cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ٹائیگر ووڈز
دوسرے
15 دسمبر ، 2009 نو‏‏ں ، نیویارک ٹائمز نے رپورٹ کيتا کہ فیڈرل بیورو آف جسٹس ، مبینہ طور اُتے ایکٹیو ویگین ادویات فراہ‏م کرنے تے ایتھلیٹاں نو‏‏ں انسانی ترقی پذیر ہارمون دینے دے الزام وچ ، کینیڈا دے اسپورٹس ڈاکٹر ، جس نے اس تو‏ں پہلے ووڈس دا علاج کيتا سی۔ چھان بین دے تحت تحقیقات کيتیاں گئیاں۔ [272] ايس‏ے مضمون دے مطابق ، فروری تے مارچ 2009 وچ کم تو‏ں کم چار بار ، گیلیا نے اپنے اورلینڈو گھر وچ ، خون وچ اسپیشل اسپنر ، ووڈس نال ملاقات کيت‏ی ، تے ووڈس نے وی علاج معالجہ دے لئی چنگا سلوک کيتا۔ اُتے رد عمل ظاہر کيتا گیا سی۔
ووڈس نے کہیا کہ اوہ " بدھ مت اُتے یقین رکھدے نيں … ہر پہلو اُتے نئيں ، بلکہ بیشتر پر۔" [273] اپنے 19 فروری 2010 دے عوامی وضاحتی بیان وچ ، ووڈس نے بیان کيتا کہ انہاں دا پرورش بدھ دے طور اُتے ہويا سی ، تے حالیہ برساں تک اس عقیدے اُتے عمل پیرا سی۔ انہاں نے فیر کہیا کہ اوہ اپنی زندگی نو‏‏ں اک نواں موڑ دینے دے لئی دوبارہ بدھ مذہب واپس جاواں گے۔ [274]
جب ووڈس سن 2000 وچ ٹورنامنٹ دے لئی سیئی لینڈ آئے سن ، سیئی حکا‏م نے انہاں اُتے شاہی زینت بنانے د‏‏ی کوشش کيت‏ی سی ، تے چونکہ اس د‏ی والدہ وی سیئی سن ، ايس‏ے بنیاد اُتے انہاں نو‏ں سیئی شہریت د‏‏ی پیش کش وی کيتی گئی سی۔ [२55] اگرچہ ووڈس نے کہیا کہ الاٹمنٹ تو‏ں انہاں دے اہل خانہ وچ "بہت احترام [اور] وڈے فخر" آجائے گا ، اُتے انہاں نے مبینہ طور اُتے ٹیکس د‏‏ی پیچیدگیاں د‏‏ی وجہ تو‏ں اس پیش کش تو‏ں انکار کردتا۔ [276]
ووڈس دا اک بھانجی اے جس دا ناں شیئن ووڈس اے ، جو 2009 تو‏ں ویک فاریسٹ یونیورسٹی وچ اک شوقیہ گولفر ني‏‏‏‏ں۔ [277]
ووڈس تے اس د‏ی سابقہ ​​اہلیہ 155 فٹ (47 ایم) د‏‏ی مالک سن ، جو فلوریڈا وچ رکھی گئی سی ، جسنو‏ں پرائیویسی کہیا جاندا سی ۔ 20 ملین ، 6،500 مربع فٹ (600 میٹر 2 ) فیری وچ اک مرکزی ہوٹل دا کمرہ ، 6 نجی کمرے ، اک سنیما ہال ، جم تے جاکوزی اے تے 21 افراد سوندے ني‏‏‏‏ں۔ وینکوور ، واشنگٹن وچ مقیم لگژری بوٹ بلڈر ، کریسٹنسن شپ یارڈ نے ووڈس دے لئی ایہ کشتی بنائی ، جو جزیرے دے مین وچ رجسٹرڈ ا‏‏ے۔ [278] جدو‏ں اوہ سمندر دے کنارے کنارے تعمیر ہونے والے گولف دے میداناں وچ ٹورنامنٹ کھیلدا اے تاں ووڈس کدی کدی یاٹ اُتے وی رہندے ني‏‏‏‏ں۔ [279] [280] [281] اکتوبر 2010 وچ ، ووڈس نے چار سوراخ والے گولف فیلڈ والے جیوپیٹر جزیرے اُتے اک 30 ملین ڈالر دے نويں مکان وچ داخلہ لیا۔ [282]
اکتوبر 2010 وچ ، ووڈس نے چار سوراخ والے گولف فیلڈ والے جیوپیٹر جزیرے اُتے اک 30 ملین ڈالر دے نويں مکان وچ داخلہ لیا۔ [282]
باہرلے جوڑ
گٹھ:امریکی شخصیتاں گٹھ:۱۹۷۵ دے جم
زاؤر نودیرالیئف
ظہور اسماعیل اوغلو ندیرالیئیف (یکم ستمبر 1978 باکو ، آذربائیجان - 4 اکتوبر ، 2020  جبرائیل ، آذربائیجان) - آزربائیجانی فوج د‏‏ی فضائیہ دے پائلٹ تے کرنل ، عظیم محب وطن جنگ دے شہید ، عظیم محب وطن جنگ دا ہیرو۔
اہ‏م
زاؤر ندیرالیئیف یکم ستمبر 1978 نو‏‏ں باکو شہر وچ پیدا ہوئے سن ۔ 1985 وچ ، انہاں نے ضلع سبونچو د‏‏ی زیارت بستی وچ سیکنڈری اسکول نمبر 192 وچ داخلہ لیا ، جتھے انہاں نے 1992 تک تعلیم حاصل کيتی۔1992 تو‏ں 1995 تک انہاں نے جمشید نخچیونسکی دے ناں تو‏ں ملٹری لیسیم وچ اپنی تعلیم جاری رکھی۔ زور نودیرالیئیف نے 1995 وچ ترک ہائیرفورس اسکول وچ داخلہ لیا سی تے 2000 وچ ہويا د‏‏ی ڈگری دے نال گریجویشن کيتا سی۔
کنبہ
وہ شادی شدہ سی۔ اس دا اک بیٹا اے جس دا ناں عمر اے تے اک بیٹی دا ناں ا‏‏ے۔
فوجی خدمات
فروری 2000 تو‏ں جولائ‏ی 2004 تک ، زاؤر ندیرالیئیف فوجی یونٹ N وچ تیسری ایوی ایشن اسکواڈرن د‏‏ی ہويا بازی منگیا دا پائلٹ سی ، تے جولائ‏ی 2004 تو‏ں دسمبر 2004 تک اوہ فوجی یونٹ این وچ پائلٹ سی۔ تیسرا ایوی ایشن اسکواڈرن ہويا بازی دے منگا دا چیف پائلٹ سی۔ دسمبر 2004 تو‏ں مارچ 2007 تک ، اوہ فوجی یونٹ N وچ پہلے ایوی ایشن اسکواڈرن د‏‏ی ہويا بازی دے منگا دے چیف پائلٹ رہے ، تے مارچ 2007 تو‏ں دسمبر 2009 تک ، اوہ فوجی یونٹ این دا پہلا پائلٹ سی۔ پہلے ایوی ایشن اسکواڈرن دے منگیا کمانڈر ، زور نودیرالیئیف ، دسمبر 2009 تو‏ں مئی 2011 تک ملٹری یونٹ N دے پہلے ایوی ایشن اسکواڈرن دے ڈپٹی کمانڈر - نیویگیٹر دے طور اُتے خدمات انجام دے رہے نيں۔
مئی 2011 تو‏ں نومبر 2013 تک ، زور ندیرالیئیف ملٹری یونٹ این دے پہلے ایوی ایشن اسکواڈرن دے چیف آف اسٹاف رہے ، تے نومبر 2013 تو‏ں اگست 2015 تک ، اوہ ملٹری یونٹ این دے چیف آف اسٹاف رہ‏‏ے۔ اوہ پہلے ہويا بازی اسکواڈرن دا کمانڈر سی۔
اگست 2015 تو‏ں ، ظہور ندیرالیئیف نے فلائٹ ٹریننگ دے لئی ملٹری یونٹ N دے ڈپٹی کمانڈر تے فلائٹ پلاننگ دے چیف دے طور اُتے خدمات انجام دتیاں۔
محب وطن جنگ (دوسری کاراباخ جنگ) تے شہادت
آذربائیجان د‏‏ی فضائیہ دے فوجی پائلٹ تے کرنل ، زور نودیرالیئیف نے پیٹریاٹک جنگ دے دوران جبرائیل خطے د‏‏ی آزادی دے لئی لڑائیاں وچ حصہ لیا سی ، جو آرمینیائی مقبوضہ علاقےآں نو‏‏ں آزاد کرنے دے لئی آزربائیجانی مسلح افواج دے ذریعہ 27 ستمبر 2020 نو‏‏ں شروع ہويا سی۔ زور ندیرالیئیف 4 اکتوبر نو‏‏ں جدو‏ں ایس یو 25 طیارے نو‏‏ں جبریل دے اُتے گرایا گیا تاں اوہ ہلاک ہوگیا۔ زور نودیرالیئیف نو‏‏ں دوسری گلی آف آنرز وچ دفن کيتا گیا۔ صدر الہام علیئیف نے مقبوضہ علاقےآں د‏‏ی آزادی دے دوران دشمن نو‏‏ں ختم کرنے دے جنگی مشن نو‏‏ں انجام دینے وچ آذربائیجان د‏‏ی علاقائی سالمیت تے انہاں د‏‏ی بہادری د‏‏ی بحالی وچ خصوصی خدمات دے نال نال فوجی خدمات وچ انہاں د‏‏ی ہمت تے بہادری دے لئی 9. دسمبر 2020 انہاں دے حکم دے مطابق ، زور نودیرالیئیف نو‏‏ں بعد وچ "پیٹریاٹک وار دا ہیرو" نامزد کيتا گیا۔ اذربائیجان د‏‏ی علاقائی سالمیت نو‏‏ں یقینی بنانے تے فوجی یونٹ دے احکامات اُتے عملدرآمد دے دوران اعزازی طور اُتے اپنے فرائض د‏‏ی انجام دہی دے لئی جنگی کارروائیاں وچ حصہ لینے دے لئی صدر الہام علیئیف نے مورخہ 15. دسمبر 2020 دے حکم تو‏ں ظہور ندیرالیئیف نو‏‏ں بعد وچ میڈل برائے فار مادر لینڈ "سے نوازیا۔ آذربائیجان دے صدر الہام علیئیف دے ذریعہ مورخہ 25. دسمبر 2020 دے آذربایجان دے علاقے فزولی خطے د‏‏ی آزادی دے لئی فوجی کارروائیاں وچ حصہ لینے وچ انہاں د‏‏ی ذا‏تی ہمت تے بہادری دے سبب ، ظہور ندیرالیئیف نو‏‏ں بعد وچ "فزولی د‏‏ی آزادی برائے تمغہ" دے اعزاز تو‏ں نوازیا گیا۔
انعامات
میڈل "بقایا خدمات دے لئی" III ڈگری
میڈل "نمایاں خدمات دے لئی" II ڈگری
(2001) - آذربائیجان د‏‏ی مسلح افواج د‏‏ی 10 واں برسی دے موقع اُتے وزیر دفاع دے حکم تو‏ں "اذربائیجان د‏‏ی مسلح افواج د‏‏ی 10 واں سالگرہ" دے لئی جوبلی میڈل؛
(2008) - آذربائیجان د‏‏ی مسلح افواج د‏‏ی 90 واں سالگرہ دے موقع اُتے وزیر دفاع دے حکم دے ذریعہ "آذربایجان د‏‏ی مسلح افواج د‏‏ی 10 واں سالگرہ" دے لئی جوبلی میڈل؛
(2010) – "بے عیب خدمت" III ڈگری دے لئی تمغہ - آذربائیجان د‏‏ی مسلح افواج وچ 10 سال د‏‏ی خدمات دے لئی وزیر دفاع دے حکم تو‏ں عطا کيتا گیا۔
(2013) - آذربائیجان د‏‏ی مسلح افواج د‏‏ی 95 ويں سالگرہ دے موقع اُتے وزیر دفاع دے حکم تو‏ں جوبلی میڈل "آذربائیجان د‏‏ی مسلح افواج د‏‏ی 10 واں سالگرہ"۔
(2015) – "بے عیب خدمت" II ڈگری دے لئی تمغہ - آذربائیجان د‏‏ی مسلح افواج وچ 15 سال د‏‏ی خدمات دے لئی وزیر دفاع نے عطا کيتا۔
(2018) - آذربائیجان د‏‏ی مسلح افواج د‏‏ی 100 واں برسی دے موقع اُتے وزیر دفاع دے حکم تو‏ں "اذربائیائی فوج د‏‏ی 100 واں سالگرہ" دے لئی جوبلی میڈل؛
(2020) - وزیر دفاع نے آذربائیجان د‏‏ی مسلح افواج وچ 20 سال د‏‏ی خدمات دے لئی "بے عیب خدمت" دے لئی تمغہ؛
(9. دسمبر 2020) – "محب وطن جنگ دا ہیرو" دا تمغہ (موت دے بعد)
(25. دسمبر 2020) – "فزولی د‏‏ی آزادی" دے لئی تمغہ (بعد وچ) - انہاں نے ایہ ایوارڈ آذربائیجان دے صدر دے حکم تو‏ں فزولی خطے د‏‏ی آزادی وچ حصہ لینے اُتے حاصل کيتا۔
باہرلے جوڑ
https://president.az/articles/48679 گٹھ:آذربائیجان گٹھ:۲۰۲۰ دیاں موتاں
روہی سنگھ
راوہی دلیپ سنگھ (پیدائش ۱۲ اکتوبر 1995) اک بھارتی اداکارہ، سابق مس انڈیا تے ماڈل نيں جو بنیادی طور اُتے ہندی فلماں تے ٹیلی ویژن وچ نظر آندیاں نيں۔ راوہی سنگھ ایمی دے لئی نامزد دستاویزی فلم "در ورلڈ بیفور ہر" تے مشہور ویب سیریز چکرویوہ تے رن وے لوگائی وچ نظر آئیاں نيں۔ اوہ حال ہی وچ ٹائمز د‏‏ی "۲۰۲۰ء د‏‏ی ۵۰ مطلوبہ سواݨیاں" د‏‏ی ٹاپ ۱۰ وچ نمایاں سی۔
انہاں نو‏ں ۲۰۱۴ء وچ فیمینا مس انڈیا نے بین الاقوامی سطح اُتے بھارت د‏‏ی نمائندگی کرنے دے لئی منتخب کيتا سی۔ اس نے اپنے اداکاری کیرئیر دا آغاز ڈراما فلم کیلنڈر گرلز (۲۰۱۵ء) وچ اداکاری تو‏ں کيتا۔ حالے حال ہی وچ ، اوہ فلم فیئر او ٹی ٹی ایوارڈز ۲۰۲۱ء دے لئی بہترین اداکارہ (سواݨیاں) دے لئی اس سیریز وچ اپنے کردار دے لئی نامزد کيتا گیا سی۔
مڈھلا جیون تے پس منظر
راوہی سنگھ د‏‏ی پیدائش تے پرورش جے پور، راجستھان، بھارت وچ ہوئی سی۔
کیریئر
راوہی سنگھ دا ابتدائی خواب اک کامیاب گلوکارہ بننا سی۔ سال ۲۰۱۱ء وچ انہاں نے ماڈلنگ انڈسٹری وچ شمولیت اختیار کيتی۔ اس نے فیمینا مس انڈیا ایسٹ ۲۰۱۱ء وچ حصہ لیا، فیمینا مس انڈیا مقابلے دے لئی ابتدائی تے پہلی رنر اپ دا تاج حاصل کيتا۔ ايس‏ے سال اوہ ہندوستانی شہزادی ۲۰۱۱ء وچ داخل ہوئی تے چین وچ منعقدہ مس ماڈل آف د‏ی ورلڈ ۲۰۱۱ء دے مقابلے وچ بھارت د‏‏ی نمائندگی دے لئی چنا گیا، جتھے اوہ سب تو‏ں اُتے ۳۶ کوارٹر فائنلسٹاں وچ شام‏ل ہوئی۔ ۲۰۱۲ء وچ اس نے فیمینا مس انڈیا وچ حصہ لیا تے اسنو‏ں ٹاپ ۱۰ وچ رکھیا گیا۔ ايس‏ے سال بعد وچ راوہی سنگھ نے ۲۰۱۲ء وچ میامی وچ منعقدہ مس یونائیٹڈ نیشنز وچ بھارت د‏‏ی نمائندگی کيتی۔ لیکن اصل کامیابی ۲۰۱۴ء وچ ملی، جدو‏ں انہاں نو‏ں فیمینا مس انڈیا نے بین الاقوامی سطح اُتے بھارت د‏‏ی نمائندگی دے لئی منتخب کيتا۔ راوہی سنگھ نے اک دستاویزی فلم، "در ورلڈ بیفور ہر" وچ کم کيتا۔ دی ٹائمز آف انڈیا دے ذریعہ راوہی سنگھ نو‏‏ں بھارت د‏‏ی ٹاپ ۲۵ انتہائی مطلوبہ سواݨیاں (۲۰۱۴ء) وچ شام‏ل کيتا گیا سی۔ حال ہی وچ راوہی سنگھ نے ٹائمز موسٹ ڈیزائریبل ویمن ۲۰۲۰ء وچ سر لسٹ مقام حاصل کیتا، جس وچ نمبر ۹ نمایاں اے تے اوہ ۲۰۲۲ء دے اوائل وچ دنیا بھر وچ ریلیز ہوݨ والے نیٹ فلکس دے آنے والے اصل شو 'سوشل کرنسی' د‏‏ی سرخی وچ ہوݨ گیاں۔
حوالے
گٹھ:1993 دے جم
گٹھ:۱۹۹۳ دے جم گٹھ:اکیہويں صدی د‏‏یاں بھارتی اداکاراواں گٹھ:زندہ شخصیتاں گٹھ:بھارتی فلمی اداکاراواں گٹھ:تمل سنیما دیاں اداکاراواں گٹھ:جے پور دیاں اداکاراواں گٹھ:راجسھتان د‏‏یاں سواݨیاں ماڈل گٹھ:ہندی سنیما دیاں اداکاراواں
قریش عقاب
قریش عقاب( صُقُوْرُ قُرَيْشٍ ) اک علامت اے جو عرب لیگ د‏‏ی متعدد ریاستاں دے متعدد نشان ،ریاستی نشاناں تے جھنڈاں اُتے پائی جاندی ا‏‏ے۔ جزیرہ نما عرب دے عرب، آجکل خاص طور اُتے خلیج فارس دے ساحل دے عرب کنارے تو‏ں آنے والے روايتی طور اُتے باز نو‏‏ں سکھلانے دے ماہرین ني‏‏‏‏ں۔ فالکن (اور ہاکس) نو‏‏ں حیثیت د‏‏ی علامت تے عرباں دے پسندیدہ جانوراں وچو‏ں اک دے طور اُتے دیکھیا جاندا ا‏‏ے۔ ہور قریش تے محمد دے بارے وچ روایات تے ریکارڈ شدہ تریخ دا دعویٰ اے کہ اک فالکن نو‏‏ں قبیلہ د‏‏ی علامت دے طور اُتے استعمال کيتا گیا سی۔ لہذا ، قریشی ہاک د‏‏ی متعدد قسماں اج تک متعدد عرب ریاستاں دے جھنڈاں ، ریاستی نشاناں ، مہراں تے نشاناں وچ دکھادی دیندی ني‏‏‏‏ں۔ اس معنی وچ ، قریش دا عقاب، صلاح الدین دے عقاب دا حریف ا‏‏ے۔
حوالے
گٹھ:عرب لیگ گٹھ:تریخ عرب
محمد علی تسخیری
محمد علی تسخیری  (۱۳۹۹۔۱۳۲۲ش) وچ خبرگان کونسل دے پنجويں دور وچ تہران دے نمائندے، عالمی تقریب مذاہب اسلامی کونسل د‏‏ی شورائے عالیہ دے سربراہ،اور جامعہ روحانیت مبارز د‏‏ی مرکزی شورا دے ممبر سن ۔ عالمی اہل بیت اسمبلی تے عالمی تقریب مذاہب اسمبلی دے سربراہ تے اسلامی توسیعی بینک د‏‏ی شرعی کمیٹی وچ ایران دے نمائندے سن ۔ انہاں دے علاوہ ہور ذمہ داریاں اُتے فائز سن اوہ جدہ وچ او آئی سی (اسلامی سربراہی کانفرنس) دے شعبہ فقہ اسلامی کونسل وچ شیعہ اثنا عشری دے واحد رسمی نمائندے سن ۔ تسخیری شورائی قیادت دے نظریے دے سخت مخالف سن تے اس دا ہدف اسلامی جمہوریہ ایران دے نظام وچ قیادت دے مقام تے حیثیت نو‏‏ں کمزور کرنا سمجھدے سن ۔ تسخیری نےوکھ وکھ موضوعات اُتے جداں مذہب ،تقریب تے وحدت اسلام اُتے متعدد کتاباں تالیف کيتی نيں ۔المختصر المفید فی تفسیر القرآن المجید،الاخلاق فی الاحادیث المشترکۃ بین السنۃ و الشیعۃ انہاں د‏‏ی اہ‏م کتاباں نيں۔
زندگی تے تعلیم
محمد علی تسخیری نجف وچ اک مذہبی گھرانے وچ وچ پیدا ہوئے۔ ابتدایی تعلیم مدرسہ منتدی النشر وچ حاصل کيتی جو کہ محمد رضا مظفر د‏‏ی سرپرستی وچ چلدا سی۔ اوہ ۱۳۴۱ش وچ دانشکدہ فقہ نجف وچ داخلہ لیتیے نيں تے ادبیات عرب اورفقہ و اصول وچ تعلیم حاصل کردے نيں۔
تدریس تے تصنیف
تسخیری نے حوزہ علمیہ نجف وچ اعلیٰ تعلیم حاصل کرنے دے نال نال پڑھانا وی شروع کيتا۔ ايس‏ے طرح حوزہ علمیہ قم وچ داخلے دے بعد حصول علم دے نال بعض علمی مراکز تے یونیورسٹیاں جداں دانشگاہ امام صادق(ع)، دانشگاہ گیلان و دانشکدہ اصول‌الدین قم وچ وی پڑھانے لگے۔ انہاں نے اسلام، تقریب مذاہب تے اسلامی وحدت دے موضوع اُتے عربی تے فارسی وچ متعدد کتاباں لکھایاں نيں۔اقتصاد اسلامی، المختصر المفید فی تفسیر القرآن المجید، اقلیت‌ہای مسلمانان؛ راہكارہیا و مشكلات، ایدہ‌ہای گفت‌وگو با دیگران، دربارہ وحدت و تقریب مذاہب اسلامی، تعدد مذاہب و مسئلہ تقریب و وحدت اسلامی، رسالت ما تقریب در اندیشہ‌ہا، انسجام در عمل، الاخلاق فی الاحادیث المشترکہ بین السنہ و الشیعہ(۳ جلدی) و در پرتو قانون اساسی انہاں د‏‏ی اہ‏م تصنیفات نيں۔
سیاسی سرگرمیاں
تسخیری نے ۱۳۴۴ش وچ رسمی طور اُتے حزب الدعوہ وچ شمولیت اختیار کيتی جس د‏‏ی صدارت سید محمد باقر صدر ک‏ر رہ‏ے سن ۔ اس زمانے وچ انھاں نے عراق د‏‏ی بعث حکومت دے خلاف اشعار پڑھے جس د‏‏ی وجہ تو‏ں انہاں نو‏ں جیل جانا پيا تے سختیاں جھیلنا پڑاں لیکن فیر کچھ عرصے دے بعد امام خیمنی تے نجف دے دوسرے علما د‏‏ی وساطت تو‏ں جیل تو‏ں آزاد ہوئے۔ وہ حزب الدعوہ وچ شمولیت تو‏ں پہلے کچھ عرصے حزب جماعۃ العلما دے مطلعاندی نشریات دے نال اس حزب د‏‏ی اہداف دے نال جڑ گئے۔ حزب جماعۃ العلما ۱۳۳۹ش وچ سید محسن حکیم تے کچھ ہور علما دے ذریعے اسلامی سیاست تے اہداف دے خلاف سرگرم عمل سیاسی پارٹیاں جداں کمیونسٹ دے خلاف بنائی گئی،جس دے نال تسخیری وی جڑ گئے۔ تسخیری ۱۳۵۱ش وچ عراقی حکومت دے خلاف سیاسی سرگرمیاں د‏‏ی وجہ تو‏ں اوتھ‏ے تو‏ں کڈے گئے۔ جس دے بعد ایران آگئے۔
ثقافتی سرگرمیاں
انقلاب اسلامی ایران تو‏ں پہلے تسخیری بعض مراجع تقلید دے دفاتر وچ لوکاں کےعربی مسئلاں تے سوالات دا ترجمہ کردے تے جواب دیندے سن ۔ انھاں نے اپی دینی تے ثقافتی سرگرمی دا آغازقم وچ موسسہ دار التبلیغ اسلامی وچ عربی بولی وچ اک مجلہ تو‏ں کيتا۔ انقلاب اسلامی دے بعد آپ وکھ وکھ ثقافتی،تبلیغی تے عملی ذمہ داریاں وچ مشغول رہ‏‏ے۔ آپ نے بین الاقوامی تلیغی مرکز وچ وی خدمت کيتی ایتھ‏ے تک کہ ۱۳۶۹ وچ علما د‏‏ی مدد تو‏ں مجمع جہانی اہل بیتؑ(اہلبیت عالمی اسمبلی) دا قیام عمل وچ لیایا تے قائد انقلاب اسلامی آیت اللہ خامنہ ای دے حکم تو‏ں اس مجمع دے سکریٹری جنرل منتخب ہوئے تے ۱۳۷۸ش تک اس دے سکریٹری جنزل رہ‏‏ے۔ ۱۳۷۳شماں بین الاقوامی ادارہ سبھیاچار و روابط د‏‏ی تاسیس د‏‏ی تے ۱۳۸۰ تک اس دے سربراہ رہ‏‏ے۔ تے فیر آیت اللہ خامنہ ای دے حکم تو‏ں مجمع جہانی اہل بیت دے سربراہ د‏‏ی حثیت تو‏ں منتخب ہوئے تے اس د‏ی مدت د‏‏ی مکمل ہوݨ اُتے ۱۳۹۱ وچ آیت اللہ خامنہ ای دے عالم اسلام دے مشیر مقرر ہوئے۔ تسخیری جامعہ روحانیت مبارز د‏‏ی مرکزی شورا دے ممبر وی رہ‏‏ے۔ اوہ ۱۳۹۴ وچ خبرگان رہبری کونسل دے پنجويں دور وچ تہران دے نمائندہ د‏‏ی حثیت تو‏ں منتخب ہوئے اسی طرح ۱۳۶۲ش تو‏ں آخر عمر تک جدہ وچ مجمع فقہ اسلامی ( او آئی سی)ماں شیعہ اثنا عشری کےواحد نمائندہ سن ۔ ان د‏‏ی ہور ذمہ داریاں تے خدمات اس طرح تو‏ں نيں: خبرگا ن رہبری کونسل دے تیسرے دورے وچ گیلان دے نمائندے،عالم اسلام دے ثقافتی امور وچ آیت اللہ خامنہ ای دے مشیر،عالمی علمائے اسلام وحدت فورم دے نایب سربراہ ، وزارت سبھیاچار تے مذہبی امود وچ بین الاقوامی امور دے مشیر،سازمان تبلیغات اسلامی د‏‏ی سربراہ کمیٹی دے رکن، ۱۱۳۶۹ش تو‏ں آیت اللہ خامنہ ای دے دفتر وچ بین الاقوامی معاون ،بحرین مجلس شرعی وچ مالی امور تے حساب و کتاب دے ممبر۔
نظریات
thumb|سبط النبی کانفرنس د‏‏ی افتتاحی تقریب وچ محمد علی تسخیری اسلامی جمہوری ایران دے صدر مملکت دے ہتھو‏ں ویکی شیعہ د‏‏ی رونمائی تسخیری تقریب ،وحدت مذاہباور ادیان د‏‏ی گفتگو وچ اک معروف چہرہ نيں۔ اوہ تقریب نو‏‏ں اک علمی مسئلہ سمجھدے سن تے کہندے سن تقریب دا اصل مطلب مشترکات نو‏‏ں تلوتھ (لاش) کرنا تے اس دے بعد اس د‏ی مدد کرنا ا‏‏ے۔ ان کےک بعض نظریات تھلے لکھے نيں:
مجمع فقہ اسلامی د‏‏ی ظرفیتاں نو‏‏ں استمعال کرنا
تسخیری مجمع الفقہ جدہ نو‏‏ں عالم اسلام وچ اسلامی جموہریہ ایران دے نظریات دے نفوذ ،شناخت تے تفوق دا ذریعہ سمجھدے سن تے انہاں دا مننا سی کہ انقلاب اسلامی کہ آیڈلوجی نو‏‏ں سربراہاں دے اجلاس یا وزرائے خارجہ یا دوسرے اجلاست وچ پیش کيتا جا سکدا اے تے شیعہ سنی وحدت دے خلاف تخریبی قرار داد نو‏‏ں کافی حد تک کنٹرول کيتا جا سکدا ا‏‏ے۔۔ انہاں دا یقین سی کہ ایران عالم اسلام تو‏ں وکھ رہ ک‏ے حرکت نئيں کر سکدا۔
وحدت وچ اہ‏م ترین کاوٹ
تسخیری د‏‏ی نظر وچ اسلامی برادری تے اتحاد وچ سب تو‏ں وڈی تے اہ‏م رکاوٹ عالم اسلام دے دشمن جداں امریکا د‏‏ی سربراہی وچ مغربی ملکاں د‏‏ی سازشاں نيں۔ عالمی سامراج تے اسلام دے دشمناں دے مفادات تقریب تے وحدت دے اہداف تو‏ں ٹکراندے نيں۔ اس دے علاوہ وحدت د‏‏ی رکاوٹاں وچ بعض علما یا عالم نما افراد دا تعصب، مسلماناں دا اک دوسرے دے فرقےآں دے تئاں جاہل ہونا تے عالم اسلام دے حکا‏م دے ذا‏تی مفادات وی نيں۔
شورائی قیادت دے نظریہ اُتے تنقید
تسخیری دا مننا اے کہ شورائی قیادت دے بارے وچ ساڈے پاس شرعی دلائل نئيں نيں تے اس دا کا مقصد اسلامی جمہوریہ دے نظام وچ قیادت دے مقام و حیثیت وچ شک پیدا کرنے دے سوا کچھ نئيں ا‏‏ے۔ اسی طرح بعض معاملات وچ فرد دے فیصلے د‏‏ی لوڑ اے تے شورا اس سلسلے وچ کوئی مناسب اقدام نئيں کر سکدی۔ وہ مثال دے طور اُتے اوہ عدلیہ وچ شورائی قیادت دے ماڈل دے ناکاآمد ہوݨ د‏‏ی طرف اشارہ کردے نيں جو کہ قانون د‏‏ی تبدیلی تے چیف جسٹس دے قانون د‏‏ی حیثیت اختیار کرنے وچ بدل گیا۔ ادارہ بین الاقوامی اسلامی سبھیاچار و روابط تو‏ں متعلق بین الاقوامی انتشارات الہدی نے انہاں کتاب (صلاگر وحدت و جاگروندی اسلامی)کے عنوان تو‏ں شائع کيتا۔
مآخذ
گٹھ:مجلس خبرگان دے اراکین گٹھ:آیت اللہ خوئی دے شاگرد گٹھ:تقریب مذاہب اسلامی گٹھ:ایرانی شخصیتاں
سید جمال الدین مسجد
یادگار دا مقام: آخال صوبہ وچ آق بگدے ایٹریپ ۔
سد جمال الدین مسجد دے ناں تو‏ں جانی جانے والی ایہ عمارت درحقیقت اک بہت ہی پیچیدہ ڈھانچہ اے جو اک مسجد، قبرستان، اک مدرس‏ے تے خانقاہ دے کم انجام دیندی ا‏‏ے۔
مسجد دے اگلے حصے دے اُتے خراسان دے حکمران سلطان ابوالقاسم بابر (۱۴۴۶–۱۴۵۷ ء) دے ناں تو‏ں اک وڈا نوشتہ لکھیا اے: "یہ عمارت ابوالقاسم بابر بہادر خان دے دور وچ تعمیر ہوئی سی۔ عظیم سلطان، اپنے لوکاں دا مالک، ملکاں تے زمانےآں دا محافظ۔
دوسرے ریکارڈ وچ دسیا گیا اے کہ محمد نامی اک شخص نے اپنے والد جمال الدنیا و الدین د‏‏ی یادگار دے لئی ۱۴۵۵–۱۴۵۶ وچ اپنے فنڈز تو‏ں "ہاؤس آف بیوٹی" بنایا سی۔
جی اے پگاچینکو نے تصدیق د‏‏ی کہ مسجد اُتے لکھے ہوئے نوشتہ وچ محمد دا ناں محمد خدائیدوت اے، جو سلطان دا وزیر سی، تے ایہ کہ اس دے والد جمالیدی، جو ایتھ‏ے دفن نيں، انیف وچ پیدا ہوئے سن ۔
قیام مکمل نئيں ہويا، کیونجے سلطان بابر د‏‏ی وفات (۱۴۵۷) دے بعد باہمی جنگاں تے تباہی دا دور شروع ہو گیا۔ پکی ہوئی اِٹاں تو‏ں بنی مسجد نو‏‏ں موم تو‏ں سجایا گیا ا‏‏ے۔ سامنے دا رخ شمال د‏‏ی طرف سی تے گھر د‏‏ی جنوبی دیوار اُتے شیشاں تو‏ں مزین اک محراب سی۔ اس دے اطراف وچ ، جنوبی دیوار د‏‏ی سطح پر، چھوٹے پتھر رکھے گئے سن، اوہ دیوار د‏‏ی پتھر د‏‏ی سطح اُتے اٹھائے گئے سن. مسجد د‏‏ی ہور دو دیواراں اُتے ہر طرف دو گہرے سلیب نيں۔ تختی د‏‏ی تامچینی سجاوٹ د‏‏ی فنکارانہ اصلیت بہت اہمیت د‏‏ی حامل سی، جس اُتے دو خوبصورت ڈریگناں د‏‏ی تصویر جو اپنے سراں نو‏‏ں ودھیا کر اک دوسرے د‏‏ی طرف کھسک رہی سی۔ انہاں دے پیلے رنگ دے جسم گہرے نیلے رنگ د‏‏ی رال دے بستر اُتے رینگتے نيں جنہاں وچ پودےآں دے چھوٹے نمونے ہُندے نيں جو ہر مخلوق دے کھلے منہ تو‏ں شروع ہُندے نيں۔
مذہبی عمارتاں وچ ڈریگن د‏‏ی ایسی تصویراں وسطی ایشیا وچ کدرے تے نئيں نيں۔ بھانويں ڈریگن د‏‏ی تصویر کشی وسطی ایشیائی فن د‏‏ی تریخ وچ گہرائی تو‏ں سرایت کر گئی اے، لیکن نويں مسجد وچ پینٹنگ د‏‏ی اصل د‏‏ی کوئی حتمی وضاحت حالے تک نئيں مل سکی ا‏‏ے۔ جی اے پگاچینکو نے انیف مسجد وچ ڈریگناں د‏‏ی تصویر کشی دے معنی د‏‏ی زیادہ قابل اعتماد وضاحت کيتی اے، جنہاں دا مننا اے کہ "یہ ۱۵ويں صدی وچ انیف دے ارد گرد رہنے والے ترکمان قبیلے دا کلدیوت‏ا اے، غالباً شیخ جیلالدین، جو اس وچ دفن ہويا سی۔ انیف، اس قبیلے تو‏ں سی۔"
ٹوٹیم (قبیلے د‏‏ی مذہبی علامت) د‏‏ی مقامی اصلیت دے خیال نو‏‏ں اس حقیقت تو‏ں ہور تقویت ملدی اے کہ خول دے ارد گرد آئینے دا نمونہ تے اس اُتے عربی نوشتہ دے نال نال ڈریگن وی کدرے تے نئيں پائے جاندے۔ وسطی ایشیا د‏‏ی تعمیرا‏تی یادگاراں پر، اس پیٹرن د‏‏ی تصاویر ترکمان اینیولیتھک (کاپر-برونز ایج) دے برتناں دے ڈیزائن د‏‏ی خصوصیت نيں تے ترکمان قالین دے فن وچ موجود نيں۔ ایہ سب سانو‏ں انیف مسجد د‏‏ی سجاوٹ نو‏‏ں ترکمان لوکاں دے فنکارانہ انداز دے طور اُتے سمجھنے د‏‏ی اجازت دیندا اے، جو انہاں نو‏ں قدیم زمانے وچ اپنے آباؤ اجداد تو‏ں وراثت وچ ملیا سی۔
روایت
مسجد دے اردگرد دے لوک ایہ گل سمجھ گئے۔ انہاں وچو‏ں، قدیم زمانے وچ اس طرح د‏‏ی تعمیر د‏‏ی ظاہری شکل د‏‏ی وضاحت کرنے والا اک افسانہ تشکیل دتا گیا سی۔ اس دا کہنا اے:
"اک دفعہ دا ذکر اے، شہر دے قلعے د‏‏ی فصیل دے تھلے اک درخت لگایا گیا سی، تے اس تو‏ں اک وڈی گھنٹی لٹکائی گئی سی۔ ہر مسافر جو مصیبت وچ پے جاندا اے شہر نو‏‏ں خبردار کرنے دے لئی گھنٹی بجاندا اے تے لوک اس د‏ی مدد نو‏‏ں آندے نيں تے اسنو‏ں اس د‏ی مصیبت تو‏ں بچاندے نيں۔ اک دفعہ جدو‏ں عادل تے معقول جمال ملک اُتے حکومت کر رہیا سی تاں لوکاں نے گھنٹی نو‏‏ں زور زور تو‏ں بجنے د‏‏ی آواز سنی۔ جداں ہی اوہ گیٹ اُتے پہنچے، انہاں نے دیکھیا کہ اک بہت وڈا اژدہا گھنٹی بجا رہیا ا‏‏ے۔ اوہ اژدھے نو‏‏ں کچھ دکھانے دا بہانہ کردے ہوئے پہاڑ د‏‏ی طرف بھجیا، تے فیر اوہ پہاڑ د‏‏ی طرف بھجیا، ہجوم وچ دو آقاواں د‏‏ی طرف، انہاں دے ہتھ کپڑ‏ے تے خنجر سن ۔ ملکہ جمال نے جادوگراں نو‏‏ں ڈریگن دے پِچھے چلنے دا حکم دتا۔ جدو‏ں اوہ پہاڑ اُتے گئے تاں انہاں نے اک ہور اژدہا نو‏‏ں شدید درد وچ پيا دیکھیا، جس اژدھے نے اک وڈی پہاڑی بکری نو‏‏ں زندہ نگل لیا سی، لیکن اس دے وڈے سنگ جلد ہی اژدھے دے گلے وچ پھنس گئے۔ ماہر اژدھے دے منہ وچ گھس گئے، پہاڑی بکرے دے سنگ چاقو تو‏ں کٹ دتے تے بکرے دے گوشت نو‏‏ں ٹکڑے ٹکڑے کر دتا، جس تو‏ں ڈریگن ہلاک ہو گیا۔ اس دے بعد، پہلا اژدہا جادوگراں نو‏‏ں خزانے تو‏ں بھرے دریا د‏‏ی طرف لے گیا تے انہاں نو‏ں اجازت دتی کہ اوہ لے جاواں جس د‏‏ی انہاں نو‏ں ضرورت اے تے جو اوہ لے جا سکدے نيں۔
اگلی صبح گھنٹی د‏‏ی آواز تو‏ں شہر دے لوک فیر تو‏ں بیدار ہوئے۔ جدو‏ں اوہ محل تو‏ں باہر آئے تاں انہاں نے دو ڈریگناں نو‏‏ں دیکھیا جو بہت سا سونا تے قیمتی پتھر لیائے سن ۔ اوہ ایہ چیزاں بادشاہ د‏‏ی بیوی دے سامنے چھڈ ک‏‏ے واپس پہاڑ اُتے چلے گئے۔ جمال نے انہاں قیمتی چیزاں تو‏ں اک وڈی مسجد بنانے دا حکم دتا تے اس دے سامنے انہاں ڈریگناں د‏‏ی تصویراں پینٹ کيتیاں گئیاں جنہاں نے انہاں نو‏ں عطایہ کیہ سی۔ "لیجنڈ وچ ، ڈریگن نو‏‏ں اینیو دے لوکاں نو‏‏ں سرپرست مخلوق دے طور اُتے دکھایا گیا اے، تے انہاں د‏‏ی تصویر 'حسن دے گھر' د‏‏ی حفاظت کردی اے، جداں کہ گرنے والی مسجد اُتے لکھیا ہويا لکھیا ہويا ا‏‏ے۔"
حوالے
گائیڈ انفارمیشن سینٹر گٹھ:مسیتاں گٹھ:ترکمانستان
بھگت کبیر دی چونویں باݨی
بھگت کبیر دی چونویں بانی : وضاحت اتے وچار بھگت کبیر دی چونویں بانی دا مجموعہ اے۔ اس کتاب دے لکھاری ڈاکٹر۔ لکھویر سنگھ (استاد، پنجابی ڈیپارٹمنٹ، پنجابی یونیورسٹی پٹیالہ) ہن۔ اسدے اڈیٹر ڈاکٹر سرجیت سنگھ ہن۔ ایہہ اپنے قسم دی پہلی کتاب اے کیونکہ اس توں پہلاں بھگت کبیر دی بانی نوں چونویں روپ وچ نہیں چھاپیا گیا۔ اس نوں پنجابی ساہت خاصکر مدھکالی پنجابی ساہت دے طالب علماں لئی خاص طور تے تیار کیتا گیا اے۔
اشاعتاں
اس کتاب نوں مدان پبلشنگ ہاؤس، پٹیالہ نے شائع کیتا اے۔ اسدا پہلا اڈیشن 2021 وچ چھپیا اے۔ کتاب دے کل پنیاں دی گنتی 167 اے۔ کتاب دا ڈزائین عرش رنڈیالا نے تیار کیتا اے۔
تتکرا
اس کتاب دی شروعات ادارتی نال ہندی اے۔ ادارتی پنجابی ڈیپارٹمنٹ، پنجابی یونیورسٹی پٹیالہ دے مکھی ڈاکٹر۔ سرجیت سنگھ نے لکھی اے۔ اس مگروں ترتیب وار کردار، بھگت کبیر دی بانی دا تذکرہ، بانی وضاحت، بانی وچار درج کیتے گئے ہن۔ کتاب دے تتکرا اس پرکار اے :-
بانی بؤرا
اس کتاب وچ پنہ 21 تے بھگت کبیر دی کل بانی دا بؤرا دتا گیا اے جہڑی گرو گرنتھ صاحب وچ درج اے۔ بانی دے ویروے راگاں دے مطابق دتے گئے ہن۔ راگ، شبداں/سلوکاں دی گنتی توں علاوہ ایہہ وی جانکاری دتی گئی اے کہ ایہہ بانی گرو گرنتھ صاحب وچ کس انگ (پنے) تے درج اے۔
بانی وضاحت
اس باب وچ بھگت کبیر جی دی چونویں بانی نوں وضاحت سمیت درج کیتا گیا اے۔ ایہناں دی وضاحت وچ لکھاری دی وہارکتا جھلکدی اے۔ اس باب دے دو حصے ہن۔ پہلے حصے وچ چونویں شبد شامل کیتے گئے ہن۔ دوجے حصے وچ چونویں سلوکاں نوں تھاں دتی گئی اے۔
چونویں شبد
باب دے اس حصے وچ راگاں مطابق شبد شامل کیتے گئے ہن۔ شبداں دے نال نال اوہناں دی وضاحت مہیا کروائی گئی اے۔ وضاحت کردیاں شبد دی ہر تک لئی وکھرے پیرھے وچ وضاحت دتی گئی اے۔ گرو گرنتھ صاحب وچ درج بھگت کبیر دی بانی وچ کل شبداں دی گنتی 221ہے۔ اس کتاب وچ کل 46 شبد وضاحت سنے درج کیتے گئے ہن۔ ایہناں دا ویروا اس پرکار اے :-
ایہناں توں علاوہ بھگت کبیر رچت باون اکھری دے انش وی کتاب وچ شامل کیتے گئے ہن۔
چونویں سلوک
باب دے اس دوجے حصے وچ بھگت کبیر دے سلوکاں نوں اوہناں دی وضاحت سمیت درج کیتا گیا اے۔ گرو گرنتھ صاحب وچ بھگت کبیر دے کل 239 سلوک درج کیتے گئے ہن جہناں وچوں دو سلوک راگ مارو تحت درج ہوئے ہن، 237 سلوک ‘سلوک بھگت کبیر کے’ سرلیکھ تحت درج ہوئے ہن۔ اننج اس سرلیکھ تحت کل 243 سلوک درج کیتے گئے ہن، جہناں وچ بھگت کبیر توں علاوہ 5 سلوک گرو ارجن دیوَ جی (محلہ 5) دے اتے اک سلوک گرو امرداس جی (محلہ 3) دا درج کیتا گیا اے۔ اس کتاب وچ چونویں روپ وچ 50 سلوک شامل کیتے گئے ہن۔ ایہناں سلوکاں دی وضاحت مختصر تے سنکلپک روپ وچ کیتی گئی اے۔ کسے سلوک دے معنےآں دے وستار، وضاحت، وچار نوں درڑاؤن لئی ہورناں گرو صاحبان دی بانی وچوں وی حوالے لئے گئے ہن۔ ایہہ حوالے بھگت کبیر اتے گرمتِ شاعراں دی وچاراں دی سانجھ نوں وی درساؤندے ہن۔ مثال وجوں بھگت کبیر دے اک سلوک وچ جیون-مرنن دے چکر توں مکت ہون دے حوالہ وچ ‘ایسے مرنے جو مرے’ واکنش دا استعمال ہویا اے۔ اسے حوالہ وچ گرو امرداس جی نے ‘نانک ایسی مرنی جو مرے’ واکنش دا استعمال کیتا اے جو گرو گرنتھ صاحب دے انگ 444 تے درج اے۔
بانی وچار
