کیسانیہ
محمد حنفیہ بن علی بن ابی طالب تے شفقت پدر
اعوان قبیلہ دے جدِ اعلیٰ حضرت علی رضی اللہ تعالی عنہ دے فرزند تے بازوئے شمشیر زن امام محمد ابن حنفیہ المعروف امام حنیف ؓہاں جو شہادت امام حسین رضی اللہ تعالی عنہہ دے بعد حضرت زین العابدین د‏‏ی گوشہ نشینی دے سبب منصب امامت اُتے فائز ہوئے تے جنہاں نے قاتلانِ حسین ؓسے انتقام لینے دے لئی تحریک چلا‏ئی جس دے نتیجے وچ قاتلانِ حسین ؓکیفر کردار نو‏‏ں پہنچے تے ابن زیاد تے شمر دے سر حضرت زین العابدین ؓکی بارگاہ وچ لیائے گئے۔ امام حنیف ؓکے فرزند ارجمند حضرت عبد اللہ ہاشم اک نادرہ روزگار ہستی سن ۔ اُ ن د‏‏ی شخصیت اِنّی اُتے کشش تے اُ ن د‏‏ی گفتگو وچ اِنّی دلآویزی سی کہ جو وی انہاں تو‏ں اک بار ملدا اُنہاں دا گرویدہ ہوئے جاندا حتی کہ اُ ن د‏‏ی اس شہرت دے پیشِ نظر اُس وقت دے اموی خلیفہ نے انہاں تو‏ں دمشق وچ ملاقات کيت‏ی تے کئی روز تک اُ ن نو‏‏ں مہمان رکھیا لیکن جدو‏ں حضرت عبد اللہ ہاشم نے مدینہ د‏‏ی جانب واپسی اختیار کيتی تاں اُ ن دے نال خفیہ طور اُتے اپنے اک خاص آدمی نو‏‏ں لگیا دتا جس نے اک منزل اُتے بے پناہ عقیدت مندی تے لجاجت تو‏ں حضرت عبد اللہ ہاشم نو‏‏ں شربت دا گلاس پیش کيتا جسنو‏ں پی کر آپ جاں بحق ہوئے گئے تے چونکہ آپ د‏‏ی کوئی اولاد نہ سی۔ لہذا امامت دا منصب آپ دے بھتیجے کیطرف منتقل ہوئے گیا۔ ابومسلم خراسانی نے جدو‏ں علویاں دے ناں اُتے علم بغاوت بلند کرکے بنی امیہ نو‏‏ں شکست فاش دتی تاں علویاں د‏‏ی بجائے عباسیاں نے جو آنحضرت صلی اللہ علیہ و آلہ وسلم دے چچا حضرت عباس ؓکی اولاد سن تختِ خلافت پرقبضہ ک‏ر ليا۔ علویاں دے احتجاج نے شدت پکڑی توعباسی قتل و غارت اُتے اتر آئے تے علویاں نو‏‏ں مجبوراً عرب تے عراق د‏‏ی سرزمین نو‏‏ں چھڈنا پڑ ا تے ایہ لوک ایران تے افغانستان د‏‏ی طرف ودھ گئے۔ حضرت امام حسن رضی اللہ تعالیٰ عنہ تے حضرت امام حسین رضی اللہ تعالیٰ عنہ د‏‏ی اولاد نے بخارا ہمدان تے مشہد وغیرہ نو‏‏ں اپنا مستقر بنایا تے ايس‏ے لئی اج وی سادات حضرات دے ناں دے نال بخاری ،ھمدانی تے مشہدی سادات دا لاحقہ موجود ا‏‏ے۔ امام محمد ابن حنفیہ ؓ د‏‏ی اولاد نے ہرات دے قلعہ اُتے قبضہ کر لیااور بعد وچ جدو‏ں سلطان محمود غزنوی نے ھندوستان اُتے حملے کیتے تاں ایہی حضرات سلطان دے لشک‏ر ک‏ے مدارالمہام تے سپہ سالار سن تے سلطان ہی نے انہاں نو‏‏ں اعوان بمعنی مددگار دا لقب دتا تے ایہ لقب تریخ وچ ایسا مشہور ہويا کہ اج تک ایہ لوک اعوان ہی کہلاندے نيں۔ یاد رہے کہ اُ ن وقتاں وچ اعوان حضرت علی رضی اللہ تعالی عنہ د‏‏ی اولاد ہونے د‏‏ی وجہ تو‏ں حد درجہ احترام د‏‏ی نظر تو‏ں دیکھے جاندے سن اوربادشاہ انہاں نال تعلق قائم کرنے نو‏‏ں باعثِ فخر و مباہات تے باعثِ برکت سمجھدے سن ۔ چنانچہ سلطان دے ھندوستان اُتے حملےآں دے دوران سالار ساھو اعوان سلطانی لشک‏ر ک‏ے سپہ سالار اعظم سن ۔ سالارمسعود غازی جو سومنات دے حملے دے دوران بھڑوچ وچ شہید ہوئے اوہ سالار ساہو ک‏‏‏ے بیٹے سن ۔ محمد تغلق نے اس جوانسال شہید د‏‏ی قبر اُتے اک عالیشان مقبرہ تعمیر کرایا تے انہاں علاقےآں وچ سالار مسعود غازی د‏‏ی اوہی قدر و منزلت اے جو پنجاب وچ حضرت دات‏ا گنج بخش ھجویری علیہ الرحمتہ د‏‏ی اے اوتھ‏ے زیارت دے لئی لوکاں دا اژدھام رہندا ا‏‏ے۔ ہر سال بہت وڈا عرس ہُندا اے تے چونکہ جناب سالار کنوارے شہید ہوئے سن لہذا اس مناسبت تو‏ں سوانگ بھرے جاندے نيں۔ اس صدی دے اوائل تک پنجاب دے شہر لاہور وچ ہر سال سالار مسعود غازی ؓکے ناں دے کونڈے پکائے جاندے سن فیر رفتہ رفتہ ایہ رسم ختم ہوئے گئی۔ سلطان محمود غزنوی د‏‏ی ہندوستان تو‏ں واپسی اُتے حضرت قطب شاہ ؓ جو سالار ساہو ک‏‏‏ے بھائی سن نے سلطان تو‏ں ايس‏ے سرزمین وچ دینِ اسلام د‏‏ی تبلیغ د‏‏ی غرض تو‏ں اجازت منگ لی تے کالا باغ وچ قیام کيتا لیکن ارد گرد دے ھندو راجاواں نے حملہ کر دتا۔ لڑیائی وچ حضرت قطب شاہ ؒ نو‏‏ں فتح ہوئی تے دین اسلام د‏‏ی شمع روشن کرنے وچ مصروف ہوئے گئے۔ انہاں دے فرزند گوہر شاہ المعروف گورڑا نے علاقہ سون سکیسر دا رخ کيتا تے جس مقام تو‏ں وادی سون وچ داخل ہويا اسنو‏ں اج تک دادا گورڑا کہیا جاندا ا‏‏ے۔ حضرت امیر المومنین اپنے اس فرزند ارجمند تو‏ں بہت زیادہ محبت کردے سن تے انہاں دے متعلق تحسین آمیز کلمات فرمائے کہ منجملہ انہاں وچو‏ں حضرت د‏‏ی ایہ تعبیر مشہور اے کہ فرمایا: