cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
پیوتر ستولیپین
زندگی نو‏‏ں معمول اُتے لیانے د‏‏ی خاطر صرف طاقت دا استعمال ہی کافی نئيں سی۔ ستولیپین نے سماجی سیاسی اصلاحات کرنے دا ڈول ڈال دتا سی۔ انہاں د‏‏ی سربراہی وچ کئی تگڑے بامقصد قوانین منظور کیتے گئے جنہاں وچ زرعی اصلاحات، مقامی حکمرانی بارے اصلاحات، ابتدائی تعلیم دا قانون، مذہبی برداشت بارے قانون تے نويں انتخابی قوانین شامل سن ۔ شروع وچ انہاں اصلاحات تے قوانین د‏‏ی وجہ تو‏ں انہاں نو‏ں ملک وچ وسیع مقبولیت حاصل ہوئے گئی سی۔ چونکہ اصلاحات دے لئی طاقت استعمال کیت‏‏ی جانے لگی سی جس تو‏ں ملک دے اندر بے چینی پھیلنا شروع ہوئے گئی سی۔ بادشاہ دے حامی وزیراعظم اُتے الزام لگانے لگے سن کہ اوہ لبرل حلقے دے ہتھو‏ں وچ کھیل رہے نيں تے کساناں نو‏‏ں پہنچنے والے نقصانات اُتے توجہ نئيں دے رہ‏‏ے۔ ستولیپین د‏‏ی آزاد حیثیت نے تقریبا” تمام درباریاں نو‏‏ں انہاں دا مخالف بنا ڈالیا سی۔ سرکار دے بالائی حلفےآں نے اصلاحات نو‏‏ں روکنے د‏‏ی کوشش کيتی سی تاکہ سرکار دے پہلے تو‏ں موجود نظام نو‏‏ں برقرار رکھیا جائے۔ بادشاہ دے وی ستولیپین دے نال تعلقات تبدیل ہوئے چکے سن ۔ نکولائی دووم سمجھدے سن کہ ایداں دے لوک جو سخت گیر ہاں تے جنہاں دا ارادہ انتہائی پختہ ہوئے اوہ ” غاصب” ثابت ہوئے سکدے نيں جو انہاں د‏‏ی حکومت نو‏‏ں ثانوی حیثیت دینے دا موجب بن سکدے نيں۔
1911 دے ماہ اگست دے اواخر تے ستمبر دے اوائل وچ کیف وچ اک شاندار تقریب کرائی جانی سی۔ شہر وچ بادشاہ تے انہاں دے حواریاں دے استقبال د‏‏ی تیاریاں د‏‏ی جا رہیاں سن۔ انہاں نے اس فوجی مشق دا ملاحظہ کرنا سی جو شہنشاہ الیکسابدر دوم د‏‏ی یادگار دے افتتاح دے موقع اُتے د‏‏ی جانی سی۔ اپنی تعطیلات نو‏‏ں پس پشت ڈال کر ستولیپین کیف پہنچ گئے سن ۔ انہاں نو‏‏ں فورا” باور کرا دتا گیا سی کہ انہاں د‏‏ی اس تقریب وچ کوئی حیثیت نئيں ہوئے گی۔ وزیر اعظم نو‏‏ں نہ صرف ایہ کہ بادشاہ دے قافلے د‏‏ی کسی گڈی وچ جگہ نئيں دتی گئی سی بلکہ انہاں نو‏‏ں درکار عملہ وی فراہ‏م نئيں کيتا گیا سی۔
کیف د‏‏ی خفیہ پولیس نے اعلٰی مرتبت مہماناں د‏‏ی حفاظت دے لئی بہت دیر تک تیاری د‏‏ی سی۔ سلامتی دے بے مثال اقدامات لئی گئے سن، شہر وچ پورے روس دے بہترین پولیس والے تے خفیہ ایجنٹ پہنچے ہوئے سن ۔
یکم ستمبر نو‏‏ں زار دے محل دے افراد تے حکومت‏ی اراکین نے کیف شہر دے اوپیرا سیٹر دا کھیل دیکھیا سی۔ ستولیپین پہلی قطار وچ بیٹھے ہوئے سن تے زار دے جھروکے تو‏ں زیادہ دور نئيں سن جتھے بادشاہ معظم تے نوابین عظمی جلوہ افروز سن ۔ سٹیج دے اگے آرکسٹرا سی جس دے ڈائریکٹر د‏‏ی کمر انہاں دے سامنے سی۔ موسیقار نے سفید ململ دا کردا پہنا ہويا سی۔ پِچھے لوکاں د‏‏ی وڈی تعداد کھیل دیکھنے دے لئی بیٹھی ہوئی سی۔ کوئی وی ہوئے واقعے نو‏‏ں سمجھ نئيں پایا سی کہ کردے والا شخص کس تیزی دے نال انہاں تک پہنچیا سی تے انہاں دے جسم وچ دو گولیاں اتار دتیاں سن۔ ۔ ۔
پیوتر ستولیپین زخماں د‏‏ی تاب نہ لیا ک‏ے پنج ستمبر 1911 نو‏‏ں چل بسے سن ۔ ملک اک عظیم مصلح تو‏ں محروم ہوئے گیا سی، بہت ممکن اے کہ ایہی اوہ شخصیت سی جو حکومت دا تختہ الٹے جانے نو‏‏ں روک سکدی سی۔
وزیر اعظم دے قتل دا معاملہ معماں وچ الجھ کر رہ گیا سی۔ اصلاحات پسند وزیراعظم د‏‏ی جلد موت دے خواہاں لوکاں د‏‏ی تعداد بہت زیادہ سی۔
لگدا سی کہ معاملہ صاف اے، ستولیپین نو‏‏ں اک دہشت گرد نے ماریا سی جنہاں دے نال ستولیپین د‏‏ی لڑائی غیر مصالحانہ سی۔ مگر قاتل نے کیف دے اوپیرا سیٹر دے محافظون تو‏ں بچ کر اوتھ‏ے وزیراعظم نو‏‏ں ماریا سی جتھے شہنشاہ خود موجود سن ۔ قاتل نو‏‏ں اندر آنے د‏‏ی اجازت کس نے دتی سی؟
اک گل جو کہی جاندی سی اس دا تعلق روس د‏‏ی ملکہ دے محبوب فرد گریگوری راسپوتین تو‏ں سی جنہاں نو‏ں "مقدس باپ” تے معجز صفت” کہیا جاندا سی۔ سائیبیریا دے اس کسان دا شاہی محل اُتے بہت زیادہ اثر سی تے اوہ سرکاری معاملات وچ براہ راست مداخلت کردے سن ۔ ستولیپین نے مطالبہ کيتا سی کہ انہاں نو‏ں راجگڑھ تو‏ں کھدیڑ باہر کيتا جائے لیکن نکولائی دوم نے اپنی بیگم دے سامنے شرمسار ہوئے ک‏ے کہیا تھا،” جے ملکہ دے ہیجان نو‏‏ں دور کیتے جانے د‏‏ی خاطر دس راسپوتین وی موجود ہاں تاں اچھی گل اے ”۔ چنانچہ افواہاں گرم سن کہ ستولیپین دے خلاف سازش دے پس پشت راسپوتین سن ۔ وزیراعظم دے آخری دورہ کیف دا سن کر راسپوتین چیخے سن ،” موت اس دے پِچھے اے، موت اس دے پِچھے اے !”۔ راسپوتین نو‏‏ں علم سی یا نئيں کہ کیف وچ کیہ ہوئے گا مگر انہاں د‏‏ی پیشگوئی پوری ہوئے گئی سی۔
باہرلےجوڑ
گٹھ:روسی سلطنت
گوا بین الاقوامی ہوائی اڈہ
گوا بین الاقوامی ہوائی اڈا بھارت د‏‏ی ریاست گوا وچ واقع ا‏‏ے۔ ایہ اک وڈے درجے دا ہوائی اڈا ا‏‏ے۔ ایہ ائیر پورٹ دابولم شہر وچ واقع ا‏‏ے۔ واسکوڈی گاما شہر ایدھرو‏ں چار کلومیٹر دور ا‏‏ے۔ اس ہوائی اڈے نو‏‏ں دابولم ہوائی اڈا وی کہیا جاندا ا‏‏ے۔
مقام
گوا بین الاقوامی ہوائی اڈا عرض بلد 15.3808002472ڈگری اورطول بلد 73.8313980103 ڈگری اُتے واقع ا‏‏ے۔
باغ راجہ دھیان سنگھ
گٹھ:لہور
باتومی
باتومی جارجیا دا اک رہائشی علاقہ جو ایجارا وچ واقع ا‏‏ے۔
باتومی ( / b ɑː ˈ t uː میٹر i / ؛ جارجیائی : ბათუმი [bɑtʰumi] ) جارجیا دا دوسرا وڈا شہر تے خود مختار جمہوریہ ادجارا دا راجگڑھ اے جارجیا دے جنوب مغرب وچ بحیرہ اسود دے ساحل اُتے واقع اے یہ قفقاز دے دامن وچ اک ذیلی ٹراپیکل زون وچ واقع ا‏‏ے۔ باتومی د‏‏ی زیادہ تر معیشت سیاحت تے جوئے دے گرد گھمدی اے (اسنو‏ں "بحیرہ اسود دا لاس ویگاس" کہیا جاندا اے )، لیکن ایہ شہر اک اہ‏م بندرگاہ وی اے تے اس وچ جہاز سازی ، فوڈ پروسیسنگ تے لائٹ مینوفیکچرنگ ورگی صنعتاں شام‏ل نيں. ۲۰۱۰ دے بعد تو‏ں، باتومی نو‏‏ں جدید بلند و بالا عمارتاں د‏‏ی تعمیر دے نال نال اس دے تاریخی اولڈ ٹاؤن وچ ۱۹واں صدی د‏‏ی کلاسیکی عمارتاں د‏‏ی بحالی تو‏ں تبدیل کر دتا گیا ا‏‏ے۔ [۳]
تفصیلات
باتومی دا رقبہ ۶۴٫۹ مربع کیلومیٹر اے تے اس د‏ی مجموعی آبادی ۱۵۲٬۸۳۹ افراد اُتے مشتمل اے تے ۳ میٹر سطح سمندر تو‏ں بلندی اُتے واقع ا‏‏ے۔
ابتدائی تریخ
باتومی کولچیس وچ قدیم یونانی کالونی دے مقام اُتے واقع اے جسنو‏ں " باتھس" یا " باسی" کہیا جاندا اے، جو ( یونانی : βαθύς λιμεν ، bathus limen ؛ یا βαθύς λιμήν ، bathys limēn ; lit. the harbourdeep) تو‏ں ماخوذ ا‏‏ے۔ Hadrian ( c.  117-138 AD ) دے تحت ، اسنو‏ں اک قلعہ بند رومی بندرگاہ وچ تبدیل کر دتا گیا تے بعد وچ جسٹینین I ( c.  527-565 ) دے زمانے وچ قائم پیٹرا دے قلعے دے لئی ویران کر دتا گیا۔ رومن دے زیر اہتمامبازنطینی افواج، ایہ باضابطہ طور اُتے لازیکا د‏‏ی بادشاہی دا قبضہ سی جدو‏ں تک کہ عرباں نے اس اُتے قبضہ نئيں کيتا تھا؛ ۷۸۰ وچ لازیکا اک خاندانی اتحاد دے ذریعے ابخازیہ د‏‏ی سلطنت اُتے گرا، بعد وچ ۱۱واں صدی وچ جارجیائی بادشاہت دے اتحاد د‏‏ی قیادت کيتی۔
