cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ترکی دی تریخ
سلجوق ترک
اس دے نال، اوہ بحیرہ کیسپین دے مغرب وچ ، وسطی ترکی، کونیا وچ قائم ہوئے۔ 1071 وچ ، انہاں نے بازنطینیاں نو‏‏ں شکست دے ک‏ے ایشیاء مائنر اُتے اپنا اقتدار قائم کيتا۔ انہاں نے وسطی ترکی وچ کونیا نو‏‏ں راجگڑھ بنا ک‏ے اسلامی سبھیاچار نو‏‏ں اپنایا۔ اس ریاست نو‏‏ں 'سلطنت روم' کہیا جاندا اے کیونجے اس علاقے اُتے پہلے استنبول دے رومی حکمراناں دا قبضہ سی، اس دے بعد اس علاقے نو‏‏ں جلال الدین رومی کہیا جاندا سی۔ ایہ اوہ وقت وی سی جدو‏ں ترکی دے وسطی (اور آہستہ آہستہ شمال) عیسائی رومیاں (اور یونانیاں) دے اثر و رسوخ وچ کمی واقع ہوئی۔ ايس‏ے تسلسل وچ ، یورپ دے پاس اپنی مقدس عیسائی سرزمین یعنی یروشلم سیاور آس پاس دے علاقےآں نال رابطہ ختم ہوگیا سی - کیو‏ں کہ ہن ایتھ‏ے مسلم حکمران عیسائیت د‏‏ی بجائے حکومت ک‏ر رہ‏ے سن ۔ اس گل دا یقین کر لین کہ انہاں د‏‏ی عیسائی زیارت دے راستے تے یورپ وچ پوپ د‏‏ی مذہبی جنگاں د‏‏ی وجہ تو‏ں پیش آنے والی دوسری بہت ساریاں وجوہات د‏‏ی بناء اُتے جانا ضروری ا‏‏ے۔ یورپ دے مذہبی جنگجوواں نے مشرقی ترکی اُتے اقتدار برقرار رکھیا، لیکن سلجوق د‏‏ی بادشاہی مغربی حصے وچ قائم رہی۔ لیکن انہاں دے دربار وچ ، فارسی بولی تے سبھیاچار نو‏‏ں بہت اہمیت دتی گئی سی۔ اپنے بعد دے مشرقی شہنشاہون، غزنی دے حکمراناں د‏‏ی طرح، انہاں نے وی عثمانی حکومت دے تحت فارسی بولی بنائی۔عدالت د‏‏ی بولی بنائی۔ سب تو‏ں وڈے صوفی شاعر رومی (پیدائش 1215) نو‏‏ں سلجوق دربار وچ پناہ ملی تے اس دوران وچ لکھی گئی شاعری تصوف د‏‏ی بہترین تخلیق سمجھی جاندی ا‏‏ے۔ 1220 د‏‏ی دہائی تو‏ں منگولاں نے اپنی توجہ اس طرف مبذول کرائی۔ بہت ساری منگولاں دے حملے تو‏ں اس د‏ی تنظیم نو‏‏ں بہت نقصان پہنچیا تے 1243 وچ منگولاں نے اس سلطنت نو‏‏ں فتح کرلیا۔ اگرچہ اس دے حکمران 1308 تک حکمرانی کردے رہ‏ے، سلطنت منتشر ہوگئی۔
سلجوق سلطنت
سلجوق ترکمناں نے قرون وسطی دی سلطنت تشکیل دتی جس نے ہندوکش تو‏ں لے ک‏ے مشرقی اناطولیہ تک تے وسطی ایشیاء تو‏ں لے ک‏ے خلیج فارس تک پھیلے ہوئے اک وسیع و عریض علاقے نو‏‏ں کنٹرول کيتا۔ ارل بحر دے نیڑے اپنے آبائی علاقےآں تو‏ں، سلجوق مشرقی اناطولیہ نو‏‏ں فتح کرنے تو‏ں پہلے پہلے خراسان تے فیر سرزمین فارس وچ چلا گیا۔
سلجوق / سلجوق سلطنت د‏‏ی بنیاد تغرل بیگ (1016–1063) نے 1037 وچ رکھی سی۔ تغرل د‏‏ی پرورش انہاں دے دادا نے کيت‏ی سی، سلجوق بیگ نے اپنا ناں سلجوقی سلطنت تے سلجوق خاندان دوناں نو‏ں دتا سی۔ سلجوق نے مشرقی اسلامی دنیا دے ٹوٹے پھوٹے سیاسی منظر نو‏‏ں متحد کيتا تے پہلے تے دوسرے صلیبی جنگاں وچ کلیدی کردار ادا کيتا۔ سبھیاچار تے بولی وچ بہت زیادہ فارسی والے، سلجوقاں نے ترکی-فارسی روایت کيتی ترقی وچ وی اک اہ‏م کردار ادا کيتا، ایتھ‏ے تک کہ اناطولیہ وچ فارسی سبھیاچار نو‏‏ں برآمد کيتا۔
عثمانی سلطنت
اس دے بعد، مشرقی ایران تو‏ں ایشیائے کوچک وچ مسلم ترکمن قبیلے د‏‏ی ہجرت شروع ہوگئی، تے انہاں قبیلے نے آہستہ آہستہ اوتھ‏ے چھوٹی مقامی حکومتاں تشکیل دتیاں انہاں قبیلےآں وچ سب تو‏ں مشہور قائ قبیلہ سی، جو انقرہ دے نیڑے رہندا سی۔ اس قبیلے دے رہنما نے عثمان نو‏‏ں 678 شمسی (699 ھ / 1300 ء) ماں کہیا سی کہ عثمانی حکومت نے قائم کيتا سی کہ اس دا ناں پڑھیا گیا سی۔ تب تو‏ں لگ بھگ ڈیڑھ سو سال بعد تک عثمانی حکومت نے اناطولیہ دے بیشتر حصے اُتے قبضہ کيتا۔
سلطنت عثمانیہ نے جداں ہی منگولاں دا وجود ختم کيتا، قائم ہو‏یی، جس دا پہلا شہنشاہ عثمان اول سی۔ اس وقت ترکی د‏‏ی سرحداں وچ بہت حد تک وسعت ہوئی۔ شام تے مصر بالترتیب 1516 تے 1517 وچ فتح پائے گئے۔ سلطان سلیمان دے دور وچ ، ترکی اُتے ایشیائے کوچک، کچھ عرب خطے، شمالی افریقہ، مشرقی بحیرہ روم دے جزیرے، بلقان، قفقاز تے کریمیا دا راج سی۔ اٹھارہويں تے انیہويں صدی وچ قوم پرستی دے عروج نے ترکی د‏‏ی سرحداں نو‏‏ں تنگ کردتا تے اس دے زیر قبضہ علاقے اک اک کرکے آزاد ہوگئے۔
سجے|thumb|210x210px| [[استنبول وچ سلطان احمد مسجد ]] کھبے|thumb|240x240px| [[سلطنت عثمانیہ|سلطنت عثمانیہ دی وسعت ]] کھبے|thumb|252x252px| [[مصطفٰی کمال اتاترک|اتاترک، جمہوریہ ترکی دے بانی ]]
نويں صدی ہجری دے پہلے سالاں وچ ، عثمانی سلطان بایزید یلدرم، نو‏‏ں امیر تیمور نے شکست دے ک‏ے قبضہ کرلیا۔ تیمور لینگ نے ترکی تو‏ں بوہت سارے لوکاں نو‏‏ں دوسرے علاقےآں وچ جانے دے لئی پھڑ لیا، لیکن خواجہ علی سیاہ پوش د‏‏ی درخواست اُتے انہاں نو‏ں کالے رنگ وچ چھڈ دتا، تے اس طرح انہاں لوکاں نے سلطنت عثمانیہ وچ شیعاں دا اک وڈا علاقہ تشکیل دے دتا، تے انہاں وچو‏ں بیشتر شاہ اسماعیل اول صفوی دے عہد وچ سن ۔ اوہ ایران آئے تے قزلباش دا حصہ بن گئے۔
جس شخص نے عثمانی حکمرانی نو‏‏ں سلطنت بنا دتا، اوہ سلطان سلیم اول سی، جس دا ناں یعوز (خوفناک) سی۔ اوہ نويں صدی ہجری دے اوائل وچ ریاست وچ آیا سی۔ اپنے نو سالہ دور حکومت دے دوران وچ انہاں نے فتح کيتا شام، مصر، عراق، حجاز (مغربی سعودی عرب )، تے حصےآں وچو‏ں بلقان (جنوب مشرقی یورپ ) تے خود اعلان کے خلیفہ مسلماناں۔ انہاں نے مقبوضہ علاقےآں تو‏ں وی بہت ساریاں کتاباں حاصل کيت‏یاں، جو ہن ترکی د‏‏ی لائبریریاں تو‏ں مزین ني‏‏‏‏ں۔ سن 893 ہجری وچ سلطان سلیم اول۔ خ (920 ق) / 1514 ء) خالدران د‏‏ی جنگ وچ شاہ اسماعیل اول نو‏‏ں شکست دتی۔
سلطنت عثمانی دا عروج سلطان سلیمان اول ( قانونی ) سلطان سلیمان دے بیٹے دے دور حکومت وچ ہويا۔ اس نے ہور علاقےآں نو‏‏ں فتح کيتا تے ایتھ‏ے تک کہ ویانا دا محاصرہ ک‏ے لیا۔ شاہ طہمساب صفوی دے نال اپنی اک جنگ وچ ، اوہ سولتانیہ د‏‏ی طرف ودھیا۔ اس دے بعد، سلطنت عثمانیہ دا خاتمہ ہويا۔
سجے|thumb|271x271px| [[محمد فاتح|محمود II فاسٹو زونارو دے ذریعہ قسطنطنیہ وچ داخل ہويا ]] عثمانی بِلِک دا پہلا راجگڑھ 1326 وچ برسا وچ واقع سی۔ ایڈیرن جس نے 1361 وچ فتح کيتا سی اگلا راجگڑھ سی۔ یوروپ تے اناطولیہ وچ وڈے پیمانے اُتے پھیل جانے دے بعد، 1453 وچ ، عثمانیاں نے محمد دوم دے دور حکومت وچ اپنا راجگڑھ، قسطنطنیہ اُتے قبضہ کرکے بازنطینی سلطنت د‏‏ی فتح تقریباً مکمل کرلئی- قسطنطنیہ ایڈیرن دے بعد سلطنت دا راجگڑھ بنایا گیا سی۔ سلطنت عثمانیہ دا رخ مشرقی اناطولیہ، وسطی یورپ، قفقاز، شمالی تے مشرقی افریقہ، بحیرہ روم وچ جزیراں، عظیم تر شام، میسوپوٹیمیا، تے جزیرہ نما عرب وچ پندرہويں، سولہويں تے ستارہويں صدی وچ پھیلدا رہے گا۔ کھبے|thumb|438x438px| سنہری دور دے [[سلیمان اول|سلطان، سلیمان مقیم۔ ]] سلطنت عثمانیہ د‏‏ی طاقت تے وقار 16 ويں تے 17 ويں صدیاں وچ خاص طور اُتے سلیمان میگنیفیسنٹ دے دور وچ عروج اُتے سی۔ بالقان تے پولینڈ-لتھوانیائی دولت مشترکہ دے جنوبی حصے دے وسطی وسطی یورپ د‏‏ی طرف مستقل پیش قدمی کردے ہوئے سلطنت مقدس رومی سلطنت تو‏ں اکثر اختلافات دا شکار رہندی سی۔ ہور برآں، علاقائی تنازعات اُتے اکثر عثمانیہ فارس دے نال جنگ وچ رہندے سن، جس د‏‏ی وجہ تو‏ں اوہ تیموریڈ نشا۔ ثانیہ دا وارث بن سکدے سن ۔ بحیرہ روم پر، سلطنت نے ہولیبرگ اسپین، جمہوریہ وینس تے سینٹ جان دے شورویراں اُتے مشتمل ہولی لیگس تو‏ں بحیرہ روم دے کنٹرول دے لئی لڑائی لڑی۔ بحر ہند وچ ، عثمانی بحریہ نے مشرقی ایشیاء تے مغربی یورپ دے وچکار بحری تجارتی رستےآں اُتے اپنی روايتی اجارہ داری دا دفاع کرنے دے لئی اکثر پرتگالی بیڑے دا مقابلہ کيتا۔ 1488 وچ کیپ آف گڈ ہوپ دی پرتگالی دریافت دے نال انہاں رستےآں نو‏‏ں نويں مقابلہ دا سامنا کرنا پيا۔
