cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
وید
ویدک ہندو دھرم دی شروعات ویداں دی رچنا دے نال ہوئی منی جاندی اے۔ جدوں اسیں ہندو دھرم دے تریخی ترقی دی گل کردے ہاں تاں اس نوں چار پڑاواں (کالاں ،ویلےآں) وچ ونڈیا جاندا اے۔ پہلے پڑائ نوں ویدک پڑائ وجوں سویکاریا جاندا اے۔ وید آریہ رہتل اتے ہندو دھرم دے سبھ توں پرانے گرنتھ ہن۔ وید سنسکرت بولی دے ود دھاتو توں بنیا اے، جس دے مطلب(مطلب) ہن-تعلیم، علم جاں روشنی۔ علم دی اس پرمپرا(روایت) وچ شرتی (سن کے) اتے سمرتی (یاد کرکے) دا اہم یوگدان(حصہ) رہا اے۔ ایہناں ویداں دی رچنا بابت تن بھانت دیاں دھارناواں/مانتاواں پرچلت چلیاں آ رہیاں ہن۔ پہلی دھارنا دے مطابق وید ایشوری بانی ہن۔ دوجی مانتا دے مطابق وید وکھ-وکھ رَشیاں-مُنیاں(پیر پیغمبر) ولوں اپنے نجی تجربہ (تجربہ) راہیں حاصل کیتے گئے روحانی علم دا ناں اے۔ تیسری ایہناں ویداں دا اچارن برہما جی ولوں آپ کیتا گیا اے۔ ہندو دھرم دے مڈھلے سومے وجوں پروانے جاندے ویداں دی گنتی چار اے۔ ایہناں وچ رگ وید، یجر وید، سام وید اتے اتھرو وید ہن۔ ایہناں ویداں دی رچنا دا دور(زمانہ) آریہ لوکاں دی بھارت وچلی آمد نال (1500-1000 ق م) جوڑیا جاندا اے۔ پیش اے اس اپورشی رچنا (ویداں) بابت مختصر  جانکاری :
رگ وید
رگوید : ایہہ سبھ توں پرانے(پرانا) وید اے۔ رگ شبد سنسکرت بولی دے مول شبد رچ توں بنیا اے۔ رچ توں مطلب وڈیائی جاں تعریف ہندا اے۔ وید-منتراں نوں رچا وی کیہا جاندا اے، جس دے مطلب ہن استتمئی گیت۔ اس وید وچ آریہ لوکاں دے دھارمی، سبھیاچاری، سماجی اتے بھوگولی(جغرافیائی) پچھوکڑ دی بھرپور جانکاری ملدی اے۔ اس وید دے 10 منڈل (باب) ہن۔ ایہناں منڈلاں وچ 1028 سوکت ( بھجن) ہن۔ ہریک سوکت وچ 10 منتر ہن۔ ایہناں منتراں نوں رچاواں کیہا جاندا اے، جنہاں دی گنتی 10552 اے۔ رچاواں توں اگے جا کے جیکر شبداں دی گل کیتی جاوے تاں ایہناں دی گنتی 153826 بن جاندی اے۔ شبداں توں اگے جیکر اکھراں تک پہنچ کیتی جاوے تاں ایہہ 432000 ہندے ہن۔ ایہناں وچ 40 کو منتر اجیاے وی ہن جو کسے سرلیکھ ہیٹھ نہیں آؤندے۔ جویں-جویں آریہ لوک مشرق ول ودھدے گئے، اوہناں دی بھوگولی کھوج وی ودھدی گئی اتے اوہ منتراں دا اچارن کردے گئے۔ رگ وید رشیاں نے کئیاں پیڑھیاں وچ مکمل کیتا اے، جس دی سنپورنتا وچ سری وشوامتر، وششٹ، بھاردواج اتے گوتم وغیرہ رشیاں دا خاص یوگدان اے۔ رگ وید دی وضاحت بہت سارے ودوان لوکاں ولوں کیتی گئی اے پر سیاناچاریا جی نوں پرمکھ ویاکھیاکار منیا جاندا اے۔ اس دی وضاحت کردے ویلے کجھ کو ہیٹھ لکھے پکھاں نوں سنمکھ رکھن واسطے کیہا جاندا اے :
رگوید دا مطالعہ کرن نال اس دے کجھ اہمترین پکھ وی ابھر کے ساہمنے آؤندے ہن۔ ایہناں پکھاں وچ قدرت دیاں وکھ- وکھ طاقتاں نوں دیوتے منّ کے اوہناں دی صفت-صلاحَ اتے پوجا کیتی گئی اے۔ ایہناں پرمکھ دیوتیاں وچ اگنی، اندر، وایو، شرت، ورن، ردر، آدتی اتے برہسپتی وغیرہ دا ناں آؤندا اے۔ ایہہ پوجا کھیتی اپج دے وادھے اتے حفاظت ہتّ کیتی جاندی رہی اے اتے یگّ نوں اس پوجا پدھتی دا اک خاص زریعہ (خاص زریعہ)منیا جاندا رہا اے۔
سام وید
ساموید : ایہہ سبھ توں چھوٹا وید اے۔ سام توں مطلب ہے-سامان جاں برابر بھار دا۔ اس وید دے منتر برابر وزن دے ہن۔ جیمنی رشی دی میمانسا وچ سام دا مطلب گاؤن دی ریتی وجوں کیتا گیا اے۔ سام وید دے منتر یگّ، ہوم وغیرہ خوشی دے موقعیاں اُتے براہمن خاص (خاص) طرز اُتے گاؤندے ہن۔ سام نوں شترقی حاصل کرن والا گائن وی کیہا جاندا اے، جس دا مطلب اے من نوں اکاگر کرکے دیوتیاں نال اک سر کرنا تاں کہ بھٹکنا ختم کرکے شترقی دا تجربہ کیتا جا سکے۔ ساموید دے دو حصہ ہن-سابق ارچک اتے اتر ارچک۔ اس توں علاوہ اس دا اک حصہ ہور وی تسلیم کیتا جاندا اے، جس نوں مدھ ارچک کیہا جاندا اے۔ اس وید دے منتراں دی تعداد 1549 اے۔ پر پنڈت جےَ دیوَ دے ٹیکے مطابق ایہہ تداد 1875 اے۔ اس دے پہلے حصے وچ پینڈو لوکاں دے گاؤن والے گیت ہن۔ تیجے حصے وچ جنگلاں وچ رہن والے تپسویاں دے بھجن ہن۔ بھارتی سنگیت پرمپرا دا مڈھ ساموید توں ہی بجھدا اے۔ اس وچلے منتر اندر، اگنی، اشونی اتے سوم وغیرہ دے گن گائن کرن اُتے زور دندے ہن۔ ایہناں دیوتیاں دے ناں اُتے 8 کانڈ ہن۔ ساموید گندھرو یعنی راگیاں دا وید وی منیا جاندا اے۔ ہندو رشیاں نے سنگیت تے راگ متعلق جو کجھ لکھیا اے، اس دا بنیاد وی ساموید نوں ہی سمجھیا جاندا اے۔
یجر وید
یجروید : یجر شبد 'یجُ' دھاتو توں بنیا اے، جس دے مطلب بندے ہن یگّ کرنا، پوجا جاں ہوم کرنا۔ اس طرحاں اس وید دا تعلقات یگّ متعلق منتراں نال اے۔ اس دیاں دو سنہتا ہن-تیتریی جاں کرشن سنہتا اتے دوسری واجسنییی جاں شکل سنہتا۔ پنڈت جےَ دیوَ نے اپنے ٹیکے وچ اس سنہتا دا ناں تیتریی پین دا کارن بیاندیاں لکھیا اے کہ اک وار یاگولک رشی دے گرو ویسیں پان کولوں اپنے بھانجے دی قتل ہو گئی سی۔ اوہ اس دا پراشچت (کفارہ) کرنا چاہندا سی۔ جدوں اس نے اس بابت اپنے شگرداں نال گل کیتی تاں یاگولک نے بڑے ہی ہنکار بھرے لحظے وچ کیہا کہ ایہہ کم تاں وید-منتراں دے جاپ اتے کرم-کانڈ نال میں اکلا ہی کر سکدا ہاں۔ ایہہ گل سن کے ویسیں پان غصے وچ آ گیا۔ اس نے یاگولک نوں کیہا، 'توں ہنکاری ہو گیا ہیں، جو تعلیم توں میرے کولوں پڑھی اے، ایہ مینوں واپس کر دے۔' اس اُتے یاگولک نے یاد کیتے ہوئے منتر گلچھ دتے، جنہاں نوں ویسیں پان اتے اس دے چیلیاں نے تتر بن کے چگ لیا۔ دوسرے حصہ واجسنییی بارے کیہا جاندا اے کہ یاگولک رشی نے سورج دی ارادھنا کرکے یجر وید نوں حاصل کیتا اے۔
اس دی شردھا-بھاونا توں خوش ہو کے سورج دیوتے نے واج (گھوڑے) دا روپ دھار لیا اتے اس نوں وید-منتر بخش دتے۔ اس کرکے ہی اس سنہتا نوں واجسنییی سنہتا کیہا جاندا اے۔ یجر دے 40 کانڈ ہن۔ یجروید وچ انسانی اچھاواں دی تکمیل ہتّ یگّ تے ہون کرن بارے خاص جانکاری دتی گئی اے۔
اتھرو وید
اتھرو وید : اتھرۉ (Athrav) توں مطلب اے ہون کرن والا۔ اس وید وچ ودھیرے بھوتکتا پردھان مضمون شامل کیتے گئے ہن۔ یگّ، ہوم وغیرہ کرن دی تکنیک، یگّ کراؤن والیاں دے پرکار بارے دسیا گیا اے۔ جڑھیاں-بوٹیاں اتے اؤشدھیاں بابت وی بھرپور جانکاری دتی گئی اے۔ مطلب شاستر اسے ہی وید دا اپ-وید اے۔ شلپ کلا نال متعلق جانکاری وی اس وید وچوں مل جاندی اے۔ اتھروید وچ منتراں دی گنتی 5977 اے۔ سرپ، پساچ، اسر، اتہاس اتے پران اس دے پنج اپ وید سویکارے گئے ہن۔ مالک دیانند نے شستر-استر تعلیم نوں وی اس دا ہی اپوید منیا اے۔ اس وید دا مطالعہ کرن نال رشیاں-منیاں دی مکمل نظر اتے جڑھیاں-بوٹیاں متعلق ڈونگھی کھوج دا پتہ وی چلدا اے۔
اس وچ 289 اؤشدھیاں دے گناں اتے پرجذبات دا ذکر کیتا گیا اے۔ اجر-امر کر دین والیاں اؤشدھیاں دی گل وی اتھرووید وچ ہی کیتی گئی اے۔ جادو-ٹونےآں دا وستھارت علم(وسیع علم) وی اس وچ دتا گیا اے۔ بھوتاں-پریتاں اتے ہور ناشک طاقتاں(تباہی دیاں طاقتاں) توں بچاء دے اپاء وی اس وید وچ موجود ہن۔ بدروحاں توں محفوظ رہن لئی پہنے جان والے تعویذ(تویت) وی اس وید دے منتراں نال ہی لااے وند بنائے جاندے راے ہن۔ عورتاں لئی سونے دا اہمیت(اہمیت) ذکر(بیان) کیتا گیا اے، جو کہ شترقی حاصل کرن دا چنہ اے۔ عورت نوں دھرتی دے وڈا(وڈے) گناں نال تلنایا گیا اے، جو سبھ نوں سکھ، شترقی اتے قدرتی وستاں حاصل کردی اے۔ اپروکت چرچہ توں اسیں اس نرنے(نتیجہ) اُتے پہنچدے ہاں کہ ایہہ چارے وید جیون دے وکھ-وکھ پکھاں نوں ابھاردے ہن۔ ایہناں وچوں اسیں بھارتی سماج اتے سبھیاچار دے آد-دور دی نہار دیکھ سکدے ہاں۔ ایہناں ویداں دی وچاردھارا انسانی مشکلاں دی نشاندیہی کرکے اوہناں نوں نوارن دی بات وی پاؤندی اے۔ بھاویں ویلے دے نال-نال بہت کجھ بدلدا رہندا اے پر ایہناں ویداں دے اہمیت(اہمیت) نوں چھٹیایا نہیں جا سکدا۔ ویداں دے اس اہمیت دی تائید(وضاحت) سری گرو نانک صاحب نے اپنی پاون بانی وچ اس طرحاں کیتی اے :
