cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
اردن وچ نیچر ریزرو
وادی مجیب
right|thumb| وادی مجیب مجیب نیچر ریزرو، عام طور 'تے وادی مجیب وجوں جانیا جاندا اے، موآب دے پرانے علاقہ اتے دنیا دے سبھ توں ہیٹھلے قدرت ریزرو وچوں لنگھدے مرت ساگر نوں غذا دین والی اکّ لمبی گھاٹی اے۔ مرت ساگر دے سدھے مشرق وچ، وادی مجیب تازے پانی دیاں دھاراواں دے اکّ نیٹورک ولوں بنایا گیا اے، اکّ ہور سکے علاقہ نوں ودھیرے زرخیز بناؤندا اے۔ ہرے-بھرے ندی دے ساحل پانی-پودیاں لئی مدد حاصل کردے ہن۔ پودیاں دیاں ۳۰۰ قسماں دے نال-نال، وادی مجیب وچ گھٹ توں گھٹ ۱۰ قسماں دے ماساہاری اتے ہور جانور شامل ہن، جس وچ ہائیریکس، بیجر، اتے نوبیئن آئیبیکس شامل ہن جو RSCN ولوں جنگلی وچ دوبارہ پیش کیتا گیا سی۔ غیر قانونی شکار جنگلی آئیبیکساں دی اکّ مستقل آبادی تک پہنچن دیاں کوششاں وچ رکاوٹ بن رہا اے۔
شومری ریزرو
right|thumb| شومری وچ ریڈز شومری وائیلڈلائیف ریزرو مشرقی اردن دے ماروتھل وچ ازراک ویٹلینڈ ریزرو دے نیڑے واقع اے۔ بھو-سائنس وچ ریگستان دیاں وادیاں شامل ہن جو علاقہ دا ۶۵٪ بناؤندیاں ہن اتے ۳۵٪ ریزرو بناؤندے ہوئے دورے پھلنٹ وچ کور کیتے ہماڈا علاقہ شامل ہن۔ ۱۹۷۵ وچ قائم، شومری دا قیام ماروتھل علاقہ وچ جنگلی جیواں لئی کیتی گئی سی۔ ریزرو دے مکھ مقصداں وچوں اکّ مقامی طور 'تے الوپ ہو چکیاں انواع، خاص طور 'تے عربی اوریکس نوں جنگلی وچ واپس لیاؤنا اے۔ ۱۹۷۸ وچ، ۴ عربی اوریکس نوں اکّ نسل کشی پروگرام لئی ریزرو وچ لیاندا گیا سی۔ ۱۹۸۳ وچ شروع کردے ہوئے، ۳۱ اوریکس جنگلی وچ چھڈے گئے سن، سپھلتاپوروک اوریکس نوں اس دے مول ماحول وچ واپس کر دتا گیا سی۔ ہور انواع، جویں کہ سومالی شتر مرغ، فارسی اونیجر اتے غزل ریزرو وچ رہندیاں ہن۔ ریزرو دا قیام توں پہلاں، لگبھگ تباہی کاری مقامی جانوراں دی آبادی دا شکار کرنا، اکّ مسئلہ جس نال RSCN نجٹھن وچ کامیاب رہا اے۔
مستقبل
رائل سوسائٹی فار کنزرویشن آف نیچر نے اردن وچ پنج وادھو قدرت بھنڈار بناؤن وچ دلچسپی دکھائی اے۔
دیس بھر وچ نویاں ریزرو سائیٹاں دا امکان بارے ۱۹۷۹ اتے ۱۹۹۸ وچ جاری کیتیاں دو رپورٹاں وچ ہور سائیٹاں دا ذکر کیتا گیا سی۔
باہری لنک
گٹھ:اردن
الیکٹرانک ووٹنگ مشین
ای وی ایم اکّ مشین اے جو ووٹنگ لئی ورتی جاندی اے۔ اس دا پورا نام الیکٹرونک ووٹنگ مشین اے اس دا استعمال بھارت وچ عام چوناں اتے راج صوبائی اسمبلی دیاں چوناں وچ ۱۹۹۹ وچ شروع ہویا اتے ۲۰۰۴ توں اس دا پوری طرحاں استعمال ہو رہا اے۔ بھارت دا چون کمیشن آزاد اتے نرپکھّ چوناں نوں یقینی بناؤن لئی چون پریکریا وچ سدھار دی کوشش کردا رہا اے۔
بھارت وچ عام انتخابات تے ریاستی اسمبلیاں دے انتخابات وچ الیکٹرانک ووٹنگ مشین(AVM)کا جزوی استعمال ۱۹۹۹ءم تو‏ں شروع ہويا۔ جدو‏ں کہ ۲۰۰۴ دے انتخابات تو‏ں اس دا مکمل استعمال ہو رہیا ا‏‏ے۔ اس دے استعمال تو‏ں کاغذ دے بیلٹ پیپر دے مقابلے وچ ووٹ ڈالنے تے اس د‏ی گنت‏ی کرنے وچ وقت د‏‏ی بہت بچت ہُندی ا‏‏ے۔
اتہاس اتے ترقی
ای وی ایم دا پہلی وار استعمال مئی، ۱۹۸۲ وچ کیرل دے پرور صوبائی اسمبلی چون علاقہ دے ۵۰ متدان مرکزاں وچ ہویا۔ ۱۹۸۳ توں بعد ایہناں مشیناں دا استعمال اس لئی نہیں کیتا گیا کہ چوناں وچ ووٹنگ مشیناں دے استعمال نوں ودھانک روپ دتے جان لئی سپریم کورٹ دا حکم جاری ہویا سی۔ دسمبر، ۱۹۸۸ وچ پارلیمنٹ نے اس قانون وچ سودھ کیتی اتے لوک نمائندہ قانون ۱۹۵۱ وچ نویں دھارا – ۶۱ اے جوڑی گئی، جو آیوگ نوں ووٹنگ مشین دے استعمال دا اختیار دیندی اے۔ سودھی دھارا ۱۵ مارچ ۱۹۸۹ توں با اثر ہوئی۔ مرکز سرکار ولوں فروری، ۱۹۹۰ وچ ہریک مانتا حاصل قومی اتے علاقائی پارٹیاں دے نمائندےآں والی چون سدھار کمیٹی بنائی گئی۔ بھارت سرکار نے ای وی ایم دی ورتوں متعلق موضوع وچار وٹاندرے لئی چون سدھار کمیٹی نوں بھیجیا۔ ۲۴ مارچ ۱۹۹۲ نوں سرکار دے قانون اتے نیاں وزارت ولوں چون کراؤن متعلق قنوناں، ۱۹۶۱ وچ لوڑیندی سودھ دا نوٹیفیکیشن جاری کیتا گیا۔ نومبر ۱۹۹۸ توں بعد عام چوناں، اپّ چوناں وچ ہریک پارلیمانی اتے صوبائی اسمبلی چون علاقہ وچ ای وی ایم دا استعمال کیتا جا رہا اے۔ بھارت ۲۰۰۴ دیاں عام چوناں وچ دیس دے سارے متدان مرکزاں اتے دسّ لکھ ۷۵ ہزار ای وی ایم دے استعمال نال ای جمہوریت وچ بدل گیا۔ ادوں توں ہی ساریاں چوناں وچ ای وی ایم دا استعمال کیتا جا رہا اے۔
خاصیتاں
گٹھ:چوناں گٹھ:سرکار
باہرلے جوڑ
گٹھ:کامنز زمرہ جس دا ربط ویکی ڈیٹا اُتے اے گٹھ:انتخابات ٹکنالوجی گٹھ:ویکی ڈیٹا تو‏ں مطابقت رکھنے والی مختصر تفصیل
پریمیئر لیگ فٹبال 2022-23ء
2022–23 پریمیر لیگ پریمیر لیگ دا 31 واں سیزن سی تے مجموعی طور پرانگلش فٹ بال دا 124 واں سیزن سی۔ فلہم, بورن مائوتھ تے ناٹنگھم فاریسٹ 2021–22 EFL چیمپئن شپ دے تن جو برنلے ، واٹفورڈ تے نورویچ سٹی د‏‏ی جگہ لے رہے سن ۔
20 مئی نو‏‏ں ناٹنگھم فاریسٹ دے ہتھو‏ں آرسنل د‏‏ی شکست دے بعد، مانچسٹر سٹی نے باضابطہ طور اُتے تن گیمز باقی رہ ک‏ے مسلسل تیسرا پریمیئر لیگ ٹائٹل اپنے ناں ک‏ر ليا، پریمیئر لیگ دے دور وچ ایہ کارنامہ انجام دینے والے مقامی حریف مانچسٹر یونائیٹڈ دے بعد دوسرا کلب بن گیا۔ ایہ مجموعی طور اُتے انہاں دا نواں انگلش ٹائٹل سی تے 1992ء دے بعد تو‏ں انہاں دا ساتواں۔ اس دوران، آرسنل نے انگلش ٹاپ فلائٹ ہسٹری وچ ٹائٹل جیتنے دے بغیر ٹاپ فلائٹ سیزن وچ لیگ وچ سب تو‏ں ودھ دن گزارنے دا ریکارڈ 248 دے نال توڑ دتا۔ ایہ سیزن 2017–18 دے بعد پہلا وی سی، تے مجموعی طور اُتے صرف چوتھا پریمیئر لیگ سیزن سی، جتھے سیزن دے آغاز وچ تِناں ترقی یافتہ ٹیماں نے کامیابی دے نال جلاوطنی تو‏ں گریز کيتا۔ ایہ وی 2014–15 دے بعد پہلا موقع سی جدو‏ں کرسمس وچ 20 ويں ٹیم (وولور ہمیمپٹن وونڈررز), اگلنے سیزن تو‏ںآئوٹ ہوݨ تو‏ں بچنے وچ کامیاب ہوئی۔ 2022–23 دا سیزن پریمیئر لیگ د‏‏ی تریخ وچ سب تو‏ں ودھ اسکور کرنے والا 38 گیمز دا سیزن سی، جس وچ 1,084 گول کيتے گئے (فی میچ دے تناسب تو‏ں 2.85 گول، پریمیئر لیگ د‏‏ی تریخ دا بہترین)۔ ایرلنگ ہالینڈ نے پریمیئر لیگ وچ اک سیزن وچ 36 گول ک‏ر ک‏ے سب تو‏ں ودھ گول کرنے دا ریکارڈ توڑ دتا۔
ٹیماں
لیگ وچ ویہہ ٹیماں نے حصہ لیا – پچھلے سیزن د‏‏ی ستاراں ٹاپ ٹیماں تے چیمپئن شپ تو‏ں ترقی یافتہ تن ٹیماں۔ ترقی یافتہ ٹیماں فلہم، بورن ماؤتھ تے ناٹنگھم فاریسٹ سی، جو بالترتیب اک، دو تے تئیس سال د‏‏ی ٹاپ فلائٹ تو‏ں غیر حاضری دے بعد واپس آئیاں ۔ ناٹنگھم فاریسٹ دے پچھلے پریمیئر لیگ سیزن تے اس سیزن دے درمیان تئیس سال پریمیئر لیگ دے دور وچ ہن تک دے پریمیئر لیگ کلب دے لئی سب تو‏ں طویل غیر حاضری ا‏‏ے۔ انہاں نے برنلے (چھ سال دے ٹاپ فلائٹ اسپیل دے بعد چیمپیئن شپ وچ شام‏ل ہو گئے)، واٹفورڈ ، تے نورویچ سٹی (دونے ٹیماں صرف اک سال پہلے سب تو‏ں اُتے د‏‏ی پرواز دے بعد چھڈ دتیاں گئیاں) د‏‏ی جگہ لے لی۔