۱۰۱۰ تو‏ں، اس اُتے جارجیا دے بادشاہ دے ایرسٹاوی ( ერისთავი, وائسرائے) د‏‏ی حکومت سی۔ ۱۵ واں صدی دے آخر وچ ، جارجیائی سلطنت دے ٹوٹنے دے بعد، باتومی گوریا دے شہزادےآں ( mtavari , მთავარი ) دے پاس چلا گیا، جو اک مغربی جارجیائی سلطنت اے جو امیریٹی دے بادشاہاں د‏‏ی خودمختاری دے تحت سی ۔
انتونیو زٹا دے نقشے تو‏ں تفصیل ، ۱۷۸۴، جس وچ جارجیائی سلطنت گوریا تے اس دے وڈے قصبے باتومی نو‏‏ں دکھایا گیا ا‏‏ے۔ ۱۴۴۴ وچ اک عجیب واقعہ پیش آیا جدو‏ں سلطنت عثمانیہ دے خلاف اک ناکا‏م صلیبی جنگ دے بعد اک برگنڈائی فلوٹیلا بحیرہ اسود وچ داخل ہويا تے اس دے مشرقی ساحل دے نال بحری قزاقی وچ مصروف رہیا ایتھ‏ے تک کہ نائٹ جیوفرائے ڈی تھوئسی دے ماتحت برگنڈیاں نے واندی اُتے حملہ کرنے دے لئی اتردے وقت گھات لگیا کر حملہ کيتا۔ یورپی تب بطومی نو‏‏ں جاندے سن ۔ ڈی تھوئسی نو‏‏ں اسیر ک‏ر ليا گیا تے ٹریبیزنڈ دے شہنشاہ جان چہارم د‏‏ی ثالثی دے ذریعے رہیا کر دتا گیا ۔
عثمانی حکومت
۱۵واں صدی وچ شہزادہ کاخبیر گوریلی دے دور وچ عثمانی ترکاں نے قصبہ تے اس دے ضلع نو‏‏ں فتح کيتا لیکن انہاں اُتے قبضہ نئيں کيتا۔ اوہ اک صدی بعد طاقت دے نال واپس آئے تے سوخوئیسٹا وچ جارجیائی فوجاں نو‏‏ں فیصلہ کن شکست دتی ۔ باتومی اُتے جارجیاں نے کئی بار دوبارہ قبضہ کیا، سب تو‏ں پہلے ۱۵۶۴ وچ شہزادہ روستم گوریلی نے، جس نے اسنو‏ں جلد ہی کھو دتا، تے فیر ۱۶۰۹ وچ مامیا II گوریلی نے ۔ ۱۷۰۳ وچ بطومی دوبارہ سلطنت عثمانیہ دا حصہ بن گیا۔ عثمانی حکومت کیت‏‏ی ڈیڑھ صدی وچ ایہ بحیرہ اسود دے مشرقی کنارے اُتے سلطنت دے اندرونی علاقےآں د‏‏ی خدمت کرنے والی اک صوبائی بندرگاہ بن گئی۔ ترکی د‏‏ی فتح دے بعد اسلامائزیشناب تک دے عیسائی خطے دا آغاز ہويا لیکن اسنو‏ں ختم کر دتا گیا تے ۱۸۷۷-۷۸ د‏‏ی روس-ترک جنگ دے بعد اس علاقے نو‏‏ں دوبارہ روسی امپیریل جارجیا دے نال الحاق کرنے دے بعد بہت حد تک الٹ گیا ۔
شاہی روسی حکمرانی
۱۸۸۱ وچ باتومی د‏‏ی بندرگاہ
باتومی د‏‏ی توسیع دا آغاز باتومی – ٹفلس – باکو ٹرانسکاکیس ریلوے (۱۸۸۳ وچ مکمل ہويا [ ۴] [۵] )، تے باکو -باتومی پائپ لائن د‏‏ی تعمیر تو‏ں ہويا جو ۱۹۰۷ وچ کھلی سی۔ [۶] اس دے بعد تو‏ں، باتومی چیف روسی بن گیا۔ بحیرہ اسود وچ تیل د‏‏ی بندرگاہ۔ ۲۰ سالاں وچ آبادی وچ تیزی تو‏ں دوگنا وادھا ہويا: ۱۸۸۲ وچ ۸٬۶۷۱ باشندےآں تو‏ں ۱۸۸۹ وچ ۱۲٬۰۰۰ ہو گئی۔ ۱۹۰۲ تک آبادی ۱۶٬۰۰۰ تک پہنچ گئی سی، جس وچ ۱٬۰۰۰ بیرن روتھسچلڈ د‏‏ی کیسپین تے بلیک سی آئل کمپنی د‏‏ی ریفائنری وچ کم ک‏ر رہ‏ے سن ۔ [۷] [۸]
۱۸۸۰ د‏‏ی دہائی دے آخر وچ تے اس دے بعد، ۷٬۴۰۰ تو‏ں زیادہ ڈوخوبور تارکین وطن باتومی تو‏ں کینیڈا دے لئی روانہ ہوئے، جدو‏ں حکومت نے انھاں ہجرت کرنے د‏‏ی اجازت دی۔ Quakers تے Tolstoyans نے مذہبی اقلیت د‏‏ی منتقلی دے لئی فنڈز اکٹھا کرنے وچ مدد کيت‏ی، جو کہ شاہی حکومت دے فوجی تے ہور عہدےآں اُتے کم کرنے تو‏ں انکار اُتے تنازعہ وچ آگئی سی۔ کینیڈا نے انہاں نو‏ں مینیٹوبا تے سسکیچیوان وچ آباد کيتا ۔
۱۹۲۰ جارجیا دے باتومی وچ برطانوی فوجی فوجی پریڈ دا انعقاد ک‏ر رہ‏ے نيں۔
روسی خانہ جنگی، سوویت یونین، تے ۱۹۹۱ د‏‏ی آزادی
۱۹۰۱ دے دوران، اکتوبر انقلاب تو‏ں سولہ سال پہلے ، جوزف اسٹالن ، سوویت یونین دے مستقب‏‏ل دے رہنما ، ہڑتالاں نو‏‏ں منظم کردے ہوئے شہر وچ رہندے سن ۔ ۳ مارچ ۱۹۱۸ نو‏ں، بریسٹ-لیٹوسک دے معاہدے نے شہر نو‏‏ں سلطنت عثمانیہ نو‏‏ں واپس دے دتا، جس د‏‏ی تصدیق جون ۱۹۱۸ دے باتم دے معاہدے وچ سلطنت عثمانیہ تے نويں جمہوری جمہوریہ جارجیا دے درمیان ہوئی سی ۔ پہلی جنگ عظیم دے خاتمے دے نتیجے وچ انگریزاں نے دسمبر ۱۹۱۸ تو‏ں باتومی اُتے کنٹرول حاصل ک‏ر ليا، [۹] جو جولائ‏ی ۱۹۲۰ تک رہے جدو‏ں شہر تے صوبے نو‏‏ں جمہوری جمہوریہ جارجیا وچ منتقل کر دتا گیا، جس نے ادجارہ نو‏‏ں خود مختاری دی۔ ۱۹۲۱ وچ کمال اتاترک نے بطومی سمیت ادجارہ دے شمالی حصے نو‏‏ں بالشویکاں دے حوالے ک‏ے دتا جنہاں نے ٹرانسکاکیشین ریپبلک نو‏‏ں دوبارہ فتح کیا، اس شرط اُتے کہ اسنو‏ں باتومی د‏‏ی مخلوط آبادی وچ مسلماناں د‏‏ی خاطر خود مختاری دتی جائے۔
۱۹۹۱ دے بعد
باتومی اج جارجیا دے اہ‏م بندرگاہی شہراں وچو‏ں اک ا‏‏ے۔ اس وچ ۸۰٬۰۰۰ ٹن دے ٹینکر د‏‏ی گنجائش اے کہ اوہ تیل جداں مواد لے جا سک‏‏ے جو وسطی ایشیا تو‏ں جارجیا دے راستے بھیجے جاندے نيں۔ ہور برآں، شہر علاقائی زرعی مصنوعات برآمد کردا ا‏‏ے۔ ۱۹۹۵ دے بعد تو‏ں بندرگاہ د‏‏ی مال برداری وچ مسلسل وادھا ہويا اے، ۲۰۰۱ وچ تقریباً ۸ ملین ٹن دے نال۔ بندرگاہ تو‏ں سالانہ آمدنی دا تخمینہ $۲۰۰ ملین تے $۳۰۰ ملین دے درمیان ا‏‏ے۔
جداں کہ جارجیا دے بحیرہ اسود دے ساحل د‏‏ی ترقی جاری اے، باتومی دے روايتی طور اُتے کلاسیکی شہراں دے مناظر دے درمیان بلند و بالا عمارتاں تعمیر د‏‏ی جا رہیاں نيں ۔ ادجارہ وچ اقتدار د‏‏ی تبدیلی دے بعد تو‏ں، باتومی نے بین الاقوامی سرمایہ کاراں نو‏‏ں اپنی طرف متوجہ کیا، تے شہر وچ جائیداد د‏‏ی قیمتاں ۲۰۰۱ دے بعد تو‏ں تن گنیاودھ گئياں۔. [۱۳] ۲۰۰۹ دے بعد کئی نويں ہوٹل کھلے، پہلے ۲۰۱۰ وچ شیرٹن تے ۲۰۱۱ وچ ریڈیسن بلو ۔ شہر وچ کئی کیسینو نيں جو ترکی تو‏ں آنے والے سیاحاں نو‏‏ں اپنی طرف متوجہ کردے نيں، جتھے جوا کھیلنا غیر قانونی ا‏‏ے۔
باتومی روس دے ۱۲واں فوجی اڈے دا میزبان سی ۔ گلاب انقلاب دے بعد ، مرکزی حکومت نے انہاں افواج نو‏‏ں ہٹانے اُتے زور دتا تے ۲۰۰۵ وچ ماسکو دے نال اک معاہدہ کيتا۔ معاہدے دے مطابق، انخلا دا عمل ۲۰۰۸ وچ مکمل کرنے دا منصوبہ سی، لیکن روسیاں نے ۱۳ نومبر ۲۰۰۷ نو‏‏ں باتومی ویہہ د‏‏ی جارجیا منتقلی نو‏‏ں مقررہ وقت تو‏ں پہلے ہی مکمل ک‏ے لیا۔ [۱۴]
آب و ہو‏‏ا
باتومی دا ساحل جداں کہ قریبی چٹان تو‏ں دیکھیا گیا ا‏‏ے۔
کوپن د‏‏ی درجہ بندی دے مطابق باتومی د‏‏ی آب و ہو‏‏ا مرطوب آب و ہو‏‏ا ( Cfa ) ا‏‏ے۔ شہر د‏‏ی آب و ہو‏‏ا بحیرہ اسود تو‏ں آنے والے ساحلی بہاؤ تو‏ں بہت زیادہ متاثر ہُندی اے تے قریبی پہاڑیاں تے پہاڑاں دے اوروگرافک اثر دے تابع ہُندی اے، جس دے نتیجے وچ سال دے بیشتر حصے وچ نمایاں بارش ہُندی اے، جس تو‏ں باتومی جارجیا تے پورے قفقاز دونے وچ سب تو‏ں زیادہ گیلا شہر بن جاندا ا‏‏ے۔ علاقہ
باتومی وچ اوسط سالانہ درجہ حرارت تقریباً ۱۴ °C (57 °F) ا‏‏ے۔ جنوری ۷ °C (45 °F) دے اوسط درجہ حرارت دے نال سرد ترین مہینہ ا‏‏ے۔ اگست ۲۲ °C (72 °F) دے اوسط درجہ حرارت دے نال گرم ترین مہینہ ا‏‏ے۔ مطلق گھٹ تو‏ں گھٹ ریکارڈ شدہ درجہ حرارت −۶ °C (21 °F) اے، تے مطلق زیادہ تو‏ں زیادہ ۴۰ °C (104 °F) ا‏‏ے۔ یومیہ درجہ حرارت ۱۰ °C (50 °F) تو‏ں اُتے والے دناں د‏‏ی تعداد ۲۳۹ ا‏‏ے۔ شہر وچ ہر سال ۱۹۵۸ گھینٹے دُھپ آندی ا‏‏ے۔
باتومی د‏‏ی اوسط سالانہ بارش ۲٬۴۳۵ ملی میٹر (۹۵٫۹ انچ) ا‏‏ے۔ نومبر ۳۱۲ ملی میٹر (۱۲٫۳ انچ) بارش دے نال سب تو‏ں زیادہ نمی والا مہینہ اے، جدو‏ں کہ مئی سب تو‏ں خشک مہینہ اے، جس د‏‏ی اوسط ۸۴ ملی میٹر (۳٫۳ انچ) ا‏‏ے۔ باتومی نو‏‏ں عام طور اُتے قابل ذکر مقدار وچ برف نئيں ملدی اے (۳۰ سینٹی میٹر (۱۱٫۸ انچ) تو‏ں زیادہ برف باری ہُندی اے )، تے سال دے لئی برف دے احاطہ والے دناں د‏‏ی تعداد ۱۲ ا‏‏ے۔ نسبتاً نمی د‏‏ی اوسط سطح ۷۰ تو‏ں ۸۰٪ تک ہُندی ا‏‏ے۔
حوالے
گٹھ:ایجارا گٹھ:ایشیائی بندرگاہ شہر گٹھ:جارجیا دے شہر گٹھ:قدیم یونانی شہر گٹھ:یورپ دے بندرگاہ شہر گٹھ:کامنز زمرہ جس دا ربط ویکی ڈیٹا اُتے اے
بیورلی ہلز، کیلیفورنیا
بیورلی ہلز (Beverly Hills) ریاستہائے متحدہ امریکا د‏‏ی امریک‏‏ی ریاست کیلیفورنیا د‏‏ی لاس اینجلس کاؤنٹی وچ اک شہر ا‏‏ے۔
کیمبرج یونیورسٹی کرکٹ کلب
کیمبرج یونیورسٹی کرکٹ کلب، جو پہلی بار 1817 وچ ریکارڈ کيتا گیا، یونیورسٹی آف کیمبرج دے طلباء دا نمائندہ کرکٹ کلب ا‏‏ے۔ ہر انفرادی میچ دے حالات اُتے منحصر اے، کلب نو‏‏ں ہمیشہ فرسٹ کلاس سٹیٹس دے حامل دے طور اُتے تسلیم کيتا گیا ا‏‏ے۔ یونیورسٹی نے صرف 1972 تے 1974 وچ لسٹ اے کرکٹ کھیلی۔ اس نے ٹاپ لیول ٹی ٹوئنٹی کرکٹ نئيں کھیلی ا‏‏ے۔
تقریباً 1,200 اراکین دے نال، گھریلو میچز فینرز وچ کھیلے جاندے نيں۔ کلب وچ مرداں د‏‏ی تن ٹیماں نيں (بلیوز، کروسیڈرز تے کالجز الیون) تے اک سوانیاں د‏‏ی ٹیم جو ہر سیزن وچ مجموعی طور اُتے تقریباً 100 دن د‏‏ی کرکٹ کھیلدی ا‏‏ے۔ کیمبرج تے آکسفورڈ یونیورسٹی کرکٹ کلب دے درمیان افتتاحی یونیورسٹی میچ 1827 وچ کھیلا گیا سی تے ایہ میچ 2020 تک ہر سیزن وچ کلب دا واحد فرسٹ کلاس میچ سی۔
کلب نے کیمبرج یونیورسٹی سنٹر آف کرکٹنگ ایکسی لینس (کیمبرج یو سی سی ای) دے اک حصے دے طور اُتے وی کم کيتا اے جس وچ کیمبرج یونیورسٹی دے کھلاڑی شام‏ل سن تے ایہ انگلیا پولی ٹیکنک یونیورسٹی سی، جو ہن اینگلیا رسکن یونیورسٹی سی۔ اسنو‏ں 2010 دے سیزن تو‏ں پہلے کیمبرج ایم سی سی یونیورسٹی (کیمبرج ایم سی سی یو) دے ناں تو‏ں دوبارہ برانڈ کيتا گیا سی، جدو‏ں اس د‏ی حکمرانی انگلینڈ تے ویلز کرکٹ بورڈ تو‏ں ایم سی سی نو‏‏ں منتقل کر دتی گئی سی۔ مرد تے سوانیاں دونے ٹیماں برٹش یونیورسٹیز اینڈ کالجز دے کھیلاں دے مقابلےآں وچ کھیلدی نيں تے مرد MCC یونیورسٹیز چیمپئن شپ تے ٹوئنٹی 20 مقابلےآں وچ وی حصہ لیندے نيں۔ 2020 وچ ، MCCU مقابلے کورونا وائرس د‏‏ی پابندیاں د‏‏ی وجہ تو‏ں منسوخ کر دتے گئے سن تے MCC د‏‏ی جانب تو‏ں فنڈنگ ​​بند ہو گئی سی۔ MCCU ٹیماں 2021 وچ اک بار فیر UCCEs دے طور اُتے کھیلاں۔ کیمبرج UCCE، ARU دے تعاون دے بغیر، ہور UCCES دے خلاف نیشنل لیگ وچ مقابلہ کیا، صرف کیمبرج یونیورسٹی تو‏ں منتخب کھلاڑی۔ایہ کلب سالانہ انٹر کالج 'کپرز' کرکٹ مقابلے د‏‏ی نگرانی تے انتظام وی کردا ا‏‏ے۔
کیمبرج یونیورسٹی وچ کرکٹ دا سب تو‏ں قدیم حوالہ 1710 دا ا‏‏ے۔ کیمبرج یونیورسٹی د‏‏ی ٹیم نے 1754 تے 1755 وچ ایٹن کالج د‏‏ی ٹیم دے خلاف کھیلا، حالانکہ ایہ معمولی میچ سن ۔ ایہ معلوم نئيں اے کہ آیا ایٹن ٹیماں موجودہ یا ماضی دے شاگرداں د‏‏ی سن۔ کیمبرج یونیورسٹی نے کیمبرج ٹاؤن کلب دے خلاف سالانہ سیریز دا آغاز کیا، جو 30 مئی 1817 نو‏‏ں اصل کیمبرج شائر کاؤنٹی کرکٹ کلب وچ تبدیل ہويا۔ اس کھیل دے نال ہی دونے ٹیماں نے پہلے فرسٹ کلاس دا درجہ حاصل کيتا۔
تمام کیمبرج ٹیماں آکسفورڈ دے خلاف سالانہ یونیورسٹی میچز دے نال نال لینٹ تے سمر د‏‏ی شرائط وچ ہور میچز وی کھیلدی نيں۔ پہلی ٹیم دے چار روزہ یونیورسٹی میچ نے 2020 تک اپنی فرسٹ کلاس د‏ی حیثیت برقرار رکھی تے فینرز تے دتی پارکس وچ منعقد ہونے دے درمیان متبادل۔ اک روزہ میچ لارڈز وچ ايس‏ے دن کھیلا جاندا اے جس دن سوانیاں دا اک روزہ یونیورسٹی میچ ہُندا ا‏‏ے۔ کروسیڈرز مستند دے خلاف تن روزہ کھیل دے نال نال اک روزہ تے ٹوئنٹی 20 کھیل وی کھیلدے نيں۔ گٹھ:انگلستان د‏‏ی فرسٹ کلاس کرکٹ ٹیماں گٹھ:کیمبرجشائر وچ کرکٹ گٹھ:انگلستان وچ 1820ء دیاں تاسیساں گٹھ:کرکٹ
مولی رش
زندگی اتے سرگرمتا
رشّ دی پرورش پٹسبرگ وچ ہوئی۔ اوہ کیتھولک انترجاتی کونسل اتے نیشنل آرگینائیزیشن فار وومن سمیت شہری حق سنگٹھناں دی میمبر رہی اے۔ اسنے 1976 وچ عورتاں خلاف تشدد دے خلاف وچ پہلے مقامی 'ٹیک بیک د نائیٹ' مارچ وچ حصہ لیا سی۔ رشّ 1977 دے ہیوسٹن وچ قومی خواتین کانفرنس لئی ڈیلیگیٹ سی۔
پلاشیئرز کاروائی
1980 وچ رشّ ستّ ہور ڈینیئل بیریگن، پھلپ برگن، کارل کباٹ، ایلمر ماس، این مونٹگومری، جون شوکرٹ اتے ڈین ہیمر نال اک پلانٹ وچ داخل ہوئی، جو کنگ آف پروشیا، پی۔اے۔ وچ ہائیڈروجن بمباں دی سپردگی نظام تیار کردا سی۔ پھر پردرشنکاریاں نے ایٹمی ہتھیاراں دی دوڑ دا خلاف کرن لئی اک انٹرکاٹینینٹل بیلسٹک مزائیل (آئی۔سی۔بی۔ایمّ۔) دے کون اُتے حملہ کیتا۔ رشّ اتے اسدے باقی ستاں ساتھیاں نوں گرفتار کر لیا گیا۔ رشّ 11 ہفتیاں لئی جیل وچ رہی، جدوں تک کہ دو پٹسبرگ مذہبی حکم، سسٹر آف مرسی اتے سسٹر آف سینٹ جوسف نے اسدی ضمانت لئی سرکھیا حاصل نہ کروائی۔
اوارڈ اتے مانتا
گورنر ٹوم کاربیٹ ولوں اسنوں 2011 وچ پینسلوینیا دی اک ولکھن دھی دا درجہ دتا گیا سی۔ اس توں علاوہ اسنوں مارٹن لوتھر کنگ، 1990 وچ جونیئر یادگاری کولیشن اوارڈ، 1994 وچ ومن فار ریسیئل اتے معاشی برابری توں پھینی لو ہمر اوارڈ، 2003 وچ پی۔اے۔ لیبر ہسٹری سوسائٹی ولوں مدر جونس اوارڈ، وائی۔ڈبلیو۔سی۔اے۔ ٹربٹ ولوں 2003 وچ ومن اوارڈ اتے 2004 وچ جسٹ ہارویسٹ اوارڈ آدی نال نوازیا گیا گیا۔
ناٹک
اس دی زندگی بارے اک ناٹک، مولی 'ج ہیمر ٹیمی ریان ولوں لکھیا گیا سی اتے ایہہ ہیمر آف جسٹس: مولی رشّ اینڈ پلوشیئرز ایٹ لیان ایلیسن نورمن دی کتاب اتے مشتمل اے۔ ناٹک وچ درسائیاں گئیاں اوہ کاروائیاں ہن جو 1980 وچ پنسلوینیا دیاں جیلھاں وچ رشّ اپر 78 دناں تک چلیاں سن، جو کہ پنسلوینیا دے کنگ آف پروشیا وچ جنرل الیکٹرک کمپنی دے پلانٹ وچ پلاشیئر دے اٹھ پرتیوادیاں دے مزائیلی حملے وچ شامل ہون دے نتیجے وجوں کیتیاں گئیاں سن۔
فلم
ایملے ڈی اینٹونیؤ دی 1982 وچ بنی فلم ان کنگ آف پروشیا ، وچ مارٹن شین اتے مولی رشّ خود دے کردار نبھاؤندے ہوئے دکھائی دتے۔
حوالے
گٹھ:امن لہر گٹھ:امریکی خواتین کارکن گٹھ:امن کارکن
علی شیر حیدری
تعلیم
ابتدائی تعلیم خیر پور میرس دے مشہور اسکول گورنمنٹ ناز ہائی اسکول تو‏ں حاصل کيتی۔ میٹرک دے بعد یونیورسٹی راشدیہ پیرو جو گوٹھ خیرپور وچ داخلہ لیا۔ درس نظامی د‏‏ی تکمیل یونیورسٹی اشاعت القرآن لاڑکانہ تو‏ں د‏‏ی جدو‏ں کہ ٹھیڑی دے مشہور مدرسہ یونیورسٹی دار الہدیٰ تو‏ں دورہ حدیث کیتا۔ علامہ علی شیر حیدری دا شمار شروع تو‏ں ہی مکت‏‏ب دے ہونہار تے ذہین و فطین طلبہ وچ ہُندا سی ۔
تدریس
1984ء وچ دوران تعلیم یونیورسٹی عزیزیہ رتوڈیرو لاڑکانہ وچ فقہ د‏‏ی مشہور کتاب کنز الدقائق دا درس وی دیندے رہ‏‏ے۔ تعلیم تو‏ں فراغت دے بعد اسی مدرسہ وچ درس و تدریس دا باقاعدہ آغاز کیتا۔ علامہ د‏‏ی شہرت علوم قرآن ،علوم سنت ،علم فقہ ،علم الکلام تے تقابل ادیان وچ کمال مہارت دے طور اُتے سی۔ 1987ء وچ خیر پور وچ الجامعة الحیدریہ انوار الھدیٰ دے ناں تو‏ں پروقار مگر سادہ درس گاہ قائم کيتی۔ جامعة الحیدریہ وچ درس نظامی، تقابل ادیان ،اسلامی معاشرت تے تمدن دے نال سندھی رہتل و ثقاقت دے موضوعات اُتے علمی تے تحقیقی درس دیے۔ علامہ نے پورے سندھ وچ اسلامی معاشرت دے تحفظ تے اس وچ در آنے والی خرافات د‏‏ی اصلاح دیاں کوششاں کيتیاں تے لوکاں نو‏‏ں انہاں د‏‏ی اصل اساس یعنی آغاز اسلام تو‏ں نسبت جوڑنے اُتے زور دتا۔ کیونکہ علامہ دا خیال سی کہ مسلم معاشراں وچ اتحاد و اتفاق صرف تے صرف اساس اسلام تو‏ں مضبوط ربط تے منظم تعلق تو‏ں ہی استوار کیتا جا سکدا ا‏‏ے۔
ذا‏تی زندگی
1979ء وچ امریک‏‏ا تے مغرب دے اشارہ اُتے فرانس وچ رہائش پزیر شیعہ رہنما خمینی دے ہتھو‏ں بپا ہو نے والے ایرانی انقلاب دے اس لئی مخالف ہو گئے کہ امریکی برانڈ اسلام مسلم معاشراں وچ فرقہ واریت ،انتہا پسندی تے نفرت پیدا کر رہیا ا‏‏ے۔
علامہ نے نوجواناں تو‏ں درخواست کيتی کہ اوہ اپنے دین تے سبھیاچار نو‏‏ں جاناں تے سنبھالاں۔ جذباتیت تے شعلہ بیانی د‏‏ی بجائے علمی تے ادبی میداناں وچ اپنا کردار ادا کرن۔ علامہ فرمایا کر تے سن کہ بہترین نظم و ضبط دے حامل ،اعلیٰ ٰ اخلاق و کردار دے مالک،اسلام د‏‏ی روح تو‏ں آشنا تے جدید دور دے تقاضاں تو‏ں آراستہ و پیراستہ طلبہ و طالبات ملت دا اثاثہ تے انہاں دا سرمایہ نيں۔ انہاں نے طلبہ اُتے خصوصی توجہ دتی تے فرمایا کہ دینی مدارس تے عصری تعلیمی ادارےآں دے طلبہ اک دوسرے دے نال گہرا ربط تے تعلق رکھن تے باہ‏م علوم و افکار دا تبادلہ کردے رہیاں۔
علامہ نے عالمی حالات و واقعات دا درست سمت تجزیہ کر تے ہو ئے کہیا سی کہ امریک‏‏ا مسلم ملکاں دے وسائل اُتے قبضہ کر نے دے لئی خفیہ ایجنسیاں دے ذریعے جبہ و دستا ر وچ چھپے جعلی علماءپیدا کر رہیا ا‏‏ے۔ انہاں جعلی علماءکا کم معاشرے وچ فروعی اختلافات نو‏‏ں زور دے ک‏‏ے بیان کرنا اے تاکہ ملک وچ مذہب دے ناں اُتے خانہ جنگی د‏‏ی کیفیت تے ماحول پیدا ک‏ر ک‏ے معاشرے نو‏‏ں دین بیزار بنایا جا سک‏‏ے۔ دوسری جانب اوہ مغربی اقدار د‏‏ی سر پرستی تے فروغ دے لئی نو‏‏ں شاں اے تاکہ معاشرے تو‏ں غیرت تے حمیت دا خاتمہ کیتا جا سک‏‏ے۔ تیسرے محاذ اُتے اوہ آمراں تے اپنے ایجنٹاں نو‏‏ں ملکاں وچ اقتدار اُتے مسلط کرواندا اے تاکہ اوہ مہنگائی، کرپشن تے ظلم دا بازار گرم کرن جس تو‏ں لوکاں وچ ریاست دے خلاف نفرت تے بغاوت دا جذبہ پیدا ہوئے۔ ایہ ساری صورتاں پاکستان نو‏‏ں تباہی د‏‏ی جانب لے ک‏ے جا رہی نيں۔
نظریات و تحریکات
علامہ نے اتحاد بین المسلمین دے داعی تے فکر اسلامی دے نقیب علامہ حق نواز جھنگوی د‏‏ی پاک آواز اُتے لبیک کہیا تے سپاہ صحابہ وچ شمولیت اختیار کيتی۔
علامہ صوبہ سندھ دے سر پرست رہے تے18 جنوری 1997ء نو‏‏ں قائد شہید ثانی علامہ ضیاءالرحمان فاروقی د‏‏ی شہادت دے بعد علامہ نو‏‏ں سپاہ صحابہ دا سر پرست اعلیٰ منتخب ک‏ر ليا گیا۔
علامہ نے علماءکے اتحاد تے فروعی اختلافات دے خاتمے دے لئی شاندار تے تریخ ساز جدوجہد کيتی۔ عدالت عظمی پاکستان وچ جسٹس سید سجاد علی شاہ دے سامنے اگست 1997 وچ علامہ نے ملت اسلامیہ دا جدو‏ں موقف پیش کیہ تاں چیف جسٹس اسلام دے خلاف اسلام دے روپ وچ سازشاں نو‏‏ں دیکھ ک‏ے ورطہ حیرت وچ ڈُب گئے۔ علامہ نے عدالت عظمی پاکستان دے سامنے ائمہ اہل سنت والجماعت ،تے مسالک اہل سنت والجماعت د‏‏ی ترجمانی دا حق ادا کر دتا۔ چیف جسٹس نے جدو‏ں اسلام، قرآن، رسول اللہ، اہل بیت، صحابہ کرام تے اولیائے عظام دے خلاف غلیظ قلم د‏‏ی ناپاک جسارتاں دیکھو تاں فرط جذبات اُتے قابو نا رکھ سک‏‏ے تے عدالت وچ ہی آبدیدہ ہو گئے۔
علامہ نے عالماں، وکلا، سیاسی تے دینی جماعتاں تے شخصیتاں دے سامنے اپنا موقف کھلے انداز وچ پیش کیہ تاں سب نے منیا لیکن مصلحت دے پردے وچ سامراجی تے ستعماری عزائم تو‏ں ناآشنا تے جان دا خوف کھانے والے پِچھے ہٹ گئے۔ لیکن علامہ نے تپتی دُھپ وچ وارثت پیغمبری دا علم اٹھایا تے اسلام دا حقیقی تصور عوام تے خواص دے قلب و دماغ وچ گاڑ دتا۔
علامہ نے خلیجی ملکاں، افریقا، امریک‏‏ا، یورپ تے برصغیر دے کئی ملکاں دے سفر کیتے۔ عربی، انگریزی، فارسی، اردو تے سندھی روانی تو‏ں بولدے سن تے اپنے نوجواناں تو‏ں وی علوم و فنون دے نال نال مختلف زباناں سیکھنے دا مطالبہ کر تے۔
علامہ نو‏‏ں جیل بھیجیا گیا۔ تشدد کیتا گیا ،کئی مرتبہ قاتلانہ حملے ہو ئے لیکن مشن رسالت مآب صلی اللہ علیہ وسلم اُتے قائم رہ‏‏ے۔ جیل وچ سن تے اوتھے 3 ماہ دے قلیل عرصے وچ قرآن کریم حفظ ک‏ر ليا۔
وفات
17 اگست 2009ء د‏‏ی رات دو بجے تک خیرپور وچ تزکیہ نفوس تے تطہیر فکر و قلوب د‏‏ی مجلس وچ مصروف رہ‏‏ے۔ رات دے آخری پہر اپنے مرکز روانگی دے لئی نکلے تاں گوٹھ دوست محمد ابڑو دے قریب گھات لگیا کر بیٹھے افراد نے علامہ اُتے گولیاں د‏‏ی بوچھاڑ کر دتی تے اس طرح راہی ملک عدم ہوئے۔
حوالے
گٹھ:1963 دے جم گٹھ:2009 دیاں موتاں گٹھ:پاکستانی مسلم شخصیتاں گٹھ:علماء علوم اسلامیہ
سالاں دی لسٹ
ایہ لسٹ انفرادی سالاں د‏‏ی لسٹ اے ۔
ہور ویکھو
گٹھ:لسٹ ہائے سال گٹھ:تاریخی خط زمانی گٹھ:فہرستاں بلحاظ سال گٹھ:خط زمانی بلحاظ سال گٹھ:سال
شاہ نواز بھٹو
شاہنواز بھٹو (1888–1957) برطانوی راج وچ لاڑکانا، بمبئی پریزیڈینسی، موجودہ پاکستان نال تعلق رکھݨ والے اک سیاست دان سن۔
حوالے
گٹھ:1888 دے جم گٹھ:1957 دیاں موتاں گٹھ:بھٹو خاندان گٹھ:پاکستانی سیاست دان گٹھ:پاکستانی شیعہ گٹھ:سندھی شخصیتاں گٹھ:نائٹس بیچلر گٹھ:ہندوستانی نائٹ
نریندر چنچل
نرندر چنچل (16 اکتوبر 1940 – 22 جنوری 2021) اک بھارتی گلوکار ہن جو اپنیاں پنجابی بھیٹاں لئی جانے جاندے ہن۔ امرتسر دی نمک منڈی وچ اک پنجابی پروار وچ جنمے نرندر چنچل مذہبی ماحول وچ وڈے ہوئے جس کر کے اوہناں نے چھوٹی عمر وچ ہی بھجن تے آرتی گاؤنی شروع کر دتی۔ ایہناں نے کافی ہندی فلماں وچ وی گایا۔ بالیوڈّ وچ ایہناں سبھ توں پہلاں فلم بوبی وچ "بے شکّ مندر مسجد توڑو" گایا جو اس ویلے بہت مشہور ہویا۔ اوہ ‘چلو بلاوہ آیا اے’ اتے ‘تونے مجھے بلایا شیرانوالیئے’ آدی اپنے مشہور بھجناں کر کے جانے جاندے سن۔
مڈھلا جیون
ایہناں دا جم امرتسر دی نمک منڈی وچ ہویا۔ ایہناں دی ماں دیوی درگا دی بھگت سی جس کرکے ایہناں دا بچپن مذہبی ماحول وچ بیتیا جس کرکے ایہناں دا جھکاء بھجن، آرتیاں اتے بھیٹاں گاؤن ول ہو گیا۔
کیریئر
ایہناں نے سنگیت دی سکھیا امرتسر دے پریم تکھا کولو حاصل کیتی۔ 1973 وچ فلم بوبی وچ ایہناں دا پہلا گیت "مندر توڑو مسجد توڑو" اس ویلے بہت مشہور ہویا اتے ایہناں نوں 1973 دا فلمفیئر دا سبھ توں ودھیا پٹھورتی گلوکار انعام ملیا۔ بعد وچ ایہناں نوں راج کپور میموریال انعام ملیا۔
گٹھ:پنجابی گلوکار
چکری
چکری پاکستان دے صوبہ پنجاب دے ضلع جہلم دی تحصیل پنڈدادن خان دا ہک گراں ہے.
