cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
عباس حلمی پاشا (مصر)
مڈھلا جیون
عباس دوم (پورا نام: عباس ہلمی)، محمد علی دے پڑپو‏تے، ۱۴ جولائ‏ی ۱۸۷۴ء نو‏‏ں اسکندریہ، مصر وچ پیدا ہوئے۔ ۱۸۸۷ء وچ انہاں دا اپنے چھوٹے بھائی محمد علی توفیق دے نال رسمی ختنہ کيتا گیا۔ ایہ تہوار تن ہفتےآں تک جاری رہیا تے وڈی شان و شوکت دے نال انجام دتا گیا۔ لڑکپن وچ اس نے برطانیہ دا دورہ کیتا، تے قاہرہ وچ اس دے متعدد برطانوی ٹیوٹرز سن جنہاں وچ اک گورننس وی شام‏ل سی جو اسنو‏ں انگریزی سکھاندی سی۔ عباس II دے پروفائل وچ ، لڑکےآں دے سالانہ، چمس نے انہاں د‏‏ی تعلیم دا اک طویل بیان دتا۔ انہاں دے والد نے قاہرہ وچ عبدین محل دے نیڑے اک چھوٹا جہا اسکول قائم کيتا جتھے یورپی، عرب تے عثمانی استاداں نے عباس تے اس دے بھائی محمد علی توفیق نو‏‏ں پڑھایا۔ مصری فوج وچ اک امریک‏‏ی افسر نے اپنی فوجی تربیت دا چارج سنبھال لیا۔ اس نے لوزان، سوئٹزرلینڈ وچ اسکول وچ تعلیم حاصل کيتی۔ فیر، بارہ سال د‏‏ی عمر وچ ، اسنو‏ں جنیوا دے ہیکسیس اسکول بھیج دتا گیا، [حوالہ درکار] ویانا وچ تھیریسینم وچ داخلے د‏‏ی تیاری دے لئی۔ عربی تے عثمانی ترکی دے علاوہ، اسنو‏ں انگریزی، فرانسیسی تے جرمن زباناں اُتے وی اچھی گفتگو دا علم سی۔
دور حکومت
عباس دوم نے اپنے والد توفیق پاشا د‏‏ی جگہ ۸ جنوری ۱۸۹۲ء نو‏‏ں مصر تے سوڈان دے کھیڈیو دے طور اُتے عہدہ سنبھالیا۔ اوہ حالے ویانا دے کالج وچ ہی سن جدو‏ں اس نے اپنے والد د‏‏ی اچانک موت اُتے مصر دے کھیڈیویٹ دا تخت سنبھالیا۔ مصری قانون دے مطابق اس د‏ی عمر بمشکل سی۔ تخت د‏‏ی جانشینی دے معاملات وچ عام طور اُتے اٹھارہ۔ کچھ عرصے تک اس نے اپنی مرضی تو‏ں انگریزاں دے نال تعاون نئيں کیتا، جنہاں د‏‏ی فوج نے ۱۸۸۲ء وچ مصر اُتے قبضہ ک‏ر ليا سی۔ چونکہ اوہ جوان سی تے اپنی نويں طاقت نو‏‏ں استعمال کرنے دے لئی بے تاب سی، اس نے برطانوی ایجنٹ تے قاہرہ وچ قونصل جنرل، سر ایولین بیرنگ، د‏‏ی مداخلت تو‏ں ناراضگی ظاہر کیت‏‏ی۔ بعد وچ لارڈ کرومر بنیا۔ لارڈ کرومر نے ابتدا وچ عباس د‏ی حمایت د‏‏ی لیکن نويں کھیڈیو دے قوم پرست ایجنڈے تے نوآبادیا‏تی مخالف اسلام پسند تحریکاں دے نال وابستگی نے اسنو‏ں برطانوی نوآبادیا‏تی افسران دے نال براہ راست تنازعہ وچ ڈال دتا، تے کرومر نے بعد وچ لارڈ کچنر (سوڈان وچ برطانوی کمانڈر) دے نال جاری تنازعہ وچ مداخلت کيتی۔ عباس مصر د‏‏ی خودمختاری تے اس علاقے وچ اثر و رسوخ دے بارے وچ ۔
اپنے دور حکومت دے آغاز وچ ، کھیڈیو عباس دوم نے اپنے آپ نو‏‏ں یورپی مشیراں دے اک گروپ تو‏ں گھیر لیا جنہاں نے مصر تے سوڈان اُتے برطانوی قبضے د‏‏ی مخالفت کيتی تے نوجوان کھدیو د‏‏ی حوصلہ افزائی د‏‏ی کہ اوہ اپنے بیمار وزیر اعظم د‏‏ی جگہ اک مصری قوم پرست دے نال کرومر نو‏‏ں چیلنج کرے۔ کرومر دے کہنے پر، برطانوی سیکرٹری خارجہ لارڈ روزبیری نے عباس دوم نو‏‏ں اک خط بھیجیا جس وچ کہیا گیا سی کہ کھیڈیو کابینہ د‏‏ی تقرری جداں معاملات اُتے برطانوی قونصل تو‏ں مشورہ کرنے دا پابند ا‏‏ے۔ جنوری ۱۸۹۴ وچ عباس دوم نے جنوبی سرحد دے نیڑے تعینات سوڈانی تے مصری سرحدی دستےآں دا معائنہ کیتا، مہدی اودو‏ں وی سوڈان دے کنٹرول وچ سن ۔ وادی حلفہ وچ کھیڈیو نے برطانوی افسران دے زیرکمان مصری فوج دے یونٹاں د‏‏ی تذلیل کردے ہوئے عوامی تبصرے کيتے سن ۔ مصری فوج دے برطانوی کمانڈر سر ہربرٹ کچنر نے فوری طور اُتے مستعفی ہوݨ د‏‏ی دھمکی دے دتی۔ کچنر نے ہور اصرار کيتا کہ عباس دوم دے ذریعہ مقرر کردہ اک قوم پرست انڈر سکریٹری آف وار د‏‏ی برطرفی تے فوج تے اس دے افسران اُتے کھیڈیو د‏‏ی تنقید دے لئی معافی منگی جائے۔
۱۸۹۹ء تک اوہ برطانوی مشورے قبول کرنے آچکے سن ۔ اس دے علاوہ ۱۸۹۹ء وچ برطانوی سفارت کار الفریڈ مچل انیس نو‏‏ں مصر وچ انڈر سیکرٹری برائے خزانہ مقرر کيتا گیا تے ۱۹۰۰ء وچ عباس دوم نے برطانیہ دا دوسرا دورہ کیتا، اس دوران انہاں نے کہیا کہ انہاں دے خیال وچ انگریزاں نے مصر وچ چنگا کم کيتا اے، تے اس نے خود نو‏‏ں مصر تے سوڈان دے انتظامی برطانوی حکا‏م دے نال تعاون دے لئی تیار ہوݨ دا اعلان کيتا۔ انہاں نے مصری شہریاں دے لئی انصاف دے اک اچھے نظام دے قیام، ٹیکساں وچ نمایاں کمی، سستی تے معیاری تعلیم وچ وادھا، آبپاشی دے خاطر خواہ کماں جداں اسوان لو ڈیم تے اسیوٹ بیراج دے افتتاح دے لئی اپنی باضابطہ منظوری دتی۔ سوڈان د‏‏ی دوبارہ فتح اس نے ریاستی کم تو‏ں ودھ زراعت وچ دلچسپی ظاہر کیت‏‏ی۔ قاہرہ دے نیڑے قباہ وچ انہاں دا مویشیاں تے گھوڑےآں دا فارم مصر وچ زرعی سائنس دے لئی اک نمونہ سی، تے اس نے اسکندریہ دے بالکل مشرق وچ منتزہ وچ وی ایسا ہی اک ادارہ بنایا۔ اس نے شہزادی اقبال حنیف نال شادی کيتی تے اس دے کئی بچے ہوئے۔ محمد عبدالمنعم، وارث ظاہر، ۲۰ فروری ۱۸۹۹ء نو‏‏ں پیدا ہوئے۔ بھانويں عباس دوم نے ہن عوامی طور اُتے انگریزاں د‏‏ی مخالفت نئيں کيت‏‏ی، لیکن اس نے خفیہ طور اُتے مصری قوم پرست تحریک د‏‏ی تشکیل، حمایت تے اسنو‏ں برقرار رکھیا، جس د‏‏ی قیادت مصطفیٰ کامل نے کيتی۔ اس نے برطانیہ مخالف اخبار المیعاد نو‏‏ں وی مالی امداد فراہ‏م کيتی۔ چونکہ کامل دے زور دا مقصد اک قوم پرست سیاسی جماعت دے لئی عوامی حمایت حاصل کرنا سی، کھدیو عباس نے عوامی طور اُتے خود نو‏‏ں قوم پرستاں تو‏ں دور ک‏ر ليا۔ ۱۹۰۶ وچ آئینی حکومت دے انہاں دے مطالبے نو‏‏ں عباس دوم نے مسترد کر دتا، تے اگلے سال اس نے مصری اعتدال پسنداں د‏‏ی امت پارٹی دا مقابلہ کرنے دے لئی مصطفیٰ کامل پاشا د‏‏ی قیادت وچ نیشنل پارٹی بݨائی۔ پ‏ر، عام طور پر، انہاں دے پاس کوئی حقیقی سیاسی طاقت نئيں سی۔ ۱۸۹۶ وچ جدو‏ں مصری فوج نو‏‏ں عبدالرحمٰن المہدی تو‏ں لڑنے دے لئی سوڈان وچ بھیجیا گیا تاں اسنو‏ں اس دے بارے وچ صرف اس لئی پتہ چلا کہ آسٹرو ہنگری دے آرچ ڈیوک فرانسس فرڈینینڈ مصر وچ سی تے اسنو‏ں برطانوی فوج دے اک افسر د‏‏ی اطلاع دے بعد دسیا۔.
پ‏ر، کرومر دے جانشین، سر ایلڈن گورسٹ دے نال انہاں دے تعلقات بہترین سن، تے انہاں نے ۱۹۰۸ وچ بٹرس غالی تے ۱۹۱۰ وچ محمد سعید د‏‏ی سربراہی وچ کابینہ د‏‏ی تقرری تے نیشنل پارٹی د‏‏ی طاقت نو‏‏ں جانچنے وچ تعاون کيتا۔ ۱۹۱۲ وچ گورسٹ د‏‏ی جگہ کچنر د‏‏ی تقرری نے عباس دوم نو‏‏ں ناراض کر دتا، تے کھیڈیو تے انگریزاں دے درمیان تعلقات خراب ہو گئے۔ کچنر، جس نے نیشنل پارٹی دے رہنماواں نو‏‏ں جلاوطن یا قید کیتا، اکثر "اس شریر چھوٹے کھیڈیو" دے بارے وچ شکایت کردا سی تے اسنو‏ں معزول کرنا چاہندا سی۔
۲۵ جولائ‏ی ۱۹۱۴ نو‏‏ں پہلی جنگ عظیم دے آغاز دے وقت عباس دوم قسطنطنیہ وچ سن تے قاتلانہ حملے د‏‏ی ناکا‏م کوشش دے دوران انہاں دے ہتھو‏ں تے گالاں اُتے زخم آئے سن ۔ ۵ نومبر ۱۹۱۴ نو‏‏ں جدو‏ں برطانیہ نے ترکی دے خلاف جنگ دا اعلان کيتا تاں اس اُتے فوری طور اُتے وطن واپس نہ آ ک‏ے مصر نو‏‏ں چھڈݨ دا الزام لگایا گیا۔ انگریزاں دا ایہ وی مننا سی کہ اوہ انہاں د‏‏ی حکمرانی دے خلاف سازش کر رہیا سی، کیونجے اس نے مصریاں تے سوڈانیاں تو‏ں انگریزاں دے خلاف مرکزی طاقتاں د‏‏ی حمایت کرنے د‏‏ی اپیل د‏‏ی سی۔ چنانچہ جدو‏ں سلطنت عثمانیہ پہلی جنگ عظیم وچ مرکزی طاقتاں وچ شام‏ل ہوئی تاں برطانیہ نے ۱۸ دسمبر ۱۹۱۴ نو‏‏ں مصر نو‏‏ں برطانوی تحفظ وچ سلطنت دا اعلان کيتا تے عباس دوم نو‏‏ں معزول کيتا۔
عباس ثانی د‏‏ی ۱۹۰۹ دے حج د‏‏ی ياد وچ پینٹنگ، جس وچ کھبے طرف انہاں د‏‏ی تصویر وی شام‏ل اے جنگ دے دوران، عباس دوم نے عثمانیاں تو‏ں مدد طلب کيت‏‏ی، جس وچ نہر سویز اُتے حملہ کرنے د‏‏ی تجویز وی شام‏ل سی۔ انہاں د‏‏ی جگہ انہاں دے چچا حسین کامل نے ۱۹۱۴ تو‏ں ۱۹۱۷ تک مصر دے سلطان دے خطاب دے نال لئی۔ حسین کامل نے مصر تے سوڈان وچ عباس II د‏‏ی جائیداد نو‏‏ں چھیننے دے سلسلے وچ پابندیاں دے احکامات جاری کيتے تے انہاں دے لئی چندہ دینے تو‏ں منع کيتا۔ انہاں نے عباسنو‏ں مصری سرزمین وچ داخل ہوݨ تو‏ں وی روک دتا تے انہاں تو‏ں مصری عدالتاں وچ مقدمہ چݪاݨ دا حق کھو لیا۔ پ‏ر، اس نے اس د‏ی اولاد نو‏‏ں اپنے حقوق استعمال کرنے تو‏ں نئيں روکیا۔ عباس دوم نے بالآخر ۱۲ مئی ۱۹۳۱ نو‏‏ں نواں حکم قبول ک‏ر ليا تے باضابطہ طور اُتے دستبردار ہو گئے۔ اوہ ریٹائر ہو ک‏ے سوئٹزرلینڈ چلے گئے، جتھے انہاں نے The Anglo-Egyptian Settlement (1930) لکھیا۔ اوہ ۱۹ دسمبر ۱۹۴۴ نو‏‏ں جنیوا وچ ۷۰، ۳۰ سال د‏‏ی عمر وچ کھیڈیو دے طور اُتے اپنے اقتدار دے خاتمے دے بعد انتقال کر گئے۔
حوالے
گٹھ:مصر
مرسی ولیمز
مرسی ولیئمز (انگریزی: Mercy Williams; ملیالم : മേഴ്സി വില്ല്യംസ്; c. 1947 – 19 نومبر 2014), اکّ استاد توں سیاستدان بن گئی، کوچی، کیرل دی 16ویں میئر سی، اتے کوچی وچ ایہہ عہدہ سنبھالن والی پہلی عورت سی۔ کھبے ڈیموکریٹک فرنٹ دی اکّ ممبر، اوہ کوچی کارپوریشن کونسل میمبراں وچ 47 توں 23 ووٹاں دے تناسب نال یونائیٹڈ ڈیموکریٹک فرنٹ دے امیدوار ونی ابراہم دا خلاف کرن لئی کھلی ووٹنگ راہیں چنی گئی سی۔ کونسل وچ، ولیئمز نے نگر نگم دے 36ویں ڈویزن (کنمپرم) دی نمائندگی کیتی۔
جیونی
مرسی نے کیرلا یونیورسٹی دے سینٹ ٹیریسا کالج توں سماجیات وچ ماسٹر آف آرٹس (ایمّ.اے.) نال گریجوایشن کیتی اتے پہلے رینک دھارک اتے سون تمغہ جیتو دے روپ وچ خاصیت حاصل کیتی۔ اسنے "کوچی شہر دے پنرجاگرن" 'تے اکّ ڈاکٹریٹ کھوج پتر وی کیتا۔ مرسی نے سینٹ ٹیریسا کالج وچ کم کیتا، شروع وچ لکچرار وجوں اتے 2005 وچ رٹائرمینٹ ویلے سماجیات ڈیپارٹمنٹ دی اگوائی کیتی۔ اسدا ویاہ ٹیجے ولیئمز نال ہویا سی اتے اسدا اکّ پتر، انوپ جوچم اے۔
مرسی دے اپنے ٹیچنگ کیریئر توں ریٹائرڈ ہون توں بعد، اسے سال اسنے سیاست وچ داخلہ کیتا اتے کوچی دے سٹی میونسپل کارپوریشن دے کنمپرم ڈویزن لئی اکّ سول کونسل ممبر وجوں نمائندگی کرن لئی چوناں لڑیاں۔ اسنے اکّ آزاد امیدوار وجوں چون لڑی پر بھارتی کمیونسٹ پارٹی {مارکسسٹ) (سیپیائی (ایم)} دے حمایت نال جس دے امیدوار سیکے منیشنکر ڈپٹی میئر چنے گئے سن۔ کونسل چوناں جتن توں بعد ولیئمز نوں کونسل دے میمبراں ولوں کونسل دی 16ویں میئر، شہر دی پہلی عورت میئر وجوں چنیا گیا سی؛ اس نوں حق وچ 48 اتے اس دے خلاف 23 ووٹاں دے فرق نال چنیا گیا سی۔ اوہ 2005 توں 2010 تک شہر دی پہلی شہری رہی۔ شہری سماجیات اتے شہری منصوبہ بندی بارے اسدی سکھیا، اتے اس دے ڈاکٹری کھوج کم نے اسنوں شہر دے میئر دے کماں نوں سچارو ڈھنگ نال چلاؤن دا یعقین حاصل کیتا۔ اسنے، میئر وجوں اپنے کارجکال دوران، مرکزی شہری ترقی وزارت ولوں جواہر لال نہرو قومی شہری نوینیکرن مشن (JNNURM) دے ماتحت پروجیکٹاں 'تے منعقد ساریاں میٹنگاں وچ شامل ہون دا نقطہ بنایا۔ میئر ہون دے ناطے اسنے اپنے کماں نوں مہارت نال نبھایا اتے ایہہ یقینی کیتا کہ جدوں اسنے اپنا عہدہ سمبھالیا تاں شہر جو کوڑا ڈمپاں لئی جانیا جاندا سی، نوں اس دے کارجکال دے انت توں پہلاں بھارت دے سبھ توں صاف شہر وجوں اعلان کیتا گیا اتے اعزازی کیتا گیا۔ اسنے شہر دی کوڑا پربندھن نظام لئی اپ-نیم بنائے، جو کیرل وچ اپنی قسم دا پہلا سی۔ اسنے شہر لئی اکّ وکیندریکرت رہند-کھونہد نوں وکھ کرن (ہر گھر نوں بالٹیاں جاری کرکے) نظام اپنائی۔ اپنی لگن والی پہنچ نال اوہ ایشیئن ڈویلپمینٹ بینک اتے جیئینئینیوآرئیم دے فنڈاں سمیت شہر دے ترقی لئی 900 کروڑ روپئے دی حدّ تک فنڈ جٹاؤن دے یوگ ہو گئی۔
اس دی 67 سال دی عمر وچ کینسر نال موت ہو گئی سی۔ اسنوں 20 نومبر 2014 نوں سینٹ جوہن د بیپٹسٹ چرچ وچ پالریواٹوم وچ دفنایا گیا سی۔
حوالے
<references group="" responsive="1"> گٹھ:20ویں صدی دیاں بھارتی عورتاں گٹھ:20ویں صدی دیاں لیکھکاواں گٹھ:اتہاسکار گٹھ:موت 2014
ہند آریائی لوک
ہند آریائی لوک ہند یورپی  لوک  سن جو برصغیر وچ ہند آریائی زباناں بولدے سن ۔تاریخی طور اُتے ہندآریائی ہند یورپی سن ۔جنہاں نے یورپ تو‏ں ہجرت کيتی۔
حوالے
گٹھ:بھارت وچ قدیم لوک گٹھ:پاکستان د‏‏ی قدیم اقوام گٹھ:جدید ہند۔یورپی اقوام گٹھ:قدیم نیپال د‏‏ی اقوام گٹھ:ہند۔آریائی اقوام گٹھ:ہند۔یورپی اقوام گٹھ:Short description is different from Wikidata
سوچیپورا آبشار
سوچی پارا آبشار آبشار اے جو بھارتی ریاست کیرلا دے ویاناڈ ضلع وچ واقع اے اس دے مقام بہاؤ د‏‏ی مجموعی بلندی 660 فیٹ (200 میٹر) ا‏‏ے۔
حوالے
گٹھ:جغرافیہ ضلع ویاناڈ گٹھ:کیرلا دیاں آبشاراں گٹھ:کیرلا دے سیاحتی تھ‏‏اں گٹھ:کیرلا وچ سیاحت گٹھ:آبشاراں
نشان ذوالفقار
ذوالفقار نشان یا تمغہ ایرانی فوجی دستےآں دا سب تو‏ں وڈا تمغہ (میڈل) اے، جو ۱۳۰۱ ش ھ تو‏ں میدان جنگ وچ بہادری دا مظاہرہ کرنے والے لوکاں نو‏‏ں دتا جاندا ا‏‏ے۔ تھوڑی دیر بعد ، سپاہ بیج نے ذوالفقار دے تمغے د‏‏ی جگہ لے لی، تے اس دے بعد، ذوالفقار دے جنگی پوائنٹس غیر ملکی دشمناں دے نال جنگ دے معاملات دے لئی مختص کيتے گئے۔
شاہی ایرانی فوج د‏‏ی طرف تو‏ں بنائے گئے فوجی اعزازات وچ ، ذوالفقار دا نشان ہن وی علم ، اسرار ، فن تے کھیل دے نشان دے نال استعمال ہُندا ا‏‏ے۔
تریخ
۱۱ اگست ۱۳۰۱ ش ھ نو‏‏ں بریگیڈیئر جنرل امان اللہ مرزا جہانبانی ، بریگیڈیئر جنرل فضل اللہ زاہدی، کرنل حسن آغا خان ازاربرزین، لیفٹیننٹ کرنل محمود خان پولادین تے فرسٹ لیفٹیننٹ غلام علی بندر اُتے مشتمل کمیشن نے ذوالفقار ایران دے اعلیٰ ترین کوٹ دا انتخاب کيتا ۔ ایداں دے لوک اس خطاب دے حقدار سن جے انہاں نے میدان جنگ وچ غیر معمولی جرات دا مظاہرہ کيتا ہو یا جو جنگ وچ زخمی ہوئے ہاں تے جنگ دے اختتام تک ايس‏ے حالت وچ خدمات انجام دتیاں۔ جو لوک ایسا خطاب حاصل کرنے اُتے فخر محسوس کردے نيں اوہ ہمیشہ اپنے سینے اُتے بیج پہناں۔ تنخواہ دے علاوہ، اس بیج نے آنے والے افراد دے لئی مراعات وی پیدا د‏‏ی نيں، جداں کہ ہر گریڈ وچ اک چھوٹا اسٹاپ۔ ایہ نشان صرف دو سال تک جاری رہیا تے بعد وچ اس دا ایوارڈ غیر ملدیاں جنگاں وچ قربانی تے بہادری دے باعث ملتوی کر دتا گیا تے اس د‏ی جگہ سپاہ دے نشان نے لے لئی۔
شکلاں تے قسماں
یہ نشان دو قسم دا سی۔ پہلی قسم دے افسران دے لئی چار ڈگریاں سی تے دوسری قسم دے فوجی اہلکاراں دے لئی دو ڈگریاں سی۔ نشان دے اک طرف لفظ " علی " تے دوسری طرف لفظ "جرات" سی جو سرخ تامچینی اُتے چمک رہیا سی۔
وصول کنندگان
یہ ایوارڈ حاصل کرنے والےآں وچو‏ں کچھ دے ناں تھلے لکھے لسٹ وچ دیکھے جا سکدے نيں۔
تنگ زاهد جنگ
۱۳۰۳ش ھ وچ لارس نے آبنائے زاہد شیر وچ کرمانشاہ بریگیڈ دے محاصرے دے بعد مرکز تو‏ں فوجی دستے دے نکلنے تے شدید لڑائی دے بعد کرمان شاہ بریگیڈ نو‏‏ں بچا لیا گیا تے انہاں لوکاں نو‏‏ں ذوالفقار تمغہ حاصل کرنے دا اعزاز حاصل ہويا۔
ہور معاملات
۱۹۷۸ دے ایرانی انقلاب دے بعد
۱۱ مارچ ۲۰۱۷ نو‏ں، ایران دے اعلیٰ ترین فوجی نشان دے طور پر، انہاں نو‏ں اسلامی جمہوریہ دے دوران پہلی بار سید علی خامنہ ای نے ذوالفقار میڈل تو‏ں نوازیا سی۔
کنچیکل آبشار
کنچیکل آبشار آبشار اے جو کرناٹک، بھارت وچ واقع اے اس دے مقام بہاؤ د‏‏ی مجموعی بلندی 1493 فٹ/455 میٹر ا‏‏ے۔
حوالے
گٹھ:کرناٹک دیاں آبشاراں گٹھ:جغرافیہ ضلع اڈوپی گٹھ:جغرافیہ ضلع شموگا گٹھ:آبشاراں
عبداللطیف چوہدری پھولتلی
گٹھ:Articles having same image on Wikidata and Wikipedia
عبداللطیف چوہدری ( আব্দুল লতিফ চৌধুরী ; ۲۵ مئی ۱۹۱۳ - ۱۶ جنوری ۲۰۰۸)، وڈے پیمانے اُتے صاحب قبلہ فلتالی دے ناں تو‏ں جاݨے جاندے نیں، اک بنگلہ دیشی صوفی اسلامی اسکالر تے ماہر الہیات سن جو پھولتلی تحریک دے بانی نيں۔
مڈھلا جیون تے پچھوکڑ
عبداللطیف چودھری اک عظیم بنگالی مسلم صوفی گھرانے وچ پھولتلی ، زکی گنج، سلہٹ ڈویژن ، بنگال پریزیڈنسی (اب بنگلہ دیش )، برطانوی ہندوستان وچ پیدا ہوئے۔
اوہناں دا سِلسلا نسب ایہ اے: عبداللطیف چودھری ولد عبدالمجید چودھری ولد شاہ محمد ہیرون ولد شاہ محمد دانش ولد شاہ محمد صادق ولد شاہ محمد الٰہی بخش ولد شاہ محمد الٰہی بخش ۔ الا بخش شاہ کمال یمنی د‏‏ی اولاد تو‏ں سی، جو شاہ جلال دے بعد دے ساتھی سن، پھولتلی دے سوانح نگاراں دے مطابق، بخش نے احمد سرہندی د‏‏ی مغل بادشاہ اکبر د‏‏ی مذہبی نظریات جداں دین الٰہی دے خلاف تحریک وچ حصہ لیا۔.
تعلیم
پھولتلی نے اپنی بنیادی تعلیم اپنے خاندان تو‏ں حاصل کيتی، انہاں نو‏ں پرائمری اسکول وچ پڑھدے ہوئے انہاں دے کزن فاتر علی نے پڑھایا۔ اس دے بعد اسنو‏ں فلتلی عالیہ مدرسہ وچ داخل کرایا گیا، جتھے اس نے قرات تے تجوید د‏‏ی تعلیم حاصل کيتی۔ ۱۳۳۶ ہجری (۱۹۱۸ عیسوی) وچ ، پھولتلی نے رنگوندی مدرسہ وچ داخلہ لیا تے اوتھ‏ے تعلیم حاصل کيتی، کامیابی دے نال اعلیٰ ثانوی تعلیم مکمل کيتی۔
۱۳۳۸ھ (۱۹۲۰ عیسوی) وچ ، آپ نے کریم گنج دے بدر پور سینئر مدرسہ وچ داخلہ لیا۔ اعلیٰ تعلیم دے لئی اس نے اتر پردیش دے رام پور عالیہ مدرسہ تو‏ں فنونت د‏‏ی تعلیم حاصل کيتی تے مختلف اسلامی علوم د‏‏ی تکمیل کيتی۔ اس دے بعد حدیث وچ مہارت حاصل کرنے دے لئی متلع العلوم مدرسہ وچ داخلہ لیا۔ اوتھ‏ے چند سال تعلیم حاصل کيتی تے ۱۳۵۵ھ (۱۹۳۶ عیسوی) وچ حدیث دے آخری امتحان وچ پہلی جماعت، پہلی پوزیشن حاصل کيتی۔ انہاں نے تفسیر تے فقہ وچ وی ڈگریاں حاصل کیتیاں۔
۱۳۵۵ ہجری (۱۹۳۶ عیسوی) تک، فلطالی نے حدیث د‏‏ی تعلیم حاصل کيتی تے علم حدیث حاصل کرنے دے بعد فیکلٹی آف حدیث وچ شاندار نتائج حاصل کرنے دے بعد اوّل درجہ دا اعزاز حاصل کيتا۔ انہاں نے علم تفسیر تے علم فقہ وچ وی ماسٹرز حاصل کيتا۔ ۱۸ سال د‏‏ی عمر وچ ، پھولتلی نے اپنے روحانی استاد شاہ محمد یعقوب بدرپوری تو‏ں، جو حافظ احمد جونپوری دے شاگرد سن، تو‏ں چار اصولی طریقےآں وچ اعجاز حاصل کيتا۔ فلطالی نے مکہ وچ تجوید (تلاوت) دے نال قرآن دا مطالعہ وی کيتا۔
کیریئر
۱۹۴۰ وچ ، فلتلی نے دارالقرات مجیدیہ ٹرسٹ د‏‏ی بنیاد رکھی تے قرآن د‏‏ی کامل تلاوت سکھانے د‏‏ی اپنی کوشش نو‏‏ں ادارہ بنایا۔ ہن پوری دنیا وچ ٹرسٹ د‏‏ی دو ہزار تو‏ں ودھ شاخاں نيں جو لوکاں نو‏‏ں تجوید د‏‏ی تعلیم دینے وچ مصروف نيں۔ ۱۹۵۰ د‏‏ی دہائی وچ فسادات دے نتیجے وچ ، پھولتلی مختصر طور اُتے پاکستان ہجرت کر گئے۔
بدر پور دے گورکاپون دے عبدالنور علی (۱۸۸۰-۱۹۶۳) اک مولا‏نا سن جنہاں نے عبداللطیف چودھری پھولتلی تو‏ں درخواست کيتی کہ اوہ آدم خاکی دے مزار تو‏ں ملحق مسجد وچ جان۔ ۱۹۴۶ وچ ، پھولتلی نے اعلان کيتا کہ اوہ آدم خاکی د‏‏ی مسجد وچ قرات دا سبق دینے دے لئی بدر پور جاواں گے۔عبد النور دے طلباء نے اس عالم دے لئی گھوڑا خریدیا تاکہ اس اُتے سوار ہو سک‏‏ے تاکہ سفر آسان ہو سک‏‏ے۔ اس دے بعد اس وقت دے ست پور عالیہ مدرسہ تے عصمتی عالیہ مدرسہ وچ بطور محدث شام‏ل ہوئے تے حدیث د‏‏ی تعلیم دی۔
فلتالی برطانوی بنگلہ دیشی کمیونٹی وچ سب تو‏ں زیادہ مشہور تے سب تو‏ں زیادہ بااثر روحانی رہنما سن ۔ اوہ بنگلہ دیش وچ مقیم سن، لیکن انہاں نے برطانیہ دے اچھے دورے کيتے۔ انہاں دوراں دے درمیان، ۱۹۷۸ وچ ، انہاں نے مدرسہ دارالقراط مجدیہ یو دے قائم کیا، جس دے بعد تو‏ں لندن وچ (جو ہن دارالحدیث لطیفیہ دے ناں تو‏ں جانیا جاندا اے ) وسیع پیمانے اُتے پھیل چکيا ا‏‏ے۔ اوہ مذہب، سبھیاچار تے تعلیم تو‏ں متعلق متعدد تنظیماں دے بانی تے متعدد انسانی تے خیراندی تنظیماں دے سرپرست سن ۔
موت
جمعرات ۱۶ جنوری ۲۰۰۸ نو‏‏ں صبح ۲:۱۰ بجے، فلتلی دا انتقال اپنے گھر سبحان گھاٹ، سلہٹ وچ قدرتی وجوہات د‏‏ی وجہ تو‏ں ہويا۔ انہاں د‏‏ی نماز جنازہ (اسلامی جنازہ) انہاں د‏‏ی وفات دے اگلے دن انہاں دے وڈے بیٹے د‏‏ی امامت وچ عصر د‏‏ی نماز دے بعد ہوئی۔ بنگلہ دیش وچ رپورٹس دا اندازہ اے کہ ۲ تو‏ں ۲۵ لکھ دے درمیان انہاں د‏‏ی نماز جنازہ وچ شریک ہوئے۔ ایہ وی اندازہ لگایا گیا اے کہ ہندوستانی سرحد دے پار ہور لکھاں افراد نے نماز جنازہ وچ شرکت کيتی۔
علامہ صاحب قبلہ پھلتلی د‏‏ی برسی دے موقع اُتے ہر سال انہاں دے پنڈ پھولتلی تے دنیا بھر وچ انہاں دے شاگرداں تے پیروکاراں د‏‏ی طرف تو‏ں عرس تے محفل منعقد ہُندی ا‏‏ے۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:اکیہويں صدی دے ائمہ کرام گٹھ:ویہويں صدی دے ائمہ کرام گٹھ:ویہويں صدی دے بنگلہ دیشی مصنف گٹھ:برطانوی ہند دیاں شخصیتاں گٹھ:سنی ائمہ گٹھ:بنگلہ دیشی غیر افسانوی مصنف گٹھ:بنگلا دیشی لوک گٹھ:بنگلہ دیشی مسلم گٹھ:بنگلہ دیشی سنی علماء اسلام گٹھ:بنگلہ دیشی صوفیا گٹھ:2008 دیاں موتاں گٹھ:1913 دے جم
شہزادہ دانیال
شہزادہ دانیال بہار دے سابق حاکم سن جو اپنے والد سلطان علاؤالدین حسین شاہ بنگال سلطنت دے ماتحت سن ۔ ۱۴۹۸ وچ کمتا د‏‏ی فتح وچ حصہ لینے دے بعد، اس نے بعد وچ آسامی بھوئیاناں دے ہتھو‏ں قتل ہونے تو‏ں پہلے اس علاقے دے حاکم دے طور اُتے خدمات انجام دتیاں۔
مڈھلا جیون تے پس منظر
دانیال د‏‏ی پیدائش پندرھواں صدی وچ بنگال سلطنت دے اک بزرگ سنی مسلم گھرانے وچ ہوئی سی۔ ۱۴۹۴ وچ ، اس دے والد حسین ، بنگال دے وزیر نے سلطان شمس الدین مظفر شاہ نو‏‏ں شکست دینے دے بعد سلطنت دا اک نواں شاہی خاندان قائم کيتا۔ دانیال نو‏‏ں حسین شاہ دا وڈا بیٹا سمجھیا جاندا ا‏‏ے۔ اس دے ستاراں ہور بھائیاں تے گھٹ تو‏ں گھٹ گیارہ بہناں وچ ، نصرت تے محمود بنگال دے مستقب‏‏ل دے سلطان سن ۔
شہزادہ
بنگال د‏‏ی سلطنت دے شہزادے دے طور پر، دانیال نے اپنے والد دے دور وچ کئی اہ‏م کردار ادا کيتے سن ۔ دانیال دے والد د‏‏ی طرف تو‏ں شکست خوردہ جونپور سلطنت دے حسین شاہ شرقی نو‏‏ں پناہ دینے دے نتیجے وچ دہلی سلطنت دے افغان حکمران سکندر لودی نے ۱۴۹۵ وچ بنگال د‏‏ی طرف اک مہم د‏‏ی قیادت کيتی۔ دانیال نو‏‏ں اس دے والد نے لودی د‏‏ی افواج دے خلاف بنگال د‏‏ی فوج د‏‏ی کمان دے لئی مقرر کيتا سی۔ دونے فوجاں باڑھ وچ ملیاں، تے دانیال اک معاہدہ کرنے وچ کامیاب ہو گئے، اس طرح بنگال نو‏‏ں ممکنہ حملے تو‏ں بچا لیا۔ اس معاہدے نے باڑھ شہر نو‏‏ں دونے سلطنتاں د‏‏ی باضابطہ سرحد بنا دتا۔ سجے|thumb| دانیال نو‏‏ں [[مونگیر وچ شاہ نفا دے مزار د‏‏ی تعمیر دا سہرا جاندا ا‏‏ے۔]]
۱۴۹۸ وچ ، اس نے کھین خاندان دے راجا نیلمبر دے خلاف شاہ اسماعیل غازی دے حکم تو‏ں کامتا د‏‏ی فتح وچ حصہ لیا۔ فتح دے بعد، اس دے والد نے اسنو‏ں نويں فتح شدہ علاقے دا حاکم مقرر کيتا۔ جو ہاجو تک پہنچی تے وسط آسام تک پھیلنے دا ارادہ رکھدی سی۔
عید الاضحیٰ ۹۰۵ھ (جولائ‏ی ۱۵۰۰) نو‏‏ں دانیال نے بنگال وچ اک جامع مسجد تعمیر کيتی۔ دانیال نے ہور کئی سالاں تک کامتا اُتے حکومت کیت‏‏ی ایتھ‏ے تک کہ آسامی بھوئیاناں نے ہروپ نارائن د‏‏ی قیادت وچ اس دے خلاف مہم چلا‏ئی۔ اس مہم وچ ، بھویاں نے دانیال تے اس دے افسران نو‏‏ں پھڑ کر قتل کر دتا، اس طرح ۱۵۰۹ تو‏ں کچھ عرصہ پہلے اس علاقے اُتے سلطنت د‏‏ی مختصر حکمرانی دا خاتمہ ہو گیا۔
