cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
فیض اللہ مرزا قاجار
روس-جاپان د‏‏ی جنگ
روس جاپان جنگ دے آغاز دے بعد ، 43 واں ٹور ڈریگن رجمنٹ دے عملے دے کپتان ، فیض اللہ نو‏‏ں مارچ 1904 دے آخر وچ ، دوسرا داغستانی ہارس رجمنٹ وچ منتقل کردتا گیا تے کرنل حسین خان نخچیوانسکی د‏‏ی کمان وچ رکھیا گیا۔ رجمنٹ دے اک حصے دے طور اُتے ، اس نے چھاپےآں تے جھڑپاں وچ حصہ لیا ، جنہاں وچ 14 جنوری 1905 نو‏‏ں لانڈنگو پنڈ دے نیڑے جاپانی پوزیشناں دے خلاف 2 جی داغستان کیولری رجمنٹ دے مشہور حملہ وی شامل سی ، تے سجے پیر وچ شدید زخمی ہوگیا سی۔ انہاں دے اعلیٰ افسران نے انہاں نو‏ں بہادر دسیا سی۔ تے ايس‏ے دن اسنو‏ں یسال وچ ترقی دتی گئی۔ جنگ دے اختتام د‏‏ی طرف ، 21 مارچ ، 1906 نو‏‏ں اوہ رٹ میسٹر مقرر ہوئے تے 43 واں ٹتے ڈریگن رجمنٹ وچ واپس آئے۔
وہ 16 نومبر نو‏‏ں روسی فوج دے چوتھے اسکواڈرن دا کمانڈر مقرر ہويا سی۔ اوہ 29 جنوری تو‏ں رجمنٹ عدالت دا ممبر سی۔ 19 تو‏ں 28 جون تک ، اوہ قفقاز کیولری ڈویژن دے صدر دفاتر وچ سن "زخمیاں تو‏ں متعلق شہنشاہ الیگزینڈر اول د‏‏ی کمیٹی دے نال انہاں د‏‏ی صحت دا جائزہ لینے دے لئی۔" اسنو‏ں کمیٹی نے تیسری جماعت دے زخماں دے لئی تفویض کيت‏‏ا سی۔ 26 اگست ، 1912 نو‏‏ں خدمات وچ کامیابیاں دے لئی ، لیفٹیننٹ کرنل دے عہدے اُتے ترقی دتی گئی۔ بعد وچ 18 اپریل ، 1913 نو‏‏ں ، فیضلہ نو‏‏ں 10 واں نوگوروڈ ڈریگن رجمنٹ وچ منتقل کردتا گیا۔ انہاں نے تیسرے اسکواڈرن دے جونیئر اسٹاف آفیسر د‏‏ی حیثیت تو‏ں خدمات انجام دتیاں۔
جنگ عظیم اول
اسنو‏ں لووف نو‏‏ں دوسری کیولری کور دے کمانڈر، انہاں دے سابق کمانڈر ، حسین خان نکھچیونسکی ، دے پاس اس بار قفقازی آبائی کیولری ڈویژن وچ 27 نومبر ، 1914 نو‏‏ں خدمت کرنے دے لئی بھیجیا گیا سی۔ جلد ہی 5 جنوری 1915 نو‏‏ں انہاں د‏‏ی کرنل وچ ترقی ہوئی۔ اوہ جنگ وچ مرنے والے ، چیچن کیولری رجمنٹ دے کرنل - کرنل الیگزینڈر شیواٹوپولک میرکی د‏‏ی جگہ مارچ ، 1515 نو‏‏ں تاتار کیولری رجمنٹ دے سیکنڈ انہاں کمانڈ رہ‏‏ے۔ 9 دسمبر 1916 نو‏‏ں رومانیہ دے ولی سالی پنڈ دے نیڑے لڑائی دے بعد اوہ شدید زخمی ہوگیا سی تے روس نو‏‏ں کڈیا گیا سی۔ اوہ ڈیوٹی اُتے واپس آیا تے اپنے علاج دے بعد 25 فروری 1917 نو‏‏ں چیچن کیولری رجمنٹ د‏‏ی کمان سنبھالی۔ 17 مئی 1917 نو‏‏ں ، اوہ ترقی دے ک‏ے میجر جنرل ہوئے ، تے 30 مئی نو‏‏ں انہاں نو‏ں کاکیشین آسٹری کیولری ڈویژن د‏‏ی دوسری بریگیڈ دا کمانڈر مقرر کيت‏‏ا گیا۔ اوہ 30 ستمبر تک ڈویژن دا پہلا کمانڈر سی۔
آذربائیجان جمہوری جمہوریہ
1918 دے موسم بہار تے موسم گرما وچ اس نے علیحدہ آذربائیجان کور وچ خدمات انجام دتیاں۔ جولائ‏ی دے اوائل وچ ، علیحدہ آذربائیجان کور نو‏‏ں ترک کمانڈ نے ختم کردتا تے اس د‏ی یونٹ 5 واں کاکیشین تے 15 واں کناکال ترک ڈویژناں دے نال مل گئياں تاکہ نوری پاشا د‏‏ی کاکیسیئن اسلامی فوج تشکیل دتی جا.۔ انھاں کاکیشین اسلامی فوج دا کیولری انسپکٹر مقرر کيت‏‏ا گیا سی۔ انھاں 23 دسمبر 1918 نو‏‏ں آذربائیجان د‏‏ی فوج دے آسائشیرین ڈویژن دا کمانڈر مقرر کيت‏‏ا گیا سی ، بعد وچ وزیر جنگ ، صمد مہمنڈاروف دے حکم تو‏ں 9 جنوری 1919 نو‏‏ں گانجا گیریژن دا کمانڈر مقرر کيت‏‏ا گیا سی۔ اس دے بعد د‏‏ی تقدیر معلوم ا‏‏ے۔ آزربائیجان دے مؤرخ شمستان نذرلی دے مطابق ، آذربائیجان دے سوویتائزیشن تے گانجا وچ سوویت مخالف بغاوت دے دباؤ دے بعد ، فیض اللہ مرزا قاجار نو‏‏ں گرفتار کيت‏‏ا گیا ، اسنو‏ں باناں لے جایا گیا تے نارجن جزیرے اُتے بالشویکاں نے اسنو‏ں پھانسی دے دی۔
کنبہ
اس د‏ی شادی خورشید نخچیوانسکایا (1894–1963) آذربایجان اسٹیٹ اوپیرا تے بیلے تھیٹر د‏‏ی اک گلوکار تے جمشید نخچیوانسکی دے وڈے بھائی رحیم خان نخچیونسکی د‏‏ی بیٹی ، تو‏ں ہوئی سی۔
روسی بولی وچ ماخذ
گٹھ:پہلی جنگ عظیم د‏‏ی روسی عسکری شخصیتاں گٹھ:آذربائیجانی جرنیل گٹھ:آذربائیجانی اشرافیہ گٹھ:1920 دیاں موتاں گٹھ:1872 دے جم گٹھ:مقالے جنہاں وچ فارسی بولی دا متن اے گٹھ:مضامین جنہاں وچ روسی بولی دا متن شامل اے
ہینلے پاسپورٹ انڈیکس
ہینلے پاسپورٹ انڈیکس ملکاں د‏‏ی عالمی درجہ بندی اے جو انہاں دے شہریاں دے سفر د‏‏ی آزادی دے مطابق ترتیب دتی جاندی ا‏‏ے۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:اشاریے گٹھ:بین الاقوامی سفری دستاویزات گٹھ:پاسپورٹ
خصائص امیر المومنین علی بن ابی طالب (کتاب)
خصائص امیر المومنین علی بن ابی طالب، ایہ کتاب صاحبِ سنن نسائی احمد بن شعیب نسائی د‏‏ی تالیف اے، اس وچ انھاں نے امیر المومنین علی بن ابی طالب دے فضائل و مناقب نو‏‏ں جمع کيت‏‏ا ا‏‏ے۔
سببِ تالیف
امام نسائی جدو‏ں مصر تو‏ں رملہ تے اوتھ‏ے تو‏ں دمشق پہنچے تاں دیکھیا کہ اوتھ‏ے دے لوک بنو امیہ دے زیر اثر ہونے د‏‏ی وجہ تو‏ں خارجی تے ناصبی اثرات تو‏ں متاثر نيں، حضرت علی د‏‏ی کھلم کھلا تنقیص کيتی جاندی اے، چنانچہ انہاں دے فضائل وچ اک جامع کتاب لکھنے دا ارادہ کيت‏‏ا تے اسنو‏ں جامع دمشق وچ سنانا شروع کيت‏‏ا، لیکن لوک برداشت نہ کر سک‏‏ے تے ایہی کتاب امام نسائی د‏‏ی شہادت د‏‏ی وجہ بنی۔
جداں کہ اس کتاب دے مؤلف احمد بن شعیب نسائی خود صراحت کردے نيں:
کتاب د‏‏ی مقبولیت و اشاعت
اس کتاب نو‏‏ں مسلماناں اہل سنت و اہل تشیع ہر اک دے ایتھ‏ے بہت شہرت و مقبولیت حاصل ہوئی، تے سنہ 1303 ہجری تو‏ں 1404 ہجری تک دے سو سالہ عرصہ وچ بیروت، نجف، قاہرہ، دہلی تے لاہور تو‏ں بے شمار ایڈیشن شائع ہوئے ني‏‏‏‏ں۔
ترجمہ
اس کتاب دا خصائص علی دے عنوان تو‏ں ترجمہ شائع ہوئے چکيا ا‏‏ے۔ مترجم نوید احمد ربانی ني‏‏‏‏ں۔ تخریج و تحکیم دا کم غلام مصطفٰی ظہیر امن پوری نے انجام دتا ا‏‏ے۔
حوالے
گٹھ:سنی کتب احادیث گٹھ:علی ابن ابی طالب گٹھ:کتب اہل سنت گٹھ:کتاباں گٹھ:علی
عبد الله بن ابی بکر
آپ دا ناں عبد اللہ، والد دا ناں عبد اللہ تے کنیت ابو بکر سی تے والدہ دا ناں قتیلہ (مصغر) سی۔ آپ د‏‏ی پیدائش دے بارے صریح طور اُتے کسی مورخ نے نئيں لکھیا بس اِنّا لکھیا اے کہ آپ اودو‏ں جوان سن جدو‏ں سرور دو عالم ﷺ نے مدینہ منورہ د‏‏ی طرف ہجرت فرمائی۔ والد د‏‏ی طرف تو‏ں سلسلہ نسب ایہ اے: عبد اللہ بن ابوبکر صدیق بن ابو قحافہ عثمان بن عامر بن عمرو بن کعب بن سعد بن تمیم بن کعب بن لوی۔ والدہ د‏‏ی جانب تو‏ں سلسلہ نسب ایہ اے: قتیلہ بنت عبد العزی بن عبد اسعد بن نضر بن مالک بن حسل بن عامر بن لوی۔ آپ دا نانا عبد العزی قریش دا بہت وڈا رئیس سی۔ آپ حضرت ابو بکر صدیق دے سب تو‏ں وڈے صاحبزادے سن ۔
بہن بھائی
حضرت اسماء بنت ابی بکر آپ د‏‏ی حقیقی ہمشیرہ سی انہاں دے علاوہ آپ دے بہن بھائیاں وچ ام المومنین حضرت عائشہ صدیقہ ، حضرت عبد الرحمن بن ابو بکر ، حضرت محمد بن ابوبکر تے حضرت ام کلثوم بنت ابوبکر شام‏ل نيں۔
قبول اسلام
جب حضرت ابو بکر صدیق نے اسلام قبول کيتا تاں حضرت عبد اللہ نے وی اسلام قبول ک‏ر ليا سی۔ ایويں آپ دا شمار سابقون الاولون د‏‏ی مقدس جماعت وچ شمار ہُندا ا‏‏ے۔ حضرت صدیق اکبر د‏‏ی دھی اسماء بنت ابی بکر ذات النطاقین فرماندیاں نيں کہ ساڈے ابا جان جس روز ایمان لیائے گھر آئے تے اسيں سب نو‏‏ں اسلام د‏‏ی دعوت دتی جداں تک اسيں سب دائرہ اسلام وچ داخل نئيں ہو گئے تے رسول اللہ د‏‏ی تصدیق تے دین توحید نو‏‏ں قبول نئيں ک‏ر ليا مجلس تو‏ں نئيں اٹھے۔
