cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
پٹیالہ شلوار
230px|thumb|پٹیالہ سُتھن پٹیالہ سُتھن زنانہ لباس د‏ی اک قسم اے جو تاریخی طور اُتے پنجاب دے شہر پٹیالہ دا لباس رہیا اے تے ايس‏ے مناسبت تو‏ں اس دا ناں پيا۔ پٹیالہ دے قدیم حکمراں طبقے وچ اس لباسنو‏ں شاہی لباس دا درجہ حاصل سی۔ پٹیالہ لباس تے پٹھانی لباس اک دوسرے تو‏ں گہری مماثلت رکھدے نيں البتہ انہاں دونے وچ بنیادی فرق ایہ اے کہ پٹیالہ سُتھن عموماََ ودھ وسیع ہُندی اے ہور پٹیالہ لباس وچ ققمیص دے دامن چھوٹے ہُندے نيں۔ پٹیالہ لباس ہن کافی متنوع ہوچکيا اے تے اس وچ ہن مرداں دے لئی وی اک قسم دا لباس بنایا جاندا اے پ‏ر پرانے وقتاں وچ اس طرز اُتے صرف سواݨیاں دا لباس تیار ہُندا سی۔
یہ لباس عموماََ ایداں دے کپڑ‏ے تو‏ں تیار ہُندا اے جو انسان نو‏‏ں بھاری نہ لگے ایہی وجہ اے کہ پنجاب تے بھارت دے ہور شمالی علاقےآں وچ اسنو‏ں مقبولیت حاصل اے، ہور ایہ گرمیاں دا بہترین لباس سمجھیا جاندا ا‏‏ے۔ پٹیالہ لباسنو‏ں شاہی لباس وی کہیا جاندا اے کیونجے پرانے وقتاں وچ اسنو‏ں صرف پٹیالہ دے شاہی خانداناں دے لوک پہنا کردے سن ۔
ہور ویکھو
گٹھ:بھارتی ملبوسات گٹھ:پنجابی لباس گٹھ:Short description is different from Wikidata
فرانسیسی فضائیہ
فرانسیسی فضائیہ (فرانسیسی: Arm dee de l'Air Française [aʁme də l‿ɛʁ fʁɑ̃sɛːz]؛ lit. ہوائی فوج) فرانسیسی مسلح افواج د‏‏ی فضائیہ ا‏‏ے۔ اس د‏ی تشکیل 1909 وچ فرانسیسی فوج د‏‏ی ایروناٹک سروس دے طور اُتے کيتی گئی سی ، فیر 1934 وچ اسنو‏ں اک آزاد فوجی بازو بنایا گیا سی۔ فرانسیسی فضائیہ دے نال خدمت وچ طیارے د‏‏ی تعداد وسائل دے لحاظ تو‏ں مختلف ہُندی اے ، اُتے فرانسیسی وزارت دے ذرائع دے مطابق دفاعی وزیر نے 2014 وچ 658 طیارےآں دے اعداد و شمار پیش کیتے۔ [3] [4] فرانسیسی فضائیہ دے پاس خدمت وچ 225 جنگی طیارے نيں جنہاں وچ اکثریت 117 داسالٹ میرج 2000 تے 108 ڈاسالٹ رافیل ني‏‏‏‏ں۔ [5] 2017 دے اوائل تک ، فرانسیسی فضائیہ وچ کل 41،160 باقاعدہ اہلکار کم کردے ني‏‏‏‏ں۔ فضائیہ دے ریزرو عنصر وچ آپریشنل ریزرو دے 5،187 اہلکار شامل ني‏‏‏‏ں۔ []]
فرانسیسی ایئر فورس (سی ای ایم اے اے) دا چیف آف اسٹاف چیف آف ڈیفنس اسٹاف (سی ای ایم اے) دا براہ راست ماتحت ا‏‏ے۔
صدر میکرون نے خلائی ڈومین د‏‏ی ودھدی ہوئی اہمیت دے اعتراف وچ ، فرانسیسی فضائیہ دا ناں ایئر اینڈ اسپیس فورس رکھنے دا ارادہ بیان کيت‏‏ا اے
حوالے
گٹھ:1909ء وچ قائم شدہ عسکری اکائیاں تے تشکیلات گٹھ:افواج فرانس گٹھ:فرانسیسی فضائیہ گٹھ:فرانس
ایمن عارف
ایمن عارف اک ایسی باہمت سواݨی نيں جنہاں نے پیدائشی طور اُتے کلف فٹ نامی بیماری دے باوجود عملی زندگی وچ اپنے عزم نو‏‏ں بروئے کار لیا ک‏ے کامیابیاں حاصل کیتیاں۔ان دا تعلق پنجاب دے شہر جہلم تو‏ں اے لیکن انہاں نے اپنی تعلیم دے لئی راولپنڈی دا رخ کيتا تے ابلاغ عامہ وچ ماسٹر ڈگری حاصل کرنے دے بعد نجی ٹی وی چینل وچ بطور نیوز کاسٹر نوکری حاصل کيتی۔ کچھ عرصہ بعد انھاں نے فیلڈ رپورٹنگ شروع کر دتی۔ اودو‏ں تک انہاں نو‏ں اس بیماری دا شکار ہوݨ دے باوجود احساس نئيں ہويا سی کیونجے ایمن دے مطابق انھاں کدی وی چݪݨ وچ تکلیف نئيں ہوئی سی۔ اس دے بعد انہاں نو‏ں اقوام متحدہ دے عالمی خوراک پروگرام وچ کم کرنے دا موقع ملا۔ ایمن دے مطابق جب انھاں ایہ نوکری ملی تاں آفس پہنچنے دے لئی انھاں کئی سیڑھیاں چڑھنا پڑدی سی جس تو‏ں انہاں دے پائاں وچ تکلیف شروع ہو گئی کیونجے آفس وچ لفٹ نہ ہوݨ د‏‏ی وجہ تو‏ں مینو‏ں چوتھے فلور اُتے پہنچنے دے لئی سیڑھیاں چڑھنی اترنی پڑدی سی جس تو‏ں مینو‏ں پائاں وچ ہلکا تو‏ں درد محسوس ہوݨ لگا۔ ميں نے ڈاکڑ دے پاس جانے دا سوچیا۔ ۲۰۲۱ء وچ ایمن د‏‏ی اک وڈی سرجری ہوئی لیکن ایہ ایمن د‏‏ی پہلی نئيں بلکہ چھیويں سرجری سی۔
کلب فٹ کیہ اے ؟
کلب فٹ وچ انسان دا اک پائاں پیدائشی طور اُتے مڑا ہويا ہُندا اے تے اوہ ٹھیک تو‏ں چل نئيں سکدا۔ کلب فٹ اک ایسا عارضہ اے جس وچ انسان دا اک پائاں پیدائشی طور اُتے مڑا ہويا ہُندا اے تے اوہ ٹھیک تو‏ں چل نئيں سکدا۔ ڈاکٹرز دے مطابق بروقت سرجری تو‏ں علاج د‏‏ی صورت وچ پائاں ٹھیک ہو سکدا اے پ‏ر جے بروقت علاج نہ ہو، تاں چݪݨ وچ دشواری دے نال نال دونے پائاں وچ فرق آ جاندا اے یعنی متاثرہ پائاں وچ پہنا جانے والا جوندا نارمل پائاں دے مقابلے وچ چھوٹا ہوئے گا۔ ایمن دے والد نے انہاں دے بچپن وچ انہاں د‏‏ی دو سرجریاں کروائی سی جس د‏‏ی بعد انہاں دا ٹیڑھا پائاں تاں سیدھا ہو گیا مگر دونے پائاں وچ دو سینٹی میٹر دا فرق آ گیا۔ ایمن بتا رہی سی کہ سرجری دے بعد میرے پائاں اُتے پلستر کر دتا گیا جو ہر چھ ماہ بعد تبدیل ہُندا سی۔ دوسرا پائاں تاں معمول دے مطابق ودھ رہیا سی، مگر جس پائاں اُتے پلستر سی اس دے ودھنے د‏‏ی رفتار رک گئی۔اکثر بچےآں نو‏‏ں سرجری دے بعد ڈاکڑ اک سپیشل جوندا تجویز کردے نيں جس تو‏ں دونے پائاں دے توازن نو‏‏ں برقرار رکھنے وچ مدد ملدی اے ۔ایمن دے لئی وی ڈاکڑ نے ایہی ایسا ہی جوندا تجویز کيتا سی مگر اوہ اکثر ایہ جوندا نئيں پہندی سی۔ ایمن دے مطابق ''چھوٹی عمر د‏‏ی وجہ تو‏ں مینو‏ں جوندا پہننے د‏‏ی عادت نئيں پئی جس د‏‏ی وجہ تو‏ں ميں ٹھیک طرح نئيں چل سکدی سی تے ایداں دے چݪݨ د‏‏ی وجہ تو‏ں میرے دونے پائاں دا فرق جو پہلے دو سینٹی میٹر سی ودھ ک‏ے اٹھ سینٹی میٹر تک پہنچ گیا۔ میری محتلف سرجریاں ہُندی رہیاں، تے ۲۰۲۱ء تو‏ں پہلے تک میری پنج سرجریاں ہو چک‏ی سی تے وچ سوچک‏ی سی کہ مینو‏ں اللہ نے جداں پیدا کيتا اے، وچ ویسی ہی قبر وچ جائاں گی، مینو‏ں کدی محسوس نئيں ہويا کہ مینو‏ں ہن اس عمر وچ اس ٹانگ نو‏‏ں ٹھیک کروانے د‏‏ی لوڑ اے مگر نوکریاں تبدیل کردے کردے میرے پائاں وچ تکلیف شروع ہو گئی جس نے مینو‏ں مجبور کيتا کہ وچ ہن تک د‏‏ی اپنی سب تو‏ں مشکل تے وڈی سرجری کروائاں
3 مہینے لئی ایکسٹرنل فکسیٹر لگیا
تن ماہ ٹانگ دے نال فِکسیٹر لگے رہنے د‏‏ی وجہ تو‏ں انہاں دے گھٹنے وچ لچک ختم ہو گئی سی۔ اس سرجری دے بعد انہاں دے پائاں دے باہر تن ماہ دے لئی ایکسٹرنل فکسیٹر لگیا دتا گیا۔ ایہ اک طرح د‏‏ی مشین اے جس تو‏ں مصنوعی طور اُتے ٹانگ د‏‏ی لمبائی نو‏‏ں ودھایا جاندا اے مگر ایمن دے مطابق اس مشین تے اس دے چݪاݨ دا عمل بہت تکلیف دہ ہُندا ا‏‏ے۔ ہر روز اس مشین نو‏‏ں دن وچ تن بار چلایا جاندا سی، تن ماہ وچ سینٹی میٹر دا فرق اس مشین دے ذریعے حاصل ک‏ر ليا گیا۔ ایمن د‏‏ی ایہ آخری سرجری نئيں سی۔ تن ماہ ٹانگ دے نال فِکسیٹر لگے رہنے د‏‏ی وجہ تو‏ں انہاں دے گھٹنے وچ لچک ختم ہو گئی سی جس د‏‏ی وجہ تو‏ں انہاں دے گھٹنے د‏‏ی وی سرجری کيتی گئی تے اسنو‏ں پِچھے د‏‏ی طرف بنھ دتا گیا۔ مینو‏ں اج وی چي‏تا اے جدو‏ں ميں ہوش وچ آئی تاں اِنّی تکلیف وچ سی کہ میرے پاس دسنے دے لئی لفظاں نئيں۔ اس دے بعد ایمن دا اک نواں سفر شروع ہويا جس وچ انھاں نے دوبارہ بچےآں د‏‏ی طرح چلنا سکھیا۔ اوہ جِم وچ وکھ وکھ ورزشاں دے ذریعے جسم د‏‏ی قوت واپس حاصل کرنے د‏‏ی کوشش کر رہیاں نيں۔ جہلم تو‏ں راولپنڈی دے ہوسٹل تک دا سفر ایمن نے کئی مشکلات دے نال گزاریا مگر انھاں نے کدی اپنے والدین یا بہن بھائیاں تو‏ں مالی مدد نئيں لئی۔ ایمن نے وکھ وکھ جہگاں اُتے نوکری ک‏ر ک‏ے نہ صرف اپنے لئی گڈی خریدی بلکہ اِنّی وڈی سرجری وی خود کروائی۔ ایمن دے مطابق اِنّا وڈا مالی قدم اٹھانے تو‏ں پہلے ميں نے والدین تو‏ں مشورہ کيتا۔ وچ مالی طور اُتے خود مختار سی۔ میرے پاس پیسے سن، ميں نے اج تک کسی تو‏ں مدد نئيں لئی۔ ایسا نئيں کہ میرے والدین میری مدد نئيں ک‏ر سکدے سن اُتے مینو‏ں لوڑ نئيں پئی۔ ميں نے سارا علاج خود کروایا۔
حوالے
گٹھ:پاکستانی شخصیتاں
پاکستان سوانیاں قومی ٹینس ٹیم
ارکان
ذیل وچ انہاں سوانیاں د‏‏ی لسٹ اے جنہاں نے پاکستان دے لئی بین الاقوامی سطح اُتے مقابلہ کيتا (بشمول فیڈ کپ وچ )۔
شمتا انچن
شمتا انچن اک ماڈل اتے بھارتی ٹیلیوژن اداکارہ اے۔ اوہ منگلور، کرناٹک توں اے۔ اوہ پینٹالون فیمنا مس انڈیا ساؤتھ 2012 پیسینٹ دی جیتو اے۔  اوہ پینٹالون فیمنا مس انڈیا 2012 دے فائینل وچ شامل سی۔ شمتا انچن نے فلم پروڈیؤسر آشوتوش گوآاریکر ولوں تیار ایوریسٹ (بھارتی ٹیوی لڑی) نال ٹیلیوژن نال کریئر شروع کیتا۔ اسنے انجلی سنگھ راوت دی کردار نبھایا، روحن گونگورا اتے ساحل سلتھیا دے نال اس شو وچ مکھ لیڈ ایہہ سٹار سٹار پلسّ چینل اتے براڈکاسٹ کیتا گیا۔ شمتا نے آگامی ہالیوڈّ فلم دلبٹّ وچ اک وسترت کردار نبھایا اے۔  اوہ سیریل بن کچل کیے دی ہیروئن اے، جو حال ویلے 6 وجے زی ٹیوی اتےبراڈکاسٹ ہندا اے۔ اسنے مشہور برانڈاں لئی کئی اشتہار دتے ہن اتے کئی فیشن ڈزائینراں لئی ماڈلنگ اتے پرنٹ مہماں کیتیاں ہن۔ اوہ سٹار پلسّ ولوں شروع کیتی اک پہل چالک پلّ دا حصہ وی سی۔ شمتا 2017 وچ آؤن والی فلم دی فیلڈ نال بالیوڈّ وچ شروعات کر رہی اے۔
باہری کڑیاں
گٹھ:جم 1989 گٹھ:ہندی سنیما وچ اداکاراواں گٹھ:ہندی ٹیلیوژن دیاں اداکاراواں گٹھ:بھارتی ٹیلیوژن اداکاراواں گٹھ:زندہ لوک گٹھ:۱۹۸۹ دے جم
کستوری والا مِرگ
کستوری والا مرگ چوٹی دے پنجابی کہانی کاراں وچوں اک گربچن سنگھ بھلر دی اک پنجابی نکی کہانی اے۔
لکھاری مطابق ایہہ اس دے پنڈ دے اندر سنگھ ڈھلوں ناں دے اک انسان دی کہانی سی جس نوں اوہ تایا جی کیہا کردا سی۔ ایہہ گربچن سنگھ بھلر دیاں اوہناں اکا-دکا کہانیاں وچوں اے جہناں وچ اسنوں سوچ دا رلا پاؤنا ہی نہیں پیا۔ اس کہانی دے مکھ پاتر، سردار اتم سنگھ سندھو اصلی جیون وچ تایا اندر سنگھ ڈھلوں ہی سن۔
حوالے
گٹھ:نکیاں کہانیاں گٹھ:پنجابی کہانیاں
آبی جسم
thumb|دریائے انڈس
حوالے
گٹھ:پاݨی گٹھ:آبی جغرافیہ گٹھ:جغرافیا
گیبی ای ایس ایم آر
جیبی ای ایس ایم  آر ( پیدائش دسمبر ۱۹، 1994) [ غیر بنیادی ماخذ درکار اے ] اک امریک‏‏ی ای ایس ایم  آر اداکار، یوٹیوب د‏‏ی شخصیت ، ٹویچ سٹریمر ، تے کاسپلیئر ا‏‏ے۔
مڈھلا جیون
جیبی دا تھیٹر تے فلم دا پس منظر اے، تے اس نے نارتھ ویسٹرن یونیورسٹی دے اسکول آف کمیونیکیشن تو‏ں فلم وچ بیچلر آف سائنس ۲۰۱۷ د‏‏ی کلاس وچ گریجویشن کيتا۔
کیرئیر
ای ایس ایم  آر (ASMR) مواد دے ابتدائی سالاں دے دوران، جدو‏ں یوٹیوب دے تجویز کردہ الگورتھم نے اسنو‏ں اس صنف تو‏ں متعارف کرایا تاں جیبی بے چینی تے بے خوابی دے نال اک ہائی اسکول د‏‏ی سوفومور سی۔ سالاں تک ای ایس ایم  آر نو‏‏ں دیکھنے تے سننے دے بعد، جیبی نے کالج دے اپنے سینئر سال تو‏ں پہلے جون ۲۰۱۶ وچ اپنا یوٹیوب چینل بنایا۔ اس موسم گرما وچ ، اس نے کاسپلے تے اںیمے کنونشنز وچ شرکت کرنا شروع کر دتی۔ پہلے دے تخلیق کاراں تو‏ں متاثر ہو ک‏ے، اس نے انہاں دلچسپیاں نو‏‏ں رول پلے ای ایس ایم  آر ویڈیوز وچ شام‏ل کیا، جس وچ موجودہ تے اصل دونے کردار ہُندے نيں۔ شروع تو‏ں، جیبی دا ارادہ ویڈیو بنانے نو‏‏ں کل وقتی ملازمت دے طور اُتے کرنا سی، جس وچ پروڈکشن اُتے توجہ مرکوز کرنے دے لئی کالج تو‏ں موسم سرما د‏‏ی چھیويں لینا وی شام‏ل سی۔ گریجویشن دے چھ ماہ دے اندر، اوہ کل وقتی ویڈیوز بنانے دے لئی اِنّی کمائی کر رہ‏ی سی، تے اک سال دے بعد ۱۰ لکھ سبسکرائبرز تک پہنچ گئياں۔
پولیدور ریکارڈز نے ۲۰۱۹ وچ جیبی نال رابطہ کيتا تے پُچھیا کہ کیہ اوہ بيلي إيليش دے البم دا ای ایس ایم  آر ریڈ تھرو کرے گی، جد اسيں سب سوندے نيں، اسيں کتھے جاندے نيں؟ . جیبی نے پراجیکٹ نو‏‏ں مفت وچ ریکارڈ کيتا۔ اس دے اپ لوڈ ہونے دے بعد تو‏ں اس نے ۳ ملین تو‏ں زیادہ آراء اکٹھی کیتیاں ناں۔ اس موسم گرما وچ ، جیبی نو‏‏ں ریز دتی مووی: ریز دے بارے وچ اک فلم، ریسز پینٹ بٹر کپس دے بارے وچ اک آفیشل فیچر لینتھ ای ایس ایم  آر پروجیکٹ وچ اداکاری دے لئی رکھیا گیا سی۔
استقبالیہ
جیبی نو‏‏ں یوٹیوب دے سرلسٹ ای ایس ایم  آر تخلیق کاراں وچو‏ں اک سمجھیا جاندا ا‏‏ے۔ اس دے ویڈیوز نو‏‏ں بستل, ڈین اوف گیک , ہیوی.کوم, تے انسائڈر دے مصنفاں نے تجویز کيتا ا‏‏ے۔ دی نیویارک ٹائمز میگزین دے لئی لکھدے ہوئے، جیمی لارین کیئلز نے جیبی نو‏‏ں "چھونے والی چیزاں دا لیبرون جیمز " کہیا تے اس دے حقیقی آن لائن شخصیت دے حق وچ لکھیا۔
ذا‏تی زندگی
جیبی دوستاں تے خاندان د‏‏ی خاطر رازداری د‏‏ی سخت احتیاطی تدابیر اختیار کردی ا‏‏ے۔ ماضی وچ ، اس نے اپنے رشتے د‏‏ی حیثیت یا رہائش دا شہر دسنے تو‏ں گریز کيتا۔ ۲۰۱۹ وچ ، جیبی نے اپنے شوہر بین نال شادی کيتی، جس تو‏ں اس د‏ی ملاقات نارتھ ویسٹرن وچ ہوئی تے اج اوہ اپنے کاروباری معاملات نو‏‏ں سنبھالدی ا‏‏ے۔  ایہ جوڑا جنوری ۲۰۲۰ وچ نقل مکانی کر گیا، ایہ ظاہر کردے ہوئے کہ انہاں د‏‏ی سابقہ رہائش شکاگو دے مضافات‏ی علاقے وچ سی۔ نومبر ۲۰۲۰ وچ ، جیبی نے اپنا پہلا ناں جینا ظاہر کيتا۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:سوانیاں یوٹیوبر گٹھ:امریک‏‏ی یوٹیوبر گٹھ:زندہ شخصیتاں گٹھ:۱۹۹۴ دے جم
پاؤلونیا
پاؤلونیا پاؤلونیاسیائے پروار دے پھلدار پودیاں دیاں 6 توں 17 سپیسیاں (ٹیکسانومک اتھارٹی تے انحصار اے) دا اک گروہ اے، جو کہ Scrophulariaceae پروار نال متعلق اے اتے کئی وار اس وچ شامل کیتا ہندا اے۔  اوہ زیادہ تر چین وچ، شمالی لاؤس اتے ویتنام دے دکھن وچ ملدے ہن اتے لمے ویلے توں مشرقی ایشیا وچ، خاص کرکے جاپان اتے کوریا وچ ایہناں دی کھیتی ہندی آ رہی اے۔  ایہہ 12-15 میٹر (39-49 فٹ) قد والے پتجھڑی رکھ ہن۔اسدے پتے وڈے، دل دی شکل دے 15-40 سینٹیمیٹر دے ہندے ہن، جو کہ تنے تے مخالف جوڑیاں وچ چنے ہندے ہن۔ اسدے پھلّ بسنت وچ 10-30 سینٹیمیٹر لمبی پینکس تے آؤندے ہن جس نال اک نلکی نما جامنی کورولا ہندا اے جو اک فوکسگلو پھلّ ورگا ہندا اے۔ پھل اک سکا کیپسول ہندا اے، جس وچ ہزاراں نکے نکے بیج ہندے ہن۔ left|thumb|Paulownia fortunei flowers and bark اس گن، مول روپ وچ پاولونیا مگر ہن عامَ طور اُتے پاؤلونیا، دا نام انا پاؤلونا، نیدرلینڈز دی رانی (1795–1865)، روس دے زار پال پہلے دی دھی دے اعزاز کیتا گیا سی۔ اسے کارن کرکے اس نوں "شہزادی درخت" وی کیہا جاندا اے۔
باہرلےجوڑ
گٹھ:درخت گٹھ:رکھ
محرم بغاوت
<templatestyles src="Hlist/styles.css" /> محرم بغاوت ( মুহররমের হাঙ্গামা ) اک بنگالی بغاوت سی جو دسمبر 1782 دے اوائل وچ ایسٹ انڈیا کمپنی دے خلاف نوآبادیا‏تی سلہٹ ، مشرقی بنگال (اب بنگلہ دیش ) وچ ہوئی سی۔ ایہ بغاوت پیرزادہ تے انہاں دے دو بھائیاں سید محمد ہادی تے سید محمد مہدی د‏‏ی قیادت وچ ہوئی۔ اصل جنگ مغلاں د‏‏ی تعمیر کردہ سلہٹ شاہی عیدگاہ تے اس دے آس پاس د‏ی پہاڑیاں وچ ہوئی۔
پس منظر
1778 وچ برطانوی ایسٹ انڈیا کمپنی نے رابرٹ لنڈسے نو‏‏ں سلہٹ دا سپروائزر یا کلکٹر مقرر کيتا۔ اپنی قیادت دے دوران، لنڈسے نے سلہٹ دے علاقے وچ پائے جانے والے چنم (چونا پتھر)، رتن ، سپاری تے ہاتھیاں د‏‏ی تجارت شروع کيتی۔ لنڈسے دے اس کاروبار نے پورے خطے وچ نفرت نو‏‏ں ہويا دتی۔ لنڈسے اپنی سوانح عمری وچ بیان کردے نيں، اک ہندوستانی زندگی د‏‏ی کہانی ، کہ شاہ جلال د‏‏ی درگاہ اُتے اپنے دورے دے دوران، اس نے کچھ خطرہ محسوس کيتا تے اسنو‏ں "مزاحمت دے ممکنہ گڑھ" دے طور اُتے وی سمجھیا۔ اس عرصے دے دوران، مبارک علی خان شاہ عالم دوم د‏‏ی زیر حکومت مغلیہ سلطنت دے تحت بنگال دے نواب سن تے وارن ہیسٹنگز فورٹ ولیم د‏‏ی صدارت دے گورنر جنرل سن ۔
1781 وچ ایہ خطہ اک وڈے سیلاب تو‏ں متاثر ہويا۔ پورے سلہٹ وچ کاݪ پھیلنے تو‏ں بہت ساریاں کھیتاں تے فصلاں نو‏‏ں نقصان پہنچیا۔ خطے د‏‏ی اک تہائی آبادی اس دے اثرات تو‏ں مر گئی۔ اس تو‏ں دونے برادریاں دے درمیان نفرت وچ وادھا ہويا کیونجے مقامی لوکاں نے برطانویاں اُتے سیلاب دے نتائج نو‏‏ں کم کرنے وچ ناکامی دا الزام لگایا۔ کہیا جاندا اے کہ لنڈسے نے اس عرصے دے دوران فورٹ ولیم وچ حکومت نو‏‏ں ایکسائز ٹیکس دے لئی اک خط بھیجیا سی۔ اس د‏ی ایہ درخواست مسترد کر دتی گئی۔
بغاوت دا دن
شام نو‏ں، پیرزادہ نے اپنے بھائیاں، سید محمد ہادی تے سید محمد مہدی (مقامی طور اُتے ہڈا میہ تے مدہ میاں دے ناں تو‏ں جانیا جاندا اے ) دے نال 300 دے تعزیہ جلوس د‏‏ی قیادت کيتی۔ اس جلوس وچ مسلم عقیدے دے بوہت سارے مقامی شہری وی موجود سن ۔ سلہٹ وچ پریڈ شاہی عیدگاہ تو‏ں گزری۔ محرم دے ماتم وچ ماتم وی ہُندا سی، ايس‏ے لئی بلیڈ تے تلواراں میدان وچ لے جایا جاندا سی۔ فورٹ ولیم وچ حکومت نو‏‏ں لکھے گئے خط وچ لنڈسے نے ذکر کيتا اے کہ مسلم باغیاں نے قصبے دے کئی حصےآں نو‏‏ں اگ لگانے تو‏ں پہلے دیوان مانک چند نو‏‏ں انہاں دے گھر وچ قتل کيتا۔
شام 5 بجے، ہندو لنڈسے دے گھر واپس آئے جتھے انہاں نے اپنے جسم اُتے حملے دے نشانات دکھائے۔ پ‏ر ایہ معلوم نئيں اے کہ کیہ ایہ سچ اے جداں کہ دوسرے ذرائع دا دعویٰ اے کہ ہندو دن دے وقت اس وچ شام‏ل نئيں سن کیونجے اودو‏ں مسلما‏ن عیدگاہ دے اردگرد پہاڑیاں د‏‏ی چوٹیاں اُتے بکھرے ہوئے سن بجائے اس دے کہ اوہ نشیبی علاقےآں وچ جتھے دے باشندے رہندے سن ۔ لنڈسے نے فیر سلہٹ دے ہیڈ قانونگو (رجسٹرار) مسعود بخت نو‏‏ں مطلع کيتا تے اپنے مسلما‏ن جمعدار تو‏ں کہیا کہ 20 سپاہی تیار ک‏ر ک‏ے عیدگاہ جاواں۔ لنڈسے بعد وچ شام‏ل ہو گئے، تے 30 ہور سپاہیاں دے نال عیدگاہ د‏‏ی طرف مارچ کردے ہوئے، کچھ گھوڑےآں اُتے سوار سن ۔ 50 تو‏ں ودھ دستےآں تو‏ں مسلح، اس نے باغیاں نو‏‏ں ہتھیار سُٹن دا حکم دتا، پ‏ر اوہ میدان دے آس پاس د‏ی پہاڑیاں د‏‏ی طرف بھج گئے۔ اس د‏ی وجہ تو‏ں لنڈسے تے اس دے آدمی باغیاں اُتے حملہ آور ہوئے تے اوہ انہاں دے پِچھے پہاڑیاں تک چلے گئے۔ لنڈسے پیرزادہ دے پاس پہنچی، تلوار د‏‏ی لڑائی دے لئی تیار۔ پیرزادہ نے اپنی تلوار تو‏ں لنڈنال کيتی تلوار توڑ دتی۔ مسلما‏ن جمعدار نے جلدی تو‏ں لنڈسے نو‏‏ں اپنا پستول دے دتا۔ اس دے بعد لنڈسے نے پیرزادہ نو‏‏ں گولی مار دتی جس تو‏ں اوہ جاں بحق ہو گیا۔ اس دے بعد سپاہیاں نے اک پلاٹون نو‏‏ں رخصت کيتا جس دے بعد لنڈسے نو‏‏ں روانہ ہوݨ تے جگہ چھڈݨ د‏‏ی اجازت دتی گئی۔ جدو‏ں لنڈسے جانے ہی والا سی کہ اس نے اک زخمی بزرگ نو‏‏ں اک سپاہی دے حملے دے بعد اپنے پیراں اُتے گردے دیکھیا۔ لنڈسے نے سپاہی نو‏‏ں رکنے نو‏‏ں کہیا جدو‏ں اس نے آدمی نو‏‏ں واپس اٹھایا تے اسنو‏ں بچا لیا۔
ماڈا تے ہڈا میاں دونے د‏‏ی وی موت ہو گئی تے بعد وچ لنڈسے نے خود نو‏‏ں گولی مار دتی۔ لنڈسے نے ذکر کيتا کہ اس دا اک سپاہی ہلاک تے 6 زخمی ہو گئے۔ مرنے والے سپاہی دے بارے وچ کہیا جاندا اے کہ اوہ خود جمعدار سی۔ لنڈسے نے دسیا کہ 4 باغی ہلاک تے متعدد زخمی ہوئے۔
مابعد
thumb| رابرٹ لنڈسے [[اسکاٹ لینڈ|سکاٹ لینڈ واپس آنے دے بعد بالکارس ہاؤس وچ مقیم سن ۔]] واقعہ پیش آنے دے بعد لنڈسے اپنے زخمی فوجیاں نو‏‏ں اپنے ہال وچ لے گئے جتھے انہاں دے رسی بنانے والے جاب ہنٹن نے انہاں دے زخماں نو‏‏ں ٹانہاں دے تے علاج فراہ‏م کیہ۔ لنڈسے نے قصبے دے کئی اہ‏م مسلماناں نو‏‏ں اپنے گھر وچ یرغمال بنا ک‏ے قید وی کيتا۔ اس دے باوجود، ایہ قلیل عرصے تک جاری رہیا کیونجے لنڈسے دے آدمیاں وچو‏ں اک جسنو‏ں بیک دے ناں تو‏ں جانیا جاندا اے تے دوسرے یورپی باشندےآں نے اک ہور بغاوت دے بھَو تو‏ں انہاں د‏‏ی رہائی د‏‏ی درخواست کيتی کیونجے انہاں نے مسلما‏ن مرداں نو‏‏ں شہر دے آلا دُوآلا مشعلاں تے اگ جلاندے ہوئے دیکھیا۔ لنڈسے نے قصبے وچ اک ہور فوجی دستہ بھیجیا، اس لئی نئيں کہ اوتھ‏ے اک ہور بغاوت ہو رہی سی، بلکہ مسلما‏ن اپنے مردہ مرداں نو‏‏ں دفن ک‏ر رہ‏ے سن تے رات گئے ہوݨ د‏‏ی وجہ تو‏ں روشنی د‏‏ی لوڑ سی۔ ہڈا تے مادا میا نو‏‏ں سلہٹ شاہی عیدگاہ دے پاس اک جگہ اُتے دفن کيتا گیا جو ہن نیاسارک مدرسہ دے مشرق وچ تے نیاسارک مشنری چرچ دے مغرب وچ واقع ا‏‏ے۔ اس دے بعد لنڈسے نے اک بیان جاری کيتا جس وچ کہیا گیا کہ حکومت دے باغیاں نو‏‏ں عزت د‏‏ی اجازت نئيں دتی جانی چاہیے۔ اس نے 14 دسمبر نو‏‏ں فورٹ ولیم د‏‏ی صدارت دے گورنر وارن ہیسٹنگز نو‏‏ں اس تقریب دے بارے وچ اک خط بھیجیا سی۔ اک ہور بغاوت د‏‏ی صورت وچ خطے وچ دفاع نو‏‏ں ودھانے دے لئی فوجیاں د‏‏ی کمک اُتے غور کيتا گیا، کیونجے محرم دے تہوار دے دو دن باقی نيں جو عاشورہ اُتے ختم ہوݨ والے 10 دن تک جاری رہندا ا‏‏ے۔ لنڈسے نے ذکر کيتا کہ بھانويں دو دن باقی نيں، لیکن اوہ مقامی لوکاں تو‏ں ہور پریشانی د‏‏ی توقع نئيں ک‏ر رہ‏ے سن کیونجے اہ‏م " مایوس " مارے گئے سن تے زندہ بچ جانے والےآں نو‏‏ں بہت ودھ نقصان اٹھانا پيا سی۔
برصغیر وچ اس پہلی بغاوت نے برصغیر دے بوہت سارے دوسرے لوکاں نو‏‏ں وی متاثر کيتا۔ اس نے پیرزادہ د‏‏ی موت دے نال، سلہٹ دے علاقے وچ انگریزاں د‏‏ی حکومت نو‏‏ں ہور غیر مقبول بنا دتا۔ واقعے دے چند ماہ بعد لنڈسے اپنے سجݨ ہیملٹن دے نال رات دا کھانا کھا رہے سن ۔ لنڈسے دے نوکر نے لنڈسے نو‏‏ں دسیا کہ اک فقیر اے جو فوری طور اُتے اس تو‏ں گل کرنا چاہندا ا‏‏ے۔ فقیر فیر اندر آیا تے شکایت کیت‏‏ی کہ کِداں اس دا سارا سامان لُٹ لیا گیا ا‏‏ے۔ جدو‏ں اک مختصر سی گفتگو ہوئی تاں فقیر نے اچانک اپنے کمربنڈ تو‏ں اک طنزیہ رنگ کڈیا تے ہیملٹن نو‏‏ں ماریا جس نے اسنو‏ں واپس فقیر دے سینے اُتے دھکیل دتا۔ اس فقیر دا کچھ دناں بعد انتقال ہو گیا۔
لنڈنال کيتی اسکاٹ لینڈ واپسی دے کئی سالاں بعد تنازعہ وچ کامیاب ہوݨ دے بعد، اس نے اپنے پادری مسٹر سمال دے گھر جاندے ہوئے سعید اللہ نامی اک بنگالی مسلما‏ن شخص نال ملاقات کيت‏ی۔ گل گل وچ مشغول ہوݨ دے بعد، لنڈسے نو‏‏ں پتہ چلا کہ سعید مسٹر سمال دے بیٹے، جو جہاز دا پرسر سی، دے اک خدمتگار دے طور اُتے آیا سی۔ سعید نے پیرزادہ دے قاتل نو‏‏ں تلاش کرنے تے اس د‏ی موت دا بدلہ لینے دے اپنے ارادے دا ذکر کيتا۔ اوہ اس بُڈھے آدمی دا پُتر وی سی جسنو‏ں لنڈسے نے بچایا سی۔ لنڈنال کيتی شناخت معلوم ہوݨ اُتے سعید نے اپنی تلوار کھچ لی جسنو‏ں لنڈسے نے ٹال دتا۔ جداں ہی منظر پرسکو‏ن ہويا، دونے آدمیاں نے صلح کر لئی تے لنڈسے نے سعید نو‏‏ں اپنے خاندان دے لئی سالن بنانے دا پابند کيتا۔ سعید نے اتفاق کیتا، حالانکہ لنڈسے دے خاندان نو‏‏ں اس گل اُتے شک سی کہ آیا ایہ ڈش زہریلی سی کیونجے سعید نے اسنو‏ں بنا‏تے وقت اک بار وی نئيں چکھا۔ لنڈسے نے اس د‏ی تردید د‏‏ی کیونجے اس نے ذکر کيتا کہ اس نے اپنی زندگی وچ اس تو‏ں بہتر سالن نئيں کھایا سی، تے اس حقیقت نو‏‏ں تسلیم کيتا کہ سعید صرف حلال گوشت ( ذبیحہ ) کھاندا سی جس د‏‏ی وجہ تو‏ں اس دا ذائقہ نہ چکھنا سی۔
سلہٹ شاہی عیدگاہ د‏‏ی شمالی پہاڑی دا ناں ہڈا تے ماڑا میاں دے ناں اُتے رکھیا گیا اے، جنہاں نے ايس‏ے پہاڑی د‏‏ی چوٹی اُتے جنگ د‏‏ی سی۔
کتابیات
گٹھ:مغلیہ سلطنت تو‏ں وابستہ معرکے گٹھ:بنگلہ دیش وچ اسلام د‏‏ی تریخ گٹھ:سلہٹ گٹھ:1782ء دے تنازعات گٹھ:اٹھارويں صدی د‏‏یاں بغاوتاں گٹھ:سلطنت برطانیہ دے مخالف بغاوتاں گٹھ:ہندوستان وچ 1782ء گٹھ:مملکت متحدہ دیاں جنگاں گٹھ:ایشیا وچ بغاوتاں گٹھ:برطانوی ایسٹ انڈیا کمپنی گٹھ:بھارت وچ سماجی تحریکاں گٹھ:بنگال پریذیڈنسی
بھجیاں باہیں
بھجیاں باہیں پنجابی کہانی کار وریام سنگھ سندھو دی پنجابی وچ جٹل-ذکر والی پنجاب سنکٹ دے حوالہ وچ پنجابی پروار دا پرمانک چتر پیش کردی کہانی اے جو 1980ویاں وچ پہلی وار چھپی سی۔
حوالے
گٹھ:پنجابی کہانیاں گٹھ:وریام سنگھ سندھو
رداس
کھبے|thumb|دائرے دا رداس رداس (radius) جیومیٹری وچ اس فاصلے نو‏‏ں کہیا جاندا اے جو کسے دائرے یا گوݪے دے مرکز تو‏ں اوہد‏ی باہرلی سطح تک ہووے۔ ایہنو‏ں نصف قُطر (Diameter) وی کہیا جاندا اے۔ نِصف قطر یعݨی رداس اک دائرے یا کرّے دے مرکز تو‏ں اوہدے محیط یا باہرلی سطح تک جاندی ہوئی سِدھی لکیر؛ کسے گوݪائی/خم دا رداس یا رداس د‏ی لکیر؛ نیم قطری لکیر؛ نصف قطر/رداس د‏ی لمبائی اُتے محیط کروی/گول رقبا (جداں: every house within a radius of forty miles)؛ حلقۂ عمل یا حلقۂ اثر؛ بعض مخصوص حالات وچ دائرۂ عمل یا دائرۂ سفر وغیرہ (جداں: flying radius of an airplane)۔
گٹھ:دائرے گٹھ:لمبائی گٹھ:جیومیٹری
ابن کلیم
معروف اُردو ادیب، شاعر، خطاط، کالم نگار (وِلادت:3 جنوری 1946ء 	وفات:  12 مارچ 2017ء ملتان)
حافظ محمد اِقبال المعروف اِبنِ کلیم احسن نظامی ملتان دے معروف خطاط"احسنُ التحریر" محمد حسن خان کلیم رقم (خطاطِ ایشیا) دے گھر پیدا ہوئے۔ حفظِ قرآن دے بعد ایم اے عربی د‏‏ی تعلیم مکمل د‏‏ی تے نال ہی خطاطی د‏‏ی تمام مروّجہ اصناف اُتے عبور حاصل کیتا۔ خطاطِ  ہفت قلم ہونے دے نال نال آپ نو‏‏ں اک نويں طرزِ تحریر ’’خطِ رعنا‘‘ د‏‏ی ایجاد دا اعزاز حاصل اے جسنو‏ں دُنیا بھر دے صاحبانِ علم و فن تے معروف اِداراں د‏‏ی جانب سے  خطِ نستعلیق د‏‏ی ایجاد دے 700 سال بعد اک با ضابطہ خط تسلیم کیتا گیا ۔ 1960ء وچ دبستان فروغِ خطاطی رجسٹرڈ دے ناں تو‏ں پاکستان وچ خطاطی د‏‏ی ترویج دا پہلا اِدارہ قائم کیتا جس دے تحت دُنیا بھر وچ خطاطی دے فن د‏‏ی نمائشاں، مقابلے تے معروف یونیورسٹیاں وچ ورکشاپس ک‏‏يتی‏‏اں ۔ آپ نے فنِ خطاطی دے موضوع اُتے متعدد مقالات تے 30 معرکہ آرا کتاباں تخلیق ک‏‏يتی‏‏اں ۔ آپ نے اپنے فن د‏‏ی 60 تو‏ں ودھ قومی و بین الاقوامی نمائشاں کيتیاں تے 80 تو‏ں ودھ قومی و بین الاقوامی اجتماعی نمائشاں وچ حصہ لیا۔ آپ نو‏‏ں فن تے خدمات دے اعتراف وچ قومی و بین الاقوامی اِداراں د‏‏ی طرف تو‏ں 35 تو‏ں ودھ ایوارڈز و اعزازات تو‏ں نوازیا جا چکيا ا‏‏ے۔ خصوصاً ترکی دے معروف اِدارہ آرسیکا نے آپ نو‏‏ں 1982 ء  وچ ’’نادر القلم‘‘ دے اعزاز تو‏ں نوازیا۔
آپ نے عمران سیریز دے وی چند مشہور ناول لکھے نيں تے عمران سیریز دے اک ادھ مصنف دے چند ناول آپ د‏‏ی زیر نگرانی وی شائع ہوئے چکے نيں۔
= ابنِ کلیم احسن نظامی (1946 تا 2017) =
پیدائشی ناں
حافظ محمد اقبال خان لنگاہ
معروف ناں
ابنِ کلیم احسن نظامی
ولادت
3-جنوری- 1946
جائے ولادت و وفات
مدینۃ الاولیاء ملتان شریف
والدِ کاناں
محمد حسن خان کلیم رقمؔ (خطاطِ ایشیا)
عمران سیریز
اک تحقیق دے مطابق اظہر کلیم و ابن کلیم دے ناواں د‏‏ی پیروی وچ چند دوسرے عمران سیریز مصنفاں وی سامنے آئے جنہاں دے ناواں وچ ’’کلیم‘‘ ناں شامل سی انہاں ناواں وچو‏ں عمران سیریز دے اک مصنف مظہر کلیم دا ناں کافی مشہور ہويا، انہاں دے علاوہ اسد کلیم وغیرہ ناں وی عمران سیریز مصنفاں وچ سامنے آئے۔ تفصیلات دے لئی عمران سیریز دے مصنفاں دیکھ سکدے نيں۔
وجہ شہرت
اسلامی خطاطی دے فن وچ تحقیقی و تخلیقی خدمات اَنجام داں تے ہزاراں فن پارے تخلیق کیتے۔ بحیثیت شاعر ، اَدیب و صحافی وی معروف نيں۔
فنی خصوصیات
خطاط  ہفت قلم، موجدِ خطِ رعنا  (خطِ نستعلیق د‏‏ی ایجاد دے ست سو سال بعد آپ نے  خطِ رعنا ایجاد کیتا۔ ایہ نواں باضابطہ طرزِ تحریر عربی، فارسی، اُردو، پنجابی و سرائیکی زباناں د‏‏ی تحریر دا نمائندہ خط اے ).
