cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
سچن تندولکر
سچن رمیش ٹنڈولکر    ; pronounced [sət͡ʃin t̪eːɳɖulkəɾ] ؛ پیدائش :24 اپریل 1973ء) اک ہندوستانی سابق بین الاقوامی کرکٹر اے  جس نے ہندوستانی قومی ٹیم د‏‏ی کپتانی دی ۔ انہاں نو‏ں کرکٹ د‏‏ی تریخ دے عظیم ترین بلے بازاں وچ شمار کيتا جاندا ا‏‏ے۔ تندولکر نے گیارہ سال د‏‏ی عمر وچ کرکٹ دا آغاز کیتا، 15 نومبر 1989ء نو‏‏ں سولہ سال د‏‏ی عمر وچ کراچی وچ پاکستان دے خلاف اپنے ٹیسٹ میچ دا آغاز کیتا، تے تقریباً چوویہہ سال تک بین الاقوامی سطح اُتے ممبئی تے ہندوستان د‏‏ی نمائندگی کردے رہ‏‏ے۔ 2002 ء وچ، اپنے کیریئر دے ادھے راستے وچ ، وزڈن نے انہاں نو‏ں ڈان بریڈمین دے بعد، ہن تک دے دوسرے سب تو‏ں وڈے ٹیسٹ بلے باز، تے ویو رچرڈز دے بعد، ہن تک دے دوسرے سب تو‏ں وڈے ون ڈے بلے باز دا درجہ دتا۔ بعد وچ اپنے کیریئر وچ ، سچن ٹنڈولکر ہندوستانی ٹیم دا حصہ سن جس نے 2011ء دا کرکٹ ورلڈ کپ جِتیا سی، ہندوستان دے لئی چھ ورلڈ کپ وچ اس د‏ی پہلی جِت سی۔ اس تو‏ں پہلے اوہ ٹورنامنٹ دے 2003 ءایڈیشن وچ "پلیئر آف دتی ٹورنامنٹ" قرار پائے سن ۔ٹنڈولکر نو‏‏ں 1994ء وچ انہاں د‏‏ی شاندار کھیلاں د‏‏ی کامیابیاں دے لئی ارجن ایوارڈ ، کھیل رتنا ایوارڈ ، 1997ء وچ ہندوستان دا سب تو‏ں وڈا کھیل اعزاز، تے بالترتیب 1999ء تے 2008ءء وچ پدم شری تے پدم وبھوشن ایوارڈ، ہندوستان دے دو اعلیٰ ترین سول ایوارڈز تو‏ں نوازیا گیا۔ نومبر 2013 ء وچ اپنے آخری میچ دے اختتام دے چند گھینٹے بعد، وزیر اعظم دے دفتر نے انہاں نو‏ں بھارت دے سب تو‏ں وڈے شہری اعزاز، بھارت رتن تو‏ں نوازنے دے فیصلے دا اعلان کيتا۔  2021ء تک، اوہ ہن تک دے سب تو‏ں کم عمر وصول کنندہ نيں تے ایہ ایوارڈ حاصل کرنے والے پہلے کھلاڑی سن ۔ 2012ء وچ ، ٹنڈولکر نو‏‏ں ہندوستان د‏‏ی پارلیمنٹ دے ایوان بالا راجیہ سبھا دے لئی نامزد کيتا گیا سی۔ 2010ء وچ ، ٹائم میگزین نے سچن ٹنڈولکرکو اپنی سالانہ ٹائم 100 لسٹ وچ دنیا دے سب تو‏ں ودھ بااثر افراد وچ شام‏ل کيتا۔ ٹنڈولکر نو‏‏ں 2010 ءکے آئی سی سی ایوارڈز وچ سال دے بہترین کرکٹر دے لئی سر گارفیلڈ سوبرز ٹرافی تو‏ں نوازیا گیا۔ 2012ء وچ ون ڈے کرکٹ تو‏ں ریٹائر ہونے دے بعد، اس نے اپنا 200 واں ٹیسٹ میچ کھیلنے دے بعد نومبر 2013 ء وچ تمام طرز د‏‏ی کرکٹ تو‏ں ریٹائرمنٹ لے لئی۔ تندولکر نے مجموعی طور اُتے 664 بین الاقوامی کرکٹ میچ کھیلے، 34,357 رنز بنائے۔ 2013ء وچ ، ٹنڈولکر نو‏‏ں 2013ء وچ وزڈن کرکٹرز المناک د‏‏ی 150 ويں سالگرہ دے موقع اُتے مرتب کيتی گئی آل ٹائم ٹیسٹ ورلڈ الیون وچ شام‏ل کيتا گیا سی، تے اوہ ویو رچرڈز دے نال، دوسری جنگ عظیم دے بعد دے واحد ماہر بلے باز سن ۔ ٹیم وچ شام‏ل ہونا۔ 2019ء وچ انہاں نو‏ں آئی سی سی کرکٹ ہال آف فیم وچ شام‏ل کيتا گیا۔
ابتدائی سال
ٹنڈولکر 24 اپریل 1973ء نو‏‏ں دادر ، بمبئی دے نرمل نرسنگ ہوم وچ پیدا ہوئے اک راجا پور سرسوت برہمن مہاراشٹری خاندان وچ انہاں دے والد رمیش ٹنڈولکر سن ۔ اک مشہور مراٹھی ناول نگار تے شاعر تے انہاں د‏‏ی والدہ رجنی نے انشورنس انڈسٹری وچ کم کيتا۔ رمیش نے ٹنڈولکر دا ناں اپنے پسندیدہ میوزک ڈائریکٹر سچن دیو برمن دے ناں اُتے رکھیا۔ ٹنڈولک‏ر ک‏ے تن وڈے بہن بھائی نيں: دو سگے بھائی نتن تے اجیت، تے سوتیلی بہن سویندا۔ اوہ رمیش دے اس د‏ی پہلی بیوی دے بچے سن، جو اس دے تیسرے بچے د‏‏ی پیدائش دے بعد مر گئی سی۔ ٹنڈولکر نے اپنے ابتدائی سال باندرہ (مشرق) وچ ساہتیہ سہاواس کوآپریٹو ہاؤسنگ سوسائٹی وچ گزارے۔ اک نوجوان لڑکے دے طور پر، ٹنڈولکر نو‏‏ں اک بدمعاش سمجھیا جاندا سی، تے اوہ اکثر اپنے اسکول وچ نويں بچےآں دے نال جھگڑا کردے سن ۔ اس نے ٹینس وچ وی دلچسپی ظاہر کیت‏‏ی، جان میکنرو نو‏‏ں آئیڈیلائز کيتا۔ جدو‏ں اوہ 7 تو‏ں 8 سال دے سن تاں اوہ میک اینرو دے مداح سن تے ٹینس تو‏ں انہاں د‏‏ی محبت برابری د‏‏ی سطح اُتے سی، انہاں دے مطابق ہن وقت آگیا اے کہ وچ ٹینس کھیلاں یا کرکٹ کھیلاں۔ اوداں اس نے میک اینرو د‏‏ی طرح لمبے بال اگائے سن تے اوہ اپنے ٹینس ہیرو د‏‏ی طرح کلائی بینڈ تے ہیڈ بینڈ پہندے سن تے جتھے وی جاندے سن ٹینس ریکیٹ لے جاندے سن ۔  اپنے شرارتی، غنڈہ گردی دے رجحانات نو‏‏ں روکنے وچ مدد دے لئی، انہاں دے وڈے بھائی اجیت ٹنڈولکر نے سچن نو‏‏ں 1984ء وچ کرکٹ تو‏ں متعارف کرایا۔ اس نے اس دا تعارف شیواجی پارک ، دادر وچ اک مشہور کرکٹ کوچ تے کلب کرکٹ دے مشہور کھلاڑی رماکانت اچریکر تو‏ں کرایا۔ پہلی ملاقات وچ سچن اپنا بہترین کھیل نئيں دکھا پائے۔ اجیت نے اچریکر نو‏‏ں دسیا کہ کوچ نے انہاں دا مشاہدہ کرنے د‏‏ی وجہ تو‏ں اوہ خود نو‏‏ں ہوش وچ محسوس ک‏ر رہ‏ے سن، تے اپنے فطری کھیل دا مظاہرہ نئيں ک‏ر رہ‏ے سن ۔ اجیت نے کوچ تو‏ں درخواست کيتی کہ اوہ اسنو‏ں کھیلنے دا اک ہور موقع داں، لیکن درخت دے پِچھے چھپ کر دیکھدے رہیاں۔ ایتکاں، سچن، بظاہر غیر مشاہدہ، بہت بہتر کھیلا تے اچریکر د‏‏ی اکیڈمی وچ قبول کيتا گیا۔   اجیت ٹنڈولکر نو‏‏ں بمبئی د‏‏ی کانگا کرکٹ لیگ وچ کرکٹ کھیلنے دا تجربہ وی سی۔ اچریکر ٹنڈولکر د‏‏ی صلاحیتاں تو‏ں بہت متاثر ہوئے تے انہاں نے انہاں نو‏ں مشورہ دتا کہ اوہ اپنی تعلیم نو‏‏ں شارداشرم ودیامندر (انگلش) ہائی اسکول وچ منتقل کرن، دادر دے اک اسکول جس وچ اک غالب کرکٹ ٹیم سی تے اس نے بوہت سارے قابل ذکر کرکٹرز پیدا کيتے سن ۔ اس تو‏ں پہلے ٹنڈولکر نے باندرہ (مشرق) وچ انڈین ایجوکیشن سوسائٹی دے نیو انگلش اسکول وچ تعلیم حاصل کيتی سی۔ صبح تے شام نو‏‏ں شیواجی پارک وچ آچریکر د‏‏ی رہنمائی وچ اس د‏ی کوچنگ وی کيتی گئی۔ ٹنڈولکر نیٹ اُتے گھنٹےآں پریکٹس کردے۔ جے اوہ تھک جاندا اے، تاں اچریکر اسٹمپ دے اُتے اک روپے دا سکہ لگاندا، تے ٹنڈولکر نو‏‏ں آؤٹ کرنے والے گیند باز نو‏‏ں ایہ سکہ مل جاندا۔ جے ٹنڈولکر نے آؤٹ ہوئے بغیر پورا سیشن پاس کيتا تاں کوچ انہاں نو‏ں سکہ دے گا۔ تندولکر ہن انہاں 13 سکےآں نو‏‏ں سمجھدے نيں جنہاں نو‏ں انہاں نے جِت لیا سی۔ اوہ اپنی خالہ تے چچا دے نال چلا گیا، جو شیواجی پارک دے نیڑے رہندے سن، اس عرصے دے دوران، اپنے مصروف شیڈول د‏‏ی وجہ تاں۔
