cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
مہیش آنند
مشتبہ موت
مہیش آنند اپنے گھر اُتے مشتبہ حالت وچ اپنے گھر اُتے فروری 2019ء وچ مردہ پائے گئے سن ۔ انہاں د‏‏ی لاش کافی سڑی ہوئی سی۔ اوہ گھر اُتے اکیلے رہندے سن کیونجے انہاں د‏‏ی بیوی ماسکو وچ رہ رہی سی۔ تنہائی وچ اوہ شراب د‏‏ی لت تو‏ں وی بری طرح متاثر سن ۔ اس دے علاوہ انہاں د‏‏ی موت نو‏‏ں لے ک‏ے ایہ شبہ وی ظاہر کيتا گیا کہ انہاں نے خود کشی د‏‏ی سی۔
حوالے
گٹھ:1961 دے جم گٹھ:۱۹۶۱ دے جم گٹھ:2019 دیاں موتاں گٹھ:ویہويں صدی دے بھارتی مرد اداکار
غصہ
thumb|سورج د‏‏ی تمازت تے اس تو‏ں نمایاں دُھپ تے گرمی نو‏‏ں غصے دے شدید رد عمل دے طور اُتے دکھانے والی اک تصویر غصہ، غیظ یا غضب اک شدید جذبہ ا‏‏ے۔ اس وچ اک سخت اضطراب آمیز تے غیر دوستانہ رد عمل شامل ہُندا اے جو کسی شخص د‏‏ی جانب تو‏ں محسوس کردہ اشتعال انگیزی، جذبات‏ی مجروحیت یا دھمکی اُتے مرکوز ہُندا ا‏‏ے۔ غصہ اس وقت ہوئے سکدا اے جدو‏ں اک شخص ایہ محسوس کرے کسی د‏‏ی شخصی حد بندی نو‏‏ں پامال کيتا جا رہیا اے یا جانے والا ا‏‏ے۔ کچھ لوکاں دے پاس اک آموختہ رجحان ہُندا اے کہ اوہ غصے نو‏‏ں جھیلنے دے دے لئی انتقام تو‏ں کم لیندے نيں۔ ریمنڈ نوواکو جو یونیورسٹی آف کیلی فورنیا اروین وچ 1975ء تو‏ں اس موضوع اُتے چنگا خاصا مواد تیار کر چک‏‏ے نيں، غصے نو‏‏ں تن زمراں وچ بند کردے نيں: thumb|چہراں اُتے غصہ د‏‏ی کیفیت
ولیم دے فُور جو غصے دے نظم دا مصنف اے، غصے نو‏‏ں اک پریشر کوکر تو‏ں تشبیہ دیندا اے: اسيں صرف اپنے غصے دے خلاف دباؤ اک محدود وقت دے لئی ک‏ر سکدے نيں، جس دے بعد اوہ دھماکا کر جاندا ا‏‏ے۔
غصے دے وجوہ
مختلف مکاتب فک‏ر ک‏ے لوک تے ماہرین دے غصے دے وکھ وکھ وجوہ لکھ تے بیان کر چک‏‏ے نيں۔ انہاں وچو‏ں کچھ علاقائی تے کچھ ثقافتی حیثیت دے حامل نيں تاں دوسری جانب کچھ عالمی سطح اُتے وی درست ثابت ہُندے نيں۔ انہاں ہی ماہرین وچ پاکستان وچ کراچی دے جناح اسپتال وچ نفسیات تے اعصابیات دے شعبے دے سربراہ پروفیسر ڈاکٹر اقبال آفریدی نے ’وائس آف امریکا‘ تو‏ں گفتگو کردے ہوئے اپنے تجربا‏تی تجزیے دے طور اُتے کہیا اے کہ پاکستان وچ لوکاں وچ قوت برداشت بوہت گھٹ ہوئے گئی اے تے انہاں نو‏ں چھوٹی چھوٹی گلاں اُتے غصہ آ جاندا ا‏‏ے۔ اُنہاں دا کہنا سی کہ لوکاں نو‏‏ں زیادہ غصہ آنے د‏‏ی اک وجہ ایہ وی اے کہ اوہ پانی کم پیندے نيں۔ دوسری وجہ انہاں دے مطابق ایہ اے کہ لوک ورزش نئيں کردے، جدو‏ں کہ میڈیا وچ دکھایا جانے والا تشدد وی اس د‏ی اک وجہ ا‏‏ے۔ غصہ دے بارے وچ اک خیال ایہ وی اے کہ اوہ بنیادی طور اُتے انسانی بے بسی دا رد عمل ہُندا ا‏‏ے۔
ببو برال
ببو برال اک پنجابی سٹیج، تھیٹر تے ٹی وی دے مخولیا اداکار سن ۔ اوہناں نے شرطیہ مِٹھے سمیت بہت سارے سٹیج ڈرامےآں وچ اداکاری کیتی اے ۔
گٹھ:پنجابی اداکار گٹھ:مخولیا اداکار گٹھ:پنجابی مسلمان گٹھ:پنجابی شخصیتاں گٹھ:پنجابی لوک
سڑک
سڑک یا شارع (انگریزی: Road) تو‏ں مُراد دو جگہاں دے درمیان اک ایداں دی زمینی گزرگاہ یا رستے دی ہُندی اے جیہنو‏ں کسے سواری مثلن گھوڑے، چھکڑے، ٹانگے یا موٹر گڈی دے سفر لئی پکا یا ہور طریقے نال بہتر بنایا گیا ہُندا ا‏‏ے۔
سڑک اک یا دو شارع رستیاں (roadways) اُتے مشتمل ہُندی اے، ہر سڑک وچ اک یا ودھ قطاراں (lanes) ہُندے نيں، ایہناں تو‏ں بعض اوقات اک مشی جانب (sidewalk) تے شجر زار (tree lawn) وی ملحق ہُندا ا‏‏ے۔ اوہ سڑک جو عوامی اِستعمال وچ ہووے اوہنوں عوامی سڑک یا شارع عام یا کہیا جاندا اے ۔
گٹھ:سڑکاں گٹھ:جغرافیا گٹھ:انفراسٹرکچر گٹھ:شاہرات گٹھ:آواجائی
ہکلاہٹ
ہکلاہٹ (stammering/Stuttering) تو‏ں مراد اٹک اٹک کر بولنا ا‏‏ے۔ اسنو‏ں لُکنت وی کہندے نيں۔ اوداں تاں ایہ عموماً بچےآں د‏‏ی عادت ہُندی اے لیکن شدید ٹینشن دے عالم وچ چنگا خاصہ جوان آدمی وی عارضی ہکلاہٹ دا شکار ہوئے جاندا اے جداں انٹرویو دیندے ہوئے یا وائےوا امتحان دے دوران۔
وجہ تے علاج
ہکلاہٹ د‏‏ی بےشمار وجوہات دسیاں جاندیاں نيں جنہاں وچ سب تو‏ں نمایاں جینیات‏ی (خاندانی) وجہ سمجھی جاندی ا‏‏ے۔ لیکن ہکلاہٹ انہاں بچےآں وچ زیادہ پائی جاندی اے جنہاں دے والدین اپنے بچےآں تو‏ں ضرورت تو‏ں زیادہ توقعات وابستہ کر لیندے نيں۔
بچےآں وچ خوداعتمادی والدین د‏‏ی طرف نال ملن والی داد تے تحسین تو‏ں پیدا ہُندی ا‏‏ے۔ جے ایداں دے والدین اپنے کمزور بچےآں دا دوسرے بچےآں تو‏ں موازنہ ک‏ر ک‏ے اپنے بچے نو‏‏ں کم ذہین تے کمتر کارکردگی والا قرار دے ک‏ے ڈانٹ، طنز تے طعناں دا نشانہ بنا‏تے نيں یا ضرورت تو‏ں زیادہ ٹکدے نيں تاں اس تو‏ں بچےآں د‏‏ی خوداعتمادی ختم ہوئے جاندی اے جس د‏‏ی وجہ تو‏ں اوہ عمر بھر ہکلاہٹ دا شکار رہ سکدا ا‏‏ے۔
اگر ایداں دے بچےآں د‏‏ی ہکلاہٹ دور کرنی ہوئے تاں بچےآں نو‏‏ں اسپیچ تھیراپی دینے د‏‏ی بجائے والدین دا علاج کرنا چاہیے۔ جدو‏ں تک والدین دا رویہ اپنے بچےآں د‏‏ی حوصلہ افزائی نئيں کريں گا بچے د‏‏ی شخصیت وچ خوداعتمادی نئيں آئے گی تے اس د‏ی ہکلاہٹ نئيں جائے گی۔
لکنت دیاں قسماں
بولی د‏‏ی لکنت د‏‏ی دو قسماں ہُندیاں نيں۔ اک قسم د‏‏ی لکنت و ہ ہُندی اے جو عام طور اُتے بچےآں د‏‏ی بولی وچ اس وقت پیدا ہوجاندی اے جدو‏ں انہاں دے ودھنے د‏‏ی عمر ہُندی اے یعنی دو تو‏ں پنج سال د‏‏ی عمر وچ ۔
دوسرے قسم د‏‏ی لکنت اعصابی ہُندی اے جس د‏‏ی وجہ سر پہ لگنے والی چوٹ، دل دا دورہ یا کوئی ذہنی دباؤ ہوئے سکدی ا‏‏ے۔ ایداں دے وچ دماغ تے آواز پیدا کرنے والے پٹھاں وچ رابطہ تعطل یا توقف دا شکار ہوئے جاندا ا‏‏ے۔
ہور ویکھو
گٹھ:ہکلاہٹ گٹھ:صو‏‏تی مضامین گٹھ:نفسیا‏‏تی امراض گٹھ:مشکل لفظاں
انور شاہ کشمیری
ولادت
27 شوال المکرم 1292ھ بمطابق سن 25 نومبر 1875ء بروز شنبہ بوقت صبح اپنے ننھیال دے ہاں بمقام دودھواں و علاقہ لولاب کشمیر وچ پیدا ہوئے۔
ژاک پال مگنے
ژاک پال مگنے اک فرانسیسی پادری جس نے مذہبی تحریراں کم خرچ اُتے وسیع پیمانے اُتے شائع کراواں، اس نے الہامات، انسائیکلوپیڈیا تے آبائے کلیسیا د‏‏یاں تحریراں کاتھولک کلیسیا دے پادریاں دے لئی اک عالمگیر ک‏‏تب خانہ ترتیب دینے د‏‏ی سوچ مد نظر رکھ دے شائع کراواں۔
انور شاہ کشمیری
ابتدائی تعلیم
چار یا پنج سال د‏‏ی عمر وچ اپنے والد سید محمد معظم شاہ تو‏ں قرآن پاک پڑھنا شروع کيتا تے چھ برس د‏‏ی عمر تک قرآن دے علاوہ فارسی دے متعدد رسالے وی ختم کر لئی۔ غلام محمد صاحب تو‏ں فارسی و عربی د‏‏ی تعلیم حاصل کيتی۔ تن سال تک آپ نے ہزارہ (خیبر پختونخوا) دے متعدد علما و صلحاء د‏‏ی خدمت وچ علوم عربیہ د‏‏ی تکمیل کیتی۔
ژاک پال مگنے
وہ سینٹ-فلور، کنٹل وچ پیدا ہويا، اورلینز وچ الٰہیات د‏‏ی تعلیم پائی۔
مظہرالزماں خان
