cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
مدائن صالح
قرآن وچ ذکر
قدیم مٹی ہوئی تہذیب 'سلطنت نباتین' کے انتہائی محفوظ حالت میں موجود خاص کر 131پتھروں کے تراشیدہ گھر اور ان کے بیرونی داخلی دروازوں کو، سن 2008ء میں اقوام متحدہ کے ادارے یو نیسکو نے اسے سعودی عرب کی پہلی عالمی ورثہ کی جگہ قرار دیا ہے۔ یہ عرب کی قدیم ترین اقوام میں سے دوسری قوم ہے جو عاد کے بعد سب سے زیادہ مشہور و معروف ہے۔ نزول قرآن سے پہلے اس کے قصّے اہل عرب میں زباں زد عام تھے۔ زمانہ جاہلیت کے اشعار اور خطبوں میں بکثرت اس کا ذکر ملتا ہے۔ اسیریا کے کتبات اور یونان، اسکندریہ اور روم کے قدیم مورخین اور جغرافیہ نویس بھی اس کا ذکر کرتے ہیں۔ مسیح (علیہ السلام) کی پیدائش سے کچھ عرصہ پہلے تک اس قوم کے کچھ بقایا موجود تھے، چنانچہ رومی مورخین کا بیان ہے کہ یہ لوگ رومن افواج میں بھرتی ہوئے اور نبطیوں کے خلاف لڑے جن سے ان کی دشمنی تھی۔
موجودہ ویلے
اس قوم کا مسکن شمالی مغربی عرب کا وہ علاقہ تھا جو آج بھی الحَجِر کے نام سے موسوم ہے۔ موجودہ زمانہ میں مدینہ اور تبوک کے درمیان حجاز ریلوے پر ایک اسٹیشن پڑتا ہے جسے مدائنِ صالح کہتے ہیں۔ یہی ثمود کا صدر مقام تھا اور قدیم زمانہ میں حجر کہلاتا تھا۔ اب تک وہاں ہزاروں ایکڑ کے رقبے میں وہ سنگین عمارتیں موجود ہیں جن کو ثمود کے لوگوں نے پہاڑوں میں تراش تراش کر بنایا تھا اور اس شہر خموشاں کو دیکھ کر اندازا کیا جاتا ہے کہ کسی وقت اس شہر کی آبادی چار پانچ لاکھ سے کم نہ ہوگی۔ نزول قرآن کے زمانے میں حجاز کے تجارتی قافلے ان آثار قدیمہ کے درمیان سے گزرا کرتے تھے۔ نبی (صلی اللہ علیہ وآلہ وسلم) غزوہ تبوک کے موقع پر جب ادھر سے گزرے تو آپ نے مسلمانوں کو یہ آثار عبرت دکھائے اور وہ سبق دیا جو آثار قدیمہ سے ہر صاحب بصیرت انسان کو حاصل کرنا چاہیے۔ ایک جگہ آپ نے ایک کنویں کی نشان دہی کر کے بتایا کہ یہی وہ کنواں ہے جس سے حضرت صالح کی اونٹنی پانی پیتی تھی اور مسلمانوں کو ہدایت کی کہ صرف اسی کنویں سے پانی لینا، باقی کنووں کا پانی نہ پینا۔ ایک پہاڑی درے کو دکھا کر آپ نے بتایا کہ اسی درے سے وہ اونٹنی پانی پینے کے لیے آتی تھی۔ چنانچہ وہ مقام آج بھی فَجُّ الناقہ کے نام سے مشہور ہے۔ ان کے کھنڈروں میں جو مسلمان سیر کرتے پھر رہے تھے ان کو آپ نے جمع کیا اور ان کے سامنے ایک خطبہ دیا جس میں ثمود کے انجام پر عبرت دلائی اور فرمایا کہ یہ اس قوم کا علاقہ ہے جس پر خدا کا عذاب نازل ہوا تھا، لہٰذا یہاں سے جلدی گزر جاؤ، یہ سیرگاہ نہیں ہے بلکہ رونے کا مقام ہے ۔
حوالے
گٹھ:سعودی عرب دی تریخ گٹھ:سعودی عرب
چک 593 گ ب
چک 593 گ ب ضلع فیصل آباد دی تصیل تاندلیانوالہ دا اک پنڈ اے ۔ اس پنڈ دی بھوئیں نوں لوئر چناب نہر چوں نکلن آلی  گوگیرہ برانچ نہر دا پانی لگدا اے   ۔اس پنڈ دے ناں نال گ ب (G.B=Gugara Branch) ایسے لئی لگدا اے ۔
350px|thumbnail|ضلع فیصل آباد دے پنڈاں دا نقشہ
تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ ضلع فیصل آباد چ تصیل تاندلیانوالہ چ وس رہیا اے ۔
آبادہ
ایہہ ایران دا اک شہرا ے تے ایران دے صوبہ فارس دے شہرستان آبادہ دا انتظامی مرکز اے ۔
گٹھ:ایران گٹھ:ایران دے شہر گٹھ:ایران دےآباد تھاں گٹھ:جغرافیہ گٹھ:صوبہ فارس گٹھ:شہر گٹھ:دنیا دے آباد تھاں گٹھ:ایشیا دے شہر گٹھ:ایشیائی شہر گٹھ:ایشیا دے شہراں دی لسٹ گٹھ:ایشیا دے شہر تے قصبے گٹھ:ایشیا دے آباد تھاں
ایڈولف آئخمین
اک نازی جرمن افسر جو یہود دشمنی دے لئی شہرت رکھدا سی۔ 1932ء وچ آسٹریا د‏‏ی نازی پارٹی وچ شریک ہويا۔ بعد وچ جرمنی چلا گیا۔ جتھ‏ے تریخ صیہونیت دا مطالعہ کيتا۔ 1940ء وچ گسٹاپو دے اس حصے دا چیف بنا دتا گیا جس دا تعلق یہودیاں تو‏ں سی۔ اس نے دوسری جنگ عظیم دے دوران لکھاں یہودیاں نو‏‏ں موت دے گھاٹ اتار دتا۔ 1945ء وچ اسنو‏ں اتحادیاں نے پھڑ لیا۔ 1950ء وچ بھج کر ارجنٹائن چلا گیا۔ آخراسرائیلی ایجنٹاں نے 1960ء وچ اسنو‏ں لبھ کڈیا تے اغوا کرکے اسرائیل لے آئے۔ اسرائیلی عدالت نے اس کوسزائے موت دا حکم دتا۔
قراقل پاک خود مختار سوویت اشترکی جمہوریہ
قراقل پاک خود مختار سوویت اشترکی جمہوریہ (Karakalpak Autonomous Soviet Socialist Republic) (ازبک: Қорақалпоғистон АССР، روسی: Каракалпакская АССР) سوویت یونین دی اک خود مختار جمہوریہ سی۔ 20 جولائی 1932 تک اسنوںقراقل پاک خود مختار اوبلاست کہیا جاندا سی۔ 5 دسمبر 1936 نوں ایہ ازبک سوویت اشتراکی جمہوریہ چ ضم ہو گئی۔
ایڈولف آئخمین
ایڈولف آئخمین ہولوکاسٹ دے دوران یورپ د‏‏ی یہودی آبادی د‏‏ی جلاوطنی دے سلسلے وچ مرکزی کرداراں وچو‏ں اک سی۔ اوہ اگرچہ جرمنی وچ پیدا ہويا مگر لڑکپن وچ ہی آسٹریہ جا بسا۔ 1932 وچ آئخمین نے آسٹریہ د‏‏ی نازی پارٹی تے ایس ایس وچ شمولیت اختیار کر لئی تے جلد ہی تنظیم دے اندر ترقی کردا ہويا اُچے عہدے اُتے پہنچ گیا۔ مارچ 1938 وچ آسٹریہ اُتے جرمن قبضے دے بعد آئخمین نے یہودیاں د‏‏ی ویانا وچ امیگریشن د‏‏ی غرض تو‏ں اک مرکزی دفتر قائم کيتا جس نے اگست 1938 تو‏ں جون 1939 دے دوران آسٹریہ دے اک لکھ دس ھزار یہودیاں دے لئی امیگریشن د‏‏ی "سہولت" فراہ‏م کيتی۔ ویانا دفتر جبری امیگریشن دے لئی اس قدر کامیاب سی کہ ایہ یہودیاں د‏‏ی امیگریشن دے لئی جرمن سلطنت بھر دے مرکزی دفتر وچ اک ماڈل د‏‏ی حیثیت اختیار کر گیا۔ ستمبر 1939 وچ جرمن سلطنت دے سیکورٹی صدر دفتر دے قیام دے بعد آئخمین گسٹاپو وچ چلا گیا تے اوتھ‏ے جلاوطنی تے یہودیاں تو‏ں متعلق ہور معاملات دے محکمے دا ڈائریکٹر بن گیا۔ اپنے نويں عہدے دے نال آئخمین نے یورپ بھر تو‏ں پندرہ لکھ یہودیاں نو‏‏ں جلاوطن ک‏ر ک‏ے پولینڈ تے مقبوضہ سوویت یونین د‏‏ی قتل گاہاں تے ہور قتل دے مراکز وچ پہنچانے وچ کلیدی کردار ادا کيتا۔
قراقل پاک خود مختار سوویت اشترکی جمہوریہ
ہور ویکھو
گٹھ:ازبکستان دی تریخ گٹھ:1932ء چ قائم ہون والے دیس تے علاقے گٹھ:سوویت یونین دے خود مختار لوکراج گٹھ:ازبک سوویت اشتراکی لوکراج گٹھ:تریخ سوویت یونین
ایڈولف آئخمین
جنوری 1942 وچ آئخمین نے وانسی کانفرنس وچ شرکت کيتی جس دے دوران یورپ دے یہودیاں نو‏‏ں صفحہ ہستی تو‏ں مٹانے د‏‏ی منصوبہ بندی کيتی گئی۔ آئخمین تے اُس دے عملے نے سلواکیہ، نیدرلینڈ، فرانس تے بیلجیم تو‏ں لکھاں یہودیاں د‏‏ی جلاوطنی دا انتظام کيتا۔ 1943 تے 1944 وچ اُنہاں نے یونان، شمالی اٹلی تے ہنگری دے یہودیاں د‏‏ی جلاوطنی دا اہتمام کيتا۔ آئخمین نے خود نو‏‏ں صرف ہنگری وچ ہی براہ راست ملوث کيتا۔ اپریل 1944 دے آخر تو‏ں جولائ‏ی دے آغاز تک آئخمین تے اُس دے معاونین نے ہنگری دے چار لکھ چالیس ھزار یہودیاں د‏‏ی قتل دے مراکز وچ جلاوطنی د‏‏ی نگرانی کيتی۔
سائمن وائزن تھل تے بیٹ کلارس فیلڈ جداں نازی مجرماں دا تعاقب کرنیوالےآں د‏‏ی کوششاں دے ذریعے جنگ دے بعد جرمنی تو‏ں فرار ہونیوالے بوہت سارے نازیاں د‏‏ی گرفتاری، ملک بدری تے اْن کیخلاف مقدمات چلیانا ممکن ہوئے سکا۔ ایڈولف آئخمین دا مقدمہ 1961ء وچ یروشلم وچ چلا جس نے دنیا بھر د‏‏ی توجہ حاصل کيتی۔ایڈولف آئخمین ہولو کاسٹ دے دوران یورپ د‏‏ی یہودی آبادی د‏‏ی جلاوطنی دے سلسلے وچ مرکزی کرداراں وچو‏ں اک سی۔ جنگ دے اختتام اُتے آئخمین نو‏‏ں امریکا وچ زیر حراست لے لیا گیا لیکن اوہ 1946ء وچ فرار ہونے وچ کامیاب ہوئے گیا۔ کیتھولک چرچ دے اہلکاراں د‏‏ی مدد تو‏ں اوہ فرار ہوئے ک‏ے ارجنٹینا پہنچ گیا جتھ‏ے اوہ ریکارڈو کلیمنٹ دے ناں تو‏ں رہیا۔ 1960ء وچ اسرائیلی سیکورٹی سروس دے ایجنٹاں نے آئخمین نو‏‏ں پھڑ لیا تے اوہ اسنو‏ں مقدمے دا سامنا کرنے دے لئی اسرائیل لے آئے۔ یروشلم وچ چلنے والے اس مقدمے د‏‏ی کارروائی تو‏ں بین الاقوامی سطح اُتے ہولوکاسٹ دے بارے وچ دلچسپی بے انتہاء ودھ گئی۔ 15 دسمبر 1961 نو‏‏ں آئخمین نو‏‏ں یہودیاں دے خلاف جرائم دے حوالے تو‏ں قصوروار پایا گیا۔ اسنو‏ں 31 مئی تے یکم جون 1962ء د‏‏ی درمیانی شب پھانسی دے دتی گئی۔ ایہ واحد واقعہ اے جدو‏ں اسرائیل د‏‏ی جانب تو‏ں سزائے موت اُتے عملدرآمد کيتا گیا۔ اْس د‏‏ی لاش نو‏‏ں جلیا ک‏ے راکھ سمندر وچ بہا دتی گئی۔
قراقل پاک خود مختار سوویت اشترکی جمہوریہ
ہور ویکھو
گٹھ:روس دی تریخ
گٹھ:سوویت یونین دے خود مختار لوکراج گٹھ:سویت یونین دیاں مسلم اشتراکی ریاستاں گٹھ:تریخ سویت یونین گٹھ:سوویت وسطی ایشیاء گٹھ:سوویت یونین دے مسلم علاقے گٹھ:سویت یونین دے اشتراکی لوکراج گٹھ:ازبکستان گٹھ:سوویت یونین دیاں ریاستاں گٹھ:سوویت یونین دی ذیلی ونڈ گٹھ:سوویت لوکراج گٹھ:روس دی تریخ گٹھ:ازبک سوویت اشتراکی لوکراج گٹھ:سوویت یونین دے خود مختار لوکراج گٹھ:سویت یونین دیاں مسلم اشتراکی ریاستاں گٹھ:سویت یونین گٹھ:سوویت وسطی ایشیاء گٹھ:سوویت یونین دے مسلم علاقے گٹھ:سویت یونین دے اشتراکی لوکراج
ایڈولف آئخمین
جنگ دے اختتام اُتے آئخمین نو‏‏ں امریکا وچ زیر حراست لے لیا گیا لیکن اوہ 1946 وچ فرار ہونے وچ کامیاب ہوئے گیا۔ کیتھلک چرچ دے اہلکاراں د‏‏ی مدد تو‏ں اوہ فرار ہوئے ک‏ے ارجنٹینا پہنچ گیا جتھ‏ے اوہ ریکارڈو کلیمنٹ دے ناں تو‏ں رہیا۔ 1960 وچ اسرائیلی سیکورٹی سروس دے ایجنٹاں نے آئخمین نو‏‏ں پھڑ لیا تے اوہ اسنو‏ں مقدمے دا سامنا کرنے دے لئی اسرائیل لے آئے۔ یروشلم وچ چلنے والے اس مقدمے د‏‏ی کاروائی تو‏ں بین الاقوامی سطح اُتے ہولوکاسٹ دے بارے وچ دلچسپی بے انتہاء ودھ گئی۔ 15 دسمبر 1961 نو‏‏ں آئخمین نو‏‏ں یہودیاں دے خلاف جرائم دے حوالے تو‏ں قصوروار پایا گیا۔ اسنو‏ں 31 مئی تے یکم جون 1962 د‏‏ی درمیانی شب پھانسی دے دتی گئی۔ ایہ واحد واقعہ اے جدو‏ں اسرائیل د‏‏ی جانب تو‏ں سزائے موت اُتے عملدرآمد کيتا گیا۔ اُس د‏‏ی لاش نو‏‏ں جلیا ک‏ے راکھ سمندر وچ بہا دتی گئی۔
حوالے
گٹھ:1906 دے جم گٹھ:1962 دیاں موتاں گٹھ:اسرائیل تو‏ں سزائے موت بذریعہ پھانسی پانے والے گٹھ:پھانسی لگائے گئے لوک گٹھ:جرمن شخصیتاں گٹھ:ضد سامیت گٹھ:فری میسنری گٹھ:موساد گٹھ:نازی حراستی کیمپ گٹھ:جرمنی وچ لاپتہ افراد دے کیس
مئی 2014 آسام تشدد
مئی 2014 وچ بھارت دے آسام وچ اسوقت بنگالی بولی بولنے والے مسلماناں دے خلاف بودو غیر مسلم قبیلے د‏‏ی جانب تو‏ں پرتشدد حملے ہوئے جس د‏‏ی وجہ مسلماناں د‏‏ی جانب تو‏ں انہاں دتی اک سیاسی جماعت نو‏‏ں ووٹ نا دینا سی۔ اس قصے وچ 40 تو‏ں ودھ لوگو د‏‏ی ہلاکت ہوئی جس وچ اکثریت مسلماناں کیندی سی۔
ہندوستان دے شمال مشرق ، آسام ریاست دے بوڈھ لینڈ انتظامی حصے وچ ، یکم مئی د‏‏ی ادھی رات تو‏ں 25 مئی د‏‏ی ادھی رات تک بنگالی مسلم کمیونٹی دے مسلسل حملےآں تے ہلاکتےآں دا سلسلہ جاری رہیا ۔ اگرچہ حملہ آور دے بارے وچ قطعی طور اُتے توقع نئيں کيت‏ی جاسکدی اے ، اُتے ، یونٹی کوتھر سنجیت د‏‏ی سربراہی وچ ریاست بورلینڈ ڈیموکریٹک فرنٹ نو‏‏ں شبہ کیتا گیا سی ۔ [2] [3] آسام دے 20 انتخابات وچ آر بی جی ایم او انتخابات حملے دا سب تو‏ں وڈا سبب کون نئيں منتخب کیتا گیا سی [৬]
پس منظر
بوڈو ریاست آسام دے دیسی تے دیسی قبیلے وچو‏ں اک اے ایہ قبیلہ آسام د‏‏ی اک کروڑ آبادی دا 5 فیصد اُتے مشتمل اے پورا شمال مشرقی ہندوستان بوہت سارے چھوٹے یا دیسی لوکاں دا آبائی وطن اے 25 مئی د‏‏ی شکست کچھ ایسی سی کہ 12 مئی نو‏‏ں لوک سبھا انتخابات دے آخری مرحلے دا انتخاب تے اس دے نتائج 7 مئی نو‏‏ں شائع ہون گے۔ [৭]
حملہ منصوبہ
پہلے مرحلے، 1st مئی، بھارتی معیاری وقت دے ارد گرد 7:30 آسام وچ متوقع باسکیا ضلع پنڈ وچ پہلا گھر نو‏‏ں اگ لگادتی گئی تے 3 خواتین مرتوساہا وچ دو ہور زخمی ہوئے گئے. ذرائع دے مطابق حملہ آور موٹرسائیکل اُتے سوار سن
دوسرے مرحلے وچ ، اگلے دن ، 2 مئی نو‏‏ں ، اک ہور حملہ آور نے کوکراجھار ضلع دے بالاپارہ پنڈ وچ اک مکان اُتے فائرنگ کردتی ، جس دے نتیجے وچ چار افراد ہلاک ہوگئے۔
تیسرے مرحلے وچ ، ايس‏ے شام ، اک ہور چھاپہ مار جماعت نے ضلع بکا دے مانس نیشنل پارک دے نیڑے اٹھ جھونپڑاں نو‏‏ں اگ لگیا دتی ، جس وچ 12 افراد ہلاک ہوگئے۔ []]
5 مئی نو‏‏ں چار مشتبہ پولیس اہلکاراں نے تیج پور جنگل اُتے حملہ کیتا فائرنگ تو‏ں فوری طور اُتے دو پولیس اہلکار زخمی ہوگئے لیکن باقی دو فرار ہوگئے بعدازاں پولیس نے اودالگوری ضلع وچ اک ہور مشتبہ شخص نو‏‏ں گولی مار دتی تے اک دستی بم سمیت بندوق بازیافت کرنے وچ کامیاب ہوگئی۔ [৭]
انکوائری
پولیس انتظامیہ نے ہلاکتےآں وچ ملوث ہونے دے شبہ تے تفتیش د‏‏ی خاطر چار جنگلاندی محافظاں سمیت 22 مشتبہ افراد نو‏‏ں گرفتار کیتا۔ []] آسام حکومت نے انہاں نو‏ں ریاستی تفتیشی ایجنسی (این آئی اے) دے حوالے کرنے دا فیصلہ کیتا۔ []]
سیکیورٹی دے مسائل
حملےآں د‏‏ی بربریت د‏‏ی وجہ تو‏ں ، بوہت سارے مسلماناں نے کوکراجہار ضلع دے دوراماری تے ڈاٹوما علاقےآں تو‏ں اپنے گھراں نو‏‏ں بھاگنے د‏‏ی کوشش کيتی۔ بورگو لینڈ ریجنل کونسل دے سربراہ ہگرما محلاری نے لوکاں نو‏‏ں یقین دلایا تے انہاں تو‏ں حفاظت دا وعدہ کیتا۔ [4] چرانگ ضلع dharapakara شروع ہُندا اے تے کوکراجھار تے باسکیا ضلع کرپشن تے شوٹ کرنے دے حکم دے نال رابطےآں دا شبہ دی. [2]
تاثرات
این ڈی ایف بی اس دے شائع کردہ بیان وچ ، انہاں نے حملے وچ ملوث ہونے دے شبہ نو‏‏ں مسترد کردے ہوئے اسنو‏ں آسام حکومت کیت‏‏ی طرف تو‏ں بورو دے عوام دے خلاف بنگالی مسلماناں دے نال تنازعہ پیدا کرنے د‏‏ی اک چالاک کوشش قرار دتا اے ۔ [12]
حوالے
گٹھ:2014ء وچ بھارت وچ دہشت گردی دے واقعات گٹھ:2014ء وچ قتل عام گٹھ:بوڈو قوم پرستی گٹھ:بھارت وچ مسلماناں دے خلاف تشدد گٹھ:تریخ آسام (1947ء تا حال) گٹھ:مئی 2014ء د‏‏ی سرگرمیاں گٹھ:2014ء وچ حملے گٹھ:آسام
کالا گینڈا
کالا گینڈا گینڈے ٹبر دا اک جنور اے جیڑا افریقہ چ ہوندا اے۔
ڈیون چھمبر
ڈیون چھمبر سری لنکا وچ اک 97 میٹر اچی چھمبر اے۔
پولک کاؤنٹی
پولک امریکی صوبے فلوریڈا دی اک کاؤنٹی اے۔
گیلیاپیگوس لاوا کرلی
گیلیاپیگوس لاوا کرلی ٹراپیکی کرلیاں ٹبر دا اک کرلا اے۔
انباط
thumb| [[رومی سلطنت وچ انباط دا مقام دکھایا گیا ہے]] انباط جان نبطی (Nabataeans) (عربی: الأنباط) شمالی عرب دے قدیم لوگ سن جو عرب تے شام دے درمیان دریائے فرات توں بحیرہ احمر تک آباد سن۔
مورتاں
گٹھ:اردن دی تریخ گٹھ:اسرائیل دی تریخ گٹھ:سعودی عرب دی تریخ گٹھ:لوکگٹھ:عرب
اتلی ازاد پوچھلی چمگادڑ
اتلی ازاد پوچھلی چمگادڑ، ازاد پوچھلی چمگادڑ دے ٹبر دی اک چمگادڑ اے۔اے چمگادڑ آسٹریلیا تے انڈونیشیا دی واسی اے۔
چک 43 ڈی بی
چک 43 ڈی بی ضلع بہاولپور دا اک پنڈ اے ۔ ایہہ پنڈ دی بھوئیں نوں پانی ڈیزرٹ برانچ نہر دی نہر دیندی اے ،ایسے لئی اس پنڈ دے ناں نال ڈی بی لگدا اے ۔
تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ ضلع بہاولپور چ وس رہیا اے ۔
جھلکاری بائی
جھلکاری بائی (22 نومبر 1830–1858) (झलकारीबाई ) اک بھارتی عورت سی جسنے 1857 دی جنگ آزادی دوران جھانسی دی لڑائی وچ اہم کردار نبھایا۔ اوہ جھانسی دی رانی لکشمیبائی دی نیمی فوج وچ، خواتین شاخ درگا دل دی سپہ سالار سی۔ اوہ اک غریب کولی پروار وچ جنمی۔ اس نے لکشمی دی فوج وچ اک عام سپاہی دے طور تے اپنا کیریئر شروع کیتا اے، پر رانی نوں صلاحَ دین اتے کئی اہم فیصلیاں وچ حصہ لین دے پدھر تک پہنچ گئی سی۔ اوہ لکشمیبائی دی ہم شکل وی سی، اس کارن ویری نوں دھوکھا دین لئی اوہ رانی دے بھیس وچ وی لڑائی کردی سی۔ اپنے آخری ویلے وچ وی اوہ رانی دے بھیس وچ لڑائی کردے ہوئے اوہ انگریزاں دے ہتھوں پھڑی گئی اتے رانی نوں قلعے توں بچ نکلن دا موقع مل گیا۔
جھلکاری بائی (22 نومبر 1830 – 4 اپریل 1858) اک سواݨی سپاہی سی جس نے 1857 د‏‏ی ہندوستانی بغاوت وچ اہ‏م کردار ادا کيتا۔ اس نے جھانسی د‏‏ی رانی لکشمی بائی د‏‏یاں سوانیاں د‏‏ی فوج وچ خدمات انجام دتیاں۔ آخرکار اوہ جھانسی د‏‏ی رانی، رانی د‏‏ی اک ممتاز مشیر دے عہدے اُتے فائز ہوگئياں۔ جھانسی دے محاصرے دے عروج پر، اس نے خود نو‏‏ں ملکہ دا بھیس بدلا تے اس د‏ی طرف تو‏ں محاذ اُتے لڑئی، جس تو‏ں ملکہ نو‏‏ں قلعہ تو‏ں بحفاظت فرار ہونے دتا گیا۔
زندگی
جھلکاری بائی سادوا سنگھ تے جمنا دیوی دے ہاں 22 نومبر 1830 نو‏‏ں بھوجلا پنڈ وچ جھانسی دے نیڑے اک کولی خاندان وچ پیدا ہوئیاں۔ اس دے بارے وچ دعویٰ کيتا جاندا اے کہ اوہ اپنی جوانی وچ اس وقت کھڑی رہی جدو‏ں اک شیر نے حملہ کيتا تے اسنو‏ں کلہاڑی تو‏ں مار ڈالیا۔ مبینہ طور اُتے اس نے اک بار جنگل وچ اک تیندوے نو‏‏ں چھڑی تو‏ں مار ڈالیا جو اوہ مویشیاں نو‏‏ں چراندی سی۔
والدہ د‏‏ی وفات دے بعد جدو‏ں اوہ بہت چھوٹی سن تاں انہاں دے والد نے انہاں د‏‏ی پرورش کيتی۔ اس دور دے سماجی حالات دے مطابق، اس دے پاس رسمی تعلیم د‏‏ی کمی سی، لیکن اسنو‏ں گھوڑے د‏‏ی سواری تے ہتھیاراں دے استعمال کیت‏‏ی تربیت حاصل سی۔
جھلکاری بائی د‏‏ی لکشمی بائی تو‏ں غیر معمولی مشابہت سی تے ايس‏ے وجہ تو‏ں انہاں نو‏ں فوج دے سوانیاں ونگ وچ شام‏ل کيتا گیا سی۔
فوجی خدمات
ملکہ د‏‏ی فوج وچ ، اوہ تیزی تو‏ں صفاں وچ ودھ گئی تے اپنی فوج د‏‏ی کمان کرنے لگی۔ 1857 د‏‏ی بغاوت دے دوران، جنرل ہیو روز نے اک وڈی فوج دے نال جھانسی اُتے حملہ کيتا۔ ملکہ نے اپنے 14000 فوجیاں دے نال فوج دا سامنا کيتا۔ اوہ کالپی وچ پیشوا نانا صاحب د‏‏ی فوج دے کیمپ تو‏ں راحت دا انتظار کر رہ‏ی سی جو نئيں آئی کیونجے تانتیا ٹوپے پہلے ہی جنرل روز دے ہتھو‏ں شکست کھا چکے سن ۔ ايس‏ے دوران قلعہ دے اک دروازے دے انچارج دولہا جو نے حملہ آوراں تو‏ں معاہدہ ک‏ر ک‏ے جھانسی دے دروازے برطانوی افواج دے لئی کھول دیے۔ جدو‏ں انگریزاں نے قلعہ اُتے حملہ کيتا تاں لکشمی بائی، اپنے درباری دے مشورے پر، اپنے بیٹے تے نوکراں دے نال بھنڈیری دروازے تو‏ں بھج کر کالپی پہنچ گئياں۔ لکشمی بائی دے فرار د‏‏ی خبر سن کر، جھلکاری بائی بھیس وچ جنرل روز دے کیمپ دے لئی روانہ ہوئی تے خود نو‏‏ں ملکہ قرار دتا۔ اس تو‏ں اک الجھن پیدا ہوئی جو پورے دن تک جاری رہی تے رانی د‏‏ی فوج نو‏‏ں دوبارہ فائدہ پہنچیا
اس دے علاوہ، اوہ لکشمی بائی دے نال نال جنگ دے تجزیہ وچ کلیدی کردار ادا کرنے والی ملکہ د‏‏ی قریبی معتمد تے مشیر سن۔
حوالے
گٹھ:بھارت دے آزادی کارکن گٹھ:بھارتی عورتاں گٹھ:لڑائی وچ بھارتی عورتاں
افریقی مجھ
افریقی مجھ افریقی جنگلاں چ رہن آلی اک مجھ اے۔
گرینڈیڈیر ازاد پوچھلی چمگادڑ
گرینڈیڈیر ازاد پوچھلی چمگادڑ، ازاد پوچھلی چمگادڑ دے ٹبر دی اک چمگادڑ  اے۔اے چمگادڑ سوانا تے مڈغاسکر دی واسی اے۔
ایٹاکامی پیسیفک ایگوانا
ایٹاکامی پیسیفک ایگوانا ٹراپیکی کرلیاں ٹبر دا اک کرلا اے۔
چک 592 گ ب
چک 592 گ ب ضلع فیصل آباد دی تصیل تاندلیانوالہ دا اک پنڈ اے ۔ اس پنڈ دی بھوئیں نوں لوئر چناب نہر چوں نکلن آلی  گوگیرہ برانچ نہر دا پانی لگدا اے   ۔اس پنڈ دے ناں نال گ ب (G.B=Gugara Branch) ایسے لئی لگدا اے ۔
350px|thumbnail|ضلع فیصل آباد دے پنڈاں دا نقشہ
تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ ضلع فیصل آباد چ تصیل تاندلیانوالہ چ وس رہیا اے ۔
پتنام کاؤنٹی، فلوریڈا
پتنام امریکی صوبے فلوریڈا دی اک کاؤنٹی اے۔
زرین دشت
ایہہ ایران دا اک شہرا ے تے ایران دے صوبہ فارس دے شہرستان زرین دشت دا انتظامی مرکز اے ۔
گٹھ:ایران گٹھ:ایران دے شہر گٹھ:ایران دےآباد تھاں گٹھ:جغرافیہ گٹھ:صوبہ فارس گٹھ:شہر گٹھ:دنیا دے آباد تھاں گٹھ:ایشیا دے شہر گٹھ:ایشیائی شہر گٹھ:ایشیا دے شہراں دی لسٹ گٹھ:ایشیا دے شہر تے قصبے گٹھ:ایشیا دے آباد تھاں
سوڈیم نائٹریٹ
سوڈیم نائٹریٹ اک کیمیائی کمپاؤنڈ اے جیدا فارمولا NaNO3 اے۔ سوڈیم نائٹرائٹ چٹے رنگ دا سولڈ ہوندا اے جیڑا پانی وچ کل جاندا اے۔ اینوں فیکٹریاں وچ کئی شیواں بنان لئی ورتیا جاندا اے۔ ایدے توں کھاداں، آتش بازی دا سمان، توئیں آلے بمب، شیشہ، کانج دا سمان، کھانے دی پراسیسنگ تے راکٹ فیول بناۓ جاندے نیں۔ 19ویں صدی وچ ایدیاں کاناں پچھے دکھنی امریکہ وچ جنگاں لڑیاں گئیاں سن۔ ایدی سب توں وڈیاں کاناں چلی تے پیرو وچ نیں۔
سانکرسٹوبل لاوا کرلی
سانکرسٹوبل لاوا کرلی ٹراپیکی کرلیاں ٹبر دا اک کرلا اے۔
چک 42 ڈی بی
تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ ضلع بہاولپور چ وس رہیا اے ۔
کارا کرغیز خود مختار اوبلاست
کارا کرغیز خود مختار اوبلاست (Kara-Kirghiz Autonomous Oblast) (روسی: Кара-Киргизская) سوویت وسطی ایشیاء دا سابق علاقہ سی۔ ایہ روسی سوویت وفاقی اشتراکی جمہوریہ چ ترکستان خود مختار سوویت اشتراکی جمہوریہ دے زیادہ تر کرغیز حصے چ قائم ہوئیا اک اوبلاست سی۔ 15 مئی 1925 نوں اسدا ناں تبدیل کر کے کرغیز خود مختار اوبلاست (Kirghiz Autonomous Oblast) رکھ دتا گیا۔ 5 دسمبر 1936 نوں ایہ کرغیز سوویت اشتراکی جمہوریہ دے طور اتے سوویت یونین دے اتحادی دیساں وچوں اک بن گیا۔
ہور ویکھو
گٹھ:کرغیزستان دی تریخ گٹھ:1924ء چ قائم ہون والے دیس تے علاقے گٹھ:سوویت یونین دے خود مختار لوکراج گٹھ:کرغیز سوویت اشتراکی لوکراج گٹھ:تریخ سوویت یونین
گٹھ:سوویت یونین دی تریخ
گٹھ:روس دی تریخ
