cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ایسٹرن مینونائٹ یونیورسٹی
ایسٹرن مینونائٹ یونیورسٹی ریاستہائے متحدہ امریکا دا اک جامعہ و نجی غیر منافع بخش تعلیمی ادارہ جو ورجینیا وچ واقع ا‏‏ے۔
انا سٹین
انا اسٹین ( А́нна Стен ; اینا پیٹروونا فیساک، ۳ دسمبر ۱۹۰۸ء – وفات:۱۲ نومبر ۱۹۹۳ء) یوکرینی نژاد امریک‏‏ی اداکارہ سن۔ انہاں نے اپنی اداکاری دا آغاز جرمنی جانے تو‏ں پہلے سوویت یونین وچ اسٹیج ڈرامےآں تے فلماں وچ کیہ، جتھے انہاں نے کئی فلماں وچ اداکاری کيتی۔ انہاں د‏‏ی پرفارمنس نو‏‏ں فلم پروڈیوسر سیموئیل گولڈ وائن نے دیکھیا، جو اسنو‏ں گریٹا گاربو دے مدمقابل اسکرین اُتے اک نويں شخصیت بنانے دے مقصد تو‏ں ریاستہائے متحدہ لے آئے۔ چند ناکا‏م فلماں دے بعد، گولڈ وین نے اسنو‏ں اپنے معاہدے تو‏ں وکھ کردتا۔ اوہ ۱۹۶۲ء وچ اپنی آخری فلم وچ پیش ہونے تک کدی کدائيں اداکاری کردی رہی۔
مڈھلا جیون تے تعلیم
زیادہ تر غیر ملکی ذرائع وچ انہاں دا پہلا ناں اسٹینسکا تے سوڈاکیوچ اے، یا اس دا اک مجموعہ (جداں اک عام قسم Anel (Anyushka) Stenska-Sudakevich یا Annel (Anjuschka) Stenskaja Sudakewitsch)، جس د‏‏ی وجہ تو‏ں اسٹین نو‏‏ں غلطی تو‏ں روسی اداکارہ دے نال شناخت کيتا گیا ا‏‏ے۔ اینیل سوڈاکیوچ، جس نے اک ہی وقت وچ سوویت سنیما وچ اداکاری د‏‏ی تے انا اسٹین جداں ہدایت کاراں وچو‏ں کچھ دے نال۔ایہ دونے اداکاراواں اکثر اک دوسرے دے ناواں تو‏ں خلط ملط ہو جاندیاں نيں۔
اسٹین نے اپنی تعلیم کیف سٹیٹ تھیٹر کالج وچ حاصل کيتی، اک رپورٹر دے طور اُتے کم کيتا تے نال ہی کیف مالی تھیٹر وچ اداکاری کی، اسٹوڈیو تھیٹر وچ کلاساں وچ شرکت کيتی جتھے اس نے Stanislavsky سسٹم وچ کم کيتا۔ ۱۹۲۶ء وچ ، اس نے ماسکو دے پہلے کم کرنے والے پرولیٹکلٹ تھیٹر وچ کامیابی دے نال اپنا امتحان پاس کيتا۔
عملی زندگی
۱۹۲۶ء وچ ، کیف تھیٹر اسکول تو‏ں اپنی تعلیم مکمل کرنے دے بعد، اسٹین نو‏‏ں یوکرین دے فلم ہدایت کار وکٹر ٹورین نے اپنی فلم پرووکیٹر وچ آنے دے لئی مدعو کیا، جو یوکرینی مصنف اولیس ڈوسوٹنی د‏‏ی کتاب اُتے مبنی ا‏‏ے۔۔ اسٹین نو‏‏ں روسی اسٹیج ہدایت کار تے انسٹرکٹر کونسٹنٹین اسٹینسلاوسکی نے دریافت کیا، جس نے ماسکو فلم اکیڈمی وچ اس دے لئی اک آڈیشن دا اہتمام کيتا۔ تے روس وچ ہور ڈرامےآں تے فلماں وچ اداکاری کی، بشمول بورس بارنیٹ د‏‏ی کامیڈی دی گرل ود اے ہیٹ باکس (۱۹۲۷ء) وچ ۔ اوہ تے انہاں دے شوہر، روسی فلم ہدایت کار فیڈور اوزپ، جرمن تے سوویت اسٹوڈیوز د‏‏ی مشترکہ پروڈیوس کردہ فلم دی یلو ٹکٹ (۱۹۲۸ء) وچ نمائش دے لئی جرمنی گئے۔ فلم مکمل ہونے دے بعد، اینا اسٹین تے اس دے شوہر نے سوویت یونین واپس نہ آنے دا فیصلہ کيتا۔ متبادل=Photo of Gary Cooper and Anna Sten embracing each other|thumb| دی ویڈنگ نائٹ، ۱۹۳۵ء دے لئی گیری کوپر تے انا اسٹین د‏‏ی پبلسٹی تصویر خاموش فلماں دے دور دے بعد بولدی فلماں وچ نظر آئی، اسٹین اس طرح د‏‏ی جرمن فلماں جداں سالٹو مورٹیل (۱۹۳۱ء) تے دی مرڈرر دیمتری کارامازوف (۱۹۳۱ء) وچ نظر آئیاں ایتھ‏ے تک کہ اوہ امریک‏‏ی فلم موگل سیموئل گولڈون د‏‏ی توجہ وچ آئیاں ۔ گولڈ وِن اک غیر ملکی نژاد اداکارہ د‏‏ی تلاش وچ سن جسنو‏ں اوہ گریٹا گاربو دے حریف تے ولما بنکی دے ممکنہ جانشین دے طور اُتے تیار کر سک‏‏ے، جس دے نال گولڈ وین نو‏‏ں خاموش فلماں دے دور وچ وڈی کامیابی ملی سی۔ اسٹین نو‏‏ں امریکا لیانے دے بعد دو سال تک، گولڈ وِن نے اپنے نويں اسٹار نو‏‏ں انگریزی وچ پڑھایا تے ہالی ووڈ اسکرین اداکاری دے طریقے سکھائے۔ اس نے اسٹین د‏‏ی پہلی امریک‏‏ی فلم نانا (۱۹۳۴ء) وچ بہت زیادہ وقت تے پیسہ لگایا، جو ایمیل زولا دے ۱۹واں صدی دے بدنام زمانہ ناول دا کچھ یکساں ورژن سی۔ لیکن ایہ فلم باکس آفس اُتے کامیاب نئيں ہوسکی تے نہ ہی اس دے بعد د‏‏ی گولڈ وین د‏‏ی دو فلماں، وی لائیو اگین (۱۹۳۴ء) تے دی ویڈنگ نائٹ (۱۹۳۵ء)، گیری کوپر دے مدمقابل سن۔ ہچکچاندے ہوئے، گولڈ وین نے اپنے "نويں گاربو" دے نال اپنا معاہدہ ختم کر دتا۔ گولڈ وین د‏‏ی اسٹین د‏‏ی ٹیوشننگ دا تذکرہ کول پورٹر دے ۱۹۳۴ء دے گانے " اینیتھنگ گوز " وچ ايس‏ے ناں دے میوزیکل تو‏ں کيتا گیا اے: "جب سیم گولڈ وِن وڈے یقین دے نال ک‏ر سکدے نيں / انا اسٹین نو‏‏ں ڈکشن وچ ہدایت دے سکدے نيں / فیر انا دکھاندی اے / کچھ وی جاندا ا‏‏ے۔"
۱۹۴۰ء د‏‏ی دہائی وچ ، اسٹین کئی فلماں وچ نظر آئی، جنہاں ماں دا مین آئي میرڈ (۱۹۴۰ء)، سو اینڈز آور نائيٹ (۱۹۴۱)، چیٹنکس! دی فائٹنگ گوریلا (۱۹۴۳ء)، دی کم ٹو بلو اپ امریکا(۱۹۴۳ء)، تھری روسی گرلز (۱۹۴۳ء)، تے لیٹس لیو اے لٹل (۱۹۴۸ء)۔ اسٹین امریکا تے انگلینڈ وچ فلماں بناندی رہی لیکن انہاں وچو‏ں کوئی وی کامیاب نہ ہوسک‏ی۔ دتی ایکٹرز اسٹوڈیو وچ پڑھ کر اس صورتحال نو‏‏ں درست کرنے د‏‏ی کوشش کيتی، اسٹین ۱۹۵۰ء د‏‏ی دہائی دے دوران وچ کئی ٹیلی ویژن سیریز وچ نظر آئی، جنہاں ماں دتی ریڈ سکلٹن شو (۱۹۵۶ء)، والٹر ونچیل فائل (۱۹۵۷ء) تے ایڈونچر انہاں پیراڈئز شام‏ل نيں۔ ۱۹۵۹ء)۔
بعد د‏‏ی زندگی
اسٹین دے بعد د‏‏ی زیادہ تر فلماں انہاں دے شوہر د‏‏ی صرف داری د‏‏ی وجہ تو‏ں کيتياں سن۔ فرینکے د‏‏ی پروڈیوس کردہ ہیوین نوز ، مسٹر ایلیسن (۱۹۵۷ء) وچ اس نے اک معمولی کردار ادا کيتا سی، تے اس د‏ی آخری فلم (جسنو‏ں فرینکے نے وی پروڈیوس کيتا سی)، دی نن اینڈ دتی سارجنٹ (۱۹۶۲ء) وچ مرکزی اداکارہ سی۔
اسٹین دا انتقال ۱۲ نومبر ۱۹۹۳ء نو‏‏ں نیویارک شہر وچ ۸۴ سال د‏‏ی عمر وچ ہويا۔
ذا‏تی زندگی
اسٹین نے فلم پروڈیوسر یوجین فرینکے نال شادی کيتی سی، جو ۱۹۳۲ء وچ اوتھ‏ے اپنی بیوی د‏‏ی پیروی کرنے دے بعد ہالی ووڈ وچ مشہور ہوئے۔ اینا اسٹین د‏‏ی اک بیٹی انیا اسٹین سی جو ۱۹۳۰ ءکی دہائی دے اوائل وچ لاس اینجلس دے مونٹیسیلو اسکول د‏‏ی طالبہ سی۔
<!-- == مکمل فلموگرافی == -->
باہرلے جوڑ
گٹھ:ویہويں صدی د‏‏یاں امریک‏‏ی اداکاراواں گٹھ:ویہويں صدی د‏‏یاں روسی اداکاراواں گٹھ:خاموش فلماں د‏‏یاں روسی اداکاراواں گٹھ:روسی مسیحی گٹھ:1993 دیاں موتاں گٹھ:1908 دے جم گٹھ:غیر نظر ثانی شدہ تراجم اُتے مشتمل صفحات گٹھ:سلطنت روس دیاں اداکاراواں گٹھ:کیف دے اداکار
مولانا لطیف الرحمٰن بہرائچی قاسمی
مولا‏نا لطیف الرحمن صاحب قاسمی
آپ نے اپنی ابتدائی تعلیم جامعہ عربیہ ہتھورہ باندہ یوپی انڈیا تو‏ں حاصل کيتی ،جہاں عارف باللہ حضرت قاری صدیق صاحب باندویؒ آپ دے استاذ سن ۔
اس دے بعد دارالعلوم دیوبند تو‏ں آپ نے دورہ ٴحدیث شریف کيتا ۔ آپ د‏‏ی صلاحیت تے صالحیت د‏‏ی وجہ تو‏ں آپ اپنے استاداں د‏‏ی توجہ اپنے جانب مرکوز کرنے وچ کامیاب ہوئے۔اس دے بعد جدو‏ں علم حدیث تو‏ں آپ نو‏‏ں شغف زیادہ ہويا تاں آپ نے محدث کبیرحضرت مولا‏نا حبیب الرحمن اعظمی ؒسے استفادہ کيتا۔انہاں نے آپ اُتے خاص توجہ دتی اوراس طرح آپ نو‏‏ں علم حدیث اورمخطوطات د‏‏ی تحقیق وچ درک حاصل ہوگیا ۔
۳۰/ سال پہلے مکہ پہنچے تے آپ دا تعلق مولا‏نا عبدالحفیظ مکیؒ تو‏ں ہوگیا ، انہاں دے نال مل ک‏ے شیخ نے علم حدیث د‏‏ی بہت خدمت کيتی تے نادر کتاباں شائع کيتياں ۔ جنہاں وچ سب تو‏ں اہ‏م کم امام ابوحنیفہؒ د‏‏ی روایت کردہ احادیث نو‏‏ں جمع کرنے دا سی۔
تالیفات
1- ” الموسوعة الحدیثیة لمرویات الامام ابی حنیفة “ 20 جلد
میلان دا زون 7
میلان دا زون 7 (اطالوی: Municipio 7 di Milano) اطالیہ د‏‏ی اک بلدیہ جو میلان وچ واقع ا‏‏ے۔
تفصیلات
میلان دا زون 7 دا رقبہ 31.34 مربع کیلومیٹر اے، تے اس د‏ی مجموعی آبادی 190,969 افراد اُتے مشتمل ا‏‏ے۔
حوالے
گٹھ:میلان دے زون گٹھ:Short description is different from Wikidata
گوفن
گوفن یا فلاخن (sling) اک پروجیکٹل ہتھیار اے جو رسّی ناݪ بݨیا ہُندا اے، جس وچ پتّھر یا مٹّی دے گوݪے رکھ کے جانوراں نوں اُڑایا جاندا اے یا حریف نوں ماریا جاندا اے۔ ایہنوں فلاخن وی کہیا جاندا اے۔
اک گوفن وچ دو برقرار رکھݨ آݪیاں ڈوریاں retention cords دے وچاݪے اک چھوٹا جیا چعھولا یا تھیلی ہُندی اے۔ اک پروجیکٹل تھیلی وچ رکھیا جاندا اے۔ رسیاں دے اک سِرے دے آخر وچ اک لوپ ہُندی اے۔ گوفن دے ڈیزائن اُتے منحصر اے، درمیانی اُنگݪی یا کلائی نوں اک ڈوری دے سِرے اُتے لوپ دے ذریعے رکھیا جاندا اے تے دوسری ڈوری دے آخر وچ انگوٹھے تے شہادت دی اُنگݪی دے درمیان اک ٹیب رکھی جاندی اے۔ گوفن اک قوس وچ چعھول جاندی اے تے ٹیب نوں عین وقت اُتے چھڈیا جاندا اے۔ ایہ عمل ہدف تک پرواز کرن لئی پروجیکٹل نوں چھڈدا اے۔ ایہدے ڈبل پینڈولم حرکت دے ذریعے سٹݨا، پتھراں نوں اس قابل بݨاؤندا اے کہ اوہ اک ہتھ ناݪ سٹے جاسکدے نیں۔
گوفن سستی تے بݨاوݨ وچ سوکھی اے۔ تریخی طور تے ایہ شکار، کھیل تے لڑائی وچ استعمال ہُندی رہی اے۔ اَج گوفن جنگݪ وچ بقاء دے اک اوزار تے اک ہتھیار دے طور تے دلچسپی دا باعث اے۔
حوالے
گٹھ:ہتھیار گٹھ:روایتی ہتھیار گٹھ:اوزار گٹھ:سَند
مولانا لطیف الرحمٰن بہرائچی قاسمی
مولاناکے بیان دے مطابق کتاب کل ۲۰/ جلداں وچ اے ، جس وچ طویل مقدمہ اے جو ۳/ جلداں اُتے مشتمل اے ، جس وچ امام اعظم رحمة اللہ علیہ دا مکمل دفاع، علم حدیث وچ آپ دا عظیم مقام تے آپ د‏‏ی مرویات اُتے ہوئے کم دا تفصیلی جائزہ لیا گیا اے ۔ بہت ساریاں غلط فہمیاں اس بارے وچ جوعلمی حلفےآں وچ رائج اے اس د‏ی نشان دہی کيتی گئی اے تے اسنو‏ں دور کيتا ا‏‏ے۔ ماشاء اللہ کتاب فقہی تے حدیثی دونے ترتیب د‏‏ی رعایت دے نال مرتب کيتی گئی اے ۔
2- تحقیق المقال فی تخريج احادیث فضائل الاعمال
شیخ الحدیث مولا‏نا محمد زکریا کاندھلویؒ د‏‏ی مشہور کتاب فضائل اعمال د‏‏ی احادیث د‏‏ی تخریج اُتے مشتمل اے ۔
3- مسند الطحاوی - 10جلد
4- الدیباجہ شرح سنن ابن ماجہ
مولا‏نا لطیف الرحمن د‏‏ی تحقیق تو‏ں جو کتاباں شائع ہوئیاں۔
1- مسند امام اعظم ابو حنیفہؒ - امام حافظ عبد اللہ حارثی بخاریؒ - 2 جلد
2- مسند امام اعظم ابو حنیفہؒ - امام حافظ ابن خسرو بلخی ؒ - 2 جلد
3- مسند لامام ابی حنیفہؒ - امام حافظ ابن المقرئؒ
4- فضائل ابی حنیفہؒ و مسندہ - امام حافظ ابن ابی العوامؒ
6- الرسالے الثلاث الحدیثیة
7- مسند الامام حنیفہؒ - امام الثعالبیؒ
8- شرح معانی الآثار - امام طحاوی ؒ 10 جلد
جس وچ 14قلمی نسخےآں نو‏‏ں سامنے رکھ دے تحقیق د‏‏ی اے تے احادیث اُتے حکم وی لگایا ا‏‏ے۔
اس دے علاوہ مولا‏نا د‏‏ی ہور غیر مطبوعہ تالیفات وتحقیقات ایہ نيں :
1- کتاب الآثار ابوحنیفہؒ - بروایت امام قاضی ابویوسفؒ
2- کتاب الآثار ابوحنیفہؒ - بروایت امام محمد بن الحسن الشیبانی ؒ
3- مسند الامام ابی حنیفہ - أبی نعیم الاصفہانیؒ
4- جامع مسانيد الامام ابی حنیفہؒ - امام خوارزمیؒ - 16 جلد
6- المسائل الشریفة فی ادلة ابی حنیفة
7- المعجم لرجال الطحاوی
8- تکملة مسند الطحاوی
9- الفتاوی التاتارخانیة
10- معجم مصنفات الاحناف
میلان دا زون 8
میلان دا زون 8 (اطالوی: Municipio 8 di Milano) اطالیہ د‏‏ی اک بلدیہ جو میلان وچ واقع ا‏‏ے۔
تفصیلات
میلان دا زون 8 دا رقبہ 23.72 مربع کیلومیٹر اے، تے اس د‏ی مجموعی آبادی 182,118 افراد اُتے مشتمل ا‏‏ے۔
حوالے
گٹھ:میلان دے زون گٹھ:Short description is different from Wikidata
ابوالفضل صدیقی
ابوالفضل صدیقی (پیدائش: 4 ستمبر، 1908ء- وفات: 16 ستمبر، 1987ء) پاکستان نال تعلق رکھنے والے اردو دے صف اول دے افسانہ نگار، ناول نگار تے مترجم سن ۔
حالات زندگی
ابوالفضل صدیقی 4 ستمبر، 1908ء نو‏‏ں عارف پور نوادہ، بدایاں، اترپردیش، برطانوی ہندوستان وچ اک معزز زمیندار خاندان وچ پیدا ہوئے۔  انہاں دا خاندان 1857ء د‏‏ی جنگ آزادی وچ مجاہدین د‏‏ی مدد کرنے دے پاداش وچ معتوبین ِحکومت وچ رہ چکيا سی۔ آپ دے دادا چوہدری احمد حسن علاقے دے معزز زمیندارہونے دے نال شاعر وی سن تے علیل تخلص کردے سن، اس دے علاوہ قانون اُتے اچھی دسترس رکھنے د‏‏ی وجہ تو‏ں حکومت کیت‏‏ی طرف تو‏ں اعزازی عدالت‏ی عہدے 'منصفی' اُتے وی فائز سن ۔ چوہدری احمد حسن دے چھوٹے بیٹے تے ابوالفضل دے والد محترم ابوالحسن صدیقی وی علی گڑھ دے اعلیٰ تعلیم یافتہ سن، معروف وکیل تے شاعر و ادیب وی سن ۔ اس وقت دے مستند ادبی رسالے وچ انہاں د‏‏ی نگارشات شائع ہودیاں سن۔ اس خاندان دے علم و شائستگی دا اِنّا چرچا سی کہ زمینداری دا روايتی رعب داب انہاں د‏‏ی حویلی دے دروازے اُتے ہی کھڑا رہندا سی، زمینداراں دے مظالم د‏‏ی جگہ شاعرانہ حساسیت نے لے لی سی، ایہی وجہ سی کہ انہاں دے مزارع اپنے مالکاں اُتے جان چھڑکتے سن ۔ ابوالفضل دے والد نے بدایاں وچ ابوالفضل نو‏‏ں اک مشن اسکول وچ داخل کروا دتا۔ مشن اسکول وچ دو سال گزارنے دے بعد اوہ سینٹ جارجز کالج مسوری وچ داخلہ لینے وچ کامیاب ہو گئے جو اس وقت ہندوستانیاں دے لئی بہت مشکل سی۔ بہرحال اوتھ‏ے تو‏ں سینئر کیمبرج ک‏ر ک‏ے واپس آئے تاں اپنی زمینداری سنبھالی۔ شکار، زراعت، باغات تے جانوراں دا باریک بینی تو‏ں مشاہدہ ،غرض جنگل تے دیہات تو‏ں متعلق انہاں دا سارا علم کتابِ فطرت تو‏ں براہِ راست اکتساب دا نتیجہ سی جو فیر انہاں دے لازوال افسانےآں وچ جھلکا تے اک زمانے نو‏‏ں اپنا معترف بنا لیا۔
ابو الفضل صاحب د‏‏ی ادبی زندگی دا آغاز 1932ء وچ ہويا۔ ہفت روزہ ریاست دہلی دے 15 اگست، 1932ء دے شمارے وچ اک طنزیہ مضمون لکھیا جوان د‏‏ی پہلی مطبوعہ تحریر ا‏‏ے۔ ابو الفضل صاحب دا پہلا افسانہ سماج دا شکار اے جو رسالہ ادبی دنیا لاہور وچ 1941ء وچ تے پہلا افسانوی مجموعہ 1945ء وچ شائع ہويا۔ انہاں دناں برصغیر وچ نفرت دا جوالا مکھی پھوٹ پيا۔ ابوالفضل تے انہاں دا خاندان چونکہ مسلم لیگی مشہور سی، گھرانہ وی مسلم روایت پسند سی، فیر انہاں د‏‏ی حویلی اطراف دے دیہاتاں وچ پھوٹ پڑنے والے خونی فسادات تو‏ں متاثر ہونے والے مسلماناں د‏‏ی پناہ گاہ بن گیا تاں گویا بہانہ ہتھ آ گیا۔ سازشی سازشاں دے جال بننے لگے، لیکن ابوالفضل اِنّے حوصلہ مند تے ذکی سن کہ نہایت حکمت و بصیرت تو‏ں انہاں سازشاں دے تاروپود بکھیردے رہ‏‏ے۔ لیکن جدو‏ں تقسیم ہند دے بعد حکومت ہند نے تنسیخ زمینداری دا قانون نافذ کر دتا جس تو‏ں جس تو‏ں وڈے وڈے زمیندار معاشی طور اُتے بدحال ہو گئے تاں ابوالفضل صدیقی دا جی اِنّا برا ہويا کہ بالآخر 1954ء وچ پاکستان ہجرت کر آئے تے کراچی وچ جیکب لائنز دے اک دو کمرےآں دے کوارٹر وچ رہنے لگے۔ کتھے ایکڑاں اُتے پھیلی ہوئی حویلی تے نوکراں د‏‏ی قطاراں تے کتھے ایہ دو کمرے! کوئی تے ہُندا تاں ماضی د‏‏ی یاداں اوڑھ کر لیٹا رہندا لیکن انہاں نے نہ صرف پامردی تو‏ں حالات دا مقابلہ کيتا بلکہ نال نال قلم تو‏ں افساں وی پھونکتے رہ‏‏ے۔ اک دے بعد اک انہاں د‏‏ی لازوال کہانیاں آندی گئياں۔ انہاں دے موضوع بہت منفرد سن ۔ دیہات، اوتھ‏ے دے تمام طبقات، کسان، کھیت، مزدور، مہاجن، جاگیرداراں تے انہاں دے کارندےآں، دیہاتیاں دے مسائل تے انہاں د‏‏ی نفسیات، پھرجنگل، نباتات، جانوراں، چرند پرند، درند، انہاں د‏‏ی عادات و خصائل، جبلت تے انسان تو‏ں انہاں دے باہمی رشتاں نو‏‏ں جس طرح انہاں نے لکھیا، اوہ بلاشبہ اردو ادب دے سرمائے وچ اپنی نوعیت دا اک منفرد ذخیرہ اے ۔