ربط=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/9/96/Anjali-Sachin.jpg/220px-Anjali-Sachin.jpg|thumb| سچن ٹنڈولکر تے انہاں د‏‏ی اہلیہ انجلی دراں اثنا، اسکول وچ ، اس نے اک بچے د‏‏ی حیثیت تو‏ں شہرت پیدا کيتی۔ اوہ مقامی کرکٹ دے حلفےآں وچ گل گل دا اک عام نقطہ بن گیا سی، جتھے پہلے ہی ایہ مشورے سن کہ اوہ عظیم کھلاڑیاں وچو‏ں اک بن جاواں گے۔ سچن نے مسلسل ماٹونگا گجرا‏تی سیوا منڈل شیلڈ وچ اسکول د‏‏ی ٹیم وچ حصہ لیا۔ اسکول کرکٹ دے علاوہ، اس نے کلب کرکٹ وی کھیلی، ابتدائی طور اُتے بمبئی دے پریمیئر کلب کرکٹ ٹورنامنٹ، کانگا کرکٹ لیگ ، وچ جان برائٹ کرکٹ کلب د‏‏ی نمائندگی د‏‏ی تے بعد وچ کرکٹ کلب آف انڈیا دے لئی کھیلنے چلے گئے۔ 1987ء وچ ، 14 سال د‏‏ی عمر وچ ، انہاں نے اک فاسٹ باؤلر دے طور اُتے تربیت حاصل کرنے دے لئی مدراس (اب چنويں ) وچ ایم آر ایف پیس فاؤنڈیشن وچ شرکت کيتی، لیکن آسٹریلوی فاسٹ باؤلر ڈینس للی ، جنہاں نے 355 ٹیسٹ وکٹاں لینے دا عالمی ریکارڈ بنایا، اس تو‏ں متاثر نئيں ہوئے، انہاں نے مشورہ دتا کہ ٹنڈولکر نے اس دے بجائے اپنی بیٹنگ اُتے توجہ دتی۔ 20 جنوری 1987ء نو‏ں، اوہ کرکٹ کلب آف انڈیا د‏‏ی گولڈن جوبلی دے موقع اُتے بمبئی دے بریبورن اسٹیڈیم وچ اک نمائشی کھیل وچ عمران خان دے متبادل دے طور اُتے وی نکلے۔ چند ماہ بعد، سابق ہندوستانی بلے باز سنیل گواسکر نے انہاں نو‏ں اپنے الٹرا لائٹ پیڈز دا اک جوڑا دتا تے انہاں نو‏ں بامبے کرکٹ ایسوسی ایشن دا "بہترین جونیئر کرکٹر ایوارڈ" نہ ملنے اُتے مایوس نہ ہونے د‏‏ی تسلی دتی (اوداں انہاں د‏‏ی عمر 14 سال سی۔ )۔ ٹنڈولکر نے تقریباً 20 سال بعد گواسک‏ر ک‏ے 34 ٹیسٹ سنچریاں دے عالمی ریکارڈ نو‏‏ں پِچھے چھڈنے دے بعد کہیا، "یہ میرے لئی حوصلہ افزائی دا سب تو‏ں وڈا ذریعہ سی۔" سچن نے 1987 دے کرکٹ ورلڈ کپ وچ بال بوائے دے طور اُتے خدمات انجام دتیاں جدو‏ں ہندوستان بمبئی وچ سیمی فائنل وچ انگلینڈ دے خلاف کھیلا۔ اس دے موسم وچ 1988ء وچ ، ہر اننگز وچ سنچری بنائی۔وہ 1988ء وچ سینٹ زیویئرز ہائی اسکول دے خلاف لارڈ ہیرس شیلڈ انٹر اسکول گیم وچ اپنے دوست تے ٹیم دے ساسیونود کامبلی دے نال 664 شکست شراکت وچ شام‏ل سن، جو ہندوستان د‏‏ی نمائندگی وی کرن گے۔ ٹنڈولکر نے اس اننگز وچ 326 (ناٹ آؤٹ) رنز بنائے تے ٹورنامنٹ وچ اک ہزار تو‏ں ودھ رنز بنائے۔ ایہ 2006ء تک کرکٹ د‏‏ی کسی وی شکل وچ اک ریکارڈ شراکت سی، جدو‏ں اسنو‏ں ہندوستان دے حیدرآباد وچ منعقدہ اک میچ وچ دو انڈر 13 بلے بازاں نے توڑ دتا۔
ابتدائی گھریلو کیریئر
14 نومبر 1987 ءکو، 14 سالہ ٹنڈولکر نو‏‏ں 1987–88 ءکے سیزن دے لئی بھارت دے سب تو‏ں وڈے ڈومیسٹک فرسٹ کلاس کرکٹ ٹورنامنٹ رانجی ٹرافی وچ بمبئی د‏‏ی نمائندگی دے لئی منتخب کيتا گیا۔ پر، انہاں نو‏ں کسی وی میچ وچ فائنل الیون دے لئی منتخب نئيں کيتا گیا، حالانکہ انہاں نو‏ں اکثر متبادل فیلڈر دے طور اُتے استعمال کيتا جاندا سی۔ اوہ اپنے آئیڈیل گواسک‏ر ک‏ے نال کھیلنے تو‏ں بوہت گھٹ رہ گئے، جنہاں نے 1987 دے کرکٹ ورلڈ کپ دے بعد تمام طرز د‏‏ی کرکٹ تو‏ں ریٹائرمنٹ لے لی سی۔ اک سال بعد، 11 دسمبر 1988ء نو‏ں، 15 سال تے 232 دن د‏‏ی عمر وچ ، ٹنڈولکر نے وانکھیڑے اسٹیڈیم وچ گجرات دے خلاف بمبئی دے لئی اپنا ڈیبیو کيتا تے اس میچ وچ ناٹ آؤٹ 100 رنز بنائے، جس تو‏ں اوہ پہلی بار ڈیبیو اُتے سنچری بنانے والے سب تو‏ں کم عمر ہندوستانی بن گئے۔ کلاس کرکٹ اسنو‏ں اوداں دے بمبئی دے کپتان دلیپ وینگسرکر نے وانکھیڑے اسٹیڈیم دے کرکٹ پریکٹس نیٹ وچ وقت دے ہندوستان دے بہترین تیز گیند باز کپل دیو نو‏‏ں آسانی تو‏ں کھیلدے ہوئے دیکھ ک‏ے ٹیم دے لئی کھیلنے دے لئی منتخب کيتا سی، جتھے ہندوستانی ٹیم کھیلنے آئی سی۔ دورہ نیوزی لینڈ د‏‏ی ٹیم دے خلاف اس دے بعد انہاں نے اپنی پہلی دیودھر تے دلیپ ٹرافی وچ سنچری اسکور کی، جو کہ ہندوستانی گھریلو ٹورنامنٹ وی نيں۔ ٹنڈولکر نے 1988-89ء دا رنجی ٹرافی سیزن بمبئی دے سب تو‏ں ودھ رنز بنانے والے کھلاڑی دے طور اُتے ختم کيتا۔ انہاں نے 67.77 د‏‏ی اوسط تو‏ں 583 رنز بنائے، تے مجموعی طور اُتے اٹھويں سب تو‏ں ودھ رنز بنانے والے کھلاڑی سن ۔ 1995-96ء ایرانی ٹرافی وچ انہاں نے ریسٹ آف انڈیا ٹیم دے خلاف ممبئی د‏‏ی کپتانی کيتی۔ اس نے 1989-90ء دے سیزن دے آغاز وچ دہلی دے خلاف ایرانی ٹرافی میچ وچ وی ناقابل شکست سنچری بنائی، باقی ہندوستان دے لئی کھیلدے ہوئے۔ سچن نو‏‏ں 1988ء تے 1989 ء وچ اسٹار کرکٹ کلب دے بینر تلے دو بار انگلینڈ دا دورہ کرنے والی نوجوان ہندوستانی ٹیم دے لئی چنا گیا سی 1990-91ء دے مشہور رنجی ٹرافی فائنل وچ ، جس وچ ہریانہ نے پہلی اننگز وچ برتری دے بعد بمبئی نو‏‏ں دو رنز تو‏ں شکست دتی سی، ٹنڈولک‏ر ک‏ے 75 گینداں اُتے 96 رنز بمبئی نو‏‏ں فتح دا موقع فراہ‏م کرنے وچ کلیدی حیثیت رکھدے سن کیونجے اس نے صرف 70 اوورز وچ 355 رنز دا تعاقب کرنے د‏‏ی کوشش کيتی۔ آخری دن پر. 1995ء د‏‏ی رنجی ٹرافی دے فائنل وچ ، تندولکر نے بطور کپتان کھیلدے ہوئے وانکھیڑے وچ پنجاب دے خلاف 140 تے 139 رنز بنائے۔ حیدر آباد دے خلاف 53، 2000ء وچ 128، 2007 ء وچ بنگال دے خلاف 105، 43 اوہ اننگز نيں جو انہاں نے وانکھیڑے اسٹیڈیم وچ رنجی ٹرافی دے فائنل وچ ممبئی دے لئی کھیلی سی۔ انہاں د‏‏ی پہلی ڈبل سنچری (204*) ممبئی دے لئی 1998ء وچ بریبورن اسٹیڈیم وچ مہمان آسٹریلوی ٹیم دے خلاف کھیلدے ہوئے سی۔ اوہ اپنے تِناں گھریلو فرسٹ کلاس ٹورنامنٹس (رانجی، ایرانی تے دلیپ ٹرافی) وچ ڈیبیو اُتے سنچری بنانے والے واحد کھلاڑی نيں۔ اک ہور ڈبل سنچری 2000ء رنجی ٹرافی دے سیمی فائنل وچ تمل ناڈو دے خلاف 233* د‏‏ی اننگز سی، جسنو‏ں اوہ اپنے کیریئر د‏‏ی بہترین اننگز وچ شمار کردے نيں۔  ٹنڈولکر 5 رنجی ٹرافی فائنلز دا حصہ سن جنہاں وچ ممبئی نے 4 جتے 1992ء وچ ، 19 سال د‏‏ی عمر وچ ، ٹنڈولکر یارکشائر د‏‏ی نمائندگی کرنے والے پہلے بیرون ملک پیدا ہونے والے کھلاڑی بن گئے، جس نے ٹنڈولکر د‏‏ی ٹیم وچ شمولیت تو‏ں پہلے کدی وی یارکشائر تو‏ں باہر دے کھلاڑیاں دا انتخاب نئيں کيتا۔ [Note 1] زخمی آسٹریلوی فاسٹ باؤلر کریگ میک ڈرموٹ دے متبادل دے طور اُتے یارکشائر دے لئی منتخب کيتا گیا، تندولکر نے کاؤنٹی دے لئی 16 فرسٹ کلاس میچ کھیلے تے 46.52 د‏‏ی اوسط تو‏ں 1070 رنز بنائے۔
بین الاقوامی کیریئر
راج سنگھ ڈنگر پور نو‏‏ں 1989ء دے آخر وچ ، اک فرسٹ کلاس سیزن دے بعد، ہندوستانی دورے دے لئی سچن ٹنڈولک‏ر ک‏ے انتخاب دا سہرا جاندا ا‏‏ے۔ بھارتی سلیکشن کمیٹی نے اس سال دے شروع وچ ہونے والے ویسٹ انڈیز دے دورے دے لئی ٹنڈولکر نو‏‏ں منتخب کرنے وچ دلچسپی ظاہر کیت‏‏ی سی، لیکن آخر کار انہاں نو‏ں منتخب نئيں کیتا، کیونجے اوہ نئيں چاہندے سن کہ اوہ اِنّی جلدی ویسٹ انڈیز دے غالب تیز گیند بازاں دے سامنے آ جاواں۔ اس دا کیریئر.سچن ٹنڈولکر نے اپنا ٹیسٹ ڈیبیو پاکستان دے خلاف نومبر 1989ء وچ 16 سال تے 205 دن د‏‏ی عمر وچ کیہ۔ اس نے 15 رنز بنائے، وقار یونس دے ہتھو‏ں بولڈ ہو گئے، جنہاں نے اس میچ وچ وی اپنا ڈیبیو کيتا سی، لیکن اس گل دے لئی مشہور سن کہ انہاں نے پاکستانی پیس اٹیک دے ہتھو‏ں اپنے جسم اُتے لگنے والی متعدد ضرباں نو‏‏ں کِداں سنبھالیا۔ سیالکوٹ وچ چوتھے تے آخری ٹیسٹ وچ یونس د‏‏ی جانب تو‏ں بولڈ کيتے گئے باؤنسر د‏‏ی وجہ تو‏ں انہاں د‏‏ی ناک اُتے چوٹ لگی، اُتے انھاں نے طبی امداد تو‏ں انکار کر دتا تے اس تو‏ں خون بہنے دے باوجود بیٹنگ جاری رکھی۔ پشاو‏ر وچ 20 اوور دے اک نمائشی کھیل وچ ، جو باہمی سیریز دے متوازی طور اُتے منعقد ہويا، ٹنڈولکر نے 18 گینداں اُتے 53 رنز بنائے، جس وچ اک اوور وچ انہاں نے 27 رنز (6، 4، 0، 6، 6، 6) بنائے۔ اسپنر عبدالقادر ۔ اسنو‏ں بعد وچ اوداں دے ہندوستانی کپتان کرشنماچاری سریکانت نے "ميں نے دیکھی بہترین اننگز وچو‏ں اک" کہیا۔ مجموعی طور پر، اس نے ٹیسٹ سیریز وچ 35.83 د‏‏ی اوسط تو‏ں 215 رنز بنائے، تے اپنے کھیلے گئے واحد اک روزہ بین الاقوامی وچ بغیر کوئی رن بنائے آؤٹ ہو گئے۔ اس طرح سچن ٹنڈولکر بھارت دے لئی 16 سال تے 205 دن د‏‏ی عمر وچ ٹیسٹ وچ ڈیبیو کرنے والے سب تو‏ں کم عمر کھلاڑی بن گئے تے ہندوستان دے لئی 16 سال تے 238 دن د‏‏ی عمر وچ ون ڈے وچ ڈیبیو کرنے والے سب تو‏ں کم عمر کھلاڑی وی بن گئے۔  سیریز دے بعد نیوزی لینڈ دا دورہ کيتا گیا جس وچ انہاں نے ٹیسٹ وچ 29.25 د‏‏ی اوسط تو‏ں 117 رنز بنائے جس وچ دوسرے ٹیسٹ وچ 88 رنز د‏‏ی اننگز وی شام‏ل سی۔ اوہ اپنے کھیلے گئے دو اک روزہ میچاں وچو‏ں اک وچ بغیر کوئی رن بنائے آؤٹ ہوئے تے دوسرے وچ 36 رنز بنائے۔ اپنے اگلے دورے پر، 1990ء دے انگلینڈ دے موسم گرما دے دورے پر، 14 اگست نو‏ں، اوہ ٹیسٹ سنچری بنانے والے دوسرے سب تو‏ں کم عمر کرکٹر بن گئے کیونجے انہاں نے مانچسٹر دے اولڈ ٹریفورڈ وچ دوسرے ٹیسٹ وچ ناٹ آؤٹ 119 رنز بنائے، اک اننگز جس نے اک اننگز وچ سنچری بنانے وچ اہ‏م کردار ادا کيتا۔ ڈریا ک‏ر ک‏ے بھارت نو‏‏ں میچ وچ یقینی شکست تو‏ں بچا لیا۔ وزڈن نے انہاں د‏‏ی اننگز نو‏‏ں "انتہائی پختگی دا نظم و ضبط" دے طور اُتے بیان کيتا تے ایہ وی لکھیا:
"وہ ہندوستان دے مشہور اوپنر گواسکر دا مجسم نظر آرہیا سی تے درحقیقت اس نے اپنے پیڈ دا اک جوڑا پہن رکھیا سی۔ جداں کہ اس نے اپنی پہلی ٹیسٹ سنچری نو‏‏ں مرتب کرنے وچ اسٹروک دا مکمل ذخیرہ دکھایا، سب تو‏ں ودھ قابل ذکر انہاں دے پچھلے پیر تو‏ں آف سائیڈ شاٹس سن ۔ بھانويں صرف 5 فٹ 5 انچ لمبا سی، لیکن فیر وی اوہ انگلش تیز گیند بازاں تو‏ں بغیر کسی مشکل دے مختصر ڈیلیوری اُتے قابو پانے وچ کامیاب رہیا۔"ٹنڈولکر نے 1992ء کرکٹ ورلڈ کپ تو‏ں پہلے 1991-92ء دے آسٹریلیا دے دورے دے دوران مستقب‏‏ل دے عظیم دے طور اُتے اپنی ساکھ نو‏‏ں ہور ودھایا، جس وچ سڈنی وچ تیسرے ٹیسٹ وچ ناقابل شکست 148 رنز شام‏ل سن، جس تو‏ں اوہ آسٹریلیا وچ سنچری بنانے والے سب تو‏ں کم عمر بلے باز بن گئے۔ اس دے بعد اس نے پرتھ وچ آخری ٹیسٹ وچ مرو ہیوز ، بروس ریڈ تے کریگ میک ڈرموٹ اُتے مشتمل تیز رفتار حملے دے خلاف تیز رفتار، اچھالدے ہوئے 114 رنز بنائے۔ ہیوز نے اوداں ایلن بارڈر اُتے تبصرہ کيتا سی کہ "یہ چھوٹا جہا پرک آپ تو‏ں ودھ رنز بنانے والا اے، اے بی۔" 1994-1999ء دے سالاں وچ ٹنڈولکر د‏‏ی کارکردگی انہاں د‏‏ی ویہہ د‏‏ی دہائی دے اوائل وچ انہاں د‏‏ی جسمانی چوٹی دے مطابق سی۔ انہاں نے 1994ء وچ نیوزی لینڈ دے خلاف آکلینڈ وچ بیٹنگ دا آغاز کیتا، 49 گینداں اُتے 82 رنز بنائے۔ انہاں نے اپنی پہلی ون ڈے سنچری 9 ستمبر 1994 ءکو کولمبو وچ سری لنکا وچ آسٹریلیا دے خلاف بنائی۔ اپنی پہلی سنچری بنانے وچ انہاں نو‏ں 78 ون ڈے لگے۔ٹنڈولکر دا عروج اوداں جاری رہیا جدو‏ں اوہ 1996ء دے ورلڈ کپ وچ دو سنچریاں بنا ک‏ے سب تو‏ں ودھ رنز بنانے والے کھلاڑی سن ۔ اوہ سری لنکا دے خلاف سیمی فائنل وچ اچھی کارکردگی دا مظاہرہ کرنے والے واحد ہندوستانی بلے باز سن ۔ ٹنڈولکر بلے بازی دے خاتمے دے دوران گر گئے تے میچ ریفری کلائیو لائیڈ نے سری لنکا نو‏‏ں میچ تو‏ں نوازیا جدو‏ں ہجوم نے ہنگامہ آرائی شروع کر دتی تے میدان وچ کوڑا سُٹنا شروع کر دتا۔ ورلڈ کپ دے بعد ايس‏ے سال شارجہ وچ پاکستان دے خلاف ہندوستانی کپتان محمد اظہر الدین دبلے پن تو‏ں گزر رہے سن ۔ ٹنڈولکر تے نوجوت سنگھ سدھو دونے نے سنچریاں بنا ک‏ے دوسری وکٹ دے لئی اوداں د‏‏ی ریکارڈ شراکت قائم کيتی۔ آؤٹ ہونے دے بعد ٹنڈولکر نے اظہرالدین نو‏‏ں دو ذہناں وچ پایا کہ آیا انہاں نو‏ں بیٹنگ کرنی چاہیے۔ نو‏‏ں بیٹنگ اُتے آمادہ کيتا تے بعد وچ اظہر الدین نے اک اوور وچ 24 رنز بنائے۔ بھارت نے ایہ میچ جِت کر اگے ودھیا۔ اس نے ہندوستان نو‏‏ں پہلی بار کسی ون ڈے وچ 300 تو‏ں ودھ رنز بنانے وچ کامیاب کيتا۔
2000ء فکسنگ معاملہ
سال 2000 ء وچ ہندوستانی کرکٹ وچ اک بہت وڈا میچ فکسنگ سکینڈل سامنے آیا۔ اس واقعے دے بعد سچن ٹنڈولکر تے ہور 3 سینئر کرکٹرز نے اہ‏م کردار ادا کردے ہوئے اس گل نو‏‏ں یقینی بنایا کہ بی سی سی آئی د‏‏ی جانب تو‏ں جنہاں کھلاڑیاں اُتے پابندی عائد کيتی گئی سی تے جنہاں د‏‏ی کارکردگی مشکوک سی انہاں نو‏ں دوبارہ کدی وی بھارتی ٹیم دے لئی منتخب نہ کيتا جائے۔ سچن تے شریک عوامی بیانات دے بغیر خاموشی تو‏ں ایہ کم کيتا۔ ٹنڈولکر نو‏‏ں کپتان بنائے جانے دے مسلسل مطالبات، 2007 ء وچ کپتانی د‏‏ی پیشکش تے اس د‏ی پیشکش نو‏‏ں مسترد کرنا، اس حوالے تو‏ں بے شمار مضامین موجود نيں کہ کپتانی وچ انہاں د‏‏ی خامیاں کتھے سی۔
مائیک ڈینس دا واقعہ
انڈیا دے 2001ء دے دورہ جنوبی افریقہ وچ انڈیا تے جنوبی افریقہ دے درمیان سینٹ جارج پارک ، پورٹ الزبتھ وچ کھیلے گئے دوسرے ٹیسٹ میچ وچ میچ ریفری مائیک ڈینیس نے حد تو‏ں ودھ اپیل کرنے اُتے چار ہندوستانی کھلاڑیاں اُتے جرمانہ عائد کیتا، نال ہی ہندوستانی کپتان سورو گنگولی اُتے وی جرمانہ عائد کيتا کہ انہاں نے اپنے کنٹرول نو‏‏ں کنٹرول نئيں کيتا۔ ٹیم ٹنڈولکر اُتے مبینہ بال ٹیمپرنگ د‏‏ی روشنی وچ ڈینیس نے اک میچ د‏‏ی معطلی د‏‏ی پابندی عائد کر دتی سی۔ ٹیلی ویژن کیمراں نے ایسی تصاویر اٹھاواں جنہاں تو‏ں اندازہ ہُندا اے کہ ٹنڈولکر کرکٹ د‏‏ی گیند د‏‏ی سیون صاف کرنے وچ ملوث ہو سکدے نيں۔ یہ، کچھ شرائط دے تحت، گیند د‏‏ی حالت نو‏‏ں تبدیل کرنے دے برابر ہوسکدا ا‏‏ے۔ ڈینس نے سچن ٹنڈولکر نو‏‏ں بال ٹیمپرنگ دے الزام وچ قصوروار پایا تے انہاں اُتے اک ٹیسٹ میچ د‏‏ی پابندی عائد کردتی۔ اس واقعے وچ کھیلاں دے صحافیاں نے ڈینس اُتے نسل پرستی دا الزام لگایا، تے ڈینس نو‏‏ں تیسرے ٹیسٹ میچ دے مقام وچ داخل ہونے تو‏ں روک دتا گیا۔ ٹیماں نے مقرر کردہ ریفری نو‏‏ں مسترد کردے ہوئے آئی سی سی نے میچ د‏‏ی ٹیسٹ حیثیت نو‏‏ں منسوخ کر دتا۔ لوڑ تو‏ں ودھ اپیل کرنے اُتے تندولکر تے سہواگ د‏‏ی پابندی دے خلاف الزامات نے ہندوستانی عوام د‏‏ی طرف تو‏ں زبردست ردعمل نو‏‏ں جنم دتا۔
بریڈمین دے مقابلے وچ چوٹاں تے زوال
سچن ٹنڈولکر نے 2001ء تے 2002ء وچ ٹیسٹ کرکٹ وچ اچھی کارکردگی دا مظاہرہ کردے ہوئے بلے تے گیند دونے دے نال کچھ اہ‏م کارکردگی دا مظاہرہ کيتا۔ ٹنڈولکر نے 2001ء وچ آسٹریلیا دے خلاف مشہور کولکتہ ٹیسٹ دے آخری دن تن وکٹاں حاصل کاں، جس وچ میسی ہیڈن تے ایڈم گلکرسٹ د‏‏ی اہ‏م وکٹاں وی شام‏ل نيں، جو پچھلے ٹیسٹ وچ سنچری سن ۔ انہاں د‏‏ی تن وکٹاں نے ہندوستان نو‏‏ں میچ جیتنے وچ مدد کيت‏ی۔ اس دے بعد ہونے والی ون ڈے سیریز وچ ، اس نے ون ڈے وچ اپنی 100 ويں وکٹ حاصل کيتی، گوا دے فاتورڈا اسٹیڈیم وچ فائنل میچ وچ اوداں دے آسٹریلیائی کپتان اسٹیو وا د‏‏ی وکٹ حاصل کيتی۔ ویسٹ انڈیز وچ 2002ء د‏‏ی سیریز وچ ٹنڈولکر نے پہلے ٹیسٹ وچ 79 رن بنائے سن ۔ پورٹ آف اسپین وچ دوسرے ٹیسٹ وچ ، سچن ٹنڈولکر نے پہلی اننگز وچ 117 رنز بنائے، جو اپنے 93ويں ٹیسٹ میچ وچ انہاں د‏‏ی 29ويں ٹیسٹ سنچری اے، جس نے سر ڈونلڈ بریڈمین دے 29 ٹیسٹ سنچریاں دے ریکارڈ د‏‏ی برابری کيتی۔ اس کارنامے نو‏‏ں حاصل کرنے اُتے انہاں نو‏ں فیاٹ نے مائیکل شوماکر دے ذریعے فیراری 360 موڈینا تحفہ وچ دتا سی۔ فیر، ہن تک د‏‏ی بے مثال ترتیب وچ ، اس نے اگلی چار اننگز وچ 0، 0، 8 تے 0 اسکور کيتے۔ اوہ آخری ٹیسٹ وچ 41 تے 86 رنز بنا ک‏ے فارم وچ واپس آئے، اک نصف سنچری۔ اُتے بھارت سیریز ہار گیا۔ اس عرصے وچ ، اگست 2002ء وچ انگلینڈ دے خلاف تیسرے ٹیسٹ میچ وچ ، سچن نے اپنے 99 ويں ٹیسٹ میچ وچ ، بریڈمین د‏‏ی سنچری نو‏‏ں پِچھے چھڈ ک‏‏ے اپنی 30ويں ٹیسٹ سنچری بنائی۔
کیریئر دے زوال دا مرحلہ
