cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
تاش
تاش دے 52 پتے 4 قسماں چ تقسیم ہُندے نیں جیہناں دے ناں اِٹ ( ♦  )، حکم(♠)، پان(  ♥  ) تے چڑی(♣) نیں۔ ایہناں چاراں دے خاص نشان ہُندے نیں تے ہر قسم دی تعداد 13 ہُندی اے۔
سنوکر
گٹھ:کھیڈاں
چک 12 نو ایل
چک 12 نو ایل ضلع ساہیوال دا اک پنڈ اے جہڑا لوئر باری دوآب نہر دی سجے پاسےاوں نکلن الی شاخ  نہر 9ایل اتے پیندا اے ۔
بدر النساء
شہزادی بدرالنساء بیگم صاحبہ (27 اکتوبر، 1647 – 9 اپریل، 1670 ) مغل بادشاہ اورنگزیب اتے نواب بائی دی دھی ہن۔ اوہ مستقبل دے مغل بادشاہ بہادر شاہ I دی بھین سن۔ اس دی موت 1670 وچ لاہور وچ ہوئی۔
حوالہ
گٹھ:بھارتی شاہی عورتاں گٹھ:مغل راج دیاں عورتاں
چک 55 فتح
چک 55 فتح ضلع بہاولنگر دی تصیل چشتیاں دا اک پنڈ اے ۔ ایہہ پنڈ دی بھوئیں نوں پانی ایسٹرن صادقیہ نہر دی ملک برانچ نہر دی فتح دسٹریبیوٹری جاں فتح نہر دیندی اے ،ایسے لئی اس پنڈ دے ناں نال فتح لگدا اے ۔
تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ ضلع بہاولنگر چ تصیل چشتیاں چ وس رہیا اے ۔
ضلع نمبر 10،ایلبرٹا
ضلع نمبر 10 کینیڈا دے صوبے ایلبرٹا دا اک ضلع اے۔
چک 11 نو ایل
چک 11 نو ایل ضلع ساہیوال دا اک پنڈ اے جہڑا لوئر باری دوآب نہر دی سجے پاسےاوں نکلن الی شاخ  نہر 9ایل اتے پیندا اے ۔
چک 13 نو ایل
چک 13 نو ایل ضلع ساہیوال دا اک پنڈ اے جہڑا لوئر باری دوآب نہر دی سجے پاسےاوں نکلن الی شاخ  نہر 9ایل اتے پیندا اے ۔
جمناسٹک
thumb|جمناسٹک جمناسٹک اک جسمانی سرگرمی اے جس چ طاقت ,لچک تے سبک رفتاری دے نال نال رابطہ تے توازن وی بوہت ضروری ہوندا اے۔
صوبہ طرطوس
صوبہ طرطوس شام دا اک صوبہ اے۔
گٹھ:شام گٹھ:شام دے صوبے
چک 14 نو ایل
چک 14 نو ایل ضلع ساہیوال دا اک پنڈ اے جہڑا لوئر باری دوآب نہر دی سجے پاسےاوں نکلن الی شاخ  نہر 9ایل اتے پیندا اے ۔
ضلع نمبر 11،ایلبرٹا
ضلع نمبر 11 کینیڈا دے صوبے ایلبرٹا دا اک ضلع اے۔
کالی چڑی
کالی چڑی کیڑے پھڑنے ٹبر دا اک پنچھی اے۔ ایہ دکھنی ایشیاء وچ عام اے تے نیپال توں لے کے سری لنکا تے بنگلہ دیش توں لے کے پاکستان وچ ایہ ملدا اے۔ اتلے پاسے دے نر پؤرے کالے ہوندے نیں جد کے دکھن ول ایہ گوڑے کالے رنگ دے ہوندے جاندے نیں۔ ایہ عام کھلی تھاں، کسی نکے رکھ یا جھاڑی یا پڑی اتے بیٹھے ہوندے نیں۔ ایہدی لمی تے اتے نون اٹھی پوچھل تے تھلے دے پؤرے پر ایہنوں ویکھنا اسان کردے نیں۔
چڑی چھکا
چڑی چھکے دا میدان 44فٹ لما تے 20فٹ چوڑا ہندا اے جیہدے وچہ 5 فٹ اچا جالی والا کپڑا لگا کے 2 یا 4کھیڈاری اک چڑی تے اپنے چھکیاں نال کھیڈدے نیں۔ ایہہ کھیڈ اانگلینڈ توں شروع ہویا سی تے اج کل دنیا دے ہر دیس وچہ شوق نال کھِیڈیا جاندا اے۔
چک 69-4آر
چک 69-4آر  ضلع ساہیوال دی تصیل ساہیوال دا اک پنڈ اے ۔
ناں
اس پنڈ دی بھوئیں نوں لوئر باری دوآب نہر دے سجے پاسےاوں نکلن آلے چوتھے سوئے (لنڈو) 4آر نہر   دا پانی لگدا اے   ۔اس پنڈ دے ناں نال 4آر (R=Right) ایسے لئی لگیا ہوئیا اے ۔
تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ ضلع ساہیوال چ تصیل ساہیوال چ وس رہیا اے ۔
سکھ
سکھ مت دے پیروکاراں نوں سکھ کیندے نیں۔ سکھ پنجابی بولی دا بول اے تے سنسکرت توں آیا اے تے اسدا مطلب اے سکھن والا۔ سکھ سارے جگ وچ پھیلے ہوۓ نیں۔ لیکن اناں دی بعوتی گنتی ھندستان وچ اے۔ سکھ مت 15 ویں صدی چ پنجاب توں ٹریا تے ہن اے جگ دے وڈے متاں وچ اے۔
رہت مریادہ (سکھاں دے قنون تے رسماں) دے نیڑے اک سکھ 'کوئی وی انسان ہوسکدا اے جیڑا اک خدا نوں، گرو نانک توں لے کے گرو گوبند سنگھ تے گرو گرنتھ صاحب نوں مندا ہوے تے دس گروواں نے جو آکھیا تے دسویں گرو نے جنج پوتر کیتا اونوں منے تے کسے ہور مت نوں نان منے'۔ سکھ اپنی داڑھی تے پگڑی توں دوروں ای پخھانے جاندے نیں۔ ہرمندر صاحب، امرتسر پعارتی پنجاب ہندستان چ سکھاں دا سب توں پوتر تھاں اے۔
علی احمد صابر کلیر
مخدوم علاؤ الدین علی احمد صابر کلیر (پیدائش: 21 فروری 1196ء— وفات: 16 مارچ 1291ء) تیرہویں صدی دے مشہور مسلم صوفی سن۔
شجرہ نسب
مخدوم شیخ سید علاء الدین علی احمد صابر کلیری مستند روایت وچ حضرت امام جعفر صادق دی اولاد وچوں نیں ۔
ولادت
آپ 19؍ ربیع الاول 592ھ وچ ملتان دے اک مقام کوتوال وچ پیدا ہوئے پرورش و پرداخت والدہ ماجدہ دی نگرانی وچ ہوئی۔
بیعت تے خلافت
اٹھ سال دی عمر وچ آپ اپنے ماموں دی خدمت وچ پاکپتن آ گئے۔ 603ہجری وچ انہاں توں بیعت کیتی۔ علوم عقلیہ و نقلیہ دی تحصیل بابا فرید گنج شکر دی نگرانی وچ فرمائی تے یگانہ روزگار ہوئے۔ بابا گنج شکرنے تہاناں  بیعت و خلافت عطا کر کے مخلوق دی رشد و ہدایت دے لئی کلیر شریف روانہ فرمایا۔ باوجود یکہ آپ اُتے شوق و حال دا غلبہ رہندا سی تے تجرید و تفرید دی زندگی رکھدے سن مگر عائد کردہ فرائض نوں   بحسن و خوبی انجام دتا تے دین و سنیت دی ایسی شمع روشن کیتی کہ اس دی لو کدی مدہم نہ ہوئی۔ منقول اے کہ آپ    اک طویل عرصہ تک ماموں جان دے لنگر خانے دے نگراں رہے مگر اوتھے توں اک دانا وی نہ کھادا تے اس دے بعد توں آپ    دا لقب صابر ہو گیا۔ بارہ سال تک کلیر وچ گولر دی شاخ پکڑ کے عالم تحیر وچ کھڑے رہے مگر پائے عزیمت وچ جنبش تک نہ آئی۔ جس اُتے نگاہ جمال ڈالتے اوہ باکمال ہو جاندا تے جس چیز اُتے نگاہ قہر ڈالتے اوہ خاکستر ہو جاندی۔ حضرت بابا صاحب نے فرمایا سی کہ میرے سینے دا علم نظام الدین دے کول اے تے دل دا علم علاء الدین دے کول اے۔
وصال
آپ   دی تریخ وصال 13؍ ربیع الاول 690ھ اے مزار مقدس سرزمین کلیر ضلع سہارن پور وچ نہر گنگ دے کنارے پرمرجع انام اے۔ سلسلۂ چشتیہ دی دوسری سب توں وڈی شاخ آپ    ای دی نسبت توں صابری کہلاندی اے تے آپ    دے سلسلہ وچ اتنے اولیاء و علما پیدا ہوئے کہ شمار ناممکن اے۔ آپ    دوران سماع واصل بحق ہوئے آپ   خلاف شریعت نہ خود چلے نہ دوسریاں نوں   چلدا دیکھ سکدے سن۔ بلکہ احکام اسلام دی خلاف ورزی کرنے والیاں نوں   سختی توں ڈانٹدے سن۔ تے تہانوں   دین اسلام دی تبلیغ تے علوم دین دی اشاعت دے لئی جناب فرید نے شہر فیض بخش کلیر نوں   جانے دا حکم دتا۔ چنانچہ پاکپتن توں کلیر تشریف لے گئے۔ تے اوتھے پہنچ کے اپنے فرض منصبی نوں   ادا کرنا شروع کر دتا۔ حالے کلیر وچ آئے ہوئے تہانوں   تھوڑے ای دن لنگھے سن کہ آپ    دے کمالات علمی دی ہر طرف دھوم مچ گئی۔ اک خلق خدا آپ    توں فیض پانے لگی۔ جدوں شہر کلیر برباد ہویا تے اس دے بعد لوکاں اُتے آپ    دی روحانی قوت دی اِنی ہیبت چھا گئی۔ کہ آپ    دی خدمت وچ حاضر ہُندے ہوئے انہاں خوف آندا سی۔ آپ    دے خلفاء وچ جناب شیخ شمس الدین ترک پانی پتی آپ    دے ممتاز خلیفہ نیں  ۔ اوہ آپ    دی خدمت وچ کامل بتیس برس تک رہے۔ تے کدی آپ    توں جدا نئیں ہوئے جدوں ترک پانی پتی آپ    توں روحانی تحصیل کر چکے تو آپ    نے انہاں حکم دتا کہ جاؤ سواراں وچ جا کے ملازم ہو جاؤ تے دیکھو جس روز تمہاری کوئی دعا کسے دے حق وچ قبول ہو جائے۔ سمجھ لینا کہ وچ دنیا توں چلا گیا۔ چنانچہ ترک پانی پتی مرشد دے حکم نال شاہی فوج وچ نوکر ہو گئے۔ تے سلطان علاء الدین خلجی دے نال چتور گڑھ دی مہم نوں   سر کرنے دے لئی روانہ ہوئے۔ سلطان نے وڈی کوشش کیتی تے اک طویل عرصے تک قلعہ دا محاصرہ کیتے رکھیا۔ مگر قلعہ فتح نہ ہویا۔ اسی دوران وچ اک روز رات نوں   ایسی آندھی چلی کہ تمام لشکر دے چراغ پٹ ہو گئے۔ مگر اک چراغ جل رہیا سی جسنوں   دیکھ کر سلطان نوں   وڈا تعجب ہویا۔ سلطان معلوم کرنے دے لئی اگے ودھیا۔ اس نے دیکھیا کہ اک شخص خیمے وچ قرآن پڑھ رہیا اے۔ اوہ ایہ ماجرا دیکھ کے چپ چاپ مؤدب کھڑا رہیا۔ جدوں ترک پانی پتی قرآن حکیم دی تلاوت توں فارغ ہوئے۔ تو سلطان نوں   باہر کھڑا دیکھ کر جلدی توں اس دی تعظیم دے لئی اگے بڑھے تے پچھیا کہ حضور نے اس وقت کداں زحمت فرمائی۔ سلطان نے کہیا میرا قصور معاف کر دیجیے۔ تے اللہ دی بارگاہ وچ دعا کیجیے۔ کہ قلعہ فتح ہو جائے۔ آپ    نے ایہ سن کر کہیا کہ میں تے آپ    دی فوج دا اک ادنیٰ سا ملازم ہوں۔ مینوں   ایسی مقبولیت کتھے نصیب اے جو میری دعا قبول ہو جائے۔ تہانوں   شاید کسے نے بہکا دتا اے۔ سلطان نے اصرار کیتا کہ نئیں ایسا نہ کہیے۔ آپ    دعا کیجیے۔ اللہ تعالیٰ ضرور قبول فرمائے گا۔ چنانچہ ترک پانی پتی نے دعا دے لئی ہتھ اٹھا دتے۔ اللہ نے دعا قبول فرما لی۔ تے قلعہ فتح ہو گیا۔ قدرت خدا جناب مخدوم کلیری دی بات پوری ہوئی۔ جس روز ترک پانی پتی دی دعا قبول ہوئی۔ اسی روز جناب مخدوم کلیری دا انتقال ہو گیا۔ ترک پانی پتی دے دل نے اس واقعہ ناگزیر دی گواہی دتی۔ چنانچہ اوہ کلیر پہنچے تے اپنے مرشد دے  تجہیز و تکفین  دے فرض نوں   سر انجام دتا شہنشاہ نور الدین جہانگیر نے اپنے عہد وچ آپ    دے مزار دا گنبد تعمیر کرایا سی۔ خواجہ حسن نظامی نے آپ    دے عرس دی اک کیفیت لکھی اے۔ اوہ بیان کر دے نیں   کہ ربیع الاول دی پہلی تریخ توں چودہ تک جناب مخدوم کلیری دا عرس ہُندا اے۔ جس وچ دو لکھ دے قریب مجمع ہُندا اے۔ صابریہ سلسلے دے سارے مشائخ تے انہاں دی خانقاہاں دے سجادہ نشین اس وچ شامل ہُندے نیں  ۔
حوالے
گٹھ:1291 دیاں موتاں گٹھ:بھارتی صوفیاء
گٹھ:ملتان دے صوفیا گٹھ:ہردوار گٹھ:ہندوستانی صوفی اولیا گٹھ:سہارنپور دیاں شخصیتاں گٹھ:چشتی شخصیتاں گٹھ:صوفی سنت
چک 15 نو ایل
چک 15 نو ایل ضلع ساہیوال دا اک پنڈ اے جہڑا لوئر باری دوآب نہر دی سجے پاسےاوں نکلن الی شاخ  نہر 9ایل اتے پیندا اے ۔
اوینی مودی
اوینی مودی اک بھارتی فلم اداکارہ ہے، جو بھارتی فلماں اتے گجراتی وچّ ناٹکاں وچّ جانیا پچھانیا چہرہ ہے۔ اس نے اپنی بالیوڈ ابھنے دی شروعات مدھر بھنڈارکر دی ڈرامہ فلم کلنڈر گرلج نال کیتی۔ جسدی پیشکاری 25 ستمبر 2015 نوں ہوئی۔ ایہہ فلم 5 کڑیاں دی جیون دی کہانی ہے جو سال دے کلنڈر مطابق کم کردیاں ہن اتے کلنڈر گرلز اکھواؤندیاں ہن۔
مڈھلا جیون
اوینی مودی دا جنم گاندھینگر، گجرات وچّ ہویا۔ اس دا بچپن اپنے جنم ستھان وچّ ہی بیتیا۔ اس نے اپنی بی.اے. دی ڈگری ایچ.ایل کالج احمدآباد توں کیتی۔ ایہہ اپنے کالج دے سبھیاچاری میلیاں وچّ حصہ لیندی سی۔ اسدا پیؤ ونود مودی نے اوینی نوں کم لئی بھرواں ہنگارا دتا۔
حوالے
گٹھ:بھارتی اداکاراواں گٹھ:زندہ لوکگٹھ:بھارتی فلمی جگت
چک 16 نو ایل
چک 16 نو ایل ضلع ساہیوال دا اک پنڈ اے جہڑا لوئر باری دوآب نہر دی سجے پاسےاوں نکلن الی شاخ  نہر 9ایل اتے پیندا اے ۔
ضلع بعبدا
بعبدا لبنان دا اک ضلع اے۔
گٹھ:لبنان گٹھ:لبنان دے ضلعے
چک 19 نو ایل
چک 19 نو ایل ضلع ساہیوال دا اک پنڈ اے جہڑا لوئر باری دوآب نہر دی سجے پاسےاوں نکلن آلی شاخ  نہر 9ایل اتے پیندا اے ۔
ضلع نمبر 12،ایلبرٹا
ضلع نمبر 12 کینیڈا دے صوبے ایلبرٹا دا اک ضلع اے۔
ضلع نمبر 13،ایلبرٹا
ضلع نمبر 13 کینیڈا دے صوبے ایلبرٹا دا اک ضلع اے۔
چک 17 نو ایل
چک 17 نو ایل ضلع ساہیوال دا اک پنڈ اے جہڑا لوئر باری دوآب نہر دی سجے پاسےاوں نکلن الی شاخ  نہر 9ایل اتے پیندا اے ۔
چک 53 فتح قاضی والا
چک 53 فتح قاضی والا ضلع بہاولنگر دی تصیل چشتیاں دا اک پنڈ اے ۔ ایہہ پنڈ دی بھوئیں نوں پانی ایسٹرن صادقیہ نہر دی ملک برانچ نہر دی فتح دسٹریبیوٹری جاں فتح نہر دیندی اے ،ایسے لئی اس پنڈ دے ناں نال فتح لگدا اے ۔
تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ ضلع بہاولنگر چ تصیل چشتیاں چ وس رہیا اے ۔
ایلبرٹ کلاڈ
ہور ویکھو
گٹھ:شخصیتاں گٹھ:مشہور لوک
یونانی اساطیر
thumb|300px|یونانی تثلیث اور زمین کی تین ریاستوں کی تقسیم: زیئس گاڈ (آسمانی) ، پوسیڈن (سمندر اور سمندر) اور ہیڈیس (انڈرورلڈ)۔ تھیوس (معمولی دیوتا) اس تثلیث کے بچے ہیں۔ thumb| [[زیوس دا بسٹ - اوٹرکولی، اٹلی (ہن سالا روٹونڈا، Museo Pio-Clementino, ویٹیکن)۔]] یونانی متھہاس جاں یونانی اساطیر، متھاں اتے سکھیاواں دا گروہ اے جو پرانے یونانیاں، اوہناں دے دیوتیاں اتے نائکاں، دنیا دی نیچر، اتے اوہناں دے اپنے کلٹ اتے ریتی رواجاں دے مول اتے اہمیت متعلق دسدا اے۔ ایہہ پرانے یونان وچ دھرم دا اک حصہ سی۔ جدید ودوان پرانے یونان دے مذہبی اتے سیاسی ادارےآں اتے اس دی رہتل دے اتے روشنی پاؤن لئی اتے اس متھ سرجنا دی نیچر نوں سمجھن لئی متھہاس دے حوالے ورتدے ہن اتے اسدا مطالعہ کردے ہن۔
یونانی متھہاس نے مغربی رہتل دے سبھیاچار، کلا اتے ساہت تے بہت اثر پایا اے اتے مغربی وراثت اتے بولی دا حصہ رہا اے۔ شاعر اتے کلاکاراں نے پرانے ویلے توں لے کے اج تک یونانی متھہاس توں پریرنا حاصل کیتی اے اتے اوہناں نے اسدے تھیماں وچ ہم عصر اہمیت اتے پرسنگکتا دی کھوج کیتی اے۔ thumb|[[اخیلیئس اتے پینتھیسلیئیا۔ کرت: ایکسکیاس، اندازاً۔ ۵۴۰ ایپو۔، بریٹیش میوزیم]]
یونانی اساطیر نو‏‏ں اس ماحول د‏‏ی وضاحت دے لئی استعمال کيتا جاندا سی جس وچ بنی نوع انسان رہندے سن، اوہ قدرتی مظاہر جو انھاں نے دیکھیا تے دناں، مہینےآں تے موسماں وچ گزردے وقت د‏‏ی وضاحت کيتی۔ یونانی خرافات وی مذہب تو‏ں پیچیدہ طور اُتے جڑے ہوئے سن تے دیوتاواں د‏‏ی اصل تے زندگیاں د‏‏ی وضاحت کردے سن، انسانیت کتھے تو‏ں آئی تے موت دے بعد کتھے جارہی سی ۔
یونانی اساطیر نے یونانی مذہب دے دیوتاواں دے چہرے تے کردار تاں دتے لیکن انہاں نے لوکاں نو‏‏ں خوشگوار زندگی گزارنے دے بہترین طریقے دے بارے وچ مفید عملی مشورے وی دیے۔ افسانےآں دا اک ہور مقصد تاریخی واقعات نو‏‏ں دوبارہ بیان کرنا سی تاکہ لوک اپنے آباؤ اجداد، انہاں د‏‏ی لڑی جانے والی جنگاں تے انہاں جگہاں نال رابطہ برقرار رکھ سکن جنہاں د‏‏ی انہاں نے تلاش د‏‏ی سی۔
اساطیر دا بیان
جدید استعمال وچ اصطلاح 'افسانہ' شاید منفی معنی رکھدی اے جو صداقت تے اعتبار د‏‏ی کمی نو‏‏ں ظاہر کردی ا‏‏ے۔ پر، ایہ خیال نئيں کيتا جانا چاہیدا کہ خرافات اُتے پورے دل تو‏ں یقین کيتا گیا سی تے نہ ہی ایہ خیال کيتا جانا چاہیدا کہ یونانیاں نو‏‏ں انہاں اُتے مکمل طور اُتے شک سی۔ شاید، یونانی خرافات، جداں کہ کسی مذہبی یا غیر تحریری ماخذ دے نال، کچھ لوک مندے سن تے دوسرےآں نے رعایت د‏‏ی سی۔ خرافات نو‏‏ں یقینی طور اُتے مذہبی تے تعلیمی مقاصد دے لئی استعمال کيتا گیا سی لیکن تفریح ​​کا اک سادہ جمالیا‏تی فعل وی ہو سکدا ا‏‏ے۔ جو گل یقینی اے اوہ ایہ اے کہ افسانے یونانی معاشرے دے اک وسیع طبقے وچ فن وچ اپنی مشترکہ نمائندگی دے ذریعے واقف تے مقبول سن، چاہے اوہ عوامی عمارتاں اُتے مجسمہ ہو یا مٹی دے برتناں اُتے پینٹ کيتے گئے مناظر ۔
وسیع پیمانے اُتے خواندگی دے بغیر، افسانےآں د‏‏ی منتقلی سب تو‏ں پہلے زبانی طور اُتے کيتی گئی سی، غالباً ۱۸ويں صدی ق م دے بعد تو‏ں مینوآن تے مائیسینائی بارڈز نے۔ یقیناً ایہ اس امکان د‏‏ی اجازت دیندا اے کہ کسی خاص افسانے دے ہر اک نو‏‏ں دوبارہ بیان کرنے دے نال، سامعین د‏‏ی دلچسپی ودھانے یا مقامی واقعات تے تعصبات نو‏‏ں شام‏ل کرنے دے لئی اسنو‏ں مزین تے بہتر بنایا جاندا ا‏‏ے۔ پر، ایہ وی اک جدید تشریح اے، کیونجے ایہ وی ممکن اے کہ افسانےآں دے بیان وچ پیش کش دے کچھ اصولاں د‏‏ی پیروی کيتی گئی ہو، تے ہو سکدا اے کہ اک جاننے والے سامعین نے جانی پہچانی کہانی وچ ایڈہاک موافقت نو‏‏ں اپنی مرضی تو‏ں قبول نہ کيتا ہوئے۔ بھانويں صدیاں تو‏ں، تے شہر دے درمیان بڑھدے ہوئے رابطے دے ساتھریاستاں وچ ، ایہ تصور کرنا مشکل اے کہ مقامی کہانیاں نو‏‏ں دوسرےآں دے نال نئيں ملایا گیا تاکہ کئی متنوع اصلیت دے نال اک افسانہ تخلیق کيتا جا سک‏‏ے۔
سروت
اج-کل یونانی متھہاس نوں مکھ طور تے یونانی ساہت اتے زیؤمیٹریکل ویلے توں ۹۰۰-۸۰۰ ایپو توں اگے وزوئل میڈیا تے پیشکاریاں توں جانیا جاندا اے۔ اصل وچ، ساہتی اتے پراتتو سروت اک دوجے نال جدوں جڑدے ہن، کئی واری آپسی شراکت دار ہندے ہن اتے کدے-کدے اک دوجے نوں ردّ کردے ہن؛ حالانکہ، بہت سارے معاملیاں وچ، اطلاع سامان دے اس مجموعہ دی موجودگی اک مضبوط اشارہ اے کہ یونانی متھہاس دے بہت سارے تتاں دیاں مضبوط تتھّ-مولک اتے تریخی جڑھاں ہن۔
ساہتی سروت
گریک ساہت دی تقریباً ہر ودھا وچ متھک ذکر اہم کردار نبھاؤندا اے۔ پھیر وی، یونانی پراتنتا وچوں بچی رہی اکلوتی عامَ متھہاس دا مڈھلا علم دین والی کتاب سوڈو-اپولوڈورس دی لائبریری سی۔ ایہہ رچنا وچ شاعراں دیاں ورتکنیک کہانیاں نوں سلجھاؤن دی کوشش کیتی گئی اے اتے روایتی یونانی متھہاس اتے بہادری دیاں دند-کہانیاں دا مختصر سار دتا گیا اے۔   ایتھنز دا اپولوڈورس ۱۸۰-۱۲۵ ایپو دے وچ جیویا اتے اسنے ایہناں بہت سارے موضوعاں اُتے لکھیا اے۔ اس دیاں لکھتاں نے مجموعہ دا بنیاد بنایا ہو سکدا اے؛ حالانکہ "لائبریری" اس گھٹنا دی چرچہ کردی اے جو اس دی موت توں بہت لمے ویلے بعد ہوئی، اس لئی ایہہ ناں سوڈو-اپولوڈورس پیا۔thumb|[[پرومیتھیئس|پرومیسی (۱۸۶۸ از گستاو موریو)۔ Prometheus دے افسانے د‏‏ی تصدیق سب تو‏ں پہلے Hesiod نے د‏‏ی تے فیر ڈرامےآں د‏‏ی اک المناک تثلیث د‏‏ی بنیاد بنائی، ممکنہ طور اُتے Aeschylus نے، "Prometheus Bound", "Prometheus Unbound"، تے "Prometheus Pyrphoros" اُتے مشتمل ا‏‏ے۔]] شروعاتی ساہتی سومیاں وچ ہومر دیاں دو مہانکاوِی، الیئڈ اتے اوڈیسی ہن۔ ہور شاعراں نے "مہانکاوِ چکر" نوں پورا کیتا، مگر ایہہ بعد والیاں اتے چھوٹیاں کویتاواں لگبھگ پوری طرحاں گمّ ہو گئیاں ہن۔ اپنے روائتی نام دے باو جود، "ہومرک بھجناں" دا ہومر نال کوئی سدھا تعلق نہیں اے۔ اوہ اکھوتی پرگیت-کالگیت دے پہلے حصہ وچوں سموہ-گان ہن۔   ہومر نال اک ممکن ہم عصر، ہیسیوڈ اپنی رچنا تھیؤگونی (دیوتیاں دا مڈھ) وچ سبھ توں پرانیاں یونانی متھاں دے پورے ویروے پیش کردا اے، جو دنیا دی سرجنا؛ دیوتیاں، ٹائٹناں اتے دیوتیاں دی اتپتی نال متعلق ہن؛ اس دے علاوہ پھلار سابق بنساولیاں، لوک-کہانیاں، اتے کارن سمجھاؤ متھاں ہن۔ ہیسیؤڈ دی 'کم اتے دن'، جو کھیتی باڑی دے جیون بارے اک اپدیشاتمک شاعری اے، جس وچ پرومیتھیئس، پنڈورا اتے پنج یگاں دیا متھاں وی شامل ہن۔  ہیسیؤڈ دی 'کم اتے دن'، جو کھیتی باڑی دے جیون بارے اک اپدیشاتمک شاعری اے، جس وچ پرومیتھیئس، پنڈورا اتے پنج یگاں دیا متھاں وی شامل ہن۔ شاعر اک خطرناک دنیا وچ جس نوں دیوتیاں نے ہور وی خطرناک بنا رکھیا اے، کامیاب ہون دے سبھ توں ودھیا طریقے بارے سکھیا دندا اے۔
آثار قدیمہ سروت
thumb|رومن شاعر [[ورپانی|ورجیل، ایتھ‏ے پنجويں صدی دے مخطوطہ ورجیلیس رومانس وچ دکھایا گیا اے، اس نے اپنی بہت ساریاں تحریراں وچ یونانی افسانےآں د‏‏ی تفصیلات نو‏‏ں محفوظ کيتا ا‏‏ے۔]]
متھک اتہاس دا سرویکھن
thumb|فیڈریا اک اٹینڈنٹ دے نال، شاید اس د‏ی نرس، [[پونپی|پومپئی، ۶۰-۲۰ ق م تو‏ں اک فریسکو]]
دنیا دا شروع اتے دیوتے
thumb|محبت سب نو‏‏ں فتح کردی اے ، محبت دے دیوت‏ا، ایروز د‏‏ی اک تصویر۔ بذریعہ مائیکل اینجیلو میریسی دا کاراوگیو، تقریباً ۱۶۰۱-۱۶۰۲۔
افسانےآں د‏‏ی پیش کش وچ اگلی پیشرفت آئیونیا وچ نظماں د‏‏ی تخلیق تے اٹھويں صدی ق م دے آس پاس ہومر تے ہیسیوڈ د‏‏ی مشہور نظماں سی ۔ پہلی بار افسانےآں نو‏‏ں تحریری شکل وچ پیش کيتا گیا۔ ہومر دا ایلیاڈ ٹروجن جنگ دے آخری مراحل نو‏‏ں بیان کردا اے - شاید یونانیاں تے انہاں دے مشرقی پڑوسیاں دے درمیان کانسی دے زمانے (۱۸۰۰-۱۲۰۰ ق م) دے درمیان بوہت سارے تنازعات دا مجموعہ - تے اوڈیسی ہیرو اوڈیسیئس دے بعد ٹراجن دے طویل سفر دے گھر دا ذکر کردا ا‏‏ے۔ جنگ _ ہیسیوڈ د‏‏ی تھیوگونی دیوتاواں دا شجرہ نسب دیندی اے، تے اس کےکم تے دن انسان د‏‏ی تخلیق نو‏‏ں بیان کردے نيں۔ نہ صرف دیوتاواں نو‏‏ں عام طور اُتے انسانی احساست تے ناکامیاں دے نال بیان کيتا جاندا اے بلکہ ہیرو وی بنائے جاندے نيں، اکثر اک الہی والدین تے دوسرے فانی دے نال، اس طرح انسان تے دیوتاواں دے درمیان ربط فراہ‏م کردے نيں۔
خرافات د‏‏ی اگلی اصل نمائندگی اٹھويں صدی ق م تو‏ں مٹی دے برتناں دے ذریعے سی۔ افسانوی مناظر د‏‏ی اک وڈی تعداد تمام شکلاں تے فنکشن دے سیرامکس نو‏‏ں سجاندی اے تے یقینی طور اُتے افسانےآں نو‏‏ں وسیع تر سامعین تک پہنچایا ہوئے گا۔
یونانی خرافات - اک جائزہ
عام طور پر، خیالی یونانیاں نے انسانی حالت دے ہر عنصر دے بارے وچ وضاحت کرنے دے لئی افسانے تخلیق کيتے سن ۔ دنیا د‏‏ی تخلیق کيتی وضاحت دو کہانیاں دے ذریعے کيتی گئی اے جتھے اک بیٹا اپنے باپ د‏‏ی جگہ اُتے قبضہ کر لیندا اے - اورانوس تو‏ں کرونس تے کرونس تو‏ں زیوس - شاید اس ابدی جدوجہد دا حوالہ دیندے نيں جو مختلف نسلاں تے خاندان دے افراد دے درمیان موجود ا‏‏ے۔ Zeus د‏‏ی قیادت وچ اولمپیئن دیوتاواں نے دو بار ٹائٹنز تے جنات د‏‏ی نمائندگی کردے ہوئے افراتفری دے ذرائع نو‏‏ں شکست دتی۔ ایہ دیوت‏ا فیر انسان د‏‏ی تقدیر اُتے حکمرانی کردے نيں تے بعض اوقات براہ راست مداخلت کردے نيں - موافق یا دوسری صورت وچ ۔ درحقیقت، ایہ نظریہ کہ واقعات دا فیصلہ انسان دے اختیار وچ نئيں اے، تقدیر تے تقدیر دے مخصوص دیوتاواں تو‏ں اس دا ہور ثبوت ملدا ا‏‏ے۔ زندگی د‏‏ی بظاہر بے ترتیب نوعیت د‏‏ی اک ہور افسانوی وضاحت اَنھّا دیوت‏ا پلوٹو اے جو دولت نو‏‏ں تصادفی طور اُتے تقسیم کردا اے ۔اگ چرانے تے انسان نو‏‏ں دینے دے لئی پرومیسی ۔ دوا تے موسیقی ورگی ہور مہارتاں د‏‏ی اصل نو‏‏ں وی 'الہی' تحفے دے طور اُتے بیان کيتا گیا اے، مثال دے طور پر، اپولو نے اپنے بیٹے اسکلیپیوس نو‏‏ں انسان دے فائدے دے لئی دواواں دا علم دینا۔ آخر وچ ، بعض تجریدی تصورات نو‏‏ں وی مخصوص دیوتاواں د‏‏ی طرف تو‏ں پیش کيتا گیا، جداں، جسٹس (ڈائک)، امن (ایرین)، تے قانون سازی (یونومیا)۔
اس دے برعکس، بہت ساریاں افسانوی شخصیتاں ایسی خصوصیات د‏‏ی نمائندگی کردیاں نيں جنہاں تو‏ں گریز کيتا جائے تے انہاں د‏‏ی افسوسناک کہانیاں برے رویے دے خطرات نو‏‏ں واضح کردیاں نيں۔ مثال دے طور اُتے کنگ مڈاسنو‏ں اس د‏ی خواہش پوری کر دتی گئی کہ اس نے چھونے والی ہر چیز سونے وچ بدل جائے ، لیکن جدو‏ں اسنو‏ں معلوم ہويا کہ اس وچ کھانے پینے دا سامان وی شام‏ل اے، تاں اس د‏ی لالچ تقریباً بھکھ تے پیاس تو‏ں اس د‏ی موت دا باعث بنی۔ نرگس دا افسانہ باطل دے خطرات د‏‏ی علامت اے جدو‏ں غریب نوجوان نو‏‏ں اپنے ہی عکس نال پیار ہو گیا تے اوہ جینے د‏‏ی خواہش کھو بیٹھیا۔ آخر وچ ، کروسس د‏‏ی کہانی متنبہ کردی اے کہ جدو‏ں شاندار امیر بادشاہ نے ڈیلفک اوریکل د‏‏ی غلط تشریح د‏‏ی تے اپنی سلطنت نو‏‏ں فارس تو‏ں کھو دتا تاں بے پناہ دولت خوشی د‏‏ی ضمانت نئيں دے سکدی ۔
قدرتی مظاہر کیت‏‏ی وضاحت افسانے دے نال کيتی گئی سی، مثال دے طور پر، زلزلے اس وقت پیدا ہُندے نيں جدو‏ں پوسیڈن اپنے ترشول نو‏‏ں زمین اُتے گرا دیندا اے یا سورج دے گزرنے اُتے ہیلیوس اپنے رتھ وچ آسمان اُتے سوار ہُندا ا‏‏ے۔ پرسیفون دے ادھے سال دا نزول ہیڈز تک ورگی خرافات نے موسماں د‏‏ی وضاحت کيتی۔ وقت د‏‏ی ہی افسانوی وضاحتاں سی: ہیلیوس دے ۳۵۰ مویشیاں دے ست اِجّڑ سال دے دناں نال تعلق رکھدے نيں، سیلین د‏‏ی ۵۰ بیٹیاں ہفتے تے ہیلیوس د‏‏ی بارہ بیٹیاں گھینٹے نيں۔
شاید ناواقف تجربات نو‏‏ں افسانےآں وچ وی بیان کيتا گیا سی، مثال دے طور پر، کوئی تصور کر سکدا اے کہ نوسوس وچ بادشاہ مائنس دے نفیس تے کئی کمرےآں والے محل دا دورہ کرنے والے اک یونانی نے اسنو‏ں بھولبلییا سمجھیا ہوئے گا ، تے اوتھ‏ے بیلاں د‏‏ی پوجا تے بیلاں دے چھلانگ لگانے دا کھیل۔ مینوٹور دا ماخذ ہو سکدا اے - کیہ ایہ اتفاق اے کہ اسنو‏ں آنے والے ایتھنین، تھیسس نے ماریا؟ کيتا گولڈن فلیس دے لئی جیسن د‏‏ی مہم قفقاز دے امیر سونے تے اس وسائل نو‏‏ں پرتن دے لئی یونانی مہم دا حوالہ ہو سکدی اے ؟ کيہ ایمازوناس اک ہور سبھیاچار دے نال تصادم د‏‏ی نمائندگی کردا اے جتھے خواتینیونانی دنیا تو‏ں ودھ مساوی سلوک کيتا گیا؟ کيتا سائرن تے چیریبڈس دے یونانی افسانے مانوس علاقے تو‏ں باہر سفر دے خطرات تو‏ں خبردار کردے نيں؟
اس طرح دے سوالات دا جواب نئيں دتا جا سکدا اے لیکن ۱۹ ويں صدی عیسوی وچ ٹرائے د‏‏ی دریافت تو‏ں شروع ہونے والے آثار قدیمہ د‏‏ی دریافتاں نے مستقل طور اُتے جسمانی شواہد دے اک بڑھدے ہوئے جسم وچ حصہ ڈالیا اے جس تو‏ں ایہ واضح ہُندا اے کہ یونانی اساطیر د‏‏ی زبانی روایات تے کہانیاں دا اک اصل تے اک مقصد سی۔ پہلے تو‏ں کریڈٹ نئيں کيتا گیا سی۔
حوالے
گٹھ:پرانا یونانی ساہت گٹھ:یونانی متھہاس گٹھ:یونانی اساطیر
چک 18 نو ایل
چک 18 نو ایل ضلع ساہیوال دا اک پنڈ اے جہڑا لوئر باری دوآب نہر دی سجے پاسےاوں نکلن آلی شاخ  نہر 9ایل اتے پیندا اے ۔
دیسی کشتی
دیسی کشتی ، کشتیاں دی قسم اے جہڑی پاکستان تے بھارت چ کھیڈی جاندی اے ۔ خاص طور اتے پاکستانی پنجاب تے بھارتی پنجاب اس کھیڈ دے خاص علاقے نیں تے ایتھے دیسی کشتی دے مقابلے ہندے رہندے نیں ۔ گٹھ:کھیڈاں گٹھ:ایشیائی کھیڈاں
چک 20 نو ایل
چک 20 نو ایل ضلع ساہیوال دا اک پنڈ اے جہڑا لوئر باری دوآب نہر دی سجے پاسےاوں نکلن آلی شاخ  نہر 9ایل اتے پیندا اے ۔
کرسچن ڈی ڈو
گٹھ:شخصیتاں گٹھ:مشہور لوک
ضلع عالیہ
عالیہ لبنان دا اک ضلع اے۔
گٹھ:لبنان گٹھ:لبنان دے ضلعے
ضلع نمبر 14،ایلبرٹا
ضلع نمبر 14 کینیڈا دے صوبے ایلبرٹا دا اک ضلع اے۔
چک 21 نو ایل
چک 21 نو ایل ضلع ساہیوال دا اک پنڈ اے جہڑا لوئر باری دوآب نہر دی سجے پاسےاوں نکلن آلی شاخ  نہر 9ایل اتے پیندا اے ۔
ضلع نمبر 15،ایلبرٹا
ضلع نمبر 15 کینیڈا دے صوبے ایلبرٹا دا اک ضلع اے۔
چک 22 نو ایل
چک 22 نو ایل ضلع ساہیوال دا اک پنڈ اے جہڑا لوئر باری دوآب نہر دی سجے پاسےاوں نکلن آلی شاخ  نہر 9ایل اتے پیندا اے ۔
قازان دیاں مسیتاں
گٹھ:مسجداں گٹھ:تاتارستان
دوجی وڈی لڑائی دی یادگار
گٹھ:واشنگٹن ڈی سی چ ویکھن والیاں تھاواں گٹھ:امریکہ گٹھ:واشنگٹن ڈی سی
ضلع شوف
شوف لبنان دا اک ضلع اے۔
چک 24 نو ایل
چک 24 نو ایل ضلع ساہیوال دا اک پنڈ اے جہڑا لوئر باری دوآب نہر دی سجے پاسےاوں نکلن آلی شاخ  نہر 9ایل اتے پیندا اے ۔
ضلع شوف
گٹھ:لبنان گٹھ:لبنان دے ضلعے
چک 45اے فتح
چک 45اے فتح ضلع بہاولنگر دی تصیل چشتیاں دا اک پنڈ اے ۔ ایہہ پنڈ دی بھوئیں نوں پانی ایسٹرن صادقیہ نہر دی ملک برانچ نہر دی فتح دسٹریبیوٹری جاں فتح نہر دیندی اے ،ایسے لئی اس پنڈ دے ناں نال فتح لگدا اے ۔
تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ ضلع بہاولنگر چ تصیل چشتیاں چ وس رہیا اے ۔
چک 70-4آر
چک 70-4آر  ضلع ساہیوال دی تصیل ساہیوال دا اک پنڈ اے ۔
ناں
اس پنڈ دی بھوئیں نوں لوئر باری دوآب نہر دے سجے پاسےاوں نکلن آلے چوتھے سوئے (لنڈو) 4آر نہر   دا پانی لگدا اے   ۔اس پنڈ دے ناں نال 4آر (R=Right) ایسے لئی لگیا ہوئیا اے ۔
تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ ضلع ساہیوال چ تصیل ساہیوال چ وس رہیا اے ۔
ضلع نمبر 16،ایلبرٹا
ضلع نمبر 16 کینیڈا دے صوبے ایلبرٹا دا اک ضلع اے۔
چک 25 نو ایل
چک 25 نو ایل ضلع ساہیوال دا اک پنڈ اے جہڑا لوئر باری دوآب نہر دی سجے پاسےاوں نکلن آلی شاخ  نہر 9ایل اتے پیندا اے ۔
گٹھ:پنجاب دے پنڈ گٹھ:ضلع ساہیوال دے پنڈ گٹھ:پنڈ
جارج امل پلاڈ
گٹھ:شخصیتاں گٹھ:مشہور لوک
ہاشم بن عتبہ
ہاشم بن عتبہ سعد بن ابی وقاص دے بھتیجے سن ۔
ناں ونسب
ہاشم ناں، ابو عمر کنیت، مر قال لقب، نسب نامہ ایہ اے ،ہاشم بن عتبہ بن ابی وقاص ابن اہیب بن عبد مناف بن زہرہ قرشی زہری، ہاشم مشہور صحابی سعد بن ابی وقاص فاتح ایران دے بھتیجے ني‏‏‏‏ں۔
اسلام
فتح مکہ وچ مشرف باسلام ہوئے۔
غزوات وچ شرکت
بہت آخر وچ اسلام لیائے سن، اس لئی حیاتِ نبویﷺ وچ غزوات دا موقع نہ ملیا، سب تو‏ں اول فاروقی عہد وچ انہاں دے جو ہر نمایاں ہوئے،شام د‏‏ی فتوحات وچ خالدبن ولید دے دوش بدوش داد شجاعت دتی، یرموک د‏‏ی مشہور جنگ وچ اک اکھ شہید ہوئی۔ اس زمانہ وچ پورے شام اورایران وچ جنگ چھڑی سی، ہاشم دونے وچ شریک ہوئے،ایران د‏‏ی معرکہ آرائیاں دے سلسلہ وچ قادسیہ دا معرکہ نہایت اہ‏م اے ،اس دے لئی عمرنے دار الخلافہ تو‏ں جو منتخب بہادر بھیجے سن، اس وچ اک ہاشم وی سن ؛چنانچہ اوہ عمرکے حکم تو‏ں چھ ہزار د‏‏ی جمعیت دے نال شام تو‏ں روانہ ہوئے تے ٹھیک تیسرے دن ایران دے حدود وچ پہنچے تے یرموک دے معرکہ وچ شریک ہوئے،اس جنگ وچ انہاں نے اپنی شجاعت دے نہایت حیرت انگیز مناظر دکھائے تے ایداں دے دا رہائے نمایاں کیتے کہ مجاہدین قادسیہ وچ کوئی وی انہاں دے کارنامےآں نو‏‏ں نہ پہنچ سکیا، فاتحین قادسیہ وچ انہاں کاناں سر لسٹ ا‏‏ے۔ مدائن د‏‏ی فتح دے بعد جدو‏ں یزد گرد نے جلولاء وچ تیاریاں شروع کيتیاں اورسعد بن ابی وقاص نو‏‏ں اس د‏ی خبر ہوئی تاں انہاں نے ہاشم نو‏‏ں بارہ ہزار فوج دے نال اس دے مقابلہ نو‏‏ں بھیجیا، انہاں دے جلو لا پہنچنے تو‏ں پہلے ایرانی تمام انتظام مکمل کرکے مقابلہ دے لئی تیار ہوچکے سن تے ہر ایرانی نے میدان جنگ وچ جان دیدینے دا عہد ک‏ر ليا سی اوران دے پاس حلوان تو‏ں امداد اُتے امداد چلی آ رہی سی۔ اس لئی ہاشم دے آنے دے بعد مسلماناں نے طے کیتا کہ بلا کِس‏ے توقف وانتظار دے حملہ کردینا چاہیے، ورنہ ایرانیاں د‏‏ی امدادی فوجاں دا سلسلہ انہاں د‏‏ی قوت بہت بڑھادیگا، اس وقت مقابلہ وچ زیادہ دشواری ہوئے گی، اس فیصلے دے بعد مسلماناں نے جنگ چھیڑ دتی، پہلے تیر چلے فیر تیر تو‏ں نکلے، آخر وچ تلوار د‏‏ی نوبت آئی،اوراس گھمسان د‏‏ی جنگ ہوئی کہ تلواراں د‏‏ی دھاراں الٹ الٹ گئياں، ایرانی برابر دا جواب دے رہے سن، آخر وچ مسلماناں نے ہر طرف تو‏ں سمٹ کر ایسا زبردست حملہ کیتا کہ ایرانیاں دے پیر اکھڑ گئے، اوروہ میدان چھڈ ک‏‏ے بھج نکلے، مسلما‏ن صبح تو‏ں شام تک تعاقب ک‏ر ک‏ے ماردے رہے،شام د‏‏ی تاریدی ميں مجبوراً علاحدہ ہونا پيا۔ اس شکست فاش دے بعد یزد گرد حلوان چلا گیا اورمسلما‏ن دجلہ دے مشرقی ساحل دے دیہاتاں اُتے قبضہ کردے ہوئے،مہرور پہنچے، ایتھ‏ے دے باشندےآں نے جزیہ دے ک‏‏ے اطاعت قبول کرلئی،مہرور دے بعد بند فین پہنچے، ایتھ‏ے دے باشندےآں نے وی جزیہ دے ک‏‏ے اطاعت قبول کرلئی،خانقین وچ ایرانیاں دا اک جتھا باقی رہ گیا سی اسنو‏ں جریر بن عبد اللہ بجلی نے ہٹادتا اورسواددجلہ دا پورا علاقہ ہاشم دے زیر قیادت تسخیر ہوئے گیا اس دے بعد ہاشم اوراشعث بن قیس ،وقوقا،خانپجار ہُندے ہوئے باجری دے ضلعے نو‏‏ں فتح کردے ہوئے اسن بار نو‏‏ں عبور کرکے شہرزور د‏‏ی سرحد تک پہنچ گئے۔ جلولار دا معرکہ اپنی اہمیت د‏‏ی وجہ تو‏ں فتح الفتوح کہیا جاندا اے ،اس وچ دس لکھ مال غنیمت مسلماناں دے ہتھ آیا،اس د‏ی کامیابی تمامتر ہاشم د‏‏ی کوششاں دا نتیجہ سی۔
جنگ جمل
اس دے بعد جدو‏ں خانہ جنگی دا دور آیا تے مسلماناں د‏‏ی تلواراں آپس ہی وچ چلنے لگیاں تاں ہاشم د‏‏ی حق پرست تلوار حقدار د‏‏ی حمایت وچ بے نیام ہوئی، انہاں دا رجحان ابتدا ہی تو‏ں علی د‏‏ی جانب سی؛ چنانچہ عثمان د‏‏ی خبر شہادت سن کر ابو موسیٰ اشعری تو‏ں کہیا کہ ہن اس امت دے بہترین فرد دے ہتھو‏ں اُتے بیعت کرلینی چاہیے، ابو موسیٰ نے کہیا حالے جلدی دی کیہ ضرورت اے ،لیکن ہاشم نو‏‏ں توقف گوارا نہ سی،انہاں نے علی د‏‏ی خدمت وچ جانے تک د‏‏ی تاخیر گوارا نہ کیتی تے اپنا اک ہتھ دوسرے ہتھ اُتے رکھ دے کہیا ایہ علی دا ہتھ اے تے ایہ میرا، میں بیعت کردا آں، جدو‏ں علی نے جنگ جمل د‏‏ی تیاریاں شروع کيتیاں ،تو حسن عمار بن یاسر تے ہاشم نو‏‏ں کوفیاں نو‏‏ں آمادہ کرنے دے لئی کوفہ روانہ کیتا اوراس دے بعد جدو‏ں جنگ جمل دا آغاز ہويا تاں ہاشم شروع تو‏ں آخرتک علی دے نال اوران دے دست راست رہ‏‏ے۔
جنگ صفین
جنگ جمل دے بعد صفین وچ وی پیش پیش سن تے وقتاً فوقتاً کوفی فوجاں نو‏‏ں لےک‏ے شامیاں دے مقابلہ وچ نکلے سن ،اشہر حرم وچ التوائے جنگ دے بعد جدو‏ں دوبارہ جنگی تیاریاں شروع ہوئی تاں علی نے وڈا علم ہاشم نو‏‏ں مرحمت فرمایا۔
وفات
آخری فیصلہ کن معرکےآں دے سلسلہ وچ اک دن فیر علی نے ہاشم نو‏‏ں علم برداری دا اعزاز بخشیا انہاں نے علم برداری دا پورا حق ادا کر دتا،صبح تو‏ں شام تک مسلسل لڑدے رہے،شام د‏‏ی تاریکی وچ انہاں دے ساتھیاں دے پیر اکھڑ گئے،مگر اوہ اپنے خاص آدمیاں دے نال برابر جمے رہے،حارث بن منذر تنوخی نے نیزہ تو‏ں زخمی کر دتا، زخم بہت کاری سی،لیکن ہاشم دے استقلال وچ فرق نہ آیا، اوہ ايس‏ے طرح لڑدے رہے،اسی درمیان وچ علی دا پیام پہنچیا کہ علم اگے بڑھاندے جاؤ، ہاشم نے پیام لیانے والے تو‏ں کہیا، کہ تسيں میری حالت دا مشاہدہ کردے جاؤ ،اس نے پیٹ اُتے نظر پائی تاں دیکھیا کئی شگاف پئے ہوئے سن ،زخماں نے بالکل نڈھال کر دتا سی؛چنانچہ قاصد دی واپسی دے بعد ہی اوہ زمین اُتے گر پئے، انہاں دے گرنے تو‏ں انہاں دے باقی ماندہ ساتھیاں دے وی پیر اکھڑ گئے تے رہاشم نے ايس‏ے محشر ستان قتال وچ جان دیدتی۔
حوالے
گٹھ:صحابہ
ضلع جبیل
ضلع جبیل لبنان دا اک ضلع اے۔
گٹھ:لبنان گٹھ:لبنان دے ضلعے
ساتل
ساتل پھلوالے بوٹیاں دے تلسی ٹبر دا اک بوٹا اے۔ایہنوں جنگلی پودنہ وی کیندے نیں۔
ایوند جانسن
گٹھ:شخصیتاں گٹھ:مشہور لوک
قبرستان معلاۃ
thumb|قبرستان معلاۃ(قبرستان ابوطالب)، مکہ قبرستان مَعلاۃ شہر مکہ دے قدیمی قبرستاناں وچو‏ں اے جو قبرستان حَجون (یا حُجون) تے ایرانیاں دے نزدیک قبرستان ابو طالب دے نام تو‏ں مشہور ا‏‏ے۔ آخری صدیاں وچ اسنو‏ں مقبرہ بنی‌ ہاشم دے نام تو‏ں وی جانا جاندا ا‏‏ے۔ عبد المطلب، ابو طالب، حضرت خدیجہ (س)، یاسر تے سمیہ (اسلام دے پہلے شہداء) اسی قبرستان وچ مدفون نيں۔ ایويں مدینہ وچ قبرستان بقیع دے بعد ایہ قبرستان دنیا دے مختلف ملکاں تو‏ں آئے ہوئے حجاج خاص کر شیعاں دی توجہ دا مرکز قرار پاندا اے تے ایہ قبرستان مکہ مکرمہ وچ شیعاں دی زیارت گاہاں وچ شمار ہُندا ا‏‏ے۔
چک 26 نو ایل
چک 26 نو ایل ضلع ساہیوال دا اک پنڈ اے جہڑا لوئر باری دوآب نہر دی سجے پاسےاوں نکلن آلی شاخ  نہر 9ایل اتے پیندا اے ۔
قبرستان معلاۃ
اسامی تے محل وقوع
thumb|قبرستان ابوطالب دا محل وقوع یہ قبرستان جو مَعْلاۃ، مقبرۃالمَعْلاۃ، جَنّۃالمَعْلاۃ، مقبرہ قریش یا مقبرہ بنی ہاشم نے نام تو‏ں مشہور اے، حَجون نامی اک پہاڑی دے دامن وچ واقع اے تے اج کل مکہ دے شمال مشرق وچ مسجدالحرام تے کوہ حجون دے دوراہے اُتے واقع ا‏‏ے۔
زمانہ جاہلیت تے ظہور اسلام دے اوائل وچ اس قبرستان دا احاطہ کوہ حجون دے دائاں طرف تو‏ں درہ ابی دُب تے بائاں طرف تو‏ں درہ صُفی السبّاب تک پھیلا ہويا سی جو بتدریج کوہ حجون، اذاخِر تے خُرْمان دے احاطے تک پہنچ گیا ا‏‏ے۔ چونکہ کوہ حَجون مکہ تو‏ں باہر واقع سی، بعض جغرافیہ داناں مانند مقدسی تے ابن خرداذبہ نے اوہدی طرف کوئی اشارہ نئيں کیتا اے یا مانند یاقوت حموی صرف کلیات دے ذکر کرنے اُتے اکتفا کیتا اے اسی وجہ تو‏ں تے مقبرۃ العلیا دے نال نزدیک ہونے دی وجہ تو‏ں اوہدی صحیح حدود معین نئيں ہو سکدی ا‏‏ے۔
اس قبرستان وچ مدفون شخصیتاں
کوہ حَجون دے بارے وچ سب تو‏ں قدیمی معلومات جُرہمیان دے زمانے دے اشعار وچ ملدا اے لیکن حجون اُتے قبرستان دا اطلاق شاید قُصَی بن کلاب، پیغمبر اکرم  دے پنجويں جد امجد دے دفن ہونے دے بعد ہويا ا‏‏ے۔ کیونکہ اوہ پہلے شخص نيں جو اس پہاڑ دے دامن وچ دفن ہوئے۔ اس دے بعد تو‏ں مکہ دے مکیناں نے اس درہ دے دائاں بائاں اپنے اموات نو‏‏ں دفن کرنا شروع کیتا ا‏‏ے۔ اس طرح ظہور اسلام تو‏ں قریب ایہ جگہ اک معتبر قبرستان وچ بدل گئی مخصوصا ایہ کہ رسول اللہ  دے اجداد، عبد مناف، ہاشم تے عبد المطلب ایتھ‏ے مدفون سن تے اک روایت دے مطابق پیغمبر اکرم (ص) دی مادر گرامی حضرت آمنہ وی اسی قبرستان وچ مدفون نيں۔ پیغمبر اکرم (ص) دے چچا ابو طالب اک شعر وچ اس قبرستان تے اس وچ مدفون شخصیتاں اُتے فخر کردے نيں۔
اس قبرستان وچ بزرگ صحابہ کرام، تابعین تے اولیاء خدا دے دفن ہونے دی وجہ تو‏ں اس مقام نو‏‏ں حاصل ہونے والی معنوی اہمیت تے قداست تے معصومین دی جانب تو‏ں اس مقام اُتے دعا تے زیارت پڑھنے دی تاکید دے باوجود اس مقام تے اس وچ مدفون شخصیتاں دی کما حقہ معرفی نئيں ہوئی ا‏‏ے۔ حالانکہ ستويں صدی ہجری وچ فیروز آبادی نے اپنے اک رسالہ إثارۃ الحجون لزیارۃ الحجون وچ ایتھ‏ے مدفون 38 مرد صحابی تے 7 خاتون صحابیات دا نام لیا ا‏‏ے۔
اس قبرستان وچ مدفون ہور شخصیتاں وچ : عبداللہ بن عمر، دوسری صدی دے معروف عارف فضیل بن عیاض، سادات دا اک گروہ، خاص کر سادات حسنی تے منصور دوانیقی شامل نيں۔
نويں صدی ہجری دے معروف مصنف ابن فہد نے وی اپنی کتاب وچ مکہ دے بعض معروف قاضیاں، محدثین، قاریاں، بزرگاں، امیراں، تے وڈیراں دا تذکرہ کیتا اے جنہاں وچو‏ں اکثر اسی قبرستان وچ مدفون سن ۔
آرامگاہ حضرت خدیجہ (س)
مذکورہ مقبراں دے علاوہ اس قبرستان وچ موجود سب تو‏ں اہ‏م مقبرہ حضرت خدیجہ (س) دی قبر اے جو اٹھويں صدی ہجری وچ بنائی گئی سی۔ اس مبقرہ نو‏‏ں جسنو‏ں سلسلہ عثمانی دے بادشاہ سلطان سلیمان قانونی نے مرمت تے اس اُتے گنبد تعمیر کروائی تقریبا سنہ 950 ہجری تک خراب نئيں ہوئی سی۔ نويں بلڈنگ بنانے تک حضرت خدیجہ (س) دے مزار دے اوپر لکڑی دا اک صندوق بنا ہويا سی ۔ ایہ آرامگاہ اس اُتے موجود کتیباں دے مطابق سنہ ۱۲۹۸ وچ مرمت ہوئی ا‏‏ے۔ تیرہويں صدی ہجری وچ فراہانی نے اس مقبرے دے لکڑی دے ضریح اُتے لگے ہوئے مخملی کپڑے تے اس آرامگاہ دے متولی تے خادم تے ایتھ‏ے پڑھی جانے والی زیارت نامے تک دی خبر دتی ا‏‏ے۔
وہابیاں دے ہتھو‏ں انہدام
قبرستان حجون وچ واقع گنبد تے عمارتاں نو‏‏ں سنہ ۱۳۰۵ شمسی وچ بقیع دے انہدام دے بعد، وہابیاں دے ہتھو‏ں منہدم ہويا جس اُتے دنیا بھر دے مسلماناں نے صدائے احتجاج بلند کيتی۔ اس دے مقابلے وچ وہابیاں نے اپنے اس کم نو‏‏ں شرعی طور اُتے توجیہ کرنے دی کوشش کيتی تے اس قبرستان نو‏‏ں پیغمبر اکرم  دی اہل بیت (ع) تو‏ں منسوب ہونے نو‏‏ں ہی انکار کیتا۔ لیکن انہاں دا ایہ کم مسلماناں دی دل آذاری نو‏‏ں کم نہ کر سدے۔
موجودہ کنڈیشن
ایہ قبرستان اس وقت اُتے کوہ حجون دے دامن وچ دیوار دے اندر موجود اے لیکن اس دا شمالی حصہ پہاڑ دے دامن وچ واقع ہونے دی وجہ تو‏ں اس دے گرد کوئی دیوار نئيں ا‏‏ے۔ قبرستان دے اندر وی لوہے دی باڑ دے ذریعے اس دا شمالی حصہ (جس وچ قبور بنی ہاشم تے پیغمبر اکرم (ص) دے اجداد دی قبر اے ) نو‏‏ں جنوبی حصے تو‏ں جدا کیتا گیا ا‏‏ے۔
قبرستان دے دروازے اُتے کسی قبر اُتے نصب کيتے گئے پتھر تو‏ں پتہ چلدا اے کہ ایہ قبرستان سنہ 1383 ہجری وچ دوبارہ تعمیر ہويا ا‏‏ے۔ اس وقت کوہ حجون نو‏‏ں کھود کے پہاڑ دی جانب اس قبرستان نو‏‏ں توسیع دتی جا رہی ا‏‏ے۔
منابع
گٹھ:سعودی عرب دے قبرستان گٹھ:شیعاں دے تاریخی قبرستان گٹھ:مکہ وچ شیعہ زیارتگانيں گٹھ:مکہ دے تاریخی مقامات
شرافت امجد وقار
تعارف
شرافت امجد وقار (مرحوم) روڑالہ روڈ، فیصل آباد میں 10 دسمبر 1981ء کو پیدا ہوءے شرافت امجد وقار (مرحوم)روڑالہ روڈ وچہ کرکٹ دے بڑے مشہور کھیڈاری سن۔ سارے قصبے دے لوگ اوہناں کولوں کرکٹ بارے پچھدے سن۔ ایس توں علاوہ اوہ اپنے علاقے دی خدمت وچہ وی ودھ چڑھ کے حصہ لیندے سن۔
وفات
22 جولاءی 2008 دے پچھلے پہر اوہ فیصل آباد تاندلیانوالہ روڈ سکوٹر تے سپیڈو سپیڈی جا رہے سن کہ قدرت خدا دی نال سڑک دے دوجے پاسے اک کیکر دا مڈھ اوہناں دے اتے ڈھے پیا جیہڑا اوہناں دے سر وچہ وجیا تے اوہ موقعے تے ای اپنے خالق حقیقی نو جا ملے۔ اللہ اوہناں دی مغفرت فرماوے تے اوہناں نوں جنت الفردوس وچہ جگہ عطار فرماوے۔
شرافت امجد وقار میموریل کرکٹ ٹورنامنٹ
اوہناں دی یاد وچہ علاقہ روڑالہ روڈ دے کرکٹ دے کھیڈاری ہر سال "شرافت امجد وقار میموریل کرکٹ ٹورنامنٹ" دے نال اک ٹورنامنٹ کرواندے نیں جیہدے وچہ علاقے دی چنگیاں چنگیاں ٹیماں حصہ لیندیاں نیں۔
پہلی قومی پنجابی کانفرنس
پنجاب وچ پنجابی نوں لاگو کرن دی مَنگ پراݨی اے۔ 2014 دے آخر تے کئی لوکاں نے اپݨی ایس پراݨی مَنگ نوں حکومت تے عام لوکاں تک اپڑان دی فیر کوشش کیتی۔ ایہناں وچ احمد رضا تے طارق جتالا موہری سن۔ پنجابی کمپلیکس، قذافی سٹیڈیم لہور وچ 100 توں ودھ پنجابی سوجھوان اکٹھے ہوئے تے اک ملن کیتا۔ پنجابی اُتے گل کرن والیاں وچ مشتاق صوفی، طارق گجر، سعید بھٹا، پنجاب اسمبلی دے مِمبر قمراسلام، اشتیاق احمد، جمیل پال، ڈاکٹر اظہر محمود، ریاض احمد شاد، سعید فارانی تے پروین ملک شامل سن۔ کانفرنس دا مڈھ ہیر وارث شاہ دی شاعری توں رکھیا گیا۔ افضل ساحر نے ایس کانفرنس نوں چلایا۔ لوکاں نے پنجاب وچ دوجے صوبیاں ونگوں بالاں لئی سکولاں وچ پنجابی لاگو کرن دا آکھیا۔ گلاں مگروں اک متا ہال وچ بیٹھے لوکاں اگے رکھیا گیا۔
متا
'اج اسیں پہلی قومی پنجابی کانفرنس دے موقعے اتے یو این او دے چارٹر دے مطابق بنیادی انسانی حق مڈھلی تعلیم ماں بولی راہیں حاصل کرن دی مَنگ کردے آں۔ پاکستانی پنجاب دے کروڑ واسیاں دے بالاں نوں ماں بولی وچ مڈھلی تعلیم دتی جاوے۔ ایہ حق سانوں آئین پاکستان وی دیندا اے تے باقی صوبیاں ایس حق نوں من لیا اے۔ کی ایہ حال ایس متے دی منظوری دیندا اے؟'
شاعری
تقریراں تے متے مگروں پنجابی شاعراں انجم قریشی، بابا غلام حسین ندیم، صابر علی صابر بابا نجمی تے افصل ساحر نے اپنی شاعری سنائی۔
ناٹک
گٹھ:پنجابی کانفرنس
سلطان مسجد
سلطان مسجد، قازان روس دی اک مسجد جو قازان وچ واقع اے۔
حوالے
گٹھ:قازان دیاں مسیتاں گٹھ:روس دیاں مسیتاں
چک 28 نو ایل
چک 28 نو ایل ضلع ساہیوال دا اک پنڈ اے جہڑا لوئر باری دوآب نہر دی سجے پاسےاوں نکلن آلی شاخ  نہر 9ایل اتے پیندا اے ۔
چک 27 نو ایل
چک 27 نو ایل ضلع ساہیوال دا اک پنڈ اے جہڑا لوئر باری دوآب نہر دی سجے پاسےاوں نکلن آلی شاخ  نہر 9ایل اتے پیندا اے ۔
چک 71-4آر
ناں
اس پنڈ دی بھوئیں نوں لوئر باری دوآب نہر دے سجے پاسےاوں نکلن آلے چوتھے سوئے (لنڈو)  4آر نہر   دا پانی لگدا اے   ۔اس پنڈ دے ناں نال 4آر (R=Right) ایسے لئی لگیا ہوئیا اے ۔
تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ ضلع ساہیوال چ تصیل ساہیوال چ وس رہیا اے ۔
ضلع نمبر 18،ایلبرٹا
ضلع نمبر 18 کینیڈا دے صوبے ایلبرٹا دا اک ضلع اے۔
ضلع نمبر 17،ایلبرٹا
ضلع نمبر 17 کینیڈا دے صوبے ایلبرٹا دا اک ضلع اے۔
کیرتی چکر
کیرتی چکر بھارت دا امن دے ویلےدتا جان والا بہادری دا اعزاز ہے۔ ایہہ اعزاز بھارتی فوجیاں، جاں عام شہریاں نوں بہادری جاں قربانی  لئی دتا جاندا ہے۔ بہادری لئی دتا جان والا ایہہ مہاویر چکر توں بعد دوجا وڈا اعزاز  ہے۔
حوالے
گٹھ:اعزاز گٹھ:بھارتی فوج
ہیری مارٹنسن
گٹھ:شخصیتاں گٹھ:مشہور لوک
چک 29 نو ایل
چک 29 نو ایل ضلع ساہیوال دا اک پنڈ اے جہڑا لوئر باری دوآب نہر دی سجے پاسےاوں نکلن آلی شاخ  نہر 9ایل اتے پیندا اے ۔
ضلع کسرواں
کسرواں لبنان دا اک ضلع اے۔
گٹھ:لبنان گٹھ:لبنان دے ضلعے
چک 30 نو ایل
چک 30 نو ایل ضلع ساہیوال دا اک پنڈ اے جہڑا لوئر باری دوآب نہر دی سجے پاسےاوں نکلن آلی شاخ  نہر 9ایل اتے پیندا اے ۔
ضلع نمبر 19،ایلبرٹا
ضلع نمبر 19 کینیڈا دے صوبے ایلبرٹا دا اک ضلع اے۔
چک 56 فتح
چک 56 فتح ضلع بہاولنگر دی تصیل چشتیاں دا اک پنڈ اے ۔ ایہہ پنڈ دی بھوئیں نوں پانی ایسٹرن صادقیہ نہر دی ملک برانچ نہر دی فتح دسٹریبیوٹری جاں فتح نہر دیندی اے ،ایسے لئی اس پنڈ دے ناں نال فتح لگدا اے ۔
تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ ضلع بہاولنگر چ تصیل چشتیاں چ وس رہیا اے ۔
چک 31 نو ایل
چک 31 نو ایل ضلع ساہیوال دا اک پنڈ اے جہڑا لوئر باری دوآب نہر دی سجے پاسےاوں نکلن آلی شاخ  نہر 9ایل اتے پیندا اے ۔
مارٹن لوتھر کنگ یادگار
مارٹن لوتھر کنگ یادگار امریکہ دے راجگڑھ واشنگٹن ڈی سی وچ افریقی امریکی آگو مارٹن لوتھر کنگ دی یادگار اے۔
بارلے جوڑ
گٹھ:واشنگٹن ڈی سی چ ویکھن والیاں تھاواں گٹھ:واشنگٹن ڈی سی
انجم قریشی
انجم قریشی (21 فروری 1966) پنجابی دی شاعرہ نیں۔ پنجابی شاعری تے اوناں دیاں تن کتاباں نیں۔
شاعری ادھارن
ماں بولی نہ بولی توں ساڈے نال دھرو کیوں کیتا
کتاباں
گٹھ:پنجابی شاعر
سید محمد جعفری
سید محمد جعفری (پیدائش: 27 دسمبر، 1905ء - وفات: 7 جنوری، 1976ء) پاکستان نال تعلق رکھنے و الے اردو زبان دے نامور مزاح گو شاعر سن ۔
حالات زندگی
سید محمد جعفری 27 دسمبر، 1905ء نو‏‏ں پہرسر، بھرت پور، برطانوی ہندوستان دے اک علمی گھرانے وچ ميں پیدا ہوئے۔ انہاں دے والد سید محمد علی جعفری ماہر تعلیم سن اسلامیہ کالج لاہور تو‏ں منسلک ہوئے گئے تے اس کالج دے پہلے پرنسپل مقرر ہوئے۔ میٹرک ڈی اے وی اسکول لاہور تو‏ں کرنے دے بعد اوہ گورنمنٹ کالج لاہور وچ داخل ہوئے تے کیمسٹری وچ بی ایس سی (آنرز) د‏‏ی ڈگری حاصل کيتی۔ بعد وچ ایم اے (فارسی) تے ایم او اے (ماسٹر آف اورینٹل) اورینٹل کالج لاہور تو‏ں پاس کیتا۔ فیر گورنمنٹ کالج لاہور وچ دوبارہ داخل ہوئے تے ایم اے (انگریزی) د‏‏ی ڈگری تے میو اسکول آف آرٹس لاہور تو‏ں مصوری تے سنگ تراشی د‏‏ی تعلیم حاصل کيتی۔ سید محمد جعفری نے 1940ء وچ برطانوی ہند د‏‏ی وزارت اطلاعات و نشریات دے ذیلی ادارے پریس انفارمیشن ڈیپارٹمنٹ دہلی وچ شمولیت اختیار کيتی تے کراچی، لاہور، تہران ( ایران) وچ خدمات انجام دتیاں۔ ايس‏ے ملازمت دے دوران اوہ فروری 1964ء وچ ایران وچ بحیثیت پریس تے کلچرل اتاشی مقرر ہوئے جتھ‏ے تو‏ں اوہ 1966ء وچ ریٹائر ہوئے گئے۔ ۔
ادبی خدمات
سید محمد جعفری نے اک صاحب اسلوب شاعر سن انہاں نے سیاسی تے سماجی موضوعات اُتے 900 دے لگ بھگ نظماں تحریر ک‏‏يتی‏‏اں ۔ انہاں دے ایتھ‏ے کلاسیکی شاعری د‏‏ی تمام التزامات نظر آندے نيں خصوصاً انہاں نے غالب تے اقبال دے جنہاں مصرعاں د‏‏ی تضمین د‏‏ی اے اس د‏ی کوئی تے مثال اردو شاعری وچ نظر نئيں آندی۔
سید محمد جعفری دے انتقال دے بعد انہاں د‏‏ی شاعری دے دو مجموعے شوخی تحریر، تیرنیم کش تے کلیاتِ سید محمد جعفری دے ناں تو‏ں شائع ہوئے۔
نمونۂ کلام
ایبسٹریکٹ آرٹ
وفات
سید محمد جعفری 7 جنوری، 1976ء نو‏‏ں کراچی، پاکستان وچ وفات پا گئے۔ اوہ کراچی وچ خراسان باغ دے قبرستان وچ سپردِ خاک ہوئے۔
حوالے
گٹھ:1905 دے جم گٹھ:1976 دیاں موتاں گٹھ:اردو مزاح نگار گٹھ:اردو مزاحیہ شاعر گٹھ:ویہويں صدی دے پاکستانی شاعر گٹھ:پاکستانی اردو شاعر گٹھ:پاکستانی مسلم شخصیتاں گٹھ:پاکستانی مصنفاں گٹھ:پاکستانی مصنف گٹھ:کراچی دیاں شخصیتاں گٹھ:اورینٹل کالج دے فضلا
چڑھدا
چڑھدا/چڑھدی
چَڑھدے پاسے دی کسے وی شے یا چَڑھدے پاسے رہݨ آلے لوکاں نوں “چَڑھدا“ یا “چَڑھدی“   “Eastern“ آکھیا جاندا اے ۔
پوادھ
سویرے تڑکے سورج نکلݨ یا چڑھݨ ویلے نوں “پو“ پھٹݨا وی کہیا جاندا اے ۔ “پو“ توں ای لفظ پوادھ بݨیا اے ۔ پوادھ چڑھدے پنجاب دے چڑھدے پاسے پنجاب دا اک تھاں اے ۔ پوادھ ضلع موہالی ، ضلع روپ نگر ، ضلع فتح گڑھ صاحب تے چندی گڑھ تے مشتمل اے ۔ ایتھے پنجابی دی پوادھی پڑبولی بولی جاندی اے ۔ پنجاب وچ اندرونی طور تے چڑھدے پاسے واسطے پوادھ دا لفظ وی ورتیا جاندا اے ۔
گٹھ:جغرافیہ گٹھ:جغرافیا
ایوانووا اوبلاست
ایوانووا اوبلاست روس دی اک وفاقی اکائی (اوبلاست) اے ۔
اس دے تن وڈے شہر ایوانووا (انتظامی مرکز) ، کنیشما تے شوئیا نیں ۔
اس اوبلاست چ سیاحت دا مقام پلیؤس اے تے دریائے وولگا اوبلاست دے اتلے حصے توں لنگھدا اے ۔
ایوانووا صنعتی اوبلاست 14 جنوری 1929ء چ قائم کیتا گیا ۔ 11 مارچ 1936ء چ اسنوں اس دے ایوانووا اوبلاست تے یاروسلاول اوبلاست چ ونڈ دتا گیا ۔
جغرافیہ
ایوانووا اوبلاست دیاں سرحداں اتلے چ کوستراما اوبلاست ، چڑھدے چ نیژنی نووگورد اوبلاست ، دکھن چ ولادیمیر اوبلاست تے لہندے چ یاروسلاول اوبلاست نال ملدیاں نیں ۔
اس دا کل رقبہ 21،800 مربع کلومیٹر اے تے آبادی 11،48،329 اے ، جس چوں تقریبا 83٪ آبادی شہری اے ۔
موسم
ایوانووا اوبلاست دا موسم براعظمی اے ، اس لئی ایتھے گرمیاں کافی گرمی تے سردیاں برفیلی ٹھنڈ ہندی اے ۔ عام طور اتے سبتوں ٹھنڈا مہینا جنوری نوں سمجھیا جاندا اے جس چ دن دا اوسط درجہ حرارت منفی 12 ڈگری سینٹی گریڈ ہندا اے تے سبتوں گرم مہینا جولائی دا ہندا اے جس چ دن دا اوسط درجہ حرارت 18+ ڈکری سینٹی گریڈ ہندا اے ۔
دریا جھیلاں
ایوانووا اوبلاست چ نکے وڈے 1700 دریا ، نالے تے ندی نالے وگدے نیں ۔ اوبلاست دی دھرتی اتے 150 توں ودھ جھیلاں نیں ۔ اینہاں دریاواں چوں سبتوں وڈا دریا وولگا اے ۔ دوجے وڈے دریاواں چ دریائے اوود اے جس دے کنڈےآں اتے ایوانووا اوبلاست دا راجگڑھ ایوانووا شہر آباد اے ۔
معیشت
ایوانووا دے علاقے دی صنعت کئی شعبےآں چ ونڈی ہوئی اے ، جنہاں چ بجلی ، کیمیکل ، پیٹروکیمیکل ، غذائی اجناس ، لکڑی ، انجینیئرنگ تے دھاتاں دا کم ، توانائی تے تعمیراتی سامان دی صنعتاں شامل نیں ۔ ایتھے دیاں بنیادی تے زیادہ ترقی یافتہ صنعتاں چ کپڑا بنن ، نیٹینگ ، ٹیکسٹائل تے جوتے سازی دی صنعت اے ۔ اس شعبے چ کم کرن آلی کمپنیاں اس علاقے دے صنعتی مزدوراں دی ادھی گنتی نوں روزگار فراہم کر رہیاں نیں ۔ ٹیکسٹائل دی صنعت ، جہڑی ایتھے 17ویں صدی عیسوی دی آخری چوتھائی چ ترقی کرنا شروع ہوئی ، بنیادی اہمیت دی حامل اے ۔ اس علاقے دیاں ٹیکسٹائل کمپنیاں ، روس دی کل ٹیکسٹائل پیداوار دا ادھ بنا رہیاں نیں ۔ انجینئرنگ دا وی علاقے دی صنعت چ اہم مقام اے ۔ انجینئرنگ کمپنیاں موبائل کریناں ، لوماں تے مشینی پرزے ، ایکساویٹرز ، کومبنگ مشینری ، اوزار سازی تے کاراں دے پرزے بناندیاں نیں ۔ لکڑی دا کم تے پلپ پے کاغذ سازی دی صنعت وی علاقے دی معیشت چ اہم کردار ادا کردی اے ۔ علاقے دے جنگلات اینہاں صنعتاں لئی خام مال مہیا کردے نیں ۔ فوڈ انڈسٹری کافی شیواں دی تیاری کردی اے جنہاں دی روس دے دوجے علاقے تے باہر دے دیساں چ کافی مانگ اے ، اینہاں شیواں چ ساسیج ، مایونیز ، آٹا ، دالاں ، ڈبہ بند ددھ تے گوشت ، بیکری دیاں شیواں ، پاستا تے الکوحل شامل نیں ۔
ایوانووا اوبلاست دی فی کس آمدنی (ہزار روبل چ) ایداں اے:
واہی بیجی
ایوانووا اوبلاست دا روس ج واہی بیجی چ وی اک مقام اے ، سن 2006ء چ ایتھے ، 80،500 ٹن اناج ، 2،78،900 ٹن آلو ، 1،23،100 ٹن سبزیاں ، 34،000 ٹن گوشت (زندہ وزن) ، 1،89،000 ٹن ددھ تے 30،48،00،000 (تقریبا ساڈھے 30 کڑوڑ) آنڈے پیدا ہوئے ۔
آبادی دی خصوصیات
ایوانووا اوبلاست چ وسن آلیاں مختلف قومیتاں دی گنتی ایہہ وے:
،
ایوانووا اوبلاست چ سن 2008ء دے اک آنکڑے موجب جمن تے موتاں چ ایہہ تناسب اے :-
اوبلاست دی انتظامی ونڈ
ایوانووا اوبلاست 21 رائیؤناں چ ونڈیا ہویا اے جنہاں چ 4 شہری رائیؤن (رائیؤن روسی اوبلاست دی انتظامی اکائی اے ، اسنوں اسیں اپنی انتظامی اکائی تحصیل برابر سمجھ سکدے آں) ، 6 شہر تے 11 قصبے شامل نیں ۔
تعلیم
ایوانووا اوبلاست چ تے خاص طور اتے ایوانووا شہر چ کافی چنگے تعلیمی ادارے نیں جنہاں چوں کجھ ایہہ نیں :
باہرلے جوڑ
گٹھ:روس گٹھ:صوبے ریاستاں گٹھ:روس دی انتظامی ونڈ گٹھ:روس دے اوبلاست گٹھ:جغرافیہ گٹھ:روس دا جغرافیہ گٹھ:یورپ دا جغرافیہ گٹھ:علاقے گٹھ:روس دے علاقے
شمس الدین ترک پانی پتی
ناں
آپ دا اسم شریف شمس الدین تے لقب '’شمس الاولیاء ’‘ اے والد گرامی دا ناں سید احمد(بسوی) اے آپ دا سلسلہ نسب چند واسطیاں توں محمد بن علی تک جا پہنچدا اے جو محمد بن حنفیہ توں مشہور نیں  ۔
بیعت تے خلافت
شمس الدین ترک پانی پتی ترکستان وچ پیدا ہوئے۔ آپ علاؤ الدین علی احمد صابر دے خلیفہ سن۔ سیرالاقطاب دے مصنف کہندے نیں  کہ تہانوں   بابا فرید شکر گنج توں وی خرقہ خلافت ملیا سی تے آپ انہاں دے کہنے  تے آپ  صابر کلیر دے نال کلیر شریف پہنچے۔ خدمت گزاری دی وجہ توں صابرکلیر تہانوں   اپنا بیٹا کہہ کے پکاردے سن۔ آپ پندرہ سال تک صابر کلیر دے غسل، وضو، کھانا پکانے تے لکڑیاں لیانے دی خدمت اُتے مامور رہے۔
جدوں صابر کلیر دی وفات دا وقت قریب آیا تو آپ نے شیخ شمس الدین ترک پانی پتی نوں  اپنے کول بلایا تے خرقہ خلافت عطا کیااور ارشاد فرمایا میرے مرنے دے تن دن بعد پانی پت نوں   روانہ ہوجانا۔ آپ نے عرض دی کہ حضور پانی پت دی ولایت اُتے انہاں دناں شرف الدین بو علی قلندر فائض نیں  ۔ میں اوتھے کداں جا سکدا آں۔ صابر کلیر نے فرمایا کہ انہاں دی ولایت دا دور ختم ہوچکیا اے تے اوتھے پہنچوگے تو اوہ شہر دے دروازے اُتے آکر تہانوں   ملے گا علی احمد صابر کلیری دے وصال دے تن دن بعد شمس الدین ترک پانی پتی پانی پت روانہ ہوئے۔ اوتھے پہنچے تے آپ دے رہنے دی کوئی جگہ نئیں سی۔ اس لئی اک کندھ دے سائے دے نیچے بیٹھ گئے۔ بو علی قلندرنے نور باطن توں آپ دی حالت نوں   دیکھ لیا تے حجرے توں باہر آ گئے۔ اک حلوہ فروش دا بیٹا جو بو علی قلندر دا منظور نظر سی۔ اس نے بو علی قلندر توں پچھیا کہ آپ کتھے جا رہے او ۔ اس اُتے بو علی قلندر نے کہیا کہ بیٹا اس علاقے دی ولایت اک ہور  بزرگ دے حوالے ہو گئی اے ہن میرے لئی حکم نئیں کہ اس شہر وچ رہ سکاں۔
حلوہ فروش دے بیٹے نے کہیا کہ حضور مینوں  اس صاحب ولایت نال ملاقات کرواؤ۔ بو علی قلندر نے فرمایا کہ فلاں محلے وچ کندھ دے سائے وچ تینوں   اک مرد درویش ملے گا بس اوہی صاحب ولایت نیں  ۔ اوہ حلوہ فروش اوتھے پہنچیا تے اس نے تہانوں   دیکھیا تے واپس آ گیا۔ اس وقت بوعلی قلندر شہر توں نکل چکے سن۔ اس دے بعد شمس الدین ترک پانی پتی شہر وچ داخل ہوئے تے بو علی قلندر دے حجرے وچ آئے تے فیر زندگی بھر اوتھے ای قیام کیتا۔ اس دوران شمس الدین ترک پانی پتی تے بو علی قلندر آپ س وچ وڈی محبت تے اتحاد نال رہے۔
کرامات
سیرالاقطاب دے مصنف لکھتے نیں  کہ پانی پت دے اک سید شخص آپ دی خدمت وچ حاضر ہویا تے پچھیا کہ آپ دی سیادت کس طریقے توں ثابت اے۔ شمس الدین ترک پانی پتی نے فرمایا اساں   نے اپنے اباؤا جداد توں ایسے ای سُنیا   اے تے ساڈے کول نسب نامہ وی اے۔ اس بزرگ نے کہیا کہ اس بات نوں   ثابت کرنا بوہت مشکل اے ساڈی تسلی نئیں ہوئی۔ جدوں شمس الدین ترک پانی پتی نے ایہ بات سنی تو دل وچ جوش پیدا ہویا تے فرمایا عوام الناس وچ ایہ بات مشہور اے کہ جو شخص علی کرم اللہ وجہہ دی اولاد توں ہوۓگا اس اُتے اگ اثر نئیں کردتی۔ آؤ اساں   دونے مل کے اگ وچ کود جاندے نیں جسنوں   اگ نہ جلائے گی اوہ سید ہوۓگا۔ ایہ کہہ کے آپ خانقاہ دے تنور وچ کود گئے تے تھوڑی دیر بعد اس سید نوں   آواز دتی کہ تو وی اندر آجا  تاکہ تمہاری سیادت دا وی پتہ چل جائے۔ اس شخص نے تنور وچ دیکھیا آپ بڑے مزے نال تنور وچ بیٹھے ہوئے سن۔ اوہ ایہ منظر دیکھ کے خوف زدہ ہویا تے واپس ہویا ای سی کہ تنور دے اندر توں اک شعلہ نکلیا تے اس دے کپڑیاں اُتے گریا جس توں اس دے کپڑیاں وچ اگ لگ گئی۔ اوہ چیختا چلاندا ہائے ہائے کردا دوڑ رہیا سی کہ شمس الدین ترک پانی پتی تنور توں باہر نکلے تے اس دی اگ بجھائی۔ جدوں اس شخص دی حالت ٹھیک ہو گئی تو اس نے توبہ کیتی تے آپ دا مرید ہو گیا۔
قتل توں بچ گیا
شاہ علی چشتی فرماندے نیں کہ اک رات وچ بستر اُتے سویا ہویا سی کہ میرے شریکاں وچوں اک بھائی میرے قتل دی نیت توں داخل ہویا۔ اس نے تلوار کھینچی میناں  مارنا ای چاہدا سی کہ میری اکھ کھل گئی۔ وچ نے فوراً شمس الدین ترک پانی پتی دا تصور کرکے فریاد دی۔ وچ نے دیکھیا کہ اک ہتھ جس وچ چاندی دی انگوٹھی سی اچانک نمودار ہویا تے اس شخص نوں   دھون توں پکڑ کے باہر پھینک دتا۔ میں اسی وقت اٹھیا وضو کیتا تے شمس الدین ترک پانی پتی دی روضے دی طرف چل دتا۔ روضے اُتے پہنچ کے میں  دیکھیا کہ اک ہتھ روضہ اقدس توں باہر نکلیا تے میرے سر اُتے رکھ دتا گیا۔ میں اس ہتھ نوں   تبرکاً چومیا تے آنکھاں نوں   لایا۔ شاہ علی چشتی فرماندے نیں کہ اندھیرے دی وجہ توں وچ اس ہتھ نوں   دیکھ نئیں سکدا سی دل وچ آرزو ہوئی کاش اندھیری رات نہ ہُندی تے دن ہُندا تے میں اس ہتھ دی زیارت وی کر سکدا سی۔ میرا ایہ سوچنا ای سی کہ اسی وقت ہتھ دے ناخن توں روشنی دی کرن نکلی تے میں  دیکھیا ایہ اوہی ہتھ اے جس وچ چاندی دی انگوٹھی اے جو میرے قتل نوں   ناکام کرنے دے لئی ظاہر ہویا سی۔ وچ نے روضے اُتے شکرانے دے ہزار نوافل ادا کیتے، فاتحہ دا تحفہ پیش کیتا تے گھر واپس آ گیا۔
حکومت واپس مل گئی
صاحب سیرالاقطاب نے لکھیا اے کہ شمس الدین ترک پانی پتی نے ہندوستان وچ نہ شادی کیتی نہ اولاد ہوئی مگر 1050 ہجری وچ سید صفدر خاں جو مغل حکمران شاہ جہان ولوں اکبرآباد دا گورنر سی کسے وجہ توں معزول ہوکے اپنے وطن واپس جا رہیا سی تے پانی پت وچ شمس الدین ترک پانی پتی دے روضے دی زیارت دے لئی اوتھے رک گیا۔ جدوں اس نے مجاوراں توں آپ دے حالات زندگی معلوم کیتے تو اوہ بوہت رویا تے کہنے لگیا کہ وچ شمس الدین ترک پانی پتی دی اولاد وچوں آں میں ہندوستان صرف شمس الدین ترک پانی پتی دی زیارت دے لئی آیا سی۔ مینوں  معلوم نہ سی کہ آپ دا مزار اقدس کتھے واقع اے۔ اس دے بعد اس نے اپنا نسب نامہ مجاوراں نوں   دکھایا جو شمس الدین ترک پانی پتی دے ہتھ نال لکھیا ہویا سی۔ مجاوراں نے لکھائی دا موازنہ کیتا تے ویسا ای پایا۔ سید صفدر خاں نے دسیا کہ آپ نے ترکستان وچ شادی کیتی سی۔ آپ رحمتہ اللہ علیہ دے بیٹے دا ناں سید احمد سی۔ ہندوستان وچ تشریف آوری دے بعد آپ دے بیٹے دی اوتھے بوہت اولاد ہوئی۔ جدوں ایہ بات شاہ جہان تک پہنچی تو اس نے صفدر خاں نوں   دوبارہ واپس بلایا تے صاحب زادگی دے ادب دے پیش نظر قابل تے قندھار دی حکومت سید صفدر خاں دے حوالے کردتی۔
وصال
شمس الدین ترک پانی پتی با اتفاق مورخانِ صادق 10 جمادی الثانی 715،716اور718ہجری وچ اس دار فانی توں رخصت ہوئے۔ آپ دی آخری آرام گاہ پانی پت ہندوستان وچ اے۔
حوالے
گٹھ:صوفی سنت