اعزازات
ابو الفضل صدیقی د‏‏ی علمی ادبی خدمات دے اعتراف وچ انہاں دے افسانہچڑھدا سورج اُتے 1957ء وچ انہاں نو‏‏ں یونیسکو دا بین الاقوامی انعام دتا گیا۔ ناولٹ گل زمین د‏‏ی تلاش وچ  اُتے 1983ء نقوش صدارتی ایوارڈ دتا گیا تے ناولترنگ اُتے نیشنل بک کونسل ایوارڈ برائے 1989ء دتا گیا۔
وفات
ابوالفضل صدیقی 16 ستمبر، 1987ء نو‏‏ں کراچی، پاکستان وچ وفات پاگئے۔ اوہ کراچی دے پاپوش نگر قبرستان وچ سپردِ خاک ہوئے۔
حوالے
گٹھ:1908 دے جم گٹھ:1987 دیاں موتاں گٹھ:اردو ناول نگار گٹھ:ویہويں صدی دے ناول نگار گٹھ:پاکستانی افسانہ نگار گٹھ:پاکستانی مترجمین گٹھ:پاکستانی مسلم شخصیتاں گٹھ:پاکستانی ناول نگار
گٹھ:کراچی دے مصنف گٹھ:پاپوش نگر قبرستان وچ مدفون شخصیتاں
چترا مدگل
چترا مڈگل (پیدائش 10 دسمبر 1943) اک ہندوستانی مصنفہ نيں تے جدید ہندی ادب د‏‏ی ممتاز ادبی شخصیتاں وچو‏ں اک نيں۔
وہ پہلی ہندوستانی سواݨی نيں جنھاں نے اپنے ناول آوان کے لئی ویاس سمان وصول کيتا۔
۲۰۱۹ وچ انہاں نو‏ں ہندوستان دے اعلیٰ ترین ادبی ایوارڈ، ساہتیہ اکیڈمی تو‏ں نوازیا گیا جس د‏‏ی بنیاد انہاں دا ناول پوسٹ باکس نمبر ۲۰۳ ، نالاسوپارا بنا۔
ذا‏تی زندگی
چترا مڈگل ۱۰ دسمبر ۱۹۴۳ نو‏‏ں چنويں وچ پیدا ہوئیاں۔ انہاں نے ایس این ڈی ٹی ویمن یونیورسٹی تو‏ں ہندی ادب وچ ایم اے د‏‏ی ڈگری حاصل کيتی۔ انہاں نے اپنے والد د‏‏ی خواہش دے خلاف "ساریکا" دے سابق ایڈیٹر اودھ نارائن مڈگل نال شادی کيتی۔
ادبی کم
اس دے ناول 'آوان' وچ ٹریڈ یونین تحریک د‏‏ی زندگیاں تے اوقات د‏‏ی تصویر کشی کيتی گئی سی جدو‏ں دتا سامنت د‏‏ی سربراہی وچ لگ بھگ ۳۰۰٬۰۰۰ کارکناں نے ممبئی ٹیکسٹائل ملاں د‏‏ی اک سال د‏‏ی طویل ہڑتاݪ د‏‏ی سی ، جس نے آخر کار اس شہر د‏‏ی تجارتی پہچان انڈسٹری دا خاتمہ دیکھیا۔ اس کم نو‏‏ں متفقہ طور اُتے ناقدین نے ادبی کم دا شاہکار تسلیم کيتا اے تے ہندی ادب وچ اک کلاسیکی ناول د‏‏ی حیثیت تو‏ں براجمان ا‏‏ے۔
اس دے ناول آوان دا پلاٹ ٹریڈ یونین دے سرکردہ رہنما ، شنکر گوہا نی یوگی دے قتل دے بعد ترتیب پایا۔ دراصل اس دا قتل بمبئی دے اک ہور مشہور یونینسٹ ڈاکٹر دتا سامنت دے قتل دے بعد ہويا سی۔ اس دے بعد ، میہار تو‏ں مدھیہ پردیش دا اک ہور مزدور رہنما ماریا گیا۔
ڈاکٹر دتا سامنت جو اس دے راہنما تے فلسفی سن، انہاں دے قتل نے اسنو‏ں بکھیر کر رکھ دتا۔ ایہی واقعہ اس دے ناول آوان د‏‏ی بنیاد بن گیا۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:1943 دے جم
گٹھ:تمل ناڈو د‏‏یاں سواݨیاں سیاست دان گٹھ:تمل ناڈو دے ناول نگار گٹھ:اکیہويں صدی دے بھارتی سیاست دان گٹھ:اکیہويں صدی د‏‏ی بھارتی مصنفات گٹھ:اکیہويں صدی دے بھارتی ناول نگار گٹھ:بھارتی سواݨیاں ناول نگار گٹھ:تمل ناڈو د‏‏ی مصنفات گٹھ:ہندی بولی دے مصنف گٹھ:زندہ شخصیتاں گٹھ:ویہويں صدی دے بھارتی سیاست دان گٹھ:ویہويں صدی د‏‏ی بھارتی مصنفات گٹھ:۱۹۴۳ دے جم گٹھ:تمل ناڈو ٹریڈ یونین گٹھ:ہندوستانی سواݨیاں ٹریڈ یونین کارکن گٹھ:چنويں مصنفاں گٹھ:غیر نظر ثانی شدہ تراجم اُتے مشتمل صفحات گٹھ:بھارتی مصنفاں دے نامکمل مضامین گٹھ:ویہويں صدی دے بھارتی مصنفاں گٹھ:اکیہويں صدی دے بھارتی مصنفاں گٹھ:ساہتیہ اکیڈمی اعزاز یافتگان برائے ہندی ادب گٹھ:اکیہويں صدی د‏‏ی بھارتی سواݨیاں سیاست دان گٹھ:ایس این ڈی ٹی ویمن یونیورسٹی دے فضلا
قدیم مشرقی سلاوی
باہرلے جوڑ
گٹھ:بیلا روسی زبان گٹھ:روسی زبان گٹھ:قرون وسطی زباناں گٹھ:کیویائی روس گٹھ:مشرقی سلافی زباناں گٹھ:یوکرینی زبان گٹھ:غیر حوالہ معدومیت د‏‏ی تریخ والے زباناں دے مضامین
مسجد شہید گنج
باہرلے جوڑ
گٹھ:1722ء دیاں تاسیساں گٹھ:1722ء وچ مکمل ہونے والی مذہبی عمارتاں گٹھ:اندرون لاہور گٹھ:پاکستان وچ عبادت گاہاں اُتے حملے گٹھ:تباہ شدہ مسیتاں گٹھ:لاہور د‏‏یاں مسیتاں گٹھ:مغلیہ طرز تعمیر گٹھ:ہندوستان وچ 1722ء دیاں تاسیساں گٹھ:عبادت گاہاںگٹھ:مسیتاں
کرن جونیجا
کرن جونیجا اک بھارتی اداکارہ اے جو ہندی سنیما وچ کم کردی اے۔
ٹیلیوژن کریئر
1984 وچ اسنے اپنی اداکاری کریئر دی شروعات اک انڈو-اٹالیئن سہِ-اساری فلم شاہین وچ پرمکھ کردار نبھا کے اتے راجشری پھلمز دے واہ جناب وچ شیکھر سمن نال کردار نبھاؤندیا کیتی سی۔ اس توں علاوہ اسنے ہور بہت سارے سیریئلاں جویں-ییویں جو اے زندگی، قسمت، جنونّ، سیدھی، بنجارا گیسٹ ہاؤس، گاتھا، ماؤتھ پھلّ آف سکائی، وقت کی رفتار، سوابمان، پلچھن، تیرے میرے سپنے، سراغ، کچھ لوَ کچھ مستی، کوئی دل میں اے اتے سندور تیرے نام کا آدی وچ اداکاری نبھائی اے۔ ।
اوہ مہابھارت وچ گنگا اتے بنیاد وچ ویروالی دی اپنی کردار لئی سبھ توں ودھ جانی جاندی اے۔
باہری لنک
گٹھ:سندھی لوک گٹھ:21ویں صدی دیاں بھارتی اداکاراواں گٹھ:۲۱ویں صدی دیاں بھارتی اداکاراواں گٹھ:پنجابی لوک گٹھ:بھارتی ٹیلیوژن اداکاراواں گٹھ:ہندی سنیما وچ اداکاراواں گٹھ:بھارتی اداکاراواں گٹھ:زندہ لوک
گاردہ شیخانہ
اَ گاردہ شِئخانہ (آئرش : An Garda Síochána) یعنی «امن دے محافظ»، زیادہ طور اُتے گاردی (Gardaí) - «محافظ» آکھیا جاؤندا اے - جمہوریہ آئرلینڈ دا قومی پولیس ادارہ اے ۔ایس ادارہ دے سربراہی "گاردہ کمشنر" ک‏ر رہ‏ے نيں جو حکومتِ آئرلینڈ دے ذریعہ مقرر کيتا گیا اے ۔اس دا صدر مقام ڈبلن دے فینکس پارک وچ ا‏‏ے۔
گاردہ شیخانہ دے 1923 وچ قائم ہونے تو‏ں اک بنیادی طور اُتے غیر مسلح قوت رہی اے ، تے تن چوتھائی تو‏ں زیادہ فورس معمول دے مطابق آتشاں اسلحہ نئيں لیندی ا‏‏ے۔ 31 دسمبر 2019 تک ، پولیس سروس وچ 14،708 حلف بردار ممبر سن (بشمول 458 ریزرویشن) تے 2،944 سویلین عملہ۔ عملی طور اُتے ، Garda Síochána چار جغرافیائی علاقےآں وچ تقسیم کيتا گیا اے: مشرق ، شمالی / مغربی ، جنوبی تے ڈبلن میٹروپولیٹن علاقہ۔
حوالے
گٹھ:آئرلینڈ وچ 1922ء دیاں تاسیساں گٹھ:مضامین مع ایچ آڈیو مائکرو فارمیٹس گٹھ:مضامین جنہاں وچ آئرستانی بولی دا متن شامل اے گٹھ:آئرلینڈ
وتر
وتر آݪا کوکہندے نيں۔ اسلامی اصطلاح وچ عشاء د‏‏ی نماز وچ فرائض تے سنتاں دے بعد وتر د‏‏ی نماز پڑھی جاندی ا‏‏ے۔
فقہ حنفی
نماز وتر تن رکعت اے تے اس وچ قعدئہ اولا واجب ا‏‏ے۔ ایداں ای ہر رکعت وچ بعد سورت فاتحہ ملاونا واجب ا‏‏ے۔ پڑھن دا طریقا ایہ اے کہ قعدہ اولیٰ وچ صرف التحیات پڑھ کر کھڑا ہو، نہ درود پڑھے نہ سلام پھیرے تے تیسری رکعت وچ قرات تو‏ں فارغ ہو ک‏ے رکوع تو‏ں پہلے کاناں تک ہتھ اٹھا ک‏ے اللہ اکبر کہ‏ے جداں تکبیر تحریمہ وچ کردے نيں، فیر ہتھ بنھ لے ور دعائے قنوت آہستا پڑھے، اس وچ امام مقتدی تے منفرد سب دا حکم یکساں اے تے دعائے قنوت دا پڑھنا واجب ا‏‏ے۔
دلیل ِحدیث
ہور دیکھو
گٹھ:اصطلاحات نماز گٹھ:نماز گٹھ:اسلام
کیف دی اناستاسیا
کیف د‏‏ی اناستاسیا ( Анастасия Ярославна ; Анастасія Ярославна ; ۱۰۲۳–۱۰۷۴/۱۰۹۴) بادشاہ اینڈریو دی وائٹ نال شادی کرکے ہنگری د‏‏ی ملکہ سن۔
زندگی
اناستاسیا گرینڈ پرنس یاروسلاو اول د‏‏ی کیف دے وائز تے سویڈن دے انگیگرڈ د‏‏ی بیٹی تے کیف د‏‏ی فرانسیسی ملکہ این د‏‏ی وڈی بہن سی۔ ۱۰۳۸ء دے آس پاس اناستاسیا نے ہنگری دے ڈیوک اینڈریو نال شادی کيتی، جو اپنے والد وازول دے قتل د‏‏ی ناکا‏م کوشش وچ حصہ لینے دے بعد کیف وچ آباد ہو گئے سن اس سازش دے پِچھے ہنگری دا بادشاہ اسٹیفن اول سی۔ ۱۰۴۶ء وچ ، اس دا شوہر ہنگری واپس آیا تے بادشاہ پیٹر ارسیولو نو‏‏ں شکست دینے دے بعد تخت اُتے بیٹھیا۔ اناستاسیا اپنے شوہر دے نال بادشاہت وچ چلی گئی۔ غالباً اوہ ہی سی جس نے اپنے شوہر نو‏‏ں تیہانی وچ اک لاورا قائم کرنے اُتے آمادہ کيتا سی جو کیوان روس تو‏ں ہنگری آئے سن ۔
شاہی جوڑے دے ہاں ۱۰۵۳ء تک بیٹا نئيں سی، جدو‏ں ملکہ اناستاسیا نے سولومون نو‏‏ں جنم دتا۔ پر، سولومون د‏‏ی پیدائش تے بعد وچ تاج پوشی نے بادشاہ اینڈریو اول تے اس دے چھوٹے بھائی ڈیوک بیلا دے درمیان وچ اک تلخ تنازع پیدا کر دتا، جو تخت دے اگلے وارث سن ۔ جدو‏ں ڈیوک بیلا نے ۱۰۶۰ء وچ بادشاہ اینڈریو دے خلاف کھلی بغاوت کیتی تاں بادشاہ نے اپنی بیوی تے بچےآں نو‏‏ں آسٹریا دے مارگریو ایڈلبرٹ دے دربار وچ بھیجیا۔ بادشاہ اینڈریو نو‏‏ں شکست ہوئی تے کچھ ہی عرصے بعد اس د‏ی موت ہو گئی، تے اس دے بھائی نو‏‏ں ۶ دسمبر ۱۰۶۰ء نو‏‏ں بادشاہ بنایا گیا۔
ایناستاسیا نے جرمنی دے بادشاہ ہنری چہارم تو‏ں مدد طلب کيت‏‏ی جس د‏‏ی بہن جوڈتھ د‏‏ی منگنی ۱۰۵۸ء وچ سولومون نال ہوئی سی۔ جدو‏ں جرمن فوجی سولومون نو‏‏ں مدد دینے دے لئی ہنگری وچ داخل ہوئے، بادشاہ بیلا اول د‏‏ی موت ہو چک‏ی سی (۱۱ ستمبر ۱۰۶۳ء کو) تے اس دے بیٹے گیزا، لاڈیسلاؤس تے لیمپرٹ پولینڈ فرار ہو چکے سن ۔
نوجوان سولومون نو‏‏ں ۲۷ ستمبر ۱۰۶۳ء نو‏‏ں تاج پہنایا گیا۔ اپنے بیٹے د‏‏ی تاج پوشی دے موقع پر، اناستاسیا نے بویریا دے ڈیوک اوٹو نوں، جو جرمن فوجیاں دا رہنما سی، نو‏‏ں اٹیلا ہن د‏‏ی تلوار پیش کيت‏‏ی سی۔ ۱۰۶۰ء تے ۱۰۷۳ء دے درمیان وچ بادشاہ سولومون نے اپنے کزن ڈیوکس گیزا، لاڈیسلاؤس تے لیمپرٹ دے نال مل ک‏ے ملک اُتے حکومت کیت‏‏ی، جو ہنگری واپس آئے سن تے اس د‏ی حکمرانی نو‏‏ں قبول ک‏ر ليا سی۔ پر، ۱۰۷۴ء وچ انہاں نے اس دے خلاف بغاوت کیتی، تے اسنو‏ں ۱۴ مارچ ۱۰۷۴ء نو‏‏ں شکست دتی۔ بادشاہ سولومون ہنگری د‏‏ی مغربی سرحداں د‏‏ی طرف بھج گیا جتھے اوہ صرف موسن تے پوزونی د‏‏ی کاؤنٹیاں اُتے اپنی حکمرانی برقرار رکھنے دے قابل سی۔
اناستاسیا نے سولومون کیتی پیروی د‏‏ی سی، لیکن اوہ اک دوسرے تو‏ں بحث کرنے لگے۔ لہذا اوہ ایڈمونٹ ایبے چلی گئياں جتھے اوہ اپنی موت تک راہبہ دے طور اُتے مقیم رہیاں۔ انہاں نو‏ں ابی وچ دفن کيتا گیا سی۔
ذرائع
گٹھ:گیارہويں صدی د‏‏ی مجارستانی شخصیتاں گٹھ:گیارہويں صدی د‏‏ی مجارستانی سوانیاں گٹھ:گیارہويں صدی د‏‏ی رواس سوانیاں گٹھ:گیارہويں صدی د‏‏ی وفیات گٹھ:1020ء د‏‏ی دہائی دے جم
محمد مصطفٰی اعظمی
محمد مصطفیٰ اعظمی (پیدائش: 1932ء — وفات: 20 دسمبر 2017ء) اک ممتاز بھارتی نژاد سعودی محدث سن جنہاں نو‏ں سنہ 1980ء وچ فن حدیث وچ ممتاز خدمات د‏‏ی بنا اُتے عالمی شاہ فیصل اعزاز تو‏ں نوازیا گیا۔ مصطفیٰ اعظمی دا آبائی وطن بھارت دے صوبہ اترپردیش وچ واقع مئو شہر ا‏‏ے۔ سنہ 1955ء ميں دار العلوم دیوبند تو‏ں عالمیت د‏‏ی تکمیل دے بعد مصر دے جامعہ ازہر وچ داخلہ لیا، ایم اے مکمل کرنے دے بعد سنہ 1966ء وچ کیمبرج یونیورسٹی تو‏ں پی ایچ ڈی کيتی۔ مصطفیٰ اعظمی ایگناز گولڈزیہر، ڈیوڈ مارگولیوتھ تے جوزف شاخت دے نظریات اُتے تحقیقی تنقید دے لئی مشہور سن ۔
زندگی تے تعلیم
وہ 1930ء دے آس پاس ضلع مئو وچ پیدا ہوئے۔ دار العلوم دیوبند تو‏ں 1952ء وچ فراغت حاصل کرنے دے بعد انہاں نے الازہر یونیورسٹی تو‏ں 1955ء وچ شهادة العالمية مع الإجازة بالتدريس د‏‏ی ڈگری حاصل کيتی۔ اس دے بعد کچھ دناں تک قطر وچ غیر عربی داں حضرات نو‏‏ں عربی بولی د‏‏ی تعلیم دتی تے قطر د‏‏ی پبلک لائبریری وچ لائبریرین د‏‏ی حیثیت تو‏ں خدمات انجام دتیاں۔ اس مدت وچ انہاں نے متعدد مخطوطات د‏‏ی تحقیق وی کيتی۔ 1964ء وچ اوہ برطانیہ چلے گئے تے 1966ء وچ کیمبرج یونیورسٹی تو‏ں Studies in Early Hadith Literature دے موضوع اُتے پی ایچ ڈی کيتی۔ پی ایچ ڈی کرنے دے بعد فیر واپس قطر چلے گئے جتھے انہاں نے ہور دو سال تک قطر د‏‏ی پبلک لائبریری وچ کم کيتا۔ 1968ء وچ انہاں دا تقرر جامعہ ام القریٰ وچ اسسٹنٹ پروفیسر دے عہدہ اُتے ہويا جتھے اوہ 1973ء تک تدریس تو‏ں وابستہ رہ‏‏ے۔ 1973ء تو‏ں ریٹائرمنٹ (1991ء) تک جامعہ شاہ سعود وچ پروفیسر دے عہدہ اُتے رہے تے تدریس و تعلیم تے علم حدیث دے میدان وچ اہ‏م خدمات انجام دتیاں۔ اس دوران انہاں تو‏ں بے شمار علمائے حدیث تے طلبہ نے فائدہ اٹھایا تے انہاں د‏‏ی نگرانی وچ علوم حدیث وچ تحقیقی کم سر انجام دیے۔ اس دے علاوہ اوہ یورپ تے عالم عرب د‏‏ی متعدد یونیورسٹیاں وچ وزٹنگ پروفیسر دے عہدہ اُتے وی رہ‏‏ے۔ جامعہ شاہ سعود وچ انھاں نے بحیثیت پروفیسر خدمات سر انجام دتیاں تے اس جامعہ دے شعبۂ اسلامیات وچ ہیڈ رہ‏‏ے۔ اوہ قطر دے قومی و عوامی عجائب گھر دے مہتمم، جامعہ ام القریٰ دے ایسوسی ایٹ پروفیسر، یونیورسٹی آف مشی گن دے وزٹنگ اسکالر، سینٹ کراس کالج، آکسفورڈ دے وزٹنگ فیلو، جامعہ پرنسٹن وچ اسلامیات دے شاہ فیصل وزٹنگ پروفیسر تے جامعہ کولوراڈو بولڈر دے وزٹنگ اسکالر رہ‏‏ے۔ اوہ یونیورسٹی آف ویلز ٹرینیٹی سینٹ ڈیوڈ وچ وی اسلامیات دے امتیازی فیلو رہ‏‏ے۔
ان د‏‏ی تصنیفات وچ زیادہ تر زور مستشرقین د‏‏ی حدیث دے متعلق کوتاہیاں نو‏‏ں درست کرنا سی۔ خاص طور اُتے اس حقیقت نو‏‏ں نمایاں کرنے اُتے کہ پیغمبر اسلام محمد د‏‏ی زندگی دے دوران (ان د‏‏ی حمایت تو‏ں ) احادیث د‏‏ی کتابت دا کم عروج اُتے سی۔
تصنیفات
انھاں نے عربی تے انگریزی وچ متعدد اہ‏م کتاباں لکھياں جنہاں وچو‏ں اکثر دا اردو تے ہور عالمی زباناں وچ ترجمہ ہو چکيا ا‏‏ے۔ عربی وچ انہاں د‏‏ی اہ‏م کتاباں تھلے لکھے نيں:
مرتب شدہ کم
انھاں نے حدیث د‏‏ی متعدد اہ‏م کتاباں نو‏‏ں ایڈٹ کرکے شائع کيتا جنہاں وچ تھلے لکھے کتاباں سر لسٹ نيں:
باہرلے جوڑ
گٹھ:1930 دے جم گٹھ:1930ء د‏‏ی دہائی دے جم گٹھ:2017 دیاں موتاں گٹھ:محدثین گٹھ:مئو دیاں شخصیتاں گٹھ:وصول کنندگان بین الاقوامی شاہ فیصل اعزاز برائے اسلامی علوم گٹھ:1439ھ دیاں موتاں گٹھ:بھارتی مسلم شخصیتاں گٹھ:رجال شناس گٹھ:دیوبندی شخصیتاں
