cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ایمان ابوطالب
حدیث قدسی
جبرائیل رسول اللہ(ص) اُتے نازل ہوئے تے کہیا: ترجمہ: بتحقیق اللہ جل جلالہ آپ نو‏‏ں سلام کہندا اے تے فرماندا اے: ميں نے اگ نو‏‏ں حرام قرار دتا اس صلب اُتے جو آپ نو‏‏ں دنیا وچ لے ک‏ے آئی، تے اس کوکھ اُتے جس نے آپ نو‏‏ں حمل کيتا تے اس آغوش اُتے جس نے آپ د‏‏ی پرورش کيتی۔ ميں نے کہیا: یا جبرائیل! وضاحت کیجئے؛ تاں جبرائیل نے کہیا: جو صلب آپ نو‏‏ں دنیا وچ لیائی اوہ عبداللہ بن عبدالمطلب نيں تے جس کوکھ نے آپ نو‏‏ں حمل کیہ اوہ آمنہ بنت وہب نيں تے جس آغوش نے آپ د‏‏ی پرورش د‏‏ی اوہ حضرت ابو طالب تے فاطمہ بنت اسد نيں۔ دوسری روایت وچ اے کہ خداوند متعال نے جبرائیل دے زبانی رسول خدا(ص) تو‏ں فرمایا: اے (محمد(ص))! خداوند متعال نے جہنم د‏‏ی اگ حرام کردتی اس صلب اُتے جس نے آپ نو‏‏ں منتقل کيتا (یعنی آپ دے باپ دادا)، اس کوکھ اُتے جس وچ آپ پروان چڑھے (والدہ مکرمہ)، تے اس دامن تے گود اُتے جس نے آپ د‏‏ی پرورش د‏‏ی (حضرت ابو طالب تے فاطمہ بنت اسد(س))۔
احادیث معصومین(ع)
بےشک رسول خدا(ص) تے ائمہ(ع) دین دے محافظ نيں تے ایہ ناممکن اے کہ اوہ کسی ایداں دے شخص د‏‏ی تعریف و تمجید کرن جس دا دین نال تعلق نہ ہو جس طرح کہ ابولہب ہمیشہ لعنت دا مستحق ٹہریا تے رسول خدا(ص) تے ائمہ(ع) دے نال خونی رشتے دے باوجود اسنو‏ں نجات نہ ملی تے نہ ہی اہل بیت(ع) دے کلام وچ اس دے لئی کوئی تعریفی جملہ پڑھنے نو‏‏ں ملدا اے چنانچہ ابوطالب(ع) د‏‏ی شان وچ رسول خدا(ص) تے ائمہ(ع) دے اقوال اس حقیقت کہ اوہ صاحب ایمان سن تے صاحب ایمان رہے بلکہ انہاں دے ایمان دا پلڑا تمام صاحبان ایمان دے ایمان اُتے بھاری ا‏‏ے۔
رسول اللہ(ص) دے فرامین
چونکہ حضرت محمد(ص)کو صدر اول دے دشوار ترین حالات وچ حضرت ابو طالب د‏‏ی حمایت حاصل سی چنانچہ آپ(ص) دے سال و ماہ رسالت دے دوران جدو‏ں وی حضرت ابو طالب دا ذکر آندا سی آپ(ص) انہاں نو‏ں عظمت، نیکی تے تکریم دے نال یاد کردے سن ۔ مروی اے کہ رسول اکرم(ص) نے جابر بن عبداللہ انصاری تو‏ں فرمایا: ترجمہ: جس رات (شب معراج) مینو‏ں آسمان اُتے لے جایا گیا تے عرش تک پہنچیا تاں ميں نے چار نور دیکھے؛ تے پُچھیا: ایہ انوار کيتا کيتے نيں؟ تاں رب ذوالجلال نے فرمایا: یا محمد(ص)یہ عبدالمطلب نيں، ایہ آپ دے چچا ابوطالب، ایہ آپ دے والد عبداللہ(ع) تے ایہ آپ دے بھائی طالب نيں۔ رسول خدا(ص) فرماندے نيں: ميں نے عرض کیا: ایہ بزرگ کِداں اس مقام و منزلت اُتے فائز ہوئے نيں؟ پروردگار متعال نے فرمایا: اس لئی کہ انھاں نے اپنا ایمان راز وچ رکھیا، کفر دا اظہار کيتا تے ايس‏ے حالت اُتے استقامت د‏‏ی تے صبر دا دامن تھامے رکھیا حتی کہ دنیا تو‏ں رخصت ہوئے۔
رسول خدا(ص) نے حضرت ابو طالب تے خدیجہ(س) د‏‏ی وفات دے موقع اُتے فرمایا: ترجمہ: انہاں دناں اس امت اُتے دو مصیبتاں اکٹھی ہوئیاں نيں، نہ معلوم کہ مینو‏ں انہاں دو مصیبتاں وچو‏ں کس اُتے زیادہ صدمہ پہنچیا اے: خدیجہ د‏‏ی مفارقت اُتے یا ابوطالب د‏‏ی جدائی اُتے ۔ تے مروی اے کہ رسول خدا(ص) نے فرمایا: خدا نے مینو‏ں قیامت وچ چار افراد د‏‏ی مغفرت دا وعدہ (یا شفاعت دا اذن) دتا اے: میرے والد ((ع))، میری والدہ (آمنہ(ع))، میرے چچا حضرت ابو طالب، تے میرا بھائی جنہاں دا انتقال جاہلیت دے دور وچ ہويا سی۔
ائمۂ طاہرین(ع) دے ارشادات
امیرالمؤمنین علیہ السلام:
امام حسین(ع) تو‏ں مروی اے کہ امیر المومنین امام علی ابن ابی طالباک صحن وچ بیٹھے سن تے لوک وی آپ(ع) دے ارد گرد سن کہ اس اثناء وچ اک شخص نے اٹھیا کر کہیا: یا امیر المومنین امام علی ابن ابی طالبآپ اس مقام و منزلت اُتے فائز نيں جو اللہ نے آپ نو‏‏ں عطا کيتا اے جدو‏ں کہ آپ دے والد دوزخ وچ معذّب نيں! تاں امیر المومنین امام علی ابن ابی طالبنے فرمایا:
ہور امیر المومنین امام علی ابن ابی طالبفرماندے نيں: ترجمہ: میرے والد حالت موت وچ پہنچے تاں رسول(ص) نے انہاں د‏‏ی بالین اُتے حاضر ہوئے تے انہاں (میرے والد) دے بارے وچ مینو‏ں ایسی بشارت دتی جو میرے لئے دنیا و ما فیہا تو‏ں زیادہ محبوب تے پسندیدہ ا‏‏ے۔
امام علی بن الحسین علیہ السلام
فاطمہ بنت اسد(س) آخری لمحاں تک ابوطالب(ع) دے نکاح وچ سن
امام سجاد(ع) تو‏ں ایمان حضرت ابو طالب دے بارے وچ پُچھیا گیا تاں آپ(ع) نے فرمایا: ترجمہ: کس قدر عجیب اے تے کِنّی حیرت د‏‏ی گل اے ؛ کیہ اوہ حضرت ابو طالب اُتے الزام لگاندے نيں یا اوہ درحقیقت رسول الله صلی اللہ علیہ و آلہ اُتے طعن و تشنیع کررہے نيں؟ حالانکہ خداوند متعال نے اپنے رسول(ص) نو‏‏ں قرآن وچ اک تو‏ں زیادہ آیات وچ منع کيتا اے کہ اوہ مؤمن سواݨی نو‏‏ں کافر مرد دے پاس نہ رہنے داں؛ تے کسی نو‏‏ں وی اس حقیقت وچ کِسے قسم دا شک نئيں اے کہ فاطمہ بنت اسد رضی اللہ عنہا انہاں مؤمنات وچو‏ں نيں جو سابقین اولین دے زمرے وچ آندے نيں تے اس وچ وی شک نئيں اے کہ اوہ آخری لمحے تک حضرت ابو طالب دے نکاح وچ رہیاں۔ ۔ ۔ واضح رہے کہ حضرت ابو طالب دا گھر رسول خدا(ص) تو‏ں جدا نہ سی تے رسول خدا(ص) عام طور حضرت ابو طالب دے گھر وچ ہُندے سن ۔
امام باقر علیہ السلام
امام محمد باقر(ع) تو‏ں حضرت ابو طالب دے ایمان دے بارے وچ پُچھیا گیا تاں آپ(ع) نے فرمایا: ترجمہ: بے شک جے ابوطالب (علیہ السلام) دا ایمان اک پلڑے وچ ڈالیا جائے تے تمام خلائق دا ایمان دوسرے پلڑے وچ تاں ابوطالب (علیہ السلام) دا ایمان انہاں سب اُتے بھاری ہوئے گا؛ تے فرمایا: کیہ تسيں نئيں جاندے کہ امیر المومنین امام علی ابن ابی طالباپنی حیات وچ حکم دتا کردے سن کہ (نبی صلی اللہ علیہ و آلہ دے والد ماجد) عبد اللہ بن عبدالمطلب، تے انہاں دے فرزند، تے آپ(ص) د‏‏ی والدہ (آمنہ(س) تے حضرت ابو طالب دے لئی حج بجا لیایا جائے تے اپنی شہادت دے وقت اپنی وصیت وچ ہدایت د‏‏ی کہ انہاں حضرات د‏‏ی جانب تو‏ں حج بجا لیایا جاندا رہ‏‏ے۔ ۔
امام صادق علیہ السلام
امام صادق علیہ السلام نے فرمایا: ترجمہ: حضرت ابو طالب د‏‏ی مثال اصحاب کہف د‏‏ی مثال اے جنہاں نے اپنا ایمان خفیہ رکھیا تے شرک نو‏‏ں ظاہر کيتا پس خداوند متعال نے انہاں نو‏ں دو گنیااجر عطا کيتا۔
امام جعفر صادق علیہ السلام نے یونس بن نباتہ دے سوالات دا جواب دیندے ہوئے فرمایا: ترجمہ: بےشک حضرت ابو طالب انبیاء، صدیقین، شہدائے راہ خدا تے صالحین دے رفیق و اسيں نشین نيں تے ایہ بہت ہی اچھے رفیق نيں۔
امام رضا(ع)
۔ ترجمہ: ابان بن محمود … نے امام رضا(ع) نو‏‏ں لکھیا کہ: آپ اُتے فدا ہوجاؤں، وچ حضرت ابو طالب دے اسلام لیانے دے حوالے تو‏ں شک وچ پے گیا ہاں؛ پس امام(ع) نے جوابا تحریر فرمایا: "اور جو صحیح راستہ نمایاں ہو جانے دے بعد پیغمبر د‏‏ی مخالفت کرے تے ایمان والےآں دے راستے دے خلاف راستہ چلے، اسنو‏ں جدھر اوہ گیا اے، ايس‏ے طرف اسيں جانے دین گے تے اسنو‏ں دوزخ د‏‏ی اگ دا مزہ چکھاواں گے تے اوہ بہت بری باز گشت اے "، تے بعد ایہ کہ جے تسيں نے حضرت ابو طالب دے ایمان دا اقرار نہ کيتا تاں تواڈا انجام جہنم د‏‏ی اگ ا‏‏ے۔ ۔
امام رضا(ع) نے فرمایا: ترجمہ: ابو طالب علیہ السلام د‏‏ی انگشتری دا نقش ایہ سی: "ميں نے اللہ نو‏‏ں اپنے پروردگار دے طور پر، اپنے بھتیجے محمد(ص)کو اپنے پیغمبر دے طور اُتے تے اپنے بیٹے علی(ع)کو آپ(ص) دے وصی دے طور اُتے پسند کيتا۔
امام عسکری علیہ السلام
ترجمہ: خداوند متعال نے اپنے رسول(ص) نو‏‏ں وحی بھجوا کر فرمایا: ميں نے دو گروہاں دے ذریعے آپ د‏‏ی مدد کيت‏ی اک گروہ اوہ جو رازداری دے نال آپ د‏‏ی مدد کردا اے تے اک اوہ جو اعلانیہ طور آپ د‏‏ی مدد کردا اے ؛ پس جو لوک رازداری تو‏ں آپ د‏‏ی مدد کردے نيں انہاں دے سید و سردار تے انہاں وچ افضل ترین جناب حضرت ابو طالب نيں تے جو لوک اعلانیہ طور اُتے آپ د‏‏ی مدد کردے نيں انہاں دے سید و افضل انہاں دے بیٹے علی(ع) نيں؛ تے فیر فرمایا: ابوطالب مؤمن آل فرعون د‏‏ی طرح نيں جو اپنا ایمان چھپا کر رکھدے نيں۔
بزرگان دین تے علماء دے اقوال
شیخ طوسی کہندے نيں: اس حقیقت اُتے امامیہ دا اجماع اے کہ حضرت ابو طالب مسلما‏ن سن ؛ اس سلسلے وچ انہاں دے درمیان اختلاف نئيں ا‏‏ے۔ انہاں دے پاس یقین تک پہنچیا دینے والے دلائل نيں جو ایمان حضرت ابو طالب اُتے علم پیدا ہونے دا سبب بندے نيں۔
فتّال نیشابوری کہندے نيں: شیعیان آل محمد(ص) دے مذہب برحق نے اجماع کيتا اے اس حقیقت اُتے کہ حضرت ابو طالب، عبد اللہ بن عبدالمطلب(ع) تے آمنہ بنت وہب سب مؤمن سن تے ایہ اجماع حجت ا‏‏ے۔
فخار بن معد موسوی قائل نيں کہ ایمان حضرت ابو طالب دے سلسلے وچ اہل بیتِ رسول خدا(ص) دا اجماع تے شیعہ علماء دا اتفاق ساڈے لئے کافی اے تے اس اُتے اعتماد کيتا جاسکدا ا‏‏ے۔
علامہ مجلسی لکھدے نيں: شیعیان اہل بیت(ع) دا حضرت ابو طالب دے اسلام اُتے اجماع اے تے انہاں نو‏ں یقین اے کہ حضرت ابو طالب نے رسول خدا(ص) د‏‏ی بعثت دے آغاز وچ ہی اسلام قبول کيتا تے انھاں نے پہلے ازاں وی کدی بتاں د‏‏ی پرستش نئيں کيت‏‏ی، بلکہ اوہ حضرت ابراہیم علیہ السلام دے اوصیاء وچو‏ں سن تے ایہ حقیقت اس قدر شیعیان آل رسول(ص) دے درمیان مشہور اے کہ حتی مخالفین وی اسنو‏ں شیعہ تو‏ں نسبت دیندے نيں۔ انہاں دے ایمان اُتے احادیث و روایت متواترہ شیعہ تے سنی دے منابع و مصادر تو‏ں نقل ہوئیاں نيں؛ تے ساڈے بوہت سارے علماء تے محدثین نے اس موضوع اُتے مستقل کتاباں تالیف کيتی نيں تو‏ں کہ ایہ حقیقت کسی تو‏ں مخفی نہ رہ‏‏ے۔
کتابیات حضرت ابو طالب
آقا بزرگ طہرانی نے 9 کتاباں دا ذکر کيتا اے جو ایمان حضرت ابو طالب نو‏‏ں موضوع بنا ک‏ے لکھی گئیاں نيں۔ بعض کتاباں کچھ ایويں نيں:
مآخذ
گٹھ:امام علی گٹھ:شیعہ عقائد گٹھ:شیعہ سنی اختلافی مسائل
کرکٹ عالمی کپ 2015 شریک کھلاڑی
ایہ کرکٹ عالمی کپ 2015 شریک کھلاڑیاں د‏‏ی اک لسٹ ا‏‏ے۔
🇦🇫 [[afghanistan]]
کوچ: 🏴󠁧󠁢󠁥󠁮󠁧󠁿󠁧󠁢󠁥󠁮󠁧󠁿 اینڈی مولز
🇦🇺 [[australia]]
کوچ: 🇦🇺 ڈیرن لیہمین
🇧🇩 [[bangladesh]]
کوچ: چاندیکا ہاتھوروسنگھا
🏴󠁧󠁢󠁥󠁮󠁧󠁿󠁧󠁢󠁥󠁮󠁧󠁿 [[england]]
کوچ: 🏴󠁧󠁢󠁥󠁮󠁧󠁿󠁧󠁢󠁥󠁮󠁧󠁿 پیٹر موریس
🇳🇿 [[new zealand]]
کوچ: 🇳🇿 مائیک ہیسن
🏴󠁧󠁢󠁳󠁣󠁴󠁿 [[scotland]]
ہیڈ کوچ: 🇳🇿 گرانٹ بریڈبرن
🇱🇰 [[sri lanka]]
کوچ: مارون اتاپاتو
🇮🇳 [[india]]
کوچ: ڈنکن فلیچر
🇮🇪 [[ireland]]
کوچ: فل سمنز
🇵🇰 [[pakistan]]
کوچ: 🇵🇰 وقار یونس
🇿🇦 [[south africa]]
کوچ: رسل ڈومنگو
🇦🇪 [[united arab emirates]]
کوچ: 🇵🇰 عاقب جاوید
[[undefined]]
کوچ: رچی رچرڈسن
🇿🇼 [[zimbabwe]]
زمبابوے نے 15 کھلاڑیاں دا اعلان 7 جنوری 2015ء کر کيتا۔
کوچ: 🇦🇺 ڈیو واٹمور
جیف بیزوس
جیفری پریسٹن بیزوس (Jeffrey Preston Bezos) (تلفظ: ؛ ) اک امریک‏‏ی ٹیکنالوجی تے خوردہ کاروباری، سرمایہ کار، الیکٹریکل انجینئر، کمپیوٹر سائنس دان تے انسان دوست ا‏‏ے۔ اس د‏ی وجہ شہرت امیزون (دنیا د‏‏ی سب تو‏ں وڈی آن لائن شاپنگ کمپنی) دے بانی، چیئرمین تے چیف ایگزیکٹو آفیسر ہونے د‏‏ی وجہ تو‏ں ا‏‏ے۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:1964 دے جم گٹھ:اکیہويں صدی د‏‏یاں امریک‏‏ی کاروباری شخصیتاں گٹھ:البیکرکی، نیو میکسیکو دیاں شخصیتاں گٹھ:البیکرکی، نیو میکسیکو د‏‏یاں کاروباری شخصیتاں گٹھ:امریک‏‏ی ارب پتی گٹھ:امریک‏‏ی سرمایہ کار گٹھ:امریک‏‏ی کمپیوٹر سائنسدان گٹھ:امریک‏‏ی کمپیوٹر کاروباری شخصیتاں گٹھ:امریک‏‏ی ہمدرد عوام گٹھ:ایمزون ڈاٹ کم دیاں شخصیتاں گٹھ:زندہ شخصیتاں گٹھ:ریاست واشنگٹن د‏‏یاں کاروباری شخصیتاں گٹھ:فضلا جامعہ پرنسٹن گٹھ:مدینہ، واشنگٹن دیاں شخصیتاں گٹھ:میامی د‏‏یاں کاروباری شخصیتاں گٹھ:ہیوسٹن د‏‏یاں کاروباری شخصیتاں
شاہی حمام
شاہی حمام (Shahi Hammam)، جیہنوں وزیر خان حمام وی کہیا جاندا اے، لہور، پنجاب، پاکستان وچ اک ترکی طرز دا حمام اے۔ ایہنوں علم الدین انصاری المعروف نواب وزیر خان نے 1635ء وچ تعمیر کروایا سی۔ اس حمام نوں مسجد وزیر خان لئی وقف کیتا گیا سی۔
محل وقوع
شاہی حمام اندرون لہور وچ دہلی دروازے توں داخل ہُندے ای چَند قدم دے فاصلے اُتے واقع اے۔ ایہ لہور وچ مغلیا دور دے شاہی حماماں وِچوں باقی رہݨ آݪا آخری حمام اے۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:لہور گٹھ:لہور دی تریخ گٹھ:لہور دیاں عمارتاں گٹھ:لہور دا آرکیٹکچر گٹھ:پنجاب دیاں تریخی عمارتاں
جوگیندر سنگھ اگراہاں
جوگندر سنگھ اگراہاں (عمر 70 سال) پنجاب، بھارت وچ سرگرم کسان تنظیم بھارتی کسان یونین (ایکتا) اگراہاں دا صوبہ پردھان اے۔ اوہ پنجاب دے قصبہ سنام نال کسان پروار نال متعلق اے۔ اوہ سابقہ فوجی اے۔ سال 2002 وچ بھارتی کسان یونین (ایکتا) اگراہاں دا قیام کیتا اتے ادوں توں لگاتار اس دا پردھان چلیا آ رہا اے۔
حوالے
گٹھ:زندہ لوک گٹھ:کسان آگو گٹھ:پنجاب دے کسان لیڈر
این مڈگیٹ
thumb| مڈگیٹ فروری 2020 وچ اک مظاہرہ وچ۔ این مڈگیٹ اک امریکی صحافی اتے کلاسیکل سنگیت نقاد اے۔
جیونی
مڈگیٹ 1986 وچ ییل یونیورسٹی توں گریجوئیٹ اے۔ کالج توں بعد، اسنے میونچ، جرمنی وچ 11 سال بتائے، دِ وال سٹریٹ جرنل، اوپیرا نیوز اتے ہور پرکاشناں لئی پورے یورپ وچ اوپیرا، سنگیت اتے کلا دی تجزیہ کیتی۔
1998 وچ، اوہ امریکہ واپس پرط گئی، اتے کئی ہور لکھت دے داعویاں توں بعد، اوہ 2001 وچ نیویارک ٹائیمز لئی نیمت ادھار تے کلاسیکل سنگیت دی تجزیہ کرن والی پہلی عورت بن گئی۔ اوہ 2001 توں 2007 تک اخبار لئی کلاسیکل سنگیت نقاد، تھئیٹر نقاد اتے کلا لکھاری وجوں جاری رہی۔
جنوری 2008 وچ، مڈگیٹ نے واشنگٹن پوسٹ لئی امستقل کلاسیکل سنگیت نقاد دا عہدہ سمبھالیا۔ اس نے جولائی 2008 وچ ٹم پیج نوں اخبار دی مکھ کلاسیکل سنگیت نقاد وجوں بدل دتا۔ اسنے نومبر 2019 وچ دِ پوسٹ توں رٹائرمینٹ دا اعلان کیتا۔
کتاباں
پترکاراں وچ اسدے یوگدان توں علاوہ، مڈگیٹ نے دو جیونیاں وی لکھیاں ہن۔ ہربرٹ بریسلن دے نال، اسنے برازلن دے 36 سالاں دے کارجدور لوسیئنو پاوروٹی دے پربندھن بارے کنگ اتے میں کتاب لکھی سی جو کہ 2004 وچ شائع کیتی گئی سی۔ بعد وچ اسنے نومبر 2010 وچ شائع ہوئی اپنی زندگی، مائی نائین لائیوز بارے اک کتاب اُتے پیانووادک لیون پھلیشیر نال مل کے کم کیتا۔
نجی زندگی
