cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
چک 184 ای بی
چک 184 ای بی ضلع وہاڑی دی تصیل وہاڑی دا اک پنڈ اے ۔ اس پنڈ دی زمیناں نوں پاکپتن نہر سسٹم دے اک حصے اپر پاکپتن نہر دا پانی لگدا اے  ۔اس نہری پربندھ نوں ایسٹرن بار ڈویژن دا ناں دتا گیا اے تے اس پنڈ دے نال ای بی (E.B=Eastern Bar Division) ایسے لئی لگدا اے ۔ 350px|thumbnail|تحصیل وہاڑی دے پنڈاں دا نقشہ
350px|thumbnail|ضلع وہاڑی دے پنڈاں دا نقشہ
تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ ضلع وہاڑی چ تصیل وہاڑی چ وس رہیا اے ۔
ایوانو فرانکیوسک
ایوانو فرانکیوسک یوکرین دا اک شہر اے تے یوکرین دے ایوانو فرانکیوسک اوبلاست دا صدرمقام اے ۔
گٹھ:یوکرین دے شہر گٹھ:یوکرین دے آباد تھاں
گٹھ:یورپ دے شہر گٹھ:یورپ دے شہر تے قصبے گٹھ:یورپی شہر گٹھ:یورپ دے آباد تھاں گٹھ:شہر گٹھ:دنیا دے آباد تھاں
شیراز
شیراز ایران دا آبادی دے لحاظ نال 5ویں وڈا شہر اے تے صوبہ فارس دا صدرمقام اے ۔ شیراز موسمی اعتبار نال معتدل اے تے گذشتہ اک دہائی توں علاقائی تجارت دا مرکز اے ۔ ماضی چ شہر بنی بویہ دا راجگھر وی رہیا سی ۔
آبادی تے جغرافیہ
شیراز ایران دا اک ترقی کردا ہویا شہر اے ۔ اس دی آبادی سن 2006ء دے مطابق 12،27،311 سی ۔ اس دا رقبہ یاں زمینی پھیلاؤ 340 مربع کلومیٹر تے ایہہ سطح سمندر توں 1500 میٹر اچا اے ۔
تریخ
قبل از اسلام شیراز تقریبا 4 ہزار سال قدیم شہر اے ۔ شہر دا ناں شیراز ، شہر دے لہندے دکھنی حصے چ آثار قدیمہ دی کھدائی دے دوران لبھن آلیاں 2000 قبل مسیح دیاں تحریراں چ لکھیا ہویا ملیا اے ۔ ایرانی دیو مالائی ورایاتاں دے مطابق ، شیراز ابتداء چ تاہمورس دیویبند نے آباد کیتا سی ، جہڑا بعد چ کھنڈراں چ بدل گیا سی ۔ جگ چ شراب دا سبتوں پرانا نمونہ جہڑا 7،000 سال پرانا اے ، وی شہر دے باہردے حصے توں اک مٹی دے مرتبان چ کھدائی چ لبھیا سی ۔
حخمانیشی سلطنت دے ویلے چ شیراز سوسا توں پرسی پولس تے پارسا گرد جان آلے راہ چ پیندا سی ۔ فردوسی دے شاہنامے چ دسیا گیا اے کہ ایران دے پارتھیائی (پارتھیا) دے شہنشاہ ارتابانوس V نے اپنا اقتدار شیراز تک ودھایا ۔ ساسانی سلطنت دے ویلے چ شیراز بیشاپور تے گور نوں استخر نال ملان آلے رستے دے وچکار سی ۔ ساسانیاں دے دور چ شیراز اک اہم علاقائی مرکز سی ۔
اسلامی دور
شیراز دے لاگے ساسانی سلطنت دے راجگھر استخر تے عرب وجاں دے مل مارن دے مگروں ، شیراز اک صوبائی صدر مقام بن گیا سی ۔ استخر دے زوال دے بعد ، عرباں تے دوجے مقامی حکمراناں دے اقتدار چ شیراز دی اہمیت ودھدی گئی ۔ بنی بویہ (1055ء-945ء) نے اسنوں اپنا راجگھر بنایا تے ایتھے مسیتاں ، محل ، کتب خانہ تے شہر دی فصیل بنائی ۔ منگولاں دے وسطی ایشیا تے ایران اتے حملے توں پہلاں سلجوق سلطنت تے خوارزم شاہی سلطنت نے وی شیراز تے راج کیتا ۔ شیراز منگولاں دے ہتھوں تباہی توں محفوظ رہیا ، کیونجے اسدے مقامی حکمران نے چنگیز خان دی اطاعت تے تاوان دینا منظور کر لیا سی ۔ اک وار فیر شیراز امیر تیمور دے ہتھوں تباہی نا دوچار ہون توں بچ گیا ، حدوں اسدے حکمران شاہ شجاع نے امیر تیمور دی اطاعت قبول کر لئی ۔ 13ویں صدی عیسوی چ شیراز ادب تے فنون لطیفہ دا وڈا مرکز بن گیا ، اس دی وجہ کسدے حکمراناں دی ادب دی سرپرستی تےعلم دوستی دے نال نال بوہت سارے فارسی ادیباں تے فنکاراں دی شہر چ موجودگی سی ۔ ایسے وجہ توں کلاسیکل جغرافیہ دانآں نے شیراز نوں دارالعلم دا ناں دتا سی ۔ ایران دے اہم شاعراں ، فلاسفراں چوں شیخ سعدی ، حافظ شیرازی تے فلسفی ملا صدرا دا جم شیراز دا سی ۔
سن 1504ء چ شیراز تے صفوی ٹبر دے بانی شاہ اسماعیل صفوی دیاں فوجاں نے مل مار لیا ۔ صفوی سلطنت دے پورے دور (1722ء - 1501ء) دے دوران شیراز نوں صوبائی صدرمقام دی حثیت حاصل رہی ۔ شاہ عباس اول دے دور چ فارس دے گورنر امام قلی خان نے صفوی سلصنت دے راجگھر اصفہان دی طرز تعمیر تے شیراز چ محل تے دوجیاں عمارتاں تعمیر کروایاں ۔ صفویاں دے زوال دے مگروں شیراز تنزلی دے اک دور چوں لنگھیا ، جس چ وادھا افغاناں دے حملےآں تے نادر شاہ افشار دے گورنراں دی بغاوتاں نے کیتا ۔
اسلامی جمہوریہ ایران دے اسلامی انقلاب دے بعد شیراز چ ترقی تے بحالی دے بوہت سارے کم ہوئے ۔ قرآن دروازہ دی بحالی دا کم ، حافط شیرازی دے مزار تے شاعر خواجو کرمانی دے مزار دی بحالی دے کم وی کیتے گئے ۔
جغرافیہ
شیراز ایران دے دکھن چ صوبہ فارس دے اتلے لہندے حصے چ واقع اے ۔ ایہہ کوہ زاگروس دے قدماں چ اک سر سبز میدان چ سطح سمندر توں 1500 میٹر اتے واقع اے ۔ ایہہ تہران توں 919 کلومیٹر دکھن چ اے ۔ اک موسمی دریا رودخانی خشک شہر دے اتلے حصے توں لنگھ کے جھیل مہارلو چ ڈگدا اے ۔
آب و ہوا
شیراز دا موسم معتدل اے ۔ شیراز چ کافی گنتی چ باغات نیں تے بارش وی چنگی مقدار چ ہو جاندی اے سالانہ بارش تقریبا 23 انچ ہندی اے ۔
گٹھ:ایران دے شہر گٹھ:ایران دےآباد تھاں گٹھ:ایشیا دے شہر گٹھ:ایشیائی شہر گٹھ:ایشیا دے شہراں دی لسٹ گٹھ:ایشیا دے شہر تے قصبے گٹھ:ایشیا دے آباد تھاں
گٹھ:شہر گٹھ:دنیا دے آباد تھاں
چک 180 ای بی
چک 180 ای بی ضلع وہاڑی دی تصیل وہاڑی دا اک پنڈ اے ۔ اس پنڈ دی زمیناں نوں پاکپتن نہر سسٹم دے اک حصے اپر پاکپتن نہر دا پانی لگدا اے  ۔اس نہری پربندھ نوں ایسٹرن بار ڈویژن دا ناں دتا گیا اے تے اس پنڈ دے نال ای بی (E.B=Eastern Bar Division) ایسے لئی لگدا اے ۔ 350px|thumbnail|تحصیل وہاڑی دے پنڈاں دا نقشہ
350px|thumbnail|ضلع وہاڑی دے پنڈاں دا نقشہ
تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ ضلع وہاڑی چ تصیل وہاڑی چ وس رہیا اے ۔
خیرسون
خیرسون یوکرین دا اک شہر اے تے یوکرین دے خیرسون اوبلاست دا صدرمقام اے ۔ اس دی آبادی 3,40,525اے ۔
گٹھ:یوکرین دے شہر گٹھ:یوکرین دے آباد تھاں
گٹھ:یورپ دے شہر گٹھ:یورپ دے شہراں دی لسٹ گٹھ:یورپ دے شہر تے قصبے گٹھ:یورپی شہر گٹھ:یورپ دے آباد تھاں گٹھ:شہر گٹھ:دنیا دے آباد تھاں
سعودی عرب وچّ عورتاں
سعودی عرب وچّ عورتاں دے حق  دنیا وچّ ہی نہیں سگوں اس دے آلے دوآلے دے گوانڈھی ملکاں نالوں وی بہت گھٹّ نے- سعودی عرب وچّ عورتاں بہتے کنما وچّ صرف مرداں تے نربھر بنا کے رکھ دتی گئیاے -وشو آرتھک فورم دی ورھے 2013 دی لنگ گیپ رپورٹ متابک سعودی عرب 136 دیشاں وچّ کتے 127 نمبر دے ہیٹھلے تھاں تے گنیا گیااے- عورتاں دے ہکاں دی کھل جاں حدبندی نں خالص اسلامی روایتاں اتے پچھمی قدراں کیمتاں دے اکھوتی خطرے دے جواب دے بندوآں ہیٹھاں اپنایا گیااے- بھاویں موجودہ ہاکم بادشاہ عبداللہ نے کئی اگانھ ودھو قدم چکے نے پھیر وی عورتاں دی حالت نں ہور سدھاراں دی لوڑ محسوس کیتی جاندیاے-ورھے 2015 وچّ سعودی عرب دے کارجبل دے وچّ عورتاں دا صرف 13 فیصد ہی شاملاے-
عورتاں دے ہکاں دے حالات
٭عورت تے مرد دا وکھ رہنا اوہ بنیادی اصولاے،جس دے آلے دوآلے عورتاں دے حقاں دا معاملہ گھنمدااے- ٭ عورتاں نں گھر توں باہر اپنے گھر اک مرد دے نال ہی ہونا چاہیدااے -اس مرد نں 'مہرم' کیہا جاندااے-ایہہ مرد عورت دا پتی،بھرا،پیو جاں پتر کوئی وی ہو سکدااے-اس توں بغیر جانا سزا والا گناہ منیا جاندااے- ٭ عورت نں ہمیشہ ایسے کپڑیاں وچّ ہِ رہنااے ،جس وچّ اوہناں دیاں اکھاں اتے ہتھاں نں چھڈّ کے ہور کوئی وی حصہ نہ دسدا ہووے- ٭ عورتاں نں سوشل ویبسائٹاں دی ورتوں تے مناہیاے،بھاویں عورتاں ایہناں دی ورتوں کرکے اپنی آواز دا اک ذریعہ بنا چکیاں نے- ٭ عورتاں دا وکھرا کوئی شناختی پتر نہیں بنایا جاندا ،اس دی شناخت اس دے مرد ساتھی دے کارڈ دے حوالے نال ہی منی جاندیاے - ٭ عورتاں نں ڈرائیونگ تے پابندیاے بھاویں دور دراڈے پنڈا،قصبیاں وچّ ایہہ نیم کائدا ٹٹدا دسدااے - ٭ عورتاں دا فرض اپنے گھریلو کم کار ہی کرنااے،گھر توں باہر کنم اس لئی صحیح نہیں منیا جاندااے-پھر وی عورتاں کجھ کھیتراں جویں ڈاکٹر،نرس،عورتاں دے خاص بینکاں ،ادھیاپن وچّ 2005 وچّ وچّ کنم کر رہیاں نے- مگر ایہہ سبھ کجھ وچّ غیر مرد دے سنمپرک وچّ آؤنا گناہاے- ٭ کھیڈاں وچّ ڈھکے کپڑیاں نال ہی کھیڈن دی چھوٹاے- ٭ پڑھائی وی عورت کر سکدیاے،مگر اوہ اک ادھیاپکا دوارا ہِ پڑھ سکدیاں نے- ٭ گھر وچّ وی بیگانے مرد نال دوری ہی رکھی جاندیاے،سنمپرک سزا یوگ گناہ منیا جاندااے-
حجاب
شریر نں ڈھکنا،ایہہ نکاب ،ابایا وغیرہ کپڑیا نال کیتا جاندااے-
نموس
اس دا مطلب عزت توںاے،پریوار دی انکھ،مان دی رکھیا اس وچّ شاملاے-
متاوینن
متاوین(عربی: المطوعين)‎ بھاوَ اسلامی دھارمک پولیس عورتاں دے جیؤن ڈھنگ،نیماں دی پالنا نں یکینی بناؤندیاے- عورتاں نں وکھ-وکھ طرحاں دیاں سزاواں جویں کید،کوڑے مارنا وی اس دا کنماے-
سہمتی
کئی سرویاں دا دعوہاے کئی سعودی عرب دیاں عورتاں،کڑیاں ایہناں نیماں-قاعدیاں نال خوش نے(بھانویں ورودھی سوچ والے سروے وی ملدے نے)،اوہ ایہناں نں اپنے دھرم دی پالنا اتے عربی سبھیاچار دے نال چلن دا تریکا سمجھدیاں نے - اوہ اپنے آپ نں ایہناں نال خود نں محفوض جاں سرکھیئت مندیاں نے-ورودھ نں پچھمی سبھیاچار دا اثر مندیاں نے-
اسہمتی
عورتاں دے حقاں لئی لڑن والیاں کئی عورتاں مطابق عورت دی حیثیت صرف اک غلام اتے پالتو چیز ورگیاے - عورتاں نں برابری دا ہک ملنا چاہیدااے-کئی اسلام دی مثال لے کے دسدیاں نے کہ اسلام عورت نں آزادی دین والا دھرماے-
کجھ سدھار
نویں شاشک عبداللہ نے 2015 دے ستھانک چوناں وچّ عورتاں نں متدان ادھیکار جاں ہکے رائدیہی اتے صلاح کار اسمبلی وچّ چنے جان دا وعدہ کیتااے -پہلی وار عورتاں اتے مرداں نں نال نال سکھیا دین والی یونیورسٹی کھولی گئیاے-
ہور پڑھو
٭ Manea، Elham. "Women in Saudi Arabia are caught in a system of gender apartheid" (Archive). Qantara.de at Deutsche Welle. 30 December 2013.
