cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
1848ء دے انقلابات
میراث
انقلابی دے بعد د‏‏ی دہائی وچ 1848 دے بعد ، بوہت گھٹ بظاہر تبدیل ہويا سی تے بوہت سارے مورخین انقلابی انقلاباں نو‏‏ں اک ناکامی سمجھدے سن ، کیونجے مستقل ڈھانچے وچ تبدیلیاں د‏‏ی بظاہر کمی محسوس ہُندی سی۔ حالے حال ہی وچ ، کرسٹوفر کلارک نے اس دور د‏‏ی خصوصیت کيتی اے جو 1848 دے بعد 'حکومت وچ انقلاب' دے زیر اثر رہیا۔ کارل مارکس نے انقلابات دے بورژوا کردار اُتے مایوسی دا اظہار کيت‏‏ا۔ پروسیہ دے وزیر اعظم اوٹو وان مانٹیوفیل نے اعلان کيت‏‏ا کہ ریاست نو‏‏ں ہن کسی 'املاک د‏‏ی زمین د‏‏ی ملکیت د‏‏ی طرح' نئيں چلایا جاسکدا۔ پرشیا وچ ، اگست وان بیت مین ہول وِگ دے پریوئسچس ووچن بلاٹ اخبار (سن 1851 وچ ) نے رجعت پسند کریوزیٹنگ دھڑے دے خلاف پرشین قدامت پسند سیاست داناں تے صحافیاں نو‏‏ں جدید بنانے دے لئی اک مشہور دکان دے طور اُتے کم کيت‏‏ا۔ 1848 دے انقلابات دے بعد نو مرکز پرست اتحاداں دا غلبہ سی جو مزدور طبقے د‏‏ی سوشلزم دے خطرے تو‏ں گھبرائے ہوئے لبرلز نے گھبرائے ہوئے سن ، جداں کہ کاور دے تحت پیڈسٹیمونی کونیبیو وچ دیکھیا گیا ا‏‏ے۔
.
1848 دے بعد د‏‏ی حکومتاں نو‏‏ں عوامی دائرے تے مقبول دائرے نو‏‏ں زیادہ تاثیر دے نال سنبھالنے اُتے مجبور کيت‏‏ا گیا ، جس دے نتیجے وچ پروسیئن زینٹل اسٹیل فار پرپنجنجیلیہنیٹین (سنٹرل پریس ایجنسی ، قائم 1850) ، آسٹریا دے زینسور اینڈ پولیزیہوفسٹیل تے فرانسیسی سمت گورنال ڈی کی مقبولیت وچ اضافہ ہويا لا لائبریری (1856)۔
اس دے باوجود ، کچھ انقلابی تحریکاں دے لئی فوری طور اُتے کچھ کامیابیاں ملیاں سن ، خاص طور اُتے ہیبسبرگ د‏‏ی سرزمین وچ ۔ آسٹریا تے پرشیا نے 1850 تک جاگیرداری دا خاتمہ کيت‏‏ا ، جس تو‏ں کساناں د‏‏ی تعداد وچ بہتری آئی۔ اگلے 20 سالاں وچ یورپی متوسط طبقے نے سیاسی تے معاشی فائدہ حاصل کيت‏‏ا۔ فرانس نے مردانہ آفاقی استحکا‏م نو‏‏ں برقرار رکھیا۔ روس بعد وچ 19 فروری 1861 نو‏‏ں سرفرز نو‏‏ں آزاد کريں گا۔ ہبسبرگ نو‏‏ں آخر کار 1867 دے اوسلیچ وچ ہنگریاں نو‏‏ں زیادہ خودمختاری دینا پئی۔ انہاں انقلابات نے ڈنمارک دے نال نال نیدرلینڈ وچ دیرپا اصلاحات دا باعث بنے۔
رین ہارڈ روپ نے 1848 دے انقلاباں نو‏‏ں سازشاں د‏‏ی نشو و نما دے ذریعے جدید دشمنی دی نشو و نما وچ اہ‏م موڑ قرار دتا اے جس نے یہودیاں نو‏‏ں معاشرتی انقلاب د‏‏ی دونے قوتاں دے نمائندے دے طور اُتے پیش کيت‏‏ا (واضح طور اُتے ویانا د‏‏ی جوزف گولڈ مارک تے ایڈولف فشفوف وچ لکھیا گیا اے ) تے بین الاقوامی سرمایہ ، جداں کہ ایڈورڈ وان ملر ٹیلرنگ د‏‏ی 1848 د‏‏ی رپورٹ وچ دیکھیا گیا اے ، مارکس د‏‏ی نی ریہتھلے زیتونگ کے ویانا نمائندے ، جس نے اعلان کيت‏‏ا: "ظلم پیسہ تو‏ں ہُندا اے تے ایہ رقم یہودیاں د‏‏ی اے "۔
تقریبا 4000 جلاوطنی رجعت پسندانہ تعفن تو‏ں بھجدے ہوئے امریکا آئے سن ۔ انہاں وچو‏ں 100 جرمن ٹیکنس د‏‏ی حیثیت تو‏ں ٹیکساس ہل ملک گئے۔ زیادہ وسیع پیمانے اُتے ، بوہت سارے مایوس تے ستائے انقلابی ، خاص طور اُتے (اگرچہ خصوصی طور اُتے نئيں) جرمنی تے آسٹریا د‏‏ی سلطنت نال تعلق رکھنے والے افراد ، نويں دنیا وچ یا زیادہ آزاد خیال یورپی ملکاں وچ غیر ملکی جلاوطنی دے لئی اپنے آبائی وطن چھڈ گئے: ایہ تارکین وطن فورٹی ایٹرز(48ز) دے ناں تو‏ں جانے جاندے سن ۔
مقبول سبھیاچار وچ
اسٹیون برسٹ تے ایما بل دا 1997 ء دا افسانوی ناول فریڈم اینڈ نیسیسی 1848 دے انقلاباں دے نتیجہ وچ انگلینڈ وچ قائم ہويا ا‏‏ے۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:1848ء دے تنازعات گٹھ:انقلابی لہراں گٹھ:انیہويں صدی دے انقلابات گٹھ:تریخ اشتراکیت گٹھ:رومانیت گٹھ:یورپ دی تریخ گٹھ:قوم پرست تحاریک گٹھ:یورپ وچ 1848ء
گربا
گربا (گجراتی بولی وچ ) گجرات دا اک مشہور لوک ناچ اے۔ ایہہ نام سنسکرت دے ککھّ-ٹاپو توں اے۔
پچھان
گربا گجرات، راجستھان اتے مالوا صوبے وچ پرچلت اک لوک ناچ جسدا مول شروع علاقہ گجرات اے۔ اجکلھ اسنوں جدید  کوریوگرافی وچ تھاں حاصل ہو گیا اے۔ اس روپ وچ اس دا کجھ پرشکار ہویا اے پھر وی اس دا لوک ناچ دا تتّ اکھنڈت اے۔
شروع وچ دیوی دے نزدیک سچھدر گھٹ وچ دیپ لے جان دے کرم وچ ایہہ ناچ ہندا سی۔ اس پرکار ایہہ گھٹ دیپگربھ کہاندا سی۔ ورنلوپ توں ایہی شبد گربا بنّ گیا۔ اجکلھ گجرات وچ نراتے دے دناں وچ کڑیاں کچے مٹی دے سچھدر گھڑے نوں پھولپتی توں سجاکے اس دے چارے پاسے ناچ کردیاں ہن۔
گٹھ:ناچ گٹھ:بھارت دے ناچ
خالصہ دربار ریکارڈ
خالصہ دربار ریدارڈ سیتا رام کوہلی دی تصنیف اے جو سکھ سلطنت دے ابتدائی تے آخری ایام دے دستاویزاں دا مجموعہ اے۔ ایہ دو جلداں تے مشتمل اے۔
لکھن دی وجہ
29 مارچ 1849 نوں جدوں  سکھ سلطنت ختم ہو گئی تے صوبہ پنجاب (برطانوی ہند) دا الحاق برطانوی ایسٹ انڈیا کمپنی نال ہو گیا۔ اِس دوران حکومت پنجاب دے ہتھ سکھ سلطنت دے دستاویزاں تے معاہدےآں دیاں نقلاں آئیاں جو فارسی زبان وچ سن۔ ایہ سکھ سلطنت دے ابتدا توں یعنی مہاراجا رنجیت سنگھ دے عہدِ حکومت دے آغاز توں لے کے 1849 تک دے مکمل دستاویزات سن جو حکومت پنجاب دے سول سیکرٹریٹ آفس (موجودہ مقبرہ انارکلی، واقع اندرون سول سیکرٹریٹ، لاہور) وچ محفوظ کردتے گئے سن ۔ ایہ دستاویزات 1915  تک اپنی اصل حالت وچ محفوظ پئے رہے، حتیٰ کہ   پنجاب یونیورسٹی نے مؤلف سیتا رام کوہلی نوں سکھ سلطنت دا ریکارڈ مرتب کرنے تے تعینات کیتا۔ سیتا رام کوہلی نے 4 سال دی محنت نال ایہ ریکارڈ دستاویزات دی مدد نال مرتب کیتا تے 1919  دے شروع تک یہ مکمل ہو گیا۔
تریخ
ایہ ریدارڈ 129 چھنداں (چھند اوہ دستاویزات ہوندے نیں جنہاں نوں عموماً کاغذ نوں گول کرکے رکھ دتا جائے تے غیر مطبوعہ ہوئے) تے مشتمل سن جو سکھ سلطنت دے 38 سالاں یعنی 1811 توں مارچ 1849  تک دا مکمل دستاویزاتی ریکارڈ سی۔ حکومت پنجاب نے جدوں  اِنہاں دستاویزات دی ترتیب دے لئی کم شروع کروایا تے اودوں تک اِنہاں چھنداں وچوں بعض نوں دیمک کھا چکی سی، مگر مترجمان دیاں کوششاں نال ایہ دستاویزات نقل کرلیے گئے۔ اِنہاں چھنداں نوں چمڑے دیاں فائلاں وچ سنبھال کے رکھیا گیا سی۔
زبان
ایہ تمام معاہدے تے دستاویزات فارسی زبان وچ تے خط شکستہ وچ تحریر ہوئے۔
اشاعت
اِس دی پہلی اشاعت لاہور توں 1919 وچ ہوئی۔
ہکا
ہکا اک چینی بولی اے جیہڑی تھلویں چین چ بولی جاندی اے۔ ایدے بولن والیاں دی گنتی 34 ملین دے نیڑے اے۔
گٹھ:بولیاں گٹھ:بولی گٹھ:دنیا دیاں بولیاں گٹھ:زباناں گٹھ:لسانیات گٹھ:بولیاں بلحاظ دیس گٹھ:ایشیا دیاں بولیاں گٹھ:چین دیاں بولیاں
عثمان دوم
۔ thumb|150px|عثمان دوم
