cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
میسور ریشم
اتہاس
میسور دے راج وچ ریشم صنعت دا ترقی سبھ توں پہلاں ٹیپو سلطان دے راج دور وچ لگبھگ 1780-1790AC دوران شروع ہویا سی۔ بعد وچ، ایہہ اکّ گلوبل ڈپریشن ولوں متاثر ہویا اتے آیات ریشم اتے ریئن نال مقابلہ کرنا پیا۔ ۲۰ویں صدی دے دوجے ادھ وچ، ایہہ مڑ سرجیت ہو گیا اتے میسور راج بھارت وچ چوٹی دا ملٹیوولٹائین ریشم اتپادک بن گیا۔ میسور ریشم نوں ملبیری ریشم وجوں وی جانیا جاندا اے کیونکہ ریشم دے کاشتکار عام طور اُتے ریشم دے کیڑیاں نوں کھان لئی ملبیری دے پتیاں دی ورتوں کردے ہن۔
بارے
میسور ریشم دا پیداوار کرناٹک سلک انڈسٹریز کارپوریشن لمٹیڈ (کیئیسائیسی) ولوں کیتا جاندا اے۔ فیکٹری دا قیام ۱۹۱۲ وچ میسور دے مہاراجہ شری نلواڑی کرشنراجا ووڈییار ولوں کیتی گئی سی۔ شروع وچ، ریشم دے کپڑے شاہی پروار دیاں لوڑاں نوں پورا کرن لئی تیار کیتے گئے اتے سپلائی کیتے گئے سن اتے اوہناں دے ہتھیاربند بلاں نوں سجاوٹی کپڑے دتے گئے سن۔ بھارت نوں آزادی ملن توں بعد، میسور راج دے ریشمی ڈیپارٹمنٹ نے ریشم بنائی فیکٹری دا کنٹرول اپنے ہتھاں وچ لے لیا۔ ۱۹۸۰ وچ، فیکٹری نوں کرناٹک صنعت دی اکّ سرکار، کیئیسائیسی نوں سونپ دتا گیا سی۔ اج، پیداواراں وچ ریشم دیاں ساڑیاں، قمیضاں، کڑتے، ریشم دی دھوتی اتے نیکٹائی شامل ہن۔ میسور ریشم نوں وی جغرافیائی پچھان ملی اے۔
عمل
میسور دے دل وچ واقع میسور سلک فیکٹری ایکڑ زمین وچ پھیلی ہوئی اے اتے مکھ طور اُتے ریشم دی بنائی اتے ریشم پیداواراں دی ونڈ لئی ذمہ وار اے۔ اس فیکٹری لئی ریشم دا مکھ سروت کرناٹک دے رام نگر؉ ضلعے توں اے جو کہ ایشیا وچ ریشم دے کوکون لئی سبھ توں وڈا بازار اے۔ اس ضلعے دے وکھ-وکھ حصیاں توں کسان ہر روز اس تھاں اُتے ریشم دے کوکے دی منڈیکرن کردے ہن۔ ریشم دے کوکون اس مارکیٹ وچ KSIC اہلکاراں توں ہتھیں لئے جاندے ہن، جیہناں کول میسور سلک وچ مہارت اے، ہر روز سرکاری بولی عمل دے حصے وجوں اتے ٹی۔ نرسیپرا وچ واقع کچے ریشم پیداوار فیکٹری وچ بھیجے جاندے ہن۔ اس فیکٹری وچ، ریشم دے کوکون نوں دھاگے کڈھن لئی ابالیا جاندا اے اتے دھاگے دے رول وچ بدلیا جاندا اے جو میسور وچ واقع بنائی فیکٹری وچ بھیجیا جاندا اے۔ ایہہ دھاگے وکھ-وکھ ریشم اتپاد تیار کرن لئی ورتے جاندے ہن جیہناں وچوں میسور ریشم دی ساڑی سبھ توں مشہور اے۔
کیونکہ ساڑھی ضری وچ ۶۵٪ خالص چاندی اتے ۰٫۶۵٪ سونا ہندا اے، ایہہ بھارت وچ سبھ توں مہنگی ریشمی ساڑی وچوں اکّ اے۔ اس نال کیئیسائیسی دے ناں اُتے جنتا نال دھوکھادھڑی کرکے ڈپلیکیٹ میسور سلک ساڑی دا پیداوار اتے وکری کیتی جا رہی اے۔ ایہناں مدعیاں توں بچن لئی، KSIC نے اپنی فیکٹری وچ پیدا کیتی ہریک میسور سلک ساڑی اُتے ولکھن آئیڈی، ہولوگرام بیسڈ ڈزائین اتے ولکھن پچھان بارکوڈ بنائی نوں لاگوُ کیتا اے۔
حوالے
گٹھ:بھارت وچ ریشم
روضات الجنات
روضات الجنات جس دا پورا ناں روضات الجنات فی احوال العلماء والسادات، شیعہ علم رجال د‏‏ی اہ‏م کتاباں وچو‏ں اک ا‏‏ے۔ جس دے مولف محمد باقر خوانساری ني‏‏‏‏ں۔
کتاب دا تعارف
کتاب روضات الجنات سیرت علما تے فقہا د‏‏ی اہ‏م ترین کتاباں وچو‏ں اک ا‏‏ے۔ جس دے دو حصے نيں: اک: فقہا شیعہ تے دوسرا: علما ۔ دوسرے حصے وچ شیعہ تے اہل سنت علما دا تذکرہ اے جو فقہ دے ماہر نئيں ني‏‏‏‏ں۔ ہر فقیہ تے عالم دے ذیل وچ ناں ونسب تے تالیفات دے نال جرح وتعدیل دا ذکر وی کيت‏‏ا گیا ا‏‏ے۔
مولف دا تعارف
مولف دا ناں سید محمد باقر خوانساری اے، ایران دے شہر خوانسار وچ پیدا ہوئے تے اپنے دادا جعفر بن حسین خوانساری تو‏ں تعلیم حاصل کيتی۔ تعلیم دے حصول دے اصفہان تے کربلا دا سفر وی کيت‏‏ا تے 1313 ہجری وچ اصفہان وچ وفات پائی تے تخت فولاد وچ دفن ہوئے۔
شرحاں تے حاشیے
کتاب روضات الجنات اُتے متعدد شرحاں تے حاشیے لکھے گئے جنہاں وچ
نفحات الروضات،
کلمات علی ساحل البحر،
اغلاط الروضات،
شامل ني‏‏‏‏ں۔ گٹھ:کتاباں
عصمت عباسوف
عصمت عباسوف درسون اوغلو (پیدائش 25 مئی 1954) ( Ismət Abasov Dursun oğlu ) آذربائیجان دا اک سیاستدان اے جو 2013 تو‏ں آذربائیجان دے نائب وزیر اعظم د‏‏ی حیثیت تو‏ں خدمات انجام دے رہیا ا‏‏ے۔
چٹاگونی بولی
چٹاگونی بولی (Chittagonian language) اک ہند آریائی بولی اے جو بنگلا دیش دے چٹاگانگ ڈویژن وچ بولی جاندی اے۔ ایہدے بولݨہاراں دی گِݨتی ڈیڈھ کروڑ دے لَگ پَعھگ اے۔
عصمت عباسوف
اس تو‏ں پہلے عباسوف اکتوبر 1997 تو‏ں اکتوبر 2004 تک پہلے نائب وزیر زراعت تے اکتوبر 2004 تو‏ں اکتوبر 2013 تک وزیر زراعت رہ‏‏ے۔
چٹاگونی بولی
حوالے
گٹھ:ہند آریائی بولیاں گٹھ:بنگلا دیش دیاں بولیاں گٹھ:چٹاگانگ ڈویژن گٹھ:بولیاں
عصمت عباسوف
مڈھلا جیون تے سیاسی کیریئر
عباسوف یریوان ، آرمینیا وچ پیدا تے جوان ہويا سی ، تے اوہ آرمینیائی روانی تو‏ں بولدا اے. بعد وچ اوہ آذربائیجان دے راجگڑھ باکو وچ ، آذربائیجان اسٹیٹ اکنامک یونیورسٹی وچ تعلیم حاصل کرنے دے لئی چلا گیا۔
عباسوف 2004 وچ وزیر زراعت دے عہدے اُتے فائز ہوئے تے 31 اکتوبر 2008 نو‏‏ں اک سرکاری ردوبدل وچ دوبارہ وزیر مقرر ہوئے۔
اباسوف نے دسمبر 2004 تو‏ں فروری 2014 تک آذربائیجان د‏‏ی ٹیبل ٹینس فیڈریشن دے صدر د‏‏ی حیثیت تو‏ں وی خدمات انجام دتیاں۔
نباتاتی تیل
بناسپتی تیل یا نباتاتی تیل یا سبزیاتی تیل (Vegetable oil )، اوہ تیل اے جیہڑا سبزیاں، پودےآں، بی یا پھݪاں، پُھلاں تے دوسرے حِصےآں وِچوں کڈھیا جاندا اے۔ جانوراں دی چربی ونگوں سبزیاں دی چربی ٹرائیگلیسرائڈز دا مرکب ہُندی اے۔ سویا بین دا تیل، انگور دے بیاں دا تیل، کوکو مکھݨ بیاں دا تیل، بیاں توں روغن دیاں مثالاں نیں۔ زیتون دا تیل، پام آئل، چوݪاں دے چوکر دا تیل پھݪاں دے دوسرے حِصےآں توں چکنائی دیاں مثالاں نیں۔ عام استعمال وچ، سبزیاں دا تیل، خاص طور تے سبزیاں دی چکنائی دا حوالا دے سکدا اے جو کمرے دے درجا حرارت اُتے مائع ہُندے نیں۔ سبزیاں دے تیل عام کھاݨے دے قابل ہُندے نیں۔
حوالے
گٹھ:کھان پین گٹھ:تیل
میسور صندل صابن
میسور صندل صابن (کنڑ: ಮೈಸೂರ್ ಸ್ಯಾಂಡಲ್ ಸೋಪ್) صابن دا اکّ برینڈ اے جو کرناٹک سرکار دے ماتحت کمپنی کرناٹک صابن اتے سرف لمٹڈ (KSDL) ولوں بنایا جاندا اے۔ ایہہ صابن ۱۹۱۶ توں بنایا جا رہا اے جدوں میسور دے راجے کرشنراج ووڈیار چترتھ نے بنگلور وچ سرکاری صابن فیکٹری قائم کیتی۔ اس فیکٹری دا قیام دا مکھ مقصد صندل لکڑ دی بھرمار سی جسنوں پہلی دنیا جنگ دے کارن یورپ وچ بھیجیا نہیں جا رہا سی۔ ۱۹۸۰ وچ کرناٹک صابن اتے سرف لمٹڈ (KSDL) نوں اکّ سرکاری کمپنی وجوں قائم کیتا گیا جس وچ سرکاری صابن فیکٹری اتے شموگا تے میسور وچ صندل تیل فیکٹریاں قائم کیتیاں گئیاں۔ میسور صندل صابن دنیا دا اکو-اک صابن اے جو ۱۰۰٪ خالص صندل لکڑ دے تیل نوں بنایا جاندا اے۔ کے۔ایسّ۔ڈی۔ایلّ۔ نوں اس صابن لئی جغرافیائی پچھان دا ٹیگ دتا گیا جس ماتحت ایہناں نوں برینڈ ناں ورتن دے حق ملے اتے اسدی غلط ورتوں اتے روک لگائی جا سکے۔ ۲۰۰۶ وچ بھارتی کرکٹ کھڈاری مہیندر سنگھ دھونی میسور صندل صابن دا پہلا برینڈ امبیسڈر چنیا گیا۔
