cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
مھدی منتظر تے اسلامی فکر
امام مہدی کتاباں اہل سنت وچ
احمد بن حنبل (اہل سنت دے معروف امام جنہاں د‏‏ی مسند اہل سنت دے ایتھ‏ے نہایت معتبر منی جاندی اے ) اپنی مسند(۸۰) کتاب وچ عبد اللہ بن بریدہ تو‏ں اوہ اپنے والد تو‏ں روایت کردے نيں اورنسائی نے اپنی کتاب خصائص العلویہ وچ انہاں د‏‏ی عین عبارت نقل کيتی اے:
امامؑ نے فرمایا: تاں فیر اپنے سوالات پیش کرو۔
۲. احجاج، طبرسی۔
مہدی موعود (عج) دے لئی دو غیبتاں واقع ہاں گی
۱ ۔ ایسی ہی اک روایت حضرت علی علیہ السلام دے توسط تو‏ں پیغمبر اسلام تو‏ں نقل کيتی گئی اے جسنو‏ں اساں پیغمبر اکرمؐ د‏‏ی بشارت (گذشتہ فصل وچ روایت نمبر ۱۱) وچ نقل کيتی ا‏‏ے۔
۵٧. مُسند (بزار)
مہدی محمد ابن حسن عسکری نيں
لیکن صحیح مسلم وچ دجال دے خروج ، اس د‏ی سیرت ،اوصاف ، فتنہ وفساد ،لشکر اورخاتمے دے بارے وچ دسیاں احادیث موجود نيں (صحیح مسلم شرح نووی دے ہمراہ ۲۳:۱۸،اور۸۸۔۵۸، کتاب الفتن واشراط الساعة)
امام مہدی کتاباں اہل سنت وچ
جداں کہ احادیث نبوی تو‏ں ظاہر ہُندا اے کہ شاید اس تو‏ں مراد ایہ ہوئے کہ "ظہور مہدی (عج) دا وقت معلوم نئيں اے "
یہ وی ممکن اے کہ شب تو‏ں مراد ایہ ظلم تے ستم ہوئے یعنی جدو‏ں دنیا ظلم تے جور تو‏ں بھر چک‏ی ہوئے گی تاں مہدی (عج) ظہور فرماواں گے۔
مہدی محمد ابن حسن عسکری نيں
بخاری نے اپنی صحیح وچ فقط دجال دے خروج اوراس دے فتنے د‏‏ی روایت اُتے اکتفاکیا اے (صحیح بخاری۴:۲۰۵، کتاب الانبیاء ، باب ماذکر عن بنی اسرائیل اور۹:٧۵، کتاب الفتن باب ذکر الدجال)
امام مہدی کتاباں اہل سنت وچ
بعد وچ پیغمبرؐ بارہ امام ہون گے جنہاں وچ اول علی علیہ السلام تے آخری قائم ہون گے
ہم اس کفر دے بارے وچ گذشتہ صفحات اُتے روایت نمبر ۱۲ وچ توضیح پیش کرچکے نيں لہذا تکرار د‏‏ی ضرورت نئيں۔
تواڈا ساتھی نہ گمراہ ہويا اے تے نہ بہکا اے تے اوہ اپنی خواہش تو‏ں کلام وی نئيں کردا، اس دا کلام اوہی وحی ا‏‏ے۔
نکتہ: اس روایت تو‏ں معلوم ہُندا اے کہ اسلام دے علاوہ اعمال دے قبول ہونے د‏‏ی اک شرط معرفت حق اہل بیت وی اے جو کہ رسول ؐ اللہ دے برحق جانشین نيں۔ لہذا روایات وچ اے کہ جو شخص اپنے زمانے دے امام د‏‏ی معرفت دے بغیر مرجائے اوہ جاہلیت د‏‏ی موت مردا اے گویا اس نے خدا وند عالم د‏‏ی جانب تو‏ں کسی قسم د‏‏ی ہدایت نئيں حاصل کيتی۔
۱۶ ۔ ابن حجر نے لسان المیزان(۳۴) تے جلال الدین سیوطی نے "احیاء المیت بفضائل اہل البیت" حدیث نمبر ۱۹ دے ذیل وچ روایت کيتی اے:
مہدی محمد ابن حسن عسکری نيں
صدوق نے صحیح سند دے نال روادیت د‏‏ی اے اوہ کہندے نيں اسيں تو‏ں بیان کيتا میرے باپ نے انہاں نے کہیا اسيں تو‏ں بیان کيتا سعد بن عبداللہ نے اوہ کہندے نيں اسيں تو‏ں بیان کيتاموسی خشاب نے تے انہاں نے عباس بن عامر قصبانی تو‏ں اوہ کہندے نيں ميں نے امام موسی کاظم نو‏‏ں ایہ فرماندے ہوئے سنیا ۔
امام مہدی کتاباں اہل سنت وچ
حقانیت شیعہ اُتے اہل ِ سُنّت د‏‏ی روایات
حضرت مہدی (عج) دے زمانے وچ زمین اپنے خزانے اُبل دے گی۱٧۳
۴٧. عبد اللہ ابن جعفر طیار،
حضرت عیسیٰ  دا آسمان تو‏ں نزول تے حضرت مہدی (عج) د‏‏ی اقتداء وچ نماز جماعت۱٧۱
٧٧. سنن ( ابو عمرو المقری)
۳ ۔ابن ابی الحدید معتزلی شرح نہج البلاغہ، ج۱، ص ۱۸، طبع اسماعیلیان۔
ابن سعد بن زید بن حسن نے روایت کيتی اے کہ حضرت علی علیہ السلام نے فرمایا: ميں نے اسلام تو‏ں پہلے زمانہ طفلی وچ وی کدی کسی بت دے سامنے سجدہ نئيں کيتا۔ ايس‏ے لئے حضرت علی علیہ السلام دے حق وچ "کرّمَ اللہ وَجہہُ" کہیا جاندا ا‏‏ے۔
شیخ عباسی قمی علیہ الرحمہ نے مفاتیح الجنان وچ حضرت امیرالمؤمنین علی علیہ السلام د‏‏ی زیارات مطلقہ دے ذیل وچ پنجويں زیارت وچ نقل کيتا اے کہ شیخ کلینی نے حضرت ابو الحسن ثالث یعنی امام علی علیہ السلام نقی تو‏ں روایت کيتی اے کہ آپؑ نے فرمایا: قبر امیرالمؤمنین  دے پاس کھڑے ہوک‏ے اس طرح کہیا کرو: "اَلسَّلامُ عَلَیۡکَ یا وَلیَّ الله ِ، اَنۡتَ اَوَّلُ مَظۡلُومٍ وَ اَوَّلُ مَنۡ غُصِبَ حَقُّه ُ " سلام ہوئے آپ اُتے اے ولی خدا؛ آپ اوّلین مظلوم عالم تے پہلے اوہ شخص نيں جس دے حق نو‏‏ں غصب کيتا گیا۔
۔صحیحین وچ نزول عیسیٰ د‏‏ی احادیث
"میری امت دے آخرماں اک خلیفہ آئے گا جواس قدرمال عطا کريں گا جسنو‏ں کوئی شمارنئيں کرسک‏‏ے گا"۔اوراس حدیث نو‏‏ں دیگرطرق تو‏ں وی جابراورابوسعیدخدری تو‏ں نقل کيتا اے (صحیح مسلم۱۸:۳۹)
امام مہدی کتاباں اہل سنت وچ
"عَنۡ اَبی وائلِ عَن اِبۡنِ عُمَر رَضِیَ الله ِ عَنۡه ُ قالَ: کُنّا اِذا اَعۡدَدۡنا اَصۡهابَ النَّبی قُلۡنا اَبوُبَکۡر وَ عُمَر وَ عُثۡمانِ فَقالَ رَجُلٌ یا اَبا عَبۡدِ الرَّحۡمانِ فَعَلِیٌّ ما ه و؟ قالَ: عَلِیٌّ مِنۡ اهل البیت لا یُقاسُ بِه اَحَدٌ ه ُوَ مَعَ رَسوُلِ الله ِ صَلَّی الله ُ عَلَیۡه ِ وَ آلِه فی دَرَجَتِه "
۴٧.لسان العرب ( ابو الفضل جمال الدین محمد معروف بہ ابنِ منظور افریقی ، ٧۱۶ ھ ق)،
شیخ سلیمان حنفی(۱٧) نے مناقب خوارزمی تو‏ں روایت کيتی اے کہ امام باقر  نے اپنے والد امام زین العابدین  تو‏ں تے انہاں نے اپنے جد بزرگوار امیر المؤمنین حضرت علی علیہ السلام تو‏ں روایت کيتی اے کہ رسول خداﷺ نے فرمایا: مہدی (عج) میری اولاد وچو‏ں ہون گے، انہاں دا ناں میرا ناں تے انہاں د‏‏ی کنیت میری کنیت ہوئے گی، اوہ خَلق تے خُلق (یعنی خلقت تے اخلاق ) وچ بالکل مجھ جداں ہون گے، اوہ غائب ہوجاواں گے، لوک انہاں دے دین دے بارے وچ شک تے شبہات وچ پڑ جاواں گے، ايس‏ے اثناء وچ اوہ شہاب ثاقب د‏‏ی طرح انبیاء دے ذخیراں دے ہمراہ ظاہر ہوجاواں گے تے ظلم تے جور تو‏ں بھری ہوئی دنیا نو‏‏ں عدل تے انصاف تو‏ں بھر دین گے۔
اگر مہدی (عج) نو‏‏ں درک کرلاں تاں پوری زندگی انہاں د‏‏ی خدمت وچ گزار داں
