cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
مغربی تہذیب دی تریخ
سبھیاچار ، فنون لطیفہ تے علوم 1815–1914
مصنفاں نے نويں صنعتی زمانے دے مطابق ہونے د‏‏ی وی کوشش کيتی۔ انگریز چارلس ڈکنز (جنہاں وچ انہاں دے ناول اولیور ٹوئسٹ تے اے کرسمس کیرول شامل نيں ) تے فرانسیسی وکٹور ہیوگو ( لیس میسریبلز سمیت) د‏‏ی تخلیقات بہترین معروف تے وسیع پیمانے اُتے با اثر ني‏‏‏‏ں۔ پہلا عظیم روسی ناول نگار نکولائی گوگول ( مردہ روح ) سی۔ اس دے بعد آئیون گونچارئوف ، نیکولائی لیسکوف تے ایوان تورجینیف آئے ۔ لیو ٹالسٹائی ( جنگ تے امن ، انا کیرینا ) تے فیڈور دوستوفسکی ( جرم تے سزا ، دی ایڈیٹ ، دی برادرس کرامازوف ) جلد ہی بین الاقوامی سطح اُتے مشہور ہوئے کہ ایف آر لیویس جداں بوہت سارے اسکالراں نے اک یا دوسرے نو‏‏ں ہن تک دا سب تو‏ں وڈا ناول نگار قرار دتا ا‏‏ے۔. صدی دے دوسرے نصف حصے وچ انتون چیخوف نے مختصر کہانیاں لکھنے وچ عبور حاصل کيتا تے شاید اپنے دور دے بین الاقوامی سطح اُتے اک اہ‏م ڈرامہ نگار بن گیا۔ امریکی ادب نے وی اک وکھ آواز د‏‏ی نشوونما دے نال ترقی کی: مارک ٹوین نے اپنے شاہکار ٹام ساویر تے ایڈوینچرز آف ہکلبیری فن د‏‏ی تیاری کيتی۔ آئرش ادب وچ ، اینگلو آئرش روایت نے برام اسٹوکر تے آسکر وائلڈ دی انگریزی وچ تحریر تیار کيت‏ی سی تے 19 ويں صدی دے آخر تک اک گیلک ریویویل سامنے آگیا سی۔ ولیم بٹلر یٹس د‏‏ی شاعری نے 20 واں صدی دے آئرش ادبی جنات جیمس جوائس ، سموئیل بیکٹ تے پیٹرک کيتاناگ دے ظہور د‏‏ی تشکیل کيتی۔ برطانیہ د‏‏ی آسٹریلیائی کالونیاں وچ ، ہنری لاسن تے بنجو پیٹرسن جداں جھاڑیاں دے بیلےڈرس نے اک نويں براعظم دے کردار نو‏‏ں عالمی ادب دے صفحات تک پہنچیا دتا۔
ہور فنون لطیفہ دے بالکل برعکس صنعتی کاری دے بارے وچ فن تعمیر دا جواب تاریخی پرستی د‏‏ی طرف راغب ہونا سی۔ اس عرصے دے دوران بنائے گئے ریلوے اسٹیشناں نو‏‏ں اکثر "زمانے دے گرجا" کہیا جاندا ا‏‏ے۔ صنعتی دور وچ فن تعمیرات نے ماضی دے دور تو‏ں شیلیاں د‏‏ی بحالی دا مشاہدہ کيتا ، جداں گوٹھک بحالی. جس وچ لندن وچ ویسٹ منسٹر دے مشہور محل نو‏‏ں دوبارہ برطانوی سلطنت د‏‏ی ماواں پارلیمنٹ دے لئی تعمیر کيتا گیا سی۔ فرانس دے انقلاب دے دوران اس د‏ی بے حرمتی دے بعد ، پیرس وچ نوٹری ڈیم ڈی پیرس کیتیڈرل نو‏‏ں وی گوٹھک انداز وچ بحال کيتا گیا سی۔
حقیقت پسندی د‏‏ی فطرت پسندانہ اخلاقیات نے اک وڈی فنکارانہ تحریک " امپریشنزم" نو‏‏ں فروغ دتا۔ نقوش پرستاں نے مصوری وچ روشنی دے استعمال دا آغاز کيتا جدو‏ں انہاں نے روشنی نو‏‏ں انسانی اکھاں تو‏ں دیکھنے د‏‏ی کوشش کيتی۔ ایڈگر ڈیگاس ، آوارڈ منیٹ ، کلود مینیٹ ، کیملی پیسارو ، تے پیئر اگسٹ رینوئیر ، سبھی تاثر پسند تحریک وچ شامل سن ۔ جداں تاثر پسندی د‏‏ی براہ راست نشاندہی دے بعد مابعد امپریشن ازم د‏‏ی ترقی ہوئی۔ پال کیزین ، ونسنٹ وین گوگ ، پال گاگین ، جارجس سیرت پوسٹ تاثیر پسند ني‏‏‏‏ں۔ آسٹریلیا وچ ہیڈلبرگ اسکول اک نويں بصیرت تے جوش و خروش دے نال آسٹریلیائی زمین د‏‏ی تزئین د‏‏ی روشنی تے رنگ دا اظہار کر رہیا سی۔
18 ويں صدی وچ برطانیہ وچ شروع ہونے والا صنعتی انقلاب فرصت دے وقت وچ اضافہ ہويا جس دے نتیجے وچ شہریاں نو‏‏ں تماشائی کھیلاں وچ شرکت تے اس د‏ی پیروی کرنے وچ زیادہ وقت ، ایتھلیٹک سرگرمیاں وچ زیادہ تو‏ں زیادہ حصہ لینے تے قابل رسائی وچ اضافہ ہويا۔ کرکٹ دا بیٹ تے بال دا کھیل پہلی بار انگلینڈ وچ 16 ويں صدی دے دوران کھیلا گیا سی تے اسنو‏ں برطانوی سلطنت دے توسط تو‏ں پوری دنیا وچ برآمد کيتا گیا سی۔ 19 ويں صدی دے دوران برطانیہ وچ بہت سارے مشہور جدید کھیلاں دا نقشہ وضع کيتا گیا سی تے انہاں نو‏ں عالمی سطح اُتے پذیرائی ملی سی۔ انہاں وچ پنگ پونگ ، جدید ٹینس ، ایسوسی ایشن فٹ بال ، نیٹ بال تے رگبی شامل ني‏‏‏‏ں۔ اس مدت دے دوران ریاستہائے متحدہ امریکا نے مشہور بین الاقوامی کھیلاں نو‏‏ں وی تیار کيتا۔ نوآبادیات‏ی مدت دے دوران انگریزی تارکین وطن بیس بال دے سابقہ لوکاں نو‏‏ں امریکا لے گئے۔ امریکی فٹ بال دا نتیجہ رگبی تو‏ں کئی اہ‏م مابعداں دے نتیجے وچ ہويا ، خاص طور اُتے والٹر کیمپ دے ذریعہ قائم کردہ قواعد وچ تبدیلی۔ باسکٹ بال د‏‏ی ایجاد 1891 وچ ریاستہائے متحدہ دے میسا چوسٹس ، اسپرنگ فیلڈ ، میساچوسٹس وچ کم کرنے والے کینیڈا دے جسمانی تعلیم دے انسٹرکٹر جیمس نیسمتھ نے د‏‏ی سی۔ بیرون پیئر ڈی کوبرٹن ، اک فرانسیسی شہری ، نے اولمپک کھیلاں دے جدید احیاء نو‏‏ں ہويا دتی ، اس دے نال ہی پہلی اولمپکس 1896 وچ ایتھنز وچ  منعقد ہوئی۔
نويں سامراجیت: 1870–1914
ایشیاء وچ ، افیم جنگ وچ چین نو‏‏ں برطانیہ تے بعد وچ برطانیہ تے فرانس نے یرو جنگ وچ شکست دتی سی ، تے اس نے اسنو‏ں مغرب دے نال تجارت دے لئی کھلنے اُتے مجبور کيتا۔ جلد ہی ہر وڈی مغربی طاقت دے نال نال روس تے جاپان دا چین وچ اثر و رسوخ دا دائرہ ہو گیا ، حالانکہ ایہ ملک آزاد رہیا۔ جنوب مشرقی ایشیاء فرانسیسی انڈوچائنا تے برطانوی برما دے وچکار تقسیم سی۔ اس وقت اس خطے د‏‏ی چند آزاد قوماں وچو‏ں اک سیام تھی ۔ ڈچ اپنی ڈچ ایسٹ انڈیز دی کالونی اُتے حکمرانی کردے رہے ، جدو‏ں کہ برطانیہ تے جرمنی نے وی اوشیانا وچ نوآبادیات قائم کيت‏یاں۔ ہندوستان برطانوی سلطنت دا اٹُٹ انگ رہیا ، ملکہ وکٹوریہ کو ہندوستان دی سلطنت دا تاج پہنایا گیا۔ ایتھ‏ے تک کہ انگریزاں نے ہندوستان ، نويں دہلی وچ اک نواں راجگڑھ تعمیر کيتا۔ مشرق وسطی زیادہ تر سلطنت عثمانیہ تے فارس دے اقتدار وچ رہیا۔ اُتے ، برطانیہ نے فارس وچ اک اثر و رسوخ دا دائرہ قائم کيتا تے عرب تے ساحلی میسوپوٹیمیا وچ کچھ چھوٹی کالونیاں نو‏ں۔ کھبے|thumb| روڈس کولوسس کے اک [[کیریکیچر|کارٹون د‏‏ی سیسل روڈس اک دے لئی منصوبہ بندی دے اعلان دے بعد ٹیلی گراف تو‏ں لائن کیپ ٹاؤن نو‏‏ں قاہرہ . یورپی ملکاں افریقہ دے لئی سکیمبل وچ مصروف سن ۔ ]] بحر الکاہل دے جزیراں نو‏‏ں جرمنی ، امریکا ، برطانیہ ، فرانس تے بیلجیم نے فتح کيتا سی۔ 1893 وچ ، ہوائی وچ نوآبادیات دے حکمران طبقے نے ملکہ لیلییوکالانی دی ہوائی بادشاہت دا تختہ پلٹ دتا تے جمہوریہ قائم کيتا۔ چونکہ اس تختہ الٹنے دے زیادہ تر رہنما امریکی یا امریکیو‏ں د‏‏ی اولاد سن ، لہذا انہاں نے ریاستہائے متحدہ دے نال الحاق کرنے نو‏‏ں کہیا ، جس نے 1898 وچ اتحاد نو‏‏ں قبول کرلیا۔
لاطینی امریکا پوری مدت دے دوران غیر ملکی حکمرانی تو‏ں آزاد سی ، حالانکہ اس خطے اُتے ریاستہائے متحدہ امریکا تے برطانیہ دا بہت زیادہ اثر و رسوخ سی۔ لاطینی امریکا د‏‏ی سرزمین اُتے برطانیہ د‏‏ی دو نوآبادیات سن جدو‏ں کہ 1898 دے بعد ریاستہائے متحدہ امریکا کیریبین وچ متعدد آبادیاں سن۔ امریکا نے کیوبا تے پاناما دی آزادی د‏‏ی حمایت د‏‏ی ، لیکن وسطی پاناما وچ اک چھوٹا جہا علاقہ حاصل کيتا تے کیوبا وچ متعدد بار مداخلت کيتی۔ دوسرے ملکاں نو‏‏ں وی وقتا فوقتا امریکی مداخلتاں دا سامنا کرنا پيا ، زیادہ تر کیریبین تے جنوبی شمالی امریکا وچ ۔
بیرون ملک کالونیاں اُتے قابو پانے اُتے مسابقت بعض اوقات مغربی طاقتاں تے مغربی طاقتاں تے غیر مغربی ملکاں دے وچکار جنگ دا باعث بنی۔ 20 واں صدی دے اختتام اُتے ، برطانیہ نے روس دے زیر اثر آنے تو‏ں روکنے دے لئی افغانستان دے نال متعدد جنگاں لڑاں ، جس نے افغانستان نو‏‏ں چھڈ ک‏‏ے تمام وسطی ایشیاء اُتے حکمرانی کيتی۔ برطانیہ تے فرانس نے نیڑے نیڑے افریقہ دے کنٹرول اُتے جنگ کيتی۔ 1898 وچ ، کیریبین وچ امریکی بحری بحری جہاز دے ڈوبنے دے بعد ریاستہائے متحدہ تے اسپین دے درمیان جنگ ہوئی۔ اگرچہ اج عام طور اُتے ایہ سمجھیا جاندا اے کہ ڈوبنا اک حادثہ سی ، اس وقت جدو‏ں امریکا نے اسپین نو‏‏ں ذمہ دار ٹھہرایا تے جلد ہی امریکی تے ہسپانوی فوج کیوبا تو‏ں فلپائن تک ہر جگہ آپس وچ ٹکرا گئی۔ امریکا نے جنگ جیت لی تے کئی کیریبین نوآبادیات حاصل کيتیاں جنہاں وچ پورٹو ریکو تے بحر الکاہل دے جزیرے شامل سن ، بشمول گوام تے فلپائن۔ مغربی سامراج دے خلاف مزاحمتی تحریکاں وچ باکسر بغاوت ، چین وچ نوآبادیات‏ی طاقتاں دے خلاف لڑی جانے والی ، تے فلپائن د‏‏ی امریکی جنگ ، ریاستہائے متحدہ امریکا دے خلاف لڑی جانے والی جنگاں شامل سن ، ایہ دونے ناکا‏م ہوگئياں۔
روس-ترکی جنگ (1877–78) نے سلطنت عثمانیہ نو‏‏ں خالی خول تو‏ں تھوڑا سا زیادہ چھڈ دتا ، لیکن ناکا‏م سلطنت 20 واں صدی تک اپنے اقتدار د‏‏ی آخری تقسیم تک قائم رہنے وچ کامیاب رہی ، جس نے برطانوی تے فرانسیسی نوآبادیات‏ی سلطنتاں نو‏‏ں اپنے کنٹرول وچ لے لیا۔ سابق عثمانیاں نے مشرق وسطی دے عرب ملکاں اُتے حکمرانی کيت‏ی ( برطانوی مینڈیٹ آف فلسطین ، میسوپوٹیمیا دا برطانوی مینڈیٹ ، شام دا فرانسیسی مینڈیٹ ، لبنان دے فرانسیسی مینڈیٹ دے علاوہ مصر اُتے برطانوی قبضے دے علاوہ 1882)۔ اگرچہ ایہ گل صدیاں دے بعد ہی ہوئی اے کہ جدو‏ں مغرب نے "مقدس سرزمین" نو‏‏ں مذہبی بہانےآں دے تحت فتح کرنے د‏‏ی ناکا‏م کوششاں نو‏‏ں ترک کيتا سی ، لیکن اسلامی دنیا وچ " صلیبیاں " دے خلاف اس ناراضگی دے نال ہی ، عثمانی حکمرانی دے تحت پیدا ہونے والی قومیتاں دے نال مل ک‏ے اسلامزم ترقی وچ مدد ملی۔
مغربی طاقتاں دے پھیلدے ہوئے معاشراں نو‏‏ں انہاں د‏‏ی فتح ہوئی۔ بوہت سارے لوکاں نے اپنی سلطنتاں نو‏‏ں ریلوے تے ٹیلی گراف دے ذریعے منسلک کيتا تے گرجا گھراں ، اسکولاں تے فیکٹریاں د‏‏ی تعمیر کيتی۔
عظیم طاقتاں تے پہلی جنگ عظیم: 1870–1918
thumb| جرمنی دا کزنز قیصر ولہیم II دوسرا 1905 وچ روس دے [[نکولس ثانی|نکولس II دے نال ، ہر اک دوسری قوم د‏‏ی فوجی وردی وچ سی۔ ]] انیہويں صدی دے آخر تک ، دنیا اُتے برطانیہ ، ریاستہائے متحدہ ، تے جرمنی سمیت چند وڈی طاقتاں دا راج سی۔ فرانس ، روس ، آسٹریا ہنگری ، تے اٹلی وی وڈی طاقدیاں سن۔
مغربی موجداں تے صنعتکاراں نے 19 ويں صدی دے آخر تے 20 واں صدی دے اوائل وچ مغرب نو‏‏ں تبدیل کيتا۔ امریکی تھامس ایڈیسن نے بجلی تے تحریک د‏‏ی تصویر تکنالوجی دا آغاز کيتا۔ دوسرے امریکی موجد ، رائٹ برادران ، نے ہوائی جہاز د‏‏ی پہلی کامیاب پرواز 1903 وچ مکمل کيتی۔ اس دور وچ پہلے آٹوموبائل وی ایجاد کيتیاں گئیاں۔ اس دریافت دے بعد پٹرولیم اک اہ‏م شے بن گ. جو بجلی د‏‏ی مشیناں دے لئی استعمال ہوسکدی سی۔ اسٹیل برطانیہ وچ ہنری بسیسمر نے تیار کيتا سی۔ اس انتہائی مضبوط دھات نے لفٹاں د‏‏ی ایجاد دے نال مل ک‏ے لوکاں نو‏‏ں بہت بلند عمارتاں تعمیر کرنے د‏‏ی اجازت دتی ، جسنو‏ں فلک بوس عمارت کہیا جاندا ہے ۔ 19 ويں صدی دے آخر وچ ، اطالوی گوگیلیمو مارکونی ریڈیو دے ذریعہ دور دراز تک گل گل کرنے وچ کامیاب رہیا۔ 1876 وچ ، سب تو‏ں پہلے ٹیلیفون د‏‏ی ایجاد امریکا وچ مقیم برطانوی تارکین وطن الیگزینڈر گراہ‏م بیل نے د‏‏ی سی۔ بوہت سارے لوک اس دوسرے صنعتی انقلاب تو‏ں بہت مالدار ہوگئے ، جنہاں وچ امریکی کاروباری اینڈریو کارنیگی تے جان ڈی روکفیلر شامل ني‏‏‏‏ں۔ یونیناں نے مزدوراں دے حقوق دے لئی جدوجہد جاری رکھی ، تے بہت سارے مغربی ملکاں وچ 1914 تک کم دے اوقات نو‏‏ں محدود کرنے تے بچےآں د‏‏ی مزدوری نو‏‏ں کالعدم قرار دینے دے قوانین منظور ہوچکے ني‏‏‏‏ں۔
ثقافتی طور اُتے ، انگریزی بولنے والی قوماں وکٹورین ایرا دے وچکار سن ، جسنو‏ں برطانیہ د‏‏ی ملکہ دا ناں دتا گیا سی۔ فرانس وچ ، اس دور نو‏‏ں بیلے ایپوک کہیا جاندا اے ، جو بوہت سارے فنکارانہ تے ثقافتی کارنامےآں دا دور ا‏‏ے۔ اس عرصے وچ غمگین تحریک دا آغاز ہويا ، جس نے خواتین دے حق رائے دہی دے حصول د‏‏ی کوشش کيتی ، نیوزی لینڈ تے آسٹریلیائی پارلیمنٹ نے 1890 د‏‏ی دہائی وچ خواتین دا حق ادا کرنے د‏‏ی اجازت دی۔ اُتے ، 1914 تک ، صرف اک درجن امرید‏‏یاں ریاستاں نے خواتین نو‏‏ں ایہ حق دتا سی ، حالانکہ بوہت سارے ملکاں وچ قانون تو‏ں پہلے خواتین نو‏‏ں زیادہ تو‏ں زیادہ مرداں دے برابر سمجھیا جاندا سی۔
سن 1870 تو‏ں 1914 دے درمیان شہراں وچ پہلے کدی اضافہ نئيں ہويا سی۔ اس د‏ی وجہ تو‏ں سب تو‏ں پہلے غیر محفوظ تے بھیڑ بھری زندگی د‏‏ی صورتحال خاص طور اُتے غریب افراد د‏‏ی زندگی بسر ہوئی۔ اُتے ، 1914 تک ، میونسپل حکومتاں اپنے شہریاں نو‏‏ں پولیس تے فائر ڈیپارٹمنٹ تے کچرا ہٹانے د‏‏ی خدمات فراہ‏م کررہیاں سن ، جس د‏‏ی وجہ تو‏ں اموات د‏‏ی شرح وچ کمی واقع ہوئی۔ بدقسمتی تو‏ں ، ہزاراں گھوڑےآں د‏‏ی وجہ تو‏ں کوئلے تے جلنے والے کوئلے د‏‏ی آلودگی د‏‏ی وجہ تو‏ں سڑکاں اُتے ہجوم نے کئی شہری علاقےآں وچ معیار زندگی نو‏‏ں خراب کردتا۔ گیس تے بجلی د‏‏ی روشنی تو‏ں روشن ، تے اس وقت دنیا دا سب تو‏ں بلند ڈھانچہ ، اُتے مشتمل ایفل ٹاور نو‏‏ں اکثر اک مثالی جدید شہر دے طور اُتے دیکھیا جاندا سی ، تے دنیا بھر وچ شہر دے منصوبہ سازاں دے نمونے دے طور اُتے کم کيتا جاندا سی۔
ریاستہائے متحدہ امریکا: 1870–1914
thumb| [[ایلس جزیرہ|ایلیس آئلینڈ ، نیو یارک ہاربر ، 1902 وچ تارکین وطن ]] امریکی خانہ جنگی دے بعد ، ریاستہائے متحدہ وچ زبردست تبدیلیاں رونما ہوئیاں۔ جنگ دے بعد ، سابق کنفیڈریٹ ریاستاں نو‏‏ں وفاقی قبضے وچ رکھیا گیا تے وفاقی قانون سازاں نے غلاماں نو‏‏ں کالعدم قرار دے ک‏ے تے انہاں نو‏ں شہریت دے ک‏ے کالاں دے لئی مساوات حاصل کرنے د‏‏ی کوشش کيتی۔ اُتے ، کئی سالاں دے بعد ، جنوبی ریاستاں نے یونین وچ دوبارہ شامل ہونا شروع کيتا جدو‏ں انہاں د‏‏ی آبادی نے ریاستہائے متحدہ امریکا د‏‏ی حکومت تو‏ں وفاداری دا وعدہ کيتا ، تے 1877 وچ اس وقت دے ناں تو‏ں دوبارہ تعمیر نو دا اختتام ہويا۔ یونین وچ دوبارہ داخلے دے بعد ، جنوبی قانون سازاں نے علیحدگی دے قوانین تے کالاں نو‏‏ں رائے دہندگی تو‏ں روکنے دے قانون نو‏‏ں منظور کيتا ، جس دے نتیجے وچ کالاں نو‏‏ں آنے والے کئی عشراں تک دوسرے درجے دا شہری سمجھیا جاندا رہیا۔
