cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
علویان (ترکی)
جمعیت تے ترکی وچ علوی برادری دا بکھرنا
اس حقیقت دے باوجود کہ ہر دس سال بعداورمردم شماری ترکی وچ ہوئے رہی اے اورکم ، لیکن مردم شماری د‏‏ی وجہ تو‏ں مذہب ، مذہبی وابستگی تے نسل اُتے سوال نئيں اٹھدا اے ۔اورپر ، ترکی وچ علاویاں د‏‏ی صحیح تعداد تے ترکی وچ انہاں د‏‏ی آبادی د‏‏ی فیصد دے بارے وچ سرکاری اعدادوشمار موجود نيں۔ علویاں تے ہور شیعاں تو‏ں مختلف اعدادوشمار موجود نيںاورمحققاں موجود نيںاورشود۔ علویاں دے اعدادوشمار دے مطابق ، ترکی د‏‏ی کل آبادی دا تخمینہ 3٪ اے اورزنند
رضا زلیوت ، اک علوی لکھنے والےآں وچو‏ں اک ، اک مدعی اے ۔اوروہ. اوقاف گروپ دے سربراہ ، عزالدین ڈوگان دا خیال اے کہ اس برادری وچ 10 لکھ افراد نيں۔ کچھ غیر ملکی محققاں نے وی ویہہ تو‏ں ویہہ فیصد دے درمیان تخمینہ لگایا تھا‎‌وہ اپنی کتاب "جیو پولیٹیکل شیعہ جیو پولیٹکس" وچ ، فرانسوا ٹیوال نے علوی دے اعدادوشمار دا اعلان ایداں دے وقت وچ کیہ جدو‏ں ترکی د‏‏ی مجموعی آبادی 1 ملین ، 16 ملین سی۔
اہل بیت (ع) د‏‏ی عالمی اسمبلی نے وی رپورٹ وچ علوی برادری دا تذکرہ کیا ايس‏ے گل نو‏‏ں ذہن وچ رکھدے ہوئے ، کتاب "مصنف ترکی" دے مصنف نے ترکی دے علاوی علاقےآں وچ کئی دوراں دے بعد اعلان کيتا تے معززین تے شخصیتاں نال ملاقات کيت‏ی۔اورعلویاں نے اندازہ لگایا اے کہ ترکی وچ علاوی برادری د‏‏ی آبادی لگ بھگ 10 لکھ ا‏‏ے۔
۱۹۸۵ دے سرکاری اعدادوشمار دے مطابق ، جو ترکی دے علوی جمعیت تو‏ں متعلق دو گروہاں دے مطالعے دے نتائج ، جس دا اعلان جمیعت علوی نے 50 لکھ افراد اُتے مشتمل کيتا اے ، مندرجہ ذیل نيں:.
علویاں د‏‏ی معاشی صورتحال
علویاں دے پاس معاشی طاقت بوہت گھٹ ا‏‏ے۔ ہور شیعہ ترکی دے نال وی صورتحال کچھ مختلف نئيں ا‏‏ے۔ علوی ریاست دے نال منسلک نيںاوروقت دے خلاف ، کم جذب شدہ عضواورحکومتاں مر چکيا‏‏ں نيں۔ یقینا ترکی دا معاشی نظام معاشی صورتحال دا اک اہ‏م عنصر ا‏‏ے۔ اس نظام وچ ، دارالحکومتاورجب تک حکومت دوبارہ منتخب نئيں ہُندی اس وقت تک دروازے تے کمپنیاں حکومت دا نال دیندی نيں۔ حالتاوروہ زیادہ تر سہولیات وی اپنے حامیاں دے لئی وقف کردے نيںاوردید زیادہ تر سرمایہ کار سنی وی نيںاورہای ملیاوروہ گر چکے نيں۔ علویاں تو‏ں جو ہمیشہ حزب اختلاف دا حصہ رہے نيںاور وچ نال ہوںاوروہ سرکاری سہولیات تو‏ں محروم نيںاورانہاں نے چھڈ دتا. مجموعی طور پراورترکی د‏‏ی معاشی صورتحال اعتدال پسند تے کم اے
20واں تے 221واں صدی وچ علویاں د‏‏ی سیاسی صورتحال
علویاں نے ، جنہاں نے طویل مدتی تنہائی برداشت د‏‏ی تے عثمانی حکومت اُتے مجبور کيتا ، نے اک اہ‏م کردار ادا کيتا۔ اورجمہوریہ دا موجودہ دانشورانہ تے اسٹیبلشمنٹ اتاترک د‏‏ی قیادت د‏‏ی طرح ا‏‏ے۔ عثمانی جبر د‏‏ی وجہ تو‏ں بہت سارے علوی ترکاوراس دے خلاف ، اتاترک ، جو خود وی علویاں بکتاشی وچو‏ں سی ، نے اپنے آپ نو‏‏ں نجات دہندہ کہیا تے جمہوریہ ترک د‏‏ی حمایت کیتی۔
ان دا ارادہ خود نو‏‏ں اتاترک تو‏ں اس حد تک جوڑنا اے کہ تصویر حضرت علی تے حاجی بکتاش ولی د‏‏ی طرف اے ۱۹۲۵ وچ ، پورے راستے وچ اتاترک دا ایہی حال اے تے گروپ تے مذاہب دا خاتمہ کردتا گیا ، لیکن آزادی د‏‏ی طویل جنگاں دے دوران (۱۹۱۹ ـ ۱۹۲۲) ترک قوم اُتے عثمانی حکومت تے ترک قوم د‏‏ی فتح دے قومی جذبات اُتے ناراضگی نے علویاں نو‏‏ں برتاؤ تو‏ں روک دتا۔
اس دے علاوہ ، جمہوریہ دے اعلان دے بعد تو‏ں ہی ترکی وچ وڈی تبدیلیاں رونما ہوئیںاورایسی بہت ساری قسماں نيں جنہاں دے بارے وچ کہنا مشکل اے اورکرنے دے قابل ہواورعلویائ د‏‏ی رہائش گاہ دے حصول مشکل علاقےآں وچ تعمیر ، مواصلات د‏‏ی سہولیات وچ بہتری ، تے لازمی تعلیم اُتے عمل درآمد ، نے اشارہ کيتا کہ انہاں معاملات وچ ، زیادہ تر علاوی وڈی شہری شہریاں تو‏ں جڑ گئے نيں۔ انہاں معاملات وچ ، حکومت کیت‏‏ی بے ضابطگی د‏‏ی پالیسی ، شرعی قوانین دے خاتمے تے مذہب د‏‏ی عمومی آزادی دے اعلان ، مرکزی معاشرے تے آس پاس دے ماحول تو‏ں خطرات تے عداوت دے ودھنے وچ کوئی حصہاورشد ، داشت.
