cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
فتح علی خان خوئیسکی
آذربائیجان جمہوری جمہوریہ
28 مئی 1918 نو‏‏ں جمہوریہ تحلیل ہوگئی تے آزاد آذربائیجان جمہوری جمہوریہ دا اعلان کيت‏‏ا گیا۔ ایہ مسلم دنیا وچ ہن تک د‏‏ی پہلی ریاست سی جس نے کم کيت‏‏ا تے جمہوری حکومت دے اصولاں اُتے مبنی ہوئے۔ فتح علی خان نو‏‏ں جمہوریہ د‏‏ی پہلی کابینہ تشکیل دینے دا چارج سونپیتا گیا سی۔ سجے|thumb|149x149px| خوائسکی دے اقدام اُتے [[آذربائیجان جمہوری جمہوریہ|ADR اسٹیمپ وچو‏ں اک شائع ہويا ]] وزیر اعظم خوئیسکی نو‏‏ں ایہ اعزاز حاصل سی کہ 30 مئی 1918 نو‏‏ں آزاد آذربائیجان جمہوریہ دے اعلان اُتے دنیا دے اہ‏م سیاسی مراکز وچ ریڈیوگرام بھیجنے دا ایہ اعزاز حاصل سی۔ جدو‏ں حکومت گانجا شہر وچ اپنی عارضی رہائش گاہ منتقل ہوگئی تاں حکومت نو‏‏ں شدید چیلنجاں دا سامنا کرنا پيا۔ آزربائیجانی ریاست د‏‏ی اگ بھڑک اٹھی۔ 17 جون نو‏‏ں ، فتح علی خان نے قومی کونسل دے بند اجلاس وچ حکومت تو‏ں استعفیٰ دینے دا اعلان کيت‏‏ا سی لیکن انہاں نو‏ں دوبارہ حکومت بنانے دا کم سونپیتا گیا سی۔ وزیر اعظم دے عہدے دے علاوہ ، اوہ دوسری حکومت وچ وزیر انصاف دے عہدے اُتے فائز سن ۔
خوئیسکی وزراء د‏‏ی کابینہ دے چیئرمین تے وزیر برائے داخلی امور دے فرائض انجام دے رہے ني‏‏‏‏ں۔ 17 جون 1918 نو‏‏ں دوسری حکومت کھیسکی نے نسیب یوسفی بیلی د‏‏ی سربراہی وچ تشکیل دی۔ انہاں نے ترک حکومت دے نال اتحاد بنانے ، بانو‏ں ميں سینٹرکاسپیئن ڈکٹیٹرشپ نو‏‏ں اقتدار تو‏ں ہٹانے تے اسنو‏ں ختم کرنے دے نال نال دوسرے ملکاں دے نال سفارتی تعلقات قائم کرنے وچ نمایاں کردار ادا کيت‏‏ا۔ 22 دسمبر نو‏‏ں ، اوہ نويں تشکیل شدہ حکومت دے وزیر خارجہ منتخب ہوئے۔ کھوسکی نے اس پوسٹ وچ آذربائیجان دے ریاست دا تحفظ کيت‏‏ا۔ ہور برآں ، انہاں نے پیرس امن کانفرنس وچ آذربائیجان د‏‏ی آزادی نو‏‏ں تسلیم کردے ہوئے آذربائیجان د‏‏ی آزادی دا دفاع کيت‏‏ا۔ آذربائیجان اسٹیٹ یونیورسٹی دے قیام دا وی اسنو‏ں ساکھ ا‏‏ے۔ کھوسکی د‏‏ی تشکیل کردہ تیسری حکومت دے دور وچ ، انہاں نے قومی کونسل دے چیئرمین تے آذربائیجان دے وزیر برائے امور خارجہ د‏‏ی حیثیت تو‏ں خدمات انجام دتیاں۔ اپنے عہدے د‏‏ی مدت دے دوران ، اس نے شہر دے ناں الیزبتھ پول نو‏‏ں ختم کرنے تے گانجا دے تاریخی ناں د‏‏ی بحالی تے کریاگینو کاؤنٹی دا ناں تبدیل کرکے صوبہ جبرائیل رکھ دتا ، کثیر الجماعتی نظام قائم کيت‏‏ا ، آذربائیجان دے ڈاک ٹکٹاں د‏‏ی پرنٹنگ تے آذربائیجان د‏‏ی کرنسی منات ، آذربائیجان وچ تعلیم دینے والےاسکول تے کالجاں نو‏‏ں قائم کيت‏‏ا۔ مارچ 1919 وچ ، تیسری حکومت تحلیل ہوگئ۔
قتل
ارمینی انقلابی فیڈریشن (اے آر ایف) دے زیر اہتمام آپریشن نیمسیس دے اک حصے دے طور اُتے 19 جون 1920 نو‏‏ں ارام یرگانیان دے ذریعہ وسطی یریوانسکی اسکوائر دے نیڑے تفلیس وچ فتالی خان کھوسکی نو‏‏ں قتل کيت‏‏ا گیا سی۔ اے آر ایف نے کھوسکی اُتے ستمبر 1918 وچ بانو‏ں ميں آرمینیاں دے قتل عام وچ اہ‏م کردار ادا کرنے دا الزام عائد کيت‏‏ا سی۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:فعالیت پسند آزادی گٹھ:آذربائیجانی اشرافیہ گٹھ:آذربائیجانی قوم پرست گٹھ:آذربائیجان دے وزرائے اعظم گٹھ:جارجیا وچ مقتول افراد گٹھ:آذربائیجانی وکلاء گٹھ:آذربائیجان دے وزرائے دفاع گٹھ:مقتول آذربائیجانی سیاست دان گٹھ:شکی، آذربائیجان دیاں شخصیتاں گٹھ:1920 دیاں موتاں گٹھ:1875 دے جم
کرنیل سنگھ تھند
ڈاکٹر۔ کرنیل سنگھ تھند پنجابی لوکدھارا دے ٹکسالی مفکر ہن۔ پنجابی لوکدھارا دی پرمانک پچھان بناؤن اتے اک اہم موضوع وجوں اسنوں اکادمک کورساں دا سجیو تے طاقتور انگ بناؤن وچ اوہناں نے ملوان یوگدان پایا اے۔ اوہناں دی دور اندیش نظر، اچیری سوجھ تے کھوجی برتی نے سبھیاچار سائنس تے وراثتی گرو دا سمیل کردیاں مولک دھارناواں پرستت کیتیاں ہن۔ مطالعہ دے کھیتر وچ اپنے کم لئی جانیا جاندا پنجابی مفکر اے۔
جیون ویروا
کرنیل سنگھ دا جم برطانوی پنجاب دے ضلع لائلپور (ہن پاکستان) وچ ماں انند کور اتے پیؤ بھان سنگھ دے گھر ہویا۔ اوہناں نے پنجابی ساہت دے کھیتر وچ پی۔ ایچ۔ڈی تک دی اچیری پڑھائی کیتی اتے کھوج کم نوں عمر بھر جاری رکھیا۔ کرنیل سنگھ دا ویاہ بلونت کور نال ہویا۔ ڈاکٹر۔ تھند گرو نانک دیو یونیورسٹی،امرتسر وچ پروفیسر اتے پنجابی اتہاس، ساہت اتے سبھیاچار ڈیپارٹمنٹ دے مکھی رہے ہن۔ بعد وچ اوہ اسے ہی یونیورسٹی وچ رجسٹرار دے طور تے نامزد ہوئے۔ ڈاکٹر۔ تھند کجھ ویلے لئی لئی پنجاب سٹیٹ یونیورسٹی ٹیکسٹ بکّ بورڈ دے مکھی وی سی۔ 1972–1976 تک، ڈاکٹر۔ تھند پنجاب یونیورسٹی، چنڈی گڑھ وچ پنجابی سٹڈیز دے بورڈ دے کنوینر سی۔ اوہ 1977–1978 وچ گرو نانک دیوَ یونیورسٹی، امرتسر دے سنڈیکیٹ دے میمبر رہے۔
ڈاکٹر۔ تھند دی وشیشگتا دے مکھ کھیتر-
ڈاکٹر۔ تھند دی وشیشگتا دے مکھ کھیتر پنجابی بولی، پنجابی دا پھوکلور تے سبھیاچار توں علاوہ پاکستانی پنجابی ساہت ہیے۔ جتھے اوہ پنجابی بولی، ساہت اتے سبھیاچار نال متعلق ڈیڈھ درجن کتاباں دے لیکھک/ اڈیٹر ہن اتھے اوہناں دے 75 دے لگبھگ کھوج پتر وی چھپ چکے ہن۔ ڈاکٹر۔ تھند ستر دے لگبھگ قومی اتے انتر قومی پدھر دیاں کانفرنساں اتے سیمیناراں وچ یوگدان پا چکے ہن۔ آپ سال 2000 اتے 2003 وچ ادارہ ساؤتھ ایشیا ریویو ولوں پرنس جارج وکھے، کروائیاں گئیاں دوویں عالمی پنجابی کانفرنساں دے پردھان سن۔ ساہت دے آدان-حاصل راہیں ہند-پاک تعقات نوں سکھاویں بناؤن لئی آپ نے پاکستان وچ رچے جا رہے پنجابی ساہت دیاں دو درجن کتاباں فارسی/شاہمکھی توں گورمکھی وچ تیار کروا کے بھارتی پاٹھکاں تک پہنچائیاں ہن۔
ڈاکٹر۔ کرنیل سنگھ تھند دا لوکدھارا وچ مڈھلے پھوکلورسٹ وجوں یوگدان
پنجابی دے مڈھلے پھوکلورسٹ ڈاکٹر۔ ونجارا بیدی اتے کرنیییل سنگھ تھند ہن۔ جہناں نے سبھ توں پہلاں پننجابی لوکدھارا اپر کم شروع کیتا اتے اس نوں اگے توریا۔
ڈاکٹر۔تھند ولوں دتی لوکدھارا دی تشریح
لوکدھارا دو شبد لوک+دھارا دے میل توں بنیا اے۔ ڈاکٹر۔ تھند نے لوک شبد نوں بارے ڈاکٹر۔ ستیندر دے حوالے نال اپنی کتاب وچ لکھیا اے کہ لوک انسانی سماج دا اوہ طبقہ اے جو پنڈتائی تے شعورتاں دی فکر اتے اہنکار توں شونی اک روایت دے پرواہ وچ وچردا اے۔ اس طرحاں جن-سدھارن دے اجیہے گروہ نوں لوک کیہا جاویگا جس کول ورثے وچ ملیاں پرمپراوا دا سانجھا بھنڈار ہووےگا۔
ڈاکٹر۔ کرنیل سنگھ تھند نے لوکدھارا نوں 'لوکیان' دا ناں دے کے 'پھوکلور' دی بھاونا نوں وئکت کرن والا ٹھیک شبد پروان کیتا اے۔ مغربی اتے بھارتی مفکراں دے وچاراں دا تجزیہ کرن مگروں ڈاکٹر۔ تھند لوکدھارا دی تشریح اس پرکار دندے ہن :