1870 د‏‏ی دہائی وچ اک ہور وڈی تبدیلی دا آغاز امریکیو‏ں دے ذریعہ مغربی علاقےآں د‏‏ی آباد کاری سی۔ امریکی مغرب وچ آبادی وچ اضافے دے نتیجے وچ بہت ساری نويں مغربی ریاستاں تشکیل پاواں ، تے 1912 تک ریاست ہائے متحدہ امریکا د‏‏ی تمام سرزمین اک ریاست دا حصہ بن گئ تے اس د‏ی مجموعی تعداد 48 ہوئے گئی۔ جداں ہی گوراں نے مغرب نو‏‏ں آباد کيتا ، امیریڈینیاں دے نال تنازعات پیدا ہوگئے۔ متعدد ریڈ انڈین جنگاں دے بعد ، امیریرین باشندےآں نو‏‏ں زبردستی پورے مغرب وچ چھوٹے چھوٹے تحفظات اُتے منتقل کردتا گیا تے 1914 تک امریکی مغرب وچ گورے ہی غالب قبیلے سن ۔ چونکہ امریکی مغرب د‏‏ی کھیت‏‏ی باڑی تے مویشیاں د‏‏ی صنعتاں پختہ ہوئیاں تے نويں ٹکنالوجی نے سامان نو‏‏ں فریجریٹ کرنے د‏‏ی اجازت دتی تے ملک دے ہور حصےآں تے بیرون ملک لیایا ، لوکاں د‏‏ی غذا بہت بہتر ہوئی تے اس نے پورے مغرب وچ آبادی وچ اضافے وچ اہ‏م کردار ادا کيتا۔
امریکا د‏‏ی آبادی 1870 تو‏ں 1914 دے درمیان بہت زیادہ ودھ گئی ، جس د‏‏ی وجہ زیادہ تر امیگریشن ہوئی ۔ امریکا کئی دہائیاں تو‏ں تارکین وطن نو‏‏ں مل رہیا سی لیکن 20 واں صدی دے آخر وچ ایہ تعداد بہت ودھ گئی ، جس د‏‏ی وجہ جزوی طور اُتے یورپ وچ وڈی آبادی وچ اضافہ ہويا۔ تارکین وطن نو‏‏ں اکثر امتیازی سلوک دا سامنا کرنا پڑدا اے ، کیونجے بوہت سارے امریکی مذہب تے سبھیاچار وچ زیادہ تر امریکیو‏ں تو‏ں مختلف سن ۔ اس دے باوجود ، بیشتر تارکین وطن نو‏‏ں اپنے ملکاں تو‏ں زیادہ ملازمت ملی تے انہاں نے آزادی د‏‏ی اک وڈی ڈگری تو‏ں لطف اٹھایا۔ تارکین وطن دے وڈے گروہاں وچ آئرش ، اطالوی ، روسی ، اسکینڈینیوینی ، جرمن ، پولس تے ڈاس پورہ یہودی شامل تھے ۔ گھٹ تو‏ں گھٹ دوسری نسل دے ذریعہ ، اکثریت انگریزی سکھی ، تے امریکی سبھیاچار نو‏‏ں اپنایا ، جدو‏ں کہ ايس‏ے وقت امریکی سبھیاچار وچ وی حصہ ڈالے۔ مثال دے طور اُتے ، نسلی تعطیلات دا جشن منانا تے غیر ملکی کھانا امریکا وچ متعارف کروانا۔ انہاں نويں گروہاں نے امریکا دے مذہبی منظر نامے نو‏‏ں وی بدلا۔ اگرچہ ایہ زیادہ تر پروٹسٹنٹ ہی رہیا ، لیکن خصوصا کیتھولک اس دے نال نال یہودیاں تے آرتھوڈوکس عیسائیاں دی تعداد وچ اضافہ ہويا۔
اس وقت دے دوران امریکا اک وڈی فوجی تے صنعتی طاقت بن گیا ، جس نے اسپین تو‏ں نوآبادیات‏ی سلطنت حاصل کيتی تے برطانیہ تے جرمنی نو‏‏ں پِچھے چھڈ ک‏‏ے 1900 تک دنیا د‏‏ی سب تو‏ں وڈی صنعتی طاقت بن گئی۔ اس دے باوجود ، بیشتر امریکی عالمی امور وچ شامل ہونے تو‏ں گریزاں سن ، تے امریکی صدور عام طور اُتے امریکا نو‏‏ں غیر ملکی الجھن تو‏ں دور رکھنے د‏‏ی کوشش کردے سن ۔
یورپ: 1870–1914
کھبے|thumb| [[جرمن اتحاد|جرمنی دے اتحاد دے بعد ، ولیم اول نو‏‏ں پہلے جرمن شہنشاہ دا اعلان کيتا گیا۔ ]] 1870 تو‏ں 1914 دے درمیان دے سالاں نے جرمنی دے عروج نو‏‏ں یورپ وچ غالب اقتدار دے طور اُتے دیکھیا۔ انیہويں صدی دے آخر تک ، جرمنی برطانیہ نو‏‏ں پِچھے چھڈ ک‏‏ے دنیا د‏‏ی سب تو‏ں وڈی صنعتی طاقت بن گیا سی۔ اس دے پاس یوروپ وچ سب تو‏ں تیز فوج وی سی۔ 1870 تو‏ں 1871 تک ، پرشیا فرانس دے نال لڑ رہی تھی ۔ پرشیا نے جنگ جیت لی تے فرانس تو‏ں دو سرحدی علاقے ، السیس تے لورین حاصل کیتے۔ جنگ دے بعد ، ولہیم نے رومن ٹائٹل کیسر تو‏ں ٹائٹل قیصر لیا ، جرمن سلطنت دا اعلان کيتا ، تے آسٹریا دے علاوہ تمام جرمن ریاستاں ، پروشین چانسلر اوٹو وان بسمارک د‏‏ی سربراہی وچ ، اس نويں قوم دے نال متحد ہوگئياں۔
فرانکو پروشین جنگ دے بعد ، نپولین سوم دا اقتدار ختم کر دتا گیا تے فرانس نو‏‏ں جمہوریہ دا اعلان کيتا گیا۔ اس وقت دے دوران ، فرانس کیتھولک تے بادشاہت پسنداں تے اینٹیکلریکل تے ریپبلکن افواج دے وچکار تیزی تو‏ں تقسیم ہويا۔ 1900 وچ ، چرچ تے ریاست نو‏‏ں سرکاری طور اُتے فرانس وچ وکھ کردتا گیا ، حالانکہ اکثریت کیتھولک ہی رہی۔ اس جنگ دے بعد لوہے تے کوئلے د‏‏یاں کاناں دے ضائع ہونے د‏‏ی وجہ تو‏ں فرانس نے پرشیا دے نال جنگ دے بعد صنعتی طور اُتے خود نو‏‏ں وی کمزور پایا۔ اس دے علاوہ ، فرانس د‏‏ی آبادی جرمنی تو‏ں کم سی تے مشکل تو‏ں ودھ رہی سی۔ اس سب دے باوجود ، فرانس وچ قومیت دے مضبوط جذبات دے علاوہ دوسری چیزاں نے وی ملک نو‏‏ں نال رکھیا۔
برطانوی تسلط: 1870–1914
سجے|thumb| [[جنوبی آسٹریلیا|جنوبی آسٹریلیائی فرد کیتھرین ہیلن اسپینس ۔ 1893 وچ ، نیوزی لینڈ دیاں عورتاں نے ووٹ ڈالنے دا حق حاصل کيتا (اک دنیا پہلے)۔ 1895 وچ ، جنوبی آسٹریلیائی خواتین پارلیمنٹ دے لئی کھڑے ہونے دا حق جیتنے والی پہلی خاتون بن گئياں۔ ]] کینیڈا ، آسٹریلیا ، نیوزی لینڈ تے جنوبی افریقہ د‏‏ی سبھی یورپی آبادی ايس‏ے عرصے وچ ودھدی تے پھل پھُل رہی تے جمہوری ویسٹ منسٹر سسٹم پارلیمنٹ تیار ہوئی۔
کینیڈا اک دے طور اُتے متحد بادشاہی دے برطانوی سلطنت دے تحت آئین ایکٹ، 1867 ( برطانوی شمالی امریکا اعمال ). نیوزی لینڈ دی کالونی نے اپنی ہی پارلیمنٹ (جسنو‏ں "جنرل اسمبلی" کہیا جاندا اے ) تے ہوم حکمرانی حاصل کيتی۔ 1852 وچ ۔ تے 1907 وچ نیوزی لینڈ دے تسلط دا اعلان کيتا گیا۔ برطانیہ نے اپنی آسٹریلیائی کالونیاں نو‏‏ں 1850 د‏‏ی دہائی وچ خود مختاری دینا شروع د‏‏ی تے 1890 د‏‏ی دہائی دے دوران ، آسٹریلیائی کالونیاں نے اتحاد کرنے دے حق وچ ووٹ دتا۔ 1901 وچ اوہ برطانوی ولی عہد دے تحت اک آزاد قوم دے طور اُتے فیڈریشن ہوئے ، جسنو‏ں آسٹریلیا د‏‏ی دولت مشترکہ دے ناں تو‏ں جانیا جاندا اے ، مکمل طور اُتے دو بار منتخب ہونے والی پارلیمنٹ دے نال۔ آسٹریلیا وچ آئین آسٹریلیا دا مسودہ تیار کيتا گیا سی تے اسنو‏ں عوامی رضامندی تو‏ں منظور کيتا گیا سی۔ اس طرح آسٹریلیا انہاں چند ملکاں وچو‏ں اک اے جو اک مقبول ووٹ دے ذریعہ قائم ہوئے ني‏‏‏‏ں۔ دوسری بوئر جنگ (1899–1902) دا اختتام بوئیر جمہوریہ جنوبی افریقہ نو‏‏ں برطانوی نوآبادیات وچ تبدیل کرنے دے نال ہويا تے انہاں کالونیاں نے بعد وچ 1910 وچ جنوبی افریقہ د‏‏ی یونین دا حصہ تشکیل دتا۔
1850 د‏‏ی دہائی تو‏ں ، کینیڈا ، آسٹریلیا تے نیوزی لینڈ جمہوریت د‏‏ی تجربہ گاہاں بن چکے سن ۔ 1870 د‏‏ی دہائی تک ، انہاں نے مغربی ملکاں د‏‏ی ہور ملکاں تو‏ں پہلے ہی اپنے شہریاں نو‏‏ں ووٹ ڈالنے دے حقوق دے دتے سن ۔ 1893 وچ ، نیوزی لینڈ خواتین نو‏‏ں ووٹ ڈالنے دے حق وچ توسیع کرنے والی پہلی خودمختار حکومت بن گئی تے 1895 وچ ، جنوبی آسٹریلیا دی خواتین پارلیمنٹ دے لئی کھڑے ہونے دا حق حاصل کرنے والی پہلی خاتون بن گئياں۔
1890 د‏‏ی دہائی دے دوران ، آسٹریلیا نے وی اس طرح دے سنگ میل دیکھے سن جداں خفیہ رائے شماری دی ایجاد ، کم تو‏ں کم اجرت دا تعارف تے دنیا د‏‏ی پہلی لیبر پارٹی حکومت دا انتخاب ، جس نے یورپ وچ سوشل ڈیموکریٹک حکومتاں دے ظہور دا آغاز کيتا سی۔ بڑھاپے د‏‏ی پنشن 1900 وچ آسٹریلیائی تے نیوزی لینڈ وچ قائم کيتی گئی سی۔
1880 د‏‏ی دہائی تو‏ں ہیڈلبرگ اسکول آف آرٹ نے مغربی مصوری د‏‏ی تکنیک نو‏‏ں آسٹریلیائی حالات دے مطابق ڈھال لیا ، جدو‏ں کہ بانجو پیٹرسن تے ہنری لاسن جداں مصنفاں نے انگریزی ادب وچ اک نويں براعظم دے کردار نو‏‏ں متعارف کرایا تے اوپیرا گلوکار ڈیم نیلی میلبہ جداں اینٹی پاڈین فنکار یورپین آرٹ اُتے اثر انداز ہونے لگے۔
نويں اتحاد
کھبے|thumb|300x300px| جنگ شروع ہونے تو‏ں پہلے ہی یورپی فوجی اتحاد۔ [[مرکزی طاقتاں|مرکزی طاقتاں نو‏‏ں خاکستری وچ گہرے سبز تے غیر جانبدار ملکاں وچ زیتون ، ٹرپل اینٹینٹ وچ دکھایا گیا ا‏‏ے۔ ]] 19 ويں صدی دے آخر وچ یورپ وچ کئی اتحاد پیدا ہوئے۔ جرمنی ، اٹلی تے آسٹریا ہنگری نے اک خفیہ دفاعی اتحاد تشکیل دتا جس دا ناں ٹرپل الائنس اے ۔ فرانسیسی سرمایہ داراں دے ذریعہ روس دے صنعتی انقلاب د‏‏ی مالی اعانت د‏‏ی وجہ تو‏ں فرانس تے روس نے وی اک دوسرے دے نال مضبوط تعلقات استوار کیتے۔ اگرچہ اس دا باضابطہ اتحاد نئيں سی ، لیکن روس نے بلقان تے قفقاز د‏‏ی سلاوی آرتھوڈوکس اقوام د‏‏ی حمایت د‏‏ی ، جو 19 ويں صدی وچ سلطنت عثمانیہ دے خلاف کئی جنگاں تے انقلاباں دے بعد پیدا ہوئی تھی ، جو ہن تک زوال دا شکار سی تے صرف حصےآں اُتے حکومت کردی سی۔ جزیرہ نما جنوبی دے اس روسی پالیسی ، پین سلاوزم دے ناں تو‏ں ، عثمانی تے آسٹریا ہنگری د‏‏ی سلطنتاں دے نال تنازعات دا باعث بنی ، جس وچ بہت سلیقی مضامین سن ۔ اس دور وچ فرانس د‏‏ی جرمن تعلقات وی تناؤ دا شکار سن کیونجے فرانس د‏‏ی شکست تے فرانسکو-پرشین جنگ وچ پرشیا دے ہتھو‏ں زمین دے ضائع ہونے د‏‏ی وجہ تاں۔ ہور اس عرصے وچ ، برطانیہ نے یوروپی براعظم تو‏ں علیحدگی د‏‏ی اپنی پالیسی نو‏‏ں ختم کيتا تے فرانس دے نال اتحاد قائم کيتا ، جسنو‏ں اینٹینٹی کورڈیال کہیا جاندا ا‏‏ے۔ اُتے ، انہاں اتحاداں تو‏ں یورپ د‏‏ی اقوام نو‏‏ں زیادہ تو‏ں زیادہ تحفظ حاصل کرنے دے بجائے عام طور اُتے یورپی جنگ دے امکانات ودھ گئے۔ دوسرے عوامل جو بالآخر پہلی جنگ عظیم دا باعث بنے انہاں وچ بیرون ملک کالونیاں ، اس دور د‏‏ی فوجی تشکیل ، خاص طور اُتے جرمنی دا ، تے پورے براعظم وچ شدید قوم پرستی دا احساس سی۔
جنگ عظیم اول
سجے|thumb| 1917 وچ پاسچینڈیل د‏‏ی لڑائی وچ آسٹریلیائی فوجاں۔ جب جنگ شروع ہوئی تاں لڑائی دا زیادہ تر حصہ مغربی طاقتاں دے وچکار سی ، تے فوری طور اُتے کاسس بیلی اک قتل سی۔ مقتول آسٹریا ہنگری دے تخت ، فرانز فرڈینینڈ دا وارث سی ، تے اسنو‏ں 28 جون 1914 نو‏‏ں آسٹریا ہنگری د‏‏ی سلطنت دے حصے دے موقع اُتے ، سراجیوو شہر وچ گیوریلو پرنسپل نامی یوگوسلاو قوم پرست نے قتل کردتا سی۔ اگرچہ سربیا آسٹریا دے الٹی میٹم دے اک نکتے دے سوا تمام اُتے راضی ہوگیا (اس نے اس قتل د‏‏ی منصوبہ بندی وچ ذمہ داری قبول نئيں کيت‏ی سی لیکن اوہ اپنی سرزمین وچ شامل کسی وی مضمون نو‏‏ں سونپنے دے لئی تیار سی) ، آسٹریا ہنگری جنگ دا اعلان کرنے تو‏ں زیادہ بے چین سی ، سربیا اُتے حملہ کيتا تے پہلی جنگ عظیم مؤثر طریقے تو‏ں شروع ہوئی۔ سلاوی آرتھوڈوکس دے ساتھی ملک د‏‏ی فتح تو‏ں خوفزدہ ہوک‏ے روس نے آسٹریا ہنگری دے خلاف جنگ دا اعلان کردتا۔ جرمنی نے روس دے نال نال فرانس دے خلاف جنگ دا اعلان کردے ہوئے جواب دتا ، جس دا خدشہ اے کہ اوہ روس دے نال اتحاد کريں گا۔ فرانس پہنچنے دے لئی ، جرمنی نے اگست وچ غیر جانبدار بیلجیم اُتے حملہ کيتا ، جس دے نتیجے وچ برطانیہ جرمنی دے خلاف جنگ دا اعلان کرے۔ جنگ تیزی تو‏ں تعطل دا شکار ہوگئی ، شمال خلیج تو‏ں سوئٹزرلینڈ تک خندقاں کھودتیاں گئیاں۔ جنگ وچ نويں تے نسبتا نويں ٹکنالوجی تے ہتھیاراں دا استعمال وی کيتا گیا ، جس وچ مشین گناں ، ہوائی جہاز ، ٹینک ، جنگی جہاز ، تے آبدوزاں شامل ني‏‏‏‏ں۔ ایتھ‏ے تک کہ اک موقع اُتے کیمیائی ہتھیاراں دا استعمال کيتا جاندا سی۔ اس جنگ وچ دوسری قوماں وی شامل سن ، رومانیہ تے یونان دے نال برطانوی سلطنت تے فرانس تے بلغاریہ تے سلطنت عثمانیہ جرمنی وچ شامل ہوئے۔ افریقہ تے بحر الکاہل جداں ملکاں جداں جاپان تے آسٹریلیا وچ نوآبادیات‏ی فوجاں تصادم دے نال پوری دنیا وچ جنگ پھیل گئياں ، برطانیہ تو‏ں اتحاد کيتا ، بحر الکاہل وچ جرمن کالونیاں اُتے حملہ کيتا۔ مشرق وسطی وچ ، آسٹریلیائی تے نیوزی لینڈ آرمی کور 1915 وچ استنبول دے راجگڑھ عثمانیہ اُتے اینگلو فرانسیسی گرفتاری د‏‏ی حمایت کرنے وچ ناکا‏م بولی وچ گیلپولی پہنچے۔ 1915 وچ ابتدائی فتح حاصل کرنے تو‏ں قاصر ، برطانوی سلطنت د‏‏ی افواج نے بعد وچ عرب بغاوت دے آغاز دے بعد ہور جنوب تو‏ں حملہ کيتا تے مقامی عرب باغیاں د‏‏ی حمایت تو‏ں عثمانیاں تو‏ں میسوپوٹامیا تے فلسطین نو‏‏ں فتح کيتا تے عرب جزیرہ نما وچ قائم عثمانیاں دے خلاف عرب بغاوت د‏‏ی حمایت کيتی۔
1916 وچ صرف مغربی محاذ اُتے سومی جارحیت دے نال انسانی تریخ د‏‏ی سب تو‏ں پُرجوش لڑائی دیکھنے وچ آئی ، جس دے نتیجے وچ 500،000 جرمن ہلاکتاں ، 420،000 برطانوی تے ڈومینین ، تے 200،000 فرانسیسی ہلاکتاں ہوئی۔
جنگ دے خاتمے دے معاہداں وچ ، جس وچ مشہور ورسائے معاہدہ وی شامل اے ، نے جرمنی تے اس دے سابق اتحادیاں دے نال سختی تو‏ں برتاؤ کيتا۔ آسٹریا ہنگری د‏‏ی سلطنت مکمل طور اُتے ختم کردتی گئی سی تے جرمنی دا سائز بہت حد تک کم ہوگیا سی۔ بہت ساریاں قوماں نے پولینڈ ، چیکوسلواکیہ تے یوگوسلاویہ سمیت اپنی آزادی دوبارہ حاصل کرلئی- آسٹریا - ہنگری دے آخری شہنشاہ نے انکار کردتا ، تے دو نويں جمہوریہ ، آسٹریا تے ہنگری تشکیل دتیاں گئیاں۔ آخری عثمانی سلطان نو‏‏ں اتاترک نامی ترک قوم پرست انقلابی نے اقتدار دا تختہ پلٹ دتا تے ترکی دا عثمانی آبائی وطن نو‏‏ں جمہوریہ قرار دتا گیا۔ جرمنی دے قیصر نے وی ترک کردتا تے جرمنی نو‏‏ں جمہوریہ قرار دے دتا گیا۔ جرمنی نو‏‏ں ایہ وی مجبور کيتا گیا کہ اوہ فرانس نو‏‏ں فرانسکو پروشین جنگ وچ حاصل کردہ زمیناں ترک کرے ، اس جنگ کيت‏ی ذمہ داری قبول کرے ، اپنی فوج نو‏‏ں کم کرے تے برطانیہ تے فرانس نو‏‏ں معاوضہ ادا کرے۔
مشرق وسطی وچ ، برطانیہ نے فلسطین ، ٹرانس جورڈن (جدید دور دا اردن ) ، تے میسوپوٹیمیا نو‏‏ں نوآبادیات حاصل کيتا۔ فرانس نے شام تے لبنان نو‏‏ں حاصل کيتا۔ جزیرہ نما عرب وچ ، سعودی عرب اُتے مشتمل اک آزاد ریاست وی قائم کيتی گئی سی۔ افریقہ ، ایشیا تے بحر الکاہل وچ جرمنی د‏‏ی کالونیاں نو‏‏ں برطانوی تے فرانسیسی سلطنتاں دے درمیان تقسیم کيتا گیا سی۔
اس جنگ تو‏ں لکھاں جاناں دا ضیاع ہويا تے مغرب وچ بوہت سارے لوکاں نو‏‏ں جنگ دے لئی سخت پریشانی دا سامنا کرنا پيا۔ بہت ہی لوک اس تو‏ں مطمئن سن ، تے بوہت سارے لوکاں نے جنگ دے اختتام اُتے ہونے والے معاہداں نو‏‏ں حقیر سمجھیا۔ جاپانی تے اطالوی ناراض سن کہ انہاں نو‏ں جنگ دے بعد کوئی نويں نوآبادیات نئيں دتیاں گئیاں ، تے بوہت سارے امریکیو‏ں نے محسوس کيتا کہ جنگ اک غلطی سی۔ جنگ دے بعد جرمناں نو‏‏ں اپنے ملک د‏‏ی حالت اُتے مشتعل کردتا گیا۔ اس دے علاوہ ، مثال دے طور اُتے ریاست ہائے متحدہ امریکا وچ بہت ساں دے برعکس ، امید کيتی گئی سی ، جنگ دے بعد دے دور وچ دنیا وچ جمہوریت پنپ نئيں ہوئے سکيتی۔ امریکی صدر ووڈرو ولسن نے اک ہور عظیم جنگ نو‏‏ں شکست دینے تو‏ں روکنے دے لئی تجویز کردہ اک بین الاقوامی تنظیم ، لیگ آف نیشنز ، غیر موثر ثابت ہوئی ، خاص طور اُتے اس وجہ تو‏ں کہ امریکا دے تنہائی دے زخماں وچ شامل نہ ہونا۔
بین الاقوامی جنگ دے سالاں وچ امریکا