عثمان دوم 1618ء تو‏ں لے ک‏ے اپنی وفات تک خلافت عثمانیہ د‏‏ی باگ ڈور سنبھالنے والا سلطان سی۔ اوہ 3 نومبر 1604ء نو‏‏ں توپ کاپی محل استنبول ترکی وچ پیدا ہوئے تے 20 مئی 1622ء نو‏‏ں وفات پائی۔ انہاں نے 1607ء وچ پیدا ہونے والی عائشہ نال شادی کيتی۔ اوہ سلطان احمد اول دا بیٹا سی۔ انہاں د‏‏ی والدہ سلطان ماہ فیروز خدیجہ سلطان سن۔
گٹھ:1604 دے جم گٹھ:1622 دیاں موتاں گٹھ:1622ء دے جرائم گٹھ:استنبول دیاں شخصیتاں گٹھ:ترک حکمران گٹھ:ترک شاعر گٹھ:جدید طفل حکمران گٹھ:خادم الحرمین الشریفین گٹھ:خلافت عثمانیہ گٹھ:ستارہويں صدی دے خلفاء گٹھ:ستارہويں صدی دے عثمانی سلطان گٹھ:سلاطین عثمانیہ گٹھ:سلطنت عثمانیہ دے ترک گٹھ:سلطنت عثمانیہ دے مرد شاعر گٹھ:سلطنت عثمانیہ وچ سیاسی قتل گٹھ:شخصیتاں بلحاظ ترک نسب گٹھ:عثمانی سیاسی مقتولین گٹھ:عثمانی شاعر گٹھ:عثمانیہ خاندان گٹھ:مسلم سیاسی شخصیتاں گٹھ:مقتول خلیفہ گٹھ:مقتول شاہان
عثمان II اک عثمانی ترک سلطان سی۔
بارلے جوڑ
گٹھ:ترک سلطان گٹھ:ترک شخصیتاں گٹھ:ترک لوک
امن دا فرشتہ
امن دا فرشتہ میونخ جرمنی چ اک یاگار اے۔ اے 1871 دی فرانس جرمن لڑائی دے مگروں 25 وریاں دے رہن والے امن دے مگروں ایتھے بنائی گئی۔ اے اک اچے تھم تے امن دے فرشتے دی بتی اے۔ اے تھم 38 میٹر اچا اے۔ ایدے تے امن دے فرشتے دی بتی نائیکے ورگی اے۔ ایدی نیو 1896 چ رکھی گئی تے اے 1899 چ بنیا۔
ضلع ویروویتیتسا پودراوینا
کروشیا تھلویں وشکارلے یورپ دا اک دیس اے۔ اسدا راجگڑھ زاغرب شہر اے ۔ کروشیا انتظامی طور اتے 20 ضلعےآں تے راجگڑھ زاغرب چ ونڈیا ہویا اے ۔
ضلع ویروویتیتسا پودراوینا کروشیا دے 20 ضلعےآں چوں اک ضلع اے اسدا دا راجگڑھ ویروویتیتسا شہر اے ۔
شٹراسے دس 17 جونی
شٹراسے دس 17 جونی برلن دی اک سڑک دا ناں اے جیہڑی انتر دن لندن توں لے کے جت دا کالم تک جاندی اے اے برلن شہر دے وشکار پارک تیرگارتن چوں لنگدی اے۔ سوویٹ لڑائی چیتا وی ایسے سڑک تے اے۔
ہیبو
ہیبو لیہندے دا اک مشہور مقامی لوک-ناچ جو اتھوں دے جٹّ ویاہ شادی دے موقعے اُتے عامَ نچدے ہن۔ نچار گول گھیرے وچ کھڑے ہو جاندے ہن اتے اپنیاں دوویں باہواں ساہمنے ول سدھیاں پھیلا کے نچدے اتے گھیرے وچ گھمدے جاندے ہن۔ باہواں جذبات نال اکسار ہو کے کدے لہر وانگ ابھردیاں ڈگدیاں تے کدے جھولے وانگ جھلکیاں انوکھا مورت پیش کردآں ہن۔ اسدے نال ہی سریر نوں لچکارے دتے جاندے ہن۔ ایہہ ناچ جھمر نالوں وکھرا اے جھمر وچ باہواں سدھیاں ساہمنے ول نہیں پھیلائیاں جاندیاں، سگوں چھاتی توں رتا ہیٹھا رکھ کے تاڑی ماری جاندی اے۔ ہیبو ناں آکھناں دا وی وستو بنیا اے جویں-اٹھ نہ سکے تے ہیبو پیا نچے
حوالے
گٹھ:ناچ
ابراہیم ۱
ابراہیم I اک عثمانی ترک سلطان سی۔
بارلے جوڑ
گٹھ:ترک سلطان گٹھ:ترک شخصیتاں گٹھ:ترک لوک
انتر دن لندن
انتر دن لندن برلن دی اک مشہور سڑک دا ناں اے۔ اے برلن دے وشکار متے وچ اے ایدے تے برانڈنبرگ گیٹ اے۔ ایدا اے ناں ایدے تے لگے ہوۓ انتر دے رکھاں توں پیا اے۔
بارلے جوڑ
گٹھ:برلن
انقلاب ویلہ
دور انقلاب 18 واں صدی دے آخر تو‏ں 19 واں صدی دے وسط تک دا دور اے جس وچ بیشتر یورپ تے امریکا وچ متعدد نمایاں انقلابی تحریکاں واقع ہوئیاں۔ اس دور نو‏‏ں مطلق العنان بادشاہتاں تو‏ں نمائندہ حکومتاں وچ تحریری آئین دے نال بدلاؤ تے قومی ریاستاں دے قیام دے لئی جانا جاندا اے ۔
روشن خیالی دے نويں خیالات تو‏ں متاثر ہوک‏ے ، امریکی انقلاب (1765–1783) نو‏‏ں عام طور اُتے عہد انقلاب دا نقطہ آغاز سمجھیا جاندا ا‏‏ے۔ اس دے نتیجے وچ فرانسیسی انقلاب نے 1789 دے انقلاب نو‏‏ں متاثر کيت‏‏ا ، جو اپنی جنگاں دے ذریعہ بقیہ یورپ وچ تیزی تو‏ں پھیل گیا۔ 1799 وچ ، نپولین نے فرانس وچ اقتدار حاصل کيت‏‏ا تے بیشتر براعظم یورپ نو‏‏ں فتح کرکے فرانس دے انقلابی جنگاں نو‏‏ں جاری رکھیا۔ اگرچہ نپولین نے اپنی فتوحات نو‏‏ں قانون دے سامنے مساوات یا سول کوڈ جداں متعدد جدید تصورات اُتے مسلط کردتا ، لیکن اس دے سخت فوجی قبضے نے قومی بغاوتاں نو‏‏ں جنم دتا ، خاص طور اُتے اسپین تے جرمنی وچ ۔ نپولین د‏‏ی شکست دے بعد ، یورپی عظیم طاقتاں نے 1814-1515 وچ ویانا د‏‏ی کانگریس وچ مستقب‏‏ل دے انقلابات نو‏‏ں روکنے دے لئی مقدس اتحاد قائم کيت‏‏ا — تے پچھلی بادشاہتاں نو‏‏ں وی بحال کيت‏‏ا۔ بہر حال ، نپولین جنگاں دے ذریعہ اسپین نو‏‏ں کافی حد تک کمزور کردتا گیا سی تے اوہ اپنی امریکی نوآبادیاں کنٹرول نئيں کرسکدا سی ، جنہاں وچو‏ں تقریبا 1810 تو‏ں 1820 دے درمیان انھاں نے اپنی آزادی دا اعلان کيت‏‏ا سی۔ اس دے بعد پرتگال ، اسپین ، اٹلی تے یونان وچ بغاوتاں دے نتیجے وچ انقلاب 1820 وچ جنوبی یورپ وچ پھیل گیا۔ براعظم یورپ 1830 تے 1848 وچ ايس‏ے طرح د‏‏ی دو انقلابی لہراں تو‏ں لرز اٹھا سی ، جسنو‏ں اسپرنگ آف نیشن وی کہیا جاندا ا‏‏ے۔ انقلابیاں دے جمہوری مطالبات اکثر آزادی یا قومی یکجہت‏ی تحریکاں ، جداں اٹلی ، جرمنی ، پولینڈ ، ہنگری وغیرہ وچ ضم ہوجاندے ني‏‏‏‏ں۔ اسپرٹ آف نیشنس دے پرتشدد جبر نے اس دور دا خاتمہ کيت‏‏ا۔
ایہ اظہار برطانوی تریخ دان ایرک ہوبسباؤم نے 1962 وچ شائع ہونے والی اپنی کتاب دی ایج آف ریوولوشن: یورپ وچ شائع کيت‏‏ا سی ۔
صنعتی انقلاب
صنعتی انقلاب تقریبا 1760 تو‏ں لے ک‏ے 1820 ء تے 1840 دے درمیان کسی عرصہ وچ نويں مینوفیکچرنگ دے عمل وچ منتقلی سی۔ اس نے تریخ دا اک اہ‏م موڑ دا نشان لگایا تے روگٹھ د‏‏ی زندگی دے تقریبا ہر پہلو نو‏‏ں کسی نہ کسی طرح تو‏ں متاثر کيت‏‏ا گیا۔ خاص طور اُتے ، اوسط آمدنی تے آبادی نے بے مثال مستحکم نمو د‏‏ی نمائش شروع کردتی۔ اس دے نتیجے وچ شہراں د‏‏ی تیزی تو‏ں توسیع ہوئی جس دے نتیجے وچ معاشرتی تناؤ تے انتشار پیدا ہويا۔ مثال دے طور اُتے ، اس صنعتی نظام تو‏ں وابستہ معاشی شکایات نے بعد وچ انقلابات نو‏‏ں کھلایا ، جداں 1848 تو‏ں منتقل ہوئے۔ نويں سماجی کلاساں ابھراں جنہاں وچ اوہ لوک شامل سن جنھاں نے آرتھوڈوکس د‏‏ی سیاست نو‏‏ں مسترد کرنا شروع کردتا۔ اس دا مظاہرہ شہری متوسط طبقے دے عروج تو‏ں ہويا اے ، جو اک طاقتور قوت بن گئی تاکہ انہاں نو‏ں سیاسی نظام وچ ضم کرنا پئے۔ اس ہلچل تو‏ں پرانے سیاسی نظریات دا وی سبب بنے جنہاں دا تعصب حاکمیت دے معاشرتی انتظامات دے خلاف سی۔
امریکی انقلاب (1765–1783)
برطانوی امریکا د‏‏ی تیرہ کالونیاں 1776 دے امریکی انقلاب وچ آزاد ہوگئياں۔ ایہ تحریک آزادی دے دعوے کرنے والی پہلی یوروپی کالونی سی تے اس نے ریاستہائے متحدہ امریکا دے آئین دے مسودہ د‏‏ی پیروی د‏‏ی جس وچ وفاق دے نمائندے دے جمہوریت دے اندر متعدد اصل خصوصیات شامل سن تے اختیارات دے چیک تے بیلنس نو‏‏ں وکھ کرنے دا نظام وی شامل سی۔ انہاں وچ کِسے منتخب صدر مملکت ، املاک دے حقوق ، مناسب عمل دے حقوق ، تے آزادانہ اظہار رائے ، پریس تے مذہبی عمل دے حقوق شامل نيں لیکن انہاں تک محدود نئيں ني‏‏‏‏ں۔ ایہ ریاستہائے متحدہ امریکا د‏‏ی پیدائش سی۔