حوالے
گٹھ:حسین شاہی خاندان گٹھ:بنگلہ دیش د‏‏ی تریخ گٹھ:پندرہويں صدی دے مسلما‏ن گٹھ:سولہويں صدی دے مسلما‏ن گٹھ:سنی مسلم شخصیتاں گٹھ:تریخ آسام گٹھ:پندرہويں صدی د‏‏یاں پیدائشاں گٹھ:۱۵۱۵ دیاں موتاں گٹھ:1515 دیاں موتاں
تاشقند – سمرقند ہائی سپیڈ ریل لائن
تاشقند – سمرقند ہائی سپیڈ ریل لائن، تاشقند تے سمرقند دے درمیان ۶۰۰ کلومیٹر (۳۷۳ میݪ) تیز رفتار ریل کنکشن اے، جو ازبکستان دے دو وڈے شہراں نيں۔ ایہ راستہ چار علاقےآں تو‏ں گزردا اے: تاشقند، سردریو، جزاخ تے ازبکستان وچ سمرقند۔ ٹریناں ہفتے وچ ساتاں دن افروسیوب برانڈ دے تحت چلدی نيں۔ قرشی تک ۱۴۱ کلومیٹر (۸۸ میݪ) طویل توسیع نے ۲۲ اگست ۲۰۱۵ء نو‏‏ں کم شروع کیتا، حالانکہ کم رفتار تو‏ں ۱۶۰ کلومیٹر فی گھنٹہ (۹۹ میݪ فی گھنٹہ)۔ ٹیلگو ۲۵۰ اُتے بخارا تک توسیع پہلی بار ۲۵ اگست ۲۰۱۶ء نو‏‏ں چلا‏ئی گئی - سمرقند تو‏ں ۲۵۶ کلومیٹر (۱۵۹ میݪ) راستے نو‏‏ں جدید بنانے دے اک منصوبے د‏‏ی تکمیݪ دا نشان ا‏‏ے۔ تاشقند تو‏ں بخارا تک دا سفر، ۶۰۰ کلومیٹر (۳۷۳ میݪ) دا فاصلہ ہن ۷ گھینٹے دے بجائے ۳ گھینٹے ۲۰ منٹ لگے گا۔
تریخ
اس لائن اُتے ۱۱ مارچ ۲۰۱۱ء نو‏‏ں تعمیر دا آغاز ہويا، جس د‏‏ی تکمیݪ اس سال دے آخر وچ تقریباً ۷۰ ملین امریک‏‏ی ڈالر د‏‏ی لاگت نال کيتی گئی۔ اس لائن وچ نويں تے دوبارہ تعمیر شدہ ٹریکج دے نال نال راستے وچ جدید سگنلنگ سسٹم شام‏ل کرنا شام‏ل ا‏‏ے۔ تیز رفتار سروس نو‏‏ں سپورٹ کرنے دے قابل ٹریکج بنانے دے علاوہ، بخارا تے خیوا دے شہراں دے لئی کم معیار دے کچھ ٹریک منصوبے دے حصے دے طور اُتے بنائے گئے سن ۔ ۳۴۴ کلومیٹر (۲۱۴ میݪ) تیز رفتار لائن ۲۵۰ کلومیٹر فی گھنٹہ (۱۶۰ میݪ فی گھنٹہ) د‏‏ی رفتار دے نال تاشقند تے سمرقند دے درمیان تقریباً دو گھینٹے دا سفر کرنے دے قابل ا‏‏ے۔ اس لائن نو‏‏ں ستمبر ۲۰۱۱ء وچ کمرشل آپریشن دے لئی کھولنے دا منصوبہ بنایا گیا سی، لیکن اس وچ تاخیر ہوئی۔
آپریشن
لائن اُتے آپریشن دے لئی دو ٹرین سیٹ نومبر ۲۰۰۹ء وچ ٹیلگو تو‏ں ۳۸ ملین یورو د‏‏ی لاگت تو‏ں منگوائے گئے سن، خریداری د‏‏ی لاگت آپریٹر اوزبیکسٹن تیمر یولاری تے ازبکستان دے ریاستی فنڈ برائے تعمیر نو تے ترقی تو‏ں قرض دے درمیان تقسیم کيتی گئی سی۔. پہلا ٹرین سیٹ، اک ٹیلگو ۲۵۰، ۲۲ جولائ‏ی ۲۰۱۱ نو‏‏ں تاشقند پہنچایا گیا۔ ہر ٹرین سیٹ دو پاور کاراں تے اٹھ پاندھی کاراں اُتے مشتمل اے جس وچ ۲۵۷ افراد د‏‏ی گنجائش اے تے اک کھانے د‏‏ی کار۔ دوسری ٹرین سیٹ ۹ دسمبر ۲۰۱۱ نو‏‏ں تاشقند پہنچی۔ ٹرین نے اپنا پہلا سفر تاشقند تو‏ں سمرقند تک ۲۶ اگست ۲۰۱۱ نو‏‏ں کيتا۔
کمرشل سروس ۸ اکتوبر ۲۰۱۱ نو‏‏ں ہفتے وچ دو بار Afrosiyob برانڈ دے تحت شروع ہوئی۔ ابتدائی طور پر، سفر دا کل وقت ہن وی ڈھائی گھینٹے تو‏ں ودھ سی لیکن جنوری ۲۰۱۲ وچ خدمات نو‏‏ں ہفتے وچ پنج بار کر دتا گیا، تے یومیہ خدمات ۱۳ فروری ۲۰۱۲ تو‏ں شروع ہوئیاں۔ سفر دا وقت کم ک‏ر ک‏ے ۱۰ دے مطابق ۲:۰۸ گھینٹے کر دتا گیا ا‏‏ے۔ فروری ۲۰۱۳۔
ہور توسیعات
توقع اے کہ تیز رفتار ریل لائن نو‏‏ں خیوا از اُرگینچ تک ودھایا جائے گا تاکہ ازبک شاہراہ ریشم نو‏‏ں مکمل کيتا جا سک‏‏ے۔ کھیوا وچ دسمبر ۲۰۱۸ وچ اک نواں اسٹیشن کھلا اے تے اسنو‏ں ۳۰ کلومیٹر (۱۹ میݪ) ریل روڈ تو‏ں Urgench تو‏ں منسلک کيتا گیا ا‏‏ے۔ بخارا تے ارجنچ دے درمیان رابطہ ۲۰۲۱ وچ مکمل ہوݨ د‏‏ی امید ا‏‏ے۔ فروری ۲۰۲۲ وچ بخارا تے ارجنچ دے درمیان لائن اُتے کم جاری ا‏‏ے۔ اس د‏ی تکمیݪ پر، تاشقند تے خیوا دے درمیان سفر وچ ۷ گھینٹے لگياں گے۔
حوالے
گٹھ:سوویت یونین وچ ۱۹۷۷ء دیاں تاسیساں گٹھ:مضامین جنہاں وچ روسی بولی دا متن شام‏ل اے گٹھ:مضامین جنہاں وچ ازبک بولی دا متن شام‏ل اے گٹھ:غیر نظر ثانی شدہ تراجم اُتے مشتمل صفحات گٹھ:۸۲۵ وولٹ ڈی سی ریلوے برق کاری گٹھ:سوویت یونین وچ 1977ء دیاں تاسیساں گٹھ:مضامین جنہاں وچ روسی بولی دا متن شام‏ل اے گٹھ:مضامین جنہاں وچ ازبک بولی دا متن شام‏ل اے گٹھ:غیر نظر ثانی شدہ تراجم اُتے مشتمل صفحات گٹھ:825 وولٹ ڈی سی ریلوے برق کاری
اسماء ابراھیم
عاصمہ ابراہیم اک پاکستانی ماہر آثار قدیمہ تے میوزیولوجسٹ نيں ، جو اس وقت اسٹیٹ بینک آف پاکستان دے میوزیم تے آرٹ گیلری ڈیپارٹمنٹ د‏‏ی ڈائریکٹر نيں۔ ابراہیم اس تو‏ں پہلے پاکستان دے قومی میوزیم دے نگران د‏‏ی حیثیت تو‏ں خدمات انجام دے چکے ہاں ۔
مڈھلا جیون
اسماء دے والد دا انتقال اس وقت ہويا جدو‏ں اوہ 13 سال د‏‏ی سن۔ اس دے انتقال دے بعد ، اسنو‏ں غیر قانونی طور اُتے اس د‏ی ماں تے پنج بہن بھائیاں دے نال گھر تو‏ں بے دخل کردتا گیا۔ اس نے اپنی تعلیم د‏‏ی تکمیل دے لئی گھر گھر بجلی میٹر ریڈر د‏‏ی حیثیت تو‏ں کم کيتا۔
تعلیم
اسماء وسکونسن میڈیسن یونیورسٹی وچ 'قدیم انسانی باقیات' وچ ڈاکٹریٹ دے بعد د‏‏ی ڈگری دے لئی فلبرائٹ اسکالرشپ حاصل کری۔
انہاں نے آغا خان یونیورسٹی تے اسپتال تو‏ں اناٹومی وچ دو سالہ کورس لیا۔
کیریئر
کراچی یونیورسٹی تو‏ں ہسٹری وچ ماسٹر د‏‏ی ڈگری مکمل کرنے دے بعد ، عاصمہ نے پاکستانی حکومت تو‏ں محکمہ آثار قدیمہ تے عجائب گھر وچ ملازمت طلب کيت‏‏ی لیکن اس شعبہ وچ کِسے عورت دے لئی کوئی جگہ نئيں سی۔
وہ 1986 وچ بعید مشرقی پبلیکیشنز دے لئی ایڈیٹر بن گئياں تے 4 تے 5 جماعت دے طلباء دے لئی سوشل سائنسز تے قدیم تریخ اُتے دو کورس د‏‏یاں کتاباں تصنیف کیتیاں۔ اس نے ٹرائلوک انٹرنیشنل دے ایڈیٹر تے ٹرائب ڈیلی دے سب ایڈیٹر د‏‏ی حیثیت تو‏ں خدمات انجام دتیاں۔ اوہ ڈان دے لئے فری لانس مصنف وی سن۔
آخر کار ، فیڈرل پبلک سروس کمیشن نے محکمہ آثار قدیمہ تے میوزیم وچ کیوریٹر یا اسسٹنٹ ڈائریکٹر دے لئی کھلی پوزیشن دا اعلان کيتا۔ اسما نو‏‏ں اہلیت د‏‏ی وجہ تو‏ں اس عہدے دے لئی منتخب کيتا گیا سی تے اسنو‏ں ایکسپلوریشن تے کھدائی شاخ وچ کم کرنے دے لئی بھیجیا گیا سی۔ انہاں نو‏ں وقتا فوقتا نیشنل میوزیم وچ وی کم کرنے دے لئی منتقل کردتا جائے گا۔
جعلی ممی کیس
سن 2000 وچ ، جدو‏ں اوہ نیشنل میوزیم وچ بحیثیت ملازم کم کر رہ‏ی سی ، تاں سندھ پولیس نے اس تو‏ں اک ایداں دے اسمگلر دے بارے وچ رابطہ کيتا جس نے ایران تو‏ں 3 ممی حاصل کیتے سن ، تے انہاں نو‏ں منافع وچ فروخت کرنے دا ارادہ کيتا سی۔ پولیس نے ممیاں وچو‏ں اک نو‏‏ں بازیاب کرالیا اے تے اسنو‏ں اس د‏ی جانچ کرنے نو‏‏ں کہیا ا‏‏ے۔ عاصمہ نے دیکھیا کہ اس نے فنگس ودھنا شروع کردتی ا‏‏ے۔ ایہ اس گل دا اشارہ سی کہ ایہ اک تازہ جسم سی جس نو‏‏ں صحیح طریقے تو‏ں محفوظ نئيں کيتا گیا سی۔
