cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
پیغمبر دزدان
ظل السلطان کو لکھے گئے خط کی کہانی۔
اگرچہ یہ خط ایک طویل نظم ہے اور اس کی ہر آیت میں بہت سے پوشیدہ نکات ہیں ، لیکن اس کی کچھ آیات پر توجہ دینا دلچسپ ہے۔ اس نظم کی آیات میں جس میں وہ چوری اور لوٹ مار کو شہروں اور دیہات میں معمول کی چوریوں سے کہیں زیادہ سمجھتا ہے یا لوٹ مار کرتا ہے اور حکمرانوں اور حکمرانوں کے علاوہ اہم چوروں کو متعارف کراتا ہے جو مذہب کو چھپاتے ہیں۔ اور مذہب افراد اور لٹیروں کے خلاف بغاوت کرتا ہے۔ عوامی جائیداد مثال کے طور پر ، اس خط کی مذکورہ بالا آیات میں ذوال سلطان کو مخاطب کرتے ہوئے ، ہم پڑھتے ہیں:
تو ظلّ شہی، شاہِ ظلِّ الہ:::: تسيں بادشاہ دا سایہ ہو ، خدا دے سائے دا بادشاہ ہوئے۔
سُربھی چندنا
میڈیا
2020 وچ، چندنا بج ایشیا دی ٹی وی شخصیت لسٹ وچ پہلے نمبر اُتے سی [2] اتے ایسٹن آئی ولوں عالمی وچ چوٹی دے 50 ایشیئن مشہور لوکاں دی لسٹ وچ 9 ویں تھاں' تے اے۔
پیغمبر دزدان
ظل السلطان کو لکھے گئے خط کی کہانی۔
دگر ظلّ‌ہا را تاں ظلّ و پناہ::::آپ دوسرے سائے وچ پناہ لیندے نيں۔
سُربھی چندنا
ایہہ وی دیکھو
▪ بھارتی ٹیلیوژن اداکارہ دی لسٹ
باہری لنک
گٹھ:جم 1989 گٹھ:21ویں صدی دیاں بھارتی اداکاراواں گٹھ:۲۱ویں صدی دیاں بھارتی اداکاراواں گٹھ:ہندی سنیما وچ اداکاراواں گٹھ:ہندی ٹیلیوژن دیاں اداکاراواں گٹھ:بھارتی اداکاراواں گٹھ:بھارتی ٹیلیوژن اداکاراواں گٹھ:زندہ لوک گٹھ:21ویں صدی دیاں اداکاراواں گٹھ:۱۹۸۹ دے جم
پیغمبر دزدان
ظل السلطان کو لکھے گئے خط کی کہانی۔
ارہِ جود بستن بر او، نارواست…::::سے بہکانے د‏‏ی کوشش کرنا غلط اے …
بلی ہرکسی را بہ غارتگری::::ہاں کسی نو‏‏ں پرتن دے لئی۔
نہ تنہاست دزد آن کہ در مُلک شاہ::::ہ لوکاں نو‏‏ں خفیہ رکھنے دا اک طریقہ ا‏‏ے۔
نہ تنہاست دزد آن کہ در مُلک شاہ::::یہ نہ صرف چور اے بلکہ بادشاہ د‏‏ی جائیداد وی اے ۔
بَرَد کفش از پا و از سر کلاہ…::::پیراں تو‏ں تے ٹوپی دے اُتے تو‏ں جوندے اتاراں …
نہ تنہاست دزد آن کہ در رہگذار::::یہ صرف چور ہی نئيں بلکہ راہگیر وی ا‏‏ے۔
ببندد رہِ کاروان در گُدار… گُدار وچ قافلے دا راستہ بند کریں…
به دزدی بود هرکسی را فنی
کزان فن چو شیطان کند رهزنی
یکی ره زند در صف اولین
ز مخرج به مدِّ «وَالَضّآلّین»
ہمال اتے ناگرے
مول
ریو۔ نولس نے اپنے اڈیشن دا سروت بناہ محل شری نگر؉ دے پنڈت شو رام نام دے اکّ انسان نوں دتا۔ Himal and Nagaray
پیغمبر دزدان
ظل السلطان کو لکھے گئے خط کی کہانی۔
یکی آن چنان برنویسد سجل
ہمال اتے ناگرے
مختصر
نولس دے اڈیشن وچ، ناگرے اتے ہمال دا سرلیکھ اے، سودا رام نام دا اکّ غریب براہمن، جسدی اکّ "ماڑی" بیوی اے، اپنی قسمت اُتے دکھ ظاہر کردا اے۔ اکّ دن، اوہ ہندوستان دی سفر اُتے جان دا فیصلہ کردا اے، کیونکہ اکّ مقامی راجا غریباں نوں پنج لکھ روپئے دندا اے۔ اپنی سفر دوران، اوہ کجھ دیر آرام کرن لئی رکدا اے اتے نیڑے دے اکّ جھرنے توں اکّ سپّ آ کے اس دے تھیلے وچ داخل ہو جاندا اے۔ اوہ جانور نوں دیکھدا اے اتے اپنی بیوی لئی جال وچھاؤن دی سکیم بناؤندا اے تاں جو سپّ اس نوں ڈنگ لوے۔ اوہ بیگ لے کے گھر واپس آؤندا اے اتے اپنی بیوی نوں دندا اے۔ عورت بیگ نوں کھولھدی اے جویں سپّ اس وچوں نکلدا اے اتے اکّ انسانی لڑکے وچ بدل جاندا اے۔ ایہہ جوڑا ناگرے ناں دے لڑکے نوں پالدا اے اتے امیر بن جاندا اے۔
پیغمبر دزدان
ظل السلطان کو لکھے گئے خط کی کہانی۔
که صد دزد ماند ز حُکمش به گِل
یکی راست دزدی به وقت نماز
ز تحت‌الحنک‌های پهن و دراز
ہمال اتے ناگرے
مختصر
شہزادی ہمال اپنے پیؤ نوں کہندی اے کہ اوہ براہمن سودا رام دے پتر توں علاوہ کسے ہور نال ویاہ نہیں کریگی۔ ویاہ دے پربندھاں نال نجٹھن لئی سودا رام نوں راجے دی حاضری وچ بلایا جاندا اے۔ راجے نے سجھاء دتا کہ اس دے سنبھاوی جوائی نوں اکّ شاہی اتے شاندار ویاہ دے جلوس وچ آؤنا چاہیدا اے۔ ناگرے اپنے گود لین والے پیؤ نوں ویاہ توں اکّ گھنٹہ پہلاں، اکّ خاص بسنت وچ اکّ کاغذ سٹن لئی کہندا اے، اتے جلوس آویگا۔ ہمال اتے ناگرے ویاہ کردے ہن اتے اکّ ندی دے نیڑے بنے اکّ محل وچ رہندے ہن۔
حالانکہ، ناگرے دیاں ہور پتنیاں، جو سپاں دے کھیتر وچ رہندیاں ہن، اکّ جادوئی بھیس وچ، اپنی مالکی دی لمی غیر حاضری دے کارن، انسانی شہزادی نوں ملن دا فیصلہ کردیاں ہن۔ اوہناں وچوں اکّ شیشے ویچن والے دے بھیس وچ اپنا سمان محل نوں ویچن لئی ورتدی اے۔ ناگرے بھانڈے لبھدا اے اتے اوہناں وچوں ہریک نوں نشٹ کر دندا اے، اپنی انسانی بیوی نوں کوئی ہور خریدن توں منع کردا اے۔ دوجی سپّ دی بیوی سویپر دا بھیس حاصل کردی اے۔ اوہ ہمل نوں دسدی اے کہ اسدا شوہر ناگرے سی، جو اکّ سویپر (اکّ نیویں ذات دا آدمی) وی سی۔ جھوٹھا سویپر ہمال نوں ہدایتاں دندا اے کہ اسدی شروعات نوں کویں ثابت کرنا اے: اسنوں اکّ جھرنے وچ سٹّ دیو اتے، جے اوہ ڈبّ جاندا اے، تاں اوہ سویپر نہیں اے۔
پیغمبر دزدان
ظل السلطان کو لکھے گئے خط کی کہانی۔
یکی دام او نان جو خوردن است.
ہمال اتے ناگرے
مختصر
ہمال ناگرے نوں مقابلے بارے دسدا اے اتے اوہ اسنوں نصیحت دندا اے۔ پر اوہ زور دے کے کہندی اے کہ اوہ اپنی ذات ثابت کردا اے۔ اوہ بسنت وچ داخل ہندا اے اتے ہولی ہولی اندر ڈبّ جاندا اے، جدوں تک اوہ غائب نہیں ہو جاندا۔ ہمال، تاں، اکلی اتے شوہر توں بناں رہِ جاندی اے۔ اوہ اپنے محل گھر واپس پرتدی اے، اکّ قافلے ' تے چڑھدی اے اتے غریباں نوں دان دینا شروع کردی اے۔ اکّ وار اکّ غریب آدمی اتے اسدی دھی اسنوں ملن جاندے ہن اتے دسدے ہن کہ، اکّ جنگل وچ، اوہ اکّ جھرنے دے پار آئے۔ اس بسنت توں، اکّ فوج نے مارچ کیتا اتے اپنے راجے لئی رات دا کھانا تیار کیتا۔ تھوڑی دیر بعد، فوج بسنت ول پرت آئی اتے اس راجے نے اوہناں نوں "مورکھ ہمال دے نام تے" کجھ دان دتا۔
پیغمبر دزدان
ظل السلطان کو لکھے گئے خط کی کہانی۔
ولی مطلبش سیم و زر بردن است.
ہمال اتے ناگرے
مختصر
نویں امید دے نال، شہزادی ہمال اس آدمی نوں اس تھاں اُتے اس دی اگوائی کرن لئی کہندی اے۔ اوہ رات لئی آرام کردے ہن، جویں کہ ہمال، اجے وی جاگدا اے، بسنت توں ناگرے نوں آؤندا ویکھدا اے۔ اوہ اسنوں بینتی کردی اے کہ اوہ اکٹھے اپنی ویاہتا زندگی وچ واپس آوے، پر ناگرے نے اپنیاں سپّ پتنیاں دے خطرے بارے چیتاونی دتی۔ اوہ اسنوں اکّ کنکر وچ بدل دندا اے اتے اسنوں پانی والے راج وچ لے جاندا اے۔ سپّ دیاں پتنیاں وستو نوں دیکھدیاں ہن اتے اپنے شوہر نوں کہندیاں ہن کہ اوہ اسنوں انسانی شکل وچ واپس کر دیوے۔
پیغمبر دزدان
ظل السلطان کو لکھے گئے خط کی کہانی۔
یکی دام دزدیش در منبر است.
ہمال اتے ناگرے
مختصر
سپّ دیاں پتنیاں نے ہمال نوں اپنا گھریلو نوکر بناؤن دا فیصلہ کیتا۔ اوہ اسنوں کہندے ہن کہ اسنوں اپنے سپّ دے بچیاں لئی ددھ نوں ابالنا چاہیدا اے، اتے برتناں نوں ہیٹھاں کھڑکاؤنا چاہیدا اے۔ حالانکہ، جدوں ددھ اجے وی گرم ہو رہا سی، تاں ہمال نے برتن نوں ٹھوک دتا، اتے، جویں کہ سپّ دے بچے ددھ پیندے ہن، اوہ مر جاندے ہن۔ اوہناں دیاں سپاں دیاں ماواں، سوگ نال بھریاں، سپاں وچ بدل جاندیاں ہن اتے ہمال نوں ڈنگ دندیاں ہن۔ اکّ سوگی ناگرے اپنی لاش نوں درخت دے سکھر اُتے رکھدی اے، اس دے آرام تھاں اتے بسنت دے وچکار وار-وار ملاقاتاں کردی اے۔
پیغمبر دزدان
ظل السلطان کو لکھے گئے خط کی کہانی۔
که این گفتِ من، گفتِ پیغمبر است.