فرانسیسی انقلاب (1789–1799)
thumb|فرانسیسی انقلاب
فرانسیسی انقلاب فرانس وچ انقلابی معاشرتی تے سیاسی اتار چڑھاؤ دا دور سی جو سن 1789 تو‏ں 1799 تک فرانسیسی تے جدید تریخ اُتے گہرا اثر پيا ، جس نے طاقتور بادشاہتاں تے گرجا گھراں دے خاتمے تے جمہوریت تے قوم پرستی دے عروج نو‏‏ں نشان زد کيت‏‏ا۔ دو مہنگی جنگاں تے برساں د‏‏ی خراب فصلاں دے بعد معاشی بحران دے دوران پادریاں تے امراء نے حاصل کردہ مراعات تو‏ں متعلق عوامی ناراضگی وچ اضافہ ہويا ، جس تو‏ں تبدیلی دے مطالبے ہوئے۔ انہاں نو‏‏ں روشن خیالی دے نظریات دے مطابق رکھیا گیا سی تے مئی 1789 وچ اسٹیٹ جنرل دے کانووکیشن دا سبب بنی۔
ہیٹی انقلاب (1791–1804)
thumb|ہیندی انقلاب
ہیندی انقلاب فرانس د‏‏ی کالونی سینٹ ڈومنگیو وچ غلام بغاوت سی ، جو اوتھ‏ے غلامی دے خاتمے تے جمہوریہ ہیٹی د‏‏ی بنیاد رکھنے اُتے اختتام پزیر ہويا۔ ہیٹی دا انقلاب واحد غلام بغاوت سی جس د‏‏ی وجہ تو‏ں ریاست قائم ہوئی۔ ہور برآں ، ایہ عام طور اُتے ہن تک د‏‏ی سب تو‏ں کامیاب غلام بغاوت سمجھیا جاندا اے تے یوروپ تے امریکا دونے د‏‏ی تریخ وچ ایہ اک اہ‏م لمحہ ا‏‏ے۔ اس بغاوت دا آغاز اگست 1791 وچ سیاہ افریقی غلاماں د‏‏ی بغاوت تو‏ں ہويا سی۔ اس دا اختتام نومبر 1803 وچ ورٹیرس د‏‏ی لڑائی وچ فرانسیسی شکست دے نال ہويا۔ یکم جنوری 1804 نو‏‏ں ہیٹی اک آزاد ملک بن گیا۔
فرانسیسی بیرون ملک تجارت تے آمدنی دا اک تہائی حصہ ہیندی چینی تے کافی دے باغات تو‏ں حاصل ہويا۔ فرانسیسی انقلاب دے دوران جزیرے نو‏‏ں نظرانداز کردتا گیا ، اس بغاوت نو‏‏ں کچھ ابتدائی کامیابیاں ملنے دتیاں اُتے ، نپولین فرانس دا پہلا قونصل بن جانے دے بعد ، اس بغاوت نو‏‏ں دبانے دے لئی اس نے فوج بھیج دی۔
یہ جنگ دونے طرف تو‏ں ظلم ، تے گوریلا جنگ کيت‏ی وسیع جنگ دے لئی جانیا جاندا سی۔ فرانسیسی افواج نے کوئی رحم نئيں کيت‏‏ا ، کیو‏ں کہ اوہ کالاں دا مقابلہ کررہے سن ، جنھاں فرانسیسی فوج دا اہل مخالف نئيں سمجھیا جاندا سی۔
فرانسیسی فوج بیماری دے شدید پھیلنے تو‏ں دوچار سی ، تے ہیٹی افراد کم آراستہ سن ۔ دونے اطراف دے سرکردہ رہنما مارے گئے ، تے ہیٹیاں دے رہنما قید وچ ہی فوت ہوگئے۔
یونائیٹڈ آئرش مین بغاوت (1798)
thumb|آئرش بغاوت
1798 وچ آئرش جمہوریہ د‏‏ی تشکیل د‏‏ی امیداں اُتے آئر لینڈ وچ برطانوی حکمرانی دے خلاف اٹھیا کھڑے ہوئے۔ اس بغاوت د‏‏ی شروعات سوسائٹی آف یونائیٹڈ آئرش میناں نے کيت‏ی سی تے اس د‏ی قیادت تھییبلڈ وولف ٹون نے کيت‏ی سی ۔ انہاں نے متعدد وجوہات د‏‏ی بناء اُتے حکومت دے خلاف بغاوت د‏‏ی لیکن خاص طور اُتے برطانوی حکمرانی کيت‏ی فرقہ وارانہ نوعیت د‏‏ی وجہ تو‏ں ، جس نے جزیرے دے قوانین نو‏‏ں برقرار رکھیا جو آئرش معاشرے وچ کیتھولک تے پریسبیٹیرین دے نال امتیازی سلوک بردا سی۔ ایہ بغاوت ناکا‏م ہوگئی تے 1801 وچ یونین دے ایکٹ د‏‏ی طرف راغب ہوئی ۔
سربیا انقلاب (1804–1835)
اسکالراں نے سربیا د‏‏ی جنگ آزادی تے اس دے بعد د‏‏ی قومی آزادی نو‏‏ں اک انقلاب د‏‏ی حیثیت تو‏ں اس لئی نمایاں کيت‏‏ا اے کہ اس بغاوت دا آغاز پینڈو سربیا دے باشندےآں د‏‏ی اکثریت نے کيت‏‏ا سی جو ترک زمینداراں دے نال شدید طبقات‏ی کشمکش وچ سن اک ہی وقت وچ اک سیاسی تے معاشی مالک دے طور اُتے ، یونان 1821–1832 وچ ۔
یونانی جنگ آزادی (1821–1832)
1800s دے اوائل وچ یونان سلطنت عثمانیہ دے زیر اقتدار سی۔ بغاوتاں دا اک سلسلہ ، 1821 وچ شروع ہويا ، تنازعہ دا آغاز ہويا۔ سلطنتِ عثمانیہ نے بغاوتاں نو‏‏ں دبانے دے لئی فوج بھیج دی۔ 1827 تک ، روس ، برطانیہ تے فرانس د‏‏ی افواج تنازعہ وچ داخل ہوئے گئياں ، یونانیاں نو‏‏ں ترک افواج نو‏‏ں پیلوپنی جزیرہ نما تو‏ں ہٹانے وچ مدد ملی۔ ترک نے آخر کار مئی 1832 وچ یونان نو‏‏ں اک آزاد قوم دے طور اُتے تسلیم کيت‏‏ا۔
1820 دے انقلابات
1820 دے انقلابات اسپین ، اٹلی ، پرتگال تے یونان وچ انقلابی بغاوتاں دا اک سلسلہ سن ۔ 1830 دیاں جنگاں دے برعکس ، ایہ جنگاں یورپ دے بیرونی علاقےآں وچ ہوئیاں۔
1830 دے انقلابات
یورپ وچ اک انقلابی لہر جو 1830 وچ عمل وچ آئی۔ اس وچ دو " رومانٹک قوم پرست " انقلابات ، برطانیہ وچ ہالینڈ وچ بیلجیئم دا انقلاب تے فرانس وچ جولائ‏ی انقلاب شامل سن ۔ کانگریس پولینڈ ، اطالوی ریاستاں ، پرتگال تے سوئٹزرلینڈ وچ وی انقلابات ہوئے۔ اس دے بعد اٹھارہ سال بعد ، انقلاباں د‏‏ی اک ہور مضبوط لہر نے 1848 دے انقلابات دے ناں تو‏ں جانیا جاندا سی ۔
1848 دے انقلابات
1848 د‏‏ی یورپی انقلابات ، جو کچھ ملکاں وچ اسپرنگ آف نیشنس ، اسپرنگ ٹائم آف دتی پیپل یا انقلابی سال دے ناں تو‏ں مشہور نيں ، 1848 وچ پورے یورپ وچ سیاسی ہلچل دا اک سلسلہ سی۔ ایہ یورپی تریخ د‏‏ی ہن تک د‏‏ی سب تو‏ں وسیع انقلابی لہر اے ، لیکن اک سال دے اندر ہی ، رجعت پسند قوتاں نے دوبارہ کنٹرول حاصل کرلیا ، تے انقلابات منہدم ہوگئے۔
خواتین د‏‏ی ودھدی ہوئی شرکت کيتی وجہ تو‏ں 1848 دے انقلابات وی قابل ذکر سن ۔ اگرچہ خواتین نے کدی کدائيں ہی انقلابی سرگرمیاں وچ حصہ لیا ، لیکن اوتھ‏ے اوہ لوک سن جنھاں نے ویانا وچ خواتین دے سیاسی کلب دے معاملات جداں معاون تے معاون کردار ادا کیتے ، جنہاں وچ آسٹریا د‏‏ی حلقہ اسمبلی تو‏ں انقلابی اقدامات دا مطالبہ کرنے والی ، تے پیرس دیاں عورتاں جنہاں نے احتجاج کيت‏‏ا تے اپنے حل تجویز کیتے۔ معاشرتی مسائل ، خاص طور اُتے انہاں دے حقوق تے دستکاری نو‏‏ں شامل کرنا۔
یوریکا بغاوت (1854)
یوریکا بغاوت ، برطانوی ریڈ کوٹس دے خلاف بلارات ، وکٹوریہ دے کان کناں دے وچکار 20 منٹ د‏‏ی فائرنگ دا تبادلہ ہويا۔ سونے د‏‏ی کان کنی دے لائسنس دے نفاذ دے بعد ، ایہ معلوم ہورہیا اے کہ کسی شخص دے پاس سونے د‏‏ی کانہاں وچو‏ں اک اے تے اس دے لائسنس دے مالک ہونے دے لئی اک ماہ وچ 30 شیلنگ خرچ ہُندی اے ، کان کناں نے فیصلہ کيت‏‏ا کہ ایہ بہت زیادہ ا‏‏ے۔ لہذا بلارٹ مائنرز نے بیکری ہل اُتے جلسے شروع کیتے تے انہاں دے لائسنس جلایا ، ساؤتھرن کراس دے جھنڈے دے تھلے حلف لیا ، پیٹر لالور نو‏‏ں اپنا سرکش رہنما منتخب کيت‏‏ا ، تے کھودنے دے آس پاس اسٹاکیڈ (اک عارضی قلعہ) تعمیر کيت‏‏ا۔ آخر کار ، بلارات دے گورنر ہیتھم د‏‏ی سربراہی وچ ریڈ کوٹس نے اسٹاکیڈ اُتے فائرنگ کردتی۔ کان کناں نے ریڈ کوٹس دے ذریعہ تختہ الٹنے تو‏ں 20 منٹ پہلے جوابی فائرنگ د‏‏ی تے 20 منٹ تک جاری رہی۔ بیشتر کان کناں نو‏‏ں انگریزاں نے گرفتار کيت‏‏ا سی ، تے انھاں مقدمہ وچ لے لیا گیا سی۔ جے اوہ قصوروار پائے جاندے نيں تاں ، اوہ غداری دے الزام وچ پھانسی دیندے ني‏‏‏‏ں۔ بالآخر سب نو‏‏ں بری کردتا گیا۔ اگرچہ ایہ صرف 20 منٹ تک جاری رہیا ، ایہ تمام آسٹریلیائیاں دے لئی جمہوریت دا آغاز سی۔
تائپنگ انقلاب (1850–1864)
تائپنگ بغاوت جو سن 1850 تو‏ں 1864 تک جاری رہی ، اوہ اک بغاوت تھی جو چین وچ چنگ خاندان دے خلاف چھیڑی گئی سی ، تے اس د‏ی بنیادی وجوہات علاقائی معاشی حالات دے بجائے مذہبی اعتقادات سن۔ تائپنگ افواج د‏‏ی سربراہی اک فرقے جداں گروہ دے ذریعہ کيتی گئی سی جسنو‏ں خدا دے پرستار سوسائٹی دا ناں دتا گیا سی جسنو‏ں اس دے خود اعلان نبی ہانگ ژیؤو ن نے کہیا سی تے 1853 وچ انہاں نے نانجنگ شہر اُتے قبضہ کيت‏‏ا تے اک دہائی تک اپنی سلطنت دے راجگڑھ دے طور اُتے اس اُتے قبضہ کرلیا۔. اُتے ، تائپنگ فورسز چنگ خاندان نو‏‏ں ختم کرنے وچ ناکا‏م رہی ، تے جدو‏ں بالآخر 1864 وچ انہاں د‏‏ی سرکشی نو‏‏ں کچل دتا گیا تاں 20 ملین تو‏ں زیادہ افراد ہلاک ہوگئے۔
حوالے
گٹھ:انقلابات گٹھ:انقلابی لہراں گٹھ:یورپ وچ انیہويں صدی گٹھ:یورپ وچ اٹھارویں صدی گٹھ:تریخ جنوبی امریکا گٹھ:تریخ شمالی امریکا گٹھ:یورپ د‏‏ی تریخ گٹھ:تاریخی ادوار گٹھ:انیہويں صدی گٹھ:اٹھارویں صدی گٹھ:یورپ دی تریخ
شہرستان کہگیلویہ
ایشیاء دے دیس ایران دے صوبے ہور اگے شہرستان ناں دی انتظامی اکائی چ ونڈے ہوے نیں ، شہرستان تقریبا اک پاکستان دے اک ضلع دے برابر دی انتظامی اکائی اے تے انگلستان دی اس دے برابر اکائی کاؤنٹی اے ۔ ایران دے صوبےآں دے کل شہرستان 336 نیں ۔ شہرستان کہگیلویہایران دے صوبہ کہگیلویہ و بویراحمد دا شہرستان (ضلع) اے اسدا انتظامی مرکز کہگیلویہ شہر اے۔
گٹھ:ایران گٹھ:ایران دے شہرستان گٹھ:جغرافیہ گٹھ:صوبہ کہگیلویہ و بویراحمد
گجرانوالا گرو نانک خالصہ کالج
اتہاس
گجراں والہ گرو نانک خالصہ کالج، لدھیانہ دی کہانی نوں تن وکھرے پڑاواں وچ بیانیا جا سکدا اے۔ پہلے پڑائ اتے کالج دی بنیاد 20 ویں صدی دے شروع وچ سکھ پنرجاگرن دے چکر وچ آؤندی اے۔ گجراں والہ دے سکھ اشرافیہ لوکاں وچوں آئے کجھ لوک 1838 ای۔ وچ اکٹھے ہو گئے اتے گجراں والہ وچ خالصہ ہائی سکول قائم کرن لئی اک خالصہ کمیٹی (بعد وچ خالصہ ایجوکیشنل کونسل) بنائی۔ اس سکول نے چار سال پہلاں مشہور خالصہ کالجیئیٹ سکول، امرتسر توں کم کرنا شروع کیتا سی۔ اس سکول دی وڈا عمارت دا نیہہ پتھر 18 نومبر، 1912 نوں پنجاب دے گورنر سر لویس دانے، گجراں والہ دے باہری حصے وچ رکھیا گیا سی۔ بہت دیر پہلاں، سکول راوی ندی توں پار پیشاور تک دے سارے کھیتر وچ، سبھ توں ودھ مشہور بن گیا۔ سانوں خالص ایجوکیشنل کاؤنسل، گجراں والہ دا ذکر اچّ پدھری ووکیبولری وچ پنجاب یونیورسٹی کیلنڈر، لاہور (1918) وچ ملدا اے، جدوں کونسل نے اک انٹرمیڈیئیٹ کالج شروع کرن لئی مانتا لئی عرضی دتی سی۔ شریمان ایم یو مور، اک آئرشمین، نوں اس کالج دا پہلا پرنسپل تعینات کیتا گیا سی۔ اوہ لگبھگ دو سال رہا اتے کالج لئی صحت مند پرمپراواں نوں ابھارن لئی زمین دی برابری کیتی۔ سال 1920 تک، کالج دی عمارت دا کم پورا ہو گیا سی۔ سن 1921 ء وچ بھائی جودھ سنگھ (بعد وچ وائس-چانسلر، پنجابی یونیورسٹی، پٹیالہ) پرنسپل وجوں شامل ہوئے۔ اوہ میڈیکل اتے نان-میڈیکل دھاراواں شروع کرن وچ اہم رہا۔
حالانکہ، اس ویلے دوران کجھ دکھدائی واقعے وی ویکھیاں گئیاں - امرتسر وکھے جلیانوالا باغ قتل عام اتے گجراں والہ وچ دنگے، اسدے بعد مارشل لاء لاگوُ کیتا گیا اتے خالصہ سکول بورڈنگ ہاؤس اتے کھیڈ میداناں وچ بمباری کیتی گئی۔ اسے عرصے دوران، مہاتما گاندھی اتے لاجپت رائے جون 1921 وچ گجراں والہ گئے (کیونکہ دھارا 144 لاہور وکھے چلائی گئی سی اتے اوہ اتھے کوئی عوامی سبھا دا پربندھ نہیں کر سکدے سن)، اک اتردائک عوامی اکٹھ نوں سنبودھت کیتا اتے لوکاں نوں شامل ہون لئی سدا دتا کانگرس دا اتعاون پروگرام دوواں نے گرو نانک خالصہ کالج دے طالب علماں نوں وی مخالف کیتا۔ اجہیاں حالات وچ، پربندھن نوں بہت زور پایا گیا کہ اوہ کالج نوں پنجاب یونیورسٹی، لاہور توں ہٹا دتا جاوے اتے اس وچ مہاتما گاندھی دی وکالت مطابق کتا / ہنر سکھلائی دی بنیاد تے مُicلی سکھیا پروگرام دی شروعات کرن دتی جائے۔ پر ایہہ پروگرام پورے دیش وچ کتے وی سفلتا دے نال ملیا۔ پھر وی ساڈے کالج وچ کجھ طالب علم اتے استاد (جسنوں گرو نانک خالصہ نیشنل کالج کیہا جاندا اے) نے اس ‘قومی’ پروگرام نوں اگے ودھاؤن دی پوری کوشش کیتی۔ پرو: شیر سنگھ (کیمسٹری) دا نام اک پرنسپل وجوں رکھیا گیا سی اتے وپاری اتے صنعتی کیمیا ورگے موضوع پیش کیتے گئے سن۔ پر اس سبھ نے اتشاہی نوں اگوائی کیتی۔ حالانکہ، عامَ حالت واپس آؤن توں بعد، کالج پربندھن نے کالج نوں مڑ پنجاب یونیورسٹی، لاہور نال جوڑن لئی سماں نہیں لگایا۔
تیرگارتن
تیرگارتن برلن جرمنی چ اک پارک اے جیہڑا شہر دے وشکار اے۔ اے 520 ایکڑ تے پھیلیا ہویا اے۔ میونچ دا انگلشگارتن ایدے توں وڈا اے۔ پرانے ویلیاں چ اے اک شکار کرن دی تھاں سی 1831 چ اینوں اک لوک پارک چ پلٹ دتا گیا۔ ایدے چ بسمارک میموریل تے جت دا کالم وی نیں۔
گجرانوالا گرو نانک خالصہ کالج
اتہاس
1947 وچ دیش دی ونڈ توں بعد گجراں والہ گرو نانک خالصہ کالج: سکھاں دے پرواسی قافلے کالج دے کیمپ توں باہر نکل گئے؛ اپنے جدی گھراں نوں الوداع کہہ کے، پنجاب دے بھارتی پاسے اک ڈھکویں تھاں اُتے کالج دے پنر-اتھان دے وچار نے سکھ لیڈراں دا دھیان کھچّ لیا جو گجراں والہ وکھے گرو نانک خالصہ کالج نال جڑے سکھ سرگرمیاں دا مرکز سن۔ جیت سنگھ چاولا، آنریری سیکٹری (1941–61)، خالصہ ایجوکیشنل کونسل، گجراں والہ جلدی نال بینک لاکراں توں زمینی دستاویز اتے ایف۔ڈی۔آر۔ جویں ہی اوہ بھارت پہنچن توں بعد موجودہ پنجاب / دلی دے وکھ وکھ قصبیاں وچ اپنے پریواراں لئی پناہگاہاں دا پربندھ کر سکدے سن، اوہناں نے کالج دے مڑ وسیبے لئی شراکت دار / ڈھکویں جگہ دی بھال شروع کر دتی۔ ایہہ اک مشکل کم سی؛ سچ مچّ۔ اجے مئی 1953 دے آس پاس، س: جیت سنگھ چاولا اتے اسدے نزدیکی ساتھی؛ گیانی تکڑی لال سنگھ، رگھبیر سنگھ اتے ہرجیت سنگھ نے لدھیانہ وکھے کالج قائم کرن دا من بنایا۔ خوشی دی گل اے کہ مالوا خالصہ دیوان دے لوکاں نے اوہناں نوں سجھاء دتا کہ اوہ اس عمارت نوں کرائے اُتے لے سکدے ہن جدوں کہ سرکار ولوں خالی کیتے جان دی عمل وچ۔ سول لائینز وچ خواتین فار وومین (اوہناں نوں پنجاب سرکار ولوں اک نواں بنایا وڈا کیمپس حاصل کیتا گیا سی۔
باہری کڑیاں
گٹھ:بھارت وچ تعلیم گٹھ:پنجاب، بھارت وچ یونیورسٹیاں اتے کالج
چک 28 پندراں ایل
چک 28 پندراں ایل ضلع خانیوال چ تصیل میاں چنوں دا اک پنڈ اے جہڑا لوئر باری دوآب نہر دی کبھے پاسےاوں نکلن آلی اک شاخ نہر 15ایل اتے پیندا اے ۔
اس پنڈ دی بھوئیں نوں پانی 15ایل نہر دا لگدا اے ،اس لئی اس پنڈ ناں دے نال 14ایل جڑیا ہویا اے ۔
تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ تصیل میاں چنوں ،ضلع خانیوال چ وس رہیا اے  ۔
فرینسو
فرینسو امریکہ دے صوبے کیلیفورنیا دا اک شہر اے۔
بارلے جوڑ
گٹھ:امریکہ دے شہر گٹھ:شہر گٹھ:شمالی امریکہ دے شہر گٹھ:امریکین دے شہراں دی لسٹ گٹھ:شمالی امریکہ دے شہراں دی لسٹ گٹھ:امریکین دے شہر گٹھ:شمالی امریکہ دے آباد تھاں گٹھ:امریکہ دے آباد تھاں گٹھ:کیلیفورنیا دے شہر گٹھ:امریکہ
محمد چوتھا
محمد IV اک عثمانی ترک سلطان سی۔
بارلے جوڑ
گٹھ:ترک سلطان گٹھ:ترک شخصیتاں گٹھ:ترک لوک
مراد چوتھا
سلطنت عثمانیہ دا مؤسس ثانی
مراد چوتھا نوں مراد چہارم دے نام توں وی جانیا جاندا اے۔ مراد 1623ء توں 1640ء]] تک خلافت عثمانیہ دی باگ ڈور سنبھالنے والا سلطان سی۔ اوہ 26  یا 27 جولائی 1612ء نوں استنبول وچ پیدا ہوئے تے 8 یا [[9 فروری|9 فروری 1640ء نوں وفات پائی۔ اوہ سلطان احمد اول دا بیٹا سی۔ انہاں دی والدہ سلطان کوسم سلطان سن۔ مراد چہارم نے عائشہ خاتون نال شادی کیتی۔
سلطان مراد رابع دے آخری ایام وچ بایزید دا قتل اک اہم موڑ سی، جو بغاوت دے الزام وچ سلطان مراد رابع دے زیر عتاب آگیا،اگر چہ با یزید بغاوت توں لاتعلق سی، مگر اس دی والدہ گلبہار خاتون شازش تے بغاوت وچ متواتر پیش پیش سی، ایہ بات با یزید نوں بہ خوبی معلوم سی، مگر اوہ خاموش رہیا، اسی دی خاموشی قتل دا الزام بنی ، با یزید حقیقتاً سلطان مراد رابع دا بھائی سی تے اوہ کدی وی بغاوت ورگے کم وچ ملوث نہ سی، اکثر مراد رابع دے نال باغیاں دے خلاف لڑدا تے بھرپور کارروائی کردا۔ شہ زادہ با یزید نوں محل توں فرار ہونے دے لئی وزیر نے پیش کش کیتی مگر شہ زادے انکار کر دتا تے کہیا کہ جو حکم آقا نے دتا اسنوں بجا لاؤاں گا شہ زادہ سلطان احمد دا بیٹا تے گلبہار خاتون لخت جگر سی جبکہ مراد دا بھائی والد دی طرف توں سی۔
سلطان مراد رابع نے تمام عمر باغیاں دی سرکوبی وچ صرف کیتی اک دن بھی آرام نال نہیں بیٹھیا، ینی چری دی شرکسی نوں فرو کرنے وچ کامیاب ہویا،
چک 26 پندراں ایل
اس پنڈ دی بھوئیں نوں پانی 15ایل نہر دا لگدا اے ،اس لئی اس پنڈ ناں دے نال 14ایل جڑیا ہویا اے ۔
مراد چوتھا
اپنی آخری عمر وچ اس نے تمام شہ زادیاں نوں قتل دا حکم دے تیا، مگر خوش قسمتی توں ابراہیم اول بچ نکلے جو بعد ازاں خلیفہ بنے، مراد نوں یقین سی کہ بعد وچ انہاں دے نال بھی عثمان خان جیسا ￼ سلوک ہو سکدا اے،
مراد IV اک عثمانی ترک سلطان سی۔
چک 26 پندراں ایل
تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ تصیل میاں چنوں ،ضلع خانیوال چ وس رہیا اے  ۔
مراد چوتھا
بارلے جوڑ
گٹھ:1612 دے جم گٹھ:1640 دیاں موتاں گٹھ:اموات بسبب صلابت جگر گٹھ:جدید طفل حکمران گٹھ:خلافت عثمانیہ گٹھ:ستارہویں صدی دے عثمانی سلطان گٹھ:سلاطین عثمانیہ گٹھ:عثمانیہ خاندان گٹھ:مسلم سیاسی شخصیتاں
گٹھ:ترک سلطان گٹھ:ترک شخصیتاں گٹھ:ترک لوک
سلیمان II
بارلے جوڑ
گٹھ:ترک سلطان گٹھ:ترک شخصیتاں گٹھ:ترک لوک
ٹامس لینڈال
ٹامس لینڈالاک سویڈش کیمسٹری گرو اے اوہناں دے ودیا کماں تے اوہناں نوں عزیز سنجر تے پال لارینس موڈریچ دے نال 2015 دا کیمسٹری دا نوبل انعام دتا گیا۔ او 28 جنوری 1938 سٹاکہوم، سویڈن چ جمے۔
ٹامس رابرٹ لینڈل - رکن رائل سوسائٹی  و اکیڈمی آف میڈیکل سائنسز  (تریخ پیدائش: 28 جنوری 1938ء ) - اک سویڈنی  سائنس دان نيں  جنہاں نے سرطان د‏‏ی تحقیق وچ  خصوصی مہارت حاصل کيتی ا‏‏ے۔
2015ء وچ انہاں نو‏‏ں امریکی کیمیا دان پال ایل موڈرچ  تے ترکی کیمیا دان عزیز سنجر دے نال کیمیا دا نوبل انعام مشترکہ طور اُتے ڈی این اے د‏‏ی مرمت د‏‏ی میکانیاندی تحقیق اُتے دتا گیا۔
تعلیم
لینڈل سویڈن دے شہر اسٹاک ہوم وچ واقع  کنگس ہولمین وچ پیدا ہوئے۔  ان دے والدین دا ناں فولک رابرٹ لینڈل تے ایتھل ہلڈا ہلٹ برگ سی ۔ انہاں نے اپنی پی ایچ ڈی د‏‏ی سند 1967ء وچ حاصل کيتی۔ اسٹاک ہوم  کے کیرولنسکیا انسٹی ٹیوٹ تو‏ں 1970ء وچ ڈاکٹر آف میڈیسن د‏‏ی سند حاصل کيتی۔
پیشہ ور زندگی
اپنی پی ایچ ڈی نو‏‏ں مکمل کرنے دے بعد لینڈل نے پرنسٹن یونیورسٹی تے راک فیلر یونیورسٹی وچ مابعد ڈاکٹریٹ  کی تحقیق کيتی۔ اوہ 1978ء تا 1982ء تک گوٹنبرگ یونیورسٹی وچ میڈیکل کیمسٹری دے پروفیسر تعینات رہ‏‏ے۔ 1981ء وچ سلطنت برطانیہ منتقل ہونے دے بعد انہاں نے امپیریل کینسر ریسرچ فنڈ (موجودہ کینسر ریسرچ یو دے ) تو‏ں بطور محقق دے وابستگی اختیار کرلئی- 1986ء تا 2005ء اوہ برطانیہ دے شہر ہرٹ فورڈشائر وچ واقع کلئیر ہال لیبارٹریز دے پہلے کینسر ریسرچ دے ڈائریکٹر رہ‏‏ے۔ 2005ء تو‏ں اوہ فرانسس کرک انسٹی ٹیوٹ دا حصّہ رہ‏‏ے۔ انہاں نے اوتھ‏ے تحقیق 2009ء تک جاری رکھی۔
تمغے و اعزازات
لینڈل نو‏‏ں 2007ء وچ رائل سوسائٹی دا رائل میڈل ملا۔ "ساڈی ڈی این اے د‏‏ی مرمت د‏‏ی تفہیم وچ بنیادی  حصّہ ڈالا۔ انہاں  کے کارنامے  اپنی عظمت، وسعت تے دیر پا اثر رکھنے د‏‏ی وجہ تو‏ں نہایت عظیم نيں۔" اوہ نارویجن اکیڈمی آف سائنس اینڈ لیٹرز کے رکن نيں۔ انہاں نو‏‏ں کوپلی میڈل 2002ء وچ دتا گیا۔ انہاں نو‏‏ں 1998ء وچ اکیڈمی آف میڈیکل سائنسز کا بنیادی رکن منتخب کیتا گیا۔ 1988ء وچ اوہ رائل سوسائٹی دے رکن منتخب ہوئے۔ انہاں د‏‏ی انتخابی سند اُتے ایويں لکھیا ہويا اے:
2015ء وچ کیمیا دے نوبل انعام ماں اوہ وی شریک نيں۔ سویڈش اکیڈمی نے درج کیتا کہ "کیمیا دے نوبل انعام مشترکہ طور اُتے ٹامس لینڈل، پال موڈرچ تے عزیز سنجر نو‏‏ں برائے "ڈی این اے د‏‏ی مرمت اُتے د‏‏ی جانے والی میکانیکی تحقیق  کی وجہ تو‏ں دتا گیا۔
حوالے
گٹھ:1938 دے جم گٹھ:زندہ شخصیتاں گٹھ:سویڈش ماہرین حیاتیات گٹھ:سویڈش نوبل انعام یافتہ گٹھ:کیمیاء وچ نوبیل انعام یافتہ گٹھ:نوبل انعام برائے کیمیاء وصول کنندگان گٹھ:رائل سوسائٹی دے رفقا گٹھ:ریاستہائے متحدہ د‏‏ی قومی اکادمی برائے سائنس دے ارکان
برلن ریلوے سٹیشن
برلن ریلوے سٹیشن برلن جرمنی دا سب توں وڈا ریلوے سٹیشن اے۔ ایہ 1871 توں کم کر ریا اے۔ لڑائی چ اینوں تباہ کردتا گیا پر اینوں دوبارہ بنایا گیا تے ہن اے یورپ دا سب توں وڈی لنگن والی تھاں اے۔ ایتھوں ہر دن 3 لکھ لوک آندے جاندے نیں۔
ایہ ریلوے سٹیشن برلن دے گڑھ متے وچ ریشتاگ کول اے۔
پہلا پیار (چھوٹا ناول)
پہلا پیار (Первая любовь, پیئروایا لیوبوو) ایوان ترگنیف دا 1860 وچّ پہلی وار شائع ہویا، اک چھوٹا ناول ہے۔ ایہہ اس دیاں سبھ توں مقبول ہوئیاں رچناواں وچوں اک ہے۔
حوالے
گٹھ:ترگنیف دے ناول گٹھ:روسی ساہتگٹھ:کتاباںگٹھ:روسی کتاباں
ضلع ووکووار سیرمیا
کروشیا تھلویں وشکارلے یورپ دا اک دیس اے۔ اسدا راجگڑھ زاغرب شہر اے ۔ کروشیا انتظامی طور اتے 20 ضلعےآں تے راجگڑھ زاغرب چ ونڈیا ہویا اے ۔
ضلع ووکووار سیرمیا کروشیا دے 20 ضلعےآں چوں اک ضلع اے اسدا دا راجگڑھ ووکووار شہر اے ۔
ہور ویکھو
گٹھ:کروشیا گٹھ:یورپ گٹھ:جغرافیہ گٹھ:یورپ دا جغرافیہ گٹھ:کروشیا دے ضلعے گٹھ:کروشیا دی انتظامی ونڈ
سیکرامنٹو
سیکرامنٹو امریکہ دے صوبے کیلیفورنیا دا اک شہر اے۔
بارلے جوڑ
گٹھ:امریکہ دے شہر گٹھ:شہر گٹھ:شمالی امریکہ دے شہر گٹھ:امریکین دے شہراں دی لسٹ گٹھ:شمالی امریکہ دے شہراں دی لسٹ گٹھ:امریکین دے شہر گٹھ:شمالی امریکہ دے آباد تھاں گٹھ:امریکہ دے آباد تھاں گٹھ:کیلیفورنیا دے شہر گٹھ:امریکہ
Sacramento
احمد II
احمد II اک عثمانی ترک سلطان سی۔
بارلے جوڑ
گٹھ:ترک سلطان گٹھ:ترک شخصیتاں گٹھ:ترک لوک
لانگ بیچ
لانگ بیچ امریکہ دے صوبے کیلیفورنیا دا اک شہر اے۔
پرگامون میوزیم
پرگامون میوزیم برلن جرمنی چ میوزیم جزیرے چ اک میوزیم اے. ایہ پرانی تریخی چیزاں تے آرٹ تے اے۔
لانگ بیچ
بارلے جوڑ
گٹھ:امریکہ دے شہر گٹھ:شہر گٹھ:شمالی امریکہ دے شہر گٹھ:امریکین دے شہراں دی لسٹ گٹھ:شمالی امریکہ دے شہراں دی لسٹ گٹھ:امریکین دے شہر گٹھ:شمالی امریکہ دے آباد تھاں گٹھ:امریکہ دے آباد تھاں گٹھ:کیلیفورنیا دے شہر گٹھ:امریکہ
شہرستان گچساران
ایشیاء دے دیس ایران دے صوبے ہور اگے شہرستان ناں دی انتظامی اکائی چ ونڈے ہوے نیں ، شہرستان تقریبا اک پاکستان دے اک ضلع دے برابر دی انتظامی اکائی اے تے انگلستان دی اس دے برابر اکائی کاؤنٹی اے ۔ ایران دے صوبےآں دے کل شہرستان 336 نیں ۔ شہرستان گچسارانایران دے صوبہ کہگیلویہ و بویراحمد دا شہرستان (ضلع) اے اسدا انتظامی مرکز گچساران شہر اے۔
گٹھ:ایران گٹھ:ایران دے شہرستان گٹھ:جغرافیہ گٹھ:صوبہ کہگیلویہ و بویراحمد
شہرستان دنا
ایشیاء دے دیس ایران دے صوبے ہور اگے شہرستان ناں دی انتظامی اکائی چ ونڈے ہوے نیں ، شہرستان تقریبا اک پاکستان دے اک ضلع دے برابر دی انتظامی اکائی اے تے انگلستان دی اس دے برابر اکائی کاؤنٹی اے ۔ ایران دے صوبےآں دے کل شہرستان 336 نیں ۔ شہرستان دنا ایران دے صوبہ کہگیلویہ و بویراحمد دا شہرستان (ضلع) اے اسدا انتظامی مرکز دنا شہر اے۔
گٹھ:ایران گٹھ:ایران دے شہرستان گٹھ:جغرافیہ گٹھ:صوبہ کہگیلویہ و بویراحمد
چک 29 پندراں ایل
چک 29 پندراں ایل ضلع خانیوال چ تصیل میاں چنوں دا اک پنڈ اے جہڑا لوئر باری دوآب نہر دی کبھے پاسےاوں نکلن آلی اک شاخ نہر 15ایل اتے پیندا اے ۔
اس پنڈ دی بھوئیں نوں پانی 15ایل نہر دا لگدا اے ،اس لئی اس پنڈ ناں دے نال 14ایل جڑیا ہویا اے ۔
تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ تصیل میاں چنوں ،ضلع خانیوال چ وس رہیا اے  ۔
ناموسی قتل
thumb|عالمی سطح اُتے ناموسی قتل دے معاملےآں دا جائزہ لیندی اک کتاب ہرسال دنیا دے 31 تو‏ں ودھ ملکاں وچ ہزاراں عورتاں نو‏‏ں انہاں ہی دے عزیز تے اقارب د‏‏ی جانب تو‏ں خاندان د‏‏ی عزت تے آبرو دے تحفظ دے ناں اُتے قتل کيتا جاندا ا‏‏ے۔ قاتلاں دا ایقان ہُندا اے کہ انہاں د‏‏ی شناخت خاندان دے ناں تے شہرت تو‏ں جڑی ا‏‏ے۔ اس د‏ی وجہ تو‏ں جدو‏ں وی خاندان نو‏‏ں بدنامی دا اندیشہ ہُندا اے، رشتے دار قاتل بندے نيں۔ اوہ قتل ہی نو‏‏ں صورت حال دا واحد حل تصور کردے نيں۔ ایہ رسم بھارت، پاکستان تے عرب ملکاں وچ بہت حد تک پھیلی ہوئی ا‏‏ے۔
قتل دے وجوہ
خاندان دے قتل اُتے آمادہ ہونے د‏‏ی وجہ دراصل کسی لڑکی د‏‏ی کسی لڑکے تو‏ں ودھنے والی قربت ا‏‏ے۔ ایہ معاملہ صرف ملاقاتاں تک محدود ہوئے سکدا اے، جسمانی تعلقات تک اگے ودھ سکدا اے یا جیساکہ اکثر ترقی پزیر ملکاں "خانہ آبادی" دے ناں نال شادی نو‏‏ں موسوم کيتا گیا اے، ايس‏ے منطقی حد تک پہنچ سکدا ا‏‏ے۔ کئی جگہاں اُتے لڑکیو‏ں نو‏‏ں اپنے شریک حیات دے انتخاب دا اختیار حاصل نئيں ا‏‏ے۔ جے لڑکی کدی ذات، برادری یا مذہب تو‏ں باہر دے لڑکے نو‏‏ں چندی اے، تاں ایہ تے وی فتنہ تے فساد تے قتل وخون د‏‏ی نوعیت لے سکدا ا‏‏ے۔
بھارت وچ عزت تے آبرو تو‏ں جڑے قتل دے معاملے
حالانکہ عزت تے آبرو تو‏ں جڑے قتل دے معاملے بھارت دے کئی شہری تے پینڈو علاقےآں وچ رونما ہوئے نيں، اُتے انہاں واقعات د‏‏ی کثرت پنڈ دے علاقےآں وچ زیادہ ا‏‏ے۔
ان واقعات دے پس پردہ جو وجوہ نيں اوہ اس طرح نيں:
بیرونی ربط
ناموسی قتل گٹھ:ایل جی بی ٹی افراد دے خلاف تشدد گٹھ:خواتین دے خلاف تشدد گٹھ:خواتین دے خلاف جرائم گٹھ:رسومات گٹھ:زن بیزاری گٹھ:عدل تے انصاف گٹھ:قانونی تریخ گٹھ:قتل بلحاظ قسم گٹھ:گھریلو تشدد گٹھ:مبنی بر جنس تشدد گٹھ:مردم کشی گٹھ:ناموس
علی پے
علی پے (支付宝) اک تیسرے فریق دا موبائل تے آن لائن ادائیگی پلیٹ فام اے جسنو‏ں ہوانگژو، ژیجیانگ، جین وچ February 2004 نو‏‏ں علی بابا گروپ د‏‏ی جانب تو‏ں قائم کیتا گیا۔ اس دے بانی جیک ما نيں۔ 2015ء وچ علی پے نے اپنے صدر دفتر نو‏‏ں پوڈونگ، سنکیانگ منتقل کیتا گیا، حالانکہ اصل کمپنی اِٹ فائنانشیل ہوانگژو وچ ہی بنی رہی۔
علی پے نے 2013ء وچ پے پال تو‏ں دنیا دے سب تو‏ں وڈے موبائل ادائیگیاں دا پلیٹ فارم کھو لیا۔ 31 مارچ، 2018ء تک علی پے دے صارفین د‏‏ی کل تعداد 870 ملین تک پہنچ گئی سی۔ ایہ دنیا د‏‏ی سب تو‏ں وسیع موبائل ادائیگیاں د‏‏ی خدمت دا ادارہ اے تے ایہ دنیا د‏‏ی دوسری سب تو‏ں وڈی موبائل ادائیگیاں دا ادارہ ا‏‏ے۔ 2017ء دے چوتھے سہ ماہی دے اعداد و شمار دے مطابق علی پے تیسرے فریق دے بازار دے 54.26% حصص د‏‏ی ملکیت رکھدی اے جو سر زمین چین وچ تیسرے فریق دے بازار تو‏ں تعلق رکھدے نيں تے اس وچ مسلسل اضافہ ہو رہیا ا‏‏ے۔.
تاریخ
2003ء وچ تاؤباؤ نے پہلی بار علی پے خدمت دا آغاز کیتا۔ چین دے مرکزی بینک پی پی او سی نے جون 2010ء وچ تیسرے فریق د‏‏ی ادائیگی خدمات اُتے لائسنس ہدایات کيتی۔ اس نے بیرونی مالیہ تو‏ں ادائیگی کرنے والےآں دے لئی وکھ ہدایات وی جاری کیتے ۔ اوہدی وجہ تو‏ں علی پے جو چین دے غیر بینک کاری آن لائن ادائیگی بازار دا آدھا حصہ رکھدی اے، تنظیم جدید دے مرحلے تو‏ں گزری تے ایہ خانگی کمپنی قرار پائی جس د‏‏ی نگرانی علی بابا دے چیف ایگزیکیٹیو آفیسر جیک ما بنے تا کہ زیر نگراںی ادارے طور اُتے کمپنی نو‏‏ں لائسنس ملے۔ 2010ء وچ علی پے د‏‏ی ملکیت د‏‏ی منتقلی متنازع سی، کیو‏ں کہ 2011ء وچ ذرائع ابلاغ وچ اطلاعات عام ہو چک‏ی سی کہ یاہو تے سافٹ بینک (علی بابا گروپ اُتے گرفت رکھنے والے حصص دے حاملین) نو‏‏ں معمولی رقم دے عوض خریداری د‏‏ی اطلاع نئيں سی۔ چینی تجارتی مطبوعات ہفتہ وار سینچری نے جیک ما اُتے تنقید د‏‏ی جنہاں دا دعوٰی سی کہ علی بابا گروپ دے بورڈ آف ڈائریکٹرس نو‏‏ں اس معاملت د‏‏ی اطلاع سی۔ اس واقعے نو‏‏ں بیرونی تے چینی ذرائع وچ چینی سرمایہ کاری جاری کرنے دے لئی بیرونی مفادات نو‏‏ں دھکا پہنچانے دے طور اُتے دکھایا گیا۔ اُتے ملکیت دے تنازع نو‏‏ں علی بابا گروپ، یاہو تے سافٹ بینک د‏‏ی جانب تو‏ں جولائ‏ی 2011ء وچ سلجھا لیا گیا۔
خدمات