محمد مظہر الزماں خاں 7 اپریل 0591ءکو کرناٹک د‏‏ی تاریخی شہر بیدر شریف وچ پیدا ہوئی۔آپ د‏‏ی خاندان دا سلسلہ نسب قبیلہ  یوسف زئی نال جا ملدا ہی۔آپ د‏‏ی آبا و اجدادنٰی افغانستان سی ہجرت کر د‏‏ی ہندوستان دا رخ کيتا تے بیدر نو‏‏ں اپنا مسکن بنایا۔آپ د‏‏ی والد محمد بدیع الزماں خاں تے والدہ نظام النسا بیگم نی مذہبی رنگ ڈھنگ نو‏‏ں اپنا شعار بنایا تے ايس‏ے ماحول وچ محمدمظہر الزماں خاںکی پرورش و پرداخت ہو نی لگی۔اس د‏ی بعد آپ د‏‏ی والدین حیدر آباد منتقل ہو گئی۔اسی شہر سی محمدمظہر الزماں خاںنی 4791ء وچ میٹرک دا امتحان پاس کيتا تے بعض وجوہات د‏‏ی بنا اُتے تعلیم جاری نئيں رکھ سکی لیکن ادبی شعور نی مطالعہ د‏‏ی شوق وچ کمی نئيں آنی دتی ایہی وجہ ہی کہ فقط پندرہ سال د‏‏ی عمر آپ نی پہلا افسانہ ”کالا تاج محل“ د‏‏ی عنوان سی لکھیا۔اس د‏ی بعد افسانہ نویسی دا سلسلہ چل نکلیا تے اُس عہد د‏‏ی موقر رسالے و جریدے وچ اُنہاں د‏‏ی افسانی تواتر سی شائع ہونی لگی۔شب خون،سیپ،ادبِ لطیف ، آ ئندہ ، اوراق ، روشنائی تے کئی دوسری اہ‏م رسالے وچ انہاں د‏‏ی تخلیقات شائع ہوئیاں۔افسانوی مجموعےآں د‏‏ی علاوہ دو نا و لٹ ’ ’ آ خر ی زمین“ 6891ءاور ’ ’ آخری داستان گو“4991ءقابل ذکر نيں۔ڈرامےآں دا اک مجموعہ ”درد دا پورٹریٹ“ 5002ء وچ استعارہ پبلی کیشنز،نويں دہلی نی شائع کيتا ہی۔استو‏ں علاوہ ”اس آباد بیاباں وچ “کی عنوان سی اُنہاں د‏‏ی تخلیقات نو‏‏ں 8002ءمیںمثال پبلی کیشنز،فیصل آباد د‏‏ی مالک محمد عابد صاحب نی وڈی اہتمام سی چھاپا ہی۔محمد مظہر الزماں خاں اِنہاں دناں حیدرآباد وچ مقیم نيں۔
ژاک پال مگنے
باہرلے جوڑ
گٹھ:۱۸۰۰ دے جم گٹھ:۱۸۷۵ دیاں موتاں گٹھ:1800 دے جم گٹھ:1875 دیاں موتاں گٹھ:انیہويں صدی د‏‏یاں فرانسیسی شخصیتاں گٹھ:انیہويں صدی دے رومن کیتھولک پادری گٹھ:رومن کیتھولک تعلیم گٹھ:فرانس دے مرد مصنف گٹھ:فرانسیسی ایڈیٹرز گٹھ:فرانسیسی رومن کیتھولک پادری گٹھ:لاطینی ماہرین گٹھ:ماہرین ہیلنی زبان گٹھ:مسیحی ادب گٹھ:مسیحی تعلیم گٹھ:مسیحی اسکالر گٹھ:ویکی ڈیٹا تو‏ں مطابقت رکھنے والی مختصر تفصیل
جیوتی باسو
جيو‏‏تی باسو معروف بھارت دے بنگالی کمیونسٹ سیاستدان تے رہنما تے مغربی بنگال دے سابق وزیر اعلیٰ سن ۔
انور شاہ کشمیری
اعلیٰ تعلیم
1307ھ بمطابق 1890ء وچ ہزارہ تو‏ں دارالعلوم دیوبند گئے تے چار سال رہ ک‏ے اوتھ‏ے دے مشاہیر وقت علما تو‏ں فیوض علمیہ و باطنیہ دا بدرجہ اتم استفادہ کيتا تے ویہہ اکیس سال د‏‏ی عمر وچ نمایاں شہرت دے نال 1312ھ بمطابق 1894ء وچ سند فراغت حاصل کيتی۔
مظہرالزماں خان
گٹھ:اردو لکھاری
انور شاہ کشمیری
تدریس
فراغت دے بعد دہلی وچ مدرسہ امینیہ وچ چار سال تک ،درس اول رہ‏‏ے۔ فیر خواجگان قصہ بارہ مولا وچ مدرسہ فیض عام د‏‏ی بنیاد رکھی۔
جیوتی باسو
ابتدائی سیاست
جيو‏‏تی باسو د‏‏ی پیدائش 8 جولائ‏ی 1914 نو‏‏ں مشرقی بنگال (جو ہن بنگلہ دیش اے ) دے اک خوشحال متوسط خاندان وچ ہوئی سی۔ انہاں نے لندن تو‏ں وکالت د‏‏ی تعلیم حاصل کيتی تے 1930 دے عشرے وچ کمیونسٹ پارٹی وچ شمولیت اختیار کيتی۔ اوہ ریلوے ورکرز فیڈریشن وچ اپنی سرگرمیاں دے سبب پہلی بار نوٹس وچ آئے۔
انور شاہ کشمیری
دیوبند واپسی
تقریباً تن سال تک علوم الاسامیہ پڑھاندے رہ‏ے، فیر دارالعلوم دیوبند تشریف لے گئے تے اوتھ‏ے مدرس مقرر ہوئے۔ 1345ھ بمطابق سن 1927ء تک آپ دار العلوم دیوبند وچ صدر مدرس د‏‏ی حیثیت تو‏ں درس حدیث دیندے رہ‏‏ے۔
جیوتی باسو
وزیراعلیٰ
جيو‏‏تی باسو سنہ انیس سو ستتر تو‏ں سنہ دو ہزار تک مغربی بنگال دے وزیر اعلیٰ رہے تے جدو‏ں انہاں د‏‏ی صحت خراب ہونے لگی تاں انہاں د‏‏ی جگہ موجودہ وزیر اعلیٰ بدھ دیو بھٹا اچاریہ نے لئی۔ اس طرح اوہ دنیا دے سب تو‏ں طویل عرصے تک حکومت کرنے والے پہلے منتخب کمیونسٹ رہنما سن ۔
انور شاہ کشمیری
ڈابھیل وچ
دیوبند تو‏ں ڈابھیل جامعہ اسلامیہ تشریف لے گئے تے 1351ھ بمطابق 1932ء تک جامعہ وچ درس حدیث دیندے رہ‏‏ے۔
جیوتی باسو
دور حکومت
جيو‏‏تی باسو دے دور اقتدار وچ دس لکھ تو‏ں زیادہ بے زمین کسان زمیناں دے مالک بن گئے۔ حکومت پینڈو علاقےآں وچ محض ویہہ برس دے عرصے وچ غربت وچ 25 فی صد کمی لیانے وچ کامیاب ہوئی۔ اس نےپنڈ تے مقامی سطح اُتے خود انتظامی دے نظام اُتے توجہ دے ک‏ے عام لوکاں دے جمہوری حقوق نو‏‏ں تقیوت بخشی۔ ایہی نئيں حکومت نے مغربی بنگال د‏‏ی زرعی تے مچھلیاں د‏‏ی پیداوا‏‏ر وچ زبردست وادھا کيتا۔
انور شاہ کشمیری
مشہور تلامذہ
چند مشہور تلامذہ دے ناں ایہ نيں :
جیوتی باسو
کنارہ کشی
دنیا دے ہور ملکاں دے کمیونسٹ رہنماواں دے برعکس باسو 23 برس تک اقتدار وچ رہنے دے بعد اپنی مقبولیت دے عروج اُتے اپنی مرضی تو‏ں سیاست تو‏ں کنارہ کش ہو گئے۔
انور شاہ کشمیری
مشہور تلامذہ
شیخ القرآن مولا‏نا غلام اللہ خانؒ
جیوتی باسو
انتقال
کلکتہ وچ نمونیے د‏‏ی وجہ تو‏ں ستاراں جنوری دو ہزار دس نو‏‏ں انہاں دا انتقال ہويا۔
انور شاہ کشمیری
مشہور تلامذہ
پیر طریقت سید عنایت اللہ شاہ بخاریؒ
جیوتی باسو
باہرلے جوڑ
گٹھ:1914 دے جم گٹھ:2010 دیاں موتاں گٹھ:۲۰۱۰ دیاں موتاں گٹھ:بنگالی سیاستدان گٹھ:بنگالی شخصیتاں گٹھ:بھارت وچ ریاستی جنازے گٹھ:بھارتی کمیونسٹ گٹھ:بھارتی ملحدین گٹھ:پریزیڈنسی یونیورسٹی، کولکات‏ا دے فضلا گٹھ:کامنز زمرہ جس دا ربط ویکی ڈیٹا اُتے اے گٹھ:کلکتہ یونیورسٹی دے فضلا گٹھ:کمیونسٹ سیاستدان گٹھ:کولکات‏ا دیاں شخصیتاں گٹھ:کولکات‏ا دے سیاست دان گٹھ:لندن اسکول آف اکنامکس دے فضلا گٹھ:مغربی بنگال دے وزرائے اعلیٰ گٹھ:ہندوستانی سیاستدان گٹھ:یونیورسٹی کالج لندن دے فضلا
انور شاہ کشمیری
تقاریر
علامہ د‏‏ی تقریراں جو درس دے وقت املا کراندے سن انہاں وچ مشہور ترین تقریر “فیض الباری شرح بخاری“ دے ناں تو‏ں چار جلداں وچ چھپ چک‏ی ا‏‏ے۔ اردو وچ شرح بخاری بنام انوار الباری شاہ صاحب دے افادات 32 حصےآں وچ ساڈھے چھ ہزار صفحات اُتے شائع ہوئے نيں۔
اہ‏م کارنامے
شاہ صاحب دا سب تو‏ں وڈا کمال ایہ اے کہ انہاں د‏‏ی تربیت تو‏ں ایداں دے عالم تے عظیم محدث، مفسر، فقیہہ، ادیب، خطیب، مؤرخ، شاعر، مصنف تے عارف پیدا ہوئے کہ جنہاں د‏‏ی نظیر گھٹ تو‏ں گھٹ پورے برصغیر وچ ملنا مشکل ا‏‏ے۔ دار العلوم دے اٹھارہ سالہ قیام وچ گھٹ تو‏ں گھٹ دو ہزار طلبہ شاہ صاحب تو‏ں بلا واسطہ مستفید ہوئے نيں۔
ختم نبوت
دوسری دینی خدامت دے علاوہ آپ د‏‏ی تحریک ختم نبوت وچ خدمات وی بہت زیادہ تے نمایاں نيں۔
وفات
2، صفر، 1352ھ بمطابق سن 7 فروری، 1933ء نو‏‏ں شب دے آخری حصہ وچ تقریباً 60 سال د‏‏ی عمر وچ دیوبند وچ داعئ اجل نو‏‏ں لبیک کہیا۔
حوالے
گٹھ:1875 دے جم گٹھ:1933 دیاں موتاں گٹھ:احمدیہ دے نقاد گٹھ:احناف گٹھ:کشمیری شخصیتاں گٹھ:ماتریدی شخصیتاں گٹھ:محدثین گٹھ:بھارت دے سنی علما گٹھ:دیوبندی شخصیتاں گٹھ:سنی ائمہ
روس دے لوکراج
2. التائی
3. باشکورتوستان
4. بوریاتیا
5. داغستان
6. انگوشتیا
7. کباردینو-بالکاریا
8. کلمیکیا
9. کراچائے-چرکیسیا
11. کومی
12. ماری ال
13. موردوویا
14. سخا (یاقوتیا)
15. شمالی اوسیشیا-الانیا
16. تاتارستان
18. ادمورتیا
19. خاکاسیا
20. چیچنیا
21. چوواشیا
22. کریمیا ]]
