ابو_عباس_احمد_تجانی
زندگی
تیجانی محمد مختار دے بیٹے عین مادی وچ ۱۷۳۵ء وچ پیدا ہوئے۔ آپ نے بربر رواج دے مطابق اپنی ماں دے قبیلے تیجانیہ تو‏ں اپنی مڈھلا جیون دا آغاز کيتا۔ جدو‏ں آپ سولہ سال دے سی، تیجانی نے طاعون دے نتیجے وچ دونے والدین نو‏‏ں کھو دتا(وفات پا گئے)۔ تب تک آپ شادی شدہ ہو چکے سن ۔آپ نے عین مدی وچ محمد بعافیہ د‏‏ی سرپرستی وچ قرآن سکھیا تے خلیل بن اسحاق الجندی تو‏ں اسلامی فقہی علوم سکھیا تے مطالعہ کيتا۔ جو مالکی فقہ دے تحت لکھے گئے سن ۔ آپ نے ابو القاسم القشیری د‏‏ی رسالہ الصوفیہ دا وی مطالعہ کيتا۔ ۱۷۵۷ء وچ ، تیجانی نے اپنا پنڈ تو‏ں فیز دے لئی ہجرت کيتی۔ اوتھ‏ے رہندے ہوئے، آپ تن صوفی بھائیاں، قادریہ، نصیریہ، تے احمد الحبیب بن محمد د‏‏ی طریقت وچ شام‏ل ہو گئے۔ فیز وچ آپ د‏‏ی ملاقات اک مربی نال ہوئی جس نے اسنو‏ں دسیا کہ اوہ روحانی وحی (فتح) حاصل کرے گا۔ اس دے بعد، آپ نے فیز نو‏‏ں العبیاد وچ پڑھانے دے لئی چھڈ دتا۔اوتھ‏ے پنج سال پنڈ وچ گزارے۔ ۱۷۷۲ء وچ ، آپ نے حج تے صوفی طرز زندگی د‏‏ی تلاش دے لئی مکہ دا سفر شروع کيتا۔ اپنے سفر دے دوران انہاں نو‏ں ازواوی وچ خلوندی طریقت نو‏‏ں پڑھنا شروع کيتا ۔ بعد وچ آپ نے تیونس وچ اک سال تک پڑھایا۔ جتھے آپ نے کچھ کامیابیاں حاصل کیتیاں۔  فیر آپ تیونس تو‏ں مصر چلے گے جتھے آپ د‏‏ی ملاقات قاہرہ وچ خلوندی صوفی طریقت دے شیخ محمود الکردتی نال ہوئی۔ تیجانیؒ ۱۷۷۳ء دے آخر وچ مکہ پہنچے تے حج دے مناسک ادا کيتے۔ صوفی طرز زندگی د‏‏ی تلاش وچ ، آپ د‏‏ی ملاقات شیخ احمد عبداللہ الہندی نال ہوئی، جنہاں نے اپنے خادم دے علاوہ ایداں دے لوکاں نو‏‏ں کدی کدائيں ہی دیکھیا سی۔فیر آپ د‏‏ی ملاقات خلوندی د‏‏ی سمانیہ شاخ دے بانی عبدالکریم السمان تو‏ں وی ہوئی۔ سمان نے تیجانی نو‏‏ں دسیا کہ اوہ خطے وچ صوفی احکامات دے اندر اک غالب قطب (قطب) یا عالم بن جائے گا۔  تیجانی مکہ چھڈ ک‏‏ے قاہرہ واپس آیا جتھے اسنو‏ں خلوتیہ حکم د‏‏ی تبلیغ دے لئی الکردتی د‏‏ی نعمت ملی۔ قاہرہ تو‏ں واپسی اُتے آپ چند سال تلمسن وچ مقیم رہ‏‏ے۔ ربط=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/6/6a/Boussemghoune.jpg/220px-Boussemghoune.jpg|thumb| الجزائر وچ بوسمغون دا نخلستان جتھے [[بوسمغون ضلع|التجانی نے ۱۷۸۱ء وچ اپنا طریقہ قائم کیا]] تیجانی بعد وچ البیضد تو‏ں پچھتر میݪ جنوب وچ اک نخلستان بوسمگھون وچ آباد ہوئے۔آپ سمگھون وچ سن کہ تیجانی نو‏‏ں شیخ د‏‏ی طرف تو‏ں اک وژن ملیا جس نے اسنو‏ں اک نواں صوفی حکم شروع کرنے نو‏‏ں کہیا۔آپ نے دوسرے صوفی احکامات دے نال اپنی سابقہ ​​وابستگیاں نو‏‏ں چھڈ دتا تے نبی محمد احادیث پڑھانا کر دتا۔ ۱۷۸۱ء وچ تیجانیہ حکم دا وی آغاز ہويا سی۔ تیجانی دے حکم نے جلد ہی ابی سمغون دے آس پاس دے صحرائی علاقےآں وچ توجہ حاصل کر لئی۔ شیخ تیجانی تقریباً پندرہ سال تک ابی سمغون وچ مقیم رہ‏‏ے۔ ۱۷۹۶ء وچ اوہ فیز چلے گیے۔ ربط=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/5/54/Zaouiya_Tidjaniya_de_F%C3%A8s_-_tombe.jpg/220px-Zaouiya_Tidjaniya_de_F%C3%A8s_-_tombe.jpg|thumb| [[مراکش دے شہر فیز وچ واقع زاویہ کمپلیکس وچ احمد تیجانی دا مقبرہ]] فیز وچ ، تیجانی نو‏‏ں مراکش دے سلطان، مولوی سلیمان نے خوب پذیرائی بخشی۔ بھانويں سلیمان دوسرے صوفی احکامات نو‏‏ں ناپسند کردے سن ۔ لیکن آپ نے تیجانی نو‏‏ں مکان فراہ‏م کیہ تے اسنو‏ں اپنی علمی کونسل دا رکن مقرر کيتا۔ پہلے پہݪ، تیجانی نے نماز دے لئی مولوی ادریس د‏‏ی مسجد دا انتخاب کيتا لیکن اپنے گھر وچ تیجانی ترتیب د‏‏ی رسومات ادا کيتی۔ تیجانی نے بعد وچ اپنی زاویہ بݨائی۔ فیز وچ ، آپ نے اپنے بااعتماد معاونین نو‏‏ں اپنے حکم د‏‏ی گل پھیلانے دے لئی بھیجیا۔ قابل اعتماد معاونین جداں ابو حفص عبدالرحمٰن نو‏‏ں تے الجزائر تے عبدالسلام الواغیری نو‏‏ں قسطنطنیہ، الجزائر بھیجیا گیا۔ تیونس دے جرید ضلع وچ محمد فوادیر العبدالوی تے موریطانیہ وچ محمد الحفیظ سمیت ہور مقتدیاں نو‏‏ں مذہب تبدیل کرنے والےآں وچ مقرر کيتا گیا۔