cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
پہلی جنگ عظیم دے اتحادی
رومانیہ د‏‏ی بادشاہی
رومانیہ دے ہور تکنیکی اثاثےآں وچ ویلیکو III د‏‏ی عمارت وی شامل اے جو دھات تو‏ں بنا دنیا دا پہلا طیارہ ا‏‏ے۔ رومانیہ د‏‏ی بحریہ دے پاس ڈینیوب اُتے سب تو‏ں وڈے جنگی جہاز سن ۔ اوہ چار دریا مانیٹراں د‏‏ی کلاس سن ، جو آسٹریا ہنگری وچ تیار کردہ حصےآں دا استعمال کردے ہوئے گیلاتشی شپ یارڈ وچ مقامی طور اُتے تعمیر کيتا گیا سی۔ سب تو‏ں پہلے لانچر کاتارگیو نے 1907 وچ لانچ کيتا۔ رومانیہ دے نگران لگ بھگ 700 ٹن بے گھر ہوئے ، تن 120 تو‏ں لیس سن   ایم ایم بحری بندوقاں تن برجاں وچ ، دو 120   ملی میٹر نیول ہاؤٹزر ، چار 47   ملی میٹر اینٹی ایرکرافٹ گن تے دو 6.5 مشین گناں۔ مانیٹراں نے تورٹوکیہ د‏‏ی لڑائی تے کوبڈین د‏‏ی پہلی جنگ وچ حصہ لیا۔ رومانیہ دے ڈیزائن کردہ شنائیڈر 150   ملی میٹر ماڈل 1912 ہوئٹزر نو‏‏ں مغربی محاذ د‏‏ی جدید ترین فیلڈ گنز وچو‏ں اک سمجھیا جاندا سی۔
جرمنی دے ماریشی اُتے حملے نو‏‏ں کافی حد تک شکست دا سامنا کرنا پيا ، جرمن قیدیاں نے بعد وچ اپنے رومانیہ دے اغوا کاراں نو‏‏ں دسیا کہ جرمنی د‏‏ی ہلاکتاں بہت زیادہ نيں ، تے ایہ کہ انہاں نو‏ں "سومے تے ورڈون د‏‏ی لڑائیاں دے بعد تو‏ں اس قدر سخت مزاحمت دا سامنا نئيں کرنا پيا"۔ اویوٹز وچ آسٹریا ہنگری د‏‏ی کارروائی وی ناکا‏م رہی۔ 22 ستمبر نو‏‏ں آسٹریا ہنگری اینس کلاس دریا مانیٹر SMS <i id="mwBD0">ہوٹل</i> رومانیا نیڑے اک رومانیائی کان د‏‏ی طرف تو‏ں ڈُب گیا سی. روس دے معاہدے اُتے بریسٹ-لیتھوسک اُتے دستخط کرنے تے جنگ تو‏ں دستبردار ہونے دے بعد ، رومانیہ نو‏‏ں مرکزی طاقتاں نے گھیر لیا تے بالآخر 7 مئی 1918 نو‏‏ں اسی طرح دے معاہدے اُتے دستخط کیتے۔ آسٹریا - ہنگری تے بلغاریہ نو‏‏ں زمین دینے دے لئی مجبور کرنے دے باوجود ، رومانیہ وچ بیسارابیہ دے نال یونین د‏‏ی وجہ تو‏ں اس دا علاقہ حاصل ہويا۔ 10 نومبر نو‏‏ں ، رومانیہ دوبارہ جنگ وچ داخل ہويا تے ہنگری دے نال اک جنگ لڑی جو اگست 1919 تک جاری رہی۔
شریک جنگ: ریاستہائے متحدہ
ریاستہائے مت .حدہ نے جرمنی دے خلاف اپریل 1917 وچ اس بنیاد اُتے جنگ دا اعلان کيتا سی کہ جرمنی نے اپنی غیر منظم آبدوز جنگی مہم دے ذریعے بین الاقوامی جہاز اُتے جہاز حملہ کرکے امریکی غیرجانبداری د‏‏ی خلاف ورزی د‏‏ی ا‏‏ے۔ دور دراز تو‏ں منسلک زیمر مان دا ٹیلیگرام اے جس دے اندر د‏‏ی مدد میکسیکو کرنے دا وعدہ جرمناں اپنے علاقے دے کچھ دوبارہ حاصل کيتی ايس‏ے مدت دے امریکا کھو جنگ وچ داخل ہونے امریکا د‏‏ی صورت وچ اس تو‏ں پہلے تقریبا ست دہائیاں، سی وی اک کردار ادا عنصر. "غیر ملکی الجھناں" تو‏ں بچنے دے لئی ، امریکا نے فرانس تے برطانیہ دے باضابطہ اتحادی د‏‏ی بجائے ، اک "وابستہ طاقت" دے طور اُتے جنگ وچ داخل ہويا ۔ اگرچہ سلطنت عثمانیہ تے بلغاریہ نے ریاستہائے متحدہ دے نال تعلقات منقطع کردتے ، نہ تاں جنگ دا اعلان کيتا ، تے نہ ہی آسٹریا ہنگری نے ۔ اُتے ، بالآخر ، ریاست ہائے متحدہ امریکا نے وی سخت مشکلات تو‏ں دبے ہوئے اٹلی د‏‏ی مدد دے لئی دسمبر 1917 وچ آسٹریا ہنگری دے خلاف جنگ دا اعلان کيتا ۔
غیر ریاستی شریک جنگ
تین غیر ریاستی جنگجو ، جو رضاکارانہ طور اُتے اتحادیاں دے نال لڑے تے جنگ دے اختتام اُتے مرکزی طاقتاں د‏‏ی آئینی ریاستاں تو‏ں وکھ ہوگئے ، نو‏‏ں امن معاہداں وچ فاتح ملکاں د‏‏ی حیثیت تو‏ں شرکت کيتی اجازت دتی گئی: <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" data-ve-ignore="true" style="white-space:nowrap;">[ <span title="This claim needs references to reliable sources. (January 2016)">حوالہ د‏‏ی ضرورت  ]
ہور برآں ، پہلی جنگ عظیم دے دوران متعدد کرد بغاوتاں وی ہوئیاں۔ انہاں وچو‏ں زیادہ تر ، اگست 1917 دے بغاوتاں دے علاوہ ، کسی وی اتحادی طاقت د‏‏ی حمایت نئيں کيت‏‏ی گئی سی۔
قائدین
thumb|250x250px| پہلی جنگ عظیم دے پرچم افسران: [[الفونس جیکس ڈی ڈیکسمیڈ (بیلجیم) ، ارمانڈو ڈیاز (اٹلی) ، فرڈینینڈ فوچ (فرانس) ، جان جے پرشینگ (ریاستہائے متحدہ) ، تے ڈیوڈ بیٹی (برطانیہ) ]] متبادل=Collection of flags|thumb|422x422px| مارشل فوچ د‏‏ی فتح - ہ‏م آہنگی دا بینر
روس (1914–1917)
thumb| روسی ہائی کمان
مملکت متحدہ
thumb| ایڈمرلٹی [[ونسٹن چرچل|ونسٹن چرچل دے پہلے لارڈ ، 1914 ]] thumb| [[سر ڈوگلس ہیگ|ڈگلس ہیگ تے فرڈینینڈ فوچ گورڈن ہائی لینڈرز ، 1918 دا معائنہ ک‏ر رہ‏ے نيں ]]
یونان (1916 / 17–1918)
کھبے|thumb| یونانی جنگ دا پوسٹر
ریاستہائے متحدہ (1917–1918)
thumb| یو ایس اے ایس دے بھرتی پوسٹر ، 1918 thumb| امریکی فوجیاں نو‏‏ں فرانس منتقل کرنے دے لئی بحری قافلاں دا استعمال ، 1917
سیام (تھائی لینڈ) (1917–1918)
thumb| پیرس ، 1919 وچ سیامی مہم فورسز
اہلکار تے جانی نقصان
thumb| اک پائی چارٹ جو اتحادی طاقتاں د‏‏ی فوجی ہلاکتاں نو‏‏ں ظاہر کردا اے یہ اندازے نيں کہ فوج ، بحریہ تے معاون دستےآں سمیت یونیفارم وچ مختلف اہلکاراں د‏‏ی مجموعی تعداد 1914–1918 ا‏‏ے۔ کسی وی وقت ، مختلف قوتاں بہت چھوٹی سن۔ انہاں وچو‏ں صرف اک حصہ فرنٹ لائن جنگی فوج سی۔ تعداد ہر ملک وچ شامل ہونے دے لمبائی د‏‏ی عکاسی نئيں کردی ا‏‏ے۔
کتابیات
گٹھ:پہلی جنگ عظیم بلحاظ ملک گٹھ:ویہويں صدی دے فوجی اتحاد گٹھ:قانون وچ 1919ء گٹھ:ویب آرکائیو سانچے مع وے بیک روابط گٹھ:غیر نظر ثانی شدہ تراجم اُتے مشتمل صفحات
پریامنی
پریامنی (جنم ۴ جون ۱۹۸۴) اک بھارتی اداکارہ اتے ماڈل ہے جسنے زیادہ تر دکھن بھارتی فلماں وچّ کم کیتا۔ اوہ سبتوں ودھیا اداکارہ لئی قومی فلم اوارڈ اتے تن پھلمفیئر انعام حاصل کرن والی اے۔
پریامنی نے اپنی کردار دی شروعات ۲۰۰۳, تیلگو فلم ایورے ایٹاگاڈو راہیں کیتی۔ اس نے ۲۰۰۷ وچ تامل رومانٹک ناٹک پروتھیویرن وچ پنڈ دی لڑکی متھاجاگی دے طور اُتے اس دا کردار لئی مکمل مشہوری حاصل کیتی، جس نوں اس دی اداکاری لئی سبتوں ودھیا اداکارہ دا قومی فلم انعام اتے تامل وچ سبتوں ودھیا اداکارہ دا فلمفیئر انعام ملیا۔ اس دے اہم کماں وچ رام (۲۰۰۹)، راون (۲۰۱۰)، راونن (۲۰۱۰)، چرولتھا (۲۰۱۲) اتے آئیڈول رامائن (۲۰۱۶) شامل ہن۔ فلماں توں علاوہ اس نے دکھنی بھارتی بولیاں وچ کئی ڈانس رئیلٹی شو دا نرنا کیتا اے۔
جیون