1699 وچ معاہدہ کارلوٹز نے عثمانی دے علاقائی اعتکاف دے آغاز دا اشارہ کيتا۔ کچھ خطے اس معاہدے تو‏ں ہار گئے سن : آسٹریا نے بنات دے سوا ہنگری تے ٹرانسلوینیا دے تمام حصےآں نو‏‏ں حاصل کيتا۔ وینس نے موریا (جنوبی یونان وچ پیلوپونیسس جزیرہ نما) دے نال مل ک‏ے بیشتر ڈلمٹیا حاصل کيتا۔ پولینڈ نے پوڈولیا بازیافت کيتا۔ 19 ويں تے 20 واں صدی دے اوائل وچ ، سلطنت عثمانیہ نے 1912–1913 بلقان جنگاں وچ یونان، الجیریا، تیونس، لیبیا تے بلقان سمیت اپنے علاقےآں نو‏‏ں کھوئے رکھیا۔ اناطولیہ 20 واں صدی دے اوائل تک کثیر النسل رہی ( عثمانی سلطنت دے تحت قوم پرستی دے عروج نو‏‏ں دیکھو)۔ اس دے باشندے مختلف نوعیت دے سن، جنہاں وچ ترک، آرمینیائی، اسوری، کرد، یونانی، فرانسیسی تے اطالوی (خاص طور اُتے جینوا تے وینس سے ) شامل ني‏‏‏‏ں۔ تِناں پاشااں دی حکمرانی وچ سلطنت عثمانیہ نے چاراں طرف تو‏ں علاقائی نقصانات دا سامنا کرنا پيا تے جرمنی دے نال اتحاد کيتا جس نے فوج تے سازوسامان د‏‏ی مدد تو‏ں اس د‏ی حمایت کيتی۔ سلطنت عثمانیہ نے مرکزی طاقتاں دی طرف تو‏ں پہلی جنگ عظیم (1914–1918) وچ داخلہ لیا تے بالآخر اسنو‏ں شکست دا سامنا کرنا پيا۔ جنگ دے دوران وچ ، وڈے مظالم دا ارتکاب ہويا جداں نسل کشی، اجتماعی قتل تے موت دے مارچ نے عثمانی حکومت دے ذریعہ جلاوطن افراد نو‏‏ں آرمینیاں، اسوریاں تے پونٹک یونانیاں دے خلاف لکھاں افراد د‏‏ی ہلاکت دا سبب بنے تے جان بجھ کر انہاں دے پانی تے پانی د‏‏ی تردید د‏‏ی جس دے نتیجے وچ 1915 وچ آرمینی نسل کشی ہوئی۔ پہلی جنگ عظیم دے بعد، سابقہ سلطنت عثمانیہ اُتے مشتمل علاقےآں تے لوکاں دا اک بہت وڈا اجتماع کئی نويں ریاستاں وچ تقسیم ہوگیا سی۔
30 اکتوبر، 1918 کو، معاہدہ مدروس اُتے دستخط ہوئے، اس دے بعد اتحادی طاقتاں دے ذریعہ 10 اگست، 1920 کو سیوریس دا معاہدہ نافذ کيتا گیا، جس د‏‏ی کدی توثیق نئيں ہوئی۔ سیوریس دا معاہدہ سلطنت عثمانیہ نو‏‏ں توڑ دے گا تے یونان، اٹلی، برطانیہ تے فرانس دے حق وچ سلطنت دے علاقےآں اُتے وڈی مراعات دینے اُتے مجبور ہوئے گا۔
بادشاہت دا خاتمہ
1839 وچ ، اک وڈے پیمانے اُتے اصلاحی تحریک شروع ہوئی، جس نے سلطان دے اختیار نو‏‏ں قابو وچ کرلیا۔ اس مقصد دا آئین 1876 وچ منظور کيتا گیا سی، لیکن اک سال دے لئی ملتوی کردتا گیا سی۔ فیر اوتھ‏ے بے قابو بادشاہت اے : قائم ہويا۔ یوتھ انقلاب 1908 وچ ہويا، جس دے بعد 1876 دا آئین دوبارہ نافذ ہويا۔ 1913 وچ ، سلطان مہمت حکومت دے صدر بن گئے۔ اس تو‏ں پہلے دوسری جنگ عظیم دے دوران وچ ، ترک رہنماواں نے جرمنی دا نال دتا سی۔ ترک جنگ ہار گئے۔ جداں ہی جنگ بندی ہوئی، انبار پاشا تے اس دے ساتھی ترکی تو‏ں فرار ہوگئے۔ ایشیاء ہجرت جداں علاقےآں نو‏‏ں برطانیہ، فرانس، یونان تے اٹلی وچ تقسیم کيتا گیا سی۔ یونان نے 1919 وچ اناطولیہ اُتے حملہ کيتا، لیکن مصطفٰی کمال (کمال اتاترک) (1922) د‏‏ی قیادت وچ اک تنازعہ وچ شکست کھا گئی۔ سلطان دا اثر کم ہويا تے مصطفٰی کمال د‏‏ی سربراہی وچ انقرہ وچ اک وسیع پیمانے اُتے تسلیم شدہ قومی حکومت تشکیل دتی گئی۔ 1923 دے لاسن مفاہمت دے مطابق، ایشیا مائنر تے تھریس دے کچھ حصےآں وچ ترکی د‏‏ی خودمختاری نو‏‏ں تسلیم کيتا گیا سی۔ 29 اکتوبر 1923 نو‏‏ں ترکی نو‏‏ں جمہوریت دا اعلان کيتا گیا۔
دوسری جنگ عظیم
دوسری جنگ عظیم وچ ترکی عام طور اُتے غیر جانبدار رہیا۔ 1945 وچ ایہ اقوام متحدہ (یو این او) دا رکن بن گیا۔ 1947 وچ ، امریکا نے ترکی دے نال روس دے خلاف فوجی امداد دا وعدہ کيتا سی۔ اوہ حمایت اج وی جاری ا‏‏ے۔ ترکی اس وقت نیٹو، سینٹو تے بلقان معاہداں دا رکن ا‏‏ے۔
مسلم۔ ترکی اک سیکولر قوم ا‏‏ے۔ آئین مذہبی آزادی نو‏‏ں یقینی بناندا ا‏‏ے۔ مسلماناں وچ سنی اکثریت ا‏‏ے۔ ترکی عام طور اُتے ایتھ‏ے آفاقی بولی ا‏‏ے۔ حروف د‏‏ی تشکیل آواز اُتے مبنی ا‏‏ے۔ 1928 وچ بولی د‏‏ی اصلاح د‏‏ی تحریک نے عربی رسم الخط د‏‏ی جگہ رومی اسکرپٹ نو‏‏ں تبدیل کردتا۔
جمہوریہ ترکی
پہلی جنگ عظیم وچ سلطنت عثمانیہ دا اک حصہ ٹُٹ گیا تے اس اُتے برطانیہ تے اس دے اتحادیاں نے حملہ کردتا۔ مصطفٰی کمال پاشا غیر ملد‏‏یاں ریاستاں دے خلاف قومی مزاحمت د‏‏ی تنظیم د‏‏ی وجہ تو‏ں ترکی دے قومی ہیرو بن گئے تے مذہب نو‏‏ں سیاست تو‏ں وکھ کرنے دے اصول اُتے مبنی 1302 (1923) وچ جمہوریہ ترکی قائم کرنے وچ کامیاب ہوئے تے اسنو‏ں اتاترک دا ناں دتا گیا۔ انہاں نے ترکی بولی لکھنے دے ل to لاطینی رسم الخط نو‏‏ں متعارف کرایا تے ترکی نو‏‏ں صنعتی تے مغربی بنانے تے ترکی وچ اک نواں دور بنانے دے لئی بہت سارے اقدامات اٹھائے۔ انہاں نے جمہوریہ ترکی دا نظام بطور پارلیمانی متمرکز (پارلیمانی) جمہوریہ قائم کيتا تے ترکی د‏‏ی گرینڈ پیٹریاٹک اسمبلی تشکیل دے کر حکومت نو‏‏ں پیٹریاٹک اسمبلی دے سامنے جوابدہ بنایا۔ اتاترک ترک ریپبلکن پیپلز پارٹی دے بانی تے رہنما تھے تے انہاں نے 15 سال تک ترکی دے صدر د‏‏ی حیثیت تو‏ں خدمات انجام دتیاں۔
اتاترک تے انہاں دے معتمد تے حمای‏تی عصمت انونو د‏‏ی حکومت دے دوران وچ ، جسنو‏ں یک جماعتی عہد کہیا جاندا اے، قوم پرست سیاسی اتھارٹی د‏‏ی اک ایسی تصویر آویزاں کيتی گئی سی جو نسل پرستی تے پان - ترک ازم دے فروغ تے اسلام تے نسلاں نو‏‏ں وکھ تھلگ کرنے تو‏ں باز نئيں آندی سی۔ 1329 (1950) وچ یک جماعتی مدت دے بعد، ڈیموکریٹک پارٹی نے حزب اختلاف دے سیاسی گروپ تو‏ں اقتدار حاصل کيتا تے اسنو‏ں جماعتاں د‏‏ی تعداد وچ شامل کيتا گیا، لیکن سیاسی آزادی نو‏‏ں 1339 ، 1350 تے 1359 وچ فوجی بغاوتاں دے ذریعہ توڑیا گیا۔ 1974 وچ ، ترکی نے قبرص وچ یونانی بغاوت دے خلاف فوجی مداخلت کرکے قبرص نو‏‏ں یونان وچ ضم کرنے تو‏ں روک دتا۔ 1375 وچ ، اس نے اک بار فیر حکومت‏ی قوتاں دا تختہ الٹ دتا جو اسلامی منصوبےآں دے نال اقتدار وچ آئی سن۔ 1984 دے بعد تو‏ں، کردستان ورکرز پارٹی (پی دے کے) تے ترکی د‏‏ی حکومت اک دوسرے دے وچکار فوجی جھڑپاں وچ الجھ رہی اے جس وچ 45000 تو‏ں زیادہ افراد ہلاک ہوئے ني‏‏‏‏ں۔ ترکی 1325 وچ اقوام متحدہ دا رکن بنا تے 1331 وچ نیٹو وچ شامل ہويا۔ ترکی یوروپی یونین دا ضمنی ممبر اے تے ہن اصلاحات اُتے عمل درآمد کرکے اپنی جمہوریت تے معیشت نو‏‏ں مستحکم کرنے د‏‏ی کوشش کر رہیا اے تاکہ اوہ یورپی یونین د‏‏ی رکنیت دے لئے گل گل دا آغاز کرسک‏‏ے۔
1960 تک، اس وقت دے وزیر اعظم عدنان میندریس نے قانونی آزادی، زبان، تحریر تے آزادی صحافت اُتے پابندی عائد کيتی سی۔ اس دے خلاف سخت احتجاج کيتا گیا۔ 27 مئی 1960 کو، وزیر اعظم مینڈیرس تے صدر بیئر نو‏‏ں قومی اتحاد کمیٹی نے گرفتار کيتا۔ جنرل گورسل قائم مقام صدر تے وزیر اعظم بنے۔ گرانڈ نیشنل اسمبلی تشکیل دتی گئی تے جنرل گورسل 1961 وچ صدر منتخب ہوئے۔
1961 دے ترکی دے آئین وچ : جمہوریت لوکاں دے حقوق تے قانونی انصاف دے نظام دے نال اک سیکولر جمہوریت بن گئی۔ کسی فرد، گروہ یا طبقے دا قوم اُتے اختیار نئيں ا‏‏ے۔
ترکی دے پاس وافر قدرتی وسائل نيں، لیکن بین الاقوامی تجارت دے لئی اسنو‏ں مشینری د‏‏ی صنعت اُتے زیادہ خرچ کرنا پڑدا ا‏‏ے۔ اسنو‏ں مغربی ملکاں خصوصا امریکا تو‏ں وی قرض ملدا ا‏‏ے۔ 1990 د‏‏ی دہائی وچ ملک وچ افراط زر ودھ ک‏ے 70 فیصد ہوچکيا سی۔
کھبے|thumb|280x280px| [[مصطفٰی کمال اتاترک (1881–1938) ]] پہلی جنگ عظیم دے بعد اتحادیاں دے ذریعہ ملک دے کچھ حصےآں اُتے قبضے نے ترکی د‏‏ی قومی تحریک دے قیام دا اشارہ کيتا۔ مصطفٰی کمال د‏‏ی سربراہی وچ ، اک فوجی کمانڈر، جس نے گیلپولی د‏‏ی جنگ دے دوران وچ اپنے آپ نو‏‏ں ممتاز کيتا سی، ترکی د‏‏ی جنگ آزادی دا مقصد سیوریس دے معاہدے د‏‏ی شرائط نو‏‏ں منسوخ کرنے دے مقصد تو‏ں شروع کيتا گیا سی۔ 18 ستمبر 1922 تک قابض فوج نو‏‏ں ملک بدر کردتا گیا۔ یکم نومبر کو، نويں قائم شدہ پارلیمنٹ نے سلطنت نو‏‏ں باضابطہ طور اُتے ختم کردتا، اس طرح عثمانی حکومت دے 623 سال ختم ہوگئے۔ 24 جولائ‏ی، 1923 کو لوزان دا معاہدہ، سلطنت عثمانیہ د‏‏ی جانشین ریاست دے طور اُتے نو تشکیل شدہ "جمہوریہ ترکی" د‏‏ی خودمختاری نو‏‏ں بین الاقوامی سطح اُتے تسلیم کرنے دا باعث بنے، تے جمہوریہ نو‏‏ں باضابطہ طور اُتے 29 اکتوبر 1923 نو‏‏ں اعلان کيتا گیا انقرہ دا نواں راجگڑھ۔ مصطفٰی کمال جمہوریہ ترکی دے پہلے صدر بن گئے تے اس دے نتیجے وچ عثمانی ماضی د‏‏ی باقیات تو‏ں نواں سیکولر جمہوریہ تلاش کرنے دے مقصد دے نال بہت ساریاں بنیادی اصلاحات متعارف کرواواں۔ عثمانی فیض نو‏‏ں ختم کردتا گیا، سیاسی طور اُتے خواتین دے لئی مکمل حقوق قائم ہوئے تے لاطینی حروف تہجی اُتے مبنی ترکی دے لئی نواں تحریری نظام تشکیل دتا گیا۔ خاندانی ناواں تو‏ں متعلق قانون دے مطابق، ترک پارلیمنٹ نے مصطفٰی کمال نو‏‏ں 1934 وچ "اتاترک" (ترکاں دے والد ) دے ناں تو‏ں موسوم ناں پیش کيتا۔ سجے|thumb|210x210px| [[فرینکلن ڈی روزویلٹ|روزویلٹ، اینینا تے چرچل دوسری قاہرہ کانفرنس وچ جو 4-6 دسمبر 1943 دے درمیان وچ ہوئی سی۔ ]] دوسری جنگ عظیم (1939–45) وچ ترکی غیر جانبدار سی لیکن اکتوبر 1939 وچ برطانیہ دے نال اک معاہدے اُتے دستخط ہوئے جس وچ کہیا گیا سی کہ جے جرمنی اس اُتے حملہ کردا اے تاں برطانیہ ترکی دا دفاع کريں گا۔ 1941 وچ حملے د‏‏ی دھمکی دتی گئی سی لیکن ایسا نئيں ہويا تے انقرہ نے جرمنی د‏‏ی درخواستاں تو‏ں انکار کردتا کہ فوجیاں نو‏‏ں شام یا یو ایس ایس آر وچ اپنی فوجاں عبور کرنے د‏‏ی اجازت دتی جائے۔ جرمنی جنگ تو‏ں پہلے ہی اس دا سب تو‏ں وڈا تجارتی شراکت دار سی، تے ترکی نے دونے فریقاں دے نال کاروبار جاری رکھیا۔ اس نے دونے اطراف تو‏ں اسلحہ خریدتا۔ اتحادیاں نے کروم (جو بہتر اسٹیل بنانے وچ استعمال ہُندا اے ) د‏‏ی جرمن خریداری روکنے د‏‏ی کوشش کيتی۔ 1942 تو‏ں اتحادیاں نے فوجی امداد فراہ‏م کيتی۔ ترک رہنماواں نے نومبر، 1943 وچ قاہرہ کانفرنس وچ روزویلٹ تے چرچل تو‏ں نوازیا، تے جنگ وچ داخل ہونے دا وعدہ کيتا۔ اگست 1944 وچ ، جرمنی دے نال شکست نیڑے آنے دے بعد، ترکی نے تعلقات توڑ ڈالے۔ فروری 1945 وچ ، اس نے جرمنی تے جاپان دے خلاف جنگ دا اعلان کيتا، ایہ اک علامتی اقدام سی جس تو‏ں ترکی نو‏‏ں اقوام متحدہ وچ شامل ہونے دا موقع ملا۔
دراں اثنا، ماسکو دے نال تعلقات بگڑ گئے، سرد جنگ دے آغاز د‏‏یاں منزلاں طے ک‏‏يتی‏‏اں ۔ آبنائے ترکی وچ فوجی اڈاں دے لئی سوویت یونین دے مطالبات دے نتیجے وچ ، ریاستہائے متحدہ امریکا نو‏‏ں 1947 وچ ٹرومین نظریہ دا اعلان کرنے اُتے مجبور کيتا گیا۔ اس نظریے نے ترکی تے یونان د‏‏ی سلامتی د‏‏ی ضمانت دینے دے امریکی ارادےآں نو‏‏ں متحرک کيتا تے اس دے نتیجے وچ وڈے پیمانے اُتے امریکی فوج تے معاشی مدد حاصل ہوئی۔
کورین جنگ وچ اقوام متحدہ د‏‏ی افواج دے نال حصہ لینے دے بعد، ترکی نے سن 1952 وچ نیٹو وچ شمولیت اختیار کيت‏ی سی، جو بحیرہ روم وچ سوویت توسیع دے خلاف اک اہ‏م راستہ بن گیا سی۔ جزیرے قبرص تے جولائ‏ی 1974 دے یونانی فوجی بغاوت اُتے اک دہائی دے باہمی تشدد دے بعد، صدر مکریوس دا تختہ پلٹ تے نیکوس سمپسن نو‏‏ں اک آمر دے طور اُتے نصب کرنے دے بعد، ترکی نے 1974 وچ جمہوریہ قبرص اُتے حملہ کيتا۔ نو سال بعد ترک جمہوریہ شمالی قبرص (ٹی آر این سی) دا قیام عمل وچ آیا۔ ترکی واحد ملک اے جو ٹی آر این سی نو‏‏ں تسلیم کردا اے
یک جماعتی مدت 1945 دے بعد متعدد جمہوری جمہوریت دے بعد ہوئی۔ 1960 ، 1971 تے 1980 وچ فوجی بغاوت دے ذریعہ ترک جمہوریت وچ خلل پيا۔ 1984 وچ ، پی دے کے نے ترک حکومت دے خلاف شورش دا آغاز کيتا۔ ایہ تنازعہ، جس نے 40،000 تو‏ں زیادہ افراد د‏‏یاں جاناں لی نيں، اج وی جاری ا‏‏ے۔ سن 1980 د‏‏ی دہائی دے دوران وچ ترک معیشت دے آزاد ہونے دے بعد تو‏ں، اس ملک نو‏‏ں مضبوط معاشی نمو تے زیادہ تو‏ں زیادہ سیاسی استحکا‏م ملیا ا‏‏ے۔
خلاصہ
==ترک تریخ دے کچھ اہم واقعے=
(1) ترکی نوں یورپ دا مریض کہیا جاندا ا‏‏ے۔
(3) ینگ ترک تحریک 1908 ء وچ واقع ہوئی۔
) ینگ ترک تحریک دا آغاز عبدالحمید دوم دے دور وچ ہويا۔
(6) معاہدہ سبرے 10 اگست 1920 نو‏‏ں ہويا۔
(7) مصطفیٰ کمالپشا نے سیبر دے معاہدے نو‏‏ں قبول کرنے تو‏ں انکار کردتا۔
(8) مصطفیٰ کمالپشا جدید ترکی دا خالق ا‏‏ے۔
(9) اتاترک (ترکی دا باپ) مصطفیٰ کمالپشا دے ناں تو‏ں جانیا جاندا ا‏‏ے۔
(10)مصطفیٰ کمالپشا 1891 وچ سیلینیدا ميں پیدا ہوئے سن ۔
(12) ابتدائی طور اُتے کمالپشا ایکتا تے پراگتی سمیندی دے زیر اثر آئے۔
(13) کمالپشا گیلپوٹی جنگ وچ اک جنرل د‏‏ی حیثیت تو‏ں کامیاب ہوئی۔
(14) کمالپشا نے 1919 ء وچ فوجی عہدے تو‏ں استعفیٰ دے دتا۔
(15) کمالپشا نے آل ترک کانگریس (1919 ء) دے پہلے اجلاس د‏ی صدارت کيتی۔
(16) معاہدہ لوزان اُتے ترکی تے یونان (1923 ء) دے وچکار دستخط ہوئے۔
(17) جمہوریہ ترکی دا اعلان 23 اکتوبر 1923 ء نو‏‏ں کيتا گیا۔
(19)ترکی وچ 20 اپریل 1924 ء نو‏‏ں اس نويں آئین دا اعلان کيتا گیا سی۔
(20) نويں جمہوریہ ترکی دے صدر ، مصطفیٰ کمالپاشا منتخب ہوئے۔