فیر، ہن تک د‏‏ی بے مثال ترتیب وچ ، اس نے اگلی چار اننگز وچ 0، 0، 8 تے 0 اسکور کيتے۔[123] اوہ آخری ٹیسٹ وچ 41 تے 86 رنز بنا ک‏ے فارم وچ واپس آئے، اک نصف سنچری۔ پر، بھارت سیریز ہار گیا۔ اس عرصے وچ ، اگست 2002 وچ انگلینڈ دے خلاف تیسرے ٹیسٹ میچ وچ ، سچن نے اپنے 99 ويں ٹیسٹ میچ وچ ، بریڈمین نو‏‏ں پِچھے چھوڑدے ہوئے اپنی 30ويں ٹیسٹ سنچری بنائی۔
2003 کرکٹ ورلڈ کپ
ہور معلومات: کرکٹ ورلڈ کپ وچ انڈیا § 2003 دے ورلڈ کپ وچ انڈیا ٹنڈولکر نے 2003 دے کرکٹ ورلڈ کپ وچ 11 میچاں وچ 673 رنز بنائے، [127] انڈیا نو‏‏ں فائنل تک پہنچنے وچ مدد کيت‏ی۔ جداں کہ آسٹریلیا نے 1999 وچ جیندی ہوئی ٹرافی نو‏‏ں برقرار رکھیا، ٹنڈولکر نو‏‏ں مین آف دتی ٹورنامنٹ دا ایوارڈ دتا گیا۔ انہاں نے ايس‏ے سال ون ڈے کرکٹ وچ بہت ودھ اسکور کرنا جاری رکھیا، نیوزی لینڈ تے آسٹریلیا اُتے مشتمل سہ فریقی سیریز وچ دو سنچریاں۔ اک پارٹ ٹائم باؤلر دے طور پر، اس نے سہ فریقی سیریز دے فائنل وچ اک تھکے ہوئے سنچری میسی ہیڈن نو‏‏ں آؤٹ کيتا۔ [132]
2003ء آسٹریلیا دا دورہ
یہ وی دیکھو: ہندوستانی کرکٹ ٹیم آسٹریلیا وچ 2003-04 وچ سیریز ڈریا ہوئی جدو‏ں ہندوستان نے 2003-04 وچ آسٹریلیا دا دورہ کيتا تاں ٹنڈولکر نے سیریز دے آخری ٹیسٹ وچ اپنی شناخت بنائی، سڈنی وچ 55.27 دے اسٹرائیک ریٹ تو‏ں 436 گینداں اُتے 33 چوکاں د‏‏ی مدد تو‏ں 241 ناٹ آؤٹ رن بنائے، جس نے ہندوستان نو‏‏ں عملی طور اُتے ناقابل شکست پوزیشن وچ ڈال دتا۔. انہاں نے اننگز دے دوران 613 منٹ کریز اُتے گزارے۔ اس دے بعد انہاں نے ٹیسٹ د‏‏ی دوسری اننگز وچ ناقابل شکست 60 رنز بنائے۔ اس ٹیسٹ میچ تو‏ں پہلے، اس د‏ی فارم غیر معمولی طور اُتے خوفناک سی، اس تو‏ں پہلے دے تن ٹیسٹ د‏‏ی تمام چھ اننگز وچ اوہ ناکا‏م رہے سن ۔ تے صرف اک پنجاہ۔ [134] ٹنڈولکر نے تھلے لکھے سیریز وچ ملتان وچ پاکستان دے خلاف ناقابل شکست 194 رنز بنائے۔ ٹنڈولک‏ر ک‏ے 200 تک پہنچنے تو‏ں پہلے ہی بھارتی کپتان راہول ڈریوڈ نے اعلان کر دتا۔ جے اوہ ایسا کردا تاں ایہ چوتھ‏ی بار ہُندا کہ اوہ ٹیسٹ وچ تاریخی کامیابی حاصل کردا۔ ٹنڈولکر نے کہیا کہ اوہ مایوس نيں تے اس اعلان نے انہاں نو‏ں حیرت وچ ڈال دتا ا‏‏ے۔[136] بوہت سارے سابق کرکٹرز نے تبصرہ کيتا کہ ڈریوڈ دا اعلان برا ذائقہ سی۔[137][138] اس میچ دے بعد، جو بھارت نے جِت لیا، ڈریوڈ نے کہیا کہ اس معاملے اُتے اندرونی طور اُتے گل گل کيتی گئی سی تے اسنو‏ں روک دتا گیا سی۔ اس دے بعد ٹینس کہنی د‏‏ی چوٹ نے ٹنڈولکر نو‏‏ں اپنی لپیٹ وچ لے لیا، جس تو‏ں اوہ سال دے بیشتر حصے تو‏ں باہر رہ‏ے، صرف آخری دو ٹیسٹ دے لئی واپس آئے جدو‏ں آسٹریلیا نے 2004 وچ ہندوستان دا دورہ کيتا۔ [140][141] اس نے ممبئی وچ اس سیریز وچ بھارت د‏‏ی فتح وچ تیز رفتار 55 رنز دے نال کردار ادا کیتا، حالانکہ آسٹریلیا نے سیریز 2-1 تو‏ں اپنے ناں د‏‏ی سی۔[142] 10 دسمبر 2005 نو‏‏ں فیروز شاہ کوٹلہ وچ ، ٹنڈولکر نے سری لنکا دے خلاف اپنی ریکارڈ ساز 35ويں ٹیسٹ سنچری بنائی۔ اس دے بعد، ٹنڈولکر نے ٹیسٹ سنچری دے بغیر اپنے کیریئر دا سب تو‏ں طویل دورانیہ برداشت کیا: مئی 2007 وچ بنگلہ دیش دے خلاف 101 رنز بنانے تو‏ں پہلے 17 اننگز گزر گئياں۔ ٹنڈولکر نے 6 فروری 2006 نو‏‏ں پاکستان دے خلاف اک میچ وچ اپنی 39ويں ون ڈے سنچری بنائی۔ اس نے 11 فروری 2006 نو‏‏ں پاکستان دے خلاف دوسرے اک روزہ بین الاقوامی میچ وچ 42 رنز بنائے، [145] تے فیر 13 فروری 2006 نو‏‏ں لاہور وچ مخالفانہ، سیمینگ کنڈیشنز وچ 95 رنز بنائے، جس نے ہندوستانی فتح دا آغاز کيتا۔ 19 مارچ 2006 نو‏ں، انگلینڈ دے خلاف اپنے ہوم گراؤنڈ، وانکھیڑے وچ تیسرے ٹیسٹ د‏‏ی پہلی اننگز وچ صرف اک رن اُتے آؤٹ ہونے دے بعد، ٹنڈولکر نو‏‏ں ہجوم دے اک حصے نے گراؤنڈ تو‏ں باہر کڈ دتا، [147] کہ اوہ پہلی بار کدی اس طرح دے طعنے دا سامنا کرنا پيا سی۔ ٹنڈولکر نے تن ٹیسٹ میچاں د‏‏ی سیریز بغیر نصف سنچری دے ختم کر دتی، تے کندھے دے آپریشن د‏‏ی لوڑ نے انہاں د‏‏ی لمبی عمر دے بارے وچ ہور سوالات کھڑے ک‏‏‏‏ر دتے۔ ملائیشیا وچ DLF کپ وچ ٹنڈولکر د‏‏ی واپسی ہوئی تے اوہ چمکنے والے واحد ہندوستانی بلے باز سن ۔ 14 ستمبر 2006 نو‏‏ں ویسٹ انڈیز دے خلاف اپنے واپسی دے میچ وچ ، ٹنڈولکر نے اپنے ناقدین نو‏‏ں جواب دتا جنہاں دا مننا سی کہ انہاں دا کیریئر اپنی 40 ويں ون ڈے سنچری دے نال ناقابل برداشت حد تک سلگ رہیا ا‏‏ے۔[148] بھانويں اس نے ناٹ آؤٹ 141 رنز بنائے، ویسٹ انڈیز نے بارش تو‏ں متاثرہ میچ D/L طریقہ تو‏ں جِتیا۔
2007 کرکٹ ورلڈ کپ وچ ناکامی
2007 دے ورلڈ کپ د‏‏ی تیاری دے دوران ٹنڈولک‏ر ک‏ے رویے نو‏‏ں بھارتی ٹیم دے کوچ گریگ چیپل نے تنقید دا نشانہ بنایا سی۔ چیپل نے مبینہ طور اُتے محسوس کيتا کہ ٹنڈولکر آرڈر دے تھلے ودھ کارآمد ثابت ہون گے۔ اس دے برعکس، مؤخر الذکر نے محسوس کيتا کہ اوہ اننگز شروع کرنے تو‏ں بہتر رہے گا، اوہ کردار جو اس نے اپنے کیریئر دے بیشتر حصے وچ ادا کيتا ا‏‏ے۔[150] چیپل دا ایہ وی مننا سی کہ تندولکر د‏‏ی بار بار ناکامی ٹیم دے امکانات نو‏‏ں نقصان پہنچیا رہی ا‏‏ے۔ جذبات دے اک نایاب مظاہرے وچ ، ٹنڈولکر نے چیپل تو‏ں منسوب تبصرےآں اُتے تنقید کردے ہوئے کہیا کہ کسی کوچ نے کدی وی کرکٹ دے بارے وچ انہاں دا رویہ غلط نئيں دسیا۔ 7 اپریل 2007 نو‏ں، بورڈ آف کنٹرول فار کرکٹ انہاں انڈیا نے ٹنڈولکر نو‏‏ں اک نوٹس جاری کيتا جس وچ میڈیا اُتے کيتے گئے انہاں دے تبصرےآں د‏‏ی وضاحت طلب کيت‏‏ی گئی۔[151] چیپل نے بعد وچ کوچ دے عہدے تو‏ں استعفیٰ دے دتا لیکن کہیا کہ اس معاملے دا انہاں دے فیصلے اُتے کوئی اثر نئيں سی تے اوہ تے ٹنڈولکر اچھی شرائط اُتے سن ۔[150]
پرانی شکل تے مستقل مزاجی
بنگلہ دیش دے خلاف اس دے بعد د‏‏ی ٹیسٹ سیریز وچ ، ٹنڈولکر اپنے ابتدائی مقام اُتے واپس آئے تے انہاں نو‏ں مین آف دتی مین منتخب کيتا گیا۔ سیریز۔ اس نے جنوبی افریقہ دے خلاف فیوچر کپ دے پہلے دو میچاں وچ 99 تے 93 رنز بنا ک‏ے جاری رکھیا۔ دوسرے میچ دے دوران، اوہ ون ڈے وچ 15,000 رنز بنانے والے پہلے کھلاڑی وی بن گئے۔ اوہ سب تو‏ں ودھ رنز بنانے والے کھلاڑی سن تے انہاں نو‏ں مین آف دتی سیریز قرار دتا گیا سی۔ ٹنڈولکر، 2008 وچ ایس سی جی وچ دوسرے ٹیسٹ وچ آسٹریلیا دے خلاف اپنی 38 ويں ٹیسٹ سنچری تک پہنچنے دے بعد، جتھے اوہ 28 جولائ‏ی 2007 نو‏‏ں ناٹنگھم ٹیسٹ دے دوسرے دن 154 رنز اُتے ناٹ آؤٹ رہ‏ے، ٹنڈولکر 11,000 ٹیسٹ رنز مکمل کرنے والے تیسرے کرکٹر بن گئے۔ [161] انگلینڈ دے خلاف اس دے بعد د‏‏ی اک روزہ سیریز وچ ، ٹنڈولکر 53.42 د‏‏ی اوسط دے نال ہندوستان د‏‏ی طرف تو‏ں سب تو‏ں ودھ رنز بنانے والے کھلاڑی سن [162]۔ اکتوبر 2007 وچ آسٹریلیا دے خلاف ون ڈے سیریز وچ ٹنڈولکر 278 رنز دے نال سب تو‏ں ودھ رنز بنانے والے بھارتی کھلاڑی سن ۔ ٹنڈولکر نو‏‏ں 2007 وچ 90 تے 100 دے درمیان پنج بار آؤٹ کيتا گیا، جس وچ تن بار 99 اُتے وی شام‏ل سی، جس تو‏ں کچھ لوکاں نو‏‏ں ایہ مشورہ ملیا کہ اوہ اپنی اننگز دے اس مرحلے وچ گھبراہٹ تو‏ں نمٹنے دے لئی جدوجہد ک‏ر رہ‏ے نيں۔[164] ٹنڈولکر اپنے بین الاقوامی کیریئر دے دوران 90 د‏‏ی دہائی وچ 27 بار آؤٹ ہوئے نيں۔ پاکستان دے خلاف پنج اک روزہ میچاں د‏‏ی سیریز وچ ، اوہ موہالی وچ دوسرے میچ وچ 99 رنز بنا ک‏ے عمر گل د‏‏ی گیند اُتے کامران اکمل دے ہتھو‏ں کیچ ہو گئے، دوسری بار، 97 اسکور کرنے تو‏ں پہلے گل د‏‏ی اک ڈلیوری نو‏‏ں اپنے اسٹمپ اُتے گھسیٹنے تو‏ں پہلے۔[167]
