cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
الزبتھ دوم دی تاجپوشی
جلوس
جلوس وچ شامل غیر ملکی رائلٹی تے سربراہان مملکت دے ناں تو‏ں چلنے دے لئی ویسٹ منسٹر ایبی وچ باقاعدگی تو‏ں ناکافی صفاں دے متعدد گڈیاں د‏‏ی تکمیل کيتی گئی ، تاکہ متعدد مالدار تاجراں تو‏ں لے ک‏ے پینڈو جاگیراں تک دے متعدد رضاکاراں د‏‏ی ضرورت ہوئے۔ پہلے شاہی کوچ نو‏‏ں بکنگھم پیلس تے تھلے مال وچ لے جایا گیا ، جس وچ پرچم لہراندے تے پُرجوش ہجوم بھریا ہويا سی۔ اس دے بعد ملکہ الزبتھ نو‏‏ں آئرش اسٹیٹ کوچ ملکہ الزبتھ وچ لے گئياں ، اس چوڑی نے کوہ نور ہیراں والے اس دا تاج پہنایا سی۔ ملکہ الزبتھ دوم لندن دے راستے بکنگھم پیلس ، ٹریفلگر اسکوائر ، تے ایبی گولڈ اسٹیٹ کوچےآں د‏‏ی سمت اگے بڑھی۔ کندھے دے لباس تو‏ں منسلک ، ملکہ نے اک لباس ، 6 گز دا حصہ پہن رکھیا سی (5.5) ایم) لمبی ، ہتھ تو‏ں بنے ہوئے ریشم نو‏‏ں مخمل د‏‏ی چادر کینیڈا ایمن دے نال کھڑا اے ، ملکہ د‏‏ی نوکرانیاں - لیڈی جین پلاک ، طوفان - اسٹیورٹ ، لیڈی این کوک ، لیڈی موئرا ہملٹن ، لیڈی مریم بلیieی دے لئی ہتھ تو‏ں بنے ہوئے ریشم د‏‏ی مدد دے لئی ضروری ا‏‏ے۔ ہیملٹن ، لیڈی جین ہیتھ کوٹ-ڈرمنڈ-ولفبی ، جنہاں د‏‏ی مہندی اسپنسر-چرچل تے ملکہ ڈیون شائر - لے جانے دے لئی۔
اس دے بعد واپسی جلوس 5 میل (8 کلومیٹر) لمبائی وچ سی ، جو کولمبس ، ٹریفلگر اسکوائر ، پال مال ، ہائیڈ پارک کارنر ، ماربل آرچ ، آکسفورڈ سرکس تو‏ں ہُندا ہويا اختتام پذیر سی۔ بکنگھم پیلس. 29،000 سروس اہلکاراں د‏‏ی جانب تو‏ں برطانیہ تے دولت مشترکہ مارچ دے اس پار اک جلوس دو میل (3.2 کلومیٹر) لمبا سی تے کسی وی مقام اُتے گزرنے وچ 45 منٹ دا وقت لگدا سی۔ اک ہور 15،800 قطار وچ کھڑا ا‏‏ے۔ پریڈ د‏‏ی قیادت کرنل بل دے وار آفس عملے تے چار رجمنٹ بینڈ نے کيتی۔ فیر نوآبادیات‏ی دستہ آیا ، اس دے بعد فیر دولت مشترکہ دے دائرے ، رائل ایئر فورس ، آرمی ، رائل نیوی ، تے آخر کار ڈومیسٹک بریگیڈ دے سپاہی آئے۔ جلوس دے حکمراناں د‏‏ی قیادت وچ مارچ کرنے والے فوجیاں د‏‏ی قیادت برطانویاں نے استعفیٰ دتی ، جس وچ ملکہ ٹونگا ، دولت مشترکہ دے ملکاں دے وزرائے اعظم ، شہزادےآں تے شہزادیاں دے بلڈ رائل ، تے ملکہ مدر شامل سن ۔ گھوڑے پر سوار برطانوی مسلح افواج دے سربراہ تو‏ں پہلے ، سونا نے ریاستی کوچ نو‏‏ں یومین دے محافظاں تے گھریلو گھڑسوار د‏‏ی مدد تو‏ں لیا سی تے ملکہ دے اتحادیاں دے ڈی کیمپ نے انہاں دا پِچھا کيتا سی ۔
مہمان
thumb| تاجپوشی وچ استعمال کرسیاں
ملکہ دے الحاق دے لئی تاجپوشی دے لئی تیار رہنے دے بعد بند ہونے دے بعد ، ویسٹ منسٹر ایبی 6 کھول دتا گیا یوم تاسیس دے لئی تقریبا 8000 مدعو مہماناں دے نال ملک بھر وچ دولت مشترکہ ہون۔ زیادہ ممتاز افراد ، جداں ملکہ دے کنبہ دے ممبر تے غیرملکی شاہی ، برطانیہ دے اسيں عمر افراد ، سربراہان مملکت ، رانی د‏‏ی مختلف اسمبلیاں دے ممبران پارلیمنٹ ، تے ايس‏ے طرح ساڈھے اٹھ بجے دے بعد پہنچے ہیں ماں ہاں ٹونگا د‏‏ی ملکہ سپرت مہمان سن ، تے انہاں نو‏ں لندن دے راستے بارش دے دوران کھلی گڈی وچ سوار ہُندے ہوئے اس دے حسن سلوک د‏‏ی وجہ تو‏ں جانیا جاندا سی۔ جنرل جارج مارشل ، ریاستہائے متحدہ امریکا دے سکریٹری برائے خارجہ ، جنہاں نے مارشل پلان اُتے عمل درآمد کيتا ، نو‏‏ں تاجپوشی دے لئی امریکی وفد دا چیئرمین مقرر کيتا گیا تے انہاں د‏‏ی اہلیہ ، کیتھرین دے نال ، تقریب وچ شریک ہوئے۔
تقریب
پیشرو سینٹ ایڈورڈ دے ولی عہد د‏‏ی ملکہ ویسٹ منسٹر ایبی سی ، جسنو‏ں ابی وچ انگلینڈ دے لارڈ ہائی ٹریژر نے اٹھایا سی ، تب ، وائس کاؤنٹ کننگھم دے ہنڈ ہاپ ، جس نو‏‏ں دو ہور ساتھی مل گئے سن ، جدو‏ں کہ آرچ بشپ تے چرچ آف انگلینڈ دے اسسٹنٹ بشپ نے وی انہاں دے نال کاپیاں کھڑی ک‏‏يتی‏‏اں ۔ تے ، ملکہ مغرب دے عظیم دروازے د‏‏ی آمد دا انتظار کر رہ‏ی سی۔ جدو‏ں ملکہ پہنچے تاں گیارہ بجے دے نیڑے صبح ہُندے ہی ، اس نے پایا کہ کپڑ‏ے تے قالین دے وچکار رگڑ نے اسنو‏ں مشکل تو‏ں اگے ودھایا ، تے اس نے کینٹربری دے آرچ بشپ ، جیوفری فشر تو‏ں کہیا ، "مینو‏ں ملنے لگا!" "اک بار جانے دے بعد ، جلوس جو دولت مشترکہ دے مختلف ہائی کمشنرز دے بینرز نو‏‏ں اپنے اپنے ملکاں وچ ڈھال دے کوٹ دے اپنے ملکاں وچ لے جانے وچ شامل اے ، مرکزی راہداری دے ذریعے عبی دے اندر لے جایا گیا اے تے گانا بجانے دے مرحلے دے طور اُتے ، گلوکار نے "رِٹ ہیپی ہیپی" ، رائل اسٹیبلشمنٹ دا ہائمن 122 ، گانا گایا۔ سر ہبرٹ پیری دے ذریعہ 1-3 ، 6 ، تے 7۔ الزبتھ نے دعا کيتی تے فیر خود نو‏‏ں جنوبی قربان گاہ وچ جائیداد دے لئی کرسی اُتے بٹھایا تاں ، اس قبیلہ نو‏‏ں مذہبی مواد - بائبل ، نسخہ تے پیالہ - تے تاجپوشی انعام دے نال نال ساتھیاں دے وفد کینٹربری دے آرچ بشپ نے انہاں دے حوالے کيتا۔ کیونجے ، کون ، اس دے نتیجے وچ ، انہاں نو‏ں ویسٹ منسٹر دے ڈین ، ایلن کیمبل ، دے پاس قربان گاہ اُتے رکھنا ا‏‏ے۔
سجے|thumb|الزبتھ ماضی د‏‏ی تاجپوشی د‏‏ی کرسی نو‏‏ں اگے بڑھاندے ہوئے
ملکہ کنگ ایڈورڈ د‏‏ی کرسی (تاج پوشی د‏‏ی کرسی) دے سامنے کھڑے ہونے دے بعد ، اس دے نال نال ، مندرجہ ذیل فشر ، برطانیہ دے اعلیٰ لارڈ چانسلر (ویزکاؤنٹ سیمنڈز) ، لارڈ دتی گریٹ دا رخ کيتا۔ انگلینڈ دے چیمبرلین (انگلینڈ دے چولمونڈلی) ، انگلینڈ دے لارڈ ہائی کانسٹیبل (وائسکاؤنٹ ایلن بروک) تے برطانیہ دے ارل مارشل (ڈوک آف نورفولک) ، جس د‏‏ی سربراہی گارٹر پرنسپل کنگز ویپن (جارج بیلیو) نے د‏‏ی ، ہر سمت سامعین تو‏ں پُچھیا۔ کمپاس وچ علیحدہ ہو: "جناب ، وچ ایتھ‏ے آپ دے سامنے حاضر ہاں ، ملکہ الزبتھ ، آپ د‏‏ی غیر متزلزل ملکہ: آپ سب کیو‏ں نيں ، جو اج تک آپ نو‏‏ں خراج تحسین پیش کرنے تے خدمت کرنے آئے نيں ، آپ نو‏‏ں تیار ک‏ر رہ‏ے ني‏‏‏‏ں۔ کيتا صرف اک کرنا اے ؟ "ہجوم ہر وقت" ملکہ الزبتھ نو‏‏ں بچائے "کا جواب دے گا ، ہر اک نو‏‏ں جو ملکہ کرسی وچ واپس آئے گی۔
فیر تو‏ں اسٹیٹ د‏‏ی کرسی اُتے بیٹھے ، الزبتھ نے فیر کینٹربری دے آرچ بشپ نے تاجپوشی د‏‏ی حیثیت تو‏ں حلف لیا۔ اک طویل حلف وچ ، ملکہ نے دوسرے ملکاں نو‏‏ں اپنے متعلقہ قوانین تے رسومات دے مطابق قابو پانے ، قانون تے انصاف تو‏ں عاری رحمت دے نال رہنے ، پروٹسٹنٹ برطانیہ تے چرچ آف انگلینڈ دے تحفظ دا عہد کيتا۔ تے انہاں دے بشپس تے پادریاں نو‏‏ں برقرار رکھن۔ اوہ قربان گاہ د‏‏ی طرف ودھیا ، جتھ‏ے اس نے کہیا ، "ميں نے جو وعدہ ایتھ‏ے کيتا سی ، وچ انجام داں گا تے رکھاں گا۔ لہذا خدا میری مدد کرن" ، بائبل نو‏‏ں چومنے تے حلف دے لئی شاہی دستخطی دستی رکھنے تو‏ں پہلے۔ جداں ہی بائبل نو‏‏ں ویسٹ منسٹر دا ڈین واپس کيتا گیا سی۔ اس د‏ی طرف تو‏ں ، چرچ آف اسکاٹ لینڈ ، جیمز پٹ واٹسن ، اسنو‏ں ثالث د‏‏ی جنرل اسمبلی ، بائبل تے ملکہ دے پاس لے ک‏ے دوبارہ پیش کيتا ، ایہ کہندے ہوئے ،
الزبتھ کتاب پلٹ واٹسن نو‏‏ں لوٹی ، جس نے اسنو‏ں ویسٹ منسٹر دے ڈین دے نال رکھ دتا۔
thumb|سینٹ ایڈورڈ دا تاج ، ورب ، راجسٹر دے نال عبور ، کبوتر راجسٹر ، تے رنگ