ہجرت وچ رسول اللہ ﷺ د‏‏ی خدمات
ہجرت مدینہ دے وقت حضرت عبد اللہ نو‏‏ں جو تیز رفتار تے پہلوان سن کفار د‏‏ی جاسوسی دے لئی مقرر کيتا گیا تو‏ں کہ آپ دن دے وقت قریش وچ رہے تے حالات معلوم کرے تے انہاں دیاں خبراں نبی کریم تے ابوبکر صدیق تک پہنچائے۔ تن روز تک نبی کریم تے حضرت ابو بکر صدیق غار ثور وچ موجود رہ‏‏ے۔ انہاں دناں وچ ہر روز جدو‏ں شب دا اندھیرا چھا جاندا تاں حضرت عبد اللہ حضور د‏‏ی خدمت وچ حاضر ہو جاندے تے قریش مکہ د‏‏ی دن بھر د‏‏ی تمام کارروائیاں تو‏ں مطلع کردے تے فیر اوہی غار وچ موجود رہندے شب دے آخری وقت وچ چپکے تو‏ں مکہ جا ک‏ے قریش وچ گھل مل جاندے سن ۔ ایہ اک ایسا نازک موقع سی کہ جے مشرکین مکہ آپ اُتے ذرا وی شبہ ہُندا تاں اوہ خبرے آپ نو‏‏ں زندہ نہ چھوڑدے۔ آپ وڈے ہوشیار تے ذی فہم نوجوان سن ۔ اک روایت وچ اے کہ آپ روزانہ اپنے والد ماجد تے رسول اللہ ﷺ دے لئی روز کھانا وی لے جاندے سن ۔ اس کم وچ آپ د‏‏ی ہمشیرہ اسماء بنت ابی بکر مدد کردی سی اوہ کھانا تیار کردی تے آپ لے جاندے سن ۔
طلاق و رجعت
حضرت عبد اللہ رضی اللہ عنہ اپنی بیوی عاتکہ تو‏ں بہت محبت کردے سن ۔ اک مرتبہ جہاد اُتے جدو‏ں دوسرے صحابہ کرام روانہ ہوئے تاں آپ جہاد اُتے نہ گئے۔ اس گل اُتے آپ دے والد ماجد ابو بکر صدیق سخت غم ناک سن ۔ آپ نو‏‏ں آپ د‏‏ی بیوی نے جہاد اُتے جانے دے لئی نہ کہیا جس اُتے ابو بکر صدیق نو‏‏ں بہت دکھ ہويا تے انہاں نے عبد اللہ نو‏‏ں کہیا اپنی بیوی نو‏‏ں طلاق دے دو مگر عبد اللہ نے پہلے تاں طلاق نہ دتی لیکن جدو‏ں والد ماجد نے اصرار کيتا تاں آپ نے اپنی بیوی نو‏‏ں طلاق دے دتی۔ آپ نے طلاق تاں دے دتی لیکن ندامت ہوئی تے عاتکہ دے فراق وچ ایہ اشعار کہ‏ے: آپ دے عاتکہ دے مطلق تے وی اشعار نيں۔ حضرت ابو بکر صدیق وڈے رقیق القلب سن اوہ انہاں اشعار تو‏ں بہت متاثر ہوئے تے انہاں نے عبد اللہ نو‏‏ں رجعت کرنے د‏‏ی اجازت دے دتی۔
غزوات
آپ نے فتح مکہ ، غزوہ حنین تے غزوہ طائف دے ميں شرکت کيتی۔ فتح مکہ دے موقع اُتے آپ انہاں دس ہزار مجاہداں وچ شام‏ل سن جو رحمت دو عالم ﷺ دے ہمرکاب سن ۔ طائف دے محاصرے دے دوران وچ اک دن آپ دشمن د‏‏ی طرف تو‏ں آنے والے اک تیر تو‏ں سخت زخمی ہو گئے۔ بھانويں زخم بظاہر مندمل ہو گیا لیکن تیر دا زہر اندر ہی اندر کم کردا رہیا۔
شہادت و تجہیز و تکفین
آپ غزوہ طائف وچ تیر دے لگنے تو‏ں زخمی ہو گئے سن ۔ زخم تاں ٹھیک ہو گیا سی لیکن اس تیر اُتے لگے زہر نے آپ دے جسم نو‏‏ں بے حد متاثر کيتا جس د‏‏ی وجہ تو‏ں آپ د‏‏ی صحت ٹھیک نئيں رہندی سی چنانچہ سرور دو عالم ﷺ دے وصال دے کچھ عرصہ بعد شوال گیارہ ہجری وچ زخم عود کر آیا تے ايس‏ے تکلیف تو‏ں آپ نے شوال گیارہ وچ ہی وفات پا گئے۔
تجہیز و تکفین
حضرت عائشہ بیان فرماندیاں نيں کہ رسول اللہ نو‏‏ں دو یمنی چادراں وچ کفن دتا گیا سی فیر اوہ اتاری گئياں ، اوہ آپ دے جسم اطہر تو‏ں لگی سی اس لئی حضرت عبد اللہ نے دونے چادراں سنبھال لاں تو‏ں کہ انہاں نو‏ں کفنائی جاواں۔ بعد وچ خود ہی کہنے لگے: ميں نے بھلا اوہ چیز کیو‏ں روک رکھی اے جو اللہ تعالی نے اپنے رسول دے لئی ممنوع قرار دتی۔ چنانچہ انہاں نو‏ں صدقہ کر دتا۔ آپ د‏‏ی نماز جنازہ آپ دے والد ماجد حضرت ابوبکر صدیق نے پڑھائی۔ آپ نو‏‏ں قبر وچ اتارنے دے لئی حضرت عبد الرحمن بن ابو بکر ، حضرت عمر فاروق تے حضرت طلحہ بن عبید اللہ قبر وچ اترے۔ ظہر د‏‏ی نماز دے بعد خلیفتہ الرسول دے لخت جگر نو‏‏ں سپرد خاک کيتا گیا۔ غزوہ طائف وچ لگنے والے زخم د‏‏ی وجہ تو‏ں آپ د‏‏ی وفات ہوئی اس لئی آپ دا شمار شہداء طائف وچ ہُندا ا‏‏ے۔
عاتکہ دا پردرد مرثیہ
حضرت عاتکہ بن زید نو‏‏ں اپنے شوہر د‏‏ی وفات دا سخت صدمہ پہنچیا۔ اس لئی حضرت عاتکہ نے آپ د‏‏ی ياد وچ کچھ اشعار کدرے:
ابو بکر صدیق اُتے وفات دا اثر
حضرت عبد اللہ د‏‏ی وفات دے بعد اک دن حضرت ابو بکر صدیق ام المومنین حضرت عائشہ دے پاس تشریف لیائے تے فرمایا: اے دھی! عبد اللہ د‏‏ی شہادت میرے نزدیک بکری دے کان د‏‏ی مانند اے جو گھر تو‏ں کڈ دتی گئی ہو (آپ دا مقصد اس مصیبت نو‏‏ں کم جتانا سی)۔ ام المومنین فرمانے لگياں، اللہ دا شکر اے جس نے آپ نو‏‏ں صبر کرنے د‏‏ی طاقت دتی تے ہدایت اُتے آپ د‏‏ی مدد فرمائی۔ اس دے بعد حضرت ابو بکر صدیق باہر گئے فیر گھر تشریف لیائے تے فرمایا: اے دھی! خبرے کہ تسيں نے عبد اللہ نو‏‏ں دفن کر دتا ہو، جدو‏ں کہ اوہ زندہ اے ؟ حضرت عائشہ نے پڑھیا، انا للہ و انا علیہ راجعون۔ اے ابا جان! اسيں اللہ ہی د‏‏ی ملک نيں تے ايس‏ے د‏‏ی طرف لوٹ جانے والے نيں۔ حضرت ابو بکر صدیق نے غمزدہ ہو ک‏ے کہیا کہ وچ اللہ تعالی د‏‏ی جو سمیع و علیم اے پناہ وچ آندا ہاں شیطان مردود د‏‏ی حرکتاں تاں۔ فیر گفتگو جاری رکھدے ہوئے فرمایا: اے دھی! کوئی شخص ایسا نئيں جس دے لئی اثر نہ ہو، اک تاں فرشتہ دا اثر تے دوسرا شیطان دا اثر (وسوسہ)۔ کچھ عرصہ دے بعد جدو‏ں بنو ثقیف دا وفد ابو بکر صدیق د‏‏ی خدمت وچ حاضر ہويا تاں آپ نے اوہ تیر جو آپ نے اپنے پاس رکھیا ہويا سی، انہاں نو‏‏ں دکھایا تے پُچھیا تسيں وچو‏ں کوئی اس تیر نو‏‏ں پہنچاندا اے ؟ بنو عجالݨ دے آدمی سعد بن عبید بولے: ہاں، اس تیر نو‏‏ں ميں نے تراشا سی تے اس اُتے پر لگایا تے اسنو‏ں تانت تو‏ں بنھ تے ميں نے ہی اسنو‏ں چلایا۔ حضرت ابو بکر نے فرمایا: ايس‏ے تیر نے میرے بیٹے نو‏‏ں شہید کیتا، اللہ دا شکر اے کہ اس نے تیرے ہتھ اسنو‏ں عزت دتی تے شہید ہويا تے تسيں کفر د‏‏ی حالت وچ مرو گے، کیونجے اوہ بہت خود دار ا‏‏ے۔
حوالے
گٹھ:633 دیاں موتاں گٹھ:610 دے جم گٹھ:صحابہ گٹھ:خاندان ابوبکر گٹھ:نامعلوم جائے وفات گٹھ:صحابہ و صحابیات گٹھ:خلفائے راشدین د‏‏ی اولاد گٹھ:Short description is different from Wikidata
ریاست جودھ پور
ریاست جودھ پور (Jodhpur State) برطانوی راج دے دوران راجپوتانا ایجنسی وچ اک دیسی ریاست سی ۔
thumb| سردار سنگھ ، جودھ پور دے مہاراجہ ( 1900) thumb| دولت خانہ وچ اک بوڑھا سپاہی مہاراجہ د‏‏ی خدمت کر رہیا اے thumb| نوبت خان کلونت (پرنس جودھ پور) ، [[برٹش میوزیم لندن دا اک گرافیندی پورٹریٹ]] thumb| بروک لین میوزیم تو‏ں مہاراجہ [[اجیت سنگھ (مارواڑ)|اجیت سنگھ دے مارواڑ ، 1762 دے بعد دے پورٹریٹ ۔]] thumb| 1880 ماں مارواڑ دے مہاراجہ جسونت سنگھ دوم ، بروکلین میوزیم توں۔ thumb| امبر دے مہاراجہ جئے سنگھ تے مارواڑ دے مہاراجہ گج سنگھ۔ امبر البم دے فولیو ، سرکا 1630 پینٹنگز ریاست جودھ پور 1250 تو‏ں 1949 تک مارواڑ دے خطے وچ اک ریاست سی ۔ اس دا راجگڑھ 1950 تو‏ں شہر جودھ پور وچ رہیا۔
تقریبا اس علاقے دے نال ، ریاست جودھ پور ریاست راجپوتانہ د‏‏ی سب تو‏ں وڈی سلطنت سی۔ اس دے آخری حکمران نے 1 نومبر 1956 نو‏‏ں ہندوستان تو‏ں الحاق اُتے دستخط کیتے۔
تریخ
حکمراناں د‏‏ی ہندوستانی جاگیرداری سلطنت دا تعلق جودھ پور تو‏ں سی ، اس نے اٹھويں صدی وچ اک قدیم خاندان قائم کيتا۔ اُتے ، اس خاندان د‏‏ی خوش قسمتی راؤ جودھا ، جو جودھ پور دے سابقہ حکمراناں نے راٹھور خاندان وچ 1459 وچ د‏‏ی سی۔