اعلیٰ فائدے ، شر دے نال نال ، ترکی وچ نظام د‏‏ی تبدیلیاورانہاں نے انہاں سمیت علاوی برادری نو‏‏ں وی لایااورکماں نو‏‏ں کم کرنے د‏‏ی صلاحیتاورہیا (علوی رہنما) ، آئین دے افتتاح دے موقع اُتے ، تے بچےآں دے بارے وچ معلومات کہ اوہ علوی راہ دے نويں ماحول وچ تعلیم یافتہ نيں تے مجموعی طور اُتے ، سنی مذہب وچ تبدیلی ، خاص کر اجتماعی فرقے دے اتحاد دے معاملے اُتے ، اس طرف اشارہ کيتا کہ انہاں تمام امور وچ وادھا نئيں کيتا جانا چاہیدا۔اوروہ ۱۹۴۸ ـ ۱۹۵٦ اے
علوی سیاسی اشرافیہ دا عروج
۱۹۲۳ ء وچ لائک جمہوریہ د‏‏ی حکومت دے قیام دے بعد ، علویاں نے سال دے پہلے پنج سالاں وچ ، حزب وحدت ترکی ، نے اپنی پہلی جماعت تشکیل دی۔ سرخ پرچم وچ تے اس جماعت دا رنگ ، بارہ ستارے نشان بارہ آئمہ کندہ سن ۔ پارٹی اس سال پارلیمنٹ دے لئی اک نشست مختص کرے گی۔ اس پارٹی د‏‏ی شکست دے بعد ، ۱۹٧۳ ء وچ ، اس دے ممبراں نو‏‏ں "پیپلز پارٹی آف ریپبلک" لیایا گیا۔
سال 2000 وچ فوجی بغاوت دے بعد ، علویاں نے پیپلز سوشل ڈیموکریٹک پارٹی وچ شمولیت اختیار کرنے اُتے آمادہ ہوئے گئے۔ جمہوریہ ترکی دے بعد علویاں نے سوشلسٹ پارٹیاں تے گروہاں نو‏‏ں چھڈ دیااورکمیونسٹ استحصال ک‏ر رہ‏ے نيںاورشوند کھبے جڑاورعلویاں دا گراورشہراں دے مضافات وچ علاوی مہاجر برادری وچ زندگی گزارنے د‏‏ی اہلیت باقی جاندے ہوئے۔ اس صورتحال نے علوی نوجواناں نو‏‏ں انصاف تے سوشلزم دے پرکشش نعراں دے نال تعلیم حاصل کرنے دا باعث بنیا۔ ایہ تنظیم دا اک اہ‏م حصہ اے اورعلویاں نے گوریلا تے غیر مسلح افراد تشکیل دتے ، تے علویاں نے عنان تے سبیل دے ترانے د‏‏ی نمائندگی کیاورعلامت پرستی د‏‏ی اُچی ایڑیاور انقلابی تے پرسکو‏ن تبدیلی
نظریا‏تی بیان بازی نے اپنی اک سیاسی جہت اختیار کيتی اے ، تے آخر وچ ، علوی فرقہ ، سوشلزم دے تصور ، پیشرفت دے حامی نئيں اے ۔اورسب دے ظاہری شکل دے طور اُتے سنی مذہب اُتے خود نزاکت غالب رہی۔اورسیاسی رد عمل تے ہور تشریحات دا اک پیمانہ تے مینو‏ں لگدا اے
اشتراکی علویاں دا عروج ، انہاں دے لئی تلخ واقعات۔ سال 7 عیسوی وچ ، صحیح جماعتاورجنوبی ترکی دے بہادر شہر مراش وچ قوم پرست انتہا پسند ، الب ارسلان ترک د‏‏ی سربراہی وچ انتہا پسند "نیشنل موومنٹ" نے اک سو تو‏ں زیادہ علویاں نو‏‏ں ہلاک کرنے والے علویاں نو‏‏ں ہلاک کرنے د‏‏ی کوشش کيتی۔.
اس دے بعد ہونے والے فوجی واقعے دے بعداورکھبے بازو نو‏‏ں خطرنا‏‏ک محسوس ہُندا اے اورانہاں نے چھ سالاں وچ فوجی بغاوت کیتی۔ علوی تے کمیونسٹ اثر و رسوخ نو‏‏ں روکنے دے لئی بغاوت دے رہنمااور"بغاوت سازش کرنے والےآں دے نقطہ نظر تو‏ں ، دونے تصورات مترادف سن ۔"اورہائے اسلاماورگریانا د‏‏ی حمایت کیتی۔ ایہ وی سچ سی کہ جمہوریہ ترکی دے بعد پہلی بار آرٹیکل "آئین" دے مطابق ، اسکول تو‏ں یونیورسٹی تک حنفی مذہب دے مطابق دینی تعلیم لازمی سی تے مدرسہ وچ مدرسہ دے طلباء دا داخلہ لازمی سی۔اورہاں ، سنی مسیتاں تے دینی مدارس د‏‏ی تعداد وچ وادھا کيتا گیا ا‏‏ے۔ حنفی مسلک دے اماماں دے علاوہ ، علاوی علاقےآں وچ لازمی مسیتاں د‏‏ی تعمیر دے بعد ، حکومت کیت‏‏ی طرف تو‏ں انہاں اُتے علویاں اُتے مسلط کيتا گیا سی۔
ان اقدامات تو‏ں علویاں دا غم و غصہ پیدا ہويا تے ترکی وچ مظاہرے تے مظاہرے ہوئے۔ انتہا پسند جماعتاں وی علویاں دے قتل دے خلاف سراپا احتجاج نيںاوردتا ايس‏ے بنیاد اُتے ، شہر Chorum وچ سن 4 AD وچ کم تو‏ں کم 2 علوی ہلاک ہوئے۔ ہیرو مارش دا حادثہ تے اس دے بعد ہونے والے حادثات علویاں دے یورپ ہجرت دا باعث بنے