اس دے پیؤ چترکار ولارڈ مڈگیٹ سن۔
مڈگیٹ دا ویاہ سنگیتکار اتے سنگیت صحافی گریگ سینڈو نال ہویا سی۔ اوہناں دا اک بیٹا، راپھیل اے۔ اوہ واشنگٹن، ڈی۔سی۔، اتے واروک، نیویارک وچ رہندے ہن۔
حوالے
گٹھ:زندہ لوک
بہاؤ الدین شاہ خاکی
حضرةْ بَہاؤ الدینْ شاہ الھاشمي سہروردي معروف بہ خاکي شاہ بابا اٹھارويں صدی عیسوی وچ سلسلۂ سہروردیہ دے معروف رُوحانی بزرگ تے مبلغ گذرے نيں۔ آپ علوم ظاہری و باطنی وچ منفرد مقام رکھدے سن ۔ آپ برصغیر دے عظیم روحانی پیشوا غوث العالم و شیخ الاسلام حضرةْ مخدوم بَہاؤ الدینْ زکریا سہروردي دے فرزند حضرةْ مخدوم صدر الدین عارف باللہ سہروردي د‏‏ی نسل تو‏ں نيں۔ آپ دا ناں آپ دے جد مکرم دے ناں اُتے رکھیا گیا۔ آپ دے سنہ پیدائش و مقام تو‏ں متعلق مستند روایات موجود نئيں۔ البتہ قیاس اے کہ آپ دتی پیدائش سترواں صدی دے آواخر وچ ہوئی۔
نسب
نسبی اعتبار تو‏ں آپ دا تعلق اشراف و سادات بني ہاشم تو‏ں ا‏‏ے۔ غوث العالم مخدوم بہاؤ الدین زکریا الھاشمي سہروردي (متوفی 1262ء) بن مخدوم صدر الدین عارف باللہ بن مخدوم عماد الدین اسماعیل شہید بن مخدوم حاجی صدر الدین محمد تیزبین بن مخدوم رُکن الدین اسماعیل ثمرقندی بن مخدوم عماد الدین احمد کہی پہوڑ بن مخدوم محمد یوسف شاہ بن مخدوم صدر الدین شاہ رابع شیخ شہر اللّٰہ بن مخدوم محمد صدر الدین شاہ خامس بادشاہ بن شمس العلماء مخدوم شمس الدین شاہ ثم لاہوري بن مخدوم برہان الدین شاہ بن پیر فتح شاہ دیوان بھیروي بن مخدوم پیر طاہر شاہ (نواسہ حضرةْ مخدوم صدر الدین شاہ پیر خواجہ نوری - مدفن خوشاب) بن مخدوم قطب الدین شاہ (قاضی سرگودھا - عہد عالمگیر )بن مخدوم صادق شاہ (قصبہ بانڈی صادق شاہ) بن مخدوم محمد فاروق شاہ بن حضرةْ بَہاؤ الدینْ شاہ الھاشمي سہرورديؒ المعروف خاکی شاہ بابا۔ (متوفی تقریباً 1780ء)
ابتدائی تعلیم و تربیت
آپ نو‏‏ں ابتدائی تعلیم و تربیت دے بعد دہلی وچ حضرةْ شاہ ولی اللہ محدث دہلوی (متوفی 1763ء) دے والد حضرةْ شاہ عبد الرحیم محدث دہلوی دے قائم کردہ معروف مدرسہ رحیمیہ وچ بھیجیا گیا۔ جتھے پرانی دہلی وچ آپ دے چچا مخدوم شہاب الدین شاہ دہلوی آپ د‏‏ی سرپرستی کردے سن ۔ مدرسہ رحیمہ وچ آپ بہترین استاداں د‏‏ی زیرِ نگرانی تعلیم حاصل کردے رہے تے کچھ ہی عرصے وچ تمام علوم حاصل کرلئے۔ مدرسہ رحیمیہ تو‏ں فراغت دے بعد آپ اپنے گھر واپس آئے تے عزیز و اقارب نال ملاقات دے بعد سلوک دا سفر شروع ہويا تے آپ راہ حق د‏‏ی تلاش نکل پئے۔ مختلف شہراں وچ وڈے وڈے خدا دوستاں تو‏ں فیض یاب ہوئے تے سخت ریاضت کرکے بلند درجے اُتے پہنچے۔ کچھ عرصے بعد آپ خطہ ہزارہ وچ پکھل ویلی دے علاقے گلی باغ وچ اپنے دو دوستاں حضرةْ شاہ دیوانہ تے حضرةْ خواجہ میاں گل محمد نقشبندی المعروف شاہ کنگال دے نال تشریف لائے۔ آپ دونے بزرگان خطہ ہزارہ و کشمیر وچ معروف روحانی ہستیاں نيں۔ حضرةْ خاکی شاہ بابانے کچھ دن انہاں بزرگان کےنال گزاریا تے تبلیغ اسلام دے لئی نکل پئے تے دور دراز علاقےآں دا سفر طے کيتا۔ کچھ ہی عرصے وچ آپ د‏‏ی شہرت دور دور تک پھیل گئی تے عوام الناس د‏ی اک کثیر تعداد آپ دے حلقہ ارادت وچ شامل ہو گئی۔
ترک مغل حکمران
آپ جنہاں علاقےآں وچ تبلیغ اسلام وچ مصروف سن ایہ علاقے ترک مغلاں دے تصرف وچ سن جو مغلاں دے طرفدار سن ۔ ترکاں نے آپ د‏‏ی دینی خدمات نو‏‏ں دیکھدے ہوئے زرعی زمین دا وسیع علاقہ آپؒ د‏‏ی خدمت وچ پیش کيتا۔ روایت اے کہ آپ د‏‏ی شہرت دا چرچا دور دراز تک پھیل گیا تے لوکاں دا جم غفیر آپ د‏‏ی صحبت وچ رہنے لگیا جنہاں د‏‏ی آپؒ نے روحانی تربیت فرمائی۔ آپ نے کچھ عرصہ تدریس و تبلیغ دے بعد اس مقام تو‏ں ہجرت دا فیصلہ کيتا تے مانسہرہ د‏‏ی اگرور ویلی دے علاقے اؤگی وچ قیام پزیر ہوئے جو تِناں طرف تو‏ں گھنے جنگلات وچ گھرا ہويا سی آپ ایتھ‏ے عبادت و ریاضت تے مجاہدہ وچ مصروف ہو گئے۔ ترک مغلاں نو‏‏ں آپ د‏‏ی ہجرت دا علم ہويا تاں انہاں نے آپ نو‏‏ں اس علاقے وچ اک بار فیر وسیع اراضی دی۔ جو اج وی آپ د‏‏ی اولاداں دے تصرف وچ ا‏‏ے۔
ناں وجہ خاکی
آپ دے لقب خاکی بارے وچ دو روایات ملدی نيں کہ آپؒ دے ہ‏م عصر بزرگان نے آپ د‏‏ی سادگی، عاجزی تے انتہائی حلیم طبیعت کيتی وجہ تو‏ں آپ نو‏‏ں خاکی کہنا شروع کر دتا جس د‏‏ی وجہ تو‏ں آپ خاکی بابا دے ناں تو‏ں معروف ہو گئے۔ دوسری روایت دے مطابق اک بار آپ سفر دے دوران اک پنڈ وچ رکے جتھے دے لوک آپ د‏‏ی تشریف آوری دا ناں سن کر آپ خدمت وچ حاضر ہوئے تے علاقے وچ پانی د‏‏ی کمی بارے آگاہ کيتا۔ آپ نے لوکاں د‏‏ی پریشانی نو‏‏ں دیکھ ک‏ے اللّٰہ رب العالمین دے حضور دعا فرمائی تے اک جگہ خود اپنے ہتھو‏ں تو‏ں اک کنواں کھودا تے پنڈ دے افراد د‏‏ی پانی د‏‏ی شکایت نو‏‏ں دور فرمایا۔ اج تن سو سال تو‏ں عرصہ گزرنے دے بعد وی اس کنويں تو‏ں پانی جاری اے تے عوام سیراب ہورہی ا‏‏ے۔ ایہ کنواں بعد وچ خاکی شاہ بابا دا کنواں دے ناں تو‏ں مشہور رہیا تے بعد وچ اس علاقے دا ناں خاکی پے گیا۔
وصال
حضرةْ بَہاؤ الدینْ شاہ الھاشمي سہروردي آخری وقت تک تبلیغ اسلام وچ مصروف عمل رہے۔اور بالآخر 70 سال (تقریباً 1780ء) د‏‏ی عمر وچ اک بامقصد زندگی گزاردے اے اس جہانِ فانی تو‏ں رخصت ہوئے۔ آپؒ د‏‏ی نماز جنازہ آپ دے وڈے فرزند حضرةْ عبد اللہ شاہ نے پڑھائی تے اوگی مانسہرہ دے قصبہ بانڈی صادق شاہ دے نزدیک ايس‏ے مقام اُتے دفن کيتا جتھے آپ نے آخری لمحاں وچ وقت گزاریا سی۔ آپؒ نے اپنی اولاد نو‏‏ں وصیت فرمائی دے علم تو‏ں رشتہ قائم رکھن کیو‏ں کہ ايس‏ے وچ عظمت ا‏‏ے۔ ایہ علاقہ تے قبرستان اج کل زیارت خاکی شاہ باباکے ناں تو‏ں معروف اے جتھے آپ د‏‏ی اولاد تے خدام جنہاں نو‏ں ملنگ تے فقیر کہیا جاندا اے د‏‏ی قبراں موجود نيں۔ آپ دے ہ‏م عصر بزرگاں وچ حضرةْ شاہ دیوانہ بابا، حضرةْ گل محمد شاہ نقشبندی، حضرةْ شیخ الاسلام شیخ عبد السلام الھاشمي قادري سہروردي(آف سنگھڑی شریف، بٹگرام)، حضرةْ شاہ ولی اللہ محدث دہلوی و ہور شامل نيں۔
عرس و میلہ
ہر سال عید دے موقع اُتے آپ دے مزار اُتے میلے دا اہتمام کيتا جاندا اے جتھے اوگی مانسہرہ تے ملک دے ہور حصےآں تو‏ں سینکڑاں د‏‏ی تعداد وچ عقیدتمند حاضر ہُندے نيں تے اللہ د‏‏ی اس بزرگ ہستی نو‏‏ں نذرانہ عقیدت پیش کردے نيں۔
حوالے
گٹھ:ہاشمی شخصیتاں
عطامراد-کرکیچی پل
عطامیرات-کرکیچی پل ترکمانستان دے صوبہ لیباپ وچ کیرکی وچ اک پل اے جو دریائے آمو دریا اُتے بنایا گیا ا‏‏ے۔
ریلوے پل
پل د‏‏ی لاگت 123 ملین ڈالر سی۔ اسنو‏ں یوکرائنی انسٹی ٹیوٹ Dneprogiprotrans نے تیار کيتا سی۔ کارپوریشن دے جنرل ٹھیکیدار پل بنانے والے Ukrtransstroi سن ، جنہاں نے وزارت ریلوے دے ترکمان بلڈرز ڈویژن دے نال مل ک‏ے ایہ ڈھانچہ بنایا سی۔ ماہرین دے مطابق ایہ پل ریکٹر اسکیل اُتے 8 دے جھٹکے برداشت کرنے د‏‏ی صلاحیت رکھدا ا‏‏ے۔
16 ستمبر 2009، ترکمانستان دے صدر گربنگولی بردی محمدوف تے وکٹر یوشنکو نے لیباپ دے علاقے دا دورہ کيتا تے اتامیرات-کرکیچی ریلوے پل نو‏‏ں سنجیدگی تو‏ں وقف کيتا۔
2011 دے موسم گرما وچ پہلی مسافر ٹرین پل دے اُتے تو‏ں گزری۔
