cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
منشی پریم چند
حوالے
گٹھ:پریم چند گٹھ:1880 دے جم گٹھ:1936 دیاں موتاں گٹھ:اتر پردیش دے مصنف گٹھ:اتر پردیش دے ناول نگار گٹھ:اردو افسانہ نگار گٹھ:اردو مترجمین گٹھ:اردو مزاح نگار گٹھ:اردو ناول نگار گٹھ:اردو ڈراما نگار گٹھ:انیہويں صدی دے بھارتی افسانہ نگار گٹھ:انیہويں صدی دے ہندوستانی ناول نگار گٹھ:برطانوی ہند دیاں شخصیتاں گٹھ:برطانوی ہند دے اردو لکھاری گٹھ:بنارس دے فنکار گٹھ:ویہويں صدی دے اردو مصنف گٹھ:ویہويں صدی دے بھارتی افسانہ نگار گٹھ:ویہويں صدی دے ہندوستانی ناول نگار گٹھ:بھارتی مرد منظر نویس گٹھ:بھارتی مرد ناول نگار گٹھ:بھارتی مصنفاں گٹھ:بھارتی مصنف گٹھ:بھارتی ناول نگار گٹھ:وارانسی دے مصنف گٹھ:ہندو مصنفاں گٹھ:ہندی بولی دے مصنف گٹھ:کامنز گٹھ جس دا ربط ویکی ڈیٹا اُتے اے گٹھ:ہندی بولی دا ادب گٹھ:ہندی ناول نگار
گٹھ:بھارتی لوک گٹھ:ہندی لکھاری گٹھ:ہندی ساہت گٹھ:اردو کہانی کار گٹھ:اردو لکھاری گٹھ:اردو ناول کار
آسٹریلیشیا
آسٹریلیشیا اوشینیا دا اک علاقہ اے جس وچ آسٹریلیا، نیوزیلینڈ، نیو گنی دا جزیرہ اتے بحر الکاہل وچلے گوانڈھی جزیرہ شامل ہن۔ اس ناں دی گھاڑت شارلس ڈے بروز نے Histoire des navigations aux terres australes (دکھنی علاقےآں وچ جہازرانی دا اتہاس 1756) وچ کیتی۔ ایہہ گھاڑت اسنے لاطینی لئی "ایشیا دا دکھن" توں کیتی اتے اس علاقے نوں پالینیشیا (مشرق ول) اتے دکھن-چڑھڈے بحر الکاہل (میگلانیکا) توں وکھ دسیا۔ ایہہ مائیکرونیشیا (شمال -مشرق ول) توں وی وکھ اے۔ ایہہ بھارت سمیت ہند آسٹریلیائی پلیٹ اتے واقع اے۔
حوالے
گٹھ:جغرافیہ
شنگاریا اڈنا لومڑ
شنگاریا اڈنا لومڑ وڈیاں چمگادڑاں دے ٹبر دی اک چمگادڑ اے۔
بارلے جوڑ
گٹھ:وڈیاں چمگادڑاں گٹھ:چمگادڑ
عوامی جمہوریہ پولینڈ
عوامی جمہوریہ پولینڈ (People's Republic of Poland) (پولش: Polska Rzeczpospolita) موجودہ پولینڈ دا 1952 تو‏ں 1989 تک سرکاری ناں سی۔ 1944 تو‏ں 1952 تک جمہوریہ پولینڈ (پولش: Rzeczpospolita Polska) ہی پولش ریاست دا ناں سی۔
مورتاں
گٹھ:عوامی جمہوریہ پولینڈ گٹھ:1944ء وچ قائم ہونے والے ملک تے علاقے گٹھ:1947ء وچ قائم ہونے والے ملک تے علاقے گٹھ:اشتمالی ریاستاں گٹھ:اقوام متحدہ د‏‏یاں سابقہ رکن ریاستاں گٹھ:سابقہ سلافیہ ملکاں گٹھ:سرد جنگ دی سابقہ سیاست گٹھ:مشرقی اتحاد گٹھ:مشرقی بلاک گٹھ:یک جماعتی ریاستاں گٹھ:یورپ دے سابقہ ملک گٹھ:سابق اشتراکی جمہوریتاں گٹھ:پولینڈ وچ 1989ء د‏‏ی تحلیلات گٹھ:کامنز گٹھ جس دا ربط ویکی ڈیٹا اُتے اے گٹھ:1989ء وچ تحلیل ہونے والی ریاستاں تے عملداریاں گٹھ:خانہ معلومات ملک یا خانہ معلومات سابقہ ملک پرچم سرخی یا قسم پیرامیٹر استعمال کرنے والے صفحات
بائ ڈی ارفی
بائ ڈی ارفی کینیڈا دے صوبے کیوبک دا اک شہر اے۔
گٹھ:کینیڈا دے شہر گٹھ:کینیڈا دے آباد تھاں گٹھ:شہر گٹھ:شمالی امریکہ دے شہر گٹھ:امریکین دے شہراں دی لسٹ گٹھ:شمالی امریکہ دے شہراں دی لسٹ گٹھ:امریکین دے شہر گٹھ:شمالی امریکہ دے آباد تھاں گٹھ:کیوبک دے شہر
لسٹ عادل شاہی بادشاہ
عادل شاہی خاندان نے جنوبی ہند تے بیجاپور سلطنت دے طور تے 1490 توں 1686 تک حکومت کیتی۔
گٹھ:بیجاپور، کرناٹک گٹھ:عادل شاہی خاندان گٹھ:بادشاہ گٹھ:بادشاہاں دیاں لسٹاں
دیوادارو
دیوادارو چیڑ ٹبر دے اک ٹوکرے دا ناں اے جیدے وچ دیار ورگے رکھ آندے نیں۔ دیودارو سنسکرت بولی دا شبد اے جیہدا مطلب اے 'دیوتاواں دا دکھ'۔ ایہ لیندے ہمالیہ تے رومی سمندر دے دوالے دے تھاں تے اگدے نیں۔ ہمالیہ وچ ایہ 1,500–3,200 میٹر تے رومی سمندر دے دوالے 1,000–2,200 میٹر دی اچائی تے اگدے نیں۔
وکھالہ
دیار دا رکھ 30–40 میٹر (کدے 60 میٹر ) تک اچا ہوندا اے جیدی لکڑ وچوں مصالیاں ورگی مشک آندی اے۔ ایہدیاں ٹاہنیاں چوڑیاں تے پدھریاں ہوندیاں نیں تے چھلڑ موٹا تے گنڈھ والا۔ پتے سوئی ورگے سدا ہرے 8–60 ملی میٹر لمے تے گول کھنے چکر وچ 15–45 تک ٹاہنی دے انت تے ہوندے نیں۔ رنگ ہرا توں گوڑا ہرا گھآ ورگا ہوندا اے۔ کون جیہدے وچ بی بندا اے 6–12 سینٹی میٹر تک لما تے 3–8 سینٹی میٹر تک موٹا ہوندا اے۔ ایہدے وچوں پرانوالے بی جیہڑے پہلے ہرے تے فیر پؤرے ہوندے نیں نکلدے نیں۔ ایہ 10–15 ملی میٹر لمے تے پر 20–30 ملی میٹر ملے ہوندے نیں۔ بی نوں پکن وچ اک سال لکدا اے تے گالڑاں دے کھان توں بچان لئی ایہدے اتے کوڑی گوند لگی ہوندی اے۔ پراگ کون پتلیاں انڈیورگیاں تے 3–8 سینٹی میٹر دیاں ہوندیاں نیں۔ ایہ گرمیاں دے انت تے ہوندیاں نیں تے پت چھڑ دے انت تے پراگ بکھیردیاں نیں۔
ورتن
دیار دی لکڑ مینگی ہوندی اے تے ایہنوں کیڑہ نہیں لگدا تے لما چر چلدی اے۔
بارلے جوڑ
گٹھ:دیار گٹھ:چیڑ
بیجاپور سلطنت
بیجاپور سلطنت (Bijapur Sultanate) یا عادل شاہی خاندان (Adil Shahi dynasty) عادل شاہی خاندان جنوبی بھارت دے مغربی علاقے دکن وچ 1490 تک 1686 تک بیجاپور سلطنت دا حکمران ٹبر سی۔ ہن ہندوستان دے صوبہ کرناٹک وچ شامل اے۔ شہر بیجاپور روئی دی تجارت دا مرکز اے۔ ایتھے دی قدیم عمارتاں وچ گول گنبد خصوصا قابل دید اے۔
ہور ویکھو
گٹھ:ہندستان دی تریخ گٹھ:تریخ ہندستان گٹھ:تریخ گٹھ:ایشیا دی تریخ
گٹھ:برصغیر گٹھ:ہندستان دیاں مسلم سلطنتاں گٹھ:ہندستان دیاں سلطنتاں
گٹھ:1490 وچ قائم ہون والے دیس تے علاقے گٹھ:ایشیا دے سابقہ دیس گٹھ:ایشیاء دیاں سابقہ بادشاہتاں گٹھ:تریخی ترک ریاستاں گٹھ:سنی شاہی سلسلے گٹھ:شیعہ شاہی سلسلے گٹھ:عادل شاہی خاندان گٹھ:ترک ریاستاں
تصیل پٹن
تصیل پٹن ضلع کوہستان صوبہ سرحد پاکستان دی اک تصیل اے۔
گٹھ:صوبہ سرحد گٹھ:ہزارہ
پٹیروپس پومیلس
پٹیروپس پومیلس وڈیاں چمگادڑاں دے ٹبر دی اک چمگادڑ اے۔
لبنانی دیار
لبنانی دیار چیڑ ٹبر دے ٹوکرے دیوادارو دا اک رکھ اے۔ ایہ رومی سمندر دے دوالے تے اچیچا لبنان وج ہوندا اے۔ ایہ لبنان دے چنڈے تے وی بنیا ہویا اے۔
بارلے جوڑ
Cedrus libani
کلالہ
ایہہ ایران دا اک شہر اے تے ایران دے  صوبہ گولستان دے  شہرستان کلالہ دا انتظامی مرکز  اے ۔
گٹھ:ایران دے شہر گٹھ:ایران دےآباد تھاں
گٹھ:شہر گٹھ:دنیا دے آباد تھاں گٹھ:ایشیا دے شہر گٹھ:ایشیا دے شہراں دی لسٹ گٹھ:ایشیا دے شہر تے قصبے گٹھ:ایشیا دے آباد تھاں
پالینیشیا
پولینیشیا ( "پالی" کئی + "نیسوس" جزیرہ توں) اوشینیا دا اک علاقہ اے جو مرکزی اتے دکھنی بحر الکاہل وچ کھنڈے ہوئے 1,000 جزدا بنیا ہویا اے۔ پولینیشیا دے ٹاپوآں دے واسیاں نوں پولینیشیائی کیہا جاندا اے اتے ایہناں دے کئی سانجھے لچھن ہن جویں کہ بولیاں، سبھیاچار اتے وچار۔ تریخی طور اتے ایہہ تجربیکار ملاح سن اتے رات ویلے تاریاں دی مدد نال جہازرانی کردے سن۔
حوالے
گٹھ:جغرافیہ
پٹیروپس سپیشیوسس
پٹیروپس سپیشیوسس وڈیاں چمگادڑاں دے ٹبر دی اک چمگادڑ اے۔
چک 627 گ ب
چک 627 گ ب  ضلع فیصل آباد دی تصیل جڑانوالہ دا اک پنڈ اے ۔ اس پنڈ دی بھوئیں نوں لوئر چناب نہر چوں نکلن آلی  گوگیرہ برانچ نہر دا پانی لگدا اے   ۔اس پنڈ دے ناں نال گ ب (G.B=Gugara Branch) ایسے لئی لگدا اے ۔ 350px|thumbnail|ضلع فیصل آباد دے پنڈاں دا نقشہ
تصیل داسو
تصیل داسو ضلع کوہستان صوبہ سرحد پاکستان دی اک تصیل اے۔
گٹھ:صوبہ سرحد گٹھ:ہزارہ
اکلنک
thumb|اکلنک دی مورت اکلنک جین نئنشاستر دیاں کئی مول گرنتھاں  دا سکھاری اے ۔  اکلنک نے بھرتھری ہری،  کمارل،  دھرمکیرتی اتے اوہناں  دے  کئی ٹیکاکاراں  دے وچاراں دی سمالوچنا کرکے جین  نیاں نوں اجاگر کیتا ہے ۔
گٹھ:جین مت گٹھ:دگمبر گٹھ:8ویں صدی دے بھارتی جین بھکشو
امریکی اسکیمو کتا
بارلے جوڑ
گٹھ:کتے گٹھ:سنگی کتے
