cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
پہلی صلیبی جنگ
Godfrey_of_Bouillon,_holding_a_pollaxe._(Manta_Castle,_Cuneo,_Italy.jpg ، اک فرانسیسی نائیٹ ، پہلی صلیبی جنگ دا اک آکو تے یروشیلم بادشاہت دا با صلیبیاں دا تیجا گروہ یاں اجڑ ، جس چ انگلستان ، فرانس ، فلانادی نوں تیہہ تیغ کر دے ہوئے صلیبی نے ملماناں تے شرمناک مظالم کیتے ، بچے بڈھے ، جوان کوئی وی اینہاں توں نا بچ سکئیا ، تقریبا 1 لکھ مسلمان مارے گئے ۔ [[انطاکیہ دے بعد ایہہ لشکر شام دے کئی catego:جنگاں
ملکان
ملکان ایران دا اک شہرا ے تے ایران دے صوبہ چڑھدا آذربائیجان دے شہرستان ملکان دا انتظامی مرکز اے ۔
گٹھ:ایران گٹھ:ایران دے شہر گٹھ:ایران دےآباد تھاں گٹھ:جغرافیہ گٹھ:صوبہ چڑھدا آذربائیجان گٹھ:شہر گٹھ:دنیا دے آباد تھاں گٹھ:ایشیا دے شہر گٹھ:ایشیائی شہر گٹھ:ایشیا دے شہراں دی لسٹ گٹھ:ایشیا دے شہر تے قصبے گٹھ:ایشیا دے آباد تھاں
چک 438 گ ب
چک 438 گ ب ضلع فیصل آباد دی تصیل سمندری دا اک پنڈ اے ۔ اس پنڈ دی بھوئیں نوں لوئر چناب نہر چوں نکلن آلی  گوگیرہ برانچ نہر دا پانی لگدا اے   ۔اس پنڈ دے ناں نال گ ب (G.B=Gugara Branch) ایسے لئی لگدا اے ۔
350px|thumbnail|ضلع فیصل آباد دے پنڈاں دا نقشہ
تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ ضلع فیصل آباد چ تصیل سمندری چ وس رہیا اے ۔
سکیلوپورس سیریفر
سکیلوپورس سیریفر کنڈیلے ایگوانے دے ٹبر دا اک کرلا اے۔
ایٹمی طاقتاں
ايٹمى طاقتوں توں مراد اوہ ملك نيں جو ايٹم بم بنان دى صلاحيت ركھدے نيں انہاں دے ناں ایہ ايں:
اسرائیل تے ایران اتے وی جوہری بم بنان دا الزام اے۔ اسرائیل نے 200 دے لگ بھگ ایٹم بم تیار کیتے ہوئے نیں لیکن اس نے اج تک کوئی وی اعلانیہ ایٹمی تجربہ نہیں کیتا۔
حوالے
گٹھ:عسکری معاشیات گٹھ:فوج گٹھ:فوجی سازوسامان گٹھ:فوجی لسٹاں گٹھ:لسٹاں گٹھ:دیساں دیاں لسٹاں گٹھ:فوجاں گٹھ:آتشیں اسلحہ گٹھ:اسلحات گٹھ:اسلحہ دی تجارت گٹھ:سرد جنگ گٹھ:اسلحہ ضابطہ گٹھ:فوجی صنعت
کوٹبس
کوٹبس جرمنی دا اک شہر اے۔
لاتھم کوکاٹو
لاتھم کوکاٹو آسٹریلیا دا اک کوکاٹو اے۔
سکیلوپورس سماراگیڈینس
سکیلوپورس سماراگیڈینس کنڈیلے ایگوانے دے ٹبر دا اک کرلا اے۔
دهستان جرقویه وسطی
ایہ ایران دے صوبہ اصفہان دے ضلعے شہرستان اصفہان دا اک دہستان ( سب تحصیل جاں یونین کونسل جاں دیہی ضلع) اے ۔ (دہستان فارسی چ سب تحصیل جاں دیہی ضلعے نوں کہندے نیں) ۔
تھاں ٹکانہ
ایہ دہستان   شہرستان اصفہان ، صوبہ اصفہان چ اے ۔
التنبرگ
التنبرگ جرمنی دا اک شہر اے۔
گٹھ:جرمنی
لمی چنج والا کالا کوکاٹو
لمی چنج والا کالا کوکاٹو تھلویں لیندے آسٹریلیا دا اک کوکاٹو اے۔
ودین
بلغاریہ براعظم یورپ دا بلقان دے علاقے چ واقع اک دیس اے ، اسدا راجگھر صوفیہ شہر اے ۔
ودین شہر بلغاریہ دا شہر اے تے بلغاریہ دے صوبہ ودین دا انتظامی مرکز اے ۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:بلغاریہ دے شہر گٹھ:بلغاریہ دے آباد تھاں
گٹھ:یورپ دے شہر گٹھ:یورپ دے شہراں دی لسٹ گٹھ:یورپ دے شہر تے قصبے گٹھ:یورپی شہر گٹھ:یورپ دے آباد تھاں
گٹھ:شہر گٹھ:دنیا دے آباد تھاں
سکیلوپورس سمتھی
سکیلوپورس سمتھی کنڈیلے ایگوانے دے ٹبر دا اک کرلا اے۔
بارلے جوڑ
Sceloporus siniferus
چک 414 گ ب
چک 414 گ ب ضلع فیصل آباد دی تصیل سمندری دا اک پنڈ اے ۔ اس پنڈ دی بھوئیں نوں لوئر چناب نہر چوں نکلن آلی  گوگیرہ برانچ نہر دا پانی لگدا اے   ۔اس پنڈ دے ناں نال گ ب (G.B=Gugara Branch) ایسے لئی لگدا اے ۔
350px|thumbnail|ضلع فیصل آباد دے پنڈاں دا نقشہ
تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ ضلع فیصل آباد چ تصیل سمندری چ وس رہیا اے ۔
مراغہ
مراغہ ایران دا اک شہرا ے تے ایران دے صوبہ چڑھدا آذربائیجان دے شہرستان مراغہ دا انتظامی مرکز اے ۔
گٹھ:ایران گٹھ:ایران دے شہر گٹھ:ایران دےآباد تھاں گٹھ:جغرافیہ گٹھ:صوبہ چڑھدا آذربائیجان گٹھ:شہر گٹھ:دنیا دے آباد تھاں گٹھ:ایشیا دے شہر گٹھ:ایشیائی شہر گٹھ:ایشیا دے شہراں دی لسٹ گٹھ:ایشیا دے شہر تے قصبے گٹھ:ایشیا دے آباد تھاں
Maragheh
نکی چنج والا کالا کوکاٹو
نکی چنج والا کالا کوکاٹو تھلویں لیندے آسٹریلیا دا اک کوکاٹو اے۔
سوسن سنٹاگ
سوسن سنٹاگ امریکی مصنفہ، فلم ساز، فلسفی، استاد تے سیاسی متحرک شخصیت سن۔انہاں نے زیادہ تر مضامین ہی لکھے نيں لیکن اُنہاں دے ناول وی شائع ہوئے نيں۔
دیویکا رانی
دیویکا رانی چودھری، عامَ طور تے دیویکا رانی چودھری (30 مارچ 1908 – 9 مارچ 1994), بھارتی فلماں وچّ اک اداکارہ وچ سی، جو 1930 اتے 1940 دوران سرگرم سی۔ بھارتی سنیما دی پہلی عورت وجوں جانی جاندی دیوکا رانی دا سفل فلم کیریئر سی جو 10 سال دا سی۔
سوسن سنٹاگ
حوالے
گٹھ:2004 دیاں موتاں گٹھ:۲۰۰۴ دیاں موتاں گٹھ:اکیہويں صدی د‏‏ی امریکی مصنفات گٹھ:اکیہويں صدی دے امریکی مؤرخین گٹھ:اکیہويں صدی دے امریکی ناول نگار گٹھ:امریکی ادبی نقاد گٹھ:امریکی تاریخی ناول نگار گٹھ:امریکی حامی حقوق نسواں گٹھ:امریدیاں عورتاں ناول نگار گٹھ:امریکی فعالیت پسند خواتین گٹھ:اموات بسبب سرطان خون گٹھ:ایریزونا د‏‏ی ایل جی بی ٹی شخصیتاں گٹھ:ایل جی بی ٹی یہودی گٹھ:ویہويں صدی د‏‏ی امریکی مصنفات گٹھ:ویہويں صدی دے امریکی مؤرخین گٹھ:ویہويں صدی دے امریکی ناول نگار گٹھ:تاریخی ناول نگار خواتین گٹھ:یونیورسٹی کیلیفورنیا، برکلی دے فضلا گٹھ:ریاستہائے متحدہ دے ایل جی بی ٹی مصنفاں گٹھ:گٹھ1 گٹھ:فضلا یونیورسٹی پیرس گٹھ:نیو یارک (ریاست) د‏‏ی ایل جی بی ٹی شخصیتاں گٹھ:نیو یارک (ریاست) دے ناول نگار گٹھ:نیو یارک وچ سرطان اموات گٹھ:نیویارک شہر دے لکھاری گٹھ:یہودی امریکی مصنفاں گٹھ:یہودی فلاسفہ گٹھ:یہودی مصنفات گٹھ:ٹوسان، ایریزونا دے مصنفاں گٹھ:ہارورڈ یونیورسٹی دے فضلا
دیویکا رانی
دیویکا رانی دے شروع دے سال مکھ کرکے لندن وچّ بیتے جتھے اس نے آرکیٹیکچر دا مطالعہ کیتا، اک ٹیکسٹائیل انجینیئر دے طور تے اپنا کیریئر شروع کر دتا۔ 1928 وچ، اوہ اک بھارتی فلم نرماتا ہماشُ رائے نوں ملی، جسنے اس نوں اپنے اتپادن عملے نال جڑن لئی پریریا۔ رائے دی فلم اے تھرو آف ڈائیس (1929) لئی اس نے کسٹیومز ڈزائن اتے کلا ڈریکشن وچ مدد کیتی۔ دوواں نے 1929 وچ ویاہ کروا لیا اتے جرمنی چلے گئے جتھے دیوکا رانی نے برلن وچ یوفا سٹوڈیو وچ فلم بناؤن دے وکھو-وکھرے پہلوآں بارے سکھیا حاصل کیتی۔ پھر رائے نے اسنوں 1933 دی ٹاکی کرما وچّ لیا جس وچّ اس دے پردرشن نوں آلوچکاں دی بھرویں پرشنسا ملی۔ بھارت واپس آؤن تے، جوڑے نے 1934 وچ اپنے پروڈکشن سٹوڈیؤ بمبے ٹاکیز دی ستھاپنا کیتی۔ اوہناں نے پورے دہاکے دوران بہت ساریاں مہلا-کیندریکرت فلماں دا نرمان کیتا، جس وچ دیوکا رانی نے اوہناں وچوں زیادہ تر وچ مکھ بھومکا ادا کیتی۔ اشوک کمار دے نال اس دی آن-سکرین جوڑی بھارت وچ پرسدھ ہو گئی سی۔
حوالے
گٹھ:20وی صدی دیاں فلمی اداکاراں گٹھ:ہندی سنیما وچ اداکاراں گٹھ:بنگالی لوک گٹھ:بھارتی اداکاراواں گٹھ:بھارتی فلمی جگت گٹھ:۱۹۹۴ دیاں موتاں
ارفرٹ
ارفرٹ جرمنی دا اک شہر اے۔
گٹھ:جرمنی
سکیلوپورس سپینوسس
سکیلوپورس سپینوسس کنڈیلے ایگوانے دے ٹبر دا اک کرلا اے۔
برگاس
بلغاریہ براعظم یورپ دا بلقان دے علاقے چ واقع اک دیس اے ، اسدا راجگھر صوفیہ شہر اے ۔
برگاس شہر بلغاریہ دا شہر اے تے بلغاریہ دے صوبہ برگاس دا انتظامی مرکز اے ۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:بلغاریہ دے شہر گٹھ:بلغاریہ دے آباد تھاں گٹھ:بلغاریہ گٹھ:یورپ دے شہر گٹھ:یورپ دے شہراں دی لسٹ گٹھ:یورپ دے شہر تے قصبے گٹھ:یورپی شہر گٹھ:یورپ دے آباد تھاں گٹھ:جغرافیہ گٹھ:شہر گٹھ:دنیا دے آباد تھاں
چک 413 گ ب
چک 413 گ ب ضلع فیصل آباد دی تصیل سمندری دا اک پنڈ اے ۔ اس پنڈ دی بھوئیں نوں لوئر چناب نہر چوں نکلن آلی  گوگیرہ برانچ نہر دا پانی لگدا اے   ۔اس پنڈ دے ناں نال گ ب (G.B=Gugara Branch) ایسے لئی لگدا اے ۔
350px|thumbnail|ضلع فیصل آباد دے پنڈاں دا نقشہ
تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ ضلع فیصل آباد چ تصیل سمندری چ وس رہیا اے ۔
تکلا کوٹ
تکلاکوٹ ( Taklakot ), جسنوں تبتی وچ پرنگ (སྤུ་ཧྲེང་རྫོང་, Purang Town ) تے چینی وچ برنگ ( 普蘭鎮, Burang Town ) کہندے نیں، تبت دے نگاری پریفیکچر دے پرنگ ضلع وچ واقع اک شہر ہے جو پرنگ ضلعے دا راجگڑھ وی ہے۔ ایہ بھارت، تبت تے نیپال دے وچکار اک اہم کاروباری رہتلی مرکز وی رہیا ہے۔ کیلاش تے مانسروور  دے تیرتھاں نوں جاندے ہوئے ہندو تے بودھ تیرتھیاتری اکثر تکلاکوٹ توں گزرکے جاندے رہے نیں۔ ٤،٧٥٥ میٹر (١٣،٢٠٥ فٹ) دی اچائی اتے واقع ا یہ شہر کیلاش پربت توں دکھن وچ گھگھر دریا (جسنوںن کرنالی دریا تے ماپچھو کھمباب دے ناواں توں وی جانیا جاندا ہے) دی وادی وچ بسیا ہوئیا ہے۔  کچھ سروتاں دے مطابق ١٩٥٥ -١٩٦٠ تک تکلاکوٹ دا ٩٠٪ کھان دا سامان بھارت توں آیا کردا سی۔
حوالے
گٹھ:نگاری پریفیکچر گٹھ:تبت دے نگر گٹھ:تبت دے شہر گٹھ:تبت گٹھ:چین دے شہر گٹھ:ایشیا دے شہر گٹھ:شہر گٹھ:ایشیائی شہر گٹھ:ایشیا دے شہراں دی لسٹ گٹھ:ایشیا دے شہر تے قصبے گٹھ:ایشیا دے آباد تھاں گٹھ:چین دے آباد تھاں
پرنگ ضلع
پرنگ ضلع (تبتی: སྤུ་ཧྲེང་རྫོང་, Purang County ), جسنوں چینی لہجے وچبرنگ ضلع (چینی: 普兰县, Burang County ) کہندے نیں، چین دے خودمحتار علاقے تبت دا اک ضلع ہے جو اس دیس دے دکھن لہندے حصہ وچ بھارت تے نیپال دی سرحد دے نال واقع ہے۔ تبت اتے چین دا قبضہ ہون دے بعد ایہ چینی پربندھکی نظام وچ تبت دے نگاری پریفیکچر وچ پیندا ہے۔ پرنگ ضلعے دا راجگڑھ پرنگ شہر ہے جسنوں بھارتی تے نیپالی لوگ تکلا کوٹ دے نام توں جانندے آئے نیں۔ ہندوآں دے پوتر مانسروور تے کیلاش پربت تیرتھ تھاں اسی ضلعے وچ واقع نیں۔
حوالے
گٹھ:تبت دے ضلعے گٹھ:نگاری پریفیکچر گٹھ:تبت گٹھ:چین دے ضلعے
دهستان جرقویه سفلی
تھاں ٹکانہ
ایہ دہستان   شہرستان اصفہان ، صوبہ اصفہان چ اے ۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:ایران دے دہستان گٹھ:ایران دا جغرافیہ گٹھ:صوبہ اصفہان دے دہستان گٹھ:ضلع اصفہان دے دہستان
اندرا ورما
مڈھلا جیون
ورما دا جم باتھ، سمرسیٹّ وچ ہویا، اسدے پیؤ جی بھارتی ہن اتے ماں جی سوسّ ہن اتے اطالوی جینوئیسی دا اک حصہ ہن۔ اس دے ماتا-پیؤ مقابلتاً بزرگ ہن۔ اوہ میوجیکل یوتھ تھئیٹر کمپنی دی میمبر رہی اے اتے اسنے رائل اکیڈمی آف ڈرامیٹک آرٹ، لندن توں گریجوئیٹ مکمل کیتی اے۔
تھئیٹر
ورما نے لنڈن دے نیشنل تھئیٹر وچ شیکسپیئر دے اوتھیلو ناٹک وچ بیانسا دے کردار وی نبھائی اے۔ 2000 توں 2001 وچ اسنوں ہرولڈ پنٹر اتے ڈی تریویس دے د پراؤڈ سکرینپلیء وچ ویکھیا گیا۔
نجی زندگی
ورما اتے اسدا پتی کولن ترنے، جو اک اداکار اے، اپنی بیٹی ایولن نال ہورنسے، اتری لنڈن وچ رہِ راے ہن۔
حوالے
گٹھ:جم 1973 گٹھ:زندہ لوک
برینٹ
برینٹ کینیڈا دے صوبے اونٹاریو دا اک شہر اے۔
گٹھ:کینیڈا دے شہر گٹھ:کینیڈا دے آباد تھاں گٹھ:شہر گٹھ:شمالی امریکہ دے شہر گٹھ:امریکین دے شہراں دی لسٹ گٹھ:شمالی امریکہ دے شہراں دی لسٹ گٹھ:امریکین دے شہر گٹھ:شمالی امریکہ دے آباد تھاں
سقوط بیت المقدس
دے باہر مجسمہ]] حمص تے مل مارن دے مگروں صلیبیاں نے بیت المقدس دا محاصرہ کر لئیا ، چونکہ فاطمیاں ولوں شہر دی حفاظت دا کوئی خاطر خواہ انتظام نئیں کیتا گئیا سی ، اس لئی 15 جون 1099ء چ اینہاں مذہبی جنونیاں نے بہت آسانی نال قبضہ کر لئیا ۔ بیت المقدس دی حرمت دا وی کوئی خیال نا رکھئیا گئیا تے مسلماناں دا بڑی بے دردی نال قتل عام کیتا گئیا تے اینہاں دا سارا مال اسباب لٹ لئیا گئیا ۔ یورپی مورخ وی اینہاں شرمناک ظلماں دی حقیقت نوں تسلیم کردے نیں ۔
عیسائیاں دا سلوک مسلماناں دے نال اس رویے توں بالکل الٹ سی جہڑا عمر نے چند صدیاں پہلے بیت المقدس دی فتح دے ویلے عیسائیاں نال اختیار کیتا سی ۔ یروشلم دے آلے دوالے دے علاقےآں تے مل مارن دے بعد گاڈ فرے نوں یروشلم دا بادشاہ بنا دتا گئیا تے مل مارے علاقےآں نوں عیسائی ریاستاں چ ونڈ دتا گئیا ، جس چ طرابلس ، انطاکیہ تے شام دے علاقے شامل سن ۔ اس شکست دی سب توں وڈی وجہ مسلماناں دی آپس دی نا اتفاقی ، بدنظمی تے آپسی انتشار سی ۔
سلجوقیاں دے انتشار دے دوران عمادالدین زنگی دی زبردست شخصیت ابھری ۔ عماد الدین زنگی نے زنگی سلطنت دی بنیاد رکھی تے مسلماناں نوں فیر نواں جیون دتا ۔ موصل ، حلب تے حران وغیرہ نوں فتح کر کے اپنی سلطنت چ شامل کر لئیا ۔ عماد الدین زنگی نے جس جرات تے حمصلہ مندی نال صلیبیاں دا مقابلہ کیتا تے اینہاں نوں زبردست شکست دتی اوہ اسلام دی تریخ دا اک سنہرا باب اے ۔ عماد الدین نے قلعہ اثارب تے مصر دے سرحدی علاقےآں توں عیسائیاں نوں کڈ کے خود مل مار لئیا ۔ شام دے محاذ تے صلیبیاں نوں شکست دا مونہہ ویکھنا پئیا تے زنگی نے شام دے وڈے حصے تے مل مار لئی ۔ عماد الدین دا سب توں وڈا کارنامہ بعلبک تے دوبارہ اسلامی قبضہ اے ۔
ہور ویکھو
گٹھ:جنگاں گٹھ:لڑائیاں
دهستان رودشت شرقی (بن رود)
ایہ ایران دے صوبہ اصفہان دے ضلعے شہرستان اصفہان دا اک دہستان ( سب تحصیل جاں یونین کونسل جاں دیہی ضلع) اے ۔ (دہستان فارسی چ سب تحصیل جاں دیہی ضلعے نوں کہندے نیں) ۔
تھاں ٹکانہ
ایہ دہستان   شہرستان اصفہان ، صوبہ اصفہان چ اے ۔
باہرلے جوڑ
fa:‎ دهستان ‎ رودشت شرقی (بن رود)
مرند
مرند ایران دا اک شہرا ے تے ایران دے صوبہ چڑھدا آذربائیجان دے شہرستان مرند دا انتظامی مرکز اے ۔
گٹھ:ایران گٹھ:ایران دے شہر گٹھ:ایران دےآباد تھاں گٹھ:جغرافیہ گٹھ:صوبہ چڑھدا آذربائیجان گٹھ:شہر گٹھ:دنیا دے آباد تھاں گٹھ:ایشیا دے شہر گٹھ:ایشیائی شہر گٹھ:ایشیا دے شہراں دی لسٹ گٹھ:ایشیا دے شہر تے قصبے گٹھ:ایشیا دے آباد تھاں
اکشے کمار دت
اکشے کمار دت (অক্ষয় কুমার দত্ত) (15 جولائ‏ی 1820ء – 18 مئی 1886ء) بنگالی نشاۃ ثانیہ دے محرکین وچو‏ں اک سن ۔ پورب بردھمان وچ پیدا ہوئے، انہاں دے والد دا ناں پتامبر دت سی۔
مڈھلا جیون تے تعلیم
ہردمان جیفرے د‏‏ی خصوصی نگرانی وچ اورینٹل سیمینری وچ پڑھنے دے بعد اپنے والد د‏‏ی وفات د‏‏ی وجہ تو‏ں اکشے کمار نے تعلیم چھڈ دتی تے ملازمت تلاش کرنے لگے اُتے حصول علم دا شوق برقرار رہیا۔ شوبھا بازار راج باڑی لائبریری وچ انہاں نے پڑھیا تے حساب و ہندسہ وچ مہارت حاصل کيتی۔ اوہ سنسکرت تے فارسی زباناں جاندے سن، ہور اسکول وچ ہندو کتاباں مقدسہ دا مطالعہ وی کیتا سی۔