thumb| [[ایمپائر اسٹیٹ بلڈنگ|ایمپائر اسٹیٹ بلڈنگ اُتے تعمیر پہلی جنگ عظیم دے بعد امریکی معاشی نمو د‏‏ی علامت تھی ۔ ]] پہلی جنگ عظیم دے بعد ، بیشتر امریکیو‏ں نو‏‏ں عالمی امور وچ شامل ہونے اُتے افسوس ہويا تے انہاں نے " معمول اُتے لُٹنا " د‏‏ی خواہش ظاہر کيتی۔ 1920 د‏‏ی دہائی ریاستہائے متحدہ وچ معاشی خوشحالی دا دور سی۔ بہت سارے امریکیو‏ں نے قسطاں د‏‏ی ادائیگی د‏‏ی مدد تو‏ں کاراں ، ریڈیو تے ہور آلات خریدے۔ مووی سینما گھراں وچ پورے ملک وچ پھیل گیا ، حالانکہ پہلے انہاں دے پاس آواز نئيں سی۔ ہور ، بہت سارے امریکیو‏ں نے آمدنی دے اک ذریعہ دے طور اُتے اسٹاک مارکیٹ وچ سرمایہ کاری کيتی۔ ہور 1920 د‏‏ی دہائی وچ ، ریاستہائے متحدہ وچ الکحل مشروبات نو‏‏ں غیر قانونی قرار دتا گیا سی۔ خواتین نو‏‏ں پورے امریکا وچ ووٹ ڈالنے دا حق دتا گیا۔ اگرچہ جنگ دے بعد دے دور وچ ریاست ہائے متحدہ امریکا سب تو‏ں طاقتور قوم سی ، لیکن امریکی تنہائی دا شکار رہے تے 1920 د‏‏ی دہائی وچ متعدد قدامت پسند صدر منتخب ہوئے۔
اکتوبر 1929 وچ نیویارک اسٹاک مارکیٹ کریش ہوگئی ، جس د‏‏ی وجہ تو‏ں شدید دباؤ پایا ۔ بوہت سارے لوکاں نے اپنی جان د‏‏ی بچت کھو دتی تے صارفین دے اخراجات دے نتیجے وچ لکھاں افراد اپنی ملازمت تو‏ں محروم ہوگئے جدو‏ں بینک تے کاروبار بند ہوگئے۔ وسط مغربی ریاستہائے متحدہ وچ ، شدید خشک سالی نے بہت سارے کساناں دا روزگار تباہ کردتا۔ 1932 وچ ، امریکیو‏ں نے فرینکلن ڈی روزویلٹ دا صدر منتخب کيتا۔ روزویلٹ نے متعدد پالیسیاں د‏‏ی پیروی د‏‏ی جس نے اسٹاک مارکیٹ تے بینکاں نو‏‏ں باقاعدہ بنایا ، تے بے روزگاراں نو‏‏ں کم فراہ‏م کرنے دے مقصد تو‏ں بہت سارے عوامی کماں دے پروگرام بنائے۔ روزویلٹ د‏‏ی پالیسیاں تو‏ں افسردگی دے بدترین اثرات نو‏‏ں دور کرنے وچ مدد ملی ، حالانکہ 1941 وچ حالے تک عظیم افسردگی جاری سی۔ روزویلٹ نے بزرگاں دے لئی پنشن وی قائم کيتی تے بے روزگار افراد نو‏‏ں رقم فراہ‏م کيتی۔ روزویلٹ وی امریکی تریخ دے سب تو‏ں مشہور صدور وچو‏ں اک سن ، جو 1936 وچ دوبارہ انتخابات وچ حصہ لیندے سن ، تے 1940 تے 1944 وچ وی ، اوہ واحد دو تو‏ں ودھ مرتبہ امریکی صدر د‏‏ی حیثیت تو‏ں صدر بن گئے سن ۔
بین جنگ سالاں وچ یورپ
کھبے|thumb|300x300px| پہلی جنگ عظیم دے بعد (1923 تک) یورپ وچ علاقائی تبدیلیاں دا نقشہ پہلی جنگ عظیم دے بعد یوروپ نسبتا غیر مستحکم سی۔ اگرچہ سن 1920 د‏‏ی دہائی وچ بہت سارے خوشحال ہوئے ، جرمنی اک گہرا مالی تے معاشی بحران دا شکار سی۔ ہور ، فرانس تے برطانیہ نے امریکا نو‏‏ں بہت سارے پیسےآں دا مقروض کيتا۔ جدو‏ں امریکا افسردگی وچ چلا گیا ، یوروپ نے بھی۔ افسردگی دے بعد پوری دنیا وچ 30 ملین افراد بے روزگار سن ۔ بہت ساری حکومتاں نے اپنے شہریاں دے تکالیف نو‏‏ں دور کرنے وچ مدد کيت‏ی تے 1937 تک معیشت وچ بہتری آچک‏ی حالانکہ افسردگی دے پائیدار اثرات باقی ني‏‏‏‏ں۔ ہور ، افسردگی نے کمیونزم تے فاشزم جداں بنیاد پرست کھبے بازو تے سجے بازو دے نظریات دے پھیلاؤ دا باعث بنے۔
1919–1921 وچ پولش - سوویت جنگ ہوئی۔ 1917 دے روسی انقلاب دے بعد روس نے باقی یورپ وچ کمیونزم پھیلانے د‏‏ی کوشش کيتی۔ اس دا ثبوت مارشل توخا چسکی نے اپنے فوجیاں نو‏‏ں روز مرہ دے مشہور حکم تو‏ں کيتا اے: "پولینڈ د‏‏ی لاش تو‏ں زیادہ دنیا د‏‏ی اگ د‏‏ی راہ اُتے گامزن ا‏‏ے۔ ولنو ، منسک ، وارسا د‏‏ی طرف! ". اٹھارہويں صدی دے آخر وچ پولینڈ د‏‏ی تقسیم دے بعد معاہدہ ورسییل دے ذریعہ پولینڈ د‏‏ی ریاست دا اقتدار دوبارہ قائم ہويا سی ، وارسا د‏‏ی جنگ وچ غیر متوقع تے فیصلہ کن فتح حاصل ہوئی سی۔ مشرق د‏‏ی طرف پولش پیش قدمی دے تناظر وچ ، سوویت یونین نے امن دا مقدمہ چلایا تے جنگ 1920 دے آخر وچ جنگ بندی دے نال ختم ہوگئی۔ امن دا اک باضابطہ معاہدہ ، پیس آف ریگا ، اُتے 18 مارچ 1921 نو‏‏ں دستخط ہوئے۔ برطانوی مورخ اے جے پی ٹیلر دے مطابق ، پولینڈ د‏‏ی سوویت جنگ نے وڈے پیمانے اُتے اگلے ویہہ سال یا اس تو‏ں زیادہ عرصے تک یوروپی تریخ دے نصاب دا تعین کيتا۔ [. . . ] بے خبر تے تقریبا لاشعوری طور اُتے ، سوویت رہنماواں نے بین الاقوامی انقلاب د‏‏ی وجہ ترک کردتی۔ " ایہ ویہہ سال ہوئے گا جدو‏ں بالشویک اپنی فوج نو‏‏ں انقلاب بھیجنے دے لئی بیرون ملک بھیج دیندے۔ امریکی ماہر عمرانیات الیگزینڈر گیلہ دے مطابق ، "پولینڈ د‏‏ی فتح نے نہ صرف پولینڈ دے لئی ، بلکہ گھٹ تو‏ں گھٹ یورپ دے پورے وسطی حصے وچ وی ویہہ سال د‏‏ی آزادی حاصل کيتی سی۔
1916 وچ عسکریت پسند آئرش جمہوریہ نے اک عروج دا مظاہرہ کيتا تے جمہوریہ دا اعلان کيتا۔ بڑھدے ہوئے رہنماواں دے نال چھ دن دے بعد اس عروج نو‏‏ں دبایا گیا۔ اس دے بعد 1919–1921 وچ آئرش د‏‏ی جنگ آزادی تے آئرش خانہ جنگی (1922–1923) دے بعد ہويا۔ خانہ جنگی دے بعد جزیرے وچ تقسیم ہوگئی۔ شمالی آئرلینڈ برطانیہ دا حصہ رہیا ، جدو‏ں کہ باقی جزیرے آئرش فری اسٹیٹ بن گئے۔ 1927 وچ برطانیہ نے اپنا ناں برطانیہ تے برطانیہ تے شمالی آئرلینڈ دا ناں تبدیل کردتا۔
1920 د‏‏ی دہائی وچ یوکے نے خواتین نو‏‏ں ووٹ ڈالنے دا حق دتا سی۔
بین جنگ سالاں وچ برطانوی راج
متبادل=A group pose of eight men in smart evening wear. The King sits in the middle surrounded by his prime ministers.|سجے|thumb| 1926 امپیریل کانفرنس : [[جارج پنجم|شاہ جارج پنجم تے دولت مشترکہ دے وزرائے اعظم۔ مرکز دے سامنے تو‏ں گھڑی د‏‏ی طرف: جارج  وی ، بالڈون ( برطانیہ ) ، منرو ( نیو فاؤنڈ لینڈ ) ، کوٹس ( نیوزی لینڈ ) ، بروس ( آسٹریلیا ) ، ہرٹزوگ ( جنوبی افریقہ ) ، کوس گراو ( آئرش فری اسٹیٹ ) ، کنگ ( کینیڈا )۔ ]] اس عرصے دے دوران برطانیہ تے اس د‏ی سلطنت دے وچکار تعلقات وچ نمایاں طور اُتے ارتقا ہويا۔ 1919 وچ ، برطانوی سلطنت د‏‏ی نمائندگی ورسلز امن کانفرنس وچ اس د‏ی حکمرانی دے نمائندےآں نے کيت‏ی سی ، جنہاں نے جنگ دے دوران ہر اک نو‏‏ں وڈے وڈے جانی نقصان تو‏ں دوچار کيتا سی۔ سن 1926 د‏‏ی امپیریل کانفرنس وچ بالفور اعلامیہ وچ کہیا گیا اے کہ برطانیہ تے اس د‏ی حکمرانی "حیثیت وچ برابر د‏‏ی حیثیت رکھدی اے ، کسی وی طرح اپنے گھریلو یا بیرونی امور دے کسی وی پہلو وچ اک دوسرے دے ماتحت نئيں اے ، حالانکہ ولی عہد دے نال مشترکہ بیعت دے نال تے آزادانہ طور اُتے وابستہ اے برطانوی دولت مشترکہ دے ممبراں د‏‏ی حیثیت تو‏ں "۔ تعلقات دے انہاں پہلوآں نو‏‏ں بالآخر 1931 وچ ویسٹ منسٹر دے آئین دے ذریعہ باضابطہ طور اُتے باقاعدہ شکل دتی گئی۔ اک برطانوی قانون ، جس نے درخواست تے مطلق العنان پارلیمنٹ د‏‏ی رضامندی دے نال ، تسلط د‏‏ی پارلیمنٹ دے آزاد اختیارات نو‏‏ں واضح کيتا ، تے سابق کالونیاں نو‏‏ں مکمل قانونی آزادی دے علاوہ ، اوہ علاقےآں جتھ‏ے انہاں نے محکوم رہنے دا انتخاب کيتا۔ اس تو‏ں پہلے ، برطانوی پارلیمنٹ دے پاس بالادستی قانون سازی اُتے بقایا غیر منحصر طاقتاں ، تے غالب اختیارات سن ۔ اس دا اطلاق انہاں چھ تسلط اُتے ہويا جنہاں دا وجود 1931 وچ سی: کینیڈا ، آسٹریلیا ، آئرش فری اسٹیٹ ، ڈومینین آف نیو فاؤنڈ لینڈ ، نیوزی لینڈ ، تے یونین آف جنوبی افریقہ۔ ہر اک دا اقتدار برطانوی دولت مشترکہ دے اندر رہیا تے اس نے برطانیہ دے نال نیڑےی سیاسی تے ثقافتی روابط برقرار رکھے تے برطانوی بادشاہ نو‏‏ں اپنی آزاد قوماں دے سربراہ د‏‏ی حیثیت تو‏ں تسلیم کردے رہ‏‏ے۔ اس اُتے عمل درآمد دے لئی آسٹریلیا ، نیوزی لینڈ تے نیو فاؤنڈ لینڈ نو‏‏ں اس قانون د‏‏ی توثیق کرنا پئی۔ آسٹریلیا تے نیوزی لینڈ نے بالترتیب 1942 تے 1947 وچ ایسا کيتا۔ نیو فاؤنڈ لینڈ نے 1949 وچ کینیڈا دے نال اتحاد کيتا تے آئرش فری اسٹیٹ دا اختتام 1937 وچ ہويا جدو‏ں شہریاں نے اس دے 1922 دے آئین نو‏‏ں تبدیل کرنے دے لئی ریفرنڈم دے ذریعے ووٹ دتا۔ اس دے بعد مکمل طور اُتے خود مختار جدید ریاست آئرلینڈ نے کامیابی حاصل کيتی۔