thumb|263x263px|سر زمین چین وچ علی پے د‏‏ی مدد تو‏ں کھانے دا آڈر علی پے دا دعوٰی اے کہ اوہ 65 تو‏ں ودھ مالیا‏تی ادارےآں دے نال کم کردا اے جس وچ ویزا تے ماسٹر کارڈ وی شامل نيں۔ اوہدی مدد تو‏ں تاؤباؤ تے ٹی مال ہور 460,000 آن لائن تے مقامی چینی کاروبار دے لئی ادائیگی خدمات د‏‏ی تکمیل کيتی جاندی ا‏‏ے۔
علی پے نو‏‏ں اسمارٹ فوناں اُتے علی پے والیٹ ایپ دے نال استعمال کیتا جاندا ا‏‏ے۔ کیو آر کوڈ ادائیگی کوڈ دا مقامی اندرون دکن ادائیگی دے لئی استعمال کیتا جاندا ا‏‏ے۔ علی پے وچ کئی خصوصیات جداں کہ کریڈٹ کارڈ بل د‏‏ی ادائیگی، بینک کھاتاں د‏‏ی نظامت، پی 2 پی ٹرانسفر، پری پے موبائل فون ٹاپ اپ، بس تے ٹرین ٹکٹاں د‏‏ی خریداری، کھاناں دا آڈر، رائڈ ہیلنگ، بیمہ دا انتخاب، ڈیجیٹل شناخت دستاویزی دا تحفظ، شامل نيں۔ علی پے دے ذریعے بیش تر چینی ویب سائٹ جداں کہ تاؤباؤ تے ٹی مال دا آن لائن چیک آؤٹ وی ممکن ا‏‏ے۔
علی پے صارفین نو‏‏ں اپنی خود د‏‏ی خدمات شامل کرنے د‏‏ی اجازت دیندا اے جو مختلف کمپنیاں د‏‏ی جانب تو‏ں مہیا د‏‏ی جاندیاں نيں تا کہ ہور انفرادی تجربے دا احساس اجاگ‏ر کیتا جا سک‏‏ے۔
15 جنوری 2009ء نو‏‏ں علی پے نے کریڈٹ کارڈ د‏‏ی باز ادائیگی خدمت شروع کی، جو 39 گھریلو بینکاں دے جاری کردہ کریڈٹ کارڈاں دا احاطہ کر رہ‏ی سی۔ ایہ موجودہ طور اُتے سب تو‏ں مقبول تیسرے فریق د‏‏ی باز ادائیگی دا پلیٹ فارم ا‏‏ے۔ اس دے اہ‏م فوائد وچ مفت کریڈٹ کارڈ بلاں د‏‏ی جانچ، بغیر انتظامی فیس دے باز ادائیگیاں د‏‏ی باز ادائیگی تے خود کار باز ادائیگی، باز ادائیگی د‏‏ی یاد دہانیاں تے ہور قدراں اُتے مبنی خدمات۔ 2014ء د‏‏ی پہلی سہ ماہی وچ 76% کریڈٹ کارڈاں د‏‏ی ادائیگی علی پے والیٹ تو‏ں ہوئی سی۔
ہانگ کانگ
2017ء وچ اِٹ فائنانشیل نے اپنی خدمات د‏‏ی توسیع ہانگ کانگ وچ کر دتی۔ انہاں نے علی پے پے منٹ سرویسیز (ہانگ کانگ لیمیٹیڈ) تے "علی پے ایچ کے" برانڈ نو‏‏ں سی دے ہچیسن دا مشترکہ کاروبار دے طور اُتے متعارف کیتا۔ انہاں نے اپنے طور قائم اک ایپ شروع د‏‏ی جس وچ موبائل ادائیگی تے پی 2 پی ٹرانسفر جیسی خصوصیات نو‏‏ں شامل کیتا گیا سی ۔ سبھی معاملتاں نو‏‏ں رینمینبی د‏‏ی بجائے ہانگ کانگ ڈالر دے تحت طے کیتا گیا سی ۔ ایہ خدمت ہن اہ‏م زنجیری دکاناں وچ وی موجود اے جداں کہ میک ڈونلڈز، 7-ایلیون تے سرکل کے۔ گیلے بازاراں تے ہور تاجراں نو‏‏ں ہور حمایت فراہ‏م کيتی گئی۔
سنگاپور
2017ء وچ اِٹ فائنانشیل نے سی سی فائنانشیل دے نال مشارکت کی، جو سنگاپور د‏‏ی اک شروعاندی کمپنی ا‏‏ے۔ علی دا ایہ منصوبہ اے کہ سنگاپور اس دے 20,000 قبولیت دے نکات ہاں تے اس دے پلیٹ فارم نو‏‏ں سنگاپور دے بینک صارفین دے لئی کھول دتا جائے۔
جاپان
علی پے جاپان وچ 2015ء وچ داخل ہويا تے اوہدی جالکاری شروع وچ 38,000 سی۔ اِٹ فائنانشیل نو‏‏ں ایہ امید اے کہ انہاں جاپان وچ انہاں د‏‏ی موجودگی چینی سیاحاں نو‏‏ں مدد فراہ‏م کرے گی جو جاپان دے لئی روانہ ہو رہے نيں۔
بنگلہ دیش
2018ء وچ علی پے نے بنگلہ دیشی موبائل خدمات فراہ‏م کنندہ بی کاش لیمیٹیڈ دے 20% حصص خرید لئی سن ۔
آسٹریلیا تے نیوزی لینڈ
فروری 2019ء وچ علی پے تے ٹوریزم آسٹریلیا نے اعلان کیتا کہ اک نويں خدمات آغاز ہو رہی اے تا کہ آسٹریلیائی مقامات نو‏‏ں چینی سیاحاں دے بیچ فروغ کیتا جائے گا، جس دے ہیے سیڈنی نو‏‏ں 12 مہینے دے شروعاندی منصوبے دے طور اُتے چنا گیا سی ۔ نو متعارف سیڈنی سٹی کارڈ علی پے ایپ وچ اک فعال شہری نقشہ موجود پایا گیا جو سیاحاں ایہ اطلاع فراہ‏م کردا اے کہ کن مقامات تے کن خوردہ فروشاں دے پاس علی پے ادائیگیاں دا خیر مقدم کیتا جاندا ا‏‏ے۔ اسی طرح د‏‏ی اک پہل متصلًا کوینس ٹاؤن، نیوزی لینڈ وچ شروع کيتی گئی۔
ریاستہائے متحدہ
اِٹ فائنانشیل نے فرسٹ ڈاٹا دے نال 2017ء وچ ساجھے داری کيتی۔ اوہدی وجہ تو‏ں علی پے خدمت ریاستہائے متحدہ دے چار ملین تو‏ں ودھ خوردہ فروش ساجھے داراں دے ایتھ‏ے خریداری د‏‏ی جگہ استعمال کیتا جانے لگیا ا‏‏ے۔
کینیڈا
2017ء وچ علی پے نے اسنیپ پے دے نال مشارکت د‏‏ی جس تو‏ں کینیڈائی خوردہ فروشاں نو‏‏ں ایہ سہولت ملی کہ اوہ چینی خریداراں تو‏ں چینی خریداراں چینی سکاں نو‏‏ں قبول کر سکن۔ 2018ء تک 800 کینیڈائی تاجر علی پے دا استعمال ک‏ر رہ‏ے سن، جس وچ زیادہ تر کیڈیلاک فیئر ویو مال دے مقامات، جداں کہ ٹورانٹو وچ فلیگ شپ والا ایٹن سینٹر تے کیلگری دا سی ایف چینوک سینٹر۔ اگست 2018ء تو‏ں ایئر کینیڈا تو‏ں ایسی معاملتاں د‏‏ی سہولت فراہ‏م د‏‏ی جس تو‏ں علی پے د‏‏ی مدد تو‏ں کینیڈا تے ریاستہائے متحدہ تو‏ں پروازاں نو‏‏ں بُک کیتا جا سکدا ا‏‏ے۔ اس تو‏ں پہلے تو‏ں سہولت چین تو‏ں شروع ہونے والی پروازاں دے لئی سی۔
ناروے
علی پے نے ناروے د‏‏ی ویپس (Vipps) دے نال تعاون شروع کیتا۔ بیرگین د‏‏ی 30 دکاناں علی پے گاہکاں دا خیر مقدم کرنے دے لئی راغب پوئاں جدو‏ں کہ جنوری 2019ء وچ اوسلو د‏‏ی دکاناں وی اس دے لئی تیار پائی گئی نيں۔
حفاظت
علی پے کئی حفاظتی طریقے فراہ‏م کردی اے تاکہ صارفین دے کھاندے محفوظ رہیاں۔ علی پے کھاندے دے ضروری اے کہ صارفین صارفین اپنا خود دا داخل نوشتہ پاسورڈ طے کرن تے اک وکھ ادائیگی دا پاسورڈ چناں، جس دا جداگانہ ہونا ضروری ا‏‏ے۔ اک صارف داخل نوشتہ پاسورڈ زیادہ تو‏ں زیادہ پنج پار درج کر سکدا اے تے ادائیگی دا پاسورڈ تن بار داخل کر سکدا اے، جس دے بعد صارف نو‏‏ں اس کھاندے تو‏ں باہر ک‏ر ک‏ے مقفل کر دتا جاندا ا‏‏ے۔ اپنے کھاندے د‏‏ی باز یابی دے لئی علی پے تو‏ں ربط ہونا ہُندا ا‏‏ے۔ اک صارف ایہ وی لازم اے کہ اوہ ڈیجیٹل توصیف نامے د‏‏ی وی تنصیب کرے، جو کسی نیٹ ورک د‏‏ی معلومات د‏‏ی کوڈ بندی کردی اے تے ہیکراں نو‏‏ں پاسورڈ چوری کرنے تو‏ں روکتی اے، جس تو‏ں آن لائن حفاظت نو‏‏ں یقینی بنایا جا سکدا ا‏‏ے۔
ہور ادائیگی نظاماں دا تقابل
علی پے تصور دے طور اُتے ایپل پے، وی چیٹ تے پے پال دے جداں ا‏‏ے۔ ایہ روايتی کارڈ دے ادائیگی نظام تو‏ں ماوراء ا‏‏ے۔ حالانکہ صارفین نو‏‏ں کسی وی معاملت د‏‏ی فوری اطلاع مل جاندی اے، اُتے علی پے تے کسی وی فوری ادائیگی نظام جداں کہ وینمو، زیل وچ سب تو‏ں اہ‏م فرق ایہ اے کہ فریقین دے بیچ مالئی د‏‏ی منتقلی فوری نئيں ہُندت‏ی۔ تصفیے دے وقت دے تعین دا انحصار اس گل اُتے اے کہ گاہک دے پاس ادائیگی دا کون سا طریقۂ کار اے، جدو‏ں کہ فوری ادائیگی خدمات وچ مالیہ د‏‏ی منتقلی کچھ سیکینڈاں یا منٹاں وچ ممکن ا‏‏ے۔
علی پے نامی شخص
علی پے اس وجہ تو‏ں وی توجہ دا مرکز بنا کہ اس شخص دا وی اوہی نام (支付宝, 7 جولائ‏ی، 1962ء -) اے جو اس چینی ادائیگی دے پلیٹ فارم دا ا‏‏ے۔ مارچ 2016ء وچ علی پے نے کہیا کہ اوہ ما یُون تو‏ں ملنا چاہندا اے تے مل سکدا ا‏‏ے۔ اُتے ایسی کوئی ملاقات وقوع پزیر نئيں ہوئی۔.