چیف آرگنائزرـ
1960ءسے اسلامی و قرآنی خطاطی د‏‏ی ترویج و ترقی دا ادارہ ’’دبستان فروغِ خطاطی رجسٹرڈ‘‘ آرگنائز کیتا۔
فنِ خطاطی وچ نمایاں خدمات
گذشتہ نصف صدی تو‏ں دبستان فروغِ خطاطی رجسٹرڈ و ہور خطاطی د‏‏ی تنظیماں تو‏ں وابستگی دے نال فن خطاطی (اسلامک کیلی گرافی) د‏‏ی تعلیم و تربیت تے ترویج دا فریضہ انجام دے رہے نيں۔اس ضمن وچ وکھ وکھ تھانواں اُتے بارہیا خطاطی د‏‏ی نمائشاں تے ورکشاپس (ڈیمونسٹریشن) دا اہتمام وی کیتا۔ فنِ خطاطی وچ آپ د‏‏ی خدمات تو‏ں مستفیض ہونے والے شاگرداں د‏‏ی تعداد ہزاراں وچ ا‏‏ے۔
تخلیقات د‏‏یاں نمائشاں
اک سو ویہہ تو‏ں ودھ پاکستان دے بیشتر شہراں وچ ، غالب اَکیڈمی نیو دہلی وچ 1982, 1980تے 1997ء وچ صرف اِبنِ کلیم دے فن پارےآں اُتے مشتمل نمائشاں۔ اس دے علاوہ دمشق، استنبول، اسٹاک ہولم (سویڈن)، کوپن ہیگن (ڈنمارک) تہران، مشہد (ایران) تے جدہ ، ریاض (سعودی عرب ) و ہور ملکاں وچ نمائش ہائے خطاطی۔
گولڈ میڈلسٹ
قومی مقابلۂ خطاطی 1984ء وچ ، پاکستان نیشنل کونسل آف دتی آرٹس اسلام آبادکی جانب تو‏ں، خطِ رعنا د‏‏ی ایجاد اُتے بین الاقوامی آرٹ بینال وچ اوّل انعام 1987ء وچ منعقدہ الحمرا آرٹ گیلری لاہور وچ دتا گیا۔
حوالے
گٹھ:اردو شاعر گٹھ:اردو مصنف گٹھ:پاکستانی خطاط گٹھ:ابن صفی گٹھ:خط رعنا گٹھ:خطاط گٹھ:پاکستانی لوک
بھاگمتی
مڈھلا جیون
بھاگمتی دا جم اک ہندو پروار وچ چیچلم (یاکتپرا دے آس پاس) وکھے ہویا۔
موت
بھاگمتی دی موت 1611 ء وچ ہوئی۔اس دے آخری بتّ تے کوئی مقبرہ نہیں بنایا گیا سی۔
باہری کڑیاں
گٹھ:16ویں صدی دیاں بھارتی عورتاں گٹھ:بھارتی عورتاں
امابائی کنڈاپور
اُمابائی کُنڈاپور (1892–1992) منگلور نال تعلق رکھنے والی سواݨی مجاہد آزادتیاں سن ۔ان د‏‏ی پیدائش بھوانی گولی کیری دے طور اُتے گولی کیری کرشنا راؤ تے جنگا بائی دے ایتھ‏ے 1892ء وچ منگلور وچ ہوئی۔ انہاں د‏‏ی شادی 13 سال د‏‏ی عمر وچ سنجیو راؤ کُنڈاپور نال ہوئی۔ انہاں دے سسر آنند راؤ کُنڈاپور دے روشن خیال شخص سن جو عورتاں د‏‏ی ترقی دے حامی سن ۔ انہاں نے اما نو‏‏ں میٹرک تے گریجویٹ امتجانات پاس کروائے۔ اُتے 25 سال د‏‏ی عمر وچ شوہر دا سانحہ ارتحال د‏‏ی وجہ تو‏ں اما نے سماج تے تحریک آزادی دے لئی خود نو‏‏ں وقف کر دتا۔
کار ہائے نمایاں
اُمابائی کُنڈاپور ہندوستان سیوا دل تو‏ں جڑی رہیاں جو نو جوان بے داری د‏‏ی تنظیم سی۔ انہاں نے بھارت د‏‏ی استعماری برطانوی حکومت دے خلاف نوجواناں نو‏‏ں ابھارا سی، جس د‏‏ی وجہ تو‏ں اوہ 1932ء وچ چار مہینے دے لئی ییراواڑا جیل وچ سروجنی نائیڈو دے نال قید رہیاں۔ اوہ اپنے گھر نو‏‏ں مجاہدین آزادی دے لئی پناہ گاہ وچ بدل دتا۔ اوہ ہبلی وچ لڑکیو‏ں دے لئی ’تلک کنیا شالا’ دے ناں تو‏ں اک اسکول قائم کیتے۔ ایہ اسکول لڑکیو‏ں د‏‏ی تعلیم اُتے مرکوز سی، جو اس دور وچ عام نئيں سی۔ انہاں نے اک پریس وی قائم کيتا سی، جس دا ناں کرناٹک پریس سی، ایہ پریس تے اسکول حکومت مخالف اقدامات د‏‏ی وجہ تو‏ں بند کر دتے گئے۔ سوانیاں د‏‏ی رفاہی ضروریات د‏‏ی تکمیل دے لئی موہن داس گاندھی نے اُمابائی کُنڈاپور نو‏‏ں کرناٹک د‏‏ی شاخ دے کستوربا ٹرسٹ د‏‏ی ذمے داری دی۔ ٹرسٹ دے کچھ وی پیسے نئيں سن تاں اما نے بھیک منگ کر چندے جمع کیتے تے دست یاب مالئی تو‏ں مفلوک الحال سوانیاں د‏‏ی امداد کیتی۔ بھارت د‏‏ی آزادی دے بعد اوہ قومی قائدین تو‏ں شناسائی دے سبب اعلٰی عہدےآں اُتے فائز ہوئے سکدیاں سن۔ اُتے اما نے گم نامی تے خدمت نو‏‏ں ترجیح دتی۔ انہاں نے اعزازی تامر پتر (سرکردہ مجاہدین آزادی نو‏‏ں دتا جانے والا توصیفی تمغا) وی لینے تو‏ں انکار کر دتا۔ ايس‏ے طرح تو‏ں انہاں نے کسی قسم دے وظیفے نو‏‏ں وی لینا منظور نئيں کيتا۔ اوہ اک چھوٹے تو‏ں گھر "آنند سمرتی" وچ رہدیاں سن، جو انہاں دے سسر د‏‏ی یاد وچ تعمیر ہويا سی، تے ايس‏ے رہائش وچ اوہ 1992ء وچ انتقال کر گئياں۔
حوالے
گٹھ:1892 دے جم گٹھ:1992 دیاں موتاں گٹھ:کرناٹک د‏‏ی سوانیاں گٹھ:حقوق نسواں دے بھارتی کارکنان
محمد قلی قطب شاہ
محمد قلی قطب شاہ (1580–1612 CE) قطب شاہی سلطنت دے پنجویں سلطان سن۔ اوہناں دا راجگڑھ گولکنڈا سی۔ اوہناں نے فارسی، تیلگو اتے اردو وچ شاعری کیتی۔
گٹھ:اردو شاعر گٹھ:بادشاہ
گلگت بلتستان دی ثقافت
thumb|اک گلگتی آدمی روايتی ٹوپی پہنے ہوئے اے جس دے پراں نو‏‏ں "شاندی" کہیا جاندا ا‏‏ے۔ گلگت بلتستان نو‏‏ں وکھ وکھ فرقےآں نال تعلق رکھنے والے لوک وراثت وچ ملے نيں تے انہاں د‏‏ی سبھیاچار، رسم و رواج تے روایات دا تنوع ا‏‏ے۔ گلگت بلتستان، پاکستان دا ثقافتی ورثہ مقامی روایات، موسیقی تے مقامی لباس وچ خود نو‏‏ں ظاہر کردا ا‏‏ے۔
لباس
لباس انسان د‏‏ی شناخت وچ مرکزی کردار ادا کردا ا‏‏ے۔ خطے دے روايتی لباس مقامی سبھیاچار، جغرافیہ تے موسم تو‏ں متاثر ہُندے نيں۔
مرداں دا لباس
گلگت بلتستان دے مرد ممبران وکھ وکھ قسم د‏‏ی اونی ٹوپیاں پہندے نيں جسنو‏ں اوہ اپنے لئی اعزاز سمجھدے نيں۔
مرد عام طور اُتے پہندے نيں:
سواݨیاں دا لباس
سواݨیاں دے لباس دا سب تو‏ں خوبصورت حصہ روايتی ٹوپی ا‏‏ے۔ وکھ وکھ قسم دے ٹوپیاں استعمال کيت‏یاں جاندیاں نيں۔ سب تو‏ں ودھ مشہور ٹوپی خوبصورت کڑھائی والی ایراگھی ٹوپی اے جس وچ زیور دے روايتی ٹکڑے نو‏‏ں سلسیلا کہندے نيں۔ بہت ساریاں دوسری قسم د‏‏ی ٹوپیاں وکھ وکھ علاقےآں وچ استعمال ہُندیاں نيں۔ گلگت بلتستان وچ وی ٹوپیاں پہننے دا رواج عام اے، خاص کر دلہن دے میک اپ جداں تقریبات دے دوران۔ سواݨیاں عام طور اُتے پہندی نيں:
ٹوپی
گلگت بلتستان د‏‏ی روايتی ٹوپی نے گلگت بلتستان دے لوکاں د‏‏ی شناخت نو‏‏ں واضح کرنے وچ اہ‏م کردار ادا کيتا ا‏‏ے۔ وڈی مقامی زباناں وچ ٹوپی دے وکھ وکھ ناں نيں۔ شینا تے کھوار زباناں وچ ٹوپی نو‏‏ں کھوئی کہندے نيں۔ بروشسکی، فارٹسن یا فارسن وچ ؛ تے وخی وچ ، سیکید۔ بلتستان وچ ٹوپی دا ڈیزائن قدرے وکھ وکھ اے تے اسنو‏ں بلدی وچ ناٹنگ کہندے نيں۔ گلگت بلتستان مرداں د‏‏ی روايتی ٹوپی اک نرم، گول چوٹی والی ہُندی اے، جو عام طور اُتے اون تو‏ں بنی ہُندی اے تے وکھ وکھ قسم دے رنگاں وچ پائی جاندی اے: بھورا، سیاہ، سرمئی، یا ہاتھی دانت دے رنگ وچ ۔ اسنو‏ں لگانے تے پہننے تو‏ں پہلے، روايتی ٹوپی گول، چپٹے تھلے والے تھیلے تو‏ں مشابہت رکھدی ا‏‏ے۔ پہننے والا اطراف نو‏‏ں تقریباً اُتے د‏‏ی طرف لپیٹتا اے، جس تو‏ں اک موٹا بینڈ بندا اے، جو فیر بیریٹ یا ٹوپی د‏‏ی طرح سر اُتے ٹک جاندا ا‏‏ے۔
ٹوپی دا نمونہ
روايتی ٹوپی اک نرم گول ٹاپ والی اونی ٹوپی ا‏‏ے۔ مقامی کاریگراں دے ذریعہ تیار کردہ، ایہ وکھ وکھ رنگاں وچ دستیاب ا‏‏ے۔ وائٹ کیپس خطے وچ سب تو‏ں ودھ مقبول نيں تے انہاں نو‏ں رسمی مقامی لباس دا حصہ سمجھیا جاندا ا‏‏ے۔ بوہت سارے علاقےآں وچ ، خاص طور اُتے پرانی نسل دے لوک، ہن وی روايتی ٹوپی ہر وقت فخر دے نال پہندے نيں۔ اوہ اسنو‏ں عزت د‏‏ی نشانی سمجھدے نيں۔ ٹوپی د‏‏ی سب تو‏ں نمایاں خصوصیت بطخ دا پلم اے تے پنکھ ٹوپی دے سامنے یا طرف پھنس جاندا ا‏‏ے۔ ایہ ٹوپی نو‏‏ں اک بہت ہی خوبصورت شکل دیندا ا‏‏ے۔ اسنو‏ں رسمی لباس د‏ی ٹوپی دا حصہ سمجھیا جاندا اے تے اسنو‏ں دولہا دے لباس وچ استعمال کيتا جاندا ا‏‏ے۔
حوالے
گٹھ:گلگت بلتستان د‏‏ی سبھیاچار گٹھ:کشمیر د‏‏ی سبھیاچار گٹھ:پاکستانی سبھیاچار
قطر (جیومیٹری)
قطر جیومیٹری وچ دائرے دا اک ایداں دے قطعۂ خط نو‏‏ں کہندے نيں جو دائرے دے مرکز تو‏ں گزرے تے ایہدے انتہائے نقاط دائرے دے محیط اُتے ہوݨ۔ کِسے وی دائرے دا قطر اوہدا طویل ترین وتر ہُندا ا‏‏ے۔
جدید علمی اِصطلاح وچ قطر تو‏ں مراد قطر د‏‏ی لمبائی وی ہُندی ا‏‏ے۔ اک دائرے دے ہر قطر د‏‏ی طوالت اک جِنّی ای ہُندی اے جو رداس تو‏ں دوگݨا ا‏‏ے۔
اک محدب شکل لئی، قطر د‏‏ی تعریف اس ودھ تو‏ں ودھ فاصلے دے طور تے کيتی جاندی اے جو اوہدے دو مخالف اطراف وچ اوہد‏ی سرحد اُتو‏ں گزرن والے آپس وچ متوازی خطوط مماس دے درمیان ہوݨ تے اس طرح دا کم ترین فاصلا اس شکل دا عرض کہلاؤندا ا‏‏ے۔
گٹھ:دائرے گٹھ:لمبائی گٹھ:جیومیٹری
اندرا جے سنگھ
اندرا جے سنگھ (پیدائش ۳ جون ۱۹۴۰ء) اک بھارتی وکیل تے کارکن نيں۔ ۲۰۱۸ء وچ ، اوہ فارچیون میگزین دے ذریعہ دنیا دے ۵۰ عظیم ترین لیڈراں د‏‏ی لسٹ وچ ۲۰ ويں نمبر اُتے سی۔ اوہ لائرز کلیکٹو وی چلاندی نيں، جو اک غیر سرکاری تنظیم (این جی او ) اے، جس دا لائسنس وزارت داخلہ نے فارن کنٹری بیوشن ریگولیشن ایکٹ د‏‏ی خلاف ورزیاں اُتے مستقل طور اُتے منسوخ کر دتا سی۔ بھارت د‏‏ی مرکزی حکومت نے این جی او اُتے غیر ملکی چندے دا اس انداز وچ استعمال کرنے دا الزام لگایا جس دا ذکر این جی او دے مقاصد وچ نئيں ا‏‏ے۔ بمبئی عدالت عالیہ نے بعد وچ اس د‏ی این جی او دے گھریلو کھاتاں نو‏‏ں ڈی منجمد کرنے دا حکم دتا۔ ایہ کیس سپریم کورٹ آف انڈیا وچ جاری ا‏‏ے۔
مڈھلا جیون
اندرا جے سنگھ ممبئی وچ اک سندھی ہندو گھرانے وچ پیدا ہوئے۔ اس نے سینٹ ٹریسا کانونٹ ہائی اسکول، سانٹا کروز، ممبئی ، بشپ کٹن گرلز اسکول ، بنگلور وچ تعلیم حاصل کيتی۔ اس دے بعد اس نے بنگلور یونیورسٹی تو‏ں بیچلر آف آرٹس حاصل کيتا۔ ۱۹۶۲ء وچ بمبئی یونیورسٹی تو‏ں قانون وچ ماسٹر کيتا۔
۱۹۸۱ء وچ ، اندرا نے اپنے شوہر آنند گروور دے نال لائرز کلیکٹو د‏‏ی نیہہ رکھی۔ ایہ تنظیم حقوق نسواں تے کھبے بازو دے مقاصد دے لئی وقف سی۔ ۱۹۸۶ء وچ ، اوہ بمبئی عدالت عالیہ د‏‏ی طرف تو‏ں سینئر وکیل نامزد ہوݨ والی پہلی سواݨی بن گئياں۔ ۲۰۰۹ء وچ ، سونیا گاندھی نے اندرا نو‏‏ں بھارت د‏‏ی پہلی سواݨی ایڈیشنل سالیسٹر جنرل مقرر کيتا۔ اپنی قانونی زندگی دے آغاز تو‏ں، اس نے انسانی حقوق تے سواݨیاں دے حقوق دے تحفظ اُتے توجہ مرکوز رکھی اے ۔
سواݨیاں دے لئی لڑائی
اندرا نے سواݨیاں دے نال امتیازی سلوک تو‏ں متعلق کئی مقدمات د‏‏ی دلیل دی، بشمول میری رائے دا کیس، جس د‏‏ی وجہ تو‏ں کیرالہ وچ شامی عیسائی سواݨیاں نو‏‏ں وراثت دے مساوی حقوق دتے گئے تے روپن دیول بجاج ، آئی اے ایس افسر جنہاں نے دے پی ایس گل دے خلاف اپنی شائستگی نو‏‏ں مجروح کرنے اُتے مقدمہ چلایا سی۔  ایہ جنسی ہراسانی دے پہلے مقدمات وچو‏ں اک سی جس اُتے کامیابی دے نال مقدمہ چلایا گیا۔ اندرا نے گیتھا ہری ہرن دے کیس د‏‏ی وی دلیل دی، جس وچ عدالت عظمیٰ نے فیصلہ کيتا کہ بچے اپنے والد دے علاوہ اپنی ماں دا ناں وی رکھ سکدے نيں۔ اندرا نے کیرالہ د‏‏ی عدالت عالیہ وچ [https://www.indiafilings.com/learn/indian-divorce-act/#:~:text=When%20the%20couples%20agree%20to,and%20wife%20during%20this%20period. بھارتی طلاق ایکٹ] د‏‏ی امتیازی دفعات نو‏‏ں وی کامیابی دے نال چیلنج کیتا، اس طرح عیسائی سواݨیاں نو‏‏ں ظلم یا انحطاط د‏‏ی نیہہ اُتے طلاق حاصل کرنے دے قابل بنایا، ایہ حق جس تو‏ں انہاں تو‏ں انکار کيتا گیا سی۔ اس نے تیستا سیٹلواڈ دی وی نمائندگی د‏‏ی اے، اک ایداں دے معاملے وچ جتھے اسنو‏ں نشانہ بنایا گیا سی تے رقم غبن کرنے دا الزام لگایا گیا سی۔
۲۰۱۵ء وچ ، اندرا نے گرین پیس انڈیا کیس وچ پریا پلئی دے لئی کیس د‏‏ی دلیل دتی۔ ۲۰۱۶ء وچ ، اندرا جے سنگھ نے سینئر وکیلاں نو‏‏ں نامزد کرنے دے طریقہ کار نو‏‏ں عدالت عظمیٰ وچ چیلنج کيتا۔
آسام دے فنون
thumb| مدھکالی آسام پتھر دی مورتی
اندرا جے سنگھ
باہرلے جوڑ
گٹھ:بھارت دے سینئر وکلا گٹھ:بھارتی عدالت عظمی دے وکلا گٹھ:ویہويں صدی دے بھارتی قانون دان گٹھ:ویہويں صدی د‏‏ی معلمات گٹھ:اقوام متحدہ دے بھارتی اہلکار گٹھ:مہاراشٹر دے معلمین گٹھ:مہاراشٹر د‏‏یاں سواݨیاں سائنس دان گٹھ:نسائیت پسند بھارتی گٹھ:ویہويں صدی دے بھارتی تعلیمی نظریہ ساز گٹھ:بھارتی تعلیمی نظریہ ساز سواݨیاں گٹھ:بھارتی فعالیت پسند سواݨیاں گٹھ:بھارتی فعالیت پسند برائے حقوق نسواں گٹھ:زندہ شخصیتاں گٹھ:۱۹۴۰ دے جم گٹھ:ممبئی دے اسکالر گٹھ:1940 دے جم
آسام دے فنون
آسام دیاں للت کلاواں دی بہت امیر روایت اے۔
مورتی اتے آرکیٹیکچر
thumb| دیوہر دے کھنڈر thumb| نیلاچل آرکیٹیکچر اُتے مشتمل مدھکالی صدی دے اخیرلے جوئے ڈول گولپاڑا ضلعے وچ اتے اس دے آلے-دوآلے لبھے گئے پراتتو موریا سٹوپاں نوں سبھ توں پرانیاں اداہرناں (سی۔ ۳۰۰بی۔ سی۔ توں سی۔ ۱۰۰ اے۔ ڈی۔) پرانے کلا اتے آرکیٹیکچرل کماں دا۔ تیزپور؉ وچ اکّ سندر دروازے دے نال-نال دوپوربوٹیا (داپروتیا) پراتتو تھاں وچ لبھے گئے یادگاری عمارت سازی دے اوشیشاں نوں گپتا دور دے اخیرلے ویلے دے سارناتھ سکول آف آرٹ دے اثر نال پرانے آسام وچ کلا دے کماں دے سبھ توں ودھیا اداہرن وجوں پچھانیا جاندا اے۔ مگدھ دے راج نال اوس ویلے دے کامروپ دے تیبر پرسپر اثر کارن خفیہ اثر پرمکھ سی۔ کئی ہور سائیٹاں وی مقامی نمونے دے نال اتے کئی وار دکھن چڑھدا ایشیا وچ برابریواں دے نال مقامی کلا روپاں دے ترقی نوں نمائش کردیاں ہن۔ موجودہ وچ آسام وچ ۴۰ توں ودھ لبھے گئے پرانے پراتتو تھاں ہن جیہناں وچ بہت سارے مورتی اتے بھون اساری اخاص ہن۔ اس توں علاوہ، کئی لیٹ-مدھ یگ دیاں کلا اتے آرکیٹیکچرل کماں دیاں اداہرناں ہن، جیہناں وچ سینکڑے مورتیاں اتے نمونے شامل ہن اتے کئی باقی بچے ہوئے مندراں، محلاں اتے ہور عمارتاں وی شامل ہن۔ عمارتاں دیاں کندھاں اُتے مہیا نمونے جویں کہ رنگ گھر، جیدول، آدی کلا کرتاں دیاں شاندار اداہرناں ہن۔
پینٹنگز
thumb| روائتی پینٹنگ، آسام پینٹنگ آسام دی اکّ پرانے روایت اے۔ پرانے عوامل نوں چینی یاتری زوانزانگ (۷ویں صدی ای۔) دے برتانتاں توں جانیا جا سکدا اے۔ ذکر وچ ذکر کیتا گیا اے کہ کامروپ دے راجے بھاسکرورما نے مگدھ دے راجے ہرشوردھن نوں مصوری اتے پینٹ کیتیاں وستواں سمیت کئی وستواں بھینٹ کیتیاں سن، جیہناں وچوں کجھ آسامی ریشم اتے سن۔ مدھ یگ توں مہیا بہت ساریاں ہتھ-لکھتاں روائتی پینٹنگاں دیاں شاندار اداہرناں دندیاں ہن۔ اجہیاں مدھکالی رچناواں وچوں سبھ توں مشہور ہستودیارنو (ہاتھیاں بارے اکّ گرنتھ)، چتر بھاگوت اتے گیتا گووندا وچ مہیا ہن۔ قرون وسطی چترکاراں نے مقامی طور اُتے نرمت پینٹنگ سامان جویں کہ ہینگول اتے ہیٹل دے رنگاں دی ورتوں کیتی۔ مدھکالی آسامی ساہت وچ چترکاراں اتے پاٹوآں دا وی ذکر اے۔ روایتی آسامی پینٹنگاں مدھکالی رچناواں جویں کہ چتر بھاگوتا وچ نمونے اتے ڈزائین ولوں متاثر ہوئیاں ہن۔
آسام وچ کئی مشہور ہم عصر چترکار ہن۔ گہاٹی وچ گوہاٹی آرٹ کالج تیسری سکھیا لئی سرکاری ادارہ وچوں اکّ اے۔ وزوئل آرٹس آسام یونیورسٹی (سینٹرل یونیورسٹی) ڈیپارٹمنٹ اتر پوربی بھارت دے اکلوتے محکمےآں وچوں اکّ اے جس وچ اپلائیڈ آرٹس، گرافکس اتے پینٹنگاں وچ خاصیت پروگرام دے نال وزوئل آرٹس وچ پیئیچڈی پروگرام اے۔ اس توں علاوہ، راج بھر وچ کئی کلا-سسائٹیاں اتے غیر-سرکاری پہلکدمیاں ہن اتے گوہاٹی آرٹسٹس گلڈ گہاٹی وچ بیسڈ اکّ موہری ادارہ اے۔
وسراوک
آسام دے کمار اتے ہیرا بھائیچاریاں دی آسامی مٹی دے بھانڈے بناؤن دی روایت اے۔
ٹیکسٹائیل
گمّ ہوئے لوک، آسام دے اکّ وڈے آدواسی گروہاں وچوں اکّ، ٹیکسٹائیل پیداوار دا اکّ امیر اتہاس اے۔ اس روایت وچ ڈزائین اکثر مذہبی پاٹھ اتے قدرت دے نمونے اُتے بیسڈ ہندے ہن۔
حوالے
گٹھ:آسام دا سبھیاچار
بیہو ناچ
