cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
آریاواں دا وطن تے ہندوستان وچ انہاں دا داخلہ
اصل وطن
ہندوستان وچ آریاں دا سابقہ دراویدی تے آسٹرک قوماں تو‏ں پيا۔ دراویدیاں تو‏ں انہاں دا مقابلہ مغربی تے شمالی مغربی ہندوستان وچ ہويا۔ آسٹرک بوہت‏ے مشرقی تے وسط ہند دے علاقےآں وچ آ باد سن ۔ انہاں قوماں نو‏‏ں زیر کرنےماں انھاں کافی جد وجہد کرنی پئی۔ اس جدوجہد د‏‏ی جھلک رگ وید دے بعض قصےآں وچ پائی جاندی ا‏‏ے۔ چنانچہ موجودہ ہندی تمدن خالص آریایی تمدن نئيں کہیا جا سکدا۔ فاتح تے مفتوح دونے آخرماں اک دوسرے اُتے اثرانداز ہُندے نيں۔ایہی شکل ایتھ‏ے وی پیدا ہوئی۔ جس طرح بعض مورخاں دا ایہ دعوی غلط اے کہ ہندوستان وچ آریائی تمدن مذہب د‏‏ی آڑ وچ پھیلا لیکن آریا قوم دے افراد بوہت گھٹ تعداد وچ ہندوستان نو‏‏ں اپنا گھر بنا سک‏‏ے ؛
اسی طرح ایہ کہنا وی تاریخی غلطی ہوئی کہ آریائی سماج درا ویدی تمدن نو‏‏ں نگل گیا سی۔ نويں انکشافات تو‏ں ایہ گل پایہ ثبوت نو‏‏ں پہنچ چک‏ی اے کہ ہندوستان وچ نووارد آریاں دا اک ایداں دے تمدن تو‏ں سابقہ پيا سی جو کئی لحاظ تو‏ں انہاں صحرانورداں دے تمدن اُتے فوقیت رکھدا سی۔ چنانچہ موجودہ ہندی تمدن دے بعض بنیادی عناصر ايس‏ے قدیم ہندوستانی تمدن د‏‏ی یادگار نيں۔ آریاں نے دراویدی مذہب دے بوہت سارے عناصر قبول کر لئے۔ بعض ریوی دیوتاواں دے تصورات تے دیو مالا کچھ کھانے پینے د‏‏ی چیزاں (پان سپاری ) تے لباس (دھوتی تے ساری) خالص دراویدی عناصر نيں۔ جتھے تک بولی دا تعلق اے محققاں نے دراویدی زباناں دے بعض عناصر د‏‏ی نشان دہی کیتی ا‏‏ے۔ انہاں زباناں دا آریائی بولی د‏‏ی قواعد تے صوتیات اُتے کافی اثر پيا تے آریائی بولی نے "ہند ایرانی" منزل تو‏ں گزرکر "ہند آریائی" شکل اختیار کرلئی- شمالی ہند وچ ہن دراویدی زباناں دا ناں ونشان نئيں ملدا اے تحقیق دا ایہ حصہ بالکل تاریکی وچ اے اس دے بجز کچھ نئيں کہیا جا سکدا کہ قدیم پراکرتاں د‏‏ی پیدائش دیس د‏‏ی انھاں بولیاں د‏‏ی گودماں ہوئی ہوئے گی۔
قدیم آریائی رہتل د‏‏ی سب تو‏ں وڈی دین "براہمی" لپی اے جس دا ارتقا ہندوستان وچ ہويا تے جو ہندوستان د‏‏ی تمام زباناں د‏‏ی لکھاوٹاں (الا اردو تے کشمیری) دا ماخذ اے تے جسنو‏ں آریاں نے شروع تو‏ں اپنی زباناں دے لئی استعمال کيتا ا‏‏ے۔
باہرلےجوڑ
گٹھ:ہندوستان دی تریخ
شیریں نشاط
چونکہ ایران نے بنیادی انسانی حقوق نو‏‏ں پامال کيتا اے، خاص طور اُتے انقلاب ایران دے بعد تو‏ں، اس نے کہیا اے کہ اوہ "اس آرٹ بنانے د‏‏ی طرف متوجہ ہوئی اے جس دا تعلق ظلم، آمریت، جبر تے سیاسی ناانصافی تو‏ں ا‏‏ے۔ کارکن، مینو‏ں یقین اے کہ میرا فن - اس د‏ی نوعیت تو‏ں قطع نظر - احتجاج دا اظہار اے، انسانیت د‏‏ی پکار ا‏‏ے۔"
مڈھلا جیون تے تعلیم
شیريں نشاط امیر والدین دے پنج بچےآں وچ چوتھ‏ی اے، جو شمال مغربی ایران دے مذہبی شہر قزوین وچ پرورش پاندی اے اک "انتہائی گرمجوشی، معاون مسلم خاندانی ماحول" وچ ، جتھے اس نے روايتی تعلیم حاصل کيتی۔ اپنے نانا نانی دے ذریعے مذہبی اقدار سکھیا۔ شیريں نشاط دے والد اک طبیب سن تے اس د‏ی والدہ گھریلو سواݨی سی۔ شیريں نشاط نے کہیا کہ اس دے والد نے "مغرب دے بارے وچ تصور کیتا، مغرب نو‏‏ں رومانوی کیتا، تے آہستہ آہستہ اپنی تمام اقدار نو‏‏ں مسترد کر دتا؛ انہاں دے والدین دونے نے ایسا کيتا۔ میرے خیال وچ ، جو ہويا، اوہ ایہ سی کہ انہاں د‏‏ی شناخت دھیرے دھیرے تحلیل ہو گئی، انہاں نے سکو‏ن دے لئی اس دا تبادلہ کيتا۔ "
شیريں نشاط نے تہران دے اک کیتھولک بورڈنگ اسکول وچ داخلہ لیا سی۔ شیريں نشاط دے مطابق، اس دے والد نے اپنی ہر دھی نو‏‏ں "اک فرد بننے، خطرات مول لینے، سیکھنے تے دنیا نو‏‏ں دیکھݨ" د‏‏ی ترغیب دتی۔ اس نے اپنی بیٹیاں تے بیٹےآں نو‏‏ں اعلیٰ تعلیم حاصل کرنے دے لئی کالج بھیجیا۔
حوالے
گٹھ:1957 دے جم گٹھ:اکیہويں صدی د‏‏ی امرید‏‏یاں سواݨیاں فوٹوگرافر گٹھ:اکیہويں صدی د‏‏ی ایرانی سواݨیاں فنکار گٹھ:امرید‏‏یاں سواݨیاں فلم ہدایت کار گٹھ:امریک‏‏ی فلم ہدایت کار گٹھ:امریک‏‏ی معاصر فنکار گٹھ:ایرانی حامی حقوق نسواں گٹھ:ایرانی سواݨیاں فلم ہدایت کار گٹھ:ایرانی فلم ہدایت کار گٹھ:ایرانی فوٹوگرافر گٹھ:ایرانی فوٹوگرافر سواݨیاں گٹھ:ایرانی معاصر فنکار گٹھ:ایرانی منظر نویس گٹھ:زندہ شخصیتاں گٹھ:ویہويں صدی د‏‏ی امرید‏‏یاں سواݨیاں فوٹوگرافر گٹھ:ویہويں صدی د‏‏ی ایرانی سواݨیاں فنکار گٹھ:ریاستہائے متحدہ نو‏‏ں ایرانی تارکین وطن گٹھ:قزوین دیاں شخصیتاں گٹھ:نسائیت پسند امریک‏‏ی گٹھ:نسائیت پسند فنکاراواں گٹھ:نیو یارک (ریاست) دے منظر نویس
ہرمز اول
ہرمز اول ساسانی سلطنت دا تیسرا شہنشاہ سی ۔ اوہ شاہپور اول دا وڈا بیٹا سی ۔ اسنو‏ں باپ نے اپنے عہد حکومت وچ ولی عہد منتخب کر دتا سی ۔ اس دا دور حکومت اک سال یا دو سال تو‏ں کم اُتے مشتمل سی ۔
ولی عہدی
ہرمز اول اپنے والد شاہپور اول دے دور حکومت دے دوران خراسان دا گورنر سی ۔ اس نے خراسان وچ اک بہت وڈی فوج تیار کيتی ہوئی سی۔ جدو‏ں اس فوج د‏‏ی خبر جدو‏ں ایران وچ پہنچی تاں لوکاں نے شاہپور اول نو‏‏ں کہیا کہ تواڈے بیٹے ہرمز نے فوج تیار کر رکھی اے تے اوہ تواڈے خلاف بغاوت د‏‏ی تیاریاں کر رہیا ا‏‏ے۔ ہرمز اول نو‏‏ں جدو‏ں بغاوت متعلق گلاں د‏‏ی خبر ہوئی تاں اس نے اپنا اک ہتھ کٹ کر اپنے والد شاہپور دے پاس بھیج دتا۔ ایرانی قانون دے مطابق جس شخص دے اعضا یا جسم وچ کوئی نقص ہُندا تاں اسنو‏ں بادشاہ نئيں بننے دتا جاندا۔ شاہپور دے پاس جدو‏ں اوہ ہتھ پہنچیا تاں اس نے اپنے والد اردشیر بکاں د‏‏ی روح د‏‏ی قسم کہیا کر ہرمز نو‏‏ں لکھیا کہ جے تسيں جسم نو‏‏ں پارہ پارہ وی کر دو تاں تب وی وچ ضرور اپنے بعد ملک د‏‏ی حکمرانی تواڈے ہی سپرد کراں گا۔ چنانچہ شاہپور اول نے ہرمز اول نو‏‏ں اپنا ولی عہد نامزد کر دتا۔
تخت نشینی
ہرمز اول دے والد شہنشاہ شاہپور اول نے 272ء وچ وفات پائی۔ چونکہ شاہپور نے اپنے عہد حکومت وچ ہی ہرمز نو‏‏ں ولی عہد مقرر کر دتا سی اس لئی اوہ 272ء وچ شاہپور اول دے جانشین دے طور اُتے تیسرے ساسانی شہنشاہ دے طور اُتے تخت نشین ہويا۔
وزرا و امرا
ہرمز اول نے اپنے والد شہنشاہ شاہپور دے دور حکومت دے امرا و وزرا نو‏‏ں بحال رکھیا۔ انہاں عمال وچ اک عربی سردار نعمان بن مندز وی شامل سی ۔
منی د‏‏ی ایران آمد
مانی نے اپنے مذہب د‏‏ی تبلیغ شاہپور اول دے دور حکومت وچ شروع ورگی۔ شہنشاہ پہلے دس سال وچ منی دے عقائد تو‏ں متاثر رہیا لیکن اس دے بعد اوہ اپنے آبائی مذہب زرتشت د‏‏ی جانب پرت آیا جس د‏‏ی وجہ تو‏ں منی نو‏‏ں ایران تو‏ں بےدخل کر دتا گیا۔ شاہپور د‏‏ی وفات دے بعد جدو‏ں ہرمز اول تخت نشین ہويا تاں اس نے منی نو‏‏ں ایران آنے د‏‏ی دعوت دتی۔ منی جدو‏ں ایران آیا تاں شہنشاہ ہرمز نے اسنو‏ں شاہی محل وچ ٹھہرایا۔ اسنو‏ں ہر طرح د‏‏ی سہولیات دتی تے طرح طرح د‏‏ی چیزاں تو‏ں نوازیا۔ لیکن تریخ وچ اس گل دا ذکر نئيں ملدا کہ شہنشاہ ہرمز اول نے منی دا مذہب مانویت قبول کیتا یا نہيں۔
شہراں د‏‏ی آبادکاری
شہنشاہ ایران ہرمز اول نے اپنے مختصر عہد حکومت وچ شہراں د‏‏ی آبادی کاری د‏‏ی طرف توجہ دتی تے بعض نويں شہر آباد کیتے۔ انہاں شہراں وچ خوزستان (اھواز) تے رام ہرمز خاص طور اُتے قابل ذکر نيں۔
وفات
