cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
تبتی مسلمان
تبتی مسلماناں دا جائزہ
۱۹۵۹ توں پہلاں، وسطی تبت وچ ۳٬۰۰۰ دے نیڑے تریڑے مسلمان وسدے سن۔ ایہ اوہ مسلمان تاجراں دی آل اولاد سان جیہڑے کشمیر، لداخ، نیپال اتے چین توں زیادہ تر چودھویں تے ستارہویں صدی وچکار آۓ، تبتی سوانیاں نال بیاہ کیتے تے اوتھے وَس رہے۔ اوہ تبتی بولی بولدے سان اتے تبتی واتا ورن تے چلدے سان۔ اوہناں دیاں لہاسا وچ چار، شیگاتسے وچ دو اتے تستانگ وچ اک مسجد سی جو کہ تبتی طرز تعمیر تے بنائیاں گئیاں سان۔ نالے اوہناں دے لہاسا وچ دو اتے شیگاتسے وچ اک اسلامی مدرسہ سی جتھے 'قرآن' تے اردو زبان پڑھائی جاوندی سی۔ بھارتی دیس نکالے وچ وی، مسلمان اتے تبتی برادریاں دے لوک رل مل کے رہندے سان تے اوہناں وچ دھرمی رواداری سی۔
کشمیر تے لداخ توں آون
کشمیر، لداخ تے تبت وچکار تجارت دی تریخ بڑی پرانی اے، جیس دے دوران ایہناں علاقیاں دے تاجر پچھمی تے وسطی تبت وچ آباد ہو گئے۔ چودھویں صدی دے اخیر مغروں جد صوفی عالماں نیں کشمیر اتے لداخ وچ اسلام لیاوندا، تے وسنیکاں وچ مسلمان وی ہون دے۔ البتہ، کشمیری اتے لداخی مسلمان مہاجراں دی تبت ول وڈی نفری ستارہویں صدی دے وچکار پنجویں دلائی لاما دے زمانے وچ آئی۔ اوہناں دے تبت آون دی وڈی وجہ کشمیر وچ کال سی، تے اوہ لہاسا وچ وس گئے۔
پنجویں دلائی لاما ولوں دتیاں گئیاں خصوصی رعائتاں
سب دھرماں لئی رواداری دی پالیسی اوپر عمل کردیاں ہویاں، پنجویں دلائی لاما نے مسلمان برادری نوں خاص رعائتاں دتیاں۔ اوہ اپنے اندرلے معاملیاں دے سربندھ لئی پنج جیاں دی کمیٹی دا چناؤ کر سکدے سان؛ شریعہ دے انوسار اپنے جھگڑے نبیڑ سکدے سان؛ ہٹیاں پا سکدے اتے دوجے شہراں وچ دھندا کر سکدے سان؛ اتے اوہناں نوں لگان معاف سی۔ ایس توں علاوہ، بدھ متی پوتر مہینے سکادا وچ ماس کھا سکدے سان اتے مونلام پوجا دے میلے وچ راہب افسراں (نوں ستکار دین لئی) ٹوپی اتارن دی کوئی لوڑ نئیں سی۔ نالے، پنجویں دلائی لاما نے مسلماناں نوں لہاسا وچ مسجد اتے قبرستان لئی زمین دتی، تے اوہناں دے موہریاں نوں سب وڈے سرکاری جشناں تے بلایا جاوندا سی۔
لداخ نال تجارت
۱۶۸۴ دے تبت-لداخ امن معاہدے ہیٹھ ایہ وی متھیا گیا سی کہ ہر تن ورہے مغروں اک تجارتی وفد لداخ توں لہاسا آوے دا۔ ایہ چلار اودوں وی چالو رہیا جد ہور بدیسیاں لئی تبت آونا منع سی۔ ایہناں وفداں نال آون والے کئی کشمیری تے لداخی مسلمان تاجر تبت وچ ہی رہ گئے، اوہ اپنی اوتھے پہلاں توں موجود برادری وچ رل گئے۔
کشمیری مسلمان تاجر نیپال وچ وی وس گئے ہوئے سان، جتھے اوہ اوس دیس دے اتے تبت دے کشمیری مسلماناں وچکار تجارت کردے سان۔ پرتھوی نرائن شاہ نے ۱۷۶۹ وچ کھٹمنڈو وادی فتح کرن مغروں جدوں اوہناں (مسلماناں) نوں نیپال وچوں کڈ دتا تے اوہناں وچوں کئی تبت واپس ٹُر گئے۔ ۱۸۵۶ دے نیپال-تبت معاہدے مغروں اوہناں نے مُڑ کے نیپال تے بھارت نال تجارت شروع کر دتی۔
۱۸۴۱ وچ کشمیر دی ڈوگرہ فوج نے تبت اوپر حملہ کر دتا۔ اوہناں دی شکست مغروں، کئی کشمیری تے لداخی مسلمان سپاہی جیہڑے جنگی قیدی بن گئے سان، اوہناں نے مغر ہی رہن دا فیصلہ کیتا۔ کجھ ہندو ڈوگرہ قیدیاں نے وی تبت وچ وسن دا فیصلہ کیتا تے نالے اسلام قبول کر لیا۔ اوہناں نے ایس دیس وچ خرمانی تے سیب دی فصل اگاون دا ول سکھایا۔
ہوئی مسلمان وسنیک
چین دی عوامی جمہوری سرکار ہیٹھ حالات بوہت بدل گئے نیں۔ تبت دے مسلماناں اوپر وی اوس طراں دے ہی ظلم ہوئے نیں جیسے بودھیاں اوپر۔ امدو دے زیادہ تر شہراں وچ چینی ہوئی مسلمان وسدے نیں، تے اوتھے دے مقامی تبتیاں نوں گھاہ دے اُچے میداناں ول دھِک دتا گیا اے۔ ایس توں علاوہ بوہت سارے ہوئی تاجر وسطی تبت وچ آباد ہو رہے نیں۔ پر اوہ اوتھے دے تبتی مسلماناں توں اڈ، مقامی لوکاں نال رل مل کے نئیں رہندے، سگوں اپنی بولی تے رسماں دا ستکار کردے نیں۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:تبت وچ مذہب گٹھ:تبتی قوم گٹھ:چین د‏‏ی مسلما‏ن برادریاں گٹھ:چین دے نسلی گروہ گٹھ:مضامین جنہاں وچ تبتی بولی دا متن شام‏ل اے گٹھ:ویکی ڈیٹا تو‏ں مطابقت رکھنے والی مختصر تفصیل
گٹھ:لوک گٹھ:ایشیا دے نسلی گروہ گٹھ:دنیا دے نسلی گروہ
ڈیانگ
ڈیانگ چین دی اک نسلی ٹولی اے۔ ایہ چین دیاں 56 نسلی ٹولیاں وچوں اک نیں۔
ہپوسڈروس لیکوام
ہپوسڈروس لیکوام گول پتہ نک چمگادڑ دے ٹبر دی اک چمگادڑ اے۔
چک 151 دس آر
چک 151 -10آر ضلع خانیوال چ تصیل جہانیاں دا اک پنڈ اے جہڑا لوئر باری دوآب نہر دی سجے (R=right) پاسےاوں نکلن آلی اک شاخ نہر 10آر اتے پیندا اے ۔
اس پنڈ دی بھوئیں نوں نہر 10آر  سیراب کردی اے ،اس لئی اس پنڈ ناں دے نال 10آر لگیا ہویا اے ۔
تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ تصیل جہانیاں ، ضلع خانیوال چ وس رہیا اے  ۔
صغرا ہمایوں مرزا
اردو دنیا وچ صغرا ہمایو‏ں مرزا اک ادیبہ، شاعرہ، مدیرہ تے سماجی خدمت گزار د‏‏ی حیثیت تو‏ں جانی تے پہچانی جاندیاں نيں۔ بیگم صغرا ہمایوں د‏‏ی ولادت 1884 وچ حیدرآباد وچ ہوئے  تے 1959 وچ حیدرآباد ہی وچ انتقال ہويا ۔ انہاں د‏‏ی شادی 1901 وچ ہمایو‏ں مرزا صاحب نال ہوئی۔ شادی دے بعد دونے نے حیدرآباد ہی وچ مستقل سکونت اختیار کرلئی۔حیدرآباد وچ رہ ک‏ے انہاں نے بوہت سارے فلاحی کم انجام دتے ۔ لڑکیو‏ں د‏‏ی فلاح وبہبود دے خیال تو‏ں انہاں نے اک مدرسہ صفدریہ قائم کيتا ، جس دے لئی موصوفہ نے اپنی جائداد دا اک حصہ وقف کر دتا۔ اس مدرس‏ے وچ اج وی تعلیم دے نال نال مختلف پیشہ ورانہ کور سز سکھائے جاندے نيں۔ صغرا ہمایو‏ں مرزا نے نہ صرف فلاحی کم انجام دتے بلکہ اپنے قلم دے ذریعے سماج د‏‏ی اصلاح کرنے د‏‏ی کوشش وی د‏‏ی اے ۔ مصنفہ دا شمار اردو د‏‏ی اولین خواتین ناول نگاراں وچ ہُندا ا‏‏ے۔ انہاں نے تقریباًچودہ ناول لکھے نيں ،جنہاں وچ ” تحریر النساء“ ، ”موہنی“، ”مشیر نسواں“، ’زہرہ“ تے ”سر گزشت ہاجرہ“ بہت مقبول ہوئے۔ بیگم صغرا ہمایو‏ں مرزا د‏‏یاں تحریراں وچ عموماً بیانیہ تکنیک دا استعمال کيتا گیا ا‏‏ے۔ اپنے عہد وچ انہاں د‏‏ی تخلیقات کافی مقبول ہوئیاں ۔ عوام تے خواص دونے طبقاں وچ مصنفہ د‏‏ی تخلیقات وڈے شوق تے دلچسپی دے نال پڑھی جادیاں سن۔ انہاں دے فن پارےآں وچ اس عہد دے گہرے نقوش نظر آندے نيں، جس د‏‏ی بدولت اس عہد د‏‏ی روایات نو‏‏ں سمجھنے وچ آسانی ہُندی ا‏‏ے۔
گٹھ:اردو ساہت گٹھ:اردو لکھاری
ابنیفلوہ
ابنیفلوہ سویٹزرلینڈ دا اک پعاڑ اے۔
باس
باس چڑھدے سکاٹلینڈ دے سمندر چ اک چٹانی جزیرہ اے۔ اے کنڈے توں 2 کلومیٹر دے پینڈے تے اگ دے پعاڑ (Volcanic Rock) والی ٹعلوانی چٹان اے۔ ایدی اچائی 107 میٹر / 351 فٹ اے۔ اے 7 ایکڑ تے پھیلی ہوئی اے۔ایتھے اک چانن کعر تے قلعہ وی ہے۔ باس دے جزیرے تے گینٹ پنچھیاں دا اک وڈا ٹکانہ اے۔ ڈیوڈ ایٹنبرا نے اینے چوکھے پنچھیاں باجوں ایس تھاں نوں دنیا دے جنگلی جیون دے عجوبیاں چ گنیا اے۔
بارلے جوڑ
گٹھ:سکاٹلینڈ گٹھ:برطانیہ دے جزیرے گٹھ:برطانیہ دے پعاڑ
جمعرات
گٹھ:ویلا گٹھ:دن گٹھ:ستوارے دے دن گٹھ:پنجابی رہتل
نسیم تھیبو
نسیم تھیبو ( نسيم ٿيٻو؛ یکم اپریل 1948 ء۔ 19 مارچ، 2012 ء) سندھی بولی دے ماہر تعلیم تے مصنفہ سن۔ انہاں نے شعبہ معاشیات، سندھ یونیورسٹی ، پاکستان وچ بطور ایسوسی ایٹ پروفیسر خدمات انجام دتیاں۔ اوہ اک ٹیچر، اک مختصر کہانی د‏‏ی رائٹر تے سندھی ادب وچ کنٹریبٹور سن۔ اوہ سندھی سیاست دان رسول بخش پلیجو د‏‏ی اہلیہ سن۔
مڈھلا جیون تے تعلیم
نسیم تھیبو 1 اپریل 1940 نو‏‏ں شکارپور، پاکستان وچ پیدا ہوئیاں سن تے ابتدائی تعلیم دادو ضلع دے اک پنڈ گاڑھی (سندھی: ڳاڙهي) تو‏ں حاصل کيتی تے سندھ یونیورسٹی جامشورو تو‏ں معاشیات وچ ایم اے کيتا۔ اس دے والد دا ناں میر عبدالباقی تھیبو سی۔ انہاں د‏‏ی والدہ بادام نیتوان سندھی پاکستانی خاتون اول ناول نگار سن۔ انہاں د‏‏ی بہن بے نظیر تھیبو وی اک مصنف سن۔ اس دا بھائی میر تھیبو اک سیاسی کارکن تے کمیونسٹ رہنما سی۔
لکھنے دا فن انہاں نو‏ں اپنی والدہ بادام نتوان تو‏ں وراثت وچ ملیا سی۔ اس نے اپنی پہلی سندھی مختصر کہانی ”گوڑھن جی ریکھا“ (سندھی: ڳوڙهن جي ریکا) لکھی جس دا مطلب اے "آنسوواں د‏‏ی لکیر" جدو‏ں اوہ دسويں جماعت وچ تعلیم حاصل کررہی سی۔ اس د‏ی کچھ دوسری کہانیاں دے عنوانات نيں "گهايل ٿي گهاريان" (گهايل سی گهاريان) جس دا مطلب اے "زندہ زخمی ہونا" ، "وادھے جنہاں وڈھیاس" (وڍي جنہاں وڌياس) "وہ زخمی ہوئے"، "مون جیڑیندے چھڈیہ" (مون جهيڙيندي ڇڏيا) جس دا مطلب اے "ميں نے انہاں نو‏‏ں لڑدے ہوئے چھڈ دتا اے " ایہ کہانی مشرقی پاکستان نو‏‏ں مغربی پاکستان تو‏ں علیحدگی دے موضوع اُتے لکھی گئی سی، "اوبر چندر پاس پیرن" (اُڀِرُ چَنڊَ پَس پِرين) "اے چاند طلوع ہوئے تے میرے محبوب نو‏‏ں دیکھو" ، "رسندو بھرجنڈو گھاو ”(رسندو ڀرجندو گهاءُ) جس دا مطلب اے " شفا بخش زخم "،" احسان جا چک "(احساس جا چڪ) وغیرہ۔ انہاں د‏‏ی مختصر کہانیاں دے زیادہ تر عنوان وڈے سندھی صوفی شاعر شاہ عبد اللطیف بھٹائی د‏‏ی آیات تو‏ں لیا گیا ا‏‏ے۔ کہانیاں اس وقت دے سندھی ادب دے مختلف مشہور روزناواں، جداں "سوجھرو" ، "برسا‏‏ت" ، "ہلچل" ، "مہران" وغیرہ وچ شائع ہودیاں سن۔ انہاں نے تقریبا 25 کہانیاں لکھياں۔ ان د‏‏ی بہت ساریاں کہانیاں پنڈ دے پس منظر وچ لکھی گئیاں نيں۔ زندگی، اسنو‏ں نیڑے قریب دیکھنے دا موقع ملا۔خواتین د‏‏ی تکالیف، زمیندار دے ہتھو‏ں کسان د‏‏ی حالت زار دیکھ ک‏ے تے تھانہ کلچر، پنڈ د‏‏ی زندگی دے بدصورت پہلو د‏‏ی جھلکیاں سن جو انہاں د‏‏یاں کہانیاں وچ جگہ پاندیاں نيں۔
ان د‏‏یاں کہانیاں دا مجموعہ اوہر چند پاس پیرن (سندھی وچ ) سندھی ادبی بورڈ نے سن 2013 وچ شائع کيتا سی۔ اس کتاب وچ ، اس د‏ی 15 کہانیاں دین محمد کلہوڑو نے مرتب کيتی نيں۔
ذا‏تی زندگی
نسیم تھیبو نے سیاست دان رسول بخش پلیجو نال شادی کيتی سی۔ اس د‏ی دو بیٹیاں تانیہ پلیجو (جسنو‏ں تانیہ سلیم وی کہیا جاندا اے ) تے انیتا اعجاز سن۔ اوہ کالم نگار اعجاز منگی د‏‏ی سس سن۔
موت
وہ 19 مارچ 2012 نو‏‏ں کراچی وچ انتقال کر گئياں۔
حوالے
گٹھ:پاکستانی خواتین مصنفاں گٹھ:پاکستانی مصنفاں گٹھ:پاکستانی مصنف گٹھ:سندھی شخصیتاں گٹھ:سندھی مصنفاں گٹھ:2012 دیاں موتاں گٹھ:1948 دے جم گٹھ:سندھ دے مصنفاں گٹھ:پاکستانی حقوق نسواں لکھاری گٹھ:سندھی خاتون ادیب گٹھ:خودکار ویکائی
گینٹ
ونڈ
گینٹ جنس وچ 3 ونڈاں نیں:
جمعہ
جمعہ (انگریزی: Friday)، ویلے دی وَنڈ وچ اک دن دا ناں اے۔ ایہ ستوارے دا پنجواں دن ہُندا اے۔
گٹھ:ویلا گٹھ:دن گٹھ:ستوارے دے دن گٹھ:پنجابی رہتل
ہپوسڈروس اوبسکیورس
ہپوسڈروس اوبسکیورس گول پتہ نک چمگادڑ دے ٹبر دی اک چمگادڑ اے۔
اگاسزہارن
اگاسزہارن سویٹزرلینڈ دا اک پعاڑ اے۔
مونٹ بلانک ڈی کورمئیر
مونٹ بلانک ڈی کورمئیر الپس دے پعاڑی سلسلے دا دوجا اچا پعاڑ اے۔ ایدی اچائی 4،768 میٹر / 15577 فٹ اے۔
اولڈ مین آف ہوۓ
اولڈ مین آف ہوۓ جزیرہ ہوۓ سکاٹلینڈ برطانیہ چ اک 449 میٹر اچی تے پتلی اک پڑی اے۔
ایچ ایچ ایچ آر ٹاور
ایچ ایچ ایچ آر ٹاور متحدہ عرب امارات دے شھر دبئی وچ اک عمارت اے ایدی اچائ 317.6 میٹر (1,042 فٹ) اے۔ اے 2010 وچ بننی پوری ہوئ تے ایدیاں 72 منزلاں نیں۔
پز ارگینٹ
پز ارگینٹ سویٹزرلینڈ دا اک پعاڑ اے۔
سوہݨی مہینوال
سوہنی مہینوال پنجاب دی اک عشقیہ لوک داستان اے۔
سوہنی مہینوال پنجاب دیاں مکھ عشق کہانیاں وچوں اک اے۔ دوجیاں کہانیاں وچ ہیر رانجھا، مرزا صاحباں تے سسی پنوں دے نام شامل ہن۔ سوہنی (چناب) دے کنڈھے گجرات شہر دے تلا کمھار دی دھی سی اتے مہینوال بخارا دے اک امیر سوداگر علی بیگ دا پتر سی اتے اسدا اصلی ناں "مرزا عزت بیگ" سی۔
کہاݨی
اجوکے پنجاب، پاکستان دے شہر گجرات وچ بھانڈیاں دا وپار کرن آیا عزت بیگ تلے دی دوکان اتے چتر پردرشنی نما سلیقے نال چنے بھانڈیاں وچوں جھلکدی تلے دی دھی، سوہنی دی قابلیت دا قایل ہو گیا۔ اس نے منہ منگی قیمت تار کے بہت سارے بھانڈے خرید لئے۔ وپار بھلّ اوہ سوہنی دے عشقَ وچ لین ہو گیا۔ وپار وچ گھاٹا کھا عزت بیگ اخیر تلے دیاں مہیاں دا پالی بن گیا۔ عزت بیگ توں اوہ ہن مہینوال بن چکا سی، اوہنوں اسے ناں نال سددے سن۔ جدوں سوہنی نوں اسدے دل دی وتھیا دا پتہ لگیا تاں اوہ وی مہینوال دی ہی ہوکے رہِ گئی۔ اوہناں دیاں پریم ملنیاں دے لوکاں وچ چرچے شروع ہو گئے اتے تلے نوں وی پتہ چل گیا۔ اسنے مہینوال نوں نوکری توں کڈھ دتا تے سوہنی نوں نیڑ دے ہی اک گھماراں دے منڈے نال ویاہ دتا۔ مہینوال ہن فقیر بن چناب دے پار جھگی بݨا کے رہݨ لگ گیا۔ سوہنی نے پکے گھڑے دی مدد نال جھناء پار کر مہینوال نوں ملن جانا شروع کر دتا۔ پر اوہدی نند نے بھیت پتا لگݨ تے پکے گھڑے دی تھاں کچا گھڑا رکھوا دتا۔ منجھدھار وچ گھڑا کُھر گیا تے اوہ ڈب کے مَر گئی ۔ ڈبدی سوہݨی دیاں آوازاں سݨ کے مہینوال وی چناب وچ کدّ پیا تے اوہ وی محبوبا دے نال ای ڈب کے مَر گیا۔
حوالے
گٹھ:پنجابی لوکدھارا گٹھ:پنجاب دیاں پریت کہاݨیاں گٹھ:پنجاب دی تریخ گٹھ:پنجابی رہتل گٹھ:پنجابی لوک کہانیاں گٹھ:پنجابی لوک گٹھ:پنجاب گٹھ:پنجابی سبھیاچار گٹھ:پنجابی ثقافت گٹھ:عشقیہ داستاناں گٹھ:پنجابی ادب
ہپوسڈروس اوربیکولس
ہپوسڈروس اوربیکولس گول پتہ نک چمگادڑ دے ٹبر دی اک چمگادڑ اے۔
پز روزگ
پز روزگ سویٹزرلینڈ دا اک پعاڑ اے۔
فاطمہ تاج
فاطمہ تاج حیدر آباد دکن د‏‏ی ادب خیز سر زمین نال تعلق رکھدی نيں۔ اوہ حیدرآباد د‏‏ی انہاں باشعور خواتین وچو‏ں اک نيں، جنھاں نے ہر صنف اُتے طبع آزمائی د‏‏ی ا‏‏ے۔ جداں غزل، نظم، افسانہ، ناول، انشائیہ، خاکہ وغیرہ۔ فاطمہ تاج د‏‏ی ولادت حیدرآباد وچ 25 / اکتوبر 1948ء نو‏‏ں ہوئی۔ انہاں دے آباو اجداد مدینہ منورہ تو‏ں ہندوستان آک‏ے آباد ہوئے۔ فاطمہ تاج دے دو ناول ”جب شام ہوئے گئی“ تے ”نقشِ آب“ تے اک ناولٹ ”وہ“ منظر عام اُتے آچکے نيں۔ فاطمہ تاج اپنی پرکشش تحریر تو‏ں اپنے احساست، جذبات، تجربات و مشاہدات سب کچھ صفحہ قرطاس اُتے بکھیر دیندی نيں۔ فنی نقطئہ نظر تو‏ں جے دیکھیا جائے تاں انہاں نے اپنی تمام صلاحیتاں نو‏‏ں بروئے کار لیانے د‏‏ی کوشش کيتی ا‏‏ے۔ فاطمہ تاج اچھی ناول نگار نيں۔ انہاں وچ گل کہنے دا سلیقہ موجود ا‏‏ے۔ انہاں نے تقریباً تمام موضوعات اُتے اظہار خیال کيتا ا‏‏ے۔ انہاں دا ایہ وصف انہاں دے شعور تے فن دا آئینہ دار ا‏‏ے۔ فاطمہ تاج ہر لحاظ تو‏ں قابل قدر تے لائق ستائش نيں۔
گٹھ:اردو لکھاری
چک 152 دس آر
چک 152 -10آر ضلع خانیوال چ تصیل جہانیاں دا اک پنڈ اے جہڑا لوئر باری دوآب نہر دی سجے (R=right) پاسےاوں نکلن آلی اک شاخ نہر 10آر اتے پیندا اے ۔
تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ تصیل جہانیاں ، ضلع خانیوال چ وس رہیا اے  ۔
صبرا و شاتيلا قتل عام
لبنان دے علاقہ صبرا تے شاتیلا وچ واقع فلسطینیاں دے پناہ گزيں اڈے اُتے الکتائب نامی مسیحی ملیشیا، جسنو‏ں اسرائیل د‏‏ی سرپرستی حاصل سی، نے 16 تے 18 ستمبر 1982ء وچ نہندے فلسطینیاں دا قتل عام کیتا۔ مسلح گروہ بناں الکتائب جو لبنان د‏‏ی فلنججی جماعت دا رکن ایلی حبیقہ نے بنائی سی۔ اسنو‏ں صبرا تے شاتیلا دے پناہ گزيں اڈاں وچ پہنچانے دے لئی راستہ اسرائیلی فوجیاں نے فراہ‏م کیہ تے اس گروہ دے اراکین نے تن دن تک پناہ گزیناں دے اڈاں وچ قتل عام کیتا۔ اس بارے وچ ایہ وی قیاس آرائیاں نيں کہ اسرائیلی فوجی اس قتل عام دے بارے وچ پہلے تو‏ں جاندے سن کیونجے اس قتل عام تو‏ں محض دو دن پہلے بشر الجمیل دا قتل ہويا سی جو مسیحی مسلح لیڈر تے منتخب صدر سن تے اس وجہ تو‏ں لبنان د‏‏ی فلنجی جماعتاں تے مسلماناں وچ اک طویل نفرت و دشمنی دا آغاز ہويا۔ اس قتل عام وچ ہلاک ہونے والےآں د‏‏ی تعداد ہن تک متنازع اے، اُتے اک اندازے دے مطابق 328 تو‏ں 3،500 تک مسلما‏ن اس قتل عام د‏‏ی نذر ہوئے گئے۔
تحقیقات و نتائج
اس قتل عام اُتے اسرائیل وچ تے بین الاقوامی سطح اُتے شدید تنقید ہوئی کیونجے صبرا تے شاتیلہ دونے پناہ گزیناں دے اڈے اسرائیل دے زیر انتظام سن ۔ کچھ تجریہ نگاراں دا ایہ وی کہنا سی کہ اسرائیل اس کارروائی وچ بلا واسطہ طور اُتے ملوث ا‏‏ے۔ شدید تنقید دے نتیجے وچ اسرائیل نے اک ‘‘کہان کمیٹی‘‘کے ناں تو‏ں اک تحقیقا‏تی کمیٹی تشکیل دتی، کمیٹی د‏‏ی تحقیقات دے مطابق اسرائیل اس قتل عام وچ بالواسطہ ملوث پایا گیا۔ کمیٹی نے جاری کردہ رپورٹ وچ کہیا کہ اسرائیلی جرنیلاں تے ارباب اختیار نو‏‏ں انتقام د‏‏ی انہاں کاروائیاں دا اندازہ سی تے انہاں نو‏ں فلنجی گروہ نو‏‏ں پناہ گزیناں دے اڈے وچ داخل نئيں ہونے دینا چاہیے سی۔ ایرئیل شیرون نو‏‏ں ذا‏تی طور اُتے اس سانحہ دا ذمہ دار ٹھرایا گیا، جس نے متوقع “خون خرابے تے انتقام دے خطرے نو‏‏ں جاندے بوجھدے نظر انداز کیتا تے خون خرابے نو‏‏ں روکنے دے لئی کوئی مناسب قدم نہ اُٹھایا“۔ تحقیقا‏تی کمیٹی نے سفارش کيت‏ی کہ ایرئیل شیرون نو‏‏ں وزیر دفاع دے عہدے تو‏ں مستعفی ہوجانا چاہیے تے معمولی مزاحمت دے بعد ایرئیل شیرون مستعفی ہوئے گیا۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:1982ء دے تنازعات گٹھ:1982ء وچ دہشت گردی دے واقعات گٹھ:1982ء وچ قتل عام گٹھ:صیہونیت گٹھ:قتل عام گٹھ:لبنان وچ 1982ء گٹھ:لبنان وچ جنگی جرائم گٹھ:مرگ انبوہ گٹھ:مسلماناں اُتے تشدد گٹھ:مسیحیت تے تشدد گٹھ:لبنان
لیوس اینڈ ہیرس
لیوس اینڈ ہیرس سکاٹلینڈ دا سب توں وڈا جزیرہ اے تے برطانوی جزیریاں چ وڈے برطانیہ تے آئرلینڈ مگروں تیجا وڈا جزیرہ ہے۔ جزیرے دا اتلا پاسہ لیوس اکھواندا اے تے تھلواں پاسہ ہیرس۔ اے سکاٹلینڈ توں 24 میل / 39 کلومیٹر دی واٹ تے سمندر چ اے۔
چک 153 دس آر
چک 153 -10آر ضلع خانیوال چ تصیل جہانیاں دا اک پنڈ اے جہڑا لوئر باری دوآب نہر دی سجے (R=right) پاسےاوں نکلن آلی اک شاخ نہر 10آر اتے پیندا اے ۔
اس پنڈ دی بھوئیں نوں نہر 10آر  سیراب کردی اے ،اس لئی اس پنڈ ناں دے نال 10آر لگیا ہویا اے ۔
تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ تصیل جہانیاں ، ضلع خانیوال چ وس رہیا اے  ۔
ضلع دورس
البانیا براعظم یورپ دے تناں مسلمان دیساں چوں اک اے ، اسدا راجگھر تیرانا شہر اے ۔ البانیا بلقان دے علاقے چ بحیرہ ایڈریاٹک دے کنڈے اٹلی دے ساہمنے واقع اے ۔
البانیا انتظامی طور اتے 12 صوبےآں چ ونڈیا ہویا اے ، جنہاں نوں سرکاری طور اتے البانوی بولی چ چارک آکھیا جاندا اے ، پر عام طور اتے اینہاں نوں پریفیکتورا یعنی پریفیکچر آکھیا جاندا اے ۔ ہر صوبہ ہور اگے کئی ضلعےآں چ ونڈیا ہویا اے ۔ ہر صوبے چ 2 توں 4 ضلعے نیں ۔ البانیا دی ایہہ موجودہ انتظامی ونڈ 1938ء ج کیتی گئی تے ہن تک ایہہ برقرار اے ۔ ضلع دراس البانیا دے صوبہ دراس دا ضلع اے اسدا صدرمقام دراس شہر اے ۔
باہرلے جوڑ
البانیا دے صوبے
گٹھ:البانیا دے ضلعے گٹھ:البانیا گٹھ:یورپ گٹھ:جغرافیہ گٹھ:یورپ دا جغرافیہ
ڈیرنگ
ڈیرنگ چین دی اک نسلی ٹولی اے۔ ایہ چین دیاں 56 نسلی ٹولیاں وچوں اک نیں۔
ونڈ سرفنگ
ونڈ سرفنگ اک ستہی پانی دے دی کھیڈ اے جو سرفنگ اتے نوکاوا ریس دیا کھیڈا دا مرکب اے۔ اس وچ اک بورڈ ہندا اے جس وچ عامَ طور اُتے 2.5 توں 3 میٹر لمبا ہندا اے جو کہ ہوا نال چلایا جاندا اے۔ رنگ نوں بورڈ دے نال پھری-روٹیٹنگ یونیورسل جوڑ نال جوڑیا جاندا اے۔ اس وچّ اتے اک ماسٹ، بوم اتے سیل وی شامل ہن۔ سیل دا کھیترپھل حالتاں جویں کہ ملاح دے ہنر، سرفنگ دی قسم، اتے ونڈ سرفنگ ملاح دے بھار دے مطابق 2.5 ملیمیٹر توں 12 ملیمیٹر تکّ ہندا اے۔
کچھ حد تکّ ونڈ سرفنگ دی اتشوہر دا شرے ایس۔ نیومین ڈاربی نوں دتا جاندا اے زدّ سال 1964 وچّ سسکہانا دریا، پینسلوینیا، یوئیسئے اتے جدوں اسنے "سیلبورڈ" دی کھوج کیتی، پر اوہنا نے اس دا پیٹینٹ نہیں کاروائیا  1964 وچّ، ڈاربی نے اپنے سیلبوڈس ویچنے شروع کیتے۔ ڈاربی ولوں اک پرچار سنبندھی لیکھ اگست 1965 وچّ پاپولر سائنس میگزین وچّ شائع کیتا گیا سی۔
ونڈ سرپھنگ نے اپنے کھیڈا وچّ سروپ واسطے بہت لمبے ویلے تکّ سنگھرش کرنا پیا۔ "ونڈسرفر" شبد نوں ٹریڈمارک دے طور تے حاصل کرن واسطے، اس کھیل وچّ حصہ لین والیا نے "سیل بورڈنگ" اتے "بورڈسیلنگ" ورگے سبدا دا پریوگ کرن واسطے اتساہت کیتا گیا۔ ونڈسرفنگ مکھ طور تے اک غیر-مقابلے دے آدھار تے کیتی جاندی اے۔ ہالاکِ سنگٹھت مقابلے اولمپکس سمیت دنیاں بھر دے سارے پدھراں اُتے ہندے ہن۔ مقابلے والیاں ونڈسرپھنگ وچّ خاص پھارمیٹاں وچّ فارمولا ونڈ سرفنگ ، سپیڈ سیلنگ، سلیلوم، کورس ریسنگ، ویو سیلنگ، سپریکس اتے فریسٹائل شامل ہندے ہن۔
1980 دے دہاکے وچّ اس دی لوکپراتا دے کارن ونڈ سرفنگ نے 1984 وچّ اک اولمپک کھیڈ وجوں مانتا حاصل کیتی۔ حالانکہ، لائسینس مقابلے، کھیل دے خاص ساز-سامان اتے سیلنگ وچّ ہور کشلتا دے کارن ونڈسرپھنگ دی لوکپراتا وچّ 1990 دے دہاکے دے مدھ وچّ بہت تیزی نال گراوٹ آئی۔ اس گراوٹ to کچھ سمے بعد جدو ونڈ سرپھنگ دے نوے انوکول ڈزائین اپلبدھ ہو گیا سی ٹا اس دی لوکپراتا وچّ دوبارا وادھا ہون لگا۔ ہور اس دے نال ہی ایہہ کھیل بہت دباب وچّ آ گئی جدو کہ شوقیہ ونڈ سرفراں نے کائیٹسرفنگ کرنی شروع کر دتی
اتہاس
ونسرپھنگ، اک کھیڈ اتے منورنجن گتیتکنیک دے روپ وچّ، 20 ویں صدی دے بعد دے ادھ تکّ اتپن نہیں ہوئی۔ پر اس توں پہلاں، وکھ وکھ ڈزائیناں دے سمندری کشتیاں آئیاں ہن جنہاں نے ہوا نوں چلن دی طاقت دے طور تے ورتیا اے۔ 1948 وچّ، 20 سال دی عمر دا نیومین ڈاربی سبھ توں پہلاں ہتھ نال کنٹرول کرن والی سیل واسطے سوچیا۔ ڈاربی نے سیلبورڈ لئی اک پیٹینٹ فائیل نہیں کیتی۔ حالانکہ، اس نوں سبھ توں سانجھے جوڑ والی پہلی سیل بورڈ ڈزائن کرن اتے بناؤن والے دے تور تے جانیا جاندا اے۔ ڈاربی دے اپنے شبدا مطابق، اس نے 1950 اتے 1960 دے دشک وچّ بہت سارے پریوگ کیتے پر اس نوں اپنے 1948 وچّ کھوجیسیل بورڈ دا سدھریا ہوئے روپ پیش کرن وچّ 15 سال لگ گئے اتے 1964 وچّ، ڈاربی نے اپنے سیلبوڈس ویچنے شروع کیتے۔