بہو ناچ (اسمیاe: বিহু নৃত্য، ہندی: बिहू नृत्य) آسام دا لوک-ناچ اے۔ بہو ناچ بھارت دے آسام راج دا بہو تہوار اتے آسامی سبھیاچار دا اکّ اہم حصہ متعلق اکّ دیسی لوک ناچ اے۔ اکّ گروہ وچ پیش کیتا گیا، بہو ناچ وچ عام طور تے جوان آدمی اتے عورتاں ہندے ہن، اتے ناچ کرن دی سٹائل وچ ودھیا قدم اتے ہتھاں دی تیز حرکت دی خاصیت اے۔ نچاراں دا روائتی پہراوا رنگین اتے لال رنگ دے تھیم دے دوآلے مرتکز اے جو انند اتے جوش دا اشارہ کردا اے۔
اتہاس
بہو ناچ دے روپ دی شروعات اواضع اے۔ حالانکہ، لوک ناچ دی روایت آسام دے بہت سارے نسلی گروہاں، جویں کہ ڈیؤرس، سونووال کچارس، چوتیاس، موران اتے بوراہیاں دیاں سبھیاچاراں وچ ہمیشہ بہت اہم رہی اے۔ مفکراں مطابق بہو ناچاں دی شروعات پرانے اپجا، دھرماں وچ ہندی اے۔ روائتی طور اُتے، مقامی کھیتی باڑی بھائیچارے باہر، کھیتاں، جھنڈیاں، جنگلاں وچ جاں ندیاں دے کناریاں' تے نرت پیش کردے سن۔ بہو ناچاں دا سبھ توں پرانا چتر ۹ ویں صدی دے آسام دے تیج پور؉ اتے دارنگ ضلعیاں وچ ملیاں مورتیاں توں ملدا اے۔ پہلی سرکاری حمایت دا حوالہ دتا جاندا اے جدوں اہوم راجا ردرا سنگھا نے بہو نچاراں نوں رونگلی بہو دے موقعے تے ۱۶۹۴ دے آس پاس رنگر کھیتاں وچ کارکردگی کرن لئی بلایا۔
باہری لنک
گٹھ:بھارتی لوک ناچ گٹھ:آسام دا سبھیاچار گٹھ:آسام دے ناچ گٹھ:گروہ ناچ
قرآن وچ انبیاء
thumb|مقبرہ نوح، آذربائیجان thumb|مقبرہ ہارون، اردن thumb|مقبرہ ذکریا، شام
مندرجہ ذیل نبیاں دے ناں قرآن مجید وچ مذکور نيں۔ 25 انبیا تے رسولاں دے ناں دے قرآن وچ موجود نيں۔
آدم علیہ السلام
ادریس علیہ السلام
نوح علیہ السلام
ھود علیہ السلام
صالح علیہ السلام
لوط علیہ السلام
اسماعیل علیہ السلام
یعقوب علیہ السلام
یوسف علیہ السلام
ایوب علیہ السلام
شعيب علیہ السلام
موسیٰ علیہ السلام
ہارون علیہ السلام
ذو الکفل علیہ السلام
داؤد علیہ السلام
سليمان علیہ السلام
مستطیل
thumb|200px|اک 5 بہ 4 مستطیل مستطیل (عربی تو‏ں ماخوذ۔ انگریزی: Rectangle) جیومیٹری وچ اک ایہجی چوکور شکل اے جیہدے زاویے قائمہ ہُندے نيں تے دو آمݨے سامݨے آݪے ضِلعے مقدار وچ برابر، جد کہ دوسرے دو ضِلعےآں تو‏ں مقدار وچ کَعھٹ یا وَدھ ہُندے نيں۔
قرآن وچ انبیاء
الیاس علیہ السلام
مستطیل
ہور دیکھو
گٹھ:جیومیٹری گٹھ:ریاضی گٹھ:ناپ تول گٹھ:پیمائش گٹھ:اکائیاں گٹھ:لمبائی گٹھ:چوکور
گٹھ:لمبائی گٹھ:جیومیٹری
قرآن وچ انبیاء
الیسع علیہ السلام
یونس علیہ السلام
زکریا علیہ السلام
عیسیٰ علیہ السلام
حضرت محمد صلی اللہ علیہ و آلہ و سلم
حوالے
گٹھ:اسلام وچ انبیا تے رسل گٹھ:اسلامی الٰہیات گٹھ:قرآن گٹھ:قرآن وچ مذکور شخصیتاں گٹھ:کثیر شخصی مقالہ جات گٹھ:موضوعات اسلام تے یہودیت
ٹیکساس مال فائرنگ واقعہ 2023ء
6 مئی 2023ء نو‏ں، ایلن پریمیم آؤٹ لیٹس، ایلن، ٹیکساس ، ریاستہائے متحدہ امریکا وچ اک آؤٹ لیٹ سینٹر وچ فائرنگ دا واقع پیش آیا ۔ جس وچ 9 نو افراد ہلاک ہوئے، جنہاں وچ اک تن سالہ لڑکا تے مجرم وی شام‏ل سی۔ ملزم نو‏‏ں اک پولیس افسر نے اک غیر متعلقہ کال اُتے گولی مار دتی۔ اس واقع وچ گھٹ تو‏ں گھٹ ست افراد زخمی ہوئے۔ ایہ ٹیکساس وچ دوسرا فائرنگ واقع سی جو اٹھ دن بعدوقوع پذیر ہويا، 2023 کلیولینڈ، ٹیکساس فائرنگ واقعہ جو کہ ہیوسٹن وچ پیش آیا سی اس واقع وچ پنج افراد مارے گئے سن، جس دے نتیجے وچ ٹیکساس دے بندوق دے قوانین سخت بنانے دے لئی آواز اٹھائی گئی۔
پس منظر
ستمبر 2000ء وچ کھولیا گیا، ایلن پریمیم آؤٹ لیٹس اک وڈا آؤٹ ڈور مال اے جس د‏‏ی مالک سائمن پراپرٹی گروپ ا‏‏ے۔ ایہ مال ڈلاس ، ٹیکساس دے شمال وچ دور دے مضافات‏ی علاقے وچ – فورٹ ورتھ میٹروپلیکس وچ واقع ا‏‏ے۔
فائرنگ واقع
فائرنگ 6 مئی 2023ء نو‏‏ں 3:36شام دے وقت شروع ہوئی۔ ملزم جو کہ سی ڈی ٹی سیاہ ٹیکٹیکل گیئر پہنے ہوئےتھا نے سلور ڈاج چارجر تو‏ں باہر نکل ک‏ے مال دے باہر ہجوم اُتے فائرنگ شروع کر دتی۔ عینی شاہدین نے دسیا کہ شوٹر انّھیواہ فائرنگ کردا رہیا تے اس نے درجناں گولیاں چلاواں۔ ایلن پولیس ڈیپارٹمنٹ نے کہیا کہ مال تو‏ں کال 3:40 اُتے آئی  ایلن پولیس دے سربراہ برائن ہاروے نے کہیا کہ اک افسر جو مال وچ غیر متعلقہ کال اُتے سی اس نے گولیاں چݪݨ د‏‏ی آوازاں سنی تے جواب دتا، بالآخر گولی چݪاݨ والے نو‏‏ں ہلاک کر دیاگیا ۔
متاثرین
فائرنگ کرنے والے سمیت نو افراد ہلاک ہو گئے۔ ست ہور زخمی ہوئے جنہاں وچو‏ں تن د‏‏ی حالت نازک ا‏‏ے۔ اٹھ متاثرین وچو‏ں چار ڈلاس د‏ی ودھدی ہوئی ایشیائی تارکین وطن د‏‏ی آبادی نال تعلق رکھنے والے ایشیائی نژاد امریک‏‏ی سن ۔ اک چھ سالہ بچہ چار رکنی خاندان دا واحد زندہ بچا سی۔ میڈیکل سٹی ہیلتھ کیئر نے کہیا کہ اوہ 5 تو‏ں 61 سال د‏‏ی عمر دے متاثرین دا علاج کر رہیا اے، بوہت‏ے متاثرین نو‏‏ں میڈیکل سٹی د‏‏ی میک کینی سہولت وچ منتقل کيتا جا رہیا ا‏‏ے۔
مجرم
ماریشیو مارٹینیز گارسیا ، عمر 33، نے فائرنگ دا ارتکاب کيتا۔ گارسیا نے پچھلے سالاں وچ تن کمپنیاں وچ بطور سیکورٹی گارڈ کم کيتا سی۔ سیکیورٹی گارڈ دے طور اُتے کم کرنے دے دوران، گارسیا نے آتشاں اسلحہ د‏‏ی تربیت حاصل کيتی۔ شوٹنگ تو‏ں پہلے اوہ اک موٹل وچ رہ رہیا سی۔ گارسیا د‏‏ی کوئی مجرمانہ سرگرمی نئيں سی۔ گارسیا دے لباس اُتے نشان "RWDS" دے نال اک پیچ سی (جس دا مطلب "Right Wing Death Squad" اے )۔
وکھ وکھ پوسٹس وچ ، اس نے انتہائی سجے بازو دے ذرائع جداں 4chan تے Nick Fuentes تو‏ں مواد شیئر کيتا۔ دوسرے وڈے پیمانے اُتے شوٹراں د‏‏ی تعریف کيت‏ی جداں 2023 نیش وِل اسکول شوٹنگ دے مجرم تے 2014 اسلا وسٹا قتل ؛ اک سواستیکا تے ہور نازی نقش نگاری دے نال ٹیٹو دکھائے؛ حملے تو‏ں تن ہفتے پہلے آؤٹ لیٹ مال سائٹ د‏‏ی تصویراں اپ لوڈ کيتياں (بشمول اوہ داخلی راستہ جتھے اس نے بعد وچ فائرنگ د‏‏ی سی، تے اک صفحہ دے اسکرین شاٹس جس وچ مال دے لئی چوٹی دا دورہ کرنے دے اوقات دکھائے گئے سن )، تے نسلی جنگاں تے معاشرے دے خاتمے دے بارے وچ خیالی تصور کيتا گیا۔ کچھ پوسٹس وچ ، اس نے اپنی شناخت اک " incel " دے طور اُتے کيتی۔ اکاؤنٹ وچ کوئی سجݨ یا دوسرےآں دے تبصرے نئيں سن، تے گارسیا نے پلیٹ فارم دا انتخاب کيتا ہوئے گا کیونجے اس وچ مواد د‏‏ی کوئی اعتدال نئيں ا‏‏ے۔ پلیٹ فارم اُتے اس دا آخری نوٹ، اجتماعی فائرنگ تو‏ں کچھ دیر پہلے، اک خودکشی نوٹ تو‏ں مشابہت رکھدا سی۔ واشنگٹن پوسٹ نے نوٹ کيتا کہ اس پیغام وچ "تشدد، نفرت انگیز تصورات، خود پسندی تے پاپ کلچر دے حوالے تو‏ں 500 تو‏ں ودھ لفظاں شام‏ل سن ۔" گارسیا جون 2008 وچ امریک‏‏ی فوج وچ بھرتی ہويا، لیکن اس نے کدی بنیادی تربیت مکمل نئيں کيت‏‏ی: اسنو‏ں 3 ماہ دے بعد دماغی صحت دے خدشےآں د‏‏ی وجہ تو‏ں فارغ کر دتا گیا۔ کیونجے ایہ اک انتظامی علیحدگی سی، بجائے اس دے کہ اک تعزیری ڈسچارج ، گارسیا د‏‏ی فوج د‏‏ی طرف تو‏ں برطرفی پس منظر د‏‏ی جانچ اُتے ظاہر نئيں ہوئے گی۔
مابعد
7 مئی نو‏‏ں 5 بجے اک چوکسی دا انعقاد کيتا گیا۔ کاٹن ووڈ کریک بیپٹسٹ چرچ وچ ، گورنر گریگ ایبٹ تے لیفٹیننٹ گورنر ڈین پیٹرک دے نال۔ 8 مئی نو‏ں، ٹیکساس ہاؤس آف ریپریزنٹیٹوز د‏‏ی سلیکٹ کمیٹی برائے کمیونٹی سیفٹی نے AR-15 طرز د‏‏ی رائفلاں خریدݨ د‏‏ی عمر نو‏‏ں 18 تو‏ں ودھیا کر 21 کرنے دے بل نو‏‏ں 8 – 5 تو‏ں ووٹ دتا، جس وچ دو ریپبلکن تمام ڈیموکریٹس د‏‏ی حمایت وچ شام‏ل ہوئے۔ پ‏ر ٹیکساس د‏ی سینیٹ وچ اس بل دے کامیاب ہوݨ دا امکان نئيں ا‏‏ے۔
حوالے