چک 119 ڈی بی
چک 119 ڈی بی ضلع بہاولپور دا اک پنڈ اے ۔ ایہہ پنڈ دی بھوئیں نوں پانی ڈیزرٹ برانچ نہر دی نہر دیندی اے ،ایسے لئی اس پنڈ دے ناں نال ڈی بی لگدا اے ۔
تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ تصیل یزمان ،ضلع بہاولپور چ وس رہیا اے  ۔
قبرصی دیار
قبرصی دیار چیڑ ٹبر دے ٹوکرے دیوادارو دا اک رکھ اے۔ ایہ رومی سمندر دے جزیرے قبرص وچ ہوندا اے۔ ایہ وشکارلے قبرص دے ٹروڈوس پہاڑاں تے ہوندا اے۔
بائ سین پال
بائ سین پال کینیڈا دے صوبے کیوبک دا اک شہر اے۔
گٹھ:کینیڈا دے شہر گٹھ:کینیڈا دے آباد تھاں گٹھ:شہر گٹھ:شمالی امریکہ دے شہر گٹھ:امریکین دے شہراں دی لسٹ گٹھ:شمالی امریکہ دے شہراں دی لسٹ گٹھ:امریکین دے شہر گٹھ:شمالی امریکہ دے آباد تھاں گٹھ:کیوبک دے شہر
رُوبین گالیگو
رُوبینّ ڈیوڈ گونسالس گالیگو (جنم 20 ستمبر 1968) لکھاری اتے صحافی ہے، جو کالے اُتے چٹا (روسی: Белое на чёрном) نام دی اپنی جیونی کرکے جگت-مشہور ہے۔
جیونی
روبینّ گالیگو دا جنم 20 ستمبر 1968 نوں ماسکو وچّ ہویا۔ روبین دے ماں پیؤ ماسکو یونیورسٹی دے طالب علم سن۔ پیؤ ونیزویلا توں سی اتے اکنامکس فیکلٹی وچّ پڑھدا سی اتے فلولاجی فیکلٹی دی طالبہ ماں اؤرورا گالیگو سپین دی کمیونسٹ پارٹی دے جنرل سیکٹری دی دھی سی۔ دوناں دی ملاقات ماسکو وچّ ہوئی اتے محمت ہو گئ۔ اسدے ہتھ پیر کم نہیں سی کردے۔ ڈاکٹراں نے اسدا علاج کرن دے لگدی واہ جتن کیتے، پر اسپھل رہے۔ اؤرورا دا پیؤ  بڑا شرمندہ محسوس کردا سی۔ اس لئی جدوں روبین اک سال دا سی تاں اسدی ماں نوں کہہ دتا گیا کہ اوہ مر گیا ہے، پر بچے نوں یتیم خانے بھجوا دتا گیا سی۔ ایہہ تاں اک معجزہ ہی سی کہ اوہ زندہ بچّ گیا اتے یتیم خانیاں وچّ پلدا رہا۔
15 سال دی عمر وچّ روبینّ نے روس دے دکھن وچّ نوووچیرکاسک نگر وچّ وپار اتے ونج دے اچّ مڈل سکول وچّ ووہار-شاسترر دی سکھیا لئی۔ اتھے اسدے من وچّ ایہہ خواہش جاگی کہ اوہ اپنی ماں نوں خوجے۔ بہت سال کوششاں کرن دے بعد اوہ اوڑک 2001 وچّ پراگ نگر وچّ ماں-پتّ دی ملنی ہوئی اتے پھر روبینّ یورپ وچّ ہی رہِ گیا۔ کجھ سال تکّ جرمنی اتے سپین وچّ رہن دے بعد اوہ امریکہ وچّ جا وسیا۔ اسنے ویاہ وی کروا لیا، بچے وی ہو گئے۔ پھر اوہ دن آیا جدوں اسنے بچپن دی اپنی ساری آپبیتی “کالے اُتے چٹا” نام دی کتب وچّ لکھ دتی۔ روبینّ دی ماں نے ہی اسدا فرانسیسی بولی وچّ ترجمہ کیتا۔
باہری جوڑ
گٹھ:روسی لوک گٹھ:روسی لکھاری
نکا ماریشی اڈنا لومڑ
نکا ماریشی اڈنا لومڑ وڈیاں چمگادڑاں دے ٹبر دی اک چمگادڑ اے۔
مائیکرونیشیا
مائیکرونیشیا اوشینیا دا اک علاقہ اے جس وچ مغربی بحر الکاہل دے ہزاراں چھوٹے جزیرہ شامل ہن۔ ایہہ دکھن وچ پیندے میلانیشیا اتے مشرق وچ پیندے پالینیشیا توں وکھ اے۔ اس دے لہندے ول فلپائن اتے دکھن-لہندے ول انڈونیشیا پیندا اے۔
مائیکرونیشیا ناں یونانی مائیکروس (μικρός)، مطلب چھوٹے، اتے نیسوس (νῆσος)، مطلب جزیرہ توں آیا اے۔ اس نان دی پہلی ورتوں 1831 وچ یول ڈوموں ڈرویل ولوں کیتی گئی سی۔
گٹھ:جغرافیہ
اشتراکی جمہوریہ رومانیہ
اشتراکی جمہوریہ رومانیہ (Socialist Republic of Romania) (رومانیائی: Republica Socialistă România) یک جماعتی اشتراکی ریاست سی جو 1947 تو‏ں 1989 تک قائم رہی۔ 1947 تو‏ں 1965 تک ریاست نو‏‏ں عوامی جمہوریہ رومانیہ (Romanian People's Republic) دے ناں تو‏ں جانیا جاندا سی۔ ریاست وارسا معاہدہ دے تحت مشرقی اتحاد دا حصہ سی۔ دوسری جنگ عظیم دے خاتمہ اُتے مملکت رومانیہ جو محوری قوتاں دا حصہ سی، اُتے سوویت اتحاد دا قبضہ ہوئے گیا۔
مورتاں
Alto ahí peruano
گٹھ:1947ء وچ قائم ہونے والے ملک تے علاقے گٹھ:اشتمالی ریاستاں گٹھ:بلقان دے سابقہ ملک گٹھ: رومانیہ دی تریخ گٹھ:تریخ رومانیہ بلحاظ دور گٹھ:رومانیہ وچ 1989ء گٹھ:رومانیہ وچ 1989ء د‏‏ی تحلیلات گٹھ:سابق اشتراکی جمہوریتاں گٹھ:سرد جنگ دی سابقہ سیاست گٹھ:مشرقی اتحاد گٹھ:مشرقی بلاک گٹھ:یک جماعتی ریاستاں گٹھ:یورپ دے سابقہ ملک گٹھ:کامنز گٹھ جس دا ربط ویکی ڈیٹا اُتے اے گٹھ:1989ء وچ تحلیل ہونے والی ریاستاں تے عملداریاں گٹھ:خانہ معلومات ملک یا خانہ معلومات سابقہ ملک پرچم سرخی یا قسم پیرامیٹر استعمال کرنے والے صفحات
لیڈی ریڈنگ ہسپتال پشاور
لیڈی ریڈنگ ہسپتال پشاور دا اک وڈا ہسپتال اے۔ اے ہسپتال 1924 چ بنایا گیا۔ اے ہندستان دے وائسراۓ لارڈ ریڈنگ دی ٹبری لیڈی ریڈنگ دے ناں تے بنایا گیا۔ کے سمیر گڑھ تے جی ٹی روڈ نال کر کے اے۔
باہرلےجوڑ
گٹھ:ہسپتال
دارد لوک
دارد انہاں نسلی گروہ دے لوکاں نوں کہیا جاندا ہے جو داردی بولیاں بولدے نیں۔ ایہ ہند آریہ لوکاں دی اک ذیلی شاح ہے۔ دارد لوگ مکھ روپ وچ کشمیر دے  لداخ تے گلگت بلتستان علاقے ، پاکستان دے خیبر پختونخواہ صوبے چڑھدے افغانستان دے کچھ حصےآں وچ وسدے نیں۔ وکھ وکھ نلاں ھے دارد لوکاں نوں'بروکپا'، 'دروکپا' تے  'شین' ورگے ناوآں توں وی جانیا جاندا ہے۔
درد لوک زیادہ تر شمالی پاکستان ،شمال مغربی بھارت تے مشرقی افغانستان وچ آباد نيں۔ ایہ لوک زیادہ تر درد زباناں بولدے نيں۔ انہاں د‏‏ی وڈی آبادی پاکستان دے شمالی علاقے گلگت بلتستان وچ آباد نيں جدو‏ں کہ لداخ بھارت وچ انھاں برقپا ( پہاڑی لوک) کہندے نيں تے ایہ اوتھ‏ے وی موجود نيں۔
حالیہ ترقیا‏ت‏‏ی منصوبےآں تو‏ں درد لوکاں دے منتشر ہونے دا خطرہ
2015ء وچ بھارت دے کشن گنگا پروجیکٹ د‏‏ی تعمیر نو‏‏ں گریزوادی نو‏‏ں تباہ کرکے اسنو‏ں جہنم بنانے دا الزام لگاندے ہوئے دردی لوکاں نے سرکار تو‏ں اپیل د‏‏ی اے کہ اوہ ایتھ‏ے تو‏ں منتقل کیتے جانے والے لوکاں نو‏‏ں اک ہی جگہ بسانے دے لئی اقدامات اٹھاواں تاکہ درد شنیا قبیلے دے لوک اک ہی جگہ رہ ک‏ے اپنی رہتل تے بولی نو‏‏ں بچا سکن ۔
حوالے
{{حوالے
باہرلے جوڑ
گٹھ:افغانستان دے نسلی گروہ گٹھ:پاکستان دے نسلی گروہ گٹھ:داردی اقوام گٹھ:گلگت بلتستان دے معاشرتی گروہ گٹھ:لداخ وچ نسلی گروہ گٹھ:ہند۔آریائی اقوام
گٹھ:لوک گٹھ:پرانے نسلی گروہ گٹھ:دنیا دے نسلی گروہ گٹھ:دارد لوک گٹھ:کشمیر گٹھ:ایشیا دے نسلی گروہ گٹھ:پاکستان دے نسلی گروہ گٹھ:افغانستان دے نسلی گروہ
برٹ سیکمین
برٹ سیکمین فزیالوجی اچ نوبل انعام جتن آلا اے۔
تھرڈ ریخ
نازیاں دے اقتدار سنبھالنے تو‏ں پہلی جنگ عظیم دے بعد جرمنی وچ قائم ہونے والی پارلیمانی جمہوریت وائمر رپبلک ختم ہو گئی۔ 30 جنوری، 1933 نو‏‏ں ایڈولف ہٹلر دے چانسلر بننے دے بعد نازی ریاست (جسنو‏ں تیسری سلطنت دے ناں تو‏ں وی جانیا جاندا اے ) بہت تیزی تو‏ں اک ایسی حکومت بن گئی جتھ‏ے جرمن لوکاں دے بنیادی حقوق د‏‏ی ضمانت حاصل نہيں سی۔ سبھیاچار، معیشت، تعلیم تے قانون سب دے سب نازی کنٹرول وچ آ گئے۔ حکومت دے مقاصد تے نظریات نو‏‏ں پھیلانے دے لئی زبردست پروپیگنڈا کيتا گیا۔
برٹ سیکمین
ہور ویکھو
گٹھ:شخصیتاں گٹھ:مشہور لوک
تھرڈ ریخ
مقامی قانون سازی تے جرمن خارجہ پالیسی وچ حتمی رائے ہٹلر د‏‏ی ہی سی۔ نازی خارجہ پالیسی نسل پرست عقیدے دے مطابق تشکیل دتی گئی سی کہ جرمنی د‏‏ی قسمت وچ حیاتيا‏تی طور اُتے ایہ لکھیا جا چکيا اے کہ اوہ مشرق د‏‏ی طرف فوجی طاقت تو‏ں بڑھاں۔ اس نظریا‏تی جنگ دے سیاق و سباق وچ نازیاں نے "نسلی" دشمن سمجھ‏‏ے جانے والے یہودیاں دے اجتماعی قتل و غارت د‏‏ی مہم، یعنی ہولوکاسٹ د‏‏ی منصوبہ بندی د‏‏ی تے اُس اُتے عملدرآمد کيتا۔ حکومت دے خلاف کھلی تنقید نو‏‏ں دبایا جاندا سی، لیکن ہٹلر د‏‏ی حکومت نو‏‏ں جرمناں د‏‏ی اکثریت دا نال حاصل سی۔ اتحادیاں نے نازی جرمنی نو‏‏ں شکست دتی تے 8 مئی سن 1945ء نو‏‏ں جرمنی نو‏‏ں ہتھیار سُٹن اُتے مجبور کر دتا.
گٹھ:نازی جرمنی
چک 120 ڈی بی
تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ تصیل یزمان ،ضلع بہاولپور چ وس رہیا اے  ۔
بندر ترکمن
ایہہ ایران دا اک شہر اے تے ایران دے صوبہ گولستان دے شہرستان بندر ترکمن دا انتظامی مرکز اے ۔
بابا ہربھجن سنگھ
بابا ہربھجن سنگھ چین اتے بھارت دوناں ولوں امن شانتی دے سفیر وجوں جانیا جاندا بارڈر دا رکھوالا : بابا ہربھجن سنگھ 1966 توں قایم کیتی گئی ریجمینٹ نوں پہلا دھکہ ادوں لگا جدوں خچراں نوں لجا رہی ٹیم دا اک اہم میمبر عجیبو غریب حالات وچ گمّ ہے گیا ۔ اس نوں لبھن وچ فوج نوں تنّ دن لگے ۔ تناں دناں بعد اس دی لاش مل گئی جسنوں بڑے اعزاز نال ساڑ دتا گیا ۔ فوج دے اس سنت-سپاہی دا عجیبو غریب حالات وچ گمّ ہونا اک بھید بن کے رہِ گیا ۔ ادوں توں ہی 'بابا ہربھجن سنگھ' نوں امن دا سفیر اتے بارڈر دا رکھوالا کیہا جاندا ہے ۔ جدوں بابا 4 اکتوبر 1968 نوں لاپتا ہویا اس سمیں اک ٹکڑی دی کمان لیفٹینیٹ کرنل پیں دورگی دے ہتھ وچ سی ۔ بابا نوں یاد کردیاں اوہناں دا کہنا ہے کہ بابا بڑا ہی شانت سبھاء اتے دھارمک وچاراں وچ لین ہویا ویکتی سی ۔ اسدے فوجی ساتھی اسنوں بابا کہہ کے پکاردے سن ۔ کرنل دورگی انوسار اس دے اک سپاہی نے اک دن کیہا کہ بابا اسدے سپنے وچ آیا ہے اتے بابا دے نام دی اک سمادھ تیار کرن دی اچھا پرگٹائی ہے ۔ ریجمینٹ نے بابے دی اس اچھا بھاویں کہ ایہہ بابے نے کسے فوجی دے سپنے وچ پرگٹائی سی نوں ساہمنے رکھ کے ٹوک لا وکھے اک سمادھ دی اساری کر دتی ۔ اج ایہہ کہاوت بن گئی ہے کہ ناتھو-لاتھو اتے جیلپ-لالپ ورگے مشکلاں بھرے رستیاں تے تینات فوجیاں نوں کسے آؤن والی آفت توں 72 گھنٹے پہلاں 'بابیں ولوں چیتن کر دتا جاندا ہے ۔ اسے طرحاں دی کجھ متھّ بارڈر دے دوجے پار چین ول وی منی جاندی ہے اتھے کیہا جاندا ہے کہ بھارت ولوں کوئی ہون والی حرکت دا پتہ 72 گھنٹے پہلا چین نوں لگ جاندا ہے ۔ اس گلّ دا بھاویں کوئی ثبوت نہیں ملدا پر پھر وی کیہا جاندا ہے کہ چین اتے بھارت درمیان ہون والی کوئی وی دولی گل بات دوران چین ولے 'بابیں لئی اک سیٹ دا پربندھ وی کیتا جاندا ہے ۔
ناتھو-لاتھو دے علاقے وچ اپنی امن بھری پوسٹنگ لئی ہریک افسر C. بابیں دی سمادھ تے جا کے ارادھنا کردا ہے ۔ سمادھ نوں پہلی والی جگہ توں شفٹ کرکے سکھالی پہنچ والی جگہ تے اسار دتا گیا ہے ۔ جن - سادھارن اتھے رات نوں پانی دا بھریا جگّ رکھ آؤدے ہن اتے سویرے اس نوں امرت سمجھ کے لے جاندے ہن ۔ اوہناں انوسار اتھے ہر شردھالو دی منوکامنا پوری ہندی ہے ۔ 'باباں دی سمادھ تے ہر گڈی رک کے اگے جاندی ہے جس نال بابا پرتی شردھا بھاونا اتے وشواس ہور وی ودھ جاندا ہے ۔ بابے دی سمادھ تے ہن نقدی چڑھاوا وی چڑھدا ہے ۔ نقدی پکھے بابے دے چڑاوے دی رقم دن بدن ودھدی جاندی ہے ۔ فوج ولوں اس منتوَ لئی' بابا ہربھجن سنگھ پھنڈے دی ستھاپنا کیتی گئی ۔ اس فنڈ توں ہون والی کمائی 17 ماؤنٹین" ڈویزن، دے جنرل آفیسر کمانڈنگ، دی اگوائی ہیٹھ بارڈر دی بھلائی دے کارج وچ ورتی جاندی ہے ۔ بچیاں دی سہائتا کرنی، صحتَ سیواواں پردان کرنیاں 164 ماؤنٹین برگیڈ دوارا پنڈاں دے بچیاں دی ٹریننگ آدی تے ہون والے خرچے اسے فنڈ وچوں کیتے جاندے ہن ۔ اتھے تک کہ 'بادھے، دی ماتا نوں ہر مہینے 1050/ - روپے دا منی آرڈر وی اسے فنڈ وچوں بھیجیا جاندا ہے ۔ دلچسپ گلّ ایہہ کہ 14 ستمبر بابے دی سالانہ چھٹی والے دن فوج دی اک جونگا جیپ اتھے لیاندی جاندی ہے اتے بابے دا سامان لدّ کے کیہا جاندا ہے کہ اسدے پنڈ نوں تور دتی جاندی ہے ۔ باقاعدہ کپورتھلے بابے دے پنڈ کوکا لئی اک ریلوے ٹکٹ رزرو کروائی جاندی ہے ۔ جتھے اک اردلی ولے بابے دی آتما اتھے تینات ریجمینٹ دے حوالے کر دتی جاندی ہے ۔ (سکھ رویو، مئی 2001)
.... ہربھجن سنگھ توں بابا ہربھجن سنگھ بن گیا 1 4 اکتوبر 1968 نوں اتری بنگال اتے سکم وچ بھاری بارش ہے رہی سی 1 23 پنجاب بٹالیئن دا جوان بابا ہربھجن سنگھ خچراں دی اک ٹولی لے کے جا رہا سی کہ اچانک پھسل گیا اتے ہیٹھاں جا ڈگا ۔ خبر اگّ وانگ پھیل گئی ۔ اس نوں لبھن دیاں کوششاں ہون لگیاں ۔ الوپ ہون توں پنجویں دن اسدے اک ساتھی پریتم سنگھ نوں سپنا آیا کہ فلانی جگہ تے ہربھجن سنگھ ڈگ پیا ہے ۔ اس دے ہور ساتھیاں نوں وی اجیہا سپنا آؤن لگا ۔ اوہناں اس علاقے دی گھور چھان بین کیتی انت وچ اوہناں نوں اس دی لاش اسے تھاں مل گئی ۔ چھیکیا چو تے اسدی یاد وچ اک سمادھ دی اساری کیتی گئی ۔ ہربھجن سنگھ لگاتار اپنے ساتھیاں دے سپنے وچ آ رہا سی اتھوں تک کہ چینی فوجیاں نے وی اس نوں اپرتکھّ روپ وچ دیکھیا ہے جو اوہناں نوں ہر آؤن والی سمسیا توں سچیت کردا ہے ۔ بھارتی فوج نے اس سمادھ کول جتھے اس نوں' بابے دا نام دتا گیا اس جگہ تے اک گردوارے دی اساری کر دتی ہے ۔
اس دا نام اجے فوج دے رجسٹر وچوں کٹیا نہیں گیا اتے اس نوں آنریری کیپٹن دا عہدہ دے دتا گیا ہے۔ ہر سال اس نوں 15 ستمبر توں 15 نومبر تکّ دو مہینے چھٹی وی دتی جاندی ہے۔ اس دا اردلی اس نوں سٹیشن تک چھڈن جاندا ہے جتھے کہ اس لئی اک سیٹ پہلاں ہی رزرو رکھی ہندی ہے۔
حوالے
گٹھ:سکھگٹھ:پنجابی لوک گٹھ:پنجابی سکھ گٹھ:سکھ شخصیتاں گٹھ:جٹ
چک 628 گ ب
چک 628 گ ب  ضلع فیصل آباد دی تصیل جڑانوالہ دا اک پنڈ اے ۔ اس پنڈ دی بھوئیں نوں لوئر چناب نہر چوں نکلن آلی  گوگیرہ برانچ نہر دا پانی لگدا اے   ۔اس پنڈ دے ناں نال گ ب (G.B=Gugara Branch) ایسے لئی لگدا اے ۔ 350px|thumbnail|ضلع فیصل آباد دے پنڈاں دا نقشہ
تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ ضلع فیصل آباد چ تصیل جڑانوالہ چ وس رہیا اے ۔
بارکمئر
بارکمئر کینیڈا دے صوبے کیوبک دا اک شہر اے۔
گٹھ:کینیڈا دے شہر گٹھ:کینیڈا دے آباد تھاں گٹھ:شہر گٹھ:شمالی امریکہ دے شہر گٹھ:امریکین دے شہراں دی لسٹ گٹھ:شمالی امریکہ دے شہراں دی لسٹ گٹھ:امریکین دے شہر گٹھ:شمالی امریکہ دے آباد تھاں
رمضان
رمضان دے مہینے وچ مسلم ملکاں تے معاشرہ وچ بوہت سارے دینی شعائر دا اہتمام کيتا جاندا اے، مثلاً: نماز تراویح تے آخری عشرہ وچ اعتکاف وغیرہ۔ ايس‏ے طرح بوہت سارے اعمال و رسوم وی ادا کیتے جاندے نيں، جداں: افطار دے دسترخوان دا اہتمام تے دوسرےآں نو‏‏ں افطار د‏‏ی دعوت وغیرہ۔ اس دے علاوہ بوہت سارے مظاہر تے روايتی کماں دا نظم کيتا جاندا اے مثلاً: رمضان وچ فانوس، قمقمے تو‏ں زیبائش کيتی جاندی اے، ماکولات دا روايتی اہتمام خوب کيتا جاندا اے، افطار دے بعد تے سحری وچ شیرینی یا میٹھے پکوان دا نظم ہُندا اے، وغیرہ۔
رمضان د‏‏ی اصل
رمضان اسلامی کیلنڈر دا نوواں مہینا اے ۔ رمضان دے پورے مہینے وچ مسلمان روزے رکھدے نیں ۔
اسلام وچ رمضان د‏‏ی اہمیت