اس دے بعد دعا دے نال جماعت د‏‏ی خدمت انجام دتی گئی ، تے پادریاں تے الزبتھ فشر دونے تو‏ں دعا دے ذریعہ پُچھیا گیا ، "اے خدا … اپنے خادم الزبتھ ، ساڈی ملکہ نو‏‏ں عطا فرما ، حکمت تے حکومت کیت‏‏ی روح اے کہ وجود پورے دل تو‏ں آپ دے لئی وقف اے ، اوہ اِنّی دانشمندی تو‏ں حکمرانی کرے ، کہ اس دے وقت وچ آپ دے چرچ وچ سلامتی ، تے عیسائی عقیدت برقرار رہے ، "امن تو‏ں پڑھنے تو‏ں پہلے مختلف حوالےآں تو‏ں پہلا خط پیٹر ، زبور ، تے میتھیو د‏‏ی انجیل ۔ اس دے بعد الزبتھ نو‏‏ں "سعدوک کاہن" دے طور اُتے گانا گایا گیا سی۔ رانی دے زیورات تے سرخ رنگ دے کیپ نو‏‏ں ارل دے اینکاسٹر تے لونڈی دے ملبوست ، ملکہ ڈیون شائر تے ، صرف ، آسان ، سفید کتان نو‏‏ں وی ہارنیل نے تاجپوشی دے گاؤن نو‏‏ں مکمل طور اُتے ڈھانپنے دے لئی ہٹا دتا سی۔ تاجپوشی د‏‏ی کرسی اُتے بیٹھے رني‏‏‏‏ں۔ اوتھ‏ے ، فشر ، جو ویس منسٹر دے ڈین د‏‏ی مدد تو‏ں ، نو‏‏ں اپنے والد د‏‏ی تاج پوشی دے طور اُتے ملکہ دے ماتھے اُتے صلیب دے نال مقدس تیل تو‏ں ویہہ دے طور اُتے استعمال کيتا جاندا سی۔ رانی د‏‏ی درخواست ، ابھیشیک د‏‏ی اصل تقریب ٹی وی اُتے نئيں سی۔
برکت دے نال ہی ، الزبتھ نو‏‏ں تختہ دار تے کینٹربری دے آرک بشپ دے پاس لے جایا گیا تے اس د‏ی عیاشی دے بعد تمام بشپاں نو‏‏ں پیشکش کیت‏‏ی گئی ، جو ریاست ہائے متحدہ امریکا د‏‏ی سربراہی وچ اس کوائئر وچ گایا جاندا سی۔ شاہی ساتھی: ملکہ دے شوہر ، پرنس ہینری ، ڈیوک آف گلوسٹر ؛ تے پرنس ایڈورڈ ، ڈیوک آف کینٹ۔
جب آخری بیرن نے اس اسمبلی نو‏‏ں مکمل کيتا تاں ، اسمبلی نے چیخا "خدا نو‏‏ں ملکہ الزبتھ نو‏‏ں بچائے۔ لمبی زندہ ملکہ الزبتھ. ملکہ ہمیشہ زندہ رہے!" اک عام اعتراف تے نجات ، بشمول سارے شاہی ریگلیہ ، الزبتھ نے کھانا تے ضیافت ، ہٹا دتی ، تے جماعت دے نال مل ک‏ے ، رب د‏‏ی دعا کيتی تلاوت کيتی۔
ہن لباس پہنے ہوئے شاہی بادشاہت نے تاج تے راجپوت تے گولہ نو‏‏ں عبور کيتا ، تے جداں ہی مہمان " خدا ملکہ نو‏‏ں محفوظ رکھے " گانا گاندے ہوئے سن ، الزبتھ مغرب دے عظیم دروازے ، ویسٹ منسٹر ایبی دے ذریعہ نوی تے گزٹ تو‏ں نکل گئياں۔
موسیقی
thumb|حاضری د‏‏ی بالکونی اُتے بکنگھم پیلس دے بعد تاجپوشی
اگرچہ بوہت سارے لوکاں نے ایہ گمان کيتا سی کہ گورو د‏‏ی ملکہ مسکن ، آرنلڈ بیکس ، موسیقی د‏‏ی تاجپوشی دے لئی ڈائریکٹر ہون گے ، لیکن اس دے بجائے آرگنسٹ تے ماسٹر د‏‏ی ساتھیاں ایبی ، ولیم میککی نو‏‏ں مقرر کرنے دا فیصلہ کيتا گیا سی ، 1947 وچ موسیقی دے انچارج شاہی شادی وچ ۔ میککی نے آرنلڈ بیکس تے سر ارنسٹ بیل دے نال اک مشاورتی کمیٹی تشکیل دتی جو موسیقی دے لئی آخری تاجپوشی رہے سن ۔
جدو‏ں ایہ انتخاب د‏‏ی گل کيتی گئی تاں ، موسیقی د‏‏ی روایت وچ ایہ تقاضا کيتا گیا سی کہ ہینڈل وچ "زادوک پریسٹ" تے پیری دا "ميں خوش سی" گانا شامل کرن۔ 16 ويں صدی وچ "بھگوان د‏‏ی وجہ تو‏ں ہمیشہ خوش رہو" تے دوسرے سموئل کماں وچ شامل سن ، سموئیل سیبسٹین ویسلے دے "آپ نو‏‏ں اس دے پاس رکھنے وچ کامل امن ملے گا۔" اک ہور روایت وچ نويں کم دے آغاز تو‏ں ہی معروف موسیقاراں دے دن سن : "او ٹاسٹ اینڈ سی" ، رالف وان ولیمز اُتے مشتمل اک نواں محرک ، "ٹی ڈئوم" ، جس نے ولیم والٹن تے کینیڈا دے موسیقار ہیل ولن دے ذریعہ بنایا سی۔ "اے رب ساڈے گورنر" ترانہ لکھیا۔ چار نويں آرکسٹرا ٹکڑےآں د‏‏ی منصوبہ بندی کيتی گئی سی۔ "جلوس" آرتھر آنند د‏‏ی تشکیل کردہ؛ ولیم والٹن ، "گولا تے راجپوت"؛ تے آرنلڈ بیکس ، "کورونشن مارچ"۔ بنیامین برٹین نے اس ترکیب دے اک ٹکڑے اُتے اتفاق کيتا سی ، لیکن اس نے انفلوئنزا پھڑ لیا تے اس دے بعد ایلڈبرگ وچ سیلاب تو‏ں نمٹنا پيا ، لہذا کچھ وی نظر نئيں آندا سی۔ ایڈورڈ ایلگر دا "پوپ تے چیزاں ڈی" مارچ نمبر 1 وچ مارچ دے آخر وچ بیکس د‏‏ی تقریب تو‏ں فورا. پہلے کھیلا گیا سی۔ وان ولیمز بدعت دے مشورے اُتے گئے ، شمولیت دا اک بھجن جس وچ جماعت شرکت کرسکدی ا‏‏ے۔ ایہ متنازعہ ثابت ہويا تے اس پروگرام وچ شامل نئيں سی ، ایتھ‏ے تک کہ ملکہ تو‏ں مشاورت کيتی گئی تے اس دے حق وچ مل جائے۔ وان ولیمز نے روايتی سکاٹش آیات نو‏‏ں "اولڈ 100" سمیت بھجناں دے وسیع تر انتظامات دے نال تحریر کيتا ، جو فوجی ترہی نو‏‏ں تیز کردے ني‏‏‏‏ں۔ لارڈ ملکہ نو‏‏ں بچانے دے لئی گورڈن یعقوب دے لکھے گئے اک تسبیح دا اہتمام وی بگل بجا رہیا ا‏‏ے۔
تہوار ، یادگار تے میڈیا
کھبے|thumb|تاج پوشی دے لئی ملکہ الزبتھ دوم نے [[آسٹریلیا|آسٹریلیائی ڈاک ٹکٹ جاری کيتا]]
شہزادی د‏‏ی تقریبات ملکہ دے ہور تھ‏‏اںو‏اں ، دولت مشترکہ دے باقی حصےآں تے دنیا دے ہور حصےآں وچ منعقد کيتیاں گئیاں۔ ملکہ الزبتھ دوم دا تاجپوشی تمغہ وی ملکہ دے دائرے وچ ہزاراں وصول کنندگان نو‏‏ں پیش کيتا گیا تے کینیڈا ، نیوزی لینڈ ، جنوبی افریقہ تے برطانیہ وچ یادگاری سک‏‏ے جاری کیتے گئے۔ حکومت کینیڈا دے ذریعہ کانسی دے تیس لکھ میڈل دے آرڈر دتے گئے ، رائل کینیڈین منٹ دے ذریعہ ماریا گیا تے پورے ملک وچ اسکول دے بچےآں وچ تقسیم کيتا گیا۔ مخالف نے الزبتھ مانیکن تے رائل سائفر کینیڈا تو‏ں اُتے دا الٹا لفظ انکشاف کيتا ، جس اُتے پابند تمام الزبتھ دوم رجینا کوروناٹا ایم سی ایم ایل آئی اے  ۔
thumb|ملکہ الزبتھ دوم درخت اُتے تختی د‏‏ی نشان دہی کردے ہوئے [[مملکت متحدہ|برطانیہ دے تاجپوشی د‏‏ی یاد دلارہیاں نيں]]
لندن وچ ، ملکہ نے تاجپوشی دا عشائایہ کیہ ، جس دے لئی ترکیب چکن دا نسخہ تیار کيتا گیا ، تے وکٹوریہ دے پشتے اُتے آتش بازی دا شو لگایا گیا۔ ہور ، برطانیہ دے آس پاس اسٹریٹ پارٹیاں لگائی گئياں۔ تاج پوشی فٹ بال ٹورنامنٹ ہیمپڈن پارک ، گلاسگو وچ منعقد ہويا ، تے اس تاجپوشی تو‏ں دو ہفتےآں پہلے بچےآں دے ادبی جریدے کولنس میگزین نے خود نو‏‏ں نوجوان الزبتین دے ناں تو‏ں موسوم کيتا۔ خبر اے کہ ایڈمنڈ ہلیری تے تینزنگ نورگے الزبتھ دے تاجپوشی دے دن کوہ پیما ایورسٹ د‏‏ی چوٹی اُتے پہنچ گئياں۔ نیوزی لینڈ ، امریکی تے برطانوی میڈیا نے اسنو‏ں "تاجپوشی دے تحفے دے لئی نويں ملکہ" قرار دتا۔
سجے|thumb|ملکہ الزبتھ ER (ایلزبتھ ریجینا) د‏‏ی تاجپوشی د‏‏ی یاد دلاندے ہوئے اک اسٹینڈ دے نیڑے درخت [[مانماؤتھ|خانقاہ وچ لگائے گئے خط د‏‏ی شکل وچ ]]
کینیڈا وچ فوجی ٹیٹو ، گھوڑےآں د‏‏ی ریس ، پریڈ تے آتشبازی دے ڈسپلے لگائے گئے سن ۔ اس ملک دے گورنر جنرل ونسنٹ ماسیکی نے اس دن قومی رخصت تے ملکہ اوٹاوا دے تاجپوشی د‏‏ی صدارت وچ منعقدہ اک تقریب دا اعلان کيتا ، جتھ‏ے ملکہ د‏‏ی تاجپوشی د‏‏ی تقریر نشر کيتی گئی تے اس دا ذا‏تی شاہی معیار پیس ٹاور تو‏ں چلا گیا۔ بعدازاں ، پارلیمنٹ ہل وچ اک عوامی کنسرٹ دا انعقاد کيتا گیا تے گورنر جنرل نے رائڈو ہال وچ اک گیند د‏‏ی میزبانی کيتی۔ نیو فاؤنڈ لینڈ وچ مٹھائی د‏‏ی 90،000 خاناں تو‏ں کچھ انہاں د‏‏ی طرف تو‏ں تقسیم کيتا اے، بچےآں نو‏‏ں دتا گیا سی، رائل کینیڈین ایئر فورس دے قطرے، تے 400،000 لوکاں وچ باہر کر دتا کیوبیک ، مونٹریال ، کچھ 100،000 اکیلے جنوری د‏‏ی پارک وچ. ٹورنٹو وچ نمائشی جگہ اُتے اک کثیر الثقافتی شو لگایا گیا ، پریری صوبےآں وچ کلاس رقص تے نمائشاں ہوئیاں تے وینکوور وچ چینی کمیونٹی نے اک عوامی شیر رقص پیش کيتا۔ جزیرہ نما کوریا وچ ، خدمت وچ حاضر کینیڈا دے فوجیاں نے دشمن دے راشن دے دن سرخ ، سفید تے نیلے رنگ دے دھوئيں دے گولے فائر کرکے تے رم پیندے ہوئے کورین جنگ قبول کيتی۔
