اموی_سلطنت_دی_تریخ
خلافت بنواُمیہ تو‏ں پہلے
حضرت امام حسن علیہ السلام نے اپنی وفات دے وقت جوکچھ اپنے بھائی حسین علیہ السلام تو‏ں فرمایا ایہ صرف انھاں دا اجتہاد یاالہام نہ تھا؛ بلکہ صحابہ کرام د‏‏ی اس تمام جماعت دا جس نوں  آنحضرت صلی اللہ علیہ و آلہ وسلم  د‏‏ی صحبت وچ زیادہ رہنے دا موقع ملیا تھا؛ ایہی خیال سی کہ  آنحضرت صلی اللہ علیہ و آلہ وسلم  نے کسی ہاشمی نوں نہ کسی صوبے د‏‏ی مستقل حکومت عطا فرمائی، نہ کسی وڈی فوج دا خود مختار تے ذمہ دار سپہ سالار بنایا، جنگ موتہ وچ آپ نے جعفر بن ابی طالب نوں سپہ سالاری   اُتے نامزد فرمایا؛ مگراپنے آزاد کردہ غلام زید بن حاردث نوں ان   اُتے مقدم تے فائق رکھیا، حضرت علی نوں چند روز دے لیئے یمن دے خراج د‏‏ی وصولی   اُتے مقرر فرمایا؛ مگریمن د‏‏ی اعلیٰ حکومت وافسری معاذ بن جبل تے ابوموسیٰ اشعری نوں تفویض کی؛ ايس‏ے طرح ابوبکر صدیق تے حضرت عمرفاروق نے بنو ہاشم  نوں ذمہ دارانہ عہدےآں تے صوبےآں د‏‏ی حکومتاں   اُتے مامور نئيں فرمایا؛ حالانکہ ایہ دونے اولین خلیفہ بنو ہاشم  د‏‏ی وڈی تعظیم وتکریم بجالاندے تے انہاں د‏‏ی رحت وخوشنودی دا ہمیشہ خیال رکھدے سن، اپنے کماں وچ انھاں تو‏ں مشورہ طلب کردے تے عموماً انھاں دے مشوراں   اُتے عمل وی کردے سن، فاروق اعظم نے اک موقع   اُتے صاف فرمادتا سی کہ اگرشرفِ نبوت دے نال انہاں لوکاں نوں حکومت وی مل گئی تووہ لوکاں نوں اپنا حد تو‏ں زیادہ محکوم ومغلوب پاکر غرور قومی وچ مبتلا ہوجاواں گے تے اس طرح اسلام د‏‏ی حقیقی روح نوں ضائع کرکے خود وی ضائع ہوجاواں گے، اک مرتبہ آپ نے فرمایا کہ جوشخص عہد جاہلیت د‏‏ی عصبیت د‏‏ی طرف ترغیب دلائے اوہ واجب القتل اے ؛ پھراک مرتبہ فرمایا کہ اگرکسی شخص نے اپنی قرابت داری یادوستی کيتی وجہ تو‏ں کسی نوں امیر یاحاکم بنادتا؛ حالانکہ مسلماناں وچ اس تو‏ں بہتر شخص مل سکدا سی تواس نے خدا ورسول تے تمام مسلماناں د‏‏ی خیانت کی؛ غرض صرف حضرت امام حسن علیہ السلام ہی دا ایہ عقیدہ نہ سی کہ خاندانِ نبوت دے لیئے شرفِ نوت ہی کافی اے تے اس دے نال شرفِ حکومت نوں جمع نئيں ہونا چاہیے؛ بلکہ ایہی عقیدہ اکثردوسرے صحابہ کرام رضی اللہ عنہم اجمعین کاک وی سی تے حقیقت ایہ اے کہ دنیا تو‏ں شرک دے مٹانے تے شرک دے امکانات دا استیصال کرنے دے لئی ساداتِ عظام نوں جوسردارِ دوجتھ‏ے  آنحضرت صلی اللہ علیہ و آلہ وسلم  دے خاندان نال تعلق رکھدے نيں، دنیا د‏‏ی حکومت تے مادّی دولت دا خواہش مند وی نہ ہونا چاہیے؛ تاکہ اوہ فرزندیٔ محمد (صلی اللہ علیہ وسلم) تے اپنے آلِ رسول ہونے دا پورا پورا ثبوت پیش کرسکن؛ اگرآں حضرت محمد صلی اللہ علیہ وسلم ایہ حکم نہ فرماندے کہ ساداتِ عظام دے لیئے صدقہ حرام اے توہم نوں یہ توقع ہوسکدی سی کہ سادات یعنی خاندانِ نبوی ہی مستحقِ خلافت تے شہنشاہی دا حقدار اے ؛ لیکن آپ دا خاندان نبوت دے لیئے ایہ انتظام فرمنیا سب تو‏ں وڈی دلیل اس امر د‏‏ی اے کہ دنیوی حکومت وسلطنت تے مادّی دولت تو‏ں بے تعلق ہونا اپنے خاندان والےآں دے لیئے آپ پہلے تجویز فرماچکے، یاالہامِ الہٰی تو‏ں معلوم کرچکے سن، ساداتِ عظام دے لیئے ایہ اِنّا وڈا فخر اے تے انہاں دے مرتبہ نوں اس قدر بلند کردیندا اے کہ دنیا د‏‏ی دوسری قوماں جوشریعتِ اسلام نال تعلق رکھدی نيں، انہاں   اُتے جس قدر رشک کرن کم اے، دنیوی دولت تے حکومت وی اوہ چیز اے جوانسان نوں خدا تو‏ں دورمہجور کردیندی اے تے ايس‏ے لیئے قرآن وحدیث وچ دولتِ دنیا نوں حقارت د‏‏ی نظر تو‏ں دیکھیا گیا اے، تریخ اسيں نوں دسدی اے کہ دولت وحکومت کیت‏‏ی وجہ تو‏ں علمِ صحیح وی اعمالِ صالحہ   اُتے لوکاں نوں آمادہ نئيں کرسکا؛ پس شریعت حقہ د‏‏ی حفاظت انھاں لوکاں نے د‏‏ی اے جودولت وحکومت تو‏ں کچھ زیادہ تعلق نہ رکھدے سن تے ايس‏ے قسم دے لوک قیامت تک اسلام د‏‏ی حفاظت دا کم کردے رہن گے،  آنحضرت صلی اللہ علیہ و آلہ وسلم  نے فرمایا اے کہ اسلام غریباں ہی تو‏ں جاری ہويا تے غریباں ہی وچ انجام کار رہے گا، ہن اس دے بعد اس حدیث   اُتے غور کرو کہ  آنحضرت صلی اللہ علیہ و آلہ وسلم  نے فرمایا اے کہ تسيں وچ قرآن تے اپنی آل یعنی سادات نوں چھوڑدا ہاں؛ پس ایہ حدیث وی دلیل اس گل کيتی ہوجاندی اے کہ حضرت امام حسن علیہ السلام نے عین منشائے حدیث دے موافق فرمایا سی کہ: