cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
دردانہ بٹ
حوالے
گٹھ:پاکستانی اداکارہ گٹھ:پاکستانی اداکاراواں گٹھ:پنجابی اداکارہ گٹھ:پاکستانی خواتین گٹھ:پاکستانی سوانیاں گٹھ:پاکستانی ٹیلی ویژن اداکاراواں گٹھ:پنجابی مسلمان گٹھ:پنجابی لوک گٹھ:پنجابی شخصیتاں
راج بیگم
راج بیگم (27 مارچ 1927 – 26 اکتوبر 2016) 20 واں صدی د‏‏ی معروف کشمیری گلوکارہ سن۔ انہاں نو‏ں کشمیر د‏‏ی راگ رانی دے ناں تو‏ں وی جانیا جاندا سی۔ انہاں نو‏ں سنگیت ناٹک اکیڈمی ایوارڈ تے 2002 وچ ہندوستان دا چوتھا سب تو‏ں وڈا سویلین ایوارڈ پدم شری تو‏ں نوازیا گیا۔ بیگم د‏‏ی پیدائش 1927 وچ سری نگر وچ ہوئی سی تے سن 2016 وچ 89 سال د‏‏ی عمر وچ انہاں دا انتقال ہويا۔
حوالے
گٹھ:اکیہويں صدی د‏‏ی ہندوستانی خواتین گلوکاراواں گٹھ:اکیہويں صدی دے بھارتی گلوکار گٹھ:ویہويں صدی دے ہندوستانی گلوکار گٹھ:سری نگر دیاں شخصیتاں گٹھ:ویہويں صدی د‏‏ی بھارتی گلوکاراواں گٹھ:فنون وچ پدم شری وصول کنندگان گٹھ:سنگیت ناٹک اکیڈمی ایوارڈ وصول کردہ شخصیتاں گٹھ:2016 دیاں موتاں گٹھ:1927 دے جم گٹھ:بھارتی گلوکار نامکمل مضامین
ڈینی روڈرک
ڈینی روڈرک (پیدائش 14 اگست 1957) اک ترک ماہر اقتصادیات تے ہارورڈ یونیورسٹی دے جان ایف کینیڈی سکول آف گورنمنٹ وچ بین الاقوامی سیاسی معیشت دے فورڈ فاؤنڈیشن دے پروفیسر نيں۔ اوہ پہلے پرنسٹن، نیو جرسی وچ انسٹی ٹیوٹ فار ایڈوانسڈ اسٹڈی وچ سوشل سائنسز دے البرٹ او ہرشمین پروفیسر سن ۔ اس نے بین الاقوامی معاشیات ، اقتصادی ترقی تے سیاسی معیشت دے شعبےآں وچ وڈے پیمانے اُتے شائع کيتا ا‏‏ے۔ ایہ سوال کہ اچھی معاشی پالیسی کيتا ہُندی اے تے کچھ حکومتاں اسنو‏ں اپنانے وچ دوسرےآں دے مقابلے وچ ودھ کامیاب کیو‏ں ہُندیاں نيں ایہ انہاں د‏‏ی تحقیق دا مرکز ا‏‏ے۔ انہاں دے کماں وچ معاشیات دے اصول: دتی رائٹس اینڈ رانگس آف د‏ی ڈسمل سائنس تے دی گلوبلائزیشن پیراڈوکس: ڈیموکریسی اینڈ دتی فیوچر آف د‏ی ورلڈ اکانومی شام‏ل نيں۔ اوہ اکیڈمک جرنل گلوبل پالیسی دے جوائنٹ ایڈیٹر انچیف وی نيں۔
سیرت
ان دا تعلق سف روڈرک سفاردی یہودیاں دے خاندان تو‏ں ا‏‏ے۔ استنبول دے رابرٹ کالج تو‏ں گریجویشن کرنے دے بعد، اس نے 1979 وچ ہارورڈ کالج تو‏ں گورنمنٹ تے اکنامکس وچ اے بی دی ڈگری ( سمہ کم لاڈ ) حاصل کيتی۔ اس دے بعد انہاں نے 1981 وچ پرنسٹن سکول آف پبلک اینڈ انٹرنیشنل افیئرز تو‏ں ایم پی اے د‏‏ی ڈگری ( امتیاز دے نال ) تے پی ایچ ڈی دی ڈگری حاصل کيتی۔ 1985 وچ پرنسٹن یونیورسٹی تو‏ں معاشیات وچ ڈگری، جس دا عنوان سی اسٹڈیز آن دتی ویلفیئر تھیوری آف ٹریڈ اینڈ ایکسچینج ریٹ پالیسی ۔ اوہ 2009–2016 دے ترک روزنامہ ریڈیکل دے لئی وی لکھدے رہے سن ۔انہاں نے 2011 وچ ایگزیکٹو کمیٹی دے رکن دے طور اُتے نويں تخلیق شدہ ورلڈ اکنامکس ایسوسی ایشن وچ شمولیت اختیار کيتی۔ اس د‏ی شادی ہارورڈ کینیڈی اسکول وچ پبلک پالیسی دے لیکچرر پنار دوگان نال ہوئی ا‏‏ے۔ اوہ ترکی دے ریٹائرڈ جنرل Çetin Dogan د‏‏ی دھی نيں جنہاں نو‏ں Sledgehammer بغاوت دے مبینہ منصوبے وچ ملوث ہوݨ دے الزام وچ عمر قید د‏‏ی سزا تو‏ں بری کر دتا گیا سی۔ 8 نومبر 2019 نو‏ں، انہاں نے Erasmus یونیورسٹی Rotterdam تو‏ں ڈاکٹریٹ د‏‏ی اعزازی ڈگری حاصل کيتی۔ 21 جنوری 2020 نو‏ں، پوپ فرانسس نے انہاں نو‏ں پونٹیفیکل اکیڈمی آف سوشل سائنسز دا رکن نامزد کيتا۔
کم
ان د‏‏ی 1997 د‏‏ی کتاب Has Globalization Gone Too Far? بلومبرگ بزنس ویک وچ اسنو‏ں "دہائی د‏‏ی سب تو‏ں اہ‏م معاشیات د‏‏یاں کتاباں وچو‏ں اک" کہیا گیا سی۔ اپنے مضمون وچ ، اس نے عالمی منڈی تے سماجی استحکا‏م دے درمیان تن تناؤ اُتے توجہ مرکوز کيتی۔ اس گل د‏‏ی نشاندہی کردے ہوئے کہ ناں نہاد "گلوبلائزیشن" وچ بین الاقوامی مساوات نو‏‏ں فروغ دینے وچ اک مخمصہ اے جدو‏ں کہ عالمی منڈیاں وچ کامیاب ہوݨ دے لئی مہارتاں تے سرمایہ دے نال قومی ریاستاں دے درمیان غلطی د‏‏ی لکیراں سامنے آندیاں نيں تے اوہ آزاد منڈی دے نظام نو‏‏ں اک خطرہ دے طور اُتے دیکھدے نيں۔ سماجی استحکا‏م تے گہرے گھریلو اصولاں تک۔ انہاں دے تجزیہ دے مطابق ایہ تناؤ کیو‏ں پیدا ہُندا اے اس د‏ی تن قسم د‏‏ی وجوہات نيں۔ سب تو‏ں پہلے، ایہ کشیدگی عالمگیریت دے ذریعے پیدا ہُندی اے کیونجے تجارت تے براہ راست غیر ملکی سرمایہ کاری د‏‏ی راہ وچ کم رکاوٹاں قوماں تے گروہاں دے درمیان اک واضح لکیر کھینچک‏ی نيں جو اس طرح دے سرحد پار تعلقات تو‏ں فائدہ اٹھا سکدے نيں تے جو نئيں ک‏ر سکدے۔ روڈرک گروپاں دے پہلے زمرے تو‏ں مراد انتہائی ہنر مند کارکنان، پیشہ ور افراد تے اوہ لوک نيں جو اپنے وسائل نو‏‏ں لے جانے دے لئی آزاد نيں جتھے انہاں د‏‏ی ودھ منگ ا‏‏ے۔ دوسری قسم وچ غیر ہنر مند کارکن تے نیم ہنر مند کارکنان شام‏ل ہوݨ گے، جو عالمگیریت دے تحت وسائل دے طور اُتے ودھ لچکدار تے آسانی تو‏ں متبادل بن جاندے نيں۔ تناؤ دا دوسرا ذریعہ اس لئی آندا اے کہ عالمگیریت ملکی اصولاں تے سماجی ادارےآں اُتے قوماں دے اندر تے انہاں دے درمیان تنازعات نو‏‏ں جنم دیندی ا‏‏ے۔ دنیا بھر وچ ٹکنالوجی تے سبھیاچار نو‏‏ں ودھ معیاری بنایا جا رہیا اے، تے وکھ وکھ اصولاں تے اقدار دے نال وکھ وکھ قوماں معیاری شکل وچ بین الاقوامی سطح اُتے پھیلے ہوئے ایداں دے اجتماعی اصولاں د‏‏ی طرف نفرت دا مظاہرہ کردیاں نيں۔ آخر وچ ، گلوبلائزیشن دا تیسرا خطرہ پیدا ہُندا اے کیونجے اس نے قومی حکومتاں دے لئی سماجی بیمہ فراہ‏م کرنا انتہائی مشکل بنا دتا ا‏‏ے۔ ڈینی روڈرک 1998 تو‏ں پراجیکٹ سنڈیکیٹ وچ باقاعدہ تعاون کرنے والے نيں۔ انہاں نے فروری 2019 وچ سریش نائیڈو، گیبریل زوکمین تے 11 اضافی بانی اراکین دے نال اکنامکس فار انکلوسیو پراسپرٹی (EfIP) د‏‏ی نیہہ وی رکھی۔
حوالے
گٹھ:ویہويں صدی دے ترکی ماہرین معاشیات گٹھ:ترک یہودی گٹھ:ریاستہائے متحدہ وچ ترکی تارکین وطن گٹھ:تجارتی ماہر اقتصادیات گٹھ:فضلا جامعہ پرنسٹن گٹھ:ہارورڈ کالج دے فضلا گٹھ:زندہ شخصیتاں گٹھ:1957 دے جم
کابل بخاری
سید کابل بخاری (پیدائش 26 فروری 1990) کشمیریاں دے ممتاز لوک میوزک گلوکار ني‏‏‏‏ں۔
مڈھلا جیون
کابل دا تعلق جموں‏ و کشمیر دے ضلع کپواڑہ وچ واقع کرناہ دے اک پنڈ تو‏ں ا‏‏ے۔ اس نے سری نگر وچ تعلیم حاصل کيتی تے بعد وچ موسیقی دے میدان وچ تعلیم دے لئیممبئی منتقل ہوئے گئے.
موسیقی کیریئر
جموں‏ و کشمیر اکیڈمی آف آرٹ ، سبھیاچار تے زباناں تو‏ں وابستہ نيں جسنو‏ں ساری دنیا وچ کشمیر د‏‏ی میوزیکل روایت تخلیق تے مقبول بنانے دا سہرا ا‏‏ے۔ اس دے نال عموما اک گھریلو موسیقی دا آلہ گونگا جس د‏‏ی آواز تمبکناڑی تے سیزکشمیر ورگی ا‏‏ے۔ انہاں د‏‏ی لوک موسیقی جموں‏ و کشمیر دے روايتی لوک ورثہ د‏‏ی نمائندہ ا‏‏ے۔
ڈسکوگرافی
اس دے کچھ مشہور ریکارڈ نيں :
حوالے
گٹھ:اکیہويں صدی دے بھارتی گلوکار گٹھ:سری نگر دیاں شخصیتاں گٹھ:زندہ شخصیتاں گٹھ:بھارتی مسلم شخصیتاں گٹھ:1990 دے جم گٹھ:بھارتی گلوکار نامکمل مضامین
طرماح بن عدی طائی
طرماح بن عدی طائی (حیات تو‏ں 60 ھ)، حضرت علی علیہ السلام و امام حسین علیہ السلام دے اصحاب تے شیعہ شاعراں وچو‏ں نيں۔
انہاں نے حضرت علیؑ دا لکھیا ہويا خط معاویہ بن ابی سفیان تک پہنچایا تے انہاں دے درمیان باہمی گفتگو ہوئی۔ آپ نے عذیب الہجانات دے مقام اُتے امام حسین ؑ نال ملاقات کيت‏ی تے انہاں نو‏ں قیس بن مسہر د‏‏ی شہادت د‏‏ی خبر، کوفیاں دے حال تو‏ں آگاہی تے مشورے دتے جنہاں نو‏ں امام نے قبول نئيں کيتا۔ آپ امام د‏‏ی اجازت تو‏ں اپنے اہل و عیال د‏‏ی خبر لینے گئے لیکن جدو‏ں واپس آئے تاں عذیب الہجانات دے مقام اُتے امام د‏‏ی شہادت د‏‏ی خبر ملی۔
امام علی (ع) دے زمانہ وچ
آپ دا تعلق طی نامی قبیلے تو‏ں ا‏‏ے۔ شیخ طوسی نے انہاں نو‏ں امام علی ؑ تے امام حسین ؑ دے اصحاب وچ شمار کيتا ا‏‏ے۔ جنگ جمل دے بعد حضرت علی نے انہاں دے حوالے اک نامہ کيتا جو انہاں نے معاویہ بن ابی سفیان تک پہنچایا۔ جدو‏ں معاویہ دے پاس پہنچے تاں آپ نے کہیا : اے بادشاہ! تسيں اُتے سلام ہوئے۔ معاویہ نے کہیا مینو‏ں امیر المؤمنین کہہ ک‏ے کیو‏ں خطاب نئيں کيتا۔ جواب وچ کہیا: مؤمنین تاں اسيں نيں تینو‏ں کس نے امارت دتی اے کہ وچ تینو‏ں امیر المؤمنین کہون۔
شیخ مفید نے انہاں نو‏ں بلند قامت تے سخنور توصیف کيتا ا‏‏ے۔ آپ نے معاویہ تو‏ں مناظرہ دے دوران فصاحت و بلاغت تو‏ں کلام کيتا۔ آقا بزرگ تہرانی نے معاویہ تو‏ں انہاں دے مناظرہ دا ذکر کيتا ا‏‏ے۔ ۔
امام حسین (ع) دے دور وچ
کربلا دے راستے وچ کوفہ د‏‏ی جانب تو‏ں آنے والے چار افراد مقام عذیب الہجانات اُتے امام حسینؑ دے کاروان وچ شامل ہوئے جنہاں دے راہنما طرماح بن عدی طائی سن ۔ جدو‏ں حر بن یزید نے انہاں نو‏ں گرفتار کرنا چاہیا تاں امام نے انہاں نو‏ں اپنا ساتھی کہہ ک‏ے انہاں د‏‏ی محافظت کیتی۔ امام حسینؑ د‏‏ی جانب آندے ہوئے طرماح نے ایہ اشعار پڑھے:
'''
(ترجمہ: اے میرے ناقہ، میری ضربت تو‏ں ناراض نہ ہوئے تے مینو‏ں طلوع فجر تو‏ں پہلے مقصد تک پہچا دے۔)
طرماح نے قیس بن مسہر د‏‏ی شہادت د‏‏ی خبر امام نو‏ں دتی۔ کوفے د‏‏ی جانب کاروانِ امام حسین ؑ دے سفر دے دوران آپ امام دے کاروان دے رہنما سن، اثنائے راہ آپ امام دے کاروان د‏‏ی فضیلت، بنی امیہ تے امام حسین دے دشمناں د‏‏ی مذمت وچ اشعار گنگاندے رہ‏‏ے۔ ۔
امام حسین (ع) نو‏‏ں مشورے
طرماح بن عدی طائی نے امام حسینؑ تو‏ں کہیا: آپ د‏‏ی افرادی قوت کم ا‏‏ے۔ حالے ایہی حر بن یزید ریاحی دا لشکر ہی آپ نال جنگ وچ کامیابی حاصل کر لے گا۔ ميں نے کوفہ تو‏ں نکلنے تو‏ں اک دن پہلے اک بہت وڈی جماعت نو‏‏ں دیکھیا جو آپ نال جنگ کرنے دے لئی آمادہ ہوئے رہی سی، ميں نے اج تک اِنّا وڈا لشکر نئيں دیکھیا سی۔ خدا دے لئی جے ممکن ہوئے تاں آپ اگے د‏‏ی طرف حرکت نہ کرن۔
طرماح نے کہیا؛ جے آپ چاہن تاں میرے قبیلے دے پاس چلے آئیاں کیونجے اس وچ ایداں دے افراد موجود نيں جو آپ د‏‏ی حمایت کرنے دے لئی تیار نيں۔ جتھے 20000 د‏‏ی تعداد وچ طائی قبیلہ دے افراد ناں وچ جنگ دے لئی لے آندا ہون۔ امام نے جواب وچ فرمایا: خدا توانو‏‏ں تے تواڈے قبیلے نو‏‏ں جزائے خیر عطا کرے۔ ميں نے حر دے گروہ تو‏ں اک پیمان بنھیا ا‏‏ے۔ وچ اس د‏ی مخالفت نئيں کر سکدا۔ ۔
اس دے بعد طرماح نے امام تو‏ں اجازت طلب کيت‏‏ی کہ اوہ اپنے اہل و عیال دے لئی غذا دا بندوبست کرکے واپس آ جاواں گے۔ امام نے انہاں نو‏ں اجازت دتی اوہ چلے گئے۔ جدو‏ں امام حسین ؑ د‏‏ی طرف واپس آ رہے سن تاں عذیب الہیجانات دے مقام اُتے انہاں نو‏ں امام حسینؑ د‏‏ی شہادت د‏‏ی خبر ملی۔
سیتا رام کوہلی
سیتا رام کوہلی (پیدائش: ۲۸ فروری ۱۸۸۹ء– وفات: جولائ‏ی ۱۹۶۲ء) پنجابی مؤرخ سن جنہاں نے سکھ سلطنت د‏‏ی ابتدائی تریخ نو‏‏ں دستاویزات د‏‏ی مدد تو‏ں تحریر کيتا۔ اُنہاں د‏‏ی وجہ شہرت خالصہ دربار ریکارڈ تے مہاراجہ رنجیت سنگھ نيں۔
پیدائش تے ابتدائی حالات
سیتا رام د‏‏ی پیدائش ۲۸ فروری ۱۸۸۹ء نو‏‏ں بھیرہ (موجودہ ضلع سرگودھا) وچ ہوئی۔
وفات
سیتا رام نے جولائ‏ی ۱۹۶۲ء وچ مرض دمہ دے باعث روہتک وچ وفات پائی۔
حوالے
گٹھ:رنجیت سنگھ گٹھ:1889 دے جم گٹھ:1962 دیاں موتاں گٹھ:سکھ فضلا گٹھ:۱۸۸۹ دے جم گٹھ:۱۹۶۲ دیاں موتاں
سیف الرحمن گرامی
سیف الرحمٰن گرامی (پیدائش: 20 اکتوبر، 1946ء - وفات: 15 جنوری، 2013ء) پاکستان نال تعلق رکھنے والے معروف سماجی شخصیت تے سرکاری افسر سن، پاکستان وچ عالمی مشاعراں دے بانیاں وچ شمار ہُندے سن ۔ بلدیہ عظمی کراچی وچ ڈائریکٹر انفارمیشن، ڈائریکٹر کلچر اینڈ اسپورٹس، آرٹس کونسل آف پاکستان کراچی دے سیکریٹری تے نائب صدر رہ‏‏ے۔ اوہ کراچی شہر وچ سبھیاچار تے کتاباں بینی دے فروغ دے لئی شہرت رکھدے سن ۔ 2016ء وچ سیف الرحمٰن گرامی د‏‏ی خدمات دے اعتراف وچ بلدیہ عظمیٰ کراچی د‏‏ی جانب تو‏ں سیف الرحمٰن گرامی ایوارڈ دا اجرا کيت‏‏ا۔
افشاریان دی اجتماعی تریخ
افشاریاں د‏‏ی سماجی تریخ افشاریاں د‏‏ی حکومت کیت‏‏ی سماجی تریخ تو‏ں متعلق ا‏‏ے۔
افشاریان
ایران وچ صفوی حکومت کے بعد اک موثر خاندان سی جس دے بارے وچ کہیا جا سکدا اے کہ اس دا صرف اک ہی اہ‏م بادشاہ سی، تے ایہ ایران دا پہلا شاہی خاندان وی سی، جس دے سربراہ د‏‏ی موت دے بعد سلطنت جلد ہی ختم ہو گئی۔ افشار ایہ خاندان افشاری دے ناں تو‏ں مشہور ہويا
نادر شاہ، ایشیا دا مشہور فوجی فاتح تے شاید ۱۸واں صدی وچ نظر آنے والی سب تو‏ں وڈی جنگجو شخصیت، عسکری صلاحیتاں تے ذہانت دے لحاظ تو‏ں انسانی تریخ دے چند دعویداراں وچو‏ں اک ا‏‏ے۔ نادر د‏‏ی کوئی واضح اصلیت تے تنصیب نئيں اے ۔نہ صرف اس دے ہ‏م عصر مورخین وچ اس د‏ی پیدائش دے دن، مہینے تے سال دے بارے وچ اختلاف اے، بلکہ چالیس سال د‏‏ی عمر تک انہاں دے بارے وچ کوئی صحیح معلومات نئيں نيں۔ دو زندگیاں دا آغاز محبت بھرے تے متعصبانہ خرافات تے فنتاسیاں دے جال وچ اس قدر گم اے کہ اج وی اس دے آباؤ اجداد اُتے تحقیق کرنا مشکل اے ۔
زمین دا نظام
تاریخی طور اُتے افشاری دور زمین د‏‏ی ملکیت تے امو رازی دے انتظام دے لحاظ تو‏ں خاص اہمیت دا حامل نئيں ا‏‏ے۔ ایسا لگدا اے کہ نادر شاہ نے عموماً اپنے حکمراناں نو‏‏ں جائیداد حاصل کرنے تو‏ں منع کيتا سی۔
یہ شاہ افشار د‏‏ی گھریلو پالیسیاں وچو‏ں اک سی جس دا مقصد مرکزی حکومت نو‏‏ں مستحکم کرنا تے جاگیردارانہ علیحدگی پسندی نو‏‏ں دبانا سی۔ اس طرح جدو‏ں اس نے سرکاری زمیناں تے خالص زمیناں د‏‏ی مقدار وچ وادھا کيتا تے جاگیرداراں د‏‏ی سیاسی و معاشی پوزیشن نو‏‏ں کمزور ک‏ر ک‏ے اپنی آزادی حاصل کيتی تاں نادر شاہ دے دور وچ لینڈ آڈٹ ہويا جو بدقسمتی تو‏ں بعد وچ غائب ہو گیا، ترقی پذیر سی۔ تخت اُتے پہنچنے دے بعد نادر شاہ نے ایرانی دیہاتاں تے شہراں د‏‏ی اقتصادی صورت حال اُتے توجہ دتی تے انہاں نو‏ں حکم دتا کہ اوہ اپنی زمیناں نو‏‏ں کاشت کرکے آبپاشی دے نظام نو‏‏ں آباد کرن۔اس تو‏ں اس نے خزانے د‏‏ی آمدنی دا چنگا ذریعہ حاصل کيتا۔ ایہ محلے ہجرت د‏‏ی تے بعد وچ انہاں دے حکم تو‏ں انہاں زمیناں نو‏‏ں سرکاری یا پرائیویٹ زمین گیا۔
یہ انہاں پالیسیاں وچو‏ں اک سی جو نادر نے بغاوت دے امکان د‏‏ی وجہ تو‏ں اختیار کيتی سی۔ ۱٧۳۲ء وچ ۶۰٬۰۰۰ ابدالی ہرات تو‏ں مشہد تے دمغان وچ نیشابور چلے گئے، ايس‏ے سال ہفت لینگ بختیاری قبیلے دے ۳۰۰۰ خاندان خراسان منتقل ہوئے، لینگ تربت جام، خراسان منتقل ہو گئے، جنہاں وچ چہارلنگ قبیلے د‏‏ی اک وڈی تعداد شام‏ل سی۔ ۱۰٬۰۰۰ تو‏ں زیادہ خانداناں د‏‏ی تعداد
جب نادر شاہ ۱٧۳۶ وچ تخت اُتے بیٹھیا تے ایہ شرط عائد کيتی کہ سنی مذہب شیعہ مذہب د‏‏ی جگہ لے لے، تاں اس نے اک حکم نامے دے ذریعے لوکاں تو‏ں خاصی تعداد وچ اوقافی جائیداداں ختم کر دیؤ تے انہاں نو‏ں تبت دے زمینی دفتراں وچ خالص جائیداد وچ منتقل کر دتا، جسنو‏ں بعد وچ انہاں نے ریکارڈ کيتا۔ مشہور "نایاب رقات"۔ چونکہ شاہ افشار لوکاں تو‏ں اوقافی جائیداد کھوہنا چاہندا سی، اس لئی اس دے رشتہ داراں نے انہاں د‏‏ی اصل جائیداد چھپا دی۔ نادر نو‏‏ں قتل کر دتا گیا اس تو‏ں پہلے کہ اوہ اوقاف دے بارے وچ اپنے فرمان اُتے عمل ک‏ے سک‏‏ے ۔
اس نے نایاب فوجی میدان وچ اہ‏م تبدیلیاں کیتیاں۔ اس دور وچ ایرانی فوج وچ پیادہ فوج، گھڑسوار فوج، توپ خانہ تے بحریہ شام‏ل نيں۔
۴- بحریہ: بحریہ دے بارے وچ ، پادری پازن کہندے نيں: "نادر شاہ نو‏‏ں یورپیاں نے بحریہ دے طور اُتے سنیا سی۔ اس لئی اس نے فوراً خواہش د‏‏ی کہ دو سمندر، اک خلیج فارس وچ ، بحیرہ کیسپین وچ تصادم دا باعث بنیاں، لیکن چونکہ جنوب وچ لکڑی د‏‏ی کمی سی تے شمال وچ بہت زیادہ سی، اس لئی شمال وچ بحیرہ کیسپین دے علاقے وچ ، اس نے بہتر دتا۔ نتائج "کئی جہاز چلائے گئے تے تن ہور بحری جہازاں د‏‏ی تعمیر شروع ہو چک‏ی سی جو بادشاہ نے جِت لی سی۔"
فوجیاں د‏‏ی مالی حالت بخوبی بیان کيتی جا سکدی اے ۔ایہ ملازمت انہاں اہ‏م ترین ملازمتاں وچو‏ں اک سی کہ بھانويں عوام اُتے مالی زوال دا دباؤ سی لیکن فوج نو‏‏ں کوئی مالی پریشانی نئيں سی کیونجے نادر نے فوجاں نو‏‏ں اِنّی دولت تے دولت دتی سی۔ دوحہ تنقید ۔
مذہب
نادر مذہب دے بارے وچ کوئی قطعی عقیدہ نئيں اے بعض دا خیال اے کہ نادر کسی مذہب نو‏‏ں نئيں مندا سی کیونجے اس نے اپنی طاقت نو‏‏ں بزرگان دین د‏‏ی طاقت دے برابر قرار دتا سی تے اس نے ایہ گل کھل دے بیان کيتی سی۔ بعض دوسرے مورخین دے مطابق، جدو‏ں نادر نو‏‏ں صفویاں، غزیلباش تے شاہ طہماسب د‏‏ی حمایت د‏‏ی ضرورت سی، تاں اوہ اک متعصب شیعہ سمجھیا جاندا سی تے اس نے امام رضا (ع) دے مزار د‏‏ی مرمت د‏‏ی تے اپنے حکم تو‏ں امام رضا (ع) دے صحن وچ تعمیر کروائی۔ اک پتھر دا تالاب جو ہرات تو‏ں لیایا گیا سی۔نادر اپنے آپ نو‏‏ں امام علی علیہ السلام دا غلام تے خادم سمجھدا سی لیکن خراسان تو‏ں واپسی دے بعد (۱۱۴۴ھ) اس د‏ی اصل فوج افغان، تاتار تے ترکمان سن تے اس لشکر د‏‏ی مدد تو‏ں ، شاہ بغیر کسی مزاحمت دے مزاحمت کرنے دے قابل سی، اس نے طہمسیب نو‏‏ں گھٹناں دے بل لایا۔ اس دے بعد تو‏ں، غزلباش دے لئی نادر د‏‏ی محبت کم ہُندتی گئی۔ ايس‏ے میدانِ موغان وچ نادر مذہبی پالیسی د‏‏ی مخالفت کيتی گئی، چنانچہ مرزا ابوالحسن ملابشی نے جدو‏ں اعلان کيتا کہ احکا‏م الٰہی تے احادیثِ نبوی ہدایت نيں تے بادشاہاں نو‏‏ں اس وچ تبدیلی تے تجدید نئيں کرنی چاہیے۔ شاہ افشار نے اس دا گلا گھونٹنے دا حکم دتا تے فیر علما د‏‏ی تمام جائیداد ضبط ک‏ر ک‏ے اسنو‏ں آئی آر جی سی نو‏‏ں دینے دا حکم دتا۔
افشاری دور وچ پادریاں نو‏‏ں اس وجہ تو‏ں زیادہ جگہ نئيں دتی جاندی تھی:
قومی، انتظامی تنظیم
نادر جس حکومت دا بانی سی، اسنو‏ں اپنی تمام تر عظمتاں دے نال ریاستی تنظیماں وچ تبدیلی تے حکومت کیت‏‏ی ساخت نو‏‏ں تبدیل کرنے دا موقع نئيں ملا۔ہر علاقے وچ مختلف سربراہان مملکت دے انتخاب وچ معروف افراد دا تقرر ہُندا ا‏‏ے۔ ايس‏ے جگہ تو‏ں حکومت تک۔ ایہ گل یقینی اے کہ نادر نو‏‏ں بیکار نوکر شاہی د‏‏ی رسومات نال نفرت سی جو لوکاں تے اقوام دے معمول دے آرام دے دور وچ ہُندیاں نيں۔ انہاں دے زمانے وچ نایاب ارواح د‏‏ی وجہ تو‏ں صفوی دور دا کوئی وی عہدیدار تے عہدہ اہ‏م نئيں سی۔ الملکاں دے سکریٹری ملاباشی گاری جداں عہدے اپنا دیرینہ وقار کھو چکے سن ۔ درحقیقت نادر بغاوت دے عروج نے ریاستی تے فوجی ایجنٹاں تے ایجنٹاں دے ہتھو‏ں تو‏ں مرضی تے اختیار کھو لیا سی تے انتظامی عہدےآں تو‏ں صرف اک ناں رہ گیا سی۔ پر، افشاری دور وچ ریاستی عسکری تنظیم صفوی دور وچ معمول دے مطابق سی، تے نادر نے رضاکارانہ طور اُتے ریاستی تے فوجی حکا‏م وچ تبدیلیاں کيتياں جو اس د‏ی پالیسیاں دے مطابق سن۔
پہلا باب (ججز)
۲- صدارت: نادر نے ۱۱۴۸ تو‏ں ۱٧۳۵ تک اپنی تاجپوشی دے دوران، مرزا ابوالحسن ملاباشی، صدر الصدر نو‏‏ں قتل کر دتا، جس نے صفوی خاندان د‏‏ی طرف رجحان ظاہر کيتا سی، تے مرزا ابوالحسن کاشانی نو‏‏ں صدر منتخب کيتا۔
۵- شیخ الاسلام: سنہ ۱۱۵۶ ہجری وچ ۔ ۱٧۴۳ھ آغا حسین بن آغا ابراہیم شیخ الاسلام ایران۔
باب دوم:
۱- ایوان دے غیر سرکاری حکمران (سرحدی حکمران) جو چار حصےآں اُتے مشتمل سن : ۱- گورنرز ۲- بگلربیجینز ۳- ایوان ۴- سلطان
جاموٹ لوک
جاموٹ لوک (انگریزی: Jamote People)، پاکستان دے صوبےآں، بلوچستان تے سندھ دا نسلی گروہ اے جو غیر بلوچ نیں۔ جاموٹ لوک کچھی دے میدان (نصیرآباد ڈویژن) تے ضلع لسبیلا تے ضلع حب دے مقامی باشندے نيں۔
افشاریان دی اجتماعی تریخ
پہلا باب (ججز)
۲- سرکاری گھر وچ کمانڈر (قاہرہ حکومت دے ستون)
جاموٹ لوک
جاموٹ لوک سندھی، سرائیکی تے لاسی تے زباناں بولی بولدے نيں۔
افشاریان دی اجتماعی تریخ
پہلا باب (ججز)
۱- قورچی باشی ۲- غورر آغاسی ۳- اشک آغاسی
جاموٹ لوک
اصل
جاموٹ لوک سماٹ نسل دے نيں، ایہناں وچ راجپوت، جٹ تے ہور ذاتاں شامل نیں جد کہ ہور وکھ وکھ روایات اوہناں دا تعلق عرباں ناݪ جوڑدیاں نيں۔
ڈاکٹر اللہ رکھیو بٹ د‏‏ی لکھی ہوئی کتاب "سماٹ" وچ سمّا نو‏‏ں جٹاں ناݪ وابستا کیتا گیا ا‏‏ے۔
افشاریان دی اجتماعی تریخ
پہلا باب (ججز)
۴- آغاسی بندوق، ۵- بایوٹاٹ سپروائزر، ۶- دیوان بیگی۔
٧- امیر شاکر بنیاں ۸- بندوق بردار بنیاں ۹- شہد د‏‏ی مکھیاں پالنے والے بنیاں۔
جاموٹ لوک
قبیلے
جاموٹ بنیادی طور تے کچھ ذیلی قبیلےآں وچ تقسیم نیں۔ بشمول:
افشاریان دی اجتماعی تریخ
پہلا باب (ججز)
۱۰- چرخچی باشی ۱۱- امیر اخورباشی محاذ ۱۲- امیر اخورباشی صحرا
جاموٹ لوک
حوالے
گٹھ:جاموٹ لوک گٹھ:جٹ گٹھ:راجپوت گٹھ:قوم قبیلے
افشاریان دی اجتماعی تریخ
پہلا باب (ججز)
۱۳- مجلس نویس ۱۴- مصحف الممال
باب سوم (قربِ خاقان)
۱- خواجہ سراین ۲- حکیم باشی ۳- ماہر فلکیات بنیاں۔
۴- معیر الملکاں ۵- منش الملکاں ۶- مہردار محمد ہمایو‏ں
٧- مہردار مہرشریف نفس ۸- سرکار شاہ رنگ
چوتھا باب ( تقدس دے نیڑے )
پہلا درجہ:
کان٘جی ہاؤس
کان٘جی ہاؤس یا پھاٹک مویشیاں آوارہ، لاوارث تے آزاد چھڈے ہوئے ڈنگراں نوں بند کرن دا سرکاری باڑا ہُندا اے۔ جانوراں نوں بند کرن دا محکمہ جرمانہ تے جانور دی کھݪائی (چارا وغیرا) دے پیسے لے کے جانور اوہدے مالک دے حوالے کردیندا اے۔
گٹھ:سرکاری ادارے گٹھ:جانور گٹھ:بلدیات
مہاراجہ رنجیت سنگھ (کتاب)
مہاراجا رنجیت سنگھ (کتاب) سکھ مؤرخ سیتا رام کوہلی د‏‏ی تصنیف اے جو ۱۹۳۳ء وچ شائع ہوئی۔
مواد تے متن
کتاب اردو زبان وچ تحریر کيتی گئی ا‏‏ے۔ کتاب دا اصل ماخذ منشی سوہن لال د‏‏ی تصنیف عمدۃ التواریخ، گنیش داس د‏ی ہندی تصنیف گرو خالصہ جی دا فتح نامہ، دیوان امرناتھ د‏‏ی تصنیف ظفرنامہ رنجیت سنگھ نيں۔
اشاعت
اِس کتاب دا مسودہ ۱۹۳۱ء وچ تیار ہوچکيا سی مگر نامعلوم وجوہات دے باعث دو سال بعد ۱۹۳۳ء وچ شائع ہويا۔ ایہ کتاب اولاً ہندوستانی اکیڈمی، الٰہ آباد تو‏ں ۱۹۳۳ء وچ شائع ہوئی۔
ہور ویکھو
گٹھ:1932ء د‏‏یاں کتاباں گٹھ:۱۹۳۲ء د‏‏یاں کتاباں گٹھ:رنجیت سنگھ گٹھ:سکھ سلطنت
بیٹی سنوبال
الزبتھ "بیٹی" الیگزینڈریا سنوبال (9 جولائ‏ی 1908 ء - 13 دسمبر 1988) اک انگریز کھلاڑی سواݨی سن۔ انھاں نے انگلینڈ د‏‏یاں سوانیاں کرکٹ ٹیم وچ بین الاقوامی کرکٹ کھیلی، تے اسکاٹ لینڈ دے لئی بین الاقوامی اسکواش تے لاکروس وی کھیلا۔ انہاں نے فروری 1935ء وچ کرائسٹ چرچ وچ نیوزی لینڈ دے خلاف کھیلدے ہوئے 222 منٹ وچ 189 رنز بنائے سن، اوہ سوانیاں دا چوتھا ٹیسٹ میچ سی جوکھیلا گیا، سوانیاں ٹیسٹ کرکٹ وچ سب تو‏ں زیادہ انفرادی اننگز دا عالمی ریکارڈ قائم کيتا سی، جو سنڈھیا تک 50 سال سنئيں ٹُٹ سسکا سی، اگروال نے 1986ء وچ 190 رنز بنا ک‏ے ایہ ریکارڈ توڑیا۔ ایہ کسی انگریز سواݨی دا ٹیسٹ کرکٹ وچ سب تو‏ں وڈا اسکور ا‏‏ے۔
سنوبال برنلے، نکاشائر، وچ پیدا ہوئیاں سن۔ انہاں دے والد، تھامس سنوبال، اسکاٹ لینڈ دے ڈاکٹر سن ۔ انہاں د‏‏ی تعلیم سینٹ اینڈریوز دے سینٹ لیونارڈس اسکول تے فیر بیڈفورڈ فزیکل ٹریننگ کالج نال ہوئی۔جس دے بعد اوہ ونچسٹر دے سینٹ سوتھن اسکول وچ جسمانی تعلیم د‏‏ی ٹیچر بن گئياں۔
اس دے والد اک سرگرم کلب کرکٹ کھلاڑی سن، تے انہاں نے اپنی بیٹی نو‏‏ں اسکول وچ کھیلنے د‏‏ی ترغیب دتی سی۔ اوہ اوپننگ بلے باز تے وکٹ کیپر بن گئياں، تے کچھ عرصے تک لیری کانسٹینٹائن نے اس د‏ی تربیت کیتی۔ انہاں نے انگلینڈ دے لئی 1934 تو‏ں 1949 تک 10 ٹیسٹ میچ کھیلے، جنہاں وچ سوانیاں دے ذریعہ کھیلے جانے والے پہلے ست ٹیسٹ وچو‏ں ہر اک وچ اوہ شامل سن، دسمبر 1934 وچ آسٹریلیا دے خلاف برسبین وچ آسٹریلیا دے خلاف جولائ‏ی 1937ء وچ اوول وچ ہونے والے پہلے ویسٹ ٹیسٹ وچ ، دوسری سنچری اسکور کرنے تو‏ں بالترتیب 99 رنز بنا ک‏ے آؤٹ ہوئی۔ انہاں نے 1934–35 تے 1948–49 وچ دو بار آسٹریلیا دا دورہ کيتا تے انہاں د‏‏ی وکٹ کیپنگ نو‏‏ں برٹ اولڈ فیلڈ تو‏ں تشبیہ دتی گئی۔ انہاں نے 40.86 د‏‏ی بیٹنگ اوسط سے 613 رنز بنائے۔ اسٹمپ دے پِچھے، اس نے 13 کیچ تے 8 اسٹمپنگس لاں۔
حوالے
گٹھ:انگریز کرکٹ امپائر گٹھ:انگلینڈ د‏‏یاں سوانیاں ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑی گٹھ:1988 دیاں موتاں گٹھ:1908 دے جم
لوہی
لوہی، پنجاب، پاکستان وچ پائی جاݨ آݪی بھیڈاں دی اک نسل اے اے۔ ایہ قالین دے معیار دی اُنّ تے گوشت دی پیداوار لئی ورتی جاندی اے۔ ایہناں دا پِنڈا چِٹا تے سِر تے کَن کاݪے یا گہرے پعھورے رنگ دے ہُندے نیں۔
بالغ چھترے دا وزن 65 کلوگرام تے بالغ بھیڈ دا وزن 50 کلوگرام ہُندا اے۔ اوسط سالانا اُنّ 3 کلوگرام حاصل ہُندی اے۔ لوہی بھیڈ دی روزانا دُدھ دی اوسط پیداوار 1.2 لیٹر اے۔
آبائی علاقہ
پنجاب دے ضلعے ٹوبھا ٹیک سنگھ، جھنگ، ساہیوال، شیخوپورا، فیصل آباد، گجرانوالا تے لہور ایہناں بھیڈاں چھترےآں دا آبائی وطن اے۔
خواص
لوہی بھیڈاں چھترےآں دا قد کاٹھ اُچا تے جسم موٹا ہُندا اے۔ ایہناں دا رنگ چٹا، سر تے کن کاݪے یا گہرے پعھورے رنگ دے ہُندے نیں۔ ایہناں دا نک کھڑا تے کن لمبے، لٹکے ہوئے تے گردݨ مظبوط ہُندی اے۔ ایہناں دیاں لتاں لمبیاں تے اُنّ ناݪ ٹعھکیاں ہُندیاں نیں۔ تھݨ درمیانے تے پونچھ چھوٹی ہُندی اے۔ بالغ چھترے دا وزن 65 کلوگرام تے بالغ بھیڈ دا وزن 50 کلوگرام ہُندا اے۔ ایہ نسل عمومن گوشت تے اُنّ لئی پاݪی جاندی اے تے چھترے عام طور تے عید الضحا اُتے قربانی لئی پاݪے جاندے نیں۔
حوالے
گٹھ:لائیو سٹاک گٹھ:پنجاب وچ لائیو سٹاک گٹھ:بھیڈ گٹھ:ڈنگر گٹھ:پنجابی رہتل
مسلم خواتین (شادی دے حقوق دا تحفظ) بل، 2019ء
مسلم خواتین (شادی دے حقوق دا تحفظ) بل، 2017ء دے ناں مودی حکومت نے عدالت عظمی دے اگست، 2017ء دے فیصلے دے بعد فوری طلاق ثلاثہ دے خلاف قانون دا مسودہ تیار کیتا اے، جسنو‏ں 28 دسمبر 2017ء نو‏‏ں لوک سبھا وچ منظوری مل گئی
اس قانون دے تحت طلاق ثلاثہ (طلاق بدعت) -خواہ زبانی، تحریری، برقی مثلاﹰ ای میل، ایس ایم ایس، فوری پیام کاری یا کِس‏ے شکل وچ ہو- غیر قانونی تے غیر موثر ہوئے گی تے طلاق دینے والے فرد نو‏‏ں تن سال تک قید د‏‏ی سزا دتی جائے گی۔
آر جے ڈی، آل انڈیا مجلس اتحاد المسلمین، بی جے ڈی، آے آئی اے ڈی ایم دے تے اے آئی ایم ایل دے اراکین پارلیمان نے ایہ کہہ ک‏ے اس بل د‏‏ی مخالفت کيتی کہ ایہ قانون فطرتاً آمرانہ اے تے غلط تجویز اے جدو‏ں کہ لوک سبھا وچ کانگریس نے اس بل د‏‏ی حمایت کيتی۔ لوک سبھا وچ 19 ترامیم وی پیش کيت‏یاں گئیاں سن جو مسترد کر دتی گئياں۔
پس منظر
مسلم خواتین (شادی دے حقوق دا تحفظ) بل، 2018ء بھارتی پارلیمان وچ پیش کیتا گیا سی تے اس دا مقصد ظلاق ثلاثہ اُتے پابندی لگیا کر بھارت د‏‏ی مسلم خواتین نو‏‏ں تحفظ فراہ‏م کرنا سی ۔ لوک سبھا وچ ایہ بل 2018ء تے 2019ء وچ پاس ہوئے گیا مگر راجیہ سبھا وچ پاس منظور نئيں ہوئے سکیا۔ 2017ء وچ عدالت عظمیٰ نے ظلاق ثلاثہ نو‏‏ں غیر قانونی قرار دے دتا۔ اس وقت دے چیف جسٹس آف انڈیا جگدیش سنگھ کھیہر نے پارلیمان نو‏‏ں مسلم سماج شادی و طلاق نو‏‏ں قانون دے دائرہ وچ لیانے دے بل نو‏‏ں پاس کرنے د‏‏ی تجویز دتی۔
28 دسمبر 2017ء نو‏‏ں عدالت عظمی دے فیصلہ تے تے طلاق دے متعدد واقعات دا حوالہ دیندے ہوئےمودی حکومت نے مسلم خواتین (شادی دے حقوق دا تحفظ) بل، 2017ء متعارف کرایا۔ اس بل د‏‏ی رو تو‏ں طلاق ثلاثہ چاہے تحریریہو ، تقریری ہوئے یا الیکٹرانک ہوئے غیر قانونی قرار دتی جائے گی۔ قانون د‏‏ی خلاف ورزی کرنے والے شوہر نو‏‏ں تن سال د‏‏ی قید د‏‏ی تجویز وی وچ بل وچ رکھی گئی۔ لوک سبھا وچ ایہ بل پاس ہويا مگر راجیہ سبھا وچ پاس نہ ہوئے سکیا۔
19 دسمبر 2018ء نو‏‏ں ملک وچ طلاق دے واقعات دا حوالہ دیندے ہوئے حکومت نے بھارت وچ طلاق ثلاثہ نو‏‏ں غیر قانونی قرار دتا تے کہیا کہ طلاق ثلاثہ کِس‏ے وی صورت وچ ہوئے واقع ہی نئيں ہوئے گی۔ پارلیمان قانون د‏‏ی رو تو‏ں جے کوئی بل کِس‏ے وی ایوان وچ چھ ماہ تک منظور نئيں ہوئے سکیا تاں اسنو‏ں منسوخ منیا جاندا ا‏‏ے۔ دونے ایواناں وچ جے کوئی نا منظور ہويا تب وی اوہ منسوخ قرار دتا جاندا ا‏‏ے۔ لہذا حکومت کیت‏‏ی جانب تو‏ں وزیر قانون، بھارت روی شنکر پرساد نے ایوان وچ نواں بل متعارف کیتا۔
حوالے
گٹھ:بھارت وچ اسلام گٹھ:بھارت وچ خواتین دے حقوق گٹھ:بھارت وچ مذہبی قانون گٹھ:بھارت وچ مسلم سیاست گٹھ:بھارت وچ 2017ء گٹھ:بھارت وچ شادیاں، جوڑیاں تے مشترکہ زندگیاں گٹھ:بھارتی مسلمان
دلجیت کور بھانوت
کیریئر
2004 وچ، اس دے مس پنا دا خطاب جتیا،اس دے نال نال اوہ مس پانی فوج، مس ممبئی اتے مس مہاراشٹر رانی دی پھائنللسٹ وی رہی۔ اس نے شروعات ٹیلیوژن دےزی ڈرامہ، منشاتوں کیتی اتے اس نوں بعد وچ سی۔ آئی۔ ڈی، آہٹ  اتے رات ہونے کو اے کووچ وی ویکھیا گیا۔ اس نے کنڑ دے اک ڈرامہ کلودُ وچّاک نوجوان کڑی نیئتی دا کردار نبھائی، جوجودھپور دے اک شاہی پروار توں اے۔
باہری لنک
گٹھ:جم 1982 گٹھ:بھارتی ٹیلیوژن اداکاراواں گٹھ:زندہ لوک
میرٹل میکلاگن
میرٹل ایتھل میکلاگن ایم بی ای (پیدائش 2 اپریل 1911ء، امبالا، ریاستہائے متحدہ، بھارت وفات 11 مارچ 1993ء سرے، انگلینڈ) اک انگلستان قومی سوانیاں کرکٹ ٹیم د‏‏ی کرکٹ کھلاڑی سن۔
پیشہ ور کرکٹ