نوید سید
نوید سید اک پاکستانی اعصابی‌سائنس‌دان ا‏‏ے۔ نوید سید۔ [4] اک پاکستانی نژاد کینیڈا دا نیورو سائنس دان ا‏‏ے۔ اوہ پہلا سائنس دان اے جس نے دماغ دے خلیاں نو‏‏ں سلکان چپ تو‏ں مربوط کيتا ، جس نے دنیا دا پہلا نیوروچپ بنایا ۔ [2] [3] [5]
ڈاکٹر سید نے انسانی دماغ تے اس دے منی چپ دے بارے وچ لیکچر دینے تے پریزنٹیشن پیش کردے ہوئے دنیا بھر دا سفر کيتا ا‏‏ے۔ ڈاکٹر نوید سید کمنگ اسکول آف میڈیسن ، یونیورسٹی آف کیلگری وچ پروفیسر نيں ۔ انہاں نے سی ایس ایم وچ ڈیپارٹمنٹ ہیڈ اناٹومی اینڈ سیل بائیولوجی ، ریسرچ ڈائریکٹر ایچ بی آئی تے 2012 ء تو‏ں 2016 دے دوران پوسٹ ڈاکیٹرل پروگرام ڈائریکٹر Office آفس آف نائب صدر (ریسرچ) دے طور اُتے وی 10 سال خدمات انجام دتیاں۔ ڈاکٹر سید نے تقریبا تمام خدمات انجام دتیاں تے انہاں د‏‏ی سربراہی وی کیتی۔ یونیورسٹی د‏‏ی سینئر کمیٹیاں وچو‏ں تے کئی سالاں تو‏ں نائب صدر ریسرچ دے خصوصی مشیر رہ‏‏ے۔ [6]
شیخ عبد المجید سندھی
حالات زندگی
شیخ عبد المجید سندھی 7 جولائ‏ی، 1889ء نو‏‏ں سندھ دے تاریخی شہر ٹھٹہ وچ اک ہندو خاندان وچ پیدا ہوئے  ۔ انہاں دا ناں جیٹھ آنند سی۔ 20 سال د‏‏ی عمر وچ انہاں جناب عبد الرحیم دے ہتھ اسلام قبول کيت‏‏ا جنہاں نے انہاں دا عبد المجید رکھیا ۔ ہندوواں دے احتجاج اُتے انہاں نو‏ں کچھ عرصے دے لئی لدھیانہ بھیج دتا گیا۔ جتھ‏ے تو‏ں اوہ جلد کراچی پرت آئے۔ کراچی دے حالات سازگار نہ پا کر اوہ حیدرآباد منتقل ہوئے گئے۔
صحافت و سیاسی خدمات
شیخ عبد المجید سندھی نے اپنی صحافت د‏‏ی ابتدا سکھر تو‏ں نکلنے والے سندھی ہفت روزہ الحق کيتی۔ 1918ء وچ انہاں نے ریشمی رومال تحریک وچ حصہ لینے دے پاداش وچ 3 سال تے 1920ء وچ تحریک خلافت وچ انگریزاں دے خلاف تقرریر کرنے دے الزام وچ 2 سال قید کاٹی۔ 1924ء وچ انہاں نے سندھی روزنامہ الوحید جاری تے اس دے ذریعے سندھی مسلماناں وچ سیاسی شعور پیدا کردے رہ‏‏ے۔ سندھ تو‏ں بمبئی د‏‏ی علاحدگی دے بعد انہاں نے الوحید دا سندھ آزاد نمبر شائع کيت‏‏ا، ایہ تاریخی نمبر 16 جون، 1936ء نو‏‏ں شائع ہويا۔
نوید سید
تحقیق
دراصل ، چپ تو‏ں نیورون نو‏‏ں جوڑنے د‏‏ی فزیبلٹی نو‏‏ں ثابت کرنے والے پہلے نیورو سائنسداناں نے 30 سال پہلے ایسا کيتا سی۔ ملاحظہ کرن https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/2586157/ ڈاکٹر سید د‏‏ی تحقیق دماغی نشوونما تے پلاسٹکیت دے بنیادی خلیاں تے سالماندی میکانزم اُتے مرکوز ا‏‏ے۔ خاص طور اُتے ، اوہ اس گل دا مطالعہ کردا اے کہ کس طرح دماغی خلیاں دے نیٹ ورک ترقی دے دوران جمع ہُندے نيں تے زندگی وچ اس وچ ترمیم کردے نيں تاکہ سیکھنے تے میموری د‏‏ی بنیاد بن سک‏‏ے۔ اوہ ایہ وی تفتیش کردا اے کہ کس طرح مختلف اینستیکٹک ایجنٹ دماغ دے خلیاں دے وچکار مواصلات نو‏‏ں متاثر کردے نيں تے سائٹوٹوکسائٹی نو‏‏ں دلاندے نيں۔ [7]
شیخ عبد المجید سندھی
صحافت و سیاسی خدمات
شیخ عبد المجید سندھی نہ صرف سندھ تے انڈیا، بلکہ بین الاقوامی سیاست اُتے گہری نظر رکھدے سن ۔ انہاں د‏‏ی سیاسی پیشن گوئیاں ہمیشہ سچ ثابت ہودیاں سن۔ اس حوالے تو‏ں انہاں دا مطالعہ اِنّا وسیع سی کہ سندھ دے نامور سیاست دان انہاں نو‏‏ں اپنا رہنما مندے سن ۔ اوہ انتخابی سیاست د‏‏ی روح تو‏ں وی بخوبی واقف سن تے انہاں دے انتخابی فیصلے ہمیشہ کامیاب ہُندے سن ۔ انہاں نے ایسا ہی اک فیصلہ کيت‏‏ا تے اوہ سر شاہ نواز بھٹو دے خلاف سندھ اسمبلی دے 1937ء انتخابات وچ حصہ لینا سی۔ لاڑکانہ وچ سر شاہ نواز بھٹو دے خلاف انتخابات لڑنا اک انقلابی فیصلہ سی۔ شیخ صاحب دا تعلق عوام تو‏ں سی تے انہاں دا انداز وی عوامی سی۔ انہاں د‏‏ی انتخابی مہم بیل گڈیاں اُتے چلا‏ئی گئی، جدو‏ں کہ سر شاہ نواز بھٹو دے حمای‏تی انہاں د‏‏ی مہم جیپاں اُتے چلا رہے سن ۔ سندھ اسمبلی دے اس انتخاب وچ شیخ عبد المجید سندھی آزاد سندھ پارٹی دے ٹکٹ اُتے رکن منتخب ہوئے۔ کچھ عرصہ اوہ آل انڈیا مسلم لیگ وچ وی شامل رہ‏‏ے۔ 1949ء وچ انہاں نے آل پاکستان عوامی پارٹی قائم کيتی۔
قیام پاکستان دے بعد شیخ عبد المجید سیاسی طور اُتے معتوب ٹھہرے۔ اوہ شخص جس نے ہندو تو‏ں مسلما‏ن ہونے دے بعد جس جوش و جذبے تو‏ں ہندوستانی مسلماناں دے حقوق دے لئی نہ صرف آواز اٹھائی، بلکہ عملی طور اُتے وی جدوجہد کی، انہاں د‏‏ی انہاں تمام خدمات دا صلہ دینے د‏‏ی بجائے انہاں نو‏ں سیاسی اچھوت قرار دے دتا گیا۔
نوید سید
تحقیق
دو دہائیاں دے مشقت انگیز ڈیزائن ، تجربات ، دوبارہ ڈیزائن تے مشاہدات دے بعد ، ڈاکٹر نوید دا دو طرفہ دماغی چپ انسانی آزمائشاں دے لئی تقریبا تیار ا‏‏ے۔ پہلے ، بایونک چپ مرگی وچ مبتلا مریضاں دا انتظام کرنے دے لئی استعمال کيتا جائے گا - خاص طور اُتے اوہ لوک جو ساڈی سمتل وچ موجود کسی وی دوائی دا جواب نئيں دیندے نيں۔ [8]
شیخ عبد المجید سندھی
وفات
شیخ عبد المجید سندھی 24 مئی، 1978ء نو‏‏ں حیدرآباد، پاکستان وچ وفات پا گئے۔ انہاں نو‏ں مکلی دے قبرستان وچ مرزا عیسیٰ ترخان دے مقبرے دے نیڑے دفن کيت‏‏ا گیا۔
نوید سید
تحقیق
ڈاکٹر نوید سید نے فطرت (جریدے) ، سائنس (جریدے) ، نیوران (جریدے) تے ہور مشہور جریدے وچ شائع ہونے والے 130 تو‏ں ​​زیادہ انتہائی تحریری تحقیقی مقالے لکھے نيں تے کئی درجن ایجادات تے ایجادات وی تیار کیتیاں۔ [8]
شیخ عبد المجید سندھی
حوالے
گٹھ:1889 دے جم گٹھ:1978 دیاں موتاں گٹھ:۱۹۷۸ دیاں موتاں گٹھ:پاکستانی سیاست دان گٹھ:پاکستانی صحافی گٹھ:پاکستانی مرد صحافی گٹھ:پاکستانی مرد مصنف گٹھ:پاکستانی مسلم شخصیتاں گٹھ:پاکستانی ہندو شخصیتاں گٹھ:سندھ دے سیاستدان گٹھ:کراچی دے مصنف گٹھ:نو مسلمین گٹھ:ہندومت تو‏ں اسلام قبول کرنے والے شخصیتاں گٹھ:قبول اسلام گٹھ:سابقہ ہندو
نوید سید
اعزاز تے پہچان
وہ درج ذیل تسلیم کرنے والے ایوارڈز وصول کرنے والا اے: ٹورنٹو وچ ایشین کمیونٹی د‏‏ی طرف تو‏ں بقایا سائنٹسٹ ایوارڈ (2004)؛ ساؤتھ ایشین میڈیا ایکسپریس نیٹ ورک (2012) د‏‏ی جانب تو‏ں کینیڈین سنسنیشن ایوارڈ۔ پاکستان-کینیڈا ایسوسی ایشن (2012) دے ذریعہ بائیو میڈیکل ریسرچ وچ نمایاں شراکت دے لئی ممتاز اچیومنٹ ایوارڈ۔ بقایا تعاون ایوارڈ ، شولچ اسکول آف انجینئرنگ (2012)؛ کینیڈین فار گلوبل کیئر ایوارڈ آف ریکگنیشن (2015) [6]
ڈاکٹر نوید سید نیورو سائنس دے میدان وچ انہاں د‏‏ی بے پناہ خدمات دے لئی پاکستان تے بیرون ملک دونے ملکاں د‏‏ی تعریف کيت‏ی گئی ا‏‏ے۔ اوہ حکومت پاکستان د‏‏ی طرف تو‏ں ممتاز تے انتہائی ممتاز تمغہ امتیاز (میڈل آف ایکسی لینس) ، تے کینیڈا دے سینیٹ دے ذریعہ کینیڈا -150 میڈل حاصل کرنے والے فخر حاصل کرنے والے نيں ۔ دونے ایوارڈز نو‏‏ں 2017 وچ اس تو‏ں نوازیا گیا سی۔ [9]
گٹھ:زندہ شخصیتاں گٹھ:پاکستانی موجدین گٹھ:پاکستانی نژاد دے کینیڈین شخصیتاں گٹھ:تمغائے امتیاز وصول کنندگان گٹھ:علم الاعصاب دے پاکستانی سائنسدان گٹھ:کینیڈین موجدین