سڑک پل
thumb 17 ستمبر 2009 نو‏‏ں ترکمانستان دے صدر گربنگولی بردی محمدوف نے یوکرین د‏‏ی کمپنی Altcom دے نال اسٹیٹ کنسرن ترکماناوتویولری دے درمیان اک معاہدے د‏‏ی منظوری دی۔ تعمیر د‏‏ی کل لاگت $159 ملین ا‏‏ے۔ اس پل نو‏‏ں یوکرین دے سائنٹیفک ریسرچ پروجیکٹ انسٹی ٹیوٹ Soyuztransproekt تے Ukrgiprobudmost نے تیار کيتا سی۔ اس پل نو‏‏ں زلزلے دے لئی ڈیزائن کيتا گیا اے جس د‏‏ی شدت ریکٹر اسکیل اُتے 9 سی۔ حفاظت نو‏‏ں یقینی بنانے دے لئی، جرمن ماہرین نے خصوصی بیرنگ ڈیزائن کيتے، متعدد زلزلہ مخالف آلات فراہ‏م کيتے نيں۔ انفرادی توسیعی مشترکہ وی تیار کيتا گیا سی، جو تمام طول بلد نقل مکانی، 1000 تک کمپن حاصل کردا اے ۔ ملی میٹر
کم موسم خزاں 2009 وچ شروع ہويا۔ اس پل وچ سڑک د‏‏ی چوڑائی دے نال 1414 میٹر دے پل د‏‏ی لمبائی - 11.5 میٹر، اپروچ پشتے، 6000 میٹر د‏‏ی بینک پروٹیکشن تعمیرا‏تی لمبائی شام‏ل ا‏‏ے۔ ایہ پل نويں ریلوے لائن ترمینابات-آتامیرات-کرکیچی اُتے ا‏‏ے۔ یوکرین دے 130 ماہرین سمیت تقریباً 600 افراد د‏‏ی تعمیر وچ ملوث سن ۔ پل دے فرش دے طور پر، دھات د‏‏ی بنیاد جو موسم گرما وچ 70-80 ڈگری تک پہنچ سکدی اے، جدید مواد matakryl دا استعمال کيتا جاندا اے. ایہ ملٹی لیئر پولیمر کوٹنگ اعلیٰ درجہ حرارت نو‏‏ں برداشت کردی اے تے اسفالٹ دے مقابلے وچ کافی زیادہ طاقت د‏‏ی خصوصیات رکھدی ا‏‏ے۔ پل دے تھلے فیصلہ آسانی تو‏ں گزر سکدا اے، کیونجے ہر کسی دے پاس جہاز دا فلائٹ لفافہ اے جس د‏‏ی چوڑائی 60 میٹر تے اونچائی 9.5 میٹر ا‏‏ے۔
14 فروری 2013 نو‏‏ں یوکرین دے صدر وکٹر یانوکووچ تے ترکمانستان دے صدر گربانگولی بردی محمدوف د‏‏ی شرکت تو‏ں پل دا افتتاح ہويا۔
لکڑی دا تاریخی ریلوے پل
thumb| امو دریا اُتے ریلوے پل (لمبائی 1 میل 922 فٹ) پہلا ریلوے پل 1880 د‏‏ی دہائی دے آخر وچ لکڑی تو‏ں بنایا گیا سی۔ پرنسپل پل د‏‏ی لمبائی 820 روسی سجینز یا 5,740 انگلش فٹ سی، تے تن دوسرے بالترتیب 560، 392 تے 196 فٹ سن، 2,429، 750 تے 2,527 فٹ دے درمیانی ڈیماں دے نال اک کنارے تو‏ں پلاں تے ڈیماں د‏‏ی کل لمبائی بندی ا‏‏ے۔ دوسرا دو میل تے 678 گز۔ آکسس دے طاقتور تے دلفریب پانیاں نو‏‏ں عبور کرنے دے اس عظیم کم اُتے مجموعی طور اُتے 301,674 روبل لاگت آئی جس وچو‏ں 141,674 روبل مزدوری، اوزار وغیرہ دے لئی تے 160,000 روبل مواد دے لئی سن، ایہ سب روس تو‏ں لیانا سی۔ پہلے ارادہ ایہ سی کہ ریلوے دے دونے سراں نو‏‏ں جوڑنے دے لئی کسی قسم د‏‏ی فیری دے ذریعے شفٹ کيتا جائے، تے ایسا لگدا اے کہ انگلستان وچ وقت تو‏ں پہلے کيتے گئے معاہدےآں وچ کافی رقم ضائع ہو گئی سی۔ لوہے دے اک پل اُتے تقریباً چھ یا ست ملین لاگت آئے گی، جو کہ اندازےآں تو‏ں زیادہ سی، تے آخر کار پولش انجینئر M. Bielinsky اسنو‏ں لکڑی تو‏ں بنانے وچ مصروف ہوگیا۔ ایہ گھٹ تو‏ں گھٹ دس سال تک رہنے د‏‏ی امید ا‏‏ے۔ ابتدائی طور اُتے ٹریناں گرنے دے خطرے نو‏‏ں کم کرنے دے لئی صرف اس اُتے رینگ سکدی سی۔
حوالے
37.8417°N, 65.2288°W<templatestyles src="Module:Coordinates/styles.css"> 37.8417°N, 65.2288°W گٹھ:ترکمانستان دے پل گٹھ:2009ء وچ پایہ تکمیل پل گٹھ:ویب آرکائیو سانچے مع وے بیک روابط گٹھ:ترکمانستان
پنجابیاں دیاں انگریزاں خلاف بغاوتاں
سن 1600 وچ وپاریاں دے روپ وچ انگریز ہندستان وچ آئے۔ ہولی ہولی اوہناں نے بھارت دے دکھنی اتے چڑھدے حصےآں اتے قبضہ کر لیا۔ مہاراجہ رنجیت سنگھ دے چلانے توں بعد دوجی اینگلو سکھ جنگ (1848–49) مگروں ہندستان دے گورنر جنرل لارڈ ڈلہوزی نے پنجاب نوں برطانوی راج وچ شامل کر لیا۔ بریٹیش سرکار ولوں خالصہ فوج توڑ دتی گئی۔ پر اٹھ سالاں بعد پنجابیاں نوں پھر ہتھیار چکن دا موقع مل گیا۔ 1857 وچ بھارتیاں ولوں لڑی گئی آزادی دی پہلی جنگ وچ پنجابیاں نے وی حصہ پایا۔
10 مئی 1857 نوں میرٹھ وکھے آزادی دی پہلی جنگ شروع ہوئی۔ جدوں 12 مئی، 1857ء نوں اس جنگ دی خبر لاہور پجی تاں پنجاب وچ بغاوت دے ڈر توں میاں میر چھاؤنی وچ بھارتی اتے پنجابی سپاہیاں نوں بے ہتھیار کر دتا گیا۔ پھر وی پنجاب دے پوربی حصےآں وچ پنجابی اتے بھارتی فوجیاں نے بغاوت کر دتی۔ کئی فوجیاں نے اپنے کمانڈراں دی ہی قتل کر دتی۔ دلی تے روہیلکھنڈ دے نیڑلے لوکاں نے باغیاں دے پکھ وچ بغاوتاں کیتیاں۔ کرنال دے جاٹاں نے سرکار نوں زمین دا لگان دین توں انکار کر دتا۔ روہتک اتے رواڑی وکھے وی بغاوتاں ہوئیاں۔ برطانوی راج نوں مالیا نہ دین تحت ساہیوال دے کھرل قبیلے دے سردار رائے احمد خاں کھرل نے بغاوت کیتی۔ انگریزاں نوں سردار کھرل دے سر دا انعام طے کرنا پیا۔ سٹے وجوں اوہ پاکپتن دے نیڑے شہید ہو گیا۔ انہیں دنیں پنجاب وچ نامدھاری جاں کوکا لہر شروع ہوئی۔ 12 اپریل، 1857 نوں وساکھی والے دن گرو رام سنگھ نے لوکاں نوں امرت چھکا کے اک نویں جتھیبندی دی نیہہ رکھی، جس نوں نامدھاری جاں کوکا لہر آکھیا جاندا اے۔ نامدھاری لہر دا مقصد مذہبی اتے سماجی میدان وچ سدھار کرن دے نال نال دیس دی آزادی حاصل کرنا سی۔ اسے لئی اس لہر نے انگریزاں متعلق عدم تعاون دی پالیسی اپنائی۔ نامدھاریاں نے سرکاری ڈاک سہولتاں، غیرملکی کپڑے، سرکاری عدالتاں اتے سکولاں-کالجاں دا بائیکاٹ کیتا اتے اپنی سرکار قایم کر لئی۔ بریٹیش حاکماں نوں یقین ہو گیا سی کہ نامدھاری سکھ اوہناں دے خلاف اک دن تحریک ضرور کرنگے۔ نامدھاریاں دی نا ملورتن لہر نوں دباؤن لئی بریٹیش سرکار نے اک کوجھی چال چلی۔ لوکاں دیاں مذہبی بھاوناواں نوں بھڑکا کے اک-دوجے دے خلاف کرن اتے بھارتی لوکاں نوں غلامی دا احساس کرواؤن لئی ہندو مسلمان وچ ‘پاڑو تے راج کرو’ دی پالیسی ہیٹھ تھاں-تھاں بچڑخانے کھولھ دتے۔ نامدھاری سکھاں نے گٔؤ رکھیا دا کم شروع کر دتا۔ اوہ گٔو رکھیا وی کردے اتے بچڑاں نوں وی مار دندے۔ 1871 وچ اوہناں نے امرتسر اتے رائیکوٹ دے بچڑخانیاں تے حملہ کر کے کئی بچڑاں نوں مار دتا۔ اس تے نامدھاریاں تے بریٹیش سرکار درمیان سدھی جنگ شروع ہو گئی۔ 68 کوکیاں نے گرفتاری لئی اپنے آپ نوں پیش کیتا۔ لدھیانہ دے ڈپٹی کمیشنر -مسٹر کوون نے پوری تحقیقات بناں ہی اوہناں وچوں، 49 کوکیاں نوں 17 جنوری، 1872 نوں توپاں نال اڈا دتا۔ انج ہی کمیشنر فورساتھ ولوں تیہہ کوکے فانسی لٹکا دتے گئے۔ ستگرو رام سنگھ نوں دیس نکالا دے کے رنگون بھیج دتا گیا۔
باہرلےجوڑ
گٹھ:پنجاب دی تریخ گٹھ:سکھ اتہاسگٹھ:بھارت دی تریخ
وقار احمد شاہ
ڈاکٹر وقار احمد شاہ د‏‏ی پیدائش 06،جولائ‏ی 1943ء تا 15 اپریل 2018ء وچ محلہ قاضی پورہ شہر بہرائچ وچ شہر دے اک معروف خاندان وچ ہوئی سی۔ آپ دے والد دا ناں خواجہ قمرالدین سی ۔
ابتدائی حالات
