cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
چتری کگی
حلیہ
ایہدی لمبائی 43 توں 48 سینٹی میٹر تے بھار 160 گرام ہندا اے۔ ایہدا رنگ گلابی-لال بھاہ والا بھورا ہندا اے۔ سر، گردن تے پٹھ دا رنگ گوڑھی لال بھاہ والا بھورا ہندا اے۔ چوڑی اتے لمی گوڑھی-بھوریہی پوچھ چٹے پونجھے والی ہندی اے۔ ایہناں دے بھورے کھنبھاں اتے گوڑھے بھورے چکور چٹاک ہندے ہن۔ ایہناں دی پچھان موڈھیاں دے اگے گردن دے پاسیاں اتے چمکیلیاں کالیاں چٹیاں ڈبیاں والے ڈیڑھ سینٹیمیٹر دے گھیر والے ڈبے نال دوروں ہو جاندی اے۔ اس دی چنجھ کالی، اکھاں دیاں پتلیاں لال بھوریاں تے پیر اتے لتاں بھوری رنگت والیاں لال ہندیاں ہن۔
اگلی پیڑھی
چینی گھگیاں تے سارا سال بہار ہندی اے پر ایہہ ستمبر توں دسمبر دے مہینے وچ اپنا گھٹیا جیہا آلھنا دوپھاڑ ہندیاں چھوٹے درکھتاں دیاں ٹاہنیاں، چٹاناں دے وادھریاں جاں کندھاں دیاں ورلاں وچ بناؤندا اے۔ معدہ دو چٹے انڈے دندی اے جنہاں نوں نر اتے معدہ سیکدے ہن اتے اوہناں وچوں 15 توں 16 دناں وچ بچے کڈھ لیندے ہن۔ جم ویلے بچیاں دیاں اکھاں بند اتے سریر اتے کھنبھ وی نہیں ہندے۔ بچے تن مہینیا وچ بچے آلھنا چھڈن توں مگروں کوئی اک مہینہ اپنے ماں باپ نال ہی رہندے نیں۔
حوالے
گٹھ:کگی کبوتر گٹھ:گھُگیاں
براگا
پرتگال براعظم یورپ دا اک دیس اے جہڑا جزیرہ نما ایبیریا چ واقع اے ۔ اسدا راجگھر لزبن شہر اے ۔ براگا شہر پرتگال دا اک شہر اے تے پرتگال دے ضلع براگا دا صدرمقام اے ۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:پرتگال دے شہر گٹھ:پرتگال دے آباد تھاں
گٹھ:شہر گٹھ:دنیا دے آباد تھاں
عیون اخبار الرضا
عیون اخبار الرضا شیعی محدث شیخ ابن بابویہ قمی المعروف بہ شیخ صدوق دی تصنیف اے۔ اہل اثناعشر دے نزدیک یہ مستند ترین کتب وچ شامل اے۔یہ تالیف اہل بیت دے بزرگ تے آٹھواں شیعی امام امام علی الرضا (متوفی: 5 ستمبر 818ء) دے اقوال تے فرامین اُتے مشتمل اے۔شیخ صدوق نے شاید اس کتاب نو‏ں رکن الدولہ بویہی دی وفات دے بعد یعنی 366 ق دے بعد لکھا۔
عُیونُ أخْبارِ الرّضا یا عیون الأخبار عربی زبان وچ شیعہ امامیہ عالم دین شیخ صدوق (متوفی 381 ق) دی تصنیف اے۔ اس کتاب وچ حضرت امام علی بن موسی رضا (ع) دے حالات زندگی تے ان توں مروی روایات مذکور نيں۔ یہ کتاب 69 ابواب اُتے مشتمل اے۔ انہاں وچوں اک حصہ خود امام علی بن موسی رضا دی احادیث تے کچھ حصیاں وچ انہاں دی اوہ احادیث نيں جو انہاں نے اپنے توں پہلے آئمہ توں روایت کیتیاں نيں۔ عیون اخبار الرضا کسی اک موضوع دے بارے وچ ننيں اے بلکہ اس وچ فقہی، اخلاقی، سیرت تے کلام توں متعلق احادیث نيں۔ یہ شیعہ مکتب دی مصدر کتاباں وچوں اک اے۔
مؤلف
محمد بن علی بن حسین بن موسی بن بابویہ قمی مشہور بنام شیخ صدوق چوسی صدی ہجری دے بزرگ شیعہ فقیہ تے محدث نيں جو 305 ق دے بعد پیدا ہوئے تے انہاں دی وفات 381ق وچ واقع ہوئی اے تے انہاں دا مدفن ایران دا شہر ری (تہران) اے۔ مکتب حدیثی قم دے بانی مانے جاندے نيں۔ 300 دے قریب انہاں دے آثار کہے جاندے نيں جنہاں وچوں بہت سارے آثار مفقود نيں۔ کتاب من لایحضرہ الفقیہ مکتب تشیع دی کتب اربعہ وچوں اک اے۔
تاریخ تالیف
شیخ ابن بابویہ قمی نے غالباً اِس کتاب دی ترتیب و تدوین رکن الدین بویہی دی وفات یعنی 366ھ مطابق ستمبر 976ء دے بعد دی۔
امام رضا(ع) اُتے لکھی جانے والی قدیمی کتب
عیون الاخبار توں پہلے اس امام دے متعلق کتاباں لکھی جانا شروع ہو چکیاں سن جداں:
سبب تألیف‏
کتاب دے مقدمے وچ صاحب دے قصیدے دے چند اشعار وی ذکر کیے نيں ان وچ چند درج ذیل نيں:
فہرست مضامین‏
یہ کتاب مختلف انواع دی ابحاث اُتے مشتمل اے:
شيخ صدوق اس کتاب وچ وی دوسری کتاباں دی مانند بعض روایات دی مکمل سند ذکر کرندے نيں تے بعض مقامات اُتے روایت مرسلہ یا بعض راویاں دے اسما اُتے اکتفا کرندے نيں۔
اہمیت
عیون الاخبار شیعہ دے ااساں روائی آثار وچ توں شمار ہوندی اے۔ شیخ صدوق دے دیگر آثار دی مانند یہ وی نہایت قابل ارزش تے مخصوص اہمیت دی حامل اے۔ اسی وجہ توں بعد دی کتب وچ اس وچ موجود مطالب توں استناد کیتا جاندا سی تے یہ بحار دے مآخذ وچ توں اک اے۔
میرداماد اس دی مدح وچ کہندے نيں:
تحقیقات کتاب
اس کتاب دی شرحاں دی تعداد 15 تے ترجمیاں دی تعداد 10 دے نزدیک پہنچدی اے۔
تراجم
بعض فارسی ترجماں دے اسما:
عیون اخبار الرضا دا اردو ترجمہ منیر الحسن جعفری نے کیتا جس دا ناشر:اکبر حسین جیوانی ٹرسٹ کراچی سی تے اسی طرح اردو دا اک تے ترجمہ سید تبشر الرضا کاظمی نے کیتا۔
طباعت
عیون الاخبار پہلی مرتبہ 1275ق نو‏ں ایران دے شہر تہران توں سنگی حالت وچ چھپی۔اس دے بعد کئی مرتبہ اسلامی ممالک لبنان، عراق تے ایران دے نجف، قم تے بیروت وغیرہ توں چھپی۔ اس دی معروف‌ ترین چاپ سال طباعت 1317ق، وچ حاج نجم الدولہ تہران سی۔
مآخذ
گٹھ:شیخ صدوق دے علمی آثار گٹھ:حدیث گٹھ:شیعہ کتب گٹھ:شیعہ کتب احادیث گٹھ:دسویں صدی دیاں کتاباں گٹھ:980ء دی دہائی دیاں کتاباں گٹھ:970ء دی دہائی دیاں کتاباں گٹھ:کتاباں
سلطنت عثمانیہ دا خاتمہ
دوسرا آئینی دور (عثمانی ترک بولی: اکنجی مشروطیت دوری) سلطنت عثمانیہ دی حتمی تحلیل اُتے ختم ہویا۔ اس دور وچ اتحاد و ترقی جمعیتی دی سیاست تے نوجوانان ترک (ترک زبان: جون ترکلر) دا سبب بننے والی تحریک نمایاں ترین نیں ۔ نوجوانان ترک دے انقلاب دا آغاز 3 جولائی 1908ء نوں   ہویا تے چھیتی ای تحریک سلطنت بھر وچ پھیل گئی تے نتیجتاً سلطان نوں   1876ء دے آئین دی بحالی دا اعلان تے پارلیمان نوں   طلب کرنا پیا۔ آئینی دور وچ 1909ء دے جوابی تاخت تے واقعہ 31 مارچ دے جوابی انقلاب دے دوران رخنہ آیا جس دے نال ای سلطان عبد الحامد ثانی دے دور دا خاتمہ کر دتا گیا تے انہاں جلاوطن کر دتا گیا تے انہاں دی جگہ انہاں دے بھائی محمد پنجم نوں   تخت اُتے بٹھایا گیا۔
خارجی محاذ
|thumb|استنبول دے ضلع سلطان احمد وچ اک عوامی مظاہرہ، 1908ء نوجوانان ترک دے انقلاب دے دوران سلطنت عثمانیہ دی داخلی صورت حال دا فائدہ اٹھاندے ہوئے 1908ء وچ آسٹریا-ہنگری نے مقبوضہ بوسنیا تے ہرزیگووینا دا باضابطہ الحاق کر دتا۔ آسٹریا-ہنگری نے 1877ء دی روس ترک جنگ تے برلن کانگریس (1878ء) دے بعد اس اُتے قبضہ کیتا سی۔ اطالیہ ترک جنگاں دے دوران سربیا، مونٹی نیگرو، یونان تے بلغاریہ اُتے مشتمل بلقان لیگ نے سلطنت عثمانیہ دے خلاف اعلان جنگ کر دتا جس دے نتیجے وچ سلطنت عثمانیہ نوں   بلقان جنگ (1912ء-1913ء) دا سامنا کرنا پیتا تے اسنوں جزیرہ نما بلقان دے کئی علاقیاں توں ہتھ دھونا پئے۔ لیبیا تے جزیرہ نما بلقان وچ جنگاں اتحاد و ترقی جمعیتی دا پہلا وڈا امتحان سن۔ اطالیہ ترک جنگاں وچ سلطنت نوں   لیبیا توں وی ہتھ دھونا پئے۔ ایہ پہلی جنگ سی جس وچ دنیا وچ پہلی بار میدان جنگ وچ ہوائی جہازاں دا استعمال وی کیتا گیا۔
19 ویں صدی دے آخر وچ قائم ہونے والی بلقان ریاستاں نسلی و قومی بنیاداں اُتے البانیہ، مقدونیہ تے تھریس (تراقیا) دے عثمانی صوباں توں وی اضافی علاقیاں دے حصول دی خواہش مند سن۔ ابتدائی طور اُتے مارچ 1912ء وچ سربیا تے بلغاریہ تے مئی 1912ء وچ یونان تے بلغاریہ دے درمیان معاہدے طے پائے جس وچ روس نے ثالث دا کردار ادا کیتا۔
جنگ عظیم اول
