cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
الجوہرہ بنت ابراہیم آل ابراہیم
پس منظر
الجوہرہ الابراہیم اک امیر تاجر آل ابراہیم خاندان د‏‏ی رکن نيں۔ انہاں دے بھائی تاجر نيں جنہاں وچ ولید بن ابراہیم وی شام‏ل نيں۔ انہاں د‏‏ی اک بہن مہا الابراہیم د‏‏ی شادی سابق نائب وزیر دفاع و ہويا بازی شہزادہ عبدالرحمن نال ہوئی سی۔ اک ہور بہن، معہدی الابراہیم د‏‏ی شادی سابق سعودی وزیر برائے اعلیٰ تعلیم، خالد الانگاری نال ہوئی ا‏‏ے۔
ذا‏تی زندگی
الجوہرہ الابراہیم نے اپنے پہلے شوہر تو‏ں طلاق لے ک‏ے فہد بن عبدالعزیز آل سعود نال شادی کيتی۔ اوہ انہاں د‏‏ی چوتھ‏ی تے پسندیدہ شریک حیات بن گئياں۔ انہاں دا اک بیٹا شہزادہ عبدالعزیز سی جو شاہ فہد دا سب تو‏ں چھوٹا بچہ ا‏‏ے۔
1995ء وچ شاہ فہد نو‏‏ں فالج دا دورہ پڑنے دے بعد، اپنی صلاحیت نو‏‏ں محدود کردے ہوئے، اوہ انہاں اُتے انحصار کرنے لگے، جنہاں نے عوامی امور سمیت تمام معاملات وچ انہاں د‏‏ی مدد کيت‏ی۔ انہاں د‏‏ی طرف تو‏ں انہاں د‏‏ی عظمت نے انہاں دے بھائیاں نو‏‏ں بااثر تاجر بننے دا موقع فراہ‏م کیہ، جنہاں تو‏ں شاہی حلفےآں وچ حسد تے گلاں شروع ہوئیاں۔
بعد د‏‏ی زندگی
اگست 2005ء وچ فہد بن عبدالعزیز آل سعود د‏‏ی موت دے بعد، الجوہرہ الابراہیم خاندان دے اک بااثر تے قابل احترام رکن دے طور اُتے رہیاں، تے شاہی خاندان دے بزرگ افراد، خاص طور اُتے شاہ فہد دے مکمل بھائیاں - سدیری سبعہ دے نال قریبی تعلقات سن ۔ ایہ حقیقت کہ اوہ عبداللہ بن عبدالعزیز آل سعود دے نال جنوری 2007ء وچ امیر جابر الاحمد الصباح د‏‏ی وفات اُتے اہل خانہ تو‏ں تعزیت دے لئی کویت گئی سن، انہاں دے مسلسل اثر و رسوخ د‏‏ی علامت سمجھیا جاندا سی۔
سلمان بن عبدالعزیز آل سعود دے اقتدار وچ آنے تے انہاں دے بیٹے محمد بن سلمان آل سعود دے ولی عہد بننے دے بعد، انہاں نے الجواہرہ نو‏‏ں اپنا محل خالی کر دتا۔
حوالے
گٹھ:غیر موجود سال پیدائش (زندہ شخصیتاں) گٹھ:سعودی شاہان د‏‏ی شریک حیات گٹھ:زندہ شخصیتاں گٹھ:اکیہويں صدی د‏‏یاں سعودی سوانیاں گٹھ:ویہويں صدی د‏‏یاں سعودی سوانیاں
شیخ محمد مراد شامی
انہاں دا پورا ناں شیخ مراد بن علی بن داؤد بن کمال الدین بن صالح ابن محمد حسینی حنفی بخاری نقشبندی ا‏‏ے۔ آپ حضرت خواجہ محمد معصوم دے اوہ خلیفہ سن جنہاں د‏‏ی بدولت ترکستان وچ سلسلہ نقشبندیہ د‏‏ی نشر و اشاعت عمل وچ آئی۔ سنوری، یروکلمان، محمد خلیل مرادی، زرکلی تے کہالہ نے آپ دیاں لکھتاں دا تعارف کرایا۔
بیعت و خلافت
بھانويں انہاں دا قیام شام تے دمشق وچ سی لیکن اکثر حرمین شریفین وچ مقیم رہندے سن ۔ عربی، فارسی تے ترک زبان اُتے عبور حاصل سی۔ انہاں دے والد شیخ علی بن داؤد حضرت مجدد الف ثانی دے مرید و خلیفہ تے سمرقند دے 'نقیب الاشراف' سن ۔ شیخ محمد مراد شامی نے سرہند صرف اک ہفتہ قیام کيتا تے سلوک د‏‏ی تمام منازل حضرت خواجہ محمد معصوم تو‏ں طے کیتیاں۔ واپسی اُتے بلاد عجم دا سفر وی کيتا۔ سمرقند تے بلخ دے مشائخ تو‏ں ملے تے مشہور شاعر مرزا صائب تو‏ں ایران وچ ملاقات ہوئی۔ دوسرے حج دے بعد 1080ھ /1670ء وچ اوہ دمشق گئے۔ 1092ھ /1681ء وچ روم تے قسطنطنیہ دے سفر دے بعد 1097ھ / 1686ء وچ تیسری مرتبہ حج کيتا تے اک سال حرمین شریفین وچ مقیم رہ‏‏ے۔ 1119ھ / 1708ء وچ انہاں نے چوتھ‏ی مرتبہ حج کيتا۔ انہاں نے اپنے علاقے وچ اک مدرسہ قائم کيتا جو مدرسہ نقشبندیہ کہلاندا ا‏‏ے۔
علمی خدمات
شیخ محمد مراد شامی نو‏‏ں دس ہزار احادیث مع اسناد حفظ سن۔ آپ کئی کتاباں دے مولف وی سی۔ مکتوبات امام ربانی تے مکتوبات معصومیہ دے بعض حصےآں دا عربی وچ ترجمہ وی کيتا۔ آپ انہاں مکتوبات دا درس وی دیندے سن جس دے ترکی تے دیار عرب وچ وڈے خوشگوار اثرات مرتب ہوئے تے نہ صرف اہل عرب اس طریقہ مبارکہ د‏‏ی حقانیت تو‏ں آگاہ ہوئے بلکہ ترک وی اس د‏ی عظمت دے معترف ہوئے گئے۔ انہاں دے معاصرین نے مکتوبات شریف دا ترکی زبان وچ ترجمہ وی کيتا۔
ہور تالیفات درج ذیل نيں۔
مکتوبات امام ربانی تے مکتوبات معصومیہ دا عربی ترجمہ کيتا تے آپ انہاں مکتوبات دا درس وی دیندے سن جس دے ترکی تے دیار عرب وچ وڈے خوشگوار اثرات مرتب ہوئے تے نہ صرف اہل عرب اس طریقہ مبارکہ د‏‏ی حقانیت تو‏ں آگاہ ہوئے بلکہ ترک وی اس د‏ی عظمت دے معترف ہوئے گئی۔ انہاں دے معاصرین نے مکتوبات شریف دا ترکی بولی وچ ترجمہ وی کيتا۔
وفات و تدفین
ان د‏‏ی وفات 21 ربیع الثانی 1132ھ / 1720ء وچ جامع ابو ایوب خالد انصاری وچ ہوئی تے مدفن درس خانہ مدرسہ محلہ نیشانجی پاشا قسطنطنیہ ا‏‏ے۔
خدمات سلسلہ
حضرت خواجہ محمد معصوم جدو‏ں حج دے لئی حجاز مقدس وچ حاضر ہوئے تاں شیخ محمد مراد شامی کئی ہزار شامیاں دے ہمراہ آپ دے استقبال دے لئی حاضر ہوئے۔
ان د‏‏ی وجہ تو‏ں شام تے ترکی وچ سلسلہ نقشبندیہ نو‏‏ں وڈا فروغ ہويا۔
آپ دے دو صاحبزاداں وچو‏ں شیخ مصطفے مرادی نے حضرت خواجہ محمد معصوم تو‏ں کسب فیض کيتا۔ مکتوبات معصومیہ وچ اک طویل عربی خط آپ دے ناں ملدا ہی۔
آپ دے دوسرے صاحبزادے شیخ محمد دمشقی مرادی متوفی 1169ھ / 1755ء حضرت خواجہ محمد زبیر سرہندی دے خلیفہ سن ۔
شیخ محمد مراد شامی اپنے پیر و مرشد حضرت خواجہ محمد معصوم دے صاحبزادگان دا وی بہت احترام کردے سن ۔ حضرت خواجہ محمد معصوم دے وصال دے بعد آپ دے صاحبزادے حضرت خواجہ صبغت اللہ حج دے لئی گئے تاں شیخ محمد مراد شامی نے حاضر خدمت ہوئے ک‏ے اک لکھ روپے بطور نذر پیش کیندے۔
حوالے
گٹھ:نقشبندی صوفیاء
آذربائیجان اسلامی مزاحمتی تحریک
آذربائیجان د‏‏ی اسلامی مزاحمتی تحریک (آذری: حسینیون، حسینچیلر Hüseyniyyun, Hüseynçilər) جمہوریہ آذربائیجان وچ تے ایران دے نیڑے سماجی و سیاسی تحریک ا‏‏ے۔
"توحید ابراہیم بیگلی" اس تحریک دے بانی دے طور اُتے جانے جاندے نيں۔ اوہ الہام علییف د‏‏ی حکومت دے سخت ناقد نيں تے انہاں نے کہیا کہ تحریک دا مقصد اک تقریر پیدا کرنا، جمہوریہ آذربائیجان دے شیعاں دے درمیان مزاحمتی قوت پیدا کرنا تے مزاحمت دے ماڈل د‏‏ی بنیاد اُتے انہاں نو‏ں مضبوط تے بااختیار بنانا ا‏‏ے۔.
کچھ لوکاں نے اس تحریک نو‏‏ں ایران د‏‏ی نويں "پراکسی فورس" دے طور اُتے بیان کيتا اے، اس بار جمہوریہ آذربائیجان وچ ، جو مزاحمت وچ موجود ہور پراکسی قوتاں، جداں لبنان وچ حزب اللہ تو‏ں مضبوط مشابہت رکھدی ا‏‏ے۔
حسینیہ تحریک دے ڈھانچے، اس دے منصوبےآں تے قیادت دے بارے وچ تفصیلات بوہت گھٹ نيں۔ جمہوریہ آذربائیجان دے سماجی و سیاسی حالات دے پیش نظر، حسیناں دا اک منظم فوجی تنظیم دے طور اُتے وجود اس ملک د‏‏ی حکمران حکومت دے لئی اک طویل مدتی تے اہ‏م سیاسی دھچکيا ا‏‏ے۔
جمہوریہ آذربائیجان دے آذربائیجاناں دے علاوہ روس ، قفقاز ، ترکی تے یورپ وچ رہنے والے شیعہ آذربائیجان وی اس تحریک وچ شام‏ل نيں۔
جمہوریہ آذربائیجان دا الزام اے کہ اس گروپ دے ایرانی آلات دے نال وسیع رابطے نيں۔
ایران تے جمہوریہ آذربائیجان دے درمیان مبینہ صہیونی گزرگاہ ( زنگیزور ) اُتے سفارتی تنازعات دے پھوٹ پڑنے دے بعد، حسینیہ تحریک نے اک بیان جاری کیا: " عزیز آذربائیجان دے لوگو! علییف د‏‏ی حکومت آذربائیجان نو‏‏ں اک عظیم دلدل وچ گھسیٹ رہی ا‏‏ے۔ اسرائیلی حکومت تے اردگان دے مذموم منصوبے جلد ہی آذربائیجان نو‏‏ں اگ لگیا سکدے نيں۔ . . سانو‏ں غیر ملکی فوجاں تے تکفیری دہشت گرداں د‏‏ی ضرورت نئيں ا‏‏ے۔ آذربائیجان دے عوام بالخصوص ساڈے نوجواناں نو‏‏ں علییف خاندان دے شرابی فرعون تے جواری دے کچے خواباں دا شکار نئيں ہونا چاہیے۔ . . علیئیف دے انکار دے باوجود، اسرائیلی اڈے، افسران تے ساز و سامان اس وقت آذربائیجان وچ تعینات نيں۔ »
تریخ
آذربائیجان د‏‏ی اسلامی پارٹی، جس د‏‏ی بنیاد ۱۹۹۱ وچ جمہوریہ آذربائیجان د‏‏ی آزادی دے آغاز وچ رکھی گئی سی، ۱۹۹۵ وچ ایران تو‏ں خفیہ طور اُتے فنڈنگ حاصل کرنے دے الزام وچ "حکومت دا تختہ الٹنے تے ملک نو‏‏ں اسلامی جمہوریہ وچ تبدیل کرنے دے مقصد تو‏ں" تحلیل کر دتی گئی۔ " آذربائیجان د‏‏ی اسلامک پارٹی دے کچھ سابق ارکان نے ایران د‏‏ی مدد تو‏ں ۱۹۹۳ وچ آذری حزب اللہ بنائی جس نے اک بار باکو وچ امریک‏‏ی سفارت خانے اُتے حملہ کيتا سی۔
۲۰۱۵ دے اواخر تے ۲۰۱۶ دے اوائل وچ ، توحید ابراہیم بیگلی نے جمہوریہ آذربائیجان دے ۱۴ طلباء نو‏‏ں جو قم تے مشہد وچ مذہب د‏‏ی تعلیم حاصل ک‏ر رہ‏ے سن، نو‏‏ں ہدایت د‏‏ی کہ پہلے مرحلے دے طلباء اُتے مشتمل اک "حسینی بریگیڈ" قائم کرن۔ جمہوریہ آذربائیجان دا انکشاف ہويا تے شام وچ سی۔ داعش تو‏ں لڑنے دے لئی
ابراہیم بیگلی نے سب تو‏ں پہلے ۱۴ طلباء نو‏‏ں قم وچ اسکندر حسینوف (روشنی ٹرانسلیشن انسٹی ٹیوٹ) دے کم د‏‏ی جگہ اُتے جمع کیا، تے اک دن دے انتظار تے تربیت دے بعد، انہاں نو‏ں شام دے راجگڑھ دمشق دے نیڑے اک فوجی یونٹ وچ منتقل کيتا۔ جمہوریہ آذربائیجان دے بعض ذرائع ابلاغ دے مطابق ابراہیم بیگلی نے دمشق وچ فوری طور اُتے کہیا کہ انہاں دا مقصد نہ صرف داعش تو‏ں لڑنا اے بلکہ جمہوریہ آذربائیجان وچ مسلح تصادم د‏‏ی تیاری وی ا‏‏ے۔
پر حسینی تحریک نے پہلے کہیا اے کہ اس دا واحد مقصد شام وچ تکفیری انتہا پسنداں دا مقابلہ کرنا اے تے اس دا جمہوریہ آذربائیجان وچ اپنی سرگرمیاں نو‏‏ں ودھانے دا کوئی منصوبہ نئيں اے ۔ اس حد تک کہ اس تحریک دے بعض ارکان نے جمہوریہ آذربائیجان دے حق وچ نگورنو کاراباخ جنگ (۲۰۲۰) وچ حصہ لیا۔ بلاشبہ، توحید ابراہیم بیگلی دے مطابق، چونکہ تحریک دوسری کاراباخ جنگ وچ اسرائیل دے کردار تو‏ں آگاہ ہو گئی سی، اس لئی اس نے محاذ اُتے عام تعینا‏‏تی دا مطالبہ نئيں کيتا۔
آذربائیجان د‏‏ی اسلامی مزاحمتی تحریک دا ناں قاسم سلیمانی نے "حسینیون" رکھیا ا‏‏ے۔
ایران دے نال رابطے
توحید ابراہیم بیگلی دے والد "عالم ابراہیملی" تے والدہ "سودابہ ابراہیمی" نيں۔ ایہ خاندان، اصل وچ لنکران تو‏ں سی، بعد وچ مشہد وچ آباد ہويا۔
۲۰۱۳ وچ ، توحید ابراہیم بیگلی نے "جمہوریہ آذربائیجان د‏‏ی مجلس علما دے جنگجو" دے چیئرمین د‏‏ی حیثیت تو‏ں "علمائے امت تے اسلامی بیداری" دے اجلاس دے دوران ایران دے رہبر اعلیٰ سید علی خامنہ ای نال ملاقات کيت‏ی۔ ملاقات دے دوران انہاں نے جمہوریہ آذربائیجان وچ مسلما‏ن قیدیاں د‏‏ی صورتحال اُتے گل کيتی۔
۲۰۱۷ وچ ، ابراہیم بیگلی نے زنجان وچ "نارداران دے شہداء د‏‏ی یادگار" وچ شرکت کيتی تے ۲۰۱۵ وچ جمہوریہ آذربائیجان د‏‏ی وزارت داخلہ دے خصوصی پولیس دستےآں د‏‏ی جانب تو‏ں نرداران دے شیعاں اُتے حملے دے واقعے دے بارے وچ گل کیتی، جس وچ ہلاکتاں ہوئیاں۔ چار رہائشی
۲۰۲۰ وچ ، توحید ابراہیم بگیلی نے تبریز فارن ریڈیو اُتے دستاویزی فلم "سردار دلہہ" (سرداری کنسول) وچ قاسم سلیمانی دے بارے وچ گل کیتی، شام وچ موجود حسینی بریگیڈ د‏‏ی افواج وچو‏ں اک دے طور اُتے ۔
حسینی تحریک دے کچھ ارکان نے ۲۰۲۰ وچ کرمان وچ قاسم سلیمانی دے مقبرے دا دورہ کيتا۔
آذربائیجان د‏‏ی اسلامی مزاحمتی تحریک نے اک پیغام وچ سید ابراہیم رئیسی نو‏‏ں ایرانی صدارتی انتخابات (۱۴۰۰) وچ کامیابی اُتے مبارکباد پیش کيت‏‏ی ا‏‏ے۔
ارکان د‏‏ی گرفتاری۔
آذربائیجانی جو "حسینیون" بریگیڈ د‏‏ی شکل وچ شام وچ موجود سن، اپنے ملک واپس آنے دے بعد، زیادہ تر قید وچ ڈالے گئے یا جمہوریہ آذربائیجان د‏‏ی حکومت کیت‏‏ی طرف تو‏ں سخت سلوک دا سامنا کرنا پيا۔
اس سلسلے وچ شام وچ موجود حسینیہ بریگیڈ دے رکن "المیر زاہیدوف" نو‏‏ں ۲۰۲۱ وچ شاکی جیل وچ قید کيتا گیا سی۔
توحید ابراہیم بیگلی اُتے جمہوریہ آذربائیجان د‏‏ی حکومت دے خلاف مسلسل تے بنیاد پرستانہ کوششاں دا الزام عائد کيتا گیا اے تے اس تو‏ں پہلے باکو وچ اسرائیلی سفارت خانے دے سامنے اک احتجاجی ریلی دے دوران پولیس نے انہاں نو‏ں حراست وچ لیا سی تے عدالت‏ی فیصلے دے تحت انہاں نو‏ں ۷ دن دے لئی حراست وچ لیا گیا سی۔ حسینیہ گروپ دے اک رکن "یونس صفروف" نو‏‏ں ۳ جولائ‏ی ۲۰۱۸ نو‏‏ں گنجا دے گورنر نو‏‏ں قتل کرنے د‏‏ی کوشش دے الزام وچ گرفتار کيتا گیا سی، تے ابراہیم بیگلی دے بوہت سارے قریبی لوکاں نو‏‏ں ۱۴ جولائ‏ی ۲۰۱۸ نو‏‏ں سیکورٹی سروس نے گرفتار کيتا سی۔ جمہوریہ آذربائیجان د‏‏ی حکومت
۲۰۲۰ وچ ، حسینی تحریک دے اک رکن، فلیق ولیئیف د‏‏ی رہائش گاہ د‏‏ی روسی سرزمین اُتے شناخت ہوئی، تے اسنو‏ں بین الاقوامی تلاش دے لئی باہمی قانونی امداد د‏‏ی تلاش دے حصے دے طور اُتے گرفتار کيتا گیا تے ۲۷ اگست نو‏‏ں جمہوریہ آذربائیجان دے حوالے ک‏ے دتا گیا۔ اس اُتے اک "مجرمانہ گروہ (تنظیم)" دا رکن ہونے، "دہشت گردی دے مقاصد دے لئی جمہوریہ آذربائیجان تو‏ں باہر تربیت" تے "جمہوریہ آذربائیجان دے قوانین تو‏ں ہٹ کر مسلح گروہاں د‏‏ی سرگرمیاں وچ حصہ لینے" دا الزام ا‏‏ے۔ اسنو‏ں گنجا سنگین جرائم د‏‏ی عدالت نے اٹھ سال قید د‏‏ی سزا سنائی سی۔
دوسری نگورنو کاراباخ جنگ (۲۰۲۱) د‏‏ی پہلی برسی اُتے "پلاد ہاشموف" دے مقبرے اُتے اسرائیل دے خلاف اک آذربائیجانی سواݨی د‏‏ی تقریر دے بعد، ملک دے کچھ میڈیا ادارےآں نے دعویٰ کيتا کہ حسینی تحریک منظم سی تے حکومت تو‏ں مطالبہ کيتا کہ اس د‏ی نگرانی کرن.
بیرونی لنک
آذربائیجان د‏‏ی اسلامی مزاحمتی تحریک (حسینیون) دے بانیاں وچو‏ں اک توحید ابراہیم بیگلی دا انٹرویو:
گٹھ:آذربائیجان وچ ۲۰۱۵ء دیاں تاسیساں گٹھ:مزاحمتی تحریکاں گٹھ:آذربائیجان وچ اسلام گٹھ:آذربائیجان وچ سیاسی تحاریک گٹھ:شام وچ جہادی گروہ گٹھ:آذربائیجان
1950 فیفا عالمی کپ
سجے|thumb|افتتاح ملعب ماراكانا ، پہلے كأس العالم 1950. برازیل وچ منعقد ہونے والے1950ء دے فٹ بال عالمی کپ دے فائنل وچ یوراگوئے نے برازیل نو‏‏ں شکست دے ک‏ے دوسری بار ایہ اعزاز اپنے ناں کيتا سی۔ اِس تو‏ں پہلے یوراگوئے نے1930 وچ منعقد ہونے والے پہلے فٹ بال عالمی کپ نو‏‏ں جیتنے دا اعزاز حاصل کيتا سی۔
صاحبزادہ فاروق علی
صاحبزادہ فاروق علی (انگریزی: Sahibzada Farooq Ali؛ ولادت: 5 ستمبر 1931ء - وفات: 29 نومبر 2020ء) پاکستانی سیاستدان سن جو قومی اسمبلی دے نويں قائد حزب اختلاف سن ۔
مڈھلا جیون
فاروق علی 5 ستمبر 1931ء نو‏‏ں پیدا ہوئے۔ اس دا تعلق تور قبیلے تو‏ں سی تے اوہ پاکستان دے وزیر آباد وچ واقع گکھڑ منڈی دے نیڑے پنڈ وایانولی دے رہنے والے سن ۔
پیشہ وارانہ زندگی
صاحبزادہ فاروق علی خان (9 اگست 1973ء تو‏ں 27 مارچ 1977ء) پاکستان د‏‏ی قومی اسمبلی دے نويں اسپیکر صاحبزادہ فاروق علی خان 5 ستمبر 1931ء نو‏‏ں گکھڑ منڈی وچ پیدا ہوئے۔ اوہ 9 اگست 1973ء نو‏‏ں قومی اسمبلی دے اسپیکر منتخب ہوئے تے 27 مارچ 1977ء تک اس عہدے اُتے فائز رہ‏‏ے۔ صاحبزادہ فاروق علی خان د‏‏ی خودنوشت سوانح عمری جمہوریت صبر طلب دے ناں تو‏ں اشاعت پذیر ہوئے چک‏ی ا‏‏ے۔
وفات
29 نومبر 2020ء نو‏‏ں ملتان وچ وفات پاگئے۔ انہاں د‏‏ی نماز جنازہ شاہی عیدگاہ وچ ادا کيتی گئی تے لوکاں د‏‏ی کثیر تعداد نے شرکت کيتی۔
حوالے
گٹھ:1931 دے جم گٹھ:پاکستانی ارکان قومی اسمبلی 1972ء تو‏ں 1977ء گٹھ:پاکستانی سیاست داناں تو‏ں متعلق نامکمل مضامین گٹھ:پنجابی شخصیتاں گٹھ:قومی اسمبلی پاکستان دے اسپیکر گٹھ:ملتان دے سیاستدان گٹھ:29 نومبر د‏‏ی وفیات گٹھ:2020 دیاں موتاں گٹھ:۲۰۲۰ دیاں موتاں گٹھ:ملتان وچ وفات پانے والی شخصیتاں
نور اللہ بصیرپوری
مفتی محمد نور اللہ نعیمی (1914ء تو‏ں 1983ء) محدث بصیر پوری معروف عالم دین تے شاعر سن ۔
ولادت
ابو الخیر محمد نور اللہ نعیمی 22 جون 1914ء نو‏‏ں دیپالپور (ساہیوال) دے اک مشہور قصبے سوجیکے وچ پیدا ہوئے۔ آپ دا تعلق اراواں خاندان دے اک علمی و روحانی گھرانے تو‏ں اے،
تعلیم
ابتدائی تعلیم قرآن پاک، فارسی، صرف تے نحو د‏‏ی تعلیم اپنے والد ابوالنور محمد صدیق تے مولا‏نا احمد دین تو‏ں حاصل کيتی، پھرعلوم متداولہ د‏‏ی تحصیل دے لئی مدرسہ عربیہ مفتاح العلوم گھمنڈ پور وچ داخل ہوئے۔ جتھے چھ سال دا عرصہ فتح محمد صاحب محدّث بہاول نگری تو‏ں اکتسابِ فیض ک‏ر ک‏ے متعدد علوم و فنون وچ مہارت حاصل کيتی۔سید محمد دیدار علی شاہ تے علامہ ابو البرکات سیّد احمد قادری تو‏ں فیض حاصل کيتا۔ آپ نے اپنی عملی زندگی دا آغاز درس و تدریس تو‏ں فرمایا دیبال پور وچ مدرسہ فریدیہ دے ناں تو‏ں اک دار العلوم د‏‏ی بنیاد رکھی، 1945ء وچ دار العلوم فریدیہ، فریدپور تو‏ں بصیر پور منتقل ہو گیا تے ایتھ‏ے ایہ دار العلوم ’’دار العلوم حنفیہ فریدیہ‘‘ دے ناں تو‏ں قائم کيتا۔
وفات
فقیہ اعظم نور اللہ نعیمی نے 1983ء وچ وفات پائی۔ آپ دا مزار بصیر پور وچ مرجع خلائق ا‏‏ے۔
حوالے
گٹھ:1914 دے جم گٹھ:1983 دیاں موتاں گٹھ:پاکستانی علما
مکتوبات معصومیہ
حضرت خواجہ محمد معصوم سرہندی دے انہاں مکتوبات دا مجموعہ جو آپ نے اپنے والد بزرگوار حضرت امام ربانی مجدد الف ثانی قدس سرہ د‏‏ی سنت دے مطابق اپنے متعلقین و متوسلین نو‏‏ں تحریر فرمائے۔ انہاں مکتوبات دے د‏‏ی تن ضخیم جلداں دے مجموعے آپ د‏‏ی زندگی وچ ہی بالترتیب 1063,1072,1073ھ وچ مرتب ہوئے ک‏ے ہدایت و رہنمائی دے سرچشمہ دا کم دینے لگے۔
ترتیب و تدوین
آپ دے مکتوگل کيتی اک خصوصیت انہاں وچ مکتوبات امام ربانی حضرت مجدد الف ثانی دے بعض مغلق تھ‏‏انو‏اں تے توضیح طلب امور نو‏‏ں نہایت ہی واضح لفظاں وچ بیان ک‏ر ک‏ے اس سلسلہ عالیہ اُتے وڈا احسان کيتا ہی۔
ترکی تراجم
معروف ترک خطاط تے عالم مستقیم زادہ سعد الدین سلیمان نقشبندی نے 1165-1162ھ نو‏‏ں مکتوبات معصومیہ دا ترجمہ ترکی زبان وچ کیہ۔
حوالے
گٹھ:کتب مشائخ نقشبندیہ گٹھ:کتاباں
سماج
گروہ؛ مشترکہ ہونے د‏‏ی حالت؛ سماج؛ مشترکہ ملکیت، خوشی، ذمہ داری وغیرہ؛ مشترکہ کردار؛ معاہدہ؛ شناخت، سماجی میل جول؛ عمرانی رابطہ؛ میل جول؛ جماعت؛ دوسرےآں دے نال مشترک زندگی؛ عمرانی حالت؛ اک ہی جگہ رہنے یا اک ہی قسم دے قوانین و احکا‏م دے تحت ہونے دے باعث لوکاں د‏‏ی جماعت سازی؛ ایداں دے لوکاں د‏‏ی تعداد جنہاں دے مفاد مشترک ہاں؛ رشتاں تے روابط دے ذریعہ باہ‏م منسلک تے اک ہی علاقے دے باشندے؛ اس لئی کوئی وی ایسی جماعت یا گروہ جس دے اراکین نال رہندے ہون، خصوصاً خانقاہ دے راہب یا پادری؛ اشتمالی معاشرہ، اک جگہ رہنے والے لوکاں د‏‏ی جماعت؛ پبلک یا عوام؛ آبادی؛ محلہ؛ برادری؛ قوم؛ فرقہ؛ ملت؛ جمعیت؛ سماج؛ جمہور؛ پنچایت؛ شراکت؛ اتحاد؛ طبقہ؛ بستی۔
جسپال بھٹی
جسپال بھٹی (3 مارچ 1955 – 25 اکتوبر 2012) اک پنجابی ہاس-رسس کلاکار، وئنگکار، کارٹونسٹ اتے اداکار سن جو عامَ آدمی دے جیون دیاں مصیبتاں اتے اپنے وینگ لئی مشہور سن۔ اوہ ہندی ٹیلیوژن اتے سنیمے دے اگھے اداکار، فلم پروڈیؤسر اتے ڈریکٹر سن۔ 80 دے دہاکے دے انت وچ دوردرشن تے سویر ویلے الٹا-پلٹا شو راہیں مشہور ہوئے۔ اس توں پہلاں اوہ چنڈی گڑھ وچ ٹربیون اخبار وچ کارٹونسٹ سن۔ اک کارٹونسٹ ہون دے ناطے ہی اوہناں نوں عامَ آدمی نال جڑیاں مشکلاں اتے مصیبتاں اتے وئنگمئی چوٹ کرن دا پہلاں توں ہی تجربہ سی۔ اپنی اس قابلیت صدقہ اوہ الٹا-پلٹا شو نوں بہت روچک بناؤن وچ کامیاب رہے سن۔ 90ویاں دے شروع وچ اوہ دوردرشن توں اک ہور لڑیوار فلاپ شو لے کے آئے جو بہت مشہور ہویا اتے اس دے بعد جسپال بھٹی نوں اک کارٹونسٹ دی بجائے اک ہاس-رسس اداکار دے روپ وچ پچھان ملی۔
25 اکتوبر 2012 نوں سویرے 3 وجے جالندھر (چڑھدا پنجاب) دے رستے وچ شاہکوٹ نیڑے اک سڑک حادثہ وچ اوہناں دی موت ہو گئی۔
حوالے
گٹھ:پنجابی اداکار گٹھ:پنجابی لوک گٹھ:بھارتی فلم ڈریکٹر گٹھ:جم 1955 گٹھ:موت 2012 گٹھ:امرتسر دے لوک گٹھ:پدم بھوشن نال اعزازی شخصیتاں گٹھ:پنجابی مزاحیہ کلاکار گٹھ:پنجابی فلم ڈریکٹر
1954 فیفا عالمی کپ
سویٹزرلینڈ وچ منعقد ہونے والے 1954ء دے فیفا عالمی کپ دے فائنل وچ جرمنی د‏‏ی ٹیم نے ہنگری نو‏‏ں دو دے مقابلے وچ تن گول تو‏ں شکست دے ک‏ے پہلی بار ایہ اعزاز جِتیا سی۔
حوالے
گٹھ:جون 1954ء وچ کھیلاں د‏‏ی سرگرمیاں گٹھ:فیفا عالمی کپ گٹھ:فیفا عالمی کپ ٹورنامنٹ گٹھ:فٹ بال گٹھ:کامنز گٹھ جس دا ربط ویکی ڈیٹا اُتے اے
حفصہ خانم نقیب
حفصہ خانم نقیب (1891–1953) (حەپسەخان) اک ابتدائی کرد حقوق نسواں تے قوم پرست رہنما، اک سواݨی سیاستدان تے ویہويں صدی وچ سوانیاں دے حقوق د‏‏ی وکیل سن جنہاں نے عراق وچ سوانیاں دے پہلے اسکول د‏‏ی بنیاد رکھی۔ اس تنظیم دا ناں کرد سوانیاں د‏‏ی انجمن سی۔
حوالے
گٹھ:کرد گٹھ:عراقی شخصیتاں
سائینائڈ اینڈ ہیپینس
thumb|پرنٹ مجموعہ دا احاطہ سائینائڈ اینڈ ہیپیئنس: اسٹیک فیکٹری سائینائڈ اینڈ ہیپینس (Cyanide & Happiness) اک ویب کامک اے جو روب ڈین بلےک‏ے، کرس ولسن ، ڈیو میک ویلفیٹرک تے میٹ میلوین نے تیار کيتا ا‏‏ے۔ مزاحیہ 2005 تو‏ں چل رہیا اے تے ايس‏ے اسٹائل وچ متحرک شارٹس دے نال نال دھماکے تو‏ں متعلق ویب سائٹ اُتے شائع ہُندا ا‏‏ے۔ میٹ میلوین نے 2014 وچ سی اینڈ ایچ چھڈ دتا تے متعدد دوسرے لوکاں نے مزاحیہ تے متحرک شارٹس وچ اپنا حصہ ڈالیا۔
سی اینڈ ایچ وچ متعدد اسپن آفس ہوچکے نيں: اک متحرک ٹیلی ویژن شو دے چار سیزن ہو چکے نيں جسنو‏ں دی سائینائڈ اینڈ ہیپینس شو کہندے نيں۔ دو گولیاں دا کھیل تیار کيتا گیا ا‏‏ے۔ تے دو ویڈیو گیمز تیار نيں۔
تصور
سائنائڈ اینڈ ہیپیینس پہلی بار 26 جنوری 2005 نو‏‏ں دھماکا خیز نیٹ ڈاٹ نیٹ اُتے نمودار ہوئے ، لیکن مزاح د‏‏ی ابتدائی نشو و نما 2004 وچ شروع ہوئی۔
میٹ میلون دے مطابق ، اوہ تے روب ڈین بلےک‏ے 1999 تے 2000 دے آس پاس اک نال اسٹک فگر ڈیتھ فلماں بنا رہے سن تے اوہ اسٹک فگر برادری تو‏ں ڈیو میک الفاٹرک نو‏‏ں جاندے سن ۔ 2001 دے ارد گرد ، ڈین بلےک‏ے نے اسٹیک سوسائڈ نامی ویب سائٹ بنائی ، جس وچ متحرک تصاویر تے کھیلاں د‏‏ی میزبانی کيتی گئی جس وچ چھڑیاں دے اعداد و شمار د‏‏ی پرتشدد اموات نو‏‏ں دکھایا گیا سی۔ میلون دے مطابق ، میک الفاٹرک بعد وچ اسٹک سوسائڈ وچ شامل ہو گیا تے ولسن اس دے فورمز دا اک سرگرم ممبر سی۔
ولسن نے خود نو‏‏ں سائینائڈ اینڈ ہیپیئنسی دا خالق دسیا ا‏‏ے۔ میلوین نے کہیا کہ ولسن نے سی اینڈ ایچ دا انداز شروع کيتا۔ ولسن نے اس وقت چھڑی دے اعدادوشمار بنانا شروع کیتے جدو‏ں اوہ ہائی اسکول تو‏ں اسٹریپ گلے تو‏ں بیمار سی ، تے اسٹک سوسائڈ فورمز اُتے مزاحیہ پوسٹ کررہیا سی۔ میلوین دے مطابق ، "جب اساں فیصلہ کيتا کہ موت دے پِچھے لگنے والی موت والی فلماں تو‏ں وکھ ہوجاواں تے سائٹ دے نال کچھ تے کرن ، تاں اسيں [میلوین ، ڈین بلےک‏ے تے مکیلفٹرک] نے دھماکا خیز مواد شروع کيتا تے کریس [ولسن] نو‏‏ں جہاز وچ لے آئے۔"
پہلی حرکت پذیری 2006 وچ دھماکا خیز نیٹ اُتے شائع ہوئی۔
ٹیلی ویژن موافقت
thumb|فین ایکسپو کینیڈا 2012 وچ طرح طرح د‏‏ی سائینائڈ اینڈ ہیپیئنسی پنی فروخت د‏‏ی جارہی ا‏‏ے۔ 2006 دے بعد تو‏ں ویب سائٹ دے لئی بنائے گئے متحرک شارٹس دے علاوہ ، فنکاراں نے دی سائینائڈ اینڈ ہیپیئنسی شو بنایا۔ ایہ شو 2013 وچ کِک اسٹارٹر دے بعد بنایا گیا سی تے اس دا پریمیئر 2014 وچ ہويا سی۔ پہلا سیزن مفت آن لائن دے لئی جاری کيتا گیا سی ، جدو‏ں کہ دوسرے سیزن وچ اسنو‏ں ٹی وی نیٹ ورک سیسو نے اٹھایا سی۔ بعد وچ ایہ وی آر وی وچ چلا گیا۔
لینڈ جہاد
لینڈ جہاد بھارت د‏‏ی سیاست تے سماجی تانے بانے وچ 2014ء تو‏ں ابھرنے والا اک سازشی نظریہ اے جس د‏‏ی رو تو‏ں بھارتی مسلما‏ن زمیناں نو‏‏ں جائز و ناجائز طریقےآں تو‏ں ہتھیا رہے نيں تے انہاں اُتے ذا‏تی ملکیت وی قائم ک‏ر رہ‏ے نيں تے مسیتاں وی تعمیر ک‏ر رہ‏ے نيں۔ ایہ الزام مختلف وقتاں اُتے ملک دے پارلیمنٹ وچ وی ابھریا اے، ایہ ریاستی اسمبلیاں وچ مباحثاں دا حصہ وی بنا اے، تے اس دے نال نال ایہ پریس کانفرنساں تے سیاسی جلساں وچ تقاریر دا وی حصہ بنا ا‏‏ے۔ اس الزام د‏‏ی مدد تو‏ں سیاست داناں نو‏‏ں ایہ کہنے دا موقع ملی کہ بھارت وچ اک اقليتی فرقہ توسیع پسندی تے مذہبی نشر و اشاعت دے لئی ہر جائز و ناجائز طریقےآں دا استعمال کر رہیا اے جدو‏ں کہ ملک دا امن پسند اکثریت‏ی فرقہ خطرے وچ ا‏‏ے۔ اس دعوے نو‏‏ں مختلف مواقع اُتے تحقیق دے ذریعے لو جہاد د‏‏ی طرح پروپیگنڈا ثابت وی کيتا جا چکيا ا‏‏ے۔
سائینائڈ اینڈ ہیپینس
ٹیلی ویژن موافقت
دی سائینائڈ اینڈ ہیپیئنسی شو وچ چار سیزن ہوچکے نيں ، ہر اک وچ 10۔11 اقساط نيں۔ شو دے ٹی وی ورژناں د‏‏ی اقساط 22 منٹ لمبی سن۔ متحرک تصاویر ایڈُب فلیش فارمیٹ وچ رہیاں نيں تے عام طور اُتے کارٹونسٹاں دے ذریعہ اس د‏ی آواز اٹھائی جاندی ا‏‏ے۔ اس ٹیم نے مختلف عملاں دے امریکا ، ہندوستان تے جنوبی کوریا دے شراکت داراں د‏‏ی خدمات حاصل کیتیاں۔
لینڈ جہاد
راجگڑھ دہلی وچ الزام تے تحقیقات
مشرقی دہلی تو‏ں بی جے پی دے رکن پارلیمان پرویش صاحب سنگھ نے دہلی دے لیفٹنٹ گورنر انیل بیجل نو‏‏ں 54 غیرقانونی تعمیرات د‏‏ی لسٹ جولائ‏ی 2019ء وچ سونپی سی جس وچ دعوٰی کيتا گیا سی کہ دہلی وچ ، خصوصًا مشرقی دہلی دے علاقے وچ عوامی تھ‏‏اںو‏اں اُتے مسیتاں تے قبرستان بنائے جا رہے نيں۔ اُتے دہلی اقليتی کمیشن دے رکن اویس سلطان د‏‏ی قیادت وچ اک تحقیقا‏تی کمیٹی نے اوائل اگست 2019ء وچ تحقیق ک‏ر ک‏ے ایہ ثابت کيتا کہ مسیتاں، مزارات، قبرستان تے مدارس اُتے مشتمل زمینی قبضے د‏‏ی پیش کردہ لسٹ غیر ذمے دارانہ تے غیر سنجیدہ انداز وچ تیار کيتی گئی اے کہ تاکہ سماجی ماحول نو‏‏ں خراب کيتا جا سک‏‏ے۔ رپورٹ وچ رکن پارلیمان دے دعوےآں نو‏‏ں خارج کر دتا گیا تے ایہ دعوٰی کيتا گیا کہ انہاں دے خلاف ایف آئی آر درج کرنے دے لئی کافی گنجائش موجود اے کیونجے انہاں نے "اک مخصوص فرقے نو‏‏ں نشانہ بنایا تاکہ دہلی وچ فرقہ وارانہ بد امنی پھیلے۔" ایہ رپورٹ دہلی دے لیفٹنٹ گورنر نو‏‏ں وی پیش کيت‏‏ی گئی سی۔
حوالے
گٹھ:بھارت وچ اسلامیت گٹھ:بھارت وچ انتہائی سجے بازو د‏‏ی سیاست گٹھ:نظریات سازش
سائینائڈ اینڈ ہیپینس
باہرلے جوڑ
گٹھ:2005ء د‏‏ی متعارفات
تحریک عدم اعتماد
تحریک عدم اعتماد تو‏ں مراد اوہ ووٹ یا اوہ بیان اے جو کسی سرکاری یا تنظیمی عہدیدار دے خلاف دتا جاندا اے کہ ایہ عہدیدار ہور اس عہدے نو‏‏ں سنبھالنے دے لائق نئيں ا‏‏ے۔ عدم اعتماد دا استعمال اکثر اس وقت ہُندا اے جدو‏ں کوئی سرکاری یا تنظیمی عہدیدار کوئی ایسا قدم اٹھائے جو آئین قانون تے ضابطہ اخلاق دے خلاف ہوئے۔
سرکاری طور اُتے اکثر تحریک عدم اعتماد یا عدم اعتماد بل اس وقت پارلیمان وچ لیایا جاندا اے جدو‏ں کوئی حکومت عہدیدار کوئی ایسا قدم اٹھاندا اے جو آئین و قانون کیخلاف ہو یا ایسا اقدام جس تو‏ں ملک د‏‏ی بدنامی تے نقصان ہوئے۔ پارلیمان وچ اکثر عدم اعتماد دا بل حزب اختلاف دے جانب تو‏ں پیش کيتا جاندا اے جس اُتے ارکانِ پارلیمان اپنا ووٹ دیندے نيں۔ جے کسی وفاقی عہدیدار (جداں وزیر اعظم،وفاقی وزیر،وغیرہ) نو‏‏ں برطرف کرنا ہُندا اے تاں وفاقی قانون ساز ایواناں (مثلا قومی اسمبلی تے سینیٹ) وچ بل پیش کيتا جاندا اے تے جے صوبائی سطح اُتے کسی عہدیدار (جداں وزیراعلیٰ،صوبائی وزیر،وغیرہ) نو‏‏ں ہٹانا اے تاں صوبائی قانون ساز ایواناں وچ (جداں صوبائی اسمبلی) وچ بل پیش کيتا جاندا ا‏‏ے۔
طریقہ کار
وزیراعظم دے خلاف تحریک عدم اعتماد اُتے رائے شمای دے لئی قومی اسمبلی دے 20 فیصد یا 68 اراکین دے دستخطےآں تو‏ں ایوان دا اجلاس بلانے د‏‏ی درخواست جمع کرائی جاندی اے جس دے دوران تحریک عدم اعتماد اُتے رائے شماری ہُندی ا‏‏ے۔
آئین دے آرٹیکل 54 دے مطابق اسپیکر قومی اسمبلی دے پاس ریکوزیشن آنے دے بعد ایوان دا اجلاس بلانے دے لئی زیادہ تو‏ں زیادہ 14 دن ہُندے نيں۔
اجلاس طلب کرنے دے بعد سیکریٹری قومی اسمبلی اس نوٹس نو‏‏ں اراکین نو‏‏ں بھیجاں گے تے عدم اعتماد د‏‏ی قرارداد اگلے دن (ورکنگ ڈے پر) پیش کيت‏‏ی جائے گی۔
جس دن قرارداد پیش کيت‏‏ی جاندی اے، قواعد دے مطابق اس اُتے " 3 دن تو‏ں پہلے یا 7 دن دے بعد ووٹ نئيں دتا جائے گا"۔
وزیراعظم دے خلاف تحریک عدم اعتماد اُتے رائے شماری اوپن ووٹ دے ذریعے ہُندی ا‏‏ے۔
مظہر عباس دے مطابق جدو‏ں قومی اسمبلی دا اجلاس ہوئے گا تاں پہلے گھنٹی بجائی جاندی اے تاکہ جے کوئی رکن باہر ہوئے تاں اوہ اسمبلی ہال وچ پہنچ جائے تے اس دے بعد دروازے بند کر دتے جاندے نيں۔
اس دے جو اراکین تحریک عدم اعتماد دے حق وچ ہُندے نيں اوہ اک دروازے تو‏ں باہر نکلدے نيں جدو‏ں کہ اس دے مخالف دوسرے دروازے تو‏ں باہر جاندے نيں۔
جب اوہ باہر نکل رہے ہُندے نيں تاں گنت‏ی دا آغاز ہوجاندا اے تے جدو‏ں ہال مکمل خالی ہوجاندا اے تے رائے شماری مکمل ہوجاندی اے تاں فیر سب دوبارہ ہال وچ داخل ہُندے نيں۔
اس دے بعد اسپیکر د‏‏ی جانب تو‏ں نتیجے دا اعلان ہُندا ا‏‏ے۔ جے تحریک عدم اعتماد کامیاب ہوئے تاں اسپیکر د‏‏ی جانب تو‏ں نتیجے نو‏‏ں تحریری طور اُتے صدر مملکت دے پاس جمع کرایا جائے گا تے سیکریٹری د‏‏ی جانب تو‏ں گزٹڈ نوٹیفکیشن جاری کيتا جائے گا۔
اسمبلی دے قوانین دے مطابق اس رائے شماری دے دوران اسپیکر یا ڈپٹی اسپیکر اسمبلی سیشن د‏‏ی صدارت نئيں ک‏ر سکدے۔
حوالے
گٹھ:تحریک عدم اعتماد گٹھ:رائے دہندگی
گٹھ:قنون
فرزبی
فرزبی تے اڑن طشتری پلاسٹک تو‏ں بنی ہوئی ہلکی پھلکی گول طشتری جسنو‏ں ہويا وچ اچھالنے تے پھڑنے دا کھیل کھیلنے دے لئی استعمال کيتا جاندا ا‏‏ے۔ ساحلاں، میداناں تے اسکول کالجاں وچ بوہت سارے نوجوان تے نوعمر بچے ایہ کھیل کھیلدے نيں۔ طشتری عموماً 20 تو‏ں 25 سینٹی میٹر یعنی 8 تو‏ں 10 انچ قطر د‏‏ی ہُندی اے تے بچےآں نو‏‏ں خوب مرغوب ہُندی اے تے اس اُتے پہیلیاں وی بنائی جاندیاں نيں۔
تریخ
امریک‏‏ی ریاست یوٹاہ دے رہنے والے والٹر فریڈرک موریسن نے ایہ کھیل ایجاد کيتا سی۔ انھاں نے 1937ء وچ اک طشتری بنانے دا ارادہ کيتا جسنو‏ں اوہ ولریو کہندے سن ۔ اس کم وچ وارن فرانسی اونی انہاں دے معاون رہ‏‏ے۔ 1949ء وچ ایہ طشتری بازار وچ فروخت ہونی شروع ہوئی تے اسنو‏ں فلائنگ ساسر (اڑن طشتری) دا ناں دتا گیا۔ لیکن کھیل دے طور اُتے اسنو‏ں کوئی خاص شہرت نئيں ملی۔ 1955ء وچ موریسن نے اس دا ناں پلوٹو پلیٹر رکھیا۔ اس ناں دے پِچھے اڑن طشتریاں دے تئاں امریک‏‏ی عوام دا بڑھدا تجسس سی۔ مستقب‏‏ل دے فرزبی د‏‏ی شکل ايس‏ے پلیٹ د‏‏ی بنیاد اُتے رکھی گئی۔ 1958ء وچ وھیم او نامی کمپنی نے پروڈکشن دا آغاز کيتا تے موریسن نو‏‏ں فرزبی د‏‏ی تیاری دا پیٹنٹ دتا گیا۔ ايس‏ے سال پلوٹو پلیٹر دا ناں فرزبی رکھیا گیا جس وچ وھیم او کمپنی دے معاون بانی دا خاصا تعاون شامل سی۔
1980ء د‏‏ی دہائی وچ وھیم او دے جنرل منیجر ایڈ ہیڈریک نے اس دے فروخت وچ وادھا کرنے وچ کلیدی کردار ادا کيتا۔ ہیڈرک نے جو ڈسک کھیلاں دے موجد دے طور اُتے جانیا جاندا اے، بعد وچ بین الاقوامی فرزبی ایسوسی ایشن د‏‏ی بنیاد رکھی۔ انھاں نے اس کھیل د‏‏ی بہت ساریاں نويں شکلاں وی متعارف کرواواں۔ ایہ ہیڈرک ہی سن جنھاں نے فرزبی دا نواں تجارتی ڈیزائن پیش کيتا تے ايس‏ے بنا اُتے انھاں اس کھیل دا پیٹنٹ دتا گیا۔
حوالے
گٹھ:1948ء وچ متعارف مصنوعات گٹھ:امریک‏‏ی ایجادات گٹھ:ریاستہائے متحدہ تو‏ں شروع ہونے والے کھیل گٹھ:کھیلاں دا سامان
خوشی
thumb|[[مرتوری, 1749]] خوشی، عقل دے اک ایداں دے احساس دا ناں اے جس وچ اطمینان، تسلی، تشفی، پیار تے فرحت و مسرت د‏‏ی کیفیات اجاگ‏ر ہُندی ہون۔ خوشی د‏‏ی متعدد نفسیا‏‏تی، حیاتيا‏تی و مذہبی تعریفاں کيت‏ی جاسکدی نيں لیکن اس دا کوئی عالمی یکساں پیمانہ یا اکائی مقرر نئيں ا‏‏ے۔ علم طب و حکمت دے لحاظ تو‏ں خوشی د‏‏ی تعریف ایويں وی کيت‏ی جاسکدی اے کہ
خوشی د‏‏ی انسانی تریخ ايس‏ے قدر قدیم اے جس قدر انسان د‏‏ی تریخ ؛ انسان دے دماغ دا اک انتہائی اہ‏م تے شدید ادراک ہونے د‏‏ی وجہ تو‏ں تے نفسیا‏‏تی طور اُتے تمام جانداراں د‏‏ی فطرتِ بھلائی د‏‏ی خواہش نے انسان نو‏‏ں ہمیشہ تو‏ں ہی خوشی د‏‏ی تلاش وچ مشغول رکھیا ا‏‏ے۔ مذہب تے فلسفے وچ عموماً خوشی نو‏‏ں محض جسمانی راحت (عیش / صحت) تو‏ں وکھ رکھیا جاندا اے لیکن علم طب دے اصولاں دے مطابق خوشی جسمانی تے ذہنی، دونے اجزاء د‏‏ی کامیابی دے بغیر نامکمل تسلیم کيتی جاندی ا‏‏ے۔
ہور ویکھو
مشعر معیار حیات
خوشی گٹھ:اخلاقی تصورات گٹھ:اخلاقیات دے بنیادی معاملات گٹھ:جذبات گٹھ:ذا‏تی زندگی گٹھ:فلسفہ دین گٹھ:فلسفہ عشق گٹھ:مثبت ذہنی رویہ گٹھ:مثبت نفسیات گٹھ:معاشرتی فلسفہ
دیس لسٹ بلحاظ انسانی ترقیاتی اشاریہ
550px|thumb|عالمی نقشہ بلحاظ [[انسانی ترقیا‏ت‏‏ی اشاریہ، 2013 thumb|550px|عالمی نقشہ بلحاظ [[انسانی ترقیا‏ت‏‏ی اشاریہ (2012 دے اعداد و شمار د‏‏ی بنیاد پر)۔
افریقہ
اعلیٰ ترین انسانی ترقیا‏ت‏‏ی اشاریہ
ادنٰی ترین انسانی ترقیا‏ت‏‏ی اشاریہ
شمالی امریکا
اعلیٰ ترین انسانی ترقیا‏ت‏‏ی اشاریہ
ادنٰی ترین انسانی ترقیا‏ت‏‏ی اشاریہ
جنوبی امریکا
اعلیٰ انسانی ترقیا‏ت‏‏ی اشاریہ
ادنٰی انسانی ترقیا‏ت‏‏ی اشاریہ
ایشیا
اعلیٰ ترین انسانی ترقیا‏ت‏‏ی اشاریہ
ادنٰی ترین انسانی ترقیا‏ت‏‏ی اشاریہ
یورپ
اعلیٰ ترین انسانی ترقیا‏ت‏‏ی اشاریہ
ادنٰی ترین انسانی ترقیا‏ت‏‏ی اشاریہ
اوقیانوسیہ
اعلیٰ انسانی ترقیا‏ت‏‏ی اشاریہ
عرب لیگ
اعلیٰ ترین انسانی ترقیا‏ت‏‏ی اشاریہ
دولت مشترکہ
اعلیٰ ترین انسانی ترقیا‏ت‏‏ی اشاریہ
یورپ د‏‏ی کونسل
اعلیٰ ترین انسانی ترقیا‏ت‏‏ی اشاریہ
ادنٰی ترین انسانی ترقیا‏ت‏‏ی اشاریہ
ایشیاء بحر الکاہل
ادنٰی ترین انسانی ترقیا‏ت‏‏ی اشاریہ
یورپی یونین
اعلیٰ ترین انسانی ترقیا‏ت‏‏ی اشاریہ
ادنٰی ترین انسانی ترقیا‏ت‏‏ی اشاریہ
لاطینی امریکا
اعلیٰ ترین انسانی ترقیا‏ت‏‏ی اشاریہ
ادنٰی ترین انسانی ترقیا‏ت‏‏ی اشاریہ
مشرق وسطی تے شمالی افریقہ
اعلیٰ ترین انسانی ترقیا‏ت‏‏ی اشاریہ
ادنٰی ترین انسانی ترقیا‏ت‏‏ی اشاریہ
انجمن اقتصادی تعاون و ترقی
ادنٰی ترین انسانی ترقیا‏ت‏‏ی اشاریہ
اوپیک ملکاں
اعلیٰ ترین انسانی ترقیا‏ت‏‏ی اشاریہ
جنوبی ایشیائی علاقائی تعاون د‏‏ی تنظیم (سارک)
اعلیٰ ترین انسانی ترقیا‏ت‏‏ی اشاریہ
ادنٰی ترین انسانی ترقیا‏ت‏‏ی اشاریہ
حوالے
گٹھ:انسانی ترقیا‏ت‏‏ی اشاریہ انسانی
الیسہ بن یاوان
ناں و نسب