نتائج
فکسچر 16 جون 2022 نو‏‏ں جاری کيتے گئے سن
ٹاپ سکوررز
thumb| ایرلنگ ہالینڈ نے 36 گول کرنے دے بعد اپنا پہلا پریمیئر لیگ گولڈن بوٹ جِت لیا، جو کہ پریمیئر لیگ سیزن دا ریکارڈ ا‏‏ے۔
حوالے
گٹھ:فٹ بال گٹھ:پریمیئر لیگ گٹھ:انگلینڈ فٹ بال کلب سانچے گٹھ:فٹ بال کلب گٹھ:فٹ بال دے انتظامی ادارے گٹھ:انگلستان وچ فٹ بال گٹھ:انگلینڈ وچ فٹ بال لیگ گٹھ:یورپ وچ ٹاپ لیول فٹ بال لیگ گٹھ:لندن وچ قائم تنظیماں
اصفہان میٹرو
اصفہان میٹرو اک تیز رفتار ٹرانزٹ سسٹم اے جو اصفہان ، ایران دے شہریاں د‏‏ی خدمت کردا ا‏‏ے۔
لائن 1 دا پہلا مرحلہ 11 km شمال مغرب وچ قدس تو‏ں شوہدا بذریعہ کاویہ لمبی دوری دے بس ٹرمینل تک ا‏‏ے۔ کھبے|thumb|281x281px| سب وے دا ممکنہ منصوبہ
لائن 1
thumb| تختی اسٹیشن لائن 1 (سبز/فیروزی) شمال تو‏ں جنوبی لائن اے جو 11 km تک چلدی ا‏‏ے۔ قدس تو‏ں شوہدہ تک بذریعہ کاویہ لمبی دوری دے بس ٹرمینل۔ 20 اسٹیشن نيں: اشیغ آباد (قدس)، بہارستان، گلستان، شاہد مفتاح، شاہد علیخانی، جابر، کاویہ، شاہد چمران، شاہد بہونار، میدان شہدا، تختی، میدان امام حسین (دروازہ دولت)، میدان۔ - انگلاب، سی-او-سی-پول، ڈاکٹر شریعتی، میدان آزادی، دانشگاہ (یونیورسٹی)، کارگر، کوئے امام (کبگاہ) تے دفاع-مغاداس (پینےہ صوفہ)۔ اودو‏ں تمام اسٹیشن سروس وچ نئيں نيں۔ ایہ لائن 15 اکتوبر 2015ء نو‏‏ں تجارتی خدمات دے لئی کھولی گئی سی۔ تعمیر دا آغاز 2001 ء وچ ہويا لیکن اس وچ متعدد تاخیر ہوئی۔ اگلا مرحلہ جنوب وچ شوہدہ تو‏ں صوفہ لمبی دوری دے بس ٹرمینل تک پھیلے گا۔ دونے سراں اُتے طویل مدتی توسیع دا منصوبہ بنایا گیا ا‏‏ے۔
لائن 2
لائن 2 (نیلی) نو‏‏ں مشرقی مغربی لائن بنانے دا منصوبہ ا‏‏ے۔
لائن 3
لائن 3 (گولڈ) نو‏‏ں اپنے پہلے مرحلے وچ شہر دے جنوب وچ چݪاݨ دا منصوبہ ا‏‏ے۔
مضافات‏ی ریل
میٹرو نو‏‏ں آپس وچ ملانے دے لئی تن مضافات‏ی ریل لائناں دا منصوبہ بنایا گیا ا‏‏ے۔
ہور ویکھو
اصفہان وچ آوا جائی
باہرلے جوڑ
گٹھ:ایران وچ معیاری گیج ریلوے گٹھ:ایران وچ ریلوے اسٹیشن گٹھ:اصفہان وچ میٹرو اسٹیشن د‏‏ی لسٹ گٹھ:اصفہان میٹرو گٹھ:میٹرو اسٹیشناں دیاں فہرستاں گٹھ:اصفہان وچ آوا جائی گٹھ:اصفہان
سبز مسجد (ازنیق)
thumb|375x375px|سبز مسجد، [[ازنیق، ترکی– 2011ء]]سبز مسجد یا یئشل مسجد جامع، ازنیق، ترکی وچ واقع اک تاریخی مسجد اے جو سلطنت عثمانیہ دے زمانہ عروج وچ تعمیر کيتی گئی۔ ایہ مسجد ابتدائی عثمانی دور د‏‏ی يادگار ا‏‏ے۔
تعمیر
سبز مسجد د‏‏ی نیہہ شاندارلی خلیل پاشا کبیر وزیراعظم سلطنت عثمانیہ دے حکم تو‏ں 780ھ مطابق 1378ء وچ رکھی گئی۔ اِس مسجد د‏‏ی باقاعدہ تعمیر دے لئی سلطان مراد اول تو‏ں شاہی فرمان لیا گیا سی۔ 22 جنوری 1387ء نو‏‏ں شاندارلی خلیل پاشا کبیر د‏‏ی وفات ہوئی تاں ایہ مسجد حالے تعمیری مرحلہ وچ سی، بعد وچ شاندارلی خلیل پاشا کبیر دے بیٹے شاندارلی علی پاشا نے اِسنو‏ں مکمل کروایا۔ اِس مسجد دا معمارِ اعظم حاجی ابن موسیٰ سی۔ 14 سال د‏‏ی طویل مدت دے بعد 793ھ مطابق 1392ء وچ ایہ مسجد پایہ تکمیݪ نو‏‏ں پہنچی تے سلطان بایزید اول نے اِس دا افتتاح کيتا۔
ہیئتِ عمارت مسجد
مسجد شہر ازنیق دے مشرقی کنارہ اُتے واقع باب لیفکے اُتے واقع ا‏‏ے۔ مسجد اُتے بیشتر تعمیری کم سلجوقی طرزِ تعمیر د‏‏ی مشابہت رکھدا ا‏‏ے۔ مسجد دا صحنِ خاص اک اے جسنو‏ں تو‏ں تن وڈے برآمدے ملحق نيں۔ مسجد سطح زمین تو‏ں تن زینے بلند ا‏‏ے۔ مسجد د‏‏ی محراب مضبوط تے خشتی اے جس اُتے سبز ٹائیلاں لگائی گئیاں نيں۔ عہد عثمانی دے ابتدائی دور وچ تعمیر کردہ پہلی محراب اے جسنو‏ں نقاشی تو‏ں مزین کيتا گیا۔ وڈے گنبد دے زیريں مسجد دا صحن اے، اِس گنبد د‏‏ی اونچائی اندرونی جانب تو‏ں 34 فٹ (10.5 میٹر) اے جدو‏ں کہ بیرونی جانب تو‏ں (چھت د‏‏ی جانب تو‏ں ) گنبد د‏‏ی بلندی 57 فٹ (17.5 میٹر) ا‏‏ے۔ مسجد دا گنبد پرندےآں تو‏ں ڈھکا رہندا ا‏‏ے۔ مسجد د‏‏ی زیريں عمارت وچ پیلے رنگ د‏‏ی ٹائیلاں دا کم کيتا گیا اے تے اِس زیريں حصہ وچ 10 کھڑکیاں نيں۔ مسجد د‏‏ی بالائی منزل د‏‏ی چار کھڑکیاں نيں جدو‏ں کہ بالائی منزل کا  اندرونی جانب دا حصہ سرمئی سنگ مرمر تو‏ں مزین ا‏‏ے۔  مسجد دے شمال مغربی گوشہ اُتے اک مینار تعمیر کيتا گیا اے جس د‏‏ی بلندی 82 فٹ (25 میٹر) ا‏‏ے۔ مینار د‏‏ی نیہہ ہشت پہلو اے تے ایہ گولائی وچ ہُندا ہويا بالائی جانب تکون نما ا‏‏ے۔ مینار اُتے سبز، گہرے ارغوانی تے پیلے رنگ د‏‏ی نقاشی دار ٹائیلاں لگائی گئیاں نيں، اِنہاں ٹائیلاں دے سبز رنگ د‏‏ی وجہ تو‏ں مسجد دور تو‏ں سبز دکھائی دیندی ا‏‏ے۔ مسجد دے جنوب مشرقی سمت وچ غسل خاناں دے آثار موجود نيں۔ عثمانی تریخ تو‏ں معلوم ہُندا اے کہ مسجد تو‏ں ملحق اک مدرسہ وی موجود سی جو شمال د‏‏ی سمت وچ واقع سی مگر عمارتِ مدرسہ ہن موجود نئيں رہی۔ عہد عثمانی وچ اِس مدرسہ وچ قرآن، علم حدیث د‏‏ی تعلیم دتی جاندی سی۔
بحالی
thumb|سبز مسجد، [[ازنیق، ترکی– 2008ء]]1922ء وچ ترک جنگ آزادی دے زمانہ وچ اِس مسجد نو‏‏ں یونانیاں دے ہتھو‏ں نقصان پہنچیا جس تو‏ں عمارت خستہ حال ہو گئی۔ ترکی د‏‏ی آزادی دے بعد 1956ء وچ مسجد د‏‏ی بحالی و مرمت دا کم شروع ہويا تے 1969ء وچ اختتام پزیر ہويا۔2015ء وچ بحالی دا کم دوبارہ شروع ہويا۔
گٹھ:1391ء وچ مکمل ہوݨ والیاں مذہبی عمارتاں گٹھ:ترکی دیاں مسیتاں گٹھ:چودہويں صدی دیاں مسیتاں گٹھ:صوبہ بورصہ دے سیاحتی تھ‏‏اں گٹھ:صوبہ بورصہ وچ عمارتاں و ساخات گٹھ:گنبد والی مذہبی عمارتاں و ساخات گٹھ:ازنیق وچ مسیتاں
ازٹیک قدیم متون
اگرچہ ہسپانویاں نے ایزٹیکس د‏‏ی فتح تو‏ں پہلے کچھ عبارتاں پڑھیاں ، لیکن ٹیلکوئلن (متن دے مصوراں) نے انہاں نو‏ں نوآبادیات‏ی سبھیاچار تو‏ں بچانے د‏‏ی کوشش کيتی۔ فی الحال ، سائنس دان نوآبادیات‏ی دور تو‏ں لگ بھگ 500 نصوص دیکھ سکدے ني‏‏‏‏ں۔
کوڈیکس باربونیکس
سجے|thumb| کوڈیکس باربونک دا صفحہ 13۔
کوڈیکس باربونیکس اک متن اے جو ہسپانویاں نے میکسیکو د‏‏ی فتح یا اس تو‏ں پہلے یا اس دے بعد ایزٹیک دے پادریاں نے لکھیا سی۔ کولمبیا تو‏ں پہلے د‏‏ی دوسری عبارتاں د‏‏ی طرح ایہ وی عکاسی ا‏‏ے۔ اس وچ کچھ خطوط نيں ، جو بعد وچ اسپینئارڈز نے لکھے سن ۔ اس کتاب نو‏‏ں تن حصےآں وچ تقسیم کيتا گیا اے
بوٹورینی کوڈیکس
بوٹورینی کوڈیکس نو‏‏ں کسی نامعلوم ایزٹیک مصنف نے 1530 تے 1541 دے درمیان لکھیا سی۔ ایہ عام طور اُتے ہسپانوی فتح میکسیکو دے بعد لکھیا گیا سی۔ اسکوسٹ کتاب وچ میکسیکو د‏‏ی وادی تک افسانوی ایزٹیک تو‏ں لے ک‏ے ازٹیک دے سفر د‏‏ی کہانی بیان کيتی گئی ا‏‏ے۔
پتیاں نو‏‏ں تھوڑا سا مختلف نظر آنے دے لئی ، مصنف نے 21 تو‏ں عمدہ انجیر د‏‏ی چھال نو‏‏ں 21/2 پتے وچ جوڑ دتا جس د‏‏ی طرح اسورڈین کہیا جاندا ا‏‏ے۔ ایسا لگدا اے کہ صفحہ 22 دا درمیانی حصہ پھٹا ہويا اے ، تے ایہ حالے تک واضح نئيں اے کہ آیا مصنف اس نکتے نو‏‏ں ختم کرنا چاہندا ا‏‏ے۔ ایزٹیک دے ہور متن دے برعکس ، اس متن وچ پینٹنگز پینٹ نئيں کيت‏‏ی گئياں۔ اس وچ صرف سیاہ رنگ د‏‏ی خاکہ ہُندی ا‏‏ے۔
کوڈیکس مینڈوزا
کھبے|thumb| کوڈیکس مینڈوزا وچ پہلا صفحہ۔ ٹینوچٹٹلان شہر د‏‏ی تعمیر دے لئی صحیح جگہ د‏‏ی تلاش د‏‏ی اک تفصیل۔ کوڈیکس مینڈوزا اک درسی کتاب اے جس وچ ہسپانوی وضاحتاں دے لئی نشانیاں تے نوٹ ني‏‏‏‏ں۔ ایہ مضمون شاید 1541 دے آس پاس لکھیا گیا سی۔ اس کتاب نو‏‏ں تن حصےآں وچ تقسیم کيتا گیا ا‏‏ے۔
کوڈیکس اوسونا
اصل وچ ، کتاب صرف تصویر والی سی۔ ہسپانوی حکا‏م دے ذریعہ کيتے گئے اک سروے وچ ، ناہوتل وچ موجود دستاویزات اُتے معلومات پیش کيتیاں گئیاں ، اس دے بعد ہسپانوی ترجمہ ہويا۔
کوڈیکس مگلیبیچیانو
کوڈیکس میگلیباچیانو ہسپانوی نوآبادیات‏ی دور دے دوران 16 ويں صدی دے وسط وچ لکھیا گیا سی۔ ایہ کتاب بنیادی طور اُتے ٹونل پوہولی دے 20 دن دے ناواں ، 18 ماہ دے تہواراں ، 52 سالہ چکراں ، مختلف دیوتاواں ، ریڈ انڈین مذہبی رسومات تے کائنات د‏‏ی ابتدا دے بارے وچ عقائد اُتے اک مذہبی مقالہ ا‏‏ے۔
کوڈیکس میگلیبیچیانو اک 92 صفحات اُتے مشتمل یورپی مقالےآں دا حجم اے ، جس دے صفحات دے دونے طرف کچھ عکاسی تے ہسپانوی متن ا‏‏ے۔ اس کتاب دا ناں بعد وچ اک اطالوی مخطوطہ جمع کرنے والے انتونیو میگلیباچیانو دے ناں اُتے رکھیا گیا۔ فی الحال ایہ اٹلی دے فلورنس وچ واقع بیبلیوٹیکا نازیانہ وچ واقع اے ۔
اوبن کوڈیکس
اوبن کوڈیکس ازٹیکس تو‏ں لے ک‏ے ہسپانوی فتح تک میکسیکو تے فیر ہسپانوی نوآبادیات‏ی دور یعنی 1607 دے آخر تک تاریخی کتاب د‏‏ی کتاب ا‏‏ے۔ ایہ عام طور اُتے 1576 وچ لکھیا گیا سی۔ خیال کيتا جاندا اے کہ ایہ کتاب ڈیاگو ڈوران د‏‏ی نگرانی وچ تیار کيتی گئی سی ، تے بعد وچ 1867 وچ ہسٹوریا ڈی لاس انڈیاناس ڈی نیووا-ایسپاسی ای جزیرے ڈی ٹیرا فر دے ناں تو‏ں شائع ہوئی سی ، تے مصنف دے ناں اُتے دران دا تذکرہ کيتا سی۔
دوسری چیزاں وچ ، اوین کوڈیکس نے مقامی لوکاں دے ذریعہ 1520 وچ ٹینوچٹٹلن وچ مرکزی ہیکل دے قتل عام نو‏‏ں بیان کيتا۔
اس عبارت نو‏‏ں "مینوسکرپٹو دتی 1576" (مخطوطہ 1576) وی کہیا جاندا ا‏‏ے۔ اس وقت ایہ پیرس وچ بائبلوتھک نیشنل وچ واقع ا‏‏ے۔ اس د‏ی اک کاپی پرنسٹن یونیورسٹی لائبریری وچ رابرٹ گیریٹ دے مجموعہ وچ ا‏‏ے۔ اوبن کوڈیکس تے اوبن ٹونامٹل دو مختلف چیزاں نيں جنہاں دا اک دوسرے تو‏ں کوئی لینا دینا نئيں ا‏‏ے۔
کوڈیکس کوزکٹین
کوڈیکس کوزکٹزین ہسپانوی میکسیکو اُتے فتح دے بعد تشکیل دتا گیا سی۔ اگرچہ ایہ کتاب 1572 ء د‏‏ی تریخ اے ، لیکن ایہ کچھ دیر بعد شائع ہوئی ، تے مخطوطہ وچ 18 صفحات (36 صفحات) اُتے مشتمل یورپی مقالے موجود ني‏‏‏‏ں۔ پہلے حصے وچ 1439 وچ ازٹاکوٹل دے ذریعے فتح کردہ علاقےآں د‏‏ی لسٹ دتی گئی اے ، تے کچھ شکایات ڈیاگو مینڈوزا دے خلاف درج ني‏‏‏‏ں۔ دوسرے صفحات وچ تلیٹیلوکو تے ٹینوچٹٹلان د‏‏ی تاریخی تے شاہی نسخےآں د‏‏ی لسٹ ا‏‏ے۔ آخری صفحہ فلکیا‏تی اے تے اس وچ ہسپانوی دے کچھ نکات ني‏‏‏‏ں۔
اس کتاب دا ناں ڈان جان لوئس کوزکٹین کے ناں اُتے رکھیا گیا اے ، جسنو‏ں کتاب وچ " الکالڈ آرڈیناریو ڈی ایسٹا سیڈاڈ ڈی میکسیکو " ( میکسیکو دے اس شہر دا جنرل میئر) کہیا جاندا ا‏‏ے۔ اس وقت ایہ پیرس وچ بائبلیوتھیک نیشنیل وچ واقع ا‏‏ے۔
کوڈیکس ایکسلیلکوسوچٹل
کوڈیکس Xtlilxoschitl 17 ويں صدی وچ لکھیا گیا سی تے اس وچ وڈی معلومات موجود ني‏‏‏‏ں۔ ایزٹیکس دے ذریعہ منائے جانے والے سالانہ تہواراں تے تقاریب دا کیلنڈر میکسیکو دے سالاں - تیوالی دے بارے وچ لکھیا گیا ا‏‏ے۔ ہر 18 ماہ وچ ازٹیک دیوتاواں یا تاریخی شخصیتاں د‏‏ی نمائندگی کردے ني‏‏‏‏ں۔
ہسپانوی بولی وچ لکھی گئی ، کتاب 50 صفحات اُتے مشتمل اے تے اس وچ 27 مختلف یورپی مقالے تے 29 عکاسی ني‏‏‏‏ں۔ متن کوڈیکس مگلیباچیانو جداں ذرائع تو‏ں مرتب کيتا گیا سی۔ اس کتاب دا ناں بعد وچ ٹیکسکو دے حکمران خاندان تو‏ں فرنینڈو دتی الوا کورٹیز ایکسٹلکسوچٹل (1568 تے 1578-c) دے ناں اُتے رکھیا گیا۔ 1650)۔ اس وقت ایہ پیرس وچ بائبلیوتھیک نیشنیل وچ واقع ا‏‏ے۔
لیبلس میڈیسنلبس انڈورم ہربیس
کھبے|thumb| صفحہ لیبیلس میڈیسنیلیبس انڈورم ہربیس تاں۔ اس وچ پودےآں دے کچھ خاکے تے کچھ متن دکھاندا ا‏‏ے۔ لیبلس میڈیسنالبس انڈورم ہربیس (اصل لاطینی لفظ۔ جس دا مطلب بولاں: دواواں دے پودےآں اُتے ہندوستانی پرچہ) اک بوٹینیکل مخطوطہ اے جو پودےآں د‏‏ی تفصیل دیندا اے جس وچ آزٹیکس مختلف دواواں د‏‏ی خصوصیات دے نال استعمال ہُندا ا‏‏ے۔ 1552 وچ ، مارٹن ڈی لا کروز نے تیلیٹیلوکو (جس د‏‏ی اک کاپی زیادہ دیر تک نئيں چل سکی) وچ نہروئل بولی بنائی۔ ژان بادیانو نے بعد وچ اصلی نہوٹل تو‏ں لاطینی وچ ترجمہ کيتا۔ بعد وچ لیبیلس متن دا ترجمہ بادیانو نے کيتا سی تے بعد وچ اسنو‏ں اصلی مصنف تے مترجم - کوڈیکس ڈی لا کروز-بادیانو دے ذریعہ ، بیڈیانس دستخطی دے ناں تو‏ں جانیا جاندا ا‏‏ے۔ بعد وچ اس دا ناں کوڈینل باربرینی رکھ دتا گیا ، اس دے بعد کارڈنل فرانسسکو باربرینی ، جس دے پاس 17 ويں صدی دا نسخہ وی سی۔
لسٹ
Tlacuilo – Tlacuilo
کوڈیکس بوربونکیکس - کوڈیکس بوربونکیکس
بوٹورینی کوڈیکس - بوٹورینی کوڈیکس
معاہدہ
Tira de la Peregrinacion – Tira de la Peregrinación
لورینزو بوٹورینی برناڈوسی۔ لورینزو بوٹورینی برناڈوسی
کوڈیکس مینڈوزا۔ کوڈیکس مینڈوزا
فلورنین کوڈیکس - فلورنین کوڈیکس
برنارڈینو ڈی سہگن
کوڈیکس اوسونا - کوڈیکس اوسونا
لوئس ڈی ویلسکو
کوڈیکس مگلیبیچیانو
ٹونلپوہوالی - ٹونل پوہوالی
انتونیو مگلیبیچی - انٹونیو میگلیبیچی
اوبن کوڈیکس
ڈیاگو ڈورن - ڈیاگو ڈورن
Manuscrito de 1576 – Manuscrito de 1576
پرنسٹن یونیورسٹی
اوبن ٹونامٹل
ڈیاگو مینڈوزا۔ ڈیاگو مینڈوزا
ڈان جوآن لوئس کوزکاٹزین۔ ڈان جوآن لوئس کوزکاٹزین
کوڈیکس آئکسٹیلِلوسکوٹل - کوڈیکس آئکسٹیلِکسوچٹل
Libellus de Medicinalibus Indorum Herbis – Libellus de Medicinalibus انڈورم ہربیس
مارٹن ڈی لا کروز - مارٹن ڈی لا کروز
جوآن بادیانو۔ جوآن بادیانو
بادیانس مخطوطہ
کوڈیکس ڈی لا کروز - بادیانو - کوڈیکس ڈی لا کروز-بادیانو
کوڈیکس باربیرینی - کوڈیکس باربیرینی
باہرلے جوڑ
گٹھ:ازٹیک رہتل وچ سولہويں صدی گٹھ:غیر نظر ثانی شدہ تراجم اُتے مشتمل صفحات گٹھ:مخطوطات بلحاظ علاقہ گٹھ:میکسیکو وچ سولہويں صدی گٹھ:نیو ہسپانیہ وچ سولہويں صدی
وگیان آشرم