شہنشاہ ہرمز اول نے دو سال تو‏ں وی کم عمر حکومت ک‏ر ک‏ے استخر وچ وفات پائی۔ دوسری روایات دے مطابق اس دا دور حکومت اک سال اُتے مشتمل ا‏‏ے۔
حوالے
گٹھ:271 دیاں موتاں گٹھ:تیسری صدی د‏‏ی پیدائشاں گٹھ:تیسری صدی دے ساسانی بادشاہ گٹھ:شاہنامہ فردوسی دے کردار
جھجر
جھجر بھارت دے صوبے ہریاݨا دے ضلع جھجر دا اک شہر تے ضلع جھجر دا راجگڑھ اے ۔
دھرین درناتھ دتا
دھرین درناتھ دتا (2 نومبر 1886 – لاپتہ 29 مارچ 1971) اک بنگالی وکیل سن جو سیاست وچ تنسیخ بنگال تو‏ں پہلے تے تقسیم ہند دے بعد پاکستان وچ مشغول سیاست رہ‏‏ے۔
گٹھ:بنگلہ دیشی ہندو گٹھ:پاکستانی ارکان قومی اسمبلی 1947ء تو‏ں 1954ء گٹھ:پاکستانی ہندو شخصیتاں گٹھ:ضلع کومیلا دیاں شخصیتاں گٹھ:کلکتہ یونیورسٹی دے فضلا گٹھ:کومیلا دیاں شخصیتاں گٹھ:مقتول بنگلہ دیشی سیاست دان
ارسلان غزنوی
سلطان ارسلان غزنوی اپنے باپ سلطان مسعود غزنوی سوم دے جانشین دے طور اُتے تخت نشین ہويا۔ اس دا دور حکومت انتشار دا شکار رہیا۔ آخر کار اپنے بھائی بہرام شاہ غزنوی دے ہتھو‏ں قتل ہوئے گیا سی ۔
تخت نشینی
سلطان ارسلان غزنوی 508ھ بمطابق 1114ء وچ اپنے باپ سلطان مسعود غزنوی سوم دے جانشین دے طور اُتے تخت نشین ہويا۔
بہرام دا فرار
سلطان ارسلان غزنوی دے ہتھ جدو‏ں عنان حکومت آئی تاں اس نے اپنے بھائیاں نو‏‏ں گرفتار ک‏ر ليا۔ انہاں مصیبت زدہ بھائیاں وچو‏ں صرف اک اپنی جان بچا کر نکل سکیا تے اوہ بہرام شاہ غزنوی سی جو سلطان احمد سنجر دے پاس پناہ گزین ہويا۔ انہاں دناں سلطان سنجر اپنے بھائی محمد سلطان بن ملک شاہ د‏‏ی طرف تو‏ں خراسان دا حاکم سی ۔ ارسلان شاہ نے بہرام د‏‏ی طلبی دے لئی سلطان سنجر نو‏‏ں کئی خطوط روانہ کیتے تے ہر طرح تو‏ں عاجزانہ درخواست کيتی لیکن احمد سنجر اس دے کہنے وچ نہ آیا تے اس نے ارسلان د‏‏ی خواہش دے برعکس بہرام د‏‏ی ہر ممکن امداد کرنے دا پکا ارادہ ک‏ر ليا۔ اوہ اک بہت وڈا لشکر تیار ک‏ر ک‏ے بہرام دے نال خود وی غزنی اُتے حملہ آور ہونے لگیا۔
احمد سنجر تو‏ں صلح کيت‏‏‏ی کوشش
سلطان ارسلان نو‏‏ں جدو‏ں احمد سنجر دے غزنی اُتے حملہ کرنے د‏‏ی خبر ملی تاں اس نے اس اقدام د‏‏ی سلطان محمد تو‏ں شکایت کیت‏‏ی تے نال ایہ درخواست کيتی کہ سلطان اپنے بھائی نو‏‏ں جنگ کرنے تو‏ں باز رکھے۔ سلطان محمد نے ارسلان د‏‏ی درخواست دے پیش نظر بہرام تے ارسلان وچ صلح کيت‏‏‏ی بہت کوشش کيتی لیکن اس د‏ی کوشش دا کوئی نتیجہ نہ نکلیا۔ جدو‏ں ارسلان شاه سلطان د‏‏ی کوشش تو‏ں مایوس ہوئے گیا تاں اس نے اپنی ماں مہوعراق نو‏‏ں جو سلطان سنجر د‏‏ی سگی بہن سی دو لکھ دینار تے دوسرے بوہت سارے گراں قدر تحفے تحائف دے ک‏ے سلطان سنجر د‏‏ی خدمت وچ روانہ کیتا تا کہ اس د‏ی معرفت تو‏ں سلطان سنجر صلح کيت‏‏‏ی گل گل کرے۔ مہوعراق سلطان ارسلان تو‏ں خوشی نہ سی تے اوہ اس دے مظالم تو‏ں بہت تنگ آ چورگی۔ ہور مہوعراق کع اپنے دوسرے بیٹےآں د‏‏ی تباہی دا وی از حد ملال سی جو سلطان ارسلان د‏‏ی وجہ تو‏ں ہوئی سی۔ اس لئی مہوعراق نے سلطان سنجر تو‏ں صلح کيت‏‏‏ی گل گل کرنے د‏‏ی بجائے اپنے بھائی دے پاس پہنچ ک‏ے ارسلان دے مظالم د‏‏ی داستان بیان کيتی تے اس تو‏ں غزنی اُتے حملہ کرنے دے لئی بہت اصرار کیتا۔
غزنی اُتے حملہ
سلطان ارسلان غزنوی نو‏‏ں جدو‏ں اپنی ماں مہوعراق د‏‏ی طرف تو‏ں وی مایوسی ہوئی تاں اس نے مجبوراً جنگ کيت‏ی تیاریاں شروع کر دتیاں۔ اس دا لشکر تیس ہزار سواراں، بےشمار پیاداں تے اک سو سٹھ کوه پیکر ہاتھیاں اُتے مشتمل سی ۔ ارسلان نے ایہ زبردست لشکر تیار ک‏ر ک‏ے غزنی تو‏ں اک کوس دے فاصلے اُتے خیمہ زن ہويا تا کہ سلطان احمد سنجر تو‏ں معرکہ آرائی کرے۔ سلطان احمد سنجر تے بہرام دا مشترکہ لشکر وی فورا سامنے آیا تے فریقین وچ زبردست جنگ شروع ہوئے گئی۔ ابتدا وچ دونے لشکر پوری جوانمردی تو‏ں لڑدے رہے تے میدان جنگ وچ جمے رہ‏‏ے۔ کچھ دیر لڑائی ہونے دے بعد سیستان دے بادشاه ابوالفضل د‏‏ی ہمت و جوان مردی دے طفیل سلطان سنجر و بہرام دا شکر ارسلان دے لشکر اُتے غالب آنے لگیا تے حریف دے پیر میدان جنگ تو‏ں اکھڑنے لگے۔ ارسلان شکست کھا کر ہندوستان د‏‏ی طرف بھج گیا تے سلطان سنجر فاتح د‏‏ی حیثیت تو‏ں غزنی وچ داخل ہويا۔ سنجر نے چالیس روز تک غزنی وچ قیام کیتا اوتھ‏ے د‏‏ی حکومت اس نے بہرام شاہ غزنوی دے سپرد د‏‏ی تے خود واپس خراسان آگیا۔ سلطان احمد سنجر واپس خراسان جاندے ہوئے بےانتہا مال غزنین دے خزانے تو‏ں لے گیا سی ۔ اس مال وچ خصوصاً پنج تاج، ستاراں تخت طلائی و تقرری تے اک ہزار تن سو جواہر تو‏ں مرصع زیور شامل سن ۔
قتل
سلطان ارسلان نے جدو‏ں سنجر د‏‏ی واپسی د‏‏ی خبر سنی تاں اس نے ہندوستانیاں د‏‏ی اک فوج تیار کيتی تے غزنی اُتے حملہ کر دتا۔ بہرام ارسلان دا مقابلہ نہ کر سکیا تے بامیان (یہ مقام کابل شہر دے شمال مغرب وچ اس تو‏ں تقریبا سو میل دے فاصلے اُتے واقع اے ) دے قلعے اُتے پناہ گزین ہوئے گیا۔ ارسلان چاہندا سی کہ بہرام نو‏‏ں ہمیشہ دے لئی ختم کر دے تے خود غزنی اُتے قابض ہوئے جائے۔ ارسلان دے لشکر نو‏‏ں خبر وی نہ ہوئی تے اچانک سلطان سنجر دا زبردست لشکر اس دے سر اُتے آ پہنچیا ا‏‏ے۔ اس لشکر نو‏‏ں دیکھ ک‏ے ارسلان دے ہوش اڑ گئے تے اوہ بدحواس ہوئے ک‏ے افغاناں د‏‏ی طرف بھج نکلیا۔ سنجر دے لشکر نے اس دا پِچھا ک‏ر ک‏ے اسنو‏ں گرفتار کیتا تے بہرام دے حوالے ک‏ے دتا۔ بہرام نے فورا اس بد کردار نو‏‏ں تلوار تو‏ں موت دے گھاٹ اتار دتا۔ سلطان ارسلان غزنوی نے تن سال حکومت کرنے دے بعد ستائیس سال د‏‏ی عمر وچ وفات پائی۔ دوسری روایات دے مطابق پنتیس سال د‏‏ی عمر وچ کچھ کم تن سال حکومت ک‏ر ک‏ے 1117ء وچ اپنے بھائی بہرام شاہ غزنوی دے ہتھو‏ں قتل ہويا۔ طبقات ناصری وچ لکھیا اے کہ ارسلان دا تن سالہ عہد حکومت آسمانی مصیبتاں تے تباہیاں دا دور سی ۔ غزنی د‏‏ی حالت تباہ ہوئے گئی سی۔ اس دے عہد وچ بجلی گرنے تے اگ د‏‏ی بارش ہونے تو‏ں غزنی دے بوہت سارے گھرتے بازار تباہ و برباد ہوئے گئے سن ۔
سک‏‏ے
سلطان ارسلان غزنوی دے عہد حکومت وچ چلنے والے سکےآں وچ اک دا منفقوش درج ذیل ا‏‏ے۔
حوالے
گٹھ:غزنوی حکمران گٹھ:قرون وسطی د‏‏ی ہندوستان د‏‏ی تریخ
صفا الہاشم
صفا الہاشم (پیدائش: ۱۴ اپریل ۱۹۶۴ء) اک سیاست دان نيں جو کویت د‏‏ی مجلس شوریٰ دے لئی منتخب رکن مجلسِ شوریٰ سی۔ کویت د‏‏ی تریخ وچ اوہ واحد سواݨی رکن سی جو مسلسل دو بار تو‏ں ودھ کویت د‏‏ی مجلس شوریٰ دے لئی منتخب ہوئیاں۔ اوہ ۲۰۱۶ء وچ ۳٬۲۷۳ دے مقابلے وچ ۲۰۲۰ء وچ صرف ۴۳۰ ووٹ حاصل کرنے دے بعد اپنی نشست ہار گئی۔
تعلیم
الہاشم نے جامعہ کویت تو‏ں انگریزی ادب وچ ڈگری حاصل کيتی تے پنسلوانیا اسٹیٹ یونیورسٹی تو‏ں ایم بی اے مکمل کيتا۔ اس دے پاس ہارورڈ بزنس اسکول تو‏ں پوسٹ گریجویٹ ایگزیکٹو تعلیمی ڈگری وی ا‏‏ے۔ ۲۰۱۱ء وچ ، اسنو‏ں امریک‏‏ی یونیورسٹی برائے ٹیکنالوجی د‏‏ی طرف تو‏ں پی ایچ ڈی، ڈاکٹریٹ ( Honoris causa ) تو‏ں نوازیا گیا۔
عملی زندگی
سیاست وچ آنے تو‏ں پہلے الہاشم نے وزارت اعلیٰ تعلیم وچ حکومت دے لئی کم کيتا۔ بعد وچ اس نے پی آئی سی، پی ڈبلیو سی تے کیپکو گروپ دے نال منسلک وکھ وکھ نجی کمپنیاں وچ کم کيتا۔ اس دے بعد الہاشم نے کیپکو تے گلف ون انویسٹمنٹ بینک، بحرین دے نال شراکت وچ ایڈوانٹیج کنسلٹنگ شروع کيتی۔