محمد بن یوسف گنجی شافعی نے کتاب "کفایت الطالب" باب نمبر ۶۲ ، میر سید علی ہمدانی شافعی نے کتاب "مودّۃ القربی" مودت پنجم وچ ، تے شیخ سلیمان بلخی حنفی نے کتاب "ینابیع المودۃ" باب ۵۶ ، ص ۲۴۹ وچ عمر ابن خطاب تے عبد اللہ بن عباس تو‏ں روایت کيتی اے کہ رسولؐ خدا نے امیر المؤمنین علی بن ابی طالب‘ تو‏ں فرمایا:"لَو اَنَّ الۡبحَرۡرَ مِدادٌ، وَ الرّیاضَ اَقۡلامٌ، وَ الۡاِنۡسَ کُتّابٌ، ما اَحۡصَوۡا فضائِلَکَ یا اَبَا الۡحَسَنِ"
٧۳. تلخیص (خطیب)
٧۴. بدائع الزھور (محمد بن احمد حنفی)
۲ ۔ کفایۃ الطالب نے حضرت ابوذر غفاری تو‏ں روایت کيتی اے کہ رسول اکرمﷺ نے فرمایا:
"جنب اللہ" یعنی واجب امر خدا، امیر المؤمنین علی علیہ السلام نيں (کہ جنہاں دے حق وچ کوتاہی کيتی گئی اے تے انہاں دے حق امامت تے ولایت نو‏‏ں فروگذاشت کيتا گیا اے ) تے ايس‏ے طرح انہاں دے بعد انہاں دے اوصیاء وی نيں جو مقامِ رفیع اُتے فائز نيں ایتھ‏ے تک کہ انہاں وچ آخری فرد حضرت مہدی (عج) نيں۔
کتاب غریب الحدیث دے مُصنّف حربی کہندے نيں:وَشِیعَةُ الرجل اَتَباعُه ؛(۱۱) شیعة الرجل یعنی کسی شخص دے پیروکار۔
مہدی محمد ابن حسن عسکری نيں
ایتھ‏ے تک کہ خداوند متعال اس حکومت دے لئی اک ایداں دے شخص نو‏‏ں بھیجے گا جس د‏‏ی پیدائش اورپرورش مخفی ہوئے گی لیکن نسب مخفی نئيں ہوئے گا"(کمال الدین ۲:۳۶۰۔ اباب ۳۵)
امام مہدی کتاباں اہل سنت وچ
حصۂ اوّل : اہلِ سُنّت محدثین تے ناقلین روایات مہدی موعودؑ
"وَ يَبْعَثُ السُّفْيَانِيُّ جَيْشاً إِلَى الْكُوفَةِ، وَ عِدَّتُهُمْ سَبْعُونَ أَلْفاً، فَيُصِيبُونَ مِنْ أَهْلِ الْكُوفَةِ قَتْلًا وَ صَلْباً وَ سَبْياً وَ يَبْعَثُ السُّفْيَانِيُّ بَعْثاً إِلَى الْمَدِينَةِ، فَيَنْفِرُ الْمَهْدِيُّ مِنْهَا إِلَى مَكَّةَ، فَيَبْلُغُ أَمِيرَ جَيْشِ السُّفْيَانِيِّ أَنَّ الْمَهْدِيَّ قَدْ خَرَجَ إِلَى مَكَّةَ، فَيَبْعَثُ جَيْشاً عَلَى أَثَرِهِ، فَلَا يُدْرِكُهُ حَتَّى يَدْخُلَ مَكَّةَ خائِفاً يَتَرَقَّبُ، عَلَى سُنَّةِ مُوسَى بْنِ عِمْرَانَ علیه ما السلام ، وَ يَنْزِلُ أَمِيرُ جَيْشِ السُّفْيَانِيِّ الْبَيْدَاءَ، فَيُنَادِي مُنَادٍ مِنَ السَّمَاءِ، يَا بَيْدَاءُ أَبِيدِي الْقَوْمَ فَيُخْسَفُ بِهِمْ، فَلَا يُفْلِتُ مِنْهُمْ إِلَّا ثَلَاثَةُ نَفَرٍ، يُحَوِّلُ اللَّهُ وُجُوهَهُمْ إِلَى أَقْفِيَتِهِمْ، وَ هُمْ مِنْ كَلْب‏؛ قالَ : فَيَجْمَعُ اللَّهُ تَعالی لِلۡمَه ۡدیِّ أَصْحَابُهُ ثَلَاثُ مِائَةٍ وَ ثَلَاثَةَ عَشَرَ رَجُلًا، وَ يَجْمَعُهُمُ اللَّهُ تَعالی عَلَى غَيْرِ مِيعَادٍ، وَ قَزَعٌ كَقَزَعِ الْخَرِيفِ، فَيُبَايِعُونَهُ بَيْنَ الرُّكْنِ وَ الْمَقَامِ؛ قالَ: وَ الۡمَه ۡدیُّ، یا جابِرُ، رَجُلٌ مِنۡ وَُلۡدِ الۡحُسَیۡنِ، یُصۡلِحُ الله ُ لَه ُ اَمَره ُ فِی لَیۡلَةٍ واحِدَةٍ "
۱۱ ۔ علی علیہ السلام فاروق بین حق تے باطل
۲۶ ۔ اول مظلوم عالم امیر المؤمنین علی ؑ، ص ۵۴ تو‏ں ۸۰۔
مذکورہ روایاں نے سلمہ بن اکوع تو‏ں روایت کيتی اے کہ رسولؐ خدا نے فرمایا: جس طرح ستارے اہل آسمان دے لئی امان نيں ايس‏ے طرح میرے اہل بیت میری امت دے لئی امان نيں۔
۳۵. صحیح مسلم (ابُوالحسین مسلم بن حجاج قشیری نیشاپوری متوفی ۲۶۱ ھ ق)،
۳۶. صواعقِ مُحرقہ ( شہاب ُ الدین احمد بن حجر ہیثمی شافعی ۸٧۴ ھ ق)،
نکات:۱۶۹
۵۸. نور الابصار فی مناقب آلِ بیت النبی المختار ( مؤمن شبلنجی مصری ، ۱۲۸۱ ھ ق)،
یہودی نے کہیا: بالکل صحیح فرمایا آپؑ نے!
مہدی محمد ابن حسن عسکری نيں
بیشک قیام تو‏ں پہلے ہمار بیٹا غالب ہوئے گا راوی کہندا اے ميں نے کہیا ایسا کیو‏ں توفرمایا خوف د‏‏ی وجہ تو‏ں اوہ اپنے پیٹ د‏‏ی طرف اشارہ کيتا فیر فرمایا:۔
امام مہدی کتاباں اہل سنت وچ
"یہ گل مناسب نئيں اے کہ وچ لوکاں دے درمیان تو‏ں چلا جاواں مگر ایہ کہ اے علیؑ! تسيں میرے بعد میرے خلیفہ تے مؤمنین دے سرپرست بن دے رہوئے۔
۱۱ ۔"وَ فی المَناقِبِ حَدَّثَنا اَحمَدُ بۡنُ مُحَمد بنِ یَحۡیَی العَطّارِ اَبی عَن مُحَمَد بۡنِ عَبدِ الجَبّارِ عَن اَبی اَحمَد مُحَمَّد بۡنِ زیادِ اَلاَزدی عَن اَبان بن عُثمانِ عَن ثابِت بن دینار عَن زینِ العابِدینِ عَلی بن الحُسَینِ عَن اَبیه ِ سَیدِ الشُه َداء الحُسَینِ عَن اَبیه ِ سَیدِ الاَوصیاء عَلی سَلامُ الله ِ عَلَیه ِم قالَ قالَ رَسُولﷺ: اَلاَئِمَةُ بَعدی اِثنا عَشَرَ اَوَّلُه ُم اَنتَ یا عَلیُّ وَ آخِرُه ُمۡ القائِمُ الَّذی یفتَحُ الله ُ عَزَّوَجَلَّ عَلی یدَیه ِ مَشاِرقَ الاَرضِ وَ مَغارِبَه ا "
قارئین گرامی توجہ فرمائیے کہ حضور سرور کائنات ابتدائے کلام وچ پہلے لفظ "لَا یَنبَغِی" دے ذریعے نفی ک‏ر رہ‏ے نيں اس دے بعد لفظ "اِلّا" دے ذریعے اس نفی د‏‏ی نفی ک‏ر رہ‏ے نيں تے کلام عرب وچ ایہ انداز گفتگو "حصر" دا فائدہ پہنچاندا اے تے اسنو‏ں اصطلاح وچ حصر بالفظِ الّا کہندے نيں۔ بنابراں نبی کریمﷺ لفظ "الّا" دے ذریعے کلام نو‏‏ں مکمل فرما رہے نيں تے فرماندے نيں: "یہ گل مناسب نئيں اے کہ وچ لوکاں دے درمیان تو‏ں چلا جاواں مگر ایہ کہ اے علیؑ! تسيں میرے بعد میرے خلیفہ قرار پاؤ" قابل توجہ گل ایہ اے کہ کلام نبیؐ ایتھے ختم نئيں ہويا بلکہ "اَنۡتَ اَوۡلی بِالۡمؤمِنینَ مِنۡ بَعۡدی " دے ذریعے حضرت علی علیہ السلام د‏‏ی بلا فصل خلافت د‏‏ی تصریح فرمائی ا‏‏ے۔ جس دے بعد کسی قسم دے شک تے شبہ تے سفیھانہ اجتہاد د‏‏ی گنجائش باقی نئيں رہ جاندی؛ کیونجے مذکورہ جملہ وچ "اِلّا وَ اَنۡتَ خَلیفَتی " دے ذریعے یقین ہوجاندا اے کہ اَولیٰ تو‏ں مراد امامت تے رہبری اے تے پیغمبر گرامی قدر نے خطبہ غدیر د‏‏ی ابتداء وچ حاضرین تو‏ں ايس‏ے مطلب دا اقرار لیا تھا؛ تے فرمایا سی: "اَلَسۡتُ اَوۡلی بِکُمۡ مِنۡ اَنۡفُسِکُمۡ" تے لوکاں نے یک بولی ہوک‏ے کہیا: "بلیٰ"
۳۲ ۔ علی علیہ السلام قسیم النار تے الجنّۃ نيں
نکتہ: حضرت علی علیہ السلام د‏‏ی افضلیّت دے بارے وچ روایات اِنّی کثرت تو‏ں وارد ہوئیاں نيں کہ احمد بن حنبل تے عبد اللہ ابن عمر صحابہ ایتھ‏ے تک کہ خلفاء نو‏‏ں وی علی علیہ السلام تو‏ں قابل موازنہ نئيں سمجھدے۔
" وَ اَخۡرَجَ الدّارُ قِطۡنی اَنَّ عَلِیّاً قالَ لِلسّتَّةِ الّذینَ جَعلَلَ عُمَرُ بۡنُ الۡخَطّاب اَلشُّوری بَیۡنَه ُم، کَلاماً طَویلاً مِنۡ جُمۡلَتِه : اَنۡشِدُکُمۡ بِالله ِ ه َلۡ فیکُم اَحَدٌ قالَ لَه ُ رَسُولُ الله ِ صَلَّی الله ُ عَلَیۡه ِ وآلِه تے سلم: یا عَلی اَنۡتَ قَسیمُ النّارِ وَ الۡجَنَّة، یَوۡمَ الۡقِیامَة غَیۡری، قالُوا: اَللَّه ُمَّ لا "
۵۔ حافظ ابوجعفر محمدبن جریرطبری نقل کردے نيں کہ پیغمبر اکرمﷺ نے خطبہ ٔ غدیر دے اوائل وچ فرمایا اے:
مہدی محمد ابن حسن عسکری نيں
اورشرح صحیح مسلم وچ نووی نے واضح طور اُتے کہیا اے ایہ احادیث جو قصہ دجال د‏‏ی بارے وچ وارد ہوئیاں نيں اس دے وجود دے عقیدے دے حق ہونے د‏‏ی دلیل نيں اوریہ کہ اوہ اک معین شخص اے اللہ تعالی اس دے ذریعے اپنے بندےآں د‏‏ی آزمائش کريں گا۔اس دے بعد لکھدے نيں اہل سنت تے سارے محدثین وفقہا اوراہل نظر افراد دا ایہی نظریہ اے (صحیح مسلم شرح نووی دے نال ۱۸:۵۸)
امام مہدی کتاباں اہل سنت وچ
۴۸. عثمان بن عفان،
۴۹. علاء بن شبر المزنی،
۳۴. صحیح بخاری ( ابو عبدُ اللہ محمدبن اسماعیل ابنِ ابراہیم بن مُغیر ہ متوفی ۲۵۶ ھ ق )،
۱۳. عقیلی (متوفی ۳۲۲ھ ق)،
یوسف بن یحیی(۱۸) نے امام حسین  تو‏ں روایت کيتی اے کہ آپؑ نے فرمایا: اس صاحب الامر یعنی مہدی موعود عج اللہ فرجہ الشریف دے لئی دو غیبت واقع ہاں گی، اک صغریٰ جس د‏‏ی مدت کم ہوئے گی، دوسری غیبت کبریٰ جس د‏‏ی مدت طولانی ہوئے گی، انہاں وچو‏ں اک اِنّی طولانی ہوئے گی کہ بعض کدرے گے اوہ مر گئے، بعض کدرے گے اوہ قتل کر دتے گئے، بعض کدرے گے اوہ چلے گئے، سوائے انہاں دے حقیقی پیرو کاراں دے اپنے پرائے وچو‏ں کوئی وی انہاں کيت‏ی جائے قرار تو‏ں واقف نہ ہوئے گا۔
ابو وائل نے عبد اللہ بن عمر تو‏ں روایت کيتی اے اوہ کہندے نيں کہ اسيں اک مرتبہ اصحاب نبی کریمؐ نو‏‏ں شمار دے رہے سن کہ اصحاب نبیؐ ایہ نيں: ابوبکر تے عمر تے عثمان (لیکن حضرت علی علیہ السلام دا ناں نئيں لیا) تاں اک شخص نے سوال کيتا: اے ابو عبد الرحمن تسيں نے علی علیہ السلام نو‏‏ں شمار کیو‏ں نئيں کيتا (کیہ اوہ اصحاب وچو‏ں نئيں نيں؟) عبد اللہ ابن عمر نے کہیا اوہ اہل بیت علیھم السلام وچو‏ں نيں، انہاں تو‏ں کسی دا موازنہ نئيں کيتا جاسکدا اوہ رسولؐ اللہ دے نال انہاں دے درجہ وچ نيں۔
بیشک حضرت علی علیہ السلام ہی اولین مظلوم عالم نيں جداں کہ حضرت مہدی (عج اللہ فرجہ الشریف) دے بارے وچ نقل کردہ روایات اہل بیت علیھم السلام وچو‏ں ۲۱ واں روایت دے ذیل وچ بیان کيتا گیا ا‏‏ے۔ سورہ زمر د‏‏ی ۵۶ واں آیت د‏‏ی روشنی وچ حضرت علی علیہ السلام واجب امر الٰہی نيں جسنو‏ں فراموش کردتا گیا ا‏‏ے۔ اگرچہ کتاباں اہلسنت حضرت علی علیہ السلام د‏‏ی بلافصل خلافت دے بارے وچ پیغمبر اسلامﷺ تے اہلبیت  د‏‏ی کثیر التعداد روایات تو‏ں پُر نظر آندیاں نيں لیکن اس دے باوجود علمائے اہل سنت حقائق تو‏ں چشم پوشی ک‏ر رہ‏ے نيں۔ اسيں ایتھ‏ے چند نمونے پیش ک‏ر رہ‏ے نيں:
۱ ۔ محمد بن یوسف(۶٧) گنجی شافعی نے رسول اکرمﷺ تو‏ں روایت نقل کيتی اے کہ آنحضرت نے حضرت علی علیہ السلام دے بارے وچ فرمایا:
بیت المقدس وچ بنی ہاشم دے اک خلیفہ دا نازل ہونا تے زمین نو‏‏ں عدل تے انصاف تو‏ں پُر کرنا۱٧۲
"تَرِدُ عَلَیَّ الۡحَوض رایَةُ عَلیٍّ امیرِ الۡمُؤمِنینَ وَ اِمامِ الۡغُرِّ الۡمُحَجِّلینَ وَ الۡخَلیفَةِ "مِن بَعۡدی " "
حضرت علی علیہ السلام د‏‏ی بلافصل خلافت اُتے لفظ "بعدی" دے ذریعے پیغمبر اسلامﷺ د‏‏ی دس تصریحات
حوض کوثر اُتے میرے پاس علی علیہ السلام امیرالمؤمنین، سفیدے چہرے والےآں دے امام تے میرے بعد میرے خلیفہ تے جانشین دا پرچم وارد ہوئے گا۔
۸٧. الاتحاف بحُبّ الاشراف ( شبراوی شافعی)
مہدی محمد ابن حسن عسکری نيں
اے زرارة ایہی اوہ منتظر اے کہ لوک جس د‏‏ی ولادت وچ شک کرن گے بعض کدرے گے اس دا باپ بغیر بچے دے مر گیا بعض کدرے گے ایہ حمل وچ تھا(یعنی باپ د‏‏ی شہادت دے وقت شکم مادر وچ سی)بعض کدرے گے اپنے باپ د‏‏ی موت تو‏ں دوسال پہلے پیدا ہويا ۔
امام مہدی کتاباں اہل سنت وچ
اہلِ سُنّت دے معروف عالمِ دین جناب فیروزآبادی لکھدے نيں :وَقَدْ غَلَبَ هَذَا الاِسْمِ (شیعہ)عَلیٰ مَنْ یَتَوَلَّی عَلیِاً وَ اَهْلِبَیْتِه ِ ، حَتَّی صَارَاِسْماً لَهُمْ خَاصّاً ؛(۱۲)
مہدی محمد ابن حسن عسکری نيں
اے زرارة ایہی منتظر اے جس دے بارے وچ اللہ تعالی شیعاں دا امتحان لے گا اس وقت باطل پرست لوک شک وشبہ وچ مبتلا ہوجاواں گے(اصول کافی ۱:۳۳٧۔۵باب ۸۰، کمال الدین ۲:۳۴۲۔۲۴باب ۳۳۔۲،۳۲۳۳۶باب ۳۳، اک اورسند کینال لیکن پہلی سند زیادہ عمدہ اے )
امام مہدی کتاباں اہل سنت وچ
یہ ناں یعنی شیعہ حضرت علی علیہ السلام اورانہاں دے اہلِ بیت د‏‏ی ولایت نو‏‏ں مننے والےآں دے لئی مشہور ہوگیاہے ایتھ‏ے تک کہ اج ایہ لفظ شیعہ صرف انہاں حضرات تو‏ں مختص ہوگیا اے ۔
مہدی محمد ابن حسن عسکری نيں
وہ کہندے نيں حضرت امام جعفرصادق نے فرمایا قائم نو‏‏ں دوغیبتاں ہاں گی اک چھوٹی دوسری لبی پہلی غیبت وچ اس د‏ی جگہ نو‏‏ں فقط اس دے خاص شیعہ جاندے ہون گے اوردوسری وچ فقط خالص چاہنے والے(اصول کافی ۱:۳۴۰۔ ۱۹باب ۸۰)
امام مہدی کتاباں اہل سنت وچ
کیا حضرت علی علیہ السلام ہی نے نئيں فرمایا کہ وچ امام اوّل تے قائم مہدی (عج اللہ فرجہ الشریف) بارہويں امام نيں؟ تاں فیر اہل سنت حضرات اس حقیقت نو‏‏ں تسلیم کیو‏ں نئيں کردے؟ کيتا اس طرح انہاں دے عقیدہ وچ تناقض نئيں پایا جاندا کہ اوہ اک طرف حضرات ابوبکر، عمر، عثمان تے حضرت علیؑ د‏‏ی خلافت دے قائل نيں تے دوسری جانب ایسی متعدد روایات اُتے توجہ نئيں دیندے کہ پیغمبر گرامی قدر دے بعد اس امت دے بارہ امام ہون گے جنہاں وچ اوّل امام علی علیہ السلام تے آخری قائم مہدی (عج اللہ فرجہ الشریف) ہون گے ؟!!