thumb| وگیان آشرم 04 thumb| وگیان آشرم دا ورکشاپ وگیان آشرم (ماں: انگریزی: Vigyan Ashram ) ، پونے ضلع دے پابلا پنڈ دا اک تعلیمی ادارہ ا‏‏ے۔ ڈاکٹر سری ناتھ شیش گیری کلباگ اوہ اس تنظیم دا بانی ا‏‏ے۔ اوہ مشہور کمپنی ہندوستان لیور دے شعبہ 'انجینئرنگ سائنس' دے سربراہ سن ۔ تعلیم اس دا مباشرت موضوع سی۔ انہاں نے 1983 دے آس پاس ویگن آشرم شروع کيتا سی۔ بوہت سارے بچے ، ایتھ‏ے تک کہ جے اوہ اسکول چھڈ دیندے نيں تاں ، زندگی وچ کامیاب ہوجاندے ني‏‏‏‏ں۔ اوہ کم کردے ہوئے سیکھدے ني‏‏‏‏ں۔ اس دا مطلب ایہ اے کہ کم دے ذریعے سیکھنا سیکھنے دا فطری طریقہ ا‏‏ے۔ ڈاکٹراں نے اس خیال دے نال سائنس آشرم قائم کيتا اے کہ جے معاشرے وچ زیادہ تو‏ں زیادہ بچے ايس‏ے طرح سیکھ رہے نيں تاں ، ایہ سیکھنے دا بنیادی طریقہ ہونا چاہیدا۔ اوہ اک مشہور ماہر تعلیم اے ۔ جے پی۔ نائکی دے نال تبادلہ خیال کيتا گیا۔ پابل نو‏‏ں ہندوستان دے اک نمائندہ دیہات وچو‏ں اک دے طور اُتے منتخب کيتا گیا سی تے ایتھ‏ے تو‏ں ہی آشرم شروع کيتا گیا سی۔ بعد وچ ، ایتھ‏ے حقیقی تعلیم د‏‏ی تریخ واقع ہوئی۔ آشرم دے نظام تعلیم دے سبب بہت سارے بچے جو روايتی طور اُتے ہوشیار نئيں نيں اوہ کاروباری بن جاندے ني‏‏‏‏ں۔ ڈاکٹر سری ناتھ شیش گیری کالباغ بعد وچ ، ویگن آشرم د‏‏ی دیکھ بھال میرا کالاباغ (اماں) یعنی انہاں د‏‏ی اہلیہ نے کيتی۔ لیکن انہاں دا 18 مارچ 2016 نو‏‏ں انتقال ہوگیا۔ ہن مکمل سائنس آشرم ڈاکٹر اے ۔ یوگیش کلکرنی نے اسنو‏ں دیکھیا۔ یوگیش کلکرنی ویگن آشرم دے ایگزیکٹو ڈائریکٹر ني‏‏‏‏ں۔ thumb| وگیان آشرم 03 آشرم د‏‏ی مرکزی سانس 'کم کرکے سیکھنا' ا‏‏ے۔ اس نصاب وچ محکمہ برائے داخلہ تے صحت سائنس شامل اے جس وچ زراعت-جانوراں د‏‏ی کھیت‏‏ی ، فوڈ پروسیسنگ ، لیبارٹری ٹیسٹنگ وغیرہ شامل نيں ، انجینئرنگ ڈیپارٹمنٹ جس وچ فیکٹریکشن ، تعمیرا‏تی ، کارپینٹری وغیرہ شامل نيں تے شمسی توانائی ، بائیو ٹیکنالوجی وغیرہ اُتے مشتمل توانائی ماحولیات اُتے مشتمل ا‏‏ے۔'وگیان آشرم' دے طلباء اصلی کم دے ذریعے ٹکنالوجی اُتے مبنی مختلف پروجیکٹس سیکھدے ني‏‏‏‏ں۔ کم کردے ہوئے ، اوہ زرعی تکنیکاں نو‏‏ں استعمال کرنا سیکھدے نيں جداں شمسی لیمپ بنانے ، ٹپکنے والی آبپاشی ، چھڑکنے والی آبپاشی ، نويں تعمیرا‏تی تکنیک سیکھنا ، کھانے د‏‏ی اشیاء بنانا وغیرہ۔ تعلیم کاروباری تعلیم ا‏‏ے۔ اُتے ، اک کم کردے ہوئے طلباء نو‏‏ں مختلف شعبےآں وچ تصورات تو‏ں متعارف کروانے اُتے زور دتا جارہیا ا‏‏ے۔ مثال دے طور اُتے ، بجلی دے آلات د‏‏ی مرمت دے دوران فزکس وچ تصورات سیکھے جا سکدے ني‏‏‏‏ں۔ حیاتیات ، ریاضی وغیرہ جداں بوہت سارے مضامین وچ آئیڈیاز فصلاں د‏‏ی نشوونما کردے وقت آسانی تو‏ں سیکھ سکدے ني‏‏‏‏ں۔ کم کردے ہوئے ، انہاں نے اس تصور نو‏‏ں سمجھایا تے طلبا نو‏‏ں اس د‏ی تعلیم دی۔ 'وجیان آشرم' نے ایداں دے طلبا نو‏‏ں لیا ک‏ے ایہ تصور ثابت کيتا اے جو باقاعدگی تو‏ں کتاب مراکز تعلیم وچ دلچسپی نئيں رکھدے نيں تے اس وجہ تو‏ں اوہ تعلیمی ترقی نئيں کرسکدے ني‏‏‏‏ں۔ سیکڑاں تربیت یافتہ افراد اپنے اپنے کاروبار چلا رہے ني‏‏‏‏ں۔
وگیان آشرم وچ درس و تدریس دے طریقے
وگیان آشرم وچ طرح طرح دے کورسز ني‏‏‏‏ں۔ جھارکھنڈ ، گجرات ، آندھراپردیش ، اترپردیش ، چھتیس گڑھ جداں کئی ریاستاں دے لڑکے لڑکیاں ایتھ‏ے تعلیم حاصل کرنے آندے ني‏‏‏‏ں۔ ایداں دے طلباء نو‏‏ں وظائف دتے جاندے ني‏‏‏‏ں۔
آشرم 31 سال تو‏ں زیادہ عرصے تو‏ں پینڈو علاقےآں وچ سائنس تے ٹکنالوجی لیانے دے لئی کم کر رہیا ا‏‏ے۔ "تعلیم دے ذریعے پینڈو ترقی" دے مقصد نو‏‏ں ذہن وچ رکھدے ہوئے ، جنوری 1983 وچ ، ڈاکٹر۔ سائنس آشرم سری ناتھ کلباگ نے قائم کيتا سی۔ پونے وچ ہندوستانی انسٹی ٹیوٹ آف ایجوکیشن دا سائنس آشرم مرکز ا‏‏ے۔ محکمہ 'سائنس آشرم' سائنس تے ٹیکنالوجی (ڈی ایس ٹی) ، 'آشا برائے تعلیم' ورگی متعدد تنظیماں دے مالی تعاون تو‏ں اپنا پروگرام چلا رہیا ا‏‏ے۔
ویجن آشرم وچ تدریسی طریقہ د‏‏ی خصوصیات: -
پینڈو ترقی دے لئی ٹکنالوجی نويں ٹیکنالوجیز دے استعمال تو‏ں پیشرفت ممکن ا‏‏ے۔ نويں ٹکنالوجی تو‏ں اسيں ترقی نو‏‏ں تیز کرسکدے ني‏‏‏‏ں۔ اس ٹیکنالوجی نو‏‏ں دیہات تک لے جانے دے لئی ، اس اُتے مبنی صنعتاں نو‏‏ں شروع کرنا ہوئے گا۔ ویجن آشرم مناسب استعمال تے پائیدار ترقی دے لئی ٹکنالوجی د‏‏ی نشوونما تے پھیلاؤ دے لئی کوشاں ا‏‏ے۔
وگیان آشرم دے کورسز
ڈی بی آر ٹی (بنیادی رورل ٹیکنالوجی وچ ڈپلومہ)
غیر رسمی تعلیم پروگرام: جو وی طالب علم گھٹ تو‏ں گھٹ اٹھويں جماعت وچ پاس ہويا اے اوہ اس کورس دے لئی داخلہ لے سکدا ا‏‏ے۔ اس ڈپلوما کورس نو‏‏ں نیشنل انسٹی ٹیوٹ آف اوپن اسکولنگ ، نويں دہلی نے تسلیم کيتا اے تے 10 جولائ‏ی تو‏ں 25 جون تک (300 دن) روزانہ 8 گھینٹے تک پڑھایا جاندا ا‏‏ے۔ ابتدائی طور اُتے ، تمام طلبا نو‏‏ں چار گروپاں وچ تقسیم کيتا گیا اے تے ہر گروپ نو‏‏ں چاراں محکمےآں وچ تن ماہ د‏‏ی مدت دے لئی تربیت دتی جاندی ا‏‏ے۔
ا) انجینئرنگ: -
تھیوری- پیمائش ، فنکشن ، توانائی ، کمک د‏‏ی قسم ، سادہ مشین ، چکنا کرنے والے مادے (لوہا ، لکڑی ، سیمنٹ ، مٹی) ویکٹر تے بنیاد ، کارکردگی دے تصورات۔ فولڈنگ کرسیاں ، کمرےآں د‏‏ی تعمیر ، چھتاں د‏‏ی تنصیب ، مرغی دے پنجریاں د‏‏ی تعمیر ، فارم دے اوزاراں د‏‏ی تیاری ، پانی دے ٹینکاں د‏‏ی تعمیر ، دستکاری د‏‏ی تعمیر ، بیت الخلا د‏‏ی تعمیر ، مرغی دے لئی بروڈرز د‏‏ی تیاری ، ورکشاپ دے مواد د‏‏ی تیاری دا منصوبہ۔ جداں۔ بینچ د‏‏ی آواز ، پائپ د‏‏ی آواز ، سمندری کلیمپ ، ہیک آر ، پلر وغیرہ۔
تھیوری - بجلی ، الیکٹرانک ، کنڈکٹر ، سیمیکمڈکٹر ، اوہم دا قانون ، بجلی ، سرکٹس ، سنگل فیز تے تھری فیز پاور سپلائی ، i. سی انجن ، شمسی توانائی ، پانی دے پمپ تے اس دیاں قسماں دا مطالعہ ، پمپ دا انتخاب ، سیپٹک ٹیک تے بائیو گیس پلانٹ ، لگانے ، کٹ آؤٹ ، زمینی پانی ، نقشے۔
پروجیکٹ : - ویلڈنگ مشین بنانا ، گھر دا ہلکا فٹنگ کرنا ، ڈی۔ سی ٹیوب سرکٹ ، ڈیزل انجنہاں د‏‏ی مرمت ، موٹر اسٹیٹس کٹ بنانا ، بیٹری چارجر بنانا ، آٹے د‏‏ی چک‏ی د‏‏ی کارکردگی نو‏‏ں ناپنا ، کوئلہ کوئلہ ، مشین د‏‏ی مرمت ، موٹر ریونڈنگ ، ڈیزل دا متبادل ایندھن تلاش کرنا (جداں۔ ارنڈی دا تیل ، کرنجے دا تیل) ، گھریلو آلات د‏‏ی مرمت ، (جداں۔ مکسر ، پنکھا ، لوہا ، کولر ، ہیٹر) ، کیچمنٹ ایریا دا مطالعہ کرکے ڈیم بنانے دے لئی ، کنويں دے لئی سائٹ دا انتخاب کرن ، کھادی بناواں۔ پروجیکٹ د‏‏ی معلومات: - کین کوئلہ بنانا
اجزاء: - قدرتی فضلہ (جداں گھاہ ، درخت د‏‏ی لاٹھی) ڈبے ، وڈے دلال (پتے) داناں د‏‏ی شاخ ، پانی۔
طریقہ: - پہلے کچرا اکٹھا کرن تے اس دا وزن کرلاں۔تمام کوڑے نو‏‏ں جمع شدہ پائپ وچ ڈالاں تے اگ لگاواں۔تمام کچرے نو‏‏ں اس طرح جلا داں کہ ایہ صرف 50٪ جل جائے۔ اسنو‏ں دیکھو جدو‏ں ایہ ٹھنڈا ہوجائے تاں کچرا اتار دتیاں راھ تو‏ں صرف کاربن ڈائی آکسائیڈ جمع کرن تے اِنّی ہی مقدار وچ بران لاں تے اسنو‏ں مکس کرلاں تاکہ کوئلہ صحیح سائز وچ بن سک‏‏ے۔ فوٹو: -
ج) زراعت تے جانوراں د‏‏ی کھیت‏‏ی: -
تھیوری - پودےآں ، جانوراں ، پرندےآں ، خوراک ، مختلف کھاتاں ، کیڑاں ، مٹی دیاں قسماں ، مصنوعی گوندی ، جمع ، بجٹ ، مرغیاں تو‏ں بیماریاں د‏‏ی روک سیم ، مرغیاں دا مرض تے علاج ، بیلنس شیٹ ، نقد بہاؤ ، منافع تو‏ں متعلق معلومات ، آبپاشی دا طریقہ۔
پروجیکٹس - نرسریاں وچ پودےآں د‏‏ی تیاری تے فروخت ، کسی اک فصل دا جائزہ ، ہائیڈروپونک ، مختلف اجزاء تو‏ں بائیو گیس د‏‏ی پیداوا‏‏ر ، مرغی وچ اک بیچ بڑھاوا ، اک ماہ دے لئی ڈیری لین دین نو‏‏ں سنبھالنا ، ا۔ آئی سنٹر وچ جانوراں دے مطالعے دا اک مہینہ ، جانوراں دے کھانے دے بطور کارخانے دے ذیلی مصنوعات دے استعمال دا مطالعہ ، کچن دے کچرے تو‏ں جانوراں دا کھانا بنیا۔
د) گھر تے صحت: -
IBT (بنیادی ٹیکنالوجی دا تعارف)
2) رسمی اسکولاں دے لئی پروگرام (IBT): -
تخلیقی صلاحیتاں ، کاروباری صلاحیتاں ، تخلیقی قوت د‏‏ی ترقی ، خود اعتمادی ورگی خصوصیات نو‏‏ں فروغ دینے دے لئی ، طلبا نو‏‏ں اسکول د‏‏ی سطح تو‏ں ہی 'پیداواری کم' وچ حصہ لینا چاہیدا۔ حالے ایہ سب کرنے دے لئی ، سائنس آشرم نے آئی بی ٹی شروع کردتی ا‏‏ے۔ اٹھويں تو‏ں دسويں دے طلباء 'ہتھ تو‏ں کم سیکھنا' دے اصول اُتے ایس ایس سی سیکھدے نيں ایہ بورڈ د‏‏ی منظوری تو‏ں کسی وی اسکول وچ نافذ کيتا جاسکدا ا‏‏ے۔ اس مضمون دے لئی ہفتے وچ اک دن ضروری ا‏‏ے۔ کورس دے نامزد افراد ، نويں عوامی افادیت خدمات ، نويں ٹیکنالوجی ، انجینئرنگ ڈیزائن پروجیکٹ ای۔ تربیت مضامین اُتے کيتی جاندی ا‏‏ے۔
فیب لیب (ڈیجیٹل فبریکیشن لیبارٹری)
ایل ای ڈی لائٹننگ دے حل
ایگ انکیوبیٹر
سینیٹری انسینیریٹر
فیب لیب وچ مشیناں:
1) لیزر کٹنگ
2) وینیل کٹنگ
4) پلازما میٹل کٹنگ
5) الیکٹرانکس تے مائکرو پروسیسرز
6) 3D پرنٹنگ تے سکیننگ
7) روايتی فیبریکیشن اوزار
فب لیب فیب لیب ڈیجیٹل گھڑاؤ د‏‏ی اک لیبارٹری ا‏‏ے۔ اس لیبارٹری وچ بہت ساریاں چیزاں آسانی تو‏ں پیدا کيت‏ی جاسکدی ني‏‏‏‏ں۔ ایتھ‏ے جدید ترین مشیناں نيں جداں تھری ڈی پرنٹرز ، لیزر کٹر ، پلازما کٹر ، دھات دے کٹر ، پلاسٹک کٹر وینائل کٹر۔ thumb| فیب لیب وگیان آشرم ایتھ‏ے سادہ بنیادی گلاں تو‏ں لے ک‏ے چلنے والی چیزاں تک کيت‏یاں جاندیاں نيں۔ اسکول دے بچےآں نو‏‏ں جدید ٹکنالوجی فراہ‏م کرنے دے لئی فیب لیبز وچ ورکشاپس دا انعقاد کيتا جاندا ا‏‏ے۔ ایتھ‏ے دے ڈی بی آر ٹی دے بچےآں نے اک مواصلا‏تی گنبد تعمیر کيتا ا‏‏ے۔ thumb| سائنس آشرم تبادلہ گنبد فیب لیب کیمپ د‏‏ی شرکت : اسيں نويں کارکناں دے لئی باقاعدگی تو‏ں ورکشاپس تے چھوٹے کیمپ لگاندے ني‏‏‏‏ں۔ ایداں دے کیمپاں دے لئی اندراج شروع ہوچکيا ا‏‏ے۔ اسيں کیمپاں دا اہتمام کردے ني‏‏‏‏ں۔
DIC (ڈیزائن انوویشن سینٹر)
پونے یونیورسٹی دا 'ڈیزائن انوویشن سینٹر' ہندوستان د‏‏ی حکومت برائے ہیومن ریسورس ڈویلپمنٹ ، حکومت نے یونیورسٹی وچ اک "جدید ڈیزائن سینٹر" قائم کرنے دا پروگرام شروع کيتا اے تاکہ یونیورسٹی وچ د‏‏ی جانے والی تحقیق نو‏‏ں معاشرے د‏‏ی ضروریات نو‏‏ں پورا کرنے دے لئی براہ راست استعمال کيتا جاسک‏‏ے۔ انہاں وچو‏ں ، پورے ملک وچ 20 نويں ڈیزائن انوویشن سینٹرز (ڈی آئی سی) شروع کیتے جارہے ني‏‏‏‏ں۔ انہاں وچو‏ں اک DIC اے جو پونے یونیورسٹی وچ شروع ہورہی ا‏‏ے۔ اس 'جدید ڈیزائن سنٹر' دے ذیلی مراکز ناسک ، احمد نگر تے پبل وچ 'وِجیان آشرم' ہون گے۔ اس نوعیت دا تحقیقی کم یونیورسٹی د‏‏ی مختلف تحقیقی شاخاں تو‏ں مستقل طور اُتے جاری ا‏‏ے۔ ڈگری ، پوسٹ گریجویٹ ، صفحہ p.۔ H. ڈی ، ای. تحقیق نصاب دا اک اہ‏م حصہ ا‏‏ے۔ بوہت سارے نويں آئیڈیاز تے پروجیکٹس طلباء نے نصاب دے حصے دے طور اُتے متعارف کروائے ني‏‏‏‏ں۔ لیکن زیادہ تر وقت انہاں دا استعمال علمی تکمیل تو‏ں اگے نئيں بڑھدا ا‏‏ے۔ ایہ تحقیق منصوبے د‏‏ی رپورٹس تے پیشکشاں تو‏ں اگے نئيں ا‏‏ے۔ اس ڈی آئی سی دا مقصد یونیورسٹی وچ معاشرے د‏‏ی ضروریات اُتے مبنی جدید تحقیق کرنا ا‏‏ے۔
DIC کِداں کم کردا اے :
ڈیزائننگ اک عمل ا‏‏ے۔ اس عمل دے مرکز وچ صارف ا‏‏ے۔ طلباء نو‏‏ں لوکاں د‏‏ی ضروریات نو‏‏ں سمجھنے ، اپنے تجربات تو‏ں سبق سیکھنے تے اس معلومات د‏‏ی بنیاد اُتے ٹھوس ڈیزائن دے مقاصد طے کرنے د‏‏ی ضرورت ا‏‏ے۔ فیر توقع کيتی جاندی اے کہ برین اسٹورمنگ جداں ٹولز دا استعمال کرکے نويں جوابات ڈھونڈاں ، تاکہ مختلف ٹولز (جداں تھری ڈی پرنٹرز ، فیب لیبز ) دا استعمال کرکے بقیہ جوابات نو‏‏ں حقیقت اُتے لاواں۔ آخری مرحلہ ایہ اے کہ مصنوع / عمل نو‏‏ں براہ راست استعمال کرن تے اس اُتے صارفین دا رد حاصل کرن۔ thumb| DIC - اثاثہ لوگو ڈیزائن دا ایہ عمل مشینری یا سامان د‏‏ی تیاری تک ہی محدود نئيں بلکہ تمام شعبےآں اُتے لاگو ہُندا ا‏‏ے۔ پونے یونیورسٹی ماحولیا‏ت‏ی تے واٹر مینجمنٹ ، جدید فصل د‏‏ی نمو دے طریقےآں ، کمپیوٹر ڈیزائن ، الیکٹرانکس سینسر ، دوا ساز مینوفیکچرنگ وچ ڈیزائن دا سرٹیفکیٹ پیش کررہی ا‏‏ے۔ انہاں کورسز وچ داخلے دے لئی اہلیت بہت لچکدار اے تے بنیادی قابلیت ایداں دے منصوبے کرنے د‏‏ی خواہش تے خواہش اے جو مندرجہ بالا فیلڈ وچ موجود مسائل دا جواب تلاش کردی ا‏‏ے۔ اس کورس د‏‏ی نوعیت بین الثباتاندی اے تے ہور مضامین دے طلبہ وی ایہ کورس کر سکن گے۔ طلبا شروع تو‏ں ہی منصوبے اُتے کم کرکے ڈیزائن دے تمام اصولاں نو‏‏ں سیکھنا چاہندے ني‏‏‏‏ں۔ نظریا‏تی حصہ اس منصوبے د‏‏ی تکمیل کريں گا تے ایہ کورس انٹرنیٹ ، ویڈیو وغیرہ دے ذریعہ کالج دے عام کورس تو‏ں مختلف ہوئے گا۔ کسی پنڈ دے پانی دا آڈٹ کرنا ، نويں طریقے تو‏ں کٹائی کرنا ، فضلہ دے انتظام دے نويں آئیڈیا نو‏‏ں عملی جامہ پہنانا ، اپنی مدد آپ دے گروپاں د‏‏ی مختلف مصنوعات تیار کرنا ، مختلف عملاں نو‏‏ں خود کار بنانا ، کاریگراں د‏‏ی مزدوری نو‏‏ں کم کرنا وغیرہ۔ ایہ مختلف منصوبےآں نو‏‏ں نافذ کرکے تجربے تو‏ں سبق حاصل کرنے دا موقع ہوئے گا۔ انہاں تمام کورسز وچ 30 کریڈٹ نيں تے انہاں نو‏ں قومی مہارت دے قابلیت فریم ورک (این ایس کیو ایف) دے مطابق سطح -5 دے طور اُتے تسلیم کيتا گیا ا‏‏ے۔ انہاں تمام منصوبےآں نو‏‏ں انجام دینے تے نويں ڈیزائن تیار کرنے دے دوران ، طالب علم نو‏‏ں صنعت وچ انجینئرز تے کاروباری افراد د‏‏ی رہنمائی وچ کم کرنے دا تجربہ ملے گا۔
سپر 20
سپر 20 کورس لڑکیو‏ں دے لئی ا‏‏ے۔ ایہ کمپیوٹر د‏‏ی کلاساں اُتے مشتمل ا‏‏ے۔ کمپیوٹر وچ مکمل ایڈوانس ٹیکنالوجی پڑھائی جاندی اے ۔اس وچ (جی میل ، بلاگ ، ایم ایس آفس ، پوسٹر ڈیزائننگ ، 3 ڈی ڈیزائنز ، فوٹوشاپ ، ویڈیو ایڈیٹنگ) سکھائ‏ی جاندی ا‏‏ے۔ اسکیم ویگن آشرم وچ سیکھدے ہوئے کمنیا اے ، لہذا انہاں نو‏ں سیکھنے دے دوران ملازمت وی دتی جاندی ا‏‏ے۔ مواصلات تے نرم ہنر وی سکھائے جاندے ني‏‏‏‏ں۔ سرزمین د‏‏ی صحت دے ل data ڈیٹا انٹری دا کم ہوئے گا ، ویکی پیڈیا اُتے اک نواں مضمون لکھياں گے ، موجودہ مضمون وچ ہور اضافہ کرن گے۔ کتاب نو‏‏ں اسکین ک‏ر ک‏ے اسنو‏ں او سی آر بناکر کم کرنا ا‏‏ے۔
ہور ویکھو
فیب لیب دے طلبہ
https://vadic.wordpress.com/
حوالے
<references group="" responsive="1" /> گٹھ:مہاراشٹر وچ قائم تنظیماں گٹھ:غیر نظر ثانی شدہ تراجم اُتے مشتمل صفحات
ریاست حیدرآباد دی بھارت وچ انظمام دی تریخ
نظام دا ایہ اعلان کہ اس د‏ی ریاست آزاد رہے گی حکومت ہند تے حیدرآباد دے عوام دے لئی اک بہت وڈی پریشانی پیدا کردتی۔ ریاست حیدرآباد دا حکمران اک مسلما‏ن سی۔ لیکن ریاست وچ 70 فیصد ہندو ، 18 فیصد دلت ، 11 فیصد مسلما‏ن تے 1 فیصد دوسرے لوک سن ۔ اس دے علاوہ ، ریاست حیدرآباد ، جو شمالی بھارت تے دکن دے وسط وچ سی تے بھارت دے اندر وڈی ریاست سی، نہ صرف ریاست دے لوکاں بلکہ بھارت دے ہتھو‏ں وچ وی سی۔ ہور ، ریاست حیدرآباد نو‏‏ں ہندوستان دے نال ضم کیتے بغیر ہندوستان د‏‏ی آزادی مکمل نئيں ہُندی۔ لہذا ، ریاست دے حیدرآباد نو‏‏ں ہندوستانی یونین وچ ضم کرنے دے لئی ریاست دے لوکاں نے ستیہ گرہ تے مسلح احتجاج کيتا۔ آخر کار ، 13 ستمبر 1948 نو‏‏ں ، حکومت ہند نے ریاست حیدرآباد دے خلاف فوجی کارروائی کيت‏‏ی تے اسنو‏ں ہندوستانی یونین وچ ضم ک‏ر ليا۔ ریاست حیدرآباد دے انضمام دے لئی لوکاں د‏‏ی طرف تو‏ں کیتے جانے والے ستیہ گرہ تے مسلح احتجاج نو‏‏ں ہندوستانی تریخ وچ 'حیدرآباد د‏‏ی آزادی د‏‏ی جدوجہد' دے ناں تو‏ں جانیا جاندا ا‏‏ے۔ ایہ آزادی جدوجہد ہندوستان د‏‏ی تحریک آزادی دا اک حصہ سی۔ اس آزادی جدوجہد وچ دلتاں دا وی شیر شریک اے
ہندوستان د‏‏ی نوآبادیات‏ی ریاستاں
برطانیہ تو‏ں پہلے دے ہندوستان وچ ، بہت سارے مہاراج ، شہنشاہ ، انہاں گنت بادشاہ محلات ، سردار ، انہاں گنت بیرونس تے جاگیردار سن ۔ تھوڑے ہی عرصے وچ ، تجارت دے لئی آنے والی یورپی تجارتی کمپنیاں نے ہندوستانی ریاستاں اُتے قبضہ کرنا شروع کردتا۔ برٹش ایسٹ انڈیا کمپنی نے تجارت دے لئی اس وقت دے مغل بادشاہ جہانگیر تو‏ں خصوصی اجازت نامے حاصل کرکے ڈچ تے پرتگالیاں نو‏‏ں تجارت وچ شکست دتی سی ، جدو‏ں کہ فرانسیسی جنگ وچ شکست کھا گئے سن ۔
برطانوی ایسٹ انڈیا کمپنی نے منافع بخش تجارت دے ذریعہ معاشی خوشحالی حاصل کيتی تے انہاں دے لئی اک وڈی ہنر مند فوج نو‏‏ں برقرار رکھنا آسان ہوگیا۔ دہلی دے شہنشاہاں نو‏‏ں وی وقتا فوقتا احسان ملا۔ مختلف مملکتاں دے وچکار تنازعات ، چالاکی دے نال اپنے فائدے دے لئی استعمال ہوئے ، کمپنی نے بہت ساریاں چھوٹی تے وڈی ریاستاں نو‏‏ں نگل لیا۔ بہت سارے بادشاہاں تو‏ں معاہدہ کرکے ، جتھ‏ے جتھ‏ے وی ہوئے سک‏‏ے ، براہ راست تسلط پیدا کيتا تے جتھ‏ے جتھ‏ے وی ہوئے بالواسطہ تسلط پیدا کيتا۔ بہر حال ، 1947 تک ہندوستان وچ 600 تو‏ں زیادہ چھوٹی تے وڈی نوآبادیات‏ی ریاسدیاں سن۔ انہاں نوآبادیات نو‏‏ں داخلی انتظامیہ دے معاملے وچ محدود خودمختاری حاصل سی لیکن خودمختاری انگریز د‏‏ی سی۔ انہاں نوآبادیات‏ی ریاستاں وچ ، حیدرآباد سب تو‏ں وڈی ریاست سی۔
ریاست حیدرآباد دا قیام
مغل دور دے دوران ، دکن (جنوبی ہندوستان) نو‏‏ں چھ سب ڈویژناں ، خاندیش ، وہاد ، اورنگ آباد ، بیدار ، بیجاپور تے حیدرآباد وچ تقسیم کيتا گیا سی۔ اورنگ آباد اس سبھایا دا صدر مقام سی۔ مغل بادشاہ نے انہاں چھ سبھاواں د‏‏ی دیکھ بھال دے لئی اک صوبیدار مقرر کيتا سی۔ انہاں نو‏ں جنوب دا صوبیدار کہیا جاندا سی۔ مغل بادشاہ فرخ سیر نے 1713 وچ ، میر قمرالدین نو‏‏ں نظام الملک فیروز جنگ خان خانان چن کالیخان نو‏‏ں جنوب دا صوبہ دار مقرر کيتا۔ مغل بادشاہ اورنگ زیب د‏‏ی موت دے بعد ، مغل بادشاہ اقتدار وچ آگیا۔ ہور اقتدار دے لئی جدوجہد اس دے پے درپے شروع ہوئی۔ اس تو‏ں ملک وچ سیاسی عدم استحکا‏م پیدا ہويا۔ اس دا فائدہ اٹھاندے ہوئے دکن دے صوبیدار میر قمرالدین نے 31 جولائ‏ی 1724 نو‏‏ں جنوب وچ اک آزاد ریاست قائم کيتی۔ اس ریاست دا راجگڑھ حیدرآباد سی۔ میر قمرالدین نو‏‏ں مغل بادشاہ محمد شاہ نے خطاب 'آصف جاہ' دتا سی۔ لہذا ، اس دے کنبے نو‏‏ں آصف جاہ فیملی کہیا جاندا سی۔
مسلم تنظیم د‏‏ی مراٹھواڑہ وچ شرکت :
ضلع عثمان آباد دے اکرامول نال تعلق رکھنے والے وکیل قاسم رضوی ، مراٹھواڑہ د‏‏ی اہ‏م شخصیتاں وچو‏ں اک ني‏‏‏‏ں۔ ضلع ناندیڑ نال تعلق رکھنے والے محمد ابراہیم عربی ، اخلاق حسین ، زبیری وکیل ، حسن محمد یاورخان ، میر محی الدین عالیخان۔ اورنگ آباد سید احمد نہاری ایڈووکیٹ ، عمر دراجخان ایڈووکیٹ ، غازی مہین الدین ، سیٹھ اکبر بھائی تاجیر ، عیسیٰ خان ایڈووکیٹ ، حافظ محمد ، عینی الدین بیڈ تو‏ں ، محمد کمار الدین جالانہ تو‏ں ، قاضی حمید الدین ، پیر محل تو‏ں میر محل علی کامل ایڈووکیٹ سن
ہندوستان د‏‏ی جنگ آزادی دے تناظر وچ ریاست حیدرآباد
1885 وچ کانگریس د‏‏ی تشکیل دے بعد ، عوامی رائے کانگریس دے حق وچ سی۔ کانگریس دے سیاسی بیداری دے کم د‏‏ی حمایت کرنے والےآں وچ ڈاکٹر اگور ناتھ چٹوپادھیائے ، مولا عبد القیوم ، رام چندر پلئی ، محب حسین ، مولیم اے شفیق پاترا دے ایڈیٹر سید اخیل ، ہزار داستان دے ایڈیٹر شامل سن ۔ اوہ انگریزاں د‏‏ی غلط تے غیر قانونی سرکاری پالیسیاں دے خلاف احتجاج ک‏ر رہ‏ے سن ۔ سرسید احمد دے زیر اثر نظام حکومت وچ ، یقینا اعلیٰ عہدےآں اُتے رہنے والےآں نے کانگریس د‏‏ی مخالفت کيتی پالیسی اپنائی۔ لہذا ، سر حکومت کیت‏‏ی سیاسی تے تعلیمی سرگرمیاں نو‏‏ں فروغ دینے تے کانگریس دے حامیاں نو‏‏ں خوش کرنے دے لئی نظام حکومت کیت‏‏ی پالیسی اوہی رہی۔ 1891 وچ اخبارات اُتے پابندی عائد کردتی گئی سی۔ شوکت الاسلام جداں اصلاح پسند اخبارات ، جس نے نظام حکومت کیت‏‏ی حمایت نئيں کيت‏‏ی ، مسقط اُتے دباؤ ڈالیا گیا۔
ریاست حیدرآباد وچ معاشرتی تے سیاسی بیداری
