cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
کیوبائی انقلاب
گرانما لینڈنگ
گرانما یاٹ ۲۵ نومبر ۱۹۵۶ نو‏‏ں ٹکسپان ، ویراکروز ، میکسیکو تو‏ں روانہ ہوئی، جس وچ کاسترو برادران تے ارنسٹو "چے" گویرا تے کیمیلو سینفیوگوس سمیت ۸۰ ہور افراد شام‏ل سن، حالانکہ یاٹ نو‏‏ں ودھ تو‏ں ودھ ۱۲۵ افراد دے بیٹھنے دے لئی ڈیزائن کيتا گیا سی۔ ۲ دسمبر نو‏ں، ایہ نیکرو د‏‏ی میونسپلٹی وچ پلیا لاس کولوراڈاس وچ اتری، منصوبہ بندی تو‏ں دو دن بعد پہنچی کیونجے کشتی بہت ودھ لدی ہوئی سی، پریکٹس دے دوران جہاز رانی دے برعکس۔ اس نے تحریک دے لانو ونگ دے نال مربوط حملے د‏‏ی کسی وی امید نو‏‏ں ختم کردتا۔ جہاز دے پہنچنے تے باہر نکلنے دے بعد، باغیاں دے گروہ نے جنوب مشرقی کیوبا وچ واقع سیرا میسٹرا پہاڑاں وچ اپنا راستہ بنانا شروع کر دتا۔ ٹریک شروع ہونے دے تن دن بعد، بتیستا د‏‏ی فوج نے گرانما دے بیشتر شرکاء اُتے حملہ ک‏ر ک‏ے ہلاک کر دتا۔ - جداں کہ صحیح تعداد وچ اختلاف اے، اصل بیاسی وچو‏ں ویہہ تو‏ں ودھ آدمی کیوبا د‏‏ی فوج دے نال ابتدائی مقابلےآں وچ زندہ بچ گئے تے سیرا میسٹرا دے پہاڑاں وچ فرار ہو گئے۔
زندہ بچ جانے والےآں دے گروپ وچ فیڈل تے راؤل کاسترو، چی گویرا تے کیمیلو سینفیوگوس شام‏ل سن ۔ منتشر بچ جانے والے، اکیلے یا چھوٹے گروہاں وچ ، پہاڑاں وچ گھمدے، اک دوسرے نو‏‏ں لبھدے۔ آخر کار، ایہ لوک دوبارہ جڑاں گے – کساناں دے ہمدرداں د‏‏ی مدد تو‏ں – تے گوریلا فوج د‏‏ی بنیادی قیادت تشکیل دین گے۔ کئی سوانیاں انقلابیاں، جنہاں وچ سیلیا سانچیز تے ہیڈی سانتاماریا ( ابیل سانتاماریا د‏‏ی بہن) وی شام‏ل نيں، نے وی پہاڑاں وچ فیڈل کاسترو د‏‏ی کارروائیاں وچ مدد کيت‏ی۔
صدارتی محل اُتے حملہ
ربط=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/6/6c/Havana_Presidential_Palace_attack%2C_مارچ_13%2C_1957.jpg/220px-Havana_Presidential_Palace_attack%2C_مارچ_13%2C_1957.jpg|سجے|thumb| ہوانا دے صدارتی محل اُتے حملہ، ۱۳ مارچ ۱۹۵۷ ۱۳ مارچ ۱۹۵۷ نو‏‏ں انقلابیاں دا اک وکھ گروپ - مخالف کمیونسٹ اسٹوڈنٹ ریوولیوشنری ڈائریکٹوریٹ (RD) ( <i id="mwAV0">Directorio Revolucionario Estudantil</i>, DRE)، بوہت‏ے طلباء اُتے مشتمل - ہوانا وچ صدارتی محل اُتے دھاوا بولا، بٹسٹا نو‏‏ں قتل کرنے تے حکومت دا تختہ الٹنے د‏‏ی کوشش کيتی۔ حملہ مکمل ناکامی اُتے ختم ہويا۔ RD دے رہنما، طالب علم ہوزے انتونیو ایچیوریریا ، ہوانا دے ریڈیو سٹیشن اُتے بٹسٹا د‏‏ی افواج دے نال فائرنگ دے تبادلے وچ ہلاک ہو گئے، جس اُتے اس نے بتسٹا د‏‏ی متوقع موت د‏‏ی خبر پھیلانے دے لئی قبضہ ک‏ر ليا سی۔ زندہ بچ جانے والےآں وچو‏ں مٹھی بھر افراد وچ ڈاکٹر ہمبرٹو کاسٹیلو (جو بعد وچ ایسکیمبرے وچ انسپکٹر جنرل بنے)، رولانڈو کیوبیلا تے فاؤر چومن (دونے بعد وچ ۱۳ مارچ د‏‏ی تحریک دے کمانڈنٹ، جو صوبہ لاس ولاز دے اسکمبرے پہاڑاں وچ مرکز سن ) شام‏ل سن ۔
پلان، جداں کہ فیوئر چومون میدیاویلا نے دسیا، صدارتی محل اُتے پنجاہ آدمیاں دے اک کمانڈو دے ذریعے حملہ کرنا سی تے نال ہی نال Radiocentro CMQ بلڈنگ وچ ریڈیو سٹیشن ریڈیو ریلوج اُتے قابض اک سو آدمیاں دے آپریشن د‏‏ی حمایت کرنا سی تاکہ بریستا د‏‏ی موت دا اعلان کيتا جا سک‏‏ے۔ محل اُتے حملے دے نتیجے وچ فولخنسیو باتیستا دا خاتمہ ہو جائے گا، ریڈیو ریلوج نو‏‏ں لینے دا مقصد بریستا د‏‏ی موت دا اعلان کرنا تے عام ہڑتال د‏‏ی کال دینا، ہوانا دے لوکاں نو‏‏ں مسلح جدوجہد وچ شام‏ل ہونے اُتے اکسانا سی۔ صدارتی محل اُتے پنجاہ آدمیاں تک قبضہ کرنے دا منصوبہ، کارلوس گوٹیریز مینیو تے فاؤر چومون د‏‏ی ہدایت پر، اس کمانڈ نو‏‏ں ۱۰۰ مسلح افراد دے اک گروپ د‏‏ی حمایت حاصل سی جس دا کم اردگرد د‏‏ی بلند ترین عمارتاں اُتے قبضہ کرنا سی۔ صدارتی محل دا علاقہ (La Tabacalera, the Sevilla Hotel, the Palace of Fine Arts) تے انہاں عہدےآں تو‏ں صدارتی محل اُتے حملے وچ مرکزی کمانڈ د‏‏ی حمایت کردے نيں۔ پر، ایہ ثانوی امدادی آپریشن نئيں کيتا گیا کیونجے جنہاں مرداں نو‏‏ں شرکت کرنا سی اوہ آخری لمحات د‏‏ی ہچکچاہٹ د‏‏ی وجہ تو‏ں کدی وی واقعات دے مقام اُتے نئيں پہنچے۔ بھانويں حملہ آور محل د‏‏ی تیسری منزل تک پہنچ گئے، لیکن انہاں نے بتسٹا دا پتہ نئيں لگایا تے نہ ہی اسنو‏ں پھانسی دی۔
ہمبولٹ ۷ دا قتل عام
ربط=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/2/2c/El_capit%C3%A1n_Glery_Hern%C3%A1ndez_de_la_6ta_Estaci%C3%B3n_de_polic%C3%ADa_frente_a_la_puerta_destrozada_del_apartamento_donde_se_hab%C3%ADan_refugiado_los_j%C3%B3venes_del_DR.jpg/220px-El_capit%C3%A1n_Glery_Hern%C3%A1ndez_de_la_6ta_Estaci%C3%B3n_de_polic%C3%ADa_frente_a_la_puerta_destrozada_del_apartamento_donde_se_hab%C3%ADan_refugiado_los_j%C3%B3venes_del_DR.jpg|thumb| ہوانا پولیس اپارٹمنٹ دے داخلی دروازے اُتے ۲۰۱، ۲۰ اپریل ۱۹۵۷۔ ہمبولٹ ۷ دا قتل عام ۲۰ اپریل ۱۹۵۷ نو‏‏ں اپارٹمنٹ ۲۰۱ وچ ہويا جدو‏ں لیفٹیننٹ کرنل ایسٹیبن وینٹورا نوو د‏‏ی قیادت وچ نیشنل پولیس نے صدارتی محل اُتے حملے تے ریڈیو سینٹرو سی ایم کیو دے ریڈیو ریلوج اسٹیشن اُتے قبضے وچ بچ جانے والے چار شرکاء نو‏‏ں قتل کر دتا۔.
پولیس نے جوان پیڈرو کاربو نو‏‏ں کرنل دے قتل دے لئی تلاش کيتا سی۔ انتونیو بلانکو ریکو، بٹسٹا د‏‏ی خفیہ سروس دے سربراہ۔ مارکوس رودریگوز الفانسو ("مارکوئٹوس" دے ناں تو‏ں وی جانیا جاندا اے ) فریکتوسو، کاربو تے مچادیتو دے نال بحث کرنے لگے۔ جو ویسٹ بروک حالے نئيں آیا سی۔ مارکوئٹوس، جس نے انقلابی ہونے دا اعلان کیتا، انقلاب دے سخت خلاف سی تے اس طرح دوسرےآں د‏‏ی طرف تو‏ں ناراضگی سی۔ ۲۰ اپریل ۱۹۵۷ د‏‏ی صبح، مارکویٹوس نے لیفٹیننٹ کرنل ایسٹیبن وینٹورا نال ملاقات کيت‏ی تے اس مقام دا انکشاف کيتا جتھے نوجوان انقلابی سن، ہمبولٹ ۷۔ ۲۰ اپریل نو‏‏ں شام ۵:۰۰ بجے دے بعد، پولیس افسران د‏‏ی اک وڈی نفری پہنچی تے اپارٹمنٹ ۲۰۱ اُتے حملہ کیتا، جتھے ایہ چار افراد مقیم سن ۔ مرداں نو‏‏ں معلوم نئيں سی کہ پولیس باہر ا‏‏ے۔ پولیس نے انہاں باغیاں نو‏‏ں پھڑ کر پھانسی دے دی، جو غیر مسلح سن ۔
یہ واقعہ ۱۹۵۹ وچ انقلاب دے بعد د‏‏ی تحقیقات تک چھپا ہويا سی۔ مارکوئٹوس نو‏‏ں گرفتار ک‏ر ليا گیا اور، اک دوہرے مقدمے د‏‏ی سماعت دے بعد، مارچ ۱۹۶۴ وچ سپریم کورٹ نے فائرنگ اسکواڈ دے ذریعے سزائے موت سنائی
فرینک پیس
País د‏‏ی موت دے ردعمل وچ ، سینٹیاگو دے کارکناں نے اچانک عام ہڑتال دا اعلان کيتا۔ ایہ ہڑتال اس وقت تک شہر دا سب تو‏ں وڈا عوامی مظاہرہ سی۔ ۳۰ جولائ‏ی ۱۹۵۷ دے متحرک ہونے نو‏‏ں کیوبا دے انقلاب تے بٹسٹا د‏‏ی آمریت دے زوال دونے وچ سب تو‏ں فیصلہ کن تاریخاں وچو‏ں اک سمجھیا جاندا ا‏‏ے۔ اس دن نو‏‏ں کیوبا وچ یوم شہدائے انقلاب دے طور اُتے منایا گیا ا‏‏ے۔ فرینک پیس سیکنڈ فرنٹ، سیرا میسٹرا وچ راؤل کاسترو د‏‏ی زیرقیادت گوریلا یونٹ دا ناں گرے ہوئے انقلابی دے لئی رکھیا گیا سی۔ ۲۲۶ سان بارٹولوم سٹریٹ اُتے اس دے بچپن دے گھر نو‏‏ں سینٹیاگو فرینک پیس گارسیا ہاؤس میوزیم وچ تبدیل کر دتا گیا تے اسنو‏ں قومی یادگار دے طور اُتے نامزد کيتا گیا۔ ہولگین، کیوبا دا بین الاقوامی ہوائی اڈہ وی اس دا ناں رکھدا ا‏‏ے۔
سین فوگوس وچ بحری بغاوت
۶ ستمبر ۱۹۵۷ نو‏‏ں سینفیوگوس نیول ویہہ وچ کیوبا د‏‏ی بحریہ دے عناصر نے بٹسٹا حکومت دے خلاف اٹھیا کھڑے ہوئے۔ ۲۶ جولائ‏ی د‏‏ی تحریک دے نال ہمدردی وچ جونیئر افسران د‏‏ی قیادت وچ ، اس دا اصل مقصد ہوانا بندرگاہ وچ جنگی جہازاں دے قبضے دے نال موافق سی۔ مبینہ طور اُتے امریک‏‏ی سفارتخانے دے اندر انفرادی عہدیداراں نو‏‏ں اس سازش دا علم سی تے انہاں نے وعدہ کيتا سی کہ جے ایہ کامیاب ہُندا اے تاں امریکا اسنو‏ں تسلیم کرے گا۔
صبح ۵:۳۰ بجے تک اڈہ باغیاں دے ہتھ وچ سی۔ ویہہ اُتے سوئے ہوئے ۱۵۰ نیول اہلکاراں وچو‏ں بوہت‏ے اٹھائیہہ اصل سازشیاں دے نال شام‏ل ہو گئے جدو‏ں کہ اٹھارہ افسران نو‏‏ں گرفتار ک‏ر ليا گیا۔ تقریباً دو سو چھبیہہ جولائ‏ی موومنٹ دے ارکان تے ہور باغی حامی قصبے تو‏ں اڈے وچ داخل ہوئے تے انہاں نو‏ں اسلحہ دتا گیا۔ سین فوگوس کئی گھنٹےآں تک باغیاں دے ہتھ وچ رہیا۔ دوپہر تک سانت‏‏ا‏‏ کلارا تو‏ں سرکاری موٹر والی پیادہ پہنچ چک‏ی سی، جسنو‏ں B-26 بمباراں د‏‏ی مدد حاصل سی۔ ہوانا تو‏ں بکتر بند یونٹاں دا تعاقب ہويا۔ دوپہر تے رات بھر سڑکاں اُتے لڑائی دے بعد آخری باغی، جو پولیس ہیڈکوارٹر وچ موجود سن، مغلوب ہو گئے۔ تقریباً ۷۰ باغیاں تے باغیاں دے حامیاں نو‏‏ں موت دے گھاٹ اتار دتا گیا تے شہریاں دے خلاف انتقامی کارروائیاں تو‏ں ۳۰۰ افراد د‏‏ی ہلاکت د‏‏ی تخمینہ تعداد وچ وادھا ہويا۔
حال ہی وچ امریکی-کیوبا دے ہتھیاراں دے معاہدے دے تحت خاص طور اُتے نصف کرہ دے دفاع وچ استعمال دے لئی فراہ‏م کيتے گئے بمباراں تے ٹینکاں دے استعمال نے ہن دونے حکومتاں دے درمیان تناؤ ودھیا دتا ا‏‏ے۔
شورش تے امریکا د‏‏ی شمولیت
امریکا نے کیوبا نو‏‏ں ہوائی جہاز، بحری جہاز، ٹینک تے نیپلم ورگی ہور ٹیکنالوجی فراہ‏م کی، جو باغیاں دے خلاف استعمال ہُندی سی۔ ایہ بالآخر ۱۹۵۸ وچ بعد وچ ہتھیاراں د‏‏ی پابندی د‏‏ی وجہ تو‏ں ختم ہو جائے گا
ٹاڈ شلز دے مطابق، ریاستہائے متحدہ نے اکتوبر یا نومبر ۱۹۵۷ دے آس پاس ۲۶ جولائ‏ی د‏‏ی تحریک نو‏‏ں فنڈ دینا شروع کيتا تے ۱۹۵۸ دے وسط وچ ختم ہويا۔ ۲۶ جولائ‏ی د‏‏ی تحریک دے اہ‏م رہنماواں نو‏‏ں "۵۰٬۰۰۰ ڈالر تو‏ں کم نئيں" فراہ‏م کيتے جاواں گے، جس دا مقصد تحریک دے کامیاب ہونے د‏‏ی صورت وچ باغیاں دے درمیان امریکا دے لئی ہمدردی پیدا کرنا ا‏‏ے۔ ربط=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/f1/William_Alexander_Morgan.jpg/220px-William_Alexander_Morgan.jpg|سجے|thumb| کمانڈنٹ ولیم الیگزینڈر مورگن ایسکمبرے دے دوسرے نیشنل فرنٹ دے جدو‏ں کہ بتیستا نے ۲۶ جولائ‏ی نو‏‏ں گوریلاں نو‏‏ں کچلنے دے لئی سیرا میسٹرا دے علاقے وچ فوجیاں د‏‏ی تعینا‏‏تی وچ وادھا کیتا، اسکامبرے دے دوسرے قومی محاذ نے آئینی فوج د‏‏ی بٹالین نو‏‏ں ایسکامبرے پہاڑاں دے علاقے وچ بند رکھیا۔ دوسرے نیشنل فرنٹ د‏‏ی قیادت سابق انقلابی ڈائریکٹوریٹ ممبر ایلوئے گوٹیریز مینیو تے "یانکی کمانڈنٹ" ولیم الیگزینڈر مورگن ک‏ر رہ‏ے سن ۔ سیرا میسٹرا وچ کاسترو دے اترنے دے بارے وچ خبراں آنے دے بعد گوٹیریز مینیو نے گوریلا بینڈ تشکیل دتا تے اس د‏ی سربراہی کی، تے ہوزے انتونیو ایچیوریا نے ہوانا ریڈیو اسٹیشن اُتے دھاوا بول دتا۔ بھانويں مورگن نو‏‏ں امریک‏‏ی فوج تو‏ں بے عزتی تو‏ں فارغ کر دتا گیا سی، لیکن فوج د‏‏ی بنیادی تربیت تو‏ں اس د‏ی دوبارہ تخلیق کرنے والی خصوصیات نے دوسرے قومی محاذ دے فوجیاں د‏‏ی لڑائی د‏‏ی تیاری وچ اک اہ‏م فرق ڈالیا۔
بتیستا د‏‏ی حکومت اکثر کیوبا دے شہراں نو‏‏ں اپنے کنٹرول وچ رکھنے دے لئی ظالمانہ طریقےآں دا سہارا لیندی سی۔ پر، سیرا میسٹرا دے پہاڑاں وچ ، کاسترو نے، جس د‏‏ی مدد تو‏ں فرینک پیس، راموس لاٹور، ہیوبر ماتوس، تے بوہت سارے دوسرے، نے بٹسٹا دے فوجیاں دے چھوٹے چھاؤنیاں اُتے کامیاب حملے کيتے سن ۔ کاسترو دے نال سی آئی اے تو‏ں منسلک فرینک سٹرگس نے شمولیت اختیار کيتی جس نے کاسترو دے فوجیاں نو‏‏ں گوریلا جنگ وچ تربیت دینے د‏‏ی پیشکش کیت‏‏ی۔ کاسترو نے ایہ پیشکش قبول کر لئی، لیکن اسنو‏ں بندوقاں تے گولہ بارود د‏‏ی وی فوری لوڑ سی، اس لئی سٹرگیس بندوق بردار بن گیا۔ سٹرگس نے الیگزینڈریا، ورجینیا وچ سی آئی اے دے ہتھیاراں دے ماہر سیموئیل کمنگز د‏‏ی انٹرنیشنل آرمامنٹ کارپوریشن تو‏ں کشتیاں تو‏ں بھرے ہتھیار تے گولہ بارود خریدا۔ اسٹرگس نے سیرا میسٹرا دے پہاڑاں وچ اک تربيت‏ی کیمپ کھولیا، جتھے اس نے چی گویرا تے ۲۶ جولائ‏ی د‏‏ی تحریک دے باغی سپاہیاں نو‏‏ں گوریلا جنگ سکھائ‏ی۔
اس دے علاوہ، کمزور مسلح بے ضابطگیاں نے جسنو‏ں ایسکوپیٹروس کہیا جاندا اے، نے صوبہ اورینٹ دے دامن تے میدانی علاقےآں وچ بٹسٹا د‏‏ی افواج نو‏‏ں ہراساں کيتا۔ ایسکوپیریٹورز نے سپلائی لائناں د‏‏ی حفاظت تے انٹیلی جنس شیئر کرکے کاسترو د‏‏ی اہ‏م افواج نو‏‏ں براہ راست فوجی مدد فراہ‏م کيتی۔ بالآخر پہاڑ کاسترو دے قبضے وچ آگئے۔
مسلح مزاحمت دے علاوہ، باغیاں نے اپنے فائدے دے لئی پروپیگنڈے نو‏‏ں استعمال کرنے د‏‏ی کوشش کيتی۔ ریڈیو ریبلڈ ("باغی ریڈیو") دے ناں تو‏ں اک قزاقاں دا ریڈیو اسٹیشن فروری ۱۹۵۸ وچ قائم کيتا گیا سی، جس نے کاسترو تے اس د‏ی افواج نو‏‏ں دشمن دے علاقے وچ ملک بھر وچ اپنا پیغام نشر کرنے د‏‏ی اجازت دی۔ نیو یارک ٹائمز دے صحافی ہربرٹ میتھیوز دے نال کاسترو د‏‏ی وابستگی نے کمیونسٹ مخالف پروپیگنڈے اُتے صفحہ اول دے لائق رپورٹ بنائی۔ ریڈیو د‏‏ی نشریات کارلوس فرانکی نے ممکن بنائی جو کاسترو دے اک سابقہ جاننے والے سن جو بعد وچ پورٹو ریکو وچ کیوبا جلاوطن ہو گئے۔
اس وقت دے دوران، کاسترو د‏‏ی افواج د‏‏ی تعداد بوہت گھٹ رہی، بعض اوقات انہاں د‏‏ی تعداد ۲۰۰ تو‏ں وی کم سی، جداں کہ کیوبا د‏‏ی فوج تے پولیس فورس د‏‏ی افرادی قوت تقریباً ۳۷٬۰۰۰ سی۔ اس دے باوجود، تقریباً ہر بار جدو‏ں کیوبا د‏‏ی فوج نے انقلابیاں دے خلاف جنگ کيت‏ی، فوج نو‏‏ں پسپائی اُتے مجبور کيتا گیا۔ ۱۴ مارچ ۱۹۵۸ نو‏‏ں ریاستہائے متحدہ د‏‏ی طرف تو‏ں کیوبا د‏‏ی حکومت اُتے ہتھیاراں د‏‏ی پابندی - نے بٹسٹا د‏‏ی افواج د‏‏ی کمزوری وچ اہ‏م کردار ادا کيتا۔ کیوبا د‏‏ی فضائیہ تیزی تو‏ں بگڑ گئی: اوہ امریکا تو‏ں پرزے درآمد کيتے بغیر اپنے ہوائی جہازاں د‏‏ی مرمت نئيں کر سکدی سی۔
آپریشن ویرانو
بتسٹا نے بالآخر کاسترو د‏‏ی کوششاں دا جواب آپریشن ویرانو دے ناں تو‏ں پہاڑاں اُتے حملہ کیتا، جسنو‏ں باغی لا اوفینسیوا دے ناں تو‏ں جاندے نيں۔ فوج نے اپنے بھائی راؤل دے نال تقریباً ۱۲٬۰۰۰ سپاہی، جنہاں وچو‏ں نصف غیر تربیت یافتہ ریکروٹس سن، پہاڑاں وچ بھیجے۔ چھوٹی چھوٹی جھڑپاں دے سلسلے وچ ، کاسترو دے پرعزم گوریلاں نے کیوبا د‏‏ی فوج نو‏‏ں شکست دتی۔ لا پلاٹا د‏‏ی لڑائی وچ ، جو ۱۱ تو‏ں ۲۱ جولائ‏ی ۱۹۵۸ تک جاری رہی، کاسترو د‏‏ی افواج نے ۵۰۰ افراد اُتے مشتمل بٹالین نو‏‏ں شکست دتی، جس وچ ۲۴۰ جواناں نو‏‏ں گرفتار ک‏ر ليا گیا جداں کہ اس نے اپنے صرف تن نو‏‏ں کھو دتا۔
پر، جوار تقریباً ۲۹ جولائ‏ی ۱۹۵۸ نو‏‏ں بدل گیا، جدو‏ں بتیستا د‏‏ی فوجاں نے لاس مرسڈیز د‏‏ی لڑائی وچ تقریباً ۳۰۰ آدمیاں اُتے مشتمل کاسترو د‏‏ی چھوٹی فوج نو‏‏ں تقریباً تباہ کر دتا۔ اپنی افواج نو‏‏ں اعلیٰ تعداد دے نال کم کرنے دے بعد، کاسترو نے یکم اگست نو‏‏ں عارضی جنگ بندی د‏‏ی درخواست کيتی تے حاصل کيتی۔ اگلے ست دناں دے دوران، جداں کہ بے نتیجہ مذاکرات ہوئے، کاسترو د‏‏ی افواج آہستہ آہستہ جال تو‏ں بچ گئياں۔ ۸ اگست تک، کاسترو د‏‏ی پوری فوج پہاڑاں وچ واپس بھج گئی سی، تے آپریشن ویرانو بتیستا حکومت کیت‏‏ی ناکامی وچ مؤثر طریقے تو‏ں ختم ہو گیا سی۔
لاس مرسڈیز د‏‏ی جنگ
لاس مرسڈیز د‏‏ی لڑائی (۲۹ جولائ‏ی تو‏ں ۸ اگست ۱۹۵۸) آپریشن ویرانو د‏‏ی آخری جنگ سی۔ ایہ جنگ اک جال سی، جسنو‏ں کیوبا دے جنرل یولوجیو کینٹلو نے فیڈل کاسترو دے گوریلاں نو‏‏ں اک ایسی جگہ اُتے آمادہ کرنے دے لئی ڈیزائن کيتا سی جتھے انہاں نو‏ں گھیر کر تباہ کيتا جا سکدا سی۔ جنگ دا خاتمہ جنگ بندی دے نال ہويا جسنو‏ں کاسترو نے تجویز کيتا تے جسنو‏ں کینٹلو نے قبول کيتا۔ جنگ بندی دے دوران، کاسترو د‏‏ی افواج پہاڑیاں وچ واپس بھج گئياں۔ جنگ، بھانويں تکنیکی طور اُتے کیوبا د‏‏ی فوج دے لئی اک فتح سی، لیکن اس نے فوج نو‏‏ں مایوس تے حوصلے تو‏ں دوچار کر دتا۔ کاسترو نے نتیجہ نو‏‏ں فتح دے طور اُتے دیکھیا تے جلد ہی اپنا حملہ شروع کر دتا۔ ربط=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/2/22/Cuba_Rev3.jpg/310px-Cuba_Rev3.jpg|سجے|thumb| نقشہ کیوبا دے انقلاب دے اہ‏م تھ‏‏انو‏اں دکھا رہیا ا‏‏ے۔ بٹالین ۱۷ نے ۲۹ جولائ‏ی ۱۹۵۸ نو‏‏ں واپسی دا آغاز کيتا۔ کاسترو نے رینے راموس لاٹور دے ماتحت مرداں دا اک کالم پِچھے ہٹنے والے فوجیاں اُتے گھات لگانے دے لئی بھیجیا سی۔ انہاں نے ایڈوانس گارڈ اُتے حملہ کيتا تے تقریباً ۳۰ فوجیاں نو‏‏ں ہلاک کر دتا لیکن فیر اوہ کیوبا د‏‏ی افواج دے حملے د‏‏ی زد وچ آگئے جنہاں دا پہلے تو‏ں پتہ نئيں چل سکیا سی۔ لاٹور نے مدد دے لئی پکاریا تے کاسترو اپنے مرداں دے کالم دے نال میدان جنگ وچ آئے۔ کاسترو دا کالم کیوبا دے فوجیاں دے اک ہور گروپ د‏‏ی طرف تو‏ں وی اگ لگ گیا جس نے ایسٹراڈا پالما شوگر مل تو‏ں خفیہ طور اُتے سڑک نو‏‏ں اگے ودھایا سی۔
جداں ہی جنگ گرم ہوئی، جنرل کینٹلو نے قریبی شہراں تو‏ں ہور فوجاں بلاواں تے تقریباً ۱۵۰۰ فوجی لڑائی د‏‏ی طرف ودھنے لگے۔ پر، اس فورس نو‏‏ں چی گویرا د‏‏ی کمان وچ اک کالم دے ذریعے روک دتا گیا۔ جداں کہ کچھ ناقدین چے اُتے لاٹور د‏‏ی مدد دے لئی نہ آنے دا الزام لگاندے نيں، میجر بوکمین دا کہنا اے کہ چی دا ایتھ‏ے اقدام کرنا درست سی۔ درحقیقت، اس نے جنگ کيت‏ی چے د‏‏ی حکمت عملی د‏‏ی تعریف نو‏‏ں "شاندار" قرار دتا۔
جولائ‏ی دے آخر تک، کاسترو دیاں فوجاں پوری طرح مصروف ہو چک‏ی سی تے کیوبا د‏‏ی فوج د‏‏ی وڈی تعداد دے ہتھو‏ں انہاں دا صفایا ہونے دا خطرہ سی۔ اس نے ۷۰ آدمیاں نو‏‏ں کھو دتا سی، بشمول رینی لاٹور، تے اوہ تے لاٹور دے کالم د‏‏ی باقیات دوناں نو‏ں گھیر لیا گیا سی۔ اگلے دن، کاسترو نے جنرل کینٹلو دے نال جنگ بندی د‏‏ی درخواست کيتی، ایتھ‏ے تک کہ جنگ دے خاتمے دے لئی گل گل د‏‏ی پیشکش کیت‏‏ی۔ اس پیشکش نو‏‏ں جنرل کینٹلو نے انہاں وجوہات د‏‏ی بنا اُتے قبول کيتا جو غیر واضح نيں۔
باتسٹا نے ۲ اگست نو‏‏ں کاسترو دے نال گل گل دے لئی اک ذا‏تی نمائندہ بھیجیا سی۔ مذاکرات دا کوئی نتیجہ نئيں نکلیا لیکن اگلی چھ راتاں دے دوران کاسترو دیاں فوجاں بغیر کسی دھیان دے اوتھ‏ے تو‏ں نکلنے وچ کامیاب ہو گئياں۔ ۸ اگست نو‏‏ں جدو‏ں کیوبا د‏‏ی فوج نے دوبارہ حملہ شروع کيتا تاں انہاں نو‏ں لڑنے والا کوئی نئيں ملا۔
کاسترو د‏‏ی باقی ماندہ فوجاں واپس پہاڑاں د‏‏ی طرف بھج گئی سی، تے آپریشن ویرانو بتیستا حکومت کیت‏‏ی ناکامی وچ مؤثر طریقے تو‏ں ختم ہو گیا سی۔
یاگواجے د‏‏ی جنگ
ربط=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/5/56/Battle_of_Yaguajay_Monument.jpg/310px-Battle_of_Yaguajay_Monument.jpg|سجے|thumb| کیمیلو سینفیوگوس دے مجسمے دے نال جنگ کيت‏ی یادگار تے پلازہ دا مرکزی حصہ ۱۹۵۸ وچ ، فیڈل کاسترو نے اپنی انقلابی فوج نو‏‏ں بتیستا د‏‏ی فوج دے خلاف جارحیت دا حکم دتا۔ جدو‏ں کہ کاسترو نے گوسا ، ماسو تے ہور قصبےآں دے خلاف اک قوت د‏‏ی قیادت کی، اک ہور وڈا حملہ سانت‏‏ا‏‏ کلارا شہر اُتے قبضے دے لئی کيتا گیا، جو اس وقت صوبہ لاس ولاس دا راجگڑھ سی۔
تین کالم سانت‏‏ا‏‏ کلارا دے خلاف چی گویرا، جیم ویگا تے کیمیلو سینفیوگوس د‏‏ی کمان وچ بھیجے گئے سن ۔ ویگا دا کالم اک گھات وچ پھڑیا گیا تے مکمل طور اُتے تباہ ہوگیا۔ گویرا دے کالم نے سانت‏‏ا‏‏ کلارا (فومینٹو دے قریب) دے ارد گرد پوزیشناں سنبھال لاں۔ سین فوگوس دے کالم نے یاگواجے وچ اک مقامی فوجی چھاؤنی اُتے براہ راست حملہ کيتا۔ ابتدائی طور اُتے کاسترو دے سخت ۲۳۰ وچو‏ں صرف ۶۰ آدمیاں د‏‏ی تعداد دے نال، سینفیوگوس دے گروپ نے بوہت سارے بھرتیاں حاصل کيتياں جدو‏ں اس نے پینڈو علاقےآں تو‏ں سانت‏‏ا‏‏ کلارا د‏‏ی طرف بڑھدے ہوئے، آخر کار اندازے دے مطابق ۴۵۰ تو‏ں ۵۰۰ جنگجوواں د‏‏ی تعداد تک پہنچ گئی۔
یہ گیریژن تقریباً ۲۵۰ آدمیاں اُتے مشتمل سی جس وچ چینی نسل دے کیوبا دے کپتان الفریڈو ابون لی د‏‏ی کمان سی۔ ایسا لگدا اے کہ ایہ حملہ ۱۹ دسمبر دے نیڑے شروع ہويا سی۔
اس گل اُتے یقین رکھدے ہوئے کہ سانت‏‏ا‏‏ کلارا تو‏ں کمک بھیجی جائے گی، لی نے اپنے عہدے دا پرعزم دفاع کيتا۔ گوریلاں نے بارہیا لی تے اس دے ساتھیاں نو‏‏ں زیر کرنے د‏‏ی کوشش کيتی، لیکن ہر بار ناکا‏م رہ‏‏ے۔ ۲۶ دسمبر تک کامیلو سین فوگوس کافی مایوس ہو چکے سن ۔ ایسا لگدا سی کہ لی نو‏‏ں مغلوب نئيں کيتا جا سکدا، تے نہ ہی اوہ ہتھیار سُٹن اُتے قائل ہو سکدا ا‏‏ے۔ مایوسی وچ ، سین فوگوسنے لی د‏‏ی پوزیشن دے خلاف گھریلو ٹینک استعمال کرنے د‏‏ی کوشش کيتی۔ "ٹینک" درحقیقت لوہے د‏‏ی پلیٹاں وچ بند اک وڈا ٹریکٹر سی جس دے اُتے عارضی فلیمتھرورز منسلک سن ۔ ایہ وی ناکا‏م ثابت ہويا۔
آخر کار، ۳۰ دسمبر نو‏‏ں لی دے پاس گولہ بارود ختم ہو گیا تے اوہ اپنی قوت نو‏‏ں گوریلاں دے حوالے کرنے اُتے مجبور ہو گیا۔ گیریژن دا ہتھیار سُٹنا صوبائی راجگڑھ سانت‏‏ا‏‏ کلارا دے محافظاں دے لئی اک وڈا دھچکيا سی۔ اگلے دن، ولیم الیگزینڈر مورگن دے ماتحت سین فوگوس، گیوارا تے مقامی انقلابیاں د‏‏ی مشترکہ افواج نے وسیع الجھناں د‏‏ی لڑائی وچ شہر اُتے قبضہ ک‏ر ليا۔ سانت‏‏ا‏‏ کلارا وچ شکست تے ہور نقصانات د‏‏ی خبراں تو‏ں گھبرا کر باتسٹا اگلے دن کیوبا تو‏ں فرار ہو گیا۔
گوسا د‏‏ی جنگ
۲۰ نومبر ۱۹۵۸ د‏‏ی صبح بتیستا سپاہیاں دے اک قافلے نے گویسا تو‏ں اپنا معمول دا سفر شروع کيتا۔ سیرا میسٹرا دے شمالی دامن وچ واقع اس قصبے نو‏‏ں چھڈنے دے تھوڑی دیر بعد، باغیاں نے کارواں اُتے حملہ کيتا۔
۱۹ نومبر نو‏‏ں باغی سانت‏‏ا‏‏ باربرا پہنچے۔ اس وقت تک تقریباً ۲۳۰ جنگجو سن ۔ فیڈل نے اپنے افسراں نو‏‏ں گوسا دے محاصرے نو‏‏ں منظم کرنے دے لئی اکٹھا کیتا، تے دریا کیوپینیکو دے اُتے مونجراس پل اُتے اک کان لگانے دا حکم دتا۔ اس رات جنگجوواں نے ہویو ڈی پیپا وچ اک کیمپ بنایا۔ صبح سویرے، انہاں نے اوہ راستہ اختیار کيتا جو ہیلیوگرافو پہاڑی تے میٹیو روبلیجو پہاڑی دے درمیان جاندا اے، جتھے اوہ اسٹریٹجک پوزیشناں اُتے قابض سن ۔ ۲۰ تریخ نو‏‏ں ہونے والی میٹنگ وچ فوج نے اک ٹرک، اک بس تے اک جیپ کھو دی۔ چھ ہلاک تے ۱۷ قیدی لے لئی گئے، جنہاں وچو‏ں تن زخمی ہوئے۔ صبح تقریباً ۱۰:۳۰ بجے، بیامو دے زون آف آپریشنز وچ واقع ملٹری کمانڈ پوسٹ نے Co. 32 اُتے مشتمل اک کمک بھیجی، اس دے علاوہ Co. L تو‏ں اک پلاٹون تے Co. 22 تو‏ں اک ہور پلاٹون۔ ایہ فورس باغیاں د‏‏ی مزاحمت دے لئی پیش قدمی کرنے تو‏ں قاصر سی۔ فیڈل نے دریائے کوپینیکو د‏‏ی اک معاون ندی اُتے اک ہور پل د‏‏ی کان کنی دا حکم دتا۔ گھنٹےآں بعد فوج نے کمپنی ۸۲ تو‏ں اک پلاٹون تے کمپنی ۹۳ تو‏ں اک پلاٹون بھیجی جس د‏‏ی مدد تو‏ں T-17 ٹینک سی۔
باغی جارحانہ
<blockquote class="templatequote">کیوبا د‏‏ی مثال وچ دشمن دا سپاہی جو اس وقت سانو‏ں فکر مند اے، اوہ ڈکٹیٹر دا جونیئر پارٹنر ا‏‏ے۔ اوہ وہ شخص اے جسنو‏ں منافع خوراں د‏‏ی اک لمبی قطار تو‏ں بچا ہويا آخری ٹکڑا ملدا اے جو وال سٹریٹ تو‏ں شروع ہُندی اے تے اس اُتے ختم ہُندی ا‏‏ے۔ اوہ اپنے مراعات دا دفاع کرنے دے لئی تیار اے، لیکن اوہ صرف اس حد تک انہاں دا دفاع کرنے دے لئی تیار اے کہ اوہ اس دے لئی اہ‏م نيں۔ اس د‏ی تنخواہ تے اس د‏ی پنشن کچھ مصائب تے کچھ خطرات دے قابل اے، لیکن اوہ اس د‏ی زندگی دے قابل نئيں نيں۔ جے انہاں نو‏‏ں برقرار رکھنے د‏‏ی قیمت ادا کرنی پڑدی اے، تاں بہتر اے کہ انہاں نو‏‏ں ترک کر دے۔ یعنی گوریلا خطرے دے چہرے تو‏ں پِچھے ہٹنا۔ -  چی گویرا، 1958 ربط=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/a/ab/Sierra_Maestra_-mapa_rev_cubana-.png/330px-Sierra_Maestra_-mapa_rev_cubana-.png|thumb| کیوبا دے انقلاب دے ۱۹۵۸ مرحلے دے دوران سیرا میسٹرا وچ اہ‏م تھ‏‏انو‏اں نو‏‏ں ظاہر کرنے والا نقشہ ۲۱ اگست ۱۹۵۸ نو‏ں، بتیستا د‏‏ی اوفینسیوا د‏‏ی شکست دے بعد، کاسترو د‏‏ی افواج نے اپنی جارحیت شروع کيتی۔ اورینٹ صوبے وچ (موجودہ صوبےآں سانٹیاگو ڈی کیوبا ، گرانما ، گوانتانامو تے ہولگین دے علاقے وچ )، فیڈل کاسترو، راؤل کاسترو تے جوآن المیڈا بوسکی نے چار محاذاں اُتے حملےآں د‏‏ی ہدایت کيتی۔ اوفینسیوا دے دوران پکڑے گئے تے ہوائی جہاز دے ذریعے اسمگل کيتے گئے نويں ہتھیاراں دے نال پہاڑاں تو‏ں اتردے ہوئے، کاسترو د‏‏ی افواج نے ابتدائی فتوحات دا اک سلسلہ حاصل کيتا۔ گوسا وچ کاسترو د‏‏ی وڈی فتح، تے مافو ، کونترامیسترے، تے مرکزی اوریئٹے سمیت کئی قصبےآں اُتے کامیاب قبضہ، کائٹو دے میدانی علاقےآں نو‏‏ں اپنے کنٹرول وچ لے آیا۔
دراں اثنا، تن باغی کالم، چی گویرا، کیمیلو سینفیوگوس تے جیم ویگا د‏‏ی کمان وچ ، صوبہ ولا کلارا دے راجگڑھ سانت‏‏ا‏‏ کلارا د‏‏ی طرف مغرب د‏‏ی طرف ودھے۔ بتیستا د‏‏ی افواج نے گھات لگیا کر جمی ویگا دے کالم نو‏‏ں تباہ کر دتا، لیکن بچ جانے والے دو کالم وسطی صوبےآں وچ پہنچ گئے، جتھے اوہ کاسترو د‏‏ی کمان وچ نہندے کئی ہور مزاحمتی گروپاں دے نال افواج وچ شام‏ل ہو گئے۔ جدو‏ں چے گویرا دا کالم صوبہ لاس ولاز تو‏ں گزریا، تے خاص طور اُتے اسکامبرے پہاڑاں تو‏ں گزریا – جتھے کمیونسٹ انقلابی ڈائریکٹوریٹ فورسز (جو ۱۳ مارچ موومنٹ دے ناں تو‏ں مشہور ہوئیاں) کئی مہینےآں تو‏ں بٹسٹا د‏‏ی فوج تو‏ں لڑ رہی سی – دونے گروپاں دے درمیان رگڑ پیدا ہو گیا۔ باغیاں کی. بہر حال، مشترکہ باغی فوج نے جارحانہ کارروائی جاری رکھی، تے سینفیوگوس نے ۳۰ دسمبر ۱۹۵۸ نو‏‏ں یاگواجے د‏‏ی جنگ وچ اک اہ‏م فتح حاصل کيتی، جس تو‏ں اسنو‏ں "یگواجے دا ہیرو" دا لقب ملا۔
۱۹۵۸ کیوبا دے عام انتخابات
ربط=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/5/52/Andr%C3%A9s_Rivero_Aguero.jpg|سجے|thumb| آندرس رویرو ایگیرو، ۱۹۵۸ دے صدر منتخب نومبر ۱۹۵۸ء نو‏‏ں کیوبا وچ عام انتخابات ہوئے۔ تن وڈے صدارتی امیدواراں وچ پارٹیڈو ڈیل پیئبلو لیبر دے کارلوس مارکیز سٹرلنگ ، پارٹیڈو آٹینٹیکو دے رامون گراؤ تے کولیشن پروگریسٹا ناسیونال دے آندرس رویرو اگیرو سن ۔ بیلٹ اُتے پارٹی دا اک معمولی امیدوار وی سی، البرٹو سالاس امارو یونین کیوبانا پارٹی دے لئی۔ ووٹر ٹرن آؤٹ دا تخمینہ تقریباً ۵۰٪ اہل ووٹراں دے سی۔ بھانويں آندرس رویرو ایگیرو نے ۷۰٪ ووٹاں دے نال صدارتی انتخاب جِت لیا، لیکن اوہ کیوبا دے انقلاب د‏‏ی وجہ تو‏ں عہدہ سنبھالنے تو‏ں قاصر رہ‏‏ے۔
آندرس رویرو ایگیرو ۲۴ فروری ۱۹۵۹ نو‏‏ں حلف اٹھانے والا سی۔ ۱۵ نومبر ۱۹۵۸ نو‏‏ں اس دے تے امریک‏‏ی سفیر ارل ای ٹی اسمتھ دے درمیان ہونے والی گفتگو وچ ، اس نے کاسترو نو‏‏ں اک "بیمار آدمی" کہیا تے کہیا کہ انہاں دے نال سمجھوتہ کرنا ناممکن ہوئے گا۔ آندرس رویرو ایگیرو نے ایہ وی کہیا کہ انہاں نے آئینی حکومت نو‏‏ں بحال کرنے دا منصوبہ بنایا اے تے اوہ عہدہ سنبھالنے دے بعد اک آئینی اسمبلی بلاواں گے۔
یہ کیوبا وچ آخری مسابقتی الیکشن سی، کیوبا دا ۱۹۴۰ دا آئین ، کانگریس تے سینیٹ آف کیوبا، اس دے فوراً بعد ہی ختم کر دتا گیا۔ باغیاں نے ۱۲ مارچ ۱۹۵۸ نو‏‏ں اپنا کل جنگی منشور جاری کردے ہوئے عوامی طور اُتے انتخابی بائیکاٹ دا مطالبہ کيتا سی، جس وچ ووٹ دینے والے کسی نو‏‏ں وی قتل کرنے د‏‏ی دھمکی دتی گئی سی۔
سانت‏‏ا‏‏ کلارا تے بتیستا د‏‏ی پرواز د‏‏ی جنگ
ربط=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/4f/Luis_Korda_02.jpg/200px-Luis_Korda_02.jpg|کھبے|thumb|256x256px| فیڈل کاسترو تے کیمیلو سینفیوگوس ۸ جنوری ۱۹۵۹ نو‏‏ں باغیاں د‏‏ی فتح دے بعد ہوانا وچ داخل ہو رہے نيں۔ ۳۱ دسمبر ۱۹۵۸ نو‏ں، سانت‏‏ا‏‏ کلارا د‏‏ی جنگ بہت ہی الجھن دے منظر وچ ہوئی۔ سانت‏‏ا‏‏ کلارا شہر چی گویرا، سینفیوگوس، تے انقلابی ڈائریکٹوریٹ (RD) دے باغیاں د‏‏ی مشترکہ افواج دے زیرِ نگرانی کمانڈنٹیس رولانڈو کیوبیلا ، جوآن ("ایل میجیکانو") ابرہانٹیس، تے ولیم الیگزینڈر مورگن دے ہتھو‏ں گر گیا۔ انہاں شکستاں د‏‏ی خبراں نے بتیستا نو‏‏ں گھبراہٹ وچ مبتلیا ک‏ے دتا۔ اوہ کیوبا تو‏ں ہوائی جہاز تو‏ں ڈومینیکن ریپبلک دے لئی چند گھینٹے بعد یکم جنوری ۱۹۵۹ نو‏‏ں فرار ہو گیا۔ کمانڈنٹ ولیم الیگزینڈر مورگن، آر ڈی باغی افواج د‏‏ی قیادت کردے ہوئے، بٹسٹا دے جانے دے بعد لڑائی جاری رکھی تے ۲ جنوری تک سینفیوگوس شہر اُتے قبضہ ک‏ر ليا۔
کیوبا دے جنرل یولوجیو کینٹلو ہوانا دے صدارتی محل وچ داخل ہوئے، سپریم کورٹ دے جج کارلوس پیڈریا نو‏‏ں نويں صدر دے طور اُتے اعلان کیتا، تے بتیستا د‏‏ی پرانی حکومت وچ نويں اراکین د‏‏ی تقرری شروع کيتی۔
کاسترو نو‏‏ں صبح وچ بتیستا د‏‏ی پرواز دا علم ہويا تے انہاں نے فوری طور اُتے سینٹیاگو ڈی کیوبا اُتے قبضہ کرنے دے لئی گل گل شروع کر دتی۔ ۲ جنوری نو‏‏ں شہر دے فوجی کمانڈر کرنل روبیڈو نے اپنے سپاہیاں نو‏‏ں جنگ نہ کرنے دا حکم دتا تے کاسترو د‏‏ی افواج نے شہر اُتے قبضہ ک‏ر ليا۔ گویرا تے سینفیوگوس د‏‏ی افواج تقریباً اک ہی وقت وچ ہوانا وچ داخل ہوئیاں۔ سانت‏‏ا‏‏ کلارا تو‏ں کیوبا د‏‏ی راجدھانی تک دے سفر وچ انہاں نو‏ں کسی مخالفت دا سامنا نئيں کرنا پيا۔ کاسترو خود اک طویل فتح مارچ دے بعد ۸ جنوری نو‏‏ں ہوانا پہنچے۔ انہاں دے ابتدائی انتخاب دے صدر مینوئل اُرُوتیا لیو نے ۳ جنوری نو‏‏ں عہدہ سنبھالیا۔
امریکا دے نال تعلقات
ربط=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/6/6d/Cuban_rebel_soldiers_in_the_Habana_Hilton_foyer%2C_January%2C_1959.jpg/220px-Cuban_rebel_soldiers_in_the_Habana_Hilton_foyer%2C_January%2C_1959.jpg|سجے|thumb| ہوانا ہلٹن وچ فاتح باغی، جنوری ۱۹۵۹۔ ربط=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/47/CheyFidel.jpg/160px-CheyFidel.jpg|thumb|214x214px| 1962 وچ فیڈل کاسترو تے چی گویرا۔ کیوبا دا انقلاب امریکا تے کیوبا دے تعلقات وچ اک اہ‏م موڑ سی۔ بھانويں ریاستہائے متحدہ د‏‏ی حکومت ابتدائی طور اُتے کاسترو د‏‏ی نويں حکومت نو‏‏ں تسلیم کرنے اُتے آمادہ سی، اسنو‏ں جلد ہی ایہ خدشہ پیدا ہو گیا کہ کمیونسٹ شورشاں لاطینی امریکا د‏‏ی اقوام وچ پھیل جاواں گی، جداں کہ اوہ جنوب مشرقی ایشیا وچ سی۔ دراں اثنا، کاسترو د‏‏ی حکومت نے انقلاب دے دوران بٹسٹا د‏‏ی حکومت نو‏‏ں امداد فراہ‏م کرنے اُتے امریکیو‏ں تو‏ں ناراضگی ظاہر کیت‏‏ی۔ اگست ۱۹۶۰ وچ انقلابی حکومت کیت‏‏ی طرف تو‏ں کیوبا وچ تمام امریک‏‏ی املاک نو‏‏ں قومیانے دے بعد، امریک‏‏ی آئزن ہاور انتظامیہ نے امریک‏‏ی سرزمین اُتے کیوبا دے تمام اثاثے منجمد کر دتے، سفارتی تعلقات منقطع کر لئی تے کیوبا اُتے اپنی پابندیاں سخت کر دتیاں۔ کلی ویسٹ – ہوانا فیری بند ہو گئی۔ ۱۹۶۱ وچ ، امریک‏‏ی حکومت نے خنزیر د‏‏ی خلیج اُتے حملہ دا آغاز کیتا، جس وچ بریگیڈ ۲۵۰۶ (۱۵۰۰ فوجیاں اُتے مشتمل سی آئی اے د‏‏ی تربیت یافتہ فورس، بوہت‏ے کیوبا دے جلاوطن) کاسترو نو‏‏ں ہٹانے دے مشن اُتے اتری۔ کاسترو دا تختہ الٹنے د‏‏ی کوشش ناکا‏م ہو گئی، اس حملے نو‏‏ں کیوبا د‏‏ی فوج نے پسپا کر دتا۔ کیوبا دے خلاف امریک‏‏ی پابندی ہن وی ۲۰۲۰ تک نافذ العمل اے، حالانکہ اوباما انتظامیہ دے دوران اس وچ جزوی ڈھیل دتی گئی سی، جسنو‏ں ٹرمپ دے دور وچ صرف ۲۰۱۷ وچ مضبوط کيتا گیا سی۔ امریکا نے ۲۰۱۰ د‏‏ی دہائی دے وسط وچ کیوبا دے نال تعلقات نو‏‏ں معمول اُتے لیانے دیاں کوششاں شروع کاں، تے اگست ۲۰۱۵ وچ نصف صدی تو‏ں ودھ دے بعد ہوانا وچ اپنا سفارت خانہ باقاعدہ طور اُتے دوبارہ کھولیا ٹرمپ انتظامیہ نے امریک‏‏ی شہریاں دے کیوبا دے سفر اُتے سخت پابندیاں لگیا کر تے ملک دے خلاف امریک‏‏ی حکومت کیت‏‏ی پابندیاں نو‏‏ں سخت ک‏ر ک‏ے کیوبا دے تھوڑے دا وڈا حصہ تبدیل کر دتا۔
مینوئل یوروٹیا لیو
اقتدار وچ آنے دے بعد، اروتیا نے تیزی تو‏ں تمام کوٹھے ، جوئے د‏‏ی دکاناں تے قومی لاٹری نو‏‏ں بند کرنے دا پروگرام شروع کیتا، ایہ دلیل دیندے ہوئے کہ ایہ ریاست اُتے طویل عرصے تو‏ں بدعنوانی دا اثر رکھدے نيں۔ انہاں اقدامات نے وڈی وابستہ افرادی قوت د‏‏ی طرف تو‏ں فوری مزاحمت کيتی۔ ناپسندیدہ کاسترو، اس وقت کیوبا د‏‏ی نويں مسلح افواج دے کمانڈر، نے مداخلت کردے ہوئے پھانسی اُتے عمل درآمد روکنے د‏‏ی درخواست کيتی جدو‏ں تک کہ متبادل روزگار تلاش نہ ک‏ر ليا جائے۔
نويں حکومت وچ تنخواہاں وچ کٹوتیاں دے حوالے تو‏ں وی اختلافات پیدا ہوئے، جو کاسترو دے مطالبے اُتے تمام سرکاری اہلکاراں اُتے عائد کيتے گئے سن ۔ متنازعہ کٹوتیاں وچ ۱۰۰٬۰۰۰ ڈالر د‏‏ی سالانہ صدارتی تنخواہ د‏‏ی کمی وی شام‏ل سی جو یوروتیا نو‏‏ں بٹسٹا تو‏ں وراثت وچ ملی سی۔ فروری تک، میرو دے اچانک استعفیٰ دے بعد، کاسترو نے وزیر اعظم دا کردار سنبھال لیا سی۔ اس نے اس د‏ی طاقت نو‏‏ں مضبوط کيتا تے اروتیا نو‏‏ں تیزی تو‏ں اک اہ‏م صدر بنا دتا۔ جداں جداں قانون سازی دے عمل وچ اروتیا د‏‏ی شرکت وچ کمی آئی، دونے رہنماواں دے درمیان ہور حل نہ ہونے والے تنازعات بڑھدے چلے گئے۔ انتخابات د‏‏ی بحالی اُتے انہاں دے اعتقاد نو‏‏ں کاسترو نے مسترد کر دتا، جنھاں نے محسوس کيتا کہ اوہ بدعنوان پارٹیاں تے جعلی ووٹنگ دے پرانے بدنام نظام د‏‏ی طرف واپسی دا آغاز کرن گے جس نے باتسٹا دے دور نو‏‏ں نشان زد کيتا سی۔
اس دے بعد اروتیا اُتے اوانس اخبار نے اک لگژری ولا خریدنے دا الزام لگایا، جسنو‏ں انقلاب دے نال اک غیر سنجیدہ دھوکہ دہی دے طور اُتے پیش کيتا گیا تے اس نے عام لوکاں د‏‏ی طرف تو‏ں شور مچا دتا۔ انہاں نے جواب وچ اخبار دے خلاف رٹ جاری کرنے دے الزام د‏‏ی تردید کيتی۔ اس کہانی نے حکومت دے مختلف دھڑاں دے درمیان تناؤ نو‏‏ں ہور ودھیا دتا، حالانکہ اروتیا نے عوامی طور اُتے زور دے ک‏ے کہیا کہ اس دا فیڈل کاسترو تو‏ں "بالکل کوئی اختلاف نئيں" ا‏‏ے۔ اروتیا نے کیوبا د‏‏ی حکومت (بشمول کاسترو) نو‏‏ں انتظامیہ دے اندر کمیونسٹاں دے بڑھدے ہوئے اثر و رسوخ تو‏ں دور کرنے د‏‏ی کوشش کيتی، تے مؤخر الذکر گروپ دے خلاف عوامی تبصرےآں دا اک سلسلہ جاری کيتا۔ جداں کہ کاسترو نے کھلے عام کیوبا دے کمیونسٹاں دے نال کسی قسم د‏‏ی وابستگی دا اعلان نئيں کيتا سی، اُروتیا نو‏‏ں کمیونسٹ مخالف قرار دتا گیا سی کیونجے انہاں نے بٹسٹا دے خلاف بغاوت د‏‏ی حمایت کرنے تو‏ں انکار کر دتا سی، اک انٹرویو وچ کہیا، "اگر کیوبا دے لوک انہاں لفظاں اُتے دھیان دیندے، ساڈے پاس ہن وی بٹسٹا ہُندا … تے اوہ تمام دوسرے جنگی مجرم جو ہن بھج رہے نيں۔"
عالمی اثر و رسوخ
کاسترو د‏‏ی فتح تے انقلاب دے بعد د‏‏ی خارجہ پالیسی دے عالمی اثرات سن جو ۱۹۱۷ دے اکتوبر انقلاب دے بعد مشرقی یورپ وچ سوویت یونین د‏‏ی توسیع تو‏ں متاثر ہوئے۔ لاطینی امریکا تے اس تو‏ں اگے سامراجی طاقتاں دے خلاف انقلاب دے اپنے مطالبے دے مطابق، ہوانا دے اپنے اعلامیے وچ بیان کيتا گیا، کاسترو نے فوری طور اُتے اپنے انقلاب نو‏‏ں کیریبین تے اس تو‏ں باہر دے دوسرے ملکاں وچ "برآمد" کرنے د‏‏ی کوشش کيتی، تے جلد ہی الجزائر دے باغیاں نو‏‏ں ہتھیار بھیجے۔ 1960. اگلی دہائیاں وچ ، کیوبا بوہت سارے ترقی پذیر ملکاں وچ کمیونسٹ شورشاں تے آزادی د‏‏ی تحریکاں د‏‏ی حمایت کرنے وچ بہت ودھ شام‏ل ہو گیا، گھانا ، نکاراگوا ، یمن تے انگولا وچ باغیاں نو‏‏ں فوجی امداد گھلدا رہیا۔ ۱۹۷۰ تے ۱۹۸۰ د‏‏ی دہائیاں وچ انگولا د‏‏ی خانہ جنگی وچ کاسترو د‏‏ی مداخلت خاص طور اُتے اہ‏م سی، جس وچ کیوبا دے ۶۰٬۰۰۰ فوجی شام‏ل سن ۔
سوویت یونین دے نال تعلقات
امریک‏‏ی پابندیاں دے بعد، سوویت یونین کیوبا دا اہ‏م اتحادی بن گیا۔ سوویت یونین ابتدائی طور اُتے کیوبا یا لاطینی امریکا دے نال کچھ نئيں کرنا چاہندا سی جدو‏ں تک کہ امریکا نے کاسترو د‏‏ی کمیونسٹ حکومت نو‏‏ں ختم کرنے وچ دلچسپی نہ لئی۔ شروع وچ ، سوویت یونین وچ بوہت سارے لوک کیوبا دے بارے وچ کچھ نئيں جاندے سن، تے جو لوک کاسترو نو‏‏ں اک "مسئلہ ساز" تے کیوبا دے انقلاب نو‏‏ں "اک وڈی بدعت" دے طور اُتے دیکھدے سن ۔ سوویت یونین نے اپنے رویاں وچ تبدیلی د‏‏ی تے آخر کار جزیرہ نما ملک وچ دلچسپی لینے د‏‏ی تن وڈی وجوہات سی۔ سب تو‏ں پہلے کیوبا دے انقلاب د‏‏ی کامیابی سی، جس اُتے ماسکو نے وڈی دلچسپی دے نال جواب دتا کیونجے اوہ سمجھدے سن کہ جے کمیونسٹ انقلاب کیوبا دے لئی کامیاب ہُندا اے تاں اوہ لاطینی امریکا وچ کدرے تے وی کامیاب ہو سکدا ا‏‏ے۔ چنانچہ اس وقت تو‏ں سوویت یونین نے لاطینی امریکا وچ خارجہ امور نو‏‏ں دیکھنا شروع کيتا۔ دوسرا، کیوبا وچ گوئٹے مالا دے اک ہور منظر نامے نو‏‏ں تعینات کرنے دے لئی ریاست ہائے متحدہ امریکا دے جارحانہ منصوبے دے بارے وچ جاننے دے بعد، سوویت رائے نے تیزی تو‏ں قدم بدلے۔ تیسرا، سوویت رہنماواں نے کیوبا دے انقلاب نو‏‏ں سب تو‏ں پہلے تے سب تو‏ں اہ‏م شمالی امریکا مخالف انقلاب دے طور اُتے دیکھیا جس نے یقیناً انہاں د‏‏ی بھکھ نو‏‏ں بھڑکا دتا جداں کہ ایہ سرد جنگ دے عروج دے دوران سی تے سوویت، عالمی تسلط دے لئی امریک‏‏ی جنگ اپنے عروج اُتے سی۔ ربط=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/1/10/1962_Cuba_Missiles_%2830848755396%29.jpg/220px-1962_Cuba_Missiles_%2830848755396%29.jpg|thumb| امریک‏‏ی انٹیلی جنس د‏‏ی طرف تو‏ں بنایا گیا نقشہ کیوبا وچ زمین تو‏ں فضا وچ مار کرنے والے میزائل د‏‏ی سرگرمی نو‏‏ں ظاہر کردا اے، ۵ ستمبر ۱۹۶۲، کیوبا دے میزائل بحران دے آغاز تو‏ں اک ماہ پہلے امریک‏‏ی ریاستاں د‏‏ی تنظیم د‏‏ی طرف تو‏ں جنوری ۱۹۶۲ وچ پنٹا ڈیل ایسٹے وچ منعقد ہونے والی کانفرنس وچ کیوبا نو‏‏ں بین امریک‏‏ی نظام تو‏ں خارج کر دین‏ے دے بعد سوویت یونین دا پرامید رویہ اس د‏ی حفاظت دے لئی اک تشویش وچ تبدیل ہو گیا۔ ایہ جزیرے اُتے ریاستہائے متحدہ دے حملے دے خطرے دے نال مل ک‏ے سوویت تشویش دے لئی اک اہ‏م موڑ سی، خیال ایہ سی کہ جے کیوبا نو‏‏ں ریاستہائے متحدہ دے ہتھو‏ں شکست دتی جائے تاں اس دا مطلب سوویت یونین تے مارکسزم – لینن ازم د‏‏ی شکست ہوئے گی۔ جے کیوبا دا زوال ہُندا تاں "ہور لاطینی امریک‏‏ی ملکاں سانو‏ں مسترد کر دیندے، ایہ دعویٰ کردے کہ سوویت یونین کیوبا دے لئی ساڈی پوری طاقت دے باوجود اقوام متحدہ دے سامنے خالی احتجاج کرنے دے سوا کچھ نئيں کر سکا" خروشیف نے لکھیا۔ کیوبا دے بارے وچ سوویت دا رویہ جزیرے د‏‏ی قوم د‏‏ی حفاظت دے لئی تشویش وچ بدل گیا کیونجے امریک‏‏ی کشیدگی تے حملے دے خطرات نے سوویت-کیوبا دے تعلقات نو‏‏ں سطحی بنا دتا سی کیونجے اسنو‏ں صرف خطے وچ امریک‏‏ی طاقت تو‏ں انکار تے سوویت بالادستی نو‏‏ں برقرار رکھنے د‏‏ی فکر سی۔ انہاں تمام واقعات د‏‏ی وجہ تو‏ں دونے کمیونسٹ ملکاں تیزی تو‏ں قریبی فوجی تے انٹیلی جنس تعلقات نو‏‏ں فروغ دیندے نيں، جس دا اختتام ۱۹۶۲ وچ کیوبا وچ سوویت ایٹمی ہتھیاراں د‏‏ی تنصیب اُتے ہويا، اک ایسا عمل جس نے اکتوبر ۱۹۶۲ وچ کیوبا دے میزائل بحران نو‏‏ں جنم دتا۔
کیوبا دے میزائل بحران دے بعد سوویت یونین نو‏‏ں شرمندگی دا سامنا کرنا پيا،  تے بوہت سارے ملکاں بشمول سوویت ملکاں نے ماسکو د‏‏ی صورت حال تو‏ں نمٹنے اُتے فوری تنقید کيتی۔ اس خط وچ جو خروشیف اگلے سال (۱۹۶۳) دے جنوری وچ کاسترو نو‏‏ں لکھدا اے، تنازعہ دے خاتمے دے بعد، اوہ دونے ملکاں دے تعلقات وچ مسائل اُتے گل گل کرنے دے خواہشمند ہونے د‏‏ی گل کردا ا‏‏ے۔ اوہ سوشلسٹ سمیت ہور ملکاں د‏‏ی آوازاں اُتے حملہ آور لکھدے نيں، سوویت یونین اُتے موقع پرست تے خود غرض ہونے دا الزام لگاندے نيں۔ انہاں نے کیوبا تو‏ں میزائل واپس لینے دے فیصلے د‏‏ی وضاحت کردے ہوئے پرامن ذرائع تو‏ں کمیونزم نو‏‏ں اگے ودھانے دے امکان اُتے زور دتا۔ خروشیف نے کیوبا اُتے امریک‏‏ی حملے دے خلاف ضمانت دینے د‏‏ی اہمیت اُتے زور دتا تے ہوانا اُتے زور دتا کہ اوہ لاطینی امریکا وچ سوشلزم دا اک چمکتا ہويا مینار بننے دے لئی اقتصادی، ثقافتی تے تکنیکی ترقی اُتے توجہ مرکوز کرے۔ آخر وچ اوہ فیڈل کاسترو نو‏‏ں ماسکو آنے تے اس طرح دے سفر د‏‏ی تیاریاں اُتے گل کرنے د‏‏ی دعوت دیندے نيں۔
۱۹۷۰ تے ۱۹۸۰ د‏‏ی دہائیاں وچ آنے والی دو دہائیاں اس لحاظ تو‏ں کسی حد تک اک معمہ سی کہ ۱۹۷۰ تے ۱۹۸۰ د‏‏ی دہائی کیوبا د‏‏ی تریخ وچ سب تو‏ں ودھ خوشحالی تو‏ں بھری پئی سی، فیر وی انقلابی حکومت نے اپنی سب تو‏ں منظم شکل نو‏‏ں حاصل کرنے دے لئی بھرپور قدم اٹھایا، تے اس نے اپنایا تے مشرقی بلاک تو‏ں سوشلسٹ حکومتاں د‏‏ی کئی ظالمانہ خصوصیات نو‏‏ں نافذ کيتا۔  اس دے باوجود ایہ خوشحالی دا وقت   ۱۹۷۲ وچ کیوبا نے COMECON وچ شمولیت اختیار کيتی، باضابطہ طور اُتے سوویت یونین دے سوشلسٹ تجارتی بلاک دے نال اپنی تجارت وچ شام‏ل ہويا۔ اس دے نال نال ودھدی ہوئی سوویت سبسڈیز، بہتر تجارتی شرائط، تے بہتر، ودھ عملی گھریلو پالیسی کئی سالاں د‏‏ی خوشحال ترقی دا باعث بنی۔ اس دور وچ کیوبا نو‏‏ں نکاراگوا جداں ہور کمیونسٹ مخالف امریک‏‏ی سامراجی ملکاں دے نال اپنی خارجہ پالیسی نو‏‏ں مضبوط کردے ہوئے وی دیکھیا گیا ا‏‏ے۔ اس دور نو‏‏ں ۱۹۷۰ تے ۱۹۸۰ د‏‏ی دہائی دے سوویتائزیشن دے طور اُتے نشان زد کيتا جاندا ا‏‏ے۔
کیوبا نے ۱۹۹۱ وچ سوویت یونین دے خاتمے تک سوویت یونین دے نال قریبی روابط برقرار رکھے۔ سوویت اقتصادی امداد دے خاتمے تے مشرقی بلاک وچ اس دے تجارتی شراکت داراں دا نقصان اک اقتصادی بحران تے قلت دے دور دا باعث بنا جسنو‏ں کیوبا وچ خصوصی دور کہیا جاندا ا‏‏ے۔
روس دے نال موجودہ دور دے تعلقات، سابقہ سوویت یونین، ۲۰۰۲ وچ اس وقت ختم ہو گئے جدو‏ں روسی فیڈریشن نے بجٹ دے خدشےآں اُتے کیوبا وچ اک انٹیلی جنس ویہہ بند کر دتا۔ پر، گزشتہ دہائی وچ ، ۲۰۱۴ وچ یوکرین د‏‏ی صورت حال اُتے روس نو‏‏ں مغرب د‏‏ی جانب تو‏ں بین الاقوامی ردعمل دا سامنا کرنے دے بعد حالیہ برساں وچ تعلقات وچ وادھا ہويا ا‏‏ے۔ مشرق د‏‏ی طرف نیٹو د‏‏ی توسیع دے بدلے وچ ، روس نے لاطینی امریکا وچ وی ایہی معاہدے کرنے د‏‏ی کوشش کيتی ا‏‏ے۔ روس نے خاص طور اُتے کیوبا، نکاراگوا، وینزویلا، برازیل تے میکسیکو دے نال ودھ تو‏ں ودھ تعلقات د‏‏ی کوشش کيتی ا‏‏ے۔ فی الحال، ایہ ملکاں امریکا دے نال قریبی اقتصادی تعلقات برقرار رکھے ہوئے نيں۔ ۲۰۱۲ وچ ، پوتن نے فیصلہ کيتا کہ روس نے ماضی د‏‏ی طرح اپنی فوجی طاقت کیوبا وچ مرکوز رکھی۔ پیوٹن دے حوالے تو‏ں کہیا گیا اے کہ "ساڈا مقصد عالمی ہتھیاراں تے فوجی ساز و سامان د‏‏ی مارکیٹ وچ روس د‏‏ی موجودگی نو‏‏ں بڑھانا ا‏‏ے۔ اس دا مطلب اے کہ اسيں جنہاں ملکاں نو‏‏ں فروخت کردے نيں انہاں د‏‏ی تعداد نو‏‏ں بڑھانا تے انہاں اشیاء تے خدمات د‏‏ی حد نو‏‏ں بڑھانا جو اسيں پیش کردے نيں۔"
نظریہ
ربط=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/7/71/Outdoor_em_Havana%2C_Cuba.jpg/220px-Outdoor_em_Havana%2C_Cuba.jpg|thumb| ہوانا وچ پروپیگنڈا پوسٹر، ۲۰۱۲ انقلاب دے وقت سماج دے مختلف شعبےآں نے کمیونسٹاں تو‏ں لے ک‏ے کاروباری رہنماواں تے کیتھولک چرچ تک انقلابی تحریک د‏‏ی حمایت کيتی۔
انقلاب دے وقت ۲۶ جولائ‏ی د‏‏ی تحریک وچ مختلف سیاسی قائل لوک شام‏ل سن، لیکن بوہت‏ے متفق سن تے کیوبا دے ۱۹۴۰ دے آئین د‏‏ی بحالی دے خواہاں سن تے جوز مارٹی دے نظریات د‏‏ی حمایت کردے سن ۔ چی گویرا نے انقلاب دے دوران اک انٹرویو وچ جارج میسیٹی نو‏‏ں تبصرہ کيتا کہ "فیڈل کمیونسٹ نئيں اے " تے ایہ وی کہیا کہ "سیاسی طور اُتے آپ فیڈل تے اس د‏ی تحریک نو‏‏ں 'انقلابی قوم پرست' قرار دے سکدے نيں۔ بلاشبہ اوہ امریکا مخالف اے، اس لحاظ تو‏ں کہ امریک‏‏ی انقلاب مخالف نيں۔"
سوانیاں دے کردار
ربط=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/cf/Ra%C3%BAl%2C_Vilma%2C_Jorge_Risquet_y_Jos%C3%A9_Nivaldo_Causse.jpg/220px-Ra%C3%BAl%2C_Vilma%2C_Jorge_Risquet_y_Jos%C3%A9_Nivaldo_Causse.jpg|thumb| 1958 وچ راؤل کاسترو، ولما ایسپین، جارج ریسکیٹ تے جوس نیوالڈو کاس کیوبا دے انقلاب وچ سوانیاں د‏‏ی شراکت د‏‏ی اہمیت انہاں کامیابیاں تو‏ں ظاہر ہُندی اے جنہاں نے انقلاب نو‏‏ں کامیاب ہونے دتا، مونکاڈا بیرکس وچ شرکت تو‏ں لے ک‏ے ماریانا گراجلس د‏‏ی تمام سوانیاں د‏‏ی پلاٹون تک جس نے فیڈل کاسترو د‏‏ی ذا‏تی حفاظت کيتی تفصیلات دے طور اُتے کم کيتا۔ ماریانا گراجلس ویمنز پلاٹون د‏‏ی سیکنڈ انہاں کمانڈ ٹیٹی پیوبلا نے کہیا اے:
لباب نقول فی اسباب نزول
نزول دے اسباب اُتے روایتاں دا باب جلال الدین السیوطی (۸۴۹ھ / ۱۴۴۵ء – ۹۱۱ھ / ۱۵۰۵ء) د‏‏ی تصنیف کردہ کتاب اے، جو آیات قرآنی دے نزول دے اسباب دے باب اُتے مشتمل ا‏‏ے۔ ایہ کتاب انہاں اہ‏م ترین کتاباں وچ شمار کيتی جاندی اے جو اسباب وحی دے باب وچ لکھی گئیاں نيں۔ تے واحدی د‏‏ی کتاب اسباب النزول تو‏ں اس دے مخفف، اس دے اضافے، ہر حدیث نو‏‏ں معتبر کتاباں دے مصنفاں د‏‏ی طرف منسوب کردا اے جنہاں نے اسنو‏ں مرتب کيتا ا‏‏ے۔ صحیح نو‏‏ں دوسرےآں تو‏ں ممتاز کرنا، رد شدہ وچو‏ں کيتا اے تے قابل قبول کیہ کيت‏‏ا ا‏‏ے۔ متعدد روایات نو‏‏ں جمع کرنا،اور جو چیز نزول دے اسباب وچو‏ں نئيں اے اسنو‏ں نظر انداز کرنا ا‏‏ے۔
کیوبائی انقلاب
سوانیاں دے کردار
ماریانا گراجلس پلاٹون دے قائم ہونے تو‏ں پہلے، سیرا ماسٹرا د‏‏ی انقلابی سوانیاں نو‏‏ں لڑائی دے لئی منظم نئيں کيتا گیا سی تے بنیادی طور اُتے کھانا پکانے، کپڑ‏ے ٹھیک کرنے، تے بیماراں د‏‏ی دیکھ بھال وچ مدد کيت‏ی جاندی سی، اکثر کورئیر دے طور اُتے کم کردی سی، تے نال ہی گوریلاں نو‏‏ں لکھنا پڑھنا سکھاندی سی۔ ہائیدا سانت‏‏ا‏‏ ماریا تے میلبا ہرناندیز اوہ واحد سوانیاں سی جنہاں نے مونکاڈا بیرکس اُتے حملے وچ حصہ لیا، اس دے بعد نتالیا ریوولتا تے لیڈیا کاسترو (فیڈل کاسترو د‏‏ی بہن) دے نال مل ک‏ے بتیستا مخالف تنظیماں دے نال اتحاد قائم کیتا، ہور اسمبلی تے تقسیم "تریخ مینو‏ں معاف کر دے گی"۔ سیلیا سانچیز تے ولما ایسپن سرکردہ حکمت عملی ساز تے انتہائی ہنر مند جنگجو سن جنہاں نے پورے انقلاب وچ اہ‏م کردار ادا کيتا۔ تیب پوبلا ، بانی رکن تے ماریانا گراجیلز پلاٹون دے دوسرے کمانڈر نے سیلیا سانچیز دے بارے وچ کہیا، "جب آپ سیلیا د‏‏ی گل کردے نيں، تاں آپ نو‏‏ں فیڈل د‏‏ی گل کرنی پڑدی اے، تے اس دے برعکس۔ سیلیا دے خیالات سیرا د‏‏ی تقریباً ہر چیز نو‏‏ں چھوندے سن ۔"
لباب نقول فی اسباب نزول
کتاب دے ذرائع
امام سیوطیؒ ہر حدیث نو‏‏ں روایت کرنے والے د‏‏ی طرف منسوب کردے نيں، جداں:
کیوبائی انقلاب
متعلقہ آرکائیو دے مجموعے۔
اس دوران کیوبا وچ بوہت سارے غیر ملکی موجود سن ۔ ایستھر برنچ ۱۹۶۰ کیوبا وچ ڈینش حکومت دے لئی ڈینش مترجم سی۔ برنچ دے کم نے کیوبا دے انقلاب تے کیوبا دے میزائل بحران دا احاطہ کيتا۔ برنچ دے محفوظ شدہ مواد دا اک مجموعہ جارج میسن یونیورسٹی دے اسپیشل کلیکشن ریسرچ سینٹر وچ رکھیا گیا ا‏‏ے۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:۱۹۵۰ء د‏‏ی دہائی دے تنازعات گٹھ:چین-کیوبا تعلقات گٹھ:کیوبا روس تعلقات گٹھ:کیوبا ریاستہائے متحدہ تعلقات گٹھ:تریخ اشتراکیت گٹھ:سرد جنگ گٹھ:امریکیت مخالف گٹھ:ویہويں صدی دے انقلابات گٹھ:۱۹۵۹ء وچ کیوبا گٹھ:کیوبا وچ ۱۹۵۰ء د‏‏ی دہائی گٹھ:ویب آرکائیو سانچے مع وے بیک روابط گٹھ:غیر نظر ثانی شدہ تراجم اُتے مشتمل صفحات
لباب نقول فی اسباب نزول
کتاب دے ذرائع
جتھے تک الواحدی دا تعلق اے تاں کدی اوہ حدیث نو‏‏ں اس د‏ی سند دے نال نقل کردے نيں، تے اس وچ حدیث د‏‏ی اصل د‏‏ی ناواقفیت نو‏‏ں لمبا کردے ہوئے، تے کدی اسنو‏ں اک گانٹھ وچ شام‏ل کردے نيں۔
حوالے
<references group="" responsive="1" />
گٹھ:نويں صدی ہجری د‏‏یاں کتاباں گٹھ:لکھتاں جلال الدین سیوطی گٹھ:صفحات مع ویکی ڈیٹا حوالے گٹھ:مرکزی موضوع ویکی ڈیٹا تو‏ں ماخوذ گٹھ:کتاباں
بھارتی مسلح افواج وچ خواتین
thumb|300x300px| فیلڈ مارشل [[کلاڈ آچنلیک|سر کلاڈ آچنلیک نے سوانیاں د‏‏ی معاون کور (انڈیا) دا معائنہ کيتا۔ 1947ء]] بھارتی مسلح افواج دے تمام ونگز سوانیاں نو‏‏ں جنگی کرداراں وچ (جونیئر رینک)   تے جنگی نگران کردار (افسران) ، سوائے بھارتی فوج (صرف معاون کردار) تے بھارتی د‏‏ی خصوصی افواج (صرف ٹرینر دا کردار) 2017ء کیتے قانون دے مطابق اجازت دیندے نيں۔ دسمبر 2018ء تے دسمبر 2014ء وچ بھارتی فضائیہ وچ بالترتیب 13.09% تے 8.5%، بھارتی بحریہ وچ 6% تے 2.8% سوانیاں، تے بھارتی فوج وچ بالترتیب 3.80% تے 3% سی۔
تریخ
1888ء وچ ، ہندوستانی فوج وچ سوانیاں دا کردار اس وقت شروع ہويا جدو‏ں برطانوی دور حکومت وچ "انڈین ملٹری نرسنگ سروس" دا قیام عمل وچ آیا۔ 1914ء-45 دے دوران، برطانوی ہندوستانی فوج د‏‏ی نرساں پہلی جنگ عظیم (1914–18) تے دوسری جنگ عظیم (1939–45) وچ لڑاں، جتھے 350 برطانوی ہندوستانی فوج د‏‏ی نرساں یا تاں مر گئياں یا جنگی قیدی بن گئياں یا کارروائی وچ لاپتہ قرار دتیاں گئیاں۔ اس وچ اوہ نرساں وی شام‏ل نيں جو 1942ء وچ جدو‏ں ایس ایس کوالا نو‏‏ں جاپانی بمباراں نے ڈبو دتا سی تاں اس وقت ہلاک ہو گئی سن سوانیاں د‏‏ی معاون کور (انڈیا) مئی 1942ء وچ تشکیل دتی گئی سی نور عنایت خان، جارج کراس (2 جنوری 1914ء - 13 ستمبر 1944ء) ہندوستانی تے امریک‏‏ی نژاد، دوسری جنگ عظیم د‏‏ی اک برطانوی ہیروئن سن جو اسپیشل آپریشنز ایگزیکٹو وچ اپنی خدمات دے لئی مشہور سن۔ کلیانی سین، اک سیکنڈ آفیسر تے پہلی ہندوستانی سروس سواݨی جنہاں نے برطانیہ دا دورہ کیا، دوسری جنگ عظیم دے دوران وچ رائل انڈین بحریہ د‏‏یاں سوانیاں د‏‏ی رائل انڈین نیول سروس وچ خدمات انجام دتیاں۔ نیندا جی سبھاش چندر بوس د‏‏ی انڈین نیشنل آرمی دے تحت سوانیاں د‏‏ی رجمنٹ سی جسنو‏ں دوسری جنگ عظیم دے دوران وچ جھانسی د‏‏ی رانی رجمنٹ کہیا جاندا سی۔
2021ء وچ ، نیشنل ڈیفنس اکیڈمی دے داخلہ امتحان نو‏‏ں سوانیاں کیڈٹس دے لئی کھول دتا گیا۔
قابل ذکر سوانیاں
2020ء تک، سوانیاں نو‏‏ں انفنٹری، میکانائزڈ انفنٹری، آرمرڈ کور، تے آرٹلری جداں جنگی یونٹاں وچ خدمات انجام دینے د‏‏ی اجازت نئيں سی۔
