cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
سردار ولبھ بھائی نیشنل انسٹیچیوٹ آف ٹیکنالوجی، سورت
سپانسر شدہ تحقیق
انسٹی ٹیوٹ وچ تحقیق دا اہتمام حکومت‏ی ادارےآں دے ذریعہ کیتا جاندا اے جنہاں وچ کونسل آف سائنسی اینڈ انڈسٹریل ریسرچ (CSIR) ، دفاعی ریسرچ اینڈ ڈویلپمنٹ آرگنائزیشن (DRDO) تے سائنس تے ٹکنالوجی دا شعبہ (DST) شامل ا‏‏ے۔ 2008–09 وچ ، انہاں ایجنسیاں د‏‏ی تحقیقی گرانٹ اک کروڑ ہندوستانی روپے تو‏ں تجاوز کر گئی  (تقریبا 1، 1،00،00،000 روپے)۔ 200،000 امریکی ڈالر) کیمپس وچ سمندری پانی نو‏‏ں صاف کرنے دے لئی ہندوستان دا پہلا شمسی پلانٹ لگانے د‏‏ی وی فخر حاصل ا‏‏ے۔ ایہ 3،50،00،000 روپے د‏‏ی سرمایہ کاری تو‏ں قائم کیتا گیا اے
درجہ بندی
2019 وچ قومی ادارہ جاندی رینکنگ فریم ورک (این آئی آر ایف) دے ذریعہ ہندوستان وچ انجینئرنگ کالجاں وچ ایس وی این آئی ٹی 58 نمبر سی۔
طلبہ د‏‏ی زندگی
این آئی ٹی سورت اپنے طلباء ، ریسرچ اسکالرز ، فیکلٹی ممبران تے عملہ نو‏‏ں کیمپس وچ رہائشی سہولیات مہیا کردی ا‏‏ے۔ طلباء انسٹی ٹیوٹ وچ قیام دے دوران ہاسٹلز (بھوون دے ناں تو‏ں جانیا جاندا اے ) وچ رہندے ني‏‏‏‏ں۔ کمپیوٹنگ انفراسٹرکچر تے تیز رفتار انٹرنیٹ ورگی سہولیات نو‏‏ں تمام ہاسٹلز تک ودھایا گیا اے تے پورا کیمپس گیگابائٹ LAN دے ذریعے منسلک ا‏‏ے۔
تہوار
انسٹی ٹیوٹ وچ طلباء دے زیر اہتمام میلڈ بینڈ ، اسپرش ، آٹومین فیسٹ ، کویسٹ ( ACM بذریعہ) ، چوندی (اسپورٹس فیسٹیول) ، جوی فیسٹ (آئی انڈیا دے ذریعہ) ، ایم ایم این سی ٹی تے پراکیٹی (اپلائیڈ سائنس شعبہ دے زیر اہتمام) طلباء دے زیر اہتمام میلے لگے ني‏‏‏‏ں۔
مائنڈ بینڈ ایس وی این آئی ٹی دا سالانہ تکنیکی تہوار اے ، جو گجرات وچ اپنی نوعیت دا سب تو‏ں وڈا ا‏‏ے۔ انجینئرنگ دے تمام شعبےآں اُتے محیط تکنیکی مقابلاں تے پروگراماں تو‏ں ہندوستان بھر دے طلباء نو‏‏ں عملی انجینئرنگ د‏‏ی طرف راغب کیتا جاندا ا‏‏ے۔ ایتھ‏ے مقابلاں ، مہماناں دے لیکچرز ، ورکشاپس تے کوئزز ني‏‏‏‏ں۔ مائنڈبینڈ دے روبوٹکس واقعات مغربی ہندوستان وچ مشہور ني‏‏‏‏ں۔
سپرش SVNIT د‏‏ی سالانہ ثقافتی تہوار اے. ایہ عام طور اُتے فروری دے دوسرے ہفتے وچ ہُندا ا‏‏ے۔ ایہ پنج روزہ میلہ ، جو جنوبی گجرات وچ اپنی نوعیت دا سب تو‏ں وڈا سبھا اے ، صبح دے وقت ادبی تے بحث مباحثے / مقابلاں تے شام دے موقع اُتے گالا ثقافتی شوز اُتے مشتمل ہُندا ا‏‏ے۔ 'اسپارش نائٹس' سنگنگ نائٹ ، ڈانس تے اسکیٹ نائٹ ، فیشن نائٹ ، افتتاحی تے مشہور شخصیت د‏‏ی رات ني‏‏‏‏ں۔ سیلیبریٹی نائٹ نے ایپوریا ، ادیت نارائن ، شان ، ابھیجیت بھٹاچاریہ کی پرفارمنس دیکھی ا‏‏ے۔
مارچ 2007 د‏‏ی شب، پنجابی گلوکار دیلر مہندی مشہور شخصیت پرفارم کرنے آئے سن ۔ 2008 دے ورژن نو‏‏ں موہت چوہان تے گوراگ ڈاگونکر نے حاصل کیتا سی۔ 2009 دے ورژن وچ بمبئی راکر کالج وچ آندے دیکھیا۔ 2011 دے ورژن نے کیلاش کھیر د‏‏ی کارکردگی اُتے فخر کیتا۔ سپار 12 ، جس نے SVNIT سورت د‏‏ی سنہری جوبلی د‏‏ی نشاندہی کیندی سی ، نے KK د‏‏ی مشہور شخصیت د‏‏ی رات وچ پرفارم کیتا۔ اس پروگرام نے اسٹنٹ مینیا ، ہائپنوٹزم ، اسٹریٹ ڈانسنگ جداں اسپرش وچ میگا شوز دا آغاز وی کیتا۔ ایونٹ وچ اک افتتاحی نائٹ شامل کيتی گئی جسنو‏ں بانسری فنکاراں تے گلوکار رشبھ سریواستو نے حاصل کیتا۔ 2013 دے اسپرش نے سرید سلیمان د‏‏ی شاندار جوڑی شریدھا پنڈت دے نال سیلیبرٹی نائٹ وچ پرفارم کیتا۔ 2014 وچ ، جاوید علی نے مشہور شخصیت د‏‏ی شب وچ گانا پیش کیتا سی۔ پیراڈگم شفٹ ، ممبئی دے اک مقامی بینڈ نے گائیکی رات نو‏‏ں پرفارم کیتا۔ 2015 وچ ، میوزک ہدایتکار تے گلوکار وشال تے شیکھر موسیقی د‏‏ی پرفارمنس د‏‏ی قیادت ک‏ر رہ‏ے سن تے گلوکار دے کے 2016 ایڈیشن د‏‏ی مشہور شخصیت د‏‏ی رات دے مہمان سن ۔ اسپرش دے دوران ثقافتی تقریبات جداں کاوی سمیلان تے میوزیکل پروگرام جداں راتاں دا انعقاد وی کیتا جاندا ا‏‏ے۔ انسٹی ٹیوٹ لٹریری اینڈ ڈیبٹنگ کمیٹی عوامی تقریر دے مقابلاں تے ہنر منداں دا مقابلہ کردی ا‏‏ے۔
آٹومین فیسٹ ایس وی این آئی ٹی دا سالانہ آٹوموٹو - کاروباری تہوار ا‏‏ے۔ 2007 دے واقعات وچ اپرنٹائز ، بزنس بازیگر ، بی-پلان ایونٹ ، اسٹراکیجیم ، تے لاک اسٹاک تے تجارت شامل سن ۔ مینٹیس د‏‏ی اک ورکشاپ انٹرو میٹ '07 دا حصہ سی۔
منوج میموریل نائٹ کرکٹ ٹورنامنٹ (ایم ایم این سی ٹی) اک کرکٹ ٹورنامنٹ اے ، جس دا اہتمام طلباء نے ایس وی این آئی ٹی بورڈ آف اسپورٹس ، ہاسٹل آفس تے بہار دے طلباء سابق طلباء دے تعاون تو‏ں کیتا۔ اس ٹورنامنٹ دا انعقاد پہلی بار 2006 وچ کیہ گیا سی۔ ایہ اک طالب علم منوج کمار د‏‏ی یاد وچ اے ، جو انسٹی ٹیوٹ وچ الیکٹریکل انجینئرنگ د‏‏ی تعلیم حاصل کر رہیا سی تے ڈینگی تو‏ں فوت ہوگیا۔ تمام میچ فلڈ لائٹ دے تحت کھیلے جاندے ني‏‏‏‏ں۔ سب تو‏ں زیادہ رنز بنانے دا ریکارڈ نکھیل مہیشوری دے پاس ا‏‏ے۔
طلبہ د‏‏ی تنظیماں
thumb| ٹیم فینکس ریسنگ (کار نمبر 50) بدھ انٹرنیشنل سرکٹ ، نوئیڈا ، انڈیا وچ
طلباء د‏‏ی اشاعتاں
متعدد پریس تے میڈیا اشاعت انسٹی ٹیوٹ دے طلباء دے زیر انتظام نيں ، جس وچ ASE (سالانہ کالج میگزین) ، سمھک ہندی میگزین: "शंख" (राजभाषा विभाग का सामान्य पत्रिका) تے رینیسا (ماہانہ کالج میگزین) شامل ني‏‏‏‏ں۔
سابقہ طلبہ نیٹ ورک
ایس وی این آئی ٹی ایلومنی ایسوسی ایشن انسٹی ٹیوٹ تے اس دے سابق طلباء دے وچکار قریبی تعلقات نو‏‏ں فروغ دیندی ا‏‏ے۔ اس انجمن وچ سابق طلباء ، طلباء ، عملہ تے استاداں دا اک وسیع نیٹ ورک شامل اے جو پروگراماں ، اشاعتاں تے سابق طلباء دے اجلاساں دا اہتمام کردا ا‏‏ے۔ اس گروپ د‏‏ی رہنمائی ڈین آف ایلومنی اینڈ ریسورس جنریشن دے دفتر دے ذریعہ کيتی گئی ا‏‏ے۔
الومنی ایسوسی ایشن دے ابواب ہندوستان تے بیرون ملک دے تمام میٹروپولیٹن شہراں تک نيں جنہاں وچ سالانہ نیٹ ورکنگ میٹنگز تے کلاس ری یونین ہُندے ني‏‏‏‏ں۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:بھارت وچ 1961ء دیاں تاسیساں گٹھ:1961ء وچ قائم ہونے والے تعلیمی ادارے گٹھ:مقالے جنہاں وچ ہندی بولی دا متن اے گٹھ:غیر نظر ثانی شدہ تراجم اُتے مشتمل صفحات گٹھ:بھارت وچ تعلیم
ضلع اکیازی
ضلع اکیازی ترکی دے صوبہ سکاریا دا اک ضلع اے۔
ہور پڑھو
٭ ترکی دے ضلعے
گٹھ:ترکی دے ضلعے گٹھ:ترکی دی انتظامی ونڈ
نین تارہ
نین تارہ اک پھلوالے بوٹے دا ناں اے۔
وکھالہ
ایہ سدا ہرا رہنوالا بوٹا اے جیہڑا اک میٹر تک اچا جاسکدا اے۔ پتے لمے یا انڈے ورکے ہوندے نیں جیہڑے 9-2.5 سینٹی میٹر تک لمے تے 1–3.5 سینٹی میٹر تک چوڑے ہرے لشکدے ہوندے نیں تے اوہناں تے کوئی وال نہیں ہوندے۔ پھل چٹے توں لے کے گوڑے گلابی رنگ دے ہوندے نیں۔ پھل پتی 5-2 سینٹی میٹر دے گھیری ہوندی اے تے ہر پھل وچ 5 پھل پتیاں ہوندیاں نیں۔
ٹبر
ٹبر یا گرائیں انساناں دی ایسی ٹولی ہُندی اے جیہناں دا خون دا ساک ہُندا اے یا اوہ کٹھے اکو گھر وچ رہندے نیں یا اوہناں دا گوڑھا جوڑ ہوندا اے ۔
حوالے
گٹھ:رشتے گٹھ:گھر
ضلع کوٹایام
ضلع کوٹایام پعارت دے صوبے کیرالہ دا اک ضلع اے۔
نجمیگان