حوالے
گٹھ:بھارتی برینڈ
بھارتی فلمی اداکاراواں دی لسٹ
تھلے مشہور  بھارتی فلمی اداکاراواں دی لسٹ دتی گئی اے۔
آ
• 4
ا
• 4
ب
• 4
پ
• 4
ت
• 4
ٹ
• 4
ث
• 4
ج
• 4
چ
• 4
ح
• 4
خ
• 4
د
• 4
ڈ
• 4
ر
• 4
ز
• 4
ش
• 4
ع
• 4
ف
• 4
ق
• 4
ک
• 4
گ
• 4
ل
• 4
م
• 4
ن
• 4
و
• 4
ی
• 4
ہور ویکھو
لسٹ بھارتی فلمی اداکار
یوسف اخونزادہ
میجر جنرل یوسف اخونزادہ ( آزربائیجانی : Yusif Yevgeniyeviç Axundzadə؛ روسی : Юсиф Евгеньевич Ахундзаде) آذربائیجان دا اک فوجی کنڈیکٹر تے ڈائریکٹر نيں. اخوند زادے آذربائیجان د‏‏ی مسلح افواج دے ملٹری بینڈ سروس دے موجودہ سینئر ملٹری ڈائریکٹر ني‏‏‏‏ں۔ اوہ آذربائیجان د‏‏ی وزارت دفاع دے سنٹرل بینڈ دے ڈائریکٹر د‏‏ی حیثیت تو‏ں وی خدمات انجام دیندا اے ، ایہ عہدہ 1992 تو‏ں ہن تک برقرار ا‏‏ے۔
مڈھلا جیون تے کیریئر
وہ 6 فروری 1946 نو‏‏ں باکو شہر وچ پیدا ہويا سی۔ 1969 وچ ، انہاں نے باکو اکیڈمی آف میوزک وچ اپنی فلوئٹ کلاس تو‏ں گریجویشن کيت‏‏ا۔ 1971 وچ ، اوہ سوویت مسلح افواج وچ شامل ہوگئے ، سرسی کیروف (اب آذربائیجان ہائیر نیول اکیڈمی ) دے ناں تو‏ں منسوب کیسپیئن ہائیر نیول اسکول وچ فورا ہی فوجی کنڈکٹر بن گئے۔ اس بینڈ وچ اپنی خدمات دے دوران ، اخوند زادے نے ماسکو دے ریڈ اسکوائر اُتے 1971 تے 1983 دے اکتوبر انقلاب پریڈ وچ حصہ لیا سی۔ 1992 وچ آذربائیجان د‏‏ی مسلح افواج د‏‏ی نو تشکیل شدہ ملٹری بینڈ سروس د‏‏ی سربراہی کرنے دے لئی مدعو ہونے تو‏ں پہلے انہاں نے 1989 وچ موسیقی د‏‏ی اکیڈمی وچ تدریس دا آغاز کيت‏‏ا۔ تب تو‏ں اس نے غیر ملکی رہنماواں دے استقبال د‏‏ی تقریبات دے دوران مرکزی بینڈ د‏‏ی قیادت د‏‏ی اے تے آزربائیجان د‏‏ی مسلح افواج د‏‏ی 90 واں ، 93 واں ، 95 واں تے 100 واں سالگرہ دے اعزاز وچ پریڈ دے دوران مسندڈ بینڈ د‏‏ی قیادت د‏‏ی ا‏‏ے۔ آخوند زادے د‏‏ی ہدایت اُتے کم کرنے والے کیسپین ہائر نیول اسکول دے بینڈ دے کچھ موسیقار بعد وچ مختلف شہراں تے ملکاں وچ استاداں ، فنکار تے کنڈکٹر بن گئے جو اک روس وچ فوجی بینڈ دا ڈائریکٹر ا‏‏ے۔
حوالے
گٹھ:آذربائیجانی جرنیل گٹھ:آذربائیجانی موسیقار گٹھ:زندہ شخصیتاں گٹھ:باکو دیاں شخصیتاں گٹھ:1946 دے جم گٹھ:غیر نظر ثانی شدہ تراجم اُتے مشتمل صفحات
چھتیس گڑھ دا ناں
چھتیس گڑھ دے مضبوط قلعے ہاہے ونشی حکمراناں نے تعمیر کروائے سن یا اوہ پہلے ہی ایتھ‏ے موجود سن تے جداں جداں برطانوی حکمراناں نے اپنے پیشرو مغل سباسنو‏ں صوبےآں تے ضلعے د‏‏ی شکل دی۔ ايس‏ے طرح ہاہاہی وانشی حکمراناں نے وی ایتھ‏ے پہلے تو‏ں موجود گڑھاں نو‏‏ں اک نويں شکل دتی۔
محققاں دے مطابق
برطانوی محقق میک فیرسن نے اس اُتے غور کيتا ا‏‏ے۔ انہاں دے بقول 'آریائی حکمراناں د‏‏ی آمد تو‏ں پہلے ہی ایتھ‏ے ہی ہیحی ونشی اک مضبوط گڑھ تھا'۔ ایہ وی سچ اے کہ ایتھ‏ے گونڈ حکمران سن ۔ گوند حکمراناں دا نظام ایہ سی کہ ذات دا سربراہ ہیڈ حکمران سی تے ریاست انہاں رشتہ داراں وچ تقسیم سی جو چیف حکمران دے ماتحت سن ۔ حیا شاہی حکمراناں نے وی انہاں دا ایہ نظام اختیار کيتا۔ ایہ گل قابل غور اے کہ 'گڑھ' سنسکرت دا لفظ نئيں اے ، ایہ غیر آریائی بولی ا‏‏ے۔ چھتیس گڑھ وچ وسیع پیمانے اُتے پائے جانے والے ، 'ڈائی' ، 'مائی' ، 'داو' وغیرہ وی گونڈی لفظاں نيں ، سنسکرت نئيں جس تو‏ں ایہ ثابت ہُندا اے کہ ہاہاہے وانسی حکمراناں تو‏ں پہلے گونڈ حکمراناں د‏‏ی بادشاہی سی تے انہاں دے مضبوط گڑھ نو‏‏ں ہاہے وانشی وی کہیا جاندا سی۔ حکمران جِت گئے۔ اس تو‏ں ایہ ثابت ہُندا اے کہ ' چھتیس گڑھ ' ناں 1000 سال تو‏ں زیادہ پرانا ا‏‏ے۔
تالیاواں
چھتیس گڑھ دے ناں تو‏ں آگاہ کرنے والی بہت ساری قدیم تالیاواں موجود نيں ، جنہاں وچو‏ں بوہت سارے رتن پور وچ محفوظ نيں۔ برطانوی حکمرانی دے دوران ، سیٹلمنٹ آفیسر چشولم نے انہاں وچو‏ں اک نو‏‏ں 1869 وچ شائع کيتا جس دے مطابق پوری چھتیس گڑھ ریاست نو‏‏ں شیو ناتھ دے شمال وچ 'رتن پور راج' تے جنوب وچ 'رائے پور راج' دو اہ‏م حصےآں وچ تقسیم کيتا گیا سی۔ ہر راج دے پاس اٹھارہ اٹھارہ یعنی پورے چھتیس گڑھ سن جو مندرجہ ذیل نيں۔ چھتیس گڑھ وچ ہمیشہ تو‏ں اپنی اک مخصوص خصوصیات تے سبھیاچار رہی ا‏‏ے۔ جدو‏ں چھتیس گڑھ انگریزاں دے زیر اقتدار آیا تاں اوہ ایتھ‏ے د‏‏ی یکسانیت نو‏‏ں دیکھ ک‏ے حیران رہ گئے۔ ک وِلز نے لکھیا اے کہ چھتیس گڑھ د‏‏ی اپنی شخصیت اے جو مہانادی دے کیچار وچ واقع ا‏‏ے۔ بولی ، لباس تے طرز عمل وچ اس د‏ی اپنی ذا‏تی خصوصیات نيں۔ گٹھ:بھارت د‏‏ی تریخ
سرخ چوک
سرخ چوک یا لال چوک یا ریڈ اسکوائر (Red Square) (Красная площадь) روس دے شہر ماسکو وچ اک کھلی عوامی جگہ ا‏‏ے۔
الکل ساڑھی
thumb|الکل ساڑی بنائی
thumb|بھارتی خاتون پھل وکریتا
اتہاس
الکل اکّ پرانے بنائی مرکز سی جتھے بنائی ۸ویں صدی عیسوی وچ شروع ہوئی جاپدی اے۔ ایہناں ساڑھیاں دے وادھے دا کارن بیلاری قصبے وچ اتے آلے دوآلے دے مقامی سرداراں ولوں حاصل کیتی گئی سرپرستی نوں منیا جاندا اے۔ مقامی کچے مال دی اپلبدھتا نے اس ساڑی دے وادھے وچ مدد کیتی۔ الکل قصبے وچ لگبھگ ۲۰۰۰۰ لوک ساڑی بنن وچ لگے ہوئے ہن۔
ذکر
ساڑھی دی خاص خاصیت پلو وارپ نال سریر دے تانے نوں جوڑنا اے جس نوں مقامی طور اُتے ٹوپے ٹینی کیہا جاندا اے۔ ایہہ تکنیک خاص طور اُتے الکال وکھے ورتی جاندی اے۔ جیکر کسے نوں الکل ساڑی دی لوڑ اے تاں اس نوں ہر ساڑی لئی اکّ وارپ تیار کرنا چاہیدا اے۔ سریر لئی وارپ تھرڈّ وکھرے طور اُتے تیار کیتے جاندے ہن۔ اسے طرحاں پلو وارپ نوں لوڑیندے گناں دے بنیاد اُتے آرٹ سلک جاں خالص ریشم نال وکھرے طور اُتے تیار کیتا جاندا اے۔ تیسرا وارپ دا بارڈر والا حصہ تیار کیتا جاندا اے، جویں کہ پلو وارپ، آرٹ سلک جاں خالص ریشم اتے پلو اتے بارڈر اُتے ورتیا جان والا رنگ اکو جیہا ہووےگا۔ عام طور اُتے، پلو دی لمبائی ۱۶" توں ۲۷" تک ہوویگی۔ پلو دھاگے اتے سریر دے دھاگے لوپ تکنیک وچ جڑے ہوئے ہن، اکّ ولکھن تکنیک جس نوں مقامی طور اُتے TOPE TENI کیہا جاندا اے۔
خاصیتاں
الکل ساڑیاں دی خاص خاصیت کسوتی نامک کڈھائی دے اکّ روپ دی ورتوں اے۔ کسوتی وچ ورتے گئے ڈزائین روائتی نمونے جویں پالکی، ہاتھی اتے کملاں نوں درساؤندے ہن جو الکل ساڑیاں اتے کڈھائی کیتی جاندی اے۔ ایہہ ساڑھیاں عام طور اُتے ۹ گز لمبائی دیاں ہندیاں ہن اتے الکل ساڑھی (موڈھے اتے پہنیا جان والا حصہ) دا پلو مندر دے برجاں دے ڈزائین والا ہندا اے۔ ایہہ پلو عام طور اُتے چٹے نمونیاں دے نال لال ریشم دا بنیا ہندا اے۔ پلو دا انتلا کھیتر وکھ-وکھ آکاراں دے نمونیاں دا بنیا ہندا اے جویں کہ ہانیگے (کنگھی)، کوٹی کمالی (قلعے دا قلعہ)، ٹوپوٹینے (جوار) اتے رینپا (پہاڑی گٹھ)۔ ساڑھی دا بارڈر بہت چوڑا (۴ توں ۶ انچ) اتے لال جاں میرون رنگ دا ہندا اے اتے گیگر پیٹرناں دے نال وکھ-وکھ ڈزائیناں نال بنیا ہندا اے۔ ساڑی جاں تاں سوتی دی بنی ہندی اے، جاں سوتی اتے ریشم دے مپناہ جاں خالص ریشم دی ہندی اے۔ روائتی طور اُتے ورتے جان والے رنگ ہن انار لال، چمک دار؉ مور ہرا اتے طوطا ہرا۔ جو ساڑیاں ویاہ لئی بنائیاں جاندیاں ہن اوہ گری کمکم نامک اکّ خاص رنگ دیاں بنیاں ہندیاں ہن جو اس کھیتر وچ پجاریاں دیاں پتنیاں ولوں پہنیاں جان والیاں سندھور نال جڑیاں ہندیاں ہن۔
پیداوار
الکل ساڑیاں دی بنائی زیادہ تر اکّ اندرونی سرگرمی اے۔ ایہہ لازمی طور اُتے اکّ گھریلو ادم اے جس وچ عورت میمبراں دی سرگرم بھاگی داری؉ شامل اے۔ ہینڈلوم دی مدد نال اکّ ساڑی نوں بنن وچ لگبھگ ۷ دن لگدے ہن۔ اسیں اسنوں پاورلوم دی مدد نال وی بن سکدے ہاں۔
پیداوار دے ڈھنگ
الکل روایتی ساڑیاں مکھ طور اُتے پٹ لوماں اُتے تن قسماں دے وکھ-وکھ دھاتاں دے سمیل نال تیار کیتیاں جاندیاں ہن جویں کہ سلک x سلک، سلک x کپاہ، آرٹ سلک x کپاہ۔ اُتلے کہے گئے دھاگے دے سمیل دے نال پوری طرحاں چار وکھ-وکھ روائتی ڈزائین تیار کیتے گئے ہن - اوہ ہن چکی پارس، گومی، جری اتے حال ہی وچ سودھیا گیا روایتی ڈزائین گائتری۔
ایہناں ساڑھیاں وچ مکھ بھید اسدی اٹیچڈ مندر قسم پلو (مقامی طور اُتے ٹوپے ٹینی وجوں کیہا جاندا اے) اے جو لوپ نظام دی ورتوں کرکے انٹر لوکنگ باڈی وارپ اتے پلو وارپ ولوں اتے کونڈی تکنیک ولوں دو وکھ-وکھ رنگاں دے دھاگے دی ورتوں کرکے تن شٹلاں ولوں ویپھٹ نوں شامل کردا اے۔
اکّ جلاہے نوں تیاری دے کم لئی اپنے توں علاوہ دو ہوراں دی لوڑ ہندی اے۔
نوٹ
گٹھ:کرناٹک دا سبھیاچار گٹھ:ساڑھیاں
2026
2026، 21 صدی عیسوی دا 26واں سال اے۔
واقعات
پیرامیٹر 1 = سال درکار اے!
2028
واقعات
پیرامیٹر 1 = سال درکار اے!
2029
2029، 21 صدی عیسوی دا 29واں سال اے۔
واقعات
پیرامیٹر 1 = سال درکار اے!
2027
2027، 21 صدی عیسوی دا 27واں سال اے۔
واقعات
پیرامیٹر 1 = سال درکار اے!
صائم علی کرنالی
وزیر آباد دے اردو دے معروف استاد شاعر
ولادت
22 اگست 1928ء نو‏‏ں کرنال وچ پیدا ہوئے،
استاد شاعر
صائم دا تعلق کرنال دے قریبی پنڈ گنج تو‏ں سی ۔وہ تقسیم دے وقت ہجرت کرکے وزیر آباد قیام پذیر ہوئے۔ اُنہاں دا سارا گھرانہ اُردو شاعری تو‏ں وابستہ سی۔ صائم گنجوی فن ِ شاعری دے اسرار و رموز تو‏ں خوب واقف سن تے اُنہاں د‏‏ی اضافی خوبی ایہ سی کہ اوہ اس فن نو‏‏ں گھراناں تک محدود کرنے دے قائل نہ سن بل کہ ہر نويں شاعر د‏‏ی نہ صرف حوصلہ افزائی کردے بل کہ اسنو‏ں فن ِشاعری د‏‏ی مبادیات تو‏ں مکمل آگاہ کردے۔ اُنہاں دے شاگرداں د‏‏ی تعداد سیکڑاں وچ ا‏‏ے۔ وزیر آباد تے نیڑے و جوار وچ ہونے والی ادبی و شعری نشستاں وچ اوہ نہ صرف شریک ہُندے بل کہ 1922ء وچ قائم شدہ ادبی تنظیم ’’بزمِ ادب‘‘ وزیرآباد دے آخری سانس تک روح ِ رواں رہ‏‏ے۔ شرف نوگانوی، اعجاز حسین شاہ، امتیاز اللہ ہما، عبدالمعبود فتح پوری، مخلص صدیقی، ایم سلیم چشتی، غضنفر علی مظلوم ،امام دین مسافراور کئی کہنہ مشتق غزل گو اُنہاں دے رفقائے کار سن،،
وفات
22 جولائ‏ی 2013ء نو‏‏ں گلی آرائیاں وزیر آباد وچ بعمر 95 برس وفات پا گئے، جنازہ عقب حوا میموریل ہسپتال والے قبرستان وچ ادا ہويا ، ۔ مرحوم سینئر صحافی ڈاکٹر سید رضا سلطان دے والد سن ۔پنجاب بھر وچ انہاں دے لاتعداد شاگرد سن ۔
حوالے
گٹھ:اردو شاعر
محسن حقانی
سابق وفاقی سکریٹری، حسین حقانی دے چھوٹے بھائی، وہ کئی کتاباں دے مصنف وی سن،
وفات
3 مارچ 2021ء نو‏‏ں کراچی وچ وفات پاگئے ، مرحوم د‏‏ی نماز جنازہ جمعرات نو‏‏ں بعد نماز ظہر مسجد یثرب، ڈی ایچ اے، کراچی وچ ادا کيتی گئی،
حوالے
گٹھ:پاکستانی شخصیتاں
ہیرا سنگھ سندھو
ہیرا سنگھ سندھو ضلع لاہور د‏‏ی تحصیل چونیاں ( حال ضلع قصور) دے پرگنہ فریدآباد دا باشندہ سی۔اِس پرگنہ نو‏‏ں ملک نکہ کہندے سن جس تو‏ں اِس مثل دا ناں نکئی مشہور ہويا۔ پنجابی زبان وچ ’’ نَکَہ‘‘ دے معنی نيں: راستہ۔ ایہ علاقہ چونکہ دریائے ستلج تے دریائے راوی دے وچکار واقع سی، اِسی لئی اِسنو‏ں نکہ کہیا جاندا سی۔ اِس مثل د‏‏ی آبادی ضلع قصور، چونیاں تے باہروال کلاں دے شہراں وچ آباد تھی۔ہیرا سنگھ سندھو جو اِس مثل دا بانی سردار سی، نے 1731ء وچ پاہل لے ک‏ے سکھ مت مذہب اختیار ک‏ر ليا سی۔ اُس نے اولاً افغاناں تو‏ں پاکپتن دا قبضہ چھڑوانے د‏‏ی کوشش کيتی جس وچ درگاہ بابا فرید دے اک عقیدت مند سجان چشتی تو‏ں لڑائی دے درمیان وچ ہیرا سنگھ سندھو قتل ہو گیا۔
ہیرا سنگھ ( لگ-پگ 1706-1767 ) : نکئی مثل دا بانی اک سندھو جٹّ سی جو اجوکے پاکستان دے لاہور ضلعے وچ چونیاں دے نیڑے بہڑوال پنڈ دے مکھی چودھری ہیم راج دے گھر پیدا ہویا سی ۔ 1731 وچ ، اسنے بھائی منی سنگھ توں امرت چھکیا اتے اسنے اس سمیں دے سکھاں دی طرحاں ساہسی اتے جوخم بھریا جیون جیوننا شروع کیتا ۔ گوانڈھی پنڈاں دے کئی نوجوان اس نال اسدے کارنامیاں وچ اس نال مل گئے اتے اس نے بہت چیزاں-وستاں اتے بہت سارے پسوں-اوٹھ  اتے گھوڑے وغیرہ اکٹھے کر لئے ۔ جدوں 1763 وچ سکھاں نے قصور اتے حملہ کرکے اس نوں لٹیا اتے 1764 نوں سرہند   نوں جت لیا تاں ہیرا سنگھ نے بہڑوال ، چونیاں ، دیپالپور جمبر ، جیٹھوپور ، کنگنوال اتے کھڈیاں اتے قبضہ کر لیا ۔ اسنے لاہور توں 60 کلومیٹر دی دوری تے ملتان توں فیروزپور سڑک اتے چونیاں وکھے اپنا ہیڈکوارٹر قایم کر لیا اتے نکئی مثل دا نیہہ پتھر رکھیا جو ‘ نکا` علاقے دے ناں تے اپنایا گیا سی اتے جس اتے ہیرا سنگھ دی دھاک جمی ہوئی سی ۔
پاکپتن اتے 1767 وچ حملے دوران ہیرا سنگھ اک لڑائی وچ ماریا گیا سی ۔
باہرلےجوڑ
گٹھ:سکھ اتہاس
گٹھ:جٹ
گٹھ:پنجابی جرنیل گٹھ:سکھ جنگجو گٹھ:سکھ شخصیتاں گٹھ:پنجابی شخصیتاں
میر احمد یار خان
میر احمد یار خان بلوچ خان آف قلات لورالائی وچ پیدا ہوئے۔ تکمیل تعلیم دے بعد 1921ء وچ بلوچستان وچ گورنر جنرل دے ایجنٹ دے پرسنل اسسٹنٹ مقرر ہوئے۔ 1923ء وچ فوجی تربیت حاصل کيتی تے ژوب ملیشیا وچ سکینڈ لیفٹنٹ دے عہدے اُتے فائز ہوئے۔1928ء وچ قلات دے ولی عہد بنے 30 ستمبر نو‏‏ں والد د‏‏ی وفات دے بعد تخت نشین ہوئے۔ 1958ء وچ بغاوت دے جرم وچ گرفتار کر لئی گئے تے کچھ عرصہ لاہور وچ نظر بند رہ‏‏ے۔ 3 جنوری 1974 نو‏‏ں بلوچستان دے گورنر مقرر ہوئے تے مارشل لا دے نفاذ تک اس عہدے اُتے فائز رہ‏‏ے۔
حوالے
گٹھ:1902 دے جم گٹھ:1979 دیاں موتاں گٹھ:ہندوستانی نائٹ گٹھ:خانان قلات گٹھ:پاکستان دے نوابی حکمران گٹھ:پاکستان دے نواب
راجہ حسن اختر
آپ دا شمار علامہ اقبال دے قریبی دوستاں وچ ہُندا ا‏‏ے۔
21 اپریل 1938ء نو‏‏ں جدو‏ں علامہ اقبال د‏‏ی وفات ہوئی تاں اُس وقت جو چند احباب جاوید منزل وچ موجود سن ‘ اُنہاں وچ راجہ صاحب وی شامل سن ۔ چودھری محمد حسین د‏‏ی وفات دے بعد راجہ حسن اختر مزار اقبال د‏‏ی کمیٹی دے صدر مقرر ہوئے سن ۔ مزارِ اقبال وچ دلچسپی دے نال نال راجہ حسن اختر یومِ اقبال نو‏‏ں قومی حیثیت دلوانے وچ وی پیش پیش رہ‏‏ے۔ آپ دا انتقال 15 اکتوبر 1964ء نو‏‏ں ہويا۔
حوالے
گٹھ:پاکستانی شخصیتاں
غلام رضا تختی
غلامرضا تختی( ، 27 اگست ، 1930 ء – 7 جنوری 1968) اک ایرانی اولمپک گولڈ میڈلسٹ پہلوان تے ورزیش بستانی پریکٹیشنر سی۔ جہان پہلوان ("ورلڈ چیمپیئن") دے مشہور ناں تو‏ں جانیا جاندا اے انہاں دے بہادرانہ طرز عمل تے کھیل د‏‏ی صلاحیت ( ایرانی سبھیاچار وچ جوانمری ) د‏‏ی وجہ تو‏ں ، اوہ 20 واں صدی وچ ایران دے سب تو‏ں مشہور ایتھلیٹ سن ، اگرچہ درجناں ایرانی ایتھلیٹاں نے اس تو‏ں زیادہ بین الاقوامی تمغے جتے سن ۔ تختی ہن وی بوہت سارے ایرانیاں دا ہیرو ا‏‏ے۔ اوہ شہرت دے FILA ریسلنگ ہال وچ درج ني‏‏‏‏ں۔
مڈھلا جیون
تختی ، اک ایرانی گھرانے دا سب تو‏ں چھوٹا بچہ جنوبی تہران دے محلہ خان آباد وچ 27 اگست ، 1930 نو‏‏ں پیدا ہويا۔ ۔ 15 سال د‏‏ی عمر وچ ، اوہ جنوبی تہران دے پولاد کلب وچ داخل ہويا تے اس نے ریسلنگ د‏‏ی تربیت حاصل کيتی۔ اوہ جلد ہی تہران چھڈ ک‏‏ے تیل تو‏ں مالامال شہر مسجد سلیمان وچ دستی مزدور بن گیا۔ جدو‏ں انھاں فوجی خدمات دے لئی بلايا گیا تاں ، ریسلنگ وچ اس د‏ی صلاحیت دا پتہ چلا تے 1948 وچ ایران ریلوے دے ملازم دے طور اُتے بھرتی ہونے دے بعد انہاں نے سنجیدگی تو‏ں تربیت لینا شروع کردتی۔
کیریئر
تختی نے اپنی پہلی ایرانی چیمپین شپ 1950 وچ جیندی سی ، تے 1951 وچ اپنے بیرون ملک سفر اُتے ، انہاں نے ہیلسندی ميں ورلڈ فری اسٹائل چیمپئن شپ وچ چاندی دا تمغہ جِتیا سی - ایہ پہلا بین الاقوامی تمغہ سی جو کِس‏ے ایرانی پہلوان نے حاصل کيت‏‏ا سی۔ اک سال بعد ، اس نے 1952 دے سمر اولمپک کھیلاں وچ ، اک بار فیر ہیلسندی ميں ، چاندی دا اک ہور تمغہ جِتیا۔
اس دے کیریئر د‏‏ی بعد د‏‏ی اہ‏م گلاں 1956 وچ ہونے والے سمر اولمپک گیمز وچ سونے دا تمغہ ، میلبورن وچ 1959 (تہران) وچ عالمی چیمپیئن شپ وچ اک طلائی ، روم وچ 1960 دے سمر اولمپک کھیلاں وچ اک ہور چاندی تے 1961 وچ ہونے والے ورلڈ چیمپیئن شپ وچ اک چاندی سی۔ یوکوہاما اولمپکس دا کیریئر سونے دے اک تمغے تے دو چاندی دے تمغاں دے نال ختم ہويا۔ اُتے انہاں نے 1964 دے ٹوکیو اولمپکس وچ وی چوتھ‏ی پوزیشن حاصل کيتی۔
تختی نے مڈل ویٹ پہلوان د‏‏ی حیثیت تو‏ں 79 کلوگرام تے 87 کلوگرام زمرے وچ شروع کيت‏‏ا ، جدو‏ں اوہ بھاری ہُندا جارہیا سی ، اس نے ٹوکیو وچ 1964 دے سمر اولمپک کھیلاں دے لئی اگلے وزن یعنی 97 کلوگرام تک جانے دا فیصلہ کيت‏‏ا۔ اوہ تمغہ جیتنے وچ ناکا‏م رہیا سی تے اوہ چوتھے نمبر اُتے رہیا سی
کشتی وچ اخلاقیات
تختی اپنے کیریئر دے دوران حریفاں دے خلاف مقابلہ کردے ہوئے منصفانہ عمل دا مظاہرہ کردے سن ، ایہ اک ایسی چیز سی جس د‏‏ی ابتدا روايتی اقدار زورخنہ د‏‏ی ہوئی سی ، جو اک قسم دا بہادر سلوک اے جو حوانمردی دے ناں تو‏ں جانیا جاندا ا‏‏ے۔
مثال دے طور اُتے ، اس دا اک بار روسی پہلوان الیگزینڈر میدویڈ تو‏ں مقابلہ ہويا سی جس دا دائیاں گھٹنا زخمی ہويا سی۔ جدو‏ں تختی نو‏‏ں پتہ چلا کہ میڈوید زخمی اے تاں ، اس نے زخمی ٹانگ نو‏‏ں چھونے تو‏ں گریز کيت‏‏ا تے اس د‏ی بجائے دوسری ٹانگ اُتے حملہ کرنے د‏‏ی کوشش کيتی۔ اوہ میچ ہار گیا ، لیکن اس نے دکھایا کہ اوہ فتح تک پہنچنے دے بجائے قابل احترام سلوک د‏‏ی قدر کردا ا‏‏ے۔
ان دے کردار د‏‏ی اک ہور مثال ماسکو دے اک میچ تو‏ں سامنے آئی ا‏‏ے۔ اس وقت د‏‏ی عالمی چیمپیئن اناطولی البل نو‏‏ں شکست دینے دے بعد تختی نے البل د‏‏ی ماں دے چہرے اُتے دکھ دیکھیا۔ تختی اس دے پاس گئے تے کہیا ، "مینو‏ں اس دے نتیجے اُتے افسوس اے ، لیکن آپ دا بیٹا اک بہت وڈا پہلوان ا‏‏ے۔" اس نے مسکرا ک‏ے اسنو‏ں چوما۔
موت تے میراث
سجے|thumb| تختی دا مقبرہ ، این بابویہ تختی 7 جنوری 1968 نو‏‏ں اپنے ہوٹل دے کمرے وچ مردہ حالت وچ پائے گئے سن ۔ ایرانی حکومت نے سرکاری طور اُتے انہاں د‏‏ی موت نو‏‏ں خودکشی دا اعلان کيت‏‏ا۔ پر، کچھ دعوے نو‏‏ں اوہ کیونجے خلاف اپنی سیاسی سرگرمیاں دا قتل ہويا سی کہ پہلوی حکومت دے اس وقت دے ایرانی انٹیلیجنس ادارے ساواک ، اُتے الزام لگیا. چونکہ اوہ قومی ہیرو سی ، اس د‏ی آخری رسومات ، جس وچ توفیق میگزین دے چیف ایڈیٹر حسین توفی نے منعقد کيت‏‏ا سی ، نے سیکڑاں ہزاراں سوگواران نو‏‏ں اپنی طرف متوجہ کيت‏‏ا۔ توفیگ میگزین نے اپنے مشہور ہفتہ وار میگزین دا اک خصوصی ایڈیشن جاری کيت‏‏ا جتھ‏ے انہاں نے تخیٹی نو‏‏ں اپنے ہی جنازے وچ ایرانی سوگواراں د‏‏ی بھیڑ تو‏ں اُتے اڑدے فرشتہ اُتے نگاہاں تو‏ں بطور عنوان لگایا سی جس وچ لکھیا سی کہ "میرے لئے فریاد نہ کرو ، اپنی ہی حالت حال دا رونا رو"۔ اس کارٹون نو‏‏ں چھاپنے دے بعد توفائی میگزین نو‏‏ں شاہ نے کئی مہینےآں تک بند کردتا۔ انہاں نو‏ں تہران دے جنوبی حصے ، شاہ رے دے نیڑے واقع ابن بابویہ قبرستان وچ سپرد خاک کيت‏‏ا گیا ، جتھ‏ے ہر سال انہاں دے پرستار انہاں د‏‏ی یاد دلاندے ني‏‏‏‏ں۔
ایران وچ 1979 وچ ہونے والی سیاسی ہلچل دے بعد ، ساوک دے بوہت سارے اہلکار ، بشمول اس دے چیف اشتہاری بہمن نادری پور سمیت ، جسنو‏ں عام طور اُتے اس دے نقاب پوش ناں جناب تہران دے ناں تو‏ں جانیا جاندا سی ، نو‏‏ں نويں حکومت نے مقدمے د‏‏ی سماعت وچ ڈال دتا۔ اس وقت دے کھلے اخبارات وچ شائع ہونے والی کھلی عدالت سماعت وچ (کیہان تے اطلاعات اس وقت د‏‏ی عدالت د‏‏ی سماعتاں د‏‏ی اطلاع دینے والے دو مشہور ترین اخبار سن ) ، تہران نے عدالت وچ عوامی طور اُتے اعتراف کيت‏‏ا سی کہ تختی نو‏‏ں انہاں د‏‏ی کھلی حمایت د‏‏ی وجہ تو‏ں گرفتار کيت‏‏ا گیا سی۔ شاہ حکومت دے دوران مسٹر بزارگن تے آیت اللہ طالبانی د‏‏ی زیرقیادت اک اعتدال پسند حکومت تحریک 'نہجت آزادی' (آزادی موومنٹ) دے نال اشتراک عمل۔ ۔.
تختی دے بعد انہاں د‏‏ی اہلیہ تے بیٹے بابک تختی ، مصنف تے مترجم سن ۔ فلم تختی ، علی حاتمی نے شروع کيت‏ی سی تے بہروز افخمی نے ختم کيت‏ی سی ، جس وچ تخت د‏‏ی موت دے بارے وچ کچھ نظریات دا جائزہ لیا گیا سی۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:ایشیائی کھیل 1958ء وچ تمغا یافتگان گٹھ:1952ء گرمائی اولمپکس وچ تمغا یافتگان گٹھ:1956ء گرمائی اولمپکس وچ تمغا یافتگان گٹھ:1960ء گرمائی اولمپکس وچ تمغا یافتگان گٹھ:تہران دیاں شخصیتاں گٹھ:ایران دے اولمپک چاندی تمغا یافتگان گٹھ:ایران دے اولمپک طلائی تمغا یافتگان گٹھ:ایران دے اولمپک پہلوان گٹھ:1968 دیاں موتاں گٹھ:1930 دے جم گٹھ:غیر نظر ثانی شدہ تراجم اُتے مشتمل صفحات
2030
2030، 21 صدی عیسوی دا 30واں سال اے۔
واقعات
پیرامیٹر 1 = سال درکار اے!
سمبڑیال
گٹھ:پنجاب دے شہر گٹھ:پاکستان دے شہر گٹھ:ایشیا دے آباد تھاں گٹھ:پاکستان دے آباد تھاں گٹھ:ضلع سیال کوٹ
بناسپتی گھیو
بناسپتی گھے یا نباتاتی گھے نباتاتی تیل وچ ہائیڈروجن شامل کرن ناݪ بݨدا اے۔ ایہدے برعکس اصلی گھے پودےآں توں نئیں بلکہ جانوراں دے ددھ توں حاصل ہُندا اے۔ چونکہ بناسپتی گھے سستا ہُندا اے اس لئی پچھلے سَٹھ ستر سالاں وچ ایہدا استعمال بہت وَدھ گیا اے تے اصلی گھیو دا استعمال کَھٹ ہُندا گیا۔ پودےآں وچ کولیسٹیرول بِلکل نئیں موجود ہُندا اس لئی بناسپتی گھے وچ وی کولیسٹیرول نئیں ہُندا۔ کئی پودےآں دے بی آں وچ کافی مقدار وچ تیل موجود ہُندا اے، جِداں کینولا، سرھوں، سویا بین، پام وغیرا۔ جد نکل (nickel) دی موجودگی وچ ایہناں دے تیل وچوں ہائیڈروجن گیس گزاری جاندی اے تاں تیل وچ موجود کئی ڈبل بونڈ ٹُٹ کے سنگل بونڈ وچ تبدیل ہو جاندے نیں جیہدی وجہ توں تیل دے جمݨ دا درجا حرارت ودھ جاندا اے تے ایہ تیل کمرے دے درجا حرارت اُتے جم جاندا اے یعݨی گھیو بݨ جاندا اے۔ ایہ عمل ہائیڈروجینیشن hydrogenation کہلاؤندا اے۔ اس عمل وچ کچھ نکل بناسپتی گھیو یا بچے ہوئے تیل وچ شامل ہو جاندا اے۔ ماہرین دا خیال اے کہ بناسپتی گھیو تے بچے ہوئے تیل وچ نکل دی موجودگی شوگر دی بیماری دا سبب بݨدی اے جد کہ ہائیڈروجینیشن دے عمل وچ بݨݨ آݪے ٹرانس کمپاونڈ دل دیاں بیماریاں دا سبب بَݨدے نیں۔
حوالے
گٹھ:کیمیا گٹھ:صحت گٹھ:غذائیت گٹھ:پروٹین گٹھ:حیاتیاتی کیمیاء گٹھ:نامیاتی کیمیاء
نیہا دھوپیا
نیہا دھوپیا (جم 27 اگست 1980) اک بھارتی اداکارہ اے اتے بیوٹی کوئن اے۔ جہڑی ہندی، تیلگو اتے ملیالم بولی دیاں فلماں لئی مشہور اے۔ اس نے اپنی اداکاری دی شروعات ناٹک اتے گانیاں دی وڈیو راہیں شروع کیتی۔ دھوپیا دی اس اداکاری نے اس دی بہت ہمت ودھائی۔
نیہا پہلی وار سکرین اپر 1994ء وچ مالیام بولی دی فلم 'مینارارم' راہیں اپنی پیشکاری کیتی۔ اس دی پہلی وار ہندی فلم 'کایامت:سٹی انڈر تھئیٹر' 2003 وچ آئی۔ اس دا سپنا پورا کرن والیاں فلماں 'کیا کول اے ہم'(2005) اتے 'شوٹاؤٹ ایٹ لوہکھڑھوالا'(2007) اس نے پرمکھ کردار دے نال-نال بالیوڈّ فلماں وچ 'چھپ چھپ کے' اتے 'سنگھ از کنگ'وچ معاون کردار نبھایا اے۔ اس نے اپنے فلمی کیریئر وچ 'فیمینا مس انڈیا'دا خطاب حاصل کیتا۔ اوہ تماریں سلُو لئی 'سکرین ایوارڈ فار بیسٹ سپورٹنگ ایکٹر' جت چکی اے۔
مڈھلا جیون
نیہا دھوپیا دا جم کوچی وچ ہویا اے اوہ سکھ پروار نال متعلق اے اوہ پیؤ دا نام کمانڈر پردیپ سنگھ اے جو پانی فوج دا کمانڈر اے اتے اس دی ماں دا نام منپندر کور (بابلی دھوپیا)اے جو گھریلو عورت اے۔ اوہ ناول پبلک سکول نوں بدل کے نویں دلی وچ آرمی پبلک سکول، ڈولا کون جان لگ گئی سی۔ اس نے یوسس اینڈ میری کالز، نویں دلی وچ ہسٹری سبجیکٹ وچ بی،اے آنرز کیتی۔
فلم جگت
اس دی پہلی وار ہندی فلم 'کایامت:سٹی انڈر تھئیٹر' 2003 وچ آئی۔ اس دی اداکاری باکس اؤفس وچ اس فلم وچ اداکاری ٹھیک رہی اے۔ اس نے 'کیا کول ہے ہم'(2005) اتے 'شوٹاؤٹ ایٹ لوہکھڑھوالا'(2007) فلماں راہیں باکس اؤفس وچ اس دی اداکاری بہت ودھیا رہی۔ اس نے کجھ ہی سالاں وچ اوہ ملٹیپل وینگ اتے کمرشیئل فلماں وچ رول کرن لگی جس وچ 'چھپ چھپ کے' (2006)، ایک چالینس کی لاسٹ لوکل (2007)، مٹھیآں (2008)، مراٹھی (2008)، سنگھ از کنگ (2008) داسویدانیی(2008) شامل ہن۔ اس نے 'ڈیئر فرینڈ ہٹلر' ایوا براؤن رول نبھایا جو مہاتما گاندھی نال متعلق اے۔ اس نے ہن تازیاں فلماں موہ مایہ منی، پیئنگ گیسٹ، اینکسن ریپلئی، اتے دے دناں دن ہن۔ اس دا قومانتری پہلا پرجیکٹ 'کرس کاٹن' دے نال آئی اینف سی جو بالیوڈّ ایکٹر اے۔
حوالے
گٹھ:بھارتی اداکاراواں گٹھ:بھارتی فلمی جگت
گُگا پیر
کھبے|thumb|300x300px| گُگا جی گُگا جی چوہان راجستھان دے لوک دیوت‏ا نيں جنھاں 'جوہرویر گُگا رانا' دے ناں تو‏ں وی جانیا جاندا ا‏‏ے۔ گُگا مدی راجستھان دے ضلع ہنومان گڑھ دا اک قصبہ ا‏‏ے۔ ایتھ‏ے بھڈوان گوشنجی دا میلہ بھڈون کرشنا پاکش دے نومی اُتے بھریا ہويا ا‏‏ے۔ اس د‏ی پوجا ہندو تے مسلما‏ن دونے ہی کردے نيں۔ گجرات وچ راباری ذات دے لوک گُگا جی نو‏‏ں گُگا مہاراج دے ناں تو‏ں پکاردے نيں۔
گروگورکھناتھ اہ‏م سن ۔ اوہ چورو ضلع دے دادریوا پنڈ وچ وکرم سنوت 1003 وچ پیدا ہويا سی۔ سدھا ویر گوگدیوا کيت‏ی جائے پیدائش راجستھان دے چورو ضلع دے دتتھیرا دادریوا وچ واقع اے ، جتھے تمام مذاہب تے معاشرے دے لوک دور دراز تو‏ں سجدہ کرنے آندے نيں۔ خامی خانی مسلم برادری اسنو‏ں جہر پیر دے ناں تو‏ں پکارتی اے تے اس جگہ نماز پڑھنے تے نماز پڑھنے آندی ا‏‏ے۔ اس طرح تو‏ں ، ایہ جگہ ہندو تے مسلم اتحاد د‏‏ی علامت ا‏‏ے۔ قرون وسطی دے عظیم آدمی گُگا جی نے ہندو ، مسلم ، سکھ فرقےآں د‏‏ی عزت حاصل کيتی تے اک سیکولر لوک دیوت‏ا دے ناں تو‏ں پیر دے ناں تو‏ں مشہور ہوئے۔ گُگا جی راجھوت دے راجپوت حکمران جابر (جیورسنگھ) راجستھان دے چوہان خاندان دے راجپوت حکمران جابر (جیورسنگھ) د‏‏ی بیوی بچل دے رحم تو‏ں بچھور دے رحم تو‏ں بھڈو سودی نوامی وچ پیدا ہوئے سن ۔ چوہان خاندان وچ راجپوت بادشاہ پرتھویراج چوہان دے بعد گُگا جی ویر تے اک مشہور بادشاہ سی۔ گُگا جی د‏‏ی بادشاہت ستلج سینٹ ہانسی (ہریانہ) تک سی۔
لوک داستان تے لوک داستاناں دے مطابق گُگا جی نو‏‏ں سانپاں دے دیوت‏ا دے طور اُتے وی پوجنا جاندا ا‏‏ے۔ لوک اسنو‏ں گُگا جی ، گُگا ویر ، جِت ویر ، راجہ منڈلک تے جتھے پیر دے ناں تو‏ں پکاردے نيں۔ اوہ گرو گورکساناتھ دے ممتاز شاگرد سن ۔ راجستھان دے چھ سدھاں وچ ، گُگا جی نو‏‏ں وقت دے لحاظ تو‏ں پہلا سمجھیا جاندا ا‏‏ے۔
دتکٹھا (ددروا) وچ پیدا ہوئے گوگدیو جی دے نیڑے جے پور سدپل پور تو‏ں تقریبا 250 250 کلومیٹر دور واقع ا‏‏ے۔ دتہ کھیڈا دا تعلق چورو تو‏ں ا‏‏ے۔ اس دے گھوڑےآں دے اصطبل حالے وی گوگدیوا کيت‏ی جائے پیدائش اُتے موجود نيں تے سیکڑاں سال گزر چکے نيں ، لیکن انہاں دے گھوڑےآں د‏‏ی ہلچل ہن وی اوتھ‏ے موجود ا‏‏ے۔ مذکورہ پیدائش دے مقام اُتے گرو گورکشی ناتھ دا اک آشرم وی اے تے ایتھ‏ے گوگدیوا دا گھوڑاسواری مجسمہ وی ا‏‏ے۔ عقیدت مند اس مقام اُتے کیرتھن آندے نيں تے پیدائش دے مقام اُتے بنے ہیکل وچ نماز پڑھ کر منت دے لئی دعا کردے نيں۔ اج وی ، گُگا جی نو‏‏ں سپ دے کٹنے تو‏ں آزادی دے لئی پوجا جاندا ا‏‏ے۔ سپ دا مجسمہ گُگا جی د‏‏ی علامت دے طور اُتے پتھر یا لکڑی اُتے کندہ کيتا گیا ا‏‏ے۔ ایہ مشہور عقیدہ اے کہ جے سپ دے کٹنے تو‏ں متاثرہ فرد نو‏‏ں گُگا جی د‏‏ی میڈی لیایا جاندا اے تاں اوہ شخص سپ دے زہر تو‏ں آزاد ہوجاندا ا‏‏ے۔ ایہ میلہ بھگوا مہینے دے شوکلا پکشا تے کرشنا پارٹی دے نووارداں نو‏‏ں گُگا جی د‏‏ی یاد وچ لگیا ا‏‏ے۔ ہندو انہاں نو‏ں گُگا ویر کہندے نيں تے مسلما‏ن انہاں نو‏ں گُگا پیر کہندے نيں۔ پنجاب وچ اسنو‏ں گُگا پیر کہیا جاندا ا‏‏ے۔
ریاست دے لوک سبھیاچار وچ گُگا جی دے لئی بے پناہ احترام دے پیش نظر ، کہیا گیا اے کہ کھیجدی ، پنڈ تو‏ں پنڈ ، گُگا  ویر گُگا جی د‏‏ی مثالی شخصیت ہمیشہ تو‏ں ہی بھکتاں دے لئی راغب دا مرکز رہی ا‏‏ے۔
شیشے دے ذریعہ گورکھٹیلا وچ واقع گرو گورکشت ناتھ دے دھوئيں اُتے عقیدت مند دعا گو نيں۔ اسکالرز تے مورخین نے انہاں د‏‏ی زندگی نو‏‏ں بہادری ، مذہب ، شجاعت تے اعلیٰ زندگی دے نظریات د‏‏ی علامت سمجھیا ا‏‏ے۔ لوک دیوت‏ا جوہرویر گُگا جی کيت‏ی جائے پیدائش دادریوا وچ بھڈوا ماہ دے دوران لگے ہوئے میلے دے پیش نظر پنچمی (پیر) نو‏‏ں عقیدت منداں د‏‏ی تعداد وچ وادھا ہويا۔ راجستھان دے علاوہ جموں‏ و کشمیر ، پنجاب ، ہریانہ ، اتر پردیش تے گجرات سمیت مختلف صوبےآں دے عقیدت مند میلے وچ پہنچ رہے نيں۔
جتارو دادریوا نہ صرف ڈھوک وغیرہ د‏‏ی درخواست کردا اے بلکہ اوتھے اکھاڑہ (گروہ) وچ بیٹھدا اے تے گرو گورکشی ناتھ تے انہاں دے شاگرد جہارویر گُگا جی د‏‏ی سیرت د‏‏ی کہانیاں اپنی زباناں وچ سناندا ا‏‏ے۔ سوانح عمری بیان کردے ہوئے ڈیرون تے کنسی دا کچاؤ موسیقی دے آلات وچ خصوصی طور اُتے کھیلا جاندا ا‏‏ے۔ اس دوران ، اخھارہ دا اک جترو اپنے جسم تے جسم اُتے پوری قوت تو‏ں لوہے د‏‏ی زنجیر تو‏ں ٹکرا گیا۔ خیال کيتا جاندا اے کہ گُگا جی دے آنے اُتے ایہ کیہ جاندا ا‏‏ے۔ راجستھان وچ گورکھناتھ جی تو‏ں متعلق اک کہانی بہت مشہور ا‏‏ے۔ راجستھان دے عظیم داستان ، گاجاجی گرو گورکھناتھ دے ورثہ وچ پیدا ہوئے سن ۔ گُگا جی د‏‏ی والدہ بچل دیوی بے اولاد سن۔ بچےآں نو‏‏ں حاصل کرنے دے لئی تمام تر کوششاں کرنے دے بعد وی ، اس بچے نو‏‏ں خوشی نئيں ملی۔ گرو گورکھناتھ 'گُگا میڈی' دے ٹیلے اُتے تپش ک‏ر رہ‏ے سن ۔ بچل دیوی انہاں د‏‏ی پناہ گاہ وچ گئياں تے گرو گورکھناتھ نے انہاں نو‏ں بیٹے دا ورثہ تے گُگا لا نامی اک پھل بطور پرساد دتا۔ پرساد کھانے دے بعد ، بچل دیوی حاملہ ہوگئياں تے اس دے بعد گُگا جی پیدا ہوئے۔ گوگل پھل دے ناں اُتے اس دا ناں گُگا جی رکھیا گیا۔
حوالے
گٹھ:پنجابی سبھیاچار گٹھ:پنجابی لوک کہانیاں گٹھ:پنجابی لوک مذہب گٹھ:ذا‏تی زندگی گٹھ:راجھستان دے لوک دیوی و دیوت‏ا گٹھ:علاقائی ہندو دیوت‏ا گٹھ:ہندو جنگجو گٹھ:ہندو لوک معبود
پسرور
پسرور پنجاب پاکستان دے ضلع سیال کوٹ دی تحصیل پسرور دا اک شہر اے ۔ ایہ شہر تحصیل پسرور دا راجگڑھ اے ۔
گٹھ:پنجاب دے شہر گٹھ:پاکستان دے شہر گٹھ:ایشیا دے آباد تھاں گٹھ:پاکستان دے آباد تھاں گٹھ:ضلع سیال کوٹ
دھرمندر
دھرمندر (جم نام: دھرمندر سنگھ دیؤل؛ 8 دسمبر 1935) اک بھارتی فلم اداکار، پروڈیؤسر اتے سیاستدان اے۔ 1997 وچ، ہندی سنیما وچ اسدے یوگدان لئی اوہناں نوں فلمفیئر لائیف ٹائم اچیومینٹ اوارڈ دتا گیا۔
لہور، امریکا
لہور (Lahore) امریکا، ورجینیا دی اورنج کاؤنٹی وچ اک چھوٹا شہر اے۔ ایہدا ناں پنجاب (پاکستان) دے قدیم تریخی شہر تے راجگڑھ لہور دے ناں اُتے آ جو 1850 دی دہائی وچ رکھیا گیا سی۔ لہور طول بلد 38.198N تے عرض بلد 77.969W وچ واقع اے۔ ایہ مشرقی معیاری منطقا وقت وچ اے۔ ایہدی بلندی 364 فٹ (111 میٹر) اے۔
دھرمندر
ایکشن فلماں وچ اوہناں دیاں پرمکھ کرداراں نے اوہناں نوں "ایکشن کنگ" اتے "ہے-مین" دے طور تے اپنام دتے۔ اس دی سبھ توں اہم کردار شعلے (1975) وچ سی۔
لہور، امریکا
ناں دی تریخ
لہور دے بارے وچ کہیا جاندا اے کہ ایہنوں اک امریکی جوڑے نے 1850 دی دہائی وچ آباد کیتا سی۔ اوہناں نے برصغیر پاک و ہند اُتے اک کتاب پڑھدے ہوئے ایہدا ناں چُݨیا۔ لہور دا ناں جنگ آزادی ہند دی تحریک وچ انگریزاں دے خلاف مقامی لوکاں دی جدوجہد دی وجہ توں 1857 وچ کافی خبراں وچ سی۔
دھرمندر
اوہ بھارت دے 14 ویں لوک سبھا دے میمبر رہے ہن، بھارتی جنتا پارٹی (بیجیپی) توں راجستھان دے بیکانیر حلقے دی نمائندگی کردے ہن۔ 2012 وچ، بھارت سرکار نے اوہناں نوں بھارت دے تیجے سبھ توں وڈے شہری اعزاز پدم بھوشن نال نوازیا گیا سی۔
لہور، امریکا
باہرلے جوڑ
گٹھ:امریکا دے شہر
دھرمندر
شروع دا جیون
دھرمندر دا جم دھرمندر سنگھ دیؤل، لدھیانہ ضلعے دے اک پنڈ، نسرالی وچ صرف کیشن سنگھ دیؤل اتے ستونت کور دے گھر ہویا۔ اس دا جدی پنڈ ڈانگوں، پکھووال، لدھیانہ دے نیڑے اے۔
فلم کیریئر
دھرمندر نوں فلمفیئر میگزین دا نواں صلاحیت انعام ملیا اتے اوہ پنجاب توں ممبئی آیا جتھے کم دی تلاش سی۔ اسنے ارجن ہنگورانی دے دل بھی تیرا وی، بھی تہری توں اپنی شروعات کیتی سی۔ اوہ 1961 وچ فلم بائِی فرینڈ وچ معاون کردار نبھاء چکے سن اتے 1960–67 دے درمیان کئی فلماں وچ رومانچک ہتّ دے روپ وچ سٹّ دتا گیا سی۔
اسنے صورتَ اور سیرت (1962)، بندھنی (1963)، دل نے پھر یاد کیا (1966) اتے دلہن ایک رات کی (1967) وچ نوتن نال کم کیتا اتے ان پڑھ (1962) وچ ملا سنہا، پوجا کے پھول (1964) وچ کم کیتا اتے بہاریں پھر بھی آئینگی، آکاشدیپ وچ نندہ دے نال، شاری اتے آئِی ملن کی بیلا (1964) وچ سائرا بانو دے نال اتے مین کماری نے میں بھی لڑکی ہو (1964)، کاپانی (1965)، پورما (1965) اتےپھول اور پتھر (1966)۔ اوہ پھول اور پتھر (1966) وچ اکو سینئر کردار نبھاء راے سن، جو کہ اوہناں دی پہلی ایکشن فلم سی۔ ایہہ لمے ویلے لئی اندازہ لگایا گیا اے کہ مینا کماری اتے دھرمندر دی 1960 دے دہاکے وچ گوڑھے رشتے سن، اسنے اس ویلے دے اے-سوچیکاراں وچ اپنے آپ نوں قائم کرن وچ اوہناں دی مدد کیتی۔ پھول اور پتھر 1966 دی سبھ توں اچی فلم بن گئی اتے دھرمندر نوں اپنا سبھ توں ودھیا اداکار لئی پہلا فلمفیئر نامزد کیتا گیا۔ انپما وچ اوہناں دی کارگزاری دی تعریف کیتی گئی سی۔ 1971 دی فلم میرا گاؤں میرا دیش وچ ایکشن ہیرو دے کردار لئی اوہناں نوں اک فلمفیئر سبتوں ودھیا ابھلیڈر نامزدگی حاصل ہوئی جس وچ اوہناں نے رودماغی اتے ایکشن ہیرو دے روپاں وچ کردار نبھایا سی، اوہناں نوں 1975 تک اک بہمکھی اداکار کیہا جاندا سی۔ اس نے کامیڈی فلماں جویں کہ تم حسین میں جوان، دو چور، چپکے چپکے، دل لگی اتے نوکر بیوی کا دی تعریف کیتی گئی سی۔
اوہناں دی سبھ توں کامیاب جوڑ ہیما مالنی دے نال سی، جو بعد وچ اوہنا دی بیوی بن گئے سن۔ اس جوڑے نے راجا جانی، سیتا اتے گیتا، شرافت، نواں زمانہ، پتھتر اور پائل، تم حسین میں جوان، جگنو، دوست، چرس، ماں، چاچا بھتیجا، آزاد اتے شولے سمیت کئی فلماں وچ اکٹھے کم کیتا۔ اوہناں دے سبھ توں مشہور اداکاری وچ رشیکیش مکھرجی اتے شولے نال ستئکام شامل ہن، جس نوں انڈیا ٹائیمس ولوں درج کیتا گیا اے کیونکہ "سکھر 25 نوں ہر ویلے بالیوڈّ فلماں ضرور دیکھنیاں چاہیدیاں ہن"۔ 2005 وچ، 50 ویں سالانہ فلمفیئر اوارڈ دے ججاں نے شولے نوں فلمفیئر بیسٹ فلم آف 50 ییئرس دا خاص فرق دسیا۔
دھرمندر نے 1976–84 دے درمیان وڈی گنتی وچ ایکشن فلماں دا اداکاری کیتی، جس وچ دھرمویر، چرس، آزاد، قاتلوں کے قاتل، غضب، راجپوت، بھاگوت، جانی دوست، دھرم اور قانون، مین انتقام لونگا، جینے نہیں دونگا ، حکومت شامل ہن اتے راج تلک راجیش کھنہ دے نال، اوہناں نے 1986 بی فلم 'محبت کی قسم' وچ راجیش کھنہ نال کیمیو اپیرینس دتی۔
