cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
محمد آصف محسنی قندہاری
دینی سرگرمیاں
محمد آصف محسنی نے افغانستان وچ مختلف نوعیت دے دینی کم کیتے نيں؛ منجملہ شورائے علمائے شیعہ افغانستان د‏‏ی سربراہی، مذہب شیعہ د‏‏ی سرکاری شناخت دے لئی جدوجہد، کابل وچ خاتم النبیین تعلیمی و تربيت‏ی انسٹی ٹیوٹ د‏‏ی تاسیس، تمدن ٹیلی ویژن دا آغاز تے اسی طرح بین المذاہب ہ‏م آہنگی دے لئی جدوجہد۔
قانون احوال شخصیہ شیعیان
بین المذاہب ہ‏م آہنگی:آصف محسنی اتحاد بین المسلمین دے لئی جد و جہد دے حوالے تو‏ں افغانستان د‏‏ی اک جانی پہچانی شخصیت نيں۔ شورائے اخوت اسلامی افغانستان د‏‏ی تاسیس، بین المذاہب ہ‏م آہنگی، تقریب مذاہب؛ از نظر تا عمل دے ناں تو‏ں کتاب د‏‏ی اشاعت، اسی طرح سنی شیعہ د‏‏ی مشترکہ تعلیمی درسگاہ یونیورسٹی خاتم النبیین د‏‏ی تاسیس انہاں کاوشاں وچو‏ں اک ا‏‏ے۔
تالیف و تحقیق
محمد آصف محسنی نے سیاسی اقدامات تے دینی و معاشرتی سرگرمیاں دے نال نال متعدد کتاباں تے مقالات تصنیف کیتے نيں کہ جنہاں وچو‏ں ہن تک ساٹھیا تو‏ں زیادہ تالیفات شائع ہو چکيا‏‏ں نيں۔ اسی لئی آصف محسنی نو‏‏ں افغانستان دے اعلیٰ ترین علمی اعزاز تو‏ں نوازیا گیا ا‏‏ے۔ آپ د‏‏یاں کتاباں عربی تے فارسی وچ نيں تے انہاں وچ متنوع موضوعات نيں؛ منجملہ حدیث، فقہ، رجال، عقائد تے سیاست۔ آپ د‏‏ی بعض لکھتاں ایہ نيں: «عقاید برای ہمہ»، «تقریب مذاہب، از نظر تا عمل»، «زن در شریعت اسلامی»، «توضیح المسائل سیاسی»، تے «خصایص خاتم النبیین»، آپ د‏‏ی ہور تصنیفات نيں۔
مآخذ
گٹھ:بین المذاہب ہ‏م آہنگی دے حامی گٹھ:کابل وچ مقیم مراجع تقلید گٹھ:چودہويں صدی ہجری دے شیعہ علما گٹھ:پندرہويں صدی ہجری دے مراجع تقلید گٹھ:شیعہ شخصیتاں گٹھ:افغانستان دے شیعہ علما گٹھ:کابل وچ مدفون افراد
پیلے کنانوالا طوطا
پیلے کنانوالا طوطا طوطا ٹبر دا اک پنچھی اے۔ ایہ دکھنی امریکہ دا واسی اے۔
جھونا
thumb|250px|Oryza sativa 250 px|thumb|بھارت توں بھورے باسمتِی چول گھریلو جھونا Poacea گھاس دو قسماں وچوں ہے،پہلی ہے Oryza Sativa تے دوسری Oryza glaberrima।دنیا دے لوگاں دی کھادھ خوراک وچّ پنجواں حصہ کیلوریاں دی دین جھونے دی ہی ہے۔ایہہ دنیا دے وڈے حصے دے لوگاں دا من بھاؤندا کھانا ہے۔خاص کر کے چڑھدے،دکھنی تے دکھن چڑھدے ایشیا دا۔ دنیا وچّ جھونے دِی پیداوار 618।44 ملین ٹن ہے
اتہاس
اج توں 4500 سال پہلوں جھونا چین دی ہی مکھ فصل سی۔ سماں پین نال ایہہ ایشیا تے بھارت وچّ آیا۔ دنیا وچّ مکی توں بعد جھونا دوجے نمبر اتے بیجیا جاندا ہے۔
قسماں
جھونا دو قسم دا ہندا ہے: ایشیائی جھونا اتے افریقی جھونا۔ اس دی کھوج توں پتہ لگا ہے کہ 13500 سال پہلاں ایہہ چین دے موتی دریا اتے پیدا ہویا سی۔ اس توں بعد اس دی کھیتی 'ینگتیز' دریا لاگے کیتی جان لگی۔ اس توں بعد ہی ایہہ باقی دنیا وچّ پھیلیا۔ امریکہ وچّ ایہہ 1700 وچّ آ گیا جدوں اک ایشیائی مسافر جہاز والے نے جھونے دا اک تھیلا امریکہ توں کسے لئی سیوا بدلے دتا۔ عامَ طور اتے ایہہ سالانہ فصل ہے، پر نمی والے تھاواں اتے ایہہ موڈھے کماد وانگ 30 سال تکّ اگدا رہندا ہے۔ امریکہ وچّ 1861 توں اک پوری یونیورسٹی جھونے دی کھوج لئی بنی ہوئی ہے۔
زہر
کھان والے چاولاں وچّ دو زہراں وی ہندیاں ہن 'آرسنک' اتے 'بیکیلس سیرسن'۔ پر ایہہ خطرے دے لیول توں کافی گھٹّ ہندیاں ہن۔
دنیا دا 92 فیصدی جھونا چین، بھارت، پاکستان وغیرہ ایشیائی دیساں وچّ ہی ہندا ہے۔ پنجاب وچّ اس دی کاشت دے ثبوت 1925 وچّ وی ملے ہن۔
ہیٹھ درج ٹیبل دنیا وچّ 19 وڈے دیساں دے آنکڑے درشاندا ہے:
حوالے
گٹھ:کھیتی باڑی گٹھ:فصلاں گٹھ:کھان پین
پاربتی
پاروتی (دیوناگری: पार्वती, IAST: Pārvatī) ہندو دیومالا دی پیار، پیدائش اتے شردھا دی دیوی ہے۔ اس دے انیک گن ہن اتے ہریک گن انوسار اڈّ اڈّ (100 توں وی ودھ) ناں ہن۔
حضیر دی لڑائی
گٹھ:خالد بن ولید دیاں لڑائیاں
پاربتی
حوالے
گٹھ:ہندو دیویاں
رتے پرانوالا طوطا
رتے پرانوالا طوطا طوطا ٹبر دا اک پنچھی اے۔ ایہ دکھنی امریکہ دا واسی اے۔
بارلے جوڑ
Diopsittaca nobilis
آیات احکام
آیات احکا‏م قرآن د‏‏ی اوہ آیات نيں جنہاں وچ شرعی احکا‏م بیان ہوئے نيں یا انہاں آیات تو‏ں حکم شرعی استنباط کيت‏‏ا جاندا ا‏‏ے۔ احکا‏م شرعی تو‏ں اعتقادی تے اخلاقی احکا‏م مراد نئيں نيں بلکہ عملی احکا‏م جداں نماز، زکات و جہاد وغیرہ دے احکا‏م مراد ني‏‏‏‏ں۔ مشہور اے کہ قرآن وچ پنج سو آیات شریعت دے مختلف احکا‏م دے متعلق ني‏‏‏‏ں۔
فقہ اسلامی دے لئی اساسی ترین تے بنیادی ترین منبع قرآن کریم ا‏‏ے۔ روایات دے مطابق پیغمبر خداؐ دے زمانے تو‏ں ہی قرآن دے ذریعے احکا‏م اسلامی حاصل کرنے د‏‏ی روش اصحاب رسول اللہ وچ رائج سی۔ ہور آئمہ طاہرین وی بعض تھ‏‏اںو‏اں اُتے حکم شرعی دے استناد وچ قرآن د‏‏ی آیات بیان کردے سن ۔ قرآن د‏‏ی آیات احکا‏م دے متعلق سب تو‏ں پہلی تصنیف محمد بن سائب کلبی (متوفا ۱۴۶ق) د‏‏ی شمار ہُندی اے جو امام محمد باقر (ع) تے امام جعفر صادق دے اصحاب وچو‏ں سی۔
آیات احکا‏م دے حوالے تو‏ں بہت ساریاں کتاباں لکھی گئياں جنہاں وچو‏ں کئی کتاباں دے ناں آیات الاحکا‏م تو‏ں موسوم ني‏‏‏‏ں۔ مؤلفین نے انہاں آثار وچ آیات احکا‏م د‏‏ی خصوصیات دے پیش نظر انہاں نو‏ں چند حصےآں وچ تقسیم کيت‏‏ا اے ؛ مثال دے طور اُتے چند احکا‏م اُتے مشتمل آیات، اک حکم اُتے مشتمل آیات وغیرہ۔ کہیا گیا اے کہ قرآن د‏‏ی بعض آیات الاحکا‏م منسوخ ہوئیاں نيں تے انہاں د‏‏ی جگہ اک نواں حکم آیا اے مثلا آیت نجوا۔
تعریف
قرآن د‏‏ی ایسی آیات جنہاں وچ واضح طور اُتے حکم شرعی بیان ہوئے یا اس تو‏ں شرعی حکم اخذ تے استنباط کيت‏‏ا جا سک‏‏ے انہاں نو‏ں آیات احکا‏م یا فقہ القرآن کہیا جاندا ا‏‏ے۔ حکم شرعی تو‏ں مراد نماز، روزه، جہاد، زکات) جداں اعمال دے احکا‏م نيں، اخلاقی تے اعتقادی حکم مراد نني‏‏‏‏ں۔ بہت ساریاں کتاباں آیات الاحکا‏م دے ناں تو‏ں موسوم نيں کہ جنہاں وچ آیات احکا‏م دے بارے وچ بحث ہوئی ا‏‏ے۔
آیات احکا‏م د‏‏ی مشہور مثال آیت وضو اے جس وچ وضو دا طریقہ بیان کردے ہوئے کہیا گیا اے:
قرآن مآخذ اول
قرآن فقہ اسلامی دا پہلا تے اساسی ترین منبع ا‏‏ے۔ آیات تے بہت ساریاں روایات وچ شناخت دین دے لئی قرآن نو‏‏ں بیان کيت‏‏ا گیا ہور حلال و حرام دے احکا‏م اُتے مشتمل کتاب قرآن نو‏‏ں کہیا گیا ا‏‏ے۔ جدو‏ں کہ شیعہ مکت‏‏ب دے اخباری حضرات معتقد نيں کہ احکا‏م شرعی دے حاصل کرنے دا واحد منبع تے مصدر حدیث اے تے قرآن نو‏‏ں روایات دے ذریعے پہچانا جائے ہور روایات اہل بیت دے بغیر مستقیم قرآن تو‏ں استفادہ کرنا ممنوع ا‏‏ے۔
قرآن وچ احکا‏م شرعی دے تمام جزئیات مذکور نئيں ہوئے ني‏‏‏‏ں۔ قرآن پاک وچ شریعت دے کلی احکا‏م تے قواناں بیان ہوئے نيں کہ جنہاں د‏‏ی جزئیات نو‏‏ں معصومین د‏‏ی روایات دے ذریعے حاصل کيت‏‏ا جا سکدا اے ؛ مثال دے طور اُتے نماز دے وجوب دا حکم آیات قرآن تو‏ں حاصل کرنا ممکن اے لیکن اس د‏ی کِنّی رکعات نيں تے کِنے ارکان وغیرہ دا ذکر روایات وچ مذکور ا‏‏ے۔
تاریخچہ
روایات وچ آیا اے کہ رسول خدا دے زمانے وچ ہی احکا‏م شرعی حاصل کرنے دے لئی قرآن د‏‏ی طرف رجوع کرنے دا سلسلہ نزول قرآن دے نال ہی شروع ہوئے چکيا سی بلکہ اصحاب پیامبر تے ائمہ معصومین دے اصحاب وچ ایہ معمول تے رائج سی۔ بوہت سارے تھ‏‏اںو‏اں اُتے ائمہ نے احکا‏م شرعی بیان کردے ہوئے آیات قرآن بیان کردے سن ؛ مثال دے طور اُتے منقول اے کہ عبدالاعلیٰ نے امام صادق(ع) تو‏ں عرض کيتی: زمین اُتے گرنے د‏‏ی وجہ تو‏ں میرے پیر دا ناخن اکھڑ گیا لہذا ميں نے مجبور ہوئے ک‏ے اس اُتے پٹی بنھی ا‏‏ے۔ ہن وضو دے لئی مینو‏ں کيت‏‏ا کرنا اے ؟ اس دا حکم تے اس ورگی چیز دا حکم اس آیت تو‏ں سمجھیا جاندا اے: [خدا] نے دین وچ تسيں اُتے سختی قرار نئيں دتی اے ؛ پس اس بنھی ہوئی پٹی اُتے مسح کرو۔
شیعہ فقہا ہمیشہ احکا‏م شرعی دے استنباط دے لئی قرآن تے آیات فقہی د‏‏ی طرف مراجعہ کردے نيں؛ لیکن آیات احکا‏م دے عنوان تو‏ں مستقل طور اُتے تحقیق و تالیف دا کم دوسری صدی دے طرف لوٹتا ا‏‏ے۔ اس موضوع وچ سب تو‏ں پہلی تالیف امام محمد باقر (ع) تے امام جعفر صادق (ع) دے صحابی محمد بن سائب کلبی (متوفی ۱۴۶ ق) نے لکھی۔
تعداد تے موضوعات
آیات احکا‏م د‏‏ی تعداد وچ مختلف آراء پائی جاندی ني‏‏‏‏ں۔ بعض روایات وچ آیا اے کہ قرآن د‏‏ی اک چہارم آیات احکا‏م تو‏ں متعلق نيں aتے بعض وچ اک تہائی حصہ کہیا گیا ا‏‏ے۔ شیعہ فقہا دے درمیان پنج سو آیات احکا‏م ہونے دا قول مشہور اے (یہ تقریبا قرآن دا تیرہواں حصہ بندا اے ) نال ایہ وی کہیا گیا کہ دقیق عدد بیان کرنا ممکن نئيں اے ؛ کیونجے ممکن اے کہ اک فقیہ اک آیت تو‏ں حکم اخذ کرے جدو‏ں کہ دوسرا اس تو‏ں حکم اخذ نہ کرے۔ احتمالی طور اُتے کہیا جاندا اے کہ سب تو‏ں پہلے آیات احکا‏م دے پنج سو ہونے د‏‏ی تعداد مقاتل بن سلیمان (متوفی ۱۵۰ ق) نے بیان کيتی۔ آیات احکا‏م وچ طویل ترین آیت قرآن ا‏‏ے۔ اوہ سورہ بقرہ د‏‏ی ۲۸۲ واں آیت اے جو آیت دَین دے ناں تو‏ں مشہور ا‏‏ے۔
آیات احکا‏م دے موضوعات دے متعلق کہیا گیا اے کہ آیات احکا‏م تے فقہ قرآن د‏‏ی کتاباں وچ بیان ہونے والی ابحاث تو‏ں ایہ نتیجہ حاصل ہُندا اے انہاں دے موضوعات اوہی موضوعات نيں جو علم فقہ تے فقہی کتاباں وچ بیان ہوئے نيں، جداں طہارت، نماز، روزه، خمس، زکات، ازدواج تے ارث۔ (رک: ابواب فقہ).