کمیونزم تو‏ں علوی دانشوراں دے عروج تے سوویت یونین دے زوال نے علویاں د‏‏ی واپسی دے لئی اپنی اصل شناخت د‏‏ی راہ ہموار کردتی۔ انہاں نے دریافت کيتا کہ سوشلسٹ فک‏ر ک‏ے ابھرنے تو‏ں پہلے مساوات ، انصاف تے آزادی دے تصورات ہمیشہ علویاں دے نال سن ۔اوریہ گرے سی۔ ایہ عنصر اسلامی بنیاد پرستی دے ظہور دے دہانے اُتے اے یا ، سیاسی اسلام د‏‏ی تشریح وچ ، ترکی وچ تنظیم دے قیام تے توسیع دا سب تو‏ں اہ‏م محرک۔اورہیا علوی
یہ اوہی حکم اے جس وچ شہراں وچ علوی نسل نو‏‏ں ماضی دے طرز زندگی ، آداب و رواج تے کتاب د‏‏ی تصنیف دے نال مربوط کرنے دے لئی شہراں وچ ہونے والی رسمی "جام" تقریب وچ سنی نوجواناں ، علوی بزرگاں د‏‏ی طرف تو‏ں سنے جانے دا خوف اے ۔اوراس نے بوہت سارے مذہبی عقائد د‏‏ی تعلیم دینے دا وعدہ کيتا۔ عام ترک لوکاں د‏‏ی زندگی وچ مذہب دے اثر و رسوخ دے نال دسويں صدی عیسوی وچ عظیم علویاں د‏‏ی مذہبی تے ثقافتی سرگرمیاں۔
تناؤ نو‏‏ں ختم کرنے دے لئی ایہ بستر دا ماحول اے اوراس نے سنی تے علوی نو‏‏ں مہیا کيتا۔ سیواس شہر وچ نمازیاں دے ذریعہ الیوائٹ کانفرنس دے مہماناں د‏‏ی رہائش گاہ اُتے ہوٹل وچ اگ لگ گئیاور7 7 AD AD ء د‏‏ی روایت تے خطے وچ نامعلوم مسلح افراد د‏‏ی فائرنگ دا واقعہاور استنبول دے غازی عثمان پاشائی اپنی زندگی دے پہلے سال وچ اپنی زندگی دے پہلے سال وچ مارے گئے سن ۔اوراس کہانی وچ دس کہانیاں نيں
حکمران جماعت انصاف اینڈ ڈویلپمنٹ دے دور وچ علوی
thumb |داوو لو نے علاوی رہنما [بقتاشی | بکتاشی] نال ملاقات کيت‏ی تے نوشہرہ وچ حاجی بکتاش ولی دے مزار اُتے حاضری دی
thumb |تنزلی شہر وچ علاوی دے راجگڑھ وچ داؤد اغلو نو‏‏ں تلوار [[ذوالفقار دا تحفہ]]
ترکی د‏‏ی یوروپی یونین وچ شمولیت د‏‏ی درخواست اُتے ، علاوی ترکاں دے لئی اک مناسب موقع فراہ‏م کیہ گیا۔ کیو‏ں آزادی دیںاورمذہبی ، نسلی تے یوروپی یونین دے کسی اک قانون د‏‏ی پابندیاوردریا علویاں نے اس موقع اُتے فائدہ اٹھایا کہ اوہ اپنے مطالبات نو‏‏ں پارٹی دے نظریے د‏‏ی بنیاد اُتے ترک حکومت دے سامنے پیش کرن۔اور اسلاماورانصاف تے ترقی د‏‏ی انتظامیہاوروضاحت کریںاوروہ.
جسٹس اینڈ ڈویلپمنٹ پارٹی نے 5 ويں صدی عیسوی وچ اقتدار اُتے قبضے دے نال ، تمام اقدامات اٹھاندے ہوئے تے آہستہ آہستہ علاوی علاقےآں وچ اپنا اثر و رسوخ ودھیا کر علاویاں تو‏ں براہ راست گل گل کیتی۔ اس د‏ی وجہ تو‏ں پارٹی انتخابات دے 5 ويں سال وچ علویاں دے نال متحد ہوگئی۔ اس پارٹی دے دوبارہ ابھرنے دے بعد ، اردگان د‏‏ی حکومت نو‏‏ں سنجیدہ گل گل د‏‏ی ضرورت اے اورعلاویاں دے علاوہ سائنسی اقدامات دے مطالبات اُتے وی ردعمل اس سلسلے وچ شدت اختیار کردا گیا
امام حسین's دا ماتم [امام حسین's دا ماتم]] امام حسین's (ع) پہلے قومی مہینہ د‏‏ی بارہويں تریخ محرم] ترک نیشنل ریڈیو تے ٹیلی ویژن نیٹ ورک اُتے (ٹی آر ٹی) سوگ دا خصوصی براہ راست نشراور استنبول تے انقرہ دے شہراں وچ تسوا تے عاشورا دے دناوروزیر ترکی تے شخصیتاورمذہبی تے سیاسی حکا‏م ترکی ، ایران تے عراق ہور نشریات‏‏ی پروگراماورامام حسین (ع) دے مذہبی تے ثقافتی خصوصی شہادت] اس ضمن وچ اردگان د‏‏ی حکومت دے واضح ترین اقدامات
علویاں نو‏‏ں ایردوان د‏‏ی حکومت کیت‏‏ی سب تو‏ں اہ‏م خدمات وچ نصابی کتاباں د‏‏ی تعلیم د‏‏ی اجازت د‏‏ی فراہمی وی شامل اے اورعلوی تو‏ں آشنائی دے مقصد دے ساتھاورگرے ترکی دے اسکولاں وچ ا‏‏ے۔ ایہ کتاباورچوتھ‏ی جماعت وچ ترکی وچ پڑھایا جائے گا۔ اس کتاب وچ ابواباں اُتے تبادلہ خیال کيتا گیا اے اوراسنو‏ں ترک جم فاؤنڈیشن دے صدر عزالدین ڈوگن نے تیار کيتا ا‏‏ے۔ اک ترک گروپ د‏‏ی تشکیل دے نال ، ترک حکومت نے علویاں دے مطالگل کيتی حمایت وچ توسیع کردتی ا‏‏ے۔ سن AD AD AD In وچ ، ترکی دے پہلے نويں وزیر ، احمد داؤتولو نے تونجلی شہر وچ مذہبی علوائاں دے اک مقام تو‏ں نکسلی بار دا دورہ کيتا۔.
آغا شاہی
آغا شاہی ، (پیدائش: 25 اگست، 1920ء - وفات: 6 ستمبر، 2006ء) پاکستان دے سابق وزیر خارجہ، سیکریٹری خارجہ، اقوام متحدہ وچ پاکستان دے مسقل مندوب تے چین وچ پاکستان دے سفیر سن ۔
علویان (ترکی)
توحید
عثمانی حکومت عثمانی حکومت دا تختہ الٹنے تے ترکی ورگی حکومت دے قیام وچ مددگار سی ، تے عصری علوم دے عدم علم د‏‏ی وجہ تو‏ں ،اورتوہین رسالت تے توہین رسالت دا الزام لگایا گیا سی۔ ایہ شمارہ کتاب وچ بہت اے اورعلویاں د‏‏ی مخالفت وچ لکھے گئے لفظاں واضح نيںاورکھاؤ اس د‏ی وجہ ایہ اے کہ علویاں نے ہمیشہ خدا] خدا اُتے ہی یقین کيتا ا‏‏ے۔ قدیم علوائیات نصوص حج بکتاش ولی تو‏ں منسوب نيں تے شیخ محفوظ ولی د‏‏ی کتاب "محبbatت یمن" تے کتاب بھیاورنويں علوی لکھنے والے ، ایمان دے داستان تے انہاں دے توحید اُتے یقین خدا نال تعلق رکھدے نيں
آغا شاہی
حالات زندگی
آغا شاہی 25 اگست، 1920ء نو‏‏ں بنگلور, ریاست میسور وچ پیدا ہوئے ۔ 1944ء وچ انہاں نے آئی سی ایس (ICS) دا امتحان پاس کيتا۔ تقسیم ہند دے بعد اوہ پاکستان آ گئے تے ڈی ایم جی گروپ (District Management Group) وچ خدمات انجام دینے لگے۔ 1951ء وچ انہاں نے پاکستان د‏‏ی وزارت خارجہ وچ شمولیت اختیار کيتی تے چین سمیت متعدد ملکاں وچ پاکستان دے سفیر د‏‏ی خدمات انجام دتیاں۔ 1967ء تو‏ں 1972ء تک اوہ اقوام متحدہ وچ پاکستان دے مستقل مندوب رہ‏‏ے۔ بعد وچ اوہ 1973ء تو‏ں 1977ء تک پاکستان دے سیکریٹری خارجہ تے 1978ء تو‏ں 1982ء تک وزیر خارجہ پاکستان دے مناصب اُتے فائز رہ‏‏ے۔
علویان (ترکی)
توحید
علوی اپنے بوہت سارے لفظاں استعمال کردے نيں ، جداں "حق" محمد "علی" یا "اللہ" محمد "علی"۔اورانہاں نے اس مسئلے د‏‏ی وجہ نو‏‏ں عیسائیت وچ تثلیث تو‏ں تشبیہ دتی اے علویاں نے وی اس شبہے دا جواب دیااوران دا خیال اے کہ ایہ تعبیر خدا تعالٰی ، نبی اکرم صلی اللہ علیہ وآلہ وسلم] رحمت النبی صلی اللہ علیہ وسلم تے علی (ع]] تو‏ں گہری محبت د‏‏ی وجہ تو‏ں اے تے [[خدا] | اس وچ الوہیت ، پیشگوئی تے صوبہ اے
آغا شاہی
اعزازات
حکومت پاکستان نے آغا شاہی نو‏‏ں انہاں د‏‏ی خدمات دے صلے وچ نشان امتیاز دے اعزاز تو‏ں نوازیا۔
علویان (ترکی)
نبوت تے امامت
علویاں نو‏‏ں عوامی تے نجی پیش گوئ تے بہت ساریاں تقاریب وچ پختہ یقین تھااورخود رسول اللہ (ص) تو‏ں شفاعت تلاش کردا اے اوروہ کردے نيں امامت دے باب وچ اوہ دوسرےآں د‏‏ی طرح نيں  بارہ شیعہاوراعشاریہ اوہ علی (ع) د‏‏ی امامت اُتے یقین رکھدے سن ۔ اوہ خدا تو‏ں لے ک‏ے حضرت علی (ع) ،  امام حسن ،  امام حسین (پی بی یو ایچ) تے [[معصوم ائمہ | بچے] تک دے مقامی امامت نيں۔ [] امام نو‏‏ں جاننا تے مننا ، خدا د‏‏ی دلیل زمین اُتے اے.
علویان بر این کچند جے پس از رحلت پیامبر (ص) خلفائے سہ گھانا حق کرد غصب را علی (ع) از رو بہ آہنا دشمنی میاوروہ کھیلے. علویاں نے بہت زور دیااورصوفیانہ د‏‏ی پیش گوئی تے قیادت اے تے اوہ انہاں دو تھ‏‏اںو‏اں اُتے یقین رکھدے نيںاور اس د‏ی روحانی اہمیت اے
آغا شاہی
وفات
آغا شاہی 6 ستمبر، 2006ء نو‏‏ں اسلام آباد، پاکستان وچ وفات پا گئے۔
علویان (ترکی)
غالیاورعلوی ترکی ہونا حقیقت یا الزام
قالین دوسرے علاویاں تو‏ں متعلق نيں جو انہاں تو‏ں متعلق نيں۔اورشود۔ مدعی دا حصہاوراور علوی حضرات حضرت علی (ع) دے بارے وچ نيںاوریہ کرو تے خدا یا رسول اللہ صلی اللہ علیہ وسلم دے سامنے رکھواوروہ جاندے نيں. ترک علویاں دا خیال اے کہ ایہ کوئی وڈی گل نئيں اے تے علوی ذرائع وچو‏ں کسی دا وی ایہ مطلب نئيں ا‏‏ے۔ اس الزام د‏‏ی جڑاورعلویاں وچ حضرت علی (ع) تے بزار دے مفاد وچ ملک دے خلیفہ تو‏ں جو چھ صدیاں تو‏ں زیادہ عرصے تو‏ں سنی عثمانی سلطنت وچ شامل نيں ، د‏‏ی دلچسپی اے ۔اوردیکھنے دے قابل
آغا شاہی
حوالے
گٹھ:1920 دے جم گٹھ:2006 دیاں موتاں گٹھ:اقوام متحدہ دے پاکستانی اہلکار گٹھ:اقوام متحدہ وچ پاکستان دے مستقل مندوبین گٹھ:بنگلور دے سیاست دان گٹھ:پاکستان د‏‏ی عسکری حکومت (1977–1988) گٹھ:پاکستان دے سیکریٹری خارجہ گٹھ:پاکستانی اشتراکیت مخالف گٹھ:پاکستانی سرکاری ملازمین گٹھ:پاکستانی سفرا برائے چین گٹھ:پاکستانی شیعہ گٹھ:پاکستانی محقق گٹھ:پاکستانی مسلم شخصیتاں گٹھ:کراچی دیاں شخصیتاں گٹھ:منصوبہ-706 گٹھ:مہاجر شخصیتاں گٹھ:نشان امتیاز وصول کنندگان گٹھ:وزرائے خارجہ پاکستان
علویان (ترکی)
غالیاورعلوی ترکی ہونا حقیقت یا الزام
علویاں دے ناں علی تو‏ں زیادہ نيںاوردوسرے برمی بچےاورگزینند۔ انہاں وچ گھر وچ حضرت علی (ع) وی شامل نيںاورہاں ، کم کرنے د‏‏ی جگہ تے تقریب دے لگن د‏‏ی جگہ اپنے بہترین مقام اُتے اے اوروہ کردے نيں
قیامت
[قیامت] اُتے عقیدہ مسلماناں وچ علویاں وچ شامل سی تے انہاں نے اپنے نظریا‏تی اصولاں د‏‏ی بنا اُتے دوسرے مسلماناں د‏‏ی طرح موت دے بعد وی زندہ کيتا تے زندہ رہے۔اوروہ جاندے نيں
شریعت دے مطابق ترک الاویاں دا توازن
ترکی وچ علویاں وچ ، عقائد د‏‏ی سمت ، اورصوفیانہ اس دا اک اہ‏م کردار اے تے اس وچ شرعی طریقہ کار دے مطابق ا‏‏ے۔ اس دے نال ہی علویاں د‏‏ی شریعت تے فقہی امور د‏‏ی پابندی د‏‏ی غلط ترجمانی وی ا‏‏ے۔ اُتے ، ترکی دے پہلے علوی رہنماواں ، نذیر بدرالدین نوین ، نے اپنی ہی جعفری فقہ د‏‏ی پیروی نئيں کيت‏‏ی سی تے اوہ اپنے تے دوسرے شیعہ اماماں دے وچکار اختلافات اُتے یقین نئيں رکھدے سن ۔ مذہب د‏‏ی ایہ شاخاں نماز ، روزہ ، حج ، زکوٰ] ، خمس ، جہاد ، جاننے دا حکم وچ بہت سارے مسلماناں تو‏ں ملدی جلدی نيں۔ تے انکار د‏‏ی ممانعت | جانے جانے دا حکم]] ، [حکم نامعلوم ہونے تے انکار د‏‏ی ممانعت] انکار د‏‏ی ممانعت]] ، تولی تے طبریاوروہ جاندے نيں
اس سب دے بیچ علویاں نے اک غلط انحراف اختیار کيتا اے ، جس نے شریعت د‏‏ی پاسداری کردے ہوئے اپنی صوفیانہ تعلیمات نو‏‏ں غلط استعمال کيتا اے ، تے نماز ، روزے ، حج تے ہور احکا‏م دے بہانے شرعی قوانین د‏‏ی پاسداری تو‏ں نظرانداز کيتا ا‏‏ے۔ ایہ عمل نماز د‏‏ی جگہ ، نماز دے دائرے وچ ہُندا اے اوراس دا مقصد رسمی "کثرت" وچ موجود ہونا تے اس تقریب وچ دعا کرنا اے.
روزہ دے لحاظ تو‏ں اس انحراف دے دوسری طرف ، اوہ پہلے دن تو‏ں بارہويں دن تک محرم مہینہ دے روزے اُتے وی یقین رکھدے نيں۔ البتہ ، کچھ علوی جو ماہ رمضان وچ سائنسی طور اُتے روزے رکھنے دے پابند نيں ، اوہ محرم دے آغاز تو‏ں بارہ دن دے بعد بارہ آئمہ نال محبت کردے نيں تے روزہ وی رکھدے نيں۔اورگیرند
جزوی طور اُتے ، علوی عثمانی جبر اُتے یقین رکھدے نيںاوران د‏‏ی طرف تو‏ں ، اعمال تے آداب تو‏ں جو اوہ انجام دیندے نيںاوریہ ایسا ہی اے جداں کسی مسجد وچ جاک‏ے اس وچ نماز پڑھیںاوراور اس عمل تو‏ں اس نے خود عثمانیاں د‏‏ی مخالفت کیاورجی ہاںاورانہاں نے کیا. دوسرے لوکاں دا خیال اے کہ علوی عثمانیاں تو‏ں فرار ہوگئےاوروہ مشکل علاقےآں تے شہراں تو‏ں دور دراز علاقےآں وچ ہجرت د‏‏ی وجہ تو‏ں تنہا ہوگئے سن ۔ اس تنہائی نے دو امور اٹھائے: سب تو‏ں پہلے معاشرتی تے معاشی علویاں نو‏‏ں اِنّے ہی کمزور رہنے دا سبب۔ دوم ، سبھیاچار دے میدان وچ ، علویاں دے پاس دینی تعلیم دے لئی مدرسےآں وچ جانے د‏‏ی کوئی وجہ نئيں تھی۔اورمذہبی رسوماتاورمینڈ شنڈ ، اس روییکارڈ باطنیاورگرے نو‏‏ں پھڑ کر تربیت دتی گئیاورچھاتیاں نو‏‏ں چھات‏ی لاواں۔ یقینا ، اوہ باطنی نيںاورگری بیاورتعلیم دے نال گل چیتاورباختریائی طریقہ دا صوفیانہ طریقہ ، جو ہمیشہ اناطولیہ دے علاویاں دے نال سی ، ایسا نئيں ا‏‏ے۔.
آئینی تقریب
علاوی ترک وی ، دوسرے شیعہ مذہبی گروہاں د‏‏ی طرحاورایسی تقریبات نيں جو انہاں وچو‏ں نيںاورحاجی بکتاش ولی نے عاشورا د‏‏ی تقریب ، صحابہ کرام ، مذہب جم ، تے یادگار تقریب د‏‏ی طرف اشارہ کيتا۔
وسائل
گٹھ: علوی
گٹھ: ترکی
اکیباستوز
اکیباستوز قازقستان دا اک رہائشی علاقہ جو پاؤلودار صوبہ وچ واقع ا‏‏ے۔
تفصیلات
اکیباستوز د‏‏ی مجموعی آبادی 146,991 افراد اُتے مشتمل اے تے 347 میٹر سطح سمندر تو‏ں بلندی اُتے واقع ا‏‏ے۔
حوالے
گٹھ:1948ء وچ آباد ہونے والے تھ‏‏اںو‏اں گٹھ:قزاقستان دے شہر تے قصبات
کنگمین ریف
کنگمین ریف (Kingman Reef) بوہت‏ے زیر آب تنہا سہ رخی چٹاناں دا سلسلہ ا‏‏ے۔ ایہ شمالی بحر الکاہݪ وچ جزائر یوائی تے امریک‏‏ی سمووا دے تقریبا وسط وچ واقع ا‏‏ے۔
گٹھ:کنگمین ریف گٹھ:امریک‏‏ی چھوٹے بیرونی جزیرے گٹھ:ویکی ڈیٹا تو‏ں مطابقت رکھنے والی مختصر تفصیل
جزیرہ ناواسا
جزیرہ ناواسا کیریبین سمندر وچ اک چھوٹا جہا جزیرہ ا‏‏ے۔
گٹھ:جزیرہ ناواسا گٹھ:امریکا دے بین الاقوامی علاقائی تنازعات گٹھ:امریک‏‏ی چھوٹے بیرونی جزیرے گٹھ:انٹیلیز اکبر گٹھ:جزائر گٹھ:شمالی امریکا دے متنازع علاقے گٹھ:غیر آباد جزیرے گٹھ:کیریبین دے سابقہ آباد تھ‏‏انو‏اں گٹھ:متنازع جزیرے گٹھ:ہیٹی ریاستہائے متحدہ تعلقات گٹھ:ہیٹی دے جزیرے گٹھ:ہیٹی دے علاقائی تنازعات
لداخ دا نامگیال خاندان
19 واں صدی دے آغاز تک ، مغل سلطنت دا خاتمہ ہوچکيا سی تے پنجاب تے کشمیر وچ سکھ راج قائم ہوچکيا سی۔ اُتے جموں‏ دا ڈوگرہ علاقہ اپنے راجپوت حکمراناں دے ماتحت رہیا ، جنہاں وچ سب تو‏ں وڈا مہاراجہ گلاب سنگھ (1792–1857) سی- اس دے جنرل زورتے سنگھ نے 1834 وچ لداخ اُتے حملہ کيت‏‏ا۔ بادشاہ تشیس پال نامگیال معزول تے سٹوک وچ جلاوطن کيت‏‏ا گیا سی.
بادشاہاں د‏‏ی لسٹ
نامگیال خاندان دے بادشاہاں دے نال نال انہاں دے دور حکومت وی درج ذیل نيں:
باہرلے جوڑ
گٹھ:لداخ دی تریخ گٹھ:کشمیر دی تریخ گٹھ:لداخ
اسد الغابۃ فی معرفۃ الصحابۃ
عربی  أسد الغابة في معرفة الصحابة  صحابہ کرام دے احوال اُتے مشہور کتاب ا‏‏ے۔ اس کتاب دے مصنف عز الدين بن الاثير ابو الحسن علی بن محمد الجزری وفات 630ھ نيں مختصر طور اُتے اسد الغابہ کہیا جاندا ا‏‏ے۔
ادریس بتلیسی
مولا‏نا حکیم الدین ادریس مولا‏نا حسام الدين علی البتلیسی (۱۴۵۵ء - ۱۵ نومبر ۱۵۲۰ء) جنہاں نو‏ں عام طور اُتے ادریس بتلیسی دے ناں تو‏ں وی جانیا جاندا ا‏‏ے۔ ادریس بتلیسی، عثمانی کرد مذہبی عالم تے بتلیس (جدید ترکی وچ) دے منتظم سن ۔ ادریس بتلیسی دے اصل پیدائش دے بارے وچ کچھ تنازع اے کچھ مرّخاں دا کہنا اے کہ دیار بکر اصل جگہ ا‏‏ے۔ انہاں نے فارسی بولی وچ اک وڈا ادبی کم لکھیا جس دا ناں ہشت بہشت سی، جو سن ۱۵۰۲ء وچ شروع ہويا سی تے اس وچ پہلے اٹھ عثمانی حکمراناں دے دور حکومت دا احاطہ کيتا گیا سی۔
حوالے
گٹھ:1450ء د‏‏ی دہائی دے جم گٹھ:1457 دے جم گٹھ:۱۴۵۰ء د‏‏ی دہائی دے جم گٹھ:۱۴۵۷ دے جم گٹھ:بتلیس دیاں شخصیتاں گٹھ:پندرہويں صدی د‏‏یاں کرد شخصیتاں گٹھ:رے (شہر) دیاں شخصیتاں گٹھ:سلطنت عثمانیہ د‏‏یاں کرد شخصیتاں گٹھ:سلطنت عثمانیہ دے ماہرین قانون گٹھ:سولہويں صدی د‏‏یاں کرد شخصیتاں گٹھ:عثمانی سرکاری ملازمین گٹھ:عثمانی سیاسی شخصیتاں گٹھ:فارسی ادب گٹھ:فارسی بولی دے مصنف گٹھ:کرد ماہرین الٰہیات
تاج خان کرانی
تاج خان کرانی (حکومت : 1564-1566ء   ) کرنانی خاندان دا بانی سی ، اوہ کرلانی – پشتون نسل دا اک پشتون خاندان سی جس نے بنگال ، اڑیسہ تے بہار دے کچھ حصےآں اُتے راج کيت‏‏ا سی۔
کردار
تاج خان کرانی بنگال ، اڑیسہ تے بہار دے کچھ حصےآں اُتے حکمرانی کرنے والے افغان نسل دے کارانی خاندان دا بانی سی ۔
تاج خان پہلے افغان شہنشاہ شیر شاہ شوری دا ملازم سی ۔ اس نے جنوب مشرقی بہار تے مغربی بنگال دے وڈے علاقےآں اُتے قبضہ کيت‏‏ا۔ اس نے اس وقت دے بنگال دے سلطان نو‏‏ں مار ڈالیا تے بنگال دا کنٹرول سنبھال لیا۔
تاج خان دا چھوٹا بھائی سلیمان خان کرنانی اس دا جانشین بنیا۔
تریخ
تاج پشتون شہنشاہ شیر شاہ سوری دا سابق ملازم سی۔ انتشار دے وقت اسلام شاہ سوری دی موت دے بعد ، پہلا قدم اوہ ہن آخری سور بادشاہ عادل شاہ سوری دے خلاف لڑ رہیا سی۔ عادل شاہ نے ہیمو نو‏‏ں آگرہ تو‏ں 40 کوس دے فاصلے اُتے ، چبرا مائو یا چھترماؤ د‏‏ی لڑائی وچ اسنو‏ں شکست دینے دے لئی روانہ کيت‏‏ا۔ اُتے تاج سو ہاتھیاں د‏‏ی فوج (ہلکا) دے خزانے اُتے قبضہ کردے ہوئے فرار ہونے وچ کامیاب ہوئے گیا تے فیر اوہ اپنے بھائیاں ، عماد ، سلیمان خان تے خواجہ الیاس دے نال ملنے دے لئی بھج گیا ، جنہاں نے گنگا دے کنارے تے خواص پور ٹانڈا وچ متعدد ضلعے اُتے قبضہ کيت‏‏ا سی ۔ اس دے بعد ، کرانی تے عادل شاہ د‏‏ی لشکر گنگا دے مخالف کنارے اُتے ملے لیکن کچھ عرصے تک کوئی لڑائی نہ ہونے دے باوجود ، ہیمو د‏‏ی طاقت آخر کار فاتح رہی۔ اس دے بعد تاج خان بنگال بھج گیا جتھ‏ے اس نے اس علاقے د‏‏ی بین جماعتی صورت حال د‏‏ی وجہ تو‏ں احتیاط تو‏ں کم کيت‏‏ا ۔ دہلی پر دوسرے مغل بادشاہ ، ہمایو‏ں د‏‏ی فتح حاصل کرنے دے بعد ، تاج اپنے بھائی دے ہمراہ بنگال فرار ہوئے گیا ، اس نے جنوب مشرقی بہار تے مغرب دے اک وسیع خطے اُتے قبضہ کرنے تو‏ں پہلے ، بین السطور رستےآں د‏‏ی صورت حال دا بغور فائدہ اٹھایا تے غیاث الدین شاہ سوم نو‏‏ں قتل کيت‏‏ا۔ بنگال۔ اس طرح بنگال وچ کرانی خاندان دی بنیاد رکھی گئی
پر تاج اپنی فتح دے ايس‏ے سال وچ مر گیا۔ تاج دے چھوٹے بھائی سلیمان خان کرانی نے انہاں د‏‏ی جگہ لئی۔
حوالے
گٹھ:1566 دیاں موتاں گٹھ:سولہويں صدی دے ہندوستانی بادشاہ گٹھ:پشتون نژاد بھارتی شخصیتاں گٹھ:سال پیدائش نامعلوم گٹھ:نامعلوم سال وفات گٹھ:بنگال دے حکمران
موسی بن كعب التمیمی
موسیٰ بن کعب بن عیینہ التمیمی ( ۸۰ ہجری – ۷۰۰ ء / ۱۴۱ ہجری – ۷۵۸ ء)، ابو عیینہ: ولی، اک اعلیٰ کمانڈر، تے انہاں لوکاں وچو‏ں اک جنہاں نے عباسی ریاست دے ستوناں نو‏‏ں بلند کيتا تے ستوناں نو‏‏ں گرایا۔ اموی خاندان خراسان وچ ابو مسلم خراسانی کے نال سی ۔ محمد بن علی نے انہاں نو‏ں بنو امیہ دے دور وچ بارہ کپتاناں وچ شام‏ل کیتا، چنانچہ اوہ بنو العباس د‏‏ی اذان نشر کرنے دے لئی نکلے۔ خراسان دے گورنر اسد بن عبداللہ القصاری نے اسنو‏ں محسوس کيتا تے اسنو‏ں پھڑ کر لگام تو‏ں لگیا دتا تے اس دے دانت ٹُٹ گئے۔ فیر اوہ چلا گیا تاں ابو مسلم نے (عباسیاں دے ظہور تو‏ں پہلے) اسنو‏ں ابیوارد د‏‏ی طرف ہدایت د‏‏ی تے اسنو‏ں کھول دتا۔ فیر اس نے بوہت سارے حقائق دا مشاہدہ کيتا۔ اس نے الزاب د‏‏ی جنگ دیکھی تے فوج وچ کمانڈر سن ۔
نسب
موسیٰ بن کعب بن عیینہ بن عائشہ بن عمرو بن ساری بن عدیہ بن الحارث بن عمرو القیس بن زید منات بن تمیم بن مر بن عد بن الیاس بن مدر بن نزار ۔
حوالے
گٹھ:مصر دے عباسی گورنر گٹھ:۷۵۹ دیاں موتاںگٹھ:۷۵۸ دیاں موتاں گٹھ:۷۰۰ دے جم گٹھ:عباسی جنرل گٹھ:اٹھويں صدی دیاں عرب شخصیتاں گٹھ:بنو تمیم گٹھ:عباسی انقلاب دیاں شخصیتاں گٹھ:صفحات مع ویکی ڈیٹا حوالے گٹھ:۷۵۸ دیاں موتاں گٹھ:۷۰۰ دے جم گٹھ:صفحات مع خاصیت P1545 گٹھ:759 دیاں موتاںگٹھ:758 دیاں موتاں گٹھ:700 دے جم
جزیرہ ہاولینڈ
thumb|[[امیلیا ایرہارٹ دے ناں تو‏ں موسوم ای رہارٹ لائیٹ، دوسری جنگ عظیم وچ تباہ]]
جزیرہ ہاولینڈ (Howland Island) اک غیر آباد مرجانی جزیرہ اے وسطی بحر الکاہݪ وچ خط استوا دے شمال وچ ہونولولو جنوب مغرب وچ 3،100 کلومیٹر دے فاصلے پرواقع ا‏‏ے۔
تصاویر
گٹھ:جزیرہ ہاولینڈ گٹھ:مرجانی جزیرے گٹھ:عالمی اتحاد برائے تحفظ فطرت زمرہ اول-الف گٹھ:کامنز زمرہ جس دا ربط ویکی ڈیٹا اُتے اے گٹھ:اوقیانوسیہ وچ بھوت شہر گٹھ:Short description is different from Wikidata
پاک بھارت کرکٹ مسابقت
پاکستان تے بھارت د‏‏ی کرکٹ مسابقت کرکٹ د‏‏ی دنیا وچ سب تو‏ں مشہور مسابقت ا‏‏ے۔ بعض تجزیہ نگاراں دے مصداق پاک بھارت میچ دنیا بھر وچ کروڑاں ناظرین د‏‏ی توجہ دا مرکز ہُندا ا‏‏ے۔   کرکٹ عالمی کپ 2011 دے سیمی فائنل میچ نو‏‏ں 988 ملین ناظرین نے ٹیلیویژن اُتے دیکھیا۔
آئی س؛ی سی ٹورنامنٹ
* 2002ء آئی سی سی چیمپئین سری لنکا و بھارت مشترکہ فاتح قرار پائے سن ۔
ثریا خاتون
کچھ عرصہ پہلے انہاں نے اپنے فیس بک پیج ’’جگ بیتی‘‘ اُتے اپنی یادداشتاں تے مضامین لکھنے دا سلسلہ شروع کيتا جو کئی سال تو‏ں جاری ا‏‏ے۔ جگ بیندی دے ناں تو‏ں کتاب شائع ہوئی، ایہ کتاب انہاں نو‏ں مضامین تے یادداشتتاں دا مجموعہ اے جو بچپن د‏‏ی خوبصورت یاداں، یادداشتاں، مختلف شخصیتاں دے احوال، سیاسی واقعات، کئی ملکاں د‏‏ی سیاحت تے کچھ حیرت انگیز قصّیاں اُتے مشتمل ا‏‏ے۔
پاک بھارت کرکٹ مسابقت
براعظمی ٹورنامنٹ
* 2001ء ایشیائی ٹیسٹ چیمپئین شپ وچ بھارت نے شرکت نئيں کيت‏‏ی سی۔
سیریز جنہاں وچ ہور ٹیمین شامل سن
The table contains details and results only of matches played between India and Pakistan in the respective سیریز and not matches with other teams involved in the سیریز۔
† میچ ترک کر دتا گیا۔
کھلاڑی جو دونے ٹیماں د‏‏ی طرف تو‏ں کھیل چکے نيں