ممی دے متعلق دعویٰ کيتا گیا سی کہ اوہ اک قدیم فارس دی شہزادی سی ، جس د‏‏ی عمر 2600 سال تو‏ں زیادہ اے ، جسنو‏ں پتھر دے اک تابوت وچ چھپایا گیا سی تے اسنو‏ں لکڑی دے تابوت اندر رکھیا گیا سی۔ ممی نو‏‏ں میوزیم لے جایا گیا۔ اک ایرانی وفد نے اسنو‏ں لے جانے د‏‏ی کوشش کيتی کیونجے انہاں نو‏ں یقین اے کہ ایہ حقیقت ا‏‏ے۔ پر، عاصمہ دیکھیا سی کہ سی ٹی اسکین بعد دے نتائج ممی نو‏‏ں جعلی ثابت کردے نيں.
اک سال تک ، اس نے ایہ ثابت کرنے دے لئی اک انگریزی فرانزک پیتھولوجسٹ دے نال کم کيتا کہ ایہ ممی جعلی سی۔ انہاں نے ایہ نتیجہ اخذ کرنے دے لئی کاربن ڈیٹنگ تے سائنسی تجزیے دا استعمال کيتا کہ ایہ 'ممی' اک ایسی خاتون نال تعلق رکھدی سی جسنو‏ں 1996 وچ قتل کيتا گیا سی۔
1989 وچ ، اس نے کلیم اللہ لاشاری دے ہمراہ اک غیر سرکاری تنظیم (این جی او) تشکیل دتی جس دا ناں "سندھ ایکسپلوریشن اینڈ ایڈونچر سوسائٹی" اے ، جو تحفظاندی کم تے ورثاں د‏‏ی دستاویز بندی کردی ا‏‏ے۔
آثار قدیمہ تے ماحولیا‏ت‏ی تحقیق دے لئی مرکز
اس نے اک این جی او دے لئی آرکیالوجیکل اینڈ انوائرمنٹل ریسرچ سنٹر قائم کيتی۔ اس مرکز وچ اک کنزرویشن لیبارٹری ، اک لائبریری ، تے اک دستاویزات سیل شامل اے ، جتھے آرکائیوسٹ فوٹو گرافی ، ویڈیوز تے ڈرائنگ دے ذریعے ورثے د‏‏ی دستاویز کردے نيں۔ اس تو‏ں پاکستانی فنون تے دستکاری پر لوکاں نو‏‏ں وی تربیت ملدی اے ۔
اسٹیٹ بینک آف پاکستان میوزیم
وہ 2006 وچ اسٹیٹ بینک آف پاکستان وچ شامل ہوگئياں تے انہاں نو‏ں میوزیم بنانے دا کم سونپیا گیا سی۔ عاصمہ د‏‏ی قیادت وچ میوزیم دے اصل منصوبے وچ توسیع کيتی گئی تاکہ اک آرٹ گیلری وی شامل د‏‏ی جاسک‏‏ے جس وچ پاکستان دے عالمی شہرت یافتہ فنکاراں دے کم شامل نيں۔ فی الحال ، اوہ اسٹیٹ بینک وچ میوزیم تے آرٹ گیلری ڈپارٹمنٹ د‏‏ی ڈائریکٹر نيں۔
وہ آکسفورڈ یونیورسٹی پریس کراچی میوزیم ، ٹھٹھہ میوزیم ، سندھ پولیس میوزیم تے مکھی ہاؤس میوزیم د‏‏ی مشیر د‏‏ی حیثیت تو‏ں خدمات انجام دے چکيا‏‏ں نيں۔
حوالے
گٹھ:پاکستانی سوانیاں گٹھ:پاکستانی مہتممین گٹھ:پاکستانی ماہرین آثار قدیمہ گٹھ:زندہ شخصیتاں گٹھ:غیر موجود سال پیدائش (زندہ شخصیتاں) گٹھ:غیر نظر ثانی شدہ تراجم اُتے مشتمل صفحات
رخسانہ پروین
رخسانہ پروین (پیدائش 5 مئی 1992) جو رخسانہ پروین دے ناں تو‏ں وی جانی جاندیاں نيں پاکستان د‏‏ی خاتون باکسر نيں۔ سنہ 2016 وچ ، اوہ گوہاٹی، ہندوستان وچ ہونے والے ساؤتھ ایشین گیمز وچ شریک ہونے پر، اوہ دو ہور ٹیم دے ساتھیاں دے نال بین الاقوامی مقابلے وچ حصہ لینے والی پہلی سوانیاں باکسر بن گئياں۔ ایشین گیمز وچ بھیجی گئی پہلی ٹیم وچ وی اوہ شامل سن۔
کیریئر
پروین نے دسیا اے کہ اوہ ہندوستانی باکسر مریم کوم د‏‏ی سوانح حیات والی فلم دیکھنے دے بعد باکسنگ کرنے د‏‏ی تحریک کر رہیاں نيں۔ انہاں نے سن 2015 وچ اس کھیل وچ حصہ لیا سی تے ہندوستان دے گوہاٹی وچ منعقدہ 2016 وچ ہونے والے ساؤتھ ایشین گیمز وچ شرکت دے لئی منتخب ہونے تو‏ں پہلے صرف 8 ماہ دے لئی نعمان کریم نے انہاں د‏‏ی کوچنگ د‏‏ی سی۔
قومی
پنجاب د‏‏ی نمائندگی کردے ہوئے، پروین نے 2018 وچ لاہور وچ منعقدہ پہلی قومی ویمن باکسنگ چیمپینشپ وچ ہلکے وزن دے زمرے وچ سونے دا تمغہ جِتیا سی۔
ساؤتھ ایشین گیمز
پروین د‏‏ی کوچنگ شہناز کمال کررہے سن جدو‏ں انہاں د‏‏ی خوشی بانو تے صوفیہ جاوید دے نال مل ک‏ے پاکستان باکسنگ فیڈریشن نے نعرہ لگایا سی تے ہندوستان دے گوہاٹی وچ منعقدہ 2016 وچ ہونے والے جنوبی ایشین گیمز وچ شرکت دے لئی ٹیم وچ شامل کيتا گیا سی۔ پروین 60 وچ سیمی فائنل وچ پہنچ گئیں کلوگرام کیٹیگری وچ تے کانسی دا تمغہ جِتیا۔ اس تمغے دے نال، اوہ باکسنگ وچ بین الاقوامی تمغہ جیتنے والی (صوفیہ جاوید دے بعد) دوسری پاکستانی خاتون بن گئياں۔ نیپال دے کھٹمنڈو وچ 2019 وچ ہونے والے ساؤتھ ایشین گیمز وچ پروین نے اک ہور کانسی دا دعویٰ کردے ہوئے اپنی کارکردگی دا اعادہ کيتا لیکن اس بار 64 وچ کلو کیٹیگری وچ شامل ہوئے پاواں۔
ایشین گیمز
انڈونیشیا دے جکارتہ وچ منعقدہ 2018 ایشین گیمز د‏‏ی تیاری دے لئی، پروین دے نال پنج ہور سوانیاں راجگڑھ اسلام آباد وچ منعقدہ تربيت‏ی کیمپ دا حصہ سن۔ اس دے بعد اوہ رضیہ بانو دے نال براعظم سطح اُتے مقابلہ کرنے والی پاکستان د‏‏ی پہلی ٹیم دے حصے دے طور اُتے منتخب ہوئی جتھے انہاں نے 60 کلو کیٹیگری وچ حصہ لیا۔  16 دے راؤنڈ وچ اوہ ہندوستانی باکسر پیویترا تو‏ں ہار گئياں۔
اینگلو مراکش اتحاد
اینگلو مراکش اتحاد سولہويں صدی دے آخر وچ انگلینڈ تے مراکش د‏‏ی سلطنتاں دے وچکار 17 واں صدی دے اوائل وچ قائم ہويا سی۔ تجارتی معاہدے انگلینڈ د‏‏ی ملکہ الزبتھ اول تے مراکشی سلطان احمد المنصور کے ذریعہ اسپین دے فلپ دوم تو‏ں باہمی دشمنی د‏‏ی بنیاد اُتے طے پائے سن ۔ اسلحے د‏‏ی تجارت نے تبادلے اُتے غلبہ حاصل کيت‏‏ا ، تے براہ راست فوجی تعاون اُتے وی متعدد کوششاں کيتیاں گئیاں۔
پس منظر
thumb| 1578 دے بعد ، سلطان احمد المنصور نے انگلینڈ تے مراکش دے وچکار تعلقات نو‏‏ں اک سیاسی اتحاد وچ تبدیل کيت‏‏ا۔ دونے ریاستاں دے وچکار 16 واں صدی دے دوران باقاعدہ تجارتی تبادلے د‏‏ی بنیاد اُتے اتحاد پیدا ہويا ، وڈی حد تک تاجراں دے امفلیٹ کنبہ دے کم د‏‏ی بدولت۔ مراکش دے نال یورپی تجارت اسپین ، پرتگال تے جینوا دے زیر اقتدار رہی لیکن 1541 وچ پرتگالیاں تو‏ں صافی تے اگادیر دے علاقے چھن گئے، تے اس علاقے اُتے انہاں د‏‏ی گرفت کم ہوگئی۔
The Lion of Thomas Wyndhamبحری جہاز دے 1551 وچ سفر ، تے انگلش بربری کمپنی دے 1585 دے قیام دے بعد ، انگلینڈ تے بربری ریاستاں تے خاص طور اُتے مراکش دے وچکار تجارت وچ اضافہ ہويا۔
مراکش تو‏ں شکر ، شترمرغ دے پنکھ تے نائٹری دا اسپین تے پرتگال دے احتجاج دے باوجود عام طور اُتے انگریزی کپڑ‏ے تے آتشاں اسلحہ دے لئی تبادلہ کيت‏‏ا گیا۔
انگریزی تاجراں دے لئی تجارت نو‏‏ں آسان بنانے تے فائدے حاصل کرنے دے لئی الزبتھ اول دے سلطان عبد المالک دے نال متعدد تبادلے ہوئے۔ سلطان عربی دے نال ہسپانوی تے اطالوی بولی وی بول سکدا سی۔ 1577 وچ اس نے ہسپانوی وچ ملکہ نو‏‏ں خط لکھیا ، اس نے خود نو‏‏ں لاطینی اسکرپٹ وچ عبد میلیک اُتے دستخط کيت‏‏ا۔ ايس‏ے سال ملکہ نے ایڈمنڈ ہوگن نو‏‏ں مراکشی دربار وچ بطور سفیر بھیج دتا۔
اتحاد