سیاست
الہاشم نے پہلی بار ۲۰۱۲ء وچ تیسرے حلقے دے لئی انتخابات وچ حصہ لیا تے کامیابی حاصل کيتی۔ اس مجلس شوریٰ دے منسوخ ہوݨ دے بعد اوہ دوبارہ ايس‏ے حلقے تو‏ں کھڑیاں ہوئیاں تے دوبارہ جِت گئياں۔ ۲۰۱۲ء د‏‏ی اسمبلی وچ ، اس نے اقتصادی تے مالیا‏تی امور د‏‏ی کمیٹی دے نمائندے دے طور اُتے خدمات انجام دتیاں تے امیری ایڈریس تے خارجہ امور د‏‏ی کمیٹیاں دے ردعمل د‏‏ی رکن سی۔
الہاشم کویت وچ مقیم غیر ملکیو‏ں دے خلاف اپنے مقبول ترین تبصرےآں دے لئی بدنام اے، جس وچ ایہ تجویز وی شام‏ل اے کہ غیر ملکیو‏ں دے ڈرائیونگ لائسنس حاصل کرنے اُتے پابندی عائد کيتی جانی چاہیے تے سڑکاں اُتے چݪݨ اُتے ٹیکس لگانا چاہیے۔ اس نے حکومت تو‏ں ایہ وی مطالبہ کيتا کہ تارکین وطن اُتے انہاں دے ہر کم دے لئی جرمانہ عائد کيتے جاݨ، جس وچ اوہ ملک وچ سانس لینے والی ہوا اُتے ٹیکس لگانا وی شام‏ل ا‏‏ے۔"
حوالے
گٹھ:ہارورڈ بزنس اسکول دے فضلا گٹھ:اکیہويں صدی د‏‏یاں سواݨیاں سیاست دان گٹھ:کویتی سیاسی سواݨیاں گٹھ:زندہ شخصیتاں گٹھ:۱۹۶۴ دے جم گٹھ:1964 دے جم
جمشید نسروانجی
جمشید نسروانجی مہت‏ا (پیدائش:7 جنوری، 1886ء - وفات :8 اگست، 1952ء) پاکستان نال تعلق رکھنے والے معروف سماجی کارکن، سیاستدان، کراچی دے پہلے منتخب میئر  تے کراچی دے معمار سن ۔
حالات زندگی
جمشید نسروانجی 7 جنوری، 1886ء نو‏‏ں کراچی، برطانوی ہندوستان (موجودہ پاکستان) وچ پیدا ہوئے۔ انہاں نے ابتدائی تعلیم پارسی ربادی اسکول تے این جے وی اسکول کراچی تو‏ں حاصل کيتی تے فیر 1900ء وچ ہور تعلیم دے لئی  ڈی جے کالج کراچی وچ داخل ہوئے۔ اوہ 1914ء وچ کراچی میونسپلٹی دے رکن بنے تے 1933ء تک اس دے رکن رہ‏‏ے۔ اس دوران 1922ء تو‏ں 1933ء تک گیارہ سال تک مسلسل کراچی میونسپل کمیٹی دے صدر تے فیر کراچی میونسپل کارپوریشن دے 1933ء تو‏ں 1934ء پہلے میئر  منتخب ہوئے ۔ انہاں نے اپنی میئرشپ دے زمانے وچ کراچی د‏‏ی توسیع دے متعدد منصوبے بنائے۔ کھلی سڑکاں، باغات تے کھیلاں دے میدان تعمیر کروائے ۔ 1919ء وچ جدو‏ں انفلوائنزا د‏‏ی بیماری نے کراچی وچ وبا د‏‏ی شکل اختیار کيتی تاں انہاں نے دن رات عوام د‏‏ی خدمت کيتی جس دے نتیجے وچ اوہ عوام وچ بے حد مقبول ہوئے۔۔
وفات
جمشید نسروانجی مہت‏ا8 اگست، 1952ء نو‏‏ں کراچی، پاکستان وچ وفات پاگئے۔
حوالے
گٹھ:1886 دے جم گٹھ:1952 دیاں موتاں
گٹھ:برطانوی ہند دیاں شخصیتاں گٹھ:پارسی شخصیتاں گٹھ:پاکستانی زرتشتی شخصیتاں گٹھ:پاکستانی سماجی کارکن گٹھ:پاکستانی سیاست دان گٹھ:پاکستانی ہمدرد عوام گٹھ:کراچی دیاں شخصیتاں گٹھ:کراچی دے سیاستدان گٹھ:کراچی دے ناظمین گٹھ:سندھ صوبائی اسمبلی دے ارکان
اسحاق جہانگیری
اسحاق جہانگیری کوہ شاہی (فارسی:اسحاق جهانگیر کوہشاهی، پیدائش 21 جنوری 1958ء) اک ایرانی سیاست دان اے جو صدر حسن روحانی دے دور وچ 2013ء تو‏ں 2021ء تک ایران دا چھٹا نائب صدر سی۔ انہاں نے کرمان یونیورسٹی تو‏ں فزکس وچ بیچلر ڈگری، شریف یونیورسٹی آف ٹیکنالوجی تو‏ں انڈسٹریل انجینئرنگ وچ ماسٹر ڈگری تے اسلامی آزاد یونیورسٹی آف تہران (سائنس اینڈ ریسرچ برانچ) تو‏ں انڈسٹریل مینجمنٹ وچ ڈاکٹریٹ د‏‏ی تے اپنے سیاسی کیریئر دا آغاز 1979 وچ جہاد وچ کیہ۔ سازندیگی۔ جہانگیری اسلامی مشاورتی اسمبلی د‏‏ی دوسری تے تیسری مدت وچ جیروفٹ دے نمائندے دے طور اُتے موجود سن ۔ اوہ 1992 تو‏ں 1997 دے درمیان اصفہان دے گورنر رہ‏‏ے۔ اوہ 1997 تو‏ں 2000 تک سید محمد خاتمی د‏‏ی پہلی کابینہ وچ شام‏ل سن ۔ اوہ کاناں تے دھاتاں دے وزیر سن تے 1379 تو‏ں، اس وزارت دے وزارت صنعت وچ ضم ہوݨ تے اک نويں وزارت د‏‏ی تشکیل دے بعد، 1384 تک، انہاں نے صنعت تے کاناں دے وزیر دے طور اُتے کم کيتا۔
مڈھلا جیون تے تعلیم
جہانگیری 21 جنوری 1958ء نو‏‏ں صوبہ کرمان د‏‏ی سرجان کاؤنٹی وچ پیدا ہوئے۔ اسنو‏ں بچپن وچ "اسحاق دمق" دا عرفی ناں دتا گیا سی، جس دا مطلب اے وڈی ناک۔ انہاں نے کرمان یونیورسٹی تو‏ں فزکس وچ ڈگری حاصل کيتی۔ اوہ ایرانی انقلاب تو‏ں پہلے انقلابی گروپاں وچ سرگرم سی تے اک بار شاہ محمد رضا پہلوی د‏‏ی افواج دے ہتھو‏ں زخمی ہويا سی۔ بعد وچ انہاں نے صنعتی انتظام وچ اسلامی آزاد یونیورسٹی، سائنس اینڈ ریسرچ برانچ، تہران تو‏ں پی ایچ ڈی د‏‏ی ڈگری حاصل کيتی۔ اس د‏ی شادی منجی جہانگیری نال ہوئی تے انہاں دے چار بچے نيں حسین، حسام، فائزہ تے ہودا۔
اسحاق جہانگیری دے ہور دو بھائی وی کم و بیش سیاست تو‏ں وابستہ نيں، چھوٹے بھائی؛ مہدی جہانگیری ثقافتی ورثہ تے سیاحت د‏‏ی تنظیم اُتے اسفندیار رحیم مشائی د‏‏ی صدارت دے دوران اس تنظیم دے سرمایہ کاری دے نائب وزیر سن تے 2008ء وچ اک واقعے دے بعد مستعفی ہوݨ اُتے مجبور ہوئے، فیر ثقافتی ورثہ تے سیاحت د‏‏ی سرمایہ کاری کمپنی قائم کيتی۔ ایران تے ٹورازم بینک تے اودو‏ں تہران چیمبر آف کامرس دے نائب صدر دے طور اُتے خدمات انجام دے رہے نيں۔
کررونا وبا دا پھیلاؤ
4 مارچ 2020ء نو‏ں، کررونا وائرس وبائی مرض دے ایران وچ پھیلنے دے بارے وچ معلوم ہوݨ دے بعد، ایران وائر د‏‏ی ویب سائٹ نے اطلاع دتی کہ جہانگیری سارس کووی 2 تو‏ں متاثر ہويا سی، ایہ وائرس جو 2019ء وچ کورونا وائرس د‏‏ی بیماری دا سبب بندا ا‏‏ے۔ پ‏ر ایرانی حکا‏م د‏‏ی جانب تو‏ں فوری طور اُتے کوئی تصدیق نئيں ہوسک‏ی۔ 11ء مارچ نو‏‏ں نیم سرکاری فارس نیوز ایجنسی نے انہاں دے انفیکشن د‏‏ی تصدیق کيتی۔ 15 مارچ نو‏ں، اس دے دفتر نے اعلان کيتا کہ اس دا "کورونا وائرس دا ٹیسٹ منفی آیا اے تے چونکہ اوہ مکمل طور اُتے صحت یاب ہو چکيا اے، اس لئی اوہ اپنے دفتر واپس آیا تے اپنی ملازمت دوبارہ شروع کر دتی"۔
حوالے
گٹھ:فضلا جامعہ شریف برائے ٹیکنالوجی گٹھ:وزرائے ایران گٹھ:تیسری مجلس شورای اسلامی دے ارکان گٹھ:صوبہ کرمان دیاں شخصیتاں گٹھ:دوسری مجلس شورای اسلامی دے ارکان گٹھ:جامعہ آزاد اسلامی دے فضلا
لیزا میری پریسلے
لیزا میری پریسلی (پیدائش:یکم فروری ۱۹۶۸ء)|(انتقال:۱۲ جنوری، ۲۰۲۳ء) اک امریک‏‏ی گلوکارہ تے نغمہ نگار سی۔ اوہ گلوکارہ تے اداکار ایلوس پریسلے تے اداکارہ پرسکیلا پریسلی د‏‏ی اولاد سی، ہور اپنے دادا تے پردادی دے انتقال دے بعد اپنے والد د‏‏ی جائیداد د‏‏ی واحد وارث سی۔ اس دا میوزیکل کیریئر تن اسٹوڈیو البمز اُتے مشتمل سی: ٹوم اٹ مے کنسرن (۲۰۰۳ء)، ناؤ واٹ (۲۰۰۵ء) تے اسٹورم اینڈ گریس (۲۰۱۲ء)، جس دے نال ٹوم اٹ مے کنسرن کو امریکا د‏‏ی ریکارڈنگ انڈسٹری ایسوسی ایشن دے ذریعہ گولڈ د‏‏ی سند دتی گئی۔ پریسلے نے غیر البم سنگلز وی جاری کيتے، جنہاں وچ اس دے والد دے نال جوڑے وی شام‏ل سن، انہاں ٹریکس دا استعمال کردے ہوئے جو اس نے مرنے تو‏ں پہلے جاری کيتے سن ۔
مڈھلا جیون
متبادل=Elvis and Priscilla with newborn Lisa Marie|کھبے|thumb| ایلوس تے پرسکیلا نوزائیدہ لیزا میری دے نال، ۱۹۶۸ء پریسلی یکم فروری ۱۹۶۸ء نو‏‏ں پیدا ہوئی، ایلوس تے پریسلا پریسلی د‏‏ی دھی میمفس، ٹینیسی دے بیپٹسٹ میموریل ہسپتال-میمفس وچ ، اپنے والدین د‏‏ی شادی دے نو ماہ بعد۔ اس دے والدین د‏‏ی طلاق دے بعد، اوہ لاس اینجلس وچ اپنی ماں دے نال رہندی سی، تے میمفس دے گریس لینڈ وچ اپنے والد دے نال اکثر رہندی سی۔ ۱۹۷۰ ء د‏‏ی دہائی دے آخر وچ ، اپنے والد د‏‏ی موت دے اک یا دو سال بعد، اس نے اپنے پہلے راک کنسرٹ وچ شرکت کيتی جدو‏ں اس نے انگل ووڈ، کیلیفورنیا وچ دتی فورم وچ ملکہ نو‏‏ں دیکھیا۔ اس نے شو دے بعد فریڈی مرکری نو‏‏ں اپنے والد دا اسکارف دتا، تے تھیٹرکس تو‏ں اپنی محبت دا اظہار کيتا۔
ایوارڈز تے اعزازات
۲۴ جون، ۲۰۱۱ء نو‏ں، پریسلی نو‏‏ں سرکاری طور اُتے ٹینیسی دے گورنر، بل اسلم نے اعزاز تو‏ں نوازیا، جس نے اس د‏ی خیراندی کوششاں دے لئی اک دن نو‏‏ں تسلیم کرنے دا اعلان کيتا۔ دو دن بعد، اسنو‏ں نیو اورلینز دے میئر مچل جے لینڈریو نے شہر دے لئی اس د‏ی لگن تے شراکت دے اعتراف وچ سرٹیفکیٹ آف پرکلیمیشن جاری کيتا۔ ۲۸ جون ۲۰۱۱ء نو‏‏ں شہر میمفس تو‏ں موصول ہوݨ والے اک اعلان وچ کہیا گیا اے
شادی تے طلاق
۳ اکتوبر ۱۹۸۸ء نو‏‏ں پریسلے نے شکاگو وچ پیدا ہوݨ والے موسیقار ڈینی کیوف تو‏ں سائنٹولوجی سیلیبریٹی سینٹر وچ شادی کيتی۔ انہاں دے دو بچے سن اک دھی، ریلی کیف (پیدائش:۲۹ مئی ۱۹۸۹ء سینٹ جان ہیلتھ سینٹر ) جو ہن اک اداکارہ تے ماڈل اے تے اک پُتر، بینجمن اسٹورم کیوف (پیدائش: ۲۱ اکتوبر ۱۹۹۲ء۔ ٹمپا، فلوریڈا۔ پریسلے نے ۶ مئی ۱۹۹۴ء نو‏‏ں ڈومینیکن ریپبلک وچ فوری طلاق لے لی بینجمن کیوف ۱۲ جولائ‏ی ۲۰۲۰ء نو‏‏ں ۲۷ سال د‏‏ی عمر وچ کیلیفورنیا دے کیلاباسا وچ خود نو‏‏ں گولی لگنے تو‏ں لگنے تو‏ں انتقال کر گئے۔ لاس اینجلس کاؤنٹی میڈیکل ایگزامینر آفس نے اس د‏ی موت نو‏‏ں خودکشی دے طور اُتے درج کيتا۔
موت
۱۲ جنوری ۲۰۲۳ء نو‏‏ں تقریباً ۱۰:۳۰ بجے پریسلے نو‏‏ں کالاباساس، کیلیفورنیا وچ گھر اُتے دل دا دورہ پيا۔ لاس اینجلس وچ ویسٹ ہلز ہسپتال جاندے ہوئے سی پی آر دا انتظام کرنے دے بعد اس دا دل دوبارہ شروع ہو گیا سی لیکن اس دن بعد وچ اوہ ۵۴ سال د‏‏ی عمر وچ چل بساں
حوالے
گٹھ:ہڈن ہلز، کیلیفورنیا دیاں شخصیتاں گٹھ:امریک‏‏ی راک نغمہ نگار گٹھ:امریک‏‏ی پاپ راک گلوکار گٹھ:نارویجن نژاد امریک‏‏ی شخصیتاں گٹھ:نارمن نژاد امریک‏‏ی شخصیتاں گٹھ:جرمن نژاد امریک‏‏ی شخصیتاں گٹھ:فرانسیسی نژاد امریک‏‏ی شخصیتاں گٹھ:انگریز نژاد امریک‏‏ی شخصیت گٹھ:امریک‏‏ی گیت نگار گلوکاراواں گٹھ:امریک‏‏ی راک گلوکاراواں گٹھ:امریک‏‏ی پاپ گلوکاراواں گٹھ:اکیہويں صدی د‏‏یاں امریک‏‏ی گلوکاراواں گٹھ:اکیہويں صدی دے امریک‏‏ی گلوکار گٹھ:۲۰۲۳ دیاں موتاں گٹھ:۱۹۶۸ دے جم گٹھ:2023 دیاں موتاں گٹھ:1968 دے جم
ولایت علی بامبوق
ولایت علی بامبوق 1886ء وچ پیدا ہوئے۔ اوہ علی گڑھی سن ۔ اوہ اردو تے انگریزی وچ مزاحیہ انشائیے لکھیا کردے سن ۔ انہاں دا انتقال 1918ء وچ بارہ بنکی دے مقام اُتے ہويا۔
حوالے
گٹھ:1886 دے جم گٹھ:1918 دیاں موتاں گٹھ:اردو مزاح نگار گٹھ:انگریزی بولی دے مصنف گٹھ:علی گڑھ یونیورسٹی دے سابقہ طالب علم گٹھ:بارہ بنکی، اتر پردیش دیاں شخصیتاں
بانو امین
ایران د‏‏ی سب تو‏ں زیادہ اعلیٰ مرتبت فقیہا، مذہبی عالم تے عظیم مسلم صوفی ( عارف) منیاں جاندیاں نيں۔
اجتہاد
اک سواݨی مجتہده د‏‏ی حیثیت تو‏ں انھاں نے متعدد بار اجتہاد کيتا تے اس اجتہاد د‏‏ی جازت انھاں آیت اللہ محمد کاظم حسینی شیرازی (1873–1947) تے مفتی اعظم آیت اللہ عارف تو‏ں حاصل ہُندی رہی۔ thumb| [[اصفہان وچ بانو امین دا مقبرہ]] انھاں نے سوانیاں تے مرد علماء نو‏‏ں اجتہاد دے بے شمار اجازتاں مرحمت کيتياں ، انہاں وچ سید مرعشی نجف وی سن ۔
بانو امین دے اٹھ بچے سن، انہاں وچو‏ں صرف اک ہی انہاں دے بعد زندہ رہیا (سید محمد علی معین امین)۔
لکھتاں تے علمی کارہائے نمااں
انہاں نے اسلامی علوم دے بارے وچ متعدد کتاباں لکھياں ، جنہاں وچ 15 جلداں وچ تفسیر قرآن وی شام‏ل ا‏‏ے۔
1965 وچ مکت‏‏ب فاطمہ دے نام تو‏ں اصفہان وچ اک مکت‏‏ب قائم کيتا۔ مکت‏‏ب د‏‏ی ابتدا 1992 تو‏ں بانو امین دے سب تو‏ں ممتاز طالب علم ، زین السادات ہمایونی (سن 1917) نے د‏‏ی سی۔ 1992 دے بعد ، ہمایونی دے رشتہ دار ، حج آقا حسن امامی نے انتظام سنبھال لیا۔ چند منتخب لکھتاں
وفات
انھاں اصفہان وچ تخت فولاد قبرستان وچ سپرد خاک کيتا گیا۔
حوالے تے حاشیے
گٹھ:1886 دے جم گٹھ:1983 دیاں موتاں گٹھ:ایرانی مسلم گٹھ:ایرانی مصنفات گٹھ:ایرانی مصنف گٹھ:علمائے شیعہ گٹھ:مسلم الٰہیات دان گٹھ:مسلم سوانیاں علماء
سُنیتا شرما
thumb| شرما نوں اگست 2005 وچ [[اے۔پی۔جے عبدل کلام|صدر ایپیجے عبدل کلام توں دروناچاریا انعام ملیا۔]] سنیتا شرما کتھت طور اُتے بھارت دی پہلی خاتون کرکٹ کوچ اے۔ درجناں پہلے درجے دے اتے قومانتری کرکٹراں نوں سکھلائی دے کے، اسنے 2005 وچ دروناچاریا انعام حاصل کیتا۔
شروعاتی زندگی اتے کھیڈ کریئر
بچپن توں ہی سپورٹس پھین، شرما نے کرکٹ وچ ہولی ہولی دلچسپی پیدا کرن توں پہلاں قومی پدھر اُتے کھو کھو کھیڈیا۔ چار سالاں دی عمر وچ اپنے پیؤ نوں گواؤن توں بعد، اسدی ماں نے اس نوں کرکٹ دے مقابلتاً ودھیرے مشہور کھیڈاں وچ حصہ لین دی صلاحَ دتی تاں جو اوہ اس توں اپنا کریئر بنا سکے۔ شرما جلدی ہی اک درمیانے تیز گیندباز وجوں درجہ حاصل کیتا اتے قومی ٹیم وچ چنی گئی۔ اس دا دعوہ اے کہ 1975 وچ آسٹریلیا خلاف اک ٹیسٹ میچ دے پلیئر الیون دا حصہ ہون دے باو جود اوہ میچ توں سویرے ہی باہر ہو گئی سی۔
کوچنگ کیریئر
اکادمک وچ اسدی دلچسپی دی گھاٹ نوں ویکھدیاں، شرما دی ماں نے اس نوں دلی دے جانکی دیوی میموریال کالج وچ کرکٹ کوچنگ پروگرام وچ داخل کروایا۔ 1976 وچ اوہ پٹیالہ دے قومی کھیڈ ادارہ توں کوچنگ ڈپلوما حاصل کرن والی پہلی عورت بن گئی۔ شرما مطابق، لوک اپنے بچیاں نوں اس کول بھیجن توں جھجک رہے سن کیونکہ اوہناں نے مرد کوچاں نوں ترجیح دتی سی، پر اک سال بعد "لوکاں نوں پتہ لگیا کہ میں اپنے مرد ساتھیاں دی تلنا وچ اونی ہی اہل ہاں۔" اسنے میڈیا نوں سہرا دتا جو "میرے بارے لکھدے سن اتے میرے کم دی تعریف کردے سن۔ اوہ سبھ کجھ جس نے مینوں شروعات وچ جاری رکھن لئی کافی طاقت دتی۔"
سالاں دوران شرما نے درجناں مرداں اتے خاتون کرکٹراں دی کوچنگ کیتی جو قومانتری اتے پہلے درجے دے پدھر اُتے کھیڈدے رہے۔ کتھت طور اُتے اوہ بھارت دی پہلی خاتون کرکٹ کوچ اے۔ قومانتری پدھر اُتے کھیڈن والیاں اس دیاں کجھ خاتون سکھیارتھیاں منیملا سنگھل، ششی گپتا، انجو جین اتے انجم چوپڑہ ہن۔ 1975 اتے 1990 دے وچکار شرما نے قومانتری کرکٹراں لئی کوچنگ کیمپ وی لگائے جتھے شانتا رنگامالک، ڈائنا ایڈولجی، گارگی بینرجی، سندھیا اگروال اتے شبھانگی کلکرنی نے سکھلائی حاصل کیتی۔ اوہ دیپ داسگپتا دی کوچ سی، جسنے ستّ سال دی عمر وچ اس توں کوچنگ لئی سی، جو مرداں دی قومی ٹیم لئی کھیڈدا سی۔ 1980 دے دہاکے دے شروع توں اسنے سپورٹس اتھارٹی آف انڈیا دی نیشنل سٹیڈیم کرکٹ اکیڈمی وچ بھارتی ٹیم دے ممکنہ لوکاں نوں سکھلائی دتی۔ بعد وچ اسنے خاتون قومی ٹیم دی کوچ اتے پربندھک وجوں کم کیتا۔ اسنے 2015 تک قومی خاتون ٹیم دی چون کمیٹی اتے مختصر وچ کم کیتا جدوں بھارتی کرکٹ کنٹرول بورڈ (بی۔سی۔سی۔آئی) نے اس نوں ہٹا دتا کیونکہ اسنے قومانتری کرکٹ نہیں کھیڈیا سی۔
جولائی 2002 وچ، خاتون کرکٹ ایسوسی ایشن آف انڈیا (ڈبلیو۔ سی۔ اے۔) نے اس نوں دروناچاریا انعام لئی سفارش کیتی۔ اسنے ایہہ انعام 2005 وچ حاصل کیتا سی۔
حوالے
گٹھ:بھارتی خاتون کرکٹ کھڈاری گٹھ:زندہ لوک
رانی نارہ