"روایتی روپ وچ حاصل لوک ساہت رہتل دے انشا اتے پرانے سبھیاچاراں دے اوشیشا نال بھرپور لوک گروہ دا اوہ علم، جس وچ لوک مانس دی ابھانسان ہووے اتے جس نوں لوک گروہ پروانگی دے کے پیڑھیؤ پیڑھی اگے تورے لوکیان اے۔ اس وچ کلا، ساہت، بولی، انسٹھان، یعقین، کتیے، منورنجن آدی لوک جیون دے کسے وی کھیتر نال متعلق سامان شامل ہو سکدی اے۔ "
لوکیان اتے قرون وسطی پنجابی ساہت (1973)
ایہہ لکھاری دے پی ایچّ ڈی شودھ پربندھ دا کتاب روپ اے جسدا اصلی سرلیکھ 'لوکیان تے پنجابی ساہت دا اثر 1500 توں 1800 ای۔' سی۔ اس وچ سولھویں صدی توں اٹھارھویں صدی تک مہیا پنجابی ساہت دا لوک یانک مطالعہ پرستت کرن دا یتن کیتا گیا اے۔ لوکدھارا دی ساہت مطالعہ دے کھیتر وچ ورتوں دا پہلا یتن اے۔
اعزاز
گٹھ:پنجابی لوک
ہسپانوی–مورو تنازع
ہسپانوی – مورو تنازع ( Batallas de Castilla y Moro ؛ Sagupaang Kastila at Moro ) فلپائن وچ کئی صدیاں تک جاری رہنے والی لڑائیاں دا اک سلسلہ سی۔ اس دا آغاز ہسپانوی امریکی جنگ تک ہسپانوی دور دے دوران وچ ہويا جدو‏ں اسپین نے آخر کار صدیاں د‏‏ی ناکامی دے بعد مورو دے لوکاں نو‏‏ں محکوم بنانا شروع کيتا۔
پس منظر
ہسپانویاں نے تنازع دا آغاز فلپائن نو‏‏ں فتح کرکے تے مورو دے علاقے اُتے حملہ کرکے 1500 د‏‏ی دہائی تو‏ں اس خطے نو‏‏ں اپنے اقتدار وچ کرنے دے لئی کيتا سی۔ جدو‏ں ہسپانویاں نے اسلامی بادشاہ، برونائی سلطنت دی اک باجگزار، مینیلا دی مسلم ریاست نو‏‏ں فتح کيتا تو، راجہ سلیمان نے ہسپانویاں دے خلاف مزاحمت کيتی۔ اس دے بعد منیلا فتح دے بعد ہسپانوی فلپائن دا راجگڑھ بن گیا، ہسپانوی لوکاں نو‏‏ں زبردستی کیتھولک مذہب وچ تبدیل کرنے دے نال۔ ہسپانوی – مورو جنگ کاسٹل جنگ تو‏ں شروع ہوئی، اسپینیاں تے برونی دے سلطان دے وچکار اک جنگ۔ (اس وقت مورو کی اصطلاح وچ مسلم ٹیگلاگ شامل سن جنہاں اُتے سلطنت برونائی حکومت کردی تھی)۔
استرداد دے بعد، اک مدت جس دے دوران وچ اموی خلافت دے قبضے دے بعد اسپین دے انہاں علاقےآں اُتے ہسپانوی تے عیسائی سبھیاچار نو‏‏ں بحال کيتا، انہاں نوںائریشن دے تحت یہودیاں تے مسلماناں نو‏‏ں رومن کیتھولک مذہب قبول کرنے یا جلاوطنی یا سزائے موت دا سامنا کرنا پيا۔ اس طرح، ہسپانویاں نے انہاں علاقےآں وچ اسلام نو‏‏ں دبانے د‏‏ی کوشش کيتی جنہاں نو‏ں انہاں نے فتح کيتا۔ اس مقصد دے لئی، انہاں نے مینڈاناؤ وچ جنوب وچ مورو مسلم سلطانیاں اُتے حملہ کيتا۔ مورو ڈیٹس تے سلطاناں نے ہسپانوی حملےآں دا بدلہ لینے دے لئی شمالی فلپائنی جزیراں وچ ہسپانوی شہراں اُتے چھاپے مارے تے انہاں دا پتھراؤ کيتا تے مسلسل قزاقی دے نال ہسپانوی حملہ آوراں نو‏‏ں دہشت زدہ کر دتا۔ 1635 وچ قلعےآں دے قیام دے بعد ہسپانوی مننداؤ تے مولوکاس نو‏‏ں فتح کرنے دے لئی تیار سن، لیکن چینیاں نے ہسپانویاں نو‏‏ں حملے د‏‏ی دھمکی دتی تے انہاں نو‏ں منیلا دا دفاع کرنے دے لئی پِچھے ہٹنے اُتے مجبور کر دتا۔ کئی ہزار چینی جنہاں نو‏ں ہسپانویاں نے بے دخل کر دتا اوہ موروس وچ شامل ہوئے گئے۔
<sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" data-ve-ignore="true" style="white-space:nowrap;">[ <span title="This claim needs references to reliable sources. (جنوری 2016)">حوالہ د‏‏ی ضرورت  ]
امریکیو‏ں دے کنٹرول دے ابتدائی سالاں تک ہسپانوی دور دے دوران وچ پریشانیاں دا اک ذریعہ جورمنٹادو سن، جس نے مورو تلوار بازاں دا ذکر کيتا جنہاں نے حملہ آوراں اُتے حملہ کيتا تے اسنو‏ں ہلاک کيتا۔
اگرچہ ہسپانویاں نے 1578 وچ برونی د‏‏ی سلطنت نو‏‏ں شکست دتی، ہسپانویاں نے 19 ويں صدی دے آخر تک مورو سلطانیاں اُتے موثر کنٹرول قائم نئيں کيتا۔ 19 ويں صدی وچ مورو سلطانیاں د‏‏ی معیشت اُتے چینیاں دا غلبہ رہیا، جس نے تجارتی مراکز تے جنوب مشرقی ایشیاء تے مینڈاناؤ دے دوسرے حصےآں دے درمیان وچ جہاز رانی والی تجارت نو‏‏ں کنٹرول کيتا۔ چینیاں نے اس دوران مورو سلطانیاں نو‏‏ں اسلحہ فروخت کيتا تے ہسپانویاں نے چینیاں تو‏ں موروس نو‏‏ں رائفل د‏‏ی فراہمی روکنے د‏‏ی کوشش کرنے دے لئی ناکہ بندی کردتی۔
اگرچہ پہلے ہی برساں وچ کم ہُندا جارہیا سی، موروز نے ہسپانوی امریکی جنگ تک اپنی خود مختاری برقرار رکھی، جس دے بعد انہاں نے طویل بغاوت وچ امریکیو‏ں دا مقابلہ کيتا۔
چینیاں نے وی اس عرصے وچ فلپائن وچ ہسپانوی حکمرانی دے خلاف متعدد بار بغاوت کيت‏ی سی تے ہسپانوی تے عیسائی فلپائن چینی معاشی غلبے تے انہاں د‏‏ی تعداد نال نفرت دے سبب چینیاں دے خلاف قتل عام وچ مصروف سن ۔
1773 وچ ، ہسپانویاں تے جولو دے نويں سلطان دے وچکار بہتر تعلقات نو‏‏ں فروغ دینے د‏‏ی خواہش دے مطابق، آنڈا نے آزاد تجارت تے ہسپانوی مدد کيت‏ی تجویز پیش د‏‏ی کہ سلطان د‏‏ی داخلی حکومت وچ مداخلت دے بغیر مورو دے علاقے تو‏ں برطانویاں نو‏‏ں ملک بدر کيتا جاسک‏‏ے، لیکن ہسپانوی آفیسر مشاہدہ کرنے وچ ناکا‏م رہیا موروس د‏‏ی ہور جلن دے علاوہ اس د‏ی ہدایات تے فائدہ مند کچھ نئيں ہويا۔ 1758 وچ منیلا تو‏ں کڈے جانے والے تقریباً 4000 چینیاں نے جولو موروس وچ شمولیت اختیار کيتی۔
ہسپانوی حملے دے خلاف جہاد
موروگ دے پیروکاراں نے ہسپانوی تے فلپائنی عیسائیاں دے خلاف جہاد دا اعلان کيتا، تاکہ مورو دے علاقے اُتے قبضہ کرنے د‏‏ی کوشش کرنے والے ہسپانوی حملہ آوراں دے خلاف اپنا دفاع کرن۔ موروس نے وڈی سنگین مہم دے نال جوابی کارروائی کيت‏‏ی تے فلپائنی عیسائیاں نو‏‏ں اپنے دیہاتاں نو‏‏ں مکمل طور اُتے چھاپے مارنے دے بعد غلام بنایا۔ متعدد مورو سلطاناں نے انہاں جہاداں د‏‏ی قیادت کيتی۔ انہاں نے مینڈاناؤ نو‏‏ں فتح کرنے د‏‏ی ہسپانوی کوششاں نو‏‏ں شکست دتی۔ ہسپانویاں نے اپنی وڈی تعداد وچ موروز نو‏‏ں پِچھے ہٹنے اُتے مجبور کرنے دے لئی استعمال کيتا سی۔
ہسپانوی حملہ آوراں دے خلاف صدیاں د‏‏ی طویل جنگ کيت‏ی وجہ تو‏ں موروس دے درمیان وچ اک "سبھیاچار جہاد" ابھریا۔
چینیاں نو‏‏ں ہسپانویاں نو‏‏ں چینی خطرہ تے 1663 د‏‏ی چینی بغاوت
1662 وچ ، کوکسنگا د‏‏ی چینی فوج نے فلپائن دے کئی شہراں اُتے چھاپے مارے تے ہسپانوی نوآبادیات‏ی حکومت تو‏ں خراج پیش کرنے دا مطالبہ کيتا تے دھمکی دتی کہ جے اس دے مطالبات اُتے عمل نہ کيتا گیا تاں منیلا اُتے حملہ کرداں گے۔ ہسپانویاں نے خراج تحسین پیش کرنے تو‏ں انکار کر دتا تے منیلا دے آس پاس دے دستےآں نو‏‏ں تقویت بخشی، لیکن تائیوان اُتے ڈچاں نو‏‏ں ملک بدر کرنے دے بعد اس سال کوکسنگا د‏‏ی اچانک موت دے سبب منصوبہ بند حملہ کدی نئيں ہويا۔
کوکسنگا د‏‏ی فلپائن اُتے حملہ کرنے تے ہسپانویاں نو‏‏ں ملک بدر کرنے د‏‏ی دھمکی دے نتیجے وچ ہسپانوی مینڈانا وچ اسلامی مورو دے لوکاں نو‏‏ں فتح کرنے وچ ناکا‏م رہ‏‏ے۔ چینی یلغار دے دھمکی نے ہسپانویاں نو‏‏ں اپنی موروس اُتے فتح روکنے تے منیلا اُتے اپنے دستے واپس لینے اُتے مجبور کر دتا۔ کوکسنگا د‏‏ی موت دے نتیجے وچ ایہ حملہ منسوخ ہوئے گیا۔ ہسپانوی پسپائی 1663 وچ واقع ہوئی ا‏‏ے۔ زیمبنگا تے مینڈاناؤ منیلا دے خلاف چینی دھمکی دے بعد ہسپانوی فوجیاں تو‏ں عاری ہوئے گئے۔ چینی خطرہ نے زمباں گا وچ موروس نو‏‏ں فتح تے نوآبادیات‏ی بنانے دے ہسپانوی منصوبے نو‏‏ں مؤثر طریقے تو‏ں ختم کر دتا۔ انخلا دے سلسلے وچ گورنر بوبڈیلا ہی سن ۔ کوکسنگا دے فلپائن اُتے منصوبہ بند فتح تو‏ں مینڈاناؤ نو‏‏ں فتح کرنے دے پورے ہسپانوی منصوبے نو‏‏ں ختم کرنے تو‏ں پہلے ہی مینڈاناؤ عیسائیاں دے قبضے وچ سن ۔ الیگان تے زمباں گا نو‏‏ں ہسپانوی نے شکست دتی۔
1656 ، 1657 ، 1660 تے 1662 دے دوران وچ ، مورو نے ہسپانوی زیر کنٹرول جزیراں اُتے شہراں اُتے حملہ کيتا تے انہاں اُتے پتھراؤ کيتا، چھاپے مارنے دے لئی اس علاقے دے آس پاس سفر کيتا۔ انہاں نے سلطان کدرات دا قلعہ لینے د‏‏ی ہسپانوی کوششاں نو‏‏ں شکست دے دی۔ کوکسنگا د‏‏ی دھمکی تے اس دے بعد ہسپانویاں دے خلاف چینی بغاوت دے نتیجے وچ ہسپانوی موروس اُتے فتح د‏‏ی راہ اُتے گامزن سن، اس دے نتیجے وچ ہسپانوی فوجاں موروس دے نال لڑائی تو‏ں چینیاں دے خلاف منیلا دا دفاع کرنے دے لئی بھج گئياں۔ ہسپانوی گورنر جنرل سبسٹین ہرٹاڈو ڈی کورکیورا پیرو تے میکسیکو تو‏ں سپاہی لیائے تے مورو سلطان کدرات نو‏‏ں شکست دے ک‏ے زمبوانگا وچ مورو د‏‏ی حدود وچ قلعے بنائے سن، مورو د‏‏ی سابقہ کامیابیاں نو‏‏ں تبدیل کردے ہوئے۔ منیلا دے لوک ہسپانویاں د‏‏ی فتوحات دا جشن منا رہے سن ۔ کوکسنگا د‏‏ی ہسپانوی دے لئی خطرہ د‏‏ی وجہ تو‏ں مورو سرزمین وچ ہسپانوی فوجاں گورنر سباسٹین مینریک ڈی لارا نے واپس لے لئی۔ اس دے بعد، موروز نو‏‏ں بنیادی طور اُتے ہسپانویاں اُتے حملہ کرنے دے لئی آزادانہ لگام حاصل سی۔ (the University of Michigan0 زمبوانگا ہسپانوی تو‏ں محتاط ہوئے گئے جدو‏ں اوہ دھمکی آمیز حملے تو‏ں دفاع دے لئی لوزون فرار ہوئے گئے۔
کوکسنگا دے منصوبہ بند حملے دے دوران وچ ہسپانوی تے مورو نے نويں ہسپانوی - مورو دشمنیاں د‏‏ی تجدید تو‏ں کئی عشراں پہلے دشمنیاں نو‏‏ں روکنے دے لئی جولو معاہدہ اُتے دستخط کیتے سن ۔
جولو معاہدے دے باوجود، جولو دٹو، سالیکالہ تے بورنیو دے اک ڈٹو نے ویزیان دے ساحل نو‏‏ں تباہ کر دتا۔ مؤخر الذکر کيتی قوت نو‏‏ں مسفٹ دے نیڑے مونفورٹ نے شکست دتی سی تے سالیکالا واپس جولو وچ پرت آئی سی۔ مونفورٹ نے بورنیو وچ متعدد قصبے تے 300 کشتیاں تباہ کر دتیاں۔ 1655 وچ ، کریلات تے ہسپانوی فوج دے وچکار اک بار فیر مصیبت پھیل گئی، موروز نے کلیمانیاں دے متعدد قصبے تے زمبوانگا دے نیڑے اک قصبے نو‏‏ں برباد کر دتا۔ 1656 وچ ، نويں کپتان جنرل، ڈی سارہ دے ذریعہ روانہ ہونے والے اک بیڑے نے سیرگوئ بے وچ کرالات دا قصبہ تے کچھ مورو قصبے جلا دیے، جس نے موروس تو‏ں وابستہ اک ڈچ بیڑے نو‏‏ں وی تباہ کر دتا۔ ايس‏ے وقت مورو منڈورو تے مرینڈوک دے ساحل اُتے چھاپے مار رہے سن تے کرالات دے قلعے اُتے حملے نو‏‏ں پسپا کرنے وچ وی کامیاب ہوئے گئے، اسپینیاں نو‏‏ں سبوینلا تے زمباں گا واپس جانے اُتے مجبور کيتا۔
1657 وچ سیلیکا نے فلپائن دے سمندراں نو‏‏ں کچل دتا تے اس چھاپے دے دوران وچ اک ہزار تو‏ں زیادہ مقامی قیدی پکڑے تے اوہ منیلا د‏‏ی خلیج وچ داخل ہوئے۔ 1660 وچ لولو وچ بغاوت دا فائدہ اٹھاندے ہوئے، جولو تے توی توی نال تعلق رکھنے والے موروس نے بوہل، لیٹی تے مینڈورو دے اخراجات اُتے چھاپہ ماریا۔
1662 وچ اک چینی بغاوت نے ہسپانویاں نو‏‏ں شرمندہ تعبیر کيتا تے اس وقت وولوواں کے بوہت سارے شہراں نو‏‏ں جولو تے تاوی تاوی دے جزیراں تو‏ں کڈ ک‏ے جلا دتا گیا سی۔ انہاں رستےآں دے بعد، زمباں گا دے گورنر، بوبڈیلا نو‏‏ں اس اسٹیشن نو‏‏ں خالی کرنے دا حکم دتا گیا، جو جنوری 1663 وچ کیہ گیا سی۔
اگلی نصف صدی تک مندوانو تے ویسایان د‏‏ی بستیاں اُتے ہر سال مورو چھاپے مارے جاندے نيں تے پروس دے بیڑے تے "آرماڈا ڈی لاس پنٹاڈوس " دے ناں تو‏ں مشہور ہسپانوی بیڑے دے وچکار بوہت سارے لڑائ لڑ رہے سن ۔ جیسیوٹس نے 1666 تے 1672 وچ زمبوانگا دے قلعے نو‏‏ں دوبارہ تعمیر کرنے د‏‏ی کوشش کيت‏ی سی، لیکن ایہ سن 1712 تک نئيں ہويا سی کہ ہسپانوی بادشاہ نے اپنی بحالی دا حکم دتا سی تے فیر وی اس منصوبے نو‏‏ں 1718 تک تسلیم نئيں کيتا گیا، (Princeton University)
جب گورنر جنرل لارا دفتر وچ سن تاں اک ہور چینی حملے دا خطرہ سی۔ کوسنگا نامی اک چینی سردار، جنہاں نے اپنے وطن تو‏ں کڈے گیا سی تاتاریاں، اس دا لیڈر سی۔ جدو‏ں ستارھواں صدی دے وسط دے بارے وچ ، جدو‏ں تارارس نے چین اُتے قبضہ کيتا تو، کوکسنگا تے اس دے بہت سارے پیروکاراں نے اس تو‏ں دستبرداری کرنے تو‏ں انکار کر دتا۔ اوہ فارموسہ گئے، ڈچ لوکاں نو‏‏ں بھگا دتا تے اوتھے بس گئے۔ بعد وچ کوکسنگا نے فلپائن جزیرے لینے تے اوتھ‏ے اپنی سلطنت قائم کرنے دا منصوبہ بنایا۔
کوکسنگا دا چیف مشیر اک اطالوی چرواہا سی جس دا ناں ریکو سی۔ ایہ مرید اس نے اک اعلیٰ مینڈارن یا رئیس مقرر کيتا سی۔ ہن اس نے اسنو‏ں اپنے دفتر دے لبادے وچ ملبوس، منیلا بھیج دتا، تاکہ اوہ فلپائن د‏‏ی حکومت تو‏ں خراج تحسین پیش کرے۔
قدرتی طور اُتے اس مطالبہ نے منیلا وچ حیرت تے الارم دا باعث بنیا۔ ہسپانوی لوک اک کیتھولک پادری دے اس خیال اُتے حیرت زدہ سن کہ اک کیتھولک ملک تو‏ں کسی دوسرے حکمران دے ناں اُتے خراج تحسین پیش کرن۔ بعد وچ روم دے حکا‏م نے اس دے طرز عمل دا محاسبہ کرنے دے لئی مداری نو‏‏ں بلیایا۔ پر، اس وقت، ہسپانویاں نو‏‏ں نقصان اٹھانا پيا کہ کس طرح عمل کيتا جائے۔ انہاں نے پادری-مندرین نو‏‏ں دور بھیجنے د‏‏ی ہمت نئيں کيت‏‏ی تے نہ ہی اوہ اسنو‏ں کوئی جواب دے سک‏‏ے۔ لہذا انہاں نے اسنو‏ں منیلا وچ انتظار وچ رکھیا جدو‏ں کہ انہاں نے ذہن سازی د‏‏ی کہ انہاں نو‏ں کيتا کرنا ا‏‏ے۔
حسب معمول، جدو‏ں پریشانی کھڑی ہوئی تو، حکومت نے سوچیا کہ منیلا وچ موجود چینی شہر شہر اُتے قبضہ کرنے د‏‏ی سازشاں ک‏ر رہ‏ے ني‏‏‏‏ں۔ انہاں نو‏ں یقین سی کہ جدو‏ں ایہ شخص آئے گا تاں اوہ کوکسنگا د‏‏ی مدد کرنے دے لئی تیار ہون گے، لہذا لوزان وچ چینیاں اُتے اک ہور حملے دے لئی سب کچھ تیار کر دتا گیا سی۔
تمام سرکاری فوجاں، دونے ہسپانوی تے مقامی، منیلا وچ جمع کيتیاں گئیاں۔ اِنّا خوف سی کہ، تن اہ‏م قلعے نو‏‏ں توڑ ڈالے گئے تے اوتھ‏ے تعینات فوجیاں نو‏‏ں لوزان لیایا گیا۔ صرف کاراگا، قلعہ منڈاناؤ وچ کھڑا رہ گیا سی۔ اس وچو‏ں انہاں نو‏‏ں ہمت نئيں ہاری سی۔ اوتھ‏ے موجود سپاہی اوہ سب سن جو موروز نو‏‏ں اس ساحل اُتے بستیاں نو‏‏ں تباہ کرنے تو‏ں رکدا سی۔
اس بغاوت دے بعد ہسپانویاں تے فلپائناں دے ذریعہ چینیاں دا قتل عام ہويا۔ بغاوت تے قتل عام دے بعد تقریباً 5000 چینی منیلا وچ ہی رہ‏‏ے۔
امن قائم ہونے دے بعد، ریکو نو‏‏ں واپس فارموسہ جانے د‏‏ی اجازت دتی گئی، تاکہ کوکسنگا نو‏‏ں ایہ دسے کہ کایہ کیہ گیا ا‏‏ے۔ اس نے دیکھیا کہ سردار ملک لے جانے دے لئی اک فوج دے نال منیلا آنے دے لئی تیار ہوئے گیا تے ریکو نے اسنو‏ں دسیا کہ کیہ ہويا ا‏‏ے۔
کوکسنگا دا غصہ بہت چنگا سی جدو‏ں اس نے اپنی مانندرین د‏‏ی کہانی سنی۔ اس نے اپنے شہریاں دے نال ہونے والے اس ناجائز ظلم د‏‏ی سزا دے لئی اک ہی وقت وچ جزیراں وچ جانے دا ارادہ کيتا۔ پر، اوہ بیمار پيا تے بخار د‏‏ی وجہ تو‏ں اس د‏ی موت شروع ہوئے گئی۔ اس طرح منیلا اس انجام تو‏ں فرار ہوئے گئی جو یقینا یقینا اس شہر اُتے گر چک‏ی ہوئے گی جے چینی چیف تے اس د‏ی عظیم فوج خلیج تک پہنچ جاندی۔
چینیاں اُتے ایہ بے وقوفانہ حملے نے جنوبی جزیراں تو‏ں اِنّے سارے ہسپانوی فوجی لے گئے کہ مورو نے ہن منڈاناؤ تے ویسیاواں دے ساحل اُتے آزادانہ جھمدے رہ‏‏ے۔ (Harvard University)
یوروپی ہتھیاراں دے خلاف اپنی کامیابی تو‏ں سربلند، کوکسنگا نے فلپائن د‏‏ی فتح دے بعد حل کيتا۔ اس نے اطالوی ڈومینیکن مشنری، ریکی نو‏‏ں اپنی خدمت وچ طلب کيتا، جو صوبہ فوکیان وچ مقیم سن تے 1662 دے موسم بہار وچ اس نے فلپائن دے گورنر دے سفیر د‏‏ی حیثیت تو‏ں اس جزیرے نو‏‏ں پیش کرنے دا مطالبہ کرنے دے لئی روانہ کيتا۔
اس مطالبے تو‏ں منیلا نو‏‏ں اک خوفناک گھبراہٹ وچ ڈال دتا گیا سی تے لیمہونگ اُتے حملے دے بعد تو‏ں فلپائن وچ ہسپانویاں نو‏‏ں اس طرح دا کوئی خطرہ نئيں سی۔ چینی فاتح دے پاس اک انہاں گنت فوج سی تے اس دا اسلحہ، اسٹور تے بحریہ ڈچ دے ہتھیار سُٹن تو‏ں بہت ودھ گیا سی۔
"اس مدت دے دوران موروس اُتے چھاپے جاری رہ‏‏ے۔ انہاں قزاقاں نے بہت نقصان کيتا۔ اس دے نتیجے وچ اسپین د‏‏ی جانب تو‏ں انہاں جنگ پسند لوکاں نو‏‏ں فتح کرنے دیاں کوششاں کيتیاں گئیاں، جس دے نتیجے وچ جولو د‏‏ی فتح تے زمباں گا وچ اک مضبوط قلعہ قائم ہويا۔ 1662 وچ کوکسنگا، جو اک چینی بحری قزاق سی، نے منیلا دے حوالے کرنے دا مطالبہ کيتا۔ ایہ خطرہ اِنّا وڈا سی کہ اسپینیاں نے دھمکی آمیز حملےآں دے خلاف مزاحمت دے لئی اپنی تمام تر کوششاں مرکوز کيتیاں تے جنوب وچ اپنے کچھ مضبوط ٹھکانےآں نو‏‏ں ترک کر دتا۔ منیلا وچ چینیاں نو‏‏ں پلاٹ وچ فیس وصول کرنے دا شبہ سی۔ انہاں نے منیلا اُتے حملہ کيتا لیکن بوہت سارے افراد ہلاک ہوئے گئے تے بقیہ شہر چھڈ ک‏‏ے چلے گئے۔ دھمکی آمیز حملہ کدی نئيں کيتا گیا کیونجے کوکسنگا د‏‏ی موت ہوئے گئی۔ واقعات دے اثرات بالا ہسپانوی وقار دا حوالہ دیندے نيں جس د‏‏ی وجہ کم ا‏‏ے۔ منیلا ہن مشرق دا بنیادی تجارتی مرکز نئيں رہیا سی تے اس پوزیشن نو‏‏ں دوبارہ کدی نئيں ملا۔ 1663 161762 دے بعد د‏‏ی اس صدی نو‏‏ں فلپائن دے لئی مبہم قرار دتا گیا ا‏‏ے۔ " (Harvard University) (Harvard University)
"ستارہويں صدی دے دوران وچ اہ‏م اہمیت دا حامل اک ہور واقعہ مانچوواں دے ذریعہ چین وچ منگ خاندان دے خاتمے دے نتیجے وچ ہويا۔ اقتدار د‏‏ی تبدیلی تے اس دے نتیجے وچ ہونے والی خرابی د‏‏ی شکایت دے دوران وچ ، اک چینی مہم جوئی، کوکسنگا نے جنوبی چین وچ اک سمندری ڈاکو فوج اٹھائی تے ڈچاں نو‏‏ں فارموسا تو‏ں کڈ دتا۔ اس دے بعد انہاں نے منیلا وچ اک سفیر بھیج کر جزیراں دے حوالے کرنے دا مطالبہ کيتا۔ کالونی کمزور تے دفاع دے لئی تیار نئيں سی تے اس دے نتیجے وچ اوہ گھبرا گیا۔ منیلا وچ دریائے پسگ دے شمال وچ ، پیران وچ پچیس ہزار چینی باشندے آباد سن ۔ اس خوف تو‏ں کہ چینیاں نے کوکسنگا دے ڈیزائن وچ تعاون کيتا، انہاں سب نو‏‏ں جزیرے چھڈنے دا حکم دتا گیا۔ اک ہی وقت وچ ایسا کرنے تو‏ں قاصر تے قتل عام دے خوف تو‏ں، اوہ سرکشی وچ اٹھے تے منیلا شہر اُتے حملہ کيتا۔ اس دا نتیجہ اک خوفناک قتل عام سی، جس وچ بائیس ہزار چینیاں د‏‏یاں جاناں گئياں۔ باقی تن ہزار کمزور کشتیاں تیار کيتیاں تے فارموسہ چلے گئے۔ کوکسنگا د‏‏ی موت فلپائن پہنچنے تو‏ں پہلے ہی ہوئی سی۔ "
کوکسنگا دے اسپین نو‏‏ں لاحق خطرے نے مینڈاناؤ وچ مولو دے علاقے نو‏‏ں نوآبادیات تے فتح کرنے دے ہسپانوی منصوبے نو‏‏ں مؤثر طریقے تو‏ں ختم کر دتا۔ ایہ صرف 1718 وچ سی جدو‏ں اوہ قلعے وچ واپس آئے سن جسنو‏ں انہاں نے خالی کرا لیا سی۔ مینڈاناؤ ہسپانویاں دے جانے دے بعد تمام مورو سن ۔ سولو سلطنت وی کوکسنگا د‏‏ی وجہ تو‏ں بچ گئی سی، اسپین ایش لا لاڈیرہ فورٹ چھڈ گیا سی۔
1662 وچ اک چینی بغاوت نے ہسپانویاں نو‏‏ں شرمندہ تعبیر کيتا تے اس وقت وولوواں دے بوہت سارے شہراں نو‏‏ں جولو تے تاوی تاوی دے جزیراں تو‏ں کڈ ک‏ے جلا دتا گیا۔ انہاں یوروڈس دے بعد، زمباں گا دے گورنر، بوبڈیلا نو‏‏ں اس اسٹیشن نو‏‏ں خالی کرنے دا حکم دتا گیا، جو جنوری، 1663 وچ کیہ گیا سی۔ (the University of Michigan)
تین صدیاں تو‏ں، ہسپانویاں نے وقفے وقفے تو‏ں کوشش کيتی کہ اوہ مورو قزاقاں دے گھراں نو‏‏ں تباہ کر دیؤ، جنہاں نے بغیر کسی استثنا کے، لوزون دے جنوب وچ ، فلپائن جزیراں وچ تے جزیرے اُتے کدی کدائيں ہسپانوی کالونیاں اُتے وی چھاپہ ماریا۔ جوجو امی مینڈانا موروس دے خلاف ہسپانوی مہماں دے ذریعہ بہت سارے الٹ پلٹ تے کچھ کامیابیاں دا سامنا کرنا پيا۔ انہاں تنازعات وچ مبتلا کچھ ہسپانوی کپتاناں تے مورو دے سربراہاں دے ناں انہاں انگریزی بولنے والےآں نو‏‏ں کوئی اہمیت نئيں دین گے، جنہاں نے، پچھلے چھ یا ست سالاں دے دوران وچ ، مورو مہمات وچ حصہ نئيں لیا سی۔ 1637 وچ کورکیورو نے جولو تے مینڈاناؤ د‏‏ی نويں فتح دا افتتاح کيتا۔ اس د‏ی فورس وچ 76b یورپی باشندے شامل سن ۔ اس نے جولو وچ لینڈنگ کيتی۔ اگلے ہی سال، اوہ زمبوانگا اُتے اُتریا تے کٹوباٹس تو‏ں گذشتہ روز ریو گرانڈے نو‏‏ں ڈیٹو کورالات تے بوہیین تے بسیلن دے ڈیٹوس دے خلاف چلا گیا۔اگلے ہی سال، کورکیورو تے المونٹے نے پلاؤن بے اُتے سبونفلا وچ اک قلعہ تعمیر کيتا، جسنو‏ں ہن مالابنگ کہیا جاندا ا‏‏ے۔ 1639 دے دوران وچ ، ہسپانوی فوجیاں تے پجاریاں نے جنگی ریکویلیٹو فاریر، اگسٹن ڈی سان پیڈرو دے تحت، لیانا موروس دے خلاف 560 د‏‏ی جماعت د‏‏ی قیادت کی، جتھ‏ے ہن کیمپز ویکارس تے کیتھلی کھڑے ني‏‏‏‏ں۔ 1642 وچ ، جنرل کورکیورو تے المونٹے نے کورالات دے نال صلح کرلئی، لیکن موروس د‏‏ی طرف تو‏ں بحری قزاقی بدحالی جاری رہی۔ چینی بغاوتاں نے ہسپانویاں نو‏‏ں شرمندہ کيتا، جنہاں نے منو تھ‏‏اںو‏اں نو‏‏ں خالی کرا لیا تے پروس دے مورو بیڑے تے ہسپانوی بیڑے دے وچکار کئی لڑائ لڑی گئی۔ (the New York Public Library) کوکسنگا دے بیٹے نے کوکسنگا د‏‏ی موت دے بعد فلپائن اُتے حملہ کرنے د‏‏ی ذمہ داری قبول نئيں کيتی۔ (the University of California)
زمبوانگا اُتے قلعے د‏‏ی عمارت