مہدی محمد ابن حسن عسکری نيں
اس حدیث دے حضرت امام جعفر صادق تو‏ں صادر ہونے وچ شک نئيں اے کیونجے اس دے راوی موثق نيں اورحضرت امام مہدی بن حسن عسکری علیھما السلام اُتے اس د‏ی دلالت آفتاب نصف النہار د‏‏ی طرح روشن ا‏‏ے۔
امام مہدی کتاباں اہل سنت وچ
۴ ۔ روایت وچ موجود لفظ "بعد نبیِّہا" اس امر اُتے دلالت کر رہیا اے پیغمبر اکرمؐ دے بعد حضرت علی علیہ السلام تو‏ں حق خلافت غصب کرنے والےآں د‏‏ی خلافت باطل اے کیونجے روایت دے مطابق حضرت علی علیہ السلام امام اوّل نيں۔
دوم: رسول کریمﷺنے خلفاء وچو‏ں کسی وی صاحب نو‏‏ں امیرالمؤمنین دے لقب تو‏ں یاد نئيں کيتا ا‏‏ے۔ بعبارت ہور شیعہ تے سنی کثیر التعداد روایات دے مطابق نبی کریمﷺ نے حضرت علی علیہ السلام دے امیرالمؤمنین ہونے د‏‏ی تصریح فرمائی اے ؛ لیکن اک متفق علیہ روایت وی ایسی نئيں اے جس وچ حضرت ابوبکر، عمر یا عثمان نو‏‏ں امیرالمؤمنین کہیا ہو!
۸۰. ابُو البرکات آلوسی حنفی (متوفی ۱۳۱٧ ھ ق)،
۲٧ ۔مسند، ج۱، از عبد الرحمن بن ابی لیلی تے ج۴، ص ۳٧۰۔
۲۸ ۔مسند، ج۴، ص ۳٧۰۔
۱ ۔ کتاباں اہلسنت وچ حضرت علی علیہ السلام د‏‏ی بلافصل خلافت دے بارے وچ روایات نبوی؛
گفُتارِ باطل تے اس دا دندان شکن جواب
آپ نے ملاحظہ فرمایا کہ ابنِ اثیر شیعاں دے بارے وچ کہندے نيں : شیعہ گمان کردے نيں کہ علی بنِ ابیطالب‘ خلیفہ بلا فصل نيں تے رسول ِ خدا ﷺ دے بعد اُمّت دے امام وپیشواہاں ۔
ابن عساکر نے تریخ مدینہ دمشق ج ۴ ، ص ۲۰۴ تے ۲۰۶ ، محمد بن یوسف گنجی شافعی نے کتاب کفایت الطالب، باب ۱۰۰ تے نبھانی نے کتاب شرف المؤید ، ص ۱۰ ، مطبعہ بیروت، وچ تصریح فرمائی اے کہ ایہ آیت تطہیر خمسہ طیبہ دے بارے وچ نازل ہوئی ا‏‏ے۔
۔صحیحین وچ نزول عیسیٰ د‏‏ی احادیث
"یکون فی آخرامتی خلیفه یحثی المال حثیا لایعده عدا "
امام مہدی کتاباں اہل سنت وچ
جو افراد جنت وچ پیغمبر اکرمﷺ دے ہمراہ ہون گے اوہ ایہی بارہ امام ہون گے جنہاں وچ اوّل وچ ہاں تے آخری قائم مہدی ہون گے۔
۶۸. محمد بن قاسم مالکی (متوفی ۱۱۸۲ ھ ق)،
حضرت مہدی (عج اللہ فرجہ الشریف) بہترین انسان تے محبوب خلائق ہاں گے۱٧۴
"اَخۡرَجَ الطَّبَرانی فی الاَوۡسَطِ عَنۡ جابرِ بن عَبۡد الله ، قالَ: خَطَبَنا رَسوُلُ الله ِ ﷺ، فَسَمِعۡتُه ُ وَ ه ُوَ یَقُولُ: اَیُّه َا النّاسُ مَنۡ اَبۡغَضَنا اَه ۡل الۡبَیۡتِ حَشَره ُ الله ُ تَعالی یَوۡمَ الۡقیامَةِ یَه ُودیّاً "
۲۲ ۔ یوسف بن یحیی(۳۲) نے امام محمد باقر  تو‏ں روایت کيتی اے:
۱. حافظ ابونعیم اِصفہانی تے مُحدِث اہلِ سُنّت ، ابنِ عباس تو‏ں روایت کردے نيں کہ جدو‏ں سورۂ بیّنہ د‏‏ی ایہ آیت:اِنَّ الّذِیْنَ اٰمَنُو وَ عَمِلُوالصَّلِحٰتِ اُولٰئِکَ هُم خیرُ البریّه جَزئهم عندَرَبَّهُم جَنَّاتُ عَدنٍ تَجرِی مِنْ تحتهَاالاَنْهَارُ خٰلِدِینَ فِیهَااَبَدَ رَضِی الله عَنْهُمْ وَرَضُواعنه (۱) ؛اور بے شک جو لوک ایمان لیائے نيں تے انہاں نے نیک اعمال کيتے نيں اوہ بہترین خلائق نيں پروردگار دے ایتھ‏ے انہاں دتی جزاء اوہ باغ نيں جنہاں دے تھلے نہراں جاری ہونگی اوہ انہاں نو‏ں وچ ہمیشہ رہن گے ، خدا انہاں تو‏ں راضی اے تے اوہ اس تو‏ں راضی نيں؛ نازل ہوئی تاں پیغمبر اکرمﷺنے حضرت علی علیہ السلام تو‏ں فرمایا:یَا عَلِی هُوَ أنْتَ وَشِیعَتُکَ یَومَ الْقَیَامَة رَاضِین مَرضییّنَ ؛ اے علی اس آیت ِ کریمہ وچ خیرُ البریّہ تو‏ں مراد تسيں اورتواڈے شیعہ نيں کہ خداتم تو‏ں راضی ہوگااور تسيں خداسنو‏ں راضی ہوگے۔"(۲)
۱۴. نعیم بن حماد (متوفی ۳ ۲ ۸ھ ق)،
منادیِ آسمان ندا دے گا "حق آل محمد" وچ اے
۱۵. شیخ حنبلی بربہاری ، کتاب شرح السُنہ (۳۲۸ھ ق)،
۔صحیحین وچ نزول عیسیٰ د‏‏ی احادیث
اور"احثاء مال"ایسی صفت اے جس تو‏ں مراد کثرت وچ مبالغہ اے اوراہل سنت د‏‏ی کتاباں اورروایات وچ اس دا موصوف امام مہدی دے سواکوئی نئيں ۔اسی قسم د‏‏ی اک حدیث ترمذی نے ابوسعیدخدری تو‏ں اپنی سندکے نال روایت کيتی اے اوراسنو‏ں حسن قراردتا اے کہ پیغمبرنے فرمایا:۔
امام مہدی کتاباں اہل سنت وچ
۱۶. ابنِ حبان بسّی (متوفی ۳۵۴ھ ق)،
۵۰. علقمہ بن قیس بن عبد اللہ،
اگر تمام دریا روشنائی وچ تبدیل ہوجاواں، تمام درخت قلم بن جاواں، تمام انسان لکھنے بیٹھ جاواں تے تمام جنہاں حساب کرن تب وی فضائل ابو الحسن شمار نئيں کرسکدے۔
یہ سن کر یہودی نے کہیا: وچ خدا د‏‏ی وحدانیت د‏‏ی گواہی دیندا ہاں کہ "اللہ" دے سوا کوئی معبود نئيں تے گواہی دیندا ہاں کہ حضرت محمدﷺ اللہ دے رسول نيں تے گواہی دیندا ہاں کہ آپ ہی وصی  رسول خداؐ نيں۔
ابنِ منظور لفظ شیعہ دے معنی دے بارے وچ کہندے نيں :
یہودی نے کہیا: ۱ ۔ کرۂ ارض اُتے آنے والا پہلا پتھر کون سا سی؟
مہدی محمد ابن حسن عسکری نيں
توآپ نے فرمایا "ہم وچو‏ں کوئی نئيں اے جسنو‏ں خطوط لکھے گئے ہاں ، اوراس تو‏ں مسائل پُچھے گئے ہاں ، انگلیاں نے اس د‏ی طرف اشارہ کيتے ہاں اوراس د‏ی طرف اموال لیائے گئے ہاں مگر ایہ کہ اسنو‏ں قتل کردتا گیایا اسنو‏ں بستر تو‏ں موت آئی۔
امام مہدی کتاباں اہل سنت وچ
۵ ۔ روایت اِنّی واضح تے آشکار اے کہ ذیل روایت وچ یہودی مسلما‏ن ہوجاندا اے بلکہ شیعہ امیرالمؤمنین ہوگیا تے شہادت دیندا اے کہ "آپ ہی وصی پیغمبر اسلام" نيں۔
جب ۸ ہجری وچ پیغمبر اسلامﷺ نے حضرت علی علیہ السلام نو‏‏ں یمن بھیجیا تاں مدینہ واپسی اُتے بعض لوک پیغمبرؐ د‏‏ی خدمت وچ انہاں د‏‏ی شکایت لےک‏ے پہنچ گئے، ایہ دیکھ ک‏ے حضور اِنّے ناراحت تے رنجیدہ ہوئے کہ آپ دے چہرے اُتے خشم دے آثار نمایاں ہوگئے تے بریدہ تو‏ں فرمایا: دیکھو ہرگز علی علیہ السلام د‏‏ی برائی مت کرنا کیونجے اوہ میرے تو‏ں نيں تے وچ انہاں تو‏ں ہاں "وَ ه ُوَ وَلیُّکُمۡ بَعۡدی " تے اوہ میرے بعد تواڈے ولی تے سرپرست نيں۔
سوم: رسول اکرمﷺ نے "خلیفہ" تے "من بعدی" کہہ ک‏ے حضرت علی علیہ السلام دے بلافصل خلیفہ ہونے د‏‏ی تصریح فرمائی اے ؛ جس طرح حضرت علی علیہ السلام نو‏‏ں امیرالمؤمنین تو‏ں ملقب کرکے تصریح فرمائی ا‏‏ے۔