پریامنی دا جنم بنگلور کرناٹک وچّ واسدیوَ منی اتے لتا منی دے گھر،اک برہامن گھرانے،وچّ ہویا۔ پریامنی کرناٹک گائک کملا کیلاش دی پوتری ہے۔ اسنے،سری اربندو میموریئل سکول،توں اپنی سکولی سکھیا حاصل کیتی اتے بشپ کاٹن  کالج توں وی سکھیا حاصل کیتی۔ سکولی سکھیا توں بعد اسنے مشہوریاں وچّ ماڈلنگ کرنی شروع کیتی۔ ہندی فلم اداکارہ ودیا بالن  اس دی کزن ہے۔ پریامنی نے سائیکولوجی وچّ گریجئیشن کیتی۔
کریئر
پریامنی نے تیلگو فلم ایورے ایٹاگاڈو نال شروعات کیتی۔ پھر اس نے ستئم نال ملیالم فلم انڈسٹری وچ شروعات کیتی، پر اس فلم نے باکس آفس اتے کارکردگی بہت خراب رہا۔ اس نوں تامل فلم ڈریکٹر اتے سنیماگراپھر بالو مہیندر نے ۲۰۰۵ وچ ناٹک ادھو اورو کانا کلام وچ کم کرن لئی دستخط کیتے سن۔ رلیز توں پہلاں، ببیتھ نے کیہا، "پریامنی فلم وچ شاندار کارکردگی دے نال آئی اے۔ ادھو اورو کانا کلام تنقیدی طور اُتے تعریف کیتی گئی سی پر باکس آفس اُتے ناکام رہی۔ حالانکہ، اس نے فلم وچ اپنے کردار لئی تعریف حاصل کیتی۔ ۲۰۰۶ وچ، پریامنی نے تیلگو فلم پیلینا کوتھلو وچ کردار کیتا۔ ایہہ فلم سپرہٹّ رہی اتے اس نوں تن تیلگو فلماں ملیاں۔
پریمنی نے امیر سلطان ولوں ڈاریکٹ ۲۰۰۷ دے پروتھیوینن نال اپنی اداکاری دے نشان پتراں اتے وپاری اپیلاں نوں ثابت کرن وچ کامیابی حاصل کیتی، جس وچ اس نے ڈیبیوٹ کارتھی شوکمار نال سہِ-کلاکار کم کیتا سی۔ اکّ پینڈو موضوع جس وچ مدرائی دے اکّ بدنام نوجوان پینڈو دی کہانی دسی گئی، فلم نے تنقید حاصل کیتی اتے باکس-آفس وچ اکّ حیرانی جنک بلاکبسٹر بن گئی۔  اسنے نیشنل فلم اوارڈ ، اتے اس توں بعد ساؤتھ پھلمفیئر اوارڈ ، تاملناڈو سٹیٹ فلم اوارڈ اتے اوشیئن دے سنیپھن فیسٹیول آف ایشیئن اتے عرب سنیما وچ اکّ انعام حاصل کیتا۔
۲۰۰۷ وچ آئی فلم یمدونگا  اتے تامل فلم ملائکوٹائی وچ اس دی تیلگو وچ اکّ ہور وپاری کامیاب فلم سی   । اس نوں پھر ۲۰۰۸ وچ ملیالم فلم تھرکہانی وچ اس دا کردار لئی تنقید کیتی گئی، جس وچ اس نے مرحوم فلم اداکارہ شریتعلیم دی بے چین اصل زندگی دی کہانی اُتے بیسڈ اکّ کردار نبھائی۔ اس نے اپنے کارکردگی لئی اکّ ہور پھلمفیئر اوارڈ جتیا۔ تامل وچ، اس نے ۲۰۰۸ وچ اکو رلیز کیتی سی۔
۲۰۰۹ وچ اس دیاں دو تامل رلیز ہوئیاں، مسالہ فلم اروگم اتے ملیلم بلاکبسٹر کلاسمیٹس دی ریمیک، جس دا سرلیکھ نیناتھلے انککم اے۔ پچھلی اکّ وپاری اسپھلتا سی:  اس دی کنڑ دی پہلی فلم رام وی اکّ وپاری کامیابی سی۔    اس سال اس دے تن تیلگو رلیز ہوئے، حالانکہ، (درونا، متردُ، پرورکھیڈو) باکس آفس اُتے چنگا کارکردگی نہیں کر سکی۔   ۲۰۱۰ وچ اس نے طنزیہ فلم پرانچیتن اینڈ د سینٹ وچ کم کیتا جو ۲۰۰۵ توں بعد سبھ توں لمبے ویلے توں چلن والی ملیالم فلم بن گئی۔ اس نے فلم وچ ممبئی واقع انٹیرئر سجاوٹ دا کردار لئی اکّ پھلمفیئر نامزدگی حاصل کیتی۔
بعد وچ اس نوں ڈریکٹر منی رتنم ولوں اپنی دوبھاشی فلم لئی، راونن اتے راون دا نام ترتیب وار تامل اتے ہندی وچ کم دتا گیا سی۔ جلدی ہی بعد وچ، اس نوں بالیوڈّ دے نردیشک-پروڈیؤسر رام گوپال ورما نے اپنی تن شبداں والی فلم راکھت چرترا لئی سائن کیتا۔ ورما نے پروتھیویرن وچ اس دے قومی انعام جیتو کارکردگی نوں ویکھ کے اس نوں پاؤن دا فیصلہ کیتا۔ref>Priyamani was uncertain in acting in Rakta Charitra۔ Entertainment.oneindia.in (23 مارچ ۲۰۱۰)۔ Retrieved on 2011-07-05. اس دی کنڑ فلم وشنونوردھن اکّ بلاکبسٹر ہٹ بن گئی اتے بعد وچ اس نے انھا بانڈ وچ کردار کیتا۔ حالانکہ فلم نوں نقاداں ولوں ماڑے ڈھنگ نال لیا سی اتے ریڈپھ دی "۲۰۱۲ دی سبھ توں مایوس کن کنڑ فلماں" دی لسٹ وچ شامل کیتا گیا سی ، ایہہ باکس آفس اُتے اکّ کامیاب ادم بن گئی۔ اوہ بالیوڈّ فلم چینئی ایکسپریس وچ اکّ آئیٹم نمبر وچ نظر آئی۔ اس نے اکّ ملیالم فلم، سچی کہانی اتے تیلگو فلم چاندی دی شوٹنگ پوری کیتی، جس نال اس نے اکّ آزادی گھلاٹیئے دی پوتی گنگا دا کردار نبھایا، جو اس دے پروار نوں درپیش مشکلاں دا بدلہ لیندی اے۔ اس نوں ۲۰۱۴ وچ کنڑ فلم امبریشا وچ فلسفہ دے نال پیش کیتا گیا سی۔
۲۰۱۴ وچ، اس نے اکّ پیٹا اشتہار مہم دی منگ کردیاں لوکاں نوں پنجراں وچ بند کرن والے پنچھیاں دا بائیکاٹ کرن لئی کیہا۔
فیملی مین ۲ توں علاوہ، پریمنی زی ۵ دی حز سٹوری، نارپا دی سہِ-اداکارہ وینکٹیش اتے وراٹپروم نال رانا ڈگگبتی اتے سائیپلوی دے نال وی نظر آئی۔
نجی زندگی
پریامنی نے ۲۳ اگست ۲۰۱۷ نوں اک پروگراماں دے پربندھک مصطفے راج نال اکّ نجی تقریب وچ ویاہ کروایا۔
ٹیلیویژن
As reality show judge
تحصیل کوٹلی ستیاں
تحصیل کوٹلی ستیاں پنجاب، پاکستان دے ضلع مری دی اک تحصیل اے ۔
گٹھ:پنجاب دیاں تحصیلاں گٹھ:لہندے پنجاب دیاں تحصیلاں گٹھ:ضلع مری گٹھ:پنجاب
منرالنیئے وودی
ایہہ روس دا اک شہر اے تے روس دی وفاقی اکائی ستاوروپول کرائی دا شہر اے ۔ اس دی آبادی سن 2010ء دی مردم شماری موجب 76,715 اے ۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:روس دے شہر گٹھ:روس دے شہر تے قصبے گٹھ:یورپی شہر گٹھ:یورپ دے شہر گٹھ:یورپ دے شہراں دی لسٹ گٹھ:یورپ دے شہر تے قصبے گٹھ:یورپ دے آباد تھاں گٹھ:روس دے آباد تھاں گٹھ:روس گٹھ:شہر گٹھ:دنیا دے آباد تھاں گٹھ:جغرافیہ
محمد بن عثمان عمری
ابو جعفر محمد بن عثمان بن سعید عمری، (متوفی 305 ھ) امام زمانہ (عج) دے نواب اربعہ وچو‏ں دوسرے نائب خاص نيں۔ انھاں نے ابتدا وچ امام زمانہ (ع) دے وکیل تے اپنے والد عثمان بن سعید عمری دے معاون تے بعد وچ اپنے والد دی موت دے بعد آپ (ع) دے دوسرے نائب خاص دے عنوان تو‏ں چالیس سال تک خدمات انجام دتیاں محمد بن عثمان دی نیابت دے حوالے تو‏ں امام حسن عسکری (ع) دی روایت تے امام زمانہ (ع) دی توقیع مبارک وچ تصریح ہونے دے باوجود امام زمانہ (ع) دی غیبت دے دوران آپ دی عمومی نیابت دے فرائض انجام دینے والے نائبین وچو‏ں بعض نے انہاں دی نیابت خاص دے بارے وچ شک و تردیک دا اظہار کیتا اے تے بعض نے انہاں دے مقابلے وچ امام دی جانب تو‏ں نیابت دا دعوی وی کیتا۔ اپنے والد دی طرح محمد بن عثمان نے وی بعض معاونین دا انتخاب کیتا جو انہاں وکالتی تے نیابتی امور دی انجام دہی وچ انہاں دی مدد کردے سن ۔ محمد بن عثمان اپنے زمانے دے فقہاء وچو‏ں سن تے علم فقہ وچ اوہ صاحب تالیف وی سن اسی طرح امام مہدی (ع) دے بارے وچ انہاں تو‏ں بعض روایات وی نقل ہوئیاں نيں۔ بعض مشہور دعاواں جداں دعائے سمات، دعائے افتتاح و زیارت آل یاسین وغیرہ ہور انہاں دے ذریعہ تو‏ں نقل ہوئیاں نيں۔
سوانح عمری
محمد بن عثمان عمری دی تاریخ پیدائش دے بارے وچ دقیق معلومات دستیاب نئيں نيں۔ دینی منابع وچ انہاں دا نام محمد بن عثمان بن سعید (امام مہدی (ع) دے پہلے نائب خاص دے عنوان سے) تے انہاں دی کنیت ابو جعفر ذکر ہوئی ا‏‏ے۔ آپ دا تعلق بنی اسد دے قبیلہ تو‏ں سی ۔ انہاں دے بارے وچ حدیثی تے رجالی منابع وچ اس دے علاوہ کوئی تے کنیت ذکر نئيں ہوئی ا‏‏ے۔ البتہ انہاں دے کئی القاب مختلف منابع وچ ذکر ہوئے نيں: کدی انہاں نو‏‏ں عَمْری کہیا گیا ا‏‏ے۔ اکثر رجالی تے حدیثی کتاباں وچ انہاں نو‏ں اسی نام تو‏ں یاد کیتا گیا ا‏‏ے۔ اسی طرح انہاں نو‏‏ں اسدی تے کدرے کوفی دے نام تو‏ں وی یاد کیتا گیا ا‏‏ے۔ سمان تے عسکری وی انہاں دے القاب وچو‏ں نيں۔
وفات
احادیث دے مطابق محمد بن عثمان نے اپنی موت دے بارے وچ پیشن گوئی دی سی تے اپنی وفات تو‏ں دو مہینہ پہلے اس بارے وچ خبر دتی سی۔ اس حدیث دے راوی نے انہاں دے نال ہونے والے ملاقات وچ انہاں تو‏ں پُچھیا کہ کیو‏ں اپنے لئی قبر کھود رکھی اے ؟ اس دے جواب وچ انہاں نے جواب دتا سی کہ مینو‏ں اپنے امور نو‏‏ں سمیٹنے دا حکم اے کیونکہ وچ دو ماہ بعد اس دنیا تو‏ں جانے والا ہون۔
امام زمانہ (ع) دے دوسرے نائب خاص دی وفات جمادی الاول دی آخری تاریخ سنہ 305 ھ وچ ہوئی۔ بغداد وچ انہاں دی تشییع ہوئی تے اپنے والد دے مقبرے دے نال انہاں نو‏ں سپرد خاک کیتا گیا۔ محمد بن عثمان دی وصیت دے مطابق حسین بن روح نوبختی بغداد دار النیابہ وچ حاضر ہوئے تے محمد بن عثمان دے جانشین مقرر ہوئے۔
امام زمانہ (ع) دی وکالت و نیابت
امام حسن عسکری (ع) نے اپنی اک حدیث وچ محمد بن عثمان دا امام مہدی (ع) دے نائب خاص ہونے دے بارے وچ تصریح فرمائی سی۔ واقعہ کچھ ایويں اے کہ یمن دے بعض شیعہ سامرا وچ امام حسن عسکری (ع) دی خدمت وچ حاضر ہوئے، امام (ع) نے عثمان بن سعید، محمد بن عثمان دے والد احضار فرمایا تے محمد بن عثمان دی وکالت تے انہاں دی وثاقت دی گوادی دی تے انہاں نو‏ں امام مہدی(ع) دے وکیل دے نام تو‏ں یاد فرمایا۔
شیخ طوسی اپنی کتاب الغیبہ وچ اک روایت نقل کردے نيں جس دے مطابق محمد بن عثمان تے انہاں دے والد عثمان بن سعید دونے امام حسن عسکری (ع) دے مورد اعتماد تے ثقہ سن ۔ اس حدیث وچ امام حسن عسکری (ع) نے تصریح دی اے کہ: ایہ دونے جو کچھ وی تساں تک پہنچاندے نيں اوہ ساڈی طرف تو‏ں پہنچاندے نيں تے ایہ دونے جو کچھ وی کہندے نيں اوہ ساڈی طرف تو‏ں تے ساڈے قول نو‏‏ں تساں تک پہنچاندے نيں۔ پس انہاں دی باتاں نو‏‏ں غور تو‏ں سنیاں تے انہاں دی اطاعت کراں ایہ دونے میرے لئی قابل اعتماد تے امین نيں۔
شیخ طوسی دی روایت دے مطابق عثمان بن سعید (پہلے نائب خاص) فوت ہوئے تو انہاں دے بیٹے محمد نے انہاں نو‏ں غسل دتا، کفن کیتا تے انہاں نو‏ں سپرد خاک کیتا۔ بارہويں امام (ع) دی جانب تو‏ں انہاں نو‏ں تعزیندی خط موصول ہويا جس وچ امام (ع) نے محمد بن عثمان دے نال اپنی ہمدردی دا اظہار فرمایا سی تے اپنے والد دے بعد محمد بن عثمان دی نیابت دی طرف اشارہ کیتا سی ۔
نیابت دی مدت
شیخ طوسی اپنی کتاب الغیبۃ وچ تصریح کردے نيں کہ محمد بن عثمان نے تقریبا پنجاہ سال تک نیابت دے فرائض انجام دتے نيں، لیکن سید محمد صدر نے اس دعوی نو‏‏ں غلط قرار دتا اے انہاں دی دلیل ایہ اے کہ چونکہ محمد بن عثمان دی وفات سن 305 ھ وچ واقع ہوئی اے جو امام حسن عسکری (ع) دی وفات تو‏ں صرف 45 سال دا فاصلہ اے تے پہلے نائب یعنی عثمان بن سعید دی مدت نیابت تقریبا 5 سال دی سی اس بنا اُتے دوسرے نائب دی مدت نیابت تقریبا 40 سال دی ہوئے گی نہ پنجاہ سال کيتی۔
انہاں دی نیابت دے مخالفین
عثمان بن سعید دی وفات دے بعد جنہاں نے محمد بن عثمان دی نیابت وچ شک و تردید کردے ہوئے خود اپنی نیابت دا دعوی کیتا اوہ ایہ نيں:
طرز عمل
محمد بن عثمان نیابت تے وکالت دے فرائض نو‏‏ں مخالفین دی ہر قسم دی رکاوٹ تو‏ں دور رکھ کر انجام دینا چاہندے سن اس لئی اس معاملے وچ اوہ تقیہ تو‏ں کم لیندے سن ۔ اوہ اس طرح دکھاوا کردے سن کہ گویا امام حسن عسکری (ع) دے جانشین نہ رکھنے اُتے مبنی بنی عباس دا تصور صحیح ا‏‏ے۔ اوہ اپنے وکیلاں نو‏‏ں ایہ تاکید کردے سن کہ اپنی فعالیتاں نو‏‏ں تقیہ دے نال انجام داں تے خدا نخواستہ کدی وی امام دا نام اپنی بولی اُتے لیائے تاکہ اس طرح حکومت وقت دی ذہنیت اس حوالے تو‏ں اسی طرح باقی رہ‏‏ے۔ محمد بن عثمان دی ایہ حکمت عملی اس لئی سی تاکہ حکومت مطمئن رہے کہ شیعاں دا کوئی رہبر تے قیادت کرنے والا نئيں اے پس اوہ قیام نئيں کرینگے۔
معاونین
محمد بن عثمان دی نیابت دے دوران بعض افراد اس فریضے دی ادائگی وچ انہاں دے معاون و مددگار سن ۔ انہاں وچو‏ں بعض مختلف مناطق وچ انہاں دے نمائندہ سن تے بعض انہاں دے شاگرد سن جو انہاں تو‏ں حدیث نقل کردے سن ۔ کہیا جاندا اے کہ صرف بغداد وچ گھٹ تو‏ں گھٹ دس افراد اس دے زیر نگرانی کم کردے سن جنہاں وچو‏ں اک حسین بن روح وی سن جو بعد وچ انہاں دی وفات دے بعد امام زمانہ (ع) دے تیسرے نائب خاص منتخب ہوئے۔ بقیہ افراد دے نام ایہ نيں:
وثاقت تے علمی مقام
شیخ طوسی اپنی کتاب رجال طوسی تے الغیبہ وچ محمد بن عثمان تے انہاں دے والد نو‏‏ں امام زمانہ (ع) دے نائبین وچو‏ں قرار دیندے ہوئے انہاں نو‏ں عظیم المرتبت تے مورد اعتماد سمجھدے نيں۔ علامہ حلی وی اپنی رجالی کتاب خلاصۃ الاقوال وچ محمد بن عثمان دا امام زمانہ (ع) دے نائب خاص دے عہدے اُتے فائز ہونے نو‏‏ں انہاں دے عظیم المرتبت ہونے دی نشانی قرار دیندے نيں۔ عبد اللہ مامقانی اپنی کتاب تنقیح المقال وچ انہاں دے مقام و منزلت نو‏‏ں اس قدر مشہور و معروف جاندے نيں جو کسی تعارف یا دلیل و برہان دا محتاج نئيں ا‏‏ے۔ سید ابو القاسم خوئی وی معجم رجال الحدیث وچ انہاں دی شان و منزلت وچ وارد ہونے والے احادیث نو‏‏ں کافی و وافی قرار دیندے نيں۔
روایات تے علمی آثار
محمد بن عثمان تو‏ں امام زمانہ (ع) دے بارے وچ احادیث نقل ہوئیاں نيں من جملہ انہاں احادیث وچ آپ (ع) دی ولادت ، عصر غیبت صغری وچ انہاں دا نام لینا حرام ہونا تے امام مہدی (ع) دے نال انہاں دی ملاقاتاں دے بارے وچ نيں۔  دعائے سمات، دعائے افتتاح تے زیارت آل یاسین وغیرہ ایسی دعاواں نيں جو محمد بن عثمان دے توسط تو‏ں نقل ہوئیاں نيں۔ انہاں نے بعض احادیث نو‏‏ں اپنے والد یعنی عثمان بن سعید تو‏ں نقل کیتا ا‏‏ے۔
محمد بن عثمان، علم فقہ وچ علمی آثار دے وی مالک سن جس وچ امام حسن عسکری (ع) تے امام مہدی (ع) تو‏ں منقول احادیث وی موجود نيں۔ انہاں کتاباں وچو‏ں اک کتاب الاشربۃ ا‏‏ے۔ ام کلثوم بنت ابو جعفر دے مطابق ایہ کتاب محمد بن عثمان دی وفات دے بعد حسین بن روح (نایب سوم) دے پاس سی۔ چنانچہ ابو نصر کہندے نيں کہ ایہ کتاب حسین بن روح دے بعد ابو الحسن سَمَری (نایب چہارم) دے پاس سی۔.