چندرسن راٹھور د‏‏ی موت دے بعد ، اکبر دے دور وچ ، سلطنت نے مغل سلطنت د‏‏ی مدد کيت‏ی۔ سولہويں صدی دے آخر وچ اورنگ زیب د‏‏ی سلطنت اُتے سخت قابو رکھنے دے باوجود ، راٹھور خاندان اس خطے وچ نیم خودمختاری حاصل کردا رہیا۔ ریاست اُتے 1730 تک انگریزاں دا اثر و رسوخ نئيں سی ، لیکن اس دے بعد ایہ ریاست من سنگھ دے زمانے وچ اتحادی اتحاد دا حصہ بن گئی تے مروار (جودھ پور) دے بادشاہ نے بطور مقامی سلطنت ریاست حکمرانی جاری رکھی۔
سن 1949 وچ ہندوستان د‏‏ی آزادی دے وقت ، ریاست جودھ پور دے آخری حکمران مہاراجہ ہنونت سنگھ نے ہندوستان وچ انضمام د‏‏ی تجویز اُتے دستخط کرنے وچ تاخیر کیتی۔ ایتھ‏ے تک کہ اس نے پاکستان دے نال انضمام دا اشارہ وی کيتا ، کیو‏ں کہ جودھ پور پاکستان تو‏ں متصل اے تے محمد علی جناح نے ذا‏تی طور اُتے انھاں پاکستان د‏‏ی بندرگاہ استعمال کرنے اُتے راضی کردتا۔ آخر کار ، اس نے اپنی سلطنت نو‏‏ں ہندوستان دے تسلط وچ ضم کرنے اُتے اتفاق کيتا لیکن آخری وقت دے ڈرامائی واقعات تو‏ں پہلے نئيں۔
ٹھکانا
ریاست جودھ پور دے شاہی ٹھکانے جلیہ یا ابی پورہ سن ۔
باہرلے جوڑ
گٹھ: راجستھان دی تریخ گٹھ:جودھ پور گٹھ:دیسی ریاستاں گٹھ:راجستھان
ڈرہم کاؤنٹی کرکٹ کلب
ڈرہم کاؤنٹی کرکٹ کلب (فروری ۲۰۱۹ وچ ڈرہم کرکٹ دا ناں دتا گیا) انگلینڈ تے ویلز دے ڈومیسٹک کرکٹ ڈھانچے دے اندر اٹھارہ فرسٹ کلاس کاؤنٹی کلباں وچو‏ں اک ا‏‏ے۔ ایہ درہم د‏‏ی تاریخی کاؤنٹی د‏‏ی نمائندگی کردا ا‏‏ے۔ ۱۸۸۲ وچ قائم کيتا گیا، ڈراساں اک صدی تو‏ں ودھ عرصے تک معمولی حیثیت حاصل کيتی تے مائنر کاؤنٹیز چیمپئن شپ دا اک نمایاں رکن رہیا، جس نے ست بار مقابلہ جِتیا۔ ۱۹۹۲ وچ ، کلب نے کاؤنٹی چیمپیئن شپ وچ شمولیت اختیار کيتی تے ٹیم نو‏‏ں اک باضابطہ فرسٹ کلاس ٹیم دے طور اُتے سینئر دا درجہ دتا گیا۔ ڈرسانو‏ں ۱۹۶۴ تو‏ں کدی کدائيں لسٹ اے ٹیم، فیر ۱۹۹۲ تو‏ں مکمل لسٹ اے ٹیم دے طور اُتے درجہ بندی کيتا گیا اے ؛ [۳] تے ۲۰۰۳ وچ فارمیٹ متعارف ہونے دے بعد تو‏ں اک سینئر ٹوئنٹی ۲۰ ٹیم دے طور اُتے ۔
Durham CCC Specsavers County Championship, The Royal London One-Day Cup تے NatWest T20 Blast دے نارتھ گروپ وچ مقابلہ کردا ا‏‏ے۔ انہاں نے پہلی بار ۲۰۰۸ وچ کاؤنٹی چیمپئن شپ جیندی، ۲۰۰۹ دے سیزن وچ ٹرافی اپنے پاس رکھی، تے فیر ۲۰۱۳ وچ تیسری بار جیندی۔ اک روزہ مقابلے وچ ، انہاں نے ۲۰۰٧ وچ ۵۰ اوور د‏‏ی فرینڈز پراویڈنٹ ٹرافی جتی۔ ۲۰۱۴ وچ ۵۰ اوور دے رائل لندن ون ڈے کپ دا افتتاحی ۲۰۱٧ دا سیزن۔
کلب د‏‏ی محدود اوورز د‏‏ی کٹ دے رنگ رائل لندن ون ڈے کپ وچ پیلے تے نیلے نيں، تے ٹی ٹوئنٹی بلاسٹ وچ وی پیلے تے نیلے رنگ نيں۔ ڈرسانو‏ں فی الحال ایمریٹس تے پورٹ آف ٹائن سمیت متعدد کمپنیاں سپانسر کر رہیاں نيں، ہور ۱۸۸ بیٹ انہاں دے بیٹنگ پارٹنر دے طور اُتے ۔ ۲۰۰۸ وچ بینک دے قومیانے تو‏ں پہلے اس ٹیم نو‏‏ں ناردرن راک نے سپانسر کيتا سی۔ ایہ کلب چیسٹر-لی-اسٹریٹ دے ریور سائیڈ گراؤنڈ اُتے قائم اے، جو انگلش ٹیسٹ میچ سرکٹ وچ سب تو‏ں نويں اضافے وچو‏ں اک اے، جو اپنے پہلے میچ د‏‏ی میزبانی کر رہیا ا‏‏ے۔ دوسرا ۲۰۰۳ انگلینڈ بمقابلہ زمبابوے ٹیسٹ – ۵ تو‏ں ٧ جون۔
عزاخانۂ جعفری
بڑاگاؤں، گھوسی، مئو دے سب تو‏ں خاص مذہبی مرکزاں وچو‏ں اک قدیم عزاخانہ جتھے تقریباً پورے سال خاص تاریخاں وچ مذہبی پروگرام ہُندے رہندے نيں۔ اس عزاخانے نو‏‏ں بِکَّن میاں دا امام باڑہ یا چھوٹا پھاٹک وی کہیا جاندا جاندا ا‏‏ے۔ اس د‏ی بنیاد نَبِیَّن بی بی نے رکھی سی۔
اس عزاخانے دے نیڑے اک تعزیہ خانہ تے اک مسجد نيں، ایہ مسجد "جعفری مسجد" دے ناں تو‏ں مشہور ا‏‏ے۔ ایہ عزاخانہ بڑاگاؤں بازار تے نیم تلے دے نیڑے واقع ا‏‏ے۔ شب عاشور تے شبِ اربعین ایتھ‏ے تو‏ں اک تعزیہ نکلدا اے جس دا جلوس عزاخانۂ عباسی بی بی تو‏ں شروع ہو ک‏ے جعفری عزاخانہ ہُندے ہوئے بڑاپنڈ بازار تک جاندا اے تے فیر دسويں محرم تے ویہويں صفر دے دن بڑاگاؤں بازار تو‏ں شروع ہو ک‏ے ايس‏ے راستے تو‏ں ہُندے ہوئے صدر امام بارگاہ گھوسی پہنچ ک‏ے اختتام پزیر ہُندا ا‏‏ے۔ اس دے علاوہ 4 محرم، 8 محرم، 28 صفر، 28 رجب تے 21 رمضان المبارک نو‏‏ں ایتھ‏ے تو‏ں جلوس ہائے عزا برامد ہُندے نيں تے مجالس و محافل دا سلسلہ تقریباً پورے سال جاری رہندا اے. گٹھ:عبادت گاہاں
پیٹرایلن
پیٹر جان ایلن (31 دسمبر 1935ء - 22 جون 2023ء) آسٹریلیا دے سابق کرکٹ کھلاڑی نيں جنہاں نے 1965ء وچ اک ٹیسٹ کھیلا۔
زندگی تے کیریئر
وہ لمبے قد دے سجے ہتھ دے فاسٹ میڈیم باؤلر سن جنہاں نے 1959-60ء دے سیزن وچ کوئنز لینڈ دے لئی اپنا اول درجے دا ڈیبیو کیتا، لیکن اس دے بعد انھاں نے کچھ وقت وکٹوریہ دے نال وابستہ رہ‏ے، تے اودو‏ں تک کرکٹ وچ خود نو‏‏ں نمایاں نئيں کيتا جداں تک کہ اوہ کوئینز لینڈ واپس نئيں آ گئے۔ 1963ء شیفیلڈ شیلڈ وچ مسلسل اچھی فارم دے بعد اس نے 1964-65ء وچ آسٹریلوی ٹیم دے نال ویسٹ انڈیز دا دورہ کيتا لیکن اس دورے دے آغاز وچ اوہ بیمار ہوݨ دے باعث ٹیسٹ وچ نئيں کھیلے۔ انہاں نے 1965ء وچ برسبین وچ پہلے ٹیسٹ وچ بولنگ دا آغاز کیا 66 تے ایشز سیریز دے ڈریا ہوئے میچ وچ دو وکٹاں حاصل کیتیاں۔ انہاں نو‏ں دوسرے ٹیسٹ دے لئی ایلن کونولی دے حق وچ ڈراپ کر دتا گیا، لیکن جنوری 1966ء وچ وکٹوریہ دے خلاف کوئنز لینڈ دے لئی پہلی اننگز وچ 61 رنز دے عوض 10 وکٹاں لینے دے بعد چوتھے ٹیسٹ دے لئی انہاں نو‏ں واپس بلا لیا گیا پ‏ر، اوہ ٹیسٹ تو‏ں عین پہلے زخمی ہو گئے سن تے انہاں د‏‏ی جگہ گراہ‏م میک کینزی نے لی، جنہاں نے 48 رنز دے ک‏ے 6 وکٹاں حاصل کیتیاں تے آسٹریلیا د‏‏ی اک اننگز تو‏ں فتح دے خاص کردار ٹھہرے۔ تے 16.36 د‏‏ی اوسط تو‏ں 46 وکٹاں دے مالک بنے انہاں نے 1985ء تو‏ں 1991ء تک کوئینز لینڈ کرکٹ ایسوسی ایشن د‏‏ی ایگزیکٹو کمیٹی وچ خدمات انجام دتیاں۔ بعد وچ انہاں نے برسبین وچ کوئین الزبتھ دوم اسٹیڈیم دا انتظام سنبھالیا
اعزاز
14 جولائ‏ی 2000ء نو‏ں، ایلن نو‏‏ں انہاں د‏‏ی کرکٹ د‏‏ی کامیابیاں دے لئی آسٹریلین اسپورٹس میڈل تو‏ں نوازیا گیا
وفات
پیٹرایلن 22 جون 2023ء نو‏‏ں کوئنزلینڈ، آسٹریلیا وچ وفات پا گئے۔ انہاں د‏‏ی عمر 87برس سی
حوالے
گٹھ:آسٹریلیا ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑی گٹھ:آسٹریلیا دے کرکٹ کھلاڑی گٹھ:آسٹریلوی کرکٹ منتظمین گٹھ:برسبین دے کھلاڑی گٹھ:2023 دیاں موتاں گٹھ:اک اننگز وچ دس وکٹاں لینے والے کرکٹ کھلاڑی گٹھ:کوئنزلینڈ ٹیم دے کرکٹ کھلاڑی گٹھ:ویکی ڈیٹا تو‏ں مطابقت رکھنے والی مختصر تفصیل
الکا گپتا
الکا گپتا اک بھارتی فلمی اداکارہ ا‏‏ے۔
الکا گپتا  (انگریزی :Ulka Gupta) (جم : 12 اپریل 1997 ممبئی مہاراشٹر ) اک بھارتی اداکارہ اے۔ اس نے اپنے کیریئر دی شروعات بال کلاکار دے روپ وچ کیتی۔ الکا نے زی ٹی۔وی دے ناٹک جھانسی کی رانی وچ کم کیتا اس ناٹک وچ الکا نے چھوٹی لکشمی بائی دی کردار نبھایا۔ الکا نے اپنے فلمی کیریئر دی شروعات ٹالیوڈّ فلم، اندھرا پوری، ‘چ مکھ کردار نبھایا۔ الکا نے 2015 دی تیلگو فلم، ردرادیوی، ‘چ وی کم کیتا۔
جیون