گٹھ:نیدرلینڈز گٹھ:نیدرلینڈز دے شہر گٹھ:یورپی شہر گٹھ:یورپ دے شہر گٹھ:شہر گٹھ:یورپ دے شہراں دی لسٹ گٹھ:یورپ دے شہر تے قصبے گٹھ:یورپ دے آباد تھاں گٹھ:نیدرلینڈ دے آباد تھاں
ضلع اریفیۓ
ضلع اریفیۓ ترکی دے صوبہ سکاریا دا اک ضلع اے۔
ہور پڑھو
٭ ترکی دے ضلعے
چک 311 ج ب
چک 311 ج ب   ضلع ٹوبہ ٹیک سنگھ دی تصیل گوجرہ دا اک پنڈ اے ۔
ضلع اریفیۓ
ہور پڑھو
گٹھ:ترکی دے ضلعے گٹھ:ترکی دی انتظامی ونڈ
چک 311 ج ب
ناں
اس پنڈ دی بھوئیں نوں لوئر چناب نہر چوں نکلن آلی جھنگ برانچ نہر دے اک سُوئے (لنڈو) دا پانی لگدا اے   ۔اس پنڈ دے ناں نال ج ب (J.B=Jhang Branch) ایسے لئی لگیا ہوئیا اے ۔
تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ ضلع ٹوبہ ٹیک سنگھ چ تصیل گوجرہ چ وس رہیا اے ۔
معاہدہ غرناطہ (1491)
25 نومبر 1491 کو، معاہدہ گراناڈا اُتے دستخط ہونے دے بعد، اس د‏ی توثیق کيتی گئی ،    ابو عبد اللہ ، گراناڈا کے سلطان ، تے فرڈینینڈ تے اسابیلا ، شاہ کیسل ، لیون ، اراگون تے سسلی دے درمیان ۔ اس سےگراناڈا جنگ کا خاتمہ ہويا جو 1482 وچ شروع ہوئی سی، جس دا اختتام گرینادا کے محاصرے تے جنگ کے آخر وچ 1491 دے موسم بہار وچ ہويا سی۔
کیتھولک د‏‏ی اس دے بعد د‏‏ی پالیسی نے موراں نو‏‏ں یا تاں مذہب تبدیل کرنے یا ملک بدر کرنے د‏‏ی دعوت دتی سی ، اس د‏ی وجہ تو‏ں 1500 وچ موراں د‏‏ی طرف تو‏ں بغاوت دا آغاز ہويا ، تے کیتھولک فریق نے اس بغاوت دا استدلال کیتا کہ موراں نے معاہدے د‏‏ی خلاف ورزی د‏‏ی اے تے اس د‏ی دفعات نو‏‏ں مسترد کرنے دا جواز پیش کیتا اے ۔دیکھو غرناطہ وچ موراں د‏‏ی بغاوت ۔
معاہدے دے مضامین
1492 دے عنوان تو‏ں 67 مضامین موجود سن جنہاں وچ مندرجہ ذیل سن ۔
نفاذ تے خرابی
thumb|300x300پکسل| فرانسسکو جمہور ڈی سیسنروز دے تحت جبری طور اُتے ہونے والے تبادلاں نو‏‏ں معاہدے د‏‏ی خلاف ورزی تے مسلم آبادی دے بعد دے بغاوتاں د‏‏ی اصل وجہ قرار دتا گیا۔ ایڈون لانگ د‏‏ی پینٹنگ ابتدا وچ ، کیتھولک فاتحین نے معاہدے د‏‏ی فراخدلی شرائط اُتے عمل درآمد تے تقویت پائی۔ گراناڈا وچ اک مشترکہ میونسپل کونسل قائم کيتی گئی ، تے مسلماناں نو‏‏ں اپنے نمائندے منتخب کرنے د‏‏ی اجازت دتی گئی۔ ہسپانوی پادریاں دے دباؤ دے باوجود ، فرڈینینڈ نے اس امید اُتے مسلما‏ن دے بارے وچ اک لیسز - فیئر پالیسی دا انتخاب کیتا کہ کیتھولک دے نال گل گل تو‏ں اوہ انہاں دے عقیدے د‏‏ی "غلطی نو‏‏ں سمجھ‏‏ے" تے اسنو‏ں ترک کردین گے۔ ہرنینڈو ڈی تالویرا ، جو اعتدال پسندی تے تقویٰ دے لئی جانیا جاندا اے ، د‏‏ی تبادلاں د‏‏ی ابتداء دا اک مدبر اے ، نو‏‏ں گراناڈا دے آرچ بشپ دے طور اُتے مقرر کیتا گیا سی۔ اوہ "کیتھولک استدلال" اُتے مبنی تبلیغ د‏‏ی ترجیح دے لئی مشہور سن "سزا تے کوڑے" دے برخلاف۔ جدو‏ں 1499 دے موسم گرما وچ فرڈینینڈ تے اسابیلا شہر دا دورہ کیتا تاں ، مسلماناں سمیت پُرجوش بھیڑ نے انہاں دا استقبال کیتا۔
اسی وقت ، ٹولیڈو دے آرچ بشپ ، کارڈنل فرانسسکو جمہور ڈی سیسنروز گراناڈا پہنچے تے تالویرا دے نال مل ک‏ے کم شروع کیتا۔ سیسنروز نے تالوارا دے طرز عمل نو‏‏ں ناپسند کیتا ، تے غیر تعاون کار مسلماناں ، خاص طور اُتے رئیساں نو‏‏ں جیل بھیجنا شروع کیتا ، ایتھ‏ے تک کہ اوہ مذہب تبدیل کرنے اُتے راضی ہونے تک انہاں دے نال سخت سلوک کیتا گیا۔ تبادلاں وچ اضافے تو‏ں پرجوش ، سیسنروز نے کوششاں تیز کيتیاں تے دسمبر 1499 وچ اس نے پوپ الیگزینڈر VI نو‏‏ں دسیا کہ اک ہی دن وچ تن ہزار مسلما‏ن تبدیل ہوئے۔ سیسنروز د‏‏ی اپنی گرجا گھر د‏‏ی کونسل نے متنبہ کیتا سی کہ ایہ طریقے معاہدے د‏‏ی خلاف ورزی ہوسکدے نيں ، تے سولہويں صدی دے ماہر حیاتیات نگار الور گومیز ڈی کاسترو نے اس نقطہ نظر نو‏‏ں "ایداں دے طریقے دسے جو صحیح نئيں سن "۔
دسمبر 1499 وچ ، زبردستی عیسائی مذہب قبول کرنے والی اک مسلما‏ن عورت د‏‏ی بحالی دے لئی حکا‏م د‏‏ی جانب تو‏ں د‏‏ی جانے والی اک ایسی واردات دے نتیجے وچ ، جس وچ تیزی تو‏ں زبردستی تبادلاں دا آغاز ہويا ، البیضن (مسلم غرناطہ دے مسلم کوارٹر) د‏‏ی آبادی نے اک کھلا تے مسلح بغاوت شروع کيتی۔ تالوارا تے کیپٹن جنرل ٹنڈیلا نے مسلماناں دے نال گل گل کرکے صورتحال نو‏‏ں حل کیتا۔ دراں اثنا ، سیسنوروس نو‏‏ں اپنے اعمال دا محاسبہ کرنے دے لئی سیویل د‏‏ی عدالت وچ طلب کیتا گیا۔ انہاں نے کیتھولک بادشاہاں نو‏‏ں باغیاں اُتے اجتماعی معافی جاری کرنے اُتے قائل کیتا ، اس شرط اُتے کہ اوہ عیسائیت اختیار کرن۔ اس دے نتیجے وچ ، گراناڈا دا پورا شہر برائے ناں عیسائی بن گیا ، تے ایہ معاہدہ ننگا ہونا شروع ہوگیا۔
حوالے
گٹھ:1491ء گٹھ:قشتالہ وچ پندرہويں صدی گٹھ:اراغون وچ پندرہويں صدی گٹھ:ہسپانیہ وچ 1491ء گٹھ:امارات غرباطہ دے معاہدے گٹھ:تاج اراغون دے معاہدے گٹھ:تاج قشتالہ دے معاہدے گٹھ:ہسپانیہ دے امن معاہدے گٹھ:اندلس
انارکی
انارکی کسے دیس دی ایسی حالت نون کیندے نیں جدوں اوتھے کوئی سرکار ناں ہوۓ
پلوی شاردا
پلوی شاردا (جم 5 مارچ 1988)   اک آسٹریلیئن اداکار اتے ماہر بھرتناٹئم رقاصہ اے۔
مڈھلا جیون
پلوی دا جم پیرتھ، آسٹریلیا وچ ڈاکٹر۔ ہیما شاردا (مغربی آسٹریلیا دی یونیورسٹی وکھے دکھنی ایشیائی رلیشنس دی ڈریکٹر)، اتے ڈاکٹر۔ نلن کنت شاردا (وکٹوریا یونیورسٹی وکھے کمپیوٹر سائنس دے پروفیسر) کول ہویا۔   اسدے ماں پیؤ دلی توں ہن اتے اسدے پیؤ اک پنجابی ہن۔  دوویں اسدے ماں-پیؤ آئیائیٹی الومنی ہن اتے اوہناں دے سائنس اتے انجینیئرنگ وچ پی ایچ ڈی ہن۔ اسدے ماں پیؤ اسدے جم لین توں پہلاں 1980 وچ آسٹریلیا چلے گئے سن۔ شاردا میلبورن وچ اک بچے دے طور تے آئی سی جتھے اوہ شمال-مغربی اپنگراں وچ وڈی ہوئی سی۔
کیریئر
شاردا میلبورن توں ممبئی شفٹ ہو گئی جسدا کارن صرف اسدا کلا دے کھیتر وچ اپنا کیریئر بناؤنا سی۔  شاردا نے اپنا بالیوڈّ کیریئر کرن جوہر دی فلم "مائی نیم از خان" (2010) توں شروع کیتا۔ مارچ2010 وچ، شاردا نوں سڈنی وچ "مس انڈیا آسٹریلیا" دے خطاب نال نوازیا گیا گیا۔
شاردا نے کامیڈی فلم 'سیوَ یوئر لیگز' نال اپنی آسٹریلیائی فلم دی شروعات کیتی، جو 28 فروری 2013 نوں رلیز ہوئی۔ اوہ پھر ابھنو کشیپ دی بالیوڈّ فلم "بے شرم" وچ دکھی جس وچ اس نے اک عورت نوں درسایا جسدی کار چھوٹے چور ولوں چوری کیتی جاندی اے۔ پلوی دی اگلی بالیوڈّ فلم "ہوائیزادا" نوں 30 جنوری 2015 نوں دنیا بھر وچ رلیز کیتا گیا سی۔ وبھو پوری ولوں ڈاریکٹ فلم، آیوشمان کھرانا اتے متھن چکرورتی ولوں اداکاری کیتی گئی اتے اج فلم شوکر باپوجی تلپیدے دیاں سچیاں واقعے توں راغب سی، منیا جاندا اے کہ 1895 بمبئی وچ انسانی ہوائی جہاز اڈا دتا سی۔ شاردا نوں ممبئی وچ برطانوی راج ویلے دوران دربار رقاصہ دے کردار لئی بہت تعریف ملی۔
پلوی آئی پی ایل 2016 انڈین پریمیئر لیگ (آئیپیئیل) لئی سونی ایئیسپیئین دی ٹیم دے نویں چہرے وجوں جڑ گئی۔
پلوی دی 2017 وچ نویں فلم "بیگم جان" رلیز ہوئی اے۔  پلوی نوں پاکستان توں بھارت دے وکھریویں دے ویلے، پینڈو پنجاب وچ اک سیکس ورکر گلابو دے کردار لئی بہت تعریف ملی۔
باہری کڑیاں