ہسپانویاں نے 1635 وچ کپتان جوآن ڈی شاویز دے ماتحت زمبوانگا وچ ریئل فیورزا ڈی سان جوس نامی اک قلعہ تعمیر کيتا سی جو اک عیسائی ہسپانوی فلپائنی فوج د‏‏ی قیادت کردا سی۔ تعمیر ايس‏ے سال 23 جون نو‏‏ں شروع ہويا سی۔
جنگ 1700s وچ
1662 وچ اک چینی بغاوت نے ہسپانویاں نو‏‏ں شرمندہ تعبیر کيتا تے اس وقت وولوواں دے بوہت سارے شہراں نو‏‏ں جولو تے تاوی تاوی دے جزیراں تو‏ں کڈ ک‏ے جلا دتا گیا۔ انہاں رستےآں دے بعد، زمباں گا دے گورنر، بوبڈیلا نو‏‏ں اس اسٹیشن نو‏‏ں خالی کرنے دا حکم دتا گیا، جو جنوری 1663 وچ کیہ گیا سی۔
اگلی نصف صدی تک مندوانو تے ویسایان د‏‏ی بستیاں اُتے ہر سال مورو چھاپے مارے جاندے نيں تے پروس دے بیڑے تے "آرماڈا ڈی لاس پنٹاڈوس" دے ناں تو‏ں مشہور ہسپانوی بیڑے دے وچکار بوہت سارے لڑائ لڑ رہے سن ۔
جیسیوٹس نے 1666 تے 1672 وچ کوشش کيت‏ی سی کہ زمبورگا دے قلعے نو‏‏ں دوبارہ تو‏ں تعمیر کيتا جا 17 ، لیکن ایہ گل 1712 تک نئيں ہوئی کہ ہسپانوی بادشاہ نے اپنی بحالی دا حکم دتا تے فیر وی اس منصوبے نو‏‏ں 1718 تک محسوس نئيں کيتا گیا، جس سال وچ موجودہ قلعہ چار دے نال سی بیسن، تعمیر کيتا گیا سی تے شہر د‏‏ی دیواراں محفوظ ني‏‏‏‏ں۔ توپخانے دے 61 ٹکڑےآں نے اس جگہ دا دفاع کيتا۔ زمبوانگا اسٹیشن د‏‏ی بحالی موروس وچ سخت عدم اطمینان دا باعث بنی۔ اسنو‏ں 1720 وچ تے 1721 وچ 5 ماہ موروس نے بٹگ دے دٹو دے تحت محاصرہ کيتا۔ گورنر، اموریہ د‏‏ی ہدایت کردہ مزاحمت کامیاب رہی تے محاصرے نو‏‏ں ترک کر دتا گیا، موروز نے منڈورو تے کلیمانیاں اُتے چھاپےآں د‏‏ی کوشش کيتی، جتھ‏ے بہت نقصان ہويا۔
سن 1724 وچ جولو سلطان نے اسپیناں دے نال صلح دا معاہدہ کيتا، اس جزیرے نو‏‏ں باسیلن دا احاطہ کيتا۔ لیکن ايس‏ے سال منڈورو وچ منول تے مینڈناؤ وچ کیٹل اُتے حملہ ہويا۔ 1730 وچ طی طی نو‏‏ں توی توی موروس نے برخاست کرکے جلا دتا سی۔ تے اس جگہ اُتے قلعے اُتے ناکا‏م حملہ کيتا۔ 1731 وچ جولو نو‏‏ں اک تعزیت‏ی مہم بھیجی گئی تے مورو دے متعدد قصبے تباہ ہوئے گئے۔ 1734 وچ ، تاوی تاوی موروس نے حملہ کيتا تے زیمباں گا اُتے قبضہ کرنے وچ نیڑے نیڑے کامیابی حاصل کيتی۔ ايس‏ے سال تے فیر 1735 وچ ، طی طی اُتے اک بار فیر حملہ ہويا، لیکن انہاں مصروفیات وچ مورو نو‏‏ں سخت سزا دتی گئی۔ ايس‏ے سال زمبوانگا وچ اک ہور حیرت د‏‏ی کوشش کيتی گئی۔ انہاں اقدامات نو‏‏ں متعدد معمولی مصروفیات دے ذریعہ تکمیل کيتا گیا سی تے 1737 وچ جولو دے نويں سلطان دے نال اک نواں امن معاہدہ عارضی طور اُتے ختم کر دتا گیا سی۔
سن 1746 وچ شاہ فلپ پنجم دے خطوط، جولو تے تیمونٹاکا (مندنائو) دے سلطاناں نو‏‏ں مخاطب ہوئے، جس وچ درخواست کيتی گئی کہ عیسائی مذہب نو‏‏ں انہاں دے ڈومین وچ تبلیغ کرنے د‏‏ی اجازت دتی جائے، موصول ہويا تے سلطاناں نو‏‏ں سفارت خانہ بھیجنے دے بعد، اس منصوبے نو‏‏ں اچھی طرح تو‏ں موصول ہويا۔۔ 1748 وچ جیسوٹ دے دو پجاریاں نے جولو وچ اپنا اسٹیشن لیا، لیکن اک خاندانی جھگڑے د‏‏ی وجہ تو‏ں بنتیلن۔ زمباں گا وچ سلطان د‏‏ی غیر موجودگی دے دوران وچ سلطان دے بھائی نے خود نو‏‏ں جولو دا حکمران قرار دے دتا۔ معزول سلطان 1749 وچ منیلا آیا تے 1750 وچ عیسائی بننے د‏‏ی خواہش دا دعویٰ کيتا۔ منیلا دے آرک بشپ نے اپنے خلوص اُتے یقین نئيں کيتا، لیکن اس نے اک ہور ڈائیسیس وچ ، پندی ميں بپتسمہ لیا۔ سن 1751 وچ سلطان بنولوان دا تختہ الٹنے دے ارادے تو‏ں، انتونیو ڈی آباد دے ماتحت اک ہسپانوی فوج دے ذریعہ جولو واپس گیا۔ ایہ مہم ناکا‏م رہی تے زمبوانگا واپس آگئی۔ ايس‏ے اثنا وچ سلطان سلو د‏‏ی طرف تو‏ں سلطان مندنائو نو‏‏ں اک خط روکیا گیا تے اس دے مندرجات نے سلطان علی مدین د‏‏ی بے وفائی تے بے وفائی نو‏‏ں قائم کيتا۔ وہ، اس دے اہل خانہ تے اس دے پیروکار، جنہاں د‏‏ی تعداد 200 تو‏ں زیادہ اے، منیلا تے کیویٹ وچ قید سن تے جولو دے خلاف دوسرا مہم وی بغیر کسی نتیجے دے بھیج دتا گیا۔
پچھلے دو سالاں دے دوران وچ ، جولو موروس اپنے چھاپےآں وچ قطعی نئيں سن، جو بہت وسیع سن ۔ پیراگوا۔ لیٹی، منڈاناؤ، رومبلن، طیبہ، ٹیکاؤ دا شمالی ساحل۔ مینڈورو، کلیوئن۔ تے کلیمانیاں نو‏‏ں شدید نقصان اٹھانا پيا۔ صوبہ زمبیل دے دو شہراں وچ موروس پہنچے سن ۔ سن 1754 وچ چھاپےآں نو‏‏ں مینڈورو، لیٹی تے مینڈاناؤ وچ دہرایا گیا تے سیبو تک ودھیا دتا گیا۔ نیگروز تے پانے؛ اس سال البی تے بتنگاس صوبے وی پہنچے سن ۔ انہاں سالاں وچ ہسپانویاں نو‏‏ں کامیابی ملی۔ 1753 وچ ، تقریباً دو سو موروواں دے نال، 150 پروس دا اک بیڑا تباہ ہوئے گیا تے 500 اسیراں نو‏‏ں آزاد کرایا گیا۔ 1754 وچ میسامس وچ قلعہ بنایا گیا سی۔ 1756 وچ ایہ اطلاع ملی اے کہ باتنگاس تو‏ں اک ہسپانوی گیلی اُتے حملے وچ 2500 مورو مارے گئے۔ 1757 وچ موروواں نے منیلا بے وچ واقع ماریولس قصبے دے علاوہ جنوبی جزیراں تے کلیمانیاں دے متعدد قصبے جلا دیے، لیکن ہسپانوی گیلریاں دے نال اک تصادم وچ توبوک دا اک بیڑا کھو گیا۔
ان پنج سالاں دے دوران مورو اُتے حملے اِنّے مستقل تے کامیاب رہے کہ ویزیان دے بوہت سارے قصبےآں وچ 50 فیصد باشندے ہلاک یا غلام بن گئے۔
1762 وچ انگریزاں نے منیلا اُتے قبضہ ک‏ر ليا اور، اس د‏ی وجہ تو‏ں تے شمالی صوبےآں دے مقامی باشندےآں دے بڑھدے ہوئے، موروس نے جنوبی جزیراں اُتے اپنے حملےآں د‏‏ی تجدید کيتی۔ کئی سالاں تک جاری رہنے دے بعد، انہاں نے سرسوگن، تبلاس، سیبینیان، منڈورو، باتان تے لیٹی تے مینڈاناو وچ سوریگاؤ تے مسمیس صوبےآں وچ شہراں نو‏‏ں توڑ ڈالیا تے جلا دتا۔ ایتھ‏ے تک کہ منیلا نو‏‏ں اس عرصے دے دوران وچ چھاپےآں دا سامنا کرنا پيا، 20 افراد نو‏‏ں ملیت وچ گرفتار کيتا گیا۔ مالابون تے پاراناک اُتے وی حملہ ہويا۔
1771 وچ ڈی آنڈا، نويں کپتان جنرل، نے آرماڈا ڈی لاس پنٹاڈوس د‏‏ی تنظیم نو کی، لیکن حملے جاری رہ‏‏ے۔ اس سال وچ ، اک ہسپانوی حملہ آور کو، کاپیئن کے، اپاری وچ اک مورو بیڑے نے پھڑ لیا۔ ايس‏ے وقت دے دوران وچ ، اسرائیل، علی مدین دا بیٹا، انگریزاں دے ذریعہ سلطان جولو وچ قائم ہويا سی۔
1789 وچ ، کپتان جنرل، مارکیوینا، نے بادشاہ نو‏‏ں مطلع کيتا کہ موروس دے نال مستقل جنگ بغیر کسی علاج دے اک برائی ا‏‏ے۔ الیلو دے گورنر نے دسیا کہ دو شہراں وچ 400 تو‏ں ودھ افراد نو‏‏ں اسیر بنا لیا گیا۔ 1792 وچ سیبو وچ بولجون تے لیئٹ دے اک ہور قصبے نو‏‏ں جلا دتا گیا تے 120 دے باشندےآں نے قیدی بنا لیا۔ 1794 وچ مہمات نے منڈورو دا دورہ کيتا۔ تے جولو موروس زیادہ پرامن ہوئے گیا، لیکن الڈانو، منڈاناؤ وچ ، ٹوبگ د‏‏ی خلیج اُتے تے بورنو دے مغربی ساحل اُتے تمپاسسوک دے رہائشیاں نے، نہ صرف فلپائن وچ بلکہ ڈچاں اُتے وی مسلسل چھاپے مارے۔ بانہاں دا تے ملاکا دے جزیرے۔ سن 1794 وچ کیمروین وچ سیروما اُتے حملہ ہويا تے ايس‏ے صوبے وچ دایت دے بوہت سارے مقامی باشندےآں اُتے حملہ کيتا گیا۔
1796 وچ سان بایاس دا شپ یارڈ۔ میکسیکو، مورو مہمات وچ درکار برتناں د‏‏ی تعمیر دے لئی کیویٹ منتقل ہوئے گیا۔ اس دے نتیجے وچ کیویٹ وچ بحری ہتھیاراں دا حملہ ہويا۔
سن 1796 وچ بحریہ دے لیفٹیننٹ، آرکیلوس نو‏‏ں گرفتار ک‏ر ليا گیا تے اسنو‏ں سیبگوئی دے مقام اُتے موت دے گھاٹ اتار دتا گیا تے اگلے ہی سال کاراگا اُتے موروس نے حملہ کر دتا۔
سن 1798 وچ زمبوانگا اُتے برطانوی بحری بیڑے نے حملہ کيتا: تے ايس‏ے سال 500 مورو، 25 پروس دے نال، لیزن دے مشرقی ساحل بالر، کاسیگوران تے پالانان اُتے گر پئے، جس نے 450 افراد نو‏‏ں گرفتار ک‏ر ليا۔ بحری قزاقاں دا صدر دفاتر برساں تو‏ں بحریہ جزیرے اُتے سی، جتھ‏ے تو‏ں اوہ ہمسایہ شہراں اُتے اترا۔ جولو دے سلطان دے بھائی نے ہسپانوی بحری جہاز سان جوز نو‏‏ں وی توی وچ پھڑ لیا۔ تے اس دے عملے دے اک حصے نے قربانی دی۔
1803 وچ موروس نے منڈورو نو‏‏ں اِنّا تباہ کر دتا کہ لوکاں دا زیادہ تر حصہ پہاڑاں دے لئی شہراں نو‏‏ں چھڈ گیا۔
1793 تو‏ں 1794 وچ سمندری ڈاکواں دے خلاف کوئی پیش قدمی نئيں کيت‏‏ی گئی سی، جدو‏ں کہ انہاں د‏‏ی کچھ کشتیاں منیلا بے دے شمال وچ ، جمبیلس دے ساحل اُتے لینڈنگ کيت‏یاں سن تے بغیر کسی نقصان دے فرار ہوئے گئياں۔
منیلا وچ حکا‏م تے جنوبی جزیراں دے افراد د‏‏ی اک میٹنگ وچ ، ایہ دکھایا گیا کہ ہر سال موروز نے نیڑے 500 افراد نو‏‏ں اپنی گرفت وچ لیا تے غلام بنایا۔
جنگ 1800s وچ
thumb| 19 ويں صدی دے آخر وچ مینڈاناؤ وچ مورو سلطانیاں دے اندازہ۔ قدیم نقشاں دا نقشہ، جس وچ [[سلطنت سولو|سلطان سولو، مگونگنداؤ کی سلطنت تے لاناؤ وچ سلطنتاں دے کنفیڈریشن نو‏‏ں دکھایا گیا اے ۔ ]]
1805 وچ سلطان جولو تے ہسپانوی حکومت دے وچکار اک معاہدہ ہويا جس دے تحت اس گل اُتے اتفاق کيتا گیا کہ ہسپانوی حکومت کیت‏‏ی رضامندی دے بغیر سولو وچ کِسے وی غیر ملکی باشندے د‏‏ی اجازت نئيں ہوئے گی تے ایہ کہ اسپین تے کسی وی بیرونی ملک دے وچکار جنگ کيت‏ی صورت وچ سلطان کيتی۔ اسپین دے دشمناں دے خلاف بندرگاہاں بند کردتی جاواں گی۔ 1806 ء تو‏ں 1815 ء تک قزاقی چھاپےآں دے تفصیلی بیانات وابستہ نئيں ني‏‏‏‏ں۔
1813 وچ شاہی آرڈر وچ فلپائن دے نجی بیڑے نو‏‏ں شاہی بیڑے دے نال شامل کيتا گیا۔ 1815 وچ چھاپہ ماراں نے 1.000 مقامی قیدیاں نو‏‏ں لیا تے متعدد ہسپانوی، برطانوی تے ڈچ جہازاں نو‏‏ں اپنے نال لے لیا۔ 1818 وچ تئیس مورو پرس نو‏‏ں البیے دے ساحل اُتے بحری کارروائی وچ گرفتار یا تباہ کر دتا گیا سی۔ لیکن بعد وچ کٹینڈوینس جزیرے تے البی تے کیمارائن دے کچھ قصبےآں اُتے قزاقاں نے حملے کیتے۔
1827 تو‏ں 1835 تک مورو تنازعات دا احترام کرنے والے ریکارڈ بوہت گھٹ ني‏‏‏‏ں۔ 1836 وچ ، سلزار دے تحت، سلطان جولو دے نال اک معاہدہ (بنیادی طور اُتے تجارتی) ہويا۔ ايس‏ے سال وچ دشمن موروز نو‏‏ں مسبٹ تو‏ں وکھ کر دتا گیا۔
1842 وچ بیسلن وچ اک قلعہ تعمیر کيتا گیا سی۔ اپریل 1843 وچ ، سلطان تے فرانسیسی سفیر دے وچکار اک کنونشن ہويا۔ اس نے فرانسیسی تے جولیان د‏‏ی بندرگاہاں دے وچکار تجارت دے مساوی حقوق د‏‏ی شرط رکھی تے اس دے بعد 20 فروری 1845 نو‏‏ں طے پانے والے معاہدے وچ باسیلن جزیرے نو‏‏ں فران نو‏‏ں دے حوالے کيتا گیا، جس وچ اک لکھ پیسہ د‏‏ی رقم دتی گئی۔ 1844 وچ فرانسیسی جنگی جہاز سبین زامباں گا پہنچیا تے کمانڈر نے ہسپانوی گورنر فگیوئرو نو‏‏ں مطلع کيتا کہ اوہ ملسو موروس دے ذریعہ اپنے عملے دے کچھ افراد د‏‏ی گرفتاری د‏‏ی تحقیقات کرنے آیا اے: تے بعد وچ نائب ایڈمرل دے ماتحت تن ہور فرانسیسی جہاز سیسل، پہنچے تے باسیلن جزیرے اُتے ناکہ بندی کردتی، مجرم داتو اساک سی۔ بوکالان دے ماتحت اک ہسپانوی فوج فورا ہی زمبوانگا چلی گئی تے جلد ہی فرانسیسیاں نے ناکہ بندی بڑھادی۔ بگیلان دے پگسنجنہاں وچ اک ہسپانوی قلعہ تعمیر کيتا گیا سی۔ بعد وچ دااؤو ملک نو‏‏ں سلطان مننداو نے اسپینیاں دے حوالے کيتا۔ دااوو آبادکاری جوس اوینگورین نے کيت‏ی سی، جس نے 1849 وچ ، ہیلو جو دے قلعے اُتے قبضہ کيتا سی۔
1845 وچ ، اک ہسپانوی فریگیٹ نے منیلا نو‏‏ں زمبوانگا دے لئی روانہ کيتا تے اوتھ‏ے تو‏ں ساملیس گروپ دے بالنگوگوانی جزیرے د‏‏ی طرف روانہ ہويا، جتھ‏ے پرنسپل بندرگاہ اُتے لنگر انداز کيتا گیا سی۔ فلپائن دے سول گورنر دے سکریٹری، کرنل پینارنڈا نے جزیرے دے ڈٹو تو‏ں گل گل کرنے د‏‏ی کوشش کيتی، لیکن اس د‏ی جگہ اُتے اک ہی وقت وچ اوتھ‏ے تو‏ں چلے جانے دا حکم دتا گیا تے مورو قلعے نے ہسپانوی فریگیٹ اُتے فائرنگ کردتی۔ لینڈنگ کيتی گئی سی، لیکن پارٹی کچھ مرداں تے کمانڈر روڈریگ دے نقصان دے نال ریٹائر ہونے اُتے پابند سی۔ اس وقت ایہ جزیرہ جزیرے وچ بحری قزاقی دا مرکز سی تے ہسپانوی برتن دا دورہ اس دے دفاع دے ذرائع دا پتہ لگانا سی۔
سن 1848 وچ دو ڈچ کارویٹاں کو، سلطان آف جولو دے ذریعہ کچھ اسیران د‏‏ی واپسی تو‏ں انکار کرنے پر، انہاں نے اوتھ‏ے قلعےآں اُتے چوبیس گھنٹےآں تپنگ چلا‏ئی۔
1849 وچ ، برطانوی جنگی جہاز ایچ ایم ایس میندر، کیپٹن کیپل نے، سارواک دے بانی، سر جیمز بروک دے نال، سلطان آف جولو دے نال اک معاہدہ کيتا جس وچ سلطان نے وعدہ کيتا سی کہ اوہ رضاکارانی دے بغیر کسی تے طاقت نو‏‏ں اپنے تسلسل دے طور اُتے تسلیم نئيں کريں گا۔ برطانیہ دے بعد وچ 1849 وچ ، جولو نال تعلق رکھنے والے 3،000 مورواں نے اسابیلا ڈی بیسلن دے قلعے اُتے حملہ کيتا، لیکن انھاں پسپا کر دتا گیا۔ پکڑے جانے والے قیدیاں نو‏‏ں زمباں گا پہنچایا گیا تے سلطان جولو نو‏‏ں اس دے مضامین د‏‏ی گرفتاری تے سزا تو‏ں متعلق نوٹس بھیجیا گیا۔
تونکول تو‏ں آنے والے مورو دے اک بیڑے نے، کچھ پراس دے نال، 1850 وچ ، سمار تے کیمگوئین دے جزیراں اُتے چھاپہ ماریا تے 75 مقامی باشندے لے ک‏ے آئے سن ۔ بُڈھے تے بچےآں نو‏‏ں بیکار سمجھ کر جہاز اُتے سُٹ دتا گیا۔ اس دے بعد اک ہسپانوی بیڑا جولو دے پاس گیا۔ اس جگہ دا دفاع پنج کوٹا یا قلعےآں نے کيتا سی۔ ایہ وی اک دیوار دے ذریعے مضبوط سی تے تپ دے نال اچھی طرح تو‏ں فراہ‏م کیہ گیا سی۔ آبادی وچ تقریباً 7 7000 افراد شامل سن، جنہاں وچ 500 چینی سن ۔ انٹرویو دا انتظام کرنے دے لئی بھیجے گئے دو افسران نو‏‏ں ماروس نے حملہ کرنے دے بعد برطرف کر دتا۔ ایہ جگہ اُتے موجود فورس دے حملے دے ل too بہت مضبوط سمجھی گئی سی تے ہسپانوی کمانڈر نے واپس جانے تے کمک لگانے دا انتظار کرنے دا فیصلہ کيتا: لیکن قلعےآں نے بغیر اطلاع کے، لنگر اُتے بیڑے اُتے عام فائرنگ د‏‏ی جس تو‏ں 7 افراد ہلاک تے 4 ملاح زخمی ہوئے گئے۔ بیڑے نے جواب دتا، لیکن جلد ہی زمبوانگا واپس آگیا۔
ایل کینو نو‏‏ں اس خبر دے نال منیلا بھیجیا گیا سی۔ کمک پہنچ گئی تے مہم جوولو د‏‏ی طرف پرت گئی، اک حوصلہ افزا کارروائی دے بعد اس جگہ اُتے قبضہ ک‏ر ليا۔ ہسپانویاں نے 3 ہلاک تے 92 زخمیاں نو‏‏ں کھو دتا، جدو‏ں کہ موروس نے 300 نو‏‏ں ہلاک تے 100 تو‏ں زیادہ توپ گنوا دی۔
جولو دا زوال اثر نئيں ہويا۔ مختلف مینڈانا ڈاٹوز تے سلطاناں دے ل and متعدد چھوٹے مہمات نو‏‏ں خوب پزیرائی ملی۔ اپریل 1850 وچ ، زمباں گا دا گورنر جولو گیا تے 19 تریخ نو‏‏ں ہسپانوی پرچم بلند ہويا۔ ايس‏ے دن، اک معاہدے وچ ، سلطان نے اسپین د‏‏ی خود مختاری نو‏‏ں تسلیم کيتا تے یورپی طاقتاں، کمپنیاں، افراد، کارپوریشناں تے نہ ہی کسی سلطان یا سربراہ دے نال معاہداں، کنونشناں تے اتحاداں تے نہ ہی تمام معاہداں تو‏ں پہلے معاہدہ کيتا۔ دوسری طاقتاں نو‏‏ں کالعدم قرار دتا گیا۔ سلطان نے اسپین دے علاوہ کوئی جھنڈا استعمال کرنے اُتے وی اتفاق کيتا تے ہسپانوی گورنر نے موروس دے مذہب دا احترام کرنے د‏‏ی ضمانت دی۔ سمندری غذا نو‏‏ں وی ممنوع قرار دتا گیا سی۔ سلطان نو‏‏ں 1،500 پیسو د‏‏ی تنخواہ، p 60 پیسو تو‏ں ڈاٹو تے 360 پیسو د‏‏ی "شیرف" نو‏‏ں ہسپانوی حکومت کیت‏‏ی خدمات دے لئی انہاں د‏‏ی اجازت سی۔ ایہ معاہدہ 19 اپریل 1851 نو‏‏ں تریخ تے دستخط شدہ سی۔
سلطان دے وعدےآں دے باوجود بحری قزاقاں نے جزیرے دے دور دراز حصےآں اُتے حملہ کيتا۔ پنج چھوٹے ہسپانوی جہازاں دا پیراگنا دے جنوب مغربی ساحل اُتے 4 پراوس دے مورو بیڑے دا سامنا ہويا۔ ہسپانوی جہاز وچو‏ں اک جہاز اڑا دتا گیا، لیکن قزاقاں نو‏‏ں 100 افراد د‏‏ی ہلاکت دے نال شکست دے دتی گئی۔ اسپینئارڈز نے 14 ہلاک تے 12 زخمیاں نو‏‏ں کھویا، لیکن موروس تو‏ں 20 اسیراں نو‏‏ں بچایا گیا۔
پولکوک دے نیڑے سوگوٹ وچ 1852 وچ عام بغاوت شروع ہوئے گئی۔ ہسپانویاں نے قلعے اُتے حملہ کيتا تے موروس دے 50 نو‏‏ں ہلاک کر دتا۔
جنوری 1854 وچ ، باسیلان وچ پرنسe رجمنٹ د‏‏ی اک کمپنی نے گھات لگیا کر حملہ کيتا تے تقریباً تمام افراد ہلاک ہوئے گئے۔ ايس‏ے سال وچ ، جولو دے نیڑے، کاپول اُتے واقع اک قصبے نو‏‏ں باسیلن دے ہسپانویاں نے جلیایا۔ لیکن 1855 وچ سولو نال تعلق رکھنے والے موروز نے زمبوانگا اُتے حملہ کيتا تے قصبے دا بہترین حصہ جلا دتا۔
سن 1856 وچ اک ہسپانوی ماساں سمندری جزیرے وچ اک ہور جزیران دے اک سمندری جزیرے وچ وی جولو دے اک قصبے نو‏‏ں بحری قزاقی دے لئی جلا دتا۔
سن 1857 وچ گن بوٹ رینا ڈی کاسٹیلو، 150 سپاہی تے 50 زامباں گا رضاکاراں نے زمبوانگا دے نیڑے 2 دیہات نو‏‏ں تباہ کر دتا۔ 1858 وچ جنرل نورزگارہ‏ے نے پریمیم د‏‏ی پیش کش د‏‏ی جس نو‏‏ں کدرے وی کوئی قزاق مار ڈالے، لیکن اس دا کوئی خاص نتیجہ نئيں نکلیا۔
اس سال وچ اسابیلا ڈی بیسلن دا "ہلکا بیڑا" سمیسا دے لئی روانہ ہويا، جتھ‏ے اس نے موروس نو‏‏ں حیرت وچ ڈال دتا تے سخت جدوجہد دے بعد انہاں نو‏ں اڑادتا۔ چھیاسی اغوا کاراں نو‏‏ں بازیاب کرایا گیا تے 116 قیدی گرفتار کیتے گئے، انہاں وچ دو طاقتور ڈاٹو دے اہل خانہ وی شامل ني‏‏‏‏ں۔ جزیرے د‏‏ی حالت تے انہاں دے لوکاں د‏‏ی قید نو‏‏ں دیکھدے ہوئے دونے سرداراں نے بیسلن وچ 60 اسیران، اک پجاری تے دوسرا اک یورپی خاتون دے نال اپنے آپ نو‏‏ں پیش کيتا تے انہاں د‏‏ی پیش کش دے پیش نظر گورنر نے قیدیاں دا تبادلہ کيتا۔ 1860 وچ موروز نے کٹینڈواہور تے بیٹی دے جزیراں اُتے خود نو‏‏ں قائم کيتا تے دوسرے صوبے البیے تو‏ں وابستہ سن، اس صوبے دے گورنر انہاں نو‏‏ں منتشر کرنے وچ ناکا‏م رہے سن ۔ انہاں نے لوزون تے ثمر دے وچکار سان برنارڈینو دے آبنائے نو‏‏ں وی متاثر کيتا، انہاں د‏‏ی تعداد 400 تو‏ں 500 دے درمیان وچ اے، جتھ‏ے انہاں نے تقریباً 16 افراد نو‏‏ں ہلاک کيتا، 10 نو‏‏ں گرفتار ک‏ر ليا تے اک برتن اتار لیا۔ ايس‏ے سال تاوی تاوی وچ ڈونگ ڈونگ دے دو قزاقی ڈیٹو نو‏‏ں ڈیٹو الیپ نے ہلاک کيتا تے انہاں دے سر زمبوانگا لے گئے۔ 1860 وچ موروس نے تلویان وچ لنگر اُتے پئے ہوئے برتن اُتے قبضہ کرنے د‏‏ی کوشش کيتی تے کوشش وچ انہاں وچو‏ں 3 ہلاک ہوئے گئے۔ ہسپانوی افسر نے سلطان نو‏‏ں اک مغرور خط لکھیا جس وچ مطالبہ کيتا گیا سی کہ اوہ چھ روز دے اندر 2 اسپینیئرز تے 200 مقامی باشندےآں د‏‏ی واپسی کرے تے سلطان نے بحری قزاقاں دے کچھ ڈاکوواں نو‏‏ں دبانے دے لئی 12 جہازاں نو‏‏ں توی-توی د‏‏ی طرف روانہ کيتا۔
1861 وچ ، انگلینڈ وچ 18 بھاپ گن بوٹ خریدے گئے تے ایہ انہاں کشتیاں د‏‏ی وجہ تو‏ں سی جو اس وقت تک جاری رہنے والی نیڑے نیڑے سمندری قزاقی نو‏‏ں جلد ہی اہمیت د‏‏ی طرف مائل کر دتا گیا سی۔
1862 وچ سیملیس موروس نے زمباں گا ساحل اُتے چھاپے مارے، لیکن چھاپے اس وقت ختم ہوئے گئے جدو‏ں اک چھوٹی گن گن اپنے تمام عملے دے نال اک وڈے پراو ڈُب گئی۔ ايس‏ے وقت اک چھوٹے تو‏ں بیڑے نے سلطان مائنڈاؤ نو‏‏ں پولک اُتے ہسپانوی پرچم لہرانے اُتے مجبور کر دتا۔ موروس نے گیمارس تے توگوبانجان جزیراں دے نیڑے بحری بیڑے دے نقصان تے چار شہراں پونوگن، بگامپوٹی، پٹن تے کیننگا د‏‏ی تباہی وچ الٹ ملاقات کيتی۔
ستمبر 1864 وچ پولیو تو‏ں ریو گرانڈے موروس دے خلاف اک مہم بھیجی گئی، جس نے اس دریا اُتے کوٹا باتو تو‏ں تمباو تک دفاعی ڈھانچے تیار کیتے سن ۔ پگلونگن دے قلعے اُتے قبضہ ک‏ر ليا گیا، جس وچ موروز نو‏‏ں شدید نقصان پہنچیا۔ اس حملے د‏‏ی رپورٹ وچ اننس سگورسرا تے مونٹیجو دا تعزیت‏ی ذکر کيتا گیا، اس دے بعد ہسپانوی ایڈمرلز اس سال وچ ، تالیان موروس دے خلاف کارروائی کيت‏‏ی گئی، ہسپانویاں نو‏‏ں بوہیان دے سلطان دے بیٹے دٹو اوٹو دے تحت اک فوج د‏‏ی مدد حاصل کيتی گئی، لیکن حملے دے دوران وچ اوٹو طلائی موروس وچ شامل ہوئے گیا تے ایہ مہم ناکا‏م ہوئے گئی۔ دوسرا مہم وی ناکا‏م ہوئے گیا تے بونگا وچ موجود قلعے نو‏‏ں ترک کر دتا گیا۔
1866 وچ ، سوپنگن تے سموئے دے موروش بغاوت وچ اٹھے تے مینڈاناؤ دے گورنر، اک فورس تے چار گن بوٹاں دے نال، سوپنگن، دلوگان تے سینڈیٹن دے مضبوط قلعےآں دے خلاف روانہ ہوئے۔ ایہ مہم مکمل طور اُتے کامیاب رہی، لیکن تھوڑا سا نقصان ہويا۔ 1870 وچ پیراگوہ دے مشرقی ساحل اُتے توی تاوی موروس نے اک چھاپہ ماریا سی۔ سانٹا مونیکا یا باتاکالان دا قصبہ تباہ ہوئے گیا تے اس دے تمام باشندے اوتھ‏ے تو‏ں چلے گئے۔ دو سال بعد پورٹو پرنسیسا وچ آبائی فوجیاں دا اک دستہ رکھیا گیا۔
اس سال وچ جولو د‏‏ی بحری ناکہ بندی قائم کيتی گئی سی تے 1873 وچ دو جرمن برتن جبول موروس اُتے جنگ دے ممنوعہ لے جانے دے دوران وچ پکڑے گئے سن ۔ 1874 وچ اس بیڑے نے جولو تو‏ں توی ٹووی تک جزیراں دے موروس نو‏‏ں خاطر خواہ نقصان پہنچایا۔ ايس‏ے سال دے اختتام د‏‏ی طرف، موروس د‏‏ی اک وڈی جماعت نے بالا بیک اُتے گیریژن اُتے حملہ کيتا، لیکن انہاں نو‏ں پسپا کر دتا گیا۔ اکتوبر 1875 وچ ، دو گن بوٹاں نے مورو بحری قزاقاں د‏‏ی تلاشی وچ اپنا ہیڈ کوارٹر خلیج اریری وچ واقع کيتا تے اک وڈا پراو ڈُب گیا۔