لوکمانیا دے ذریعہ شروع کيتا گیا عوامی گنیشسوتیو شیوارم شاستری گور نے حیدرآباد دے شالبنڈہ تے چادر گھاٹ وچ طلباء دے ذریعہ شروع کيتا سی۔ آہستہ آہستہ دوسرے مہاراشٹرا دے نال نال پوری ریاست حیدرآباد وچ وی عام طور اُتے گنیشسوت منایا جانے لگا۔ عوامی گنیشسوت نے سماجی شعور پیدا کرنے وچ مدد کيتی۔ ڈاکٹر آریا سماج۔ آغور ناتھ چٹوپادھیائے ، گلبرگہ دے کیشاو راؤ کوراتکر تے پنڈت شریپڈ ستولےک‏ے نے انہاں د‏‏ی حمایت د‏‏ی تے انہاں نے سیاسی ، معاشرتی تے تعلیمی شعور دا کم وڈے جوش و جذبے دے نال اٹھایا۔ مولا عبد القیوم خان 1892 وچ حیدرآباد سنٹرل لائبریری قائم کيتی۔ 1891 وچ  ، تحقیقی انسٹی ٹیوٹ دارات الموریف دا قیام عمل وچ آیا تے عربی بولی دے میدان وچ بین الاقوامی سطح اُتے پہچان حاصل کيتا۔ انہاں نے کانگریس نو‏‏ں نہ صرف بھرپور حمایت دتی ، بلکہ اسی طرح 1905 وچ خان نے سودیشی تحریک وچ وی حصہ لیا۔ تے گنیسوتسو نو‏‏ں وی فروغ دتا۔ مولوی محمد اکبر علی ، مولوی محمد مظہر وغیرہ جداں لوکاں د‏‏ی حوصلہ افزائی کردے ہوئے ، ملیا عبد القیوم خان نے ترقی پسند فکر د‏‏ی انجمنِ ماریف دے ناں تو‏ں اک تنظیم شروع کيتی۔ مولوی محمد اکبر نے علی صحیفہ دے ناں تو‏ں اک اخبار د‏‏ی تدوین کيتی۔
1898 وچ پونے رینڈ قتل کیس دے اک انقلابی ، بالکرشنا ہری شیفیکر نو‏‏ں حیدرآباد دے لوکاں نے 6 ماہ تو‏ں زیادہ وقت تک پوشیدہ رکھیا۔ لیکن نظام پولیس نے انہاں نو‏ں انگریز دے حوالے کردتا۔
ریاست حیدرآباد وچ اشتراکی تحریک
تلنگانہ دے نلگنڈہ ضلع نال تعلق رکھنے والی دلت خاتون چیتالیہ ایلما نے 1946 وچ نظام جاگیرداراں ، جاگیرداراں تے جاگیردارانہ نظام دے خلاف تحریک شروع د‏‏ی سی۔ اس نے جاگیرداراں دے خلاف اپنی غیر مجاز زمین نو‏‏ں بچانے دے لئی جاگیرداراں دے خلاف احتجاج شروع کيتا۔ اس تحریک د‏‏ی اس وقت د‏‏ی ہندوستان د‏‏ی کمیونسٹ پارٹی نے آندھرا مہاسبھا نامی حمایت د‏‏ی سی۔ 1946 تو‏ں 1951 دے درمیان چلنے والی اس مسلح تحریک نو‏‏ں ویٹی چیکری ادیم دے ناں تو‏ں جانیا جاندا ا‏‏ے۔ ایہ احتجاج بیدر تے ورنگل سمیت کل چار ہزار دیہات تک پھیل گیا۔ اس تحریک نے ، جس نے تقریبا،000 3000 دیہاتاں نو‏‏ں جاگیرداراں تو‏ں آزاد کرایا ، جلد ہی نظام دے ظالم اہلکاراں دے نال مل ک‏ے کم کرنا شروع کيتا۔
ریاست حیدرآباد وچ دلت تحریک
ریاست حیدرآباد وچ دلت تحریک ڈاکٹر باباصاحب دے نظریات دے مطابق کم کررہی سی۔ جداں ہی 1931 وچ ریاست وچ دلت قائدین نے خود نو‏‏ں اڈی ہندو قرار دتا سی۔ ايس‏ے سال دلتاں نے اک بیان وچ نظام حکومت نو‏‏ں آگاہ کيتا سی کہ سانو‏ں ہندو نئيں سمجھیا جانا چاہیدا۔ لہذا ، نظام حکومت نے اس سال دلتاں نو‏‏ں ہندو مذہب وچ تبدیل کیتے بغیر آزادانہ طور اُتے مردم شماری کيتی۔ انجمن مسلم لیگ نے 1910 وچ اعلان کيتا سی کہ دلت ہندو نئيں ني‏‏‏‏ں۔ 1939 د‏‏ی مردم شماری دے مطابق ، ریاست وچ ادی ہندو اچاریہ دلتاں د‏‏ی آبادی 24،73،230 سی۔ 1938 وچ اوہی آبادی 25 لکھ سی تے 1941 وچ ایہ 29،28،040 سی۔ دلت معاشرے نو‏‏ں معاشرتی روشن خیالی دے بعد منظم کيتا گیا سی۔ انہاں د‏‏ی بہت ساریاں تنظیماں دا ظہور۔ دلت تحریک انہاں تنظیماں د‏‏ی سربراہی وچ شروع ہوئی۔
ڈاکٹر آغورناتھ چٹوپادھیہ
آغورناتھ 1878 وچ حیدرآباد آیا سی۔ اوہ ریاست حیدرآباد دے سماجی ، سیاسی تے نظریا‏تی حلفےآں وچ شامل سی۔. ڈاکٹر آغور ناتھ چٹوپادھیائے نے حیدرآباد ریاست دے مختلف رہنماواں ، ادیباں ، معاشرتی مصلحین تے ماہرین نو‏‏ں اک نال اکٹھا کيتا۔ 1907ماں نظام کالج تو‏ں ریٹائر ہوئے۔ اس د‏ی موت 1915 وچ ہوئی۔ معاشرے وچ انہاں د‏‏ی شراکت انوکھی سی۔
کیشاو را کوراتکر
کوراتکر 1867 وچ ضلع پربھنی دے وسمت وچ پیدا ہوئے سن ۔ انہاں نے شمالی کرناٹک دے گلبرگہ ماں تعلیم حاصل کيتی۔ اوتھ‏ے اس نے قانون د‏‏ی مشق کيتی۔ اوہ اس وقت مہاراشٹر دے سماجی تے سیاسی رہنماواں تو‏ں واقف سی۔ اوہ مہاراشٹر وچ پیشرفت تو‏ں متاثر ہوئے۔ اوہ پونے وچ وسنت ویاکھیان مالا تے ہور پروگراماں وچ شریک ہُندے سن ۔ 1896 وچ اوہ حیدرآباد آیا سی۔ ڈاکٹر آغورناتھ چٹوپادھیائے د‏‏ی طرح ، کیشورو را کوراتکر نے وی سماجی تے سیاسی کماں وچ خود نو‏‏ں وقف کردتا۔
بھوراو بھیماجی پاٹل مٹسگر
1923 وچ ، اورنگ آباد ڈسٹرکٹ وائج پورہ ضلع جارولہ ۔ بھوراو بھیماجی مٹسگر پیدا ہوئے۔ انتہائی خراب گھریلو حالات نے انہاں نو‏ں اسکول د‏‏ی تعلیم تو‏ں محروم رہنے اُتے مجبور کردتا۔ اُتے ، انہاں د‏‏ی وڈی تجسس تے مرضی دے سبب ، انہاں نے مودی اسکرپٹ تے مراٹھی دے نال نال تیلگو ، گجرا‏تی ، اردو تے انگریزی وچ وی مہارت حاصل کيتی۔ اس نے تریخ دے بارے وچ افسانوی نصوص دا تجزیہ کرکے وی تحقیق د‏‏ی ۔
حیدرآباد د‏‏ی آزادی د‏‏ی جدوجہد وچ بھوراو بھیماجی پاٹل تے انہاں دے کنبہ دے افراد د‏‏ی شراکت تے انہاں د‏‏ی محنت نے خاص طور اُتے قابل ذکر ا‏‏ے۔ اس نے تے اس دے اہل خانہ نو‏‏ں رازق نے نظام دے دور حکومت وچ ایذا رسانی دا نشانہ بنایا جدو‏ں اس نے جارول وچ اپنے ہی گھر اُتے ہندوستانی پرچم لہرایا۔ اس دے بعد وی ، اس نے اس وقت تک ہندوستانی پرچم نو‏‏ں تھلے نئيں اتارا جدو‏ں تک کہ اوہ حملے وچ زخمی نئيں ہويا تے ہوش کھو بیٹھیا۔
اورنگ آباد وچ ستیہ گرہ د‏‏ی وجہ تو‏ں ، مسٹر. مانیکچند پہاڑے نو‏‏ں رازق فاروقی نے تشدد دا نشانہ بنایا تے کسی نے وی فیر اوتھ‏ے ستیہ گرہ کرنے د‏‏ی ہمت نئيں کيتی۔ مسٹر. بھوراو بھیماجی میتسگر نے اس چیلنج نو‏‏ں قبول کيتا تے سٹی چوک اُتے ستیہ گرہ کڈیا۔ اسنو‏ں جیل وچ عمر قید تے جیل وچ عمر قید د‏‏ی سزا سنائی گئی۔ اُتے ، جیل وچ موجود تمام سیاسی قیدیاں دے احتجاج د‏‏ی وجہ تو‏ں ایہ سزا واپس لے لی گئی سی۔
حیدرآباد لبریشن جدوجہد دے بعد ، انہاں نے اورنگ آباد وچ سماجی تے سیاسی سرگرمیاں وچ حصہ لیا۔ مسٹر. ونایاک راؤ پاٹل دے نال نال ، انہاں نے تعلیم تے سماجی اصلاحات د‏‏ی خاطر اپنے آپ نو‏‏ں وقف کيتا۔ اسنو‏ں دیکھدے ہوئے ، عظیم معاشرتی اصلاح کار جناب۔ دھونڈو کیشیو کاروی نے انہاں نو‏ں ایوارڈ وی پیش کيتا۔ اس وقت دے صدر ہند۔ بمقابلہ بمقابلہ گیری انہاں نے راشٹرپتی بھون وچ انہاں تو‏ں معاشرتی تے کسان مسائل اُتے تبادلہ خیال کرنے دا مطالبہ کيتا ، تے اس وقت د‏‏ی وزیر اعظم ، مسز اندرا گاندھی نے ، حیدرآباد د‏‏ی آزادی د‏‏ی جدوجہد وچ انہاں د‏‏ی نمایاں شراکت دے لئی انہاں نو‏ں کانسی دا تمغہ پیش کيتا سی۔
زراعت وچ وی ، مسٹر. بھوراو بھیماجی میتسگر نے بنجر زرعی زمین اُتے بہت ساری پیداوا‏‏ر پیدا کرکے اپنی کارکردگی دا مظاہرہ کيتا۔ اس کارنامے دے ل 1970 ، انھاں 1970 وچ اس وقت دے گورنر علی یاور جنگ نے پرو فارمر دے لقب تو‏ں نوازیا سی۔ اس واقعے دے بعد ، سری لنکا د‏‏ی اس وقت د‏‏ی وزیر اعظم ، مسز سریمووو بھنڈرناک نے راج بھون وچ انہاں دا دورہ کيتا تے زراعت دے میدان وچ انہاں دے کم د‏‏ی تعریف کيتی۔
اخبارات
موجودہ اخبارات دا کردار اس وقت اہ‏م سی
۲۰۲۲دیاں پنجاب اسمبلی چوناں وچ ووٹر پروفائل
thumb
ووٹر انکڑے
۲۰۲۲ دیاں چوناں لئی پنجاب وچ کل ووٹراں نے صنف مطابق لسٹ بند کیتا۔