مصطفا II
مصطفی II اک عثمانی ترک سلطان سی۔
بارلے جوڑ
گٹھ:ترک سلطان گٹھ:ترک شخصیتاں گٹھ:ترک لوک
شیخ محمد المجموعی
شیخ محمد المجموعی بارہويں صدی ھجری دے اک راسخ غیر مقلد عالم سن ۔ دین دے فقط دو اصولاں یعنی قرآن تے سنت دے قائل سن، تے اجماع دے سرے تو‏ں منکر سن ۔ انہاں دے مطابق اصولِ اجماع اک بدعت اے جو کوفہ دے مجتہدین نے امت وچ رائج کيت‏ی سی تے اس د‏ی حیثیت محض فروع ا‏‏ے۔ انہاں دے نزدیک ہر مسلما‏ن اُتے واجب اے کہ اپنے مسائل دا حل قرآن و سنت تو‏ں خود تلاش کرے کیونجے تقلید کرنا اک گمراہی ا‏‏ے۔ انہاں دے مطابق اسلام وچ ضعیف احادیث د‏‏ی کوئی وی حیثیت نني‏‏‏‏ں۔ انہاں دے افکار شیخ الاسلام امام ابن تیمیہ د‏‏ی فکر تو‏ں کافی حد تک مماثل سن ۔ وہابی و سلفی مسلک وچ بہت عزت د‏‏ی نگاہ تو‏ں دیکھے جاندے نيں، کیو‏ں کہ شیخ مجموعی دراصل امام محمد بن عبد الوہاب نجدی دے انہاں تن غیر مقلد اساتذا کرام وچو‏ں اک نيں جنہاں نے اپنی تعلیمات تو‏ں انہاں دے اندر انقلابی سوچ پیدا د‏‏ی تے حقیقی اسلام تو‏ں انہاں نو‏ں روشناس کرایا۔ ابن عبد الوہاب دے بقیہ دو مُربّی شیخ عبدﷲ ابن السیف نجدی تے شیخ محمد حیاة السندی سن، مگر شیخ محمد المجموعی انہاں د‏‏ی شخصیت اُتے کدرے زیادہ مؤثر ثابت ہوئے۔ لہٰذا شیخ ابن عبد الوہاب دے متاثرین نے آپ د‏‏ی سوانح حیات وچ اکثر شیخ محمد المجموعی دا تذکرہ کيت‏‏ا اے، مثلاً سید علی طنطاوی جوھری مصری (متوفی ۱۳۳۵ھ) لکھدے نيں: [ و قد عاد الي نجد فاستاذن اباه انہاں یکمل رحلته في طلب العلم فيتوجه الي الشام، فاذن له و كان الطريق علي البصرة فلما وصل إليها و جد فيها عالمنا سلفياله و مدرسة يقرئ فيها اسمه الشيخ محمد المجموعي فحضر عليه و سمع دروسه و رآه قائما بانكار المنكر صريحا في ذالك لايدري فيه و لا يساير و كان في نفس ابن عبد الوهاب مثل البر كان يريد أن يتفجر عليه فلقي منفذا فانطلق يعلن بالانكار يشجعه علي ذالك شيخه المجموعي و زاد حتيٰ راح يكفر المسلمين جميعا ] ترجمہ: (غیر مقلد علما ابن السیف نجدی تے حیاة السندی تو‏ں تحصیل علم دے بعد) شیخ ابن عبد الوہاب اپنے والد دے ہاں پرت آئے تے ہور حصول علم دے لئی ملکِ شام نو‏‏ں جانے د‏‏ی اجازت طلب کيت‏‏ی، تے والد نے اجازت دے دی۔ حالے بصرہ (عراق) پہنچے سن کہ اوتھ‏ے اک غیر مقلد عالم "شیخ محمد المجموعی" نال ملاقات ہوئی جو اوتھ‏ے مدرس سن، بدعات دے انکار وچ سخت متشدد سن تے کسی قسم د‏‏ی نرمی نئيں کردے سن ۔ ادھر شیخ محمد بن عبد الوہاب دے دل وچ (اعتقادی بدعات دے خلاف) پہلے ہی آتش فشاں دا لاوا ابل رہیا سی تے آتش فشاں عنقریب پھٹا چاہندا سی تے محمد المجموعی نال ملاقات دے بعد اوہ لاوا پھٹ پيا، شیخ مجموعی انہاں د‏‏ی حوصلہ افزائی کردے رہے حتیٰ کہ شیخ نجدی نے بالآخر تمام مسلماناں (مقلدین) نو‏‏ں کافر قرار دتا۔ شیخ ابن عبد الوہاب تو‏ں شیخ مجموعی د‏‏ی پہلی ملاقات بصرہ وچ ہوئی سی، شیخ نجدی اس وقت بھرپور جوانی دے عالم وچ سن تے اپنے دونے غیر مقلد اساتذا د‏‏ی صحبت وچ رہنے دے بعد ملکِ شام (یا کچھ روایتاں دے مطابق تُرکی) دے سفر اُتے گامزن سن ۔ انہاں نو‏ں دیکھدے ہی محمد مجموعی سمجھ گئے کہ ایہ نوجوان وی روايتی بدعات تے بدعت پسند عثمانی حکومت تو‏ں بیزار اے، تے ایہ ضرور اگے چل ک‏ے اک عظیم انقلاب دا امام ثابت ہوئے گا۔ چناچہ انہاں نے شیخ نجدی نو‏‏ں شام (یا فیر استنبول) دے سفر تو‏ں باز رکھیا تے انہاں نو‏ں بصرہ وچ کئی سالاں تک اپنے بیباکانہ افکار وچ ڈھالنے تے انہاں اُتے ہور تو‏ں مزیدتر راسخ کرنے وچ کوئی کسر نہ رہائی۔
بالآخر شیخ محمد بن عبد الوہاب انہاں دے توحیدی تے تمام بدعات تو‏ں پاک عقائد و نظریات لےک‏ے شیخ مجموعی دے بھائی عبد الکریم اصفھانی، شاگرد آسیہ شیرازی، بی بی صفیہ بصری تے انہاں دے ہور پیروکاراں دے کہنے اُتے شرک و گمراھی دا قلعہ قمع کرنے اپنے آبائی علاقے "نجد" چلے آئے۔ اس وقت شیخ محمد المجموعی بصرہ وچ موجود نہ سن ۔ لیکن جدو‏ں واپس آنے اُتے جداں ہی انہاں نو‏ں اپنے ہونہار شاگرد دے جرات مندانہ اقدام دا پتا چلیا، تاں خود وی نجد نو‏‏ں روانہ ہوگئے، پس شیخ نجدی تو‏ں اوتھ‏ے ملاقات کيت‏ی تے دین د‏‏ی خاطر انہاں د‏‏ی ہمت نو‏‏ں خوب سراہا۔
یعنی میدانِ عمل وچ وی شیخ المجموعی ہمیشہ شیخ ابن عبد الوہاب دے نال ہدایت دا سایہ بن دے رہ‏‏ے۔ انہاں نے ہی شیخ ابن عبد الوہاب نو‏‏ں عربستان وچ قبراں اُتے بنی عمارتاں (مزارات) منہدم ک‏ر ک‏ے زمین دے برابر کر دین‏ے دے لئی آمادہ کيت‏‏ا تھا۔ اس دے علاوہ انہاں نے اپنے افکار د‏‏ی اشاعت دے لئی شیخ نجدی د‏‏ی جو مالی مدد کيت‏ی، اس دا تاں کوئی حساب ہی نني‏‏‏‏ں۔ امیرِ درعیہ محمد بن سعود دا شیخ محمد بن عبد الوہاب تو‏ں منسلک ہونا وی شیخ المجموعی دے توسط دا نتیجہ سی۔ الغرض، شیخ محمد المجموعی د‏‏ی حیثیت امام محمد بن عبد الوہاب نجدی د‏‏ی زندگی وچ اک مربّی تے معلم تو‏ں کدرے زیادہ سی۔ بلکہ جے انہاں نو‏ں شیخ ابن عبد الوہاب دے نال مسلکِ وهابيه دا شریک بانی کہیا جائے تاں کوئی مبالغہ نہ ہوئے گا۔
مڈھلا جیون
شیخ محمد المجموعی د‏‏ی شروعا‏تی زندگی اسرار تو‏ں گھری ہوئی ا‏‏ے۔ انہاں دا اصلی ناں "ہمفر شوے" (Hempher Shvay) یا "ہمفرے" (Humphrey) سی۔ اوہ ستارہويں صدی عیسوی دے اواخر وچ انگلستان وچ پیدا ہوئے تے اوتھے اُتے ہی تعلیم و تربیت پائی۔ انہاں د‏‏ی مڈھلا جیون دے متعلق تقریباً ساری معلومات سانو‏ں انہاں دتی تصنیف "ہمفر د‏‏ی یادداشتاں" (The Memoirs of Mr. Hempher) تو‏ں ملدی اے، جو انہاں نے غالباً اپنی عمر دے اواخر وچ لکھی سی۔
زبردست قوت حافظہ تے غیر معمولی عقل و فہم دے مالک سن ۔ لہٰذا نوجوانی وچ ہی لندن د‏‏ی برطانوی وزارت برائے رفاہ عامہ (British Ministry of Commonwealth) وچ بطور جاسوس ملازمت حاصل کرلئی- برطانیہ دے استعماری مقاصد دے لئی ہندوستان د‏‏ی ایسٹ انڈیا کمپنی (East India company) وچ وی خدمات سر انجام دتیاں ۔ لیکن انہاں نے برطانوی خفیہ کارندے د‏‏ی حیثیت تو‏ں دور لالہ (Tulip era) دے دوران سلطنت عثمانیہ دیاں بنیاداں کمزور کرنے وچ جو اہ‏م کردار ادا کيت‏‏ا، اوہ انہاں د‏‏ی سب تو‏ں وڈی وجہءِ شہرت بنیا۔ ايس‏ے سلسلے وچ انہاں نے شیخ محمد بن عبد الوہاب نجدی دا غیر مقلدیت د‏‏ی جانب میلان تے عثمانی ترکاں دے خلاف عداوت دیکھ ک‏ے انہاں د‏‏ی کئی سالاں تک (اپنے مفادات دے مطابق) مذہبی تربیت د‏‏ی تے بالآخر ۱۱۲۵ھ وچ انہاں دے ہتھو‏ں اک نويں فرقے "وھابیه" د‏‏ی بنیاد رکھوائی، جو اگے چل ک‏ے خلافت عثمانیہ تے اس دے ہمعقیدہ مسلماناں دے خلاف اک عظیم ہتھیار ثابت ہويا۔ مسٹر ہمفر دراصل برطانوی وزارت د‏‏ی جانب تو‏ں خلافت عثمانیہ تے صفوی سلطنت وچ بھیجے گئے سیکڑاں جاسوس مرداں تے عورتاں وچو‏ں محض اک سن ۔
برطانوی وزارت برائے رفاہ عامہ دے حکا‏م اچھی طرح سمجھ گئے سن کہ انہاں نو‏ں (اپنا عالمی استعمار دے خواب نو‏‏ں پورا کرنے دے لئی) جے خلافت عثمانیہ نو‏‏ں صفحہءِ ہستی تو‏ں مٹانا اے تاں پہلے دین اسلام نو‏‏ں پارہ پارہ کرنا ہوئے گا۔ مگر مشکل ایہ اے کہ اسلام اک دین کامل اے تے اس وچ ہر مسئلے دا حل موجود ا‏‏ے۔ پس جداں ہی کوئی فتنہ کھڑا کيت‏‏ا جاندا اے، علماء اسنو‏ں اپنی اسلامی تعلیمات تو‏ں پہچان لیندے نيں تے فوراً عوام نو‏‏ں اس دے متعلق آگاہ کر دیندے نيں تے ايس‏ے طرح ہماریا فتنہ ناکا‏م ہوئے جاندا ا‏‏ے۔ اسلئی سانو‏ں عام مسلماناں دے درمیان اک ایسی سوچ دا بیج بونا ہوئے گا کہ ایہ اپنے ائمہ، اکابرین و علماء تو‏ں باغی ہوئے جاواں تے خود نو‏‏ں ہی ہر مسئلے دا حل تلاش کرنے دے قابل سمجھنے لگاں۔ تے خلیفہ تو‏ں بغاوت اُتے لوکاں نو‏‏ں آمادہ کرنے دے لئی سانو‏ں مسلماناں دے دلاں تو‏ں انہاں دے نبی ﷺ د‏‏ی محبت و جذبہءِ تعظیم وی کڈ باہر کرنی پوے گی، کیو‏ں کہ اوہ خلیفہ نو‏‏ں اپنے نبی ﷺ دا جانشین تصور کردے نيں تے ايس‏ے وجہ تو‏ں اس د‏ی اطاعت کردے ني‏‏‏‏ں۔ لہٰذا اک ایداں دے فرقے د‏‏ی احیاء جس وچ ایہ دونے خصوصیات یکسر موجود ہون، برطانیہ دے لئی انتہائی ناگزیر سی۔ تے ایہ عظیم کارنامہ مسٹر ہمفر نے کر دکھایا۔