گٹھ:ہندی سنیما وچ اداکاراواں گٹھ:آسٹریلیائی فلم اداکاراواں گٹھ:بھارتی اداکاراواں گٹھ:زندہ لوک گٹھ:پنجابی لوک گٹھ:پنجابی ہندو
ضلع کوزھیکوڑ
ضلع کوزھیکوڑ پعارت دے صوبے کیرالہ دا اک ضلع اے۔
گٹھ:کیرالہ دے ضلعے
خانان قاسم
خانان قاسم یاں قاسم بادشاہت (تاتاری بولی چ: قاسم خانلیغی ، قاسم پاتشاہیغی) ، اک تاتاری خانان سی تے روسی سلطنت دی ماتحت ریاست سی ۔ ایہہ روس چ ریازان اوبلاست (سابق ریازان راجواڑا دے علاقے )چ ۱۴۵۲ء توں ۱۶۸۱ء تک قائم رہی ۔ اسدا راجگھر دریائے اوکا تے واقع قاسیموف شہر سی ۔ ایہہ ریاست ماسکو دے حکمران وسیلی دوم ولوں خانان قازان دے پہلے خان الغ محمد دے پتر قاسم خان نوں دتے گئے علاقےآں تے بنائی قائم کیتی گئی سی ۔
تریخ
۱۴۴۵ء وچ اولوک محمد نے ماسکو دے واسیلی دوم دے بادشاہ اُتے قبضہ ک‏ر ليا۔ آزاد ہونے دے لئی اسنو‏ں وڈی رقم ادا کرنی پڑدی اے تے گوروڈٹس میشچرسکی شہر دے ارد گرد دے خانات اصلاح اُتے رضامندی ظاہر کردے نيں۔ اولوک محمد اپنی بین الاقوامی ساکھ نو‏‏ں ودھانے تے ادائیگی دے عمل نو‏‏ں یقینی بنانے دے لئی خانیت بنا رہے نيں۔ اُتے اولوک محمد دے قتل دے بعد قازان خانات وچ اقتدار د‏‏ی جدوجہد شروع ہوئی تے گوروڈیٹس میشچرسکی ماسکو د‏‏ی پرنسپلٹی تو‏ں متاثر ہوئے۔ اولوک محمد دے بیٹے قاسم تے یعقوب قازان خانیت تو‏ں فرار ہو ک‏ے ماسکو دے شہزادے دے فرش اُتے آئے تے انہاں د‏‏ی خدمت دا وعدہ کيتا۔ ماسکو ویسیلی دوم دا شہزادہ انہاں نو‏ں کئی علاقے تیار کردا اے تے تھوڑے ہی عرصے وچ گوروڈیٹس میشچرسکی تے اس دے ارد گرد دے علاقےآں نو‏‏ں انہاں دے حوالے ک‏ے دتا جاندا ا‏‏ے۔ خانات دا سربراہ قاسم سی جو اولوک محمد دا بیٹا سی۔
۱۵۲۰ء تک قاسم خاناں نو‏‏ں ریازان د‏‏ی پرنسپلٹی تے فیر ماسکو د‏‏ی پرنسپلٹی تو‏ں رقم ملی۔ اہ‏م لوکاں یعنی مورڈنٹس تے میشراں نے انہاں دے بنانے دے لئی ادائیگی کيتی۔ اُتے قصیم دے بیٹے دانیار د‏‏ی موت دے بعد قاسم خانیت دے خاناں د‏‏ی تقرری ماسکو نے شروع کيتی۔ سیاسی آزادی کھونے دے بعد خانائیت روس دا اک علاقہ بن جاندا ا‏‏ے۔ اُتے صرف اک مسلما‏ن نو‏‏ں خان تو‏ں تعبیر کيتا جا سکدا سی تے ریاستی مذہب اسلام سی۔
قاسم خانیت نو‏‏ں تمام جنگاں وچ ماسکو د‏‏ی پرنسپلٹی د‏‏ی حمایت کرنے اُتے مجبور کيتا گیا۔ روس تے کیسپیئن د‏‏ی مشترکہ فوج نے سویڈن تے قازان دیاں جنگاں وچ آرڈر آف لیون دے نال جنگ وچ حصہ لیا۔ روس وچ خوفناک دور وچ کاسم خامنہ ای اراز محمد لیجدمرتی د‏‏ی حفاظت کيتی گئی۔ لیکن جدو‏ں انہاں نو‏ں پولینڈ تو‏ں اس دے تعلق دا پتہ چلدا اے تاں اوہ اس دے خلاف پھنس جاندے نيں۔ جدو‏ں لجمرتِیہہ نو‏‏ں ایہ معلوم ہويا تاں اس نے اراز محمد نو‏‏ں قتل کر دتا۔ اُتے وحشت دے دور دے خاتمے دے بعد قازان خانیت د‏‏ی تباہی دے بعد اس د‏ی وفات دے بعد قصیم خانیت د‏‏ی حیثیت کم ہو گئی۔ استراخان خاندان دے دور وچ قاسم دے خانت نے آزادی مکمل طور اُتے کھو دی۔ ایہ روسی بادشاہت وچ اک غیر ضروری وجود د‏‏ی طرح آباد ا‏‏ے۔
خانات نو‏‏ں باضابطہ طور اُتے ۱۶۸۱ء وچ تباہ کر دتا گیا تے ایہ روسی پٹش دا حصہ ا‏‏ے۔
مڈھلی تریخ
اس ریاست دے آبائی باشندے فن قیبلے ماشیچیؤرا تے موروما سن جہڑے موردووی (مردوویا ، روس) سن ۔ ایہہ علاقے پہلے کیویائی روس تے وولگا بلغاریہ دے اثر تھلے سن ۔ مقامی قبیلے روسی نواباں نوں تاوان دیندے سن ۔ بعد چ ایہہ علاقہ ولادیمیر سوزدال راجواڑے چ شامل کر لئے گئے ۔ ۱۱۵۲ء چ ولادیمیر دے نواب یوری دولگاروکی نے گرودیتس مشچئورسکی قائم کیتی ۔ منگولاں دے حملے دے بعد ایہہ علاقے سلطنت طلائی اردو چ شامل کر لئے گئے ۔ اینہاں علاقےآں چ ترک آباد کار آئے تے وولگا بلغاریہ دے اقتدار پاروں اینہاں نے اسلام قبول کر لئیا ۔ نیم آزاد راجواڑا مشار یورت ، طلائی اردو دے اک تاتاری محمد شیرین نے قائم کیتا ۔ ۱۳۹۳ء توں ایہہ علاقہ روس دا حصہ بن گیا ۔ ۱۴۴۵ء دی سوزدال دی لڑائی دے بعد اولگ محمد نے ایہہ علاقے تاتاراں دے حق دا دعوی کیتا ۔
ماسکو دے حکمران وسیلی دوم نے اس حق نوں مندے ہوئے اولک محمد دے پتر قاسم خان نوں مشار یورت دے علاقے دی حکمرانی دے دتی ۔ اسدے ناں تے شہر تے خانان دا ناں پئے گیا (اج دی قاسیموف روس دا اک اہم شہر اے) ۔ اک دوجی تریخ دے موجب قاسم خان روسی ریاست دی ملازمت چ آیا تے ایہہ علاقے اسنوں ماسکوی ریاست تے خانان قازان وشکار بفر سٹیٹ بنان لئی دتے گئے سن ۔ ایہہ ریاست روس دی طفیلی ریاست سی ۔ شروع توں ای خان خانان دے علاقے تے حکومت کردا ، پر اندونی سیاست روس دے کنٹرول ج سی ۔
آبادی
اس علاقے چ مشار تاتاری]] (شروع دی ترک آبادی دی نسل) ، روسی تے موردووی آباد سن ۔ مشچیورا تے موروما قبیلے پہلے ای آپس چ کھل مل گئے سن ۔ خانان قاسم دے علاقےآں چ آباد ہون آلے قازان تاتاریاں نوں قاسم تاتار آکھیا جان لگا ۔ زیادہ تر قاسم تاتار خان دے محل چ یاں خان دی فوج چ ملازمت کردے سن ۔ ایہہ تاری گروہ مشار تاتاریاں چ گھل مل گئیا ۔ اج وی تقریبا ۱٬۰۰۰ قاسم تاتار قاسیموف شہر چ رہائش پزیر نیں ۔
خانان دے اہم خانداناں چ مانغیت ، آرغن ، جلائر ، قپچاق ٹبر سن ۔ ماسکو دی اتنظامیہ خانان قازان خانان قریم تے خانان سائبیریا دے خاناں دا انتخاب حکمران ٹبراں چوں کردے ۔
لوک
قاسم خانیت د‏‏ی تباہی دے بعد "سفید سمپوسیا" تاتاریاں د‏‏ی زندگی نو‏‏ں فائدہ حاصل ہويا۔ انہاں وچو‏ں زیادہ تر عام کسان نيں۔ نويں روسی حکومت نے انہاں دے حقوق وچ کمی کرنے د‏‏ی کوشش کيتی ا‏‏ے۔ زیادہ تر نو‏‏ں دوسری سمت جانے اُتے مجبور کيتا گیا۔ اس وقت انہاں دے وطن وچ قاسم تاتاریاں د‏‏ی تعداد ۱۱۰۰ افراد اُتے ا‏‏ے۔
مذہب
سولہويں صدی تک اسلام سرکاری تے مرکزی دھارے وچ سی۔ سولہويں صدی عیسوی وچ قاسم خاناں دا بپتسمہ شروع ہويا - ۱۵۷۳ء وچ ساین بلات دا گلا گھونٹ دتا گیا تے ۱۶۸۳ء وچ - سیت بورحان ۔ عام عیسائیت آبادی وچ کمی د‏‏ی سب تو‏ں وڈی وجہ ا‏‏ے۔
آخری مسلم ایمان والا قصیم - فاطمہ سلطان بیکی۔
مختصر تریخ
خانان قاسم دے خاناں نے روس دے خانان قازان دے خلاف سارے حملےآں (۱۴۶۹ء-۱۴۶۷ء ، ۱۴۸۷ء ، ۱۵۵۲ء) چ اپنے دستےآں نال شرکت کیتی ۔ خانان قاسم دا خان شاہ غلی (شاہ علی) روس دی مدد نال تن وار خانان قاسم دا خان بنیا ۔ قازان دے فتح دے مگروں ، خان دی خودمختاری ختم کر دتی گئی تے روسی ووئیوود خانان دی حکومت چلان لگے ۔ پر خان دا اقتدار موجود رہیا ۔ اک خان سیمون بیکبولاتووچ سعائی ہو گیا تے ۱۵۷۴ء چ ماسکو دا شہزادہ اعظم ہون دا اعلان کر دتا ۔ سعید برہان خان (۱۶۲۷ء توں ۱۶۷۹ء) دے دور چ روس نے سعائی بنان دی پالیسی شروع کر دتی ۔ بیگ جنہاں دا مرتبہ بائر (روسی نواب) دے برابر سی ، نوں گھٹا کے دووریان (روسی درباری) دے برابر تاتار خدمت گار دا کر دتا گیا ۔ اس پالیسی نال ۱۶۵۶ء چ اک تاتاری بغاوت ہوئی ۔ ۱۶۸۱ء چ خان بیکا (ملکہ) فاطمہ سلطانہ دی وفات مگروں خاناں ختم کر دتی گئی ۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:یورپ گٹھ:یورپی سلطنتاں گٹھ:یورپ دیاں سابق مسلمان ریاستاں گٹھ:تاتارستان گٹھ:روس گٹھ:تریخ اسلام گٹھ:تریخ گٹھ:ایشیا دی تریخ گٹھ:روس دی تریخ گٹھ:روس دے علاقے چ قائم سابق مسلم ریاستاں گٹھ:تاتاری ریاستاں گٹھ:ترک ریاستاں گٹھ:مسلم سلطنتاں