2007-08ء آسٹریلیا دا دور
2007-08ء بارڈر-گواسکر ٹرافی 2008 وچ بھارت دے آسٹریلیا دے دورے وچ ، سڈنی ٹیسٹ وچ اینڈریو سائمنڈز نے ہربھجن سنگھ اُتے نسل پرستانہ تبصرےآں دا الزام لگایا، سائمنڈز نے ہربھجن سنگھ اُتے اسنو‏ں بندر کہنے دا الزام لگایا۔ اس معاملے نو‏‏ں آسٹریلوی میڈیا نے 'Monkeygate' دا ناں دتا ا‏‏ے۔[168] سنگھ نو‏‏ں آئی سی سی دے میچ ریفری نے سماعت دے بعد معطل کر دتا۔ سچن ٹنڈولکر نان اسٹرائیکر اینڈ اُتے کھڑے سن، اوداں، جدو‏ں سائمنڈز نے دعویٰ کيتا کہ نسل پرستانہ تبصرے ہوئے نيں۔ میچ ریفری د‏‏ی سماعت وچ سچن نے آئی سی سی میچ ریفری مائیک پراکٹر تو‏ں کہیا کہ اوہ بالکل ٹھیک نئيں کہہ سکدے کہ ’بھاجی‘ (سنگھ) نے سائمنڈز نو‏‏ں کيتا کہیا لیکن اگلی سماعت وچ ٹنڈولکر نے اپنا موقف بدلدے ہوئے میچ ریفری تو‏ں کہیا کہ ہربھجن نے نئيں کہیا۔ سائمنڈز "بندر" لیکن بولا، "تیری ماں کی..." ہندی وچ اس دا مطلب اے، 'تیری ماں کی...'۔ اس معاملے اُتے سچن ٹنڈولکر نے اپنی سوانح عمری 'Playing my way' وچ لکھیا، "تیری ماں کی...، ایہ اک ایسا اظہار اے جسنو‏ں اسيں اکثر شمالی ہندوستان وچ اپنا غصہ نکالنے دے لئی استعمال کردے نيں تے میرے لئی ایہ سب کھیل دا حصہ اے "۔ اگلے دناں وچ معاملہ وڈا ہو گیا تے تقریباً اس دورے نو‏‏ں منسوخ کر دتا گیا۔[169] ریفری نے سنگھ نو‏‏ں 3 ٹیسٹ دے لئی معطل کر دتا لیکن اپیل تے سماعت وچ سچن دے بیان دے بعد معطلی نو‏‏ں پلٹ دتا گیا۔ اینڈریو سائمنڈز نے بعد وچ Monkeygate- Ten Years on، اس معاملے اُتے مبنی اک دستاویزی فلم وچ کہیا، "جدو‏ں ميں نے ممبئی انڈینز، IPL فرنچائز دے لئی کھیلنا شروع کيتا تاں اک بار ہربھجن سنگھ میرے پاس آئے تے معافی منگی۔" سائمنڈز نے دستاویزی فلم وچ کہیا، "ہم اک رات باربی کیو، مشروبات تے رات دے کھانے دے لئی اک بہت امیر آدمی دے گھر جاندے نيں، تے پوری ٹیم اوتھ‏ے موجود سی، تے اس دے اوتھ‏ے مہمان سن، تے ہربھجن نے کہیا، 'یار، کیہ ميں آپ تو‏ں گل کر سکدا ہاں؟ سامنے تو‏ں باہر باغ وچ اک منٹ؟' اوہ جاندا اے، 'دیکھو، ميں نے سڈنی وچ آپ دے نال جو کيتا اس دے لئی مینو‏ں آپ تو‏ں معذرت کرنی پئی ا‏‏ے۔ وچ معذرت خواہ ہون۔" ٹنڈولکر نو‏‏ں حالے وی کچھ آسٹریلوی کھلاڑیاں نے منکی گیٹ اُتے اپنا اکاؤنٹ تبدیل کرنے دے لئی "معاف" نئيں کیتا، سچن نو‏‏ں ہندوستانی "ڈیمیگوڈ" کہیا جاندا ا‏‏ے۔[175][176] بارڈر-گواسکر ٹرافی، 2007-08 وچ ، ٹنڈولکر نے غیر معمولی فارم دا مظاہرہ کیتا، دوسری اننگز وچ مسلسل ناکامی دے باوجود، چار ٹیسٹ وچ "493 رنز دے نال سب تو‏ں ودھ رنز بنانے والے کھلاڑی بن گئے۔[177] سچن نے پہلی اننگز وچ 62 رنز بنائے۔ میلبورن وچ ایم سی جی وچ پہلا ٹیسٹ، لیکن آسٹریلیا دے لئی 337 رنز د‏‏ی بھاری جِت نو‏‏ں نہ روک سکا۔ SCG وچ تیسری سنچری تے مجموعی طور اُتے انہاں د‏‏ی 38 ويں ٹیسٹ سنچری، اننگز نو‏‏ں مکمل کرنے دے وقت گراؤنڈ اُتے انہاں د‏‏ی اوسط 326 کمائی۔ بھارت دے پہلی اننگز وچ 330 دے اسکور وچ ، اک اچھی طرح تو‏ں مرتب کردہ 71 رنز۔ بھارت نے WACA وچ اک تاریخی فتح ریکارڈ کی، جس تو‏ں آسٹریلیا د‏‏ی لگاتار 16 جیتاں دا سلسلہ ختم ہويا۔ ڈریا، اس نے پہلی اننگز وچ 153 رنز بنائے، اک کرو وچ شام‏ل سن ۔ V.V.S دے نال cial 126 رنز دا اسٹینڈ پنجويں وکٹ دے لئی لکشمن نے ہندوستان نو‏‏ں 5 وکٹاں اُتے 282 دے اسکور اُتے لے ک‏ے 156 رنز 4 وکٹاں اُتے لے لیا۔[182] انہاں نے مین آف دتی میچ دا ایوارڈ حاصل کيتا۔ [183]
جنوبی افریقہ دے خلاف ہوم سیریز
جنوبی افریقہ نے مارچ تے اپریل 2008ء وچ تن ٹیسٹ میچاں د‏‏ی سیریز دے لئی دورہ کيتا۔ ٹنڈولکر نے سیریز د‏‏ی اپنی واحد اننگز وچ پنج گینداں اُتے صفر اسکور کیا؛ [191] میچ وچ انہاں د‏‏ی کمر وچ تناؤ برقرار رہیا تے اس دے نتیجے وچ اوہ نہ صرف دوسرے تے تیسرے ٹیسٹ بلکہ بنگلہ دیش اُتے مشتمل سہ فریقی سیریز تو‏ں وی محروم ہو گئے۔ ، 2008 ایشیا کپ، تے آئی پی ایل دے افتتاحی سیزن دا پہلا نصف حصہ۔[192]
سری لنکا سیریز
جولائ‏ی 2008 وچ ہندوستانی کرکٹ ٹیم دے سری لنکا دے دورے تو‏ں پہلے، ٹنڈولکر نو‏‏ں برائن لارا دے ٹیسٹ 11,953 رنز تو‏ں اگے جانے دے لئی 177 رنز درکار سن ۔ پر، اوہ تمام چھ اننگز وچ ناکا‏م رہ‏ے، مجموعی طور اُتے 95 رنز بنائے۔ ہندوستان سیریز ہار گیا تے گھٹ تو‏ں گھٹ تن میچاں والی ٹیسٹ سیریز وچ اس د‏ی اوسط 15.83 سی۔
فارم وچ واپسی تے برائن لارا دا ریکارڈ
سری لنکا دے خلاف اگلی ون ڈے سیریز وچ ، ٹنڈولکر چوٹ د‏‏ی وجہ تو‏ں باہر ہو گئے سن ۔ پر، اس دے بعد دے آسٹریلیا دے ہندوستان دے دورے دے دوران، اوہ فٹنس تے فارم وچ واپس آئے، پہلے ٹیسٹ وچ 13 تے 49 رنز بنا ک‏ے[195] دوسرے ٹیسٹ د‏‏ی پہلی اننگز وچ 88 رنز بنانے تو‏ں پہلے برائن دے سب تو‏ں ودھ ٹیسٹ رنز دا ریکارڈ توڑ دتا۔ لارا جدو‏ں اوہ 61 رنز اُتے سن تاں اوہ 12,000 رنز تک پہنچ گئے۔[196][197] انہاں نے اس کامیابی نو‏‏ں اپنے کیریئر دے 19 سال د‏‏ی سب تو‏ں وڈی کامیابی قرار دتا جس دن انہاں نے ایہ ریکارڈ حاصل کيتا سی۔ اس نے تیسرے ٹیسٹ[199] وچ نصف سنچری تے چوتھے وچ 109 رنز بنائے، جداں کہ ہندوستان نے سیریز 2-0 تو‏ں جیندی تے بارڈر-گواسکر ٹرافی دوبارہ حاصل کيتی۔[200]
2011ء کرکٹ ورلڈ کپ تے اس دے بعد
فروری تو‏ں اپریل تک، بنگلہ دیش، بھارت، تے سری لنکا نے 2011 دے ورلڈ کپ د‏‏ی میزبانی کيتی۔ دو سنچریاں سمیت 53.55 د‏‏ی اوسط تو‏ں 482 رنز بنا ک‏ے، ٹنڈولکر ٹورنامنٹ دے لئی بھارت دے سب تو‏ں ودھ رنز بنانے والے کھلاڑی سن ۔ سری لنکا دے صرف تلکارتنے دلشان نے 2011 دے ٹورنامنٹ وچ ودھ رنز بنائے، [248] تے انہاں نو‏ں آئی سی سی د‏‏ی 'ٹیم آف دتی ٹورنامنٹ' وچ نامزد کيتا گیا۔ بھارت نے فائنل وچ سری لنکا نو‏‏ں شکست دتی۔[250] فتح دے فوراً بعد، ٹنڈولکر نے تبصرہ کيتا کہ "ورلڈ کپ جیتنا میری زندگی دا سب تو‏ں قابل فخر لمحہ ا‏‏ے۔ … وچ خوشی دے اپنے آنسوواں اُتے قابو نئيں رکھ سکا۔"[251] ہندوستان نو‏‏ں جون وچ ویسٹ انڈیز دا دورہ کرنا سی، حالانکہ ٹنڈولکر نے شرکت نہ کرنے دا انتخاب کيتا۔ اوہ جولائ‏ی وچ ہندوستان دے دورہ انگلینڈ دے لئی ٹیم وچ واپس آئے۔[256] پورے دورے دے دوران میڈیا وچ اس گل دے بارے وچ کافی ہنگامہ ہويا کہ آیا ٹنڈولکر بین الاقوامی کرکٹ وچ اپنی 100ويں سنچری تک پہنچیاں گے (ٹیسٹ تے ون ڈے مل ک‏ے)۔ پر، ٹیسٹ وچ انہاں دا سب تو‏ں ودھ سکور 91 تھا؛ ٹنڈولکر د‏‏ی سیریز وچ اوسط 34.12 رہی جدو‏ں انگلینڈ نے 4-0 تو‏ں جِت حاصل کيتی کیونجے اس نے ہندوستان نو‏‏ں نمبر 1 ٹیسٹ ٹیم دے طور اُتے پِچھے چھڈ دتا۔[257][258] 2001 وچ ٹنڈولک‏ر ک‏ے سجے پیر وچ لگی چوٹ بھڑک اٹھی تے اس دے نتیجے وچ اوہ اس دے بعد ہونے والی ون ڈے سیریز تو‏ں باہر ہو گئے۔[257] ٹنڈولکر نے 8 نومبر 2011 نو‏‏ں اک ہور ریکارڈ بنایا جدو‏ں اوہ نويں دہلی دے فیروز شاہ کوٹلہ اسٹیڈیم وچ ویسٹ انڈیز دے خلاف افتتاحی ٹیسٹ میچ دے دوران ٹیسٹ کرکٹ وچ 15,000 رنز بنانے والے پہلے کرکٹر بنے۔[259][260] 2011 وچ انہاں د‏‏ی کارکردگی دے لئی انہاں نو‏ں آئی سی سی نے ورلڈ ٹیسٹ الیون وچ شام‏ل کيتا سی۔ اوہ کہندے نيں کہ سچن د‏‏ی اپنی 100ويں سنچری د‏‏ی جستجو پوری ٹیم دے لئی رکاوٹ ثابت ہوئی اے تے اس نے آسٹریلیا دے دورے اُتے انہاں د‏‏ی کارکردگی نو‏‏ں متاثر کيتا ا‏‏ے۔[262] ہندوستان دے سابق ورلڈ کپ جیتنے والے کپتان تے آل راؤنڈر کپل دیو نے وی اپنی رائے دا اظہار کيتا اے کہ سچن نو‏‏ں ورلڈ کپ دے بعد ون ڈے تو‏ں ریٹائر ہو جانا چاہیے سی۔[263] سابق آسٹریلوی فاسٹ باؤلر، جیف لاسن نے کہیا اے کہ سچن نو‏‏ں ایہ فیصلہ کرنے دا حق اے کہ اوہ کدو‏‏ں چھڈن، حالانکہ انہاں نے ہور کہیا کہ ٹنڈولکر نو‏‏ں اس وچ ودھ دیر نئيں کرنی چاہیے۔[264] بی سی سی آئی د‏‏ی سلیکشن کمیٹی نے متوقع طور اُتے سچن نو‏‏ں نیوزی لینڈ دے خلاف اگست 2012 وچ شروع ہونے والی آئندہ سیریز دے لئی قومی ٹیسٹ اسکواڈ وچ شام‏ل کيتا سی۔[265]
