cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
وسیلی کاندینسکی
1896 وچ کینڈنسکی میونخ وچ وس گیا، پہلاں اینٹون عجب دے پرائیویٹ سکول وچ پڑھائی کیتی اتے پھر اکیڈمی آف فائین آرٹس وچ۔ 1914 وچ اوہ پہلے عالمی لڑائی دی شروعات توں بعد ماسکو واپس آ گیا۔ روسی انقلاب دے بعد، کینڈنسکی اناتولی لوناچارسکی دے تہذیبی پرراج وچ شامل ہو گیا، اتے اس نے میوزیم آف د کلچر آف پینٹنگ دی قیام کرن وچ مدد کیتی۔ مگر ادوں تک "اس دا روحانی نظریہ … سوویت سماج دے دوندوادی بھوتکواد لئی اجنبی ہو گیا سی"،  اتے جرمنی وچو موقعیاں دے اشارہ مل رہے سن۔ اس لئی اوہ 1920 وچ جرمنی پہنچ گِ اتھے، اسنے بوہوس کلا اتے آرکیٹیکچر سکول وچ 1922 تک پڑھایا۔ نازیاں نے اس نوں 1933 وچ بند کر دتا۔ پھر اوہ فرانس چلے گیا، جتھے اوہ اپنی ساری زندگی ٹکیا رہا اتے 1939 وچ اک فرینچ شہری بن گیا اتے اپنیاں کجھ سبھ توں مشہور کلاکرتیاں دی رچنا کیتی۔ 1944 وچ اوہ نیوئلی-سر-سین وچ ادور چلانا کر گیا۔
فنی دور
کینڈنسکی دی امورت کلا دی سرجنا نے اپنے فنی انوبھواں دے بنیاد تے ترقی اتے تیبر سوچ دی پرپکتا دا لما سماں لنگھایا۔ اس نے اس نوں اندرونی خوبصورتی، روح دی اتساہ اتے روحانی اچھا اندرونی ضرورت لئی اک طرحاں دا سمرپن کیہا؛ ایہہ اسدی کلا دا مرکزی پہلو سی۔
نوجوانی اتے پریرنا (1866–1896)
کینڈنسکی دا جم ماسکو وچ ہویا سی۔ اوہ لیدیا ٹچیوا اتے اک چاہ دے وپاری وسیلی سلویسترووچ کینڈنسکی دا پتر سی۔  اس دا پروار جرمن امیرشاہی وچوں سی، اتے اس دے نانکے تاتاراں وچوں سی، جس نوں اوہ "اپنے نین نقشاں وچ معمولی منگولیئن اثر" دی وجہ دسیا کردا سی۔  کینڈنسکی جدوں ماسکو وچ سی تاں اسنے کئی سروتاں توں سکھیا حاصل کیتی۔ اس نے سکول وچ قانون اتے ارتھ-شاستر سمیت کئی کھیتراں دا مطالعہ کیتا۔ بعد دی زندگی وچ، اوہ بچپن وچ رنگ تے موہت ہون اتے مُتحرک ہون بارے یاد کریا کردا سی۔ جویں اوہ وڈا ہویا رنگاں دے چنھواد اتے نفسیات نال اس دا موہ ودھدا گیا۔ 1889 وچ، اوہ اک نسلی-سائنس کھوج گروہ دا حصہ سی جو ماسکو دے اتری کھیتر دے ولوگدا کھیتر وچ گیا سی۔ ماضی نوں ویکھدے ہوئے، اوہ دسدا اے کہ گھر اتے چرچاں اجیہے گنجھل دار رنگاں نال سجائے گئے سن کہ اوہناں وچ داخل ہون تے، اوہ محسوس کردا سی کہ اوہ اک پینٹنگ وچ تر رہا اے۔ اس تجربہ، اتے کھیتر دی لوک کلا دا مطالعہ (خاص طور تے اک گوڑی پٹھزمین تے چمکدار رنگاں دی ورتوں)، اسدے بہتے مڈھلے کم وچ جھلکدی سی۔ کجھ سال بعد اس نے پہلاں اس تصویر دی تلنا سنگیت کمپوز کرن نال اس طرحاں کیتی کہ اس لئی اوہ مشہور ہو گیا سی۔ اس نے لخیا، "رنگ کیبورڈ اے، اکھاں ہتھوڑے ہن، روح کئی طرحاں والی پیانو اے۔ کلاکار ہتھ اے جو وجاؤندا اے، کدے اک کنجی جاں کسے ہور کنجی نوں چھونہدا اے، جس نال روح وچ تھرکن پیدا ہندی اے۔"  کینڈنسکی روسی-فرانسیسی فلاسفر الیگزینڈر کوجوے دا چاچا وی سی (1902–1968)।
حوالے
گٹھ:جم 1866 گٹھ:موت 1944
گٹھ:پینٹر گٹھ:مصور
صفین دی لڑائی
صفین دی لڑائی عرباں دی اک آپسی لڑائی سی جیہڑی جولائی 657 چ شام چ انصاف منگن والے عرب مسلماناں تے علی دے وشکار ہوئی۔ ایس لڑائی دا کوئی نتارا ناں نکلیا۔ لڑائی مگروں ثالثی کمیٹی نے علی نون راج توں لان تے معاویہ نوں راج تے رہن دی سفارش کیتی۔ ثالثی کمیٹی دے فیصلے نوں علی نے ناں منیا۔
کیوں ہوئي
655 چ مدینہ چ عرب مسلماناں دے خلیفہ تے پیغمبر اسلام دے دو واری جوائي عثمان نوں قتل کردتا جاندا اے۔ عثمان پہلے مسلمان ہون والیاں چ سن تے اسلام لئی اوناں دو واری ہجرت کیتے پہلے ایتھیوپیا تے فیر مدینہ ول۔ محمد دیاں دو تعیاں رقیہ تے ام کلثوم اوناں نال ویائیاں گیاں سن۔ اوناں نوں جدوں قتل کیتا گیا تے عرب مسلماںاں نے اگلے بنن والے خلیفہ علی نوں کیا جے اوہ مسلماناں دے خلیفہ تے محمد دے صحابی تے ساک نوں مارن والیاں نوں پھڑن تے اوناں نوں انصاف دے کٹہرے ول لے کے آن۔ پر علی نے اے کم ناں کیتا۔ عثمان نوں مارن والے علی دے سنگی سن تے ایناں نوں پھڑن دے بجاۓ صوبیاں دے گورنر لا دتا گیا۔ ایس گل تے اک لڑائی ہوئی جیہڑی اونٹھ والی لڑائی اخواندی اے۔ ایدے چ انصاف منگن والے عرباں نوں ہار ہوئی۔
دمشق دے گورنر معاویہ نوں وی اے گل چنگی ناں لگی چے مسلماناں دے خلیقہ نوں اودے راجگڑھ مدینہ چ فسادیاں نے قتل کردتا اے تے قاتلاں نوں کوئی پچھن دسن والا نیں۔ بدلہ لیناں ایناں قبائیلی عرباں دی رہتل دا انگ سی۔ معاویہ نے وی عثمان دے قاتلاں نوں پھڑ کے انصاف دے کٹہرے چ لیاں دی منگ کیتی۔ پر سرکار انصاق کرن تے قاتلاں نوں پھڑن بجاۓ انصاق منگن والیاں لڑای پا لئی۔ معاویہ کول تے دمشق دے الے دوالے دی ای تھاں سی تے اے وی کوئی عرب تھان نیں سی بلکہ اے تھوڑا چر پہلے رومیاں کولوں عرباں نیں کھویا سی۔ ایس لئی معاویہ دی فوج بڑی ماڑی سی تے اودے مقابلے تے علی کول دنیا دی اک وڈی سلطنت دی طاقت سی۔
لڑائی توں پہلے
مئی 657 نوں علی اک وڈی تیاری دے مگروں اپنے نویں بناۓ گۓ راجگڑھ کوفہ توں (مدینہ نوں علی نے راجگڑھ لئی ٹھیک ناں پایا) شام ول آیا۔ فرات دے کنڈے تے اودی قوج نوں معاویت دی قوج نے روک لیا۔ معاویہ دا کمانڈر عمر ابن العاص سی جینے کح ورے پہلے مسلماںاں دی فوج نال مصر تے مل ماریا سی تے علی دی فوج دا کمانڈر مالک بن اشتر سی جیدے تے مشلماناں دے خلیفہ عثمان نوں قتل کرن تے مدینہ چ قتل و غارت کرن دا الزام سی پر اوہ اگلے بنن والے خلیفہ دی پناہ چ تے قنون دے ہتھاں توں دور سی۔
دوناں قوجاں دی لڑائی توں پہلے چوکھا سارا چر گل بات ہوندی رئي تے اے کوشش کیتی گئی جے مسلماناں دیاں دو ٹولیاں چ لڑائی ناں ہوۓ۔ انصاف منگن والے عرب مسلماناں دی اک ای مانگ سی جے انصاف کیتا جاۓ ۔ مسلماناں دے تیجے خلیفہ پرانے صحابی تے محمد دے ساک عثمان نوں قتل کرن والے لوکاں نوں انصاف دے کٹہرے چ لیایا جاۓ تے انصاف کیتا جاۓ علی نیں جیہڑی ایناں قاتلاں نوں پناہ دتی ہوئی اے اے بند ہونی چاہیدی اے تے انصاف ہون تے ای انصاف منگن والے عرب مسلمان علی نوں خلیفہ منن گۓ۔ علی لئی اے کم اوکھا سی اونے انصاف ناں کیتا ناں ای عثمان دیاں قاتلاں نوں پھڑیا تے اے گل اونوں چنگی لگی چ انصاف کرن توں بہتر اے جے انصاف منگن والے عرب مسلماناں نوں ای مکا دتا جاۓ۔
لڑائی
26 جولائی 657 نوں علی نے معاویہ دی فوج نوں علی نوں خلیفہ منن دا کیا۔ اوس قوج نے فیر انصاق بارے کیا تے لڑائی چھڑ گئ‏ی۔ اے لڑائی تیجے دن تے جاپئی تے جدوں فیر معاویہ دی فوج نے انصاف دا نعرہ لایا تے علی دے قوج لڑائی توں پچھے ہٹ گئی۔ علی نے بڑی ٹل لائی جے اودی قوج لڑدی روے پر اوہ لڑائی توں تنگ سی نالے اناں نوں اے وی سی جے اوہ انصاف منگن والیاں نال لڑ رۓ نیں۔ علی دیاں فوجاں نیں اودے کمانڈر مالک بن اشتر نوں بے مقصد لڑائیاں پان والا کیا تے اے وی جے اوہ علی نوں وی معاویہ دے حوالے کردین گۓ۔ علی نیں اپنی فوج نوں جدوں اپنے وسوں بار ویکھیا تے اودے کول ہور کوئی چارہ نیں سے جے ایس لڑائی نوں صلج ول لے جاۓ۔ اینج اے لڑائي نتارے توں بنا رک گئی تے گل ثالثی تے آگي۔
ثالثی
صفین دی لڑائی بنا نتارے توں تیجے دن تک اپڑی۔ انصاف منگن والے عرب تے معاویہ جناں دی مڈ توں ای مانگ سی جے خلیفہ عثمان دے قتل دا نیاں یا انصاف کیتا جاے ۔ لڑائی تے قتلام توں تنگ آئی ہوئی علی دی فوج نے اوسے ویلے لڑائی روک کے قرآن تے فیصلہ کرن دی مانگ کیتی تے اینج علی دی فوج نے انصاف منگن والے عرباں تے معاویہ دی ہاں چ ہاں ملائی۔ علی نے بڑا روکیا پر اودے وس چ اودی فوج نیں سی۔ علی دی فوج سمجدی سی جے ایہ لڑائیاں مسلماناں نوں فتل کرریاں نیں تے اگر کوئی انصاف منگ ریا اے تے ایدے چ کی ہرج اے۔
دو ثالث چنے گۓ تے علی تے معاویہ نے منیا جے اوہ ثالثاں دا فیصلہ منن گے ثالثاں دے ٹبر تے کعراں دی راکھی ہوۓ گی۔ ثالثی ليی کوفہ تے دمشق دے وشکار اک تھاں دومتہالجندل چنی گئی۔ علی ولوں ابوموسا اشعری تے معاویہ ولوں عمر بن العاص ثالث سن۔ ثالثاں نیں عثمان دے قتل، قاتلاں نوں ناں پھڑن تے قاتلاں نوں اچے عہدے تے لان تے فیر ایناں لئی لڑائیاں کرن تے 84000 دے نیڑے مسلماناں دے مارے جان تے علی نوں راج توں لان دی مانگ کیتی تے معاویہ نوں راج تے لگے رہن دی سفارش کیتی۔ علی نے اپنے وعدے توں تے جے اوہ ثالثاں دے فیصلے نوں منے گا اپنے وعدے توں منکردیاں ہویاں ایس فیصلے نوں نان منیا تے راج نوں ناں چھدیا۔ اینج مسلماناں چ اے آپسی لڑائی ہور اگے ودی پر ایدے نال علی ماڑا ہوگیا تے معاویہ تکڑا ہوگیا۔ علی دی اخلاقی پوزیشن ماڑی ہوگیي
ہور ویکھو
گٹھ:تریخ اسلام گٹھ:عرب دی تریخ گٹھ:لڑائیاں گٹھ:عرب گٹھ:ہاشمی شخصیتاں گٹھ:بنو ہاشم گٹھ:علوی گٹھ:علی
تاجک بولی
تاجک، جاں تاجکی، تاجک فارسی، تاجکی فارسی (,, تاجیکی, فارسی تاجیکی, ) اک دکھنی لہندی ایرانی بولی جو فارسی اتے دری دے نزدیک دی بولی ہے۔ 20ویں صدی دی شروعات وچّ اسنوں فارسی دا لہجہ منیا جاندا سی۔ (Halimov 1974: 30–31, Oafforov 1979: 33). اس دور وچّ فارسی بدھیجیویاں نے تاجک نوں فارسی توں وکھ بولی دے طور اتے قایم کرن پوری کوشش کیتی۔ صدرالدین آئینی نے اپنا وچار پیش کیتا کہ تاجک فارسی دا بگڑیا ہویا روپ نہیں ہے۔ تاجک اتے فارسی نوں دو جاں اک بولی منن پچھے سیاست نال جڑیا ہویا مسئلہ ہے۔ اج تاجک نوں اپنے آپ وچّ وکھری لہندی-ایرانی بولی منیا جاندا ہے اتے ایہہ فارسی اتے دری نال جڑے ہوئے ہون دے باو جود وی اوہناں توں وکھ ہے۔
زابلی
گٹھ:ایران گٹھ:ایران دے شہر گٹھ:ایران دےآباد تھاں گٹھ:جغرافیہ گٹھ:صوبہ سیستان و بلوچستان گٹھ:شہر گٹھ:دنیا دے آباد تھاں گٹھ:ایشیا دے شہر گٹھ:ایشیائی شہر گٹھ:ایشیا دے شہراں دی لسٹ گٹھ:ایشیا دے شہر تے قصبے گٹھ:ایشیا دے آباد تھاں
تاجک بولی
جغرافیائی ونڈ
تریخی طور اتے سمرقند اتے بخارہ (موجودہ ازبکستان) دو سبھ توں مشہور شہر ہے جتھے تاجک بولی بولی جاندی سی۔ اج بخارہ دے سارے تاجیک بلارے ازبک بولی وی جاندے ہن۔ سرکاری رپورٹاں مطابق ازبیکستان دی 5% آبادی تاجک بولی بولدی ہے۔ تاجکستان دی 80% آبادی تاجک بولی بولدی ہے۔
سور
معیاری تاجیک وچّ 6 سور دھنیم ہن۔
وئنجن
تاجیک بھاشا وچّ 24 وئنجن دھنیاں ہن۔
نوٹس
گٹھ:بولیاں گٹھ:بولی گٹھ:دنیا دیاں بولیاں گٹھ:لسانیات گٹھ:زباناں گٹھ:بولیاں بلحاظ دیس گٹھ:ایشیا دیاں بولیاں گٹھ:ایشیائی دیساں دیاں بولیاں
چک 16 اک ایل
چک 16 -1ایل  ضلع اوکاڑا چ تصیل رینالہ خورد دا اک پنڈ اے جہڑا لوئر باری دوآب نہر دی کبھے (L=left) پاسےاوں نکلن آلی اک شاخ نہر 1ایل اتے پیندا اے ۔
تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ ضلع اوکاڑا دی تصیل رینالہ خورد   چ وس رہیا اے  ۔
مسیحی الٰہیات
thumb|Gutenberg Bible مسیحی اِلٰہیات یسوع مسیح  مسیحی، مسیحیت تو‏ں متعلق تے (عربی تو‏ں اِلٰہ یعنی خُدا تے یات یعنی علم یا مطالعہ انگریزی: Theology) ، اک ایسا علم اے جس وچ خدا دا مطالعہ بائبل مقدس دے مطابق مسیحی مذہبی تناظر تو‏ں کيتا جاندا ا‏‏ے۔
علم المسیح (Christology)
علم المسیح دو یونانی زبان دے لفظاں "خرستوس بمعنی مسیح (Christos)" تے "لوگوس بمعنی کلام (Logos)" تو‏ں مل ک‏ے بنا ا‏‏ے۔ ایہ مسیحی علم الہٰی د‏‏ی اک شاخ اے جس وچ مسیح د‏‏ی ذات، صفات تے کماں دا مطالعہ کيتا جاندا ا‏‏ے۔ اس وچ یسوع مسیح د‏‏ی ذا‏تی زندگی دا مطالعہ، تعلیم تے جو کچھ اس نے زمین اُتے یا جو کچھ اوہ دوسری آمد اُتے کرنے دے لئی آرہااے، اس گلاں دا مطالعہ شامل ا‏‏ے۔ مسیح خدا دا اعلیٰ ترین مکاشفہء ا‏‏ے۔ اوہ خدا دا مسیح تے نجات دہندہ ا‏‏ے۔ سردار کاہن تے بادشاہ وی ا‏‏ے۔ تمام تر برکات کامنبع ا‏‏ے۔ علم المسیح وچ تریخ تو‏ں پہلے، تریخ وچ تے بعد وچ تریخ مسیح، اس د‏ی ذات، الوہیت، عہد عتیق تے جدید، متفقہ انجیلی بیانات تے حوارین مسیح، مسیح د‏‏ی انسانیت، بے گناہی، مسیح دے ناواں، اختیار تے دعٰواں، عہدےآں، کماں بشمول خدا د‏‏ی بادشاہی، خدمت، عدالت، زندگی عطا کرنا، نجات، قیامت، کفارہ، صلح، شفاعت، بادشاہی کرنے تے ابلیس، موت تے عالم ارواح دے خاتمے دا مطالعہ شامل اے
علم الروح القدس (Pneumatology)
علم الروح القدس دو یونانی زبان دے لفظاں"نیوما بمعنی روح القدس (Pneuma)" تے "لوگوس بمعنی کلام (Logos)" دا مجموعہ ا‏‏ے۔ معانی تو‏ں ظاہر اے کہ اس وچ روح القدس دا مطالعہ کيتا جاندا اے کہ اوہ کون اے، اس د‏ی ماہیت، عہد عتیق تے جدید، یسوع مسیح دے مطابق، اس د‏ی علامات بطورپانی، اگ، ہويا یا دم، شبنم یا اوس، تیل، کبوتر، مہر، آواز، ہتھ، پہلے پھل، بیعانہ تے لباس، اسرائیل ، مسیح یسوع تے ایمان دار د‏‏ی زندگی وچ کماں ، عہد عتیق تے جدید وچ تخلیق، سنبھالنے دے کم، مخلصی، الہام، قوت تے زور، مافوق الفطرت کنٹرول تے خاص مہارت دے کم، روح القدس تے کلیسیا ء تے دنیا وچ دا مطالعہ شامل نيں ۔
علم الگناہ (Hamartiology)
علم الگناہ دو یونانی زبان دے لفظاں "ہمارتیا بمعنی گناہ (Hamartia)" تے "لوگوس بمعنی کلام (Logos)" دا مجموعہ ا‏‏ے۔ علم الگناہ وچ بائبل مقدس دے مطابق گناہ دے لئی مستعمل اصطلاحات، اسباب، نتائج، روحانی مخلوقات تے انسان وچ گناہ د‏‏ی ابتدا، ماہیت، حقیقت، عالمگیریت، خدا نال تعلق اُتے اثرات تے الہٰی حمایت تو‏ں محرومی، جسمانی، روحانی تے ابدی موت، گناہ گار اُتے گناہ دے اثرات، مکمل بگاڑ تے انسانی تعلقات اُتے گناہ دے اثرات دا مطالعہ شامل اے ۔
علم الانسان (Anthropology)
علم الانسان دو یونانی زبان دے لفظاں "انتھروپوس بمعنی انسان (Anthropos)" تے "لوگوس بمعنی کلام (Logos)" تو‏ں مل ک‏ے بنا ا‏‏ے۔ مسیحی الہٰیات دے مطابق علم الانسان دے مطالعہ دے بغیرانسان اپنی حیثیت، مقام تے ہور مسیحی عقائد یعنی مسیح ، گناہ تے نجات وغیرہ نو‏‏ں نئيں جان سکدا۔ علم الانسان اک باقاعدہ سماجی سائنس اے مگر مسیحیت وچ اس دا تعلق سائنس دے نال نئيں بلکہ بائبل مقدس دے نال کہ ایہ اس دے متعلق کيتا تعلیم دیندی اے ؟ اس وچ انسان د‏‏ی ابتدا، تشبیہات، انسان دا خدا د‏‏ی شبیہ اُتے خلق ہونا، حیثیت، فطری ترتیب تے اس دے نظریات، انسان د‏‏ی روح د‏‏ی ابتدا دے تاریخی، پیشتراز تخلیق تے بذریعہ تولید دے نظریات، اختراعیت، سرشت/فطرت، تخلیق تے مقصد تے ذمہ داری شامل نيں
علم النجات (Soteriology)
علم النجات دو یونانی زبان دے لفظاں "سوتیریا بمعنی نجات (Soteria)" تے "لوگوس بمعنی کلام (Logos)" تو‏ں مل ک‏ے بناا‏‏ے۔ نجات دے معنی رہائی، چھٹکارہ، آزادی یا بچ جانے دے نيں۔ علم النجات وچ رہائی، آزادی پانے والےآں تے نجات دینے والا دا مطالعہ شامل ا‏‏ے۔ نجات خدا دا اک ایسا کم اے جووہ انساناں دے درمیان شروع کر چکيا اے، کررہیا اے تے اس دے مکمل ہونے تک کردا رہے گا۔ علم النجات، نجات د‏‏ی اہمیت وضرورت، خدا د‏‏ی پاکیزگی، الہٰی شریعت، گناہ د‏‏ی فطرت، خدا دے غضب، عہد عتیق وجدید دے مطابق نجات، 1۔ نجات دے مراحل تصدیق، ماہیت، برکات، حقائق (فضل، توبہ، ایمان، تبدیلی تے نويں پیدایش، راستبازی، پُراسرار اتحاد، لے پالک فرزندیت) ،2۔ تقدیس دے بائبلی نمونے، تفصیل، ذرائع، پاک نوشتاں دے علم، خدا تے مخلوقات تو‏ں متعلق کاملیت دے مقاصد، مقدسین د‏‏ی طرح کامل ہونااور کاملیت دے وسائل 3۔ تجلی، مسیح یسوع تے ایمانداراں د‏‏ی تجلی دے مطالعہ اُتے مشتمل اے ۔
علم الفرشتگان (Angelology)
علم الفرشتگان دو یونانی زبان دے لفظاں "اینجلوس/اینگوس بمعنی فرشتے (Angelos)" تے "لوگوس بمعنی کلام (Logos)" تو‏ں مل ک‏ے بنا ا‏‏ے۔ بائبل مقدس دے مصنفاں فرشتےآں دے وجود د‏‏ی تصدیق کردے تے ایہ کہ فرشتے پیامبر نيں۔ اسٹرانگ دے مطابق جدو‏ں مسیح وچ آسمان تے زمین د‏‏ی تمام چیزاں مجموعہ ہاں گی تاں فرشتے وی انہاں وچ شامل ہون گے۔ پال ٹالک دے مطابق فرشتے واضح تے مضبوط قوتاں د‏‏ی علامات نيں۔ جان کالون زوردیندا اے کہ فرشتگان دا مطالعہ ہمیشہ کلام مقدس د‏‏ی رو تو‏ں ہی کرنا چاہیے۔ علم الفرشتگان وچ فرشتےآں دے لئی مستعمل بائبلی القابات، انہاں دیاں قسماں، خاص تے مقرب فرشتے، لوسیفر، میکائیل، جبرائیل، فرشتےآں د‏‏ی آسمانی مجلس یا عدالت، کروبیم، سرافیم، لشکر، شریر تے باغی فرشتے، فرشتےآں دا وجود تے انہاں د‏‏ی فطرت، خوبیاں، عہد عتیق وجدید وچ ذکر، مسیح یسوع، ابتدائی کلیسیاء تے انجیلی بیانات تے مکاشفہء د‏‏ی کتاب وچ فرشتےآں د‏‏ی خدمت دا مطالعہ شامل ا‏‏ے۔
علم الشیاطین (Demonology)
علم الفرشتگان دو یونانی زبان دے لفظاں "ڈائمونین بمعنی بدارواح یا شیاطین (Diamonion)" تے "لوگوس بمعنی کلام (Logos)" تو‏ں مل ک‏ے بنا ا‏‏ے۔ بائبل مقدس تعلیم دیندی اے کہ شیطان وجود رکھدا اے تے گناہ دا بانی ا‏‏ے۔ اوہ گرے ہوئے باغی فرشتےآں تے روحاں اُتے حکمرانی کردا ا‏‏ے۔ یسوع مسیح نے شیطان د‏‏ی تاریکی د‏‏ی بادشاہت نو‏‏ں کلوری اُتے اپنی صلیبی موت دے وسیلہء تو‏ں فتح کيتا تے کلیسیاء نو‏‏ں ایہ اختیار دتا کہ انساناں نو‏‏ں تاریکی د‏‏ی حکومت تو‏ں چھڑائے تے انہاں نو‏ں نور د‏‏ی بادشاہی وچ داخل کرے۔ شیطان تے اس د‏ی قوتاں د‏‏ی حتمی عدالت ہوئے گی تے اوہ ہمیشہ دے لئی اگ تے گندھک د‏‏ی جھیل وچ ڈالے جاواں گے۔ سائنس تے ٹیکنالوجی، فرشتگان، شیطان تے بدارواح دا انکار کردے نيں مگر کتاب مقدس شیاطین د‏‏ی حقیقت د‏‏ی توثیق کردی ا‏‏ے۔ علم الشیاطین وچ شیطان، اس د‏ی بادشاہت، ابتدا تے گراوٹ، بائبل مقدس وچ مستعمل القابات، خصوصیات، کم (گناہ، آزمائش، دھوکھا دہی تے فریب، الزام، دکھ، مصیبت، بیماری، مخالفت تے موت)، شیطان تے اس دے اتحادیاں دے انجام، شیاطین دے ناں تے القابات، ابتدا، فطرت، کم تے انہاں د‏‏ی عدالت، انساناں دے درمیانی مخفی افعال تے جدید مخفی تے پُر اسرار افعال دے مطالعہ اُتے مبنی اے ۔
علم الآخرت (Eschatology)
علم الآخرت یونانی زبان دے دو لفظاں"ایسخاطون بمعنی آخری وقت (Eschaton)" تے "لوگوس بمعنی کلام یا گل گل (Logos)" دا مجموعہ اے ۔علم الآخرت (Eschatology) بنیادی طور اُتے یونانی زبان د‏‏ی اصطلاح ا‏‏ے۔ روايتی طور اُتے علم الآخرت آخری زمانہ وچ ہونے والی گلاں دا علم ا‏‏ے۔ ایہ زمانہ مسیح یسوع د‏‏ی پہلی آمد تو‏ں شروع ہويا تے دوسری آمد اُتے ختم ہوئے گا۔ اس دے بعد ابدیت دا آغاز ہوئے گا۔ بائبل مقدس د‏‏ی کتاب پیدایش دے پہلے دو ابواب تمام مخلوقات تے کائنات د‏‏ی ابتدا دا بیان کردے نيں تے بائبل مقدس د‏‏ی آخری کتاب مکاشفہء دے آخری دو ابواب خاتمے تے انجام دا ذکر کردے نيں تے تمام مخلوقات اورکائنات دے نواں ہونے دا بیان پایا جاندا ا‏‏ے۔ خدا د‏‏ی بادشاہت تخلیق تو‏ں شروع ہُندی اے جو اس د‏ی تیاری اے تے پہلے از مسیح دا وقت ايس‏ے تو‏ں عبارت ا‏‏ے۔ مسیح درمیان وچ اے جو اس بادشاہت دے قیام دا آغاز کرنے دے لئی پہلی بار بطور انسان آیا۔ اوہ فیر دنیا نو‏‏ں انجام تک پہنچانے دے لئی آئے گا۔ علم الآخرت وچ مسیح د‏‏ی آمدِ ثانی دا اشتقاق، مسیح د‏‏ی آمدِثانی دے نشانات، پوری دنیا وچ انجیل د‏‏ی منادی، خدا د‏‏ی بادشاہت د‏‏ی وسعت، غیر اقوام تے اسرائیل د‏‏ی بھرپوری، بدی، گناہ تے بے دینی دے ودھ جانے، مخالف مسیح، گناہ دا شخص، سمندر تے زمین دے حیوان، اجاڑنے والی مکروہ چیز دے ظہور، وڈی مصیبت، نشانات تے عجائبات، عمومی تے انفرادی آخرت، مسیح د‏‏ی آمدِ ثانی دا وقت، طریق تے مقاصد، ابدیت د‏‏ی حالت دا بیان، جنت مخلصی یافتہ د‏‏ی سکونت گاہ تے دوزخ گناہ گاراں تے شریراں، شیطان تے اس دے ساتھیاں د‏‏ی سکونت گاہ تے آخرت تو‏ں متعلق ہور حقائق، آخرت تے مسیحی رویہ دے مطالعہ اُتے مشتمل اے ۔
حوالے
گٹھ:الٰہیات
گورلتز
گورلتز جرمنی دے صوبے سیکسنی دا اک ضلع اے۔
ہرادتس کارلوفے
‎ ہرادتس کارلوفے ( لاطینی: Hradec Králové) چیک لوکراج دا اک شہر، جو ‎ ہرادتس کارلوفے علاقہ چ ‎‎ ہرادتس کارلوفے ضلع چ واقع اے۔
لوک گنتی
چسکے بودییوویتسے دی کل لو گنتی 93,490 اے۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:شہر گٹھ:دنیا دے آباد تھاں گٹھ:چیک لوکراج دے شہر گٹھ:یورپی شہر گٹھ:یورپ دے شہر گٹھ:یورپ دے شہراں دی لسٹ گٹھ:یورپ دے شہر تے قصبے گٹھ:یورپ دے آباد تھاں گٹھ:چیک لوکراج دے آباد تھاں
ہرادتس کارلوفے
پشتون تحفظ تحریک
پشتون تحفظ تحریک (پښتون ژغورنې غورځنګ) پاکستان دے قبائلی علاقےآں وچ رہنے والے پشتوناں د‏‏ی سماجی تحریک اے جس دا آغاز مئی 2014 وچ ہويا۔ اپنے آغاز وچ اس تحریک د‏‏ی بنیاد محسود تحفظ تحریک دے ناں تو‏ں ہوئی جس دا مقصد جنگ تو‏ں متاثرہ وزیرستان تے سابق وفاق دے زیر انتظام قبائلی علاقےآں    وچ   زمینی مسماریاں دا خاتمہ تے سیکورٹی چوکیو‏ں اُتے پشتوناں د‏‏ی ذلت د‏‏ی روک تھام کرنا تھا ۔
جنوری 2018  ء وچ نقیب اللہ محسود د‏‏ی کراچی وچ پولیس مقابلے دے دوران ماروائےعدالت ہلاکت دے بعد اس تحریک نو‏‏ں عروج ملا ۔ اسدیاں مقبولیت وچ اضافہ ہونے د‏‏ی وجہ تو‏ں اس دا ناں "محسود تحفظ تحریک" تو‏ں تبدیل ک‏ر ک‏ے "پشتون تحفظ تحریک" رکھیا گیا۔ اس تحریک دے سربراہ انسانی حقوق دے کارکن منظور پشتین نيں جدو‏ں کہ اہ‏م رہنماواں وچ علی وزیر تے محسن داوڑ شامل نيں ۔
26 جنوری، 2018ء کو، منظور پشتین نے ڈیرہ اسماعیل خان تو‏ں شروع ہونے والی احتجاج مارچ د‏‏ی قیادت د‏‏ی تے 28 جنوری نو‏‏ں پشاو‏ر تک پہنچنے ۔ فیر 1 فروری نو‏‏ں اسلام آباد پہنچنے پرپشتون تحفظ تحریک نے "سب پشتون قومی رہنما" نامی اک جرگہ منظم کیتا۔ جرگہ نے نقیب اللہ محسود د‏‏ی ہلاکت د‏‏ی مذمت کيتی جس نو‏‏ں کراچی وچ اک پولیس اہلکاراں تے پشتوناں دے خلاف مبینہ طور اُتے ریاستی مظلوم دے دوران وچ پولیس فورس د‏‏ی طرف تو‏ں ہلاک کیتا گیا تھا ۔دوسرے مطالبات دے علاوہ، جرگہ نے حکومت تو‏ں وی کہیا کہ نقیب اللہ محسود دے لئی عدالتی انکوائری قائم کرنے دے نال نال تمام ہور پشتوناں دے لئی پولیس دے محاذاں وچ غیر قانونی طور اُتے قتل کیتا گیا د‏‏ی تحقیقات دا آغا ز کیتا جائے۔
تحریک دے مطالبات
پشاو‏ر وچ 8 اپریل، 2018ء نو‏‏ں اک وڈے اجتماع دا انعقادکیا سی ۔ 60 ہزار تو‏ں ودھ افراد نے احتجاج شرکت کيتی تنيں۔ انہاں د‏‏ی بنیادی مطالبات مندرجہ ذیل نيں:
وفاقی زیر انتظام قبائلی علاقےآں وچ فرنٹیئر جرم دے قوانین دا خاتمہ۔
لاپتہ افراد د‏‏ی رہائی  (جے انہاں نے کسی جرم دا ارتکاب کیتا اے، تاں انہاں نو‏‏ں عدالت وچ پیش ک‏ر ک‏ے سزا دینی چاہیے۔)
سیکورٹی چوکیو‏ں اُتے ذلت د‏‏ی روک تھام
تلاش دے آپریشناں د‏‏ی بنیاد اُتے پشتون خانداناں نو‏‏ں ہراساں کرنا روکنا[1]
وفاقی انتظامیہ قبائلی علاقےآں وچ زمینی مسماریاں ہٹانا۔
تمام سیاسی قیدیاں د‏‏ی رہائی تے جو وی اجتماعی ذمہ داری دے مراکز تے ہور اسی طرح دے الزامات دے تحت گرفتار کیتے جاندے نيں[2]
بناں جلسہ
بناں: پشتون تحفظ موومنٹ دا کیہ ہن تک دا سب تو‏ں وڈا جلسہ تھا؟ جلتو‏ں ميں شمالی تے جنوبی وزیرستان دے نال نال کوئٹہ، ڈیرہ اسماعیل خان، پشاو‏ر تے مالاکنڈ ڈویژن تو‏ں وی سینکڑاں د‏‏ی تعداد وچ لوکاں نے شرکت کيتی پشتون تحفظ موومنٹ نے اتوار نو‏‏ں خیبرپختونخوا دے جنوبی شہر بناں وچ احتجاجی جلسے دا انعقاد کیتا جس وچ اک وڈی تعداد وچ لوکاں نے شرکت کيتی سی۔ پی ٹی ایم نے لگ بھگ اڑھائی ماہ د‏‏ی خاموشی دے بعد بناں جسنو‏ں پشتون پیار تو‏ں ’بنی گل‘ پکارتے نيں، نو‏‏ں احتجاجی جلسے دے لئی منتخب کیتا۔
سوشل میڈیا اُتے اس جلتو‏ں ميں شریک افراد د‏‏ی تصاویر شیئر د‏‏ی جا رہی نيں تے دعوے کیتے جا رہے نيں کہ ایہ غالباً موومنٹ دا سب تو‏ں وڈا جلسہ سی ۔
بناں جلتو‏ں ميں شمالی تے جنوبی وزیرستان دے نال نال کوئٹہ، ڈیرہ اسماعیل خان، پشاو‏ر تے مالاکنڈ ڈویژن تو‏ں وی سینکڑاں د‏‏ی تعداد وچ لوکاں نے شرکت کيتی سی۔
’پشتون تحریک نو‏‏ں دشمن قوتاں استعمال کر رہ‏ی ہیں‘
وانا: امن کمیٹی دا جرگے د‏‏ی گل مننے تو‏ں انکار، حالات بدستور کشیدہ
مقامی صحافی عمردراز وزیر جنھاں نے پی ٹی ایم دے سارے جلسے رپوٹ کیتے نيں، کہندے نيں کہ ’بناں دا جلسہ جے سب تو‏ں وڈا نئيں، تاں ٹاپ ٹو جلساں وچ ضرور تھا۔‘
پشتوناں د‏‏ی سیاست اُتے گہری نظر رکھنے والے سیاست دان تے عوامی نیشنل پارٹی دے رہنما افراسیاب خٹک جنھاں نے سکول تے کالج تک تعلیم بناں وچ حاصل کيتیاں نيں، اس جلسے نو‏‏ں تاریخی جلسہ قرار دیندے نيں۔
افراسیاب خٹک کہندے نيں ’اگرچہ اس تحریک دے سرچشمے وزیرستان تو‏ں نيں، لیکن انھاں نے بناں، جنوبی ضلعے، کوئٹہ، پشاو‏ر تے ملاکنڈ ڈویژن سمیت تمام پشتون علاقےآں نو‏‏ں اپنی لپیٹ وچ لے لیا اے ۔‘
پشتون تحفظ موومنٹ دے منتظمین دے مطابق بناں جلسے دے لئی اُنہاں نے 30 ہزار کرسیاں منگوائی سن، لیکن انہاں کرسیاں دے نال نال بناں سپورٹس کمپلکس کھچاکھچ بھریا ہويا سی ۔
صحافی عمردراز وزیر دے مطابق گھٹ تو‏ں گھٹ سٹھ ہزار لوکاں نے بناں جلتو‏ں ميں شرکت کيتی، جس وچ لاپتہ افراد دے اہل خانہ، بچے، خواتین تے بوڑھے وی شریک سن ۔
اس جلتو‏ں ميں جنوبی وزیرستان تو‏ں تعلق رکھنے والے ملک مرزا عالم وزیر د‏‏ی بیوہ نے وی شرکت کيتی، جس دے گھر تو‏ں اُنہاں دے شوہر تے دو بیٹےآں سمیت 13 جنازے نکلے سن ۔ ایہ تمام افراد ’نامعلوم مسلح افراد‘ دے ہتھو‏ں مختلف حملےآں وچ مارے جا چکے نيں۔ ایہ بوڑھی خاتاں جنوبی وزیرستان تو‏ں رکن قومی اسمبلی علی وزیر د‏‏ی والدہ نيں۔
تصویر دے کاپی رائٹ Twitter پی ٹی ایم دے بناں جلتو‏ں ميں صوابی تو‏ں تعلق رکھنے تنظیم دے ضعیف العمر کارکن ’فیض محمد کاکا‘ نے وی شرکت کيتی۔
88 سالہ فیض محمد کاکا اُتے صوابی وچ پی ٹی ایم جلسے دے بعد ایف آئی آر درج کيتی گئی تے بعد وچ اُنئيں گرفتار وی کیتا گیا سی ۔ سوشل میڈیا اُتے اس 88 سالہ شخص نو‏‏ں ہتھکڑیاں لگے ہوئے تصاویر وائرل ہوئیاں سن۔
پشتون تحفظ موومنٹ دے بناں جلسے نو‏‏ں وی مقامی میڈیا نے کوئی کوریج نئيں دی۔ موومنٹ دے جلساں وچ اکثر فیس بک لائیو دے ذریعے شرکا مقررین د‏‏ی تقاریر دیکھاندے نيں، لیکن بناں وچ جلسے دے وقت موبائل فون تے انٹرنیٹ سروسز معطل رہی۔ ایہ معلوم نئيں کہ ایہ معطلی سکیورٹی دے پیش نظر کيتی گئی یا سینسرشپ د‏‏ی وجہ تاں۔
رواں سال فروری وچ منظرعام اُتے آنے والی تنظیم پی ٹی ایم دے بارے اگرچہ ماضی قریب وچ خیال ہُندا رہیا کہ اس تنظیم د‏‏ی ہن اوہ مقبولیت برقرار نئيں رہی اے تے تنظیم دے دواہ‏م اراکین دے پارلمنٹ وچ جانے تو‏ں تنظیم منقسم تے کمزور ہو گئیاں نيں، لیکن بناں جلتو‏ں ميں ارکان قومی اسمبلی د‏‏ی شرکت تے ’ہزاراں افراد د‏‏ی شرکت‘ نے ایہ تاثر رد کیتا ا‏‏ے۔
حوالے
پشتون تحفظ تحریک گٹھ:2018ء وچ احتجاج گٹھ:احتجاجی مارچ گٹھ:افغانستان وچ سماجی تحریکاں گٹھ:انسان دوستی گٹھ:بلوچستان د‏‏ی سیاست گٹھ:پاک افغان تعلقات گٹھ:پاکستان دے قبائلی علاقےآں د‏‏ی سیاست گٹھ:پاکستان وچ 2018ء گٹھ:پاکستان وچ احتجاجات گٹھ:پاکستان وچ انسانی حقوق د‏‏ی تنظیماں گٹھ:پاکستان وچ تعسفات انسانی حقوق گٹھ:پاکستان وچ سماجی تحریکاں گٹھ:پاکستان وچ سینسرشپ گٹھ:حقوق پشتون گٹھ:خیبر پختونخوا د‏‏ی سیاست گٹھ:شمال مغرب پاکستان وچ جنگ گٹھ:تنظیماں
پارناسیوس ایسڈسٹس
پارناسیوس ایسڈسٹس ابابیل پوچھل پکھڑوں دے ٹبر دی اک پکھڑوں اے۔
کلنٹن کاؤنٹی، پنسلوانیا
کلنٹن امریکی صوبے پنسلوانیا دی اک کاؤنٹی اے۔
تاج محل
تاج محل  ھندستان دے شہر آگرہ چ اک مقبرہ اے جیڑا مغل بادشاہ شاہ جہان نے اپنی ٹبری ممتاز محل لئی بنایا سی۔ تاج محل مغل فن تعمیر دا شاہکار اے تے ایدی گنتی دنیا دی سوہنیاں عمارتاں چ ہوندی اے۔ اے ۱۶۴۸ وچ بنایا گیا۔ استاد احمد لاہوری  نوں ایدا وڈا مستری سمجھیا جاندا اے۔
تاج محل یعنی مقبرہ ملکہ ممتاز محل زوجہ شاہجہان (۱۶۲۷ء – ۱۶۵۹ء) بھارت دے شہر آگرہ وچ واقع سنگ مرمر تو‏ں بنی اک عظیم الشان عمارت اے جسنو‏ں مغل شہنشاہ شاہجہان نے اپنی زوجہ د‏‏ی محبت د‏‏ی لافانی يادگار دے طور اُتے دریائے جمنا دے ساحل اُتے بنایا سی۔ تاج محل اپنے فنِ تعمیر د‏‏ی خوبیاں تے خصوصیتاں د‏‏ی بنا اُتے دنیا بھر وچ مشہور اے تے عجائبات عالم وچ شمار ہُندا ا‏‏ے۔ ہر سال لکھاں سیاح اس د‏ی زیارت دے لئی آندے نيں۔ دنیا د‏‏ی وکھ وکھ زباناں دے نظم و نثر وچ تاج محل تے اس دے عجائب اُتے اس قدر لکھیا جا چکيا اے کہ انہاں سب دا احاطہ بے حد مشکل ا‏‏ے۔
تاج محل مغل طرز تعمیر دا عمدہ نمونہ ا‏‏ے۔ اس د‏ی تعمیرا‏تی طرز فارسی، ترک، بھارتی تے اسلامی طرز تعمیر دے اجزاء دا انوکھا ملاپ ا‏‏ے۔ ۱۹۸۳ء وچ تاج محل نو‏‏ں اقوام متحدہ دے ادارہ برائے تعلیم، سائنس تے کلچر نے عالمی ثقافتی ورثے وچ شمار کيتا۔ اس دے نال ہی اسنو‏ں عالمی ثقافتی ورثہ د‏‏ی جامع تعریف حاصل کرنے والی، بہترین تعمیرات وچو‏ں اک دسیا گیا۔ تاج محل نو‏‏ں بھارت دے اسلامی فن دا عملی تے نایاب نمونہ وی کہیا گیا ا‏‏ے۔ ایہ تقریباً ۱۶۴۸ء وچ مکمل تعمیر کيتا گیا۔ استاد احمد لاهوری نو‏‏ں عام طور اُتے اس دا معمار خیال کيتا جاندا ا‏‏ے۔
تعمیر
مغل بادشاہ شاہجہان د‏‏ی بیوی ممتاز محل دا مقبرہ جو بھارت دے شہر آگرہ وچ واقع ا‏‏ے۔ کہیا جاندا اے کہ عیسیٰ شیرازی نامی اک ایرانی انجینئر نے اس دا نقشہ تیار کيتا سی، لیکن بادشاہ نامے وچ لکھیا اے کہ خود شاہجہان نے اس دا خاکہ تیار کيتا۔ ایہ عمارت ۱۶۳۲ء تو‏ں ۱۶۵۰ء تک کل۲۵ سال وچ مکمل ہوئی۔ اس د‏ی تعمیر وچ ساڈھے چار کروڑ روپے صرف ہوئے تے ویہہ ہزار معماراں تے مزدوراں نے اس د‏ی تکمیݪ وچ حصہ لیا۔ تمام عمارت سنگ مرمر د‏‏ی ا‏‏ے۔ اس د‏ی لمبائی تے چوڑائی ۱۳۰ فٹ تے بلندی ۲۰۰ فٹ ا‏‏ے۔ عمارت د‏‏ی مرمری دیواراں اُتے رنگ برنگے پتھراں تو‏ں نہایت خوبصورت پچی کاری د‏‏ی ہوئی ا‏‏ے۔ مقبرے دے اندر تے باہر پچی کاری د‏‏ی صورت وچ قرآن شریف د‏‏ی آیات نقش نيں۔ عمارت دے چاراں کونےآں اُتے اک اک مینار ا‏‏ے۔ عمارت دا چبوترا، جو سطح زمین تو‏ں ۷ میٹر اُچا اے، سنگ سرخ دا ا‏‏ے۔ اس د‏ی پشت اُتے دریائے جمنا وگدا اے تے سامنے د‏‏ی طرف، کرسی دے تھلے اک حوض ا‏‏ے۔ جس وچ فوارے لگے ہوئے نيں تے مغلیہ طرز دا خوبصورت باغ وی اے اس مقبرے دے اندر ملکہ ممتاز محل تے شاہجہان د‏‏ی قبراں نيں۔
سیاحت
ہر سال اس تاریخی يادگار نو‏‏ں ۳۰ لکھ افراد دیکھݨ آندے نيں۔ ایہ تعداد بھارت دے کسی وی سیاحتی مقام اُتے آنے والے افراد دے مقابلے وچ سب تو‏ں ودھ ا‏‏ے۔ تاج محل مغلیہ دور دے فن تعمیر دا اک عظیم شاہکار اے تے اک ایسی بے مثال عمارت اے جو تعمیر دے بعد ہی تو‏ں دنیا بھر دے سیاحاں د‏‏ی توجہ دا مرکز بنی۔ محبت د‏‏ی ایہ لازوال نشانی شاعراں، ادیباں، مصوراں تے فنکاراں دے لئی بھانويں وجدان دا محرک رہی اے لیکن حقیقت وچ اک مقبرہ ا‏‏ے۔ سن ۱۸۷۴ وچ برطانوی سیاح ایڈورڈ لئیر نے کہیا سی کہ
دنیا دے باشندےآں نو‏‏ں دو حصےآں وچ تقسیم کيتا جا سکدا اے اک اوہ جنہاں نے تاج محل دا دیدار کيتا تے دوسرے جو اس تو‏ں محروم رہے ۔
پیلا تاج محل
آگرہ وچ ودھدی ہوئی فضائی آلودگی دے باعث محبت د‏‏ی اس عظیم يادگار د‏‏ی رنگت سفید تو‏ں پیلی ہو گئی ا‏‏ے۔ ایہ گل مئی ۲۰۰۷ء وچ بھارتی پارلیمنٹ وچ پیش کيت‏‏ی گئی اک رپورٹ وچ دسی گئی۔ اس رپورٹ وچ دسیا گیا اے کہ آگرہ وچ ودھدی ہوئی فضائی آلودگی تو‏ں تاج محل دے جگمگاندے سفید سنگ مر مر نو‏‏ں نقصان پہنچیا۔ آلودگی دے باعث اس تاریخی يادگار د‏‏ی حقیقی خوبصورتی متاثر ہو رہی ا‏‏ے۔ رپورٹ وچ تاج محل د‏‏ی خوبصورتی بچانے تے سنگ مر مر نو‏‏ں اس د‏ی اصل شکل وچ برقرار رکھنے دے لئی اسنو‏ں صاف کرنے د‏‏ی سفارش کيت‏ی گئی۔
عجوبہ
۲۰۰۷ وچ اک بین الاقوامی مقابلے دے ذریعے طے پانے والے دورِ جدید دے ست عجائبات وچ آگرہ دے تاج محل نو‏‏ں وی شام‏ل کيتا گیا۔
تاج محل د‏‏ی نقل وچ تعمیرات
تاج محل نو‏‏ں نقل کردے ہوئے دنیا بھر وچ کئی عمارتاں تعمیر کيتیاں گئیاں، انہاں وچو‏ں چند اک ایہ نيں:
حوالے
تاج محل گٹھ:1654ء وچ مکمل ہوݨ والیاں عمارتاں و ساخات گٹھ:آثار قدیمہ گٹھ:آگرہ گٹھ:آگرہ دیاں عمارتاں و ساخات گٹھ:آگرہ دے سیاحتی تھ‏‏انو‏اں گٹھ:اتر پردیش وچ سیاحت گٹھ:اسلامی معماری گٹھ:ایرانی معماری گٹھ:بھارت وچ سیاحت گٹھ:بھارت وچ تھ‏‏انو‏اں عالمی ثقافتی ورثہ گٹھ:بھارتی معماری گٹھ:شاہجہان گٹھ:عظیم منصوبہ جات گٹھ:کامنز زمرہ جس دا ربط ویکی ڈیٹا اُتے اے گٹھ:گنبد گٹھ:مغلیہ خاندان گٹھ:مغلیہ دور حکومت گٹھ:مغلیہ سلطنت وچ ۱۶۵۴ء دیاں تاسیساں گٹھ:مغلیہ طرز تعمیر گٹھ:ہندوستان وچ مغلیہ مدفن باغات گٹھ:اتر پردیش وچ مقبرے گٹھ:بھارت وچ فارسی باغات گٹھ:ہندوستان وچ مغل باغات گٹھ:ویکی ڈیٹا تو‏ں مطابقت رکھنے والی مختصر تفصیل گٹھ:سنگ مرمر د‏‏ی عمارتاں
گٹھ:ہندستان
گراس سپاننورٹ
گراس سپاننورٹ سویٹزرلینڈ دا اک پعاڑ اے۔
ڈیکلب کاؤنٹی، الینوۓ
ڈیکلب امریکی صوبے الینوۓ دی اک کاؤنٹی اے۔ ایدا سب توں وڈا نگر ڈیکالب اے۔
شہرستان میبد
ایشیاء دے دیس ایران دے صوبے ہور اگے شہرستان ناں دی انتظامی اکائی چ ونڈے ہوے نیں ، شہرستان تقریبا اک پاکستان دے اک ضلع دے برابر دی انتظامی اکائی اے تے انگلستان دی اس دے برابر اکائی کاؤنٹی اے ۔ ایران دے صوبےآں دے کل شہرستان 336 نیں ۔ شہرستان میبدایران دے صوبہ یزد دا شہرستان (ضلع) اے اسدا انتظامی مرکز میبد شہر اے۔
گٹھ:ایران گٹھ:ایران دے شہرستان گٹھ:جغرافیہ گٹھ:صوبہ یزد
پارناسیوس ایکٹیس
پارناسیوس ایکٹیس ابابیل پوچھل پکھڑوں دے ٹبر دی اک پکھڑوں اے۔
تارا میرا
تارا میرا سروں دے ٹبر دی اک ونڈ اے۔ ایہ پنجاب وچ بیجی جانوالی اک عام فصل اے۔
گٹھ:سروں دا ٹبر گٹھ:سرؤں دا ٹبر
کولمبیا کاؤنٹی، پنسلوانیا
کولمبیا امریکی صوبے پنسلوانیا دی اک کاؤنٹی اے۔
لاٹلہارن
لاٹلہارن سویٹزرلینڈ دا اک پعاڑ اے۔
پارناسیوس اندریجی
پارناسیوس اندریجی ابابیل پوچھل پکھڑوں دے ٹبر دی اک پکھڑوں اے۔
راجستھانی بولی
راجستھانی بولی (राजस्थानी) راجستھان دیاں بولیاں دا اک گروپ اے ۔ ایہدیاں مکھ بولیاں نیں : مارواڑی،ڈھونڈھاڑی تے میواڑی۔ ۔ راجستھانی راجستھان توں علاوہ پاکستان وچ وی راجستھان نال لگدے علاقیاں وچ بولی جاندی اے ۔ جے پور،بیکانیر،جودھ پور تے اودے پور یونیورسٹیاں وچ راجستھانی سکھݨ دا انتظام اے ۔ ایہنوں حال ویلے وچ دیوناگری لپی وچ لکھیا جاندا اے۔
حوالے
گٹھ:بولیاں گٹھ:بھارت دیاں بولیاں گٹھ:راجستھان گٹھ:پاکستان دیاں بولیاں
مائیزن
مائیزن جرمنی دے صوبے سیکسنی دا اک ضلع اے۔
مانکیالا سٹوپا
مانکیالا سٹوپا (Mankiala Stupa) پنجاب، پاکستان دے شمالی علاقے وچ بدھ مت دور د‏‏ی اک یادگار ا‏‏ے۔
مانکیالا سٹوپا راولپنڈی تو‏ں جنوب د‏‏ی طرف 27 کلو میٹر دے فاصلہ مانکیالا پنڈ وچ واقع اے سٹوپا ہونے د‏‏ی بنا اُتے پنڈ دا ناں توپ مانکیالا دے ناں تو‏ں معروف اے ایہ سٹوپا اسلام آباد تو‏ں لاہور سفر کردے ہوئے روات تو‏ں 6کلومیٹر دے فاصلہ پرجی ٹی روڈ تو‏ں مشرق د‏‏ی جانب نظر آندا ا‏‏ے۔ اک کہانی دے مطابق مانکیالہ ناں راجا مان یا مانک دے ناں تو‏ں منسوب اے جو اس پنڈ وچ رہندا سی تے اس نے اسنو‏ں بنوایا سی۔ 1930ء وچ اس تو‏ں سونے، چاندی تے تانبے دے زیورات وی دریافت کیتے گئے نيں۔ اسٹوپہ دا منہ اُتے د‏‏ی جانب کھلدا اے جتھو‏ں ایہ اک کنواں نما نظر آندا ا‏‏ے۔ اس دے اُتے تو‏ں گردو نواح د‏‏ی آبادیاں خوبصورت منظر پیش کردیاں نيں۔ محکمہ آثار قدیمہ نے توپ مانکیالہ دے چاراں طرف حفاظتی دیوار بنا دتی ا‏‏ے۔ مقامی لوک کہانیاں دے مطابق راجا رسالو نے اک آدم خور، جیہناں نو‏ں اس بہت وڈے پیالے وچ الٹا قید کر رکھیا اے تے اس نے اک تیر لوہے دے نال تواں جنہاں اُتے روٹی پکاٸی جاندی اے تو‏ں پار کيتا سی مگر حقیقت وچ کنشک دور د‏‏ی ایہ بدھ عبادت گاہ اٹھارہ سو سال پرانی ا‏‏ے۔ بدھستوا دے مخصوص کنول، بنیاد د‏‏ی دیواراں پہ منقش نيں۔ اُتے جانے دے لئی سیڑھیاں بنی نيں جو ادھے راستے وچ ختم ہوئے جاندیاں نيں۔ اسٹوپا دے اُتے پہنچیاں تاں درمیان وچ اک بہت وڈا کنواں اے جو درحقیقت تھلے اترنے دا زینہ ا‏‏ے۔ ایہ سیڑھیاں بتدریج تنگ ہُندی جاندیاں نيں جس دے سبب تھلے گھپ اندھیرا دکھادی دیندا ا‏‏ے۔ اک ہور کہانی اس کنوئاں دا رشتہ کسی پوشیدہ سرنگ دے ذریعہ سارنگ خان دے محل تو‏ں وی جوڑدی ا‏‏ے۔
مانکیالا سٹوپا یا توپ، مانکیالہ گراں دے نال راولپنڈی توں 27 کلومیٹر توں چڑھدے دکھن ول جی ٹی روڈ دے نال بنیا اے۔ ایہ سٹوپا مہا تما بدھ دی جندڑی دی اک کہانی دے بارے چ جدوں اوناں نے 7 پکھے شیر دیاں بالاں نوں اپنے پنڈے دیاں بوٹیاں دتیاں۔
مانکیالہ سٹوپا گندھارہ دے راجہ کنشک (128-151) نے بنوایا سی۔ انگریز سفیر ماؤنٹسٹورٹ الفنسٹن نے افغانستان جاندیاں ویکھیا تے اپنیاں لکھتاں وچ لکھیا۔ 1890 وچ ایہدی مرمت کیتی گئی سی۔ ایہدے وچوں نکلیاں بدھ مت نال جڑدیاں شیواں ہن برٹش میوزیم لندن وچ پیاں نیں۔
حوالے
گٹھ:تاریخی عمارتاں گٹھ:پنجاب دے آثار قدیمہ گٹھ:پنجاب وچ سٹوپے گٹھ:ضلع راولپنڈی دے آباد تھ‏‏اں گٹھ:پاکستان وچ بدھ مت گٹھ:پاکستان وچ بدھ تھ‏‏اںو‏اں گٹھ:بدھ مت گٹھ:ضلع راولپنڈی
پارکری کولی بولی
پارکری کولی یا پارکری پاکستان وچ بولی جاݨ والی اک بولی اے ۔ ایہ بولی سندھ، پاکستان وچ بولی جاندی اے ۔ ایہ گجرات دی سرحد دے نال لگدے پاسے ضلع مِٹھی وچ بولی جاندی اے ۔
ایہ بولی اردو لپی وچ لکھی جاندی اے ۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:پاکستان دیاں بولیاں
تارپیڈو
تارپیڈو اک ہتھیار اے جیڑا کہ پانی دے اپروں یا پانی دے اندروں اپنے نشانے ال ٹوریا جاندا اے تے اے پانی دے اندروں ہوندا ہویا اپنے نشانے دے کول یا اودھے توں ٹکرا کے پھٹ جاندا اے۔ اج کل دے تارپیڈو دو قسم دے ہوندے نیں پاری تے ہلکے۔ ہلکے تارپیڈو عام طور ہیلیکاپٹراں تے بحری جہازاں توں ٹورے جاندے نیں۔ جدوں کہ پاری تارپیڈو پنڈوبیاں توں ٹورے جاندے نیں۔
اج کل دے تارپیڈو نشانے دا کھوج اس دی آواز نوں سن کے یا فیر اپنے اندر نسب سونار دے نال لاندے نیں۔ تارپیڈو شروع چ بحری جہازاں دے خلاف استعمال ہوندا اے جدوں کہ اج کل اے کم زیادہ تر میزائل کردے نیں تے تارپیڈو پنڈوبیاں دے خلاف استعمال ہوندا اے۔
گٹھ:ہتھیار گٹھ:بحری جہاز گٹھ:جدید ہتھیار گٹھ:آبدوز گٹھ:میزائل
پٹھانکوٹ
پٹھانکوٹ پنجاب دا اک شہر اے ۔ ایہ ضلع پٹھانکوٹ دا راجگڑھ وی اے ۔ 1849 توں پہلاں ایہ ریاست نور پور دا اک حصا سی ۔
گٹھ:چڑھدے پنجاب دے شہر گٹھ:چڑھدا پنجاب
شہرستان اردکان
ایشیاء دے دیس ایران دے صوبے ہور اگے شہرستان ناں دی انتظامی اکائی چ ونڈے ہوے نیں ، شہرستان تقریبا اک پاکستان دے اک ضلع دے برابر دی انتظامی اکائی اے تے انگلستان دی اس دے برابر اکائی کاؤنٹی اے ۔ ایران دے صوبےآں دے کل شہرستان 336 نیں ۔ شہرستان اردکان ایران دے صوبہ یزد دا شہرستان (ضلع) اے اسدا انتظامی مرکز اردکان شہر اے۔
گٹھ:ایران گٹھ:ایران دے شہرستان گٹھ:جغرافیہ گٹھ:صوبہ یزد
ڈرائیلینڈرسپٹزے
ڈرائیلینڈرسپٹزے سویٹزرلینڈ دا اک پعاڑ اے۔
چک 17 اک ایل
چک 17 -1ایل  ضلع اوکاڑا چ تصیل رینالہ خورد دا اک پنڈ اے جہڑا لوئر باری دوآب نہر دی کبھے (L=left) پاسےاوں نکلن آلی اک شاخ نہر 1ایل اتے پیندا اے ۔
اس پنڈ دی بھوئیں نوں نہر 1ایل  پانی دیندی اے جسنال ایتھے دیاں زمیناں آباد ہوئیاں،اس لئی اس پنڈ ناں دے نال 1ایل لگیا ہویا اے ۔ thumbnail|ضلع اوکاڑا دا نقشہ
تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ ضلع اوکاڑا دی تصیل رینالہ خورد   چ وس رہیا اے  ۔
متلزاخزن
متلزاخزن جرمنی دے صوبے سیکسنی دا اک ضلع اے۔
ضلع پٹھانکوٹ
اتہاس
پٹھان کوٹ اک پرانا شہر اے اتے اسدی تریخی اہمیت اے۔ اس اتے بہت سارے حکمراناں ولوں حکمرانی کیتا گیا سی۔ 1781 تک، پٹھان کوٹ اتے نورپور راج دے راجا سعید خان دے مسلمان ٹبر دا راج سی۔ 17 ویں صدی دے انت تک، ایہہ کھیتر ریاستی راج دا حصہ سی – نورپور تے راجپوتاں ولوں راج کیتا گیا سی۔ نورپور راج دا قیام دلی دے طور راجپوت رانا بھٹھّ نے کیتی سی، جو جتپال دے طور تے مشہور اے۔ جتپال نے پٹھان کوٹ وکھے اپنے ٹبر دا قیام کیتا اتے پہاڑیاں دے پیراں وچ پورے دیس دا قبضہ لے لیا۔ 17 ویں صدی دے انت وچ، اسنے اپنی راجگڑھ نورپور وچ تبدیل کر دتا۔ مہان مہانکاوِ وچ، مہابھارت، پٹھان کوٹ نوں آڈمبر دے ناں نال اتے اینّ-اے-اکبری دی پرانے کتاب وچ نوٹ کیتا گیا اے، اس نوں ‘پرگنا ہیڈکواٹر’ دے ناں نال جانیا جاندا سی۔ سکھ اتہاس مطابق، ایہہ منیا جاندا اے کہ پٹھان کوٹ دا قیام پہلے سکھ گرو – گرو نانک دیوَ جی نے کیتی سی۔ مدھ یگ دے ویلے، جدوں افغانستان وچ پٹھان دے گھلزئی گوت نوں اقتدار وچ لیاندا گیا – افغانستان دے پٹھان گوت – ماروت، چترک، یوسپھزئی اتے ہور پٹھاناں نے بھارت چلے گئے۔ اوہ پٹھان کوٹ اتے ہشیارپور جہیاں تھاواں تے رہے۔ اس لئی شہر نوں پٹھان کوٹ دا نام ملیا۔ مشہور اتہاسکار – کنیگھمّ مطابق پٹھان کوٹ دا ناں ‘پٹھان’ شبد نال جڑیا ہویا اے۔ راجپوت حکمران – 17-18 ویں صدی دوران اس کھیتر تے راجپوت حکمراناں نے راج کیتا۔ پٹھان کوٹ اپنے ملٹری سٹیشن- ممن کینٹ لئی عالمی مشہور اے۔ ایشیا وچ ایہہ سبھ توں وڈا ملٹری بیس اے۔
پرانے ویلے وچ راج دیاں حداں: – نورپور راج وچ پرانے ویلے وچ پٹھان کوٹ، شاہ پور اتے کنڈی اتے میدانی علاقیاں وچ اک وڈے ٹریکٹ، موجودہ نورپور تحصیل دے علاوہ، گنگو دے تپا نوں چھڈّ کے، روی دے پچھم ول اک چھوٹے جہے ٹریکٹ، جسنوں اج لکھنپر کیہا جاندا اے، ہن جموں وچ، بعد وچ وی راج وچ ہی سی۔ (ضلع گجٹائیئر، کانگڑا ضلع 1924–1925) اتر ول چمبا ولوں، مشرق ول کانگڑا اتے گولر، دکھن ول پنجاب دے میدانی علاقیاں اتے پچھم ولوں روی ولوں گزارے گئے سن۔ مڈھلی راجگڑھ اتے نیوکلیئس پٹھان کوٹ سی، جسدا ناں مغل سمیاں وچ نام پیٹھن سی، پرتشنا دا چھوٹا روپ، جسدا مطلب اے، “ستھر قائم تھاں۔” (پنجاب ہری سٹیٹ دا اتہاس – جے۔ ہچسن اتے جے۔ پی۔ ووگل) سر اے کننگھم پہلی وار اس نوں “پتھن توں لیا گیا اصلی ہندو شبد، جسدا مطلب ‘سڑک’ اے، جویں کہ سڑکاں دی پہلی میٹنگ دا ذکر کرن دا ارادہ اے” اس ترتیب نوں سمجھن دا جھکاء سی ” پرتشنا، جس دا مختصر نام، پیٹھان، نوں انی-اِ-اکباری اتے بادشاہشاہنام وچ ملدا اے “سکندر دے اتہاسکاراں وچ میں ناں دا کوئی ٹریس لبھّ نہیں سکدا، پر میں واراہمہرا اتے پراناں توں دتے حوالیاں توں ایہہ ظاہر کردا ہاں کہ نام محمداً دے حملیاں توں پہلاں ہی جانیا جاندا سی۔ (پرانے بھارت – راپسن)
گٹھ:چڑھدے پنجاب دے ضلعے گٹھ:بھارتی پنجاب گٹھ:چڑھدا پنجاب گٹھ:پنجاب
کرافورڈ کاؤنٹی، پنسلوانیا
کرافورڈ امریکی صوبے پنسلوانیا دی اک کاؤنٹی اے۔
بورٹلہارن
بورٹلہارن سویٹزرلینڈ دا اک پعاڑ اے۔
کرافورڈ کاؤنٹی، الینوۓ
کرافورڈ امریکی صوبے الینوۓ دی اک کاؤنٹی اے۔
چھوی راجاوت
چھوی راجاوت (پیدائش: 1980ء) جے پور تو‏ں 60 کیلومیٹر (37 میل) دور ٹونک ضلع دے چھوٹے تو‏ں پنڈ سوڈا د‏‏ی سرپنچ ني‏‏‏‏ں۔ اوہ بھارت د‏‏ی سب تو‏ں کم عمر د‏‏ی تے شاید واحد ایم بی اے سرپنچ ني‏‏‏‏ں۔ اوہ نومبر 2013 وچ قائم بھارتیہ مہیلا بینک د‏‏ی اک ڈائریکٹر وی ني‏‏‏‏ں۔
کیریئر
پونے دے انڈین انسٹی ٹیوٹ آف ماڈرن مینجمنٹ تو‏ں ایم بی اے د‏‏ی ڈگری حاصل کرنے والی چھوی بہت نامی کارپوریٹ کمپنیاں وچ کم کر چکيت‏یاں ناں۔ انہاں نے چکاچوند بھری زندگی دا نال چھڈ ک‏‏ے پنڈ د‏‏ی مٹی تو‏ں جڑنے دا فیصلہ کیتا۔ اس دے لئی سرپنچ دا الیکشن لڑنے دا فیصلہ کیتا۔ 4 فروری 2011ء نو‏‏ں چھوی نے اپنے نیڑے ترین مقابل نو‏‏ں ریکارڈ 1200 ووٹاں تو‏ں شکست دے ک‏ے سر انتخابات وچ جیت درج کيتی۔ الیکشن جیتنے دے بعد چھوی نے کہیا کہ 'ماں پنڈ وچ خدمت کرنے دے مقصد تو‏ں آئی ہون۔' اوہ اپنے پنڈ وچ پانی فصل کاری (واٹ رہارویسٹنگ پروگرام) چلا رہیاں نيں۔ نال ہی مہاتما گاندھی قومی پینڈو روزگار گارٹي منصوبہ دے تحت چلائے جا رہے تمام منصوبےآں اُتے گہری نظر رکھدی نيں تے فعال قدم اٹھاندی ني‏‏‏‏ں۔ اوہ ادارہ اقوام متحدہ دے اک اجلاس وچ شرکت ک‏ر ک‏ے پنڈ د‏‏ی ترقی اُتے روشنی ڈال چکيت‏یاں ناں۔
نومبر 2013ء وچ نوتشکیل شدہ بھارتیہ مہیلا بینک دے بورڈ آف ڈائریکٹرز وچ انہاں د‏‏ی تقرری کيتی گئی۔
مڈھلا جیون
چھوی رجاوت د‏‏ی پیدائش راجستھان دے راجگڑھجے پور وچ ہوئی۔ لیکن اوہ راجستھان دے ٹونک ضلع تحت مالپرا تحصیل دے اک چھوٹے تو‏ں پنڈ سوڈا د‏‏ی رہنے والی ا‏‏ے۔ انہاں د‏‏ی ابتدائی تعلیم رشی ویلی اسکول (آندھرا پردیش) تے میو کالج گرلز اسکول، اجمیر وچ ہوئی۔ اس دے بعد انہاں نے دہلی یونیورسٹی دے لیڈی شری رام کالج تو‏ں گریجویشن کیتا تے پونے دے انڈین انسٹی ٹیوٹ آف ماڈرن مینجمنٹ تو‏ں ایم بی اے د‏‏ی ڈگری حاصل کيتی۔
کم
ایم بی اے د‏‏ی تکمیل دے بعد چھوی نے کئی کمپنیاں دے لئی کم کيتا، جنہاں وچ ٹائمز آف انڈیا، کارلسن گروپ آف ہوٹلس، ایئرٹیل شامل ني‏‏‏‏ں۔ موجودہ طور اُتے اوہ راجستھان دے ٹونک ضلع دے سوڈا پنڈ د‏‏ی پنچایت وچ سرپنچ ني‏‏‏‏ں۔ اوہ بھارت وچ ایم بی اے د‏‏ی ڈگری د‏‏ی حامل پہلی خاتون سرپنچ ني‏‏‏‏ں۔
حوالے
گٹھ:1977 دے جم گٹھ:1980 دے جم گٹھ:اکیہويں صدی د‏‏ی بھارتی خواتین سیاست دان گٹھ:اکیہويں صدی دے بھارتی سیاست دان گٹھ:زندہ شخصیتاں گٹھ:راجسھتان دیاں عورتاں سیاست دان گٹھ:ضلع ٹونک دیاں شخصیتاں
اشنورا ایشیاٹیکا
پیلی اڈدی سہنپ پتلی اڈدی سہنپ دے ٹبر دی اک اڈدی سہنپ اے۔
بارلے جوڑ
گٹھ:پتلی اڈدی سہنپ
پارناسیوس اپالو
پارناسیوس اپالو ابابیل پوچھل پکھڑوں دے ٹبر دی اک پکھڑوں اے۔
سیف اللہ جھیل
سیف اللہ جھیل کلام، سوات توں 37 کلومیٹر دور اک جھیل اے جیڑی 9550 فٹ دی اچائی تہ اے۔ اے اک نکی جئی جھیل اے جیدے ہر پاسے پعاڑ نیں تے ایدے نال ای کر کہ مہوڈنڈ جھیل اے۔ گلیشئراں دا پانی سیف اللہ جھیل وچ ڈگدا اے جتھوں اے مہوڈنڈ جھیل وچ ڈگدا اے جتھوں اے اشو کھوار ندی بن جاندی اے جیڑی تھلے جا کہ دریاۓ سوات وچ ڈگدی اے۔
گٹھ:جھیلاں گٹھ:جغرافیہ گٹھ:پاکستان دیاں جھیلاں
بوٹلاسے
بوٹلاسے سویٹزرلینڈ دا اک پعاڑ اے۔
کمبرلینڈ کاشںٹی، پنسلوانیا
کمبرلینڈ امریکی صوبے پنسلوانیا دی اک کاؤنٹی اے۔
اتلازاخزن
اتلازاخزن جرمنی دے صوبے سیکسنی دا اک ضلع اے۔
شہرستان قاینات
ایشیاء دے دیس ایران دے صوبے ہور اگے شہرستان ناں دی انتظامی اکائی چ ونڈے ہوے نیں ، شہرستان تقریبا اک پاکستان دے اک ضلع دے برابر دی انتظامی اکائی اے تے انگلستان دی اس دے برابر اکائی کاؤنٹی اے ۔ ایران دے صوبےآں دے کل شہرستان 336 نیں ۔ شہرستان قایناتایران دے صوبہ تھلواں خراسان دا شہرستان (ضلع) اے اسدا انتظامی مرکز قاینات شہر اے۔
گٹھ:ایران گٹھ:ایران دے شہرستان گٹھ:جغرافیہ گٹھ:صوبہ تھلواں خراسان
ضلع فاضلکا
ضلع فاضلکا چڑھدے پنجاب دا اک ضلع اے ۔ ایہدا راجگڑھ فاضلکا شہر اے ۔
حوالے
گٹھ:چڑھدے پنجاب دے ضلعے گٹھ:بھارتی پنجاب گٹھ:چڑھدا پنجاب گٹھ:پنجاب
پاردوبیتسے
‎ ہرادتس کارلوفے ( لاطینی: Hradec Králové) چیک لوکراج دا اک شہر، جو ‎ ہرادتس کارلوفے علاقہ چ ‎‎ ہرادتس کارلوفے ضلع چ واقع اے۔
لوک گنتی
چسکے بودییوویتسے دی کل لو گنتی 89552 اے۔
پارناسیوس اپالونیس
پارناسیوس اپالونیس ابابیل پوچھل پکھڑوں دے ٹبر دی اک پکھڑوں اے۔
منٹگمری کاؤنٹی، الینوئے
منٹگمری امریکی صوبے الینوۓ دی اک کاؤنٹی اے۔
سودرمینلینڈ
سودرمینلینڈ یورپ دے اک دیس سویڈن دا اک صوبہ اے۔
پاردوبیتسے
باہرلے جوڑ
گٹھ:شہر گٹھ:دنیا دے آباد تھاں گٹھ:چیک لوکراج دے شہر گٹھ:یورپی شہر گٹھ:یورپ دے شہر گٹھ:یورپ دے شہراں دی لسٹ گٹھ:یورپ دے شہر تے قصبے گٹھ:یورپ دے آباد تھاں گٹھ:چیک لوکراج دے آباد تھاں
منٹگمری کاؤنٹی، الینوئے
بارلے جوڑ
گٹھ:الینوۓ دیاں کاؤنٹیاں
رابرٹ فراسٹ
رابرٹ فراسٹ (۱۸٧۴–۱۹۶۳)
رابرٹ لی فراسٹ (مارچ۲۶، ۱۸٧۴ – جنوری۲۹، ۱۹۶۳) اک امریک‏‏ی شاعر سن ۔ان د‏‏ی تخلیقات امریکا وچ شائع ہونے تو‏ں پہلے ابتدائی طور اُتے انگلینڈ وچ شائع ہوئیاں سن۔ پینڈو زندگی د‏‏ی اپنی حقیقت پسندانہ عکاسی تے امریک‏‏ی بول چال د‏‏ی بولی اُتے عبور دے لئی جانے جاندے نيں۔ فراسٹ نے اکثر 20ویں صدی دے اوائل وچ نیو انگلینڈ وچ پینڈو زندگی دے حقائق و واردات نو‏‏ں اپنی شاعری دا موضوع بنایا ، جنہاں دے توسط تو‏ں پیچیدہ سماجی تے فلسفیانہ موضوعات دا انہاں نے جائزہ لیا۔
مڈھلا جیون
سجے|thumb| رابرٹ فراسٹ، سرکا 1910
دور بلوغ
thumb| [[ڈیری، نیو ہیمپشائر وچ رابرٹ فراسٹ فارم ، جتھے انہاں نے اپنی بہت ساریاں نظماں لکھياں، جنہاں وچ "ٹری ایٹ مائی ونڈو" تے "مینڈنگ وال" شام‏ل نيں۔]] سجے|thumb| "میرا دنیا تو‏ں عاشقی دا جھگڑا سی۔" انہاں د‏‏ی قبر اُتے کندہ خط انہاں د‏‏ی نظم "اج دا سبق" دا اقتباس ا‏‏ے۔
ذا‏تی زندگی
thumb| بیننگٹن پرانے قبرستان وچ فراسٹ فیملی د‏‏ی قبر انگریزی ساہت وچ رابرٹ فراسٹ (Robert Frost) اک مشہور امریکی شاعر ہویا اے جس نے ایکسپریمنٹلزم دے یگ وچ وی روایتی شعری رچ کے مشہوری اتے پیار جتیا اے۔ جدوں شاعری انتر- قومی اتے تکنیکی تجربات دے کھیتر وچ وچر رہی سی اودوں فراسٹ نے ویلے دے وہن نال وہن دی تھاں امریکی شعری سروتاں نال جڑے رہن نوں پہل دتی اتے اپنی شاعری وچ اوہناں پاتراں اتے درشاں نوں پیش کیتا جہڑے امریکی سماج اتے روح نال اک-سر ہن۔ بھاویں فراسٹ دیاں کویتاواں امریکی سبھیاچار وچ مرتکز ہن پر ایہناں وچ سمچی جانکاری دیاں تانگھاں اتے سپنے، فکر اتے چنتاواں دی پیشکاری وڈا پدھر تے ہوئی اے۔
رابرٹ فراسٹ بھارت دے پہلے پردھان-منتری جواہر لال نہرو دا من-بھاؤندا شاعر سی اتے اس شاعر دیاں سخت محنت کرن والیاں شعری سطراں وزیر اعظم نے اپنے کم-قاضی میز اتے لائیاں ہوئیاں سن۔
رابرٹ فراسٹ دا جم سان فرانسسکو وچ 26 مارچ 1874 نوں ہویا۔ اس دے پیؤ نے خانہ جنگی دی کروپتا اتے بھیانکتا ویکھی سی۔ اس دا پیؤ استاد سی اتے اس نے اک استانی نال ویاہ کرن مگروں اوہ دوویں سان فرانسسکو آ گئے جتھے فراسٹ دا جم ہویا۔ فراسٹ دا پیؤ 1884 وچ مر گیا اتے اپنی وصیت وچ اس نے دور اپنی جم بھوں وچ دفنائے جان دی اچھا پرگٹائی جس دی تکمیل لئی فراسٹ دی ماں اپنے دو بچیاں نوں لے کے مشرق ول چل پئی۔ اوہناں کول کیلیفورنیا واپس آؤن دے مالی زریعہ نہیں سن سو اوہ ادھر ہی ٹک گئے۔