حوالے
گٹھ:کھیڈاں
ہپوسڈروس پاپوا
ہپوسڈروس پاپوا گول پتہ نک چمگادڑ دے ٹبر دی اک چمگادڑ اے۔
بایراکلی مسیت
گٹھ:سلطنت عثمانیہ گٹھ:سلطنت عثمانیہ دی تریخ گٹھ:یورپ دیاں مسیتاں گٹھ:مسجداں گٹھ:سلطنت عثمانیہ دیاں اساریاں مسیتاں
نریندر مودی
نریندر مودی اک بھارتی سیاسی آگو اے جینے 2014 دیاں چوناں وچ بھارتی جنتا پارٹی دی آکوی کردیاں ہویاں چونان جتیاں۔ اوہدا جوڑ بھارتی جنتا پارٹی نال اے۔
نریندر مودی 17 ستمبر 1950 وچ بھارت دے صوبے گجرات وچ اک تیلی ٹبر وچ جمیا۔
نرندر مودی بھارت دے 15ویں پردھان منتری ہن جو پہلا گجرات دے مکھ منتری سن۔ اوہناں دا پورا ناں نرندر دامودر داس مودی ہے۔ اوہناں دا جنم 17 ستمبر، 1950 نوں واڈنگر جو اس ویلے بمبئی راج دا حصہ ہندا سی، وچّ ہویا۔ اوہناں دے پتا دا ناں دامودر داس مولچند مودی ہے اتے اوہناں دی ماتا دا ناں ہیرا بین ہے۔ اوہناں دے تنّ بھرا سوما مودی، پرلاد مودی اتے پنکج مودی ہن۔  اوہناں دے بھرا سوما مودی اک سیوامکت صحتَ افسر ہن اتے بھرا پنکج مودی سوچنا وبھاگ گاندھینگر وکھے کم کردے ہن۔
سکھیا
نرندر مودی دا ویاہ 13 سال دی عمر وچّ جسودا بین نال ہویا سی پر اس نال اوہناں نے اپنا ویاہتا جیون بتیت نہیں کیتا۔ 17 سال دی عمر وچّ ہی نرندر مودی نے اپنا گھر چھڈّ دتا سی۔ نرندر مودی نے سکول پدھر دی سکھیا واڈنگر دے پرائمری سکول کمارشالا توں پراپت کیتی اتے بعد وچّ اوہناں نے گجرات یونیورسٹی توں بی.اے. پدھر دی سکھیا حاصل کیتی۔ راشٹری سوئم سیوک سنگھ دا مکھ دفتر وچّ ورکراں نال نرندر مودی دیش دے سماجک اتے راجنیتک مثلیاں اتے چرچہ کردے سن۔ اتھے ہی راشٹری سوئم سیوک سنگھ دے اک سینئر آگوُ نال اوہناں دی خاص نیڑتا ہو گئی۔ ہولی-ہولی نرندر مودی دا سنگھ دے دفتر وچّ آؤنا-جانا ودھ گیا اتے اوہ سنگھ دے ورکر بن گئے۔ پہلی واری اوہناں نوں گجرات وچّ اکھل بھارتی ودیارتھی پریشد نوں جتھیبند کرن دا کم سونپیا گیا، جس نوں اوہناں نے بڑی سفلتا نال پورا کیتا۔
ایمرجینسی اتے بھاجپا
ایمرجینسی دے سمیں دوران سری نرندر مودی بھاجپا دے سینئر آگوُ سری ایل. کے. اڈوانی دے سمپرک وچّ آ گئے۔ ایمرجینسی دوران سری نرندر مودی نے گپتواس رہِ کے سنگھ اتے بھاجپا لئی کافی کم کیتا۔ 1987 وچّ اوہناں نوں گجرات وچّ بھاجپا دا جتھیبندک سکتر بنایا گیا۔ اوہناں دیاں کوششاں صدقہ 1987 وچّ بھاجپا نے احمدآباد میونسپل کمیٹی دیاں چوناں وچّ سفلتا حاصل کیتی۔ اس نال سری ایل. کے. اڈوانی اتے سری واجپائی دیاں نظراں وچّ اوہناں دا پربھاو ہور ودھ گیا۔ 1991 وچّ سری مودی نے ہی ایل. کے. اڈوانی نوں ایہہ صلاحَ دتی سی کہ اوہ گاندھینگر توں لوک سبھا دی چون لڑن۔ اس توں بعد سری ایل. کے. اڈوانی لگاتار گاندھینگر توں ہی چون لڑدے آ رہے ہن۔ رام مندر دے اندولن ویلے جدوں سری ایل. کے. اڈوانی نے رتھّ یاترا کرن دا فیصلہ کیتا تاں سارے پروگرام دی یوجنابندی کرن دا کم سری نرندر مودی نوں سونپیا گیا اتے ایہہ کم بڑی کشلتا نال نیپرے چاڑھیا، جس کارن اوہ سری ایل. کے. اڈوانی دے ہور وی ودھیرے نیڑے ہو گئے۔
دنگے اتے مکھ منتری
2001 وچّ اوہ اجے بھاجپا دے دلی دفتر نال ہی کم کر رہے سن، جدوں اٹل بہاری واجپائی نے اوہناں نوں گجرات وچّ کیشوبھائی پٹیل دی تھاں اتے مکھ منتری وجوں ذمہ واری سنبھالن لئی کیہا۔ ایل. کے. اڈوانی دے کہن تے اوہناں نے جا کے مکھ منتری دا عہدہ سنبھال لیا۔ 2002 وچّ گودھرا کانڈ واپر گیا، جتھے ریل گڈی دے اک ڈبے وچّ درجناں کارسیوکاں نوں زندہ ساڑ دتا گیا۔ اس توں بعد گجرات وچّ ہندواں اتے مسلماناں درمیان فرقو فساد شروع ہو گئے اتے جس وچّ اک ہزار دے لگبھگ لوک مارے گئے۔ سپریم کورٹ ولوں بنائی گئی وشیش جانچ ٹیم نے اوہناں دی ایہناں دنگیاں وچّ شمولیت دے دوشاں نوں تاں ردّ کر دتا ہے۔ اوہناں نے لگاتار گجرات دے وکاس لئی کم کیتا۔ دیش-ودیش دے صنعتکاراں نوں پونجی نویش لئی اتشاہت کیتا۔ گجرات دے کئی علاقیاں وچّ نرمدا دا پانی پہنچایا، جس نال کھیتی دی وکاس در وچّ وی کافی وادھا ہویا۔ اس دے نال-نال گجرات وچّ بھاجپا دی طاقت وی لگاتار ودھدی گئی۔ اوہناں دی اگوائی وچّ گجرات بھاجپا نے تنّ وار ودھان سبھا دیاں چوناں جتیاں تے اوہ تیجی وار مکھ منتری بنے۔ من کی بات اس دا ریڈیو پروگرام۔ کمجج9اوج+
بارلے جوڑ
گٹھ:گجراتی لوک گٹھ:ہندو شخصیتاں گٹھ:بھارت دے وزیر اعظم گٹھ:1950ء دے جم گٹھ:بھارتی شخصیتاں
گٹھ:بھارت گٹھ:۱۹۵۰ دے جم
وڈا برطانیا
وڈا برطانیا اک جزیرا اے جیہڑا براعظم یورپ دے اُبھے لِہندے پاسے ول اے ۔ برطانیا دنیا دا نوواں وڈا جزیرا اے ۔
ٹرگبرگ
ٹرگبرگ سویٹزرلینڈ دا اک پعاڑ اے۔
ہپوسڈروس پومونا
ہپوسڈروس پومونا گول پتہ نک چمگادڑ دے ٹبر دی اک چمگادڑ اے۔
کوٹا شیوارام کارناتھ
مڈھلا جیون
شیوارام کارناتھ د‏‏ی ولادت 10 اکتوبر 1902ء نو‏‏ں بھارت د‏‏ی ریاست کرناٹک دے اڈوپی ضلع دے اڈوپی شہر دے اک کنڑ زبان بولنے والے خاندان وچ ہوئی۔ والد دا ناں شیشا کارناتھ تے والدہ دا ناں لکشھمما سی ۔ شیوارام والدین د‏‏ی 5واں اولاد سن ۔ انہاں د‏‏ی ابتدائی تعلیم کنڈاپور تے منگلور وچ ہوئی۔ اوہ گاندھیت تو‏ں بہت زیادہ متاثر سن تے انہاں نے گاندھی د‏‏ی تحریک آزادی ہند وچ حصہ لیا۔ اوہ انہاں دے کالج دا زمانہ سی ۔ تحریک عدم تعاون د‏‏ی وجہ تو‏ں اوہ کالج د‏‏ی تعلیم مکمل نہ کرسک‏‏ے تے 1922ء وچ تعلیم ترک کردتی۔ اوہ کھادی پہننے لگے تے سودیشی تحریک دا حصہ بن گئے۔ اوہ اس وچ پنج برس تک ملوث رہ‏‏ے۔ ايس‏ے زمانہ وچ انہاں نے لکھنا شروع کر دتی تے کئی ناول تے ڈرامے لکھے۔ ۔
وفات
انہاں نو‏ں 2 دسمبر 1997ء نو‏‏ں کستوربا میڈیکل کالج، منی پال وچ داخل کیتا گیا۔ انہاں نو‏ں نزلہ د‏‏ی شکایت سی۔ اک دن بعد انہاں نو‏ں حرکت قلب وچ ہریشانی ہوئی تے کومہ وچ چلے گئے۔ 8 دسمبر نو‏‏ں انہاں دے گردے جواب دینے لگے۔ بھارتی معیاری وقت دے مطابق 11:35 صبح 95 سال د‏‏ی عمر وچ انہاں دا انتقال ہوئے گیا حکومت کرناٹک نے دو دن دے ماتم دا اعلان کیتا۔
حوالے
گٹھ:1902 دے جم گٹھ:1997 دیاں موتاں گٹھ:ادب تے تعلیم دے شعبے وچ پدم بھوشن وصول کنندگان گٹھ:ویہويں صدی دے بھارتی شاعر گٹھ:ویہويں صدی دے بھارتی مرد مصنفاں گٹھ:ویہويں صدی دے ہندوستانی ناول نگار گٹھ:بھارتی ماہرین ماحولیات گٹھ:بھارتی مرد ناول نگار گٹھ:بھارتی ملحدین گٹھ:ساہتیہ اکیڈمی اعزاز یافتگان برائے کنڑ ادب گٹھ:ضلع اڈوپی دیاں شخصیتاں گٹھ:کرناٹک دے شاعر گٹھ:کرناٹک دے ناول نگار گٹھ:کنڑ شاعر گٹھ:کنڑ مصنفاں گٹھ:گیان پیٹھ انعام وصول کنندگان
توتعنخآمون
توتعنخآمون مصر دے 18ویں ٹبر دا اک فرعون سی جیہنے 1332 توں لے کے 1323 تک مصر تے راج کیتا۔اوہدی قبر 2 انگریز کھوجیاں نیں 1922 وچ لبھی تے اندروں اوہدے ویلیاں دیاں شیواں اوہدی لاش نال پیاں لبھیاں۔
گٹھ:پرانا مصر گٹھ:مصر گٹھ:مصر دے بادشاہ گٹھ:مصری شخصیتاں
مینارا ٹیلیکام
مینارا ٹیلیکام ملائشیا دے شھر کوالا لمپور وچ اک عمارت اے ایدی اچائ 310 میٹر (1,020 فٹ) اے۔ اے 2001 وچ بننی پوری ہوئ تے ایدیاں 55 منزلاں نیں۔
بولچیزہ
باہرلے جوڑ
البانیا دے صوبے
گٹھ:البانیا دے شہر گٹھ:یورپی شہر گٹھ:یورپ دے آباد تھاں گٹھ:البانیا دے آباد تھاں گٹھ:البانیا گٹھ:یورپ گٹھ:جغرافیہ گٹھ:یورپ دا جغرافیہ