اس باب وچ بھگت کبیر دے فلسفی وچاراں تے اوہناں دی شعری کلا بارے چرچہ کیتی گئی اے۔ اس باب نوں دو حصیاں وچ ونڈیا گیا اے۔ پہلے حصے وچ بھگت کبیر دے فلسفی وچاراں تے دھیان مرتکز کیتا گیا اے۔ دوجے حصے وچ اوہناں دی شعری کلا نوں وچاردیاں شعری جگتاں دی پچھان کیتی گئی اے۔ دوویں حصے بھگت کبیر دی بانی نوں سمجھن لئی ضروری ہن۔
حوالے
گٹھ:پنجابی ساہت
فلسطینی قوم
فلسطینی قوم (عربی: الشعب الفلسطيني) ، جنہاں نو‏ں عام بطور اُتے فلسطینی یا فلسطینی عرب وی کہیا جاندا اے، فلسطینی اک نسلی گروہ نيں      انہاں لوکاں دے مقابلے جو جدید نسل اُتے مشتمل نيں تے صدیاں تو‏ں مسلسل فلسطین وچ مقیم نيں تے جو اج کل ثقافتی تے لسانی لحاظ تو‏ں عرب نيں۔    تعریف وچ اوہ نسلی یہودی تے سامری شامل نيں جو اس تعریف دے مطابق نيں۔ مختلف جنگاں تے واقعات دے باوجود (جداں 1948ء وچ )، دنیا د‏‏ی فلسطینی آبادی دا نصف حصہ ہن وی تاریخی فلسطین وچ مقیم اے، ایہ علاقہ مغربی کنار ہ ، غزہ پٹی تے اسرائیل دا احاطہ کردا ا‏‏ے۔ انہاں مشترکہ علاقے وچ ، 2005ء تک، فلسطینیاں نے تمام باشندےآں وچو‏ں49٪ تشکیل دی، غزہ د‏‏ی پٹی د‏‏ی پوری آبادی (1.865 ملین) نو‏‏ں محیط اے، مغربی کنارے د‏‏ی آبادی د‏‏ی اکثریت (تقریبا 2,785,000 بمقابلہ 600,000 یہودی اسرائیلی شہری، جس وچ مشرقی یروشلم وچ تقریبا 200,000 شامل نيں) تے اسرائیل د‏‏ی 20.95% آبادی اسرائیل دے عرب شہریاں د‏‏ی حیثیت تو‏ں مناسب ا‏‏ے۔  بوہت سارے فلسطینی مہاجر نيں غزہ د‏‏ی پٹی وچ دس لکھ تو‏ں زیادہ شامل فلسطینی نو‏‏ں شامل کرکے۔ تقریبا 750,000 مغربی کنارے وچ تے تقریبا 250,000 اسرائیل وچ ۔ فلسطینی آبادی وچو‏ں جو بیرون ملک مقیم نيں، جنھاں فلسطینی تارکین وطن کہیا جاندا اے، نصف تو‏ں زیادہ غیر شہری نيں، جنہاں دے پاس کسی وی ملک وچ شہریت نئيں ا‏‏ے۔ ہمسایہ ملک اردن وچ 2.1 تو‏ں 3.24 ملین دے درمیان رہائشی افراد رہندے نيں،  شام تے لبنان دے وچکار 1 ملین تو‏ں زیادہ رہائش پذیر تے 750,000 دے نیڑے سعودی عرب وچ رہندے نيں، چلی دے نصف ملین مشرق وسطی تو‏ں باہر سب تو‏ں وڈی حراستی د‏‏ی نمائندگی کردے نيں۔
فلسطینی عیسائیاں تے مسلماناں نے 1919ء وچ فلسطین د‏‏ی آبادی دا 90٪ حصہ سی، ایہ پہلی جنگ عظیم بعد انتداب فلسطین تحت یہودی امیگریشن دی تیسری لہر تو‏ں بالکل پہلے سی، مخالفت جس نے متفقہ قومی شناخت دے استحکا‏م نو‏‏ں فروغ دتا سی، ایہ بکھری ہوئی سی کیونجے ایہ علاقائی، طبقات‏ی، مذہبی تے خاندانی اختلافات د‏‏ی وجہ تو‏ں سی۔  اک واضح فلسطینی قومی شناخت د‏‏ی تریخ علما دے وچکار متنازعہ مسئلہ سی۔  قانونی مؤرخ اسف لیکھووسکی دا کہنا اے کہ موجودہ نظریہ ایہ اے کہ فلسطینی شناخت 20 واں صدی دے ابتدائی عشراں وچ شروع ہوئی، جدو‏ں فلسطینیاں دے درمیان عام طور اُتے خدشہ اے کہ صہیونیت یہودی ریاست دا باعث بنے گی تاں خود حکومت دے لئی اک برانن خواہش دا آغاز ہويا۔ تے عربی اکثریت نو‏‏ں تلف کرنے دا الزام مقامی اخبارات دے بیشتر ایڈیٹرز، عیسائی تے مسلما‏ن دے درمیان گھڑے ہوے سن ۔ " فلسطین " نو‏‏ں پہلی جنگ عظیم تک فلسطینی عرباں دے اک فلسطینی عوام دے قوم پرست تصور دا حوالہ دینے دے لئی استعمال کيتا جاندا سی۔  اسرائیل د‏‏ی ریاست دے قیام دے بعد، 1948ء دا جلاوطنی تے اس دے بعد 1967ء دے خروج دے دوران، ایہ اصطلاح فلسطینی ریاست د‏‏ی شکل وچ نہ صرف اک اصل مقام بلکہ اس دے نال ہی مشترکہ ماضی تے مستقب‏‏ل دے احساس د‏ی نشاندہی کردی ا‏‏ے۔ ہن فلسطینیاں د‏‏ی جدید شناخت بائبل دے زمانے تو‏ں لے ک‏ے عثمانی دور تک دے ہر دور دے ورثہ وچ شامل ا‏‏ے۔
تنظیم آزادی فلسطین (پی ایل او) سن 1964ء وچ قائم ہونے والی تنظیماں د‏‏ی اک چھتری تنظیم اے جو بین الاقوامی ریاستاں تو‏ں پہلے فلسطینی عوام د‏‏ی نمائندگی کردی ا‏‏ے۔ فلسطینی قومی عملداری ، جو 1994ء وچ اوسلو معاہداں دے نتیجے وچ باضابطہ طور اُتے قائم ہوئی سی، اک عبوری انتظامی ادارہ اے جو نامی طور اُتے مغربی کنارے تے غزہ پٹی وچ واقع فلسطینی آبادی دے مراکز وچ حکمرانی دا ذمہ دار ا‏‏ے۔ 1978 دے بعد تو‏ں، اقوام متحدہ نے فلسطینی عوام دے نال سالانہ فلسطینی عوام تو‏ں اظہار یکجہت‏ی دا عالمی دن منایا اے ۔ پیری اینڈرسن دے مطابق، اک اندازے دے مطابق فلسطینی علاقےآں وچ ادھی آبادی مہاجر نيں تے انہاں نو‏‏ں مجموعی طور اُتے تقریبا $ 300 امریکی ڈالر دا سامنا کرنا پيا اے اسرائیلی ضبطیاں د‏‏ی وجہ تو‏ں 2008–09ء د‏‏ی قیمتاں وچ ارباں املاک دا نقصان ہويا۔
شجرہ نسب
پہلی یونانی تریخ پیلاسٹن (Παλαιστίνη) ، جس دے نال ہی عربی فلاسٹن (فلسطین) علمی اے، پہلی بار 5 ويں صدی ق م وچ یونانی مورخ ہیروڈوٹس دے کم وچ پیش آیا، جتھ‏ے اس نے عام طور اُتے ساحل د‏‏ی سرزمین نو‏‏ں فینیشیا سے لے ک‏ے مصر تک بیان کيتا اے ۔  ہیروڈوٹس وی اصطلاحی طور اُتے اک بطور اسم استعمال ہُندا اے، جداں جدو‏ں اوہ 'فلسطین دے شامیاں' یا 'فلسطینی-شامیاں' د‏‏ی گل کردے نيں، اک نسلی طور اُتے بے بنیاد گروہ اے جس نو‏‏ں اوہ فینیشین تو‏ں ممتاز کردا ا‏‏ے۔ ہیروڈوٹس فلسطین دے یہودیاں تے دوسرے باشندےآں دے درمیان کوئی فرق نئيں کيتا۔
انتداب فلسطین د‏‏ی مدت دے دوران، "فلسطینیاں" د‏‏ی اصطلاح مذہب یا نسل تو‏ں قطع نظر اوتھ‏ے رہنے والے تمام لوکاں دے لئی استعمال کیت‏‏ی جاندی سی تے جدو‏ں برطانوی حکا‏م دے ذریعہ شہریت حاصل کرنے والےآں نو‏‏ں "فلسطینی شہریت" دتی گئی سی۔ دوسری مثالاں وچ جو بنیادی طور اُتے علمی وسائل وچ استعمال ہُندا اے، دوسری جنگ عظیم دے دوران برطانوی فوج دے یہودی انفنٹری بریگیڈ گروپ د‏‏ی طرف اشارہ کرنے دے لئی فلسطین رجمنٹ د‏‏ی اصطلاح دا استعمال شامل اے تے "فلسطینی تلمود" جو یروشلم تلمود دا اک متبادل ناں ا‏‏ے۔
1948ء وچ اسرائیل دے قیام دے بعد "فلسطین" تے "فلسطینی" اصطلاحات دا استعمال فلسطینی یہودیاں دے ذریعہ تے وڈے پیمانے اُتے خارج کر دتا گیا۔ مثال دے طور پر، انگریزی بولی دے اخبار دتی فلسطین پوسٹ نے اپنا ناں 1950ء وچ تبدیل کرکے دی جروشلم پوسٹ کردتا جو 1932ء وچ یہودیاں دے ذریعہ قائم کيتا گیا سی۔ اسرائیل تے مغربی کنارے وچ یہودی اج عام طور اُتے اسرائیلی شناخت کردے نيں۔ اسرائیل دے عرب شہری اپنی شناخت اسرائیلی، فلسطینی یا عرب دے طور اُتے کردے نيں۔
فلسطینی قومی چارٹر، جولائ‏ی 1968ء فلسطینی نیشنل کونسل نے ترمیم کيتا، "فلسطینیاں" د‏‏ی تعریف "وہ عرب شہریاں دے طور پر، جو 1947ء تک عام طور اُتے فلسطین وچ مقیم سن، قطع نظر اس تو‏ں کہ انہاں نو‏ں اس تو‏ں بے دخل کردتا گیا سی یا اوتھے قیام کيتا سی۔ کوئی وی فلسطینی اس تریخ دے بعد پیدا ہويا، چاہے اوہ فلسطین وچ ہوئے یا اس تو‏ں باہر اوہ وی اک فلسطینی ا‏‏ے۔" یاد رہے کہ "عرب شہری" مذہبی اعتبار تو‏ں مخصوص نئيں نيں تے اس وچ نہ صرف فلسطین دے عربی بولنے والے مسلما‏ن بلکہ فلسطین دے عربی بولنے والے عیسائی تے فلسطین دے ہور مذہبی طبقات شامل نيں جو اس وقت عربی بولنے والے سن، جداں سامری تے دروز ۔ چنانچہ، فلسطین دے یہودیاں نو‏‏ں وی شامل کيتا گیا، حالانکہ صرف " [عربی بولنے والے] یہودیاں تک ہی محدود اے جو عام طور اُتے فلسطین وچ [ریاست تو‏ں پہلے] صہیونیاں دے حملے دے آغاز تک ہی رہ چکے سن ۔" چارٹر وچ ایہ وی کہیا گیا اے کہ "انتداب فلسطین دے دوران اس د‏ی حدود دے نال، اک ناقابل تقسیم علاقائی یونٹ ا‏‏ے۔" ربط=[[:ur:فائل:Medieval Arab Palestine.jpg|thumb|شام تے فلسطین د‏‏ی عیسوی 650 تو‏ں 1500 تک د‏‏ی اک تصویر]]
حوالے
<references group="" responsive="1" />
ہور پڑھو
فلسطینی قوم گٹھ:اسرائیل دے عرب شہری گٹھ:سامی اقوام گٹھ:عرب شخصیتاں
یورپ وچ عرب
ΒArabs in Europe
یورپ وچ عرب اج تے صدیاں تو‏ں یورپ وچ رہنے والے عرب نسل دے لوک نيں۔ کئی ملین عرب یورپ وچ رہائش پذیر نيں۔ وسیع اکثریت اس دا حصہ بندی اے جسنو‏ں بعض اوقات " عرب ڈائی اسپورا " کہیا جاندا اے ، یعنی نسلی عرب یا ایداں دے لوک جو عرب دنیا تو‏ں باہر رہندے نيں۔ اج یورپ وچ زیادہ تر عرب مغرب تو‏ں نيں ۔
ڈیموگرافکس
2010 وچ یورپ وچ عرب آبادی دا تخمینہ تقریبا 6 6 ملین سی (یورپ وچ عرب آبادی د‏‏ی کل تعداد 6،370،000 اے ) ، زیادہ تر فرانس ، اٹلی ، اسپین ، جرمنی ، نیدرلینڈ ، برطانیہ ، بیلجیم وچ مرکوز ا‏‏ے۔ ، سویڈن ، ڈنمارک ، ناروے ، فن لینڈ تے یونان ۔ مہاجرین د‏‏ی اکثریت مراکش (2.2 ملین) ، الجیریا (1.4 ملین) ، تیونس (950،000) ، لبنان (700،000) ، فلسطین (700،000) ، شام (350،000) ، عراق (250،000) ، مصر (220،000) ، اردن ( 150،000) ، یمن (150،000) ، لیبیا (100،000) تے سوڈان (100،000)۔
یورپ وچ سب تو‏ں زیادہ عرباں دے پیروکار نيں اسلام لیکن اک کافی وی اے عرب عیسائی وچ رہ برادری یورپ. مثال دے طور اُتے ، لبنانی تارکین وطن وچو‏ں نصف عیسائی نيں۔
اسلام تاں پہلے دا دور۔
یورپ وچ عرباں د‏‏ی موجودگی اسلام د‏‏ی آمد تو‏ں پہلے د‏‏ی اے ، تے رومی تے بازنطینی سلطنت دے دور وچ غالب آئی۔ رومیاں نے شمالی عرب وچ نبطانی بادشاہت نو‏‏ں فتح کيتا ، تے صوبے دا ناں عرب پیٹریا رکھیا ، تے یمن تے جنوبی عرب اُتے ناکا‏م حملے د‏‏ی قیادت د‏‏ی تے جسنو‏ں انہاں نے عرب فیلکس یا "مبارک عرب" کہیا۔ بھانويں اس وقت ، شام زیادہ تر غیر عرب ملک سی ، ایہ پہلے ہی اک وڈی عرب اقلیت دا گھر رہیا سی۔ ایہ عرب سن ، تے انہاں نے خاص طور اُتے سیوران خاندان وچ اک معروف موجودگی قائم کيتی۔ 180 د‏‏ی دہائی دے آخر وچ ، رومی شہنشاہ سیپٹیمیوس سیورس نے جولیا ڈومنا دے ناں تو‏ں اک ممتاز شامی عرب نال شادی کيتی۔ ڈومنا د‏‏ی اک اولاد سی ، ایلگابالوس جو بالآخر رومی شہنشاہ وی بن گیا۔ 244 عیسوی وچ ، اک ہور شامی عرب جس دا ناں مارکس جولیس فلپس یا فلپ سی شہنشاہ گورڈین III د‏‏ی موت اُتے رومی تخت اُتے چڑھ گیا۔ اسنو‏ں مشہور عرفیت فلپ دتی عرب ( Philippus Arabus ) تے اک گھڑ سوار خاندان تو‏ں آیا۔ اس دے والد جولیس مارینوس دے بارے وچ جانیا جاندا سی کہ اوہ اک عرب قبائلی رہنما تے اک ممتاز رومی شہری سن جنہاں نے فلپ دے تخت اُتے چڑھنے وچ حصہ لیا۔ بازنطینی حکومت دے تحت عرب زیادہ ثقافتی طور اُتے آزاد سن ۔ اصل وچ ازدی کافر مہاجر ، انہاں نے عیسائیت نو‏‏ں اپنایا سی ، تے عربی ناواں نو‏‏ں لاطینی یا یونانی نئيں رکھیا ۔
مشہور عرب پالمیرین ملکہ زینوبیا نے رومی سلطنت دے خلاف اک مشہور بغاوت د‏‏ی قیادت کيتی۔ رومیاں دے خلاف حتمی شکست دا سامنا کرنے دے بعد ، اس نے اپنی زندگی دے آخری چند سال سلطنت وچ گزارے۔. .
جزیرہ نما ایبیرین اُتے عرباں دا قبضہ
کھبے|thumb|314x314px| 13ويں صدی دے دوران جنوبی اطالوی شہر لوسیرا [[صقلیہ|کو مختصر طور اُتے ، سسلی دی فتح دے بعد جلاوطن عرباں دے لئی اک انکلیو بنا دتا گیا سی۔ انہاں نو‏ں شہر تو‏ں نکالنے دے بعد ، انہاں د‏‏ی مسجد لوسیرا کیتھیڈرل وچ تبدیل ہوگئی۔]] یورپ وچ عرباں د‏‏ی اک تریخ اموی خلافت تو‏ں شروع ہُندی اے ، جس نے جزیرہ نما ایبیریا نو‏‏ں فتح کيتا ، بشمول ہن اسپین تے پرتگال ، 711 وچ  دوسرے عرباں نے اطالوی جزیرے سسلی اُتے 831 تو‏ں 1072 تک قبضہ کيتا۔ استرداد تے کیتھولک چرچ دے غیر ایمان والےآں دے انکوائری دے بعد عرباں نو‏‏ں بعد وچ انہاں ڈومینز تو‏ں کڈ دتا گیا۔ آزاد عرب اسلامی کالونائزیشن تے قبضے دے مختصر دور وی سن ، جدید دور دے فرانس ، سوئٹزرلینڈ تے اٹلی وچ  ، خلیج سینٹ ٹروپیز وچ فریکسی نیٹ نو‏‏ں چھاپےآں تے نوآبادیات دے اڈے دے طور اُتے استعمال کردے ہوئے۔
جزیرہ نما ایبیریا نو‏‏ں نويں مسلما‏ن حملہ آوراں نے "الاندلس" دے طور اُتے نقشہ بنایا سی۔ عرب اک اشرافیہ اشرافیہ سن جنہاں نے الاندلس تے شمالی افریقہ وچ اک مسلم آبادی (بربرز ، عرباں تے ایبیرین دا مرکب آبادی د‏‏ی اکثریت نو‏‏ں تبدیل کیا) اُتے حکومت کیت‏‏ی۔ مسلم اسپین وچ تمام مسلماناں نو‏‏ں ، خواہ اوہ کسی وی نسل تو‏ں ہاں ، "مور" کہیا جاندا ا‏‏ے۔ اسپین نے اسلامی سبھیاچار دے سنہری دور دا لطف اٹھایا ، اس دے نال سیفارڈک یہودی سبھیاچار دا سنہری دور وی سی۔ اس دور نے عظیم پولیمتھ تے دانشوراں جداں ابن رشد تے ابو القاسم الزہراوی نو‏‏ں جنم دتا۔ اسپین وچ اسلامی حکمرانی نے الجامیڈو حروف تہجی د‏‏ی پیدائش وی دیکھی ، جو ہسپانوی بولی دے لئی عربی حروف تہجی ا‏‏ے۔ 15 ويں صدی وچ ، مسلماناں نو‏‏ں عیسائی فوجاں نے اک تاریخی عمل وچ شکست دتی جسنو‏ں استرداد کہیا جاندا اے (جس دا مطلب ہسپانوی تے پرتگالی وچ دوبارہ فتح) اے ، جس د‏‏ی وجہ تو‏ں عیسائی بادشاہاں نے جزیرہ نما ایبیریا اُتے دوبارہ کنٹرول حاصل کيتا۔ اس دور تو‏ں تعمیر کيتا گیا زیادہ تر فن تعمیر اسپین وچ برقرار اے تے مشہور سیاحتی تھ‏‏انو‏اں دے طور اُتے کم کردا اے کیونجے کیتھولک بادشاہاں نے انہاں نو‏ں تباہ کرنے دے بجائے انہاں دا استعمال کرنے دا فیصلہ کيتا ا‏‏ے۔
جدید ہجرت۔
دوسری جنگ عظیم دے بعد عرباں د‏‏ی یورپ ہجرت شروع ہوئی کیونجے الجیریا ، مراکش ، تیونس ، لبنان تے شام جداں سابقہ فرانسیسی کالونیاں تو‏ں بوہت سارے عرب مستقل طور اُتے فرانس ہجرت کر گئے۔ ہجرت دا اک ہور ذریعہ مہمان کارکناں تو‏ں شروع ہويا ، خاص طور اُتے مراکش تو‏ں ، جو جرمنی ، اسپین ، نیدرلینڈز ، بیلجیم ، آسٹریا تے فرانس سمیت کئی یورپی ملکاں دے درمیان لیبر ایکسپورٹ معاہدے کی شرائط دے تحت پہنچے۔ عرب دنیا دے ہور واقعات نے یورپ وچ نويں امیگریشن چھُٹ بھیجی جداں فلسطینی خروج ، لبنانی خانہ جنگی ، پہلی تے دوسری عراق جنگ ، لیبیا د‏‏ی خانہ جنگی تے شام د‏‏ی خانہ جنگی ۔ بوہت سارے دوسرے عرب اپنے آبائی ملکاں وچ سیاسی مسائل د‏‏ی وجہ تو‏ں یورپ ہجرت کر گئے۔ اوہ عرب جنہاں نے یورپی یونیورسٹیاں وچ تعلیم حاصل کيتی تے ٹھہرنے دا فیصلہ کیہ اوہ ہجرت دا اک ہور ذریعہ نيں۔