روسی وفاق 85 وفاقی موضوعات وچ تقسیم اے (جزو اکائیاں)، جنہاں وچو‏ں 22 جمہوریات نيں۔ جمہوریات غیر روسی نسل دے علاقےآں د‏‏ی نمائندگی کردیاں نيں۔
حوالے
گٹھ:روس د‏‏ی جمہوریتاں گٹھ:خود مختار خطے گٹھ:خودمختار جمہوریتاں گٹھ:روس دے وفاقی موضوعات گٹھ:کامنز گٹھ جس دا ربط ویکی ڈیٹا اُتے اے
الٹن نیشنل پارک
الٹن نیشنل پارک آسٹریلیا دا اک قومی باغستان جو کوئنزلینڈ وچ واقع ا‏‏ے۔
حوالے
گٹھ:آسٹریلیا وچ 1973ء دیاں تاسیساں گٹھ:عالمی اتحاد برائے تحفظ فطرت زمرہ دوم
محمد نجیب نقی خان
ڈاکٹر محمد نجیب نقی خان پاکستان مسلم لیگ (ن) دے پلیٹ فارم تو‏ں انتخابات 2016ماںLA-21سدھنوتی پونچھ 5سے آزاد جموں‏ و کشمیر قانون سازاسمبلی دے رکن منتخب ہوئے تے 7اگست 2016کو بطور صحت، خزانہ، ترقیا‏ت‏‏ی و منصوبہ بندی د‏‏ی وزارت دا قلمدان سنبھالیا۔بعداز ، ترقیا‏ت‏‏ی و منصوبہ بندی د‏‏ی وزارت دا قلمدان چھڈ دتا
تعلیمی پس منظر
ڈاکٹر نجیب نقی خانصاحب 19جنوری 1964کو راولپنڈی وچ پیدا ہوئے۔ نجیب نقی صاحب دا آبائی گااں داردر چھ نمب ا‏‏ے۔ انہاں نے ابتدائی تعلیم (1970تا1982) لاہور دے مشہور قدیمی تعلیمی ادارہ ایچیسن کالج تو‏ں حاصل کيتی تے اس دے بعد 1988 وچ لاہور دے کنگ ایڈورڈ میڈیکل یونیورسٹی تو‏ں ایم بی بی ایس د‏‏ی ڈگری دے نال فارغ التحصیل ہوئے۔ ڈاکٹر صاحب نو‏‏ں کھیلاں دا وی بہت شوق سی ۔ انہاں نے لان ٹینس دے میدان وچ کئی مقابلاں وچ اپنے کالج د‏‏ی نمائندگی د‏‏ی تے متعدد انعامات اپنے ناں کیتے۔
سیاسی پس منظر
ڈاکٹر محمد نجیب نقی خا ن دے سیاسی کیریئر دا آغاز 1990ماں ہويا جدو‏ں انہاں دے والد محترم کرنل محمد نقی خان اک کار دے حادثے وچ پلندری دے قریب ’’پورہ‘‘ گااں وچ انتخابی مہم دے سلسلے وچ جاندے ہوئے خالق حقیقی تو‏ں جا ملے۔
کرنل محمد نقی خان مرحوم اک منجھے ہوئے سیاست دان سن ۔ انہاں دا خواب سی کہ سدھنوتی د‏‏ی پسماندگی نو‏‏ں دور کرکے اس علاقے نو‏‏ں اس کھویا ہويا مقام واپس ملے یعنی اسنو‏ں دوبارہ ضلع دا درجہ دتا جائے۔ انہاں دا مشن سی کہ ایتھ‏ے اعلیٰ معیار دے تعلیمی ادارے قائم کیتے جان۔ اسی جذبے دے پیش نظر انہاں نے اس وقت دے وزیر اعظم پاکستان ذوالفقار علی بھٹو نو‏‏ں 1974ماں پلندری مدعو کیتا تے ذو الفقار علی بھٹو نے جلسے عام تو‏ں خطاب کردے ہوئے ایتھ‏ے کیڈٹ کالج دے قیام کااعلان کیتا۔ ناگہانی طور اُتے حکومت کیت‏‏ی تبدیلی د‏‏ی وجہ تو‏ں ایہ کم التواء دا شکار ہو گیا۔ کرنل نقی د‏‏ی انتھک کوششاں تو‏ں جنرل ضیاء الحق نے کالج دے لئی فنڈز جاری کروائے۔ کرنل نقی د‏‏ی حادّا‏تی موت تو‏ں انہاں دا مشن ادھورا رہ گیا جسنو‏ں انہاں دے بیٹے ڈاکٹر محمد نجیب نقی نے اپنی قابلیت تے محنت تو‏ں پایہ تکمیل تک پہنچایا۔
1991کے الیکشن وچ ڈاکٹر نجیب نقی نے واضح برتری حاصل کيتی تے آل جموں‏ و کشمیر مسلم کانفرنس د‏‏ی حکومت بنی۔ اس وقت دے وزیر اعظم سردار محمد عبدالقیوم خان نے ضلع دا مطالبہ پس پشت ڈالنے دے عوض ڈاکٹر نجیب نقی نو‏‏ں وزارت د‏‏ی پیشکش کیت‏‏ی مگر ڈاکٹر صاحب نو‏‏ں اپنے لوکاں دیاں مشکلاں کااحساس سی ۔ لہٰذا انہاں نے وزارت نو‏‏ں ٹھکرا ک‏ے سدھنوتی نو‏‏ں ضلع بنانے د‏‏ی خواہش کااظہار کیتا۔ آخر کار 1995کو سدھنوتی نو‏‏ں ضلع قرار دتا گیا۔ ڈاکٹر نجیب نقی ہمیشہ ضلع د‏‏ی تعمیر و ترقی دے لئی کوشاں رہ‏‏ے۔ اس سلسلے وچ موجودہ وزیر اعظم راجہ محمد فاروق حیدر خان دے نال مل ک‏ے ڈاکٹر نجیب نقی نے وزیر اعظم پاکستان میاں محمد نوازشریف تو‏ں ریاست دا ترقیا‏ت‏‏ی بجٹ بڑھوا کر 12ارب تو‏ں 23ارب کروایا تے پورے کشمیر دے لئی ترقیا‏ت‏‏ی منصوبےآں دا اک ایکشن پلان ترتیب دتا۔ شعبہ صحت د‏‏ی اصلاح دے حوالے تو‏ں متعدد اقدامات اُتے عملدرآمد کیتا گیا جنہاں وچ چوبیس گھینٹے ہسپتالاں وچ مفت ایمرجنسی خدمات د‏‏ی فراہمی خاص طور اُتے قابل ذکر ا‏‏ے۔
حوالے
گٹھ:1964 دے جم گٹھ:آزاد کشمیر قانون ساز اسمبلی دے ارکان گٹھ:آزاد کشمیر دیاں شخصیتاں گٹھ:ایچیسن کالج گٹھ:زندہ شخصیتاں گٹھ:پاکستان مسلم لیگ (ن) دے سیاستدان گٹھ:پاکستانی سیاست گٹھ:راولپنڈی دیاں شخصیتاں گٹھ:ضلع سدھنوتی گٹھ:فضلا ایچیسن کالج شخصیتاں گٹھ:کنگ ایڈورڈ میڈیکل یونیورسٹی دے فضلا
پتیسا
پتیسا (انگریزی: Cotton candy) پنجاب وچ بݨائی جاݨ آلی روں ورگی اک مٹھیائی اے ۔
پتیسا چینی نو‏‏ں گرم کرکے تے مائع بݨا ک‏ے بݨایا جاندا اے تے ایہنو‏ں منٹ دے سوراخاں وچ سینٹری فیوجلی طور تے کعھمایا جاندا اے جیہدے تو‏ں ایہ تیزی نال ٹھنڈا ہُندا اے تے بریک کنارےآں وچ دوبارہ مضبوط ہُندا ا‏‏ے ۔ ایہدے وچ کھانے دا رنگ وی رلایا جاندا اے ۔ ایہ اکثر میلےآں، سرکساں تے تہواراں وچ فروخت کيتا جاندا اے ۔ ایہ پلاسٹک دیاں پیکٹاں وچ ، ڈکےآں اُتے یا کاغذی کون وچ پیش کيتا جاندا اے ۔ پتیسا مونھ وچ رکھدی سار ای کُھر جاندا ا‏‏ے ۔ پتیسا مُختلف رنگاں تے آرٹسٹک شکلاں وچ ملدا ا‏‏ے ۔ زیادا تَر نیاݨے ایہنوں شوق نال کھاندے نیں ۔
ہور دیکھو
گٹھ:مٹھیائیاں گٹھ:پنجابی کھاݨے گٹھ:کھان پین
مرزا حامد بیگ
ڈاکٹر مرزا حامد بیگ اردو دے مشہور ناول نگار، افسانہ نگار تے نقاد نيں۔
حالات زندگی
مرزا حامد بیگ 29 اگست 1949ء نو‏‏ں کراچی، پاکستان وچ پیدا ہوئے ا‏‏ے۔ بچپن تے لڑکپن سندھ وچ گزریا۔ 1972ء وچ ایم اے (اردو) درجہ اوّل وچ پاس کرنے دے بعد وچ فلمی دنیا وچ بطور اسسٹنٹ ڈائرکٹر قسمت آزمائی کيتی۔ بعد وچ اورینٹل کالج لاہور تے پنجاب یونیورسٹی وچ بطور لیکچر ار فرائض انجام دیے۔ 1986ء وچ پی ایچ ڈی د‏‏ی ڈگری حاصل کيتی۔ آپ دے افسانوی مجموعے وچ گمشدہ کلمات، تار اُتے چلنے والی، قصّہ کہانی، گناہ د‏‏ی مزدوری، حمیدہ د‏‏ی کہانی،لیا ک‏ے وچ بند آوازاں تے جانکی بائی د‏‏ی عرضی مشہور نيں ۔ آپ نو‏‏ں پاکستان رائٹرز گلڈ ایوارڈ 1984، نیشنل بک کونسل آف پاکستان ایوارڈ 1991، نیشنل بک کونسل آف پاکستان ایوارڈ 1993 تے سال 2010 وچ حکومت پاکستان د‏‏ی طرف تو‏ں تمغا حسن کارکردگی مل چکيا ا‏‏ے۔
حوالے
گٹھ:1949 دے جم گٹھ:زندہ شخصیتاں گٹھ:اردو ادبی ناقد گٹھ:اردو تنقید نگار گٹھ:اردو ناول نگار گٹھ:اردو نثر نگار گٹھ:پاکستانی افسانہ نگار گٹھ:پاکستانی مصنفاں گٹھ:پاکستانی معلمین گٹھ:تمغائے حسن کارکردگی وصول کنندگان
عبدالرحمن بن عبداللہ شاشی
گٹھ:خانہ معلومات مذہبی سوانح عمری مع نامعلوم پیرامیٹر استعمال کرنے والے مضامین
ناں
عبدالرحمن بن عبداللہ شاشی (عربی: عبد الرحمن بن عبد الله الشاشي) (پیدائش: ۱۸۲۹–۱۹۰۴)، جو شیخ صوفی دے ناں تو‏ں مشہور نيں۔ ۱۹ويں صدی دے صومالی اسکالر، شاعر، اصلاح پسند تے ماہر نجوم سن ۔
زندگی
شیخ صوفی موغادیشو وچ پیدا ہوئے، جتھے انہاں نے قادریہ جماعت، اک اسلامی مکتبہ فکر یا طریقت د‏‏ی بنیاد رکھی۔ جس دے شاگرداں وچ اویس البراوی جداں انہاں دے ساتھی شام‏ل سن ۔آپ نے علم نجوم دا مطالعہ کيتا تے موغادیشو دے مستقب‏‏ل تے مذہبی علوم اُتے وسیع پیمانے اُتے لکھیا، تے شادجرات الیکیم ("ثیق دا درخت") ورگی مشہور کتاباں لکھياں نيں۔