ہمال اتے ناگرے
مختصر
اکّ دن، اکّ پوتر آدمی درخت اُتے چڑھیا اتے ہمال دی لاش نوں دیکھیا، جو کہ اوہ جیون وچ اجے وی سندر سی۔ اوہ نرائن نوں دعا کردا اے اتے اوہ جیون وچ واپس آ جاندی اے۔ پوتر مرد اس نوں اپنے گھر لے جاندا اے۔ ناگرے، اس دے لاپتا ہون نوں دیکھدے ہوئے، اکّ کھوج شروع کردا اے اتے اسنوں پوتر آدمی دے گھر لبھدا اے۔ جدوں اوہ سوں رہی سی، ناگرے اپنے سپّ دے روپ وچ بیڈروم وچ داخل ہندا اے اتے اس دے بیڈپوسٹ دے دوآلے کوئل کردا اے۔ سپّ دے سبھاء توں انجان انسان دا پتر چاقو لے کے سپّ دے دو ٹکڑے کر دندا اے۔ ہمال حیران ہو کے جاگدی اے اتے سپّ دی لاش نوں دیکھدی اے، اپنے شوہر دی موت اُتے ورلاپ کردی اے۔
پیغمبر دزدان
ظل السلطان کو لکھے گئے خط کی کہانی۔
یکی دزدد از دل، حضورِ صلوة
ہمال اتے ناگرے
مختصر
ناگرے دی لاش نوں ساڑ دتا جاندا اے، اتے ہمال اس دے نال مرن لئی اپنے آپ نوں آخری سنسکار چکھا وچ سٹّ دندا اے । حالانکہ، دیوتے شو اتے پاروتی اکّ جادوئی بسنت وچ اپنیاں استھیاں نوں مڑ زندہ کرکے دوواں پریمیاں نوں دوبارہ ملاؤندے ہن۔
پیغمبر دزدان
ظل السلطان کو لکھے گئے خط کی کہانی۔
یکی خمس و آن دیگری از زکوة…
ہمال اتے ناگرے
اڈیشن
بھارتی ودوتا دسدی اے کہ ایہہ کہانی کشمیر کھیتر دے زبانی بھنڈار وچ موجود اے، جس وچ ۱۸ویں اتے ۱۹ویں صدی وچ فارسی اتے کشمیری دوواں وچ کئی پیشکاریاں دکھائیاں گئیاں ہن۔   کہانی نوں "نمائندہ کشمیری لوک-کہانی" وی منیا جاندا اے۔
پیغمبر دزدان
ظل السلطان کو لکھے گئے خط کی کہانی۔
ولی با همه این صفت خوش دلند
ہمال اتے ناگرے
اڈیشن
نولس نے ایہہ وی دسیا کہ پنڈت ہرگوپال کول توں حاصل ہمال ناگراجن سرلیکھ نال اکّ ہور اڈیشن موجود اے۔ اسنے ایہہ وی نوٹ کیتا کہ، اکّ ہور اڈیشن وچ، ہمال اکّ ہندو عقیدت مند اے، اتے اکّ اسلامی آدمی، ناگرے نال پیار وچ ڈگدا اے۔
پیغمبر دزدان
ظل السلطان کو لکھے گئے خط کی کہانی۔
که از امّتِ احمدِ مُرسل اند!
ہمال اتے ناگرے
اڈیشن
اس "مشہور کہانی" نوں مقامی کشمیری شاعر ولیؤلا مٹو ولوں وی لکھیا گیا سی۔
پیغمبر دزدان
ظل السلطان کو لکھے گئے خط کی کہانی۔
بگردند و گویند هی دِه به دِه
ہمال اتے ناگرے
نائکاں دے نام
بھارتی مفکر سپالیسی کمار چیٹرجی نے تجویز دتا کہ ناگارے سنسکرت ناگ-راجا توں لیا گیا اے، جسدا مطلب اے 'ناگاں دا راجا' (اکّ ناغہ بھارتی دھرم دا اکّ اساطیری سپّ اے)۔ شہزادی دے کردار لئی، اسنے منیا کہ اس دے نام دا مطلب "جسمین-مالان" اے، سنسکرت یتھی-مالا اتے پراکرت یہیمالا نال میل کھاندا اے۔
برو برابر
سپالیسی کمار چیٹرجی نے کشمیری کہانی اتے لتھوانیئن لوک-کہانی ایگلے سپاں دی رانی وچکار کجھ برابری وی ویکھی، جس وچ ایگل نام دی اکّ انسانی کنیا زلونس نال ویاہ کردی اے، اکّ سپّ ورگا شہزادہ جو اکّ پانی دے اندرلے محل وچ رہندا اے۔
ہور لوک-کہانیاں نال تعلق
اس کہانی دی تلنا لوک-کہانیاں دے قومانتری ورگی کرن دے ATU 425A, " گمّ ہوئے شوہر دی کھوج " قسم دیاں لوک-کہانیاں نال کیتی گئی اے۔ سٹیتھ تھومسن اتے وارن روبرٹس دی انڈک اورل ٹیلز دیاں قسماں وچ، کہانی نوں اسدی اپنی انڈک قسم، ۴۲۵ ڈی انڈ، "سرپینٹ ہسبینڈ دی کھوج" دے تحت شرینیبدھّ کیتا گیا اے۔
پیغمبر دزدان
ظل السلطان کو لکھے گئے خط کی کہانی۔
دوصد شکر کز دیگران ما به‌ایم
ہمال اتے ناگرے
وراثت
اس کہانی نوں کشمیری شاعر دینیتیم ندیم ولوں اکّ اوپیرا وچ وی ڈھالیا گیا سی۔
پیغمبر دزدان
ظل السلطان کو لکھے گئے خط کی کہانی۔
ز دزد امّتِ این پیمبر نه‌ایم…
ہمال اتے ناگرے
حوالے
گٹھ:بھارتی ساہت گٹھ:بھارتی لوکدھارا
پیغمبر دزدان
ظل السلطان کو لکھے گئے خط کی کہانی۔
جداں کہ ایہ واضح اے ، انہاں آیات وچ ، چوراں دے نبی نے مرکزی چوراں نو‏‏ں انہاں لوکاں دے طور اُتے متعارف کرایا اے جو نماز د‏‏ی اگلی صف وچ کھڑے ہُندے نيں تے موڈل تے ڈومینیٹر تو‏ں گمراہی کردے نيں ، تے اپنی چادراں (پگڑیاں د‏‏ی دم) پھیلاندے نيں۔ تے کھانے دے لئی لمبے عرصے تک۔ جو لوک منبراں اُتے اپنے لفظاں پیش کردے نيں اوہ نبی دے لفظاں د‏‏ی طرح ہُندے نيں ، تے بھانويں اوہ لوکاں دے مذہبی فنڈز ، خمس تے زکوٰ اۃ د‏‏ی چوری تے لُٹ مار کرنے تو‏ں نئيں ہچکچاندے ، فیر وی اوہ اپنے آپ نو‏‏ں قوم محمد دے طور اُتے متعارف کرواندے نيں بہترین تے خالص شیعاں وچو‏ں اک
... به دزدی اگر گشت کامل کسی
تواند بزرگی ببخشد بسی
ولی دیده‌ای بایدت دُر شناس
که دانی که دزد است در هر لباس
نشانش به عمامه و تاج نیست
جز از حق به هیچ‌کس محتاج نیست
کسی کو به سوی خدا راه یافت
چه دستاربند و چه زرین کلاه
همه سرّ دزدی نهفتیم ما
هزاران یکی زان نگفتیم ما
نجی زندگی
شیخ محمد حسن د‏‏ی بیوی اپنے شوہر دے لقب د‏‏ی وجہ تو‏ں خود نو‏‏ں وی چوراں د‏‏ی ماں(ا اُمُّ السارقین ) کہندی نيں۔
من از این روی اُمُّ السارقینم
اس لئی وچ چوراں د‏‏ی ماں آں۔
کہ وچ چوراں دے نبی دے نال آں۔
پیغمبر دزدان ، اُمّ السارقین دے ہمراہ لار ، بونات ، عبادہ تے شیراز دے سفر اُتے سن ۔
پیغمبر دزدان ، دا گھر گرمیاں وچ پاریزی دے پہاڑاں تے ٹیٹو نامی پنڈ وچ سی ، تے سردیاں وچ اوہ زید آباد تے زیادہ تر فارس دا سفر کردا سی۔ بہر حال ، انہاں د‏‏ی مرکزی رہائش گاہ تے پناہ گاہ انہاں دے آبائی پنڈ ، زید آباد پنڈ وچ سی ، جسنو‏ں انہاں نے مزاحیہ انداز وچ چوراں دا شہر کہیا ، تے آخر کار ، ايس‏ے جگہ اُتے ، اس نے ہتھیار ڈال دتے تے اسنو‏ں زندہ دفن کردتا گیا۔ اس د‏ی قبر ، حسینیہ زید آباد ، سرجان وچ ، ہن مرمت تے دوبارہ تعمیر کيتی گئی اے تے مقامی لوکاں دے لئی دلچسپی دا باعث ا‏‏ے۔
پیغمبر دزدان ،کے چار بیٹے باقی نيں ، جنہاں وچو‏ں تن مشہور شیخ حسین علی ، شیخ ولی اللہ تے شیخ ابو القاسم سن ۔ اپنے والد دے بعد شیخ حسین علی نے اپنے آپ نو‏‏ں دوسرا نبی کہیا تے اپنے والد د‏‏ی طرح ايس‏ے انداز وچ خط لکھنے د‏‏ی کوشش کيتی ، جنہاں وچو‏ں کچھ باقی نيں۔ اُتے ، ایہ حروف کدی وی والد د‏‏یاں تحریراں دے فضل تے فصاحت د‏‏ی بنیاد تک نئيں پہنچ پاندے ، تے اس دے علاوہ ایسا لگدا اے کہ اوہ اپنے والد تو‏ں اخلاقی تے روحانی طور اُتے تے خاص طور اُتے لوکاں دے نال برتاؤ دے طریقے تو‏ں مختلف نيں۔
اس دے بارے وچ ۔
شیخ محمد حسن اک صوفیانہ ، متقی ، درویش تے محتاج آدمی سی ، اس نے اپنی زندگی روزے تے تبلیغ وچ گزاری ، تے حکمراناں تو‏ں اس د‏‏یاں ملاقاتاں روحانی ضرورت تے خواہش د‏‏ی وجہ تو‏ں زیادہ سن جو حکمران خود اس دے لئی رکھدے سن ۔ اس دے علاوہ ، بہت ساریاں کہانیاں نيں جنہاں وچ اوہ ، ایسی محفلاں وچ ، ہمیشہ مدعی د‏‏ی فریاد تے بے سہارا د‏‏ی شفاعت کردا رہیا ا‏‏ے۔ بدقسمتی تو‏ں ، چوراں دے نبی د‏‏یاں تحریراں تو‏ں ، جو بچا اے اوہ زیادہ نئيں اے ، تے جو کچھ اے اوہ تبدیلی تے تبادلاں د‏‏ی ڈکيت‏ی تے وادھا تے کمی تو‏ں نئيں بچا ، اُتے ، جو کچھ اے ، اوہ خود طاقت دا ثبوت اے اس مشہور مولوی دے قلم کا۔
ان سکولاں دا اک ہور فائدہ ایہ اے کہ انہاں وچ وڈی تعداد وچ شرائط تے مرکبات نيں جو جنوبی ایران دے لئی مخصوص نيں۔ خاص طور اُتے جو ڈاکو تے ڈاکو تو‏ں متعلق اے اوہ شام‏ل ا‏‏ے۔
روتھ ونیتا
روتھ ونیتا (جم: 1955) اک بھارتی اکادمک، کارکنّ اتے لکھاری اے جو لیسبیئن اتے گیء  مطالعہ، لنگ مطالعہ، بریٹیش اتے دکھنی ایشیائی ساہتی اتہاس وچ مہارت رکھدی اے۔
مڈھلا جیون
روتھ دا جم اک بھارتی عیسائی پروار وچ رنگون، برما وکھے ہویا۔ اسنے اپنی عمر دے ویہہ سالاں تک پہنچدیاں ہولی ہولی ہندو دھرم ول پرتنا شروع کر دتا سی، جس نوں اوہ اک بدلاو نہیں سگو اپنے پوروجاں دے عمل دی واپسی سمجھدی سی۔ اوہ ہن اپنے پورے جیون لئی ہندو بن گئی اے۔ اسدے پیؤ تامل ہن اتے اسدی ماں ادھی گجراتی، کجھ ک بنگالی اتے کجھ-کجھ پنجابی، راجستھانی سی۔ اوہ پڑھے-لکھے پروار توں سی۔ اسدے نانا والٹر سدگن دیسائی برما دے اتہاسکار سن تے اسدے دادا روبرٹ پول ہائی سکول دے پرنسپل سن۔ اسدی نانی وکٹوریا نرمالنی دیسائی اپنا نرسری سکول چلا رہی اے۔
سکھیا
روتھ دا پروار بھارتی ہون کرکے نویں دلی آ گیا سی۔ اس ویلے روتھ دی عمر دو سال سی، اتھے ہی اسدی ساری پرورش ہوئی۔ اسنے سپرنگدلز سکول وچ پڑھائی کیتی۔ جدوں اوہ اٹھویں کلاس وچ سی تاں اک ڈاکٹر نے اسدی ماں نوں روتھ دے اکٹ موپھیاں کرکے پڑھائی چھڈواؤن دی صلاحَ دتی۔ اسدی ماں اک استانی سی، جس نے روتھ نوں گریجئیشن توں پہلاں ساری پڑھائی گھر وچ کروائی۔ اس توں بعد روتھ مرانڈا ہاؤس، دلی یونیورسٹی جان لگی۔
پرمکھ چھپیاں کتاباں
Vanita, Ruth ed.، India and the World: Postcolonialism, Translation and Indian Literature (New Delhi: Pencraft, 2014)۔ Vanita, Ruth, Dancing with the Nation: Courtesans in Bombay Cinema (forthcoming from Bloomsbury Press, New York, and Speaking Tiger, New Delhi) Co-edited with Madhu Kishwar, "In Search of Answers: Indian Women’s Voices from Manushi" (London: Zed Books, 1984, revised edition Horizon Books, Delhi, 1991)۔*
باہری کڑیاں
گٹھ:جم 1955 گٹھ:20ویں صدی دے بھارتی لکھاری گٹھ:بھارت دے ایلبیجیٹی لکھاری گٹھ:زندہ لوک گٹھ:بھارتی خواتین مترجم
توقیر چغتائی
توقیر چغتائی (Tauqeer chughtai) پنجاب (پاکستان) پنجابی اتے اردو لکھاری، کہانیکار، شاعر صحافی اتے کارکن محمد مشتاق دا قلمی نام اے۔ اس دا جم پنڈ بوٹا، ضلع اٹک، پنجاب (پاکستان) وچ 13 مئی 1961 نوں ہویا سی۔ اس نے فیڈرل اردو یونیورسٹی، کراچی توں ماس کمیونیکیشنز دی ایمئے کیتی اے۔
توقیر چغتائی لیہندے پنجاب (پاکستان) دے پنجابی اتے اردو دے لکھاری، کہانی کار اتے شاعر ہن ۔ اوہناں دیاں رچناواں ہن: اخیرلا ہنجھو (پنجابی کہانیاں)، تمہارا خط نہیں آیا (اردو شاعری)، ملکہ-اے-ترنم نور جہاں (پریم پرکاش تے توقیر چغتائی)، ولوہنا (پنجابی شاعری) ۔
حوالے
گٹھ:پنجابی لکھاری گٹھ:اردو لکھاری
ریاست سندھو
سندھو ہندوستان د‏‏ی اک ریاست سی جس دا ذکر مہابھارت تے ہری ونش پران وچ ا‏‏ے۔
ریاستاں دے باشندےآں نو‏‏ں سندھو یا سیندھاوا کہیا جاندا سی۔ "سندھو" دے لفظی معنی نيں "دریا" تے "سمندر"۔ مہاکاوی مہابھارت دے مطابق، جے درتھ (دریودھن د‏‏ی بہن دا شوہر) سندھو، سوویرا تے شیویاں دا بادشاہ سی۔ غالباً سوویرا تے سیوی سندھ د‏‏ی ریاست دے نیڑے دو ریاستاں سی تے جے دراتھ نے کچھ عرصے دے لئی انہاں اُتے قبضہ ک‏ر ليا۔ ایسا لگدا اے کہ سندھو تے سوویرا دو متحارب ریاستاں سی جو اک دوسرے تو‏ں لڑ رہی سی۔
نام د‏‏ی اصل
سنسکرت وچ "سندھو" دا مطلب "دریا" یا "سمندر" ا‏‏ے۔ ایہ لفظ Proto-Indo-Aryan *síndʰuṣ، Proto-Indo-Iranian *síndʰuš (ممکنہ طور اُتے BMAC سبسٹریٹ تو‏ں ماخوذ اے )، یا ممکنہ طور اُتے سیدھات‏‏ی ("جانا، منتقل")، پروٹو-انڈو-یورپی * تو‏ں آیا اے ḱiesdʰ - ( "دور جانا؛ دور جانا")۔ سندھ د‏‏ی اصطلاح اکثر سندھ دے پورے خطے نو‏‏ں بیان کرنے دے لئی استعمال کیت‏‏ی جاندی سی، مثلاً، پنجاب دا ابتدائی ویدک ناں سپت سندھو سی۔
مہابھارت وچ
سندھو (بھوجا، سندھو، پلنداکا) دا تذکرہ بھارت ورشا د‏‏ی اک علیحدہ مملکت دے طور اُتے کيتا گیا اے (6:9)۔ کشمیر، سندھو سوویرا، گندھارا (یا گندھاروا) دا تذکرہ بھارت ورشا د‏‏یاں ریاستاں دے طور اُتے کيتا گیا سی (6:9)۔ سندھو تے سوویرا نو‏‏ں کئی جگہاں اُتے اک متحدہ قوم دے طور اُتے دیکھیا جاندا اے، بشمول (5:19)، (6:51)، (6:56)، (7:107)، (8:40)، تے (11:22) بیان کيتا گیا ا‏‏ے۔ ,
ثقافتی طور پر، سندھ دا تذکرہ انہاں خطوط اُتے کيتا گیا اے جس طرح مدرا کرنا دے مطابق: "پرستھلا، مدرا، گندھارا، اراٹا، جنہاں نو‏ں خاصا، وساندی، سندھو تے سوویرا کہیا جاندا اے، انہاں دے معاملات وچ تقریباً اِنّے ہی شراکت دار نيں۔ " (8:44) "کسی نو‏‏ں ہمیشہ برتناں تو‏ں پرہیز کرنا چاہیدا، اوہ ناپاک لوک جو فضیلت تو‏ں باہر نيں، تے جو ہماوت تے گنگا تے سرسوت‏ی تے جمنا تے کروکشیتر تے سندھو تے اس د‏ی پنج معاون ندیاں تو‏ں دور رہندے نيں۔" (8:44)
ہریوامسا پران وچ سندھ سلطنت
ہریوامسا پران وچ ، سندھ د‏‏ی بادشاہی دا ذکر (2.56.26) وچ ملدا ا‏‏ے۔ کرشن د‏‏ی قیادت وچ یادو دوارکا شہر د‏‏ی تعمیر دے لئی جگہ د‏‏ی تلاش وچ اوتھ‏ے پہنچے۔ ایہ جگہ اِنّی دلکش سی کہ کچھ یادواں نے "اوتھ‏ے د‏‏ی کچھ جگہاں اُتے آسمانی آسائشاں تو‏ں لطف اندوز ہونا شروع کر دتا"۔
دریائے سندھ
دریائے سندھ وی تازہ خون د‏‏ی ندی بہہ رہیا ا‏‏ے۔ (3:223) "سندھ سمیت ست عظیم دریا مشرق د‏‏ی طرف بہندے فیر مخالف سمتاں وچ بہندے گئے۔ بہت ساریاں سمتاں الٹی نظر آئیاں تے کچھ وی پہچانا نہ جا سکیا۔ ہر طرف اگ جل رہی سی تے زمین بار بار کانپتی سی۔" (5:84) "وہ جگہ جتھے دریائے سندھ سمندر نال ملدا اے اوہ ورون دا مزار ا‏‏ے۔" (3:82)
"ایتھ‏ے اک مشہور مزار اے جس دا ناں سندھوتاما اے " (3:82)
سندھ دے گھوڑےآں د‏‏ی نسل
کروکشیتر جنگ وچ سندھ نسل دے گھوڑے وڈے پیمانے اُتے استعمال ہُندے سن ۔ (7:24) "[S]تیز جنہاں وچ کامووج نسل د‏‏ی بہترین نسل دے نال نال دریاواں دے ملک وچ پیدا ہوݨ والے، تے اراٹا، ماہی تے سندھو نال تعلق رکھدے سن، تے ونائیو دے وی سفید سن ۔ رنگ، تے آخر وچ پہاڑی ملکاں اس جنگ وچ وکھ وکھ قسم دے گھوڑے کم کردے سن ۔ (6:91)
دریائے سندھ دے گھوڑے دبلے پتلے، فیر وی مضبوط تے طویل سفر کرنے دے قابل تے اعلیٰ نسل تے تدبیر د‏‏ی توانائی تے طاقت دے نال، بدنما نشاناں تو‏ں پاک، چوڑے نتھناں تے سوجے ہوئے گالاں دے نال، دس بالاں والے گھنگھروواں دے بندھناں دے نال، وچ عیباں تو‏ں پاک سی۔. تے اُنہاں دے اِجّڑ اک تیز ہويا د‏‏ی طرح نمودار ہوئے۔" (3:71)
ہور حوالے
پورو ، سموارن جداں بادشاہ ، "اپنی بیوی تے وزیراں، بیٹےآں تے رشتہ داراں دے نال، بھَو تو‏ں بھج گیا، تے دریائے سندھ دے کنارے پہاڑاں دے دامن تک پھیلے جنگل وچ پناہ لی۔" (1:94)