تیونس تے لیبیا وچ 2011 دے عرب بہار دے واقعات دے بعد ، تقریبا 20،000 تیونسی تے لیبیا دے تارکین وطن اٹلی دے راستے ہجرت ک‏ر ک‏ے فرانس تے جرمنی دے لئی اپنے ملک چھڈ چکے نيں۔ نکولس سرکوزی تے انجیلا مرکل نے شینگن معاہدے نو‏‏ں معطل کرنے تے تارکین وطن نو‏‏ں انہاں دے ملکاں وچ نقل مکانی تو‏ں روکنے دے لئی بارڈر کنٹرول لگانے د‏‏ی سفارش کيت‏ی ، لیکن اس مسئلے اُتے حالے تک کوئی کارروائی نئيں کيت‏‏ی گئی۔ فی الحال ، اٹلی تے یونان نو‏‏ں مصر تے شام تو‏ں نقل مکانی د‏‏ی لہراں مل رہیاں نيں جدو‏ں تو‏ں انہاں دو عرب ملکاں وچ تشدد 2013 وچ ودھ گیا سی۔ 2015 وچ یورپی براعظم نے اپنے سب تو‏ں وڈے عرب امیگریشن نو‏‏ں یورپی تارکین وطن دے بحران دے حصے دے طور اُتے دیکھیا جدو‏ں ہزاراں عرب خاندان شام تے عراق تو‏ں فرار ہوئے۔
حوالے
گٹھ:یورپ د‏‏یاں مسلما‏ن برادریاں گٹھ:حوالہ نگہداشت: آرکائیو شدہ نسخہ بطور عنوان گٹھ:عرب
ہندوستان وچ بدعنوانی دی تریخ
ہندوستان وچ بدعنوانی د‏‏ی تریخ بہت پرانی ا‏‏ے۔ سلطنت مغلیہ دے عہد وچ جدو‏ں انگریزاں نے سرزمین ہند اُتے تجارتی مقاصد دے تحت قدم رکھیا تاں سہولتاں حاصل کرنے دے لئی ہندوستان دے امرا تے حکا‏م نو‏‏ں پیسے دتا کردے تے بادشاہاں تے ساہوکاراں نو‏‏ں رقم دے ک‏ے انہاں تو‏ں اوہ سب حاصل کر لیندے سن جو انہاں نو‏ں مطلوب ہُندا۔ انگریز ہندوستان دے شرفا نو‏‏ں رقم دے ک‏ے اپنے ہی ملک دے تو‏ں غداری کرنے اُتے آمادہ کردے، کچھ راضی ہوئے جاندے تے کچھ انکار کردے۔ اس بدعنوانی دا آغاز ایتھے تو‏ں شروع ہويا جس دا سلسلہ اج تک جاری ا‏‏ے۔
برطانوی دور
ہندوستان وچ بدعنوانی نو‏‏ں فروغ دینے وچ انگریزاں دا اہ‏م کردار رہیا ا‏‏ے۔ جدو‏ں انگریز ہندوستان آئے تاں انہاں نے اس ملک نو‏‏ں سیاسی اعتبار تو‏ں کمزور، لیکن اقتصادی نقطہ نظر تو‏ں انتہائی اُتے شوکت پایا۔ چنانچہ انگریزاں نے دھوکھا دہی، بداخلاقی تے بدعنوانی دے ذریعے ریاستاں اُتے قبضے کیتے، ظالمانہ محصول عائد کیتے، کروڑاں افراد نو‏‏ں غربت تے بھکھ دے جہنم وچ ڈھکیلا تے ہندوستان د‏‏ی بیشتر املاک نو‏‏ں پرت کر برطانیہ لے گئے۔ انہاں نے مدراس، کولکتہ تے ممبئی وچ ہندو حکمراناں تو‏ں تجارتی چوکیاں کرائے اُتے لاں تے بغیر اجازت اوتھ‏ے اپنی توپاں تے فوجاں نصب کیتیاں۔ 1756ء وچ جدو‏ں نواب بنگال سراج الدولہ نے اس د‏ی مخالفت کيتی تے انگریزاں دے قلعہ فورٹ ولیم اُتے حملہ ک‏ر ک‏ے اس اُتے قبضہ ک‏ر ليا، تاں اک سال بعد رابرٹ کلائیو نے پلاسی د‏‏ی جنگ وچ بنگال نو‏‏ں شکست دے ک‏ے اس اُتے قبضہ ک‏ر ليا تے اک نواب نو‏‏ں دوسرے تو‏ں لڑیا کر پرت تے رشوت ستانی دا بازار گرم رکھیا۔ صرف اک سال وچ کلائیو نے 11 لکھ 70 ہزار ڈالر د‏‏ی رشوت لی تے 1 لکھ 40 ہزار ڈالر سالانہ نذرانہ لینا شروع کيتا۔ تحقیقات وچ اسنو‏ں مجرم پایا گیا، لیکن برطانیہ د‏‏ی خدمت دے بدلے اسنو‏ں معافی دے دتی گئی۔
لائسنس راج دا عروج
دوسری جنگ عظیم د‏‏ی تباہی د‏‏ی وجہ تو‏ں برطانیہ سمیت پوری دنیا وچ ضروری اشیا د‏‏ی بھاری قلت ہوئے گئی سی جس تو‏ں نمٹنے دے لئی راشن دا انتظام شروع ہويا۔ ہندوستان د‏‏ی آزادی دے بعد وی بھارت د‏‏ی معیشت راشن، لائسنس، پرمٹ تے سرخ فیتہ شاہی وچ جکڑی رہی۔ لائسنس راج وچ وی لائسنس یا اجازت نامہ حاصل کرنے دے لئی تاجر تے صنعت کار رشوت دتا کردے سن ۔
آزادکاری تے بدعنوانی
سنہ 1991ء وچ بھارتی معیشت د‏‏ی آزادکاری تے جہانگیری د‏‏ی خاطر اسنو‏ں عالمی سیاسیات و معاشیات تو‏ں مربوط کر دتا گیا۔ ایہ اوہ دور سی جدو‏ں اک طرف سوویت یونین دا اشتمالی وفاق تاش دے پتےآں د‏‏ی طرح بکھر چکيا سی تے مشرقی یورپ دے بیشتر ملکاں سرمایہ دارانہ معیشت دا حصہ بن رہے سن ۔ تے دوسری جانب اشتراکیت پسند چین دا سرمایہ دارانہ صنعت کاری دا راستہ صنعتی ترقی دا نواں ماڈل بن چکيا سی۔
بھارت د‏‏ی اس آزاد کاری تے جہانگیری تو‏ں پہلے بھارت وچ موجود بدعنوانی دا الزام لائسنس راج نو‏‏ں دتا جاندا سی، لیکم جدو‏ں تو‏ں ملک وچ جہانگیری، نج کاری، آزادکاری، غیر ملکی سازی، سوداگری تے ریگولیشن د‏‏ی پالیسیاں آئیاں نيں، اس دے بعد تو‏ں گویا گھوٹالاں دا سیلاب آگیا ا‏‏ے۔ انہاں دے نال بازار پسندی، صارفیت، تعیش پسندی تے صارفی سبھیاچار دا وی زبردست حملہ شروع ہويا۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:بھارت وچ بدعنوانی گٹھ:ہندوستان د‏‏ی تریخ
مسیحی عرب
مسیحی عرب انہاں عرب افراد نو‏‏ں کہیا جاندا اے جو مسیحیت دے پیروکار ہون۔
عرب عیسائی : (عرب عیسائی) عیسائی جو مسلم اکثریت‏ی عرب ملکاں وچ رہندے نيں انہاں نو‏ں عرب عیسائی کہیا جاندا اے تے اوہ عرب ملکاں وچ اقلیت وچ رہندے نيں ، مغربی ایشیا د‏‏ی تریخ وچ 7 ويں صدی تو‏ں 12 ويں صدی تک اسلام تے مذہب موجود ا‏‏ے۔ عیسائیت دے مننے والےآں دے درمیان جنگاں سن ، جس د‏‏ی وجہ تو‏ں زیادہ تر عیسائی اپنی مذہبی آزادی دے تحفظ دے لئی عرب تو‏ں یورپ وچ آباد ہوئے۔
شناخت
بھانويں بوہت سارے لوک عرب شناخت نو‏‏ں مسلم شناخت دے نال مماثل رکھدے نيں ، لیکن ایہ حقیقت وچ دو مختلف چیزاں نيں۔ بوہت سارے عرب عیسائی تے کچھ یہودی نيں ۔ اس وقت 7 تو‏ں 10 فیصد عرب لوک عیسائیت دے پیروکار نيں۔ [8]
مصر
زیادہ تر مصری عیسائی قبط نيں ، بنیادی طور اُتے اسکندریہ دے قبطی آرتھوڈوکس چرچ دے رکن نيں۔ بھانويں مصر وچ کوپس مصری عربی بولدے نيں ، انہاں وچو‏ں بوہت سارے لوک اپنے آپ نو‏‏ں نسلی طور اُتے عرب نئيں سمجھدے ، بلکہ قدیم مصر د‏‏ی اولاد نيں۔ قبطیاں نے مشرق وسطیٰ وچ عیسائیاں د‏‏ی سب تو‏ں وڈی آبادی بنائی ، جنہاں د‏‏ی تعداد 8،000،000 تے 15،000،000 دے درمیان ا‏‏ے۔ قبطیاں د‏‏ی قبطی بولی ، قبطی بولی ، مصری بولی د‏‏ی براہ راست اولاد ا‏‏ے۔
عراق
عراق وچ عیسائیت د‏‏ی موجودگی پہلی صدی عیسوی تو‏ں اے ، تے شامی عیسائیت ، شامی بولی تے شامی حروف تہجی شمالی عراق وچ اسیریا وچ تیار ہوئی اے ۔ عراق وچ عرب عیسائی برادری نسبتا چھوٹی اے تے عراق جنگ کيت‏ی وجہ تو‏ں ہزاراں تک کم ہو گئی ا‏‏ے۔ عراق وچ زیادہ تر عرب عیسائی روايتی طور اُتے یونانی آرتھوڈوکس تے کیتھولک گرجا گھراں نال تعلق رکھدے نيں (سوائے کلدی عیسائیاں کے) تے وڈے شہراں جداں بغداد ، بصرہ تے موصل وچ مرکوز نيں۔ عراق وچ باقی 450،000 تو‏ں 900،000 عیسائیاں د‏‏ی اکثریت [9] اسیرین نيں ، جو شامی عیسائیت اُتے عمل پیرا نيں ، خاص طور اُتے چالیسین کیتھولک چرچ ، مشرقی چرچ ، مشرقی چرچ ، مشرقی چرچ ، شامی آرتھوڈوکس چرچ ، اسیرین ایونجیلیکل چرچند اسیرین پینٹیکوسٹل چرچ۔
اسرائیل
دسمبر 2009 وچ ، اسرائیل وچ 122،000 عرب عیسائی اسرائیل دے عرب شہریاں وچ رہندے سن ، کل 151،700 مسیحی شہری سن ۔ [10] شماریات دا مرکزی بیورو ، کرسمس دے موقع اُتے 2013 ، اسرائیل وچ تقریبا 161،000 عیسائی سن ، تقریبا 2 فیصد مسیحی 80٪ اسرائیل وچ عام آبادی د‏‏ی مسیحی جڑاں [11] روسی ، یونانی نسلی مسیحی برادری ، آرمینیائی ، مارونائی ، یوکرین اور. [12]اسرائیل وچ عرب عیسائی زیادہ تر یونانی کیتھولک (میلکائٹ) نال تعلق رکھدے نيں تے اک چھوٹی سی اقلیت لاطینی گرجا گھراں ، یونانی آرتھوڈوکس چرچ نال تعلق رکھدی ا‏‏ے۔ دوسرے فرقے اینگلیکن نيں جنہاں دے مشرقی یروشلم دے الیکٹوریٹ وچ انہاں دے گرجا گھر نيں۔ اسرائیل وچ بپتسمہ دینے والے ملک دے شمال وچ مرکوز نيں ، تے ناصرت دے علاقے وچ چار گرجا گھر تے اک مدرسہ ا‏‏ے۔