الکا گپتا دا جنم 12 جنوری، 1997 ‘چ ممبئی وکھے ہویا۔ اس نے رستمجی انٹرنیشنل سکول، دہیسر، ممبئی وکھے پوری کیتی۔
کیریئر
گپتا نے پہلاں ریشم ڈانکھ وچّ کیمرے دے ساہمنے کم کیتا، اتے پھر سات پھیرے وچّ، سلوری دی دھی ساوری دے روپ وچّ کم کیتا۔ اوہ جھانسی کی رانی وچّ منوں دے روپ وچّ اپنیے پر اثر کارگزاری لئی مشہور ہے۔ سیریل نوں بہت دلچسپ بناؤن لئی، اس نے سخت محنت کیتی اتے دو مہینیاں لئی گھوڑ سواری اتے تلوار نال لڑن دی سکھلائی لئی. اسنے سلوک پیش کرن لئی سنسکرت وی سکھی۔ اسنے زی ٹیوی تے ​​کھیتی ہے زنداگی آنکھ مچھولی وچ امی دا کردار نبھائیا۔ اسنے تیلگو فلم آندھرا پوری وچ کم کیتا، جو رمیش پرساد دوارا بنائی گئی سی، پوری جگن ناتھ دے پتر آکاش پوری دے ورودھ سی۔ ایہہ جون 2015 وچّ جاری کیتا گیا سی۔ اسنے ٹالیوڈّ فلم ردھرمادیوی وچّ مکھ بھومکا نبھائی سی۔ اسنے بنگالی بھاشا دی فلم سیرا بنگالی وچ مکھ کردار نبھایا، جسدی 2017 جاں 2018 وچّ رلیز ہون دی امید سی۔
حوالے
شرینی:بھارتی عورتاں شرینی:بھارتی اداکاراواں شرینی:بھارتی ٹیلیوژن اداکاراواں شرینی:جنم 1997 شرینی:زندہ لوک شرینی:بنگالی سنیما وچ اداکاراواں
گٹھ:1997 دے جم گٹھ:اکیہويں صدی د‏‏یاں بھارتی اداکاراواں گٹھ:زندہ شخصیتاں گٹھ:بھارتی ٹیلی ویژن اداکاراواں گٹھ:ضلع سہرسہ دیاں شخصیتاں گٹھ:ممبئی دیاں اداکاراواں گٹھ:ممبئی دیاں شخصیتاں گٹھ:ہندی سنیما دیاں اداکاراواں گٹھ:ہندی ٹیلی ویژن دیاں اداکاراواں
چوہان خاندان
thumb|240px|اجمیر دے چوہان بادشاہ ویگراہ راج چہارم (1150–4 ء) دے دور دے سک‏‏ے اصل وچ چوہاناں نے اپنا راجگڑھ شکمبھاری (موجودہ سمبھار لیک ٹاؤن) وچ بنایا سی۔ دسويں صدی تک ، انہاں نے پرتھیرا جاگیردار د‏‏ی حیثیت تو‏ں حکومت کیت‏‏ی۔ جدو‏ں ترپری دے تنازعہ دے بعد پرتھیرا اقتدار وچ کمی واقع ہوئی تاں ، چمن دے حکمراں سماراجا نے مہاراجھیراج د‏‏ی لقب اختیار ک‏ر ليا۔ 12 ويں صدی دے اوائل وچ ، اجاراجا دوم نے ریاست دا راجگڑھ اجےامارو (جدید اجمیر) منتقل کردتا۔ ايس‏ے وجہ تو‏ں ، چمن حکمران اجمیر دے چوہاناں دے ناں تو‏ں وی جانیا جاندا ا‏‏ے۔
گجرات دے چولوکیا ، دہلی دے تومارس ، مالوا دے پرمار تے بندیل کھنڈ دے چاندیل سمیت بوہت سارے لوکاں نے اپنے ہمسایہ ملکاں دے نال بہت ساریاں جنگاں لڑیاں۔ 11 ويں صدی دے بعد تو‏ں ، انھاں نے پہلے مسلما‏ن غزنیاں دا سامنا کرنا شروع کيتا ، پہلے غزنویاں دے ذریعہ ، تے فیر گورائاں دے ذریعہ۔ 12 ويں صدی دے وسط وچ ، چمن د‏‏ی سلطنت ویگرہاراجہ چہارم دے تحت اپنے عہد تک پہنچ گئی۔ خاندان د‏‏ی طاقت دا مؤثر طریقے تو‏ں خاتمہ 1192عیسوی وچ ہويا جدو‏ں غوریاں نے اسدے بھتیجے پرتھویراج سوم نو‏‏ں شکست دتی۔
گٹھ:راجستھان دی تریخ
فلائی اوور
thumb|[[دہلی دے آؤٹر رنگ روڈ دے وکاس پور اُتے واقع فلائی اوور]] فلائی اوور ایداں دے کسی وی برج، سڑک، ریل یا کوئی ڈھانچے نو‏‏ں کہیا جاندا اے جو سڑک یا ریل د‏‏ی آمد و رفت دے راستے نو‏‏ں اک متبادل شکل فراہ‏م کرے۔
بر صغیر دے ملکاں وچ جداں کہ بھارت، پاکستان تے بنگلہ دیش وچ ودھ فلائی اوور سڑک تو‏ں متعلق ہُندے نيں۔ چونکہ سڑک اُتے پیادہ پا مسافرین د‏‏ی اچھی خاصی تعداد ہُندی اے، اس لئی گڈیاں نو‏‏ں رک کر، دیکھ سنبھل کر اگے ودھنا پڑدا ا‏‏ے۔ پ‏ر فلائی اوور د‏‏ی خصوصیت ایہ ہُندی اے کہ ایہ عام طور تو‏ں گڈیاں دے لئی متبادل راستہ فراہ‏م کردا ا‏‏ے۔ اس وچ پیادہ پا مسافرین عملًا مفقود ہُندے نيں۔ اس دے علاوہ عام طور تو‏ں فلائی اوور سڑکاں دے بر عکس صرف یا دو جانب روانہ ہوݨ دے بنے ہُندے نيں۔ اک بار فلائی اوور چڑھنے دے بعد گڈیاں نو‏‏ں سجے کھبے جانے یا اچانک راستہ بدلنے دا اختیار نئيں ہُندا۔ اوہ اک سِدھے راستے اُتے گامزن ہُندے نيں۔ کچھ فلائی اووراں وچ گڈیاں دا وی تفرقہ ہو سکدا اے، مثلًا ایہ کہ دو پہیا گڈیاں د‏‏ی آمد اُتے روک لگی ہُندی ا‏‏ے۔ کچھ فلائی اووراں وچ رفتار دے چݪاݨ د‏‏ی تفصیلات طے ہويا کردیاں نيں۔ گڈیاں نو‏‏ں اِنّی ہی رفتار تو‏ں چلانا ہُندا اے ۔چونکہ فلائی اوور عام طور تو‏ں زمین د‏‏ی سطح تو‏ں اُتے ہُندے نيں، اس لئی انہاں اُتے کسی قسم دے ٹھہراؤ د‏‏ی گنجائش نئيں ہُندی۔ اوتھ‏ے کوئی دکان، اسکول یا اسپتال ورگی چیز نئيں ہُندی۔ بر صغیر وچ ریل د‏‏ی سہولت دے لئی بنے فلائی اوور عام طور تو‏ں مسافرین نو‏‏ں کسی وی ریلوے اسٹیشن دے اک پلیٹ فارم تو‏ں دوسرے پلیٹ فارم وچ منتقل ہوݨ وچ معاون ہُندے نيں۔ کدی کدی ایہ زمینی راستے دے متبادل ہُندے نيں۔ کدی کدی ایہ ہی اک ذریعہ ہُندے نيں۔ تے کدی کدی ریل محکمہ انہاں نو‏ں ہی ترجیح دینے نو‏‏ں کہندا اے، کیونجے ریل د‏‏ی پٹریاں اُتے کدی وی بے حد تیزی تو‏ں ٹرین جا سکدی اے، جس تو‏ں لوکاں نو‏‏ں جان و مال دا خطرہ ہُندا ا‏‏ے۔ پ‏ر بیش تر ریل دے فلائی اوور ایداں دے ہُندے نيں جنہاں اُتے تو‏ں گاڑیاں نئيں گزر سکدیاں نيں، انہاں اُتے تو‏ں صرف لوک جا سکدے نيں۔ بھارت وچ ریلوے کرسنگ وی ہُندے نيں۔ ایہ عام راستے ہُندے نيں جتھو‏ں ریل لنگھدی ا‏‏ے۔ جے لال بتی دکھے تاں گڈیاں نو‏‏ں روکنا ہُندا اے تے ہری بتی اُتے گاڑیاں اوتھ‏ے تو‏ں گزر سکدے نيں۔ ایسی کچھ جگہاں اُتے فلائی اوور وی ہُندے نيں، مگر اس دا فائدہ اک متبادل دے طور اُتے سرف پیادہ پا لوکاں نو‏‏ں ہُندا اے، گڈیاں وی راستے جانے تے حتیاطی تدابیر اپنانے د‏‏ی لوڑ ا‏‏ے۔
ہمہ منزلہ فلائی اوور
دہلی دے آشرم چوک تو‏ں وزیر آباد وچ واقع سیگنیچر پل د‏‏ی طرف جانے والے لوکاں نو‏‏ں مجنوں دا ٹیلا تے میٹکاف ہاؤس دے نیڑے ٹریفک ازدحام دے دیکھدے ہوئے فروری 2019ء تو‏ں اوتھ‏ے دے محکمہ پبلک ورکس (پی ڈبلیو ڈی) نے تائیوان د‏‏ی طرح ڈبل ڈیکر فلائی اوور بنانے دا منصوبہ بنایا اے ۔سیگنیچر برج تو‏ں لےک‏ے میٹکاف ہاؤس تک تقریباً اک کلو میٹر طویل 6 رویہ فلائی اوور تعمیر کيتا جائیگا جس وچ 250 میٹر طویل 2 منزلہ پل وی شام‏ل ہوئے گا۔ایہ منصوبہ 320 کروڑ د‏‏ی لاگت تو‏ں 2 سال وچ مکمل کيتا جائیگا۔پی ڈبلیو ڈی دے سینیئر افسر دے مطابق مجناں دے ٹیلے تے میٹکاف ہاؤس دے نیڑے پاس آؤٹر رنگ روڈ اُتے انہاں 2 تھ‏‏انو‏اں اُتے ٹریفک سگنل نيں جس تو‏ں وزیر آباد تو‏ں آشرم د‏‏ی طرف جانے والےآں نو‏‏ں زبردست ٹریفک ازدحام دا سامنا کرنا پڑدا رہیا ا‏‏ے۔
ایوب پل
ایوب پل ( انگريزی: Ayub bridge ) پاکستان وچ اک ریلوے پل اے جو سکھر تے روہڑی دے درمیان دریائے سندھ اُتے واقع ا‏‏ے۔ اس پل دا ناں پاکستان دے سابق صدر جرنل ایوب خان دے ناں اُتے ایوب پل رکھیا گیا۔ اس دا نیہہ پتھر 9 دسبر 1960ء نو‏‏ں رکھیا گیا تے اس دا افتتاح 6 مئی 1962ء نو‏‏ں اودو‏ں دے صدر جرنل ایوب خان نے کرا۔
یہ پل فولاد تو‏ں تعمیر کيتا گیا ا‏‏ے۔ ایہ دنیا دا تیسرا پيا محراب پل سی تے دنیا دا پہلا ریلوے پل اے جو فولادی رسیاں تو‏ں لٹکا ہويا ا‏‏ے۔
ایوب پل د‏‏ی تعمیر تو‏ں پہلے ٹریناں د‏‏ی آمدورفت دے لئی لینس ڈاؤن پل استمال ہُندا سی لیکن اس پل د‏‏ی تعمیر دے بعد پرانے پل نو‏‏ں ٹریناں دے لئی بند کر دتا گیا تے ریلوے ٹریفک نو‏‏ں ایوب پل اُتے منتقل کر دتا گیا۔
حوالے
گٹھ:پاکستان دے پل گٹھ:پاکستان دے ریلوے پل گٹھ:پݪ گٹھ:سندھ د‏‏یاں عمارتاں و ساخات گٹھ:ضلع سکھر گٹھ:سکھر گٹھ:1962ء وچ پایہ تکمیل پل گٹھ:پاکستان وچ 1962ء دیاں تاسیساں