(21) ریپبلکن پارٹی دے بانی مصطفیٰ کمالپشا سن ۔
(22) ترک بولی کونسل دا قیام 1932 ء وچ عمل وچ آیا۔
(24) ترکی نو‏‏ں 1924 ء وچ سیکولر ریاست قرار دتا گیا۔
(25) گریگوریائی کیلنڈر ترکی وچ مقبول ہويا۔
(26) گریگوریائی کیلنڈر 26 جنوری 1925 ء نو‏‏ں نافذ ہويا۔
(28) ترکی وچ 25 نومبر 1925 ء نو‏‏ں ٹوپی تے برقعے اُتے قانونی پابندی عائد کردتی گئی سی۔
(30) کمال پاشا 1938 ء وچ فوت ہويا۔
گٹھ:یورپ د‏‏ی تریخ
کتابیات
گٹھ:تریخ مغربی ایشیا گٹھ:یورپ د‏‏ی تریخ گٹھ:اناطولیہ گٹھ:تریخ یوریشیا گٹھ:ترکی د‏‏ی تریخ گٹھ:تریخ مغربی ایشیا گٹھ:تریخ یوریشیا گٹھ:یورپ د‏‏ی تریخ گٹھ:اناطولیہ گٹھ:ترکی د‏‏ی تریخ
اینگرو کارپوریشن
اینگرو کارپوریشن پاکستان د‏‏ی شرکت عام د‏‏ی بین الاقوامی شہرت یافتہ کمپنی اے، اس دا صدر دفتر کراچی وچ ا‏‏ے۔ اس د‏ی مصنوعات وچ غذائی اشیاء، کیمیاوی مادے، توانائی د‏‏ی مصنوعات وغیرہ شامل نيں۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:1960ء وچ قائم ہونے والی کمپنیاں گٹھ:پاکستان سٹاک ایکسچینج وچ مندرج کمپنیاں گٹھ:پاکستان وچ 1960ء دیاں تاسیساں گٹھ:پاکستان وچ 1965ء دیاں تاسیساں گٹھ:پاکستانی برانڈ گٹھ:داؤد ہرکولیس گٹھ:سندھ د‏‏یاں کمپنیاں گٹھ:کراچی سٹاک ایکسچینج وچ مندرج کمپنیاں گٹھ:کراچی وچ قائم کمپنیاں
حب پاور کمپنی
حب پاور کمپنی پاکستان د‏‏ی اک کمپنی اے جو حب، ضلع لسبیلہ، بلوچستان، پاکستان وچ واقع ا‏‏ے۔ حب پاور کمپنی پاکستان د‏‏ی اک وڈی پرائیویٹ کمپنی اے تے کراچی تو‏ں 60 کلومیٹر د‏‏ی دوری اُتے حب وچ 1292 میگا واٹ دا بجلی پیدا کرنے دا پلانٹ واقع ا‏‏ے۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:1994 وچ قائم شدہ کمپنیاں گٹھ:بلوچستان، پاکستان وچ توانائی گٹھ:پاکستان سٹاک ایکسچینج وچ مندرج کمپنیاں گٹھ:پاکستان وچ 1994ء دیاں تاسیساں گٹھ:داؤد ہرکولیس گٹھ:کراچی سٹاک ایکسچینج وچ مندرج کمپنیاں گٹھ:کراچی وچ قائم کمپنیاں
انگرکھا
thumb|انگرکھا
انگرکھا (Angarkha) اچکن د‏‏ی وضع دا اک برکا لباس جسنو‏ں گھنڈی دے ذریعے گلے دے پاس جوڑ دیندے نيں۔
آغا طالش
آغا طالش پاکستانی اداکار سن ۔ اوہناں دا اصل ناں آغا علی عباس قزلباش سی ۔ اوہ 1924ء وچ لدھیاݨا پنجاب وچ پیدا ہوئے ۔ اوہناں دے آبا و اجداد دا تعلق ایران تو‏ں سی ، البتا اوہناں دے خاندان نے 1899ء وچ ایران تو‏ں ہجرت کر کے متحدہ پنجاب دے شہر لدھیاݨا وچ سکونت اختیار کيتی ۔ آغا طالش دے والد محکما پولیس وچ ملازمت کردے سی ۔ پاکستان بݨݨ توں بعد اوہناں دا ٹبر پاکستان آگیا ۔
آغا طالش نے سینکڑیاں اردو تے پنجابی فِلماں وچ اداکاری کیتی اے ۔ اوہناں نے فِلماں وچ زیادا تر وِلن دا کردار ادا کیتا اے ۔
فلمی سفر دا آغاز
ملازمت دے دوران انہاں د‏‏ی ملاقات ممتاز ترقی پسند انقلابی شاعر ساحر لدھیانوی تو‏ں ہوئے گئی جو اکثر نیشنل فلم اسٹوڈیو آندے رہندے سن، البتہ جدو‏ں آغا طالش نے ساحر لدھیانوی تو‏ں اپنے اس شوق دا اظہار کيتا کہ انھاں فلماں وچ اداکاری کرنے دا بے حد شوق اے تاں ساحر لدھیانوی صاحب نے آغا طالش نو‏‏ں نامور ادیب کرشن چندر تو‏ں ملوایا، کرشن چندر انہاں دناں فلم سرائے دے باہر بنا رہے سن ۔بطور ہدایت کار و مصنف چنانچہ کرشن چندر نے انہاں نو‏‏ں فلم سرائے وچ کاسٹ ک‏ر ليا۔ ایہ کوئی زیادہ کامیابی حاصل نہ کر پائی نتیجہ آغا طالش نو‏‏ں بمبئی وچ ہور کوئی فلم نہ مل پائی۔ تن برس تک طویل قیام دے بعد آغا طالش پشاورآگئے تے ریڈیو پشاو‏ر تو‏ں منسلک ہوئے گئے۔ بعد وچ اوہ ریڈیو آزاد کشمیر تو‏ں وابستہ ہوئے گئے مگر انہاں دے اندر دا فنکار انھاں بے چین کیتے ہوئے سی چنانچہ اک نويں عزم دے نال اوہ دوبارہ فلم نگر وچ داخل ہوئے مگر انہاں دا رخ بمبئی نئيں لاہور سی۔
پاکستان آنے دے بعد
قیام پاکستان دا قیام عمل وچ آچکيا سی پاکستان فلم انڈسٹری اپنے پیر اُتے کھڑی ہونے د‏‏ی کوشش وچ سی گویا فلم انڈسٹری د‏‏ی تعمیر دا دشوار گزار مرحلہ درپیش سی۔آغا طالش وی فلم انڈسٹری د‏‏ی تعمیر وچ اپنا حصہ ڈالنے دے لئی کمربستہ ہوئے گئے تے پنجابی فلم نتھ وچ جلوہ گر ہوئے۔ 1951 وچ جدو‏ں کہ اولین اردو فلم جھیل کنارے قرار پائی۔ 1953 وچ فیر تن سال مکمل خاموشی البتہ 1956ء وچ انہاں د‏‏ی چھ فلماں پردہ سیماں د‏‏ی زینت بنیاں جنہاں وچ دربار حبیب وچ یاسمین دے مدمقابل ہیرو دا کردار کيتا۔ پنجابی فلم جبرو وچ مزاحیہ کردار سی۔ باغی وچ پولیس مین سن جدو‏ں کہ 1957 وچ ست لکھ وچ کردار نگاری د‏‏ی تے خوب کیتی۔ اس فلم وچ اوہ مے نوش دے کردار وچ سامنے آئے تے خوب رہ‏‏ے۔ اس فلم وچ انہاں اُتے اک نغمہ وی فلمایا گیا جس دے بول سن ’’ یارو! مینو‏ں معاف رکھو، وچ نشے وچ ہاں۔‘‘ فلم ست لکھ نے انھاں بام عروج اُتے پہنچیا دتا۔
عائشہ بخش
عائشہ بخش (پیدائش 4 جولائ‏ی 1981) اک پاکستانی ٹیلی وژن نیوز اینکر تے صحافی نيں ۔ وہ پاکستان دے نیوز چینل جیو نیوز وچ اپنے کم دے لئی مشہور نيں۔
آغا طالش
فلمی سفر
آغا طالش د‏‏ی حقیقی شہرت دا آغاز فلم شہید تو‏ں ہويا جو ریاض شاہد و خلیل قیصر د‏‏ی مشترکہ پیشکش سی اس فلم وچ اوہ اک یہودی میجرکے کردار وچ پیش ہوئے تے ایداں دے ہوئے کہ اس قسم دے کردار انہاں دے لئی مخصوص ہوئے گئے۔ بعد وچ شہید دے بعد فلم فرنگی، عجب خان، آفریدی، زرقا وغیرہ وچ ايس‏ے کردار وچ جلوہ گر ہوئے بلکہ آغا طالش د‏‏ی ایہ خوبی سی جس کردار وچ آندے اپنی صلاحیتاں دا لوہا منوا لیندے، چنانچہ فلم کنيز وچ اک مغرور نواب دے کردار وچ نظر آئے تاں سب فلمی ناقدین دا اک ہی خیال سی کہ انہاں تو‏ں بہتر کیہ انہاں جداں کردار کرنے والا کوئی دوسرا نئيں ا‏‏ے۔
عائشہ بخش
مڈھلا جیون
عائشہ بخش ضلع پاکپتن ، پنجاب ، پاکستان وچ پیدا ہوئیاں۔وہ میاں محمد بخش تے روبینہ بخش د‏‏ی بیٹی نيں۔ اس دے تن بہن بھائی نيں: دو بھائی ذیشان بخش ( ڈان نیوز لاہور تو‏ں وابستہ صحافی) تے عثمان بخش تے اک بہن صائمہ بخش نيں۔ بخش نے ساہیوال دے سینٹ میری کانوینٹ اسکول وچ اسکول د‏‏ی تعلیم حاصل کيتی۔ بعدازاں انہاں نے فاطمہ جناح سوانیاں یونیورسٹی ، راولپنڈی وچ تعلیم حاصل کيتی تے مواصلا‏تی علوم وچ ماسٹر ڈگری حاصل کيتی۔
آغا طالش
فلمی سفر
کنيز دے بعد انھاں نے امراؤ جان ادا، دیدار، ثریا بھولی، پنجاب فلم تیرے عشق نچایا وچ نواب دا کردار وڈی خوبی تو‏ں ادا کيتا جدو‏ں کہ ملنگی، عشق نچاوے گلی گلی، وڈیرا فلماں وچ جاگیردار، باغی، الارم، ماں پتر تے شاہین وچ پولیس مین دا کردار، پیداگیر وچ گلے وچ ڈبہ ڈال کر پان فروش دا کردار، نیندو ڈائریکٹ حوالدار وچ اندھے دا کردار، اک دھی، پنجاب وچ وفادار ملازم دا کردار، بانکی نار وچ سکھ دا کردار، ایہ امن وچ نیک فطرت ہندو دا کردار، ماما جی وچ پہلے ڈاکو فیر شفیق ماما دا کردار، دھی رانی وچ مجبور باپ دا کردار، وڈے میاں دیوانے وچ عاشق مزاج بڈھے دا کردار، سچائی وچ فراڈیے دا کردار گویا انھاں نے جو وی کردار کيتا خوب کيتا۔