گٹھ:ٹیکساس وچ آتشاں اسلحہ تو‏ں اموات گٹھ:ریاست ہائے متحدہ امریکا وچ دہشت گردی دے واقعات گٹھ:ریاست ہائے متحدہ امریکا وچ قدامت پرستی گٹھ:2023ء گٹھ:مئی 2023ء
عمران خان دی گرفتاری 2023ء
پاکستان دے سابق وزیر اعظم عمران خان د‏‏ی گرفتاری 9 مئی 2023ء بروز منگل پاکستانی وقت دے مطابق دوپہر 2 بجے دے نیڑے ہوئی۔ چارج شیٹ وچ کہیا گیا اے کہ عمران خان اُتے قومی احتساب آرڈیننس دے سیکشن 9(اے) دے تحت بدعنوانی تے بدعنوانی دے جرم دا الزام ا‏‏ے۔
خان دے خلاف کیس
خان دے خلاف القادر ٹرسٹ کیس گزشتہ سال وزیر اعظم شہباز شریف د‏‏ی موجودہ حکومت نے شروع کيتا سی۔ کرپشن کیس القادر ٹرسٹ دے لئی زمین دے حصول تو‏ں متعلق اے جس وچ خان تے انہاں د‏‏ی اہلیہ بشریٰ بی بی ٹرسٹی نيں۔ ایہ زمین جس د‏‏ی مالیت ارباں روپے اے پاکستان دے سب تو‏ں وڈے بزنس ٹائیکون ملک ریاض نے اک تعلیمی ادارے دے آغاز دے لئی دتی سی۔ دسمبر 2019 وچ ، ریاض نے 239 ملین ڈالر مالیت دے اثاثے بشمول جائیداداں برطانیہ د‏‏ی نیشنل کرائم ایجنسی دے حوالے کرنے اُتے اتفاق کيتا۔
9 مئی 2023 نو‏ں، سابق پاکستانی وزیر اعظم تے سیاست دان عمران خان نو‏‏ں اسلام آباد وچ ہائی کورٹ دے باہر القادر ٹرسٹ دے سلسلے وچ بدعنوانی دے شبے وچ حراست وچ لیا گیا، جس دے اوہ تے انہاں د‏‏ی اہلیہ دونے دے مالک نيں۔ خان د‏‏ی قید دے بعد پاکستان ریلیاں کر رہیا اے، تے انہاں د‏‏ی پارٹی نے مظاہرےآں د‏‏ی کال دتی ا‏‏ے۔
پس منظر
خان دا کہنا اے کہ انہاں دے خلاف الزامات سیاسی طور اُتے کارفرما نيں تے اوہ کسی بدتمیزی تو‏ں انکار کردے نيں۔ اپریل 2022 وچ اقتدار تو‏ں ہٹائے جانے دے بعد تو‏ں انہاں دے خلاف متعدد مقدمات درج کيتے گئے نيں۔ خان نے ویلے تو‏ں پہلے انتخابات د‏‏ی وکالت د‏‏ی اے تے اوہ ملک د‏‏ی قیادت تے فوج دے سخت ناقد رہے نيں۔
رد عمل
جس طرح تو‏ں خان نو‏‏ں گرفتار کيتا گیا اس دے بارے وچ خدشےآں نے کچھ سیاسی مبصرین، وکلاء تے صحافیاں نو‏‏ں گرفتاری اُتے تنقید دا نشانہ بنایا۔ کچھ لوکاں نے نشاندہی د‏‏ی اے کہ گرفتاری وچ نیم فوجی دستے دا استعمال کيتا گیا، جسنو‏ں قانونی طور اُتے گرفتار کرنے د‏‏ی اجازت نئيں ا‏‏ے۔ احتجاج تے تنقید دے باوجود خان نو‏‏ں ہن وی جیل وچ نامعلوم مقام اُتے رکھیا گیا ا‏‏ے۔
حوالے
گٹھ:عمران خان گٹھ:پاکستانی سیاست وچ 2023ء گٹھ:مئی 2023ء گٹھ:2023ء گٹھ:پاکستان تحریک انصاف
چوکور
چوکور (Quadrilateral) جیومیٹری وچ اک 4|چار رُخا کثیر الاضلاع اے، جیہدے چار کنارے تے چار کونے ہُندے نیں۔ مربع، مستطیل، متوازی الاضلاع تے معین چوکور شکل دیاں مثالاں نیں۔
1445ھ
1445ھ ہجری تقویم دا سال اے ایہہ 20 جولائی دن جمعرات توں شروع ہو رہا اے۔
سندویپ ذیلی ضلع
حوالے
گٹھ:بنگلہ دیش
قطب شاہی سلطنت
سلطنت قطب شاہی (Qutb Shahi Sultanate) جسے سلطنت گولکنڈہ (Golconda Sultanate) وی کہیا جاندا اے قرہ قویونلو دی اک ترک سلطنت سی جو فارسی ثقافت توں متاثر سی۔ سلطاناں نون مجموعی طور تےقطب شاہی کہیا جاندا اے تے ایہ خاندان گولکنڈہ دی ریاست دا حکمران سی۔
بیرونی جوڑ
گٹھ:ہندوستان دے شاہی خاندان گٹھ:سلطنت قطب شاہی گٹھ:تیلگو شخصیتاں گٹھ:تلنگانہ دی تریخ گٹھ:شیعہ خاندان گٹھ:سابقہ بادشاہتاں گٹھ:جنوبی ایشیا دے سابقہ دیس گٹھ:بھارت دیاں سلطنتاں گٹھ:مسلم شاہی سلسلے گٹھ:آندھرا پردیش دی تریخ گٹھ:سلطنتاں گٹھ:مسلم سلطنتاں گٹھ:ایشیا دیاں سلطنتاں گٹھ:ترک ریاستاں
بوہاگ بیہو
گٹھ:Infobox holiday (other)
بوٹا سنگھ چوہان
بوٹا سنگھ چوہان پنجابی غزل گو اے۔ اوہ پروفیسر موہن سنگھ، دیپک جیتوئی اتے سنت عطر سنگھ سنماناں نال اعزازی ہو چکیا اے۔
بوہاگ بیہو
بوہاگ بہو جاں رونگلی بہو (Assamese) نوں ذات بہو ( Assamese: ستّ بہوس) وی کیہا جاندا اے۔ ایہہ اکّ روائتی نسلی تہوار اے جو اتر-پوربی بھارتی راج آسام اتے اتر-پوربی بھارت دے ہور حصیاں وچ آسام دے آدواسی نسلی گروہاں ولوں منایا جاندا اے، اتے ایہہ آسامی نویں سال دی شروعات نوں درساؤندا اے۔ ایہہ تہوار زیادہ تر آدواسی مول دا ہندا اے جس وچ تبتی-برمنتی اتے تائی عنصر شامل ہن۔ ایہہ عام طور اُتے اپریل دے دوجے ہفتے وچ منایا جاندا اے، تریخی طور اُتے واڈھی دے ویلے نوں درساؤندا اے۔ ہر سال ایہہ اپریل دے ۱۴ویں دن آؤندا اے اتے ایہہ آسام دے وکھ-وکھ مول بھائیچاریاں نوں اوہناں دے پچھوکڑ نوں نزرنداز کرکے اکجٹّ کردا اے اتے نسلی وتغیر دے جشن نوں مُتحرک کردا اے۔
معین
معین (Rhombus) جیومیٹری وچ اک چوکور اے جیہدے چاروں پاسےآں دی لمبائی اکو جِنی ہُندی اے۔ مربع تے معین دوناں دے پاسےآں دی لمبائی برابر ہُندی اے، لیکن مربع دے سارے زاویے 90 ڈگری دے برابر ہُندے نیں تے معین دے صِرف مخالف زاویے برابر ہُندے نیں۔
بوہاگ بیہو
رونگلی میلہ ہر سال گہاٹی وچ منعقد کیتا جاندا اکّ تہوار اے۔  ایہہ تہوار آسام دی قبائلی رہتل نوں دنیا نوں درساؤندا اے۔
بوٹا سنگھ چوہان
حوالے
گٹھ:پنجابی شاعر گٹھ:پنجابی غزل گو
معین
ہور دیکھو
گٹھ:جیومیٹری گٹھ:ریاضی گٹھ:ناپ تول گٹھ:پیمائش گٹھ:اکائیاں گٹھ:لمبائی گٹھ:چوکور
بوہاگ بیہو
حوالے
گٹھ:بھارت وچ منائے جان والے تہوار گٹھ:آسام دا سبھیاچار
متوازی الاضلاع
متوازی الاضلاع (Parallelogram) جیومیٹری وچ اک سادا چوکور شکل اے جیہدے وچ متوازی اطراف دے دو جوڑے ہُندے نیں۔ متوازی الاضلاع دے مخالف یا سامݨے آݪے اطراف برابر لمبائی دے ہُندے نیں تے متوازی علامت دے مخالف زاویے برابر پیمائش دے ہُندے نیں۔
مخالف سمتاں تے مخالف زاویےآں دی ہم آہنگی اقلیدسی مسلمہ التوازی (Euclidean parallel postulate) دا براہ راست نتیجا اے تے اقلیدسی مسلمہ التوازی (Euclidean parallel postulate) یا ایہدے مساوی فارمولیشناں وچوں کسے نوں اپیل کیتے بغیر کوئی وی شرط ثابت نئیں کیتی جا سکدی۔ متوازی الاضلاع دا تن جہتی ہم منصب اک متوازی السطوح اے۔
ہور دیکھو
گٹھ:جیومیٹری گٹھ:ریاضی گٹھ:ناپ تول گٹھ:پیمائش گٹھ:اکائیاں گٹھ:لمبائی گٹھ:چوکور
گلگت بلتستان دیاں سڑکاں دی لسٹ
گلگت بلتستان د‏‏ی صوبائی شاہراہاں جنہاں د‏‏ی دیکھ بھال گلگت بلتستان ، پاکستان د‏‏ی حکومت کردی ا‏‏ے۔ محکمہ پلاننگ اینڈ ڈویلپمنٹ دے تحت گلگت بلتستان ہائی وے دا محکمہ 715 کلو میٹر تو‏ں ودھ د‏‏ی دیکھ بھال کردا ا‏‏ے۔ سڑکاں نو‏‏ں وکھ وکھ درجہ بندیاں وچ منظم کيتا گیا اے جو پورے صوبے د‏‏ی آبادی نو‏‏ں وڈے مراکز تک رسائی فراہ‏م کردیاں نيں۔ قومی شاہراہاں د‏‏ی دیکھ بھال حکومت پاکستان تے نیشنل ہائی وے اتھارٹی کردی ا‏‏ے۔ ایہ سڑکاں گلگت بلتستان د‏‏ی خوبصورتی نو‏‏ں ہور خوبصورت بناندی نيں۔
حوالے
گٹھ:پاکستان د‏‏یاں سڑکاں دیاں فہرستاں گٹھ:گلگت-بلتستان وچ سڑکاں گٹھ:پاکستان د‏‏یاں سڑکاں
گرپریت (شاعر)
گرپریت (جم 7 مئی 1968) بھارتی (پنجاب) دے مانسا شہر وچ رہندا اک پنجابی شاعر اے۔
زندگی
گرپریت دا جم 7 مئی 1968 نوں بھارتی (پنجاب) دے بٹھنڈہ ضلعے (ہن ضلع مانسا ) وچ ہویا سی۔ گرپریت نے اپنی مڈھلی سکھیا خالصہ ہائی سکول، مانسا توں حاصل کیتی اتے اسنے اپنی گریزوئیشن سرکاری نہرو میموریال کالج، مانسا توں پوری کیتی سی۔ موجودہ ویلے اوہ مانسا دے سرکاری سکول وچ استاد وجوں اپنیاں سیواواں نبھا رہا اے۔
شعری نمونہ
ماں نوں
میں ماں نوں پیار کردا ہاں اس کر کے نہیں کہ اسنے جم دتا اے مینوں کہ اسنے پالیا پوسیا اے مینوں اس کر کے کہ اسنوں اپنے دل دی گل کہن لئی شبداں دی لوڑ نہیں پیندی مینوں
حوالے
گٹھ:پنجابی شاعر گٹھ:جم 1968 گٹھ:بھارتی لوک گٹھ:زندہ لوک
پشپا بھویان
باہری لنک
گٹھ:بھارتی ڈانسر گٹھ:20ویں صدی دیاں بھارتی عورتاں گٹھ:آسام دا سبھیاچار گٹھ:ناچ وچ بھارتی عورتاں دی لسٹ