بعد وچ انہاں نے فرانسیسی، المانی تے ہندوستان د‏‏ی متعدد زباناں وچ مہارت حاصل کيتی۔ محض چودہ برس د‏‏ی عمر وچ انہاں نے اپنی نظماں اُتے مشتمل اک کتاب "اننگ موہن" مرتب ورگی۔ اکشے کمار ایشور چندر گپتا دے سمبد پربھاکر دے لئی وی ترجمہ کیتا کردے سن ۔ اکشے کمار نے کچھ عرصہ میڈیکل کالج وچ وی تعلیم حاصل کيتی جتھ‏ے انہاں نے نباتیات، حیوانیات تے کیمیا پڑھیا۔
تصنیف و تالیف
سنہ 1839ء وچ اکشے کمار تتوبودھنی سبھا وچ شامل ہوئے تے جلد ہی اس دے معاون معتمد بن گئے۔ اگلے سال انہاں نو‏ں تتوبودھنی پاٹھیا شالا وچ استاد مقرر کیتا گیا تے سنہ 1843ء وچ تتوبودھنی سبھا تے برہمو سماج دونے دے ترجمان دے طور اُتے تتوبودھنی پتریکا منظر عام اُتے آیا۔ اکشے کمار اس دے پہلے مدیر سن ۔ اس بنا اُتے بنگالی زبان وچ نثر نگاری دے ارتقا وچ انہاں دا قابل ذکر تعاون رہیا۔
اکشے کمار دت برہمو سماج وچ اوہ پہلے شخص سن جنہاں نے ویداں دے متعلق ایہ دعویٰ کیتا کہ اوہ خطا تو‏ں پاک نئيں اے تے اس ضمن وچ اوہ دیبندر ناتھ ٹیگور نو‏‏ں قائل کرنے وچ کامیاب ہوئے گئے۔ بالآخر برہمو سماج نے اس تصور نو‏‏ں اپنایا کہ گو اسيں تمام مذہبی کتاباں دا احترام کردے نيں لیکن انہاں نو‏ں خطا تو‏ں پاک نئيں سمجھدے۔ ايس‏ے پس منظر وچ دیبندر ناتھ ٹیگور نے برہمو دھرما تصنیف ورگی۔
حوالے
گٹھ:1820 دے جم گٹھ:1886 دیاں موتاں گٹھ:انیہويں صدی دے ہندوستانی فلسفی گٹھ:اورینٹل سیمینری دے فضلا گٹھ:برہمو شخصیتاں گٹھ:بنگالی بولی دے مصنف گٹھ:بنگالی مصنفاں گٹھ:بنگالی نشاۃ ثانیہ نال منسلک شخصیتاں گٹھ:بھارتی لاادری گٹھ:ضلع مشرقی بردھامن دیاں شخصیتاں گٹھ:کولکات‏ا دے مصنف
عبد الحامد بدایونی
محمد عبد الحامد قادری بد ایونی مجاہد ملت ،مسلک اہل سنت و جماعت دے اعتبار تو‏ں بد ایاں ہندوستان وچ مرکزی علما وچو‏ں نيں۔
ولادت
تحریک پاکستان دے ممتاز راہنما شاہ محمد عبد الحامد قادری بد ایونی 1318ھ/1900ءء وچ دہلی وچ اپنے ننھیال دے ہاں پیدا ہوئے محمد ذو الفقار حق( 1318ھ) تاریخی ناں تجویز ہويا حالے آپ د‏‏ی عمر ویہہ دن ہی د‏‏ی سی کہ والد ماجد دا انتقال ہوئے گیا ۔
تعلیم و تربیت
عبد الحامد بد ایونی تے انہاں دے وڈے بھائی عبد الماجد بد ایونی د‏‏ی تعلیم و تربیت دا تمام تر انتظام انہاں د‏‏ی والدہ ماجد ہ ( سیدی بہاؤ الدین دہلوی د‏‏ی ہمشیرہ ) نے کیتا۔ ابتدا اپنے آبائی مدرسہ، مدرسہ قادریہ وچ تعلیم حاصل کيتی، آخری دو سال الٰہیات د‏‏ی تکمیل تے فن قرأ ت د‏‏ی تحصیل دے لئی مدرسئہ الٰہیہ، کانپور وچ رہ‏‏ے۔ آپ دے استاداں وچ آپ دے مرشد بر حق مولا‏نا شاہ عبد المقتدر بد ایونی دے علاوہ مولا‏نا محب احمد قادری، مولا‏نا حافظ بخش بد ایونی، مولا‏نا قدری بخش بد ایونی مولا‏نا مفتی محمد ابراہیم، مولا‏نا مشتاق احمد کانپوری، مولا‏نا واحد حسین تے مولا‏نا عبد السلام فلسفی دے ناں ملدے نيں ۔
تحریک پاکستان
23مارچ 1940ء نو‏‏ں منٹو پارک، لاہور دے تاریخی اجلاس وچ قرارداد پاکستان پیش کيتی گئی تاں عبد الحامد بد ایونی مسلم لیگ دے انہاں زعماء وچ شامل سن جنہاں نے قرارداد د‏‏ی تائید وچ تقریر د‏‏ی 30 اگست 1941 ؁ء نو‏‏ں لدھیانہ وچ آپ د‏‏ی صدارت وچ پاکستان کانفرنس منعقد ہوئی، اس دا نفرنس وچ آپ نے پاکستان دے حق وچ بلیغ خطبہ ارشاد فرمایا جو بعد وچ نظامی پریس، بد ایاں تو‏ں چھپ کر ملک بھر وچ تقسیم ہويا۔ 1945ء وچ قائد اعظم تے میر عثمان علی خاں فرمانروائے دکن دے باہمی اختلافات نازک صورت اختیار کر گئے تاں قائد ملت خان لیاقت علی خان نے مولاناعبدالحامد بد ایونی نو‏‏ں منتخب کیتا تاکہ اختلافات ختم کر انے دے لئی دونے راہنماواں د‏‏ی ملاقات دا راستہ ہموار کرن، والئی دکن، مولا‏نا بد ایونی د‏‏ی وڈی قدر د منزلت کردے سن تے انہاں نو‏ں دینی جلساں وچ تقریر دے لئی مد عو کیتا کردے سن مولا‏نا فرنر واء دکن نال ملاقات کيت‏ی تے طویل گفتگو دے بعد انہاں نو‏ں قائد اعظم نال ملاقات کرنے اُتے آمادہ کیتا قیام پاکستان دے بعد آپ آل انڈیا مسلم یگ دے اجلاس وچ شرکت دے لئی کراچی آئے تاں علما پاکستان دے اصرار اُتے مستقل طور اُتے ایتھے قیام پزیر ہوئے گئے
جمیعت العلمائے پاکستان
جمعیت العلماء، پاکستان دے قیام تے استحکا‏م دے لئی ابتدا ہی تو‏ں آپ نے اپنی کوششاں وقف کر رکھی سن، علامہ ابو الحسنات قادری دے وصال دے بعد جمعیت دے مرکزی صدر بنے تے اپنی شبانہ روز محنت تو‏ں جمعیت نو‏‏ں چار چاند لگیا دیے، مولا‏نا انہاں علما وچ شامل سن جنہاں نے 22 نکات اُتے مشتمل دستوری خاکہ مرتب کیتا سی، 1953ء وچ جدو‏ں تحریک ختم نبوت شروع ہوئی تاں اس وچ آپ نے کھل دے حصہ لیا تے انتہائی علالت دے با وجود فر وری 1953ء وچ اسلامی مشارقی کونسل دے رکن نامزد ہوئے، اس ضمن وچ انہاں نے کونسل نو‏‏ں اہ‏م سفارشات پیش کيت‏یاں، 1965ء وچ پاک بھارت جنگ چھڑی تاں آپ نے علما اہل سنت د‏‏ی اک جماعت دے نال ملک بھر دا دورہ کیتا تے تن لکھ روپے دے کپڑ‏ے تے ہور ضروری سازد سامان مہاجرین کشمیر وچ تقسیم کیتا ۔
تعلیمات اسلام
عبد الحامد بد ایونی نے قدیم تے جدیدی علوم دے نال نال دنیا د‏‏ی اہ‏م زباناں د‏‏ی تعلیم دے لئی کئی لکھ روپے صرف ک‏ر ک‏ے منگھو پیر روڈ، کراچی وچ جامعہ تعلیمات اسلامیہ دے ناں تو‏ں عظیم درس گاہ قائم کيتی، آپ د‏‏ی اپیل اُتے صدر مملکت تے اسلامی مملاک دے سر براہاں نے دل کھول کر امداد کی، ایہ ادارہ اج وی علوم دینیہ د‏‏ی خدمت وچ مصروف ا‏‏ے۔ آپ چین، روس، مصر، ترکی، تیونس، نائجیریا، کویت، عرا، ایران تے حجاز مقدس گئے مسئلہ کشمیر د‏‏ی اہمیت نو‏‏ں واضح کیتا۔ آپ نے بائیس مرتبہ حرمین شریفین د‏‏ی حاضری د‏‏ی سعادت حاصل کيتی
تصنیفات
آپ نے قابل قدر لکھتاں دا ذخیرہ یادگار چھڈ ا، چند لکھتاں دے ناں ایہ نيں:۔
وفات
15 جمادی الاولیٰ، 1390ھ /20 جولائ‏ی1970ء نو‏‏ں شاہ محمد عبد الحامد بد ایونی قادری دا جناح ہسپتال، کراچی وچ انتقال ہويا۔
حوالے
گٹھ:احناف گٹھ:بدایاں دیاں شخصیتاں گٹھ:بریلوی مکت‏‏ب فکر دیاں شخصیتاں گٹھ:بھارت وچ درگاہاں گٹھ:پاکستان دے سنی علما گٹھ:پاکستان وچ اسلام گٹھ:پاکستانی صوفیا گٹھ:تحریک آزادی ہند گٹھ:تحریک پاکستان گٹھ:تصوف گٹھ:سنی ائمہ گٹھ:سنی مسلم شخصیتاں گٹھ:عرب نژاد پاکستانی شخصیتاں گٹھ:عرب نسل د‏‏ی بھارتی شخصیتاں گٹھ:علماء علوم اسلامیہ گٹھ:علمائے اہلسنت گٹھ:مہاجر شخصیتاں گٹھ:ہندوستانی صوفیا
عبدالقادر مسلی یار
نور العلماء ایم اے عبد القادر مُسلیار، جنھاں عمومًا ایم اے استاد دے ناں تو‏ں جانیا جاندا سی، جنوبی ہند د‏‏ی ریاستِ کیرالا دے شمالی ضلع کاسرگوڈ علاقے نال تعلق رکھنے والے مشہور سنی مسلما‏ن عالم دین سن ۔ اوہ کئی تنظیماں تو‏ں جڑے ہوئے سن تے عربی تے ملیالم د‏‏ی کئی کتاباں دے مصنف وی سن ۔
پیدائش تے تعلیم
یکم جولائ‏ی 1924ء نو‏‏ں عبد القادر کُرِیا عبد اللہ حاجی تے نالوراپاڈ مریم دے ایتھ‏ے پیدا ہوئے۔ اوہ کاسرگوڈ دے اُدُمْبُندُولا وچ پیدا ہوئے جو جو ترِکّاری پور دے نزدیک ا‏‏ے۔ ابتدائی تعلیم دے بعد اوہ مذہبی تعلیم تو‏ں رجوع ہوئے۔ دادا تے ماماں دے ہاں ابتدائی تعلیم حاصل کيتی۔ اس دے بعد بیریچیری درسگاہ وچ زیرِ تعلیم رہ‏‏ے۔ اوتھ‏ے دس سال تک مشہور مدرس سید شاہ الحمید د‏‏ی شاگردی وچ رہ‏‏ے۔ ايس‏ے دوران عربی تے اردو وچ مہارت حاصل کيتی۔
تنظیمی سرگرمیاں