thumb|مصطفٰی کمال اتاترک 1915ء وچ جنگ گیلی پولی دے دوران اک خندق وچ پہلی جنگ عظیم وچ بغداد ریلوے اُتے جرمن اختیار بین الاقوامی طور اُتے کشیدگی دا اک اہم سی۔ سلطنت عثمانیہ نے پہلی جنگ عظیم دے مشرق وسطٰی میدان وچ حصہ لیا جس دا سبب ترک جرمن اتحاد سی۔ عثمانیاں نے جنگ دے ابتدائی دور وچ دو اہم فتوحات، جنگ گیلی پولی تے محاصرہ کوت، حاصل کیتیاں لیکن اسنوں کئی دھچکے وی پہنچے جداں روس دے خلاف تباہ کن قفقاز مہم۔ 1917ء دے روسی انقلاب نے عثمانیاں نوں  شکست دے داغ دھونے تے کھوئے ہوئے علاقے حاصل کرنے دا موقع فراہم کیتا تے عثمانی افواج جنگ دے اختتامی مراحل وچ آذربائیجان دے حصول وچ کامیاب ہو گئیاں لیکن جنگ عظیم دے اختتام اُتے اسنوں انہاں فتوحات توں ہتھ دھونا پئے۔ اس تنازعے وچ پیش آنے والا اک متنازع تے اہم واقعہ صوبہ وان وچ ترک حکام، عثمانی افواج تے کرد جنگجواں دے ہتھوں لکھاں آرمینیائی باشندیاں دا مبینہ قتل عام تے ملک بدری تے اس دے خلاف آرمینیائی باشندیاں دی مزاحمت سی۔ اک مرکزی آرمینیائی مزاحمتی گروہ نے مئی 1915ء وچ آزاد عبوری حکومت دے قیام دا اعلان کر دتا تے عثمانیاں نے اسنوں مشرقی اناطولیہ اُتے جارحیت کرنے والی روسی افواج دا ساتھ دینے دی کوشش سمجھیا۔ 1917ء دے اختتام تک آرمینیائی انقلابی وفاق نے جمہوریہ آرمینیا قائم کر دتی جو آرمینیائی قتل عام توں بچ جانے والے باشنداں اُتے مشتمل سی۔ واضح رہے کہ ترک حکومت آرمینیائی باشندیاں دے قتل عام اُتے یقین نئيں رکھتی۔ مزید تفصیلاں دے لئی دیکھو آرمینیائی قتل عام پہلی جنگ عظیم وچ عثمانیاں دے شکست دے دو اہم وجہاں ایڈمنڈ ایلنبائی دی زیر کمان برطانوی افواج دی اہم اہداف اُتے حملے تے عرب بغاوت سن۔
انہاں وچ عرب بغاوت سلطنت عثمانیہ دی شکست دا سب توں وڈا سبب سمجھی جاندی اے۔ عرب بغاوت دی انہاں مہمات دا آغاز شریف مکہ حسین دی جانب توں برطانیہ دی مدد نال جون 1916ء وچ جنگ مکہ نال تے اس دا اختتام دمشق وچ عثمانیاں دے اسلحہ سُٹ دینے دے نال ہُندا اے۔ مدینہ دے عثمانی کماندار فخری پاشا نے محاصرہ مدینہ وچ ڈھائی سال توں زیادہ عرصے تک زبردست مزاحمت کیتی۔
تقسیم
thumb|عثمانی سلطنت دے آخری سلطان محمد ششم دی آمد، 1922ء جنگ عظیم دے نتیجے وچ سلطنت عثمانیہ وچ تقسیم دا عمل قسطنطنیہ اُتے قبضہ دے 13 دن بعد 30 اکتوبر 1918ء نوں  معاہدہ مدروس دے ذریعے شروع ہویا۔ تے بعد ازاں معاہدہ سیورے دے ذریعے مشرق وسطٰی وچ عثمانی مقبوضات نوں   برطانیہ تے فرانس دے حوالے کر دتا گیا جدونکہ بحیرہ روم دے ساحلی علاقاں نوں   اٹلی، ترک ایجیئن ساحلاں نوں   یونان تے آبنائے باسفورس تے بحیرہ مرمرہ نوں   بین الاقوامی علاقے دے طور اُتے اتحادی قوتاں دے حوالے کر دتا گیا۔ اس دے نال نال مشرقی اناطولیہ وچ جمہوریہ آرمینیا نوں   توسیع دیندے ہوئے ولسونین آرمینیا دی تشکیل کلءی گئی جو آرمینیائی باشندلاں دا قدیم وطن سی پر بعد وچ انہاں علاقیاں وچ ترک تے کرد وی بس گئے۔ برطانیہ نے مشرق وسطٰی دی تقسیم دے لئی انتہائی چالاکی تے عیاری دے نال فرانس دے نال سائیکوس-پیکوٹ نامی خفیہ معاہدہ کیتا۔
استنبول تے ازمیر اُتے قبضہ ترک قومی تحریک دے قیام دا سبب بنی تے مصطفٰی کمال پاشا دی زیر قیادت جنگ آزادی دے آغاز تے جمہوریہ ترکی دے قیام دے اعلان کیتا گیا۔
لاورن کاکس
لاویرن کوکساک امریکی اداکارہ اتے ایل۔جی۔بی۔ٹیایڈووکیٹ اے۔  اوہ نیٹفلکس لڑی اورینج از دی نیو بلیک اُتے صوفیا برسیٹ دے کردار نال پرمکھتا نال ابھرکے ساہمنے آئی، اداکاری کیٹیگری وچ، اک پرائیمٹائیم ایمی اوارڈ لئی نامزد کیتے جان والی پہلی کھلھے روپ وچ آؤن والی ٹرانسجینڈر انسان بنی اتے اس توں پہلاں ایمی اوارڈ لئی نامزد کیتے جان والے پہلے 1990 وچ سنگیتکار / سنگیتکار اینجیلا مورلے سی۔ 2015 وچ، اوہ لورینس کاکس پردتیاں لئی ایگزیکیوٹو پروڈیوسر دے طور تے باہری سپیشل کلاس خاص وچ اک ڈے ٹائم ایمی اوارڈ جتی: د ٹی ورڈ۔  اسنے اسنوں ایگزیکٹیو پروڈیؤسر وجوں ڈے-ٹائم جتن والی، پہلی کھلے روپ چ ساہمنے آؤن والی ٹرانسجینڈر عورت بنا دتا۔2015 وچ وی اوہ مادام تساؤ وچ اپنا موم دا پتلا رکھن والی پہلی ٹرانسجینڈر بنی۔{{Cite
مڈھلا جیون
لاویرن کوکسموبائیل، ایلباما وچ پیدا ہوئی اتے اک اکلی ماں اتے دادی نے اسنوں ایئیمئی چرچ وچ پالیا۔ اوہ جڑوے بھرا سن، ایم لامر، جسنے اورینج از دی نیو بلیک وچ مشرق سنکرمن صوفیا (مارکس وانگ) دا چتر بنایا۔ کوکس نے دسیا کہ اسنے 11 سال دی عمر وچ خودکشی کرنی چاہی سی، جدوں اسنوں پتہ لگیا کہ "اسدیاں بھاوناواں اسدے منڈے کلاسمیٹ ول ودھ رہیاں ہن اتے کافی سالاں توں اسنے ایہو جیہا کجھ وی نہیں کیتا جو اک منڈے نوں جم توں کرنا چاہیندا اے۔"
اس نےایلباما سکول دے فائین آرٹس،برمنگھم، الاباما، وچوں گریجئیٹ کیتی، جتھے اس نے ڈانس سکھن توں پہلاں تعمیری لکھن پڑھائی کیتی۔ پھراس نے میریماؤنٹ منہاٹن کالج، نیویارک جان توں پہلاں، جتھے ڈانس (خاص طور تے پرمپرک نرتناٹک)توں لے کے ایکٹنگ تک سکھی، دو سال انڈیانا یونیورسٹی بلمنگٹن پڑھائی کیتی۔ اورینج از د نیو بلیک اُتے اپنی پہلی سیزن دوران، اوہ اجے وی لوئر ایسٹ سائیڈ' تے اک ڈریگ رانی دے روپ وچ ریسٹورینٹ وچ دکھائی دے رہی سی (جتھے اسنے اک ویٹر دے طور اُتے کم کرن لئی شروع وچ عرضی دتی سی)۔
کیریئر
left|thumb|لاویرن 2014 وچ "اورینج اج د نیو بلیک" دی پیشکاری ویلے۔ کاکس پہلی لڑی: آئی وانٹ ٹو ورق فار ڈڈی اُتے اک امیدوار وجوں دکھائی دتی، بعد وچ اس نوں شو دے وچاراں بارے ویئیچ 1 ولوں رابطہ کیتا گیا۔ اس توں لے کے ٹیلیوژن لڑی ٹرانسفورم مے آیا، جس نے کونک نوں اپنے پہلے ٹیوی شو وچ پیدا کرن اتے سٹار کرن والے پہلے افریقی-امریکن ٹرانسجینڈر انسان نوں بنایا۔ دوویں شو بریڈ میڈیا ایوارڈاں لئی بقایا ریئلٹائیز پروگراماں لئی نامزد کیتے گئے سن اتے جدوں ڈینڈی نے 2009 وچ جت حاصل کیتی سی تاں کوکس نے گلاڈ دی تقریب وچ ایہہ انعام قبول کیتا سی، جس وچ سین پھرانسسکو سینٹنل ولوں ورتے گئے اک بھاشن نوں "سبھ توں مایوسی" دے روپ وچ دتا گیا سی کیونکہ [ ساڈے کہانیاں، اپنیاں ساریاں کہانیاں نوں بیان کرنا کنا اہم اے۔"  اسنے کئی ٹیوی شو اتے فلماں وچ وی کم کیتا اے، جویں کہ قانون اتے انتظام: سپیشل وکٹمس یونٹ، بورڈ ٹو ڈیتھ اتے میوزئل چیئرز۔
اثر
لاویرن کاکس نوں اسدے LGBT ساتھیاں، اتے کئی ہوراں ولوں نوٹ کیتا گیا اے، ٹرانسجینڈر کمیونٹی لئی اک ٹریل بلزر، اتے جاگروکتا پھیلاؤن وچ اس دے کارکن دے نظرئیے لئی اسنے کئی انعام جتے ہن۔میڈیا وچ اسدے اثر اتے پرمکھتا نے ٹرانسجینڈر لوکاں خاص طور تے ٹرانسجینڈر عورتاں بارے ودھیری گل بات کیتی اے، اتے اک ٹرانسجینڈر ہو کے کس طرحاں دوڑ وچ اک-دوجے نوں کٹدے ہن۔ اوہ ٹائم میگزین دے کور اُتے کھلھے روپ وچ ہون والی پہلی ٹرانسجینڈر اے، اوہ اک پرائیمٹ ٹائم ایمیلئی نامزد کیتی گئی اے، اتے میڈے تساد،وچ اسدا اک موم دا پتلا وی اے، اتے نال ہی پہلی کھلھی لنگی عورت جس نے اک ایگزیکٹیو پروڈیؤسر وجوں ڈے-ٹائم ایمی نوں جتیا۔مئی 2016 وچ، نیویارک سٹی وچ نیو سکول توں صنفی برابری لئی لڑائی وچ اسدے کم لئی کوکس نوں آنریری ڈاکٹریٹ دتی گئی سی۔
حوالے
گٹھ:21ویں صدی دیاں امریکی اداکاراواں گٹھ:امریکی شخصیتاں گٹھ:زندہ لوک گٹھ:۱۹۷۲ دے جم
کوئل کگی
کوئل کگی انڈونیشیا دی اک کگی اے۔
سندا سیہ
سندا سیہ سیہ دا ٹبر ٹبر دا اک ددپلانا اے۔
اوڈیسیاس الئیٹس
گٹھ:شخصیتاں گٹھ:مشہور لوک
بوون کاؤنٹی
بوون امریکی صوبے آرکانساس دی اک کاؤنٹی اے۔
بارلے جوڑ
گٹھ:آرکانساس دیاں کاؤنٹیاں
چک 37 ای بی
چک 37 ای بی ضلع پاکپتن دی تصیل عارفوالا دا اک پنڈ اے ۔ اس پنڈ دی زمیناں نوں اپر پاکپتن نہر دا پانی لگدا اے  ۔اس نہری پربندھ نوں ایسٹرن بار ڈویژن دا ناں دتا گیا اے تے اس پنڈ دے نال ای بی (E.B=Eastern Bar Division) ایسے لئی لگدا اے ۔ 350px|thumbnail|ضلع پاکپتن دے پنڈاں دا نقشہ
تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ ضلع پاکپتن چ تصیل عارف والا چ وس رہیا اے ۔
کیپ سیہ
کیپ سیہ سیہ دا ٹبر ٹبر دا اک ددپلانا اے۔
سُرجیت کور
سُرجیت کور پنجابی دی بہو پکھی ساہتکار ہے۔
اس دیاں لکھتاں دا موضوع عورت ذات نال ہو رہا انیاں(بے انصافی) اتے عورت من دا تجزیہ ہے۔
زندگی
سُرجیت کور دا جنم دلی وچّ پیؤ انجنیئر گربخش سنگھ اتے ماں نرنجن کور دے گھر ہویا سی۔ پیؤ دی ریٹائرمنٹ توں بعد اسدا پروار 1972 وچّ دلی توں اپنے جدی پنڈ ڈرولی خورد (ضلع جالندھر) آ گیا۔ سرجیت نے اپنی اچیری تعلیم ڈرولی کلاں دے گورو نانک خالصہ کالج وچ کیتی اتے 1975-76 وچ بی.اے.آنرز کیتی۔   کرن ڈی.اے.وی.کالج جالندھر توں ایم.اے.پنجابی کیتی۔ اس توں بعد 1980-82 وچ گرو نانک دیو یونیورسٹی توں ایم.فل. کیتی۔ 1980 وچ  اسدا ویاہ پیارا سنگھ کدووال نال ہویا۔
حوالے
گٹھ:پنجابی لکھاریگٹھ:پنجابی لوک گٹھ:پنجابی سکھ
گٹھ:سکھ شخصیتاں گٹھ:جٹ
چک 501 ٹی ڈی اے
501 ٹی ڈی اے  ضلع لیہ دی تصیل چوبارہ دا اک پنڈ اے ۔
ناں
اس پنڈ دی بھوئیں نوں تھل نہر دا پانی لگدا اے  ۔  پنڈ دے ناں دے نال ٹی ڈی اے(TDA=Thal Develpment Authority) اس لئی     لگدا اے جو ایہ پنڈ تھل ڈیولپمنٹ اتھارتی تحت وسایا گیا اے۔
تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ ضلع لیہ چ تصیل چوبارہ چ وس رہیا اے ۔
مڈلا صوبہ
مڈلا پاپوانیوگنی دا اک صوبہ اے۔
ہیلجلینڈ
گالوے ناروے دا اک ضلع اے۔
بریڈلے کاؤنٹی، آرکنساس
بریڈلے امریکی صوبے آرکانساس دی اک کاؤنٹی اے۔
بارلے جوڑ
گٹھ:آرکانساس دیاں کاؤنٹیاں
لوفوٹن
لوفوٹن ناروے دا اک ضلع اے۔
گٹھ:ناروے
کالہاؤن کاؤنٹی، آرکنساس
کالہاؤن امریکی صوبے آرکانساس دی اک کاؤنٹی اے۔
چک 38 ای بی
تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ ضلع پاکپتن چ تصیل عارف والا چ وس رہیا اے ۔
بخش مرکزی شهرستان خرم بید
حوالے
گٹھ:ایران گٹھ:ایران دیاں تحصیلاں گٹھ:جغرافیہ گٹھ:فارس دیاں تحصیلاں
پوڑی
پوڑی چھت یا کِسے ہور اُچی تھاں اُتے چڑھݨ تے تھلے اُترن دا ذریعا اے ۔ پوڑیاں وکھ وکھ بناوٹاں تے میٹیریئلاں دیاں ہُندیاں نیں ۔ پوڑی وچ پوڈے ہُندے نیں ۔ کِسے پوڑی وچ پوڈیاں دی تعداد اوہدی اچائی یا لمبائی دے حساب نال مُختلف ہوسکدی اے ۔ پوڑیاں بناوٹ دے لحاظ نال لمبے رخ دیاں ، موڑ دار یا گول ہُندیاں نیں۔
تصویراں
گٹھ:تعمیرات گٹھ:عمارتاں گٹھ:گھر
چانے کرلے
چانے کرلے کرلے ٹولی دی اک نکی پتی اے۔ ایہدے وچ 9,000 دے نیڑے ونڈاں نیں نے تے ایہ انٹارکٹکا نوں چھڈ کے ہر براعظم تے ہے نیں۔ ایہناں دے پنڈے تے چانے بنے ہوندے نیں۔
مدر ٹریزا
گٹھ:شخصیتاں گٹھ:تریخی شخصیتاں گٹھ:مشہور لوک گٹھ:نوبل انعام جتن والے
نکوبار کبوتر
نکوبار کبوتر نکوبار پالاو تے سولومن آئلینڈ دا اک کبوتر اے۔
ایہ اک وڈا کبوتر اے جیہڑا 40 سینٹی میٹر (15.75 انچ) لمبا ہوندا اے۔ سر سانولا ہندا اے تے پر ہرے پتل ورگے۔ پونچھ نکی تے چٹی ہندی اے۔ ریندے پر لشکدے ہرے ہوندے نیں۔ لتاں تے پیر رتے ہوندے نیں۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:کگی کبوتر گٹھ:گھُگیاں
کیرل کاؤنٹی، آرکنساس
کیرل امریکی صوبے آرکانساس دی اک کاؤنٹی اے۔
چک 119 ٹی ڈی اے
119 ٹی ڈی اے  ضلع لیہ دی تصیل چوبارہ دا اک پنڈ اے ۔
ناں
اس پنڈ دی بھوئیں نوں تھل نہر دا پانی لگدا اے  ۔  پنڈ دے ناں دے نال ٹی ڈی اے(TDA=Thal Develpment Authority) اس لئی     لگدا اے جو ایہ پنڈ تھل ڈیولپمنٹ اتھارتی تحت وسایا گیا اے۔
تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ ضلع لیہ چ تصیل چوبارہ چ وس رہیا اے ۔
بخش میمند
ایہہ ایران دے صوبہ فارس دے   شہرستان فیروزآباد (ضلع) دی اک  تحصیل (فارسی چ بخش) اے ۔
حوالے
گٹھ:ایران گٹھ:ایران دیاں تحصیلاں گٹھ:جغرافیہ گٹھ:فارس دیاں تحصیلاں
استاد رشید خان
استاد راشد خان (اردو : رشید خان‎)  (جنم 1 جولائی 1966) اک بھارتی کلاسیکل سنگیت  دے کلاکار ہن۔ ایہہ رامپور-سہسوان گھرانے توں ہن۔ ایہناں نوں پدم شری تے سنگیت ناٹک اکادمی انعام مل چکا ہے۔
کئی ورجناں وچّ دسی گئی اک کہانی مطابق ، پنڈت بھیمسین جوشی نے اک وار راشد خان نوں "بھارتی ووکل سنگیت دے مستقبل دی جامنی" کیہا سی۔
حوالے
گٹھ:بھارتی کلاسیکل سنگیتکار گٹھ:گلوکارگٹھ:بھارتی لوکگٹھ:بھارتی شخصیتاںگٹھ:بھارتی مسلمان
ویانا دو کاستیلو
پرتگال براعظم یورپ دا اک دیس اے جہڑا جزیرہ نما ایبیریا چ واقع اے ۔ اسدا راجگھر لزبن شہر اے ۔ ویانا دوکاستیلو شہر پرتگال دا اک شہر اے تے پرتگال دے ضلع ویانا دو کاستیلو دا صدرمقام اے ۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:پرتگال دے شہر گٹھ:پرتگال دے آباد تھاں
گٹھ:شہر گٹھ:دنیا دے آباد تھاں
گٹھ:یورپ دے شہر گٹھ:یورپ دے شہراں دی لسٹ گٹھ:یورپ دے شہر تے قصبے گٹھ:یورپی شہر گٹھ:یورپ دے آباد تھاں
امریکن میوزیم آف نیچرل ہسٹری
امریکن میوزیم آف نیچرل ہسٹری نیویارک شہر دے انگ مینہیٹن وچ اک وڈا میوزیم اے۔
بارلے جوڑ
گٹھ:امریکہ
چک 39 ای بی
چک 39 ای بی ضلع پاکپتن دی تصیل عارفوالا دا اک پنڈ اے ۔ اس پنڈ دی زمیناں نوں اپر پاکپتن نہر دا پانی لگدا اے  ۔اس نہری پربندھ نوں ایسٹرن بار ڈویژن دا ناں دتا گیا اے تے اس پنڈ دے نال ای بی (E.B=Eastern Bar Division) ایسے لئی لگدا اے ۔ 350px|thumbnail|ضلع پاکپتن دے پنڈاں دا نقشہ
تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ ضلع پاکپتن چ تصیل عارف والا چ وس رہیا اے ۔
براہمی ٹبر دیاں لپیاں
براہمی ٹبر دیاں لپیاں دا تعلق لکھن دے نظاماں دے اس ٹبر نال ہے جیہناں دی ماں براہمی لپی ہے۔ ایہناں دا استعمال دکھن ایشیا، دکھن چڑھدا ایشیا وچّ ہندا ہے، اتے وجکارلے اتے چڑھدے ایشیا دے کجھ حصےآں وچ وی ہندا ہے۔ اس ٹبر دی کسے لکھن دے نظام نوں براہمی آدھارت لپی یا بھارتی لپی کہیا جا سکدا ہے۔
ایہناں لپیاں دا استعمال کئی بولی ٹبراں وچ ہندا سی، اداہرن وجوں ہند یورپی بولیاں، چینی تبتی، منگولیائی، دراوڑی، آسٹرو ایشیائی بولیاں، آسٹرونیشیائی، تائی، اتے شاید کوریائی وچّ۔ ایہناں دا اثر جدید جاپانی بولی وچّ پریکت اکھر کرمانکن اتے وی دسدا ہے۔
تریخ
براہمی - آدھارت لپیاں براہمی لپی توں اپجیاں ہن۔ قبل مسیح تیجی صدی وچّ اشوک دے راج ویلے وچّ براہمی دے ورتوں دی گواہی ملدی ہے، اوہناں نے اس لپی دا استعمال سمراٹ دے شلالیکھاں لئی کیتا گیا سی۔ لیکن اس دے علاوہ، حالَ ہی وچّ، سری لنکا وچّ انرادھاپور وچّ قل مسیح چھیویں صدی دے سمیں دے مٹی دے بھانڈیاں اتے سنہل براہمی وچّ لکھے کجھ بھنجت شلالیکھ ملے ہن۔  قبل مسیح چوتھی جاں پنجویں صدی دے تامل  براہمی دے نمونے وی بھٹپرولُو اتے ہور تھاں ملے ہن۔
سدھم (کانجی: 悉曇, جدید جاپانی اچارن: شتن) لپی بدھ دھرم لئی کافی اہم سی کیونکہ کئی اصول اس وچّ لکھے گئے سن، اتے اج وی جاپان وچّ سدھم سلیکھ دی کلا قایم ہے۔