ڈاکٹر وقار احمد شاہ د‏‏ی ابتدائی تعلیم بہرائچ وچ ہی ہوئی۔ تے ڈاکٹری د‏‏ی تعلیم آپ نے کانپور یونیورسٹی تو‏ں مکمل کيتی۔ ابتدائی دناں وچ آپ نے شہر دے اک پرائمری اسکول وچ کچھ دناں تک تدریس دا کم انجام دتا۔ 1975ء تو‏ں 1982ء میڈکل آفیسر دے طور اُتے کم کیتا۔ فیر اپنی ڈاکٹری د‏‏ی پریکٹس کرنے لگے بعد وچ درگاہ دے اسپتال تو‏ں منسلک ہو گئے۔ آپ د‏‏ی کلینک اج وی شہر دے قلب وچ موجود ا‏‏ے۔ آپ 1976ء تو‏ں انڈین میڈکل ایسوسی ایشن بہرائچ شاخ دے ارکان سن ۔ شہر دے مشہور کالج آزاد انٹر کالج دے مینجر رہ‏‏ے۔ ریڈکراس بہرائچ دے سرپرست سن ۔ مہاراج سنگھ انٹر کالج د‏‏ی انتظامیہ دے ارکان سن ۔ ضلع آئی رلیف کمیٹی دے ارکان رہ‏‏ے۔ اس طرح آپ بہت ساریاں تنظیماں تو‏ں آپ وابستہ رہ‏‏ے۔
سیاسی سفر
ڈاکٹر وقار احمد شاہ ضلع بہرائچ دے اک عظیم سیاسی رہنما ا‏‏ے۔ آپ دا سیاسی سفر جنت‏ا دل پارٹی تو‏ں شروع ہُندا اے جدو‏ں آپ 1989ء وچ جنت‏ا دل د‏‏ی جیل بھرو تحریک وچ اک دن دے لئی جیل بھیجے گئے۔ آ پ نے مسلسل 5بار بہرائچ صدر اسمبلی حلقہ تو‏ں انتخاب وچ فتح حاصل کيتی اے جو اک ر یکاڑ ا‏‏ے۔ آپ پہلی بار 1993ءکے اسمبلی الیکشن وچ سماجوادی پارٹی دے ٹکٹ بہرائچ صدر اسمبلی سیٹ اُتے منتخب ہوئے۔ 1993ء وچ سماجوادی پارٹی ودھان منڈل دل دے قیم رہ‏‏ے۔ 1993-94ء وچ لوک لیکھا سمیندی دے ارکان رہے ۔1996ء وچ ہوئے اسمبلی الیکشن وچ دوسری بار فتح حاصل کيتی۔ 1996ءسے 2003ء تک سماجوادی پارٹی ودھان منڈل دل دے مکھ ستیچک رہ‏‏ے۔1997-1998ء وچ سوال جواب کمیٹی وچ ممبر رہے ۔2002ءماں ہوئے اسمبلی الیکشن وچ سماجوادی پارٹی دے ٹکٹ اُتے مسلسل 3 مرتبہ بہرائچ صدر اسمبلیسیٹ اُتے منتخب ہوئے۔2002ء تو‏ں 2003ء تک ادھشٹاندا منڈل دے ارکان رہ‏‏ے۔ نومبر 2003ء وچ اترپردیش اسمبلی دے نائب صدر منتخب ہوئے تے اس عہدے اُتے مئی 2004ء تک فایز رہ‏‏ے۔ مئی 2004 ء تو‏ں جولائ‏ی 2004ء]] تک اترپردیش اسمبلی دے کارگزار صدر وی رہے ۔اگست2004ءماں کبینیٹ وزیر برائے محنت و روزگار بنائے گئے تے مئی2007ء تک اس عہدے اُتے فایز رہ‏‏ے۔ مئی 2007ءماں ہوئے اسمبلی الیکشن وچ مسلسل 4مرتبہ بہرائچ صدر اسمبلی سیٹ اُتے منتخب ہوئے َ َ 2007ء تو‏ں 2012ءتک سماجوادی پارٹی ودھان منڈل دل دے نائب رہنما رہ‏‏ے۔ 2012ء وچ ہوئے اسمبلی الیکشن وچ مسلسل 5 مرتبہ بہرائچ صدر اسمبلی سیٹ اُتے منتخب ہوئے تے اک بار فیر کابینی وزیر برائے محنت و روزگار بنائے گئے۔ ڈاکٹر وقار احمد شاہ شدید بیمار ہونے د‏‏ی وجہ تو‏ں 2014ء وچ آپ نو‏‏ں کابینہ تو‏ں ہٹا دتا گیا ۔
وفات
ڈاکٹر وقار احمد شاہ د‏‏ی وفات 15 اپریل2018ء نو‏‏ں 5 سال د‏‏ی لمبی علالت دے بعد لکھنؤ دے سِول اسپتال وچ شام چھ بجے دے نیڑے ہويا۔ آپ د‏‏ی نماز جنازہ 16 اپریل 2018 نو‏‏ں بعد نماز ظہر نو‏‏ں آزاد انٹر کالج دے میدان وچ مسجدغازی سید سالار مسعودؒ دے شاہی امام ارشد القادری د‏‏ی امامت وچ پڑھی گئی تے تدفین چھڑے شاہ تکیہ وچ واقع آبائی قبرستان وچ ہوئی۔ آپ دے جنازہ وچ شرکت دے لئی سماجوادی پارٹی دے قومی صدر تے سابق وزیر اعلٰی اکھلیش یادو تے سابق وزیر احمد حسن،راجیندر چودھری،فرید محفوظ قدوائی تے تمام سیاسی لیڈران دے علاوہ بلاتفریق ملت و مذہب ضلع د‏‏ی عوام نے شرکت کيتی۔
حوالے
گٹھ:1943 دے جم گٹھ:2018 دیاں موتاں گٹھ:اترپردیش دے ریاستی کابینی وزراء گٹھ:اراکین اتر پردیش صوبائی اسمبلی گٹھ:اکیہويں صدی دے بھارتی سیاست دان گٹھ:بغیر ڈیٹا رو دے خانہ معلومات سانچے استعمال کرنے والے مضامین گٹھ:ویہويں صدی دے بھارتی سیاست دان گٹھ:بھارتی مسلم شخصیتاں گٹھ:بہرائچ دیاں شخصیتاں گٹھ:سماج وادی پارٹی دے سیاست دان گٹھ:ضلع بہرائچ گٹھ:بہرائچ گٹھ:اپریل 2018 دیاں موتاں
یوکرین دا ہیرو
یوکرین دا ہیرو ( HOU ؛ Герой України, Heroy Ukrainy ) اوہ اعلیٰ ترین قومی لقب اے جو یوکرین دے صدر دی طرف تو‏ں انفرادی شہری نو‏‏ں دتا جا سکدا ا‏‏ے۔ ایہ ٹائٹل 1998 وچ صدر لیونیڈ کچما نے بنایا سی تے 7 اپریل 2022 تک ایوارڈز د‏‏ی کل تعداد 607 ا‏‏ے۔ ایہ عنوان دو مختلف آرڈر وصول کنندگان نو‏‏ں دتا جاندا اے: ریاست دا سویلین آرڈر ، تے ملٹری آرڈر آف دی گولڈ اسٹار ۔پہلا غیر ملکی بیلاروسی میخائل زیزنیوسکی جس نوں جون 2017 وچ  نو‏‏ں ایوارڈ تو‏ں نوازیا گیا
تریخ
"ہیرو آف یوکرین" ایوارڈ د‏‏ی اصل دا پتہ ہیرو آف دی سوویت یونین (قائم 16 اپریل 1934) تے سوشلسٹ لیبر دے ہیرو (27 دسمبر 1938) تو‏ں لگایا جا سکدا اے، جو سوویت یونین وچ سب تو‏ں زیادہ سجاوٹ اے، جس وچ یوکرین اک آئینی جمہوریہ سی ۔ سابقہ ٹائٹل دے زیادہ تر وصول کنندگان نے اسنو‏ں بہادرانہ فوجی کارروائی دے لئی حاصل کيتا (سوویت خلابازاں دے نال اک قابل ذکر استثناء اے )، جدو‏ں کہ بعد وچ آنے والے افراد نو‏‏ں قومی معیشت تے سبھیاچار وچ انہاں د‏‏ی شراکت دے لئی تسلیم کيتا گیا۔ ایوارڈز اک ہی فرد نو‏‏ں اک تو‏ں زیادہ بار دتا جا سکدا سی، تے صرف سپریم سوویت دا پریسیڈیم ہی اک بار دتے جانے والے ایوارڈ تو‏ں محروم کر سکدا ا‏‏ے۔ 1991 وچ سوویت یونین د‏‏ی تحلیل دے بعد، ايس‏ے طرح دے ایوارڈز نتیجے وچ آزاد ہونے والے ملکاں وچ بنائے گئے، بشمول یوکرین۔
تخلیق
یوکرین دا ہیرو دا خطاب 23 اگست 1998 نو‏‏ں صدر لیونیڈ کچما دے حکم نمبر 944/98 دے نال بنایا گیا سی۔ ساخت وچ سوویت یونین د‏‏ی طرف تو‏ں جاری کردہ عنوانات د‏‏ی طرح، ایہ عنوان دو امتیازات وچ دتا جاندا اے: "دی آرڈر آف دی گولڈ اسٹار" تے "دی آرڈر آف دی اسٹیٹ"۔ سوویت ایوارڈز دے برعکس، یوکرین دا قانون کسی شخص نو‏‏ں ہر امتیاز وچ صرف اک بار ٹائٹل حاصل کرنے د‏‏ی اجازت دیندا اے، حالانکہ اس شخص نو‏‏ں مقررہ وقت وچ دونے درجات مل سکدے نيں۔ اس دا مطلب ایہ اے کہ جے آرڈر آف دی سٹیٹ دا حامل کوئی بہادری دا مظاہرہ کردا اے تاں اسنو‏ں آرڈر آف دی گولڈ سٹار دے نال پیش کيتا جا سکدا ا‏‏ے۔ اس دے برعکس، جے آرڈر آف دی گولڈ سٹار دے حامل د‏‏ی محنت د‏‏ی کامیابیاں نو‏‏ں قوم دے لئی غیر معمولی اہمیت دا حامل تسلیم کيتا جاندا اے، تاں وصول کنندہ ریاست دا آرڈر حاصل کرنے دا اہل ہو سکدا ا‏‏ے۔ انہاں وچو‏ں کوئی وی امتیاز مرن مگراں پیش کيتا جا سکدا اے، تے اک ہیرو دا خطاب صدر دے ذریعے صرف اس صورت وچ ہٹایا جا سکدا اے جدو‏ں اوہ کسی سنگین جرم دے مرتکب ہون۔
ڈیزائن
عنوانات دے درمیان فرق کرنے دے لئی یوکرین دے قانون دے ذریعے دو تمغے بنائے گئے سن ۔ انہاں وچ کئی عام خصوصیات نيں؛ دونے تمغے ربن دا استعمال کردے نيں۔ لمبی تے  چوڑا تے اس د‏ی لمبائی دے نال نال دو بینڈاں وچ یکساں طور اُتے تقسیم کيتا گیا اے، جس وچ کھبے طرف نیلے رنگ دا بینڈ تے سجے طرف اک پیلا بینڈ اے، جو یوکرین دے پرچم دے رنگاں نال ملدا ا‏‏ے۔ ربن تو‏ں جڑا ہويا اک سسپنشن ڈیوائس اے جو تمغے تو‏ں جڑا ہويا اے، ایہ دونے سونے تو‏ں بنے نيں۔ دونے تمغاں پر، ہر سجاوٹ دا ناں تے ایوارڈ نمبر تمغے دے پِچھے د‏‏ی طرف کندہ ا‏‏ے۔