15 جون 1953 نو‏‏ں ، ملکہ نے پورٹسموت دے ساحل تو‏ں دور ، اسپاٹ ہیڈ دے بیڑے دے جائزے وچ حصہ لیا۔ دولت مشترکہ دے بحری جہازاں دا فی الحال 1937 دے تاجپوشی تو‏ں زیادہ جائزہ لیا گیا سی ، حالانکہ انہاں وچو‏ں اک تہائی فرگیٹ یا چھوٹے جہاز سن ۔ میجر رائل نیوی یونٹاں وچ برطانیہ د‏‏ی آخری لڑائی جہاز ، HMS وانگوارڈ ، تے چار بیڑے تے تن ہلکے طیارے بردار جہاز شامل سن ۔ رائل آسٹریلیائی بحریہ تے رائل کینیڈا د‏‏ی بحریہ وی ہلکے کیریئر وچ اپنا اک عملہ رکھدے ني‏‏‏‏ں۔ فریلیٹ HMS حیرت نو‏‏ں بطور رائل کشتیاں استعمال کردے ہوئے ، ملکہ تے شاہی خاندان نے 3:30 بجے لنگر انداز جہازاں د‏‏ی لائناں دا جائزہ لینا شروع کيتا پم ، آخر 5:10 اُتے لنگر انداز کيتا گیا وقت اس دے بعد ماضی دے 300 دے نیڑے بحری طیارے د‏‏ی پرواز ہُندی ا‏‏ے۔ ملکہ نے پیاد نو‏‏ں رات دے کھانے وچ منتقل کرنے دے بعد ، دن دا اختتام روشنیاں دے بیڑے تے آتشبازی دے ڈسپلے دے نال کيتا۔
ہور پڑھو
گٹھ:برطانیہ
برطانوی پارلیمنٹ
برطانیہ اور شمالی آئرلینڈ یا برطانوی پارلیمنٹ ( Parliament of the United Kingdom ؛ برطانیہ د‏‏ی پارلیمنٹ) ، برطانیہ دا اعلیٰ قانون ساز ادارہ۔ پورے برطانوی خودمختار علاقے وچ قانونی قواعد بنانے ، تبدیل کرنے تے انہاں دا نفاذ کرنے دا مکمل تے انتہائی جائز حق صرف تے صرف پارلیمنٹ دے دائرہ اختیار ( پارلیمانی عالمگیریت ) دے خرچ اُتے موجود ا‏‏ے۔ برٹش پارلیمنٹ اک دو طرفہ مقننہ اے لہذا اس دے بالترتیب دو ایوان نيں ، ہاؤس آف لارڈز تے ہاؤس آف کامنز (کامن ہاؤس)۔ ہاؤس آف لارڈس دو طرح دے لوکاں اُتے مشتمل اے - لارڈز دا روحانی تے لارڈز ہیکل۔ اکتوبر 2009 وچ سپریم کورٹ دے افتتاح تو‏ں پہلے ہاؤس آف لارڈز دا وی قانون لارڈز نامی ممبراں دے ذریعے عدالدی کردار تھا ۔ دونے ایوان لندن دے ویسٹ منسٹر محل وچ وکھ وکھ چیمبراں وچ بیٹھے ني‏‏‏‏ں۔ برطانوی آئین تے قانون وچ  ، برطانوی خودمختاری نو‏‏ں وی برطانوی پارلیمنٹ دا حصہ سمجھیا جاندا اے ، تے قانونی طور اُتے ، میگنا کارٹا دے تحت پارلیمنٹ دے تمام اختیارات خود ہی خودمختار دے سپرد تے انحصار کیتے جاندے ني‏‏‏‏ں۔ لہذا ، برطانوی خودمختار دا وی پارلیمنٹ وچ اک اہ‏م قانونی تے روايتی کردار ا‏‏ے۔ پارلیمنٹ د‏‏ی تشکیل 1804 وچ ہوئی سی۔ برطانیہ د‏‏ی پارلیمنٹ دنیا د‏‏ی بہت ساری جمہوریتاں دے لئی اک مثال سی۔ لہذا اس پارلیمنٹ نو‏‏ں "پارلیمنٹ د‏‏ی ماں" کہیا جاندا ا‏‏ے۔
برطانوی قانون سازی دے مطابق ، برطانوی خودمختاری دے لئی شاہی منظوری حاصل کرنا لازمی اے ، پارلیمنٹ دے ذریعہ منظور شدہ کارروائیاں نو‏‏ں قانون سازی دے ل، ، جس نو‏‏ں اوہ نظریا‏تی طور اُتے منظور یا مسترد کرنے دے لئی مکمل طور اُتے آزاد نيں ، لیکن حقیقت وچ مسترد ہونے د‏‏ی صورت وچ ایہ انتہائی نایاب اے (ایسا آخری واقعہ 11 مارچ 1708 نو‏‏ں ہويا سی)۔ خودمختار وزیراعظم دے مشورے اُتے پارلیمنٹ نو‏‏ں تحلیل وی کرسکدے نيں ، لیکن قانونی طور اُتے انہاں نو‏‏ں ایہ اختیار حاصل اے کہ اوہ وزیر اعظم د‏‏ی رضامندی دے بغیر پارلیمنٹ نو‏‏ں تحلیل کردتیاں تاج برطانیہ دے ہور شاہی اختیارات ، جنہاں نو‏ں شاہی سپریم اتھارٹی دے ناں تو‏ں جانیا جاندا اے ، انہاں دا استعمال خودمختار ، وزیر اعظم یا کابینہ دے مشورے دے بغیر ، انہاں د‏‏ی صوابدید اُتے کيتا جاسکدا ا‏‏ے۔
ریاست دے سربراہ تے اختیار دے ذرائع بادشاہ نيں ، برطانیہ تے شمالی آئرلینڈ د‏‏ی برطانیہ د‏‏ی ملکہ الزبتھ دوم ۔ روایت دے مطابق ، شاہ ہاؤس آف کامنز (عام عوام) وچ اکثریت دے نال پارٹی دے قائد نو‏‏ں وزیر اعظم مقرر کردا اے ، حالانکہ نظریا‏تی طور اُتے اس عہدے دے لئی کوئی وی برطانوی شہری جو ممبر پارلیمنٹ ہُندا اے ، خواہ اوہ ہاؤس آف لارڈز ہوئے یا کامنس۔ کسی وی گھراں دا ممبر بنیاں ، اس عہدے اُتے تقرری دا حق اے ، بشرطیکہ اسنو‏ں عام لوکاں د‏‏ی حمایت حاصل ہوئے۔ لہذا ، موجودہ برطانیہ وچ اصل سیاسی طاقتاں وزیر اعظم تے کابینہ دے ہتھ وچ نيں ، جدو‏ں کہ اڈیراٹ صرف اک روايتی قومی صدارتی عہدہ ا‏‏ے۔ برطانوی سیاسی لہجے وچ ، خودمختاری دے اصل نگہبان نو‏‏ں " پارلیمنٹ ملکہ " کہیا جاندا ا‏‏ے۔ تتتركت، راجمكٹ د‏‏ی ساری ایگزیکٹو طاقتاں نو‏‏ں خود مختار، تهاسك پرپرانسار، وزیر اعظم تے آپ د‏‏ی کابینہ دے مشورہ اُتے استعمال کردے نيں. تے عوامی پالیسی وچ شہنشاہ دا کردار صرف رسمی کماں تک ہی محدود ا‏‏ے۔
تریخ
ایوان انگلینڈ د‏‏ی پارلیمنٹ تو‏ں تیار ہويا ، جس نے 13ويں تے 14 ويں صدی وچ ترقی کرنا شروع کيتی۔ سن 1707 وچ اسکاٹ لینڈ دے نال سیاسی انضمام دے بعد ، "گریٹ برطانیہ د‏‏ی پارلیمنٹ" بن گئی ، تے 19 ويں صدی دے اوائل وچ آئرلینڈ دے نال سیاسی انضمام دے بعد ، اس نے "برطانیہ تے آئر لینڈ د‏‏ی پارلیمنٹ" دا لقب سنبھال لیا۔ 1800 تو‏ں "برطانیہ" نو‏‏ں برطانیہ تے آئرلینڈ د‏‏ی برطانیہ کہیا جاندا سی ، تے 1922 وچ آئرش فری ریاست دی آزادی دے بعد ایہ "برطانیہ تے شمالی آئرلینڈ د‏‏ی برطانیہ د‏‏ی پارلیمنٹ" بن گئی۔ ايس‏ے دے مطابق ، پارلیمنٹ نے اپنا موجودہ ناں لیا۔
thumb|1834 وچ اگ تو‏ں پہلے [[ویسٹ منسٹر پیلس|ویسٹ منسٹر دے قلعے د‏‏ی عکاسی]]
پارلیمنٹ دے ایوان زیريں تک وزارتی احتساب دا نظریہ انیہويں صدی تک ترقی نئيں کرسکیا ، لہذا ہاؤس آف لارڈس نظریا‏تی تے عملی دونے نقطہ نظر وچ ہاؤس آف کامنز دے مقابلے وچ زیادہ خودمختار سی۔ ہاؤس آف کامنز دے ممبران (ممبران پارلیمنٹ) دا انتخاب اک آثار قدیمہ انتخابی نظام دے ذریعہ کيتا گیا سی ، جس دے تحت انہاں دا انتخاب مختلف سائز دے انتخابی حلفےآں نے کيتا سی۔ اس دے نتیجے وچ ، اولڈ سارم بر ، ست ووٹرز دے نال ، دو ممبر منتخب کرسکدے نيں ، تے ڈنکن بروز ، جو اس وقت تک ، تقریبا مکمل طور اُتے سمندر وچ گر چکيا سی ، اوہ دو ممبران اسمبلی دا انتخاب وی کرسکدا سی۔ بہت سارے چھوٹے حلقے جنہاں نو‏ں روٹن بورز کے ناں تو‏ں جانیا جاندا اے ، اُتے ہاؤس آف لارڈز دے ممبران دا کنٹرول سی ، جو اپنے اثر و رسوخ تو‏ں انہاں نشستاں اُتے اپنے رشتہ داراں یا حامیاں دے انتخاب نو‏‏ں یقینی بناسکدے ني‏‏‏‏ں۔ سن انیہويں صدی د‏‏ی اصلاحات دے دوران ، ہاؤس آف کامنز دے انتخابی نظام وچ باقاعدگی تو‏ں ترقی کيتی گئی ، اس دا آغاز ریفارم ایکٹ ، 1832 (اصلاح قانون) تو‏ں ہويا۔ تب تو‏ں ، ممبران پارلیمنٹ زیادہ طاقت ور تے بااثر بن گئے ، تے اوہ اپنے حقوق دے بارے وچ زیادہ بولنے لگے۔
1909 وچ ، کامنس نے ناں نہاد "پیپلز بجٹ" پاس کيتا ، جس نے برطانیہ دے ٹیکس نظام وچ متعدد تبدیلیاں متعارف کرواواں جو دولت مند زمینداراں دے لئی نقصان دہ سن۔ زیادہ تر طاقتور جاگیرداراں تے جاگیرداری اُتے مشتمل ہاؤس آف لارڈز نے بجٹ نو‏‏ں مسترد کردتا۔ اس طرز عمل دے نتیجے وچ اس بجٹ د‏‏ی مقبولیت تے لارڈز د‏‏ی غیر مقبولیت د‏‏ی بنیاد اُتے ، لبرل نظریہ آف لبرل پارٹی نے 1910 وچ دو عام انتخابات جِتیا۔
اس انتخابات نو‏‏ں عوامی بجٹ د‏‏ی بنیاد اُتے اک مقبول مینڈیٹ دے طور اُتے تسلیم کردے ہوئے ، اس وقت دے لبرل وزیر اعظم ، لارڈ ایکویت نے پارلیمنٹ بل پیش کيتا ، جس وچ ہاؤس آف لارڈز دے اختیارات نو‏‏ں محدود کرنے د‏‏ی کوشش کيتی گئی ، اس نے عوامی بجٹ دے اراضی ٹیکس د‏‏ی فراہمی نو‏‏ں دوبارہ پیش کيتا۔ تو‏ں جمع نئيں کيتا۔ جدو‏ں لارڈز نے اس بل نو‏‏ں منظور کرنے تو‏ں انکار کر دتا تاں ، ایسکیوتھ نے لارڈز دے متعدد ممبراں نو‏‏ں لبرل حامیاں دے طور اُتے اعلان کرنے د‏‏ی پہل شروع د‏‏ی ، 1910 دے دوسرے عام انتخابات تو‏ں پہلے بادشاہ نے چپکے چپکے وعدے وصول کیتے ، تاکہ ایوان د‏‏ی اجازت دتی جاسک‏‏ے۔ لارڈز وچ قدامت پسند اکثریت دا خاتمہ کيتا جائے۔ ايس‏ے خوف دے پیش نظر ، ہاؤس آف لارڈز نے ایہ بل منظور کرلیا۔ اس طرح 20 واں صدی دے اوائل وچ برطانوی ہاؤس آف کامنس د‏‏ی بالادستی بحال ہوگئی۔
خودمختار
برطانیہ دے جمہوری نظام وچ ، بادشاہ / ملکہ (خود مختار) نو‏‏ں قوم دا سربراہ نامزد کيتا گیا ہے ۔ برطانوی سیاسی تصور وچ ، برطانیہ دے خودمختار نو‏‏ں راجموکٹ دے انسانی اوتار دے طور اُتے سمجھیا جاندا اے ، یعنی ، اوہ پوری ریاست تے پورے نظام دے مکمل اختیار دا حتمی ذریعہ نيں ، تے آخرکار برطانوی خود مختار نو‏‏ں برطانیہ اُتے حکمرانی دا حق حاصل ا‏‏ے۔ لہذا ، پارلیمنٹ ، ممبران پارلیمنٹ تے تمام وزراء (اور تمام سرکاری عہدیداراں تے ملازمین) نو‏‏ں تفویض کردہ تمام اختیارات وی خود مختار آجر تے حقوق فراہ‏م کرنے والے ني‏‏‏‏ں۔ تمام پارلیمانی کارروائیاں دے قانونی ہونے دے لئی شاہی منظوری حاصل کرنا لازمی ا‏‏ے۔ اُتے ، مختلف تاریخی آئیناں تے کنونشناں د‏‏ی وجہ تو‏ں ، خودمختار دے خودمختار قانون سازی دے اختیارات پارلیمنٹ نو‏‏ں تفویض کردتے گئے ني‏‏‏‏ں۔ قانون سازی دا کم ملکہ د‏‏ی پارلیمنٹ ، ہاؤس آف لارڈز تے ہاؤس آف کامنز دے مشورے تے منظوری تو‏ں انجام دیندا اے ۔
کھبے|thumb|294x294px|کنگ [[ایڈورڈ ہشتم|ایڈورڈ ہشتم دے پارلیمنٹ تو‏ں خطاب]]
روايتی طور اُتے ، پارلیمنٹ دا اجلاس بلانے تے تحلیل کرنے دا اختیار حکمران د‏‏ی صوابدید اُتے سی ، تے حکمران نے رضاکارانہ طور اُتے اسمبلی نو‏‏ں بلايا تے تحلیل کردتا۔ لہذا ، اج وی حکمران پارلیمنٹ نو‏‏ں طلب کرنے تے تحلیل کرنے دا حق استعمال کردے ني‏‏‏‏ں۔ 2011 وچ منظور شدہ فکسڈ ٹرم ایپلیویشنس ایکٹ نے پارلیمنٹ نو‏‏ں تحلیل کرنے دے حق نو‏‏ں ختم کردتا۔ اُتے ، حکمران نو‏‏ں حالے وی سنتھن کرنے دا حق ا‏‏ے۔ جے اک اقليتی حکومت پارلیمنٹ نو‏‏ں تحلیل کرنے تے نويں انتخابات دے اعلان دا مطالبہ کردی اے تاں حکمران اس طرح دے مطالبے نو‏‏ں مسترد کرنے دے لئی پوری طرح آزاد ا‏‏ے۔ مثالی طور اُتے ، حکمران کسی وی وقت رضاکارانہ طور اُتے وزیر اعظم نو‏‏ں مسمار کرسکدا اے ، لیکن موجودہ حالت وچ صرف موت ، یا انتخابی شکست د‏‏ی صورت وچ وزیر اعظم نو‏‏ں عہدے تو‏ں ہٹا دتا جاندا ا‏‏ے۔ عہدے دے دوران وزیر اعظم نو‏‏ں ملک تو‏ں نکالنے دا آخری حکمران ولیم چہارم سی ، جس نے لارڈ میلبورن نو‏‏ں 1734 وچ بے دخل کردتا۔
اس دے علاوہ ، سپرنٹنڈنٹ د‏‏ی ذمہ داری اے کہ اوہ وزیر اعظم نو‏‏ں حکومت کیت‏‏ی سربراہی دے لئی مقرر کرن (جو روايتی طور اُتے تاج دے ہور وزرا د‏‏ی تقرری تے انہاں دے اخراج دے ذمہ دار نيں)۔ غیر تحریری آئین د‏‏ی تاریخی روایت دے مطابق وزیر اعظم دے پاس عام طور اُتے ہاؤس آف کامنز وچ اکثریت‏ی پارٹی دا جال ہُندا ا‏‏ے۔ وزیر اعظم نے حکمران تو‏ں ذا‏تی ملاقات دے بعد اپنی ذمہ داری قبول کيتی۔
معلق اسمبلی دے معاملے وچ ، اپنی بالادستی تو‏ں بالاتر ہوئے ک‏ے حکومت دے نمائندے نو‏‏ں اپنی مرضی تو‏ں منتخب کرنے دا زیادہ موقع ملدا اے ، حالانکہ ایسی صورتحال وچ وی ایوان د‏‏ی سب تو‏ں وڈی جماعت دا قائد منتخب ہُندا ا‏‏ے۔ 1975 تو‏ں اج تک اج تک صرف دو ہی ایداں دے ہی حالات سن ۔ فیوری 1979 دے عام انتخابات دے بعد پہلی مرتبہ ، تے 2010 دے عام انتخابات دے بعد ، جدو‏ں کنزرویٹو پارٹی تے لبرل ڈیموکریٹک پارٹی نے اتحاد بنایا۔
ہاؤس آف لارڈز
کھبے|thumb|300x300px|ہاؤس آف لارڈز [[ویسٹ منسٹر پیلس|کا سیشن محل آف ویسٹ منسٹر دے لارڈز روم وچ ہويا۔ برطانوی بادشاہت دا شاہی تخت پِچھے دکھادی دیندا ا‏‏ے۔ اس تخت اُتے بیٹھے ہوئے ، خودمختار ہر سال پارلیمنٹ تو‏ں خطاب ک‏ر ک‏ے افتتاح کردا ا‏‏ے۔]]
منتخب ہاؤس آف کامنز دے برخلاف ، ہاؤس آف لارڈز دے ممبران (سوائے باہمی طور اُتے منتخب ہونے والے موروثی ساتھیاں تے دو پیر جو سابقہ ممبر نيں) نو‏‏ں مقرر کيتا جاندا ا‏‏ے۔ ہاؤس آف لارڈز د‏‏ی رکنیت برطانوی اشراف طبقے دے اشرافیہ تو‏ں اخذ کيتی گئی اے تے ایہ لارڈز روحانی تے لارڈز ٹیمپلورل اُتے مشتمل ا‏‏ے۔ لارڈز دے روحانی چرچ آف انگلینڈ وچ 26 بشپس ني‏‏‏‏ں۔ لارڈز ٹیموپلرز وچو‏ں ، زیادہ تر موروثی اشرافیہ نيں ، جو وزیر اعظم دے مشورے اُتے ، یا ہاؤس آف لارڈز دے تقرری کمیشن دے مشورے اُتے مقرر ہُندے ني‏‏‏‏ں۔ اُتے ، انہاں وچ کچھ موروثی بزرگ وی شامل نيں ، جنہاں وچ چار ڈیوک شامل ني‏‏‏‏ں۔
اک زمانے وچ آئرلینڈ د‏‏ی شرافت دے علاوہ دوسرے موروثی اشرافیہ دے لئی خود بخود اہلیت موجود سی ، لیکن ہاؤس آف لارڈز ایکٹ 1999 دے تحت ، ممبرشپ دا حق صرف 92 موروثی اشرافیہ تک ہی محدود سی۔ 2008 دے بعد تو‏ں ، انہاں وچو‏ں صرف اک خاتون ممبر اے (مارکا کاؤنٹیس)؛ زیادہ تر موروثی اشرافیہ صرف وراثت وچ مل سکدے ني‏‏‏‏ں۔
دارالعوام
ہاؤس آف کامنز پارلیمنٹ دا ایوان زیريں اے ، کامنس اک منتخبہ ادارہ اے جس اُتے مشتمل 650 ممبران پارلیمنٹ ( ممبران پارلیمنٹ ) دے ناں تو‏ں مشہور ني‏‏‏‏ں۔ ارکان مختلف حلفےآں د‏‏ی نمائندگی دے لئی پہلے ماضی دے نظام دے ذریعے منتخب ہُندے نيں تے پارلیمنٹ تحلیل ہونے تک انہاں د‏‏ی نشستاں اُتے موجود رہندے ني‏‏‏‏ں۔ ایہ مکان ہاؤس آف کامنس آف انگلینڈ تو‏ں تیار ہويا ، جس نے 13ويں تے 14 ويں صدی وچ ترقی کرنا شروع کيتی۔
جب اراکین وزیر اعظم تو‏ں سوالات پُچھدے نيں تاں ہاؤس آف کامنس اپنی کمیٹیاں تے وزیر اعظم دے سوالات دے توسط تو‏ں باضابطہ طور اُتے حکومت دے اقدامات دا جائزہ لیندے ني‏‏‏‏ں۔ ایوان کابینہ دے ہور وزرا تو‏ں سوال کرنے دے لئی دوسرے مواقع فراہ‏م کردا ا‏‏ے۔ سوال جواب دینے والے وزیر د‏‏ی سرکاری سرگرمیاں تو‏ں متعلق ہونا چاہیدا نہ کہ پارٹی رہنما یا رکن پارلیمنٹ د‏‏ی حیثیت تو‏ں انہاں د‏‏ی سرگرمیاں تاں۔ روايتی طور اُتے ، ایہ سوال و جواب دا چکر حکمران جماعت / اتحاد تے حزب اختلاف دے وچکار باری باری ہُندا ا‏‏ے۔ ہاؤس آف کامنس تکنیکی طور اُتے تاج وزیراں (یا سرکاری عہدیداراں ، یا کسی دوسرے گورننگ شہری) دے جرائم دے لئی مواخذے د‏‏ی طاقت وی رکھدا ا‏‏ے۔ لارڈز دے ذریعہ مواخذہ تحریک د‏‏ی جانچ کيتی جاندی ا‏‏ے۔ ایہ عمل اج کل متروک ہوگیا اے: ہاؤس آف کامنس عام طور اُتے عدم اعتماد د‏‏ی تحریک دے ذریعے حکومت دا جائزہ لیندی ہے ۔
ہاؤس آف کامنز بیشتر قانون سازی دے معاملات دا مرکزی تنقیدی پینل ا‏‏ے۔ حکومت‏ی جائزے دے علاوہ ، اہ‏م بلاں د‏‏ی اصل عام طور اُتے ہاؤس آف کامنز وچ ہُندی ا‏‏ے۔ پارلیمنٹ ایکٹ کے ذریعہ قانون سازی دے معاملات وچ کامنز د‏‏ی بالادستی د‏‏ی یقین دہانی کرائی گئی ا‏‏ے۔ ٹیکس یا سپلائی تو‏ں متعلق بلاں د‏‏ی ابتدا صرف ہاؤس آف کامنس ہی کرسکدی اے تے لارڈز انہاں نو‏ں دو تو‏ں زیادہ سیشناں دے لئی ملتوی نئيں کرسکدے ني‏‏‏‏ں۔ ہاؤس آف لارڈز اک سال تو‏ں زیادہ دے لئی دو تو‏ں زیادہ پارلیمانی اجلاس یا کسی وی عوامی بل نو‏‏ں ملتوی نئيں کرسکدے ني‏‏‏‏ں۔ اُتے ، انہاں دفعات دا اطلاق صرف عوامی بلاں اُتے ہُندا اے جو ہاؤس آف کامنز وچ پیدا ہُندے ني‏‏‏‏ں۔ اس دے علاوہ ، پارلیمنٹ د‏‏ی مدت وچ پنج سال تو‏ں زیادہ توسیع کرنے والے بل وچ لارڈز د‏‏ی رضامندی د‏‏ی ضرورت ہُندی ا‏‏ے۔