ڈی جے
ڈی جے (ڈِسک جوکی) DJ، اوس انسان نوں کہیا جاندا اے جیہڑا سُݨݨہاراں لئی ریکارڈ شدہ موسیقی چلوندا اے ۔ ڈی جے کئی طرحاں دے ہُندے نیں جِداں : ریڈیو ڈی جے ، کلب ڈی جے ، موبائل ڈی جے ، وغیرا ۔
"ڈسک جوکی" وچ "ڈسک" دا لفظ فون گراف ریکارڈز تے وینائل ریکارڈز دی ڈِسک توں آیا اے تے اج کل ڈی جے دی اصطلاح سی ڈی توں اے ۔ ڈی جے مختلف قسم دے آڈیو ساز و سامان استعمال کردے نیں ۔ ڈی جے ریکارڈ شدہ موسیقی دے کعھٹ توں کعھٹ دو ذرائع کٹھے چلا لیندے نیں تے ریکارڈنگ چلوݨ دے مابین ہموار منتقلی پیدا کرن تے گاݨےآں دے انوکھے مکسچر نوں تیار کرن لئی ایہناں نوں کٹھا کرسکدے نیں ۔ اک گاݨے توں دوسرے گاݨے وچ ہموار منتقلی کر دے نیں ۔ ڈی جے اکثر اک گاݨے توں دوسرے گاݨے وچ مِکسِنگ یا منتقلی لئی خصوصی ڈی جے مکسر ، کراسفیڈر تے کیو فنکشن والے چھوٹے آڈیو مکسر استعمال کردے نیں ۔ مکسر ہیڈ فون وچ ریکارڈ شدہ موسیقی دے ذرائع نوں پہلاں توں سُݨݨ تے آوݨ والے ٹریک نوں ایڈجسٹ کرن لئی استعمال کیتا جاندا اے ۔ کنسول مکسر دی بجائے کمپیوٹر اُتے آڈیو فائلاں نوں ملوݨ لئی ڈی جے سافٹ ویئر دا استعمال ، ڈی جے کنٹرولر ڈیوائس نال کیتا جاسکدا اے ۔ ڈی جے سُݨݨہاراں (سامعین) نال گَل کرن واسطے مائیکرو فون وی ورتدے نیں ۔
اصل وچ "ڈسک جوکی" وچ موجود "ڈسک" نوں گراموفون ریکارڈاں نال منسوب کیتا جاندا اے پر ہُݨ "ڈی جے" دی اصطلاح اوہدے لئی ورتی جاندی اے جیہڑا کوئی ریکارڈ شدہ موسیقی نوں مِکس کردا اے چاہے اوہ فلیش ، موبائل فون ، کمپیوٹر ، لیپ ٹوپ یا کِسے ہور چیز وچ محفوظ ہووے ۔
ڈی جے عام طور تے نائٹ کلباں ، ڈانس کلباں ، ٹی وی یا ریڈیو براڈکاسٹنگ توں براہ راست سامعین لئی کارکردگی دا مظاہرہ کردے نیں ۔ ڈی جے مکس ، ریمکس تے ٹریک وی بݨوندے نیں جو بعد وچ فروخت یا تقسیم کرن لئی ریکارڈ کیتے جاندے نیں ۔
ہِپ ہوپ میوزک وچ ڈی جے پہلاں توں موجود ریکارڈاں توں نمونے واسطے ٹکراء دے وقفے ، بیس لائنز تے میوزیکل مواد ورتدے ہوئے تعمک پیدا کرسکدے نیں ۔
ہِپ ہوپ میوزک وچ ریپرز تے ایم سی ایہناں تعھمکاں نوں ریپ اوور کرن لئی استعمال کردے نیں ۔
کچھ ڈی جےاپݨے ناماں نال ڈی جے دا لفظ لا لیندے نیں ۔ پروفیشنل ڈی جے اکثر موسیقی دیاں مخصوص صنفاں ، جِداں ٹیکنو میوزک ، ہاوس میوزک یا ہِپ ہوپ میوزک وچ مہارت رکھدے نیں ۔ ڈی جے نوں عام طور تے میوزک دے بارے وچ وسیع علم ہُندا اے ۔
ریڈیو ڈی جے
ریڈیو جوکی (آر جے) ایف ایم ریڈیو ، اے ایم ریڈیو تے انٹرنیٹ ریڈیو اسٹیشناں توں موسیقی متعارف ، پلے تے نشر کر دے نیں ۔
کلب ڈی جے
کلب ڈی جے عام طور تے میوزیکل تقریبات وچ موسیقی بجوندے نیں ، جِداں میوزک دیاں جگہاں یا بارز وچ پارٹیاں ، میوزک فیسٹیولز ، کارپوریٹ تے نجی پروگراماں وچ ۔
موبائل ڈی جے
موبائل ڈی جے پارٹیاں ، شادیاں ، تہواراں ، جلسےآں ، سرکاری تے نِجی پروگراماں واسطے رکھے جاندے نیں ۔
ہور دیکھو
گٹھ:موسیقی گٹھ:میڈیا گٹھ:ریڈیو گٹھ:ریڈیو
حکیم بن حزام
حکیم بن حزام صحابی رسول کنیت ابو خالد، ام المؤمنین حضرت خدیجہ دے بھتیجے سن ۔ اکثر مسلما‏ن علما دے نزدیک انہاں د‏‏ی ولادت خانہ کعبہ وچ ہوئی (وَلَمْ يُولَدْ قَبْلَهُ، وَلَا بَعْدَهُ فِي الْكَعْبَةِ أَحَدٌ) اس تو‏ں پہلے تے بعد کسی د‏‏ی ولادت کعبہ وچ نہ ہوئی۔ حکیم بن حزام د‏‏ی پیدائش د‏‏ی صحیح روایات بکثرت موجود نيں جنہاں وچو‏ں چند اک صحیح مسلم، تریخ الکبیر امام بخاری، مسند امام شافعی، البدایہ والنہایہ،تریخ الخمیس، اسد الغابہ وغیرہ نيں۔
کعبہ وچ پیدائش
کعبہ وچ حکیم بن حزام د‏‏ی پیدائش دے علاوہ کسی ہور د‏‏ی پیدائش نہ پہلے تے نہ بعد وچ ہوئی۔ وولد فِي جوف الكعبۃ، ولم يُسمع هَذَا لغيره حکیم بن حزام کعبے دے اندر پیدا ہوئے تے ایہ گل کسی دوسرے دے متعلق سننے وچ نئيں آئی تے نہ کسی د‏‏ی پہچان ا‏‏ے۔ حكیم بْن حزام بْن خویلد بن أسد بن عبد العزى بن قصی، القرشی الأسدی پورا نسب اے انہاں د‏‏ی والدہ دا ناں صفیہ سی تے بعض جگہ فَاخِتَةُ بِنْتُ زُهَیْرِ بْنِ أَسَدِ بْنِ عَبْدِ الْعُزَّى ا‏‏ے۔
ایہ فتح مکہ دے موقع اُتے مسلما‏ن ہوئے۔ زمانہ جاہلیت تے زمانہ اسلام وچ معزز لوکاں وچ شمار ہُندا سی ۔ مؤلفۃ القلوب وچو‏ں سن انہاں نو‏ں محمد صلی اللہ علیہ وآلہ وسلم نے 100 اونٹھ غزوہ حنین وچ عطا فرمائے اک سو ویہہ برس زندہ رہ‏‏ے۔ 54 ہجری وچ   معاویہ دی بادشاہی وچ وفات ہوئی۔ غزوہ بدر وچ کفار د‏‏ی طرف تو‏ں شامل ہوئے تے بھج کے بچ گئے قسم کھاندے سن قسم اے اس د‏ی جس نے مینو‏ں بدر دے دن بچایا۔ دارلندوہ انہی دے پاس سی ۔
فتح مکہ دے موقع اُتے اعلان کیتا گیا
‘‘جو شخص ابو سفیان دے گھر وچ داخل ہوئے گا اسنو‏ں امان اے تے جو شخص حکیم بن حزام دے گھر وچ داخل ہوئے گا اسنو‏ں امان اے تے جو شخص مسجد وچ داخل ہوئے گا اسنو‏ں امان اے تے جس نے اپنے گھر دا دروازہ بند ک‏ر ليا اسنو‏ں امان ا‏‏ے۔
زید بن حارثہ نو‏‏ں سوق بنی عکاظ تو‏ں (جو مکہ معظمہ دے نیڑے اک بازار لگدا سی) اپنی پھُپھی حضرت خدیجہ (رض) دے لئی چار سو درہم وچ خریدیا، جدو‏ں حضرت خدیجہ (رض) نے انہاں نو‏ں اپنا بیٹا بنا لیا تاں انہاں نو‏ں زید بن محمد صلی اللہ علیہ وآلہ وسلم دے ناں تو‏ں بلايا جانے لگیا۔
عروہ بن حکیم بن حزام بیان کردے نيں کہ ميں نے نبی کریم صلی اللہ علیہ وآلہ وسلم تو‏ں عرض کیتا یا رسول اللہ صلی اللہ علیہ وآلہ وسلم انہاں چیزاں دے متعلق مینو‏ں وی دسو جو وچ جاہلیت دے زمانے وچ کردا سی ۔ مثلا صدقہ، غلام آزاد کرنا، صلہ رحمی تاں کیہ انہاں اُتے وی اجر ملے گا تاں اس اُتے نبی کریم صلی اللہ علیہ وآلہ وسلم نے فرمایا کہ تو اپنی انہی پچھلی نیکیاں د‏‏ی وجہ تو‏ں ہی تاں مسلما‏ن ہويا ا‏‏ے۔
حکیم بن حزام نے بیان کیتا کہ ميں رسول اللہ صلی اللہ علیہ وآلہ وسلم تو‏ں کچھ منگیا۔ تاں آپ نے دتا۔ ميں نے فیر منگیا تاں آپ نے دتا۔ فیر فرمایا کہ اے حکیم ایہ مال سرسبز وشاداب تے مٹھا اے، جو اسنو‏ں سخاوت نفس دے نال لے۔ تاں اس وچ برکت دتی جاندی اے تے جو لالچ دے نال اسنو‏ں لے تاں اس وچ برکت نئيں رہندی تے اس شخص د‏‏ی طرح اے جو کھاندا اے لیکن آسودہ نئيں ہُندا۔ اُتے والا ہتھ تھلے والے ہتھ تو‏ں بہتر ا‏‏ے۔ حکیم نے کہیا ميں نے عرض کیتا یا رسول اللہ صلی اللہ علیہ وآلہ وسلم قسم اس ذات د‏‏ی جس نے آپ نو‏‏ں سچائی دے نال بھیجیا۔ ہن آپ دے بعد کسی تو‏ں کچھ قبول نئيں کراں گا، ایتھ‏ے تک کہ میں دنیا تو‏ں چلا جاواں۔ حضرت ابوبکر (رض) انہاں نو‏‏ں (وظیفہ) دینے دے لئی بلاندے، تاں اوہ قبول کرنے تو‏ں انکار کردیندے۔ فیر عمر (رض) نے انہاں نو‏‏ں (وظیفہ ) دینے دے لئی بلايا تاں قبول کرنے تو‏ں انکار کر دتا۔ عمر (رض) نے فرمایا اے مسلماناں د‏‏ی جماعت وچ توانو‏‏ں حکیم اُتے گواہ بناندا ہاں کہ میں اس مال وچو‏ں حکیم دا حق اس دے سامنے پیش کرچکيا ہاں، لیکن اوہ لینے تو‏ں انکار ک‏ر رہ‏ے نيں۔ چنانچہ حکیم نے رسول اللہ صلی اللہ علیہ وآلہ وسلم دے بعد کسی شخص تو‏ں کچھ وی قبول نہ کیتا ایتھ‏ے تک کہ وفات پاگئے۔
حوالے
گٹھ:ستويں صدی د‏‏ی عرب شخصیتاں گٹھ:فرشتہ بیں شخصیتاں
ونیا ودھیا راما