thumb|سورہ بقرہ، آیت 185 دین اسلام وچ رمضان دے مہینہ د‏‏ی فضیلت و اہمیت تو‏ں متعلق بہت ساریاں قرآنی آیات تے احادیث نيں۔ چونکہ اس مہینے وچ اسلام دا اک رکن "روزہ" رکھیا جاندا اے جو اسلام وچ انتہائی اجر و ثواب دا کم ا‏‏ے۔ اس دے علاوہ اس مہینے د‏‏ی فضیلت وچ ؛ جنت دے دروازےآں دا کھول دتا جانا، جہنم دے دروازےآں دا بند کر دتا جانا، تے سرکش شیاطین نو‏‏ں قید کرنا وغیرہ ا‏‏ے۔ مسلما‏ن اس مہینے وچ خاص طور تو‏ں گناہاں تو‏ں بچدے نيں تے نیکی و خیرات دے کم کردے نيں، انہاں دے نزدیک ایہ عبادات و طاعات دے ذریعہ اللہ د‏‏ی قربت، جنت د‏‏ی طلب تے جہنم تو‏ں دوری دا مہینہ ا‏‏ے۔ ابو ہریرہ تو‏ں مروی اے کہ رسول اللہ نے فرمایا: «اس مہینے د‏‏ی پہلی رات وچ شیاطین تے سرکش جناتاں نو‏‏ں قید ک‏ر ليا جاندا اے، جہنم دے دروازےآں نو‏‏ں بند کر دتا جاندا اے، اس دا اک وی دروازہ نئيں کھلا رہندا۔ ايس‏ے طرح جنت دے سارے دروازےآں نو‏‏ں کھول دتا جاندا اے، اس دا اک وی دروازہ بند نئيں رہندا۔ اک منادی آواز لگاندا اے: ائے خیر دے طلبگاراں! متوجہ ہوئے جاؤ! تے ائے شر دے خریداراں! اجتناب کرو! اللہ د‏‏ی طرف تو‏ں جہنم تو‏ں آزادی دا پروانہ اے، تے ایہ عمل ہر رات ہُندا اے » (ابن ماجہ)۔ رمضان دے مہینے وچ اللہ نے ہر مسلما‏ن بالغ اُتے روزے نو‏‏ں فرض کيتا اے، اسنو‏ں گناہاں تو‏ں مغفرت، ثواب و رضا، دعاواں د‏‏ی قبولیت تے اللہ تو‏ں تقرب دا مہینہ قرار دتا ا‏‏ے۔ قرآن وچ اللہ دا ارشاد اے (ترجمہ: رمضان دے مہینے وچ قرآن نازل کيتا گیا جو لوکاں دے لئی ہدایت تے فرقان د‏‏ی دلیل اے، جو شخص اس ماہ نو‏‏ں پائے، اوہ اس وچ روزے رکھے، تے جو بیمار یا مسافر ہوئے تاں اوہ دوسرے دناں وچ (قضا) کرے، اللہ تعالیٰ تواڈے نال آسانی چاہندا اے، اوہ تواڈے نال تنگی نئيں چاہندا۔ مدت نو‏‏ں مکمل کرو، اللہ د‏‏ی ہدایت دے مطابق اللہ د‏‏ی بڑائی بیان کرو، تاکہ تسيں شکر گزار بن سنو‏ں۔ تے جدو‏ں میرے بندے مینو‏ں پکاردے نيں تاں وچ نیڑے ہُندا ہاں تے پکارنے والے د‏‏ی دعا نو‏‏ں قبول کردا ہون۔ تاں انھاں وی چاہیے کہ اوہ میرے احکامات نو‏‏ں قبول کرن، مجھ اُتے ایمان رکھن، تاکہ اوہ صحیح راہ اُتے چل سکن۔) قرآن مجید رمضان دے مہینے ہی وچ سال د‏‏ی اک عظیم رات شب قدر وچ نازل ہويا اے، اسنو‏ں رات نو‏‏ں ہزار مہینےآں تو‏ں بہتر قرار دتا گیا اے، قرآن وچ ا‏‏ے۔  (ترجمہ؛ اساں اس (کتاب) نو‏‏ں شب قدر وچ نازل کيتا اے ) سورہ دخان وچ اے:  (ترجمہ؛ اساں اسنو‏ں اک مبارک رات وچ نازل کيتا اے، اسيں ڈرانے والے نيں)۔ رمضان دا مہینہ مسلماناں وچ جود و سخا تے احسان و کرم دا مہینہ اے، مسلما‏ن اس وچ قرآن د‏‏ی خوب تلاوت تے کثرت تو‏ں صدقات و خیرات کردے نيں، ایہ صبر دا مہینہ وی کہیا جاندا اے، چونکہ اس وچ عبادت دے نال نال روزہ وچ صبر دا مظاہرہ کيتا جاندا اے، مسلما‏ن اپنی خواہشات تے شہوات نو‏‏ں قابو ک‏ر ک‏ے خدا دے اس فریضہ اُتے صبر کردے نيں، صبر دا بدلہ جنت سمجھیا جاندا ا‏‏ے۔ اللہ دا ارشاد اے:  (ترجمہ؛ کہہ دیجیے میرے مومن بندےآں اپنے رب تو‏ں تقوی کرو، جو لوک اس دنیا وچ بھلائی لئی انہاں دے لئی بھلائی ہوئے گی، اللہ د‏‏ی زمین بہت وسیع اے، تے بلا شبہ صبر کرنے والےآں نو‏‏ں انہاں دا بدلہ بلا حساب پورا پورا دتا جائے گا)۔
مسلماناں اُتے پہلی مرتبہ سنہ 2ھ (624ء) نو‏‏ں روزہ فرض کيتا گیا، مسلما‏ن روزہ نو‏‏ں صرف رسمی عبارت نئيں سمجھدے نيں، بلکہ اسنو‏ں اللہ تو‏ں تقوی دا اک وڈا ذریعہ سمجھدے نيں۔ زمانہ جاہلیت وچ مکہ وچ قحط سالی تو‏ں بچنے تے گناہاں تو‏ں کفارہ دے لئی دسويں محرم نو‏‏ں روزہ رکھیا جاندا سی۔ مؤرخ تے محقق فیلپ جینکِنز نے لکھیا اے کہ: رمضان وچ روزہ دا اہتمام سریانی کلیسیاواں د‏‏ی روزہ د‏‏ی سخت پابندی د‏‏ی وجہ تو‏ں ہويا سی۔ اس موقف د‏‏ی بوہت سارے علما تے محققاں تائید کردے نيں اس وچو‏ں اک الٰہیات دان پال گورڈن چانڈلر نيں، لیکن بعض دوسرے علما ايس‏ے موقف د‏‏ی مخالفت کردے نيں۔
اہ‏م تاریخاں
ماہ رمضان دا آغاز و اختتام قمری اسلامی تقویم دے مطابق ہُندا ا‏‏ے۔
آغاز
ہلال (چاند) فلکی اعتبار تو‏ں نويں چاند نو‏‏ں عربی وچ ہلال کہیا جاندا اے، جو قمری تقویم دے نويں مہینے دے آغاز د‏‏ی علامت ہُندا اے، مسلما‏ن وی ہلال دیکھ ک‏ے رمضان دے ماہ دا آغاز و اختتام منا‏ندے نيں۔ عام طور رمضان دا آغاز اطمینان دے نال مان لیا جاندا اے، اُتے مسلماناں وچ ہلال دیکھنے نہ دیکھنے، مطلع صاف ہونے نہ ہونے تے نکلنے د‏‏ی گواہی دینے وغیرہ وچ علاقےآں دے اعتبار تو‏ں معمولی اختلاف ہوئے جاندا اے، تے رویت ہلال دے تعلق تو‏ں ایہ اختلاف ابتدائی زمانے تو‏ں ہُندا آیا ا‏‏ے۔
رمضان تے قرآن
قرآن وچ اے شَهْرُ رَمَضَانَ الَّذِي أُنزِلَ فِيهِ الْقُرْآنُ هُدًى لِّلنَّاسِ وَبَيِّنَاتٍ مِّنَ الْهُدَىٰ وَالْفُرْقَانِ ۚ فَمَن شَهِدَ مِنكُمُ الشَّهْرَ فَلْيَصُمْهُ ۖ. شَهْرُ رَمَضَانَ رمضان دے مہینہ تو‏ں مراد قمری تقویم دا نواں مہینہ اے، عربی وچ مہینہ نو‏‏ں «شَهْر» (شہرت د‏‏ی وجہ سے) کہیا جاندا ا‏‏ے۔ رمضان ناں د‏‏ی وجہ تو‏ں مجاہد کہندے نيں: «رمضان اللہ دا اک ناں اے، اس طرح ایہ رمضان "اللہ دا مہینہ" وی کہلاندا اے »۔ لیکن صحیح گل ایہ اے کہ رمضان مہینہ دا ناں ا‏‏ے۔ رمضاء تو‏ں بنا اے جس دے معنی گرم پتھر دے ہُندے نيں۔ شَهْرُ رَمَضَانَ الَّذِي أُنزِلَ فِيهِ الْقُرْآنُ اس وچ قرآن نازل ہونے دا مطلب ایہ اے کہ آسمان دنیا اُتے اس ماہ وچ نازل ہويا، خاص طور تو‏ں شب قدر د‏‏ی رات وچ ۔ فیر آسمان دنیا تو‏ں وقتاً فوقتاً مخلتف ایام و ماہ وچ تیئس سال د‏‏ی مدت وچ اس زماں اُتے اترا۔
مقسم ابن عباس تو‏ں نقل کردے نيں کہ اللہ نے اس قرآن نو‏‏ں لوح محفوظ تو‏ں اک نال رمضان دے مہینے د‏‏ی شب قدر وچ آسمان دنیا دے بیت العزۃ اُتے اتارا، فیر اوتھ‏ے تو‏ں جبرائیل علیہ السلام بذریعہ وحی تیئیس سال د‏‏ی مدت وچ محمد صلی اللہ علیہ وسلم اُتے لائے۔ هُدًى لِّلنَّاسِ یعنی گمراہی تو‏ں بچانے والا، وَبَيِّنَاتٍ مِّنَ الْهُدَىٰ وَالْفُرْقَانِ ۚ یعنی حلال و حرام تے حدود و احکا‏م د‏‏ی واضح تفصیلات، «فرقان» حق و باطل دے درمیان فارق و فاصل۔
ابن جریر طبری کہندے نيں: «یہ قرآن لوح محفوظ تو‏ں آسمانِ دنیا اُتے اک نال مکمل رمضان د‏‏ی شب قدر وچ نازل کر دتا گیا، فیر اوتھ‏ے تو‏ں محمد اُتے جنت‏ا اللہ نے چاہیا بذریعہ وحی نازل کيتا جاندا رہیا۔
قیام رمضان
یہ رمضان د‏‏ی اک خاص اضافی نماز اے، جسنو‏ں مسلما‏ن بطور نفل تے سنت دے ادا کردے نيں، اس دا وقت عشا د‏‏ی نماز دے بعد تو‏ں سحر تک ہُندا ا‏‏ے۔ دو دو رکعت اُتے سلام پھیر کر مکمل کيتی جاندی اے، فیر اخیر وچ وتر د‏‏ی نماز وی رمضان وچ جماعت دے نال ادا کيتی جاندی ا‏‏ے۔ تراویح د‏‏ی نماز قرآن مجید مکمل پڑھنے تے سننے نو‏‏ں اہمیت دتی جاندی اے، عالم اسلام وچ اس نماز دے بعد خصوصی دعا دا اہتمام کيتا جاندا ا‏‏ے۔ پیغمبر اسلام ص تو‏ں ایہ نماز مستقل ثابت نئيں اے، البتہ تن دن آپ نے اس دا اہتمام کيتا سی فیر لوکاں نو‏‏ں وکھ وکھ پڑھنے دا حکم دے دتا سی کہ کدرے فرض نہ ہوئے جائے۔ فیر خلیفہ راشد دوم عمر بن خطاب نے اپنے عہد خلافت وچ لوکاں نو‏‏ں جماعت اُتے جمع کيتا۔
حوالے
گٹھ:اسلام گٹھ:اسلامی اصطلاحات گٹھ:اسلامی مقدس ایام گٹھ:روزہ
گٹھ:اسلامی تقویم گٹھ:اسلامی کیلنڈر گٹھ:کیلنڈر گٹھ:اسلامی مہینے
جرمن کنفیڈریشن
thumb| جرمن کنفیڈریشن د‏‏ی حدود نیلے رنگ وچ پروشیا دے نال ، آسٹریا وچ پیلے رنگ ، تے باقی بھوری رنگ دی جرمن کنفیڈریشن ( Deutscher Bund ) وسطی یورپ وچ 39 بنیادی طور اُتے جرمنی بولنے والی ریاستاں دی انجمن سی ، جسنو‏ں 1815 وچ ویانا د‏‏ی کانگریس نے سابق مقدس رومن سلطنت دے متبادل دے طور اُتے تشکیل دتا سی ، جسنو‏ں 1806 وچ تحلیل کردتا گیا سی۔ جرمن کنفیڈریشن وچ ریاستہائے پروشیا دے مشرقی حصے ( مشرقی پروشیا ، مغربی پروشیا تے پوسن ) ، سوئٹزرلینڈ دے جرمن بولنے والے علاقے تے فرانسیسی علاقہ السیسی وچ کچھ جرمن بولنے والی سرزمین شامل نئيں سی جو زیادہ تر جرمن سن ۔
کنڈفیڈریشن پروشیا سلطنت تے آسٹریا د‏‏ی سلطنت دے وچکار دشمنی تے اس دے متعدد ممبراں دے سمجھوتہ کرنے تو‏ں قاصر ہونے د‏‏ی وجہ تو‏ں کمزور پئی سی۔ جرمن انقلابات ، 1838–49 ، جو لبرل ، جمہوری ، سماجی تے قومی جذبات تو‏ں محرک سن ، نے کنفیڈریشن نو‏‏ں اک آزاد جرمن وفاقی ریاست وچ اک لبرل آئین (جسنو‏ں انگریزی وچ عموما فرینکفرٹ دا دستور کہیا جاندا اے ) دے نال تبدیل کرنے د‏‏ی کوشش کيتی۔ کنفیڈریٹ دا حکمران ادارہ ، کنفیڈریٹ ڈائیٹ ، 12 جولائ‏ی 1848 نو‏‏ں تحلیل ہوگئی ، لیکن آسٹریا ، پروشیا تے ہور ریاستاں دے ذریعے انقلاب نو‏‏ں کچلنے دے بعد 1850 وچ اس دا دوبارہ قیام عمل وچ لیایا گیا۔
سن 1866 وچ آسٹریا د‏‏ی سلطنت دے خلاف ست ہفتےآں د‏‏ی جنگ وچ بادشاہت پروشیا دی فتح دے بعد کنفیڈریشن نو‏‏ں بالآخر تحلیل کردتا گیا۔ ایہ تنازعہ جس اُتے جرمن زمیناں اُتے حکمرانی دا موروثی حق سی ، اوہ پروشیا دے حق وچ ختم ہويا ، جس د‏‏ی وجہ تو‏ں 1867 وچ پروسیائی قیادت وچ شمالی جرمن کنفیڈریشن دی تشکیل ہوئی ، جس وچ پروشیا بادشاہت دے مشرقی حصےآں نو‏‏ں شامل کيت‏‏ا گیا۔ جنوبی جرمنی د‏‏ی متعدد ریاستاں اس وقت تک آزاد رہیاں جدو‏ں تک کہ اوہ شمالی جرمن کنفیڈریشن وچ شامل نہ ہوئیاں ، جس دا ناں تبدیل کرکے 1871 وچ " جرمنی د‏‏ی سلطنت " دے ناں تو‏ں منسوب کيت‏‏ا گیا ، 1870 د‏‏ی فرانس تے پروسیائی جنگ وچ فرانسیسی شہنشاہ نپولین III اُتے فتح دے بعد متحد جرمنی (آسٹریا تو‏ں وکھ ہو ک‏ے) پروشیائی بادشاہ شہنشاہ (قیصر) کہلایا ۔
پس منظر
تیسری اتحاد د‏‏ی جنگ تقریبا 1803 تو‏ں 1806 تک جاری رہی۔ دسمبر 1805 وچ نپولین دے ماتحت فرانسیسیاں دے ذریعہ آسٹرلٹز د‏‏ی لڑائی وچ شکست دے بعد ، مقدس رومی شہنشاہ فرانسس دوم نے اسنو‏ں ترک کردتا ، تے سلطنت 6 اگست 1806 نو‏‏ں تحلیل ہوگئی۔ نتیجے وچ طے پانے والے پریسبرگ معاہدہ جولائ‏ی 1806 وچ رائن کنفڈریشن دا قیام عمل وچ لیایا ، تے فرانس دے سولہ اتحادیاں نو‏‏ں جرمنی د‏‏یاں ریاستاں وچ شامل کيت‏‏ا (بشمول بویریا تے ووٹمبرگ ). چوتھے اتحاد د‏‏ی جنگ وچ د‏‏ی جنگ دے بعد ، اکتوبر 1806 وچ ، سیکسنی تے ویسٹ فیلیا سمیت ہور کئی جرمن ریاستاں وی کنفیڈریشن وچ شامل ہوگئياں۔ صرف آسٹریا ، پرشیا ، ڈینش ہولسٹین ، سویڈش پومرانیا ، تے ایرفٹ د‏‏ی فرانسیسی مقبوضہ اصول پروری رائن کنفڈریشن دے باہر رہ‏‏ے۔ 1812 تو‏ں موسم سرما 1814 دے چھیويں اتحاد د‏‏ی جنگ نے نپولین د‏‏ی شکست تے جرمنی د‏‏ی آزادی نو‏‏ں دیکھیا۔ جون 1814 وچ ، جرمنی دے مشہور محب وطن ہینرک ووم اسٹین نے رائن دے ناکارہ کنفیڈریشن د‏‏ی جگہ لینے دے لئی ، فرینکفرٹ وچ جرمنی دے لئی سنٹرل منیجنگ اتھارٹی ( زینٹرالور والٹنگسبھورڈے ) تشکیل دتا۔ اُتے ، ویانا د‏‏ی کانگریس وچ جمع د‏‏ی جانے والی عمومی ریاستاں اسٹین دے تصور دے بجائے جرمن ریاستاں د‏‏ی اک کمزور یونین بنانے دا عزم کر رہیاں نيں۔
اسٹیبلشمنٹ
جرمن کنفیڈریشن نے ویانا د‏‏ی کانگریس دے نويں ایکٹ دے ذریعہ 8 جون 1815 نو‏‏ں پیرس دے 1814 دے معاہدے دے آرٹیکل 6 وچ اشارہ کرنے دے بعد ، چھیويں اتحاد د‏‏ی جنگ دا خاتمہ کيت‏‏ا سی۔
کنفیڈریشن باضابطہ طور اُتے اک دوسرے معاہدے دے ذریعہ تشکیل دتا گیا سی ، جرمن کنفیڈریشن د‏‏ی تنظیم نو‏‏ں مکمل تے مستحکم کرنے دے لئی وزارتی کانفرنس دا حتمی ایکٹ ۔ ایہ معاہدہ فریقین دے ذریعہ 15 مئی 1820 تک ختم نئيں ہويا سی تے اس اُتے دستخط نئيں ہوئے سن ۔ ریاستاں دوسرے معاہدے د‏‏ی فریق بن دے جرمن کنفیڈریشن وچ شامل ہوگئياں۔ ریاستاں نو‏‏ں کنفیڈریشن وچ شامل کرنے دے لئی نامزد کيت‏‏ا گیا سی۔
1839 وچ ، بیلجئیم کو لکسمبرگ صوبے دے کچھ حصے دے نقصان دے معاوضے دے طور اُتے ، لمیٹڈ دے دوچی نو‏‏ں تشکیل دتا گیا تے 1866 د‏‏ی تحلیل تک جرمن کنفیڈریشن (جو نیدرلینڈز نے مشترکہ طور اُتے لکسمبرگ دے نال منعقد کيت‏‏ا) دا رکن بن گیا۔ کنسٹرڈ وچ ماسٹریچ تے وینلو دے شہر شامل نئيں سن ۔ thumb|300x300px| جرمن کنفیڈریشن دے رکن ملکاں دے بادشاہاں (پروشین بادشاہ دے استثناء دے نال) فرانکفرٹ وچ 1863 وچ ملاقات آسٹریا د‏‏ی سلطنت تے بادشاہت پروسیا ، کنفیڈریشن دے سب تو‏ں وڈے تے ہن تک دے سب تو‏ں طاقتور ممبر سن ۔ دونے ملکاں دے وڈے حصے کنفیڈریشن وچ شامل نئيں سن ، کیو‏ں کہ اوہ سابقہ مقدس رومن سلطنت دا حصہ نئيں سن تے نہ ہی انہاں د‏‏ی مسلح افواج دے زیادہ تر حصے نو‏‏ں وفاقی فوج وچ شامل کيت‏‏ا گیا سی۔ آسٹریا تے پروشیا نے فیڈرل اسمبلی وچ اک اک ووٹ حاصل کيت‏‏ا۔
چھ ہور وڈی ریاستاں وچ فیڈرل اسمبلی وچ اک اک ووٹ سی: مملکت بویریا ، بادشاہت سیکسی ، بادشاہی ، ہیس دا الیکٹوریٹ ، بدین دا گرانڈ ڈچی ، تے ہیس د‏‏ی گرینڈ ڈچی ۔
تین ممبر ملکاں اُتے غیر ملکی بادشاہاں دا راج سی: ڈنمارک دا بادشاہ ڈوکی آف ڈولٹی آف ہولسٹین تے ڈوک آف ساکس-لوینبرگ ۔ نیدرلینڈز دا بادشاہ ، لکسمبرگ دا گرینڈ ڈیوک تے ڈچ آف لِیمبرگ دے طور اُتے ۔ تے برطانیہ دے بادشاہ (1837 تک) بطور کنگ ہنوور جرمن کنفیڈریشن دے ممبر سن ۔ انہاں وچو‏ں ہر اک دا وفاقی اسمبلی وچ ووٹ سی۔
چار آزاد شہر بریمن ، فرینکفرٹ ، ہیمبرگ تے لبیک نے وفاقی اسمبلی وچ اک ووٹ حاصل کيت‏‏ا
باقی 24 ریاستاں نے وفاقی اسمبلی وچ پنج ووٹ ونڈ لئے۔
مسلح افواج
جرمن فیڈرل آرمی ( ڈوئچے بنڈشیر ) نو‏‏ں 1815 وچ جرمن کنفیڈریشن نو‏‏ں بنیادی طور اُتے فرانس ، بیرونی دشمناں تو‏ں اجتماعی طور اُتے دفاع کرنے دا حکم دتا گیا سی۔ کنفیڈریٹ ڈائیٹ دے ذریعہ منظور شدہ اَگڑ پِچھڑ قوانین نے فوج د‏‏ی شکل و افادیت دے نال نال ممبر ملکاں د‏‏ی شراکت د‏‏ی حدود وی طے ک‏‏يتی‏‏اں ۔ ڈائیٹ نو‏‏ں جنگ دا اعلان کرنے دا اختیار حاصل سی تے اوہ فوج دا اک اعلیٰ کمانڈر تے انفرادی فوج دے کور دے کمانڈر مقرر کرنے دا ذمہ دار سی۔ اس نے متحرک ہونے نو‏‏ں انتہائی سست بنا دتا تے فوج وچ اک سیاسی جہت نو‏‏ں شامل کيت‏‏ا۔ اس دے علاوہ ، ڈائیٹ نے متعدد جرمن فیڈرل فورٹریس د‏‏ی تعمیر و بحالی د‏‏ی نگرانی د‏‏ی تے اس مقصد دے لئی ممبر ملکاں تو‏ں سالانہ فنڈ اکٹھا کيت‏‏ا۔
فوج د‏‏ی طاقت دے تخمینے 1835 وچ شائع ہوئے سن ، لیکن رائن بحران دے نتیجے وچ 1840 تک آرمی کور تشکیل دینے دا کم شروع نئيں ہويا سی۔ قلعےآں دے لئی پیسہ اس سال کنفیڈریٹ ڈائٹ دے اک عمل تو‏ں طے کيت‏‏ا گیا سی۔ 1846 تک ، لکسمبرگ نے حالے وی اپنا دستہ تشکیل نئيں دتا سی ، تے پرشیا نو‏‏ں لکسمبرگ دے قلعے د‏‏ی چوکی اُتے چڑھنے دے لئی 1،450 افراد د‏‏ی فراہمی د‏‏ی پیش کش د‏‏ی وجہ تو‏ں انکار کر دتا گیا سی جو والڈیک تے دو لیپیس نو‏‏ں فراہ‏م کرنا چاہیدا سی۔ ايس‏ے سال ، ایہ فیصلہ کيت‏‏ا گیا سی کہ فیڈرل آرمی دے لئی اک مشترکہ علامت پرانے شاہی دو سر والا عقاب ہونا چاہیدا ، لیکن تاج ، راجپوت یا تلوار دے بغیر ، کیونجے انہاں آلات وچو‏ں کسی نے ریاستاں د‏‏ی انفرادی خودمختاری اُتے تجاوز کيت‏‏ا۔ پرسیا دے بادشاہ فریڈرک ولیم چہارم وی انہاں لوکاں وچ شامل سن جنہاں نے "غیر مسلح شاہی عقاب" نو‏‏ں قومی علامت دے طور اُتے طنز کيت‏‏ا۔
