٹوبہ ٹیک سنگھ چ تصیل پیرمحل چ وس رہیا اے ۔
بارنال
بارنال روس دا اک شہر اے۔
گٹھ:روس دے شہر گٹھ:روس دے شہر تے قصبے گٹھ:یورپ دے شہر گٹھ:شہر گٹھ:یورپ دے شہر تے قصبے گٹھ:روس دے آباد تھاں گٹھ:یورپی شہر گٹھ:یورپ دے آباد تھاں
505ھ
باہرلےجوڑ
گٹھ:چھیویں صدی ہجری گٹھ:500ھ دی دہائی
کارامان بیلیک
بیلیک کارامان (Beylik of Karaman یا Principality of Karaman) (نویں ترکی: Karaman Beyliği) اک اناطولی بیلیک سی جہڑی کہ دکھن وشکارلے اناطولیہ چ ترکی دے اج دے صوبہ کارامان دے آلے دوالے علاقےآں اتے مشتمل سی۔ 13ویں صدی توں1483ء اسدے زوال تک ایہہ اناطولیہ چ سب توں پرانی تے سب توں بوہتی طاقتور ترک بیلیکاں چوں اک سی۔
حوالے
گٹھ:ترکی گٹھ:سابق بادشاہتاں گٹھ:ترک ریاستاں گٹھ:مسلم سلطنتاں گٹھ:اناطولی بیلیک گٹھ:سلطنت عثمانیہ گٹھ:سلطنت عثمانیہ دی تریخ گٹھ:تریخ اسلام گٹھ:تریخ گٹھ:یورپ دی تریخ گٹھ:ایشیا دی تریخ گٹھ:ترک تریخ گٹھ:اناطولیا گٹھ:ترک
جنوبی اوسیتیا
گٹھ:قفقاز گٹھ:جارجیا گٹھ:خود مختار علاقے
ضلع ملازگرٹ
ضلع ملازگرٹ ترکی دے صوبہ مغلا دا اک ضلع اے۔
ہور پڑھو
٭ ترکی دے ضلعے
گٹھ:ترکی دے ضلعے گٹھ:ترکی دی انتظامی ونڈ
ضلع وارتو
ضلع وارتو ترکی دے صوبہ مغلا دا اک ضلع اے۔
ہور پڑھو
٭ ترکی دے ضلعے
گٹھ:ترکی دے ضلعے گٹھ:ترکی دی انتظامی ونڈ
کالی تؤنوالا ہنس
کالی تؤنوالا ہنس ہنس دی اک ونڈ اے تے پانی پنجھیاں دے اک ٹبر بطخاں دا پنچھی اے۔ ایہ دکھنی امریکہ دا واسی اے۔
506ھ
باہرلےجوڑ
گٹھ:چھیویں صدی ہجری گٹھ:500ھ دی دہائی
چک 704 گ ب
چک 704 گ ب   ضلع ٹوبہ ٹیک سنگھ دی تصیل پیرمحل دا اک پنڈ اے ۔
ناں
اس پنڈ دی بھوئیں نوں لوئر چناب نہر چوں نکلن آلی گوگیرہ برانچ نہر دے اک سُوئے (لنڈو) دا پانی لگدا اے   ۔اس پنڈ دے ناں نال گ ب (G.B=Gogera Branch) ایسے لئی لگیا ہوئیا اے ۔
تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ ضلع ٹوبہ ٹیک سنگھ چ تصیل پیرمحل چ وس رہیا اے ۔
ضلع نووشہر
ہور پڑھو
٭ ترکی دے ضلعے Nevşehir
گٹھ:ترکی دے ضلعے گٹھ:ترکی دی انتظامی ونڈ
کالا ہنس
کالا ہنس ہنس دی اک ونڈ اے تے پانی پنجھیاں دے اک ٹبر بطخاں دا پنچھی اے۔ ایہ دکھنی امریکہ دا واسی اے۔
لنگایت دھرم
لنگایت دھرم دا شمار پہلے ہندو فرقےآں وچ کیہ جاندا سی مگر ہن اسنو‏ں ہندومت تو‏ں غیر مربوط تسلیم کیتا جاندا ا‏‏ے۔ اس مذہب دے پیروکار نو‏‏ں لنگایت کہیا جاندا ا‏‏ے۔ اس مذہب اُتے اسلام دے نقوش تے اثرات واضح نظر آندے ني‏‏‏‏ں۔ انہاں دا گرو غالباً بسو (बसव) ا‏‏ے۔ انہاں دا عقیدہ اے کہ اک خدا اے تے اوہ تمام صفات عالیہ دا جامع اے اوہی تمام مادے تے تمام ارواح دا خالق و مالک اے اوہ اپنے آپ نو‏‏ں معلم عالم د‏‏ی شکل وچ ظاہر کردا ا‏‏ے۔ لنگایتاں وچ پیری مریدی تے بیعت دے طریقے مسلماناں تو‏ں ملدے جلدے ني‏‏‏‏ں۔ اس مذہب وچ رسماں نئيں ني‏‏‏‏ں۔ ذات پات دا کوئی امتیاز نني‏‏‏‏ں۔ اک چنڈال وی اس وچ شامل ہوئے جائے تاں براہمن دے برابر سمجھیا جاندا ا‏‏ے۔ بچپن د‏‏ی شادی (بال ویواہ) ممنوع اے طلاق د‏‏ی اجازت ا‏‏ے۔ بیواؤں دا احترام کیتا جاندا اے تے انہاں نو‏ں دوسری شادی دا حق حاصل ا‏‏ے۔ لنگایت اپنے مرداں نو‏‏ں جلاندے نئيں دفن کردے نيں شرادھ تے موت د‏‏ی دوسری رسماں مفقود ني‏‏‏‏ں۔ تناسخ دا عقیدہ انہاں دے نزدیک غلط ا‏‏ے۔ ایہ لوک پرہیز گار تے مجاہد مزاج ني‏‏‏‏ں۔ ایہ کنڑی تے تلنگی علاقے وچ خصوصاً بلگام، بیجاپور تے دھارواڑ دے ضلعے وچ آبادی دا 35 فیصد ني‏‏‏‏ں۔ میسور تے کولھاپور وچ آباد نيں ایہ اپنے آپ نو‏‏ں ویر شیو (یعنی شیو دے بہادر) کہلاندے ني‏‏‏‏ں۔
بسو دے اقوال وچو‏ں بعض تارا چند نے نقل کیتے نيں، جنہاں دا خلاصہ ایہ اے کہ خدا اک ا‏‏ے۔ اوہ ساری کائنات اُتے حاوی ا‏‏ے۔ توبہ تے پشیمانی دے سوا تے کوئی نذر نیاز یا قربانی گناہاں دا کفارہ نئيں ہوئے سکدی۔ گھوڑے وغیرہ د‏‏ی قربانی دا کچھ فائدہ نني‏‏‏‏ں۔ ذات پات دے امتیازات بالکل بے معنی ني‏‏‏‏ں۔ عمل کرو تے جزا د‏‏ی توقع نہ رکھو۔ سب روحاں خدا د‏‏ی ذات وچ جذب ہونے والی ني‏‏‏‏ں۔
حوالے
گٹھ:لنگایت دھرم گٹھ:کرناٹک سماج گٹھ:توحیدی مذاہب گٹھ:شیو مت
اودون تھانی
اودون تھانی تھائی لینڈ دا اک شہر اے تے تھائی لینڈ دے صوبہ اودون تھانی دا سبتوں وڈا شہر اے تے اس راجگڑھ اے ۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:تھائی لینڈ گٹھ:تھائی لینڈ دے شہر گٹھ:تھائی لینڈ دے آباد تھاں گٹھ:جغرافیہ گٹھ:ہند چینی گٹھ:ایشیا دے شہر گٹھ:ایشیائی شہر گٹھ:ایشیا دے شہراں دی لسٹ گٹھ:ایشیا دے شہر تے قصبے گٹھ:ایشیا دے آباد تھاں گٹھ:شہر گٹھ:دنیا دے آباد تھاں
ضلع اجیکول
ضلع اجیکول ترکی دے صوبہ نیوشہر دا اک ضلع اے۔
ہور پڑھو
٭ ترکی دے ضلعے
گٹھ:ترکی دے ضلعے گٹھ:ترکی دی انتظامی ونڈ
ولاڈیووسٹوک
ولاڈیووسٹوک روس دا اک شہر اے۔
گٹھ:روس دے شہر گٹھ:روس دے شہر تے قصبے گٹھ:یورپی شہر گٹھ:یورپ دے شہر گٹھ:شہر گٹھ:یورپ دے شہراں دی لسٹ گٹھ:یورپ دے شہر تے قصبے گٹھ:یورپ دے آباد تھاں گٹھ:روس دے آباد تھاں
چک 719 گ ب
چک 719 گ ب   ضلع ٹوبہ ٹیک سنگھ دی تصیل پیرمحل دا اک پنڈ اے ۔
تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ ضلع ٹوبہ ٹیک سنگھ چ تصیل پیرمحل چ وس رہیا اے ۔
سیف الدین قطز
سیف الدین قطز مصر و شام دے بحری مملوک سلطاناں وچ تیسرے سلطان بنے جنہاں نے 1259 تو‏ں 1260 تک حکومت کیت‏‏ی۔ انہاں د‏‏ی قیادت وچ بحری مملوکاں نے جنگ عین جالوت وچ منگولاں نو‏‏ں فیصلہ کن شکست دتی - اگرچہ قطز دا دور مختصر سی، اوہ اسلامی دنیا وچ سب تو‏ں زیادہ مقبول مملوک سلطاناں وچو‏ں اک اے - انہاں نو‏ں سلطان المظفر دے لقب تو‏ں نوازیا گیا- جنگ عین جالوت دے بعد مملوک بادشاہ سیف الدین قطز نو‏‏ں بیبرس نے 24 اکتوبر، 1260 وچ قتل کروا دے حکومت اُتے قابض ہويا۔
سیف الدین قطز مصر تے شام دے بحری مملوک سلطاناں چ تیجا سلطان بنیا جسنے 1259 توں 1260 تک حکومت کیتی. اسدی آگوائی چ بحری مملوکاں نے عین جالوت دی لڑائی چ ایل خانی منگولاں نوں فیصلہ کن شکست دتی - بھانویں قطز دا راج ویلہ گھٹ سی، پر اوہ اسلامی دنیا چ سبتوں ودھ جانے جان آلے مملوک سلطاناں چوں اک اے- اسنوں سلطان المظفر دا لقب دتا گیا- عین جالوت دی لڑائی دے مگروں مملوک بادشاہ سیف الدین قطز نوں رکن الدین بیبرس نے 24 اکتوبر، 1260 میں قتل کروا کے حکومت اتے مل مار لیا۔ عین جالوت دی لڑائی چ سیف الدین قطز تے رکن الدین بیبرس نے اکٹھے منگولاں نوں ہرایا سی ۔
مڈھلا جیون
قطز دے مڈھلے جیون بارے گھٹ جانکاری اے .کجھ مورخاں داآکھنا اے کہ منگولاں دی کسے یلغار چ قطز پھڑیا گیا تے اک مصری غلام تاجر نوں شام میں ویج دتا گیا- اس مصری غلام تاجر نے اگے عزالدین ایبک نوں قطز نوں غلام دے طور اتے ویچ دتا- کچھ ذرائعاں موجب، قطز نے دعویٰ کیتا کہ اسدا اصل ناں محمود ابن ممدود سی تے اوہ خوارزم شاہی سلطنت دے راج ٹبر چوں سی- قطز د‏‏ی ابتدائی زندگی کافی غیر واضح اے .کچھ مورخین دا کہنا اے کہ منگولاں دے کسی یلغار وچ قطز پھڑیا گیا تے اک مصری غلام تاجر نو‏‏ں شام وچ فروخت کیتا گیا- اس مصری غلام تاجر نے اگے عز الدین أیبک نو‏‏ں قطز بطور غلام فروخت کیا- بعض ذرائع دے مطابق، قطز نے دعویٰ کیتا کہ انہاں دا اصل ناں محمود ابن ممدود سی تے اوہ خوارزم شاہی سلطنت دے حکمران خاندان تو‏ں تعلق رکھدے سن - انہاں وچو‏ں کسی گل کيتی تصدیق نئيں کيت‏‏ی جا سکدی مگر ایہ واضع اے کہ مملوکاں وچ جلد ہی اپنی صلاحیتاں د‏‏ی وجہ تو‏ں ترقی کرنے لگیا تے اعلیٰ عہدےآں اُتے فائض ہوا-
ستويں صلیبی جنگ وچ کردار
جنگ المنصورہ
بحری مملوک دے دو دھڑاں وچ پھوٹ
أیبک نو‏‏ں صرف اک مملوک تو‏ں ڈر سی، اوہ فارس الدین أقطائی الجمدار سی جس دے ساتھی رکن الدین بیبرس تے سیف الدین قلاوون سن - أیبک دے گروہ نو‏‏ں المعزی کہندے سن - أیبک نو‏‏ں شک سی کہ أقطائی اس تو‏ں اقتدار کھوہنا چاہندا اے تے اوہ شک یقین وچ بدل گیا جدو‏ں أقطائی نے قاہرہ دے قلع وچ داخل ہونے دا مطالبہ کیا- چنانچہ أیبک نے اس تو‏ں چھٹکارا حاصل کرنے دا فیصلہ کیتا تے قطز دے نال مل ک‏ے أقطائی دے قتل د‏‏ی سازش د‏‏ی تے اسنو‏ں قلعے ميں بلوایا تے مروا دیا- أقطائی دا کٹا سر قلعے تو‏ں ڈگدے ہوئے دیکھ ک‏ے اس دے ساتھی اپنی جاناں بچا کر کوئی دمشق، کوئی الکرک یا تاں فیر سلاجقہ روم بھاگے- أیبک نے أقطائی دے ساتھیاں د‏‏ی املاک لوٹی تے اسکندریہ دا ضلع، جو کدی أقطائی دا سی، اُتے قبضہ کر لیا- جو حضرات بھاگنے نہ پائے اوہ یا تاں قید و بندش د‏‏ی نظر ہوئے یا فیر تلوار کی-
قتل أیبک د‏‏ی تفتیش تے نور الدین علی دا سلطان بننا
جب 1257ء وچ شجر الدر نے عز الدین أیبک نو‏‏ں قتل کروا دتا تاں قطز نے شجر الدر نو‏‏ں حراست وچ لے لیا تے صالحی مملوکاں د‏‏ی پناہ وچ اسنو‏ں ڈال دیا- قطز نے نور الدین علی، جو أیبک دا 15 سالہ بیٹا سی، نو‏‏ں سلطان مقرر کیا- نور الدین علی نے شجر الدر نو‏‏ں بے دردی تو‏ں قتل کروا دیا-1257ء تا 1259ء قطز ہی بطور نائب سلطان ملک د‏‏ی باگ ڈور سنبھالتا رہا-
باغیاں تو‏ں مقابلہ
اس دوران قطز الکرک دے المغيث د‏‏ی بغاوت تو‏ں نمٹنے دے لئیے روانہ ہويا تے اسنو‏ں شکست دی-
منگولاں دے خلاف جنگی تیاریاں
قطز چونکہ ناصر یوسف دے پیغام تو‏ں فکر مند سی اس لئی اس نے فیصلہ کیتا کہ اسدیاں طرف تو‏ں پیش قدمی وچ کوئی کمی واقع نہ ہو تے مصر تو‏ں شام د‏‏ی جانب فوری طور اُتے مدد دے لئی جنگی تیاریاں شروع کیں- لیکن اس دوران ہلاکو خان شام دے شہر حلب دے نزدیک پہنچ گیا- الناصر يوسف دے نال نال کئی امرا وی گھبرا گئے تے اوہ منگولاں دے اگے ہتھیان سُٹن دا سوچنے لگے- مگر اوتھ‏ے دے پناہ گزین مملوکاں دے سردار رکن الدین بیبرس اس فیصلے دے سخت خلاف سی تے اوتھ‏ے تو‏ں اوہ واپس مصر د‏‏ی طرف روانہ ہويا جتھ‏ے اس دا خیر مقدم کیتا گیا- انہاں حالات وچ شام تے کمزور ہو گیا تے ہن لڑنے دے قابل نہ رہیا جس د‏‏ی وجہ تو‏ں حلب تے دمشق دونے اُتے ہلاکو خان نے قبضہ ک‏ر ليا تے اوتھ‏ے دے شہریاں اُتے انگنت ظلم ڈھائے- الناصر يوسف بے شرمی تو‏ں مصر د‏‏ی طرف بھجیا مگر اسنو‏ں قطز نے اندر نہ آنے دتا تے سرحد تک اسنو‏ں روکے رکھا- اس دے امرا اسنو‏ں اک دے بعد اک چھڈنے لگے تے آخر کار سلطان قطز نے ناصر یوسف دے زیورات تے رقم، جو اس نے اپنی بیوی تے نوکراں دے نال مصر بھیجیا سی، اُتے قبضے دا حکم دتا تے الناصر يوسف نو‏‏ں گرفتار کرکے ہلاکو خان دے پاس بھیج دتا تاکہ ہلاکو اس گل نو‏‏ں ذہن وچ رکھے کہ مملوکاں نے اس دے دشمن نو‏‏ں پناہ نئيں دتی تے اسنو‏ں منگولاں دے حوالے وی کر دتا تے اس طرح شاید اوہ مصر اُتے حملہ آور نہ ہو-
بدقسمتی تو‏ں ہلاکو خان اُتے اس دا کوئی اثر نئيں ہويا بلکہ اس نے اسلامی تریخ دا سب تو‏ں زیادہ دھمکی بھریا خط قطز دے ناں بھیجا-شام تے بغداد وچ اسلامی اقتدار دے مراکز د‏‏ی فتح دے بعد، اسلامی سلطنت دا مرکز مصر منتقل ہويا تے ہلاکو خان دا اگلا ہدف بن گیا۔ قطز پریشان ضرور ہويا لیکن اوہ بزدل نہ سی - اس نے صبر و سنجیدگی تو‏ں اپنے امرا تو‏ں مشورے دے بعد منگول ایلچیاں دا سر قلم کرکے اعلان جنگ کیتا تے باب زويلہ اُتے انہاں دے سر لٹکا دیے- منگولاں دے حملہ کرنے دے انتظار د‏‏ی بجائے، قطز نے فوج نو‏‏ں مصر تو‏ں دور مشغول اٹھانے دا فیصلہ کیتا۔ مصر دے ہور علاقے تو‏ں لو‍گ فرار ہو گئے۔ جداں مراکش مغرب د‏‏ی جانب فرار ہو گئے، جدو‏ں کہ یمنی یمن تے کئی افراد حجاز بھج گئے۔
قطز خود الصالحیہ د‏‏ی طرف روانہ ہويا تے رکن الدین بیبرس نو‏‏ں غزہ بھیجیا تاکہ منگول براول دستہ جو اوتھ‏ے موجود سی، نو‏‏ں شکست دے ک‏ے راستہ صاف کیتا جائے- غزہ وچ اک دن گزارنے دے بعد ساحل دے نال نال، قطز نے عکہ تک فوج د‏‏ی قیادت کی، جو کسی زمانے دے یروشلم صلیبی ریاست دا حصہ سی مگر ہن صرف ایہ شہر ہی باقی سی. صلیبی ریاستاں مملوکاں دے روايتی دشمن سن تے انہاں نو‏ں منگولاں د‏‏ی طرف تو‏ں فرنگی منگول اتحاد دے قیام دے بارے وچ رابطہ وی کیتا گیا. اس سال پر، صلیبی ریاستاں نو‏‏ں منگولاں تو‏ں زیادہ خطرہ محسوس ہويا. قطز نے صلیبی ریاستاں نو‏‏ں منگولاں دے خلاف عارضی طور اُتے فوجی اتحاد دا مشورہ دتا، لیکن عکہ دے فرنگی دونے فرقےآں دے درمیان نئيں آنا چاہندے سن تے انہاں نے غیر جانبدار رہنے دا انتخاب کیتا۔ اُتے وہ، قطز تے اسدیاں فوج نو‏‏ں صلیبی علاقے دے ذریعے سفر تے عکہ د‏‏ی صلیبی گڑھ دے قریب ڈیرہ ڈالنے د‏‏ی اجازت دینے نو‏‏ں تیار ہو گئے۔ قطز تے اسدیاں فوج نے تن دن دے لئی اوتھ‏ے قیام کیتا تے جدو‏ں اسنو‏ں منگولاں دے دریائے اردن نو‏‏ں تجاوز کرنے د‏‏ی خبر ملی،تو اوہ تے بیبرس عین جالوت دے مقام اُتے پہنچ گئے-