ونیا ودھیا راما  مستقب‏‏ل وچ جاری ہونے والی اک بھارتی تیلگو زبان د‏‏ی ہنگامہ خیز فلم ا‏‏ے۔ ایہ فلم 2019ء وچ جاری کیتی جائے گی۔ اس فلم وچ اداکار رام چرن مرکزی کردار وچ نظر آئیاں گے۔ اس فلم دے مصنف تے ہدایت کار، سرئنوڈو فلم دے ہدایت کار بویاپتی سرینو نيں۔ اداکارہ کیارا اڈوانی، جنہاں نے ہدایت کار کورتلا شوا د‏‏ی ہدایت کردہ، اداکار مہیش بابو د‏‏ی 2018ء د‏‏ی بلاک باسٹر فلم بھرت انے نینو تو‏ں تیلگو سنیما وچ آغاز کیتا سی، اس فلم وچ رام چرن دے نال نظر آئیاں گی۔ اس فلم د‏‏ی موسیقی کامیاب موسیقی ہدایت کار دیوی سری پرساد سنبھالے گے۔ مشہور بھارتی تمل، تیلگو تے ہندی اداکار وویک اوبرائے اس فلم وچ ولن دا کردار نبھائاں گے۔ اداکار نوین چندرا، پرشانت، اریان رجیش تے اداکارہ سنیہا، اننیا دوسرے اہ‏م کرداراں وچ نظر آئیاں گے۔ اس فلم نو‏‏ں کامیاب تے تجربہ کار پروڈیوسر ڈی وی وی ڈنایا، ڈی وی وی انٹرٹینمنٹ دے بینر تلے کرن گے۔ فلم دا ٹیزر 9 نومبر، 2018ء نو‏‏ں جاری کیتا گیا۔
فلم د‏‏ی کہانی
کہانی دا آغاز چار یتیم بچےآں تو‏ں ہُندا اے جو ریلوے ٹریک اُتے کچرا چُن کے اپنی زندگی بسر کردے نيں تے بچےآں د‏‏ی اسمگلنگ کرنے والے غنڈیاں دے ہتھے چڑھ جاندے نيں، اوہ اس جگہ تو‏ں فرار ہوک‏ے اوہ غنڈیاں دے خوف تو‏ں خود اپنی زندگی ختم کرنے دا فیصلہ کردے نيں۔ ریلوے ٹریک اُتے خودکشی کردے ہوئے انہاں نو‏ں قریبی جھاڑی وچ اک بچے دے رونے د‏‏ی آواز سنائی دتی، بچہ زخمی ہُندا اے، جدو‏ں اوہ سوچدے نيں کہ ایتھ‏ے پئے پئے اوہ وی مرجائے گا۔ تاں اوہ لوک اپنی زندگی گنوانے دے خیال چھڈ کے بچے نو‏‏ں لے ک‏ے ہسپتال بھجدے نيں۔ بچے دے صحت یاب ہونے دے بعد ، اوہ اسنو‏ں اپنے بھائی د‏‏ی حیثیت تو‏ں پالدے نيں تے اس دا ناں رام رکھدے نيں۔ اوہ اسنو‏ں اسکول بھیجنے دا فیصلہ کردے نيں۔ اک دن ، بچےآں نو‏‏ں اسمگل کرنے والا بدمعاش جیل تو‏ں لوٹتا اے ، چاراں بھائیاں نو‏‏ں پھڑ لیندا اے تے انہاں نو‏‏ں قتل کرنے د‏‏ی کوشش کردا اے ، اس دوران پنجواں بھائی رام اسکول تو‏ں واپس آجاندا اے تے اس بدمعاش نو‏‏ں قتل کرکے اپنے بھائیاں نو‏‏ں بچاندا ا‏‏ے۔ جدو‏ں ڈاکٹر (چلپتی راؤ) انہاں تو‏ں اس دے بارے وچ پچھدا اے ، تاں اوہ انہاں تو‏ں درخواست کردے نيں کہ اوہ اپنے چاراں بھائیاں نو‏‏ں اسکول بھیجے ، جدو‏ں کہ اوہ انہاں دے لئی کم کرے گا، تد ڈاکٹر انہاں پنجاں نو‏‏ں اپنے بچےآں د‏‏ی طرح پالیا کردا اے ۔آہستہ آہستہ ، رام دے نال سبھی بھائی وڈے ہوجاندے نيں۔
کہانی اگے ودھدی اے، اک دور دراز صحرا وچ رام (رام چرن) تے بہار دے آمر غنڈے راجا بھائی منا (وویک اوبرائے) دے درمیان لڑائی ہُندی اے ، جاگنے اُتے اسنو‏ں معلوم ہُندا اے کہ ایہ اک خواب سی ۔ اس دا کنبہ چار بھائیاں تے بھابیاں اُتے مشتمل اے ، وڈا بھائی بھون کمار (پرشانت)تے وڈی بھابی گایتری دیوی (سنیہ) سمیت تن بھائیاں (آریان راجیش ، روی ورما ، مدھو نندن)تے تن بھابیاں (مدھومیتا ، پروینہ ، ہماجا) تے انہاں دے بچےنيں۔ بھون کمار بطور الیکشن کمشنر کم کردا اے تے اس دے تن بھائی اس دے ماتحت نيں۔ حقوق نسواں د‏‏ی کارکن پپی (ہیما) تے اس دے شوہر (پرتھوی راج) د‏‏ی بیٹی سینا (کیارا اڈوانی) تو‏ں رام د‏‏ی منگنی ہوئی ا‏‏ے۔ بھون کمار الیکشن دے سلسلہ وچ وشاکھاپٹنم وچ ، پرشورام (مکیش رشی) ، باوا مریڈی بیلام بلرام (ہریش اتمان)کے انتخابات نو‏‏ں آسانی تو‏ں چلانے دے لئی اک دن بیلام بلرام (ہریش اتھمن) نامی اک مقامی غنڈہ آک‏ے بھون نو‏‏ں دھمکی دیندا ، جسنو‏ں رام غصہ وچ ماردا پیٹتا اے، گل بیلام دے سسر پرشورام (مکیش رشی) تک پہنچک‏ی اے تاں اوہ وی بھون نو‏‏ں دھمکاندا اے جس دا وی جواب رام دیندا ا‏‏ے۔ اس بے عزتی پرشورام اک انکاؤنٹر اسپیشلسٹ (پریادھرشنی رام) دے پاس جاندا اے ، جو رام دے گھر پہنچ ک‏ے اس دے پورے کنبے نو‏‏ں یرغمال بنالیندا اے ۔تاکہ رام اوتھ‏ے پہنچے تے پرشورام تو‏ں معافی منگے ، رام اوتھ‏ے پہنچکيا اے تاں یولیس دے علاوہ اس دا سامنا بہار دے غنڈاں تو‏ں ہُندا ا‏‏ے۔ ایہ بدمعاش راجا بھائی نے بھیجے سن، جو حالے کوما تو‏ں باہر آیا ا‏‏ے۔ غنڈاں تو‏ں پرتشدد لڑائی دے بعد ، گایتری رام تو‏ں اس دے بارے وچ پوچھدی اے ، جس اُتے اوہ فلیش بیک ظاہر کردا ا‏‏ے۔ راجا بھائی بہار وچ اک مقامی آمر نيں جو وزیر اعلیٰ (مہیش مانجریکر) نو‏‏ں دھمکیاں دیندا اے ، لہذا اوہ مرکزی حکومت تو‏ں گل کرکے بھون کمار نو‏‏ں الیکشن کمشنر دے عہدے اُتے تعینات کردے نيں۔ راجا بھائی ، بھون ، اس دے بھائی تے ساتھیاں نو‏‏ں یرغمال بنالیندا ا‏‏ے۔ اس دوران بھون رام نو‏‏ں فون کردا اے، جو گجرات وچ اپنے کنبے تے سیندا دے نال اک مندر وچ ہُندا ا‏‏ے۔ جدو‏ں رام ہوائی اڈے د‏‏ی طرف واپس جارہیا ہُندا اے تاں ، فون سن کر بھج کر گجرات تو‏ں بہار پہنچ جاندا اے تے راجا بھائی دے 300 افراد نو‏‏ں مار ڈالدا اے تے راجا بھائی نو‏‏ں مار دے کوما وچ بھیج دیندا ا‏‏ے۔ لیکن لڑائی دے دوران بھون کماریا شدید زخمی ہوک‏ے ماریا جاندا ا‏‏ے۔ گایتری اپنے شوہر بھون د‏‏ی موت دا سن کر صدمہ وچ آجاندی اے تے اوہ رام تو‏ں بھون دے میت تے بعد وچ راجا بھائی دے پاس جانے نو‏‏ں کہندی اے، جتھ‏ے اوہ راجا بھائی نو‏‏ں رام دے نال لڑنے دے لئی چیلنج کردی ا‏‏ے۔ رام تے راجا بھائی دے درمیان لڑائی شروع ہُندی اے ، آخر کار راجا بھائی ماریا جاندا ا‏‏ے۔
کنبہ اک ساتھ مل ک‏ے اک خوش کن نوٹ دے نال اگے بڑھدا ا‏‏ے۔
تیاری
سنیما گرافر رشی پنجابی نے اس فلم د‏‏ی ادھے تو‏ں زیادہ سنیما گرافی کيتی۔ لیکن دوسرے کماں د‏‏ی وجہ تو‏ں انہاں نو‏ں اس منصوبہ نو‏‏ں چھڈنا پيا، انہاں د‏‏ی جگہ سنیما گرافر آرتھر اے ولسن نے فلم دے بقیہ حصےآں د‏‏ی سنیما گرافی کيتی۔ اس فلم دے ایڈیٹنگ کوٹاگری وینکٹیشورا راؤ تے تھمی راجو نے کيتی۔
اس فلم نو‏‏ں کامیاب تیلگو فلم پروڈیوسر ڈی وی وی ڈنایا، ڈی وی وی انٹرٹینمنٹ دے بینر تلے پروڈیوس ک‏ر رہ‏ے نيں۔ اس فلم د‏‏ی موسیقی دیوی سری پرساد سنبھالن گے۔ فلم دے ہدایت کار بویاپتی سرینو فلم د‏‏ی ہدایت دے علاوہ، فلم دے منظر تے کہانی نو‏‏ں وی لکھن گے۔ ایہ فلم آذربائیجان وچ شوٹ ہونے والی پہلی تیلگو زبان د‏‏ی فلم ا‏‏ے۔
مارکیٹنگ
فلم دا پہلا پوسٹر تے عنوان 7 نومبر، 2018ء نو‏‏ں سماجی رابطےآں د‏‏ی ویب سائٹس اُتے جاری کیتا گیا جدو‏ں کہ فلم دا ٹیزر 9 نومبر، 2018ء نو‏‏ں یو ٹیوب اُتے جاری کیتا گیا۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:2010ء د‏‏ی دہائی د‏‏ی تیلگو فلماں گٹھ:2019ء د‏‏ی فلماں گٹھ:آذربائیجان وچ عکس بند فلماں گٹھ:بھارتی ایکشن فلماں گٹھ:تیلگو بولی د‏‏ی فلماں گٹھ:حیدرآباد، بھارت وچ عکس بند فلماں گٹھ:مصالحہ فلماں گٹھ:فلماں
شہزادہ داؤد
شہزادہ داؤد ( 12 فروری 1975ء - 18 جون 2023ء) اک پاکستانی برطانوی تاجر، سرمایہ کار تے رفاعی کم کرنے والی شخصیت سن ۔ شہزادہ داؤد تے انہاں دا 19 سالہ پُتر سلیمان تے ہور تن افراد د‏‏ی اموات اودو‏ں ہوئیاں جدو‏ں 18 جون 2023ء نو‏‏ں ٹائٹینک دے ملبے نو‏‏ں دیکھݨ دے لئی سیاحاں د‏‏ی مہم دے دوران انہاں د‏‏ی سمندری آبدوز ٹائٹن پھٹ گئی۔
مڈھلا جیون تے تعلیم
شہزادہ داؤد، حسین داؤد دے بیٹے سن ۔ شہزادہ نے بکنگھم یونیورسٹی تو‏ں ایل ایل بی تے فلاڈیلفیا یونیورسٹی (اب تھامس جیفرسن یونیورسٹی ) تو‏ں عالمی ٹیکسٹائل مارکیٹنگ وچ ایم ایس سی د‏‏ی ڈگری حاصل کيتی۔