چارے وید ہوئے سچیار۔۔
پڑہِ گنہِ تن چار ویچار۔۔ (انگ 470)
چار حصے
کجھ ودواناں نے ویداں نوں چار حصےآں وچ ونڈیا اے جویں کہ منتر جاں سنہتا براہمن، آرنیک اتے اپنشد۔ اس طرحاں ویداں وچ آرنیتھکاں توں بعد اپنشد آؤندے ہن۔ اپنشد، ویداں دا اوہ حصہ ہن جنہاں وچ آتم- تعلیم دا نروپن اے۔ اپنشداں نوں براہمن گرنتھاں دے تنقید گرنتھ وی کیہا جاندا اے۔ وید منتراں نوں لے کے وضاحت کرن والے براہمن گرنتھاں اتے اپنشد گرنتھاں دا آپس وچ مشرق مغرب جنا انتر اے۔ براہمن گرنتھاں وچ کرمکانڈ دی نظر توں ہوئی وضاحت دا پورا ردعمل اپنشداں وچ ملدا اے۔ شروتی نوں دھرم دا سبھ توں اہم سروت منیا گیا اے۔ ایہناں دے علاوہ باقی سارے ہندو دھرمگرنتھ سمرتی دے دوران آؤندے ہن۔ شرتی اتے سمرتی وچ کوئی وی اختلاف ہون اتے شرتی نوں ہی مانتا ملدی اے، سمرتی نوں نہیں۔ ہندو پرمپراواں دے مطابق اس مانتا دا کارن ایہہ اے کہ ‘شرتُ’ برہما ولوں نرمت اے ایہہ بھاونا عامَ لوکاں وچ پرچلت اے کہ سرشٹی دا پروڈیؤسر برہما اے اس لئی اسدے منہ ولوں نکلے ہوئے وعدہ پوری طرحاں پرمکئی ہن اتے ہر اک نیم دے آدی سروت ہن۔ اسدی چھاپ پرانے دور وچ انی ڈونگھی سی کہ وید شبد عقیدت اتے آستھا دا لکھائک بن گیا۔ اس لئی پچھوں دے کجھ شاستراں نوں اہمیت حاصل کرن لئی اوہناں دے لکھاریاں نے اوہناں دے نام دے پچھے وید شبد جوڑ دتا۔ وید شبد  سنسکرت  بولی  دے ود   دھات   ولوں بنا اے ، اس طرحاں وید دا شبدی مطلبّ معلوم یعنی علم دے گرنتھ ہن ۔ اج چترویدوں دے روپ وچ معلوم اس گرنتھاں دا ٹیکا اس پرکار اے -
ٹیکا
وید دے اصل منتر حصہ نوں سنہتا کہندے ہن۔ ویدک ساہت دے دوران اپر لکھے سارے ویداں دے کئی اپنشد، آرہیرو اتے اپوید آدی وی آؤندے جنہاں دا ذکر ہیٹھاں دتا گیا اے۔ ایہناں دی بولی سنسکرت اے جسنوں اپنی وکھ پچھان دے مطابق ویدک سنسکرت کیہا جاندا اے۔ ایہناں سنسکرت شبداں دے استعمال اتے مطلب ویلے نال بدل گئے جاں لپت ہو گئے منے جاندے ہن۔
شبد کوش
نگھنٹو ویداں دا شبد کوش اے۔ ایہہ ویدک ساہت دی ووکیبولری دا مجموعہ سن۔ گرشبد رتناکر مہان کوش مطابق، ‘‘نگھنٹو کشیپ دا رچیا ہویا وید دا کوش اے جس تے یاسک منی نے نرکت نامک ٹیکا لکھیا اے۔ ایہہ بہت پرانا گرنتھ اے۔ اس توں وید شبداں دا مطلب چنگی طرحاں جانیا جاندا اے۔’’ ویدانگ نے وی وید وضاحت وچ بڑا اہم یوگدان پایا اے۔ اس نوں وید دے چھ انگ جاں کھٹئنگ کیہا اے، جس دا ویروا اس طرحاں اے:
حوالے
گٹھ:ہندو دھرم
بالاکوو
ایہہ روس دا اک شہر اے تے روس دی وفاقی اکائی ساراتوو اوبلاست دا شہر اے ۔ اس دی آبادی سن 2010ء دی مردم شماری موجب 199,573 اے ۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:روس دے شہر گٹھ:روس دے شہر تے قصبے گٹھ:یورپ دے شہر گٹھ:یورپ دے شہر تے قصبے گٹھ:روس دے آباد تھاں گٹھ:یورپی شہر گٹھ:یورپ دے آباد تھاں گٹھ:روس گٹھ:شہر گٹھ:دنیا دے آباد تھاں گٹھ:جغرافیہ
دهستان قهاب صرصر
ایہ ایران دے صوبہ سمنان دے ضلعے شہرستان دامغان دا اک دہستان جاں سب تحصیل آ ۔ (دہستان فارسی چ سب تحصیل نوں کہندے نیں) ۔
تھاں ٹکانہ
ایہ دہستان شہرستان دامغان ، صوبہ سمنان چ اے ۔
اگتھاں
اگتھاں (Tierra del Fuego) دکھنی امریکہ وچ چلی تے ارجنٹائن دے وشکار ونڈیا اک جزیرہ اے۔ ایہ ایس براعظم دے دکھن وچ اے۔
بارلے جوڑ
گٹھ:جغرافیہ
یونیورسٹی کالج فالماؤتھ
یونیورسٹی کالج فالماؤتھ برطانیہ دے نگر فالماؤتھ چ اک یونیورسٹی‏ اے۔
گٹھ:برطانیہ دی یونیورسٹیاں گٹھ:برطانیہ دیاں یونیورسٹیاں
چک 164 ر ب
چک 164 ر ب ضلع فیصل آباد دی تصیل چک جھمرہ دا اک پنڈ اے ۔ اس پنڈ دی بھوئیں نوں لوئر چناب نہر چوں نکلن آلی  رکھ برانچ نہر دا پانی لگدا اے   ۔اس پنڈ دے ناں نال ر ب (R.B=Rakh Branch) ایسے لئی لگدا اے ۔
350px|thumbnail|ضلع فیصل آباد دے پنڈاں دا نقشہ
تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ ضلع فیصل آباد چ تصیل چک جھمرہ چ وس رہیا اے ۔
اجے دیوگن
اجے دیوگن (وشال ویرو دیوگن، جنم 2 اپریل 1969 ) اک بھارتی اداکار، ڈریکٹر اتے پروڈیوسر ہن۔ اوہنا نے اپنے فلمی سفر دی شروعات پھول اور کانٹے فلم توں 1991 وچّ کیتی جس لئی اوس نوں فلم فیئر سبھ توں ودھیا نواں اداکار دا انعام ملیا۔ 1998 وچّ اوہنا نوں مہیش بھٹ دی فلم زخم اتے 2003 وچّ دوبارہ راج کمار سنتوشی دی فلم د لیجنڈ آف بھگت سنگھ لئی سبھ توں ودھیا اداکاری لئی نیشنل فلم اوارڈ ملیا۔ اوہ ہن تک لگبھگ 80 بالیوڈّ فلماں وچّ کم کر چکے ہن'۔
حوالے
گٹھ:ہندی فلمی اداکار گٹھ:بھارتی فلمی جگت گٹھ:پنجابی لوک گٹھ:پنجابی شخصیتاں
زاویا
جیومیٹری چ کونا یا زاویہ ایسی شکل اے جیہڑی اودی بندی اے جدوں دو لکیراں اک نقطے تے ملن۔ کونے نوں زاویہ وی کیندے نیں۔
کیلننگراڈ اوبلاست
کیلننگراڈ اوبلاست (Kaliningrad Oblast) (Калинингра́дская о́бласть، Kaliningradskaya oblast) روس دا اک وفاقی موضوع (اک اوبلاست) اے جو شمال مغربی وفاقی ضلع وچ واقع ا‏‏ے۔ اس دا انتظامی مرکز کیلننگراڈ ا‏‏ے۔
حوالے
گٹھ:کیلننگراڈ اوبلاست گٹھ:1946ء وچ قائم ہونے والے ملکاں تے علاقے گٹھ:بغیر ڈیٹا رو دے خانہ معلومات سانچے استعمال کرنے والے مضامین گٹھ:جرمنی سوویت یونین تعلقات گٹھ:روسی بولی بولنے والے ملکاں تے علاقہ جات گٹھ:محصورات گٹھ:کامنز گٹھ جس دا ربط ویکی ڈیٹا اُتے اے
جمی کارٹر
گٹھ:امریکی صدر
کلسرا چڑی ترکھان
کلسرا چڑی ترکھان چڑی ترکھان دی اک ونڈا اے۔
امبوسلی نیشنل پارک
امبوسلی نیشنل پارک کینیا دا اک نیشنل پارک اے۔
بارلے جوڑ
گٹھ:کینیا دے نیشنل پارک گٹھ:افریقہ دے نیشنل پارک
سیورودونسک
سیورودونسک روس دا اک شہر اے تے روس دے اوبلاست یا صوبے یاروسلاول اوبلاست وچ اے ۔ ایتھے 192,265 لوک 2010 دی گنتی نال وس رۓ نیں۔
گٹھ:روس دے شہر گٹھ:روس دے شہر تے قصبے گٹھ:یورپی شہر گٹھ:یورپ دے شہر گٹھ:یورپ دے شہراں دی لسٹ گٹھ:یورپ دے شہر تے قصبے گٹھ:یورپ دے آباد تھاں گٹھ:روس دے آباد تھاں گٹھ:روس گٹھ:شہر گٹھ:دنیا دے آباد تھاں گٹھ:جغرافیہ
ضلع مہرپور
مہرپور بنگلہ دیش دا اک ضلع اے۔
گٹھ:بنگلہ دیش دے ضلعے
گھڑی
گھڑی اک ویلہ یا ٹائم دسن دی مشین اے ۔ ایہ اک وڈا گھڑیال وی ہوسکدا اے میز تے رکھن والا ٹائم پیس یا ہتھ تے بنھی جان والی گھڑی وی ہوسکدی اے ۔
گٹھ:چیزاں
Ur
نیومین یونیورسٹی کالج
نیومین یونیورسٹی کالج برطانیہ دے نگر برمنگھم چ اک یونیورسٹی‏ اے۔
گٹھ:برطانیہ دی یونیورسٹیاں گٹھ:برطانیہ دیاں یونیورسٹیاں
ایف-14 ٹام کیٹ
ایف-14 ٹام کیٹ اک امریکی دو انجن تے پراں نوں مرضی نال موڑن آلا ہوائی چودری جعاز اے۔ ایہ ویتنام جنگ وچ امریکیاں نیں جیڑے سبق سکھے اوناں دی پیداوار سی۔ اینوں امریکی کمپنی نارتھراپ گرومن نیں امریکی نیوی لئی بنایا سی۔ امریکی نیوی ہوائی چودراہٹ بنان لئی تے بہری بیڑے نوں دشمن جعازاں توں بچان لئی ورتدی سی۔ 1990 دی دہائی چ لیزر نال نشانہ لان آلے سسٹم نال اینے بمباری وی کرنی شروع کیتی۔ ایران نیں امریکہ توں 80 ایف-14 تے لمبی دوری تک مار کرن آلے میزائل خریدے۔ ایران-عراق جنگ چ ایف-14 نیں عراقی ہوائی فوج نوں بلکل روک دتا تے تقربا 160 عراقی لڑاکہ جعاز مار گراۓ۔ عراق نیں اس توں بعد ہوائی فوج نوں جنگ چ ورتنا بوت کٹ کر دتا۔ اس دے بدلے صرف 12 ایرانی ٹام کیٹ عراقیاں نیں مارے۔
22 ستمبر 2006 نوں امریکی نیوی نیں ایف-14 نوں ریٹائر کر دتا تے ایدا کم ہن ایف-18 سپر ہارنٹ کردے نیں۔ ایرانی ہوائی فوج اج تک ایف-14 ورتدی اے۔
بارلے جوڑ
گٹھ:نارتھراپ گرومن گٹھ:لڑاکہ جعاز گٹھ:لڑاکا جہاز
د لیجنڈ آف بھگت سنگھ
د لیجنڈ آف بھگت سنگھ 2002 وچّ بنی ہندی  بولی دی فلم ہے۔
باہری کڑیاں
گٹھ:بھارتی فلماں گٹھ:بھارتی فلمی جگت
گٹھ:ہندی فلماں
فرینکلن ڈی روزویلٹ
فرینکلن ڈی روزویلٹ(30 جنوری، 1882-12 اپریل، 1945) امریکہ  دا 32واں صدر سی۔ ایہہ لگتار 12 سالاں لئی صدر رہا اتے ایہہ اجیہا اک ہی امریکی صدر اے جو 8 توں ودھ سال لئی اس پد اتے رہا ہووے۔ روزویلٹ دا جم ہائیڈ پارک، نیویارک وچ 30 جنوری، 1882 وچ ہویا سی۔ اس نے ہروارڈ یونیورسٹی اتے کولمبیا لاء سکول وچوں پڑھائی کیتی | 1905 وچ سینٹ پینٹرن ڈے دے اوسر اُتے اس نے ایلینر روزویلٹ نال شادی کر لئی۔ اس نے 1910 وچ سیاست وچ پیر دھریا۔ اس نے نیویارک سٹیٹ سینیٹ وچ اتے صدر ووڈرو ولسن دے ماتحت نیوی وچ معاون سیکٹری دیاں سنوجواناں نبھائیاں۔ فرینکلن ڈی۔ روزویلٹ نے امریکن لوکاں نوں اپنے-اپنے یعقین مڑ بحال کرن وچ مدد کیتی۔ اوہ اک ڈیموکریٹ وجوں سیاست راہیں اوہ پبلک سروس وچ شامل ہویا۔ 1910 وچ نیویارک دی سینیٹ دی چون جتن توں بعد اس نے نیوی دا معاون سیکٹری طور تے کم کیتا۔ اتے 1920 وچ ڈیموکریٹک امیدوار وجوں اس نوں اپ-صدر لئی نامزد کر لیا گیا۔ 1928 وچ روزویلٹ نیویارک دا گورنر بنیا۔ نومبر، 1932 وچ چاراں وچوں پہلی معیاد لئی اوہ صدر چنیا گیا۔
امریکا دے بتیسواں صدر۔ نیویارک وچ پیدا ہوئے۔ ہارورڈ یونیورسٹی تے کولمبیا یونیورسٹی وچ تعلیم پائی تے نیویارک وچ وکالت شروع کيتی۔ 1901ء وچ ریاست نیویارک د‏‏ی اسمبلی دے رکن منتخب ہوئے۔ 1913ء تو‏ں 1920ء تک بحری فوج دے نائب سیکرٹری تے 1929ء تو‏ں 1933ء تک نیویارک دے گورنر رہ‏‏ے۔ 1933ء وچ جدو‏ں کہ معاشی بحران شباب اُتے سی۔ ملک دے صدر منتخب ہوئے۔ اپنے زمانۂ صدارت وچ نیوڈیل دے تحت انتظامی، معاشی تے سماجی اصلاحات نافذ کيتیاں تے ملک د‏‏ی حالت سدھاری۔ چرچل دے ہمراہ ایٹلانٹک چارٹر دا اعلان کیتا۔ انہاں دے عہد وچ جمہوری ادارےآں تے تحریکاں نو‏‏ں ملک وچ بہت فروغ ہويا۔
خاص کم
مارچ تک لکھاں لوک بے روزگار سن اتے تقریباً سارے ہی بینک بند ہو چکے سن۔ اپنے ویلے دے پہلے 'سو دناں' وچ اس دی تجویز نوں کانگرس نے قانون وجوں منظور کیتا جس تجویز راہیں اک وڈا پروگرام دا اعلان کیتا سی، جس دے راہیں کاروبار اتے کھیتی باڑی نوں مڑ ٹھیک راہ اُتے لیاؤنا، بے روزگاراں اتے فارم اتے گھر کھسن دے بھے ماریاں لئی راحتَ دینی اتے سدھار کرنے پاس کرکے ٹینیسی ویلی اتھارٹی دی قیام دے راہیں 1935 تک راشٹر نے کجھ حد تک اپنے-اپنے نوں ٹھیک کر لیا سی، پر وپاری طبقہ اس دے خلاف ہو گئے۔ 1936 وچ اوہ بہت وڈے فرق نال دوبارہ صدر چنیا گیا۔ صدر روزویلٹ نے امریکہ نوں چنگی ودیش پالیسی، پڑوس پالیسی، مونرو اصول نوں حملہ آوراں دا ٹاکرا کرن لئی ایکواد توں پرسپر سانجھیاں کاروائیاں کرن دا یقین دوایا | نرپکھّ قانون دے راہیں اس نے امریکہ نوں یورپ وچ لڑائی توں پریھ رکھن دی گل وی کیتی۔ اس دے نال اوہناں راجاں نوں مضبوط کیتا جہناں نوں دھمکایا گیا سی۔ 1940 وچ جدوں فرانس اتے انگلینڈ دی گھیرابندی ویلے فوجی دکھلئندازی توں بغیر ہر ممکن مدد بھیجی۔
جاپانیاں د‏‏ی حراست
دوسری جنگ عظیم دے دوران وچ 19 فروری 1942ء نو‏‏ں روزویلٹ نے صدارتی حکم نامہ 9066 جاری کیتا جس دے تحت امریکا وچ مقیم اک لکھ 20 ہزار جاپانی شہریاں نو‏‏ں گرفتار ک‏ر ک‏ے حراستی مراکز وچ قید کر دتا گیا۔ حالانکہ روزویلٹ دے نامزد کردہ دو کمیشن تحقیقات ک‏ر ک‏ے اپنی رپورٹ دے چکے سن کہ امریکا وچ موجود جاپانی امریکا دے لئی کوئی خطرہ نئيں ني‏‏‏‏ں۔ اس تو‏ں ظاہر ہُندا اے کہ روزویلٹ متعصب سی۔
سونا ضبط کرنا
روزویلٹ اک بینکار خاندان نال تعلق رکھدا سی۔ 5 اپریل 1933ء نو‏‏ں اس نے اک حکم نامہ 6102 جاری کیتا جس دے تحت امریکیو‏ں دا سونا لگ بھگ 20 کاغذی ڈالر فی اونس دے عوض ضبط ک‏ر ک‏ے اک نجی ادارے فیڈرل ریزرو نو‏‏ں دے دتا گیا۔ صرف 3 مہینےآں بعد معجزانہ طور اُتے سونے د‏‏ی قیمت 35 ڈالر فی اونس ہوئے گئی۔
برطانیہ اُتے تنقید
24 جنوری 1943ء نو‏‏ں مراکش وچ منعقد ہونے والی کاسابلانہاں دا کانفرنس وچ چرچل د‏‏ی موجودگی وچ روزویلٹ نے کہیا کہ انڈیا، افریقہ، مشرق بعید تے ہور کالونیاں وچ عوام د‏‏ی پس ماندگی د‏‏ی وجہ برطانیہ دے نال انہاں دے جانب دارانہ تجارتی معاہدے ني‏‏‏‏ں۔
قاتلانہ حملہ
15فروری 1933ء نو‏‏ں روزویلٹ اُتے میامی وچ اک فری میسن نے گولی چلا‏ئی لیکن عین اس وقت اک عورت قاتل تو‏ں ٹکرا گئی جس د‏‏ی وجہ تو‏ں نشانہ چوک گیا تے گولی روزویلٹ د‏‏ی بجائے شکاگو دے میئر سرمک نو‏‏ں لگی تے اوہ ہلاک ہوئے گیا۔
موت
صدر روزویلٹ دی 12 اپریل، 1945 نوں 63 سال دی عمر وچ وارم سمرنگز، جارجیا وکھے دماغ دی نالی پھٹ جان کارن موت ہو گئی۔
حوالے
فرینکلن ڈی روزویلٹ امریکہ دا صدر سی۔
گٹھ:امریکہ دے سیاستدان گٹھ:امریکہ دے صدر گٹھ:امریکی لوک گٹھ:موت 1945 گٹھ:جم 1882
گٹھ:امریکی صدر
27 فروری
حوالے
گٹھ:فروری گٹھ:سال دے دن
رونالڈ ریگن
گٹھ:امریکی صدر
بھگت نامدیو
بھگت نامدیو اک مہان بھگت ہوئے ہن، جنہاں دی بانی دے 61 شبد سری گرو گرنتھ صاحب وچّ درج ہن ۔ بھگت نامدیو جی دا جم 1270 عیسوی نوں مہاراشٹر دے پنڈ نرسی براہمنی، جو کہ پنڈرپور دے نزدیک ہے، وکھے ہویا ۔ اسدا پیؤ دامشیٹ اتے ماتا گونا بائی سی ۔ اس سمیں وی براہمنواد نے انسانیت نوں جاتاں - پاتاں وچّ ونڈیا ہویا سی اتے اوچ - نیچ دی بھٹتا نے نیچ ذاتیاں نال پشواں والا ورتاوا کرنا تے اتھوں تکّ کہ دھارمک مندراں وچّ وی جان دی اجازت نہیں سی۔
اتے ناہی پربھو بھگتی کرن دی آگیا سی ۔ ایہناں بے انصافیاں اتے سماجی برائییاں دے خلاف بھگت نامدیو جی نے بلند آواز اٹھائی ۔ بھگت نامدیو جی چھیمبا جاتی نال سبندھت سن، جو مہاراشٹر وچّ اک نیویں جات گنی جاندی ہے ۔ اک دن بھگت جی مندر وچّ پوجا کرن گئے، اتھے براہمن پجاریاں اوہناں نوں پوجا کرن توں روکیا اتے مندر چوں دھکے مارکے باہر کڈھ دتا ۔ بھگت جی، مندر دے باہر جوڑیاں 'چ بیٹھکے کھڑتالاں نال اپنے بھجن نوں اسے طرحاں ہی گاؤندے رہے۔
ہست کھیلت تیرے دیہرے آیا ۔۔ بھگتِ کرت نامہ پکرِ اٹھایا ۔۔1۔۔
جیو جیو نامہ ہرِ گن اچرے ۔۔ بھگت جناں کؤ دیہرا پھرے ۔۔3۔۔6۔۔
(سری گورو گرنتھ صاحب جی، انگ 1164)
پھر کی سی، دیہرا اس پاسے گھم گیا، جس طرف بھگت نامدیو جی بیٹھے اپنے پربھو پرماتماں دی بندگی کردے سن ۔ اک ہور شبد وچّ بھگت جی پرماتما نوں انجھ الھاما دندیاں کیہا کہ مینوں اگانھ دی مکتی دی لوڑ نہیں، مینوں تاں ایسے ہی جنم وچّ ہی مکتی دے اتے جو لوک میری نیویں جات نوں درکاردے ہن، اوہناں دے گھمنڈ توڑن لئی مینوں گیان دی طاقت دے ۔
مو کؤ توں ن بسارِ تو ن بسارِ ۔۔ تو ن بسارے رامئیا ۔۔1۔۔ رہاؤ ۔۔
آلاونتی ایہہ بھرمُ جو ہے مجھ اوپرِ سبھ کوپلا ۔۔
سودُ سودُ کرِ مارِ اٹھائؤ کہا کرؤ باپ بیٹھلا ۔۔1۔۔
موئے ہوئے جؤ مکتِ دیہگے مکتِ ن جانے کوئلہ ۔۔
اے پنڈیا مو کؤ ڈھیڈھ کہت تیری پیج پچھنؤڈی ہوئلا ۔۔2۔۔
تو جو دیالُ کرپالُ کہیئتُ ہیں اتبھج بھیو اپارلا ۔۔
پھیرِ دیا دیہرا نامے کؤ پنڈیئن کؤ پچھوارلا ۔۔3۔۔2۔۔
(سری گورو گرنتھ صاحب جی، انگ 1292)
سلطانُ پوچھے سنُ بے نامہ ۔۔ دیکھؤ رام تمارے کاما ۔۔1۔۔
نامہ سلطانے بادھلا ۔۔ دیکھؤ تیرا ہرِ بیٹھلا ۔۔1۔۔ رہاؤ ۔۔
بسملِ گٔو دیہُ جیوائ ۔۔ ناترُ گردنِ مارؤ ٹھانئ ۔۔2۔۔
بادساہ ایسی کیؤ ہوئِ ۔۔ بسملِ کیا ن جیوے کوئِ ۔۔3۔۔
میرا کیا کچھو ن ہوئِ ۔۔ کرِ ہے رامُ ہوئِ ہے سوئِ ۔۔4۔۔
بادساہُ چڑیو اہنکارِ ۔۔ گز ہستی دینو چمکارِ ۔۔5۔۔
ن ہؤ تیرا پونگڑا ن تو میری مائع ۔۔
(سری گورو گرنتھ صاحب جی، انگ 1165)
گٹھ:شخصیتاں گٹھ:تریخی شخصیتاں گٹھ:مشہور لوک گٹھ:ہندو شخصیتاں گٹھ:بھگت
سراج دہلوی
سراج دہلوی :		 او۔ پی۔ اگروال۔ آپ دا قلمی ناں سراج دہلوی ا‏‏ے۔ آپ دے والد 	گوپی رام اگروال (مرحوم) تے والدہ محترمہ درگا دیوی اگروال (مرحومہ)
بچپن تے تعلیم
کولکتہ (مغربی بنگال) وچ بچپن گزریا۔ ابتدائی تعلیم ایتھے اُتے ہوئی۔ اعلیٰ تعلیم بی کوم تے ایل۔ ایل۔ بی۔ کولکتہ یونی ورسٹی تو‏ں کیتا۔
پیشہ وارانہ سفر
رشیہ۔ چیکوسلواکیہ۔ جرمنی۔ دوبیٔ تے ہور ملکاں
ادبی سفر
thumb|کبھے|250px|سراج دہلوی، راجیوگانددھی دے نال۔
اہ‏م شخصیتاں نال رابطہ
عزت مآب جناب پرنو مکھرجی(صدر جمہوریہ ہند) جناب وسیم بریلوی صاحب، منور رانا صاحب، پنذت گلزار دہلوی صاحب، تابشؔ مہدی صاحب،ڈاکڑاحمد علی برقیؔ اعظمی صاحب، سجے تری پاٹھی صاحب، ڈاکڑ مناظر عاشق ہرگانوی صاحب، بیکل اتساہی صاحب، صلو چودھری صاحب،فراغ روہوی صاحب، خمار دہلوی صاحب
ادبی خدمات
انجمن فروغ اردو تے انجمن معیار ادب دے علاوہ کیٔ ادبی تنظیمو تو‏ں مستقل وابستگی ترقی تے ترویج اردو۔	مشاعرے تے شعری نشستونکا اہتمام کرنا مشاعرے۔		اردو اکیڈمیاں دے علاوہ تمام ہندوستان وچ ہونے والے مشاعرو ں وچ مسلسل شرکت دا شرف حاصل سیمینار۔		جشن ریختہ تے ہور ادبی سیمینار مین برابر شرکت رہندی رہی اے
سماجی خدمات
yhumb|کبھے|200px|سراج دہلوی، عزت ماٰب [[پرنب مکھرجی دے نال۔]] * 500؍ بزرگ، محتاج تے بے سہارا لوکاں دا مکمل خرچ (1982 تو‏ں اج تک)
لکھتاں و تخلیقات
thumb|کبھے|200px|سراج دہلوی ایوارڈ لیندے ہوئے۔ حمد، رباعیات، قطعات، ماہیٔے، دوہے،ہایٔکو، رومانی تے مختلف موضوعات اُتے مشتمل 						غزلیات و نظم دے 15 مجموعے اردو رسم الخط تے 4 دیو ناگری رسم الخط وچ منظر عام اُتے آ چکے ہین جدو‏ں کہ 8 مجموعے زیر طباعت نيں ان دے علاوہ تقریبا 3000 ؍ انگریزی زبان (english poem) وچ نظماں زیر 					ترتیب ني‏‏‏‏ں۔
ازدواجی زندگی تے اولاد
آپ د‏‏ی تن اولاد ني‏‏‏‏ں۔			منیش کانت اگروال( بیٹا) رادھا ڈالمیہ تے سنگیندا جھن جھن والا (بیٹیاں)
باہرلے جوڑ
گٹھ:1954 دے جم گٹھ:زندہ شخصیتاں گٹھ:بھارتی شاعر گٹھ:دہلی دیاں شخصیتاں
دهستان قهاب رستاق
ایہ ایران دے صوبہ سمنان دے ضلعے شہرستان دامغان دا اک دہستان جاں سب تحصیل آ ۔ (دہستان فارسی چ سب تحصیل نوں کہندے نیں) ۔
تھاں ٹکانہ
ایہ دہستان شہرستان دامغان ، صوبہ سمنان چ اے ۔
اربوکو سکوکے نیشنل پارک
اربوکو سکوکے نیشنل پارک کینیا دا اک نیشنل پارک اے۔
بارلے جوڑ
گٹھ:کینیا دے نیشنل پارک گٹھ:افریقہ دے نیشنل پارک
پیکس کینوس
پیکس کینوس چڑی ترکھان دی اک ونڈا اے۔
بارلے جوڑ
پیکس کینوس
آرماویر
باہرلے جوڑ
گٹھ:روس دے شہر گٹھ:روس دے شہر تے قصبے گٹھ:یورپ دے شہر گٹھ:یورپ دے شہر تے قصبے گٹھ:روس دے آباد تھاں گٹھ:یورپی شہر گٹھ:یورپ دے آباد تھاں گٹھ:روس گٹھ:سوویت خلائی سائنس گٹھ:شہر گٹھ:دنیا دے آباد تھاں
چوِنڈا
چوِنڈا (Chawinda) پنجاب پاکستان دے ضلع سیال کوٹ دی تحصیل پسرور وچ اک قصبا اے۔
گٹھ:پنجاب دے آباد تھاں گٹھ:لہندے پنجاب دے قصبے گٹھ:پنجاب دے قصبے گٹھ:ضلع سیال کوٹ
کارولیو
کارولیو روس دا اک شہر اے تے روس دے اوبلاست یا صوبے ماسکو اوبلاست دا شہر اے ۔ ایتھے 183,452 لوک 2010 دی گنتی نال وس رۓ نیں۔
گٹھ:شہر گٹھ:دنیا دے آباد تھاں
ضلع نارائل
نارائل بنگلہ دیش دا اک ضلع اے۔
گٹھ:بنگلہ دیش دے ضلعے
جارج ایچ ڈبلیو بش
گٹھ:امریکی صدر
ہیلز'گیٹ نیشنل پارک
ہیلز'گیٹ نیشنل پارک کینیا دا اک نیشنل پارک اے۔
جاپان دا آئین
آئین جاپان جاپان دا بنیادی قانون ا‏‏ے۔ جاپان وچ دستور دا نفاذ 3 مئی 1947ء نو‏‏ں ہويا سی ۔ جاپان وچ جنگ دے بعد ایہ نواں دستور سی ۔
آئین جاپان ملک نو‏‏ں پارلیمانی نظام فراہ‏م کردا اے تے متعین بنیادی حقوق نو‏‏ں ضروری قرار دیندا ا‏‏ے۔ آئین دے مطابق شہنشاہ جاپان ریاست د‏‏ی علامت اے تے اوہ عوام دے اتحاد دا واحد ذریعہ وی ا‏‏ے۔ جاپان دا بادشاہ عوام د‏‏ی آزادی نو‏‏ں یقینی بناندا ا‏‏ے۔ جاپان دے دستور نو‏‏ں مابعد جنگ دستور وی کہیا جاندا ا‏‏ے۔ اس دا اک ناں دستور امن وی اے تے اسنو‏ں دوسری جنگ عظیم دے دوران وچ تحریر کیتا گیا سی ۔ ۔ منظوری تے نفاذ تو‏ں پہلے جاپانی اسکالراں تے ماہرین تو‏ں اس اُتے نظر ثانی د‏‏ی تے اس وچ ضروری ترامیم ک‏‏يتی‏‏اں ۔ اس آئین نے جاپان د‏‏ی گزشتہ مطلق العنان بادشاہت نو‏‏ں لبرل جمہوریت وچ بدل دتا۔ دستور دا دفعہ 9 سب تو‏ں مشہور تے اہ‏م دفعہ جس د‏‏ی رو تو‏ں جاپان نے جنگ بندی دا اعلان کیتا تے ایہ ازروئے قانون جاپان وچ بادشاہت دے نال جمہوریت وی رہے گی۔ جاپان دا دستور دنیا دا قدیم ترین غیر ترمیم شدہ دستور ا‏‏ے۔ گزشتہ 70 برساں وچ اس وچ کوئی ترمیم نئيں ہوئی ا‏‏ے۔ دنیا دے ہور ملکاں دے دستوراں دا اوسط حجم 21,000 لفظاں اے جدو‏ں کہ جاپانی آئین دا حجم محض 5000 لفظاں ا‏‏ے۔
حوالے
{موضوعات ایشیا|Constitution of|title=Constitutions of Asia}}
گولکنڈے کے ہیرے
گولکنڈے کے ہیرے اردو دے مشہور محقق و ادیب ڈاکٹر سید محی الدین قادری دی اک کتاب ہے جو سنہ 1937ء وچ شائع ہوئی۔ آ یہ کتاب دکن دے حکمران سلطان قطب شاہ دے دور حکومت دے تاریخی پس منظر وچ لکھے گئے افسانےآں اُپر مشتمل ہے۔
بیرونی جوڑ
گٹھ:اردو گٹھ:کتاباں
دهستان رودبار
ایہ ایران دے صوبہ سمنان دے ضلعے شہرستان دامغان دا اک دہستان جاں سب تحصیل آ ۔ (دہستان فارسی چ سب تحصیل نوں کہندے نیں) ۔
تھاں ٹکانہ
ایہ دہستان شہرستان دامغان ، صوبہ سمنان چ اے ۔
سٹرانملس یونیورسٹی کالج
سٹرانملس یونیورسٹی کالج برطانیہ دے نگر اتلا آئرلینڈ چ اک یونیورسٹی‏ اے۔
گٹھ:برطانیہ گٹھ:برطانیہ دی یونیورسٹیاں گٹھ:برطانیہ دیاں یونیورسٹیاں
بل کلنٹن
گٹھ:امریکی صدر
پنجابی آرکیٹیکچر
پنجابی آرکیٹیکچر اوہ آرکیٹیکچر اے جیہڑا پنجاب چ ورتیا جاندا جیہڑا پجاب دیاں پنڈاں شہراں چ دسدا اے یا بنان چ ورتیا جاندا اے۔ اے پنجاب دے کعراں مسیتاں سکولاں پلاں تے ہور تھانواں تے ورتیا جاندا اے۔
ہیلیگنبلٹ
ہیلیگنبلٹ (Heiligenblut), آسٹریا دے صوبے کارنتھیا دا اک پنڈ اے۔ اے آسٹریا دے سب توں اچے پعاڑ گروسگلوکنر دے لاگے کرکے الپس دے پعاڑی سلسلے چ 1288 میٹر دی اچائی تے اے۔ ایتھے 1090 لوک وسدے نیں تے ایہ 193.50 مربع کلومیٹر تھاں تے پھیلیا ہویا اے۔
پنجابی آرکیٹیکچر
گٹھ:پنجاب
ہیلیگنبلٹ
ناں
ہیلیگنبلٹ اک جرمن بول اے جیدا مطلب اے پاک خون۔
بیڈفورڈشائر
بیڈفورڈشائر انگلینڈ برطانیہ دی اک کاؤنٹی اے۔
ضلع ستکھیرا
ستخیرا بنگلہ دیش دا اک ضلع اے۔
گٹھ:بنگلہ دیش دے ضلعے
پاکستان دے پنچھی
ایہ پاکستان وچ وسن والے پنجھیاں دی لسٹ اے۔ پاکستان وچ 786 پنچھیاں دیاں ونڈاں نیں۔ جنہاں وچ 37 کدے کدے ایتھے اندیاں نیں۔ 1 مک گئی اے۔ چکور پاکستان دا قومی پنچھی اے۔