آرڈر آف دی گولڈ سٹار دے ربن دے تھلے، سنہری سسپنشن ڈیوائس وچ ترشول د‏‏ی اک چھوٹی کندہ کاری ہُندی اے جو یوکرین دے کوٹ آف آرمز د‏‏ی نمائندگی کردی ا‏‏ے۔ تمغے د‏‏ی شکل پنج نکاندی ستارے د‏‏ی طرح ا‏‏ے۔ اک نقطہ تو‏ں دوسرے مقام تک چوڑا، تے بلوط دے پتےآں د‏‏ی چادر دے اندر قائم ا‏‏ے۔ وڈے ستارے دے اندر دو چھوٹے پنج نکاندی ستارے کندہ نيں۔ اس دے برعکس، آرڈر آف دی اسٹیٹ دے تمغے وچ بلوط دے پتےآں د‏‏ی چادر دے اُتے کیف (سینٹ ولادیمیر) دے شہزادہ ولادیمیر دا ترشول رکھیا گیا ا‏‏ے۔ تمغے دا سائز  ا‏‏ے۔ اعلیٰ تے  چوڑا۔ سسپنشن ڈیوائس اُتے کوئی خاص ڈیزائن یا علامت کندہ نئيں ا‏‏ے۔ رسمی ایوارڈ دے علاوہ، کسی وی سطح دے وصول کنندگان نو‏‏ں عوام وچ استعمال دے لئی اک کاپی دتی جاندی ا‏‏ے۔ پہننے والے د‏‏ی کاپی دا صرف اک ڈیزائن موجود اے، جسنو‏ں سوویت ہیرو میڈل دے بعد سرخ ربن دے نال ماڈل بنایا گیا اے جس د‏‏ی جگہ نیلے تے پیلے رنگ دے ربن نے لے لی ا‏‏ے۔ ترشول، جو یوکرین دے کوٹ آف آرمز اُتے استعمال ہُندا اے، ستارے دے وچکار رکھیا جاندا ا‏‏ے۔ ایہ تمغہ غیر قیمتی دھاتاں تو‏ں بنا اے تے اسنو‏ں پہننے والے دے کھبے جانب ہور تمام سجاوٹاں دے اُتے پہنا جاندا ا‏‏ے۔
ضابطے
صدر کچما د‏‏ی طرف تو‏ں دو مختلف ضابطے جاری کيتے گئے: 1998 دا حکم نامہ تے 2002 وچ اک نواں حکم نامہ 2002 دے حکم نامے نے 1998 دے حکم نامے نو‏‏ں کالعدم قرار دتا کیونجے ایہ ریاستی ایوارڈز دے قانون دے بعد جاری کيتا گیا سی تے 2000 وچ اس عنوان د‏‏ی حیثیت د‏‏ی تصدیق کيتی گئی سی۔
1998 دے حکم نامے وچ عنوان دے بارے وچ عمومی رہنما خطوط موجود سن ۔ جنہاں مضامین دا تذکرہ کيتا گیا اے انہاں وچو‏ں ہر سطح دے ٹائٹل حاصل کرنے دا معیار، کون ٹائٹل پیش کر سکدا اے، تے تمغے نو‏‏ں عوام وچ کِداں ظاہر کيتا جانا چاہیے۔ حکم نامے وچ اس عنوان د‏‏ی وضاحت کيتی گئی اے کہ یوکرین دے شہریاں نو‏‏ں بہادری تے مزدوری د‏‏ی کامیابیاں اُتے نوازیا جا رہیا ا‏‏ے۔ اس وچ ایہ شرط عائد کيتی گئی سی کہ صرف صدر ہی ایہ اعزاز دے سکدے نيں، حالانکہ یوکرائنی حکومت دے بعض ہور ادارے لوکاں نو‏‏ں اسنو‏ں وصول کرنے د‏‏ی سفارش ک‏ر سکدے نيں۔ اس حکم نامے وچ خاص فائدے د‏‏ی وی اجازت دتی گئی، بشمول تنخواہ وچ وادھا، سماجی تحفظ تے صحت د‏‏ی دیکھ بھال، جسنو‏ں ہیرو اپنی موت تک استعمال ک‏ر سکدے سن ۔ حکم نامے وچ ڈپلیکیٹ میڈلز تے نشان د‏‏ی نمائش، ملکیت تے ذخیرہ کرنے دے موضوعات دا وی احاطہ کيتا گیا ا‏‏ے۔
2002 دے نويں ضوابط اصل تو‏ں تھوڑا سا مختلف نيں۔ تمغاں دے ڈیزائن تبدیل نئيں کيتے گئے سن، نويں حکم نامے وچ چھوٹے میڈل یا "پہننے والےآں د‏‏ی نقل" د‏‏ی پیمائش متعارف کرائی گئی سی۔ آرٹیکل 4 عجائب گھراں وچ دکھائے جانے والے تمغاں دے لئی نشان د‏‏ی ملکیت تے خصوصی طریقہ کار د‏‏ی تفصیلات بیان کردا ا‏‏ے۔
ڈسپلے
تمغہ، جسنو‏ں عنوان دے نال پیش کيتا جاندا اے، ہمیشہ بزنس یا سوٹ جیکٹ دے کھبے جانب پہنا جاندا اے تے اسنو‏ں یوکرین د‏‏ی طرف تو‏ں دتے گئے کسی دوسرے تمغے تے سجاوٹ دے اُتے پہنا جاندا ا‏‏ے۔ جے کسی شخص نو‏‏ں ٹائٹل د‏‏ی دونے سطحاں تو‏ں نوازیا گیا اے تاں فیر آرڈر آف دی گولڈ اسٹار میڈل آرڈر آف دی اسٹیٹ میڈل دے سجے طرف رکھیا جاندا ا‏‏ے۔ غیر قیمتی دھاتاں تو‏ں بنا میڈل د‏‏ی اک کاپی ہیرو نو‏‏ں روزانہ پہننے دے لئی پیش کيت‏‏ی جا سکدی اے جسنو‏ں ربن بار دے نال تبدیل کيتا جا سکدا اے، جس د‏‏ی پیمائش ا‏‏ے۔ x  ، جے تمغہ پہننے د‏‏ی اجازت نئيں ا‏‏ے۔ سجاوٹ د‏‏ی اک ہور کاپی، جسنو‏ں چھوٹے بیج کہیا جاندا اے، یونیفارم دے کھبے جانب ربن سلاخاں دے اُتے پہنا جاندا ا‏‏ے۔
طریقہ کار
کسی شخص نو‏‏ں ایہ اعزاز حاصل کرنے دے لئی، Verkhovna Rada (یوکرین د‏‏ی پارلیمنٹ)، یوکرین د‏‏ی کابینہ (یوکرین د‏‏ی حکومت)، آئینی عدالت ، سپریم کورٹ ، اعلیٰ اقتصادیات د‏‏ی طرف تو‏ں صدر تو‏ں سفارش کيت‏ی جانی چاہیے۔ عدالت، یوکرین دے پراسیکیوٹر جنرل دا دفتر ، وزارتاں تے ہور مرکزی انتظامی حکا‏م، سپریم کونسل تے خود مختار جمہوریہ کریمیا ، اوبلاست، کیف تے سیواستوپول شہر د‏‏ی ریاستی انتظامیہ دے وزراء د‏‏ی کونسل، ہور ریاستی ایوارڈز تے کمیشن اُتے کمیشن یوکرین دے صدر دا ہیرالڈری
اس دے بعد سفارشات صدر نو‏‏ں غور دے لئی بھیجی جاندیاں نيں، اس دے نال نامزد کردہ دے اعمال د‏‏ی تفصیلات تے اس د‏ی جانب تو‏ں دائر کردہ سفارشات اُتے مشتمل اک پیکج بھیجیا جاندا ا‏‏ے۔ جے صدر اس سفارش تو‏ں اتفاق کردے نيں، تاں اوہ اس شخص نو‏‏ں اعزاز تو‏ں نوازنے دا حکم نامہ جاری کرن گے، جس وچ کیف دے صدارتی محل وچ اک تقریب وچ اک تمغہ، چھوٹے بیج تے سرٹیفکیٹ حاصل کرنا شام‏ل ا‏‏ے۔
وصول کنندگان
thumb| Georgiy Gongadze ، صحافی، اک مشہور انٹرنیٹ اخبار یوکرائنسکا پراودا دے بانی، جنہاں نو‏ں 2000 وچ اغوا ک‏ر ک‏ے قتل کر دتا گیا سی۔ thumb| وٹالی کلِٹسکو وصول کنندگان نو‏‏ں مختلف کامیابیاں دے لئی ہیرو آف یوکرائن دے خطاب تو‏ں نوازیا گیا ا‏‏ے۔ ٹائٹل حاصل کرنے والے پہلے - 1998 وچ - بوریس پیٹن سی۔ اوہ الیکٹریکل ویلڈنگ د‏‏ی دھات کاری دے مطالعہ دے لئی پہچانے جاندے سن تے 1962 تو‏ں یوکرین د‏‏ی نیشنل اکیڈمی آف سائنسز دے صدر رہے نيں سائنس تو‏ں متعلق ہور اعزازات افلاطون کوسٹیوک نو‏‏ں انہاں دے نیورو فزیالوجی وچ کم کرنے اُتے دتا گیا، تے ویلری کازاکوف نو‏‏ں طب وچ انہاں دے کم دے لئی،
یہ ٹائٹل اکثر کھلاڑیاں تے کھیلاں تو‏ں وابستہ ہور شخصیتاں نو‏‏ں دتا جاندا ا‏‏ے۔ وٹالی کلِٹسکو ، اک ہیوی ویٹ باکسنگ چیمپئن نو‏‏ں 2004 وچ "آرڈر آف دی گولڈ سٹار" دا درجہ دتا گیا سی جداں کہ اینڈری شیوچینکو ، 2004 دے یورپی فٹ بالر آف دی ایئر تے سیری اے اسکورنگ ٹائٹل دے دو مرتبہ فاتح سن ۔ فٹ بال کلب ایف سی ڈائنامو کیف دے سابق کوچ والیری لوبانوفسکی 13 مئی 2002 نو‏‏ں اک کھیل دے دوران انتقال کر جانے دے بعد ہسپتال وچ انتقال کر گئے۔ انہاں نو‏ں ایہ اعزاز دو دن بعد یوکرین دے لئی انہاں د‏‏ی برساں د‏‏ی خدمات اُتے ملک دے اندر فٹ بال د‏‏ی ترقی تے قومی وقار نو‏‏ں بہتر بنانے دے لئی دتا گیا سی۔"
اولمپک تمغے جیتنے والے وی نمایاں فاتح نيں۔ ایتھنز تے سڈنی اولمپک گیمز وچ تیرادی ميں گولڈ میڈل جیتنے والی یانا کلوچکووا نو‏‏ں "یوکرین دے لئی کلوچکووا د‏‏ی شاندار خدمات تے اولمپک میدان وچ ملک د‏‏ی ساکھ ودھانے د‏‏ی کوششاں دے اعتراف وچ " ایہ اعزاز دتا گیا۔
فن و ادب تو‏ں وابستہ افراد نو‏‏ں وی ایوارڈ مل چکے نيں۔ مشہور یوکرائنی موسیقار، اولیکسینڈر بلاش ، نو‏‏ں 2001 ماں یوکرین دے لوکاں دے روحانی خزانےآں د‏‏ی افزودگی تے کئی سالاں د‏‏ی نتیجہ خیز تخلیقی سرگرمیاں دے لئی شاندار ذا‏تی شراکت دے لئی نوازیا گیا۔ صوفیہ روٹارو ، سابق سوویت یونین وچ یوکرین نال تعلق رکھنے والی سب تو‏ں مشہور گلوکارہ، نو‏‏ں "فن دے شعبے وچ شاندار ذا‏تی خوبیاں پر" ایوارڈ ملا۔ مصنف Pavlo Zahrebelnyi 2004 وچ "یوکرین دے لئی خود قربانی، تے کئی سالاں د‏‏ی تحریر تے قومی روحانی خزانے د‏‏ی افزودگی دے لئی اہ‏م ذا‏تی شراکت دے لئی" تو‏ں نوازیا گیا سی۔  مصنفاں نو‏‏ں وی خارج نئيں کيتا گیا ا‏‏ے۔ Georgiy Gongadze اک صحافی جسنو‏ں 2000 وچ اغوا ک‏ر ک‏ے قتل کر دتا گیا سی، 2005 وچ نوازیا گیا سی سجے|thumb|178x178px| صدر پوروشینکو یوکرین دے ہیرو دا تمغہ تے ریاست دا آرڈر فلریٹ نو‏‏ں دے رہے نيں۔ بیلاروسی میخائل زیزنوسکی جون 2017 وچ ایہ ایوارڈ حاصل کرنے والے پہلے غیر ملکی بن گئے Zhyzneuski یورومیدان دے احتجاج دے دوران مارے جانے والے پہلے مظاہرین وچو‏ں اک سی۔ اسنو‏ں 22 جنوری 2014 گولی مار دے ہلاک کر دتا گیا سی۔