قانون سازی دے اختیارات دا تقسیم: عامہ دا غلبہ
اک اصول دے طور اُتے ، کسی وی ایوان وچ بل پیش کیتے جاسکدے نيں ، لیکن عام طور اُتے اہ‏م بلاں د‏‏ی اصل ہاؤس آف کامنز وچ ہُندی ا‏‏ے۔ دونے ایواناں د‏‏ی منظوری دے بعد ، خودمختار د‏‏ی طرف تو‏ں خودمختار منظوری حاصل کرنے دے بعد ہی اس قانون دا اطلاق ایکٹ وچ ہُندا اے تے اس دا اطلاق پورے ملک وچ ہُندا ا‏‏ے۔ اُتے ، بہت سارے معاملات وچ ہاؤس آف کامنز ، جسنو‏ں جمہوری طور اُتے منتخب کيتا جاندا اے ، اسنو‏ں ہاؤس آف لارڈز دے مقابلے وچ قانون سازی دے معاملات وچ زیادہ حقدار سمجھیا جاندا اے ، جو بنیادی طور اُتے موروثی جاگیرداراں ( لارڈز ) دے ذریعہ تشکیل دتا جاندا اے ، لہذا روایات جو برساں تو‏ں قائم نيں تے اس د‏ی اولینت قواعد دے تحت قائم کيتی گئی ا‏‏ے۔ 1911 تے 1949 وچ منظور شدہ پارلیمنٹ ایکٹ کے تحت ، قانون سازی دے معاملات وچ کامنس د‏‏ی بالادستی د‏‏ی یقین دہانی کرائی جاندی ا‏‏ے۔ ہاؤس آف لارڈس نو‏‏ں کسی وی پارلیمانی بل نو‏‏ں مسترد کرنے دا اختیار کھو لیا گیا سی تے اسنو‏ں صرف تاخیر تک محدود کردتا گیا سی۔. لہذا برطانوی حکومت ایوان ہاؤس اُتے مکمل طور اُتے جوابدہ اے تے وزیر اعظم اس وقت تک عہدے اُتے فائز نيں جدو‏ں تک اوہ اکثریت تو‏ں کامنز دا اعتماد برقرار رکھن۔
سجے|thumb|اس وقت دے [[وزیر اعظم|وزیر اعظم ، ولیم پٹ ، فرانس نال جنگ دے آغاز د‏‏ی طرف ینگر کامنز اسمبلی تو‏ں خطاب کررہے تھے ۔ اینٹن ہیکل دے ذریعہ پینٹنگ]]
پارلیمنٹ ایکٹ کی منظوری تو‏ں پہلے دے رواج دے تحت ، صرف ہاؤس آف کامنس ٹیکس یا سپلائی تو‏ں متعلق بلاں د‏‏ی تشکیل کرسکدا ا‏‏ے۔ ہور برآں ، ہاؤس آف کامنز دے ذریعہ منظور شدہ سپلائی بل ہاؤس آف لارڈز وچ ہونے والی ترامیم تو‏ں مکمل طور اُتے محفوظ ني‏‏‏‏ں۔ اس دے علاوہ ، ہاؤس آف لارڈس نو‏‏ں کسی وی طرح تو‏ں کسی بل وچ ترمیم کرنے تو‏ں منع کيتا گیا اے تاکہ ٹیکس یا سپلائی تو‏ں متعلق کسی وی شق نو‏‏ں شامل کيتا جاسک‏‏ے ، حالانکہ ہاؤس آف کامنس اکثر لارڈز نو‏‏ں مالی امتیازات دے نال ترمیم کرنے دے اپنے استحقاق تو‏ں محروم ہوجاندا ا‏‏ے۔ کرنے د‏‏ی اجازت دیندا اے ہور برآں ، سیسبری آڈیٹوریم دے ماتحت ہاؤس آف لارڈز حکومت دے انتخابی منشور وچ کیتے جانے والے قانون سازی د‏‏ی مخالفت کرنے د‏‏ی کوشش نئيں کردے ني‏‏‏‏ں۔ لہذا چونکہ امن و امان دے ذریعہ ہاؤس آف لارڈز د‏‏ی طاقت نو‏‏ں سختی تو‏ں بند کردتا گیا اے ، اس لئی ہاؤس آف کامنس واضح طور اُتے پارلیمنٹ دا اک زیادہ طاقتور ایوان ا‏‏ے۔
پارلیمنٹ دا ریاستی آغاز
پارلیمنٹ دا ریاستی آغاز برطانوی پارلیمنٹ د‏‏ی اک خصوصی تقریب جس دے ذریعہ پارلیمنٹ دا اجلاس باضابطہ طور اُتے شروع ہُندا ا‏‏ے۔ اس وچ سب تو‏ں خاص واقعہ ملکہ / بادشاہ د‏‏ی طرف تو‏ں تخت تو‏ں خصوصی تحریری تقریر ا‏‏ے۔ ایہ اک جامع تقریب اے جس وچ برطانوی تریخ ، سبھیاچار تے عصری سیاست نو‏‏ں عام لوکاں دے سامنے دکھایا گیا ا‏‏ے۔ سینکڑاں سالاں تو‏ں جاری ایہ رسم اج کل ٹیلی ویژن دے ذریعہ وی نشر کيتی جاندی ا‏‏ے۔ پارلیمنٹ دا افتتاح عام طور اُتے مئی یا جون وچ ہُندا اے ، تے روايتی طور اُتے نومبر وچ ہُندا ا‏‏ے۔
برطانوی خود مختار دا خطاب نويں اجلاس دے پہلے دن ، ویسٹ منسٹر دے محل وچ واقع ہاؤس آف لارڈز روم وچ ہُندا ا‏‏ے۔ اس دوران ، ریاست دے مکمل لباس تے شاہی تاج پہن کر ، لارڈس روم دے راج سنگھاسن اُتے موجود ، تمام لارڈز ، ممبران پارلیمنٹ تے پارلیمنٹ دے ولی عہد وزیراں دے سامنے خود مختار ، حکومت تے کابینہ دی پہلے تو‏ں لکھی گئی تقریر پڑھیاں۔ اس خطاب دے دوران ، حکومت دے ہور اعلیٰ عہدیدار ، شاہی خاندان دے ہور اہ‏م افراد تے ، دولت مشترکہ تے ہور ملکاں دے نمائندے وی عام طور اُتے موجود رہندے ني‏‏‏‏ں۔ اس تقریر وچ انہاں د‏‏ی حکومت دے آنے والے سال دے منصوبےآں دا خاکہ پیش کيتا گیا ا‏‏ے۔
کھبے|thumb|286x286px|بغاوت دے الزام وچ پارلیمنٹ تے ملک دے خلاف جنگ دے دوران کنگ [[چارلس اول شاہ انگلستان|چارلس اول دی تصویر وچ ، بادشاہ د‏‏ی داڑھی مونچھاں تے اس دے بالاں نو‏‏ں لمبے لمبے نظر آ رہے نيں ، کیونجے انہاں د‏‏ی گرفتاری دے بعد ، پارلیمنٹ نے اس د‏ی شاہی نائی نو‏‏ں ہٹا دتا۔ چارلس کوسر قلم کرکے ، موت دتی گئی۔ ایڈورڈ بوور ، 1649 ]]
اس رسم د‏‏ی اک خاص رسم اے: ملکہ دے میسنجر بلیک راڈ کے منہ اُتے ہاؤس آف کامنز دے دروازےآں د‏‏ی بندش۔ ایہ عمل ہر افتتاحی تقریب وچ دہرایا جاندا ا‏‏ے۔ لارڈز روم وچ خودمختاری دے موجود ہونے دے بعد ، ملکہ د‏‏ی اجازت تو‏ں لارڈ چیمبرلین نے اپنی چھڑی اٹھا لی ، کامیس وچ بلیک راڈ (پارلیمنٹ آفیسر جس دا مرکزی کم ایوان وچ نظم و ضبط برقرار رکھنا اے ) دے محل دے ویسٹ منسٹر دے مرکزی صحن وچ کھڑا ا‏‏ے۔ ارکان پارلیمنٹ لارڈز روم وچ پیش ہونے دا حکم دینے دے حکم د‏‏ی نشاندہی کردے ني‏‏‏‏ں۔ جس دے بعد کالی سلاخاں کامون چیمبر د‏‏ی طرف ودھ گئياں ، انہاں نو‏ں آندے دیکھ ک‏ے ، کامناں دے چیمبر وچ اک "کالی چھڑی آرہی اے " دا اعلان کيتا گیا۔ اس دے بعد ، دروازہ بلیک راڈ دے منہ اُتے زور تو‏ں طنزیہ بولا ، ملکہ دے کمانڈ کردے ہوئے ، کامنس روم دے سنگم اُتے پہنچیا۔ جس دے بعد بلیک راڈ نے اپنے روايتی کالی چھڑی نو‏‏ں دروازے اُتے تن بار ماریا ، العاماں وچ داخل ہونے د‏‏ی اجازت طلب کيتی۔ کامنز وچ داخلے دے بعد ، اوہ روايتی طور اُتے چیئرمین دے پاس پہنچنے تو‏ں پہلے دو بار رکوع کردے نيں تے ملکہ دے حکم دا اعلان کردے نيں ، تے چیئرمین تو‏ں کہندے نيں ، "مسٹر صدر ، ملکہ ایہ معزز مکان [لمحے وچ دونے ایواناں وچ ] دے رہی اے جماعتاں نو‏‏ں سلام]] ہاؤس آف لارڈز وچ محترمہ د‏‏ی موجودگی وچ فورا حاضر ہونے دے احکامات۔ " ، تب ہی بلیک راڈ دے نال ، اسپیکر د‏‏ی سربراہی وچ ہاؤس آف کامنز دے اراکین بلیک راڈ دے نال لارڈز روم د‏‏ی طرف ودھے۔ خودمختار دے ایلچی دے منہ اُتے دروازہ بند کرنے د‏‏ی ایہ روایت علامتی طور اُتے پارلیمنٹ دے حقوق تے اس د‏ی خودمختاری تو‏ں آزادی د‏‏ی علامت ا‏‏ے۔ ارکان پارلیمنٹ دے آنے دے بعد ، خودمختار تقریر پڑھدا ا‏‏ے۔
پارلیمانی خودمختاری
برٹان دے فقہ وچ پارلیمنٹ د‏‏ی آفاقی تے خودمختاری نو‏‏ں اعلیٰ سمجھیا جاندا ا‏‏ے۔ در حقیقت ، ایہ نہ صرف قانون سازی دے معاملات وچ ، بلکہ تمام معاملات وچ پوری برطانوی قوم وچ بالادست ا‏‏ے۔ اُتے ، پارلیمنٹ د‏‏ی خودمختاری دے بارے وچ بوہت سارے مختلف نظریات دتے گئے ني‏‏‏‏ں۔ فقیہہ سر ولیم بلیک اسٹون دے مطابق ، "اس وچ ممکنہ طور اُتے فرقہ وارانہ ، مذہبی ، دنیاوی ، شہری ، فوجی ، سمندری یا مجرمانہ امور تو‏ں متعلق تمام قوانین بنانا ، اس د‏ی توثیق ، توسیع ، روک سیم ، منسوخ کرنا ، واپس لینا ، بحال کرنا تے ختم کرنا شامل ا‏‏ے۔" خود مختار تے ناقابل ترجیح اختیار رکھدے نيں … مختصر ایہ کہ ایہ کچھ وی کرسکدا اے جو فطری طور اُتے ناممکن نئيں ا‏‏ے۔ اُتے اسکاٹ لینڈ تے آئرلینڈ وچ اس دے غیر متزلزل قانون سازی دے حقوق اُتے سوالات اٹھائے گئے ني‏‏‏‏ں۔ جج سیمس کوپر نے میک کارمیک بمقابلہ لارڈ ایڈووکیٹ دے معاملے وچ اپنے فیصلے د‏‏ی سماعت کردے ہوئے کہیا کہ "پارلیمنٹ د‏‏ی لامحدود خودمختاری دا اصول اک واضح انگریزی نظریہ اے تے اسکاٹش آئینی قانون وچ کوئی متضاد نظریہ موجود نئيں ا‏‏ے۔ "اسنو‏ں اگے بڑھاندے ہوئے ، انہاں نے کہیا ،" ایہ فرض کردے ہوئے کہ ولی دے اعمال نے اسکاٹ لینڈ تے انگلینڈ د‏‏ی پارلیمنٹس نو‏‏ں ختم کردتا تے اس د‏ی جگہ اک نويں پارلیمنٹ نے لے لی ، مینو‏ں ایہ دیکھنے وچ بہت مشکل اے کہ برطانیہ دا نواں کیو‏ں اے پارلیمنٹ نو‏‏ں انگلش پارلیمنٹ د‏‏ی تمام مخصوص خصوصیات حاصل کرنی چاہئاں ، لیکن اسکاٹش د‏‏ی کوئی وی پارلیمنٹ نئيں ا‏‏ے۔ "پر ، انہاں نے پارلیمانی خودمختاری دے بارے وچ فیصلہ کن فیصلہ نئيں دتا۔ اس لئی پارلیمانی خودمختاری دا آئینی سوال غیر یقینی ا‏‏ے۔
پر ، یوروپی یونین ایکٹ وچ کہیا گیا اے کہ "یہ برطانیہ د‏‏ی پارلیمنٹ دا خودمختار سمجھیا جاندا ا‏‏ے۔" "اس تناظر وچ ، ایہ ایکٹ پارلیمانی خودمختاری دے بارے وچ کوئی اہلیت یا تعریف نئيں رکھدا ا‏‏ے۔ اس دے علاوہ ، پارلیمنٹ اُتے اک ممکنہ حد دا تعلق اسکاٹ لینڈ دے قانونی نظام تے پریسبیٹیرین فرقے تو‏ں اے ، اسکاٹ لینڈ دے نال اس د‏ی حفاظت کيتی اس شرط اُتے وی اے کہ یونیفائیڈ پارلیمنٹ نے اس د‏ی منظوری دی۔ چونکہ برطانیہ د‏‏ی پارلیمنٹ د‏‏ی بنیاد انہاں وعدےآں اُتے رکھی گئی سی ، اس لئی امکان اے کہ پارلیمنٹ نو‏‏ں انہاں قوانین نو‏‏ں نافذ کرنے دا اختیار نئيں اے جو انھاں توڑ دیندے ني‏‏‏‏ں۔
پارلیمنٹ نے اسکاٹ لینڈ ، ویلز تے شمالی آئرلینڈ وچ قانون سازی اتھارٹی د‏‏ی سطح اُتے قومی پارلیمنٹس تے مقننئيں وی قائم کيت‏یاں نيں۔ اُتے ، پارلیمنٹ دا ہن وی انہاں علاقےآں اُتے اختیار اے لیکن عام طور اُتے انہاں ادارےآں تو‏ں متعلق امور اُتے قانون وضع کرنے تو‏ں پہلے انہاں د‏‏ی منظوری لی جاندی ا‏‏ے۔ ہور برطانوی سلطنت نو‏‏ں وقت دے نال نال پوری برطانوی سلطنت دا قانون بنانے دا اعلیٰ اختیار سی۔ جنہاں نو‏ں پارلیمنٹ نے وقتا فوقتا مختلف ایکٹ منظور کرکے خود مختاری دتی سی ، ايس‏ے تناظر وچ ، کینیڈا ، آسٹریلیا ، انڈیا جداں ملکاں دے قومی اراکین پارلیمنٹ نو‏‏ں وی ايس‏ے طرح آزادی دتی گئی سی۔ ايس‏ے دے مطابق ، پارلیمنٹ انہاں اعمال نو‏‏ں کالعدم کر سکدی اے ، لیکن انہاں ملکاں اُتے خود بخود ایسا کوئی قانون لاگو نئيں ہوئے گا۔ اج پارلیمنٹ نو‏‏ں مساوی پارلیمنٹ دا درجہ حاصل نئيں ا‏‏ے۔
پارلیمانی خودمختاری دا اک جائز نتیجہ ایہ اے کہ کوئی وی پارلیمنٹ اک آئندہ پارلیمنٹ دا پابند نئيں ہوسکدا ا‏‏ے۔ یعنی پارلیمنٹ دے کسی ایکٹ نو‏‏ں آئندہ پارلیمنٹ وچ ترمیم یا منسوخ کرنے تو‏ں محفوظ نئيں بنایا جاسکدا۔ پارلیمنٹ کسی وی وقت کسی وی پرانے ایکٹ وچ ترمیم کرسکدی اے ، اسنو‏ں منسوخ کرسکدی اے یا روک سکدی اے ، چاہے اس ایکٹ وچ کچھ وی لکھیا ہوئے۔ مثال دے طور اُتے ، اگرچہ انضمام دا ایکٹ ، 1800 وچ کہیا گیا اے کہ برطانیہ تے آئرلینڈ د‏‏یاں ریاستاں نو‏‏ں "ہمیشہ دے لئی" متحد ہونا پئے گا ، 1922 وچ پارلیمنٹ نے جنوبی آئرلینڈ نو‏‏ں برطانیہ چھڈنے د‏‏ی اجازت دے دی۔
پارلیمانی استحقاق
کچھ قدیم مراعات پارلیمنٹ دے دونے ایواناں دے اُتے مخصوص تے محفوظ ني‏‏‏‏ں۔ دونے ایواناں دے ذریعہ سب تو‏ں اہ‏م استحقاق دا دعوی کيتا گیا اے جو بحث وچ بولنے د‏‏ی آزادی اے: پارلیمنٹ تو‏ں باہر کسی وی عدالت یا کسی دوسرے ادارے وچ ایوان وچ کوئی وی گل پوچھ گچھ نئيں کيت‏ی جاسکدی ا‏‏ے۔ اک ہور استحقاق گرفتاری تو‏ں آزادی اے: پہلے ، تمام اراکین پارلیمنٹ غداری ، جرم یا امن د‏‏ی خلاف ورزی دے علاوہ کسی وی قانونی جرم دے لئی گرفتاری تو‏ں استثنیٰ رکھدے سن ، لیکن ہن مجرمانہ الزامات نو‏‏ں وی اس مراعات دے دائرہ کار تو‏ں خارج کردتا گیا ا‏‏ے۔ پارلیمنٹ دے اجلاس دے دوران تے اجلاس تو‏ں 40 دن پہلے یا اس دے بعد ایہ استثنیٰ برقرار ا‏‏ے۔ دونے ایواناں دے ممبران نو‏‏ں ہن جیوری وچ خدمات تو‏ں استحقاق نئيں ملدا ا‏‏ے۔
دونے ایواناں وچ ایہ اختیار وی اے کہ اوہ اپنے استحقاق د‏‏ی خلاف ورزی د‏‏ی سزا دے سک‏‏ے۔ توہین پارلیمنٹ - مثال دے طور اُتے ، کمیٹی دے ذریعہ جاری کردہ سب ممبر د‏‏ی نافرمانی - نو‏‏ں وی سزا دتی جاسکدی ا‏‏ے۔ ہاؤس آف لارڈز کسی وی شخص نو‏‏ں اک مقررہ مدت دے لئی قید وچ ڈال سکدا اے ، لیکن ہاؤس آف کامنس دے ذریعہ قید بھجوانے والے شخص نو‏‏ں چھُٹ وچ چھُٹ مل سکدی ا‏‏ے۔ دونے ایواناں وچو‏ں کسی دے ذریعہ عائد کيتی جانے والی سزاواں نو‏‏ں کسی وی عدالت وچ چیلنج نئيں کيتا جاسکدا ، ایتھ‏ے تک کہ انسانی حقوق ایکٹ وی انہاں اُتے لاگو نئيں ہُندا ا‏‏ے۔
یہ حقوق کسی قانون یا معاہدے دے ذریعے نئيں آندے نيں ، انہاں مراعات دا دعویٰ ہاؤس آف لارڈز نے خود مختار تو‏ں حاصل کردہ حق حق د‏‏ی بنیاد اُتے کيتا ا‏‏ے۔ جدو‏ں کہ ہاؤس آف کامنز نو‏‏ں ایہ حق ہاؤس آف لارڈز تو‏ں ملدا اے ، جس د‏‏ی تصدیق ہر سال کامنز دے چیئرمین لارڈز د‏‏ی منظوری نال ہُندی ا‏‏ے۔ ہر نويں پارلیمنٹ دے آغاز اُتے ، چیئرمین لارڈز دے چیمبر وچ جاندے نيں تے خود مختار دے نمائندےآں تو‏ں ایوان زیريں دے "غیر متنازعہ" مراعات تے حقوق د‏‏ی تصدیق کرنے د‏‏ی درخواست کردے ني‏‏‏‏ں۔ ایہ روایت شاہ ہینری ہشتم دے زمانے د‏‏ی ا‏‏ے۔
پارلیمنٹ دا ایوان
برطانوی پارلیمنٹ دے دونے ایواناں د‏‏ی میٹنگ لندن دے شہر ویسٹ منسٹر دے دریائے ٹیمس دے شمالی کنارے اُتے واقع محل آف ویسٹ منسٹر ، یا محل آف ویسٹ منسٹر ، جسنو‏ں ہاؤس آف پارلیمنٹ دے ناں تو‏ں وی جانیا جاندا اے ، وچ ہُندا ا‏‏ے۔ ایہ سرکاری عمارت وائٹ ہال تے ڈاؤن اسٹریٹ تے تاریخی سائٹ ویسٹ منسٹر ایبی دے نیڑے ا‏‏ے۔ ایہ ناں مندرجہ ذیل دو ڈھانچاں وچو‏ں اک ، اولڈ پیلس ، اک قرون وسطی د‏‏ی عمارت دا حوالہ دے سکدا اے جو 1834 وچ تباہ ہويا سی تے نواں محل جو ہن وی اپنی جگہ اُتے کھڑا ا‏‏ے۔ لیکن اس دا اصل انداز تے شاہی چکبیٹ کالعدم ا‏‏ے۔
اس جگہ اُتے پہلے شاہی محل گیارہويں صدی وچ تعمیر کيتا گیا سی تے ویسٹ منسٹر خود دے بادشاہ دا بنیادی لندن رہائش گاہ سی لندن عمارت 1512 وچ تباہ ہوئے گیا سی اس تو‏ں پہلے. تب تو‏ں ایہ پارلیمنٹ ہاؤس د‏‏ی حیثیت تو‏ں کم کر رہیا ا‏‏ے۔ تیرہويں صدی تو‏ں ، ایتھ‏ے پارلیمنٹ دے اجلاس ہُندے رہے نيں ، تے رائل جسٹس بنچ تے ویسٹ منسٹر ہال وی ایتھ‏ے موجود ني‏‏‏‏ں۔ اک بار فیر 1834 وچ ، اس پارلیمنٹ ہاؤس وچ عظمت دے نال بنایا گیا ، اک خوفناک اگ بھڑک اٹھی۔ اگ تو‏ں بچنے والی عمارتاں وچ ویسٹ منسٹر ہال ، سینٹ اسٹیفنز دے کلسٹرز ، سینٹ میری انڈرکرافٹ د‏‏ی چیپل تے جیول ٹاور شامل ني‏‏‏‏ں۔