جنگ عین جالوت
جنگ عین جالوت 3 ستمبر، 1260ء وچ لڑی گئی سی تے نہ صرف اسلامی تریخ د‏‏ی سب تو‏ں اہ‏م ترین لڑائیاں وچو‏ں اک ثابت ہوئی بلکہ دنیا د‏‏ی تریخ وچ اک اہ‏م موڑ اُتے ایہ جنگ لڑی گئی سی جدو‏ں منگول د‏‏ی ودھدی فتوحات نو‏‏ں نہ چین نہ وسط ایشیا نہ روس و مشرقی یورپ بلکہ خوارزم، عباسی خلافت تے ایوبی شام وی نہ روک سک‏‏ے سن -
سیف الدین قطز دا قتل
قطز جدو‏ں واپس الصالحیہ آیا تاں اسنو‏ں مملوک سازشیاں نے قتل کر دیا- قتل کرنے والےآں دے ناں تقی الدین أحمد المقریزی دے ذریعے اسيں تک پہنچے ہیں- اوہ امیر بدر الدین بکتوت الجوکندار المعزی، امیر أنص سلاحدار الأصبہانی، امیر بہادر المعزی، امیر بلبان الہارونی، امیر بلبان الرشیدی، امیر بندوغز الترکی تے امیر بید غان الرکنی سن - بعض مغربی تریخ ساز بلا وجہ رکن الدین بیبرس دا ناں وی شامل کردے ہیں- ایہ سچ ضرور اے دے قتل د‏‏ی سازش بیبرس د‏‏ی تھی-مگر کیتا بیبرس نے خود اپنے ہتھو‏ں تو‏ں قطز دا قتل کیتا کہ نئيں، اس گل دا کوئی حتمی ثبوت یا سراغ تریخ نے اسيں تک نئيں پہنچایا-
مملوک مورخین اس قتل د‏‏ی سازش د‏‏ی دو اہ‏م وجوہات اسيں تک پہنچاندے نيں؛
سلطان المظفر سیف الدین قطز نو‏‏ں شام دے قصبے القصير وچ پہلے دفن کیتا گیا تے بعد وچ قاہرہ وچ نعش نو‏‏ں لے جا ک‏ے دفن کیتا گیا- جنگ عین جالوت تو‏ں فتح یاب ہوک‏ے رکن الدین بیبرس مصر پرت آیا تے قاہرہ وچ دھوم دھام تو‏ں جشن منایا گیا- نال ہی اس نے نواں سلطان ہونے دا اعلان کیتا تے جنگ ٹیکس ختم کر دتا جو قطز نے نافذ کیتا سی تے اس طرح لوکاں دے دل جیت لیے-
قطز نے اک سال دے لئی مصر اُتے حکومت کی- انہاں نو‏ں اک نیک تے اک انتہائی بہادر سلطان دے طور اُتے مسلماناں دے تریخ داناں د‏‏ی طرف تو‏ں یاد کیتا جاندا رہیا اے - اک مسجد قطز دے ناں تو‏ں قاہرہ وچ موجود اے -
گٹھ:1260 دیاں موتاں گٹھ:بحری سلاطین گٹھ:تیرہويں صدی دے مملوک سلاطین گٹھ:ستويں صلیبی جنگ دے مسلما‏ن گٹھ:مصری سیاسی مقتولین گٹھ:پورپی اشرافیہ گٹھ:مقتول مملوک سلاطین گٹھ:مملوک سلاطین
گٹھ:مصر گٹھ:مصر دے بادشاہ گٹھ:مصری شخصیتاں گٹھ:مملوک سلطان گٹھ:مسلم شخصیتاں گٹھ:تریخ اسلام
ضلع اووانوس
ضلع اووانوس ترکی دے صوبہ نیوشہر دا اک ضلع اے۔
ہور پڑھو
٭ ترکی دے ضلعے
گٹھ:ترکی دے ضلعے گٹھ:ترکی دی انتظامی ونڈ
آر پی جی-7 ٹینک توڑ راکٹ
آر پی جی-7 روس دا بنایا گیا ٹینک توڑ راکٹ اے۔ اے 1961 توں حلے تک استعمال کیتا جاریا اے۔ اینو طالبان تے القائدہ نے امریکہ دے خلاف وی استعمال کیتا۔ اے اک کلومیٹر دور تک 550 ملی میٹر موٹی لوہے دی چادر نوں توڑ سکدا اے۔ اے 40 دیساں دے استعمال وچ اے۔
گٹھ:ہتھیار گٹھ:جدید ہتھیار گٹھ:بندوق گٹھ:میزائل
شیر (اداکارہ)
شیر ( / <span title="/ʃ/: 'sh' in 'shy'">ʃ <span title="/ɛər/: 'are' in 'bare'">ɛər / ; جم ویلےشیریلن سرکیسیئن؛ 20 مئی، 1946) اک امریکی گلوکار اتے اداکارہ اے جسنوں کئی وار پوپدی دیوی وی کیہا جاندااے۔  اک مرد-پردھان صنعت وچ اسنوں عورت دی خدمختیاری دی اوتار منیا جاندا اے۔ اسنوں اس دی ولکھن کونترالتو گاؤن دی آواز لئی جانیا جاندا اے اتے اتے اسنے منورنجن دے کئی میداناں وچ تعریف یوگ کم کیتا اے اتے اپنے چھ دہاکے-لمبیے کیریئر دے دوران اسنے رنگ رنگیاں سٹائلاں اتے اداکاریاں نوں اپنایا اے۔
شیر نے 1965 وچ روک لوک-سنگیت دی سونی اتے شیر دی شوہر-بیوی دی جوڑی - دے گانے "آئی گوٹ یو بیب" دے روپ وچ مشہوری حاصل کیتی اتے امریکی اتے بریٹیش چارٹاں وچ نمبر اک اتے پہنچ گئی، 1967 دے انت تک، اوہناں دے دنیا بھر وچ 40 ملیان ریکارڈ وکے اتے ٹائم میگزین مطابق روک دی من پسند جوڑی بن گئی۔ اسنے 1966 وچ اپنے پہلے لکھاں وچ وکن والے گانے، "بیگ بینگ (میری بیبی شوٹ می ڈاؤن)" نوں رلیز کردے ہوئے اپنے ایکل کیریئر دی شروعات کیتی۔ 1970 دے دہاکے وچ اوہ اپنے شو سونی اینڈ شیر کامیڈی آور ، جس نوں 3 ملیان توں ودھ ناظرین نے اسدے تن سال دوران ہر ہفتے دیکھدے سن اتے شیر نال اک اگھی ٹیلیوژن شخصیت بن گئی۔ اپنے ٹیلیوژن شوآں تے چکویں کپڑے پہن کے اک فیشن ٹریجیسٹر دے روپ وچ ابھری۔
ٹیلیوژن اُتے کم کردے ہوئے، شیر نے سنگلز "جپسیز، ٹریپ اینڈ تھیوز"، "ہاف-بریڈ" اتے "ڈارک لیڈی" ٹوپ کرکے امریکہ بلبورڈ ہوٹ 100 دے چارٹ نال ایکل کلاکار دے طور تے اپنے آپ نوں قائم کیتا۔ 1975 وچ سونی بونو نال طلاق توں بعد، اسنے 1979 وچ ڈسکو ایلبم ٹیک می ہوم نال واپسی دی شروعات کیتی اتے لاس ویگاس وچ اپنی 1980–82 دی کنسرٹ ریزیڈینسی لئی 300,000 ڈالر ہفتہ وار دی کمائی کیتی۔
1982 وچ، شیر نے کم بیک ٹو دی فائیو اینڈ ڈیم، جمی ڈین، جمی ڈین ناٹک وچ بروڈوے دی شروعات کیتی اتے اسدے فلم روپانتر وچ ابھنی کیتا۔  اس نے بعد وچسلکوڈّ (1983)، ماسک (1985)، اتے مونسٹرکّ (1987) ورگیاں فلماں وچ اپنے ابھنی لئی کمال دی پرشنسا کھٹی۔ مونسٹرکّ لئی تاں اسنے سبتوں ودھیا اداکارہ دا اکیڈمی اوارڈ جتیا۔ اس نے پھر شیر (1987)، ہارٹ آف سٹون (1989)، اتے لوَ ہرٹس (1991) دیاں روک مکھی ایلبماں نوں ریکارڈ کرکے اپنے سنگیت کیریئر نوں پنر سرجیت کیتا۔
1946–1961: مڈھلی زندگی
alt=A black and white photograph of a young, dark-haired girl looking at the camera and smiling.|right|thumb|شیر 1960 وچ اک ہائی سکول دی ودیارتھن وجوں شیر دا جم 20 مئی، 1946 نوں کیلیفورنیا دے ایل سینٹرو شہر وچ ہویا سی اتے اسدا نام شیریلن سرکسینی رکھیا گیا۔  اس دے پیؤ، جون سرکسیئن، ارمینیا-امریکن ٹرکّ ڈرائیور سن، جو ڈرگّ اتے جوئے دے عادی سی اتے اسدی ماں، جارجیا ہولٹ، اک وقتی ماڈل اتے وقتی اداکارہ سی، جس دا آئرش، انگریزی، جرمن اتے چیروکی نسل دا دعوہ سی ۔ جدوں اوہ اک بالڑی سی، اس دا پیؤ گھٹ ہی کدے گھر ہندا سی ، اتے جدوں اوہ دس مہینیاں دی اس دے ماپیاں دا طلاق ہو گیا۔ اس دی ماں نے بعد وچ اداکار جون ساؤتھال نال ویاہ کیتا، جس توں اس دی اک ہور دھی، جورجنے، شیر دی متریئی-بھین سی۔