سندھو ویپا نامی اک بابا دا ذکر (9:39-40) تے (13:4) وچ برہمنیت حاصل کرنے دے طور اُتے کيتا گیا ا‏‏ے۔ گٹھ:پاکستان د‏‏ی تریخ گٹھ:سندھ د‏‏ی تریخ گٹھ:مہابھارت د‏‏ی سلطنتاں
مہرانگیز دولت شاہی
مہرانگیز دولت شاہی (13 دسمبر 1919ء - 11 اکتوبر 2008ء) اک ایرانی سماجی کارکن تے سیاست دان سن، جو پہلوی دور وچ ڈنمارک وچ ایران کےیسفیر سمیت اہ‏م عہدےآں اُتے فائز رہیاں۔ اوہ تن بار رکن پارلیمان وی رہ چکیاں سن۔
مڈھلا جیون تے تعلیم
دولت شاہی د‏‏ی تریخ پیدائش تے جائے پیدائش دے بارے وچ متضاد اطلاعات نيں جو انہاں نے خود بیان کيتی نيں۔ عباس میلانی دا کہنا اے کہ انھاں نے دو مختلف سال 1917ء تے 1919ء دتے ایہی گل عباس میلانی نے اپنے پیدائشی شہر دے حوالے تو‏ں وی نقل کيتی اے جسنو‏ں تہران تے اصفہان دونے دے طور اُتے دتا گیا سی۔ انہاں دا خاندان کرمانشاہ وچ مقیم وڈا زمیندار سی۔ انہاں دے والد محمد علی مرزا (مشکوت الدولہ دے ناں تو‏ں وی جانے جاندے نيں)، مجلس دے رکن تے زمین دے مالک سن ۔ اوہ قاجار خاندان کےرکن سن ۔ انہاں د‏‏ی والدہ اختر الملک سن جو ہدایت قلی خان د‏‏ی بیٹی سن۔ مہرانگیز رضا شاہ د‏‏ی چوتھ‏ی بیوی عصمت دولت شاہی د‏‏ی کزن سن۔
مہرانگیز نے برلن یونیورسٹی تو‏ں بیچلر د‏‏ی ڈگری حاصل کيتی۔ انھاں نے ہائیڈلبرگ یونیورسٹی تو‏ں سماجیات تے سیاسیات وچ پی ایچ ڈی د‏‏ی ڈگری حاصل کيتی۔
عملی زندگی
دولت شاہی نے سماجی خدمات تے قیدیاں د‏‏ی مدد دے لئی قائم تنظیم وچ کم کيتا۔ انھاں نے راہ نو (نیا راستہ) سوسائٹی قائم کيتی، جو بعد وچ سوانیاں د‏‏ی بین الاقوامی سنڈیکیٹ دا حصہ بن گئی۔ سوسائٹی نے سوانیاں نو‏‏ں تربیت فراہ‏م د‏‏ی تے انہاں دے مساوی حقوق د‏‏ی وکالت کيتی۔ انھاں نے جنوبی تہران وچ بالغاں د‏‏ی خواندگی دے پروگرام وی شروع کیتے سن ۔ 1951ء وچ ، اوہ تے سواݨی کارکن صفیہ فیروز نے ایران وچ سوانیاں دے انتخابی حقوق اُتے گل کرنے دے لئی محمد رضا شاہ نال ملاقات کيت‏ی۔ اوہ ایران د‏‏یاں سوانیاں د‏‏ی تنظیم (ڈبلیو او آئی) د‏‏ی بین الاقوامی امور د‏‏ی مشاورتی کمیٹی د‏‏ی ڈائریکٹر سن۔ 1973ء وچ انہاں نو‏ں سوانیاں د‏‏ی بین الاقوامی کونسل د‏‏ی صدر مقرر کيتا گیا تے انہاں د‏‏ی مدت ملازمت 1976ء وچ ختم ہوئی۔
آخری ایام تے موت
دولت شاہی 1979 دے انقلاب دے وقت ڈنمارک وچ ایرانی سفیر دے طور اُتے خدمات انجام دے رہیاں سن۔ اس واقعے دے فوراً بعد اوہ ملک چھڈ ک‏‏ے پیرس وچ آباد ہو گئياں۔ 2002 ء وچ، انھاں نے سوسائٹی، حکومت، تے ایران د‏‏یاں سوانیاں د‏‏ی تحریک کے عنوان تو‏ں اک کتاب شائع کيتی۔ اکتوبر 2008ء وچ انہاں دا انتقال پیرس وچ ہويا۔
1997ء وچ دولت شاہی نو‏‏ں امریکا وچ ایرانی ویمن اسٹڈیز فاؤنڈیشن نے سال د‏‏ی بہترین سواݨی قرار دتا سی۔
حوالے
گٹھ:وزرائے ایران گٹھ:قاجار شہزادیاں گٹھ:ایرانی اسلامی انقلاب دیاں شخصیتاں گٹھ:اصفہان دیاں شخصیتاں گٹھ:تنظیماں دے صدور گٹھ:ایرانی مصنفات گٹھ:ایرانی فعالیت پسند برائے حقوق نسواں گٹھ:ایرانی فعالیت پسند سوانیاں گٹھ:جامعہ ہومبولت دے فضلا گٹھ:ہائڈلبرگ یونیورسٹی دے فضلا گٹھ:2008 دیاں موتاں گٹھ:1919 دے جم گٹھ:اکیہويں صدی د‏‏یاں ایرانی سوانیاں
بھل بھلئیاں
thumb|اک جدید طرز د‏‏ی بھُل بھلیاں بھُل بھلئیاں اک خاص طرز د‏‏ی عمارت جیہدے وچ بہت سارے ہمشکل دروازے تے پیچ در پیچ راستے اس انداز ناݪ بݨائے جاندے نيں کہ اک اݨجاݨ شخص نو‏‏ں ہر دفعا دھوکھا ہووے تے راستا نہ لبھے۔ جدو‏ں وی اوہ نکݪے، اک غیر شناسائی واݪے دروازے تو‏ں ای نکݪے تے سارے مکان وچ بھٹکیا بھٹکیا پھرے۔ ایہ اک قسم د‏‏ی تعمیر، ڈھانچا یا باغ ہُندا اے جیہدے وچ راستے تے دروازے اس طرحاں بݨائے ہُندے نيں کہ اک دفعا آدمی اندر چلا جاوے تاں فیر سوکھا باہر نئيں نکݪ سکدا۔ اوہ شخص اکثر باہر نکلنے د‏‏ی کوشش وچ تے اندر پھنستا ہی چلا جاندا ا‏‏ے۔
بطور معما یا کھیل
عام طور تو‏ں بچےآں لئی اخبارات تے رسالے وچ اک تصویری بھُل بھلئیاں کئی لکیراں د‏‏ی گتھی د‏‏ی شکل وچ بݨایا جاندا ا‏‏ے۔ جس دے ادّھ وِچالے اک بچہ، راج پُتر(شہزادہ)، جانور، کارٹون کردار یا افسانوی شخص موجود ہُندا اے جو راستہ تلاش کردا ا‏‏ے۔ پ‏ر ایہ تصور کئی بار کافی پیشہ ورانہ سظح وی لیا جاندا ا‏‏ے۔ اک امریک‏‏ی فنکار نے دس فٹ لمبے تے دس فٹ چوڑے کاغذ اُتے دنیا د‏‏ی سب تو‏ں وڈی بھلیاں دا ٹعھانچا بنایا۔ بیالیس سالہ جو(Joe) کئی ماہ تو‏ں اس اُتے وجیکٹ وچ مصرو ف رہیا۔ ایہ کارناما سر انجام دے ک‏ے اپنا ناں گنيز بک آ ف ورلڈ ریکارڈز وچ درج کراؤݨ لئی وی انہاں نے پہل د‏‏ی ۔ دنیا د‏‏ی انہاں سب تو‏ں وڈی بھُل بھلیاں نو‏‏ں حل کرنا وی بچےآں دا کھیل نئيں کیونکہ جو دے مطابق ایہدے وچ راستا تلاش کرن وچ گھٹ تو‏ں گھٹ تِیہ تو‏ں چاݪی گھنٹےآں دا وقت لگ سکدا ا‏‏ے۔
حوالے
گٹھ:کھیل گٹھ:رسومات گٹھ:معمے
کینیڈا وچ نسائیت
کینیڈا وچ نسائیت
کینیڈا وچ حقوق نسواں د‏‏ی تحریک د‏‏ی تریخ نے اک ودھدی ہوئی جدوجہد دا مشاہدہ کيتا جس دا مقصد عورتاں تے مرداں دے درمیان مساوی حقوق دے اصول نو‏‏ں مستحکم کرنا سی۔ مفکرین نے کینیڈا وچ حقوق نسواں د‏‏ی تریخ نو‏‏ں جداں کہ دوسرے ملکاں وچ ہور معاصر مغربی حقوق نسواں تحریکاں وچ ، تن لہراں وچ تقسیم کيتا اے، ہر اک شدید (سیاسی) سرگرمی تے سماجی تبدیلی دے دور د‏‏ی نمائندگی کردی ا‏‏ے۔
کینیڈا وچ حقوق نسواں د‏‏ی تحریک د‏‏ی لہراں
پہلی لہر
کینیڈا وچ حقوق نسواں د‏‏ی پہلی لہر انیہويں صدی دے آخر تے ویہويں صدی دے اوائل وچ شروع ہوئی تے اس نے عوامی زندگی وچ سوانیاں دے کردار نو‏‏ں فروغ دینے اُتے توجہ مرکوز کی، جس وچ ووٹ دا حق، جائیداد دا حق، تعلیم دا حق شام‏ل ا‏‏ے۔   کینیڈا وچ حقوق نسواں د‏‏ی پہلی لہر دا تصور زیادہ تر مادرانہ حقوق نسواں د‏‏ی تحریک اُتے مبنی سی جس د‏‏ی بنیاد اس خیال اُتے سی کہ سوانیاں فطری انکیوبیٹر تے "قوم د‏‏ی ماواں" نيں جنہاں نو‏ں اپنے فطری رجحان د‏‏ی وجہ تو‏ں عوامی زندگی وچ شام‏ل ہونا چاہیے۔ ایداں دے فیصلے کرنا جو معاشرے دے مفاد وچ ہون۔  اس نظریے د‏‏ی بنیاد پر، سوانیاں نو‏‏ں معاشرے وچ اک مہذب قوت دے طور اُتے دیکھیا گیا، جس نے مشنری کماں تے ڈبلیو سی ٹی یو WCTU وچ سوانیاں د‏‏ی شمولیت دا اک اہ‏م حصہ بنایا۔
پہلی تنظیم تے سیاسی سرگرمی
کینیڈا د‏‏ی حقوق نسواں تحریک دے ابتدائی مراحل وچ مذہب اک کلیدی عنصر سی کیونجے حقوق نسواں د‏‏ی تنظیماں دے پہلے گروہ مذہبی مقاصد دے لئی اکٹھے ہوئے سن ۔ جدو‏ں گرجا گھراں تے مشنری سوسائٹیاں نے سوانیاں نو‏‏ں بطور مشنری مسترد کر دتا تاں انہاں نے اپنی مشنری کمیونٹیز قائم کيت‏یاں تے سوانیاں مشنریاں نو‏‏ں بیرون ملک بھیجنے دے لئی چندہ اکٹھا کيتا۔ انہاں وچو‏ں کچھ نے اِنّی رقم جمع کر لئی اے کہ انہاں وچو‏ں کچھ نو‏‏ں تعلیم تے طب دے پیشےآں وچ تربیت دتی جا سک‏‏ے۔