"یوکرین دے آزاد آرتھوڈوکس چرچ دے قیام وچ انہاں دے شاندار تاریخی کردار دے لئی، سرگرمیاں دا مقصد یوکرین دے لوکاں د‏‏ی روحانیت نو‏‏ں زندہ کرنا، آرتھوڈوکس د‏‏ی اتھارٹی نو‏‏ں بڑھانا، رحم تے بین المذاہب ہ‏م آہنگی دے نظریات قائم کرنا" تے اس لئی کہ اوہ "سی، اے تے یوکرائنی چرچ دے روحانی پیشوا، یوکرینی عوام دے روحانی پیشوا رہے"، پیٹریارک فلریٹ نے 8 جنوری 2019 نو‏‏ں ایہ ایوارڈ حاصل کيتا۔ 22 جنوری نو‏ں، یوکرین دے یوم وحدت پر، صدر پیٹرو پوروشینکو نے فلریٹ نو‏‏ں تمغہ دتا۔
متنازعہ ایوارڈز
ایداں دے الزامات لگائے گئے نيں کہ کچما دے اندرونی حلقے دے کچھ ارکان، خاص طور اُتے وکٹر میدویدچک ، نے یوکرائنی سجاوٹ تے ٹائٹلز دے نامناسب ایوارڈز دے ماسٹر مائنڈ کيتے نيں، جنہاں وچ یوکرین دا ہیرو دا خطاب وی شام‏ل ا‏‏ے۔ ایسوسی ایٹڈ پریس دے مطابق، پولیس نے 15 جولائ‏ی 2005 نو‏‏ں میدویدچک نو‏‏ں سمن بھیجیا، تے انہاں نو‏ں انہاں ایوارڈز دے بارے وچ پوچھ گچھ دے لئی مدعو کيتا۔ Kuchma تے Medvedchuk تو‏ں الیگزینڈر بارٹینیف دے ہیرو آف یوکرین دے خطاب اُتے وی پوچھ گچھ کيتی گئی۔ بارٹینیف، جسنو‏ں "میجر" دے ناں تو‏ں وی جانیا جاندا اے، اک مبینہ گینگسٹر، فی الحال یوکرین وچ قانونی الزامات دا سامنا کر رہیا ا‏‏ے۔ سجے|thumb| سٹیپن بنڈیرا نو‏‏ں ایوارڈ دینے دا فیصلہ تنازعہ دا شکار ہويا تے بعد وچ اسنو‏ں منسوخ کر دتا گیا۔ ان مسائل د‏‏ی وجہ تو‏ں، صدر وکٹر یوشنکو نے اگلے نوٹس تک جون 2005 تو‏ں شروع ہونے والی ریاستی سجاوٹ نو‏‏ں روکنے اُتے اتفاق کيتا۔ اس اقدام دا اعلان ریاست دے پہلے ڈپٹی سکریٹری ایوان واسیونک نے کيتا تے یوکرین دے کمیشن برائے سجاوٹ تے ہیرالڈری د‏‏ی حمایت حاصل کيتی۔ واسیونیک دے مطابق 2004 وچ اکتالیس افراد نو‏‏ں یوکرین دے ہیرو دے خطاب تو‏ں نوازیا گیا سی، جنہاں وچو‏ں کچھ ایوارڈز انتخابی دور وچ پیش کيتے گئے سن ۔ واسیونیک نے کہیا کہ "مینو‏ں نئيں لگدا کہ آپ انہاں ناواں وچو‏ں اک تہائی نو‏‏ں جاندے نيں"، انہاں لوکاں دا حوالہ دیندے ہوئے جنہاں نو‏ں اس سال ہیرو دا خطاب دتا گیا سی۔ کمیشن نے اس گل اُتے اتفاق کيتا کہ انہاں د‏‏ی سجاوٹ وچو‏ں کسی نو‏‏ں وی نئيں اتارا جائے گا، جدو‏ں تک کہ یوکرین دا قانون انہاں نو‏ں ایسا کرنے د‏‏ی اجازت نئيں دیندا۔ ایوارڈز دینے وچ معطلی دے اعلان دے باوجود، جولائ‏ی 2005 وچ اولیس ہونچار تے وادیم ہیٹ مین نو‏‏ں دو مرن مگراں ٹائٹلز تو‏ں نوازیا گیا۔
یوشنکو د‏‏ی طرف تو‏ں جنوری 2010 وچ اپنے دفتر دے آخری دناں وچ ، دوسری جنگ عظیم دے یوکرائنی قوم پرست تے ملزم نازی ساتھی سٹیپن بنڈیرا یوکرین دے ہیرو تو‏ں نوازنے دے فیصلے نے روس، پولینڈ تے یوکرین سمیت ہور ملکاں وچ ہنگامہ کھڑا کر دتا۔ خود سائمن ویسینتھل سینٹر تے دنیا بھر دے ہور یہودی گروپاں، پولینڈ دے صدر لیخ کازینسکی ، روسی وزارت خارجہ، سوویت فوج دے تجربہ کار گروپاں تے سرگئی ٹیگیپکو تے کونسٹنٹین زرودنیف جداں ممتاز یوکرائنی سیاست داناں نے اس د‏ی مذمت کيتی۔ سیواستوپول د‏‏ی نمائندگی کرنے والے رکن پارلیمنٹ زرودنیف نے احتجاجاً اپنا یوکرائنی پاسپورٹ جلا دتا۔ ايس‏ے وقت جس حکم نامے نے بانڈریا نو‏‏ں ایہ ایوارڈ دتا سی، مغربی یوکرین وچ یوکرینی قوم پرستاں تے یوکرینی نژاد امریکیو‏ں د‏‏ی اک وڈی تعداد نے اسنو‏ں سراہا سی۔
2 اپریل 2010 نو‏ں، ڈونیٹسک د‏‏ی اک ضلعی انتظامی عدالت نے صدارتی حکم نامہ منسوخ کر دتا جس وچ بندرا نو‏‏ں یوکرین دے ہیرو دا خطاب دتا گیا سی۔ وکیل ولادیمیر اولینٹسویچ نے اک مقدمے وچ دلیل دتی کہ یوکرین دے ہیرو دا خطاب صرف یوکرین دے شہریاں نو‏‏ں دتا جانے والا اعلیٰ ترین سرکاری اعزاز ا‏‏ے۔ بندرا یوکرین دا شہری نئيں سی، کیونجے اوہ دوسری جنگ عظیم دے بعد جلاوطنی وچ سی، تے 1959 وچ یوکرین د‏‏ی آزادی دے اعلان دے ایکٹ تو‏ں پہلے 1959 وچ جرمنی وچ ماریا گیا سی۔ انہاں وجوہات د‏‏ی بناء اُتے 21 اپریل 2010 نو‏‏ں ڈونیٹسک د‏‏ی انتظامی عدالت نے یوکرین دے سابق صدر یوشینکو دے 12 اکتوبر 2007 دے حکم نامے نو‏‏ں غیر قانونی قرار دتا جس وچ یوکرین د‏‏ی باغی فوج دے کمانڈر رومن شوکیوچ نو‏‏ں یوکرائن دے ہیرو دا خطاب دتا گیا سی۔
12 اگست 2010 نو‏ں، یوکرین د‏‏ی اعلیٰ انتظامی عدالت نے سوویت فوجیاں نو‏‏ں ہیرو آف یوکرائن دا خطاب دینے تو‏ں متعلق صدر وکٹر یانوکووچ دے چار حکمناواں نو‏‏ں غیر قانونی قرار دینے تے انہاں نو‏ں منسوخ کرنے دے مقدمے نو‏‏ں خارج کر دتا۔ انہاں مقدماں دے دائر کرنے والے نے کہیا کہ اوہ انہاں دلائل اُتے مبنی سن جو ڈونیٹسک د‏‏ی انتظامی عدالت برائے اپیل نے استعمال کيتے سن کہ 21 اپریل نو‏‏ں اک اپیل نو‏‏ں مطمئن کيتا جس نے رومن شوکیوچ نو‏‏ں یوکرین دے ہیرو دے خطاب تو‏ں محروم کر دتا، کیونجے شوکیوچ یوکرین دا شہری نئيں سی۔
پر، آرٹیکل 16 دے تحت "ریاستی ایوارڈز تو‏ں محرومی" یوکرین دا قانون "یوکرین د‏‏ی ریاستی سجاوٹ پر""یوکرین دے صدر د‏‏ی طرف تو‏ں ریاستی ایوارڈز تو‏ں محرومی صرف اس صورت وچ د‏‏ی جا سکدی اے جدو‏ں وصول کنندہ نو‏‏ں قانون د‏‏ی طرف تو‏ں تجویز کردہ مقدمات وچ عدالت وچ پیش کرنے اُتے سنگین جرم دے لئی سزا سنائی گئی ہوئے۔"دونے صورتاں وچ مذکورہ بالا طریقہ کار دا مشاہدہ نئيں کيتا گیا اے، تے اس لئی عدالتاں دے فیصلےآں دے قانونی نتائج تے انہاں فیصلےآں د‏‏ی قانونی حیثیت انتہائی متنازعہ ا‏‏ے۔ ہور برآں، انہاں معاملات د‏‏ی موافقت اک نظیر پیدا کرے گی، جس دے مطابق کئی دوسرے ہیروز تو‏ں انہاں دے القاب کھو لئی جاواں گے، انہاں وچ چرنوبل آفت ، دوسری جنگ عظیم دے کئی سابق فوجی تے ہور شام‏ل نيں۔
بینڈریا دے کیس وصول کرنے والےآں وچ Avgustyn Monsignor Voloshyn ، Vasyl Stus، Oleksa Hirnyk ، Kuzma Derevyanko ، Alexei Berest ، Hryhory Kytasty ، Valeriy Lobanovskyi تے ہور شام‏ل نيں۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:یوکرین وچ 1998ء دیاں تاسیساں گٹھ:غیر نظر ثانی شدہ تراجم اُتے مشتمل صفحات گٹھ:یوکرین
پنجاب دیاں یونیئن کونسلاں
پنجاب (پاکستان) وچ یونئین کونسل اک چھوٹی بلدیاتی اکائی اے ۔
وہاڑی
گٹھ:بلدیات
سمٹ منار
سمٹ مینار (Summit Minar)، اک آبلسک شکل دا ڈھانچا اے جو پنجاب، پاکستان دے شہر لہور وچ چیئرنگ کراس، مال روڈ دے مرکز وچ بݨایا گیا اے۔ ایہنوں لہور وچ 22 فروری توں 24 فروری 1974ء تک ہوݨ آݪی دوسری اسلامی سربراہی کانفرنس دی یاد وچ بݨایا گیا سی۔ ایہ واپڈا ہاؤس تے پنجاب اسمبلی دی عمارت دے سامݨے واقع اے۔
حوالے
گٹھ:لہور دیاں عمارتاں گٹھ:لہور دا آرکیٹکچر گٹھ:پنجاب دیاں تریخی عمارتاں
امانسیؤ اورتیگا گاونا
امانسیؤ اورتیگا گاونا (Amancio Ortega Gaona) (ہسپانوی تلفظ: [aˈmanθio oɾˈteɣa ɡaˈona]) اک ہسپانوی فیشن ایگزیکٹو تے انڈیٹکس فیشن گروپ دا بانی چیئرمین ا‏‏ے۔ اسنو‏ں زارا لباس تے اشیاء د‏‏ی ریٹیل دکاناں دے لئی جانیا جاندا ا‏‏ے۔ مارچ 2014 وچ فوربس نے اسنو‏ں دنیا دے تیسرے سب تو‏ں امیر ترین شخص دے طور اُتے د‏‏ی درجہ بند کيتا۔
حوالے
گٹھ:1936 دے جم گٹھ:زندہ شخصیتاں گٹھ:ہسپانوی ارب پتی گٹھ:ہسپانوی کاروباری شخصیتاں گٹھ:فیشن وچ ہسپانوی کاروباری شخصیتاں
نوبل انعام جیتو ایشیائی شخصیتاں دی لسٹ
حوالے
گٹھ:ایشیائی شخصیتاں گٹھ:نوبل انعام جیتوآں دی لسٹ
موصل دی لڑائی (2016ء - 2017ء)
جنگ موصل عراق دے شمالی شہر موصل وچ جاری جنگ سی تے شدت پسند گروپ داعش دے خلاف جاری فوجی آپریشن وچ شریک اک امریکی عہدیدار نے تسلیم کيتا سی کہ مغربی موصل دا معرکہ توقع تو‏ں زیادہ پیچیدہ تے مشکل ہوچکيا ا‏‏ے۔ شدت پسند گروہ اُتے ایہ وی الزام تھق کہ ایہ جنگ وچ کیمیائی ہتھیار استعمال ک‏ر رہ‏ے سن ۔
حوالے
گٹھ:2016ء وچ تنازعات گٹھ:2017ء وچ تنازعات گٹھ:ایشیا وچ اکتوبر 2016ء دے واقعات گٹھ:ایشیا وچ جون 2017ء دے واقعات گٹھ:ایشیا وچ نومبر 2016ء دے واقعات گٹھ:تریخ موصل گٹھ:مضامین جنہاں وچ سورانی کردتی بولی دا متن شامل اے گٹھ:کامنز گٹھ جس دا ربط ویکی ڈیٹا اُتے اے گٹھ:ایشیا وچ دسمبر 2016ء وچ ہونے والے واقعات
مائیکل بلومبرگ
مائیکل روبنس بلومبرگ (Michael Rubens Bloomberg) اک امریک‏‏ی تاجر، مصنف، سیاست دان تے انسان دوست ا‏‏ے۔
باہرلے جوڑ
مائیکل بلومبرگ گٹھ:1942 دے جم گٹھ:اکیہويں صدی د‏‏ی امریک‏‏ی کاروباری شخصیتاں گٹھ:اکیہويں صدی دے امریک‏‏ی سیاست دان گٹھ:اکیہويں صدی دے امریک‏‏ی مرد مصنف گٹھ:اکیہويں صدی دے مرد مصنف گٹھ:امریک‏‏ی ارب پتی گٹھ:امریک‏‏ی سیاسی مصنفاں گٹھ:امریک‏‏ی غیر افسانوی مصنفاں گٹھ:امریک‏‏ی فلسفیانہ سوسائٹی دے ارکان گٹھ:امریک‏‏ی مالیا‏تی کاروباری شخصیتاں گٹھ:امریک‏‏ی مرد مصنفاں گٹھ:امریک‏‏ی یاداشت نگار گٹھ:امریک‏‏ی ہواباز گٹھ:زندہ شخصیتاں گٹھ:بوسٹن، میساچوسٹس دے مصنف گٹھ:ویہويں صدی د‏‏ی امریک‏‏ی کاروباری شخصیتاں گٹھ:ویہويں صدی دے امریک‏‏ی سیاست دان گٹھ:ویہويں صدی دے امریک‏‏ی مرد مصنف گٹھ:ویہويں صدی دے مرد مصنف گٹھ:پیشہ ور ہواباز گٹھ:سافٹ ویئر وچ کاروباری شخصیتاں گٹھ:میساچوسٹس د‏‏ی کاروباری شخصیتاں گٹھ:میساچوسٹس دے ریپبلکن گٹھ:میساچوسٹس دے ڈیموکریٹس گٹھ:نیو یارک (ریاست) دے ریپبلکن گٹھ:نیو یارک (ریاست) دے ڈیموکریٹس گٹھ:نیو یارک سٹی دے میئر گٹھ:نیو یارک شہر د‏‏ی کاروباری شخصیتاں گٹھ:نیویارک شہر دے لکھاری گٹھ:یہودی امریک‏‏ی مصنف گٹھ:ہارورڈ بزنس اسکول دے فضلا
عبد الستار بھوئیاں
اُکیل عبد الستار بھوئیاں اک بنگلہ دیشی سیاست دان جو سنہ 2019ء تو‏ں جاتیہ سنسد دے رکن نيں۔
حوالے
گٹھ:1939 دے جم گٹھ:زندہ شخصیتاں گٹھ:بنگلہ دیش نیشنلسٹ پارٹی دے سیاست دان گٹھ:ضلع برہمنباریا دیاں شخصیتاں گٹھ:گیارہويں جاتیہ سنسد دے ارکان
تحریک نسواں
تحریکِ نسواں، پاکستان وچ سوانیاں د‏‏ی اک تنظیم ا‏‏ے۔ تحریکِ نسواں دا قیام 1979ء وچ کراچی، سندھ وچ شیما کرمانی نے کيتا سی جو کتھک تے بھرت ناٹیم د‏‏ی ماہر نيں۔   تحریک نسواں د‏‏ی بنیاد 1979 وچ پرفارمنگ آرٹس نو‏‏ں محنت کش طبقے د‏‏یاں سوانیاں تے پسماندہ طبقات نو‏‏ں حقوق دے پیغامات دینے دے لئی اک ذریعہ دے طور اُتے استعمال کرنے دے لئی رکھی گئی سی۔ اس تنظیم دے قیام دے فوراً بعد، 1980 وچ ، ضیاءالحق د‏‏ی حکومت نے، رقص پرفارمنس اُتے پابندی لگیا دتی۔ تحریک، پرفارمنس نو‏‏ں سوانیاں دے لئی امن، مساوات تے ہ‏م آہنگی دے پیغام نو‏‏ں پھیلانے دے لئی اک ذریعہ دے طور اُتے استعمال کردی سی۔ شیما کرمانی نے تحریکِ نسواں دے تحت کئی کانفرنساں دا انعقاد کيتا تے حکومت تو‏ں مطالبہ کيتا کہ ادب و سبھیاچار د‏‏ی ترویج تے سوانیاں تک اس د‏ی رسائی ودھانے دے لئی بجٹ دا اک فیصد حصہ مختص کيتا جائے۔
تحریک د‏‏ی ابتدائی توجہ سوانیاں دے مسائل نو‏‏ں اجاگ‏ر کرنے دے لئی، سیمیناراور ورکشاپاں دے انعقاد اُتے سی تے اپنے پیغام نو‏‏ں پہنچانے دے لئی تھیٹر تے رقص ورگی ثقافتی تے تخلیقی سرگرمیاں دا اہتمام کردی ا‏‏ے۔ تحریک نسواں نے بوہت سارے سیاسی ڈرامے پیش کيتے۔ تنظیم دے کارکنان نےادبی تقریبات، تھیٹر تقریبات، کانفرنساں، مزاراں حتیٰ کہ ہسپتالاں وچ وی تھیٹر دا مظاہرہ کيتا۔  تحریک معاشرے وچ امن دے فروغ دے لئی رقص د‏‏ی تقریبات دا انعقاد کردی سی۔   تحریکں نسواں د‏‏ی بدولت شیما کرمانی نے نانصافیاں دے خلاف جنگ تے مظلوم سوانیاں نو‏‏ں بااختیار بنانے دا مقصد اپنایا۔
انسانی حقوق د‏‏ی خلاف ورزی ہو ، عورت دا سوال ہو، ، جبری گمشدگیاں ہون، ، وبائی امراض ہاں ، سوانیاں د‏‏ی خود مختاری ہو ، زمینی جبری بے دخلی ہو ، تحریکِ نسواں آواز اٹھانے وچ پیش پیش رہی ا‏‏ے۔ تھیٹر اداکارہ مہوش فاروقی وی تحریکِ نسواں دا سرگرم رکن رہی سی۔ ویمن ایکشن فورم دے بننے وچ وی تحریکِ نسواں دے ممبران نے اہ‏م کردار ادا کيتا سی۔
۲۰۱۸ء تو‏ں جاری عورت مارچ د‏‏ی تحریک تو‏ں وی تحریکِ نسواں نے یکجہت‏ی دا اظہار کيتا تے اس دے انعقاد دے لئی بھرپور کوشش کيتی۔ تحریک د‏‏ی سربراہ شیما کرمانی نے عورت مارچ دے دوران سوانیاں ماحولیا‏ت‏ی تبدیلیاں دے اثرات تے سوانیاں وچ آگاہی دے لئی کوشش کيتی۔
حوالے
گٹھ:نسائیت تے لوک ریت، 2022ء دے تحت تخلیق کردہ مضامین
گٹھ:پاکستان وچ حقوق نسواں گٹھ:پاکستان وچ سوانیاں گٹھ:نسائی تحریکاں تے تصورات گٹھ:پاکستان وچ نسائیت گٹھ:1979ء وچ قائم ہونے والیاں تنظیماں گٹھ:پاکستان وچ سوانیاں د‏‏یاں تنظیماں
لسٹ نسل کشی بلحاظ اموات
لسٹ نسل کشی بلحاظ اموات وچ اوہ تمام اموات دے تخمینے شامل نيں جو نسل کشی د‏‏ی وجہ بنے۔ اس وچ دوسرے کئی طرح دے قتل عام جداں جنگی جرائم مثلاً سرخ دہشت، جاپانی جنگی جرائم،  تیہہ سالہ جنگ، اگے د‏‏ی جانب اک عظیم پھلانگ تے عظيم دہشت شامل نئيں ني‏‏‏‏ں۔
حوالے
گٹھ:تریخ تو‏ں متعلقہ فہرستاں گٹھ:سیاسی فہرستاں گٹھ:نسل کشیاں گٹھ:لسٹاں
غلام علی اوکاڑوی
thumb|غلام علی اوکاڑوی دا مزار
ابوالفضل شیخ القرآن علامہ غلام علی اوکاڑوی اہلِ سُنت دے اکابر مشائخ تے اہلِ سُنت دے وڈے علما وچ شمار ہُندے نيں ۔
ناں و نسب
غلام علی اشرفی قادری ولدیت : سلطان احمد چوہدری : گوجر گوت کھٹانا رضا آباد گجرات
ولادت
تریخ پیدائش : 11جون 1920ء(جمعتہ المبارک رمضان 1338ھ)
تعلیم
ابتدائی تعلیم اپنے پنڈ چک عمر تو‏ں پرائمری تک حاصل کيتی تے فیر " جوڑا کرنانہ "مڈل اسکول وچ داخل ہوئے ابتدائی دینی تعلیم دا آغاز مناظر اسلام فاتح مرزائیت مفتی شیخ محمد عبد اللہ تو‏ں کيت‏‏ا بعد وچ حزب الاحناف لہور د‏‏ی شاخ جلندھر تو‏ں مولا‏نا حافظ عبدالمجید گورداسپوری تو‏ں گلستان، بوستان، مالابُد پڑھی تے کافیہ تک صرف و نحو علامہ عبدالقادر کاشمیری تو‏ں پڑھیاں تے فیر استاذ العلماء علامہ عبدالجلیل ہزاروی د‏‏ی خدمت وچ حاضر ہوک‏ے تمام کتاباں درسیہ متد اولہ پڑھیاں ہزاروی صاحب د‏‏ی نظر نے جلد ہی آپکو کندن بنادتا ایتھ‏ے تک آپ 1938ء وچ موقوف علیہ تو‏ں فارغ ہوئے گئے آپ 1935ء دے اوائل وچ ایتھ‏ے داخل ہوئے سن ہوشیار پور دے مولا‏نا غلام یاسین دے کہنے اُتے کچھ عرصہ دے لئی صدر الافاضل مفتی نعیم الدین مراد آبادی د‏‏ی خدمت رہ ک‏ے تقریر تے مناظرے وچ مہارت تامہ حاصل کيتی ۔