سلطنت_عثمانیہ_دے_سلطاناں_دی_تریخ
سلطان محمد خاں ثانی فاتح قسطنطنیہ
ایشیائے کوچک تو‏ں واپس آک‏ے سلطان محمد خاں نے سب تو‏ں پہلا کم ایہ کیہ ہنی داس یا ہنی ڈیزبادشاہ ہنگری تو‏ں تن سال دے لئی صلح دا عہد نامہ کرلیا، اس عہد نامہ دے مکمل ہوجانے تو‏ں سلطان نو‏‏ں اپنی سلطنت دے شمالی حدود د‏‏ی جانب تو‏ں اطمینان حاصل ہوگیا، ايس‏ے دوران وچ نیگ چری فوج تے اُس دے سرداراں د‏‏ی طرف تو‏ں بعدعنوانیاں ملاحظہ کرکے سلطان نے اُنہاں نو‏‏ں قرار واقعی سزاواں دے ک‏ے اُنہاں د‏‏ی اصلاح کی،قیصر قسطنطنین نے دوبارہ اپنے ایلیچی ایڈریا نوپل وچ سلطان دے پاس بھیجے تے فیر شہزادہ ارخان دے نفقہ دے وادھا ورنہ اُس دے آزاد کردینے د‏‏ی دھمکی دتی تے نہایت سفیہانہ انداز تو‏ں اصرار کيتا اس دا جواب بجز اس دے تے کیہ ہوسکدا سی کہ سلطان محمد خان ثانی نے ارخان دا نفقہ بالکل بند کردتا تے قیصر دے سفیراں نو‏‏ں نہایت ذلت دے نال اپنے دربار تو‏ں نکلوا کر قسطنطنیہ اُتے حملہ د‏‏ی تیاریاں وچ مصروف ہوگیا، ہن قیصر دیاں اکھاں کُھلاں تے اُس نو‏‏ں اپنی غلطی دا احساس ہويا کہ ميں نے جس نو‏‏ں روباہ سمجھیا سی اوہ در حقیقت شیر اے ،چونکہ قیصر قسطنطین اپنی شجاعت تے ہوشیاری وچ ممتاز تے بہت باہمت شخص سی اُس نے ایہ دیکھ ک‏ے کہ مینو‏‏ں سلطان محمد خان تو‏ں ضرور دو دو ہتھ کرنے پڑاں گے،بلا توقف جنگی تیاریاں شروع کرداں، قسطنطین د‏‏ی روشن خیالی تے مآل اندیشی د‏‏ی داد دینی پڑدی اے کہ اُس نے عیسائیاں دے دو وڈے وڈے گروہاں وچ اتفاق پیدا کرنا ضروری سمجھیا اُس زمانے تک عیسائیاں دے دو وڈے وڈے گروہاں وچ اتفاق پیدا کرنا ضرور سمجھیا،اُس زمانے تک عیسائیاں دا فرقہ اُتے اٹسٹنٹ پیدا نہ ہويا سی جس نو‏‏ں رومن کیتھولک عیسائیاں تو‏ں بہت سخت تے اہ‏م اختلاف اے ؛بلکہ اُ س زمانے وچ تمام عالم عیسائیت عقیدہ دے اعتبار تو‏ں دو حصےآں وچ منقسم سمجھیا جاندا سی، اک گروہ شہر روما دے پوپ نو‏‏ں اپنا پیشوا مندا تے رومن چرچ دا ماتھت سمجھیا جاندا سی، دوسرا گروہ گریک چرچ یعنی یونانی گرجے دا پیرو تے قسطنطنیہ دے بشپ اعظم نو‏‏ں اپنا مذہبی پیشوا سمجھدا سی جس د‏‏ی سرپرستی دا فخر قیصر قسطنطنیہ نو‏‏ں حاصل سی، انہاں دونے گروہاں وچ عقیدہ دا کچھ بہت وڈا فرق نہ سی، عشائے ربانی وچ رومن طریقے دے پیر وشراب دے نال فطیری روٹی استعمال کردے سن تے قسطنطنیہ دے پیر وخمیری روٹی ضروری سمجھدے سن ،اس خمیری تے فطیری دے اختلاف تو‏ں دونے گروہاں دے پادریاں د‏‏ی اوہی حالت ھی جو اس جہالت تے تاریکی دے زمانہ وچ اسيں اپنے پیش ور مولویاں نو‏‏ں دیکھ رہے نيں کہ ذرا ذرا سی گلاں مثلاً آ مین تے رفع یدین اُتے بلا تامل کفر دے فتوے قلعہ شکن توپاں د‏‏ی طرح داغتے تے اپنی بہادری اُتے مسرور ہُندے نيں، قیصر قسطنطنین نے روما دے پوپ نو‏‏ں لکھیا کہ ہن وقت آگیا اے کہ اسيں اپنے مذہبی اختلاف نو‏‏ں مٹاداں تے سب متحد تے متفق ہوک‏ے مسلماناں دا مقابلہ کرن، وچ بخوشی آپ دے عقائد نو‏‏ں تسلیم کردا ہاں تے آئندہ قسطنطنیہ دا گرجا وی آپ دے ہی ماتحت ہوئے گا، لہذا جس طرح بیت المقدس تے شام  د‏‏ی فتح دے لئی تمام برا عظم یورپ وچ جہاد دا اعلان کيتا گیا سی تے عیسائی مجاہدین جوق در جوق جمع ہوک‏ے مسلماناں دے مقابلے نو‏‏ں پہنچ گئے سن ايس‏ے اہتمام دے نال ہن قسطنطنیہ دے بچانے تے عثمانیہ سلطنت نو‏‏ں نیچا دکھانے دے لئی آپ د‏‏ی طرف تو‏ں اعلان تے ترغیب ہونی چاہیدا قیصر قسطنطنین د‏‏ی ایہ تجویز بہت کار گر تے مفید ثابت ہوئی،پوپ نے جس دا ناں نکلسن پنجم سی، پوری سرگرمی دے نال عیسائیاں نو‏‏ں جہاد اُتے آمادہ ہونے د‏‏ی ترغیب دی؛چنانچہ ہسپانیہ (اندلس) دے شمالی صوبےآں اراگون وقسطلہ تو‏ں عیسائی مجاہدین د‏‏ی زربدست تے کار آزمودہ فوجاں قسطنطنیہ پہنچاں، ايس‏ے طرح پوپ نے خود اک زبردست فوج اپنے اک نائب کارڈنبل د‏‏ی ماتحتی وچ جہازاں اُتے روانہ کيتی،وینس تے جنیوا د‏‏ی بحری طاقتاں تے بری فوجاں وی قسطنطنیہ د‏‏ی طرف روانہ ہوگئياں، ادھر قسطنطین نے شہر قسطنطنیہ د‏‏ی فصیل نو‏‏ں مضبوط تے بندرگاہ نو‏‏ں حفاظتی ساماناں تو‏ں محفوظ کرنا شروع کردتا، خاص شہر قسطنطنیہ د‏‏ی آبادی وچ اک لکھ تو‏ں زیادہ آدمی موجود سن ،باشندےآں تو‏ں چندے وصول کيتے گئے تے عام طور اُتے عیسائیاں نو‏‏ں ترغیب دتی گئی کہ ہن اوہ آرام طلبی نو‏‏ں چھڈ ک‏‏ے شہر د‏‏ی حفاظت تے دشمن دے حملہ د‏‏ی مدافعت وچ اپنی تمام طاقتاں صرف کرداں،یورپ دے عیسائی مورخ حتی کہ اڈمنڈ اولیور تے ای ایس کریسی وی جو اپنی بے تعصبی تے راست گفتاری دے لئی شہرت رکھدے نيں فتح قسطنطنیہ دے حالات بیان کردے ہوئے اپنے یورپی تے عیسائی تعصب تو‏ں مغلوب ہوجاندے نيں ایہ لوک کوشش کردے نيں کہ کس طرح سلطان محمد خان ثانی د‏‏ی ذات اُتے کوئی نہ کوئی الزام لگاواں ؛چنانچہ ایہ لوک قسطنطین د‏‏ی فوج تے اس د‏ی جنگی تیاریاں نو‏‏ں بیان کردے ہوئے ہچکچاندے نيں کیونجے اس طرح اُنہاں نو‏‏ں سلطان محمد خان ثانی د‏‏ی غیر معمولی شجاعت تے حیرت انگیز استقلال دا اقرار کرنا پيا اے ،بہرحال سلطان محمد خاں ثانی دے آفتاب تو‏ں زیادہ روشن کارنامے انہاں منصف مزاج عیسائی مؤرخاں نے خون دے گھونٹ پی پی کر لکھے نيں۔