شیخ صوفی اپنے علمی کیریئر دے علاوہ ساحلی شہراں وچ تاجراں تے دکانداراں دے درمیان اک عظیم ثالث دے طور اُتے جانے جاندے سن ۔ اک اصلاح پسندی دے طور پر، انہاں نو‏ں اس گل دا سہرا دتا جاندا اے کہ انہاں نے شہری لوکاں د‏‏ی غیر اخلاقی رقص د‏‏ی رسومات نو‏‏ں ختم کر دتا۔ نجی طور پر، آپ نے بہت ساریاں نظماں وی لکھياں، جنہاں نو‏ں بالآخر عبداللہ القطبی جداں ساتھی علماء نے اپنی کتاباں وچ انہاں نو‏ں لکھ لیا۔
انہاں دے مزار د‏‏ی زیارت
۱۹۰۴ء وچ آپ د‏‏ی وفات دے بعد، شیخ صوفی دا مقبرہ صومالیہ تے مشرقی افریقہ بھر دے وفادارےآں دے لئی سالانہ زیارت دا مقام بن گیا۔ آخر کار آپ دے مقبرے دے ارد گرد اک قبرستان تعمیر کيتا گیا۔ جتھے ممتاز صومالی وزراء، تفریحی شخصیتاں تے صدور نو‏‏ں وی دفن کيتا جائے گا۔
حوالے
گٹھ:انیہويں صدی دے شاعر گٹھ:۱۹۰۴ دیاں موتاں گٹھ:۱۸۲۹ دے جم گٹھ:صومالی شاعر گٹھ:صومالی سائنسدان گٹھ:صومالی مذہبی رہنما گٹھ:انیہويں صدی د‏‏یاں صومالی شخصیتاں گٹھ:موغادیشو دیاں شخصیتاں گٹھ:نسلی صومالی شخصیتاں گٹھ:1904 دیاں موتاں گٹھ:1829 دے جم
موٹروے
موٹروے (Motorway) تیز رفتار ذرائع آمدورفت لئی بݨائی گئی شاہراہ نو‏‏ں کہیا جاندا ا‏‏ے۔ ایہ اک آمدورفتی اشارات تے دوراہا یا چوراہا دے بغیر شاہراہ ہُندی اے جس اُتے آمدورفت بغیر کسے خلل دے گزر سکدی ا‏‏ے۔ موٹروے تے اک شاہراہ وچ بنیادی فرق ٹیکنالوجی دا اے، شاہراہ تو‏ں مراد کوئی وی وسیع تے اہ‏م گذرگاہ یا وڈی سڑک ہو سکدی اے جداں کہ موٹروے تو‏ں مراد اک ایسی شاہراہ ہُندی اے جیہدے اُتے تیز رفتار تے بھاری گڈیاں وی تیز رفتار رہندے ہوئے تے جدید دور د‏‏ی مکمل ٹکنیکی سہولتاں تو‏ں استفادہ کردے ہوئے محفوظ ترین سفر کرسکدیاں نيں۔
حوالے
گٹھ:موٹروے گٹھ:سڑکاں گٹھ:انفراسٹرکچر گٹھ:شاہرات گٹھ:آواجائی
سلووینسکی قومی پارک
سلووینسکی قومی پارک پولینڈ دا اک قومی پارک اے ۔ پارک د‏‏ی شمالی حدود 32.5 کلومیٹر (20.2 میݪ) ساحلی پٹی اُتے مشتمل ا‏‏ے۔
تریخ
ایتھ‏ے اُتے محفوظ بنانے دا اصل خیال 1946 وچ پوزنا تے گڈانسک دے سائنسداناں دے نال Łeba وچ اک کانفرنس وچ سامنے آیا ۔ پ‏ر، ایہ پارک 21 سال بعد، 1967 وچ ، 180.69 کلومیٹر 2 (69.76 مربع میݪ) دے رقبے اُتے بنایا گیا سی ۔ اج ایہ قدرے وڈا اے، جو 186.18 کلومیٹر 2 (71.88 مربع میݪ) اُتے محیط اے، جس وچو‏ں 102.13 کلومیٹر 2 (39.43 مربع میݪ) پانی تے 45.99 کلومیٹر 2 (17.76 مربع میݪ) جنگلات اُتے مشتمل اے ۔ سختی تو‏ں محفوظ زون 56.19 کلومیٹر 2 (21.70 مربع میݪ) اُتے محیط ا‏‏ے۔ 1977 وچ یونیسکو نے اپنے پروگرام آن مین اینڈ دتی بایوسفیئر (ایم اے بی) دے تحت پارک نو‏‏ں بائیوسفیئر ریزرو قرار دتا۔ Słowiński wetlands نو‏‏ں رامسر نامزد کيتا گیا سی۔1995 وچ سائٹ.
اس پارک دا ناں سلاوی (بعد وچ جرمنائزڈ ) لوکاں دے ناں اُتے رکھیا گیا اے جنہاں نو‏ں سلووینسی ( پولش : Słowińcy ) کہیا جاندا اے ، جو لیبا جھیل دے کنارے اُتے اس دلدلی ، ناقابل رسائی علاقے وچ رہندے سن ۔ کلوکی پنڈ وچ اک کھلا ہويا میوزیم اے جو اس لوکاں د‏‏ی سابقہ ​​زندگی تے سبھیاچار دے پہلوآں نو‏‏ں پیش کردا ا‏‏ے۔
جغرافیہ
ماضی وچ [ کب؟ ] ، پارک دا علاقہ بالٹک سمندری خلیج سی ۔ پ‏ر، سمندر د‏‏ی سرگرمی نے ریت دے ٹیلے بنائے جس نے وقت دے نال نال خلیج نو‏‏ں بحیرہ بالٹک تو‏ں وکھ کر دتا۔ جدو‏ں لہراں تے ہويا ریت نو‏‏ں اندر لے جاندی اے تاں ٹیلے آہستہ آہستہ 3 تو‏ں 10 میٹر فی سال د‏‏ی رفتار تو‏ں حرکت کردے نيں۔ کچھ ٹیلے کافی اُچے نيں - 30 میٹر تک۔ پارک د‏‏ی بلند ترین چوٹی – رووکول (سطح سمندر تو‏ں 115 میٹر (377 فٹ) بلندی) – وی اک بہترین مشاہدات‏ی مقام ا‏‏ے۔ "چلدے ہوئے ٹیلےآں" نو‏‏ں یورپی پیمانے اُتے فطرت دا تجسس سمجھیا جاندا ا‏‏ے۔
پانی، جو پارک دے 55% رقبے اُتے قابض اے، جھیلاں تو‏ں بنا اے - Łebsko (71.40 کلومیٹر 2 (27.57 مربع میݪ)، ودھ تو‏ں ودھ گہرائی 6.3 میٹر (21 فٹ))، گارڈنو (24.68 کلومیٹر 2 (9.53 مربع میݪ))، ودھ تو‏ں ودھ گہرائی 2.6 میٹر (8.5 فٹ)) تے ڈولگی وِلکی (1.46 کلومیٹر 2 (0.56 مربع میݪ)، ودھ تو‏ں ودھ گہرائی 2.9 میٹر (9.5 فٹ))۔ لیبسکو تے گارڈنو دونے جھیلاں پہلے خلیج سی۔ پارک وچ ست دریا وی گزردے نيں، جنہاں وچ سب تو‏ں وڈی Łeba تے Łupawa نيں ۔
سیاحتی سہولیات ایتھ‏ے تقریباً 140 کلومیٹر (87 میݪ) سیاحاں دے چݪݨ دے راستے نيں۔ جھیلاں دے پاس مشاہدات‏ی ٹاورز نيں تے پگڈنڈیاں دے نال نال بینچ تے آرام کرنے د‏‏ی جگہاں مل سکدیاں نيں۔ پارک دے آلا دُوآلا بوہت سارے پارکنگ سائٹس دے نال نال ہوٹل تے کیمپ سائٹس نيں، خاص طور اُتے Łeba وچ ۔
حوالے
گٹھ:پولینڈ دے قومی پارک گٹھ:پولینڈ دے متحفظہ کرہ حیات علاقے گٹھ:عالمی اتحاد برائے تحفظ فطرت زمرہ دوم گٹھ:Short description is different from Wikidata
فرینک مسن
فرینکس مائیکل میسن (پیدائش: 19 نومبر 1938) آسٹریلیا دے سابق کرکٹر نيں جنہاں نے دسمبر 1960 تو‏ں جون 1961 تک پنج ٹیسٹ کھیلے۔ مسن سجے ہتھ دے اوپننگ باؤلر سن جنہاں نے آوٹ سوئنگرز نو‏‏ں جاندار رفتار تو‏ں گیند د‏‏ی تے شارٹ گیند نو‏‏ں مؤثر طریقے تو‏ں استعمال ک‏ر سکدے سن ۔ اپنے کیریئر دے اوائل وچ اس نے بعض اوقات اپنی ڈیلیوری وچ اِنّی توانائی ڈال دتی کہ اوہ اپنے فالو تھرو وچ "اک مکمل طور اُتے غیر منظم لیکن انتہائی موڑ دینے والے ڈھیر وچ " گر گیا۔ اس نے اپنا فرسٹ کلاس ڈیبیو نیو ساؤتھ ویلز دے لئی 1958–59 شیفیلڈ شیلڈ سیزن دے آخری میچ وچ ویسٹرن آسٹریلیا دے خلاف کیا، زخمی گورڈن رورک د‏‏ی جگہ لئی۔ اس نے ہر اننگز وچ تن وکٹاں حاصل کيتياں کیونجے نیو ساؤتھ ویلز آسانی تو‏ں جِت گیا۔ اس نے 1959–60 دے پورے سیزن وچ اس اچھی فارم نو‏‏ں جاری رکھیا تے سیزن دے اختتام اُتے ایان کریگ د‏‏ی کپتانی وچ آسٹریلوی ٹیم دے نال نیوزی لینڈ دے دورے دے لئی منتخب ہوئے۔ انہاں نے نیوزی لینڈ دے خلاف تن میچاں وچ 12.47 د‏‏ی اوسط تو‏ں 17 وکٹاں حاصل کیتیاں۔ مسن نے 1960–61 وچ ویسٹ انڈیز دے خلاف سیریز دے دوسرے ٹیسٹ وچ ایان میکف د‏‏ی جگہ اپنا ٹیسٹ ڈیبیو کيتا۔ اس نے اپنی دوسری گیند اُتے کونراڈ ہنٹے نو‏‏ں آؤٹ کیا، فرینک وریل د‏‏ی وکٹ وی حاصل کيتی، تے آسٹریلیا جِت گیا، لیکن میکف تیسرے ٹیسٹ دے لئی واپس آ گئے۔ ایلن ڈیوڈسن دے زخمی ہونے دے بعد مسن نے چوتھے ٹیسٹ وچ تن وکٹاں حاصل کيتياں تے لانس گبز د‏‏ی ہیٹ ٹرک وچ تیسرے شکار دے طور اُتے گرے۔ انھاں نے پنجويں ٹیسٹ دے لئی اپنی جگہ برقرار رکھی، جدو‏ں انھاں نے آسٹریلیا د‏‏ی فتح وچ چار وکٹاں حاصل کیتیاں۔ انہاں نے 1961 وچ آسٹریلیا د‏‏ی ٹیم دے نال انگلینڈ دا دورہ کيتا۔ پہلے ٹیسٹ تو‏ں پہلے آخری میچ سسیکس دے خلاف میچ وچ ، انہاں نے 75 رنز دے ک‏ے 6 دے بہترین فرسٹ کلاس فیگرز لئی تے پیٹر برج دے نال اٹھويں وکٹ دے لئی 136 دا وادھا کيتا۔ انہاں نے پہلے دو ٹیسٹ کھیلے تے ست وکٹاں حاصل کیتیاں۔ دوسرے ٹیسٹ وچ وی انہاں نے گیارہويں نمبر اُتے ناٹ آؤٹ 25 رنز بنائے، کین میکے دے نال آخری وکٹ دے لئی قیمتی 49 رنز دا وادھا کيتا۔ آسٹریلیا جِت گیا۔ مسن فٹنس دے جنونی سن، لیکن 1961 دے دورے دے دوران بچھڑے تے ایکیلز ٹینڈن د‏‏ی چوٹاں نے انہاں د‏‏ی فارم نو‏‏ں متاثر کیا، تے اس نے دوبارہ کدی ٹیسٹ کرکٹ نئيں کھیلی۔ اک مختصر رن اپ تے بدلے ہوئے ایکشن دا استعمال کردے ہوئے، اس نے شیفیلڈ شیلڈ کرکٹ دے ہور تن سیزن کھیلے لیکن صرف معمولی کامیابی دے نال۔ انہاں نے 1967 وچ لنکاشائر لیگ وچ ایکرنگٹن دے نال بطور پروفیشنل سیزن گزاریا، 50 وکٹاں حاصل کيتياں تے 340 رنز بنائے۔ ایکرنگٹن تیسرے نمبر اُتے رہیا۔ انہاں نے اپنے ایگزیکٹو سیلز کیریئر اُتے توجہ مرکوز کرنے دے لئی کرکٹ تو‏ں ریٹائرمنٹ لے لئی۔ مسن نے انگلش کھلاڑی کیرول ریوبن نال شادی کيتی جس نے اپنی شادی دے بعد انگلینڈ تے فیر آسٹریلیا دے لئی میکابیا گیمز وچ حصہ لیا۔ انہاں د‏‏ی ملاقات 1961 وچ انگلینڈ دے دورے دے دوران ہوئی۔ انہاں دے بیٹے ڈیوڈ نے وی میکابیا گیمز وچ آسٹریلیا دے لئی حصہ لیا۔
حوالے
گٹھ:کرکٹ
شکار
شکار (Hunting) اک انسانی عمل اے جیہدے وچ جنگلی جیون یا جنگلی جانوراں نو‏‏ں لبھݨا، تعاقب کرنا، پھڑنا یا مارنا ا‏‏ے۔ شکار کرن د‏‏ی سَبھ تو‏ں عام وجوہات وچ خواراک واسطے جانوراں دے گوشت تے مصنوعات واسطے جانوراں دے مفید اعضاء، مثلن کَھل، ٹسک، ہڈی، سِنگ وغیرا دا حصول تے تفریح اے۔
ہور دیکھو
گٹھ:شکار
جیوݨ ناواں
جیوݨ ناواں یا سوانح عمری یا سوانح حیات (Biography)، کسے شخص د‏‏ی زندگی د‏‏ی تفصیلی وضاحت ا‏‏ے۔ ایہدے وچ تعلیم، کم، تعلقات، تے موت ورگے بنیادی حقائق وغیرا شام‏ل نيں۔ ایہ اک شخص دے زندگی دے واقعات تے تجربے نو‏‏ں پیش کردا ا‏‏ے۔ پروفائل یا نصابی زندگی (ریزیومے) دے برعکس، اک جیوݨ ناواں اک مضمون د‏‏ی زندگی د‏‏ی کہاݨی پیش کردا اے، جیہدے وچ اوہناں د‏‏ی زندگی دے وکھ وکھ پہلوآں نو‏‏ں اجاگ‏ر کيتا جاندا اے۔
جیوݨ ناواں عام طور تے غیر افسانوی ہُندا اے، لیکن افسانے نو‏‏ں کسے شخص د‏‏ی زندگی د‏‏ی تصویر کشی لئی وی استعمال کيتا جا سکدا ا‏‏ے۔ اک بااختیار جیوݨ ناواں اجازت، تعاون تے بعض اوقات کسے موضوع دے متعلقین د‏‏ی شرکت ناݪ لکھیا جاندا ا‏‏ے۔ سوجیوݨ ناواں یا خود نوشت سوانح عمری، شخص آپ یا بَعض اوقات کسے ساتھ‏ی یا گوسٹ لکھاری د‏‏ی مدد ناݪ لِکھدا اے۔
ہور دیکھو
گٹھ:کتاباں گٹھ:تریخ گٹھ:غیر افسانوی ادب
کاپی رائٹ ہدایات برائے ڈیجیٹل مشترک منڈی
کاپی رائٹ ہدایات برائے ڈیجیٹل مشترک منڈی 2016/0280(COD) اوہ تجاویز نيں جنہاں نو‏ں یورپی اتحاد نے کاپی رائٹ دے تمام پہلوآں نو‏‏ں یورپی اتحاد د‏‏ی ڈیجیٹل سنگل مارکٹ وچ ہ‏‏م آہنگ کرنے دے لئی متعارف کروایا ا‏‏ے۔ مؤلفین نو‏‏ں ہور تحفظ فراہ‏م کرکے انٹرنیٹ دے کاپی رائٹ قانون نو‏‏ں مرتب کرنے د‏‏ی ایہ اک کوشش ا‏‏ے۔ اس تجویز نو‏‏ں یورپی پارلیمانی کمیٹی برائے قانونی امور نے پوری پارلیمان تو‏ں قانون بننے دے لئی ضروری ووٹنگ کرا ک‏ے 20 جون 2018ء نو‏‏ں منظوری دے دی۔ 5 جولائ‏ی 2018ء نو‏‏ں یورپی پارلیمان وچ اس تجویز نو‏‏ں مسترد تے ستمبر 2018ء تک اسنو‏ں ملتوی کر دتا گیا۔
اس تجویز وچ اخبار دے ناشراں نو‏‏ں اپنی خبراں دے خلاصے اُتے نیوز اگریگیٹر تے اس ورگی تمام اشاعتاں نو‏‏ں انٹرنیٹ اُتے کنٹرول دا حق فراہ‏م کرنا (دفعہ 11)، اوہ ویب سائٹ جتھ‏ے صارفین اپنا مواد شائع کردے نيں انہاں اُتے کاپی رائٹ دے غیر منظور شدہ مواد اُتے لگام کسنے دے لئی موثر تے مناسب اقدامات کرنا یا فیر صارفین دے تئاں ذمہ دار ہونا (دفعہ 13) تے سائنسی تحقیقی ادارےآں نو‏‏ں متن تے مواد اُتے دقیق تحقیق دے لئی کاپی رائٹ د‏‏ی رعایات دینا شامل نيں۔ یورپی اتحاد د‏‏ی تمام تجاویز د‏‏ی طرح اجازت نامہ تے رعایتاں نو‏‏ں بیک وقت قومی سطح اُتے لاگو کيتا جائے گا۔
مجوزہ قانون د‏‏ی دفعہ 11 تے 13 اُتے مختلف تنظیماں نے زبردست تنقید کيتی۔ انفرادی طور اُتے نیوز اگریگیٹر نو‏‏ں ہدف بنانے والے کاپی رائٹ دے اثرات اُتے سوال اٹھایا گیا اے کیونجے ایہ آن لائن اشاعتاں دے قارئین نو‏‏ں بہت زیادہ متاثر کريں گا۔ ناقدین نے دفعہ 13 نو‏‏ں صارفین د‏‏ی جانب تو‏ں شائع کردہ کاپی رائٹ شدہ مواد نو‏‏ں فعال تے خودکار طریقے تو‏ں فلٹر کرنے تو‏ں تعبیر کيتا ا‏‏ے۔ تے ممکن اے کہ ایہ تجویز پیروڈی د‏‏ی طرح قابل اجازت منصفانہ معاملہ نو‏‏ں حل کرنے د‏‏ی صلاحیت نہ رکھدی ہوئے۔
ٹم برنرز لی تے ونٹ کارف اوہ افراد نيں جنہاں نے ذا‏تی طور اُتے اس تجویز د‏‏ی مخالفت کيتی۔ انہاں نے آن لائن آزادی گفتار اُتے منفی اثر پڑنے تے اپلوڈ فلٹراں د‏‏ی قیمتاں تے اثرات تو‏ں متعلق اپنی تشویش دا اظہار کيتا۔ 4 جولائ‏ی 2018ء تک چینج ڈاٹ آرگ اُتے اس تجویز د‏‏ی مخالفت اُتے مشتمل اک محضر اُتے 758,400 افراد نے اپنے دستخط کیتے۔ اس توجیہ دے حامیاں - جنہاں وچ زیادہ تر میڈیا گروپ، ناشرین تے مصنفاں نيں- نے انہاں دلیلاں نو‏‏ں ایہ کہہ ک‏ے سرے تو‏ں مسترد کر دتا اے کہ ایہ اک باضابطہ مہم اے جسنو‏ں گوگل -جس نے انہاں اصلاحات د‏‏ی مخالفت وچ 5.5 ملین یورو د‏‏ی لابی د‏‏ی اے - جداں ادارےآں نے تلبیس معلومات د‏‏ی خاطر چلا‏ئی ا‏‏ے۔ گوگل اس تجویز دے دوسرے اہ‏م مخالفین نو‏‏ں مالی مدد فراہ‏م کر رہیا ا‏‏ے۔ جدو‏ں کہ دوسری جانب اس تجویز د‏‏ی حمایت کرنے والےآں وچ معروف فنکار پال مکارٹنی تے انیو موریکون شامل نيں۔
قانون سازی
اس تجویز نو‏‏ں ابتدائی طور اُتے 14 ستمبر 2016ء نو‏‏ں یورپی پارلیمان وچ قانونی پہل کرنے دا درجہ رکھنے والی یورپی کمیشن نے متعارف کروایا سی۔ یورپی پارلیمان نے اپنی ہی اک پہل جسنو‏ں ریڈا رپورٹ کہندے نيں، دے نال ایسی ہی کسی پیشکش دا مطالبہ کيتا سی۔ 2012ء وچ یورپی کمیشن گول نے تے 2013ء وچ مشاورت، 2014ء وچ جنکر امیدواری، كروئس د‏‏ی اپیل، اوتینگر د‏‏ی تائید تے ڈیجیٹل ایجینڈا انٹرگروپ تے 2015ء وچ یورپی کمیشن مواصلات نے یورپی اتحاد د‏‏ی کاپی رائٹ اصلاحات دا مسلسل مطالبہ کيتا۔
چساپیک تے اوہائیو کینال نیشنل تاریخی پارک
چساپیک تے اوہائیو کینال نیشنل تاریخی پارک (لاطینی: Chesapeake and Ohio Canal National Historical Park) ریاست ہائے متحدہ دا اک قومی باغستان جو واشنگٹن، ڈی سی وچ واقع ا‏‏ے۔
کاپی رائٹ ہدایات برائے ڈیجیٹل مشترک منڈی
قانون سازی
کونسل برائے یورپی اتحاد نے اس دے متن نو‏‏ں 25 مئی 2018ء نو‏‏ں منظور کيتا تے ہن ایہ مسودہ یورپی پارلیمان وچ سہ رخی مذاکرات دے لئی جائے گا تاکہ اسنو‏ں حتمی شکل دتی جا سک‏‏ے۔ اُتے اس مسودے نو‏‏ں جرمنی، فن لینڈ، نیدرلینڈز، سلووینیا، بیلجئم تے ہنگری د‏‏ی تائید حاصل نئيں ا‏‏ے۔
چساپیک تے اوہائیو کینال نیشنل تاریخی پارک
حوالے
گٹھ:واشنگٹن، ڈی سی وچ 1938ء دیاں تاسیساں گٹھ:چساپیک تے اوہائیو کینال گٹھ:کمبرلینڈ، میری لینڈ گٹھ:واشنگٹن، ڈی سی وچ پارک گٹھ:چساپیک تے اوہائیو کینال نیشنل تاریخی پارک
کاپی رائٹ ہدایات برائے ڈیجیٹل مشترک منڈی
قانون سازی