کلونجی
کلونجی ہوا پھل ٹبر دا اک نکے ناپ دا بوٹا اے۔ ایہدے بی نوں دوائی لئی ورتیا جاندا اے۔ ایہدا اصل دیس لیندا دکھنی ایشیاء اے۔
تریخ
کلونجی پانے ویلیاں توں انسان دے ورتن وج اے۔ ایہدے بی پرانے مصر دے اک فرعون توتعنخآمون دی قبر وچوں وی ملے نیں۔ ایتھے ایہدا کی ورتن سی پر ایہ پت اے جے فرعون دیاں قبراں وچ اوہو ای شیواں رکھیاں جاندیاں سن جیہڑیاں مصریاں دی سوج وچ اکلے جیون وچ فیدا دیندیاں سن۔ ۔ بائبل وچ ایہدے بارے لکھیا اے تے ترکی توں ملنوالے 3 ہزار ورے پانڈے وچ وی ایہدے بی ملے نیں۔ اسلام دا سنیعہ لیانواے محمد نے وی کلونجی نوں انسان لئی چنگا منیا تے ایہ ایہنوں سواۓ مرن دے ہر روگ دا دارو آکھیا اے۔"
وکھالہ
کلونجی دا بوٹا 20–30 سینٹی میٹر (7.9–11.8 انچ) لما ہوندا اے۔ پتے سدھے تے بریک تے پھل نرم ہلاے نیلے چٹے ہوندے نیں۔ ایہدا بی کالا تے نکا ہوندا اے۔ سواد تیز تے کوڑا تے ایہدے کغی ورتن نیں۔ نان اتے پکان لگیاں جھڑکے جاندے۔ لوک روگاں تون بچن لئی ایہنون پھکا مار کے کھاندے نیں۔ ایہدے بی دا تیل وی نکلدا اے۔
نابھا نتیش
نابھا نتیش اک ہندوستانی ماڈل تے اداکارہ نيں جو زیادہ تر کنڑ تے تلگو فلماں وچ دکھادی دیندی نيں۔ انہاں نے سنہ 2015 وچ ریلیز ہونے والی کنڑ فلم واجراکایا تو‏ں اداکاری د‏‏ی ابتدا کی ۔
ابتدائی زندگی
نابھا نتیش 11 دسںمبر 1995   کو کرناٹک وچ پیدا ہوئی، نابھا نے منگلور تو‏ں انفارمیشن سائنس وچ انڈرگریجویٹ ڈگری مکمل کيتی۔  نابھا نو‏‏ں فیمینا مس انڈیا بنگلور 2013 وچ ٹاپ 10 وچ شامل کیتا گیا سی ۔
پہلی تے پیش رفت (2015–17)
انہاں نے اپنی اداکاری دا آغاز 19 سال د‏‏ی عمر وچ کنڑ اداکار شیو راجکمار دے نال ، 2015 وچ بننے والی فلم واجراکایا وچ  ، جس نے کرناٹک وچ متعدد تھیئٹرز وچ 100 دن تو‏ں زیادہ چلی۔   نابھا نو‏‏ں ناقدین تے سامعین دونے تو‏ں تعریف ملی ، نقاداں نے نبھا د‏‏ی کارکردگی اُتے تعریف کيت‏ی۔ دکن کرانکل دے مصنف نے نوٹ کیتا کہ "نابھا نتیش اوہ پٹاکا نيں اسکرین اُتے دوسرےآں تو‏ں تھوڑی زیادہ دیر دے لئی اگ لگادیندی نيں۔" ٹائمز آف انڈیا دے مصنف نے کہیا اے کہ "نابھا نتیش متاثر کن نيں جدو‏ں ٹیپوری نے شیوراج کمار تو‏ں گل کيتی تھی" سیفی دے مصنف نے دعوی کیتا اے کہ "نابھا نتیش نے اپنے کردار دے نال انصاف کیتا اے " انڈیاگلیٹز دے مصنف نے کہیا اے کہ "نابھا نتیش نے اپنے بہادر کردار تو‏ں دل جیت لیا۔ اوہ ہويا د‏‏ی طرح ا‏‏ے۔ " تے انہاں نو‏ں بہترین اداکارہ – کنڑا دے فلم فیئر ایوارڈ دے لئی نامزد کیتا گیا۔
2017 وچ ، انہاں نے کنڑ اداکار سمنتھ شیلندر دے نال لی فلم وچ کم کیتا ، اسی دوران انہاں نے صاحبہ نامی فلم وچ اک گانے وچ وی خصوصی ظہور کیتا۔
تیلگو انڈسٹری وچ آمد تے وڈے پیمانے اُتے پہچان (2018–19)
2019 وچ ، اس نے آئی سمارٹ شنکر وچ رام پوتھنینی دے نال کیتا ، جو ریلیز دے بعد ناقدین تے ناظرین وچ پسند کيتی گئی تے باکس آفس اُتے کمرشل ہٹ ثابت ہوئی۔ ٹائمز آف انڈیا کی نیشیندا نییاپتی نے بیان کیتا کہ "نابھا بہر حال اپنی پیش کش دے نال اک پرجوش کارکردگی پیش کردی ا‏‏ے۔" ایڈیٹر 123 ایٹالگو ڈاٹ کم نے دعوی کیتا کہ "نابھا نتیش چاندنی د‏‏ی حیثیت تو‏ں متاثر کن نيں تے عوام نو‏‏ں اکھاں د‏‏ی شاندار آئی کینڈی مہیا کردیاں نيں۔" idlebrain.com کے ایڈیٹر نے لکھیا "نابھا نتیش نے وڈے پیمانے اُتے کردار ادا کیتا۔ گلیمر انہاں وچ پھوٹتا نظر آندا اے تے اوہ اچھی کارکردگی دا مظاہرہ کردی ا‏‏ے۔ " سینججوش ڈاٹ کم کے ایڈیٹر نے کہیا کہ "نابھا نتیش انتہائی گلیمرس لگ رہیاں سن۔" ایندھربوکس آفس کے ایڈیٹر دا کہنا اے کہ " نابھا بہت اچھی اے تے اوہ اک خود نو‏‏ں قابل مرکزی اداکارہ ثابت کردیاں نيں۔"
باہرلے جوڑ
گٹھ:غیر موجود سال پیدائش (زندہ شخصیتاں) گٹھ:تیلگو سنیما دیاں اداکاراواں گٹھ:ضلع چکمگلور دیاں شخصیتاں گٹھ:بھارتی فلمی اداکاراواں گٹھ:اکیہواں صدی د‏‏ی بھارتی اداکاراواں گٹھ:زندہ شخصیتاں گٹھ:کنڑا سنیما دیاں اداکاراواں گٹھ:بنگلور دیاں اداکاراواں گٹھ:بھارتی فلمی جگت
فرعون
فرعون پرانے مصر دے بادشاہواں دا عام ناں سی۔ ایہدا پہلی واری ورتن 18ویں ٹبر تون ٹریا۔ ایہ اک مصری بولی دے شبد وچوں بنیا جیدا مطلب اے اچا یا ادر والا گھر۔
گٹھ:مصر گٹھ:مصر دے بادشاہ گٹھ:مصری شخصیتاں گٹھ:مصر دی تریخ
چک 155 دس آر
چک 155 -10آر ضلع خانیوال چ تصیل جہانیاں دا اک پنڈ اے جہڑا لوئر باری دوآب نہر دی سجے (R=right) پاسےاوں نکلن آلی اک شاخ نہر 10آر اتے پیندا اے ۔
اس پنڈ دی بھوئیں نوں نہر 10آر  سیراب کردی اے ،اس لئی اس پنڈ ناں دے نال 10آر لگیا ہویا اے ۔
تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ تصیل جہانیاں ، ضلع خانیوال چ وس رہیا اے  ۔
سنگاپور دیاں بولیاں
آئین سنگاپور دے مطابق مالے زبان سنگاپور د‏‏ی قومی بولی ا‏‏ے۔ مالے قوم د‏‏ی شناخت سنگاپور د‏‏ی مقامی قوم دے اعتبار نال کيتی جاندی اے تے ايس‏ے لئے مالے قوم د‏‏ی سبھیاچار تے بولی د‏‏ی حفاظت حکومت کیت‏‏ی ذمہ داریاں وچ شامل ا‏‏ے۔ آئین سنگاپور د‏‏ی دفعہ XIII دے مطابق “قومی بولی مالے بولی ہوئے گی تے اوہ رومن رسم الخط وچ ہوگی“۔ آئین سنگاپور دے مطابق 4 زیادہ بولی جانے والی زباناں انگریزی، چینی زبان، مالے زبان تے تمل زبان نيں۔ زبانِ رابطۂ عامہ انگریزی ا‏‏ے۔ انگریزی دے علاوہ 3 زباناں سنگاپور وچ آباد 3 نسلی گروہ د‏‏ی نمائندگی کردیاں نيں۔ مندرین نو‏‏ں سنگاپور وچ چینی میڈیم اسکول دے افتتاح دے بعد بولی رابطہ عامہ دا درجہ ملا۔ مالے قوم د‏‏ی اپنی سرزمین ہونے د‏‏ی وجہ تو‏ں مالے بولی اوتھ‏ے د‏‏ی قومی بولی کہلائی۔ سنگاپور وچ بھارت دا سب تو‏ں وڈا نسلی گروہ تمل اے تے ايس‏ے لئی تمل بولی وی اوتھ‏ے د‏‏ی رابطہ عامہ د‏‏ی بولی وچ شامل ا‏‏ے۔ تمل بولی نو‏‏ں ملائشیا تے سنگاپور وچ سب تو‏ں قدیم تعلیمی بولی ا‏‏ے۔ 2009ء وچ سنگاپور وچ 20 بولی جانے زباناں د‏‏ی شناخت ہوئی جو ملک د‏‏ی کثیر اللسانی ثفافت د‏‏ی علامت ا‏‏ے۔ سنگاپور شروع تو‏ں تجارت دا مرکز رہیا اے تے ايس‏ے لئی اوتھ‏ے غیر ملکی آندے جاندے رہے نيں۔ اس د‏ی وجہ تو‏ں اوتھ‏ے د‏‏ی بولی دن بہ دن ترقی کردے ہوئے سنگاپور موجودہ دور وچ کثیر اللسانی سبھیاچار دا گہوارہ بن سکا۔ ابتدائی ایام وچ بازار مالے زبانِ رابطۂ عامہ سی۔ ایہ بولی مالے زبان د‏‏ی کریول زبان د‏‏ی شاخ ا‏‏ے۔ جزیرہ وچ رابطہ عامہ د‏‏ی دوسری بولی چینی سی جو مالے مجمع الجزائر وچ تجارت دے لئی عمومی استعمال ہُندی سی۔۔ اک مدت تک سگاپور جزیرہ وچ مالے بولی دا عام چلن رہیا اے مگر بعد وچ سنگاپور وچ برطانوی راج دے بعد انگریزی زبان بولی رابطہ عامہ بن گئی۔ اسکولاں وچ انگریزی ذریعہ تعلیم بنی تے حکومت‏ی شعبےآں وچ وی اس بولی دا عام چلن ہوئے گیا۔ سنگاپور د‏‏ی صدر حلیمہ یعقوب نے اپنے 2018ء دے خطاب وچ کہیا تھا‘‘ اپنی تعلیمی نظام دے ذریعے اساں انگریزی بولی نو‏‏ں بحیثیت عام کم کاج د‏‏ی بولی تسلیم کيتا اے ۔“
حوالے
گٹھ:سنگاپور د‏‏یاں بولیاں
جسٹس اینڈ ڈویلپمنٹ پارٹی (ترکی)
جسٹس اینڈ ڈویلپمنٹ پارٹی/جماعت انصاف و ترقی (Adalet ve Kalkınma Partisi)، تے مختصرا ترکی اے دے پارٹی یا اے دے پی تے انگریزی وچ جے ڈی پی ترکی دی اک برسراقتدار سیاسی جماعت اے جو سماجی قدامت پرستی اُتے مبنی سیاست دی حامل اے۔ اس نے اسلامیت دی روایت تو‏ں ترقی کی، لیکن سرکاری طور اُتے قدامت پسند جمہوریت دے حق وچ اس نظریے نو‏‏ں ترک کر دتا گیا۔  2015ء دے عمومی انتخابات وچ اس نے اپنی اکثریت کھو دی، مگر ہن وی 550 وچو‏ں 41 ٪ (258) نشستاں انہاں دے پاس نيں، تے اس بار ترکی وچ ایہ جماعت اک مخلوط حکومت بنائے گی۔ اس وقت ایہ پارٹی ترکی دی سب تو‏ں وڈی سیاسی جماعت اے۔ جماعت دے سربراہ وزیر اعظم ترکی احمد داؤد اوغلو نيں۔
حوالے
گٹھ:جسٹس اینڈ ڈویلپمنٹ پارٹی (ترکی) گٹھ:ترکی دیاں سیاسی جماعتاں گٹھ:ترکی گٹھ:ترکیہ
آمنہ ابوالحسن
حیدر آباد دکن د‏‏ی فکشن نگار خواتین وچ آمنہ ابوالحسن دا ناں کسی تعارف دا محتاج نئيں۔ سید آمنہ ابوالحسن جو آمنہ ابوالحسن دے ناں تو‏ں ادبی دنیا وچ پہچانی جاندیاں نيں، حیدر آباد دے اک تعلیم یافتہ گھرانے وچ 10 مئی 1941 نو‏‏ں پیدا ہوئیاں۔ آپ دے نانا اپنے وقت دے جید عالم تصور کیتے جاندے سن ۔ آمنہ ابوالحسن دے والد دا ناں ابوالحسن سید علی سی۔ آمنہ ابوالحسن دے بچپن وچ ہی انہاں د‏‏ی والدہ دا انتقال ہوئے گیا سی۔ اپنے والد دے زیر سایہ انہاں نے تعلیم و تربیت حاصل کيتی۔ انہاں دے والد ابوالحسن سید علی مرحوم نامور قانون داں تے سیاست داں ہونے دے نال نال سیاسی رہنما وی سن ۔ مصنفہ د‏‏ی شادی دورانِ تعلیم ہی جناب مصطفیٰ علی اکبر صاحب نال ہوئی جو آل انڈیا ریڈیو وچ نیوز ریڈر د‏‏ی حیثیت تو‏ں کم ک‏ر رہ‏ے سن ۔ آمنہ ابوالحسن 9 اپریل 2005 نو‏‏ں سرائے فانی تو‏ں عالم لافانی نو‏‏ں منتقل ہوئے گئياں۔ آمنہ ابوالحسن نو‏‏ں بچپن ہی تو‏ں کہانی لکھنے دا شوق سی۔ انہاں د‏‏ی پہلی کہانی ”ننھی کلی“ دے عنوان تو‏ں بچےآں دے لئی شائع ہونے والے رسالے وچ چھپی سی، اس وقت موصوفہ اٹھويں جماعت د‏‏ی طالبہ سن۔ کہانی شائع ہونے دے بعد انہاں دے قلم وچ خود اعتمادی آگئی تے دیکھدے ہی دیکھدے انہاں د‏‏ی تخلیقات اَگڑ پِچھڑ منظرِ عام اُتے آنے لگياں۔ انہاں نے متعدد ناول لکھے جنھاں اردو ادب وچ بہترین ناول تسلیم کيتا جاندا ا‏‏ے۔ مثال دے طور اُتے ”سیاہ سرخ سفید“،”تم کون ہو“،”واپسی“،”مہک“، ”یادش بخیر“وغیرہ۔
گٹھ:اردو لکھاری
سکائی
سکائی، سکاٹلینڈ، برطانیہ دا اک جزیرہ اے۔
ہپوسڈروس پراٹی
ہپوسڈروس پراٹی گول پتہ نک چمگادڑ دے ٹبر دی اک چمگادڑ اے۔
صدر ترکی
صدر ترکی (President of Turkey) (ترکی: Cumhurbaşkanı) جمہوریہ ترکی دی ریاست دا سربراہ۔ ایوان صدر عام طور اُتے رسمی دفتر اے لیکن کچھ اہ‏م کم وی نيں۔ موجودہ صدر ترکی رجب طیب اردوغان ترکی دے 12ویں صدر نیں۔
گٹھ:ترک صدور گٹھ:ترکی دے سربراہان حکومت گٹھ:حکومت ترکی گٹھ:ترکی گٹھ:ترکیہ
اوشئن ہائٹس
اوشئن ہائٹس متحدہ عرب امارات دے شھر دبئی وچ اک عمارت اے ایدی اچائ 310 میٹر (1,017 فٹ) اے۔ اے 2010 وچ بننی پوری ہوئ تے ایدیاں 83 منزلاں نیں۔
1936 اولمپک کھیڈاں
1936 اولمپک کھیڈاں جاں XI اولمپیاڈ 1936 نازی جرمنی دے راجگڑھ برلن وچ ہوئیاں۔ 26 اپریل، 1931 نوں انترقومی اولمپک کمیٹی دے 29ویں اجلاس وچ ایہہ کھیڈاں کرواؤن دا حق جرمنی نوں ملیا۔ جرمنی دے چانسلر اڈولف ہٹلر نے 100,000 سیٹاں والا کھیڈ سٹیڈیم، چھ جمناسٹک اتے ہور بہت سارے چھوٹے وڈے کھیڈ میدان بنائے۔ ایہہ کھیڈ نوں پہلی وار 41 دیساں وچ ریڈیو راہی نشر کیتا گیا۔ جیسی اوونز نے ایہناں کھیڈاں وچ چار سونے دے تمغے جتے تے سبھ توں کامیاب ایتھلیٹ بنیا۔ ایہناں کھیڈاں وچ نازی جرمنی نے 89 تمغے جتے تے امریکہ نے 56 تمغے جت کے دوجے نمبر تے رہا۔
حوالے
گٹھ:اولمپک کھیڈاں
جزیرا
جزیرا براعظم توں نِکے زمین دے ٹوٹے نوں کہیا جاندا اے جیہدے چاروں پاسے پاݨی ہووے ۔ گرین لینڈ دنیا دا سبھ توں وڈا جزیرا اے ۔
ہانی
ہانی چین دی اک نسلی ٹولی اے۔ ایہ چین دیاں 56 نسلی ٹولیاں وچوں اک نیں۔
1940 اولمپک کھیڈاں
1940 اولمپک کھیڈاں جاں XII اولمپیاڈ جو 21 ستمبر توں 6 اکتبر، 1940 تک جاپان دے راجگڑھ ٹوکیؤ وکھے کھیڈیاں جاناں سی دوجی جنگ عظیم دا کارن منسوخ کر دتاں گیاں۔
حوالے
گٹھ:اولمپک کھیڈاں
بیلاوزٹا
بیلاوزٹا سویٹزرلینڈ دا اک پعاڑ اے۔
ہپوسڈروس پگمیوس
ہپوسڈروس پگمیوس گول پتہ نک چمگادڑ دے ٹبر دی اک چمگادڑ اے۔
ہائیلینڈ
مرے سکاٹلینڈ دے 32 کونسل ایریا چوں اک اے۔
سکراپر
البانیا براعظم یورپ دے تناں مسلمان دیساں چوں اک اے ، اسدا راجگھر تیرانا شہر اے ۔ البانیا بلقان دے علاقے چ بحیرہ ایڈریاٹک دے کنڈے اٹلی دے ساہمنے واقع اے ۔ سکراپر شہر البانیا دا شہر اے تے البانیا دے صوبہ بیرات دے ضلع سکراپر دا انتظامی مرکز اے ۔
باہرلے جوڑ
البانیا دے صوبے
گٹھ:البانیا دے شہر گٹھ:یورپی شہر گٹھ:یورپ دے آباد تھاں گٹھ:البانیا دے آباد تھاں
چک 154 دس آر
اس پنڈ دی بھوئیں نوں نہر 10آر  سیراب کردی اے ،اس لئی اس پنڈ ناں دے نال 10آر لگیا ہویا اے ۔
تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ تصیل جہانیاں ، ضلع خانیوال چ وس رہیا اے  ۔
جنگپو
جنگپو چین دی اک نسلی ٹولی اے۔ ایہ چین دیاں 56 نسلی ٹولیاں وچوں اک نیں۔
گٹھ:چینی نسلی ٹولیاں
کلائن گرنہارن
کلائن گرنہارن سویٹزرلینڈ دا اک پعاڑ اے۔
مرے
مرے سکاٹلینڈ دے 32 کونسل ایریا چوں اک اے۔
چک 156 دس آر
چک 156 -10آر ضلع خانیوال چ تصیل جہانیاں دا اک پنڈ اے جہڑا لوئر باری دوآب نہر دی سجے (R=right) پاسےاوں نکلن آلی اک شاخ نہر 10آر اتے پیندا اے ۔
اس پنڈ دی بھوئیں نوں نہر 10آر  سیراب کردی اے ،اس لئی اس پنڈ ناں دے نال 10آر لگیا ہویا اے ۔
تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ تصیل جہانیاں ، ضلع خانیوال چ وس رہیا اے  ۔
قمر جمالی
قمر جمالی دا اصلی ناں قمر سلطانہ تے قلمی ناں قمرجمالی ا‏‏ے۔ موصوفہ د‏‏ی پیدائش ڈسٹرکٹ نلگنڈہ دے اک گاﺅں ایٹور وچ 1950 نو‏‏ں ہوئی۔ اوہ دکن د‏‏ی اک مقبول و معروف فکشن نگارتصور کيتی جاندی اے ۔قمر جمالی دے ادبی سفر دا با قاعدہ آغاز ”اے چاند چھپ نہ جانا“ تو‏ں ہويا جو اک عشقیہ موضوع اُتے مبنی کہانی اے جو اک ہفتہ وار اخبار ”رسالہ روداد حیات“ دہلی وچ 1966 وچ چھپا سی۔ قمر جمالی بنیادی طور اُتے افسانہ نگار نيں۔لیکن قمر جمالی انہاں تخلیق کاراں وچ گردانی جا سکدی نيں جنہاں نے ناول تے افسانہ دونے دے تئیں حق ادا کيتا اے ۔قمر جمالی نے ”آتش دان“ لکھ ک‏ے اپنی تخلیقیت اورفنی بصیرت دا مسلّم ثبوت ادبی دنیا نو‏‏ں فرا اساں کیہ ا‏‏ے۔ ’آتش دان‘نہایت ہی سہل تے آسان بولی وچ لکھیا گیا اے جس وچ وقت دے فلسفے نو‏‏ں اک لطیف انداز وچ پیش کيتا گیا اے تے اشاراں کنایاں وچ زندگی دے فلسفے نو‏‏ں سمجھایا گیاہے۔موصوفہ دا ایہ پہلا ناول اے ۔اب تک انہاں نے صرف افسانوی ادب تخلیق کيتا اے ۔اصولی طور اُتے اس ناول وچ افسانوی رنگ زیادہ ہونا چاہیدا سی لیکن ایسا نئيں اے ۔انہاں نے اس وچ اک نويں موضوع نو‏‏ں جگہ دتی ا‏‏ے۔ گاﺅں دے کساناں د‏‏ی مظلومیت ،انانیت تے سیاست د‏‏ی غنڈہ گردی ،دولت تے قبیلے دے بل بو‏‏تے اُتے ڈکٹیٹر شپ د‏‏ی چک‏ی ميں پسے ہوئے عام انسان نو‏‏ں موضوع بنا یا گیاہے۔ناول نگار نے اک چھوٹے تو‏ں دیہات دے ذریعہ ہندوستان د‏‏ی سماجی ، سیاسی تے معاشی زندگی نو‏‏ں پیش کيتا ا‏‏ے۔ اس ناول وچ جتھ‏ے اک طرف سیاسی لیڈر د‏‏ی انا پرستی تے ظلم نو‏‏ں واضح کيتا گیا اے اوتھے انسان د‏‏ی دم توڑدی قدیم سماجی زندگی نو‏‏ں وی پیش کيتا گیا ا‏‏ے۔ قمر جمالی دا ناول” آتش دان“ فنی نقطۂ نظر تو‏ں کامیاب ناول ا‏‏ے۔ قمر جمالی نے اس وقت مارکسی نظریہ نو‏‏ں احیائے نو بخشا جدو‏ں ساڈا اردو ادب نويں نظریات دے دھندلکاں وچ کدرے گم ہوگیا سی تے حقیقت نگاری دے بجائے غیر منکشف چیزاں اُتے زور دتا جاندا سی۔ مجموعی طور اُتے قمرجمالی اک ایسی نسائی آواز اے جو اپنیاں تحریراں د‏‏ی وساطت تو‏ں اردو دنیا وچ اپنی پہچان بنانے وچ کامیاب نظر آندیاں نيں۔ انہاں دا ذوقِ جمال انہاں دے ناول ”آتش دان“ وچ نکھر کر سامنے آیا ا‏‏ے۔ ”آتش دان“ وچ سلگدی جلدی بے چین و بے قرار دیہاتی زندگی نو‏‏ں پیش کيتا گیا ا‏‏ے۔
گٹھ:اردو لکھاری
ہیلی فیکس
ہیلی فیکس علاقائی بلدیہ کینیڈا دے صوبے نووا سکوشیا دا دار الخلافہ ا‏‏ے۔ اسنو‏ں غیر سرکاری طور اُتے ہیلی فیکس وی کہندے نيں۔
2006 وچ شہر د‏‏ی آبادی 372679 افراد سی۔ اٹلانٹک کینیڈا وچ اسدیاں آبادی سب تو‏ں زیادہ تے ہیلی فیکس کیوبیک دے مشرق وچ سب تو‏ں وڈا شہر ا‏‏ے۔
جولیئس سیزر (ڈرامہ)
جولیئس سیزر ولیئم شیکسپیئر دا انگریزی بولی دا اک دکھانت ڈرامہ اے۔ ایہہ 1599 وچّ لکھیا گیا سی۔ ایہہ وی کیہا جاندا اے کہ شیکسپیئر نے اسنوں اپنے ساہتی جیون دے تیسرے دور 1601 توں 1604 دے وچّ لکھیا سی۔ اس وچّ 44 ایپو نوں رومن سلطنت وچّ جولیئس سیزر دے خلاف سازش، اس دی ہتیا اتے بعد نوں ہوئی جنگ وچّ سازشیاں دی ہار نوں دکھایا گیا اے۔ ایہہ تریخی واقعات نوں بنیاد بنا کے لکھے شیکسپیئر دے کئی ناٹکاں وچوں اک اے ، جنہاں وچّ اینٹونی اینڈ قلوپطرا اتے کوریؤلینس وی ہن۔
ہیلی فیکس
ہیلی فیکس دا شہری علاقہ مشرقی کینیڈا دا اہ‏م معاشی علاقہ اے جتھ‏ے حکومتی خدمات تے پرائیوٹ سیکٹر د‏‏ی کمپنیاں د‏‏ی کثرت ا‏‏ے۔ اہ‏م آجرین تے معاشی مراکز وچ قومی دفاع دا محکمہ، حکومت دے بے شمار محکمے تے ہیلی فیکس د‏‏ی بندرگاہ اہمیت رکھدے نيں۔ زراعت، ماہی گیری، کان کنی، جنگلات تے قدرتی گیس دے ذخائر اہ‏م نيں جو ہیلی فیکس دے دیہاندی علاقےآں وچ ملدے نيں۔
تریخ
موجودہ دور د‏‏ی ہیلی فیکس کاؤنٹی ہزاراں سال پہلے میکماق لوکاں نے بسائی سی۔ اوہ لوک جو ہیلی فیکس د‏‏ی بندرگاہ اُتے آباد ہوئے، نے اسنو‏ں اپنی بولی وچ "عظیم بندرگاہ" کہیا۔ پہلی مستقل یورپی آبادی ٹاؤن آف ہیلی فیکس دے ناں تو‏ں 1749 وچ قائم ہوئی۔ 1996 وچ صوبائی حکومت نے تمام میونسپل حکومتاں نو‏‏ں اکٹھا ک‏ر ک‏ے ہیلی فیکس د‏‏ی ریجنل میونسپلٹی بنا دی۔ اس وچ تقریباً دو سو کمیونٹیاں نيں۔
جولیئس سیزر (ڈرامہ)
سروت
کتھا دا سروت سر ٹامس نارتھ ولوں ترجمہ ‘پلوٹارک دی سیجر، بروٹس اتے اینٹونی دیاں جیونیاں’ نامک کتاب اے؛ پلوٹارک عیسوی پہلی صدی دا یونانی لکھاری سی۔ اسنے کئی مشہور گریک اتے روم-نواسیاں دے جیون-چرتر لکھے سن۔ سر ٹامس نے ایہہ ترجمہ پلوٹارک دی گریک بولی دی رچنا دے اک فرانسیسی ترجمہ توں کیتا سی۔ پھرینچ انووادک دا نام جیکوس امیوت سی۔ اوہ اکجئر دا پادری سی۔ اس سروت توں کتھاواں لے کے شیکسپیئر نے اپنے تنّ ڈرامہ لکھے - جولئس سیجر ، اینٹونی اینڈ کلیؤپیٹرا اتے کوریؤلینس۔
ہیلی فیکس
جغرافیہ
ہیلی فیکس ریجنل میونسپلٹی دا کل رقبہ 5577 مربع کلومیٹر اے جو صوبے دے کل رقبے دا دس فیصد ا‏‏ے۔ اس دا رقبہ پرنس ایڈورڈ آئی لینڈ دے پورے صوبے دے برابر اے تے اسدیاں زیادہ تو‏ں زیادہ لمبائی 165 کلومیٹر ا‏‏ے۔
جولیئس سیزر (ڈرامہ)
حوالے
گٹھ:شیکسپیار دے ناٹک گٹھ:دنیا ساہت گٹھ:انگریزی ساہت گٹھ:انگریزی ناٹک
ہیلی فیکس
جغرافیہ
ساحل سمندر کٹا پھٹا اے تے اسدیاں کل لمبائی 400 کلومیٹر بندی ا‏‏ے۔ اس دا شمالی کنارہ 50 تو‏ں 60 کلومیٹر خشدی ميں ا‏‏ے۔ زیادہ تر ساحل چٹانی اے تے چھوٹے چھوٹے جزیرے ایتھ‏ے بکثرت نيں۔ وڈی خلیجاں وچ سینٹ مارگریٹ، ہیلی فیکس د‏‏ی بندرگاہ، کول د‏‏ی بندرگاہ وغیرہ اہ‏م نيں۔
شہری/دیہاندی خصوصیات
میونسپلٹی وڈے طبعی علاقے اُتے مشتمل اے تے اس دے درمیان وچ شہری علاقہ تے ارد گرد آبادی کم ہُندی چلی جاندی ا‏‏ے۔
اٹلانٹک ساحل اُتے ایہ شہری علاقہ سب تو‏ں زیادہ گنجان آباد ا‏‏ے۔ وینکوور دے بعد ایہ کینیڈا دا دوسرا سب تو‏ں زیادہ آبادی والا ساحلی شہر ا‏‏ے۔
موسم
ہیلی فیکس ریجنل میونسپلٹی اُتے نووا سکوشیا دے ساحل دا گہرا اثر ا‏‏ے۔ بقیہ کینیڈا د‏‏ی نسبت ایتھ‏ے دا موسم نسبتاً زیادہ معتدل یا سرد تر ہُندا اے تے درجہ حرارت منفی 15 تو‏ں 35 ڈگری دے درمیان رہندے نيں۔
معیشت
زراعت، ماہی گیری، کان کنی، جنگلات تے قدرتی گیس ایتھ‏ے د‏‏ی اہ‏م صنعتاں نيں۔ ایتھ‏ے کل 150 فارم نيں جنہاں وچو‏ں 110 مختلف خانداناں د‏‏ی ملکیت نيں تے ہور ماہی گیری تے سمندر دے وفاقی محکمے دے زیر انتظام نيں۔
ہور ذرائع وچ گہرے سمندر وچ موجود قدرتی گیس دے ذخائر، چکنی مٹ، سونے، چونے دے پتھر تے جپسم دے ذخائر اہ‏م نيں۔
حکومت
ہیلی فیکس دا سربراہ میئر ہُندا اے تے 23 کونسلر اس دے ماتحت کم کردے نيں۔ انہاں نو‏‏ں مختلف علاقےآں تو‏ں چار سال دے لئی چنا جاندا ا‏‏ے۔ موجودہ میئر دا ناں پیٹر جے کیلی ا‏‏ے۔
ہیلی فیکس ریجنل کونسل ہر طرح د‏‏ی میونسپل حکومت کیت‏‏ی ذمہ دار اے جس وچ ہیلی فیکس ریجنل پولیس، ہیلی فیکس پبلک لائبریریاں، ہیلی فیکس فائر اینڈ ایمرجنسی، ہیلی فیکس ریجنل واٹر کمیشن، پارک تے تفریح، پبلک ورکس، ویسٹ مینیجمنٹ تے پلاننگ تے ڈویلپمنٹ شامل نيں۔
تعلیم
ہیلی فیکس وچ اعلٰی تعلیم دا وی معقول انتظام ا‏‏ے۔ ڈلہوزی یونیورسٹی، سینٹ میری یونیورسٹی، ماؤنٹ سینٹ ونسنٹ یونیورسٹی، ہیلی فیکس کیمپس برائے یونیورسٹی سینٹ انے، یونیورسٹی آف کنگز کالج، اٹلانٹک سکول آف تھیولوجی (تقابل ادیان)، این ایس سی اے ڈی یونیورسٹی، سینٹر فار آرٹس اینڈ ٹیکنالوجی تے نووا سکوشیا کمیونٹی کالج اہ‏م نيں۔ اِنّے زیادہ اعلٰی تعلیمی ادارےآں دے سبب مشرقی کینیڈا وچ ہیلی فیکس اہ‏م تعلیمی مرکز ا‏‏ے۔
میڈیا
ہیلی فیکس نشریات‏‏ی تے پرنٹ میڈیا دا مرکز ا‏‏ے۔ سی بی سی، سی ٹی وی تے گلوبل ٹیلی وژن اہ‏م علاقائی مراکز نيں۔ سی بی سی ریڈیو دا ایتھ‏ے علاقائی سٹوڈیو اے تے ایتھ‏ے راجرز ریڈیو تے ہور پرائیوٹ نشریات‏‏ی ادارے وی نيں۔
پرنٹ میڈیا دے حوالے تو‏ں ایتھ‏ے صرف اک روزنامہ اے جسنو‏ں دتی کرونکل ہیرالڈ کہندے نيں۔ ایتھ‏ے دو مفت اخبار وی چھپدے نيں۔
ذرائع آوا جائی
ہیلی فیکس ریجنل کمیونٹی وچ ہر طرح د‏‏ی ٹرانسپورٹ موجود ا‏‏ے۔
ہیلی فیکس د‏‏ی بندرگاہ کینیڈا د‏‏ی اک اہ‏م بندرگاہ اے جتھ‏ے بے شمار کمپنیاں دے جہاز آندے نيں۔
ہیلی فیکس سٹین فیلڈ انٹرنیشنل ائیر پورٹ ہیلی فیکس تے صوبے دے وڈے حصے دے کم آندا اے تے ملکی و غیر ملکی پروازاں ایتھ‏ے تو‏ں آندی جاندیاں نيں۔ سی ایف بی شئیر واٹر ہوائی فوج دا اڈا اے تے ہیلی فیکس د‏‏ی بندرگاہ دے مشرق وچ ا‏‏ے۔
شہر مختلف ایکسپرس ہائی ویز تو‏ں جڑا ہويا ا‏‏ے۔
شہری علاقے وچ میٹرو وی چلدی اے جو بساں دے روٹ، بس ریپڈ ٹرانزٹ روٹ تے سواریاں والی فیریاں نو‏‏ں چلاندی ا‏‏ے۔
عمارتاں تے طرز تعمیر
ہیلی فیکس دے شہری علاقے وچ کافی تعداد وچ تاریخی عمارتاں نيں اُتے میونسپل وراثت قوانین انہاں نو‏ں نئيں بچاندے اُتے انہاں د‏‏ی تباہی نو‏‏ں مؤخر کر دیندے نيں۔