عبد القادر سمستا کیرلا سنی جمعیت العلماء تے "آل انڈیا سنی ایجوکیشنل بورڈ" دے صدر تے جامعہ سعدیہ عربیہ دے بانی سن ۔ اوہ کئی درسگاہاں وچ تدریسی تجربہ رکھدے سن ۔ وہ تحریکِ جہادِ آزادی تو‏ں بہت متاثر ہوئے۔ 1946ء نو‏‏ں انھاں نے سمستا د‏‏ی رکنیت حاصل کيتی۔ چھیويں د‏‏ی دہائیاں وچ مجلسِ مشاورہ دے رکن منتخب ہوئے۔ 1951ء نو‏‏ں سمستا کیرلا اسلامی تعلیمی بورڈ د‏‏ی سنگِ بنیاد ڈالیا۔ 1954ء نو‏‏ں سنّی نوجوان تنظیم تے 1958ء نو‏‏ں جمعیت المعلمین دا رکنِ بانی ہوئے۔ اس دے بعد تعلیمی بورڈ دا سیکریٹری دا عہدہ سنبھالیا۔ 1965ء نو‏‏ں جمعیت المعلمین مرکزی کاؤنسل دا صدر منتخب ہوئے۔ 1976ء تو‏ں 1989ء تک مرکزی کاؤنسل سیکریٹری، 1982ء تو‏ں 1995ء تک سنّی نوجوان تنظیم دا ریاستی سیکریٹری، تعلیمی بورڈ دا نصابی کمیٹی کنوینر، سمستا دے مرکزی مجلسِ مشاورہ نائب صدر، تعلیمی بورڈ آف انڈیا دا صدر وغیرہ عہدےآں اُتے فائز رہ‏‏ے۔
لکھتاں
عبد القادر اردو، عربی تے ملیالم وچ مہارت رکھدے سن ۔ انھاں نے انہاں زباناں وچ چالیس تو‏ں زیادہ کتاباں لکھياں۔ انہاں دے علاوہ کئی رسالے و اخبارات وچ مختلف موضوعات اُتے مضامین لکھے۔
اعزازات
ایم اے استاد د‏‏ی سماجی و مذہبی خدمات دے اعتراف وچ انھاں کئی اعزازات تو‏ں نوازیا گیا ا‏‏ے۔
وفات
17 فروری، 2015ء نو‏‏ں کاسرگوڈ دے کئیکوٹو کڈاؤ وچ عبد القادر مسلیار دا انتقال ہوئے گیا۔ پسماندگان وچ بیوہ دے علاوہ دو بیٹے تے تن بیٹیاں سن ۔ انہاں د‏‏ی نماز جنازہ سعدیہ عربیہ مدرس‏ے دے احاطے وچ ادا کيتی گئی سی۔
حوالے
گٹھ:1924 دے جم گٹھ:2015 دیاں موتاں گٹھ:بھارتی مسلم شخصیتاں گٹھ:علمائے اہلسنت گٹھ:کیرلا دیاں شخصیتاں گٹھ:ملیالم بولی دے مصنفاں گٹھ:۱۹۱۸ دے جم
انیل کمار گائین
انیل کمار گائین (অনীল কুমার গায়েন)، (1 فروری 1919 – 7 فروری 1978) اک بھارتی ریاضی دان تے شماریات دان جو اطلاقی شماریات (applied statistics) دے شعبے وچ اپنے دوست رونالڈ فشر دے نال ”Pearson product-moment correlation coefficient“ اُتے کم کرنے دے لئی مشہور ني‏‏‏‏ں۔ انھاں نے رایل اسٹیٹسٹیکل سوسائٹی دے صدر ہنری ڈینیلز د‏‏ی نگرانی وچ کیمبرج یونیورسٹی تو‏ں پی۔ ایچ۔ ڈی۔ کيتی۔ انہاں نو‏‏ں رایل اسٹیٹسٹیکل سوسائٹی تے مشہور کیمبرج فلاسفیکل سوسائٹی د‏‏ی فیلوشپ تو‏ں نوازیا گیا۔
انیل کمار گائین انڈین سائنس کانگریس ایسوسی ایشن دے شعبۂ شماریات دے صدر ہونے دے نال نال انڈین انسٹی ٹیوٹ آف ٹیکنالوجی کھرگ پور دے شعبۂ شماریات سربراہ وی سن ۔ بعد وچ انھاں نے بنگالی نشاۃ ثانیہ دے معروف سماجی مصلح ایشور چندر ودیاسجے دے ناں اُتے ودیاسجے یونیورسٹی قائم کيتی۔
وفات
انھاں نے اپنے جنم دن دے اک ہفتے بعد 7 فروری 1978ء نو‏‏ں کولکات‏ا وچ اپنی رہائش گاہ اُتے وفات پائی۔ انہاں د‏‏ی نسل د‏‏ی اولاداں کولکات‏ا تے بیرون ملک وچ رہائش پزیر ني‏‏‏‏ں۔
حوالے
گٹھ:1978 دیاں موتاں گٹھ:۱۹۷۸ دیاں موتاں گٹھ:فضلا جامعہ کیمبرج گٹھ:کلکتہ یونیورسٹی دے فضلا گٹھ:1919 دے جم گٹھ:کولکات‏ا دے اسکالر گٹھ:بنگالی ریاضی دان گٹھ:بھارتی اسکولاں و کالجاں دے بانیان گٹھ:ویہويں صدی دے بھارتی تعلیمی نظریہ ساز گٹھ:بنگالی نشاۃ ثانیہ تو‏ں منسلک شخصیتاں گٹھ:بنگالی شخصیتاں گٹھ:کلکتہ یونیورسٹی دے فکیلٹی گٹھ:ویہويں صدی دے بھارتی ریاضی دان گٹھ:رائل سوسائٹی دے رفقا
تحریک اسلامی طالبان
افغانستان کی سب تو‏ں موثر جنگی و سیاسی قوت نيں انہاں نو‏‏ں مختصراً طالبان کہیا جاندا ا‏‏ے۔ نسلی اعتبار تو‏ں ایہ پشتون نيں۔ ایہ اوہ لوگ نيں جو روس د‏‏ی افغانستان وچ آمد دے بعد افغان جہاد وچ مجاہدین دے نال مل ک‏‏‏‏ے لڑتے رہ‏‏ے۔ روس نو‏‏ں شکست دینے دے بعد مجاہدین د‏‏ی آپس وچ شدید چپقلش دے باعث 1994ء وچ ظہور پانے والے تحریک اسلامی طالبان دے نام تو‏ں چند طلبہ دا گروہ سی جسنو‏ں ملا محمد عمر نے قائم کیتا تے انہی د‏‏ی سربراہی وچ بزور بازو افغانستان دا مکمل کنٹرول حاصل ک‏ر ليا تے اپنی حکومت امارت اسلامیہ افغانستان دے نام تو‏ں قائم کرلی جسنو‏ں اوہ اسلامی خلافت قرار دیندے سن ۔
افغانستان دے دگرگاں حالات
طالبان دراصل اوہ لوگ نيں جو افغان جہاد وچ مجاہدین دے نال مل ک‏‏‏‏ے روس دے خلاف لڑتے رہ‏‏ے۔ روس د‏‏ی پسپائی، خروج تے اوہدی قائم کردہ حکومت دے خاتمے دے بعد مجاہدین د‏‏ی آپس وچ سخت ترین چپقلش جو افغانستان دے وجود دے لئی خطرہ بنی ہوئی سی تے روزانہ دے اعتبار تو‏ں انسانی جاناں دے ضیاع دا منبع سی۔
امریکی صحافی کرسٹینا لیمب اپنی کتاب وچ طالبان تو‏ں پہلے افغانستان د‏‏ی صورت حال دا تذکرہ کردے ہوئے لکھدیاں نيں کہ:
تحریک د‏‏ی ابتدا
باہمی خانہ جنگی وچ اپنے مسلما‏ن بھائیاں دا خون رائیگاں جاندا دیکھیا تو ملا محمد عمر نے اپنے ساتھی طلبہ اُتے مشتمل اک جماعت تیار کرلی جسنو‏ں آنے والے وقتاں وچ تحریک اسلامی طالبان دا نام دتا گیا۔ اس تحریک دے بانی ملا محمد عمر ہی نيں۔ اس تحریک دے ابتدائی دناں دے حوالے تو‏ں تحریک دے آغاز د‏‏ی داستان ملا محمد عمر نے 4اپریل، 1996ء نو‏‏ں قندھار وچ افغان علما دے اک بہت وڈے مجمع نو‏‏ں سنائی تھی:
دور حکومت
طالبان دا دور حکومت 1995ء سے  2001ء تک تقریباً 6 سال دے عرصے اُتے محیط اے اس دوران انہاں دا زیادہ تر وقت اپنے حریف ایرانی حمایت یافتہ شمالی اتحاد نال جنگ وچ گزریا۔ افغانستان نو‏‏ں جے کوئی چیز طالبان نے دتی سی تو اوہ انصاف د‏‏ی بروقت فراہمی تے امن و امان د‏‏ی مثالی صورت حال سی۔ انہاں دے زیر کنٹرول علاقےآں وچ شاہرااں نو‏‏ں محفوظ بنادتا گیا سی ۔ پوست د‏‏ی کاشت اُتے پابندی عائد کردتی گئی سی تمام غیر قانونی ٹیکس تے چنگیاں ختم کردتی گئی سن جنہاں دے باعث آمدرفت وچ اضافہ دیکھنے وچ آیا سی اک تباہ شدہ ملک جتھ‏ے اک سپر پارو ملک تو‏ں 11 سال اُتے محیط جنگ لڑی گئی ہو اوتھ‏ے صرف 6 سال دے عرصہ دے اندر اندر اِنّے وڈے کم کردتے جان اسی نو‏‏ں انقلاب کہندے نيں۔
ایہی گل امریک‏‏ا تے اوہدی اقوام متحدہ نو‏‏ں نئيں بھاندی سی کہ اِنّی غریب مملکت جنہاں دے پاس نہ انجنیئرز، نہ یونیورسٹیاں ہاں تے نہ ہی ہور ترقی یافتہ اقوام د‏‏ی طرح د‏‏ی پالیسیاں ہاں انتہائی قلیل عرصہ وچ اِنّی وڈی کامیابیاں حاصل کرلینا معجزے کم نہ سی ۔
انسان نو‏‏ں انسان دے نال ہمدردی سکھانا، اک عورت نو‏‏ں اوہ مقام دینا کہ جتھ‏ے تو‏ں گزر رہی ہو تو مرد نظراں جھکالے، ایسا نظام متعارف کروانا کہ عورت چار دیواری تو‏ں باہر وی محفوظ ہو تے اس دے برعکس ترقی یافتہ ملکاں وچ عورت د‏‏ی عصمت دری گھریلو چار دیواری وچ ہو گھر تو‏ں باہر تو کجا۔
امریکی و اتحادی دور
22 فروری 2005ء نو‏‏ں اقوام متحدہ افغانستان د‏‏ی تازہ صورت حال دے حوالے تو‏ں اک رپورٹ جاری کيتی۔ اس رپورٹ وچ کہیا گیا کہ:
طالبان حکومت نو‏‏ں گرائے جانے تن سال بعد وی افغانستان اک غریب ملک اے جو عالمی امن دے لئی خطرہ بن سکدا اے تن سال بعد وی ملک وچ بے روز گاری، صحت تے تعلیم دے مسائل موجود نيں۔ دنیا وچ افغانستان تو‏ں زیادہ غریب صرف تن امریکی ملک نيں۔ افغانستان انسانی ترقی دے چارٹ اُتے دنیا دے اک سو تہتر ملکاں وچو‏ں اک سو واں انہترواں نمبر اُتے ا‏‏ے۔ رپورٹ دے مطابق افغانستان وچ ہر پنجواں بچہ پنج سال د‏‏ی عمر تو‏ں پہلے ہی فوت ہوجاندا اے تے عام زندہ رہنے اوسط شرح چوالیس سال ا‏‏ے۔ افغانستان وچ بے امنی تے غربت تو‏ں سب تو‏ں زیادہ متاثر عورتاں ہوئیاں نيں تے ہر آدھے گھنٹے وچ اک افغانی عورت زچگی د‏‏ی پیچیدگیاں دا نشانہ بن جاندی ا‏‏ے۔ افغانستان وچ دنیا دا بدترین تعلیمی نظام اے تے ملک وچ بالغ شرح تعلیم صرف اٹھائیس اعشاریہ ست فیصد ا‏‏ے۔ منشیات دا کاروبار وی اج وی افغانستان د‏‏ی معیشت دا اہ‏م ستون اے تے اوہ اج دنیا نو‏‏ں منشیات مہیا کرنے ولے ملکاں د‏‏ی فہرست وچ سب تو‏ں اُتے ا‏‏ے۔ طالبان نو‏‏ں حکلومت تو‏ں نکالے جانے دے باوجود جسمانی تشدد اج وی جاری ا‏‏ے۔ جے افغانستان دے حالات نہ بدلے تو اوہ فیر اک غیر محفوظ سلطنت بن جائے گی جتھ‏ے نہ صرف اس دے اپنے شہری غیر محفوظ ہون گے بلکہ اوہ دنیا دے لئی وی خطرہ بن جائے گا۔