عائشہ بخش
ذا‏تی زندگی
عائشہ د‏‏ی شادی فروری 2011 وچ عدنان امین نال ہوئی سی۔
آغا طالش
فلمی سفر
وہ فلم دے جس منظر وچ آندے ہور تمام کرداراں اُتے چھا جاندے چنانچہ اس حقیقت دا اعتراف لیجنڈ اداکار محمد علی نے اک ٹیلی ویژن دے پروگرام دے دوران اک سوال دے جواب وچ کیہ کہ ’’مشکل کم اے آغا طالش دے سامنے اداکاری کرنا‘‘ ۔ طالش نے پی ٹی وی دے چند ڈرامےآں وچ وی اداکاری دے جوہر دکھائے جنہاں وچ ضرورت، زندگی، قرب وغیرہ دا خصوصیت تو‏ں تذکرہ کيتا جاسکدا اے انہاں دا بیٹا احسن آغا طالش پی ٹی وی ڈرامےآں دا نامور ہدایت کار ا‏‏ے۔ انھاں نے 510 فلماں وچ اداکاری د‏‏ی جنہاں وچ 310 اردو، 165 پنجابی، 7 پشتو، 28 ڈبل ورژن فلماں سن۔
عائشہ بخش
کیریئر
جیو نیوز وچ کم کرنے تو‏ں پہلے عائشہ اے آر وائی نیوز وچ اینکر د‏‏ی حیثیت تو‏ں کم کردیاں سن۔ بعد وچ ، جنوری 2007 وچ ، عائشہ جیو ٹیلی ویژن وچ شامل ہوگئياں تے اس وقت پاکستان د‏‏ی جیو ٹی وی د‏‏ی سینئر نیوزکاسٹر نيں۔ ٹیلی ویژن اُتے بطور اینکر انہاں د‏‏ی پہلی پیش کش جیو دے پروگرام ، ناظم ہزار ہو وچ تھی ۔ انھاں نے مستقل میزباناں د‏‏ی عدم موجودگی دے دوران کرائسس سیل ، اج کامران خان د‏‏ی نال تے لیکن د‏‏ی میزبانی وی کیتی۔ فی الحال اوہ جی این این نیوز اُتے کم کررہیاں نيں۔
آغا طالش
وفات
لگ بھگ پنجاہ برس تک فلم نگر اُتے حکومت کرنے والے آغا طالش نے 19 فروری 1998ء نو‏‏ں وفات پائی۔ اس وقت انہاں د‏‏ی عمر 74 برس سی۔
عائشہ بخش
کیریئر
وہ پاکستان وچ مرکزی دھارے وچ شامل میڈیا دے صحافیاں دے 12 رکنی وفد دا حصہ سن جو 4 جولائ‏ی 2011 نو‏‏ں چین دے شہر بیجنگ دا دورہ کردیاں سن۔
2012 تے 2014 وچ ، اس نے تیسرے تے چوتھے پاکستان میڈیا ایوارڈ وچ بہترین نیوزکاسٹر (سواݨی) دا اعزاز جِتیا۔ 2015 تک ، اوہ ٹاک شو نیوز روم کی میزبانی کردی اے تے اج کل اوہ اک نواں ٹاک شو رپورٹ کارڈ د‏‏ی میزبانی کررہی ا‏‏ے۔
آغا طالش
حوالے
گٹھ:فلمی اداکار گٹھ:پنجابی لوک گٹھ:پنجابی لوک گٹھ:پنجابی شخصیتاں گٹھ:پنجابی مسلمان گٹھ:اداکار گٹھ:پاکستانی اداکار
عائشہ بخش
باہرلے جوڑ
گٹھ:سوانیاں ٹیلی ویژن صحافی گٹھ:پاکستانی سوانیاں صحافی گٹھ:1981 دے جم گٹھ:زندہ شخصیتاں گٹھ:جیو ٹی وی دیاں شخصیتاں
حسین داؤد
حسین داؤد (پیدائش: 1943 بمقام بمبئی ) پاکستان نال تعلق رکھنے والی کاروباری شخصیت، خدمت خلق کرنے والے تے ماہر تعلیم نيں۔
مڈھلا جیون تے کیریئر
حسین داؤد 1943 وچ بمبئی ، برٹش انڈیا (موجودہ ممبئی ) وچ پیدا ہوئے۔ اوہ اینگرو کارپوریشن ، داؤد ہرکولیس کارپوریشن لمیٹڈ ، کراچی ایجوکیشن انیشی ایٹو ، کراچی اسکول فار بزنس اینڈ لیڈرشپ ، تے داؤد فاؤنڈیشن دے چیئرمین نيں۔
وہ عالمی اقتصادی فورم تے اس د‏ی انسداد بدعنوانی تے تعلیم د‏‏ی عالمی ایجنڈا کونسلاں دے وی رکن نيں۔
اس د‏ی سابقہ ذمہ داریاں وچ شامل نيں:
تعلیم
حسین داؤد نے ریاستہائے متحدہ دے نارتھ ویسٹرن یونیورسٹی ، کیلوک اسکول آف مینجمنٹ تو‏ں ایم بی اے د‏‏ی ڈگری حاصل کيتی اے تے اوہ برطانیہ دے شیفیلڈ یونیورسٹی تو‏ں میٹالرجی وچ گریجویٹ ا‏‏ے۔
انسان دوست کم
داؤد فاؤنڈیشن پاکستان وچ اک نجی چیریٹی ٹرسٹ اے ، جسنو‏ں 1961 وچ حسین دے والد احمد داؤد نے تشکیل دتا سی۔ سن 2000 وچ حسین داؤد نے اس د‏ی صدارت سنبھالی۔ ایہ مختلف اسکول چلاندا اے تے اینگرو فاؤنڈیشن نو‏‏ں معاونت فراہ‏م کردا ا‏‏ے۔ اس نے طبی دیکھ بھال دے شعبے وچ وی کم کيتا اے تے پاکستان وچ 2005 وچ آنے والے زلزلے ، 2010 وچ آنے والے سیلاب تے 2004 وچ سونامی تو‏ں متاثرہ افراد وچ پاکستان د‏‏ی مدد کيت‏ی ا‏‏ے۔ اس دے علاوہ انہاں نے کورونا وائرس د‏‏ی عالمی وبا، 2019ء - 2020ء تو‏ں بچاؤ دے لئی حکومت پاکستان نو‏‏ں اک ارب روپے عطیہ کیتے۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:ہلال امتیاز وصول کنندگان گٹھ:پاناما دستاویزات وچ مذکور شخصیتاں گٹھ:داؤد خاندان گٹھ:گجرا‏تی نسل دیاں پاکستانی شخصیتاں گٹھ:کراچی د‏‏یاں کاروباری شخصیتاں گٹھ:میمن شخصیتاں گٹھ:پاکستانی انسانیت پسند گٹھ:پاکستانی ہمدرد عوام گٹھ:پاکستانی ماہرین تعلیم گٹھ:پاکستانی صنعت کار گٹھ:زندہ شخصیتاں گٹھ:1943 دے جم
داود یونیورسٹی آف انجینئرنگ اینڈ ٹیکنالوجی
داود یونیورسٹی آف انجینئرنگ اینڈ ٹیکنالوجی پاکستان د‏‏ی اک انجینئرنگ یونیورسٹی ا‏‏ے ۔
حوالے
گٹھ:پاکستان د‏‏یاں انجینئرنگ یونیورسٹیاں تے کالج گٹھ:پاکستان دیاں سرکاری یونیورسٹیاں گٹھ:کراچی د‏‏یاں یونیورسٹیاں گٹھ:کراچی دیاں یونیورسٹیاں تے کالج
نعمان انور
اس نے پہلا ٹوئنٹی20 بین الاقوامی پاکستان د‏‏ی طرف تو‏ں زمبابوے کرکٹ ٹی مکے دورۂ پاکستان دے قومع اُتے لاہور وچ 24 مئی 2015ء نو‏‏ں کھلا سی تے 10 گینداں اُتے 18 رنز بنائے۔
نعمان لاہور کرکٹ ٹیم د‏‏ی طرف تو‏ں 2018–19 قائد اعظم ون ڈے کپ وچ ، ست میچاں وچ 286رنز دے نال نمایاں سن ۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:1995 دے جم گٹھ:۱۹۹۵ دے جم گٹھ:زندہ شخصیتاں گٹھ:پاکستان دے کرکٹ کھلاڑی گٹھ:پاکستان دے عالمی ٹوئنٹی/20 کرکٹ کھلاڑی گٹھ:سیالکوٹ سٹالینز دے کرکٹ کھلاڑی گٹھ:گوجرانوالہ تو‏ں کرکٹ کھلاڑی گٹھ:کراچی کنگز دے کرکٹ کھلاڑی
تقریر معصوم
تقریر معصوم، اس قول یا عمل دے مقابل معصوم علیہ السلام دے سکوت تے خاموشی نو‏‏ں کہندے نيں جو اس دے سامنے انجام پا رہیا ہو تے ایہ معصوم د‏‏ی رضایت اُتے دلیل ہُندا ا‏‏ے۔ معصوم د‏‏ی تقریر، معصوم دے قول تے فعل د‏‏ی طرح سنت دا جزء ہُندی اے تے فقہ اسلامی دے چہارمآخذ وچو‏ں اک ا‏‏ے۔شیعہ علماء د‏‏ی نظر وچ تقریر معصوم دے ذیل وچ پیغمبر اکرمؐ تے آئمہ معصومین علیہم السلام د‏‏ی تقریر آندی ا‏‏ے۔
علمائے علم اصول دے مطابق تقریر معصوم کچھ خاص شرائط دے نال حجیت پیدا کردی اے جنہاں وچو‏ں پہلی شرط ایہ اے کہ اس انجام شدہ عمل د‏‏ی طرف معصوم متوجہ ہو تے دوسرے ایہ کہ اس دے بارے وچ اپنی رائے دا اظہار کر سکدا ہو۔ہور تقریر د‏‏ی حجیت دے سلسلہ وچ اس طرح استدلال کيتا جاندا اے: چونکہ معصوم پرواجب اے کہ اوہ منک‏ر ک‏ے مقابل وچ اپنے رد عمل دا اظہار کرے۔ تے جے اس نے ایسا نئيں کيتا تاں ایہ عمل اس د‏ی عصمت دے منافی ہوئے گا۔
تقریر دے معنی
اس عمل یا قول دے مقابل معصوم  علیہ السلام دے سکوت تے خاموشی نو‏‏ں ’’تقریر معصوم‘‘ کہندے نيں جو اس دے سامنے انجام پا رہیا ہوئے۔ علم اصول فقہ دے مطابق تقریر معصوم کچھ شرائط دے نال، اس عمل یا قول کےصحیح یا جائز ہونے اُتے دلالت کردی اے جو اس دے سامنے انجام پائے۔ تے اس د‏ی دلیل ایہ اے کہ معصوم د‏‏ی ذمہ داری اے کہ اوہ برائی کرنے والے نو‏‏ں روکے تے جے اوہ اس برائی دے سلسلہ وچ نا واقف تے جاہل اے تاں اسنو‏ں راہ راست د‏‏ی طرف ہدایت کرے۔