انہاں وچو‏ں پہلی مشنری سوسائٹی د‏‏ی بنیاد کینسو ، نووا اسکاٹیا وچ 1870 وچ بپتسمہ دینے والی سوانیاں دے اک گروپ نے رکھی سی جو ہننا نورس تو‏ں متاثر سی، جو اک مشنری بننا چاہدیاں سن۔  نورس نے اپنے گرجا گھر د‏‏یاں سوانیاں تو‏ں مدد دے لئی کہیا جدو‏ں بپٹسٹ فارن مشن بورڈ نو‏‏ں اس د‏ی درخواست مسترد کر دتی گئی تے انہاں نے اپنی مشنری کمیونٹی تشکیل دتی تے جلد ہی ہور پریسبیٹیرین، میتھوڈسٹ تے اینگلیکن سوانیاں دے مشنری گروپس مغربی صوبےآں ، کیوبیک وچ تشکیل پائے۔ان نويں معاشراں نے نہ صرف سوانیاں نو‏‏ں مشنریاں دے طور اُتے کم کرنے دا اختیار دتا بلکہ انہاں نو‏ں غیر ملکاں وچ مشنریاں د‏‏ی فنڈنگ، تربیت تے ملازمت دا انتظام کرنے دا موقع وی دتا۔
حوالے
گٹھ:کینیڈا
قہوہ خانہ عاشیقلار
کھبے|thumb|250x250px| عاشقلار کافی ہاؤس۔ عاشیقلار قہوه‌خانہ یا کافی ہاؤس قہوه‌خانہ سی اک کافی ہاؤس اے جتھے پریمی محبت د‏‏ی کہانیاں سنا‏تے نيں۔
کافی شاپ وچ پرفارم کرنا ہمیشہ رومانوی موسیقی د‏‏ی خصوصیات وچو‏ں اک سمجھیا جاندا ا‏‏ے۔ یقینا چند کافی شاپس نيں جو عاشقی د‏‏ی پرفارمنس دے لئی وقف نيں تے اس دے نتیجے وچ اوہ عاشقار کافی ہاؤس دے ناں تو‏ں مشہور نيں۔ مثال دے طور اُتے ، تبریز وچ ، عاشقلر قہوہ سی نے خاص طور اُتے گولیسٹن گارڈن دے سامنے حسین ترنداز کافی ہاؤس دا حوالہ دتا۔ ایہ کافی ہاؤس شروع وچ انہاں ہیروز تے جادوگراں دا ٹھکانہ سی جنہاں نے گجل قپوسی وچ پرفارم کيتا۔ شو دے بعد ، سامعین کافی ہاؤس گئے تے چائے دے دوران محبت کرنے والےآں د‏‏ی پرفارمنس سنی۔ پنجاہ د‏ی دہائی وچ کھبے بازو دے کارکناں نے اس کافی ہاؤس دے لئی عاشق عبدالعلی نوری تے عاشق حسن اسکندری دے پیر کھولے تے تبریز دے اک دانشور حلقے وچ تبدیل کر دتا۔ کیفے ٹیریا ، جو پہلے دیہاتیاں دے پاس سی ، آہستہ آہستہ طلباء تے نوجواناں تو‏ں بھر گیا۔ کچھ مسافر جو تبریز آئے (فارسی یا ترکی) ایتھ‏ے تک کہ اوہ محبت کرنے والےآں دے کافی ہاؤس گئے۔ کافی شاپ وچ ہمیشہ ہجوم رہندا سی۔ کافی شاپ دا مالک داخلی دروازے اُتے ریفریجریٹر دے دروازے دے پاس بیٹھیا تے کافی شاپ وچ داخل ہونے والے ہر شخص دے لئی لازمی مشروب (داخلے دے طور پر) کھولے گا۔ اک اک کرکے ، محبت کرنے والےآں نے آلہ اٹھایا تے کیفے ٹیریا وچ نوجوان ہجوم دے درمیان چلدے رہے ، اپنے گانے گاندے ہوئے۔
عاشیقلارکافی ہاؤس دا تعلیمی مطالعہ۔
الہان ​​بشگوز اوہ سن جنہاں نے سٹھ د‏‏ی دہائی دے آخر وچ ایران دا سفر کيتا تے تبریز ، ارمیا تے کھوئے وچ عاشقلار کافی ہاؤس اُتے اک تعلیمی رپورٹ شائع کيتی۔ اس مضمون نے کافی ہاؤس د‏‏ی کارکردگی نو‏‏ں تعلیمی میدان وچ رومانوی موسیقی د‏‏ی روایت دے اک حصے دے طور اُتے متعارف کرایا۔
حوالے
گٹھ:ترک موسیقی گٹھ:آذربائیجانی موسیقی
برج ریکٹیفائر
°
برج ریکٹیفائر نو‏‏ں ڈائیوڈ برج وی کہندے نيں۔ ایہ چار ڈائیوڈ نو‏‏ں مخصوص ترتیب تو‏ں جوڑ دے بنایا جا سکدا ا‏‏ے۔ لیکن ایہ عموماً بنا بنایا وی دستاب ہُندا اے جس د‏‏ی چار لتاں (pins) ہُندیاں نيں۔ ایہ اے سی (AC) نو‏‏ں ڈی سی (DC) بنانے دے لئی استعمال ہُندا ا‏‏ے۔ دو پِن تو‏ں آلٹرنیٹنگ کرنٹ (AC) برج ریکٹیفائر وچ داخل ہُندا ا‏‏ے۔ برج ریکٹیفائر دے اندر اوہ ڈائریکٹ کرنٹ (DC) وچ تبدیل ہُندا اے تے بقیہ دو پِناں تو‏ں باہر نکلدا ا‏‏ے۔
برج ریکٹیفائر دا دوسرا اہ‏م استعمال خود ڈی سی دے لئی ہُندا ا‏‏ے۔ اے سی دے دونے تار کسی وی ترتیب وچ لوڈ دے نال لگائے جا سکدے نيں۔ لیکن ڈی سی دے دو تاراں وچ اک پوزیٹو ار دوسرا نیگیٹو ہُندا اے (یعنی ڈی سی وچ پولارٹی ہُندی اے )۔ جے ڈی سی دے تار غلط لگ جاواں تاں برقی آلات خراب ہو سکدے نيں۔ لیکن برج ریکٹیفائر لگیا دینے تو‏ں ڈی سی آلات غلط پولارٹی (polarity) نو‏‏ں خودبخود درست کر لیندے نيں۔ گھر وچ نصب ٹیلیفون دے تار جے اُلٹے وی لگ جاواں تاں ٹیلیفون خراب نئيں ہُندا کیونجے اس وچ پہلے ہی تو‏ں برج ریکٹیفائر (ڈائیوڈ برج) موجود ہُندا ا‏‏ے۔
ہور ویکھو
گٹھ:برقی جزیات
کرن بھارگۋ
کرن بھارگۋ (انگریزی:en:Kiran Bhargava ) اک بھارتی ٹیلیوژن اداکارہ اے ہن اوہ دیا اور بتی ہیم وچ مالٹی دا کردار نبھا رہی اے۔
حوالے
گٹھ:ہندی ٹیلیوژن دیاں اداکاراواں گٹھ:بھارتی ٹیلیوژن اداکاراواں گٹھ:زندہ لوک
طبیعی جغرافیا
thumb|300px|سطح [[کرۂ ارض تے کرۂ ہوا د‏‏ی اصل تصویر]]
طبیعی جغرافیا (انگریزی: Physical geography) اک ایہجا علم اے جیہدے وچ منظم انداز وچ کرہ آب (hydrosphere)، کرۂ حیات (biosphere)، کرہ ہوا (atmosphere) تے کرۂ سنگ (lithosphere) د‏‏ی ساختاں دا مطالعا کيتا جاندا ا‏‏ے۔ جے غور کيتا جائے تاں ایہ علم دراصل، علم جغرافیا د‏‏ی اک شاخ اے، ایہنو‏ں نظام ارضیات (geosystems) تے تخطیط طبیعیہ (physiography) وی کہیا جاندا ا‏‏ے۔
ڈاکٹر سٹرینج (2016 فلم)
ڈاکٹر سٹرینج اک 2016 دی امریکی سوپرہیرو فلم اے جہڑی کہ مارول کومکس دے کردار ڈاکٹر سٹرینج اُتے بیسڈ اے۔ مارول سٹوڈیؤز ولوں بنائی اتے والٹ ڈزنی سٹوڈیؤز موشن پکچرز ولوں ونڈی گئی ایہہ مارول سنیمیٹک ینیورس دی چودویں فلم اے۔ ایہہ فلم سکوٹ ڈیرکسن ولوں ڈاریکٹ اتے زون سپیئٹس اتے سی۔ روبرٹ کارگل دی لیکھنی ٹیم ولوں لکھیاں گئیاں اے۔ اس فلم وچ بینیڈکٹ کمبربیچ نے سرجن سٹیپھن سٹرینج دا کردار کیتا اے اتے نال-نال چئیٹل ایجیؤہپھور، ریچل میکئیڈمز، بینیڈکٹ وونگ، مائکل سٹھلبرگ، بینجامن بریٹ، سکوٹ ایڈکنز، میڈس مائکلسن، اتے ٹلڈا سونٹنّ ہن۔ فلم وچ سٹیپھن دا اک کار ایکسیڈینٹ کارن کریئر ختم ہو جاندا اے اتے اس توں بعد اوہ پراسرار قلعواں سکھدا اے۔
ڈاکٹر عجیب ڈاکٹر سٹرینج، اپنی روائتی پوشاک پہنے، جس وچ اک لال وگن والا اک ۔رجاوان پورٹل توں باہر آ رہا اے، اتے اسدے دوآلے دنیا اتے نیو یارک اپنے آپ وچ فلم دے اداکار دے نانواں دے نال اپنے آپ نوں گھمدے ہن اتے فلم دا سرلیکھ، کریڈٹ اتے بلنگ ہیٹھاں ہن۔ تھیئیٹرل رلیز پوسٹر ولوں نردیست سکاٹ ڈیرکسن ولوں تیار کیتا گیا کیون پھیگے ولوں لکھیا گیا زون سپیہٹس سکاٹ ڈیرکسن سی۔ رابرٹ کارگل دی بنیاد تے ڈاکٹر عجیب سٹین لی ولوں سٹیو ڈٹکو مارچ 1980 توں لے کے ڈاکٹر سٹرینج فلماں دے وکھ وکھ اوتاراں دا ترقی ہویا سی، جدوں تک پیراماؤنٹ پکچر نے اپریل 2005 وچ مارول سٹوڈیو دی طرفوں فلم دا حق حاصل نہیں کیتا۔اک سکرینپلے لکھن لئی جون 2010 وچ تھامس ڈین ڈونیلی اتے جعالمی اوپنئیمر نوں بورڈ وچ لیایا گیا سی۔ جون 2014 وچ، ڈیریکسن اتے سپیہٹس نوں ڈاریکٹ کرن اتے فلم نوں مڑ-لکھن لئی نامزد کیتا گیا سی، ترتیب وار دسمبر 2014 وچ کامیبربچ دی نامزد کردار لئی چون کیتی گئی سی، جس نے اپنیاں دوجیاں وچنبدھتاواں دے آلے دوآلے کم کرن لئی اک انولسٹ بدل دی ضرورت سی۔ اسنے ڈیریکسن نوں سکرپٹ تے کم کرن لئی سماں دتا، جس لئی اسنے کارگل نوں مدد لئی لیایا۔ اس فلم نے نومبر 2015 وچ نیپال وچ برانڈ، ہانگ کانگ جان توں پہلاں اتے اپریل 2016 وچ نیویارک سٹی وچ سماپت ہون توں پہلاں نیپال وچ پرمکھ فوٹوگرافی شروع کیتی۔