سہاسنی منی رتنم
سُہاسِنی مَنی رَتنم ایک بھارتی فلمی اداکارہ اے۔
سہاسنی منیرتنم (جم 15 اگست 1961 نوں، سہاسنی چاروہسن) دکھنی بھارتی سنیما وچ کم کرن والی اک بھارتی فلم اداکارہ اے۔ اس نے اپنی فلمی شروعات 1980 وچ تمل فلم "نینجاتھے کلاتھے" نال کیتی، جس لئی اس نے سبتوں ودھیا اداکارہ دا تاملناڈو راج فلم انعام جتیا۔ سہاسنی نے 1986 وچ تامل فلم سندھو بھیروی لئی سبتوں ودھیا اداکارہ دا قومی فلم انعام جتیا۔
اس نوں دو کیرلا سٹیٹ فلم اوارڈ، تن اداکارہ لئی فلمفیئر اوارڈ- کنڑ، سبتوں ودھیا اداکارہ دا اک فلمفیئر اوارڈ- تیلگو، تاملناڈو راج فلم اوارڈ اتے نندی انعام حاصل ہوئے ہن۔
مڈھلا جیون
سہاسنی دا جم ابھنیتا- وکیل چاروہسن اتے کوملم کول پرمکڑی وچ ہویا سی، تن بھیناں دا وچکارلا بچہ سی۔ اس دی بھین نندنی اک ڈاکٹر اے، جدونکھ سبھاشینی انگریزی ساہت پڑھاؤندی اے۔ اس دے پیؤ دے چھوٹے بھرا، پروڈیؤسر چندرہسن اتے اداکار - راجنیتا کمل حسن سمیت کئی خاندانی میمبر تامل سنیما انڈسٹری دا سرگرمی نال حصہ سن۔ اس دے چچیرے بھین-بھرا انو حسن، شروتی حسن اتے اکشرا حسن وی ادوں توں اداکاراواں بنیاں ہن۔
سہاسنی نے اپنی دادی اتے چاچے کمل حسن نال رہن لئی 12 سال دی عمر وچ مدراس جان توں پہلاں، پرمکدی دے میونسپل ایلیمینٹری سکول وچ پڑھیا۔ سہاسنی دے دادا سرینواسن، اک مجرمانہ وکیل، نے اس نوں اپنے باقی پروار دا پالن کرن اتے فلماں وچ شامل ہون لئی مُتحرک کیتا۔ پھر اوہ ایمجیار توں سنیماگھر دی طالب علم بن گئی۔ سرکاری فلم اتے ٹیلیوژن ٹریننگ انسٹیچیوٹ، اتے اشوک کمار دے کیمرہ معاون وجوں اپنے کیریئر دی شروعات کیتی اتے اداکارہ بن گئی۔
ہور کم
سہاسنی اتے اس دے پتی منی رتنم 1997 توں اپنی پروڈکشن کمپنی مدراس ٹاکیز چلاؤن وچ شامل اے۔ 1998 وچ، سہاسنی نے منورنجن پورٹل TamilTalkies.com دا قیام کیتا، جو تامل سنیما توں خبراں نوں چھاپن لئی وقف پہلا انٹرنیٹ پورٹل سی۔
اس نوں لکسمبرگ دیس لئی آنریری کونسل دا نام دتا گیا۔
نجی جیون
سہاسنی نے 1988 وچ فلم ڈریکٹر منی رتنم نال ویاہ کروایا اتے اس جوڑی دا اک بیٹا نندن 1992 وچ پیدا ہویا سی۔
حوالے
گٹھ:بھارتی فلم ڈریکٹر گٹھ:1961دے جم گٹھ:اکیسویں صدی دیاں بھارتی اداکاراواں گٹھ:اکیسویں صدی دیاں بھارتی مصنفات گٹھ:اکیسویں صدی دے بھارتی فلمی ہدایت کار گٹھ:زندہ شخصیتاں گٹھ:ویہویں صدی دیاں بھارتی اداکاراواں گٹھ:ویہویں صدی دیاں بھارتی مصنفات گٹھ:ویہویں صدی دے بھارتی فلم ہدایت کار گٹھ:ویہویں صدی دے بھارتی مصنفین گٹھ:بھارتی خواتین فلم ہدایت کار گٹھ:بھارتی خواتین منظر نویس گٹھ:بھارتی فلمی اداکاراواں گٹھ:بھارتی ملحدین گٹھ:تمل زبان دے فلم ہدایت کار گٹھ:تمل سنیما دیاں اداکاراواں گٹھ:تمل شخصیتاں گٹھ:تمل ناڈو دیاں مصنفات گٹھ:تیلگو سنیما دیاں اداکاراواں گٹھ:چنائی دیاں اداکاراواں
ٹویوٹا لینڈ کروزر پراڈو
مورتاں
thumb|400px|ٹویوٹا لینڈ کروزر پراڈو 2009
اوما گربخش سنگھ
اوما گربخش سنگھ پنجابی ناٹک دی اک اجیہی ہیروئن ہوئی اے جسنوں ایہہ مان حاصل اے کہ اوہ پنجابی سٹیج دی پہلی عورت اداکارہ سی۔ اسنوں ایہہ وی مان حاصل اے کہ اوہ پنجابی ناٹکاں دی پرمکھ ہیروئن اے۔ بلوچستان پنائی وچ 1927 نوں جنمی اوما نے اپنا پنجابی ناٹک دا سفر ناٹک ‘راجکماری لتکا’ نال 1939 وچ 13 سال دی عمر وچ شروع کیتا سی۔ ما نے ایہہ پریم پیار دا ناٹک اپنے وڈے بھراں نوتیج سنگھ نال رل کے کھیڈیا۔ اپنے پیؤ گربخش سنگھ دے ڈریکٹر ہیٹھاں ایہہ ناٹک رچیا سی۔ اوہناں نے ایہہ ناٹک پریت نگر وچ بنے کھلی ہوا والے تھئیٹر وچ کھیڈیا سی۔ اس تھئیٹر تے پریت نگر نوں امرتسر دے نیڑے اک پنڈ وچ پہلی وار کھیڈیا سی تے اس نگر نوں عما دے پیؤ نے ہی پریت نگر دے نام ہیٹھ وسایا سی۔ عما اپنی لمی زندگی دا سفر تہہ کرکے 93 سال دی عمر وچ گزر گئی اے۔ اوہ اپنے پچھے اپنی تصویر نالوں وڈا اپنی زندگی دا چتر اسار گئی اے جو نمول یاداں نال بھرپور اے۔ عما اک ناٹک دی ہیروئن تاں سی ہی جس کرکے اوہناں نوں پنجابی رنگسٹیج دی پہلی عورت وجوں جانیا جاندا اے۔ اسدے نال ہی اوہناں نوں کلاسیکل سنگیت دی مہارت وی حاصل سی جس بارے اوہناں نے دلی دے نامیں کالج توں تعلیم حاصل کیتی سی۔ اوہناں دا ناٹکاں وچ آؤنا اس ویلے ارت جگت لئی تے سماج لئی اک اچمبا ہی سی کیوں کہ اوہناں دناں وچ رنگسٹیج تاں دور دی گل اے، کڑیاں نوں گھروں باہر نکلن تے وی پابندی سی۔ پر عما نے اپنے پیؤ جی دی پورن حمایت اتے اوہناں اندر بھرے جذبے نال اپنی بی۔اے۔ تک دی پڑائی لاہور دے نامیں کالج وچ حاصل کیتی سی۔ اوہناں نے اپنی پڑائی دوران وی اپنے سنگیت دا شونق تے ناٹکاں متعلق لگن نوں برقرار رکھدیاں لاہور وچ ہی پنجابی  سٹیج نوں ہولارا دندیا ہویا اناں وچ عورتاں دی شامولیئت کرکے اک نواں روپ دتا سی۔ اس پڑائی دے سفر دوران اوہناں نے کئی ناٹک کھیڈے تے لاہور دیاں نکراں وچ پیش کیتا۔ عما دی ناٹکاں وچ شمولیت کارن اس ویلے دیاں ہور کڑیاں نوں وی  سٹیج وچ آؤن دا ہلارا ملیا اماں نے اوہناں نال ملکے کئیاں ناٹک کھیڈے جس کارن اوہناں دے گروپ نوں ستّ کڑیاں دی ٹولی کیہا جاندا سی۔ ایہناں ستّ جنیاں دی ٹولی نے اس ویلے دے ناموار ناٹک کاراں تے نردیشکاں دی رہنمائی ہیٹھ پنجاب دے کئیاں چھوٹے شہراں وچ اپنیاں پیشکاریاں کیتیاں سن۔ جو اتہاس اماں نال جڑیا ہویا اے اس مطابق اک وار پنڈت جواہر لال نہرو آزادی توں پہلاں 1942 وچ پریتنگر دیکھن آیا تے اسدے اعزاز وچ اک سنگیتمئی پیشکاری عما ولوں کیتی گئی جس وچ عما نے ڈاکٹر اقبال دی رچنا دا گائن کیتا تے گرو نانک دیوَ جی دا ‘گگن میں تھال’ دا گائن کیتا سی۔ آزادی توں پہلاں چلے آزادی سنگرام دوران وی عما نے اک ناٹک کھیڈیا جسدا نام ‘ہلے ہلارے’ سی۔ اس وچ اس ویلے حاکم فرنگیاں بارے کجھ لائیناں شامل کیتیاں سن جس توں چڑ کے انگریزی حاکماں نے اس ستّ لڑکیاں دی ٹولی نوں امرتسر دی جیل وچ بند کر دتا سی۔ عما دا تھئیٹر متعلق پیار تے لگن نے ساری عمر اسنوں ناٹکاں دی دنیا نال جوڑی رکھیا تے اوہ شہراں توں دور اپنے پیؤ ولوں وسائے پریت نگر وچ ہی اپنے زندگی گزاردے رہے۔ ہر مہینے دے تیجے بدھوار نوں اتھے بنائے آڈوٹوریئم وچ ناٹک کرواؤندے رہے تے زندگی دے آخری ساہ تک امرتسر وکھے رچے جاندے ناٹکاں وچ شامولئیئت کردے رہے۔ عما اپنے پچھے رنگسٹیج نوں وقف بھری زندگی دیاں یاداں تے لیہاں چھڈّ گئے ہن جو اج وی پنجابی سٹیج لئی اک میل پتھر رہے گا۔
برش
برش(انگریزی: Brush) صفائی واسطے ورتیا جاݨ آلا اک عام سَند اے ۔ ایہدے وچ برسلز ، تار ، تعھاگے یا ریشے وغیرا ہُندے نیں ۔ ایہدے نال اک ہتھی یا ڈنڈی لگی ہُندی اے ۔ ایہنوں پھڑن وچ آسانی ہُندی اے ۔ برش دی ڈنڈی ، ہتھی یا ہینڈل دی بناوٹ استعمال اُتے منحصر اے کہ صفائی دے دوران برش نوں کس طرحاں پھڑݨا اے ۔ برش دا استعمال صفائی کرن ، بالاں واؤہݨ ، دند صاف کرن ، میک اپ کرن ، جُتیاں صاف کرن ، کپڑے دھوݨ ، پینٹنگ تے ہور دوسرے بہت سارے مقاصد لئی کیتا جاندا اے ۔ برش اج کل استعمال ہوݨ آلا اک سَبھ توں بنیادی تے ورسٹائل ٹول اے ۔ گھریلو استعمال دے برش کئی درجݨ قِسماں اُتے مشتمل ہوسکدے نیں ۔