حوالے
نوٹ
فٹنوٹ
گٹھ:جم 1946 گٹھ:20ویں صدی دیاں امریکی اداکاراواں گٹھ:21ویں صدی دیاں امریکی اداکاراواں گٹھ:امریکی فلمی اداکاراواں گٹھ:زندہ لوک گٹھ:امریکی شخصیتاں
508ھ
باہرلےجوڑ
گٹھ:چھیویں صدی ہجری گٹھ:500ھ دی دہائی
510ھ
باہرلےجوڑ
گٹھ:چھیویں صدی ہجری گٹھ:510ھ دی دہائی
ضلع دیرنکیو
ضلع دیرنکیو ترکی دے صوبہ نیوشہر دا اک ضلع اے۔
ہور پڑھو
گٹھ:صوبہ نیوشہر دے ضلعے گٹھ:ترکی دے ضلعے گٹھ:ترکی دی انتظامی ونڈ
سکھشندر شندا
گٹھ:پنجابی لوک گٹھ:پنجابی سکھ
گٹھ:جٹ گٹھ:سکھ شخصیتاں گٹھ:پنجابی سنگیتکار گٹھ:پنجابی گائیک
Sukshider Shinda
چک 721 گ ب
چک 721 گ ب   ضلع ٹوبہ ٹیک سنگھ دی تصیل پیرمحل دا اک پنڈ اے ۔
ناں
اس پنڈ دی بھوئیں نوں لوئر چناب نہر چوں نکلن آلی گوگیرہ برانچ نہر دے اک سُوئے (لنڈو) دا پانی لگدا اے   ۔اس پنڈ دے ناں نال گ ب (G.B=Gogera Branch) ایسے لئی لگیا ہوئیا اے ۔
ولبھ بھائی پٹیل
سردار ولبھ بھائی پٹیل (گجراتی: સરદાર વલ્લભભાઈ પટેલ ) (31 اکتوبر 1875 – 15  دسمبر 1950) بھارت دے اک بیرسٹر اتے سیاستدان، انڈین نیشنل کانگرس دے وڈے ءگوآں وچوں اک اتے بھارت  دے بانیاں وچوں اک سی۔ اسنوں اکثر  سردار  دے خاص نال پکاریا جاندا سی۔ اوہ گجرات دے دیہات وچّ وڈے ہوئے سی۔ سردار ولبھ بھائی پٹیل ہندستان دا اک سیاستدان سی جینے ازادی لی کم کیتا سی۔
جیون تے کم
سردار ولبھ بھائی پٹیل دا جنم 31 اکتوبر 1875 نوں اک چھوٹے جہے پنڈ نادیاد ’چ ہویا سی۔ ایہناں دے پتا جھاور بھائی پٹیل اک سادھارن کسان سن اتے ماں لاڈ بائی اک سادھارن گھریلو مہلا سن۔ بچپن توں ہی سردار پٹیل بہت ہی محنتی اتے ولکھن پرتبھا دے مالک سن۔ اوہ کھیتی باڑی ‘چ اپنے پتا دی مدد کردے سن اتے این. کے. ہائی سکول ‘چ پڑھدے سن۔ اوہ بہت ہی سمجھدار اتے ہشیار ودیارتھی سن۔ اوہناں1896‘چ اپنی ہائی سکول دی پریکھیا پہلے درجے نال پاس کیتی۔ غریبی دے باو جود ایہناں دے پتا نے پٹیل نوں کالج اچّ سکھیا حاصل کرن لئی بھیجن دا فیصلہ کیتا پر ایہناں نے انکار کر دتا۔ تنّ سال تکّ اوہ گھر ‘چ ہی رہے اتے ضلع نیتا دی پریکھیا لئی سخت محنت کیتی اتے چنگے نمبراں نال پاس وی ہوئے۔ س. پٹیل اک ستنتر سبھاء دے ویکتی سن۔ اوہ انگریزاں لئی کوئی وی کم کرن توں نفرت کردے سن۔ اوہ گودرا نامک تھاں ‘تے خود ہی اپنی قانون دی پڑھائی لئی ابھیاس کرن لگے۔ چھیتی ہی ابھیاس نکھریا اتے ہولی-ہولی پیسے وی آؤن لگے اتے اوہناں اپنے پریوار دی وتی ستھتی نوں مضبوط بنایا۔ اوہناں 1904 ‘چ جھابرابا نال ویاہ کیتا اتے سال1905 اک بیٹی منیبین دا جنم ہویا۔ اس توں بعد اک بیٹے دہیا دا جنم ہویا۔ اوہناں نوں اپنی وکیل دی پڑھائی لئی اچّ سِ کھیا لئی انگلینڈ جانا پیا۔ سال 1908‘چ اوہ بیرسٹر دے روپ ‘چ بھارت واپس آئے اتے ممبئی ‘چ ابھیاس شروع کر دتا۔ سال1909 ‘چ اوہناں دی پتنی بیمار ہو گئی اتے اوہناں دی موت ہو گئی۔ اس نال اوہ بہت دکھی رہن لگے۔ اوہناں اپنے بچیاں نوں سینٹ میری سکول ممبئی ‘چ بھرتی کرایا اتے آپ انگلینڈ چلے گئے اتے سال 1913 ‘چ بھارت آئے۔
آزادی تحریک وچّ
اوہناں واپس آ کے احمدآباد ‘چ ابھیاس شروع کیتا اتے چھیتی ہی اوہناں نوں ستھانک جیون دیاں گتیودھیاں اتے لوکاں دیاں سمسیاواں بارے پتہ لگا۔ اوہ اوہناں دی مدد کرن لگے۔ چھیتی ہی اوہ بہت ہی لوکپرء ویکتی بن گئے اتے نگر ‘چ کارپوریشن چوناں ‘چ جت حاصل کیتی۔ سال 1915دے آلے-دوآلے جدوں مہاتما گاندھی دا سویدشی اندولن سکھراں ‘تے سی۔ اک دن احمدآباد ‘چ مہاتما گاندھی اک سبھا نوں سمبودھن کر رہے سن تاں پٹیل نے اوہناں نوں سنیا اتے اوہ اوہناں دے بھاشن توں اینے پربھاوت ہو گئے کہ اوہناں اندولن ‘چ حصہ لینا شروع کر دتا۔ بریٹیش سرکار دے ظلم سکھراں ‘تے سن۔ بریٹیش سرکار نے کساناں دی زمین نوں ضبط کرن دا اعلان کیتا۔ اوہناں کساناں دے حق ‘چ کھڑے ہو کے بریٹیش سرکار دا ورودھ کیتا اتے انگریزی سرکار نوں نیماں ‘چ سودھ کرن لئی مضبوط کیتا۔ اس طرحاں کساناں نوں اوہناں دی زمین مل گئی اتے اوہناں خوش ہو کے انھا نوں سردار دا ناں دتا۔ بریٹیش سرکار اوہناں نوں خطرہ سمجھن لگے سن۔ اوہناں ولوں دتے بھاشناں نوں سرکار ورودھی منیا جاندا سی اتے اوہناں کئی کئی وار پھڑھ کے جیل بھیجیا۔ 1942 ‘چ اوہناں بھارت چھڈو اندولن ‘چ مہاتما گاندھی دی اگوائی ہیٹھ حصہ لیا۔ اندولن دوران کئی نیتاواں نال اوہناں نوں وی گرفتار کیتا گیا اتے احمدآباد دی جیل ‘چ بھیج دتا۔ بریٹیش سرکار چھوٹے-چھوٹے صوبیاں دی جنتا دا شوشن کرکے اوہناں دے پیسیاں نال عیش کردے سن صدار ولبھ بھائی پٹیل نے اسدا ورودھ کیتا۔ سردار پٹیل مہان گیان اتے راجنیتک دوردرشتا کارن جنتا ‘چ کافی لوکپرء ہو گئے۔ دیش ‘چ ودیارتھیاں نوں سکھیا حاصل کرن ‘چ کافی سمسیاواں دا ساہمنا کرنا پے رہا سی۔ اوہناں بریٹیش سرکار خلاف ودیارتھیاں دیاں سمسیاواں دے حلّ لئی لڑائی لڑی۔ اوہناں دیش دی ایکتا نوں صحیح دشا ‘چ لجاؤن دیاں کوششاں کیتیاں۔ اس مہان کم لئی اوہناں نوں ‘آئرن مین’ دا خطاب ملیا۔ س. پٹیل گاندھی جی دی وچاردھارا توں پربھاوت سن اتے اوہناں نوں اپنا وڈا بھرا اتے ٹیچر سمجھدے سن۔ اوہناں گاندھی جی ولوں درسائے کماں نوں بڑے اتشاہ نال اگے ودھایا۔ گاندھی جی دی موت نے اوہناں نوں بہت وڈا جھٹکا دتا۔ 15 دسمبر 1950 نوں کارڈک دی گرفتاری دوران اوہناں دی موت ہو گئی۔ اوہناں دی موت دی خبر سن کے پورا دیش شوک ‘چ ڈبّ گیا۔ روزانہ دی زندگی ‘چ ٹھہرائ آ گیا۔ اک ہرمنپیارے نیتا دے روپ ‘چ اوہناں دی پچھان بن گئی سی۔ پورے دیش نے اوہناں نوں ہنجھوآں نال اپنی شردھانجلی بھیٹ کیتی۔ سال 1991 نوں دیش لئی کیتے گئے مہان کماں لئی اوہناں نوں بھارت رتن دے ایوارڈ نال نوازیا گیا۔
حوالے
گٹھ:بھارت رتن لین والے گٹھ:بھارتی شخصیتاں گٹھ:بھارت
گٹھ:بھارت دے سیاسی لیڈر گٹھ:جم 1875 گٹھ:موت 1950
مرزا اسلم بیگ
مرزا اسلم بیگ اک ریٹائرڈ جرنیل اے جیہڑا پاک فوج دا چیف ریا اے۔
مرزا اسلم بیگ 2 اگست 1931 نوں ہندستان دے صوبہ اتر پردیش دے شہر اعظم گڑھ وچ جمیا۔ اوتھے اوہدا پیو وکیل سی۔ پاکستان بنن تے ایہ ٹبر پاکستان آگیا تے 1952 وچ اسلم بیگ نے پاک فوج دے بلوچ رجمنٹ وچ رلتی دتی۔ 1958 وچ اوہ سکھلائی لئی امریکہ گیا۔ مارچ 1987 وچ اوہنوں جنرل ضیا دی فوجی سرکار وچ وائیس چیف بنادتا گیا۔ 17 اگست 1987 نوں جنرل ضیا دے مرن تے اوہنے پاک فوج دی کمان سمبالی۔ 16 اگست 1991 نوں اوہ فوج توں رٹائر ہوگیا۔
مرزا اسلم بیگ تے ایہ الزام عدالت وچ اصغر خان نے لایا اے جے اسلم بیگ نے اسد درانی تے یونس جبیب نال رل کے سیاستداناں وچ پیسے ونڈے تے اوناں نوں اپنے سوچ تے ورتیا۔ <div style="clear: both; border: 2px solid #808000; margin: 0em; background-color: #faf0e6; padding-bottom: 0.5em;"> <div style="background: #ffdead; padding-top: 0.1em; padding-bottom: 0.1em; text-align: center; font-size: larger; width: 100%">پاک فوج دے چیف مرزا اسلم بیگ * ایوب خان * یحییٰ خان * محمد ضیاء الحق * اشفاق پرویز کیانی
گٹھ:پاک فوج
چک 720 گ ب
چک 720 گ ب   ضلع ٹوبہ ٹیک سنگھ دی تصیل پیرمحل دا اک پنڈ اے ۔
ناں
اس پنڈ دی بھوئیں نوں لوئر چناب نہر چوں نکلن آلی گوگیرہ برانچ نہر دے اک سُوئے (لنڈو) دا پانی لگدا اے   ۔اس پنڈ دے ناں نال گ ب (G.B=Gogera Branch) ایسے لئی لگیا ہوئیا اے ۔
تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ ضلع ٹوبہ ٹیک سنگھ چ تصیل پیرمحل چ وس رہیا اے ۔
511ھ
باہرلےجوڑ
گٹھ:چھیویں صدی ہجری گٹھ:510ھ دی دہائی
گلدستہء رحمت
گلدان رحمت کھوار بولی چ لکھی گئی اک کتاب اے۔ اے چترال وچ کھوار مزاحیہ شاعری دی پہلی کتاب اے رحمت عزیز چترالی اس کتاب دے لکھاری نیں اے کتاب 1996 چ  لخی گئی۔
ذولقادر بیلیک
اناطولیہ دی ذولقادر بیلیک ( ترک بولی :Dulkadiroğulları Beyliği) اک ترک سرحدی راجواڑا سی ، جسنوں اوغوز ، قزلباش ترکاں دے بایات ، افشار تے بیگدیلی قبیلےآں نے سلطنت روم دے خاتمے مگروں قایم کیتا سی ۔ اس بیلیک دا راجگڑھ مختلف ویلےآں اج دے ترکی دے صوبہ قہرمان مارش دے شہر البستان دے آلے دوالے رہیا۔
کجھ چر لئی ذولقادر بیلیک دا اثر کیرشہر توں موصل تک رہیا ، پر عثمانیاں دے اٹھن نال ، ایہہ عثمانیاں تے مصر دے مملوکاں وچکار بفر سٹیٹ بن گئے ۔ ایہہ بیلیک 16ویں صدی دے شروع چ سلطنت عثمانیہ دا حصہ بن گئی ۔ 19ویں صدی دے ادھ تک عثمانی دستاویزاں چ ایہہ علاقہ ریاست ذولقادریہ لکھیا جاندا رہیا ۔ ذوالقادر ٹبر دیاں کئی شہزادیاں سلطنت عثمانیہ دے سلطاناں نال ویاہیاں گئیاں ۔ ایمن خاتون ، ذولقادر بیلیک دے پنجویں حکمران نصرالدین محمد دی دھی سی ، جہڑی عثمانی سلطان محمد I دی تیجی ملکہ تے سلطان مراد II دی ماں سی ۔ ایہہ ویاہ عثمانی سلطنت تے ذولقادر بیلیک وچکار ایکے دا موڈھی بنیا ۔ ایمن خاتون دا پتر سلطان مراد II آن آلے سارے سلطاناں دا جد سی ۔ ایداں ای مکرم خاتون ذولقادر ریاست دے چھیویں حکمران سلیمان بے دھی سی ، جہڑی سلطان محمد II دی تیجی رانی سی ۔ ہور اگے عائیشہ خاتون ذولقادر ریاست دے 11ویں حکمران علاؤدولہ بوزکرت دی دھی تے سلطان بایزید II دی ملکہ سی ۔
حوالے
گٹھ:ترکی گٹھ:ترکیہ گٹھ:سابق بادشاہتاں گٹھ:ترک ریاستاں گٹھ:مسلم سلطنتاں گٹھ:اناطولی بیلیک گٹھ:سلطنت عثمانیہ گٹھ:سلطنت عثمانیہ دی تریخ گٹھ:تریخ اسلام گٹھ:تریخ گٹھ:ایشیا دی تریخ گٹھ:ترک تریخ گٹھ:اناطولیا گٹھ:ترک
512ھ
باہرلےجوڑ
گٹھ:چھیویں صدی ہجری گٹھ:510ھ دی دہائی
محمد شاہ رنگیلا
محمد شاہ، المعروف محمد شاہ رنگیلا، روشن اختر، نصیر الدین شاہ، مغلیہ سلطنت دا چودھواں بادشاہ (پیدائش: 17 اگست 1702ء— وفات: 26 اپریل 1748ء)۔ محمد شاہ اورنگ زیب عالمگیر دے بعد قیادت تے سیاسی ابتری دے بحران وچ طویل المدت بادشاہ لنگھیا اے۔ محمد شاہ رنگیلا نے اپنی مدتِ حکومت دا زیادہ تر وقت عیش و نشاط پرستی وچ گزاریا۔ سلطنت مغلیہ دے زوال دا پہیا جو اورنگ زیب عالمگیر دے بعد توں چلنا شروع ہو چکیا سی اس دا سد باب محمد شاہ دے 27 سالہ طویل دور وچ کیتا جاسکدا سی۔ مگر بدقسمی کہ بادشاہ دی عیش پسندی تے بے فکری دے پاروں نظم و نسق دی ذمہ داری وزیراں دے کندھیاں اُتے سی جنہاں دی سیاسی چشمک نے ملک نوں سیاسی تے اقتصادی بحران توں دوچار کر رکھیا سی۔ نظام الملک آصف جاہ نے جو اک مخلص امیر سی حالات اُتے قابو پانے دی بوہت کوشش کیتی مگر اوہ وی مایوش ہو کے دکن واپس چلا گیا ۔ مرہٹیاں تے سکھاں دی بغاوت جسنوں اورنگ زیب عالمگیر نے کچل کے رکھ دتا سی دوبارہ سر اٹھانے لگیاں سن لیکن محمد شاہ انہاں توں بے خبر عیش و طرب وچ وقت گزاردا رہیا۔ جدوں محمد شاہ نوں نادر شاہ دے حملہ دی اطلاع ملی تے اس نے نہایت بدحواشی وچ زنانی بہادر شاہ (حضرت مہر پرور) توں مشورہ طلب کیتا۔ حادثہ نادر شاہی دے معاصر مولف نے اس معمر خاتون دے جواب نوں محفوظ رکھیا اے جو صحیح ترین تجزیے اُتے مبنی اے، ملاحظہ ہو:
"شخصی کہ از ایام طفولیت عمر در صحبتِ زنان بسر بردہ باشد، از تے در میدان نبرد چہ دلیری می تواند شد؟ و صریح می دانند کہ جمیع امرایان بنا بر بے خبری و سستی عمل شما ملک پادشاہی را متصرت شدہ، خزانہ و جواہر بے شمار جمع کردہ اند و ہیچ کس تابیع و حکم والا نیست، شما ہمیں چہار دیواری قلعہ ارک را سلطنت خود تصور فرمودہ سیر باغات وصحبت اوباش غنیمت شمردہ، از مملک محروسہ، مطلق بے خبر ہستید۔"
کردار
اس دا اصل ناں روشن اختر سی‘ اوہ شاہ جہاں حجستہ اختر دا بیٹا تے شاہ عالم بہادر شاہ اول دا پوتا سی‘سید برادران نے اسنوں جیل توں رہیا کرایا تے 17 ستمبر 1719ء نوں تخت اُتے بٹھا دتا‘ اس نے اپنے لئی ناصر الدین محمد شاہ دا لقب پسند کیتا لیکن تریخ نے اسنوں محمد شاہ رنگیلا دا ناں دے دتا‘محمد شاہ رنگیلا اک عیش طبع غیر متوازن شخص سی‘ چوبیس گھنٹے نشے وچ دھت رہندا سی تے رقص و سرود تے فحاشی و عریانی دا دل دادہ سی‘ اوہ قنون بنانے تے قنون توڑنے دے خبط وچ وی مبتلا سی‘ اوہ اک ایسا پارہ صفت انسان سی جو اچانک کسے شخص نوں ہندوستان دا اعلیٰ ترین عہدہ سونپ دیندا سی تے جدوں چاہندا وزیر اعظم نوں کھڑے کھڑے جیل بھجوا دیندا سی۔