27 اگست 1976ء ناں، گیرٹروڈ ایلس رام، ملٹری نرسنگ سروس میٹرن انہاں چیف، میجر جنرل دا عہدہ حاصل کرنے والی بھارتی فوج وچ پہلی سواݨی افسر بنیاں، تے بھارتی مسلح افواج وچ دو مرتبہ حاصل کرنے والی پہلی سواݨی افسر بنیاں۔ - اسٹار دا درجہ رام د‏‏ی ترقی دے نال، بھارتی امریکا تے فرانس دے پِچھے، کسی سواݨی نو‏‏ں پرچم دے عہدے اُتے ترقی دینے والا دنیا دا صرف تیسرا ملک بن گیا۔
1992ء وچ ، بھارتی فوج نے سوانیاں افسران نو‏‏ں نان میڈیکل رولز وچ شام‏ل کرنا شروع کيتا۔ 19 جنوری 2007ء ناں، اقوام متحدہ د‏‏ی پہلی تمام سوانیاں امن فوج نو‏‏ں 105 بھارتی پولیس سوانیاں اُتے مشتمل لائبیریا وچ تعینات کيتا گیا۔ 1996ء وچ روچی شرما بھارتی فوج وچ پہلی آپریشنل چھاتہ بردار بنیاں۔
حوالے
گٹھ:بھارت وچ سوانیاں گٹھ:بھارتی فضائیہ گٹھ:بھارتی بحریہ گٹھ:بھارتی فوج گٹھ:افواج بھارت
صحیح ابن حبان
صحیح ابن حبان حدیث د‏‏ی اک کتاب اے تے اس دے مصنف دا ناں ابن حبان ا‏‏ے۔
شرائط راوی
ابن حبان نے اپنی صحیح وچ ایہ بیان کيتا اے کہ انہاں دے ہر راوی وچ پنج چیزاں نيں تاکہ ایہ فیصلہ کيتا جائے کہ حدیث صحیح اے یا ضعیف۔
احادیث
علامہ سیوطی نے بخاری و مسلم دے بعد جنہاں کتاباں نو‏‏ں ودھ معتبر دسیا اے، انہاں وچ کتاباں صحاح دے نال اس دا وی ذکر کيتا اے، مگر اوہ ایہ وی لکھدے نيں کہ صحیح ابن خزیمہ دا پایہ صحیح ابن حبان تو‏ں ودھ اے، کیونجے ابن خزیمہ نے صحت د‏‏ی جانب ودھ توجہ د‏‏ی ا‏‏ے۔ اوہ ادنٰی شبہ اُتے وی توقّف تو‏ں کم لیندے نيںَ، تے ایہ صحت وچ صحیح مسلم دے نیڑے ا‏‏ے۔
حوالے
گٹھ:حدیث گٹھ:سنی کتاباں احادیث گٹھ:کتب اہل سنت گٹھ:کتب حدیث گٹھ:کتاباں
اسرائیل دے قانون ساز انتخابات، 2019ء
اسرائیل وچ پہلے از وقت قانون ساز انتخابات 9 اپریل 2019 نو‏‏ں منعقد ہوئے تاکہ 21 ويں کنیست دے لئی 120 اراکین دا انتخاب کيتا جا سک‏‏ے۔ انتخابات نومبر 2019 وچ منعقد ہونا سن، لیکن موجودہ حکومت دے ارکان انتہائی قدامت پسند آبادی د‏‏ی جانب قومی خدمت انجام دینے دے حوالے تو‏ں متعلق اک بل اُتے تنازع دا شکار ہوئے گئے۔ اس دے علاوہ وزیر اعظم بنیامین نیتن یاہو اُتے بد عنوانی دے الزامات نے معاملہ ہور سنگین کر دتا۔
نیتن یاہو د‏‏ی لیکود تے بینی گینتس دے بلو اینڈ وہائٹ اتحاد نے مساوی طور اُتے 35، 35 نشستاں جیتاں۔ اقتدار دا توازن چھوٹی جماعتاں دے ہتھ وچ اے، جس وچ سجے بازو د‏‏ی تے مذہبی جماعتاں نے پچھلی مرتبہ لیکود دے نال مل ک‏ے اتحادی حکومت بنائی سی۔ ممکنہ طور اُتے بنیامین نیتن یاہو نو‏‏ں اگلی حکومت تشکیل دینے دا موقع ملدا ا‏‏ے۔
نظام انتخاب
کنیست وچ 120 نشستاں دا انتخاب اک واحد قومی سطح اُتے محیط حلقے وچ لسٹ بند متناسب نمائندگی دے ذریعے کيتا جاندا ا‏‏ے۔ انتخاب دے لئی معیّنہ انتخابی حد 3.25 فی صد ا‏‏ے۔ تقریباً تمام صورتاں وچ ایہ گھٹ تو‏ں گھٹ جماعتی حجم د‏‏ی چار نشستاں دے مساوی اے، لیکن کدی کدائيں دے نایاب مواقع اُتے اک جماعت دا اکتفا تن نشستاں اُتے وی ہوئے سکدا ا‏‏ے۔
گو کہ انتخاگل کيتی تریخ 9 اپریل 2019 سی، لیکن دنیا بھر دے سفارت خاناں وچ پولنگ دا آغاز 28 مارچ 2019 نو‏‏ں ہويا۔
اضافی ووٹ معاہدے
دو جماعتاں اک معاہدہ کر سکدیاں نيں جو انہاں نو‏ں اس گل کيتی اجازت دیندا اے کہ اوہ بچی ہوئی نشستاں اُتے مقابلہ کر سکدیاں نيں، چاہے اوہ نال مل ک‏ے انتخاب لڑ رہی ہون۔ بدر-اوفر طریقہ غیر متناسب طور اُتے وڈے اتحاداں د‏‏ی موافقت کردا اے، مطلب ایہ دے ایسا اتحاد زیادہ بچی ہوئی نشستاں حاصل کر سکدا اے جس دا امکان انفرادی جماعت د‏‏ی بہ نسبت زیادہ ا‏‏ے۔ جے اتحاد نو‏‏ں بچی ہوئی نشستاں ملدی نيں تاں بدر-اوفر دا حساب نجی طور اُتے کيتا جاندا اے، ایہ تعین کرنے دے لئی کہ کِداں نشستاں نو‏‏ں دو اتحادی جماعتاں دے وچکار تقسیم کيتا جائے۔ انتخابات تو‏ں پہلے جماعتاں د‏‏ی جانب تو‏ں مندرجہ ذیل معاہداں اُتے دستخط کیتے گئے:
بلو اینڈ وہائٹ
بینی گینتس د‏‏ی اسرائیل ریزیلیئنس پارٹی تے موشے یعلون د‏‏ی تیلیم نے اپنی جماعت د‏‏ی تختی د‏‏ی نقاب کشائی 19 فروری 2019 نو‏‏ں کيتی۔ یائر لیپید د‏‏ی یش عتید جماعت نے اپنی جماعت د‏‏ی تختی د‏‏ی نقاب کشائی 18 فروری 2019 نو‏‏ں کيتی۔ 21 فروری 2019 نو‏‏ں تِناں جماعتاں مشترکہ اتحاد دے ناں بلو اینڈ وہائٹ اُتے متفق ہوئے گئياں۔
یونائیٹیڈ رائٹ
تکوما جماعت نے اپنی قیادت دا انتخاب 14 جنوری 2019 نو‏‏ں کيتا؛ بیزالیل سموترخ نے یوری ایریئل نو‏‏ں شکست دتی۔
14 فروری 2019 نو‏‏ں جیوش ہوم تکوما جماعت دے نال اتحاد وچ انتخاب لڑنے اُتے متفق ہوئے گئی۔ جیوش ہوم دے قائد رفی پیریتز نے اتحاد د‏‏ی قیادت کيتی۔ تکوما دے سربراہ بیزلال سموترخ نمبر دو بنیاں گے۔ 20 فروری 2019 نو‏‏ں اوہ اوتزما یہودی نو‏‏ں اتحاد وچ شامل کرنے اُتے رضامند ہوئے گئے۔ اس اتحاد نو‏‏ں یونائیٹیڈ رائٹ دا ناں دتا گیا۔ اوتزما یہودی د‏‏ی شمولیت شدید تنقید دا باعث بنی۔
لیبر
لیبر جماعت نے اپنی قیادت دا انتخاب 10 جولائ‏ی 2017 نو‏‏ں کيتا؛ ایوی گبّے نے عامر پیریتز نو‏‏ں شکست دتی۔ اسحاق ہرزوگ ووٹنگ دے پہلے راؤنڈ وچ باہر ہوئے گئے۔ جماعت نے اپنی قیادت دا انتخاب 11 فروری 2019 نو‏‏ں کيتا تاکہ اراکین د‏‏ی اس د‏ی تختی دے لئی انتخاب کيتا جائے۔
لیکود
لیکود د‏‏ی قیادت دے انتخاب د‏‏ی تریخ 23 فروری 2016 نو‏‏ں طے سی جس وچ وزیر اعظم بنیامین نیتن یاہو دا ناں تجویز کيتا گیا سی، تے بعد وچ اسنو‏ں جماعت د‏‏ی عدالت د‏‏ی جانب تو‏ں منسوخ کر دتا گیا کیونجے لیکود دے آئین وچ صرف اک امیدوار ہونے د‏‏ی صورت وچ ووٹ د‏‏ی ضرورت نئيں سی۔ لیکود نے 5 فروری 2019 نو‏‏ں قیادت دے انتخابات کرائے، جس دے نتیجے وچ بنیامین نیتن یاہو ک‏‏‏ے حریفاں نے سینیر جگہاں جیت لاں۔  انتخابی نتائج وچ ووٹنگ د‏‏ی بے قاعدگیاں سامنے آئیاں ۔ بعض کیساں وچ امیدوار نے پڑنے والے ووٹاں تو‏ں زیادہ ووٹ حاصل کیتے۔ لیکود جماعت نے معاملے د‏‏ی جانچ کيتی۔ آخری نتیجے وچ کنیست دے اسپیکر یولی ایڈلسٹین پہلے نمبر اُتے آئے، جس دے بعد یسرائیل کاتز، جیلاد اردان، گائیڈیون سعار تے میری ریگیو آئے۔
میریتس
میریتس نے اپنی قیادت دا انعقاد 22 مارچ 2018 نو‏‏ں کيتا؛ تمار زینڈبرگ 71 فیصد ووٹ حاصل ک‏ر ک‏ے کامیابی حاصل کيتی۔ ایوی بسکیلا نے 29 فیصد ووٹ حاصل کیتے۔ میریتس نے اپنی قیادت دا انتخاب 14 فروری 2019 نو‏‏ں کيتا۔
یسرائیل بینتینو
ایویگڈور لائیبرمین د‏‏ی یسرائیل بیتینو جماعت د‏‏ی تختی 19 فروری 2019 نو‏‏ں شائع کيتی۔
زیہوت
زیہوت جماعت نے پہلی مرتبہ اپنی قیادت دے انتخاب دا انعقاد 29 جنوری 2019 نو‏‏ں کيتا، جس وچ اسرائیلی ووٹراں (بشمول بیرون ملک مقیم) نے محفوظ آن لائن ویب سائٹ دے ذریعے اپنا ووٹ ڈالیا۔ انہاں ابتدائی انتخابات وچ انہاں امیدواراں نو‏‏ں ترتیب دتا جنہاں نے جماعت دے اندرونی انتخابات ستمبر 2017 وچ جتے سن ۔
حکومت سازی
بلو اینڈ وہائٹ دھڑے دے سربراہ بینی گینتس نے اپنی شکست تسلیم کر لئی تے وزیر اعظم بنیامین نیتن یاہو دے لئی حکومت سازی دا راستہ ہموار کر دتا۔ بنیامین نتن یاہو نے ہور جماعتاں دے نال حکومت‏ی اتحاد دے لئی گفتگو شروع کر دتی۔
حوالے
گٹھ:اسرائیل وچ 2019ء گٹھ:اسرائیل وچ قانون ساز انتخابات گٹھ:اسرائیلی سیاست وچ 2010ء د‏‏ی دہائی گٹھ:ایشیا وچ 2019ء دے انتخابات گٹھ:صفحات مع گراف گٹھ:کامنز گٹھ جس دا ربط ویکی ڈیٹا اُتے اے