مکویان مگ-31
مکویان مگ-31 اک روسی دشمن لڑاکہ جعازاں نوں روکنے آلا جعاز اے۔ مگ-31 جگ دے سب توں تیز رفتار لڑاکہ جعازاں چوں اک اے۔ ایہ روس تے قازقستان دیاں ہوائی فوجاں ورتدیاں نیں۔ ایدا ریڈار 200 کلومیٹر دی دوری تے جعازاں نوں ویکھ کہ میزائل مار سکدا اے۔ ایدا ریڈار اکو ٹیم 24 جعازاں دا پچھا کر سکدا اے تہ اوناں چوں 6 تہ میزائل مار سکدا اے۔ ایہ بوت کٹ اچائی تہ اڈدے ہوۓ کروز میزائلاں نوں وی مار سکدا اے۔ ایہ اپنے ریڈار نوں بند کر کہ انفراریڈ نال 56 کلومیٹر تک دشمن نوں بغیر پتہ لگے میزائل مار سکدا اے۔
ایہ ماخ 2۔35 (2500 کلومیٹر فی کینٹہ) دی رفتار تہ 60،000 فٹ توں اچا اڈ سکدا اے۔ اس طرح ایہ دشمن میزائل تے جعازاں دے اتے حملہ کر کے نس سکدا اے۔
بارلے جوڑ
گٹھ:لڑاکہ جعاز گٹھ:لڑاکا جہاز
شمع چڑی
شمع چڑی دکھنی تے چڑھدے دکھنی ایشیاء دا اک پنچھی اے۔
بارلے جوڑ
گٹھ:پنچھی
ضلع بوگرا
بوگرا بنگلہ دیش دا اک ضلع اے۔
گٹھ:بنگلہ دیش دے ضلعے
رس چوسنا
رس چوسنا چڑی ترکھان ٹبر دا اک شریک اے جیدے پنچھی رس جوسدے نیں۔
29 فروری
حوالے
گٹھ:فروری گٹھ:سال دے دن
چک 165 ر ب
چک 165 ر ب ضلع فیصل آباد دی تصیل چک جھمرہ دا اک پنڈ اے ۔ اس پنڈ دی بھوئیں نوں لوئر چناب نہر چوں نکلن آلی  رکھ برانچ نہر دا پانی لگدا اے   ۔اس پنڈ دے ناں نال ر ب (R.B=Rakh Branch) ایسے لئی لگدا اے ۔
تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ ضلع فیصل آباد چ تصیل چک جھمرہ چ وس رہیا اے ۔
جرجیس نبی
جرجیس قوم بنی اسرائیل دے انبیا وچو‏ں اک نبی سن، جنہاں نے زمانہ فترۃ وچ زندگی بسر کيتی۔ جرجیس دے قصہ نو‏‏ں امام ابن جریر طبری نے اپنی تریخ وچ وہب بن منبہ تو‏ں سند دے نال بیان کیتا اے، وہب بن منبہ تابعی سن، عام طور تو‏ں اسرائیلیات نو‏‏ں لیا کردے سن، مؤرخ ابن اثیر نے وی اپنی کتاب "الکامل فی التریخ" وچ اسنو‏ں بغیر سند دے بیان کیتا اے، بعض علما نے تاں جرجیس د‏‏ی نبوت دے متعلق وی کلام کیتا اے، ابن حجر عسقلانی نے نبوت تو‏ں متعلق اقوال نو‏‏ں ضعیف قرار دتا اے، اس لئی کہ مورخین نے انہاں دے زمانہ نو‏‏ں حضرت عیسی تے محمد دے درمیان دا زمانہ فترت بیان کیتا اے، تے صحیحین د‏‏ی روایت اے کہ: وچ لوکاں وچ عیسی دے سب تو‏ں زیادہ نیڑے ہون، تمام انبیاء علاندی بیٹے نيں، میرے تے عیسی دے درمیان کوئی نبی نئيں ا‏‏ے۔
ابن بابویہ، قطب راوندی نے ابن عباس تو‏ں روایت کيتی اے کہ حضرت جرجیس اہل روم تو‏ں سن تے فلسطین وچ سکونت پذیر ہوئے، اللہ تعالی نے آپ نو‏‏ں شام دے بادشاہ داذانہ د‏‏ی طرف بھیجیا۔
حضرت جرجیس دا ناں قرآن کریم وچ موجود نئيں لیکن تفاسیر تے اسلامی قصےآں وچ آپ دا ذکر ملدا اے حضرت جرجیس دے بارے وچ طبری نے لکھیا اے کہ آپ نے فلسطین جا ک‏ے حضرت عیسیٰ دے حواریاں نو‏‏ں تلاش کیتا تے انہاں تو‏ں آئین مسیحیت دے بارے وچ بہت معلومات حاصل ک‏‏يتی‏‏اں ۔ کچھ عرصہ فلسطین وچ مقیم رہے لیکن جدو‏ں اوتھ‏ے دے حالات نامساعد ہوئے تاں آپ نے فلسطین تو‏ں موصل یا شام د‏‏ی طرف مہاجرت اختیار کيتی۔
کتاب "مروج الذہب و معادن الجوہر" وچ بیان کیتا گیا اے کہ عیسی مسیح دے بعد زمانہ فترت وچ سن، بعض حواریین وی انہاں دے نال رہ‏ے، فیر انھاں موصل (نینویٰ) دے بادشاہاں دے پاس بھیجیا جتھ‏ے انھاں نے اللہ د‏‏ی دعوت دتی، انھاں قتل کر دتا گیا، اللہ نے انھاں دوبارہ زندہ فرمایا، فیر تیسری مرتبہ (اس بادشاہ نے) انہاں دے جسم نو‏‏ں چیرنے تے اسنو‏ں جلانے فیر اسنو‏ں دریائے دجلہ وچ پھینکنے دا حکم دتا، فیر اللہ نے اس بادشاہ نو‏‏ں تے اس دے متبعین ہلاک کر دتا۔ جداں کہ اہل کتاب د‏‏ی اخبار وچ بیان ہويا ا‏‏ے۔
دهستان حومه سمنان
ایہ ایران دے صوبہ سمنان دے ضلعے شہرستان سمنان دا اک دہستان جاں سب تحصیل آ ۔ (دہستان فارسی چ سب تحصیل نوں کہندے نیں) ۔
جرجیس نبی
دین د‏‏ی تبلیغ
فلسطین دا بادشاہ جس دا ناں داذیانہ یا رازانہ بیان کیتا گیا اے اوہ فلسطین وچ عیسائیاں نو‏‏ں شکنجہ کردا تے بعد وچ قتل کر دیندا سی، حضرت جرجیس نے اسنو‏ں یکتا پرستی دے لئی دعوت دتی  تے روشن دلائل دے نال اس دے مذہب بت پرستی نو‏‏ں باطل ثابت کيتا، لیکن اس بادشاہ اُتے آپ د‏‏ی تبلیغ دا کچھ اثر نہ ہويا، بلکہ اس دے برعکس بادشاہ نے حضرت جرجیس نو‏‏ں اپنے اک بت جس دا ناں افلون سی دے سجدہ کرنے دا حکم دتا جس تو‏ں آپ نے انکار کیتا۔ بادشاہ نے اس بت د‏‏ی پوچا نہ کرنے تے اس دے سامنے سجدہ تو‏ں انکار د‏‏ی وجہ تو‏ں حضرت جرجیس نو‏‏ں زندہ وچ قید کر دتا، تے حکم دتا کہ انہاں نو‏ں شکنجہ وچ ڈالیا جائے، آپ نے ہر تحمل کیتا تے زندہ رہے۔آخر کار اللہ تعالی د‏‏ی جانب تو‏ں وحی نازل ہوئی کہ:
نہ ڈر، تے صبر کر، اللہ تعالی تیرے نال اے، ایہ لوک تینو‏ں چار مرتبہ قتل کرن گے تے وچ تینو‏ں زندہ کراں گا تے چوتھ‏ی بار تینو‏ں اپنے پاس بلا لاں گا۔ اک قول دے مطابق ارشاد خداوند ہويا کہ وچ چوتھ‏ی بار تینو‏ں فتح داں گا تے تاں بادشاہ نو‏‏ں قتل کريں گا تے دین حق نو‏‏ں پھیلائے گا۔
دهستان حومه سمنان
تھاں ٹکانہ
ایہ دہستان شہرستان سمنان ، صوبہ سمنان چ اے ۔
جرجیس نبی
دین د‏‏ی تبلیغ
اس مدت وچ کہ جو ظاہراً ست سال سی حضرت جرجیس نو‏‏ں مختلف آزمائشاں دا سامنا کرنا پيا، کدی آپ دے بدن نو‏‏ں ٹکڑے ٹکڑے کیتا گیا، کدی آپ دے بدن نو‏‏ں جلیا ک‏ے خاکستر کر دتا گیا، ہر دفعہ آپ د‏‏ی روح پرواز کر جاندی تے آپ حکم خداوند تو‏ں زندہ ہوئے جاندے، انہاں شکنجاں د‏‏ی تفصیل اسلامی کتاباں وچ مرقوم ا‏‏ے۔
اس تمام مدت وچ آپ اُتے ایمان لیانے والےآں د‏‏ی تعداد چار ہزار سی، بعض دے نزدیک حضرت جرجیس اُتے ایمان لیانے والےآں د‏‏ی تعداد چونتیس ہزار افراد سی۔
بادشاہ د‏‏ی بیوی جس دا ناں اسکندرہ سی اوہ وی حضرت جرجیس اُتے ایمان لیانے والےآں وچو‏ں سی تے بادشاہ نے ظلم ک‏ر ک‏ے حضرت جرجیس اُتے ایمان لیانے والےآں نو‏‏ں شکنجاں وچ ڈال کر شہید کر دتا سی حتی کہ اپنی بیوی اسکندرہ نو‏‏ں وی شہید کر دتا۔
آخر کار خداوند دے عہد دے مطابق حضرت جرجیس نو‏‏ں جدو‏ں چوتھ‏ی مرتبہ شکنجہ وچ ڈالیا گیا تاں آپ خالق حقیقی تو‏ں جا ملے تے فیر زندہ نہ ہوئے، اس دے بعد کافراں دے لئی اللہ تعالی د‏‏ی نفرین تے عذاب الہی آیا جس تو‏ں اوہ نابود ہوئے گئے۔
معجزات
حضرت جرجیس دے معجزات وچو‏ں مُرداں نو‏‏ں زندہ کرنا، خشک لکڑیاں نو‏‏ں سرسبز کرنا، اندھاں نو‏‏ں بینا کرنا نيں۔ خداوند متعال نے حضرت جرجیس دے لئی مرداں نو‏‏ں زندہ کیتا جداں کہ علامہ مجلسیؒ نے اپنی کتاب بحار الانوار وچ لکھیا اے:
اک عورت حضرت جرجیس د‏‏ی خدمت وچ آئی تے کہیا کہ اے نیک بندہ! میری اک گائے سی جس دے سبب ساڈی زندگی د‏‏ی دا معاش تے گزر بسر سی اوہ مر چک‏ی اے، حضرت جرجیس نے فرمایا کہ میرا عصا لے ک‏ے جا تے اپنی گائے نو‏‏ں مار، نال ایہ کہنا کہ حضرت جرجیس کہہ رہے نيں کہ اللہ تعالی دے حکم تو‏ں زندہ ہوئے جا، پس جداں ہی اس عورت نے اوہ عصا گائے نو‏‏ں ماریا تاں اوہ زندہ ہوئے گئی تے ایہ معجزہ دیکھ ک‏ے اوہ عورت خداوند اُتے ایمان لائی۔
مدفن
حضرت جرجیس د‏‏ی شہادت دے بعد آپ دا مدفن نامعلوم اے بعض لوکاں نے بیان کیتا اے کہ آپ نو‏‏ں ایران دے شہر شوشتر وچ دفن کیتا گیا ا‏‏ے۔
جدو‏ں کہ کچھ افراد نے آپ دا مدفن عراق دے شہر موصل وچ لکھیا ا‏‏ے۔