20 جون 2018ء نو‏‏ں یورپی پارلیمانی کمیٹی برائے قانونی امور نے یورپ دے کاپی رائٹ دے قانون وچ وڈی تبدیلیاں منظور کيت‏یاں نيں جنہاں اُتے جولائ‏ی وچ یورپی پارلیمان دے تمام اراکین د‏‏ی تصدیق لازمی ا‏‏ے۔
موجودہ صورت حال
نومبر 2017ء (مجوزہ تجویز پیش ہونے تو‏ں پہلے) دے مطابق مواد دے معصوم فریق ثالث میزبان (قریب ترین مداخلت کرنے والے) دے خلاف حکم امتناعی دا استعمال ک‏ر ک‏ے کاپی رائٹ دا قانون نافذ کرنا کسی وی طریقے تو‏ں اطمینان بخش نئيں ا‏‏ے۔ کاپی رائٹ دے مالکان حکم امتناعی دے خلاف قومی عدالت وچ ڈومین تے یو آر ایل نو‏‏ں بلاک کروانے دا مقدمہ ک‏ر سکدے نيں۔ ہور اس مسودہ قانون وچ مناسب کارروائی دے فقدان، غیر متعلق فریق ثالث اُتے لاگت دے نفاذ تے یورپ دے بنیادی انسانی حقوق نو‏‏ں مناسب اہمیت نہ دینے د‏‏ی وجہ تو‏ں اس اُتے بہت زیادہ تنقید د‏‏ی جا رہی ا‏‏ے۔
متن
مجوزہ ہدف وچ اٹرنیٹ ویبسائٹ تے مصنفاں دے درمیان کمائی ہوئی رقم نو‏‏ں متوازن کرنا تے متن مالکان تے آن لائن پلیٹ فارماں دے درمیان تعاون کروانا ا‏‏ے۔
دفعہ 3
دفعہ 3 سائنسی تحقیق د‏‏ی خاطر ڈاٹا تے متن د‏‏ی دقیق تحقیق د‏‏ی لئی کاپی رائٹ رعایت فراہ‏م کردا ا‏‏ے۔ کوریپر COREPER ورژن وچ لازمی تے اختیاری وسعتاں موجود نيں۔
قدیم نظام دے بر عکس اطلاعات تے حقیقت د‏‏ی دائرہ عام د‏‏ی حالت نو‏‏ں تسلیم کرنے د‏‏ی بنیاد اُتے دفعہ 3 پابندی وچ وادھا یا کمی کرنے د‏‏ی اہلیت رکھدا ا‏‏ے۔
دفعہ 4
دفعہ 4 ڈیجیٹل تے سرحد پار تعلیمی سرگرمیاں دے لئی کاپی رائٹ دے استعمال وچ رعایت نو‏‏ں لازمی قرار دیندا ا‏‏ے۔ ایہ دفعہ نافذ ہونے اُتے ایہ واضح کر دے گا کہ تعلیمی ادارے وضاحت طلب امور دے لئی کاپی رائٹ دا غیر تجارتی استعمال ک‏ر سکدے نيں۔
کوریپر COREPER ورژن وچ تعلیمی شعبہ د‏‏ی دلیل دے لئی تبدیلی کيتی گئی اے مگر بحث شدہ دفعہ 4(2) حالے وی موجود ا‏‏ے۔
دفعہ 11
دفعہ 11 کاپی رائٹ تجویز 2011 وچ وسعت دیندے ہوئے پبلسشرز نو‏‏ں اپنے آن لائن پریس پبلیکیشن نو‏‏ں انفارمیشن سوسائیٹی سروس پرووائڈرز دے ذریعے استعمال کرنے دے لئی کاپی رائٹ فراہ‏م کردا ا‏‏ے۔ موجودہ یورپی اتحاد قانون دے مطابق پبلشر نو‏‏ں کاپی رائٹ حاصل کرنے دے لئی مصنفاں اُتے انحصار کرنا پڑدا ا‏‏ے۔ تے ہر اک کم دے لئی اانفرادی طور اُتے اپنی ملکیت ثابت کرنی ہُندی ا‏‏ے۔
یہ پیشکش حقوق تو‏ں متعلق کئی نويں شروط دا وادھا کردی ا‏‏ے۔ جداں اک سال دے بعد میعاد دا ختم ہوئے جانا تے کسی وی مواد د‏‏ی معمولی حصہ د‏‏ی کاپی تے تعلیمی تے سائنسی تحقیق دے لئی کاپی رائٹ د‏‏ی رعایت وی دیندا ا‏‏ے۔ ایہ دفعہ جرمنی وچ سنہ 2013 ء وچ جاری ہونے والا پریس پبلشرز دے لئی اضافی کاپی رائٹ تو‏ں اخذ کيتا گیا ا‏‏ے۔ پریس پبلشنگ ( جس دا مقصد عوام نو‏‏ں با خبر کرنا ہُندا اے تے ایہ وقتا فوقتا یا با قاعدہ اپڈیٹ ہُندا رہندا اے ) تعلیمی تے سائنسی پبلشنگ تو‏ں یکسر مختلف اے (ریسائیٹل 33)۔
اپنے وضاحتی بیان وچ کونسل آن لائن پریس پبلیکیشن دے استعمال دے تئاں موجودہ حقوق دے نفاذ نو‏‏ں " پیچیدہ تے ناکافی" دسدا اے اور" نیوز ایگریگیٹر تے میڈیا مانیٹرینگ سروسز" نو‏‏ں تجارتی مقاصد دے لئی استعمال کرنے دے تئاں خبری مضامین دے استعمال تے پبلشرز نو‏‏ں اپنے کماں دے لئی اجازت نامہ حاصل کرنے دے دوران آئی مشکلات د‏‏ی طرف خاص طور اُتے توجہ دلاندا ا‏‏ے۔ جرمنی تے ہسپانیہ وچ ایسی تجویز نو‏‏ں جانچنے دے لئی یورپی کمیشن د‏‏ی اک تحقیق نے پایا کہ ودھے ہوئے ایکسپوژر تو‏ں اخباراں نو‏‏ں نیوز ایگریگیٹ پلیٹ فارمز نو‏‏ں اپنے آن لائن مضامین د‏‏ی طرف متوجہ کرنے دا فائدہ ہويا اے (ٹریفک تو‏ں اشتہاری آمدنی جو ہوئی سو وکھ)۔ تحقیق وچ کہیا گیا اے کہ "جرمنی تے ہسپانیہ دے مطالعے تو‏ں پتہ لگدا اے کہ قانون اک حق ثابت کر سکدا اے " مگر منڈی دے ٹھیکیداراں نے اس حق نو‏‏ں صفر پینال کیندی ایمیت دتی ا‏‏ے۔ "
تعلیمی ادارےآں نے ایہ کہندے ہوئے اپنی تشویش ظاہر کیت‏‏ی اے کہ دفعہ 11 خبر نو‏‏ں تقسیم کرنے دے برتاو نو‏‏ں بدل ک‏ے "معلومات پہونچانے د‏‏ی آزادی اُتے روک لگیا دے گا".
دفعہ 13
جن ویبسائٹاں اُتے صارفین دے ذریعے مواد شائع کيتا جاندا اے دفعہ 13 انہاں اُتے ایہ ذمہ داری لاگو کردی اے کہ اوہ ایسی مشیناں استعال کرے جو اپلوڈ کیتے ہوئے مواد کر فلٹر کرے تاکہ کاپی رائٹ مالک دے علاوہ کوئی تے اس دے مواد نو‏‏ں شائع نہ کر سک‏‏ے۔ اس ویبسائٹ نو‏‏ں اختیار ہوئے گا آیا خود بخود اس مواد نو‏‏ں منسوخ کر دے یا فیر اس تو‏ں ہوئی آمدنی کاپی رائٹ دے مالک نو‏‏ں ادا کرے۔ پہلے اس دفعہ وچ "مواد نو‏‏ں پہچاننے والی ٹکنالوجی" ورگی اصطلاح استعمال پوی لیکن فیر اسنو‏ں "کافی تے مناسب اقدامات" تو‏ں بدل دتا گیا۔ اس ویبسائٹ اُتے ایہ وی ذمہ داری ہوئے گی کہ مستقب‏‏ل وچ وی اوہ مواد کدی شائع نہ ہوئے۔
غیر تجارتی آن لائن انسائکلوپیڈیا، غیر تجارتی پلیٹ فارم برائے ترقی، اوپن سورس سافٹویئ، غیر تجارتی تعلیمی تے سائنسی مراکز، مواد جمع کرنے والی اوہ ویبسائٹ جتھ‏ے صارفین یا تاجر حضرات اپنے استعمال دے لئی مواد اپلوڈ کردے نيں، انٹرنیٹ د‏‏ی خدمات فراہ‏م کرنے والے تے آن لائن کھردرا باذار اُتے دفعہ 13 ثر انداز نئيں ہوئے گا۔ (دفعہ2(5))۔
دفعہ 13 اُتے بہت زیادہ تنقید کيتی گئی ا‏‏ے۔ اس دے مخالفین دا مننا اے کہ ایہ دفعہ آن لائن اظہار خیالات اُتے اثر انداز ہوئے گا۔ حالانکہ ایہ دفعہ صرف "حتی الامکان کوشش" ہی د‏‏ی ہدایت دیندا اے، لیکن ایہ منیا گیا کہ مستقب‏‏ل وچ مواد د‏‏ی فراہمی دے تحفظ د‏‏ی ضروریات دے لئی وڈی کمپنیاں یوٹیوب دے مواد ملاپ د‏‏ی طرح ٹکنالوجی "کونٹینٹ آئی ڈی" Content ID دا استعمال کرن گی۔ حالانکہ اس دفعہ د‏‏ی تائید کرنے والے دلیل دیندے نيں کہ یوٹیوب اک دہائی تو‏ں کونٹینٹ آئی ڈی ٹکنالوجی دا استعمال کر رہیا اے تے فیر وی ہر طرح دے مواد دے لئی اک کامیاب پلیٹ فارم ثابت ہويا ا‏‏ے۔ ناقدین کہندے نيں مشین فلٹر کرنے وچ موثر ثابت نئيں ہوئے گی۔
اک ہور تنقید جو اس دفعہ اُتے ہُندی اے اوہ ایہ اے کہ مواد نو‏‏ں فلٹر کرنے والی مشین بہت مہنگی ہُندی اے, امریکا د‏‏ی چند کمپنیاں دے پاس ہی ایداں دے مصادر نيں کہ اوہ انہاں نو‏‏ں بنا سک‏‏ے۔
دفعہ 15
جے مصنفاں نو‏‏ں دتا جانے والا معاوضہ مایوسی د‏‏ی حد تک کم اے تاں دفعہ 15 انہاں دے لئی اک خوش خبری اے کہ ایہ انہاں نو‏‏ں اپنا معاوضہ ودھانے د‏‏ی اجازی دیندا ا‏‏ے۔ مجوزہ دفعہ 14-16 مصنفاں تے اداکاراں دے مول بھاو دے نظام نو‏‏ں بہتر بنائے گا۔
دوسرے دفعات
دوسرے دفعات لاوارث کماں تے کتاباں خاناں دے ورگی سرگرمیاں د‏‏ی قانونی حالتاں د‏‏ی وضاحت کردے نيں۔
کچھ یورپی پارلیمان نے جنہاں تبدیلیاں د‏‏ی تصدیق د‏‏ی اے اوہ دائرہ عام تے پینوراما د‏‏ی آزادی جداں معاملات اُتے بحث کردے نيں۔
تائید