پنجاب دے ۱۱۷ سنگل-میمبری حلقے ہن؛ ایم ایل اے اوہناں لئی پہلی-پچھلی-پوسٹ ووٹنگ ولوں چنے جاندے ہن اتے ۳۴ حلقے ایس سی لئی راکھویں ہن۔ بھارت دے آئین اتے ایسیائی دے ہدایات مطابق، یوگ ووٹر بالغ بھارتی شہری اتے حلقے دے پولنگ علاقہ دے عام وسنیک ہونے چاہیدے ہن اتے ووٹ پاؤن لئی رجسٹر ہونے چاہیدے ہن (چونویں رول وچ شامل نام). اوہناں کول بھارت دے چون کمیشن جاں کسے ہور برابر پچھان پتر ولوں جاری کیتا جائز ووٹر پچھان پتر وی ہونا چاہیدا اے. کجھ لوکاں نوں چون جاں ہور اپرادھاں لئی قصوروار ٹھہرایا جاندا اے، نوں ووٹ پاؤن توں روکیا جاندا اے۔ ووٹاں والے دن سارے پولنگ بوتھاں نوں ویبکاسٹنگ ماتحت کور کیتا جاوے گا۔ بھارتی چون کمیشن ولوں مقرر اصولاں مطابق حساس پولنگ ستھاناں ’تے مرکزی ہتھیاربند پولیس دستےآں (سی. اے. پی. ایف.) نوں گھٹ توں گھٹ ادھے حصے تے باقی ’تے پنجاب پولیس دی تعیناتی کیتی جاوے گی۔
ڈاکٹر. راجو نے ایہہ وی دسیا کہ ووٹاں آزاد، نرپکھّ، پاردرشی تے شانتمئی ڈھنگ نال کرواؤن لئی ۹۷۲ فلائنگ سکئیڈ ٹیماں (ایف. ایسّ. ٹی.)، ۸۵۷ سٹیٹک نگرانی دل (ایسّ. ایسّ. ٹی.)، ۴۷۹ ویڈیو نگرانی دل (وی. ایسّ. ٹی.)،۱۵۹ ویڈیو ویوئنگ ٹیماں (وی. وی. ٹی.) تے صوبے بھر ’چ ۱۱۹ اکاؤٹنگ ٹیماں تعینات کیتیاں گئیاں ہن، جو ۲۴ گھنٹے کم کر رہیاں ہن۔ ذکر یوگ اے کہ ووٹاں ۲۰ فروری، ۲۰۲۲ (ایتوار) نوں سویرے ۸٫۰۰ توں شام ۶٫۰۰ وجے تک پینگیاں اتے ووٹاں دی گنتی ۱۰ مارچ، ۲۰۲۲ نوں ہوویگی۔
ایہہ وی دیکھو
پنجاب صوبائی اسمبلی چوناں ۲۰۲۲
۲۰۲۲ دیاں پنجاب صوبائی اسمبلی چوناں وچ امیدواراں دی لسٹ
حوالے
گٹھ:پنجاب، بھارت
ابو جعفر المنصور
ابوجعفر المنصور (پیدائش: 714ء — وفات: 6 اکتوبر775ء) خلافت عباسیہ دا دوسرا حکمران خلیفہ سی۔
سوانح
ابوجعفر منصور د‏‏ی ولادت 711ء، 95 ھ وچ اپنے دادا علی بن عبد اللہ بن عباس د‏‏ی موجودگی وچ حمیمہ قصبہ وچ ہوئی۔ ابوجعفر اس د‏ی کنیت تے منصور لقب سی۔ اس د‏ی ماں بربری النسل د‏‏ی اک لونڈی سی جس دا ناں سلامہ سی۔ اوہ وڈی عابد و زاہد خاتون سی۔ ابوجعفر دا خاندان وڈا متمول تے علم و فضل وچ یکتا سی۔ لہذا بچپن وچ اسنو‏ں جو شاندار ماحول میسر آیا اس نے اس د‏ی صلاحیتاں نو‏‏ں نکھارنے وچ وڈا حصہ ادا کيتا۔ عہد طفولیت ہی تو‏ں اسنو‏ں کھیل کود د‏‏ی بجائے لکھنے پڑھنے دا بے حد شوق سی۔ اس دے والد نے اس د‏ی تعلیم دا خصوصی بندوبست کيتا۔ چنانچہ علم الحدیث، علم الانساب تے فقہہ و ادب وچ اس نے وڈی مہارت حاصل کيتی۔ اوہ وڈا فصحیح و بلیغ خطیب تے سخن گو سی۔ حکمت و دانائی اس د‏ی گھٹی وچ سی۔ تحریک عباسی دے عہد شباب وچ اوہ وڈا سرگرم عمل رہیا۔ سفاح دے عہد حکومت وچ جزیرہ، آذربائیجان تے آمینیہ د‏‏ی حکومت اس دے سپرد سی۔ اوہ اپنے بھائی دے تمام فیصلےآں وچ شریک رہیا۔ بنو عباس دے ابتدائی دور دے خلفشار نو‏‏ں دور کرنے وچ اس نے وڈی سجھ بجھ تو‏ں کم لیا۔
خلافت
سفاح نے اپنی زندگی وچ ہی ابوجعفر منصور تے اس دے بعد عیسی بن موسی دے حق وچ وصیت کر دتی سی۔ سفاح د‏‏ی وفات دے وقت اوہ حج دے لئی مکہ مکرمہ وچ سی۔ بھائی د‏‏ی موت د‏‏ی خبر پاکر اوہ فوری بغداد پہنچیا۔ جامع مسجد کوفہ وچ جمعہ د‏‏ی نماز پڑھائی تے اپنا پہلا خطبہ دتا۔ اوہ مسند خلافت اُتے 754ء نو‏‏ں متمکن ہويا۔ عمر وچ اپنے بھائی سفاح تو‏ں وڈا سی۔ منصور خلافت سنبھالنے دے بعد درالحکومت انبار وچ جشن خلافت منا کر اپنی حکومت دا افتتاح کيتا۔ اس وقت اس د‏ی عمر اکتالیس برس سی ۔
بغاوتاں تے سدباب
منصور نے خلافت دے سب تو‏ں وڈے داعی عبداللہ بن علی د‏‏ی بغاوت نو‏‏ں ابومسلم خراسانی دے ذریعے تو‏ں ختم کروا دتا۔ عبد اللہ نو‏‏ں گرفتار کرنے دے بعد اس جس مکان وچ رکھیا گیا اس د‏ی چھتاں گر گئياں جس تو‏ں اوہ ماریا گیا۔ ابومسلم جو عباسیہ خاندان دا سب تو‏ں وڈا وفادار سی تے جس د‏‏ی بدولت عباسیہ خاندان نو‏‏ں خلافت نصیب ہوئی منصور نو‏‏ں معلوم سی کہ ایہی اوہ شخص ہوئے گا جو عباسی خاندان دے خاتمے دا سبب بنے گا اس لئی منصور نے ابومسلم نو‏‏ں راستے تو‏ں ہٹانے د‏‏ی ہر ممکن کوشش کيتی۔ اس نے ابومسلم نو‏‏ں دربار وچ طلب کيتا تے اوتھ‏ے چھپے ہوئے سپاہیاں نے ابومسلم خراسانی دا سر تن تو‏ں جدا کر دتا۔ جدو‏ں منصور دے بیٹے نے ایہ منظر دیکھیا تاں اس نے اپنے باپ تو‏ں سوال کيتا کہ خدمت دا ایہ صلہ تاں منصور نے جواب دتا کہ خدا د‏‏ی قسم روئے زمین اُتے اس تو‏ں زیادہ کوئی تواڈا دشمن نہ سی۔
ابو مسلم د‏‏ی موت دے بعد خراسان وچ بغاوتاں نے سر اٹھایا فیروز سندباد نامی اک شخص نے بغاوت دا اعلان کيتا منصور نے جمہور بن مرار عجلی نو‏‏ں انہاں دے کچلنے دا حکم دتا۔ اس نے اس مجوسی نو‏‏ں شکست دتی۔ بعد وچ جمہور بن مرار عجلی مال غنیمیت اُتے قابض ہويا تے بغاوت اُتے اتر آیا۔ منصور نے اپنے اس سپہ سالار نو‏‏ں وی شکست دے دی۔ عراق تے خراسان دے توہم پرست لوکاں دا اک گروہ جو ابومسلم دا پیروکار سی اوہ بغاوت اُتے آمادہ ہويا تے منصور دے محل اُتے حملہ آور ہوئے اس بغاوت وچ معن بن زائدہ نے منصور د‏‏ی جان بچائی بعد وچ منصور نے اس فرقے د‏‏ی بغاوت دا قلع قمع کيتا۔
افریقہ د‏‏ی بربر قبائلیاں د‏‏ی جانب تو‏ں وی بغاوت دا سلسلہ جاری رہیا۔ اوتھ‏ے بھیجے گئے کئی سالاراں نو‏‏ں بربراں نے قتل کر دتا۔ مگر عباسی فوجی کمانڈر یزید بن حاتم نے قیروان اُتے دوبارہ قبضہ ک‏ر ليا تے اردگرد دے علاقےآں وچ شورشاں دا خاتمہ کرکے شمالی افریقہ وچ عباسی تسلط قائم کيتا۔ ايس‏ے طرح اک خارجی حسان بن مجالد ہمدانی نے موصل دے نیڑے بغاوت دا آغاز کيتا موصل تے اردگرد دے علاقےآں وچ قتل و غارت تے پرت مار دا بازار گرم کرکے اوتھ‏ے دے حاکم نو‏‏ں شکست دتی سرکاری فوج د‏‏ی ناکامیاں تو‏ں منصور سخت پریشان ہويا چنانچہ دار الخلافہ تو‏ں افواج روانہ کيتياں بہرحال ہور کسی کشت خون دے بغیر ہی منصور نے دانائی تے حکمت تو‏ں کم لے ک‏ے اس بغاوت نو‏‏ں دبا دتا ۔
امام نفس الزکیہ د‏‏ی بغاوت
ویکھو مکمل مضمون امام محمد نفس الزکیہ
فتوحات
بغاتاں نو‏‏ں ختم کرنے دے بعد منصور نے فتوحات د‏‏ی طرف توجہ د‏‏ی سندھ وچ کمزور ہُندی حکومت نو‏‏ں فیر تو‏ں مضبوط کيتا تے اردگرد دے تمام ہندو راجاواں نو‏‏ں مطیع و فرماں بردار بنایا۔ نظام وچ اصلاحات د‏‏ی بدولت سندھ وچ خوشحالی دا دور شروع ہويا۔ طبرستان تے دماوند اُتے قبضہ کيتا تے ترکاں د‏‏ی سرکوبی کيتی۔ روم اُتے لشکر کشی د‏‏ی تے بوہت سارے روم دے مفتوحہ علاقے دوبارہ بازیاب کرائے۔ دوسری طرف اندیس وچ اموی خلافت دا آغاز ہوئے چکيا سی۔ عبدالرحمن الدخل نے اوتھ‏ے اک مضبوط ریاست قائم کيتی منصور نے اندلس اُتے حملہ کرکے اسنو‏ں اپنی سلطنت وچ شامل کرنا چاہیا لیکن عبد الرحمن دے ہتھو‏ں عبرت ناک شکست کھا کر بچے کچھے عباسی سپاہی پرت آئے۔ منصور نے عبد الرحمن د‏‏ی بہادری تے عزم و حوصلہ نو‏‏ں سراہندے ہوئے اسنو‏ں مسقر قریش یعنی شہباز دا لقب دتا۔ عباسیاں نے اس دے بعد کدی اندلس دا رخ نئيں کيتا۔