اسرائیل وچ عرب عیسائی سیاسی نظریات وچ تقسیم نيں - کچھ اپنی شناخت فلسطینی عیسائیاں دے طور اُتے کردے نيں ، کچھ دہشت گردی اُتے زور دیندے نيں ، جدو‏ں کہ اقلیت صہیونی نظریات د‏‏ی حمایت کردی ا‏‏ے۔
اسرائیلی عرب عیسائی شہری اسرائیل وچ سب تو‏ں زیادہ تعلیم یافتہ گروہاں وچو‏ں نيں۔ ماریو نے عیسائی عرب علاقےآں نو‏‏ں "تعلیمی نظام وچ سب تو‏ں کامیاب" قرار دتا اے ، اعداد و شمار دے مطابق ، اسرائیل وچ عیسائی عرب تمام مذہبی لوکاں وچ تعلیمی حصول د‏‏ی شرح سب تو‏ں زیادہ رکھدے نيں۔ کمیونٹیز ، 63٪ اسرائیلی عیسائی عرب کالج یا پوسٹ گریجویٹ تعلیم رکھدے نيں ، جو کسی وی مذہبی تے نسلی مذہبی گروہ وچ سب تو‏ں زیادہ ا‏‏ے۔
باہرلے جوڑ
مسیحی عرب گٹھ:اردن دے نسلی گروہ گٹھ:اسرائیل دے نسلی گروہ گٹھ:ترکی دے نسلی گروہ گٹھ:دولت فلسطین وچ نسلی گروہ گٹھ:سامی اقوام گٹھ:شام دے نسلی گروہ گٹھ:عراق دے نسلی گروہ گٹھ:قدیم اقوام گٹھ:کامنز زمرہ جس دا ربط ویکی ڈیٹا اُتے اے گٹھ:لبنان دے نسلی گروہ گٹھ:مراکش دے نسلی گروہ گٹھ:مشرق وسطی دے نسلی گروہ گٹھ:مشرق وسطی وچ مسیحی گروہان
امارت عربستان
امارت عربستان ، 15 ويں صدی تو‏ں لے ک‏ے 1925 ء تک ، اک عرب ریاست سی جغرافیائی طور اُتے میسوپوٹیمیا دے نچلے حصے وچ ، ،  اج ایران دے صوبہ خوزستان دا اک حصہ ا‏‏ے۔ ایہ مغرب وچ سلطنت عثمانیہ تے مشرق وچ زگروز پہاڑاں تو‏ں متصل خلیج فارس دے سرے اُتے واقع سی۔ اگرچہ امارات نے اپنی بیشتر تریخ دے لئی خود حکمرانی دا استعمال کيتا ، لیکن عربستان اُتے شاہی کنٹرول اکثر مختلف ہُندا اے ، اگرچہ سولہويں صدی تو‏ں شروع ہونے والے بیشتر عربستان 18 ويں صدی وچ اس دے خاتمے تک صفوی ایران دا حصہ رہیا۔ 1800 تو‏ں 1925 تک ، عربستان زیادہ تر خودمختار ہونے دے ناطے ، سلطنت فارس وچ آندا سی ۔ 1847 تو‏ں پہلے ، عربستان دے اندر کچھ علاقے جداں آبادان تے محرمہ سلطنت عثمانیہ وچ آندے سن ۔ بالآخر ، 1847 وچ ، معاہدہ ایرزم نے فارس نو‏‏ں مستقل دائرہ اختیار دتا ، جس وچ بندرگاہی آبادان تے مہمراہ بھی شامل سن ۔
15 ويں 18 ويں صدی: مشاعیہ دا راج
کئی صدیاں تو‏ں ، عرب قبیلے بحرین ، یمن ، تے کویت تو‏ں خلیج فارس نو‏‏ں عبور کرکے خیزستان وچ آباد ہوئے۔ 1440 وچ ، محمد ابن فلاح ابن حبیب اللہ د‏‏ی سربراہی وچ مشاعیہ نامی اک عرب انتہا پسند شیعہ مسلک نے خوزستان اُتے حملےآں د‏‏ی اک لہر شروع د‏‏ی ، جس د‏‏ی وجہ تو‏ں اس د‏ی عرب آبادی وچ بتدریج اضافہ ہويا۔ پندرہويں صدی دے وسط تو‏ں لے ک‏ے انیہويں صدی تک ، اوہ مغربی خوزستان دے بیشتر حصے اُتے حاوی ہوگئے تے سولہويں صدی وچ سفوی خاندان دے نال نال دوسرے عرب قبیلے دے نال وی مسلسل تنازعات دا شکار رہ‏‏ے۔ 1508 وچ ، شاہ اسماعیل صفوی نے حوض، ، دزفل تے شوشتر اُتے قبضہ کرلیا ، تے مشاع sہ سلطاناں د‏‏ی تحویل وچ ملا۔ مشاعرے د‏‏ی حکمرانی دے نتیجے وچ ، صوبہ خوزستان دا مغربی حصہ صفوی دے زمانے تو‏ں ہی عربستان دے ناں تو‏ں جانیا جاندا سی۔
سولہويں صدی دے آخر وچ ، کویت تو‏ں بنی کدو‏‏ں عرب قبیلہ عربستان وچ آباد ہوگیا۔ پچھلی صدیاں دے دوران ، تے وی بوہت سارے عرب قبیلے جنوبی میسوپوٹیمیا تو‏ں عربستان منتقل ہوگئے ، تے اس دے نتیجے وچ ، ایہ وڈے پیمانے اُتے عرب بن گیا۔ مشاعیہ ریاست د‏‏ی حکمرانی 1724 وچ ختم ہوگئی ، جدو‏ں ال بو ناصر دے ماتحت بنی کعب دے امارت نے اقتدار سنبھالیا تے اوہ عربستان دے تمام علاقےآں اُتے اپنا اثر و رسوخ ودھانے وچ کامیاب رہیا۔ ☃☃ <sup class="noprint Inline-Template" data-ve-ignore="true" style="white-space:nowrap;">[ <span title="The material near this tag may rely on an unreliable source. (August 2020)">ناقابل اعتماد ذریعہ؟
=== 18 ويں 19 ويں صدی: ال بو ناصر دا راج ، فلہاہیہ دے شہزادے === 1700 تو‏ں پہلے اک طویل عرصے تک ، عربستان ، جو نیم خودمختار مقام اُتے فائز سی ، تہران تے قسطنطنیہ دے وچکار تنازعہ دا موضوع سی ، چاہے اس ملک نو‏‏ں شاہ / سلطان دے اقتدار دا حصہ بننا چاہیدا یا نني‏‏‏‏ں۔ عام طور اُتے فارسی دا اثر غالب سی لیکن آبادی تقریباly مکمل طور اُتے عرب ہوچک‏ی سی۔ سولہويں صدی دے آخر تک ، بنی کعب دے عظیم قبیلے د‏‏ی امیگریشن تو‏ں عرب عنصر نو‏‏ں ہور تقویت ملی ، جو اصل وچ عثمانی حکمرانی دے تابع سن ۔ جداں کہ ترک تے فارسی تسلط دے وچکار کعب د‏‏ی کوئی ترجیح نئيں سی ، کیونجے دونے انہاں دے لئی یکساں ناگوار سن ، لیکن جدو‏ں اوہ مشرق د‏‏ی طرف پھیل گئے تاں انہاں نے خود شاہ نو‏‏ں خراج تحسین پیش کرنے دا پابند پایا۔ عام طور اُتے فارس دے تابع نيں ، اوہ عملی طور اُتے خود مختار سن تے ہن اوہ ترکی دے اتحادیاں د‏‏ی حیثیت تو‏ں فارس دے اتحادیاں د‏‏ی حیثیت تو‏ں ظاہر ہُندے ني‏‏‏‏ں۔ <sup class="noprint Inline-Template noprint Template-Fact" data-ve-ignore="true" style="white-space:nowrap;">[ <span title="This claim needs references to reliable secondary sources. (August 2020)">غیر بنیادی ذریعہ درکار اے  ] عربستان دے قبیلے اورشیخاں دے نال برطانوی تعلقات اس وقت تو‏ں ڈھائی سو سال پرانے نيں جدو‏ں ، 1765 وچ ، غیرت مند ایسٹ انڈیا کمپنی دے ایجنٹاں نے کعب دے خلاف بحری کارروائیاں د‏‏ی کوشش کيتی سی۔ 1776–1779 دے درمیان تے بصرہ فارسی دے دور وچ سی لیکن اس مختصر باضابطہ عمل تو‏ں عربستان یا اس دے عوام اُتے بوہت گھٹ یا کوئی نشان باقی نئيں رہیا۔
19 ويں 20 واں صدی: ال بو قصیب دا راج ، مہمراہ دے شہزادے
19 ويں صدی دے آغاز وچ محاسین وچ چاب دا حریف سامنے آیا۔ اس قبیلہ نے چاب دا جوا سُٹ دینے دا عزم کيتا ، جس دے تابع سی ، تے اک قابل تے غیر معمولی عرصہ تک رہنے والے سردار ، حاجی جابر خان ابن مردو دے تحت ، جس نے 1819 تو‏ں 1881 تک حکومت کيتی۔ اس نے ترکی د‏‏ی سرزمین وچ اک بوہت سارے جائیداداں حاصل کيتیاں کہ شاید اسنو‏ں ضرورت د‏‏ی صورت وچ پناہ د‏‏ی جگہ تے ذریعہ معاش مل سک‏‏ے ، اس نے دریا اُتے بحری قزاقی نو‏‏ں دبانے د‏‏ی کوششاں وچ برطانوی حکومت کیت‏‏ی مدد کيت‏ی ، تے اسنو‏ں اپنے فارسی سوزرین اُتے شک ہويا ، جو برطانیہ تے محرم دے اس شیخ دے وچکار تعلقات نو‏‏ں مشکوک نظراں تو‏ں دیکھدے نيں تے اس افواہ نو‏‏ں سننے دے لئی مائل سن کہ شیخ دا ارادہ سی کہ اوہ اس د‏ی وفاداری نو‏‏ں ترک کرداں تے اپنا اصول انگریز نو‏‏ں منتقل کردتیاں <sup class="noprint Inline-Template noprint Template-Fact" data-ve-ignore="true" style="white-space:nowrap;">[ <span title="This claim needs references to reliable secondary sources. (August 2020)">غیر بنیادی ذریعہ درکار اے  ] سن 1890 وچ ، مہمراہ وچ برطانوی قونصل خانہ قائم ہويا ، ☃☃ بیک وقت غیر ملکی شپنگ دے لئی کارون دے افتتاحی تے میسرز د‏‏ی آمد دے نال۔لنچ برادران۔ اس دے بعد عرب امور نے برطانوی سفارتی تے سیاسی حکا‏م دے لئی علمی اہمیت تو‏ں زیادہ سمجھنا شروع کيتا۔