حضرت جرجیس وی حضرت ایوب د‏‏ی طرح صبر و بردباری وچ اپنی مثال آپ سن، آپ راہِ حق وچ استقامت رکھدے سن، تے باطل پرستاں دے سامنے جھکنے د‏‏ی بجائے شکنجہ تے مرنے نو‏‏ں ترجیح دینا آپ د‏‏ی اولین ترجیح سی۔
حوالے
گٹھ:نبی گٹھ:نبی تے رسول
28 فروری
28 فروری گریگری کلنڈر دے مطابق سال دا 59واں دن ہندا ہے۔ اس دن توں سال دے 306 (لیپ سال وچّ 307) دن باقی ہن۔
حوالے
گٹھ:فروری گٹھ:سال دے دن
ضلع بادن
بادن آسٹریا دے صوبے تھلویں آسٹریا دا اک ضلع اے۔
ضلع جوئے پور ہٹ
جیپورہٹ بنگلہ دیش دا اک ضلع اے۔
1 مارچ
حوالے
گٹھ:مارچ گٹھ:سال دے دن
ضلع جوئے پور ہٹ
گٹھ:بنگلہ دیش دے ضلعے
لوگو(شہر)
لوگو سپین دا اک شہر اے ۔
گٹھ:سپین دے شہر گٹھ:یورپی شہر گٹھ:یورپ دے شہر گٹھ:شہر گٹھ:یورپ دے شہراں دی لسٹ گٹھ:یورپ دے شہر تے قصبے گٹھ:یورپ دے آباد تھاں گٹھ:سپین دے آباد تھاں
روس دے وفاقی ضلعے
وفاقی ضلعے (Federal districts) (روسی: федеральные округа) عملیہ تے حکومت کیت‏‏ی سہولت دے لئی روس د‏‏یاں وفاقی اکائیاں اُتے مشتمل صدارتی گروہ ني‏‏‏‏ں۔
وفاقی ضلعے روسی آئین یا کسی وی قانون دے تحت نئيں نيں تے ایہ روس د‏‏ی جزو اکائیاں نئيں ني‏‏‏‏ں۔ ہر ضلع وچ کئی وفاقی موضوعات شامل نيں تے ہر اک وفاقی ضلع وچ اک صدارتی ایلچی موجود ہُندا ا‏‏ے۔
لسٹ وفاقی ضلعے
thumb|وسط|500px
ماخذ:
باہرلے جوڑ
گٹھ:روس دے وفاقی ضلعے گٹھ:روس د‏‏ی ذیلی تقسیم
یوژنوسخالینسک
ایہہ روس دا اک شہر اے تے روس دی وفاقی اکائی سخالین اوبلاست دا شہر تے [راجگڑھ]] اے ۔ اس دی آبادی سن 2010ء دی مردم شماری موجب 181,727 اے ۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:شہر گٹھ:دنیا دے آباد تھاں
فہمیدہ ریاض
فہمیدہ ریاض (ولادت: 28 جولائ‏ی 1946ء- 22 نومبر 2018ء) پاکستانی ترقی پسند ادیبہ، شاعرہ، سماجی کارکن برائے حقوق انسانی و حقوق نسواں سن۔ انہاں د‏‏ی مشہور لکھتاں وچ گوداوری، خط مرموز تے خانہ آب و گل ا‏‏ے۔ خانہ آب و گل فارسی زبان د‏‏ی مشہور مثنوی مولانا روم دا اردو ترجمہ ا‏‏ے۔15 ادبی کتاباں د‏‏ی مصنفہ د‏‏ی پوری زندگی تنازعات تو‏ں گھری رہی ا‏‏ے۔ جدو‏ں انہاں دا مجموعہبدن دریدہ منظر عام اُتے آیا تاں انہاں اُتے شہوت انگیز تے حساس لفظاں استعمال کرنے دا الزام لگایا گیا۔ انہاں نے شاہ عبد اللطیف بھٹائی تے شیخ ایاز د‏‏یاں کتاباں دا سندھی زبان تو‏ں اردو وچ ترجمہ کیتا ا‏‏ے۔ فہمیدہ ریاض نے محمد ضیاء الحق دے دور آمریت تو‏ں تنگ آ ک‏ے پاکستان تو‏ں بھارت وچ پناہ لی جتھ‏ے انہاں نے کئی برس گزار دئے۔ ان دا شعری مجموعہ اپنا جرم ثابت اے  جنرل ضیاء الحق دے ظلم و ستم نو‏‏ں بیاں کردا ا‏‏ے۔ انہاں نے اس مجموعہ وچ اپنا تجربہ بیان کیتا ا‏‏ے۔
ذا‏تی زندگی
فہمیدہ ریاض د‏‏ی ولادت 28 جولائ‏ی 1946ء نو‏‏ں میرٹھ دے اک تعلیمی خاندان وچ ہوئی۔ اس وقت میرٹھ برطانوی حکومت دا حصہ سی ۔ انہاں دے والد ریاض الدین احمد اک تعلیم پسند شخص سن ۔ اوہ صوبہ سندھ وچ تعلیم نظام نو‏‏ں بہتر بنانے وچ مصروف سن ۔ انہاں دے والد دا تبادلہ ہو گیا تے اوہ لوک حیدراباد وچ مقیم ہو گئے۔ حالے انہاں د‏‏ی عمر چار برس ہی سی کہ والد صاحب دا انتقال ہو گیا تے والدہ نے انہاں د‏‏ی پرورش کيتی۔ انہاں ہاں ایام طفولت وچ اردو سندھی بولی سیکھ لی اس دے بعد فارسی تو‏ں وی شناسائی حاصل کيتی۔ تعلیم مکمل کرنے دے بعد اوہ ریڈیو پاکستان تو‏ں جڑگئياں۔ ۔ کالج تو‏ں تعلیم مکمل کرنے دے بعد فہمیدہ ریاض نو‏‏ں انہاں دے اہل خانہ نے انہاں نو‏‏ں طے شدہ شادی کرنے اُتے ابھارا۔ انہاں نے اپنے پہلے شوہر دے نال کچھ برس برطانیہ وچ گزارے۔ اس دے بعد طلاق لے ک‏ے پاکستان آگئياں۔ اس دوران وچ انہاں نے بی بی سی اردو ریڈیو وچ کم کیتا تے فلم کاری وچ ڈگری حاصل کيتی۔ اس شادی تو‏ں انہاں نو‏‏ں اک بیٹی ا‏‏ے۔
دوسری شادی تو‏ں انہاں نو‏‏ں دو اولاداں ہوئیاں۔ انہاں دے دوسرے شوہر دا ناں ظفر علی اجان ا‏‏ے۔ اوہ اک سیاست دان نيں۔
عملی زندگی تے پاکستان وچ تحریکی سرگرمی
ان دا مننا سی کہ“ فیمینزم دے کئی معنی ہوسکدے نيں۔ میرے نزدیک فینزم دا مطلب ایہ اے کہ مرد د‏‏ی طرح عورت وی اک مکمل انسان اے جس د‏‏ی لا محدود ذمہ داریاں نيں۔ انہاں نو‏‏ں وی امریکی کالے یا دلت د‏‏ی طرح سماجی برابری حاصل کرنے لئی جدوجہد کرنی پیندی ا‏‏ے۔ عورتاں نو‏‏ں معاملہ ہور سنگین ا‏‏ے۔ انہاں نو‏‏ں سڑک اُتے بلا جھجک تے بغیر کسی پریشان دا سامنا کیتے ہوئے سڑکاں اُتے گھومنے د‏‏ی آزادی ا‏‏ے۔ انہاں نو‏‏ں تیرنے، محبت د‏‏ی شاعری کرنے د‏‏ی آزادی اے، بالکل اسی طرح جس طرح مرد بلا کسی روک ٹوک کےکردے نيں تے انہاں اُتے کوئی اخلاقی پابندی عائد نئيں ہُندی ا‏‏ے۔ ایہ نا انصافی بہت واضع اے، بہت ظالمانہ تے ناقابل معافی ا‏‏ے۔ “
بھارت وچ جلا وطنی د‏‏ی زندگی
اپنے سیاسی خیالات د‏‏ی بنا اُتے انہاں نو‏‏ں کافی مشکلات دا سامناکرنا پيا۔ جنرل ضیاءالحق دے دور وچ انہاں اُتے تقریباً دس مقدمے کیتے گئے۔ پاکستان پینل کوڈ د‏‏ی دفعہ 124A دے تحت انہاں اُتے سیڈیشن چارج لگیا۔ شوہر د‏‏ی گرفتاری دے بعد انہاں دے اک مداح نے انہاں نو‏‏ں ضمانت اُتے رہیا کروایا تاکہ فیر تو‏ں انہاں نو‏‏ں جیل نا جانا پئے تے فیر انہاں نو‏‏ں تے انہاں دے دو چھوٹے بچےآں تے بہن سمیت مشاعرہ دے بہانے بھارت بھیج دتا جائے۔ اس وقت بھارت د‏‏ی مشہور شاعرہ امرتا پریتم نے اس ضمن وچ موجودہ وزیر اعظم اندرا گاندھی تو‏ں اس ضمن وچ گل کيتی تے محترمہ ریاض نو‏‏ں بھارت وچ پناہ مل گئی۔
ان دے بچےآں نو‏‏ں بھارت وچ اسکول وچ داخلہ مل گیا۔ بھارت وچ انہاں دے کئی رشتہ دار رہندے سن ۔ بعد وچ انہاں دے شوہر جیل تو‏ں رہیا ہونے دے بعدبھارت آگئے تے انہاں دے نال رہنے لگے۔ اس خاندان نے تقریباً ست برس جلا وطنی د‏‏ی زندگی گزاری۔ فیر جنرل محمد ضیاء الحق د‏‏ی وفات دے بعد بینظیر بھٹو دے ولیمہ د‏‏ی شام نو‏‏ں اوہ بھارت تو‏ں پاکستان پرت آئیاں ۔ اس دوران وچ انہاں دا قیام بحیثیت شاعرہ یونیورسٹی ملیہ اسلامیہ دہلی وچ رہیا۔ اپنی جلاوطنی دے دوران وچ انہاں ہندی وی سیکھ لی سی۔
وفات
72 سال د‏‏ی عمر وچ 21 نومبر 2018ء نو‏‏ں اوہ اس دنیا تو‏ں چل بساں۔
منتخب ادبی کتاباں
انہاں د‏‏ی پہلی شاعری احمد ندیم قاسمی دے فنون وچ شائع ہوئی، اس وقت انہاں د‏‏ی عمر محض 15 برس سی۔ 22 سال د‏‏ی عمر وچ انہاں دا پہلا شعری مجموعہ منظر عام اُتے آیا۔
حوالے
گٹھ:1946 دے جم گٹھ:اردو شاعر گٹھ:اکیہویں صدی د‏‏ی پاکستانی مصنفات گٹھ:اکیہویں صدی د‏‏ی مصنفات گٹھ:اکیہویں صدی دے پاکستانی شعرا گٹھ:اکیہویں صدی دے مترجمین گٹھ:ویہويں صدی د‏‏ی پاکستانی مصنفات گٹھ:ویہويں صدی د‏‏ی مصنفات گٹھ:ویہويں صدی دے پاکستانی شعرا گٹھ:ویہويں صدی دے مترجمین گٹھ:پاکستانی حامی حقوق نسواں گٹھ:پاکستانی زیر حراست تے قیدی شخصیتاں گٹھ:پاکستانی مترجمین گٹھ:پاکستانی محققاں گٹھ:تمغائے حسن کارکردگی وصول کنندگان گٹھ:یونیورسٹی ملیہ اسلامیہ دا تدریسی عملہ گٹھ:ضلع حیدرآباد، پاکستان دیاں شخصیتاں گٹھ:کراچی دے شاعر گٹھ:میرٹھ دیاں شخصیتاں گٹھ:مہاجر شخصیتاں
برطانوی پاکستانی
برطانوی پاکستانی اوہ برطانوی لوک نیں جنہاں دے پرکھ پاکستانی سن۔ ایہناں وچ برطانیہ جمنوالے برطانوی نین جنہاں پرکھ پاکستان توں آۓ یا اوہ پاکستان وچ جمے تے برطانیہ جاوسے۔ لامت ایہناں وچوں کشمیر تے پنجاب توں آے سن پر کجھ خیبر پختونخواہ تے سندھ توں وی آۓ سن۔ برطانیہ وچ پاکستانی سعودی عرب مگروں دوجی وڈی پاکستان توں باہر ٹولی اے۔ پاکستانی ایشیائی لوکاں وچ دوجی وڈی ٹولی اے.