ڈاکٹر سٹرینج نے 13 اکتوبر، 2016 نوں ہانگ کانگ وچ اسدے دنیا دا پریمیئر منعقد کیتا، اتے 3 نومبر اتے 3 دنی آئییئیمئیس 3 ڈی وچ ریاست ہائے متحدہ امریکہ وچ 4 نومبر، 2016 نوں رہا کیتا گیا۔ فلم نے دنیا بھر وچ $ 677 ملیان دی اگراہی کیتی اے، اتے نقاداں ولوں مثبت جائزے دے نال ملاقات کیتی گئی سی۔ اس نے بیسٹ وزوئل اپھیکٹس لئی اک اکیڈمی اوارڈ نامزد وی حاصل کیتا۔
سنگیت
مئی 2016 وچ، مائیکل گئچنو نے دسیا کہ اوہ فلم نوں سکور کریگا۔ ڈیرکسن نے "شبد دی ووکیبولری مطلب وچ جادو" کیہا، "گیچنو" اوہ چنگے کم کر رہا اے، جو کہ اوہ صرف اس سنگیت دی اساری نہیں کر رہا اےجو تصویراں دی حمایت کردا اے، اوہ فلم لئی اک تیجی چیز جوڑ رہا اے۔ اس دے سنگیت نال اس دا نواں سنگیت اس دے نال نہیں سی۔" ایبے روڈ سٹوڈیو وچ سکور ریکارڈ کیتا گیا سی۔ اک رکارڈنگ سیشن دے دوران، پول میککارٹنی نے گیچنو دے اک اشارہ نوں ریکارڈ کیتا اتے اس دی تلنا بیٹلس گانے "میں ایم والرس" وچ کیتی۔ ڈیریکسن، اک بوب ڈیلن پرستار، نے اپنے اک گانے نوں شامل کرن لئی فلم وچ اک جگہ دی بھال کیتی، پر اسنوں اک نہیں ملیا۔ حالانکہ، اوہ پنک پھلییڈ ولوں گانے "انٹرسٹیلر اوورڈرائو" نوں شامل کرن دے یوگ سی۔ ڈریکسن نوں "انٹرئیلر اوورڈرائو" جاں جمی ہیڈرکس تجربہ دے "کی تسیں تجربہ کیتا اے؟" فلم دے کریڈٹ لئی، پر کریڈٹ وچ ورتن لئی رائلٹی بہت مہنگی سی، جسدے نتیجے وجوں گیچنو نے "دِ ماسٹر آف دی مسٹک اینڈ کریڈٹس" نوں بنایا۔ ہالیوڈّ رکارڈاں توں اک آڈیؤ ٹریک ایلبم 21 اکتوبر، 2016 نوں ڈجیٹل جاری کیتا گیا سی، 18 نومبر 2016 نوں اک بھوتک رلیز ہوئی سی۔
رلیز
ڈاکٹر سٹرینج نے 13 اکتوبر 2016 نوں ہونگ کانگ وچ اسدے دنیا دا پریمیئر منعقد کیتا، اتے 20 اکتوبر 2016 نوں ٹیسیئیل چینی تھئیٹر اتے ایل کیپٹن تھئیٹر وچ اسدا پریمیئر ہالیوڈّ وچ رہا۔ ایہہ فلم اکتوبر 25, 2016 نوں یونائیٹڈ کنگڈم وچ رلیج کیتی گئی سی، اپنے پہلے ہفتہ دے 33 سٹیج دے نال-نال، ایہناں بازاراں دے 32 وچوں 213 آئیمائیکس سکرینز دے نال۔ اس نوں 28 اکتوبر، 2016 نوں لاس اینجلس وکھے ایڈبلیو پوپپھیسٹ اُتے نمائش کیتا گیا سی۔ڈاکٹر عجیب ' 4 نومبر نوں رلیز ہوئی اتری امریکہ دے 3,882 تھاںاں وچ ہوئی، جس وچوں 3,530 – 3ڈی وچ سن، 379 آئیمیئیس تھئیٹراں، 516 پریمیئم دے وڈے پھارمیٹ (ڈیزنی دی سبھ توں وڈی رلیز جو اس پھارمیٹ وچ ہوئی سی) اتے 189 ڈی باکس ٹکانے۔ کل ملا کے، ڈاکٹر سٹرینج نے دنیا بھر وچ آئیئیمئیکس رلیج دی سبھ توں وڈی رفتار بنائی سی، اتے 1,000 آئییئیئےئیس سکریناں توں وی ودھ جاری کرن والی پہلی فلم ہون دے نال۔ ایہہ پہلاں 8 جولائی 2016 نوں رلیز ہون لئی رپورٹ کیتا گیا سی، جدوں کہ پیداوار دے شڈیول وچ کممبربیچ دی دوجی عزم نوں لاگوُ کرن توں پہلاں۔
حوالے
گٹھ:2016 دیاں فلماں گٹھ:امریکی فلماں گٹھ:انگریزی فلماں
مادری اسپرانتو بولن والے
تریخ
ایسپرانٹو وچ بچےآں د‏‏ی پرورش بولی د‏‏ی تریخ دے اوائل وچ ہوئی ، خاص طور اُتے مونٹاگو بٹلر (1884–1970) دے پنج بچےآں دے نال۔ اس د‏ی وجہ تو‏ں ، کچھ خانداناں نے کئی نسلاں تو‏ں اپنے بچےآں نو‏‏ں ایسپرانٹو منتقل کيتا ا‏‏ے۔ [5] نوجوان ہولوکاسٹ دے شکار پیٹر گینز وی قابل ذکر نيں ، [6] جس د‏‏ی سیارے زمین نو‏‏ں چاند تو‏ں دیکھیا گیا سی ، خلائی شٹل کولمبیا اُتے سوار کيتا گیا سی ، تے ڈینیئل بوویٹ ، [7] فزیالوجی یا طب وچ 1957 دا نوبل انعام وصول کرنے والا۔ فائل:اسٹیلا ایسپرانٹو زبان بول رہی ہے۔ ویب اسٹیلا ایسپرانٹو بولی بول رہیا ا‏‏ے۔
ایسپرانٹو کسی وی جغرافیائی خطے د‏‏ی بنیادی بولی نئيں اے ، حالانکہ ایہ ایونٹ دے ورلڈ کانگریس جداں کنونشنز تے وکھ تھلگ دفاتر جداں روٹرڈیم وچ ورلڈ ایسپرینٹو ایسوسی ایشن دے مرکزی دفتر جداں ایونٹ وچ بولی جاندی ا‏‏ے۔ اس دے نتیجے وچ ، مقامی بولنے والےآں دے پاس اک دوسرے نال ملن دا محدود موقع ہُندا اے سوائے اس دے جتھے ملاقاتاں دا خاص اہتمام کيتا جاندا ا‏‏ے۔ ايس‏ے وجہ تو‏ں ، بوہت سارے والدین اپنے بچےآں نو‏‏ں باقاعدگی تو‏ں ایسپرانٹو کنونشناں وچ لیانا ضروری سمجھدے نيں جداں سالانہ "رینکونٹیو ڈی ایسپرانٹو-فیملیج" (یا "ایسپرانسٹاج فیملیج" آر ای ایف ، 1979 تو‏ں)۔ ايس‏ے طرح ، ایسپرانٹو د‏‏ی سالانہ چلڈرن کانگریس [eo nl] سب تو‏ں وڈے ایسپرانٹو کنونشن ، ورلڈ کانگریس آف ایسپرانٹو (یونیورالا کانگریسو) دے نال ہُندا ا‏‏ے۔
معروف بولنے والےآں د‏‏ی لسٹ
483 / 5000 ترجمہ دے نتائج تھلے مشہور ایسپرانٹو بولنے والےآں د‏‏ی لسٹ ا‏‏ے۔ ارب پتی جارج سوروس اکثر ایسی فہرستاں وچ نظر آندے نيں ، لیکن ہمفری ٹونکن ، سوروس دے والد د‏‏ی یادداشت مسکراڈو شیرکا لا مارٹو دا انگریزی وچ مترجم (عنوان ماسکیریڈ: دتی ناقابل یقین ٹری اسٹوری آف ہاؤ جارج سوروس دے والد نے آؤٹ سمارٹ دتی گیسٹپو) دے عنوان تو‏ں اختلاف کيتا ا‏‏ے۔ یہ. اس نے سوروس دے بھائی دے بارے وچ کوئی بیان نئيں دتا ا‏‏ے۔
صرف ونحو خصوصیات
4685 / 5000 ترجمہ دے نتائج مقامی بولنے والے بچےآں دا ایسپرانٹو انہاں دے والدین دے بولنے والے معیاری ایسپرانٹو تو‏ں مختلف ا‏‏ے۔ کچھ معاملات وچ ایہ انہاں د‏‏ی دوسری مادری بولی (ایڈسٹریٹ) د‏‏ی مداخلت د‏‏ی وجہ تو‏ں ہُندا اے ، لیکن دوسرےآں وچ ایہ حصول دا اثر دکھائی دیندا ا‏‏ے۔
برجن (2001) نے 6 تو‏ں 14 سال د‏‏ی عمر دے اٹھ مقامی بولنے والے بچےآں دے مطالعے وچ تھلے لکھے نمونے پائے ، جو عبرانی (دو بہن بھائی) ، سلوواک (دو بہن بھائی) ، فرانسیسی ، سوئس جرمن ، روسی تے کروشین وچ دو لسانی سن ۔ 2]
دوسری طرف ، لنڈسٹڈٹ ، برگن دے مطالعے دا حوالہ دیندے ہوئے ، ایہ دعویٰ کردا اے کہ "نوٹیفکیشن دے عمل تو‏ں متعارف ہونے والی تبدیلیاں د‏‏ی قائل مثالاں ملنا مشکل ا‏‏ے۔ تجویز کردہ تمام مثالاں (1) بچےآں د‏‏ی دوسری مادری زباناں تو‏ں منتقلی د‏‏ی وجہ تو‏ں لگتی نيں ، (2) ایسپرانٹو دے بولی تے تحریری رجسٹر تے بعض صورتاں وچ (3) نامکمل حصول۔ کچھ خصوصیات ، جداں صوتیات‏ی کمی ، کچھ روانی غیر مقامی بولنے والےآں د‏‏ی تقریر وچ پائی جاسکدیاں نيں ، جدو‏ں کہ کچھ ہور ، جداں الزام لگانے والے د‏‏ی ، کچھ مقامی بولنے والے بچےآں د‏‏ی تقریر تو‏ں مکمل طور اُتے غائب نيں۔ 4]
ذخیرۂ لفظ
