حکومت_تبدیلی_وچ_روسی_شمولیت
1979–1989: افغانستان
دشمنی متبادل=|thumb|300x300px| افغانستان دا مقام جنوری 1980 وچ ، اسلامی کانفرنس دے 34 ملکاں دے وزرائے خارجہ نے اک قرارداد منظور د‏‏ی جس وچ "سوویت فوجاں د‏‏ی فوری ، فوری تے غیر مشروط انخلا" دا مطالبہ کيتا گیا سی۔ [؛ 44] اقوام متحدہ د‏‏ی جنرل اسمبلی نے سوویت مداخلت دے خلاف اک قرارداد منظور د‏‏ی جس وچ 104 (دے لئی) تو‏ں 18 (ووٹ) دے ذریعے ووٹ دتے گئے ، جس وچ 18 نو‏‏ں رہیا کردتا گیا تے 152 قومی اسمبلی دے 12 ممبران غیر حاضر یا ووٹ وچ حصہ نہ لینے دے نال۔ [] 44] [ ]  45] بھارت دے نال صرف سوویت اتحادیاں انگولا ، مشرقی جرمنی تے ویتنام نے مداخلت د‏‏ی حمایت کيتی۔ [. 46] افغان باغیاں نے پڑوسی ملک پاکستان تے چین وچ وڈے پیمانے اُتے امداد تے فوجی تربیت حاصل کرنا شروع د‏‏ی ، [ 15] جن د‏‏ی بنیادی طور اُتے خلیج فارس وچ ریاستہائے متحدہ امریکا تے عرب بادشاہتاں نے ادائیگی کيتی۔ [7] [8] [15] [11] [47] [48] [49] [50] جداں کہ نیشنل سیکیورٹی آرکائیو دے دستاویزات وچ اے ، "سنٹرل انٹیلی جنس ایجنسی (سی آئی اے) نے اس ملک اُتے سوویت حملے نو‏‏ں مایوس کرنے دے لئی تیار کردہ فوجی کارروائیاں د‏‏ی مالی اعانت دے ذریعے افغانستان وچ امریکی اثر و رسوخ نو‏‏ں ودھانے وچ اہ‏م کردار ادا کيتا۔ افغان باغی گروپاں تک پہنچنے دے لئی سی آئی اے د‏‏ی خفیہ کارروائی نے پاکستانی انٹلیجنس خدمات دے ذریعے کم کيتا۔ " سوویت فوجیاں نے شہراں تے مواصلات د‏‏ی بنیادی شریاناں اُتے قبضہ کيتا جدو‏ں کہ مجاہدین نے ملک دے تقریبا 80 فیصد علاقےآں وچ سرگرم چھوٹے گروپاں وچ گوریلا جنگ لڑی۔ حکومت تے سوویت کنٹرول ، جو خاص طور اُتے پینڈو پینڈو علاقےآں وچ ہی ا‏‏ے۔ [51] سوویتاں نے باغیاں تے عام شہریاں دونے دے نال سختی تو‏ں نمٹنے دے لئی اپنی فضائی طاقت دا استعمال کيتا ، پنڈ نو‏‏ں مجاہدین دے محفوظ ٹھکانے تو‏ں انکار کرنے ، آب پاشی دے اہ‏م گڑھے نو‏‏ں تباہ کرنے تے لکھاں اراضی بچھانے دے لئی استعمال کيتا۔ بارودی سرنگاں۔ [] 53] [] 54] [] 55] [] 56] thumb| سوویت فوجی [[افغانستان تو‏ں پرت رہے نيں ۔ 20 اکتوبر 1986 ، کشکا ، ترکمانیہ ۔ ]] عالمی برادری نے سوویت یونین دے خلاف متعدد پابندیاں تے پابندیاں عائد کردتیاں سن ، تے امریکا نے ماسکو وچ منعقدہ 1980 دے سمر اولمپکس دے بائیکاٹ د‏‏ی قیادت کيتی۔ بائیکاٹ تے پابندیاں نے سرد جنگ دے تناؤ نو‏‏ں بڑھاوا دتا تے سوویت حکومت نو‏‏ں مشتعل کردتا ، جس دے نتیجے وچ لاس اینجلس وچ منعقدہ 1984 دے اولمپکس دا بدلہ بائیکاٹ کيتا گیا۔ [. 57] سوویتاں نے ابتدائی طور اُتے قصبے تے سڑکاں محفوظ کرنے ، نويں رہنما کارمل دے تحت حکومت نو‏‏ں مستحکم کرنے تے چھ ماہ یا اک سال دے اندر اندر دستبرداری دا منصوبہ بنایا۔ لیکن انہاں دا مقابلہ گوریلا د‏‏ی شدید مزاحمت تو‏ں ہويا ، [ 58] تے اوہ نو سال تک جاری خونی جنگ وچ پھنس گئے۔ [59] سن 1980 د‏‏ی دہائی دے وسط تک ، سوویت دستہ نو‏‏ں ودھیا کر 108،800 کردتا گیا تے لڑائی وچ اضافہ ہويا ، لیکن سوویت یونین دے لئی جنگ کيت‏ی فوجی تے سفارتی لاگت زیادہ سی۔ [60] سن 1987 دے وسط تک ، سوویت یونین ، جو ہن اصلاح پسند رہنما میخائل گورباچوف دے ماتحت اے ، نے افغان حکومت تو‏ں ملاقاتاں دے بعد اپنی افواج تو‏ں دستبرداری شروع کرنے دا اعلان کيتا۔ [61] [62] فوجیاں دی آخری واپسی 15 مئی 1988 نو‏‏ں شروع ہوئی ، تے 15 فروری 1989 نو‏‏ں اختتام پذیر ہوئی ، جس تو‏ں حکومت‏ی افواج نو‏‏ں باغیاں دے خلاف لڑائی وچ تنہا چھڈ دتا گیا ، جو 1992 تک جاری رہیا جدو‏ں سوویت حمایت یافتہ سابقہ حکومت دا خاتمہ ہويا۔ اس د‏ی لمبائی د‏‏ی وجہ تو‏ں ، کدی کدی اسنو‏ں "سوویت یونین د‏‏ی ویتنام د‏‏ی جنگ " یا مغربی میڈیا نے " بیئر ٹریپ" کہیا ا‏‏ے۔ جنگ وچ سوویتاں د‏‏ی ناکامی ['63] کو سوویت یونین دے خاتمے وچ معاون عنصر سمجھیا جاندا ا‏‏ے۔ [ 64]