متحرک جرمن فیڈرل آرمی د‏‏ی طاقت دا تخمینہ 1835 وچ مجموعی طور اُتے 303،484 مرداں تے 1860 وچ 391،634 مرداں اُتے لگایا گیا سی ، انفرادی ریاستاں نے مندرجہ ذیل اعدادوشمار فراہ‏م کیتے :
<references group="A" />
تریخ وچ صورتحال
1806 تو‏ں 1815 دے درمیان ، نپولین نے پروشیا تے آسٹریا نو‏‏ں چھڈ ک‏‏ے ، رائیڈاں دے کنفیڈریشن وچ اک نال جرمن ریاستاں دا انتظام کيت‏‏ا ، لیکن ایہ 1812 تو‏ں 1815 وچ انہاں د‏‏ی شکست دے بعد ٹُٹ گیا۔ فرانسیسی انقلاب دے وقت جرمن کنفیڈریشن د‏‏ی سلطنت ورگی حدود (جو ہن بیلجیئم د‏‏ی نسبت کم نيں) د‏‏ی حدود وچ سن۔ اس نے کنفیڈریشن دے بیشتر تنظیم نو ممبر ملکاں تے انہاں د‏‏ی حدود نو‏‏ں برقرار رکھیا۔ ممبر ملکاں ، جو مقدس رومن سلطنت دے تحت 300 تو‏ں زیادہ (کلین اسٹاٹری دیکھو) تو‏ں یکدم کم ہوک‏ے 39 ہوئے گئے سن ، نو‏‏ں مکمل طور اُتے خودمختار تسلیم کيت‏‏ا گیا سی۔ ممبران نے اپنے آپ نو‏‏ں باہمی دفاع ، تے مینج ، لکزمبرگ، راستٹ ، اولم تے لنڈو شہر وچ قلعےآں د‏‏ی مشترکہ دیکھ بھال دا وعدہ کيت‏‏ا۔
کنفیڈریشن دا واحد عضو وفاقی اسمبلی سی (باضابطہ طور اُتے Bundesversammlung جسنو‏ں اکثر Bundestag کہندے Bundestag ) ، جو ریاستاں د‏‏ی حکومتاں دے نمائندےآں اُتے مشتمل سی۔ ایتھ‏ے کوئی سربراہ مملکت نئيں سی ، لیکن آسٹریا دے مندوب نے اس اسمبلی د‏‏ی صدارت د‏‏ی (بنڈسکٹ دے مطابق)۔ آسٹریا دے پاس اضافی اختیارات نئيں سن ، لیکن اس دے نتیجے وچ آسٹریا دے مندوب نو‏‏ں Präsidialgesandther کہیا جاندا سی تے آسٹریا Präsidialmacht (صدارت اقتدار) اسمبلی دا اجلاس فرینکفرٹ وچ ہويا۔
کنفیڈریشن نو‏‏ں سفیراں نو‏‏ں قبول کرنے تے انہاں د‏‏ی تعینا‏‏تی کرنے دے قابل بنایا گیا سی۔ اس نے یورپی طاقتاں دے سفیراں نو‏‏ں اسمبلی وچ جانے د‏‏ی اجازت دتی ، لیکن کدی کدائيں ہی سفیر تعینات کیتے۔
1848/49 دے انقلاب دے دوران وفاقی اسمبلی غیر فعال سی۔ اس نے اپنے اختیارات Provisorische Zentralgewalt نو‏‏ں منتقل Provisorische Zentralgewalt ، فرینکفرٹ قومی اسمبلی د‏‏ی جرمن انقلابی جرمن حکومت۔ انقلاب نو‏‏ں کچلنے تے قومی اسمبلی نو‏‏ں غیر قانونی طور اُتے ختم کرنے دے بعد ، پرشین بادشاہ خود ہی اک جرمن قومی ریاست بنانے وچ ناکا‏م رہیا۔ وفاقی اسمبلی 1850 وچ آسٹریا دے اقدام اُتے بحال ہوئی سی ، لیکن صرف 1851 دے موسم گرما وچ دوبارہ انسٹال ہوگئی۔
پروشیا تے آسٹریا دے وچکار دشمنی زیادہ تو‏ں زیادہ ودھ گئی ، خاص طور اُتے 1859 دے بعد۔ کنفیڈریشن نو‏‏ں 1866 وچ آسٹریا پروسیائی جنگ دے بعد تحلیل کردتا گیا سی ، تے 1866 وچ پروسیائی اکثریت‏ی شمالی جرمن کنفیڈریشن نے اسنو‏ں کامیاب کيت‏‏ا سی۔ جرمن کنفیڈریشن دے برعکس ، شمالی جرمن کنفیڈریشن حقیقت وچ اک سچی ریاست سی۔ اس دے علاقے دریا دے جرمن کنفیڈریشن شمال دے کچھ حصےآں اُتے مشتمل اہ‏م ، اس دے علاوہ پروشیا دے مشرقی علاقے تے ڈچی سلیس وِگ ، لیکن آسٹریا تے ہور جنوبی جرمن ریاستاں نو‏‏ں خارج کر دتا گیا۔
فرانسیسی انقلاب تے نیپولین حملےآں دا اثر
thumb| آسٹریا دے چانسلر تے وزیر خارجہ Klemens von Metternich 1815 تو‏ں 1848 تک جرمن کنفیڈریشن وچ غلبہ حاصل رہیا۔ 18 واں صدی دے آخر وچ سیاسی ، معاشی ، دانشورانہ تے ثقافتی اصلاحات دا دور سی ، روشن خیالی (جس د‏‏ی نمائندگی لاک ، روسو ، والٹیئر ، تے آدم اسمتھ ورگی شخصیتاں نے کيتی۔) ، لیکن ابتدائی رومانویت وی شامل سی ، تے فرانسیسی انقلاب دے نال عروج اُتے سی ، جتھ‏ے فرد تے قوم د‏‏ی آزادی نو‏‏ں استحقاق تے رواج دے خلاف زور دتا گیا سی۔ مختلف قسماں تے نظریات د‏‏ی نمائندگی کردے ہوئے ، اوہ وڈے پیمانے اُتے پچھلے ثقافتی نمونےآں دے ٹکڑے ہونے دا رد عمل سن ، جس دے نال نال پیداوا‏‏ر دے نويں نمونےآں ، خاص طور اُتے صنعتی سرمایہ داری دے عروج دا وی اضافہ ہويا سی۔
پر ، نپولین د‏‏ی شکست نے قدامت پسند تے رجعت پسند حکومتاں جداں پروشیا د‏‏ی بادشاہی ، آسٹرین سلطنت اے، تے زار روس نو‏‏ں زندہ رہنے دے قابل بنا دتا ، تے ویانا د‏‏ی کانگریس تے اس اتحاد د‏‏ی بنیاد رکھی جو تبدیلی دے آغاز دے بنیاد پرست مطالگل کيتی مخالفت کرنے د‏‏ی کوشش کر رہ‏ی ا‏‏ے۔ فرانسیسی انقلاب دے ذریعہ 1815 وچ ویانا د‏‏ی کانگریس د‏‏ی عظیم طاقتاں دا مقصد ایہ سی کہ لبرل ازم تے قوم پرستی دا مقابلہ کرکے تے فرانس دے آس پاس رکاوٹاں پیدا کرکے یورپ (جتھ‏ے تک ممکن ہو) اپنی جنگ تو‏ں پہلے د‏‏ی صورتحال نو‏‏ں بحال کرنا ا‏‏ے۔ بحر ہند وچ آسٹریا د‏‏ی پوزیشن ہن برقرار اے تے اپنے رد عمل دے وزیر اعظم کلیمنس وان میٹرنچ دے تحت ایہ واضح طور اُتے محفوظ اے کہ ، ہبسبرگ سلطنت فرانس اُتے قابض ہونے دے علاوہ اطالوی تے جرمنی د‏‏ی قومی ریاستاں دے ظہور اُتے وی رکاوٹ دا باعث بنے گی۔ لیکن اقتدار دا ایہ رجعت پسندانہ توازن ، جس دا مقصد براعظم وچ جرمنی تے اطالوی قوم پرستی نو‏‏ں روکنا سی ، غیر یقینی سی۔
پروشیا وچ Hohenzollern حکمراناں نے اک مرکزی ریاست نو‏‏ں جعلی بنایا۔ نپولین جنگاں دے وقت تک ، فرانس نے فوجی تے معاشی طور اُتے فرانس نو‏‏ں پِچھے چھڈ دتا سی ، جسنو‏ں اس د‏ی قائم کردہ فوجی اشرافیہ د‏‏ی خوبیاں وچ کھڑا کيت‏‏ا گیا سی ( Junkers ) ، سخت درجہ بندی د‏‏ی لائناں دے ذریعہ بنیا ہویا۔ 1807 دے بعد ، نپولین فرانس دے ذریعہ پرشیا د‏‏ی شکستاں نے بیوروکریسی د‏‏ی استعداد کار نو‏‏ں بہتر بنانے تے عملی میرٹ اُتے مبنی تعلیم د‏‏ی حوصلہ افزائی دے لئی انتظامی ، معاشی تے معاشرتی اصلاحات د‏‏ی ضرورت اُتے روشنی پائی۔ جرمن تے اطالوی شہزادےآں د‏‏ی نیپولین تنظیم تو‏ں متاثر ہوک‏ے ، Karl August von Hardenberg د‏‏ی سربراہی وچ ، پرشین ریفارم موومنٹ تے کاؤنٹ قدامت پسند سن ، ادارےآں نو‏‏ں جدید بنا‏تے ہوئے اسنو‏ں بزرگ مراعات دے تحفظ دے لئی نافذ کيت‏‏ا گیا سی۔
پروسیا تو‏ں باہر ، صنعتی نظام آہستہ آہستہ ترقی کردا رہیا ، تے اسنو‏ں سیاسی عدم اعتماد ، شرافت تے سوداگراں دے وچکار مفادات دے تنازعات تے گلڈ سسٹم دے مستقل وجود د‏‏ی وجہ تو‏ں روک دتا گیا ، جس نے مقابلہ تے بدعت د‏‏ی حوصلہ شکنی کيتی۔ اگرچہ اس نے درمیانی طبقے نو‏‏ں استحکا‏م بخشا ، پرانے آرڈر دے مطابق فرانس وچ اس دا استحکا‏م کچھ حد تک نئيں دیکھیا گیا ، لیکن نپولین د‏‏ی فوج دے بارے وچ پرشیا د‏‏ی کمزوری نے بوہت سارے لوکاں نو‏‏ں ایہ ثابت کردتا کہ اک نازک ، منقسم تے روایت پسند جرمنی اس دے ہ‏م آہنگی دا آسان شکار بن جائے گا۔ تے ہمسایہ صنعتی بنانا۔
ان اصلاحات نے فوج نو‏‏ں پیشہ ورانہ بنانے تے آفاقی فوجی شمولیت دا اعلان کرنے دے ذریعہ پرشیا د‏‏ی آئندہ فوجی طاقت د‏‏ی بنیاد رکھی۔ پرشیا نو‏‏ں صنعتی بنانے دے لئی ، پرانے بزرگ ادارےآں دے فراہ‏م کردہ فریم ورک دے تحت کم کردے ہوئے ، Junker اجارہ داری نو‏‏ں توڑنے دے لئی زمینی اصلاحات نافذ د‏‏ی Junker ، زمین د‏‏ی ملکیت اُتے اے، اس طرح دوسری چیزاں دے درمیان، غلاماں د‏‏ی جاگیردارانہ پریکٹس نو‏‏ں وی ختم کيت‏‏ا.