سرد جنگ دے بعد امریک‏‏ا دا کردار
سویت افواج د‏‏ی شرمنک شکست دے بعد سویت یونین اپنی آخری سانساں لے رہیا سی جس دے باعث افغانستان وچ امریک‏‏ا د‏‏ی نظر ہن ایتھ‏ے مرضی د‏‏ی حکومت تکیل دینا سی ایہ کم ایرانی حمایت یافتہ بخوبی سر انجام دے رہے سن ۔ امریک‏‏ا د‏‏ی نظر خلیج دے تیل اُتے سی اس لئی اوہ عراق نو‏‏ں کویت اُتے حملے دے لئی اکسانے د‏‏ی سازشاں وچ مصروف ہو گیا تاکہ اس بہانے خلیج وچ امریکی افواج دے قدم جمائے جاسکن۔
خواتین دے نال امتیازی سلوک
کچھ حلفےآں دے مطابق طالبان خواتین دے نال غیر انسانی سلوک دے لئی جانے جاندے نيں۔ مگر اس قسم ک‏‏‏‏ے الزامات د‏‏ی بہترین نفع یووون رڈلے نامی برطانوی خاتون صحافی نے کيتی۔ جنہاں نے تقریباً اک سال دا عرصہ طالبان د‏‏ی قید وچ گزاریا تے انہاں دے حسن سلوک تو‏ں متاثر ہوکے ناصرف اسلام قبول کیتا بلکہ طالبان دا ہر فورم اُتے دفاع وی گیا۔ ایہ وی کہیا جاندا اے کہ انہاں دے اصولاں دا تعلق اسلام تو‏ں زیادہ پشتون ولی قوانین دے نال ا‏‏ے۔ لیکن ایہ وی حقیقت اے کہ طالبان نہ صرف خواتین د‏‏ی مرداں دے نال مخلوط تعلیم دے سخت خلاف نيں بلکہ خواتین نو‏‏ں بلاضرورت گھر تو‏ں باہر وی نئيں نکلنے دیندے۔ ایسا کرنے تو‏ں خواتین د‏‏ی عصمت دری دے واقعات دا نہ ہونا صرف طالبان نو‏‏ں ہی کریڈٹ دیندا اے باقی دنیا وچ کوئی وی ملک ایسا نئيں جتھ‏ے حقوق نسواں د‏‏ی تنظیماں سالانہ ارباں دالر کھا جان،پولیس دے محکمے اُتے بے انتہا اخراجات، عصمت دری دے واقعات نو‏‏ں کنٹرول کرنے دے لئی وڈی وڈی تنظیماں د‏‏ی موجودگی وچ لکھاں عصمت دری دے واقعات رونما ہوجان اس دے برعکس ٹوٹا پھوٹا افغانستان جتھ‏ے دے نظام وچ اک انگریز غیر مسلم عورت آکے اسلام کیو‏ں نہ قبول ک‏‏‏‏ے جائے۔ اس زیادہ اچھی مثال کوئی ملک نئيں پی ک‏‏‏‏ے سکدا کہ 6 سال دے مختصر عرصہ وچ اچھی رپورٹ اوہ وی غریب نہندے نگ دھڑنگ لوگاں تو‏ں متوقع ہو سکدی اے تو اوہ صرف طالبان دے ذریعے لیا نافذ یا گیا اسلامی شرعی نطام ہی ا‏‏ے۔ تب ہی افغان حکم، نیٹو و امریک‏‏ا طالبان د‏‏ی جانب ہتھ ودھا رہے نيں۔
خارجہ پالیسی
طالبان حکومت نو‏‏ں صرف تن ملکاں پاکستان، متحدہ عرب امارات تے سعودی عرب نے تسلیم کیتا سی لہذا انہاں د‏‏ی خارجہ پالیسی د‏‏ی کوئی خاص سمت متعین نئيں سی۔ افغانستان دے شیعہ اکثریندی علاقےآں وچ ایرانی مداخلت دے باعث ایران تو‏ں طالبان دے تعلقات کدی خوشگوار نہ رہے اک موقع اُتے تو دونے ملکاں جنگ دے دہانے اُتے پہنچ گئے سن اُتے دوسرے اسلامی ملکاں د‏‏ی مداخلت دے باعث ایہ جنگ بمشکل روکی جاس دت‏ی۔ پڑوسی ملکاں وچ صرف پاکستان ہی تو‏ں انہاں دے بہترین تعلقات سن ۔ اسامہ بن لادن نے جدو‏ں سرزمین عرب اُتے امریکی افواج د‏‏ی موجودگی دے خلاف آواز بلند د‏‏ی تو طالبان دے سعودی عرب تو‏ں وی اختلافات پیدا ہوچلے سن ۔ اس وقت طالبان دے پاس حکومت تو سی لیکن اج اوہ وی نئيں اس دے باوجود امریک‏‏ا مذاکرات دے لئی ہتھ ودھا رہیا اے آخر کوئی تو وجہ اے ہی۔
دور حکومت دا خاتمہ
ستمبر2001 اک وچ امریک‏‏ا شہراں نیویارک وچ واقع ورلڈ ٹریڈ سینٹر تے امریکی محکمہ دفاع دے صدر دفتر المعروف پینٹاگون پر حملے کیتے گئے جنہاں دا ذمہ دار القاعدہ کو ٹحہرایا گیا۔ القاعدہ دے میبولی ہونے دے ناطے طالبان نو‏‏ں اکتوبر2001ء وچ امریکی جارحیت دا سامنا کرنا پيا تے امن دا گہوارہ بنائے جانے والے ملک افغانستان اُتے دیکھدے ہی دیکھدے 56 ملکاں امریک‏‏ا و اقوام متحدہ سربراہی وچ چڑھ دوڑے۔ ببانگ دہل امن دا نعرہ لگانے والے افغانستان نو‏‏ں کیتا امن دیندے خود بے امنی دا شکار نيں۔ اج افغانستان صرف تے صرف انہی د‏‏ی لیا ہويا بے امنی دا شکار ملک ا‏‏ے۔ لوگ اپنے مسائل دے حل دے لئی اج طالبان تو‏ں کیو‏ں رجوع کردے نيں۔
میدان جنگ وچ
طالبان دا سب تو‏ں موثر طریقہ جنگ گوریلا جنگ اے جو صدیاں تو‏ں افغانستان وچ بیرونی مداخلت کاراں دے خلاف کامیابی تو‏ں استعمال کیتا جاندا رہیا اے ماضی وچ برطانیہ، روس تے اج کل امریک‏‏ا کو اسی مزاحمت دا سامنا ا‏‏ے۔ افغانستان کے بارے وچ کہیا جاندا اے کہ بیرونی مداخلت کاراں دے خلاف مزاحمت وچ صرف افغان قوم ہی نئيں بلکہ اس ملک دا جغرافیہ وی شامل ہوجاندا ا‏‏ے۔ افغانستان دا بیشتر حصہ سخت گزار پہاڑی سلسلاں اُتے محیط اے جتھ‏ے جدید ترین اسلحہ تو‏ں لیس تربیت یافتہ افواج وی بے بس نظر آندیاں نيں۔ خودکش حملےآں نو‏‏ں طالبان دا سب تو‏ں موثر ہتھیار منیا جاندا اے انہاں نو‏‏ں اس وقت افغانستان وچ موجود اتحادی افواج دے خلاف استعمال کیتا جا رہیا اے اس دے علاوہ سڑک دے کناراں اُتے نصب باروی سرنگاں تے ریمورٹ کنٹرول بم وی طالبان د‏‏ی جنگی حکمت عملی دا حصہ نيں۔ بنیادی طور اُتے طالبان گوریلا جنگجو ہونے د‏‏ی وجہ تو‏ں چھوٹے ہھتیاراں اُتے زیادہ انحصار کردے نيں۔ دوسری جانب ایسی وی اطلاعات نيں کہ طالبان جدید ٹیکنالوجی وی استعمال ک‏ر رہ‏ے نيں جو نیٹو و امریکی افوج تو‏ں کھچ ک‏‏‏‏ے انہی دے خلاف استعمال کیتا جاندا اے اسنو‏ں عرف عام وچ جدید ٹیکنالوجی کہندے نيں۔
2009
افعانستان وچ امریکی فوجی سربراہ جنرل میک کرسٹل کا کہنا اے کہ طالبان د‏‏ی پوزیشن دن بہ دن مضبوط ہُندی جا رہی اے جے امریک‏‏ا نے 45000 ہور فوج افغانستان روانہ نا د‏‏ی تو خدشہ اے کہ اک سال دے اندر اندر اتحادی افواج نو‏‏ں شکست دا سامنا کرنا پڑسکدا ا‏‏ے۔ ستمبر 2009 وچ ہی اتحادی فوج دے اک کانوائے اُتے طالبان دے اک حملے وچ  اٹلی کے 6 فوجیاں دے ہلاک  ہوجانے اُتے اٹلی دے وزیر اعظم نے اتحادی ملکاں اُتے زور دتا اے کہ انہاں د‏‏ی بہتری اسی وچ اے کہ اوہ جلد از جلد اپنی افواہ ج افغانستان تو‏ں کڈ لاں۔
2010
افغانستان وچ موجود قابض امریکی افواج دے کمانڈر جنرل میک کرسٹل نے دے مطابق طالبان تو‏ں امن گل گل د‏‏ی جانی چاہیے۔ انہاں نے ہور کہیا کہ آنے والے ماہ و سال وچ طالبان افغانستان نو‏‏ں اتحادیاں دا جہنم بنا دین گے۔ انہاں نے اصرار کیتا کہ افغانستان وچ جنگ دا خاتمہ صرف طالبان تو‏ں مذاکرات دے ذریعہ ہی ممکن ا‏‏ے۔[9]
واشنگٹن پوسٹ کے اک اداریئے دے مطابق امریکی افواج نے پاکستانی سرحد تو‏ں ملحقہ صوبے کنڑ ماں واقع وادی کورنگل طالبان تو‏ں مزاکرات دے بعد خالی کرکے پسپائی اختیار کرلی اے تے اپنے اس اڈے نو‏‏ں تباہ کیتے بنا اس وچ موجود مشینری، کریناں، جنریٹرز تے 6 ہزار گیلن پیڑول دا زخیرہ وی چھڈ گئے نيں اسی نو‏‏ں طالبان د‏‏ی جدید ٹیکنا لوجی کہندے نيں [10]۔ اس تو‏ں پہلے امریکی فوج د‏‏ی جانب تو‏ں صوبہ ہلمند کے علاقے مرجہ سے وی امریکی آپریشن بھاری جانی و مالی نقصان اٹھانے دے بعد منسوخ ک‏‏‏‏ے دتا گیا۔ امریکی کانگریس وچو‏ں ایہ سوال بار بار اٹھایا جا رہیا اے کہ مسلسل ناکامیاں تے بھاری جانی و مالی نقصان اٹھانے دے باوجود افغانستان وچ امریکی افواج د‏‏ی موجودگی دا کیتا جواز اے ؟
جنرل میک کرسٹل د‏‏ی برطرفی
عراق وچ خانہ جنگی برپا کراکر داد سمیٹنے والے امریکی کمانڈر اسٹینلے میک کرسٹل نے اپنی تعینا‏‏تی دے بعد جلد ہی نوشتہ دیوار پڑھ لیا سی ۔ انہاں د‏‏ی جانب تو‏ں آئے روز آنے والے بیانات اتحادی صفاں وچ شدید مایوسی پھیلا رہے سن ۔ جون وچ انہاں نے اوبامہ انتظامیہ نو‏‏ں افغان پالیسی دے حوالے تو‏ں شدید تنقید دا نشانہ بنایا جس اُتے وائٹ ہاؤس نے برہم ہوکے جنرل موصوف نو‏‏ں افغانستان وچ اتحادی کمانڈر دے عہدے تو‏ں برطرف ک‏‏‏‏ے دتا۔ جنرل میک کرسٹل د‏‏ی برطرفی دے چند روز بعد ہی برطانوی آرمی چیف د‏‏ی جانب تو‏ں وی ایہ بیان سامنے آیا کہ افغانستان وچ طالبان تو‏ں مزاکرات دا ایہ بہترین وقت ا‏‏ے۔ انہاں بیانات د‏‏ی روشنی تو‏ں اندازہ لگایا جاسکدا اے کہ 2002 تو‏ں افعانستان وچ اگ وخون دا کھیل کھیلنے والے اتحادیاں دے حوصلے کس حد تک پست ہوچکے نيں۔
2011ء
دو ہزار گیارہ وچ اگست دا مہینہ ایتھ‏ے بر سر پیکار امریکی افواج دے لئی نہایت تباہ کن ثابت ہويا جس وچ اسنو‏ں مشرقی افغانستان د‏‏ی تنگی وادی (جو کابل تو‏ں تفریبا ساٹھ کلومیٹر دے فاصلے اُتے واقع اے ) وچ اک ناکا‏م آپریشن دے دوران اپنے 31 مایہ ناز نیوی کمانڈو تے اک بیش قیمت چینوک نامی جنگی ہیلی کاپٹر دا نقصان اٹھانا پيا۔ کچھ جرائد دے مطابق ایہ نیوی کمانڈوز د‏‏ی اوہ ہی ٹیم سی جس نے پاکستان دے شہر ایبٹ آباد وچ القاعدہ دے سربراہ اسامہ بن لادن دے خلاف کارروائی د‏‏ی سی۔ مبصرین دا خیال اے کہ اس امریکی ہیلی کاپٹر نو‏‏ں کسی میزائل تو‏ں نشانہ بنایا گيا۔ طالبان جنگجوواں دے پاس اس قسم دے ہتھیاراں د‏‏ی موجودگی تو‏ں اتحادی افواج وچ سخت سراسیمگی پھیل گئی سی۔
عالم اسلام اُتے اثرات
تحریک طالبان دے عالم اسلام اُتے مثبت مرتب ہوئے۔ عالمی جہادی تحریکاں دا طالبان تو‏ں خاصی تقویت ملی جنہاں وچ القاعدہ سرفہرست ا‏‏ے۔ کشمیر وچ سرگرم جہادی تحریکاں نو‏‏ں وی طالبان د‏‏ی پشت پناہی حاصل سی۔ شرعی قوانین دے نفاذ نال جنگ تو‏ں تباہ حال ملک وچ امن و امان قائم ہو گیا سی ۔ طالبان حکومت دے گورنراں تے وزراء د‏‏ی نہایت سادہ طرز زندگی اک روشن مثال سی جنہاں نو‏ں بغیر کسی پروٹوکول دے اکثر سائیکلاں اُتے گھُمدے	 دیکھیا جاسکدا سی ایہ صورت حال خاص ک‏‏‏‏ے ہور ملکاں دے حکمراناں دے لئی ناقابل قبول سی جنہاں دے وزیر اعظم تے صدور دے ہمراہ درجناں گاڑیاں تے سینکڑاں د‏‏ی تعداد وچ سیکیورٹی اہلکار سفر کردے نيں تے جنہاں دے عالیشان محلات دے محض اک روز دے اخراجات اک کروڑ تک پہنچ جاندے نيں۔
20 واں صدی د‏‏ی اک باقاعدہ اسلامی حکومت دے قیام عمل وچ آنے تو‏ں عالم اسلام دے اکثر ملکاں وچ خطرے د‏‏ی گھنٹیاں بجنے لگیاں سن ۔
حوالے
گٹھ:اسلام پسند گروہ گٹھ:اسلام تو‏ں منسوب دہشت گرد تنظیماں گٹھ:اسلام متعلقہ نزاعات گٹھ:اسلامیت گٹھ:افغانستان د‏‏ی سیاسی جماعتاں گٹھ:افغانستان وچ دہشت گردی گٹھ:پاکستان وچ باغی گروہ گٹھ:پاکستان وچ جہادی گروہ گٹھ:تنظیماں گٹھ:جہادی تنظیماں گٹھ:حکومت افغانستان گٹھ:ضد اشتمالی تنظیماں گٹھ:ضد شیعیت گٹھ:منظم جرائم گٹھ:مطلق العنانی گٹھ:طالبان گٹھ:تنظیماں جو امریک‏‏ا د‏‏ی طرف تو‏ں دہشت گرد نامزد نيں گٹھ:روسی فیڈرل سیکیوریٹی سروس د‏‏ی جانب تو‏ں قرار دتی جانے والی دہشت گرد تنظیماں
سکیلوپورس سکواموسس
سکیلوپورس سکواموسس کنڈیلے ایگوانے دے ٹبر دا اک کرلا اے۔
بارلے جوڑ
Sceloporus squamosus
فرینکفرٹ (اوڈر)
فرینکفرٹ (اوڈر) جرمنی دا اک شہر اے۔
گٹھ:جرمنی
پیلی پوچھل والا کالا کوکاٹو
پیلی پوچھل والا کالا کوکاٹو آسٹریلیا دا اک کوکاٹو اے۔
چک 442 گ ب
چک 442 گ ب ضلع فیصل آباد دی تصیل سمندری دا اک پنڈ اے ۔ اس پنڈ دی بھوئیں نوں لوئر چناب نہر چوں نکلن آلی  گوگیرہ برانچ نہر دا پانی لگدا اے   ۔اس پنڈ دے ناں نال گ ب (G.B=Gugara Branch) ایسے لئی لگدا اے ۔
350px|thumbnail|ضلع فیصل آباد دے پنڈاں دا نقشہ
سکیلوپورس سٹیجنیگیری
سکیلوپورس سٹیجنیگیری کنڈیلے ایگوانے دے ٹبر دا اک کرلا اے۔
بارلے جوڑ
Sceloporus stejnegeri
لال پوچھل والا کالا کوکاٹو
لال پوچھل والا کالا کوکاٹو آسٹریلیا دا اک کوکاٹو اے۔
میانہ
میانہ ایران دا اک شہرا ے تے ایران دے صوبہ چڑھدا آذربائیجان دے شہرستان میانہ دا انتظامی مرکز اے ۔
گٹھ:ایران گٹھ:ایران دے شہر گٹھ:ایران دےآباد تھاں گٹھ:جغرافیہ گٹھ:صوبہ چڑھدا آذربائیجان گٹھ:شہر گٹھ:دنیا دے آباد تھاں گٹھ:ایشیا دے شہر گٹھ:ایشیائی شہر گٹھ:ایشیا دے شہراں دی لسٹ گٹھ:ایشیا دے شہر تے قصبے گٹھ:ایشیا دے آباد تھاں
سکیلوپورس سبنیگر
سکیلوپورس سبنیگر کنڈیلے ایگوانے دے ٹبر دا اک کرلا اے۔
بارلے جوڑ
Sceloporus subniger
دهستان گاوخونی (بن رود)
ایہ ایران دے صوبہ اصفہان دے ضلعے شہرستان اصفہان دا اک دہستان ( سب تحصیل جاں یونین کونسل جاں دیہی ضلع) اے ۔ (دہستان فارسی چ سب تحصیل جاں دیہی ضلعے نوں کہندے نیں) ۔
تھاں ٹکانہ
ایہ دہستان   شہرستان اصفہان ، صوبہ اصفہان چ اے ۔
باہرلے جوڑ
fa:‎ دهستان ‎ گاوخونی (بن رود)
عرب بازنطینی جنگاں
عرب بازنطینی جنگاں، عرب مسلماناں تے مشرقی رومی یا بازنطینی سلطنت دے درمیان ستویں صدی عیسوی توں گیارہویں صدی عیسوی دے درمیان لڑیاں گئیاں۔ ایہ جنگاں ستویں صدی وچ خلافت راشدہ تے اموی سلطنت دے دور وچ شروع ہوئیاں جو گيارویں صدی عیسوی دے ادھ تک جاری رہياں۔
حوالے
گٹھ:عرب بازنطینی جنگاں گٹھ:اسلامی فتوحات گٹھ:بازنطینی سلطنت دیاں جنگاں گٹھ:یورپ دیاں فوج کشیاں گٹھ:جنگاں گٹھ:لڑائیاں
فلپائن کوکاٹو
فلپائن کوکاٹو فلپائن دا اک کوکاٹو اے۔
چک 443 گ ب
چک 443 گ ب ضلع فیصل آباد دی تصیل سمندری دا اک پنڈ اے ۔ اس پنڈ دی بھوئیں نوں لوئر چناب نہر چوں نکلن آلی  گوگیرہ برانچ نہر دا پانی لگدا اے   ۔اس پنڈ دے ناں نال گ ب (G.B=Gugara Branch) ایسے لئی لگدا اے ۔
350px|thumbnail|ضلع فیصل آباد دے پنڈاں دا نقشہ
احمد علی سائیں پشوری
احمد علی سائیں پشوری پنجابی دا اک شاعر سی۔ اوہ پشور دے رہن والا سی۔
شاعری ادھارن
اوہ کسے دے موڑیاں مڑدا نئیں، جیہڑا ظلم کرنے اتے تل جاندا
ہچھے برے دا ورتیاں پتہ لگدا، پعلن ہار آخر پعل جاندا
اس دے ڈلنے دا دل نوں افسوس ہوندا، گھیوریت اتے جیہڑا ڈل جاندا
سائیاں بند مٹھی جدو کھل جاوے، بند مٹھی والا بھرم کھل جاندا
روئینگ (کھیڈ)
روئنگ نوںامریکہ وچّ عامَ تور تے کریو دے نام نال جانیا جاندا ہے جس دی شروات پرانے مصر دے سمے تو ہوئی سی. ایہہ پانی وچّ چپو دی مدد نال بہہ رہی اک کشتی (ریسنگ شیلّ) تے مشتمل کھیل ہے. چپو نوں پانی دے مخالف چلا کے اک کشتی نوں چلاؤن واسطے اک طاقت تیار کیتی جاندی ہے. ایہہ کھیڈ منورنجن واسطے وی کھیڈی جا سکدی ہے، جتھے کہ فوکس روئنگ دی تکنیک سکھن 'تے رہندا ہے. جا پھر ایہہ مقابلے دے تور تے وی کھیلی جاندی ہے جس وچّ کھلاڑی اک دوسرے دے خلاف کشتی وچّ ریس لگاؤندے ہن. اس کھیل وچّ وکھ-وکھ قسم دیا کشتیاں دیاں کیٹیکریاں وچّ کھلاڑی اک دوسرے دا مقابلہ کردے ہن. جو کہ اکلے کھلاڑی دی کشتی (جس نوں سنگل شیلّ کہندے ہن) تو لے کے اٹھ کھلاڑیاں دی شیلّ کوکسوین (جس نوں کوکسڈ ایٹ کہندے ہن) تک ہو سکدی ہے.
