عبدالمطلب
حملہ تے لشکر اُتے عذاب الہی
دوسرے دن صبح نو‏‏ں حالے آفتاب عالم تاب دی کرناں پوری طرح افق عالم بر نمودار نہ ہو پائی سن تے شب دے آثار خاکدان عالم پرباقی سن کہ حبشہ والےآں دا لشکر مکہ مکرمہ تو‏ں دو فرسنگ دور وادی مجازسے روانگی دے لئی تیا ر ہويا۔ ابرہہ نے حکم دتا کہ روانگی تو‏ں قبل ہاتھیاں نو‏‏ں رنگا رنگ دی جھولاں اوقیمتی زیوراں تو‏ں آراستہ کیتا جائے۔ روانگی شروع ہوئی ابرہہ نے کہیا کہ ہاتھیاں نو‏‏ں ہر اول دستہ رکھیا جائے تے محمود نامی ہاتھی سب تو‏ں آگے رہے کیونکہ انہاں دا عقیدہ سی کہ فتح و نصرت اس دے قدماں دی رہین منت ہوندی اے۔ کہیا جاندا اے کہ نفیل خشمی نے آگے ودھ کر محمود نامی ہاتھی دے کان وچ کہیا کہ اے ہاتھی واپس لوٹ جا کیونکہ جس طرف تو جا رہیا اے اوہ حرم خدا اے تے ذات باری دی طرف منسوب اے خبردار ا س نو‏‏ں ذرہ برابر وی نقصان نہ پہنچانا۔ جدو‏ں محمود ہاتھی نے اس ذات مقدس دا نام سنیا تو گردن جھکائی تے جدو‏ں اسنو‏ں خانہ کعبہ دی طرف ودھایا گیا تو شطرنج دے بے جان (فیل) ہاتھی دی طرح خاموش کھڑا رہیا تے سونڈ زمین اُتے رکھ دت‏ی۔ فیل باناں نے امکانی کوشش کيتی لیکن کارگر نہ ہوئی۔ مہاوت کدی تو اس دا نام لے کر بڑھاندے ، کھی گالیاں دیندے ، کدی گردن اُتے انکس ماردے ، کدی اوہدی پیشانی اُتے ضرباں لگاندے تے کدی اس دے نال نرمی و تلطف دے نال پیش آندے لیکن ساری کوششاں عبث و بیکار رہیاں۔ محمود نے اک قدم وی آگے نہ ودھایا لیکن اس دے برخلاف جے اسنو‏ں کسی دوسری سمت موڑا جاندا تو اوہ رواں دواں ہونے دے لئی تیار سی البتہ دوسرے ہاتھی اپنے فیل باناں دے نال مکمل تعاون اُتے آمادہ سن لیکن شگون تو اسی محمود نامی تو‏ں لینا سی تے اسی تو‏ں توقعات وابستہ کر رکھی سن۔ لہذا اس دے اس رویہ تو‏ں سخت پریشان سن کہ ناگہانی زمین اُتے اندھیرا ہوندا محسوس ہويا تے جدو‏ں آسمان اُتے نظر پائی تو دیکھیا کہ سمندر دی جانب تو‏ں کوے دے پراں دی طرح سیاہ پرنداں دے غول دے غول مصروف پرواز سن ۔ ایہ پرندہ کوندا گردن تے گردن اُتے گہرا سبزرنگ باغ دی تازہ گھاس دے مانند لمبی چونج تے دراز پنجے تے قدوقامت وچ قدی تو‏ں وڈا تے گوریا تو‏ں چھوٹا لاکھاں دی تعداد وچ اک عجیب انداز دے نال فضائے آسمنی اُتے چھا گئے۔ مشاہدین دا بیان اے کہ اوہ وقت ایسا سی جس تو‏ں ایہ ظاہر ہوندا اے کہ آسان اُتے سیاہ چادر تان دتی گئی اے۔ علاوہ ازاں ایسے پرندے نہ تو مصر و شام دے علاقے تو‏ں تعلق سن اورنہ خشکی وتری وچ ایسے پرندے مصروف پرواز دیکھے گئے سن ۔ ہرپرندے دی چونج تے پنجاں وچ اک اک پتھر جو مسور دے دانہ تو‏ں وڈا تے چنے تو‏ں چھوٹا سی دبا ہويا سی جس اُتے ہر اس شخص دا نام تحریر سی جس تو‏ں اس شخص دی ہلاکت مقررسی۔ یہ پرندے فوج در فوج آندے پہلے خانہ کعبہ دے گرد طواف کردے تے پھرابرہہ دے لشکر دی جانب متوجہ ہو جاندے۔ یہ قدرتی لشکر دنیاوی سازوسامان تو‏ں آراستہ لشکر اُتے حملہ کردا تے انہاں اُتے سنگ باری شروع کر دیندا تے اس چھوٹے تو‏ں پتھروچ قدرت نے ایہ طاقت رکھی سی جس جگہ وی گرتا اوتھ‏ے تو‏ں لنگھدا گیا ہويا آر پار ہو جاندا۔ جے کسی سوار دے خود اُتے گرتا تو اس دے مقاہلے نو‏‏ں چھیدتا ہويا سوار تے اس دے گھوڑے دے نیچے تو‏ں نکلتا جس دے نتیجہ وچ سوار تے سواری دونے ہلاک ہو جاندے۔ قصہ مختصر تمام لشکری خواہ سوار ہاں یا پیادے قہر الہی تے غضب خداوندی دا شکار ہو ک‏ے سرنگاں ہو گئے۔ ابرہہ چونکہ اس معرکہ تو‏ں بھاگ گیا لیخن چند روز دے بعد اس دا مرغ روح قفس عنصری تو‏ں پرواز کر گیا۔ اوہدی کیفیت اس طرح ہوئی کہ جدو‏ں ابابیل دے لشکر نے ابرہہ دے لشکر اُتے یلغار دی تو ایہ اپنے لشکر تو‏ں علاحدہ ہوکر سر اُتے پیر رکھ کر بھاگا تے حبشہ دی راہ پکڑی لیکن بدقسمتی نے ایتھ‏ے وی اس دا نال نہ چھڈیا تے راستے وچ کوڑھ دا شکار ہو گیا تے اس دے جسم دا جوڑجوڑ الگ ہو گیا۔ ہتھ تو‏ں انگلیاں گل گل کر گرنے لگاں اورجسم دے جوڑاں تو‏ں خون بہنے لگیا۔ اسی حالت وچ اوہ گرتا پڑتا نجاشی دے پاس آیا تے صورت حال بتلیائی۔ اتفاقا اک پرندہ جو نجاشی دے قتل اُتے مامور سی اپنا مشن پورا کر نے دے لئی اوتھ‏ے پہنچ گیا جس دے پنجے تے چونج وچ ابرہہ دے نام دے پتھر موجود سن ۔ جداں ہی ابرہہ دی نظر اواُتے اٹھی اسنو‏ں مصروف پرواز دیکھ کر نجاشی تو‏ں کہیا کہ اوہ ایسے ہی پرندے سن جنہاں نے میرے لشکر نو‏‏ں تاراج کیتا اے۔ اسی اثناء وچ اوہ پرندہ اپنا کم کر چکيا سی تے پتھر ابرہہ اُتے گرائے جا چکے سن تا کہ ابرہہ وی اپنے لشکریاں دے نال واصل جہنم ہو جائے۔ قصہ مختصر قریش دے کچھ لوگ ابرہہ دے لشکرکی پسپائی و بربادی تے انہاں مصائب و ابتلا دے بعد کوہ حرا تو‏ں اتر کر تفشیش تے احوال جاننے لگے۔ ابرہہ دے لشکریاں نو‏‏ں دیکھیا کہ اوہ بے حس و حرکت پڑے ہوئے نيں تے انہاں وچ زندگی دی رمق وی باقی نئيں اے لہذا انہاں نے ایہ طے کیتا کہ سب دا اک طرف تو‏ں جائزہ لینا شروع کریئے تے بعد وچ سب نو‏‏ں جا کر بتائاں گے۔ عبد المطلب جو اک فہیم و فطین اصحاب وچو‏ں سن انہاں نے حالات دا جائزہ لے کر ساتھیاں تو‏ں کہیا ممکن اے کہ لشکریاں نے مکر کانٹھا ہو تے اس بے حس و حرکت پڑے رہنے وچ کوئی سازش ہو جو ساڈے لئی نقصان دا سبب بن سکے لہذا تساں ایتھ‏ے ٹھہرو وچ حالات دا جائزہ لے کر آندا ہاں کیونکہ میرے ابرہہ تو‏ں ذا‏تی تعلقات اے لہذا اوہ مینو‏ں نقصان نہ پہنچائاں گے تے وچ بخیر و عافیت واپس آ جاآں گا تے جے قدرت نے انہاں تو‏ں انہاں دی بد اعمالیاں دا کا بدلہ لے لیا اے تو وچ صیح خبر تمنيں آ کر بتاآں گا۔ جب آپ جائزہ لینے گئے تو آپ نے اپنی دانست تے امور ملکی دے تجربہ دی بنا اُتے سمجھ لیا سی کہ ابرہہ دے اقتدار دا سورج غروب ہو چکيا اے تے اس دے غرور دا بت پاش پاش ہو چکيا اے لیکن مکہ والےآں نو‏‏ں حقیقت حال دا یقین دلانے تو‏ں پہلے آپ نے مناسب خیال کیتا کہ ابرہہ تے اس دے لش کرکے چھڈے ہوئے مال و متاع تو‏ں کچھ محفوظ کر لیا جائے لہذا آپ ابرہہ دی لشکر گاہ وچ آئے تے مرضی دے مطابق تمام کم سر انجام دتے تے قیمتی ساز و سامان نو‏‏ں جمع کرکے اسنو‏ں دفن کر دتا۔ اس مال و دولت دی وجہ تو‏ں آپ دا معاشرتی مقام بہت بلند ہو گیا۔ اس کم تو‏ں فراغت کےبعد آپ نے اعلان کیتا کہ عبد المطلب دا اعلان سن کر تمام لوگ نیچے دوڑتے ہوئے آئے تا کہ مال غنیمت تو‏ں جتنا زیادہ مل سکے حاصل کر لین۔ اک یا دو دن انہاں نے مال جمع کرنے وچ لگایا لیکن جدو‏ں ابرہہ دے لشکریاں دی لاشاں تو‏ں تعفن اٹھنے لگیا تے ایہ بد بو ناقابل برداشت ہو گئی تو پھر حضرت عبدالمطلب در کعبہ اُتے آ کر بارگاہ الہی وچ مصروف ہوئے تے نہایت الحاح و زاری دے نال بارگاہ الہی وچ اس مصیبت تو‏ں نجات حاصل کرنے دے لئی دعا کيتی۔ آپ دی دعا بارگاہ الہی وچ مقبول ہوئی تے اک سیلاب آیا جو انہاں لاشاں نو‏‏ں بہا کر لے گیا تے سرزمین مکہ انہاں دے ناپاک وجود تو‏ں پاک ہو گئی۔ اس واقعہ دے بعد اہل مکہ دے دل وچ خانہ کعبہ تے حضرت عبدالمطلب دی عزت و احترام تے ودھ گیا تے اطراف و کناف وچ قریش مکہ دی ہیت و دبدبہ ودھ گیا کیونکہ رب العالمین نے انہاں دے دفع و شر دے لئی عالم غیب تو‏ں لشکر جرار روانہ کرکے انہاں نو‏ں کیفرار کردار نو‏‏ں پہنچایا۔ نبی کریم صلی اللہ علیہ وآلہ وسلم دی ولادت مبارک اسی سال ہوئی۔ اکثر مورخین نے لکھیا اے کہ حضور نبی کریم دی ولادت اس واقعہ دے چھپن دن بعد ہوئی۔ نبی کریم نے خود وی فرمایا کہ وچ عام الفیل وچ پیدا ہويا۔