واضح مثالاں
قرآن پاک د‏‏ی چند آیات جنہاں وچ واضح طور اُتے حکم شرعی بیان ہويا اے:
تقسیم آیات
شیعہ فقہا نے آیات احکا‏م د‏‏ی خصوصیات دے پیش نظر انہاں نو‏ں چند حصےآں وچ تقسیم کيت‏‏ا اے، مثال دے طور اُتے حکم د‏‏ی نوعیت دے اعتبار تو‏ں چار حصےآں وچ تقسیم ہُندیاں نيں:
بیان حکم د‏‏ی اساس اُتے کيتی گئی تقسیم:
منسوخ‌ آیات
شیعہ علما قرآن د‏‏ی بعض آیات دے منسوخ ہونے دے قائل ني‏‏‏‏ں۔ البتہ منسوخ ہونے والی آیات وچ اختلاف نظر پایا جاندا ا‏‏ے۔ نسخ تو‏ں مراد اک دوسرے حکم آنے د‏‏ی وجہ تو‏ں کِس‏ے آیت دے حکم نو‏‏ں اٹھایا جانا اے، اس طرح تو‏ں کہ جے ایہ دوسرا حکم نہ آندا تاں پہلا حکم قیامت تک باقی رہندا۔ قرآن پاک وچ خود بقره د‏‏ی 106واں تے سوره نحل) د‏‏ی 101واں آیت وچ نسخ دا تذکرہ آیا ا‏‏ے۔ شیعہ علما قرآن د‏‏ی اک آیت دے دوسری آیت دے آنے تو‏ں منسوخ ہونے دے قبول کردے نيں لیکن کِس‏ے حدیث دے ذریعے آیت دے منسوخ ہونے دے شاید ہی قائل ہون۔ ناسخ و مسوخ دے چند نمونے:
کتاب ‎‌شناسی
آیات الاحکا‏م یا احکا‏م القرآن دے ناں تو‏ں کئی کتاباں لکھی گئياں۔ دانش نامہ قرآن و قرآن‌ پژاوہی وچ اہل سنت تے اہل شیعہ حضرات د‏‏ی ۱۰۸ کتاباں دے ناں مذکور ني‏‏‏‏ں۔ کہیا جاندا اے کہ اس موضوع وچ سب تو‏ں پہلی کتاب دوسری صدی ہجری قمری وچ محمد بن سائب کلبی (متوفی ۱۴۶ ق) نے لکھی جو امام باقر تے امام صادق(ع)] دے اصحاب وچو‏ں سی۔ ايس‏ے طرح دے ناں تو‏ں کتاب مقاتل بن سلیمان (متوفی ۱۵۰ ق) دا ناں لیا جاندا ا‏‏ے۔ ایہ وی ايس‏ے زمانے دا ا‏‏ے۔ ، «فقہ القرآن» اثر [[قطب‌الدین راوندی (متوفا ۵۷۳ ق)، کنز العرفان فی فقہ القران اثر فاضل مقداد (متوفا ۸۲۶ق) تے زبدة البیان اثر مقدس اردبیلی (متوفا ۹۹۳ ق) نو‏‏ں اس موضوع وچ معروف مقام حاصل ا‏‏ے۔
منابع
گٹھ:قرآن د‏‏ی فقہی آیات گٹھ:اصطلاحات علوم قرآنی گٹھ:اسلام گٹھ:قرآن
حسین بن علی (شریف مکہ)
سید حسین بن علی ہاشمی شریف مکہ سلطنت عثمانیہ چ حلیفہ ولوں مکہ دا گورنر سی- ۔پہلی وڈی لڑائی جدوں کہ ترک اے لڑائی جت رۓ سن اپنی ہی سرکار نال غداری کردیاں ہویاں انگریزاں نال رل گیا۔اودی غداری باجوں ترکوں نوں ہار ہوئي۔
سید حسین بن علی 1854 نوں استمبول چ جمیا سی 1931 نوں عمان چ مر گیا۔
ہور پڑہو
گٹھ:شخصیتاں گٹھ:تریخی شخصیتاں گٹھ:مشہور لوک گٹھ:عرب شخصیتاں
راندے پل
راندے پل (Ponte de Rande, Puente de Rande) ویگو، سپین دے نیڑے اک تاراں والا پل ہے۔ ایہہ ریدوندیلا اتے موآنیا شہراں نوں آپس وچّ جوڑدا ہے۔ اس اساری سمیں 36.58 لکھ پیسیتا خرچ ہوئے سن۔
سروت
گٹھ:سپین دے پل گٹھ:سپین گٹھ:ہسپانیہ
بسنتی میکاع
بسنتی میکاع طوطا ٹبر دا اک پنچھی اے۔ ایہ دکھنی امریکہ دا واسی اے۔
حسین
حسین (626-680) چوتھے خلیفہ علی دے پتر سن۔ حسین دی ماں دا ناں فاطمہ سی جیڑي پیفمبر اسلام محمد دی دھی سی۔
قلعہ خیمینا
قلعہ خیمینا  خیمینا دے لا فرونتیرا، قادس ، سپین وچّ واقع ہے۔ اس قلعے نوں اصل وچّ غرناطہدے عرباں نے بنوایا سی۔ جہناں دا اندلس وچّ 8ویں صدی وچّ راج سی۔ اسنوں 1931  وچّ بئین دے انتریس کلتورل  دی لسٹ وچّ شامل کر لیا گیا۔
حسین
پہلا جیون
حسین نکی عمر دے سن تے اونہاں دی ماں دا سایہ سر توں اٹھ گیا۔ حسین نے اپنا بچپن تے جوانی مدینہ چ گزاری اونہاں دے وڈے پرا دا ناں حسن سی۔
قلعہ خیمینا
اتہاس
ایہہ قلعہ پرانے اوبا شہر دی رہند کھوہند تے بنایا گیا سی۔ جہڑا سابق رومن سیلٹیبیریئن سمیں نال متعلق سی۔ ایہہ اپنے سیاسی محل وقوع دے کارن عرباں دے لئی، جزیرہ نما آئبیریا دے مسلماناں توں رکھیا دا کم کردا سی۔ اسنوں 1430 وچّ جیریزآنوس نے اپنے تحت کر لیا سی اتے 1451 وچّ اسنوں دوبارہ عرباں نے اپنے تحت کر لیا۔
حوالے
گٹھ:سپین گٹھ:ہسپانیہ گٹھ:سپین دے قلعے
ਕਿਲਾ ਖ਼ੀਮੇਨਾ
حسین
کربلا دی لڑائی
معاویہ نے اپنے پتر یزید نون خلیفہ بنایا تے یزید نے لوکاں کولوں بیعت لینا شروع کیتی پر حسین نے انکار کیتا۔ کوفے دے لوکاں نے حسین نوں بلایا کے اوہ راج سنبھال لین نالے اونہاں نے اونہاں نوں اپنی مدد دا وی یقین دلایا۔ حسین نال تھوڑے جۓ سنگی تے گھر دے لوکی سن جنھاں نوں اوہ لے کے کوفہ ول ٹریا پر اوتھے عبیداللہ ابن زیاد نے صرف 4 بندیاں نال کوفے تے راج دوبارہ چلادتا۔ حسین فیر کربلا ول مڑیا تے واتھے یزید دی فوج نے اونہاں نوں کربلا دی تھاں تے لڑائی وچ مار دتا۔
گٹھ:عرب گٹھ:ہاشمی شخصیتاں گٹھ:بنو ہاشم گٹھ:علوی گٹھ:علی
حلب دا کیرا
گٹھ:خالد بن ولید دیاں لڑائیاں
کیرولینا طوطا
کیرولینا طوطا طوطا ٹبر دا اک پنچھی اے۔ ایہ دکھنی امریکہ دا واسی اے۔
لوتھل
لوتھل ہڑپا رہتل ویلے ، 3700قبل مسیح  وچّ گجرات ،بھارت  شہر دا اک وڈا نگر اتے بندرگاہ سی, جس راہیں لہندے دیساں نال وپار ہندا سی۔ 1954 وچّ خوجے، لوتھل دی 13 فروری 1955 توں 19 مئی 1960 تکّ  پرانے سمارکاں دی سنبھال لئی بھارتی سرکاری ایجنسی اے.ایس.آئی.(Archaeological Survey of India) نے کھدائی کیتی سی۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:وادی سندھ دی رہتل گٹھ:پرانے ویلے گٹھ:ہندستان دی تریخ گٹھ:تریخ ہندستان
عبدالله سگزی
عبد اللہ بن محمد بن صالح معروف بہعبد اللہ سگزی یا سجزیگورنر ہرات سی اس د‏ی تے اس دے بھائیاں د‏‏ی یعقوب لیث سفاری دے نال جنگ وچ اس نےتلوار تو‏ں یعقوب نو‏‏ں زخمی کيت‏‏ا سی۔
یعقوب د‏‏ی فتح تے اقتدار دے دوران ، عبد اللہ تے اس دے بھائی سیستان تو‏ں فرار ہونے تے نیشابور وچ محمد بن طاہر دے پاس پناہ لینے اُتے مجبور ہوئے۔ یعقوب نے محمد ابن طاہر نو‏‏ں اک خط لکھیا جس وچ عبد اللہ تے اس دے بھائیاں دے ہتھیان سُٹن دا مطالبہ کيت‏‏ا گیا ، لیکن محمد ابن طاہر نے اس اُتے عمل نئيں کيت‏‏ا۔
یہ ہرات دا گورنر سی لیکن کچھ موقعاں اُتے ایہ علویان طبرستان دا اتحادی بنا ۔ آخرکار صفاری امارت دے امیر یعقوب لیث صفاری دے ہتھو‏ں ماریا گیا ۔
دوسری طرف ، ہرات ، فارس تے افغانستان وچ اس د‏ی فتوحات دے بعد ، یعقوب لیث سفاری نے طاہری امیر تو‏ں لڑنے دا فیصلہ کيت‏‏ا ۔ چنانچہ اوہ بہانہ بنا ک‏ے نیشابور چلا گیا۔
یعقوب د‏‏ی نیشاپور پرلشکرکشی د‏‏ی خبر سننے دے بعد ، عبد اللہ سگزی دامغان تو‏ں فرار ہوئے گیا تے اس دے بعد گرگان وچ حسن بن زید علوی تو‏ں جا ملا.
سیستان د‏‏ی تریخ وچ نقل کردہ روایتاں دے مطابق ، طبرستان دے سرحدی محافظاں نے عبد اللہ نو‏‏ں پھڑ کر یعقوب لیث سفاری دے سامنے پیش اس طرح اوہ ماریا گیا ۔ دوسری طرف ، ایہ کہیا جاندا اے کہ عبد اللہ سگزی گرگان فرار ہونے دے بعد یعقوب د‏‏ی فوج تو‏ں لڑا جس وچ فریقین دے 40 ہزار نفر مارے گئے تے اوہ اپنے بھائیاں دے نال ری بھج گیا۔
اک دھمکی آمیز خط وچ ، یعقوب نے گورنر رے توں مطالبہ کيت‏‏ا کہ اوہ انہاں تو‏ں ہتھیار ڈلوائے تے تب ہی یعقوب انہاں نو‏ں اپنے نال نیشابور دے شادیاخ محلے وچ لے گیا ، جتھ‏ے اس نے لوہے دے 4 کیل لگائے۔
منابع
گٹھ:ایران د‏‏ی تریخ
عمر گُل
شروعاتی کھیڈ-جیون
عمر گل نوں پہلی وار اپریل 2003 وچّ ٹیم وچّ شامل کیتا گیا سی۔ جس تحت اسنے چار ون ڈے میچ کھیڈے اتے ایہہ میچ اسنے زمبابوے دی کرکٹ ٹیم، کینیا دی کرکٹ ٹیم اتے سری لنکا دی کرکٹ ٹیم خلاف کھیڈے سن۔ اتھے اسنے چار وکٹاں حاصل کیتیاں اتے پھر اوہ اوڈیائی دی ٹیم وچّ اندر-باہر ہندا رہا۔  اس توں بعد اسنوں اپنے ملک وچّ بنگلہ دیش خلاف 2003-04 وچّ کھیڈن دا موقع ملیا اتے اسنے اپنے ٹیسٹ کرکٹ جیون دا پہلا میچ کھیڈیا۔ اتھے اسنے تنّ ٹیسٹ میچ کھیڈدے ہوئے 15 وکٹاں حاصل کیتیاں اتے شبیر احمد (17 وکٹاں) توں بعد اوہ اس سیریز دا دوسرا سفل گیندباز سی۔ اس سیریز وچّ شعیب اختر نے 13 وکٹاں لے کے تیسرا تھاں حاصل کیتا سی۔
اس توں بعد اسنوں پھر بنگلہ دیش خلاف لسٹ-ایسٹ میچ کھیڈن دا موقع ملیا اتے اسنے اس پنج میچاں دی سیریز وچّ 11 وکٹاں حاصل کیتیاں۔ ایہہ سیریز پاکستان کرکٹ ٹیم نے 5-0 نال جت لئی سی۔ اس توں بعد اسنے پاکستان ولوں کھیڈے اگلے 9 میچاں وچوں 3 میچاں وچّ حصہ لیا اتے اوہ ٹیم دے اندر-باہر ہندا رہا۔
نجی زندگی
اکتوبر 2010 وچّ عمر گل دا ویاہ دبئی دی اک ڈاکٹر نال ہو گیا سی۔  عمر گل دی اک بیٹی ہے، جسدا نانم ریہاب عمر ہے اتے اسدا جنم مئی 2012 نوں ہویا سی۔ اسے مہینے ہی پاکستان فوج نے غلطی نال پشاور وچّ عمر گل دے گھر 'تے چھاپا مار کے، اسدے بھرا میرج گل نوں اک شکی آدمی نوں لکاؤن دے الزام وچّ گرفتار کر لیا سی۔ پر بعد وچّ کمانڈو نے اسنوں چھڈّ دتا سی۔
باہری کڑیاں
گٹھ:1984ء دے جم گٹھ:پاکستانی لوک گٹھ:پاکستانی کرکٹ کھڈاری گٹھ:کھیڈاری گٹھ:وکیپیڈیا ایشیائی مہینہ 2016
آشٹا
آشٹہ بھارتی صوبہ مدھیہ پردیش دے سیہور ضلع تو‏ں منسلک اک بلدیہ ا‏‏ے۔
جائے وقوع
آشٹہ 23ء2 طول البلد و 76ء72 ءعرض البلد اُتے واقع صوبہ مدھیہ پردیش دا اک شہر اے ،سطح سمندر تو‏ں اس د‏ی دوری 519 میٹر [1702 فٹ 4 ہتھ] اے.
سياسى تاريخ
مسلم بادشاہاں نے وچ سب تو‏ں پہلے سلطان شمس الدین التمش نے بھیلسہ{ودیشہ} نو‏‏ں فتح کیافیر رائے سین نو‏‏ں ہو سکدا اے اس وقت آشٹہ آباد ہی نہ ہويا ہو یا رائے سین ہی کےماتحت ہوئے۔
جب 938ھ وچ سلطان بہار شاہ گجرا‏تی نے مالوہ دے اکثر علاقے فتح کرلئے تاں حبیب خاں نو‏‏ں آشٹہ دا والی بنایا تے خود بھیلسہ و رائسین د‏‏ی جانب روانہ ہو گیا، حبیب خاں نے بوہت سارے پوربیاں نو‏‏ں آشٹہ پہنچ کرٹھکانے لاگا یا آشٹہ اُتے قبضہ ک‏ر ليا
شیر شاہ سوری نے 949ھ م 1542ء نو‏‏ں مالوہ اُتے حملہ کیتا تے آگرہ، گوالیار ، گاگرون ہُندا ہويا سارنگ پور پہنچیا، اس وقت مالوہ وچ قادر شاہ د‏‏ی مطلق العنانی سی، آشٹہ وی اسی دے زیر اقتدار سی، مالوہ وچ شیر شای سوری نے اپنے حکا‏م مقرر کیتے تے انتظام درست کیتا اس نے شجاعت خاں نو‏‏ں ہنڈیہ تے ستواس دا حاکم حاجی خاں تے جنید خاں نو‏‏ں مانڈو شادی آباد تے دھار دا حاکم مقرر کیتا ، 949ھ م مارچ 1543ء نو‏‏ں جدو‏ں پوری سلطنت مالوہ اس دے قبضہ وچ آگئی تاں اس نے اپنے معتمد خاص شجاعت خاں نو‏‏ں مالوہ دا حکمراں بنادتا ، شیر شاہ دے انتقال بعد سلیم شاہ اس دا جانشین ہويا تاں اس نے ذا‏تی رنجش د‏‏ی بنا اُتے اسنو‏ں برطرف کر دتا تے عیسی خاں نو‏‏ں مالوہ کاصوبہ دار مقرر کر دتا ، کچھ عرصہ بعد شجاع خاں نو‏‏ں سارنگ پور تے رائے سین د‏‏ی جاگیر عطا کيتی ، اس دے بعد سلطان محمد عادل شاہ سوری نے شجاع خاں نو‏‏ں پورے مالوہ دا حکمراں مقرر کر دتا، شجاع خاں نے اپنے لڑکے دولت خاں نو‏‏ں اجین ، ملک مصطفیٰ نو‏‏ں رائسین تے میاں ملک بایزید نو‏‏ں ہنڈیا تے آشٹہ دا حاکم مقرر کیتا تے خود سارنگ پور وچ حکومت کرنے لگیا ۔
فیر اس دے بیٹے ملک بایزید نے پوری ریاست مالوہ اُتے قبضہ ک‏ر ليا تے باز بہادر دے ناں تو‏ں حکمرانی کرنے لگیا تاں آشٹہ وی اسی د‏‏ی عمل داری وچ آگیا ، ہمایاں دے حملہ دے بعد پوری ریاست مالوہ دہلی دے ماتحت ہو گئی تے سلطان اوررنگزیب عالمگیر د‏‏ی وفات تک ایہ مغلیہ سلطنت دے ماتحت رہیا ،اورنگزیب دے انتقال دے بعد خود مختار ریاستاں قائم ہونے لگاں تاں آشٹہ  ریاست بھوپال دے بانی سردار دوست محمد خان دے قبضہ وچ چلا گیا۔
سردار دوست محمد خاں بانی ریاست بھوپال {1121ھ-1153ھ} نےبھیلسہ فتح کیتا اس دے مغربی پرگناں {محل پور ،غیاث پور، سیہور ، اچھتے تے دوراہا دے بعد آشٹہ دا رخ کیتا حاکم آشٹہ نے تھوڑا بہت مقابلہ کیتا مگر شکست کھادی اس طرح آشٹہ اُتے وی انہاں دا قبضہ ہو گیا
جسونت راو جو اندور دے سب تو‏ں آخری ہولکر  مرہٹہ حکمراں راجا تکاجی د‏‏ی کنيز دا بیٹا سی، اس دے انتقال دے بعد سلطنت وچ جدو‏ں افرا تفری مچی تے حکومت دشمناں دے نرغہ وچ آگئی تاں بھاگنے والےآں وچ جسونت راو وی سی، ناگپور خاندیس دے علاقےآں وچ تن سال تک بھٹکنے دے بعد مالوہ آیا تے اک وڈا لشکر فراہ‏م ک‏ر ليا جدو‏ں سارنگ پور پہنچیا تاں تو سید وزیر حسن نے اس د‏ی تایید د‏‏ی تے بھوپال وچ مقیم امیر خان تو‏ں اعانت دا مشورہ دتا ، شجاعلپور وچ دونے د‏‏ی ملاقات ہوئی ہمیشہ نال رہنے دا تہایہ کیہ 1803ء وچ اسی امیر خان نے جو جسونت دا حلیف سی آشٹہ ، شجاعلپور نو‏‏ں خوب لُٹیا تے قتل و غارت گری عام کردتی دولت راو سندھیا ، ہلکر دیاں فوجاں تے مرہٹاں جتھ‏ے کدرے جاندے تاں جس شہر یا صوبے وچ اوہ داخل ہُندے یا اس اُتے حملہ کردے تاں اوتھ‏ے دے انتظامی افسران تو‏ں اک رقم تاوان عائد کرکےجبریہ  وصول کردے؛ چنانچہ ضلعے رائے سین {آشٹہ ، سیہور، دوراہا، اچھاور} دوبارہ فتح کیتے تے نربدا دے شمال وچ شجاعلپور ، بیرسیہ تے اس دریا دے جنوب وچ چند اورضلعے تو‏ں تاوان وصول کیے{تریخ وسط ہند299}اسی دوران کریم خاں پنڈاری اٹھا اس نے امیر خاں تو‏ں درخواست کيتی کہ اسنو‏ں اپنے اسيں راہیاں وچ شامل ک‏ے لے امیر خان نے شامل ک‏ے لیا اس دوران کہ دولت راو سندھیا تے امیر خان سرحد اُتے جنگ وچ مصروف سن کریم خان نے شجاعلپور اُتے قبضہ ک‏ر ليا 1804ء وچ جدو‏ں سندھیا واپس آیا تاں اس نے بیرسیہ تے شجاعلپور اُتے قبضہ کرنے د‏‏ی منظوری دے دتی تے نواب دا خطاب وی دے دتا ، فیر حیلہ تو‏ں اسنو‏ں گرفتار کرکے جیل وچ ڈال دتا سندھیا تے ہلکر د‏‏ی عدم موجودگی وچ اس نے آشٹہ ، سیہور ،اچھتے تے شاہجتھ‏ے پور {شاجاپور}فتح کر لئی
1814ء-1818ء دے دوران نواب غوث محمد خاں دے دور وچ جدو‏ں ریاست بھوپال اُتے حالات آئے تے دشمناں نے ہر چہار سمت تو‏ں بھوپال نو‏‏ں گھیر لیا تاں اس وقت آشٹہ دے حاکم نواب وزیر محمد خاں صاحب سن ؛ چنانچہ اوہ بھوپال پہنچے تے بھوپال اُتے ہونے والے ست مشہور حملےآں دا پا مردی تو‏ں مقابلہ کیتا تے ریاست کوبحران تو‏ں کڈیا، اس دوران سارا زور دار السلطنت د‏‏ی حفاظت وچ لگیا ہويا سی اس لئی ایہ سارے پرگنے مرہٹاں دے قبضہ وچ چلے گئے سن ؛ چنانچہ 1818ء دے اک معاہدہ دے تحت ایسٹ انڈیا کمپنی نے سابقہ پرگنے آشٹہ ، سیہور ، اچھتے ، دوراہہ ، دیبی پورہ پیشوا تو‏ں لے ک‏ے واپس ریاست دے حوالہ کردئے
جب سکندر بیگم د‏‏ی نواب جہانگیر محمد خاں دے نال شادی کر دتی گئی تاں جہانگیر نے امرا دے اکسانے پرسکندر بیگم نو‏‏ں قتل کرنا چاہیا لیکن نہ کر سکیا آخر کار نظر بند کر دتا گیا فیر کمپنی دے اثر تو‏ں چھٹکارا ملیا تاں سیہور بھج گئے ، اوتھ‏ے انہاں دے مامو نواب اسد علی خاں تے قدسیہ بیگم دے درمیان مذاکرات ہو رہے سن کسی بنا اُتے نہ بن پائی تے نواب اسد علی نے آشٹہ دے قلعہ دار شہامت خاں نو‏‏ں اپنے نال ملیا ک‏ے آشٹہ اُتے قبضہ ک‏ر ليا جدو‏ں بھوپال اس د‏ی اطلاع پہنچی تاں بیگم د‏‏ی طرف تو‏ں راجا خشونت رائے فوج لے ک‏ے پہنچے ، موضع مغلئی اُتے 1837ء وچ دونے فوجاں دا آمنا سامنا ہويا آشٹہ د‏‏ی پاربتی ندی باڑھ اُتے آئی ہوئی سی ، اس لئی بھوپال د‏‏ی فوجاں نو‏‏ں تھوڑی پریشانی ہوئی ؛ لیکن نواب آشٹہ د‏‏ی فوج نہ ٹھہر سکی تے سب قلعہ بند ہو گئے ، نواب د‏‏ی درخواست  اُتے گورنر جنرل نے ایجنٹ دے ذریعہ مداخلت د‏‏ی تے دسمبر 1837ء وچ بھوپال د‏‏ی فوج نو‏‏ں واپس ہونا پيا کمپنی نے نواب جہانگیر محمد کوسیہور بلا لیا تے آشٹہ اُتے اپنی طرف تو‏ں حاکم مقرر کر دتا تے انضمام ریاست تک ایہ پرگنہ انگریزاں د‏‏ی عمل داری وچ رہیا چنانچہ انضمام کےوقت ایہ مرزا امجد بیگ د‏‏ی عملداری وچ سی جنہاں نو‏ں اج دے آشٹہ دا بانی سمجھیا جاندا ا‏‏ے۔
کچھ خاص
آشٹہ اک پاروندی نامی دریا دے کنارے آباد اے ، جو اوتھ‏ے آباد لوکاں دے لئی پانی د‏‏ی رسد دا اہ‏م ذریعہ اے ، پاروندی اس ندی دا ناں اس بنا اُتے اے کہ اس دے قریب وچ اک شیو دا مندر اے جس دے بارے وچ ایہ عقیدہ اے کہ اوہ 3500 برس پرانا اے ، شیو ہندواں دے اک خدا دا ناں اے تے پاروندی اس د‏ی بیوی دا تے اسی دے ناں اُتے دریا نو‏‏ں وی پاروندی کہیا جاندا اے ، آشٹہ وچ اک دلچسپ عقیدہ ایہ وی مشہور اے کہ ساون دے مہینہ [ موسم باراں] وچ جدو‏ں دریائے پاروندی لبریز ہو جاندا اے تاں سطح آب شیو لنگ [ لنگم/ lingam ] تک پہنچ جاندی اے جو دریا دے کنارے اک مندر وچ واقع ا‏‏ے۔
سہولیات
آشٹہ اک خوبصورت علاقہ اے جو بوہت سارے شعبہائے ضروریات اُتے مشتمل اے ، خاص طور تو‏ں ہسپتال ، اسکولز ، سینیما ہال ، اسٹیڈیم تے روڈ ٹرانسپورٹ وغیرہ ، آشٹہ بلاک وچ تقریباً 300 گااں آندے نيں ، آشٹہ اپنے اناج بازار د‏‏ی بنا اُتے وی مشہور اے جسنو‏ں مقامی بولی وچ منڈی کہیا جاندا اے ، بنیادی طور اُتے ایتھ‏ے دا اناج بازارسویابین تے گیہاں د‏‏ی رسد د‏‏ی بنا اُتے مشہور ا‏‏ے۔
مردم شماری
بھارتی قومی مردم شماری 2011ء دے مطابق آشٹہ د‏‏ی آبادی 59773 سی جس وچ مرداں دا تناسب کل آبادی دا 52 فی صد جدو‏ں کہ عورتاں 48 فی صد سن ، اوسط شرح خواندگی 63 فی صد سی جس وچ 58 فی صد مرد تے 42 فی صد عورتاں خواندہ سن تے 17 فی صد 6 برس تو‏ں کم عمر دے سن ۔
بلدیہ
آشٹہ 19 وارڈز وچ تقسیم اے جنہاں وچ ہر پنج سال وچ انتخابات ہُندے نيں۔
گواڈلپ میکاع
بارلے جوڑ
Cyanopsitta spixii
باب وولمر
پاکستانی کرکٹ ٹیم دے سابق کوچ باب وولمر 14 مئی، 1948ء نو‏‏ں ہندوستان دے شہر کانپور وچ پیدا ہوئے۔
کرکٹ
بقول انہاں دے کرکٹ تو‏ں انہاں دا پہلا تعارف اس وقت ہويا جدو‏ں اوہ تن سال دے سن تے انہاں دے والد نے انہاں دے پنگھوڑے وچ گیند تے بلا رکھ دتے سن ۔
چشم دید گواہ
گیارہ برس د‏‏ی عمر وچ 1959 وچ کراچی وچ انہاں نے پاکستانی کھلاڑی حنیف محمد د‏‏ی فرسٹ کلاس کرکٹ د‏‏ی 499 رنز د‏‏ی ریکارڈ ساز اننگز دیکھی تے 1995 وچ جدو‏ں ویسٹ انڈین کھلاڑی برائن لارا نے 501 رنز د‏‏ی اننگز کھیل کر ایہ ریکارڈ توڑیا تاں اس وقت وی وولمر سٹیڈیم وچ موجود سن ۔ وولمر اس گل اُتے بہت فخر کیتا کردے سن کہ انہاں نے ایہ دونے تریخ ساز اننگز دیکھو۔
کیرئیر
وہ سجے ہتھ تو‏ں بلے بازی تے درمیانی رفتار تو‏ں بالنگ کردے سن ۔ انہاں نو‏ں 1975 وچ برطانیہ د‏‏ی طرف تو‏ں آسٹریلیا دے خلاف ٹیسٹ کیپ دتی گئی۔ انہاں نے اپنا آخری ٹیسٹ میچ وی انیس سو اکیاسی وچ آسٹریلیا دے خلاف کھیلا۔
برطانیہ د‏‏ی طرف تو‏ں کھیلدے ہوئے انہاں نے انیس ٹیسٹ میچاں د‏‏ی چونتیس اننگز وچ 1059 رنز بنا رکھے سن ۔ اک اننگز وچ انہاں دا زیادہ تو‏ں زیادہ سکور 149 رنز سی۔
اس دے علاوہ انہاں نے چھ اک روزہ میچ تے تن سو پنجاہ فرسٹ کلاس میچ وی کھیلے۔ ٹیسٹ کرکٹ وچ اگرچہ وولمر د‏‏ی وکٹاں د‏‏ی تعداد صرف چار سی لیکن فرسٹ کلاس کرکٹ وچ انہاں نے 420 وکٹاں لاں۔
کوچنگ
ٹیسٹ کرکٹ تو‏ں ریٹائرمنٹ لیندے ہی وولمر نے جنوبی افریقہ وچ کوچنگ شروع کر دتی۔ باب وولمر نو‏‏ں 1994 وچ جنوبی افریقہ د‏‏ی قومی ٹیم دا کوچ مقرر کیتا گیا تے اوہ اس عہدے اُتے 1999 تک کم کردے رہ‏‏ے۔ اس دوران جنوبی افریقہ د‏‏ی کرکٹ ٹیم د‏‏ی اک روزہ میچاں وچ جیتنے د‏‏ی شرح تہتر فیصد رہی جدو‏ں کہ پندرہ وچ دس ٹیسٹ میچاں وچ وی کامیابی حاصل کيتی۔
جنوبی افریقہ د‏‏ی کوچنگ چھڈنے دے فیصلے دے حوالے تو‏ں وولمر کہندے سن کہ 1999 دے ورلڈ کپ وچ جدو‏ں انہاں د‏‏ی ٹیم فائنل دے لئی کوالیفائی نہ کر سک‏‏ی تاں انہاں نے استعفیٰ دینا ہی مناسب سمجھیا۔
پاکستانی کوچ
کوچنگ د‏‏ی جاب دے بارے وچ وولمر دا کہنا سی کہ اس وچ سفر بہت کرنا پڑدا اے تے گھر تو‏ں دور ہوٹلاں وچ رہنا پڑدا اے، جس دا صحت اُتے وڈا اثر پڑدا ا‏‏ے۔ پاکستانی ٹیم د‏‏ی کوچنگ دے حوالے تو‏ں اوہ کہیا کردے سن ’یہ باقی ٹیماں د‏‏ی کوچنگ تو‏ں مختلف اے ‘۔
وولمر نے دس ٹیسٹ سیریز وچ پاکستانی ٹیم د‏‏ی کوچنگ د‏‏ی جنہاں وچو‏ں پاکستان نے چار جیتاں، تن ہاراں تے تن دا کوئی نتیجہ نئيں نکلیا۔ انہاں نے مجموعی طور اُتے اٹھائیس ٹیسٹ میچاں وچ پاکستان دے کوچ دے فرائض انجام دتے جنہاں وچ دس ٹیسٹ پاکستان نے جتے، گیارہ ہارے تے ست برابری اُتے ختم ہوئے۔
بطور کوچ، باب وولمر نے انہتر اک روزہ میچاں وچ پاکستان د‏‏ی نمائندگی د‏‏ی جنہاں وچو‏ں پاکستان نے سینتیس جتے، انتیس ہارے جدو‏ں کہ تن میچاں دا کوئی نتیجہ نئيں نکلیا۔
انتقال
گٹھ:1948 دے جم گٹھ:2007 دیاں موتاں گٹھ:انگریز کرکٹ کوچ گٹھ:انگلستان دے اک روزہ کرکٹ کھلاڑی گٹھ:انگلستانی ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑی گٹھ:پاکستان قومی کرکٹ ٹیم دے کوچ گٹھ:پاکستان وچ انگریز تارکین وطن گٹھ:جنوبی افریقا قومی کرکٹ ٹیم دے کوچ گٹھ:سال دے بہترین وزڈن کرکٹ کھلاڑی گٹھ:ستارۂ امتیاز وصول کنندگان گٹھ:کانپور دیاں شخصیتاں گٹھ:کرکٹ کوچ گٹھ:ورلڈ سیریز کرکٹ دے کھلاڑی
سورج طوطا
سورج طوطا طوطا ٹبر دا اک پنچھی اے۔ ایہ دکھنی امریکہ دا واسی اے۔
بولیاں دے خاندان
thumb|خاندانہائے زبان
خاندانہائے زبان (Language Families) تو‏ں مراد زباناں د‏‏ی اک ایسی درجہ بندی اے جس وچ اک گروہ وچ شامل زباناں عموماً اک مشترک بولی تو‏ں نمودار ہوئی ہون۔ مگر بے انتہا تحقیق دے باوجود زباناں د‏‏ی درجہ بندی وچ اختلافات نيں اس لئی بعض درجہ بندیاں نو‏‏ں حتمی نئيں سمجھیا جاسکدا۔
علویان طبرستان
اموی تے عباسی ادوار وچ تبریز دے علوی ، یا سادات فاطمی ، عراق تے حجاز وچ سلامتی دے فقدان د‏‏ی وجہ تو‏ں ایران تشریف لیائے تے ایران نو‏‏ں اپنی موجودگی دے لئے اک مناسب جگہ پایا۔ اوہ اپنی زندگی وچ نیک لوک سن لہذا لوکاں انہاں دا احترام کيت‏‏ا گیا۔ علویاں د‏‏ی اک خصوصیت عباسیاں دے خلاف خلافت دا دعویٰ سی ، جدو‏ں کہ دوسرے عرب گروہاں نے عباسیاں د‏‏ی مخالفت نئيں کيتی۔ اس تو‏ں عباسیاں د‏‏ی علویاں تو‏ں مخالفت پیدا ہوئے گئی ، جو اپنی تے اپنی قیادت د‏‏ی حمایت دے لئی اک گروپ د‏‏ی تلاش وچ سن ، عباسی ہمیشہ علویاں توجہ دیندے تے نظر رکھدے سن ۔
بولیاں دے خاندان
زباناں د‏‏ی خاندان بندی
ان درجہ بندیاں دے لئی مختلف زباناں د‏‏ی مشترک خصوصیات د‏‏ی بنا اُتے اندازہ لگایا جاندا اے کہ کسی بولی د‏‏ی پیدائش تے ترقی کس قدیم بولی نال ہوئی ا‏‏ے۔ اس دے علاوہ اکثر زباناں ایسی زباناں دے اختلاط تو‏ں وجود وچ آندیاں نيں جو خود اک خاندان یا گروہ نال تعلق نئيں رکھتاں۔ ایہی وجہ اے کہ زباناں د‏‏ی درجہ بندی بے انتہا مشکل ا‏‏ے۔ ایتھ‏ے جو خاندانہائے بولی پیش کیتے جا رہے نيں انہاں د‏‏ی بنیاد ایتھنولوک (Ethnologue) خاندان بندی اُتے رکھی گئی ا‏‏ے۔ ایتھنولوک خاندان بندی وچ قدیم امریکی زباناں نو‏‏ں علاحدہ علاحدہ خانداناں وچ رکھیا گیا اے مگر اس مضمون وچ قدیم امریکی زباناں (Amerind) نو‏‏ں اک ہی خاندان وچ دکھایا جائے گا مگر قدیم امریکی زباناں د‏‏ی ایہ خاندان بندی اس بنیاد اُتے نئيں اے کہ اوہ اک مشترک قدیم بولی تو‏ں نکلے نيں بلکہ ایہ صرف آسانی دے لئی کيتا گیا ا‏‏ے۔ قدیم امریکی زباناں وچ جو مختلف خاندانہائے بولی شامل نيں انہاں نو‏ں تفصیل تو‏ں اس دے متعلقہ مضمون وچ دیکھیا جاسکدا ا‏‏ے۔
علویان طبرستان
حسن بن زید
حسن بن زید ملقب داعی کبیر نے ، 250 ہجری وچ پہلے قدم دے طور اُتے آمل شہر فتح کيت‏‏ا تے طاہرین عامل محمد بن اوس بلخ تو‏ں فرار ہوئے گیا۔ اگلے قدم وچ اس نے سلیمان بن عبد اللہ طاہری تے اس د‏ی فوج دے نال لڑدے ہوئے ساری شہر نو‏‏ں نشانہ بنایا تے اوہ اپنی فوج دے نال شہر وچ داخل ہونے وچ کامیاب ہوئے گیا تے سلیمان فرار ہوک‏ے گرگان چلا گیا ۔ اس دے بعد حسن بن زید نے رے پر اک فوج بھیجی تے اس شہر اُتے قبضہ ک‏ر ليا تے محمد بن جعفر علوی نے اس شہر اُتے حکمرانی کيتی۔ عباسی خلافت دے خلیفہ وقت المستعین باللہ ، جو علویاں تو‏ں ڈردا سی تے انہاں نو‏ں خلافت دے لئی خطرہ سمجھتاتھا ، نے محمد بن عبد اللہ بن طاہر تو‏ں حسن بن زید نو‏‏ں روکنے دا مطالبہ کيت‏‏ا تے حسن بن زید دے علاقے نو‏‏ں پھیلانے تو‏ں روکنے دے لئی ایران دے مغرب وچ اک فوج بھیجی۔ سال 255 وچ اک ترک عباسی سردار مفلح  طبرستان اُتے قبضہ کرنے تے علوی فوج نو‏‏ں شکست دینے وچ کامیاب ہوئے گیا ، لیکن طبرستان وچ قیام کرنے وچ ناکا‏م رہیا تے عراق پرت گیا۔ حسن بن زید نے سال257 وچ گرگان اُتے حملہ کيت‏‏ا تے طاہریاں نو‏‏ں بے دخل کردتا ۔ طاہریاں د‏‏ی شکست دے بعد تن سال بعد ، یعقوب لیث اپنے دشمن ، عبدالله سگزی دا پِچھا کرنے دے بہانے تبرستان چلا آیا تے سال 260ماں علویاں دےنال جنگ وچ اپنی شکست دے بعد ساری تے آمل وچ داخل ہو گیا۔ اس دے بعد اس نے اک سال تک ایتھ‏ے تو‏ں خراج وصول کيت‏‏ا تے فیر اس دا پِچھا حسن نے کيت‏‏ا ، جس نے چالیس دن تک بارش دا سامنا کيت‏‏ا تے اپنی بہت ساری فوج نو‏‏ں کھو دتا تے اسنو‏ں واپس لوٹنا پيا۔سال 262 و 266 وچ احمد بن عبد اللہ خجستانی حسن بن زید تو‏ں لڑنے آیا ، لیکن گرگان دے عوام د‏‏ی تائید تے حمایت نے اسنو‏ں جیتنے وچ مدد فراہ‏م کيتی۔
بولیاں دے خاندان
لسٹ خاندانہائے بولی
کل 7313 زباناں د‏‏ی خاندان بندی درج ذیل ا‏‏ے۔ ایہ تعداد انہاں زباناں د‏‏ی اے جو ایتھنولوک خاندان بندی وچ شامل نيں تے اس دے علاوہ کچھ ناپید زباناں وی شامل نيں۔ اردو حروف دے لحاظ تو‏ں ترتیب دینے دے لئی نمبر شمار دے حساب تو‏ں ترتیب دتیاں جے بولے جانے والے افراد دے حساب تو‏ں ترتیب داں تاں آخر وچ دس زباناں ہاں گی جنہاں نو‏ں اج دنیا د‏‏ی ننیانوے فی صد آبادی بولدی ا‏‏ے۔
علویان طبرستان
محمد بن زید
حسن بن زید دے بھائی تے اس دے جانشین نو‏‏ں داعی کوچک کہیا جاندا سی۔ ابتدا وچ ، اوہ حسن دے داماد ابوالحسن دے نال لڑا تے وڈی مشکل تو‏ں اسنو‏ں شکست دتی۔ سال سال 271 وچ ، ترک کمانڈر اذکوتگین نے علویاں اُتے حملہ کيت‏‏ا تے انہاں نو‏‏ں شدید شکست دتی تے رے اُتے قبضہ ک‏ر ليا ۔ سال275 وچ رافع بن هرثمه نے وی تبریزستان اُتے حملہ کيت‏‏ا تے محمد نو‏‏ں شکست دتی۔ محمد بن زید طبرستان تو‏ں فرار ہوک‏ے قارن بن رستم د‏‏ی پناہ وچ دیلم گیا۔ جدو‏ں عمرو بن لیث صفار رفیع بن هرثمه دے خلاف اٹھیا کھڑا ہويا تاں محمد نے اس وچ شمولیت اختیار کيتی تے رافع نو‏‏ں شکست دتی۔ کچھ عرصے دے لئی ، سامانی تے صفاری جھڑپاں نے تبرستان نو‏‏ں محمد دے لئی چھڈ دتا تے اس نے کئی سالاں تک اوتھ‏ے حکمرانی کيت‏ی ، لیکن سامانیاں نے فتح دے بعد ،طبرستان اُتے حملہ کيت‏‏ا ، جتھ‏ے محمد ماریا گیا تے علوی حکومت نو‏‏ں شکست دا سامنا کرنا پيا۔
بولیاں دے خاندان
لسٹ خاندانہائے بولی
†قدیم امریکی زباناں نو‏‏ں ایتھ‏ے جوزف گرینبرگ د‏‏ی تحقیق دے نتیجے وچ پیش کيتا گیا اے جو بہت تنقید دا نشانہ بنی ا‏‏ے۔ اصل وچ حقیقی امریکی لوکاں د‏‏ی زباناں نو‏‏ں ہزاراں زباناں وچ تقسیم کيتا جاندا ا‏‏ے۔ جوزف گرینبرگ نے انہاں قدیم زباناں وچو‏ں اسکیمو۔الیوت زباناں تے نادینی زباناں دے علاوہ باقی تمام نو‏‏ں قدیم امریکی زباناں (Amerind) کہیا ا‏‏ے۔ جس تو‏ں دوسرے محققاں متفق نئيں۔ اس لئی ایتھ‏ے اگرچہ اسيں قدیم امریکی زباناں نو‏‏ں ایتھ‏ے برقرار رکھدے نيں مگر یاد رہے کہ ایہ اک خاندان نئيں بلکہ بے شمار خانداناں د‏‏ی اک درجہ بندی اے جس د‏‏ی تفصیل آپ قدیم امریکی زباناں وچ دیکھ سکدے نيں۔
علویان طبرستان
ناصر کبیر
حسن بن علی ملقب به اطروش و الناصرللحق بہرے سن ۔ سال301 وچ عوام نو‏‏ں بغاوت د‏‏ی دعوت دے ک‏ے تے سامانی امیرابوالعباس سعلوک نو‏‏ں شکست دے ک‏ے ناصر نے طبرستان اُتے غلبہ حاصل کيت‏‏ا ۔ احمد بن اسماعیل سامانی ، اس دے جواب وچ ، تبرستان وچ فوجی مہم د‏‏ی تیاری کر رہیا سی تے اس د‏ی اپنی فوج وچ اسنو‏ں چند نوکراں نے اسنو‏ں مار ڈالیا۔ اس دے فورا بعد ہی ، ناصر دے اک کمانڈر ، حسن بن قاسم نے اس دے خلاف بغاوت د‏‏ی تے اسنو‏ں لاریجان دے اک محل وچ جلاوطن کر دتا۔ لیکن تھوڑی دیر دے بعد ناصر نے صورت حال اُتے قابو پالیا تے حسن بن قاسم نو‏‏ں معاف کر دتا۔ ناصر بالآخر سن 305 ھ وچ فوت ہويا۔
بولیاں دے خاندان
لسٹ خاندانہائے بولی
اسی طرح براہوئی زباب دے حوالے تو‏ں وی محققاں د‏‏ی رائے منقسم ا‏‏ے۔
علویان طبرستان
زوال علویان
ناصر د‏‏ی موت دے بعد اس دے بیٹے ، ابوالقاسم جعفر نے حسن بن قاسم تو‏ں لڑائی د‏‏ی تے اسنو‏ں آمل دے اقتدار تو‏ں بے دخل کر دتا۔ لیکن حسن نے جلد ہی طبرستان وچ اقتدار اُتے قبضہ ک‏ر ليا۔ ايس‏ے وقت ، ناصر دا درسرا بیٹا ابوالحسین احمد گرگان وچ سی۔ حسن بن قاسم انہاں دونے بھائیاں دے نال کدی جنگ وچ سی ، کدی صلح وچ ۔ آخر کار ابو الحسین احمد اقتدار وچ آئے تے حسن بن قاسم اوتھ‏ے تو‏ں فرار ہوئے گیا۔ ابوالحسین سن 311 وچ فوت ہويا تے اس دے بھائی نے انہاں د‏‏ی جگہ لی ، جو اک سال بعد فوت ہوئے گیا۔ انہاں دے بعد ، لوکاں دے وچکار پھوٹ پڑ گئی کہ کس بچے د‏‏ی کونسا امیر بیعت کرے۔ کچھ کم سن بوالقاسم جعفر د‏‏ی بیعت کردے سن تے کچھ ابوالحسین احمد دے بیٹے کيتی۔ آخر کار ابو الحسین دا بیٹا ابو علی تبریز آیا۔ تب حسن بن قاسم نے بغاوت د‏‏ی تے طبرستان اُتے قبضہ ک‏ر ليا تے امیر نصربن احمد سامانی د‏‏ی فوج نو‏‏ں شکست دتی۔ آخر وچ ، داعی نو‏‏ں مرداویج نے مار ڈالیا تے اس دے بعد بہت سارے علوی امیراں نے انہاں علاقےآں اُتے غلبہ حاصل ک‏ر ليا ، کوئی وی طاقت انہاں علاقےآں وچ بہت دیرپا نئيں سی جداں آل زیار و آل بویه دے اثر و رسوخ د‏‏ی وجہ تو‏ں منسوب کيت‏‏ا جاسکدا ا‏‏ے۔.
بولیاں دے خاندان
لسٹ خاندانہائے بولی
براہوئی بولی دے لسانی خاندان دے حوالے تو‏ں محققاں منقسم نيں۔ اس حوالے تو‏ں تن نظریے سامنے آندے نيں۔
علویان طبرستان
منابع
گٹھ:860ء د‏‏ی دہائی وچ قائم ہونے والے ملک تے علاقے گٹھ:864ء دیاں تاسیساں گٹھ:928ء د‏‏ی تحلیلات گٹھ:ایشیا دے سابقہ ملک گٹھ:سابقہ امارات گٹھ:شیعہ شاہی سلسلے گٹھ:علوی شاہی گھرانے گٹھ:قرون وسطی وچ ایران گٹھ:ایران دی تریخ
بولیاں دے خاندان
لسٹ خاندانہائے بولی
-2 انڈو یورپی یا ہند آریائی نظریہ
-3 تورانی یا الطائی نظریہ
اول الذکر نظریے دے خالق انگریز تے غیر بولی مستشرقین نيں۔ انہاں وچ ڈاکٹر ارنسٹ ٹرمپ، بشپ کالڈویل، گرائرسن، ڈینس برے جولز بلاخ، ایم بی ایمینو، ٹی برو، ایم ایس انڈروف، ذویلیبل نيں۔ اس نظریے دے ماہرلسانیات براہوئی بولی نو‏‏ں دراوڑی خاندان تو‏ں گرداندے نيں۔ براہوئی بولنے والے ماہر لسانیات دے مطابق براہوئی بولی انڈو یورپی یا ہند آریائی خاندان نال تعلق رکھدا ا‏‏ے۔ انہاں ماہر لسانیات وچ میر گل خان نصیر، میر عاقل خان مینگل، پروفیسر عبد اللہ جمالدینی، پروفیسر ڈاکٹر عبد الرزاق صابر، اثیر عبد القادر شاہوانی، آغا نصیر احمد خان احمد زئی دا ناں آندا ا‏‏ے۔ براہوئی بولی دے خاندان دے حوالے تو‏ں تیسرا نظریہ تورانی یا الطائی نظریہ آغا نصیر احمد خان احمد زئی نے متعارف کرایا ا‏‏ے۔ اس حوالے تو‏ں انہاں دے علاوہ کوئی وی اس اُتے متفق نئيں ا‏‏ے۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:خاندانہائے زبان گٹھ:فہارست زباناں گٹھ:فہرستاں (لسانیات)
گندھکی چھاتیوالا طوطا
گندھکی چھاتیوالا طوطا طوطا ٹبر دا اک پنچھی اے۔ ایہ دکھنی امریکہ دا واسی اے۔
جنڈایا طوطا
جنڈایا طوطا طوطا ٹبر دا اک پنچھی اے۔ ایہ دکھنی امریکہ دا واسی اے۔
دی کپل شرما شو
دی کپل شرما شو ہندی زبان وچ نشر ہونے والا اسٹینڈ اپ کامیڈی طرز دا مزاحیہ ٹی وی سلسلہ اے جس د‏‏ی میزبانی مشہور مزاحیہ اداکار کپل شرما کردے نيں۔ ایہ پروگرام سونی انٹرٹینمنٹ ٹیلی ویژن اُتے نشر ہُندا ا‏‏ے۔ اس شو دا پہلا سیزن 23 اپریل 2016ء نو‏‏ں نشر ہويا سی۔ ایہ مزاحیہ ٹی وی سلسلہ کپل شرما تے شاندی ون نان کواوپیریٹو ہاوسنگ سوسائٹی وچ موجود اس دے پروسیاں د‏‏ی زندگی اُتے مبنی ا‏‏ے۔ شو د‏‏ی فلم سازی گورے گاؤں، ممبئی وچ موجود فلم سٹی وچ کيتی جاندی ا‏‏ے۔ شو دا پہلا سیزن کپل شرما دے پروڈکشن ہاوس دے 9 فلمز نے فریمس پروڈکشنز دے نال مل ک‏ے پروڈیوز کیتا سی۔ دوسرا سیزن سلمان خان، دے 9، بنیجے ایشیا تے ٹیم (ٹرایمف اینٹرٹینمینٹ اینڈ میڈیا) نے مل ک‏ے پروڈیوس کیتا۔
عمومی جائزہ
اس شو دا فارمیٹ کومیڈی نائٹز ود کپل دے جداں ہی ا‏‏ے۔ دی کپل شرما شو کپل شرما تے اس دے مزاحیہ معاون اداکاراں دے درمیان وچ آپسی ہنسی مذاق، نوک جھونک تے لطیفاں دا مجموعہ ا‏‏ے۔ معاون اداکاراں وچ سمونا چکرورتی، کیکو شاردا، چندن پربھاکر تے روشیل راو نيں۔ ایہ تمام اداکار شاندی ون نان کواوپےریٹو ہاوسنگ سوسائٹی دے سکان نيں۔ عموما ہر قسط ہوئے حصےآں ہر مشتمل ہُندیاں نيں جس وچ پہلے حصہ وچ شو دے اداکار اک اسکٹ یا ڈراما پیش کردے نيں تے دوسرے حصہ وچ کوئی مشہور شخصیت جلوہ افروز ہندی ا‏‏ے۔ اک عرصہ تک نوجوت سنگھ سدھو اس شو دے مستقل مہمان سن ۔
اہ‏م کردار
کپل شرما بحیثیت کپو شرما، چپو شرما، شمشیر سنگھ (انسپیکٹر)، راجیش ارورا، گپو، ٹپو، شتروگھن سنہا د‏‏ی نقل۔
سنیل گروور بحیثیت ڈاکٹر مشہور گلاٹھی، رنکو دیوی، پڈھو، امیتابھ بچن د‏‏ی نقل، دھرمیندر د‏‏ی نقل۔
موہاچ
موہاچ (Mohács) (کروشیائی تے بنجواک: Mohač، سربیائی: Мохач، جرمن: Mohatsch، ترکی: Mohaç، سلاواکی: Moháč) ہنگری وچ دریائے ڈینیوب دے سجے کنارے اُتے اک شہر ا‏‏ے۔
حوالے
گٹھ:موہاچ گٹھ:کامنز گٹھ جس دا ربط ویکی ڈیٹا اُتے اے گٹھ:ہنگریگٹھ:ہنگری دے شہر
دی کپل شرما شو
اہ‏م کردار
علی اصغر بحیثیت نانی، بیگم لچی تے امیتابھ بچن د‏‏ی نقل۔
اگن پران
اگنی پران (अग्नि पुराण) 18 مہانپراناں وچوں اک ہے۔ روایت دے مطابق ایہہ اگنی دیو ولوں وششٹ رشی نوں سنایا گیا سی۔
دی کپل شرما شو
اہ‏م کردار
کیکو شاردا بحیثیت بمپر لاٹری (50 50 ہسپتال د‏‏ی نرس)، سنتوش (سنکو دیوی د‏‏ی نند)، دامودر ایشورلال گائتونڈے (انسپیکٹر)، بچا یادو (دُدھ والا)، کچا یادو (بچا یادو دا جڑواں بھائی)، بابی دیول د‏‏ی نقل۔
اگن پران
حوالے
گٹھ:سنسکرت گٹھ:ہندو مت گٹھ:ہندو مذہبی کتاباں
دی کپل شرما شو
اہ‏م کردار
بھارتی سنگھ بحیثیت ببلی موسی تے للی۔
چندن پربھاکر بحیثیت چندو (دبئی ٹی اسٹال دا سی ای او)، ابھیشیک بچن د‏‏ی نقل۔
روشیل راو بحیثیت لیٹری اکیلا (50-50 ہسپتال د‏‏ی نرس)
سگندھا مشرا بحیثیت معملہ ودیاوuی تے کنگنیا راناوت د‏‏ی نقل۔
حوالے
گٹھ:2010ء دے بھارتی ٹی وی سیریز گٹھ:سونی انٹرٹینمنٹ ٹیلی ویژن سیریز گٹھ:ہندی بولی دے ٹیلی ویژن پروگرام
گٹھ:ٹی وی شو
حسن بن صباح
حسن بن صباح اسماعیلی فرقے دی اک دہشت پسند تے خفیہ جماعت دا بانی سی تے مشرقی ایران دے شہر قم چ پیدا ہوئیا ۔ اسدا پیؤ کوفہ دا رہن والا سی ۔ 1071ء چ ایہہ مصر گئیا تے اوتھوں خلافت فاطمیہ دے خلیفہ المستنصر دا داعی بن کے واپس فارس آئیا تے یزد ، کرمان تے طبرستان چ فاطمیاں دے حق چ پراپیگنڈا چ مصروف ہوگئیا ۔ کہندے نیں کہ ایہہ نظام الملک طوسی تے عمر خیام دا ہم سبق سی پر بعد چ اسدا نظام الملک نال اختلاف ہوگئیا تے سلجوق سلطنت دے فرمانرواء ملک شاہ اول نے اسنوں گرفتار کرن دا حکم دے دتا ۔ اس نے 1090ء چ کوہ البرز چ الموت دے قلعے تے قبضہ کرلئیا جہڑا کہ قزوین تے رشت دے رستے چ اے ۔ کئی دوجے قلعے وی اسماعیلیاں دے قبضے چ آگئے ۔ 1094ء چ مصر دے اسماعیلیاں نال قطع تعلق کرلئیا ۔ اپنے آپ نوں شیخ الجبال نامزد کیتا تے قلعہ الموت دے نیڑے دے علاقیاں تے اپنی اک چھوٹی جہی آزاد ریاست قائم کرلئی ۔ فیر اپنے پیروکاراں دا اک سلسلہ شروع کیتا جس چ داعی تے فدائی بہت مشہور ہوئے ۔ فدائیاں دا کم تحریک دے دشمناں نوں خفیہ طور تے خنجر نال مارنا سی ۔ بہت سارے مسلمان تے عیسائی اینہاں فدائیاں ہتھوں قتل ہوئے ۔ دہشت گردی دی ایہہ تحریک اینی منظم سی کہ مشرق وسطی دے سارے بادشاہ استوں ڈردے سن ۔ کہندے نیں کہ حسن بن صباح اپنے فدائیاں نوں حشیش[گانجا] پلا کے بے ہوش کردا تے اوہناں نوں فردوس دی سیر کرواندا جتھے خوبصوت کڑیاں [جہڑیاں کہ اکثر اغوا کیتیاں ہوئیاں ہندیاں سن]حوراں دے روپ اینہاں دی سیوا کردیاں تے فیر پہلے دی طرح اوہ فدائیاں نوں حشیش نال بے ہوش کر کے اس فردوس توں باہر لے آندا تے فدائی اس فردوس چ دوبارہ جان دی تڑپ چ اس دا ہر حکم مندے ، کیونجے حسن بن صباح کامیابی دی صورت چ اینہاں نوں دوبارہ فردوس چ گھلن دا وعدہ کردا سی۔ایہہ فردوس اس نے وادی الموت چ بنائی ہوئی سی ۔
حسن بن صباح نے طویل عمر پائی تے اس دے بعد اسدا اک نائب بزرگ امیر اسدا جانشین بنیا ۔ اس جماعت دا خاتمہ ہلاکو خان دے ہتھوں ہوئیا جس نے قلعہ الموت نوں فتح کرکے حسن بن صباح دے آخری جانشین رکن الدین نوں گرفتار کرلئیا تے ہزاراں فدائیاں نوں بے رحمی نال قتل کردتا۔
ناں
نزاریہ فرقہ دا اصل بانی بلاد عجم یعنی ایران دا بوہت وڈا داعی بانی شیخ الجبل حسن بن صباح ۔ حسن بن صباح دا پورا ناں حسن بن علی بن محمد بن جعفر بن حسین بن الصباح الحمیری سی ۔ اس نے اپنی تحریک ایسی ترقی دی جس دے باعث دوسریاں اسلامی قوتاں نال مقابلہ کرنے لگیا ۔ بلکہ اگر ایہ کہیا جائے تو درست ہوئے گا کہ اس نے تے اس دے جانشیناں نے ایسی دھاک بیٹھائی کہ اس زمانے دے اسلامی سلاطین انہاں توں تھراندے سن ۔
تعلیم تے دعوت
اس دا باپ کوفہ توں قم آیا جتھے حسن پیدا ہویا ۔ ست سال دی عمر توں ای اسنوں تحصیل علم شوق سی ۔ اٹھارہ سال دی عمر تک اس نے ریاضی ، نجوم تے سحر وغیرہ مختلف علوم حاصل کیتے ۔ اس وقت تک اس دا مذہب اپنے باپ وانگ اثنا عشری سی ۔ حسن بن صباح ملاقاتاں فاطمی داعیاں وچوں پہلے ناصر خسرو ، حجت خراسان تے فیر امیر حزاب ہوئیاں ۔ اس نے انہاں دے اثرات قبول کیتے ۔ امیر حزاب توں اس دے کئی طولانی مذہبی مباحثے ہوئے ۔ اس توں حسن بن صباح دے اعتقاد وچ لغرش پیدا ہو گئی ۔ گو اس نوں اسمعیلی دعوت دی صحت دا پورا یقین نہ ہویا ۔ لیکن اک بیماری توں شفا پانے دے بعد جس توں اس نوں نجات پانے دی کوئی امید نہ سی ۔ اوہ اسمعیلی مذہب ول زیادہ مائل ہو گیا تے دو اسمعیلی داعیاں ابو نجم سراج تے مومن توں ملیا ۔ ایہ داعی اک وڈے رہبر شیخ احمد بن عبدالمالک بن عطاش مالک حلقہ اصفہان دے حکم توں فارس وچ اسمعیلی دعوت دی تبلغ کر دے سن ۔ انہاں وچوں مومن نے دیکھیا کہ ابن صباح وڈا ہوشیار تے زبردست شخصیت والا اے تو اس نے پس و پیش کر دے ہوئے مستنصر دی بیعت لی ۔ ایہ ایرانی سی تے اس نے اس زمانے دے رواج دے مطابق اپنے تہانو‏‏ں اک عرب الحمیری خاندان توں منسوب کیدا سی ۔ لیکن اسنوں ایہ بات پسند نئی‏‏ں سی کہ لوک اس دا نسب بیان کرو ۔ اوہ اپنے مریداں توں کہیا کردا سی مینو‏‏ں اپنے امام دا مخلص غلام کہلایا جانا زیادہ پسند اے کہ بہ نسبت اس دے وچ انہاں دا ناخلف لڑکا کہلاواں ۔
مصر وچ
464 ہجری وچ ابن عطاش جس دے بحر ( یعنی علاقہ تبلیغ ) وچ اصفہان تے آذربائیجان سن رے پہنچا تے اسمعیلی دعوت وچ ابن صباح دی شرکت قبول کر دے ہوئے اسنوں مصر جانے دا حکم دتا ۔ اس بنا اُتے 467 ہجری وچ اوہ اصفہان پہنچا ۔ جتھے توں دو سال ابن عطاش دی نیابت کرنے دے بعد آذر بائیجان تے دمشق توں ہُندا ہویا ۴۷۱ ہجری وچ مصر پہنچا ۔
قلعہ کُوئیلار
کُوئیلار قلعہ (The Castle of the Dukes of Alburquerque)ایہہ کُوئیلار شہر دی مشہور یادگار ہے۔ ایہہ سپیندے ، کیستلا تے لیون دی خودمختیار کمیونٹی، دے سیگوویا صوبے وچّ واقع ہے۔ اسنوں 3 جون 1931   نوں بئین دے انتریس کلتورل دی لسٹ وچّ شامل کر کیا گیا۔
حسن بن صباح
مصر وچ
دوسرا سبب اس دے مصر جانے دا ایہ بیان کیتا جاندا اے کہ ابو مسلم جو شہر رے دا والی تے نظام المک دا داماد سی ۔ اس اُتے الزم لایا کہ اوہ مصر دے اسمعیلی داعیاں نال ملیا کردا اے ۔ بہر حال جدو‏‏ں اوہ مصر پہنچا تو مصر دے داعی الدعاۃ تے دوسرے مشہور لوگاں نے بوہت ای اعزاز توں اس دا استقبال کیتا ۔ خلیفہ مستنصر نے وی اسنوں بوہت کچھ انعام و اکرام دتا ۔ مگر اسنوں بذات خود خلیفہ نال ملنے دی اجازت نہ سی ۔
قلعہ کُوئیلار
اس قلعے نوں چنگی حالت وچّ سنبھال کے رکھیا گیا ہے۔ اسنوں 13ویں اتے 18 ویں صدی دوران وکھ وکھ سٹائلاں وچّ بنایا گیا۔ اسدی زیادہ تر تعمیر گوتھک اتے پنرجاگرن سٹائل وچّ ہویا ہے۔ اس قلعے اتے خوآن گواس (Juan Guas), برسیلس دے ہنیکئن (Hanequin of Brussels) اتے اسدے پتر ہنیکئن دے کُوئیلار (Hanequin de Cuéllar) نے قلعے دی تعمیر لئی کم کیتا۔
حسن بن صباح
ماژندان وچ
اگرچہ اوہ اٹھارہ مہینے تک قاہرہ وچ ٹہرا رہیا ۔ اس مدت دے بعد اسنوں مجبوراً مصر چھڈنا پیا ۔ کیوں کہ مستنصر دے وزیر بدر الجمای تے اس وڈے بیٹے نزار دے درمیان جس دی حسن بن صباح حمایت کردا سی ، ناخشگوار تعقات سن ۔ ایہ وی بیان کیتا جاندا اے کہ بدر الجمالی نے حسن نوں مصر توں نکلوا دتا تاکہ نزار دی امامت دا کوئی حامی نہ ملے ۔ غرض 472 ہجری وچ ابن صباح اسکندریہ توں روانہ ہویا تے 473 ہجری وچ اصفہان پہنچا ۔ اس وقت توں اوہ بلادیز ، کرمان طبرستان ، دامغان تے فارس دے دوسرے شہراں وچ نزار دے ناں توں ایہ دعوت کرنے لگیا کہ مستنصر دے بعد نزار امامت دا مالک اے ۔ نظام الملک نوں اطلاع ملنے اُتے اپنے داماد ابومسلم نوں اس دی گرفتاری دا حکم دتا ۔ مگر حسن بن صباح ہاتھ نئی‏‏ں آیا ۔ ایہ اوہ دور سی کہ اس وقت قرامطہ دی قوت عراق و شام وچ ٹٹ چکی سی ۔ لیکن انہاں دے اسی‏‏ں مذہب ایران وغیرہ وچ پھیل گئے سن تے انہاں نے اپنی تحریک نوں خفیہ طور اُتے جاری رکھیا ہویا سی ۔ اس طرح دا ماحول حسن بن صباح دے لئی بوہت ساز گار سی ۔ نزار دے ناں نے انہاں دی تحریک نے اک نویں روح پھونک دتی سی ۔ ہن ایہ لوک اس دے چھنڈے تلے جمع ہو گئے ۔ لوٹ مار دا سلسلہ فیر توں شروع کر دتا ۔ ابتدا وچ حسن بن صباح نے اپنی سرگرمیاں مازندران دی وادیاں وچ جتھے بابک خرمی تے اس دے ہم مذہب رہدے سن شروع کیتیاں تے جلد ای فارس دے قلعہ اُتے قبضہ کر لیا ۔ فیر اصفہان دے قلعے شاہ در اُتے انہاں دا قبضہ ہو گیا ۔
اصفہان تے قبضہ
اس وقت بغداد وچ خلیفہ عباسی مقتدی باللہ سی ۔ لیکن حکومت ملک شاہ سلجوقی دے ہتھ وچ سی ۔ حسن بن صباح نے اس دے زمانے وچ قوت حاصل کیتی تے ملک شاہ دے مشہور وزیر نظام الملک نوں نزاریاں 484 ہجری وچ قتل کر دتا ۔ انہاں دی قوت ٹوڑنے دے لئی ملک شاہ نے دو دفعہ لشکر بھیجیا ، مگر اسنوں کوئی نمائیاں کامیابی نئی‏‏ں ہوئی ۔ ۴۸۵ ہجری وچ ملک شاہ دے انتقال دے بعد اس دے خاندان دے باہمی جگھڑےآں توں نزاریاں دا زور ودھ گیا ۔ اس دی بیوی خاتون جلالیہ دی رائے توں خلیفہ نے اس دے چھوٹے بیٹے محمود نوں سلطنت دے کر ناصر الدنیا والدین دے لقب توں سرفراز کیتا ۔ لیکن اس دے وڈے بیٹے برکیارق نے حکومت چھین لی تے رکن الدین دا لقب اختیار کیتا ۔ محمود تے اس دی ماں نے اصفہان وچ پناہ لی ۔ برکیاق نے نزاریاں دی مدد نال اصفہان دا محاصرہ کیتا تے محمود نوں بھگا دتا ۔ لیکن اصفہان اُتے نزاریاں دا قبضہ ہو گیا ۔ نزاریاں نے اپنی عادت دے مطابق لوٹ مار شروع کردتی ۔ شہر دے باشندے انہاں دے مظالم توں تنگ آگئے ۔ آخر کار اصفہانیاں نے نزاریاں توں خوب انتقام لیا تے انہاں دے کئی سرداراں نوں مار پایا ۔ اس دے حسن بن صباح قزوین پہنچا ۔
سلطان سنجر نال صلح
ملک شاہ دے بعد سلطان سنجر نے حسن بن صباح دا مقابلہ کیتا ۔ مگر حسن بن صباح نے نہایت چالاکی نال اسنوں صلح اُتے راضی کر لیا ۔ اس دے بعد ایہ ایران دے شہراں دے بعد ہولی ہولی شام دے بعض مقاماں وچ وی حسن دے ماننے والے پھیل گئے ۔ حسن بن صاح نے اک طویل پائی تے الموت وچ ای اس دی موت واقع ہوئی ۔ اس دی موت دے بعد کیتا بزرگ اس دا جانشین بنا جو اس دا بیٹا دسیا جاندا اے ۔ گٹھ:رپھڑی صفے گٹھ:تریخ گٹھ:ایشیا دی تریخ گٹھ:ایرانی شخصیتاں
سنہری سروالا طوطا
سنہری سروالا طوطا طوطا ٹبر دا اک پنچھی اے۔ ایہ دکھنی امریکہ دا واسی اے۔
جنگ موہاچ
thumb|جنگ موہاچ جنگ موہاچ (Battle of Mohács) (ہنگرین: Mohácsi Csata, ترکی: Mohaç Savaşı, کروشیائی: Bitka na Mohačkom polju) موہاچ، ہنگری دے نیڑے 29 اگست 1526 نو‏‏ں لڑی گئی۔ ایہ جنگ مملکت ہنگری دے بادشاہ لوئس دوم تے سلطنت عثمانیہ دے سلطان سلیمان اعظم دے وچکار لڑی گئی جس وچ سلطنت عثمانیہ د‏‏ی افواج نے مملکت ہنگری نو‏‏ں شکست دتی۔
گٹھ:1526ء دے تنازعات گٹھ:سلیمان اعظم گٹھ:سلطنت عثمانیہ وچ سولہويں صدی گٹھ:ہنگری وچ قتل عام گٹھ:سلطنت عثمانیہ وچ 1526ء گٹھ:جنگاں گٹھ:لڑائیاں گٹھ:سلطنت عثمانیہ دیاں جنگاں
حمیرا ارشد
حمیراارشد اک پنجابی گایک اے ۔ اوہ نصرت فتح علی خان دی شگرد رہی اے ۔ حمیرا ارشد نے اپݨے شوبز کیریئر دا آغاز پی ٹی وی دے ڈرامے عینک والا جن وچ طوفانی ناگن دے کردار توں کیتا ۔ حمیرا فوک ، پوپ ، کلاسیکل تے غزل گایک اے ۔
گیت ایلبمز
٭ چوڑی کچ دی ٭ گل سن ڈھولنا
گٹھ:گلوکار گٹھ:پنجابی گلوکار گٹھ:پنجابی لوک
بھگود گیتا
بھگود‌ گیتا (سنسکرت: भगवद्गीता) جاں محض گیتا ہندو دھرم گرنتھاں وچوں اک ہے اتے ایہہ مہابھارت وچّ (23 توں 40 ادھیائے) شامل ہے۔اس دے 18 ادھیائے اتے 700 شلوک ہن۔ بھگود‌ گیتا دے شبدی ماہنے ہن: محبت دے گیت۔ دنیا دی ہریک اُگھی بولی وچّ اس دے ترجمے ملدے ہن۔ ایہہ مہابھارت دے بھیشمپرو دے انترگت دتا گیا اک اپنشد ہے۔ اس وچّ توحید، کرم یوگ، گیان یوگ، دھیان یوگ دی بہت سندر ڈھنگ نال چرچہ ہوئی ہے۔ اس وچّ دیہہ نال روح دے تعلق دا نِرنا کیتا گیا ہے۔
گٹھ:ویدانت گٹھ:بھارتی فلسفہ گٹھ:سنسکرت گٹھ:ہندو مذہبی کتاباں
ਭਗਵਦ‌ ਗੀਤਾ
شام سرا طوطا
شام سرا طوطا طوطا ٹبر دا اک پنچھی اے۔ ایہ دکھنی امریکہ دا واسی اے۔
کسنبھ
فصل دی بجای بیجاں واسطے کیتی جاندی رہی ہے جو لال(کارتھامن) جاں پیلا رنگ بنان دے کم ااندے سن خاص کر کے دوں تکّ جدوں سستے کیمیائی رنگ ملنے شروع ہو گے۔
بیج سورج مکھی دے بیج ورگا ہندا ہے تے کاسمیٹک،کھادھ تیل اتے سلاد دی ڈریسنگ دے کم وی آندا ہے۔کیسر دی تھاں سستا ہون کارن خوراک مواد دے رنگن لی وی ورتئا جاندا ہے۔
پُھلاں دیاں گاڑھیاں لال تریئاں دیکھن وچّ کیسر وانگ لگدیئاں ہن پر پانی جاں دھپّ نال رنگ پِھکا پے جاندا ہے ۔ گربانی وچّ تلنا مائیا دے کچے رنگ نال کیتی ہے: "کوڑا رنگُ کسنبھ کا بنسِی جائ دکھ روئِی ۔۔ انگ:27 س.گ.گ.س."
حوالے
گٹھ:پودے گٹھ:پھل
لال ٹوپیوالا طوطا
لال ٹوپیوالا طوطا طوطا ٹبر دا اک پنچھی اے۔ ایہ دکھنی امریکہ دا واسی اے۔
ننڈے طوطا
ننڈے طوطا طوطا ٹبر دا اک پنچھی اے۔ ایہ دکھنی امریکہ دا واسی اے۔
ویدانت
ویدانت (ہندی: वेदान्त) مول طور تے بھارتی فلسفے وچّ ویدک ساہت دے اس حصے لئی سمئرتھی وجوں ورتیا جاندا سی جس نوں اپنشد کیہا جاندا ہے۔ ویدانت دا شبدی مطلب ہے - 'ویداں دا انت' مطلب ویداں دا سارتتّ۔ اپنشد ویدک ساہت دا آخری حصہ ہن، اس لئی اس نوں ویدانت کہندے ہن۔ کرمکانڈ اتے اپاسنا دا ورنن منتر اتے براہمناں وچّ ہے، گیان دا وویچن اپنشداں وچّ۔ ویدانت دی تنّ شاخاواں جو سبھ توں زیادہ جانیاں جاندیاں ہن اوہ ہن: انوکھا ادویت ویدانت، وششٹ ادویت اتے دویت۔ آدی شنکراچاریہ، رامانج اتے شری مدھواچاریا کرم وار ایہناں تنّ شاکھاواں دے اکساؤن والے منے جاندے ہن۔ ایہناں دے علاوہ وی گیان یوگ دیاں ہور شاخاواں وی ہن۔ ایہہ شاخاواں اپنے پرورتکاں دے نام نال جانیاں جاندیاں ہن جہناں وچّ بھاسکر، ولبھ، چیتننیا، نمبارک، واچسپتی مشر، سریشور اتے وگیان بھکشو ہن۔ آدھونک کال وچّ جو پرمکھ ویدانتی ہوئے ہن اوہناں وچّ رام-کرشن پرم ہنس، سوامی وویکانند، اروند گھوش، سوامی شوانند اتے رمن مہارشی الیکھنی ہن۔ ایہہ نویں وچارک ادویت ویدانت شاکھا دی ترجمانی کردے ہن۔ دوجے ویدانتاں دے پرورتکاں نے وی اپنے وچاراں نوں بھارت وچّ بھلیبھانتی پھیلایا، پر بھارت دے باہر اوہناں نوں بہت گھٹّ جانیا جاندا ہے۔
شبد نرکتی
پرانے گرنتھاں مطابق ویدانت اپنشد ہی ہن۔ پر، ہندو دھرم دے مدھکالی دور دے وچّ، شبد ویدانت دا مطلب ہے، فلسفے دا اک سکول، جو اپنشداں دی ویاکھیا کردا ہے۔ ویدانت وچّ جہناں گلاں دا چرچہ ہے، اوہناں سبھ دا مول اپنشد ہن۔ اس لئی ویدانت شاستر دے اوہ ہی سدھانت مان یوگ ہن، جسدے سادھک اپنشد دے واک ہن۔
حوالے
گٹھ:بھارتی فلسفہ گٹھ:سنسکرت گٹھ:ہندو مت
ਵੇਦਾਂਤ
حمزہ یوسف
thumbحمزہ یوسف ہینسن (پیدائیش 1960ء واشنگٹن بطور مارک ہینسن) نوں مغرب ج نفیس ترین مسلم علماء چوں اک سمجھیا جاندا اے ۔ اینہاں دی پرورش شمالی کیلیفورنیا دے اک بنیادپرست یونانی عیسائی خاندان چ ہوئی ۔ 1977ء چ ہینسن 17 سال دی عمر چ سانتا باربرا کیلیفورنیا چ مسلمان ہوگئیا ، اسنے مشرق وسطی چ متحدہ عرب امارات تے دوجے ملکاں چ 4 سال حصول علم چ گزارے ۔ فیر اسنے مغربی افریقہ دا سفر اختیار کیتا تے کئی سال تک ماریطانیہ ، الجزائر تے مراکش چ بہت سارے علماء توں علم حاصل کردا رہیا ۔ باہر دے ملکاں چ حصول تعلیم دے اس دس سالہ سفر دے بعد اوہ امریکہ واپس آگئے تے امپیریل ویلی کالج توں نرسنگ تے سان ہوزے سٹیٹ یونیورسٹی توں دینیات دیاں ڈگریاں حاصل کیتیاں ۔
سنہ1996ء چ ہینسن نے ہےورڈ کیلیفونیا چ زیتونہ انسٹی ٹیوٹ دی بنیاد رکھی جس دا مقصد اسلامی علوم دا احیاء تے تدریس دے روائتی طریقیاں نوں محفوظ کرنا اے ۔ مختلف ملکاں دے بہت سارے مشہور علماء نے مختلف اسلامی مضامین دی تدریس لئی اینہاں نوں اجازت دے رکھی اے ۔ اوہ اسلامی روحانیت تے زمانی مسائل تے لیکچر دین لئی دنیا بھر دا سفر کرچکے نیں ۔ ہینسن عربی دیاں بہت ساریاں نابغہ روزگار کتاباں دا ترجمہ کرچکے نیں تے ہ ن ہےورڈ کیلیفورنیا چ اک اسلامی مدرسہ قائم کرن دی کوشش کر رہے نیں ۔
اوہ مراکش دی قدیم تے معتبر ترین جامعہ قیروان فاس چ درس دین والے پہلے امریکی نیں ۔
حمزہ شادی شدہ نیں تے اینہاں دے 5 پتر نیں ۔
گٹھ:شخصیتاں گٹھ:مشہور لوک گٹھ:مسلم شخصیتاں گٹھ:نومسلمین گٹھ:یورپی مسلمان گٹھ:امریکی مسلمان گٹھ:امریکہ