اوہ اکثر دربار وچ ننگا آ جاندا سی تے درباری وی اس دی فرماں برداری تے اطاعت گزاری وچ کپڑے اتار دیندے سن‘ اوہ بعض اوقات جوش اقتدار وچ دربار وچ سرے عام پیشاب کر دیندا سی تے تمام معزز وزیراں‘ دلی دے شرفاء تے اس وقت دے علما تے فضلاء واہ واہ کہہ کر بادشاہ سلامت دی تعریف کردے سن‘ اوہ بیٹھے بیٹھے حکم دیندا سی کل تمام درباری زنانہ کپڑے پہن کےر آؤن تے فلاں فلاں وزیر پیر وچ گھنگرو بنھن گا تے وزیراں تے درباریاں دے کول انکار دی گنجائش نہیں ہوندی سی‘ اوہ دربار وچ آندا سی تے اعلان کردیندا سی جیل وچ بند تمام مجرماں نوں آزاد کر دتا جائے تے اِنی ای تعداد دے برابر ہور لوگ جیل وچ پا دتے جان‘ بادشاہ دے حکم اُتے سپاہی شہراں وچ نکلدے سن تے انہاں نوں راستے وچ جو وی شخص ملدا سی اوہ اسنوں پکڑ کے جیل وچ سٹ دیندے سن‘ اوہ وزارتاں تقسیم کرنے تے خلعتاں پیش کرنے دا وی شوقین سی‘ اوہ روز پنج نویں لوکاں نوں وزیر بناندا سی تے سو پنجاہ لوکاں نوں شاہی خلعت پیش کردا سی تے اگلے ای دن ایہ وزارتاں تے ایہ خلعتاں واپس لے لیاں جاندیاں سن‘ اوہ طوائفاں دے نال دربار وچ آندا سی تے انہاں دیاں لتاں‘ بازوآں تے پیٹ اُتے لیٹ کے کاروبار سلطنت چلاندا سی‘ اوہ قاضی شہر نوں شراب نال وضو کرنے اُتے مجبور کردا سی تے اس دا حکم سی ہندوستان دی ہر خوبصورت عورت بادشاہ دی امانت اے تے جس نے اس امانت وچ خیانت کیتی اس دی گردن مار دتی جائے گی تے اس نے اپنے دور وچ اپنے عزیز ترین گھوڑے نوں وزیر مملکت دا سٹیٹ دے دتا تے ایہ گھوڑا شاہی خلعت پہن کے وزیراں دے نال بیٹھدا سی‘ محمد شاہ رنگیلا کثرت شراب نوشی دے باعث 26 اپریل 1748ء نوں انتقال کر گیا
جنگ کرنال تے دہلی دی بربادی
1738 وچ نادر شاہ نے قندھار اُتے قبضہ کر کے ہوتکی سلطنت دا خاتمہ کر دتا سی۔ میر وایس ہوتک نے 1709 وچ صفوی سلطنت نوں شکست دے کر قندھار وچ ہوتکی سلطنت دی بنیاد رکھی جو 1738 نادر شاہ حملہ تک قائم رہی۔ قندھار اُتے نادر شاہی قبضہ دے بعد افغان باغیاں دی حوالگی دے مطالبے تے اس اُتے عمل درآمد نہ ہونے اُتے نادر شاہ کابل نوں فتح کردا ہویا دہلی دی جانب ودھنا شروع ہویا۔ محمد شاہ تے نادر شاہ دے درمیان جنگ 1739ء   وچ کرنال  دے مقام اُتے  ہوئی جو دلی دے شمال وچ تقریباً 110 کلو میٹر اُتے واقع اے۔ محمد شاہ دی 100،000 توں زائد فوج نادر شاہ دی 55000 فوج دا مقابلہ نہ کر سکی۔ اک بات جو اہم سی اوہ ایہ کہ نادر شاہ دی فوج جدید توپاں، بندوقاں تے زمبورک (اک طرح دی گھٹ وزن توپ جسنوں اونٹھاں اُتے لگا کے داغا جاسکدا اے) توں لیس سی جو گھٹ وزن تے آسانی توں منتقل و نسب کیتی جا سکدی سن۔ جدونکہ محمد شاہ دی فوج دے ہتیار بھاری بھرکم تے پرانی طرز دے سن جنہاں دی کثرت نادر شاہ دی چست تے منظم فوجی اقدام دے مقابل بے سود ثابت ہوئی۔ بھاری بھرکم ہتیار تے غیر منظم فوج اگر بوہتی ہوۓ تے اوہ چست تے متحرک فوج دا آسانی نال نشانہ بن جاندی اے۔ جنگ کرنال وچ وی ایہی ہویا تے محمد شاہ نوں اس دی ناتجربہ کاری تے کمزور جنگی حکمت عملی دے سبب شکت فاش ہوئی۔ محمد شاہ گرفتا ہو کے نادر شاہ دے نال دلی وچ داخل ہویا، ہن مغل خزانیاں دی چابی نادر شاہ دے ہتھ سی۔ اہلیان شہر دی بغاوت تے نادری فوجیاں دے قتل دے واقعہ اُتے نادر شاہ نے قتل عام دا حکم دتا تے دلی وچ لوٹ مار تے غارت گری شروع ہوئی۔ نادر شاہ جدوں دلی توں پرتیا تے اس دے نال بیش بہا دولت سی، دریائے نور، کوہِ نور، تختِ طاؤس ہزاراں ہاتھی تے جنگی گھوڑے تے جواہرات اس وچ شامل سن۔ جو مال و جواہر اس دے ہتھ لگیا اس دی قیمت کروڑاں دے قریب دسی جاندی اے، اس دی قیمت دا اندازہ اس گل توں لایا جاسکدا اے کہ نادر شاہ نے اپنی سلطنت وچ 3 سال تک ٹیکس وصول نہ کیتا۔  نادر شاہ دے ہتھوں مغل سلطنت نوں شکست دے بعد پھر سنبھلنے دا موقع نہاں ملیا، بتدریج حالات ماڑے ہُندے چلے گئے۔
وارد تہرانی نے لکھیا اے کہ محمد شاہ اپنے ستائیس سالاں وچ سوائے سیر و شکار دے دہلی توں باہر نہیں نکلا۔ اورنگ زیب نے جن خلاف شریعت رسوم نوں ختم کر دتا سی انہاں بے پروا بادشاہاں دے دور وچ فیر شروع ہو گئیاں سن۔
حوالے
گٹھ:1702 دے جم گٹھ:1748 دیاں موتاں گٹھ:بھارتی مسلم شخصیتاں گٹھ:تیموری بادشاہ گٹھ:چنگیز خان دی اولاد گٹھ:سلطنت مغلیہ گٹھ:مغل شہنشاہ
آرمینیا
آرمینیا قفقاز یوریشیاء چ اک دیس اے۔ ایدے لیندے ول ترکی اے، اتر ول گرجستان اے، چڑھدے ول لوکراج نگورنو کاراباخ تے آذربائیجان اے، تے دکھن ول ایران اے۔ ایہ 29,743 مربع کلومیٹر تھاں تے پھیلیا ہویا اے۔ ایدی لوک گنتی 3،262،200 اے۔ ایتھے آرمینیائی زبان بولی جاندی اے۔
دہستان قائم‌آباد (شهرستان زابل)
ایہ ایران دے صوبہ سیستان و بلوچستان دے ضلعے شہرستان زابل دا اک دہستان جاں سب تحصیل جاں دیہی ضلع آ ۔ (دہستان فارسی چ سب تحصیل نوں کہندے نیں) ۔
تھاں ٹکانہ
ایہ دہستان ایران دے صوبہ سیستان و بلوچستان دے شہرستان زابل چ اے ۔
نومسلم شخصیتاں
نومسلم شخصیتاں ایہ لسٹ انہاں افراد د‏‏ی اے جنہاں نے اپنے آبائی مذاہب نو‏‏ں چھڈ نو‏‏ں اسلام قبول کيتا۔ انہاں نو مسلم تے جدید الاسلام شخصیتاں نو‏‏ں سندھی اصطلاح وچ شیخ کہیا جاندا ا‏‏ے۔
حوالے
گٹھ:اسلام متعلق فہرستاں گٹھ:قبول اسلام
اوبون راٹچاتھانی
اوبون راٹچاتھانی تھائی لینڈ دا اک شہر اے تے تھائی لینڈ دے صوبہ اوبون راٹچاتھانی دا سبتوں وڈا شہر اے ۔ تے اسدا راجگڑھ اے ۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:تھائی لینڈ گٹھ:تھائی لینڈ دے شہر گٹھ:تھائی لینڈ دے آباد تھاں گٹھ:جغرافیہ گٹھ:ہند چینی گٹھ:ایشیا دے شہر گٹھ:ایشیائی شہر گٹھ:ایشیا دے شہراں دی لسٹ گٹھ:ایشیا دے شہر تے قصبے گٹھ:ایشیا دے آباد تھاں گٹھ:شہر گٹھ:دنیا دے آباد تھاں
گپی گریوال
