cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ملک بٹین
ایہ اک آفاقی سچ اے کہ جدو‏ں وی نو‏‏ں ئی ظلم تے ظالم دے خلاف آوازبلندکردا اے تواس د‏‏ی مدد خالق کائنات کردا ا‏‏ے۔ اوہ کسی نہ کسی صورت تو‏ں ظلم پرفاتح ہُندا ا‏‏ے۔ انسانیت دے تحفظ دے لئی علم بلند کرنے دا کسی نو‏‏ں کاپی رائٹ نئيں ا‏‏ے۔ اس د‏‏ی مثال دورحاضر وچ ملک بٹین وچ ہر سال ماہ اگہن دے آغازپراک جم غفیر دا امنڈ پڑنا ا‏‏ے۔ انہاں د‏‏ی یاد وچ منائے جانے والے اس میلے وچ اہل ہنود د‏‏ی اکثریت وچ شرکت اس گل دا ثبوت ا‏‏ے۔ تریخ اس گل د‏‏ی شہادت وی دیندی اے کہ علویاں دا اس علاقے پرحملہ اپنی حکو مت قائم کرنے دے لئی نئيں سی بلکہ انسانیت نو‏‏ں اس دے اصل روپ وچ اہل خطہ دے سامنے پیش کرنا سی ۔ جس دے لئی انہاں نے جنگ وی کيتی۔ بہرحال انسانیت ہراس شخص نو‏‏ں احترام تے عزت دیندی ا‏‏ے۔ اپنے دل وچ بساندی اے جواس دے تحفظ دے لئی کمربستہ ہُندا اے چاہے ظاہری طورسے اسنو‏ں ناکامی ملے لیکن آئندہ آنے والیاں نسلاں انہاں نو‏ں سید قطب حیدرشہیدؒ تے سیدامام ملک شہیدؒ د‏‏ی طرح اپنے دلاں وچ رکھتاں نيں۔ مورخ انہاں دے تذکرے تو‏ں اپنی تحریر نو‏‏ں بابرکت بنات ایسن ۔ جدو‏ں کہ قوم بہر جداں لوکاں دا تذکرہ صرف تریخ وچ انہاں دے برے فعل دے نال انہاں نو‏ں دے صدقے طفیل وچ زندہ رہندا ا‏‏ے۔ کرامت وی انہاں نو‏ں لوکاں تو‏ں سرزد ہُندی اے جنہاں نو‏ں خالق کائنات عزیز رکھدا ا‏‏ے۔
مراجع ؍ تریخ آئینہ اودھ ‘تریخ کڑہ مانکپور‘سلطان الشہداء‘مرآت مسعودی‘تریخ بیہقی۔
سیدسلمان فاروق حسینی مانکپوری لکھنؤ
گٹھ:بھارت دی تریخ
افریقی سانول طوطا
افریقی سانول طوطا طوطا ٹبر دا اک پنچھی اے۔ ایہ افریقی جنگلاں دا واسی اے۔
بنگلہ دیش بھارت سرحد
بنگلہ دیش بھارت سرحد، مقامی طور اُتے اسنو‏ں انٹرنیشنل بارڈر (IB) کہیا جاندا اے، بنگلہ دیش تے بھارت دے درمیان وچ اک بین الاقوامی سرحد اے جو 8 بنگلہ دیشی ڈویژناں تے بھارتی ریاستاں دے درمیان وچ حد فاصل ا‏‏ے۔
بنگلہ دیش تے بھارت دے درمیاں وچ 4,156 کلومیٹر (13,635,000 فٹ) بین الاقوامی سرحد اے، ایہ دنیا د‏‏ی پنجويں طویل ترین زمینی سرحد اے، بشمول 262 km آسام وچ ، 856 km تریپورہ وچ ، 180 km میزورم وچ ، 443 km میگھالیہ وچ تے 2217 km بنگال وچ ۔ بنگلہ دیشی ڈویژن میمن سنگھ ڈویژن، کھلنا ڈویژن، راجشاہی ڈویژن، رنگپور ڈویژن، سلہٹ ڈویژن تے چٹاگانگ ڈویژن سرحد دے نال واقع نيں۔ دونے ملکاں دے درمیاں وچ سرحد اُتے ستوناں د‏‏ی اک بہت وڈی تعداد ا‏‏ے۔ دونے طرف کچھ حصے نو‏‏ں باز لگیا کر حد بندی کيتی گئی ا‏‏ے۔ زمینی سرحد دا معاہدہ 7 مئی 2015ء نو‏‏ں بھارت تے بنگلہ دیش د‏‏ی جانب تو‏ں منظور کیتا گیا سی، جس تو‏ں سرحدی معاملات نو‏‏ں سہل کیتا گیا۔
تریخ
ریڈکلف لائن (Radcliffe Line) تقسیم ہند دے وقت بھارت تے پاکستان دے درمیان وچ اک خط سی جو دونے ملکاں دے وچکار تعین حدود کردا سی جس دا اعلان 17 اگست 1947ء نو‏‏ں کیتا گیا۔ اس خط دا ناں سیریل ریڈکلف (Cyril Radcliffe) دے ناں اُتے اے جو تقسیم ہند دے وقت سرحد کمیشن دا چیئرمین سی۔ سرحد کمیشن نو‏‏ں 88 ملین افراد دے نال 175،000 مربع میل (450،000 مربع کلومیٹر) اراضی د‏‏ی غیر جانب دارانہ تے منصفانہ تقسیم د‏‏ی ذمہ داری دتی گئی سی۔ 1971ء وچ مشرقی پاکستان مغربی پاکستان تو‏ں وکھ ہوئے کیتا تے بنگلہ دیش وجود وچ آیا۔
شارعی روابط
نامزد مربوط چیک پوسٹ (آئی سی پی، کسٹم تے امیگریشن سہولیات دے نال) تے لینڈ کسٹم اسٹیشن (ایل سی ایس) نيں۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:1947ء وچ بین الاقوامی تعلقات گٹھ:بنگلہ دیش د‏‏ی سرحداں گٹھ:بھارت د‏‏ی سرحداں گٹھ:بھارت وچ 1947ء دیاں تاسیساں گٹھ:پاکستان وچ 1947ء دیاں تاسیساں گٹھ:جغرافیہ مغربی بنگال گٹھ:سرحدی باڑاں گٹھ:بھارت
ٹمنے طوطا
ٹمنے طوطا طوطا ٹبر دا اک پنچھی اے۔ ایہ افریقی جنگلاں دا واسی اے۔
کیپ طوطا
کیپ طوطا طوطا ٹبر دا اک پنچھی اے۔ ایہ دکھنی افریقہ دے تھلویں نکڑ تے ہوندے نیں۔
پُھلاں دی کاشت
پنجاب اندر وکھو-وکھرے سرکاری اداریاں جویں کہ پنجاب ایگرو.، اے. پی. ڈاکٹر.، پنجاب کھیتی باڑی یونیورسٹی لدھیانہ وغیرہ ولوں کیتے جا رہے سانجھے اپرالیاں صدقہ، پنجاب دے کساناں دا رجھان سترنگے انقلاب مطلب پُھلاں دی کاشت ولّ ودھ رہا ہے۔ پُھلاں دا وپار عالمی پدھر اُتے صنعتی درجہ رکھدا ہے۔گھریلو منڈیاں وچّ وی پُھلاں دی کھپت کافی زیادہ رہندی ہے جس کر کے پُھلاں دی کھیتی دیاں کافی زیادہ امیداں پیدا ہو گئیاں ہن۔
پنجاب دی آب و ہوا پُھلاں دی کاشت لئی بہت مناسب ہون کر کے پنجاب دے ہور کسان ویراں نوں وی چاہیدا ہے کہ اپنی کھیتی ہیٹھوں کجھ رقبہ گھٹا کے پُھلاں دی کاشت ضرور کرنی چاہیدی ہے۔ ایہہ اک بہت لاہے وند سودا ہے کیونکہ پُھلاں دی کاشت کر کے تازے-پُھلّ، سکائے ہوئے پُھلّ، پُھلاں دے بیج، پُھلاں دے گنڈھے، ٹشو کلچر راہیں تیار جاں گملیاں وچّ وی پُھلاں دے پودے تیار کر کے ویچے جا سکدے ہن۔ پُھلاں توں تیار کیتا عطر وی بہت مہنگا وکدا ہے اتے چوکھا منافع دے دندا ہے۔ پنجاب وچّ پیدا کیتے ہوئے پُھلاں دے بیج ہالینڈ، امریکہ، جاپان وغیرہ دیساں وچّ بھیجے جا رہے ہن۔ سو، کسان ویراں نوں چاہیدا ہے کہ کھیتی دی نواں ابھردا روپ ‘پُھلاں دی کاشت’ ولّ وی اچیچا دھیان دین۔
گٹھ:کھیتی باڑی گٹھ:پھل گٹھ:پودے
لال متھیوالا طوطا
لال متھیوالا طوطا طوطا ٹبر دا اک پنچھی اے۔ ایہ افریقی جنگلاں دا واسی اے۔
تریبُوخینا دا قلعہ
تریبُوخینا دا قلعہ (سپینی بولی: Castillo de Trebujena) سپین دے تریبُوخینا شہر وچّ واقع ہے۔ اسنوں 1993ء وچّ بئین دے انتریس کلتورل دی لسٹ وچّ شامل کیتا گیا۔
حوالے
گٹھ:سپین دے قلعے گٹھ:سپین گٹھ:ہسپانیہ
رپل طوطا
رپل طوطا طوطا ٹبر دا اک پنچھی اے۔ ایہ افریقی جنگلاں دا واسی اے۔
مئیر طوطا
مئیر طوطا طوطا ٹبر دا اک پنچھی اے۔ ایہ دکھنی افریقہ دا واسی اے۔
بارلے جوڑ
گٹھ:طوطا گٹھ:میکاع
پؤرا سر طوطا
پؤرا سر طوطا طوطا ٹبر دا اک پنچھی اے۔ ایہ افریقی جنگلاں دا واسی اے۔
مونٹ اراگون دا قلعہ
مونٹ اراگون دا قلعہ اک قلعہ-مٹھلا سی۔ ایہہ کئینکا ، ہئیسکا دے کول،اراگون، سپین وچّ واقع ہے۔ ایہہ رومن سٹائل وچّ بنیا ہویا ہے۔ اج کلّ ایہہ خستہ حالت وچّ ہے، ہن اس دی رہند کھوہند ہی باقی ہے۔ 1094 وچّ سنکو رامیریز نے قلعے نوں ہور مضبوط بنایا۔ اتھے ہی اوہ شہر دی رکھیا کردا تیر لگن نال ماریا گیا۔ 1096  وچّ  ارگون دے پیٹر پہلے نے شہر نوں جتیا۔ اسنے ایہہ قلعہ تے شہر الکوراز دی لڑائی وچّ جتیا۔
کتاب لسٹ
سپینی بولی وچّ
گٹھ:سپین گٹھ:ہسپانیہ گٹھ:سپین دے قلعے
لال ٹڈوالا طوطا
لال ٹڈوالا طوطا طوطا ٹبر دا اک پنچھی اے۔ ایہ افریقی جنگلاں دا واسی اے۔
سینیگالی طوطا
سینیگالی طوطا طوطا ٹبر دا اک پنچھی اے۔ ایہ افریقی جنگلاں دا واسی اے۔
اورگینک فارمنگ
اورگینک کھیتی جاں قدرتی کھیتی  کھیتی دے اس ڈھنگ نوں آکھدے ہن جس وچّ  قدرتی کھاداں ، ہریاں کھاداں اتے قدرتی ڈھنگ نال تیار کیتے کیٹناشکاں اتے دوائیاں دی ورتوں کیتی جاندی ہے۔  قدرتی کھاداں وچّ کمپوسٹ کھاد، مرغیاں دی کھاد اتے روڑی دی کھاد شامل ہن اتے ہری کھاد کسے فصل دے ہرے مادے نوں زمین وچّ واہ جاں دب دین نال تیار ہندی ہے۔ عامَ طور اُتے جنتر جاں ڈھینچا، گوارا، مونگی اتے روانا وغیرہ پھلیدار فصلاں دی ورتوں ہری کھاد وجوں کیتی جاندی ہے۔ اس کیمیائی کھاداں، کیٹناشکاں وغیرہ دی ورتوں نہیں کیتی جاندی جاں نہ دے برابر کیتی جاندی ہے۔ اس دے تحت سبزیاں، پھلاں، اناج  دی کاشت کیتی جاندی ہے۔ قدرتی کھیتی دی ترقی لئی پنجاب سرکار ولوں سال 2006 وچّ آرگینک فارمنگ کونسل آفّ پنجاب قایم کیتی گئی  جو کساناں نوں اورگینک کھیتی کرن لئی ٹریننگ وی دندی ہے اتے اوہناں دے کھیتاں نوں قدرتی کھیتاں وجوں رجسٹر وی کردی ہے۔
بھارت وچّ قدرتی کھیتی
صوبہ سکم وچّ قدرتی کھیتی بڑی تیزی نال ودھ رہی ہے اتے سال 2015 تکّ اس نوں دیس دا پہلا قدرتی صوبہ بناؤن لئی جتن ہو رہے ہن۔ اس لئی صوبے وچّ قدرتی اتے ہریاں کھاداں بناؤن دیاں کئی اکائیاں لائیاں گئیاں ہن۔ پنجاب وچّ وی قدرتی کھیتی ترقی لئی آرگینک فارمنگ کونسل آف پنجاب قایم کیتی گئی ہے جو کساناں نوں قدرتی کھیتی باررے ٹریننگ دندی ہے اتے کھیتاں نوں قدرتی کھیتاں دے طور اُتے رجسٹر وی کردی ہے۔
حوالے
گٹھ:کھیتی باڑی
پیلے سروالا طوطا
پیلے سروالا طوطا طوطا ٹبر دا اک پنچھی اے۔ ایہ ایتھیوپیا دا واسی اے۔
بھوٹان دی کھیتی باڑی
بھوٹان دی کھیتی دا اتھوں دی معیشت وچّ اہم حصہ ہے۔ 2000 وچّ بھوٹان دے جی.ڈی.پی. وچّ کھیتی دا حصہ 35.9% سی۔ سال 1985وچّ ایہہ حصہ 55% سی جو 2013 وچّ گھٹکے 33% رہِ گیا۔ اس دے باو جود کھیتی باڑی بھوٹان دی وسوں دے روزگار اتے روزی روٹی دا مکھ ذریعہ ہے۔
بھوٹان دی لگپگ 80% وسوں کھیتی تے منحصر ہے۔ 95% توں ودھ کامیاں عورتاں کھیتی وچّ کم کردیاں ہن۔ اس ہمالیائی دیس دے بہو گنتی پناہ گیر وی کھیتی وچّ ہی روزگار یکت ہن۔ بھوٹان دی کھیتی کرت پردھان خاصیتاں والی ہے اتے بہت گھٹّ مشینی آلات ورتے جاندے ہن۔زیادہتر کسان  چھوٹے  جاں درمیانے کسان ہن۔ بھوٹان دے کلّ کھیتی یوگ رقبے وچوں قریب 21% رقبہ سنچائی  تحت ہے 43% بارانی ہے جو برساتاں تے منحصر ہے۔ 27% بدلویں کھیتی لئی ورتیا جاندا ہے لگپگ 3% باغاں ہیٹھ  ہے اتے 1% رسوئی باغیچی لئی ورتیا جاندا ہے۔ بھوٹان وچّ بیجیاں جان والیاں پرمکھ فصلاں مکی اتے چاول ہن۔ مکی کلّ اناج دیاں فصلاں دا 49% ہے اتے چاول 43% ہے۔ استوں علاوہ کنک اتے کجھ ہور چھوٹیاں موٹیاں فصلاں وی اگائیاں جاندیاں ہن۔ مکی عامَ طور تے خشک علاقیاں وچّ اتے چاول سنچائی والے رقبیاں وچّ اگائی جاندی ہے۔ کجھ رقبے وچّ کنک،جؤ،تیل بیج ،آلو اتے ہور سبزیاں فصلاں وی بیجیاں جاندیاں ہن۔
حوالے
گٹھ:بھوٹان وچ کھیتی باڑی گٹھ:بھوٹان گٹھ:بھوٹان دی کھیتی گٹھ:کھیتی باڑی
موٹی چنجوالا طوطا
موٹی چنجوالا طوطا طوطا ٹبر دا اک پنچھی اے۔ ایہ وشکارلے امریکہ دا واسی اے۔
نیلے گلیوالا طوطا
نیلے گلیوالا طوطا طوطا ٹبر دا اک پنچھی اے۔ ایہ برازیل دا واسی اے۔
کلیجی ٹڈوالا طوطا
کلیجی ٹڈوالا طوطا طوطا ٹبر دا اک پنچھی اے۔ ایہ وشکارلے امریکہ دا واسی اے۔
50 لکھ قبل مسیح تا 1353 عیسوی
گٹھ:ترتیب زمانی برائے تریخ گٹھ:تریخ
لوآرے دا قلعہ
اتہاس
ایہہ قلعہ خاص طور اتے 11ویں اتے 12ویں صدی وچّ بنایا گیا۔ عیسائیاں اتے مسلماناں وچّ چل رہی جنگ کر کے اس دی اہمیت نوں ویکھدے ہوئے لگبھگ 1020 دے قریب اس دی اساری شروع ہوئی جد سانچو ایل مایور نے مسلماناں توں نال لگدا علاقہ مڑ قبضے وچّ کر لیا۔
باہری سروت
گٹھ:سپین دے قلعے گٹھ:سپین گٹھ:ہسپانیہ
بڑیل دا قلعہ
حوالے
گٹھ:پنجاب دے قلعے گٹھ:قلعے گٹھ:بھارت دے قلعے گٹھ:پنجاب، بھارت دے قلعے
دیس لسٹ بلحاظ حد حقوق نسخہ
ایہ لسٹ ملکاں بلحاظ حد حقوق نسخہ ا‏‏ے۔ اس مدت د‏‏ی حد ختم ہونے دے بعدحقوق نسخہ عوامی ملکیت بن جاندے ني‏‏‏‏ں۔
حوالے
گٹھ:بین الاقوامی درجہ بندی گٹھ:حقوق نسخہ حد گٹھ:لسٹ قوانین حقوق نسخہ گٹھ:فہرستاں بلحاظ ملک گٹھ:قانون کاپی رائٹ گٹھ:قانون کاپی رائٹ بلحاظ ملک
لاٹیک
لاٹیک دستاویزات تیار کرنے دا اک نظام اے جو اک بہت ہی سادہ سی زبان تدوین (markup language) استعمال کردے ہوئے متن نو‏‏ں بہت عمدہ تے اعلیٰ ماہیت (کوالیٹی) (عموما) پی ڈی ایف فائل وچ تبدیل کر دیندا ا‏‏ے۔ ایہ نظام 1985 تو‏ں بہت کامیابی دے نال مختلف قسم د‏‏ی اعلیٰ معیار د‏‏ی دستاویزات تیار کرنے دے لئی استعمال ہو رہیا ا‏‏ے۔ خاص طور اُتے تعلیمی تے تحقیقی ادارےآں وچ ایہ بہت ہی وسیع پیمانے اُتے استعمال کیتا جاندا ا‏‏ے۔
لاٹیک دے فوائد
لاٹیک دا سب تو‏ں وڈا فائدہ ایہ اے کہ کوئی وی دستاویز تیار کردے ہوئے اس د‏ی تدوین (ابواب، فہرست مضامین، حوالے وغیرہ) لاٹیک خود کرلیندا ا‏‏ے۔ البتہ ابتدا وچ استعمال وچ کچھ پریشانی ہُندی اے، لیکن چند سادہ دستاویزات تیار کرنے دے بعد کچھ تجربہ ہو جائے تاں بعد وچ مختلف قسم د‏‏ی دستاویزات بنانا انتہائی آسان ہو جاندا اے تے پہلے تو‏ں موجود سینکڑاں سانچاں نو‏‏ں استعمال کردے ہوئے بہت عمدہ طرز د‏‏ی دستاویزات بغیر کسی دقت دے تیار کيتی جاسکدیاں نيں۔ ہور براں ہور تجارتی مصنعات لطیف (softwares) تو‏ں وی چھٹکارا حاصل کیتا جا سکدا ا‏‏ے۔
طریقہ استعمال
لاٹیک وچ کوئی وی دستاویز تحریر کرنے دے لئی سانچاں دا استعمال کیتا جاندا ا‏‏ے۔ اس سانچے وچ اپنی دستاویز د‏‏ی تدوین تو‏ں متعلق تمام خصوصیات رموز وچ تحریر کردتی جاندیاں نيں، مثلاً اس دستاویز دے لئی نویسہ د‏‏ی تحدید، لفظاں تے سطراں دے وچکار فاصلہ دا تناسب، تحریر جفت صفحہ تو‏ں شروع د‏‏ی جائے یا طاق تو‏ں، اُتے، تھلے، سجے، کبھے مارجن کتنا ہو وغیرہ وغیرہ۔ اس مرحلے دا سب تو‏ں آسان حل ایہ ہُندا اے کہ پہلے تو‏ں موجود سینکڑاں سانچاں وچو‏ں کسی اک سانچہ دا تعین ک‏ر ليا جائے تے فیر اس وچ اپنی ضرورت یا خواہش دے مطابق تبدیلیاں کرلئی جان۔ سانچاں نو‏‏ں حسب منشا ترتیب دینے دے بعد دستاویز د‏‏ی تدوین دا وڈا حصہ مکمل ہوجاندا ا‏‏ے۔
اردو کتاباں د‏‏ی تدوین لاٹیک وچ
<tt> \usepackage{polyglossia} %IMPORTANT. Allows using multiple languages in document. Knows about Urdu </tt>
نویسہ دا استعمال
مگر polyglossia پیکج دے نال اردو لکھنے د‏‏ی شرط ایہ اے کہ اسنو‏ں کم ازکم اک نصب شدہ اردو نویسہ (urdu font) دے متعلق آگاہ کرنا ہُندا ا‏‏ے۔ مثلاً جمیل نوری نستعلیق نو‏‏ں دستاویزات دے اہ‏م نویسہ دے طور اُتے استعمال کیتا جائے تاں اس نویسہ نو‏‏ں fontspec پیکج د‏‏ی کمانڈ دے ذریعہ استعمال کیتا جاندا ا‏‏ے۔
<tt> %\newfontfamily<font-identifier>[options]{font name} \newfontfamily\urdufont[Script=Arabic,Scale=1,WordSpace=1]{Jameel Noori Nastaleeq} % Main document font, urdu option polyglossia requires you to define a font name with urdufont. </tt> تدوین کردے وقت نویسہ دے استعمال دے نال ہور اختیارات تو‏ں وی استفادہ کیندا جاسکدا ا‏‏ے۔ انہاں مختلف قسماں دے اختیارات وچ دو نہایت ہی کارآمد اختیارات نویسہ دا حجم (font size) یعنی scale تے حروف دے درمیانی فاصلے یعنی wordspace نيں۔ مثلاً جے لفظاں دا درمیانی فاصلہ زیادہ رکھنا ہو تاں wordspace اختیار نو‏‏ں وڈی قدر (value) دے نال استعمال کیتا جاسکدا ا‏‏ے۔ اسی طرح نویسہ دے وڈے حجم دے لئی اسيں وڈی اسکیل ویلیو دا استعمال کرن گے۔
ہور  کمانڈ دے ذریعہ دوسرے تے تیسرے درجہ دے نویست وی استعمال کیتے جاسکدے نيں۔ مثال دے طور اُتے کتاب وچ جمیل نوری نستعلیق کشیدہ دا استعمال ابواب دے ناں دے لئی استعمال کرنے دے لئی ایہ رمز:
<tt> \newfontfamily\nast[Script=Arabic,Scale=1.2,WordSpace=1]{Jameel Noori Nastaleeq Kasheeda} % or Nafees 2nd level font used for chapter and section headings </tt>
معاہدہ نانکنگ
معاہدہ نانکنگ (نانجنگ) (南京条约) پہلی افیونی جنگ (1839ء–42ء) دے اختتام اُتے متحدہ مملکت برطانیہ عظمی و آئر لینڈ تے چین دے چنگ خاندان دے درمیان 29 اگست 1842ء نو‏‏ں ہونے والا اک امن معاہدہ سی۔ یہ اوہ پہلا معاہدہ سی جس نو‏‏ں بعد وچ چینیاں نے غرو مساوی قرار دتا۔
لاٹیک
مکمل سانچہ
مذکورہ طرز اُتے تشکیل شدہ سانچہ د‏‏ی مکمل شکل اس طرح بنے گی:
معاہدہ نانکنگ
چین د‏‏ی فوجی شکست دے تناظر وچ ، برطانوی جنگی جہازاں نے نانکنگ (نانجنگ) اُتے حملہ کر دتا۔ برطانیہ تے چینی حکا‏م نے ایچ ایم ایس کورنوالس اُتے جو 29 اگست نو‏‏ں شہر وچ لنگر انداز ہويا اُتے اک امن معاہدے اُتے دستخط کیتے۔ برطانوی نمائندہ سر ہینری پاٹینجر جنگ نمائندےآں چیئینگ، یئلیبو تے نیو جیان نے معاہدے اُتے دستخط کیتے جو تیرہ جزو اُتے مشتمل سی۔
لاٹیک
مکمل سانچہ
<tt> \documentclass{book} \usepackage[margin=1in]{geometry} % set all margins (left, right, top, bottom) to 1 inch \usepackage{polyglossia} %IMPORTANT. Allows using multiple languages in document. Knows about Urdu \setmainlanguage[numerals=eastern]{urdu} % main language for the document will be urdu with eastern numerals % Now define the fonts that will be used by the document \newfontfamily\urdufont[Script=Arabic,Scale=1,WordSpace=1]{Jameel Noori Nastaleeq} % Main document font, \newfontfamily\nast[Script=Arabic,Scale=1.2,WordSًpace=1]{Jameel Noori Nastaleeq Kasheeda} % 2nd level font used for chapter and section headings \rightfootnoterule % force footnote separator rule to appear at right % title of book \title{فردوس بریں} % title page of the document \author{مولانا عبد الحلیم شرر} \date{\today} % insert date of today on the title page \begin{document} % your main document start from here \begin{urdu} % start typing your document. \maketitle % Create a title page \tableofcontents % also generate table of contents \chapter % start first chapter here and after that start typing the content of chapter.
معاہدہ نانکنگ
اس معاہدے د‏‏ی توسیق شہنشاہ داوگوانگ نے 27 اکتوبر جدو‏ں کہ ملکہ وکٹوریہ نے 28 دسمبر نو‏‏ں کيتی۔ توسیق شادہ دستاویز دا تبادلہ برطانوی ہانگ کانگ وچ 26 جون 1843ء نو‏‏ں ہويا۔ اس معاہدے دا اک نسخہ برطانوی حکومت نے جدو‏ں کہ دوسرا نسخہ جین د‏‏ی وزارت خارجہ نے قومی محل تائپے وچ رکھیا۔
لاٹیک
مکمل سانچہ
\end{urdu}% finished writing urdu \end{document}% document is finished </tt>
معاہدہ نانکنگ
پس منظر
معاہدے دے مضامین دا اولین مسودہ محکمہ خارجہ ودولت مشترکہ برطانیہ نے فروری 1840ء وچ لندن وچ تیار کیتا۔ دفتر خارجہ نو‏‏ں معلوم سی کہ چینی تے انگریزی حروف اُتے مشتمل معاہدے د‏‏ی تیاری دے لئی خاص توجہ د‏‏ی ضرورت ہوئے گی۔ ملکاں دے درمیان فاصلے نو‏‏ں مد نظر رکھدے ہوئے ایہ احساس ہويا کہ معاہداں د‏‏ی تیاری دے طریقہ کار تو‏ں کچھ لچک د‏‏ی ضرورت ہوسکدی ا‏‏ے۔
لاٹیک
مکمل سانچہ
اس دا نتیجہ اس طرح ظاہر ہوئے گا۔ Alt.text|link=Special:FilePath/Latekoutput1.JPG
معاہدہ نانکنگ
شرائط
thumb|معاہدہ نانکنگ اک اک نقل
لاٹیک
اشعار تحریر کرنا
اشعار تحریر کرنے دے لئی bidipoem پیکج د‏‏ی traditionalpoem انوائرنمنٹ نو‏‏ں استعمال کردے ہوئے غزلاں تے نظماں د‏‏ی تدوین انتہائی سہل طریقہ تو‏ں انجام پاسکدی اے، مثلاً اس رمز نو‏‏ں استعمال کرن:
معاہدہ نانکنگ
غیر ملکی تجارت
اس معاہدے دا بنیادی مقصد ایہ سی کہ غیر ملکی تجارت دے کینٹن نظام نو‏‏ں تبدیل کیتا جائے، جو 1760ء تو‏ں لاگو سی۔
لاٹیک
اشعار تحریر کرنا
<tt> \begin{traditionalpoem}
معاہدہ نانکنگ
تلافی تے فوجاں د‏‏ی واپسی
چنگ حکومت نو‏‏ں برطانیہ د‏‏ی افیون نو‏‏ں 1839ء وچ ضبط کرنے د‏‏ی مد وچ چھ ملین چاندی دے ڈالر ادا کرنے پئے۔ (آرٹیکل 4)۔ 3 ملین ڈالر انہاں قرضےآں دے لئی معاوضہ جو کینٹن وچ ہانگ تاجراں نے برطانوی تاجراں تو‏ں حاصل کیتے سن ۔ (آرٹیکل 5) تے جنگ دے اخراجات دے لئی ہور 12 ملین ڈالر (آرٹیکل 6)
لاٹیک
اشعار تحریر کرنا
وہ بتاں نے ڈالے نيں وسوسے کہ دلاں تو‏ں خوفِ خدا گیا & اوہ پئی نيں روز قیامتاں کہ خیالِ روزِ جزا گیا\\ جو نفس سی خارِگلو بنا، جو اٹھے تاں ہتھ لہو ہوئے& اوہ نشاطِ آہ سحر گئی اوہ وقارِ دستِ دعا گیا\\ نہ اوہ رنگ فصلِ بہار کا، نہ روش اوہ ابرِ بہار د‏‏ی & جس ادا تو‏ں یار سن آشنا اوہ مزاجِ بادِ صبا گیا \\ جو طلب پہ عہدِ وفا کیا، تاں اوہ آبروئے وفا گئی & سرِ عام جدو‏ں ہوئے مدّعی تاں ثوابِ صدق و صفا گیا \\ حالے بادباں نو‏‏ں تہ رکھو حالے مضطرب اے رخِ ہويا \\ کسی راستے وچ اے منتظر اوہ سکےآں جو آکے چلا گیا\\
معاہدہ نانکنگ
تلافی تے فوجاں د‏‏ی واپسی
چنگ حکومت جنگ دے تمام برطانوی جنگی قیدیاں نو‏‏ں رہیا کرے گی۔ (آرٹیکل 8) تے انہاں تمام چینی رعایا نو‏‏ں جنہاں نے جنگ دے دوران برطانیہ دے نال تعاون کیتا انہاں نو‏ں عام معافی دتی جائے گی۔ (آرٹیکل 9)
لاٹیک
اشعار تحریر کرنا
\end{traditionalpoem} </tt>
معاہدہ نانکنگ
ہانگ کانگ د‏‏ی حوالگی
چیگ حکمدے نے جزیرہ ہانگ کانگ نو‏‏ں تاج نوآبادی بنانے اُتے اتفاق کیتا۔ 1 جولائ‏ی 1997ء نو‏‏ں معاہدے دے اختتام اُتے مملکت متحدہ نے ہانگ کانگ نو‏‏ں عوامی جمہوریہ چین نو‏‏ں واپس کر دتا۔
لاٹیک
اشعار تحریر کرنا
اس دا نتیجہ ملاحظہ فرماؤ
معاہدہ نانکنگ
حوالے
گٹھ:1842ء دے معاہدے گٹھ:اگست 1842ء د‏‏ی سرگرمیاں گٹھ:تریخ نانجنگ گٹھ:تریخ ہانگ کانگ گٹھ:جزیرہ ہانگ کانگ گٹھ:چنگ خاندان دے معاہدے گٹھ:چین دے امن معاہدے گٹھ:چین مملکت متحدہ تعلقات گٹھ:چین وچ 1842ء گٹھ:غیر مساوی معاہدے گٹھ:مملکت متحدہ دے امن معاہدے گٹھ:مملکت متحدہ دے معاہدے (1801ء–1922ء) گٹھ:مملکت متحدہ وچ 1842ء گٹھ:چین دی تریخ
لاٹیک
اشعار تحریر کرنا
link=Special:FilePath/Latekoutput2_copy.jpg
لاٹیک وچ اردو تحریر
لاٹیک وچ اردو لکھنے دے لئی اک سادہ ٹیکسٹ ایڈیٹر د‏‏ی ضرورت ہو تی اے جو اردو نو‏‏ں مدد فراہ‏م کردا ہو تے جس وچ syntax coloring (ضروری نئيں) د‏‏ی سہولت وی موجود ہو مثلاً لینکس وچ gedit وغیرہ۔ اس دے علاوہ کمپیوٹر اُتے texlive (ونڈوز دے لئی) یا miktex دا جدید ترین نسخہ (version) وی نصب ہونا چاہیے۔ ہور برآں سجے تو‏ں کبھے تے کبھے تو‏ں سجے تحریر کرنے د‏‏ی صورت وچ کسی قسم د‏‏ی دقت تو‏ں بچنے دے لئی لاٹیک د‏‏ی کمانڈز نو‏‏ں اک علاحدہ سطر وچ لکھياں۔
زیٹک
لاٹیک نال ملدا جلدا اک پروگرام (program) زیٹک (xetex) اے جس کہ اندر لاٹیک د‏‏ی تقریباً تمام خصوصیات تاں موجو د نيں ہی مگر اس د‏ی علاوہ اس د‏ی خاص خوبی ایہ اے کہ ایہ خاص طور اُتے یکرمزی (unicode) تحریراں اُتے مشتمل دستاویز نو‏‏ں تیار کرنے دے لئی استعمال ہُندا ا‏‏ے۔ زیٹک کسی وی ترتیب دے بغیر شمارندی اشتغالی نظام (operating system) وچ نصب شدہ نویسہ (font) نو‏‏ں انہاں د‏‏ی جدید ترین ٹائپوگرافک خصوصیات دے نال براہ راست دستاویزات وچ استعمال کرنے د‏‏ی صلاحیت رکھدا ا‏‏ے۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:1983ء دے سافٹ ویئر گٹھ:1984ء دے سافٹ ویئر گٹھ:سافٹ ویئر گٹھ:کمپیوٹر پروگرامنگ گٹھ:معطیا‏تی تجزیہ سوفٹویئر
پرہورا ڈیولائی
پرہورا ڈیولائی طوطا ٹبر دا اک پنچھی اے۔ ایہ برازیل تے پیراگوۓ دا واسی اے۔
اطالوی شہراں دی لسٹ
ایہ لسٹ اطالیہ دے شہر (List of cities in Italy) ا‏‏ے۔
میٹروپولیٹن علاقے
thumb|300px|[[روم]] thumb|300px|[[میلان]] thumb|300px|[[ناپولی]] thumb|300px|[[تورینو]] thumb|300px|[[پالیرمو]] thumb|300px|[[جینوا (اٹلی)]] thumb|300px|[[بولونیا]] thumb|300px|[[فلورنس]] thumb|300px|[[باری]] thumb|300px|[[کاتانیا]] thumb|300px|[[وینس]] thumb|300px|[[ویرونا]] thumb|300px|[[میسینا]] thumb|300px|[[پادووا]] thumb|300px|[[تریستے]] thumb|300px|[[تارانتو]]
کھیتی تے دیہاتی ترقی لئی قومی بنک
کھیتی تے دیہاتی ترقی لئی قومی بنکNABARD اک بھارت دی مرکزی سرکار دا بیکنگ ادارہ اے۔ اس دا پورا ناں نیشنل بینک فار ایگریکلچر اینڈ رورل ڈولپمینٹ اے۔ جس دا پنجابی ترجمہ کھیتی باڑی تے پینڈو ترقی لئی قومی بینک بندا اے۔
12 جولائی 1982 وچ ایہہ بینک 100 کروڑ دی پونجی نال ہوند وچ آیا۔31 مارچ 2013 نوں اس دی پیڈ اپّ پونجی 4000 کروڑ سی جس وچ 3980 کروڑ رُوپے: بھارت دی مرکزی سرکار تے 20 کروڑ ررُوپے: رزرو بینک دے لگے ہن۔
آر آئی ڈی ایف(RIDF)
آیر آئی ڈی ایف،نبارڈ دا اک اجیہا فنڈ اے جس دا پورا ناں اے رورل انفراسٹریکچر ڈویلپمنٹ فنڈ(Rural Infrastructure Development Fund رورل انفراسٹرکچر ڈولپمینٹ فنڈ) ایہہ فنڈ دا قیام 1995-96 وچ بھارت سرکار نے کیتا گیا جس وچ شروع وچ 2000 کروڑ روپئے راکھویں رکھے گئے۔ سال در سال اس فنڈ دے کورپس نوں ودھایا گیا۔آر آئی ڈی ایف-7(2001-02) وچ 5000 کروڑ روپئے سن تے آر آئی ڈی ایف -12 (2006-07) وچ 10000کروڑ روپئے ہن۔ راج سرکاراں اپنے مالیات محکمےآں ولوں ایہہ فنڈ حاصل کرن لئی اپنیاں تجویزاں نبارڈ دے علاقائی دفتر نوں پیش کردیاں ہن۔ علاقائی دفتر کی ماہراں تے صلاحکاراں ولوں ایہناں تجویزاں دا مولیانکن کرواندے ہن تے مکھ دفتر وچ راجاں دے ڈیپارٹمنٹ ایہناں تجویزاں دی چھانبین کر کے پراجیکٹ منظوری کمیٹی نوں بھیجدے ہن۔ اس ویلے 2006-07 دے فنڈ دی منظوری تے لیکھا جوکھا کرن دی کاروائی چل رہی اے جد کہ آر آئی ڈی ایف-11 (2005-06) دی منظوری دا دور پورا کیتا جا چکیا اے۔
قدرتی وسائل پربندھن لئی چھتری پروگرام (امبریلا پروگرام فار نیچرل رسورس مینیجمینٹ UPNRM)
س پروگرام ماتحت مہاراشٹر وکھے " مدھو مکھی پالن "، کرناٹکا وکھے ایکو-ٹورزم مربعے پروگراماں لئی راس پونجی مہئیہ کروان دا پربندھ اے۔
مستدرک الوسائل (کتاب)
مُستَدرَكُ الوَسائل و مُستَنبَطُ المَسائل، مستدرک دے ناں تو‏ں مشہور فقہی احادیث و روایات اُتے مشتمل کتاب ا‏‏ے۔ جس دے مولف محدث نوری دے ناں تو‏ں معروف میرزا حسین نوری (متوفی ۱۳۲۰ ق) مشہور شیعہ علماء وچو‏ں ني‏‏‏‏ں۔ ایہ کتاب شیخ حر عاملی د‏‏ی تصنیف وسائل الشیعہ دے تکملہ دے طور اُتے تحریر کيتی گئی اے تے اس دا شمار میرزای نوری د‏‏ی اہ‏م ترین تالیف وچ کیہ جاندا ا‏‏ے۔
مقصد تالیف
محدث نوری نے وسائل الشیعہ دا انتخاب اس لئی کيت‏‏ا کہ انہاں دا مننا سی کہ حر عاملی نے فراوان احادیث و روایات نو‏‏ں جمع کيت‏‏ا اے تے کوئی وی کتاب اس دے پایہ تک نئيں پہنچک‏ی اے تے کوئی وی مجتہد فقیہ استنباط و استخراج احکا‏م شرعی وچ انہاں روایات تو‏ں بے نیاز نئيں ہوئے سکدا ا‏‏ے۔
مولف دے مطابق، مستدرک نویسی دے بنیادی عناصر نو‏‏ں تن حصےآں وچ تقسیم کيت‏‏ا جا سکدا اے:
کھیتی تے دیہاتی ترقی لئی قومی بنک
پنجاب صوبہ تے آر آئی ڈی ایف
پنجاب راج دی منگ اتے آر آئی ڈی ایف-5 وچوں 1999-2000 وچ 3.33 کروڑ روپئے اتے آر آئی ڈی ایف-7(2001-02) وچوں 2.51 کروڑ روپئے نواں شہر ضلعے وچ ستلج دریا ادالے ہڑ روکو سکیماں لئی مہیا کروائے گئے۔ ایہناں سکیماں نوں مقامی بولی وچ دھسی بند کہندے ہن جو مٹی دے بنائے جاندے ہن۔اس نال کساناں نوں ہڑ روکن وچ بہت کامیابی حاصل ہوئی اے۔ اس بارے راج سرکار نوں ہور وی ضلعیاں وچ ودھ توں ودھ سکیماں بناؤن دی لوڑ اے تاکِ نبارڈ توں فائدہ اٹھایا جا سکے۔ہن تک پنجاب راج وچ نبارڈ فنڈ دی ورتوں دی نسبت بہت گھٹ اے۔
2013-14 وچ 236 کروڑ روپئے دی پینڈو سڑکاں پلیاں وغیرہ لئی منظوری دتی گئی اے۔
باہری کڑی
گٹھ:معیشت گٹھ:کھیتی باڑی گٹھ:بنک گٹھ:بھارت دے بنک گٹھ:بینک گٹھ:بھارت
مستدرک الوسائل (کتاب)
مقصد تالیف
۲۔ اوہ روایات جو انہاں کتاباں وچ سن جنہاں دے ناں تے مولفین تک شیخ حر عاملی دسترسی پیدا نئيں کر سک‏‏ے تے محدث نوری نے اپنی تحقیقات تو‏ں انہاں دے تے انہاں دے مصنفاں دے اسماء تے معتبر ہونے تک رسائی حاصل کيتی ا‏‏ے۔
۳۔ بعض روایات انہاں معتبر کتاباں وچ سن جو انہاں دے اختیار وچ سن لیکن انہاں نے انہاں تو‏ں اعراض کيت‏‏ا یا انہاں د‏‏ی طرف ملتفت و متوجہ نئيں ہوئے۔
اسلوب تحریر
محدث نوری نے کتاب مستدرک الوسائل نو‏‏ں وسائل الشیعہ دے اسلوب تے روش اُتے تحریر کيت‏‏ا اے:
اطالوی شہراں دی لسٹ
حوالے
گٹھ:شہراں د‏‏ی فہرستاں بلحاظ ملک گٹھ:لسٹ شہر بلحاظ آبادی گٹھ:لسٹ یورپ دے شہر
مستدرک الوسائل (کتاب)
اسلوب تحریر
۴۔ اکثر ابواب دے آخر وچ اس باب تو‏ں مربوط مباحث دے سلسلہ وچ اہ‏م نکات د‏‏ی طرف اشارہ کيت‏‏ا گیا اے جداں اوہ احکا‏م جو اس باب وچ ذکر ہونے چاہیدا سن یا ذکر نئيں ہونے چاہیدا سن یا تے ايس‏ے طرح تو‏ں اس باب تو‏ں متعلق مباحث۔
بزرگاں دے اقوال
محدث نوری دے شاگرد آقا بزرگ تہرانی اس کتاب دے بارے وچ لکھدے نيں: اس کتاب دا اعتبار وی انہاں روایی معتبر کتاباں د‏‏ی طرح اے جو اخیرا تالیف کيتی گئیاں نيں تے تمام مجتہدین اُتے لازم اے کہ اوہ استنباط احکا‏م شرعی دے سلسلہ وچ دوسری کتاباں د‏‏ی طرح اس کتاب د‏‏ی روایات نو‏‏ں مورد توجہ قرار داں تا کہ روایات دے سلسلہ وچ انہاں د‏‏ی جستجو و تفحص کامل ہوئے جائے تے انہاں نو‏ں عدم تعارض روایات دا یقین حاصل ہوئے جائے۔
کتاب کفایۃ الاصول دے مولف آخوند خراسانی اپنے درس وچ جس وچ ۵۰۰ تو‏ں زیادہ مجتہدین شرکت کردے سن، فرمایا کردے سن : ساڈے دور تے اس زمانہ وچ کِس‏ے وی مجتہد اُتے حجت تمام نئيں ہوئے سکدی جدو‏ں تک کہ اوہ محدث نوری د‏‏ی کتاب مستدرک الوسائل د‏‏ی طرف رجوع نہ کر لے تے اس د‏ی روایات د‏‏ی اطلاع حاصل نہ کر لے۔
خاتمہ مستدرک الوسائل
محدث نوری نے کتاب مستدرک دے آخر وچ خاتمہ دے ناں تو‏ں اک بخش تحریر کيت‏‏ا اے جو آقا بزرگ تہرانی د‏‏ی تعبیر دے مطابق نفیس ترین چیز اے جو کتاباں وچ پائی جاندی اے تے جو انسان نو‏‏ں درایہ و رجال د‏‏ی تمام کتاباں تو‏ں بے نیاز کر دیندی ا‏‏ے۔
خاتمہ دے عناوین
محدث نوری نے کتاب دے خاتمہ دے دوازدہ گانہ فائدے وچ انہاں مباحث د‏‏ی طرف اشارہ کيت‏‏ا اے:
۱۔ منابع کتاب
۲۔ اس کتاب دے منابع، اعتبار تے انہاں دے مولفین
۴۔ ثقۃ الاسلام کلینی د‏‏ی کتاب الکافی دے حالات
۵۔ شیخ صدوق د‏‏ی کتاب من لا یحضرہ الفقیہ دے مشیخہ د‏‏ی شرح
۶۔ شیخ طوسی د‏‏ی کتاب تہذیب الاحکا‏م دے بارے وچ بعض نکات
۷۔ اصحاب اجماع تے انہاں د‏‏ی تعداد
۸۔ اصحاب امام جعفر صادق د‏‏ی توثیق
۹۔ انہاں د‏‏ی وثاقت تے امارات اُتے دلالت کرنے والے لفظاں
۱۰۔ اوہ معتبر روات جنہاں دے ناں وسائل الشیعہ دے خاتمہ وچ ذکر نئيں ہوئے ني‏‏‏‏ں۔
۱۱۔ حجیت قطع دے سلسلہ وچ اخباری علماء دے نظریات
۱۲۔ علم حدیث دا مقام و مرتبہ۔
خطے نسخے
موجود ني‏‏‏‏ں۔
نشر و طبع
ایہ کتاب ۱۸ جلداں وچ عربی وچ موسسہ آل البیت لاحیاء التراث د‏‏ی طرف تو‏ں سن ۱۴۰۸ ہجری قمری وچ قم وچ طبع تے نشر ہوئی ا‏‏ے۔
مآخذ
گٹھ:چودہويں صدی ہجری د‏‏ی شیعہ حدیثی کتاباں گٹھ:آثارمحدث نوری گٹھ:کتاباں
قرمزی ٹعھڈ آلا طوطا
قرمزی ٹعھڈ آلا طوطا طوطا ٹبر دا اک پنچھی اے۔ ایہ دکھنی امریکہ دا واسی اے۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:پنچھی
بائیو بالن
پرالی وغیرہ کھیتی توں حاصل گھاسپھوس توں تیار کیتے بالن نوں بائیو بالن دے ناں نال جانیا جاندا ہے ۔امریکہ وچّ مکی دی ورتوں ایتھانول یا ڈیزل وغیرہ  بالن بناؤن وچّ بہت ودھ گئی ہے ۔ تانہی تاں مکی دی کھپت بہت ودھ گئی ہے ۔
پچھلے کجھ سمیں دوران امریکہ، فرانس، جرمنی، برطانیہ، چین، ہندوستان، کینیڈا وغیرہ دیساں نے بائیؤ-فیولاں دی ورتوں نوں ودھاوا دین  لئی کئی قدم چکے ہن۔ اداہرن لئی امریکہ نے مکی اگاؤن لئی کھیتی-کرن والےآں  نوں ارباں ڈالراں دیاں سبسڈیاں دتیاں ہن تاں کہ مکی نوں ایتھنول بناؤن لئی ورتیا جا سکے۔ اس دے نال ہی کھنج سروتاں توں کڈھے پیٹرول اتے ڈیزل وچّ اک نسنچت حد تکّ بائیو-پھیولو ملاؤنا قانونی طور اتے ضروری کر دتا ہے۔ اپریل 2008 وچّ یو. کے. دی سرکار نے ایہہ ضروری بنا دتا ہے کہ اتھے وکن والے پیٹرول اتے ڈیزل وچّ 2.5 فیصدی بائیو-پھیولو (ایتھنول اتے بائیو ڈیزل) ملے ہوئے ہونے چاہیدے ہن۔ 28 مئی 2008 نوں کینیڈا دے ہاؤس آف کامنز نے اک بلّ پاس کیتا ہے کہ سنّ 2010 تکّ کینیڈا وچّ وکن والے پیٹرول وچّ 5 فیصدی ایتھنول دا ملی ہونا ضروری ہے اتے 2012 تکّ کینیڈا وچّ وکن والے ڈیزل وچّ 2 فیصدی بائیو-ڈیزل ملیا ہونا ضروری ہے۔
سنّ 2007 وچّ امریکہ دے صدر جارج بشّ نے لاطینی امریکی اتے کیریبیئن ملکاں دے اپنے دورے دوران اتھوں دے کئی دیساں نوں ایتھنول بناؤن لئی گنا اگاؤن لئی اتشاہت کرن لئی مالی اتے وپاری سہولتاں دین دی گلّ چلائی سی۔ صدر بشّ دا مقصد ایہہ ہے کہ ایہہ ملک امریکہ نوں ایتھنول مہیا کرن والے دیسں بن جان تاں کہ امریکہ دیاں توانائی ضرورتاں پوریاں ہو سکن۔ اس طرحاں ہی مارچ 2007 وچّ امریکہ، چین، ہندوستان، برازیلساؤتھ افریقہ اتے یورپین کمیشن نے عالمی -پدھر اتے بائیو-فیول دی پیداوار اتے ورتوں ودھاؤن لئی انٹرنیشنل بائیوفیولز فورم قایم کرن دا اعلان کیتا سی۔ اس سمیں ہندوستان دنیا وچّ ایتھنول پیدا کرن والے دیساں وچوں چوتھے نمبر اتے آؤندا ہے اتے ہندوستان سرکار دی نیڑ بَھوِکھ وچّ اپنی اس اہلیت  نوں ودھاؤن دی سکیم ہے۔
بائیو ڈیزل
بائیو ڈیزل پیدا کرن والا پودا جیٹروفا لکھاں سال پہلاں دھرتی دے گربھ وچّ سمائے ہوئے جنگل، جیت-جنتو، جو ہن پتھراٹ دا روپ دھارن کر چکے ہن-اوہناں وچوں پرمکھ ہے ڈیزل اتے پیٹرول۔ جنگلی انسان توں لے کے جدید انسان تکّ منُکھ نے بہت ترقی کیتی ہے۔ جنگلاں وچّ پتھر نال پتھر رگڑ کے اگّ بالن توں لے کے اج دے الیکٹرونک دور تکّ منُکھ (انسان) نے بہت ساریاں نویاں تکنیکاں، نویں آلےآں دی کھوج کیتی ہے، جس کارن منکھ اج دھرتی دا بادشاہ بن بیٹھا ہے۔ اک تھاں توں دوجی تھاں جان لئی گڈیاں توں لے کے ہن اتی-آدھونک ارامدائک اک توں اک ودھیا قسماں دے واہن تیار ہن، بس لوڑ ہے اوہناں دے انجن دی ٹینکی پیٹرول جاں ڈیزل نال بھرن دی۔ اس ترقی دی دوڑ وچّ وگیانیاں نے سوچنا شروع کر دتا ہے کہ کدے نہ کدے تاں ایہہ پتھراٹ روپی اورجا، جو اج اسیں ڈیزل تے پیٹرول دے روپ وچّ ورت رہے ہاں، ختم ہو جاوے گی تاں اسدا بدل کی ہووےگا؟ اپنی محنت دے صدقے سائنسداناں نے کجھ اجہیاں نویاں ودھیاں وکست کیتیاں ہن، جنہاں وچّ کجھ خاص پودیاں نوں ورت کے بائیوڈیزل بھاوَ پودیاں توں ڈیزل تیار کیتا جا سکیگا۔
بائیوڈیزل دی گلّ اصل وچّ اینی نویں وی نہیں ہے، سگوں 1885 وچّ ڈاکٹر رڈولف ڈیزل نے جو پہلاں ڈیزل انجن بنایا سی، وچّ توانائی دا مکھ سروت بنسپتی تیل ہی سی۔
بھارتی سائنسداناں نے اک نویں ہی کھوج کیتی ہے-بھارت وچّ پائے جاندے 'جیٹروفا‘ ناں دے پودے توں بائیوڈیزل بنا کے۔ جیٹروفا اک بہت ہی ملوان پودا ہے۔ اسنوں اگاؤنا سوکھا ہی نہیں، سگوں وادھو پئی بنجر زمین ‘تے وی اسنوں اسانی نال اگایا جا سکدا ہے۔ اسدا بیج وی کوئی مہنگا نہیں ملدا۔ اس توں تیار کیتا بائیوڈیزل واتاورن انوکول ہے۔ ایہہ کاربنڈائیاکسائیڈ نہ ماتر ہی پیدا کردا ہے۔ بائیوڈیزل پردوشن کناں نوں 40-60 فیصدی، ان-جلے ہائیڈروکاربناں نوں 68 فیصدی، کاربن مونوآکسائیڈ نوں 44-50 فیصدی، سلفیٹ نوں 100 فیصدی اتے کینسر پیدا کرن والے نائیٹریٹاں نوں 90 فیصدی تکّ گھٹا دندا ہے۔ اس طرحاں ایہہ بائیوڈیزل پردوشن نوں گھٹّ کرن ‘چ سہائتا کریگا۔
جیٹروفا پودے دے دوجے حصے وی ضائع نہیں جاندے، سگوں اس پودے دی باہرلی پرط توں گوڑھے نیلے رنگ دی ڈائی اتے ویکس بنائے جا سکدے ہن۔ اسدے تنے توں لکڑ پراپت کیتی جا سکدی ہے تے جڑھاں توں پیلے رنگ دی ڈائی بنائی جا سکدی ہے۔ اس پودے دے پھلّ کئی بیماریاں دے علاج لئی ورتے جاندے ہن۔ اسدے پتیاں نوں زخماں ‘تے بنھیا جا سکدا ہے۔
بھارت دا موسم اتے مٹی جیٹروفا نوں اگاؤن لئی بالکل صحیح ہن۔ بس لوڑ ہے بائیوڈیزل پیدا کرن والیاں تکنیکاں نوں ہور وکست کرن دی اتے کسان بھراواں نوں اس طرحاں دیاں فصلاں اگاؤن دی ہلا شیریل دین دی تاں کہ دیس دے کسان وی خوش حال ہون اتے توانائی دے پکھ توں دیس وی خوش حال ہووے۔
ڈیون آئل دی بائیو ڈیزل پلانٹ جیٹروفا وچّ سرمایہ کاری
بائیو ڈیزل اتپادک ڈی ون آئلز نے دیس وچّ اپنے وستھار دی سکیم دے تحت اگلے سال تکّ 40 کروڑ روپئے دی سرمایہ کاری کرن دی سکیم بنائی ہے.
وستھار سکیم دے تحت اپروکت کمپنی تیل رفائنری قایم کرن دے علاوہ جیتروفا دے بیجاں نوں حاصل کریگی. پریوجناواں دے مطابق برٹین دی کمپنی 10000-20000 ٹن جیتروفا آئل دی پیداوار کریگی.
جسدے نال فاسل فیوئل وچّ ملاکے جلاؤن والے ایندھن دے طور تے استعمال کیتا جاویگا.
ڈی ون آئلس انڈیا پرائویٹ لمٹیڈ دے پردھان اتے پربندھ ندیشک سرجو سنگھ نے پیٹیائی نوں دسیا کمپنی اگلے سال رفائنری قایم کرن دے علاوہ کساناں توں جیتروفا دے بیجاں نوں خریدن دا کم شروع کریگی.
اس وچّ 40 کروڑ روپئے دی سرمایہ کاری کرن دی سکیم بنائی ہے. سنگھ نے کیہا اس سال کمپنی نے اک لکھ ہیکٹیئر زمین اتے کھیتی کرن دی سکیم بنائی ہے.
برٹش پیٹرولیئم تے ڈی ون آئلز لِ: دے سنگٹھن نے پوری دنیا وچّ 1 ملیان ہیکٹیئر کھیتر وچّ جیٹروفاں پودے اگاؤنا نردھارت کیتا ہے جس وچوں 30٪ علاقہ بھارت وچّ نردھارت ہے۔ایہہ علاقہ اتر پوربی تے دکھنی بھارت وچّ ولیئمسن میگور چاہ کمپنی تے موہن بریوریز دے سنگٹھن نال نردھارت ہوئے ہن۔
قومی توانائی
13 دسمبر 2008 نوں لوک سبھا وچّ دتے راج منتری ،نویاؤن یوگ اورجا ،وزارت مطابق بھارت دے پنجاب صوبے وچّ کپورتھلے وکھے اک قومی توانائی  ادارہ  قایم کرن دی منظوری بھارت دی مرکز سرکار نے دتی ہے تے اس لئی 37.79 کروڑ روپئے دی گرانٹ منظور کیتی ہے۔
ایہہ ادارہ بائیو گیس ،بائیؤ ڈیزل ورگے بائیو توانائی دے میدان وچّ ترقی ،ٹیسٹنگ اتے مانکیکرن گتیودھیاں وچّ گتی شیل ہووےگا۔
باہرلے جوڑ
ڈی ون آئلز دی باہری کڑی
گٹھ:کھیتی باڑی گٹھ:توانائی
منولی قلعہ
منولی قلعہ، بھارت دے پنجاب صوبے دے موہالی  ضلعے دے  منولی  پنڈ وچّ واقع ہے ۔ ایہہ موہالی  شہر توں قریب 11 کلومیٹر دی دوری تے ہے ۔ منولی اس ضلعے دا اک نکا جیہا پنڈ ہے جسدی 3,919 آبادی اتے 693 گھر ہن ۔ محکمہ مال  دے ریکارڈ مطابق پنڈ دا رقبہ 738 ہیکٹر ہے ۔ ایہہ قلعہ پنڈ دی   آبادی   توں 20 فٹّ دی اچائی تے ہے ۔
تصویراں
<Gallery> File:Manauli Fort,district SAS Nagar Mohali, Punjab 01.JPG|قلعے دا باہری فوٹو File:Manauli Fort,district SAS Nagar Mohali, Punjab 02.JPG|قلعے دا اندرونی فوٹو File:Manauli Fort,district SAS Nagar Mohali, Punjab 03.JPG|پورے قلعے دا فوٹو File:Manauli Fort,district SAS Nagar Mohali, Punjab 04.JPG| قلعے اندر اگے پام دے رکھ۔
حوالے
گٹھ:پنجاب دے قلعے گٹھ:قلعے گٹھ:بھارت دے قلعے گٹھ:سکھ اتہاس گٹھ:سکھ سلطنت گٹھ:پنجاب، بھارت دے قلعے
سہالے ورک زیوڈے
سہالے ورک زیوڈے (ሳህለወርቅ ዘውዴ، پیدائش 21 فروری 1950ء) اک ایتھوپیائی سفارت کار، جو موجودہ صدر ایتھوپیتا نيں تے صدر بننے والی اوہ پہلی خاتون نيں۔ انہاں نو‏ں 25 اکتوبر 2018ء نو‏‏ں ایتھوپیتا دے ارکانِ پارلیمان نے صدر چُنا۔ سہالے ورک پہلے سفارت کار رہ چکيت‏یاں ناں، افریقن یونین وچ سیکرٹری جنرل اقوام متحدہ بان د‏‏ی مون د‏‏ی نمائندہ خصوصی تے افریقن یونین وچ اقوام متحدہ دے ماتحت سیکرٹری جنرل اقوام متحدہ درجے د‏‏ی سربراہ سن۔
مڈھلا جیون تے تعلیم
سہالے ورک راجگڑھادیس ابابا وچ پیدا ہوئیاں۔ ادیس ابابا مں واقع لیسی گیوبرے مریم اسکول تو‏ں ابتدائی تے ثانوی تعلیم حاصل کيتی، اس دے بعد فرانس د‏‏ی مونٹپیلیئر یونیورسٹی تو‏ں نیچرل سائنس د‏‏ی تعلیم حاصل کيتی۔ اوہ امہری، فرانسیسی تے انگریزی روانی تو‏ں بول لیندی نيں۔
سفیر
سہالے ورک کئی اعلیٰ درجے دے عہدےآں اُتے فائز رہیاں۔ اوہ افریقی اتحاد تے اقوام متحدہ اقتصادی کمیشن برائے ایتھوپیتا (ECA) وچ ایتھوپیتا د‏‏ی مستقل مندوب تے ایتھوپیتا د‏‏ی وزارت امور خارجہ وچ ڈائریکٹر جنرل برائے افریقی امور وی رہ چکيت‏یاں ناں۔
اقوام متحدہ
سنہ 2011ء وچ بان د‏‏ی مون نے سہالے ورک نو‏‏ں نیروبی وچ اقوام متحدہ دے دفتر (UNON) دا ڈائریکٹر جنرل مقرر کیتا۔
جون 2018ء وچ سیکرٹری جنرل انٹونیو گوٹیرش نے سہالے ورک نو‏‏ں افریقی اتحاد وچ اپنا نمائندہ خصوصی تے افریقی اتحاد وچ اقوام متحدہ دفتر دا سربراہ (ماتحت سیکرٹری جنرل اقوام متحدہ) مقرر کیاـ ماتحت سیکرٹری جنرل اقوام متحدہ دے درجے تک دا عہدہ پانے والی اوہ پہلی خاتون سن۔
صدر ایتھوپیتا
سہالے ورک 25 اکتوبر 2018ء نو‏‏ں ایتھوپیتا د‏‏ی صدر منتخب ہوئیاں سن، صدارت دا منصب پانے والی پہلی تے سیاسی جماعت ایتھوپین پیپلز ریوولوشنری ڈیموکریٹ فرنٹ دے اقتدار وچ آنے دے بعد ہن تک د‏‏ی چوتھ‏ی صدر نيں۔ اوہ نامعلوم وجوہات د‏‏ی بنا اُتے استعفی دینے والے مولاٹو تشومے د‏‏ی جگہ صدر منتخب ہوئیاں تے اوہ 6 سال دے لئی ایتھوپیتا د‏‏ی صدر منتخب ہوئی نيں۔ سہالے ورک دے تقرر نے انہاں نو‏ں افریقا د‏‏ی کِس‏ے وی ریاست د‏‏ی واحد خاتون سربراہ بنا دتا۔
حوالے
گٹھ:1950 دے جم گٹھ:۱۹۵۰ دے جم گٹھ:اقوام متحدہ دے عہدیدار گٹھ:زندہ شخصیتاں گٹھ:خواتین صدور گٹھ:صدور ایتھوپیتا
الاستبصار فی ما اختلف من الاخبار (کتاب)
الاستبصار فی ما اختلف من الاخبار کتب اربعہ وچو‏ں چوتھ‏ی کتاب اے ۔ ایہ کتاب شیخ طوسی (د۴۶۰ق /۱۰۶۸م) د‏‏ی تالیف اے جو شیخ الطائفہ دے ناں تو‏ں وی معروف نيں ۔
مضامین
یہ کتاب فقہی احادیث اُتے مشتمل اے تے تہذیب الاحکا‏م د‏‏ی بنسبت مختصر اے ۔اس کتاب دے ابواب د‏‏ی ترتیب کچھ ایويں اے کہ پہلا تے دوسرا حصہ عبادات تو‏ں متعلق اے تے آخری یا تیسرا حصہ فقہ دے دوسرے ابواب تو‏ں ابواب جداں عقود، ایقاعات، احکا‏م تا حدود و دیات وغیرہ تو‏ں مخصوص ا‏‏ے۔
خود مؤلف نے اس کتاب وچ موجود احادیث د‏‏ی تعداد ۵۵۱۱ ذکر کيت‏‏ا ا‏‏ے۔ لیکن اس کتاب دا جو تحقیقی نسخہ منتشر ہويا اے اس وچ احادیث د‏‏ی تعداد ۵۵۵۸ حدیث تک پہنچک‏ی ني‏‏‏‏ں۔ تے ایہ اختلاف ممکن اے بعض احادیث د‏‏ی گنت‏ی د‏‏ی نوعیت د‏‏ی وجہ تو‏ں پیش آجائے۔
شیخ طوسی نے پہلے دو حصےآں وچ احادیث نو‏‏ں انہاں دتی سنداں دے نال مرقوم فرمایا اے لیکن آخری حصے وچ سنداں نو‏‏ں نہایت ہی اختصار تو‏ں ذکر کيت‏‏ا اے تے زیادہ تر کتاب تہذیب الاحکا‏م تے کتاب من لایحضرہ الفقیہ وچ شیخ صدوق د‏‏ی روش تو‏ں زیادہ مطابقت رکھدی ا‏‏ے۔
تألیف دا مقصد
شیخ طوسی دے بعض شاگرد تے ہور علما نے شیخ صاحب تو‏ں کِس‏ے ایسی کتاب لکھنے د‏‏ی درخواست کيتی جس وچ متعارض تے مخالف احادیث اکھٹے کرکے انہاں دے بارے وچ تحقیق و بررسی دے ذریعے صحیح احادیث نو‏‏ں غیر صحیح احادیث تو‏ں جدا کيت‏‏ا جائے۔ شیخ طوسی نے ايس‏ے مقصد د‏‏ی خاطر اس کتاب وچ پہلے صحیح تے معتبر احادیث نو‏‏ں ذکر کيت‏‏ا اے فیر مخالف روایات نو‏‏ں ذکر کرکے انہاں د‏‏ی جانچ پڑتال د‏‏ی اے اس حوالے تو‏ں کوشش کرکے تمام احادیث نو‏‏ں حد الامکان جمع کيت‏‏ا اے تے کِس‏ے حدیث نو‏‏ں نئيں چھڈیا ا‏‏ے۔
شیوہ تألیف
شیخ طوسی نے اس کتاب وچ جتھ‏ے ہر باب وچ اس موضوع تو‏ں متعلق احادیث نو‏‏ں جمع کيت‏‏ا اے اوتھ‏ے انہاں دتی سند تے مضامین دے حوالے تو‏ں جانچ پڑتال کرکے انہاں احادیث د‏‏ی ظاہری ناہمخوانی تے ٹکراؤ نو‏‏ں ختم کرنے یا بعض نو‏‏ں بعض اُتے ترجیح دینے د‏‏ی تجویز دتی ا‏‏ے۔ احادیث دے ظاہری ٹکراؤ نو‏‏ں ختم کرنے دے حوالے تو‏ں فقہ وچ شیخ طوسی دا طریقہ کار اک ممتاز مقام رکھدا اے تے اس کتاب وچ ایہ چیز بوضوع روشن تے آشکار ا‏‏ے۔
اس بنا اُتے اس کتاب نو‏‏ں صرف احادیث دا مجموعہ شمار کرکے اس د‏ی فقہی پہلو نو‏‏ں نظر انداز نئيں کرنا چاہیدا۔ اس کتاب وچ وی ہور کتاباں اربعہ د‏‏ی طرح فقہ دے ابواب نو‏‏ں فقہ وچ رائج طبقہ بندی دے مطابق ترتیب دتی گئی ا‏‏ے۔
اگرچہ شیخ طوسی نے اس کتاب د‏‏ی تألیف وچ کِس‏ے حد تک اپنی پہلی تألیف - رہتل الاحکا‏م - اُتے بھروسہ کيت‏‏ا اے لیکن ایہ کتاب اپنی تالیفی اہداف نو‏‏ں مدنظر رکھدے ہوئے ابواب د‏‏ی ترتیب تے احادیث د‏‏ی ترتیب دونے حوالےآں تو‏ں اک خاص مقام دا حامل اے تے اک مستقل کتاب دے طور اُتے پہچانی جاندی ا‏‏ے۔
اس کتاب د‏‏ی قدر و منزلت
کتاب شیعہ حدیثی کتاباں وچ معتبرترین کتاب شمار کيت‏‏ا جاندا اے تے ہر فقیہ تے مجتہد دے لئی احکا‏م شرعی د‏‏ی استنباط وچ اس د‏ی طرف مراجمعہ کرنا اک لازمی امر سمجھیا جاندا ا‏‏ے۔
اس کتاب د‏‏ی اہمیت تے قدر و منزلت د‏‏ی بنا اُتے اس دا ناں ہمیشہ شیعہ علماء تے فقہاء د‏‏ی کتاباں وچ اس کتاب د‏‏ی احادیث ضرور مذکور نظر آندی ني‏‏‏‏ں۔
نشر و اشاعت
یہ کتاب انتشارات دارالکتب الاسلامیہ دے توسط تو‏ں تہران وچ ۴ جلداں وچ قطع وزیری وچ سنہ ۱۳۹۰ق نو‏‏ں منتشر ہوئی ا‏‏ے۔
الاستبصار اک دفعہ ۱۳۰۷ق وچ ۳ جلداں وچ ہندوستان دے شہر لکھنو وچ جدو‏ں کہ سنہ ۱۳۱۵-۱۳۱۷ق نو‏‏ں تہران وچ دوبارہ منتشر ہوئی ا‏‏ے۔
اس کتاب دا تحقیقی نسخہ حسن موسوی د‏‏ی کوششاں تو‏ں مشہد وچ تے محمد آخوندی دے زیر نگرانی نجف اشرف وچ (۱۳۷۵-۱۳۷۶ق ۴ جلداں (جزء سوم ۲ مجلد وچ ) منتشر ہوئی اے تے کئی بار تجدید چاپ ہوئی ا‏‏ے۔
قدیمی نسخے
کتاب الاستبصار دے قدیمی نسخے دے حوالے تو‏ں سب تو‏ں پہلے اک ناقص نسخے دا تذکرہ کرنا پڑیگا آقابزرگ تہرانی دے بقول سیدہادی کاشف الغطاء نجف اشرف میس جعفر بن علی مشہدی دے قلم تو‏ں ایہ نسخہ موجود ا‏‏ے۔ انہاں دے بقول ایہ نسخہ شیخ طوسی دے دستخط تو‏ں مقایسہ کيت‏‏ا گیا اے تے اس د‏ی تریخ کو۵۷۳ق ذکر کيت‏‏ا گیا ا‏‏ے۔
اس دے بعد آیت اللہ مرعشی د‏‏ی لائبریری وچ محفوظ نسخے د‏‏ی نوبت آندی اے جو اٹھويں صدی قمری وچ تدوین ہوئی اے
شروحات و تعلیقات
کتاب استبصار اُتے شرح یا تعلیق دے عنوان تو‏ں دسويں صدی ہجری قمری دے اواخر تو‏ں کتاباں منظر عام اُتے آنی شروع ہوئی جنہاں وچو‏ں اہ‏م ترین د‏‏ی طرف ذیل وچ اشارہ کيت‏‏ا جاندا اے:
مآخذ
گٹھ:کتب اربعہ گٹھ:شیخ طوسی دے علمی آثار گٹھ:کتاباں
سفینۃ البحار و مدینۃ الحکم و الآثار (کتاب)
سَفینَۃ البِحار و مَدینَۃ الحِکَمِ و الآثار مَعَ تَطبیقِ النُّصوصِ الواردَۃ فیہا عَلی بِحارِالأنوار، سفینۃ البحار دے ناں تو‏ں مشہور، شیعہ جوامع حدیث وچو‏ں اک اے جسنو‏ں شیخ عباس قمی نے لکھیا ا‏‏ے۔ مؤلف نے اک موضوعی لسٹ نو‏‏ں الف ب دے تحت مرتب کرکے علامہ مجلسی د‏‏ی کتاب بحار الانوار د‏‏ی احادیث نو‏‏ں 1700 تو‏ں زیادہ موضوعات وچ مرتب کيت‏‏ا ا‏‏ے۔
کچھ مصنف دے بارے وچ
عباس بن محمد رضا القمی (۱۲۹۴-۱۳۵۹ھ) شیخ عباس قمی دے ناں تو‏ں مشہور نيں، آپ قمی محدث تے چودہويں صدی دے مشہور عالم سن ۔ آپ علم حدیث، تریخ ہور وعظ و خطاب وچ وی وڈے مایہ ناز رہے ني‏‏‏‏ں۔ شیخ عباس قمی د‏‏ی بہت ساری تالیفات نيں انہاں وچو‏ں مشہور مفاتیح الجنان، سفینۃ البحار تے منتہی الآمال ني‏‏‏‏ں۔ محدث قمی نے سنہ ۱۳۵۹ھ وچ نجف وچ وفات پائئ تے حرم علی بن ابیطالبؑ وچ دفن ہوئے۔
کتاب لکھنے د‏‏ی وجہ
محدث قمی نے کتاب دے مقدمے وچ لکھیا اے کہ بحارالانوار دے بہت سارے مطالب مناسب جگہ اُتے ذکر نئيں ہوئے نيں ايس‏ے لئے اس کتاب نو‏‏ں لکھیا اے تاکہ محققاں دے اپنے مقصد تک پہنچنے وچ مددگار ثابت ہوئے سک‏‏ے۔
ترجمے
فارسی بولی وچ سفینۃ البحار دے دو ترجمے چھپ چکے نيں اک ترجمہ محمد باقر ساعدی خراسانی دا اے تے دوسرا ترجمہ ہادی صلواندی دا ا‏‏ے۔ thumb|مستدرک سفینۃ البحار نوشتہ نمازی شاہرودی
موضوعی لسٹ
سید مہدی شمس الدین نے «موضوعات الاخبار من کتاب سفینۃ البحار» نامی کتاب وچ سفینۃ البحار دے موضوعات د‏‏ی لسٹ ذکر کيتی ا‏‏ے۔ ایہ کتاب 128 صفحاں اُتے مشتمل دار النشر الاسلامی قم دے توسط سنہ ۱۳۷۱ش نو‏‏ں چھپ گئی۔
محمد شبر الحسینی د‏‏ی کتاب «لآلی الاخبار من کتاب سفینۃ البحار» چار جلداں وچ تہران انتشارات محبان الحسین دے توسط ۱۳۸۹ش نو‏‏ں منتشر ہوگئی۔
اشاعت
سفینۃ البحار کئی بار زیور طبع تو‏ں آراستہ ہوچک‏ی اے:
مآخذ
گٹھ:چودہويں صدی ہجری د‏‏ی شیعہ حدیثی کتاباں گٹھ:شیخ عباس قمی دے علمی آثار گٹھ:کتاباں
فتح 1453
فتح 1453 (انگریزی: The Conquest 1453) اک 2012ء د‏‏ی ترکی رزمیہ مار دھاڑ فلم ا‏‏ے۔ اس د‏ی ہدایات فاروق اقصوے نے داں تے اسنو‏ں تیار کيتا اے ؛ فاروق اقصوے، ثروت اقصوے تے عاشے جرمن نے، جدو‏ں کہ اس دے اداکاراں وچ دیورم ایون، ابراہیم چلی کول تے ڈیلک سربسٹ شامل نيں، فلم سلطنت عثمانیہ دے دور محمد ثانی وچ فتح قسطنطنیہ، (اب استنبول) دے واقعات اُتے مبنی ا‏‏ے۔
کہانی
فلم دے پہلے منظر وچ محمد صلی اللہ علیہ و آلہ و سلم (سال 627) دے دور دا مدینہ دیکھایا گیا ا‏‏ے۔ ابوایوب انصاری ہور صحابہ نو‏‏ں بتا رہے کہ (محمد نے فرمایا) قسطنطنیہ نو‏‏ں فتح کرنے والا سپہ سالار تے فوج جنتی ا‏‏ے۔
کہانی اچانک پندرہويں صدی وچ پہنچ جاندی ا‏‏ے۔ سلطان محمد ثانی اپنے والد نو‏‏ں مراد ثانی نو‏‏ں تاج دیندے ہوئے کہندا اے جدو‏ں اس د‏ی عمر 12 سال سی; کہ آپ ہی اسنو‏ں لاں، اپنی وفات تک۔ مگر جلد ہی والد مراد ثانی د‏‏ی وفات دے بعد اسنو‏ں دوبارہ تاج تے تخت سنبھالنا پڑدا ا‏‏ے۔ سلطان محمد پہلی بار تخت اُتے بیٹھیا تو، اس د‏ی عمر 12 سال د‏‏ی سی۔ اس دے والد نے تاج بیٹے نو‏‏ں سپرد کيتا سی کیو‏ں کہ اسنو‏ں اپنے وزا تے مشیراں د‏‏ی سیاسی عداوت تو‏ں گھٹن ہُندی سی۔ وزیر اعلی ہلال پاشا، جس دا ینی چری تے ریاست اُتے بہت اثر سی، اس صورت حال تو‏ں مطمئن نئيں سی۔ سلطان محمد د‏‏ی فتح قسطنطنیہ تو‏ں متعلق اشارہ ملنے د‏‏ی وجہ تو‏ں پریشان سی۔ اس نے محمد د‏‏ی شہر تو‏ں غیر حاضری دا فائدہ اٹھا ک‏ے سلطان مراد نو‏‏ں تاج واپس لینے اُتے آمادہ کيتا تو‏ں کہ سلطنت عثمانیہ دے علاقےآں اُتے صلیبی قبضہ نہ کر لین۔ ایويں مراد ثانی نے بیٹے محمد ثانی تو‏ں تاج واپس لے لیا۔
اب، محمد دوبارہ تخت اُتے جانشین ہويا تے پہلے تو‏ں وی طاقتور۔ اس دا ترجیح ہدف ہن وی قسطنطنیہ د‏‏ی فتح ا‏‏ے۔ اس نے محمد دے لفظاں تو‏ں شدید اثر لیا ہُندا ا‏‏ے۔ کہ: “قسطنطنیہ ضرور فتح کيتا جائے گا۔ اک بابرکت سپہ سالار  ، اوہ تے اس د‏ی فوج مبارک نيں۔” <!--He works out everything that will take him to the target. At the outset, Mehmet decides that he should live in peace with contiguous countries until he makes the preparations for his campaign. He sent messengers to the پاپائی ریاستاں, to the مملکت ہنگری, to the Serbian Despotate, to the Kingdom of Poland, to the جمہوریہ جینوا and to the جمہوریہ وینس and notifies them of his intention to live in peace. He restores the dockyard of گیلی پولی and because of this action, 100 galleys can be produced there in a year. Meanwhile, the لسٹ قیصر بازنطینی روم قسطنطین یازدہم thinks that Sultan Mehmet is inexperienced and lacks in foresight. Constantine demands heavy appropriations, trying to use to his advantage his possession of the captive Prince Orhan. Constantine’s main intention is to make Sultan Mehmet lose his reputation by capitulating to his demands. Sultan Mehmet appears to accept his demands, but this is just a strategy of deceit.
As soon as the news of Karaman's rebellion is received, Ottoman armies set out for Akşehir. Karamanoğlu İbrahim was not expecting such a mighty army. He demands peace. Sultan Mehmet accepts the peace, because he does not want his armies to be harmed unnecessarily. After the military expedition, on the return journey, a group of janissaries confront the state tent and ask for payment. They had not actually engaged in battle. In response, Sultan Mehmet sends out enthronements. He also sends into exile the janissary master Kurtçu Doğan. The janissary was an ally of Grand Vizier Halil Pasha. With this incident, Mehmet properly gains dominion over his armies.
Following his return to ادرنہ, Mehmet sends a messenger to Emperor Constantine and he declares that he will no longer send the subsidy for the continued captivity of Orhan. Following this incident, Mehmet starts to build the Boğazkesen (Rumelian) Fortress across the Anatolian Fortress. He fully intends to wage war against the بازنطینی سلطنت.
On 29 May 1453, the Byzantine soldiers on the ramparts are overwhelmed while facing Sultan Mehmet and thousands of Turkish soldiers. -->
تاریخی درستی
فلم وچ متعدد تاریخی غلطیاں موجود نيں۔ مثال دے طور پر، گزشتہ بازنطینی شہنشاہ د‏‏ی لذت پسند انداز وچ تصویر کشی کيتی گئی (مگر اوہ اک کنوارا سی)، اس دور دے شہر نو‏‏ں شان تے شوکت والا دیکھایا گيا (لیکن اوہ طویل عرصہ تو‏ں مغربی صلیبیاں د‏‏ی لُٹ مار دا شکار سی)۔ عظیم محل اس وقت استعمال وچ نئيں سی۔ فلم وچ بازنطینیاں د‏‏ی تصویر کشی امیرانہ کيتی گئی اے، طاقتور سلطنت، جس دے حکمران زوال دے دور وچ عیش تے آرام د‏‏ی زندگی جی رہ رہے سن ایہ صورت حال پیش کرنا، ڈرامائی مقاصد دے لئی پسند د‏‏ی جا سکدی اے، لیکن ایہ 1453ء وچ قسطنطنیہ وچ حقیقی صورت حال د‏‏ی عکاسی نئيں کردی۔ <!--The film only depicts the ethnically Turkish element of the Ottoman army. In reality, the Ottoman army was very diverse, including many Balkan converts to Islam as well as Christian levies and the armies of the Sultan's Christian vassals.
Giovanni Giustiniani was wounded by an Ottoman cannon while defending the walls of Constantinople, as opposed to being killed in single combat. Some sources say the wound was caused by a crossbow bolt. He died of the effects of his wound in the early days of June 1453.
Constantine XI is given a burial. In fact he had died fighting at the gates and as customary for Ottoman troops, his body was beheaded. Although his body was recovered, his head was not, leading many Byzantines to believe that Constantine XI was alive.
تخلیق تے نمائش
The production costs of the film are not well-known. The film was produced over a period of three years and cost an estimated $17 million. Other sources claim that the actual cost of the film is US$8 million. A Turkish journalist Ali Eyuboglu asked budget to producer and producer claimed that they never stated any budget to press. In addition to this, another co-producer commented to Ali Eyuboglu that 4 million ticket will be afford expenses for the film. In Turkey profit to producer is estimated $2 per ticket, so the filmshould cost no more than $8 million. It is still the most expensive film in Turkish cinema history. The film trailer itself took one and a half months to complete and cost $600,000. The trailer was viewed by over 1.5 million people within 24 hours of its release. The size of the full cast was extensive; the film reportedly required the use of 16,000 extras.
Fetih 1453 was released in different countries on 16 February 2012, including United States, the United Kingdom, France, Egypt, United Arab Emirates, Kazakhstan, Georgia, Germany, the Netherlands, FYROM, Russia, Azerbaijan, Bangladesh, South Korea, Japan and several others. یونیورسل سٹوڈیوز have expressed an interest in acquiring the distribution rights to the film.
اداکار
-->
نمائش
فلم مقامی وقت دے مطابق 14:53 منٹ، 15 فروری 2012ء نو‏‏ں نمائش دے لئی پیش کيت‏‏ی گئی۔ نمائش دے پہلے اختتام ہفتہ (ہفتہ تے اتوار) اُتے 1.4 ملین ٹکٹاں فروخت ہوئیاں تے 2.23 ملین پہلے ہفتے وچ بکاں۔ 18 دناں وچ ، ایہ Recep İvedik 2 دے بعد ترکی وچ سب تو‏ں زیادہ دیکھی جانے والی فلم بن گئی۔ 13 مئی 2012 تک، ترکی سینما گھراں وچ 6.468.777 ٹکٹاں بک چکیاں سن۔
فلم د‏‏ی بلو رے قرص 2 اکتوبر 2012ء نو‏‏ں یورپی بازار دے لئی جاری کيتی گئی۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:1450ء د‏‏ی دہائی وچ سیٹ فلماں گٹھ:2010ء د‏‏ی دہائی د‏‏ی جنگی فلماں گٹھ:2012ء د‏‏ی فلماں گٹھ:استنبول وچ سیٹ فلماں گٹھ:اسلام اُتے فلماں گٹھ:انبیاء اُتے فلماں گٹھ:ترک فلماں گٹھ:ترکی جنگی فلماں گٹھ:حقیقی واقعات اُتے مبنی فلماں گٹھ:ستويں صدی وچ ہونے والے واقعات اُتے فلماں گٹھ:سعودی عرب وچ بنائی گئی فلماں گٹھ:فتح قسطنطنیہ گٹھ:محمد فاتح د‏‏ی ثقافتی عکاسی گٹھ:سلطنت عثمانیہ وچ وقوع پزیر واقعات اُتے فلماں گٹھ:استنبول وچ وقوع پزیر واقعات اُتے فلماں