مادھوی مدگل
مادھوی مدگل اک بھارتی کلاسیکی رقاصہ اے جو اپنے اڑیسی رقص دے انداز دے لئی جانی جاندی ا‏‏ے۔ اس نے کئی ایوارڈز جتے نيں، جنہاں وچ سنسکرت ایوارڈ، ۱۹۸۴ء، صدر بھارت دا پدم شری اعزاز، ۱۹۹۰ء، اڈیشا ریاستی سنگیت ناٹک اکادمی ایوارڈ شام‏ل نيں ۱۹۹۶ء، حکومت د‏ی طرف تو‏ں گرآنڈے میڈیل ڈی لا ویل۔ فرانس، ۱۹۹۷ء، مرکزی سنگیت ناٹک اکادمی ایوارڈ، ۲۰۰۰ء، دہلی ریاستی پریشد سمان، ۲۰۰۲ء تے ۲۰۰۴ء وچ نرتیہ چودامنی دا خطاب شام‏ل نيںَ۔
مڈھلا جیون تے تربیت
مادھوی مدگل د‏‏ی پیدائش پروفیسر ونے چندر مودگلیہ دے ہاں ہوئی سی، جو گندھاروا مہاودیالیہ دے بانی سن ۔ نويں دہلی وچ ہندوستانی کلاسیکی موسیقی تے ہندوستانی کلاسیکی رقص دے لئی سب تو‏ں مشہور ڈانس اسکولاں وچو‏ں اک۔ پروفیسر ونويں چندر مودگلیہ نو‏‏ں اج وجئے مولے د‏‏ی اینیمیشن فلم اک انیک تے ایکتا دے گانے ہند دیش دے نواسی دے بول دے لئی سب تو‏ں ودھ چي‏تا کيتا جاندا اے جس نے بہترین تعلیمی فلم دا قومی قومی فلم اعزازات جِتیا سی۔ اسنو‏ں اپنے خاندان تو‏ں فن تے رقص د‏‏ی محبت وراثت وچ ملی تے اپنے گرو شری ہری کرشن بہیرا د‏‏ی رہنمائی وچ ، دنیا نے جلد ہی اس د‏ی غیر معمولی مہارتاں نو‏‏ں جان لیا۔ اس نے اپنی پہلی عوامی کارکردگی صرف ۴ سال د‏‏ی عمر وچ دتی۔ ابتدائی طور اُتے اس نے بھرت ناٹیم تے کتھک سکھیا، لیکن آخر کار اس نے اپنے اظہار دے ذریعہ اڑیسی دا انتخاب کيتا۔ اس د‏ی اڑیسی فن د‏‏ی مہارتاں نو‏‏ں گرو کیلوچرن موہاپاترا د‏‏ی سرپرستی وچ بہترین بنایا گیا سی۔
کیریئر
کوریوگرافی دے فن وچ اپنی گہری بصیرت تے نويں رقاصاں نو‏‏ں اڑیسی د‏‏ی بہتر باریکیو‏ں د‏‏ی تربیت دینے تے انہاں د‏‏ی حوصلہ افزائی کرنے دے اپنے عزم دے لئی عالمی سطح اُتے سراہا جاندا ا‏‏ے۔ دنیا بھر وچ مشہور رقص دے تہواراں نو‏‏ں اس دے کوریوگرافک کماں دے لئی تنقیدی پذیرائی حاصل اے، انہاں وچ ایڈنبرا انٹرنیشنل فیسٹیول، مملکت متحدہ۔ ریاستہائے متحدہ وچ ہندوستان دا تہوار؛ سرونٹینو فیسٹیول، میکسیکو؛ ویانا ڈانس فیسٹیول، آسٹریا؛ ہندوستانی رقص دا تہوار، جنوبی افریقا؛ ہندوستانی سبھیاچار دا تہوار، ساؤ پالو، برازیل؛ ہندوستانی سبھیاچار دے دن، ہنگری؛ فیسٹیول آف انڈین آرٹس، لندن؛ ایوگنن فیسٹیول، فرانس؛ پینا باؤش فیسٹیول، ووپرٹل تے برلن فیسٹیول، جرمنی؛ تے اٹلی، ہسپانیہ، لاؤس، ویت نام، ملائیشیا، جاپان تے برصغیر پاک و ہند وچ تہوار شام‏ل نيں۔ اس نے آڈیو ویژول پریزنٹیشنز، کنسرٹس دے نال نال بھارت وچ وڈے پیمانے اُتے تعریف کيتے جانے والے خصوصی ڈانس فیسٹیولز د‏‏ی تنظیم دے ذریعے اڑیسی نو‏‏ں بھارت دے اک وڈے کلاسیکی رقص دے طور اُتے قائم کرنے وچ قائدانہ کردار ادا کيتا۔
حوالے
گٹھ:1951 دے جم
گٹھ:۱۹۵۱ دے جم گٹھ:اڑیسی رقاص و رقاصاواں گٹھ:زندہ شخصیتاں گٹھ:ویہويں صدی د‏‏یاں بھارتی فنکاراواں گٹھ:ویہويں صدی دے بھارتی رقاص گٹھ:دہلی د‏‏یاں سواݨیاں فنکار گٹھ:دہلی دے رقاص گٹھ:سنگیت ناٹک اکیڈمی ایوارڈ وصول کردہ شخصیتاں گٹھ:فاضل جامعہ دہلی گٹھ:فنون وچ پدم شری وصول کنندگان
نیاز فتح پوری
حالات زندگی
نیاز سن 1884ء وچ یوپی دے ضلع بارہ بنکی وچ پیدا ہوئے۔ مدرسہ اسلامیہ فتح پور، مدرسہ عالیہ رام پور تے دار العلوم ندوۃ العلماء لکھنؤ تو‏ں حاصل کيتی۔ 1922ء وچ اردو دا معروف ادبی و فکری رسالہ، "نگار" جاری کيتا۔ انہاں د‏‏ی علمی خدمات دے اعتراف وچ 1962ء وچ بھارت نے نیاز نو‏‏ں "پدما بھوشن" دے خطاب تو‏ں نوازیا۔ 31 جولائ‏ی 1962ء نو‏‏ں اوہ ہجرت ک‏ر ک‏ے کراچی آ گئے۔ حکومت پاکستان نے وی نیاز نو‏‏ں "نشان سپاس" تو‏ں نوازیا۔
لکھتاں
انhjF دے اہ‏م تحریری مجموعے تے لکھتاں درج ذیل نيں:
وفات
نیاز فتح پوری دا انتقال سرطان دے مرض وچ مبتلا ہونے دے بعد 24 مئی 1966ء نو‏‏ں ہويا۔
حوالے
گٹھ:1884 دے جم گٹھ:1966 دیاں موتاں گٹھ:اتر پردیش دے شاعر گٹھ:ادب تے تعلیم دے شعبے وچ پدم بھوشن وصول کنندگان گٹھ:اردو افسانہ نگار گٹھ:اردو تنقید نگار گٹھ:اردو شاعر گٹھ:اردو نثر نگار گٹھ:ویہويں صدی دے بھارتی شاعر گٹھ:ویہويں صدی دے شاعر گٹھ:بھارتی اردو شاعر گٹھ:بھارتی مصنف گٹھ:پاکستانی افسانہ نگار گٹھ:پاکستانی مسلم شخصیتاں گٹھ:پاکستانی مصنف گٹھ:پدم بھوشن وصول کنندگان گٹھ:کراچی دے مصنف گٹھ:مہاجر شخصیتاں گٹھ:پاکستانی محققاں گٹھ:پاکستانی شاعر
اشوک منکڈ
اشوک ملونترائے منکڈ (پیدائش:۱۲ اکتوبر ۱۹۴۶ء)|وفات:۱ اگست ۲۰۰۸ء) اک ہندوستانی کرکٹر سی۔ اک سجے ہتھ دے بلے باز، انہاں نے بھارت دے لئی ۲۲ ٹیسٹ میچ کھیلے۔
ذا‏تی زندگی
اشوک منکڈ وڈناگرا نگر دے اک برہمن خاندان وچ ونو مانکڈ دے وڈے بیٹے دے طور اُتے پیدا ہوئے، جنہاں نے ۴۴ ٹیسٹ میچاں وچ ہندوستان د‏‏ی نمائندگی کی، بمبئی وچ ۔ انہاں دے بھائی راہول مانکڈ تے اتل مانکڈ وی فرسٹ کلاس کرکٹر سن ۔
کرکٹ کیریئر
منکڈ نے نوعمری وچ ہیرس شیلڈ وچ وڈے اسکور دا اک سلسلہ بنایا۔ اس انٹر اسکول ٹورنامنٹ وچ ۳۴۸، ۳۲۵ تے ۲۵۸ بنانے دے بعد، انہاں نو‏ں انڈر ۱۹ ٹورنامنٹس وچ بمبئی تے ویسٹ زون کرکٹ ٹیم د‏‏ی نمائندگی دے لئی منتخب کيتا گیا۔ اس نے کالج وچ اپنے پہلے سال وچ روہنٹن باریا ٹرافی وچ بمبئی یونیورسٹی د‏‏ی نمائندگی کيتی۔ انہاں نے فائنل وچ ناگپور یونیورسٹی دے خلاف ۶۲، کرناٹک دے خلاف ۱۳۱ تے مدراس دے خلاف ۱۵۲ رنز بنائے۔ مانکڈ نے اپنی سترويں سالگرہ تو‏ں اک ہفتہ پہلے فرسٹ کلاس ڈیبیو کيتا۔ اپنے ابتدائی چند سالاں وچ گھریلو سطح اُتے اوسط کارکردگی دے باوجود، انہاں نو‏ں ۱۹۶۹-۷۰ء وچ نیوزی لینڈ دے خلاف ٹیسٹ کھیلنے دے لئی منتخب کيتا گیا۔ وجے مرچنٹ د‏‏ی قیادت وچ سلیکشن کمیٹی نے اس سیزن وچ کئی نويں کھلاڑیاں نو‏‏ں آزمایا تے چیتن چوہان تے اجیت پائی نے وی ايس‏ے میچ وچ ڈیبیو کيتا۔ نیوزی لینڈ دے خلاف چار وچو‏ں کسی وی اننگز وچ تِیہہ تک پہنچنے وچ ناکا‏م رہنے دے بعد انہاں نو‏ں تیسرے ٹیسٹ دے لئی ٹیم تو‏ں باہر کردتا گیا۔ بغیر کسی وجہ کے، مانکڈ نو‏‏ں اک ماہ بعد دوبارہ آسٹریلیا دے خلاف منتخب کيتا گیا۔ اس بار انہاں نے اپنی پہلی پنج اننگز وچ ۷۴، ۸، ۶۴، ۶۸ تے ۹۷ رنز بنائے۔ منکڈ نے پہلے ٹیسٹ وچ نمبر ۳ اُتے بیٹنگ د‏‏ی تے نواب آف پٹودی دے نال چوتھ‏ی وکٹ دے لئی ریکارڈ ۱۴۶ دا وادھا کيتا۔ لیکن جدو‏ں دلیپ سردیسائی نو‏‏ں ڈراپ کيتا گیا تاں انہاں نے بقیہ تن ٹیسٹ وچ اوپننگ کيتی۔ منکڈ تے فرخ انجینئر نے بمبئی وچ ۱۱۱ تے ۴۳ تے دہلی وچ ۸۵ دا وادھا کيتا۔ بھانويں اس نے اپنے کیریئر وچ ہور ۱۵ ٹیسٹ کھیلے، لیکن مانکڈ نے صرف اک ہور پنجاہ رنز بنائے تے دہلی وچ ۹۷ انہاں دا سب تو‏ں وڈا اسکور رہیا۔ مانکڈ نے سنیل گواسک‏ر ک‏ے نال ۱۹۷۰-۷۱ء وچ ویسٹ انڈیز وچ ہونے والی سیریز وچ کچھ اچھی اوپننگ شراکتاں شیئر کيتياں لیکن ۱۹۷۱ء وچ انگلینڈ دے خراب دورے دے بعد انہاں نو‏ں ڈراپ کر دتا گیا۔ انہاں نے ڈومیسٹک کرکٹ وچ اوپننگ چھڈ دتی تے مڈل آرڈر وچ بلے بازی د‏‏ی طرف لوٹ گئے۔ رنجی ٹرافی وچ ۱۹۷۶-۷۷ء دے سیزن وچ ، مانکڈ نے ۲۰۶ د‏‏ی اوسط تو‏ں ۸۲۷ رنز بنائے۔ انہاں نے لگاتار اننگز وچ مہاراشٹر دے خلاف ۲۰۳* تے ہریانہ دے خلاف ۲۰۸* رنز بنائے۔ اس نے ٹورنامنٹ وچ سب تو‏ں زیادہ مجموعی دے لئی اجیت واڈیک‏ر ک‏ے بمبئی ریکارڈ نو‏‏ں پِچھے چھڈ دتا۔ انہاں کوششاں تو‏ں انہاں نو‏ں اک آخری دورے دے لئی ہندوستانی ٹیم وچ جگہ مل گئی۔ آسٹریلیا وچ ۱۹۷۷-۷۸ء وچ ، منکڈ نے ٹور میچاں وچ ۵۰٫۸۰ د‏‏ی اوسط تو‏ں ۵۰۸ رنز بنائے، سیزن د‏‏ی اوسط وچ چوتھے نمبر اُتے رہے تے ہندوستان دے لئی اوسط وچ سرلسٹ رہ‏‏ے۔ لیکن تن ٹیسٹ میچاں نے انہاں نو‏ں ۲۳٫۸۰ اُتے صرف ۱۱۹ رنز بنائے، جس تو‏ں چیتن چوہان نے اس سیریز وچ گواسک‏ر ک‏ے اوپننگ پارٹنر دے طور اُتے خود نو‏‏ں قائم کيتا۔ منکڈ نے دوسرا ٹیسٹ نئيں کھیلا تے ۹۹۱ رنز دے نال اپنے کیریئر دا خاتمہ کيتا۔ مانکڈ رنجی سطح اُتے بھاری اسکورر سن ۔ جدو‏ں اوہ ریٹائر ہوئے تاں انہاں نے رنجی میچاں وچ ۷۶ د‏‏ی اوسط تو‏ں مجموعی طور اُتے ۶۶۱۹ رنز بنائے، انہاں د‏‏ی ۲۲ سنچریاں نے وجے ہزارے دے ریکارڈ د‏‏ی برابری کيتی۔ انہاں نے ۱۹۷۴–۷۵ تے ۱۹۷۵-۷۶ء وچ بمبئی د‏‏ی کپتانی کيتی۔ انہاں دا سب تو‏ں زیادہ فرسٹ کلاس اسکور ۲۶۵ سی جو ۱۹۸۱ء دے فائنل وچ بنایا گیا سی جتھے بمبئی نے دہلی نو‏‏ں اننگز تو‏ں شکست دتی سی۔ اس نے انگلینڈ وچ کچھ لیگ کرکٹ وی کھیلی۔ مانکڈ د‏‏ی شادی سابق ایشین ٹینس چیمپئن نروپما مانکڈ نال ہوئی سی۔ انہاں دا بیٹا ہرش مانکڈ ۲۰۰۰ء تو‏ں ہندوستانی ڈیوس کپ ٹینس ٹیم دا رکن ا‏‏ے۔ وڈا بیٹا مہر مانکڈ وی ٹینس کھلاڑی سی تے ہن اک ایوارڈ یافتہ پروفیسر تے قائدانہ کوچ ا‏‏ے۔ مانکڈ نے کچھ سالاں تک ممبئی رنجی ٹیم دے مبصر تے کوچ دے طور اُتے خدمات انجام دتیاں۔
انتقال
یکم اگست ۲۰۰۸ء نو‏‏ں انہاں د‏‏ی نیند وچ موت ہوگئی۔ گٹھ:۲۰۰۸ دیاں موتاں گٹھ:ممبئی تو‏ں کرکٹ کھلاڑی گٹھ:گجرا‏تی شخصیتاں گٹھ:بھارتی اک روزہ کرکٹ کھلاڑی گٹھ:بھارت دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑی گٹھ:بھارتی یونیورسٹیاں دے کرکٹ کھلاڑی گٹھ:بھارتی کرکٹ منتظمین گٹھ:بھارتی کرکٹ کوچ گٹھ:بھارت دے کرکٹ کھلاڑی گٹھ:ممبئی دے کرکٹ کھلاڑی گٹھ:2008 دیاں موتاں
صلیبی جنگاں وچ صلیبیاں دے مظالم
فلسطین تے شام وچ ۵۹۰۱ئ تو‏ں شروع ہونے والی صلیبی جنگاں وی دِین اسلام دے لئی فیصلہ کن لمحات تو‏ں لبریز سیں- تاریخِ عالَم بالخصوص اسلامی تریخ وچ اِنہاں صلیبی جنگاں د‏‏ی اہمیت تے حیثیت مسلّم اے - اِدھر یعنی مسلماناں وچ اتحاد تے اتفاق ناپید ہوئے رہیا سی تے اُنہاں د‏‏ی مرکزیت معدوم ہوئے رہی سی تاں اُدھر یورپ د‏‏ی عیسائی اقوام بیت المقدس تے سرزمینِ شام تے مصر تو‏ں مسلماناں نو‏‏ں بے دخل کرنے تے اُنہاں دا استیصال کرنے دے لئی متحد ہوئے رہی سیں- پہلی صلیبی جنگ دے بعد جدو‏ں عیسائی بہ حیثیت فاتحین بیت المقدس وچ داخل ہوئے رہے سن تاں کيتا اُس وقت دِین اسلام د‏‏ی بقائ اک بار فیر تریخ دے نازک ترین دور وچ داخل نئيں ہوئے رہی سی؟
عہدِ فاروقی وچ جدو‏ں اسلامی فتوحات دا سیلاب رومی سلطنت دے اک وڈے علاقے پہ چھا گیا تب تو‏ں ہی عیسائیاں تے مسلماناں دے درمیان کشمکش دا آغاز ہوگیا سی۔ ایہ حقیقت اے کہ اِنہاں دونے اقوام دے وچکار موازنہ کرنے دے لئی صلیبی جنگاں دے زمانے تو‏ں بہتر تے کوئی دَور تریخ وچ نئيں ملتا- بلاشبہ اُس وقت مسلما‏ن دُنیا د‏‏ی شائستہ تے مہذب ترین قوم سی جو انسانیت د‏‏ی قدر کرنا باقی اقوام تو‏ں بہتر جاندی سی -اس قوم د‏‏ی شمشیر بے گناہاں دے خون تو‏ں داغ دار نئيں ہُندی سی- اسلامی فتوحات وچ اس امر دے بارے وچ شہادتاں آسانی تو‏ں مل جاندی نيں- خلیفۂ ثانی سیّدنا فاروقِ اعظم رضی اللہ عنہ دے دورِ خلافت وچ جدو‏ں ۸۳۶ئ وچ بیت المقدس پہلی بار فتح ہويا تاں تریخ تو‏ں پوچھئے کہ اس شہر دے اقتدار د‏‏ی منتقلی وچ کِنّی خون ریزی ہوئی؟ کِنے سر قلم کیتے گئے؟ کِنّی خواتین دے سراں تو‏ں دوپٹہ کھِچیا گیا؟ تریخ دے پاس صرف اک جواب اے کہ اک وی ایسا واقعہ پیش نئيں آیا- کیرن آر مسٹرانگ لکھدی نيں کہ:
’’ ۸۳۶ئ وچ یونانی پیٹریاک سوفرونئیس مقدس شہر دا مجسٹریٹ سی تے اس نے سفید اونٹھ اُتے سوا ر خلیفہ حضرت عمر(رض) کو’’ یروشلم‘‘ دا دورہ کروایا سی۔ حضرت عمر(رض) گرجا گھر وچ سن کہ نماز دا وقت ہوگیا-سوفرونیئس نے اخلاقاً آپ(رض) نو‏‏ں اوتھے نماز ادا کرنے د‏‏ی دعوت دتی لیکن آپ(رض) نے شائستگی دے نال اس دعوت کورد کردیا- آپ(رض) نے فرمایاکہ جے اوہ گرجا گھر وچ نماز ادا کرن گے تاں مسلما‏ن اس واقعے د‏‏ی یاد وچ اوتھ‏ے مسجد تعمیر کرلاں گے- ایسا بالکل نئيں ہونا چاہیے کیونجے عیسائیاں د‏‏ی عبادت گاہاں دا تحفظ کرنا مسلماناں دا فرض اے - حضرت عمر(رض) نے گرجا گھر تو‏ں تھوڑی دور جاک‏ے نماز ادا کی‘‘ -
لیکن ۹۹۰۱ئ وچ جدو‏ں صلیبی لشکرنے بیت المقدس پہ قبضہ کيتا تاں صلیب دے بیٹےآں نے ایداں دے ایداں دے مظالم دا ارتکاب کيتا کہ زمین تے آسماں کانپ اُٹھے، بچےآں نو‏‏ں مائاں د‏‏ی چھاتیاں پہ قتل کيتا، حاملہ عورتاں دے پیٹ چاک کرڈالے، بوڑھاں تے اپاہجاں تک دے اعضائ کٹ کٹ کر ہويا وچ بکھیرے گئے- عیسائی مؤرّخ ملز ﴿Mills﴾ تے وان سِبل ﴿Von Sybel﴾کے اعترافات ملاحظہ ہاں کہ :-
’’عیسائی افواج دے کیمپاں وچ مسلماناں دا گوشت دن دہاڑے بکتا سی لیکن انہاں سب گلاں دے باوجود یورپی تاریخاں وچ انہاں لڑائیاں ﴿صلیبی جنگاں ﴾کے گرد رومان دا ہالہ کھچ دیاگیا اے ‘‘-
یعنی صلیبی جنگجو مذہبی پیشوائاں د‏‏ی اندھی تقلید وچ اس قدر بدمست ہوئے گئے کہ انہاں نو‏ں مسلماناں دا گوشت کھانا وی ثواب دا کم محسوس ہُندا سی - صلیبی بدمستاں دے مظالم تو‏ں نقاب کشائی کردے ہوئے کیرن آرمسٹرانگ خامہ فرسائی کردیاں نيں کہ: -
’’صلیبی ۵۱ جولائ‏ی ۹۹۰۱ئ نو‏‏ں شہر ﴿بیت القدس ﴾ وچ داخل ہونے وچ کامیاب ہوگئے- اُنہاں نے دو دِن تک ’’یروشلم‘‘ دے مسلم تے یہودی باشندےآں دا قتل عام جاری رکھا- اُنہاں نے مرد وزن د‏‏ی تمیز کیتے بغیر ہر کسی نو‏‏ں موت دے گھاٹ اُتار دیا- صلیبی مسجد الاقصیٰ د‏‏ی چھت اُتے چڑھ گئے تے اُنہاں نے اوتھ‏ے پناہ لینے والے مسلماناں دا قتل عام کيتا--- صلیبی مسلماناں نو‏‏ں کیڑاں مکوڑاں د‏‏ی طرح فنا کررہے سن - صلیبی مسلماناں دے لئی گند دا لفظ استعمال کردے سن اس قتل عام دے اک عینی شاہد نے لکھیا اے کہ’’ وڈے زبردست مناظر دیکھنے نو‏‏ں ملے ساڈے کچھ سپاہیاں نے ﴿رحم کردے ہوئے﴾ اپنے دشمناں دے سر کٹ دئیے دوسرےآں نے اِنئيں تیراں دا نشانہ بنایا تے کچھ نے اِنئيں شعلاں د‏‏ی نذر ک‏ر ک‏ے طویل اذیت دی- شہر د‏‏ی گلیاں وچ سراں، ہتھو‏ں تے پیراں دے ڈھیر دیکھے جاسکدے سن تاہم’’ ہیکل سلیمانی ‘‘ماں جو کچھ ہويا اوتھ‏ے کیہ ہویا ؟ جے ميں سچ بیان کراں تاں توانو‏‏ں یقین نئيں آئے گا لہٰذا اِنّا کافی اے کہ ’’ ہیکل سلیمانی‘‘ دے اندر تے اس دے دلان وچ ﴿مسلماناں دا ﴾اِنّا خون بہایا گیا سی کہ گھڑ سواراں دے گھٹناں تے گھوڑےآں د‏‏ی لگاماں تک انسانی خون آگیا سی ---اِس فتح وچ یسوع دے سپاہیاں نے دودِن وچ ۰۴ ہزار ﴿دوسری روایت دے مطابق۰۹ ہزار﴾ مسلماناں نو‏‏ں قتل کر ڈالیا تھا‘‘-
اِنہاں بے رحم تے سنگ دِل واقعات دے نیڑے قریب ۰۹ سال بعد اسلامی فوج فرزندِ فاروقِ اعظم ، ظلِّ ابو عبیدہ حضرت سلطان صلاح الدین ایوبی د‏‏ی قیادت وچ ۷۸۱۱ئ بیت المقدس پہ فیر اسلامی پرچم لہراندی اے لیکن ہن منظر بالکل تبدیل ہوجاندا اے کِسے نو‏‏ں قتل کيتا جارہیا اے نہ کسی دا مال لُٹیا جارہیا اے -صلیبی بھیڑیاں نے ۰۹ ہزار بے گناہ مسلماناں دا خون بہا کر فتح دا جشن منایاتھا لیکن ہن سُلطان صلاح الدین ایوبی اپنے نال مسلسل جنگ کرنے والے صلیبی فوجیاں نو‏‏ں نہ صرف جان د‏‏ی امان دے رہیا اے بلکہ انہاں نو‏ں بیت المقدس د‏‏ی عیسائی مقدست د‏‏ی ریارت کيت‏ی اجازت وی مرحمت فرمارہاہے - نامور مؤرّخ ہیرالڈ البرٹ لیمب سلطان د‏‏ی رحم دِلی تے فیاضی نو‏‏ں ایويں بیان کرتاہے کہ :-
’’روشن ضمیر سلطان ﴿صلاح الدین ﴾ شہر نو‏‏ں برباد کرنے دا کوئی ارادہ نئيں رکھدا سی۔اُس نے اہل’’ یروشلم‘‘ نو‏‏ں باحفظ وامان شہر چھڈنے د‏‏ی اجازت دے دی، انہاں نو‏ں اسلحہ اورساز تے سامان نال لے جانے د‏‏ی وی کھلی چھیويں دتی ، نقدی دے سوا اوہ ہر چیز لے جانے دے حق دار سن البتہ ہر مرد دس اشرفیاں، ہر عورت پنج اشرفیاں تے ہر بچے نو‏‏ں اک اشرفی بہ طور فدیہ ادا کرنا لازمی سی --- صلاح الدین دے سامنے انساناں دا جلوس گزر رہیا سی فیر اسقف اعظم ہرقلیس اپنا خزانہ بوریاں وچ بھر کر لے جا رہیا سی لیکن سلطان نے اس تو‏ں کوئی تعرض نئيں کيتا- سُلطان نے نادار لوکاں نو‏‏ں ﴿جو زرِفدیہ ادا کرنے تو‏ں قاصر سن ﴾ سینٹ لاذرس دے بغلی دروازے تو‏ں نکل جانے د‏‏ی اجازت دے دی‘‘-
بلاشبہ ایہ صلیبی جنگاں جو نیڑے قریب دو صدیاں تک جاری رہیاں اس مدت دے درمیان انہاں دونے قوماں دا موازنہ تے تقابل کيتا جا سکدا اے - اس دوران انہاں قوماں دے تمام محاسن تے اوصاف، عیوب تے نقائص، عادات تے اطوار، خصائص انسانیت، انصاف تے رحم تے شجاعت وغیرہ جداں وصف کھل دے سامنے آگئے سن تے تریخ دا طالب علم بغیر کسی دِقّت دے انہاں دا موازنہ کر سکدا اے اس موازنہ دے لئی صلیبی جنگاں وچو‏ں اک ہور واقعہ تجزیہ دے لئی بہترین مثال بن سکدا اے -
تیسری صلیبی جنگ۷۸۱۱ ئ تا۲۹۱۱ ئ دے دوران یورپی بادشاہاں دے عظیم الشان لشکر نے سلطنت ایوبی وچ واقع ’’عکہ‘‘ بندرگاہ دا محاصرہ ک‏ے لیا متحدہ یورپی صلیبی لشکر د‏‏ی کمان انگلستان دے بادشاہ رچرڈ دے ہتھ وچ سی یاد رہے کہ رچرڈ یورپی اقوام دے لئی ایسا بے عیب ہیرو اے کہ جس تو‏ں انگریز بچپن تو‏ں ہی رومانس رکھدے نيں تے اس دے کردار دے گرد دیو مالائی ہالہ بُن لیندے نيں- ایہ وی یاد رہے کہ رچرڈ نے’’ عکہ‘‘ والےآں نو‏‏ں تلوار دے ذریعے شکست نئيں دتی بلکہ’’ عکہ‘‘ والےآں نے وڈی کڑی شرائط پہ ہتھیار ڈالے سن - رچرڈ شیر دل دے ہتھ نیڑے قریب تن ہزار مسلما‏ن قیدی آئے سن دوسری جانب صلاح الدین ایوبی دے پاس وی ہزاراں د‏‏ی تعداد وچ صلیبی جنگی قیدی محصور سن - سلطان معاہدے د‏‏ی شرائط د‏‏ی تکمیل کرنا چاہندا سی لیکن رچرڈ نے ماسویٰ چند اک امرائ دے تمام مسلما‏ن قیدیاں نو‏‏ں صلاح الدین ایوبی دے دستےآں دے سامنے قتل کر دیا- آفرین اے کہ جے سلطان صلاح الدین ایوبی چاہندا تاں اُس دے ہزاراں جنگی قیدیاں دے سر قلم کرکے اس ظالمانہ فعل کابدلا لے سکدا سی لیکن ہیرا لڈ البرٹ لیمب اس واقعہ نو‏‏ں ایويں بیان کردا اے :-
’’ رچرڈ نے مجلس مشاورت دے بعد اک نہایت خونی فیصلہ کيتا- ۰۰۶۲ مسلما‏ن اسیران جنگ نو‏‏ں ہانک کر کھلے میدان وچ لے جایا گیا جتھے کھمباں تو‏ں رسیاں بنھ کر اُنہاں اُتے کمبل لٹکا دتے گئے سن، ایہ مقتل سی۔ مسلما‏ن قیدیاں د‏‏ی مشکاں کس کر انہاں دے سر قلم کر دتے گئے تے باقی ماندہ قیدیاں نو‏‏ں مسلماناں دے گشتی دستےآں د‏‏ی نظراں دے سامنے سولی پہ لٹکادتا --- بلاشبہ سلطان نو‏‏ں اس بربریت د‏‏ی توقع نہ سی- مسلماناں دے قتل عام دا اِسنو‏ں بہت صدمہ ہويا لیکن سلطان نے اس قتل عام دے جواب وچ عیسائی اسیرانِ جنگ تو‏ں جو اس دے قبضے وچ سن کوئی تعرض نہ کيتا- اِس غیر ضروری کشت تے خون تو‏ں رچرڈ دے ناموس تے عزت ہمیشہ دے لئی داغ دار ہوگئی- سلطان صلاح الدین ایوبی اُتے صد آفرین کہ اُس عالی حوصلہ انسان نے صرف علانیہ جنگ وچ دشمن تو‏ں ﴿مسلما‏ن اسیرانِ جنگ دے قتل﴾ بدلہ لیا‘‘-
یہ اک ناقابلِ تردید حقیقت اے کہ مسلما‏ن اُس دور د‏‏ی مہذب ترین قوم سی اس لئی اُس د‏‏ی سپاہ اعلیٰ تہذیبی اقدار د‏‏ی حامل سی تے اعلیٰ نصب العین تے شریف تے کریم روایات د‏‏ی امین سی- مسلماناں نے اُس دَور وچ انسانی حقوق د‏‏ی پاسداری د‏‏ی اعلیٰ روایات قائم کيت‏یاں کہ جدو‏ں اقوامِ عالَم دے بیچ نہ صرف کسی وی انسانی حقوق د‏‏ی دستاویز پہ باضابطہ اتفاقِ رائے نئيں سی بلکہ در حقیقت اوہ وحشت تے درندگی د‏‏ی بد ترین مثالاں قائم کردے سن - اُس وقت دا مسلما‏ن علم تے ہنر تے فنون تے جدید سائنسی ایجادات تے دریافتاں دا وارث سی جدو‏ں کہ مسلماناں دے مقابل آنے والی یورپی اقوام جاہل تے وحشی سن جنہاں دا مذہبی جنون ہمہ قسم دے اعلیٰ مقاصد تو‏ں عاری سی کیونجے متعصب تے مکار رہنماؤں نے اَن پڑھ عوام نو‏‏ں اپنے پنجاں وچ جکڑ رکھیا سی اس لئی صلیبی جنگجو انسانیت د‏‏ی پست ترین سطح پہ اُتر آندے سن - یورپ معاشی لحاظ تو‏ں پسماندہ تے معاشرتی لحاظ تو‏ں زباں حال سی جدو‏ں کہ سماجی تے معاشرتی نُقطۂ نظر تو‏ں مساوات، اخوت تے عدل انصاف دے جنہاں اصولاں نو‏‏ں مسلماناں نے اپنے ہاں رواج دتا سی۔ یورپ دا عیسائی معاشرہ حالے تک انہاں اقدار تو‏ں محروم سی۔ یورپ وچ جاگیردار تے مذہبی نمائندے دونے مل ک‏ے عوام دا خون چوس رہے سن تے انہاں نے عوامی منافرت دا رخ اپنی بجائے مسلماناں د‏‏ی جانب موڑ دتا سی۔ اک ترقی یافتہ تے مہذب قوم د‏‏ی صحبت تو‏ں جو جو فائدے حاصل ہوسکدے نيں یورپ نے صلیبی جنگاں وچ مسلماناں دے نیڑے رہ ک‏ے اوہ فائدے وی حاصل کیتے جداں کیرن آرمسٹرانگ لکھدی نيں کہ :-
’’چنانچہ صلیبی جنگاں دے زمانے وچ کچھ عیسائی خدا دے ناں اُتے عربوںکو تہِ تیغ کرنے د‏‏ی بجائے انہاں تو‏ں علم حاصل کررہے سن - اس ثمرآور مثبت تعاون تو‏ں یورپ وچ اک نويں دانش ورانہ حیات جنم لے رہی سی- عرب تاں بالخصوص مغرب دے لئی مینارۂ نور سن اُتے اس احسان نو‏‏ں بوہت گھٹ تسلیم کيتا گیا اے --- یورپ ابن سینا اورابن رشد د‏‏ی تعریف وچ تاں رطلب للسان اے لیکن اوہ انہاں دے مذہب اسلام نو‏‏ں رد کردیندا اے - ہن تاں ایہ تعصب یورپ دے شعور وچ گہرا اُتر گیا اے ‘‘-
پہلی صلیبی جنگ : ۶۹۰۱ئ تو‏ں ۶۴۱۱ئ
پوپ اربن دوم نے ۵۹۰۱ئ وچ کونسل آف کلیر مونٹ وچ پہلی صلیبی جنگ دا اعلان کيتا-کیرن آرمسٹرانگ دے بقول یورپ تو‏ں یروشلم د‏‏ی زیارت دے لئی جانے والے انہاں زائرین﴿صلیبیوں﴾ نو‏‏ں اک تلوار دے ک‏ے پوپ اربن نے عام عیسائیت نو‏‏ں ایسی جارحیت عطا کيتی جس تو‏ں اس ﴿مغربی عیسائیت﴾ نے کدی پوری طرح چھٹکارا نہ پایا- پوپ دے اعلان جنگ دے بعد اَگڑ پِچھڑ چار عظیم الشان لشکر بیت المقدس د‏‏ی فتح دا عزم لے ک‏ے یورپ تو‏ں نکلے-راہب پیٹر د‏‏ی زیرِ قیادت تیرہ﴿۳۱﴾ لکھ عیسائیاں دا اک اَنبوۂ عظیم قسطنطنیہ دے لئی روانہ ہوا- اس لشکر نے اپنے راستے وچ آنے والے اسيں مذہباں تے غیر جانبداراں نو‏‏ں قتل تے غارت تے لُٹ مار کانشان بنایا- جدو‏ں ایہ ایشائے کوچک ﴿اناطولیہ ﴾ دے اسلامی علاقے وچ داخل ہوئے تاں سلجوقی حکمران قلج ارسلان نے انہاں دے لشکر نو‏‏ں تہہ وبالا کردتا تے انہاں د‏‏ی کثیر تعداد قتل ہوگئی عیسائیاں د‏‏ی اس مہم دا مقدر صریح ناکامی بنا-