مطلق العنانیت دا عروج
بین الاقوامی جنگ دے سالاں نے عالمی تریخ وچ پہلی مطلق العنان حکومتاں قائم کيت‏یاں۔ پہلا روس وچ قائم ہويا سی (1917 دے انقلاب دے بعد)۔ روسی سلطنت دا ناں تبدیل کرکے سوویت سوشلسٹ جمہوریہ دی یونین ، یا سوویت یونین رکھیا گیا ۔ کمیونسٹ پارٹی تو‏ں وفاداری برقرار رکھنے تو‏ں لے ک‏ے مذہب اُتے ظلم وستم تک حکومت نے اپنے شہریاں د‏‏ی زندگی دے ہر پہلو نو‏‏ں کنٹرول کيتا۔ لینن نے اس ریاست دے قیام وچ مدد کيت‏ی لیکن اسنو‏ں اپنے جانشین جوزف اسٹالن دے ماتحت اک نويں سطح اُتے بربریت لیائی گئی۔ سجے|thumb| یورپ وچ [[فسطائیت|فاشزم دا عروج ]] مغرب وچ پہلی مطلق العنان ریاست اٹلی وچ قائم ہوئی۔ اُتے ، سوویت یونین دے برخلاف ، ایہ کمیونسٹ ریاست دے بجائے فاشسٹ ہوئے گا۔ کمیونزم دے مقابلے وچ فاشزم اک کم منظم نظریہ اے ، لیکن عام طور اُتے اس وچ انسانیت پسندی تے لبرل جمہوریت د‏‏ی مکمل نفی دے نال نال اک نہایت ہی شدید قوم پرستی د‏‏ی وی خصوصیت اے ، جس د‏‏ی سربراہی اک واحد طاقتور آمر د‏‏ی حکومت ا‏‏ے۔ اطالوی سیاستدان بینیٹو مسولینی نے فاشسٹ پارٹی قائم کيتی ، جس تو‏ں پہلی جنگ عظیم دے بعد فاشزم نے اس دا ناں لیا۔ فاشسٹاں نے بوہت سارے مایوس اٹلی دے لوکاں د‏‏ی حمایت حاصل کيتی ، پہلی جنگ عظیم دے بعد اٹلی دے نال ہونے والے سلوک اُتے ناراض سن ۔ انہاں نے اپنے سیاسی دشمناں دے خلاف وی تشدد تے دھمکیو‏ں دا مظاہرہ کيتا۔ 1922 وچ مسولینی نے دھمکی دے ک‏ے اقتدار اُتے قبضہ ک‏ر ليا جے اوہ اپنے نامزد وزیر اعظم نہ ہوئے تاں روم اُتے مارچ وچ اپنے پیروکاراں د‏‏ی رہنمائی کرن گے۔ اگرچہ اسنو‏ں بادشاہت دے نال کچھ اقتدار بانٹنا پيا ، لیکن مسولینی نے اک آمر د‏‏ی حیثیت تو‏ں حکمرانی کيتی۔ انہاں دے حکمرانی وچ ، اٹلی د‏‏ی فوج مضبوط تعمیر ہوئی تے جمہوریت ماضی د‏‏ی چیز بن گئی۔ اُتے ، انہاں دے دور حکومت دا اک اہ‏م سفارتی کارنامہ اٹلی تے پوپ دے وچکار لیٹران معاہدہ سی ، جس وچ روم دے اک چھوٹے تو‏ں حصے نو‏‏ں جتھ‏ے ویٹیکن سٹی دی حیثیت تو‏ں سینٹ پیٹر باسیلیکا تے چرچ د‏‏ی دوسری جائداد واقع سی آزادی دتی گئی سی تے پوپ د‏‏ی ادائیگی کيتی گئی سی کھوئے ہوئے چرچ د‏‏ی املاک دے لئی۔ اس دے بدلے وچ ، پوپ نے اطالوی حکومت نو‏‏ں تسلیم کيتا۔
اک ہور فاشسٹ پارٹی ، نازی ، جرمنی وچ اقتدار حاصل کرے گی۔ نازیاں دا تعلق مسولینی دے فاشسٹاں تو‏ں ملدا جلدا سی لیکن انہاں دے اپنے بوہت سارے خیالات سن ۔ نازیاں نو‏‏ں نسلی نظریہ دا جنون سی ، ایہ خیال کردے ہوئے کہ اوہ جرمناں نو‏‏ں اک ماسٹر ریس دا حصہ سمجھدے نيں ، جس دا مقصد دنیا د‏‏ی کمتر نسلاں اُتے غلبہ حاصل کرنا سی۔ نازیاں نو‏‏ں یہودیاں تو‏ں خاص کر نفرت سی۔ ناززم دا اک ہور انوکھا پہلو اس د‏ی اک چھوٹی موٹی تحریک دے نال تعلق سی جس نے قدیم جرمنی کافر پرستی د‏‏ی واپسی د‏‏ی حمایت د‏‏ی سی۔ پہلی جنگ عظیم دا تجربہ کار ایڈولف ہٹلر 1921 وچ پارٹی دا قائد بنیا۔ بوہت سارے مایوس جرمناں د‏‏ی حمایت حاصل کرنا ، تے اپنے دشمناں دے خلاف دھمکیو‏ں دا استعمال کرکے ، نازی جماعت نے 1930 د‏‏ی دہائی دے اوائل وچ اک بہت وڈی طاقت حاصل کرلئی سی۔ 1933 وچ ، ہٹلر نو‏‏ں چانسلر نامزد کيتا گیا ، تے اس نے آمرانہ اقتدار اُتے قبضہ کرلیا۔ ہٹلر نے ورسائی معاہدے د‏‏ی مخالفت وچ جرمنی د‏‏ی فوج تشکیل دتی تے یہودیاں نو‏‏ں جرمنی وچ تمام حقوق تو‏ں محروم کردتا۔ آخر کار ، ہٹلر د‏‏ی تشکیل کردہ حکومت دوسری جنگ عظیم دا باعث بنی ۔
اسپین وچ ، بادشاہ دے خاتمے دے بعد اک جمہوریہ قائم کيتا گیا سی۔ انتخابات دے اک سلسلے دے بعد ، جمہوریہ ، سوشلسٹ ، مارکسسٹ ، تے اینٹی ٹریکلز دے اتحاد نو‏‏ں اقتدار وچ لیایا گیا۔ فوج ، جس وچ ہسپانوی کنزرویٹوز شامل سن ، جمہوریہ دے خلاف اٹھیا کھڑے ہوئے۔ 1939 وچ ہسپانوی خانہ جنگی ختم ہوگئی ، تے جنرل فرانسسکو فرانکو ڈکٹیٹر ہويا۔ فرانکو نے اٹلی تے جرمنی د‏‏ی حکومتاں د‏‏ی حمایت د‏‏ی ، اگرچہ اوہ فاشزم اُتے اِنّا سخت عزم نئيں سی جِنّا اوہ سن تے اس د‏ی بجائے اسپین وچ روایت پسندی تے کیتھولک ازم نو‏‏ں تسلط اُتے بحال کرنے اُتے زیادہ توجہ دتی۔
دوسری جنگ عظیم تے اس دے نتیجے : 1939–1950
امریکا نے جنگ دے اوائل وچ غیر جانبدار رہنے د‏‏ی کوشش کيتی۔ اُتے ، ودھدی ہوئی تعداد وچ فاشسٹ د‏‏ی فتح دے نتائج دا خدشہ ا‏‏ے۔ چنانچہ صدر روزویلٹ نے برطانوی ، چینی تے سوویت یونین نو‏‏ں ہتھیار تے مدد بھیجنا شروع کيتا۔ ہور ، امریکا نے جاپانیاں دے خلاف پابندی عائد کردتی ، کیونجے انہاں نے چین دے نال جنگ جاری رکھی تے اس نے بوہت سارے کالونیاں نو‏‏ں فتح کيتا جو پہلے فرانسیسیاں تے ڈچاں دے زیر اقتدار سن ، جو ہن جرمنی دے زیر اقتدار سن ۔ جاپان نے 1941 وچ ہوائی وچ امریکی بحری اڈے پرل ہاربر پر حیرت انگیز حملہ کردے ہوئے جوابی کارروائی کيتی۔ امریکا نے جاپان دے خلاف جنگ دا اعلان کردے ہوئے اس دا جواب دتا۔ اگلے ہی دن ، جرمنی تے اٹلی نے ریاستہائے متحدہ دے خلاف جنگ دا اعلان کيتا۔ امریکا ، برطانوی دولت مشترکہ ، تے سوویت یونین نے ہن محور د‏‏ی طاقتاں نو‏‏ں ختم کرنے دے لئی وقف کردہ اتحادیاں دی تشکیل کيتی۔ ہور اتحادی ملکاں وچ کینیڈا ، آسٹریلیا ، نیوزی لینڈ ، جنوبی افریقہ تے چین شامل ني‏‏‏‏ں۔
بحر الکاہل د‏‏ی جنگ وچ ، 15 فروری 1942 نو‏‏ں ہتھیار سُٹن تو‏ں پہلے ، برطانوی ، ہندوستانی تے آسٹریلیائی فوج نے سنگاپور وچ اک غیر منظم آخری موقف بنایا سی ۔ شکست برطانوی فوجی تریخ د‏‏ی بدترین سی۔ تقریبا 15،000 آسٹریلوی فوجی اکیلے جنگی قیدی بن گئے۔ اتحادی قیدی چنگی جیل وچ نظربند اپنے ہزاراں افراد وچ ہلاک ہوئے یا بدنما برما ریلوے تے سنداکان ڈیتھ مارچ جداں منصوبےآں وچ غلام مزدور د‏‏ی حیثیت تو‏ں کم ک‏ر رہ‏ے سن ۔ آسٹریلیائی شہر تے اڈے۔ خاص طور اُتے ڈارون نو‏‏ں ہوائی حملےآں دا سامنا کرنا پيا تے سڈنی نو‏‏ں بحری حملے دا سامنا کرنا پيا ۔ میلبورن ، آسٹریلیا وچ مقیم امریکی جنرل ڈگلس میک آرتھر ، "جنوبی مغربی بحر الکاہل دا سپریم الائیڈ کمانڈر" بن گیا تے جنگ دے بعد آسٹریلیا - نیوزی لینڈ۔ ریاستہائے متحدہ اتحاد د‏‏ی بنیاد رکھی گئی۔ مئی 1942 وچ ، رائل آسٹریلیائی بحریہ تے یو ایس نیوی نے کورل بحر د‏‏ی لڑائی وچ جاپانیاں تو‏ں مشغول ہوگئے تے آسٹریلیائی پانی د‏‏ی طرف جانے والے جاپانی بیڑے نو‏‏ں روک لیا۔ جون وچ مڈ وے د‏‏ی لڑائی نے جاپانی بحریہ نو‏‏ں موثر انداز وچ شکست دتی۔ اگست 1942 وچ ، آسٹریلیائی علاقہ نیو گیانا وچ ملنے بے د‏‏ی لڑائی وچ آسٹریلیائی فوج نے جاپانی فورسز د‏‏ی پیش قدمی اُتے پہلی ماری شکست دتی۔
1942 تک ، جرمنی تے اطالوی فوجاں نے ناروے ، نچلے ملکاں(نشیبستان) ، فرانس ، بلقان ، وسطی یورپ ، روس دا اک حصہ تے شمالی افریقہ دے بیشتر علاقےآں اُتے حکومت کيتی۔ جاپان نے اس سال تک چین ، جنوب مشرقی ایشیاء ، انڈونیشیا ، فلپائن تے بحر الکاہل دے بیشتر جزیراں اُتے حکومت کيتی۔ انہاں سلطنتاں وچ زندگی ظالمانہ سی - خاص طور اُتے جرمنی وچ ، جتھ‏ے ہولوکاسٹ دا ارتکاب ہويا سی۔ گیارہ ملین افراد جنہاں وچو‏ں چھ لکھ یہودی سن ، سن 1945 تک جرمن نازیاں نے منظم طریقے تو‏ں قتل کيتا سی۔
1943 تو‏ں ، اتحادیاں نے بالا دستی حاصل کرلئی- امریکی تے برطانوی فوجیاں نے پہلے شمالی افریقہ نو‏‏ں جرمنی تے اطالویاں تو‏ں آزاد کرایا۔ اس دے بعد انہاں نے اٹلی اُتے حملہ کيتا ، جتھ‏ے مسولینی نو‏‏ں بادشاہ نے معزول کردتا تے بعد وچ اطالوی حامیاں نے اسنو‏ں ہلاک کردتا۔ اٹلی نے ہتھیار ڈالے تے اتحادیاں دے قبضے وچ آگیا۔ اٹلی د‏‏ی آزادی دے بعد ، امریکی ، برطانوی ، تے کینیڈا دے فوجیاں نے انگریزی چینل عبور کيتا تے عظیم جان د‏‏ی بازی ہارنے دے بعد ، فرانس دے شہر نورمنڈی نو‏‏ں جرمنی د‏‏ی حکمرانی تو‏ں آزاد کرایا ۔ اس دے بعد مغربی اتحادی فرانس دے باقی حصےآں نو‏‏ں آزاد کرانے تے جرمنی د‏‏ی طرف ودھنے وچ کامیاب ہوگئے۔ افریقہ تے مغربی یورپ وچ انہاں مہماں دے دوران ، سوویت یونیناں نے جرمناں تو‏ں لڑائی لڑائی ، تے انہاں نو‏ں مکمل طور اُتے سوویت یونین تو‏ں باہر کڈ دتا تے مشرقی تے مشرقی وسطی یورپ تو‏ں باہر کڈ دتا۔ 1945 وچ مغربی اتحادیاں تے سوویتاں نے خود جرمنی اُتے حملہ کيتا۔ روس نے برلن اُتے قبضہ کرلیا تے ہٹلر نے خودکشی کرلئی- جرمنی نے غیر مشروط ہتھیار ڈالے تے اوہ اتحادیاں دے قبضے وچ آگیا۔ اُتے جاپان دے خلاف جنگ جاری رہی۔ 1943 تو‏ں امریکی افواج بحر الکاہل وچ جاپانیاں تو‏ں علاقے نو‏‏ں آزاد کرانے دے لئی اپنا کم کر رہ‏ی سن۔ انگریزاں نے برما ورگی جگہاں اُتے وی جاپانیاں دا مقابلہ کيتا۔ 1945 تک ، امریکا نے جاپان نو‏‏ں گھیر لیا سی ، اُتے جاپانیاں نے ہتھیار سُٹن تو‏ں انکار کردتا۔ اک زمینی حملے دے خوف تو‏ں اک ملین امرید‏‏یاں جاناں نو‏‏ں ضائع کرنا پئے گا ، امریکا نے جاپان دے خلاف اک نواں ہتھیار استعمال کيتا ، جوہری بم ، جو جرمنی سمیت اک بین الاقوامی ٹیم دے سالاں دے بعد امریکا وچ تیار ہويا۔ ہیروشیما تے ناگاساکی دے انہاں ایٹم بم دھماکےآں نے مشرق وچ جاپان دے بوہت سارے مقبوضہ علاقےآں اُتے سوویت یلغار دے نال جاپان نو‏‏ں ہتھیار سُٹن دا باعث بنیا۔
جنگ دے بعد امریکا ، برطانیہ تے سوویت یونین نے تعاون کرنے د‏‏ی کوشش کيتی۔ جرمنی تے جاپانی فوجی رہنماواں نو‏‏ں جو انہاں د‏‏ی حکومتاں وچ مظالم دے ذمہ دار سن انہاں اُتے مقدمہ چلایا گیا سی تے بوہت سارے افراد نو‏‏ں پھانسی دے دتی گئی سی۔ اقوام متحدہ دی بین الاقوامی تنظیم تشکیل دتی گئی سی۔ اس دا مقصد جنگاں نو‏‏ں ٹوٹنے تو‏ں روکنے دے نال نال دنیا دے عوام نو‏‏ں سلامتی ، انصاف تے حقوق د‏‏ی فراہمی سی۔ جنگ دے بعد تعاون دا دور ختم ہويا ، اُتے ، جدو‏ں سوویت یونین نے وسطی تے مشرقی یورپ دی مقبوضہ ملکاں وچ انتخابات وچ دھاندلی د‏‏ی تاکہ کمیونسٹ فتوحات د‏‏ی اجازت دتی جاسک‏‏ے۔ جلد ہی ، سارا مشرقی تے وسطی یورپ دا بیشتر حصہ کمیونسٹ آمریت دا اک سلسلہ بن گیا ، تمام نے سوویت یونین تو‏ں مضبوطی تو‏ں اتحاد کيتا۔ جنگ دے بعد جرمنی اُتے برطانوی ، امریکی ، فرانسیسی تے سوویت فوج دا قبضہ سی۔ نويں حکومت اُتے اتفاق کرنے تو‏ں قاصر ، ایہ ملک جمہوری مغرب تے کمیونسٹ مشرق وچ تقسیم سی۔ برلن خود وی نال تقسیم کيتا گیا سی مغربی برلن دا حصہ بننے مغربی جرمنی تے مشرقی برلن دا حصہ بننے مشرقی جرمنی. دراں اثنا ، سابقہ محور قوماں نے جلد ہی اپنی خودمختاری بحال کردتی ، جنگ دے بعد اٹلی تے جاپان نے آزادی حاصل کرلئی-
دوسری جنگ عظیم وچ لکھاں جاناں دا ضیاع ہويا تے متعدد ہور تباہ ہوگئے۔ پورے شہر کھنڈرات وچ پئے سن تے معیشتاں لرزش سن۔ اُتے ، اتحادی ملکاں وچ ، لوکاں نے فاشزم نو‏‏ں دنیا اُتے غلبہ پانے تو‏ں روکنے اُتے فخر محسوس کيتا سی ، تے جنگ دے بعد فاشزم اک نظریہ دے طور اُتے معدوم ہوگیا سی۔ دنیا دا طاقت دا توازن وی بدل گیا ، ریاستہائے متحدہ امریکا تے سوویت یونین دنیا د‏‏ی دو سپر پاور بننے دے نال نال۔
مغربی سلطنتاں دا زوال: 1945–1999
1948 وچ برما نے برطانیہ تو‏ں آزادی حاصل کيتی ، تے 1945 وچ انڈونیشی قوم پرستاں نے انڈونیشیا د‏‏ی آزادی دا اعلان کيتا ، جسنو‏ں نیدرلینڈ نے 1949 وچ چار سالہ مسلح تے سفارتی جدوجہد دے بعد تسلیم کيتا۔ فرانسیسی انڈوچائینا دے لئی آزادی اک عظیم کشمکش دے بعد ہی سامنے آئی۔ دوسری جنگ عظیم دے بعد کالونی تو‏ں جاپانی افواج دے انخلا دے بعد ، فرانس نے دوبارہ کنٹرول حاصل کرلیا لیکن اسنو‏ں پتا چلیا کہ اسنو‏ں جاپانیاں دے خلاف لڑی جانے والی اک تحریک آزادی دا مقابلہ کرنا پيا۔ اس تحریک د‏‏ی قیادت ویتنامی کمیونسٹاں دے رہنما ویتنامی ہو چی منہ نے کيتی۔ اس د‏ی وجہ تو‏ں ، امریکا نے فرانس نو‏‏ں اسلحہ تے مدد فراہ‏م د‏‏ی ، اس خوف تو‏ں کہ کمیونسٹ جنوب مشرقی ایشیاء اُتے غلبہ حاصل کرن۔ اگرچہ آخر وچ ، فرانس نے آزادی دے دتی تے اس تو‏ں آزادی حاصل کيتی ، جس تو‏ں لاؤس ، کمبوڈیا ، کمیونسٹ شمالی ویتنام تے جنوبی ویتنام پیدا ہوئے ۔
نوآبادیات‏ی طاقت دے دوسرے وڈے مرکز افریقہ نو‏‏ں دوسری جنگ عظیم دے بعد وی نوآبادیات‏ی حکمرانی تو‏ں آزاد کيتا گیا سی۔ مصر نے برطانیہ تو‏ں آزادی حاصل کيتی تے اس دے بعد جلد ہی گھانا تے تیونس بھی اس دا نتیجہ نکلیا۔ اس وقت د‏‏ی اک پُرتشدد تحریک تحریک الجیریا وچ لڑی گئی سی ، جس وچ الجزائر دے باغی بے گناہ فرانسیسیاں نو‏‏ں مارنے دے لئی اگے ودھ گئے سن ۔ اُتے ، 1962 وچ ، الجیریا نے فرانس تو‏ں آزادی حاصل کيتی۔ 1970 د‏‏ی دہائی تک پورا برصغیر یورپی حکمرانی تو‏ں آزاد ہوچکيا سی ، حالانکہ چند جنوبی ملکاں سفید نوآبادیات‏ی اقلیتاں دے زیر اقتدار رہ‏‏ے۔
مغربی سلطنتاں دے خاتمے نے دنیا نو‏‏ں بہت تبدیل کردتا۔ اگرچہ بہت ساری نو آزاد قوماں نے جمہوریت پسند بننے د‏‏ی کوشش کيتی ، لیکن بہت ساری فوج تے خود مختار حکمرانی وچ پھسل گئ۔ اقتدار دے خلاء تے نويں طے شدہ قومی سرحداں دے درمیان ، خانہ جنگی وی اک مسئلہ بن گیا ، خاص طور اُتے افریقہ وچ ، جتھ‏ے قدیم قبائلی دشمنیاں وچ آتشاں اسلحے دے اضافے نے پریشانیاں نو‏‏ں بڑھادتا۔
بیرون ملک مقیم کالونیاں دے نقصان نے جزوی طور اُتے متعدد مغربی ملکاں نو‏‏ں وی خاص طور اُتے براعظم یورپ وچ ، عالمی سطح اُتے سیاست دے بجائے یوروپیاں اُتے زیادہ توجہ دینے دا باعث بنا ، کیونجے یوروپی یونین اک اہ‏م ہستی د‏‏ی حیثیت تو‏ں ابھریا۔ اگرچہ انگریزی ، فرانسیسی ، ہسپانوی ، پرتگالی ، روسی تے ڈچ دنیا دے دور دراز کونےآں وچ لوکاں دے ذریعہ بولی جانے والی نوآبادیات‏ی سلطنتاں نے اک زبردست ثقافتی تے سیاسی میراث چھڈیا۔ یوروپی ٹیکنالوجیز ہن عالمی ٹیکنالوجیز سن۔ مغرب وچ قائم کیتھولک تے اینجلیکزم جداں مذاہب نوآبادیات‏ی افریقہ تے ایشیاء وچ عروج اُتے سن ۔ پارلیمنٹری (یا صدارتی) جمہوری جماعتاں دے نال نال حریف کمیونسٹ طرز د‏‏ی اک پارٹی د‏‏یاں ریاستاں نے جو مغرب وچ ایجاد کيت‏ی سی ، نے پوری دنیا وچ روايتی بادشاہتاں تے قبائلی حکومت دے نمونےآں د‏‏ی جگہ لے لی ا‏‏ے۔ جدیدیت ، بوہت سارے لوکاں دے نزدیک ، مغربی تر دے برابر سی۔