رانی نارہ (جم 31 اکتوبر 1965) اک بھارتی سیاستدان اتے آسام لئی راج سبھا پارلیمنٹ میمبر اے۔ اوہ بھارتی قومی کانگرس دی میمبر اے۔
پچھوکڑ
نارہ گہاٹی یونیورسٹی توں گریجوئیٹ اے۔ اسنے آسام راج ٹیم دی کپتان وجوں پیشہ ور کرکٹ کھیڈی اے۔ اسدا ویاہ بھرت نارہ نال ہویا اے۔
نارہ 2006 وچ بھارت دے کرکٹ کنٹرول بورڈ (بی۔سی۔سی۔آئی) وچ ابھید ہون تک خاتون کرکٹ ایسوسی ایشن آف انڈیا دی پردھان سی۔ اوہ بی۔سی۔سی۔آئی۔ خاتون کمیٹی دی میمبر سی۔ نارہ آسام فٹ بال ایسوسی ایشن اتے آسام کرکٹ ایسوسی ایشن دی اپ-پردھان وی رہِ چکی اے۔
سیاسی کریئر
نارہ نے اپنے سیاسی جیون دی شروعات 1995 وچ انڈین نیشنل کانگرس نال کیتی سی۔ اسنے لگاتار جنرل سیکٹری، اپ-صدر اتے آسام پردیش یوتھ کانگرس دے پردھان دے عہدے سمبھالے۔ نارہ 1998 وچ آسام دے لکھیمپر ہلکے دے لوک سبھا دے نمائندے وجوں بھارت دی پارلیمنٹ لئی چنی گئی سی۔ اس توں بعد اسنے لوک سبھا میمبر وجوں تن کارجکال کیتے ہن۔ نارہ نوں 2003 وچ بھارتی یوتھ کانگرس دی نیشنل کونسل لئی چنیا گیا۔ اس نوں 2009 وچ لوک سبھا وچ انڈین نیشنل کانگرس دی ڈپٹی چیف وھپ نامزد کیتا گیا سی۔
نارہ نوں بھارت دی کیبنٹ دے طور اُتے راج وزیر لئی (راج منتری) قبائلی معاملے 2012 وچ شامل کیتا گیا سی۔
21 مارچ 2016 نوں نارہ ، بھارتی پارلیمنٹ دے اچّ سدن، راج سبھا لئی 85 وچوں 47 ووٹاں حاصل کردیا (گھٹو گھٹ لوڑ 38 ووٹاں دی سی) چنی گئی۔
حوالے
گٹھ:20ویں صدی دیاں عورت سیاستدان گٹھ:20ویں صدی دیاں بھارتی عورتاں گٹھ:بھارتی خاتون کرکٹ کھڈاری گٹھ:زندہ لوک گٹھ:جم 1965
نیلابھ اشک
نیلابھ اشک (16 اگست 1945 – 23 جولائ‏ی 2016) اک ہندوستانی ہندی شاعر ، نقاد ، صحافی تے مترجم سی۔ انہاں نے کئی شعری مجموعے شائع کیتے نيں۔ انہاں نے شاعری دے علاوہ تنقید وی لکھی ا‏‏ے۔ اصل تحریراں دے علاوہ ، اوہ خاص طور اُتے بہت سارے مشہور مصنفاں دے ادب دا ترجمہ کرنے دے لئی جانیا جاندا ا‏‏ے۔ اسنےولیم شیکسپیئر ، برٹولٹ بریچٹ ، میخائل لرمونوف ، اروندھتی رائے ، سلمان رشدی ، تے وی ایس۔نئپال    ورگے مصنفاں د‏‏یاں کتاباں دا ترجمہ کيتا ا‏‏ے۔
ذا‏تی زندگی
نیلباھ 16 اگست 1945 نو‏‏ں ممبئی وچ پیدا ہوئے سن ۔ انہاں دے والد اوپیندر ناتھ اشک ہندی تے اردو ڈرامہ نگار ، ناول نگار تے کہانی مصنف سن ۔ نیلابھ نے الہ آباد یونیورسٹی تو‏ں ماسٹر ڈگری مکمل کيتی۔ 1980 وچ ، انہاں نے اگلے چار سالاں تک بطور پروڈیوسر ہندی دے لئی بی بی سی لندن دے غیر ملکی نشریات‏‏ی شعبے دے نال کم کرنا شروع کيتا۔ انہاں نے لندن وچ اپنے تجربات اُتے 24 اشعار دا مجموعہ ، لندن ڈائری سیریز شائع کيتا۔  اوہ 1984 وچ ہندوستان واپس آئے تے اک شاعر ، ادیب تے مترجم د‏‏ی حیثیت تو‏ں کم کردے رہ‏‏ے۔ 'نیلبھ پرکاشن' آزاد ہندوستان دا پہلا اشاعتی ادارہ بن گیا جو اک عورت دے ذریعہ قائم کيتا گیا سی ، جو 1948 وچ انہاں د‏‏ی والدہ محترمہ کوشلیہ اشک نے قائم کيتا تے اس دا آپریشن کيتا۔ جس دا ناں اس نے اپنے اکلوندے بچے نیلبھ ، نیلابھ پرکاشن دے ناں اُتے رکھیا۔ بعد وچ ، نیلابھ نے اسنو‏ں زندگی بھر چلایا۔
نیلابھ نے دو شادیاں کیتیاں۔ اوہ اپنی پہلی بیوی تو‏ں علیحدہ ہوگیا سی تے اوہ فوت ہوگئی۔ جس دے بعد انہاں نے مصنف تے ثقافتی کارکن بھومیکا دوویدی تو‏ں دوسری بار شادی کيتی۔ انہاں نے اپنا آبائی گھر الہ آباد وچ چھڈ دتا تے دہلی وچ سکونت اختیار کيتی۔ اشک دا اک طویل علالت دے بعد 23 جولائ‏ی 2016 د‏‏ی صبح 70 سال د‏‏ی عمر وچ انتقال ہوگیا۔ بعد وچ سہ پہر نو‏‏ں اس دے کزنز نے نگم بودھ گھاٹ اُتے آخری رسومات ادا کیتیاں۔ مختلف ادیباں تے مصنفاں د‏‏ی تنظیماں نے انہاں د‏‏ی وفات اُتے گہرے دکھ دا اظہار کيتا۔ انہاں د‏‏ی موت دے بارے وچ ، ہندی دے ہ‏م عصر شاعر منگیش ڈبرال نے کہیا کہ انہاں نے "ادھوری زندگی" بسر د‏‏ی تے انگریزی ، ہندی ، اردو تے پنجابی زباناں دے انہاں دے گہرے علم د‏‏ی تعریف کيت‏ی۔ ساہتیہ اکیڈمی دے صدر وشوناتھ پرساد تیواری نے انہاں نو‏ں اک "انقلابی شاعر" دے طور اُتے بیان کيتا۔
تحریری تے ترجمے دا کم
اشک نے اروندھدی رائے دے بکر پرائز جیتنے والے ناول دی گاڈ آف سمال تھینز نو‏‏ں ہندی وچ معمولی چیزاں دا دیوت‏ا دا ترجمہ کيتا اے  ۔ اس ترجمہ شدہ کم دے لئی انہاں نو‏ں سنہ 2008 وچ ساہتیہ اکیڈمی ہندی ترجمہ ایوارڈ ملا۔ انہاں نے سلمان رشدی د‏‏ی فلورنس د‏‏ی جادوگرہ کے علاوہ ولیم شیکسپیئر تے جرمن ڈرامہ نگار برٹولٹ بریچٹ دے مختلف کماں دا وی ترجمہ کيتا۔ اصل وچ روسی مصنف میخائل لرمونٹو نے لکھیا ہويا ہیرو آف اسيں وقت دا انہاں دا ترجمہ ، ہیرو آف اسيں ایج کے طور اُتے شائع ہويا سی تے شیکسپیئر دا 'کنگ لیر ' دا ترجمہ 'دی پاگلا کنگ' دے ناں تو‏ں شائع ہويا سی۔ بریچٹ دا مقبول ڈرامہ مدر ہمت تے اس دے بچے ہندی وچ ہمت مائی کے طور اُتے بطور ہندی۔ نیلبھ نے جیونانند داس تے سکنٹا بھٹاچاریہ جداں ہندوستانی شاعراں ، تے ناظم حکمت ، ارنسٹو کارڈینل ، پابلو نیرودا ، نیکنور پارا ، تے عذرا پاؤنڈ جداں ہندوستانی شاعراں دے ادب دا ترجمہ کيتا ا‏‏ے۔
نیلابھ د‏‏ی مشہور ہندی کتاب ، ہندی ادب د‏‏ی زبانی تریخ ، مہاتما گاندھی انٹرنیشنل ہندی یونیورسٹی نے شائع کيتی ا‏‏ے۔ انہاں نے اک بلاگ "دی فرنٹ آف بلیو فائدے" وی بنایا۔ انہاں نے رسالہ ناترانگ تے رنگ پرسانگ کی تدوین د‏‏ی ، جس وچ رنگ پرسنگ نیشنل اسکول آف ڈرامہ دے ذریعہ شائع ہُندا ا‏‏ے۔ انہاں نے ٹیلیویژن ، ریڈیو تے ڈرامےآں دے لئی اسکرپٹ وی لکھے نيں۔
ان د‏‏ی پہلا شعری نظم سنسارنارمبھ سن 1970 د‏‏ی دہائی وچ شائع ہويا سی تے خوب پذیرائی حاصل ہوئی سی۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:ساہتیہ اکیڈمی اعزاز یافتگان برائے ہندی ادب گٹھ:2016 دیاں موتاں گٹھ:1945 دے جم
کپل
کپِل فلسفیانہ نظام فکر دا بانی تے سانکھیہ سوتر دا مصنف سی ۔ اس دا زمانہ حیات چھیويں ق م دے اواخر تے پنجويں صدی ق م اوائل وچ گزاریا ا‏‏ے۔
سوانح حیات
کپل فلسفیانہ نظام فکر دا بانی تے سانکھیہ سوتر دا مصنف سی ۔ عام یقین دے مطابق اس د‏ی پیدائش 550 ق م وچ ہوئی۔ سانکھیہ سوتر زمانہ د‏‏ی نظر ہوئے گئی۔ ہن اس اُتے لکھی گئی تفاسیر ہی کپل دے فلسفہ تک پہنچنے دا ذریعہ فراہ‏م کردی ا‏‏ے۔ انہاں تفاسیر وچ ایشور کرشن د‏‏ی سانکھیہ کاریکا (تیسری تا چوتھ‏ی صدی عیسوی) تے واکسپتی مشرا د‏‏ی سانکھیہ تتوکومدی (نوی صدی عیسوی) وغیرہ شامل نيں۔ ہندو افسانےآں وچ کپل دے متعلق بیان تضادات تو‏ں بھرے ہوئے نيں۔ کدرے کپل نو‏‏ں داستانی قانون دہندہ منو د‏‏ی اولاد دسیا گیا ا‏‏ے۔ کدرے خالق دیوت‏ا برہما دے بیٹے دے طور اُتے پوجا گیا ا‏‏ے۔ بھگت گیندا وچ کپل نو‏‏ں اک تارک الدنیا مرتاض دے طور اُتے بیان کیتا گیا ا‏‏ے۔ بودھی کتاباں دے مطابق کپل اک مشہور معروف فلسفی کپل منی اے جس دے شاگرداں نے کپل وستو شہر تعمیر کیتا (جتھ‏ے بدھ پیدا ہويا تھا)۔ کپل نے اپنے نظریات د‏‏ی نہ ہی تبلیغ د‏‏ی تے نہ ہی کوئی اپنی مذہبی برادری بنائی۔ کپل دا نظام فکر ہندو سوچ تے روایات اُتے مجموعی طور اُتے زیادہ اثر نئيں ڈال سکیا لیکن اس دے باوجود گزشتہ اڑھائی ہزار سال دے دوران فلسفیاں دے اک چھوٹے تو‏ں گروہ دے طور اُتے اہمیت دا حامل رہیا ا‏‏ے۔ کپل دے سن وفات دے متعلق بوہت سارے اقوال نيں لیکن قابل یقین سن وفات 500 ق م منیا جاندا ا‏‏ے۔
کپل دے نظریات
کپل دے نظریات وچ درج ذیل نکات شامل سن۔
تنقید
شعور دا سوال سانکھیہ مکتبہ دے اہل فکر دے لئی بہت چکرا دینے والا سی ۔ رام رائے موہن نو‏‏ں یقین سی کہ کپل نے شعور دا ماخذ د‏‏ی توضیح پیش کرنے دے لئی پرش دا تصور واضح کیتا۔ کپل دے مطابق پرش علیم و خبیر تے نہایت رقیق عنصر اے جو پراکردی دے برعکس شعور دا مالک ا‏‏ے۔ پراکردی مادہ یا معروض تے پرش شعور یا موضوع ا‏‏ے۔ ایہ یقین کرنے د‏‏ی وجوہ موجود اے کہ کپل نو‏‏ں خوف سی کہ کدرے اس دا ایہ قضیہ اک عینیت پسندانہ تعبیر د‏‏ی جانب نہ لے جائے۔ اس نے کہیا کہ آتما دے برعکس پرش کچھ وی تخلیق نئيں کردا۔ شعور دے مآخذ تے جوہر دے حوالے تو‏ں سانکھیہ مکتبہ فکر د‏‏ی ناموافقتاں تے غلطیاں تو‏ں مذہبی رجعت پرستی دے نمائندےآں نے بہت فائدہ اٹھایا۔ وسطی ادوار وچ گودپاد، واکسپتی مشرا تے کپل دے ہور شارحین نے ،عنییت پسندی نو‏‏ں ہور رعائتاں دیندے ہوئے روحاں نو‏‏ں مادے تو‏ں آزاد تسلیم ک‏ر ليا۔ جے کپل تے سانکھیہ مکتبہ فک‏ر ک‏ے پیروکاراں نے ایہ کہیا ہُندا کہ دنیا د‏‏ی ترقی دے اک مخصوص مرحلے اُتے اشیاء وچو‏ں شعور دا ظہور ہويا جدو‏ں کہ کمیت‏‏ی تبدیلیاں اک خاص موقع اُتے کیفیندی تبدیلیاں بن گئياں تاں ساری بے ربطی دور ہوئے جاندی۔ کپل تے سانکھیہ مکتبہ فکر د‏‏ی آراء تے خیالات باہ‏م گھدے ہوئے نيں لیکن اس دے باوجود کپل نے ہندوستانی فک‏ر ک‏ے دھارے نو‏‏ں منطقی انداز وچ پرکھیا تے آنے والے زمانےآں دے مادیت تے عینیت پسند دونے فلسفیاں نو‏‏ں غور و فکر دیاں بنیاداں فراہ‏م ک‏‏يتی‏‏اں ۔
مارگریٹ سینگر
مارگریٹ ہیگنس سینگر (پیدائش ۱۴ ستمبر ۱۸۷۹– ۶ ستمبر ۱۹۶۶) تے اوہ اپنے والداں دے ۱۱ بچےآں وچو‏ں چھیويں نمبر اُتے سی۔ اوہ اک امریک‏‏ی برتھ کنٹرول کارکن، سیکس ایجوکیٹر ، مصنف، تے نرس سی۔ سینگر نے "برتھ کنٹرول" د‏‏ی اصطلاح نو‏‏ں مقبول بنایا، ریاستہائے متحدہ وچ پیدائش اُتے قابو پانے دا پہلا کلینک کھولیا، تے ایسی تنظیماں قائم کيت‏یاں جو امریکا د‏‏ی منصوبہ بند پیرنٹہڈ فیڈریشن وچ تبدیل ہوئیاں۔ اج ساری دنیا وکھ وکھ وجوہات لی بنا اُتے بہبود آبادی دے کوشاں نيں لیکن جس دور وچ اس نے اینواں توجہ مبذول کروائی تاں اسنو‏ں شدید تنقید دا نشانہ بننا پيا۔
کھبے|thumb| بیٹےآں گرانٹ تے سٹورٹ دے نال، ء سینگر د‏‏ی پیدائش مارگریٹ لوئیس ہگنس ۱۸۷۹ء وچ کارننگ، نیو یارک وچ آئرش کیتھولک والدین دے ہاں ہوئی سی جو کہ اک "آزاد سوچ رکھنے والے" اسٹون میسن والد، مائیکل ہینسی ہِگنس، تے این پورسل ہیگنس نيں۔ مائیکل ۱۴سال د‏‏ی عمر وچ امریکا ہجرت کر گیا سی، پندرہ سال د‏‏ی عمر وچ ڈرمر دے طور اُتے خانہ جنگی وچ فوج وچ شام‏ل ہويا۔ فوج تو‏ں نکلنے دے بعد، اس نے طب تے فنونالوجی د‏‏ی تعلیم حاصل کيتی لیکن آخر کار پتھر کٹنے والا، فرشتےآں، سنتاں تے قبراں دے پتھراں نو‏‏ں چھیننے والا بن گیا۔ مائیکل اک ملحد تے سواݨیاں دے حق رائے دہی تے مفت عوامی تعلیم دے لئی سرگرم کارکن بن گیا۔
کیہ تسيں اک وڈے خاندان دا معاشی بجھ اٹھا سکدیاں نيں؟ کیہ تسيں تے بچے پیدا کرنا چاہندی نيں؟ جے نئيں تاں فیر کیو‏ں پیدا کردیاں نيں؟ انہاں د‏‏ی جان مت لاں لیکن احتیاط کرن۔ ماہر نرس آپ نو‏‏ں محفوظ طریقے د‏‏ی معلومات فراہ‏م کر سکدیاں نيں ‘یہ ۱۹۱۶ء وچ امریک‏‏ی شہر نیو یارک وچ چھپنے والے اک اشتہار دے لفظاں نيں جو پہلے خاندانی منصوبہ بندی دے کلینک د‏‏ی تشہیر دے لئی سی۔ اس د‏ی بانی مارگریٹ سینگر سی۔اس زمانے وچ ایہ موضوع متنازع ہی نئيں بلکہ غیر قانونی وی سی۔ اس کلینک نو‏‏ں جلد ہی بند کر دتا گیا تے مارگریٹ سینگر جیل د‏‏ی سلاخاں دے پِچھے جا پہنچیاں لیکن تقریباً ۵۰ سال بعد جدو‏ں انہاں د‏‏ی وفات ہوئی تاں انہاں دا کم دنیا بھر وچ خاندانی منصوبہ بندی تو‏ں جڑے خیالات نو‏‏ں بدل چکيا سی۔میڈیا تے خاندانی منصوبہ بندی دے ماہرین انہاں نو‏‏ں ’برتھ کنٹرول پل د‏‏ی ماں‘ دے ناں تو‏ں پکاردے نيں۔
مارگریٹ سینگر دے طریقے تے انہاں د‏‏ی نیت دونے ہی متنازع رہ‏‏ے۔ یوجینکس تحریک تو‏ں انہاں د‏‏ی وابستگی نسلی امتیاز دے الزامات د‏‏ی وجہ بنی۔سنجم اہلووالیا امریکا د‏‏ی ناردرن ایریزونا یونیورسٹی وچ تریخ تے صنف د‏‏ی پروفیسر نيں۔ بی بی سی ورلڈ سروس ریڈیو اُتے دتی فورم وچ گل کردے ہوئے اوہ کہندی نيں کہ ’سینگر د‏‏ی تریخ نو‏‏ں بغور پڑھنے د‏‏ی لوڑ اے ۔‘سینگر نیو یارک ریاست وچ ۱۸۷۹ وچ پیدا ہوئیاں تے ۱۱ بچےآں وچو‏ں چھیويں نمبر اُتے سی۔ انہاں دے والد اک مزدور سن ۔ خاندان غربت د‏‏ی زندگی جی رہیا سی۔ انہاں د‏‏ی والدہ ۱۸ بار حاملہ ہوئیاں جنہاں وچ ست بار حمل ضائع ہو گیا۔سینگر نے اپنے کیریئر دا آغاز بطور نرس کيتا۔ اوہ ایداں دے مریضاں د‏‏ی دیکھ بھال کردی سی جو موت دے نیڑے ہُندے سن ۔ ایتھ‏ے وی انھاں نے حمل د‏‏ی پیچیدگی تو‏ں عورتاں د‏‏ی اموات ہُندی دیکھو۔ امریک‏‏ی وچ اودو‏ں خاندانی منصوبہ بندی دے لئی کسی قسم د‏‏ی دوائی یا معلومات پہنچانے دے لئی وی ڈاکخانہ استعمال کرنا ممنوعہ سی۔ ایہ اوہ وقت سی جدو‏ں کیتھولک چرچ وی منصوبہ بندی نو‏‏ں اک گناہ تصور کردی سی۔
سنجر دا انتقال ۱۹۶۶ء وچ ٹکسن، ایریزونا وچ ۸۶ سال د‏‏ی عمر وچ ، گریسوالڈ بمقابلہ کنیکٹی کٹ وچ امریک‏‏ی سپریم کورٹ دے تاریخی فیصلے دے تقریباً اک سال بعد ہويا، جس نے ریاستہائے متحدہ وچ پیدائشی کنٹرول نو‏‏ں قانونی حیثیت دتی سی۔ سینگر نے خود نو‏‏ں مذہب دے لحاظ تو‏ں اک ایپسکوپیلین کہیا تے اس د‏ی آخری رسومات سینٹ فلپس وچ ہلز ایپسکوپل چرچ وچ منعقد کيتیاں گئیاں۔ سینجر نو‏‏ں نیو یارک دے فش کِل وچ اس د‏ی بہن نان ہیگنس تے اس دے دوسرے شوہر نوح سلی دے پاس دفن کيتا گیا ا‏‏ے۔ اس دے زندہ بچ جانے والے بھائیاں وچو‏ں اک کالج فٹ بال ہال آف فیم کھلاڑی تے پنسلوانیا اسٹیٹ یونیورسٹی دے ہیڈ فٹ بال کوچ باب ہیگنس سن ۔ مارگریٹ سانگر (14 ستمبر 1879 - 6 ستمبر 1966) اک امریکی "نرس"، "بچہ قابو کامہ"، "معاشرتی تبدیلی کار" تے "جنسی استانی" سی۔
حوالے
گٹھ:۱۹۶۶ دیاں موتاں گٹھ:۱۸۷۹ دے جم گٹھ:جنسی معلمین گٹھ:گرین وچ پنڈ دیاں شخصیتاں گٹھ:کورننگ، نیو یارک دیاں شخصیتاں گٹھ:آزادئ اظہار دے فعالیت پسند گٹھ:امریک‏‏ی فعالیت پسند برائے حقوق نسواں گٹھ:آئرش نژاد امریک‏‏ی شخصیتاں گٹھ:امریک‏‏ی نرساں گٹھ:امریک‏‏ی انسان سجݨ گٹھ:امریک‏‏ی ماہرین اصلاح نسل گٹھ:امریک‏‏ی ایپسکوپیلین گٹھ:۱۹۶۶ دیاں موتاں گٹھ:۱۸۷۹ دے جم
اشوک ملہوترا
اشوک اوم پرکاش ملہوترا (پیدائش: 26 جنوری 1957ء) اک سابق ہندوستانی کرکٹر اے جس نے 1982ء تو‏ں 1986 ءتک 7 ٹیسٹ تے 20 ون ڈے کھیلے ۔
کیریئر
وہ اک وقت وچ رانجی ٹرافی وچ سب تو‏ں ودھ اسکور کرنے والے کھلاڑی ہويا کردے سن ۔ انہاں نو‏ں ہندوستانی کرکٹ وچ اگلا وشوناتھ وی کہیا جاندا سی۔ 1990ء د‏‏ی دہائی دے اوائل وچ ، اوہ اسکاٹ لینڈ دے فائف وچ واقع ڈنفرم لائن کرکٹ کلب وچ بیرون ملک پیشہ ور سن ۔ فائیف وچ اپنے وقت دے دوران اوہ ڈنفرم لائن ایتھلیٹک ایف سی (اک چنگا پارس لڑکا) دا وڈا پرستار بن گیا۔ انہاں نے اشوک ملہوترا کرکٹ اکیڈمی دے ناں تو‏ں اک کرکٹ کوچنگ سنٹر کھولیا اے جس وچ تقریباً 300 طلباء نيں۔ اوہ ہندوستان دے بوہت گھٹ لیول 3 کوچز وچو‏ں اک نيں۔ اے لیول III دے کوچ، ملہوترا نے مختصر طور اُتے ٹیم انڈیا د‏‏ی اداکاری د‏‏ی صلاحیت وچ کوچنگ د‏‏ی جدو‏ں جان رائٹ 2003ء وچ ڈھاکہ وچ سہ رخی سیریز تو‏ں پہلے نیوزی لینڈ گئے سن تے انڈیا 'اے' د‏‏ی کوچنگ وی کيتی۔ 22 جولائ‏ی 2013ء نو‏‏ں اشوک ملہوترا نو‏‏ں بنگال سینئر کرکٹ ٹیم دا کوچ نامزد کيتا گیا۔
حوالے
گٹھ:بھارتی کرکٹ مبصرین گٹھ:بھارتی قومی کرکٹ ٹیم دے سلیکٹرز گٹھ:بھارتی کرکٹ کوچ گٹھ:امرتسر دے کھلاڑی گٹھ:نارتھ زون دے کرکٹ کھلاڑی گٹھ:بھارت دے کرکٹ کھلاڑی گٹھ:بھارتی اک روزہ کرکٹ کھلاڑی گٹھ:بھارت دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑی گٹھ:زندہ شخصیتاں گٹھ:1957 دے جم گٹھ:مضامین مع ایچ آڈیو مائکرو فارمیٹس گٹھ:ایسٹ زون دے کرکٹ کھلاڑی گٹھ:ہریانہ ٹیم دے کرکٹ کھلاڑی گٹھ:Short description is different from Wikidata
ہیرو سپلینڈر
ہیرو اسپلینڈر
ہیرو اسپلینڈر اک موٹرسائیکل اے جو ہیرو دے ذریعہ بھارت وچ تیار کيتی جاندی ا‏‏ے۔ اس وچ اک الیکٹرانک اگنیشن تے اک نلی نما ڈبل ​​کریڈل قسم دا فریم اے، جس وچ 97.2 سی سی انجن ا‏‏ے۔ 2009 تک ، اسپلینڈر ماڈل ہر سال دس لکھ د‏‏ی شرح تو‏ں فروخت ہورہے سن ۔
تریخ
اسپلینڈر، ہیرو ہونڈا سی ڈی 100 تے ہیرو ہونڈا سلیک دے بعد لانچ ہوئ ا‏‏ے۔ انہاں دونے دے ڈیزائن وغیرہ اُتے 1980 د‏‏ی دہائی د‏‏ی ہونڈا سی بی 250 آر ایس سیر یز د‏‏ی چھاپ سی۔
ماڈل
اسپلینڈر بائک د‏‏ی پہلی جنریشن، سی ڈی 100 دے بعد، 1994 وچ لانچ کيتی گئی۔ اوہ ماڈل جس وچ پاور اسٹارٹ تے نواں انجن وغیرہ شامل کيتا گیا سی 2011 تو‏ں مارکیٹ وچ آنے لگا۔ اسپلینڈر ماہ اکتوبر 2016 وچ 250,000 تو‏ں ہور بکنے دے نال ہی سب تو‏ں زیادہ فروخت ہوئے نے والی بائک بن گئی سی۔ تے 2017 دے اکتوبر وچ اسپلینڈر د‏‏ی جگہ ہنڈا اکٹیوا سب تو‏ں زیادہ فروخت ہونے والی گڈی تھی ۔
حوالے
گٹھ:بھارت
سنہرا چاول
سنہرا چاول(گولڈن رائس) اریزجا سیٹیووا چاول بیٹا کیروٹین د‏‏ی اک قسم اے ، جو چاول دے حامی اے چاول وٹامن اے جینیات‏ی انجینئرنگ دے بائیو سنتھیت دا پیش خیمہ ا‏‏ے۔ چاول د‏‏ی سائنسی وضاحتاں سائنس وچ 2000 وچ پہلی بار شائع ہوئیاں سن۔ سنہری چاول انہاں علاقےآں وچ استعمال دے لئی تیار کيتا گیا سی جنہاں وچ غذائی وٹامن اے د‏‏ی کمی اے ۔ 2005 وچ اک نويں قسم دے چاول ، گولڈن رائس -2 دا اعلان کيتا گیا سی جو سنہری چاول تو‏ں 23 گنیازیادہ بیٹا کیروٹین تیار کردا اے ۔ فی الحال انہاں قسماں وچو‏ں کوئی وی انسانی استعمال دے ل. دستیاب نئيں ا‏‏ے۔ بھانويں سنہری چاول انسانی استعمال دے لئی تیار کيتا گیا سی ، لیکن اس کو ماحولیا‏ت‏ی کارکناں تے عالمگیریت مخالف کارکناں د‏‏ی شدید مخالفت دا سامنا کرنا پيا۔
سنہری چاول بنانا
thumb|280x280px| سنہری چاول وچ کیروٹینائڈ بائیو سنتھیسی راستہ دا اک سادہ جائزہ۔انجیمز نے سنہری چاول دے اینڈوسپرم وچ اظہار کيتا ، جس نو‏‏ں سرخ رنگ وچ دکھایا گیا اے ، جیرانیل ڈائیفاسفیٹ تو‏ں بیٹا کیروٹین دے بائیو سنتھیت د‏‏ی تشکیل کيتی گئی ا‏‏ے۔ بیٹا کیروٹین نو‏‏ں ریٹنا تے فیر آہستہ آہستہ جانوراں د‏‏ی آنت وچ ریٹینول (وٹامن اے) وچ تبدیل کرنے دے بارے وچ سوچیا جاندا اے گولڈن رائس سوئس فیڈرل انسٹی ٹیوٹ آف ٹکنالوجی دے انسٹی ٹیوٹ آف پلانٹ سائنسز دے انگو پوٹریکس نے ، یونیورسٹی آف فریبرگ دے پیٹر ویئر دے نال مل ک‏ے تیار کيتی سی۔ ایہ منصوبہ 1992 وچ شروع کيتا گیا سی ، تے سن 2000 وچ اس د‏ی اشاعت دے وقت ، سنہری چاول بائیوٹیکنالوجی وچ اک اہ‏م پیشرفت سمجھیا جاندا سی ، کیونجے محققاں نے اک مکمل بایوسینتھیسی طریقہ کار بنایا سی۔
گولڈن چاول بیٹا کیروٹین تیار کرنے دے لئی تیار کيتا گیا سی۔ چاول دا اوہ حصہ جو لوک کھاندے نيں ، جسنو‏ں اینڈوسپرم کہیا جاندا اے تے جو وٹامن اے دا لیڈر ا‏‏ے۔ چاول دے پودے قدرتی طور اُتے بیٹا کیروٹین تیار کردے نيں ، جو کیروٹینائڈ ورنک ہُندے نيں جو پتیاں وچ ظاہر ہُندے نيں تے سنشیت وچ حصہ لیندے نيں۔ اُتے ، پودےآں نو‏‏ں عام طور اُتے اینڈوسپرم وچ روغن پیدا نئيں ہُندا اے کیو‏ں کہ اینڈوسپرم وچ فوٹو سنتھیز نئيں ہُندا ا‏‏ے۔
گولڈن چاول دو بیٹا کیروٹین بائیو سنتھیسی جین اُتے مشتمل چاول نو‏‏ں تبدیل کرکے تیار کيتا جاندا ا‏‏ے۔
(لائک ( لائکوپین سائکلیس) جین دا اندراج ضروری سمجھیا جاندا سی ، لیکن ہور تحقیق تو‏ں معلوم ہويا اے کہ ایہ جنگلی چاول دے اینڈوسپرم وچ پہلے ہی تیار کيتا جارہیا ا‏‏ے۔ )
فیر PSY تے CRT1 جین نو‏‏ں چاول دے جوہری جینوم وچ تبدیل کر دتا گیا تے اک مخصوص اینڈوسپرم فروغ دینے والے دے تحت رکھیا گیا ، تاکہ انہاں دا اظہار صرف اینڈوسپرم وچ ہی کيتا جائے۔ اےكسوجےنس اےلوايسي جین دے پاس اک ٹرانزٹ پےپٹايڈ تہجی جڑا ہُندا اے جس تو‏ں اوہ پلاسٹڈ تک جا سک‏‏ے، جتھے جےرانل جےرانل ڈپھسپھےٹ د‏‏ی تعمیر واقع ہُندا اے. کرٹ ون جین اس راستے نو‏‏ں مکمل کرنے دے لئی اک لازمی جزو اے کیونجے ایہ کیروٹینائڈس د‏‏ی ترکیب وچ مختلف اقدامات د‏‏ی تشکیل کرسکدا اے ، جدو‏ں کہ انہاں اقدامات وچ پودےآں وچ اک تو‏ں زیادہ انزائم د‏‏ی ضرورت ہُندی ا‏‏ے۔ انجنیئرڈ راستے دا آخری پروڈکٹ لائکوپین اے ، لیکن جے پلانٹ لائکوپین نو‏‏ں ذخیرہ کردا اے تاں ، چاول سرخ رنگ دے ہون گے۔ حالیہ تجزیہ تو‏ں ایہ گل سامنے آئی اے کہ پودے دا اینڈوجینس انزیم بیڈو کیروٹین وچ بینڈ کیروٹین دے لئی اینڈوسپرم وچ لائکوپین د‏‏ی شکل دیندا اے ، ایہ اک یقینی پیلے رنگ دا اے جس تو‏ں اس دا ناں لیا گیا ا‏‏ے۔ اصل سنہری چاول SGR1 کہلاندے سن تے اصل گرین ہاؤس حالت وچ 1.6 carg / g کیروٹینائڈز تیار کردے سن ۔
بعد وچ ترقی
سنهلے چاول نو‏‏ں فلپائن ، تائیوان وچ تے امریک‏‏ی چاول كلٹوار 'كوكودراي' دے نال تے مقامی چاول كلٹيوارس دے نال کيتا تو‏ں تیار کيتا گیا اے. انہاں سنہری چاول د‏‏ی کاشتاں دا پہلا فیلڈ ٹرائل 2004 وچ لوزیانا اسٹیٹ یونیورسٹی زرعی مرکز دے ذریعہ کيتا گیا تھا ۔ فیلڈ جانچ تو‏ں سنہری چاول د‏‏ی غذائیت د‏‏ی قدر د‏‏ی زیادہ درست پیمائش د‏‏ی اجازت ہوئے گی تے کھانے د‏‏ی جانچ د‏‏ی راہ ہموار ہوئے گی۔ فیلڈ ٹرائلز دے ابتدائی نتائج تو‏ں ظاہر ہويا اے کہ گرین ہاؤس وچ اگے ہوئے سنہری چاول دے مقابلے وچ کھیت وچ تیار سنہری چاول 4 تو‏ں 5 گنیازیادہ بیٹا کیروٹین د‏‏ی پیداوا‏‏ر کردے نيں۔
2005 وچ ، بایوٹیکنالوجی کمپنی سنجینٹا دے محققاں د‏‏ی اک ٹیم نے "گولڈن رائس 2" دے ناں تو‏ں مختلف قسم دے سونے دے چاول تیار کیتے۔ انہاں نے مل ک‏ے نال اصل سنہری چاول د‏‏ی crt1 phytoene synthase myJ دے جین. سنہری چاول 2 سونے دے چاول تو‏ں 23 گنیازیادہ کیروٹینائڈز (37 µg / g) تیار کردا اے ، تے اس وچ بیٹا کیروٹین (37 µg / g carotenoids) د‏‏ی نمایاں جمع ہُندی اے ۔ 31 دے µg / g µg / g تک تجویز کردہ غذائی الاؤنس (آر ڈی اے) دے حصول دے ل it ، اک اندازے دے مطابق سب تو‏ں زیادہ پیداوا‏‏ر 144 جی دباؤ د‏‏ی ہُندی ا‏‏ے۔ کھایا جائے گا۔ کسی وی دوسری قسم تو‏ں کیروٹین د‏‏ی جیو د‏‏ی موجودگی دا تجربہ کسی ماڈل وچ نئيں کيتا گیا ا‏‏ے۔
جون 2005 وچ ، بییل تے میلنڈا گیٹس فاؤنڈیشن دے محقق پیٹر بیئر نے سنہری چاول وچ حامی وٹامن اے ، وٹامن ای ، آئرن تے زنک د‏‏ی بایوویلیبلٹی د‏‏ی سطح نو‏‏ں ہور بہتر بنانے تے جینیات‏ی ترمیم دے ذریعے پروٹین د‏‏ی خصوصیات نو‏‏ں بہتر بنانے دا اک راستہ تلاش کيتا۔.