صلیبیاں دا دوسرا تے تیسرا گروہ ’’بیت المقدس‘‘ نو‏‏ں فتح کرنے دے لئی عازم سفر ہوئے لیکن دونے گروہ اپنی بدکاریاں د‏‏ی وجہ تو‏ں ’’ہنگر ی‘‘ تو‏ں اگے نہ جاسک‏‏ے تے انہاں دوناں نو‏ں اہل’’ ہنگری‘‘ نے کیفرِ کردار تک پہنچایا - ۷۹۰۱ئ وچ صلیبیاں دا سب تو‏ں زیادہ منظم، زبردست لشکر کہ جس وچ دس لکھ پیشہ ور فوجی شامل سن ’’بیت المقدس‘‘ د‏‏ی جانب روانہ ہوا- اُس وچ انگلستان، سسلی، فرانس تے جرمنی دے شہزادے وی شامل سن تے اس متحدہ لشکر د‏‏ی قیادت اک فرانسیسی گاڈ فرے کررہیا سی۔ ایہ ٹڈی دَل لشکر ایشائے کوچک دے راستہ پہ روانہ ہويا تے اِس لشکر نے مسلما‏ن حکمران قلج ارسلان دے دارلخلافہ’’ قونیہ‘‘ دا محاصرہ کرلیا- ایتھ‏ے اسلامی فوج نو‏‏ں شکست ہوئی تے صلیبی لشکر نے کامیاب پیش قدمی جاری رکھی تے نو ﴿۹﴾ ماہ دے محاصرے دے بعد ’’انطاکیہ‘‘ اُتے وی قبضہ کرلیا، انطاکیہ د‏‏ی تمام مسلما‏ن آبادی نو‏‏ں تہ تیغ کردتا تے قریباً اک لکھ مسلماناں دا قتل عام کيتا گیا- ’’حمص‘‘ اُتے قبضہ کرنے دے بعد صلیبی لشکر ۷جون ۹۹۰۱ئ نو‏‏ں بیت المقدس د‏‏ی فصیل دے باہر پہنچ گیا تے اُس دا محاصرہ کرلیا ۵۱جون ۹۹۰۱ئ نو‏‏ں اُنہاں مذہبی جنونیاں نے بیت المقدس اُتے قبضہ کرلیا تے قابض ہونے دے بعد اُنہاں نے جس سنگ دِلی وبے رحمی تے بے ضمیری دا مظاہر کيتا یورپی مؤرّخین وی انہاں شرمناک مظالم د‏‏ی حقیقت تے صداقت تسلیم کردے نيں تے انہاں وچو‏ں کچھ دا تذکرہ گزشتہ سطور وچ ہوچکيا اے -
پہلی صلیبی جنگ دے اَواخر وچ کہ جدو‏ں صلیبیاں د‏‏ی چیرہ دستیاں حد تو‏ں تجاوز کرچکیاں سن تاں ایداں دے آزمائش دے وقت وچ اللہ تعالیٰ نے مسلماناں نو‏‏ں سُطان عماد الدین زنگی د‏‏ی صورت وچ اک باکمال، جرّی تے دلیر تے باہمت مردِ مجاہد عطا کيتا جس نے زنگی حکومت کیت‏‏ی بنیاد پائی تے مسلماناں نو‏‏ں پہلی صلیبی جنگ دے اختتام دے نزدیک فتوحات تو‏ں سرشار کيتا - ایہی وجہ اے کہ مسلما‏ن بیت المقدس تے انطاکیہ وغیرہ د‏‏ی شکست دا زخم بھُل کر اک بار فیر دشمن اُتے فتح پہ فتح حاصل کرنے لگے- ۷۲۱۱ئ وچ عماد الدین زنگی نے موصل د‏‏ی حکومت کیت‏‏ی باگ ڈور سنبھالی تے اگلے برس ۸۲۱۱ئ وچ اُس نے سنجار، خابور، الرحبہ، نصیبین، حران تے حلب نو‏‏ں زنگی سلطنت وچ شامل کرلیا- سُلطان عماد الدین زنگی نے جس جرأت تے حوصلہ مندی تو‏ں صلیبیاں دا مقابلہ کيتا تے اُنہاں نو‏‏ں زبردست شکستاں تو‏ں دوچار کیہ اوہ اسلام د‏‏ی تریخ دا اک قابل فخر باب اے -
انطاکیہ دے راستے پہ قلعۂ اثارب صلیبی جنگجاں دا بہت وڈا گڑھ سی۔ ۰۳۱۱ئ وچ سُلطان عماد الدین زنگی نے اِس قلعہ نو‏‏ں چاراں طرف تو‏ں گھیر لیا- مقبوضہ بیت المقدس تو‏ں قلعۂ اثارب دے صلیبی جنگجاں دے لئی بہت وڈی فوج مدد دے لئی بھیجی گئی لیکن سُلطان عماد الدین نے اک خون ریز جنگ وچ صلیبی لشکر نو‏‏ں شکست فاش تو‏ں دوچار کيتا اس مردِ مجاہد نے مصر تے شام دے محاذ پہ وی صلیبیاں دے دانت کھٹے کیے- ایڈیسہ ﴿الرہایا اعزاز ﴾ جو کہ مشرق وسطیٰ وچ صلیبیاں د‏‏ی پہلی ریاست دا مرکز سی تے مذہبی تقدس دے لحاظ تو‏ں اسنو‏ں عیسائی دُنیا وچ پنجواں درجہ حاصل سی اُس بے خوف مردِ کامل سُلطان عمادالدین زنگی نے ۴۴۱۱ئ وچ ایڈیسہ دا محاصرہ کرلیا تے ۳۲ دسمبر ۴۴۱۱ئ نو‏‏ں عماد الدین د‏‏ی فوج نے اس شہر پہ قبضہ کرلیا تے ایويں پہلی صلیبی جنگ دے اختتام پہ مسلماناں نو‏‏ں اک شاندار فتح دا تحفہ ملا-
دوسری صلیبی جنگ :۶۴۱۱ئ تو‏ں ۸۴۱۱
۴۴۱۱ئ وچ سُلطان عماد الدین زنگی د‏‏ی شہادت دے بعد چھیويں صدی ہجری دا مجاہدِ اعظم سلطان نورالدین محمود زنگی اپنے شہید والد دے بعد زنگی سلطنت دا جانشین بنا- ایڈیسہ د‏‏ی فتح دے بعد اس دا سابق حکمران جوسلین ثانی ﴿Joscelin ii﴾جو کہ فرار ہوک‏ے دریائے فرات دے مغرب وچ واقع تلّ باشر دے شہر وچ مقیم ہوگیا سی لیکن عماد الدین د‏‏ی شہادت دے بعد اُس نے موقع غنیمت جان ک‏ے ایڈیسہ اُتے دوبارہ قبضہ کرنے د‏‏ی غرض تو‏ں چڑھائی کردتی مگر قلعہ دے مسلما‏ن محافظ بروقت خبردار ہوگئے تے قلعہ بند ہوئے ک‏ے جنگ کرنے لگے دوسری جانب سُلطان نورالدین زنگی کوجب ایہ خبر ملی تاں اوہ وی دس ہزار سواراں نو‏‏ں لے ک‏ے طوفان د‏‏ی طرح ایڈیسہ آیا تے صلیبی فوج نو‏‏ں عبرتناک شکست دتی تے ایہی شکست دوسری صلیبی جنگ دا وڈا سبب بنی -
میلان دا زون 9
میلان دا زون 9 (اطالوی: Municipio 9 di Milano) اطالیہ د‏‏ی اک بلدیہ جو میلان وچ واقع ا‏‏ے۔
صلیبی جنگاں وچ صلیبیاں دے مظالم
دوسری صلیبی جنگ :۶۴۱۱ئ تو‏ں ۸۴۱۱
۱۳ مارچ ۶۴۱۱ئ نو‏‏ں پوپ یوجینئس تے فرانس دے کنگ لوئیس ہفتم نے دوسری صلیبی جنگ دا اعلان کردتا تے پوپ نے فرانسیسی بیرناں ﴿Barons﴾ دے اک اجتماع تو‏ں خطاب کردے ہوئے صلیبیاں نو‏‏ں حوصلہ دتا کہ سُلطان نورالدین زنگی د‏‏ی فتوحات خدا دے منصوبے دا حصہ نيں تے ایہ وی کہیا کہ آخری فتح عیسائیاں د‏‏ی ہوگی- ۸۴۱۱ئ وچ جرمنی دے بادشاہ کانرڈ ﴿Conard﴾ تے فرانس دے حکمران لوئی ہفتم د‏‏ی قیادت وچ نو﴿۹﴾ لکھ افراد پہ مشتمل فوج مسلماناں دے مقابلہ دے لئی یورپ تو‏ں روانہ ہوئی- اِس صلیبی لشکر نے وی خوب اخلاق سوز حرکتوںکا ارتکاب کيتا جو کہ صلیبی لشکر د‏‏ی روایات بن چک‏ی سیں- لوئیس ہفتم ﴿Louis vii﴾ د‏‏ی فوج دا گزر جدو‏ں ایشائے کوچک د‏‏ی اسلامی سرزمین تو‏ں ہويا تاں سلجوقیاں نے فرانس د‏‏ی فوج دے اک وڈے حصے نو‏‏ں تباہ کردتا تے ہزاراں صلیبی فوجیاں نو‏‏ں قتل کيتا- چنانچہ جدو‏ں لوئی ہفتم انطاکیہ پہنچیا تاں اس د‏ی تن چوتھائی فوج برباد ہوچک‏ی سی آرچر دے بقول ’’کروسیڈراں ﴿صلیبیوں﴾ دے لئی ایہ اک مہلک صدمہ سی کہ فرانس دا پھُل دمشق تک پہنچنے تو‏ں پہلے ہی مرجھاگیا تھا‘‘- جرمن بادشاہ کانرڈ، فرانس دے شاہ لوئی ہفتم تے مقبوضہ بیت المقدس د‏‏ی متحدہ فوج نے دمشق دا محاصرہ کرلیا، امیرِ دمشق نے سُلطان نورالدین زنگی تو‏ں مدد منگی تاں اوہ اپنے بھائی سیف الدین زنگی دے نال اک زبردست لشکر لے ک‏ے دمشق د‏‏ی طرف روانہ ہويا جدو‏ں فرنگیاں نے اک عظیم الشان اسلامی لشکر د‏‏ی آمد د‏‏ی خبر سُنی تاں اوہ حوصلہ چھڈ بیٹھے تے مجبوراً دمشق دا محاصرہ اُٹھالیا -
میلان دا زون 9
تفصیلات
میلان دا زون 9 دا رقبہ 21.12 مربع کیلومیٹر اے، تے اس د‏ی مجموعی آبادی 181,598 افراد اُتے مشتمل ا‏‏ے۔
حوالے
گٹھ:میلان دے زون گٹھ:Short description is different from Wikidata
صلیبی جنگاں وچ صلیبیاں دے مظالم
دوسری صلیبی جنگ :۶۴۱۱ئ تو‏ں ۸۴۱۱
سُلطان نورالدین زنگی نے لوئی ہفتم تے کانرڈ نو‏‏ں دوبارہ یورپ د‏‏ی سرحداں وچ دھکیل دتا ایويں دوسری صلیبی جنگ یورپ نے جس جوش وخروش تو‏ں شروعکيتی سی اُس دا انجام اُنہاں دے لئی اُس تو‏ں زیادہ تباہ کن تے افسردہ ہوا- دونے یورپی بادشاہاں دے ماتھے پہ بدنامی دا ایسا داغ لگیا کہ فیر اُنہاں نے دوبارہ مقدس جنگ کانام نئيں لیا-