گپی گریوال (جنم - 2 جنوری ، 1983 ) اک بھارتی پنجابی گائک, اداکار , لیکھک, ﮈائیریکٹر تے پروﮈیوسر اے ۔ اسنے اپنے کریئر دی شروعات 2010 وچ اک پنجابی فلم - میل کرادے ربا نال کیتی ۔ اس مگروں اوس دیاں کئی مشہور تے بلاک بسٹر فلماں آئیاں - جویں جیہنے میرا دل لٹیا ،  کیری اون جٹا ، سنگھ ورسز کور, فرار, کپتان, منجے بسترے وغیرہ  اوھدی ہندی فلم لکھنؤ سنٹرل آن آلی آ - مشہور فلم کیری آن جٹا دے سیکوئل دی تیاریاں وی ہو ریاں جو جون 2018 چے ریلیز ہوئے گی-
ارتقی بیلیک
ارتقی بیلیک یاں ارتقی ٹبر (ترک بولی Artuklu Beyliği: ) اک ترکمان راج ٹبر سی ،جسنے 11ویں تے 12ویں صدی چ چڑھدے اناطولیہ ، اتلے شام تے اتلے عراق اتے حکومت کیتی ۔ اس راج ٹبر دیاں دو اہم شاخاں نے ہاسنکیف توں 1102ء توں 1231ء تک تے ماردن توں 1106ء توں 1186ء (تے 1409ء تک باجگزار دے طور اتے) حکومت کیتی ۔ اینہاں دی اک تیجی شاخ نے 1112ء ہارپت (اج دے ایلازغ) مل ماریا تے 1185ء توں 1233ء تک آزاد حکومت کیتی ۔
تریخ
اس راج ٹبر دی نیہہ رکھن آلا اکسوک دا پتر ارتق سی ، جہڑا کہ اصل چ سلجوقی سلطان ملک شاہ اول دا فوجی آگو سی ، تے فیر دمشق دے سلجوق امیر توتش اول دی ملازمت چ آیا ۔ توتش نے 1086ء چ اسنوں یروشلم دا گورنر بنایا ۔ ارتق 1098ء چ مر گیا تے اسدے پتر سوکمان تے ایل غازی نوں فاطمی سلطنت دے وزیر الافضل شہنشاہ نے 1098ء یروشلم توں کڈ دتا ،تے ایسے سال ایہہ شہر فاطمیاں کولوں صلیبیاں نے کھو لیا ۔
سوکمان تے ایل غازی نے اپنے آپ نوں دیاربکر ، ماردن تے جزیرہ چ ہاسنکیف چ سیٹ کیتا جتھے اینہاں دا واسطہ سلطنت روم نال پیا ۔ سوکمان ، ماردن دے بے، نے 1104ء چ صلیبیاں نوں حران دی لڑائی چ ہرایا ۔ ایل غازی نے ماردن چ سوکمان دی تھاں لئی تے قاضی ابن الخشیب دی درخواست اتے 1119ء چ حلب اپنے راج ہیٹھ لیاندا ۔ 1119ء چ ایل غازی نے صلیبی راجواڑے انطاکیہ نوں اگرسنگوئنس دی لڑائی چ ہرایا ۔
حوالے
گٹھ:ترکی گٹھ:ترکیہ گٹھ:ترک تریخ گٹھ:سابق بادشاہتاں گٹھ:ترک ریاستاں گٹھ:مسلم سلطنتاں گٹھ:اناطولی بیلیک
ورُݨ دھڡن
ورُݨ دھڡن (جم 24 اپریل 1987) ) اک بھارتی اداکار اے۔ فلم ڈریکٹر ڈیوڈ دھڡن دا پتر، اس نے نوٹنگھم ٹرینٹ یونیورسٹی توں بزنس مینیجمینٹ دی پڑھائی کیتی۔ جس توں بعد اسنے 2010 وچ فلم 'مائی نام از خان' وچ کرݨ جوہر دے معاون ڈریکٹر دے طور تے کم کیتا۔ دھۉن نے 2012 وچّ کرن جوہر دی رومانٹک کامیڈی 'سٹوڈینٹ آف د ایئر' نال اپنا پہلی اداکاری کیتی، جس لئی اس نوں 'بیسٹ ڈیبو میل' لئی فلمفیئر نامزدگی ملی۔
دھڡن نے 'ہمپٹی شرما کی دلہنیا' (2014) اتے ڈانس فلم 'اے بی سی ڈی-2' (2015) وچ اداکاری کرکے بالیوڈّ وچ اپنی شروعات کیتی۔ اس نے اپرادھ تھرلر بدلاپر (2015) وچّ اپنی اداکاری لئی فلمفیئر سبھ توں ودھیا اداکار لئی نامزدگی حاصل کیتی ۔ دھۉن نے ایکشن ڈرامہ دلوالے (2015)، اپرادھ ڈرامہ ڈشوم (2016)، اتے رومانٹک کامیڈی بدریناتھ کی دلہنیا (2017) وچ اداکاری کیتی ۔
جیون تے کیریئر
ورن دھڡن دا جم 24 اپریل 1987 نوں فلم ڈریکٹر ڈیوڈ دھۉن اتے کرنا دھۉن دے گھر ہویا سی۔ । اس دا وڈا بھرا، روہت، اک فلم ڈریکٹر اے۔ اوہناں نے ایچّ۔ آر۔ کالج آف کامرس اینڈ اکنومکس توں اپنی ایچ ایس سی دی پڑھائی پوری کیتی۔ دھۉنکول نوٹنگھم ٹنینٹ یونیورسٹی، یونائیٹڈ کنگڈم توں بزنس مینیجمینٹ دی ڈگری اے۔  اپنے اداکاری کیریئر توں پہلاں، دھۉن نے 2010 وچّ فلم 'مائی نام از خان' وچّ کرن جوہر دے معاون ڈریکٹر دے طور تے کم کیتا۔
فلمی آغاز
2012 وچ دھڡن نے جوہر دی رومانٹک کامیڈی 'سٹوڈینٹ آف د ایئر' نال اپنی پہلی اداکاری کیتی سی جس وچ سدھارتھ ملہوترا اتے عالیا بھٹ وی شامل سن۔ 2014 وچ دھڡن دیاں دو فلماں رلیز ہوئیاں سن۔ پہلی کامیڈی فلم 'میں تیرے ہیرو' (2014) سی، جو تیلگو فلم کنڈیریگا دی ریمیک سی، جس نوں بالاجی موشن پکچرز ولوں بنایا  گیا سی اتے اسدے پیؤ ولوں ڈریکٹ کیتا گیا سی۔ فیر دھڡن نے رومانٹک کامیڈی فلم 'ہمپٹی شرما کی دلہنیا' (2014) کیتی جیہدے وچ سدے نال آلیا بھٹ اتے سدھارتھ شکلا نے کم کیا ۔
اس فلم نوں 'دل والے دُلہنیا لے جائیں گے' (1995) نوں شردھانجلی وجوں درسایا گیا س ی۔ ڈریکٹر شریرام راگھون دی جرم تھرلر بدلاپر (2015) وچّ دھون نے، اک آدمی جسدے 15 سالاں دے پتر اتے بیوی دا قتل ہو جاندا جےَ، دا کردار نبھایا۔ جس لئی اس نوں 'بیسٹ ایکٹر میل' لئی فلمفیئر نامزدگی ملی۔
دھڡن نے اگلی فلم شردھا کپور نال 'اے بی سی ڈی-2'کیتی، جس وچّ اوہ ممبئی دے اک ڈانسر سریش مکند دا اصلی جیون پاتر پیش کردا اے، جو 2012 دے عالمی ہپّ ڈانس چیمپیئن شپ جتدا اے۔ اسدی اگلی ایکشن ڈرامہ فلم دلوالے وچّ شاہ رخ خان دے چھوٹے بھرا دی بھومیکا وچ نظر آیا جیہدے وچّچ کاجول تے کرتی سنین وی سن۔
دھڡن نے اگلی فلم 'ڈشوم' (2016) وچ ابھنی کیتا، جیہدی ڈائریکشن اوہدے بھرا روہت نے دِتی سی ۔ ایہدے وچ جان ابراہم تے جیکلین فرنانڈز سن۔ 2017 وچّ سنے االئا نال اگلی فلم 'بدریناتھ کی دلہنیا' کیتی ، جو کہ 'ہمپٹی شرما کی دلہنیا' (2014) دا دوجا حصہ سی۔ جنوری 2017 توں، دھڡن نے کامیڈی فلم 'جڑوا 2' لئی شوٹنگ شروع کیتی اے، جو کہ 1997 دی 'جڑوا-2' دا سیکوئلل اے۔ اس فلم وچ نال جیکلن فرنانڈز تے تاپسی پنو نظر آون گیاں ۔
حوالے
گٹھ:بھارتی فلمی جگت گٹھ:بھارتی اداکار
توروالی
توروالی اتلے پاکستان دی اک بولی اے۔ اے بولی پاکستان دی خوبصورت وادی سوات تے کوہستان وچ بولی جاندی اے، کھوار اکیڈمی دے صدر نشین رحمت عزیز چترالی دی حالیہ تحقیق دے مطابق پوری دنیا وچ توروالی بولن والیاں تعداد نوے ہزار اے-
گٹھ:بولیاں گٹھ:بولی گٹھ:دنیا دیاں بولیاں گٹھ:لسانیات گٹھ:زباناں گٹھ:بولیاں بلحاظ دیس گٹھ:ایشیا دیاں بولیاں گٹھ:ایشیائی دیساں دیاں بولیاں
چک 746 گ ب
چک 746 گ ب   ضلع ٹوبہ ٹیک سنگھ دی تصیل پیرمحل دا اک پنڈ اے ۔
ناں
اس پنڈ دی بھوئیں نوں لوئر چناب نہر چوں نکلن آلی گوگیرہ برانچ نہر دے اک سُوئے (لنڈو) دا پانی لگدا اے   ۔اس پنڈ دے ناں نال گ ب (G.B=Gogera Branch) ایسے لئی لگیا ہوئیا اے ۔
تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ ضلع ٹوبہ ٹیک سنگھ چ تصیل پیرمحل چ وس رہیا اے ۔
آرکانساس
آرکانساس امریکہ دا اک صوبہ اے۔
ناں