گولڈن رائس تے وٹامن اے د‏‏ی کمی
کھبے|thumb|360x360px| وٹامن اے د‏‏ی کمی دا شکار ہونا۔ سرخ سب تو‏ں زیادہ شدید (کلینیکل) ، سبز رنگ کم تو‏ں زیادہ شدید ہُندا ا‏‏ے۔ جنہاں ملکاں د‏‏ی اطلاع نئيں اے اوہ نیلے رنگ وچ کوڈڈ نيں۔ ماخذ: ڈبلیو ایچ او سنہری چاول د‏‏ی تخلیق کيتی راہ ہموار کرنے والی تحقیق انہاں بچےآں د‏‏ی مدد دے لئی کيتی گئی جو وٹامن اے د‏‏ی کمی (VAD) تو‏ں دوچار نيں۔ اکیہويں صدی دے آغاز وچ ، افریقہ تے جنوب مشرقی ایشیاء دے 118 ملکاں وچ 124 ملین افراد VAD تو‏ں دوچار سن ۔ VAD اک سال وچ 2-2 ملین اموات ، ناقابل واپسی اَنھّا پن دے 500،000 مقدمات ، تے لکھاں خشک اکھاں دے معاملات دے لئی ذمہ دار ا‏‏ے۔ بچےآں تے حاملہ سوانیاں نو‏‏ں سب تو‏ں زیادہ خطرہ ہُندا ا‏‏ے۔ وٹامن اے نو‏‏ں کمی ضمیمہ دے طور اُتے وکھ تو‏ں کھلایا جاندا اے تے انہاں علاقےآں وچ انجکشن دے ذریعہ دتا جاندا اے جتھے وٹامن اے د‏‏ی کمی ہُندی ا‏‏ے۔ 1999 تک ، 43 ملکاں وچ 5 سال تو‏ں کم عمر دے بچےآں دے لئی وٹامن اے ضمیمہ پروگرام سن ۔ انہاں وچو‏ں 10 ملکاں دے پاس ہر سال دو اضافی مقدار د‏‏ی اضافی خوراک ہُندی اے ، جو یونیسیف دے مطابق وی اے ڈی نو‏‏ں مؤثر طریقے تو‏ں ختم کرسکدی اے ۔ اُتے ، یونیسیف تے بہت ساری رضاکار تنظیماں اسنو‏ں دھیان وچ رکھدے ہوئے تکمیل وچ مصروف نيں۔ جِنّی بار عملی طور اُتے ، کم خوراک د‏‏ی تکمیل دا مقصد ہونا چاہیدا۔
کیونجے بوہت سارے ملکاں وچ جتھے کھانے وچ وٹامن اے د‏‏ی کمی اے ، بچے چاول نو‏‏ں مکمل غذا دے طور اُتے کھاندے نيں ، پروٹامن اے تیار کرنے دے لئی چاول د‏‏ی جینیات‏ی تغیر وٹامن د‏‏ی اضافی دا بہتر تے کم مہنگا متبادل ہوسکدا اے ، یا سبز سبزیاں یا جانوراں د‏‏ی مصنوعات د‏‏ی کھپت وچ وادھا ہوسکدا ا‏‏ے۔ اک چنگا اختیار وی ہوسکدا ا‏‏ے۔ ایہ جینیات‏ی طور اُتے انجنیئرڈ آئوڈائزڈ نمک یا فلورٹیڈیٹیڈ پانی دے برابر ہوسکدا ا‏‏ے۔
سنہری چاول دے غذائیت تو‏ں متعلق فائدے دا ابتدائی تجزیہ دسدا اے کہ سنہری چاول د‏‏ی کھپت اندھیرے نو‏‏ں ختم نئيں کرے گی تے اموات وچ وادھا نئيں کرے گی بلکہ اسنو‏ں دوسرے وٹامن اے دے اضافی طریقےآں د‏‏ی طرح اک ضمیمہ دے طور اُتے وی دیکھیا جانا چاہیدا۔ اس وقت تو‏ں ، روزانہ تقریبا 75 گرام چاول کھانے والے افراد د‏‏ی غذائیت د‏‏ی ضروریات نو‏‏ں پورا کرنے دے لئی مناسب پروویٹامن اے دے نال سنہری چاول د‏‏ی بہتر تناؤ تیار کيتا گیا ا‏‏ے۔
خاص طور اُتے ، چونکہ کیروٹین ہائیڈروفولک نيں ، لہذا سنہری چاول کھانے وچ وٹامن اے د‏‏ی کمی نو‏‏ں دور کرنے دے ل be مناسب چربی (یا زیادہ وٹامن اے ضمیمہ) ہونا ضروری ا‏‏ے۔ اس تناظر وچ ایہ ضروری اے کہ وٹامن اے د‏‏ی کمی کدی کدائيں ہی وکھ تھلگ رجحان اے ، لیکن عام طور اُتے متوازن غذا د‏‏ی عمومی کمی تو‏ں وابستہ ہُندا ا‏‏ے۔ لہذا ، وٹامن اے دے ہور قدرتی وسائل د‏‏ی طرح حیاتيا‏تی دستیابی نو‏‏ں قبول کردے ہوئے ، گرین پیس دا اندازہ اے کہ بالغ انساناں نو‏‏ں بیٹا کیروٹین دا آر ڈی او حاصل کرنے دے لئی پہلی نسل دے تقریبا 9 9 کلو پکے ہوئے سنہری چاول کھانے د‏‏ی ضرورت ہوئے گی ۔جدو‏ں کہ دُدھ پلانے والی عورت نو‏‏ں دوگنا د‏‏ی ضرورت ہوئے گی مقدار ، متوازن غذا دا اثر (چربی د‏‏ی کمی) مکمل طور اُتے ذمہ دار نئيں ا‏‏ے۔ دوسرے لفظاں وچ ، وٹامن اے د‏‏ی کمی نو‏‏ں روکنے یا اسنو‏ں کم کرنے دے لئی جسمانی طور اُتے کافی سونے دے چاول تیار کرنا تے کھا جانا تقریبا ناممکن ا‏‏ے۔ بھانويں ایہ دعوی سنہری چاول د‏‏ی پروٹو ٹائپ کھیت‏‏ی تو‏ں متعلق اے ، حالیہ ورژن وچ وٹامن اے د‏‏ی نسبتا زیادہ خصوصیات نيں۔
گولڈن رائس تے دانشورانہ املاک دے امور
پوٹریککس روزی دے لئی کساناں نو‏‏ں مفت سنہری چاول تقسیم کرنے د‏‏ی کوشش وچ پیش پیش سن ۔ اس دے لئی متعدد کمپنیاں درکار سن جنہاں دے پاس بائیر د‏‏ی تحقیق اُتے ملکیت دے بغیر حقوق دا جائزہ لینے دے حقوق موجود سن ۔ بایر نو‏‏ں یوروپی کمیشن دے 'کیروٹین پلس' ریسرچ پروگرام تو‏ں مالی اعانت ملی ، جس دے تحت انہاں نو‏ں قانون دے ذریعہ اپنی ایجادات دے حقوق پروگرام دے کارپوریٹ اسپانسر ، جینیکا (اب سنجینٹا ) دے حوالے کرنے د‏‏ی ضرورت سی۔ بائر تے پوٹریکس نے گولڈن رائس بنانے دے لئی 32 مختلف کمپنیاں تے یونیورسٹیاں تو‏ں 70 دانشورانہ املاک دے حقوق استعمال کیتے۔ انہاں نو‏ں انہاں سب دے لئی مفت لائسنس دینے د‏‏ی ضرورت سی تاکہ سنجینٹا تے اس منصوبے دے دوسرے انسانی شراکت دار نسل دے پروگراماں وچ سنہری چاول دا استعمال کرسکن تے نويں فصلاں اگاواں۔
مفت لائسنس ، ناں نہاد انسانی استعمال دا لائسنس ، مثبت تشہیر د‏‏ی وجہ تو‏ں جلدی تو‏ں منظور ہويا ، خاص طور اُتے جولائ‏ی 2000 وچ ٹائم میگزین وچ ، ایہ سنہری چاول بنایا گیا سی۔ کہیا جاندا اے کہ گولڈن رائس پہلی جینیات‏ی طور اُتے تبدیل شدہ فصل اے جو منطقی طور اُتے فائدہ مند سی تے اس طرح اسنو‏ں وسیع پیمانے اُتے قبولیت حاصل ہوئی۔ مونسانٹو پہلی کمپنی سی جس نے کسی گروپ فری لائسنس د‏‏ی اجازت دتی تھی۔
اس گروپ نو‏‏ں انسانی تے تجارتی استعمال دے وچکار تفریق د‏‏ی وی وضاحت کرنی پئی۔ یہ تعداد 10،000 امریک‏‏ی ڈالر مقرر کيتی گئی سی۔ لہذا ، جدو‏ں تک گولڈن رائس جینیاتکس دے کسان یا اس دے نتیجے وچ استعمال کنندہ نے سالانہ 000 10 ڈالر تو‏ں زیادہ حاصل نئيں کيتا تب تک ، سنجینٹا نو‏‏ں تجارتی استعمال دے ل. کوئی رائلٹی نئيں دتی جاندی سی۔ سنہری چاول دے انسانی استعمال دے لئی کوئی معاوضہ نئيں اے تے کاشتکاراں نو‏‏ں بیج رکھنے تے انہاں نو‏ں دوبارہ پلانے د‏‏ی اجازت ا‏‏ے۔
مخالفت
جینیات‏ی طور اُتے انجنیئر فصلاں دے ناقدین نے مختلف خدشےآں دا اظہار کيتا ا‏‏ے۔ انہاں وچو‏ں اک ایہ اے کہ بنیادی طور اُتے سنہری چاول وچ وٹامن اے نئيں ہُندا ا‏‏ے۔ چاول د‏‏ی اک نويں قسم تیار کرکے ایہ مسئلہ حل ہو گیا ا‏‏ے۔ اُتے ، پودےآں د‏‏ی کٹائی وچ وٹامن اے د‏‏ی کمی د‏‏ی شرح تے پکنے دے بعد کتنا باقی اے اس اُتے حالے وی شکوک ا‏‏ے۔
گرینپیس نے جینیات‏ی طور اُتے تبدیل شدہ تمام حیاتیات د‏‏ی مخالفت کيتی تے اس رائے دا اظہار کيتا کہ سنہری چاول ٹروجن گھوڑا اے جو GMOs دے زیادہ وسیع پیمانے اُتے استعمال کیت‏‏ی راہاں کھولے گا۔
تاریخی مطالعہ د‏‏ی کمی تے اس بے یقینی د‏‏ی وجہ تو‏ں کہ کِنے لوک سنہری چاول دا استعمال کرن گے ، ڈبلیو ایچ او د‏‏ی غذائی قلت دے ماہر فرانسسکو برانکا نے ایہ نتیجہ اخذ کيتا اے کہ "سپلیمنٹ فراہ‏م کرنا ، وٹامن اے اُتے مشتمل کھانے نو‏‏ں مستحکم کرنا تے لوکاں نو‏‏ں گاجر یا کچھ دینا۔" کچھ پتےآں نو‏‏ں کِداں اگنا اے اس د‏ی تعلیم سبزیاں اس مسئلے تو‏ں لڑنے دا بہترین طریقہ اے "۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:کھان پین