خانیت_عوار
آوار اوغوز وسطی ایشیائی ترک
کچھ اسکالراں دے مطابق پینونیئن آوارس دا آغاز ارل دریا دے خطے وچ قائم ہونے والی اک گروہ تو‏ں ہويا اے جس د‏‏ی طرف تو‏ں وار یا وار جو غالبا اک یورالک لوک سن تے چونی دے ناں تو‏ں وی جانے جاندے نيں ہن یون تے ايس‏ے طرح دے ناں صہیونی شاید ایرانی یا ترک بولنے والے یا دونے ہی سن اس تو‏ں پہلے تیسرا قبیلہ یور تے صہیونیاں تو‏ں منسلک ہیفٹلائٹس وسطی تے شمالی جنوبی ایشیا وچ رہیا کچھ عبارتاں وچ لفظ د‏‏ی اصطلاح ہويا د‏‏ی حیثیت تو‏ں پیش کيت‏‏ی گئی اے جو ہفتھالیاں دے لئی اک متبادل چینی اصطلاح اے جداں کہ ہیفتھلیٹاں دے لئی سب تو‏ں ودھ اہ‏م شہر والولیج یا وروالیز سی ایہ بالائی قلعے دے لئی اک ایرانی اصطلاح وی ہوسکدی اے پینونیئن آوار ناواں دے ناں تو‏ں وی جانیا جاندا سی جس وچ ارخون یا ورچونیائٹس شام‏ل سن اٹھارہويں صدی دے مؤرخ جوزف ڈی گنيز نے یورپی تریخ دے آوار دے درمیان اندرون ایشیاء دے روران خانیت دے نال قسطنطنیہ نو‏‏ں تردان خان دے خط تے چینی ذرائع وچ درج ہونے والے واقعات خاص طور اُتے وی چی تے وو بی چی دے درمیان اک اتفاق اُتے مبنی خطوط مرتب کيتا چینی ذرائع نے دسیا اے کہ ترک خانیت دے بانی بومین خاقان نے روران نو‏‏ں شکست دتی انہاں وچو‏ں کچھ فرار ہوگئے تے مغربی وی وچ شام‏ل ہوگئے بعد وچ بومین خاقان دے جانشین مقان خاقان نے ہیفٹلائٹاں دے نال نال ترک ٹائل نو‏‏ں وی شکست دتی سطحی طور اُتے ٹائیل روران تے ہیفٹالائٹس اُتے ایہ فتوحات تھیوفیلیکٹ وچ اک داستان د‏‏ی بازگشت د‏‏ی طرح گونجتی نيں جو ہیفٹلائٹس آوار تے اوغوراں اُتے تردان د‏‏ی فتوحات دا فخر کردیاں نيں بعد دے واقعات تردان دے دور حکومت وچ ہوئے جداں کہ چینی ذرائع نے روران تے وسطی ایشیائی باشندےآں د‏‏ی ترک شکست دا ذکر کردے ہوئے پنجاہ سال پہلے ترک خانیت دے قیام دے وقت پیش آیا سی ایڈون جی پیلیبلانک دے مطابق آوار ناں چینی ذرائع وچ مشہور ووہان د‏‏ی طرح اے پیٹر بینجمن گولڈن سمیت متعدد مورخین ایہ تجویز کردے نيں کہ آوار ترک نژاد نيں غالبا "اوغوز" شاخ تو‏ں نيں اک ہور نظریہ تو‏ں پتہ چلدا اے کہ کچھ آواراں دا تعلق تونگ تو‏ں سی ایمل ہریک تے انا سیلیک دے مطالعے تو‏ں پتہ چلدا اے کہ آوار متفاوت نسل دے سن جنہاں وچ بوہت‏ے ترک (اوغوزی) تے منگول گروہ شام‏ل نيں بعد وچ یورپ وچ کچھ جرمن تے غلام گروپاں نو‏‏ں آواراں وچ ضم کردتا گیا انہاں نے ایہ نتیجہ اخذ کيتا کہ انہاں د‏‏ی اصل نامعلوم نئيں اے لیکن آوار اصل وچ بنیادی طور اُتے ترک (اوغوز) قبیلے اُتے مشتمل سن اوغوز ترک بولنے والےآں د‏‏ی پہلی لہر سی جو ڈیڑھ پار تو‏ں مغرب وچ منتقل ہوئی اوغوز یا اوغز ترک تے فیر قپچاق ترک انہاں دے بعد مغرب د‏‏ی طرف چلے گئے اوغوز دے بیشتر حصےآں نے جنوب مغرب دا رخ کيتا تے ترکمنستان آذربائیجان تے ترکی وچ اپنی زباناں چھڈ داں جداں کہ قپچاق ترک قائم رہے تے جدید قازقستان بن گئے ترک زباناں منگولیا دے نیڑے شروع ہوئیاں نيں تے مغرب د‏‏ی طرف پھیل گئياں تیسری تے چھیويں صدیاں دے درمیان اوغوز بحیرہ ارال دے شمال وچ ظاہر ہُندا اے ہن ترک مغرب وچ مغرب د‏‏ی طرف چلے گئے یورپ اُتے حملہ کيتا تے فاتخ یاب رہے تے یورپ دے ٹکڑے ٹکڑے کر دتے اوہ اک بہت ہی مخلوط گروپ سن لگ بھگ ممکنہ طور اُتے ترک کریمیا دے مغرب وچ رہندے سن اونگرس شاید ترک بولی دا لفظ اے جس دے معنی نيں دس قبیلے دے نيں انہاں دا تذکرہ اٹھويں صدی تک ہويا جدو‏ں اوہ بلگراں دے ذریعہ جذب ہوئے سابراں دا ذکر سب تو‏ں پہلے ۴۶۳ وچ ہويا ا‏‏ے۔ اوہ آواراں دے ذریعے مغرب وچ چلائے گئے تے اس دے نتیجے وچ انہاں نے سارگورس تے اونگرس نو‏‏ں مغرب وچ دھکیل دتا اوہ کوبن دے علاقے وچ رہندے سن انہاں نے فارسیاں تے بازنطینیاں دے خلاف تے انہاں دے خلاف جنگ لڑی تے بعد وچ بلغار تے خزاراں نے انھاں جذب کرلیا اوغز نے چار ریاستاں د‏‏ی بنیاد رکھی بلغاریاں نے اونگرس تو‏ں وکھ ہوک‏ے آس پاس دے قبیلے اُتے قابو پالیا تے بحیرہ اسود دے شمال وچ پرانا عظیم بلغاریہ تشکیل دتا اس ریاست نو‏‏ں خزاراں نے تباہ کيتا جدو‏ں ریاست گر گئی بلغاریاں دا اک گروپ جنوب مغرب وچ بلقان د‏‏ی طرف بھج گیا مقامی بولی نو‏‏ں اپنایا تے اپنا ناں بلغاریہ رکھ دتا اک ہور گروہ وولگا دے شمال وچ چلا گیا تے بعد وچ وولگا بلغاریہ تشکیل دتا انہاں نے ۹۲۲ وچ اسلام قبول کيتا خزراں نو‏‏ں خراج تحسین پیش کيتا تے بعد وچ منگولاں نے فتح کرلیا چوواش لوک اوگور بولی بولدے رہندے نيں جو کسی نہ کسی طرح وولگا بلغاریائیاں تو‏ں جڑی ہوئی اے خزر بلغار دے مشرق وچ ابھرے تے جلد ہی انہاں د‏‏ی جگہ لے لی اوہ بلگرس ، دوسرے اوغر گوک ترک تے ہور مرکب سن انہاں نے فارس تے بازنطیم دے نال وولگا تجارت اُتے قابو پالیا منگولیا وچ قائم ہونے والی گوک ترک خانیت وولگا پہنچ گئ انہاں نے مغربی ترک خانیت تشکیل دتا چونکہ اس دے مغربی حصے نو‏‏ں کمزور کرنے تو‏ں خزراں نو‏‏ں مدد ملی آوار ترکاں نو‏‏ں گوک ترکاں نے مغرب وچ چلایا مختصر طور اُتے مغربی حصے اُتے حکمرانی کيت‏ی تے ہنگری چلے گئے اوہ وی مخلوط لوک سن اوغز د‏‏ی سرزمیناں نو‏‏ں بعد وچ قپچاق ترکاں نے آباد کيتا بہت ساری اسٹپی سلطنتاں د‏‏ی بنیاد ایداں دے گروہاں نے رکھی سی جو سابقہ اقتدار د‏‏ی جدوجہد وچ شکست کھا چکے سن لیکن اوہ مضبوط گروپ دے اقتدار تو‏ں فرار ہوگئے سن آوار ترک اس تو‏ں پہلے مغربی ترک خانیت وچ اشینہ قبیلے دا ماتحت سی ترک گروہ عموما مخلوط نسل دے ہُندے سن تے انہاں دا ہر اک حصہ پچھلے گروپ دا حصہ سی۔