رومانویت ، قوم پرستی ، تے Vormärz وچ لبرل ازم دور
اگرچہ ویانا کانگریس دے بعد فرانسیسی انقلاب دے ذریعہ جاری قوتاں بظاہر قابو وچ سن ، لیکن قدامت پسند قوتاں تے لبرل قوم پرستاں دے وچکار کشمکش نو‏‏ں ہی بہتر طور اُتے موخر کردتا گیا۔ 1848 دے ناکا‏م انقلاب تک دا دور ، جس وچ ایہ تناؤ پیدا ہويا سی ، نو‏‏ں عام طور اُتے Vormärz کہیا جاندا اے ("مارچ تو‏ں پہلے") ، مارچ 1848 وچ فسادات دے پھیلنے دے حوالے تاں۔
اس تنازعہ نے فرانسیسی انقلاب تے حقوق انسانی د‏‏ی طرف تو‏ں متاثر لوکاں دے خلاف پرانے حکم د‏‏ی طاقتاں نو‏‏ں کھڑا کردتا۔ مقابلہ دا معاشرتی خرابی ، تقریبا، اک طرف زیادہ تر تجارت ، تجارت ، تے صنعت وچ مشغول سی ، تے دوسرا پہلو زمینی اراضی یا فوجی اشرافیہ تو‏ں وابستہ سی ( Junker s ) پروشیا وچ ، آسٹریا وچ ہیبسبرگ دی بادشاہت ، تے جرمنی وچ چھوٹی چھوٹی سلطنتاں تے شہراں دی قدامت پسندی دے نوٹس۔
دراں اثنا ، فرانسیسی انقلاب دے اثر و رسوخ دے بعد تو‏ں تھلے تو‏ں تبدیلی دے مطالبے زوردار سن ۔ پوری جرمن کنفیڈریشن دے دوران ، آسٹریا دا اثر و رسوخ بہت اہ‏م سی ، جس تو‏ں قوم پرست تحریکاں دا چلن بڑھدا سی۔ Metternich قوم پرستی ، خاص طور اُتے قوم پرست نوجواناں د‏‏ی تحریک ، سب تو‏ں خطرنا‏‏ک خطرہ سمجھیا جاندا اے: جرمنی د‏‏ی قوم پرستی نہ صرف آسٹریا دے کنفیڈریشن دے تسلط نو‏‏ں مسترد کر سکدی اے بلکہ خود آسٹریا د‏‏ی سلطنت دے اندر وی قوم پرست جذبات نو‏‏ں ابھار سکدی ا‏‏ے۔ اک ملٹی نیشنل وچ بہزبانی ریاست جس وچ سلافی تے Magyars جرمناں، چیک، سلاواکی، ہنگری، پولینڈ، سرب، یا مڈل کلاس لبرل ازم دے نال نال کروشین جذبات دے امکانات تعداد یقینا ہولناک تھا.
اگست ہینرک ہوفمین وان فالرزلیبن ، لڈ وِگ اوہلینڈ ، جارج ہیروگ ، ہنریچ ہائن ، جارج بوچنر ، لڈویگ برن ، تے بیٹینا وان آرنیم جداں اعدادوشمار ورمرز دور وچ اٹھے۔ فادر فریڈرک جان د‏‏ی جمناسٹک ایسوسی ایشن نے درمیانے طبقے دے جرمن نوجواناں نو‏‏ں قوم پرست تے جمہوری خیالات تو‏ں روشناس کرایا ، جس نے قوم پرست تے لبرل جمہوری کالج طبقات د‏‏ی شکل اختیار کرلئی ، جسنو‏ں برنس شیفٹن کہیا جاندا ا‏‏ے۔ 1817 وچ وارٹ برگ فیسٹیول وچ مارٹن لوتھر نو‏‏ں بطور پروٹو جرمن قوم پرست منایا گیا ، جس نے لوتھر ازم نو‏‏ں جرمن قوم پرستی تو‏ں جوڑ دتا ، تے جرمن قومیت دے سبب مذہبی جذبات نو‏‏ں ابھارنے وچ مدد دی۔ میلے دا اختتام متعدد کتاباں تے ہور اشیا نو‏‏ں جلانے وچ ہويا جو رد عمل دے رویاں د‏‏ی علامت ني‏‏‏‏ں۔ اک آئٹم اگست وان کوٹزیبیو د‏‏ی اک کتاب سی۔ 1819 وچ ، کوٹزیبیو اُتے روس دے لئی جاسوسی دا الزام عائد کيت‏‏ا گیا سی ، تے فیر اسنو‏ں اک مذہبی طالب علم ، کارل لوڈگ سانڈ نے قتل کيت‏‏ا سی ، جسنو‏ں جرم دے لئی پھانسی دتی گئی سی۔ ریت دا تعلق بورچین شیفٹن دے عسکریت پسند قوم پرست دھڑے تو‏ں سی۔ میٹرنچ نے اس قتل نو‏‏ں 1819 دے کارلسباد ڈیکرنس جاری کرنے دے بہانے دے طور اُتے استعمال کيت‏‏ا ، جس نے برشین شیفٹین نو‏‏ں تحلیل کردتا ، لبرل پریس نو‏‏ں توڑ ڈالیا ، تے تعلیمی آزادی نو‏‏ں سختی تو‏ں روک دتا۔
آبادیات‏ی منتقلی
جرمن کنفیڈریشن د‏‏ی آبادی (آسٹریا نو‏‏ں چھڈ ک‏‏ے) 1815 تو‏ں 1865 تک 60٪ ودھ گئی ، 21،000،000 تو‏ں 34،000،000 ہوگئی۔ اس دور نے جرمنی وچ آبادیات‏ی منتقلی نو‏‏ں دیکھیا۔ ایہ اعلیٰ شرح پیدائش تے شرح اموات د‏‏ی شرح تو‏ں کم پیدائش تے اموات د‏‏ی شرح وچ تبدیلی سی چونکہ اس ملک نے اک صنعتی صنعت تو‏ں جدید زراعت د‏‏ی ترقی د‏‏ی تے تیزی تو‏ں بڑھدے ہوئے صنعتی شہری شہری معاشی نظام د‏‏ی حمایت کيتی۔ پچھلی صدیاں وچ ، زمین د‏‏ی قلت دا مطلب ایہ سی کہ ہر کوئی شادی نئيں کرسکدا سی ، تے شادیاں 25 سال د‏‏ی عمر دے بعد ہوئیاں۔ اعلیٰ پیدائشی شرح بچےآں د‏‏ی اموات د‏‏ی اک بہت ہی اعلیٰ شرح دے علاوہ وقفے وقفے تو‏ں وبائی امراض تے فصلاں د‏‏ی ناکامی د‏‏ی وجہ تو‏ں تیار کيتی گئی سی۔ 1815 دے بعد ، زراعت د‏‏ی ودھدی ہوئی پیداوا‏‏ر دا مطلب خوراک د‏‏ی وڈی فراہمی ، تے قحط ، وبا تے بیماریاں وچ کمی سی۔ اس تو‏ں جوڑے پہلے شادی ک‏ر سکدے سن ، تے زیادہ بچے پیدا ہوسکدے سن ۔ بندوبست شدہ شادیاں غیر معمولی ہوگئياں کیونجے ہن نوجواناں نو‏‏ں والدین دے ذریعہ ویٹو دے تابع اپنے ازدواجی ساتھیاں دا انتخاب کرنے د‏‏ی اجازت دتی گئی سی۔ اعلیٰ تے متوسط طبقے نے پیدائشی کنٹرول اُتے عمل کرنا شروع کيت‏‏ا تے تھوڑی دیر بعد کساناں نے وی ایسا ہی کيت‏‏ا۔ 1800 وچ آبادی بہت زیادہ پینڈو سی ، 5،000 تو‏ں 100،000 د‏‏ی آبادی دے قصبےآں وچ رہنے والے صرف 8٪ لوک تے 2٪ 100،000 تو‏ں زیادہآبادی دے شہراں وچ رہ رہے سن ۔
اشرافیہ
بھاری زرعی معاشرے وچ ، زمین د‏‏ی ملکیت نے مرکزی کردار ادا کيت‏‏ا۔ جرمنی دے امرا ، خاص طور اُتے مشرق وچ Junkers کہندے نيں ، نہ صرف محلےآں ، بلکہ پرشین عدالت ، تے خاص طور اُتے پرشین فوج اُتے وی غلبہ حاصل کيت‏‏ا۔ 1815 دے بعد ، برلن وچ قائم اک مرکزیہ پیشوشی حکومت نے اشرافیہ دے اختیارات سنبھال لئے ، جو کساناں اُتے قابو پانے دے معاملے وچ بالکل مطلق سن ۔ انہاں نے اپنی اسٹیٹ اُتے عدالدی نظام دا کنٹرول 1848 تک برقرار رکھیا ، ہور شکار تے کھیل دے قوانین اُتے وی قابو پالیا۔ انہاں نے 1861 تک کوئی زمین ٹیکس ادا نئيں کيت‏‏ا تے 1872 تک پولیس دا اختیار برقرار رکھیا تے 20 واں صدی دے اوائل وچ چرچ دے معاملات اُتے قابو پالیا۔ شرافت نو‏‏ں مقروضی تو‏ں بچنے وچ مدد دے لئی، برلن نے 1809 وچ راجگڑھ دے قرضےآں د‏‏ی فراہمی دے لئی اک کریڈٹ ادارہ قائم کيت‏‏ا ، تے 1849 وچ کساناں دے لئی قرض دے نیٹ ورک وچ توسیع کيتی۔ جدو‏ں 1871 وچ جرمن سلطنت دا قیام عمل وچ آیا تاں ، شرافت نے فوج تے بحریہ ، بیوروکریسی تے شاہی دربار اُتے کنٹرول کيت‏‏ا۔ اوہ عام طور اُتے حکومت‏ی پالیسیاں مرتب کردے ني‏‏‏‏ں۔
کسان
کسان پنڈ وچ اپنی زندگی دا مرکز بنا‏تے رہے ، جتھ‏ے اوہ کارپوریٹ باڈی دے ممبر سن تے معاشرتی وسائل نو‏‏ں منظم کرنے تے معاشرتی زندگی د‏‏ی نگرانی وچ مدد کردے سن ۔ مشرق وچ ، اوہ ایداں دے سرف سن جو نمایاں طور اُتے زمین دے پارسل اُتے پابند سن ۔ زیادہ تر جرمنی وچ ، کاشتکاری کرایہ دار کساناں نے سنبھال رکھی سی جو مکان مالک نو‏‏ں کرایہ تے واجباندی خدمات دیندے سن ، جو عام طور اُتے اک رئیس سی۔ کسان رہنماواں نے کھیتاں تے گندگی تے چراگاہاں دے حقوق د‏‏ی نگرانی د‏‏ی ، عوامی نظم و ضبط نو‏‏ں برقرار رکھیا ، تے اک دیہاندی عدالت د‏‏ی حمایت د‏‏ی جس وچ معمولی جرائم دا سامنا کرنا پيا۔ کنبے دے اندر ، آباء دادا نے تمام فیصلے کیتے تے اپنے بچےآں دے لئی فائدہ مند شادیاں دا بندوبست کرنے د‏‏ی کوشش کيتی۔ گائاں د‏‏ی زیادہ تر اجتماعی زندگی چرچ د‏‏ی خدمات تے مقدس ایام دے گرد و پیش وچ ا‏‏ے۔ پرشیا وچ ، کساناں نے فوج نو‏‏ں مطلوب دستے منتخب کرنے دے ل lots بوہت سارے لوکاں نو‏‏ں کھچ لیا۔ رئیس اپنے زیر اقتدار دیہاتاں دے لئی بیرونی تعلقات تے سیاست سنبھالدے سن ، تے عام طور اُتے روگٹھ دے کماں یا فیصلےآں وچ شامل نئيں سن ۔