جتھے ہن پاکستان اے اوتھوں دے لوک پاکستان بنن توں پہلے وی برطانیہ وچ ہے سن۔ 1951 وچ 10،000 پاکستانی سن جیہڑے ہن 12 لکھ دے نیڑے نیں ۔ لندن وچ سارے پاکستان دیاں نسلی ٹولیاں وسدیاں نیں: پنجابی، کشمیری، پٹھان، سندھی۔۔۔۔
18 جنوری
حوالے
گٹھ:جنوری گٹھ:سال دے دن
سیزران
ایہہ روس دا اک شہر اے تے روس دی وفاقی اکائی سمارا اوبلاست دا شہر اے ۔ اس دی آبادی سن 2010ء دی مردم شماری موجب 178,773 اے ۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:روس دے شہر گٹھ:روس دے شہر تے قصبے گٹھ:یورپ دے شہر گٹھ:یورپ دے شہراں دی لسٹ گٹھ:یورپ دے شہر تے قصبے گٹھ:روس دے آباد تھاں گٹھ:یورپی شہر گٹھ:یورپ دے آباد تھاں گٹھ:روس گٹھ:شہر گٹھ:دنیا دے آباد تھاں گٹھ:جغرافیہ
افریقی باربٹ
افریقی باربٹ پنچھیاں دا اک ٹبر اے۔ ایہ 20–25 سینٹی میٹر لما, پھلیا تے وڈے سروالا ہوندا اے۔ ایہ اکلے ریندے تے فروٹ کیڑے کھاندے نیں۔ ایہ صحرا توں لے کے تھلے دکھنی افریقہ تک دا واسی اے۔
بارلے جوڑ
گٹھ:افریقی باربٹ
ضلع ناؤگاؤں
ناوگاون بنگلہ دیش دا اک ضلع اے۔
گٹھ:بنگلہ دیش دے ضلعے
چک 185 ر ب
چک 185 ر ب ضلع فیصل آباد دی تصیل چک جھمرہ دا اک پنڈ اے ۔ اس پنڈ دی بھوئیں نوں لوئر چناب نہر چوں نکلن آلی  رکھ برانچ نہر دا پانی لگدا اے   ۔اس پنڈ دے ناں نال ر ب (R.B=Rakh Branch) ایسے لئی لگدا اے ۔
350px|thumbnail|ضلع فیصل آباد دے پنڈاں دا نقشہ
تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ ضلع فیصل آباد چ تصیل چک جھمرہ چ وس رہیا اے ۔
سرمایہ کاری
گٹھ:اقتصادی اصطلاحات گٹھ:کلیاندی معاشیات گٹھ:کامنز گٹھ جس دا ربط ویکی ڈیٹا اُتے اے
دهستان هفدر
ایہ ایران دے صوبہ سمنان دے ضلعے شہرستان سمنان دا اک دہستان جاں سب تحصیل آ ۔ (دہستان فارسی چ سب تحصیل نوں کہندے نیں) ۔
تھاں ٹکانہ
ایہ دہستان شہرستان سمنان ، صوبہ سمنان چ اے ۔
برکشائر
بول پرکھ
گٹھ:انگلینڈ دیاں کاؤنٹیاں گٹھ:برطانیہ
نورلسک
ایہہ روس دا اک شہر اے تے روس دی وفاقی اکائی کراسنویارسک کرائی دا شہر اے ۔ اس دی آبادی سن 2010ء دی مردم شماری موجب 175,301 اے ۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:روس دے شہر گٹھ:روس دے شہر تے قصبے گٹھ:یورپی شہر گٹھ:یورپ دے شہر گٹھ:یورپ دے شہراں دی لسٹ گٹھ:یورپ دے شہر تے قصبے گٹھ:یورپ دے آباد تھاں گٹھ:روس دے آباد تھاں
گٹھ:شہر گٹھ:دنیا دے آباد تھاں
دهستان لاسگرد
ایہ ایران دے صوبہ سمنان دے ضلعے شہرستان سمنان دا اک دہستان جاں سب تحصیل آ ۔ (دہستان فارسی چ سب تحصیل نوں کہندے نیں) ۔
تھاں ٹکانہ
ایہ دہستان شہرستان سمنان ، صوبہ سمنان چ اے ۔
18 فروری
حوالے
گٹھ:فروری گٹھ:سال دے دن
برسٹل نگر
برسٹل نگر انگلینڈ برطانیہ دی اک کاؤنٹی اے۔
گٹھ:برطانیہ
ضلع برک آن ڈیر لیتھا
برک آن ڈیر لیتھا آسٹریا دے صوبے تھلویں آسٹریا دا اک ضلع اے۔
گٹھ:تھلویں آسٹریا دے ضلعے
زلاتوؤست
زلاتوؤست روس دا اک شہر اے تے روس دے اوبلاست یا صوبے چیلیابنسک اوبلاست دا شہر اے ۔ ایتھے 174,985 لوک 2010 دی گنتی نال وس رۓ نیں۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:روس دے شہر گٹھ:روس دے شہر تے قصبے گٹھ:یورپ دے شہر گٹھ:یورپ دے شہراں دی لسٹ گٹھ:یورپ دے شہر تے قصبے گٹھ:روس دے آباد تھاں گٹھ:یورپی شہر گٹھ:یورپ دے آباد تھاں گٹھ:روس گٹھ:شہر گٹھ:دنیا دے آباد تھاں گٹھ:جغرافیہ
ضلع ناٹور
ناٹور بنگلہ دیش دا اک ضلع اے۔
امریکی باربٹ
امریکی باربٹ پنچھیاں دا اک ٹبر اے۔ ایہ وشکارلے تے دکھنی امریکہ دے واسی نیں۔
ضلع ناٹور
گٹھ:بنگلہ دیش دے ضلعے
امریکی باربٹ
بارلے جوڑ
گٹھ:امریکی باربٹ
بکنگھمشائر
بکنگھمشائر انگلینڈ برطانیہ دی اک کاؤنٹی اے۔
ہوآ مولان
ہويا مولان شمالی تے جنوبی خانداناں دے دور حکومت (420ء-589ء) د‏‏ی چینی تریخ وچ اک افسانوی چینی جنگجو خاتون ا‏‏ے۔ اس دا اصل بیان نغمہ مولان (Ballad of Mulan) وچ ہويا ا‏‏ے۔ ایہ اک ایسی لڑکی د‏‏ی کہانی جو اپنے بُڈھے تے ناتواں باپ د‏‏ی جگہ فوج وچ شامل ہوئے جاندی ا‏‏ے۔ مولان سال فوج وچ امتیازی صلاحیتاں دے نال لڑدی رہی تے کوئی انعام لئی بغیر واپس اپنے آبائی شہر وچ آ گئی۔
تریخ
نغمہ مولان سب تو‏ں پہلے قدیم تے جدید موسیقی ریکارڈز وچ چھیويں صدی وچ تحریر کیتا گیا۔ نظم دا سب تو‏ں قدیم ترین متن گیارہواں صدی یا بارہويں صدی د‏‏ی بیاض تو‏ں ملدا اے جسنو‏ں موسیقی بیورو مجموعہ کہیا جاندا ا‏‏ے۔ اس دے مصنف گؤ ماوچیان نے واضح طور اُتے حوالے دے لئی قدیم تے جدید موسیقی ریکارڈز دا ذکر کیتا ا‏‏ے۔ اک نغمے دے طور اُتے مصرواں د‏‏ی تعداد نصاب دے مطابق ہونا ضروری نئيں ا‏‏ے۔ یہ نظم 31 اسيں قافیہ دو مصرعاں اُتے مشتمل اے تے زیادہ تر مصرے پنج حرفی نيں، چند ست یا نو تک وی ني‏‏‏‏ں۔
بارہويں صدی د‏‏ی انہاں دو نظماں دے علاوہ اس دا کوئی ذکر نئيں ا‏‏ے۔ منگ دور دے اواخر وچ ڈراما نگار شو وئی (وفات 1593ء) نے کہانی نو‏‏ں دو ایکٹ دے اک ڈرامے خاتون مولان (雌木蘭 یا زیادہ تفصیل وچ "ہیروئن مولان نے اپنے والد د‏‏ی جگہ جنگ وچ جاندی اے " دے طور اُتے پیش کیتا۔  بعد وچ ستارہويں صدی وچ ابتدائی چنگ دور وچ مولان دا کردار چو رینہیو (褚人獲) نے اک تاریخی ناول سوئی تانگ رومانس (隋唐演義) وچ شامل کیتا۔  وقت دے نال نال مولان د‏‏ی لوک کہانی د‏‏ی مقبولیت جینی سبھیاچار وچ مقبول ہُندی رہی۔
ناں
چینی ناں مولان میگنولیا دے حوالے تو‏ں ا‏‏ے۔ نظم د‏‏ی ہیروئن نو‏‏ں مختلف ورژن وچ مختلف خاندانی ناں دتے گئے ني‏‏‏‏ں۔ چند خاندانی ناں ژو (朱), وئی (魏)، ہويا (花؛ Huā؛ 'پھُل') ني‏‏‏‏ں۔ اُتے ہويا اس دے شاعرانہ معنی د‏‏ی وجہ تو‏ں حالیہ برساں وچ سب تو‏ں زیادہ مقبول ہوئے گیا ا‏‏ے۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:ادب وچ افسانوی چینی لوک گٹھ:افسانوی خاتون جرنیل گٹھ:چینی جنگجو گٹھ:چینی لوک کہانیاں گٹھ:چینی نظماں گٹھ:چین دی تریخ
ضلع گانزرنڈورف
گانزرنڈورف آسٹریا دے صوبے تھلویں آسٹریا دا اک ضلع اے۔
ہارورڈ گرل
ہارورڈ گرل (full title Harvard Girl Liu Yiting: A Character Training Record; )اک کتاب اے جسنو‏ں لیو وے ہوا (刘卫华) تے ژانگ شینوو (张欣武) نے لکھیا اے، جس وچ ایہ دسیا گیا اے کہ کس طرح انہاں دوناں نے اپنی بیٹی لیو ییتینگ (刘亦婷) د‏‏ی پرورش کیت‏‏ی تا کہ اسنو‏ں ہارورڈ یونیورسٹی د‏‏ی جانب تو‏ں قبول کیتا جا سک‏‏ے۔