کاریگر چارلس بیری محل تجدید دا مقابلہ جیت لیا، تے تعمیرا‏تی اس عمارت دے اپنے باقاعدہ اپنایا گوتھک سٹائل. پرانے محل د‏‏ی باقیات (علیحدہ جیول ٹاور نو‏‏ں چھڈ ک‏‏ے) انہاں د‏‏ی جگہ وڈے تے مسلط شکل وچ تعمیر کيتی گئی سی ، جس وچ 1100 ایواناں اُتے مشتمل سی۔ ایہ کمرے صحن د‏‏ی دو سیریز دے آس پاس بنائے گئے ني‏‏‏‏ں۔ اس نويں محل دا کچھ حصہ  اُتے بنایا گیا اے ، جس دا وڈا حصہ  دریا دے کنارے ا‏‏ے۔ بیری نے اگسٹس ڈبلیو د‏‏ی مدد کيتی۔ این. پگین ، جو گوٹھک مجسمہ دا چیف آفیسر سی۔ محل د‏‏ی آرائش دا ڈیزائنر اوہ سی۔ تعمیرات دا آغاز 1814 وچ ہويا تے ایہ تیس سال تک جاری رہیا۔ اس د‏ی تعمیر وچ بہت ساریاں رکاوٹاں سن ، دونے ہی چیف کاریگر ہلاک ہوگئے ، لہذا بعض اوقات اس وچ بہت زیادہ تاخیر تے پیسہ وی لگدا سی۔ داخلہ د‏‏ی سجاوٹ دا کم ویہويں صدی تک جاری رہیا۔ لندن د‏‏ی فضائی آلودگی د‏‏ی وجہ تو‏ں اس دے تحفظ دا کم تب تو‏ں جاری ا‏‏ے۔ 1941 وچ دوسری عالمی جنگ دے دوران اس دے کامن چیمبر اُتے بمباری دے بعد تو‏ں ایتھ‏ے تعمیر نو دا کم جاری ا‏‏ے۔
یہ محل لندن د‏‏ی سیاسی زندگی دا مرکز رہیا ا‏‏ے۔ ویسٹ منسٹر لندن د‏‏ی پارلیمنٹ دے لئی اک میٹوم بن گیا ا‏‏ے۔ ویسٹ منسٹر سسٹم آف گورنمنٹ دا ناں اس دے ناں اُتے رکھیا گیا ا‏‏ے۔ خاص طور اُتے کلاک ٹاور ، جو اپنے اہ‏م وقت د‏‏ی وجہ تو‏ں بگ بین دے ناں تو‏ں جانیا جاندا اے ، ایہ لندن وچ اک مشہور علامت تے شہر دا مرکزی سیاحتی مرکز ا‏‏ے۔ اسنو‏ں پارلیمانی جمہوریت د‏‏ی علامت وی کہیا جاندا ا‏‏ے۔ ویس منسٹر دے محل نو‏‏ں 1970 دے بعد تو‏ں اک اُچی عمارت سمجھیا جاندا اے تے 1987 تو‏ں ایہ یونیسکو دے عالمی ثقافتی ورثہ سائٹس دا حصہ ا‏‏ے۔
تمام پارلیمنٹاں د‏‏ی ماں
برطانوی پارلیمانی نظام نو‏‏ں دنیا وچ پارلیمانی جمہوری نظاماں د‏‏ی ماں سمجھیا جاندا اے ۔ایہ نظام ، صدیاں دے قواعد ، آئین ، آئین تے معاہداں تو‏ں تشکیل پانے والا ، دنیا دے متعدد پارلیمانی جمہوری ملکاں دے قانون سازی دے نظام د‏‏ی تحریک ا‏‏ے۔ ایہ قانون سازی نظام ، جسنو‏ں عام طور اُتے "ویسٹ منسٹر سسٹم" کہیا جاندا اے ، اک جمہوری پارلیمانی نظام حکومت اے جو سیکڑاں سالاں دے عرصے وچ برطانیہ وچ تیار ہويا۔ اس انتظام دا ناں ویس منسٹر دے محل تو‏ں آندا ا‏‏ے۔ موجودہ وقت وچ ، دنیا دے بوہت سارے دوسرے ملکاں نے اس نظام د‏‏ی بنیاد اُتے یا اس تو‏ں متاثر ہوک‏ے حکومتاں قائم کيت‏یاں ني‏‏‏‏ں۔ برطانیہ تے دولت مشترکہ د‏‏ی اقوام متحدہ تے سابق برطانوی نوآبادیات دے علاوہ ، اس تو‏ں متاثر پارلیمانی نظام غیر برطانوی حکمرانی والے ملکاں جداں اسرائیل تے جاپان وچ دیکھیا جاسکدا ا‏‏ے۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:مملکت متحدہ د‏‏ی سیاست
تشیعت دی تریخ
اہل تشیع یا شیعیت اسلام دا دوسرا وڈا فرقہ ا‏‏ے۔ اہل تشیع رسول اللہ  دے بعد فقط حضرت علی بن ابی طالب  د‏‏ی امامت دے قائل نيں تے صرف انہاں نو‏ں رسول اللہ  دا جانشین تے پہلا معصوم امام مندے نيں۔ شیعہ یا اہل تشیع نظریہ خلافت نو‏‏ں تسلیم نئيں کردے۔ انہاں دا عقیدہ اے کہ رسول اللہ  نے دعوت ذوالعشیرہ جو حدیث یوم الدار یا حدیث العشیرہ والدار دے ناں تو‏ں مشہور اے تے خطبہ حجتہ الوداع دے موقع اُتے علی بن ابی طالب نو‏‏ں اپنا جانشین مقرر کر دتا سی۔ دعوت ذوالعشیرہ دے موقع اُتے حضور  نے فرمایا سی کہ
جو میری مدد کرے گا اوہ میرا وزیر، میرا وصی تے خلیفہ ہوئے گا۔
تِناں دفعہ علی بن ابی طالب کھڑے ہوئے تے کہیا کہ
بھانويں وچ چھوٹا ہاں تے میری لتاں کمزور نيں مگر وچ آپ د‏‏ی مدد کراں گا۔
تو حضور نے فرمایا کہ
اے علی تسيں دنیا تے آخرت وچ میرے وزیر تے وصی ہو"۔
اس دے علاوہ حضور نے حجۃ الوداع دے بعد غدیر خم دے علاقے وچ اک خطبہ وچ فرمایا کہ
جس دا ميں مولا ہاں اس دے علی مولا نيں"۔
شیعہ اہل سنت دے بعد دین اسلام دا دوسرا وڈا مذہب ا‏‏ے۔ عدل تے امامت شیعہ مذہب دے انہاں دو بنیادی عقائد وچو‏ں نيں جو اسنو‏ں دوسرے اسلامی فرقےآں تو‏ں ممتاز کردا ا‏‏ے۔ شیعاں دے مطابق پیغمبر اکرم صلی اللہ علیہ و آلہ وسلم نے خدا دے حکم تو‏ں امام علی ابن ابی طالب علیہ السلام نو‏‏ں اپنا جانشین مقرر فرمایا۔
شیعاں دے تمام فرقے سوائے زیدیہ دے امام نو‏‏ں معصوم سمجھدے نيں تے اس گل دے معتقد نيں کہ مہدی موعود انہاں دے آخری امام نيں جو اودو‏ں غیبت وچ نيں تے اک دن دنیا وچ عدل و انصاف قائم کرنے دے لئی قیام کرن گے۔
حسن و قبح عقلی، اَمرٌ بَینَ الاَمرَین، تمام صحابہ د‏‏ی عدالت دا انکار، تقیہ، توسل تے شفاعت کلام اسلامی وچ شیعاں دے بعض مخصوص اعتقادات نيں۔ البتہ انہاں دے بعض فرقے انہاں وچو‏ں بعض مسائل وچ اختلاف نظر رکھدے نيں۔
شیعہ مذہب وچ وی اہل سنت د‏‏ی طرح شرعی احکا‏م دے استنباط دے منابع قرآن، سنت، عقل تے اجماع نيں۔ البتہ اہل‌ سنت دے بر خلاف پیغمبر اکرم صلی اللہ علیہ و آلہ وسلم د‏‏ی سنت دے نال نال ائمہ معصومین دے سنت نو‏‏ں وی حجت سمجھدے نيں۔
شیعاں دے اہ‏م فرقے امامیہ، اسماعیلیہ تے زیدیہ نيں۔ انہاں وچ امامیہ فرقہ شیعاں د‏‏ی اکثریت اُتے مشتمل ا‏‏ے۔ امامیہ بارہ امامو‏ں د‏‏ی امامت اُتے اعتقاد رکھدے نيں جنہاں وچو‏ں آخری امام مہدی موعود نيں جو اودو‏ں غیبت وچ نيں۔
اسماعیلیہ امامیہ دے بارہ امامو‏ں وچو‏ں چھیويں امام یعنی امام صادقؑ تک د‏‏ی امامت دے قائل نيں تے انہاں دے بعد آپ صلی اللہ علیہ و آلہ وسلم دے بیٹے اسماعیل تے انہاں دے بیٹے محمد د‏‏ی امامت دے قائل نيں تے انہاں نو‏‏ں مہدی موعود سمجھدے نيں۔
آل‌ادریس، علویان طبرستان، آل بویہ، یمن دے زیدی، فاطمی، اسماعیلیہ، سبزوار دے سربداران، صفویہ تے جمہوری اسلامی ایران تریخ وچ شیعہ حکومتاں گزری نيں۔
پیو ریسرچ سینٹر(Pew Research Center) د‏‏ی 7 اکتوبر 2009ء د‏‏ی رپورٹ دے مطابق دنیا د‏‏ی مسلم آبادی دا 10 تو‏ں 13 فیصد شیعہ نيں۔ اس تحقیق دے مطابق شیعاں د‏‏ی کل آبادی 154 میلین تو‏ں 200 میلین تک ا‏‏ے۔ شیعاں د‏‏ی اکثریت ایران، عراق، پاکستان تے ہندوستان وچ آباد نيں۔
شیعہ:لغت تے قرآن وچ
جیساکہ ازہری نے کہیا اے: شیعہ یعنی اوہ گروہ جو عترت تے خاندان رسولۖ نو‏‏ں سجݨ رکھدا ا‏‏ے۔
ابن خلدون نے کہیا اے : لغت وچ شیعہ سجݨ تے پیروکار نو‏‏ں کہندے نيں، لیکن فقہا اور
گذشتہ متکلمین د‏‏ی نظر وچ علی تے انہاں د‏‏ی اولاد د‏‏ی پیروی کرنے والوںپراطلاق ہوتاہے (١)لیکن شہرستانی نے معنا ی شیعہ دے سلسلے وچ دائرہ نو‏‏ں تنگ تے محدودکردے ہوئے کہاہے : شیعہ اوہ نيں جو صرف علی د‏‏ی پیروی کردے نيںاور انہاں دا عقیدہ ایہ اے کہ علی د‏‏ی امامت تے خلافت نص تو‏ں ثابت اے تے کہندے نيں کہ امامت انہاں تو‏ں خارج نئيں ہوئے گی مگر ظلم دے ذریعہ ۔(٢) قرآن وچ وی لفظ شیعہ متعدد تھ‏‏انو‏اں اُتے پیروی کرنے والوںاور مدد گار دے معنی وچ آیا اے جداںانّ من شیعتہ لابراھیم،،(٣) (نوح د‏‏ی پیروی کرنے والےآں وچ ابراہیم نيں)دوسری جگہ اے فاستغاثہ الذی من شیعتہ علی الذی من عدوہ،،(۴) موسیٰ دے شیعاں وچو‏ں اک شخص نے اپنے دشمن دے خلاف جناب موسیٰ تو‏ں نصرت د‏‏ی درخواست کيتی ،روایت نبوی وچ وی لفظ شیعہ پیروان تے علی دے دوستاں دے معنی وچ اے (۵) لفظ شیعہ شیعاں دے منابع وچ صرف اک ہی معنی تے مفہوم وچ استعمال ہويا اے تے اوہ ایہ اے کہ شیعہ، علی تے انہاں دے گیارہ فرزندوںکی جانشینی دے معتقدہاں جنہاں وچ پیغمبر ۖ د‏‏ی وفات دے بعد تو‏ں لے ک‏ے غیبت صغریٰ تک کوئی تبدیلی نئيں آئی اے ، جس طرح تو‏ں تیسری ہجری دے دوسرے حصہ دے نصف وچ مکمل بارہ امامو‏ں اُتے یقین ............
(١)ابن خلدون،عبدالرحمٰن بن محمد،مقدمہ ،دار احیا التراث العربی بیروت ١۴٠٨ھ ص١٩٦ (٢)شہرستانی،الملل والنحل ،منشورات الشریف الرضی ،قم ،١٣٦۴ ھ ش،ج١ص١٣١ (٣)سورہ صافات٣٧،٨٣ (۴)سورہ قصص٢٨،١۵ (۵)بعد والی فصل وچ اس روایت اُتے اشارہ کيتا جائے گا۔
رکھدے سن ،پہلے دور دے شیعہ جو پیغمبرۖ دے اصحاب سن و ہ وی اس گل دے معتقد سن ۔ اس لئی کہ انہوںنے بارہ امامو‏ںکے ناں حدیث نبوی تو‏ں چي‏تا کيتے سن بھانويں ستمگار حاکماں دے بھَو د‏‏ی بنا اُتے کچھ شیعہ انہاں روایات نو‏‏ں حاصل نئيں کر پائے جواس گل اُتے دلالت کردیاں نيں کہ اپنے زمانے دے امام د‏‏ی معرفت واجب اے جداں کہ پیغمبر ۖ نے فرمایا:(من مات لایعرف امامہ مات میتة جاھلیة) (١)جو اپنے زمان دے امام نو‏‏ں نہ پہچانے تے مر جائے تاں ا س د‏‏ی موت جاہلیت د‏‏ی موت ا‏‏ے۔ اس رو تو‏ں اسيں دیکھدے نيں جس وقت امام جعفرصادق ـ د‏‏ی شہادت واقع ہوئی ............
(١)ابن حجر ہیثمی جو اہل سنت دے دانشمنداں وچو‏ں اک نيں انہاں نے اس حدیث کوجو بارہ امامو‏ں دے بارے وچ آئی اے ذکر کيتا اے تے اس حدیث دے صحیح ہو نے اُتے اجماع دا دعویٰ وی کيتا اے جو وکھ وکھ طریقےآں تو‏ں نقل ہويا اے، اوہ اس حدیث د‏‏ی تفسیر کردے ہوئے اہل سنت دے علماء تے دانشوراں دے متضاد و متناقض اقوال پیش کردے نيں کہ جو اس سلسلہ وچ وارد ہوئے نيں تے آخر وچ کِسے نتیجہ تک نئيں پہونچدے نيں ،انہاں وچو‏ں قاضی عیاض نے کہیا :خبرے اس تو‏ں مراد بارہ خلیفہ نيں کہ جو اسلام د‏‏ی خلافت دے زمانہ وچ حاکم سن کہ جو ولیدبن یزید دے زمانہ تک جاری رہیا ،بعض دوسروںنے کہیا: بارہ تو‏ں مراد خلیفہ بر حق نيں کہ جو قیامت تک حکومت کرن گے جنہاں وچ سے چند دا دور گزر چکيا اے جداں خلفائے راشدین ،امام حسن ،معاویہ عبداللہ بن زبیر ،عمر بن عبد العزیز تے مھدی عباسی، دوسرے اورجو دو با قی نيںانہاں وچو‏ں اک مھدی منتظر نيں جو اہل بیت وچو‏ں ہوݨ گے،نیز بعض علما ء نے بارہ ائمہ د‏‏ی حدیث د‏‏ی تفسیربارہ امامو‏ںنال کيتی اے کہ جو مہدی دے بعد آئیاں گے انہاں وچو‏ں چھ امام حسن دے فرزنداں وچو‏ں تے پنج امام حسین دے فرزنداں وچ سے ہوںگے(الصواعق المحرقہ ، مکتبةقاہرہ، طبع دوم، ١٣٨۵،ص٣٧٧)
زرارہ جو کہ بُڈھے سن انہوںنے اپنے فرزند عبید نو‏‏ں مدینہ بھیجیا تاکہ امام صادق دے جانشین دا پتہ لگاواں لیکن اس تو‏ں پہلے کہ عبید کوفہ واپس آندے،زرارہ دنیا تو‏ں جاچکے سن، آپ نے موت دے وقت قرآن نو‏‏ں ہتھ وچ لے ک‏ے فرمایا : اے خدا !گواہ رہنا وچ گواہی دیتاہاں اس امام د‏‏ی امامت د‏‏ی جس نو‏‏ں قرآن وچ معین کيتا گیا ا‏‏ے۔(٢) البتہ زمانے دے گزرنے دے نال نال لفظ شیعہ دا معنی تے مفہوم اپنی اصلی شکل اختیار کرنا ہو گیا تے اس دے حدو د مشخص ہوگئے ،اسی لئے ائمہ اطہار نے باطل فرقےآں تے گروہاں د‏‏ی طرف منسو ب لوکاں نو‏‏ں شیعہ ہوݨ تو‏ں خارج جانا اے ، چنانچہ شیخ طوسی حمران بن اعین تو‏ں نقل کردے نيں، ميں نے اما م محمد باقر تو‏ں عرض کیا:کیہ ميں آپ دے واقعی شیعاں وچ سے ہاں؟امام نے فرمایا:ہاں تسيں دنیااورآخرت دونوںماں ساڈے شیعاں وچ سے ہواورساڈے پاس شیعاں دے ناں انہاں دے باپ دے ناں دے نال لکھے ہوئے نيں ،مگر ایہ کہ اوہ اسيں تو‏ں روگردانی کرن ،فیر اوہ کہندے نيں، ميں نے کہیا : وچ آپ اُتے قربان ہوجاواں کیہ کوئی آپ دا شیعہ ایسا اے کہ جو آپ دے حق د‏‏ی معرفت رکھدا ہو تے ایسی صورت وچ آپ تو‏ں روگردانی وی کر ے ؟امام نے فرمایا: ہاں حمران تسيں انہاں نو‏‏ں نئيں دیکھو گے ۔ حمزہ زیّات جو اس حدیث دے راویاں وچو‏ں اک اے ،وہ کہندے نيں کہ اساں اس حدیث دے سلسلہ وچ بحث کيتی لیکن اسيں امام دے مقصد نو‏‏ں نئيں سمجھ سک‏‏ے لہذاہ‏م امام رضاکو خط لکھیا تے امام تو‏ں اس حدیث دے متعلق دریافت کيتا تاں امام نے فرمایا : امام صادق ............
(١) کلینی ،اصول کافی ،دارالکتب ا لاسلامیہ طبع پنجم تھران ،١٣٦٣ش،ج١ ص٣٧٧ (٢)شیخ طوسی ، اختیارمعرفةالرجال ،مؤسسہ آل البیت لاحیا ء التراث ،قم ١۴٠۴ ھ، ص،٣٧١
کا مقصود، فرقہ واقفیہ تھا(١) اس بنا اُتے رجال شیعی وچ صرف شیعہ اثنا عشری اُتے عنوانِ شیعہ دا اطلاق ہُندا اے ،اورفقہا کدی کدی اسنو‏ں اصحابنا یا اصحابناالامامیہ تو‏ں تعبیر کردے نيں تے اوہ لوک جو صحیح راستہ یعنی راہ تشیع تو‏ں مناکھر ہوگئے سن انہاں کوفطحی ،واقفی ،ناؤوسی وغیرہ تو‏ں تعبیر کيتا گیا اے تے جے انہاں دا ناں شیعاں د‏‏ی کتاباں رجال وچ آیا وی اے توانہاں نے مناکھر ہوݨ تو‏ں پہلے روایتیںنقل کيتی نيں ،چنانچہ اہل سنت دے چند راویاں دے ناں اس کتاب وچ آئے نيںجنہاں نے ائمہ اطہار تو‏ں روایتاں نقل کيتی نيں لیکن اہل سنت دے دانشمنداں تے علماء رجال نے شیعہ دے معنی نو‏‏ں وسیع قرار دتا اے تے تمام اوہ فرقے جو شیعوںسے ظاہر ہوئے نيں جداں غلاة وغیرہ انہاں اُتے وی شیعہ دا اطلاق کيتا اے، اس دے علاوہ اہلبیت پیغمبرۖ دے دوستاں تے محباں نو‏‏ں وی شیعہ کہیا اے جداں کہ انہاں وچو‏ں بعض اہل بیت د‏‏ی امامت تے عصمت اُتے اعتقاد نئيں رکھدے سن ،جداں سفیان ثوری جومفتیان عراق وچو‏ں سی تے اہلسنت دے مبنیٰ اُتے فتویٰ دیتاتھا لیکن ابن قتیبہ نے اسنو‏ں شیعاں د‏‏ی لسٹ وچ شمار کيتا ا‏‏ے۔( ٢) ابن ندیم کہ جو اہل سنت دے چار فقہاوچو‏ں ایکہ‏ے شافعیاں انہاں دے بارے وچ ایويں کہندا اے کہ شافعیاں وچ تشیع د‏‏ی شدت سی(٣)البتہ دوسری ا ور تیسری صدی ہجری وچ شیعہ اثناعشری دے بعد شیعاں د‏‏ی ودھ تعداد نو‏‏ں زیدیاں نے تشکیل دتا اے، اوہ لوک اکثر سیاسی معنیٰ ............
(١) شیخ طوسی،معرفة الرجال موسسہ آل البیت لاحیاء التراث ، ج٢ص٧٦٣۔ (٢) ابن قتیبہ ،المعارف منشورات شریف الرضی ،قم ،طبع اول ،١۴١۵،١٣٧٣،ص ٦٢۴۔ (٣)ابن ندیم ،ا للسٹ ،دارالمعرفة للطبع والنشر ،بیروت،ص٢٩۵،(کان الشافعی شدیداًفی التشیع)