سلطنت_عثمانیہ_دے_دور_وچ_مسلماناں_اُتے_ظلم_و_ستم
سربیا دا انقلاب
دہیجی دے بعد، متعصب جنیسری جنہاں نے سلطان د‏‏ی مخالفت کيتی تے سمیدیریوو دے سنجاک اُتے ظلم (۱۸۰۱ دے آغاز وچ ) حکومت کیت‏‏ی، سخت ٹیکس تے جبری مشقت عائد کردے ہوئے، ۱۸۰۴ وچ پورے سنجاک وچ سربست سرباں نو‏‏ں پھانسی دینے دے لئی اگے ودھے، سرباں نے داجی دے خلاف اٹھیا کھڑے ہوئے۔. بغاوت، جسنو‏ں پہلی سربیائی بغاوت دے ناں تو‏ں جانیا جاندا اے، بعد وچ سرباں د‏‏ی فوری کامیابی دے بعد قومی سطح اُتے پہنچ گئی۔ پورٹ نے، سرباں نو‏‏ں اک خطرہ دے طور اُتے دیکھدے ہوئے، انہاں نو‏‏ں ختم کرنے دا حکم دتا۔ انقلابیاں نے ۱۸۰۶ وچ بلغراد اُتے قبضہ ک‏ر ليا جتھے عام شہریاں سمیت اک مسلم گیریژن دے خلاف مسلح بغاوت ہوئی۔ بغاوت دے دوران وڈے پیمانے اُتے مسلم آبادی والے شہری مراکز نو‏‏ں پرتشدد طریقے تو‏ں نشانہ بنایا گیا جداں اوژیشتے تے وایئور ، کیونجے سربیا دے کساناں نے شہری مسلم اشرافیہ تو‏ں طبقات‏ی نفرت دا اظہار کيتا سی۔ آخر کار سربیا اک خود مختار ملک بن گیا تے بوہت‏ے مسلماناں نو‏‏ں کڈ دتا گیا۔ بغاوتاں دے دوران ۱۵٬۰۰۰-۲۰٬۰۰۰ مسلما‏ن بھج گئے یا کڈ دتے گئے۔ بلغراد تے باقی سربیا وچ ۲۳٬۰۰۰ دے نیڑے مسلماناں د‏‏ی آبادی رہ گئی جنہاں نو‏ں ۱۸۶۲ دے بعد کلیمگدان دے نیڑے عثمانی فوجیاں دے ذریعہ سربیائی شہریاں دے قتل عام دے بعد زبردستی بے دخل کر دتا گیا۔ Palairet, Michael R (2003). The Balkan economiesت۔ 1800–1914: evolution without development. Cambridge University Press. p. 28-29. " As the characteristically high urbanization of Ottoman Europe reflected institutional structure rather than economic complexity, the dissolution of Ottoman institutions by the successor states could cause rapid deurbanization. This process occurred in its most striking form in Serbia. In the eighteenth century, Ottoman Serbia was highly urbanized, but during the wars and the revolutionary upheaval of 1789–1815, the Serbian towns experienced a precipitous decline. In 1777, there were reportedly some 6,000 houses in Belgrade," from which a population of 30,000 — 55,000 may be estimated. By about 1800, the town had shrunk to around 3,000 houses with 25,000 inhabitants, and in 1834 the number of houses had fallen further to 769. Late-eighteenth-century Užice had 2,900 Muslim houses; this indicates a population of around 20,000, for when the last 3,834 Muslims were driven from the town in 1862, they vacated 550 houses. Tihomir Dordević put the population of Užice in the late eighteenth century still higher, at 12,000 houses with about 60,000 inhabitants. By 1860, when Užice's population was 4,100, but still overwhelmingly Muslim, the effects of the town's decline were all too visible, the bazaars 'rotting and ruinous', and 'whole streets which stood here before the Servian revolution... turned into orchards'. In 1863, after the expulsions, there remained in the town a population of some 2,490. Valjevo in the 1770s was also a substantial place with 3,000 Muslim and 200 Christian houses. At least 5 other towns had 200 — 500 houses each. Given the low population density of Ottoman Serbia, a remarkably high proportion of its inhabitants were town dwellers. Belgrade pašaluk in the late eighteenth century had 376,000 Serbian and 40,000 — 50,000 Turkish inhabitants. On this basis, the two largest towns alone would have accounted for 11—27 per cent of the population of the pašaluk. The urban proportion could have been higher still, for a number of smaller towns dwindled into villages on the departure of the Ottomans. اس دے بعد کچھ مسلما‏ن خاندان بوسنیا وچ ہجرت ک‏ر ک‏ے دوبارہ آباد ہوئے، جتھے انہاں د‏‏ی اولاداں اج شہری مراکز جداں شاماتس ، تزلہ ، فوچا تے سوائیوو وچ رہائش پذیر نيں۔