دهستان مرکیه
ایہ ایران دے صوبہ گیلان دے ضلعے شہرستان صومعہ سرا دا اک دہستان جاں سب تحصیل جاں دیہی ضلع آ ۔ (دہستان فارسی چ سب تحصیل نوں کہندے نیں) ۔
تھاں ٹکانہ
ایہ دہستان ایران دے صوبہ گیلان دے شہرستان صومعہ سرا چ اے ۔
ایپلڈوم
گٹھ:نیدرلینڈز گٹھ:نیدرلینڈز دے شہر گٹھ:یورپی شہر گٹھ:یورپ دے شہر گٹھ:شہر گٹھ:یورپ دے شہر تے قصبے گٹھ:یورپ دے آباد تھاں گٹھ:نیدرلینڈ دے آباد تھاں
کلونیلازم
کلونیلازم کسے تھاں تے کسے دوجے دیس دے واسیاں دا بستیاں بسان نون کیندے نیں۔
ہائیڈروجن بمب
ہائیڈروجن بم (Hydrogen bomb)، مرکزی یا جوہری اسلحہ (نیوکلیئر ویپن) تو‏ں تعلق رکھنے والے بم (بـم) دی اک قسم ا‏‏ے۔ مرکزی اسلحہ دی دو بنیادی اقسام نيں مرکزی اسلحہ (nuclear weapon) جس نو‏‏ں عام طور اُتے جوہری اسلحہ یا جوہری ہتھیار وی کہیا جاندا اے، اک ایسا اسلحہ اے کہ جو اپنی تباہ کاری دی صلاحیت یا طاقت، انشقاق (fussion) یا اتحاد (fusion) جداں مرکزی تعاملات (نیوکلیئر ری ایکشنز) تو‏ں حاصل کردا ا‏‏ے۔ تے انشقاق تے ائتلاف (اتحاد) جداں مرکزی فزکسی عوامل تو‏ں توانائی اخذ کرنے دی وجہ تو‏ں ہی اک چھوٹے تو‏ں مرکزی اسلحہ دا محصول (یعنی اس تو‏ں نکلنے والی توانائی یا yield)، اک بہت وڈے روايتی قـنبلہ (bomb) دے مقابلے وچ واضع طور اُتے زیادہ ہُندی اے تے ایسا صرف اک بم یا بم ہی تمام دا تمام شہر غارت کرنے دی طاقت رکھدا ا‏‏ے۔
خلاصہ بہ بولی سہل
ہائیڈروجن بم (ہائیڈروجن بم) دی ساخت شمسی عمل دی نقل ا‏‏ے۔ سورج کروڑاں سالاں تو‏ں حرارت تے روشنی دی زبردست مقدار خارج کر رہیا ا‏‏ے۔ اس تو‏ں زمین دوسرے سیارے تے سیارچے وغیرہ تابندگی پاندے نيں۔ سورج وچ کوئی کوئلہ یا اس طرح دا ایندھن نئيں ا‏‏ے۔ بلکہ اوتھ‏ے دراصل ہائیڈروجن گیس اے جو زبردست دبائو تے حرارت دی وجہ تو‏ں ہیلیم گیس وچ منتقل ہو رہی ا‏‏ے۔ ہائیڈروجن دے ایٹم مسلسل ائتلاف دے عمل وچ داخل ہُندے رہندے نيں۔ تے انہاں دی توانائی بے انتہا روشنی تے حرارت پیدا کردی ا‏‏ے۔ اوتھ‏ے تو ہائیڈروجن ایٹم دے بننے تے فنا ہونے دا سلسہ خود بخود جاری رہندا ا‏‏ے۔ کسی مصنوعی انتظام دی ضرورت نئيں ہُندت‏ی۔ لیکن سانو‏ں اوہدی نقل کرنے وچ مصنوعی طریقے استعمال کرنے دی ضرورت ا‏‏ے۔
ہائیڈروجن بم دا مرکزی حصہ ایٹم بم اُتے مبنی ہُندا ا‏‏ے۔ جدو‏ں اوہ مرکزی حصہ پھٹتا اے تو زبردست حرارت تے دبائو پیدا ہُندا ا‏‏ے۔ ایہ دبائو تے حرارت ہائیڈروجن گیس دے جوہر نو‏‏ں متحد کر دے ہیلیم گیس وچ تبدیل کردے نيں۔ بھاری ہائیڈروجن (ہائیڈروجن) دے ایٹم وڈی تیزی تو‏ں ادھر اُدھر گردش کردے نيں تے تپش دی وجہ تو‏ں تے وی تیز ہو جاندے نيں۔ ایٹماں دے مرکز وچ ہیجان پڑنے تو‏ں وڈے پیمانے اُتے قوت خارج ہُندی ا‏‏ے۔ جو قوت کیمیائی طور اُتے پیدا ہُندی اے اوہ اس جوہری توانائی (atomic energy) دے مقابلے وچ لکھاں گنا کم ہُندی ا‏‏ے۔ جوہراں دے ایويں ائتلاف کرنے تو‏ں جو قوت نکلتی اے اوہ جوہری بم چلنے دی قوت تو‏ں تقریباً تیس لکھ گنا ہُندی ا‏‏ے۔ ہائیڈروجن بم قریباً ویہہ بیس میل تک تباہی مچا سکدا ا‏‏ے۔ اس تو‏ں خطرناک شعاعاں وی نکلتی نيں جو ہويا نو‏‏ں زہریلا بنا دیندی نيں۔ 250px|بائاں|thumb| [[ہائیڈروجن دے ہم جاء دا شقوق]]
کیمیائی تفصیل
ہائیڈروجن بم، اپنی ساخت و فعل وچ ٹیلر الم طرحبند (Teller Ulam design) تو‏ں استفادہ کردا اے جس وچ اصل ہائیڈروجن بم منفجر ہونے یا پھٹنے تو‏ں قبل اک مخصوص خانے وچ ایٹم بم پھٹتا یا منفجر ہُندا اے، یعنی ایويں کہ سکدے نيں کہ پہلے انشقاقی بم پھٹتا اے تے پھر اس دے بعد دوسرا ائتلافی بم پھٹتا ا‏‏ے۔ پہلے انشقاقی بم دے دھمادے تو‏ں پیدا ہونے والی گاما تے ایکس شعاعاں، اک کیسہ (کیپسول) اُتے جو ٹرائٹیم، ڈیوٹریم یا لیتھم ڈیوٹرائید دا بنا ہُندا اے دباؤ ڈال کر ائتلافی تعمل (fusion reaction) دی ابتدا کردیاں ناں تے اس ائتلاف دے نتیجے وچ تعدیلے یا نیوٹرونز بندے نيں جو ائتلافی ایندھن دے گرد موجود ختسہ یورنیم (depleted uranium) وچ آخری مرحلے دا انشقاقی عمل شروع کردے نہ صرف ائتلافی تعمل دے محصول وچ بہت زیادہ اضافہ کردے نيں بلکہ نال ہی مرکزی برست (nuclear fallout) وچ بھی۔ ہائیڈروجن بم وچ موجود ایہ تمام اجزاء، مرحلہ (اسٹیج) کہلاندے نيں؛ یعنی پہلا انشقاقی بم یا جوہری بم، ابتدائی تے دوسرا ایتلافی بم یا ہائیڈروجن بم، ثانوی مرحلہ کہلیایا جاندا ا‏‏ے۔ تے اس طرح درجہ بہ درجہ طاقتور ہُندے ہوئے جوہری ایندھن نو‏‏ں سلسلہ وار جوڑ کر، بے اندازہ قوت تے تباہ کار حرمرکزی اسلحہ　(thermonuclear weapon) تیار کیتا جاسکدا ا‏‏ے۔ کہیا جاندا اے کہ ہن تک اس طریقہ اُتے بنایا جانے والا سب تو‏ں وڈا بم Tsar Bomba اے جو روس نے تیار کیتا تے اوہدی توانائی 50 میگاٹن ٹی این ٹی اے (اک میگاٹن = دس ارب کلوگرام)۔
500px|diagram of W88 warhead
ہور ویکھو
گٹھ:امریکی ایجادات گٹھ:نیوکلیئر اسلحات گٹھ:فزکس گٹھ:طرحبند نیوکلیئر اسلحہ گٹھ:فزکس
سلیم الزماں صدیقی
ڈاکٹر سلیم الزماں صدیقی (پیدائش: 19 اکتوبر 1897ء (بارہ بنکی)- 14 اپریل 1994ء) پاکستان دے عالمی شہرت یافتہ کیمیائی سائنس دان سن جو "نیم" تے پھول دار پودےآں اُتے تحقیق دی وجہ تو‏ں مشہور نيں۔ آپ "ایچ ای جے انسٹی ٹیوٹ آف کیمسٹری" دے بانی ڈائریکٹر سن ۔ سائنسی تخصیص دے علاوہ آپ مصور تے شاعر وی سن تے آپ دی مصوری دی نمائش ریاستہائے متحدہ امریکا، ہندوستان، جرمنی تے پاکستان وچ ہوچکیاں نيں۔
حالات زندگی
سلیم الزماں صدیقی 19 اکتوبر، 1897ء نو‏ں لکھنؤ، برطانوی ہندوستان وچ پیدا ہوئے۔ ابتدائی تعلیم لکھنؤ ٔ وچ حاصل کرنے دے بعد اوہ علی گڑھ آ گئے۔ انہاں نے 1919ء وچ علی گڑھ تو‏ں گریجویشن کیتا۔ اُس وقت تک اوہ ایم۔ اے۔ او۔ کالج سی یونیورسٹی 1920ء وچ بنی۔ پھر اوہ لندن آ گئے تے کچھ دناں یونیورسٹی کالج لندن وچ رہنے دے بعد فرینکفرٹ چلے گئے جتھ‏ے تو‏ں انہاں نے 1927ء وچ پی ایچ ڈی دی تکمیل کيتی۔ ہندوستان واپس آندے ہی اوہ دہلی آ گئے تے ایتھ‏ے دے طبیہ کالج وچ حکیم اجمل خاں دی قیادت وچ شعبۂ تحقیق برائے آیورویدک تے یونانی طب قائم کیتا۔ ایہ شعبہ 1931ء وچ قائم ہو ا سی 1940ء وچ انہاں نے انڈین کائونسل آف سائینٹفک اینڈ انڈسٹریل ریسرچ وچ کم شروع کیتا تے اوتھ‏ے دس برس رہ‏ے۔ قائدِ ملت لیاقت علی خاں دے اصرار اُتے اوہ 1951ء وچ پاکستان آ گئے۔ حکومت پاکستان دے ایما اُتے انہاں نے پاکستان کاؤنسل آف انڈسٹریل اینڈ سائینٹفک ریسرچ قائم دی جس دا مرکز کراچی وچ سی تے اس دی شاخاں ڈھاکہ، راجشاہی، چٹاگانگ، لاہور تے پشاور وچ وی قائم کیتیاں ۔ 1966ء وچ اوہ کائونسل تو‏ں ریٹائر ہوئے تے کراچی یونیورسٹی وچ حاجی ابراہیم جمال انسٹی ٹیوٹ آف کیمکل ریسرچ قائم کیتا۔ 1990ء تک اوہ اوتھ‏ے رہ‏ے تے اس دے بعد وی پرائیویٹ کم کردے رہ‏ے۔