الیاس (اسلام)
پیغمبر۔ قرآن مجید د‏‏ی دو سورتاں وچ آپ دا ذکر ا‏‏ے۔ سورۃ انعام د‏‏ی آیہ 85 وچ زکریا علیہ السلام، یحییٰ علیہ السلام تے عیسیٰ علیہ السلام دے نال آپ دا ناں آیا ا‏‏ے۔ تے قرآن نے چاراں نو‏‏ں صالح کہیا ا‏‏ے۔ سورۂ صافات آیہ 123 وچ آپ نو‏‏ں رسولاں وچ شمار کیتا گیا اے فیر آیہ 124 تو‏ں 129 تک آپ دا مختصر قصہ اے کہ آپ د‏‏ی قوم بعل نامی بت نو‏‏ں پوجتی سی۔ بعل سونے دا بنیا ہویا سی تے ویہہ گز لمبا سی تے اس دے چار چہرے بنے ہوئے سن تے چار سو خدام اس بت د‏‏ی خدمت کردے سن جنہاں نو‏ں ساری قوم بیٹےآں د‏‏ی طرح مندی سی تے اس بت وچو‏ں شیطان د‏‏ی آواز آندی سی جو لوکاں نو‏‏ں بت پرستی تے شرک دا حکم سنایا کردا سی آپ نے اُسنو‏‏ں خدائے واحد د‏‏ی پرستش دے لئی کہیا۔ ايس‏ے سورۃ د‏‏ی آیہ 130 وچ آپ نو‏‏ں ال یاسین وی کہیا گیا ا‏‏ے۔ مگر مترجمین و مفسرین نے ال یاسین نو‏‏ں الیاس ہی لکھیا ا‏‏ے۔
آپ ہی د‏‏ی صفات تو‏ں متصف اک پیغمبر دا ناں بائبل وچ ایلیاہ ا‏‏ے۔ مفسرین دا خیال اے کہ بائبل دے ایلیاہ دراصل قرآن دے الیاس ہی نيں۔ ثعلبی تے طبری وغیرہ نے آپ دے تفصیلی حالات لکھے نيں جو زیادہ تر اسرائیلیات تو‏ں ماخوذ نيں۔ بعض علما دے نزدیک الیاس، ادریس تے خضر اک ہی شخصیت دے تن ناں نيں۔
عام روایات دے مطابق آپ اسرائیلی نبی سن تے موسی علیہ السلام دے بعد مبعوث ہوئے۔ مورخین نے آپ دا نسب نامہ الیاس بن یاسین بن فخاص بن یغرا بن ہارون لکھیا اے تے عام خیال ایہی اے کہ آپ ملک شام دے باشندےآں د‏‏ی ہدایت دے لئی بھیجے گئے سن ۔ یہودیاں تے مسلماناں دا عقیدہ اے کہ آپ ہمیشہ زندہ رہن گے تے خشکی اُتے لوکاں د‏‏ی کی رہنمائی کردے رہن گے۔ تری اُتے رہنمائی دے لئی خضر نو‏‏ں مامور کیتا گیا ا‏‏ے۔
قوم الیاس
الیاس علیہ السلام بعض دے نزدیک ہارون د‏‏ی نسل تو‏ں نيں۔ اللہ نے انہاں نو‏‏ں ملک شام دے اک شہر "بعلبک" د‏‏ی طرف بھیجیا۔ اوہ لوک "بعل" نامی اک بت نو‏‏ں پوجتے سن ۔ الیاس نے انہاں نو‏‏ں خدا دے غضب تے بت پرستی دے انجام بد تو‏ں ڈرایا۔ قوم الیاس فلسطین دے مغربی وسطی علاقہ سامرہ وچ آباد سی تے اوہی بعل د‏‏ی پوجاکردی سی۔ بائبل د‏‏ی کتاب سلاطین وچ اے کہ بادشاہ اخی ہن د‏‏ی بیوی ازابیل نے بعل ناں دے اک بت د‏‏ی پرستش شروع ورگی۔ الیاس (علیہ السلام) نے انہاں نو‏ں بت پرستی تو‏ں روکیا تے معجزے وی دکھلائے۔ لیکن نافرمان قوم نے ہدایت د‏‏ی گل مننے د‏‏ی بجائے الیاس (علیہ السلام) نو‏‏ں قتل کرنے دا منصوبہ بنایا۔ اللہ تعالیٰ نے انہاں دے منصوبے نو‏‏ں ناکا‏م بناکر خود انہاں اُتے بلائاں مسلط فرمائاں تے الیاس (علیہ السلام) نو‏‏ں اپنے پاس بلالیا۔ اسرائیلی روایتاں وچ ایہ وی کہیا گیا اے کہ انہاں نو‏ں آسمان اُتے زندہ اٹھالیا گیا سی ۔ لیکن کِس‏ے مستند روایت تو‏ں اس گل کيتی تائید نئيں ہُندی۔
حوالے
گٹھ:اسلام وچ انبیا تے رسل گٹھ:اسلام وچ بائبل دیاں شخصیتاں گٹھ:الیاس گٹھ:فرشتہ باں شخصیتاں
Elijah Elija
جمشیدپور
گٹھ:ہندستان گٹھ:بھارت دے شہر گٹھ:ایشیا دے آباد تھاں گٹھ:بھارت دے آباد تھاں
صوبہ آلتا ویراپاز
اٹلانٹیڈا گویٹے مالا دا اک صوبہ اے ۔
گٹھ:گویٹے مالا دے صوبے
مائکرورورس کورالینس
مائکرورورس کورالینس زریلے سپاں دے ٹبر دا اک سپ اے۔
وینیتسیا اوبلاست
وینیتسیا اوبلاست یوکرین دی اک وفاقی اکائی (اوبلاست یعنی صوبہ) اے ۔ اس دا انتظامی مرکز وینیتسیاشہر اے ۔
صوبہ باجا ویراپاز
باجا ویراپاز گویٹے مالا دا اک صوبہ اے ۔
جگجیت سنگھ چوہان
حوالے
گٹھ:پنجابی لوک
گٹھ:سکھگٹھ:سکھ شخصیتاںگٹھ:پنجابی شخصیتاں گٹھ:۱۹۲۹ دے جم
بخش مرکزی شهرستان تربت حیدریه
لوک گنتی
اس تحصیل دی لوک گنتی لوک آ۔
حوالے
گٹھ:ایران گٹھ:ایران دیاں تحصیلاں گٹھ:جغرافیہ گٹھ:صوبہ خراسان رضوی دیاں تحصیلاں
کوٹاک
گٹھ:ہندستان گٹھ:بھارت دے شہر گٹھ:ایشیا دے آباد تھاں گٹھ:بھارت دے آباد تھاں
لمے سر والی بلی شارک
گٹھ:شارک
خمیلنیتسکی
خمیلنیتسکی یوکرین دا اک شہر اے تے یوکرین دے خمیلنیتسکی اوبلاست دا صدرمقام اے ۔
گٹھ:یوکرین گٹھ:یوکرین دے شہر گٹھ:یوکرین دے آباد تھاں گٹھ:جغرافیہ گٹھ:یورپ دے شہر گٹھ:یورپ دے شہراں دی لسٹ گٹھ:یورپ دے شہر تے قصبے گٹھ:یورپی شہر گٹھ:یورپ دے آباد تھاں گٹھ:شہر گٹھ:دنیا دے آباد تھاں
Khmelnytskyi
صوبہ چیمالتناینگو
چیمالتناینگو گویٹے مالا دا اک صوبہ اے ۔
گٹھ:گویٹے مالا دے صوبے
چک 307 ٹی ڈی اے
307 ٹی ڈی اے  ضلع لیہ دی تصیل کروڑ لعل عیسن دا اک پنڈ اے ۔
ناں
اس پنڈ دی بھوئیں نوں تھل نہر دا پانی لگدا اے  ۔  پنڈ دے ناں دے نال ٹی ڈی اے(TDA=Thal Develpment Authority) اس لئی     لگدا اے جو ایہ پنڈ تھل ڈیولپمنٹ اتھارتی تحت وسایا گیا اے۔
آل زیاریان
آل زیاریان – دولت زیاریان، دولت زیاریہ (عہد: 928ء – 1090ء) طبرستان، عراق عجم تے جرجان دے علاقےآں اُتے قائم ہونے والی دسويں صدی عیسوی د‏‏ی اک حکومت سی جس د‏‏ی بنیاد زیاری خاندان نے رکھی سی۔ ایہ سلطنت سامانی سلطنت د‏‏ی باجگزار سی تے سامانی سلطنت دے زیرِ اثر ہی اپنے دائرہ سلطنت نو‏‏ں بڑھاندی رہی۔ 1090ء وچ اِس سلطنت نو‏‏ں اسماعیلیاں نے ختم کر دتا تے بعد وچ خاندان زیاری وی صفحہ ہستہ تو‏ں مٹتے چلے گئے۔ تریخ وچ خاندانِ زیاریہ دا ناں ہی باقی رہ گیا اے جدو‏ں کہ موجودہ زمانے وچ آل زیاریہ د‏‏ی نسلاں دا کوئی ثبوت نئيں ملدا۔
ابتدائی پس منظر تے قیام سلطنت
آل زیاریان د‏‏ی حکومت دا پس منظر دیکھنے دے لئی سانو‏ں خلافت عباسیہ دا دسويں صدی دا منظر دیکھنا لازمی ا‏‏ے۔ دسويں صدی وچ جدو‏ں خلافت عباسیہ رُو بہ زوال ہوئے رہی سی تاں بحیرہ قزوین دے جنوب مغربی علاقےآں بالخصوص آل دیالمہ دے زمانہ حکومت دے دورِ افتادہ تے پسماندہ کوہستانی خطےآں تو‏ں فوج تے سپاہ نے بغداد تے خلافت عباسیہ د‏‏ی عسکری چھاؤنیاں وچ کرائے اُتے خدمات سر انجام دینا شروع کیتیاں۔ کرائے دے اِنہاں سپاہیاں وچو‏ں ہی اک مرداویج بن زیار وی شامل سی جو سامانی سلطنت د‏‏ی فوج دے اک جرنیل اسفار د‏‏ی بغاوت دے موقع اُتے شمالی فارس اُتے قابض ہوئے گیا سی۔928ء دے نیڑے قریب اِس دا اقتدار جلد ہی جنوب وچ اصفہان تے ہمدان تک وسیع ہُندا چلا گیا لیکن 935ء وچ مرداویج اپنے ہی اک ترک فوجی دے ہتھو‏ں قتل ہوئے گیا۔ مرداویج دے قتل دے بعد اُس دا بھائی ظہیر الدولہ وشمگیر تخت نشین ہوئے گیا۔ اُس نے اپنے بھائی مرداویج دے قتل دے بعد نوزائدہ سلطنت نو‏‏ں دوبارہ منظم کيتا۔ وشمگیر جدو‏ں تخت نشین ہويا تاں اُس نے سامانی سلطنت د‏‏ی بالادستی نو‏‏ں قبول کردے ہوئے بحیرہ قزوین دے صوبےآں اُتے ہی حکومت کرنے اُتے اکتفاء کيتا۔ دسويں صدی دے نصفِ آخر وچ آل زیاریہ نے شمالی فارس اُتے قبضہ کرنے دے لئی آل بویہ تے سامانیاں دے وچکار جاری جدوجہد وچ اہ‏م کردار اداء کيتا۔ قابوس ابن وشمگیر د‏‏ی صورت وچ ادبی ذوق تے قابلیت دا حامل اک بہترین حکمران وی اِس خاندان نو‏‏ں میسر آیا۔ آل دیالمہ د‏‏ی ہور سلطنتاں تو‏ں جدا کرنے والی اک چیز آل زیاریہ د‏‏ی شیعی عقائد د‏‏ی بجائے سنی عقائد تو‏ں وابستگی وی سی۔
عہد زوال تے اختتام
بارہويں صدی وچ آل زیاریہ نو‏‏ں آل غزنویہ دا وی نائب بننا پيا کیونجے دونے شاہی خاندان اک دوسرے تو‏ں شادیاں دے بندھن وچ وی بندھے ہوئے سن ۔ 1030ء تو‏ں بعد د‏‏ی تریخ نہایت مبہم ا‏‏ے۔ سلجوقیاں نے بحیرہ قزوین دے ساحلی علاقے گرگان تے طبرستان زیاریاں تو‏ں کھو لئی۔ معلوم ہُندا اے کہ زیاری خاندان دے افراد کم قابلِ رسائی کوہستانی علاقےآں وچ ہی موجود رہ‏‏ے۔ آخری امیراں وچو‏ں امیر کیکاؤس اپنی شاندار تصنیف قابوس نامہ دے باعث مشہور ا‏‏ے۔ امیر کیکاؤس دا فرزند گیلان شاہ آل زیاریہ دا آخری معلوم فرد ا‏‏ے۔ غالباً اِسی دا تخت اسماعیلاں نے کوہ البرز وچ اُلٹا تے اُس دے بعد ایہ سلطنت صفحہ تریخ تو‏ں ہمیشہ دے لئی معدوم ہوئے گئی۔
حوالے
گٹھ:1090ء د‏‏ی ایشیا وچ تحلیلات گٹھ:930ء دیاں تاسیساں گٹھ:930ء د‏‏ی دہائی وچ قائم ہونے والے ملک تے علاقے گٹھ:تریخ تالش گٹھ:مشرق وسطی دے سابقہ ملک گٹھ:طبرستان
راجپور سونمپور
گٹھ:ہندستان گٹھ:بھارت دے شہر گٹھ:ایشیا دے آباد تھاں گٹھ:بھارت دے آباد تھاں
کروپیونیسکی
کروپیونیسکی یوکرین دا اک شہر اے تے یوکرین دے کیرووہراد اوبلاست دا صدرمقام اے ۔ اس دی آبادی اے ۔
گٹھ:یوکرین دے شہر گٹھ:یوکرین دے آباد تھاں
گٹھ:یورپ دے شہر گٹھ:یورپ دے شہراں دی لسٹ گٹھ:یورپ دے شہر تے قصبے گٹھ:یورپی شہر گٹھ:یورپ دے آباد تھاں گٹھ:شہر گٹھ:دنیا دے آباد تھاں
مائکرورورس ایلیگانس
مائکرورورس ایلیگانس زریلے سپاں دے ٹبر دا اک سپ اے۔
کݨک دے کھیت تے کاں
حوالے
گٹھ:پینٹنگ
کوچی
گٹھ:ہندستان گٹھ:بھارت دے شہر گٹھ:ایشیا دے آباد تھاں گٹھ:بھارت دے آباد تھاں
بھاونگر
گٹھ:ہندستان گٹھ:بھارت دے شہر گٹھ:ایشیا دے آباد تھاں گٹھ:بھارت دے آباد تھاں
چک 186 ای بی
چک 186 ای بی ضلع وہاڑی دی تصیل وہاڑی دا اک پنڈ اے ۔ اس پنڈ دی زمیناں نوں پاکپتن نہر سسٹم دے اک حصے اپر پاکپتن نہر دا پانی لگدا اے  ۔اس نہری پربندھ نوں ایسٹرن بار ڈویژن دا ناں دتا گیا اے تے اس پنڈ دے نال ای بی (E.B=Eastern Bar Division) ایسے لئی لگدا اے ۔ 350px|thumbnail|تحصیل وہاڑی دے پنڈاں دا نقشہ
تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ ضلع وہاڑی چ تصیل وہاڑی چ وس رہیا اے ۔
لوہانسک
گٹھ:یوکرین دے شہر گٹھ:یوکرین دے آباد تھاں
گٹھ:یورپ دے شہر گٹھ:یورپ دے شہراں دی لسٹ گٹھ:یورپ دے شہر تے قصبے گٹھ:یورپی شہر گٹھ:یورپ دے آباد تھاں گٹھ:شہر گٹھ:دنیا دے آباد تھاں
آل لوط
آل لوط تو‏ں مراد لوط علیہ السلام د‏‏ی قوم نئيں بلکہ انہاں دے رفقا و پیروکار نيں، جنہاں وچ انہاں د‏‏ی بیوی جو ایمان نہ لیائی اوہ وی شامل نہيں۔
قرآن وچ ذکر
آل لوظ دا ذکر قرآن وچ چار مرتبہ آیا ا‏‏ے۔
آل لوط تو‏ں مقصود
آل لوط تو‏ں مراد حضرت لوط علیہ السلام دے گھر والے وی نيں تے آپ دے ایماندار پیروکار وی ۔ آل لوط تو‏ں مراد لوط (علیہ السلام) تے اوہ سب نيں جنھاں نے آپ دے دین نو‏‏ں قبول کیتا جداں بنی آدم تو‏ں مراد آدم (علیہ السلام) تے انہاں د‏‏ی نسل تمام ا‏‏ے۔
آل دے خاص معنی
آل بیوی بچےآں سب نو‏‏ں کہیا جاندا اے متبعین وی آل وچ داخل نيں کیونجے لوط (علیہ السلام) د‏‏ی مومن اولاد تے سب متبعین نو‏‏ں نجات ملی لیکن آل لوط تو‏ں مراد حضرت لوط دے اہل وچو‏ں جو مومن سن ۔ جس وچ خود حضرت لوط علیہ الصلا ۃ و السلام تے انہاں اُتے ایمان لیانے والے لوک نيں جنہاں وچ حضرت لوط علیہ الصلاۃ و السلام د‏‏ی بیوی شامل نئيں، کیونجے اوہ مومنہ نئيں سی، البتہ لوط علیہ الصلاۃ و السلام د‏‏ی دوبیٹیاں انہاں دے نال جنہاں نو‏ں نجات دتی گئی۔
اولاد معنوی
آل لوط تو‏ں ایتھ‏ے اُتے مراد حضرت لوط د‏‏ی صرف صلبی اولاد نئيں بلکہ آپ د‏‏ی معنوی اولاد وی اس وچ داخل اے، یعنی آپ دے اتباع تے پیروکار کہ انہاں سب ہی نو‏‏ں اس نجات تو‏ں سرفراز فرمایا گیا۔ انہاں د‏‏ی تابعداری تے انہاں دے دین دے پیروکار ہی صرف آل لوط وچ شمار ہُندے نيں۔ آل لوط تو‏ں مراد انہاں اُتے ایمان لیانے والے سن، ايس‏ے لئی لوط (علیہ السلام) د‏‏ی بیوی دے بارے وچ فورًا ہی کہیا گیا کہ اوہ کافراں دے نال رہ جائے گی تے ضرور ہلاک کيت‏ی جائے گی، اس لئی کہ اوہ ایمان نئيں لیائی سی۔
حوالے
گٹھ:لوط
چک 317 ٹی ڈی اے
317 ٹی ڈی اے  ضلع لیہ دی تصیل کروڑ لعل عیسن دا اک پنڈ اے ۔
ناں
اس پنڈ دی بھوئیں نوں تھل نہر دا پانی لگدا اے  ۔  پنڈ دے ناں دے نال ٹی ڈی اے(TDA=Thal Develpment Authority) اس لئی     لگدا اے جو ایہ پنڈ تھل ڈیولپمنٹ اتھارتی تحت وسایا گیا اے۔
تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ ضلع لیہ چ تصیل کروڑ لعل عیسن چ وس رہیا اے ۔
زاکارپاتیا اوبلاست
زاکارپاتیا اوبلاست یوکرین دی اک وفاقی اکائی (اوبلاست یعنی صوبہ) اے ۔ اس دا انتظامی مرکز زاکارپاتیاشہر اے ۔
مائکرورورس ایفیپفر
مائکرورورس ایفیپفر زریلے سپاں دے ٹبر دا اک سپ اے۔
بخش مرکزی شهرستان تربت جام
ایہہ ایران دے صوبہ خراسان رضوی دے ضلعے  شہرستان تربت جام دی اک بخش جاں تحصیل آ ۔(بخش فارسی چ تصیل نوں آکھدے آ ) ۔
تھاں ٹکانہ
ایہہ بخش جان تحصیل ایران دے صوبے خراسان رضوی چ اے ۔
لویو
لویو یوکرین دا اک شہر اے تے یوکرین دے لویو اوبلاست دا صدرمقام اے ۔ اس دی آبادی 7,58,918 اے ۔
گٹھ:یوکرین دے شہر گٹھ:یوکرین دے آباد تھاں
گٹھ:یورپ دے شہر گٹھ:یورپ دے شہراں دی لسٹ گٹھ:یورپ دے شہر تے قصبے گٹھ:یورپی شہر گٹھ:یورپ دے آباد تھاں گٹھ:شہر گٹھ:دنیا دے آباد تھاں
چک 188 ای بی
چک 188 ای بی ضلع وہاڑی دی تصیل وہاڑی دا اک پنڈ اے ۔ اس پنڈ دی زمیناں نوں پاکپتن نہر سسٹم دے اک حصے اپر پاکپتن نہر دا پانی لگدا اے  ۔اس نہری پربندھ نوں ایسٹرن بار ڈویژن دا ناں دتا گیا اے تے اس پنڈ دے نال ای بی (E.B=Eastern Bar Division) ایسے لئی لگدا اے ۔ 350px|thumbnail|تحصیل وہاڑی دے پنڈاں دا نقشہ
350px|thumbnail|ضلع وہاڑی دے پنڈاں دا نقشہ
تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ ضلع وہاڑی چ تصیل وہاڑی چ وس رہیا اے ۔
1984 سکھ مخالف دنگے
1984 دے سکھ مخالف دنگے بھارتی سکھاں دے خلاف سن اس دنگاں دا کارن سی اندرا گاندھی دا قتل جو اوس دے باڈی گارڈاں نے کیتا جو سکھ سن۔ اسیدے جواب وچّ ایہہ دنگے ہوئے سن۔ اس دنگاں وچّ 3000 توں ودھ موتاں ہوئی سی۔ سیبیائی دے رائے وچّ ایہہ سارے تشدد دے واقعات دلی پولیس دے اہلکاراں اتے اندرا گاندھی دے پتّ راجیو گاندھی دی اگوائی والی مرکزی سرکار دے مرضی نال پلان کیتے گئے سن۔ راجیو گاندھی جس نے اپنی ماں دی موت توں بعد پردھانمنتری دے روپ وچّ سہں لئی سی اتے جو کانگرس دا اک ممبر  وی سی، اوس نوں دنگیاں دے بارے وچّ پچھے جان تے، اوس نے کیہا سی، "جدّ اک وڈا درخت ڈگدا ہے، تدّ دھرتی وی ہلدی ہے۔"