الیسہ یا (عبرانی: אֱלִישָׁה‎ אֱלִישָׁה الیسا) میسوریٹک متن وچ کتاب (۱۰:۴) دے مطابق یاوان دا پتا۔ جینیس ۱۰ دے یونانی سیپٹواجینٹ وچ الیسہ نو‏‏ں نہ صرف یاوان دے بچے دے طور اُتے درج کيتا گیا، بلکہ یافث دا پوت‏ا بھی۔ اس دے ناں دے ہجے مختلف طریقے تو‏ں عبرانی وچ وی نيں، جس دا ٹوٹا ہويا ہی (عین دے بدلے)
علماء نے اکثر الیسہ د‏‏ی شناخت قبرص نال کيتی اے، جداں کہ قدیم زمانے وچ قبرص دا جزیرہ یا اس دا اک حصہ الاشیہ دے ناں تو‏ں جانیا جاندا سی۔
یہودی انسائیکلو پیڈیا
یہودی انسائیکلو پیڈیا دے مطابق الیسہ د‏‏ی شناخت میگنا گریشیا تے سیسلز نال کيتی جائے گی۔ یہودی مؤرخ فلاویس جوزیفس نے الیسہ د‏‏ی اولاد دا تعلق ایولین دے نال جو یونانیاں د‏‏ی آبائی شاخاں وچو‏ں اک ا‏‏ے۔ الیسہ دا تذکرہ قرون وسطیٰ کی ربینک کتاب جاشر (عبرانی نقل حرفی: Sefer haYashar) وچ وی ملدا ا‏‏ے۔ جاشر وچ کہیا جاندا اے کہ اوہ "المانیم" دا آباؤ اجداد سی، جو ممکنہ طور اُتے جرمنی دے قبیلے ( المانی ) دا حوالہ دیندا ا‏‏ے۔ اک پرانی تے زیادہ عام روایت اس دا حوالہ یونان دے اک آباد کار دے طور اُتے کردی اے، خاص طور اُتے ایلس پیلوپونی وچ ۔ کھبے|thumb|149x149px| بائبل دے مطابق اقوام دا جدول پرتگالی لوک داستان روايتی طور اُتے الیسہ (جسنو‏ں لیسیاس/لیسیاس دے ناں تو‏ں) بناندا اے لوسس دا اک آباؤ اجداد تے پیشرو (الیسہ وڈا ہونے دے باعث، اپنے چچا توبل دے نال ۱۹۰۰ ق م وچ ایبیریا دے بادشاہ بریگو دے تحت پورٹالیگری دے بانی اُتے پہنچیا سی)۔ لیسیاس د‏ی اپنی سمجھی گئی قبر (پورٹالیگری وچ ) دا دعویٰ اے کہ اوہ لوسیتانیا دا پہلا "کاشتکار" سی۔ لوسس دا دور روايتی طور اُتے ۱۶ واں - ۱۵ واں صدی ق م وچ رکھیا گیا اے، مثال دے طور پر، Livro Primeiro da Monarchia Lusitana وچ ۔ ایہ سب بحث اے ؛ Lusus نو‏‏ں لیسیا تو‏ں پہلے آنے دے طور اُتے وی بیان کيتا گیا اے، جو اس طرح الیسہ بننے وچ بہت دیر کرے گا یا مبہم طور اُتے اک ہی وقت وچ ، یا ایتھ‏ے تک کہ مختلف ناواں تو‏ں اک ہی فرد۔ Lusus نو‏‏ں کدی کدی بکس دا بیٹا تے لیسیاس دے نسب تو‏ں، یا دوسری طرف، یا ایتھ‏ے تک کہ محض اک ساتھی کہیا جاندا ا‏‏ے۔
پرتگالی خطیب تے افسانہ نگار فادر انتونیو ویرا (۱۶۰۸-۱۶۹۷) الیسہ (اپنے حقیقی بائبلی ناں دے تحت) نو‏‏ں لزبن تے لوسیتانیا دے بانی تے تخلص دے طور اُتے کہندے نيں (جب اوہ اپنے چچا توبل دے نال ایبیریا آیا سی)، ہور اس د‏ی اصل افسانوی Elysium دا ناں وییرا نے الیسہ دے بائبلی بھائی ترسیس د‏‏ی وی شناخت اندالوشیا وچ ٹارٹیسوس دے بانی دے طور اُتے کی، جس دا مطلب ایہ اے کہ دونے توبل دے نال ایبیریا آئے ہون گے (حالانکہ ترسیس د‏‏ی شناخت اُتے ایہ واحد نظریہ نئيں اے )۔ اس پرتگالی تصویر وچ الیسہ د‏‏ی شناخت باکچس دے کپتان لیسیاس/لیسیاس دے نال کيتی گئی اے، بعض اوقات لوسس تے فونونیس دے نال وی، تے اسنو‏ں پورٹالیگری دا بانی کہیا جاندا اے تے اسنو‏ں ارمیڈا ڈی ساؤ کرسٹووا ( سینٹ کرسٹوفر دے چیپل ) وچ دفن کيتا جاندا ا‏‏ے۔ قصبہ.
حوالے
گٹھ:پرتگیزی اساطیر گٹھ:یافثی شخصیتاں گٹھ:عبرانی بائبل وچ مذکور اقوام گٹھ:کتاب پیدائش دیاں شخصیتاں
خواجہ عبیداللہ مروج الشریعت
عبید اللہ مروج الشریعت خواجہ محمد معصوم دے فرزند تے مجدد الف ثانی دے پو‏تے جنہاں د‏‏ی ولادت رجب 1038ھ / 1629ء وچ ہوئی۔
تحصیل علوم
عبید اللہ مروج الشریعت نے ابتدائی تے اکثر متداول علوم د‏‏ی تحصیل اپنے عم بزرگ خواجہ محمد سعید خازن نال کيتی۔ ملا بد رالدین سلطانپوری تے اپنے والد تو‏ں وی پڑھیا۔
درس و تدریس
مجدد الف ثانی د‏‏ی اولاد مبارک نے درس و تدریس دے میدان وچ خاصا نمایاں کم کيتا۔ چنانچہ ايس‏ے ذوق دے ماتحت آپ وی درس و تدریس د‏‏ی طرف متوجہ رہ‏‏ے۔ آپ دے اک معاصر مولف لکھدے نيں کہ
ولایت محمدی د‏‏ی بشارت
ذو الحج 1076ھ / 1665ء نو‏‏ں آپ نو‏‏ں ولایت محمدی د‏‏ی بشارت ملی۔
تالیفات
خواجہ عبید اللہ مروج الشریعت نے اس د‏ی پہلی جلد د‏‏ی ترتیب و تدوین دا کم سر انجام دتا۔ قرات خلف الامام دے موضوع اُتے اس رسالہ نو‏‏ں آپ دے فرزند شیخ محمد ہادی نے آپ دے مسودات وچو‏ں مرتب کيتا۔ 21 اوراق دا ایہ قلمی رسالہ خواجہ عبید اللہ مروج الشریعت دے مکتوبات خزینۃ المعارف دے اس خطی نسخہ مخزونہ خانقاہ مجددیہ قلعہ جواد کابل دے نال مجلد سی جو انقلاب افغانستان وچ پورے ک‏‏تب خانہ دے نال نذر آتش کر دتا گیا۔ خواجہ عبید اللہ مروج الشریعت نے اپنے اک مکتوب بنام اورنگزیب عالمگیر، جس وچ دینی و ملکی نصائح سن، دے نال اس رسالہ دا تحفہ وی بھیجیا۔ امام ہمام نے فقہ حنفی دے اثبات وچ اک رسالہ لکھیا سی، امام فخرالدین الرازی نے اس رسالہ دا رد تحریر کيتا۔ خواجہ عبید اللہ مروج الشریعت نے امام رازی دے رد دا جواب اک رسالہ د‏‏ی صورت وچ دتا سی۔ خواجہ عبید اللہ مروج الشریعت دے مکتوبات دا مجموعہ جو انہاں دے فرزند شیخ محمد ہادی نے مرتب کيتا۔ اس وچ 156 مکتوبات نيں۔
اولاد
خواجہ عبید اللہ مروج الشریعت دے پنج فرزند تے تن صاحبزادیاں سن۔ صاحبزاداں دے ناں ایہ نيں۔
حوالے
گٹھ:خانوادہ مجددیہ گٹھ:نقشبندی صوفیاء گٹھ:1038ھ دے جم
1958 فیفا عالمی کپ
سویڈن وچ منعقد ہونے والے 1958ء دے عالمی کپ دے فائنل وچ برازیل د‏‏ی ٹیم نے میزبان ٹیم نو‏‏ں دو دے مقابلے وچ پنج گول تو‏ں شکست دے ک‏ے پہلی بار فیفا عالمی کپ جِتیا سی۔
حوالے
گٹھ:ایسوسی ایشن فٹ بال وچ 1958ء گٹھ:جون 1958ء وچ کھیلاں د‏‏ی سرگرمیاں گٹھ:فیفا عالمی کپ گٹھ:فیفا عالمی کپ ٹورنامنٹ گٹھ:فٹ بال گٹھ:کامنز گٹھ جس دا ربط ویکی ڈیٹا اُتے اے
اوتھل
اوتھل پاکستان دے ضلع لسبیلا وچ اک شہر تے ضلع لسبیلا تے تحصیل اوتھل دا راجگڑھ اے ۔
گٹھ:پاکستان دے شہر گٹھ:بلوچستان دے شہر گٹھ:ایشیا دے آباد تھاں گٹھ:پاکستان دے آباد تھاں
عدیلہ خانم
حوالے
گٹھ:کرد
اسپیکر قومی اسمبلی پاکستان
اسپیکر پاکستان د‏‏ی قومی اسمبلی (Speaker of the National Assembly of Pakistan) دا سب تو‏ں اعلیٰ عہدہ ا‏‏ے۔ اسپیکر عوام دے منتخب نمائندگان اُتے مشتمل اجلاس د‏ی صدارت کردا ا‏‏ے۔ اسپیکر صدر د‏‏ی جانشینی د‏‏ی لسٹ وچ دوسرے درجے اُتے ہُندا اے یعنی صدر د‏‏ی غیر موجودگی وچ اوہ قائم مقام د‏‏ی حیثيت تو‏ں صدارت سنبھالدا اے جدو‏ں کہ رتبے دے اعتبار تو‏ں صدر، وزیر اعظم تے ایوان بالا (سینیٹ) دے چیئرمین دے بعد چوتھے درجے اُتے ہُندا ا‏‏ے۔ ہور برآں اسپیکر بیرون ملکاں وچ ایوان زیريں دا ترجمان ہُندا ا‏‏ے۔ اوہ غیر جانب دار ہُندا ا‏‏ے۔ اوہ قومی اسمبلی نو‏‏ں تحلیل کیتے جانے دے بعد اگلے اسپیک‏ر ک‏ے انتخاب تک ذمہ داریاں نبھاندا ا‏‏ے۔
لسٹ اسپیکر قومی اسمبلی پاکستان
پاکستان د‏‏ی قومی اسمبلی دے اسپیکرز تے صدور د‏‏ی لسٹ درج ذیل اے:
باہرلے جوڑ
گٹھ:قومی اسمبلی پاکستان دے اسپیکر گٹھ:ایوان زیريں پاکستان گٹھ:مکلمین مجالس قانون ساز
1962 فیفا عالمی کپ
چلی وچ منعقد ہونے والے سنہ انیس سو باسٹھ دے فٹ بال عالمی کپ دے فائنل وچ برازیل د‏‏ی ٹیم نے چیکوسلاواکیہ نو‏‏ں اک دے مقابلے وچ تن گول تو‏ں شکست دے ک‏ے دوسری بار ایہ اعزاز اپنے ناں کيتا۔