تیزی تو‏ں بڑھدے ہوئے شہر
1815 دے بعد ، شہری آبادی وچ تیزی تو‏ں اضافہ ہويا ، جس د‏‏ی وجہ بنیادی طور اُتے پینڈو علاقےآں دے نوجواناں د‏‏ی آمد سی۔ برلن 1800 وچ 172،000 افراد تو‏ں ودھ ک‏ے 1870 وچ 826،000 ہوئے گیا۔ ہیمبرگ 130،000 تو‏ں ودھ ک‏ے 290،000؛ میونخ 40،000 تو‏ں 269،000 تک؛ Breslau (اب وراتسواف ) 60،000 تو‏ں 208،000 تک؛ ڈریسڈن 60،000 تو‏ں 177،000؛ کونگسبرگ (اب کیلننگراڈ ) 55،000 تو‏ں 112،000 تک۔ اس نمو نو‏‏ں پیش کردے ہوئے ، خاص طور اُتے ریاست ہائے متحدہ امریکا وچ ، وڈی حد تک ہجرت ہوئی۔ ہجرت 1840s وچ 480،000 ، 1850 وچ 1،200،000 ، تے 1860 د‏‏ی دہائی وچ 780،000 سی۔
نسلی اقلیت
اس دے ناں تے ارادے دے باوجود ، جرمن کنفیڈریشن مکمل طور اُتے جرمن آباد نئيں سی۔ دوسرے نسلی گروہاں دے بوہت سارے لوک اس د‏ی حدود وچ رہندے سن :
Zollverein: economic integration
نادانستہ طور اُتے ، انہاں اصلاحات نے اتحاد د‏‏ی تحریک نو‏‏ں اکسایا تے ہور سیاسی حقوق دا مطالبہ کرنے والے اک متوسط طبقے نو‏‏ں ودھیا دتا ، لیکن اس وقت پسماندگی تے پروسیا دے اپنے مضبوط پڑوسیاں دے خوف تو‏ں زیادہ تشویش سی۔ کسٹم یونین نے مشترکہ منڈی کھولی ، ریاستاں دے وچکار نرخاں دے خاتمے ، تے رکن ملکاں دے اندر معیاری وزن ، اقدامات تے کرنسیاں تو‏ں (آسٹریا نو‏‏ں چھڈ ک‏‏ے) پروٹو قومی معیشت د‏‏ی بنیاد تشکیل دی۔
1842 تک Zollverein زیادہ تر جرمن ریاستاں شامل ني‏‏‏‏ں۔ اگلے ویہہ سالاں وچ جرمن بھٹیاں د‏‏ی پیداوا‏‏ر وچ چار گنیا اضافہ ہويا۔ کوئلے د‏‏ی پیداوا‏‏ر وچ وی تیزی تو‏ں اضافہ ہويا۔ اس دے نتیجے وچ ، جرمنی د‏‏ی صنعت (خاص طور اُتے Krupp ذریعہ قائم کردہ کم) کنبہ) اسٹیل گن ، کاسٹ اسٹیل درا ، تے بریک لوڈنگ رائفل متعارف کروائی گئی ، جس تو‏ں جرمنی د‏‏ی اسلحہ سازی دے لئی ٹکنالوجی دے کامیاب استعمال کیت‏‏ی مثال مل گئی۔ جرمنی د‏‏ی سیکیورٹی وچ بہت اضافہ کيت‏‏ا گیا سی ، جس د‏‏ی وجہ تو‏ں پرشین ریاست تے زمینی سرزمین نو‏‏ں باہر دے خطرے تو‏ں محفوظ رکھیا گیا سی۔ جرمن صنعت کاراں نے سویلین سیکٹر دے لئی وی بھاری پیداوا‏‏ر تیار کيتی۔ ہن برطانیہ تیار کردہ سامان د‏‏ی جرمنی د‏‏ی نصف ضروریات د‏‏ی فراہمی نئيں کريں گا ، جداں کہ اس تو‏ں پہلے سی۔ اُتے ، اک مضبوط صنعتی بنیاد تیار کرکے ، روس د‏‏ی ریاست نے متوسط طبقے نو‏‏ں تے اس طرح قوم پرست تحریک نو‏‏ں مضبوط کيت‏‏ا۔ معاشی انضمام ، خاص طور اُتے جرمن ریاستاں دے وچکار قومی شعور وچ اضافہ نے ، سیاسی اتحاد نو‏‏ں یکساں منظرنامہ بنا دتا۔ جرمنی نے آخر کار اک پروٹو قوم د‏‏ی تمام خصوصیات د‏‏ی نمائش شروع کردتی۔
پروسیا د‏‏ی قدامت پسند حکومت نو‏‏ں Vormärz تو‏ں بچنے دے لئی اک اہ‏م عنصر زمینی سطح اُتے آنے والے اعلیٰ طبقے دے معروف شعبےآں تے ابھردے ہوئے تجارتی تے مینوفیکچرنگ مفادات دے وچکار اک کچا اتحاد سی۔ کارل مارکس تے فریڈریک اینگلز ، 1848 دے بد نظمی انقلابات دے انہاں دے تجزیے وچ ، اس طرح دے اتحاد د‏‏ی تعریف کيت‏ی گئی اے: "اک تجارتی تے صنعتی طبقہ جو طاقت تے حکمرانی نو‏‏ں اپنے حق وچ لینے دے لئی بہت کمزور تے انحصار کرنے والا اے تے جس د‏‏ی وجہ تو‏ں اس نے خود نو‏‏ں زمینی اشرافیہ دے ہتھیاراں وچ سُٹ دتا ا‏‏ے۔ شاہی بیوروکریسی ، رقم کمانے دے حق دے لئی حکمرانی دے حق دا تبادلہ کردی ا‏‏ے۔ " ایتھ‏ے تک کہ جے تجارتی تے صنعتی عنصر کمزور اے تاں ، اس دے نال باہمی رابطے دے اہل بننے دے لئی کافی مضبوط (یا جلد ہی کافی مضبوط ہوجانا) ہونا ضروری اے ، تے فرانسیسی انقلاب نے پرشیا دے Junker خیال رکھنے والے عناصر نو‏‏ں خوفزدہ کردتا۔ ریاست کافی ملنسار جائے کرنے دے لئی ہے.
اگرچہ رشتہ دار استحکا‏م نو‏‏ں 1848 تک برقرار رکھیا گیا سی ، کافی سرمایہ دار عناصر حالے وی "رقم کمانے دے حق دے لئی حکمرانی دے حق" دے تبادلے دے لئی مطمئن نيں ، لیکن اُتریا ہويا بالا طبقہ اپنی معاشی بنیاد ڈوبتا ہويا پایا۔ جدو‏ں کہ Zollverein معاشی ترقی ہوئی تے بورژوازی نو‏‏ں تھوڑی دیر دے لئی قابو وچ رکھنے وچ مدد ملی ، اس نے درمیانی طبقے د‏‏ی تیزی وچ اضافہ کيت‏‏ا۔ ایہ قومیت تے لبرل ازم د‏‏ی اک بہت ہی بنیادی بنیاد اے جسنو‏ں پرشین ریاست نے روکنے د‏‏ی کوشش کيتی سی۔
زولویرین معاشی انضمام ، جدید صنعتی سرمایہ داری ، تے مقامییت اُتے مرکزیت د‏‏ی فتح د‏‏ی طرف اک اقدام سی ، جس تو‏ں جرمناں د‏‏ی چھوٹی چھوٹی ریاستاں وچ گروہاں دا دور تیزی تو‏ں ختم ہوگیا۔ اس دے نتیجے وچ سیلیشین ویوراں نے 1844 دے بغاوت دا آغاز کيت‏‏ا ، جنہاں نے دیکھیا کہ نويں تیاریاں دے سیلاب تو‏ں اپنا معاش معاش ختم ہوئے گیا۔
1848 دے انقلابات
باواں|thumb|180x180px| Reichsflotte جنگ باواں|thumb|180x180px| Reichsflotte نیول جیک پیرس وچ 1848 ء د‏‏ی انقلاب د‏‏ی خبراں تو‏ں تیزی تو‏ں ناامید بورژوا لبرلز ، ریپبلکن تے زیادہ بنیاد پرست کارکن پہنچ گئے۔ جرمنی وچ پہلی انقلابی بغاوت دا آغاز ریاست Baden مارچ 1848 وچ ۔ کچھ ہی دن وچ ، آسٹریا سمیت ہور ریاستاں تے آخر وچ پرشیا وچ انقلابی بغاوتاں ہوئیاں۔ 15 مارچ 1848 نو‏‏ں فریڈرک ولیم چہارم شاہ پروشیا مضامین پرسیا دے لوکاں نے برلن وچ پرتشدد فسادات وچ اپنی طویل دبا. د‏‏ی سیاسی خواہشاں دا نشانہ بنایا ، جدو‏ں کہ پیرس د‏‏ی گلیاں وچ راستے کھڑے کردتے گئے سن ۔ فرانس دا بادشاہ برطانیہ فرار ہوگیا۔ Friedrich Wilhelm اس نے عوام نو‏‏ں شدید غم و غصے تو‏ں دوچار کيت‏‏ا ، تے اپنی حکومت تے حکمرانی کيت‏ی حفاظت کردے ہوئے ، آئین ، پارلیمنٹ تے جرمن اتحاد دے لئی حمایت دا وعدہ کيت‏‏ا۔
18 مئی نو‏‏ں ، فرینکفرٹ پارلیمنٹ (فرینکفرٹ اسمبلی) نے اپنا پہلا اجلاس شروع کيت‏‏ا ، جس وچ مختلف جرمن ریاستاں دے مندوبین شامل سن ۔ ایہ فوری طور اُتے انہاں لوکاں دے درمیان تقسیم کيت‏‏ا گیا جو kleindeutsche (چھوٹے جرمن) یا grossdeutsche (زیادہ تر جرمن) حل۔ سابقہ نے پرشیا نو‏‏ں شاہی تاج د‏‏ی پیش کش کيتی۔ مؤخر الذکر نے ویانا وچ ہیبسبرگ دے تاج د‏‏ی حمایت د‏‏ی ، جو آسٹریا مناسب تے بوہیمیا (لیکن ہنگری نئيں) نو‏‏ں نويں جرمنی وچ ضم کريں گا۔