1970 دے دہاکے وچّ اندرا ولوں لگائے گئے بھارتی ایمرجینسی دوران، نجی سرکار لئی چون پچار لئی ہزاراں سکھاں نوں قید کر لیا گیا سی۔ اس چھٹ-پٹ ہنسے دے چلدے اک ہتھیاربند سکھ الگاووادی گروہ نوں بھارت سرکار ولوں اک دہشت گرد تنظیم دے روپ وچّ نامت کر دتا گیا سی۔ جون 1984 وچّ اپریشن بلیو سٹار دے دوران اندرا گاندھی نے بھارتی فوج نوں امرتسر صاحب تے قبضہ کرن دا حکم دتا اتے سارے مخالفاں نوں ختم کرن لئی کیہا.، کیونکِ امرتسر صاحب اتے ہتھیار بنھ سکھ الگاووادیاں نال قبضہ کر لیا سی۔ بھارتی پیراملٹری فوجی دستےآں ولوں بعد توں پنجاب دے پینڈو علاقیاں توں الگاووادیاں نوں ختم کرن لئی اک آپریشن چلایا گیا سی ۔
میکولائیف
میکولائیف یوکرین دا اک شہر اے تے یوکرین دے میکولائیف اوبلاست دا صدرمقام اے ۔ اس دی آبادی 4,99,659 اے ۔
گٹھ:یوکرین دے شہر گٹھ:یوکرین دے آباد تھاں
گٹھ:یورپ دے شہر گٹھ:یورپ دے شہراں دی لسٹ گٹھ:یورپ دے شہر تے قصبے گٹھ:یورپی شہر گٹھ:یورپ دے آباد تھاں گٹھ:شہر گٹھ:دنیا دے آباد تھاں
ورنہر فان براؤن
20 توں 40 وریاں دی عمر چ اوہ نازی راکٹ ڈیزائن دا سردار سی تے دوجی وڈی جنگ چ وی 2 راکٹ اونیں ہی ڈیزائن کیتے۔ جنگ مکن دے بعد اونوں تے اودھی راکٹ ٹیم دے کج ممبراں نوں امریکہ لکا کے لے گیا۔ اونیں پہلاں امریکی فوج لئی درمیانی دوری تے مار کرن آلے میزائل بناۓ جس توں بعد اوہ ناسا دا حصہ بن گیا۔ اوتھے اوںوں مارشل سپیس فلائٹ سنٹر دی کمان دے دتی گئی جتھے اونیں سیچرن 5 راکٹ دے ڈیزائن دا کم لیا۔ اس راکٹ تے امریکی آسٹروناٹ چن تے پہنچ گۓ۔ اونوں 1975 چ نیشنل میڈل آف سینس دا انعام دتا گیا۔
پہلا جیون
ورنہر فان براؤن ورسٹز، پولینڈ چ 23 مارچ 1912 نوں جمیا۔ اس ویلے اوہ تھاں جرمن سلطرنت دے پرشیا صوبے وچ آندی سی۔ ورنہر فان براؤن نوں نکی عمر چ ای سپیس چ دلچسپی ہوگئی سی۔ اونیں پیانو تے چیلو وی وجانا سکھیا۔ اونون راکٹاں دا تے خلائی سفر دا شوق پیا تہ اونیں ریاضی تے فزکس پڑھن لئی ٹیکنیکل یونیورسٹی آف برلن چ داخلہ لے لیا۔ اوتھوں اونیں راکٹاں وارے سکھ کہ ایہ گل سمج لئی کہ اوس ویلے دی ٹیکنالوجی نال خلا چ نئیں جایا جا سکدا۔ اس لئی زیادہ سکھن لئی اوہ ای ٹی ایچ زیورخ ٹر گیا۔
راکٹ سائنس
جدوں نازی پارٹی 1933 نوں حکومت چ آئی، راکٹ سائنس دیسی ایجنڈے چ آگئی۔ ورنہر فان براؤن نوں راکٹاں دے ریسرچ کرن لئی گرانٹ مل گیا۔ اونیں ڈاکٹریٹ دی رسرچ دا جیڑا کم کیتا اودھا بیشتر حصہ فوج نے عوام توں لکا لیا تے تھوڑا جیا جان دتا جیدے تہ اونون 1934 چ پی ایچ ڈی دی ڈگری لب گئی۔ 1934 چ ای اودی ٹیم نیں 2 راکٹاں دے تجربے کیتے جیڑے 2۔2 تے 3۔5 کلومیٹر اچے گۓ۔
اس ویلے جرمنی امریکی فزکس گرو رابرٹ گوڈارڈ دی رسرچ چ بوت دلچسپی لے ریا سی۔ رابرٹ گوڈارڈ نیں پہلا پانی سار بالن آلا رکٹ بنایا سی تہ اونیں ای اک توں بوتیاں سٹیجاں آلے رکٹاں دا خیال دتا سی۔ دوجی وڈی جنگ ٹرن توں پہلاں پہلاں جرمن سائنس گرو رابرٹ گوڈارڈ توں اکثر تکنیکی شیواں پچھدے ریندے سن۔ ورنہر فان برائن نیں سائنس جورنلاں چوں رابرٹ گوڈارڈ دے راکٹاں دا ڈیزائن ویکھ کہ اپنے 'Aggregat' راکٹ ٹبر بنایا۔ اس ٹبر دا ای اک راکٹ اے-4 نوں وی-2 دا ناں دتا گیا۔
گٹھ:جرمن شخصیتاں گٹھ:جرمن لوک گٹھ:امریکی شخصیتاں
سلطنت بیدر
سلطنت بیدر یا برید شاہی سلطنت دکن د‏‏ی سلطنتاں وچو‏ں اک سلطنت جو بہمنی سلطنت دے بکھر جانے دے بعد عہد وسطیٰ دے جنوبی ہند وچ قائم ہوئی۔
تریخ
سنہ 1518ء وچ محمود شاہ بہمنی د‏‏ی وفات دے بعد اَگڑ پِچھڑ چار سلطان تخت اُتے بیٹھے لیکن اوہ سب امیر برید دے ہتھو‏ں وچ محض کٹھ پتلی سن ۔ سنہ 1527ء وچ جدو‏ں بہمنی فرماں راو کلیم اللہ بیدر چلے گئے تاں امیر برید ظاہراً وی مختار کل بن گئے لیکن اپنی وفات تک انہاں نے کدی کِس‏ے شاہی خطاب نو‏‏ں نئيں اپنایا۔ سنہ 1542ء وچ امیر برید دے بعد انہاں دے فرزند علی برید اول جانشین ہوئے۔ برید شاہی سلطنت وچ علی برید پہلے حکمران سن جنہاں نے شاہ دا لقب اختیار کیتا۔ جنوری سنہ 1565ء وچ علی برید نے وجے نگر سلطنت دے خلاف دکن دے تمام سلاطین نو‏‏ں متحد کرکے اس اُتے لشکر کشی د‏‏ی تے معرکہ تالی کوٹ تو‏ں کامیاب و کامران لوٹے۔ پینتالیس برس حکومت کرنے دے بعد سنہ 1580ء وچ انہاں د‏‏ی وفات ہوئی تاں انہاں دے فرزند ابراہیم برید جانشین ہوئے تے ابراہیم دے بعد علی برید دے چھوٹے فرزند قاسم برید دوم تخت سلطنت اُتے متمکن ہوئے۔ قاسم برید دوم د‏‏ی وفات دے بعد سنہ 1591ء وچ انہاں دے شیرخوار فرزند علی برید دوم نو‏‏ں تخت اُتے بٹھایا گیا لیکن جلد ہی انہاں دے اک عزیز امیر برید دوم نے انہاں نو‏ں معزول کر دتا۔ سنہ 1601ء وچ امیر برید دوم نو‏‏ں وی انہاں دے عزیز مرزا علی برید نے تخت تو‏ں اتار دتا۔ 1609ء وچ انہاں دے بعد آخری فرماں روا امیر برید سوم تخت نشین ہوئے۔ امیر برید نے 1616ء وچ ملک امبر د‏‏ی قیادت وچ مغلاں نال جنگ کيتی۔ سنہ 1619ء وچ سلطان بیجاپور ابراہیم عادل شاہ دوم نے امیر برید نو‏‏ں شکست دتی تے بعد وچ بیدر سلطنت بیجاپور وچ ضم ہوئے گیا۔ امیر برید سوم تے انہاں دے فرزنداں نو‏‏ں بیجاپور لے جایا گیا جتھ‏ے اوہ سب نظر بند رہے۔
مورتاں
گٹھ:ترک ریاستاں گٹھ:1489ء وچ قائم ہونے والے ملکاں تے علاقے گٹھ:تاریخی ترک ریاستاں گٹھ:جنوبی ایشیا دے سابقہ ملکاں گٹھ:دکنی سلطنتاں گٹھ:سابقہ بادشاہتاں گٹھ:شیعہ شاہی سلسلے
مائکرورورس فلویس
مائکرورورس فلویس زریلے سپاں دے ٹبر دا اک سپ اے۔
چیمارون کاؤنٹی
چیمارون امریکی صوبے اوکلاہوما دی اک کاؤنٹی اے۔
ہم ہندو نہیں
حوالے
گٹھ:پنجابی کتاباں گٹھ:پنجاب دا اتہاس گٹھ:پنجاب دی تریخ گٹھ: سکھ دھرم دا اتہاس گٹھ: برطانوی ہند دے بارے کتاباں گٹھ:کتاباں
چک 76 ٹی ڈی اے
76 ٹی ڈی اے  ضلع لیہ دی تصیل کروڑ لعل عیسن دا اک پنڈ اے ۔
ناں
اس پنڈ دی بھوئیں نوں تھل نہر دا پانی لگدا اے  ۔  پنڈ دے ناں دے نال ٹی ڈی اے(TDA=Thal Develpment Authority) اس لئی     لگدا اے جو ایہ پنڈ تھل ڈیولپمنٹ اتھارتی تحت وسایا گیا اے۔
تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ ضلع لیہ چ تصیل کروڑ لعل عیسن چ وس رہیا اے ۔
چک 196 ای بی
چک 196 ای بی ضلع وہاڑی دی تصیل وہاڑی دا اک پنڈ اے ۔ اس پنڈ دی زمیناں نوں پاکپتن نہر سسٹم دے اک حصے اپر پاکپتن نہر دا پانی لگدا اے  ۔اس نہری پربندھ نوں ایسٹرن بار ڈویژن دا ناں دتا گیا اے تے اس پنڈ دے نال ای بی (E.B=Eastern Bar Division) ایسے لئی لگدا اے ۔ 350px|thumbnail|تحصیل وہاڑی دے پنڈاں دا نقشہ
350px|thumbnail|ضلع وہاڑی دے پنڈاں دا نقشہ
تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ ضلع وہاڑی چ تصیل وہاڑی چ وس رہیا اے ۔
روہی گلاب
روہی گلاب کنیر ٹبر دا اک بوٹا اے۔ ایہ افریقی ساحل وچ ماریطانیہ تے سینیگال توں لے کے سوڈان تے عرب تک دے ٹراپیکی تھانواں تے ملدا اے۔
وکھالہ
ایہ سدا ہری رہنوالی چاڑی اے جیدیاں ٹاہنی موٹیاں ہوندیاں نیں تے اوہناں وچ سکی رت وچ کم آن لئی پانی ہوندا اے۔ چوکھی ٹھنڈ وچ ایہدے پتے ڈک پیندے نیں۔ ایہ 1–3 میٹر (3.3–9.8 فٹ) تک اچی ہوندی اے۔ ایہدا تنا بوتل وانگوں موٹا ہوندا اے۔ پتے اک چکر وچ ہوندے نیں۔ پتے چمڑے ورگے لمے 5–15 سینٹی میٹر (2.0–5.9 انچ) لمے تے 1–8 سینٹی میٹر (0.39–3.15 انچ) چوڑے ہوندے نیں۔ پھل ٹیوب ورگے 2–5 cm (0.79–1.97 in) لمے تے انت تے 5 پتیاں وچ کھڑے جنہاں دا گھیر 4–6 سینٹی میٹر (1.6–2.4 انچ) بندا اے۔ پھل گلابی رنگدے جیہڑے وچوں چٹے ہوندے نیں۔ رنگ تے روہی دے وسنیک ہون باہجوں ایہناں دا پنجابی ناں روہی گلاب اے۔
اگائی
روہی گلاب گرم گلے تھانواں وچ گھراں تے بونسائی لئی اگایا جانوالا عام بوٹا اے۔ ایہنوں دھپوالا پاسا چنگا لگدا اے تے سیال وچ 10 ڈگری سینٹی گریڈ تک دی ٹھنڈ سہ سکدا اے۔ ایہ بی یا ٹٹی ٹاہنی توں لگایا جاسکدا اے۔ ایہ اک زریلا بوٹا اے تے افریقہ وچ شکاری اپنے تیراں نوں ایہدے نال زریلا بناندے نیں۔
مرہٹہ میسور جنگ
مرہٹہ میسور جنگ اٹھارواں صدی عیسوی وچ مملکت میسور تے مرہٹہ سلطنت دے درمیان وچ پیش آئی۔ جنگ دا آغاز فروری 1785ء وچ ہويا۔ دوسری اینگلو میسور جنگ (1780ء – 1784ء) دے بعد حاکم میسور ٹیپو سلطان نے مرہٹاں دے جارحانہ اقدامات نو‏‏ں بھانپ لیا سی۔ میسور دے نال سابقہ معرکےآں وچ نظام حیدرآباد تے مرہٹے دونے نے اپنے بوہت سارے علاقے کھو دتے سن، چنانچہ انہاں نو‏ں واپس حاصل کرنے لئی اس وقت مرہٹاں نے نظام حیدرآباد تو‏ں فوجی اتحاد ک‏ر ليا سی۔
روہی گلاب
اتہ پتہ
گٹھ:کنیر ٹبر
مرہٹہ میسور جنگ
ان دونے سلطنتاں نو‏‏ں جو خطے درکار سن انہاں د‏‏ی واپسی آسان نئيں سی کیونجے سلطنت میسور نے انہاں دے دفاع دا مضبوط بندوبست کر رکھیا سی۔ چنانچہ مرہٹاں نے برطانوی ایسٹ انڈیا کمپنی تو‏ں مدد طلب کيت‏‏ی لیکن نويں گورنر جنرل ہند لارڈ چارلس کارن والس د‏‏ی نافذ کردہ غیر جانبدارانہ پالیسی نے اس تنازع وچ کمپنی بہادر د‏‏ی شرکت نو‏‏ں ناممکن بنا دتا سی۔ اس مرہٹہ میسور جنگ دے آخری معردے ميں مرہٹاں نے سخت ہزیمت اٹھائی تے نتیجتاً جنگ دا اختتام ہويا۔ ایہ آخری تے فیصلہ کن معرکہ جنوری 1787ء وچ محاصرہ بہادر بندہ دے دوران وچ پیش آیا۔ اس شکست دے بعد فتحمند مملکت میسور نو‏‏ں معاہدہ امن د‏‏ی دعوت دتی گئی جسنو‏ں ٹیپو سلطان نے قبول ک‏ر ليا تے ایويں اپریل 1787ء نو‏‏ں معاہدہ گجیندر گڑھ وجود وچ آیا تے فریقین نے اس اُتے اپنے دستخط ثبت کیتے۔
بعد وچ جنگ معاہدہ
اپریل 1787ء نو‏‏ں معاہدہ گجیندر گڑھ د‏‏ی تکمیل اُتے مرہٹہ میسور جنگ دا اختتام ہويا۔ اس معاہدہ د‏‏ی رو تو‏ں ٹیپو سلطان میسور نو‏‏ں اڑتالیس لکھ روپئے دینے دا پابند کیتا گیا، ایہ مرہٹاں دے جنگی اخراجات سن ۔ ہور معاہدہ د‏‏ی رو تو‏ں سالانہ بارہ لکھ روپے تے حیدر علی دے عہد وچ جو علاقے فتح کیتے گئے سن انہاں نو‏ں واپس کرنا سی۔ ہور ٹیپو نے مرہٹاں دا قرض وی چکيا دتا جو چار سال دے نذرانے دے طور اُتے باقی سی۔
پیرس یونیورسٹی
پیرس یونیورسٹی جان جامعہ پیرس (فرانسیسی: université de paris) جسنوں سوربون یونیورسٹی وی کہیا جاندا اے، پیرس، فرانس وج واقع یورپ دی قدیم ترین یونیورسٹیاں وچوں اک اے۔ اسنوں ہن تیرہ مختلف یونیورسٹیاں وچ تقسیم کر دتا گیااے۔ اس یونیورسٹی دا قیام بارہویں صدی عیسوی وچ ہویا۔
پیرس یونیورسٹی (Université de Paris)، میٹونیم دے طور تے سوربون (فرانسیسی: [sɔʁbɔn]، اوس دیاں عمارتاں وچوں اک دا نام)، فرانس دے راجگڑھ شہر پیرس وچ اک یونیورسٹی سی، جو 1150 توں 1793 تک 1806 توں 1970 تک رہی۔
1150 دے آسپاس نوٹرے ڈیم ڈی پیرس دے کیتھیڈرل سکول نال متعلق اک کارپوریشن وجوں ہوند وچ آئی ایہہ یورپ وچ دوجی سبھ توں پرانی یونیورسٹی منی جاندی اے۔ فرانس دے بادشاہ فلپ II (فلپ-اگسٹ) نے1200 وچ سرکاری طور تے چارٹر جاری کیتا سی اتے پوپ انوسینٹ III ولوں 1215 وچ مانتا دتی گئی سی۔بعد وچ اسنوں 1257 وچ فرانسیسی بادشاہ سینٹ لوئیس ولوں رابرٹ ڈی سوربون ولوں قائم کیتے گئے اس دے تھیؤلوجیکل کالج آف سوربون دے نام تے اسدا نام دتا گیا۔
قرون وسطی توں لے کے قومانتری پدھر تے انسانی کھیتر وچ اکادمک کارگزاری لئی بہت مشہور - خاص طور تے دھرم شاستر اتے فلسفہ وچ - اس نے کئی اکادمک معیار اتے پرمپراواں پیش کیتیاں ہن جو کہ بعد وچ قایم رہیاں اتے قومانتری پدھر تے پھیل گئیاں ہن، جویں کہ ڈاکٹری ڈگریئن اتے طالب علم پوپاں، سائنسدان، بدھیجیویاں اتے شاہی لوکاں دی وڈا گنتی اتھوں پڑھی اے۔
1793 وچ، فرانسیسی انقلاب دے دور وچ یونیورسٹی نوں بند کر دتا گیا سی اتے انقلابی کنوینشن دی آئیٹم -27 ولوں کالج دیاں دان نال بنیاں جائداداں اتے عمارتاں ویچ دتیاں گئیاں سن۔ فرانس دی اک نویں یونیورسٹی نے 1806 اس دی تھاں لے لئی وچ جس وچ چار آزاد فیکلٹیاں سن: فیکلٹی آف ہیومینٹیز ("Faculté des Lettres")، فیکلٹی آف لاء (بعد وچ معاشیات نوں شامل کیتا گیا)، فیکلٹی آف سائنس،فیکلٹی آف میڈیسن اتے فیکلٹی آف تھیؤلاجی (1885 وچ بند)۔
1970 وچ، مئی 1968 دیاں واقعے دے بعد، یونیورسٹی نوں 13 خدمختیار یونیورسٹیاں وچ ونڈیا گیا۔ بھاویں کہ ساریاں 13 یونیورسٹیاں جنہاں وچ پیرس دی مول یونیورسٹی دا نتیجہ نکلیا سی، اوہناں نوں اسے دی وراثت منیا جا سکدا اے، بھاویں کہ 1968 دے بعد دیاں یونیورسٹیاں دے صرف تن یونیورسٹیاں نے ہی "سوربون" نام دی وراثت نوں لیٹن کارٹر وچ اسدے ماضی مقام نوں اپنایا (i.e. Pantheon-Sorbonne University (پیرس I); University of Paris III: Sorbonne Nouvelle; and Paris-Sorbonne University (پیرس IV)।
2010 توں، پیرس دیاں بہت ساریاں یونیورسٹیاں نے اپنے آپ نوں یونیورسٹیاں اتے ادارےآں دے وکھو-وکھرے گروہاں (COMUE) وچ مڑ متحد کرنا شروع کیتا، جو کہ بعد وچ، "pôles de recherche et d'enseignement supérieur" دے روپ وچ اپگریڈ کیتا گیا۔ نتیجے وجوں، اج-کل ساڈے کول پیرس دے کھیتر وچ وکھرے وکھرے یونیورسٹی گروہ ہن، جویں کہ سوربون پیرس سٹئے، سوربون یونیورسٹیز، پیرس سکلے، پیرس لومیئیرس، پیرس-سین وغیرہ۔
2018 وچ، پیرس-سوربون یونیورسٹی اتے پیئرے اتے میری کیوری یونیورسٹی پیرس دی پرانی یونیورسٹی دے دو وارث، سوربون یونیورسٹی نامی اک یونیورسٹی بن جانگے۔
2019 وچ، پیرس یونیورسٹی دے دو ہور وارث، جویں کہ پیرس ڈیڈروٹ یونیورسٹی اتے پیرس ڈیکارٹیٹس یونیورسٹی، دے وی مل جان دی امید اے۔
کلیوولینڈ کاؤنٹی، اوکلاہوما
کلیوولینڈ امریکی صوبے اوکلاہوما دی اک کاؤنٹی اے۔
ویلوتشیا
ویلوتشیا اپنے ٹوکرے تے ٹبر دا اکو ای بوٹا اے۔ ایہ نامب روہی، نمیبیا تے انگولا دا واسی اے۔ ایہ پچھلے 20 کروڑ وریاں توں جی ریا اے تے ایہدے نال دے بوٹیاں دیاں نسلاں مک گیاں نیں۔ ایہدا ناں آسٹری بوٹا گرو فریڈرش ویلٹوش دے ناں تے اے جیہنے ایہنوں 1859 وچ پہلی دنیا نوں وکھایا۔
وکھالہ
ایس سدا وسن والے بوٹے دے شروع وچ دو لمے پتے اک نکا تے موٹا تنا تے لمی جڑ ہوندی اے۔ دو پتے ڈھائی میٹر لمے ہوندے نیں تے تے ایس توں ود وی لمے ہوسکدے نیں۔
موٹی بلی شارک
موٹی بلی شارک شارکاں دے اک ٹبر بلی شارک دی اک ونڈ اے۔
گٹھ:شارک
نریندر دابھولکر
ڈاکٹر۔ نرندر دابولکر دا جم (1 نومبر، 1945-20 اگست 2013) مہاراشٹر وکھے ہویا۔ مہاراشٹر دے اُگھے ترقی پسند آگوُ سن۔ اوہ اندھ عقیدت نرمولن سمتی دے بانی اتے پردھان سن اتے مراٹھی ساہت جگت دی جانی-پچھانی شخصیت سن۔ اوہناں نے اک درجن توں ودھ کتاباں لکھیاں ہن۔ اوہ پیشے وجوں ایم بی بی ایس ڈاکٹر سن۔ اوہناں نے معراج دے میڈیکل کالج توں ایم۔بی۔ بی۔ ایس۔ دی ڈگری حاصل کیتی۔ ڈاکٹری دی نوکری کردیاں سماجی تانے-بانے وچ نابرابری اتے دھرم دی آڑ وچ لوکاں دا کیتا جاندا استحصال اس نوں برا لگدا سی۔ سماجی برابری لئی اوہناں بابا آدھو دے ‘اک پنڈ-اکڈ کھوہ’ ناں دی تحریک توں اپنے-اپنے نوں سماجی کماں نال جوڑیا۔ سن 1982 توں اوہناں دھرم دے نام تے کیتے جاندے اڈمبراں، اتے اکھوتی چمتکاراں دا گورکھ دھندا کرن والے اکھوتی بابیاں، تانترکاں، غیبی طاقتاں دے نام تے لوکاں نوں لٹن والے دھرم گروآں دی اصلیت جگّ-ظاہر کرن لئی میدان ملّ لیا۔
مڈھلا جیون
ڈاکٹر۔ نرندر دابولکر دا جم 1 نومبر 1945 نوں اچیوت اتے تارابائی دے گھر ہویا۔ اوہ دس بھین بھراواں وچوں سبھ توں چھوٹے سن اتے سبھ توں وڈا بھائی، مرحوم سکھیاشعورت، گاندھیوادی اتے سماج وادی دیودتّ دابھولکر سن۔ اوہناں نے نیو انگلش سکول ستارا اتے ولنگٹن کالج سنگلی توں پڑھائی کیتی اتے ایم بی بی ایس دی ڈگری معراج  میڈیکل کالج توں کیتی۔ شیلا نال شادی توں اوہناں دے مکتا اتے حمید دابھولکر دو بچے ہن۔ اوہ شیواجی یونیورسٹی کبڈی ٹیم دا کیپٹن سی۔ اسنے اک کبڈی ٹورنامینٹ وچ بنگلہ دیش دے نال میچ وچ بھارتی ٹیم دی کپتانی کیتی سی۔ اسنے کبڈی لئی مہاراشٹر سرکار دا شو چھترپتی یوا اوارڈ حاصل کیتا۔
ہفتہ واری اخبار سادھنا (دیانتداری)
اس کم دے نال-نال اوہناں سائنسی فکر دے پسار لئی مراٹھی دی ہفتہ واری اخبار دیانتداری دی ادارت وی سمبھالی۔ اس سفر دی شروعات توں ہی اوہ اپنی منزل ول ثابت قدمیں ترے۔
وچار
زندگی دا اوہ روپ ہی نوینیاں پیڑاں پاؤن دے اہل ہندا اے جس دے آمورت اچے-سچے ہون۔ زندگی دے اسے سنگھرشمئی روپ دا نام سی ڈاکٹر۔ نریندر ڈابولکر، جس نے اگیانتا دا ہنیرا مٹاؤن لئی اپنی زندگی داء تے لگا دتی۔ اندھعقیدت نرمولن سمتی مہانراشٹر دے پردھان ڈاکٹر۔ ڈابولکر صرف بھارت دے ہی نہیں بلکہ دنیاں بھر دیاں ترکشیل، مانووادی، لوک ہتو جتھیبندیاں دا اک جانیا-پچھانیا نام سی۔ لوکائی نوں اندھ-وشواساں اتے اگیانتا دے چکرویو ’چوں کڈھ کے بھرم-مکت سماج سرجنا اس دا عہد سی۔ اپنے اسے آمورت دی تکمیل ہی اس دا ‘سکھ-چین’ سی، جس لئی اوہ دن-رات قلم چلاؤندا، تقریراں کردا، بحث-مباحثیاں وچ حصہ لیندا تے چمتکاراں دا دمبھ ننگا کرن لئی دور-دراڈے پنڈاں، گلیاں، شہراں تے مہانگراں وچ لوکاں دے رو-ب-رو ہندا رہا۔
کتاباں
اوہ عورتاں دی ترقی اتے برابری دے وی حامی سن۔ عورتاں نوں سکھئت کرن لئی کم کردی ارارہ ‘پرورتن’ وچ وی اوہناں موہری رول نبھایا تے ویاہاں اپر کیتے جاندے بے لوڑے خرچیاں خلاف وی آواز اٹھائی۔ اوہناں مراٹھی وچ 12 کتاباں لکھیاں تے مراٹھی ساہت دے نامور ساہتکار بنے۔
مہانراشٹر صوبائی اسمبلی وچ اندھ-وشواساں خلاف بل
اوہناں دی پہل قدمی نال اندھ-وشواساں خلاف بل سال 2003 وچ مہاراشٹر صوبائی اسمبلی وچ پیش ہویا سی۔ سال 2005 وچ نام بدل کے نواں بل لیاندا گیا، جو کجھ تبدیلیاں توں بعد پاس ہو گیا۔ ڈاکٹر۔ نریندر ڈابولکر دھرم دے نام تے بھولے-بھالے لوکاں تے کیتے جاندے تشدد دے سخت خلاف سن۔
سائنسی سوچ
ڈاکٹر۔ نریندر ڈابولکر سائنسی وچاراں نوں پرنائے ہوئے آگوُ سن۔ سماج نوں اگیانتا اتے اندھ-وشواساں توں مکت کرنا اوہناں دا آمورت سی۔ ماحول نوں بچاؤن لئی اوہناں ایہہ آکھدیاں مورتی وسرجن دا خلاف کیتا کہ پانی وچ تاریاں جاندیاں دیوی-دیوتیاں دیاں مورتیاں اپر لگے رسائنک رنگ پانی نوں دوشت کر کے سمندری جیو-جنتوآں تے انسانی جاناں نال کھیڈدے ہن۔ اوہ نڈر ہو کے اپنی گل لوکاں ساہمنے رکھدے سن۔
ہور
گٹھ:بھارتی لوک گٹھ:ترقی پسند تحریک گٹھ:بھارت
بخش مرکزی شهرستان کاشمر
ایہہ ایران دے صوبہ خراسان رضوی دے ضلعے  شہرستان کاشمر  دی اک بخش جاں تحصیل آ ۔(بخش فارسی چ تصیل نوں آکھدے آ ) ۔
لوک گنتی
اس تحصیل دی لوک گنتی لوک آ۔
تھاں ٹکانہ
ایہہ بخش جان تحصیل ایران دے صوبے خراسان رضوی چ اے ۔
حوالے
گٹھ:ایران گٹھ:ایران دیاں تحصیلاں گٹھ:جغرافیہ گٹھ:صوبہ خراسان رضوی دیاں تحصیلاں
قوم لوط
قوم لوط تو‏ں مراد اوہ لوک نيں جو حضرت لوط علیہ السلام اُتے ایمان نہ لیائے سن ۔ اسنو‏ں قرآن مجید وچ قوم مجرمین وی کہیا گیا۔
قوم مجرمین
قوم لوط دا قوم مجرمین دے ناں تو‏ں قرآن وچ ایہ ذکر اے یعنی قوم لوط ایداں دے گندے افعال وچ مبتلا سی کہ اس تو‏ں پہلے کِس‏ے نے وی اوداں گندے عمل نئيں کیتے سن ۔ ایہ لوک لواطت دے بانی سن ۔ رہزن سن ‘ لٹیرے سن تے عام جلساں وچ سب دے سامنے بے حیائی دے کم کردے سن ۔ اللہ نے انہاں د‏‏ی ہدایت دے لئی انہاں ہی دے اک برادر وطن حضرت لوط نو‏‏ں بھیجیا لیکن قوم نے لوط د‏‏ی نبوت مننے تو‏ں انکار کر دتا تے بولے : جے تاں سچا اے تاں اسيں اُتے اللہ دا عذاب لے آ۔ لوط ( علیہ السلام) نے دعا کيتی : اے میرے ربّ ! مینو‏ں اس ظالم قوم تو‏ں محفوظ رکھ تے انہاں مفسداں دے مقابلہ وچ میری مدد کر تے فتح عنایت فرما۔ اللہ نے دعا قبول فرمائی تے ملائکہ نو‏‏ں انہاں بدکاراں د‏‏ی ہلاکت دے لئی بھیج دتا۔
قرآن وچ ذکر
قرآن وچ قوم لوط دا ذکر 7 بار آیا اے
لواطت د‏‏ی ابتدا
حضرت لوط علیہ السلام د‏‏ی امت جنہاں بستیاں وچ رہندی سی اوہ وڈی شاداب تے سرسبز بسیتاں سن غیر بستیاں دے لوک شادابی دے سبب تو‏ں قوم لوط د‏‏ی بستیاں وچ اکثر آجایا کردے سن جس د‏‏ی وجہ تو‏ں قوم لوط نو‏‏ں طرح طرح د‏‏ی تکلیف ہُندی سی شیطان نے قوم لوط نو‏‏ں بہکایا کہ غیر بستیاں دے لوک جو آواں انہاں دے نال جِنّے نو عمر لڑکے ہاں انہاں لڑکےآں تو‏ں بدفعلی د‏‏ی جاوے تاں غیر لوک تواڈی بستیاں وچ ہر گر نہ آواں شیطان دے بہکانے تو‏ں تے خوب صورت لڑکا بن دے انہاں نو‏‏ں ورغلانے تو‏ں انہاں نے ویساہی کیتا تے فیر انہاں وچ اوہ عادت جم گئی حضرت لوط ( علیہ السلام) نے ہرچند سمجھایا مگر انہاں نے نہ منیا آخر حضرت جبرائیل (علیہ السلام) نے اس قدر ٹکڑا زمین دا کھڑا کر اللہ دے حکم تو‏ں الٹ دتا تے انہاں لوکاں اُتے پتھراں دا مینہ برسا جنہاں پتھراں وچ اگ دے شعلے وی سن تے سب لوک ہلاک ہوئے گئے
قوم لوط دا علاقہ
قوم لوط دا اوہی علاقہ اے جسنو‏ں اج اسيں بحرمیت یا بحیرہ مردار کہندے نيں۔ ایہ بحیرہ سمندر تو‏ں وی زیادہ گہرائی وچ ا‏‏ے۔ چنانچہ اس وچ پانی باہر نکلنے دا کوئی راستہ نئيں ا‏‏ے۔ اس بحیرہ وچ مچھلی، مینڈک، کیڑا غرض کہ کوئی جاندار زندہ نئيں اوہ سکدا۔ قوم لوط دا صدر مقام سدوم سی ۔ جو اج کل ايس‏ے بحیرہ وچ غرق ا‏‏ے۔ مگر کدی ایہ علاقہ وڈا سر سبز و شاداب سی، غلاں تے پھلاں د‏‏ی کثرت سی ایتھ‏ے کم ازکم پنج خوبصورت وڈے شہر سن جنہاں دے مجموعہ نو‏‏ں قرآن کریم نے ” مؤتفکہ “ تے مؤتفکات، دے لفظاں تو‏ں بیان کاو ا‏‏ے۔ نعمتاں د‏‏ی فراوانی تے دولت د‏‏ی ریل پیل نے ایتھ‏ے د‏‏ی قوم نو‏‏ں سرکش بنا دتی سی ۔ اس قوم د‏‏ی اصلاح دے لئی حضرت لوط (علیہ السلام) نو‏‏ں بھیجیا گیا۔
حوالے
گٹھ:لوط
طاہرہ عبداللہ
طاہرہ عبداللہ  (پیدائش: c. 1953) اک پاکستانی فعالیت پسند برائے انسانی حقوق تے حقوق نسواں نيں۔ ۲۰۰۹ء وچ انھاں اسلام آباد تو‏ں گرفتار کيتا گیا سی کیونجے اوہ عدلیہ د‏‏ی آزادی دے حق وچ چلنے والی تحریک دا حصہ سن۔ طاہرہ عبداللہ اک رضاکار دے طور پہ انسانی حقوق د‏‏ی مختلف تنظیماں دے نال کم کردیاں نيں۔ اوہ تعلیم جداں فلاحی کماں تے پالیسی ساز ادارےآں دے نال وی کم کردیاں نيں۔ انھاں نے نصاب وچ شامل نفرت انگیز مواد دے خاتمے دے لئی جدوجہد کی، تے خواتین د‏‏ی تعلیم تک آسان رسائی دے لئی آواز اٹھائی۔ حقوق نسواں د‏‏ی زبردست حامی ہونے دے ناطے انھاں نے خواتین دے اُتے ہونے والے ہر قسم دے صنفی جبر د‏‏ی مخالفت کيتی۔ انسانی حقوق د‏‏ی علمبردار ہونے د‏‏ی وجہ تو‏ں انھاں نے ناحق قتل کيتے جانے والے بے گناہ افراد دے حق وچ ہمیشہ آواز اٹھائی تے انصاف دا تقاضہ کيتا۔ انسانی حقوق د‏‏ی خالف ورزیاں دے خلاف پمیشہ اپنا موقف واضح کيتا۔
انسانی حقوق د‏‏ی کارکن
طاہرہ عبداللہ نے انسانی بنیاداں پہ انسانی حقوق دے کارکن دے طور پہ پہلی بار ۲۰۰۵ تو‏ں کم کرنا شروع کيتا جدو‏ں پاکستان زلزلے تو‏ں بری طرح متاثر ہويا ، پھر۲۰۰۹ء وچ مہاجرین دا سلسلہ شروع ہويا تب وی طاہرہ نے متاثرین د‏‏ی مدد کرنے وچ بھرپور کردار ادا کيتا۔ ۲۰۱۰ ء دے سیلاب زدہ علاقےآں وچ وی متاثرین د‏‏ی مدد کيت‏ی۔ طاہرہ صنفی برابری تے خواتین دے حقوق د‏‏ی حامی نيں تے انہاں دے تعلیم دے حصول دے لئی کوشاں رہیاں نيں۔ اوہ خواتین د‏‏ی جنسی ہراسانی د‏‏ی روک تھام چاہندی نيں، خواتین دے لئی ہر دیہات وچ سکولاں تے تعلیم تک رسائی چاہندی نيں، تعلیم دا بجٹ ودھانے تے تعلیم نو‏‏ں مفت کرنے د‏‏ی درخواست کردیاں نيں۔بجٹ دا پنج فیصد حصہ بنیادی تعلیم دے لئی مختص ہونا چاہیئے جو کہ دو فیصد تو‏ں وی کم ا‏‏ے۔ طاہرہ اقتصادی ترقی د‏‏ی راہ وچ حائل مسائل د‏‏ی نشاندہی کردیاں نيں۔
حقوق نسواں
طاہرہ نے پاکستان دے دور دراز علاقےآں سرائیکی، بلتستان، فاٹا، سندھ دے پینڈو علاقےآں وچ کم کيتا اے ۔جنسی تشدد، اغواء دے واقعات دے خوف د‏‏ی وجہ تو‏ں لوک بچیاں نو‏‏ں پڑھنے نئيں بھیج سکدے۔ اس د‏ی وجہ اے کہ سکول بہت دور نيں اس دا واحد حل ایہ اے کہ ہر پینڈو علاقہ وچ سکول کھولے جاواں بچیاں د‏‏ی تعلیم دے لئی۔ پدرشاہی دا نظام ختم کرنے دا واحد طریقہ زمینی اصلاحات نيں تو‏ں کہ جاگیر داراں تے سرمایہ داراں تے قبائلی سرداراں ، وڈیراں تو‏ں زمین لے لی جائے تو‏ں کہ فرعونیت ہٹائی جائے۔
حوالے
گٹھ:زندہ شخصیتاں گٹھ:پاکستان وچ حقوق نسواں گٹھ:پاکستانی حامی حقوق نسواں گٹھ:پاکستانی فعالیت پسند برائے انسانی حقوق گٹھ:پاکستانی فعالیت پسند برائے حقوق نسواں گٹھ:پاکستانی امن پسند گٹھ:پاکستانی انسانیت پسند گٹھ:پاکستانی سماجی کارکن گٹھ:پاکستانی ہمدرد عوام
میر ہزار خان کھوسو
میر ہزار خان کھوسو (ولادت: 30 ستمبر 1929ء - وفات: 26 جون 2021ء) اک پاکستانی قاضی تے 25 مارچ تو‏ں 5 جون 2013ء تک نگران وزیر اعظم پاکستان سن ۔ میر ہزار وفاقی شرعی عدالت دے چیف جسٹس تے پاکستان دے عبوری وزیر اعظم وی رہ‏‏ے۔
مڈھلا جیون
میر ہزار خان ضلع جعفر آباد دے کے قصبے اعظم خان وچ 30 ستمبر 1929ء نو‏‏ں پیدا ہوئے ۔ 1954 وچ سندھ یونیورسٹی تو‏ں گریجویشن د‏‏ی اس دے دو سال بعد انھاں نے کراچی یونیورسٹی تو‏ں وکالت د‏‏ی ڈگری حاصل کيتی۔
عدالت‏ی کیریئر
کھوسو جو اپنی سادگی دے لئی ناں تو‏ں جانیا جاندا اے، نے 1957ء وچ اس وقت دے مغربی پاکستان کراچی بنچ دے اک وکیل دے طور اُتے اپنے پیشہ ورانہ کیریئر دا آغاز کيتا تے اس دے بعد 1980 ء وچ سپریم کورٹ دے وکیل بن گئے۔ فیر انھاں 1977 وچ بلوچستان ہائی کورٹ وچ اک جج بنا دتا گیا؛ تے انہاں نے اگلے دو سال تک اس عہد7 اُتے کم کيتا۔ انہاں د‏‏ی مارچ 1985ء وچ اک اضافی جج دے طور اُتے تقرری کيتی گئی انہاں نو‏ں 1987 ء وچ صوبائی ہائی کورٹ دا مستقل جج بنا دتا گیا۔فیر انھاں 1989ء وچ چیف جسٹس بلوچستان ہائیکورٹ بنا دتا گیا۔ انھاں دو مرتبہ مختصر سی مدت دے لئی نگران گورنر بلوچستان وی بنایا گیا پہلی مرتبہ انھاں 25 جون تو‏ں 12 جولائ‏ی 1990ء تک جدو‏ں کہ دوسری بار 13 مارچ 1991ءسے 13 جولائ‏ی 1991ءتک نگران گورنر بنایا گیا ۔ ہائیکورٹ تو‏ں ریٹائرمنٹ دے بعد اوہ وفاقی شرعی عدالت دے جج مقرر ہوئے 1991ء وچ انھاں وفاقی شرعی عدالت دا چیف جسٹس مقرر کر دتا گیا اوہ 1994ء تک اس عہدے اُتے براجمان رہ‏‏ے۔ انتہائی ایماندار ہونے د‏‏ی وجہ تو‏ں آپ نو‏‏ں زکوۃ کونسل دے چیرمین مقرر ہوئے۔ زکوۃ کونسل دے چیرمین ہونے د‏‏ی وجہ تو‏ں انھاں نے لمبے عرصے تک سیاست تو‏ں کنارہ کشی اختیار کر لئی۔
مائکرورورس ہپوکریپس
مائکرورورس ہپوکریپس زریلے سپاں دے ٹبر دا اک سپ اے۔
میر ہزار خان کھوسو
وزیر اعظم پاکستان
الیکشن کمیشن نے میر ہزار خان کھوسو نو‏‏ں 24 مارچ نو‏‏ں پاکستان دے 18 واں وزیر اعظم منتخب کيتا الیکشن کمیشن نے حکومت تے حزب اختلاف دے چار ناواں وچو‏ں آپ دا انتخاب کيتا۔
ذا‏تی زندگی
میر ہزار خان دے تن بیٹے نيں شفاقت کھوسو، برکت کھوسو تے امجد کھوسو۔ آپ دے بیٹے امجد خان کھوسو نے پاکستان تحریک انصاف وچ شمولیت اختیار کرلئی ا‏‏ے۔
وفات
میر ہزار خان کھوسو کوئٹا دے نجی ہسپتال وچ 92 برس د‏‏ی عمر وچ 26 جون 2021ء نو‏‏ں انتقال کرگئے ،جنہاں نو‏ں بعد وچ کوئٹہ تو‏ں بذریعہ ایمبولینس درگاہ کٹبارشریف لیایا گیا ، درگاہ دے گدی نشین میاں محی الدین نے انہاں د‏‏ی نماز جنازہ پڑھائی ،انہاں نو‏ں انہاں دے آبائی قبرستان وچ سپرد خاک کر دتا گیا ۔ خاندانی ذرائع دے مطابق میر ہزار خان کھوسو گزشتہ اک ماہ تو‏ں شدید علیل سن تے کوئٹہ دے نجی ہسپتال وچ زیر علاج سن ۔میر ہزار خان نو‏‏ں گزشتہ روز دل دا دورہ پيا جس دے بعد اوہ کوئٹہ دے نجی ہسپتال وچ انتقال کرگئے۔
حوالے
گٹھ:پاکستان دے وزیر اعظم گٹھ:1929 دے جم گٹھ:۱۹۲۹ دے جم گٹھ:بلوچ شخصیتاں گٹھ:پاکستان دے قائم مقام وزرائے اعظم گٹھ:پاکستان دے وزرائے اعظم گٹھ:پاکستانی ماہر قانون گٹھ:پاکستانی منصفین
نجم سیٹھی
نجم سیٹھی اک پاکستانی اخبار لکھاری اے۔ اوہ ہفتہ وار فرائیڈے ٹائمز دا ایڈیٹر اے۔ اون ڈیلی ٹائمز دا وی ایڈیٹر ریا تے جیو ٹی وی اجکل دی سیاست بارے پروگرام کردا اے۔ نجم سیٹھی نوں 26 مارچ نوں دو مہینے لئی مارچ 2013 وچ پنجاب دے وزیراعلا لئی وی چنیا گیا اے۔
بارلے جوڑ
گٹھ:پنجابی لوک گٹھ:پنجابی مسلمان
ترنوپل اوبلاست
یوکرین چڑھدے یورپ دا اک دیس اے۔ چڑھدے تے اتلے چڑھدے پاسے ول روس، اتلے لیندے ول بیلارس، پولینڈ، سلویکیا تے ھنگری لیندے ول، رومانیہ، مالدووا لیندے دکھن ول تے کالا سمندر دکھن ول نیں۔ ایہ 603,628 مربع کلومیٹر تھاں تے پھیلیا ہویا اے تے اینج براعظم یورپ تے روس مگروں دوجا وڈا دیس اے۔ کیف یوکرین دا راجگڑھ اے۔ یوکرین انتظامی طور اتے 24 اوبلاستاں یعنی صوبےآں تے اک خودمختار جمہوریہ کریمیا چ ونڈیا ہویا اے تے دو شہراں کیف تے سیویستوپول نوں خاص حثیت دتی گئی اے ۔ ترنوپل اوبلاست یوکرین 24 اوبلاستاں یعنی صوبےآں چوں اک اوبلاست اے ۔ اس دا انتظامی مرکز ترنوپل شہر اے
پولتاوا
پولتاوا یوکرین دا اک شہر اے تے یوکرین دے پولتاوا اوبلاست دا صدرمقام اے ۔ اس دی آبادی اے ۔
پاکستان عوامی تحریک
پاکستان عوامی تحریک, پاکستان دی اک سیاسی پارٹی اے۔ ایدی نیو 1989 چ ڈاکٹر طاہرالقادری نے موچی پورہ لاہور دے جلسے چ رکھی۔
کول کاؤنٹی
کول امریکی صوبے اوکلاہوما دی اک کاؤنٹی اے۔
مائکرورورس لٹیفاسیاٹس
مائکرورورس لٹیفاسیاٹس زریلے سپاں دے ٹبر دا اک سپ اے۔
اماپا
اماپا برازیل دی اک ریاست اے اسدا راجگھر ماکاپا شہر اے ۔ ریاست دی کل آبادی 6،68،689 اے تے اسدا رقبہ 1،42،814 مربع کلومیٹر اے ۔
گٹھ:برازیل گٹھ:برازیل دا جغرافیہ
گٹھ:دکھنی امریکا گٹھ:دکھنی امریکہ
چک 192 ای بی
چک 192 ای بی ضلع وہاڑی دی تصیل وہاڑی دا اک پنڈ اے ۔ اس پنڈ دی زمیناں نوں پاکپتن نہر سسٹم دے اک حصے اپر پاکپتن نہر دا پانی لگدا اے  ۔اس نہری پربندھ نوں ایسٹرن بار ڈویژن دا ناں دتا گیا اے تے اس پنڈ دے نال ای بی (E.B=Eastern Bar Division) ایسے لئی لگدا اے ۔ 350px|thumbnail|تحصیل وہاڑی دے پنڈاں دا نقشہ
350px|thumbnail|ضلع وہاڑی دے پنڈاں دا نقشہ
تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ ضلع وہاڑی چ تصیل وہاڑی چ وس رہیا اے ۔
ساحل (افریقا)
ساحل افریقہ وچ اک موسمی جغرافیائی تھاں اے۔ ایہ دنیا دی سب توں وڈی روہی صحرا دے دکھن وچ تے سوڈانی سوانا دے اتے کرکے اے۔ ایہ لیندے ولوں سینیگال تے ماریطانیہ توں لے کے چڑھدے ول سوڈان تک اک پٹی دی مورت وچ پھیلیا ہویا اے۔
بورنیو بلی شارک
بورنیو بلی شارک شارکاں دے اک ٹبر بلی شارک دی اک ونڈ اے۔
گٹھ:شارک
مالک بن دینار
thumb|left|200px|مالک دینار مسجد rا منظر۔ مالک بن دینار پہلے تابعی سن جو کیرالا وچ اسلام دی تبلیغ دے لئی آئے۔ ائمہ طریقت وچوں بزرگ، امام طریقت، نقیب اہل محبت، جن و انس دی زینت مالک بن دینار نیں ۔ آپ    حسن بصری دے مصاحب و مرید سن۔ طریقت وچ آپ    دا وڈا مقام اے۔ آپ    دیاں کرامتاں تے ریاضتاں مشہور نیں  ۔ آپ    دے والد دا ناں دینار سی جو غلام سن آپ    غلامی دی حالت وچ پیدا ہوئے سن۔ آپ    دی توبہ دا واقعہ ایہ اے کہ اک رات آپ    اک جماعت دے نال محفل و رقص و سرود وچ سن جدوں تمام لوک سو گئے تے اس طبورہ توں جسنوں   بجایا جا رہیا سی آواز آئی ”اے مالک کیہ گل اے توبہ وچ دیر کیوں؟“ آپ    نے اپنے تمام دوست احباب نوں   چھڈ کے تے حسن بصری دی خدمت وچ حاضر ہوکے سچی توبہ کیتی تے اپنا حال درست کر کے ثابت قدم رہے۔ اس دے بعد آپ    دی شان اس قدر بلند ہوئی کہ اک مرتبہ جدوں آپ    کشتی وچ سفر کر رہے سن، اک تاجر دا موتی کشتی وچ گم ہو گیا باوجود ایہ کہ تہانوں   علم تک نہ سی لیکن تاجر نے آپ    اُتے سرقہ دی تہمت لگائی، آپ    نے آسمان ول منہ اٹھایا، اسی لمحہ دریا دیاں تمام مچھلیاں منہ وچ موتی دبائے سطح آب اُتے ابھر آئیاں آپ    نے انہاں وچوں اک موتی لے کے اس تاجر نوں   دے دتا تے خود دریا وچ اتر گئے تے پانی اُتوں گزر کے کنارے اُتے پہنچ گئے۔
ابو یحییٰ مالک بن دینار (قدس سرۂ العزیز)
تعارف
آپ   دا ناں مالک تے کنیت ابو یحییٰ سی۔ آپ   حسن بصری دے ہمعصر سن۔ آپ   دے والد اک غلام سن تے آپ    دی ولادت وی غلامی دی حالت وچ ہوئی۔ آپ   اگرچہ غلام زادہ سن لیکن سن دوناں جہاں توں نیں  ۔
دینار دی وجہ تسمیہ
آپ   دے والد دا ناں دینار سی جدونکہ دوسری روایت ایہ اے کہ آپ    اک دن کشتی وچ سوار سن۔ جدوں کشتی وسط وچ پہنچی، ملاحاں نے آپ    توں کرایہ طلب کیتا، آپ    نے کہیا میرے کول کچھ نئيں اے۔ اس اُتے انھاں نے تہانوں   مارنا شروع کر دتا جس توں آپ    بے ہوش ہو گئے۔ جدوں ہوش وچ آئے تو انہاں نے فیر کرایہ طلب کیتا، آپ    نے کہیا میرے کول نئيں اے۔ انہاں نے کہیا لت پکڑ کے دریا وچ ڈال داں گے۔
توبہ دا واقعہ
اک رات آپ   اک جماعت دے نال محفل رقص و سرود وچ سن جدوں تمام لوک سو گئے تو اس طنبورہ توں جسنوں   بجایا جا رہیا سی آواز آئی
خود غرضی تے اخلاص وچ فرق
آپ   نهایت خوب صورت تے دولت مند سن تے دمشق وچ سکونت پزیر سن تے حضرت معاویہ بن ابو سفیان دی تیار کردہ مسجد وچ اعتکاف کیتا کر دے سن۔ اک مرتبہ تہانوں خیال آیا کہ کوئی صورت ایسی پیدا ہو جائے کہ مجھ نوں   اس مسجد دا متولی بنا دتا جائے۔ چنانچہ آپ    نے اعتکاف تے نمازاں اس کثرت توں پڑھیاں کہ ہر شخص تہانوں  ہمہ وقت نماز وچ مشغول دیکھتا، لیکن کسے نے وی آپ    ول توجہ نئيں دی۔ فیر اک سال بعد جدوں آپ    مسجد توں برآمد ہوئے تو ندائے عینی آئی کہ اے مالک! تیناں  ہن توبہ کرنی چاہیے۔ چنانچہ تہانوں اپنی اک سال تک اپنی خود غرضانہ عبادت اُتے شدید رنج و شرمندگی ہوئی تے آپ    نے اپنے قلب نوں   ریا توں خالی کر دے خلوص نیت توں اک شب عبادت دی تو صبح دے وقت دیکھیا کہ مسجد دے دروازے اُتے اک مجمع اے جو آپس وچ کہے رہیا نیں   کہ مسجد دا انتظام ٹھیک نئيں اے لہذا اسی شخص نوں   مسجد دا متولی بنا دتا جائے تے تمام انتظامی امور اس دے سپرد کرد ئے جائاں۔ اس دے بعد متفق ہو کر پورا مجمع آپ    دے کول پہنچا تے جدوں آپ    نماز توں فارغ ہو چکے سن تو آپ    توں عرض کیتا کہ اساں   باہمی متفقہ فیصلے توں تہانوں  مسجد دا متولی بنانا چاہتے نیں  ۔ آپ    نے اللہ تعالی توں عرض کیتا کہ اے اللہ! وچ اک سال تک ریاکارانہ عبادت وچ اس لئی مشغول رہیا کہ میناں  مسجد دی تولیت حاصل ہو جائے مگر ایسا نہ ہویا، ہن جدوں وچ صدق دل توں تیری عبادت وچ مشغول ہویا تو تیرے حکم توں تمام لوک میناں   متولی بنانے آ پہنچے تے میرے اُتے ایہ بار ڈالنا چاہتے نیں  ، لیکن وچ تیری عظمت دی قسم کھاندا ہوں کہ نہ تو ہن وچ تولیت قبول کراں گا نہ مسجد توں باہر نکلاں گا۔ ایہ کہے کر فیر عبادت وچ مشغول ہو گئے۔