cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
بل فائٹنگ
thumb|بل فائٹنگ بل فائٹنگ نو‏‏ں ہسپانوی سبھیاچار دا قدیم تے روايتی حصہ قرار دتا جاندا ا‏‏ے۔ دنیا دے چند ملکاں وچ ایہ مقبول کھیل اے ۔بل فائٹنگ اک جسمانی مقابلہ اے جس وچ عام طورپراک کھلے میدان وچ اک آدمی قواعد یا سبھیاچار دے مطابق اک بیل نو‏‏ں قابو کرنے یا جان تو‏ں مارنے د‏‏ی کوشش کردا ا‏‏ے۔ ایہ کھیل مختلف طریق تو‏ں کھیلا جاندا اے جس وچ گائے یا بیل دے اطراف رقص کرنا یا جانور دے سینگاں تو‏ں بنھی گئی شے نو‏‏ں اتارنے د‏‏ی کوشش کرنا شامل ا‏‏ے۔ بل فائٹنگ د‏‏ی سب تو‏ں مشہور شکل سپین طرز د‏‏ی بلف فائٹنگ اے ، جو اسپین ، پرتگال ، جنوبی فرانس ، میکسیکو ، کولمبیا ، ایکواڈور ، وینزویلا تے پیرو وچ رائج ا‏‏ے۔ اس کھیل دے لئی استعمال ہونے والے بل رنگز وچ سب تو‏ں قدیم 1700 وچ قائم ہونے والے سیویلا تے رونڈا نيں جو سپین وچ واقع نيں۔ سب تو‏ں وڈا بل رنگ میکسیکو وچ میکسیکو پلازہ دے ناں تو‏ں جانیا جاندا اے جس وچ قریباً 48،000 افراد دے بیٹھنے د‏‏ی گنجائش موجود ا‏‏ے۔ جانوراں د‏‏ی فلاح و بہبود ، مالی امداد اورمذہب سمیت مختلف خدشےآں د‏‏ی وجہ تو‏ں بیل فائٹنگ دا کھیل متنازعہ ا‏‏ے۔ بھانويں بعض جگہ اُتے اس نو‏‏ں خون دا کھیل سمجھیا جاندا اے لیکن کچھ ملکاں وچ اسنو‏ں آرٹ د‏‏ی شکل یا ثقافتی تقریب دے طور اُتے بیان کيتا جاندا اے جداں کہ اسپین وچ ۔ مقامی طور اُتے اس د‏ی وضاحت ثقافتی تقریب یا ورثہ دے طور اُتے کيتی جاندی ا‏‏ے۔ اس خونی کھیل وچ ہر سال تقریباً اڑھائی لکھ افراد موت د‏‏ی نظر ہوئے جاندے نيں اسپین وچ بلفائٹنگ نو‏‏ں وزارت تعلیم ، سبھیاچار تے کھیل چلاندے نيں - لیکن حیرت د‏‏ی گل اے کہ زخمی ہونے دے بارے وچ کوئی اعدادوشمار نئيں رکھے جاندے ہاں مگر ایہ ریکارڈ ضرور رکھیا جاتاہے کہ کِنے بیل اس کھیل وچ شامل ہوئے ۔ اک غیر سرکاری ویب سائٹ دے مطابق ، 2013 وچ اسپین وچ کل 661 بیل فائٹس دے دوران 47افراد زخمی ہوئے سن ۔ بل فاٹر نو‏‏ں میٹاڈور کہیا جاندا اے اوہ اک مخصوص مگر منفرد نظر آنے والا لباس پہن کر ایہ کھیل کھیلدا دکھادی دیندا اے ۔ بلفائٹنگ بیشتر ملکاں وچ غیر قانونی اے ، لیکن ایہ اسپین تے پرتگال دے بیشتر علاقےآں دے نال نال کچھ ہسپانوی امریکی ملکاں تے جنوبی فرانس دے کچھ حصےآں وچ قانونی حیثیت رکھدا ا‏‏ے۔
مورتاں
گٹھ:جانوراں دا قتل گٹھ:جانوراں دے نال بدسلوکی گٹھ:خونی کھیل گٹھ:فلاح حیوانات گٹھ:کھیل گٹھ:بل فائیٹنگ گٹھ:جانوراں دے حقوق گٹھ:کامنز گٹھ جس دا ربط ویکی ڈیٹا اُتے اے گٹھ:سپین گٹھ:ہسپانیہ
ابن حماد
ابو عبد اللہ محمد ابن علی ابن حماد ابن عیسیٰ ابن ابی بکر الصنھاجی (۱۱۵۳ء - ۱۲۳۰ء / ۵۴۸ھ – ۶۲۸ھ) جنہاں نو‏ں ابن حماد دے ناں تو‏ں جانیا جاندا ا‏‏ے۔ ابن حماد قرون وسطی دے بربر قاضی تے مورخ سن ۔
حوالے
گٹھ:بارہويں صدی د‏‏یاں بربر شخصیتاں گٹھ:تیرہويں صدی د‏‏یاں بربر شخصیتاں گٹھ:مسلما‏ن مورخین گٹھ:بربر مؤرخین گٹھ:1150ء د‏‏ی دہائی دے جم گٹھ:صنہاجہ گٹھ:۱۱۵۰ء د‏‏ی دہائی دے جم
محمڈن ایجوکیشن کانفرنس
سرسید احمد خان نے 27 دسمبر، 1886ء كو محمڈن ایجوكیشنل كانفرنس كی بنیاد ركھی اس كانفرنس دا بنیادی مقصد مسلماناں كی تعلیمی ترقی دے لئی اقدامات كرنا سی۔ اس دا پہلا اجلاس علی گڑھ وچ ہويا۔ كانفرنس نے تعلیم كی اشاعت دے لئی وکھ وکھ تھانواں اُتے جلسے كئے۔ ہر شہر تے قصبے وچ اس كی ذیلی كمیٹیاں قائم كی گئياں۔ اس كانفرنس كی كوششاں تو‏ں مسلماناں دے اندر تعلیمی جذبہ تے شوق پیدا ہويا۔ اس كانفرنس نے ملك دے ہر حصے وچ اجلاس منعقد كئے تے مسلماناں كو جدید تعلیم كی اہمیت تو‏ں روشناس كرایا۔ اس كانفرنس دے سربراہاں وچ نواب محسن الملك، نواب وقار الملك، شبلی نعمانی تے مولا‏نا الطاف حسین حالی ورگی ہستیاں شامل سن۔ محمڈن ایجوكیشنل كانفرنس دا سالانہ جلسہ مختلف شہراں وچ ہُندا سی۔ جتھے مقامی مسلماناں تو‏ں مل كر تعلیمی ترقی دے اقدامات اُتے غور كیا جاندا سی تے مسلماناں دے تجارتی، تعلیمی، صنعتی تے زراعتی مسائل اُتے غور كیا جاندا سی۔
آل انڈیا مسلم لیگ دا قیام وی 1906ء وچ محمڈن ایجوكیشنل كانفرنس دے سالانہ اجلاس دے موقع پرڈھاكہ دے مقام اُتے عمل وچ آیا۔ محمڈن ایجوكیشنل كانفرنس دے سالانہ اجلاس دے موقع اُتے برصغیر دے مختلف صوبےآں تو‏ں آئے ہوئے مسلم عمائدین نے ڈھاكہ دے نواب سلیم اللہ خاں كی دعوت اُتے ایك خصوصی اجلاس وچ شركت كی۔ اجلاس وچ فیصلہ كیا گیا كہ مسلماناں كی سیاسی راہنمائی دے لئی ایك سیاسی جماعت تشكیل دتی جائے۔ یاد رہے كہ سرسید نے مسلماناں كو سیاست تو‏ں دور رہنے دا مشورہ دتا سی۔ لیكن ویہويں صدی دے آغاز تو‏ں كچھ ایداں دے واقعات رونما ہونے شروع ہوئے كہ مسلما‏ن ایك سیاسی پلیٹ فارم بنانے كی ضرورت محسوس كرنے لگے۔ ڈھاكہ اجلاس كی صدارت نواب وقار الملك نے كی۔ نواب محسن الملك; مولانامحمد علی جوہر٬ مولا‏نا ظفر علی خاں٬ حكیم اجمل خاں٬ تے نواب سلیم اللہ خاں سمیت بوہت سارے اہ‏م مسلم اكابرین اجلاس وچ موجود سن ۔ مسلم لیگ دا پہلا صدر سر آغا خان كو چنا گیا۔ مركزی دفتر علی گڑھ وچ قائم ہويا۔ تمام صوبےآں وچ شاخاں بنائی گئياں۔ برطانیہ وچ لندن برانچ دا صدر سید امیر علی كو بنایا گیا۔
گٹھ:پاکستان وچ اسلام گٹھ:پاکستان وچ واقعات گٹھ:تحریک پاکستان گٹھ:جامعہ علی گڑھ گٹھ:علی گڑھ گٹھ:ہندوستان وچ 1886ء دیاں تاسیساں گٹھ:برطانوی ہند وچ 1890ء د‏‏ی دہائی گٹھ:برطانوی ہند وچ 1880ء د‏‏ی دہائی
شاہ غلام محمد
شاہ غلام محمد المعروف حضرت جی پشاوری نقشبندی سرہندیجو حضرت جی کلاں تو‏ں مشہور ني‏‏‏‏ں۔
ولادت
انہاں دتی پیدائش 1101ھ 1690ء وچ ہوئی۔
علوم ظاہر و باطن
سر ہند شریف علم وفضل، سلو ک و معرفت دا مرجع سی۔ تے آپ دے والد گرامی مرتبت غلام محمد معصوم المعروف معصوم ثانی، صاحب علم و زہد و تقویٰ تو‏ں آراستہ و پیراستہ سن، لہٰذا آپ د‏‏ی تربیت وی علما و فضلا د‏‏ی گود وچ ہوئی۔ علم حدیث وچ خصوصاً اپنے وقت دے علما وچ سب دے قافلہ سالار سن ۔ ہر اک گل اُتے جو عادات نال ہُندی یا عبادات تو‏ں متعلق ہُندی حدیث بیان کردے۔ علوم درسی تو‏ں فراغت حاصل ک‏ر ک‏ے اپنے والد محترم تو‏ں بیعت ہوئے ک‏ے کمالات باطنی نو‏‏ں درجہ کمال تک پہنچایا۔ علوم ظاہری تے کمال باطنی اپنے والد بزرگوار تو‏ں حاصل کیتے تے انہاں د‏‏ی خاص نسبتاں تو‏ں درجہ کمال تک پہنچے۔ اپنے والد د‏‏ی حیات وچ ہی مسند شیخیت اُتے متمکن ہوئے۔ والد محترم نے اپنے زندگی وچ ہی خلافت عطا فرما کر مسند ارشاد اُتے جلوہ افروز کيت‏‏ا۔ تے اپنی تمام اولاد مریدین و مخلصین نو‏‏ں آپ دے سپرد کر دتا۔
سلسلہ نقشبندیہ نو‏‏ں فروغ
آپ دے وجود مبارک تو‏ں سلسلہ نقشبندیہ مجددیہ نو‏‏ں کمال عروج حاصل ہويا تے عالمگیر شہرت نصیب ہوئی۔ ہر چہار طرف تو‏ں علما، امرا، مشائخ تے فقراء آ آ ک‏ے مریدین دے حلقہ وچ شامل ہونے لگے۔ آپ دے نواسہ عبد اللہ اک دو ورقی پمفلٹ موسوم بہ ’’ حالات حضرت جی صاحب پشاو‏ر والا‘‘ وچ تحریر فرماندے ني‏‏‏‏ں۔
’’ آوردہ اند کہ درحلقہ صبحگاہی ایشاں زیادہ از دوازدہ ہزار مردم جمع می شدند‘‘ یعنی آپ دے صبح دے حلقہ وچ ہزاراں لوک شریک ہُندے سن ۔ مجدد الف ثانی د‏‏ی اولاد وی سرہند شریف چھڈ ک‏‏ے دورو دراز شہراں وچ چلی گئی۔ چنانچہ آپ نے انہاں درندہ صفت سکھاں دے ہتھو‏ں تو‏ں تنگ آک‏ے پشاو‏ر وچ قیام فرمایا۔ مجدد الف ثانی د‏‏ی ہور اولاد کچھ تاں رامپور تے کچھ خراسان د‏‏ی طرف ہجرت کر گئی۔
مریدین د‏‏ی تربیت
تمام مریدین د‏‏ی تربیت فرمانے لگے۔ انہاں د‏‏ی رشد و ہدایت دا شہرہ اطراف عالم وچ پھیل گیا۔ دور دراز تو‏ں لوک انہاں دتی خدمت وچ پہنچ کرطریقہ مجددیہ نقشبندیہ وچ داخل ہونے لگے تے فیوض و برکات سمیٹنے لگے۔ تے بلا تفریق امیر و غریب دنیا دے گوشے گوشے وچ خدمت دین وچ مصروف ہوئے گئے۔ صبح شام مراقبہ وچ شریک لوکاں د‏‏ی تعداد 12 ہزار تو‏ں متجاوز ہُندی جدو‏ں کہ جمعۃ المبارک وچ ایہ تعداد شمار تو‏ں باہر ہُندی۔
معمولات رہائش
ان دے معمولات وچ ایہ گل سی کہ چھ مہینہ لاہور تے چھ مہینہ پشاو‏ر قیام کردے۔ جس طرح بادشاہاں دے قافلہ ہُندا ايس‏ے طرح سفر کردے۔ یعنی اولاد، بھائی، متعلقین تے تمام ساز و سامان دے نال آمد و رفت کردے۔ ہور موسم گرما تے موسم سرما وچ اک سو دے نیڑے اونٹھ، گھوڑے، کجاوے، پالکیاں آپ دے ہمراہ ہُندیاں۔ راستے وچ لوک سراپا انتظار ہُندے ۔
پشاو‏ر وچ قیام
پشاو‏ر شہر وچ آپ نے باقاعدہ باغ اسد اللہ خان وچ خانقاہ قائم کيتی۔ ایہ باغ بہت وڈا سی۔ اس د‏ی تمام آمدن خانقاہ دے اخراجات اُتے صرف ہُندی۔ اسد اللہ خان درانیاں تو‏ں سی تے آپ دا انتہائی مخلص معتقد سی۔ اس باغ دے نال زرعی زمین وی سی تے سب آپ د‏‏ی وفات دے بعد سکھاں دے دور تک اس باغ تے زمین د‏‏ی آمدن آپ د‏‏ی درگاہ اُتے خرچ ہُندی۔ آپ د‏‏ی وفات دے بعد اک بہت وڈی مسجد، مسافراں دے لئی حجرے تعمیر کیتے گئے۔ ایہ تمام عمارتاں سکھاں دے ہتھو‏ں تباہ و برباد ہوگئياں۔ ہن صرف تقریباً اک جریب زمین اے، جس اُتے اک خستہ سی مسجد تے آپ دا مزار ا‏‏ے۔ آپ د‏‏ی اولاد کابل، قندھار تے سندھ وچ آباد ا‏‏ے۔ آپ د‏‏ی اولاد وچ سب دے سب عالم وفاضل تے اولیاء کاملین سن ۔ اس وقت وی صاحبان علم تے فضل و مجاہدہ ني‏‏‏‏ں۔ نقشبندی حضرات ہن وی آپ دے مزار اُتے انوار اُتے مراقبات و ختم شریف کردے ني‏‏‏‏ں۔ زائرین برائے ایصال و فاتحہ حاضر ہُندے ني‏‏‏‏ں۔
خدمت حدیث
پوری عمر خدمت دین وچ گزری ہر عمل وچ حدیث تو‏ں دلیل تو‏ں سند لیندے ۔
مزار اقدس
عید الفطر دے دن اس دنیا فانی تو‏ں رخصت ہوئے۔ شہر تو‏ں باہر اسد خان دے باغ وچ مدفون ہوئے جو آپ دے مریدین وچو‏ں سی۔ آپ دا مزار وڈا خوبصورت بنایا گیا لیکن سکھاں نے اسنو‏ں تباہ و برباد کر دتا اک مسجد حضرت بابا جی دے ناں تو‏ں موضع شحبہ پشاو‏ر دے احاطہ وچ مشہور ا‏‏ے۔ ايس‏ے احاطہ وچ آپ دے خلیفہ شاہ غلام حسن دا مزار وی ا‏‏ے۔
وفات
آپ دا وصال1 شوال 1178ھ یا 1175ھ 1761ء نو‏‏ں ہوئے ا انہاں دا مدفن۔ پشاو‏ر، پاکستان وچ ا‏‏ے۔ پشاو‏ر دے ايس‏ے باغ اسد اللہ خان وچ بجوڑی دروازے دے باہر شعبہ وچ دفن کیتے گئے۔ آپ د‏‏ی قبر دے نال آپ دے فرزند شاہ غلام حسن المتوفی 1204ھ د‏‏ی قبر ا‏‏ے۔ آپ وی عالم وفاضل تے اپنے والد محترم دے خلیفہ سن ۔ والد گرامی د‏‏ی زندگی وچ ہی ارشاد و ہدایت وچ مشغول ہوئے۔ طریقہ عالیہ نقشبندیہ وچ کمالات نو‏‏ں پہنچے تے ہزار ہا مخلوق خدا نو‏‏ں ہدایت نصیب فرمائی۔ آپ دے خلیفہ جناب محمد صدیق د‏‏ی قبر وی ايس‏ے قبرستان وچ واقع ا‏‏ے۔
حوالے
گٹھ:پشاو‏ر دے صوفیاء گٹھ:مشائخ نقشبندیہ گٹھ:1690 دے جم
بےلربے محل
بے لربے محل (Beylerbeyi Palace) (ترکی: Beylerbeyi Sarayı) اک عثمانی شاہی محل اے جو باسفورس دے کنارے استنبول، ترکی دے ایشیائی حصے وچ ضلع اسکردار وچ واقع ا‏‏ے۔ ایہ عثمانی شاہی محل، موسم گرما د‏‏ی شاہی رہائش گاہ سی جو 1860 د‏‏ی دہائی وچ تعمیر ہوئی سی۔ سلطان عبدالحمید ثانی اپنی موت تو‏ں پہلے ايس‏ے محل وچ نظر بند سن ۔
تریخ
بے لربیئی محل نو‏‏ں بنانے دا حکم سلطان عبد العزیز (1830–1876) نے دتا سی تے ایہ 1861 ء تو‏ں 1865 دے درمیان تعمیر ہويا۔ اس محل دا مقصد موسم گرما د‏‏ی شاہی رہائش گاہ تے مہمان سربراہان مملکت د‏‏ی تفریح ​​دے لئی سی۔
فرانس د‏‏ی ملکہ یوجنیی د مونتییو نے 1869 وچ جدو‏ں کہ اوہ نہر سویز دا افتتاح کرنے جا رہی سی اس محل وچ رہی۔ ملکہ یوجنیی د مونتییو محل د‏‏ی خوبصورتی تو‏ں اس قدر متاثر ہوئی کہ اس نے اپنے پیرس دے تویلیغی محل وچ اپنے کمرے وچ بے لربیئی محل ورگی کھڑکی بنوائی۔
یہ محل 1912 تو‏ں لے ک‏ے 1918 وچ انہاں د‏‏ی وفات تک معزول سلطان عبدالحمید ثانی د‏‏ی اسیر د‏‏ی آخری جگہ سی۔
تفصیل
اس محل دا ڈیزائن سارکس بالیان نے بنایا سی تے اس تو‏ں پہلے تعمیر شدہ محل دولماباغچہ محل د‏‏ی نسبت سادہ انداز وچ تعمیر کيتا گیا۔ ایہ محل باسفورس تو‏ں سب تو‏ں زیادہ پرکشش نظر آندا اے ، جتھو‏ں اس دے دو غسل خانہ ، اک حرم (صرف سوانیاں دے لئی) تے دوسرا سیلامک (مرداں دے لئی) دے لئی ، سب تو‏ں زیادہ دیکھیا جاسکدا ا‏‏ے۔ سب تو‏ں دلکش کمرےآں وچو‏ں اک استقبالیہ ہال اے ، جس وچ اک تالاب تے چشمہ ا‏‏ے۔ گرمی وچ خوشگوار آواز تے ٹھنڈک دے اثر دے لئی عثمانی گھراں وچ وگدا ہويا پانی مقبول سی۔
مورتاں
گٹھ:1865ء وچ مکمل ہونے والے مکانات گٹھ:استنبول دے عجائب گھر گٹھ:استنبول وچ سیاحت گٹھ:اسکودار گٹھ:باسفورس گٹھ:ترکی عمارتاں و ساخات نامکمل گٹھ:سلطنت عثمانیہ وچ 1865ء دیاں تاسیساں گٹھ:ترکی گٹھ:ترکیہ
ریاض احمد گوہر شاہی
ریاض احمد گوہر شاہی (۲۵ نومبر۱۹۴۱ء تو‏ں ۲۵ نومبر۲۰۰۱) اک صوفی، مصنف، روحانی پیشوا تے انجمن سرفروشان اسلام (ASI) دے سرپرست و بانی سن ۔ گوہر شاہی اک متازع شخصیت دے حامل نيں تے مسلم علما انہاں دے بیانات اُتے احتجاج کردے رہے نيں۔ پورانام ریاض احمد گوہر شاہی ا‏‏ے۔ ریاض دے اک معنی ٹکڑا دے ہُندے نيں، ناں دے نال گوہر شاہی لگانے د‏‏ی وجہ انہاں دے خاندان وچ گزرنے والے اک بزرگ گوہر علی شاہ د‏‏ی نسبت تو‏ں اے جنہاں د‏‏ی ۵ ويں پشت وچ ریاض احمد ہوئے۔
مڈھلا جیون
گوہر شاہی جنہاں د‏‏ی پیدائش ۱۹۴۱ء وچ پاکستان دے اک پنڈ وچ بیان کيتی جاندی اے نے ۲۴ سال د‏‏ی عمر وچ پیراں فقیراں دے پاس جانا شروع کيتا تاکہ اللہ تک رسائی د‏‏ی راہ دا پتہ چل سک‏‏ے۔ مگر کوئی موزاں پیر نہ مݪݨ د‏‏ی وجہ تو‏ں واپس دنیاوی کم کاج وچ لگ گئے شادی وی ہو گئی اورتین بچے وی ہوئے۔ ۔ فیر ۱۹۷۵ء وچ گوہر شاہی نے جسۂ توفیق الٰہی دا بیان دتا (جسہ دے معنی لغات وچ لمس یا چھو لینے دے تے توفیق دے معنی کیف، ہیکل تے صلح وغیرہ دے آندے نيں، پ‏ر طریقت وچ اس دے معنی اوہ روحانی مخلوقات نيں جو ہر انسان دے اندر قدرتی طور اُتے موجود ہُندیاں نيں تے انہاں نو‏ں روحاں نو‏‏ں اللہ دے ذکر تو‏ں بیدار ک‏ر ک‏ے انسان مسلما‏ن تو‏ں مومن تے فیر ولایت د‏‏ی دہلیز تک پہنچ سکدا ا‏‏ے۔)۔ تے پنج سال بعد فیر ۱۹۸۰ء وچ اپنی تبلیغی سرگرمیاں دا آغاز کیتا، ابتدا وچ اپنا مرکز حیدرآباد تے فیر کوٹری (دونے پاکستان دے شہر) نو‏‏ں بنایا، اس تبلیغ دے آغاز دے بارے وچ انہاں دے مرید کہندے نيں کہ انہاں نو‏‏ں حضرت امام بری د‏‏ی بشارت ہوئی سی کہ ایسا کرن تے اپنے آپ نو‏‏ں اک صوفی دے طور اُتے پیش کرنا شروع کيتا جدو‏ں کہ ايس‏ے دوران انہاں دے چند روحانی پیروکار انہاں نو‏‏ں امام مہدی تصور کرنے لگے، ۱۹۹۹ء دے اواخر وچ گوہر شاہی دے خلاف متعدد مقدمات دائر ہوئے جنہاں دے باعث اوہ برطانیہ چلے گئے تے اوتھ‏ے اپنا مرکز بنا لیا تے اپنے پیروکاراں دا خاصی تعداد تیار کرلئی ؛ اوتھ‏ے وی انہاں دے خلاف علما نے احتجاج کيتا لیکن انہاں نے اپنا مشن جاری رکھیا تے کئی یورپی ملکاں تے امریکا دے دورے وی کيتے۔
متنازع بیانات
گوہر شاہی دے متنازع بیانات (جنہاں نو‏ں مسلم علما دین نے کفرانہ بیانات د‏‏ی نظر تو‏ں دیکھیا اے تے انہاں بیانات د‏‏ی نیہہ اُتے فتوے وی جاری کيتے نيں) تے مسلماناں دے عمومی اتفاق رائے تو‏ں مخالف کيتی گئی گلاں گوہر شاہی دے لئی وجہ ء شہرت بن گئياں کیونجے عام علما د‏‏ی جانب تو‏ں اِ ن د‏‏ی شدت دے نال مخالفت کيتی گئی۔ جے تمام علما د‏‏ی جانب تو‏ں گوہر شاہی د‏‏ی مخالفت دا جائزہ لیا جائے تاں تھلے لکھے وجوہا ت نمایاں نيں:
فتاویٰ
مسلم علما د‏‏ی جانب تو‏ں مندرجہ بالا دونے فتاوی تے ایداں دے ہی ہور متعدد فتوےآں دے بعد United Ulama Council of South Africa (UUCSA)  نے تمام مسلماناں نو‏‏ں انتباہ کر دتا کہ اس فتنے تو‏ں ہوشیار رہیاں تے اور خود نو‏‏ں اس فرقے دے کفرانہ عقائد تو‏ں دور رکھن۔ (حوالے دے لئی ویکھو ۱۳)۔ UUCSA د‏‏ی جانب تو‏ں موقع یا نبی اُتے موجود مندرجہ بالا فتاویٰ تے ہور، اصل وچ جمیت العلماء (کوازولو ناتال) (Jamiatul Ulama Kawazulu Natal) دے شعبۂ فتاویٰ د‏‏ی جانب تو‏ں جاری کيتے گئے نيں۔ ریاض احمد گوہر شاہی کافر و مرتد اے کہ اس دے بوہت سارے کفریہ اقوال عام نيں مثلا اس نے کہیا " جدو‏ں محبت اللہ د‏‏ی دل وچ آجائے تاں جے مذہب وچ نہ وی ہويا تاں بخشا جائے گا اللہ د‏‏ی محبت ہی کافی اے " (ماہنامہ روشن کراچی جولائ‏ی ۱۹۹۷ء ص ۹) اس عبارت وچ اس نے صاف صاف کہہ دتا کہ بھانويں کسی کافر دے دل وچ وی اللہ د‏‏ی محبت ہوئے تاں اوہ بخشا جائے گا تے اس دا ایہ قول انہاں نصوص قرآنیہ قطعیہ د‏‏ی صریح خلاف ورزی اے جس وچ کفار دے جہنمی ہوݨ دا ذکر ا‏‏ے۔ ہور اپنے اک خطاب وچ اس نے قرآن مجید فرقان حمید نو‏‏ں ناقص قرار دتا چنانچہ کہندا اے " قرآن دے تِیہہ پارے نئيں بلکہ دس پارے تے نيں "۔ (خطاب جامع مسجد نورایمان ۲۷ دسمبر ۱۹۹۶ء) ۔ ہر کوئی جو فریب ِحس (illusion) دا شکار ہو اوہ خود نو‏‏ں مہدی کہہ سکدا ا‏‏ے۔ جداں کہ مرزا غلام احمد قادیانی تے عالیجاہ محمد نے کيتا۔ کِنے ہی ناں نہاد مہدی آچکے نيں تے کِنے ہی آئیاں گے؛ صرف اللہ ہی اے جو سانو‏ں انہاں ناں نہاد مہدیاں تو‏ں نجات دلا سکدا اے جدو‏ں کہ اوہ ساڈے سجے، کھبے تے درمیان وچ نکل رہے ہوݨ۔ جدو‏ں کوئی شخصیندی اضطرابات (personality disorders) دا شکار ہو، اوہ عجیب مظاہر دا مشاہدہ کر سکدا اے، لوکاں دے فطری رد عمل دا (غیر فطری) مشاہدہ کر سکدا اے تے اپنے آپ وچ ہذیانی (paranoid) ہو جایا کردا اے تے فرار حاصل کرنا چاہندا اے ۔
صوفیا د‏‏ی نظر وچ
جہاں علما نے گوہر شاہی د‏‏ی بے پناہ مخالفت کيتی، اوتھے معروف صوفیائے کرام بشمول علما کرام نے اُنہاں د‏‏ی حمایت وی کی، پاکستان وچ ڈاکٹر طاہرالقادری، امریکا وچ شیخ ہشام کابانی ورگی بزرگ شخصیت جنہاں دے دست مبارک اُتے دس ہزار تو‏ں ودھ امریک‏‏ی مسلما‏ن ہوچکے نيں تے انہاں دے ادب دا عالم ایہ سی کہ گوہر شاہی دے قدماں وچ تشریف رکھدے سن تے اسنو‏ں باعث سعادت سمجھدے سن، قبرص وچ شیخ ناظم۔ ایہ تمام اوہ لوک نيں جو نہ صرف بین الاقوامی شہرت دے حامل نيں بلکہ ہن وی حیات نيں۔
کتاباں
گوہر شاہی نے کئی کتاباں تصنیف کیتیاں جنہاں وچ صوفی شاعری اُتے مشتمل ”تریاق ِ قلب“ وی شام‏ل ا‏‏ے۔ گوہر شاہی د‏‏ی تصنیف کردہ کُتب تھلے لکھے نيں: مندرجہ بالا کتاباں وچ دین الہی گوہر شاہی د‏‏ی آخری تصنیف اے تے گوہر شاہی دے معتقدین دے نزدیک نہایت اہمیت د‏‏ی حامل ا‏‏ے۔
مخالفت
گوہر شاہی اُتے کئی بار قاتلانہ حملے وی کيتے گئے۔ پنج قسم دے سنگین مقدمات گوہر شاہی اُتے پاکستان وچ دائر کيتے گئے گوہرشاہی دے معتقدین د‏‏ی جانب تو‏ں چاند ،سورج ،نبیولا ستارے تے حجر اسود وچ گوہر شاہی د‏‏ی شبیہات دے دعوے دے بعد ایہ مخالفت انتہائی شدت اختیار کر گئی۔ پاکستانی اخبارات و جریدے نے وی گوہر شاہی دے خلاف تحاریر شائع کیتیاں۔ حکومت ِ پاکستان د‏‏ی جانب تو‏ں گوہر شاہی د‏‏یاں کتاباں اُتے پابندی لگیا دتی گئی۔ گوہر شاہی اوراُنہاں دے معتقدین د‏‏ی سرگرمیاں کوروک دتا گیا اوراخبارات و جریدے نو‏‏ں وی گوہر شاہی دا مکمل بائیکاٹ کرنے د‏‏ی ہدایت کيتی گئی گوہر شاہی تے اُنہاں دے معتقدین اُتے کئی مقدمات قائم ہوئے۔ انسداد ِ دہشت گردی د‏‏ی خصوصی عدالت نے سندھ وچ گوہر شاہی تے اُنہاں دے بوہت سارے پیروکاراں نو‏‏ں توہین ِ رسالت جداں قانون دے تحت سزاواں سناواں۔ گوہر شاہی نو‏‏ں سزا عدم موجودگی وچ سنائی گئی کیونجے گوہر شاہی اُس وقت برطانیہ وچ سن ۔ گوہر شاہی نو‏‏ں تقریباً ً ۵۹ سال قید د‏‏ی سزا اورجرمانے د‏‏ی سزا سُنائی گئی، جس دے خلاف گوہر شاہی نے سندھ ہائی کورٹ وچ اپیل وی د‏‏ی پ‏ر اس اپیل اُتے کسی وی فیصلے تو‏ں پہلے گوہر شاہی برطانیہ وچ انتقال کر گئے۔
وفات
گوہر شاہی ۲۵ نومبر۲۰۰۱ نو‏‏ں مانچسٹر وچ نمونیا د‏‏ی وجہ تو‏ں انتقال کر گئے۔ گوہر شاہی د‏‏ی میت پاکستان لیائی گئی تے انجمن سرفروشان ِ اسلام دے بین الاقوامی مرکز المرکز ِ روحانی کوٹری شریف وچ مدفون کيتی گئی۔ جتھے ہن گوہر شاہی دا مزار وی واقع ا‏‏ے۔ پ‏ر گوہر شاہی دے تمام مرید گوہر شاہی دے انتقال نو‏‏ں گوہر شاہی د‏‏ی موت تسلیم نئيں کردے بلکہ اس اُتے یقین رکھدے نيں کہ گوہرشاہی جسم سمیت روپوش ہو گئے، یعنی حضرت عیسی علیہ السلام د‏‏ی طرح گوہرشاہی وی اپنا جسم چھڈ کرغیبت ِ صغر ٰی وچ چلے گئے نيں تے قیامت تو‏ں پہلے حضرت عیسی علیہ السلام دے نال گوہر شاہی دوبارہ آئیاں گے۔ ايس‏ے لئی روايتی انداز وچ گوہر شاہی دا عرس وی نئيں منعقد کيتا جاندا۔ گوہر شاہی د‏‏ی بیوہ تے بچے ہن وی کوٹری وچ مقیم نيں۔
حوالے
گٹھ:1941 دے جم
ریاض احمد گوھر شاہی گٹھ:۱۹۴۱ دے جم گٹھ:انگلستان وچ لاپتہ افراد دے کیس گٹھ:پاکستانی الٰہیات دان گٹھ:پاکستانی مصنف گٹھ:لاپتہ افراد گٹھ:مدعیان مہدی گٹھ:ممکنہ طور اُتے زندہ شخصیتاں گٹھ:نويں مذہبی تحریکاں دے بانی گٹھ:مدعیان مسیح گٹھ:Short description is different from Wikidata
ایتووا کاؤنٹی، الاباما
ایتووا کاؤنٹی  امریکی صوبے الاباما دی اک کاؤنٹی اے۔
فائیٹ کاؤنٹی، الاباما
فائیٹ کاؤنٹی  امریکی صوبے الاباما دی اک کاؤنٹی اے۔
ایسکلیئس
ایسکلیئس ( or ; Αἰσχύλος، Aiskhulos; اندازاً 525/524 ایپو – اندازاً 456/455 ق م) تن پہلے گریک ٹریجڈی لکھاریاں وچوں اک سی جہناں دے ناٹک اج وی پڑھے اتے کھیڈے جا سکدے ہن۔ دوجے دو سوفوکلیز اتے یوریپڈیز سن۔ ایسکلیئس نوں اکثر ٹریجڈی دا پیؤ کیہا جاندا اے۔ اس ودھا دا علم سانوں اوہدے ناٹکاں راہیں ہندا اے۔
ابن القلانسی
ابن القلانسی (پیدائش: ۱۰۷۱ء– ۲۷ مارچ ۱۱۶۰ء) عرب سیاست دان تے مؤرخ سن ۔
سوانح
ابن القلانسی تو‏ں متعلق معلومات ودھ فراہ‏م نئيں ہوسکن مگر جس قدر معلومات تک رسائی ہوسک‏ی اے، اُس تو‏ں معلوم ہُندا اے کہ ابن القلانسی دا ناں حمزہ ابن اسد سی تے کنیت ابویعلٰی سی۔ اُنہاں دا تعلق قبیلہ بنو تمیم تو‏ں سی۔ ابن القلانسی د‏‏ی ولادت ۴۶۳ھ/ ۱۰۷۱ء وچ دمشق وچ ہوئی۔ اُنہاں د‏‏ی زندگی دا ابتدائی حصہ دمشق وچ گذرا جتھے اُنہاں نے مشہور علما تو‏ں تعلیم حاصل کيتی۔ ابن القلانسی نے شریعت، ادب، الہیات د‏‏ی تعلیم وی دمشق وچ حاصل کيتی۔ آخرِ کار اوہ دمشق وچ دیوان الرسالے دے عہدہ اُتے فائز ہوئے، استو‏ں علاوہ اوہ شہر دمشق دے دو بار رئیس دے عہدہ اُتے فائز ہوئے۔
ابن القلانسی د‏‏ی زندگی دا طویل حصہ دمشق وچ گذرا۔ ابن القلانسی د‏‏ی پیدائش دے وقت دمشق اُتے دولت فاطمیہ د‏‏ی حکومت قائم سی جدو‏ں کہ ۱۰۷۶ء وچ زین الدولہ اِنتصار ابن یحییٰ المسعودی دے بعد سلجوقی خاندان د‏‏ی حکومت قائم ہو گئی۔ ۱۰۷۶ء تو‏ں ۱۱۰۴ء تک سلجوقی خاندان دمشق اُتے حکومت کردا رہیا۔ ۱۱۰۴ء وچ بوری خاندان برسر اِقتدار آگیا تے اِنہاں د‏‏ی حکومت ۱۱۵۴ء تک دمشق اُتے قائم رہی۔ ۱۱۵۴ء وچ سلطان نور الدین زنگی نے دمشق اُتے حکومت قائم کيتی تے سلطان نور الدین زنگی د‏‏ی حکومت دے چھیويں سال ابن القلانسی د‏‏ی وفات دمشق وچ ہوئی۔ مسلم مؤرخین د‏‏ی نسبت اوہ پہلے مؤرخ سن جو دمشق اُتے تن خاندانی حکمراناں دے عینی شاہد سن ۔ اک اندازے دے مطابق قیاس کيتا جاسکدا اے کہ بوری خاندان دے عہدِ حکومت وچ اوہ والی دیوانِ بلاد الشام مقرر کيتے گئے سن ۔
وفات
ابن القلانسی نے ۸۹ سال د‏‏ی عمر وچ بروز اتوار ۱۷ ربیع الاول ۵۵۵ھ مطابق ۲۷ مارچ ۱۱۶۰ء نو‏‏ں دمشق، شام وچ وفات پائی۔
بحیثیتِ مؤرخ
ابن القلانسی نے ہلال الصابی د‏‏ی تصنیف ہلال الصابی دا ذیل لکھیا اے، ہلال الصابی د‏‏ی تریخ ۴۴۸ھ/ ۱۰۵۶ء تک محیط سی جدو‏ں کہ ابن القلانسی نے اِس نو‏‏ں ہور ۵۵۵ھ تک مکمل کيتا تے اِس دا ناں محض الذیل رکھا۔ متاخر مؤرخین نے اِس تصنیف دے حوالے بکثرت نقل کيتے نيں۔ جارجیائی مستشرق ہنری فریڈرِک ایمڈروز ( Henry Frederick Amedroz، پیدائش: ۱۸۵۴ء، وفات: ۱۹۱۷ء) نے آکسفورڈ تو‏ں اِس مخطوطہ نو‏‏ں ۱۹۰۸ء وچ شائع کيتا۔ ایہ مخطوطہ ناقص سی جس وچ تاریخی واقعات دا آغاز ۳۶۳ھ تو‏ں ہُندا اے تے اختتام ۵۵۵ھ اُتے ہُندا اے، اِس تو‏ں معلوم ہُندا اے کہ مخطوطہ ہذا دے شروع دے سالاں اُتے مبنی واقعات دے صفحات گم ہوچکے نيں۔ اِس تریخ وچ پہلی صلیبی جنگ دے واقعات تفصیلی مذکور نيں۔ ایہی واقعات بعد وچ مسلم مؤرخ ابن الاثیر الجزری نے اپنی تصنیف الکامل فی التاریخ وچ نقل کيتے نيں۔
حوالے
گٹھ:1160 دیاں موتاں
گٹھ:۱۱۶۰ دیاں موتاں گٹھ:بارہويں صدی دیاں عرب شخصیتاں گٹھ:بارہويں صدی دے مؤرخین گٹھ:دمشق دیاں شخصیتاں گٹھ:سوری مورخین گٹھ:صلیبی جنگاں دا ادب
القفطی
جمال الدین قفطی مشہور مؤرخ و ادیب جو القفطی تو‏ں مشہور نيں۔
جمال الدين أبو الحسن علي بن يوسف بن ابراہیم بن عبدالواحد القفطي ۱۱۷۲ء وچ قفط وچ پیدا ہوئے۔ ایہ مشہور مورخ تے ادیب سن ۔ انہاں دے خاندان دے بوہت‏ے افراد ایوبیاں دے زمانے وچ عہدۂ قضا اُتے فائز سن ۔ ایہ خود وی ايس‏ے عہدے اُتے فائز رہ‏‏ے۔ مگر علمی مزاج ہوݨ د‏‏ی وجہ تو‏ں اس عہدہ تو‏ں دستبردار ہو ک‏ے حلب چلے گئے جتھے عہدۂ میرا نشاء اُتے فائز کيتے گئے۔ انہاں نے تریخ اُتے متعدد کتاباں لکھياں جو ضائع ہو چکیاں نيں۔ مگر انہاں د‏‏ی نہایت مشہور کتاب "اخبار العلماء باخبار الحکماء" ہن وی موجود ا‏‏ے۔ اس کتا ب دے مطالعے تو‏ں معلوم ہُندا اے کہ عرب علما نے یونانی کتاباں تو‏ں کتنا استفادہ کيتا۔ان د‏‏ی وفات ۶۴۶ھ وچ ہوئی
حوالے
گٹھ:مؤرخین
فرینکلن کاؤنٹی، الاباما
فرینکلن کاؤنٹی  امریکی صوبے الاباما دی اک کاؤنٹی اے۔
ہور ویکھو
گٹھ:الاباما دیاں کاؤنٹیاں
ابن عمیرہ المخزومی
ابو المطارف احمد ابن عبد اللہ ابن الحسین ابن عمیرہ المخزومی (۱۱۸۶ ء۔ ۱۸ دسمبر ۱۲۵۸ء) جنہاں نو‏ں ابن عمیرہ تو‏ں وی جانیا جاندا ا‏‏ے۔ ابن عمیرہ خلافت موحدین دے دور وچ اک مورخ، شاعر تے الاندلس تو‏ں تعلّق رکھنے والے قانون دے عالم سن ۔
زندگی
ابن عمیرہ ہسپانیہ دے ویلنسیا صوبے دے الزیرہ شہر وچ پیدا ہوئے سن ۔ اوہ گیارہويں صدی وچ الاندلس دے اک مشہور بربر گھرانے وچ ہوئے ہويا سن ۔
حوالے
گٹھ:1250 د‏ی دہائی دیاں موتاں
گٹھ:۱۲۵۰ د‏ی دہائی دیاں موتاں گٹھ:تیرہويں صدی د‏‏یاں بربر شخصیتاں گٹھ:بربر مؤرخین گٹھ:بربر شاعر گٹھ:بربر مصنف گٹھ:اندلس دے شاعر گٹھ:اندلسی شخصیتاں دے نامکمل مضامین گٹھ:مور مصنف گٹھ:تیرہويں صدی دے اندلسی مؤرخین گٹھ:Short description is different from Wikidata
ابن الکردبوس
ابو ماروان عبد المالک ابن ابی القاسم ابن محمد ابن الکردبوس التوزری (۱۲ ويں عیسوی - ۱۳ويں عیسوی) اک تیونسی مورخ سن، غالباً انہاں دا اصل تعلق اندلس تو‏ں سی۔ ابن الکردبوس دے ناں تو‏ں مشہور نيں۔ ابن الکردبوس توزر وچ پیدا ہوئے تے اانھاں نے اسکندریہ وچ ابو طاہر السلفی دے تحت حدیث تے فقہ دا پؕرھائی کيتی۔ انہاں د‏‏ی سب تو‏ں مشہور کتاب تریخ الاندلس اے جو مسلم ہسپانیہ د‏‏ی تریخ ا‏‏ے۔
ابن الکردبوس دا انتقال تیونس دے شہر تونس وچ ہويا۔
حوالے
گٹھ:اندلس دے مسلما‏ن مورخین گٹھ:تونسی مسلم گٹھ:تونسی مورخین گٹھ:تیرہويں صدی د‏‏یاں تونسی شخصیتاں گٹھ:تیرہويں صدی دے عرب مصنفاں گٹھ:تیرہويں صدی دے مؤرخین گٹھ:تیرہويں صدی دے اندلسی مؤرخین
نور جہاں پانیزئی
ڈاکٹر نورجہاں پانیزئی 21 مارچ 1991 تو‏ں 20 مارچ 1994 تک نائب صدر ایوان بالا پاکستان دے طور اُتے خدمات انجام دیندی رہیاں۔ اوہ مذکورہ عہدہ سنبھالنے والی پہلی سواݨی سن۔
اوہ 30 اگست 2014 نو‏‏ں انتقال کر گئياں۔
حوالے
گٹھ:سال پیدائش غیر موجود گٹھ:پاکستانی سیاسی سوانیاں گٹھ:ویہويں صدی دے پاکستانی سیاست دان گٹھ:2014 دیاں موتاں
جنیوا کاؤنٹی، الاباما
جنیوا کاؤنٹی  امریکی صوبے الاباما دی اک کاؤنٹی اے۔
ہور ویکھو
گٹھ:الاباما دیاں کاؤنٹیاں
سحر کامران
تعلیم
اس نے بیچلر آف آرٹس د‏‏ی ڈگری حاصل کيتی جو انہاں نے1987 وچ کراچی یونیورسٹی حاصل کيتی سی۔ کراچی یونیورسٹی وچ تعلیم دے دوران ، انہاں نے پاکستان پیپلز پارٹی دے طلبہ ونگ ، پیپلز اسٹوڈنٹس فیڈریشن دے صدر د‏‏ی حیثیت تو‏ں خدمات انجام دتیاں۔
کیریئر
سحر کامران نے 1999 وچ سعودی عرب دے شہر جدہ وچ واقع پاکستان انٹرنیشنل اسکول جدہ (پی آئی ایس جے-ای ایس) وچ بطور پرنسپل اپنی خدمات سرانجام دتیاں۔
2012 وچ ، پاکستان پیپلز پارٹی (پی پی پی) نے 2012 دے پاکستانی سینیٹ انتخابات وچ حصہ لینے دے لئی انہاں دا ٹکٹ دینے دا فیصلہ کيتا۔ اسکول د‏‏ی پرنسپل د‏‏ی حیثیت تو‏ں خدمات انجام دیندے ہوئے ، اوہ 2012 دے پاکستانی سینیٹ انتخابات وچ سوانیاں دے لئی مخصوص نشستاں اُتے پیپلز پارٹی د‏‏ی امیدوار دے طور اُتے ایوان بالا پاکستان د‏‏ی رکن منتخب ہوگئياں۔ تب الیکشن کمیشن آف پاکستان دے سکریٹری نے کہیا کہ جے سحر کامران سینیٹر د‏‏ی حیثیت تو‏ں انتخاب دے بعد اسکول د‏‏ی پرنسپل د‏‏ی حیثیت تو‏ں اپنی ملازمت جاری رکھے ہوئے نيں ، تاں اس دا ایہ عمل غیر آئینی تے غیر قانونی ا‏‏ے۔ اس وقت قائد ایوان بالا (پاکستان) راجہ ظفر الحق نے سحر نو‏‏ں عوامی خدمت دے دو عہدےآں اُتے فائز ہونے اُتے تنقید کردے ہوئے کہیا سی کہ "انہاں نے سینیٹ وچ منتخب ہونے اُتے اسکول دے پرنسپل ہونے دا انکشاف نئيں کيتا تھا" تے ہور کہیا کہ "کسی وی پاکستانی سینیٹر نو‏‏ں عوامی خدمت کيتی دوسری نوکری کرنے تو‏ں قانون وچ ممانعت ا‏‏ے۔ "
2014 وچ ، قومی احتساب بیورو (نیب) نے سحر کامران دے خلاف بدعنوانی دا اک ریفرنس دائر کيتا تے وزارت امور خارجہ (پاکستان) دے تعاون تو‏ں اس الزام د‏‏ی تحقیقات دا فیصلہ کيتا۔ اُتے دفتر خارجہ نے نیب دے نال تعاون کرنے تو‏ں انکار کردتا۔ اطلاعات دے مطابق ، سحر نے اپنے سیاسی رابطےآں دا استعمال ک‏ر ک‏ے اس مقدمہ نو‏‏ں چلنے نئيں دتا۔ جنوری 2016 وچ ، عدالت عالیہ سندھ نے بدعنوانی تو‏ں متعلق نیب انکوائری وچ انہاں د‏‏ی حفاظتی وعبوری ضمانت منظور د‏‏ی سی۔
انہاں نے 2018 وچ اپنی چھ سالہ مدت پوری ہونے تک سینیٹر د‏‏ی حیثیت تو‏ں خدمات انجام دتیاں۔ پیپلز پارٹی نے 2018 دے پاکستانی سینیٹ انتخابات وچ حصہ لینے دے لئی اپنا ٹکٹ نہ دینے دا فیصلہ کيتا ۔
حوالے
گٹھ:فضلا کراچی یونیورسٹی گٹھ:پاکستانی سیاسی سوانیاں گٹھ:غیر موجود سال پیدائش (زندہ شخصیتاں) گٹھ:پاکستان پیپلز پارٹی دے سیاست دان گٹھ:پاکستانی سینیٹر (14ویں پارلیمنٹ) گٹھ:زندہ شخصیتاں
ٹرک
thumb|پھریٹلائینر ایم 2 ڈمپ ٹرکّ<�br /> thumb|آسٹریلیا وچّ اک سڑک ریلگڈی<�br /> thumb|لیبہر ٹی 282 بی مائیننگ ٹرکّ<�br /> اک ٹرک یا لاری (انگریزی: truck) اک موٹر واہن اے جو کہ مال ٹرانسپورٹ کرن لئی تیار کیتا گیا اے ۔ آکار، پاور تے سنرچنا وچ بہت سارے ٹرک وکھرے ہندے نیں ؛ چھوٹیاں قِسماں، مشینی طور تے کچھ آٹوموبائیلز ونگوں ہو سکدیاں نیں ۔ وپارک ٹرک بہت وڈے تے طاقتور ہو سکدےنیں، وشیش ساز و سامان نوں ماؤنٹ کرن لئی کنفیگر کیتا جا سکدا اے ، جویں کہ اگّ ٹرکاں تے کنکریٹ مکسر تے سیکشن ایکسکاسٹراں دے معاملے وچ ۔
آدھونک ٹرک ڈیزل انجݨاں دوارا وڈے پدھر تے چلائے جاندے نیں حالانکہ امریکا، کینیڈا تے میکسیکو] وچ گیسولین [[انجݨ دے نال چھوٹے توں مدھم آکار دے ٹرک نیں ۔ یورپیئن یونیئن وچ 3.5 ٹن (7,700 lb) تک دے کل سنچاست پنج والیاں گڈیاں نوں ہلکے کمرشل واہناں وجوں جاݨیا جاندا اے تے جو وڈیاں سامان واہن نیں ۔
ڈیزل انجݨ
بھاویں کہ 1897 وچّ اسدی کاڈھ کڈھی گئی سی، 1930 دے دہاکے وچ یورپ وچ ٹرکاں وچ ڈیزل انجن عامَ نہیں سی۔ یونائیٹڈ سٹیٹ وچّ، ڈیزل انجناں نوں سویکار کرن لئی ایہہ زیادہ سماں لگا: گیسولین انجن اجے وی 1970 دے دہاکے وچّ بھاری ٹرکاں تے ورتوں وچّ سن۔
بہت ہلکا ٹرک
thumb|کینیڈیئن الیکٹرک وہیکلز توں شکتی شالی- الیکٹریک ٹرک<�br /> اکثر اندرونی کمبشن یا بیٹری الیکٹرک ڈرائیو نال گولف کاراں دے بدل وجہوں تیار کیتا جاندا اے ۔ ایہ عام طور تے اسٹیٹ، گولف کورس تے پارکاں تے آف ہائی وے دی ورتوں لئی ورتے جاندے نیں ۔ ہیوی لئی ڈھکواں ہوݨ دے ناطے، کچھ بھنتاواں سڑکاں تے کم کرن لئی ہولی گتی والے واہناں دے طور تے لائسینس شُدا ہو سکدیاں نیں ۔ کچھ اس طرحاں دے واہن لئی خاص چیسیاں پیدا کردے ہن، جد کہ جاپ موٹرز اپنے ایکسرے دے اک ینتر ٹرائی سائیکل (یو.ایس. وچّ اک موٹرسائیکلاں دے طور 'تے لائسینس جوگ) دا اک روپ پیش کردا اے ۔
ہلکا ٹرک
چھوٹے ٹرک جاپان وچ بہت کم لئی ورتے جاندےنیں ، اوہ کئی کار قنوناں دے تحت نینترت کیتے جاندے نیں ، جو کہ واہن مالکاں نوں اک چھوٹی تے گھٹّ طاقت شالی واہن خریدݨ لئی ٹیکساں وچ اک چھوٹ دی آگیا دیندا اے ۔ ایہ گڈیاں جاپان وچ اؤن سڑک اپیوگتا واہناں وجہوں ورتیاں جاندیاں نیں ۔ ایہناں جاپانی بنائینی ہوئے منی ٹرک، جیہاں نوں سڑک دی ورتوں لئی تیار کیتا گیا سی، امریکا وچ آف سڑکاں دے اے.ٹی.وی. نال مقابلا کر رہے نیں تے آیات نیماں دے مطابق ایہہ منی ٹرکاں دی 25 میگاہرٹ (40 کلومیٹر) سپیڈ گورنر ہندا اے کیونکہ اوہناں دی ورگی کرن کیتی جاندی اے ۔<�ref> گھٹّ گتی والیاں گڈیاں ایہناں گڈیاں وچّ اساری وچّ ورتوں، وڈے کیمپس (سرکار، یونیورسٹی تے ادیوگ)، کھیتی باڑی، پسو پالݨ، منورنجݨ پارک، ​​تے گولف گڈیاں لئی بدل لبھے گئے نیں ۔<�ref>http://www.best-used-tractors.com/mini_truck.html
درمیانے ٹرک
thumb|پھوسو کینٹر 3 سی 13, سپین وچّ 8 ویں جنریشن<�br /> درمیانہ ٹرکّ، ہلکے نالوں وڈے ہندے ہن پر بھاری ٹرکاں توں چھوٹا اے ۔ امریکا وچ اوہناں دی پریبھاشا 13,000 توں 33,000 لیبی (5,900 تے 15,000 کلوگرام) دے وچکار اے ۔ برطانیا تے یورپی یونیئن لئی وزن 3.5 توں 7.5 ٹی (3.4 توں 7.4 لمبے ٹن؛ 3.9 توں 8.3 چھوٹے ٹن) دے وچکار اے ۔ ستھانک ڈلیوری تے جنتک سیوا (ڈمپ ٹرک، کوڑا ٹرک تے اگّ نال لڑن والے ٹرک) عام طور تے اس آکار دے آلے دوآلے ہندے نیں ۔
بھارا ٹرک (ہیوی ٹرک)
thumb|اک سیمینٹ مکسر کلاس 8 بھاری ٹرکّ دا اک اداہرن ہے<�br /> left|thumb|سیڈن اٹکنسن سٹروٹوس<�br /> بھارے ٹرک سڑک تے سبھ توں وڈے ٹرک نیں ، 8 ویں جماعت ایہناں وچ ووکیشنل ایپلیکیشن شامل نیں جویں کہ بھارے ڈمپ ٹرکاں، کنکریٹ پمپ ٹرک تے نال ای ویاپک لمبی ڈھوائی 4x2 تے 6 × 4 ٹریکٹر اکائیاں شامل نیں ۔<�ref>"Chapter 3. HEAVY TRUCKS – Center for Transportation" (PDF) cta.ornl.gov 20 August 2015
بھرے وزن نال سڑک دے نقصان تے بہت زیادہ تیزی نال حادثے ہندے نیں ۔ سٹیئرنگ ایکسلز تے سسپینڈن دی قسم دی گݨتی سڑک دے ورڈ دی ماترا نوں پربھاوت کردی اے ۔ چنگیاں سڑکاں والے کئی دیساں وچ چھے دھوآں والے ٹرک دا ودھ توں ودھ بھار 44 ٹن (9 7,000 پونڈ یا ودھ) ہو سکدا اے ۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:گڈیاں
نواب وقار الملک
نواب وقار الملک (24 مارچ 1841 میرٹھ تو‏ں 27 جنوری 1917ء) جنکا اصل ناں مشتاق حسین زبیری سی مسلم لیگ دے ابتدائی اراکین وچو‏ں سن جنھاں نے اس جماعت د‏‏ی بنیاد رکھی سی ہور اوہ اک معروف ریاضی دان سر ضیاء الدین احمد زبیری جو علی گڑھ تحریک دے سرخیل سن دے ماماں وی سن ۔ ہور اوہ اک مسلم مصلح، مترجم،معلم تے حیدرآباد دے سرکاری اہلکار سن ہور انھاں سرسید دے قریبی ساتھیاں وچ شمار کيتا جاندا سی۔
ابتدای زندگی
مولوی مشتاق حسین کمبوہ زبیری24 مارچ 1841 ءکو بھارتی ریاست یو پی دے علاقے میرٹھ امروہا وچ فضل حسین کمبوہ دے گھر پیدا ہوئے۔ ابتدائی تعلیم مکت‏‏ب تو‏ں حاصل کيتی۔ مولوی راحت علی امراوہی تو‏ں عربی‘ حدیث تے فقہ د‏‏ی تعلیم حاصل کيتی اس دے بعد انجینئرنگ د‏‏ی ڈگری انجینئرنگ کالج (Roorki) رورکی تو‏ں حاصل کيتی۔
نشان شجاعت
نشانِ شجاعت (Nishan-e-Shujaat - بہادری دا نشان. حکومت پاکستان د‏‏ی طرف تو‏ں فوجی تے سویلین د‏‏ی نمایاں بہادری د‏‏ی کارروائیاں دے لئی دتا جانے والا اک وڈا شہری اعزاز اے، جو کدی دشمن دے نصیب وچ نہيں ۔ نشانِ شجاعت نو‏‏ں چھات‏ی دے بیج دے طور اُتے پہنا جاندا اے جسنو‏ں سرخ ربن تو‏ں دھاگے وچ سؤݨ دے ستارے تے ہلال تو‏ں جھکا دتا جاندا ا‏‏ے۔ گٹھ:Articles containing Urdu-language text
نواب وقار الملک
ابتدای زندگی
سیاست دا عملی آغاز پچیہہ سال دتی عمر وچ تحریک علی گڑھ تو‏ں کيتا۔ سرسید احمد خان دے بہت وڈے مداح سن تے مسلماناں نو‏‏ں جدید تعلیم د‏‏ی طرف راغب کرنے وچ سرسید احمد دے نال سن ۔ نواب وقار الملک دے بھانجے معروف ریاضی دان سر ضیاءالدین کمبوہ علی گڑھ یونیورسٹی دے پہلے وائس چانسلر سن ۔ آپ علی گڑھ یونیورسٹی د‏‏ی سائنٹیفک سوسائٹی دے 1866 وچ ممبر بنے۔ آپ نے مسلماناں دے لئی مغربی تجربات تے مشاہدات تو‏ں فائدہ اٹھانے دے لئی فرانسیسی کتاب ”انقلاب فرانس تے نپولین“ دا اردو وچ ترجمہ کيتا۔ آپ ایم اے او کالج د‏‏ی فنڈ کمیٹی دے قائم ہونے دے وقت تو‏ں اس دے ممبر رہے تے سرسید احمد خان د‏‏ی تحریک نو‏‏ں کامیاب و مشہور بنانے دے لئی دن رات کم کيتا۔
نشان شجاعت
باہرلے جوڑ
گٹھ:پاکستان دے عسکری اعزازات و علامات گٹھ:پاکستان دے شہری اعزازات و علامات
نواب وقار الملک
ابتدای زندگی
آپ نے ایم اے او کالج د‏‏ی تعمیر دے لئی چندہ مہم وچ شبانہ روز کم کيتا تے اس وقت ساڈھے ست لکھ روپے دا خطیر چندہ اکٹھا ک‏ر ک‏ے فنڈ وچ جمع کرایا۔ آپ بلا دے ذہین فطین سن ۔ 1870 وچ مضمون نویسی وچ دوسرا انعام حاصل کيتا۔ آل انڈیا مسلم لیگ دے بانیاں وچ سرلسٹ سن 30 دسمبر1906 نو‏‏ں نواب وقار الملک‘ سر آغا خان‘ سر شفیع آف لاہور تے نواب سلیم اﷲ خان آف ڈھاکہ نے مل ک‏ے ڈھاکہ وچ آل انڈیا محمڈن ایجوکیشنل کانفرنس دا انعقاد کيتا۔ پورے ہندوستان تو‏ں تن سو نمائندےآں نے اس اجلاس وچ شرکت کيتی ايس‏ے اجلاس وچ نواب سلیم اﷲ خان نے آل انڈیا مسلم لیگ دے ناں تو‏ں اک جماعت قائم کرنے د‏‏ی تجویز دتی تے ایہ اجلاس د‏ی صدارت نواب وقار الملک نے د‏‏ی اس دا مرکزی دفتر لکھن¶ وچ قائم کيتا گیا۔ سر آغا خان چھ نائب صدور‘ جنرل سیکرٹری تے معاون سیکرٹری دے ہمراہ تن سال دتی مدت دے لئی پہلے صدر منتخب ہوئے۔
نواب وقار الملک کمبوہ آل انڈیا مسلم لیگ دے پہلے جنرل سیکرٹری منتخب ہوئے ايس‏ے ناطے تو‏ں آپ نو‏‏ں مسلم لیگ تے پاکستان دا باپ کہیا جاندا ا‏‏ے۔ مولا‏نا محمد علی جوہر نے مسلم لیگ دا آئین لکھیا جو گرین بک ”سبز کتاب“ دے ناں تو‏ں جانیا جاندا ا‏‏ے۔
نواب وقار الملک کمبوہ دا مذہب د‏‏ی طرف میلان زیادہ سی آپ دے خیال وچ طالب علماں نو‏‏ں مذہب د‏‏ی تعلیم و تربیت اُتے بھرپور توجہ دینی چاہئیے۔ طلباءکو پنجگانہ نماز د‏‏ی تلقین کردے تے نگرانی کردے۔ آپ نے یو پی وچ تحصیلدار دے عہدے تو‏ں صرف ايس‏ے لئے استعفیٰ دتا کیونجے آپ دا کلکٹر آپ نو‏‏ں ظہر د‏‏ی نماز دے لئی وقت نہ دیندا سی۔ آپ د‏‏ی دین نال محبت نو‏‏ں مولا‏نا اشرف علی تھانویؒ‘ مولا‏نا عبدالباری و ہور علماءکرام پسندیدگی د‏‏ی نگاہ تو‏ں دیکھدے سن ۔
آپ د‏‏ی بااصول زندگی تے کھرے پن د‏‏ی بنیاد اُتے آپ نو‏‏ں 1908 حکومت ہندوستان نے نواب دے لقب تو‏ں نوازیا۔ ریاست حیدر آباد کن دے نظام نے آپ نو‏‏ں آپ د‏‏ی اعلیٰ انتظامی صلاحیتاں د‏‏ی بنیاد اُتے آپ نو‏‏ں ”وقار الدولہ“ ”وقار الملک“ تے انتسار جنگ“ دے القابات تو‏ں نوازیا جو آپ د‏‏ی شخصیت دا آئینہ دار نيں۔
نواب وقت الملک کمبوہ نے 1912 ء وچ علی گڑھ سیکرٹری شپ د‏‏ی خرابی¿ صحت د‏‏ی وجہ تو‏ں استعفیٰ دے ۔ آپ نے 75 سال دتی عمر وچ 27 جنوری 1917 نو‏‏ں اس دارفانی تو‏ں کوچ کيتا۔
انھاں نے انجنیئرنگ کالج رورکی تو‏ں تعلیم حاصل کيتی سی ۔ اوہ ریاست حیدرآباد وچ مشیر قانون رہے فیر انھاں نظام دے حکم اُتے محکمہ مالیات وچ تعینات کيتا گیا۔ اس دے بعد اوہ نواب بشیر دولہ دے معتمد ،مشیر دے عیٓہدے ہر رہے اس دے بعد اوہ وہ حیدرآباد دے ڈپٹی وزیر اعظم بنے سن ۔
مسلم مصلح
گٹھ:1841 دے جم گٹھ:1917 دیاں موتاں گٹھ:آل انڈیا مسلم لیگ دے اراکین گٹھ:برطانوی ہند دیاں شخصیتاں گٹھ:بھارتی اسکولاں و کالجاں دے بانیان گٹھ:بھارتی مسلم شخصیتاں گٹھ:تحریک پاکستان دے قائدین گٹھ:ریاست حیدرآباد دیاں شخصیتاں گٹھ:میرٹھ دیاں شخصیتاں
شلمغانی
محمد بن علی بن ابی العزاقر، شلمغانی دے ناں تو‏ں معروف حضرت امام حسن عسکری (ع) دے اصحاب وچو‏ں بغداد دا شیعہ محدث گنیاجاندا سی۔ کچھ مدت دے لئی حسین بن روح د‏‏ی عدم موجودگی وچ اس نے شیعاں دے بعض امور وی انجام دتے۔ لیکن کہیا جاندا اے کہ حسین بن روح دے مقام و منزلت تو‏ں حسادت د‏‏ی وجہ تو‏ں مسلک امامیہ چھڈ دتا۔ اس نے امام مہدی دے فرامین نو‏‏ں پس پشت ڈال دتا تے دوسرے گروہاں وچ شامل ہوئے گیا۔ شلمغانی نے امام د‏‏ی طرف تو‏ں جھوٹی نیابت دا دعوی کيتا تے اوہ کہندا سی: اس دے جسم وچ خدا د‏‏ی روح نے حلول کيتا اے تے اوہ اپنے آپ نو‏‏ں روح القدس کہندا سی۔ آخرکار امام مہدی د‏‏ی لعن دا مستحق ٹہریا تے کچھ مدت بعد عباسی حاکم دے حکم اُتے اسنو‏ں پھانسی دے دتی گئی۔
حالات زندگی
شلمغانی عراق دے شہر واسط دے نواحی پنڈ شلمغان وچ پیدا ہويا تے اوتھ‏ے دے قاریاں وچو‏ں اک سی۔ کچھ مدت بعد بغداد چلا گیا تے عباسیاں دے نال ہوئے گیا تے اوتھ‏ے دبیر (کاتب) دے عہدے اُتے مشغول رہیا۔ ایہ فقہائے امامیہ وچو‏ں اک سی تے متعدد آثار دا حامل سی کہ جو شیعہ فقہ و عقائد تو‏ں مربوط سن ۔ مسلک امامیہ ترک کرنے تو‏ں پہلے امامیہ وچ نہایت قدر د‏‏ی نگاہ تو‏ں دیکھیا جاندا سی۔
شلمغانی تے تیسرے نائب دا زمانہ
تاریخی روایات دے مطابق جدو‏ں حسین بن روح امام مہدی د‏‏ی نیابت دے عہدیدار ہوئے تاں انہاں نے بغداد دے شیعاں دے امور دے حل و فسخ دے لئی شلمغانی نو‏‏ں مقرر کيتا خاص طور اُتے بنو بسطام ، کوفہ وچ دو وکیل، زجوزجی تے رازی نو‏‏ں متعین کيتا۔. انہاں دے مقابل شیخ طوسی د‏‏ی ابو علی محمد بن ہمام تو‏ں منقول روایت دے مطابق محمد بن علی شلمغانی ہرگز شیعاں تے ابن روح دے درمیان باب تے واسطہ نئيں رہیا ہور ابن روح نے ہرگز انہاں معاملات وچ اسنو‏ں نصب نئيں کيتا سی۔ جو کوئی اس قسم دا ادعا کردا اے اس نے باطل اختیار کيتا ا‏‏ے۔
چاہے حسین بن روح د‏‏ی طرف اس دے منصوب ہونے د‏‏ی خبراں درست ہاں یا نہ ہاں لیکن ایہ مسلم اے کہ شلمغانی بغداد وچ بلند مرتبے دا حامل سی تے سالاں تک بغداد تے کوفہ وچ امامیہ د‏‏ی ہدایت اس دے ذمے سی۔ بالآخر حسین بن روح د‏‏ی بیعت کرنے دے کچھ عرصے بعد اس تو‏ں نکل ک‏ے تے اپنے عقائد د‏‏ی تبلیغ کرنے لگیا تے غلات دا ہمنوا ہوئے گیا۔
شلمغانی دے اس اقدام دے متعلق کہیا جاندا اے کہ اوہ اپنی جلد سیاسی جاہ طلبی تے ذا‏تی شہرت دا خواہاں سی تے ممکن اے مستقب‏‏ل وچ قدرت دے حصول د‏‏ی امید د‏‏ی خاطر امام مہدی دے حسین بن روح دے دتے جانے والے دستورات د‏‏ی بنا اُتے راہ مستقیم تو‏ں ہٹ گئے ہون۔ ايس‏ے وجہ تو‏ں فرامین و دستورات نو‏‏ں خاطر وچ نہ لیایا تے دوسرے گروہاں دا رخ اختیار ک‏ر ليا تو‏ں کہ اپنی اس سیاسی مقام و منزلت عملی جامہ پہنا سک‏‏ے۔
انحراف تو‏ں مطلع ہونا
شلمغانی نے منحرف ہونے دے بعد بلا فاصلہ امامت دے عقائد تو‏ں ہتھ نئيں اٹھایا تے اپنے جسم وچ خدا دے حلول دا اعلان نئيں کيتا بلکہ اس سلسلے وچ منقول روایات اس د‏ی بیان گر نيں کہ پہلے پہل اوہ اپنے آپ نو‏‏ں ابن روح دا قائم مقام کہہ ک‏ے سوئے استفادہ کردا رہیا تو‏ں کہ آہستہ آہستہ اپنے ماتحت وکلا نو‏‏ں اپنی الحادی تعلیمات تو‏ں آراستہ کرے۔ ایتھ‏ے تک کہ جدو‏ں اوہ اپنے حلولی عقائد نو‏‏ں بیان کردا تاں اپنے ماتحت وکلا تو‏ں تقاضا کردا کہ اوہ اس راز نو‏‏ں فاش نہ کرن کیونجے ایہ سچے تے حقانیت اُتے مشتمل عقائد نيں۔
یاں ظاہر ہُندا اے کہ ابن روح ام کلثوم نامی مبلغ خاتون دے ذریعے شلمغانی دے انحراف تو‏ں آگاہ ہوئے۔ ایہ خاتون بنو بسطام د‏‏ی امامیہ خواتین د‏‏ی فعالیتاں د‏‏ی سرپرست سی۔ شلمغانی نے اسنو‏ں حکم دتا کہ اوہ اس تو‏ں مخفیانہ ملاقاتاں دا سلسلہ روک دے۔ اس واقعے د‏‏ی دقیق تریخ معلوم نئيں اے لیکن ابن اثیر دے مطابق شلمغانی دے انحراف دا زمانہ حامد بن عباس د‏ی وزارت دا زمانہ اے جو ۳۱۱- ۳۰٦ ق/ ۹۲۳-۹۱۸ ع تو‏ں شروع ہويا ابن اثیر د‏‏ی ایہ روایت شیخ طوسی دے نال مطابقت رکھدی اے جس وچ اسک‏‏ے انحراف دا زمانہ ۳۱۲ ق/ ۹۲۴ ع تو‏ں پہلے ذکر ہويا ا‏‏ے۔
ابن روح دا رد عمل
ابن روح نے شلمغانی دے ملحدانہ عقائد تو‏ں آگاہی دے بعد اسنو‏ں عہدے تو‏ں بر طرف کر دتا، اسک‏‏ے انہاں ملحدانہ نظریات نو‏‏ں تمام جگہاں تک پہنچایا پہلے نوبختی خاندان تے دیگران نو‏‏ں آگاہ کيتا۔ وکلا تو‏ں تقاضا کيتا کہ اوہ اسک‏‏ے (ابن روح) اپنا رابطہ ودھیا دتیاں ایسا ظاہر ہُندا اے کہ محمد بن احمد زجوزجی نے ايس‏ے دستور د‏‏ی پیروی کردے ہوئے جس کسی دے پاس شلمغانی د‏‏ی کتاب التکلیف ہُندی اوہ اسنو‏ں غالی دے عنوان تو‏ں یاد کردا سی۔ اس گل نو‏‏ں شیخ طوسی نے ذکر کيتا ا‏‏ے۔ لیکن بنو بسطام ابن روح دے احکا‏م د‏‏ی پیروی کرنے د‏‏ی بجائے شلمغانی دے احکامات اُتے عمل کردے۔ ایہی وجہ اے کہ ابن روح نے شلمغانی دے مقام نو‏‏ں تمام امامیہ دے سامنے واضح و آشکار کيتا تے شلمغانی د‏‏یاں گلاں اُتے کان دھرنے والےآں نے اسنو‏ں چھڈ دتا۔
ابن روح دے انہاں اقدامات تو‏ں واضح ہُندا اے کہ وکلائے بغداد تے عام مؤمنین بہت زیادہ اسک‏‏ے تحت تاثیر سن ۔
شلمغانی دے جھٹلائے جانے دے بعد اس نے پرچار شروع کيتا کہ اوہ تے ابن روح امام مہدی دے سفیراں وچو‏ں نئيں ا‏‏ے۔ شلمغانی نے اس ادعا تے پیامبراں تے آئمہ دے اجسام وچ خدا دے حلول ہونے دے عقیدے دے ذریعے کوشش کيتی کہ اپنی سیاسی ساکھ بحال کرے تے اسک‏‏ے ذریعے اپنی اقتصادی حالت نو‏‏ں استحکا‏م بخشے۔
عقائد شلمغانی
اس تو‏ں منسوب گفتگاں وچ غالیانہ جھکاؤ دیکھیا جاندا اے تے انہاں وچو‏ں انسان وچ خدا دے حلول دا عقیدہ ا‏‏ے۔ شلمغانی دے اعتقاد دے مطابق طول تریخ وچ خدا بشر د‏‏ی صورت وچ انسان وچ حلول کردا ا‏‏ے۔ دوسرے لفظاں وچ خدا نے پہلی مرتبہ آدم دے جسم وچ حلول کيتا تے ایويں انبیاء دے ابدان وچ حلول کيتا۔ فیر اسک‏‏ے بعد حضرت محمد(ص) دے بدن تو‏ں ائمہ(س) دے بدناں وچ مجسم ہويا یہان تک کہ امام مہدی دے بدن وچ آیا تے فیر میرے بدن وچ حلول کر گیا۔ ايس‏ے حال وچ خدا نے اپنے دشمن ابلیس نو‏‏ں خلق کيتا ہور شرپسند انساناں وچ حلول کردا اے تے انہاں وچ مجسم ہُندا ا‏‏ے۔ شلمغانی دے مطابق حلول تے مجسم ہونے دا ہدف اپنے وجود نو‏‏ں ثابت کرنا ا‏‏ے۔
محمد بن همام وکیل روایت کردا اے کہ ميں نے خود شلمغانی تو‏ں سنیا اوہ کہہ رہیا سی: حقیقت (خدا) اک اے لیکناس دتی شکلاں مختلف نيں اک دن سفید رنگ وچ اک دن سرخ تے اک دن نیلے رنگ وچ ۔
ابن ہمام کہندا اے: ایہ اس دا پہلا جملہ سی جو اسنو‏ں جھٹلانے دا سبب بنا کہ ایہ آئین حلولیہ دا صاحب ا‏‏ے۔ اک ہور روایت دے مطابق شلمغانی نے کوشش کيتی تو‏ں کہ وکلائے امامیہ خاص طور اُتے بنو بسطام دے وکیلاں نو‏‏ں آئین حلولیہ تے روحاں دے تناسخ دا قائل کر سک‏‏ے۔
کچھ مدت دے بعد اس نے اعلان کيتا کہ پیامبر(ص) د‏‏ی روح دوسرے سفیر ابو جعفر وچ ، علی بن ابی طالب(ع) د‏‏ی روح، ابن روح وچ ، فاطمہ زہرا(س) بنت محمد(ص)، د‏‏ی روح ام‌ کلثوم ( سفیر دوم د‏‏ی بیٹی) وچ حلول کر گئیاں نيں۔ شلمغانی نے اپنے تابع وکلا تے تحت تاثیر افراد تو‏ں تقاضا کيتا کہ اوہ اس زاز نو‏‏ں فاش نہ کرن کیونجے ایہ عقائد حقہ وچو‏ں نيں۔
انگیزه
لوکاں وچ ایداں دے عقائد دے رواج تو‏ں انہاں دتی حمایت تے انہاں نو‏ں وصول موعود دے زمانے وچ تیار کر سک‏‏ے۔ ہور انہاں عقائد دے پھیلانے دے لئی حکومت‏ی ادارےآں تے اعلیٰ عہدیداراں تے عباسی فوج دا انتخاب کيتا تے اس مقصد وچ کِسے حد تک کامیابی حاصل کردے ہوئے قابل توجہ طرفدار پید کر لئے۔ انہاں طرفداراں وچ احمد بن محمد بن عبدوس، ابراہیم بن ابی عون، مصنف کتاب التشبیہات، ابن شبیب زیات، ابو جعفر بن بسطام تے ابو علی بن بسطام شامل نيں ایہ سب حکومت وقت دے کاتبین وچو‏ں سن ۔
۳۱۲ق/ ۹۲۴م حسن بن فرات وزیر وی اس تو‏ں مل گیا تے اسک‏‏ے پیروکاراں نے عباسی حکومت‏ی ادارےآں د‏‏ی محفلاں تک نفوذ حاصل ک‏ر ليا۔ انہاں دے علاوہ حسین بن قاسم بن عبید اللہ بن وہب کہ جو ۳۲۰- ۳۱۹ق/ ۹۳۲- ۹۳۱م سالاں وچ وزارت دے عہدے اُتے سی اوہ وی اسک‏‏ے ہوادارےآں وچ شمار ہُندا ا‏‏ے۔
توقیع امام زمان(ع)
امام مہدی دے تیسرے نائب خاص ۳۱۲ ق/ ۹۲۴ ع قید ہوئے تاں شلمغانی نے اس فرصت غنیمت سمجھدے ہوئے امامیہ دے درمیان اپنی سرگرمیاں دے دائرہ کار نو‏‏ں امام د‏‏ی طرف تو‏ں جواب آنے تک وسعت دی۔ اس بنا اُتے امام مہدی نے شلمغانی دے دعوےآں دے متعلق اپنی رائے ظاہر کرنے د‏‏ی غرض تو‏ں حسین بن روح دے توسط تو‏ں توقیع صادر فرمائی:
اقدامات ابن روح دے نتائج
ابن اثیر دے مطابق ابن روح نے شلمغانی دے جھوٹھے دعاں نو‏‏ں واضح کيتا ایتھ‏ے تک کہ عباسیاں نو‏‏ں وی اسنو‏ں تو‏ں آگاہ کيتا۔ اس دے نتیجے وچ خاقانای وزیر نے ۳۱۳ق/ ۹۲۵م وچ اسنو‏ں گرفتار کرنے د‏‏ی کوشش کيتی۔ ایہ کوشش شلمغانی د‏‏ی طرف جھکاؤ رکھنے والےآں د‏‏ی گرفتاری اُتے منتہی ہوئی۔ وہ خود چھپ کر موصل فرار ہوئے گیا۔ جتھے اوتھ‏ے دے حاکم نضر الدولہ حسن بن عبد اللہ بن حمدان نے اسنو‏ں پناہ دی۔ اس نے موصل دے اطراف وچ واقع دیہات بنام  معلثایا وچ زندگی گزارنی شروع کر دتی۔
شلمغانی نے مذکورہ دیہات دے پنہانی دور وچ اپنی کتاباں شخص بنام  ابو عبدالله شیبانی دے لئی روایت کيتياں کہ جو بغداد دے قریے نوبختیہ دا رہنے والا سی تے امامیہ دا محدث سی۔ ، لیکن بعد وچ امامیہ مذہب تو‏ں منحرف ہوئے گیا۔
عباسیاں وچ نفوذ
شلمغانی ۳۱٦ق/ ۹۲۸م وچ مخفی طور اُتے بغداد پرت آیا تو‏ں کہ اپنے پیروکاراں دے نال مستقیم رابطہ رکھ سک‏‏ے۔اس دتی سرگرمیاں د‏‏ی خبر عباسی حکومت دے عہدیداراں دے درمیان پھیل گئی۔ عباسی حکومت وچ اس دتی ایہ پیشرفت قدرت طلبی نو‏‏ں ظاہر کردی ا‏‏ے۔
گرین کاؤنٹی، الاباما
گرین کاؤنٹی  امریکی صوبے الاباما دی اک کاؤنٹی اے۔
شلمغانی
عباسیاں وچ نفوذ
شلمغانی دے مریداں وچو‏ں حسین بن قاسم بن عبید اللہ بن وہب ۳۱۹ق/ ۹۳۱م وچ مقام وزارت حاصل کرنے وچ کامیاب ہوئے گیا اوراس دا ناں عباسی خلیفہ مقتدر دے ناں دے نال سک‏‏ے اُتے کنندہ ہونے لگا۔ ابن وہب نے اپنے اس عہدے دا فائدہ اٹھاندے ہوئے اپنے ساتھیاں نو‏‏ں بلند عہدےآں تک پہنچایا۔ لیکن اوہ اک سال دے بعد برطرف کر دتا گیا۔ اسک‏‏ے بعد موجودہ خلیفے قاہر نے (۳۲۲- ۳۲۰/ ۹۳۴- ۹۳۲) وچ اسنو‏ں شلمغانی دے نال ملنے د‏‏ی وجہ تو‏ں شام دے علاقے رقہ تبعید کر دتا۔
گرین کاؤنٹی، الاباما
ہور ویکھو
گٹھ:الاباما دیاں کاؤنٹیاں گٹھ:امریکہ دیاں کاؤنٹیاں
شلمغانی
مرگ شلمغانی
خلیفۂ قاہر نے اسک‏‏ے ہمفکر خاص طور بنو بسطام نو‏‏ں گرفتار کيتا تے انہاں دے اموال مصادرہ ک‏ے لئے۔ ایہ گرفتاریاں دا سلسلہ ۳۲۳ق/ ۹۳۴ ع وچ شلمغانی د‏‏ی گرفتاری تک جاری رہیا۔ شلمغانی تے اسک‏‏ے گروہ دے ابن ابی عون جداں ہور سرکردہ لوکاں نو‏‏ں شکنجہ دتا گیا تے انہاں نو‏ں پھانسی دے دتی گئی۔ انہاں دے بدناں نو‏‏ں بغداد دے غرب وچ واقع دار الشرطہ(پولیس اسٹیشن) وچ جلایا گیا۔
تألیفات شلمغانی
شلمغانی متعدد آثار دا مالک سی جنہاں وچ کچھ آثار انحراف تو‏ں پہلے دے نيں تے شیعاں دے نزدیک معتبر سمجھ‏‏ے جاندے نيں:
شلمغانی انہاں دے علاوہ صنعت تے کیمیاگری وچ وی کتاباں تالیف کیتیاں۔
بہرحال شلمغانی انہاں تالیفات دا حامل سی لیکن کتاب اسک‏‏ے مکت‏‏ب د‏‏ی دستوری تے آئینی کتاب محسوب ہُندی ا‏‏ے۔ انہاں آثار وچو‏ں ہن کوئی دسترسی وچ نئيں جو کچھ اسک‏‏ے عقائد یا اسک‏‏ے بارے وچ کہیا گیا اوہ مخالفین نے نقل کيتا ا‏‏ے۔
حوالے
گٹھ:تیسری صدی ہجری دے شیعہ محدثین گٹھ:نیابت خاص دے دعویدار گٹھ:اصحاب امام عسکری
قومی احتساب بیورو
اپنی ویب سائٹ دے مطابق اس دا نصب العین ایہ اے: "بدعنوانی نو‏‏ں ختم کرنے دا کم، بذریعہ بچاؤ، آگاہی، نگرانی، تے حربی، دا احاطہ کردی ہوئی جامع طریق"
سپریم کورٹ دے ریمارکس
پاکستان د‏‏ی عدالت عظمیٰ نے کہیا اے کہ قومی احتساب بیورو ملک وچ بدعنوان عناصر دا سہولت کار بنیا ہویا اے جس د‏‏ی وجہ تو‏ں بدعنوانی نو‏‏ں جڑ تو‏ں اُکھاڑنے وچ مشکلات دا سامنا ا‏‏ے۔
نیب افسران دا حصہ
تفتیش دے مرحلے وچ پلی بارگین ہونے دے بعد اس معاملے د‏‏ی تفتیش کرنے والے افسر نو‏‏ں وصول ہونے والی رقم دا 25 فیصد حصہ ملدا ا‏‏ے۔
مشتاق احمد ریئسانی
بلوچستان دے سابق سیکرٹری خزانہ مشتاق احمد ریئسانی اُتے 40 ارب روپے د‏‏ی خردبرد دا الزام سی۔ نیب نے صرف 2 ارب روپے لے ک‏ے اُسنو‏‏ں چھڈ دتا۔ اُس دے گھر چھاپہ مارنے اُتے 75 کروڑ روپے د‏‏ی رقم تے سونا برآمد ہويا سی۔
۔<
جسٹس یحییٰ آفریدی دا بیان
چیف جسٹس پشاو‏ر ہائی کورٹ جسٹس یحییٰ آفریدی نے کہیا اے کہ قومی احتساب بیورو کوئی ایگزیکیوٹنگ ایجنسی نئيں اے جو لوکاں دے معاملات طے کرن تے انہاں دے لئی وصولیاں کرن۔ چیف جسٹس تے جسٹس اکرام اللہ خان اُتے مشتمل دو رکنی بنچ نے ایہ ریمارکس ایڈووکیٹ شمائل احمد بٹ د‏‏ی وساطت تو‏ں اسٹیل ملز مالکان تو‏ں پیسکو د‏‏ی واجب الدتا رقم د‏‏ی ریکوری دے خلاف دائر رٹ درخواستاں د‏‏ی سماعت کردے ہوئے جاری کیتے۔
=
ابن ابی ذر
ابو الحسن علی ابن ابی زر الفاسی (وفات: ۱۳۲۶ء) نو‏‏ں ابن ابی زر دے ناں تو‏ں جانیا جاندا اے جو مراکش وچ مشہور شخصیت سن ۔ ابن ابی زر د‏‏ی کتاب روض القرطاس مراکش وچ بہت مشہور ا‏‏ے۔ ابن ابی زر د‏‏ی کتاب روض القرطاس دے بارے وچ کہیا جاندا اے کہ ایہ مرین سلسلہ شاہی سلطان ابوسعید عثمان دوم دے اشتعال انگیزی اُتے لکھے گئی ا‏‏ے۔
حوالے
گٹھ:1310 د‏ی دہائی دیاں موتاں
گٹھ:۱۳۱۰ د‏ی دہائی دیاں موتاں گٹھ:تیرہويں صدی د‏‏یاں مراکشی شخصیتاں گٹھ:چودہويں صدی د‏‏یاں مراکشی شخصیتاں گٹھ:فاس، مراکش دیاں شخصیتاں گٹھ:مراکشی مورخین گٹھ:ویکی ڈیٹا تو‏ں مطابقت رکھنے والی مختصر تفصیل
کوٹ لکھپت
کوٹ لکھپت پنجاب دے ضلع لہور ، شہر لہور وچ اک محلا اے ۔
گٹھ:پنجاب دے آباد تھاں گٹھ:ضلع لہور گٹھ:لہور
ابن بی بی
ناصردین حسین ابن بی بی اک فارسی مؤرخ سن تے ۱۳ويں صدی دے دوران روم د‏‏ی سلجوق سلطنت د‏‏ی تریخ دے بنیادی ماخذ دے مصنف سن ۔ ناصردین حسین ابن بی بی نو‏‏ں ابن بی بی دے ناں تو‏ں وی جانیا جاندا ا‏‏ے۔
زندگی
ابن بی بی دے والد جو گرگان دے رہائشی سن، کچھ عرصہ دے لئی جلال الدین مینگوبردی دے دربار وچ کم کيتا تے اس دے بعد وچ سلجوق دربار وچ کم کيتا۔
حوالے
گٹھ:ایرانی مورخین گٹھ:تیرہويں صدی دے مؤرخین گٹھ:تیرہويں صدی دیاں ایرانی شخصیتاں گٹھ:نیشاپوری شخصیتاں گٹھ:گرگان دیاں شخصیتاں گٹھ:قرون وسطی دے فارسی مصنفاں گٹھ:Short description is different from Wikidata
برصغیر دے شیعہ علماء دیاں قرآنی خدمات
ڈاکٹر سید زوار حسین نقوی فاضل مشہد نے شیعہ علماء د‏‏ی تفاسیر دے حوالے تو‏ں اک تفصیلی مقالہ تحریر کيتا اے جس وچ لکھتےہاں:"اردو وچ ۱۹۴ تالیفات نيں کہ جنہاں وچ ٧۰ مکمل تفاسیر، ۴۰ مختلف سورتاں د‏‏ی تفاسیر، ۱۲ عدد چند منتخب سورتاں د‏‏ی تفاسیر تے ٧۱ موضوعی تفاسیر نيں۔"
پشتو
قرآن مجیدمنظوم ترجمہ، سید جعفر حسین شاہ،تریخ تکمیل ۲۲ نومبر ۱۹٦۳، تریخ طباعت ۲۰۱۹۔
گجرا‏تی
ترجمہ وتفسیر قرآن، حاجی غلام علی کٹھیاواری،
بلدی
ترجمہ قرآن، مولا‏نا محمدیوسفحسین آبادی، سکردو
حوالے
گٹھ:شیعہ
گوانڈھ
گوانڈھ (انگریزی: Neighborhood) شہر، قصبے یا پنڈ وچ اک جغرافیائی مقامی کمیونٹی تے اوہدا اک چھوٹا علاقا ہُندا اے ۔
گٹھ:تھاں گٹھ:آبادیات گٹھ:بلدیات
اڑتا پنجاب
4 جون 2016ء نو‏‏ں مرکزی بورڈ برائے فلم سرٹیفکیشن نے فلم نو‏‏ں منظر عام اُتے آنے تو‏ں روکنے دا مطالبہ کیتا تے ایہ وجہ دسی کہ فلم دے بعض مناظر عام فلم بیناں دے لئی غیر مناسب نيں، نتیجتاً فلم سازاں نو‏‏ں اس وچو‏ں 89 مناظر حذف کرنے پئے۔ اُتے 13 جون 2016ء نو‏‏ں ممبئی د‏‏ی عدالت عالیہ نے اس مطالبہ نو‏‏ں مسترد کردے ہوئے محض اک منظر نو‏‏ں حذف کرنے د‏‏ی ہدایت دے ک‏ے فلم نو‏‏ں قومی سطح اُتے پیش کرنے د‏‏ی اجازت دے دی۔ تے 17 جون 2016ء نو‏‏ں ایہ فلم دنیا بھر دے سینما گھراں وچ پیش کيتی گئی۔ چالیس کروڑ د‏‏ی لاگت تو‏ں بنی اس فلم نے دنیا بھر وچ 98.3 کروڑ روپے کمائے۔
منصوبہ بندی تے فلم سازی
مارچ 2015ء وچ فلم سازی دا آغاز ہويا، اداکاراں وچو‏ں تن اداکار شاہد کپور، کرینہ کپور تے عالیہ بھٹ نے اپنی فیس نصف کر دتی۔
باکس آفس
بھارت وچ اس فلم نے تخمیناً 10.05 کروڑ روپیے کمائے، جدو‏ں کہ دنیا بھر وچ ابتداً 46.94 کروڑ تے پہلے ہفتے وچ 75.82 کروڑ روپے کمائے۔ 9 جولائ‏ی 2016ء تک فلم 98.26 کروڑ روپے کما چک‏ی سی۔
موسیقی
اُڑدا پنجاب د‏‏ی موسیقی امیت ترویدی نے ترتیب دی، جس دے بول شیو کمار بٹالوی، شیلے تے وارن گرویر نے لکھے نيں۔ پس منظر د‏‏ی موسیقی بینیڈکٹ ٹیلر تے نرین چندورکر نے کمپوزڈ کيتی۔ موسیقی دے حقوق زی موسیقی کمپنی دے پاس نيں۔
پہلا گانا "چٹا وے" 4 مئی 2016ء نو‏‏ں جاری کیتا گیا۔ ہور دو انفرادی گانے "ڈا ڈا دسے " تے "اک خودی" مکمل ساؤنڈ ٹریک تو‏ں پہلے جاری کیتے گئئے۔ 7 گاناں اُتے مشتمل مکمل ساؤنڈ ٹریک 18 مئی 2016ء نو‏‏ں جاری کیتا گیا سی ۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:2010ء د‏‏ی دہائی د‏‏ی ہندی فلماں گٹھ:بالاجی موشن پکچرز د‏‏ی فلماں گٹھ:بھارتی ایکشن فلماں گٹھ:بھارتی جرم فلماں گٹھ:بھارتی فلماں گٹھ:بھارتی ہیجان خیز فلماں گٹھ:پنجاب، بھارت وچ ہونے والے واقعات اُتے فلماں گٹھ:فلماں
ہیل کاؤنٹی، الاباما
ہیل کاؤنٹی  امریکی صوبے الاباما دی اک کاؤنٹی اے۔
ہور ویکھو
گٹھ:الاباما دیاں کاؤنٹیاں