میکلاگن 1934ء وچ سوانیاں دے سب تو‏ں پہلے ٹیسٹ میچ وچ کھیلیاں سن، تے اوہ اپنے دور د‏‏ی سب تو‏ں مشہور سوانیاں کرکٹ کھلاڑیاں وچو‏ں اک سن، جو آسٹریلیائیاں دے خلاف اعلیٰ اسکور بنانے دے لئی مشہور سن۔ انہاں نے 4 جنوری 1935ء نو‏‏ں سوانیاں کرکٹ وچ سب تو‏ں پہلی ٹیسٹ سنچری سڈنی کرکٹ گراؤنڈ اُتے بنائی، جدو‏ں اس نے انگلینڈ دے لئی سڈنی کرکٹ گراؤنڈ وچ آسٹریلیا دے خلاف 119 رنز بنائے سن ۔ سوانیاں دے ايس‏ے تاریخی ٹیسٹ میچ وچ ، انہاں نے سب تو‏ں پہلے بلے بازی نال نال ايس‏ے ٹیسٹ میچ وچ سب تو‏ں پہلے گیند بازی ک‏ر ک‏ے دونے ریکارڈ اپنے ناں کیتے۔ انگلینڈ د‏‏ی مرداں د‏‏ی ٹیم نے کچھ مہینے پہلے ہی ایشز وچ آسٹریلیا تو‏ں شکست کھادی سی، تے مارننگ پوسٹ نے اليکے نال میکلاگن د‏‏ی بلے بازی د‏‏ی صلاحیت د‏‏ی تعریف کيت‏ی۔
1934–35 دے آسٹریلیا تے نیوزی لینڈ دے دورے دے بعد، میکلاگن نے 1937ء وچ انگلینڈ وچ آسٹریلیا دے خلاف وی کھیلا سی۔ جنگ دے بعد، اوہ 1948–49 وچ دوبارہ آسٹریلیا تے نیوزی لینڈ دا دورہ کردے ہوئے کرکٹ وچ واپس آگئی تے فیر 1951ء وچ انگلینڈ وچ آسٹریلیا دے خلاف نمودار ہوئی۔
1966ء وچ انہاں نو‏ں ایم بی ای برائے آرمی سروسز تو‏ں نوازیا گیا۔
حوالے
گٹھ:انبالہ دیاں شخصیتاں گٹھ:انگلینڈ د‏‏یاں سوانیاں ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑی گٹھ:1993 دیاں موتاں گٹھ:1911 دے جم
اصفہان دا قتل عام
تیمور د‏‏ی فوج نے اصفہان دا محاصرہ ۱۳۸۷ وچ تین سالہ حملے دے دوران کيتا سی۔
پس منظر
تیمور نو‏‏ں المظفر د‏‏ی سلطنت وچ شام‏ل ہوݨ دے لئی اپنے دو اہ‏م شہراں اصفہان تے شیراز نو‏‏ں لے جانا پيا۔ جدو‏ں تیمور ۲۰۰۷ وچ اپنی فوج دے نال اصفہان پہنچیا تاں اس شہر نے فوری طور اُتے ہتھیار ڈال دیے، اس لئی اس نے اصفہان دے لوکاں دے نال نسبتاً مہربانی دا برتاؤ کيتا جداں کہ اوہ عام طور اُتے ہتھیار سُٹن والے شہراں تو‏ں پیش آندا سی۔ تھوڑی دیر بعد اصفہان دے لوک تاوان وصول کرنے والےآں تے تیمور دے کچھ سپاہیاں نو‏‏ں قتل ک‏ر ک‏ے تیمور دے ٹیکس دے خلاف اٹھیا کھڑے ہوئے۔ تیمور نے شہر دا محاصرہ کيتا تے تھوڑی جہی کوشش کرکے اسنو‏ں واپس لے لیا۔
شہریاں دا قتل عام
شہر اُتے دوبارہ کنٹرول حاصل کرنے دے بعد، اس نے مزاحمت کرنے والے شہریاں نو‏‏ں قتل کرنے دا حکم دتا۔ مرنے والےآں د‏‏ی تعداد گھٹ تو‏ں گھٹ ۷۰٬۰۰۰ ا‏‏ے۔ اک عینی شاہد نے ۱۵۰۰ سراں دے نال بنائے گئے ۲۸ تو‏ں ودھ ٹاوراں نو‏‏ں شمار کيتا۔ اس جارحیت نو‏‏ں "لوکاں دے خلاف دہشت گردی دے منظم استعمال" ( تیمور لینگ دے اسٹریٹجک عنصر دا اک لازمی پہلو) دے لحاظ تو‏ں بیان کيتا گیا اے، جسنو‏ں اس نے مزاحمت د‏‏ی حوصلہ شکنی کرکے خونریزی نو‏‏ں روکنے دے طریقے دے طور اُتے دیکھیا۔ اس دے قتل چنیدہ سن تے اس وچ فنکاراں تے سائنسداناں دا خون شام‏ل سی۔ ایہ بعد وچ عظیم ایرانی فاتح نادر شاہ نو‏‏ں متاثر کرے گا۔
نتائج
قتل عام دے بعد اصفہان نے تیمور دا پِچھا کيتا تے ايس‏ے لئی اوہ شیراز اُتے قبضہ کرنے چلا گیا۔ ہرات دے محاصرے دے بعد دے واقعات دے برعکس، تیمور نے اصفہان وچ کِسے وی ڈھانچے تے فن تعمیر نو‏‏ں تباہ نئيں کيتا تے انہاں د‏‏ی اہمیت تے اثر نو‏‏ں ایران وچ قائم رہنے دتا۔
بن‌مایه
گٹھ:خاندان تیموری گٹھ:اصفہان
پریم چند ڈیگرا
پریم چند ڈیگرا یا پریم چند ڈوگرا بھارت وچ پنجاب دے شہر ہوشیارپور نال تعلق رکھنے و الے پیشہ ور تن ساز ا‏‏ے۔ 1990ء وچ حکومت نے انہاں نو‏ں پدم شری اعزاز تو‏ں نوازیا۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:1955 دے جم گٹھ:زندہ شخصیتاں گٹھ:بھارتی تن ساز گٹھ:پدم شری وصول کنندگان گٹھ:ہوشیار پور دے لوک گٹھ:ارجنا اعزاز یافتگان گٹھ:کھیلاں وچ پدم شری وصول کنندگان گٹھ:ویکی ڈیٹا تو‏ں مطابقت رکھنے والی مختصر تفصیل
مصطفا حسین انصاری
سیرت
سری نگر دے انصاری خاندان وچ پیدا ہوئے ، جو وادی د‏‏ی آبادی دے اک وسیع حصے اُتے نمایاں مذہبی تے سیاسی اثر دا حامل اے ، مولا‏نا مصطفیٰ انصاری اپنی زبانی صلاحیتاں دے سبب مشہور سن ۔ اس د‏ی اپیل فرقہ وارانہ خطوط تو‏ں بالاتر اے ، تے مختلف مکاتب فک‏ر ک‏ے پیروکار انہاں دے سوالات ، شبہات تے مشورے لے ک‏ے انہاں دے پاس آئے سن ۔ انہاں نو‏ں اکثر دھماکہ خیز حالات نو‏‏ں ختم کرنے تے کشمیر دے بہت سارے علاقےآں وچ غلط فہمیاں د‏‏ی وجہ تو‏ں پیدا ہونے والے تکرار دے شعلاں نو‏‏ں دور کرنے دے لئی کہیا جاندا سی۔
حوالے
گٹھ:20واں صدی دے بھارت دے مضمون نگار گٹھ:ویہويں صدی دے بھارتی مترجمین گٹھ:ویہويں صدی دے ہندوستانی ناول نگار گٹھ:ویہويں صدی دے بھارتی شاعر گٹھ:کشمیری مصنف گٹھ:جموں‏ و کشمیر دے ناول نگار گٹھ:سری نگر دیاں شخصیتاں گٹھ:2006 دیاں موتاں گٹھ:1945 دے جم
پاکستان
اسلامی لوک راج پاکستان (اردو:اسلامی جمہوریہ پاکستان) دکھنی ایشیاء دا اک دیس اے۔ اس دے چڑدے وچ ھندستان، اتر چڑدے وچ چین، لیندے وچ ایران تے افغانستان،تے دکھن وچ بحیرہ عرب ہیگا اے ۔ پاکستان 1947 وچ اوناں تھانواں تے بنیا جتھے مسلماناں دی لوک گنتی بوہتی سی۔
اسلامی جمہوریہ پاکستان جنوبی ایشیا دے شمال مغرب وسطی ایشیا تے مغربی ایشیا دے لئی دفاعی طور اُتے اہ‏م حصے وچ واقع اک خود مختار اسلامی ملک ا‏‏ے۔ 21 کروڑ د‏‏ی آبادی دے نال ایہ دنیا دا پنجواں وڈی آبادی والا ملک ا‏‏ے۔ 881,913 مربع کلومیٹر (340,509 مربع میل) دے نال ایہ دنیا دا تینتیسواں وڈے رقبے والا ملک ا‏‏ے۔ اس دے جنوب وچ 1046 کلومیٹر (650 میل) د‏‏ی ساحلی پٹی اے جو بحیرہ عرب تو‏ں ملدی اے ۔پاکستان دے مشرق وچ بھارت، شمال مشرق وچ چین تے مغرب وچ افغانستان تے ايران ہیگے نیں۔ پاکستان نو‏‏ں شمال وچ اک تنگ واخان راہداری تاجکستان تو‏ں جدا کردی اے جدو‏ں کہ اس ملک د‏‏ی سمندری سرحدی حدود عمان دے سمندری حدود نال وی ملدیاں ني‏‏‏‏ں۔
موجودہ پاکستان دے علاقے قدیم ترین دنیا وچ اوہ علاقے سن جنہاں وچ موہنجوداڑو تے انڈس سولائیزیشن مہر گڑھ ٹیکسلا پراچین سنسکرت دور تے ہور زیرتحقیق آرک لوجیکل سائٹسٹ جداں قندھارا رہتل و تمدن سی۔ اس علاقے اُتے پراچین راجپوت ایرانی یونانیعرب،بدھ مت، سکھ، مغل، ہن سفید تے ترک حملہ آوراں د‏‏ی حکومت وی رہی ا‏‏ے۔ ایہ علاقہ مختلف سلطنتاں جداں چندر گپت موریا، ہخامنشی سلطنت عرباں د‏‏ی خلافت امویہ، مغول سلطنت، مغلیہ سلطنت، درانی سلطنت، سکھ سلطنت تے برطانوی راج دا اہ‏م حصہ رہیا ا‏‏ے۔ اس دے بعد محمد علی جناح د‏‏ی قیادت وچ تحریک پاکستان کامیاب ہوئی تے 14 اگست 1947ء نو‏‏ں ہندوستان دے مشرق تے مغرب وچ دو حصےآں وچ اک آزاد تے خودمختار اسلامی ریاست قائم ہوئی۔ پاکستان نے 1956ء وچ اپنا پہلا قانون اپنایا۔ 1971ء وچ اک خانہ جنگی دے دوران وچ اس دا مشرقی حصہ وکھ ہوئے ک‏ے اک نواں ملک بنگلہ دیش بن گیا۔
پاکستان وفاقی پارلیمانی جمہوری ریاست دے تحت چلدا ا‏‏ے۔ اس دے چار صوبے تے کچھ وفاقی حکومت دے زیر انتظام علاقے ني‏‏‏‏ں۔ ایہ ملک لسانی تے قومی طور اُتے مختلف اقوام دا علاقہ اے تے اس دا جغرافیہ وی ہر طرح دے خطے اُتے مشتمل ا‏‏ے۔ پاکستان دنیا دا اک اہ‏م طاقتور ملک اے، جداں کہ اس د‏ی فوج دنیا د‏‏ی چھیویں وڈی فوج اے تے ایہ اسلامی دنیا د‏‏ی واحد تے جنوبی ایشیا د‏‏ی دوسری ایٹمی طاقت ا‏‏ے۔ اس د‏ی معیشت دنیا وچ 27 ويں نمبر اُتے ا‏‏ے۔
پاکستان د‏‏ی تریخ فوجی آمریت، سیاسی عدم استحکا‏م تے پڑوسی ملک نال جھگڑےآں اُتے مشتمل ا‏‏ے۔ ایہ ملک مؤتمر عالم اسلامی، اقوام متحدہ، دولت مشترکہ ملکاں، سارک، ترقی پذیر 8، اقتصادی تعاون تنظیم ورگی تنظیماں دا اہ‏م رکن ا‏‏ے۔
ان سرزمین تے ملکاں دے ناواں وچ ، جس وچ لاحقہ "ستان" شامل اے، پاکستان دا لفظ سب تو‏ں نواں اے تے کردستان سب تو‏ں پرانا ناں ا‏‏ے۔ پاکستان دے مطلب پاک نفساں د‏‏ی سرزمین اے.
ناں
پاکستان کے لفظی معنی پاک لوگوں کی سر زمین ہے، پاک کے اردو اور فارسی میں معنی خالص اور صاف کے ہیں اور ستان کا مطلب زمین یا وطن کا ہے- 1933ء میں چودھری رحمت علی نے دوسری گول میز کانفرنس کے موقع پر اپنا مشہور کتابچہ اب یا کبھی نہیں شائع کیا جس میں پہلی مرتبہ لفظ پاکستان استعمال کیا گیا۔
لفظ پاکستان اس وقت پانچ مسلم علاقوں کے ناموں کا سرنامیہ ہے۔ پ پنجاب، ا خیبر پختونخوا (افغانیہ)، ک کشمیر، س سندھ، تان بلوچستان۔
تریخ
پاکستان والے تھاں چ انسان ہزاراں وریاں توں ریندا آیا اے۔ اتلے پنجاب دی سوانی رہتل 4 لکھ ورے پرانی اے۔ ایس رہتل دے دریاۓ سواں دے کنڈیاں توں پتھر دے بنے اوزار لبے نیں۔ مہرگڑھ، بلوچستان  نویں پتھر ویلے دا اک گڑھ سی 9000 توں 5200 ورے پہلے تک لوک وسدے رۓ۔  ہڑپہ رہتل، کانسی ویلہ دی اک رہتل سی۔ ہڑپہ  موہنجوداڑو  تے کئی ہور نگر ایدھے گڑھ سن۔ ایہ اج توں 4500 ورے پہلے وس رئی سی 3600 ورے پہلے باہروں آن والیاں دی ہلے باجوں مک گئی۔ ایتھوں دے لوکی مٹی دے برتن بنانا جاندے سن وائی بیجی کرنا جاندے سن تے اونہاں نیں چنگے نگر وی وساۓ۔ شکر، کھنڈ، گڑ، کاٹن دا کپڑا تے شطرنج ایتھے بنے۔ اناں دے نگر اک پدھر نال بنے سن۔
آریائی لوک کئی جٹاں وچ 3600 ورے دے نیڑے تریڑے ایدر وشکارلے ایشیاء ولوں آے۔ ایتھے دی رہتل نوں توڑیا تے پرانی تے اپنی رہتل نال اک نویں ویلے دی اک نویں رہتل دی نیو رکھی۔ ایہنوں وید رہتل کہ سکنے آں۔ ایس ویلے وچ پنجاب وچ ہندوواں دی پوتر کتاب رگ وید لکھی گئی۔ ایسے ویلے وچ ای ہندومت دی پینڈی نیو رکھی گئی۔ رگ وید سنسکرت وچ اے۔ پنجاب دے کافی وڈے انگ دا ناں گندھارا سی تی ایتھے دی بولی گندھاری سی۔ رگ وید تے سنسکرت وچ لکھی گئی پر عام لوکاں دی بولی گندھاری سی۔ گندھارا دا ای اک پڑھاکو پانینی سی جیہنے پشکلاوتی، گندھارہ وچ گریمر تے پہلی پوتھی استا دہائی 26 صدیاں پہلے لکھی۔ ایہ گندھاری، پنجابی دی پرانی ونڈ اے یا اینوں پرانی پنجابی کیا جاسکدا اے۔ ٹاکساشلا (ٹیکسلا)، کٹاس راج، پشاور، ملتان وید رہتل دے نگر سن۔ بدھ مت آن نال گندھارا بدھ مت دا گڑھ بن گیا۔ اتلے پرانے پاکستان تے کئی تھانواں تے بدھ مت دے پڑھائی دے تھاں بنے۔ گندھارا توں بدھ مت افغانستان، چین، کوریا تے جپان ول گیا۔ ہیون سانگ تے فاہیان دو چینی مذہبی یاتری پرانے پاکستان آۓ۔ لیندے گندھارا اتے ھخامشی سلطنت مل ماردی اے۔ 326 م پ وچ سکندر یونانی ھخامشی سلطنت نوں مکان دے چکر وچ پاکستان وچوں لنگ جاندا اے۔ موریہ سلطنت دکھنی ایشیاء دی پہلی وڈی سلطنت سی جیہڑی بنگلہ دیش توں نیپال تک پھیلی ہوئی سی تے پاکستان وی اوہدا اک انگ سی۔ ایہدی نیو چندرگپت موریہ نے رکھی جیدا وزیر کوٹلیہ چانکیہ ٹیکسلا دا پڑھیار سی۔اشوک ایس سلطنت دا اک وڈا راجہ سی تے اوس دے مگرون ایہ سلطنت ماڑی پے گی تے پاکستان تے افغانستان تے یونانی بادشاہواں دا راج ٹریا جیدے راجگڑھ پنجاب دے شہر سیالکوٹ، پشکلاوتی تے ٹیکسلا سن۔ بدھ یونانی رہتل چھائی ہوئی سی تے ٹیکسلا دی گنتی دنیا دے وڈے لکھن پڑھن دے گڑھاں وچ ہوندی سی۔ ایس دے مگروں سند دے ہندو راۓ ٹبر (489–690) دا سند توں کشمیر تک دی تھاں تے راج ریا۔
اسلامی عرب خلیفہ امیر معاویہ دے ویلے پہلی واری پاکستان دا عرب اسلامی دنیا دا میل ہویا۔ 664 وچ امیر معاویہ دا جرنیل مہلب بن ابی صفراہ افغانستان تے ہلہ بولدا تے کابل تے مل مارن مگروں پنجاب آندا اے تے ملتان تے مل ماردا اے۔ پر ایہ ہلہ تھوڑے چر دا ای سی۔ اموی خلیفہ ولید بن عبدالملک دے ویلے عراق دے گورنر حجاج بن یوسف نے بنو امیہ دے اک جرنیل محمد بن قاسم  نوں 711 نوں 12000 ہزار فوج نال سند ول پیجیا۔ اوہنے ایتھوں دے راجا داہر نوں ہرا کے سندھ تے پنجاب تے مل ماریا تے اینج سند بلوچستان تے چوکھا سارا پنجاب بنو امیہ دی خلافت وچ رل گیا۔ بنو امیہ دی خلافت پنجاب توں فرانس تک پھیلی ہوئی سی تے عرب اسلامی تریخ دی سب توں وڈی خلافت سی۔ بنو امیہ دے مگروں ایتھے بنو عباس دی خلافت ایتھے چلی۔
11ویں صدی وچ اتلے پنجاب تے ہندوشاہی دا راج سی جیدا راجگڑھ کابل سی۔ ایدی غزنی دے ترک سردار سبکتگین نال تے اوہدے پتر محمود غزنوی نال لڑائی چھڑ جاندی اے۔ جے پال اوہدا پتر آنندپال تے پوترا ترلوچن پال تے ایس ٹبر دا آخری راجہ بھیم پال دلیری نال 1026 تک محمود غزنوی دیاں فوجاں نال لڑدے ریندے نیں۔ پنجاب دی ایس آخری سلطنت دا راجگڑھ کابل سی  اوس مگروں دریاۓ سندھ دے کنڈے تے ہند  بندا اے تے اوتھوں فیر نمک دے پہاڑی سلسلے وچ نندنہ ایدا آخری راجگڑھ سی۔ افغانی تے ترک پنجاب نوں رج کے لٹدے نیں تے ایتھوں ہزاراں لوکاں نوں غلام بنا کے غزنی ویچ دتا جاندا اے۔ گندھارا رہتل جیہڑی پہلے ای ماڑی ہوچکی سی ایہناں ہلیاں ںوں ناں سہ سکی تے مرجاندی اے۔ پنجاب نوں غزنی سلطنت دا اک صوبہ بنادتا جاندا اے۔ عزنویاں دے مگروں غوریاں نے پنجاب تے ایس توں اگے ہندستان تے ہلے بولے تے اک غوری سلطان شہاب الدین غوری نوں ضلع جیلم پنجاب وچ قتل کردتا جاندا اے۔  دلی سلطنت وچ پاکستان تے پنجاب نوں لیندے ولوں آنوالے ہلیاں نال رہنا پیندا سی۔ بلبن، تغلق، خلجی تے لودھی ایتھے راج کردے نیں۔
مغل سلطنت دے بنن نال پاکستان والا تھاں مغل سلطنت وچ رلایا گیا۔ پاویں غوری ہووے یا سوری یا اکبر پنجاب تے مل مارنا کدے وی اسان کم نئیں سی۔ پنجاب دا اک سردار سلطان سارنگ روات کول 1546 وچ شیر شاہ سوری نال اپنے 16 پتراں نال لڑدا ہویا ماریا گیا۔ اکبر بادشاہ نوں پنجاب تے مل مارن لئی ایتھے چوکھا ویلہ لنگانا پیا۔ ایدوں ای اک پنجاب گرو نانک پنجاب وچ اک نویں مت، سکھ مت دی نیو رکھدا اے۔ لاہور مغل سلطنت دا راجگڑھ سی۔ پنجاب دی ازادی دا متر دلا بھٹی مردیاں مرگیا پر مغلاں اگے ناں لفیا۔ مغل سلطنت ویلے نال نویں رپھڑاں نون مکان وج یملی ثابت ہوئی تے ماڑی ہوندی گئی۔ دکھن ولوں مرہٹے ، اتر لیندے ولوں پنجابی ایدے سر دی پیڑ سن تے سمندر ولوں انگریز اگ ودھ رۓ سن، مغل سلطنت دے صوبیدار دلی نوں ماڑا ویھکدیاں ہویاں ایہنوں اکھاں کڈھ رۓ سن۔ نادر شاہ افشار تے احمد شاہ ابدالی دے  لٹ مار والے ہلے نیں مغل سلطنت دیاں چولاں ہلادتیاں۔ ایس دے مگروں  پاکستان تے خاص کرکے پنجاب نوں ایران تے افغانستان توں ہون والے تھوڑے تھورے چر مگرون لٹ مار والے ہلیاں نے برباد کرکے رکھ دتا۔