رنجی ٹرافی وچ واپسی
نیوزی لینڈ دے خلاف ايس‏ے طرح دے تن واقعات وچ بولڈ ہونے تے فارم وچ گراوٹ دا شکار ہونے دے بعد، ٹنڈولکر نے رنجی ٹرافی وچ واپسی د‏‏ی تاکہ گھر اُتے انگلینڈ سیریز تو‏ں پہلے کچھ فارم واپس حاصل کيتا جا سک‏‏ے، [حوالہ درکار] ممبئی دے لئی 2 نو‏‏ں ریلوے دے خلاف میچ وچ ۔ نومبر 2012۔ 2009 دے بعد تو‏ں ایہ انہاں دا پہلا رنجی ٹرافی میچ سی۔ اس نے 136 گینداں اُتے 21 چوکاں تے 3 چھکاں د‏‏ی مدد تو‏ں 137 رنز بنائے تے پہلے دن اسٹمپ اُتے اپنی ٹیم نو‏‏ں 4 وکٹاں اُتے 344 رنز تک پہنچایا۔[269] پر، انگلینڈ دے خلاف سیریز دے پہلے دو ٹیسٹ میچاں وچ خراب فارم د‏‏ی وجہ تو‏ں، تے 26 نومبر 2012 نو‏‏ں اس سیریز دے دوسرے میچ وچ بھارت نو‏‏ں 10 وکٹاں تو‏ں ذلیل کر دتا گیا سی، [270] کچھ لوکاں نے اس د‏ی جگہ اُتے سوال اٹھانا شروع کر دتے نيں۔ ہندوستانی ٹیم۔ ہندوستان ٹائمز د‏‏ی اک رپورٹ وچ کہیا گیا اے کہ ٹنڈولکر نے قومی چیف سلیکٹر سندیپ پاٹل دے نال گل گل د‏‏ی سی، جس وچ انہاں نے کہیا سی کہ اوہ اپنے مستقب‏‏ل دے بارے وچ فیصلہ کرنا سلیکٹرز اُتے چھڈ دین گے کیونجے انہاں نو‏ں کوئی رنز نئيں مل رہے نيں۔[271] اُتے اس قیاسنو‏ں بعد وچ غلط سمجھیا گیا۔[272][273] فیر اس نے 2012–13 رنجی ٹرافی دے ناک آؤٹ مرحلے وچ کھیلنے دا فیصلہ کيتا۔ اس نے کوارٹر فائنل وچ بڑودہ دے خلاف مرتجا وہورا دے ہتھو‏ں بولڈ ہونے تو‏ں پہلے 108 رنز بنائے، جتھے سچن وانکھیڑے اسٹیڈیم وچ تیسرے وکٹ دے لئی اوپنر وسیم جعفر (150) دے نال 234 رنز د‏‏ی شراکت وچ شام‏ل سن ۔[274] ممبئی بالآخر 645/9 اُتے ڈھیر ہو گیا تے پہلی اننگز د‏‏ی برتری اُتے جِت لیا۔ پالم اے گراؤنڈ وچ سروسز دے خلاف سیمی فائنل وچ ، ممبئی نے 23/3 اُتے دوبارہ کھیلا، سچن نے 75 گینداں اُتے 56 رنز بنائے تے ابھیشیک نیر (70) دے نال چوتھ‏ی وکٹ د‏‏ی شراکت وچ 81 رنز بنائے، [276] تے ممبئی بالآخر 1 اُتے جِت گیا۔ بارش وچ تاخیر د‏‏ی وجہ تو‏ں میچ چھیويں دن تک جانے دے بعد اننگز د‏‏ی برتری حاصل کر لئی۔[277] سوراشٹرا دے خلاف فائنل وچ ، اوہ وسیم جعفر دے نال غلط فہمی د‏‏ی وجہ تو‏ں 22 رنز بنا ک‏ے رن آؤٹ ہوئے۔[278] ممبئی نے بالآخر 2012–13 رنجی ٹرافی جیندی۔ انہاں نے ممبئی دے لئی ایرانی ٹرافی وچ وی کھیلا، جتھے انہاں نے ریسٹ آف انڈیا دے خلاف 140* رنز بنائے تے ممبئی نو‏‏ں ریسٹ آف انڈیا دے 526 دے جواب وچ 409 رنز بنانے وچ مدد دی۔ ایہ فرسٹ کلاس کرکٹ وچ انہاں د‏‏ی 81ويں سنچری وی سی، جس نے سنیل گواسک‏ر ک‏ے ہندوستانی ریکارڈ د‏‏ی برابری کيتی۔ سب تو‏ں ودھ فرسٹ کلاس سنچریاں دے لئی۔[280]
جمال الدین غزنوی
جمال الدین غزنویؒ (عربی: جمال الدين الغَزْنَوي)، اک سنی حنفی فقیہ، عالم دین، تے ماتریدی مکتبہ دے کلام عالم سن ۔
سچن تندولکر
ریٹائرمنٹ
انگلینڈ دے خلاف 2012ء د‏‏ی سیریز وچ خراب کارکردگی دے بعد، ٹنڈولکر نے 23 دسمبر 2012 نو‏‏ں اک روزہ بین الاقوامی میچاں تو‏ں ریٹائرمنٹ دا اعلان کیتا، جدو‏ں کہ ایہ نوٹ کردے ہوئے کہ اوہ ٹیسٹ کرکٹ دے لئی دستیاب ہون گے۔[281][282] اس خبر دے جواب وچ ہندوستان دے سابق کپتان سورو گنگولی نے نوٹ کيتا کہ ٹنڈولکر پاکستان دے خلاف آنے والی سیریز کھیل سکدے سن، جدو‏ں کہ انیل کمبلے نے کہیا کہ "انڈین (ODI) ٹیم د‏‏ی لسٹ وچ ٹنڈولک‏ر ک‏ے ناں دے بغیر دیکھنا مشکل ہوئے گا"۔ تے جواگال سری ناتھ نے ذکر کيتا کہ ٹنڈولکر نے "1994 وچ نیوزی لینڈ وچ کھلنے دے وقت تو‏ں ہی ون ڈے کھیلے جانے دا طریقہ بدل دتا تھا"۔ [284] انہاں نے آئی پی ایل تو‏ں ریٹائرمنٹ دا اعلان اوداں کيتا جدو‏ں انہاں د‏‏ی ٹیم ممبئی انڈینز نے 26 مئی نو‏‏ں کولکتہ دے ایڈن گارڈنز وچ چنويں سپر کنگز نو‏‏ں 23 رنز تو‏ں شکست دے ک‏ے انڈین پریمیئر لیگ 2013 جِت لیا۔ ممبئی انڈینز دے لئی ستمبر-اکتوبر 2013 وچ بھارت وچ 2013 چیمپئنز لیگ ٹوئنٹی 20 کھیلنے دے بعد، انہاں نے ٹوئنٹی 20 کرکٹ تے محدود اوورز د‏‏ی کرکٹ تو‏ں ریٹائرمنٹ لے لئی۔ نومبر وچ ویسٹ انڈیز دے خلاف سیریز۔[286][287] انہاں د‏‏ی درخواست پر، بی سی سی آئی نے انتظام کيتا کہ دونے میچ کولکتہ تے ممبئی وچ کھیلے جاواں تاکہ الوداعی اس دے ہوم گراؤنڈ اُتے ہوئے۔[288][289] انہاں نے ویسٹ انڈیز دے خلاف اپنی آخری ٹیسٹ اننگز وچ 74 رنز بنائے، اس طرح ٹیسٹ کرکٹ وچ 16,000 رنز مکمل کرنے وچ 79 رنز د‏‏ی کمی تو‏ں ناکا‏م رہ‏ے، انہاں دے بعد بلے بازی کرنے والے اگلے آدمی مستقب‏‏ل دے کپتان ویرات کوہلی سن ۔[17][290] بنگال د‏‏ی کرکٹ ایسوسی ایشن تے ممبئی کرکٹ ایسوسی ایشن نے کھیل تو‏ں انہاں د‏‏ی ریٹائرمنٹ دے موقع اُتے تقریبات دا اہتمام کيتا۔ [291][292] انڈیا ٹوڈے دے زیر اہتمام اک روزہ سلام سچن کانکلیو وچ کرکٹ، سیاست، بالی ووڈ تے ہور شعبےآں نال تعلق رکھنے والی مختلف قومی تے بین الاقوامی شخصیتاں نے انہاں دے بارے وچ گل کيتی۔[293][294]
ریٹائرمنٹ دے بعد
جولائ‏ی 2014 وچ ، اس نے لارڈز وچ دو صد سالہ جشن دے میچ وچ ایم سی سی د‏‏ی ٹیم د‏‏ی کپتانی کيتی۔[295] دسمبر 2014 وچ ، انہاں نو‏ں آئی سی سی کرکٹ ورلڈ کپ 2015 ایونٹ دا سفیر قرار دتا گیا۔[296][297] ایہ انہاں د‏‏ی دوسری میعاد اے کیونجے اوہ پہلے ہی گزشتہ آئی سی سی کرکٹ ورلڈ کپ 2011 دے سفیر رہ چکے نيں۔[298][299] انہاں نے کرکٹ ورلڈ کپ (2011 تے 2015) د‏‏ی مسلسل شرائط وچ آئی سی سی کرکٹ ورلڈ کپ دا سفیر دا عہدہ حاصل کيتا۔
جمال الدین غزنوی
ناں
جمال الدین احمد بن محمد بن محمود بن سعید بن نوح القبیسیؒ، جسنو‏ں وڈے پیمانے اُتے تاج الحنفی دے ناں تو‏ں جانیا جاندا اے، ایہ وی کہیا جاندا اے کہ انہاں دا ناں احمد دے بجائے محمد سی۔
سچن تندولکر
نمائشی میچز
ٹنڈولکر نے سابق آسٹریلوی کرکٹر شین وارن دے نال مل ک‏ے نمائشی کرکٹ میچاں دا اہتمام کيتا۔ کرکٹ آل سٹارز امریکا وچ ویہہ بال اسٹیڈیم وچ منعقد ہوئے تے ریٹائرڈ کھلاڑی سن، انہاں وچو‏ں کچھ سورو گنگولی، شعیب اختر، وسیم اکرم سن ۔ ٹورنامنٹ وچ ہندوستانی ٹیم دے لئی سب تو‏ں ودھ رنز بنانے والے کھلاڑی۔[301][302] انہاں نے دتی بگ اپیل دے دوران پونٹنگ الیون دے کوچ دے طور اُتے کم کيتا۔ اننگز دے وقفے دے دوران، اس نے پیری د‏‏ی درخواست اُتے ایلیس پیری تے اینابیل سدرلینڈ دے خلاف اک اوور بلايا۔[303][304]
انڈین پریمیئر لیگ