اسنے وکھ-وکھ ڈائریکٹراں دے نال کم کیتا اے، ہر اک فلم اساری دے وکھرے ڈھنگ نال۔ اوہناں دا سبھ توں لمبا تعاون 1960–91 توں ڈائریکٹر ارجن ہنگورانی دے نال سی۔ دل وی توری نے وی اوہ ابھلیڈر دے روپ وچ دھرمیندر دی پہلی فلم اتے دھرمندر نال ارجن دا پہلا ڈریکٹر ڈریکٹر مکھ ہیرو سی۔ اوہ کبّ وچ اکٹھے کم کردے سن؟ کون؟ عر کہان ؟، کہانی قسمت کی، کھل کھلاڑی کا، کیٹریلون کے کاتیل اتے کون کارے کوربینی، جتھے ارجن ہنگورانی پروڈیؤسر اتے ڈریکٹر سن، اتے ارجن ہنگورانی ولوں نرمت سلتانت اتے کرشما قدرت کا۔ اسنے نیا زمانہ، ڈریم گرل، آزاد اتے جگنو دے ڈائریکٹر پرمود چکروتی نال کم کیتا۔ دھرمندر نے یاکین (1969) ورگیاں کئی فلماں وچ دوہری کردار نبھایا اے، جس وچ دوویں ہیر اتے ولن ، سمدھی (1972) پیؤ اتے پتر گز باب (1982) دے روپ وچ دوہرے بھراواں اتے جیو شان سے (1997) دیاں تن رول ہن۔
دھرمندر نے کپور پروار دے سارے میمبراں نال پرتھوی راج اتے کرینہ کپور نوں چھڈّ کے کم کیتا اے۔ اسنے کنکاں دے اوہلے (سپیشل پوزیشن) (1970)، دو شیر (1974)، دکھ بھنجن تیرا نام (1974)، تیری میری اک جندڑی (1975)، پت جٹاں دے (1982) اتے قربانی جٹّ دی (1990) وچ اداکاری کیتی۔ । 1980 اتے 1990 دے دہاکے دوران، اوہ مکھ اتے سہیوگی دوناں کرداراں وچ کئی ہور فلماں وچ دکھائی دندا رہا۔
1997 وچ، اوہناں نوں فلمفیئر لائیف ٹائم اچیومینٹ اوارڈ ملیا دلیپ کمار اتے اوہناں دی بیوی سائرا بانو توں انعام لین ویلے دھرمندر دل دا بھاگیدار بن گئے اتے اوہناں نے کیہا کہ اوہناں نے کئی کامیاب فلماں وچ کم کیتا اتے تقریباً سو مشہور فلماں وچ کم کرن دے باو جود اوہناں نے کسے وی پھلمفیریئر انعام نوں کدے نہیں جتیا۔ اس موقعے بولدیاں دلیپ کمار نے کیہا، "جد وی میں سربشکتیمان پرمیشر نال ملاقات کراں گا تاں میں اس دی پہلی شکایت اس دے ساہمنے رکھانگی- توں کیوں مینوں دھرمندر دے روپ وچ خوبصورت نہیں بنایا؟"
اسنے فلم اساری نال استعمال کیتا؛ اسنے اپنیاں دوہاں فلماں وچ پتراں دی شروعات کیتی: بے تاب وچ سنی دیؤل (1983) اتے برسات (1995) وچ بوبی دیؤل اتے اس دے بھتیجے ابھے دؤل، سوچا نہ تھا (2005) وچ۔ اوہ اپنی فلم ستتک (1969) اتے کب کیوں اور کہاں (1970) ورگیاں فلماں لئی پیشکاریاں سن۔ اک انٹرویو وچ اداکارہ پریتی زنٹا نوں ایہہ کہہ کے اشارہ کیتا گیا اے کہ دھرمندر اوہ اپنا پسندیدہ اداکار اے۔ اسنے ہرپال (2008) وچ اپنے پیؤ دے کردار نبھاؤن دی سفارش کیتی سی۔
سال 2003 توں چار سال دے کارجدور توں بعد، اوہ 2007 وچ لائیپھ ان اے … میٹرو اتے اپنے وچ فلماں وچ اک کردار اداکار دے طور تے آیا۔ دوویں فلماں دوویں نازک اتے وپاری کامیاب سن۔ بعد وچ، اوہ پہلی وار اپنے دوہاں پتراں، سنی اتے بوبی نال ظاہر ہندا اے۔ اس دی ہور رلیز جونی گڑھر سی، جس وچ اسنے اک کھلہیرو دی کردار نبھایا۔ 2011 وچ، اوہ یملا پگلا دیوانہ وچ اپنے پتراں نال دوبارہ ابھلیڈر ہویا، جو 14 جنوری 2011 نوں جاری کیتا گیا سی۔
اک سیکول، یملا پگلا دیوانہ-2 نوں 2013 وچ رلیز کیتا گیا سی۔ اوہ اپنی بیوی (ہیما مالنی) دے ڈریکٹر ترقی، 2011 وچ 'ٹیل می او خدا' وچ اپنی بیٹی ایشا دے نال اتھے آیا۔ 2014 وچ، اسنے پنجابی فلماں وچ ڈبل رول ادا کیتا۔، ڈبل دی ٹربل۔
ٹیلیوژن
29 جولائی 2011 نوں، بھارت دے گوت پرتیبھا نے دھرمندر دے نال نویں ججّ دے طور تے کلر اتے براڈکاسٹ کیتا اتے پچھلے دو سیزناں دے افتتاح دیاں ریٹنگاں نوں وی پار کیتا۔
سیاسی
دھرمندر سیاست وچ سرگرم سی۔ 2004 دیاں عامَ چوناں وچ اوہ راجستھان دے بیکانیر توں بھارتی جنتا پارٹی دے ٹکٹ اُتے پارلیمنٹ دے میمبر چنے گئے سن۔ اپنے چون مہم دوران، اسنے اک مندبھاگی ٹپنی کیتی کہ اسنوں "بنیادی روایتاں جہڑیاں لوکتنتر دی لوڑ اے" سکھاؤن لئیڈکٹیٹر دی چون کیتی جانی چاہیدی اے جس لئی اوہناں دی بری طرحاں دی تنقید کیتی گئی سی۔ جدوں اوہ سیشن وچ سی تاں اوہ گھٹ ہی پارلیمنٹ وچ جاندے سن، اوہناں نے اپنے فارم ہاؤس وچ فلماں دی شوٹنگ کرن جاں کھیت مزدوری کرن نوں سماں دین لئی ترجیح کیتی سی۔
پروڈیؤسر
1983 وچ، دیؤل نے وجیتا فلماں دے ناں نال جانے جاندے اک پروڈکشن کمپنی قائم کیتی۔ اسدی پہلی فلم 'بے تاب' رلیز کیتی گئی سی، جو 1983 وچ رلیز کیتی گئی سی، جس' چ اس دے پتر سنی دیؤل نے اپنی پہلی فلم دے مکھ اداکار وجوں کردار نبھایا سی۔ فلم اک بلاکبیسٹر سی 1990 وچ اسنے ایکشن فلم گھائل نوں تیار کیتا جس وچ ابھلیڈر سنی وی سن۔ اس فلم نے بیسٹ مووی اوارڈ سمیت ستّ فلمفیئر اوارڈ جتے۔ اس نے سندر منورنجن حاصل کرن لئی سبتوں ودھیا مشہور فلم لئی قومی فلم اوارڈ جتیا۔ دھرمندر نے اپنے چھوٹے بیٹے بوبی دے کیریئر نوں 1995 وچ برسات وچ شروع کیتا۔
نجی جیون
[[تصویر:Bobby_Deol_Dharmendra_Sunny_Deol_still10.jpg|left|thumb|دھرمندر نوں اپنے بیٹے بوبی دیؤل اتے سنی دیؤل نال۔
]] دھرمندر دا پہلا ویاہ پرکاش کور نال 1954 وچ 19 سال دی عمر وچ ہویا سی۔ اوہناں دے پہلے ویاہ توں اوہناں دے دو پتر سن، سنی اتے بوبی، کامیاب اداکار ، اتے دو لڑکیاں وجیتا اتے اجیتا۔ اس دے چار پوترے ہن۔
ممبئی چلے جان اتے فلم دے کاروبار وچ آؤن توں بعد دھرمندر نے ہیما مالنی نال ویاہ توں پہلاں اپنی پہلی بیوی نال طلاق لین توں بچن لئی اسلام وچ تبدیل ہون توں بعد ویاہ کروا لیا سی، حالانکہ بعد وچ اس نے اسلام بدلاو کرن توں انکار کر دتا۔ اس نے اتے مالینی نے 1970 دے دہاکے دے شروع وچ کئی فلماں وچ اداکاری کیتی، جس وچ سپرہٹ فلم، شعلے شامل سی۔ اس جوڑے دے دو لڑکیاں ہن، ایشا اتے اہانا دیؤل۔
حوالے
1.   ''"Hema Malini on 35th wedding anniversary" (Mid-day.com)۔ Mid Day. Retrieved 2 مئی 2015.''
2.   NDTV Movies: Dharam still Garam at 77, ndtv.com; accessed 4 نومبر 2016.
3.    "14th Lok Sabha Members Bioprofile"۔ Lok Sabha.
4.    ''"Hema is still my dream girl: Dharmendra"۔ The Times of India. 10 جنوری 2013. Retrieved 16 اگست 2015.''
6.    ''"Padma Awards"۔ pib. 27 جنوری 2013. Retrieved 16 اگست 2015.''
7.   '' "Watch In Conversation with The Deols"۔ 13 نومبر 2012. BBC Asian Network. Retrieved 29 دسمبر 2012.''
8.    "thedeols"۔ Retrieved 6 ستمبر 2014.
9.     ''Sumbly, Vimal (4 جنوری 2002)۔ "Dharmendra walks down memory lane"۔ Ludhiana Tribune. Retrieved 16 اگست 2015.''
10.  ''"Dharmendra nostalgic on visiting Dangon"۔ Ludhiana Tribune. 6 نومبر 2013. Retrieved 15 اگست 2015.''
11.  ''Sumbly, Vimal (2 مئی 2004)۔ "From Ludhiana to Bikaner in support of Dharmendra"۔ Ludhiana Tribune. Retrieved 16 اگست 2015.''
12.   ''"Affidavit"۔ Chief Electoral Officer, Rajasthan. Retrieved 16 اگست 2015.''
13.  ''"Dharmendra – Action King: Romantic hero"۔ The Indian Express. Retrieved 16 اگست 2010.''