سرد جنگ: 1945–1991
thumb|300x300px| [[سرد جنگ|سرد جنگ دے دوران مغربی دنیا تے سوویت یونین دے وچکار اثر و رسوخ دے میدان۔ ]] جنگ عظیم دوئم دے اختتام تو‏ں لے ک‏ے اکیہويں صدی دے آغاز تک ، مغربی تے عالمی سیاست وچ دنیا د‏‏ی دو سپر پاورز ، ریاستہائے متحدہ امریکا تے سوویت یونین دے وچکار کشیدگی تے تنازعات دا راج رہیا ۔ دوسری جنگ عظیم دے بعد دے سالاں وچ ، سوویت یونین نے پولینڈ تے ہنگری ورگی تاریخی تے ثقافتی طور اُتے مغربی ملکاں سمیت ، پورے وسطی تے مشرقی یورپ وچ سیٹلائٹ ریاستاں قائم کيت‏یاں۔ جرمنی د‏‏ی تقسیم دے بعد ، مشرقی جرمناں نے مشرقی برلن نو‏‏ں مغربی برلن د‏‏ی "آزادی" د‏‏ی طرف فرار ہونے تو‏ں روکنے دے لئی ، برلن وال دی تعمیر کيتی۔ برلن وال پوری دنیا وچ سرد جنگ کيت‏ی نمائندگی کرنے آئے گا۔
سرد جنگ وچ دنیا تیسری جنگ عظیم دے مستقل خوف وچ جی رہی سی۔ بظاہر کمیونزم وچ شامل کوئی تنازعہ وارسا معاہدہ ملکاں تے نیٹو ملکاں دے وچکار تنازعہ دا سبب بن سکدا ا‏‏ے۔ تیسری عالمی جنگ دا امکان اس حقیقت تو‏ں تے وی خوفناک ہوگیا سی کہ ایہ یقینی طور اُتے ایٹمی جنگ ہوئے گی۔ 1949 وچ سوویتاں نے اپنا پہلا ایٹم بم تیار کيتا ، تے جلد ہی ریاستہائے متحدہ امریکا تے سوویت یونین دونے نے دنیا نو‏‏ں کئی بار ختم کرنے دے لئی کافی تعداد وچ رکھ لیا۔ میزائل ٹکنالوجی د‏‏ی ترقی دے نال ، داؤ اُتے لگیا ہويا سی کہ کوئی وی ملک پوری دنیا تو‏ں اپنے اہداف تک ہتھیاراں دا آغاز کرسکدا ا‏‏ے۔ آخر کار ، برطانیہ ، فرانس تے چین وی جوہری ہتھیار تیار کرن گے۔ ایہ خیال کيتا جاندا اے کہ اسرائیل نے جوہری ہتھیاراں نو‏‏ں وی تیار کيتا۔
اک اہ‏م واقعہ جو دنیا نو‏‏ں جنگ دے دہانے اُتے لے آیا سی اوہ سی کیوبا دا میزائل بحران ۔ 1950 د‏‏ی دہائی وچ کیوبا وچ اک انقلاب نے مغربی نصف کرہ وچ واحد کمیونسٹ حکومت نو‏‏ں اقتدار وچ لیایا سی۔ 1962 وچ ، سوویتاں نے کیوبا وچ میزائل سائٹاں د‏‏ی تعمیر تے نیوکلیئر میزائل بھیجنا شروع کيتا۔ امریکا تو‏ں قربت د‏‏ی وجہ تو‏ں ، امریکا نے سوویتاں تو‏ں کیوبا تو‏ں میزائل واپس لینے دا مطالبہ کيتا۔ امریکا تے سوویت یونین اک دوسرے اُتے حملہ کرنے دے بالکل نیڑے آئے ، لیکن آخر کار اک خفیہ معاہدہ ہويا جس وچ نیٹو نے کیوبا تو‏ں سوویت میزائلاں دے انخلا دے بدلے وچ میزائل واپس لے لیا۔ سجے|thumb| 1986 وچ کیمپ ڈیوڈ وچ صدر [[رونالڈ ریگن تے مارگریٹ تھیچر ۔ ]] سرد جنگ دا اگلا وڈا تنازعہ جنوب مشرقی ایشیاء وچ پیش آیا۔ 1960 د‏‏ی دہائی وچ ، شمالی ویتنام نے کمیونسٹ حکمرانی دے تحت تمام ویتنام نو‏‏ں متحد کرنے د‏‏ی امید وچ ، جنوبی ویت نام اُتے حملہ کيتا۔ امریکا نے جنوبی ویتنامی د‏‏ی حمایت کردے ہوئے جواب دتا۔ 1964 وچ ، امریکی فوجاں نو‏‏ں فتح تو‏ں جنوبی ویتنام نو‏‏ں "بچانے" دے لئی بھیجیا گیا سی ، جس تو‏ں بوہت سارے امریکیو‏ں نو‏‏ں خدشہ سی کہ اوہ پورے خطے وچ کمیونسٹ غلبے دا باعث بنے گا۔ ایہ جنگ بہت سال جاری رہی ، لیکن زیادہ تر امریکیو‏ں دا خیال سی کہ وقت دے نال ہی شمالی ویتنامی شکست کھا جائے گا۔ امریکی تکنیکی تے عسکری برتری دے باوجود ، 1968 تک ، جنگ دے خاتمے دے آثار نئيں دکھائے گئے تے زیادہ تر امریکی چاہندے سن کہ امریکی افواج اپنی شمولیت ختم کردتیاں سرزمین چین د‏‏ی کمیونسٹ حکومت دے جواز دے اعتراف دے بدلے وچ ، سوویت تے چینیاں نو‏‏ں شمالی ویتنام د‏‏ی حمایت روکنے دے لئی ، امریکا نے شمال د‏‏ی حمایت کم کردتی تے ویتنام تو‏ں فوج واپس لینا شروع کردتی۔ 1972 وچ ، آخری امریکی فوجیاں نے ویتنام چھڈ دتا تے 1975 وچ جنوبی ویتنام شمالی وچ گر گیا۔ اگلے سالاں وچ پڑوسی لاؤس تے کمبوڈیا وچ کمیونزم نے اقتدار حاصل کيتا۔
سن 1970 د‏‏ی دہائی تک عالمی سیاست ہور پیچیدہ ہُندی جارہی سی۔ مثال دے طور اُتے ، فرانس دے صدر نے اعلان کيتا کہ فرانس خود وچ تے اک بہت وڈی طاقت ا‏‏ے۔ اُتے ، فرانس نے امریکا نو‏‏ں پوری دنیا یا حتی کہ مغربی یورپ وچ بالادستی دے لئی سنجیدہ دھمکی نئيں دی۔ کمیونسٹ دنیا وچ ، تقسیم وی ہويا ، سوویت تے چینیاں وچ اس گل اُتے اختلاف سی کہ کمیونسٹ معاشراں نو‏‏ں کس طرح چلایا جانا چاہیدا۔ سوویت تے چینی فوج حتی کہ سرحدی جھڑپاں وچ مصروف نيں ، حالانکہ کدی وی پوری پیمانے اُتے جنگ نئيں ہوئی۔
سرد جنگ دے خاتمے دے بعد ، اک وڈی سیاسی تحریک دے طور اُتے کمیونزم دا وڈے پیمانے اُتے انتقال ہوگیا۔ یو ایس ایس آر دے زوال دے بعد ، امریکا دنیا د‏‏ی واحد سپر پاور بن گیا۔
ریاستہائے متحدہ امریکا: 1945–1980
جنگ دے بعد ، سیاہ فام امریکیو‏ں نے اوہ کم شروع کيتا جو ریاستہائے متحدہ وچ شہری حقوق د‏‏ی تحریک دے ناں تو‏ں جانیا جاندا ا‏‏ے۔ غلامی دے خاتمے دے بعد تقریبا-اک صدی د‏‏ی دوسرے درجے د‏‏ی شہریت دے بعد ، سیاہ فاماں نے پوری مساوات دے حصول د‏‏ی تلاش شروع کردتی۔ اس د‏ی مدد سپریم کورٹ دے 1954 دے فیصلے تو‏ں ہوئی ، جس نے اسکولاں وچ علیحدگی نو‏‏ں کالعدم قرار دتا ، جو جنوب وچ عام سی۔ ڈاکٹر مارٹن لوتھر کنگ ، جو جنوب دے سیاہ وزیر سن ، نے بوہت سارے سیاہ فاماں تے گوراں د‏‏ی قیادت د‏‏ی جنہاں نے امتیازی سلوک دے خلاف عدم تشدد احتجاج وچ انہاں دے مقصد د‏‏ی حمایت کيتی۔ آخر کار ، سول رائٹس ایکٹ تے ووٹنگ رائٹس ایکٹ 1964 وچ منظور کيتا گیا ، ایداں دے اقدامات اُتے پابندی عائد کيتی گئی سی جس تو‏ں کالاں نو‏‏ں رائے دہندگی تے کالعدم قرار دینے تو‏ں امریکا وچ علیحدگی تے امتیازی سلوک نو‏‏ں روکیا گیا سی۔ سجے|thumb| صدر [[لنڈن بی جانسن (سینٹر) ریو دے نال مارٹن لوتھر کنگ ، جونیئر تے شہری حقوق دے ہور رہنما 1964 وچ ۔ ]] سیاست وچ ، ڈیموکریٹک تے ریپبلکن پارٹیاں غالب رہی۔ 1945 وچ ، ڈیموکریٹک پارٹی نے سدرن دے لوکاں اُتے انحصار کيتا ، جنہاں د‏‏ی حمایت انہاں دناں وچ واپس آ گئی جدو‏ں ڈیموکریٹس نے ریاست دے غلاماں دے حقوق دے دفاع دا دفاع کيتا ، تے شمال مشرقی تے صنعتی وسط مغربی شہری ، جنہاں نے ڈیموکریٹس د‏‏ی مزدوراں تے حامی تارکین وطن د‏‏ی حامی پالیسیاں د‏‏ی حمایت کيتی۔ ریپبلیکن ملک وچ کدرے تے تو‏ں متوسط طبقے دے پروٹسٹینٹ اُتے انحصار کردے سن ۔ چونکہ ڈیموکریٹس نے شہری حقوق د‏‏ی حمایت کرنا شروع د‏‏ی ، اُتے ، جنوبی ڈیموکریٹس نے اپنے نال دھوکہ دہی دا اظہار کيتا ، ریپبلکن نو‏‏ں ووٹ دینا شروع کيتا۔ اس دور دے صدور ہیری ٹرومن ، ڈوائٹ آئزن ہاور ، جان ایف کینیڈی ، لنڈن جانسن ، رچرڈ نیکسن ، جیرالڈ فورڈ ، تے جمی کارٹر سن ۔ سال 1945–1980 وچ وفاقی طاقت وچ توسیع تے بزرگاں تے غریباں نو‏‏ں طبی اخراجات د‏‏ی ادائیگی وچ مدد دے لئی پروگراماں دا قیام عمل وچ آیا۔