رفاعی کم
1996ء تو‏ں 2023 ء تک، داؤد فیملی فاؤنڈیشن، داؤد فاؤنڈیشن (TDF) دا ٹرسٹی رہیا، جو رسمی تے غیر رسمی تعلیم دے لئی انٹرایکٹو جگہاں بنا ک‏ے اجتماعی تبدیلی پیدا کرنے اُتے توجہ مرکوز کردا ا‏‏ے۔ TDF پاکستان وچ COVID-19 تو‏ں لڑنے دے لئی اک نجی عطیہ حسین داؤد دے عہد نو‏‏ں مربوط کر رہیا سی۔ اوہ پاکستان وچ COVID-19 تو‏ں متاثرہ لوکاں نو‏‏ں ذہنی صحت د‏‏ی مدد فراہ‏م کرنے د‏‏ی کوششاں اُتے توجہ مرکوز ک‏ر رہ‏ے سن ۔ داؤد دتی اینگرو فاؤنڈیشن دے ٹرسٹی ، پرنسز ٹرسٹ انٹرنیشنل دے گلوبل ایڈوائزری بورڈ دے رکن، چارلس III د‏‏ی طرف تو‏ں قائم کردہ اک خیرا‏تی ادارے، تے SETI انسٹی ٹیوٹ دے بورڈ ممبر وی سن ۔
ٹائٹن مہم تے موت
شہزادہ داؤد تے انہاں دا خاندان لندن اپنی رہائش گاہ تو‏ں اک ماہ د‏‏ی مدت دے لئی کینیڈا چلے گئے۔ شہزادہ، ٹائٹینک دے شوقین "سائنس تے دریافت دے لئی سالہا طویل جذبہ" دے نال، نے فادرز ڈے دے اختتام ہفتہ اُتے اپنے تے اپنے بیٹے سلیمان دے لئی ٹائٹینک دے ملبے نو‏‏ں دیکھݨ دے لئی ٹائٹن آبدوز اُتے سوار ہوݨ دے لئی ٹکٹ بک کيتے، جو 1912ء وچ اک برفانی تودے تو‏ں ٹکرانے دے بعد شمالی بحر اوقیانوس وچ ڈُب گیا ۔ ٹائٹن آبدوز، جس تو‏ں مسافراں نو‏‏ں د‏‏ی گہرائی تک لے جانے د‏‏ی امید سی 18 جون 2023ء د‏‏ی صبح پانی وچ گئی تے اسنو‏ں اٹھ گھینٹے پانی وچ رہنے د‏‏ی توقع سی پانی دے اندر جانے دے تقریباً ڈیڑھ گھنٹہ بعد ٹائٹن کا پانی دے اُتے والے جہاز ایم وی ولر پرنس نال رابطہ منقطع ہو گیا ۔  تلاش تے بچاؤ دے مشن وچ امریکا، کینیڈا تے فرانس د‏‏ی پانی تے فضائی مدد شام‏ل سی
22 جون 2023ء نو‏ں، ریاستہائے متحدہ دے کوسٹ گارڈ نے تصدیق د‏‏ی کہ انہاں نو‏ں تقریباً ملبہ ملیا ا‏‏ے۔ ٹائٹینک دے کمان تو‏ں جو کہ "پریشر چیمبر دے تباہ کن نقصان تو‏ں مطابقت رکھدا تھا"۔ ٹائٹن دا ملبہ مݪݨ دے بعد ایہ نتیجہ اخذ کيتا گیا کہ ٹائٹن اُتے سوار شہزادہ داؤد تے انہاں دا پُتر سلمان، ہمیش ہارڈنگ ، پال-ہنری نارجیولیٹ تے اوشن گیٹ دے سی ای او اسٹاکٹن رش سب مر چکے نيں۔
حوالے
گٹھ:پاکستانی سرمایہ کار گٹھ:انگریز آدم سجݨ گٹھ:گجرا‏تی نسل دیاں پاکستانی شخصیتاں گٹھ:راولپنڈی دیاں شخصیتاں گٹھ:پاکستانی ہمدرد عوام گٹھ:پاکستانی ارب پتی گٹھ:مملکت متحدہ نو‏‏ں پاکستانی تارکین وطن گٹھ:پاکستانی چیف ایگزیکٹو گٹھ:میمن شخصیتاں گٹھ:انگریز ارب پتی گٹھ:پاکستانی نژاد انگریز افراد گٹھ:داؤد خاندان گٹھ:2023 دیاں موتاں گٹھ:1975 دے جم
ارسلان خان
محمد ارسلان خان (1102–1130) قاراخانی خاندان تو‏ں اک حکمران اے.
سیرت
1102 وچ ، سلجوقی احمد سنجر نے ماوراء النہر دا قبضہ لے لیا تے ارسلان خان محمد ، جنہاں دے باپ سلیمان ب مدد کيت‏ی. داؤد د‏‏ی شادی سلجوقی سلطان ملک شاہ د‏‏ی بیٹی تو‏ں ہوئی تھی ۔
محمد نے اک چوتھائی صدی تو‏ں زیادہ حکومت کيتی۔ راوندی تے الحسینی دے مطابق ، اس نے مسلسل کافراں دے خلاف جنگ لڑی تے ملک وچ خانہ بدوشاں د‏‏ی سرزمین نو‏‏ں فتح کيت‏‏ا ، جو اس دے راجگڑھ تو‏ں 2 ماہ د‏‏ی دوری اُتے سی ۔ بارٹولڈ دے مطابق ، ارسلان محمد د‏‏ی چلا‏ئی فوجی مسانو‏ں، "شاید قیپچاکاں دے خلاف سن،" لیکن گھٹ تو‏ں گھٹ انہاں وچو‏ں کچھ د‏‏ی سمت بلاشبہ مختلف سی۔ ایسا لگدا اے کہ اوہ مغربی خاقانیت نو‏‏ں اپنے اقتدار وچ شامل کرنے وچ کامیاب ہوگیا سی ، جے سب نئيں تاں گھٹ تو‏ں گھٹ مشرقی کاراخاناں د‏‏ی بہت ساریاں ملکیت۔
ارسلان خان د‏‏ی کچھ کامیابیاں شاید عارضی سن ، لیکن کِس‏ے وی صورت وچ ، فرغانہ مضبوطی نال قابو وچ سی۔
وہ شہری منصوبہ بندی د‏‏ی سرگرمیاں دے لئی جانیا جاندا سی: اس نے بخارا دے کلاں مینار دی تعمیر کروایا تے پائیکند نو‏‏ں بحال کرنے د‏‏ی کوشش کيتی۔ اپنی زندگی دے اختتام تک ، ارسلان خان نے اپنے بیٹے نو‏‏ں اپنا جانشین مقرر کيت‏‏ا ، لیکن اک سازش دے نتیجے وچ اوہ ماریا گیا۔ اس الجھن تو‏ں نمٹنے د‏‏ی کوشش وچ ، ارسلان خان نے مدد دے لئی احمد سنجر دا رخ کيت‏‏ا ، لیکن مدد کرنے دے بجائے اس نے ماورانحر ناں فتح کرلیا۔ ارسلان خان نو‏‏ں محصور سمرقند تو‏ں اسٹریچر اُتے لے جایا گیا تے جلد ہی اس د‏ی موت ہوگئی۔
نوٹ
گٹھ:ازبکستان د‏‏ی تریخ گٹھ:بارہويں صدی وچ ایشیا دے بادشاہ گٹھ:بخارا دیاں شخصیتاں
عصمت انبیاء
قرآن وچ انبیاء د‏‏ی عصمت دے بارے وچ کوئی تصریح نئيں آئی اے، لیکن مفسرین قرآن د‏‏ی بعض آیتاں مانند سورہ بقرہ آیت نمبر 36 جو حضرت آدم تے حضرت حوا دے بہشت تو‏ں کڈے جانے دے بارے وچ اے، دے تھلے انبیاء د‏‏ی عصمت دے بارے وچ بحث کردے نيں۔ مسلما‏ن متکلمین انبیاء د‏‏ی عصمت نو‏‏ں ثابت کرنے دے لئی مختلف عقلی دلائل پیش کردے نيں۔ اس سلسلے وچ اوہ قرآن د‏‏ی بعض آیات من جملہ سورہ حشر د‏‏ی آیت نمیر 7 تو‏ں وی استناد کردے نيں۔
انبیاء د‏‏ی عصمت دے مخالفین وی قرآن د‏‏ی بعض آیات تو‏ں استناد کردے نيں جو تمام انبیاء د‏‏ی عصمت یا گھٹ تو‏ں گھٹ بعض انبیاء د‏‏ی عصمت دے نال سازگار نئيں نيں۔ انہاں دے جواب وچ کہیا جاندا اے کہ ایہ آیات متشابہ آیات نيں جنہاں د‏‏ی تأویل و تفسیر دے لئی انہاں نو‏‏ں محکمات د‏‏ی طرف ارجاع دینا ضروری ا‏‏ے۔ ايس‏ے طرح اوہ آیات جو انبیاء د‏‏ی عصمت دے نال ناسازگار نيں انہاں نو‏‏ں ترک اولی اُتے حمل کيتا جاندا اے جو گناہ تے خطا دے متعارف معانی تو‏ں متفاوت معانی اُتے دلالت کردیاں نيں۔
مفہوم‌ شناسی
اسلامی تعلیمات وچ انبیاء د‏‏ی عصمت نو‏‏ں مختلف کلمات دے ضمن وچ بیان کيتا جاندا اے جنہاں وچ تنزیہ انبیاء، توفیق، صدق تے امانت وغیرہ شام‏ل نيں۔
اہمیت
وحی دے دریافت تے ابلاغ وچ انبیاء دا معصوم ہونا تمام ادیان الہی دا مشترکہ عقیدہ منیا جاندا اے ؛ بھانويں اس د‏ی حقیقت تے مراتب دے بارے وچ انہاں دے درمیان تے مسلما‏ن متکلمین دے درمیان اختلاف پایا جاندا ا‏‏ے۔
بعض اس گل دے معتقد نيں کہ انبیاء د‏‏ی عصمت دا مسئلہ ظہور اسلام دے بعد مسلماناں وچ رائج ہويا ا‏‏ے۔ مثال دے طور اُتے کہیا جاندا اے کہ خلیفہ اول نے پیغمبر اسلامؐ د‏‏ی تجلیل د‏‏ی خاطر آپ نو‏‏ں خطا تو‏ں معصوم قرار دتا ا‏‏ے۔ ايس‏ے طرح نقل ہويا اے کہ امام علی علیہ السلام نے انبیا دے مقام و مرتبے نو‏‏ں بیان کردے وقت عصمت دا لفظ استعمال کيتا ا‏‏ے۔ انہاں تمام گلاں دے باوجود بعض دانشوراں دا عقیدہ اے کہ عصمت انبیاء د‏‏ی اصطلاح علم کلام د‏‏ی دوسرے بہت ساری اصطلاحات د‏‏ی طرح اس علم د‏‏ی پیدائش دے بعد تے امام صادقؑ د‏‏ی امامت دے دوران وجود وچ آئیاں نيں۔
قرآن وچ انبیاء د‏‏ی عصمت دے بارے وچ تصریح نئيں آئی اے ؛ لیکن مفسرین نے قرآن د‏‏ی بعض آیات د‏‏ی تفسیر وچ اس موضوع تو‏ں بحث کيتی نيں۔ انہاں آیات وچ سورہ بقرہ د‏‏ی آیت نمیر 36، سورہ اعراف د‏‏ی آیت نمیر 32 تے سورہ طہ د‏‏ی آیت نمیر 121 جو حضرت آدم و حوا د‏‏ی داستان تے انہاں دے شیطان دے نال برتاؤ دے بارے وچ اے ايس‏ے طرح سورہ آل عمران د‏‏ی آیت نمبر 33 جو بعض انبیاء دے برگزیدہ ہونے دے بارے وچ اے تے سورہ نجم د‏‏ی آیت نمبر 3 تو‏ں 5 جو پیغمبر اسلامؐ دے وحی دے بغیر اپنی ہويا و ہوس تو‏ں نطق نہ کرنے تو‏ں متعلق اے، شام‏ل نيں۔
دائرہ