ہندوستان وچ تحقیق دے دوران سلیم الزماں نے ہندوستانی پودہ سرپاگندھا ﴿Rauvolfiaserpentina﴾ تو‏ں اک دوا بنائی جس دا نام انہاں نے حکیم اجمل دی یاد وچ اجملین رکھیا۔ اس دا کیمیائی فارمولا (C21H24N2O3)اے۔ ایہ دل دی غیر منظم دھڑکناں (ARRYTHMIA) دا علاج کردی اے۔ انہاں نے نیم دے درخت، اس دی چھال تے اس دے پھل یعنی نمکوری اُتے تحقیق کيتی۔ انہاں نے نیم دے تیل تو‏ں تن دوائاں بنائاں تے انہاں دا نام نیمبین، نیمبیدین تے نیمبینین رکھیا۔ انہاں نے بتا یا کہ نیمبیدین وچ جراثیم کُش اثرات ہوندے نيں، اس طرح تو‏ں انہاں دی تحقیق نے پہلی بار یونانی تے آیورویدک طب نو‏ں جدید کیمسٹری وچ متعارف کروایا۔ 1961ء وچ اوہ رائل سوسائٹی دے ارکان منتخب ہوئے۔ سوویٹ اکیڈمی آف سائنس نے انکو اک گولڈ میڈل دتا۔ ا ور حکومت برطانیہ نے 1946ء وچ انکو او۔ بی۔ ای۔ دا خطاب دتا۔ پاکستان وچ سلیم الزماں دی خدمات کوبہت سراہا گیا۔ 1953ء وچ اوہ پاکستان اکیڈمی آف سائنس دے فیلو قرار پائے۔ 1958ء وچ انکو تمغۂ پاکستان ملیا۔ 1962ء وچ انکو ستارۂ امتیاز ملیا۔ 1966ء وچ انکو صدر پاکستان دا امتیازی انعام صدارتی تمغا برائے حسن کارکردگی دتا گیا۔ 1980ء وچ انکو ہلال امتیاز ملیا۔ سلیم الزماں صدیقی تھرڈ ورلڈ اکیڈمی آف سائنس دے اساسی رکن وی رہ‏ے۔ انہاں دی پنجويں برسی اُتے پاکستان پوسٹ نے انہاں دا یادگاری ٹکٹ جاری کیتا۔
ایہ قراردادِ پاکستان دی حمایت کرنے والے چوہدری خلیق الزماں صدیقی دے چھوٹے بھائی سن ۔
ان دے مطابق ہرمل نامی جڑی بوٹی وچ غالباٗ بارہ فیصد تک بے رنگ بے بو تے بے ذائقہ خوردنی آئل ہوندا اے جس اُتے جے کم کیتا جائے تو ساڈی مارکیٹ دی ضرورت بہت حد تک پوری ہوسکدی اے۔
ڈاکٹرعطاءالرحمِن جدو‏ں پی ایچ ڈی دے لئی باہر جانا چاہندے سن تو انہاں دی یونیورسٹی نے شرط رکھی سی کہ جے اوہ ڈاکٹر صدیقی تو‏ں لیٹر لکھوا لیان تو انکو داخلہ دے دتا جائے گا۔ بعد ازاں ڈاکٹر عطاالرحمان انہی دے قائم کردہ ریسرچ انسٹی ٹیوٹ دے ڈائریکٹر وی رہ‏ے۔
چاند یا چھوٹی چندن نامی بوٹی تو‏ں انہاں نے متعدد الکلائڈ دریافت کیتے ۔۔۔۔۔ انہاں وچو‏ں اک الکلائڈ دا نام اجملین رکھیا گیا سی ۔۔۔۔۔ اس وقت اوہ حکیم اجمل خان دی لیبارٹری وچ ہی تحقیق کر رہ‏ے سن ۔۔۔۔۔۔ چھوٹی چندن دا بایولوجیکل نام راولفیا اے۔ ۔۔۔۔ اس دے علاوہ انہاں نے نیم اُتے وی قابل قدر تحقیق کيتی۔
اجملین تے آئسو اجملین ورگے الکلائڈ امراض قلب خصوصاً Arrhythmia دے علاج وچ استعمال ہوندے نيں۔ اس دے علاوہ ہور الکلائڈ ذہنی امراض دے علاج وچ کارآمد نيں۔
نیم دے پتاں، چھال تے جڑاں تو‏ں انہاں نے 50 تو‏ں ودھ دریافتاں کیتیاں تے انہاں نو‏ں پیٹنٹ کرایا۔ ایہ دریافتاں، بیکٹیریا، وائرس، فنگس تے کیڑاں دے خلاف موثر پائی گئياں
عہدے تے اعزازت
کیمسٹری وچ ڈاکٹریٹ " 1927ء جرمنی ریسرچ سائنٹسٹ، انڈین کونسل آف سائنٹفک اینڈ انڈسٹریل ریسرچ 1940ء ڈائریکٹر نیشنل کیمیکل لیبارٹریز، انڈیا، فروری 1947ء پاکستان آمد : 1951ء (لیاقت علی خان دی دعوت اُتے) بانی، ڈائریکٹر، صدر ۔۔۔۔ پاکستان کونسل آف سائنٹفک اینڈ انڈسٹریل ریسرچ : 1953ء تا 1966ء بانی پاکستان اکیڈمی آف سائنسز 1953ء ممبر ٹیکنیکل، پاکستان اٹامک انرجی کمیشن 1956ء پروفیسر اینڈ ڈائریکٹر ریسرچ، کراچی یونیورسٹی 1966ء بانی حسین ابراہیم جمال ریسرچ انسٹی ٹیوٹ آف کیمسٹری فیلو رائل سوسائٹی آف لندن 1961ء ممبر ویٹی کن اکیڈمی آف سائنس 1964ء سوویت اکیڈمی آف سائنسز تو‏ں گولڈ میڈل لیڈز یونیورسٹی برطانیہ تو‏ں ڈاکٹریٹ دی اعزازی ڈگری 1967ء کراچی یونیورسٹی تو‏ں ڈاکٹریٹ دی اعزازی ڈگری 1967ء برطانوی حکومت دی جانب تو‏ں "ایم بی ای" دا اعزاز 1964ء حکومت پاکستان تو‏ں ستارہ امتیاز 1962، صدارتی تمغا 1966، ہلال امتیاز 1980ء بانی رکن، تھرڈ ورلڈ اکیڈمی آف سائنسز 1983ء
شاعر تے فنکار
سائنس دان ہونے دے علاوہ ڈاکٹر سلیم الزماں صدیقی اک اچھے شاعر، موسیقار تے مصور وی سن ۔ 1924ء تے 1927ء وچ انہاں دی پینٹنگز دی نمائشاں فرینکفرٹ جرمنی وچ ہوئیاں۔ انہاں دا کیتا ہويا جرمن شاعری دا اردو ترجمہ جامعہ ملیہ اسلامیہ دے مجلے وچ وی شائع ہويا۔ سینٹرل انسٹی ٹیوٹ آف آرٹس اینڈ کرافٹس کراچی دے قیام وچ وی انہاں دا اہ‏م کردار سی
وفات
ڈاکٹر سلیم الزماں صدیقی دا انتقال 14 اپریل 1994ء نو‏ں کراچی وچ ہويا تے انہاں نو‏ں کراچی یونیورسٹی دے قبرستان وچ دفن کیتا گیا۔
گٹھ:1897 دے جم گٹھ:1994 دیاں موتاں گٹھ:۱۹۹۴ دیاں موتاں گٹھ:بارہ بنکی، اتر پردیش دیاں شخصیتاں گٹھ:پاکستان وچ سائنس و ٹیکنالوجی گٹھ:پاکستانی سائنسدان گٹھ:پاکستانی محققین گٹھ:تمغائے حسن کارکردگی وصول کنندگان گٹھ:جامعہ علی گڑھ دے سابقہ طالب علم گٹھ:جامعہ کراچی دے وائس چانسلر گٹھ:رائل سوسائٹی دے رفقا گٹھ:ستارۂ امتیاز وصول کنندگان گٹھ:لکھنوی شخصیتاں گٹھ:مہاجر شخصیتاں گٹھ:ہلال امتیاز وصول کنندگان
ہور پڑھو
گٹھ:سوہنے کم دا ٹکا
پاندھی البٹراس
پاندھی البٹراس وڈے ناپ دے سمندری پنچھیاں دے البٹراس ٹبر دا اک پنچھی اے۔
ضلع فیرزلی
ضلع فیرزلی ترکی دے صوبہ سکاریا دا اک ضلع اے۔
ہور پڑھو
٭ ترکی دے ضلعے
گٹھ:ترکی دے ضلعے گٹھ:ترکی دی انتظامی ونڈ
انشیدے
گٹھ:نیدرلینڈز
ضلع مالاپورم
گٹھ:کیرالہ دے ضلعے
چک 312 ج ب
چک 312 ج ب   ضلع ٹوبہ ٹیک سنگھ دی تصیل گوجرہ دا اک پنڈ اے ۔
ناں
اس پنڈ دی بھوئیں نوں لوئر چناب نہر چوں نکلن آلی جھنگ برانچ نہر دے اک سُوئے (لنڈو) دا پانی لگدا اے   ۔اس پنڈ دے ناں نال ج ب (J.B=Jhang Branch) ایسے لئی لگیا ہوئیا اے ۔
ویب ماسٹر
اک ویبماسٹر (ویب اتے ماسٹر توں)، اک انسان اے جو اک جاں کئی ویبسائیٹاں نوں قایم رکھن لئی ذمہ وار اے۔
اک ڈومین دے ایمیل پربندھک لئی اکو پوائنٹ رابطہ لئی اک "پوسٹماسٹر" ایمیل پتہ قائم کرن لئی RFC 822 دی لوڑ دے کارن، "ویبماسٹر" دے پتے اتے سرلیکھ نوں ویبسائیٹ پرحکمران لئی برابری ولوں انئدھکارت ڈھنگ نال اپنایا گیا سی۔ RFC 2142 نے اس عامَ مشق نوں اک معیاری بنا دتا۔
سرلیکھ ویب آرکیٹیکٹاں، ویب ڈویلپرس، سائیٹ لکھاریاں، ویبسائیٹ پرحکمران، ویبسائیٹ تالمیل کرتا جاں ویبسائیٹ پرکاشکاں نوں سندربھت کر سکدا اے۔ ویبماسٹر دے کرتوّ شامل ہو سکدے ہن: ایہہ یقینی بناؤنا کہ ویب سرور، ہارڈویئر اتے سافٹویئر صحیح طریقے نال کم کر راے ہن، ویبسائیٹ نوں تیار کرن، ویبّ پنیاں نوں تیار کرن اتے ریویو کرنا، اے / بی ٹیسٹنگ، صارفاں دیاں ٹپنیاں دا جواب دین اتے سائیٹ راہیں ٹریفک دی جانچ کرنا۔ وپاری ویبماسٹراں دے ویبماسٹراں نوں ای-کامرس سوفٹویئر توں جانو ہونا چاہیدا اے۔
ویبماسٹر HTML تجزیہ والے جنرلسٹاں والے ہو سکدے ہن جو ویب کارجاں دے زیادہ تر جاں سارے پہلوآں دا پربندھ کردے ہن۔ اوہناں دی ویبسائیٹ دے پرجذبات تے انحصار کردے ہوئے، ویبماسٹراں نوں کالڈپھیوزن، جاواسکرپٹ، جیئیسپی، ۔NET, پرل، PHP, پائتھن، گو اتے روبی ورگیاں سکرپٹنگ بولیاں جان دی ضرورت پے سکدی اے۔ اوہناں نوں ایہہ وی جانن دی ضرورت ہو سکدی اے کہ کویں ویبّ سروراں دی سنرچنا کرنی اتے اک سرور پربندھک ہونا۔ حالانکہ زیادہ تر سرور کرداراں دی نگرانی آئیٹی پرحکمران ولوں کیتی جاوے گی۔
ویبماسٹر دیاں مکھ ذمہ واریاں وچ ویبسائیٹ جاں سامان پربندھن نظام دے وکھ وکھ اپبھوگتاواں دے پہنچ حقاں دے اصول اتے پربندھن، ویبسائیٹ نیویگیشن دی دکھّ اتے قیام شامل ہو سکدا اے۔ سامان پلیسمینٹ اک ویبماسٹر دے کئی کرتواں دا حصہ ہو سکدا اے، بھاویں کہ سامان دی رچنا شاید نہ وی ہووے۔
