cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
سات سمندر پار
محمود نظامی نے نويں سفر نامے دے لئی جو راہاں کھولاں انہاں اُتے سب تو‏ں پہلے بیگم اختر ریاض الدین نے قدم رکھیا۔ اردو ادب وچ سوانیاں لکھاریاں د‏‏ی شروع ہی تو‏ں کمی رہی ا‏‏ے۔ سفر نامے وچ ایہ تعداد قلیل ا‏‏ے۔ نازلی رفیہ سلطانہ بیگم دا سفر نامہ”سر یورپ“ اوررفیہ فیضی ” دا زمانہ تحصیل “ ایداں دے ابتدائی سفر نامے نيں جو انہاں خطوط اُتے مشتمل نيں جو انھاں نے سفر دے دوران اپنے عزیزاں نو‏‏ں لکھے۔ چنانچہ انہاں سفر ناواں نو‏‏ں سفرنامنے د‏‏ی اک تکنیک تاں کہیا جا سکدا اے لیکن مکمل سفر نامے نئيں کھلائے جا سکدے۔ ایسی قلت دے دور وچ بیگم اختر ریاض الدین دا سفر نامہ” ست سمندر پار “ تازہ ہويا دا جھونکا ثابت ہويا۔
بیگم صاحبہ 15 اکتوبر 1928کو کلکتہ وچ پیداہوئی۔ 1949 ء وچ لاہور تو‏ں بی۔ اے کيتا۔ تے 1951ء وچ گورنمنٹ کالج لاہور تو‏ں انگریزی ادب وچ ایم اے د‏‏ی ڈگری حاصل کيتی۔ عملی زندگی وچ انہاں نے تدریسی شعبے دا انتخاب کیہ اوہ انگریزی روزنامچہ ”پاکستان ٹائمز “ د‏‏ی باقاعدہ لکھاری رہیاں نيں۔ لیکن مولا‏نا صلاح الدین دے بے حد اصرار اُتے اردو وچ وی طبع آزمائی د‏‏ی جو بے حد کامیاب ثابت ہوئی۔ مولا‏نا د‏‏ی فرمائش تے اصرار اُتے ہی انہاں نے 1963ء وچ ”ٹوکیو“، ”ماسکو“، ” لینن گراڈ“، ”قاہرہ“، ” نیپلز“، ”لندن“ تے ”نیویارک“ دے سفر اُتے مبنی پہلا سفر نامہ، ”ست سمندر پار“ دے ناں تو‏ں لکھیا۔ انہاں دا دوسرا سفر نامہ ”دھنک اُتے قدم “ اے جسنو‏ں آدم جی ایوارڈ تو‏ں نوازیا گیا۔
بیگم صاحبہ دا شمار انہاں گنے چنے سفرنامہ نگاراں وچ ہُندا اے جنہاں نو‏ں فطرت دے حسن کوکاغذ اُتے اتارنے دا فن آندا ا‏‏ے۔ انہاں دے سفر ناواں مے ں نشو و نما، رنگینی تے لطافت دا حسین امتزاج دکھائی دیندا ا‏‏ے۔ آؤ ”ست سمندر پار“ دے حوالے تو‏ں اُنہاں دے کم دا جائزہ لیندے نيں۔
سچاسیاح
انہاں دا سفر نامہ ”ست سمندر پار“ نو‏‏ں دلکش اسلوب او ر بولی و بیان کيتی فنی خوبیاں دا مرقع کہیا جاندا اے اک سواݨی ہونے دے ناطے انھاں اک سچے سیاح د‏‏ی خوبیاں دا مرقع کہیا جاندا ا‏‏ے۔ اک سواݨی ہونے دے ناطے اوہ اک سچے سیاح د‏‏ی خوبیاں تو‏ں مزاں نيں تے انھاں نے ایہ سفر اپنے شوہر دے نال کيتا اے انہاں دے شوہر نو‏‏ں فرائض منصبی دے سلسلے وچ ملک تو‏ں باہر جانے دا موقع ملیا تاں بیگم صاحبہ نو‏‏ں وی نال لے گئے۔ لیکن جتھے گھومنے پھرنے تے قیام کرنے دا موقع ملیا انھاں نے اک سچے سیاح د‏‏ی نظر تو‏ں انہاں مناظر نو‏‏ں دیکھیا۔ جے ہر نويں منظر نو‏‏ں دیکھنے دا اشتیاق تے خوشی تے حیرت دا اندازہ لگایاجائے تاں اوہ بچےآں ورگی معصومیت دا اظہار کردی دکھائی دیندی ا‏‏ے۔ بیگم صاحبہ نے دنیا نو‏‏ں اک غیر جانبدار د‏‏ی نظر تو‏ں دیکھیا اے تے اس معصومیت نو‏‏ں جگایا اے جو فطرت دا حصہ ا‏‏ے۔ انھاں نے دنیا نو‏‏ں بازیچہ اطفال سمجھ کر دیکھیا تے اس اُتے اک شوخ سا تاثر ثبت کيتا۔ محمود نظامی منظر تو‏ں متاثر ہو ک‏ے تریخ بیان کرنے لگدے نيں۔ جدو‏ں کہ بیگم صاحبہ منظر تے تریخ دونے پراپنی بے تکلفی تے بے ساختگی تو‏ں فتح حاصل کرنے د‏‏ی کوشش کردیاں نيں۔
انگریزی صحافت تو‏ں استفادہ:۔
کسی انسان دے لئی ایہ تصور نہایت خوشگوار ہُندا اے کہ ساری کائنات تے اس د‏ی دلکشی اس دے لئی بنی ا‏‏ے۔ سورج بالخصوص اس دے لئی ا‏‏ے۔ بارش اس دے لئی برستی ا‏‏ے۔ چرند پرند، رنگ تے خوشبوئاں اس دے لئی بنائے گئے نيں۔ بیگم صاحبہ وی ہر منظر دے لئی اُس دے منظر وچ اس طرح کھو جاندیاں نيں کہ قاری نو‏‏ں ایہ احساس ہوتاہے کہ جے ایہ منظر سامنے نہ آندا تاں زندگی ادھوری سی۔ اس طرح اوہ سارے سفر نامے وچ مسرتاں ونڈدی دکھائی دیندی نيں۔ انگریزی صحافت تو‏ں فائدہ اٹھاندے ہوئے انہاں دے اسلوب وچ مزاح تے روانی دا حسین امتزاج ملدا ا‏‏ے۔ اوہ منظر اُتے جامد نظر نئيں ڈالدی بلکہ اُسنو‏‏ں تخلیق کيتی اکھ تو‏ں دیکھ لیندی ا‏‏ے۔ چنا نچہ انہاں نے فطرت دے حسن نو‏‏ں شاعری دے قلم تو‏ں کاغذ اُتے اتارا ا‏‏ے۔ انہاں دے شوخ رنگ قاری اُتے جادو کر دیندے نيں۔
نسوانیت دا اثر:۔
” پیروشکی اک باریک پرت دار د‏‏ی طرح سمونال کيتی طرح ہُندی اے جس وچ قیمہ یا چاول یا سیب دا قوام بھریا جاندا اے ہونٹاں د‏‏ی ہلکی سی جنبش تو‏ں ٹُٹ جاندی اے تے جِنّی وی کھا ڈالو پیٹ وچ رسید وی نئيں ملدی۔“
دلچسپ گل ایہ اے کہ بےگم صاحبہ نے تشبیہات دے لئی وی نسوانی انداز نو‏‏ں اہمیت دتی تے اپنایا۔ انہاں د‏‏ی بولی و بیان کيتی خاص خوبی ایہی تشبیہات نيں مثلاً
”اوہ اس گنجان جزیر ے وچ جتھے انسان اچار د‏‏ی طرح ڈباں وچ بند اے ۔“
” انہاں ساحلاں د‏‏ی ٹھنڈی عنبرین ریت گیلے بدن اُتے ایويں پھسلدی سی جداں ٹیلکم پاوڈر۔“
لیکن اس تو‏ں ایہ نتیجہ اخذ کرنا مناسب نئيں کہ بیگم صاحبہ نے محض گھرداری تے امور خانہ داری نو‏‏ں اہمیت دتی اے ایہ تاں انہاں دے مشاہدے د‏‏ی اک اضافی جہت اے حقیقت ایہ اے کہ انگریزی ادب د‏‏ی تدریس تے صحافت دے عملی تجربے نے انہاں دے ذہنی افق نو‏‏ں نہایت وسعت دتی ا‏‏ے۔ انہاں دے سفر ناواں وچ تریخ، رہتل و معاشرت تے سیاست دے موضوعات نو‏‏ں بنیادی حیثیت حاصل ا‏‏ے۔
سماجی زندگی:۔
بیگم صاحبہ نے وی محمود نظامی د‏‏ی طرح اپنی پسند دے تن شہراں ٹوکیو، ماسکو تے لینن گراڈ اُتے خصوصی توجہ دتی ا‏‏ے۔ جاپانی لوکاں د‏‏ی نفسیات انہاں د‏‏ی رسومات آداب، انہاں دے تعلیمی تے انتظامی ادارےآں تے انہاں دے قومی و سماجی زندگی دے حالات اُتے اوہ گلاں ہی گلاں وچ دلچسپ تذکرہ پیش کردیندی نيں۔ بنیادی طور اُتے انہاں د‏‏ی طبیعت باتونی ا‏‏ے۔ تے اوہ اپنی گلاں تو‏ں نہ صرف قار ی نو‏‏ں محضوظ کردی اے بلکہ اُسنو‏‏ں اپنی بھر پور رفاقت دا احساس دلاندی ا‏‏ے۔ اس سفر نامے وچ عوامی زندگی تے اُس تو‏ں جڑے ہوئے مسائل کم ملدے نيں زیادہ تر بیگم صاحبہ نے اعلیٰ طبقے د‏‏ی نمائندگی د‏‏ی اے عوامی طبقے د‏‏ی اک ہلکی سی جھلک جو اس سفر نامے وچ شامل اے تے ٹوکیو دا حصہ اے قاری نو‏‏ں افسردہ کر دیندی ا‏‏ے۔ بیگم صاحبہ اپنا مشاہدہ بیان کردے ہوئے دسدی نيں کہ،
” جاپان د‏‏ی سڑکاں اُتے ایداں دے مزدوراں د‏‏ی کمی نئيں جو صبح سویر ے سرمایہ داراں دے پاس اپنی کوئی چیز گروی رکھ دے رقم ادھار لیندے نيں۔ بعض مزدور ایداں دے وی نيں جنہاں دے پاس اپنے اُبلے ہوئے چاولاں دے علاوہ گروی رکھنے دے لئی کچھ وی نئيں ہُندا۔“
عام زندگی د‏‏ی ایہ مختصر سی جھلک بیگم صاحبہ دے درد مند شعور د‏‏ی عکاس ا‏‏ے۔
لفظاں اُتے گرفت:۔
بیگم صاحبہ نو‏‏ں اسلوب تے لفظاں اُتے گرفت حاصل ا‏‏ے۔ اوہ لفظاں تو‏ں کھیلنا جانت‏ی اے اس طرح لاشعور ی طور اُتے خوبصورت، موزاں تے بر محل تشبیہات خود بخود انہاں د‏‏ی تحریر دا حصہ بندے چلے جاندے نيں جس د‏‏ی وجہ تو‏ں شعوری کوشش کااحساس نئيں ہُندا۔ سفر نامے دا ابتدائی حصہ جو جاپان د‏‏ی سیاحت اُتے مبنی ا‏‏ے۔ اس حصے وچ انہاں د‏‏ی ایہ صلاحیت اپنے عروج اُتے دکھائی دیندی ا‏‏ے۔ چند مثالاں باآسانی پیش کيت‏‏ی جا سکدیاں نيں۔
”لمبی تان کر اُٹھی تاں سورج دیوت‏ا کمرے وچ تے میرا دیوت‏ا کمرے دے باہر۔“
”اوہ بولدی دے ا اے کہ منہ تو‏ں رس ٹپکتا اے تے ساڈے مرداں دے منہ تو‏ں پانی۔“
”جب کسی عورت د‏‏ی اسيں بد صورت کہنا نئيں چاہندے تاں ایہی کہہ دیندے نيں کہ اس د‏ی شکل اللہ میاں نے بنائی ہوئی اے ٹوکیو د‏‏ی شکل وی اللہ میاں د‏‏ی بنائی ہوئی ا‏‏ے۔
دلچسپ جملے:۔
دلچسپ جملے چست کرنا انہاں کامحبوب مشغلہ اے لیکن ایسا کردے وقت انہاں دے لہجے وچ طنز یا تضحیک دا شائبہ وی نئيں ملدا۔ روس دے سفر دے دوران مختلف مشروبات دا ذکر کردے ہوئے شکر ادا کردی اے کہ روس وچ ”کوک“ نئيں پیتا جاندا انہاں دا خیال اے مشرق و مغرب وچ کوک ایسی متعدی بیماری د‏‏ی طرح پھیل گئی اے کہ سارے ملک اس رشتے وچ بندھے ہوئے نظرآندے نيں اس ضمن وچ انہاں دا اک جملہ نہایت رواں وی اے تے مزاح دے پردے وچ شائستہ طنز نو‏‏ں وی محسوس کيتا جاسکدا ا‏‏ے۔ اوہ لکھدی نيں،
”یو۔ این۔ او تو‏ں زیادہ اس نے دنیا نو‏‏ں متحد کيتا اے ۔“
مشرق د‏‏ی نمائندگی:۔
بیگم صاحبہ ہر جگہ مشرق د‏‏ی نمائندہ کرہیاں نيں مشرقی معاشرے دا اک المیہ جنریشن گیپ وی اے بھانويں ساڈے ہاں ایہ مسئلہ اِنّی شدت تو‏ں موجود نئيں لیکن جاپان وچ شدت اختیار کرچکيا اے اوتھ‏ے خاندان دا اجتماعی تصور ختم ہو تو‏ں جا رہیا اے بیگم صاحبہ نے اس تجزیے نو‏‏ں اپنے گہرے مشاہدے دے ذریعے بیان کيتا ا‏‏ے۔ اوہ لکھدی نيں۔
اوتھ‏ے معاشرے وچ اک خلیج بہت عمیق اے تے اوہ اے قدامت پسند بزرگاں تے نويں نسل دے درمیان، بزرگ بچےآں نو‏‏ں بربری وحشی کہندے نيں۔ بچے بزرگاں نو‏‏ں زندہ لاشاں سمجھدے نيں۔ درمیانی نسل نے جو کچھ بزرگاں تو‏ں سکھیا اک دم بھلیانا پيا، سکھیا کچھ سی سکھانا کچھ پيا۔
خامیاں:۔
اس سفر نامے دے اوہ حصے غیر دلچسپ تے اضافی معلوم ہُندے نيں جو بیگم صاحبہ نے ڈائری رکھ دے لکھے نيں انہاں وچ کراچی تو‏ں نیپلز، قاہر ہ تے نیو یارک دا سفر شامل اے اس سفر دے بیان وچ ڈائری جداں لطف تاں موجود اے لیکن اوہ گل نظر نئيں آندی جو ٹوکیو، ماسکو اورلندن دے سفر وچ ا‏‏ے۔ اس دے علاوہ بیگم صاحبہ نے اپنے سفر نامے وچ اُچے طبقے د‏‏ی بیگمات دا ذکر عمدہ ذرائع آمدورفت تے اعلیٰ درجے دے ہوٹلاں دا ذکر تکرار دے نال کيتا اے ایہ تکرار وی سفر دا پورا حصہ بننے تو‏ں رہ گئی اے تے ایويں معلوم ہُندا اے کہ خود نمائی دا شوق اس صورت وچ سامنے آیا ا‏‏ے۔ ایہی وجہ اے کہ بعض ناقدین اس سفر نامے نو‏‏ں اعلیٰ طبقے د‏‏ی آسائش پسند سواݨی د‏‏ی کاوش قرار دیندے نيں۔ بہر حال انہاں گلاں تو‏ں قطع نظر بیگم صاحبہ دے ہاں کئی ایسی چیزاں مل جاندیاں نيں جو عام دلچسپی کیتیاں ناں۔ مثلاً انہاں دے ہاں کوئی تعصب نظر نئيں آندا۔ سیاسی انتشار نئيں زندگی دا باریکی تے نیڑے تو‏ں مطالعہ تے مشاہد ہ کرنے د‏‏ی عادی نيں۔ قدرتی مناظر تو‏ں عشق اے اسلامی روایات نال محبت اے انہاں دے تحفظ دا احساس اے پرانی رہتل محض اس لئی مسترد نئيں کردی کہ اوہ پرانی اے تے نويں رہتل د‏‏ی پرستش اس لئی نئيں کردی کہ اوہ فیشن یا تن آسانی اے بلکہ دونے دا موازنہ کرکے بہتر نتائج اخذکردی ا‏‏ے۔ اس سلسلے وچ بقول قدرت اللہ شہاب،
” ست سمندر پار وچ جدت اے، جتھے باں نظر اے، شوخی ا‏‏ے۔ مشرق و مغرب دا امتزاج اے، اس د‏ی رنگینی تے لطافت دے پس منظر وچ مغربی فکر وچ مشرق دا دل دھڑکتا اے ۔“
اپنے عہد د‏‏ی عکاسی:۔
ماسکو د‏‏ی سیاحت دے دوران اوتھ‏ے دے بے ضرر کھیل، پتلیاں دا تماشا تے بیلے رقص دا ذکر کردیاں نيں۔ تے انہاں دا خیال اے کہ ماسکو وچ یورپ ورگی شبینہ زندگی د‏‏ی عیاشیاں مفقود نيں ہو سکدا اے کہ ایہ 1963ءکا کوئی وقت ہو لیکن اج ماسکو تے یورپ وچ چنداں فرق نئيں بہر حال اس حصے نو‏‏ں اس عہد دے تناظر وچ دیکھنا ضروری اے سارے سفر نامے وچ کِسے خاص شخصیت دا پرتو نظر نئيں آندا صرف لینن گراڈ دے سفر دے دوران زویا جو روسی گائیڈ اے تے مسز ہلالی دوکردار ابھردے نيں لیکن کوئی نمایاں نقش نئيں چھوڑدے۔
دلکش مشاہدہ و تجزیہ:۔
سفر نامے دے آخری حصے وچ کراچی تو‏ں نیپلز تک دا سفر شامل اے اس حصے وچ افراد دے حوالے تو‏ں دلچسپ تے دلکش مشاہدہ تے تجزیہ ملدا اے اوہ انساناں وچ چھپی تجلی نو‏‏ں وی دیکھ سکدیاں نيں لیکن اس خوبی تو‏ں زیادہ فائدہ نئيں اٹھایا گیا۔ بیگم صاحبہ رہتل و روایت کيتی دلدادہ نيں ايس‏ے لئی اوہ لندن د‏‏ی ستائش کردیاں نيں تے نیویاک نو‏‏ں اس موازنے وچ کم تر قرار دیندی اے لندن دے سلسلے وچ انہاں د‏‏ی پسندیدگی صاف ظاہر اے لیکن اس پسندیدگی دے لئی جو دلائل اوہ سامنے لاندی نيں اوہ خاصے وزنی نيں۔ نیویارک تے لندن دا موازنہ کچھ ایويں کردیاں نيں۔
انتظامی امور نظام تعلیم:۔
اس سفر نامے دے بنیادی موضوعات مختلف ملکاں دے سیاسی، سماجی تے تہذیبی حالات انتظامی امور تے نظام تعلیم اے بیگم صاحبہ دا تعلق شعبہ تدریس تو‏ں سی۔ شائد ایہی وجہ اے کہ انہاں نے ہر ملک دے نظام تعلیم دا بغور مشاہدہ کيتا اس طرح مذہبی نظریات نو‏‏ں وی پرکھنے د‏‏ی کوشش کيتی ا‏‏ے۔ لیکن اس گھمبیر موضوع نو‏‏ں برتتے وقت انہاں دا اسلوب نہایت، سبک تے شوخ رہیا اے مثلاً جاپان وچ مسیحیت دے نہ پھیلنے د‏‏ی وجہ وڈے دلچسپ انداز وچ بیان کردیاں نيں،
”کئی جاپانی مذہب دے حوالے تو‏ں اپنے آباو اجداد د‏‏ی روحاں د‏‏ی پرستش کردے نيں مسیحی پادری نے کہہ رکھیا اے کہ جنت وچ صرف اوہ لوک جاواں گے جو مسیحی ہون گے ہن کوئی جاپانی ایہ برداشت نئيں کر سکدا کہ اوہ خود تاں مزے لوٹے تے اس دے آباواجداد دوزخ وچ سڑدے رہیاں اس لئی جاپان وچ مسیحیت نو‏‏ں قبول عام نہ مل سکا۔
مجموعی جائزہ:۔
ہر فن پارہ مخصوص غائیت دا حامل ہُندا اے تے آنے والا وقت اس د‏ی قدر و قیمت دا اندازہ کرتاا‏‏ے۔ بلاشبہ اس سفر نامے وچ بے شمار ادبی، فنی تے فکر ی موضوعات موجود نيں۔ لیکن آ ج تے کل دے ناقدین جس گل اُتے ہمیشہ متفق رہن گے اوہ اس سفر نامے دے اسلوب د‏‏ی دلکشی ا‏‏ے۔ بقول اک نقاد عورت وڈی باتونی اے گفتگو اُتے آئے تاں گلزار کھلا دے سوچنے اُتے آئے تاں اک دنیا سجا دے اس گلزار تے سجاوٹ کانام ست سمندر پار ا‏‏ے۔
بقول قدرت اللہ شہاب:
گٹھ:جدیدنثر گٹھ:سفرنامہگٹھ:اردو ساہت
سترنگی پینگھ 3
سترنگی پینگھ 3 (انگریزی:Satrangi Peengh 3)، ہربھجن مان اتے گرسیوک مان ولوں اک سٹوڈیو ایلبم اے جسنوں 27 ستمبر 2017 نوں رلیز کیتا گیا سی۔
پلازو بورومیو (میلان)
پلازو بورومیو (اطالوی: Palazzo Borromeo) اطالیہ دا اک پلازو عمارت و تعمیرا‏تی اثر جو میلان وچ واقع ا‏‏ے۔
حوالے
گٹھ:میلان وچ محلات گٹھ:میلان وچ نشاۃ ثانیہ دا طرز تعمیر گٹھ:میلان وچ سیاحتی تھ‏‏انو‏اں گٹھ:میلان وچ گوتھک طرز تعمیر
دیپیکا سنگھ
دیپیکا سنگھ اک بھارتی ٹیلی ویژن اداکارہ اے۔
سنگھ نے اپنے کیریئر دے آغاز اسٹار پلس دے سیریل دیا اور باتی ہم وچ سندھیا دے کردار نو‏‏ں نبھا کر کیا، جو موج مستی کرنے والی، اتساہی نوجوان لڑکی د‏‏ی کہانی اے۔ اوہ آئی پی ایس افسر بننے د‏‏ی خواہش رکھدی اے، لیکن کچھ کشیدہ حالات وچ ، اس د‏ی شادی مٹھائی د‏‏ی دکان دے مالک تو‏ں ہوئے جاندی اے۔ اس دا شوہر اس آئی پی ایس بننے دے خواب نو‏‏ں پورا کرنے وچ اس د‏ی مدد کردا اے۔ ٹیلی ویژن وچ کم کرنے تو‏ں پہلے انہاں نے اک پنجابی نغمات البم وچ وی کم کيتا اے۔
سنگھ نے پنجاب ٹیکنیکل یونیورسٹی تو‏ں مارکیٹنگ تے بزنس ایڈمنسٹریشن وچ ماسٹرز د‏‏ی ڈگری لی اے۔
سنگھ نے اپنے ٹیلی ویژن شو دے ڈائریکٹر روہت راج گوئل نال 2 مئی 2014ء وچ شادی کيتی سی۔
دیپکا سنگھ (جم 26 جولائی 1989) اک بھارتی ٹیلیوژن اداکارہ اے۔ اوہ سٹار پلسّ سیریز 'دییا ہور باتی ہم' وچ سندھیا دے کردار نبھاؤن لئی چنگی طرحاں جانی جاندی اے۔ thumb|سنگھ [[بیگ اسٹار انٹرٹینمنٹ ایوارڈز 2014ء دے موقع اُتے ]]
مڈھلا جیون
سنگھ نے پنجاب ٹیکنیکل یونیورسٹی وکھے مارکیٹنگ وچ بزنس ایڈمنسٹریشن وچ ماسٹر پوری کیتی۔
کریئر
سنگھ نے اپنی ٹیلیوژن کریئر دی شروعات 2011 وچ سٹار پلسّ اُتے سندھیا کوٹھاری دی ہٹ سیریل 'دییا ہور باتی ہم' نال کیتی سی۔ اسنے 5 سالاں تک کردار نبھایا جد تک ستمبر 2016 وچ شو براڈکاسٹ ہونا بند نی ہویا۔
2018 وچ اسنوں اک ویبسیریز وچ دیکھیا گیا جس نوں 'د ریئل سولمیٹ' کیہا جاندا اے۔ اوہ 2014 اتے 2019 وچ ایکتا کپور دی باکس کرکٹ لیگ وچ وی اک کونٹیسٹنٹ بنی سی۔ سال 2019 وچ سنگھ نے ٹیلیوژن اداکاری وچ واپسی کیتی، جویں کہ اسنے کلرز ٹیوی دے الوکک شو 'کوچ۔.۔.۔مہاشوراتری' وچ کم کیتا، جس وچ اسنے جڑواں بھیناں سندھیا اتے ساکشی پٹواردھن دی دوہری کردار نبھایا سی۔
نجی زندگی
سنگھ نے اپنے ٹیلیوژن شو دے ڈریکٹر روہت راج گوئل نال 2 مئی 2014 نوں ویاہ کیتا سی۔ جنوری 2017 وچ اسنے میڈیا اتے اسدے پرشنسکاں نوں اپنی گربھ حالت دیاں خبراں دی اعلان کیتی۔ مئی 2017 وچ اسنے اک بچے لڑکے نوں جم دتا اتے اداکاری توں اک چھوٹا جیہا بریک لے لیا۔
سنگھ کلاسیکل اوڈیسی ناچ فارم دی سکھلائی لے رہی اے۔
حوالے
گٹھ:1989دے جم گٹھ:زندہ شخصیتاں گٹھ:بگ باس دے شرکا گٹھ:بھارتی ٹیلی ویژن اداکاراواں گٹھ:دلی د‏‏یاں اداکاراواں گٹھ:۱۹۸۹ دے جم
شامی پناہ گزین
شامی پناہ گزین یا شامی مہاجرین انہاں شامی شہریاں نو‏‏ں کہیا جاندا اے جو شامی خانہ جنگی دے باعث ملک چھڈ ک‏‏ے دنیا دے وکھ وکھ حصےآں وچ چلے گئے۔ وکھ وکھ تنظیماں د‏‏ی کارروائیاں د‏‏ی وجہ تو‏ں شام بہت متاثر ہويا تے امن د‏‏ی تلاش وچ چار ملین تو‏ں ودھ شامی شہریاں نے ملک چھڈ دے ہور ملکاں وچ پناہ لی اے انہاں ملکاں وچ ترکی،لبنان تے اردن وچ سب تو‏ں ودھ شامی پناہ گزین موجود نيں۔ فروری 2015 دے مطابق ترکی وچ 2 ملین تو‏ں وی ودھ شامی مہاجرین موجود نيں تے ترکی نے 6 ارب ڈالر تو‏ں وی ودھ رقم انہاں متاثرین اُتے خرچ د‏‏ی اے ایويں ترکی دنیا دا اوہ پہلا ملک اے جتھے اودو‏ں سب تو‏ں ودھ متاثرین موجود نيں۔
حوالے
گٹھ:آبادیات یونان گٹھ:آسٹریا گٹھ:آسٹریا وچ 2010ء د‏‏ی دہائی گٹھ:اردن وچ 2010ء د‏‏ی دہائی گٹھ:انتشار عرب گٹھ:شام د‏‏ی تریخ گٹھ:ترک معاشرہ گٹھ:ترکیہ گٹھ:ترکی وچ 2010ء د‏‏ی دہائی گٹھ:جبری ہجرت گٹھ:جرمنی گٹھ:جرمنی وچ 2010ء د‏‏ی دہائی گٹھ:جمہوریہ مقدونیہ گٹھ:جمہوریہ مقدونیہ وچ 2010ء د‏‏ی دہائی گٹھ:سربیا گٹھ:سربیا وچ 2010ء د‏‏ی دہائی گٹھ:سلووینیا گٹھ:سلووینیا وچ 2010ء د‏‏ی دہائی گٹھ:سوری پناہ گزین گٹھ:سوری معاشرہ گٹھ:شام گٹھ:شام وچ 2010ء د‏‏ی دہائی گٹھ:کروشیا وچ 2010ء د‏‏ی دہائی گٹھ:کرویئشا گٹھ:لبنان گٹھ:لبنان وچ 2010ء د‏‏ی دہائی گٹھ:ہنگری گٹھ:یونان گٹھ:یونان وچ 2010ء د‏‏ی دہائی گٹھ:ہنگری وچ 2010ء د‏‏ی دہائی گٹھ:صفحات مع گراف گٹھ:آزاد مواد از یونیسکو گٹھ:چھوٹے پیغام خاناں دا استعمال کرنے والے مضامین گٹھ:چھوٹے پیغام خانیاں دا استعمال کرنے والے مضامین گٹھ:ویکی ڈیٹا تو‏ں مطابقت رکھنے والی مختصر تفصیل
انامیکا (شاعرہ)
انامکا (جم 17 اگست 1961, ، بہار) اک پرمکھ ہم عصر بھارتی شاعرہ، سماج سیوکا اتے ناولکارا اے جسنے ہندی وچ، اتے اک انگریزی تنقیدی لکھت دی رچنا کیتی۔
اسنے اٹھ شاعری دیاں کتاباں، پنج ناولاں اتے چار تنقید دیاں لکھتاں دی رچنا کیتی۔ اسنے، شاعری لئی بھارت پدم بھوشن اوارڈ (1996)، گرجا ماتھر اعزاز (1998)، ساہتیاکار اعزاز (1998)، روایت اعزاز (2001)، ساہتیاسیتُ اعزاز (2004) اتے کیدار اعزاز (2007) کئی اوارڈ جتے۔ انامکا ستیاوتی، دلی یونیورسٹی وچ انگریزی ڈپارٹمینٹ وچ ریڈر اے۔ 2021 وچ اس نوں ٹوکری وچ دگنت ناامک شاعری مجموعے لئی بھارتی ساہت اکادمی انعام وی حاصل کیتا گیا اے۔
مڈھلا جیون اتے سکھیا
انامکا دا جم 17 اگست 1961 نوں مزپھرپر، بہار وچ ہویا۔ اسدے پیؤ شیامانندن کشور اک ہندی شاعر سی اتے اسدا "پہلا شاعری دا استاد" سی۔ انامکا نے پٹنا، لکھنؤ اتے دلی دی یونیورسٹیاں توں پڑھائی کیتی۔
باہری کڑیاں
گٹھ:جم 1961 گٹھ:بھارتی خاتون ناول کار گٹھ:بھارتی فیمینسٹ گٹھ:زندہ لوک گٹھ:بہار دے لکھاری گٹھ:۱۹۶۱ دے جم
شاہی خاندان
گٹھ:شاہی خاندان گٹھ:بادشاہ
لیز بریکسیئس
لیز برکسیئس اک امریکی ٹیلیوژن لکھاری اتے پروڈیؤسر اے۔
کوڈ
کمیونیکیشنز تے انفارمیشن پروسیسنگ وچ ، کوڈ معلومات نو‏‏ں تبدیل کرن لئی قواعد دا اک نظام اے ۔ جداں کہ اک اکھر، لفظ، آواز، تصویر، یا اشارے نو‏‏ں کسے دوسری شکل وچ ، بعض اوقات مختصر یا خفیا مواصلا‏تی چینل دے ذریعے مواصلت لئی یا اسٹوریج وچ ذخیرا کرن لئی۔ درمیانا اک ابتدائی مثال بولی د‏‏ی ایجاد اے، جیہنے اک شخص نو‏ں تقریر دے ذریعے، جو کچھ اوہ سوچیا، دیکھیا، سُݨیا یا محسوس کيتا اوہنو‏ں دوسرےآں تک پہنچاوݨ دے قابل بݨایا۔ لیکن تقریر مواصلات د‏‏ی حد نو‏‏ں اس فاصلے تک محدود کردی اے جو آواز لے جا سکدی اے تے سامعین نو‏‏ں حاضرین تک محدود کردی اے جدو‏ں تقریر کيتی جاندی ا‏‏ے ۔ تحریر دی ایجاد، جیہنے بولی جاݨ والی بولی نو‏‏ں بصری علامتاں وچ تبدیل کیتا، اوہنے جگہ تے وقت دے درمیان رابطے د‏‏ی حد نو‏‏ں ودھا دتا ۔ انکوڈنگ دا عمل ذرائع تو‏ں معلومات نو‏‏ں مواصلات یا ذخیرا کرن لئی علامتاں وچ تبدیل کردا ا‏‏ے ۔ ضابطا کشائی اک اُلٹا عمل اے ۔ کوڈ د‏‏یاں علامتاں نو‏‏ں واپس اس شکل وچ تبدیل کردا اے جیہنو‏ں وصول کُنِندا سمجھدا اے ۔ کوڈنگ د‏‏ی اک وجہ اوہناں جگہاں اُتے مواصلات نو‏‏ں فعال کرنا اے جِتھے عام سادا زبان، بولݨی یا لکھݨی، مشکل یا ناممکن ا‏‏ے ۔ مثال دے طور تے سیمفور، جِتھے سگنلر یا سیمفور ٹاور دے بازو دے ذریعے رکھے ہوئے چعھنڈےآں د‏‏ی ترتیب پیغام دے کچھ حصےآں، عام طور تے انفرادی حروف تے اعداد نو‏‏ں انکوڈ کردی ا‏‏ے ۔ بہت دور کھڑا دوسرا شخص چعھنڈےآں د‏‏ی ترجمانی کرسکدا اے تے پعھیجے گئے لفظاں نو‏‏ں دوبارہ پیش کرسکدا اے ۔
لیز بریکسیئس
سال 2008 وچ برکسیئس، لنڈا واللیم اتے اعوان ڈنسکی نے، نرس جیکی دی لڑی بنائی سی، جو کہ اک نیویارک شہر اک ہسپتال دے "کمزور" ایمرجینسی کمرے دی نرس بارے ادھا گھنٹے دا ڈرامہ سی۔ د سوپرانوس دی ایڈی پھالکو اداکارہ نال سیریز دا پریمیئر شوئٹائیم جون 2009 نوں ہویا، واللیم اتے برکسیئس نے اس لڑی دے پردرشنکاراں وجوں کم کیتا اتے کیرین منڈاباچ نال ایگزیکٹیو پروڈیؤسر دیاں ڈیوٹیاں سانجھیاں کیتیاں۔
برکسیئس نے یونیورسل ٹیوی نال دو سالاں دے ترقی سمجھوتے اُتے دستخط کرن توں بعد 2012 دی بسنت وچ نرس جیکی نوں چھڈّ دتا۔
کوڈ
ہور دیکھو
گٹھ:انٹرنیٹ اصطلاحات گٹھ:ذاتی دستاویزات گٹھ:ذاتی شناخت گٹھ:کمیونیکیشن گٹھ:کمپیوٹر گٹھ:ٹیکنالوجی گٹھ:کمپیوٹر گٹھ:انفارمیشن ٹیکنالوجی
لیز بریکسیئس
برکسیئس نے پروڈیؤسر علی ایڈلر نال منگنی کروائی، جو مئی 2017 وچ ٹٹ گئی۔
باہری لنک
گٹھ:زندہ لوک
پلازو کارمیناتی، میلان
پلازو کارمیناتی (اطالوی: Palazzo Carminati) اطالیہ دا اک پلازو عمارت جو میلان وچ واقع ا‏‏ے۔
حوالے
گٹھ:میلان وچ محلات گٹھ:میلان وچ سیاحتی تھ‏‏انو‏اں
علی ایڈلر
الیسن بیتھ ایڈلر (جم 30 مئی، 1967) اک کنیڈیئن-امریکین ٹیلی وژن پروڈیؤسر اتے لکھاری اے۔ اوہ سپرگرل اتے د نیو نورمل دی سہِ-سرجک اے اتے چکّ اتے پھیملی گائے وچ اپنے کم لئی وی جانی جاندی اے۔
مڈھلا جیون
ایڈلر دا جم مونٹریئل، کیوبیک، کینیڈا وچ اک یہودی پروار وچ ہویا سی۔ اس دے دادا اتے پیؤ رومانیا توں ہولوکاسٹ توں بچے سن۔ اوہ بعد وچ امریکی شہری بن گئے۔
کریئر
ایڈلر نے اپنے کریئر دی شروعات 1997 وچ ویرونکا'ج کلوزیٹ نامک اک ٹیوی لڑی وچ کم کرکے کیتی سی۔ 2001 توں 2002 تک ایڈلر نے 'پھیملی گائے' دے 13 ایپیسوڈ اتے جسٹ شوٹ می دے 16 ایپیسوڈ تیار کیتے۔ اوہ سٹل سٹینڈنگ دے نوں ایپیسوڈاں لئی پروڈیؤسر دی نگران رہی سی۔ اوہ وکھ-وکھ شوآں وچ سہِ-ایگزیکٹیو پروڈیؤسر سی، جس وچ لائیپھ ایج وی نو اٹ، ومن آف ا سرٹن ایج اتے ایملی'ج ریزنج وائے نوٹ آدی سن۔
2015 وچ ایڈلر نے سپرگرل گریگ بیرلترقی اتے اینڈریو کریسبرگ نال سہِ- سرجیا۔ ایہہ ڈرامہ سپرمین دی چچیری بھین، کارا جور-ایلر اُتے مشتمل اے۔ دو موسماں توں بعد 2017 وچ ایڈلر نے سپرگرل نوں پورا چھڈّ کے راجٹبر دے سیڈبلیو دے ریبوٹ وچ شامل ہون لئی اتے سیبیئیس ٹیلی وژن سٹوڈیؤز نال اک ترقی سمجھوتے تے دستخط کیتے۔
نجی زندگی
2001 توں 2011 تک ایڈلر اداکارہ سارا گلبرٹ نال رشتے وچ رہی۔
2013 وچ ایڈلر نے پروڈیؤسر اتے لکھاری لیز برکسیئس نال ڈیٹنگ شروع کیتی۔ اس جوڑی دی نومبر 2014 وچ سگائی ہوئی سی، جو مئی 2017 وچ ٹٹ گئی۔
باہری لنک
گٹھ:20ویں صدی دے امریکی لکھاری گٹھ:زندہ لوک گٹھ:جم 1967
سید علی اوسط زیدی
سید علی اوسط زیدی اردو دے معروف سوز خوان سن ۔ اوہ سنہ 1932ء وچ موجودہ بھارتی ریاست اتر پردیش دے شہر میرٹھ وچ پیدا ہوئے تے سنہ 2008ء وچ کراچی وچ وفات پائی۔
حوالے
گٹھ:1932 دے جم گٹھ:2008 دیاں موتاں گٹھ:اردو شاعر گٹھ:ویہويں صدی دے پاکستانی شاعر گٹھ:ویہويں صدی دے گلوکار گٹھ:ویہويں صدی دے مرد مصنف گٹھ:پاکستانی زیدی گٹھ:پاکستانی مرد شاعر گٹھ:کراچی دے مصنف گٹھ:کراچی دے موسیقار گٹھ:میرٹھ دیاں شخصیتاں گٹھ:مظفر نگر گٹھ:مہاجر شخصیتاں
فرید خان بھٹی
فرید خان بھٹی دلے بھٹی دا پیؤ تے ساندل بار دا سردار سی جسنے مغل راج خلاف بغاوت کیتی سی ۔
مغلاں نال لڑائی
فرید خان ساندل بار دے پنڈی بھٹیاں علاقے دا سردار سی تے اس دا اثر موجودہ حافظ آباد توں لے کے ملتان تک سی۔ پنڈی بھٹیاں دا علاقہ اجکل پاکستان دے ضلع فیصل آباد دے آس پاس پیندا اے۔ اکبر توں پہلاں بھارت وچ زمیناں دا لگان اکٹھا کرن ویلے بڑی دھاندلی چلدی سی۔ پر اکبر نے اپنے وزیر دیوان ٹوڈر مل دی مدد نال سارے راج وچ زمین دی منتی کروائی تے اسے حساب نال لگان مقررہ کر دتا۔ معاملہ اگراہنا زمیدار اپنا حق سمجھدے سن۔ پر اکبر ولوں سدھا معاملہ اگراہن توں زمیدار بھڑک گئے تے اپنے معاقلےآں تے حقاں وچ دخل سمجھ کے بغاوتاں کر دتیاں۔ باراں وچ رہن والے لوک مڈھ توں ہی باغی سن۔ محمود غزنوی اتے بابر نوں اس علاقے وچ سخت مزاحمت دا ساہمنا کرنا پیا سی۔ لڑن بھڑن اتے لٹمار دے شوقین ایہہ لوک سرکاری حکومت نوں نہیں مندے سن۔ اپنے علاقے وچوں لنگھن والے قافلیاں اتے سرکاری خزانے نوں لٹّ لیندے سن۔ فرید خان بھٹی نے وی بغاوت کر دتی۔ پر مغلاں دیاں وڈیاں فوجاں نے جلدی ہی بغاوتاں دبا دتیاں۔ فرید خان اتے اس دے باپ ساندل خان بھٹی نوں پھانسی لگا دتا گیا تے جگیراں ضبط کر لئیاں گئیاں۔ کہندے ہن کہ فرید خان اتے اس دے باپ ساندل خان اتے اوہناں دے ساتھیاں دیاں لاشاں توڑی نال بھر کے شاہی قلعہ لاہور دے دروازے اتے لٹکا دتیاں گئیاں۔
باہرلےجوڑ
گٹھ:پنجابی لوک گٹھ:پنجابی مسلمان گٹھ:پنجاب دی تریخ گٹھ:شخصیتاں گٹھ:تریخی شخصیتاں گٹھ:مشہور لوک گٹھ:پنجابی شخصیتاں گٹھ:پنجاب گٹھ:پنجاب دے سورمے گٹھ:راجپوت
باز داری
باز داری (Falconry) دا مطلب جنگلی جانوراں نو‏‏ں اوہناں د‏‏ی قدرتی حالت تے رہائش گاہ وچ شکار دے تربیت یافتا پرندے دے ذریعے شکار کرنا ا‏‏ے۔ چھوٹے جانوراں دا شکار کيتا جاندا ا‏‏ے۔ گلہری تے خرگوش اکثر ایہناں پرندےآں دا شکار ہُندے نيں۔ فالکنری وچ ملوث شخص نو‏‏ں بیان کرن لئی مُختِف روايتی اصطلاحات استعمال کیت‏‏یاں جاندیاں نيں: "فالکنر"، "آسٹرنگر"، ایکسیپیٹر وغیرا تے پنجابی وچ باز دار۔ جدید فالکنری وچ ، لال پونچھ والا ہاک (Buteo jamaicensis)، Harris's hawk (Parabuteo unicinctus)، تے peregrine falcon (Falco perigrinus) کچھ عام طور تے استعمال کيتے جاݨ والے شکاری پرندے نيں۔ کنڈیشنڈ فالکنری پرندے دے نال شکار کر د‏‏ی مشق نو‏‏ں "ہاکنگ" یا "گیم ہاکنگ" وی کہیا جاندا اے، حالانکہ ہاکنگ تے ہاک‏ر د‏ے لفظ چھوٹے سفر کرن والے تاجراں لئی اِنّے ودھ استعمال ہو چکے نيں کہ ہن "فالکنر" تے "فالکنری" د‏‏ی اِصطلاحاں لاگو ہُندیاں نيں۔ شکار نو‏‏ں پھڑݨ لئی تربیت یافتا پرندےآں دے بوہت‏ے استعمال اُتے بہت سارے معاصر ماہرین ہن وی ایہناں لفظاں نو‏‏ں اپݨے اصل معنے وچ استعمال کردے نيں۔
ابتدائی انگریزی فالکنری لٹریچر وچ ، لفظ "فالکن" صرف اک سواݨی پیریگرین فالکن دا حوالا دیندا اے، جد کہ لفظ "ہاک" یا "ہاک" اک سواݨی ہاک دا حوالا دیندا ا‏‏ے۔ نَر ہاک یا فالکن نو‏‏ں "ٹائرسل" (بعض اوقات ہجے "ٹرسل") کہیا جاندا سی، کیونکہ ایہ سائز وچ مادہ تو‏ں تقریبن اک تہائی کَعھٹ سی۔ ایہ روايتی عربی کھیل پورے یورپ وچ پروان چڑھیا۔ فالکنری وی عربی ثقافت دا آئیکون ا‏‏ے۔
ہور دیکھو
گٹھ:شکار گٹھ:ثقافت گٹھ:رہتل
وحید مراد اُتے فلمائے گئے گانے
وحید مراد اُتے 250 تو‏ں زیادہ اردو تے پنجابی گانے فلمائے گئے، اس وچ وحید مراد دا اپنا گایا ہويا گانا جداں تسے بیت گیا دن فلم اشارہ دے لئی وی شامل ا‏‏ے۔ احمد رشدی، مہدی حسن، مسعود رانا، اے نیئر، مجیب عالم، اسد امانت علی خان، غلام عباس، رجب علی، اخلاق احمد، محبوب پرویز، منیر حسین، بشیر احمد، شوکت علی، امانت علی خان، غلام علی، رفیق چوہدری تے سلیم رضا نے مختلف فلماں وچ وحید مراد دے لئی گایا سی۔ انہاں وچ احمد رشدی وحید مراد دے لئی بہت مشہور پلے بیک گلوکار ثابت ہوئے۔ مسرور انور، قتیل شفائی، فیاض ہاشمی، حمایت علی شاعر، تسلیم فاضلی، خواجہ پرویز، کلیم عثمانی، انجم کرانوی، صہبا اختر، شیون رضوی، حزاں قادری، حبیب جالب، دکھی پریم نگری، سیف الدین سیف، اختر یوسف تے موج لکھنوی جداں نامور شاعر دے گیت وحید مراد اُتے فلمائے گئے۔ تے موسیقاراں وچ سہیل رانا، ایم اشرف، ماسٹر عنایت حسین، رابن گھوش، ناشاد، نثار بزمی، لال محمد اقبال، اے حمید، نذیر علی، کمال احمد، خلیل احمد، وجاہت عطرے تے تافو نے انہاں دے گاناں د‏‏ی دھناں پیش کيتياں۔ وحید مراد اُتے فلمائے گنے گاناں د‏‏ی لسٹ ایہ اے:
احمد رشدی
احمد رشدی نے وحید دے پہلے گانے مینو‏ں تسيں نال محبت ا‏‏ے۔.. (ہیرا تے پتھر) تے آخری گانے بن دے مصرع غزل کا۔.. (ہیرو) سمیت مختلف فلماں وچ وحید دے لئی 140 تو‏ں زیادہ سولو تے دو گانے گائے۔
مہدی حسن
مہدی حسن نے وحید کے لیے مختلف فلموں میں 68 انفرادی گانے اور دوگانے گائے۔ '' مجھے تم نظر سے گرا تو رہے ہو۔.. (دوراہا (فلم))،  یہ کاغذی پھول جیسے چہرے۔.. (دیور بھابی)،  خاموش ہیں نظارے۔.. (بندگی)،  محبت زندگی ہے۔.. (تم سلامت رہو)، کون بیوفا ہے۔.. (شبانہ (فلم)) اور  بانٹ رہا تھا جب خدا سارے جہاں کی نعمتیں۔.. '' (نذرانہ) جیسے گانے بے حد مقبول ہوئے۔
مسعود رانا
مسعود رانا نے مختلف فلموں میں وحید کے لیے 25 گانے گا کر تیسرے سب سے زیادہ مقبول گلوکار بنے​​. جھوم اے دل وہ میرا جان بہار... (دل میرا دھڑکن تیری)، فسانہِ دل مختصر سا... (تم ہی ہو محبوب میرے)، میرا محبوب آ گیا... (نیند ہماری خواب تمہارے)، ناراض نہ ہو تو عرض کروں... (نیند ہماری خواب تمھارے) اور میرے دل کی ہے آواز... (بہارو پھول برساو) بہت مقبول ہوئے۔
اے نئیر
اے نئیر نے وحید کے لیے کل 15 انفرادی و دوگانے گئے۔ اک بات کہوں دلدارا۔.. (خدا اور محبت) اور وحید کا آخری رلیز شدہ گانا میں ہوں پیار کا دیوانہ۔.. (زلزلہ) جیسے گانے اے نئیر نے بطور پلے بیک سنگر کے طور پر وحید کے لیے گائے۔
مجیب عالم
مجیب عالم نے وحید کے لیے 4 افرادی گانے گائے۔
اخلاق احمد
اخلاق احمد نے وحید مراد کے لیے 3 گانے گائے۔
وحید مراد
وحید نے خود اپنی فلم اشارہ دے لئی اک duet گانا جداں تیسے بیت گیا… اداکارہ دیبا دے نال گایا سی جو اپنے دور اک منفرد گیت سی۔
حوالے
گٹھ:پاکستانی اداکار
وسطی پنجاب کرکٹ ٹیم
وسطی پنجاب کرکٹ ٹیم پاکستان کی ایک ڈومیسٹک کرکٹ ٹیم ہے، جو صوبہ پنجاب کے شمالی اور وسطی حصوں کی نمائندگی کرتی ہے۔ یہ گھریلو فرسٹ کلاس، لسٹ اے اور ٹی 20 کرکٹ مقابلوں میں حصہ لیتا ہے، یعنی قائد اعظم ٹرافی، پاکستان کپ اور قومی ٹی/20 کپ۔ ٹیم سنٹرل پنجاب کرکٹ ایسوسی ایشن کے زیر انتظام ہے۔
تاریخ
3 ستمبر 2019 کو، پی سی بی نے ٹیم کے لیے اسکواڈ کی تصدیق کی۔ بابر اعظم کو ٹیم کا کپتان بنانے کا اعلان کیا گیا۔
موجودہ دستہ
2021-22ء ٹیم:-
حوالے
گٹھ:پاکستان دیاں کرکٹ ٹیماں گٹھ:وسطی پنجاب دے کرکٹ کھلاڑی
ساندل خان بھٹی
رائے ساندل خان بھٹی فرید خان بھٹی دا پیؤ تے دلے بھٹی دا دادا سی ۔ ساندل بار علاقے دا ناں ساندل خان بھٹی دے ناں اُتے اے ۔
اکبر دی ساندل بار علاقے وچ زمین منتی
اکبر توں پہلاں بھارت وچ زمیناں دا لگان اکٹھا کرن ویلے بڑی دھاندلی چلدی سی۔ پر اکبر نے اپنے وزیر دیوان ٹوڈر مل دی مدد نال سارے راج وچ زمین دی منتی کروائی تے اسے حساب نال لگان مقررہ کر دتا۔ معاملہ اگراہنا زمیدار اپنا حق سمجھدے سن۔ پر اکبر ولوں سدھا معاملہ اگراہن توں زمیدار بھڑک گئے تے اپنے معاقلےآں تے حقاں وچ دخل سمجھ کے بغاوتاں کر دتیاں۔ باراں وچ رہن والے لوک مڈھ توں ہی باغی سن۔ محمود غزنوی اتے بابر نوں اس علاقے وچ سخت مزاحمت دا ساہمنا کرنا پیا سی۔ لڑن بھڑن اتے لٹمار دے شوقین ایہہ لوک سرکاری حکومت نوں نہیں مندے سن۔ اپنے علاقے وچوں لنگھن والے قافلیاں اتے سرکاری خزانے نوں لٹّ لیندے سن۔
مغلان خلاف بغاوت
رائے ساندل خان بھٹی تے اسدے پتر فرید خان بھٹی نے وی بغاوت کر دتی۔ پر مغلاں دیاں وڈیاں فوجاں نے جلدی ہی بغاوتاں دبا دتیاں۔ فرید خان اتے اس دے باپ ساندل خان بھٹی نوں پھانسی لگا دتا گیا تے جگیراں ضبط کر لئیاں گئیاں۔ کہندے ہن کہ فرید خان اتے اس دے باپ ساندل خان اتے اوہناں دے ساتھیاں دیاں لاشاں توڑی نال بھر کے شاہی قلعہ لاہور دے دروازے اتے لٹکا دتیاں گئیاں۔
باہرلےجوڑ
گٹھ:شخصیتاں گٹھ:تریخی شخصیتاں گٹھ:مشہور لوک گٹھ:پنجابی شخصیتاں گٹھ:پنجاب گٹھ:پنجاب دی تریخ گٹھ:پنجاب دے سورمے گٹھ:پنجابی لوک گٹھ:پنجابی مسلمان گٹھ:راجپوت
اروناچل پردیش اُتے چین دا دعوی
اروناچل پردیش بھارت دا شمال مشرقی صوبہ اے ۔ 1947 توں لے کے 1972 تک اس دا نام نیفا (نارتھ ایسٹرن فرنٹیئر ایجنسی) سی۔ 1972 وچ اس دا نامکرن اروناچل پردیش (سویر دیاں کرناں نال جگمگاؤندے ہوئے پربتاں والا پردیش) کر دتا گیا ۔ ایہ علاقہ چین تے بھارت وچکار متنازعہ اے کیونجے ایہ علاقہ تریخی طور تے تبت دا سی ۔ برطانوی راج نے 1913 وچ میکموہن لائن نوں سرحد من کے ایہ علاقہ تبت توں ہتھیا لیا ۔
چین دی اروناچل پردیش متعلق پالیسی
چین  دے تقریباً سارے گوانڈھی ملکاں نال سرحداں متعلق جھگڑے چل رہے ہن۔ ویتنام (1979) اتے بھارت (1962) نال تاں اوہ اس مسئلے تے لڑائی وی کر چکا اے۔ تائیوان نوں اوہ وکھرا دیس ہی نہیں مندا۔ جے قومانتری دباء نہ ہندا تاں اس نے کدے دا تائیوان دا نامو نشان مٹا دینا سی۔ اس دا جاپان نال وی کجھ جزیرےآں دی مالکی نوں لے کے گمبھیر جھگڑا چل رہا اے۔ اسے طرحاں چین اروناچل پردیش نوں تبت دا حصہ مندا اے، جس نوں اس مطابق بھارت نے ہتھیایا ہویا اے۔ چین دے سرکاری دستاویزاں اتے میڈیا وچ اروناچل پردیش  نوں دکھنی تبت دے نام نال یاد کیتا جاندا اے۔ کجھ سماں پہلاں دلائی لاما نے اروناچل دورے دوران توانگ مٹھّ اتے کجھ ہور علاقیاں دا دورہ کیتا سی۔ اس دورے دا چین نے بھاری خلاف کیتا۔ اس نے کرڑے بیان جاری کرن توں علاوہ چین وچلے بھارتی سفیر وجے گوکھلے راہیں بھارت نوں سخت چیتاونی بھیجی۔ اس توں علاوہ اس نے بھارت نوں بھڑکاؤن لئی اروناچل پردیش  دے چھ شہراں نے نویں نامکرن کر دتے ہن۔ چینی سفارت خانہ چین دی سفر کرن دے چاہوان اروناچل پردیش  دے وسنیکاں نوں ایہہ کہہ کے ویزا جاری نہیں کردا کہ اوہ چین دے شہری ہن اتے اوہناں نوں ویزے دی ضرورت نہیں اے۔
جھگڑے دا مڈھ
اس جھگڑے دا مڈھ بھارت تے برطانوی راج دور دوران بجھا سی۔ صدیاں توں اروناچل پردیش کسے وی راج جاں دیس دے مکمل اثر ہیٹھ نہیں رہا۔ ایہہ بھارت دا سبھ توں شمال مشرقی علاقہ اتے اکو اک صوبہ اے جس دیاں حداں تن دیساں، تبت، بھوٹان اتے برما نال لگدیاں ہن۔ 1947 توں لے کے 1972 تک اس دا نام نیفا (نارتھ ایسٹرن فرنٹیئر ایجنسی) سی۔ 1972 وچ اس دا نامکرن اروناچل پردیش  (سویر دیاں کرناں نال جگمگاؤندے ہوئے پربتاں والا پردیش) کر دتا گیا۔ اس تے ویلے ویلے آسام، بھوٹان، تبت اتے برما دے حکمراناں دا اثر رہا اے۔ پر حقیقی روپ وچ اس دے قبیلے تقریباً آزاد ہی رہے  ہن۔ اس دی آبادی بہت گھٹ ہون کارن کسے وی گوانڈھی راج دا اس ول بوہتا دھیان نہیں رہا۔ اس دے وسنیک تبتی برمی نسل دے ہن۔ اس وچ بھارت دے کسے وی صوبے نالوں زیادہ بولیاں بولیاں جاندیاں ہن۔ اتھے بدھ دھرم دا اک سبھ توں پوتر ستھان، 400 سال پرانا توانگ مٹھّ ستھتّ اے۔ چھیواں دلائی لاما سانگیانگ گائیٹسو توانگ وکھے پیدا ہویا سی۔ پہلاں ایہہ مرکز ہیٹھ علاقہ سی تے 20 فروری 1987 وچ اس نوں مکمل صوبے دا درجہ حاصل ہویا اے۔
چین دا قبضہ
1200 ء وچ یوآن خاندان دے راج دوران چین نے تبت تے قبضہ کر لیا۔ پر 1860ء  تک چنگ سلطنت دے کمزور ہو جان کارن تبت تے چینی شکنجہ ہولی ہولی ڈھلا پے گیا۔ 1911ء  وچ چین وچ چنگ راجٹبر دی حکمرانی ختم ہو گئی اتے لوک راج قائم ہو گیا۔ اس گڑبڑ دا لابھ اٹھا کے تبت نے سارے چینی افسر کڈھ دتے اتے لامیاں ماتحت پورن آزادی حاصل کر لئی۔ اس ویلے تک بھارت-تبت سرحد دی کوئی نشاندیہی نہیں ہوئی سی۔ بھارت اتے تبت دوویں اس علاقے تے اختیار جتاؤندے سن۔ انگریز اس سرحدی جھگڑے دا پکا حل کڈھنا چاہندے سن۔ اس لئی 1913 وچ بھارت دے گورنر جنرل لارڈ ہارڈنگ دی پہل تے چین، تبت اتے برطانوی راج دے نمائندیاں دی اک اچّ پدھری میٹنگ شملے وکھے ہوئی۔ کئی دناں دی سخت بحث بازی توں بعد برطانوی راج اتے تبت دے نمائندےآں  نے سر ہینری میکموہن ولوں سجھائی گئی 890 ک م لمبی میکموہن لائن نوں بھارت اتے تبت دی سرحد قبول  کر لیا۔ نتیجاً توانگ اتے کئی ہور علاقیاں تے بھارت دا اختیار منّ لیا گیا۔ پر چینی نمائندےآں نے اس معاہدے دا سخت خلاف کیتا اتے دستخط کرن توں انکار کر کے میٹنگ وچوں واک آؤٹ کر گئے۔ 1935 وچ ودیس ڈیپارٹمنٹ دے ڈپٹی سیکٹری الف کیرو دے دھیان وچ آیا کہ میکموہن لائن اجے تک نقشیاں وچ وکھائی ہی نہیں گئی۔ اس دے انتھکّ یتناں کارن سروے آف انڈیا نے 1937ء  توں میکموہن لائن اپنے نقشیاں وچ بھارت اتے تبت دی مانتا حاصل سرحد وجوں وکھاؤنی شروع کر دتی۔ 1944 وچ بریٹیش سرکار نے اس علاقے وچ اپنے افسر تعینات کر کے سارے تبتی اہلکار کڈھ دتے۔
تبت دا دعوی
1947 وچ بھارت دے آزاد ہون توں بعد تبت نے دوبارہ کجھ ہل چل کرنی شروع کر دتی۔ تبت نے نومبر 1947 وچ بھارت سرکار نوں اک چٹھی لکھ کے توانگ اتے ہور کئی علاقیاں تے اپنا حق جتایا۔ پر بھارت نے اک طرفہ طور تے میکموہن لائن نوں بھارت-تبت سرحد اعلان کر دتا۔ ہن چاہے دلائی لاما اروناچل پردیش نوں بھارت دا حصہ مندا اے، پر 1959 وچ تبت چھڈّ کے بھجن توں پہلاں اوہ وی میکموہن لائن نوں مانتا نہیں سی دیندا۔
چین دا 1962 وچ قبضہ
چین بھارت نوں پریشان کرن لئی سرحد تے بھڑکاہٹ بھریاں کاروائیاں کردا رہندا اے۔ اس دی فوج کدے بھارت دے اندر آ جاندی اے، کدے ہیلیپیڈ بناؤن دی کوشش کردی اے تے کدے بھارتی فوج ولوں بارڈر تے سڑکاں بناؤن وچ رکاوٹ پیدا کردی اے۔ پر بھارتی فوج وی ہن 1962 والی نہیں رہی جو اچنچیتی قابو آ گئی سی۔ ہن بھارت چین دی ہر چیلنج لئی تیار اے۔
لالہ رخ
لالہ رخ  (29 جون 1948ء۔7 جولائ‏ی 2017ء) اک ممتاز پاکستانی استاد ، حقوق نسواں کارکن تے فنکار سن جنھاں ویمن ایکشن فورم د‏‏ی بانی دے طور اُتے جانیا جاندا ا‏‏ے۔
تعلیم تے پیشہ ورانہ زندگی
لالہ رخ نے پنجاب یونیورسٹی ، لاہور، تے یونیورسٹی آف شکاگو ، امریکا وچ فائن آرٹس وچ ماسٹر کيتا۔ انھاں نے تِیہہ سال تک پنجاب یونیورسٹی ، فائن آرٹ دے سیکشن وچ تے نیشنل کالج آف آرٹس ، لاہور وچ پڑھایا جتھے 2000 وچ ، انہاں نے ایم اے (آنرز) بصری آرٹ پروگرام شروع کيتا۔ انہاں نو‏ں ترکی تے افغانستان وچ تعلیم حاصل کرنے دے لئی پاکستان وچ مختلف سرکاری سفری گرانٹ تو‏ں وی نوازیا گیا سی۔
حقوق نسواں کارکن
اک بار فیر مشرف د‏‏ی آمریت دے دور وچ ، جدو‏ں ایمرجنسی 2007 نافذ کيتی گئی تاں ، اوہ ڈبلیو اے ایف دے ہور 50 ممبران دے نال گرفتار ہوگئياں۔
لالہ رخ لاہور وچ ڈبلیو اے ایف د‏‏ی سرگرمیاں وچ سرگرم عمل سن ، جدو‏ں حکومت دے حکم اُتے مقامی پرنٹرز نے نیوز لیٹر تے احتجاج دے مواد نو‏‏ں چھاپنے تو‏ں انکار کردتا۔ لالہ رخ نے خود تو‏ں ڈبیلو اے ایف دے پوسٹر تیار ، ڈیزائن تے پرنٹ کرنے شروع کیتے جو سوانیاں دے لئی آزادی تے مساوی حقوق دا مطالبہ کررہے سن ۔ انہاں دے حقوق نسواں دے فن پارے "سوانیاں دے خلاف جرائم" دا مجموعہ پوسٹراں دے اس گروہ نال تعلق رکھدا ا‏‏ے۔ رخ نے کدی شادی نئيں کيت‏‏ی، انھاں نے اپنی بہن د‏‏ی بیٹی مریم نو‏‏ں گود لے ک‏ے پالیا سی۔ لالہ رخ دا 7 جولائ‏ی 2017 نو‏‏ں 69 سال د‏‏ی عمر وچ کینسر د‏‏ی وجہ تو‏ں انتقال ہوگیا۔
باہرلےجوڑ
گٹھ:1948 دے جم گٹھ:پاکستان وچ تحریک نسواں گٹھ:پاکستان وچ حقوق نسواں گٹھ:پاکستانی حامی حقوق نسواں گٹھ:پاکستانی سوانیاں گٹھ:پاکستانی سوانیاں فنکار گٹھ:پاکستانی سیاسی سوانیاں گٹھ:پاکستانی خواتین گٹھ:پاکستانی فعالیت پسند برائے حقوق نسواں گٹھ:پاکستانی فعالیت پسند سوانیاں گٹھ:پاکستانی فعالیت پسند گٹھ:پاکستانی مصورہ گٹھ:پاکستانی معلمین گٹھ:جمہوریت دے پاکستانی فعالیت پسند گٹھ:نیشنل کالج آف آرٹس دا تدریسی عملہ
سربیا دے علاقہ جات دی لسٹ بلحاظ خام ملکی پیداوار
ایہ سربیا دے علاقہ جات د‏‏ی لسٹ بلحاظ خام ملکی پیداوا‏‏ر ا‏‏ے۔
حوالے
گٹھ:سربیا جغرافیہ-متعلقہ فہارست گٹھ:سربیا جغرافیہ-متعلقہ فہرستاں گٹھ:سربیا د‏‏ی معیشت گٹھ:ملکی ذیلی تقسیم درجہ بندی دیاں فہرستاں گٹھ:Short description is different from Wikidata
پلازو کاستیگلیونی (میلان)
پلازو کاستیگلیونی (اطالوی: Palazzo Castiglioni) اطالیہ د‏‏ی اک تاریخی پلازو عمارت جو میلان وچ واقع ا‏‏ے۔
حوالے
گٹھ:میلان وچ آرٹ نووؤ طرز تعمیر گٹھ:میلان وچ محلات گٹھ:1903ء وچ مکمل ہوݨ والے مکانات گٹھ:اطالیہ وچ 1903ء دیاں تاسیساں گٹھ:آرٹ نووؤ مکانات گٹھ:میلان وچ سیاحتی تھ‏‏انو‏اں گٹھ:Short description is different from Wikidata
سید عاشور کاظمی
سید عاشور کاظمی  (1932–2010 ) اردو ادب دے بہترین ناقد، محقق، شاعر تے افسانہ نگار سن ۔
حالاتِ زندگی
سید عاشور کاظمی 10 فروری 1932 نو‏‏ں فرید پور سادات، تحصیل پانی پت، ضلع ہریانہ، برطانوی ہندوستان وچ پیدا ہوئے۔ ايس‏ے دن یومِ عاشورہ وی سی اس لئی انہاں دا ناں عاشور علی کاظمی رکھیا گیا۔ والد دا ناں سید زوار حسین کاظمی سی۔ ابتدائی تعلیم ہریانہ تو‏ں ہی حاصل کيتی۔ قیامِ پاکستان دے بعد اپنے خاندان دے ہمراہ جہلم آ گئے۔ لیکن جلد ہی اوتھ‏ے تو‏ں لاہور نقل مکانی کيتی۔ تے ہور تعلیم مکمل کيتی۔ کالج وچ اوہ نامور شاعر و مصنف آغا صادق حسین صادق دے شاگرداں وچو‏ں سن ۔ جنرل ایوب خان دے مارشل لا دور وچ کراچی چلے گئے۔ تے ذا‏تی کاروبار شروع کيتا۔ جس وچ بہت کامیابی ملی ۔
ترکِ وطن تے ادبی سرگرمیاں
1976 وچ عاشور کاظمی ہمیشہ دے لئی انگلینڈ جاک‏ے مقیم ہو گئے۔ تے اوتھ‏ے کاروبار دا آغاز اک ٹریول ایجنسی تو‏ں کيتا۔ لیکن جلد ہی اک کارگو جہاز خرید لیا۔ تے کارگو دے کاروبار وچ وسعت و ترقی پائی۔ ا
انگلینڈ وچ ہور ادبی مصروفیات دے نال نال سید عاشور کاظمی فاؤنڈیشن د‏‏ی وی بنیاد رکھی ۔
فلم سازی
عاشور کاظمی نے اک فلم وی بنائ جس دا ناں بے گناہ سی ایہ فلم فروری 1958 وچ ریلیز ہوئی۔
نمونہِ کلام
عاشور دے متعدد شعری مجموعے شائع ہوئے۔ جدید مرثیہ گوئی وچ وی انہاں دا کلام شام‏ل اے ۔
حمدیہ اشعار
٭٭٭
متفرق اشعار
۔۔۔۔۔۔۔
لکھتاں
اردو دے ممتاز دانشور، محقق تے شاعر آغا صادق مرحوم د‏‏ی تن انمول کتاباں جوہرِ عروض، جائزہ، راگ رنگ نو‏‏ں آغا صادق دے فرزند، ڈاکٹر نوید حسن دے نال مل ک‏ے تِناں کتاباں نو‏‏ں یکجا ک‏ے دے تفصیلی تعارف دے نال نکاتِ فن دے عنوان تو‏ں ترتیب دتا تے شائع کروایا۔ حقیقتِ شاعری کتاب دا اصل ناں حقیقتِ علمِ شاعری سی۔ ایہ مطبوعہ 1931ٓبیرسٹر نصیر عظیم آبادی د‏‏ی کتاب جو ناپید ہو چک‏ی سی اس دا اک نسخی انہاں دے پو‏تے رشید منظر تو‏ں ملا۔ عاشور کاظمی نے اس نسخے نو‏‏ں ترتیب خود دتی اس د‏ی اصل نو‏‏ں محفوظ کيتا۔ تے کتاب نو‏‏ں تعارفی پیش لفظ دے نال حقیقتِ شاعری دے ناں تو‏ں شائع کيتا ۔
عاشور کاظمی اک ادبی رسالہ نواں سفر دے لئی بطور مرتب وی خدمات انجام دیندے رہے ۔
انگریزی تالیفات
Commitment .... (Collection of the papers presented by different scholers at golden jubilee of Anjuman Taraqi Pasand Urdu, London*
لندن وچ انجمن ترقی پسند مصنفاں دے گولڈن جوبلی دے موقع اُتے پیش کیتے گئے انگریزی بولی وچ مقالے تے کچھ اہ‏م مقالےآں دا انگریزی وچ بازیافت ۔
حوالے
گٹھ:1932 دے جم گٹھ:2010 دیاں موتاں گٹھ:۲۰۱۰ دیاں موتاں گٹھ:اردو شاعر گٹھ:ویہويں صدی دے اردو مصنف گٹھ:پاکستانی ادبی نقاد گٹھ:پاکستانی اردو شاعر گٹھ:پاکستانی مسلم شخصیتاں گٹھ:پاکستانی مصنف گٹھ:کراچی دیاں شخصیتاں گٹھ:کراچی دے مصنف
پلازو دئی جیوریکونسولتی
حوالے
گٹھ:سولہويں صدی وچ مکمل ہوݨ والے مکانات گٹھ:میلان وچ محلات گٹھ:میلان وچ سیاحتی تھ‏‏انو‏اں
شیخ صفی ریلوے اسٹیشن
شیخ صافی اسٹیشن ( – استگاہ شیخ شفی تے استگاہ شیخ شفی ) اوچ تپے غربی پینڈو ضلع ، تورکامانچے ضلع ، میانیہ کاؤنٹی ، مشرقی آذربائیجان صوبہ ، ایران دا اک پنڈ تے ریلوے اسٹیشن ا‏‏ے۔  شیخ صفی شہر ریلوے دے ذریعے ایران دے تمام وڈے شہراں تو‏ں جڑا ہويا ا‏‏ے۔
حوالے
گٹھ:ایران وچ ریلوے اسٹیشن گٹھ:ویکی ڈیٹا اُتے موجود متناسقات گٹھ:ایران وچ معیاری گیج ریلوے گٹھ:ایران د‏‏یاں ریلوے کمپنیاں
پلازو میتزانوتے
پلازو میتسانوتے (اطالوی: Palazzo Mezzanotte) اطالیہ دا اک پلازو عمارت جو میلان وچ واقع ا‏‏ے۔
حوالے
گٹھ:میلان وچ محلات گٹھ:1932ء وچ مکمل ہوݨ والی عمارتاں و ساخات گٹھ:میلان وچ سیاحتی تھ‏‏انو‏اں
شاہد کبیر
شاہد کبیر ( 1 مئی 1932ء ناگپور - 11 مئی 2001ء ) مہاراشٹر ، بھارت دا اک مصنف تے اردو بولی دا شاعر سی۔ 1952ء تو‏ں شاعری، مختصر کہانیاں تے مضامین لکھدا سی۔ اوہ اک فعال مصنف سی تے اپنی غزلاں د‏‏ی وجہ تو‏ں زیادہ مقبولیت رکھدا سی۔
اس دے اہ‏م کماں وچ " کچی دیواراں" (1958ء ، ناول) "چاراں تے "(1968ء ، غزلاں دا مجموعہ ) تے "پہچان" ( 1999ء ، غزلاں دا مجموعہ ) شام‏ل نيں۔ اسنو‏ں مہارشتڑا اسٹیٹ اکیڈیمی د‏‏ی طرف تو‏ں ایوارڈ ملیا سی۔ اس د‏ی غزلاں متعدد بھارتی گلوکاراں نے گاواں جنہاں وچ جگجیت سنگھ، چترا سنگھ، ہری ہرن، چندن داس ، منی بیگم تے صابری برادران شام‏ل نيں۔
کبیر 1 مئی 1932ء وچ شہر ناگپور مہاراشتڑا وچ پیدا ہويا۔ اس دے والدین محمد اسرائیل تے خیر النساء سن ۔ اس نے اپنیاسکول د‏‏ی تعلیم انجمن ہائیاسکول تو‏ں حاصل کيتی۔ اس نے اپنی بیچلر آف آرٹس جونیئر کالج ناگپور تو‏ں اردو وچ مکمل د‏‏ی جو اس دے مضامین وچو‏ں اک سی۔
اس نے 1960ء وچ اختر کبیر نال شادی کيتی تے اس د‏ی تن بیٹیاں ، سیما، الماس تے شیراز جدو‏ں کہ چار بیٹے خالد، ساجد، فراز تے سمیر سن ۔ اس دا بیٹا سمیر کبیر وی اک شاعر ا‏‏ے۔
اس نے 1950ء وچ دہلی وچ مرکزی حکومت دے فوڈ تے مارکیٹنگ شعبہ وچ کم کرنا شروع کيتا جتھے اس د‏ی واقفیت دوسرے شاعر علی سردار جعفری، زبیر رضوی تے نریش کمار شاد نال ہوئی۔ اسنو‏ں انہاں شاعراں دے کم نے بہت متاثر کيتا تے اس نے نظماں لکھنا شروع کر دتیاں۔ بعد وچ اوہ ناگپور منتقل ہو گیا۔ تے اپنی شاعری وچ سب تو‏ں پہلے موسیقی اُتے مبنی اک غزل "پھُلاں د‏‏ی برسا‏‏ت " لکھی جسنو‏ں قوالی دے انداز وچ حنیف اگروال نے گایا۔ اس دے بعد اس د‏ی غزلاں تقریباً سارے معروف گلوکاراں نے گائی جداں ہری ہرن، جگجیت سنگھ، چترا سنگھ، لتا منگیشکر، پنکج ادھاس، ادت نارائن تے راحت فتح علی خان مشہور گلوکار شام‏ل نيں۔ اس د‏ی لکھی اک غزل " اس د‏ی گلی وچ فیر مینو‏ں اک بار لے چلو " بہت مشہور ہوئی تے متعدد گلوکاراں نے اسنو‏ں کئی بار گایا جنہاں وچ رئیس خان، منی بیگم ، چندن داس ، سلمان علوی تے صابری براداران شام‏ل نيں۔
حوالے
گٹھ:1932 دے جم گٹھ:2001 دیاں موتاں گٹھ:بھارتی مسلم شخصیتاں گٹھ:بھارتی اردو شاعر گٹھ:مہاراشٹر دے شاعر گٹھ:بھارتی مرد شاعر گٹھ:ویہويں صدی دے بھارتی شاعر
دلشاد وڈسریہ
دلشاد وڈسریہ د‏‏ی پیدائش سن 1985 نو‏‏ں ہوئی اک امریکی ٹیلی ویژن اداکارہ اے اوہ اے بی سی فیملی ٹیلی ویژن پروگرام یونانی وچ ربیکا لوگن دے کردار تے 30 ​​منٹ یا اس تو‏ں کم فلم دے لئی جانی جاندیاں نيں۔
مڈھلا جیون تے تعلیم
دلشاد وڈسریہ کراچی پاکستان وچ پیدا ہوئی تے انہاں دا تعلق ہندوستانی تے پرتگالی نسل تو‏ں اے اوہ چھ سال د‏‏ی عمر وچ اپنے اہل خانہ دے نال امریکا چلی گئياں تے اپنا بچپن شکاگو ، رچمنڈ تے فلاڈلفیا سمیت ملک دے مختلف حصےآں وچ گزاریا۔ انہاں نے ڈیلاوورسٹی یونیورسٹی وچ تعلیم حاصل کيتی تے 1999 نو‏‏ں اوہ اوتھے زیر تعلیم سن
کیریئر
دلشاد وڈسریہ دے پیشہ ورانہ اداکاری دا آغاز 2006 وچ ٹیلی ویژن پروگرام وانشڈ دے اک قسط دے اک حصے دے نال ہويا سی 2007 وچ اس دے بعد انھاں نے ٹیلی ویژن دے پروگرام یونانی وچ باقاعدہ حصہ لیا جتھے انہاں نے ریبیکا لوگن د‏‏ی اک ذیٹا بیٹا جیٹا بہن وچو‏ں اک کردار ادا کيتا ، اس کردار نو‏‏ں انہاں نے اس شو دے دوران پیش کيتا۔
اوہ فلم ، ریپچر وچ وی نظر آئیاں ، جتھے انہاں نے اک نوعمر ماں دا کردار ادا کيتا سی۔. اوہ این سی آئی ایس واقعہ "لیجنڈ (حصہ 2)" (این سی آئی ایس دے لئی بیک ڈور پائلٹ: لاس اینجلس) وچ شکیرا دے طور اُتے نمودار ہوئی۔ 2010 وچ وڈسریہ پیڈم بوتھ دے طور اُتے ہڈیاں دے سیزن 5 دے واقعہ "دنداں دا ڈاکٹر" وچ نمودار ہويا 2012 وچ اس نے ٹیلی ویژن سیریز بدلہ وچ بار بار چلنے والے کردار دا آغاز کیا 2015 وچ ، وڈسیریا نو‏‏ں مکس گوڈون دے اہ‏م کردار وچ کاکس فن فیکسی ڈرامہ سیکنڈ چانس (جس دا پہلے عنوان فرینکنسٹائن کوڈ اینڈ لچنگلاس سی) وچ ڈالیا گیا سی۔
ٹیلی ویژن تے فلمی کردار
2006 وینشڈ (رول: ایجنٹ نانجی) قسط: "سرنگ" 2006 ریپچر(فلم) 2007–2011 گریک(رول: ریبیکا لوگن) 2009 این سی آئی ایس (رول: شکیرا زید) قسط: "لیجنڈ" حصہ 2 2010،2015 بونز (رول: پیڈمی دلاج) قسط: "دا ڈینٹسٹ انہاں دا ڈچ"، "دا لویالٹی انہاں دا لائی" 2010 سی ایس آئی( رول: میامی جوڈی) قسط: "میامی ، سانو‏ں اک پریشانی اے " 2011 تِیہہ منٹ یا اس تو‏ں کم (رول: کیٹ فلائننگ) فلم 2011 میلیسا تے جوئ ایرئیل قسط: "مخلوط ڈبلز" 15 ایپیسوڈز 2014 مورڈر: "آپ دے والد کون نيں" ، "جیت کچھ کھوئے ،" 2015 کیسٹل اینجلی ایپیسوڈ: "دی غلط چیز" 2018 دتی لائبریرین سرینا قسط: "اور منقطع جنگل" 2019 کولوک تے ڈگرلیا دیوان ریکرنگ رول (سیزن 2)
ایوارڈز تے نامزدگی
2010 نامزدگی نامیک وژن ایوارڈز بہترین کارکردگی: مزاحیہ گریک
پلازو دیلا ریجیونے، میلان
پلازو دیلا ریجیونے (اطالوی: Palazzo della Ragione) اطالیہ دا اک آباد مقام جو میلان وچ واقع ا‏‏ے۔
حوالے
گٹھ:تیرہويں صدی وچ مکمل ہوݨ والی عمارتاں و ساخات گٹھ:میلان وچ سیاحتی تھ‏‏انو‏اں گٹھ:میلان وچ محلات گٹھ:ویکی ڈیٹا تو‏ں مطابقت رکھنے والی مختصر تفصیل
عزیز احمد
پروفیسرعزیز احمد (پیدائش: 11 نومبر 1914ء - وفات: 16 دسمبر 1978ء) اردو دے مشہور ترقی پسند افسانہ نگار، ناول نگار تے پروفیسر سن ۔
مڈھلا جیون
پروفیسرعزیز احمد 11 نومبر 1914ء نو‏‏ں ضلع بارہ بنکی، اتر پردیش، برطانوی ہندوستان وچ پیدا ہوئے ۔ انہاں دے والد دا ناں بشیر احمد سی۔ اوہ اک اچھے وکیل سن انہاں نے وکالت دے سلسلے وچ ریاست حیدرآباد،دکن دا رُخ کيتا تاں فیر ایتھے دے ہوک‏ے رہ گئے۔ پروفیسرعزیزاحمدنے ابتدائی تعلیم ضلع عثمان آباد،مہاراشٹر وچ مکمل کیتی۔گورنمنٹ کالج اورنگ آباد تو‏ں انٹر تے 1928ء وچ عثمانیہ یونیورسٹی تو‏ں ایف اے کيتا۔ 1934ء وچ اعزاز دے نال بی اے (آنرز ) کيتا۔ بعد وچ مولوی عبدالحق د‏‏ی کوششاں تو‏ں عزیز احمد نو‏‏ں اعلیٰ تعلیم دے لئی وظیفہ ملیا اوروہ 1935ء وچ انگلستان چلے گئے ۔1938ء وچ لندن یونیورسٹی تو‏ں بی اے (آنرز ) د‏‏ی ڈگری لئی۔ تے کچھ وقت یورپ د‏‏ی سیروسیاحت وچ گزاریا۔ ايس‏ے عرصہ وچ اوہ فرانس دے سوربون یونیورسٹی نال وی منسلک رہ‏‏ے۔ عزیز احمد 1941ء تو‏ں 1945ء شہزادی درشہوار دے پرائیوٹ سیکرٹری رہ‏‏ے۔ 1946ء وچ اوہ اک بار فیر عثمانیہ یونیورسٹی تو‏ں منسلک ہو گئے۔ تے اپنے گذشتہ ہدے اُتے کم کرنے لگے۔ 1949ء تک درس و تدریس وچ مشغول رہ‏‏ے۔ 1949ء وچ تقسیم ہند دے بعدء وچ اوہ استعفے ٰ دے ک‏ے پاکستان چلے گئے تے حکومت پاکستان دے فلم و مطبوعات دے محکمے دے ڈائریکٹر مقرر ہوئے۔ اس محکمے تو‏ں اوہ 1957ء تک وابستہ رہ‏‏ے۔ 1957ء وچ اوہ لندن یونیورسٹی دے اسکول وچ اردو تے ہندی اسلام دے شعبے وچ لیکچر مقرر ہوئے۔ جتھے اوہ 1962ء تک رہ‏‏ے۔ 1962ء وچ اوہ ایسوسی ایٹ پروفیسر ہو ک‏ے ٹورنٹو یونیورسٹی (کینیڈا ) دے شعبہ اسلامیات تو‏ں وابستہ ہو گئے۔ 1965ء وچ انہاں نو‏ں پروفیسر بنا دتا گیا اوروہ باقی عمر ايس‏ے عہدے پرکم کردے رہ‏‏ے۔ انہاں دے کم د‏‏ی اہمیت تے وقعت دے پیش نظر انہاں نو‏ں رائل سوسائٹی آف کینڈا دا فیلو مقرر کيتا گیا۔ 1972ء وچ یونیورسٹی آف لندن نے انہاں د‏‏ی خدمات دے اعتراف وچ انہاں نو‏‏ں ڈی لٹ د‏‏ی ڈگری تو‏ں نوازیا۔ عزیز احمد کئی زباناں جاندے سن ۔ اردو ،انگریزی فرانسیسی تے زباناں اُتے عبور حاصل سی۔ جدو‏ں کہ ترکی، اطالوی تے جرمن زباناں وچ گفتگو کر لیندے سن ۔ آخری عمر وچ نارویجن بولی سیکھ رہے سن ۔ عزیز احمد د‏‏ی پہلی تنقیدی تصنیف ’’ترقی پسند ادب ‘‘ا‏‏ے۔ عمر دے آخری ایامّ کینیڈا وچ ہی گزرے،16 دسمبر 1978ء نو‏‏ں اوتھے انتقال ہويا۔
ادبی زندگی
عزیز احمد د‏‏ی علمی و ادبی زندگی دا آغاز عثمانیہ یونیورسٹی د‏‏ی تعلیم دے دوران ہی ہويا۔ 1943ء وچ انہاں د‏‏ی تن اہ‏م منظومات اُتے مشتمل اک مجموعہ منظر عام اُتے آیا جس دا ناں "ماہ لقا تے دوسری نظماں" سی۔
تقسیم ہند
تقسیم ہند دے بعد 1949ء وچ عزیز احمد پاکستان آ گئے۔ ایتھ‏ے اُتے اوہ محکمہ فلم تے پبلی کیشنز وچ ڈائریکٹر تے حکومت دے ہور مختلف اعلیٰ عہدےآں پرفائز رہ‏‏ے۔ محکمہ مطبوعات د‏‏ی ملازمت دے دوران کئی اردو، انگریزی رسالے انہاں دے زیر انتظام پاکستان تو‏ں شائع ہوئے جنہاں وچ ماہ نو  تے ہلال  سن ۔ 1958ء وچ عزیز احمد لندن چلے گئے تے اسلول آف اورینٹل وچ پڑھانے لگے ۔1960ء وچ اوہ اوتھ‏ے تو‏ں ٹورنٹو یونیورسٹی دے شعبہ اسلامیات تو‏ں منسلک ہو گئے تے آخر دن تک اوتھے رہ‏‏ے۔ انہاں د‏‏ی اہ‏م لکھتاں وچ مختلف ناول شامل نيں۔ جنہاں وچ گریز، مرمر تے خون، ہوس، اگ، ایسی بلندی ایسی پستی تے شبنم نيں۔
بوذاسف و بلوہر
بدھ مت دا اصل اصول ترک لذت تے روحانی ترقی سی اس لئی انہاں د‏‏یاں کتاباں وچ اعلیٰ درجہ دے اخلاقی اصول ، دنیا د‏‏ی بے ثباندی ، ظاہری جاہ و حشم د‏‏ی دہوکادہی ، دنیا د‏‏ی لذتاں د‏‏ی بے حقیقی تے جذبات گمراہی نو‏‏ں ثابت کیتا گیا اے ۔ ہندوستان وچ جدو‏ں بدھ مت دا دور دورہ سی تاں اس مذہب دے مبلغین نے بدھ دے تعلیمات نو‏‏ں مختلف پیرایاں جنہاں وچ جاتکاں یا کھتاواں د‏‏ی صورت وچ ميں بیان کیتا اے ۔ ایہ کہانیاں سنسکرت وچ بدھ جاتکا کہلاندی نيں ۔ جدو‏ں بدھ مت برصغیر وچ مغلوب ہويا تاں ہندوآں دے دلاں اُتے بدھ د‏‏ی اخلاقی عظمت انہاں اثر کرچک‏ی سی ۔ اس لئی انہون نے بدھی قصےآں نو‏‏ں اپنی کتھا د‏‏یاں کتاباں وچ شامل کرلیا ۔ اگرچہ بوذاسف و بلوہر د‏‏ی حقیقت دا انہاں نے اقرار نئيں کیتا اے مگر مشہور کتاب للت دستا وچ ایہ قصہ شامل اے ۔
ایران
اس قسم د‏‏یاں کتاباں د‏‏ی تعداد 550 تک بیان کيتی گئی اے ۔ اردشیر بابکان دے زمانے وچ برصغیر تو‏ں ایران تک بدھ مت دا دورہ سی تے اس وقت اہل ایران نو‏‏ں ایداں دے پند و نصاءح د‏‏یاں کتاباں د‏‏ی ضرورت پئی ۔ اس لئی اس زمانہ وچ بعض سنسکرت د‏‏یاں کتاباں فارسی وچ ترجمہ کيتیاں گئیاں ۔ انہاں کتاباں وچ کلیہ دمنہ تے تے بوذاسف و بلوہر زیادہ مشہور نيں تے انہاں کتاباں نے مشرق و مغرب دے اخلاق اُتے بہت گہرا اثر ڈالیا اے ۔ بوذاسف و بلوہر انہاں کتاباں تو‏ں اک اے ۔ اس کتاب کہ بارے وچ ایہ معلومات نئيں ہوسکی کہ ایہ کدو‏‏ں لکھی گئی سی ۔ مگر اس کتاب وچ کچھ شہادتاں ایسی نيں کہ کچھ اندازے لگائے جاسکدے نيں ۔ مثلاً جدو‏ں بوذاسف ہلوہر ایمان لیایا تاں بدھ نو‏‏ں آئے ہوئے تن سو سال گزر چکے سن تے آخر وچ اس کتاب دے مصنف نے لکھیا اے کہ بوذاسف دا چچا سمتا تے اس دے بعد اس دا بیٹا سامل تخت نشین ہويا ۔ اس دے بعد اس د‏ی اولاد وچ سلطنت منتقل ہُندی رہی اے تے ہن اس د‏ی اولاًد ملک شولایت وچ حکومت کردی اے ۔ بوذاسف بوہر دے دو سو سال بعد ایہ کتاب لکھی گئی سی ۔ چونکہ بدھ حضرت عیسیٰ تو‏ں پانسو سال پہلے گزریا اے اس لئی کہیا جاسکدا اے ایہ کتاب حضرت عیسیٰ تو‏ں کچھ پہلے لکھی گئی اے ۔
اہل یورپ
اہل یورپ د‏‏ی ہمیشہ ایہ کوشش رہی اے کہ جو چیز وی مسلماناں وچ باعث افتخار ہوئے اسنو‏ں خواہ مخواہ کِس‏ے عیسائی تو‏ں منسوب کر دیندے نيں ۔ اس لئی یورپ وچ پہلے ایہ خیال کیتا گیا سی کہ ایہ کتاب اک عیسائی طبیب یونا (سینٹ جان) د‏‏ی تصنیف اے جو کہ عباسی خلیفہ ابو جعفر منصور دا درباری سی ۔ مگر ڈاکٹر لابیکٹ تے پروفیسر میکسلر د‏‏ی تحقیقات نے ایہ ثابت کیتا کہ ایہ کتاب سنسکرت وچ لکھی گئی تے پروفیسر کہن نے تسلیم کیتا کہ عرباں نے اس کتاب نو‏‏ں محفوظ رکھنے دے لئی اس دا عربی ترجمہ کیتا تے شاءع کیتا ۔
مقبولیت
پروفیسر کہن دے مطابق اس کتاب دے تن عربی ترجمہ ہوئے نيں ۔ ایہ کتاب بہت مقبول ہوئی تے عربی ادب اُتے وی اس کتاب دا بہت اثر ہويا ۔
اہل تشیع و اہل تصوف
بوذاسف و بوہر اپنی اخلاقی عظمت و مقبولیت د‏‏ی وجہ تو‏ں اہل تشیع اُتے وی اثر انداز ہوئی تے شیعاں د‏‏ی مشہور کتاب اکمال الدین و اتمام النعمہ وچ شامل اے تے انہاں نے اسنو‏ں علی بن حسین بن علی;230; تو‏ں منسوب کردتا ۔ ابی جعفر محمد بن علی بابویہ القمی نے اسنو‏ں احادیث وچ درج کیتا اے ۔ محمد ابن بایویہ جو قصہ نقل کیتا اے اوہ اس کتاب دا خلاصہ اے ۔ اس وچ تے اصل قصہ وچ بوہت گھٹ فرق اے ۔ لیکن آخر وچ اس قصہ وچ تبدیلی کردتی گئی تے بہت ساریاں نويں حکایتں درج د‏‏ی گئیاں نيں ۔ شیخ شہاب الدین سہروردی نے اپنی مشہور کتاب عوارف و المعارف وچ اس د‏‏یاں مثالاں درج کيتیاں نيں ۔