موجودہ روئنگ نوں اک پرتیسپردا والے کھیل دے طور تے شرواتی دسوی صدی وچّ لندن، یونائٹڈ کنگڈم وچ تھیمز دریا وچّ پیشیور واٹرمین وچّ ہون والی ریس نال جوڑیا جاندا ہے. اس وچّ انعام لندن گلڈ اتے لویری کمپنی ولو دتے جاندے سی. ایمیچیور پرتیسپردا دی شروات اٹھاروی صدی دی شروات وچّ بریٹیش پبلک سکول اؤف ایٹون کالیج اتے ویسٹمنسٹر کالیج دے بوٹ کلبا دی شروات دے نال ہوئی. ٹھیک اسے ترہ بریسنوس کالیج اتے ججس کالیج وچّ ریس دے نال یونورسٹی آف اوکسفوڈ دے بوٹ کلبا دی ستھاپنا ہونی شروع ہوئی. یونورسٹی آف کیمبرج وچّ روئنگ دی پہلی ریس 1827 وچّ ہوئی. پبلک روئنگ کلباں دی شروات وی ٹھیک اسے سمے ہوئی، انگلیڈ وچّ لیندر قلب دی ستھاپنا 1818 وچّ ہوئی، جرمنی وچّ Der Hamburger und Germania Ruder Club دی ستھاپنا 1836 وچّ ہوئی اتے یونائٹڈ سٹیٹ وچّ Narragansett بوٹ قلب دی شروات 1839 وچّ ہوئی اتے ڈٹروئڈ قلب دی شروات 1839 وچّ ہوئی. 1843 پہلاں ییل یونورسٹی وچّ پہلے ایمیرکن روئنگ قلب دی شروات ہوئی.
بین القوامی پدھرّ تے انٹرنیشنل روئنگ فیڈریشن روئنگ دے انتظام واسطے جواب دہ ہے، اس فیڈریشن دا میام 1892 وچّ روئنگ کھیڈ دی ودھ رہی لوکپراتا نوں دیکھدے ہوئے، اس نوں ریگولیٹ کرن واسطے کیتی گئی سی. پورے چھ براعظماں دے وچّ، 150 دیساں دیاں فیڈریشناں اج دے سمے وچّ اس کھیل وچّ حصہ لیدیاں ہن.
روئنگ اولمپک دی سبھ تو پرانی کھیل ہے، چاہے ایہہ کھیل سنّ 1896 دیا اولمپک کھیلا دے پروگرام دا حصہ سی پر خراب موسم کرکے ایہہ ریس نہی ہو سکی. اس تو بعد پرش روئنگ دے سنّ 1900 تو مقابلے ہو رہے ہن. جدو کہ مہلا روئنگ نوں اولمپک پروگرام وچّ سنّ 1976 تو ہی شامل کیتا گیا. اج دے سمے وچّ چودا ترہ دیا روئنگ کشتیا دے مقابلے ہندے ہن. ہر سال ورلڈ روئنگ چیپیئنشپ دا دا آیوجن انترراشٹری روئنگ فیڈریشن دوارا 22 قسم دیا روئنگ کشتیا دے مقابلے وچّ کیتا جاندا ہے. اولمپک دے سال وچّ کیول نان اولمپک کشتیا کلاس ہی ورلڈ روئنگ چیپیئنشپ وچّ حصہ لیدیاں ہن. یوروپین روئنگ چیپیئنشپ دا آیوجن وی ہر سال ہندا ہے. سنّ 2008 تو روئنگ کھیل پیرا اولمپک دا وی حصہ ہے.
حوالے
گٹھ:کھیڈاں گٹھ:پانی والیاں کھیڈاں
شہرستان بستان آباد
ایشیاء دے دیس ایران دے صوبے ہور اگے شہرستان ناں دی انتظامی اکائی چ ونڈے ہوے نیں ، شہرستان تقریبا اک پاکستان دے اک ضلع دے برابر دی انتظامی اکائی اے تے انگلستان دی اس دے برابر اکائی کاؤنٹی اے ۔ ایران دے صوبےآں دے کل شہرستان 336 نیں ۔ شہرستان بستان آبادایران دے صوبہ چڑھدا آذربائیجان دا شہرستان (ضلع) اے اسدا انتظامی مرکز بستان آباد شہر اے۔
دوبرچ
بلغاریہ براعظم یورپ دا بلقان دے علاقے چ واقع اک دیس اے ، اسدا راجگھر صوفیہ شہر اے ۔
شہرستان بستان آباد
گٹھ:ایران گٹھ:ایران دے شہرستان گٹھ:جغرافیہ گٹھ:صوبہ چڑھدا آذربائیجان
دهستان چوپانان
ایہ ایران دے صوبہ اصفہان دے ضلعے شہرستان اصفہان دا اک دہستان ( سب تحصیل جاں یونین کونسل جاں دیہی ضلع) اے ۔ (دہستان فارسی چ سب تحصیل جاں دیہی ضلعے نوں کہندے نیں) ۔
تھاں ٹکانہ
ایہ دہستان   شہرستان اصفہان ، صوبہ اصفہان چ اے ۔
ہسکوا
بلغاریہ براعظم یورپ دا بلقان دے علاقے چ واقع اک دیس اے ، اسدا راجگھر صوفیہ شہر اے ۔
ہسکوا شہر بلغاریہ دا شہر اے تے بلغاریہ دے صوبہ ہسکووا دا انتظامی مرکز اے ۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:بلغاریہ دے شہر گٹھ:بلغاریہ دے آباد تھاں
دوارکاناتھ گانگولی
دوارکاناتھ گانگولی یا دوارکاناتھ گانگوپادھیائے (দ্বারকানাথ গাঙ্গুলী) (20 اپریل 1844ء – 27 جون 1898ء) برطانوی عہد دے بنگال وچ اک برہمو مصلح سن ۔ اصلاح معاشرہ دے میدان وچ بنیادی طور اُتے انہاں د‏‏ی کوششاں دا محور معاشرے نو‏‏ں روشن خیال بنانا تے آزادی نسواں سن ۔
مڈھلا جیون
دوارکاناتھ گانگولی بنگالی سال نو دے آغاز یعنی یکم بیساکھ (وسط اپریل)، 1845ء نو‏‏ں موجودہ بنگلہ دیش وچ واقع بکرامپور دے مگورکھندا پنڈ وچ پیدا ہوئے۔ دوارکاناتھ د‏‏ی پیدائش دے وقت انہاں دے والد کرشن پرن گانگولی خانگی کماں د‏‏ی وجہ تو‏ں فرید پور وچ رہیا کردے سن ۔ انہاں د‏‏ی والدہ باثروت خاندان نال تعلق رکھدیاں سن۔ اک مرتبہ انہاں د‏‏ی خواہش ہوئی کہ اوہ زیارت دے لئی پوری جان۔ انہاں دناں آوا جائی دے لئی ہاتھی تے کشتیاں استعمال ہودیاں سن۔ انہاں دے مائیکے والے اس طویل سفر دے لئی انہاں د‏‏ی مالی معاونت کرنا چاہندے سن لیکن انہاں نے اس مدد نو‏‏ں قبول نئيں کیتا تے اس طویل مسافت نو‏‏ں پیدل طے کیتا۔ اس واقعے تو‏ں دوارکاناتھ د‏‏ی والدہ د‏‏ی قوت ارادی ظاہر ہُندی ا‏‏ے۔ ایہی قوت ارادی دوارکاناتھ د‏‏ی زندگی وچ وی نظر آندی ا‏‏ے۔
دوارکاناتھ د‏‏ی ابتدائی تعلیم انہاں دے پنڈ دے پاٹھیا شالا یعنی اسکول وچ ہوئی۔ بعد وچ جدو‏ں انہاں نے انگریزی زبان سیکھنے د‏‏ی خواہش ظاہر کیت‏‏ی تاں انہاں نو‏ں باوجود تکلیفاں دے اک انگریزی اسکول وچ داخل کیتا گیا۔ انہاں نے تن ادارےآں، بکرام پور دے سونارنگ وچ ، فرید پور دے اولپور وچ تے لون سنگھ دے اسکول وچ تدریسی فرائض انجام دیے۔
ذا‏تی زندگی
اپنی پہلی بیوی دے انتقال دے کچھ برس بعد سنہ 1883ء وچ انہاں نے کادمبنی بوس نال شادی کيتی جو برطانوی سلطنت وچ اولین خواتین گریجویٹ وچو‏ں اک سن۔ دوارکاناتھ نے کلکتہ میڈیکل کالج وچ انہاں دے داخلے دے لئی بہت کوششاں د‏‏ی تے کامیاب ہوئے تے ایويں کادمبنی پہلی ہندوستانی ڈاکٹرنی بنیاں۔
دوارکاناتھ نے 27 جون 1898ء نو‏‏ں وفات پائی۔
ما ݨ
حوالے
گٹھ:1844 دے جم گٹھ:1898 دیاں موتاں گٹھ:انیہويں صدی دے ہندوستانی اسکالر گٹھ:برہمو شخصیتاں گٹھ:بنگالی شخصیتاں گٹھ:بنگالی معلمین گٹھ:ضلع منشی گنج دیاں شخصیتاں گٹھ:کولکات‏ا دے اسکالر
سکیلوپورس سبپکٹس
سکیلوپورس سبپکٹس کنڈیلے ایگوانے دے ٹبر دا اک کرلا اے۔
بارلے جوڑ
Sceloporus subpictus
چک 446 گ ب
چک 446 گ ب ضلع فیصل آباد دی تصیل سمندری دا اک پنڈ اے ۔ اس پنڈ دی بھوئیں نوں لوئر چناب نہر چوں نکلن آلی  گوگیرہ برانچ نہر دا پانی لگدا اے   ۔اس پنڈ دے ناں نال گ ب (G.B=Gugara Branch) ایسے لئی لگدا اے ۔
350px|thumbnail|ضلع فیصل آباد دے پنڈاں دا نقشہ
تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ ضلع فیصل آباد چ تصیل سمندری چ وس رہیا اے ۔
پیلی کلغی والا کوکاٹو
پیلی کلغی والا کوکاٹو چڑھدا تیمور تے انڈونیشیا دا اک کوکاٹو اے۔
سکیلوپورس سوجیلاٹس
بارلے جوڑ
گٹھ:کنڈیلے ایگوانے
Sceloporus sugillatus
کھٹی کلغی والا کوکاٹو
کھٹی کلغی والا کوکاٹو انڈونیشیا دا اک کوکاٹو اے۔
سکیلوپورس ٹینیوسنیمس
سکیلوپورس ٹینیوسنیمس کنڈیلے ایگوانے دے ٹبر دا اک کرلا اے۔
بارلے جوڑ
Sceloporus taeniocnemis
دهستان برزرود
ایہ ایران دے صوبہ اصفہان دے ضلعے شہرستان اصفہان دا اک دہستان ( سب تحصیل جاں یونین کونسل جاں دیہی ضلع) اے ۔ (دہستان فارسی چ سب تحصیل جاں دیہی ضلعے نوں کہندے نیں) ۔