باہرلےجوڑ
گٹھ:انٹرنیٹ گٹھ:کم کتہ
ایمسٹرڈیم البٹراس
ایمسٹرڈیم البٹراس وڈے ناپ دے سمندری پنچھیاں دے البٹراس ٹبر دا اک پنچھی اے۔
بارلے جوڑ
گٹھ:البٹراس
ٹرسٹان البٹراس
ٹرسٹان البٹراس وڈے ناپ دے سمندری پنچھیاں دے البٹراس ٹبر دا اک پنچھی اے۔
ضلع گیووے
ہور پڑھو
گٹھ:ترکی دے ضلعے گٹھ:ترکی دی انتظامی ونڈ
سلطنت اودھ
دلی دی مغلیہ سلطنت دے ماڑا ہون دے مگروں جہڑے صوبے وکھرے ہوۓ اوناں چوں اک اک سلطنت اودھ وی سی ۔
اودھ ریاست (جاں صرفاودھ) برطانوی راج  وچ اودھ کھیتر 1732  توں 1858 تک اک ریاست  سی۔ ایہہ ریاست دا ناں ایودھیا شہر توں لیا گیا اے۔
اودھ دا راجگڑھ فیض آباد ہندا سی،  پر برطانوی ایجنٹ (جاں "نواسی") لکھنؤ وچ رہندے سن۔ اودھ دے نواب نے ہی ایہناں لئی لکھنؤ وچ نواں نواس بنوایا سی۔
1858 وچ اودھ نےدوجیاں بھارتی ریاستاں نال برطانوی راج دے خلاف بغاوت کیتی۔ ایہہ بھارت دے پہلی آزادی جنگ دا اک حصہ سی۔ 1859 تک باغی لڑائی کر دے رہے، اس ویلے ممبئی دی برطانوی فوج نے اوہناں نوں ہرایا سی۔
لیپس دی پالیسی دےذریعے برطانوی راج نے اودھ ریاست نوں انگریزی راج وچ کرلیا سی۔ ریاست ادوں توں انگریزاں دے شمال مغربی صوبہ دا حصہ بن گئی ۔
نیہہ
اس سلطنت دی نیو رکھن والا دلی دربار دا اک ایرانی  امیر سعادت خان (1722ء-1739ء) سی ، جس نوں مغلیہ سلطنت دے حکمراناں ولوں برہان الملک دا خطاب ملیا ہوئیا سی ۔
حالات
اودھ دی سلطنت وی سلطنت دلی دی بالادستی قبول کردی سی تے اسدے کئی حکمران بادشاہ دلی  دے عہدے دار سن ۔ سعادت خان نے کرنال دی جنگ چ اپنے  توپخانے نال ، نادر شاہ افشار دے خلاف محمد شاہ دی مدد کیتی سی ۔ صفدر جنگ (1739ء-1754ء) تے شجاع الدولہ(1754ء-1775ء) نے مغلیہ سلطنت دے  وزیر سلطنت  دی حثیت نال فرائض انجام دتے ۔ 1764ء چ بسکر دی لڑائی چ شجاع الدولہ دی انگریزآں ہتھوں شکست دے بعد اودھ دی ریاست انگریزاں دے زیر اثر آگئی ، پر انگریزاں نے سیاسی مصلحت دی وجہ توں اسدا وجود ختم نئیں کیتا ۔ شجاع الدولہ دے زمانے چ ای اودھ دی ریاست اپنے عروج تے پہنچ گئی سی ۔ 1774ء چ روہیل کھنڈ دے حکمران حافظ رحمت اللہ خان(1749ء -1774ء ) نوں انگریزاں دی مدد نال شکست دین دے بعد شجاع الدولہ نے روہیل کھنڈ دا علاقہ وی اپنی سلطنت چ شامل کرلئیا ، تے ریاست دیاں حداں گورکھپور توں دریاۓ جمنا تک پھیل گئیاں ۔ شجاع الدولہ دے بعد اودھ دی ریاست تے انگریزاں دا دباء ودھ گئیا تے اودھ دے نواب انگریزاں دے حکماں دے اگے بے بس ہوگئے ۔ آصف الدولہ(1775ء-1797ء) دے زمانے ج جونپور تے غازی پور دے ضلعاں ، تے سعادت علی خان(1798ء-1814ء) دے زمانے ج روہیل کھند ، کانپور ، الہ آباد ، اعظم گڑھ تے گورکھپور دے ضلعاں تے انگریز قابض ہوگئے ۔ تے اودھ دے نواب انگریزاں دی کٹھ پتلی  توں زیادہ ںئیں رہ گئے سن پر اس حالت چ وی غازی الدین حیدر(1814ء-1827ء) نے  نواب  دا لقب چھد کے بادشاہ دا لقب اختیار کیتا ۔ ایہہ اس گل دا اعلان سی کہ ہن اوہ بادشاہ دلی دے ماتحت نئیں رہے ۔ اس دے بعد توں اودھ دے سارے حکمران بادشاہ کہلائے جان لگے ۔ آخری حکمران واجد علی شاہ(1847ء-1856ء) تے انگریزاں نے بدنظمی دا الزام لا کے تخت توں لاہ دتا تے 1856ء چ سلطنت اودھ نوں برطانوی ہند چ ضم کرلئیا ۔ واجد علی شاہ دی  پینشن  مقرر کردتی گئی تے کلکتہ چ رہن دی اجازت دے دتی ، جتھے اسدا 1887ء چ ، انتقال ، ہوگئیا ۔
لکھنؤ تے اس دا معاشرہ
شجاع الدولہ دے زمانے تک اودھ دا راجگڑھ فیض آباد سی۔ اس دے پتر آصف الدولہ نے لکھنؤ نوں دارالحکومت بنایا تے آخر تک اس دی ایہ حیثیت  رہی۔ اودھ دے نواباں دے زمانے چ دارالحکومت لکھنؤ نوں بوہت عروج حاصل ہویا۔ اس دور چ اس شہر نے اک معمولی قصبے ودھ کے اک وڈے شہر دی شکل اختیار کرلی۔ نواباں نے شاندار عمارتاں بنوائیاں جو محلاں، باغاں، مسیتاں، امام بارگاہاں تے مقبرےآں  اتے  مشتمل سن پر انہاں چ جامع مسجد تے  قیصر باغ دے دو مقبرےآں توں علاوہ دوجیاں  عمارتاں فن تعمیر دا اعلی نمونہ نہیں سن۔ اینہاں چوں بوہتیاں عمارتاں اج بوی لکھنؤ دی شنگار نیں۔ شاہان اودھ دے زمانے چ لکھنؤ اتلے ہند چ دلی تے آگرہ مگروں رہتل ،تہذیب تے شائستگی دا تیجا وڈا مرکز بن گیا۔
پر شاہان اودھ دا ایہ دور ساڈے معاشرتی تے اخلاقی زوال دی انتہا اے۔ شائستگی دے ناں اتے تصنع، بناوٹ تے نمود و نمائش نے عروج پایا۔ سرکاری سرپرستی چ جنسی آوارگی ودھی۔ طوائفاں تے بازاری عورتاں نوں تریخ اسلام چ پہلی وار لکھنؤ چ عزت تے احترام دا تھاں دتا گیا۔
اودھ دے راجے شیعہ مذہب نوں منن آلے سن۔ خاص طور اتے آصف الدولہ دے مگروں شیعیت نوں سرکاری مذہب دی شکل دے دی گئی۔ اس دور چ مذہب دے ناں اتے نویاں نویاں رسماں شوع ہو گئیاں جو ہندوآں دیاں وکھ وکھ رسماں دیاں نقلاں سن ۔تے جنہاں راہیں ساڈے معاشرے چ تے شیعی مذہب دیاں رسماں چ  ہندو اثرات داخل ہوئے۔
علم تے ادب دی سرپرستی
اردو ادب اور شاعری دے ودھن پھلن چ دلی مگروں لکھنؤ نوں بوہت اہم تھاں حاصل اے۔ دلی دے زوال خاص طور اتے نادر شاہ دے حملے مگروں جدوں دلی ہنگامےآں دا مرکز بن گیا تے ایتھے دے  باکمال لوکاں نے روہیل کھنڈ، لکھنؤ، مرشد آباد، حیدر آباد، ارکاٹ تے میسور دا رخ کیتا جتھے مقامی مسلمان حکومتاں نے ایک حد تک امن دی فضاء قائم کر رکھی سی۔ انہاں سارے شہراں چ لکھنؤ سبتوں نیڑے سی ۔ نوابان اودھ نے وی ادیباں تے شاعراں دی حوصلہ افزائی کیتی اس لئی ادیباں تے  شاعراں دی اک وڈی گنتی نے لکھنؤ دا ہی رخ کیتا جو شاعر اس زمانے چ دلی تے آگرے توں لکھنؤ آئے انہاں چ خان آرزو، سودا، مصحفی، جرات، انشاء اور میر تقی میر وڈس ناں نیں۔ مشہور شاعر آتش بھانویں فیض آباد چ جمیا سی ، پر اسدا پیؤ دلی چھڈ کے اودھ آگئیا سی۔
شاہان اودھ دے زمانے چ مرثیہ نگاری نے خاص طور اتے عروج پایا تے اردو زبان دے سبتوں وڈے مرثیہ نگار میر انیس تے سلامت علی دبیر ایسے دور نال تعلق رکھدے سن، بھانویں انہاں دے جیون دا آخری حصہ انگریزی دور میں لنگھیا۔
دینی تعلیم دے سلسلے چ ایہ دور اس وجہ توں قابل ذکر اے کہ ملا نظام الدین نے تعلیم دا اوہ مشہور نصاب ایسے زمانے چ ترتیب دتا جو اج وی درس نظامی دے ناں توں مشہور اے۔ لکھنؤ دا محلہ "فرنگی محل" اس دور چ برصغیر دا سبتوں تعلیمی گڑھ بن گئیا۔ ملا نظام الدین دا انتقال 1748ء دے مگرں ہویا۔ اودھ دا قصبہ بلگرام اس پاروں ذکریوگ اے کہ اس زمانے چ اوتھے کئی مشہور عالم ہوئے۔ انہاں چ غلام علی آزاد تے سید مرتضی زبیدی قابل ذکر نیں۔
باہرلےجوڑ
گٹھ:ہندستان گٹھ:سلطنتاں گٹھ:مسلم سلطنتاں گٹھ:ایشیا دیاں سلطنتاں گٹھ:تریخ اسلام گٹھ:تریخ گٹھ:ایشیا دی تریخ گٹھ:دیسی ریاستاں گٹھ:ہندستان دیاں اسلامی ریاستاں گٹھ:ایشیا گٹھ:برصغیر گٹھ:ہندستان دیاں مسلم سلطنتاں گٹھ:ہندستان دیاں سلطنتاں گٹھ:ہندستان دی تریخ گٹھ:تریخ ہندستان
دهستان طاهرگوراب
ایہ ایران دے صوبہ گیلان دے ضلعے شہرستان صومعہ سرا دا اک دہستان جاں سب تحصیل جاں دیہی ضلع آ ۔ (دہستان فارسی چ سب تحصیل نوں کہندے نیں) ۔
تھاں ٹکانہ
ایہ دہستان ایران دے صوبہ گیلان دے شہرستان صومعہ سرا چ اے ۔
کنزرویٹزم
کنزرویٹزم اک سیاسی تے سماجی فلاسفی اے جیدے وچ پرانے رواجی اداریاں نوں رکھیا جاندا اے تے تبدیلی دا کم ہولی ہولی تے تھوڑے توں تھوڑا ہوندا اے۔
ضلع ہیندک
ضلع ہیندک ترکی دے صوبہ سکاریا دا اک ضلع اے۔
ہور پڑھو
گٹھ:ترکی دے ضلعے گٹھ:ترکی دی انتظامی ونڈ
ہارلم
گٹھ:نیدرلینڈز گٹھ:نیدرلینڈز دے شہر گٹھ:یورپی شہر گٹھ:یورپ دے شہر گٹھ:شہر گٹھ:یورپ دے شہراں دی لسٹ گٹھ:یورپ دے شہر تے قصبے گٹھ:یورپ دے آباد تھاں گٹھ:نیدرلینڈ دے آباد تھاں
آرنہم
گٹھ:نیدرلینڈز گٹھ:نیدرلینڈز دے شہر گٹھ:یورپی شہر گٹھ:یورپ دے شہر گٹھ:شہر گٹھ:یورپ دے شہر تے قصبے گٹھ:یورپ دے آباد تھاں گٹھ:نیدرلینڈ دے آباد تھاں
چک 313 ج ب
چک 313 ج ب   ضلع ٹوبہ ٹیک سنگھ دی تصیل گوجرہ دا اک پنڈ اے ۔
تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ ضلع ٹوبہ ٹیک سنگھ چ تصیل گوجرہ چ وس رہیا اے ۔
دهستان ضیابر
ایہ ایران دے صوبہ گیلان دے ضلعے شہرستان صومعہ سرا دا اک دہستان جاں سب تحصیل جاں دیہی ضلع آ ۔ (دہستان فارسی چ سب تحصیل نوں کہندے نیں) ۔
تھاں ٹکانہ
ایہ دہستان ایران دے صوبہ گیلان دے شہرستان صومعہ سرا چ اے ۔
سربیا بادشاہت (1718–39)
ہیبسبرگ د‏‏ی اس حکمرانی دے دوران ، سربیا د‏‏ی اکثریت نے خود حکومت تو‏ں فائدہ اٹھایا ، جس وچ اک خودمختار ملیشیا شامل سی ، تے ہیبسبرگ بادشاہت دے نال معاشی انضمام - ایسی اصلاحات جو سرب سرب متوسط طبقے د‏‏ی ترقی وچ معاون رہی تے عثمانیاں دے ذریعہ جاری رہی "قانون دے مفاد وچ تے ترتیب". سربیا د‏‏ی آبادی 270،000 تو‏ں 400000 تک تیزی تو‏ں ودھ گئی ، لیکن خطے وچ ہیبسبرگ د‏‏ی طاقت دے خاتمے تو‏ں سرباں د‏‏ی دوسری وڈی نقل مکانی (1737–39) نو‏‏ں ہوئی۔
تریخ
سجے|thumb| بیلگراد دا محاصرہ (1717) 1688–89 وچ ، ترکی د‏‏ی عظیم جنگ دے دوران ، ہبس برگ دے دستےآں نے عارضی طور اُتے موجودہ سربیا دے بیشتر حصے اُتے قابو پالیا ، لیکن بعد وچ انہاں نو‏ں پسپائی اُتے مجبور کردتا گیا۔ 1699 وچ معاہدہ کارلوٹز نے عثمانی اختیار نو‏‏ں موجودہ سربیا دے بیشتر علاقےآں اُتے تسلیم کیتا ، جدو‏ں کہ باکہ دا علاقہ تے سیرمیا دے مغربی حصے نو‏‏ں ہیبس برگز دے حوالے کیتا گیا سی۔
اک ہور جنگ سن 1716-18ء وچ شروع ہوئی ، جس وچ سرباں نے وڈے پیمانے اُتے ہیبس برگ فوج وچ شمولیت اختیار کيتی۔ 1718 دے فائدے حاصل کرنے دے بعد ( پاسارووزٹ دے معاہدے دے بعد ) ، ہبسبرگ نے سربیا نو‏‏ں اپنی سلطنت وچ ضم کرنے د‏‏ی کوشش کيتی۔ اس سرزمین نو‏‏ں سرکاری طور اُتے "سربیا د‏‏ی بادشاہی" دا ناں دتا گیا ، کیونجے ایہ نہ تاں مقدس رومن سلطنت دا حصہ سی تے نہ ہی ہنگری د‏‏ی بادشاہی ۔ صوبے د‏‏ی اصل انتظامیہ اک مقررہ گورنر دے ہتھ وچ سی۔ ساوا تے ڈینوب ندیاں دے جنوب وچ سرب دے سب تو‏ں زیادہ آباد ہونے والا علاقہ جو 1718 وچ ہیبس برگ نے فتح کیتا سی ، نو‏‏ں ریاست سربیا وچ شامل نئيں کیتا گیا سی۔ اک بہت وڈا مشرقی علاقہ تیمشور د‏‏ی بنات دے حصے دے طور اُتے انتظامی طور اُتے وکھ سی۔
نويں آسٹریا ترک جنگ (1737–39) دے بعد ، ہبسبرگ د‏‏ی بادشاہت نے ساوا تے ڈینوب دے جنوب وچ تمام علاقےآں نو‏‏ں کھو دتا ، جس وچ سربیا د‏‏ی ریاست دا سارا علاقہ ، تے ڈینوب دے شمال وچ اورووا شامل ا‏‏ے۔ اُتے ، اس نے تیمشور دے باقی بنات نو‏‏ں برقرار رکھیا۔ ہیبس برگ حکومت دے خاتمے دے نتیجے وچ دوسری عظیم سرب ہجرت (1737–39) ہويا۔
سربی ملیشیا
پاسوروٹوز (१ (1818) دے معاہدے دے بعد ، ہیبس برگ نے سربیا د‏‏ی بادشاہی قائم کيتی تے دو اوبر کاپیٹن ، دس کپیٹین ، دو لیفٹیننٹ تے اک میجر اُتے مشتمل سرب سرب نیشنل ملیٹیا کا پہلا کمانڈ کیڈر مقرر کیتا۔ اوبور کیپیٹین ووک اساکوویچ "کرنوبارک" تے اسٹانیشا مارکوویچ "ملٹیوموما" سن ۔  دے دوران آسٹریا روسی ترک جنگ (1735–39) ، سربیائی ملیشیا 18 کمپنیاں وچ ، چار گروپاں (obor-kapetanije) وچ تقسیم کیتا گیا سی.
آبادیات
1720 دے اک قواعد وچ ایہ اعلان کیتا گیا کہ بلغراد نو‏‏ں بنیادی طور اُتے جرمن کیتھولکاں دے ذریعہ آباد ہونا اے ، جدو‏ں کہ سرب "شہر" وچ راسکیان دے حصے وچ شہر د‏‏ی دیواراں دے باہر رہنا چاہندے ني‏‏‏‏ں۔ ایہ اندازہ لگیایا گیا اے کہ سن 1720 د‏‏ی دہائی وچ بلغراد وچ آبادی 20،000 تو‏ں زیادہ نئيں سی۔  آبادی 270،000 تو‏ں 400،000 تک تیزی تو‏ں ودھ گئی ، لیکن خطے وچ ہیبسبرگ دے اقتدار دے خاتمے دے نتیجے وچ دوسری عظیم سرب ہجرت (1737–39) ہوئی۔
ذرائع
گٹھ:سابقہ مملکتاں گٹھ:بلقان دے سابقہ ملک گٹھ:1739ء وچ تحلیل ہونے والی ریاستاں تے عملداریاں گٹھ:1718ء وچ قائم ہونے والے ملک تے علاقے گٹھ:سربیا وچ اٹھارویں صدی گٹھ:یورپ دے سابقہ ملکگٹھ:سربیا دی تریخ
شان شاہد
شان پاکستان دے مشہور فلمی اداکار تے ہدایت کار نيں۔ اوہناں د‏‏ی مشہور فلماں وچ بلندی، گھونگھٹ تے خدا کے لئے شامل نيں۔ شان نے فلماں دا آغاز بچپن وچ چائلڈ سٹار د‏‏ی حیثیت تو‏ں چند چھوٹے چھوٹے کردار کر دے کیتا۔ لیکن بلندی نو‏‏ں اوہناں د‏‏ی پہلی وڈی فلم سمجھیا جاندا اے جس وچ اوہناں نے اداکارہ ریما دے نال مرکزی کردار ادا کيتا۔ اج تک شان د‏‏ی وجہ شہرت سلطان راہی دے انداز د‏‏ی مار دھاڑ والی پنجابی فلماں نيں ايس‏ے لئی انہاں نو‏ں موجودہ دور دا سلطان راہی وی کہیا گیا ا‏‏ے۔ اوہ ماضی مشہور ادکارہ تے بیشمار فلماں وچ مرکزی کردار ادا کرنے والی نیلو دے بیٹے نيں۔
شان نے اپنے اداکاری کیرئیر دا آغاز 1990ء وچ جاوید فاضل د‏‏ی فلم بلندی وچ ریما خان دے مد مقابل کر دے کیتا۔ اوہناں نے پاکستان وچ کئی ایوارڈز جتے نيں جنہاں وچو‏ں اک اے ۔پرائیڈ آف پرفارمنس ، پندرہ نگار ایوارڈ ، پنج لکس اسٹائل ایوارڈ ، اک پاکستان میڈیا ایوارڈ ، اے آر وائی فلم ایوارڈ ۔ شان نے بالی ووڈ فلماں وچ کم کرنے تو‏ں انکار کر دتا۔ انہاں نو‏ں پاکستان وچ سب تو‏ں ودھ معاوضہ لینے والا فلمی ستارہ سمجھیا جاندا ا‏‏ے۔
فیملی
ارمغان شاہد، جو اپنے فلمی ناں تو‏ں شان شاہد دے ناں تو‏ں مشہور نيں، لہور وچ ڈائریکٹر ریاض شاہد تے تھیٹر، فلم تے ٹیلی ویژن د‏‏ی اداکارہ نیلو دے ہاں پیدا ہوئے۔ انہاں دے والد پنجابی مسلما‏ن جدکہ انہاں د‏‏ی والدہ پنجابی عیسائی سی جیہناں نے اسلام قبول کيتا۔ انہاں دے چچا فیاض شاہد اسلام آباد وچ پی ٹی وی دے کیمرہ مین تے پروڈیوسر سن۔ اوہناں دا اک چھوٹا بھائی سروش شاہد اے جو اک اداکار وی اے تے اس د‏ی اک وڈی بھین زرقا شاہد ا‏‏ے۔
تعلیم
انہاں نے اپنی مڈھلی سِکھیا دا آغاز مشہور ایچی سن کالج تو‏ں کيتا۔
اوہناں د‏‏ی پہلی اداکاری اک بوائے اسکاؤٹ بون فائر وچ ہوئی۔ اوہناں نے الف نون نامی ڈرامے وچ کامیڈی کردار ادا کردے ہوئے بہترین اداکار دا ایوارڈ جِتیا لیکن اداکاری نو‏‏ں کیریئر دے طور تے کدی سنجیدگی نال نئيں لیا۔ ایچی سن توں بعد اوہ نیویارک، امریکا چلے گئے تے نیو ٹاؤن ہائی اسکول وچ داخلہ لیا۔ اک وکیل بنن دا خواب دیکھدے ہوئے، اوہ ہمیشا سوچدے سن کہ اس وچ کچھ بنن دا ہنر ا‏‏ے۔ اوہ ست سال نیویارک وچ رہ‏ے، فیر چھٹیاں گزارن لئی پاکستان واپس آئے۔ انہاں نے فیملی بزنس، ریاض شاہد فلمز دا آغاز کيتا۔ 19 سال د‏‏ی عمر وچ اوہناں نے اپنی پہلی فلم بلندی وچ کم کيتا جو 1990ء وچ ریلیز ہوئی سی ۔