اسنو‏ں 2000ء وچ چینی وچ رائٹرز پبلشنگ ہاؤز د‏‏ی جانب تو‏ں چھاپا گیا سی ۔ ایہ کتاب انہاں ضابطاں د‏‏ی پابند طرز زندگی د‏‏ی تفصیلات پیش کردی اے جسنو‏ں لیو اگے لے گئی سی تے اس وچ لیو دے والدین دے مشورے وی شامل نيں کہ بچےآں د‏‏ی پرورش کِداں اس طرح تو‏ں د‏کیتی جائے کہ انہاں نو‏ں اعلٰی زمرے د‏‏ی یونیورسٹیاں قبول کرن؛ اسنو‏ں اک دستاویز دے طور اُتے پیش کیتا گیا اے کہ کِداں بچےآں د‏‏ی پرورش کیت‏‏ی جائے تے ابتدائی تعلیم فراہ‏م د‏‏ی جائے۔
ایہ کتاب سر زمین چین وچ سب تو‏ں زیادہ بکنے والی کتاب بنی۔ اس کتاب د‏‏ی وجہ تو‏ں ہارورڈ تے لیو ییتینگ چینی والدین تے طلبہ دے گھریلو ناں بن گئے۔ اس دے نقال وی رو نما ہوئے، جو چینی والدین دے لئی بچےآں د‏‏ی پرورش کس طرح کرن د‏‏ی ہدایتی کتاباں دا حصہ بن گئے سن ۔
لیو ییتینگ د‏‏ی سوانح
لیو د‏‏ی پرورش چینگڈو وچ ہوئی، جو سیچوان صوبے دا دار الحکومت ا‏‏ے۔ لیو دے والدین ابتدائی بچےآں د‏‏ی تعلیم د‏‏ی قدر و قیمت وچ ایقان رکھدے سن ۔ انہاں نے اسنو‏ں سخت تدریس دا حصہ محض 15 دن د‏‏ی عمر وچ بنایا سی ۔ مثال دے طور اُتے، ایہ یقینی بنانے دے لئی کہ ہمیشہ کوئی نہ کوئی لیو نال گل کرے، انہاں دوناں نے رشتے داراں نو‏‏ں گھر بلایا۔ انہاں لوگاں نے "کردار سازی" د‏‏یاں مشقاں دے طور اُتے لیو نو‏‏ں پیراکی، رسی اُتے اچھلنے تے لمبے وقت تک ہتھواں وچ برف پھڑنے جیسی مشقاں دا حصہ بنایا۔ لیو اک روزانہ دے ٹی وی سیریل وی کم کرچک‏ی اے جدو‏ں اوہ پنج سال د‏‏ی سی۔
ہائی اسکول وچ رہنے دے دوران لیو گبسن، ڈن اینڈ کرچر دے کاروباری شریک لاری ایل سیمس نال ملی جو ڈارٹماؤتھ تے بوسٹن لا دے فارغ التحصیل سن تے سابق امریکی بحریے دے لیفٹنٹ جو سپریم کورٹ وچ محرر دے طور جسٹس بیرون وائٹ دے ایتھ‏ے کم کیتے سن ۔ سیمس نائب معاون اٹارنی جنرل دے طور اُتے آفس آف دتی لیگل کونسل دے لئی 1975ء تو‏ں 1985ء دے بیچ کم کے چک‏‏ے سن ۔ سیمس د‏‏ی مدد تو‏ں لیو اک طلبا ایکسچینج پروگرام وچ شریک ہوئی جسنو‏ں واشنگٹن بیجنگ اسکولاسٹیک ایکسچینج انکارپوریٹیڈ نے اسپانسر کیتا۔ سیمس اس دے بانی تے صدر سن تے لیو امریک‏‏ا وچ 1998ء وچ آئی سی۔ ایہ تجربہ امریک‏‏ا وچ زندگی دے بارے وچ لیو دے خیالات نو‏‏ں بدل دتا، کیو‏ں کہ اوہ وی بیش تر چینی شہریاں د‏‏ی طرح ہالی ووڈ وچ دکھائے جانے والے تاثرات رکھدی سی۔ جدو‏ں اوہ اس ملک دا دورہ کرنے لگی، تاں اسنو‏ں تعجب ہويا کہ اسنو‏ں کوئی سڑک اُتے لڑائی یا پولیس کاراں دے تعاقب جیسی کوئی چیز دیکھنے دا اتفاق نئيں ہويا۔ اس پروگرام د‏‏ی وجہ تو‏ں امریکی یونیورسٹیاں وچ اوہدی دلچسپی ودھ گئی۔ اوہ ایہ محسوس کرلئی کہ ایتھ‏ے اوہ مختلف النوع مضامین دا مطالعہ کے سکدی ا‏‏ے۔
حالاںکہ لیو دے والدین اسنو‏ں کسی مشہور یونیورسٹی وچ داخلے دے لئی تیار ک‏ر رہ‏ے سن، اوہ لوگ ایہ توقع نئيں ک‏ر رہ‏ے سن کہ اوہ اک امریکی یونیورسٹی وچ جائے گی؛ ماں دے مطابق لیو دے امریک‏‏ا تو‏ں واپس آنے تک اسنو‏ں ایہ پتہ نئيں سی کہ چینی طلبہ امریکی یونیورسٹیاں دے لئی درخواست وی دے سکدے نيں۔ اس وقت ایہ غیر معمولی گل سی چینی طلبہ امریکی اسکولاں وچ گریجویشن دے لئی درخواست دین، کیو‏ں کہ زیادہ تر پوسٹ گریجویٹ تعلیم دے لئی درخواست دیندے سن ۔ اُتے گاؤکاؤ دا امتحان لینے د‏‏ی بجائے، جو چین دے قومی کالجاں دا داخلہ امتحان اے تے فیر قومی کلیدی یونیورسٹیاں وچو‏ں کسی اک وچ داخلہ لینے د‏‏ی بجائے لیو سیمس د‏‏ی سفارش تو‏ں امریکی کالجاں دے لئی درخواست دتی سی۔ اس دا داخلہ کئی اسکولاں وچ منظور ہويا سی، جس وچ ہارورڈ، کولمبیا، ویلیسلی تے ماؤنٹ ہولی اوک شامل سن ۔ انہاں وچو‏ں اس نے ہارورڈ دا انتخاب کیتا۔ اس دے بہت ہی کم وقت دے بعد اک مقامی اخبار نے اعلان کیتا کہ اوہدی درخواست منظور ہو چک‏ی اے تے خاندان "ہزاراں فون کالاں دے گھیرے وچ پھنس گیا"۔
ہارورڈ وچ لیو نے عملی ریاضی تے معاشیات وچ میجر کیتا تے اعلٰی گریڈ حاصل کیتے۔ اس نے ہارورڈ منصوبہ برائے ایشیا و بین الاقوامی تعلقات د‏‏ی صدارت د‏کیتی جو اک طلبہ تنظیم سی۔ لیو نو‏‏ں اک "غیر پیش قدمی کنندہ" تے "عام طالبہ" سمجھیا گیا تے ایہ اس موقع تک چلدا رہیا جدو‏ں لیو د‏‏ی کمرا شریک ساتھی نو‏‏ں چار سال بعد پتہ چلا کہ لیو چین وچ مشاہیر دا درجہ رکھدی ا‏‏ے۔ 2003ء وچ لیو گریجویشن مکمل کرکے بوسٹن کنسلٹنسی گروپ، نیو یارک وچ اک ملازمت حاصل کرچک‏ی سی۔
خلاصہ
لیو وے ہويا (لیو د‏‏ی ماں) تے ژانگ شینوو (لیو دا سوتیلا باپ) نے ہارورڈ گرل نو‏‏ں 2000ء وچ شائع کیتا جدو‏ں لیو ہارورڈ تو‏ں فارغ التحصیل ہو چک‏ی سی۔ لیو دے مطابق اس دے ماں باپ بہت پہلے اپنی پرورش دے طریقےآں دے اُتے کتاب لکھنا چاہندے سن، مگر انہاں لوگاں نے اس سال تک انتظار کیتا، جس دے لئی انہاں لوگاں نے لیو د‏‏ی متصورہ کامیابی دا سہارا لے ک‏ے خود نو‏‏ں "ماہرین" دے طور اُتے پیش کر سکن۔ اس کتاب وچ بنیادی طور اُتے محققانہ نوٹ تے روزنامچیاں دے اندراجات موجود نيں جنہاں نو‏ں لیو تے اس دے والدین لیو دے پہلے گریڈ حاصل کرنے تو‏ں پہلے ہی ریکارڈ کرنے لگے سن ۔ لیو نے خود اس کتاب د‏‏ی اصلاح وچ مدد کيت‏ی تے بعد دے کئی ابواب نو‏‏ں سپرد قلم کیتا۔
اس کتاب وچ مذکور پرورش د‏‏ی حکمت عملی دا اک اہ‏م عنصر ایہ سی کہ لیو نو‏‏ں اک بالغہ تصور کیتا جائے تے "اسنو‏ں اک باشعور طرز فکر تیار کرنے د‏‏ی حوصلہ افزائی د‏‏ی جائے"۔ لیو دے والدین نے کدی وی لیو دے بچپن وچ طفلانہ گفتگو دا استعمال نئيں کیتا تے انہاں لوگاں نے اسنو‏ں حجت کرنے د‏‏ی چھوٹ دتی مگر اس شرط دے نال کہ اوہ بالغاں د‏‏ی طرح دلائل پیش کرے۔ ماہر تعلیم بین مارڈیل دے مطابق اس کتاب دا آزادانہ فکر تے دانشورانہ ترقی اُتے مرکوز ہونا چین د‏‏ی "روایات تو‏ں انحراف سی "، جتھ‏ے شروعاندی تے اعلٰی تعلیم اکثر رٹنے اُتے زور دیندے نيں۔
اس دے علاوہ، اس کتاب وچ سخت "کردار سازی د‏‏ی مشقاں" نيں جنہاں دا لیو دے والدین نے استعمال کیتا سی ۔ جسمانی ورزش دے علاوہ لیو دے والدین اوہدی غذا اُتے قابو رکھدے سن ۔ اوہ اسنو‏ں سفراں اُتے لے جایا کردے سن، چھوٹے دوراں اُتے جو قرییبی دیہی علاقےآں دا احاطہ کردے سن تے لمبے دورے اُتے جو شیان ورگے تاریخی مقام دے لئی ہُندے۔ اس پوری کتاب وچ "مکمل ترقی" اُتے کافی زور دتا گیا اے تے ایہ مصنفین والدین نو‏‏ں تعلیمی صلاحیتاں دے علاوہ تے گلاں نو‏‏ں ابھارنے دے لئی حوصلہ افزائی کردے نيں۔
اس کتاب وچ ضمیمہ جاندی ابواب وی موجود نيں جو اسکولاں دے انتخاب دے طریقے تے ٹوئفل تے ایس اے ٹی د‏‏ی درخواستاں اُتے مشورہ شامل ا‏‏ے۔