رابرٹ فراسٹ دا بچپن کیلیفورنیا وچ گزریا سی، اوہ شہر دا جم-پل سی۔ نیو انگلینڈ دے علاقے وچ جیون دے وکھریویاں نے اس نوں حساس(حساس) بنا دتا۔ لارینس سکول توں اس نے پڑھائی مکمل کیتی اتے طالب علمی جیون وچ ہی اوہ کویتاواں لکھن لگ پیا۔ 1894 وچ اس نے اپنی ‘میری تتلی’ ناں دی اک شاعری نیویارک انڈیپینڈینٹ اخبار نوں ویچ کے بوہت زیادہ خوشی محسوس کیتی۔ شاعری دے چھپن نال اس دا اتشاہ ودھیا۔ اتھے ہی اس نوں النر ناں دی کڑی نال پیار ہو گیا جس نوں بھیٹ کرن لئی اس نے اپنا اک شعری مجموعہ چھپوایا۔ اس دیاں دو پرتیاں ہی چھپوائیاں گئیاں-اک النر نوں دین لئی اتے اک اپنے لئی۔ جدوں النر ولوں کویتاواں متعلق کوئی پرتکرم نہ ملیا تاں فراسٹ بڑا مایوس ہویا اتے اپنی متعلق پاڑ کے اوہ اکلا ہی دکھن ول گھمدا رہا۔ اس نے خودکشی کرن بارے وی سوچیا۔ اگلے ہی سال 1895 وچ اس دا النر نال ویاہ ہو گیا اتے فراسٹ نے اک استانی دا کتہ حاصل کرن دا نرنا کیتا۔ اس نے اپنی ماں لئی اک سکول قائم کرن وچ وی مدد کیتی۔ ایہناں دناں وچ ہی اس دا پہلا پتر جنمیا۔ فراسٹ نے دو سال ہارورڈ وچ وی گزارے پر اتھوں دا ماحول اس دے راس نہ آیا۔ اس عرصے وچ اس دے گھر اک دھی جنمی۔ چار لوکاں دے نرباہ لئی فراسٹ نے مرغی خانہ کھولھیا۔ جدوں فراسٹ دا کاہلاپن تپدق دی اگاؤں اطلاع اعلان کیتا گیا تاں فراسٹ اپنے مرغیخانے نوں نویں تھاں تے لے گیا جتھے اس دے پہلے پتر دی موت ہو گئی۔ 1906 وچ فراسٹ نوں نمونیا ہویا اتے اوہ مردا- مردا بچیا۔ اک سال مگروں اس دی چوتھی دھی وی مر گئی ۔ دکھاں، مایوسیاں، ہاراں اتے اکامیابیاں نے فراسٹ نوں شاعری وچوں دھرواس اتے اوٹ لین لئی راغب کیتا۔ فراسٹ دا ایہہ بدقسمتی سی کہ اس دے سارے بچے اس دے ویکھدیاں- ویکھدیاں چل وسے۔
1912 وچ، جدوں فراسٹ چالھی سالاں دا سی، اس دیاں کجھ کویتاواں ہی چھپیاں سن۔ اس نے اپنا مرغیخانا ویچ دتا اتے اپنے دادے توں ملے کجھ پیسیاں نال اوہ انگلینڈ گیا اتے اپنا سارا سماں اتے طاقت شاعری دے لیکھے لا دین دا پرن کیتا۔ اتھے فراسٹ ایزرا پاؤنڈ نوں ملیا جہڑا جم توں امریکی سی پر انگلینڈ رہِ رہا سی۔ پاؤنڈ نے فراسٹ نوں اپنیاں کویتاواں چھپواؤن وچ مدد دتی پر کیونکہ پاؤنڈ اس دیاں کویتاواں دی کانٹ- چھانٹ بہت کردا سی سو ایہہ مترتا بہتا چر نہ چل سکی۔
لڑاکا جہازاں دی لسٹ
ایہ لسٹ مکھ روپ وچ ہوا توں ہوا وج لڑائی کرن والے لڑاکا جہازاں دی ہے۔
فردوس
ایہہ ایران دا اک شہر اے تے ایران دے صوبہ تھلواں خراسان دے شہرستان فردوس دا انتظامی مرکز اے ۔
لڑاکا جہازاں دی لسٹ
کتاباں
گٹھ:لڑاکا جہاز گٹھ:جہاز گٹھ:ہوائی جہاز
فردوس
گٹھ:ایران گٹھ:ایران دے شہر گٹھ:ایران دےآباد تھاں گٹھ:جغرافیہ گٹھ:صوبہ تھلواں خراسان گٹھ:شہر گٹھ:دنیا دے آباد تھاں گٹھ:ایشیا دے شہر گٹھ:ایشیائی شہر گٹھ:ایشیا دے شہراں دی لسٹ گٹھ:ایشیا دے شہر تے قصبے گٹھ:ایشیا دے آباد تھاں
رابرٹ فراسٹ
ذا‏تی زندگی
جدوں فراسٹ امریکہ مڑیا تاں امریکہ وچ اوہ اک شاعر وجوں قائم ہو چکیا سی۔ اپنی مشہوری توں فراسٹ حیران وی ہویا اتے پریشان وی کیونکہ اوہ چپّ دا بلند حوصلہ اتے اکانت دا اچھکّ انسان سی جہڑا بھیڑاں توں ڈردا سی۔ اس نے پھرینکونیا وکھے اک فارم- ہاؤس وچ رہنا شروع کیتا پر اپجیوکا دیاں مجبوریاں نے اس نوں وکھ وکھ کالجاں اتے یونیورسٹیاں وچ کم کرن لئی مجبور کیتا۔ ہاروڈ وکھے رہندیاں اس نے اپنے شرماکلپنے اتے جت حاصل کر لئی اتے اوہ اکتاں وچ کھلھ کے وچرن لگ پیا۔ اس نے لکچر دتے، مضمون لکھے، لوکاں نوں ملیا اتے اس سارے کجھ کارن اوہ امریکہ وچ اک جانیا-پچھانیا انسان ہو نبڑیا۔
1923 وچ فراسٹ دیاں چونویاں کویتاواں دا مجموعہ چھپیا۔ ایہناں دناں وچ ہی فراسٹ نوں چار واری ملن والا پلٹزر اعزاز پہلی وار ملیا جس کر کے اس دی مشہوری مفکراں اتے نقاداں وچ وی پھیلی اتے ساریاں یونی- ورسٹیاں اس نوں اپنے کیمپس تے رہن اتے طالب علماں نوں سنبودھت ہون لئی بلاوے بھیجن لگ پئیاں۔ فراسٹ 1928 وچ انگلینڈ اتے فرانس گیا اتے 1930 وچ نواں شعری مجموعہ چھپوایا۔ 1934 وچ اس دی پیاری دھی جہڑی اپنے پیؤ لئی اک وڈی ٹیک سی، سرگواس ہو گئی۔ اپنیاں کویتاواں وچ رابرٹ فراسٹ نے اپنے جیون دے انوبھواں نوں سرب-سدھارن لوکائی دے تجربہ بنا کے پیش کیتا اے۔ 1938 وچ رابرٹ فراسٹ دی تینویں مر گئی۔ حالت دا طنز ایہہ سی کہ جیوں-جیوں فراسٹ نوں مان-ستکار ملنا ودھ رہا سی تؤں-تؤں اس دے اپنے نجی جیون وچ اپروتھلی درواقعے اتے دکھانت واپر رہا سی۔ فراسٹ دیاں ساریاں کویتاواں دا مجموعہ 1949 وچ چھپیا اتے اگلے ورھے امریکہ دے سدن نے اس پنجترھویں جم دن تے اعزازی کیتا۔ 1961 وچ جان ایف کینیڈی دے صدر وجوں سونہ چکن دے اوسر تے فراسٹ نے اپنی شاعری پڑھی۔ اس دے پچاسیویں جم دن تے سینیٹ نے پھر اس نوں اعزازی کیتا۔
اک اپریشن دیاں الجھناں کارن 29 جنوری 1963 نوں اجوکے یگ دی مہان شاعری دا سروت، رابرٹ فراسٹ مر گیا۔
اسلوب تے تنقیدی قدر
سجے|thumb|249x249px| امریک‏‏ی ڈاک ٹکٹ، ۱۹٧۴
وراثت تے ثقافتی اثرات
thumb| سدرن نیو ہیمپشائر یونیورسٹی وچ رابرٹ فراسٹ ہال
حوالے
گٹھ:ویہويں صدی دے امریک‏‏ی مرد مصنف گٹھ:سان فرانسسکو، کیلیفورنیا دے مصنف گٹھ:ورمونٹ دے شاعر گٹھ:نیو ہیمپشائر دے شاعر گٹھ:میساچوسٹس دے شاعر گٹھ:کیلیفورنیا دے شاعر گٹھ:لارنس، میساچوسٹس دیاں شخصیتاں گٹھ:امریک‏‏ی فلسفیانہ سوسائٹی دے ارکان گٹھ:ہارورڈ یونیورسٹی دا تدریسی عملہ گٹھ:ہارورڈ یونیورسٹی دے فضلا گٹھ:انگریز نژاد امریک‏‏ی شخصیت گٹھ:مرد امریک‏‏ی شاعر گٹھ:ویہويں صدی دے امریک‏‏ی شاعر گٹھ:انیہويں صدی دے امریک‏‏ی شاعر گٹھ:1963 دیاں موتاں گٹھ:1874 دے جم گٹھ:۱۸۷۴ دے جم گٹھ:شاعر گٹھ:امریکی شاعر
ڈاؤفن کاؤنٹی
ڈاؤفن امریکی صوبے پنسلوانیا دی اک کاؤنٹی اے۔
پزو روٹونڈو
پزو روٹونڈو سویٹزرلینڈ دا اک پعاڑ اے۔
اپلینڈ
اپلینڈ یورپ دے اک دیس سویڈن دا اک صوبہ اے۔
ہبشہارن
ہبشہارن سویٹزرلینڈ دا اک پعاڑ اے۔
زاخزش شویگ اوسترگیبرگے
زاخزش شویگ اوسترگیبرگے جرمنی دے صوبے سیکسنی دا اک ضلع اے۔
ہنڈا 70
ہنڈا 70 اک نکا موٹربائک اے جیڑا ہنڈا کمپنی بناندی اے۔ ایہ پاکستان وچ بوت عام ورتیا جان آلا بائک اے تے اینوں ہنڈا 1970 توں بنا رئی اے۔ ایہ جگ دا سب توں پہلا نکا چار سٹروک موٹربائک سی جینوں ہنڈا نیں اس ویلے دے دو سٹروک بائکاں دے مقابلے چ بنایا سی۔ ایدے وچ صرف 72 سی سی دا انجن لگیا ہوندا اے۔ پاکستان وچ اینوں راکٹ وی آخیا جاندا اے کینوجہ اے اپنے نکے جے انجن نال سواریاں سمیت چڑھائیاں آرام نال چڑ جاندا اے۔ نواں ہنڈا 70 100 کلومیٹر فی کیندے تک وی جاندا اے۔ پاکستان وچ اینوں کئی کمپنیاں کاپی کر کے اپنے بائک وی بنا رئیاں نیں۔
حوالے
گٹھ:ہنڈا گٹھ:موٹربائک
تامل ناڈو
تامل ناڈو ھندستان دا اک صوبہ اے۔
گٹھ:ھندستان گٹھ:بھارت
پارناسیوس اریاڈنے
پارناسیوس اریاڈنے ابابیل پوچھل پکھڑوں دے ٹبر دی اک پکھڑوں اے۔
چک 19 اک ایل
چک 19 -1ایل  ضلع اوکاڑا چ تصیل رینالہ خورد دا اک پنڈ اے جہڑا لوئر باری دوآب نہر دی کبھے (L=left) پاسےاوں نکلن آلی اک شاخ نہر 1ایل اتے پیندا اے ۔
اس پنڈ دی بھوئیں نوں نہر 1ایل  پانی دیندی اے جسنال ایتھے دیاں زمیناں آباد ہوئیاں،اس لئی اس پنڈ ناں دے نال 1ایل لگیا ہویا اے ۔ thumbnail|ضلع اوکاڑا دا نقشہ
تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ ضلع اوکاڑا دی تصیل رینالہ خورد   چ وس رہیا اے  ۔
مالی
مالی لhندے افریقہ دا اک دیس اے۔مالی دے اتر وچ الجزائر، چڑدے وچ نائجر، دکھن وچ برکینا فاسو تے آئیوری کوسٹ تے لیندے دکھن وچ گنی تے لیندے وچ سینیگال تے ماریطانیہ اے. مالی دا تھاں 1,240,192 مربع کلومیٹر / 478,839 مربع میل اے۔ مالی دی لوک گنتی 14,517,176 اے۔ مالی دی دیسی بولی فرانسیسی ایے۔ مالی دا راجگڑھ بماکو اے۔