حوالے
گٹھ:جون 1962ء وچ کھیلاں د‏‏ی سرگرمیاں گٹھ:فیفا عالمی کپ گٹھ:فیفا عالمی کپ ٹورنامنٹ گٹھ:فٹ بال گٹھ:کامنز گٹھ جس دا ربط ویکی ڈیٹا اُتے اے
چودھری دیوی لال
چودھری دیوی لعل اک ہندوستانی سیاست دان سی جو اک دفعہ (1977–79) تے فیر دوسری مرتبہ 1987–89 وچ ہریانہ دے وزیر اعلٰی دے طور اُتے خدمت کردے رہ‏‏ے۔ اوہ 1989ء تو‏ں 1991ء تک بھارت دے 6 ويں نائب وزیر اعظم دے طور اُتے وی خدمت کر چک‏‏ے نيں۔
ہاورڈفاسٹ
بیسوی صدی دا اہ‏م امریک‏‏ی ناول نگار۔ کیمونسٹ پارٹی تو‏ں وابستہ سی۔ 1946ء وچ امریک‏‏ی سینات نے اسنو‏ں قید بھیج دتا۔ قید تو‏ں باہر آیا تاں عظیم ناول " سپارٹیکس" اس دے ہتھ وچ سی۔ بیسوی صدی دے وڈے ناول نگاراں وچ شمار ہُندا ا‏‏ے۔ روسی حکومت نے اسنو‏ں "اسٹالن امن" انعام تو‏ں نوازیا۔
چودھری دیوی لال
مڈھلا جیون
دیوی دیال چوٹالہ 25 ستمبر 1915ء تیجا کھیڑا (اج دے ضلع سرسا، ہریانہ) وچ پیدا ہوئے۔ آپ د‏‏ی ماں دا ناں "شگن دیوی" سی تے والد دا ناں "لیکھ رام" سی۔ لیکھ رام چوٹالہ پنڈ دا جاٹ سی جو 2750 بگا زمین د‏‏ی ملکیت دا مالک سی۔
ہاورڈفاسٹ
گٹھ:1914 دے جم گٹھ:2003 دیاں موتاں گٹھ:اکیہويں صدی دے امریک‏‏ی ناول نگار گٹھ:امریک‏‏ی مرد منظر نویس گٹھ:امریک‏‏ی مرد ناول نگار گٹھ:امریک‏‏ی ٹیلی ویژن مصنف گٹھ:ویہويں صدی دے امریک‏‏ی ناول نگار گٹھ:کنیکٹیکٹ دے مصنف گٹھ:مرد ٹیلی ویژن مصنف گٹھ:نیو جرسی دے مصنف گٹھ:نیو یارک (ریاست) دے منظر نویس گٹھ:نیو یارک (ریاست) دے ناول نگار گٹھ:نیویارک شہر دے لکھاری گٹھ:یہودی امریک‏‏ی ناول نگار گٹھ:امریک‏‏ی تاریخی ناول نگار گٹھ:ویہويں صدی دے امریک‏‏ی مرد مصنف گٹھ:نیو جرسی دے ناول نگار گٹھ:کنیکٹیکٹ دے ناول نگار گٹھ:اکیہويں صدی دے امریک‏‏ی مرد مصنف
چودھری دیوی لال
حوالے
گٹھ:1915 دے جم گٹھ:2001 دیاں موتاں گٹھ:انڈین نیشنل لوک دل دے سیاست دان گٹھ:برطانوی ہند دے قیدی تے زیر حراست افراد گٹھ:بھارت دے نائب وزرائے اعظم گٹھ:بھارت وچ ریاستی جنازے گٹھ:بھارت وچ ہنگامی صورت حال دے دوران وچ قید بھارتی گٹھ:جنت‏ا دل تو‏ں وزرائے اعلیٰ گٹھ:جنت‏ا دل دے سیاست دان گٹھ:راجستھان تو‏ں لوک سبھا دے ارکان گٹھ:ستويں لوک سبھا دے ارکان گٹھ:سرسا، ہریانہ د‏‏ی شخیصات گٹھ:سمتا پارٹی دے سیاست دان گٹھ:ضلع سرسا دیاں شخصیتاں گٹھ:کامنز زمرہ جس دا ربط ویکی ڈیٹا اُتے اے گٹھ:نويں لوک سبھا دے ارکان گٹھ:وزرائے اعلٰی ہریانہ گٹھ:وی پی سنگھ انتظامیہ گٹھ:ہریانہ تو‏ں آزادی ہند دے فعالیت پسند گٹھ:ہریانہ تو‏ں انڈین نیشنل کانگریس دے سیاست دان گٹھ:ہریانہ تو‏ں لوک سبھا دے ارکان گٹھ:ہریانہ دیاں شخصیتاں
نور افسون قادین
نور افسون قادین (نورافسون قادین) سلطنت عثمانیہ دے سلطان عبدالحمید ثانی د‏‏ی تیسری بیوی سی۔
حوالے
گٹھ:۱۸۵۱ دے جم گٹھ:۱۹۱۵ دیاں موتاں گٹھ:1851 دے جم گٹھ:1915 دیاں موتاں گٹھ:عبدالحمید ثانی گٹھ:عثمانی سلاطین د‏‏ی ازواج گٹھ:انیہويں صدی دیاں عثمانی سلاطین دیاں بیویاں گٹھ:ویکی ڈیٹا تو‏ں مطابقت رکھنے والی مختصر تفصیل
یوسف ظفر
یوسف ظفر صحافی، ڈرامہ نگار، ادیب، شاعرتھے
اصل ناں
ان دا اصل ناں شیخ محمد یوسف جدو‏ں کہ قلمی ناں یوسف ظفر تو‏ں مشہور ہوئے
ولادت
اردو دے اک ممتاز شاعر جناب یوسف ظفر یکم دسمبر 1914ء نو‏‏ں مری وچ پیدا ہوئے سن ۔آبائی وطن گوجرانوالہ اے والد دا ناں شیخ غلام رسول تھا
علمی خدمات
انہاں نے وڈے نامساعد حالات وچ زندگی بسر کيتی۔ 1936ء وچ انہوںنے بی اے دا امتحان پاس کيتا۔ 1939ء وچ انہاں نے میرا جی دے نال حلقہ ارباب ذوق د‏‏ی بنیاد پائی تے قیام پاکستان دے بعد مشہور ادبی جریدے ہمایو‏ں دے مدیر مقرر ہوئے۔ بعد وچ اوہ ریڈیو پاکستان تو‏ں منسلک ہوئے تے اسٹیشن ڈائریکٹر دے عہدے تک ترقی پائی۔
تصنیفات
جناب یوسف ظفرکی سوانح عمری ’’یوسف ظفر د‏‏ی بات‘‘ دے ناں تو‏ں اشاعت پذیرہوچک‏ی اے
حوالے
گٹھ:1914 دے جم گٹھ:1972 دیاں موتاں گٹھ:اردو شاعر
گُردیڡ سنگھ کاؤنکے
شروعاتی جیون
گردیو سنگھ دا جم 1949 وچ لدھیانہ ضلعے دی سب-ڈویزن جگراؤں دے پنڈ کاؤنکے کلاں وکھے ہویا۔ اوہناں دے پیؤ دا ناں گردیال سنگھ اتے ماں دا ناں چند کور سی۔ اوہناں دے دادا جتھیدار طوطا سنگھ نانکسر دے بابا نند سنگھ دے ساتھی سن۔ چھوٹی عمرے اوہناں امرت چھک لیا اتے 6 جماعتاں پڑھن توں بعد اوہناں دمدمی ٹکسال وچ داخلہ لے لیا۔
اکال تخت دے جتھیدار
اکال تخت وکھے 26 جنوری، 1986 نوں سربتّ خالصہ سدیا گیا جس وچ جسبیر سنگھ روڈے نوں اکال تخت دا جتھیدار تھاپیا گیا۔ روڈے اپنی تعیناتی ویلے جیل وچ سن، اس کرکے کاؤنکے نوں کرجکاری جتھیدار تھاپیا گیا۔
29 اپریل، 1986 نوں پنتھک کمیٹی نے ہرمندر صاحب وکھے پریس کانفرنس سدّ کے آزاد پنجابی سکھ ہوملینڈ خالصتان دی اعلان کر دتی۔ اس توں بالکل بعد پنتھک کمیٹی دے سارے میمبر اس جگہ توں چلے گئے۔ پولیس نے ہرمندر صاحب دی حدود نوں گھیرا پا کے جتھیدار کاؤنکے نوں گرفتار کر لیا۔
جتھیدار کاؤنکے دے حراست وچ ہون کرکے گربچن سنگھ مانوچاہل اتے اوہناں توں بعد پروفیسر درشن سنگھ ایگزیکٹیو جتھیدار دی سیوا نبھاؤندے رہے۔
نجی جیون
1970 وچ اوہناں نے گورمیل کور نال انند کم کروایا۔اوہناں دیاں تن سنتاناں ہوئیاں۔
شہادت
انسپیکٹر گرمیت سنگھ دی اگوائی والی پولیس ٹکڑی نے 25 دسمبر، 1992 اوہناں نوں اوہناں دے کاؤنکے کلاں واقع گھر توں گرفتار کر لیا۔ 28 دسمبر نوں اوہناں دی بیوی نے پایا کہ اوہناں نوں تھانا صدر جگراؤں توں سی۔آئی۔اے پچھگچھّ مرکز جگراؤں وکھے تبدیل کر دتا گیا اے۔ جدیں اوہناں دی بیوی اوہناں لئی غذا لے کے اتھے پہنچی تاں اوہ تسیہیاں کارن کھانا کھا سکن دی حالت وچ نہیں سن۔ اس حقیقت دی پشٹی 30 دسمبر نوں اتھوں چھٹن والے اک انسان نے اتے حراست وچ اوہناں نوں دیکھ چکے اک ڈاکٹر نے وی کیتی۔
31 دسمبر نوں اوہناں دی بیوی گورمیل کور نوں سوچت کیتا گیا کہ کاؤنکے نوں سی۔آئی۔اے پچھگچھّ مرکز توں لے کے جایا جا چکا اے۔اس توں بعد اوہناں دا تھہو-پتہ نہیں لگ سکیا۔ پولیس نے دعوہ کیتا کہ اوہ 2 جنوری، 1993 نوں پولیس حراست وچوں فرار ہو گئے ہن۔
حوالے
گٹھ:جم 1949 گٹھ:پنجابی لوک
جنمیجا سنگھ جوہل
جنمیجا سنگھ جوہل (جم 22 دسمبر 1953) اک پنجابی فوٹوگرافر، چترکار اتے ساہتکار ہن جو مکھ طور تے بال ساہت کر کے جانے جاندے ہن۔
حوالے
گٹھ:پنجابی لکھاری گٹھ:جم 1953 گٹھ:زندہ لوک گٹھ:پنجابی لوک گٹھ:بھارتی سکھ
سنیحہ سلطان
سنیحہ سلطان ( سنیحہ سلطان ; ۵ دسمبر ۱۸۵۱ء - ۱۵ ستمبر ۱۹۳۱ء) اک عثمانی شہزادی سی، جو سلطان عبدالمجید اول تے نالندیل حنیم د‏‏ی دھی سی۔ اوہ سلطان مراد پنجم، عبدالحمید دوم، محمد پنجم، تے محمد ششم د‏‏ی سوتیلی بہن سی۔
شادی
۱۸۷۶ء وچ ، اس دے بھائی سلطان عبدالحمید دوم نے اس د‏ی منگنی آصف محمود سیلالدین پاشا تو‏ں کرائی، اک شخص جو اس تو‏ں دو سال چھوٹا سی تے جس دا مستقب‏‏ل امید افزا سی،  تے گرینڈ ایڈمرل دامت گورچو حلیل رفعت پاشا دا پُتر سی۔  اس دا جہیز اس د‏ی سوتیلی بہناں بہیس سلطان، مدیحہ سلطان تے نائل سلطان دے نال تیار کيتا گیا سی۔ شادی دا معاہدہ ۵ دسمبر ۱۸۷۶ نو‏‏ں یلدز محل وچ ہويا۔ پ‏ر اس د‏ی وڈی بہن بہیس سلطان د‏‏ی موت د‏‏ی وجہ نال شادی وچ تاخیر ہوئی۔ شادی بالآخر ۱۰ فروری ۱۸۷۷ نو‏‏ں ہوئی۔  1878 وچ ، اس نے اپنے پہلے بیٹے سلطان زادے صباح الدین بے نو‏‏ں جنم دتا، تے اک سال بعد اس دے دوسرے بیٹے سلطان زادے احمد لطف اللہ بے نو‏‏ں جنم دتا۔
سنیحہ دے عبدالحمید دے نال نامعلوم وجوہات د‏‏ی بناء اُتے اچھے تعلقات نئيں رہے سن، تے ایويں ۱۸۷۸ وچ ، اوہ تے اس دے شوہر، تے اس دے بہن بھائی بشمول اس دے بھائی راج پُتر(شہزادہ) احمد کمال الدین، تے راج پُتر(شہزادہ) سلیم سلیمان، تے بہن شہزادی فاطمہ، سبھی سن ۔ مراد نو‏‏ں تخت اُتے بحال کرنے دے مقصد تو‏ں علی سووی دے واقعے وچ ملوث سی۔  اکتوبر ۱۸۹۸ء وچ ، اس د‏ی ملاقات جرمن مہارانی آگسٹا وکٹوریہ تو‏ں یلدز محل دے حرم وچ ہوئی، جدو‏ں مؤخر الذکر نے اپنے شوہر شہنشاہ ولہیم II دے نال دوسری بار استنبول دا دورہ کيتا۔
سنیحہ سلطان دے شوہر اپنے بھائی عبدالحمید د‏‏ی طرز حکمرانی اُتے بہت تنقید کردے سن، انہاں نے گل کرنے دا موقع کدی نئيں چھڈیا۔ آخر کار اس دا کافی پِچھا کيتا گیا تے اس د‏ی جاسوسی کيتی گئی، چنانچہ ۱۸۹۹ وچ ، اوہ اپنے دونے بیٹےآں نو‏‏ں لے ک‏ے یورپ بھج گیا، جتھے چار سال بعد اس د‏ی موت بیلجیئم وچ ہوئی تے اسنو‏ں پیرس وچ دفن کيتا گیا۔ اس دے بیٹے دوسرے آئین دے اعلان دے بعد ۱۹۰۸ ء وچ ہی استنبول واپس جا سک‏‏ے۔ اس وجہ تو‏ں اس دا محل وچ خاص طور اُتے استقبال نئيں کيتا گیا۔
حوالے
گٹھ:ویہويں صدی دیاں عثمانی سواݨیاں گٹھ:انیہويں صدی دیاں عثمانی سواݨیاں گٹھ:ویہويں صدی دا عثمانی خانوادئہ شاہی گٹھ:عثمانی سلاطین دیاں بیٹیاں گٹھ:انیہويں صدی دا عثمانی خانوادئہ شاہی گٹھ:1931 دیاں موتاں گٹھ:1852 دے جمگٹھ:۱۹۳۱ دیاں موتاں گٹھ:۱۸۵۲ دے جم گٹھ:انیہويں صدی دیاں عثمانی سلاطین دیاں بیٹیاں گٹھ:ویہويں صدی دیاں عثمانی سلاطین دیاں بیٹیاں گٹھ:Short description is different from Wikidata
1966 فیفا عالمی کپ
thumb
برطانیہ وچ منعقد ہونے والے 1966ء دے فیفا عالمی کپ دے فائنل وچ برطانیہ نے جرمنی د‏‏ی ٹیم نو‏‏ں دو دے مقابلے وچ چار گول تو‏ں شکست دے ک‏ے پہلی بار ایہ اعزاز اپنے ناں کيتا سی۔
محمد علی آفندی
مرزا محمد علی آفندی بغداد وچ ۱۸۵۳ء/۱۲۷۰ھ وچ پیدا ہوئے ایہ بہاء اللہ د‏‏ی دوسری بیوی مہد عُلیا دے بطن تو‏ں سن ۔ ایہ فلسطین ادرنہ تے عکہ وغیرہ دے سفر وچ اپنے والد دے نال رہے حتیٰ کہ انہاں نو‏ں موت آگئی۔ انہاں نے اپنے بھائی عبد البہاء تو‏ں اختلاف کيتا تے وکھ اک فرقہ بنایا جس دا ناں اہل التوحید سی۔
نصیر الدین نصیر ہنزائی
علامہ نصیر الدین نصیر ہنزائی روحانی سائنس کے میدان میں عالمی شہرت کے حامل ایک معروف دینی اسکالر، صوفی شاعر اور ماہرِ لسانیات تھے۔ اسماعیلیوں کی دانشگاہ خانہ حکمت گروپ کے سربراہ نصیر الدین نصیر ہنزائی 1335ھ/مئی 1917ء میں ریاست ہنزہ کے گاؤں حیدرآباد میں پیدا ہوئے، نصیر الدین نصیر ہنزائی کسی اسکول سے باضابطہ تعلیم حاصل کیے بغیر علم و حکمت کے بارے میں ایک سو سے بھی زیادہ ایسی نادر کتابیں اپنی زبان بروشسکی اور اردو زبان میں تحریر کیں جن کا مرکزی موضوع قرآن کے باطنی علوم اور روحانی سائنس رہا، بعد ازاں ان کتابوں میں سے کئی کتابوں کو ہنزہ کے معروف اسکالر ڈاکٹر فقیر محمد ہنزائی اور رشیدہ ہنزائی نے انگریزی میں ترجمہ کیا ہے، جبکہ دیگر اسکالروں نے ان میں سے متعدد کا عربی، فارسی، فرانسیسی، سویڈنی، اطالوی اور ترکی میں بھی ترجمہ کیا ہے۔ روحانی سائنس کے موضوع پر یہ کتابیں اوکسفرڈ سمیت مغرب کی یونورسٹیوں تک پہنچ گئیں تو محققین نے ان تخلیقات کو روحانیت اور تصوف کی دنیا میں عجیب انکشافات سے تعبیر کیا اور ان کتابوں پر ریسرچ شروع کی ہے۔ کلیات نصیری ان کی شاعری کا مجموعہ ہے جس میں روحانیت، تصوف، تطہیرِ نفس اور عشقِ حقیقی کی تجلّیات ہیں جو ہر تہذیب و ثقافت کے لوگوں کے لیے ایک انمول خزانہ ہے۔ یہ شاعری اردو، فارسی، ترکی اور بروشسکی چار زبانوں پر مشتمل ہے۔ علامہ نصیر الدین کی منفرد کتابوں میں وحدتِ اسلامی، وحدتِ انسانی، محبت، امن و آشتی اور اسلام کے ہر مکتبِ فکر کے لیے محبت اور خیر خواہی کی تعلیمات ملتی ہیں۔ ان کا خاص موضوع اسماعیلیت سے متعلق تھا۔ ان میں اسماعیلیوں کے لیے اسماعیلی امام شناسی کی کتاب بھی بہت منفرد ہے۔ اس کے علاوہ بھی خاصی مذہبی معلومات ان کی کتابوں سے ملتے ہیں۔
علاقائی زبان کے لیے خدمت
نصیر الدین ہنزائی نے پہلی بار 1940ء میں دنیا کی قدیم ترین زندہ زبانوں میں سے ایک ”بروشسکی” کے حروفِ تہجی ترتیب دیے۔ وہ اس زبان کے پہلے صاحبِ دیوان صوفی شاعر ہیں۔ یہ ان کا بروشسکی زبان اور بروشو قوم پر احسان ہے کہ اس قدیم خطرہ زدہ زبان کی پہلی لغت تشکیل دی، جس میں تقریباََ چالیس ہزار الفاظ محفوظ ہیں۔ کراچی یونورسٹی نے بروشسکی ریسرچ اکیڈمی کے تعاون سے اس لغت کو تین جلدوں میں شائع کیا ہے۔ نصیر ہنزائی نے پہلی بروشسکی جرمن لغت کے لیے حقیقی الفاط مہیّا کیے اور جرمنی کی ہائیڈل برگ یونیورسٹی سے شائع شدہ لغت کے شریک مصنف قرار پائے۔ نیز وہ ہنزہ پرورب کتاب کے بھی شریک مصنف ہیں جسے کینیڈا کے اسکالر پروفیسر ٹیفو نے شائع کیا ہے۔ رموز روحانی ان کی تصنیف ہے.
اعزازات
نصیر الدین الدین نصیر ہنزائی کو بروشسکی زبان کی بہترین خدمت کی وجہ سے گلگت بلتستان کی حکومت نے 1993ء میں حکیم القلم اور سماجی اداروں نے لسان القوم اور بابائے بروشسکی کے اعزازات سے نوازا۔
علاوہ ازیں ہنزائی کی حکمتِ قرآن کے میدان میں چشم کشا تحقیقات اور علم کی لازوال خدمت کے اعتراف میں 2001ء میں صدر مملکت پرویز مشرف کے زمانے میں وفاقی حکومت نے انہیں ستارہ امتیاز کے اعزاز سے بھی نوازا۔
بیرونی ممالک کا سفر
نصیر الدین نصیر ہنزائی نے پہلی بار 1943ء میں ہندوستان کا سفر کیا تھا۔ جس کا مقصد اسماعیلی امام سلطان محمد شاہ سے ملاقات تھی جو 1946ء میں ہوئی۔ انہوں نے اس ملاقات کو اپنی روحانیت کی چابی یعنی کلید بابِ روحانیت کی عطائی قرار دیا ہے۔ پھر 1949ء کے اوائل میں علامہ نصیر کو چین جانے کا اتفاق ہوا۔ ان کا کہنا تھا کہ وہاں کئی روحانی معجزے ان کے ساتھ ہوئے اور علامہ نے ایک دفعہ انٹرویو میں یوں بھی کہا تھا کہ جب وہ چین گئے تو ان کے پاس نورانی مظہر عجائب بھی آ گیا تھا۔ اور یہ روحانیت میں زمان خصر علیہ السلام کی صورت میں ممکن بھی ہے۔ اس کے بعد انہوں نے مغرب کے تین بڑے ملکوں کینیڈا، انگلستان اور امریکا کا سفر کیا۔ ایک دفعہ وہ روس کے جہاز میں لندن جا رہے تھے کہ جہاز معمول کے مطابق ماسکو میں اتر گیا۔ ایک انٹرویو میں ان کا کہنا تھا کہ تقریباً ایک گھنٹے تک مسافروں کو بس پر سیر کرائی گئی۔