نکتہ: ابن حجر مکی نے صواعق محرقہ وچ فضائل اہل بیت علیھم السلام دے بارے وچ ستويں آیت دے ذیل وچ حاکم نیشاپوری تو‏ں اک روایت نقل کردے نيں تے کہندے نيں کہ ایہ روایت مسلم تے بخاری د‏‏ی شرائط دے مطابق وی صحیح اے تے اوہ روایت ایہ اے کہ رسول ؐ خدا نے فرمایا:
امام علی علیہ السلام نے فرمایا: زمین اُتے اگنے والے پہلے درخت دے بارے وچ یہودی گمان کردے نيں کہ اوہ زیتون دا درخت اے حالانکہ ایہ گل غلط اے بلکہ اوہ کھجور دا درخت اے حضرت آدم  بہشت تو‏ں جسنو‏ں اپنے ہمراہ لیائے سن تے اسنو‏ں کاشت کيتا تے تمام کھجور دے درخت ايس‏ے د‏‏ی نسل تو‏ں نيں۔
۸۱. ابو الطیب محمد شمس ُ الحق عظیم آبادی (متوفی ۱۳۲۸ ھ ق)،
۲ ۔ "وَ عَن اَبیعَبدِ الله ِ الحُسَینِ عَلی علیه ما السلام اَنَّه ُ سُئِلَ : ه َلۡ وُلِدَ الۡمَه دِیُّ  ؟ قالَ لا، وَ لَو اَدۡرَکتُه ُ لَخَدَمتُه ُ اَیَّامَ حَیاندی "(۲)
نکتہ اول تے دوم وچ ایہ فرق اے کہ نکتہ اوّل وچ اس گل نو‏‏ں ثابت کيتا گیا اے کہ مسئلہ خلافت بطور عام اک مسئلہ اے جس دا "جعل" کرنا صرف خداوند عالم دے دست اختیار وچ اے تے صرف اللہ ہی اپنے نبی دا جانشین معین کرسکدا اے جدو‏ں کہ دوسرے نکتہ وچ اس امر د‏‏ی طرف اشارہ کيتا گیا اے کہ حضرت علی علیہ السلام د‏‏ی خلافت بلافصل دا پیغام جبرئیل امین لےک‏ے آئے سن یعنی ایہ پیغام وی "وحی الٰہی" سی، پس ذکر خاص بعد وچ عام ا‏‏ے۔
یوسف بن یحیی(۳۹) نے امیرالمؤمنین تو‏ں روایت کيتی اے کہ آپؐ نے فرمایا: ميں نے رسول اللہﷺ تو‏ں عرض کيتا: مہدی (عج) اسيں وچو‏ں نيں یا غیراں وچو‏ں؟ فرمایا: اسيں وچو‏ں نيں، خدا مہدی اُتے دین نو‏‏ں ختم کريں گا جس طرح اسيں تو‏ں شروع کيتا سی ۔۔۔
جواب: اسيں اس دے جواب وچ کدرے گے:
۶ ۔ "قالَ علی علیه السلام فی آخِرِه ا: فَنَحْنُ أَنْوَارُ السَّمَاوَاتِ وَ الْأَرْضِ وَ سُفُنُ النَّجَاةِ وَ فِينَا مَكْنُونُ الْعِلْمِ وَ إِلَيْنَا مَصِيرُ الْأُمُورِ وَ بِمَهْدِينا تَقطعُ الْحُجَج فَهُوَ خَاتَمُ الْأَئِمَّةِ وَ مُنْقِذُ الْأُمَّةِ وَ مُنْتَهَى النُّورِ وَ غَامِضُ السِّرِّ فليهنَّ مَنِ اسْتَمْسَكَ بِعُرْوَتِنَا وَ حُشِرَ عَلَى مَحَبَّتِنَا "
٧۰. ابوالعلاء عراقی مغربی (متوفی ۱۱۸۳ ھ ق)،
طبرانی نے معجم الاوسط وچ جابر بن عبد اللہ تو‏ں روایت کيتی اے کہ جابر کہندے نيں ميں نے سنیا کہ حضورؐ سرور کائنات نے اک خطبہ دے دوران اسيں تو‏ں فرمایا: لوگو! جو شخص اسيں اہل بیت تو‏ں بغض تے دشمنی رکھے گا خداوند عالم قیامت وچ اسنو‏ں یہودی محشور کريں گا۔
مذکورہ روایات دا نتیجہ۱٧۴
۔صحیحین وچ نزول عیسیٰ د‏‏ی احادیث
میں کہندا آں:۔اگرآپ بخاری د‏‏ی شروح وچ غور فرماواں توآپ انہاں د‏‏ی سب نو‏‏ں اس گل اُتے متفق پاواں گے کہ بخاری د‏‏ی حدیث وچ جو لفظ امام آیا اے اس تو‏ں مراد امام مہدی نيں ۔
"ان فی امتی المهدی "
امام مہدی کتاباں اہل سنت وچ
۸۸. شرح سیرة الرسول ( عبدُ الرحمن حنفی سہیلی)
"وَ ه ُوَ یَعۡسُوبُ المؤمنینَ، وَ ه ُوَ بَابِیَ الّذی اُوۡتی مِنۡه ُ، وَ ه ُوَ خَلیفَتی "مِن بَعۡدی ""علی علیہ السلام مؤمنین دے بادشاہ مجھ تک پہنچنے دا دروازہ تے اوہی میرے بعد میرے خلیفہ نيں۔
۱٧. مُقدسی (متوفی۳۵۵ھ ق)،
اگر کوئی عربی شاعر مثلاً "اِمرَءُ القیس" کوئی کلام کہندا اے تاں علمائے اہل سنت گھنٹےآں اپنے شاگرداں دے سامنے اس اُتے تبصرہ کردے رہندے نيں لیکن جے نبی کریمؐ تو‏ں اس قسم د‏‏ی کوئی تصریح وارد ہُندی اے تاں ہزار اغماض دے باوجود بغیر کسی توضیح تے تشریح دے اس تو‏ں اگے ودھ جاندے نيں۔
۵۱. عمر بن خطاب،
۴ ۔ ابن ابی الحدید معتزلی، شرح نہج البلاغۃ، ج اول، ص ۱۸، طبع اسماعیلیان۔
۶۴. ابنِ حجر ہیثمی (متوفی ۸٧۴ ھ ق)،
۴۰. فتوحات مکیة (محی الدین ابو عبدُ اللہ محمد بن علی معروف بہ ابن عربی حاتمی طائی ۶۳۸ ھ ق )،
سیرت مہدی (عج) بوقت خروج
۶ ۔ یہودی شخص نے امیرالمؤمنین  د‏‏ی خدمت وچ عرض کيتا:
۴ ۔ اہل سنت نے اہل بیت علیھم السلام تو‏ں حضرت مہدی (عج) دے بارے وچ جنہاں روایات نو‏‏ں نقل کيتا اے انہاں د‏‏ی دو قسماں نيں:
الرَّابِعُ مِنْ وُلْدِي ابْنُ سَيِّدَةِ الْإِمَاءِ يُطَهِّرُ اللَّهُ بِهِ الْأَرْضَ مِنْ كُلِّ جَوْرٍ وَ يُقَدِّسُهَا مِنْ كُلِّ ظُلْمٍ وَ هُوَ الَّذِي يَشُكُّ النَّاسُ فِي وِلَادَتِهِ وَ هُوَ صَاحِبُ الْغَيْبَةِ قَبْلَ خُرُوجِهِ فَإِذَا خَرَجَ أَشْرَقَتِ الْأَرْضُ بِنُورِه وَ وَضَعَ مِيزَانَ الْعَدْلِ بَيْنَ النَّاسِ فَلَا يَظلُمُ أَحَدٌ أَحَداً وَ هُوَ الَّذِي تُطْوَى لَهُ الْأَرْضُ وَ لَا يَكُونُ لَهُ ظِلٌّ وَ هُوَ الَّذِي يُنَادِي مُنَادٍ مِنَ السَّمَاءِ بِاسْمِهِ يَسْمَعُهُ جَمِيعُ أَهْلِ الْأَرْضِ أَلَا إِنَّ حُجَّةَ اللَّهِ قَدْ ظَهَرَ عِنْدَ بَيْتِ اللَّهِ فَاتَّبِعُوهُ فَإِنَّ الْحَقَّ فِيه ِ وَ مَعَهُ ‏"
حضرت ابی عبد اللہ الحسین بن علی بن ابی طالب‘ تو‏ں روایت کيتی گئی اے کہ آنجناب تو‏ں سوال کيتا گیا: کيتا (حضرت) مہدی (عج) د‏‏ی ولادت ہوچک‏ی اے ؟ آپؑ نے فرمایا: نئيں؛ تے جے ميں انہاں دا زمانہ درک کرلاں تاں اپنی پوری زندگی انہاں د‏‏ی خدمت وچ گزار داں ۔
۸۲. کتانی مالکی (متوفی ۱۳۴۵ھ ق)،
نکتہ: یوسف بن یحیی ایہ روایت نقل کرنے دے بعد لکھدے نيں: بعض حافظان (اہل سنت) نے اس روایت نو‏‏ں نقل کيتا اے مثلاً: ابو القاسم طبرانی، ابو نعیم اصفہانی، عبد الرحمن بن ابی حاتم تے ابو عبد اللہ نعیم بن حماد۔
٧۱. سفارینی حنبلی (متوفی۱۱۸۸ ھ ق)،
۵ ۔ اسيں ایتھ‏ے بطور نمونہ صرف "چالیس روایات" تو‏ں استناد ک‏ر رہ‏ے نيں اگرچہ اہل سنت دے ایتھ‏ے حضرت مہدی (عج) دے بارے وچ کثیر روایات موجود نيں۔
حیرت تے تعجب د‏‏ی گل اے کہ علمائے اہل سنت علم نحو وچ تاں کدی کدی اک لفظ تے کلمہ اُتے کئی کئی صفحات اُتے بحث کردے نيں تے بال د‏‏ی کھل نکالنے د‏‏ی کوشش کردے رہندے نيں لیکن اس مسئلہ وچ چشم پوشی تو‏ں کم کیو‏ں لیندے نيں؟!