دکھن براہمی ولوں گرنتھ لپی اتے ہور لپیاں دی اپج ہوئی، اتے پھر ایہناں دی بدولت دکھن چڑھدے ایشیا دی کئی لپیاں بنیاں۔
تیجی صدی وچّ بھٹپرولُو بودھی دھرم دا اک وڈا مرکز سی، اتھوں بودھی دھرم چڑھدےایشیا وچّ پھیلیا۔ اجوکی تیلگو لپی بھٹپرولُ لپی جاں کنڑ - تیلگو لپی توں ہی جنت ہے، اسنوں پرانی کنڑ لپی وی کہندے ہن کیونکہ کنڑ نال اس دی مماثلت کافی ہے
شروات وچّ کجھ چھوٹے بدلاو ہوئے، استوں جو لپی بنی اسنوں ہن تامل براہمی کہندے ہن، اس وچّ کجھ ہور بھارتی لپیاں دے مقابلے کتے گھٹّ اکھر ہن کیونکہ اس وچّ وکھ ولوں مہانپران جاں سگھوش وئنجن نہیں ہن۔ بعد وچّ گرنتھ دے اثر نال ویٹُळتُ دی اتپتی ہویا جو کہ اجوکی ملیالم لپی ورگی وکھدی ہے۔ 19ویں اتے 20ویں صدی وچّ ہور وی بدلاو ہوئے تانکِہ چھپائی اتے ٹنکن لئی سہولت رہے، اتے اس پرکار اج دی لپی ساہمنے آئی۔
خصوصیات
کجھ خصیتاں، جو ہر لپی وچّ نہیں ہن، اس پرکار ہن:
گٹھ:براہمی لپیاںگٹھ:لپیگٹھ:لپیاں
وسٹرالن
وسٹرالن ناروے دا اک ضلع اے۔
مادام تساؤ
میڈم تساؤ میوزیم لندن وکھے اک میوزیئم اے، جتھے دنیا دیاں مشہور ہستیاں دیاں موم دیاں مورتیاں بنایاں اتے قائم کیتیاں جاندیاں ہن۔ اسدی مکھ شاخاں لنڈن وکھے اے اتے ہور شہراں وچ وی کی شاخاں ہن۔ اسدا قیام موم مورتیکارا میری تساؤ نے کیتی سی۔ لنڈن وچ میڈم تساؤ، سیاحاں لی مکھ کھچّ مرکز اے۔
پچھوکڑ
میری تساؤ (جم: ماریا گروسولٹز، 1 دسمبر 1761) سٹراسبرگ، فرانس وکھے پیدا ہوئی سی۔ اسدی ماں ڈاکٹر: فلپ کریٹیئس لی برن، سوٹزرلینڈ وکھے کم کردی سی، جو موم ماڈلنگ وچ اک ڈاکٹر سی۔ کریٹیئس نے تساد نوں موم ماڈلنگ دی کلا سکھائی سی۔ تساد نے اپنی پہلی موم دی مورتی 1771 وچ وولٹیئر دی تیار کیتی سی۔ 17 سال دی عمر وچ اوہ پیلیس آف ورسائی وکھے فرانس دے سولھویں کنگ لوئیس دی کلاس معلم بن گی۔ اسنے روسو اتے بینجامن فرینکلن ورگے مشہور لوکاں دیئاں مورتیاں وی بنایاں سن۔
1794 وچ ڈاکٹر موت توں بعد وڈی مقدار وچ موم ماڈل اسنوں وراثت وچ مل گے اتے اگلے 33 سال سنے یورپ دا سفر کیتا۔ اس نے 1795 وچ فرینکوس تساد نال ویاہ کروا لیا اتے اک نواں نام میڈم تساد حاصل کیتا۔ 1802 وچ، اسنے لسیئم تھئیٹر، لنڈن وچ اپنے کم نوں نمائش کرن لئی پول فلڈور توں اک سدا قبول کیتا۔
نیپولیئن لڑائیاں دے کارن اوہ فرانس واپس نہیں جا سکی، اس لئی اس نے گریٹ برٹین اتے آئرلینڈ وچ اپنے کم دا مظاہرہ کیتا۔ 1831 توں، اسنے بیکر سٹریٹ بازار دے اپرلی منزل اُتے اپنے کجھ نمونے رکھے۔ ایہہ 1836 وچ تساد دا پہلا مستقل گھر بن گیا۔ تساد بیکر سٹریٹ، لنڈن وچ سیٹل ہو گئی اتے اسنے اتھے اک میوزیئم کھولھیا۔
اوشیانا
سڈنی، اسٹریلیا
باہرلےجوڑ
گٹھ:عمارتاں گٹھ:عجائب گھر
بخش آباده طشک
ایہہ ایران دے صوبہ فارس دے   شہرستان نی ریز (ضلع) دی اک  تحصیل (فارسی چ بخش) اے ۔
حوالے
گٹھ:ایران گٹھ:ایران دیاں تحصیلاں گٹھ:جغرافیہ گٹھ:فارس دیاں تحصیلاں
شمبو صوبہ
شمبو پاپوانیوگنی دا اک صوبہ اے۔
جُگنی
جُگنیپنجابی لوک موسیقی وچ کسے گل نوں آکھن دا اک طریقہ کار اے۔ لفظی طور تے ایدا مطلب مادہ جگنو اے پر پنجابی موسیقی چ شاعر دیاں نظراں وچ اے ایسا معصوم وکھاری اے جیڑا نکی جی گل وچ اپنا سادہ مزاحیہ تے نویکلا مشاہدہ دسدا اے۔ جگنی دی ابتدا تے تاریخ دی دھند وچ گم ہو گئی اے۔ لیکن اے ناں تھوڑی جی دیر آسطے ہنیرے وچ لو کرن نوں تے جگہ تے ویلے دے حساب نال چنگی گل کرن نوں وی کیندے نیں۔ سچ جگنی دا اصلی تے وڈا حصہ اے۔
مختار سخوتا دا گانا توں سانوں سونہی لگدی وی جگنی دی نوی قسم اے۔
ایہہ تے حقی گل اے کہ ‘جُگنی‘ پنجاب دا ایک منیا تنیا لوک گیت اے۔ جسطراں ہر فلم وچ ایک ہیرو، ہر ناول وچ اک ہیرو، تے ڈرامے وچ اک ہیرو ہُندا اے تے بعض موقعیاں تے فلم، ناول یا ڈرامے دا ناں ہی ہیرو دے ناں اتے رکھ دتا جاندا اے، ایسے طراں ‘جُگنی‘ لوک گیت وچ ‘جُگنی‘ ای ہیرو اے تے ایہو مرکزی کردار ادا کر دی اے۔ جسطراں اک شاعر صرف اکو سوچ یا زاویے نال اپنی شاعری نئیں کر دا بلکہ منہ دا سواد بدلن لئی کدی عشقیہ، کدی طربیہ، کدی مزاحیہ تے کدی سیاسی شاعری کر دا اے ایسے طراں جُگنی وی بوہت سارے کردار ادا کر دی اے تے ایہدے کئی روپ نیں یعنی ایہہ کدی مزاحیہ موڈ وچ، کدی روحانی موڈ وچ، کدی مذہبی موڈ وچ، کدی مسکینی موڈ وچ، کدی طنزیہ موڈ وچ، کدی سیاسی موڈ وچ اپنے جوہر وکھاندی اے۔ جگنی وچ جنے ودھ یعنی زیادہ دھاگے ہوؤن گے اونا ای زیادہ فلسفہ تے خیالات جگنی اپنے اندر لپیٹے گی کیوں جے جگنی دا ہر دھاگہ دوجے دھاگے نالوں وکھرا ہوندا اے جیویں غزل دا ہر شعر دوسرے شعراں توں بغیر وی سواد دیندا اے تے با معنی ہوندا اے۔ جُگنی دے موڈ جیہڑے کے پنجاب دے موڈ نوں تشبیہ دیندے نیں، دیاں دو چار مثالاں ویکھو:
جُگنی جا وڑی مدرسے منڈے لے کتاباں نسے مشنی کھڑکی اوہلے ہسے او پیر میریا جُگنی رہندا آ جیہڑی نام علی دا لیندی آ
جگنی جا وڑی وچ روہی جٹاں پکڑ سہاگے جوئی اوہدی وات نہ لیندا کوئی اوہ تے رو رو کملی ہوئی او پیر میریا جُگنی رہندا آ جیہڑی نام علی دا لیندی آ
ہُن تیری گاواں جُگنی حق دم مرشد جگنی جی علی لجپال دی جنگی جی تے بری امام دی جگنی جی شاہ بخاری دی جگنی جی ولی شاہ تاریا جگنی جی دَم گُٹگُوں، دَم گُٹگوں گُٹگوں گُٹگوں رے پئی نالے کلمہ نبی دا پڑھے پئی ہن تیری گاواں جُگنی جتھوں تیک جگنی دے معنیاں دا تعلق اے ایس بارے سیانے تن گلاں دسدے نیں۔
بہرحال اے حقی گل اے کہ جگنی لوک صنف پنجاب دا موڈ اے تے پنجاب دے موڈ نوں سمجھن والا جگنی نوں وی آسانی نال سمجھ جاندا اے۔ میری جُگنی دے دھاگے دو دَر مُرشد دے آن کھلو تیرے اندر ہووے لو او پیر میرا جگنی کہندا آ۔۔۔
چیکوٹ کاؤنٹی
چیکوٹ امریکی صوبے آرکانساس دی اک کاؤنٹی اے۔
اگدر
اگدر ناروے دا اک ضلع اے۔
نانگ
نانگ چانے کرلے پتی دا اک ٹبر اے۔ ایہدے وچ 1,938 دے نیڑے ونڈاں نیں۔
ونڈاں
گٹھ:نانگ
چڑھدے اتلے تھاں صوبہ
چڑھدے اتلے تھاں پاپوانیوگنی دا اک صوبہ اے۔
سٹسڈل
سٹسڈل ناروے دا اک ضلع اے۔
گٹھ:ناروے
ٹھمکنیانوالا کھچوپڑہ
ٹھمکنیانوالا کھچوپڑہ چھپڑ کھچوپڑے دے ٹبر دا اک کھچوپڑہ اے۔
صوبہ چڑھدا نواں برطانیہ
چڑھدا نواں برطانیہ پاپوانیوگنی دا اک صوبہ اے۔
فوسنا
فوسنا ناروے دا اک ضلع اے۔
گٹھ:ناروے
چک 487 ٹی ڈی اے
487 ٹی ڈی اے  ضلع لیہ دی تصیل چوبارہ دا اک پنڈ اے ۔
ناں
اس پنڈ دی بھوئیں نوں تھل نہر دا پانی لگدا اے  ۔  پنڈ دے ناں دے نال ٹی ڈی اے(TDA=Thal Develpment Authority) اس لئی     لگدا اے جو ایہ پنڈ تھل ڈیولپمنٹ اتھارتی تحت وسایا گیا اے۔
کلارک کاؤنٹی، آرکنساس
کلارک امریکی صوبے آرکانساس دی اک کاؤنٹی اے۔
تھیوڈر شلز
گٹھ:شخصیتاں گٹھ:مشہور لوک گٹھ:جرمن شخصیتاں گٹھ:جرمن لوک گٹھ:زندہ لوک
کلے کاؤنٹی، آرکنساس
کلے امریکی صوبے آرکانساس دی اک کاؤنٹی اے۔
پاکستان دے لوک گنتی نال وڈے شہر
پاکستان دے لوک گنتی نال وڈے شہر
گٹھ:پاکستان گٹھ:پاکستان دے شہر گٹھ:ایشیا دے آباد تھاں گٹھ:پاکستان دے آباد تھاں
بخش همایجان
ایہہ ایران دے صوبہ فارس دے   شہرستان سپیدان (ضلع) دی اک  تحصیل (فارسی چ بخش) اے ۔
چک 40 ای بی
چک 40 ای بی ضلع پاکپتن دی تصیل عارفوالا دا اک پنڈ اے ۔ اس پنڈ دی زمیناں نوں اپر پاکپتن نہر دا پانی لگدا اے  ۔اس نہری پربندھ نوں ایسٹرن بار ڈویژن دا ناں دتا گیا اے تے اس پنڈ دے نال ای بی (E.B=Eastern Bar Division) ایسے لئی لگدا اے ۔ 350px|thumbnail|ضلع پاکپتن دے پنڈاں دا نقشہ
بخش همایجان
حوالے
گٹھ:ایران گٹھ:ایران دیاں تحصیلاں گٹھ:جغرافیہ گٹھ:فارس دیاں تحصیلاں
چک 40 ای بی
تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ ضلع پاکپتن چ تصیل عارف والا چ وس رہیا اے ۔
صوبہ چڑدا سیپک
چڑدا سیپک پاپوانیوگنی دا اک صوبہ اے۔
بخش خشت وکمارج
ایہہ ایران دے صوبہ فارس دے   شہرستان کازرون (ضلع) دی اک  تحصیل (فارسی چ بخش) اے ۔
حوالے
گٹھ:ایران گٹھ:ایران دیاں تحصیلاں گٹھ:جغرافیہ گٹھ:فارس دیاں تحصیلاں
fa:‎ بخش خشت وکمارج
یورپی چھپڑ کھچوپڑہ
یورپی چھپڑ کھچوپڑہ چھپڑ کھچوپڑے دے ٹبر دا اک کھچوپڑہ اے۔
بارلے جوڑ
Emys orbicularis
آرتھر لیوس
ہور ویکھو
گٹھ:شخصیتاں گٹھ:مشہور لوک
گوالڈال
گوالڈال ناروے دا اک ضلع اے۔
گٹھ:ناروے
صوبہ انگا
انگا پاپوانیوگنی دا اک صوبہ اے۔
بندے ماترم
بندے ماترم بنگالی تے سنسکرت بولی چ لکھیا گیا اک گیت اے جیہڑا ہندستان چ ہندوواں نے پسند کیتا۔ اے اوناں کیتاں ہیگا سی جناں وچوں اک نوں ہندستان دا قومی کیت بنایا جانا سی۔ اے گیت اک بنگالی لکھاری بنکم چندرا چٹرجی نے 1882 ج لکھیا۔ اے گیت اودے ناول آنند مٹھ جے اے
کلیبرن کاؤنٹی
کلیبرن امریکی صوبے آرکانساس دی اک کاؤنٹی اے۔
بندے ماترم
اے گیت درگا دیوی تے اے۔ تے ایناں مسلماناں تے ہور لوکاں نے پسند ناں کیتا۔
گیت وچلا مواد
وندے ماترم دا جم کدوں، کہڑی ککھّ وچوں، تے کہڑی دائی دے ہتھوں ہویا سی اتے اس دی پرورش کیہو جاے تہذیبی تے سیاسی ماحول وچ ہوئی سی، دی جانکاری وغیر پورا سچ سمجھیا نہیں جا سکدا۔ ایہہ گیت 1870 وچ بنگالی دے مشہور لکھاری بنکم چندر چیٹرجی ولوں لکھیا گیا سی اتے بعد وچ اوہناں نے اس نوں اپنے ناول 'انند مٹھّ' وچ وی شامل کیتا سی۔ ہندو قوم پرستاں ولوں بنکم چندر نوں جدید ہندو قوم پرستی دا باپ منیا جاندا اے۔ اوہ تمام عمر اپنیاں رچناواں وچ گروہ مسلم بھائیچارے متعلق گھور نفرت پھیلاؤندا رہا سی تے ہندو ماضی نوں سرجیت کرن دا پرچار کردا رہا سی۔ اس دے ایہناں وچاردھاری جھکاواں بارے بنگال دے سارے دانشور اکمتّ ہن۔ بنکم چندر دے من وچ مسلماناں متعلق کنی نفرت بھری ہوئی سی، اس دا اندازہ نراد چودھری دے ہیٹھ لکھے کتھن توں لایا جا سکدا اے : 'بنکم چیٹرجی اتے رمیش چندرا دتّ نے اپنے تریخی رومانس وچ مسلمان حکمرانی خلاف ہندو بغاوت دی جےَ-جیکار کیتی اے اتے مسلماناں نوں نیچ دکھایا اے۔ چیٹرجی تاں ضدی تے کرودھی ڈھنگ نال مسلم مخالف سی۔' بنکم چندر چاہندا سی کہ جیکر یورپیئن سائنس اتے مکینیکل شلپ دا بھارت دی فلسفی وچاردھارا نال میل ہو جاوے تاں انسان ربّ بن جاویگا۔ اس دی اسے فلاسفی وچوں ہی انگریزاں نال دوستی تے مسلماناں متعلق نفرت نکلدی سی۔ اپنے ناول 'انند مٹھ' وچ اوہ اسے فلاسفی دا پرچار کردا اے۔ اروندو گھوش نے بنکم چندر نوں بھارتی قوم پرستی دا رشی کیہا اے۔
انند مٹھ دا مختصر سارانش
بنکم چیٹرجی دے ناول 'انند مٹھّ' دی خیالی کہانی سال 1769 توں شروع ہندی اے، جد بنگال پریزیڈینسی اتے نواب محمد ریزا خان دا راج اے پر لوکاں توں ٹیکس اگراہن دا کم انگریزاں دی جوہن کمپنی (ایسٹ انڈیا کمپنی دا بدلواں ناں) کردی اے۔ اک رات ہندو سنیاسی اکتر ہو کے 'وندے ماترم' دے نعرے ماردے ہوئے عامَ مسلماناں دا قتل عام شروع کر دندے ہن تے اوہ نواب دا راج ختم کرکے راج انگریزاں دے ہتھ سونپ دندے ہن۔ اس ویلے توں ہی 'وندے ماترم' دا نعرہ مسلمان بھائیچارے لئی توہین دا موضوع بنیا ہویا اے تے ہندو راشٹروادیاں لئی طاقت اتے پریرنا دا سروت۔ 'وندے ماترم' اصل وچ درگا ماں دی تعریف وچ گائی گئی بھیٹا اے، جس دا مطلب اے ماں تینوں پرنام۔ ایہہ گنجھل اتے اڑاؤنی وی کوئی گھٹ دلچسپ نہیں اے کہ جیکر ایہہ ناول انگریزاں دا راج قائم کرن دی گل کردا اے تاں انگریزاں نوں کڈھن لئی جدوجہد کر راے بنگال دے ہتھیاربند ہندو راشٹروادیاں ولوں اس ناول اتے 'وندے ماترم' گیت نوں اپنا رستہ درشک کیوں تے کس لئی بنایا گیا؟ بنگال وچ 1905 وچ ہندو راشٹروادیاں دے دو گروپ کم کر راے سن۔ 'انشیلن سمتی' اتے 'وپلوی اتھوا یگانتر' گروپ والے۔ دوواں دا ہی نعرہ 'وندے ماترم' سی تے دوواں دا ہی رستہ درشک 'انند مٹھّ' سی۔ 'وپلوی' گروپ دے مکھ پرچے دا ناں ہی 'وندے ماترم' سی، جس نوں ارنقطہ گھوش ولوں سمپادت کیتا جاندا سی۔ 1907 وچ جد سرکار ولوں 'وندے ماترم' نوں 'دیش دھروہ' دے الزام وچ ضبط کر لیا گیا تاں ارنقطہ گھوش ولوں نواں پرچہ 'سندھیا' کڈھیا گیا، جس وچ اس نے پاٹھکاں نوں اپیل کیتی کہ 'اوہ 'وندے ماترم' نوں اپنا قومی گیت سمجھن تے 'انند مٹھّ' وچ درسائے گئے آدرشاں دا پالن کرن۔' اس پرچے وچ ہی پاٹھکاں نوں کیہا گیا سی کہ 'ہر شہر اتے ہر پنڈ وچ 'انند مٹھّ' دی قیام کیتی جاوے۔.۔ تاں ماں دا ناں سپتکوٹی کنٹھ نال گونجیگا تے ہر پاسیوں 'وندے ماترم' دی آواز آویگی۔' اس گیت نوں حرمن پیارتا اس وقت 1905 وچ ملنی شروع ہوئی، جد وائسرائے لارڈ قرضن ولوں کیتی گئی بنگال دی ونڈ دے خلاف وجوں سغیرملکی اندولنکاریاں نے اس گیت دے مکھڑے 'وندے ماترم' نوں اک نعرے دے طور اُتے اپنا لیا۔ 1905 وچ ہی 'وندے ماترم سمپردا' دا گٹھن کیتا گیا۔ اسے دوران ہی 'سودیش سیوک سمپردا' دیاں ٹولیاں اس گیت نوں پنڈاں وچ گھم پھر کے گاؤن لگیاں۔ اکتوبر 1905 وچ 'راکھی بندھن' دے تہوار اُتے روندر ناتھ ٹیگور دی اگوائی وچ جو جلوس نکلیا، اس وچ ایہہ گیت گایا گیا، جس نال اس دی حرمن پیارتا وچ ڈھیر وادھا ہویا۔ ٹیگور نے 1880 وچ ہی اس گیت دی طرز بنا لئی سی، جو بنکم چندر دی حاضری وچ گائی گئی سی۔ 1905 وچ جد کانگرس دی بنارس کانفرنس ہوئی تاں اس گیت نوں گوکھلے دی سفارش اُتے ٹیگور دی بھتیجی سرلا دیوی چودھرانی نے گایا، تاں اس نے انتلے شبداں وچوں ستّ کروڑ بھارتی ہٹاء کے تیہہ کروڑ کر دتا، جس نال سارا بھارت اس گیت دے گھیرے وچ آ گیا، جد کہ بنکم چندر نے اس نوں صرف بنگال پریجیڈینشی تک ہی محدود رکھیا سی۔
بندے ماترم دی ریکاڈنگ
1906 وچ پیتھافون نامی گراموفون کمپنی نے 'وندے ماترم 'دا ریکارڈ کڈھیا، جس اُتے سرکار نے پابندی لگا دتی۔ 1906 وچ ہی رابندر ناتھ ٹیگور دے بھتیجے اونیندر ناتھ ٹیگور ولوں بھارت ماں دا چتر بنایا گیا، جس دے وکھ-وکھ ہتھاں وچ کھان-پین والیاں چیزاں دکھائیاں گئیاں سن۔ بعد وچ کسے نے اس دے اک ہتھ وچ تلوار وی پھڑا دتی سی۔ بتّ پوج بنگالی بھائیچارے نے درگا ماں نوں بھارت ماں دے روپ وچ پرورعنصر کر لیا۔ ادوں توں ہی 'وندے ماترم' اتے 'بھارت ماں' دا تجزیہ اک-دوجے نال انتر متعلق ہو گئے ہن۔ وکھ-وکھ بولیاں وچ اناختلاف ہون کرکے 1920 تک 'وندے ماترم' قومی گیت وجوں قائم ہو گیا سی۔ پنجابی وچ اس دا اناختلاف منشا سنگھ دکھی نے کیتا سی، جو 1927 دے 'پھلواڑی' وچ چھپیا۔ دکھی نے ہی 'انند مٹھّ' دا ترجمہ کیتا سی، جو 'دیش بھگتی' دے انوان تحت چھپیا سی۔ پر شروع توں ہی 'وندے ماترم' دا نعرہ مسلماناں تے ہندو قوم پرستاں درمیان ٹکراء دا کارن بن گیا سی۔ 1906 وچ مشرقی بنگال دے باریسال ضلعے وچ اس وقت جھڑپاں ہوئیاں جد کجھ ہندواں نے مسجد اگے کھڑ کے 'وندے ماترم' دے نعرے لگائے۔ جد 1907 وچ کانگرس نے انگریزاں خلاف بائیکاٹ تحریک چلایا تاں مسلماناں نے اس وچ حصہ نہ لیا۔ 30 دسمبر، 1908 نوں جد امرتسر وچ آل انڈیا مسلم لیگ دا اجلاس ہویا تاں اپنے پردھانگی بھاشن وچ سعید علی امام نے راکھی بندھن اتے 'وندے ماترم' نوں ہندو قوم پرست دے چنہ دسیا۔ اکو ربّ نوں منن والے مسلماناں نوں اس گیت وچلی بتّ پرستی پروان نہیں سی۔ بھارتی کمیونسٹ پارٹی دے بانیاں 'چوں اک کامریڈ مظفر  احمد نے اپنی آتم کہانی وچ لکھیا اے کہ 'انند مٹھّ شروع توں انت تک فرقو دویش نال بھریا ہویا اے۔ اک مسلمان لڑکا جو پالن پوشن دی وجا کارن اک ایشوروادی ہندا اے نوں 'وندے ماترم' پروان نہیں ہو سکدا۔' محمد علی جناح اتے ہور مسلم آگوآں نے وی اس نعرے دا خلاف جاری رکھیا سی۔ 1937 وچ جد مدھ پردیش وچ کانگرس دی سرکار بنی تاں اس نے 'تعلیم مندر' دے ناں اُتے جو سکول کھولھے اوہناں وچ 'وندے ماترم' گیت گاؤن نوں مُتحرک کیتا گیا پر جناح نے اس دا کرڑا خلاف کیتا، جس دے سٹے وجوں کانگرس نے 1937 وچ جواہر لال نہرو دی اگوائی ہیٹھ اک کمیٹی دا گٹھن کیتا، تاں کمیٹی نے اس گیت دے بتّ پرستی والے حصے چھانٹ کے سنپادت حصے نوں قومی گیت دے طور اُتے پروان کر لیا۔ نہرو نے 20 اکتوبر، 1937 نوں کانگرس کم کارنی دی میٹنگ توں چھ دن پہلاں 'انند مٹھّ' دا انگریزی اناختلاف پڑھ کے محسوس کیتا کہ ایہہ ناول واقعہ ہی مسلماناں نوں چڑاؤن والا اے۔ پر اس دے باو جود ہندو راشٹروادیاں نے نہ ہی 'انند مٹھّ' دا تے نہ ہی 'وندے ماترم' دا موہ تیاگیا سی۔ ہندو مہاں سبھا اتے ڈیموکریٹک آزادی پارٹی نے 26 اکتوبر، 1937 نوں پونے اتے بمبئی وچ 'وندے ماترم' دن منائے۔ 1938 وچ جد ہندو مہاں سبھا دا سماگم ناگپور وچ ہویا تاں ویر ساورکر نے اپنے بھاشن دا انت 'وندے ماترم' نال کیتا۔ ایم۔ایس۔ گوولکر نے اپنی کتاب 'bunch of thou{hts' وچ بنکم چندر اتے 'وندے ماترم' دی بھرپور تعریف کیتی اے۔ میڈم کاما نے 1910 وچ جینیوا توں، ورندر چٹوپادھیا نے برلن توں اتے لالا لاجپت رائے نیے پنجاب توں 'وندے ماترم' ناں دے پرچے کڈھے سن۔
باہرلےجوڑ
گٹھ:ہندستان
میرپور
میرپور پاکستان ، ازاد جموں کشمیر دا اک شہر اے ۔
گٹھ:پاکستان دے شہر گٹھ:پنجاب دے شہر گٹھ:ازاد کشمیر دے شہر
سسلی چھپڑ کھچوپڑھ
سسلی چھپڑ کھچوپڑھ چھپڑ کھچوپڑے دے ٹبر دا اک کھچوپڑہ اے۔
انہیرڈ
انہیرڈ ناروے دا اک ضلع اے۔
گٹھ:ناروے
شُبھا مُدگل
شُبھا مُدگل (جنم 1959) بھارت دی اک مشہور ہندوستانی کلاسیکل سنگیت، خیال، ٹھمری، دادرا اتے پرچلت پاپ سنگیت گائکہ ہن۔
اوہناں نوں 1996 وچّ سبھ توں اتم غیر - فیچر فلم سنگیت ڈریکٹر دا نیشنل اوارڈ امرت بیج لئی، 1998 وچّ سنگیت وچّ خاص یوگدان ہیتُو گولڈ پلاک اوارڈ، ڈانس آف دا ونڈ فلم وچّ سنگیت لئی (1997), اتے 2000 وچّ پدم شری ملیا سی۔ اوہ انحد ورگیاں تحریکاں دے وی نیڑے ہے۔ and SAHMAT.
حوالے
گٹھ:ہندوستانی کلاسیکل سنگیتکارگٹھ:بھارتی شخصیتاںگٹھ:بھارتی لوکگٹھ:زندہ لوک گٹھ:۱۹۵۹ دے جم
چک 41 ای بی
چک 41 ای بی ضلع پاکپتن دی تصیل عارفوالا دا اک پنڈ اے ۔ اس پنڈ دی زمیناں نوں اپر پاکپتن نہر دا پانی لگدا اے  ۔اس نہری پربندھ نوں ایسٹرن بار ڈویژن دا ناں دتا گیا اے تے اس پنڈ دے نال ای بی (E.B=Eastern Bar Division) ایسے لئی لگدا اے ۔ 350px|thumbnail|ضلع پاکپتن دے پنڈاں دا نقشہ
تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ ضلع پاکپتن چ تصیل عارف والا چ وس رہیا اے ۔
بخش شیبکوه
ایہہ ایران دے صوبہ فارس دے   شہرستان فسا (ضلع) دی اک  تحصیل (فارسی چ بخش) اے ۔
حوالے
گٹھ:ایران گٹھ:ایران دیاں تحصیلاں گٹھ:جغرافیہ گٹھ:فارس دیاں تحصیلاں
چک 301 ٹی ڈی اے
301 ٹی ڈی اے  ضلع لیہ دی تصیل چوبارہ دا اک پنڈ اے ۔
ناں
اس پنڈ دی بھوئیں نوں تھل نہر دا پانی لگدا اے  ۔  پنڈ دے ناں دے نال ٹی ڈی اے(TDA=Thal Develpment Authority) اس لئی     لگدا اے جو ایہ پنڈ تھل ڈیولپمنٹ اتھارتی تحت وسایا گیا اے۔
تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ ضلع لیہ چ تصیل چوبارہ چ وس رہیا اے ۔
مُنڈا بولیاں
منڈا بولیاں اک بولی ٹبر اے۔ ایہ بولیاں وچکارلے تے چڑھدے بھارت تے بنگلہ دیش دے لگ بھگ 1 کروڑ لوک بولدے نیں۔ ایہ آسٹرو ایشیائی بولی ٹبر دی اک شاخ اے۔ ایہدا مطلب اے کہ منڈا بولیاں ویتنامی بولی تے کھمیر بولی نال تعلق رکھدیاں نیں۔ ہو، منڈاری تے سنتالی ایس بولی ٹبر دیاں بولیاں نیں۔
گٹھ:بولیاں
صوبہ گلف
گلف پاپوانیوگنی دا اک صوبہ اے۔
کلیوولینڈ کاؤنٹی
کلیوولینڈ امریکی صوبے آرکانساس دی اک کاؤنٹی اے۔
گیریدھر کاویرائی
گیریدھر کاویرائی (انیویں صدی) نے پالیسی، ویراگ تے روحانی موضوعاں تے کنڈلیاں دی رچنا کیتی اے ۔ ایہہ منیاں جاندا اے کہ اوہ پنجاب دے رہن والے سن مگر بعد وچ الہٰ آباد دے نیڑے تیڑے رہن لگ پئے ۔ ایہہ وی کیہا جاندا اے کہ جنہاں کنڈلیاں وچ سائیں دی چھاپ اے، اوہ اوہناں دی بیوی دیاں لکھیاں ہوئیاں ہن ۔
گٹھ:شاعر گٹھ:پنجابی لوکگٹھ:پنجابی شاعر
معاہدہ لوزان
معاہدہ لوزان 24 جولائی 1923ء نوں  سوئٹزرلینڈ دے شہر لوزان وچ جنگ عظیم اول دے اتحادیاں تے ترکی دے درمیان طے پایا۔ معاہدے دے تحت یونان، بلغاریہ تے ترکی دیاں سرحداں متعین کیتیاں گئیاں تے قبرص، عراق تے شام اُتے ترکی دا دعویٰ ختم کرکے آخر الذکر دونے ملکاں دی سرحداں دا تعین کیتا گیا۔ اس معاہدے دے تحت جمہوریہ ترکی نوں   عالمی سطح اُتے تسلیم کیتا گیا۔
معاہدے دیاں وجہاں
مصطفی کمال پاشا (بعد ازاں اتاترک) دی زیر قیادت ترک افواج دی جانب توں یونانی افواج نوں  اناطولیہ توں کڈ باہر کرنے دے بعد نویں ترک جمہوریہ نے معاہدہ سیورے نوں   مسترد کر دتا۔ 20 اکتوبر 1922ء نوں   امن کانفرنس دا دوبارہ آغاز ہویا تے طویل بحث و مباحثے دے بعد کانفرنس اک مرتبہ فیر 4 فروری 1923ء نوں   ترکی دی مخالفت دے باعث متاثر ہوئی۔ 23 اپریل نوں   دوبارہ آغاز تے مصطفی کمال دی حکومت دے شدید احتجاج دے بعد 24 جولائی نوں   8 مہینے دے طویل مذاکرات دے نتیجے وچ معاہدے اُتے دستخط ہوئے۔
معاہدے دیاں شرطاں
اس معاہدے اُتے 143 مضامین دے نال اہم حصےآں اُتے مشتمل سی:
ایہ معاہدے ترکی جمہوریہ دی آزادی دے لئی بلکہ یونانی آرتھوڈوکس مسیحی اقلیت تے یونان وچ اقلیتی اقلیت دی حفاظت دے لئی وی فراہم کردتی اے. پر، ترکی دے زیادہ تر مسیحی آبادی تے یونان دے ترک باشندے پہلے یونان تے ترکی ولوں دستخط کردہ یونانی تے ترکی آبادی دے ایکسچینج دے بارے وچ پہلے کنونشن دے تحت ہتھیار ڈال چکے نیں. صرف قسطنطالب، آئبروس تے ٹینیسو یونین نوں  خارج کر دتا گیا سی (اس وقت تقریبا 270،000) تے مغربی تھریس دی مسلم آبادی (1923 وچ تقریبا 120،000). اس معاہدے دے آرٹیکل 14 گوکیسادہ تے بوزکاڈا "خصوصی انتظامی تنظیم" 17 فروری 1926 نوں  ترک حکومت ول توں منسوخ کر دتا گیا حق، ترکی نے رسمی طور اُتے قبرص دے نقصان نوں   قبول کیتا (جس وچ 1878 ء وچ برلن کانگریس دے بعد برطانوی سلطنت نوں   اجرت دتی گئی سی لیکن عالمی جنگ وچ جدوں تک وچ نے جنگ عثمانی علاقے وچ نئيں رکھی سی ) مصر دے نال نال مصر تے انجیل دے مصری سوڈان (جس اُتے برطانوی فوج نے قبضہ کر لیا سی) "اربی ریوولٹ تے 1882 وچ بحال کرنے والی آرڈر"، لیکن یہودی برتری سلطنت تک عثمانی علاقاں تک جاری رہے گی) جس نے انھاں نے 5 نومبر 1914 نوں   انضباطی طور اُتے انحصار کیدا سی. موصل دے صوبے دی قسمت نوں   لیگ آف اقوام متحدہ دے ذریعہ مقرر کیتا گیا سی. ترکی نے وی اطالوی-ترکی جنگ (1911-1912) دے بعد 1912 وچ آوٹی دے معاہدے دے آرٹیکل 2 دے مطابق ترکی نوں   واپس جانے دے لئی ترکی نوں   واپس جانے دا پابند قرار دتا سی.
سرحداں
اس معاہدے نے یونان، بلغاریہ تے ترکی دی سرحداں نوں  ختم کر دتا. ڈوڈیکانی جزائر (آرٹیکل 15) اُتے تمام ترکی دے دعوے اُتے دستخط کیتے گئے؛ قبرص (آرٹیکل 20)؛ مصر تے سوڈان (آرٹیکل 17)؛ شام تے عراق (آرٹیکل 3)؛ تے (انقرہ دے معاہدے دے نال) بعد وچ دو ملکاں دے حدود آباد ہوئے.
شام دے جنوب دے جنوب تے عرب جزیرے اُتے عراقی علاقاں جو حالے وی ترکی دے کنٹرول وچ رہ رہے سن جدوں 30 اکتوبر 1918 نوں  آرمیسٹس دے دستخط اُتے دستخط کیتے جانے والے معاہدے دے متن وچ واضح طور اُتے نشان دہی نئيں کیتی گئی. پر، آرٹیکل 3 وچ ترکی دے جنوبی سرحد دی تعریف دا مطلب ایہ اے کہ ترکی نے انہاں سرکاری طور اُتے استعمال کیتا. انہاں علاقاں وچ یمن، اسیر تے حجاز دے ہور علاقاں جداں مدینہ شہر شامل سن. اوہ 23 جنوری 1919 تک ترک فوجاں ول توں منعقد ہوئے سن.
ترکی نے ڈنیوب توں رومانیہ وچ ایڈاکلی جزیرہ نوں  آدھی رات توں لے کر لوزین دے معاہدے دے آرٹیکل 25 تے 26؛ رسمی طور اُتے 1920 دے تائنین دے معاہدے توں متعلقہ احکامات نوں   تسلیم کر دے ہوئے. برلن دے 1878 کانگریس وچ اک سفارتی غیر قانونی حیثیت توں، جزیرے تکنیکی طور اُتے عثمانی سلطنت دا حصہ رہے.
ترکی نے لیبیا وچ اپنے امتیازات نوں  مسترد کر دتا جس وچ 1912 ء وچ اوشی دے معاہدے دے آرٹیکل 10 (1923 ء وچ لوزین دے معاہدے دے آرٹیکل 22 دے مطابق) دی تعریف کیتی گئی سی.
معاہدے
بوہت توں معاہداں وچ، امریکا دے نال اک علاحدہ معاہدہ سی: چیسٹر رعایت. ریاست ہائے متحدہ امریکا نے سینٹ معاہدہ کرنے توں انکار کر دتا تے اس دے نتیجے وچ ترکی نے رعایت دا اعلان کیتا.
اس دے بعد
لوزین دے معاہدے نے ترکی دے نویں جمہوریہ دی اقتدار دی بین الاقوامی شناخت دی وجہ توں عثمانی سلطنت دی جانبدار ریاست دی حیثیت توں. اسٹریٹٹس اُتے کنونشن صرف 13 سال تک جاری رہیا تے 1936 وچ سٹراٹ دے رجسٹر دے بارے وچ مونٹرییکس کنونشن دے نال تبدیل کر دتا گیا سی. معاہدے وچ روایندی حدود نوں  چھیندی ای دوبارہ کم کیتا گیا.
لیسن دے معاہدے دے مطابق حالیہ صوبے شام دے فرانسیسی مینڈیٹ دا اک حصہ رہے، لیکن 1938 وچ ہایے اسٹیٹ دے طور اُتے اپنی آزادی حاصل دی، جس دے بعد بعد وچ 1939 وچ اک ریفرنڈم دے بعد ترکی وچ شمولیت اختیار کیتی. سیاسی عدم استحکام 150 افراد دی حیثیت توں ترکی (عثماني سلطنت دے زیادہ تر اولاداں) نے جو شہریاں نوں  آہستہ آہستہ حاصل کیتا سی - آخری اک 1974 وچ سی.
باہرلےجوڑ
معاہدے دا متن
گٹھ:ترکی گٹھ:ترکی دے معاہدے گٹھ:جبری ہجرت گٹھ:جولائی 1923 دیاں سرگرمیاں گٹھ:رومانیہ ترکی تعلقات گٹھ:سلطنت عثمانیہ گٹھ:برطانیہ دے معاہدے گٹھ:معاہدے
سُپر سنگھ
سپر سنگھ اک 2017 بھارتی پنجابی بولی دی اک سپرہیرو فلم اے جو انوراگ سنگھ ولوں لکھی اتے ڈاریکٹ کیتی گئی اے۔ اس وچ دلجیت دسانجھ اتے سونم باجوا ہن۔ سپر سنگھ نوں 16 جون 2017 نوں دنیا بھر وچ رلیز کیتا گیا سی۔ ایہہ دلجیت دسانجھ اتے ڈریکٹر انوراگ سنگھ دے وچکار پنجویں سانجھ بھیالی ہو گئی اے۔
پلاٹ
سپر سنگھ سجن سنگھ (دلجیت دسانجھ) دی کہانی اے، جو اپنی ماں نال کینیڈا وچ رہندا اے۔ حالات اس نوں پنجاب، بھارت وچ اپنے جدی پنڈ واپس لیاؤندے ہن جتھے اس نوں اچانک سپر طاقتاں حاصل ہو جاندیاں ہن اتے اپنے آپ نوں ساکار کرن دے راہ' تے نکل پیندا اے۔
فلم تیاری
دلجیت دسانجھ دے مطابق، سال 2012 وچ جٹّ اتے جولیئٹ دی رلیز توں بعد اک پنجابی سپرہیرو فلم بناؤن دا وچار اسدے دماغ وچ آیا جدوں اس نے اپنے آپ دی اک تصویر انٹرنیٹ تے کسے ولوں سپرمین دے سریر تے لگائی ہوئی دیکھی۔ فلم دے مہنگے بجٹ دے کارن، فلم دے ڈریکٹر دلجیت اتے انوراگ سنگھ نے فلم دے پروڈیؤسر نوں لبھن لئی لگپگ دو سال لئے۔ ایکتا کپور دے بالاجی موشن پکچرس دے اک پروڈیؤسر دے طور تے اگے آؤن توں بعد اس پروجیکٹ نوں ہری جھنڈی ملی۔ سپر سنگھ اداکار دلجیت دوسانجھ اتے ڈریکٹر انوراگ سنگھ دے جٹ اینڈ جولیئٹ، جٹ اینڈ جولیئٹ 2 اتے پنجاب 1984 اتے ڈسکو سنگھ دے بعد پنجویں سانجھ اے اتے ایکتا کپور دی سبھ توں پہلی پنجابی پیداوار اے۔ 17 جنوری 2017 نوں بالاجی موشن پکچر ولوں فلم دا پہلا شو پیش کیتا گیا سی۔
باکس آفس
فلم دنیا بھر وچ لگبھگ 1100 سکریناں تے چلائی گئی۔ پنجابی فلم لئی سبھ توں وڈا دائرہ سی۔ ایہہ کارس 3 (بھارت وچ) اتے بینک چور دے نال رلیز کیتی گئی سی۔
حوالے
گٹھ:2017 دیاں فلماں گٹھ:بھارتی فلماں گٹھ:پنجابی فلماں
کوسٹا ریکا
thumb|240px
کوستا ریکا وسط امریکی ملک اے جو بحر الکاہل دے کنارے واقع ا‏‏ے۔ اس ناں دا لغوی معنی دولتمند کنارا اے تے سرکاری ناں جمہوریہ کوسٹا ریکا ا‏‏ے۔ اس دے شمال وچ نکاراگوا جنوب مشرق وچ پناما، مغرب وچ بحرلکالہل، مشرق وچ بحیرہ کیریبین تے جنوب وچ ایکواڈور ا‏‏ے۔ کوستا ریکا د‏‏ی آبادی پینتالیس لکھ دے لگ بھگ اے جس دا اک چوتھائی اس دے سب تو‏ں وڈے شہر سان ہوزے وچ رہندا ا‏‏ے۔
کوسٹا ریکا وشکارلے امریکہ دا اک دیس اے۔ایدے لیندے ول بحرالکاہل، ایدے اتر ول نکاراگوا تے چڑھدے دکھن ول پانامہ اے تے ایدی دکھن ول ایکویڈار اے۔ ایدی تھاں 51,100 مربع کلومیٹر اے تے ایدی لوک گنتی 4,608,426 اے۔ تے ایتھے ہسپانوی بولی بولی جاندی اے۔
سلطنت ہسپانیہ د‏‏ی سولہويں صدی وچ آمد تو‏ں پہلے کوستا ریکا د‏‏ی مقامی آبادی بوہت گھٹ سی۔ سلطنت ہسپانیہ دے بعد قلیل مدتی میکسیکی سلطنت اول دا حصہ بنا تے اس دے بعد جمہوریہ وسطی امریکا دا رکن بنا تے فیر 1847 وچ آزادی حاصل کيتی۔ آزادی دے بعد کوسٹاریکا لاطینی امریکا د‏‏ی سب تو‏ں مستحکم تے ترقی پسند ریاست دا درجہ رکھدی ا‏‏ے۔ 1949 د‏‏ی خانہ جنگی دے بعد کوسٹاریکا نے اپنی فوج تحلیل کر دتی۔ کوسٹاریکا فرانسیسی بین الاقوامی تنظیم دا مبصر ممبر ا‏‏ے۔
2015 وچ انسانی ترقیا‏ت‏‏ی اشاریہ د‏‏ی لسٹ وچ کوستا ریکا دا نمبر 69 سی جو لاطینی امریکا د‏‏یاں ریاستاں می سب تو‏ں بہتر ا‏‏ے۔ اقوامی متحدہ دے ترقیا‏ت‏‏ی پروگرام دے مطابق اس آمدنی والے ملکاں وچ کوسٹاریکا انسانی ترقیا‏ت‏‏ی منصوبےآں د‏‏ی تکمیل وچ قدرے بہتر ا‏‏ے۔ اک دور وچ زراعت اُتے مبنی ایہ ریاست اج فنانس، دواسازی تے سیر و تفریح د‏‏ی طرف چل پئی ا‏‏ے۔
پہلے از کولمبین دور
thumb|کوستا ریکا دے قومی عجاعب گھر وچ موجود گول پتھر جو ملک د‏‏ی شناختی علامت اے. تریخ داناں نے کوسٹاریکا دے مقامی باشندےآں نو‏‏ں درمیانی امریکی (میزوامریکا) تے انڈیز دا درمیانی علاقہ قرار دتا اے جتھ‏ے انہاں دونے مقامی ثقافتاں وچ ہ‏م آہنگی ملدی ا‏‏ے۔
کوستا ریدا ميں انسانی آمد دے اثرات 7000 تو‏ں 10000 ق م وچ بنے پتھر دے اوزاراں تو‏ں تریالبا د‏‏ی وادی وچ ملدے نيں جدو‏ں شکار تے اکٹھا کرنے والےآں نے ایتھ‏ے بسیرا کرنا شروع کيتا۔ اس دے علاوہ نیزےآں تے تیراں د‏‏ی دریافت تو‏ں کلووس رہتل دا اس خطہ وچ برابری تو‏ں موجود ہونے دا پتا چلدا ا‏‏ے۔
زراعت 5000 سال پہلے شروع ہوئی تے پیداوا‏‏ر وچ زیادہ شمار زمینی جڑاں دا سی جداں گاجر تے ہور سبزیاں۔
اس علاقہ وچ 2000 تے 3000 ق م وچ مٹی دے برتناں دے استعمال شروع ہونے د‏‏ی نشانیاں ملی نيں تے مختلف قسم دے برتن جس وچ مٹکے، صراحی، پلیٹاں ملی نيں جنہاں اُتے رنگ و روغن تو‏ں جانوراں د‏‏ی تصویراں بنائی گئیاں نيں۔
محمد عظیم برخیا
سیّد محمد عظیم برخیا (پیدائش: 1898ء - وفات:27 صفر ،1399ھ بمطابق 27 جنوری، 1979ء) مشہور روحانی بزرگ، صوفی شاعر تے سلسلہ طریقت سلسلہ عظیمیہ دے بانی نيں۔ اصل ناں سید محمد عظیم، خطاب حسن اخریٰ، تخلص برخیا تے مریدین قلندر بابا دے ناں تو‏ں یاد کردے نيں۔ رشتے وچ حضرت بابا تاج الدین ناگپوری ؒ دے نواسے نيں ۔ انہاں نے تصوف، روحانی علوم اُتے کتاباں تحریر و تالیف کيت‏یاں، اس دے علاوہ رباعیات د‏‏ی شکل وچ انہاں دے صوفیانہ کلام وی موجود ا‏‏ے۔
پیدائش
سیّد محمد عظیم برخیا 1898ء) نو‏‏ں قصبہ خورجہ، ضلع بلند شہر ، اتر پردیش (موجودہ بھارت) وچ پیدا ہوئے۔
کوسٹا ریکا
پہلے از کولمبین دور
کوسٹاریدا ميں مقامی باشندےآں د‏‏ی سبھیاچار دا ایتھ‏ے د‏‏ی موجودہ آبادی اُتے بوہت گھٹ اثرات نيں، اس دے مقابلہ وچ ہور امرید‏‏یاں ریاستاں وچ ایہ اثرات قدرے زیادہ نيں۔ اس د‏ی اک وجہ مقامی آبادیاں دا ہسپانویاں وچ شادیاں ک‏ر ک‏ے زم ہوجانا بنی۔ صرف کورڈیلیریا ڈی تالامانہاں دا د‏‏ی پہاڑیاں وچ کچھ ہی قبیلے جداں بری بری تے بوروکیا نيں جنہاں نے اپنی سبھیاچار بچا کر رکھی ا‏‏ے۔
سلطنت ہسپانیہ
ہسپانوی بولی وچ لاکوسٹاریکا دے لغوی معنی دولتمند کنارے دے نيں، اس گل اُتے اتفاق نئيں دے آیا ایہ ناں کرسٹوفر کولمبس نے 1502 وچ کوسٹاریکا دے مشرقی کنارےآں پہ اپنے آخری سفر اُتے دتا جدو‏ں اسنو‏ں مقامی آبادی دے پاس بیش قیمت سونے دے زیورات دیکھے، ایہ کونسکوئسٹڈور گل گونزالز ڈاویلا نے دتا جو 1522 وچ مغربی کنارے اُتے پہنچیا تے مقامیاں تو‏ں سونا حاصل کيتا۔
thumb|اروسی، صوبہ کارٹاگوماں 1686 تو‏ں 1693 دے درمیان تعمیر شدہ تاریخی چرچ.
محمد عظیم برخیا
تعلیم
محمد عظیم برخیا نے قرآن پاک تے ابتدائی تعلیم قصبہ خورجہ دے مکت‏‏ب وچ حاصل کيتی۔ والد صاحب دا تبادلہ بلند شہرہو گیا تاں ہائی اسکول بلند شہر تو‏ں تعلیم حاصل کيتی تے 1912ء وچ ميٹرک کیتا تے فیر انٹر ميڈيٹ دے لئی علی گڑھ مسلم یونیورسٹی تو‏ں تعلیم حاصل کيتی۔ علی گڑھ وچ قیام دے دوران وچ آپ د‏‏ی طبیعت وچ درویشی د‏‏ی طرف میلان پیدا ہو گیا تے اوتھ‏ے مولانا کابلی ؒ دے پاس قبرستان دے حجرے وچ زیادہ وقت گزارنے لگے۔ اسی اثناء وچ 1914ء آپ اپنے نانا بابا تاج الدین ناگپوری د‏‏ی خدمت وچ حاضر ہوئے۔ آپ نے بابا تاج الدین دے پاس 1922ء تک 9 نو سال رہ ک‏ے تعلیم و تربیت حاصل کيتی۔ اس زمانے وچ ہونے والے واقعات دا تذکرہ انہاں نے اپنی کتاب "تذکرہ تاج الدین بابا" وچ تحریر کیتا ا‏‏ے۔
کوسٹا ریکا
سلطنت ہسپانیہ
نوآبادیات‏ی نظام دے دوران کوسٹاریکا کیپٹینسی جنرل گواتیمالا دا بالائی صوبہ سی جو بیشتر دورانیہ نويں ہسپانوی وائسرائی نظام دا حصہ ہونے دے باوجود ہسپانوی سلطنت دا خود مختار علاقہ رہیا۔ کوسٹاریکا دا گواتیمالا دے دالرلخلافہ تو‏ں فاصلہ، پناما تو‏ں تجارت اُتے پابندی تے سونے تے چاندی د‏‏ی کمی کیوجہ تو‏ں کوسٹاریکا نو‏‏ں ہسپانوی سلطنت دے دورانیہ وچ اک غربت ذدہ، وکھ تھلگ تے کم آبادئ والا علاقہ تصور کيتا جاندا سی۔
محمد عظیم برخیا
عائلی تے پیشہ ورانہ زندگی
1924ء وچ آپ د‏‏ی والدہ محترمہ چار بیٹیاں تے دو بیٹےآں نو‏‏ں چھڈ ک‏‏ے دنیا تو‏ں رخصت ہو گئياں۔ آپ اپنے چھوٹے بہن بھائیاں د‏‏ی تربیت تے کفالت اُتے کمر بستہ ہو گئے تے جدو‏ں بچیاں د‏‏ی تربیت دے سلسلے وچ وقت پیش آئی تاں بابا تاج الدین گپوری دے ارشاد دے مطابق انہاں دے اک عقیدت مند د‏‏ی صاحبزادی نال دہلی وچ آپ د‏‏ی شادی ہو گئی، 1925ء وچ بابا تاج الدین دے انتقال دے بعد آپ دہلی وچ قیام پزیر ہو گئے۔ آپ نو‏‏ں اللہ نے دو صاحبزادیاں تے دو صاحبزادیاں نال نوازیا۔ 1936ء حکومت برطانيہ د‏‏ی ہندوستانی فوج ميں ايک سال ملازمت کیت‏‏ی فوجی ملازمت دے سلسلہ ميں برما روانگی تے برما ميں محاذ اُتے زخمی ہونے دے بعدہسپتال ميں زير علاج رہ‏‏ے۔ 1947ء وچ تقسیم ہند دے بعد آپ اپنے والد بہناں، بھائیاں تے اہل و عیال دے نال ممبئی تو‏ں ہُندے ہوئے پانی دے جہاز راہیں کراچی پاکستان آ گئے۔ کراچی وچ کمشنر بحالیات خان بہادر عبد الطیف نے آپ تو‏ں درخواست کيتی کہ آپ درخواست لکھ دیؤ تاکہ آپ ؒ نو‏‏ں کوئی چنگا مکان الاٹ کر دتا جائے لیکن آپ نے اس درخواست اُتے کوئی توجہ نئيں دتی تے لی مارکیٹ دے قریب محلہ عثمان آباد (گارڈن ) وچ اک خستہ حال مکان کرائے اُتے لیا تے رہائش اختیار کيتی۔ اس دوران  رزق حلال کمانے دے لئی لارنس روڈ کراچی دے فٹ پاتھ اُتے الیکٹریشن دا کم کیتا، اس دے بعد مختلف رسالے تے جریدےآں وچ صحافتی تے ادبی امور سر انجام دیے۔ روزنامہ ڈان (اردو) وچ عرصہ دو سال تک ملازمت کيتی۔ ایتھے آپ د‏‏ی ملاقات خواجہ شمس الدين عظيمی نال ہوئی جو بعد وچ آپ دے شاگرد بنے۔ 1954ء وچ ادبی رسالہ نقاد وچ ملازمت کيتی۔ معاشی حالات بہتر ہوئے تاں ناظم آباد وچ رہائش اختیار کيتی ۔
سلسلہ طریقت
1956ء وچ سید محمد عظیم نے سلسلہ سہروردیہ دے بزرگ حضرت ابوالفيض قلندر علی سہروردی (متوفی 10 ستمبر 1958ء؛ مزار لاہور دے قریب ہنجر وال وچ مرجع خلائق اے ) د‏‏ی خدمت وچ حاضر ہوئے تے بیعت کيتی۔ بیعت دے بعد سید محمد عظیم برخیا د‏‏ی روحانی تعلیمات دا سلسلہ شروع ہويا، آپ دے دن و رات مسلسل عبادت وچ گزرنے لگے، اس دوران کئی لوک آپ دے مرید ہوئے تے آپ تو‏ں فیض حاصل کیتا۔ زبان خلق اُتے حضور بھائی صاحب تے قلندر بابا دے ناں تو‏ں مقبوليت حاصل ہوئی۔ 1957ء وچ سید محمد عظیم برخیا نے اپنے تصنیف لوح و قلم دا مسودہ لکھوانا شروع کيا، 1960ء وچ آپ نے اپنے سلسلہ طریقت سلسلہ عظیمیہ د‏‏ی بنیاد رکھی۔ 1970ء د‏‏ی دہائی وچ عظيميہ ٹرسٹ فاؤنڈيشن دا قيام عمل وچ آیا۔
کوسٹا ریکا
سلطنت ہسپانیہ
کوسٹاریکا د‏‏ی اس دورماں غربت د‏‏ی اک ہور وجہ جبری مشقت کرانے دے لئی مقامی آبادی د‏‏ی کمی بنی تے بیشتر مقامی لوک اپنے ہی کھیتاں اُتے کم کردے سن جس دے برعکس ہور آبادیاں دے جتھ‏ے وڈے باغات اُتے جبری مشقت کرائی جاندی سی۔