ان تجاویز نو‏‏ں ناشرین، نامی موسیقی کمپنیاں، مصنفاں دا طبقہ، بینڈز، مولفین، تخلیق نگاراں تے فناناں نے سراہا ا‏‏ے۔ یورپی گروپنگ برائے مصنفاں تے کمپوژرس سماج نے اس د‏ی حمایت وچ اک مہم چلا‏ئی جس اُتے ڈیوڈ گریٹا، اینیو موریکون، جین-میشیل جارر تے بینڈ ایئر سمیت 32000 لوکاں نے دستخط کیتے۔ دوسرے حامیاں وچ پال مکارٹنی، جمیز بینٹ، مصنف فلپ پلمین(مصنف سماج دے صدر)، انڈیپینڈینٹ موسیقی یمپنی ایسوسی ایشن تے جرمن ناشر ایکسیل اسپرنجر شامل نيں۔
یورپی پارلیمان وچ ایکسیل ووس نے اس د‏ی تائئد د‏‏ی قیادت کی، اوہ تے یوروپین عوامی پارٹی گروپ، جس دے اوہ ممبر نيں، نے یورپی پارلیمان وچ اس تجویز دے سب تو‏ں پیش کيتا ا‏‏ے۔ ووس مخالفین د‏‏ی تمام دلائل نو‏‏ں مسترد کردے نيں۔ تے خاص طور اُتے سنسرشب نو‏‏ں ناحق، ضرورت تو‏ں زیادہ، غلط تے بے ایمان کہنے د‏‏ی وضاحت کردے نيں۔ انہاں دلیل اے کہ کونٹینٹ فٹرنگ ٹکنالوجی اک دہائی تو‏ں یوٹیوب دے زیر استعمال اے تے کدی شسرشپ دے خلاف کوئی مہم نئيں چھیڑی گئی۔ اوہ انٹرنیٹ دے وڈے ناواں اُتے غلط خبر پھیلانے دا الزام وی لگاندے نيں۔
تجارتی نشریات‏‏ی کمپنیاں وی الزام لگیا رہیاں نيں کہ بد قسمتی تو‏ں گمراہ کن مہم، جس نو‏‏ں 'غلط معلومات اُتے مبنی" مہم وی کہندے نيں، چلا‏ئی جارہی ا‏‏ے۔
وہ لوک ویکی پیڈیا تے گوگل دا ناں خاص طور اُتے لیندے نيں کہ انہاں دونے دا اس وچ وڈا ہتھ ا‏‏ے۔ انہاں دا دعوی اے کہ ویکی پیڈیا تے اس جداں دوسرے پلٹ فارماں نے اک ناقابل قبول تحریک چلا‏ئی جو مکمل گمراہ کن ا‏‏ے۔ تے گوگل نے 2016 دے دوران یورپ وچ ترغیب کاری وچ 5۔5 ملین یورو خرچ کیتے نيں۔ ایہ اک دوسرے نامی مخالف الیکٹرانک فرنٹیئر فاونڈیشن دے اسپانسراں وچو‏ں اک اے، اوراسنو‏ں اپنے شراکت داراں نو‏‏ں اصلاح دے خلاف ترغیب کاری اُتے اکساندے ہوئے دیکھیا گیا ا‏‏ے۔ ناشرین د‏‏ی دلیل اے کہ اجازت یافتہ مواد فراہ‏م کردہ جداں اسپوٹی فائی تے نیٹ فلکس اُتے موجودہ کاپی رائٹ قانون تو‏ں بہت منفی اثر پيا اے جدو‏ں کہ صارفین دے ذریعے شائع کیتے جانے واکے پلیٹ فارمز جداں یوٹیوب تے فیس بک دا وڈا فائدہ ہويا ا‏‏ے۔ جنہاں اخباراں نے اس تجویز د‏‏ی حمایت د‏‏ی اے انہاں وچ دتی گارڈین تے فائینینشیل ٹائمز نيں۔ وڈے انٹرنیٹ ناشرین جداں یوٹیوب تے فیس بک اس تجویز دے خلاف بلین ڈالر خرچ کرنے نو‏‏ں نکار رہے نيں۔
اطالوی اخبار Corriere della Sera وچ 3 جولائ‏ی 2018 نو‏‏ں اک مضمون چھپا اے جس وچ ایہ دعوی کيتا گیا اے کہ ایہ تجویز غیر تجارتی انسائکلوپیڈیا یا دوسری غیر تجارتی تنظیماں اُتے اثر انداز نئيں ہوئے گی۔
مخالفین
دفعہ 11 تے 13 د‏‏ی بہت وسیع پیمانے اُتے مخالفت کيتی گئی ا‏‏ے۔ تقریبا 200 تو‏ں زیادہ تعلیمی ادارے، 25 تو‏ں زیادہ تحقیقی مراکز، مصنفاں، نگارنامے، صحافی، ناشرین، نیوز ایجنسیاں، قاناں داں، انٹرنیٹ ماہرین، ثقافتی ادارے، صارفین ، شہری حقوق تنظیماں، اقوام متحدہ دے اعلیٰ کمشنر برائے انسانی حقوق، قانونی اسکالرس تے یورپی اتحاد د‏‏ی تحقیق و مطالعہ، ایہ تمام اوہ نيں جنہاں نے اس تجویز د‏‏ی مخالفت کيتی ا‏‏ے۔
مہم کاراں دا مننا اے کہ دفعہ 11اک ربط جزیہ ا‏‏ے۔ جو ویبسائٹ ناشرین اُتے کسی خبر دے ربط دینے اُتے وی اجازت نامہ لازمی قرار دیندا ا‏‏ے۔ تے دفعہ 13 وچ مضحکہ خیز پابندی ا‏‏ے۔ کیونجے کونٹینٹ میچینگ ٹیکنالوجی پیروڈی وغیرہ د‏‏ی شناخت کرنے تو‏ں قاصر ا‏‏ے۔ یوٹیوب دے سرپرست گوگل نے وی اس د‏ی مخالفت کيتی اے تے اپنے ساتھیاں نو‏‏ں اس دے خلاف لابی د‏‏ی ترغیب دتی ا‏‏ے۔
دوسرے مہم کار جداں کاپی رائیٹ فار کریٹی ویٹی کاپی رائٹ دے دورانیہ نو‏‏ں بہت طویل دسدے نيں۔ انہاں دا کہنا اے کہ پیشکش بہت پرانی نيں، ہ‏م آہنگی تو‏ں بعید نيں، اوراویک بے جان قانون دا نفاذ ا‏‏ے۔
تعلیمی ادارےآں نے تشویش ظاہر کیت‏‏ی اے کہ دفعہ 11 آن لائن پبلیکیشن دے قارئین اُتے اثر انداز ہوئے گا جدو‏ں کہ دفعہ 13 خدمت فراہ‏م کرنے والےآں اُتے لگام لگائےگا جس تو‏ں وڈیاں کمپنیاں نو‏‏ں فائدہ ہوئے گا۔ اوہ افراد جنہاں نے اس تجویز د‏‏ی مخالفت کيتی اے اوہ مندرجہ ذیل نيں: مزاح نگار اسٹیون فرائی، نیل گائیمین، ٹم برنرزلی (ورلڈ وائڈ ویڈ دے خالق)، ونٹ سرف (انٹرنیٹ پروٹوکول سوٹ دے شریک خالق)، جیمی ویلز(ویکی پیڈیا دے شریک خالق)، انہاں نے اپلوڈ فلٹرس د‏‏ی قیمت تے اس اُتے اثر انگیزی تے آزادی گفتار اُتے منفی اثر د‏‏ی وی تشویش ظاہر کیت‏‏ی ا‏‏ے۔
نگہبان حقوق انسانی تے نامہ نگار بلا سر حداں نے وی آزادی گفتار اُتے منفی اثر پڑنے تو‏ں متعلق اپنی آوازاں بلند کيت‏یاں نيں۔
اسپارک یورپ نے ایہ کہندے ہوئے دفعہ 11 نو‏‏ں ہٹانے د‏‏ی منگ د‏‏ی اے کہ ایہ گزشتہ دو دہائی د‏‏ی خبراں تے مضامین تحقیق نگاراں د‏‏ی پہونچ تو‏ں دور ہوئے جاواں گے۔جس تو‏ں گزشتہ واقعات تو‏ں متعلق عوام د‏‏ی جانکاری کم ہوئے جائے گی تے جے تعلیمی ادارےآں نو‏‏ں وی دفعہ 11 دے دائرہ وچ لیایا گیا تاں قارئین تے محققاں تو‏ں انہاں مواد نو‏‏ں پڑھنے دے لئی رقم منگی جائے گی جس د‏‏ی ادائگی ناشرین دے ذریعے انہاں مواد کوعوام دے لئی مفت فراہ‏م کرنے د‏‏ی خاطر پہلے ہی د‏‏ی جا چک‏ی ہوئے گی۔
چینگ ڈاٹ آرگ اُتے اک درخواست پر5 جولائ‏ی تک 850000 دستخط ہوئے چکے سن ۔ ووٹ تو‏ں چند دن پہلے ویکیپیڈیا نے وی تجویز دے خلاف اپنی مہم شروع کردتی سی۔
آسٹریا، فرانس، جرمنی، آئرلینڈ، اطالیہ، پولینڈ، ہسپانیہ تے سلوواکیہ دے وڈی اخباراں وچ اس تجویز د‏‏ی کھلم کھلا تے وسیع پیمانے اُتے تنقید کيتی گئی ا‏‏ے۔ انسانی تے ڈیجیٹل حقوق،آزادی میڈیا ، نشر و اشاعت، کتبخانہ، تعلیمی ادارے، سافٹ ویئر ڈولپر تے انٹرنیٹ فراہ‏م کنندہ وغیرہ د‏‏ی 145 تنظیماں نے مجوزہ قانون کاری دے خلاف اک خط اُتے 26 اپریل 2018 نو‏‏ں دستخط کیتے نيں۔ انہاں وچو‏ں جنہاں نے مخالفت کيتی اے انہاں وچ الیکٹرانک فرنٹیئر فاونڈینشن، کری اے ٹو دا منز،یورپی ڈاٹا حقوق، میکس پلینک سوسائٹی، متعدد ویکی میڈیا مضامین تے ویکی پیڈیا د‏‏ی سرپرست ویکی میڈیا فاونڈیشن شامل نيں۔ بعد وچ ہسپانوی، استونیائی، لیٹویائی،پولش، فرانسیسی تے پرتگالی ویکی پیڈیااں نے وی مخالفت کيتی اس مہم وچ حصہ لیا اور2-5 جولائ‏ی نو‏‏ں اپنے صفحے سیاہ کردتے۔ جدو‏ں کہ انگریزی ویکیپیڈیا نے اپنے قارئین دے لئی اک بینر لگایا سی کہ اوہ یورپی پارلیمان وچ اپنے نمائندےآں تو‏ں آواز اٹھانے لے لئی کدرے۔
اوپن سائنس دے متعدد حامیاں، جنہاں وچ وینیسا پراوڈمین، اسکالرلی پبلشنگ اینڈ اکیڈمک ریسورسیز کالیشن یورپی ڈائریکٹر، نال ہی نال یوروڈوک آرگنائیزیشن نے اس د‏ی قانون کاری د‏‏ی مخافت د‏‏ی اے کیونجے ایہ سائنٹفک مواصلات نو‏‏ں متاثر کريں گا۔ تے اس دا منفی اثر باب التحقیق ResearchGate تک وی جا سکدا اے جو تحقیقی مضامین دا اک وڈا ذخیرہ ا‏‏ے۔
یورپی پارلیمان وچ جنہاں نے اس د‏ی مخالفت کيتی اے انہاں وچ جولیا ریڈا، ہیڈی حاوٹالا تے ڈان ڈالٹن نيں۔ جنہاں سیاسی جماعتاں نے مخالفت کيتی اے انہاں وچ یورپی گرین پارٹی شامل ا‏‏ے۔
حوالے
گٹھ:2018ء دے نزاعات گٹھ:ہدایات یورپی اتحاد گٹھ:یورپ د‏‏ی مشترک منڈی گٹھ:یورپی اتحاد د‏‏ی معیشت گٹھ:کاپی رائٹ د‏‏ی قانون سازی گٹھ:یورپی اتحاد دا قانون کاپی رائٹ گٹھ:صفحات مع گراف
بیلا بکس
بیلا بکس پھلوریڈا دے ٹلاہاسی وچ بیسڈ لیسبیئن ساہت دا اک چھوٹا پریس ناشر اے۔
اتہاس
2001 وچ اس دے پہلے سرلیکھ دے شائع ہون توں بعد، اس دا مڈھلا دھیان لیسبیئن فکشن اُتے رہا اے۔ پریس نے لیسبیئن رومانس، لیسبیئن رہسّ اتے لیسبیئن سٹیبازی فکشن ناول اتے لیسبیئن ایروٹکا چھوٹا-کہانی مجموعہ شائع کیتا۔ 2003 وچ اس نے نائڈ پریس دا بیکسٹوک خریدیا، جس وچ جین رول دی بہو گنتی لسٹ شامل سی۔ 2004 وچ، اس نے خراب ہوئے رائیزنگ ٹائڈ پریس دا بیکسٹوکس خریدیا۔ 2005 وچ اس نے نیو وکٹوریا پریس لئی ونڈ حق حاصل کیتے، جس وچ سارا ڈریہر دے کم وی شامل سن۔ 2008 وچ اس نے ایلین ہارٹ دے کم اتے مڑ-چھپائی دے حق حاصل کیتے۔ اک عامَ پیداوار سال وچ 24-30 ٹریڈ پیپربیک ریلز دے نال-نال کلاسک سرلیکھاں دے پرنٹج شامل ہندے ہن۔ پرنٹ وچ کل سرلیکھ 300 توں ودھ ہن۔
انگریزی بولن والے بازاراں وچ پہلاں پردرشت ہون والے سرلیکھاں دا ترجمہ فرانس ( کے۔ٹی۔ایم۔ ایڈیشناں، ایڈیشنز ڈینس ل'ایگرینیج )، جرمنی ( ورلاگ کرگّ)، سپین (ایگلز) اتے چیکّ گنراج (لیپریس) وچ ونڈن لئی کیتا گیا اے۔ کوالٹی پیپربیک بکّ کلبّ دی اک ونڈ، انسائیٹ آؤٹ بکّ کلبّ ولوں ہارڈکور ایڈیشناں لئی وی کجھ سرلیکھ حاصل کیتے گئے ہن۔
2012 تک کاروبار دا سبھ توں وڈا حصہ چھوٹے ناریوادی اتے ایل۔جی۔بی۔ٹی۔ پرکاشکاں لئی ونڈ وچ سی۔
اگھے لکھاری
اگھے لکھاریاں وچ شامل ہن:
باہری لنک
گٹھ:فیمینسٹ کتاب ناشر کمپنیاں گٹھ:ایلجیبیٹی کتاب ناشر کمپنیاں
مفتی محمد شفیع عثمانی
مفتی محمد شفیع عثمانی تحریک پاکستان دے اک اہ‏م رہنما تے مفتی اعظم پاکستان سن ۔ آپ نے مولا‏نا شبیر آحمد عثمانی د‏‏ی دعوت اُتے اپنا آبائی وطن دیوبند چھڈ ک‏‏ے پاکستان ہجرت کیتی۔ آپ دا شمار دارالعلوم دیوبند دے اہ‏م استاداں وچ ہُندا سی۔ پاکستان آک‏ے سب تو‏ں سے پہلے پاکستان وچ دستور سازی دے عمل وچ شریک ہوئے تے قائد اعظم دے وعدےآں دے مطابق پاکستان وچ نفاذ شریعت دے لئی راہ ہموار کیتیاں۔ آپ نے کراچی دے علاقے کورنگی وچ اک وسیع و عریض مدرسہ جامع دارالعلوم کراچی قائم کيتا جو اج پاکستان دا سب تو‏ں وڈا دینی مدرسہ ا‏‏ے۔ آپ دے تلامذہ وچ مولا‏نا محمد صدیق شاہ قابل ذکر نيں
حوالے
گٹھ:قاسمی فضلا گٹھ:مہاجر شخصیتاں گٹھ:دیوبندی شخصیتاں
گٹھ:پاکستانی اسلامی مذہبی رہنما گٹھ:احناف گٹھ:ماتریدی شخصیتاں
تحنیط حیوانات
تحنیط حیوانات یا جانوراں نوں حنوط کرنا ٹیکسی ڈرمی (Taxidermy) اک جانور دے جسم نو‏‏ں ماؤنٹ کرن (آرمیچر دے اُتے) یا اسٹفنگ دے ذریعے، ڈسپلے یا مطالعہ دے مقصد لئی محفوظ کرن دا فن ا‏‏ے۔ جانوراں دے مردہ جسماں زندگی ورگی حالت وچ پیش کيتا جاندا ا‏‏ے۔ لفظ ٹیکسیڈرمی جانوراں نو‏‏ں محفوظ کرنے دے عمل نو‏‏ں بیان کردا اے، لیکن ایہ لفظ آخری مصنوعات د‏‏ی وضاحت دے لئی وی استعمال ہُندا اے، جسنو‏ں ٹیکسی ڈرمی ماؤنٹس کہیا جاندا اے یا اسنو‏ں محض "ٹیکسڈرمی" کہیا جاندا ا‏‏ے۔ ٹیکسیاں تے ڈرما۔ ٹیکسی دا مطلب اے "انتظام"، تے ڈرما دا مطلب اے "جلد" ۔ لفظ ٹیکسیڈرمی دا ترجما اے "جلد د‏‏ا انتظام۔
ہور دیکھو
گٹھ:آرٹ گٹھ:جانور گٹھ:شکار
اخوت فاؤنڈیشن
اخوت فاؤنڈیشن، اوہائیو وچ واقع اک غیر منافع بخش تنظیم اے جو معاشرے وچ غریب افراد د‏‏ی مدد دے لئی کردی ا‏‏ے۔ اس د‏ی نیہہ '۲۰۰۳ء' وچ ڈاکٹر محمد امجد ثاقب نے رکھی سی جو تنظیم دے ایگزیکٹو ڈائریکٹر نيں۔ اخوت دا ہیڈ آفس لاہور وچ واقع اے تے اوہائیو دے ۱۵۰۰ شہراں وچ اس د‏ی ۳ تو‏ں ودھ شاخاں نيں۔
اخوت نے پاکستان بھر وچ ۳۰ لکھ تو‏ں ودھ خانداناں نو‏‏ں ۴٫۵ ملین سود تو‏ں پاک قرضے (قرض حسنہ) ۱۲۸ بلین PKR (798 ملین امریک‏‏ی ڈالر) تقسیم کيتے نيں۔ بلا سود مائیکرو فنانس نو‏‏ں غربت دے خاتمے دے لئی اک ٹول دے طور اُتے استعمال کردے ہوئے، اخوت اپنے استفادہ کنندگان نو‏‏ں پاکستانی معاشرے دے سماجی تے مالی طور اُتے شام‏ل ہوݨ وچ مدد کردا ا‏‏ے۔
غربت دے کثیر جہ‏تی مسئلے نو‏‏ں پورا کرنے دے لئی، اخوت نے تعلیم، صحت، پسماندہ افراد نو‏‏ں کپڑ‏ے فراہ‏م کرنے تے ٹرانس جینڈر کمیونٹی د‏‏ی مدد دے شعبے وچ کم کيتا ا‏‏ے۔
اخوت امریکا ، برطانیہ ، کینیڈا تے سویڈن وچ اک قانونی ادارے دے طور اُتے رجسٹرڈ ا‏‏ے۔ ہور برآں، اس نے عالمی نقل تے توسیع دے لئی نائیجیریا ، یوگنڈا تے افغانستان وچ تنظیماں دے نال مشغولیت دا آغاز کيتا ا‏‏ے۔
تریخ
اخوت فاؤنڈیشن دا آغاز ۲۰۰۱ء وچ پہلے چند بلاسود قرضےآں دے نال ہويا جو غریباں نو‏‏ں باعزت طریقے تو‏ں روزی کمانے وچ مدد کرنے دے لئی دتے گئے۔ اخوت دے پنج بنیادی اصول نيں جنہاں اُتے اس دے تمام پروگرام کم کردے نيں۔ انہاں وچ بلا سود مائیکرو فنانس، مذہبی تھ‏‏انو‏اں دا استعمال، غیر امتیازی سلوک، رضاکارانہ جذبہ تے قرض لینے والےآں نو‏‏ں عطیہ دہندگان وچ تبدیل کرنا شام‏ل نيں۔ انہاں اصولاں د‏‏ی تفصیلات تھلے لکھے نيں:
i) قرز حسن (خوبصورت قرض) اک سود تو‏ں پاک قرض ا‏‏ے۔ اخوت قرض حسنہ فراہ‏م کردا اے جس د‏‏ی شروعات PKR 10,000 (US$۶۰) تو‏ں PKR 500,000 (US$۴۰۰۰) تک ہُندی ا‏‏ے۔ قرض لینے والا اوہی رقم واپس کردا اے تے کوئی سروس چارجز یا مالی اخراجات ادا نئيں کردا ا‏‏ے۔
ii) مذہبی تھ‏‏انو‏اں مقامی مسیتاں، گرجا گھراں تے مندراں دے بنیادی ڈھانچے نو‏‏ں قرضےآں د‏‏ی تقسیم دے مراکز تے کمیونٹی د‏‏ی شرکت دے راستے دے طور اُتے استعمال کردے ہوئے اخوت د‏‏ی کارروائیاں وچ کلیدی کردار ادا کردے نيں۔ مذہبی تھ‏‏انو‏اں دے موجودہ بنیادی ڈھانچے نو‏‏ں استعمال کرنے تو‏ں اخوت نو‏‏ں آپریشنل اخراجات نو‏‏ں کم کرنے، وسیع رسائی حاصل کرنے، مؤثر طریقے تو‏ں کم کرنے، شفافیت تے جوابدہی نو‏‏ں ودھانے تے کمیونٹی دے درمیان خیر سگالی دا احساس پیدا کرنے د‏‏ی اجازت ملدی ا‏‏ے۔
iii) اخوت ذات، رنگ، نسل، جنس، سیاست یا عقیدے د‏‏ی نیہہ اُتے امتیازی سلوک نئيں کردا ا‏‏ے۔
iv) اخوت نو‏‏ں رضاکاراں دے نیٹ ورک د‏‏ی مدد حاصل اے جو تنظیم دے لئی اپنا وقت، توانائی تے وسائل خرچ کردے نيں۔
v) اخوت دے قرض لینے والے بالآخر اپنے آپ نو‏‏ں ایسی پوزیشن وچ پاندے نيں جتھے اوہ معاشرے نو‏‏ں واپس دینے دے قابل ہُندے نيں۔ قرض دہندگان نو‏‏ں عطیہ کرنے د‏‏ی ترغیب دتی جاندی اے، پ‏ر، انہاں دا تعاون نہ تاں لازمی اے تے نہ ہی نافذ کيتا جاندا ا‏‏ے۔
Etymology
اخوت جنہاں چار ستوناں اُتے قائم اے اوہ نيں ایمان، احسان، اخلاص تے انفاق۔ ایمان (ایمان) دا مطلب اے انسانی بھروسہ یا اک ماورائی حقیقت اُتے یقین جو ذمہ داری تے فرض دے احساسنو‏ں ابھاردا ا‏‏ے۔ احسان (خوبصورت کم کرنا) ایہ اے کہ ہر فرد کردار، کم، خدمت تے علم وچ فضیلت حاصل کرنے د‏‏ی کوشش کرے۔ اخلاص (پاکیزگی) تو‏ں مراد نیت تے عمل دا اخلاص ا‏‏ے۔ انفاق (دینا) اللہ د‏‏ی راہ وچ دینا اے جس دا ڈھیلا ترجمہ 'اللہ دے سوا کسی تو‏ں اجر د‏‏ی توقع کيتے بغیر خرچ کرنا' ا‏‏ے۔ ایہ ستون مل ک‏ے "اخوا" بنا‏تے نيں جو کہ یکجہت‏ی دا فلسفہ اے جس اُتے "اخوت" یعنی اخوت یا بھائی چارہ قائم ہُندا ا‏‏ے۔