وَقَدْ اَمَرَنِیْ جِبْرَائِیلُ عَنْ رَبِّی اَنْ اَقُوْمَ فِیْ هَذاالْمَشْهَدِ وَ اُعلِمَ کُلَّ أبیْض وَاسْوَد اَنّ عَلِیّ بن أبِی طَالِبٍ اَخِی وَوَصیی وَخَلِیفَتِی وَ الامامُ بَعْدِی (۲۰)
مہدی محمد ابن حسن عسکری نيں
"اس حکومت دا مالک اوہ اے جس دے بارے وچ لوک کدرے گے اوہ حالے پیدا نئيں ہويا"(کمال الدین ۲:۳۶۰۔۲باب ۳۴۔اسی باب وچ ہور طرق تو‏ں وی ذکر کيتا ا‏‏ے۔)
امام مہدی کتاباں اہل سنت وچ
قسم اول: ایسی روایات جنہاں وچ اہل بیت راوی نيں؛ یعنی اہل بیت نے رسول خدا ﷺ تو‏ں نقل کيتی نيں۔
جوان سال ہونے د‏‏ی وجہ تو‏ں مہدی دا انکار کرن گے
حصہ اوّل دا نتیجہ۱٧۵
حصۂ دوم دا نتیجہ۱٧۵
۔صحیحین وچ نزول عیسیٰ د‏‏ی احادیث
صحیح بخاری د‏‏ی شرح فتح الباری وچ بخاری د‏‏ی گذشتہ حدیث د‏‏ی شرح وچ لکھدے نيں احادیث مہدی متواتر نيں بلکہ اوہ کہندے نيں "عیسیٰ دا اس امت دے اک مرد دے پِچھے نمازپڑھنا جدو‏ں کہ ایسا آخری زمانے وچ قیامت دے نیڑے ہوئے گا "اس صحیح قول د‏‏ی دلیل اے کہ زمین حجة خدا تو‏ں خالی نئيں رہ سکدی(فتح الباری شرح بخاری ۶:۳۸۵۔۳۸۳)جداں کہ ارشاد الساری وچ وی ایہی لکھیا اے کہ اس امام تو‏ں مراد حضرت امام مہدی علیہ السلام نيں اورجناب عیسیٰ نماز وچ حضرت امام مہدی  د‏‏ی اقتداکرن گے(ارشادالساری ۵:۴۱۹)۔
"بیشک میری امت وچ مہدی اے "
امام مہدی کتاباں اہل سنت وچ
اے بیابان! اس قوم کونگل جا۔ پس اوہ قوم زمین وچ دھنس جائے گی صرف تن افراد بچ جاواں جنہاں د‏‏ی گردناں خداوند عالم پِچھے د‏‏ی جانب پلٹا کر "کتے" د‏‏ی صورت وچ تبدیل کردے گا۔
اساں گذشتہ صفحات اُتے بحثِ مقدمات وچ مندرجہ ذیل دو عنوان پیش کيتے سن :
اوّل: رسول کریمﷺ نے حضرت علی علیہ السلام نو‏‏ں مؤمنین دا بادشاہ قرار دتا اے تے بادشاہت تو‏ں جس مطلب دا ذہن وچ تبادر ہُندا اے اوہ اس د‏ی "حاکمیت تے فرمانروائی" ا‏‏ے۔
۲ ۔ حضرت علی علیہ السلام ، نبی کریمؐ دے بعد سب دے ولی تے سرپرست نيں
نکتہ: رحلت رسولؐ اللہ دے بعد ایداں دے حالات تے واقعات رونما ہوئے جنہاں وچ منافقین دے دلاں وچ چھپے ہوئے بغض تے عناد، حضرت فاطمہ زہرا سلام اللہ علیھاکی شہادت تے غب خلافت امیر المؤمنین دا سبب قرار پائے۔ تے اس سلسلہ وچ کتاباں اہل سنت وچ ایداں دے حقائق بیان کيتے گئے نيں جنہاں نو‏ں اساں مجموعی طور اُتے اپنی کتاب "اول مظلوم عالم امیر المؤمنین علی علیہ السلام " وچ ثبت کر دتے نيں لہذا تفصیل دے لئی اوتھ‏ے رجوع فرماواں۔
۴۱. فصول المھمہ ( علی بن محمد احمد مالکی معروف بہ ابن ِ صباغ مالکی ، ۸۵۵ ھ ق)،
۲ ۔ زمین اُتے اگنے والا پہلا درخت کون سا سی؟
مہدی محمد ابن حسن عسکری نيں
لوکاں اُتے اک زمانہ آئے گا جس وچ انہاں تو‏ں انہاں دا امام غائب ہوئے جائے گا ۔
امام مہدی عقل تے علم د‏‏ی روشنی وچ
جواب:
امام مہدی کتاباں اہل سنت وچ
یہودی نے کہیا: صحیح فرمایا آپؑ نے!
جس نے علی علیہ السلام دے بہترین انسان ہونے دا انکار کیہ اوہ کافر ہوگیا۔
علمائے اہلِ سُنّت نے جنہاں صحابہ دے توسُط تو‏ں پیغمبر اسلامﷺسے روایات حضرت مہدی موعود نو‏‏ں نقل کيتا اے انہاں دتی تعداد کم ازکم پنجاہ اے:
۱. حضرت فاطمہ زہرا سلام اللہ علیھا(شہادت ۱۱ ھ ق).
۲. امیرالمؤمنین حضرت علی بنِ ابیطالب‘ ( ش ،۴۰ ھ ق ).
شیخ سلیمان(۱۴) تے میر سید علی ہمدانی نے کتاب مودّۃ القربی "مودت نمبر ۶" دے ذیل وچ ابوذر غفاری تو‏ں روایت کيتی اے کہ رسول خدا نے فرمایا: عنقریب میرے بعد فتنے سر اٹھانے والے نيں پس اس وقت تسيں لوکاں دے لئی ضروری اے کہ علی بن ابی طالب‘ دے شانہ بشانہ رہنا کیونجے ایہی فاروق تے حق تے باطل نو‏‏ں جدا کرنے والے نيں۔
۳. امام حسن  (ش، ۵۰ ھ ق).
نکتہ: شیخ سلیمان تے میر سید علی ہمدانی اس روایت نو‏‏ں نقل کرنے دے بعد لکھدے نيں کہ صاحب فردوس نے وی ایہ روایت نقل کيتی ا‏‏ے۔
۴. امام حسین  ( ش ، ۶۱ ھ ق).
نکتہ: اساں کتاب اول مظلوم عالم امیرالمؤمنین علی علیہ السلام(۱۵) وچ کتاباں تے روایات اہل سنت د‏‏ی روشنی وچ ثابت کيتا اے کہ "فاروق بین حق تے باطل" صرف حضرت علی علیہ السلام ہی نيں۔ نہ کہ حضرت عمر۔ ہور روایات تو‏ں ثابت اے کہ حضرت عمر نو‏‏ں پہلی مرتبہ "فاروق" دا خطاب اہل کتاب نے دتا سی ہن آپ خود فیصلہ کیجئے کہ حقیقی فاروق اوہ اے جسنو‏ں رسولؐ اسلام نے فاروق دا خطاب دتا اے یا اوہ جسنو‏ں اہل کتاب نے ایہ خطاب دتا اے ؟!