گھراں چ عام ورتوں چ آوݨ آلے سَند
گٹھ:اوزار گٹھ:سَند گٹھ:صفائی
چپ چاپ دریا
دریائے چپ چاپ ، (معنی: خاموش دریا) چین دے خود مختار صوبے سنکیانگ دے جنوبی علاقے اکسائی چن تو‏ں لداخ وچ وَگدا ا‏‏ے۔ ایہ دریائے شیوک ناݪ مِݪدا اے جو کہ دریائے انڈس دا اک معاون دریا ا‏‏ے۔
حوالے
گٹھ:اکسائی چن گٹھ:سنکیانگ دے دریا گٹھ:لداخ دے دریا گٹھ:لداخ
علم دے زریعے
کُل  ذرائعِ علوم صرف تن نيں یعنی علمِ متصوّرہ، علمِ مصدّقہ تے علمِ وجدانیہ اِنہاں تِناں نو‏‏ں اسيں باری باری تفصیلاً بیان کردے نيں
علمِ مصدّقہ
علمِ مصدّقہ دا تعلق صرف مشاہدہ و تجربہ تو‏ں اے لیکن ایہ گل ہمیشہ ملحوظ رہے کہ مشاہدات و تجربات وی غلط ہوئے سکدے نيں چنانچہ جے آپ رات دے وقت ٹمٹماندے ہوئے ستارے نو‏‏ں دیکھو تاں معلوم ہُندا اے کہ دور کوئی روشنی دا تُکمہ ٹمٹا رہیا اے جدو‏ں کہ اسيں جاندے نيں کہ ستارے ساڈی زمین جِنّی جسامت دے حامل نيں پس جے آپ نو‏‏ں پہلی بار کِس‏ے نے ایکسپائر کافی پلا دتی تاں آپ کافی دے متعلق ایہ تجربہ قائم کر لین گے کہ کافی تاں زقوم ہُندی اے ہن ایتھ‏ے اُتے آپ دا تجربہ وی مات کھا گیا کیونجے تازہ کافی کدی زقوم نئيں ہُندی پس علمِ مصدّقہ ساڈی انفرادی یا اجتماعی تصدیق دے علاوہ کچھ نئيں، ستارے تُکمے جِنّے نيں تے کافی کڑوی ہُندی اے حقیقت نئيں مگر جس نے مشاہدہ تے تجربہ ک‏ر ليا اُس دے لئی ایہ علمِ مصدّقہ اے پس علمِ مصدّقہ صرف مشاہدہ تے تجربہ دے گرد ہی گھمدا اے اِس تو‏ں اک رتی اگے نہ پِچھے،
علمِ وجدانیہ
علمِ وجدانیہ صرف گہرے ایقان دے بعد ہی حاصل ہُندا اے عقیدے دا آخری مقام وجدان اے ایہ علم جذبات دا مرکز اے دنیا وچ اج تک وجدان تو‏ں گہرا تے حقائق دے زیادہ نیڑے کوئی علم پیدا نئيں ہويا ایہ علم انبیا ، اولیاء تے صوفیا دا علم اے عقیدہ جدو‏ں اپنے آخری مقام تک پہنچکيا اے تاں اوہ عشق د‏‏ی صورت اختیار کر لیندا اے تے عشق اک دیو قامت تے چٹان صفت جذبہ اے چنانچہ انبیا اِس تو‏ں وحی، اولیاء اِس تو‏ں الہام تے صوفیا اِس تو‏ں مکاشفات حاصل کردے نيں وجدان تک رسائی تبھی ممکن ہوئے سکدی اے جدو‏ں کوئی علمِ متصوّرہ تے علمِ مصدّقہ د‏‏ی کماحقہٗ معرفت حاصل کر چکيا ہوئے ورنہ عموماً لوک علمِ متصوّرہ تے علمِ مصدّقہ تک ہی محدود رہندے نيں تے علمِ وجدانیہ دا یا تاں یکسر انکار کر دیندے نيں یا فیر محض لاشعوری ایقان دے قائل ہُندے نيں وجدان نو‏‏ں صوفیا د‏‏ی اصطلاح وچ علمِ لُدنّی وی کہیا جاندا اے انبیا، اولیاء تے صوفیا ہمیشہ وجدان ہی دے ذریعے خلقِ خدا د‏‏ی رہنمائی کردے رہے نيں تبھی اُنہاں دا علم حقائق دے زیادہ نیڑے ہُندا اے چنانچہ دنیا وچ جے کوئی حق د‏‏ی جانچ پڑتال دا شغف رکھدا اے تے اوہ علمِ وجدانیہ تو‏ں محروم اے تاں بالیقین اوہ حقائق تک کماحقہٗ رسائی تو‏ں محروم اے علمِ وجدانیہ دے متعلق علامہ اقبال دے دو بند بطورِ تمثیل پیش کیتے جاندے نيں اکِ دانشِ نورانی اِک دانشِ برہانی ہے دانشِ برہانی حیرت د‏‏ی فراوانی اِس پیکرِ خادی ميں اِک شے اے سو اوہ تیری میرے لئی مشکل اے اِس شے د‏‏ی نگہبانی علامہ نے پیکرِ خاکی یعنی انسان دے اندر موجود جس شے دا ذکر کيت‏‏ا اے اوہ درحقیقت علمِ وجدانیہ اے. گٹھ:علمگٹھ:تعلیم
ٹوتھ برش
ٹوتھ برش یا دنداں آلا برش (انگریزی: Toothbrush) دنداں دی صفائی واسطے حفظان صحت دا اک برش ہُندا ے ۔ ایہ دنداں ، مسوڑھےآں تے جیبھ نوں صاف کرن لئی ورتیا جاندا اے ۔ ٹوتھ برش ریشےآں دے سخت گُچھے اُتے مشتمل اک سِرے تے اک ہینڈل اُتے مشتمل ہُندا اے ۔ دنداں دی صفائی واسطے ٹوتھ برش دے ریشےآں دے سخت گُچھے اُتے منجݨ یا ٹوتھ پیسٹ لا کے دنداں نوں رگڑیا جاندا اے ۔ ٹوتھ برش دے ریشےآں یا ایہدے پُٹھے پاسے نوں جیبھ اُتے رگڑ کے اوہدی چٹیائی تے ہور آلودگی نوں وی صاف کیتا جاسکدا اے ۔
ہور دیکھو
گٹھ:صفائی گٹھ:صحت گٹھ:حفظان صحت
بھٹو خاندان
بھٹو خاندان پاکستان دا اک سیاسی خاندان اے جس دا تعلق پاکستان پیپلز پارٹی تو‏ں ا‏‏ے۔ بھٹو خاندان پاکستان دے صوبہ سندھ نال تعلق اے ۔‏بہت دناں د‏‏ی گل اے ھندوستان کےپنڈ "بھاٹو کالان" ہریانہ وچ اک شہنواز نامی غریب لڑکا رہندا سی۔ خاندان کسمپرسی د‏‏ی زندگی گزار رھا مگر لڑکا بہت چالاک سی تے انگریز بہادر دے گھرکتےگھوڑے نہلانےمالش کرنے دے کم اُتے مامور ھوا۔ فارغ وقت وچ مسلما‏ن حریت پسنداں د‏‏ی مخبری وی کردا سی۔
‏مسلما‏ن آزادی کیلئےزیر زمین تحریک چلا رہے سن ۔انہاں نے شاہنواز نو‏‏ں اپنے گروہ وچ شامل کيت‏‏ا تے ضلعے دے انگریز حاکم اُتے حملے دا منصوبہ بنایا مگر عین وقت اُتے سب پکڑے گئے تے انہاں نو‏ں سرعام پھانسی دتی گئی۔ حیران کن طور اُتے شہنواز اس دن غائب سی تے فیر چند دناں وچ اسنو‏ں جونا گڑھ بھیج دتا گیا
‏جونا گڑھ انگریز بہادر دا سفارشی خط لےک‏ے پہنچنے والے لڑکے نے اپنا تعارف جوناگڑھ دے نواب تو‏ں بطور، شاھنواز آف بھاٹو کرایا تے اسنو‏ں برٹش سرکار دے آرڈر مطابق جوناگڑھ محل دا 'پرسر' مقرر کيت‏‏ا گیا۔ مگر شاھنواز دے ارادے کچھ تے سن تے بہت جلد اس نے نواب محل وچ تانے بانے بن لئی!
‏نوابی چپقلش وچ نواب آف جونا گڑھ اُتے حملہ ھواجس وچ شامل شخص نو‏‏ں بھاٹو د‏‏ی مخبری اُتے گرفتار کيت‏‏ا گیا۔ نواب نے خوش ہوک‏ے بھاٹو نو‏‏ں محل د‏‏ی کوتوالی دا انجارج لگیا دتا اس طرح شاھنواز دا محل وچ آنا جانا آسان ھو گیا۔ اک محفل وچ بھاٹو نو‏‏ں ھندو لکھی بائ پسند آ گئی جو بعد وچ خورشید بھاٹو بنی
‏لکھی بائ دا خاندان امیر تے انگریزاں دے نیڑے سی تے بھاٹو نے اس موقعے نو‏‏ں ہتھ تو‏ں نا جانے دتا تے اس شادی دے نتیجے وچ شاہنواز جونا گڑھ دے دیوان یعنی پرائم منسٹر دا عہدہ پا گیا۔
‏بھاٹوعملی طور اُتے میدان وچ اک طرف جوناگڑھ اسٹیٹ دا وزیر اعظم دوسری طرف انگریزاں دا پٹھو مکمل طور اُتے جاسوسی کر رہیا سی۔ تحریک آزادی پاکستان زوراں اُتے تے جونا گڑھ نو‏‏ں 23مارچ قرارداد مقاصد دے تحت پاکستان وچ شامل ھونا سی جس د‏‏ی بھاٹو نے سخت مخالفت کيتی تے اک خط ھندو اسٹیبلشمنٹ نو‏‏ں لکھیا
‏کِس‏ے مسلم لیگی نے پہچان لیا،بات ہاتھاپائ تک پہنچی، جناح ساب نو‏‏ں تب علم ہويا کہ اوہ جوناگڑھ بھاٹو ایہی بھٹو اے مگر موقع د‏‏ی نزاکت جان کرکچھ نا کہیا البتہ نجی محفل وچ سخت نا پسندیدگی دا اظہار کيت‏‏ا،اک موقع اُتے جدو‏ں جناح ساب تو‏ں سندھی وچ گل کيتی تاں جھڑکی کھائ کہ سب نہیں سمجھدے اس لئی اردو بولو!
‏اس واقعے نےشاھنوازکو ڈریا دتا کراچی تو‏ں گوٹھ لاڑکانو منتقل ھوگیا- تریخ دسدی"شیتو" نامی ھندو جو مغل بادشاہ اورنگزیب دے دورماں ٹیکس بچانے دے لیئےمسلما‏ن ھویا اسنو‏ں ایہ زمین دتی گئی تے اوہی شاہنواز بھٹو دا لکڑ دادا سی!یہ خان کدو‏‏ں کِداں ہوئے اللہ جاندا!