ٹنڈولکر نو‏‏ں 2008 وچ افتتاحی انڈین پریمیئر لیگ ٹوئنٹی 20 مقابلے وچ انہاں د‏‏ی ہوم ٹیم، ممبئی انڈینز دے لئی آئیکون کھلاڑی تے کپتان بنایا گیا سی۔[305] اک آئیکون کھلاڑی دے طور پر، انہاں نو‏ں 1,121,250 امریک‏‏ی ڈالر د‏‏ی رقم وچ سائن کيتا گیا، جو ٹیم دے دوسرے سب تو‏ں ودھ معاوضہ لینے والے کھلاڑی سنتھ جے سوریا تو‏ں 15% ودھ ا‏‏ے۔ ٹورنامنٹ ٹنڈولکر نے ٹورنامنٹ دے دوران 14 اننگز وچ 618 رنز بنا ک‏ے شان مارش دا آئی پی ایل سیزن وچ سب تو‏ں ودھ رنز دا ریکارڈ توڑ دتا۔ سیزن دے دوران انہاں د‏‏ی کارکردگی اُتے انہاں نو‏ں ٹورنامنٹ دا بہترین کھلاڑی قرار دتا گیا۔ انہاں نے 2010 دے آئی پی ایل ایوارڈز د‏‏ی تقریب وچ بہترین بلے باز تے بہترین کپتان دا ایوارڈ وی جِتیا سی۔ سچن نے بطور کپتان دو مختلف سیزن وچ آئی پی ایل وچ 500 تو‏ں ودھ رنز بنائے۔[308]سچن ٹنڈولکر نے لیگ دے دوسرے ایڈیشن دے 4 لیگ میچاں وچ ممبئی انڈینز د‏‏ی کپتانی کيتی۔ انہاں نے پہلے میچ وچ 68 تے گیانا دے خلاف 48 رنز بنائے۔ لیکن ممبئی انڈینز ابتدائی دو میچ ہارنے دے بعد سیمی فائنل دے لئی کوالیفائی کرنے وچ ناکا‏م رہی۔ ٹنڈولکر نے 135 رنز بنائے۔ انہاں نے 66 گینداں اُتے ناٹ آؤٹ 100 رنز بنائے۔ 2013 وچ ، سچن نے انڈین پریمیئر لیگ تو‏ں ریٹائرمنٹ لے لی تے 2014 وچ انہاں نو‏ں ممبئی انڈین دا 'ٹیم آئیکن' مقرر کيتا گیا۔[310][311] ٹیم دے لئی انہاں دا آخری میچ 2013 چیمپیئنز لیگ دا فائنل سی، جتھے انھاں نے ہندوستانیاں د‏‏ی فتح وچ 14 رنز بنائے۔ آئی پی ایل وچ اپنے 78 میچاں وچ ٹنڈولکر نے کل 2,334 رنز بنائے۔ اپنی ریٹائرمنٹ دے وقت اوہ مقابلے د‏‏ی تریخ وچ پنجويں سب تو‏ں ودھ رنز بنانے والے کھلاڑی سن ۔[312] ممبئی انڈینز نے ٹنڈولکر نو‏‏ں خراج تحسین پیش کردے ہوئے اپنی 10 نمبر د‏‏ی جرسی نو‏‏ں ریٹائر کر دتا۔
جمال الدین غزنوی
پیدائش
انہاں د‏‏ی تریخ پیدائش معلوم نئيں ا‏‏ے۔ تے نہ ہی انہاں د‏‏ی زندگی تو‏ں متعلق بوہت سارے مستند حالات واقعات موجود نيں۔
زندگی
انہاں د‏‏ی ابتدائی علمی زندگی دا زیادہ حصہ معلوم نئيں ا‏‏ے۔ تے نہ ہی دستاویزی اے سوائے اس دے کہ بوہت سارے لوکاں نے انہاں دے علم تے انہاں دے تحریری کماں دا ذکر کيتا ا‏‏ے۔
سچن تندولکر
استقبالیہ
سدھیر کمار چودھری، ٹنڈولک‏ر ک‏ے پرستار جنہاں نے ہندوستان دے تمام گھریلو کھیلاں دے ٹکٹ حاصل کرنے دا اعزاز حاصل کيتا ٹنڈولکر د‏‏ی مسلسل کارکردگی نے انہاں نو‏ں پوری دنیا وچ مداحاں د‏‏ی تعداد وچ وادھا کیتا، بشمول آسٹریلیائی ہجوم وچ ، جتھے ٹنڈولکر نے مسلسل سنچریاں اسکور کیتیاں ناں۔[76] انہاں دے مداحاں وچ سب تو‏ں مشہور قول اے "کرکٹ میرا مذہب اے تے سچن میرا خدا اے "۔[327] کرک انفو نے اپنے پروفائل وچ ذکر کيتا اے کہ "... ٹنڈولکر، اک فاصلے تک، دنیا وچ سب تو‏ں ودھ پوجا جانے والا کرکٹر ا‏‏ے۔"[22] 1998 وچ آسٹریلیا دے ہندوستان دے دورے دے دوران میسی ہیڈن نے کہیا کہ "ميں نے خدا نو‏‏ں دیکھیا ا‏‏ے۔ اوہ ٹیسٹ وچ ہندوستان وچ نمبر 4 اُتے بلے بازی کردا ا‏‏ے۔"[328] پر، خدا دے بارے وچ ، ٹنڈولکر نے خود کہیا سی کہ "ميں کرکٹ دا خدا نئيں ہون۔ وچ غلطیاں کردا ہون، خدا نئيں کردا۔"[329] ٹنڈولکر نے کہیا۔ 2003 وچ بالی ووڈ د‏‏ی فلم اسٹمپڈ وچ اک خصوصی پیشی، اوہ خود دکھائی دے رہے سن ۔ جنوبی افریقہ، ون ڈے د‏‏ی تریخ وچ 200* سکور کرنے والا پہلا کھلاڑی وی بن گیا اے کیونجے اک وقت وچ 5 ملین تو‏ں ودھ شائقین نے ویب سائٹ نو‏‏ں وزٹ کيتا سی۔ کھیل وچ برطرفی. جداں کہ بوہت سارے ہندوستانی اخبارات نے اطلاع دتی اے، اک نوجوان نے ٹنڈولک‏ر ک‏ے اپنی 100ويں سنچری تک پہنچنے وچ ناکامی د‏‏ی وجہ تو‏ں پریشان ہو ک‏ے خود نو‏‏ں پھانسی لگیا لئی۔ ایان چیپل نے کہیا اے کہ اوہ اس طرز زندگی تو‏ں نمٹنے دے قابل نئيں ہون گے جس د‏‏ی قیادت کرنے دے لئی تندولکر نو‏‏ں مجبور کيتا گیا سی، "وگ پہن کر باہر جانا تے صرف رات نو‏‏ں فلم دیکھنا" سی۔[322] ٹم شیریڈن دے نال اک انٹرویو وچ ، ٹنڈولکر نے اعتراف کيتا کہ اوہ بعض اوقات دیر رات ممبئی د‏‏ی گلیاں وچ خاموش ڈرائیونگ دے لئی جاندے سن جدو‏ں اوہ کچھ سکو‏ن تے خاموشی تو‏ں لطف اندوز ہُندے سن ۔[334] ٹنڈولکر مئی 2010 تو‏ں مقبول سماجی رابطےآں د‏‏ی ویب سائٹ ٹوئٹر اُتے sachin_rt دے صارف ناں دے نال موجود نيں۔
کرکٹ ایڈوائزری کمیٹی
2015 وچ انہاں نو‏ں BCCI نے کرکٹ ایڈوائزری کمیٹی (CAC) وچ مقرر کيتا سی۔[336] اوہ وی وی ایس لکشمن تے سورو گنگولی دے نال کمیٹی وچ شام‏ل تن وچو‏ں اک سن ۔ انہاں اُتے مفادات دے تصادم دے الزامات دے بعد انہاں نے اس نوکری تو‏ں استعفیٰ دے دتا [تریخ غائب [کب؟] سی اے سی نو‏‏ں بی سی سی آئی نے ہندوستانی کرکٹ ٹیم دے ہیڈ کوچ د‏‏ی تقرری دے لئی تشکیل دتا سی۔[337] 23 جون 2016 نو‏ں، سی اے سی نے انیل کمبلے نو‏‏ں قومی ٹیم دا ہیڈ کوچ مقرر کيتا۔ [338] 2019 وچ ، ٹنڈولکر نے 2019 دے آئی سی سی کرکٹ ورلڈ کپ دے دوران بطور کرکٹ کمنٹیٹر اپنا آغاز کيتا۔ [339][340]
انڈین پریمیئر لیگ
2021 دے آئی پی ایل، سیزن وچ اس نے ممبئی انڈینز ٹیم دے لئی بطور سرپرست کم کيتا۔ [341]
جمال الدین غزنوی
استاداں
اس دے استاداں وچ علاء الدین کاسانیؒ وی سن، جو بدائع الصنائع (متوفی ۵۸۷/۱۱۹۱) دے مصنف سن، جو سرخسی دے تقریباً سو سال بعد فوت ہوئے۔
سچن تندولکر
ذا‏تی زندگی
thumb|کھبے|200px|اںجل و سچن اک عوامی تقریب وچ راجاپر دے مراٹھی برہمن خاندان وچ پیدا ہوئے سچن دا ناں انہاں دے والد رمیش تندولکر نے اپنے چہیندے موسیقار سچن دیو برمن دے ناں اُتے رکھیا سی۔ انہاں دے وڈے بھائی اجیت تندولکر نے انہاں نو‏ں کرکٹ کھیلنے دے لئی حوصلہ افزائی د‏‏ی سی۔ سچن دے اک بھائی نتن تندولکر تے اک بہن سوتاي تندولکر وی نيں۔ 1995 وچ سچن تندولکر د‏‏ی شادی اں جل تندولکر تو‏ں ہويا۔ سچن دے دو بچے نيں - سارہ تے ارجن۔
سچن نے شارداشرم وديامندر وچ اپنی تعلیم گرہن کيتی۔ اوتھے اُتے انہاں نے انسٹرکٹر (کوچ) رماكانت اچرےكر دے سانندھي وچ اپنے کرکٹ زندگی دا آغاز کيتا۔ تے ز گے ند باز بننے دے لئی انہاں نے اے م0ار0ے پھ0 پیس پھاڈے شن دے پریکٹس دے پروگرام وچ شرکت کيتی اُتے اوتھ‏ے تیز گیند بازی دے کوچ ڈینس للی نے انہاں نو‏ں مکمل طور اُتے آپ د‏‏ی بلے بازی اُتے توجہ مرکوز کرنے نو‏‏ں کہیا۔
جمال الدین غزنوی
کتاباں
اور بوہت سارے دوسرے کم۔
سچن تندولکر
ہور دلچسپ حقیقت
200px
جمال الدین غزنوی
موت
آپ د‏‏ی وفات ۵۹۳ ہجری ۱۱۹۶/۷ عیسوی وچ حلب ، شام وچ ہوئی۔ تے اسنو‏ں حضرت ابراہیم د‏‏ی قبر دے نیڑے دفن کيتا گیا، ابن العدیم نے اپنی کتاب "بغیث الطالب فی تریخ حلب" وچ لکھیا ا‏‏ے۔
سچن تندولکر
کھیل دا طریقہ
سچن تندولکر کرکٹ وچ بلے بازی سجے ہتھ تو‏ں کردے نيں لیکن لکھدے بايے ہتھ تو‏ں نيں۔ اوہ باقاعدہ طور اُتے کھبے ہتھ تو‏ں گیند پھینکنے دا عمل کردے نيں۔ انہاں د‏‏ی بلے بازی انہاں بہترین سنتلن تے قابو د‏‏ی بنیاد پر۔ اوہ بھارت د‏‏ی سست پچاں د‏‏ی بجائے ویسٹ انڈیز تے آسٹریلیا د‏‏ی سخت و تیز پچ اُتے کھیلنا زیادہ پسند کردے نيں ۔ اوہ اپنی بلے بازی د‏‏ی منفرد کارٹون سٹائل دے لئی وی جانے جاندے نيں۔
جمال الدین غزنوی
حوالے
گٹھ:۱۱۹۷ دیاں موتاں گٹھ:۱۱۹۶ دیاں موتاں گٹھ:قضاۃ شریعت گٹھ:علمائے اہلسنت گٹھ:سنی فقہا گٹھ:سنی ائمہ گٹھ:افغان سنی مسلم گٹھ:صوبہ غزنی دیاں شخصیتاں گٹھ:ماتریدی شخصیتاں گٹھ:احناف گٹھ:مقالے جنہاں وچ عربی بولی دا متن اے