گٹھ:سوویت یونین دے خود مختار لوکراج گٹھ:سویت یونین دیاں مسلم اشتراکی ریاستاں گٹھ:تریخ سویت یونین گٹھ:سوویت وسطی ایشیاء گٹھ:سوویت یونین دے مسلم علاقے گٹھ:سویت یونین دے اشتراکی لوکراج گٹھ:کرغیزستان گٹھ:کرغزستان دی تریخ گٹھ:سوویت یونین دیاں ریاستاں گٹھ:سوویت یونین دی ذیلی ونڈ گٹھ:سوویت لوکراج گٹھ:روس دی تریخ گٹھ:کرغیز سوویت اشتراکی لوکراج گٹھ:سوویت یونین دے خود مختار لوکراج گٹھ:سویت یونین دیاں مسلم اشتراکی ریاستاں گٹھ:سویت یونین گٹھ:سوویت وسطی ایشیاء گٹھ:سوویت یونین دے مسلم علاقے گٹھ:سویت یونین دے اشتراکی لوکراج
کارا کرغیز خود مختار اوبلاست
ہارٹبیسٹ
ہارٹبیسٹ کعا دے ویڑے دا اک ہرن اے۔
رشید الدین فضل اللہ ہمدانی
رشید الدین طبیب (1247–1318) نوں رشید الدین فضل اللہ ہمدانی  وی کہیا جاندا ہے۔
اوہ 1247 وچ فارس دے مقام ہمدان وچ پیدا ہوئے۔ اوہ فارس دے وزیر اعظم بنے، تاریخ دان رہے تے ماہر طبیعیات وی سن۔اُنہاں دا تعلق ہمدان دے یہودی خاندان نال سی ۔ رشید الدین نے جوانی وچ اسلام قبول کر لیا۔ اسدا سب سے وڈا کارنامہ ان دی تالیف جامع التواریخ ہے جو انہاں نے منگول نسل دے ایران دی ایلخانی سلطنت دے بادشاہ اباقا خان دے کہن اتے 1306ء توں 1311ء دے درمیان مکمل کیتا۔ اسنوں خاصکر ١٣ویں تے ١٤ویں صدیاں دی ایلخانی سلطنت دے اتہاس دی اک مستند دستاویز منیا جاندا ہے۔ اس وچ منگولیا تے چین توں لیکے ستیپی علاقے، وچکار یوریشیا، جزیرے ورگا عرب تے یورپ تک دا وورن دتا گیا سی۔ اوہ یہودی-دھرمی سن لیکن جیون وچ اگے چلکے انہاں نے اسلام  دھرم قبول کر لیا۔
انہاں نوں 70 سال دی عمر وچ 13 جولائی 1318ء نوں پھانسی دے دتی گئی۔
ہور ویکھو
* ایلخانی سلطنت
بیرونی جوڑ
گٹھ:تیرہویں صدی دیاں ایرانی شخصیتاں گٹھ:چودہویں صدی دیاںایرانی شخصیتاں گٹھ:ایرانی شخصیتاں گٹھ:تیرہویں صدی دیاں یہودی شخصیتاں گٹھ:1247ء دے جم گٹھ:1318ء دیان موتاں گٹھ:ایران دی تریخ
سوڈیم آیوڈائیڈ
سوڈیم آیوڈائی اک کیمیائی مرکب اے جیدا صیغہ NaI اے۔
پہلی اینگلو میسور جنگ
نقشے
گٹھ:ہندستان وچ اٹھارویں صدی گٹھ:برطانیہ دیاں جنگاں گٹھ:بھارت دیاں جنگاں گٹھ:کیرالہ دی تریخ گٹھ:اٹھارویں صدی دے تنازعے گٹھ:کرناٹک دی تریخ گٹھ:جنگاںگٹھ:لڑائیاں گٹھ:بھارت دی تریخ گٹھ:برصغیر گٹھ:ہندستان دی تریخ گٹھ:تریخ ہندستان گٹھ:ریاست میسور
واٹربک
واٹربک اک افریقی ہرن اے۔
سینٹ جونز کاؤنٹی
سینٹ جونز امریکی صوبے فلوریڈا دی اک کاؤنٹی اے۔
ایسپینولا لاوا کرلی
ایسپینولا لاوا کرلی ٹراپیکی کرلیاں ٹبر دا اک کرلا اے۔
گدڑ
گدڑ کتے دے ٹبر دا اک ماس کھانا اے۔ بھاویں گدڑ شبد عام طور 'تے درندرآں دے بگھیاڑ نسل (کینس) دیاں چھوٹیاں توں وڈیاں کئی ذاتیاں لئی ورتیا جاندا رہا اے پر اجکل اچیچے اتے عامَ طور 'تے ایہہ تنّ ذاتیاں لئی ورتیا جاندا اے: افریقہ دے کالی-پٹھّ گدڑ اتے دھاریدار پاسے والے گدڑ اتے اتلے افریقہ 'تے جنوب وسطی یورپ دے سنہری گدڑ۔ پہلیاں دو قسماں آپس وچّ سنہری گدڑاں نالوں زیادہ ملدیاں جلدیاں لیں جو بگھیاڑاں اتے کتیاں دے زیادہ نزدیک اے۔
احمد کمال فریدی
چپّ آف دااولڈ بلاک
فریدی نواب عزیز الدین خان دا اکلوتا پتر اے۔ اس دے پیؤ اک امیر جماعت والا،اپنی ساہسی نیچر لئی مشہور اے۔ فریدی نوں اکثر اپنے پیؤ دی دکھّاتے سبھاء دی نقل دے روپ وچ منیا جاندا اے۔ صفی نے نواب صاحبَ دے کئی دوستاں دا ذکر کیتا سی جو فریدی دے رابطہ وچ آئے سن۔ فریدی دے باقی دے پریوار دے حصے دا تھوڑھا جیہا ویروا دتا گیا اے۔
کردار دا ستکار
اس دے چہرے وچ مکھ آکرشن اسدی نگاہ اے۔ اوہ اک آلسی، لاپرواہی وپاری دکھائی دندے ہن (زمینے کے بادل - زمین کے بادل)۔ پر، اوہ اکھاں بہت دھوکھے باز ہن۔ اوہناں دے پچھے ایہہ صدی دے سبھ توں ودھ چیتن من اے۔ کجھ لوک ہی اس دیاں اکھاں وچ دیکھدے ہوئے اس نال گل کرن دے اہل ہندے ہن۔
فریدی دے کردار وچ بہت سارے پریرنادائک گن والے ہن۔ اوہ اصول والےاک آدمی ہن۔ اوہ سخت اصولاں، نینترت بھاوناواں، اتے نرپکھتا ولوں جیون نوں پرمکھ بناؤن وچ یعقین رکھدے ہن۔ اس دیاں نسٹائلاں دوائیاں، غیر-ویاہتا سیکس، اتے بے قابو اچھا دیاں اچھاواں نے اس دے مضبوط ​​کردار نوں درسایا اے۔ اوہ جذباتی سیکس دے تعلق وچ بھاوناتمک طور تے بیبسّ محسوس کردا اے۔ ہور مضبوط ​​گناں وچ قانون، راشٹرواد، معائنہ، عامَ سمجھ اتے آشاواد شامل ہن۔ اوہ طاقتور شیر ورگا اے، پر اوہ بجلی وانگ تیز اے۔
اس دی رچنا، استھر اتے بااثر بھاوناتمک سبھاء کرکے، حمید نے اپنے سبھ توں نیڑلے ساتھی اتے معاون نوں "پھادر ہارڈسٹون" کیہا اے۔
دل دیاں گلاں
کرنل ہارڈسٹون اک وار گمبھیر روپ وچ نواب رشیدز زمان دی دھی گجلالا نال رشتے وجوںجڑیا ہویا سی۔ رومانس بہتا چر نہیں رہا۔ فریدی نوں کدے وی گیزالا نال اپنے تعلق بارے گل بات نہیں سی کیتی اتے ہمیشاں اس دیاں بھاوناواں نوں قایم رکھیا۔ جلدی ہی، اسنوں احساس ہویا کہ اس دا جیون پیار ورگے مضبوط ​​بھاونا دی گنجائش نہیں رکھ سکدا، جو آخرکار رہسّ نوں سلجھاؤن اتے دموضوعاں نوں پھڑن وچ اپنی سبھ توں وڈی کمزوری بن سکدا اے۔ ایہہ حقیقت کہ اوہ ورتکنیک لنگ دے کسے میمبر نال پیار کرنا نہیں چندا، دا مطلب ایہہ نہیں اے کہ اوہ پیار نہیں کر سکدا جاں اسدا متاثر نہیں ہندا۔ زاہریلا ادمی وچ شہزادی تارہ (زئریلا آدمی) پھاردی لئی اپنی جان گواؤن والے مندبھاگی لڑیاں وچوں اک سی۔ اسدے تباہکن تباہی دے ذکر نے فریدی نوں ہلا کے حیران کر دتا۔
وہارک شوق
فریدی شونق چنن وچ وی انوکھا اے۔ اس دے مکھ ہتاں وچ پڑھن اتے گھریلو  کِتے اتے سپّ پالنا شامل ہن۔
سائنس، خاص طور تے کیمسٹری پراجیکٹ، اک ہور ڈائورشن اے جو اوہ اپنے خالی ویلے دوران کردا اے۔ اس نے کئی بولیاں جانیاں ہن اتے وکھو وکھریاں بولیاں وچ کتاباں پڑن لگیاں ہن، جویں کہ جرمن کتے دیاں کئی نسلاں اس دے وڈا کتے وچ پائے جا سکدے ہن۔ اوہ کتے دے کجھ مشہور پرجاتیاں، جویں کہ افریقی ییلوڈنگو، جرمن شیپھرڈ، گریہاؤنڈ، بلڈہاؤنڈ، آدی ہن۔ اوہ پالتو سپاں دے نال وی اوہی رویہ رکھدے ہن۔ بلیک مامبااتے بھارتی کوبرا کجھ ہور خطرناک قسماں ہن، جہڑیاں سپاں دے نال اوہناں دی سکھلائی دے کارن آسانی نال سنبھال سکدیاں ہن۔ اوہ سبھ توں ودھ مشہور قلعواں وچوں اک اے جس نے اس دی قابلیت کیتی اے اوہ پوچھ ولوں اوہناں نوں پھڑ کے اتے اوہناں نوں جھنجوڑ کے سپاں نوں ااہل بناؤنا اے۔
رہائش
فریدی وڈے پیمانے دی اک شاندار محل وچ رہندی اے۔ اس دے نواس اتے کئی ایکڑاںدا اک پچھلا حصہ شامل اے۔ بیڈروم، لونگ روم، ڈائننگ روم، سٹڈی، لائبریری، لیبارٹری اتے نوکرانی کارٹر سمیت بہت سارے کمرے اسدے ناولاں وچ خاص طور تے ذکر کیتے گئے ہن۔ پارکنگ لئی اگے والا دلان اتے اپنیاں کاراں لئی اک وڈا گیراج وی اسے گھر دا حصہ اے۔ اس دا مندر وی خفیہ بھومیگت تنتر اے۔
انسپیکٹر توں "کرنل" تک
سرلیکھ "کرنل" اک آنریری، بہت اڈیکاں والا سرلیکھ اے جس نوں اوہ اک بہت گھرنادار اکھر، گارالڈ شعورت، موت کی چٹان(موت کی چٹان) وچ پھڑیا گیا سی، جس توں اوہ بے صبری نال قبول کر لیا سی۔ حمید نے اس ویلے اک آنریری "کیپٹن" خطاب وی حاصل کیتا سی۔ فریدی کول صدر توں کسے خاص معاملے وچ دخل دین لئی "خاص حق" وی اے جس دی اس دے دھیان دی لوڑ سی۔ اوہناں دے بہت سارے ساتھی اتے اتھوں تک کہ سینئر افسراں نے اس نوں انی ایرکھا کیتی اے کہ اوہ وراثتی جائداد ولوں جاں پیسہ کما کے حاصل کیتے جاندے ہن۔
ویلتھ