14.   ''Ranjana Das Gupta (4 نومبر 2010)۔ "My First Break: Dharmendra"۔ The Hindu. Chennai, India. Retrieved 8 دسمبر 2011.''
15.  ''Mishra, Vijay (2002)۔ Bollywood cinema : temples of desire. London: Routledge. p. xvi. ISBN 978-0415930154 ۔ Retrieved 18 جنوری 2017.''
16.  ''Pal, Chandrima (2013)۔ "Men who loved and left Meena Kumari" (Aug 15,)۔ Mumbai Mirror. Retrieved 18 جنوری 2017.''
17.  ''Jha, Subhash K (2006)۔ The essential guide to Bollywood. New Delhi: Lustre Press. p. 1966. ISBN 978-8174363787 ۔ Retrieved 18 جنوری 2017.''
18.  ''"Dharmendra charms the Big Apple"۔ Rediff. Retrieved 23 اگست 2016.''
19.  "Hema Malini 35th marriage anniversary" (Post.jagran.com)۔ Retrieved 2 مئی 2015.
20.   ''Dinesh Raheja. "Satyakam: Dharmendra's best role of his career"۔ rediff.com. Rediff. Retrieved 23 دسمبر 2010.''
22.   ''"Dharmendra – Action King: Comic leanings"۔ The Indian Express. Retrieved 23 دسمبر 2010.''
23.   ''"The real stars of Bollywood"۔ Rediff. 11 مارچ 2004. Retrieved 23 دسمبر 2010.''
26.   ''Lambok Nongspung (1 نومبر 2007)۔ "Preity, Dharmendra in Shillong"۔ Rediff. Retrieved 20 جنوری 2011.''
27.   ''"'It's good that I did not get any award'"۔ Rediff. Retrieved 23 December2010.''
28.   ''"Yamla Pagla Deewana highlights"۔ One India. Retrieved 18 اگست 2015.''
29.   ''Lalwani, Vickey (9 اکتوبر 2013)۔ "Dharmendra is all set to play a double role"۔ The Times of India. Retrieved 19 جون 2016.''
30.   ''"Bollywood's lucky for TV"۔ The Indian Express. Retrieved 5 اگست 2011.''
31.   ''"Dharmendra fetches higher ratings for India's has Got Talent-3"۔ The Times of India. 4 اگست 2011. Retrieved 23 اگست 2016.''
32.   ''"Congress makes Dharam garam"۔ Rediff. 23 اپریل 2004. Retrieved 23 دسمبر 2010.''
33.   ''"Dharmendra – Action King: Political career"۔ The Indian Express. Retrieved 23 دسمبر 2010.''
34.   ''"Dharmendra (I)"۔ Internet Movie Database profile. Retrieved 24 March2012.''
35.   ''"Celebrities who converted to Islam"۔ The Times of India. Retrieved 23 اگست 2015.''
36.   ''"Dharmendra or "Dilawar Khan?""۔ Milli Gazette. 30 جون 2004. Retrieved 18 جون 2016. When his political rivals brought the issue to the notice of election authorities and the general public, he denied his conversion to Islam and change of name.''
37.   ''"Dharmendra – Action King: Personal life"۔ The Indian Express. Retrieved 2 جولائی 2011.''
ناگپور صوبہ
ناگپور صوبہ ، برطانوی ہندوستان دا اک صوبہ سی ، جس وچ موجودہ مدھیہ پردیش ، مہاراشٹر تے چھتِیہہ گڑھ دے کچھ علاقے شامل نيں۔ ناگپور شہر اس صوبے دا راجگڑھ سی۔
دھرمندر
حوالے
39.    http://cineplot.com/legends-suraiya/23-questions-for-suraiya/
ناگپور صوبہ
1861 وچ ، صوبہ ناگپور نو‏‏ں سوگور تے نربودہ خطے دے نال وسطی صوبے وچ ضم کردتا گیا ۔
دھرمندر
حوالے
40.    http://www.bobbytalkscinema.com/recentpost.php?postid=postid082309071537
41.    http://www.imdb.com/news/ni56742165/
ناگپور صوبہ
تریخ
1861 وچ ، صوبہ ناگپور نو‏‏ں سوگور تے نربودہ علاقےآں وچ ضم کرکے اک نواں وسطی صوبہ تے بیرار ، انتظامی ڈویژن تشکیل دتا گیا۔ نويں صوبے وچ ناگپور ، بھنڈارا ، چڈا ، وردہ تے بالا گھاٹ ضلعے ناگپور ڈویژن دے تحت آئے ، جدو‏ں کہ درگ ، رائے پور تے بلاسپور ضلعے نو‏‏ں ملیا ک‏ے انہاں نو‏‏ں چھتِیہہ گڑھ ڈویژن تشکیل دتا گیا۔ ضلع چھندواڑہ نو‏‏ں نربودہ ڈویژن وچ شامل کيتا گیا۔
دھرمندر
حوالے
42.   ''"Padma Awards2012"۔ pib. 27 جنوری 2013. Retrieved 27 جنوری 2013.''
ناگپور صوبہ
حوالے
گٹھ:1853ء وچ قائم ہونے والے ملک تے علاقے گٹھ:1861ء وچ تحلیل ہونے والی ریاستاں تے عملداریاں گٹھ:برطانوی ہند دے صوبے گٹھ:تریخ مہاراشٹر گٹھ:تریخ ناگپور گٹھ:ہندوستان وچ 1853ء دیاں تاسیساں گٹھ:مہاراشٹر دی تریخ
دھرمندر
حوالے
43.   ''Koimoi.com Team. "Dacoit To Con Man: Dharmendra Posters On His Birthday!"۔ Koimoi.com. Retrieved 2011-01-12.''
45.   ''Rangaraj, R. (14 مارچ 2007)۔ "FICCI-Frames award for Kamal Haasan"۔ Channai Online. Retrieved 2 جنوری 2009.''
پنجاب صوبائی ضمنی انتخابات ۲۰۲۲ء
۳۰ اپریل ۲۰۲۲ء نو‏ں، اک وزیر اعلیٰ دے انتخاب وچ ، پاکستان تحریک انصاف د‏‏ی زیر قیادت پاکستانی صوبہ پنجاب د‏‏ی حکومت دا تختہ الٹ دتا گیا جدو‏ں پی ٹی آئی دے ۲۵ مخالفاں نے اپوزیشن لیڈر حمزہ شہباز شریف نو‏‏ں وزیر اعلیٰ منتخب کرنے دے لئی پارٹی تبدیل ک‏ر ک‏ے ووٹ دتا۔ انہاں تمام ۲۵ مخالفاں نو‏‏ں الیکشن کمیشن آف پاکستان نے پارٹی تو‏ں غداری کرنے تے پارٹی تبدیل کرنے د‏‏ی وجہ تو‏ں نااہل کر دتا سی۔ انہاں ۲۵ وچو‏ں، ۲۰ جنرل نشستاں اُتے منتخب ہوئے تے سپریم کورٹ دے فیصلے دے نتیجے وچ ، پنجاب وچ ۱۷ جولائ‏ی ۲۰۲۲ء نو‏‏ں صوبائی ضمنی انتخابات منعقد کيتے گئے تاکہ پنجاب د‏‏ی ۱۷ويں صوبائی اسمبلی دے ۲۰ نويں اراکین نو‏‏ں پُر کيتا جا سک‏‏ے۔ اوہ آسامیاں پی ٹی آئی نے ضمنی انتخابات وچ انہاں ۲۰ نشستاں وچو‏ں ۱۵ اُتے کامیابی حاصل کيتی، جس دے نتیجے وچ حمزہ شہباز د‏‏ی مسلم لیگ (ن) د‏‏ی زیرقیادت مخلوط حکومت دا ڈی فیکٹو خاتمہ ہوگیا۔
دھرمندر
حوالے
46.   ''"Devdas sweeps movie awards"۔ The Statesman. 29 مارچ 2003.''
پنجاب صوبائی ضمنی انتخابات ۲۰۲۲ء
ان نشستاں اُتے ضمنی انتخابات ہوئے: پی پی-۷ (راولپنڈی-۲)، پی پی-۸۳ (خوشاب-۲)، پی پی-۹۰ (بھکر-۲)، پی پی-۹۷ (فیصل آباد-I)، پی پی-۱۲۵ ( جھنگ-II), PP-127 (جھنگ-IV), PP-140 (شیخوپورہ-VI), PP-158 (لاہور-XV), PP-167 (لاہور-XXIV), PP-168 (لاہور-XXV), PP-170 (لاہور-XXVII), PP-202 (ساہیوال-VII), PP-217 (ملتان-VII)، پی پی-۲۲۴ (لودھراں-I)، پی پی-۲۲۸ (لودھراں-III)، پی پی-۲۳۷ (بہاولنگر) -I), PP-272 (مظفر گڑھ-V), PP-273 (مظفر گڑھ-VI), PP-282 (لیہ-III) تے PP-288 (ڈیرہ غازی خان-IV)۔
دھرمندر
حوالے
47.   ''"Hrithik, Urmila win top honours at Zee awards ceremony"۔ Daily Express. 27 فروری 2004.''
پنجاب صوبائی ضمنی انتخابات ۲۰۲۲ء
۲۰۱۸ء دے الیکشن وچ ، انہاں وچو‏ں ۱۱ سیٹاں آزاد امیدواراں نے جیندی سی تے ۹ پی ٹی آئی دے ٹکٹ اُتے امیدواراں نے جیندی سی۔ ۱۱ آزاد امیدواراں نے بعد وچ پی ٹی آئی وچ شمولیت اختیار کيتی۔ ضمنی انتخابات تمام ۲۰ ایم پی اے دے حمزہ شہباز نو‏‏ں وزیراعلیٰ پنجاب دے طور اُتے ووٹ دینے د‏‏ی وجہ تو‏ں ہوئے، جس نے سپریم کورٹ تے الیکشن کمیشن آف پاکستان دے مطابق پاکستان دے آئین دے آرٹیکل 63-A د‏‏ی خلاف ورزی کيتی۔
دھرمندر
حوالے
48.   ''"Dharmendra gets an award – Sunday TOI"۔ The Times of India. 16 دسمبر 2007. Retrieved 12 جولائی 2010.''
پنجاب صوبائی ضمنی انتخابات ۲۰۲۲ء
پس منظر
۲۰۱۸ء دے صوبائی انتخابات دے بعد، پاکستان تحریک انصاف نے ۱۵۹ تے پاکستان مسلم لیگ نے ۱۶۴ نشستاں حاصل کیتیاں۔ اس دے فوراً بعد، ۳۰ وچو‏ں ۲۵ آزاد امیدواراں نے پی ٹی آئی وچ شمولیت اختیار کر لئی، لیکن ایہ حالے وی ۱۸۶ د‏‏ی اکثریت تو‏ں ۲ نشستاں کم ا‏‏ے۔ پاکستان مسلم لیگ (ق) نے ۱۰ نشستاں دے نال پی ٹی آئی دے نال اتحاد کرلیا۔ پی ٹی آئی پنجاب وچ حکومت بنانے وچ کامیاب ہو گئی۔
دھرمندر
حوالے
49. ^ Jump up to:a b ''"'Garam Dharam' still a hit with fans in US, Canada"۔ The Hindu. Chennai, India. 6 جولائی 2007. Retrieved 2 جنوری 2009.''