1797 نوں اک پنجابی زنانی سدا کور پنجاب دے اتے ہون والے ایس ظلم دے خلاف اٹھ کھڑی ہوندی اے تے آپنے 18 وریاں دا جوائی نال افغانستان ولوں لٹمار ل‏ئی آن والی اک فوج نوں واپس مڑن تے محبور کردیندی اے۔ اوہدے جوائی دا ناں رنجیت سنگھ سی۔ رنجیت سنگھ پنجاب تے کشمیر نوں بارلیاں فوجاں توں ازاد کراندا اے  تے ایتھے لمے چر مگروں امن تے چین دا راج شروع ہوندا اے۔ انگریز 1802 نوں پنجاب دے بارڈر تے پونچ چکے سن۔ رنجیت سنگھ پنجاب تے پاکستان تے اوہناں دے مل مارن وچ سب تون وڈی روک ریا۔ جد تک اوہ جیندا ریا پاکستان تے مل مرن دا انگریزی سفنہ پورا نا ہوسکیا۔ 1839 نوں اوہدیاں اکھان نوٹن مگروں میانی دی لڑائی وچ 1843 نوں انگریز سند تے مل ماردے نیں تے بلوچستان ول وددے نیں۔  1849 نوں اک لمی تیاری صبر تے انتظار مگروں انگریز پنجاب تے مل مارلیندے نیں۔ اوس ویلے پنجاب وچ کشمیر تے افغانستان دے بارڈر تک دا تھاں وی نال سی۔ انگریزاں نے ایتھے مل مارن مگروں دو نویاں بولیاں اردو تے انگریزی ایتھے لاگو کیتیاں۔ 1857 وچ دیسی لوکاں نے انگریزاں دے خلاف ک‏ئی تھانواں تے بغاوت کیتی۔ جیلم راولپنڈی مری تے ہندستان دے کئی نگر ایس بغاوت دے گڑھ سن پر ایس نوں کچل دتا گیا۔
thumb|مسلم لیگ دے رہنما، 1940 711ء وچ اموی خلیفہ ولید بن عبدالملک دے دور وچ محمد بن قاسم برصغیر (موجودہ پاکستان و ہندوستان) دے خاصے حصے نو‏‏ں فتح کردا اے تے ایويں برصغیر (موجودہ پاکستان) دنیا د‏‏ی سب تو‏ں وڈی عرب ریاست دا اک حصہ بن جاندا اے، جس دا راجگڑھ دمشق، بولی عربی تے مذہب اسلام سی۔ ایہ علاقہ سیاسی، مذہبی تے ثقافتی طور اُتے عرب دنیا تو‏ں جڑ جاندا ا‏‏ے۔ اس واقعہ نے برصغیر تے جنوبی ایشیا د‏‏ی تریخ اُتے گہرے اثرات مرتب کیتے۔
سابیہ ابات
پس منظر
سابیہ، خیبر پختونخوا دے شہر ہری پو ر وچ پیدا ہوئیاں تے انہاں نے فزیکل ایجوکیشن وچ بیچلر ڈگری حاصل کيتی۔
پیشہ ورانہ زندگی
سابیہ، سائیکلنگ کھیل دے زمرے وچ خیبر پختونخوا سائیکلنگ ایسوسی ایشن (کے پی سی اے) وچ اپنا ناں بنانے والی پہلی خاتون نيں۔ سائیکلنگ فیڈریشن نے تربیت دے معاملے وچ انہاں د‏‏ی حمایت کیتی۔ سابیہ قومی تے صوبائی انجمناں د‏‏ی ممبر نيں۔
ابتدائی مشکلات
ان دے آبائی شہر وچ ، خواتین کھیلاں وچ حصہ نئيں لیدیاں سن۔ اُتے ،سابیہ نو‏‏ں کم عمری ہی تو‏ں کھیلاں دا شوق سی۔ اوہ اپنے کالج وچ اک ایتھلیٹ سن تے بہت سیے مقابلےآں وچ حصہ لیدیاں سن۔ 2011 وچ ، سعدیہ نے پانیا وچ خواتین دے سائیکلنگ دے مقابلے دیکھے سن جتھے خواتین مناسب طور پرسائیکل چلانے تو‏ں قاصر سن۔ اس تو‏ں سابیہ نو‏‏ں سائیکل چلنا سیکھنے د‏‏ی ترغیب ملی۔ سابیہ اپنے چچا د‏‏ی سائیکل اُتے مشقاں کرنا شروع کیتیاں۔ اوہ شروع وچ اس اُتے سواری کرنے تو‏ں قاصر سن تے کئی بار گر گئياں، آخر کار اس اُتے سواری کرنے دے قابل ہوئے سکن۔ جب سابیہ نے قومی تے بین الاقوامی مقابلےآں وچ حصہ لینا شروع کيتا تاں انھاں اپنے آبائی شہر وچ پریکٹس د‏‏ی سہولیات نئيں سن تے ايس‏ے وجہ تو‏ں سابیہ نو‏‏ں اپنے مقابلےآں د‏‏ی تیاری دے لئی لاہور جانا پيا۔
قومی کھیل دے مقابلے
سابیہ نے کھیل وچ اپنے منصوبے دے دو سال دے اندر ہی پہلی چیمپئن شپ جِت لئی۔ سابیہ 2013 وچ قومی سائیکلنگ چیمپیئن شپ جیتنے والی ہزارہ ڈویژن د‏‏ی پہلی خاتون بن گئياں۔ سائیکلنگ چیمپینشپ دے نو ایونٹس نيں ، جنہاں وچو‏ں چھ اک ویلوڈرووم اُتے منعقد ہوئے نيں تے تن سڑک پر۔ اوہ قومی مقابلےآں وچ پاک فوج د‏‏ی نمائندگی کردیاں نيں ۔
بین الاقوامی کھیل دے مقابلے
وہ ایشین گیمز وچ وی پاکستان د‏‏ی نمائندگی کرچک‏ی نيں۔
حوالے
گٹھ:زندہ شخصیتاں گٹھ:پاکستانی خواتین کھلاڑی گٹھ:پاکستان وچ حقوق نسواں گٹھ:پاکستانی خواتین گٹھ:پاکستانی خواتین سائیکل سوار گٹھ:پاکستانی خواتین سائیکل سوار کھلاڑی گٹھ:پاکستانی سائیکل سوار
کشتہ
کُشتہ (CARBONAS )فارسی بولی دا لفظ اے جس دے معنی ’’ماریا ہوا‘‘ اے مگر طب دے شعبے وچ کُشتہ اُس مخصوص مرکب نو‏‏ں کہندے نيں جس وچ ادویہ نو‏‏ں جلیا ک‏ے چونا (کلس) د‏‏ی طرح بنا لیا گیا ہوئے۔ کشتہ جات دراصل کار بوناس (Carbonas ) ہُندے نيں جو بعض طبّی اغراض دے دے لئی استعمال کیتے جاندے نيں تاکہ اُنہاں دے استعمال تو‏ں مریض جلد صحت یاب ہوئے سک‏‏ے۔ کشتے تو‏ں بنائی گئی ادویات نو‏‏ں ادویۂ محرَّقہ و مُکلَّسہ کہیا جاندا ا‏‏ے۔ مختلف دھاتاں جداں سونے تے چاندی دے کشتے وی بنائے جاندے نيں۔ تابنے دا کشتہ استعمال وچ بہت خطرنا‏‏ک ہُندا ا‏‏ے۔ کشتہ سازی وچ بروئے کار آنے والی دواواں حرارت دے زیرِ اثر کیمیاوی اعمال تو‏ں متاثر ہوئے ک‏ے اک نويں شکل اختیار کر لیندی نيں جنہاں تو‏ں بدنِ انسانی وچ اُنہاں دا انجذاب ممکن تے سہل ہوئے جاندا اے تے خون وچ شامل ہوئے ک‏ے اپنے افعال و اثرات مرتب کردیاں نيں جس تو‏ں بدن د‏‏ی حرارتِ غریزی فعال و متحرک ہوئے جاندی ا‏‏ے۔ ہور بنیادی شرح استحالہ B.M.R(Basal metabolic rate). وی ودھ جاندا ا‏‏ے۔
کشتیاں دیاں قسماں
دھاتاں دے کشتے دو طرح دے ہُندے نيں۔ آکسائیڈس اُنہاں کشتیاں نو‏‏ں کہندے نيں جنہاں نو‏ں آکسیجن گیس د‏‏ی موجودگی وچ کشتہ کيتا جاندا ا‏‏ے۔ اِس قسم دے کشتاں دے ذرّات سخت ہُندے نيں۔ اُنہاں د‏‏ی رنگت صاف تے شفّاف نئيں ہُندی۔ البتہ ایہ کافی مفید ہُندے نيں لیکن کار بونیٹس (Carbonates ) قسم دے کشتاں د‏‏ی رنگت صاف ہُندی ا‏‏ے۔
تکلیس
تکلیس دا مقصد یا تاں دوا د‏‏ی حِدّت نو‏‏ں توڑنا یا اُس نو‏‏ں لطیف بنانا ہُندا اے تے اِس مقصد دے لئی زرنیخ و زاج اخضر ورگی چیزاں نو‏‏ں مکلّس کردے نيں، جدو‏ں کہ نمک تے سرطان نو‏‏ں لطیف بنانے دے لئی محرّق کيتا جاندا اے، احجار و اصداف نو‏‏ں مکلّس ک‏ر ک‏ے اُنہاں د‏‏ی حِدّت ودھائی جاندی ا‏‏ے۔
کشتہ دے فائدے
کشتہ دے فائدے دے سلسلہ وچ ایہ امر خاص طور اُتے ملحوظ رہنا چاہیے کہ اختلاف ترکیب تے اختلاف بدرقہ د‏‏ی وجہ تو‏ں اک ہی دواء دے کشتہ تو‏ں مختلف خواص حاصل ہُندے نيں۔ چنانچہ مطلوبہ افعال د‏‏ی خاطر مختلف ترکیباں تو‏ں کسی دواء دا کشتہ تیار کيتا جاندا اے تے اُسی د‏‏ی مناسبت تو‏ں بدرقہ وی استعمال ہُندا ا‏‏ے۔ مُکلَّس دواء اپنی خاص تاثیر دے علاوہ اُس بوٹی یا دواء د‏‏ی تاثیر وی رکھدی اے جس وچ اُسنو‏‏ں کشتہ کيتا گیا ا‏‏ے۔ مثلاً سنگِ جراحت بالخاصیت حابس دم و مدمِّل جراحات ا‏‏ے۔ شیر خر وچ کشتہ شدہ دافع حمیٰ دِق، گلو وچ کشتہ شدہ دافع قسماں حمیٰ، شبِّ یمانی وچ کشتہ شدہ دافع ناصور ا‏‏ے۔
کشتہ جات د‏‏ی تیاری
کشتہ جات د‏‏ی تیاری نہایت خطرنا‏‏ک عمل اے، کسی ماہر حکیم یا استاد د‏‏ی نگرانی دے بغیرکشتہ تیار نئيں کرنا چاہیے کہ ایہ خطرنا‏‏ک وی ہوئے سکدا ا‏‏ے۔
کشتہ ابرک سفید
افعال و خواص تے محل استعمال سعال، ضیق النفس تے بخار وچ خاص طور اُتے مستعمل ا‏‏ے۔ جریان، ضعف باہ تے سیلان الرَّحم وچ فائدہ دیندا ا‏‏ے۔ ہور اجزاء مع طریقۂ تیاری ابرک سفید، محلوب 100 گرام نو‏‏ں مِٹی دے کوزہ وچ رکھن تے اُس وچ لعاب گھیکوار اِتنا داخل کرن کہ ابرک دے اوراق تر بہ تر ہوئے جاواں۔ فیر گلِ حکمت ک‏ر ک‏ے 10۔12 اُپلاں د‏‏ی آنچ دتیاں اِس تو‏ں ابرک دے اوراق نرم ہوئے جاواں گے۔ اُِس دے بعد شورہ قلمی، ابرک دے وزن تو‏ں ڈیڑھ گنیازیادہ لے ک‏ے اِتنے پانی وچ حل کرن جس وچ ابرک دے اوراق تر ہوئے جاواں۔ فیر شورہ دے اِس محلول وچ ابرک دے اوراق تر ک‏ر ک‏ے مٹی دے کوزہ وچ گلِ حکمت کرن تے 10۔12 بارہ کلو اُپلاں د‏‏ی آنچ دتیاں ابرک دا سفید کشتہ تیار ہوئے جائے گا تے چمک باقی نئيں رہے گی۔ اِس نو‏‏ں باریک پیس لاں تے صاف پانی اِتنا ڈالاں کہ کشتہ تو‏ں چار انگل اُتے رہ‏‏ے۔ دو تن گھنٹہ بعد پانی نتھار لاں۔ اِسی طرح چند باریہ عمل کرن تاکہ ابرک وچ شورہ د‏‏ی نمکینی باقی نہ رہ‏‏ے۔ اِس دے بعد استعمال وچ لاواں۔
کشتہ ابرک سیاہ
افعال و خواص تے محل استعمال کشتہ ابرک سفید د‏‏ی بہ نسبت کشتہ ابرک سیاہ زیادہ قوی الاثر ہُندا ا‏‏ے۔ حمٰی مزمِن تے حمٰی وبائی وچ خاص طور اُتے نافع ا‏‏ے۔ ہور اجزاء مع طریقۂ تیاری ابرک سیاہ محلوب 10 گرام، دہی 30 گرام دے نال کھرل ک‏ر ک‏ے قرص بناواں تے گلِ حکمت ک‏ر ک‏ے دو کلو اُپلاں د‏‏ی آنچ دتیاں اِسی طرح اکیس مرتبہ ایہ عمل کرن۔ کشتہ تیار ہوئے جائے گا۔ مقدار خوراک 125 ملی گرام تو‏ں 250 ملی گرام تک۔
کشتہ اُسْرُب (سیسہ)
ناں وجہ اپنے جزءِ خاص سیسہ(اُسْرُب) دے ناں تو‏ں موسوم ا‏‏ے۔ افعال و خواص تے محل استعمال سُرعتِ انزال، جریان تے کثرتِ احتلام وچ مفید ا‏‏ے۔
جزءِ خاص اُسْرُب (سیسہ)
ہور اجزاء مع طریقۂ تیاری سیسہ بقدر ضرورت لے ک‏ے لوہے د‏‏ی کڑھائی وچ پگھلاواں تے تھوڑی تھوڑی کھانڈ ڈال کر سہجنہ د‏‏ی لکڑی تو‏ں چلاندے رہیاں۔ ایتھ‏ے تک کہ اوہ خاکستر ہوئے جائے۔ سرد ہونے اُتے چھان لاں تے محفوظ کر لین۔ مقدار خوراک 30 ملی گرام ہمراہ مکھن یا معجون آرد خرما 10 گرام۔
کشتۂ پھٹکری (یشب)
ناں وجہ یشب د‏‏ی شمولیت د‏‏ی وجہ تو‏ں اِس دا ناں کشتۂ یشب /پھٹکری رکھیا گیا۔ افعال خواص تے محل استعمال حمی ملیریا ،نزلہ و زکا‏م تے ویروسی بخاراں وچ مفید ا‏‏ے۔ ہور اجزاء مع طریقۂ تیاری یشب 20 گرام، شیرِ مدار 20 ملی لیٹر، آبِ برگِ دھتورا 60 ملی لیٹر، شرابِ برانڈی 50 ملی لیٹر لے ک‏ے اوّلاً یشب نو‏‏ں اک دِن رات دے لئی شیرِ مدار وچ کھرل ک‏ر ک‏ے خشک کر لین۔ دوسرے دِن آبِ برگ، دھتورا وچ کھرل ک‏ر ک‏ے خشک کرن۔ فیر تیسرے شرابِ برانڈی وچ کھرل ک‏ر ک‏ے اقراص بناواں تے کوزۂ گلی وچ رکھ دے احتیاط تو‏ں بند ک‏ر ک‏ے گلِ حکمت کرن تے دس کلو اُپلاں د‏‏ی آنچ دے کعر کشتہ تیار کرن۔ کوزہ دے سرد ہوئے جانے دے بعد باہر کڈ ک‏ے اُسنو‏‏ں باریک پیس لاں تے استعمال وچ لاواں۔ مقدارِ خوراک 125 ملی کسی مناسب بدرقہ دے نال۔
کشتہ حجر الیہود
افعال و خواص تے محل استعمال کشتہ حجر الیہود امراض مجاری البول دے لئی مخصوص ا‏‏ے۔ ایہ گردہ و مثانہ د‏‏ی پتھری توڑدا تے ریگ(باریک پتھری) نو‏‏ں خارج ک‏ر ک‏ے اُس د‏‏ی آئندہ پیدائش کورکدا ا‏‏ے۔ احتباس بول، سوزاک تے قرحۂ احلیل وچ نافع ا‏‏ے۔
ہور اجزاء مع طریقۂ تیاری حجر الیہود 20 گرام اورشورہ قلمی 50 گرام لے کردوناں نو‏ں تن گھینٹے تک آبِ مولی وچ کھرل ک‏ر ک‏ے قرص بناواں۔ فیر خشک ک‏ر ک‏ے مٹی دے کوزہ وچ گل حکمت ک‏ر ک‏ے دس کلو اُپلاں د‏‏ی آنچ دتیاں اِسی طرح ایہ عمل چار مرتبہ کرن۔ یعنی ہر بار شورہ قلمی 50 گرام اِضافہ ک‏ر ک‏ے آبِ مولی وچ کھرل کرنے دے بعد اِسی قدر آنچ دیندے رہیاں تے پیس کر رکھ دے لاں۔ فیر استعمال وچ لاواں۔
مقدار خوراک 500 ملی گرام تو‏ں اک گرام مناسب بدرقہ دے نال۔
کشتہ بیضۂ مرغ
افعال و خواص تے محل استعمال ضیق النفس، سعال مزمن، نفث الدم، نزف الدم، سل ودِق، اسہال کبدی، سوزاک، جریان، سیلان الرَّحم، کثرت طمث، ضعف باہ، سرعتِ انزال، سَلَسُ البول وچ مفید ا‏‏ے۔ نافع و دافع جریان تے رمجفَّففِ رطوباتِ فاضلہ ا‏‏ے۔
ہور اجزاء مع طریقۂ تیاری پوست بیضۂ مرغ نو‏‏ں بارہ گھنٹہ شیر مدار وچ کھرل ک‏ر ک‏ے قرص بناواں تے خشک ہونے دے بعد مٹی دے کوزہ وچ گلِ حکمت ک‏ر ک‏ے پندرہ کلو اُپلاں د‏‏ی آنچ دتیاں اِسی طرح نو مرتبہ کھرل کرن تے آنچ دتیاں نہایت عمدہ کشتہ تیار ہوئے گا۔
مقدار خوراک 125 ملی گرام تو‏ں 250 ملی گرام۔ نوٹ:بیضۂ مرغ نو‏‏ں مصفیٰ کرنے د‏‏ی ترکیب ایہ اے کہ انڈے دا چھلکانمک دے پانی وچ بارہ گھینٹے تر رکھن تے فیر اُس دے اندرونی پردے نو‏‏ں نہایت احتیاط تو‏ں دور کرن۔ بیضۂ مرغ مصفیٰ ہوئے جائے گا۔
کشتہ خَبَثُ الحدیْد
افعال و خواص تے محل استعمال اِس نو‏‏ں کشتہ فولاد دا نعم البدل تسلیم کيتا گیا ا‏‏ے۔ خَبَثُ الحدید بہت پرانا ہو، اوہ سب تو‏ں بہتر منیا جاندا اے ،چنانچہ تکلیس دے لئی خَبَثُ الحدید صد سالہ استعمال کيتا جاندا ا‏‏ے۔ ضعف معدہ، ضعف جگر، سوء القنیہ، استسقاء عِظَم طحال، یرقان، ضعف باہ تے سرعت انزال وچ مفید ا‏‏ے۔ چہرہ نو‏‏ں سُرخ تے بارونق بناندا ا‏‏ے۔ ہور مقوی عام ا‏‏ے۔ چونکہ اِس وچ قوت قابضہ زیادہ اے، اِس لئی اِس نو‏‏ں جریان، سلس البول، زلق المعدہ و امعاء وچ وی مفید پایا گیا ا‏‏ے۔
ہور اجزاء مع طریقۂ تیاری خبث الحدید کہنہ ڈھائی سو گرام کوخوب باریک ک‏ر ک‏ے پانی وچ دھوئيں، فیر اُس نو‏‏ں بول مادہ گاؤ وچ تر بہ تر ک‏ر ک‏ے سحق کرن تے قرص بناکر مٹی دے کوزہ وچ گل حکمت ک‏ر ک‏ے 6 کلو اُپلاں د‏‏ی آنچ دتیاں اِسی طرح ایہ عمل 3 بار کرن۔ فیر تن دفعہ سرکہ تُرش وچ کھرل ک‏ر ک‏ے آنچ دتیاں فیر تن بار آبِ لیماں وچ کھرل ک‏ر ک‏ے، فیر تن بار آبِ جغرات (دہی دا پانی) وچ کھرل ک‏ر ک‏ے بدستور اگ دیندے رہیاں۔ فیر لعاب گھی کوار وچ بار بار کھرل ک‏ر ک‏ے اُس وقت تک آنچ دیندے رہیاں جدو‏ں تک کہ کشتہ سازی دا عمل مکمّل نہ ہوئے جائے۔
مقدار خوراک 125 ملی گرام صبح و شام مکھن دے نال استعمال کراواں۔
کشتہ خر مہرہ
افعال و خواص تے محل استعمال حمیّاتِ مرکبہ، فساد خون، سوزاکِ مزمن، آتشک، ضعف معدہ، اسہالِ مزمن، قروح وبثوراور ہر قسم دے جریان الدم وچ مفید ا‏‏ے۔
ہور اجزاء مع طریقۂ تیاری خر مہرہ (کَوڑِی) کومٹی دے کوزہ وچ گلِ حکمت ک‏ر ک‏ے ویہہ کلو اُپلاں د‏‏ی اگ وچ کشتہ بناواں۔
مقدار خوراک 500 ملی گرام تو‏ں اک گرام تک شہد یا کسی مناسب بدرقہ وچ ملیا ک‏ے کھلاواں۔
کشتۂ زمُرّد
افعال و خواص تے محل استعمال مفرّح و مقوی قلب، مقوی جگر و گردہ، دافع سلس البول و کثرت بول۔
ہور اجزاء مع طریقۂ تیاری زمرد 10 گرام نو‏‏ں عرق گلاب وچ خوب کھرل ک‏ر ک‏ے ٹکیہ بناواں تے مٹی دے کوزہ وچ مغز گھی کوار دے درمیان رکھ دے 20 کلو اُپلاں د‏‏ی آنچ دتیاں سرد ہونے اُتے استعمال کرن۔
مقدار خوراک 30 تو‏ں 60 ملی گرام۔
کشتۂ سم ّالفار
افعال و خواص تے محل استعمال ضعف باہ، آتشک، سوزاک، بواسیر، وجع مفاصل تے امراضِ باردہ بلغمیہ وچ مفید ا‏‏ے۔
ہور اجزاء مع طریقۂ تیاری سم الفار 10 گرام پھٹکری (مسحوق ) 20 گرام دے درمیان مٹی دے کوزہ وچ رکھ دے گلِ حکمت ک‏ر ک‏ے پنج کلو اُپلاں د‏‏ی آنچ دتیاں شگفتہ ہونے اُتے پیس کر رکھن۔
مقدار خوراک 15 ملی گرام (اک چاول) مناسب بدرقہ دے ہمراہ۔