کرنل فریدی دی دولت کھوہنی اسمبھو اے۔ پاٹھک ہولی-ہولی فریدی دی مہان دولت دا احساس کر لیندا اے، اس دے کردار دا اک پہلو اے جو اسنوں بہت پراسرار بنا دندا اے۔ مہنگے واہناں دی ملکیت توں، ابنے-صفی آخرکار فریدی نوں اک پدھر تک لے جاندی اے جو کہ صرف بے مثال اے - اک آزاد راج دا مالک جسنوں زاہریلا ادمی (زہریلا آدمی) اتے بیچارا/بیچاری وجوںذکر کیتا گیا اے۔
بلیک فورس تنظیم
فریدی اک خفیہ جرم-جدوجہد ادارہ دا مکھی اے، جس نوں "بلیک فورس" کیہا جاندا اے۔ دوسرے سپرہیروز دے ورتکنیک وجوں، اسدی ٹیم دے زیادہ تر میمبر جاندے ہن کہ اوہناں دے بوس کون ہن۔ اوہ عامَ طور اُتے فریدی نوں کرنل ہیڈسٹون دے روپ وچ درساؤندے ہن۔ دوجے پاسے، بلیک فورس دے میمبر عامَ طور اُتے اپنی پچھان نوں لکاؤندے ہن تاں کہ حمید وی اس نال چڑچڑ جاوے کیونکہ اوہ سوچدا اے کہ اوہ "پیؤ ہارڈسٹون" دا سبھ توں قریب ساتھی اے۔ بلیک فورس اک قومانتری ادارہ اے اتے اسدے سارے میمبر عالمی بھر وچ ملدے ہن۔ ایہہ سدسّ عامَ طور اُتے کوڈ نام جویں کہ بی 11، بی 2 آدی ولوں مانتا حاصل ہندے ہن۔
سینٹ لوسی کاؤنٹی
سینٹ لوسی امریکی صوبے فلوریڈا دی اک کاؤنٹی اے۔
بارلے جوڑ
گٹھ:فلوریڈا دیاں کاؤنٹیاں
بیسو
بیسو (Bes یا Bisu) اک قدیم مصری گھرانےآں دا محافظ دیوتا سی۔
حوالے
گٹھ:زرخیز ہلال گٹھ:عربی علم الاساطیر گٹھ:بتگٹھ:عربی دیوتے
ہبل
ہبل (Hubal) (عربی: هبل) اک قبل از اسلام دیوتا سی جس دی پوجا خاص طور تے مکہ وچ کعبہ وچ کیتی جادنی سی۔ ہبل معبوداں وچون سبتوں زیادہ قابل ذکر تے معبوداں دا سردار تصور کیتا جاندا سی ۔ کعبہ ہبل لئی وقف کر دتا گیا سی۔ ہبل دا بت کعبہ دے قریب رکھیا گیا سی جو اک انسانی شکل دا سی اسدا سجا ہتھ اک سنہری ہتھ نال تبدیل کر دتا گیا سی۔
ہبل مکہ وچ
ہبل سب توں زیادہ نمایاں مکہ وچ ظاہر ہوندا ہے جتھے کعبہ وج اس دی پوجا کیتی جاندی سی۔ کیرن آرمسٹرانگ دے مطابق ہبل کعبہ وچ موجود 360 دیوتاواں وجوں سب توں اہم سی۔ 360 غالباْ سال دے دناں دی نمائندگی کردے سن۔
ہبل دا نقطہ آغاز
اس کہانی وچ کچھ حقائق دی بنیاد تے کہیا جا سکتا ہے کہ عمرو شام دے سفر توں عزی تے منات دیاں دیویاں تے طریق عبادت لے کے آیا تے اسنے ایتھے انہاں دا امتزاج ہبل نال کیتا۔
حوالے
گٹھ:زرخیز ہلال گٹھ:عربی علم الاساطیر گٹھ:بتگٹھ:عربی دیوتے
چک 430 گ ب
چک 430 گ ب ضلع فیصل آباد دی تصیل تاندلیانوالہ دا اک پنڈ اے ۔ اس پنڈ دی بھوئیں نوں لوئر چناب نہر چوں نکلن آلی  گوگیرہ برانچ نہر دا پانی لگدا اے   ۔اس پنڈ دے ناں نال گ ب (G.B=Gugara Branch) ایسے لئی لگدا اے ۔
350px|thumbnail|ضلع فیصل آباد دے پنڈاں دا نقشہ
تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ ضلع فیصل آباد چ تصیل تاندلیانوالہ چ وس رہیا اے ۔
لٹکی کنی ازاد پوچھلی چمگادڑ
لٹکی کنی ازاد پوچھلی چمگادڑ، ازاد پوچھلی چمگادڑ دے ٹبر دی اک چمگادڑ اے۔اے چمگادڑ بنین برکینا فاسو ،لوکراج کانگو ،آئیوری کوسٹ ،گنی ،گھانا ،کینیا، لائیبیریا، مالی، نائجر، نائیجیریا، سوڈان، تنزانیہ، ٹوگو تے یوگنڈا دی واسی اے۔
جامع التواریخ
جامع التواریخ ایل خانی منگول بادشاہ اباقا خان دے وزیر رشید الدین فضل اللہ ہمدانی دی تاریخ اتے مبنی تالیف کردہ مشہور کتاب ہے جو چودہویں صدی عیسوی  دے شروع 1306ء توں  1311ء دے درمیان مکمل ہوئی۔ ایہ تاریخ وقائع عالم تے  خاص کر مغلاں دی سلطنت  تے غازان خان  دی بادشاہت دے تفصیلی حالات اتے مشتمل ہے۔
گٹھ:چودہویں صدی دیاں تریخی کتاباں گٹھ:منگول سلطنت گٹھ:فارسی ادب گٹھ:فارسی گٹھ:فارسی کتاباں گٹھ:فارسی ساہت گٹھ:کتاباں گٹھ:تریخی کتاباں
نائیجیریائی ازاد پوچھلی چمگادڑ
بارلے جوڑ
گٹھ:ازاد پوچھلی چمگادڑ گٹھ:چمگادڑ
قراقل پاک خود مختار اوبلاست
قراقل پاک خود مختار اوبلاست (Karakalpak Autonomous Oblast) قراقل پاک دے علاقے نوں ترکستان خود مختار سوویت اشتراکی جمہوریہ تے خوارزم عوامی سوویت جمہوریہ توں وکھرا کر کے 19 فروری، 1925 نوں قائم کیتا گیا۔ ایہ اوبلاست 1932 چ  قراقل پاک خود مختار سوویت اشترکی جمہوریہ چ بدل گیا تے  5 دسمبر 1936 نوں ایہ ازبک سوویت اشتراکی جمہوریہ چ  شامل کو دتا گیا۔
ہور ویکھو
گٹھ:ازبکستان دی تریخ گٹھ:1925ء چ قائم ہون والے دیس تے علاقے گٹھ:سوویت یونین دے خود مختار لوکراج گٹھ:ازبک سوویت اشتراکی لوکراج گٹھ:تریخ سوویت یونین
گٹھ:سوویت یونین دی تریخ
گٹھ:سوویت یونین دے خود مختار اوبلاست گٹھ:سویت یونین دیاں مسلم اشتراکی ریاستاں گٹھ:تریخ سویت یونین گٹھ:سوویت وسطی ایشیاء گٹھ:سوویت یونین دے مسلم علاقے گٹھ:سویت یونین دے اشتراکی لوکراج گٹھ:ازبکستان گٹھ:سوویت یونین دیاں ریاستاں گٹھ:سوویت یونین دی ذیلی ونڈ گٹھ:سوویت لوکراج گٹھ:روس دی تریخ گٹھ:ازبک سوویت اشتراکی لوکراج گٹھ:سوویت یونین دے خود مختار لوکراج گٹھ:سویت یونین دیاں مسلم اشتراکی ریاستاں گٹھ:سویت یونین گٹھ:سوویت وسطی ایشیاء گٹھ:سوویت یونین دے مسلم علاقے گٹھ:سویت یونین دے اشتراکی لوکراج
موت دے مارچ
دوسری جنگ عظیم دے اختتام دے نیڑے جدو‏ں جرمنی د‏‏ی فوجی طاقت ختم ہونے لگی، اتحادی افواج نے نازیاں دے حراستی کیمپاں دے گرد گھیرا ڈالنا شروع کردتا۔ روس نے مشرق دے طرف تو‏ں تے انگریزاں، فرانسیسیاں تے امریکیو‏ں نے مغرب دے طرف تو‏ں گھیراؤ کرنا شروع گیا۔ جرمناں نے پریشان ہوئے ک‏ے سامنے والے کیمپاں تو‏ں قیدیاں نو‏‏ں کڈ ک‏ے انہاں نو‏ں جرمنی دے اندر واقع کیمپاں وچ جبری مزدوری دے لئی لے جانا شروع کردتا۔ قیدیاں نو‏‏ں پہلے ریل گڈی دے ذریعے لے جایا گیا تے فیر پیدل لے جایا گيا۔ ایہ سفر "موت دے مارچ" دے ناں تو‏ں مشہور ہوئے۔
قیدیاں نو‏‏ں سخت سردی وچ طویل فاصلےآں تک لے جایا جاندا تے انہيں یا تاں برائے ناں کھانا، پانی یا آرام ملدا یا بالکل وی نہيں ملدا سی۔ پِچھے رہ جانے والےآں نو‏‏ں گولی ماردی جاندی سی۔ سب تو‏ں وڈے موت دے مارچ 1944–1945 دے موسم سرما وچ ہوئے سن جدو‏ں سوویت فوج نے پولینڈ د‏‏ی رہائی دا عمل شروع کيتا۔ روسیاں دے آش وٹز پہنچنے تو‏ں نو دن پہلے جرمن ہزاراں قیدیاں نو‏‏ں کیمپ دے باہر پیدل چلیا ک‏ے پینتیس میل دور ووڈزیسلا نامی اک قصبے وچ لے گئے جتھ‏ے انہاں نو‏ں سامان د‏‏ی گڈیاں وچ لاد کر دوسرے کیمپاں وچ بھیج دتا گیا۔ راستے وچ انہاں وچو‏ں پچیس فیصد افراد مارے گئے۔
نازی اکثر مارچاں تو‏ں پہلے، دوران یا بعد وچ قیدیاں دے وڈے گروپاں نو‏‏ں مارڈالدے سن ۔ اک مارچ دے دوران ست ہزار یہودی قیدیاں کو، جنہاں وچو‏ں چھ ہزار عورتاں سی، ڈینزگ دے علاقے وچ واقع کیمپاں وچ لیجایا گیا۔ اِس مقام دے جنوب وچ بالٹک سمندر واقع سی۔ دس دن لمبے اس مارچ وچ 700 افراد جاں بحق ہوگئے۔ ساحل سمندر تک پہنچنے والے مارچ کرنے والےآں نو‏‏ں پانی وچ لے جا ک‏ے گولی ماردتی گئی۔
18 جنوری 1945
ایس ایس نے اوش وٹز تے اس دے ضمنی کیمپاں تو‏ں انخلاء شروع کردتا۔ سٹھ ہزار دے نیڑے قیدیاں نو‏‏ں اوش وٹز کیمپ دے نظام تو‏ں موت دے مارچاں اُتے نکلنے اُتے مجبور کيتا گیا۔ موت دے مارچ تو‏ں پہلے چند دناں وچ ہزاراں نو‏‏ں ماردتا گيا۔ ہزاراں قیدیاں کو، جنہاں وچ بیشتر یہودی سن، بالائی سیلیسیا دے مغربی حصے وچ واقع ووڈزیسلا دے شہر تک چلنے اُتے مجبور کيتا گيا۔ ایس ایس دے محافظ پِچھے رہنے والےآں نو‏‏ں گولی ماردیندے۔ اوش وٹز تو‏ں شروع ہونے والے موت دے مارچاں وچ 15 ہزار تو‏ں ودھ افراد جاں بحق ہوگئے۔ ووڈزیسلا وچ قیدیاں نو‏‏ں سامان د‏‏ی گڈیاں وچ ڈالیا گیا جنہيں گرم وی نہيں کيتا گيا سی تے جلاوطن کرکے جرمنی وچ ، خاص طور اُتے فلوزین بوئرگ، سیخسین ھوسن، گراس۔ روزن، بوخن والڈ، ڈاخو تے موٹ ھوسن وچ بھیج دتا گیا۔ 27 جنوری 1945 نو‏‏ں سوویت فوج نے اوش وٹز وچ داخل ہوئے ک‏ے چند باقی قیدیاں نو‏‏ں رہیا کرا دتا۔
25 جنوری 1945
T شٹٹ ھوف حراستی کیمپ تو‏ں انخلاء تے موت دا مارچ
شمالی پولینڈ وچ واقع شٹٹ ھوف کیمپ دے نظام تو‏ں تقریباً 50 ہزار قیدیاں دا انخلاء شروع ہويا جنہاں د‏‏ی بھاری اکثریت یہودیاں د‏‏ی سی۔ شٹٹ ھوف دے ذیلی کیمپاں تو‏ں تقریباً 5 ہزار قیدیاں نو‏‏ں بالٹک سمندر دے ساحل لے جا ک‏ے پانی وچ بھیج کر مشین گن تو‏ں ماردتا گيا۔ دوسرے قیدیاں نو‏‏ں مشرقی جرمنی وچ واقع لوئن برگ تک اک موت دے مارچ اُتے لے جایا گیا، جتھ‏ے پیش قدمی کردے ہوئے سوویت فوجیاں نے انہاں دا راستہ روک لیا۔ جرمن جبری قیدیاں نو‏‏ں واپس شٹٹ ھوف لے گئے۔ سخت سردی وچ چلنے تے ایس ایس محافظاں دے ظالمانہ سلوک د‏‏ی وجہ تو‏ں موت دے مارچ دے دوران ہزاراں د‏‏ی موت واقع ہوگئی۔ اپریل 1945 دے اواخر وچ باقی قیدیاں نو‏‏ں سمندری راستے دے ذریعے شٹٹ ھوف تو‏ں لے جایا گیا، کیونجے سوویت افواج نے شٹٹ ھوف دا مکمل محاصرہ کرلیا سی۔ اوتھ‏ے وی سینکڑاں قیدیاں نو‏‏ں سمندر ميں بھیج کر گولی مار دے ہلاک کردتا گیا۔ پچیس ہزار قیدیاں تو‏ں زيادہ، یعنی ادھے قیدی، شٹٹ ھوف دے انخلاء دے دوران مارے گئے۔ سوویت فوج 9 مئی 1945 نو‏‏ں شٹٹ ھوف وچ داخل ہوئی۔
7 اپریل 1945
بوخنولڈ حراستی کیمپ تو‏ں موت دا مارچ
جداں جداں امریکی فوجاں نیڑے آندی گئيں، نازیاں نے بوخن والڈ حراستی کیمپ تے اس دے ذيلی کیمپاں تو‏ں قیدیاں دا اجتماعی انخلاء شروع کردتا۔ تیس ہزار قیدیاں نو‏‏ں پیش قدمی کردی ہوئی امریکی فوجاں تو‏ں دور موت دے مارچاں اُتے لے جایا گیا۔ انہاں وچو‏ں تقریباً اک تہائی قیدی مارچاں دے دوران مارے گئے۔ 11 اپریل 1945 نو‏‏ں امریکی فوجاں دے داخل ہونے تو‏ں کچھ وقت پہلے زندہ بچنے والے قيدیاں نے کیمپ دا کنٹرول سنبھال لیا۔
26 اپریل 1945<ڈاخو حراستی کیمپ تو‏ں موت دا مارچ > ڈاخو کیمپ د‏‏ی رہائی تو‏ں صرف تن دن پہلے ہی، ایس ایس ست ہزار قیدیاں نو‏‏ں ڈاخو تو‏ں جنوب د‏‏ی طرف ٹیگرنسی تک اک موت دے مارچ اُتے لے گئے۔ چھ دن لمبے موت دے مارچ دے دوران پِچھے رہنے والےآں نو‏‏ں گولی ماردی جاندی۔ کئی دوسرے سردی، بھکھ یا تھکان د‏‏ی وجہ تو‏ں مر گئے۔ امریکی فوجاں نے ڈاخو حراستی کیمپ نو‏‏ں 29 اپریل 1945 نو‏‏ں رہیا کرا دتا۔ مئی 1945 دے اوائل وچ ، امریکی فوجاں نے زندہ بچنے والے قیدیاں نو‏‏ں ٹیگرنسی تک موت دے مارچ تو‏ں رہائی دلا دتی۔
گٹھ:دوسری جنگ عظیمگٹھ:نازی جرمنی
نشیشیہ چھمبر
نشیشیہ چھمبر جپان دے ضلعے اویٹا وچ 83 میٹر اچی اک چھمبر اے۔ ایہ چپان دیان سو سوہنیاں چھمبران وچ گنی جاندی اے۔
نکی انڈین مشکی بلی
نکی انڈین مشکی بلی مشکی بلی دے ٹبر چوں بلی ورگی دد پلانی ماس کھانی اے۔ ایہ چڑھدے تے دکھنی ایشیاء دی واسی اے۔
چک 59 ڈی بی
چک 59 ڈی بی ضلع بہاولپور دا اک پنڈ اے ۔ ایہہ پنڈ دی بھوئیں نوں پانی ڈیزرٹ برانچ نہر دی نہر دیندی اے ،ایسے لئی اس پنڈ دے ناں نال ڈی بی لگدا اے ۔
تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ ضلع بہاولپور چ وس رہیا اے ۔
پنزون لاوا کرلی
پنزون لاوا کرلی ٹراپیکی کرلیاں ٹبر دا اک کرلا اے۔
اسرائیل کیمرون تعلقات
اسرائیل کیمرون تعلقات تو‏ں مراد اوہ تعلقات نيں جو جمہوریۂ کیمرون تے مملکتِ اسرائیل دے بیچ رواں اے، جو افریقی ایشیا دے دو یہودی مسیحی ملک ني‏‏‏‏ں۔ کیمرون ارتریا د‏‏ی طرح مملکتِ فلسطین نو‏‏ں تسلیم نئيں کردا۔ کیمرون تے اسرائیل وچ گہری قربت تے انتہائی قریبی تعلقات دا سبب ایہ اے کہ عمومًا کیمرون بین الاقوامی محاذاں اُتے اسرائیل دا اُتے زور حمای‏تی رہیا۔ اوہ اقوام متحدہ د‏‏ی قرارداداں وچ اسرائیل نال دیندا آیا ا‏‏ے۔ کیمرون د‏‏ی حکومت اسرائیل د‏‏ی فراہ‏م کردہ اسلحہ بند گاڑیاں استعمال کردی ا‏‏ے۔ اس دے علاوہ سرکاری ایجنسیاں تے حکومت‏ی ادارے دا عملہ اسرائیل وچ تربیت پا چکيا ا‏‏ے۔ کیمرون دے جواں سال طلبہ دے کچھ لوک اسرائیل وچ تعلیم پا چکے نيں تے طبی محاذ وچ وی ایہ ملک اسرائیل تو‏ں رہنمائی حاصل کر چکيا ا‏‏ے۔ انہاں سب گلاں دے باوجود 1973ء تو‏ں 1986ء تک یعنی تقریبًا تیرہ سال تک ایہ ملک اسرائیل تو‏ں ترک تعلق کر چکيا سی۔ بعد وچ اس ملک نے تعلق بحال کر دتے جو ہن کافی مضبوط ہوئے چکے ني‏‏‏‏ں۔
اقوام متحدہ د‏‏ی قرارداداں وچ اسرائیل دا نال
کیمرون اقوام متحدہ د‏‏ی کئی ایسی قرارداداں دے خلاف اپنا حق رائے رہی استعمال کر چکيا اے جو اسرائیل دے خلاف سن ۔ اس وچ اک قرارداد ایسی وی سی جس "فلسطینی پناہ گزیناں نو‏‏ں امداد فراہمی" اُتے زور دتا گیا سی۔ اس قرارداد اُتے اسرائیل دا ساتھ دیندے ہوئے مخالفت وچ ووٹ دینے والا اوہ واحد ملک سی۔
تعلقات د‏‏ی مسدودی تے بحالی
کیمرون نے 1973ء تو‏ں 1986ء تک اسرائیل اپنے تعلقات منقطع کر لئی سن ۔ اُتے 1986ء وچ اس نے اولیت دیندے ہوئے اسرائیل تو‏ں اپنے تعلقات بحال کیتے سن ۔
کیمرونی طلبہ
کیمرونی طلبہ نو‏‏ں اسرائیل سفر کرنے تے زراعت د‏‏ی تعلیم حاصل کرنے دے لئی 11 مہینے دا ویزا دتا گیا ا‏‏ے۔ اس دے علاوہ مرغبانی تو‏ں جڑے لوک پولٹری دے امور د‏‏ی تربیت دے لئی اسرائیل دا دورہ ک‏ے چکے ني‏‏‏‏ں۔
اسپتال تے طبی شعبہ
اسرائیل نے کیمرون دے چھ اسپتالاں دے عملے نو‏‏ں ایبولا وائرس دے مقابلے د‏‏ی تربیت فراہ‏م کر چکيا ا‏‏ے۔
حوالے
گٹھ:اسرائیل دے دوطرفہ تعلقات گٹھ:کیمرون دے دوطرفہ تعلقات گٹھ:اسرائیل
باکو
left|thumb|باکو دا اک قدیم قلعہ|200px باکو آذربائیجان دا راجگھر تے سب توں وڈا شہر اے ، ایہہ کیسپیئن سمندر دے ساحل تے آباد اے ۔ سنہ2003ء دی مردم شماری دے مطابق اسدی لوک گنتی 20،74،300 اے ۔ باکو جگ چ تیل دے وڈے ذخيرے دے علاقے چ واقع اے ایس لئی ایہہ تیل دیاں صنعتاں دا مرکز اے ۔ شہر 11 ضلعاں تے 48 ٹاؤناں چ ونڈیئا ہوئیا اے ۔ باکو دا گھبلا حصہ پرانا شہر اے جس دے دوالے فصیل اے ۔ دسمبر 2000ء چ اقوام متحدہ دے ادارے یونیسکو نے اسنوں عالمی ثقافتی ورثہ قرار دتا ۔ شطرنج دے جگ چ منے پرمنے کھیڈاری گیری کیسپاروف دا تعلق وی باکو نال اے ۔ ( اوداں گیری کیسپاروف روسی اے تے رہندا آذربائیجان چ اے)
تریخ
باکو دا ناں فارسی دے لفظ بادکوبہ ( ہواواں دا ماریئا ہوئیا) توں نکلیئا اے تے اس دے ساحل سمندر تے واقع ہون دی وجہ توں ایہہ ناں اس شہر دی صحیح ترجمانی کردا اے ۔ گھبلے زمانے دے مورخ اسنوں باکویہ ، بلاکوہ تے باکہ وی لکھدے رہے تریخ چ اسدا ناں تیجی صدی عیسوی دے بعد توں برابر آ رہیا اے ۔ باکو لمبے چر تک شیروان شاہاں دے کول رہیا ۔ 1550ء چ صفوی سلطنت دے سلطان طہماسپ اول نے اس تے مل مار لئیا ۔ 1583ء توں 1660ء تک ایہہ شہر سلطنت عثمانیہ دے ہیٹھ رہیا ۔ 1806ء چ روسی سلطنت نے اسنوں ایرانیاں توں کھو لئیا ۔ جزیرہ نما آبشاران توں پہلی وار مشیناں نال 1842ء چ تیل کڈیئا گئیا ۔ 1877ء چ ایتھے ریلوے لین بچھائی گئي ۔ 1907ء چ باکو توں باتومی (کالا سمندر) تک تیل دی پائپ لین مکمل ہوگئی تے برآمد ہون لگا ۔ انقلاب روس دے بعد 31 جولائی 1918ء توں 28 اپریل 1920ء تک باکو آزاد دیس آذربائیجان دا راجگھر رہئیا تے فیر لال فوج نے اس تے مل مار لئیا ۔ دسمبر 1991ء چ روس ٹٹن دے بعد باکو آزاد جمہوریہ آذربائیجان دا صدر مقام بن گئیا ۔ باکو دے نیڑے پارسیاں دا آتش کدہ اج وی قائم اے ، مجوسی مذہب دے بانی زرتشت دا تعلق وی آذربائیجان نال سی ۔
ہور ویکھو
گٹھ:جغرافیہ گٹھ:یورپی دیساں دے دارالحکومت گٹھ:سویت یونین گٹھ:آذربائیجان گٹھ:راجگھر گٹھ:شہر گٹھ:دنیا دے آباد تھاں گٹھ:آذربائیجان دے شہر گٹھ:آذربائیجان دے آباد تھاں گٹھ:ایشیا دے شہر گٹھ:ایشیائی شہر گٹھ:ایشیا دے شہراں دی لسٹ گٹھ:ایشیا دے شہر تے قصبے گٹھ:ایشیا دے آباد تھاں
چیریفون پلیکاٹا
چیریفون پلیکاٹا، ازاد پوچھلی چمگادڑ دے ٹبر دی اک چمگادڑ  اے۔اے چمگادڑ چین، انڈونیشیا، ھندستان، لاؤس، فلپائن، ملائشیا، میانمر، نیپال، ویتنام، سری لنکا، تھائی لینڈ، کمپوچیا، بھوٹان، بنگلہ دیش تے یوگنڈا دی واسی اے۔
سانتا روسا کاؤنٹی
سانتا روسا امریکی صوبے فلوریڈا دی اک کاؤنٹی اے۔
ذو الحلاس
ذو الحلاس (Dhul Khalasa) قبل از اسلام جنوبی عرب دا اک الہامی دیوتا سی۔
حوالے
گٹھ:زرخیز ہلال گٹھ:عربی علم الاساطیر گٹھ:بتگٹھ:عربی دیوتے
ٹینی ازاد پوچھلی چمگادڑ
ٹینی ازاد پوچھلی چمگادڑ، ازاد پوچھلی چمگادڑ دے ٹبر دی اک چمگادڑ  اے۔
فلورینا لاوا کرلی
فلورینا لاوا کرلی ٹراپیکی کرلیاں ٹبر دا اک کرلا اے۔
بارلے جوڑ
گٹھ:ٹراپیکی کرلیاں
حسنے مہمے دی وار
حسنے مہمے دی وار پنجابی ساہت دے مڈھلے دور دی چھ پرمکھ واراں وچوں اک وار ہے۔ اسدا سموچا(مکمل) پاٹھ سانوں مہیا نہیں ہے۔ اس وار دیاں ملدیاں سطراں نوں ویکھدے اندازا لگایا جاندا ہے اسدی رچنا ماکھا ڈھاڈی نے کیتی ہے۔ اس وار وچّ حسنے اتے مہمے ناں دے دو راجپوت سرداراں دی آپسی لڑائی دا ذکر ہے۔
اس وار دا ذکر گرو گرنتھ صاحب وچّ آؤندا ہے جس وچّ سارنگ دی وار محلہ 4 نوں اس وار دی دھنی اتے گاؤن دا اپدیش ہے۔
کہانی
وار دی کہی انوچّ مہما حسنے نوں قید کر لیندا ہے پر حسنا کسے طرحاں قید وچوں نکل جاندا ہے۔ پھر حسنا اپنی فوج سمیت لڑن آؤندا ہے اتے لڑدے ہوئے ماریا جاندا ہے۔
شعری-نمونہ
حسنے مہما رانیا، دوہاں اٹھائی دل ۔ مہماں ہسناں ماریا، ددھ توں مکھی گئی ٹل ۔ بہتے رنگ وگتیا، اتھربن بید پایا ٹٹ گل ۔ آکھیں ماکھے ڈھاڈیاں، دو سینہ نہ ٹردے رل ۔ مہما ہسنا راجپوت رائے بھارے بھٹی ۔ حسنے بیئیمانگئی نال مہمے کھدی ۔ بھید دوہاں دا مچیا، سر وگے پھٹی ۔ مہمے پائِ پھڑھے رن، گل حسنے گھٹی ۔ بنھ حسنے نوں چھڈیا، جس مہمے کھٹی ۔
چک 431 گ ب
چک 431 گ ب ضلع فیصل آباد دی تصیل تاندلیانوالہ دا اک پنڈ اے ۔ اس پنڈ دی بھوئیں نوں لوئر چناب نہر چوں نکلن آلی  گوگیرہ برانچ نہر دا پانی لگدا اے   ۔اس پنڈ دے ناں نال گ ب (G.B=Gugara Branch) ایسے لئی لگدا اے ۔
350px|thumbnail|ضلع فیصل آباد دے پنڈاں دا نقشہ
تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ ضلع فیصل آباد چ تصیل تاندلیانوالہ چ وس رہیا اے ۔
جنگلی بینسا
جنگلی بینسا افریقہ دا اک جانور اے۔ اے ہرناں، گانواں تے بکریاں نال رلدا اک ڈنگر اے۔ ایہ 1.27 توں 1.47 تک اچاہوسکدا اے تے ایدا جوکھ 120 توں 270 کلو تک ہوسکدا اے۔ اے افریقہ دے ویہڑیاں چ جناں چ سیرانگتی نیشنل پارک وی ہیگا اے ہوندا اے۔ جنگلی بینسا 30 ورے توں ود تک جیندا اے پر ایدی اوسط عمر 20 ورے ہوندی اے۔
ساراسوٹا کاؤنٹی
ساراسوٹا امریکی صوبے فلوریڈا دی اک کاؤنٹی اے۔
مائکرولوفس ہیٹرولیپس
مائکرولوفس ہیٹرولیپس ٹراپیکی کرلیاں ٹبر دا اک کرلا اے۔
ہائیمیجی قلعہ
میٹسوموٹو قلعہ تے کوماموٹو قلعے نال اینوں جپان دے تن سب توں ودیا قلعیاں وچ گنیا گیا اے۔
ابن ملجم
ابن ملجم نے علی المرتضی  نوں شہید کرن دا ذمہ لیا۔ تیناں نے تجویز دے مطابق اک ہی دن فجر دے وقت وار کیتے۔ معاویہ اتے وار اوچھا پڑا (کئی روایتاں مطابق اوہ اودن نماز پڑھ ای نئیں آیا سی)۔ عمرو بن العاص دی جگہ دوسرا آدمی قتل ہوئیا۔ لیکن علی نوں زہر آلود خنجر دا کاری زخم لگیا تے تن دن بعد 21 رمضان 40ہجری نوں  علی  رحلت فرما گئے۔کچھ ہور روایاں دے مطابق ابن ملجم نوں معاویہ نے علی دے قتل اتے مامور کیتا سی۔ ۔ ۔ ۔ خود ابن ملجم نے اس گل دا اقرار کیتا تے کہیا کہ میں معاویہ دے کہن اتے ایسا فعل کیتا جس دا کوئی فائدہ نہ ہوئیا۔ ۔ ۔ ۔ آپ دے وصال دے بعد لوکاں نے ابن ملجم نوں حضرت حسن دے سامنے پیش کیتا تو آپ نے خود اسنوں قتل کیتا ایہ 40ھ دا واقعہ اے۔
حوالے
گٹھ:تریخ اسلام گٹھ:خارجی
زنگی ازاد پوچھلی چمگادڑ
زنگی ازاد پوچھلی چمگادڑ، ازاد پوچھلی چمگادڑ دے ٹبر دی اک چمگادڑ اے۔اے چمگادڑ لوکراج کانگو، کانگو، گھانا، کیمرون تے کینیا دی واسی اے۔
بارلے جوڑ
گٹھ:ازاد پوچھلی چمگادڑ گٹھ:چمگادڑ
افریقی جنگلی کھوتا
افریقی جنگلی کھوتا گھوڑا ٹبر دا اک جانور اے تے کھوتے دا ایہ پرکھ اے۔ ایہ افریقہ دا واسی اے۔
ہرا سمندری کھچوپڑا
ہرا سمندری کھچوپڑا اک وڈا سمندری کھچوپڑا اے جیہڑا سارے گرم سمندراں چ لبدا اے۔
چک 50 ڈی بی
چک 50 ڈی بی ضلع بہاولپور دا اک پنڈ اے ۔ ایہہ پنڈ دی بھوئیں نوں پانی ڈیزرٹ برانچ نہر دی نہر دیندی اے ،ایسے لئی اس پنڈ دے ناں نال ڈی بی لگدا اے ۔
تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ ضلع بہاولپور چ وس رہیا اے ۔
اباقا خان
( 1234ء ۔ 1282ء )
ایلخانی سلطنت دا بادشاہ، چنگیز خان دے پوتے ہلاکو خان دا بیٹا۔ باپ دے نال ایران آیا تے اس دی وفات(1265ء) اپر وارثِ سلطنت بنیا۔
لہندے پاسے کامیاب لڑائیاں جاری رکھن لئی عیسائیاں نال معاہدے کیتے مگر بیبرس سلطانِ مصر نے پیش قدمی روک دتی۔
تن سال دے بعد اباقا دے پتر ارغون خان نے ایلخانی سلطنت دے تخت اپر قبضہ کر لیا۔
گٹھ:چنگیز خان دی اولاد گٹھ:1282ء دیاں موتان گٹھ:ایلخانی سلطنت گٹھ:منگول گٹھ:1234ء دے جم گٹھ:ایران دی تریخ گٹھ:بادشاہ
حکومتی قرضے
حکومت‏ی قرض تو‏ں مراد کسی ملک یا ریاست اُتے واجب الدتا قرضہ (ادھار) ہُندا ا‏‏ے۔
حکومت‏ی قرضےآں د‏‏ی خاص گل ایہ ہُندی اے کہ قرض لینے والا کوئی تے ہُندا اے تے قرض بھرنے والا کوئی اور۔ قرض لینے والے بد دیانت لیڈر ہُندے نيں جدو‏ں کہ حکومت دا ایہ سارا قرضہ آخر کار اس ملک دے ٹیکس دھندگان نو‏‏ں بھرنا پڑدا اے جس وچ انفلیشن ٹیکس وی شامل ا‏‏ے۔ حکومت‏ی قرضےآں نے اُنہاں بچےآں نو‏‏ں وی مقروض بنا دتا اے جو حالے پیدا وی نئيں ہوئے۔ thumb|480px|2010 تک دے اعداد و شمار۔ سونے تے غیر ملکی [[کرنسی دے اثاثےآں تو‏ں قرضے منہا کرنے اُتے ایہ صورت حال سامنے آندی ا‏‏ے۔ چین سب تو‏ں بہتر جگہ اُتے اے تے امریکا تے کئی یورپی ملکاں مقروض ترین حالت وچ ني‏‏‏‏ں۔ کتاب حقائق عالم.]]
ہر شخص پہ قرضہ
جے کسی ملک د‏‏ی حکومت اُتے واجب الدتا قرضےآں د‏‏ی کل مقدار نو‏‏ں ملک د‏‏ی کل آبادی تو‏ں تقسیم کر دتا جائے تاں ایہ پتہ چل جاندا اے کہ اس ملک دے ہر آدمی، مرد عورت بچے بُڈھے اُتے کتنا قرضہ ا‏‏ے۔ فروری 2012 تک صورت حال کچھ ایويں تھی
28 فروری 2012 دے روزنامہ جنگ اخبار دے مطابق پاکستان اُتے 1200000 کروڑ روپے دا قرضہ ا‏‏ے۔ اس لحاظ تو‏ں ہر پاکستانی شہری اُتے 68 ہزار پاکستانی روپے دا قرضہ ا‏‏ے۔
ملکی قرضے
کسی ملک د‏‏ی حکومت (public) تے عوام (private) اُتے غیر ملکی قرضےآں د‏‏ی مقدار شرح تبادلہ دے لحاظ تو‏ں درج ذیل ا‏‏ے۔ انہاں سارے ملکاں دے کل ملیا ک‏ے قرضے 85 ہزار ارب ڈالر دے ني‏‏‏‏ں۔ زیادہ تر اعداد و شمار 2011 دے ني‏‏‏‏ں۔ ۔ 2011 وچ دنیا بھر د‏‏ی کل پیداوا‏‏ر (gross world product) اس تو‏ں کم سی یعنی صرف 79000 ارب ڈالر سی۔
دسمبر 2012 تک عالمی کساد بازاری د‏‏ی وجہ تو‏ں دنیا بھر د‏‏ی GDP ڈگ ک‏ے 62 ہزار ارب رہ گئی اے جدو‏ں کہ دنیا دے مجموعی قرضے ودھ ک‏ے 200 ہزار ارب ڈالر تو‏ں زیادہ ہوئے چکے ني‏‏‏‏ں۔
حوالے
گٹھ:حکومت‏ی واجب الدا گٹھ:عالمی معیشت گٹھ:مالیات گٹھ:کامنز گٹھ جس دا ربط ویکی ڈیٹا اُتے اے
یغوث
یغوث (Yaghuth) (عربی "اوہ مدد کردا ہے" يغوث) قرآن وچ (71:23) وچ حضرت نوح علیہ السلام دے وقت وچ دیوتا دے طور تے ذکر ہے۔ تے کہندے رہے کہ تم اپنے معبوداں نوں مت چھوڑنا تے وَدّ تے سُوَاع تے یَغُوث تے یَعُوق تے نسر (نامی بتاں) نوں (وی) ہرگز نہ چھوڑنا۔"
ود، سواع، یغوث، یعوق وغیرہ حضرت نوح دی قوم دے چند بتاں دے نام سن۔ جو دوسرے بتاں توں ممتاز سن۔
یغوث قبیلہ طے دی شاخ انعم تے قبیلہ مذحج دیاں بعض شاخاں دا معبود سی ۔ مذحج والےآں نے یمن تے حجاز دے درمیان جرش دے مقام تے اس دا بت نصب کر رکھیا سی جس دی شکل شیر دی سی۔ قریش دے لوکاں وچ وی بعض دا نام عبد یغوث ملدا ہے۔
چک 427 گ ب
چک 427 گ ب ضلع فیصل آباد دی تصیل تاندلیانوالہ دا اک پنڈ اے ۔ اس پنڈ دی بھوئیں نوں لوئر چناب نہر چوں نکلن آلی  گوگیرہ برانچ نہر دا پانی لگدا اے   ۔اس پنڈ دے ناں نال گ ب (G.B=Gugara Branch) ایسے لئی لگدا اے ۔
یغوث
حوالے
گٹھ:زرخیز ہلال گٹھ:عربی علم الاساطیر گٹھ:بتگٹھ:عربی دیوتے
چک 427 گ ب
350px|thumbnail|ضلع فیصل آباد دے پنڈاں دا نقشہ
تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ ضلع فیصل آباد چ تصیل تاندلیانوالہ چ وس رہیا اے ۔
سانتاکروز لاوا کرلی
سانتاکروز لاوا کرلی ٹراپیکی کرلیاں ٹبر دا اک کرلا اے۔
سیمینول کاؤنٹی
سیمینول امریکی صوبے فلوریڈا دی اک کاؤنٹی اے۔
بارلے جوڑ
گٹھ:فلوریڈا دیاں کاؤنٹیاں
سٹیون شپیلبرگ
thumb|سٹیون شپیلبرگ سٹیون شپیلبرگ اک امریکی پروڈیوسر لکھاری تے وڈیو فلماں بنان والا اے۔
بونگو
بونگو افریفہ دا اک جانور اے۔
سٹیون شپیلبرگ
گٹھ:شخصیتاں گٹھ:مشہور لوک
شارٹرج ازاد پوچھلی چمگادڑ
شارٹرج ازاد پوچھلی چمگادڑ، ازاد پوچھلی چمگادڑ دے ٹبر دی اک چمگادڑ اے۔اے چمگادڑ بوٹسوانا، زیمبیا، زمبابوے تے دکھنی افریقہ دی واسی اے۔
بارلے جوڑ
گٹھ:ازاد پوچھلی چمگادڑ گٹھ:چمگادڑ
فراسٹ ایگوانا
فراسٹ ایگوانا ٹراپیکی کرلیاں ٹبر دا اک کرلا اے۔
ایرخ وردرمان
ایرخ وردرمان (1892 - 1959) اک جرمن بوٹا گرو سی اوہ جینا تے برلن چ پڑھیا سائینسی پھلواری برلن اوہ ڈائرکٹر ریا۔
گٹھ:جرمنی گٹھ:جرمن شخصیتاں گٹھ:جرمن لوک
سولومن ماسٹف ازاد پوچھلی چمگادڑ
بارلے جوڑ
گٹھ:ازاد پوچھلی چمگادڑ گٹھ:چمگادڑ
جھناں دے پانی
جھناں دے پانی پنجابی  دے ناٹک کار اجمیر سنگھ اؤلکھ دا لکھیا اک ناٹک ہے۔ ایہہ ناٹک 1997 وچّ لوک گیت پرکاشن، چنڈی گڑھ نے چھاپیا سی۔ اجمیر سنگھ نے اس ناٹک وچّ پنجاب  دے کرسانی پروار دیاں مسئلےآں نوں پیش کیتا ہے۔
ਝਨਾਂ ਦੇ ਪਾਣੀ ਸੋਧਣਾ
مارییوڈو چھمبر
مارییوڈو چھمبر جپان دے اریوموٹے جزیرہ وچ 16 میٹر اچی اک چھمبر اے۔ ایہ چپان دیان سو سوہنیاں چھمبران وچ گنی جاندی اے۔
دوجی اینگلو میسور جنگ
دوجی اینگلو میسور لڑائی (1780-84) ایہناں لڑائیاں وچّ سبھ توں خونی لڑائی سی، جس وچّ کسے وی دھر دی واضع جت نہیں ہوئی۔ ٹیپو نے انگریزاں دے فوجی جرنیل بیلی نوں ستمبر 1780 وچّ پولیلر دی لڑائی وچّ اتے فروری 1782 وچّ بریتھویٹ نوں کمباکونم وچّ ہرایا اتے ایہناں دوواں انگریز افسراں نوں سرنگاپٹنم وکھے بندی بنا لیا۔ اش جنگ وچّ انگریزاں دے لیفٹینینٹ-جنرلینینٹ آئر کوٹ نوں کافی سفلتا ملی جس وچّ اسنے حیدر علی نوں پورٹو نووو اتے ارنی وکھے ہرایا۔ اس جنگ دوران حیدر علی دی موت ہو گئی سی جس توں بعد ٹیپو سلطان نے اس جنگ نوں جاری رکھیا۔ انت وچّ ایہہ جنگ برابری  تے ختم ہوئی۔ ایہہ آخری جنگ سی جس وچّ کسے بھارتی راجے نے انگریزاں نال برابری  تے جنگ ختم کیتی سی۔ اس جنگ دا نتیجہ منگلور دا معاہدہ سی۔
نقشے
گٹھ:ہندستان وچ اٹھارویں صدی گٹھ:برطانیہ دیاں جنگاں گٹھ:بھارت دیاں جنگاں گٹھ:کیرالہ دی تریخ گٹھ:اٹھارویں صدی دے تنازعے گٹھ:کرناٹک دی تریخ گٹھ:جنگاںگٹھ:لڑائیاں گٹھ:بھارت دی تریخ گٹھ:برصغیر گٹھ:ہندستان دی تریخ گٹھ:تریخ ہندستان گٹھ:ریاست میسور
لسٹ امریکی ریاستاں بلحاظ ہسپانوی تے لاطینی آبادی
[[تصویر:Latino Americans by state in the USA in 2010.svg|thumb|350px|ہسپانوی تے لاطینی آبادی بلحاظ ریاست 2010 :
ایہ فہرست امریکی ریاستاں بلحاظ ہسپانوی تے لاطینی آبادی (List of U.S. states by Hispanic and Latino population) ا‏‏ے۔
ملاحظات
گٹھ:امریکی ریاستاں د‏‏ی لسٹ گٹھ:امریکہ
افغان سکھ جنگاں
افغان-سکھ لڑائیاں افغان پشتوناں دی درانی سلطنت اتے سکھ سلطنت درمیان لڑیوار جنگاں سن۔ اس کشمکش دی شروعات دل خالصہ دے دناں توں شروع ہوئی سی۔ افغان سکھ لڑائی ۱۷۴۸ توں ۱۸۳۹ دے وچکار سکھ سلطنت اتے درانی سلطنت وچکار ہوئے۔ ٹکراء دی شروعات دل خالصہ دے دناں توں ہوئی سی، اتے کابل دی امارت دے درانی سلطنت دے بعد تک جاری رہی۔
پچھوکڑ
سکھاں نے ۱۷۱۶ وچ مغل سامراج توں بااثر ڈھنگ نال آزادی حاصل کیتی سی، اتے چھوٹے گھلوگھارے دے باو جود اگلے دہاکیاں وچ پھلار کیتا۔ نادر شاہ دے مغل سامراج (۱۷۳۸-۴۰) دے حملے نے مغلاں نوں بھاری جھٹکا دتا، پر ۱۷۴۷ وچ نادر شاہ دی موت توں بعد، درانی سامراج دے بانی احمد شاہ ابدالی نے ایران توں آزادی دا اعلان کر دتا۔ چار سال بعد، ایہہ نواں افغان راج، سکھ گٹھجوڑ نال ٹکراء وچ آیا۔
احمد شاہ ابدالی دیاں مہماں
لاہور دے مغل گورنر شاہ نواز خان دے دلی بھجن توں بعد ۱۲ جنوری ۱۷۴۸ نوں احمد شاہ درانی نے لاہور اتے حملہ کیتا اتے اس اتے قبضہ کر لیا۔ لاہور اتے اکّ گورنر دا قیام کردے ہوئے، احمد نے اپنی فوج نوں مشرق وچ ہور علاقہ لے کے کوچ کیتا، پر منوپر دی لڑائی وچ مغلاں ولوں سکھاں نال گٹھجوڑ وچ ہار گیا اتے قندھار واپس بھجّ گیا۔ چڑھت سنگھ، جسا سنگھ آہلووالیا اتے اعلیٰٰ سنگھ دی اگوائی ہیٹھ سکھ جتھے نے درانی فوجاں نوں اوہناں دی لٹّ توں وانجھے کرکے تنگ کرنا جاری رکھیا۔ اس طرحاں، شاہ دا پہلا حملہ ناکام ثابت ہویا پر اس نے سکھاں نوں مارچ ۱۷۴۸ وچ امرتسر وکھے اپنے آپ نوں دل خالصہ، سکھ سنگھ دی فوج وچ متحد کرن دا موقع دتا۔ سکھاں نے لاہور اتے ۱۲ اپریل ۱۷۵۲ مڑ قبضہ کر لیا۔