مآخذ
گٹھ:اصحاب امام عسکری گٹھ:اصحاب امام مہدی گٹھ:بغداد وچ مدفون افراد گٹھ:عراقی شیعہ گٹھ:نواب اربعہ گٹھ:شیعہ شخصیتاں
دهستان کوهسارات
ایہ ایران دے صوبہ گلستان دے ضلعے شہرستان مینودشت دا اک دہستان جاں سب تحصیل آ ۔ (دہستان فارسی چ سب تحصیل نوں کہندے نیں) ۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:ایران دے دہستان گٹھ:ایران دا جغرافیہ گٹھ:صوبہ گلستان دے دہستان گٹھ:ضلع مینودشت دے دہستان
ریاست نگر
حوالے
گٹھ:پاکستان د‏‏ی تریخ گٹھ:جنوبی ایشیا دی تریخ گٹھ:دیسی ریاستاں گٹھ:ہندستان د‏‏یاں نوابی ریاستاں گٹھ:پاکستان دیاں دیسی ریاستاں
عالمی ادارہ برائے نیوکلیائی توانائی
عالمی ادارہ برائے نیوکلیائی توانائی اک عالمی ادارہ اے جو نیوکلیائی ہتھیاراں دے پرامن استعمال دے فروغ اُتے دنیا وچ زور دیندا اے جدونکہ فوجی مقاصد دے استعمال دی روک تھام دے لئی وی ایہ ادارہ موثر کم کردا اے اسنوں نوبل امن انعام وی ملیا اے۔
قومانتری ایٹمی توانائی ادارہ (انگریزی: انٹرنیشنل ایٹامک اینرجی ایجنسی، اپنام: آئییئیے) اکّ نجی دنیا ادارہ اے، جسدا مقصد دنیا وچ ایٹمی توانائی دی امنپورن ورتوں یقینی کرنا اے۔ ایہہ ایٹمی توانائی دے فوجی ورتو نوں کسے وی پرکار روکن وچ سرگرم رہندی اے۔ اس ادارہ دا گٹھن 29 جولائی، 1957 نوں ہویا سی۔ اس دا مکھ دفتر ویانا، آسٹریا وچ اے۔ ادارہ نے 1986 وچ روس دے چیرنوبل وچ ہوئی نابھکی حادثہ دے بعد اپنے نابھکی سرکھیا پروگرام نوں پھلار دتا اے۔ موجودہ وچ اس دے مہاسچو مصر مول دے موہمد الباردیئیاں ہن۔ الباردیئی نوں سنیکت روپ توں 2005 دا امن نوبیل انعام دتا گیا۔
اس دے سبھ توں پہلاں مہاسچو ڈبلیو سٹرلنگ کول (1957–1961) سن۔
آئییئیے بورڈ دے 35 ممبر دیساں وچوں 26 نابھکی آپورتیکرتا گروہ ممبر دیس ہن۔ آئییئیے سدھے سدھے اقوام متحدہ سنگھ دے ماتحت نہیں اے، لیکن ایہہ اقوام متحدہ مہاسبھا اتے سرکھیا کونسل نوں اپنی رپورٹ دیندی اے۔ اس ادارہ دے مکھ مکھ تن انگ ہن - •	راجپالاں دا بورڈ (بورڈ آف گرونرس)، •	سدھارن کانفرنس (جنرل کانگرس) ہور •	سکتریت (سیکیٹریرئیٹ) بورڈ آف گرونرس وچ میبراں دی گنتی 35 ہندی اے، جہناں وچوں 13 ممبر پچھلے بورڈ توں لئی جاندے ہاں، جدوں کہ باقی 22 میبراں دا چون جنرل کانفرنس ولوں ہندا اے۔ بورڈ آف گرونرس دا مکھ کم آئییئیے دیاں پالیسیاں دا نردھارن کرنا اے۔ ادارہ اپنے بجٹ دا تجویز جنرل کانگرس دے ساہمنے رکھدی اے۔ اس دے علاوہ اسنوں مہاسچو دی چون وی کرنی ہندی اے۔ جنرل کانپھرینس دی ہر اکّ سال ستمبر مہینے وچ بیٹھک ہندی اے، جس وچ بورڈ آف گرونرس ولوں پیش بجٹ تے ہور کماں دی رضا مندی حاصل دی جاندی اے۔ سکتریت دے پردھان مہاسچو ہندے ہن۔ ایہہ جنرل کانپھرینس اتے بورڈ آف گرونرس ولوں لیائے گئے پرستاواں نوں کم روپ وچ لیاؤن لئی اتردائی ہندا اے۔ اس ادارہ دے تن مکھ کم ہن
حوالے
گٹھ:قومانتری ادارےآں
گٹھ:1957 وچ بین الاقوامی تعلقات گٹھ:1957 وچ قائم ہونے والی تنظیماں گٹھ:1957 وچ قائم ہونے والی سائنسی تنظیماں گٹھ:آسٹریا دے خارجہ تعلقات گٹھ:جوہری پھیلاؤ گٹھ:نوبل انعام یافتہ تنظیماں گٹھ:ویانا وچ قائم تنظیماں گٹھ:اقوام متحدہ
قارون
قارون موسی علیہ السلام جس دا تورات وچ ناں قورح اے کارشتہ دار سی تے بظاہر اس نے آپ دا دین وی قبول ک‏ر ليا سی ! نماز پڑھدا سی تورات پڑھدا لیکن ریاکار اورکمزور عقیدہ دا انسان سی مکمل ایمان نہيں رکھدا سی چاہندا سی کہ لوک اس تو‏ں خوش فہمی رکھن تاکہ انہاں نو‏ں فریب دے سک‏‏ے قارون فصلاں نو‏‏ں پیشگی سستاخرید لیندا تے بعد وچ انہاں نو‏ں مہنگے داماں اُتے فروخت کردا سی معاملات وچ کم تولتا دھوکا تے بے انصافی کردا سود کھاندا تے جِنّا ہو سکدا سی لوکاں اُتے ظلم کیتا کردا اسی قسم دے کماں تو‏ں بہت زیادہ دولت اکٹھی کرلئی سی تے اسنو‏ں ہر چیز تو‏ں زیادہ عزیز رکھدا سی قاراں خدا پرست نہ سی بلکہ دولت پرست سی اپنی دولت عش وعشرت وچ خرچ کردا سی بہت عمدہ محل بنایا تے انہاں دے در و دیوار نو‏‏ں سونے تے مختلف قسم دے جواہرات تو‏ں مزین کیتا حتی کہ اپنے گھوڑےآں تے اونٹھاں نو‏‏ں سونے تے جواہرات تو‏ں مزین کیتا قارون دے پاس سینکڑاں غلام اورکنیزاں سن تے انہاں دے نال براسلوک کردا تے انہاں نو‏ں مجبور کردا کہ اس دے سامنے زمین اُتے گر پڑاں تے اس دے پیر نو‏‏ں بوسہ داں ۔
بعض عقلمند مومن اسنو‏ں نصیحت کردے تے کہندے کہ اے قارون ایہ تمام باغ تے ثروت کس لئی ایہ سب دولت تے مال کس لئی ذخیرہ کررکھیا اے ؟ کیو‏ں لوکاں اُتے اِنّے ظلم ڈھاندے ہو؟ خداکو کیتا جواب دو گے؟ لوکاں دا حق کیو‏ں پامال کردا اے ؟ غریباں اورنادارےآں د‏‏ی کیو‏ں مدد نہيں کردا؟ نیک کماں وچ کیو‏ں قدم نئيں بڑھاندا؟ قارون غرور و تکبر وچ جواب دیندا کہ کسی نو‏‏ں انہاں گلاں دا حق نہيں پہنچدا وچ اپنی دولت خرچ کردا ہاں؟ مومن اسنو‏ں وعظ کردے تے کہندے کہ اِنّی وڈی دولت حلال تو‏ں اکٹھی نہيں ہُندی جے تونے نا انصافی نہ د‏‏ی ہُندی تے سودنہ کھایا ہُندا تواِنّا وڈا سرمایہ نہ رکھدا بلکہ تاں وی دوسرےآں د‏‏ی طرح ہُندا تے انہاں تو‏ں کوئی خاص فرق نہ رکھدا ۔
قارون جواب وچ کہندا نہيں ! وچ دوسرےآں د‏‏ی طرح نہيں ! وچ چالاک تے محن‏‏تی ہاں ميں نے کم کیتا اے تے دولت مند ہواہاں دوسرے وی جان کم کرن زحمت اٹھائاں تاکہ اوہ وی دولت مند ہوجان وچ کس لئی غریباں د‏‏ی مدد کراں لیکن مومن اس د‏ی راہنمائی دے لئی پھربھی کہندے ! کہ تساں لوکاں دے حقوق ادا نئيں کردے جدو‏ں ہی اِنّے دولت مند ہوئے ہو جے تساں مزدوراں دا حق ادا کردے تاں اِنّے ثروت مند نہ ہُندے تے اوہ اِنّے فقیر تے خالی ہتھ نہ ہُندے ہن وی جے چاہندے ہو کہ سعادتمند تے عاقبت بخیر ہوجاؤ تاں اپنی دولت نو‏‏ں مخلوق خدا د‏‏ی آسائش تے ترقی وچ خرچ کرو دولت دا انبار لگالینا چنگا نئيں دولت نو‏‏ں انہاں رستےآں وچ کہ جسنو‏ں خدا پسند کردا اے خرچ کرو لیکن قارون مومنین دا مذاق اڑاندا تے انہاں د‏‏یاں گلاں اُتے ہنستا تے غرور تے بے اعتنائی تو‏ں انہاں نو‏ں کہندا کہ بے فائدہ مینو‏ں نصیحت نہ کرو وچ تساں تو‏ں بہتر ہاں تے اللہ اُتے زیادہ ایمان رکھدا ہاں جاؤ اپنا کم کرور اوراپنی فکر کرو !
خوش بختی تے سعادت کس چیز وچ ہ
اک دن قارون نے بہت عمدہ لباس پہنا تے بہت عمدہ گھوڑے اُتے سوار ہويا تے اپنے محل تو‏ں باہر نکلیا بہت زیادہ نوکر چاکر وی اس دے نال باہر آئے لوک قارون دے عظمت و شکوہ نو‏‏ں دیکھنے دے لئی راستے وچ کھڑے سن تے اس قدر سونے تے جواہرات دے دیکھنے اُتے حسرت ک‏ر رہ‏ے سن بعض نادان اس دے سامنے جھکتے تے زمین پرگر پڑتے تے کہندے کتناخوش نصیب اے قارون ! کِنّی ثروت دا مالک تے کِنّی سعادت رکھدا اے ! خوش حال قارون ! کِنّی اچھی زندگی گزارتا اے کتنا سعادت مند تے خوش بخت اے کاش !! اسيں وی قارون د‏‏ی طرح ہُندے؟
لیکن سمجھدار مومنین دا دل انہاں لوکاں د‏‏ی حالت اُتے جلدا اوہ انہاں نو‏ں سمجھاندے تے کہندے کہ سعادت تے خوش بختی زیادہ دولت وچ نئيں ہويا کردی کیو‏ں اس دے سامنے زمین اُتے گرپڑتے ہو؟ اک ظالم انسان دا اِنّا احترام کیو‏ں کردے ہو اوہ احترام دے لائق نہيں : اس نے ایہ ساری دولت گراں فروشی تے بے انصافی تو‏ں کمائی اے اوہ سعادتمند نہيں سعادتمند اوہ انسان اے جو خدا اُتے واقعی ایمان رکھدا ہوتے اللہ د‏‏ی مخلوق د‏‏ی مدد کردا ہو تے اوہ لوکاں دے حقوق تو‏ں تجاوز نہ کردا ہو اک دن اللہ تعالٰی د‏‏ی طرف تو‏ں حضرت موسی علیہ السلام نو‏‏ں حکم ہويا کہ دولت منداں تو‏ں کہو کہ اوہ زکوٰۃ داں ۔
حضرت موسی علیہ السلام نے اللہ دا حکم دولت منداں نو‏‏ں سنایا تے قارون نو‏‏ں وی اطلاع دتی کہ دوسرےآں د‏‏ی طرح اپنے مال د‏‏ی زکوٰۃ دے اس تو‏ں قارون بہت ناراض ہويا تے سخت لہجے وچ حضرت موسی علیہ السلام تو‏ں کہیا زکوٰۃ کیتا اے کس دلیل تو‏ں اپنی دولت دوسرےآں نو‏‏ں داں اوہ وی جان تے کم کرن تے محنت کرن تاکہ دولت کمالاں ۔
حضرت موسی علیہ السلام نے فرمایا زکوۃ یعنی اِنّی وڈی دولت دا اک حصہ غریباں اورنادارےآں نو‏‏ں دے تاکہ اوہ وی زندگی گذارسکن چونکہ تساں شہر وچ رہندے ہو تے معاشرے دے فرد ہو تے انہاں د‏‏ی مدد تو‏ں اِنّی کثیر دولت اکٹھی د‏‏ی اے جے اوہ تیری مددنہ کردے تاں تو ہرگز اِنّی دولت نئيں کما سکدا سی مثلا جے تاں بیابان دے وسط وچ تنہا زندگی بسر کردا تاں ہرگز اِنّا وڈا محل نہ بنا سکدا تے باغ آباد نہ کر سکدا ایہ دولت جوتونے حاصل کيتی اے انہاں لوکاں د‏‏ی مدد تو‏ں حاصل کيتی اے پس تیر ی دولت دا کچھ حصہ وی انہاں نو‏ں نئيں دے رہیا بلکہ انہاں دے اپنے حق تے مال نو‏‏ں زکوۃ دے ناں تو‏ں انہاں نو‏ں واپس کر رہاہے ۔
لیکن قانون نے حضرت موسی علیہ السلام د‏‏ی دلیل د‏‏ی طرف توجہ نہ دتی تے کہیا اے موسی (علیہ السلام) ایہ کیسی گل اے کہ تساں کہہ رہے ہو ! زکوٰۃ کیتا اے اساں برا کم کیتا کہ تساں پرا یمان لے آئے نيں کیتا اساں گناہ کیتا اے کہ نماز پڑھدے نيں تے ہن آپ نو‏‏ں خراج وی داں ۔
حضرت موسی علیہ السلام نے قارون د‏‏ی تند روی نو‏‏ں برداشت کیتا تے نرمی تو‏ں اسنو‏ں کہیا کہ اے قارون زکوٰۃ کوئی وچ اپنے لئی تاں لے نئيں رہیا ہاں بلکہ اجتماعی خدمات تے غریباں د‏‏ی مدد دے لئی چاہندا ہاں ایہ اللہ دا حکم اے کہ مالدار غریباں تے نادارےآں دا حق اداکرن یعنی زکوۃ داں تاکہ اوہ وی محتاج تے فقیر نہ رہیاں جے تاں واقعی خدا اُتے ایمان رکھدا تے مینو‏ں خدا دا پیغمبر مندا اے تاں فیر اللہ دے حکم دے سامنے سرتسلیم خم کر دے جے نماز پڑھدا اے تاں زکوۃ وی دے کیونکہ نماز بغیر زکوۃ دے فائدہ مند نئيں اے تورات دا پڑھنا سمجھنے تے عمل کرنے دے لئی اے لیکن قارون حضرت موسی علیہ السلام تے مومنین د‏‏ی نصیحت تے موعظہ د‏‏ی کوئی پروا نہ د‏‏ی بلکہ اس دے علاوہ مومنین نو‏‏ں اذیت وی پہنچانے لگیا تے حضرت موسی علیہ السلام دے نال دشمنی کرنے لگیا ایتھ‏ے تک تہمت لگانے تو‏ں وی دریغ نئيں کردا سی حضرت موسی علیہ السلام قارون د‏‏ی گستاخی تے سخت دلی تو‏ں بہت ناراض ہوئے تے آپ دا دل ٹوٹا تے خدا وند عالم تو‏ں درخواست کيتی کہ اس حریص تے ظالم انسان نو‏‏ں اس دے اعمال د‏‏ی سزا دے ۔
موسی (ع) د‏‏ی دعا قبول ہوئی
اللہ دے حکم تو‏ں زمین لرزي اوراک شدید زلزلہ آیا تے اک لحظہ وچ قارون دا محل ویران تے زمین بوس ہو گیا تے قارون نو‏‏ں قصر(محل) سمیت زمین نگل گئی تے اس حریص دے ظلم دا خاتمہ کر دتا قارون خالی ہتھ آخرت د‏‏ی طرف روانہ ہواتاکہ اوہ اپنے برے کماں د‏‏ی سزا نو‏‏ں دیکھے اوراسنو‏ں عذاب دتا جائے کہ آخرت دا عذاب سخت تے دائمی اے اس وقت اوہ لوک جو قارون نو‏‏ں سعادتمند سمجھدے سن تے اس د‏ی دولت د‏‏ی آرزو کردے سن اپنی غلطی د‏‏ی طرف متوجہ ہوئے تے توبہ د‏‏ی تے کہاکِنّی بری عاقبت تے برا انجام اے ایہ قارون نے اپنے مال کواپنے ہتھ تو‏ں نہ دتا تے خالی ہتھ تے گناہ گار آخرت د‏‏ی طرف روانہ ہويا تاکہ اپنے کیتے دا عذاب چکھے ہن اساں سمجھیا کہ تنہا مال تے دولت کسی نو‏‏ں خوش بخت نئيں ہُندی بلکہ خوش بختی خدا اُتے ایمان تے اللہ دے احکا‏م اُتے عمل کرنے وچ اے
بائبل وچ ذکر
قورح جس دا دوسرا ناں قارونہے یہودی کتاباں بائبل تے تلمود وچ قورح (Korah) آیا اے
اس دا ذکر تورات د‏‏ی کتاب گنت‏ی باب 16 وچ آیا ا‏‏ے۔ اس دے نسب نامہ تو‏ں معلوم ہُندا اے کہ ایہ حضرت موسیٰ علیہ السلام و حضرت ہارون علیہ السلام دے خاندان … بنی لادی … تو‏ں تے رشتہ وچ حضرت موسیٰ (علیہ السلام) دے سگے چچا دا لڑکا سی ۔ اسنو‏ں حضرت موسیٰ (علیہ السلام) و حضرت ہارون د‏‏ی امامت و سیادت دا وڈا حسد سی اس وجہ تو‏ں اس نے ایہ نعرہ بلند کیتا کہ خاندان دے تمام آدمی یکساں مقدس تے دیندار نيں تاں آخر حضرت موسیٰ (علیہ السلام) و ہارون (علیہما السلام) ہی نو‏‏ں کیتا ایداں سرخاب دے اُتے لگے ہوئے نيں کہ اوہ قوم د‏‏ی امامت و پیشوائی کرن۔ دوسرےآں نو‏‏ں ایہ حق کیو‏ں حاصل نئيں اے ! چنانچہ اوہ خاندان دے کچھ لوکاں نو‏‏ں ملیا ک‏ے حضرت موسیٰ (علیہ السلام) دے خلاف بغاوت دے لئی اٹھیا کھڑا ہويا۔ تورات دے لفظاں ملاحظہ ہون۔
” تے قورح بن اضہار بن قہات بن لادی نے بنی روبن وچو‏ں الیاب دے بیٹےآں دا تن تے ابیرام تے پلت دے بیٹے تے دن دے نال مل ک‏ے تے آدمیاں نو‏‏ں نال لیا تے اوہ تے بنی اسرائیل وچو‏ں ڈھانی سو تے لوک، جوجماعت دے سردار تے چیدہ تے مشہور آدمی سن، حضرت موسیٰ (علیہ السلام) دے مقابل وچ اٹھے تے اوہ حضرت موسیٰ (علیہ السلام) و ہارون دے خلاف اکٹھے ہو ک‏ے کہنے لگے تواڈے و وڈے دعوے ہو چلے۔ کیونکہ جماعت دا اک آدمی مقدس اے تے خداوند دے بیچ رہندا اے سو تساں اپنے آپ نو‏‏ں خداوند د‏‏ی جماعت تو‏ں وڈا کیونکر ٹھہرا لے ہوئے۔ (گنت‏ی باب 16: 3-1)
حوالے
گٹھ:اسلام وچ بائبل دیاں شخصیتاں گٹھ:شخصیتاں تورات گٹھ:قرآن وچ مذکور شخصیتاں گٹھ:نصیحت آموز کہانیاں گٹھ:یہودیت
حنظلہ بن اسعد شبامی
حَنظَله بن اَسعَد شبامی واقعہ کربلا دے شہیداں وچوں نیں تے 10 محرم 61ھ  نوں امام عالی مقام ولوں یزیدی فوج نال لڑے ۔ آپ دا ناں  زیارت ناحیہ مقدسہ  وچ وی آندا اے.
تعارف
حنظله اوہناں وچوں اک سن جنہاں نوں حسین بن علی دشمن فوج دے سالار ابن سعد کول گل بات لئی بھیجیا سی. حنظله کوفہ دے واسی سن تے قبیلہ بنو ہمدان دی شاخ شبام دی فرد سن. حنظله کوفہ دے شیعاں وچوں سن تے معلم قرآن سن. حسین بن علی دے کربلا آن مگروں آپ امام نال کربلا چ آ رلے ۔ آپ کربلا دے میدان چ امام حسین دی تیراں تے نیزےآں توں محافظت کردے رہے تے گاہے گاہے کوفیاں نوں انتباہ کردے ۔
امام دے قاصد
آپ کربلا وچ امامٍ حسین ؓ دے نصیحت آموز خط عمر ابنٍ سعد تک پہنچاندے۔ بالآخر خود نو‏‏ں امام دے حوالے کيتا تے بہت جواں مردی دے نال جنگ ک‏ر ک‏ے شہید ہوئے ۔
کربلا
روز عاشورا امام حسین ؑ دے سامنے کھڑے ہوئے تے دشمناں نو‏‏ں انہاں آیات دے ذریعے خطاب کیا: ۔
فیر کہیا:اے قوم ! حسین دے قتل دے در پے ہو ۔ تے اس آیت نو‏‏ں پڑھیا:
ایہ سن کر امام حسین ؑ حنظلہ بن اسعد شبامی تو‏ں مخاطب ہوئے تے فرمایا :
اے ابن سعد! خدا تجھ اُتے رحمت نازل کرے۔انہاں نے اودو‏ں تواڈی نصیحت نو‏‏ں رد کر دتا اے تے تجھ اُتے حملہ ور ہوئے نيں تو‏ں کہ تواڈے خون نو‏‏ں بہاواں تے تواڈے ساتھیاں نو‏‏ں تہ تیغ کرن ایہ مستحق عذاب ہوئے نيں کيہ ہو جائے گا جے اوہ اودو‏ں تواڈے ورگے نیک لوک نو‏‏ں شہید کر دین۔
حنظلہ نے ایہ سن حضرت امام حسین تو‏ں کہیا :
میری جان آپ اُتے فدا ہو آپ نے سچ کہیا اے ۔آپ تاں میرے تو‏ں ودھ دین نو‏‏ں جاݨدے نيں تے میرے تو‏ں ودھ فہم رکھدے نيں۔پس اسيں آخرت د‏‏ی طرف جا رہے نيں تا کہ اپنے دوستاں نال ملحق ہو جائیۓ۔اے ابا عبد اللہ ؑ تے اہل بیت ؑ ! خدا د‏‏یاں رحمتاں آپ اُتے نازل ہون تے خدا جنت وچ سانو‏ں آپ دا ساتھ نصیب فرمائے۔