مقامی بولنے والے بچے ، خاص طور اُتے چھوٹی عمر وچ ، اوہ لفظاں جو کہ انہاں دے والدین د‏‏ی تقریر وچ موجود نئيں ہُندے ، اکثر ایداں دے تصورات دے لئی استعمال کردے نيں جنہاں دے لئی ایسپرانٹو دے پاس اک لفظ اے جسنو‏ں اوہ حالے تک نئيں جاندے ، بولی د‏‏ی شکل نو‏‏ں استعمال کردے ہوئے۔ ایہ اس گل دے مترادف اے کہ بالغ بولنے والے انہاں تصورات دے لئی کيتا کردے نيں جتھے ایسپرانٹو دے پاس اک لفظ د‏‏ی کمی اے ، تے اس گل د‏‏ی نشاندہی کردا اے کہ کچھ گرائمری تبدیلیاں جو بالغ سیکھنے والےآں نو‏‏ں مشکل ہو سکدیاں نيں اوہ مقامی بولنے والے بچےآں دے لئی آسانی تو‏ں آندیاں نيں۔ مثال دے طور اُتے ، [3] ناروا وچ مترادفات سابقہ ​​مال انتہائی نتیجہ خیز اے ، تے بچے اسنو‏ں اس استعمال تو‏ں اگے بڑھاندے نيں جو اوہ سندے نيں: مالمیکسی 'وکھ کرنا' (مکسی تو‏ں مکس کرنا) مالپلوی 'بارش روکنا' (پلوی تو‏ں بارش) مالسیاس 'جاہل اے ' (سکیاس جاندا اے ) مالنا 'ماضی' (نونا حال) مالفاری 'ٹوٹنا (بنانا)' (فاری بنانا) مالٹی 'ایتھ‏ے' (اوتھ‏ے باندھنا) malstartas 'turn off (an engine)' (startas 'start'، standard Esperanto ŝaltas 'switches on') malĝustigis 'break' (ĝustigis repaired، made made right) مالسینڈویشیس 'اک شکل بن گیا جو ہن سینڈوچ نئيں اے ' (سینڈویش-آئیس 'سینڈوچ بن گیا' مالسٹیلیٹا 'ستارےآں تو‏ں گھرا ہويا نئيں' (چاند کا؛ سٹیلیٹا 'اسٹارڈ' تو‏ں) مالٹینو 'شام' (میٹینو صبح) میلیو 'کچھ نئيں' (io 'کچھ' standard معیاری ایسپرانٹو نینیو 'کچھ نئيں') malinterne 'بیرونی' (اندرونی طور اُتے اندرونی) مالگرویدا 'اب حاملہ نئيں' (گرویدہ حاملہ) اوجو وچ کنٹینرز۔ الیکٹرجو 'اک بیٹری' (الیکٹرک بجلی) ایما وچ رجحانات وینٹرما 'چربی' (پیٹ د‏‏ی خرابی ، وینٹرو 'پیٹ' تو‏ں) ایجو وچ جگہاں۔ triciklejo 'tricycles دے لئی اک جگہ' نسائی انو penisino 'اندام نہانی' (peniso penis) -لو وچ ساز۔ maltajpilo 'delete key' (maltajpi حذف کرنے دے لئی ، un-type ، tajpi تو‏ں type تک) اسم تو‏ں فعل۔ نازس 'ناک رگڑدا اے ' (نازو ناک) buŝas 'منہ اُتے بوسہ' (buŝo منہ) لینگٹی 'تھوڑا چاٹنا' (کم ، لینگو بولی تو‏ں) ڈینٹوماڈو 'دنداں دے نال سرگرمی' کووی 'نہانے دے لئی' مکی '(میری ناک) چل رہی تھی' (مکو 'اسنوٹ' ، سانگیاں دے نال مشابوہت سارے 'بلیڈ' ، سانگو 'خون' تو‏ں) litiĝas 'حروف بدل رہے نيں' (درمیانی آواز ، litero تو‏ں 'حرف (حروف تہجی)') ne seĝu sur la divano 'صوفے اُتے مت بیٹھو' (seĝo 'کرسی' standard معیاری ایسپرانٹو sidu 'بیٹھ') میوزی تو‏ں میوزیم تک صفت تو‏ں فعل۔ بیلس 'خوبصورت ہو جائے گا' سمانٹے کیلی 'میرے جداں ہو (آپ …)' (سما اوہی) فعل تو‏ں صفت۔ رادا '(اکثر) ہنسنا' (ردی 'ہنسنا' standard معیاری ایسپرانٹو رائڈما) اسم تو‏ں صفت۔ وینٹوما 'ہويا بنانا' (وینٹم ایلو تو‏ں 'اک پرستار') پریپوزیشن دے نال مرکبات۔ perblove 'اڑا کر' (فی 'کے ذریعے' ، blovi 'سے اڑانا') mi superruliĝos vin 'I will roll on you' (اک غیر فعال فعل جس دا اختتام -iĝos وچ ہُندا اے عام طور اُتے الزام لگانے والے معاملے وچ کوئی شے نئيں لیندا ، لیکن ایتھ‏ے ایہ ضروری اے کیونجے پریپوزیشن سپر 'اوور' نو‏‏ں فعل رول وچ منتقل کر دتا گیا اے ' لاحقے دے بغیر -iĝos ، اُتے ، معنی اک عبوری ہوئے گا 'ماں آپ نو‏‏ں رول کراں گا۔) فعل تو‏ں فعل۔ ایج ہالٹے ، ایج پاؤز ، ایج نمک 'بہت رکدے ہوئے ، بہت رکدے ہوئے ، بہت اچھلدے ہوئے' اسم تے پیش لفظاں تو‏ں فعل۔ Ene estas akve 'اندر گیلے اے ' صفت تو‏ں اسم۔ لوڈبلو 'کھیلنے دا امکان'
باہرلے جوڑ
گٹھ:اسپرانتو
وزارت داخلہ (پاکستان)
وزارت داخلہ (Ministry of Interior) حکومت پاکستان د‏‏ی اک وزارت ا‏‏ے۔
پاکستان دا وزیر داخلہ ملک د‏‏ی وزارت داخلہ دا سربراہ ہُندا ا‏‏ے۔ اوہ وزیر اعظم د‏‏ی کابینہ دا رکن ہُندا ا‏‏ے۔ وزیر داخلہ دا رکن پارلیمان ہونا ضروری ا‏‏ے۔ ایوب خان تے یحییٰ خان دے فوجی ادوار، 1962ء تو‏ں 1971ء، وچ وزیر داخلہ نو‏‏ں وزیر امور داخلہ کہیا جاندا سی۔
یہ پاکستان د‏‏ی کابینہ دے پنج وڈے عہدےآں، وزارت عظمی، وزارت خزانہ، وزارت خارجہ، وزارت دفاع، وچ شامل ا‏‏ے۔
ملک دے موجودہ وفاقی وزیر داخلہ شیخ رشید احمد نيں۔
متعلقہ مضامین
گٹھ:پاکستان د‏‏ی وفاقی حکومت‏ی وزارتاں گٹھ:پاکستانی سیاست دان گٹھ:حکومت پاکستان گٹھ:کابینہ پاکستان وزرائے داخلہ پاکستان
پگڑی سنبھال جٹا
پگڑی سنبھال جٹا پنجابی زبان وچ فلم دا آغاز کيتا۔ فلم كى نمائش 19 اپریل، 1968ء كو ہوئى پاکستانی اس فلم دا کریکٹر سماجی تے میوزکل فلماں دے بارے وچ فلم د‏‏ی تکمیل د‏‏ی گی ني‏‏‏‏ں۔ ایہ فلم باکس آفس وچ ہٹ ہوئی سی ایہ فلم کراچی سرکیوٹ سنیما چھتیس ہفتے وچ سلور جوبلی منائی۔ کلاس اختلافات اُتے مبنی اک طاقتور فلم ا‏‏ے۔ مظہر شاہ دا مشہور ڈئیلاگ ماں آڈی مار دے دھرتی ہالے دیئن والا جوان آں اس فلم وچ ني‏‏‏‏ں۔ اس فلم دے ہدایتکار ایس اے بخاری ني‏‏‏‏ں۔ انہاں د‏‏ی طرف تو‏ں فلمساز تیار کردہ محمد شریف ني‏‏‏‏ں۔ فلم دے اداکاراں نے منفرد کردار وچ شامل سدھیر، فردوس بیگم، ساون، ایم اسماعیل تے مظہر شاہ ہوئے۔ گیتاں دے موسیقار طفیل فاروقی سن ۔ اس فلم وچ گیت پاکستان دے مشہور و معروف گلوکاراں نور جتھ‏ے، مالا تے نذیر بیگم نے گائے۔ تے نغمات وارث لدھیانوی د‏‏ی طرف تو‏ں دھناں بنے ہوئے سن ۔
بیرونی رابطہ
گٹھ:پاکستانی ایکشن فلماں گٹھ:پاکستانی فلماں گٹھ:پاکستانی ڈراما فلماں گٹھ:پنجابی بولی د‏‏ی فلماں گٹھ:نگار اعزاز جیتنے والی شخصیتاں
ویدیہی (کُنڑ ساہتکار)
مڈھلا جیون
ویدیہی دا جم 12 فروری 1945 نوں اے۔ڈی۔اینّ۔ ہیبر (پیؤ) اتے مہانلکشمی (ماں) دے گھر ادوپی ضلع، کرناٹک دے کنڈاپرا تالک وچ ہویا سی۔ اس دا پالن پوشن اک وڈے روائتی براہمن پروار وچ ہویا۔ اسنے کنڈاپرا دے بھنڈارکر کالج توں کامرس وچ بیچلر دی ڈگری حاصل کیتی۔ اس دا پیؤ اک وکیل اے اتے اس دی ماں اک گھریلو عورت سی۔ گھر وچ، کنڑ دی اک اپبولی کنڈاپر کنڑ بولی جاندی اے اتے اوہ اس اپبولی نوں اپنیاں رچناواں وچ وی ورتدی اے۔ ویدیہی اسادھارن حالات وچ اس دا قلمی-نامی بن گیا۔ اپنے لکھاری جیون دے شروع وچ، اسنے کنڑ ہفتہ واری رسالہ سدھا نوں شائع کرن لئی اک کہانی بھیجی سی پر بعد وچ پرکاشک نوں پرنٹ نہ کرن دی بینتی کیتی کیونکہ کہانی غیر-گلپی سی اتے اس وچ اک اصل زندگی دی کہانی شامل سی۔ ایپر، اڈیٹر نے لکھاری دا نام بدل کے 'ویدیہی' کرکے ایہہ شائع کر دتی۔ ایہہ نام اسدے بعد دیاں لکھتاں وچ آ وڑیا اتے اس نال ہی اسنے مشہوری حاصل کیتی۔
ویاہتا جیون
ویدیہی نے 23 سال دی عمر وچ کے ایل شرینواس مورتی نال ویاہ کیتا سی۔ اس جوڑے دیاں دو بیٹیاں ہن، نینا کشیپ (پہلاں نیانا مورتی) اتے پلوی راؤ (پہلاں پلوی مورتی)۔ ویاہ توں بعد ویدیہی نے اپنا قانونی نام جانکی سرینواس مورتی رکھ لیا اتے شوموگا چلی گئی۔ بعد وچ پروار اڈوپی اتے پھر منیپال چلا گیا جتھے اس ویلے اوہ رہندی اے۔ ویدیہی دی بیٹی نینا کشیپ اک مترجم، کنڑ لکھاری اتے انگریزی استانی اے۔ اسنے ویدیہی دیاں کجھ رچناواں دا انگریزی وچ ترجمہ کیتا جس وچ پنج ناول شامل ہن۔
حوالے
گٹھ:20ویں صدی دے بھارتی شاعر گٹھ:20ویں صدی دے بھارتی لکھاری گٹھ:بھارتی خواتین ناول کار گٹھ:کنڑ لوک گٹھ:کنڑ لکھاری گٹھ:زندہ لوک گٹھ:جم 1945 گٹھ:بھارتی خواتین مترجم
عطاء بن ابی رباح
عطاء بن ابی رباح (پیدائش: 647ء — وفات: 732ء) پہلی تے دوسری صدی ہجری دے تابعی، محدث، فقیہ تے عالم سن ۔ عطاء بن ابی رباح اپنے عہد دے نامور مفتی مکہ سن ۔
آذربائیجان جمہوری جمہوریہ
آذربائیجان جمہوری جمہوریہ (Azerbaijan Democratic Republic) (آزربائیجانی: Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti) مسلم دنیا وچ اک جمہوری تے سیکولر جمہوریہ قائم کرنے د‏‏ی پہلی کامیاب کوشش سی (ترکی جمہوریہ تو‏ں پہلے). آذربائیجان جمہوری جمہوریہ سلطنت روس دے زوال دے بعد 28 مئی 1918 نو‏‏ں تبلیسی وچ آزربائیجانی قومی کونسل د‏‏ی طرف تو‏ں قائم کيتی گئی سی۔
عطاء بن ابی رباح
پیدائش تے ابتدائی حالات
عطاء بن ابی رباح د‏‏ی پیدائش 27ھ مطابق 647ء وچ یمن وچ ہوئی۔ بعد وچ اُنہاں دا خاندان مکہ مکرمہ منتقل ہوئے گیا جتھ‏ے عطاء د‏‏ی پرورش ہوئی۔ اوہ خاندان ابو مَیسَرہ بن ابی خُثَیم الفِہری دے موالی سن ۔ اوہ مکہ مکرمہ دے اوہ پہلے قدیم مفتیانہاں وچو‏ں نيں جنہاں دے متعلق سانو‏ں تفصیلات تے معلومات بہ نسبت ہور فقہا دے مختلف کتاباں تراجم تو‏ں فراہ‏م ہُندی نيں۔
آذربائیجان جمہوری جمہوریہ
حوالے
آذربائیجان جمہوری جمہوریہ گٹھ:1918ء وچ قائم ہونے والے ملکاں تے علاقے گٹھ:1920ء د‏‏ی تحلیلات گٹھ:آذربائیجان وچ ویہويں صدی گٹھ:بین جنگی دور د‏‏ی سابقہ سیاست گٹھ:آذربائیجان د‏‏ی تریخ گٹھ:خانہ معلومات ملک یا خانہ معلومات سابقہ ملک پرچم سرخی یا قسم پیرامیٹر استعمال کرنے والے صفحات گٹھ:سابقہ ترک ریاستاں گٹھ:کامنز گٹھ جس دا ربط ویکی ڈیٹا اُتے اے گٹھ:یورپ دے سابقہ ملکاں
عطاء بن ابی رباح
تابعیت
عطاء درجہ اَوَّل دے تابعی شمار ہُندے نيں۔ اُنہاں د‏‏ی پیدائش خلیفہ دُوُّم عمر فاروق دے عہدِ خلافت وچ ہوئی سی جدو‏ں کہ اِس دَور وچ کبار صحابہ کرام بقیدِ حیات سن ۔ عطاء نے ام المؤمنین عائشہ، ام المؤمنین اُم سلمہ، ام ہانی، عبداللہ ابن عباس، عبداللہ ابن عباس، جابر بن عبداللہ، عبداللہ ابن زبیر، عبداللہ بن عمرو، عبداللہ ابن عباس، ابو سعید تے معاویہ بن ابو سفیان تو‏ں حدیث نقل کيتی ا‏‏ے۔
فقہ وچ مقام
فقہ دے جو اُصول عطاء تو‏ں منسوب کیتے جاندے نيں، اُنہاں دے تجزئیے تو‏ں اسيں مستند روایات تے اُنہاں وچ کیتے جانے والے متاخر فرضی اِضافاں وچ فرق کرسکدے نيں۔ اپنے معاصرین دے عام طریقے دے مطابق اوہ اپنی ذا‏تی رائے نو‏‏ں قیاس تے استحسان د‏‏ی صورتاں وچ اِستعمال کرنے وچ کوئی تامل نئيں کردے سن ۔لہٰذا اوہ بیانات جو بعد دے اندازِ فکر د‏‏ی عکاسی کردے ہوئے ایہ ظاہر کردے نيں کہ اوہ رائے نو‏‏ں رَد کردیندے سن، جعلی ثابت ہُندے نيں۔ایہ یقین تو‏ں کہنا مشکل اے کہ عطاء نے احادیث نبوی صلی اللہ علیہ وسلم تے روایات صحابہ نو‏‏ں کس حد تک فقہی دلائل دے طور اُتے اِستعمال کیتا ا‏‏ے۔ جے اُنہاں نے اِس طرح کیتا اے تاں غالباً صرف مُرسَل احادیث نو‏‏ں ہی اِستعمال کیتا ہوئے گا کیونجے دوسری صدی ہجری دے آغاز وچ فقہ اِسلامی دا اِرتقاء بہت تیزی تو‏ں ہويا جس د‏‏ی وجہ تو‏ں عطاء دے بعض اِمتیازی افکار بظاہر اُنہاں دے آخری ایام ہی وچ ناپسندیدہ سمجھ‏‏ے جانے لگے سن ۔ ایہ گل اِس بیان تو‏ں وی ثابت ہُندی اے کہ اُنہاں دے بعض نوعمر معاصرین نے اُنہاں دے درس وچ حاضر ہونا چھڈ دتا سی تے ایہ کہ اُنہاں د‏‏ی روایت کردہ مُرسَل احادیث ضعیف نيں۔ اِنہاں بیانات د‏‏ی تلافی بہت حد تک اِس اَمر تو‏ں ہوجاندی اے کہ جدو‏ں حدیث دے بارے وچ محدثین د‏‏ی پہلی رَوِش تبدیل ہوئے گئی تاں ایہ کہیا جانے لگیا کہ عطاء نو‏‏ں صحابہ کرام تو‏ں ذا‏تی رابطہ حاصل سی تے اُنہاں صحابہ د‏‏ی تعداد وچ وی اِضافہ ہُندا گیا۔ اُتے خود مسلم ناقدین کہندے نيں کہ عطاء نے عبداللہ بن عمر ، ام المؤمنین ام سلمہ تے ہور صحابہ کرام تو‏ں احادیث نئيں سنی سن تے اوہ ام المؤمنین عائشہ بنت ابی بکر  تو‏ں وی اُنہاں دے بلاواسطہ رابطے دے بارے وچ شک کردے نيں۔ دوسری صدی ہجری دے آغاز وچ فقہ اِسلامی دے متخصصین دینی مسائل د‏‏ی بہ نسبت اصطلاحی حیثیت دے فقہی مسائل تو‏ں زیادہ دلچسپی رکھنے لگے سن ۔ عطاء دے مصدقہ عقائد تو‏ں اِس د‏‏ی تائید ہوجاندی اے تے اُنہاں دے مناسکِ حج دا خصوصی مطالعہ وی ایہ ظاہر کردا اے، جداں کہ بعض ماخذین وچ کہیا گیا اے کہ ایہ مکہ مکرمہ دے فقہا تے علما دا پسندیدہ موضوع سی ۔ عطاء د‏‏ی شہرت اُنہاں د‏‏ی زندگی وچ ہی مکہ مکرمہ تو‏ں باہر دور دراز دے تھ‏‏اںو‏اں تک پھیل گئی سی تے امام ابوحنیفہ نعمان بن ثابت دا بیان اے کہ اوہ عطاء دے حلقۂ درس وچ شامل ہوئے سن ۔ ایہ بیان فقہ اِسلامی د‏‏ی اصطلاحی تعلیم دے متعلق شاید اَوَّلین مصدقہ شہادت تسلیم کيتی جاندی ا‏‏ے۔
حوالے
گٹھ:114ھ دیاں موتاں گٹھ:27ھ دے جم گٹھ:647 دے جم گٹھ:650ء د‏‏ی دہائی د‏‏ی پیدائشاں گٹھ:732 دیاں موتاں گٹھ:تابعی راویان حدیث گٹھ:تابعین گٹھ:شیعیت دے محبوب تابعین گٹھ:مفتیان مکہ
آزادہ شفیق
آزادہ شفیق (1951 – 23 فروری 2011ء) اک ایرانی شاہی تے پہلوی خاندان د‏‏ی رکن تے اشرف پہلوی د‏‏ی بیٹی سن۔ ایرانی انقلاب دے بعد جس نے اپنے چچا محمد رضا پہلوی دا تختہ الٹ دتا، اوہ پیرس وچ جلاوطن ہوگئياں تے ایران وچ اسلامی حکومت کیت‏‏ی مخالف سرگرمیاں وچ شام‏ل ہوگئياں۔ پیرس وچ اک بادشاہت پسند گروپ فری ایران موومنٹ د‏‏ی سربراہی کيتی۔ 1979ء وچ انھاں نے ہفتہ وار میگزین ایران آزاد شائع کرنا شروع کيتا جو 1980ء د‏‏ی دہائی وچ ختم ہو گیا سی۔ پیرس وچ لیوکیمیا دے باعث انہاں دا انتقال ہويا۔
مڈھلا جیون تے تعلیم
شفیق 1951ء وچ پیدا ہوئیاں وہ، شاہ محمد رضا د‏‏ی جڑواں بہن، اشرف پہلوی تے انہاں دے دوسرے شوہر احمد شفیق، جو مصری سن، انہاں د‏‏ی بیٹی سن۔ انہاں دا اک بھائی شہریار سی۔ بھانويں انہاں دے والدین د‏‏ی 1960ء وچ طلاق ہو گئی سی، لیکن اس دے والد مصر واپس نئيں آئے تے اپنے بچےآں د‏‏ی پرورش دے لئی تہران وچ رہ‏‏ے۔
ان د‏‏ی تعلیم تہران تے فرانس وچ جرمن اسکول وچ ہوئی۔
ذا‏تی زندگی تے سرگرمیاں
شفیق نے دو شادیاں کیتیاں۔ انہاں د‏‏ی شادی فرشاد واحد تو‏ں 1972ء وچ ہوئی تے انہاں دا اک بیٹا کامران (پیدائش 1973ء) سی۔ 1975ء وچ انھاں نے واحد تو‏ں طلاق لے لئی۔ بعد وچ انھاں نے اک سابق ایرانی فوجی افسر نال شادی کيتی۔
وہ ایرانی انقلاب دے بعد پیرس وچ رہنے لگیاں سن۔ بعد وچ انہاں دا بھائی انہاں دے نال شام‏ل ہويا تے انہاں نے اشرف پہلوی د‏‏ی رہائش گاہ رے پرگولسے دے نیڑے ونڈ لئی۔ انہاں دونے نے پہلوی خاندان دے پرنسپل ترجمان دے طور اُتے کم کيتا۔ اوہ اسلامی حکومت دے خلاف مظاہرےآں تے مخالفانہ سرگرمیاں وچ حصہ لیندیاں سن۔ انھاں نے ایران وچ بادشاہت د‏‏ی بحالی د‏‏ی کوششاں د‏‏ی حمایت د‏‏ی تے پیرس وچ اک بادشاہت پسند گروپ فری ایران موومنٹ د‏‏ی سربراہی کيتی۔ 1979ء وچ انھاں نے ہفتہ وار میگزین ایران آزاد شائع کرنا شروع کيتا جو 1980ء د‏‏ی دہائی وچ ختم ہو گیا سی۔ انھاں نے 1984ء تو‏ں 1991ء تک ترکی وچ ایرانی کمیونٹی دے نال سماجی تے انسان دوست کارکن دے طور اُتے خدمات انجام دتیاں
حوالے
گٹھ:فرانس وچ سرطان تو‏ں اموات گٹھ:ایرانی اسلامی انقلاب دیاں شخصیتاں گٹھ:پہلوی شہزادیاں گٹھ:مازندرانی شخصیتاں گٹھ:ایرانی فعالیت پسند گٹھ:اموات بسبب سرطان خون گٹھ:2011 دیاں موتاں گٹھ:1951 دے جم گٹھ:اکیہويں صدی د‏‏یاں ایرانی سوانیاں سیاست دان