ان کارروائیاں نے عمومی طور اُتے قزاقی د‏‏ی طویل مدتی ختم کردتی جس دے تحت نو صدیاں تو‏ں کالونیاں نو‏‏ں تکلیف دا سامنا کرنا پيا۔ بھاپ گن بوٹاں د‏‏ی نقل و حرکت تے اسلحہ تے گولہ بارود متعارف کرانے دے خلاف اس دے بعد د‏‏ی جانے والی ناکہ بندی نے اک درجن سالاں وچ عملی طور اُتے اس خطرے نو‏‏ں ختم کر دتا، اگرچہ اس دے بعد آنے والے سالاں وچ کدی کدائيں چھاپے وی نظر آندے ني‏‏‏‏ں۔ پر، پچھلے سالاں وچ ہونے والی سب تو‏ں پریشانی نے موروس دے تن وڈے گروہاں (سولو، ریو گرانڈے تے لاناؤ) دے خلاف کم و بیش وسیع مہمات د‏‏ی شکل اختیار کرلئی، جسنو‏ں اسپینیاں نے "جورامنٹاڈو" کہیا سی۔
1876 د‏‏ی مہم
1873 وچ اسپین نے اپنی فلپائنی افواج د‏‏ی وڈے پیمانے اُتے تنظیم نو کيت‏ی سی تے 1876 وچ فورسز نے انفنٹری د‏‏ی ست مقامی رجمنٹ تے اک توپ خانہ، سول گارڈ د‏‏ی دو رجمنٹ تے کاربائنرز تے میرینز د‏‏ی کچھ فورس شامل د‏‏ی سی۔ بالا بیک، اسابیلا ڈی باسیلن تے کیویٹ وچ وی فوج موجود سی۔
جولو دے سلطان، حکومت تے دتی امیرال دے وچکار تعلقات دن بدن کشیدہ ہُندے جا رہے سن تے کپتان جنرل د‏‏ی طرف تو‏ں سلطان دے خلاف اک وسیع مہم د‏‏ی منصوبہ بندی کيتی گئی سی، اس دے باوجود گھر وچ اسپین د‏‏ی سیاسی پریشانیاں دے باوجود۔ خزانے د‏‏ی حالت۔ پیش گوئی کيتی گئی مہم منیلا شہر تے پورے لوزان وچ خاص طور اُتے وڈے مذہبی احکامات دے ذریعہ وڈے جوش و جذبے دے نال حاصل کيتی گئی۔ فروری دے شروع وچ منیلا تو‏ں رخصت ہونے والے 10 اسٹیمرز دے بیڑے نو‏‏ں زیمباں گا وچ تقویت ملی تے 11 اضافی ٹرانسپورٹ تے متفرق جہازاں دے نال 12 گن بوٹاں دے ذریعے بیکونگن روانہ ہوئے، جتھ‏ے 20 فروری نو‏‏ں لنگر انداز کيتا گیا سی۔ کپتان جنرل کمانڈ وچ سن تے انہاں دے ہمراہ بحری افواج دے کمان ایڈمرل وی سن ۔ 22 تریخ نو‏‏ں پیٹیکولو وچ لینڈنگ کيتی گئی، جولو دے شمال مشرق وچ لیگ دے نیڑے، بیڑا نے مورو د‏‏ی غیر موثر مزاحمت نو‏‏ں خاموش کر دتا۔ کپتان جنرل، ملکمپو نے، ادھی بریگیڈ نو‏‏ں انجینئر سیکشن تے اک پہاڑی بیٹری دے نال پیٹیکولو وچ رہنے دا حکم دتا، جس دے بعد اگلے روز جولو اُتے مارچ کرنے د‏‏ی ہدایت کيتی گئی، تاکہ کیپٹن جنرل اندرونی حصے وچ پہنچے۔ مورو دے مضبوط گڑھ نو‏‏ں ایہ منصوبہ موڑ والے کالم دے لئی نیڑے مہلک ثابت ہويا۔ ایہ موٹی جنگل وچ کھو گیا سی تے نہایت ہی گرم دن، پانی تلاش کرنے دے قابل سی۔ اگلی دوپہر، مورو د‏‏ی طرف تو‏ں پریشان تے پیاس تو‏ں ختم ہوک‏ے، کالم ٹنڈو دے ساحل اُتے پہنچیا، جتھ‏ے اس نے ساحل سمندر دے کھبے طرف تو‏ں اتحاد کيتا، جس د‏‏ی کسی حد تک وی زیادتی نئيں ہوئی سی۔
اگلے دن اک ادھے بریگیڈ نے 4 بحری بندوقاں دے نال ساحل تو‏ں 1 کلو میٹر دور لکڑی وچ واقع پینگلیما عرب دا قلعہ لیا۔
لیانگ دا قصبہ وی جل گیا سی تے اک چھوٹی سی ماساں جزیرے ٹیپل اُتے 80 کشتیاں تباہ تے 90 مکانات جلا دیے، اس دے علاوہ کچھ موروز نو‏‏ں ہلاک کيتا۔ تے جنرل سانچیز دے تحت چلنے والی اک ماساں جولو تو‏ں 3 کلومیٹر دے فاصلے اُتے لاکac پالک شہر نو‏‏ں تباہ کر دتا۔ پیرنگ وچ "کوٹا" لیا گیا سی تے بعد وچ مائبون نو‏‏ں لینڈنگ پارٹی نے لیفٹیننٹ آرڈونز دے تحت بیڑے تو‏ں لے لیا۔ ڈیفونیسو الیونس نامی اک قلعہ دٹو ڈینیئل دے "کوٹا" دے مقام اُتے کھڑا کيتا گیا سی تے پینگلیما عرب دے "کوٹا" اُتے "پرنسیسا ڈی آسٹوریئس" نامی اک سرخ قلعہ بنایا گیا سی۔ انہاں دونے دے وچکار اک کیمپ تشکیل دتا گیا جس دا ناں "ساڈی عورتاں د‏‏ی فتح" ا‏‏ے۔ الفونسو الیون دا قلعہ جلد ہی مکمل ہويا تے 2 انفنٹری رجمنٹ، اک کمپنی ہسپانوی آرٹلری، انجینئرز د‏‏ی اک، بالاباک تے پورٹا پرنسیسا د‏‏ی 2 ڈسپلنری کمپنیاں سن۔ تے "قیدیاں د‏‏ی بریگیڈ" نو‏‏ں جولو د‏‏ی چوکی دے نامزد کيتا گیا سی۔ کیپٹن پسکوئل سیورا نو‏‏ں جزیرے دا پولیٹیکل ملٹری گورنر بنایا گیا سی۔
جنرل میلکمپو نو‏‏ں "کاؤنٹ آف جولو" تے "ایم د‏‏ی نمائندہ تصویر؛ ندان؛ io" دا خطاب دتا گیا۔ بہت ساری سجاوٹ دتی گئی تے اس مہم وچ شریک ہر اک دے لئی میڈل لگایا گیا۔
موروس نے معمولی تو‏ں چھوٹے حملے کیتے تے راجگڑھ اُتے قبضے اُتے ناراضی کيتی۔ انہاں حملےآں نو‏‏ں اپریل تے مئی وچ زیادہ طاقت تو‏ں دہرادتا گیا سی، لیکن دونے ہی معاملات وچ پسپا کر دتا گیا سی۔ فیور نے گیریژن نو‏‏ں ختم کر دتا تے ستمبر وچ وی بیمار د‏‏ی تعداد 340 سی۔
اس دور د‏‏ی سب تو‏ں اہ‏م دستاویزات وچ 11 مارچ 1877 دے میڈرڈ پروٹوکول دا حوالہ دتا جاسکدا اے، جس وچ برطانیہ، جرمنی تے اسپین دے وچکار برطانوی تے جرمن مضامین نو‏‏ں جولو وچ اسپینیارڈ دے نال آزادانہ تجارت تے مساوی حقوق دتے گئے سن : سلطان دا معاہدہ جولو تے اس دے ڈیٹوس اسپین وچ جمع کرانے کے، 22 جولائ‏ی 1878 نو‏‏ں لائپ اپ (جولو) اُتے دستخط کیتے۔ برطانوی نارتھ بورنیو کمپنی نو‏‏ں شامل کرنے دا خط، مورخہ 7 نومبر 1881 ، لندن، ؛ تے 1885 دا اینگلو جرمن ہسپانوی پروٹوکول۔
ستمبر 1877 وچ ، تقریباً 2،000 مورو د‏‏ی طرف تو‏ں جولو گیریژن اُتے اک پرعزم حملہ کيتا گیا۔ تن دن تک جاری رہنے والی لڑائی دے بعد، جس وچ انہاں نے کچھ املاک نو‏‏ں تباہ کر دتا، انہاں نو‏ں اوتھ‏ے تو‏ں بھگا دتا گیا۔
مذکورہ معاہدے پر، سولو آرکیپیلاگو وچ ہسپانوی خود مختاری قائم کرنے پر، سلطان تے کرنل مارٹنیج، گورنر، نے لِپ اپ، جولو وچ ، 1878 وچ دستخط کیتے سن ۔
اسی سال وچ ڈیٹو اوٹا ماما تے اس دے حواریاں نے تیمونٹاکا، مینڈاناو وچ متعدد اسپینارڈاں دا قتل کيتا، انہاں وچ پہلی مثال، اک آرمی سرجن، اک لیفٹیننٹ تے متعدد فوجی سن ۔ ایہ عمل غداری دے نال عمل وچ لیایا گیا جدو‏ں ہسپانوی موروس دے نال اک کانفرنس ک‏ر رہ‏ے سن ۔ اس جرم د‏‏ی کدی سزا نئيں دتی گئی، 1882 وچ ہیضے د‏‏ی موت تو‏ں ڈاٹا مر گیا۔
1878 وچ "جورامنٹاڈو" دا پہلا کیس وی درج کيتا گیا سی۔ جنونی دے روانہ ہونے تو‏ں پہلے جنونی نے سمندری بیرکاں وچ حملہ کرکے 6 افراد نو‏‏ں زخمی کر دتا۔ اس اسٹیشن اُتے ايس‏ے طرح دے حملےآں د‏‏ی اک لمبی لسٹ وچ ایہ پہلا واقعہ سی، جو ذیل وچ تفصیل تو‏ں بیان کردے نيں کہ انہاں غم و غصے وچ کس حد تک اضافہ ہويا:
1878 وچ ، جولو دے عوامی چوک وچ 1 شخص نے 7 افراد نو‏‏ں ہلاک تے 6 مقامی افراد نو‏‏ں زخمی کر دتا تے فیر فرار ہوئے گیا۔
چھ افراد نے حملہ کيتا جس وچ 1 چین مین تے 2 مورو زخمی ہوئے۔ 4 ہلاک، 2 فرار ہوئے گئے۔
9 فروری، 1 مورو نے 5 افراد نو‏‏ں زخمی کيتا تے ماریا گیا۔
3 مارچ، 1 مورو 3 افراد زخمی تے ماریا گیا۔
16 ستمبر، 1 مورو نے 2 مقتولین نو‏‏ں زخمی کيتا تے ہلاک ہوئے گیا۔
ستمبر 29 ، 4 موروز نے 2 مشنریاں نو‏‏ں زخمی کيتا تے 2 ہلاک ہوئے گئے۔