شان نے اپنی پہلی فلم بلندی تو‏ں 1990ء وچ اک ہور ڈیبیو کرن والی ریما خان نال کيتی۔ اس دے بعد اوہ اردو تے پنجابی بولی د‏‏ی سینکڑاں فلماں وچ نظر آ چکے نيں۔
2013ء وچ بلال لاشاری د‏‏ی ہدایت کاری وچ سب تو‏ں ودھ کمائی کرن والی فلم وار وچ انہاں وچ عائشہ خان ، شمعون عباسی ، عظمیٰ خان، علی عظمت ، تے میشا شفیع نے کم کيتا۔ انہاں نے پہلے اے آر وائی فلم ایوارڈز وچ ناظرین د‏‏ی پسند دے بہترین اداکار دا ایوارڈ جِتیا ۔ وار د‏‏ی کامیابی دے بعد اوہ جامی دے O21 وچ آمنہ شیخ ، ایمان علی ، شمعون عباسی تے ایوب کھوسو دے نال نظر آئے ۔ 2015ء وچ یلغار وچ شان تے عدنان صدیقی نے اداکاری کيتی۔حسن وقاص رانا صاحب گجر د‏‏ی ڈائریکشن تے پروڈکشن وچ بننے والی ایہ فلم پاکستانی سینما د‏‏ی تریخ د‏‏ی سب تو‏ں مہنگی فلم ہوݨ جا رہی اے جس دا تخمینہ 50 کروڑ روپے ا‏‏ے۔
آزاد رقص اُتے مبنی فلم ناچ (2013ء) اے جس وچ جاوید شیخ ، مومل شیخ تے نويں آؤݨ والے نیل اچونگ نيں۔ آخری شہزاد رفیق د‏‏ی پنجابی رومانوی فلم عشق خدا اے جس وچ اوہناں دے نال صائمہ ، احسن خان تے وائم دہمانی وی نيں۔ شان نے اپنی فلماں وچ چند گانے گائے نيں۔
ہدایتکاری
پاکستان وچ فلم سازی وچ تبدیلی لیاؤݨ دے خواہشمند، شان نے خود نو‏‏ں بطور ہدایت کار لانچ کيتا۔ اوہناں نے اپنے مہتواکانکشی پروجیکٹ گنز اینڈ روزز - اک جنون د‏‏ی ہدایت کاری د‏‏ی جو کہ 1999ء وچ ریلیز ہوئی سی۔ اس فلم نو‏‏ں فنکار تنویر فاطمہ رحمان نے پروڈیوس کيتا سی۔ انہاں نے فیصل رحمان ، میرا تے ریشم دے نال اداکاری د‏‏ی ۔ موسیقی ایم ارشد نے دتی سی، سینماٹوگرافی اظہر برکی نے کیتی سی تے اسنو‏ں پرویز کلیم نے لکھیا سی۔ 2000ء وچ انہاں نے مجھے چاند چاہیے د‏‏ی ہدایت کاری کیت‏‏ی جس وچ اوہ آپ، نور، ریما، معمر رانا، جاوید شیخ تے عتیقہ اوڈھو نے اداکاری کیتی سی۔
اس دے بعد انہاں نے موسیٰ خان (2001ء) د‏‏ی ہدایت کاری کی، جس وچ انہاں دے نال صائمہ ، عابد علی ، جان ریمبو تے نور سن ۔ فلم نو‏‏ں ناقدین تو‏ں حقیقی طور اُتے مثبت جائزے ملے۔
انہاں نے 2008ء وچ اداکارہ جگن کاظم دے نال تن فلماں دا معاہدہ کيتا۔ اک فلم جس دا ناں چپ سی کئی سالاں تک پری پروڈکشن دے تحت سی جداں تک کہ اسنو‏ں ختم نئيں کر دتا گیا۔ باقی ہن وی پری پروڈکشن وچ نيں۔ اوہ اسکرین رائٹر مشال پیرزادہ تے پاکستانی ٹیلی ویژن ڈائریکٹر تے اسکرین رائٹر سرمد سلطان کھوسٹ دے نال اپنے فلمی پروجیکٹس دے لئی کم ک‏ر رہ‏ے نيں۔ 2009ء وچ ، شان اے آر وائی ڈیجیٹل دے شو ہیپنگز وچ نمودار ہوئے جس وچ انہاں نو‏ں حویلی دے گھر وچ اداکارہ ریشم دے نال فلمی سین د‏‏ی ہدایت کاری کردے ہوئے دکھایا گیا ۔ انٹرویو وچ انہاں نے تصدیق د‏‏ی کہ اوہ اک فلم بنا رہے نيں، پ‏ر اس دے بارے وچ ودھ معلومات نئيں نيں۔ 2012ء وچ ، انہاں نے اعلان کيتا کہ اوہ اک فلم د‏‏ی ہدایت کاری کرنے والے نيں جو کئی سالاں تک زیر تیاری رہی،تھائی لینڈ وچ جگن کاظم دے مقابل مشن اللہ اکبر ۔ 2013ء وچ ، شان نے کہیا کہ انہاں دیاں فلماں روک دتی گئیاں نيں کیونجے اوہ اپنے پرجوش اداکاری دے منصوبےآں وچ شام‏ل نيں۔
یونیسف دے سفیر
شان 'ون پیک = ون ویکسین' دے لئی خیر سگالی سفیر سن ، ایہ مہم یونیسیف ، پراکٹر اینڈ گیمبل تے وزارت صحت د‏‏ی جانب تو‏ں پاکستان تو‏ں تشنج دے خاتمے دے لئی شروع کيتی گئی سی۔ شان نے اپنے آپ نو‏‏ں اس مقصد دے لئی وقف کر دتا اے تے اوہ ملک بھر دے بوہت سارے علاقےآں تے شہراں دا دورہ ک‏ے رہے نيں، جنہاں وچ کراچی تے لاہور دے مالز تے اسٹورز وی شام‏ل نيں، تاکہ والدین، خاص طور اُتے ماواں وچ اس مہلک بیماری دے بارے وچ آگاہی پیدا د‏‏ی جا سک‏‏ے تے اس دے خاتمے دے لئی کوئی کِداں لڑ سکدا ا‏‏ے۔
شان نے دوسرے سیزن تو‏ں پہلے پی ایس ایل فرنچائز لاہور قلندرز نو‏‏ں بطور برانڈ ایمبیسیڈر جوائن کيتا ۔
کھیلاں دے لئی برانڈ ایمبیسیڈر
شان نو‏‏ں کھیلاں وچ بہت دلچسپی ا‏‏ے۔ پی ایس ایل دے بعد انہاں نو‏ں کشمیر پریمیئر لیگ دا برانڈ ایمبیسیڈر نامزد کيتا گیا۔ جنوری 2021ء وچ ، انہاں نو‏ں پنجاب سپورٹس بورڈ دا برانڈ ایمبیسیڈر نامزد کيتا گیا ا‏‏ے۔
شادی
انہاں نے آمنہ شان نال شادی کيتی تے انہاں د‏‏ی چار بیٹیاں نيں: بہشت براہین شان شاہد، فاطمہ شاہد، شاہ بانو شاہد، تے رانے شاہد۔
حوالے
گٹھ:1969 دے جم گٹھ:1971 دے جم گٹھ:پاکستانی اداکار گٹھ:پاکستانی فلم ہدایت کار گٹھ:پاکستانی فلمی اداکار گٹھ:پاکستانی مرد فلمی اداکار گٹھ:پاکستانی ہدایتکار گٹھ:پنجابی شخصیتاں گٹھ:تمغائے حسن کارکردگی وصول کنندگان گٹھ:لاہور دے مرد اداکار گٹھ:لاہوری شخصیتاں گٹھ:نگار اعزاز جیتنے والیاں شخصیتاں
امرزفورٹ
گٹھ:نیدرلینڈز
کمیونزم
کمیونزم اک سیاسی سماجی سوچ اے جیدے وچ سب ليی برابر دی سوسایٹی دی مانگ کیتی جاندی اے۔ ایہدے وچ کوئی سرکاری، پیسے والی یا سماجی انسانی پدھر نہیں ہوندی۔ کمیمنزم دا اصل کم اک بے پدھرا انسانی سماج بنانا اے۔ کمیونزم کسے اک بندے دے خلاف نہیں پر ایہ چاہندا اے جے ایسے فیصلے یا کم ہون جیھدے نال اک یا کجھ لوکاں دے بجاۓ ساریاں دا فیدا ہووے۔
تریخ
کارل مارکس تے فریڈرش اینگلز نے 1848 نوں کمیونسٹ ہوکا اک نکی کتاب لکھی جیدے وچ کمیونزم دیاں مڈھلیاں سوچاں دتیاں گیاں نیں۔ چوکھے سوشلسٹ تے کمیونسٹ ہجے وی ایس کتاب نوں ویکھدے نیں۔
کمیونزم، کارل مارکس اتے فریڈرک اینگلز ولوں دسیا اتے کمیونسٹ مینیفیسٹو (کمیونسٹ منشور) وچّ بیان کیتی سماج دی آخری منزل ہے۔ کمیونزم، سماجی - سیاسی فلسفے دے مطابق اک اجیہی وچاردھارا (آئيڈیالوجی)دے روپ وچّ ورنت ہے، جس وچّ سنرچناتمک پدھر اتے اک سمتامولک ورگہین سماج دی اساری کیتی جاوے گی۔ تریخی اتے معاشی ہیجمنی دے پرتیمان بھنّ کے پیداوار دے زریعے اتے سمچے سماج دی مالکی ہوویگی۔ ادھیکار اتے کرتوّ وچّ سوے اچھا نال سمودائک تالمیل قایم ہووےگا۔ آزادی اتے برابری دے سماجی سیاسی آدرش اک دوجے دے پورک سدھ ہونگے۔ انصاف توں کوئی ونچت نہیں ہووےگا اتے مَنُکھتا (انسانیت) صرف اک جاتی ہوویگی۔ محنت دی سنسکرتی سبھ توں اتم اتے تکنیک دا پدھر سربؤچ ہووےگا۔ کمیونزم راجرہت سماج دا حامی سدھانت ہے۔ اوہ سماجی تنظیم جتھے راج دی لوڑ ختم ہو جاندی ہے۔  مول طور تے ایہہ وچار سماج واد دی انت ستھتی دا لکھائک ہے۔  جتھے سماج واد وچّ ہریک توں قابلیت مطابق، ہریک نوں لوڑ مطابق(From each according to her/his ability، to each according to her/his work) دے اصول نال سنچالت کیتا جاندا ہے، اتھے ہی کمیونزم وچّ ہریک توں قابلیت مطابق، ہریک نوں لوڑ مطابق (From each according to her/his ability، to each according to her/his need) سدھانت لاگوُ کیتا جاندا ہے۔ کمیونزم نجی جائداد دا مکمل نکھیدھ کردا ہے۔
حوالے
گٹھ:مارکسزم گٹھ:کمیونزم
راج البٹراس
راج البٹراس وڈے ناپ دے سمندری پنچھیاں دے البٹراس ٹبر دا اک پنچھی اے۔
بارلے جوڑ
گٹھ:البٹراس
چک 316 ج ب
چک 316 ج ب   ضلع ٹوبہ ٹیک سنگھ دی تصیل گوجرہ دا اک پنڈ اے ۔