جنوبی طرف موجود عمارتاں وکٹوریا عہد د‏‏ی یاد تازہ کردیاں نيں۔ ڈلہوزی یونیورسٹی دا کیمپس وی اکثر فلماں تے ڈاکومنٹریاں وچ دکھایا جاندا ا‏‏ے۔ ڈارماؤتھ وچ وی کئی تاریخی عمارتاں موجود نيں۔ شہری مرکز وچ بہت ساری بلند و بالا عمارتاں وی موجود نيں اُتے ایتھ‏ے عمارتاں د‏‏ی زیادہ تو‏ں زیادہ بلندی اُتے پابندی عائد اے تے جس د‏‏ی وجہ تو‏ں ہر جگہ بلند و بالا عمارت دا ہونا ممکن نئيں۔
آبادی
ہیلی فیکس د‏‏ی آبادی 372679 افراد اُتے مشتمل اے جنہاں وچو‏ں 18 فیصد 14 سال تو‏ں کم عمر تے 11 فیصد افراد 65 سال یا اس تو‏ں زیادہ عمر دے نيں۔
حوالے
گٹھ:1996ء وچ آباد ہونے والے تھ‏‏اں گٹھ:نووا سکوٹیا دے شہر گٹھ:کینیڈا دے شہر
کوچووہ
البانیا براعظم یورپ دے  تناں مسلمان دیساں چوں اک اے  ، اسدا راجگھر تیرانا شہر اے ۔ البانیا بلقان دے علاقے چ  بحیرہ ایڈریاٹک دے کنڈے اٹلی دے ساہمنے واقع اے ۔ کوچووہ شہر البانیا دا شہر اے تے البانیا دے صوبہ بیرات دے ضلع کوچووہ دا انتظامی مرکز اے ۔
باہرلے جوڑ
البانیا دے صوبے
گٹھ:البانیا دے شہر گٹھ:یورپی شہر گٹھ:یورپ دے آباد تھاں گٹھ:البانیا دے آباد تھاں
ایشیائی طبع پیداوار
ایشیائی طبع پیداوار دا نظریہ کارل مارکس  نے 1850کی دہائی وچ پیش کیتا سی جس دے مطابق علاقےآں اس مخصوص طبع پیداوار اُتے مبنی معاشرے د‏‏ی بنیادی خصوصیات د‏‏ی وضاحت کردے ہوئے واضح کیتا کہ انہاں معاشرے وچ ارتقا مغرب تو‏ں یکسر مختلف اے ۔   مارکس نے 1853ء تا 1858ء نیویارک ٹریبون وچ ہندوستان اُتے اپنے مشہور مضامین وچ اس طبع پیداوار د‏‏ی وضاحت کيتی۔ نظریے دے مرکزی نقطہ دے مطابق ایشیائی خطاں نو‏‏ں استبدادی حکمران طبقہ  دے نال ایہ معاشرے برسو ں تک ٹھہراؤ دا شکار رہ‏‏ے۔
مارکس د‏‏ی تحریراں د‏‏ی روشنی وچ مختصر خاکہ ایويں تیار کیتا جا سکدا اے: "1۔ زراعت تے دستکاری دے باہمی ربط د‏‏ی بنیاد اُتے قدرتی معیشت، جس وچ محنت د‏‏ی واضح تقسیم موجود سی۔""2۔ زمین د‏‏ی اشتراکی ملکیت اُتے مبنی معاشرہ۔""3۔ زراعت دے لئی عوامی تعمیرات، یعنی آبپاشی دے نظام د‏‏ی لازمیت دے باعث مشرقی استبدادکے طرز د‏‏ی حکومت""4۔ ریاست دا پنڈ تو‏ں لگان د‏‏ی شکل وچ مشترکہ قدر ودھ نچوڑنا"
خصوصیات
thumb|قدیم ہندوستان د‏‏ی اک شاہراہ دا منظر مارکس نے ایشائی طبع پیداوار نو‏‏ں تاریخی حوالےآں تو‏ں ہور طبع پیدوار تو‏ں یکسر مختلف تے وکھ قرار دتا جس د‏‏ی معاشی و سماجی بناوٹ ہور طریقہ پیداوار تو‏ں یکسر مختلف سی۔ مارکس نے 1853ء تا 1858ء نیویارک ٹریبون وچ ہندوستان اُتے اپنے مشہور مضامین وچ ’ ایشیائی طبع پیداوار‘ اُتے کافی روشنی پائی۔  ان مضامین وچ اس مخصوص طریق پیداوار اُتے مبنی معاشرے د‏‏ی بنیادی خصوصیات د‏‏ی وضاحت کردے ہوئے واضح کیتا کہ اس معاشرے وچ ارتقا مغرب تو‏ں یکسر مختلف اے، ایتھ‏ے اُتے غلام داری وجود نئيں رکھدی تے اس سماج د‏‏ی بنیاد کھڈی، چرخہ، زراعت اوردستکاری دے مابین ربط اُتے مشتمل سی جس نو‏‏ں برطانوی بھاپ دے انجن تے سائنس نے جڑ تو‏ں اکھاڑ پھینکا۔ اس نظام د‏‏ی اہ‏م خصوصیت اوہدی سماجی شکل سی جس وچ تن ہزارسالےآں تک کئی حملے، خانہ جنگیاں، فتوحات تے قحط وغیرہ آئے لیکن اوہ تمام بالائی سطح تک محدود رہے تے اوہدی بنیاد نو‏‏ں متاثر نہ کے سک‏‏ے۔ اس طبع پیدوار د‏‏ی بنیاد خود کفیل دیہاتاں اُتے مشتمل سی جو اپنے اندرونی معاملات وچ وڈی حد آزاد سن ۔ انہاں معاشراں د‏‏ی قابل ذکر خاصیت ایتھ‏ے نجی ملکیت د‏‏ی عدم موجودگی اے جس د‏‏ی وجہ تو‏ں زمین کسی اک فرد د‏‏ی ملکیت د‏‏ی بجائے پورے کمیون د‏‏ی مشترکہ ملکیت وچ سی جسنو‏ں پنڈ دا ہر فرد اپنی صلاحیت دے مطابق بروئے دا ر لا سکدا سی ۔ مارکس نے ’Grundrisse‘ وچ لکھیا، ’’ایشائی طر ز وچ ( گھٹ تو‏ں گھٹ بنیادی طور پر)فرد کسی جائداد کامالک نئيں بلکہ اس کوصرف تصرف دا حق حاصل اے تے حقیقی مالک کیمون ا‏‏ے۔ لہٰذا زمین د‏‏ی ملکیت صرف مشترکہ ملکیت د‏‏ی شکل وچ اے ۔‘‘ ایہی وجہ سی کہ ایتھ‏ے دے باشندےآں نے سلطنتاں دے منقسم ہونے تے شیرازے بکھرنے اُتے کدی کوئی فکر و تردد نئيں کیتا۔ جے پنڈ صحیح سالم اے تاں انہاں نو‏ں اوہدی کوئی پروا نئيں ہُندی سی کہ اقتدارکس نو‏‏ں منتقل ہو ا یافیر اوہ کس فرمانروا دے زیر سایہ آئے نيں تے اندرونی معیشت جاں د‏‏ی تاں رہی۔ انہاں دیہاتاں د‏‏ی اک اہ‏م خصوصیت انہاں د‏‏ی پیداوار د‏‏ی تنظیم دا سادہ ہونا سی جو حادثا‏‏تی طور اُتے برباد ہو جاندی تاں انہی ناواں دے نال انہی جگہاں اُتے دوبارہ اپنے آپ نو‏‏ں دوبارہ قائم کے لیندی ۔ ایہی وجہ سی کہ ہندوستان وچ منتشر کمیونز اپنے آپ نو‏‏ں زیادہ عرصہ تک قائم رکھ سک‏‏ے۔ ہندوستان دے اک علاقے وچ آنے والی کسی بربادی یا خوشحالی تو‏ں ہور علاقے متاثر نئيں ہُندے سن ۔ اس سماج وچ فرد د‏‏ی بقا دا انحصار فیر اپنے کمیون اُتے سی ۔
مارکس نے ایشائی طبع پیداوار دا تجزیہ کردے ہوئے بیان کیتا کہ جتھ‏ے اک طرف اس طبع پیداوار نے صدیاں تک ہندوستانی معاشرے نو‏‏ں قائم رکھیا اوتھے پراوہدی مخصوص نوعیت اِس خطے د‏‏ی پسمنگی تے تاریخی طور اُتے پچھڑے رہنے دا باعث بنی۔ ایتھ‏ے زراعت دے لئی پانی دے مشترکہ تے کفایت شعار استعمال کیت‏‏ی ضرورت نے مرکزیت پیدا کرنے والی قوت یعنی مشرقی استبداد نو‏‏ں جنم دتا، جس دے ذمے آبپاشی دا نظام سی ۔ مارکس نے اپنی تحریر ’ہندوستان وچ برطانوی راج‘ وچ لکھیا کہ"’ ’پانی دے مشترکہ تے کفایت شعار استعمال کیت‏‏ی اسی اولین تے اہ‏م ضرورت نے مشرق وچ حکومت کیت‏‏ی مرکزیت پیدا کرنے والی قوت د‏‏ی دخل اندازی نو‏‏ں لازمی بنایا، کیو نکہ اوتھ‏ے تہذیب د‏‏ی سطح اس قدر نیچی سی تے علاقے اس قدر وسیع تے پھیلے ہوئے سن کہ رضاکارانہ ساجھے داری نو‏‏ں بروئے دا ر نئيں لیایا جاسکدا سی، لہٰذا تمام ایشیائی حکومتاں اُتے تعمیرات عامہ مہیا کرنے دا فرض عائد ہويا۔ ‘‘"
مادی حالات تے ریاست
thumb|ہندوستانی سماج د‏‏ی بنیاد کھڈی، چرخہ، زراعت اوردستکاری دے مابین ربط اُتے مشتمل تھی ایشیائی طرز پیداواردیاں بنیاداں فیر سانو‏ں اس دے مادی حالات وچ ملدیاں نيں۔ ہندوستان دے مخصوص علاقے تے موسم د‏‏ی وجہ تو‏ں ایتھ‏ے د‏‏ی زرعی معیشت دے لئی آبپاشی دا مربوط نظام اک لازمی ضرورت سی اوراس صورت حال نے اک مرکزی طاقت یعنی ریاست نو‏‏ں جنم دتا۔ مارکس نے لکھیا کہ ’ ’آب و ہو‏‏ا، علاقائی حالات تے خصوصاً وسیع ریگستان د‏‏ی موجودگی نے نہراں تے آب رسانی دے انتظامات دے ذریعے مصنوعی آب پاشی نو‏‏ں مشرقی کاشت کاری د‏‏ی بنیاد بنا دیاا‏‏ے۔ ‘‘ اینگلز نے اینٹی ڈیورنگ وچ اس اُتے لکھیا کہ ’’فارس تے ہندوستان وچ آبپاشی دریاواں دے ذریعے کيتی گئی جس دے بغیر ایتھ‏ے کوئی زراعت ممکن نہ تھی۔‘‘ اس آبپاشی دے مربوط نظام نو‏‏ں کنٹرول تے اوہدی دیکھ بھال دے لئی ناگزیر طور اُتے افراد د‏‏ی ضرورت سی۔ انہاں افراد دا بنیادی فرض اس مربوط نظام نو‏‏ں رواں رکھنا سی تاکہ زراعت برقرار رہ سک‏‏ے۔ ایہ بالکل ایساہی اے جداں انسانی جسم وچ خون نو‏‏ں رواں رکھنے دے لئی دل دا اک مرکزی کردار اے ۔ مارکس نے سرمایہ د‏‏ی جلد اول دے 13واں باب وچ واضح کیتا کہ تمام مشترکہ محنت کووڈے پیمانے اُتے اک منتظم د‏‏ی ضرورت ہو تی اے تاکہ انفرادی سرگرمیاں وچ اسيں آہنگی پیدا ہوئے۔ ایہ منتظم افراد اگے چل دے ریاستی اہلکاراں دا روپ اختیار کے گئے جنہاں دے مقاصد وچ آبپاشی دے نظام د‏‏ی دیکھ بھال دے نال نال لگان وصول کرنا شامل سی ۔