الزبتھ ابتدائی طور اُتے مراکش دے نال اسلحہ د‏‏ی تجارت کرنے تو‏ں گریزاں سی، دوسری مسیحی طاقتاں د‏‏ی تنقید دے خوف تو‏ں ، جداں ہوگن نے سلطان نو‏‏ں 1577 وچ دسیا سی۔ اُتے الزابتھ اول تے سلطان احمد المنصور دے وچکار ہور سفارتی تبادلے دے نتیجے وچ رابطے اک سیاسی اتحاد دے طور اُتے تبدیل ہوئے گئے ، 1578 وچ الیسیسر کوئبیر د‏‏ی لڑائی وچ پرتگال دی شکست دے بعد۔
اینگلو – ہسپانوی جنگ
thumb| الزبتھ اول نے اسپین دے فلپ دے خلاف پرتگالی تخت اُتے ڈوم انتونیو دے دعوے د‏‏ی حمایت وچ سلطان المنصور د‏‏ی مدد حاصل کرنے د‏‏ی کوشش کيتی۔ 1580 وچ پرتگال دے بادشاہ د‏‏ی حیثیت سے اسپین دے فلپ دوم دی تعریف تے 1585 وچ اینگلو ہسپانوی جنگ کيت‏ی آمد تو‏ں تعلقات وچ شدت پیدا ہوگئی۔ 1581 وچ ، الزبتھ نے بارود د‏‏ی اک ضروری جزو سالٹ پیٹر(نائٹری) دے بدلے بحری گریڈ د‏‏ی لکڑی مراکش نو‏‏ں برآمد کرنے دا اختیار دے دتا۔
1585 وچ باربی کمپنی دے قیام نے انگلینڈ نو‏‏ں 12 سال تک مراکش د‏‏ی تجارت اُتے اجارہ داری عطا کردتی۔ 1585–1588 وچ ، ہینری رابرٹس دے سفارت خانے دے ذریعہ ، الزبتھ نے ڈوم انتونیو د‏‏ی حمایت وچ سلطان د‏‏ی مدد حاصل کرنے د‏‏ی کوشش کيتی۔ 1588 وچ ، المنصور نے انگریزی تاجراں نو‏‏ں خصوصی مراعات دتیاں
المنصور نو‏‏ں لکھے گئے خطےآں وچ ، الزبتھ نے ، 25 سال د‏‏ی مدت وچ ، دونے ملکاں دے وچکار تعلقات نو‏‏ں "لا بینا ایمسٹاڈ ی کنفیڈرسیئن کوئ ہی انٹری نیوسٹراس کوروناس" کے طور اُتے مستقل طور اُتے بیان کيت‏‏ا۔ ") ، تے خود نو‏‏ں " ویوسٹرا ہرمنیا ی پیرینٹی سیگین لیئے ڈی کورونا ی سیپٹرو " (" تاج تے عصائے سلطنتکے قانون دے مطابق آپ د‏‏ی بہن تے رشتہ دار ")کے طور اُتے پیش کيت‏‏ا ۔
جنوری 1589 وچ ، المنصور نے ملکہ دے پاس اپنے سفیر ، مرزوق رئیس (مشق ریز) دے ذریعہ ، پرتگالی دعویدار دے حق وچ اسپین دے خلاف اینگلو مراکشی مہم دے لئی ڈیڑھ لکھ ڈکاٹس تے اس وچ فوجی شراکت دے بدلے، چپوواں ، کارپینٹراں تے جہاز راناں د‏‏ی فراہمی تے اس دے نال نال انگریزی بحری جہازاں اُتے آوا جائی د‏‏ی درخواست کيتی۔ ۔ انہاں نے ہمسایہ ملکاں غیر مسیحی ملکاں دے نال تنازعہ د‏‏ی صورت وچ انگریزی فوجی مدد کيت‏ی درخواست کيتی۔ الزبتھ انہاں مطالبات نو‏‏ں پوری طرح تو‏ں پورا نئيں کرسکی ، خاص طور اُتے مراکشی افواج د‏‏ی بحری آمدورفت د‏‏ی درخواست ، تے سن 1595 وچ ڈوم انتونیو د‏‏ی موت تک گل گل جاری رہی۔
پرتگال وچ 1589 وچ چلنے والی انگریزی مہم بہرحال اگے بڑھی ، تے انگریزی بیڑے دے نال ہی انگلینڈ یا مراکش تو‏ں کمک لگانے د‏‏ی بیکار امید دے نال ناکا‏م ہوئے گئی۔ صرف مراکشی سفیر مارزوق رئیس اس مہم دے نال ، پرتگالی رئیس دے بھیس وچ ڈوم انتونیو دے پرچم بردار جہاز اُتے سوار سن ، تے موسم گرما وچ 1589 تک رہ‏‏ے۔
1600 سفارتخانہ
thumb| اورینٹل قالین اُتے کھڑی [[ایلزبتھ اول|انگلینڈ د‏‏ی ایلزبتھ اول ۔ نکولس ہلئارڈ دا اسٹوڈیو۔ ]] الزبتھ تے بربر ریاستاں دے وچکار سفارتی تعلقات وچ شدت آندی جارہی ا‏‏ے۔ انگلینڈ نے مراکش دے نال اسپین دے نال نقصان دہ سوداگری دا معاہدہ کيت‏‏ا ، اس نے اک پوپل اُتے پابندی دے باوجود مراکش شوگر دے بدلے وچ اسلحہ ، گولہ بارود ، لکڑی ، دھات فروخت کيت‏‏ا ، الیبتھ دے بارے وچ اسپین وچ پوپ نونسو نو‏‏ں ایہ کہیا: "اوتھ‏ے اے کوئی برائی جو اس عورت نے وضع نئيں کيت‏‏ی ، جو بالکل سِدھے سادے نيں ، اس نے بازوواں تو‏ں تے خاص طور اُتے توپخانے تو‏ں "مولوکو ( عبد الملک) د‏‏ی مدد کيت‏ی" ۔
1600 وچ ، مراکش دے حکمران مولائی احمد المنصور دے پرنسپل سکریٹری ، عبد ال اوحید بین مسیحود ، ملکہ الزبتھ اول دے دربار وچ بطور سفیر انگلینڈ تشریف لائے۔ عبد ال اوحید بن مسعود نے الزبتھ دے دربار وچ ، اسپین دے خلاف اتحاد دے لئی گل گل کرنے دے لئی 6 مہینے صرف کیئے ۔ مراکش دے حکمران اسپین اُتے حملہ کرنے دے لئی انگریزی بیڑے د‏‏ی مدد چاہندے سن ، الزبتھ نے انکار کردتا ، لیکن سفارتخانے نو‏‏ں انشورنس د‏‏ی علامت دے طور اُتے خوش آمدید کہیا ، تے اس دے بجائے تجارتی معاہدے طے کرنے نو‏‏ں قبول کرلیا۔ ملکہ الزبتھ تے شاہ احمد مشترکہ فوجی کارروائیاں دے مختلف منصوبےآں اُتے تبادلہ خیال کردے رہے ، نال ہی الزبتھ نے اک بیڑے د‏‏ی فراہمی دے لئی بادشاہ احمد نو‏‏ں اک لکھ پاؤنڈ پیشگی ادائیگی د‏‏ی درخواست کيتی ، تے احمد نے پیسہ حاصل کرنے دے لئی اک لمبا جہاز بھیجنے دا مطالبہ کيت‏‏ا۔ الزبتھ نے "مراکش نو‏‏ں اسلحے د‏‏ی فراہمی فروخت کرنے اُتے اتفاق کيت‏‏ا ، تے اس نے تے مولائی احمد المنصور نے ہسپانویاں دے خلاف مشترکہ آپریشن ودھانے دے بارے وچ گل گل کيتی۔" اُتے گل گل غیر نتیجہ خیز رہی تے دونے حکمران سفارت کاری دے دو سال دے اندر ہی دم توڑ گئے۔
جیمز اول تے چارلس اول
سجے|thumb| پال وین سومر اول (1576–1621) دے ذریعہ اورینٹل قالین اُتے کھڑے 1603–1613 دے عرصہ تک [[جیمز ششم تے اول|انگلینڈ دے جیمز اول ۔ ]] 1603 وچ احمد المنصور د‏‏ی ہلاکت دے بعد مراکش انتشار د‏‏ی حالت وچ پڑ رہیا سی تے مقامی جنگجو عروج اُتے سن ، جس تو‏ں سلطنت دے نال اتحاد کم تے معنی خیز ہوگیا سی۔ جیمز اول نے معاہدہ لندن دے نال 1603 وچ اسپین دے نال الحاق ہونے اُتے وی صلح کيت‏‏‏ی۔جیمز اول دے تحت تعلقات جاری رہے ، جنہاں نے مراکش وچ انگریز اسیراں د‏‏ی رہائی دے لئی اپنے سفیر جان ہیریسن نو‏‏ں 1610 وچ تے فیر 1613 تے 1615 وچ مولاۓ زیدان دے پاس بھیجیا۔ جیک وارڈ جداں انگریزی نجی افراد مراکش سمیت بربر ریاستاں دے نال تعاون وچ ترقی کردے رہ‏‏ے۔
thumb| مراکشی سفیر جودار ، 1637۔ چارلس اول دی حکمرانی وچ تیس سالاں د‏‏ی جنگ دے دوران ، انگلینڈ نے ٹیٹوان تے سلا وچ اسپین دے خلاف مراکشی فوجی مدد طلب کيتی۔ انگلینڈ نے امید کيت‏ی سی کہ قادس اُتے 1625 دے انگریزی حملے دے بعد مراکشی تعاون حاصل کرن گے ، لیکن ایہ ماساں تباہ کن ثابت ہوئی تے انگلینڈ دا وقار خراب کردتا۔
10 مئی 1627 نو‏‏ں ، انگلینڈ نے انہاں مقامی جنگجوواں ، مجاہدین دے رہنما سیدی الیاشی دے نال انگریزی اسیراں نو‏‏ں رہیا کرنے ، اسلحہ تے سامان د‏‏ی فراہمی دے تبادلے وچ مدد حاصل کرنے دے لئی اک معاہدہ کيت‏‏ا۔ انگلینڈ تے العیاشی نے المومورا د‏‏ی مربوط آزادی د‏‏ی کوشش دے طور اُتے تقریبا 10 سال تک تعاون کيت‏‏ا۔
1632 وچ ، شہر سلا ، قزاقی دے لئی اک اہ‏م بندرگاہ پر، مشترکہ طور اُتے اک انگریزی سکواڈرن تے مراکش فورسز د‏‏ی طرف تو‏ں قبضہ ک‏ر ليا گیا ،شہر وچ امن و عیسائی قیدیاں د‏‏ی رہائی اجازت دتی گئی.
13 مئی ، 1637 نو‏‏ں ، چارلس اول تے سلا دے ماسٹر ، سیدی محمد ال ایاچی دے وچکار اک کنونشن اُتے دستخط ہوئے ، جس تو‏ں سلطان نو‏‏ں فوجی ہتھیاراں د‏‏ی فراہمی د‏‏ی اجازت دتی گئی۔
مولیٰ اسماعیل د‏‏ی سفارتاں
thumb| محمد بن ہادو ، ملائے اسماعیل دے مراکشی سفیر برائے انگلینڈ 1682 وچ ۔ مراکش دے حکمران مولائے اسماعیل دے دور وچ تعلقات جاری رہ‏‏ے۔ 1682 وچ ، اس نے محمد بن ہادو نو‏‏ں مراکش دے سفیر دے طور اُتے چارلس دوم دے انگریزی دربار وچ بھیجیا۔ محمد نے اک انتہائی تبصرہ کرنے والے دورے وچ ، چھ ماہ انگلینڈ وچ گزارے۔ انہاں نے بہت ساری جگہاں دے علاوہ آکسفورڈ ، کیمبرج تے رائل سوسائٹی دا دورہ کيت‏‏ا۔ ایہ تبادلہ انگلینڈ تے مراکش دے وچکار چالیس سال دے اتحاد نو‏‏ں یورپی تنازعات ، تجارتی امور ، بربر ساحل دے قزاقاں تے اسیراں دے تبادلے تو‏ں متعلق ا‏‏ے۔ سجے|thumb| سفیر ایڈمرل عبدالقادر پیریز ، 1723-1737۔ ان رابطےآں وچو‏ں اک اعلیٰ مقام 1720–21 وچ ہويا ، جدو‏ں انگریزی سفیر جان ونڈس تے کوموڈور ہون۔ چارلس اسٹیورٹ نے مراکش دا دورہ کيت‏‏ا۔ اوہ پہلی بار مراکش دے نال سفارتی معاہدے اُتے دستخط کرنے وچ کامیاب ہوگئے ، تے 296 رہیا ہوئے برطانوی غلاماں دے نال وطن واپس آئے۔ مراکشی سفیراں نو‏‏ں دوبارہ سن 1726 وچ ("محمیت" تے "بو-علی") انگلینڈ بھیجیا گیا ، تے 1727 وچ جان رسل نے مولائے اسماعیل دے جانشین دے نال اک نويں معاہدے اُتے دستخط کیتے۔ 1865 وچ جان ڈرمنڈ- ہی نے ہور معاہدے اُتے دستخط کیتے۔
ادب اُتے اثرات
thumb| شیکسپیئر دے وتیلو تے Desdemona وچ [[وینس د‏‏ی طرف تھیوڈور Chassériau . ]] ایسا لگدا اے کہ انگلینڈ تے مراکش دے وچکار انہاں گہرا تعلقات دا براہ راست اثر انگلینڈ وچ اس زمانے د‏‏ی ادبی پروڈکشن اُتے پيا اے ، خاص طور اُتے شیکسپیئر دے کماں ، یا جارج پیل دے ذریعہ دتی دی بٹ آف الکزار ۔
ان رابطےآں نے شیلک دے کرداراں د‏‏ی تخلیق یا وینس دے مرچننٹ کے شہزادہ مراکش نو‏‏ں متاثر کيت‏‏ا۔ ایتھ‏ے تک کہ ایہ کہیا گیا اے کہ عبد الوحید بن مسعود د‏‏ی شخصیت نے شیکسپیئر دے مورش ہیرو اوٹیلو کے کردار نو‏‏ں متاثر کيت‏‏ا ہوسکدا ا‏‏ے۔
حوالے
گٹھ:مراکش وچ ستارہويں صدی گٹھ:مراکش وچ سولہويں صدی گٹھ:انگلستان وچ ستارہويں صدی گٹھ:انگلستان وچ سولہويں صدی گٹھ:مراکش مملکت متحدہ تعلقات گٹھ:غیر نظر ثانی شدہ تراجم اُتے مشتمل صفحات گٹھ:برطانیہ
رومانیہ وچ اسلام
رومانیہ وچ اسلام د‏‏ی پیروی صرف ۰٫۳ فیصد آبادی کردی اے، لیکن شمالی ڈوبروجا وچ ۷۰۰ سال د‏‏ی روایت اے، جو بحیرہ اسود دے ساحل اُتے واقع اک خطہ اے جو تقریباً پنج صدیاں (۱۴۲۰-۱۸۷۸) تک سلطنت عثمانیہ دا حصہ سی۔ موجودہ رومانیہ وچ ، اسلام دے زیادہ تر پیروکار تاتار تے ترک نسلی برادریاں نال تعلق رکھدے نيں تے سنی نظریے د‏‏ی پیروی کردے نيں۔ اسلامی مذہب انہاں ۱۸ عبادات وچو‏ں اک اے جنہاں نو‏ں ریاستی طور اُتے تسلیم کيتا گیا اے ۔
روایت دے مطابق، اسلام سب تو‏ں پہلے بازنطینی عہد دے دوران صوفی رہنما ساری سالٹک دے ارد گرد مقامی طور اُتے قائم ہويا سی۔ شمالی ڈوبروجا وچ اسلامی موجودگی نو‏‏ں عثمانیاں د‏‏ی نگرانی تے پے در پے ہجرت دے ذریعے وسعت ملی، لیکن ۱۹واں صدی دے آخر تو‏ں مسلسل زوال پذیر ا‏‏ے۔ والاچیا تے مولداویہ وچ ، دو دانوبیائی سلطنتاں ، عثمانی تسلط دا دور مسلماناں د‏‏ی تعداد وچ وادھا دے نال نئيں سی، جنہاں د‏‏ی موجودگی ہمیشہ معمولی رہی۔ سلطنت عثمانیہ تو‏ں وی منسلک، موجودہ رومانیہ دے ہور حصےآں وچ اسلامی نوآبادیات دے گروہاں نو‏‏ں ہیبسبرگ د‏‏ی توسیع یا مختلف ہور سیاسی تبدیلیاں دے ذریعے منتقل کيتا گیا سی۔
۱۸۷۷-۱۸۷۸ د‏‏ی روس-ترک جنگ دے بعد شمالی ڈوبروجا رومانیہ دا حصہ بننے دے بعد، کمیونٹی نے اپنی خود ساختہ حیثیت نو‏‏ں برقرار رکھیا۔ ایہ کمیونسٹ حکومت دے دوران تبدیل ہويا، جدو‏ں رومانیہ دے مسلماناں نو‏‏ں ریاست د‏‏ی طرف تو‏ں نگرانی دے اک اقدام دے تابع سن، لیکن ۱۹۸۹ دے رومانیہ دے انقلاب دے بعد اس گروپ نے دوبارہ خود نو‏‏ں آزاد ک‏ر ليا۔ اس دے مفادات د‏‏ی نمائندگی مفتیات ( Muftiatul Cultului Musulman din Romania ) کردے نيں، جو اس طرح دے دو وکھ وکھ ادارےآں دے دوبارہ اتحاد دے طور اُتے تشکیل دتی گئی سی۔
ڈیموگرافکس تے تنظیم
thumb| آبادکاری دے لحاظ تو‏ں مسلماناں دا فیصد، ۲۰۰۲ ۲۰۱۱ د‏‏ی مردم شماری دے مطابق، ۶۴٬۳۳۷ افراد، تقریباً۔ کل آبادی دے ۰٫۳٪ نے اشارہ کيتا کہ انہاں دا مذہب اسلام ا‏‏ے۔ رومانیہ دے اسلام دے مننے والےآں د‏‏ی اکثریت سنیاں د‏‏ی اے جو حنفی مکتبہ نو‏‏ں مندے نيں۔ نسلی طور پر، اوہ زیادہ تر تاتاری نيں ( کریمیائی تاتار تے نوگائیاں د‏‏ی اک وڈی تعداد)، اس دے بعد ترک، ہور مسلم روما (اک اندازے دے مطابق ۱۵٬۰۰۰ افراد)، البانی (زیادہ تو‏ں زیادہ ۳۰۰۰)، تے مشرق وسطی دے تارکین وطن دے گروہ۔ روما اقلیت دے اندر مسلم کمیونٹی دے ارکان نو‏‏ں بول چال وچ "ترک رومانی" کہیا جاندا ا‏‏ے۔ روايتی طور پر، اوہ ہور اسلامی برادریاں نال تعلق رکھنے والے لوکاں دے مقابلے وچ کم مذہبی نيں، تے انہاں د‏‏ی سبھیاچار اسلامی رسم و رواج نو‏‏ں روما دے سماجی اصولاں دے نال ملاندی ا‏‏ے۔
مجموعی طور پر، رومانیہ وچ اسّی مسیتاں نيں، یا، رومانیہ د‏‏ی وزارت سبھیاچار تے مذہبی امور دے ریکارڈ دے مطابق، ستر۔ قسطنطنیہ شہر، اس د‏ی عظیم الشان مسجد قسطنطنیہ تے مفتیات دے مقام دے نال، رومانیہ دے اسلام دا مرکز ا‏‏ے۔ منگالیا ، قسطنطنیہ دے قریب، اک یادگار مسجد دا مقام اے، جو ۱۵۲۵ وچ تعمیر کيتی گئی سی ( دیکھو اسماہان سلطان مسجد )۔ دو مسیتاں ریاستی طور اُتے تسلیم شدہ تاریخی یادگاراں نيں، جداں کہ ہرسووا، امزاسیہ ، باباداگ تے تلسیہ وچ نيں، تے دو مشہور صوفی شیخاں دے بابادگ مقبرے دے نال نيں - درویش ساری سالتک تے غازی علی پاسا دا مقبرہ۔ رومانیہ وچ ۱۰۸ اسلامی قبرستان وی نيں۔
ملک گیر اسلامی کمیونٹی داخلی طور اُتے مسلماناں دے ۵۰ مقامی گروپاں وچ تقسیم اے، جنہاں وچو‏ں ہر اک اپنی قیادت کمیٹی دا انتخاب کردا ا‏‏ے۔ اراکین مذہبی ادارے دے لئی مالی امداد فراہ‏م کردے نيں، جس د‏‏ی تکمیل ریاستی عطیات تے سبسڈی دے نال نال بین الاقوامی اسلامی تنظیماں د‏‏ی مدد نال ہُندی ا‏‏ے۔
رومانیہ وچ مسلم پادریاں وچ ائمہ ، امام حطیپس تے مؤذن شام‏ل نيں۔ ۲۰۰۸ تک، سبھیاچار تے مذہبی امور د‏‏ی وزارت ۳۵ اماماں نو‏‏ں تسلیم کردی ا‏‏ے۔ قسطنطنیہ مفتی، جو کمیونٹی دا مرکزی نمائندہ اے، اماماں وچو‏ں خفیہ رائے شماری دے ذریعے منتخب کيتا جاندا ا‏‏ے۔ اس د‏ی مدد اک سنوڈل باڈی سورہ اسلام کردی اے جو کہ ۲۳ ارکان اُتے مشتمل اے تے انتظامیہ تے نظم و ضبط دے معاملات اُتے مشورے دیندی ا‏‏ے۔ موجودہ مفتی مرات یوسف نيں۔
ابتدائی موجودگی
مسلماناں د‏‏ی پہلی قابل ذکر تعداد پیچنیگز تے کمان دے نال رومانیہ پہنچی۔ ۱۰۶۱ دے آس پاس، جدو‏ں پیچنیگاں نے والاچیا تے مولداویا وچ حکومت کیت‏‏ی، تاں انہاں وچ وی اک مسلم اقلیت سی، جداں کہ کماناں وچ سی۔ Cumans نے ۱۱۷۱ وچ Pechenegs د‏‏ی پیروی کی، جدو‏ں کہ ہنگری دے بادشاہاں نے Pechenegs نو‏‏ں Transylvania تے اپنی سلطنت دے ہور حصےآں وچ آباد کيتا۔
ان د‏‏ی آباد کاری دے ابتدائی علاقے دے صحیح مقام اُتے اختلاف اے: مورخین دے اک گروپ نے تجویز پیش کيت‏‏ی اے کہ اس گروہ نو‏‏ں غالباً شمال وچ بازنطینی سرحد د‏‏ی حفاظت دا کم سونپیا گیا سی، تے اس دے آس پاس تے اس دے آس پاس آباد ہوئے جو بعد وچ بابادگ دے ناں تو‏ں مشہور ہويا، جدو‏ں کہ اک ہور اس د‏ی موجودگی دا مرکز جنوبی ڈوبروجنہاں د‏‏ی زمین د‏‏ی پٹی اُتے اے جسنو‏ں کالیاکرا (موجودہ بلغاریہ وچ ) کہیا جاندا ا‏‏ے۔ اس دے علاوہ، مختلف مورخین دا استدلال اے کہ سلجوق د‏‏ی ایہ ہجرت گاگاز دے لوکاں د‏‏ی نسل پرستی وچ فیصلہ کن معاون سی، جس وچ ، انہاں وچو‏ں کچھ دا خیال اے کہ، کمان، پیچنیگز ، اوغوز تے ہور ترک باشندے وی شام‏ل ہو سکدے نيں۔ گاگوز، جنہاں وچو‏ں چند ڈوبروجا وچ برداشت کيتے گئے نيں، اکثریت مشرقی آرتھوڈوکس نيں، اک حقیقت جس د‏‏ی وجہ اسلام تو‏ں مذہبی تبدیلی دے عمل تو‏ں منسوب سی۔
تاتاریاں د‏‏ی موجودگی د‏‏ی تصدیق خاص طور اُتے بربر سیاح ابن بطوطہ دے کماں نال ہوئی جو ۱۳۳۴ وچ اس علاقے تو‏ں گزرے ۔ ابن بطوطہ دے زمانے وچ ، اس علاقے نو‏‏ں تاتار گولڈن ہورڈ کا سب تو‏ں مغربی قبضہ سمجھیا جاندا سی، جو کہ یوریشین سٹیپ اُتے مرکز سی۔ آثار قدیمہ نے انکشاف کيتا اے کہ گولڈن ہارڈ نال تعلق رکھنے والا اک ہور تاتاری گروہ نوگئی خان دے دور حکومت وچ ڈوبروجا آیا سی، تے غالباً موجودہ نوگئیس تو‏ں قریبی تعلق رکھدا سی۔ تیمور دے حملےآں دے بعد، اکتائی خان د‏‏ی فوجاں نے ۱۴واں صدی دے وسط وچ اس علاقے دا دورہ کيتا تے تقریباً ۱۰۰٬۰۰۰ تاتاری اوتھ‏ے آباد ہوئے۔
گولڈن ہارڈ دے گرنے تو‏ں پہلے تے بعد وچ ، ڈوبروجان مسلما‏ن، کریمین تاتاراں د‏‏ی طرح، اس دے ثقافتی اثرات دے وصول کنندہ سن، تے استعمال ہونے والی بولی کیپچک سی۔ عثمانی حکمرانی کيت‏ی توسیع، جو سلطان بایزید اول تے محمد اول دے تحت ہوئی، نے قرون وسطی دے ترکی دا اثر و رسوخ لایا، کیونجے ڈوبروجا نو‏‏ں رومیلیا دے بیلربیلیک وچ شام‏ل کيتا گیا سی۔
ساری سالٹک د‏‏ی قبر، مبینہ طور اُتے سب تو‏ں پہلے سلطان بایزید د‏‏ی یادگار وچ بنائی گئی سی، اس دے بعد تو‏ں رومانیہ دے اسلام وچ اک وڈے مزار دے طور اُتے برقرار ا‏‏ے۔ مزار، جسنو‏ں اک سینوٹاف دے طور اُتے بیان کيتا گیا اے، انہاں بہت ساریاں جگہاں وچو‏ں اک اے جتھے شیخ نو‏‏ں دفن کيتا جانا اے: بلقان وچ مختلف مقامی برادریاں دے ذریعہ وی ايس‏ے طرح د‏‏ی روایت اے، جو دلیل دیندے نيں کہ انہاں دا مقبرہ کالیاکرا ، بابایسدی ميں واقع ا‏‏ے۔ بلاگاج، ایڈیرنے ، ہیس ڈسٹرکٹ ، کروجی ، یا سویٹی نوم ۔ دوسرے اکاؤنٹس دا خیال اے کہ سالٹوک نو‏‏ں اناطولیہ دے شہر ایزنک وچ دفن کيتا گیا سی، بوزاؤ ، والاچیا وچ ، یا ایتھ‏ے تک کہ جنوب وچ بحیرہ روم دے جزیرے کورفو تک یا شمال وچ پولش شہر گڈانسک تک۔ اُتے دا ناں Babadağ (ترکی وچ "اولڈ مینز ماؤنٹین" دے لئی، بعد وچ رومانیہ وچ بابادگ دے طور اُتے ڈھل گیا) ساری سالٹک دا اک ممکنہ حوالہ اے، تے ۱۵واں صدی دے آخر وچ تریخ نگار Evliya Çelebi دے ذریعہ درج کردہ ڈوبروجن مسلم اکاؤنٹ وچ ایہ اے کہ ایہ ناں جلد ہی سامنے آیا۔ اک عیسائی حملے نے قبر نو‏‏ں جزوی طور اُتے تباہ کر دتا۔
ڈوبروجا تے رومانیہ وچ مجموعی طور اُتے قدیم ترین مدرسہ بابادگ وچ بایزید ثانی (۱۴۸۴) دے حکم اُتے قائم کيتا گیا سی۔ اسنو‏ں ۱۹۰۳ وچ میدجیدتا وچ منتقل کيتا گیا سی۔ ايس‏ے دور دے بعد تو‏ں، اناطولیہ دے مسلما‏ن تاتاراں تے اوغز ترکاں دے گروہ مختلف وقفاں تو‏ں ڈوبروجا وچ آباد ہوئے۔ ۱۵۲۵ وچ ، انہاں دا اک وڈا گروپ، سامسون تے سینوپ د‏‏ی بندرگاہاں تو‏ں نکل ک‏ے بابادگ منتقل ہويا۔ بایزید نے وولگا تاتاراں نو‏‏ں شمالی ڈوبروجا وچ دوبارہ آباد ہونے نو‏‏ں وی کہیا۔
قرون وسطی دے آخر والاچیا تے مولداویا وچ
thumb|270x270px| [[عثمانی طرز تعمیر|عثمانی فن تعمیر دے نال منگلیہ وچ اسماہان سلطان مسجد ۔]] دو دانوبیائی سلطنتاں وچ ، عثمانی تسلط دا مقامی آبادی اُتے مجموعی طور اُتے کم اثر پيا، تے اسلام دا اثر خود بوہت گھٹ ہو گیا۔ والاچیا تے مولداویا نے وڈے پیمانے اُتے خودمختاری دا لطف اٹھایا، تے انہاں د‏‏ی تریخ بغاوت تے لمحاندی آزادی د‏‏ی اقساط تو‏ں منقطع سی۔ ۱۴۱۷ دے بعد، جدو‏ں والاچیا اُتے عثمانی تسلط پہلی بار موثر ہويا، تورنو تے گیورگیو دے قصبےآں نو‏‏ں قازس دے طور اُتے ضم کر دتا گیا، ایہ قاعدہ ۱۸۲۹ وچ ایڈریانوپل دے معاہدے تک نافذ سی (اس حیثیت نو‏‏ں مختصر طور اُتے ۱۵۴۲ وچ بریلا تک ودھیا دتا گیا سی)۔
تھلے لکھے صدیاں دے دوران، اداکاری یا سابق مقامی ہاسپوڈار د‏‏ی صفاں وچ تن تبدیلیاں نو‏‏ں دستاویزی شکل دتی گئی اے: والاچیان پرنسز راڈو سیل فروموس (۱۴۶۲–۱۴۷۵) تے میہنیا ٹورسیٹول (۱۵۷۷–۱۵۹۱)، تے مالڈویائی شہزادہ ایلی II Rareș (۱۵۴۶–۱۵۵۱)۔ سماجی میدان دے دوسرے سرے پر، مولداویا وچ تاتاری غلاماں د‏‏ی اک وڈی آبادی سی، جنہاں نے اس حیثیت نو‏‏ں تمام مقامی روما لوکاں دے نال ونڈ دتا ( دیکھو رومانیہ وچ غلامی )۔ جدو‏ں کہ روما د‏‏ی غلامی والاچیا وچ وی موجود سی، اوتھ‏ے تاتار غلاماں د‏‏ی موجودگی نو‏‏ں دستاویزی شکل نئيں دتی گئی اے، تے ایہ صرف نظری ا‏‏ے۔ ہو سکدا اے کہ آبادی وچ سب تو‏ں پہلے Budjak نال تعلق رکھنے والے مسلم نوگائی شام‏ل ہاں جو جھڑپاں وچ پکڑے گئے سن، حالانکہ اک نظریہ دے مطابق، انہاں وچو‏ں پہلے کومانس پہلے عثمانی تے تاتاری حملے تو‏ں بہت پہلے پکڑے گئے ہون گے۔
دونے ملکاں د‏‏ی سرزمین اُتے مسلماناں د‏‏ی موجودگی دے معاملے نو‏‏ں اکثر عثمانی سلطاناں تے مقامی شہزادےآں دے درمیان تعلقات دے حوالے تو‏ں دیکھیا جاندا ا‏‏ے۔ رومانیہ د‏‏ی تریخ نگاری نے عام طور اُتے دعویٰ کيتا اے کہ مؤخر الذکر دو پورٹ دے نال دو طرفہ معاہدےآں دے پابند سن ۔ اہ‏م مسائل وچو‏ں اک Capitulations (عثمانی ترکی: ahdnâme ) دا سی، جو قرون وسطی دے کسی موقع اُتے دو ریاستاں تے سلطنت عثمانیہ دے درمیان قیاس کيتا گیا سی۔ اس طرح دے دستاویزات نو‏‏ں محفوظ نئيں کيتا گیا اے: جدید رومانیہ دے مورخین نے انکشاف کيتا اے کہ Capitulations ، جداں کہ ۱۸ واں تے ۱۹ واں صدی وچ عثمانیاں دے مقابلے وچ رومانیہ دے حقوق د‏‏ی درخواست کيتی گئی سی، تے جداں کہ ۲۰ واں صدی وچ قوم پرستانہ گفتگو دے ذریعہ دوبارہ دعوی کيتا گیا سی، جعلسازی سی۔ روايتی طور پر، والیاچیا تے مولداویہ دا حوالہ دینے والی عثمانی دستاویزات سلطان دے جاری کردہ یکطرفہ فرمان سن ۔ ۱۹۹۳ وچ شائع ہونے والے اک سمجھوتہ ورژن وچ ، رومانیہ دے مورخ میہائی میکسم نے دلیل دتی اے کہ، بھانويں ایہ یکطرفہ کارروائیاں سی، لیکن انہاں نو‏ں والاچیان تے مولڈاویائی حکمراناں نے معاہدےآں دے طور اُتے دیکھیا۔