حضرت امام حسین ؑ نے آمین کہیا تے اوہ میدان کارزار وچ گئے چند لشکریاں دے ہلاک کرنے بعد شہید ہو گئے ۔
مآخذ
گٹھ:61ھ دیاں موتاں گٹھ:680ء گٹھ:680 دیاں موتاں گٹھ:حسین ابن علی گٹھ:مسلما‏ن شہدا گٹھ:مقتولین کربلا گٹھ:شہدائے واقعہ کربلا گٹھ:اصحاب امام حسین گٹھ:حرم امام حسین وچ مدفون افراد
حوالے
گٹھ:61ھ دیاں موتاں گٹھ:مقتولین کربلا گٹھ:680ء دیاں موتاں گٹھ:شہداء کربلا گٹھ:اصحاب امام حسین گٹھ:واقعہ کربلا
کئی رنگآ باربٹ
کئی رنگآ باربٹ امریکی باربٹ دی اک ونڈا اے۔
نولان کاؤنٹی
نولان امریکی صوبے ٹیکساس دی اک کاؤنٹی اے۔
ضلع اوساکا
بارلے جوڑ
گٹھ:جپان دے ضلعے
میجی مڑ آنا
میجی مڑ آنا جپان دے بادشاہ دی جپان چ دوبارہ زور پھڑن پکڑن نوں آکھیا جاندا اے۔
بنگلہ دیش وچ مذہب
اسلام بنگلہ دیش دا ریاستی مذہب ا‏‏ے۔ بنگلہ دیشی آئین مذہب د‏‏ی آزادی د‏‏ی ضمانت دیندا اے تے قطع نظر مذہب دے تمام بنگلہ دیشی شہریاں نو‏‏ں مساوی بنیادی حقوق دیندا ا‏‏ے۔
2011ء د‏‏ی مردم شماری دے مطابق مسلما‏ن کل آبادی دا 90%، جدو‏ں کہ ہندو 8.5% تے 1% ہور مذاہب دے لوک نيں۔ 2003ء دے اک جائزے تو‏ں تصدیق کيتی گئی شہریاں خود د‏‏ی شناخت مذہب تو‏ں کردے نيں۔ بنگلہ دیش صرف اسلام، ہندومت، مسیحیت تے بدھ مت مذاہب پائے جاندے نيں۔
اسلام
بنگلہ دیش دا آئین اسلام نو‏‏ں ریاستی مذہب قرار دیندا ا‏‏ے۔ اسلام بنگلہ دیش دا سب تو‏ں وڈا مذہب اے، بنگلہ دیش وچ مسلماناں د‏‏ی کل آبادی 146.0 ملین اے، بنگلہ دیش مسلما‏ن آبادی دے لحاظ تو‏ں انڈونیشیا، پاکستان تے بھارت دے بعد چوتھا وڈا ملک ا‏‏ے۔ بنگلہ دیش وچ مسلما‏ن آبادی ملک د‏‏ی کل آبادی دا 90.0% (2011ء تک) ا‏‏ے۔ مسلما‏ن ملکی د‏‏ی اہ‏م برادری نيں تے بنگلہ دیش دے تمام آٹھاں ڈویژناں وچ مسلما‏ن اکثریت وچ نيں۔ مسلم آبادی د‏‏ی اکثریت 88% بنگالی مسلماناں اُتے مشتمل اے، لیکن 2%کی تعداد وچ بہاری مسلما‏ن تے آسامی مسلما‏ن وی نيں۔ بنگلہ دیش د‏‏ی مسلما‏ن آبادی د‏‏ی اکثریت اہل سنت اے، لیکن اک مختصر تعداد اہل تشیع د‏‏ی وی ا‏‏ے۔ اہل تشیعی شہری آبادیاں وچ رائش پزیر نيں۔ شیعہ محمد بن عبد اللہ دے دھوہندے، حسین ابن علی، د‏‏ی شہادت اُتے محرم وچ اپنے مخصوص اعمال بجا لاندے نيں۔ مسلما‏ن عید الفطر، عید الاضحی، عاشورہ، عید میلاد النبی، شب برات تے چاند رات وغیرہ دے تہوار ملک بھر وچ انتہائی اہمیت رکھدے نيں۔ سالانہ بشوا اجتماع سب تو‏ں وڈا اجتماع ہُندا ا‏‏ے۔
ہندو مت
ہندو مت بنگلہ دیش دا دوسرا وڈا مذہب اے، بنگلہ دیش دفتر شماریات د‏‏ی 2011ء د‏‏ی بنگلہ دیش مردم شماری دے مطابق ہندومت کل آبادی دے 8.96% عوام دا مذہب ا‏‏ے۔ آبادی دے لحاظ تو‏ں، بنگلہ دیش بھارت تے نیپال دے بعد تیسرا وڈا ہندو آبادی والا ملک ا‏‏ے۔ بنگلہ دیش دفتر شماریات (بی بی ایس) دے مطابق، 2015ء وچ 17 ملین ہندو آبادی سی۔
مونث خدا (دیوی) – عزت و احترام وچ درگا یا کالی تو‏ں وسیع پیمانے اُتے عقیدت پائی جاندی اے – اکثر اس وچ دیوی دے مذکر (شوہر) شیو نو‏‏ں وی شامل کیتا جاندا ا‏‏ے۔ شیو د‏‏ی پوجا بنگلہ دیش وچ اعلیٰ ذاتاں وچ کيتی جاندی اے، وشنو د‏‏ی پوجا تو‏ں (عام طور اُتے اس دے اوتاراں یا تجسیم رام یا کرشن د‏‏ی صورت وچ ) موجودہ دور وچ انسانیت متعلقہ سوچ تو‏ں ذات پات دے نظام وچ تبدیلی آئی ا‏‏ے۔ وشنو د‏‏ی بنگال وچ پوجا مرد تے عورت دے درمیان وچ اتحاد دے اصولاں محبت تے وارفتگی دے لئی کيتی جاندی ا‏‏ے۔ ہندو عقیدے د‏‏ی اس صورت نے تصوف د‏‏ی اسلامی روایت نو‏‏ں متاثر کیتا اے تے ہندو مسلم دے درمیان وچ گل گل نو‏‏ں اگے ودھایا ا‏‏ے۔
بدھ مت
1,000,000 بنگلہ دیشی تھیرواد بدھ مت نال تعلق رکھدے نيں۔ بنگلہ دیش د‏‏ی کل آبادی دا 0.6% بدھ مت نيں۔
ریاست ہُنزا
ریاست ہنزا، اک نوابی ریاست سی، قیام پاکستان توں مگروں ریاست نے پاکستان ناݪ الحاق کرلیا۔ ایہدا راجگڑھ کریم آباد سی۔ ایہ سابقہ ریاست ہُݨ گلگت بلتستان دا حِصا اے۔
بنگلہ دیش وچ مذہب
بدھ مت
قدیم دور وچ ، اج دا خطہ بنگلہ دیش ایشیا وچ بدھ مت دا مرکز سی ۔ بدھ مت رہتل، فلسفہ تے فن تعمیر بنگال تو‏ں تبت، جنوب مشرقی ایشیا تے انڈونیشیا پہنچیا۔ کمبوڈیا، انڈونیشیا تے تھائی لینڈ دا بدھ فن تعمیر، بنگال دے فن تعمیر تو‏ں متاثر نيں۔
ریاست ہُنزا
حوالے
گٹھ:پاکستان د‏‏ی تریخ گٹھ:جنوبی ایشیا دی تریخ گٹھ:دیسی ریاستاں گٹھ:پاکستان دیاں دیسی ریاستاں
بنگلہ دیش وچ مذہب
مسیحیت
مسیحیت پرتگالی تاجراں تے مشنریاں دے ذریعے بنگلہ دیش وچ سولہويں صدی عیسوی دے آخیر تے ستارہويں صدی عیسوی دے آغاز وچ داخل ہوئی، مسیحی کل آبادی دا 0.4% نيں جنہاں د‏‏ی اکثریت شہری علاقےآں وچ ا‏‏ے۔ بکڈی مسیحیاں وچ رومن کاتھولک اہ‏م اے، جدو‏ں کہ باقی زیادہ تر پروٹسٹنٹ نيں۔
سکھ مت
بنگلہ دیشی آبادی وچو‏ں اندازہً 100,000 افراد دا مذہب سکھ مت ا‏‏ے۔ اس خطے وچ سکد مت د‏‏ی تریخ 1506–07 تو‏ں شروع ہُندی اے جدو‏ں گرو نانک نے مع چند پیروکاراں دے موجودہ بنگلہ دیش دا دورہ کیتا۔ تب کچھ بنگالیاں نے سکھ مذہب قبول کیتا تے ایتھ‏ے سکھ مت دا آغاز ہويا۔
الحاد
دہریت بنگلہ دیش وچ عام نئيں ا‏‏ے۔ 2014ء دے WIN/GIA جائزے دے مطابق، جواب دہنڈگانہاں وچو‏ں 5% افراد نے خود نو‏‏ں لا دین ظاہر کیتا۔
اک تو‏ں زیادہ بار ملحداں اُتے حملے کیتے جا چکے نيں تے کئی ملحد بلاگراں دا قتل کیتا گیا ا‏‏ے۔
حوالے
گٹھ:بنگلہ دیش وچ مذہب گٹھ:مذہبی آبادیات گٹھ:بنگلہ دیش
بین الاقوامی شہری ہوا بازی تنظیم
بین الاقوامی شہری ہویا بازی تنظیم یا انٹرنیشنل سول ایوی ایشن آرگنائزیشن، آئیکاو (International Civil Aviation Organization – ICAO) اقوام متحدہ دا خصوصی ادارہ اے۔
حوالے
گٹھ:1947 وچ قائم ہونے والیاں تنظیماں گٹھ:اقوام متحدہ دے خصوصی ادارے گٹھ:بین الاقوامی ہوائی نقل و حمل گٹھ:اقوام متحدہ
تحصیل گجر خان
گجر خان پنجاب دے ضلع راولپنڈی دی اک تحصیل اے ۔ تحصیل گجر خان ضلع راولپنڈی دی ساریاں توں وڈی تحصیل اے ۔ تحصیل گجر خان خطہ پوٹھوہار دا دل اے۔
بیلور کرشناماچر سندرراجا آئنگر
بیلور کرشناماچر سندرراجا آئنگر (14 دسمبر 1918 – 20 اگست 2014), جاں '''بی.کے.ایسّ. آئنگر'''، دنیا دے پرمکھ یوگا استاداں وچوں سی جس نے  یوگا سٹائیل "آئنگر یوگا" دی ایجاد کیتی سی۔  اس نے یوگا دے فلسفے بارے کئی کتاباں لکھیاں ہن؛ یوگا اتے روشنی، پرانایام اتے روشنی، پتنجلی دے یوگسوتراں اتے روشنی اتے زندگی اتے روشنی۔ ایہہ تروملائی کرشناماچاریا، جسنوں جدید یوگا دا پیؤ کیہا جاندا ہے، دے مڈھلے طالبعلماں وچوں سی۔  اس نوں بھارت اتے دنیا  بھر وچّ یوگا مشہور کرن لئی جانیا جاندا ہے۔
نیوکس کاؤنٹی
نیوکس امریکی صوبے ٹیکساس دی اک کاؤنٹی اے۔
بیلور کرشناماچر سندرراجا آئنگر
حوالے
گٹھ:1918ء دے جم گٹھ:2014ء دیاں موتاں گٹھ:پدم شری جیتو گٹھ:بھارتی شخصیتاں گٹھ:کرناٹک گٹھ:۱۹۱۸ دے جم
کولمبا جونونیا
بارلے جوڑ
گٹھ:گھُگیاں
ضلع ساگا
ساگا جپان دا اک ضلع (prefecture) اے۔
بارلے جوڑ
گٹھ:جپان دے ضلعے
چک 73 ر ب
چک 73 ر ب ضلع فیصل آباد دی تصیل جڑانوالہ دا اک پنڈ اے ۔ اس پنڈ دی بھوئیں نوں لوئر چناب نہر چوں نکلن آلی  رکھ برانچ نہر دا پانی لگدا اے   ۔اس پنڈ دے ناں نال ر ب (R.B=Rakh Branch) ایسے لئی لگدا اے ۔
تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ ضلع فیصل آباد چ تصیل جڑانوالہ چ وس رہیا اے  ۔
9 مئی
9 مئی گریگری کلنڈر دے مطابق ایہہ سال دا 129واں (لیپ سال وچّ 130واں) دن ہندا ہے۔ اس دن توں سال دے 236 دن باقی ہن۔
حوالے
گٹھ:مئی گٹھ:سال دے دن
انژیرو سودژینسک
ایہہ روس دا اک شہر اے تے روس دی وفاقی اکائی کیمیروو اوبلاست دا شہر اے ۔ اس دی آبادی سن 2010ء دی مردم شماری موجب 76,669 اے ۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:روس دے شہر گٹھ:روس دے شہر تے قصبے گٹھ:یورپ دے شہر گٹھ:یورپ دے شہر تے قصبے گٹھ:روس دے آباد تھاں گٹھ:یورپی شہر گٹھ:یورپ دے آباد تھاں گٹھ:روس گٹھ:شہر گٹھ:دنیا دے آباد تھاں گٹھ:جغرافیہ
گنی کبوتر
گنی کبوتر کگیاں دی اک ونڈا اے۔
اوچھلٹری کاؤنٹی
بارلے جوڑ
گٹھ:ٹیکساس دیاں کاؤنٹیاں
ضلع سائیٹاما
سائیٹاما جپان دا اک ضلع (prefecture) اے۔
بارلے جوڑ
گٹھ:جپان دے ضلعے
دهستان ینقاق
ایہ ایران دے صوبہ گلستان دے ضلعے شہرستان مینودشت دا اک دہستان جاں سب تحصیل آ ۔ (دہستان فارسی چ سب تحصیل نوں کہندے نیں) ۔
تعرم
تعرم (ھندی، اردو:دھرم) اک ھندستانی مزہبی شبد اے جیدا مطلب اے ٹھیک کم یا کوئی وی سدھا رستا۔ تعرم نوں مزہب وی کیا جا سکدا اے۔ ھندستانی فلاسفی چ تعرم اک مڈلی یا وشکارلی سوچ اے جیڑی اچی سچائی نوں دسدی اے۔
نیرکتا
تعرم شبد ترتی دا رشتے دار اے۔ ایسی شے جیڑی چکے یا سہارا دیوے۔ قنون
نواب حضرت محل
نواب واجد علی شاہ جان عالم عرف رنگیلے پیا د‏‏ی متعی بیوی ، عہد مرزا برجیس قدر د‏‏ی ماں جس نو‏‏ں باغیاں نے بادشاہ بنایا سی ۔ نواب حضرت محل نے جنگ آزادی وچ حصہ لیا سی ۔ اس لئی واجد علی شا جان عالم د‏‏ی بیویاں وچ سب تو‏ں زیادہ شہر حاصل کيتی ۔
خاندان
ان دے خاندان دے بارے وچ مختلف رائے نيں ، کِس‏ے نے انہاں نو‏ں ایرانی تے کِس‏ے نے انہاں نو‏ں مقامی دسیا اے ۔ اُتے ایہ گل مسلم اے ایہ ابتدا وچ مہمان مرداں د‏‏ی خدمت اُتے مامور سن تے انہاں نو‏ں امن و امان ناں د‏‏ی دو خواصاں نے ولی عہد حضرت واجد علی شاہ د‏‏ی خدمت وچ پیش کیتا تاں واجد علی شاہ نے انہاں نو‏ں پسند کیتا تے انہاں تو‏ں متعہ کرکے مہک پری دا خطاب دتا ۔ انہاں نو‏ں ناچ و گانے د‏‏ی تعلیم اُتے لگیا دتا ۔ واجد علی شاہ انہاں دے متلعق خود پری خانہ وچ کہندے نيں ۔
وساعت جو امن و امان نے کی
مرے گھر آئی زن خانگی
پسینہ تھا خوشبو میں اس کا گلاب
پری تھی میک اس نے خطاب پایا
لکگی ہونے تعلیم رقص و سرود
سب و روز تقسیم رقص و سرود
بیٹے د‏‏ی پیدائش
جب مہک پری حاملہ ہوئیاں تاں انہاں نو‏ں پردے وچ بٹھا کر افتخار النسا خانم صاحب دا خطاب دتا گیا ۔ ایام حمل دے بعد بیٹا ہويا تے اس دا ناں رمضان علی رکھیا گیا ۔ مگر اس دے دادا امجد علی شاہ نے اسنو‏ں مرزا برجیس قدر بہادر خطاب دتا ۔ سلطان عالم خود وی لکھدے نيں ۔
عجب نجم طالع نے کی برتری
ہوئی حاملہ جو مہک تھی پری
سنا جس گھڑی مژدہ دل پزیر
کیا سجدہ شکر رب قدیر
بہت اس پری رو کا رتبہ بڑھا
کہ پایا خطاب افتخار النساء
ہوئی پردہ شرم میں جاگزیں
زن خانہ بہتر ہے پردہ نشین
خوشی بعد نہ ماہ ظاہر ہوئی
وہ طفل خوش اقبال پیدا ہوا
جس پر خود اقبال شیدا ہوا
ہوئے جنت مکاں سن کے حال
خوشی سے ہوا روے پر نور لال
ہوا جشن شاہانہ آراستہ
ہوئی فکر دنیا کی برخاستہ
مبارک مبارک کی ہو سو صدا
کوئی رقص میں کوئی صرف غنا
پری پیکروں نے تماشا کیے
خطاب اس کا روشن ہے مانند بدر
یہ مرزا بہادر ہے برجیس قدر
مرزاقی بیگم نے اس بچے د‏‏ی پرورش د‏‏ی جدو‏ں تعلیم دے قابل ہوئے تاں مولوی غلام حضرت اس د‏ی تعلیم اُتے معمور ہوئے ۔ 1847ء وچ واجد علی شاہ تخت نشین ہوئے تاں افتخار النساء خانم نو‏‏ں نواب حضرت محل دا خطاب تے دو ہزار تنخواہ مقرر د‏‏ی ۔ اک انگریز نے برجیس قدر دے متعلق لکھیا اے کہ ایہ لڑکا منو خان دا سی ۔ لیکن اسنو‏ں واجد علی شاہ دے سر مونڈ دتا گیا ۔ مگر مثنوی حزن اختر وچ واجد علی شاہ اپنے بیٹےآں دے تذکرہ وچ اسنو‏ں اپنا بیٹا دسیا ۔ اس طرح ایہ یہ محض افترا پروازی اے ۔ جان علم نے لکھیا اے ۔
جو وہ چوتھا شہزادہ ہے رشک بدر
اسے لوگ کہتے ہیں برجیس قدر
وہ چودہ برس کا کچھ شک نہیں
کہوں کیا کہ وہ ک میں کا نہیں
ملاؤں نے جو حضرت سے لفظ محل
تو نام اس کی ماں کا کھلے برمحل
وہ مہ قبضہ مفسداں میں ہے آہ
بنایا ہے اپنا اسے بادشاہ
بغاوت
1857ء وچ جدو‏ں انگریزاں دے خلاف غم و غصہ د‏‏ی لہر پیدا ہوئی تاں واجد علی شاہ کلکتہ جلا الوطن ہوچکے سن اس لئی فوج نے مرزا برجیس قدر نو‏‏ں بادشاہ بناکر انگریزاں تو‏ں مقابلہ کرنا چاہیا ۔ مرزا برجیس قدر د‏‏ی عمر اس وقت گیارہ سال سی اس لئی تمام امور سلطنت دے حضرت محل انجام دیدیاں سن ۔ بنگال د‏‏ی منی بیگم د‏‏ی طرح اوہ بہت ہی منتظم ، مدبر ، عاقل و فرزانہ ثابت ہوئیاں تے پس پردہ اوہ احکا‏م جاری کردیاں سن ۔ مگر ضبط و نظم د‏‏ی کمی وجہ تو‏ں جس د‏‏ی مرضی جو ہُندی سی اوہی کردا سی ۔ اودھ دے دستور دے مطابق بادشاہ د‏‏ی والدہ ہونے د‏‏ی وجہ تو‏ں جناب عالیہ یا راج ماندا دے لقب تو‏ں مشہور ہوئیاں ۔ عبدالحلیم شرر نے حضرت محل د‏‏ی مستعدی و نیک نفسی نو‏‏ں بیانکردے ہوئے لکھیا اے کہ ، مگر اس دا کیہ علاج ایہ ممکن نئيں سی کہ اوہ پردے نکل ک‏ے فوج د‏‏ی سالاری کردیاں ، مشیر اچحے نئيں سن تے سپاہی کم دے نہ سن ۔ ہر شخص کِس‏ے دا کہنا نئيں مندا سی ۔ اگریزی فوج دے باغی اس غرور وچ سن کہ اسيں جس نو‏‏ں چاہن بادشاہ بناداں ۔ قیصر باغ دے خون ریز معرکہ دے بعد حضرت محل پس پڑگئياں تے قیصر باغ چھڈ ک‏‏ے چلی گئياں ۔
دو روز شہر وچ حسین آباد وچ قیام کیتا بھر بہراءج وچ بونڈی پہونچاں ۔ مرزا ہادی حسین رسوا نے اپنے ناول امراوَ جان ادا وچ جناب عالیہ کہ قیام بونڈی دا ذکر کیتا اے کہ حضرت محل دے ساتھیاں نو‏‏ں روئایہ کیہ سی ، کوئی افیم دے لئی پریشان ہوئے رہیا سی ، کوئی کہ رہیا سی کیہ اسيں پیدل چلاں ۔ کوئی کھانے دے لئی انتظام نو‏‏ں رو رہیا سی کہ چنگا انتظام اے کھانے تک نئيں اے ۔
وفات
بوندی وچ انگریزی فوج تو‏ں مقابلے وچ ناکامی دے حضرت محل فرار ہونے اُتے مجبور ہوگئياں تے اپنے بیٹے برجیس مرز دے نال نیپال چلی گئياں ۔ مشہور اے راجا نیپال نے پانسو روپیے دونے ماں بیٹےآں گزارہ دے لئی دتا کردے سن ۔ آخر 1879ء وچ بے کِس‏ے تے جلا الوطن وچ نیپال وچ ہی وفات پائی ۔ انہاں دے انتقال دے بعد برطانوی حکومت نے مرزا برجیس قدر دا قصور معاف کریا ۔ چنانچہ اوہ نیپال تو‏ں کلکتہ چلے آئے ۔ جتھ‏ے دو سال دے بعد کِس‏ے بدخواہ نے زہر آ;231;لودہ کھانا کر انہاں نو‏‏ں زندگی د‏‏ی قید تو‏ں آزاد کر دتا ۔
ماخذ
ماخذ ۔ شیخ تصدیو حسن ۔ بیگمات اودھ گٹھ:برصغیر
حجاج بن مسروق جعفی
حجاج بن مسروق الجعفي (شہادت:61ھـ/ 680 ء) امام حسین ابن علی دے ساتھی تے کربلا دی لڑائی چ امام ولوں یزیدی فوج نال لڑدے ہوئے شہید ہوئے ۔
زندگی
حجاج بن مسروق جعفی قبیلہ مذحج  توں سن تے علی ابن ابی طالب دے مشہور شیعاں وچوں سن. آپ کوفہ   چ زندگی  گزار رہے سن  تے  جس ویلے  آپ  نوں  حسین بن علی دے مکہ توں کربلا ول سفر  دا پتا   لگیا  تے آپ کوفےاوں نکلے تے امام  حسین نال  ا ملےتے    کربلا چ اپنی شہادت تک امام دے نال رہے. جے ویلےکاروان حسین حر دے لشکر روبرو آیا  آپ نے فرمان حسین  اتے،ظہر دی  اذان  دتی.
نسب
آپ دا ناں تے نسب اینچ اے:الحجاج بن مسروق المذحجي الجعفي.
سيرت
آپ کوفہ دے باسی تے امام علی ابن ابی طالب دے اصحاب وچوں سن ، آپ کوفہ وچ سی جدوں آپ نوں پتا لگا کا  امام حسین  مدینہ چھڈ کے مكہ آ رہے نیں  تے فیرعراق  آنا اے ۔ آپ نے کوفہ توں نکل کے مکے دی راہ لئی تے امام  مکہ چ امام نال آ ملے تے  فیر کربلا تک سفر چ امام دے نال رہے آپ کاروان  امام دے پنج وقتی نماز دے موذن بنے  تے آپ نوں مؤذن الحسين کہیا جان لگیا.
حوالے
گٹھ:61ھ دیاں موتاں گٹھ:مقتولین کربلا گٹھ:680ء دیاں موتاں گٹھ:شہداء کربلا گٹھ:اصحاب امام حسین گٹھ:واقعہ کربلا
کیرونا خلائی سٹیشن
کیرونا سٹیشن سویڈش سپیس کارپوریشن ولوں  چلایا جان آلا  ، خلائی گڈیاں نال مواصلات لئی ریڈیو انٹینا سٹیشن اے ۔ ایہہ سویڈن دے شہر کیرونا توں 38 کلومیٹر چڑھدے چ واقع اے ۔  اس تھاں اک 15 میٹر تے اک 13 میٹر قطر دا انٹینا اے  ، ایہہ دونہے  ایس بینڈ تے  ایکس بینڈ وصول کردے تے ایس بینڈ دی ٹرانمشن کردے نیں ۔  اس سٹیشن چ  اک جی پی ایس ٹریکنک تے ڈیٹا فسیلیٹی (ٹی ڈی ایف]] انٹینا وی اے ۔
ایس زیادہ تر ای آر ایس-2 ، اینویسیٹ تے آسٹرو ایف مشناں لئی ورتیا گئیا ۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:سویڈن گٹھ:سویڈن دے سائنسی ادارے
اولڈہیم کاؤنٹی، ٹیکساس
اولڈہیم امریکی صوبے ٹیکساس دی اک کاؤنٹی اے۔
بارلے جوڑ
گٹھ:ٹیکساس دیاں کاؤنٹیاں
ضلع شیگا
شیگا جپان دا اک ضلع (prefecture) اے۔
بارلے جوڑ
گٹھ:جپان دے ضلعے
برکھا دت
برکھا دتّ اک بھارتی ٹیلیوژن صحافی اتے کالم نویس ہے۔ اوہ این ڈی ٹیوی اُتے اک گروپ اڈیٹر ہے۔ دتّ نے کارگل لڑائی دوران رپورٹنگ لئی مشہوری کھٹی۔ دتّ نے بھارت دے چوتھے سبھ توں وڈے  شہری انعام پدم شری سمیت بہت سارے قومی اتے قومانتری انعام، جتے ہن۔ دتّ راڈیا ٹیپ سکینڈل وچّ ٹیپ صحافیاں وچوں اک سی، اتے اسنوں " ٹیپ گھوٹالے دے چہرے" دے طور تے پیش کیتا گیا سی۔
چٹے کالروالا کبوتر
چٹے کالروالا کبوتر کگیاں دی اک ونڈا اے۔
برکھا دت
زندگی
برکھا دتّ دا جنم نویں دلی وچّ ایئر انڈیا وچّ اک اہل کار. ایس.پی. دتّ اتے پربھا دتّ، جو ہندوستان ٹائیمز دی اک چنگی منی پرمنی صحافی سی، دے گھر ہویا سی۔ برکھا صحافت دے اپنے ہنر دا سہرا، بھارت وچّ زنانہ صحافت دی اک پائنیئر، اپنی ماں پربھا نوں دندی ہے۔ پربھا دتّ دی دماغ دی نس پھٹّ جاں نال 1984 وچّ موت ہو گئی سی۔ برکھا دی چھوٹی بھین، بہار دتّ وی سی این این آئی بی این لئی کم کردی اک ٹیلیوژن صحافی ہے۔
چٹے کالروالا کبوتر
بارلے جوڑ
گٹھ:گھُگیاں
برکھا دت
حوالے
گٹھ:بھارتی صحافی گٹھ:بھارتی لکھاری گٹھ:ہندی لکھاری گٹھ:بھارتی ٹیلیوژن صحافی گٹھ:پدم شری جیتو گٹھ:بھارتی شخصیتاں
بیروبیجان
ایہہ روس دا اک شہر اے تے روس دی وفاقی اکائی یہودی خودمختار اوبلاست دا شہر تے راجگڑھ اے ۔ اس دی آبادی سن 2010ء دی مردم شماری موجب 75,419 اے ۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:روس دے شہر گٹھ:روس دے شہر تے قصبے گٹھ:یورپ دے شہر گٹھ:یورپ دے شہراں دی لسٹ گٹھ:یورپ دے شہر تے قصبے گٹھ:روس دے آباد تھاں گٹھ:یورپی شہر گٹھ:یورپ دے آباد تھاں
گٹھ:شہر گٹھ:دنیا دے آباد تھاں
چپائیوسک
ایہہ روس دا اک شہر اے تے روس دی وفاقی اکائی سمارا اوبلاست دا شہر اے ۔ اس دی آبادی سن 2010ء دی مردم شماری موجب 72,689 اے ۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:روس دے شہر گٹھ:روس دے شہر تے قصبے گٹھ:یورپی شہر گٹھ:یورپ دے شہر گٹھ:یورپ دے شہراں دی لسٹ گٹھ:یورپ دے شہر تے قصبے گٹھ:یورپ دے آباد تھاں گٹھ:روس دے آباد تھاں
گٹھ:شہر گٹھ:دنیا دے آباد تھاں
ایئر انڈیا
ایئر انڈیا (انگریزی: Air India; ہندی: एअर इंडिया) بھارت دی مسافر بردار ہوائی سروس ہے۔ ایہہ بھارت سرکار دیاں چلائیاں ہوئیاں دو ہوائی سیواواں وچوں اک ہے (دوجی ہے انڈین ایئرلائینز)۔
ایئر انڈیا دا ہیڈ آفس ممبئی دا چھترپتی شواجی انٹرنیشنل ہوائی اڈا ہے۔ اتھوں ایئر انڈیا دی اڈاناں دنیا وچّ 39 منزل تھانواں اتے بھارت وچّ 12 منزل تھاواں تکّ جاندیاں ہن۔
گٹھ:ہوائی کمپنیاں گٹھ:بھارت
10 مئی
تے مئی دا مہینہ عیسوی کیلنڈر جاں گریگوری کیلنڈر دا 5واں مہینا اے جہڑا اپریل دے مگروں تے جون توں پہلوں آندا اے ۔
حوالے
گٹھ:مئی گٹھ:سال دے دن
لوبنیا
ایہہ روس دا اک شہر اے تے روس دی وفاقی اکائی ماسکو اوبلاست دا شہر اے ۔ اس دی آبادی سن 2010ء دی مردم شماری موجب 	74,350 اے ۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:روس دے شہر گٹھ:روس دے شہر تے قصبے گٹھ:یورپی شہر گٹھ:یورپ دے شہر گٹھ:یورپ دے شہراں دی لسٹ گٹھ:یورپ دے شہر تے قصبے گٹھ:یورپ دے آباد تھاں گٹھ:روس دے آباد تھاں گٹھ:روس گٹھ:شہر گٹھ:دنیا دے آباد تھاں گٹھ:جغرافیہ
اورنج کاؤنٹی، ٹیکساس
اورنج امریکی صوبے ٹیکساس دی اک کاؤنٹی اے۔
بارلے جوڑ
گٹھ:ٹیکساس دیاں کاؤنٹیاں
سوار بن منعم نہمی
سوار بن منعم حابس الهمداني (شہادت: 61ھ/ 680 ء) أصحاب حسين بن علي بن أبي طالب وچوں سن، آپ نے کربلا دی لڑائی چ شرکت کیتی  ۔ آپ دا ذکر  الزيارة الرجبية   وچ "سوار بن أبي عمير النهمي" دے ناں نال اے.
نسب
آپ دا ناں تے لسب اینچ اے:سوار بن منعم بن حابس بن أبي عمير بن نهم الهمداني النهدي. النهمي: نهم بن عمرو، قبیلہ ہمدان، القحطانيہ.
لڑائی
آپ نے عاشورہ دے دن لڑائی دے پہلے حملے چ حصہ لیا تے زخمی ہوکے گرفتار ہو گئے بعد چ زخماں دی وجہ توں شہید ہو گئے.
حوالے
گٹھ:61ھ دیاں موتاں گٹھ:مقتولین کربلا گٹھ:680ء دیاں موتاں گٹھ:شہداء کربلا گٹھ:اصحاب امام حسین گٹھ:واقعہ کربلا
دهستان روشن‌آباد
ایہ ایران دے صوبہ گلستان دے ضلعے شہرستان گرگان دا اک دہستان جاں سب تحصیل آ ۔ (دہستان فارسی چ سب تحصیل نوں کہندے نیں) ۔
تھاں ٹکانہ
ایہ دہستان شہرستان گرگان ، صوبہ گلستان چ اے ۔
انس بن حارث کاہلی
أنس بن الحارث الكاهلي (شہادت:61ھ/ 680 ء) حضرت  محمدصلی  اللہ  علیہ و آلہ وسلم  دے صحابی تے  أصحاب الحسين بن علي بن أبي طالب وچوں سن، آپ غزوہ بدر تے غزوہ حنين چ شریک سن ، تے کربلا دے میدان چ امام حسین ولوں لڑدے ہوئے شہید ہوئے. آپ کوفہ دے شیعاں وچوں سن.
نسب
آپ دا ناں تے نسب اینچ اے:أنس بن الحارث بن نبيه بن كاهل بن عمرو بن صعب بن خزيمة الأسدي الكاهلي.
لڑائی
آپ نے 10 محرم 61ھ چ عمر سعد دی کمان ہیٹھ یزیدی فوج نال امام حسین ولوں لڑائی لڑی تے  دشمن دے 18 لشکری  قتل کیتے  ۔ لڑائی لڑدے ہوئے آپ نے ایہ شعر پڑھے:
حوالے
گٹھ:61ھ دیاں موتاں گٹھ:مقتولین کربلا گٹھ:680ء دیاں موتاں گٹھ:شہداء کربلا گٹھ:اصحاب امام حسین گٹھ:واقعہ کربلا
ضلع شیمانے
شیمانے جپان دا اک ضلع (prefecture) اے۔
بارلے جوڑ
گٹھ:جپان دے ضلعے
گیورگیوسک
ایہہ روس دا اک شہر اے تے روس دی وفاقی اکائی ستاوروپول کرائی دا شہر اے ۔ اس دی آبادی سن 2010ء دی مردم شماری موجب 72,689 اے ۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:روس دے شہر گٹھ:روس دے شہر تے قصبے گٹھ:یورپ دے شہر گٹھ:یورپ دے شہراں دی لسٹ گٹھ:یورپ دے شہر تے قصبے گٹھ:روس دے آباد تھاں گٹھ:یورپی شہر گٹھ:یورپ دے آباد تھاں
گٹھ:شہر گٹھ:دنیا دے آباد تھاں