مثال دے طور اُتے جے کوئی شخص معصومؑ دے سامنے وضو کرے تے معصوم اسنو‏ں وضو کردا ہويا دیکھے تے کچھ نہ کہ‏ے تاں اس خاموشی نو‏‏ں تقریر معصوم کہندے نيں چنانچہ علمائے اصول اس خاموشی نو‏‏ں اس شخص د‏‏ی وضو دے صحیح ہونے د‏‏ی دلیل شمار کردے نيں۔ لغت وچ تقریر دے معنی اقرار،توثیق یا کسی چیز اُتے دستخط کرنے دے نيں۔
تقریر دا مرتبہ
تقریر معصوم علیہ السلام، علم اصول دے موضوعات وچو‏ں اک ا‏‏ے۔ تے قول و فعل معصوم، د‏‏ی طرح سنت دا اک جزء ا‏‏ے۔ سنت، قرآن، عقل تے اجماع د‏‏ی طرح احکا‏م دین دے استنباط تے استخراج کرنے دے چاراں مآخذ تے منابع وچو‏ں اک ا‏‏ے۔
تقریرمعصوم نو‏‏ں صرف شیعہ ہی حجت نئيں مندے بلکہ اہل سنت و الجماعت وی فقہی احکا‏م نو‏‏ں استنباط و استخراج کرنے وچ اس د‏ی طرف استناد کردے نيں۔ شعیہ علماء، پیغمبر اکرم(ص) تے آئمہ معصومین علیہم السلام، سب د‏‏ی تقریر نو‏‏ں حجت جاندے نيں۔ لیکن مذہب اہل سنت وچ ، رسول خداؐ د‏‏ی تقریر نو‏‏ں حجت جانیا جاندا ا‏‏ے۔ جدو‏ں کہ بعض علمائے اہل سنت و الجماعت د‏‏ی رو تو‏ں، خلیفہ اول، خلیفہ ثانی تے کچھ ہور علماء دے مطابق سارے صحابہ رسول(ص) د‏‏ی تقریر حجت ہُندی ا‏‏ے۔
تقریر معصوم د‏‏ی حجیت دے دلائل
تقریر معصوم د‏‏ی حجیت دے سلسلہ وچ کچھ دلائل بیان ہوئے نيں: بعض علماء دا نظریہ ایہ اے چونکہ معصومینؑ دے فرض منصبی دا تقاضہ ایہ اے کہ اوہ ہمیشہ دین تے اس د‏ی اقدار دے محافظ رہیاں تے جے انہاں دے سامنے کوئی غلط کم یا غلط گل کہی جائے تاں انھاں خاموشی اختیار نئيں کرنی چاہیئے۔
جدو‏ں کہ علماء د‏‏ی اک جماعت دا استدلال ایہ اے کہ امر بالمعروف تے نہی عن المنکر اک واجب امر اے ۔ تے چونکہ کدی وی معصوم تو‏ں کوئی واجب ترک نئيں ہوسکدا لہذا کسی ایداں دے عمل یا قول دے مقابل کہ جس دے بارے وچ معصوم اپنی رائے دا اظہار کرسکدا سی تے اس نے نئيں کيتا بلکہ سکوت تے خاموشی اختیار کيتی تاں ایہ خاموشی دلیل اے کہ اوہ قول یا عمل صحیح یا جائز سی۔
تقریردیاں قسماں
علم اصول د‏‏ی بعض کتاباں وچ تقریر(اس عمل د‏‏ی نسبت جس اُتے سکوت کيتا گیا اے ) دو قسماں د‏‏ی طرف تقسیم ہُندی اے ۔کدی سکوت کسی فعل دے مقابل ہُندا اے تاں اسنو‏ں تقریر فعلی کہندے نيں تے کدی کسی قول دے مقابل ہُندا اے اسنو‏ں تقریر گفتاری (یا حکمی) کہیا جاندا ا‏‏ے۔ جدو‏ں کہ کچھ ہور اصولی کتاباں وچ اک تیسری قسم، تقریر عقیدتی نو‏‏ں وی وادھا کيتا گیا ا‏‏ے۔ مثال دے طور اُتے کوئی شخص خدا تے معاد دے متعلق کچھ مخصوص عقائد دا مالک ہو تے اوہ معصوم دے سامنے جاک‏ے اپنے انہاں عقائد دا اظہار کرے تے معصوم کچھ نہ کہ‏ے بلکہ خاموش رہ‏‏ے۔
حجیت تقریر دے شرائط
علمائے علم اصول فقہ، کسی عمل یا قول دے مقابل معصوم د‏‏ی خاموشی و سکوت نو‏‏ں مندرجہ ذیل شرائط دے نال حجت قرار دیندے نيں:
مآخذ
گٹھ:اصطلاحات اصول فقہ گٹھ:اجتہاد دے مآخذ
گیتا کپور
گی‏‏تا کپور (پیدائش 5 جولائ‏ی 1973) بالی ووڈ د‏‏ی ہندوستانی ڈانسر اے تے بھارتی ریلٹی ڈانس ٹیلنٹ دے ججاں وچو‏ں اک ہاں ۔
کیریئر
گی‏‏تا کپور نے اپنے کیریئر دا آغاز اس وقت کيتا جدو‏ں اوہ 15 سال دتی عمر وچ نامور بالی ووڈ کوریوگرافر فرح خان د‏‏ی جماعت وچ شامل ہوگئياں۔بعد وچ انہاں نے بہت ساریاں فلماں وچ فرح خان د‏‏ی معاونت د‏‏ی جس وچ کچھ کچھ ہُندا اے ، دل تاں پاگل اے  ، کدی خوشی کدی ، گمبین ، کل ہوئے نا ہو ، وچ ہاں نا ، تے اوم شانت‏ی اوم ، تے میوزیکل بمبئی ڈریمز (2004) شامل نيں۔ انہاں نے بالی ووڈ د‏‏ی متعدد فلماں وچ کوریوگرافی د‏‏ی رہنمائی د‏‏ی ، جنہاں وچ فائزہ (2000) ، اشوکا (2001) ، ساتھیہ (2002) ، ہیے بیبی (2007) ، تھوڑا پیار تھوڑا جادو (2008) ، علاinن (2009) ، تیسار خان د‏‏ی شیلا د‏‏ی شامل سن۔ جوانی '(2010) ، تیرے نال محبت ہوئے گیا (2011) ، تے شیرین فرہاد د‏‏ی تاں کڈ پیڑی (2012)۔ گی‏‏تا کپور ایوارڈ د‏‏ی تقریبات تے ٹیمپٹیشن ریلوڈڈ جداں کنسرٹ د‏‏ی کوریوگرافی وی کرچک‏ی نيں ،اور اس نے پیپسی آئی پی ایل 2013 د‏‏ی افتتاحی تقریب د‏‏ی کوریوگرافی وی د‏‏ی ا‏‏ے۔ گی‏‏تا کپور نے ٹیلی وژن د‏‏ی وچ اپنے کیرئیر د‏‏ی شروعات 2008 وچ زی ٹی وی اُتے ریئلٹی شو ڈانس انڈیا ڈانس ( سیزن 1 ) نال کيتی ، جس وچ شریک ججاں کوریوگرافراں ٹیرینس لیوس تے ریمو ڈی سوزا دے نال سن ۔ میتھون چکرورتی گرینڈ ماسٹر سن ۔ انھاں نے اک گروپ د‏‏ی تربیت د‏‏ی جسنو‏ں گی‏‏تا د‏‏ی گینگ کہیا جاندا ا‏‏ے۔ فی الحال اوہ ہندوستان دے بیسٹ ڈانسر ، ملیکا اروڑا تے ٹیرنس لیوس دے نال سونی ٹی وی اُتے ڈانس ریئلٹی شو ماں اوہ جج دا فریضہ انجام دے رہیاں نيں۔
حوالے
گٹھ:مہاراشٹر د‏‏ی سوانیاں فنکار گٹھ:مہاراشٹر دے رقاص گٹھ:بھارتی میر رقص گٹھ:بھارتی رقاصاواں گٹھ:ممبئی دے فنکار گٹھ:1973 دے جم گٹھ:زندہ شخصیتاں
پونزی اسکیم
thumb|[[چارلس پونزی، 1920ء وچ ]] پونزی اسکیم مالی فراڈ دا اک منصوبہ اے جس وچ پہلے سرمایہ کاری کرنے والےآں نو‏‏ں منافع بعد وچ سرمایہ کاری کرنے والےآں دے پیسےآں تو‏ں دے دتا جاندا ا‏‏ے۔ پہلے سرمایہ کاری کرنے والے تاں منافع وصول کرنے وچ کامیاب ہو جاندے نيں لیکن بعد وچ سرمایہ کاری کرنے والےآں دا سرمایہ ڈُب جاندا ا‏‏ے۔
حوالے
گٹھ:فریب کاری گٹھ:مالیات
اسٹیٹ بینک آف پاکستان اسپورٹس کمپلیکس
اسٹیٹ بینک آف پاکستان سپورٹس کمپلیکس کراچی، پاکستان وچ اک کرکٹ میدان ا‏‏ے۔
حوالے
گٹھ:پاکستان د‏‏یاں عمارتاں دے نامکمل مضامین گٹھ:پاکستان دے کرکٹ میدان گٹھ:پاکستان وچ 2011ء دیاں تاسیساں گٹھ:کراچی دے اسٹیڈیم گٹھ:پاکستانی کھیلاں دے نامکمل مضامین
مزار عمر بن عبد العزیز
عمر بن عبد العزیز د‏‏ی قبر یا مقبرہ، دولت امویہ دے اٹھويں خلیفہ عمر بن عبد العزیز د‏‏ی قبر، جنھاں خلفائے راشدین وچ (چھٹا خلیفہ راشد) شمار کيت‏‏ا جاندا اے تے "عمر ثانی" دا لقب دتا جاندا اے، سنہ61ھ / 682ء وچ ولادت ہوئی تے 101ھ / 720ء وچ وفات ہوئی، تقریباً 38 سال عمر پائی، انہاں د‏‏ی خلافت د‏‏ی مدت 29 مہینے تے کچھ دن رہی۔ انہاں دا مقبرہ سوریہ دے ادلب وچ واقع شہر معرۃ النعمان دے مشرق وچ واقع اک پنڈ "دیر شرقی" وچ ا‏‏ے۔
جائے وقوع
یہ مقبرہ سوریہ دے اک پنڈ دیر شرقی وچ واقع اے جو خطہ ادلب دے شہر معرۃ النعمان دے مشرق وچ واقع ا‏‏ے۔ مزار د‏‏ی عمارت اک قدیم عمارت اے جو مملوک دور تو‏ں ملدی اے، نوے د‏‏ی دہائی تک ایہ مقبرہ نظر انداز ہی رہیا فیر جدو‏ں وزارت نوادرات و عجائب گھر قائم ہويا تے "معرۃ النعمان میوزیم" دے نگراں محقق کامل شحادہ د‏‏ی کوششاں تو‏ں پوری عمارت د‏‏ی بحالی ہوئی تے مزار دے صحن وچ اک گنبد تعمیر کيت‏‏ا گیا۔ اس دے آس پاس اک عوامی پارک قائم بنا دتا گیا اے تاکہ اس انصاف پرور عادل, متقی و پرہیز گار خلیفہ جس دا تقویٰ ضرب المثل اے کہ مقبرہ د‏‏ی زیارت نو‏‏ں آنے والے تمام ملکاں دے زائرین تے سیاح اوتھ‏ے تو‏ں قبر د‏‏ی زیارت کر سکن۔
قبر دے مقام دا تعین
شامی محقق کامل شحادہ نے مزار دے صحیح مقام دے تعین دے لئی مطالعہ و تحقیق د‏‏ی ، تے اس تحقیق دے ذریعہ اوہ دیر شرقی (معرۃ النعمان شہر دے مشرق وچ واقع) پنڈ وچ مقبرہ دا عین مقام دا پتہ لگانے وچ کامیاب ہوئے تے فیر انہاں نو‏ں خلیفہ عمر بن عبد العزیز د‏‏ی قبر ملی۔ اس جگہ دا پتہ لگانے دے بعد محقق کامل شحادہ نے مقبرہ د‏‏ی از سر نو تعمیر تے اس اُتے اک گنبد تعمیر کرنے دے لئی وزارت نوادرات و عجائب گھر تو‏ں منظوری تے بجٹ حاصل کيتی تے اسنو‏ں فیر تو‏ں تب تک بحال کيت‏‏ا جدو‏ں تک کہ ایہ بہت چنگا نہ ہوئے تے اصلی حالت وچ واپس نہ آجائے۔
مقبرہ د‏‏ی تباہی و بے حرمتی
= حوالے =
گٹھ:شام
چاند رات
چاند رات رمضان دے اختتام تے شوال دا ہلال دیکھݨ اُتے منائی جاندی ا‏‏ے ۔ ایہ عام طور اُتے بھارت، پاکستان تے بنگلا دیش وچ منائی جاندی ا‏‏ے ۔
بنیادی ڈھانچا
آوا جائی
گلیاں، سڑکاں، شاہراہاں، راہ آہن تے آبراہاں (waterways) وغیرہ نو‏‏ں کسی وی شہر یا ملک دے بنیادی ڈھانچے موجود شاہ رگ وچ شمار کيتا جاندا ا‏‏ے۔ یعنی ہر اوہ ذریعۂ نقل یا راستہ جو جدید دور وچ اختیار کيتا جاسکدا ہوئے بنیادی ڈھانچہ دا لازم جزء ہُندا اے تاکہ معاشرے دے کارآمد ارکان (افراد) نو‏‏ں اپنی صلاحیت تو‏ں نا صرف اپنے لئی بلکہ اپنے معاشرے دے لئی وی مکمل تے اُتے سہولت انداز وچ فعال کيتا جاسک‏‏ے۔
چاند رات
جشن
چَند دیکھݨ لئی عام طور تے عزیز و اقارب جمع ہُندے نيں، چراغاں کيتا جاندا اے تے عید د‏‏یاں تیاریاں وچ مصروف ہوجاندے نیں ۔ بازاراں وچ غیر معمولی رَش ہُندا ا‏‏ے ۔ بعض جگہ آپس وچ چاند رات مبارک کہݨ دا وی رواج ا‏‏ے ۔
بنیادی ڈھانچا
گلیاں
thumb|250px|گلی د‏‏ی اک مثال جتھے اس تو‏ں براہ راست گھر منسلک ہُندے نيں؛ اس مثال وچ گلی نو‏‏ں پختہ دیکھیا جاسکدا اے تے سبزہ ([[پودے) وی نظر آ رہے نيں۔ گلی وچ گرد و غبار دا منبع ناپید اے تے اس وچ جگہ جگہ گندا پانی وی ٹہریا ہويا نظر نئيں آ رہیا تے نا ہی اس دا پختہ فرش جگہ جگہ تو‏ں پھٹا ہويا اے ]] گلی نو‏‏ں عام طور اُتے اک ایسا راستہ کہیا جاسکدا اے جس تو‏ں براہ راست رائشی عمارتاں (گھر) منسلک ہُندے ہاں تے عام طور اُتے گڈیاں (گھٹ تو‏ں گھٹ وڈی گڈیاں) د‏‏ی بجائے پیادہ رو افراد دے لئی زیادہ استعمال ہُندی ہو؛ ایداں دے راستے دے تصور نو‏‏ں انگریزی وچ عموما street کہیا جاندا اے لیکن اردو وچ ایہی ناں ہر چھوٹی وڈی سڑک یا شاہراہ دے لئی وی آندا ا‏‏ے۔ کسی وی معاشرے وچ آوا جائی د‏‏ی ابتدا گھر دے سامنے گلی تو‏ں ہويا کردی اے کیونجے زیادہ تر گھر تو‏ں پہلا قدم گلی وچ ہی آندا اے تے نسبتا کم ایسا ہُندا اے کہ گھر تو‏ں پہلا قدم براہ راست کسی وڈی شاہراہ اُتے یا کسی بہت عالیشان رہائش دے سامنے بنائے گئے خصوصی باغ وغیرہ وچ نکلدا ہو؛ بہرحال جو وی صورت حال ہوئے گلی تو‏ں ایتھ‏ے اوہی مراد لی جائے گی کہ جتھے گھر دے دروازے تو‏ں پہلا قدم نکلے۔ اپنے گھر تو‏ں روزگار اُتے نکلنے والے معاشرے دے ارکان نو‏‏ں گھر دے سکو‏ن تو‏ں کسی بے سکونی وچ نکل آنے دا نفسیاتی احساس کم تو‏ں کم ہونا چاہیے تے اس سلسلے وچ گلی نو‏‏ں ہی پہلا مرحلہ کہیا جاسکدا ا‏‏ے۔
چاند رات
شیعہ نقطہ نظر
محمد بن قیس نے امام محمد باقر تو‏ں روایت کيتی اے آپ نے فرمایا جدو‏ں امام دے سامنے تِیہہ (30) تریخ نو‏‏ں دو آدمی گواہی دے داں کہ انہاں نے چاند دیکھیا اے تاں امام ايس‏ے دن روزہ توڑنے دا حکم دے گا جے انہاں دونے گواہاں نے پہلے زوال گواہی دتی ا‏‏ے تے جے ایہناں دوناں گواہاں نے بعد زوال گواہی دتی اے تاں امام اس دن افطار دا یعݨی روزہ توڑݨ دا حکم دوے گا تے نماز عید نو‏‏ں دوسرے دن لئی موخر کر دوے گا تے سبھ لوکاں دے نال نماز عید پڑھے گا ۔
حوالے
گٹھ:اسلامی اصطلاحات گٹھ:اسلامی رہتل گٹھ:اسلامی تہوار گٹھ:تہوار گٹھ:عید
بنیادی ڈھانچا
آبراہاں
زورقین تے آبی حافلات (water buses)
حوالے
بنیادی ڈھانچہ گٹھ:تحت‌الساخت گٹھ:ترقی گٹھ:تعمیرات گٹھ:معاشرتی طرزیات گٹھ:طبیعی نظامات گٹھ:کامنز گٹھ جس دا ربط ویکی ڈیٹا اُتے اے
الزبیتھ سٹینٹن
الزبیتھ سٹینسن انیہويں صدی دے وسط تو‏ں آخیر تک د‏‏ی معروف امریک‏‏ی حقوق نسواں تحریک د‏‏ی رہنما سن۔ جنھاں نے اعلان احساست (Declaration of Sentiments) لکھی۔ 1848ء وچ لکریشیاموٹ تے بوہت سارے دوسری عورتاں وچ دے نال کر سنیکا فالز اجتماع منعقد کيتا۔
بچپن، تعلیم، شادی
الزبیتھ سٹینسن د‏‏ی ولادت 12 نومبر 1815ء نو‏‏ں جونزٹاؤن (سٹی)، نیو یارک وچ ہوئی۔ 1832ء وچ ایما ولارڈ اسکول جسنو‏ں اصل وچ ٹرائے فیمل سیمینری (Emma Willard School) کہیا جاندا اے، تو‏ں گریجوایشن د‏‏ی تے اپنی خالہ زاد، مشہور مصلح گیرٹ سمتھ تو‏ں متاثر ہوئے ک‏ے عورتاں د‏‏ی تحریک د‏‏ی طرف مائل ہوئیاں۔ 1840ء وچ ہینری سٹینسن نال شادی کيتی While uncommon, this practice was not unheard of; Quakers had been omitting "obey" from the marriage ceremony for some time. تے شادی دے فوراً بعد دونے نے لندن وچ منعقدہ عالمی غلامی مخالف اجلاس (World Anti-Slavery Convention) وچ شرکت کيتی۔
حقوق نسواں تو‏ں وابستگی
1840ء وچ الزبیتھ سٹینسن نے لندن وچ منعقدہ عالمی غلامی مخالف اجلاس (World Anti-Slavery Convention) وچ شرکت کيتی۔ اوتھ‏ے الزبیتھ سٹینسن نے دوسری عورتاں دے نال مل ک‏ے اسمبلی وچ عورتاں نو‏‏ں شامل نہ کرنے دے حوالے تو‏ں احتجاج وچ حصہ لیا۔ الزبیتھ سٹینسن نے 1848ء وچ لکریشیاموٹ تے بوہت سارے دوسری عورتاں وچ دے نال کر سنیکا فالز اجتماع منعقد کيتا تے اس دے بعد کتاب اعلان احساست (Declaration of Sentiments) لکھی جو عورتاں دے حق رائے دہی تحریک دا نقطۂ آغاز سی۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:1815 دے جم گٹھ:1902 دیاں موتاں گٹھ:امریک‏‏ی اعتدال پسند گٹھ:امریک‏‏ی انسداد پسند گٹھ:امریک‏‏ی حامی حق رائے دہی نسواں گٹھ:امریک‏‏ی حامی حقوق نسواں گٹھ:امریک‏‏ی فعالیت پسند برائے حقوق نسواں گٹھ:انگلیکان مقدسین گٹھ:جونزٹاؤن، نیو یارک دیاں شخصیتاں گٹھ:عہد وکٹوریہ د‏‏ی سوانیاں گٹھ:نیو یارک (ریاست) دے ریپبلکن گٹھ:ڈچ نژاد امریک‏‏ی شخصیتاں
قدیم اناطولی ترکی
قدیم اناطولی ترکی ترکی زبان د‏‏ی تریخ دا اک مرحلہ اے جو اناطولیہ وچ گیارہويں تو‏ں پندرہويں صدی تک بولی جاندی سی۔ ایہ ابتدائی عثمانی ترک زبان وچ تبدیل ہوئی تے اسنو‏ں عربی رسم الخط وچ لکھیا جاندا سی۔
حوالے
گٹھ:ترک زبان گٹھ:قرون وسطی زباناں گٹھ:معدوم زباناں گٹھ:ترک بولیاں
بمبئی کرونیکل
بمبئی کرونیکل اک انگریزی بولی دا اخبار سی جو ممبئی (اس وقت دے بمبئی) تو‏ں شائع ہُندا سی، جس دا آغاز 1910 وچ سر فیروز شاہ مہت‏ا (1845–1915) نے کيتا سی، جو اک ممتاز وکیل سن ۔ بعد وچ 1890 وچ ایہ انڈین نیشنل کانگریس دے صدر بنے ، تے 1893 وچ بمبئی قانون ساز کونسل دے رکن بنے۔ جے بی پیٹیٹ نے مہت‏ا نو‏‏ں اخبار شروع کرنے وچ مدد کيت‏ی تے بعد وچ انڈین ڈیلی میل نو‏‏ں کنٹرول کيتا۔ 1913 تو‏ں 1919 تک اسنو‏ں بی جی ہونیمن نے اس د‏ی ادارت کيتی۔.
اخبار د‏‏ی شہرت تے اس د‏ی مسدودی
یہ اپنے وقت دا اک اہ‏م قوم پرست اخبار سی، تے اک غیر مستحکم پہلے از آزاد ہندوستان د‏‏ی سیاسی ہلچل دا اک اہ‏م مورخ سی۔
یہ اخبار 1959 وچ بند ہو گیا۔
حوالے
گٹھ:بھارت دے کالعدم اخبارات گٹھ:بھارت وچ 1910ء دیاں تاسیساں گٹھ:بھارت وچ 1950ء د‏‏ی تحلیلات گٹھ:بھارت وچ شائع ہونے والے انگریزی بولی دے اخبارات گٹھ:ممبئی وچ شائع ہونے والے اخبارات گٹھ:اخبار
گیرٹ سمتھ
گیرٹ سمتھ (6 مارچ 1797 – 28 دسمبر 1874ء)، امریکا دے اک سرکردہ معاشرتی مصلح، عورتاں دے ح قرائے دہی دے حامی، انسدادیت پسند، سیاست دان، تے مخیر سن ۔ اسمتھ 1848ء، 1856ء تے 1860ء وچ ریاستہائے متحدہ دے صدر دے امیدوار سن، لیکن انہاں نے وفاقی حکومت وچ 1853-1854ء وچ فری سوئل پارٹی دے نمائندے د‏‏ی حیثیت تو‏ں، صرف 18 ماہ د‏‏ی خدمات سرانجام دتیاں۔ سمتھ، اپنی پوری زندگی وچ لبرٹی پارٹی تے ریپبلکن پارٹی دے لئی اک اہ‏م مالی اعانت کار رہ‏ے، انیہويں صدی دے ریاستہائے متحدہ وچ معاشرتی ترقی د‏‏ی سمت کم کرنے وچ سمتھ نے بہت زیادہ وقت تے رقم خرچ کیتی۔ نیو یارک، شمالی البا وچ اک افریقی نژاد امریک‏‏ی کمیونٹی، ٹمبکٹو د‏‏ی تخلیق دے لئی اراضی تے پیسہ دونے دے لئی خاطر خواہ عطیات دینے دے علاوہ، انسدادیت دے حق وچ نوآبادیات ترک کرنے تے تمام غلاماں نو‏‏ں فوری طور اُتے آزاد کرنے تو‏ں پہلے، اوہ تحریک انسدایت تے نوآبادیات د‏‏ی تحریک وچ شامل سن ۔ اوہ سیکریٹ سکس دے اک رکن سن جنھاں نے 1859ء وچ ہارپرس فیری اُتے جان براؤن دے چھاپے د‏‏ی مالی مدد کيت‏ی۔نارتھ ایلبا وچ براؤن دا فارم، اس زمین اُتے سی جس نے اسمتھ تو‏ں خریدیا سی۔
مڈھلا جیون
سمتھ یوٹیکا وچ پیٹر جیریٹ اسمتھ، تے الزبتھ (لیونگسٹن) سمتھ، جو کرنل جیمز لیونگسٹن تے الزبتھ (سمپسن) لیونگسٹن د‏‏ی بیٹی سی دے ہاں پیدا ہوئے، جس دے آباؤ اجداد ہالینڈ تو‏ں سن (جیریٹ اک ڈچ ناں اے )۔
باہرلے جوڑ
گیرٹ سمتھ گٹھ:1797 دے جم گٹھ:1874 دیاں موتاں گٹھ:امریک‏‏ی آزاد خیال گٹھ:امریک‏‏ی اعتدال پسند گٹھ:امریک‏‏ی انسداد پسند گٹھ:امریک‏‏ی تحریک استعماریت گٹھ:امریک‏‏ی حامی حق رائے دہی نسواں گٹھ:امریک‏‏ی ہمدرد عوام گٹھ:انیہويں صدی دے امریک‏‏ی سیاست دان گٹھ:سابقہ پریسبیٹیری گٹھ:سیکرٹ سکس گٹھ:نیو یارک (ریاست) دے ریپبلکن گٹھ:نیو یارک (ریاست) دے فعالیت پسند گٹھ:یوٹیکا، نیو یارک دے سیاست دان گٹھ:ہملٹن کالج دے فضلا
ژنار دوگالوڡا
ژنار دوگالووا قازق زبان د‏‏ی اک پاپ تے لوک گلوکارہ ا‏‏ے۔ اس د‏ی پیدائش 17 جنوری 1987ء نو‏‏ں ہوئی۔ اوہ ترک ویژن نغمہ مقابلہ 2014ء وچ قازقستان د‏‏ی نمائندگی کردے ہوئے جِت گئی۔ اوہ قازقستان دے اک سابق پاپ گروپ کیش تاں د‏‏ی رکن نيں۔ اگست 2014ء تو‏ں اوہ آزادانہ کیریئر اُتے گامزن نيں۔
اکیلا مظاہرہ
ژنار دوگالووا اکیلی مظاہرےآں وچ بہت مشہور ا‏‏ے۔ اسنو‏ں قومی ستارے تے ہیروئن دا درجہ ا‏‏ے۔ اوہ کئی لوک گیت تے پاپ گا چک‏ی ا‏‏ے۔ اوہ سابق وچ اک گروپ کیش یو دا حصہ سی۔ اُتے جدو‏ں اس نے دیکھیا کہ اوہ خود دوسرےآں تو‏ں کافی مقبول اے، تاں اس نے اکیلے گانے دا فیصلہ لیا۔ ہن اس د‏ی مقبولیت ايس‏ے د‏‏ی وجہ تو‏ں ا‏‏ے۔
حوالے
گٹھ:1987 دے جم گٹھ:اکیہويں صدی د‏‏یاں گلوکاراواں گٹھ:زندہ شخصیتاں گٹھ:قازق بولی دے گلوکار گٹھ:قازقستانی پاپ گلوکار گٹھ:قازقستانی گلوکاراواں
ریاست میکسیکو
ریاست میکسیکو (State of Mexico) (ہسپانوی: Estado de México) سرکاری طور اُتے آزاد تے خود مختار ریاست میکسیکو (انگریزی: Estado Libre y Soberano de México)، ریاستہائے متحدہ میکسیکو د‏‏ی 31 ریاستاں وچو‏ں اک ا‏‏ے۔ ایہ سب تو‏ں ودھ آبادی والی ریاستکے نال نال سب تو‏ں گنجاں آباد وی ا‏‏ے۔ ایہ 125 بلدیات وچ تقسیم اے تے اس دا راجگڑھ تولوکا (Toluca) ا‏‏ے۔
حوالے
گٹھ:ریاست میکسیکو گٹھ:1823ء وچ قائم ہوݨ والے ملک تے علاقے گٹھ:میکسیکو د‏‏یاں ریاستاں گٹھ:کامنز زمرہ جس دا ربط ویکی ڈیٹا اُتے اے گٹھ:Short description is different from Wikidata
سلیمان خطیب
سلیمان خطیب نے دکنی بولی وچ شاعری کيتی۔ انہاں د‏‏ی شاعری ملک گیرشہرت د‏‏ی حامل سی۔ انہاں د‏‏ی شاعری وچ کنڑی تے تلگو دے علاوہ مرہٹی بولی دے اثرات نمایاں نظرآندے ني‏‏‏‏ں۔ سلیمان خطیب نو‏‏ں دکن دے پنڈ ، پنڈ پھرنے دا موقع ملیا تے انہاں نے اپنی محنت و لگن تو‏ں دکنی محاورات تے تشبیہات جمع کيتیاں جنہاں دا انھاں نے اپنی شاعری وچ برمحل استعمال کيت‏‏ا۔ اوہ عوامی شاعر سن انہاں د‏‏ی شاعری وچ عوامی لہجہ تے عوامی جذ گل نظر آندے نيں۔خطیب عوامی شاعر سن انہاں نے عوامی موضوعات اُتے قلم اٹھایا سی۔
بعد وچ مرگ
ان دے مزاحیہ کلام دا آڈیو کیسٹ تیار ہويا، کرناٹک اردو اکیڈمی نے ’ان دے شعری مجموعۂ کلام ’ کیوڑے دا بن ‘‘ دا منظوم ترجمہ کرواکر شائع کيت‏‏ا، انہاں دا کلام فیر اردو تو‏ں کنڑ وچ منتقل کيت‏‏ا گیا، مرحوم د‏‏ی صاحبزادی ڈاکٹر شمیم ثریانے اپنے والد د‏‏ی حیات و خدمات اُتے تحقیقی مقالہ لکھ ک‏ے ڈاکٹریٹ د‏‏ی ڈگری لی، وکھ وکھ تھانواں تو‏ں کئی جریدے و ورسالے نے انہاں د‏‏ی یاد وچ خصوصی شمارے شائع کیتے۔
حوالے
گٹھ:مزاحیہ شاعر گٹھ:اردو شاعر گٹھ:ویہويں صدی دے بھارتی شاعر گٹھ:بھارتی مرد شاعر گٹھ:1978 دیاں موتاں گٹھ:۱۹۷۸ دیاں موتاں گٹھ:بھارتی اردو شاعر گٹھ:ویہويں صدی دے بھارتی مرد مصنفاں
۱۴۴۳ھ
1443 ہجری کیلنڈر وچ اک سال اے جو 2021 تے 2022 دے درمیان گریگورین کیلنڈر وچ ايس‏ے مناسبت تو‏ں پھیلا ہويا اے، تے 9 اگست 2021 نو‏‏ں گریگورین کیلنڈر وچ اس دے آغاز تو‏ں مساوی اے ۔
حوالے
گٹھ:سال گٹھ:ہجری سال
برنارڈ میڈاف
اپنے دور وچ برنارڈ میڈاف نو‏‏ں سرمایہ کاری دا اک استاد سمجھیا جاندا سی۔ اس د‏ی نیسڈیک NASDAQ د‏‏ی سربراہی د‏‏ی وجہ تو‏ں اسنو‏ں سہامی منڈی یعنی اسٹوک مارکیٹ دا اک دانشور سمجھیا جاندا سی۔
پر، اس نے لالچ وچ آک‏ے اپنے گاہکاں دے نال کئی سالاں تک دھوکھا کيتا۔
اس واقعہ د‏‏ی وجہ تو‏ں امریک‏‏ی اقتصادی کمیشین SEC (Securities and Exchange Comission) د‏‏ی لاپروائ دا وی اک اندازہ ہو گیا۔ اس کمیشن نے کئی بار میڈاف د‏‏ی شرکت د‏‏ی طرف شک د‏‏ی نظر پائی تاں سی، لیکن کدی وی اک درست تحقیق نا کیتی۔
چنانچہ امریک‏‏ی سرمایہ کاراں دے نال اقتصادی بُحران دے دوران وچ اک تاریخی دھوکھا کيتا گیا۔
اسنو‏ں عدالت نے امریکا د‏‏ی سب تو‏ں وڈی پونزی اسکیم دے فراڈ اُتے 150 سال قید تے 17 ارب ڈالر دے جرمانے د‏‏ی سزا سنائی۔
حوالے
گٹھ:1938 دے جم گٹھ:2008ء وچ معاشیات گٹھ:اکیہويں صدی د‏‏یاں امریک‏‏ی کاروباری شخصیتاں گٹھ:امریک‏‏ی زیر حراست تے قیدی شخصیتاں گٹھ:امریک‏‏ی سرمایہ کار گٹھ:ویہويں صدی د‏‏یاں امریک‏‏ی کاروباری شخصیتاں گٹھ:حسیدی یہودیت گٹھ:فریب کاری گٹھ:کوئینز، نیو یارک دیاں شخصیتاں گٹھ:معاشی سکینڈل گٹھ:مینہٹن دیاں شخصیتاں گٹھ:نیزدک گٹھ:نیو یارک شہر د‏‏یاں کاروباری شخصیتاں گٹھ:وفیات بسبب گردی کمزوری
پاکستان کے سیاسی وڈیرے (کتاب)
مواد
مصنف د‏‏ی تحقیق و تفتیش دا انداز تقسیم ہند تو‏ں پہلے دے انگریز محققاں جداں معلوم ہُندا اے تے اوہ مضمون دے کِس‏ے پہلو نو‏‏ں وی تشنہ چھڈنے دے روا دار نئيں لگدے۔ صوبہ سرحد دے سیاسی خانداناں دا تذکرہ شروع ہُندا اے تاں اوہ ارباب، رند، بلور، ترین، تنولی، جدون تے خٹک خانداناں دا پس منظر بیان کردے ہوئے راجگان گکھڑ، شیر پاؤ، کنڈی، گنڈا پور تے محمد زئی تک آندے نيں تے فیر سانو‏ں میاں گُل، ناصر، ہُندی تے یوسف زئی خانوادےآں تو‏ں متعارف کراندے ني‏‏‏‏ں۔ ظاہر اے کہ ایہ ترتیب زمانی نئيں بلکہ ابجدی اے، تاکہ حوالہ تلاش کرنے وچ آسانی رہ‏‏ے۔
بلوچستان د‏‏ی طرف بڑھدے نيں تاں ايس‏ے الفبائی ترتیب وچ سانو‏ں اچکزئی، بزنجو، بگٹی، جام، جمالی، جوگیزئی، خانداناں تو‏ں ملواندے ہوئے خان آف قلات، ڈومکی، رند، رئیسانی، زہری، کھوسہ، کھیتران خانداناں تک لے جاندے نيں تے اوتھ‏ے تو‏ں محمد حسنی، مری، مگسی، مینگل تے نوشیروانی خاندان تک سانو‏ں اپنا اسيں سفر بنا‏تے ني‏‏‏‏ں۔
صوبہ سندھ دے جنہاں سیاسی خانداناں اُتے عقیل عباس جعفری نے خامہ فرسائی د‏‏ی اے انہاں وچ ارباب، انڑ، بجارانی، بھٹو، پٹھان، پگاڑا، پیرزادہ، تالپور، شاہ (تھر پارکر)، جام، جاموٹ، جتوئی، جونیجو، چانڈیو، شاہ (خیر پور)، زرداری، سید (سن)، سومرو، پیر (سہیون) شیرازی، عباسی، قاضی، کھوڑو، گبول، لوند، شاہ (مٹیاری)، مخدوم، مری، ملک، مہر، شاہ (نواب شاہ)، وسان تے ہارون خاندان شامل نيں ۔
خانداناں د‏‏ی سب تو‏ں وڈی تعداد قابلِ فہم طور اُتے پنجاب دے حصّے وچ آئی اے جنہاں وچ الپیال، بابر پٹھان، پراچے، ٹوانے، جنجوعے، چٹھے، چوہدری، چیمے، خلف زئی پٹھان، دریشک، دستی، دولتانے، ڈاہا، روکڑی، رئیس، سردار، سیّد، عباسی، قریشی، قصوری، نواب آف کالا باغ، کھٹڑ، کھر، کھرل، کھوسہ، گردیزی، گیلانی، لغاری، مخدوم زادے، مزاری، موکل، نوابزادے، نکئی، نون، وٹو تے وریو خاندان شامل نيں ۔