آرکانساس دا ںاں پرانی امریکی بولی دے شبد توں لیا گیا ایے، جیدا مطلب تھلویں ہوا دے لوگ۔
بولی تے سبھیاچار
بولی تے سبھیاچار دوویں منکھ دوارا سرجت سسٹم ہن۔ گروہی سوچ دا دوہاں دے سرجنی عمل وچ بھارو رول ہوے۔ بولی توں بنا سبھیاچار دا تصور وی نہیں کیتا جا سکدا۔ سبھیاچار جامع ہے، پر ہر منکھی سماج دا اپنا سبھیاچار ہندا ہے۔ ایہہ دیوویں لچھن بولی دے وی ہن اتے ایہناں دوہاں نوں ممکن بناؤن وچ بولی دا اپنا رول ہے ۔ سبھیاچار دے دوجے اہم لچھن ہن کہ ایہہ سانجھا کیتا جاندا ہے، سنچت ہیو سکدا ہے، پیڑھی در پیڑھی اگے توریا جا سکدا ہے۔ ایہہ سارے لچھن بولی راہیں ہی ممکن  ہو سکدا ہے ۔ مادی شیواں  دے روپ وچ سنچت ہویا سبھیاچار وی بولی دے  راہیں وضاحت پاؤندا ہے ۔ کسے لوک گروہ  دے اتہاس وچ جو کجھ واپردا ہے، اس دا عکس اس دی بولی وچوں لبھیا جا سکدا ہے۔ اسے لئی بولی نوں متعلقہ سبھیاچار دا محافظ خانہ کیہا جاندا ہے ۔ بولی کسے سبھیاچار  دا محافظ خانہہی نہی سگوں باہرلی حقیقت نوں حاصل کرن دی ودھی اتے گرہن کیتی حقیقت نوں ظاہر کرن دے پرواگاں نوں وی پیش کردی ہے ۔  بولی اتے سبھیاچار منکھ دی سماجی پیداوار ہن۔کنکِ سماج ہی سبھیاچار اتے نوں نوں مطلب پردان کردا ہے۔ بولی اتے سبھیاچار  پیڑھی در پیڑھی گرہن کیتے جان والے ورتارے ہن۔اتھوں تک کہ بولی  دا سسٹم خود مختیار ہندا ہویا وی سبھیاچار سسٹم  دے انترگت ہی مطلب  رکھدا ہے۔کنکِ بولی اتے سبھیاچار دا اپنا - اپنا سسٹم ہے۔ بولی اتے سبھیاچار وچ تبدیلی آؤنا وی لازمی ہندی ہے۔بولی اتے سبھیاچار دے پرورتن دے کارن تاں وکھ -وکھ ہندے ہن پر ایہہ کارن اک دوجے  نوں متاثر ضرور کردے ہن تے ونّ سونے سبھیاچار نوں گرہن کرن اتے اگلی پیڑھی لئی اسدا سنچار کرن لئی بولی اندر وی ونّ سونتا دا گن پیدا ہو جاندا ہے۔سبھیاچار دے 'سبھیاچاریکرن'اتے انش پاسار جہے عمل بولی  نوں وی متاثر کردے ہن ۔ سبھیاچاریکرن اتے  سبھیاچارک انش پاسار دے عمل دوران دوجے سبھیاچاریکرن'اتے دی شبداولی مقامی  بولی وچ شامل ہندی رہندی ہے ۔ایؤں بولی دا کھیتر پوری طرح  متاثر ہندا ہے۔بولی  سبھیاچار نال دوہرا تعلق رکھدی ہے ۔کسے وی سبھیاچار نوں جانن، اسدا اتہاس لکھن اتے لکھے اتہاس نوں سنبھالن ورگے کارج بولی راہی ہی ممکن  ہن۔بولی  اندر ہی پیٹرن بناؤن تے وکھ -وکھ ورتاریا نوں وکھ -وکھ پیٹرناں وچّ پرگٹاؤن دی اہلیت ہندی ہے ۔ بولی سبھیاچار دے سنچار(پھیلن) دے گناں نوں ظاہر کردی ہے ۔ مطلب بولی سبھیاچاری سرجنا ہے سبھیاچار بولیدی سرجنا نہی ۔ اسدا مطلب بولی  سبھیاچار دا بدل نہی ہے ۔
بولی توں بناں کوئی سبھیاچار ہوند وچ نہی آ سکدا ۔ ایہہ وی صاف ہے کہ سبھیاچار چوگردے توں بناں بولی سنچار(ودھ پھل) نہی کر سکدی۔ بولی دا زریعہ دھنی چنہ ہن، پر سبھیاچار دے نشان وسترت ونگیاں دے ہندے ہن ۔بولی جتھے بھاواں تے وچاراں دے وٹاندرے تکّ ہی محدود ہے اتھے سبھیاچار دا گھیرا، وستو وٹاندرا، سماجی ادارےآں، لوک روڑیاں،لوک وشواساں اتے قدراں قیمتاں دی سرجنا تے سنسار تکّ پسریا ہویا ہے ۔اسے طرح بولی اتے سبھیاچار دے پرمکھ نقطے تجربہ تے بھاوَ، سانجھیا مہما، شبد سرجنا مراد سنگیت وغیرہ ہن ۔(بھپندر سنگھ خیرا، لوکدھارا بھاشا اتے سبھیاچار، پیپسو بکّ ڈپو پٹیالہ، پنہ نن:127)اس طرح ہر بولی اپنے سبھیاچار دے پرسنگ وچ ہی مطلب رکھدی ہے، جس کرکے اسدا کسے دوجی بولی وچ ہوبہو، ترجمہ لگبھگ ناممکن ہندا ہے ۔
بولی اتے سبھیاچار
بولی اتے سبھیاچار وچکار تعلقات اینا آسان نہیں جنا سمجھیا جاندا رہا اے۔اس نوں پرتندھ ورتارے وجوں نہیں لیا جا سکدا، سگوں خاص طرحاں دے تریخی ترقی دا سٹہ ہی سمجھنا چاہیدا اے۔
عام طور اتے، بولی کسے سبھیاچار دے نشچتکاری تتاں وچوں اک ہندی اے۔دے دو وکھو-وکھرے سبھیاچار اکو،ہی بولی نوں ورتدے ہن، تاں سماں پا کے اسے بولی دے دو وکھ-وکھ سروپ قایم ہو جانا وی کوئی اسبھاوک گل نہیں ہوویگی۔شبد-جوڑاں، اچارن، شبد-بھنڈار،اپبولی، محاورے، دوجیاں بولیاں توں لئے شبداں نال ورتاؤ آدی دے پکھوں امریکی اتے برطانوی انگریزی وچ اینے کو فرق آ چکے ہن کہ ایہناں لئی وکھ-وکھ شبد-کوش بناؤنے ضروری سمجھدے جان۔ایہہ فرق کجھ صدیاں دے ترقی دی اپج ہن۔ بھارتی اتے پاکستانی پنجابی دی صورتَ وچ ایہہ نکھیڑ کجھ دہاکیاں وچ ہی کافی اگھڑویں ہو گئے ہن۔ اتھے سبھیاچار وی اک سی، بولی وی اک سی،پر ماحول وکھرے وکھرے ہو گئے۔ ایہناں بدلے ماہولاں وچ دوہاں دیساں دے قومی سبھیاچاراں دی پدھر اتے کم کردے وکھ-وکھ دباء، قومی سبھیاچار اتے پنجابی سبھیاچار دی پدھر اتے مذہبی اتے اپبھاشائی دباواں دا بدلنا اتے الجھنا اپروکت فرکاں‌‌ لئی ذمہ وار ہن۔
اس طرحاں دے ہور بہت سارے عمل ساڈیاں اکھاں ساہمنے واپر رہے ہن، جنہاں توں سبھیاچار اتے بولی دے انکھڑ پر جٹل تعلقات ہون دا پتہ لگدا اے۔
اصل وچ بولی توں بناں سبھیاچار دی سوچ ہی نہیں کیتی جا سکدی۔ سبھیاچار سرب-مکمل اے،پر تاں وی ہر انسانی سماج دا اپنا نویکلا سبھیاچار ہندا اے۔ کجھ چھوٹاں نال ایہہ دوویں لچھن بولی دے وی ہن، اتے ایہناں دوہاں نوں ممکن بناؤن وچ بولی دا اپنا رول اے۔ سبھیاچار دے دوجے اہم لچھن ایہہ ہن کہ ایہہ سانجھا کیتا جاندا اے،سنچت ہو سکدا اے، پیڑھی در پیڑھی اگے توویا جا سکدا اے۔ایہہ سارے لچھن بولی راہیں ہی ممکن ہو سکے ہن۔
جدوں توں انسان نے اپنی وکھری شناخت پیدا کیتی اے، بولی اس دے نال رہی اے، اتے اس دی شناخت دا انکھڑ حصہ بنی رہی اے۔ اسے طرحاں کسے جن-گروہ دے اتہاس وچ دو کجھ واپردا اے،اس دا پرتبمب اس دی بولی وچوں لبھیا جا سکدا اے۔
بولی اوہو کجھ ذکر کردی اے،دو کجھ اس دے سبھیاچار کھیتر وچ ملدا اے۔ سبھیاچار تبدیلی بھاشائی تبدیلی دی اتیجک بندی اے۔ جدوں کسے سبھیاچار وچلا کوئی انش ورتوں وچ نہیں رہندا، تاں اس نوں ظاہر کردا بولی دا شبد الوپ ہو جاندا اے۔ جدوں کوئی سبھیاچار ختم ہو جاندا اے تاں نال ہی اس دی بولی وی ختم ہو جاندی اے۔
بولی دے انگ-نکھیڑ کرکے وی اسیں بولی اتے سبھیاچار دے تعلقات نوں دیکھ سکدے ہاں۔ بولی دا مطالعہ تن پکھاں وچ ونڈ کے کیتا جاندا اے: دھنی، شبد اتے گرائمر۔