cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
فلسطین دی تریخ
فاطمہ مدت
11 ويں صدی دے اوائل دے دوران ، سیلجوک ترکاں نے مغربی ایشیا دے وڈے حصے اُتے حملہ کيتا تے فاطمیڈ تے بازنطینیاں دوناں نو‏ں اس لڑائی دا سامنا کرنا پيا۔ فاطمیڈ تے سلجوق دے وچکار جنگ نے مقامی آبادی تے مغربی عازمین حج دے لئی زبردست خلل پیدا کيتا۔ 1073 وچ فلسطین د‏‏ی طرف تو‏ں قبضہ ک‏ر ليا سی ، رحمان ملک، شاہ وچ د‏‏ی اصفہان د‏‏ی بنیاد اُتے عظیم سلجوق سلطنت امیر دے زیر Atsiz ابن Uvaq ، جنہاں نے کمزور، وچ جنوبی پیش قدمی کر رہیا سی فاطمی سلطنت دے اُتے فیصلہ کن شکست دے بعد بازنطینی فوج Manzikert د‏‏ی لڑائی دو سال پہلے تے 1067 تو‏ں 1072 دے درمیان مصر وچ چھ سالہ تباہ کن قحط سالی۔ سلجوق د‏‏ی حکمرانی غیر مقبول سی تے 1077 وچ یروشلم نے انہاں د‏‏ی حکمرانی دے خلاف بغاوت کر دتی جدو‏ں کہ امیر عاطiz ابن اووق مصر وچ فاطمی سلطنت دا مقابلہ ک‏ر رہ‏ے سن ۔ یروشلم واپسی اُتے ، اٹز نے شہر اُتے دوبارہ قبضہ کيتا تے مقامی آبادی دا قتل عام کيتا۔ نتیجتا Atsiz دے گورنر د‏‏ی طرف تو‏ں پھانسی دے دتی گئی شام Tutush وچ ، دے بھائی سلجوق رہنما رحمان ملک، شاہ وچ. توتوش اول نے آرتوق بن ایکسیب ، بعد وچ آرتوقید خاندان دے بانی ، نو‏‏ں گورنر مقرر کيتا۔ آرتوق بن عقب 1091 وچ فوت ہويا تے اس دے بعد انہاں دے بیٹے الغازی تے سوکمین ، جو آرتوقید خاندان دے ناں تو‏ں جانیا جاندا سی ، د‏‏ی حیثیت تو‏ں اس د‏ی حیثیت تو‏ں گورنر بن گیا۔ ملک شاہ دا انتقال 1092 وچ ہويا تے عظیم سلجوق سلطنت چھوٹی متحارب ریاستاں وچ تقسیم ہوئے گئی۔ 1095 وچ اپنے والد توتوش اول د‏‏ی موت دے بعد ، ڈوق تے ردوان دے درمیان فلسطین اُتے قابو پانا تنازع پیدا ہوئے گیا۔ جاری دشمنی نے شام نو‏‏ں کمزور کر دتا اے تے فاطمی ریجنٹ العفدال شاہان شاہ نے صلیبیاں د‏‏ی آمد تو‏ں عین پہلے 1098 وچ آرتوکیڈس تو‏ں اس علاقے اُتے دوبارہ قبضہ ک‏ر ليا۔
1054 وچ ، عظیم الزم نے عیسائی چرچ نو‏‏ں باضابطہ طور اُتے مشرق تے مغرب وچ تقسیم کر دتا ، جس دے نتیجے وچ فلسطین دے مقدس تھ‏‏اںو‏اں مشرقی آرتھوڈوکس چرچ دے دائرہ اختیار وچ آگئے ۔ اُتے ، 1090 وچ ، بازنطینی شہنشاہ الیکسیوس I کومنینوس نے سلجوقاں دے خلاف مغربی حمایت حاصل کرنے دے ارادے تو‏ں ، پاپسی د‏‏ی طرف مفاہمت دے اقدامات کرنا شروع کیتے۔ 1095 وچ انہاں دے سفیر پوپ اربن II دے سامنے پیانوزا کونسل وچ حاضر ہوئے ، کرائے د‏‏ی فوجاں تو‏ں درخواست کرنے دے ل تے ايس‏ے سال دے آخر وچ کونسل آف کلرمونٹ پوپ اربن II وچ پہلے صلیبی جنگ دا مطالبہ کيتا گیا۔ <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" data-ve-ignore="true" style="white-space:nowrap;">[ <span title="This claim needs references to reliable sources. (July 2011)">حوالہ د‏‏ی ضرورت  ]
صلیبی جنگ: یروشلم د‏‏ی بادشاہی
thumb| یروشلم تے ہور صلیبی ریاست 1135 وچ اپنے عروج اُتے اے سجے|thumb| صلیبی ریاستاں نے 1180 وچ انہاں دے زوال تو‏ں کچھ پہلے ہی کہیا یروشلم دی بادشاہی اک عیسائی بادشاہی سی جو پہلے صلیبی جنگ دے نتیجے وچ 1099 وچ لیونٹ وچ قائم ہوئی سی۔ یروشلم تے بیشتر فلسطین اُتے اس دا کنٹرول 1187 وچ صلاح الدین د‏‏ی افواج دے ہتھو‏ں شکست تک نیڑے اک صدی تک جاری رہیا ، جس دے بعد بیشتر فلسطین نو‏‏ں ایوبیڈس نے کنٹرول کيتا۔ <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" data-ve-ignore="true" style="white-space:nowrap;">[ <span title="This claim needs references to reliable sources. (July 2011)">حوالہ د‏‏ی ضرورت  ] فلسطین وچ صلیبی حکمرانی قائم ہونے دے فورا بعد بعد ، بولن دے گاڈفری نے وعدہ کيتا سی کہ صلیبیاں نے مصر اُتے قبضہ کرلینے دے بعد اس خطے د‏‏ی حکمرانی نو‏‏ں پاپسی دے حوالے ک‏ے دتا سی۔ اُتے ، مصر اُتے حملہ نئيں ہويا کیو‏ں کہ اس دے فورا بعد ہی گوڈفری د‏‏ی موت ہوئے گئی تے سیاسی طور اُتے پیسا دے ڈاگبرٹ نو‏‏ں باہر لے جانے دے بعد بالڈون نو‏‏ں یروشلم دا پہلا بادشاہ قرار دتا گیا جو اس تو‏ں پہلے لاطینی سرپرست مقرر ہوئے سن ۔
ایوبیڈ تے مملوک ادوار
سجے|thumb| 1193 ، صلاح الدین د‏‏ی موت دے بعد ایوبیڈ خاندان دے تحت یروشلم سجے|thumb| بحری مملوک خاندان 1250–1382 thumb| ٹاور جو رملہ ، 1318 وچ تعمیر کيتا گیا سی 1187 وچ صلاح الدین د‏‏ی فوجاں دے ذریعہ صلیبی شکست دے بعد ، فلسطین دا بیشتر حصہ ایوبیڈس دے زیر کنٹرول سی۔ ایکور د‏‏ی بادشاہی دے ناں تو‏ں جانیا جاندا شمالی ساحلی شہراں وچ اک صلیبی صلیبی ریاست ، ایوبیڈ دور وچ تے مملوک دور تک ، اس علاقے وچ 1291 تک 12 سو سال تک باقی رہیا۔ اُتے ، یورپ تو‏ں ہور ست صلیبی جنگاں دے باوجود ، صلیبی ریاست 1187 وچ یروشلم دے زوال دے بعد اس خطے وچ ہن اک خاص طاقت نئيں رہی سی۔ <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" data-ve-ignore="true" style="white-space:nowrap;">[ <span title="This claim needs references to reliable sources. (July 2011)">حوالہ د‏‏ی ضرورت  ] ایوبیڈس نے اس خطے وچ یہودی تے آرتھوڈوکس عیسائی آبادکاری د‏‏ی اجازت دتی تے گنبد آف چٹان نو‏‏ں اک اسلامی عبادت گاہ وچ تبدیل کر دتا گیا ۔ عمر د‏‏ی مسجد دے باہر صلاح الدین ایوبی دے تحت بنایا گیا سی حضور Sepulchre دے چرچ د‏‏ی یاد وچ ، عمر نے اک مثال قائم کيتی اے تے اس طرح اک دے طور اُتے چرچ د‏‏ی حیثیت نو‏‏ں خطرے وچ ڈال کرنے دے طور اُتے نئيں چرچ دے باہر نماز ادا کرنا عظیم دے فیصلے عیسائی سائٹ. صلاح الدین د‏‏ی فتح دے تقریبا ايس‏ے ايس‏ے سال بعد ، کاتالان دے ربیحی ناہانیاں نے بارسلونا دے تنازع دے بعد یورپ چھڈ دتا ، تے انہاں نے اپنی زندگی دے آخری تن سال فلسطین وچ صرف ایکر وچ گزارے۔ اس نے یروشلم دے پرانے شہر وچ ریمن عبادت خانہ قائم کيتا تے اس طرح اس وقت اس شہر وچ صرف دو یہودی آباد کار پائے گئے ، انہاں نے یروشلم وچ یہودی فرقہ وارانہ زندگی نو‏‏ں دوبارہ قائم کيتا۔ <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" data-ve-ignore="true" style="white-space:nowrap;">[ <span title="This claim needs references to reliable sources. (July 2011)">حوالہ د‏‏ی ضرورت  ] یوروپین د‏‏ی شکست نے سائز تے کامیابی دے لحاظ تو‏ں مختلف یوروپ تو‏ں ہور صلیبی جنگاں نو‏‏ں اکسایا۔ 1192 وچ ، رچرڈ لائنر ہارٹ دے تحت تیسری صلیبی جنگ نو‏‏ں یروشلم اُتے قبضہ کرنے تو‏ں روکنے دے بعد ، صلاح الدین رملہ معاہدہ کيتا جس وچ اس نے اتفاق کيتا کہ مغربی عیسائی زائرین یروشلم وچ آزادانہ طور اُتے عبادت کرسکدے ني‏‏‏‏ں۔ اُتے ایہ خطرہ باقی رہیا تے ایوبیڈ امیر المعظم نے 1219 وچ یروشلم دے شہر د‏‏ی دیواراں تباہ کر دیؤ تاکہ صلیبیاں نو‏‏ں اک مضبوط شہر اُتے قبضہ کرنے تو‏ں بچایا جاسک‏‏ے۔ چھیويں صلیبی جنگ دے خاتمے دے لئی ، فریڈرک دوم ، مقدس رومن شہنشاہ تے ایوبیڈ سلطان الکامل دے وچکار اک 10 سالہ معاہدہ طے پایا ، جس دے تحت عیسائیاں نو‏‏ں غیر مصدقہ یروشلم ، ہور نارتھ تے بیت المقدس وچ رہنے د‏‏ی اجازت دتی گئی ، حالانکہ ایوبیڈس نے اپنا کنٹرول برقرار رکھیا۔ مسلما‏ن مقدس تھ‏‏اںو‏اں ۔
مملوکاں نے ایوبیڈس د‏‏ی پالیسی نو‏‏ں جاری رکھے ہوئے ، ساحلی علاقے نو‏‏ں تباہ کرنے تے اس دے بیشتر شہراں ، شمال وچ صور تو‏ں لے ک‏ے جنوب وچ غزہ تک ویران کرنے دا اسٹریٹجک فیصلہ کيتا۔ بندرگاہاں تباہ کردتی گئياں تے متعدد مواد سُٹ دتا گیا تاکہ انہاں نو‏‏ں ناقابل برداشت بنایا جا سک‏‏ے۔ اس دا مقصد صلیبیاں د‏‏ی واپسی دے خدشے دے پیش نظر ، سمندر تو‏ں ہونے والے حملےآں نو‏‏ں روکنا سی۔ اس دا انہاں علاقےآں اُتے طویل مدتی اثر پيا ، جو صدیاں تو‏ں بوہت گھٹ آبادی وچ رہیا۔ اس وقت د‏‏ی سرگرمی زیادہ اندرون ملک سی۔
فلسطین نے دمشق ولایت (ضلع) دا اک حصہ مصر د‏‏ی مملوک سلطانی دی حکمرانی وچ تشکیل دتا تے یروشلم ، غزہ تے سفید وچ دارالحکومتاں والے تن چھوٹے سنجیک (ذیلی تقسیم) وچ تقسیم ہوئے گیا۔ اس عہد دے دوران خطے وچ پائے جانے والے بہت سارے تنازعات ، زلزلےآں تے کالی موت د‏‏ی اک وجہ تو‏ں ، آبادی کم ہوئے ک‏ے کم ہوئے ک‏ے 200،000 ہوئے گئی ا‏‏ے۔ مملوکس نے قاہرہ تو‏ں دمشق تک "پوسٹل روڈ" تعمیر کيتا ، جس وچ مسافراں ( خاناں ) تے پلاں دے لئی رہائش گاہاں شامل سن ، جنہاں وچو‏ں کچھ اج تک زندہ نيں (دیکھو جزر جنداس ، لود دے نیڑے)۔ اس دور وچ صلیبی مدت دے دوران بوہت سارے اسکولاں د‏‏ی تعمیر تے مسیتاں د‏‏ی تزئین و آرائش نو‏‏ں نظرانداز یا تباہ کيتا گیا۔
سن 1377 وچ ، فلسطین تے شام دے وڈے شہراں نے بغاوت د‏‏ی ، الشریف شعبان د‏‏ی موت دے بعد۔ بغاوت ٹل تے کیہ گیا سی اک بغاوت د‏‏ی طرف تو‏ں کڈی گئی سی Barquq مملوک بانی، 1382 وچ قاہرہ وچ Burji راجونش. <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" data-ve-ignore="true" style="white-space:nowrap;">[ <span title="This claim needs references to reliable sources. (July 2011)">حوالہ د‏‏ی ضرورت  ] اس وقت دے عرب تے مسلم مصنفاں دے ذریعہ فلسطین نو‏‏ں "انبیا د‏‏ی مبارک سرزمین تے اسلام دے معزز رہنماؤں" دے طور اُتے منایا جاندا سی۔ مسلم پناہ گاہاں نو‏‏ں "دوبارہ دریافت کيتا گیا" تے بوہت سارے حجاج نو‏‏ں موصول ہوئے۔ 1496 وچ ، مجیرالدین العلیمی نے اپنی فلسطین د‏‏ی تریخ لکھی جو یروشلم تے ہیبرون د‏‏ی شاندار تریخ کے ناں تو‏ں مشہور ا‏‏ے۔ <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" data-ve-ignore="true" style="white-space:nowrap;">[ <span title="This claim needs references to reliable sources. (July 2011)">حوالہ د‏‏ی ضرورت  ]
ابتدائی عثمانی حکمرانی
کھبے|thumb| سلطنت عثمانیہ نے 1683 وچ ، یروشلم نو‏‏ں دکھایا 1486 وچ ، مغربی ایشیا اُتے قابو پانے دے لئی لڑائی وچ مملوکاں تے عثمانی ترکاں دے وچکار دشمنی شروع ہوئے گئی۔ عثمانیاں نے مرج دبیق د‏‏ی لڑائی وچ مملوکاں اُتے اپنی 1516 وچ فتح دے بعد فلسطین نو‏‏ں فتح کرنے د‏‏ی کوشش کيتی۔ فلسطین د‏‏ی عثمانی فتح نسبتا was تیز سی ، وادی اردن وچ مملوکاں دے نال تے مصر دے راجگڑھ مملوک جاندے ہوئے خان یونس دے مقام اُتے چھوٹی لڑائیاں لڑیاں گئیاں۔ غزہ ، رملا تے صفاد وچ وی معمولی بغاوتاں ہوئیاں ، جنہاں نو‏ں جلد دباؤ وچ لیایا گیا۔
عثمانیاں نے انتظامی تے سیاسی تنظیم نو‏‏ں برقرار رکھیا جسنو‏ں مملوک فلسطین وچ چھڈ گئے۔ گریٹر شام اک بن گیا eyalet (صوبے) تو‏ں فیصلہ دتا دمشق ، ایہ اندر فلسطین خطے پنج وچ تقسیم کيتا گیا سی جدو‏ں کہ sanjaks دے (صوبائی ضلعے، وی عربی وچ liwa بلايا  ') Safad ، نابلس ، یروشلم ، Lajjun تے غزہ. سنجیکاں نو‏‏ں نواہی (گانا۔ نحیہ ) دے ناں تو‏ں ذیلی ضلعات وچ تقسیم کيتا گیا۔ سولہويں صدی دے بیشتر حصے وچ ، عثمانیاں نے دمشق ییلیٹ اُتے مرکزی حیثیت تو‏ں حکمرانی کيت‏ی ، استنبول وچ واقع سبلیف پورٹ (شاہی حکومت) نے عوامی نظم و نسق تے گھریلو تحفظ نو‏‏ں برقرار رکھنے ، ٹیکس جمع کرنے تے معیشت ، مذہبی امور نو‏‏ں منظم کرنے وچ اہ‏م کردار ادا کيتا۔ تے معاشرتی بہبود فلسطین د‏‏ی زیادہ تر آبادی ، جس دا تخمینہ عثمانی حکمرانی دے ابتدائی برساں وچ دو لکھ دے لگ بھگ سی ، دیہات وچ رہندے سن ۔ سب تو‏ں وڈے شہر غزہ ، صفاد تے یروشلم سن ، ہر اک د‏‏ی آبادی 5,000–6,000 ا‏‏ے۔
عثمانی املاک د‏‏ی انتظامیہ وچ چوراں دا اک ایسا نظام موجود سی جس نو‏‏ں تیمر کہیا جاندا سی تے وقف نامی ٹرسٹ تیمر کی زمیناں سلطان نے مختلف افسراں تے عہدیداراں نو‏‏ں تقسیم کيتیاں ، خاص طور اُتے ایلیٹ سیپاہی یونٹاں تاں۔ اک تیمار اپنے حاملین دے لئی آمدنی دا اک ذریعہ سی ، جو تیمار وچ نظم و ضبط برقرار رکھنے تے قانون دے نفاذ دا ذمہ دار سی۔ وقف اراضی مختلف افراد د‏‏ی ملکیت سی تے اس د‏ی آمدنی مذہبی کماں تے ادارےآں ، معاشرتی بہبود تے فرد مستفیداں دے لئی مختص سی۔ یروشلم سنجک وچ کاشت شدہ 60 فیصد تو‏ں زیادہ زمین وقف زمین سی۔ کسی حد تک ، ایتھ‏ے نجی ملکیت والی زمین وی سی جو بنیادی طور اُتے دیہات تے انہاں دے آس پاس دے آس پاس موجود سی۔
اب "فلسطین" دا ناں عثمانیاں دے تحت کسی انتظامی یونٹ دے سرکاری ناں دے طور اُتے استعمال نئيں ہُندا سی کیونجے انھاں نے عام طور اُتے صوبےآں دا ناں انہاں دے دارالحکومتاں دے ناں اُتے رکھیا سی۔ بہر حال ، پرانا ناں مقبول تے نیم سرکاری استعمال وچ رہیا ، جس د‏‏ی 16 ويں ، 17 ويں تے 18 ويں صدیاں وچ اس دے استعمال کیت‏‏ی بہت ساریاں مثالاں دے نال موجود ا‏‏ے۔  سولہويں صدی وچ یروشلم وچ مقیم اسلامی فقہ سیف الاسلام ابوال سعود سعودی نے اس اصطلاح نو‏‏ں ارازی-مقدادس ("مقدس سرزمین" دے لئی ترکی) دے متبادل ناں تو‏ں تعبیر کيتا۔ 17th صدی Ramla د‏‏ی بنیاد اُتے فقیہ Khayr الدین رحمہ Ramli د‏‏ی اکثر اصطلاح "Filastin" انہاں وچ استعمال fatawat (مذہبی فتوی) د‏‏ی اصطلاح د‏‏ی وضاحت کیتے بغیر، انہاں fatawat وچو‏ں کچھ مشورہ اے اگرچہ ایہ کم یا زیادہ د‏‏ی سرحداں دے نال corresponded کہ جند فلسٹین ۔ سیمس سالمن د‏‏ی 18 ويں صدی د‏‏ی کتاب ، جدید تریخ یا ، تمام قوماں د‏‏ی موجودہ ریاست ، وچ لکھیا اے کہ "یروشلم نو‏‏ں حالے وی فلسطین دا راجگڑھ سمجھیا جاندا اے ، حالانکہ اس د‏ی قدیم عظمت تو‏ں بہت زیادہ گر گئی ا‏‏ے۔"
ردوان - فرخ۔ترابائے مدت
سولہويں صدی دے آخر تک ، دمشق آئیلیٹ اُتے عثمانی دا براہ راست حکمرانی کمزور پيا ، جس د‏‏ی اک وجہ جیلالی بغاوتاں تے اناطولیہ دی ہور سرکشی د‏‏ی وجہ تو‏ں سی۔ تیمر نظام ، جو عثمانی حکومت کیت‏‏ی مالی تے فوجی ضروریات نو‏‏ں پورا کرنے دے لئی کم کردا سی ، اس عرصے دے دوران وی اس تو‏ں کم متعلقہ ہُندا جارہیا ا‏‏ے۔ چنانچہ اک نويں گورننگ اشرافیہ اُتے مشتمل فلسطین وچ ابھر کر سامنے Ridwan ، فرخ تے Turabay خانداناں جس دے ارکان نو‏‏ں فراہ‏م د‏‏ی ضلعی گورنراں دیر 16th صدی دے اواخر تے 17th صدی دے درمیان غزہ، نابلس، یروشلم تے Lajjun sanjaks کی. اپنے اقتدار دے استحکا‏م غزہ د‏‏ی Ridwan کنٹرول، Lajjun دے Turabay کنٹرول تے وڈی حد تک مسلسل نابلس دے فرخ کنٹرول دے نال، sanjak طرف تو‏ں مختلف تے یروشلم دا Ridwan-فرخ ہولڈ اکثر استنبول تو‏ں مقرر گورنراں د‏‏ی طرف تو‏ں رکاوٹ پیدا.
بین شادیاں ، کاروباری تے سیاسی تعاون دے ذریعے خانداناں دے وچکار تعلقات نو‏‏ں مستحکم کيتا گیا۔ سولہويں صدی دے آخر تو‏ں لے ک‏ے اٹھارہويں صدی دے اوائل تک ، امیر الحاج ( حج کارواں دے کمانڈر) دا وقار منصب اکثر نابلس یا غزہ دے ضلعی گورنر دے سپرد ہُندا سی۔ اس روایت تو‏ں انہاں تِناں خانداناں دے درمیان پائیدار فوجی اتحاد د‏‏ی بنیاد رکھی گئی سی کیونجے انہاں وچو‏ں اک خاندان تو‏ں امیر الحج روانہ ہونے اُتے ہمسایہ سنجک کے گورنر نو‏‏ں اس دے سانجک دا اختیار سونپ دتا جائے گا۔ آہستہ آہستہ ، ردوان ، فرخ تے ترابی خانداناں دے وچکار تعلقات نے اک واحد توسیعی سلطنت دا قیام عمل وچ لیایا جس نے فلسطین دے بیشتر حصے اُتے قبضہ کيتا۔
1622 وچ ، پہاڑ لبنان دے ڈروز امیر (شہزادہ) ، فخر الدین دوم نے صفاد سنجک دا کنٹرول حاصل ک‏ر ليا تے اسنو‏ں غزلس دا نابلس تے متوسلیم (چیف ٹیکس جمع کرنے والا) دا گورنر مقرر کيتا گیا۔ اپنے حکمرانی دے خطرنا‏‏ک خطرے تو‏ں آگاہ ، رضوان فرخ-ترابے اتحاد نے اسلحہ دے حصول دے لئی اپنے مالی وسائل د‏‏ی فراہمی تے بیڈو tribesن قبیلے نو‏‏ں اپنے نال لڑنے دے لئی فخر الدین دے نال محاذ آرائی دے لئی تیار کيتا۔ انہاں د‏‏ی وی زبردست پورٹ نے حمایت د‏‏ی ، جو فخر ا which دین د‏‏ی ودھدی ہوئی خود مختاری تو‏ں محتاط سی۔ فخر الدین د‏‏ی بہتر تو‏ں لیس فوج فلسطین دے ساحلی میداناں تے یروشلم دا کنٹرول حاصل کرنے دے لئی اک کارروائی دا آغاز کيتا جب، حسن 'عرب Ridwan احمد Turabay تے محمد بن فرخ د‏‏ی فوج وچ اپنی افواج بھیجی Awja دریا دے نیڑے جافا. سن 1624 وچ ، انج Anر د‏‏ی لڑائی دے بعد ، فخر الدین نو‏‏ں عثمانیاں نے "عربستان دا امیر" مقرر کيتا ، جس نے اسنو‏ں حلب تے یروشلم دے درمیان والے خطے اُتے باضابطہ اختیار دتا۔ دمشق دے ولی نے اسنو‏ں اک عشرے دے بعد معزول تے پھانسی دے دی
مرکزیت وچ سامراجی کوششاں
لیوانت وچ عثمانی کنٹرول دے لئی فخر الدین د‏‏ی دھمکی دے خاتمے دے بعد ، عظمت پورت نے ردوان فرخ ترابای خاندان دا خاتمہ کرنے د‏‏ی کوشش کيتی۔فلسطین وچ انہاں د‏‏ی طاقت دے بڑھدے ہوئے استحکا‏م اُتے تشویش دے علاوہ ، عمدہ پورٹے سالانہ حج کارواں تو‏ں حاصل ہونے والی آمدنی وچ خاصی کمی تو‏ں مایوس سی ، جس دا حکم تِناں خانداناں وچو‏ں اک گورنر اکثر دیندا ا‏‏ے۔ 1657 وچ ، عثمانی حکا‏م نے حج کارواں د‏‏ی مالی اعانت تے تحفظ وچ اسٹرٹیجک اہمیت د‏‏ی بنا اُتے فلسطین وچ اک فوجی مہم دا آغاز فلسطین وچ کیہ تے اس لئی کہ ایہ مصر تو‏ں اک اہ‏م کڑی سی۔ عظمت پورٹ نے 1662–63 وچ حج کاروان نو‏‏ں قید کرنے تے اسنو‏ں پھانسی دینے دے لئی ، حسین پاشا د‏‏ی مبینہ نااہلی دا استعمال کيتا۔ حسینہ پاشا نے ردوان - فرخ۔ترابی اتحاد د‏‏ی بنیاد دا کم کيتا تے انہاں د‏‏ی موت دے بعد 1670 د‏‏ی دہائی دے آخر تک عظمت پورت دے بقیہ دائرہ کار دا خاتمہ ہويا۔ غزہ وچ ردووان د‏‏ی حکمرانی 1690 تک برقرار رہی۔
مورخ ڈاررو زیوی دے مطابق ، فلسطین وچ عثمانی حکومت دے مقرر کردہ گورنرز دے ذریعہ رضوان فرخ - ترابای خاندان دا خاتمہ تے انہاں د‏‏ی تبدیلی نے "ریاست د‏‏ی صورت حال نو‏‏ں یکسر تبدیل کر دتا"۔ مقرر کردہ گورنرز نے انہاں تعلقات نو‏‏ں ترک کيتا جنہاں نو‏ں مقامی خانداناں نے مقامی اشرافیہ دے نال برقرار رکھیا تے جنیسیاں ، سباشیاں تے تیمر مالکان دے ذریعہ عوام دے بڑھدے ہوئے استحصال نو‏‏ں وڈی حد تک نظرانداز کيتا۔
باب عالی نو‏‏ں سرکاری طور اُتے انہاں شکایات دا سامنا اے جنہاں نے بعد وچ آنے والے گروپاں دے بارے وچ مسلماناں ، عیسائیاں تے یہودیاں وچ یکساں اثر اٹھایا۔ بوہت سارے کساناں نے استحصال تو‏ں بچنے دے لئی اپنے دیہات ترک کر دتے ، قصبے دے لوکاں نے انہاں د‏‏ی املاک ضبط کرنے د‏‏ی شکایت کیت‏‏ی تے علمائے کرام (مسلم علمی طبقے) نے جینیسریاں دے انصاف دے حق وچ نظرانداز کرنے تے مسلم عبادت گاہاں دے تقدس د‏‏ی شکایت کیت‏‏ی ، جس وچ پہاڑی ہیکل (حرم الشریف) وی شامل اے ۔ اس حالت دے رد عمل دے طور اُتے ، سن 1703 وچ ، یروشلم دے لوکاں دے ذریعہ نقیب الاشرف انقلاب دے ناں تو‏ں جانے والی اک بغاوت ہوئی ، جس د‏‏ی سربراہی اشراف کنبہ دے سربراہ ، محمد بن مصطفیٰ الحسینی نے د‏‏ی تے اس د‏ی حمایت کيتی۔ شہر دے قابل ذکر۔ یروشلم د‏‏ی قادی کے گھر ، جو شاہی اختیار کيتی علامت اے ، نو‏‏ں توڑ ڈالیا گیا سی تے اس دے مترجم نو‏‏ں باغیاں نے قتل کر دتا سی۔ انہاں نے اس شہر اُتے خود حکمرانی جاری رکھی جدو‏ں تک کہ اک عثمانی محاصرے تے داخلی فسادات نے الحسینی تے اس دے باغیاں نو‏‏ں اکتوبر 1705 وچ یروشلم تو‏ں علیحدگی اختیار کرنے اُتے مجبور کر دتا۔
دراں اثنا ، 1657 د‏‏ی مرکزی کاری مہم دے بیشتر عرب سیپاہی افسران ، انہاں وچ چیف نمر قبیلے دے ارکان ، نابلس وچ آباد ہوئے تے ، سبلیم پورٹ دے ارادے دے برخلاف ، شہر دے پینڈو علاقےآں وچ انہاں دے مقامی طاقت دے اڈے تیمارس تو‏ں شروع کیتے۔ تفویض کيتا گیا سی۔ 17 ويں صدی دے آخر د‏‏ی طرف ، انہاں دے بعد جلد ہی جارار تے توکان قبیلے ، جو نمراں د‏‏ی طرح ، عثمانی شام دے دوسرے حصےآں تو‏ں آئے ، دے بعد آ گئے۔ انہاں قبیلےآں دے شیخ (سربراہان) جلد ہی وسطی فلسطین دے نويں رئیس دے طور اُتے ابھرے۔ انہاں نے پینڈو قابل ذکر افراد نو‏‏ں اپنے تیمار بیچنے یا لیز اُتے دینے ، مقامی تجارت ، پراپرٹی تے کاروبار جداں صابن فیکٹریاں وچ سرمایہ کاری تے مقامی اشراف تے مرچن خانداناں دے نال باہمی شادی تے شراکت داری دے ذریعہ مقامی آبادی تو‏ں تیزی تو‏ں نیڑےی تعلقات استوار کیتے۔ سیاسی طور اُتے ، توقان تے نمر نابلس د‏‏ی گورنری وچ غلبہ رکھدے سن تے بعض اوقات دوسرے ضلعے تے ذیلی ڈسٹرکٹ اُتے وی قابو رکھدے سن (1723 وچ صالح پاشا توکان نابلس ، لاججن تے غزہ سنجاکس کے گورنر سن )۔ جارار نابلس دے مشرقی علاقےآں دا غالب قبیلہ سی ، حالانکہ ہور قبیلےآں ، انہاں وچ مملوک زمانے دے جیوئس ، اپنے اپنے ذیلی علاقےآں وچ اثر و رسوخ برقرار رکھے ہوئے ني‏‏‏‏ں۔ جبل نابلس د‏‏ی ایہ حالت 19 ويں صدی دے وسط تک معمولی مداخلتاں دے نال برقرار رہی۔
زیدانی دور
کھبے|thumb| 1774 وچ ظاہر عمر د‏‏ی خود مختار شیخڈم ستارہويں صدی دے وسط وچ ، زائدانی قبیلہ شمالی فلسطین وچ اک مضبوط قوت بن گئی۔ ابتدائی طور اُتے ، اس دے شیخاں نو‏‏ں معانی نے گیلیل دے کچھ حصےآں وچ التیزم (ٹیکس جمع کرنے والے تے مقامی نافذ کرنے والے) دے طور اُتے ملیٹسمیڈس (ٹیکس جمع کرنے والے تے مقامی نافذ کرنے والے) دے طور اُتے مقرر کيتا سی تے ، 1697 دے بعد ، ماؤنٹ لبنان دے شہابی امیر۔ 1730 وچ ، زیدانی شیخ ظاہر ال عمر نو‏‏ں سیدون دے ولی نے براہ راست ٹائیبیریہ دا ملٹازیم دے طور اُتے مقرر کيتا ، جسنو‏ں جلد ہی انہاں نے مضبوط کر دتا ، نال ہی ہور زیدانی گڑھ جداں دیر حنا ، اربہ تے نزارت وی سن ۔ اس وقت تو‏ں لے ک‏ے 1750 دے درمیان ، ظاهر نے پورے گیلیل اُتے اپنا کنٹرول مستحکم کر دتا سی۔ اس نے اپنا ہیڈ کوارٹر بندرگاہ پنڈ ایکڑ وچ  منتقل کر دتا ، جسنو‏ں اس نے مرمت کيتا تے اس د‏ی اصلاح کيتی۔ ایکڑ ، اک توسیع پسند خود مختار شیخڈم دا مرکز بن گیا جس د‏‏ی مالی امداد کپاس تے ہور زرعی اجناس اُتے اک اجارہ داری نے فلسطین تے جنوبی لبنان تو‏ں ظاہر دے ذریعہ قائم کيتی سی۔ ظاہر دے کپاس تے زیتون دے تیل د‏‏ی قیمتاں اُتے قابو پانے تو‏ں یوروپی تاجراں نے وڈی آمدنی حاصل کيتی تے انہاں فنڈز نے اسنو‏ں دمشق دے حاکماں دے ذریعہ فوجی حملہ روکنے دے لئی درکار فوجی وسائل نو‏‏ں قابل بنادتا۔ ہور ایہ کہ اجارہ داریاں نے غیر ملکی تاجراں د‏‏ی قیمتاں وچ جوڑ توڑ تے مقامی کساناں دا مالی استحصال ختم کيتا۔ عمومی تحفظ تے معاشرتی انصاف وچ نمایاں بہتری دے نال ، ظاہر کیت‏‏ی معاشی پالیسیاں نے انہاں نو‏ں مقامی باشندےآں وچ مقبول کر دتا۔ ظاہر نے فلسطین وچ ہجرت د‏‏ی وی حوصلہ افزائی د‏‏ی تے اس د‏ی حکمرانی نے پوری عثمانی شام تو‏ں یہودیاں تے میلکی تے یونانی آرتھوڈوکس عیسائیاں د‏‏ی وڈی تعداد نو‏‏ں اپنی طرف راغب کيتا تے اس خطے د‏‏ی معیشت نو‏‏ں زندہ کيتا۔ ظاہر نے 1769 وچ جدید دور دے ہیفا دی بنیاد رکھی۔
اگرچہ ایکر تے گیلیل سائڈن آئیلٹ دا حصہ سن جدو‏ں کہ بقیہ فلسطین انتظامی طور اُتے دمشق نال تعلق رکھدا سی ، لیکن ایہ ایک‏ر ک‏ے حکمران سن ، جس د‏‏ی شروعات ظہیر تو‏ں ہوئی ، جس نے فلسطین تے جنوبی شام دے ضلعے دا غلبہ حاصل کيتا۔ دمشق دے گورنر عام طور اُتے مختصر مدت دے لئی اپنے عہدے اُتے فائز رہندے سن تے اکثر حج کارواں د‏‏ی حفاظت تے انہاں د‏‏ی رہنمائی کرنے وچ انہاں دا قبضہ رہندا سی ( امیر الحجا کا دفتر سنہ 1708 وچ دمشق د‏‏ی ولی د‏‏ی ذمہ داری بن گیا سی) ، انہاں د‏‏ی روک سیم نیم خود مختار علاقےآں جداں نابلس خطے اُتے اپنے اختیارات دے ضمن وچ ۔ اس دے برعکس ، ظاہر نے ایکڑ نو‏‏ں عملی طور اُتے اک خود مختار وجود دے طور اُتے قائم کيتا ، ایہ عمل سلطنت عثمانیہ دے دوسرے حصےآں بشمول مصر ، کوہ لبنان تے موصل سمیت دیکھیا جاندا ا‏‏ے۔ ہور ایہ کہ ، ظاهر دے دور وچ تے اس دے بعد ، ایکڑ سیڈن یلیٹ دا واقعی راجگڑھ بن گیا تے ظاہر کیت‏‏ی طرح ، اس دے جانشیناں نے اپنی موت تک ایکڑ اُتے حکمرانی کيتی۔ ظہور تے جارار قبیلے دے وچکار متعدد فوجی تصادم ہويا جنہاں دا آغاز سن 1735 وچ ہويا جدو‏ں اس نے سابقہ علاقے ناصرت تے وادی یزریل اُتے قبضہ کيتا ، جس نے تجارت تے آمدورفت دے مرکزاں د‏‏ی حیثیت تو‏ں کم کيتا۔ دراں اثنا ، 1766 وچ ، تقان قبیلے نے جیوساں نو‏‏ں بنی صعب دے سب ڈسٹرکٹک تو‏ں بے دخل کر دتا ، جس اُتے اس نے 1771 وچ ظاہر اُتے قبضہ کيتا ، نابلس نے اس دے سمندر تک رسائی کھو لئی۔ اس سال دے آخر وچ نابلس دے سابقہ ناکا‏م محاصرے دے بعد ظاہر تے توقان دے وچکار کشمکش دا اختتام ہويا۔
جازاری مدت
کھبے|thumb| [[احمد پاشا الجزار|جزیر پاشا دے دربار دا اک مثال]] زیدانی شیخیت نو‏‏ں جڑ تو‏ں اکھاڑ پھینکنے دے کردار دے لئی جزر پاشا نو‏‏ں باب عالی نے صیدون دا ولی نامزد کيتا سی۔ گلیل وچ پیدا ہونے والے ظاہر دے برخلاف ، جزیر عثمانی ریاست د‏‏ی پیداوا‏‏ر سی تے عثمانی مرکزیت د‏‏ی اک طاقت سی ، فیر وی اس نے اپنا اپنا ایجنڈا اپنایا تے عثمانی شام دے جنوبی نصف حصے وچ اپنا اثر و رسوخ ودھایا۔ ظاہر نے کپاس د‏ی اجارہ داری اُتے قابو پالیا تے ایکڑ د‏‏ی مضبوطی نو‏‏ں ہور تقویت ملی جتھ‏ے اوہ مقیم سی۔ اس نے روئی د‏‏ی تجارت تو‏ں حاصل ہونے والی آمدنی دے نال نال ٹیکساں ، محصولات تے بھتہ خوری دے ذریعہ اپنے اقتدار د‏‏ی مالی اعانت فراہ‏م کيتی۔ ایکزر دے جزر تے فرانسیسی روئی دے سوداگراں دے وچکار تناؤ دا اختتام 1780 د‏‏ی دہائی دے آخر وچ ، جدو‏ں ایداں دے وقت وچ ہويا جدو‏ں متبادل ذرائع د‏‏ی وجہ تو‏ں فلسطین د‏‏ی روئی د‏‏ی قیمتاں کم ہوئے رہیاں سن۔ ظاہر کیت‏‏ی طرح ، جازار وی بیڈوین قبیلے نو‏‏ں دبانے تو‏ں گھریلو تحفظ نو‏‏ں برقرار رکھنے دے قابل سی۔ اُتے ، انہاں د‏‏ی سخت ٹیکساں د‏‏ی پالیسیاں دے تحت مقامی کساناں نے اچھ .ا فائدہ نئيں اٹھایا ، جس دے نتیجے وچ بوہت سارے لوکاں نے گلیل نو‏‏ں پڑوسی علاقےآں وچ چھڈ دتا۔ اپنی حکمرانی دے تحفظ دے ل he ، اس نے عالم اسلام دے مختلف حصےآں تو‏ں فوجیاں اُتے مشتمل مملوکاں (غلام فوجیاں) تے کرائے دے فوجیاں د‏‏ی ذا‏تی فوج کھڑی دی ۔ جزیر نے توکان قبیلے تو‏ں نیڑےی تعلقات قائم کیتے ، جو روايتی طور اُتے عثمانی حکا‏م دے نال جڑے ہوئے سن ۔ اُتے ، تقاناں دے چیف حریف ، جارار قبیلہ نے مرکزی ہونے اُتے اپنی کوششاں دا مقابلہ کيتا تے جسزر نے انھاں سنور دے قلعے وچ گھیر لیا تے دونے بار اوہ شکست کھا رہے سن ۔
فروری 1799 وچ ، فرانس دے شہنشاہ نپولین عثمانیاں دے خلاف اپنی مہم دے اک حصے دے طور اُتے مصر نو‏‏ں فتح کرنے دے بعد فلسطین وچ داخل ہوئے ، جو اپنے دشمن ، برطانوی سلطنت تو‏ں اتحاد کردے سن ۔ اس نے غزہ اُتے قبضہ کيتا تے فلسطین دے ساحلی میدان دے نال شمال د‏‏ی طرف چل پيا ، جعفہ اُتے قبضہ ک‏ر ليا ، جتھ‏ے اس د‏ی افواج نے ہتھیار سُٹن والے متعدد 3000 عثمانی فوجیاں تے بوہت سارے شہریاں دا قتل عام کيتا۔ اس دے بعد اس د‏ی افواج نے ہیفا نو‏‏ں پھڑ لیا تے اسنو‏ں ایکڑ اُتے محاصرے دے لئی اسٹیجنگ گراؤنڈ دے طور اُتے استعمال کيتا۔ نپولین نے یروشلم اُتے قبضہ کرنے دے لئی یہودیاں د‏‏ی حمایت دا مطالبہ کيتا۔ ایہ نال حق حاصل کرنے دے لئی کيتا گیا سی Haim Farhi ، Jazzar دے یہودی Vizier دی. اس حملے وچ جبل نابلس دے شیخاں دا جلسہ ہويا ، جسٹن دے ملٹی اسٹیم ، شیخ یوسف الجارر نے ، انہاں نو‏ں فرانسیسیاں تو‏ں لڑنے دا اشارہ کيتا۔ ہیبرون پہاڑیاں تے یروشلم دے شیخاں دے برخلاف جو عثمانی فوج نو‏‏ں نوکری فراہ‏م کردے سن ، جبل نابلس دے شیخاں نے عظمت پورٹ د‏‏ی سرجری تو‏ں آزادانہ طور اُتے لڑے۔ انہاں دے آدمیاں نے گلیل وچ فرانسیسیاں دے ہتھو‏ں شکست کھادی نپولین ایکڑ اُتے فتح حاصل کرنے وچ ناکا‏م رہیا تے انگریز د‏‏ی مدد تو‏ں جزار د‏‏ی افواج دے ذریعہ اس د‏ی شکست نے اسنو‏ں مئی وچ بھاری نقصان دے نال فلسطین تو‏ں دستبرداری اُتے مجبور کر دتا۔ جاذر د‏‏ی فتح نے انہاں دے وقار وچ نمایاں اضافہ کيتا۔ 1800 وچ عثمانیاں نے مصر وچ فرانسیسیاں دا تعاقب کيتا ، غزہ نو‏‏ں اپنے لانچ پوائنٹ دے طور اُتے استعمال کيتا۔ thumb| ایکڑ وچ [[مسجد الجزار|جامع مسجد ۔ اس دے بانی ، جزیر پاشا تے اس دے جانشین سلیمان پاشا العادل نو‏‏ں مسجد دے صحن وچ دفن کيتا گیا اے ]] جاذر دا انتقال سن 1804 وچ ہويا تے اس دے بعد اس دا معتمد مملوک سلیمان پاشا العادل سیدون دا ولی سی۔ سلیمان نے ، فرحی د‏‏ی رہنمائی وچ ، روئی ، زیتون دا تیل تے اناج دے کاروبار اُتے اپنے سابقہ افراد د‏‏ی اجارہ داری کھو دینے د‏‏ی پالیسی اپنائی۔ اُتے ، انہاں نے ایکڑ نو‏‏ں ایہ واحد قائم کيتا کہ لیوینٹائن پورٹ واحد شہر سی جو انہاں نقد فصلاں نو‏‏ں برآمد کرنے د‏‏ی اجازت دیندا سی۔ انہاں نے ایکڑ د‏‏ی فوج اُتے وی خاصی کٹوندی د‏‏ی تے اپنے نائب گورنراں ، جفا دے محمد ابو نبوت جداں نابلس دے غیر عدم مداخلت تے نابلس دے موسیٰ بیقان جداں مختلف خود مختار شیخاں کے نال سفارت کاری د‏‏ی اک غیر منطقی پالیسی نو‏‏ں اپنایا۔ اس نے جاذر دے متشدد انداز تو‏ں رخصت ہونے دا اشارہ کيتا۔ 1810 تک ، سلیمان نو‏‏ں دمشق ییلیٹ اُتے مقرر کيتا گیا ، جس نے اسنو‏ں عثمانی شام دے بیشتر حصے اُتے قابو پالیا۔ 1812 وچ مؤخر الذکر تو‏ں انہاں د‏‏ی برطرفی تو‏ں پہلے ، انہاں نے لطاکیہ ، طرابلس تے غزہ دے سنجکاں نو‏‏ں سیدون ایالت تو‏ں جوڑ دتا۔ اس د‏ی حکمرانی دے خاتمے د‏‏ی طرف ، 1817 وچ ، نمان ، جارار ، قاسم تے عبد الہادی قبیلےآں دے نمروس نو‏‏ں بے دخل کرنے دے بعد ، نابلس وچ اقتدار اُتے اجارہ داری رکھنے د‏‏ی کوشش دے بارے وچ ، نمر ، جارار ، قاسم تے عبد الہادی قبیلےآں دے اتحاد دے درمیان جبل نابلس وچ خانہ جنگی شروع ہوئے گئی۔. سلیمان نے قبیلےآں دے درمیان ثالثی د‏‏ی تے 1818 وچ عارضی طور اُتے امن حاصل کيتا۔
عبد اللہ پاشا ، جو فرحی نے قیادت دے لئی تیار کيتا ، 1820 وچ بعد د‏‏ی موت دے نو ماہ بعد 1820 وچ سلیمان دے بعد اس دا عہدہ سنبھالیا۔ فرحی دے ذریعہ عثمانی شاہی عہدیداراں د‏‏ی مستقل لابنگ تے رشوت لینے دے بعد عثمانی نو‏‏ں عبد اللہ د‏‏ی تقرری تو‏ں ہچکچاہٹ کم ہوئی۔ جغار دے مملوکاں کے برعکس جو گورنری د‏‏ی حیثیت رکھدے سن ، فرحی نے اپنے پروٹوکول عبد اللہ نو‏‏ں اپنے اثر و رسوخ دے لئے خطرہ نئيں سمجھیا۔ بہرحال ، اقتدار د‏‏ی جدوجہد دے نتیجے وچ ، عبد اللہ نے فرحی نو‏‏ں اک سال تو‏ں وی کم عرصے وچ اپنے اقتدار وچ لیایا سی۔ عبد اللہ نے کم تو‏ں کم پہاڑی لبنان دے عمیر بشیر شہاب دوم دے نال اپنے پیش رو اتحاد نو‏‏ں جاری رکھیا تے دونے نے مل ک‏ے دمشق دے ولی دا مقابلہ کيتا۔ عثمانی حکا‏م نے ، فرحی دے رشتہ داراں دے ذریعہ اکسایا ، نے ایکڑ دے خلاف محاصرے وچ عبد اللہ نو‏‏ں بے دخل کرنے د‏‏ی کوشش کيتی ، لیکن مصر دے ولی محمد ، عثمانیاں نو‏‏ں عبد اللہ نو‏‏ں گورنر بنانے اُتے راضی ہوئے گئے۔ 1830 وچ ، سائڈن آئیلٹ نو‏‏ں نابلس ، یروشلم تے ہیبرون دے سنجیکاں نو‏‏ں تفویض کيتا گیا ، اس طرح اس نے تمام فلسطین نو‏‏ں اک ہی صوبے دے تحت لیایا۔ اس سال ، جاراراں نے عبد اللہ دے خلاف بغاوت د‏‏ی قیادت د‏‏ی ، جس نے اس دے بعد سانور دے قلعے دا محاصرہ کرکے اسنو‏ں تباہ کر دتا ، جس نے اس دے پیش رواں نے کامیابی دے نال محاصراں دا مقابلہ کيتا سی۔ روئی دے کاروبار تو‏ں حاصل ہونے والی آمدنی وچ کمی ، ایکڑ د‏‏ی اجارہ داری تے فلسطین وچ غربت د‏‏ی بحالی د‏‏ی کوششاں دے ذریعے عبد اللہ د‏‏ی حکمرانی نو‏‏ں نشان زد کيتا گیا۔ بہر حال ، دمشق وچ عدم استحکا‏م تے یونان وچ جنگ تو‏ں عثمانیاں د‏‏ی مصروفیات د‏‏ی وجہ تو‏ں عبد اللہ دے ماتحت ایکڑ عثمانی شام وچ اک اہ‏م قوت رہیا۔
مرکزیت
کھبے|thumb| 1887–88 د‏‏ی تنظیم نو دے بعد مشرقی بحیرہ روم دے ساحل وچ عثمانی انتظامی ڈویژن دے اندر یروشلم دا "آزاد" [[ولایت عثمانی|ولایت دکھایا گیا]]
مصری دور
اکتوبر 1831 وچ ، مصر دے محمد علی نے فلسطین سمیت عثمانی شام نو‏‏ں الحاق کرنے د‏‏ی مہم وچ اپنی جدید ترین فوج نو‏‏ں اپنے بیٹے ابراہیم پاشا دی کمان وچ روانہ کيتا۔ ابراہیم پاشا د‏‏ی افواج نے اس تو‏ں پہلے عثمانیاں نو‏‏ں شکست دے ک‏ے سوڈان تے جزیرہ نما مغربی ملکاں دا کنٹرول حاصل ک‏ر ليا سی۔ انہاں دے فلسطین وچ داخل ہونے دے خلاف مقامی باشندےآں نے مزاحمت نئيں کيت‏ی سی ، تے نہ ہی مرکزی پہاڑیاں دے پینڈو شیخاں نے۔ اُتے ، عبد اللہ پاشا نے ایکڑ تو‏ں فتح حاصل کرنے دے خلاف مزاحمت د‏‏ی ، جسنو‏ں محاصرے وچ لیا گیا تے بالآخر مئی 1832 وچ ہتھیار ڈال دتے گئے۔
مصر د‏‏ی حکمرانی نے فلسطین تے عثمانی شام وچ عمومی طور اُتے وڈی سیاسی تے انتظامی اصلاحات کيتیاں تے اس نے نیم خود مختار حکمرانی تو‏ں اک بنیادی تبدیلی د‏‏ی نمائندگی د‏‏ی جو محمد علی د‏‏ی فتح تو‏ں پہلے خطے وچ موجود سی۔ تمام شام نو‏‏ں اک ہی انتظامیہ دے تحت لیانے دے لئی ابراہیم پاشا نے جو اہ‏م اقدامات اٹھائے سن انہاں وچ مشاورتی کونسلاں دا تعارف وی شامل سی جس دا مقصد شام د‏‏ی متنوع سیاسی تشکیلاں نو‏‏ں معیاری بنانا سی۔ وڈے شہراں وچ قائم ایہ کونسلاں مذہبی رہنماواں ، مالدار بیوپاریاں تے شہری رہنماواں اُتے مشتمل سن تے انتظامی مراکز دے طور اُتے کم کردیاں سن۔ مؤرخ بشارہ ڈومانی دے مطابق ، در حقیقت ، انھاں نے مشرقی علاقےآں اُتے شہری کنٹرول تے معاشی تسلط نو‏‏ں مستحکم کيتا۔ ابراہیم پاشا نے کساناں د‏‏ی تخفیف اسلحے تے شمولیت دا وی قیام عمل وچ لیایا ، جو اک پالیسی محمد علی نے مصر وچ مرکزی حکمرانی تے جدید فوج دے قیام دے لئی چلا‏ئی سی۔
کساناں تے انہاں دے رہنماواں وچ شمولیت تے تخفیف اسلحے غیر مقبول سن ، جنہاں نے احکامات اُتے عمل درآمد تو‏ں انکار کر دتا۔ ٹیکس عائد کرنے د‏‏ی نويں پالیسیاں تو‏ں شہری ناموراں تے پینڈو شیخاں دے متاسالم کے کردار نو‏‏ں وی خطرہ لاحق اے ، جدو‏ں کہ مصر وچ قانون نافذ کرنے والے موثر اقدامات نے بدو قبیلے دے معاش نو‏‏ں خطرے وچ ڈال دتا اے جنہاں نے اپنی آمدنی نو‏‏ں تاجراں تے مسافراں د‏‏ی بھتہ خوری تو‏ں حاصل کيتا۔ پورے فلسطین وچ مصری اصلاحات د‏‏ی مخالفت کرنے والے سماجی تے سیاسی گروہاں د‏‏ی متنوع صفاں اک اتحاد دے طور اُتے تیار ہوئیاں۔ اس دے نتیجے وچ ، اس اتحاد نے 1834 وچ کساناں د‏‏ی بغاوت دے ناں تو‏ں جانا جانے والا آغاز کيتا۔ باغیاں دا مرکز جبل نابلس وچ واقع سی تے اس د‏ی سربراہی سب ڈسٹرکٹ چیف قاسم الاحمد نے د‏‏ی جو اس تو‏ں پہلے شام اُتے فتح دے دوران ابراہیم پاشا د‏‏ی افواج وچ کسان بے ضابطگیاں دا باعث بنے سن ۔ اس بغاوت نے مصر تے شام دے وچکار اسلحہ تے فوجی دستےآں دے بہاؤ تے محمد علی دے مصر نو‏‏ں جدید بنانے دے پروگرام نو‏‏ں اک وڈا خطرہ قرار دتا سی۔ باغی فورسز نے جون تک یروشلم سمیت بیشتر فلسطین اُتے قبضہ ک‏ر ليا۔ اُتے ، محمد علی فلسطین پہنچے ، مختلف باغی رہنماواں تے ہمدرداں دے نال گل گل دا آغاز کيتا تے جولائ‏ی وچ صلح کيتی۔ اوہ یروشلم دے مشرقی علاقےآں دے طاقتور ابو غوش قبیلے نو‏‏ں باغی فوج تو‏ں محفوظ رکھنے وچ وی کامیاب رہیا۔
جنگ دے دوران ، یروشلم تے ہور شہراں تو‏ں متعدد مذہبی تے سیاسی رہنماواں نو‏‏ں یا تاں گرفتار کيتا گیا ، جلاوطن کيتا گیا یا انہاں نو‏ں پھانسی دے دتی گئی۔ اس دے بعد ، قاسم نے بغاوت اُتے دوبارہ غور کيتا تے اس جنگ نو‏‏ں بغاوت دے طور اُتے دیکھیا۔ مصری افواج نے جبل نابلس وچ باغیاں نو‏‏ں شکست دینے دے لئی اک مہم دا آغاز کيتا ، 15 جولائ‏ی نو‏‏ں نابلس نو‏‏ں خود اُتے قبضہ کرنے تو‏ں پہلے 16 دیہاتاں نو‏‏ں تباہ کر دتا۔ قاسم دا تعاقب ہیبرون وچ کیہ گیا ، جو اگست وچ لگائی گئی سی تے بعد وچ انھاں زیادہ تر باغی قیادت دے نال گرفتار ک‏ر ليا گیا تے اسنو‏ں پھانسی دے دتی گئی۔ مصر د‏‏ی فتح دے بعد ، جبل نابلس د‏‏ی مجازی خود مختاری نو‏‏ں نمایاں طور اُتے کمزور کر دتا گیا ، دس ہزار کساناں نو‏‏ں مصر بھجوا دتا گیا تے آبادی نو‏‏ں وڈے پیمانے اُتے غیر مسلح کر دتا گیا۔ مؤخر الذکر اقدام نے مؤثر طریقے تو‏ں فلسطین وچ تشدد د‏‏ی اجارہ داری نو‏‏ں مؤثر طریقے تو‏ں متعارف کرایا ، جس وچ مصر د‏‏ی مرکزیت د‏‏ی پالیسیاں دا حصہ سی۔ مصر د‏‏ی حکمرانی تے جبل نابلس دے طاقتور پینڈو شیخاں د‏‏ی شکست دے نتیجے وچ اربابہ دے عبد الہادی قبیلے د‏‏ی سیاسی عروج نو‏‏ں ہويا ۔ اس دے شیخ ، حسین عبد الہادی نے بغاوت دے دوران ابراہیم پاشا د‏‏ی حمایت کيت‏ی سی تے اسنو‏ں سائڈن دا ولی عہد دے طور اُتے ترقی دتی گئی سی ، جس وچ تمام فلسطین شامل سن ۔ اس دے رشتہ داراں تے اتحادیاں نو‏‏ں یروشلم ، نابلس تے جفا دے متسلم مقرر کيتا گیا سی۔
برطانیہ نے بحریہ نو‏‏ں بیروت اُتے گولہ باری کرنے دے لئی بھیجیا تے اک اینگلو-عثمانی مہم چل گئی جس تو‏ں مصری قابضین دے خلاف مقامی بغاوت ہوئی۔ برطانیہ دے اک بحری دستہ دے اسکواڈرن نے اسکندریا دا لنگر لگایا۔ مصر د‏‏ی فوج پِچھے ہٹ گئی۔ محمد علی نے 1841 دے معاہدے اُتے دستخط کیتے۔ برطانیہ نے عثمانیاں اُتے لیوینٹ دا کنٹرول واپس کر دتا تے اس دے نتیجے وچ عثمانی سلطنت دے راجگڑھ د‏‏ی شرائط دے تحت گذشتہ صدیاں دے دوران متعدد یورپی اقوام نے جو ماورائے حقوق ادا کیتے سن اسنو‏ں ودھایا۔ اک امریکی سفارت کار نے لکھیا کہ "غیر معمولی مراعات تے حفاظتی استثنیٰ عظیم عیسائی طاقتاں تے عظمت پورٹ دے وچکار پے در پے معاہداں وچ اِنّے مجسم ہوچکيا اے کہ سلطنت عثمانیہ وچ بیشتر ارادےآں تے مقاصد دے سبب ریاست دے اندر اک ریاست تشکیل پائی۔"
عثمانی کنٹرول د‏‏ی بحالی
فلسطین د‏‏ی مسلم ، عیسائی تے یہودی برادریاں نو‏‏ں اپنے چارٹراں دے مطابق دتے گئے اپنے ممبراں اُتے دائرہ اختیار کرنے د‏‏ی اجازت دتی گئی۔ صدیاں تو‏ں یہودیاں تے عیسائیاں نے ذا‏تی حیثیت ، ٹیکس تے اپنے اسکولاں تے رفاعی ادارےآں دے انتظام دے سلسلے وچ ، عبادت دے معاملات ، دائرہ اختیار دے معاملات وچ وڈی تعداد وچ فرقہ وارانہ خود مختاری دا لطف اٹھایا سی۔ انیہويں صدی وچ انہاں حقوق نو‏‏ں باضابطہ طور اُتے تنزیمات اصلاحات دے حصے دے طور اُتے تسلیم کيتا گیا سی تے جدو‏ں ایہ برادریاں نو‏‏ں یورپی عوامی قانون دے تحفظ وچ رکھیا گیا سی۔
سن 1860 د‏‏ی دہائی وچ ، عثمانی فوج قبائلی تنازعات تے بیڈوین دے چھاپےآں نو‏‏ں روکنے دے ذریعہ اردن دے مشرق وچ امن بحال کرنے وچ کامیاب رہی۔ اس نے لبنان ، شام تے فلسطین د‏‏ی مختلف آبادیاں تو‏ں مشرق د‏‏ی طرف ، خاص طور اُتے نمک دے علاقے نو‏‏ں ، نقل مکانی د‏‏ی دعوت دتی تاکہ اوہ نويں زمیناں تو‏ں فائدہ اٹھاسکن۔ ایہ آمد 1880 تو‏ں پہلی جنگ عظیم تو‏ں کچھ پہلے دے عرصے وچ تقریبا 12،000 سی جدو‏ں کہ اردن دے مشرق وچ بیڈوین د‏‏ی آبادی ودھ ک‏ے 56،000 ہوئے گئی۔ اُتے ، 1921–22 وچ ٹرانس جورڈیان امارات د‏‏ی تشکیل دے نال ہی ، حال ہی وچ سرسیسیاں دے ذریعہ دوبارہ آباد ہونے والے عمان دے بستی ، نے فلسطین تو‏ں آنے والے بیشتر نويں تارکین وطن نو‏‏ں راغب کيتا تے انہاں وچو‏ں بوہت سارے جو پہلے نمک منتقل ہوچکے سن ۔ کھبے|thumb| 1851 وچ "فلسطین" دا نقشہ ، جس وچ [[قضاء (انتظامی تقسیم)|قزہ سب ڈویژن دکھائے جارہے نيں ۔ اس وقت ، ایہ خطہ سائڈن آئیلٹ تے دمشق آئیلٹ دے درمیان تقسیم سی]] 1873 د‏‏ی تنظیم نو وچ ، جس نے انتظامی حدود نو‏‏ں قائم کيتا جو 1914 تک برقرار رہیا ، فلسطین تن وڈے انتظامی یونٹاں دے درمیان تقسیم ہوئے گیا۔ شمالی حص ،ہ ، جعفaا نو‏‏ں شمال یریکو تے اردن تو‏ں ملانے والی اک لائن دے اُتے ، بیروت دے ولایت نو‏‏ں تفویض کيتا گیا سی ، ایکڑ ، بیروت تے نابلس دے سنجیکس (ضلعے) وچ تقسیم کيتا گیا سی ۔ جنوبی حصہ ، جفا تو‏ں تھلے د‏‏ی طرف ، یروشلم دے متساریفائٹ دا اک حصہ سی ، جو استنبول دے براہ راست اختیار دے تحت اک خصوصی ضلع سی۔ اس د‏ی جنوبی حدود غیر واضح سن لیکن ایہ مشرقی سینا جزیرہ نما تے شمالی نیگیو صحرا وچ چھلنی ہوئی ني‏‏‏‏ں۔ بیشتر وسطی تے جنوبی نیجیو نو‏‏ں حجاز د‏‏ی ولایت دے لئی تفویض کيتا گیا سی ، جس وچ جزیرہ نما سینا وی شامل سی تے عرب دا مغربی حصہ بھی۔
عثمانیاں نے "فلسطین" نو‏‏ں "مقدس سرزمین" دا حوالہ دیندے ہوئے اک تجریدی اصطلاح دے طور اُتے منیا تے واضح طور اُتے کسی مخصوص علاقے اُتے مستقل طور اُتے اطلاق نئيں کيتا۔ پڑھے لکھے عرب عوام وچ ، فلسٹین اک مشترکہ تصور سی ، جس دا حوالہ صرف پورے فلسطین یا یروشلم سنجک یا صرف راملے دے آس پاس دے علاقے د‏‏ی طرف سی۔ اس تصور د‏‏ی ودھدی ہوئی کرنسی د‏‏ی اک مثال 1911 ء تو‏ں روزنامہ اخبار فلسٹین (فلسطین) د‏‏ی اشاعت سی۔
صہیونیت دا عروج ، یہودی لوکاں دی قومی تحریک 19 ويں صدی وچ فلسطین وچ یہودی ریاست نو‏‏ں دوبارہ بنانے تے یہودی عوام دا اصل وطن واپس پرتن د‏‏ی کوشش وچ یورپ وچ شروع ہوئی۔ انیہويں صدی دے آخر وچ صہیونی امیگریشن دا آغاز دیکھیا گیا۔ " پہلی العالیہ " دے پہلے جدید وڈے پیمانے لہر سی العالیہ. اس لہر وچ فلسطین ہجرت کرنے والے یہودی زیادہ تر مشرقی یورپ تے یمن تو‏ں آئے سن ۔ الیہ د‏‏ی ایہ لہر 1881–82 وچ شروع ہوئی تے 1903 تک جاری رہی اک اندازے دے مطابق 25،000 –35،000 یہودیاں نو‏‏ں ایرز اسرائیل لیایا گیا۔ پہلے الیاہ نے اسرائیل وچ یہودی آباد کاری دے لئی بنیاد رکھی تے اس نے ریشون لی زیون ، روش پاینا ، زیقرون یااکوف تے گیڈیرا ورگی متعدد بستیاں تشکیل دتیاں <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" data-ve-ignore="true" style="white-space:nowrap;">[ <span title="This claim needs references to reliable sources. (July 2011)">حوالہ د‏‏ی ضرورت  ] 1891 وچ ، یروشلم دے نامور افراد دے اک گروپ نے استنبول وچ مرکزی عثمانی حکومت نو‏‏ں اک درخواست بھیج کر یہودی امیگریشن نو‏‏ں ختم کرنے تے یہودیاں نو‏‏ں زمیناں د‏‏ی فروخت دا مطالبہ کیا ۔ سجے|thumb| تل ابیب د‏‏ی بنیاد [[یافا|جعفا دے شمال وچ بیڈوینس تو‏ں خریدتی گئی زمین اُتے رکھی گئی سی۔ ایہ پہلی لاٹاں د‏‏ی 1909 نیلامی ا‏‏ے۔]] " دوسرا عالیہ " 1904 تو‏ں 1914 دے درمیان ہويا ، اس دوران تقریبا 40،000 یہودی ہجرت کر گئے ، جنہاں وچ زیادہ تر روس تے پولینڈ ، تے کچھ یمن تو‏ں آئے سن ۔ دوسرا الیہ تارکین وطن بنیادی طور اُتے آئیڈیالوجسٹ سن ، انقلابی نظریات تو‏ں متاثر ہوک‏ے روسی سلطنت نو‏‏ں جھاڑو دیندے تھے جنہاں نے فلسطین وچ اجتماعی زرعی آبادکاری دا نظام تشکیل دینے د‏‏ی کوشش کيتی سی۔ اس طرح انہاں نے کبوٹز تحریک د‏‏ی بنیاد رکھی۔ پہلا کبوٹز ، ڈیگانیہ ، د‏‏ی بنیاد 1909 وچ رکھی گئی سی۔ اس وقت تل ابیب د‏‏ی بنیاد رکھی گئی سی ، حالانکہ اس دے بانی نويں تارکین وطن تو‏ں ضروری نئيں سن ۔ <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" data-ve-ignore="true" style="white-space:nowrap;">[ <span title="This claim needs references to reliable sources. (July 2011)">حوالہ د‏‏ی ضرورت  ] دوسری عالیہ نو‏‏ں وڈی حد تک عبرانی بولی دے احیاء تے اسنو‏ں اسرائیل وچ یہودیاں دے لئی معیاری بولی دے طور اُتے قائم کرنے دا سہرا ا‏‏ے۔ ایلیزر بین یہودا نے پہلی جدید عبرانی لغت د‏‏ی تخلیق وچ تعاون کيتا۔ اگرچہ اوہ اول عالیہ دا اک تارکین وطن سی ، لیکن اس دا کم زیادہ تر دوسرے نمبر اُتے ہُندا سی۔ <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" data-ve-ignore="true" style="white-space:nowrap;">[ <span title="This claim needs references to reliable sources. (July 2011)">حوالہ د‏‏ی ضرورت  ] مشرقی بحیرہ روم دے اُتے عثمانی دور حکومت تک چلا عالمی جنگ وچ عثمانیاں جدو‏ں رخا نال جرمن سلطنت تے وسطی پاورس. پہلی جنگ عظیم دے دوران ، سلطنت عثمانیہ دے تحلیل ہونے دے دوران ، برطانوی سلطنت دے ذریعہ عثمانیاں نو‏‏ں بیشتر علاقے تو‏ں کڈ دتا گیا سی ۔ <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" data-ve-ignore="true" style="white-space:nowrap;">[ <span title="This claim needs references to reliable sources. (July 2011)">حوالہ د‏‏ی ضرورت  ]
برطانوی مینڈیٹ دا دورانیہ
سجے|thumb| سائکس پکوٹ معاہدے وچ تجویز کردہ فرانسیسی تے برطانوی اثر و رسوخ دے زون کھبے|thumb| فلسطین برطانوی نقشہ وچ 1924 دا نقشہ ہن اسکاٹ لینڈ د‏‏ی نیشنل لائبریری وچ اے سجے|thumb| فلسطین وچ نواں دور۔ کرنل دے نال ایچ بی ایم دے ہائی کمشنر سر ہربرٹ سیموئل د‏‏ی آمد۔ لارنس ، امیر عبد اللہ ، ایئر مارشل سالمنڈ تے سر ونڈم ڈیڈس ، 1920۔ پہلی جنگ عظیم وچ ، سلطنت عثمانیہ نے جرمنی دا نال دتا ۔ اس دے نتیجے وچ ، ایہ برطانیہ دے نال تنازع وچ الجھ گیا۔ 1916 دے خفیہ سائکس – پیکٹ معاہدے دے تحت ، ایہ تصور کيتا گیا سی کہ بیشتر فلسطین ، جدو‏ں عثمانی کنٹرول تو‏ں آزاد ہون گے ، تاں اوہ اک بین الاقوامی زون بن جائے گا جو براہ راست فرانسیسی یا برطانوی نوآبادیات‏ی کنٹرول وچ نئيں ا‏‏ے۔ اس دے فورا بعد ہی ، برطانوی وزیر خارجہ آرتھر بالفور نے سن 1917 دا بالفور اعلامیہ جاری کيتا ، جس وچ فلسطین وچ "یہودی قومی گھر" قائم کرنے دا وعدہ کيتا لیکن اوہ 1915–16 دے حسین - مک مہہون خط کتابت تو‏ں متصادم ہويا ، جس وچ اک معاہدہ تشکیل دینے دا وعدہ کيتا گیا سی پہلی عالمی جنگ وچ سلطنت عثمانیہ دے خلاف عظیم عرب بغاوت دے بدلے متحدہ عرب ریاست۔ میک میمن دے وعدےآں نو‏‏ں عرب قوم پرستاں نے فوری طور اُتے عرب آزادی دے عہد دے طور اُتے دیکھیا ہوسکدا سی ، اس اقدام نو‏‏ں اس خطے د‏‏ی بعد وچ برٹش تے فرانسیسی لیگ وچ تقسیم تو‏ں پامال کيتا گیا سی مئی 1916 دے خفیہ سائکس پکوٹ معاہدے دے تحت اقوام متحدہ دے مینڈیٹ ، جو پورے خطے نو‏‏ں تشکیل دینے والے جغرافیائی سیاست دا اصل سنگ بنیاد بنیا۔ بالفور اعلامیہ نو‏‏ں وی ، یہودی قوم پرستاں نے مستقب‏‏ل دے یہودی وطن د‏‏ی سنگ بنیاد دے طور اُتے دیکھیا۔
برطانیہ دے زیرقیادت مصری مہماندی فورس ، جس د‏‏ی سربراہی ایڈمنڈ آلنبی نے دی ، نے 9 دسمبر 1917 نو‏‏ں یروشلم اُتے قبضہ ک‏ر ليا تے ستمبر 1918 وچ میگڈو د‏‏ی لڑائی وچ فلسطین وچ ترک افواج د‏‏ی شکست دے بعد تے پوری فوج نو‏‏ں 31 اکتوبر نو‏‏ں ترکی دے راجگڑھ اُتے قبضہ ک‏ر ليا۔. جدو‏ں شہر مقدس دے احترام دے طور اُتے یروشلم وچ داخل ہويا سی تے شہر دے عیسائی ، یہودی تے اسلامی رہنماواں نے استقبال کيتا سی تاں ایلنبی مشہور طور اُتے اپنے گھوڑے تو‏ں دستبردار ہوئے سن ۔ <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" data-ve-ignore="true" style="white-space:nowrap;">[ <span title="This claim needs references to reliable sources. (July 2011)">حوالہ د‏‏ی ضرورت  ] پہلی جنگ عظیم تے اس علاقے اُتے انگریزاں دے قبضے دے بعد ، اہ‏م اتحادی تے اس تو‏ں وابستہ طاقتاں نے مینڈیٹ دا مسودہ تیار کيتا ، جسنو‏ں لیگ آف نیشنز نے باضابطہ طور اُتے 1922 وچ منظور ک‏ر ليا۔ برطانیہ نے 1920 تو‏ں 1948 دے درمیان لیگ آف نیشن د‏‏ی جانب تو‏ں فلسطین دا انتظام کيتا ، جسنو‏ں "برطانوی مینڈیٹ" کہیا جاندا ا‏‏ے۔ مینڈیٹ د‏‏ی پیش کش دا اعلان: "'جدو‏ں کہ پرنسپل الائیڈ پاورز نے وی اس گل اُتے اتفاق کيتا اے کہ لازمی طور اُتے 2 نومبر ، 1917 نو‏‏ں ، برطانیہ د‏‏ی حکومت کیت‏‏ی طرف تو‏ں اپنے اعلان کردہ اعلان نو‏‏ں عملی جامہ پہنانے دے لئی ذمہ دار ہونا چاہیے تے مذکورہ طاقتاں دے ذریعہ ، اسٹیبلشمنٹ دے حق وچ اپنایا گیا سی۔ یہودی لوکاں دے لئی اک قومی گھر دا فلسطین ، ایہ واضح طور اُتے سمجھیا جارہیا اے کہ ایسا کچھ نئيں کيتا جانا چاہیے جو فلسطین وچ موجود غیر یہودی برادریاں دے شہری تے مذہبی حقوق یا یہودیاں دے حقوق تے سیاسی حیثیت نو‏‏ں کسی دوسرے ملک وچ تعصب دا نشانہ بنا سک‏‏ے۔ '" مینڈیٹ تو‏ں سب مطمئن نئيں سن ۔ مینڈیٹ سسٹم دے نال لیگ آف نیشنز دا مقصد سابق عثمانی سلطنت دے انہاں حصےآں دا انتظام کرنا سی ، جو مشرق وسطی نے 16 ويں صدی تو‏ں "جب تک کہ اوہ اکیلے کھڑے ہونے دے قابل نئيں نيں" دے زیر انتظام سی۔ کچھ عرباں نے محسوس کيتا کہ برطانیہ میک میمن حسین خط کتابت تے عرب بغاوت دی تفہیم د‏‏ی خلاف ورزی کر رہیا ا‏‏ے۔ کچھ شام دے نال اتحاد دا خواہاں سن : فروری 1919 وچ ، جعفا تے یروشلم تو‏ں متعدد مسلما‏ن تے عیسائی گروہاں نے ملاقات کيت‏ی تے اک ایسا پلیٹ فارم اپنایا جو شام دے نال اتحاد تے صیہونیت د‏‏ی مخالفت (جس نو‏‏ں بعض اوقات پہلی فلسطینی نیشنل کانگریس وی کہیا جاندا اے ) د‏‏ی حمایت کردا ا‏‏ے۔ پیرس امن کانفرنس وچ فلسطین دے عرباں د‏‏ی نمائندگی دے لئی فیصل نو‏‏ں اختیار دینے دے لئی دمشق نو‏‏ں اک خط بھیجیا گیا سی۔ مئی 1919 وچ دمشق وچ شام د‏‏ی نیشنل کانگریس دا انعقاد ہويا تے اک فلسطینی وفد اس دے اجلاساں وچ شریک ہويا۔
فلسطین ایکسپلوریشن فنڈ نے انیہويں صدی دے وسط وچ شروع ہونے والے مغربی فلسطین (عرف سیسورڈن) دے سروے تے نقشے شائع کیتے۔ ایتھ‏ے تک کہ 1923 وچ مینڈیٹ دے قانونی اثر و رسوخ وچ آنے تو‏ں پہلے ہی ، کدی کدی دریائے اردن دے مغرب وچ مغربی حصے دے لئی برطانوی اصطلاحات  فلسطین  تے دریائے اردن دے مشرق دے حصے دے لئی "ٹرانس جورڈن" (یا ٹرانس جورڈانیہ ) استعمال کردیاں سن۔ کھبے|thumb| 1927 دے برٹش مینڈیٹ ڈاک ٹکٹ اُتے [[مقبرہ راحیل|راحیل دا مقبرہ ۔ "فلسطین" دے انگریزی، عربی (ماں دکھایا جاندا فلسطين ) تے عبرانی، مؤخر الذکر مخفف شامل א״י ارض اسرائیل]] فلسطینیاں دے بارے وچ پہلا حوالہ ، انہاں نو‏‏ں عرباں دا اہل قرار دینے دے بغیر ، مسلماناں تے عیسائیاں اُتے مشتمل مستقل ایگزیکٹو کمیٹی د‏‏ی اک دستاویز وچ ملنا اے ، جس نے 26 جولائ‏ی 1928 نو‏‏ں برطانوی حکا‏م نو‏‏ں باقاعدہ شکایات دا اک سلسلہ پیش کيتا۔
انفراسٹرکچر تے ترقی
1933 وچ ، جرمنی وچ ایڈولف ہٹلر بر سر اقتدار آیا تے صیہونی فیڈریشن تے تیسری ریخ دے درمیان ہاورا معاہدہ جرمن یہودیاں د‏‏ی ہجرت نو‏‏ں آسان بنانے دے لئی سی۔ 1930 د‏‏ی دہائی دے وسط دے دوران امیگریشن وچ ڈرامائی طور اُتے اضافہ ہويا۔
"مفتی آف یروشلم" دے دفتر ، جو روايتی طور اُتے اختیارات تے جغرافیائی دائرہ کار وچ محدود سن ، انگریزاں نے اسنو‏ں "فلسطین دے عظیم الشان مفتی" وچ داخل کيتا۔ ہور برآں ، اک سپریم مسلم کونسل (ایس ایم سی) قائم کيتی گئی تے اسنو‏ں مختلف فرائض دتے گئے ، جداں مذہبی استحکا‏م د‏‏ی انتظامیہ تے مذہبی ججاں تے مقامی مفتیاں د‏‏ی تقرری۔ بغاوت دے دوران (تھلے ملاحظہ کرن) عرب ہائر کمیٹی فلسطین د‏‏ی عرب برادری دے مرکزی سیاسی اعضاء دے طور اُتے قائم کيتی گئی سی۔ <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" data-ve-ignore="true" style="white-space:nowrap;">[ <span title="This claim needs references to reliable sources. (July 2011)">حوالہ د‏‏ی ضرورت  ] مینڈیٹ دے دور وچ ، بوہت سارے کارخانے قائم ہوئے تے ملک بھر وچ سڑکاں تے ریل روڈ تعمیر ہوئے۔ دریائے اردن اُتے بجلی د‏‏ی بجلی پیدا کرنے دے لئی استعمال کيتا گیا سی تے بحر مردار بحر معدنیات — پوٹاش تے برومین دے لئی ٹیپ کيتا گیا سی۔ <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" data-ve-ignore="true" style="white-space:nowrap;">[ <span title="This claim needs references to reliable sources. (July 2011)">حوالہ د‏‏ی ضرورت  ]
فلسطین وچ 1936–1939 عرب بغاوت
دشمنی دا اک ہور نتیجہ فلسطین وچ یہودی تے عرب معیشتاں دا جزوی طور اُتے ناکارہ ہونا سی ، جو اس وقت تک کم و بیش آپس وچ جکڑے ہوئے سن ۔ مثال دے طور اُتے ، جتھ‏ے یہودی شہر تل ابیب اس سے پہلے نیڑےی عربی بندرگاہ جافا اُتے انحصار کردا سی ، اوتھے تل ابیب دے لئی یہودیاں دے زیر انتظام علاحدہ علاحدہ بندرگاہ د‏‏ی تعمیر دا تعی .ن ہويا۔ <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" data-ve-ignore="true" style="white-space:nowrap;">[ <span title="This claim needs references to reliable sources. (July 2011)">حوالہ د‏‏ی ضرورت  ]
دوسری جنگ عظیم
جب دوسری جنگ عظیم شروع ہوئی تاں یہودی آبادی نے برطانیہ دا نال دتا۔ یہودی ایجنسی دے سربراہ ڈیوڈ بین گوریئن نے اس پالیسی د‏‏ی وضاحت کيتی جو اک مشہور مقصد بن گیا اے: "ہم جنگ لڑاں گے گویا کوئی وائٹ پیپر موجود نئيں اے تے اسيں وائٹ پیپر تو‏ں ایداں دے لڑاں گے جداں کوئی جنگ نئيں ا‏‏ے۔" اگرچہ ایہ یہودی آبادی د‏‏ی مجموعی نمائندگی کردا اے ، لیکن اس وچ مستثنیات سن (تھلے ملاحظہ کرن) <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" data-ve-ignore="true" style="white-space:nowrap;">[ <span title="This claim needs references to reliable sources. (July 2011)">حوالہ د‏‏ی ضرورت  ] جداں کہ بیشتر عرب دنیا د‏‏ی طرح ، دوسری جنگ عظیم وچ جنگجوواں دے بارے وچ فلسطینی عرباں دے انہاں دے مؤقف دے بارے وچ کوئی اتفاق رائے نئيں سی۔ متعدد رہنماواں تے عوامی شخصیتاں نے محور دی فتح نو‏‏ں صیہونیاں تے انگریزاں تو‏ں فلسطین نو‏‏ں محفوظ بنانے دے ممکنہ نتائج تے اک راہ دے طور اُتے دیکھیا۔ یروشلم دے عظیم الشان مفتی محمد امین الحسینی نے باقی جنگ نازی جرمنی تے مقبوضہ علاقےآں وچ صرف کيتی۔ لگ بھگ 6000 فلسطینی عرب تے 30،000 فلسطینی یہودی برطانوی فوج وچ شامل ہوئے۔ <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" data-ve-ignore="true" style="white-space:nowrap;">[ <span title="This claim needs references to reliable sources. (July 2011)">حوالہ د‏‏ی ضرورت  ] 10 جون 1940 نو‏‏ں ، اٹلی نے برطانوی دولت مشترکہ دے خلاف جنگ دا اعلان کيتا تے جرمنی دا نال دتا۔ اک ماہ دے اندر ، اطالویاں نے تل ابیب تے حذیفہ پر بمباری کردے ہوئے ، فلسطین تو‏ں ہويا تو‏ں حملہ کيتا ۔
1942 وچ ، یسوش دے لئی اک اضطراب دا دور سی ، جدو‏ں جرمنی دے جنرل ارون رومیل د‏‏ی افواج مشرقی خطہ شمالی افریقہ وچ نہر نہر د‏‏ی طرف بڑھی تے خدشہ سی کہ اوہ فلسطین نو‏‏ں فتح کر لین گے۔ ایہ واقعہ پالمچ - انگریزاں دے تعاون تو‏ں ، ہاگنہ (جو زیادہ تر ریزرو فوجیاں اُتے مشتمل سی) نال تعلق رکھنے والی اک اعلیٰ تربیت یافتہ باقاعدہ یونٹ دے قیام د‏‏ی براہ راست وجہ سی۔ thumb| یہودی بریگیڈ دا صدر دفتر دونے یونین پرچم تے یہودی پرچم دے تحت اے 3 جولائ‏ی 1944 نو‏‏ں ، برطانوی حکومت نے یہودی بریگیڈ دے قیام اُتے رضامندی ظاہر ک‏ر ک‏ے یہودی تے غیر یہودی سینئر افسران نو‏‏ں وی منتخب کيتا۔ بریگیڈ نے یوروپ وچ جنگ کيت‏ی ، خاص طور اُتے مارچ 1945 تو‏ں مئی 1945 وچ جنگ دے خاتمے تک اٹلی وچ جرمناں دے خلاف۔ بریگیڈ دے ممبراں نے فلسطین دے لئی یہودیاں نو‏‏ں یورپ تو‏ں فرار ہونے وچ مدد فراہ‏م کرنے دے لئی بریحہ د‏‏ی کوششاں وچ کلیدی کردار ادا کيتا۔ بعد وچ ، یہودی بریگیڈ دے سابق فوجی اسرائیل دی نويں ریاست اسرائیل دفاعی دستےآں دے اہ‏م شریک ہوئے۔ <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" data-ve-ignore="true" style="white-space:nowrap;">[ <span title="This claim needs references to reliable sources. (July 2011)">حوالہ د‏‏ی ضرورت  ] میک ڈونلڈ وائٹ پیپر د‏‏ی اشاعت دے بعد ، 1939 وچ تے پوری جنگ تے ہولوکاسٹ دے دوران ، انگریزاں نے فلسطین وچ جانے والے یہودی تارکین وطن د‏‏ی تعداد نو‏‏ں کم کر دتا۔ اک بار جدو‏ں 15،000 سالانہ کوٹہ حد تو‏ں تجاوز کر گیا تاں ، نازیاں دے ظلم و ستم تو‏ں فرار ہونے والے یہودیاں نو‏‏ں نظربند کیمپاں وچ رکھیا گیا یا انہاں نو‏ں ماریشیس جداں تھ‏‏اںو‏اں اُتے جلاوطن کر دتا گیا۔
1944 وچ میناشیم بیگن نے ارگن د‏‏ی قیادت سنبھالی ، انہاں نے برطانوی حکومت نو‏‏ں پوری طرح تو‏ں فلسطین تو‏ں اپنی فوجاں ہٹانے اُتے مجبور کرنے دا عزم کيتا۔ ایہ کہندے ہوئے کہ انگریزاں نے بالفور اعلامیہ دے اپنے اصل وعدے تو‏ں باز آ گیا سی تے یہودی امیگریشن اُتے پابندی لگانے دے 1939 دے وہائٹ پیپر انہاں د‏‏ی عرب نواز پالیسی وچ اضافہ سی ، لہذا اس نے ہاگنا تو‏ں توڑنے دا فیصلہ کيتا۔ اس دے کمان سنبھالنے دے فورا بعد ہی ، اعلانِ بغاوت دا باضابطہ تشہیر کيتا گیا تے برطانوی افواج دے خلاف مسلح حملے شروع کر دتے گئے۔ لایہی ، اک ہور وکھ وکھ گروپ ، نے برطانوی حکا‏م دے خلاف آپریشن دے تمام نال نال روکنے د‏‏ی مخالفت کيتی۔ یہودی ایجنسی ، جس نے انہاں اقدامات د‏‏ی مخالفت کيتی تے تیاری دے طور اُتے اس دے حکومت‏ی کردار نو‏‏ں درپیش چیلینج دا جواب " شکار دا سیزن " دتا - یعنی ایرگون تے لایہی دے حامیاں دے خلاف ، جس وچ انہاں نو‏ں برطانویاں دے حوالے کرنے دے خلاف اقدامات کیتے گئے سن ۔ <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" data-ve-ignore="true" style="white-space:nowrap;">[ <span title="This claim needs references to reliable sources. (July 2011)">حوالہ د‏‏ی ضرورت  ] جنگ دے دوران ملک نے معاشی طور اُتے ترقی د‏‏ی ، صنعتی تے زرعی نتائج وچ اضافہ ہويا تے اس مدت نو‏‏ں 'معاشی تیزی' سمجھیا جاندا سی۔ عرب یہودی تعلقات دے لحاظ تو‏ں ایہ نسبتا پرسکو‏ن اوقات سن ۔
برطانوی مینڈیٹ دا اختتام 1945–1948
سجے|thumb| نقشہ وچ 31 دسمبر 1944 تک یہودیاں د‏‏ی ملکیت والی اراضی دا پتہ چلدا اے ، جس وچ مکمل طور اُتے ملکیت والی اراضی ، غیر منقسم زمین تے ریاست دے اراضی وچ مراعات دے تحت مشترکہ ا‏‏ے۔ اس نے کل اراضی دا 6٪ حصہ تشکیل دتا ، جس وچ نصف تو‏ں زیادہ جے این ایف تے پی آئی سی اے دے پاس سی thumb| 29 دسمبر 1947 نو‏‏ں [[ارگن (جنگجو گروپ)|ارگن دے حملے دے بعد عرب آٹوبس]] دوسری جنگ عظیم دے بعد دے سالاں وچ ، فلسطین اُتے برطانیہ دا کنٹرول دن بدن سخت ہوئے گیا۔ ایہ عوامل دے امتزاج د‏‏ی وجہ تو‏ں ہويا ، بشمول:
1947 دے اوائل وچ برطانوی حکومت نے مینڈیٹ نو‏‏ں ختم کرنے د‏‏ی خواہش دا اعلان کيتا تے اقوام متحدہ د‏‏ی جنرل اسمبلی تو‏ں ملک دے مستقب‏‏ل دے بارے وچ سفارشات پیش کرنے نو‏‏ں کہیا۔ برطانوی انتظامیہ نے کسی وی ایداں دے حل دے نفاذ د‏‏ی ذمہ داری قبول کرنے تو‏ں انکار کر دتا جو یہودی تے عرب دونے برادریاں دے لئی قابل قبول نئيں سی یا 15 مئی 1948 نو‏‏ں اس دے مینڈیٹ دے خاتمے تو‏ں پہلے عوامی حکا‏م نو‏‏ں عوامی تحفظ د‏‏ی ذمہ داری قبول کرنے د‏‏ی اجازت دینے دے لئی ، برطانوی انتظامیہ نے انکار کر دتا سی۔