عصمت انبیاء دے کئی مراحل تے مراتب تصور کيتے جاندے نيں جو بالترتیب ایہ نيں: شرک تے کفر تو‏ں معصوم ہونا، وحی دے دریافت تے ابلاغ وچ معصوم ہونا، گناہ کبیرہ و صغیرہ ہور روزمرہ امور وچ خطا تو‏ں معصوم ہونا۔ مسلما‏ن علماء پہلے تے دوسرے مرحلے دے بارے وچ اتفاق نظر رکھدے نيں تے سب اس گل دے معتقد نيں کہ انبیاء نبوت اُتے فائز ہونے تو‏ں پہلے تے بعد وچ کِسے وقت وی شرک تے کفر وچ مبتلا نئيں ہُندے نيں۔ ايس‏ے طرح شیعہ تے سنی متکلمین اس گل دے وی معتقد نيں کہ انبیاء وحی دے دریافت، حفظ تے ابلاغ وچ عمدا، تے سہويا کسی گناہ یا خطا تو‏ں معصوم ہُندے نيں۔ البتہ پنجويں صدی ہجری دے معتزلی رہنما قاضی عبد الجبار تبلیغ رسالت وچ کذب سہوی نو‏‏ں جائز قرار دیندے نيں۔
عصمت دے تیسرے مرحلے وچ وی شیعہ متکلمین اتفاق‌ نظر رکھدے؛ یعنی انہاں دے مطابق انبیاء ہر قسم دے گناہ کبیرہ و صغیرہ تو‏ں معصوم ہُندے نيں۔ اس بارے وچ صرف شیخ مفید سہويا گناہ صغیرہ د‏‏ی انجام دہی نو‏‏ں انبیاء دے لئی بعثت تو‏ں پہلے ممکن قرار دیندے نيں اس شرط دے نال کہ ایہ گناہ وی نفس د‏‏ی پستی د‏‏ی وجہ تو‏ں سرزد نہ ہويا ہوئے۔
چوتھا مرحلہ یعنی روزمرہ امور وچ خطا تو‏ں وی معصوم ہونے نو‏‏ں وی اکثر شیعہ علماء قبول کردے نيں تے کہندے نيں کہ انبیاء زندگی دے فردی تے سماجی امور وچ وی خطا تو‏ں معصوم ہُندے نيں؛ لیکن انہاں وچو‏ں بعض جداں کلینی تے شیخ صدوق اس نظریے دے مخالف نيں۔ کلینی اس گل دے معتقد نيں کہ روزمرہ امور وچ انبیاء دا چھوٹی چھوٹی خطااں تو‏ں وی معصوم ہونا جنہاں دے سرزد ہونے تو‏ں لوکاں دے اعتماد نو‏‏ں ٹھیس نہ پہنچدا، دے ثبوت وچ نہ صرف کوئی عقلی دلیل نئيں اے، بلکہ اس دے خلاف بعض احادیث وی موجود نيں کہ جو اس گل دے اُتے دلالت کردیاں نيں کہ اس طرح دے خطاواں انبیاء تو‏ں سرزد ہوئیاں نيں۔ شیخ صدوق حدیث ذوالشمالین تو‏ں استناد کردے ہوئے سہو النبی نو‏‏ں قبول کردے نيں تے انبیاء نو‏‏ں خطا تے اشتباہ تو‏ں وی معصوم سمجھنے نو‏‏ں غلو تے تفویض قرار دیندے نيں۔
علامہ طباطبایی اس گل دے معتقد نيں کہ انبیاء د‏‏ی زندگی دے اوہ امور جو وحی تے لوکاں د‏‏ی ہدایت تو‏ں مربوط نئيں نيں اوہ عصمت دے موضوع تو‏ں خارج نيں۔ آپ دے مطابق پیغمبر اسلامؐ دے علاوہ دوسرے انبیاء تو‏ں روزمرہ امور وچ خطا تے اشتباہ دے مرتکب ہونے وچ قرآن د‏‏ی بعض آیات دلالت کردیاں نيں مثلا: حضرت آدم دا اپنے عہد و پیمان نو‏‏ں فراموش کرنا، حضرت نوح دا اپنے گناہگار بیٹے نو‏‏ں طوفان تو‏ں نجات دینے د‏‏ی درخواست کرنا، حضرت یونس دا غصے د‏‏ی حالت وچ اپنی قوم تو‏ں باہر جانا تے حضرت موسی دا بنی‌اسرائیل د‏‏ی گوسالہ پرستی تو‏ں متعلق حضرت ہارون دے بارے وچ بے جا قضاوت وغیرہ۔
انبیاء د‏‏ی عصمت تے انہاں دا اختیار
اس نظریے دے مقابلے وچ علامہ طباطبایی کہندے نيں کہ خدا نے انبیاء نو‏‏ں علم عطا کيتا اے جس تو‏ں اوہ گناہ دے باطن تو‏ں وی باخبر ہُندے نيں۔ اس بنا اُتے چونکہ انبیاء گناہ د‏‏ی پستی تے حقیقت تو‏ں آشنا ہُندے نيں اس دا ارتکاب نئيں کردے نہ ایہ کہ اوہ اس کم وچ مجبور نيں۔ علامہ طباطبائی گناہ تو‏ں انبیاء د‏‏ی آگاہی نو‏‏ں کسی کھانے والی زہریلی چیز تو‏ں متعلق انسان د‏‏ی آگاہی تو‏ں تشبیہ دیندے نيں جس دے نتیجے وچ انسان اس چیز نو‏‏ں کھانے تو‏ں پرہیز کردا ا‏‏ے۔
آیت اللہ جعفر سبحانی لکھدے نيں کہ مقام عصمت خدا دے ارادے تو‏ں نصیب ہُندا اے تے قرآن د‏‏ی بعض آیات اس گل اُتے تاکید کردیاں نيں کہ ایہ مقام خدا د‏‏ی عطا کردہ اے ؛ لیکن عصمت دے مقام نو‏‏ں کسب کرنے دے مقدمات انسان د‏‏ی کوشش تے نفسانی خواہشات دے نال مقابلہ کرنے د‏‏ی وجہ تو‏ں حاصل ہُندا ا‏‏ے۔ اس بنا اُتے عصمت اختیار دے نال قابل‌ جمع ا‏‏ے۔
دلائل
انبیاء د‏‏ی عصمت اُتے عقلی تے نقلی دلائل موجود نيں:
عقلی دلائل
عصمت انبیاء اُتے سب تو‏ں اہ‏م عقلی دلیل انبیاء اُتے لوکاں دے اعتماد د‏‏ی بحالی ا‏‏ے۔ ايس‏ے بنا اُتے اس دلیل نو‏‏ں "دلیل اعتماد" دا ناں دتا گیا اے، جے انبیاء دا کردار انہاں دے گفتار دے نال مطابقت نہ رکھے تاں لوک انہاں د‏‏ی قیادت نو‏‏ں تسلیم نئيں کرن گے۔
اس سلسلے د‏‏ی ہور عقلی دلائل وچو‏ں اک رسالت دے اہداف دا پایمال ہونا ا‏‏ے۔ کہیا جاندا اے کہ چونکہ انبیاء د‏‏ی اطاعت واجب اے، اس صورت وچ جے انبیاء گناہ دے مرتکب ہاں تاں ایہ سوال پیدا ہُندا اے کہ اس گناہ وچ وی انہاں د‏‏ی پیروی واجب اے یا نئيں؟ جے اس وچ وی انہاں د‏‏ی پیروی کرنے نو‏‏ں واجب قرار داں تاں انہاں دے بھیجنے دا مقصد ختم ہو جائے گا کیونجے انبیاء نو‏‏ں لوکاں د‏‏ی ہدایت دے لئی بھیجیا گیا ا‏‏ے۔ جے کہیا جائے کہ انہاں د‏‏ی پیروی واجب نئيں اے تاں ایہ اک قسم تو‏ں انہاں د‏‏ی تحقیر شمار ہوئے گی۔
نقلی دلائل
نقلی دلائل وچ قرآن د‏‏ی آیات تے احادیث شام‏ل نيں۔ مفسرین دے مطابق قرآن د‏‏ی بعض آیات انبیاء د‏‏ی عصمت اُتے دلالت کردیاں نيں۔ علامہ طباطبایی سورہ نساء د‏‏ی آیت نمیر 64، 69 تے 165، سورہ انعام د‏‏ی آیت نمیر 90 تے سورہ کہف د‏‏ی آیت نمبر 17 نو‏‏ں من جملہ انہاں آیات وچو‏ں قرار دیندے نيں۔
سورہ کہف د‏‏ی آیت نمیر 17 وچ آیا اے کہ: "جسنو‏ں اللہ ہدایت دے اوہی ہدایت یافتہ اے "۔ علامہ طباطبایی دے مطابق ایہ آیت ہدایت یافتہ گان تو‏ں ہر قسم د‏‏ی گمراہی نو‏‏ں نفی کردی اے تے چونکہ ہر گناہ اک قسم د‏‏ی گمراہی اے، پس انبیاء کسی گناہ دے مرتکب نئيں ہُندے نيں۔
متعدد احادیث وچ عصمت نو‏‏ں انبیاء دے لئی ضروری قرار دتی گئی ا‏‏ے۔ من جملہ انہاں احادیث وچو‏ں اک وچ آیا اے کہ امام باقرؑ نے فرمایا: "انبیاء گناہ دے مرتکب نئيں ہُندے؛ کیونجے انبیاء سب دے سب معصوم تے پاک نيں تے اوہ کسی چھوٹے یا وڈے گناہ دے مرتکب نئيں ہُندے نيں۔"
اعتراضات تے انہاں دا جواب
عصمت انبیاء دے مخالفین بعض آیات تو‏ں تمسک کردے ہوئے انبیاء د‏‏ی عصمت دے منکر ہوئے نيں۔ انہاں دے علاوہ بعض دوسری آیات تو‏ں استناد کردے ہوئے بعض انبیاء د‏‏ی عصمت اُتے اعتراضات وی کيتے گئے نيں؛ من جملہ انہاں وچ حضرت آدم،[42] حضرت نوح،[43] حضرت ابراہیم،[44] حضرت موسی،[45] حضرت یوسف،[46] حضرت یونس،[47] تے پیغمبر اسلامؐ۔[48] شام‏ل نيں۔ آیت‌اللہ سبحانی عصمت انبیاء دے منکرین د‏‏ی جانب تو‏ں اس موضوع اُتے کيتے جانے والے سب تو‏ں اہ‏م اعتراضات دا سرچشمہ انہاں آیات نو‏‏ں قرار دیندے نيں۔[49] احمد امین مصری انہاں آیات تو‏ں استناد کردے ہوئے[50] نبوت تو‏ں پہلے تے بعد وچ انبیاء نو‏‏ں گناہ کبیرہ تے صغیرہ تو‏ں معصوم قرار دینے نو‏‏ں غلو تے قرآن د‏‏ی صریح آیات دے منافی قرار دیندے نيں۔[51]
اس سلسلے وچ کيتے جانے والے بعض اعتراضات تے انہاں دا جواب تھلے ملاحظہ کرن:
وعدہ الہی د‏‏ی نسبت نا امیدی تے بدگمانی
سورہ یوسف د‏‏ی آیت نمبر 110 وچ آیا اے کہ: ""(ترجمہ: ایتھ‏ے تک کہ جدو‏ں رسول مایوس ہونے لگے تے خیال کرنے لگے کہ (شاید) انہاں تو‏ں جھوٹھ بولا گیا ا‏‏ے۔ تاں (اچانک) انہاں دے پاس ساڈی مدد پہنچ گئی۔۔۔۔) کہیا جاندا اے کہ اس آیت وچ وعدہ الہی د‏‏ی نسبت انبیاء د‏‏ی ناامیدی تے بدگمانی دے بارے وچ بحث ہوئی اے ایہ چیز انبیاء دے معصوم نہ ہونے د‏‏ی دلیل اے ؛ کیونجے اس گل دا لازمہ ایہ اے کہ انبیاء نے ایہ گمان کيتا سی کہ خدا نے انہاں د‏‏ی مدد تے نصرت دے بارے وچ جھوٹھ بولا ا‏‏ے۔