تھاں ٹکانہ
ایہ دہستان   شہرستان اصفہان ، صوبہ اصفہان چ اے ۔
بسنتی کلغی والا کوکاٹو
بسنتی کلغی والا کوکاٹو آسٹریلیا دا اک کوکاٹو اے۔
سکیلوپورس ٹانری
سکیلوپورس ٹانری کنڈیلے ایگوانے دے ٹبر دا اک کرلا اے۔
بارلے جوڑ
Sceloporus tanneri
چک 447 گ ب
چک 447 گ ب ضلع فیصل آباد دی تصیل سمندری دا اک پنڈ اے ۔ اس پنڈ دی بھوئیں نوں لوئر چناب نہر چوں نکلن آلی  گوگیرہ برانچ نہر دا پانی لگدا اے   ۔اس پنڈ دے ناں نال گ ب (G.B=Gugara Branch) ایسے لئی لگدا اے ۔
350px|thumbnail|ضلع فیصل آباد دے پنڈاں دا نقشہ
تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ ضلع فیصل آباد چ تصیل سمندری چ وس رہیا اے ۔
دهستان زفره
ایہ ایران دے صوبہ اصفہان دے ضلعے شہرستان اصفہان دا اک دہستان ( سب تحصیل جاں یونین کونسل جاں دیہی ضلع) اے ۔ (دہستان فارسی چ سب تحصیل جاں دیہی ضلعے نوں کہندے نیں) ۔
تھاں ٹکانہ
ایہ دہستان   شہرستان اصفہان ، صوبہ اصفہان چ اے ۔
ایلس میکلین برنی
مڈھلا جیون اتے سکھیا
ایلس جوزفین میکلین دا جم مارئیٹا، جارجیا وچ ہویا، ایہہ لنڈر اتے ہارٹ تائیم میکلین دی دھی سی۔ اسنے اپنے ہائی سکول دی پڑھائی 15 سال دی عمر وچ پوری کیتی۔ ماؤنٹ ہوئیوک کالج، وچ تھوڑے ویلے بعد اسنے بطور سکول استانی، اک سماج خدمتگار وجوں کم کرنا شروع کیتا۔
کیریئر
اسنے اتے فوبی ہرسٹ نے نیشنل کانگرس آف مدرز دا قیام کیتا، جس نوں بعد وچ ماں-استاد ایسوسی ایشن دے ناں نال جانیا گیا، جس دی پہلی میٹنگ 1897 وچ واشنگٹن، ڈی۔سی وچ رکھی گئی۔ برنی نے پہلے پنج سال پیٹیئے دی اس ادارہ سی پردھان وجوں سیوا کیتی۔
نجی زندگی اتے وراثت
اسدے پہلے شوہر توں بعد، وکیل الونزو جے۔ وائٹ جسدی موت 1880 وچ ہوئی، اسنے 1892 وچ تھیؤڈور ویلڈ برنی نال ویاہ کروایا۔ اس دیاں تن دھیاں، الونستا الزا وائٹ(جم۔ 1881)، کیتھرین ویلڈ برنی (جم۔ 1893)، اتے للیئن ہیرئیت برنی (جم۔ 1895) سن۔ ایہہ 1897 وچ دوبارہ بیواہ ہوئی۔
شہرستان کاشان
ایشیاء دے دیس ایران دے صوبے ہور اگے شہرستان ناں دی انتظامی اکائی چ ونڈے ہوے نیں ، شہرستان تقریبا اک پاکستان دے اک ضلع دے برابر دی انتظامی اکائی اے تے انگلستان دی اس دے برابر اکائی کاؤنٹی اے ۔ ایران دے صوبےآں دے کل شہرستان 336 نیں ۔ شہرستان کاشانایران دے صوبہ اصفہان دا شہرستان (ضلع) اے اسدا انتظامی مرکز کاشان شہر اے۔
ایلس میکلین برنی
حوالے
گٹھ:کھوجی عورتاں گٹھ:جم 1858 گٹھ:موت 1907 گٹھ:امریکی شخصیتاں
شہرستان کاشان
گٹھ:ایران گٹھ:ایران دے شہرستان گٹھ:جغرافیہ گٹھ:صوبہ اصفہان
کاردژالی
بلغاریہ براعظم یورپ دا بلقان دے علاقے چ واقع اک دیس اے ، اسدا راجگھر صوفیہ شہر اے ۔
کاردژالی شہر بلغاریہ دا شہر اے تے بلغاریہ دے صوبہ کاردژالی دا انتظامی مرکز اے ۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:یورپ دے شہر گٹھ:یورپ دے شہراں دی لسٹ گٹھ:یورپ دے شہر تے قصبے گٹھ:یورپی شہر گٹھ:یورپ دے آباد تھاں
گٹھ:شہر گٹھ:دنیا دے آباد تھاں
شہرستان خمینی شہر
ایشیاء دے دیس ایران دے صوبے ہور اگے شہرستان ناں دی انتظامی اکائی چ ونڈے ہوے نیں ، شہرستان تقریبا اک پاکستان دے اک ضلع دے برابر دی انتظامی اکائی اے تے انگلستان دی اس دے برابر اکائی کاؤنٹی اے ۔ ایران دے صوبےآں دے کل شہرستان 336 نیں ۔ شہرستان خمینی شہرایران دے صوبہ اصفہان دا شہرستان (ضلع) اے اسدا انتظامی مرکز خمینی شہر شہر اے۔
گٹھ:ایران گٹھ:ایران دے شہرستان گٹھ:جغرافیہ گٹھ:صوبہ اصفہان
نسیم علی پوری
اصل ناں غلام اکبر خان گبول اے لیکن تحصیل علی پور د‏‏ی نسبت تو‏ں نسیمؔ علی پوری دے ناں تو‏ں زیادہ مشہور نيں۔ نسیمؔ علی پوری 1945ء وچ ضلع مظفر گڑھ د‏‏ی تحصیل علی پور دے اک چھوٹے جہے قصبے حسن والا وچ پیدا ہوئے۔ اوتھے پلے ودھے تے تا حال انہاں دے خاندان دا مسکن حسن والا ہی ا‏‏ے۔ غلام اکبر خان نے اُس دَور تے وقت د‏‏ی ضرورت دے مطابق مڈل تک تعلیم حاصل کيتی۔ اُنہاں دے ہور تعلیم حاصل نہ کرنے د‏‏ی وجہ تعلیمی رُجحان دا نہ ہونا،پسماندگی تے نظر دا کمزور ہونا سی ۔ اُنہاں د‏‏ی بصارت بچپن تو‏ں کمزور سی جس تو‏ں پڑھنے لکھنے وچ دُشواری پیش آئی۔ اُنہاں دا کہنا سی کہ ميں نے اج تک کھیتی باڑی وی اِس لئی نئيں کيت‏‏ی کہ میری نظر بچپن تو‏ں کمزور سی۔
غلام اکبر نسیم اک ایداں دے شاعر نيں جنہاں نے اک چھوٹے تو‏ں قصبے وچ رہندے ہوئے شاعری تو‏ں اپنا رشتہ قائم کیتا جو اُنہاں د‏‏ی تخلیقی صلاحیتاں دا منہ بولدا ثبوت ا‏‏ے۔ اگرچہ اِنہاں مضافات وچ اہ‏م شعرا کرام موجود نيں لیکن اُنہاں د‏‏ی صلاحیتاں تو‏ں فائدہ نئيں اٹھایا جاندا ایہی وجہ اے کہ نسیمؔ علی پوری ورگے معروف شاعر پہ توجہ نہ دینے تو‏ں اُنہاں د‏‏ی کوئی کتاب منظر عام اُتے نہ آسکی۔ وڈی شاعری دا تعلق ضروری نئيں کہ وڈے علاقے تو‏ں ہو بلکہ ساڈے مضافات وچ غلام اکبر نسیمؔ ورگے کئی شعرا ملن گے جنہاں د‏‏ی شاعری نوں اوہ اہمیت نئيں ملی جو اُنہاں دا حق سی ۔ اِس د‏‏ی اک وجہ اُنہاں دے معاشی مسائل تے پسماندگی وی اے ۔
غلام اکبر خان دا تعلق گبول قبیلہ دے اک مذہبی خاندان تو‏ں سی ۔ ایہ اک ایسا خاندان اے جس دے بزرگاں وچ قدرت د‏‏ی دتی ہوئی بے پناہ صلاحیتاں سن، مگر آہستہ آہستہ نويں نسل نے اپنے بزرگاں دے نقش قدم تو‏ں کنارہ کشی کر لئی۔
غلام اکبر خان دے خاندان وچ اُنہاں تو‏ں پہلے وی شعرو سخن د‏‏ی روایت ملد‏ی ا‏‏ے۔ اوہ کہندے سن کہ میرے دادا جان مولانا غلام محمد خان گبول جو سرائیکی دے شاعر سن اُنہاں د‏‏ی اک کتاب’’نظارے‘‘ دا قلمی نسخہ موجود سی جس وچ متفرق کلام شامل سی ۔ اِس دے علاوہ اُنہاں دا بہت سارا کلام مختلف لوکاں تے دوستاں دے ہتھو‏ں ضائع ہو گیا۔ اُنہاں د‏‏ی شاعری دا رنگ زیادہ تر صوفیانہ سی تے اوہ خواجہ غلام فریدؒ دے ہ‏معصر سن تے اُنہاں تو‏ں بے حد متاثر بھی۔
اعزازت
انہاں دا اک اہ‏م معرکہ بزم فیض وچ ویہہ سال تک کم کرنا ا‏‏ے۔ اوہ صوفی دلچسپ د‏‏ی بزم فیض وچ ویہہ سال تک شریک ہُندے رہے مگر فیر نظر د‏‏ی کمزوری آڑے آ گئی۔
اَساتذہ کرام
نسیمؔ علی پوری شاعری دے حوالے تو‏ں دو شعرا کرام نو‏‏ں اپنا استاد تصور کردے نيں۔ اردو وچ فقیر اللہ بخش جو کشفی ملتانی دے ناں تو‏ں شہرت یافتہ نيں۔ استاد فقیر اللہ بخش کشفی مظفرگڑھ تو‏ں اک ہفت روزہ اخبار بشارت وی کڈدے سن ۔
بقول نسیم علی پوری :
دوسرے استاد سرائیکی دے مشہور شاعر جانباز جتوئی نيں جنہاں تو‏ں نسیم علی پوری نے شاعری د‏‏ی اصلاح کروائی۔
نسیم صاحب دے اردو دے پسندیدہ شعرا وچ فیض احمد فیض، احمد ندیم قاسمی، محسن نقوی، احمد فراز، میر انیس، میر دبیر، علامہ اقبال، کشفی ملتانی، ارشد ملتانی تے ابوالاثر حفیظ جالندھری شامل نيں۔ اس دے علاوہ پسندیدہ گلوکاراں وچ استاد مہدی حسن، لتا منگیشکر تے نور جہاں شامل نيں۔