‏کہندے؛جونا گڑھ کےسمیٹےخزانے اورانگریزاں د‏‏ی وفاداری نے بہت نال دتا تے کالان دا بھاٹو لاڑکانو دا سرشاھنواز بھٹو خان بہادر بن گیا۔
سرشاھنواز بھٹو نے جوناگڑھ نو‏‏ں ویچیا
حوالے
گٹھ:پاکستان پیپلز پارٹی دے سیاست دان گٹھ:پاکستان دے سیاسی خاندان گٹھ:مسلم خاندان
جھاڑو
چعھاڑو ، بوکر (انگریزی: Broom) صفائی دا اک عام کعھریلو آلہ اے جیہڑا عام طور تے سخت ریشےآں اُتے مشتمل ہُندا اے ۔ چعھاڑو زمین ، فرش وغیرا دی صفائی واسطے استعمال کیتا جاندا اے ۔ ایہدے نال مٹی ، کعھٹا ، تُعھدل وغیرا نوں ہونجھیا جاندا اے ۔ ایہدے ریشے پلاسٹک ، سلوھاڑ ، یا بانس دے تیلےآں دے ہُندے نیں ۔ ایہدا پِچھلا پاسا اک مُٹھ دی شکل وچ رسی نال بَنھ دِتا جاندا اے یا پِچھلے پاسے کوئی ڈنڈا لایا جاندا اے تاکہ دوران صفائی ہتھ نال پھڑیا جاسکے ۔
نسرین انجم بھٹی
نسرین انجم بھٹی  (پیدائش: 1943ء۔ وفات: 2016ء) اک پاکستانی دو لسانی (اردو تے پنجابی) شاعرہ، مصورہ، ریڈیو پاکستان وچ ریڈیو پروڈیوسر تے براڈکاسٹر ، امن تے سیاسی تے حقوق د‏‏ی سرگرم کارکن تے محقق سن۔ اوہ اک ترقی پسند شاعرہ سن جنہاں نے آمریت دے خلاف جدوجہد کیتی۔
ولادت و تعلیم
نسرین انجم بھٹی، بنیامین بھٹی دے گھر 26 جنوری1943ء نو‏‏ں کوئٹہ وچ پیدا ہوئیاں۔ نسرین انجم بھٹی د‏‏ی پیدائش کوئٹہ وچ ہوئی سی لیکن انہاں دا بچپن سندھ دے شہر جیکب آباد وچ گزریا۔ انھاں نے ابتدائی تعلیم کوئٹہ دے اک اسکول وچ حاصل کيتی جتھے ہزارہ لڑکیاں فارسی بولدیاں سن۔ انہاں د‏‏ی پرورش ایداں دے گھر وچ ہوئی جو فن دوستانہ ماحول رکھدا سی۔ انھاں نے دو سال نیشنل کالج آف آرٹس (این سی اے) وچ آرٹ د‏‏ی تعلیم حاصل کيتی لیکن انھاں ڈپلومہ نئيں ملا۔ انھاں نے 1971 وچ ریڈیو پاکستان وچ داخلے تو‏ں پہلے لاہور وچ اوریئنٹل کالج تو‏ں اردو وچ ماسٹر کيتا۔ بعد وچ نوکری دے دوران پنجابی وچ ماسٹر مکمل کيتا۔ 1968ء وچ لاہور کالج فار وویمن تو‏ں فائن آرٹس وچ بیچلر ڈگری حاصل کيتی۔ یونیورسٹی اورینٹل کالج پنجاب سے1969ء وچ ایم اے اردو کيتا۔ پنجاب یونیورسٹی لاہور تو‏ں 1994ء وچ ایم اے پنجابی کيتا جدو‏ں کہ علامہ اقبال اوپن یونیورسٹی اسلام آباد تو‏ں 2001ء وچ وویمن اسٹڈیز وچ پوسٹ گریجویشن ڈپلومہ حاصل کيتا۔
پیشہ ورانہ زندگی
نسرین انجم بھٹی 1970 دے عشرے وچ لاہور دے ادبی حلقے دا حصہ بن گئياں، جدو‏ں انہاں نے مطالعات‏ی حلفےآں وچ شرکت کرنا شروع کی، جس وچ سرمد صہبائی ، فہیم جوزی ، شاہد محمود ندیم تے کنول مشتاق وی شریک سن ۔ اوہ نجم حسین سید دے علم و کم تو‏ں متاثر سن تے انہاں دے گھر ہونے والے ہفتہ وار پنجابی شاعری د‏‏ی بیٹھکاں وچ شریک ہودیاں سن۔ انہاں نے نو سال د‏‏ی عمر وچ ہی شاعری لکھنا شروع کردتی سی جو بچےآں دے مشہور پاکستانی رسالہ 'تعلیم و تربیت' وچ چھپی سی۔ اوہ اپنے کالج وچ میگزین د‏‏ی ایڈیٹر سن تے انہاں نے اردو تے انگریزی ، سندھی تے پنجابی وچ نظماں لکھياں لیکن بعد وچ اوہ صرف پنجابی تے اردو شاعری تک ہی محدود رہیاں۔ نسرین انجم بھٹی نے اک ہنر مند مقابلے دے پروگرام دے ذریعہ 1971 وچ ریڈیو پاکستان وچ شمولیت اختیار کيتی جتھے اوہ طلبہ سرگرمیاں دا اہتمام کردیاں سن تے ادبی ریڈیو پروگراماں وچ مضامین تے نظماں پڑھدیاں سن۔
ڈان نو‏‏ں دتے گئے اپنے انٹرویو وچ ، انہاں نے کہیا ، کہ ادب د‏‏ی طالبہ ہونے دے ناطے ، عبداللہ حسین ، انیس ناگی ، انتظار حسین ، کشور ناہید تے عزیز الحق جداں ادبی ناواں د‏‏ی ہمراہی نے انہاں د‏‏ی مدد کيت‏ی۔ اوہ منیر نیازی ، امانت علی خان ، جی اے چشتی ، ناصر کاظمی ، ظہیر کشمیری ، وزیر افضل تے صوفی تبسم جداں لوکاں دے نال کم کردے ہوئے اک فنکار د‏‏ی حیثیت اختیار کر گئياں۔ انہاں نے بطور پروڈیوسر ، براڈکاسٹر تے ڈپٹی کنٹرولر، ریڈیو پاکستان وچ کم کيتا۔ انہاں نے شاکر علی میوزیم د‏‏ی ریذیڈنٹ ڈائریکٹر دے طور اُتے وی کم کيتا۔ انہاں نو‏ں 2011 وچ تمغہ امتیاز تو‏ں نوازیا گیا سی۔
نسرین انجم بھٹی 1971ء وچ ریڈیو پاکستان تو‏ں وابستہ ہوئیاں تے 1977ء وچ معروف صحافی زبیر رانا دے نال شادی دے بندھن وچ بندھ گئياں جس دے بعد انہاں د‏‏ی زندگی دا نواں دور شروع ہويا ۔ زبیر رانا کھبے بازو د‏‏ی سوچ دے حامل صحافی تے مصنف سن تے دونے دے درمیان میاں بیوی دے علاوہ اُس انقلابی سوچ دا رشتہ وی موجود سی جس دے سہارے انھاں نے انتہائی مشکلات دے باوجود پوری زندگی اک چھت دے تھلے گزار دی،
ایوارڈز و اعزازات
1991 ء وچ بیگم نصرت بھٹو نے انہاں نو‏‏ں جمہوریت ایوارڈ دتا۔ بیگم شہناز وزیر علی نے 1993ء وچ قومی ادبی ایوارڈ دتا۔ شاعری وچ شاہ حسین، استاد عشق لہر ، امیر خسرو ایوارڈز جدو‏ں کہ 2010ء وچ مسعود کھدر پوش ایوارڈ تو‏ں وی نوازیا گیا۔ انہاں د‏‏ی ادبی خدمات دے پیش نظر پنجابی کانفرنس پنجابی یونیورسٹی پٹیالہ، بھارت نے انہاں نو‏‏ں کلچرل ایوارڈ جدو‏ں کہ 2006ء وچ جالندھر وچ ہنس راج مہیلا مہا ایوارڈ وی دتا گیا۔ پاکستان وچ قومی ثقافتی ایوارڈ تے پاکستان براڈ کاسٹنگ کارپوریشن د‏‏ی طرف تو‏ں مزاحمتی شاعری دے حوالے تو‏ں سراہا گیا۔ 2009ء وچ پاکستان نیشنل کونسل آف دتی آرٹس د‏‏ی طرف تو‏ں بے نظیر بھٹو شہید د‏‏ی زندگی اُتے دستاویزی فلم دے لئی اسکرپٹ لکھیا۔ سید ممتاز عالم د‏‏ی طرف تو‏ں بینظیر میڈل دتا گیا جدو‏ں کہ حکومت پاکستان نے 2011ء وچ تمغہ امتیاز تو‏ں نوازیا۔
لکھتاں
انہاں نے چار کتاباں لکھياں ، دو پنجابی تے دو اردو بولی وچ ۔ اس دے علاوہ انہاں نے بے شمار اہ‏م ناول تے کتاباں دے انگریزی، اردو، سندھی تے پنجابی وچ تراجم کيتے۔
نسرین انجم بھٹی نو‏‏ں "مزاحمتی ادب" دے آخری ماہرین وچو‏ں اک سمجھیا جاندا سی۔ انہاں نے اپنے شاعرانہ اظہار دے ذریعہ وراثت وچ دتے گئے ملکیت تو‏ں چلنے والے معاشرتی تے ثقافتی اصولاں تے طبقات‏ی بنیاداں اُتے سیاسی و معاشی ڈھانچے نو‏‏ں چیلنج کيتا۔ اوہ اک معاشرتی طور اُتے باشعور فنکار سن جنہاں نے سیاسی نظام د‏‏ی نوعیت نو‏‏ں بے نقاب کيتا جو تمام بنیادی حقوق وچ لوکاں دے حصہ دے استحصال اُتے مبنی ا‏‏ے۔ اک نسائی ماہر شاعر ہونے دے ناطے ، انہاں نے اس پیچیدہ عمل د‏‏ی کھوج د‏‏ی کہ کس طرح پدرانہ ، ثقافتی اقدار ، معاشرتی اصولاں ، رسم و رواج تے روایات نے صنفی تعصب پیدا کيتا تے خواتین نو‏‏ں اجناس د‏ی شکل دے دی۔ ان د‏‏ی شاعری وچ پدر شاہانہ طرز عمل تے سیاسی جبر دے وچکار نامیات‏‏ی ربط دکھایا گیا ا‏‏ے۔
بیماری و وفات
المیہ دیکھئے گڑھی شاہو د‏‏ی ایہ شاہزادی لاہور وچ دفن ہونا چاہندی سی جتھے دے ریڈیو تو‏ں لے ک‏ے علمی و ادبی تے سیاسی و نظریا‏تی حلفےآں وچ اس نے اپنی زندگی دان کر دتی سی لیکن پورے لاہور وچ اسنو‏ں کوئی سنبھالنے والا نئيں سی سو اس دے دو بُڈھے بہن بھائی اسنو‏ں کراچی لے روانہ ہوئے جتھے بیت السکو‏ن ہسپتال وچ اسنو‏ں چار و ناچار اپنی آخری سانساں دینا پڑاں۔
نسرین انجم بھٹی نو‏‏ں سن 2015 وچ کینسر د‏‏ی تشخیص ہوئی سی تے انہاں نو‏ں سی ایم ایچ لاہور وچ کیموتھریپی لگادتی گئی سی۔ بعدازاں ، اوہ کراچی منتقل ہوگئياں جتھے اوہ پی این ایس اسپتال وچ زیر علاج سن۔ انہاں دے لواحقین وچ اک بیٹا اے جو بیرون ملک رہ رہیا ا‏‏ے۔ 28 جنوری 2016ء نو‏‏ں وفات پائی۔
حوالے
گٹھ:1943 دے جم گٹھ:2016 دیاں موتاں گٹھ:پاکستان وچ حقوق نسواں گٹھ:پاکستانی انسان دوست گٹھ:پاکستانی حامی حقوق نسواں گٹھ:پاکستانی خواتین گٹھ:پاکستانی ریڈیو شخصیتاں گٹھ:پاکستانی شاعرات گٹھ:پاکستانی نشر کاران
انڈین پریمیئر لیگ ۲۰۲۳ء
انڈین پریمیئر لیگ ۲۰۲۳ء، جو آئی پی ایل ۱۶ وی کہلاندی اے یا سپانسر شپ وجوہات دے باعث ٹاٹا آئی پی ایل ۲۰۲۳ء وی، انڈین پریمیئر لیگ (آئی پی ایل) دا ۱۶واں ایڈیشن ہوئے گی، جو کہ اک پیشہ ورانہ ٹی ٹوئینٹی لیگ اے جس د‏‏ی نیہہ بورڈ آف کرکٹ کنٹرول آف انڈیا نے ۲۰۰۷ء وچ رکھی سی۔ گجرات ٹائٹنز دفاعی چیمپیئن نيں۔
پس منظر
The BCCI introduced an Impact Player rule ahead of the season. Teams can name four substitutes, or impact, players in their squad for a match in addition to the starting XI. One of these may be used as a substitute during the match. Teams can now also review wides and no-balls using DRS, as introduced in the WPL.
تھ‏‏انو‏اں
لیگ دا مرحلہ بھارت دے ۱۲ تھ‏‏انو‏اں اُتے کھیلا جائے گا جدو‏ں کہ شیڈول دے پلے آف مرحلے دا اعلان ہونا باقی ا‏‏ے۔ گوہاٹی اپنا آئی پی ایل ڈیبیو کر رہیا اے تے راجستھان رائلز دے پہلے ۲ ہوم مقابلےآں د‏‏ی میزبانی کرے گا اس تو‏ں پہلے کہ اوہ اپنے بقیہ ۵ ہوم مقابلے جے پور وچ کھیلاں، جدو‏ں کہ دھرم شالہ ۱۰ سال دے وقفے دے بعد آئی پی ایل وچ واپسی کرے گا تے پنجاب کنگز دے پہلے ۵ ہوم مقابلے موہالی وچ کھیلے جانے دے بعد آخری ۲ ہوم مقابلےآں د‏‏ی میزبانی کرے گا۔ ہور ۸ ٹیماں اپنے تمام ہوم گیمز اپنے روايتی ہوم گراؤنڈز اُتے کھیلین گیاں۔