مہدی موعود (عج) دا سایہ نئيں اے، منادیِ آسمان ندا دے گا حجت خدا دا ظہور ہوگیا اے
٧ ۔منھج فی الانتِماءِ المذہبی، ص ۳۳۴۔
۲۳. ابو نعیم اصفہانی (متوفی ۴۳۰ھ ق)،
صاحب پرچم تے حکومت محمدیؐ ضرور ظاہر ہوئے گا
٧۲. زُبیدی حنفی (متوفی۱۲۰۵ ھ ق)، کتاب تاج العُروس ، مادہ ٔ ھدی
سفیانی تقریباً ستّر ہزار سپاہیاں پرمشتمل اک لشکر کوفہ د‏‏ی بربادی دے لئی بھیجے گا اوہ کوفہ پہنچ ک‏ے قتل تے غارت گری دا بازار گرم کر دیؤ گے کسی نو‏‏ں سُولی اُتے لٹکاواں گے تے کسی نو‏‏ں اسیر بنالاں گے ہور اک لشکر مدینہ د‏‏ی جانب روانہ کريں گا اس وقت حضرت مہدی مدینہ تو‏ں مکہ مکرمہ د‏‏ی جانب کوچ کرن گے، امیر سپاہ سفیانی نو‏‏ں اطلاع ملے گی کہ حضرت مہدی مکہ دے ارادہ تو‏ں خارج ہوچکے نيں پس اوہ انہاں دے پِچھے اک لشکر روانہ کريں گا لیکن تمامتر کوششاں دے باوجود اوہ انہاں نو‏ں لبھن وچ ناکا‏م رہن گے جدو‏ں کہ حضرت مہدی بصورت خائف مکہ وچ وارد ہون گے جس طرح حضرت موسیٰ  دے نال وی ایسا واقعہ پیش آیا سی۔(۵۶)
٧۸. فضائل الصحابہ ( قرطبی )
کعب الاحبار۱٧۹
ابوہریرہ تے کعب الاحبار د‏‏ی روایات ناقابل قبول نيں۱٧۵
روایات حضرت مہدی (عج) دے متواتر(۶٧) ہونے اُتے متعدد علمائے اہل سنت د‏‏ی تصریح۱۸۰
۔صحیحین وچ نزول عیسیٰ د‏‏ی احادیث
اس دے بعد فرمایا:۔
امام مہدی کتاباں اہل سنت وچ
وضاحت:۱۸۰
۳. ابوالفضل احمد بن ابوطاہر(۶) نے روایت کيتی اے کہ پیغمبر اکرمﷺنے حضرت علی علیہ السلام تو‏ں فرمایا:أنْتَ وَشِیعَتُکَ فِیْ الجَنَّة؛ "بیشک تسيں تے تواڈے شیعہ جنت وچ ہونگے"
۱۸. طبرانی (متوفی ۳۶ ۰ ھ ق)،
۱ ۔ "فَقالَ بَحرُ الرّاسخِینَ وَ حَبۡرُ العارِفینَ اَلاِمامُ الغالِبُ علی بن ابیطالب کَرَّمَ الله ُ وَجه ه ُ: یظه َرُ صاحِبُ الرّایةِ المُحَمَّدیةِ وَ الدَّولَةِ الاَحمَدیه اَلقائِمُ بِالسَّیفِ وَ الحالُ الصّادِقُ فِی المَقالِ یُمَه ِّدُ الاَرضَ وَ یُحۡیِی السُّنَّةَ وَ الفَرضَ "
فیر امام باقر  نے فرمایا: (جب مہدی مکہ وچ وارد ہون گے تو) اس وقت خداوند عالم انہاں دے لئی ۳۱۳ اصحاب نو‏‏ں جمع کر دے گا جو پہلے تو‏ں کيتے ہوئے وعدہ دے بغیر اک دم یکجا ہوجاواں گے تے بکھرے ہوئے بادلاں د‏‏ی طرح سمٹ جاواں گے تے رکن تے مقام دے وچکار انہاں د‏‏ی بیعت کرن گے۔
۵ ۔سیرہ اعلام النبلاء، ج۶، ص ۲۵٧ تے ۲۵۸۔
ہور فرمایا: اے جابر! مہدی (عج اللہ فرجہ الشریف) ذریت حسین  تو‏ں ہون گے خداوند عالم اک رات وچ انہاں د‏‏ی راہ ہموار کردے گا۔(۵٧)
ابن حجر مکی نے صواعق محرقہ "فصل دوئم۔ فضائل علیؑ" حدیث نمبر ۴۰ دے ذیل وچ دار قطنی تو‏ں روایت کيتی اے کہ حضرت عمر د‏‏ی معین کردہ چھ رکنی شوریٰ تو‏ں حضرت علی علیہ السلام نے طویل خطاب تے گفتگو فرمائی مثلاً: وچ توانو‏‏ں خدا د‏‏ی قسم دے ک‏ے سوال کردا ہاں کہ کیہ تسيں وچ کوئی ایسا فرد اے جس تو‏ں رسولؐ نے اوہ کچھ فرمایا ہوئے جو میرے تو‏ں فرمایا اے، تے میرے تو‏ں رسولؐ اللہ نے فرمایا: اے علی علیہ السلام ! تسيں قیامت وچ دوزخ تے جنت دے تقسیم کرنے والے ہوگے۔ سب نے کہیا: بیشک خدا جاندا اے کہ آپؑ دے علاوہ نبیؐ نے کسی تو‏ں ایہ نئيں فرمایا۔
۱۵ ۔النہایۃ فی غریب الحدیث، ج۲، ص ۵۱۹۔
۱۶ ۔محمد بن یوسف گنجی شافعی، کفایۃ الطالب، باب ۴۴۔
کُتب اہلِ سُنّت وچ حضرت علی علیہ السلام د‏‏ی بلافصل خلافت اُتے دلالت کرنے والی روایات :
۲۳ ۔ عقدر الدرر فی اخبار المنتظر(۳۳) نے امیرالمؤمنین علی علیہ السلام تو‏ں روایت کيتی اے:
۱۴ ۔ معجم، مناقب المہدی، الفتن(۱۹) تے عقد الدّرر(۲۰) نے امیر المؤمنین  تو‏ں روایت کيتی اے کہ آپؑ نے فرمایا: "وَ عَن اَمیرِ المُؤمِنینَ عَلی بن اَبیطالِب‘ :قالَ : اِذا نادی مُنادٍ مِنَ السَماءِ : اِنَّ الحَقِّ فی آلِ مُحَمَدٍﷺ فَعِندَ ذلِکَ یَظۡه َرُ المَه دتی "
"اَخۡرَجَ الدّارُ قِطۡنی فِی الۡاِفۡرادِ عَن اِبۡنِ عَبّاس اَنَّ النَّبی صَلَّی الله ُ عَلَیۡه ِ وآلِه قالَ : عَلِیٌّ بابُ حِطَّة مَنۡ دَخَلَ فیه ِ کانَ مُؤۡمِناً وَ مَنۡ خَرَجَ مِنۡه ُ کانَ کافِراً"
امام مہدی عقل تے علم د‏‏ی روشنی وچ
موجودہ تجربات ، موجودہ امکانات اورحالات د‏‏ی روشنی وچ اس حد تک کامیاب نئيں ہوسک‏‏ے کہ انسان د‏‏ی طبیعی عمر نو‏‏ں اک سال یادوگنا ودھیا داں اوریہ چیز بظاہر دلیل د‏‏ی محتاج نئيں اے لیکن ایہ انسانی عمر طویل نہ ہونے د‏‏ی دلیل نئيں اے کیونجے امکان عملی وچ اک انسان دوسرے انسان د‏‏ی طبیعی عمر نو‏‏ں طویل کرنے دا فقط حیلہ کرسکدا اے لیکن عمراں خدا دے ہتھ وچ نيں۔
امام مہدی کتاباں اہل سنت وچ
امام علی علیہ السلام نے فرمایا: زمین اُتے جاری ہونے والے اولین چشمے دے بارے وچ یہودی ایہ سمجھدے نيں کہ اوہ صخرۂ بیت المقدس دے تھلے تو‏ں جاری ہونے والا چشمہ اے لیکن ایہ گل غلط اے بلکہ اوہ چشمہ حیات اے کہ جس دے نزدیک حضرت موسیٰ دے رفیق (خضر )اپنی نمک زدہ مچھلی فراموش کر گئے تے فیر انہاں نے جدو‏ں اسنو‏ں اٹھا ک‏ے پانی وچ ڈالیا تاں اوہ زندہ ہوک‏ے تیرنے لگی، اس وقت موسیٰ تے خضر علیہما السلام نے اس مچھلی دا پِچھا کيتا۔
یہودی نے کہیا: آپؑ نے بالکل صحیح فرمایا۔
اوّلاً : ابنِ ابی الحدید جداں علمائے اہلِ سُنّت دے اقرارکے ذریعے اساں قطعی طورپر ثابت کيتا اے کہ حقیقی اہلِ سُنّت حضرت علی دے شیعہ اورانہاں دے پیروکار ہی نيں۔ اوہ لوک حقیقی اہلِ سُنّت نئيں نيں جو صرف اس ناں نو‏‏ں اپنے لئے استعمال کردے نيں ۔
امام علی علیہ السلام نے فرمایا: اپنے ہور تن سوال پیش کرو۔
۵۳. مجمع بن جاریہ،
"وَ عَنۡ عَبۡدِ الله ِ بن عَطاء، قالَ سَأَلۡتُ اَبا جَعفَرِ مُحَمَّدَ بن عَلَیِّ الۡباقِرَ علیه ما السلام، فَقُلۡتُ : اِذا خَرَجَ الۡمَه ۡدیُّ بِاَیِّ سیرةٍ یَسیرُ؟ ؛ قالَ: یَه ۡدِمُ ما قَبۡلَه ُ، کَما صَنَعَ رَسولُ الله ِﷺ وَ یَسۡتَأنِفُ الاِسۡلامَ جَدیداً "
۳ ۔ ابن جریر طبری نے اپنی کتاب "الولایہ" وچ تصریح د‏‏ی اے کہ حضور سرور کائنات نے ایہ فرمان غدیر دے دن فرمایا سی تے خطبہ غدیر دے ہور نسخےآں (جو شیعاں دے پاس محفوظ نيں) تو‏ں ظاہر ہُندا اے کہ پیغمبرؐ گرامی قدر نے فرمایا تھا"اَنۡ اَقُومَ فِی ه َذا المَشۡه َد " بنابرین اہل سنت دا ایہ کہنا کہ "نبی کریمؐ نے غدیر وچ صرف حضرت علی علیہ السلام د‏‏ی دوستی دا اعلان فرمایا تھا" بالکل غلط اے کیونجے خود انہاں نے ہی روایت نقل(٧۱) د‏‏ی اے کہ رسول اکرمﷺ نے غدیر وچ حضرت علی علیہ السلام د‏‏ی خلافت د‏‏ی تصریح د‏‏ی ا‏‏ے۔
"فَاِذۡ خالَفۡتُه مۡ قَبیلَةٌ مِنَ الۡعَرَبِ اِخۡتَلَفُوا فَصارُوا حِزۡبَ اِبلیس " پس جدو‏ں عرب (و غیر عرب) دا اک قبیلہ میرے اہل بیت د‏‏ی مخالفت کرے تاں یاد رکھو ایہ مخالفین حزب ابلیس تو‏ں ہون گے۔(۳۸)
ہور جاندے سن کہ جس طرح نقبائے بنی اسرائیل بارہ سن ايس‏ے طرح پیغمبر اسلام دے بعد بارہ امام ہون گے جنہاں وچ اول امام علی علیہ السلام تے آخری امام مہدی (عج اللہ فرجہ الشریف) ہون گے۔
نکتہ: اس روایت وچ دین تو‏ں مراد خالص تے حقیقی دین محمدؐ اے یعنی جسنو‏ں رسول گرامی قدر نے پیش کيتا اے تے اہل بیت علیھم السلام جس دا اجر چاہندے سن ايس‏ے لئے اک روایت دے مطابق امام جعفر صادق علیہ السلام نے اپنے اک صحابی تو‏ں فرمایا:"وَ الله ِ اَنۡتُم عَلی دینی وَ دینِ آبائی اِبۡراه یمَ تے اِسۡماعیلَ علیه م السلام " قسم بخدا تسيں میرے تے میرے آباء ابراہیم تے اسماعیل دے دین اُتے ہوئے۔
۱۲ ۔ علی علیہ السلام باب دین اے جو اس وچ داخل ہوئے اوہ مؤمن اے
" اَلۡحَدیثُ الۡاَرۡبَعوُن: عَنۡه ُ (عَنۡ عَبۡدِ الله ِ بن مسعود) رَضِیَ الله ُ عَنۡه ُ، قالَ: قالَ رَسوُل الله ِ صَلَّی الله ُ عَلَیۡه ِ وَ آلِه وَ سَلَّمَ : عَلِیُّ ابۡنُ اَبیطالِبٍ بابُ الدّینِ مَنۡ دَخَلَ فیه ِ کانَ مُؤۡمِناً وَ مَنۡ خَرَجَ مِنۡه ُ کانَ کافِراً "
۸۳. مبارکفوری (متوفی ۱۳۵۳ ھ ق)،
۲۴. ابوعمرو الدانی (متوفی ۴۴۴ھ ق)،
٧۳. شیخ صبان (متوفی ۱۲۰۶ ھ ق)،
شیخ سلیمان بلخی(۳) نے حموینی د‏‏ی معروف کتاب فرائد السمطین تو‏ں روایت نقل کيتی اے کہ حسین بن خالد تو‏ں روایت اے کہ حضرت علی بن موسی الرضا‘نے فرمایا:
میرسید علی ہمدانی نے کتاب مودت القربیٰ (مودّت ہفتم) وچ احمد بن محمد کرزری بغداد تو‏ں روایت کيتی اے:
۱۹ ۔ خصائص العلویہ ضمن حدیث ۲۳۔
۲۰ ۔ حافظ ابو جعفر محمد بن جریر طبری، کتاب الولایۃ۔
۳۳. ابنِ جوزی (متوفی۵۸٧ ھ ق)،
وَاَصَلْ الشیعَة الفِرقَه ُ مِنَ النَّاسِ ، وَیَقَعُ عَلیٰ الواحِدِ وَالْاِثْنَیْنِ وَالْجمعِ وَالمُذَکَّرِ وَ المُؤ َنَّثِ بِلَفْظٍ وَاحِدٍ، وَقَدْغَلَب َ هٰذاالاِسْمِ عَلیٰ مَنْ یَتَوَلَّی عَلِیاً وَاهْلِ بیْتِه ِ، رضوانُ الله عَلَیه م اَجمَعینَ، حتّی صَارَلَهُمْ اِسْماً خَاصّاً، فَاِذَاقِیْلَ: فُلاَن مِن الشیعَة عُرِفَ اَنَّه ُ مِنْهُمْ (۱۳)
کتاب تذکرۃ الخواص(۱۲) وچ نقل کيتا گیا اے کہ حضرت علی علیہ السلام نے مدح نبی تے ائمہ علیھم السلام وچ اک خطبہ وچ فرمایا: پس اسيں آسمان تے زمین دے نور نيں، اسيں ہی کشتی نجات نيں، علم ساڈے سیناں وچ چھپا ہويا اے، ساڈی ہی طرف امور د‏‏ی بازگشت اے، ساڈا ہی مہدی (عج) برہان قاطع اے، اوہی آخری اما م تے نجات دہندۂ امت ا‏‏ے۔ اوہی انتہائے نور تے امر مخفی اے پس ساڈی ریسمان محبت نو‏‏ں تھامنے والا تے محبت دے گرد جمع ہونے والا نجات پائے گا۔
عبد اللہ بن عطاء نے امام محمد باقر  تو‏ں سوال کيتا: بوقت خروج حضرت مہدی د‏‏ی سیرت کيتا ہوئے گی؟
۶ ۔رہتل الکمال، ج۵، ص ٧۹۔
۴. عالمِ اہلِ سُنّت "مسعودی "(٧) نے رسول خداﷺسے روایت کيتی اے کہ آپ صلی اللہ علیہ وآلہ وسلم نے فرمایا: اِذَا کَانَ یَومَ القَیَامَة دُعِیَ النَّاسُ بِأَ سْمَا ئِهِم وَأُ مَّهَا تِهِم اِلَّا هَذَا (یعنی عَلِیّاً) وَ شِیْعَتَه ُ فَاِنَّهُم یُدعَونَ بِاَسْمَائِهِمْ وَاَسْمَائِ آبَائِهِم لِصِحَّةِ وِلَا دَتِهِم ؛ قیامت وچ لوکاں کوانہاں دے اورانکی ماں دے ناں تو‏ں پکاریا جائے گا مگر علی تے انہاں دے شیعاں نو‏‏ں پاک تے پاکیزہ ولادت د‏‏ی بناء اُتے انہاں دے اورانہاں دے باپ دے ناں تو‏ں پکاریا جائے گا.
مہدی (عج) موعود بیت المقدس ہجرت کرن گے تے تن ہزار فرشتے انہاں د‏‏ی مدد کرن گے
"اَلۡحَدیثُ الثَّامِن عَشَرَ: عَنۡ عِمۡران بن الۡحصین رَضِیَ الله ِ عَنۡه ُ قالَ: قالَ رَسوُل الله ِ صَلَّی الله ُ عَلَیۡه ِ وَ آلِه وَ سَلَّمَ: عَلِیٌّ مِنّی وَ اَنَا مِنۡه ُ وَ ه ُوَ وَلِیُّ کُلِّ مُؤۡمِنٍ وَ مُؤۡمِنَةٍ بَعۡدی"
اس موقع اُتے کتاباں اہل سنت وچ پیغمبر اسلامﷺسے نقل شدہ دس روایات پیش کيت‏‏ی سن جنہاں وچو‏ں ست روایات وچ لفظ "بعدی" پیغمبر اکرمؐ دے بعد حضرت علی علیہ السلام د‏‏ی بلافصل خلافت د‏‏ی تصریح کر رہیا ا‏‏ے۔
شیخ سلیمان بلخی قندوزی(۱) نے روایت نقل کيتی اے کہ بحر الراسخین، خیر العارفین امام غالب علی بن ابی طالب  نے فرمایا: صاحب پرچم تے حکومت احمدی ضرور ظاہر ہونے والا اے، اس دا قیام تلوار دے ہمراہ ہوئے گا، اوہ اپنی گل وچ سچا ہوئے گا، اوہ زمین نو‏‏ں عدل تے انصاف دے لئی آمادہ کردے گا تے اوہ سنت (مستحبات) تے فرض (واجبات) نو‏‏ں زندہ کريں گا۔
"وَ عَنۡ اَمیرِ المُؤۡمِنینَ عَلیِّ بن ابیطالبٍ‘، فی قِصَّة االدَّجال، قالَ : اَلا تے اِنَّ اَکۡثَرَ اَتۡباعِه ِ اَوۡلادُ الزِّنا، لا بِسُوا التّیجان، تے ه ُمُ الۡیَه وُدُ عَلَیۡه ِم لَعۡنَةُ الله ِ وَ یَدۡخُلُ الۡمَه ۡدِیُّ  بَیتَ الۡمَقۡدِسِ وَ یُصَلَّی بِالنّاسِ اِماماً، فَاِذا کانَ یَومَ الۡجُمۡعَةِ؛ وَ قَدۡ اُقیمَتِ الۡصَلوةِ، نَزَلَ عیسی بن مَریَم  فَیَلۡتَفِتَ الۡمَه ۡدیُّ فَیَنۡظُرُ عٰیسی  ، فَیقوُلُ لِعیسی: یَابۡنَ الۡبَتول، صَلِّ بالنّاسِ فَیَقُولُ : لَکَ اُقیمَتِ الصَّلوةُ، فَیَتَقَدَّمُ الۡمَه ۡدیُّ  ، فَیُصَلّی باِلنّاسِ وَ یُصَلّی عیسی  خَلۡفَه ُ وَیُبایِعُه ُ "
امیرالمؤمنین حضرت علی علیہ السلام نے قصہ دجّال دے سلسلہ وچ فرمایا: آگاہ رہو کہ دجال دے اکثر چاہنے والے ولد الزنا ہون گے، انہاں دے لباس ابریشمی ہون گے تے اوہ یہودی ہون گے، خدا انہاں اُتے لعنت کرے ۔۔۔ اوہ بیت المقدس وچ وارد ہون گے تے نماز جماعت د‏‏ی امامت دا فریضہ انجام دتیاں گے، پس جمعہ دے دن جس وقت نماز دا وقت ہوئے گا حضرت عیسیٰ  آسمان تو‏ں نازل ہون گے، حضرت مہدی(عج) انہاں د‏‏ی طرف متوجہ ہون گے تے انہاں نو‏ں دیکھو گے فیر فرماواں گے: اے ابن بتول! لوکاں نو‏‏ں نماز پڑھائیے، عیسیٰ جواب وچ فرماواں گے: نماز با جماعت تاں آپ دے لئی برپا کيتی گئی اے، پس مہدی (عج اللہ فرجہ الشریف) امامت دے لئی اگے بڑھاں گے تے لوکاں نو‏‏ں نماز پڑھاواں گے تے عیسیٰ انہاں دے پِچھے نماز وی پڑھیاں گے تے انہاں د‏‏ی بیعت وی کرن گے۔
۱۰ ۔صحاح اللغہ جوہری۔
اس روایت وچ موجود حقائق
امام مہدی عقل تے علم د‏‏ی روشنی وچ
سوال ایہ اے کيتا عملی طور پریہ امکان اے کہ انسان اسقدر طویل عمر پائے اورکیا تجربہ اس دا شاہد اے ؟