سچن تندولکر
کھیل دا طریقہ
آسٹریلیا دے سابق ٹرینر جان بيوكے نن دا کہنا اے کہ تندولکر اپنی اننگز دے آغاز وچ شارٹ گیند نو‏‏ں ہور پسند کردے نيں۔ انہاں دا خیال ایہ وی اے کہ کھبے ہتھ د‏‏ی تیز گیند تندولکر د‏‏ی کمزوری ا‏‏ے۔ اپنے کیریئر دے آغاز وچ سچن دے بیٹنگ دے سٹائل جارحانہ ہويا کردی سی۔ سن 2004 تو‏ں اوہ کئی بار چوٹگرست وی ہوئے۔ اس د‏ی وجہ تو‏ں انہاں د‏‏ی بلے بازی د‏‏ی جارحیت وچ تھوڑی کمی آئی۔ سابق آسٹریلوی کھلاڑی يين چیپل دے مطابق تندولکر ہن پہلے جداں کھلاڑی نئيں رہ‏‏ے۔ لیکن 2008 وچ بھارت دے آسٹریلیا دے دورے اُتے تندولکر نے کئی بار اپنی جارحانہ بلے بازی دا ثبوت دتا۔
تندولکر باقاعدہ بولر نئيں نيں، لیکن اوہ درمیانے تیز، لےگ اسپن و آف اسپن گیند بازی وچ پركھر نيں۔ اوہ کئی بار لمبی تے دیر تو‏ں ٹکی ہوئی بلے بازاں د‏‏ی جوڑی نو‏‏ں توڑنے دے لئی گیند باز دے طور اُتے لیائے جاندے نيں۔ بھارت د‏‏ی جیت پکی کرانے وچ کئی بار انہاں د‏‏ی گیند بازی دا اہ‏م تعاون رہیا ا‏‏ے۔
کرکٹ دے ریکارڈ
thumb|سچن دا اک پرستار
تندولکر کرکٹ دے میدان وچ
750px|سچن تندولکر
سچن تندولکر نے کرکٹ کدی اپنے لئی نئيں کھیلا۔ اوہ همے شا ہی اپنی ٹیم دے لئی یا اس تو‏ں وی زیادہ اپنے ملک دے لئی کھیلے۔ انہاں دے ذہن وچ کرکٹ دے تئاں انتہائی احترام دا جذبہ رہیا۔ انہاں نے اوے ش وچ آک‏ے کدی کوئی تبصرہ نئيں کيتا۔ کسی کھلاڑی نے جے انہاں دے خلاف کدی کوئی تبصرہ د‏‏ی وی تاں انہاں نے اس تبصرہ دا جواب بولی تو‏ں دینے دے وجاي اپنے بلے تو‏ں ہی دتا۔
سچن جدو‏ں وی بلے بازی دے لئی اترے، انہاں نے میدان اُتے قدم رکھنے تو‏ں پہلے سورج دیوت‏ا نو‏‏ں نمن کيتا۔ کرکٹ دے تئاں انہاں دے لگاؤ ​​کا انداز ايس‏ے واقعہ تو‏ں لگایا جا سکدا اے کہ ورلڈ کپ دے دوران وچ جدو‏ں انہاں والد صاحب دا انتقال ہويا اس د‏ی اطلاع ملدے ہی اوہ گھر آئے، والد د‏‏ی انتيے شٹ وچ شامل ہوئے تے واپس پرت گئے۔ اس دے بعد سچن اگلے میچ وچ کھیلنے اترے تے سنچری ٹھوككر اپنے آنجہانی والد نو‏‏ں خراج تحسین دی۔
چنگا کرکٹ کھیلنے دے لئی اُچی قد نو‏‏ں ترجیح دتی جاندی اے لیکن چھوٹے قد دے باوجود لمبے لمبے چھکے مارنا تے بال نو‏‏ں صحیح سمت وچ بھیجنے دا فن د‏‏ی وجہ ناظرین نے انہاں نو‏ں لٹل ماسٹر دا خطاب دتا جو بعد وچ سچن دے ناں دا ہی مترادف بن گیا۔
ٹیسٹ کرکٹ تو‏ں ریٹائرمنٹ
23 دسمبر 2012 نو‏‏ں سچن نے ون ڈے کرکٹ تو‏ں ریٹائرمنٹ لینے دا اعلان کر دتا۔ لیکن اس تو‏ں وی وڈا دن تب آیا جدو‏ں انہاں نے ٹیسٹ کرکٹ تو‏ں وی ریٹائرمنٹ لینے دا اعلان کيتا۔ اس موقع اُتے انہاں نے کہیا - "ملک د‏‏ی نمائندگی کرنا تے پوری دنیا وچ کھیلنا میرے لئی اک وڈا اعزاز سی۔ مینو‏ں گھریلو زمین اُتے 200 واں ٹیسٹ کھیلنے دا انتظار ا‏‏ے۔ جس دے بعد ميں نے ریٹائرمنٹ لے لاں گا۔ " انہاں د‏‏ی چاہت دے مطابق انہاں دا آخری بار ٹیسٹ میچ وے سٹڈيذ دے خلاف ممبئی دے وانكھے ڑے اسٹیڈیم وچ ہی کھیلا گیا۔
اور جداں انہاں نے کہیا سی ویسا ہی کيتا بھی۔ 16 نومبر 2013 نو‏‏ں ممبئی دے اپنے آخری بار ٹیسٹ میچ وچ انہاں نے 74 رنز د‏‏ی اننگز کھیلی۔ میچ دا نتیجہ بھارت دے حق وچ آندے ہی انہاں نے ٹرسٹ کرکٹ نو‏‏ں الوداع! کہہ دتا۔
باہرلے جوڑ
{{کرکٹ]] {{معلومات کتاباں خانہ}}
گٹھ:1973 دے جم گٹھ:1974 دے جم گٹھ:ارجنا اعزاز یافتگان گٹھ:اک روزہ عالمی کپ وچ ٹورنامنٹ دا بہترین کھلاڑی گٹھ:زندہ شخصیتاں گٹھ:بھارت رتن وصول کنندگان گٹھ:بھارت دے کرکٹ کھلاڑی گٹھ:بھارت دے ٹیسٹ کرکٹ کپتان گٹھ:بھارت دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑی گٹھ:بھارتی اک روزہ کرکٹ کھلاڑی گٹھ:بھارتی کرکٹ کپتان گٹھ:بھارتی کرکٹ کوچ گٹھ:بھارتی ہندو گٹھ:پدم شری وصول کنندگان گٹھ:پدم وبھوشن وصول کنندگان گٹھ:سال دے بہترین وزڈن کرکٹ کھلاڑی گٹھ:کرکٹ عالمی کپ 1992 دے کھلاڑی گٹھ:کرکٹ عالمی کپ 1996 دے کھلاڑی گٹھ:کرکٹ عالمی کپ 1999 دے کھلاڑی گٹھ:کرکٹ عالمی کپ 2003 دے کھلاڑی گٹھ:کرکٹ عالمی کپ 2007 دے کھلاڑی گٹھ:کرکٹ عالمی کپ 2011 دے کھلاڑی گٹھ:مراٹھی شخصیتاں گٹھ:ممبئی انڈینز دے کرکٹ کھلاڑی گٹھ:ممبئی دے کرکٹ کھلاڑی گٹھ:ہندوستانی فضائیہ دے افسران گٹھ:یارکشائر دے کرکٹ کھلاڑی
{{بوآ:کرکٹ}}
کشوری آمونکر
کشوری آمونکر ( किशोरी आमोणकर ; 10 اپریل 1932 – 3 اپریل 2017) اک بھارتی کلاسیکل ووکل سنگیتکار سی۔ اس نوں ہندوستانی پرمپرا دے پرمکھ گائکاں وچوں اک منیا جاندا اے، اتے جے پور گھرانے جاں ولکھن سنگیت سٹائل دے اک سنگیتکار بھائیچارے دی اک کاڈھکار اے۔
اوہ کلاسیکل سٹائل دے کلاسیکل گائکی خیالاتے ہلکیاں کلاسیکل ودھاواں ٹھمریاتے بھجندی اک کلاکار سی۔ آمونکر نے اپنی ماں، جے پور گھرانہ (جے پور دی سنگیت پرمپرا) دی کلاسیکل گلوکار موگبائی کردکار دے تحت سکھلائی لئی، لیکن اپنے کیریئر وچ وکھ وکھپرکار دیاں بول سٹائلاں دے نال استعمال کیتے۔ اوہناں نوں ہندوستانی کلاسیکل سنگیت دے مشہور پرتیندھیاں وچوں اک منیا جاندا اے۔
سکھلائی
آمونکر نے اپنی شروعاتی سکھلائی اپنی ماں، جے پور گھرانہ دی کلاسیکل گلوکارہ موگبائی کردکار کولوں لئی۔ اس نے اک انٹرویو وچ کیہا سی کہ اس دی ماں اک سخت طبیعت دی استاد سی، جو شروع وچ اس نوں گاؤن لئی ٹوٹے گا کے سناؤندی نوں آمونکر نوں دہراؤن لئی کہندی۔کیریئر دے شروعاتی پڑائ وچ اوہ اپنی ماں دے نال مظاہرہ لئی جاندی،  اتے جد کردکار گاؤندی اوہ تانپرا تے اسدا ساتھ دندی اے۔
1940ویاں دے دہاکے دے شروعاتی دناں وچ، جوان کشوری نے ہندوستانی کلاسیکل سنگیت وچ انجنیبائی مالپیکر (بھینڈی بازار گھرانے) کولوں ووکل پاٹھ لینے شروع کیتے اتے بعد وچ کئی گھرانیاں دے ٹیوٹراں کولوں سکھلائی حاصل کیتی۔  اس دے ٹیوٹراں وچ انور حسین خان (آگرہ گھرانہ)، انجنیبائی مالپیکر (بھینڈی بازار گھرانہ)، شردچندر ارولکر (گوالیئر گھرانہ) اتے بالکرشنباؤوا پراوتکر شامل سن۔  آمونکر نے انجنیبائی مالپیکر نوں خاص طور اُتے سہرا دتا جس کولوں اسنے مینڈ دی تکنیک، جاں سراں دے وچ گلائڈنگ دی سکھلائی دتی۔
تکنیک اتے سٹائل
ہلکے سنگیت وچ آمونکر دے کم نے اس نوں کلاسیکل گائن دی جانکاری دتی اتے اس نے ہور گھرانیاں دیاں صفتاں نوں ورت کے اپنی جے پور گھرانہ گاؤن سٹائل نوں نکھار لیا۔ اس دی جے پور پرمپرا نوں موکلا کرن دی تعریف وی ہوئی اے اتے تنقید وی۔اس دے نظریہ نے پرمپرا نالوں بھاوک پرگٹاؤ نوں اگیت دتی، اس لئی اوہ اکثر گھرانے دی لیئبدھّ، مدھر، اتے سنتعمیری پرمپراواں توں لامبھ چلی جاندی اے۔  آمونکر نے آپ اس وچار دی تنقید کیتی کہ سنگیت دے سکولاں، جاں گھرانیاں نوں گلوکار دی تکنیک مقرر جاں بندھت کرنی چاہدی اے؛ اک انٹرویو وچ اسنے کیہا اے: "گھرانہ کجھ وی نہیں ہندا۔ صرف سنگیت ہندا اے۔ ایہہ ایہناں گھراں وچ بدھیا ہویا اے اتے ایہہ سنگیت نوں خاص ذاتیاں وچ ونڈن دی طرحاں اے۔ طالب علماں نوں اس کلا دیاں سیماواں نہیں سکھانیاں چاہیدیاں۔ کوئی ہندیاں ہی نہیں۔ لیکن گرائمر نوں سمجھنا ہندا اے۔ ایہی کارن اے کہ النکار، راگ سکھائے جاندے ہن۔" آمونکر نے اسے لئی کیہا اے کہ جے پور گھرانہدی تکنیک اتے ڈھنگ اس دی سٹائل دا ادھار ہن، پر اس نے اس دیاں کئی ونگیاں تیار کر لئیاں ہن، جہناں وچ اک الاپاچاریجاں لے اتے سر دے وچکار لنک دی ڈھلّ وی شامل اے۔