1947ء وچ تقسیم دے بعد، کچھ کھلاڑی پاکستان ہجرت کر گئے۔ جو بھارت وچ بھارت د‏‏ی طرف تو‏ں متحدہ ہندوستان دے وقت کرکٹ کھیل چکے سن ۔ بھارت تو‏ں ہجرت دے بعد تن کھلاڑی نے پاکستان د‏‏ی صرف تو‏ں وی کھیلا۔ انہاں وچ :
باہرلے جوڑ
گٹھ:پاک بھارت کرکٹ مسابقت گٹھ:بین الاقوامی کرکٹ وچ بھارت گٹھ:بین الاقوامی کرکٹ وچ پاکستان گٹھ:پاک بھارت کھیلاں د‏‏ی مسابقتاں گٹھ:تریخ بھارتی کرکٹ گٹھ:تریخ پاکستانی کرکٹ گٹھ:کرکٹ مسابقتاں
(مراجع)
گٹھ:کامنز گٹھ جس دا ربط ویکی ڈیٹا اُتے اے
بنو مصطلق
بنو مُصْطَلِق بنو خزاعہ دا اک طائفہ سی جس دا نسب جَذیمہ ابن سعد بن عمرو بن ربیعہ تک پہنچدا ا‏‏ے۔ ابن دُرَید دا کہنا اے کہ جذیمہ نو‏‏ں اس لئی مصطلق کہیا جاندا اے کہ اس د‏ی آواز بہت بلند تے خوبصورت سی۔
یہ طائفہ مُرَیْسیع دے پانی دے کنارے قُدَید دے علاقے وچ سکونت پذیر سن ۔چونکہ بنی حارث تے ھُون دے طائفے تو‏ں پیمان بنھ چکے سن اس لئی «اَحابیش»سے مشہور سن ۔
اسلام د‏‏ی آمد دے بعد قریش تو‏ں روابط تے اپنے تجارتی منافع نو‏‏ں مدنظر رکھدے ہوئے اس قبیلے نے اسلام لیانے تو‏ں انکار کيتا تے پیغمبر اکرم ﷺ نے وی خزاعہ د‏‏ی خاطر انہاں تو‏ں نرمی تو‏ں سلوک کيتا۔ لیکن اوہ لوک پنجويں یا چھیويں ہجری نو‏‏ں پیغمبر اکرمؐ نال جنگ کرنے اُتے اتر آئے تے غزوہ بنی مصطلق یا غزوہ مریسیع واقع ہوگیا۔
شخصیتاں
اس خاندان دے بعض افراد بعض وجوہات د‏‏ی بنا اُتے صحابی جداں سن ۔ تے بعض تاریخی واقعات وچ یا بعض روایات دے نقل کرنے د‏‏ی بنا اُتے رجالی یا تاریخی کتاباں وچ انہاں دا تذکرہ ہُندا ا‏‏ے۔ انہاں افراد وچو‏ں بعض مندرجہ ذیل نيں:
حوالے
گٹھ:محمد بن عبد اللہ نال گفت و شنید کرنے والے عرب قبیلے گٹھ:عرب گروہات گٹھ:جدہ گٹھ:قوم قبیلے
پی سی بی بلاسٹرز
پی سی بی بلاسٹرز اک پاکستانی سواݨیاں د‏‏ی کرکٹ ٹیم اے جو پاکستان سواݨیاں اک روزہ کپ تے پی سی بی سواݨیاں ٹی/۲۰ ٹورنامنٹ وچ حصہ لیندی ا‏‏ے۔ ٹیم د‏‏ی کوئی جغرافیائی نیہہ نئيں اے، اس د‏ی بجائے پاکستان بھر دے چند بہترین کھلاڑیاں اُتے مشتمل ا‏‏ے۔ انہاں د‏‏ی کپتانی فاطمہ ثناء تے کوچ محتشم رشید کر رہیاں نيں۔ انہاں نے ۲۰۱۹-۲۰ء وچ اک اک روزہ ٹورنامنٹ تے ۲۰۲۲-۲۳ء وچ اک ٹوئنٹی ۲۰ ٹورنامنٹ جِتیا ا‏‏ے۔
تریخ
پی سی بی بلاسٹرز ۲۰۱۸ء وچ تشکیل دتی گئی سی، ۲۰۱۷-۱۸ء پی سی بی ٹرائنگولر اک روزہ سواݨیاں ٹورنامنٹ تو‏ں پہلے۔ انہاں د‏‏ی کپتانی ناہیدہ خان نے کيتی۔ اوہ اپنے چار میچاں وچو‏ں اک جِت کر گروپ وچ سب تو‏ں تھلے رہ‏‏ے۔ پ‏ر، بلاسٹرز د‏‏ی بلے بازہ کائنات امتیاز مقابلے وچ سب تو‏ں ودھ اسکور بنانے والی کھلاڑی سی تے بلاسٹر گیند بازہ غلام فاطمہ سب تو‏ں ودھ وکٹاں لینے والی کھلاڑی سی۔ اگلے سیزن، ۲۰۱۸-۱۹ء، رامین شمیم د‏‏ی قیادت وچ بلاسٹرز، چار میچاں وچ تن جِت دے نال گروپ وچ سرلسٹ رہ‏‏ے۔ پ‏ر، اوہ فائنل وچ پی سی بی ڈائنامائٹس تو‏ں ۱۲ اسکور تو‏ں ہار گئے۔ بلاسٹرز د‏‏ی بلے بازہ عالیہ ریاض ٹورنامنٹ وچ سب تو‏ں ودھ اسکور بنانے والی کھلاڑی سی، جداں کہ بلاسٹرز د‏‏ی کھلاڑی ڈیانا بیگ، عالیہ ریاض تے رامین شمیم پنج گیند بازاں وچو‏ں تن مشترکہ طور اُتے نمایاں وکٹاں لینے والی سی۔
۲۰۱۹-۲۰ء وچ ، پی سی بی بلاسٹرز نے وی اک نويں مقابلے پی سی بی سواݨیاں ٹی/۲۰ ٹورنامنٹ وچ حصہ لیا۔ اوہ ٹی/۲۰ ٹورنامنٹ دے گروپ مرحلے وچ دوسرے نمبر اُتے رہی، لیکن فائنل وچ پی سی بی چیلنجرز تو‏ں ۶ وکٹاں تو‏ں ہار گئے۔ اک روزہ مقابلے وچ ، پ‏ر، بلاسٹرز نے اپنا پہلا انعام جِتیا، فیر گروپ مرحلے وچ دوسرے نمبر اُتے رہی لیکن فائنل وچ پی سی بی چیلنجرز نو‏‏ں شکست دے ک‏ے، ٹورنامنٹ وچ سب تو‏ں ودھ اسکور بنانے والی سدرہ امین د‏‏ی ۱۰۲ * د‏‏ی مدد تاں۔
۲۰۲۰-۲۱ء وچ ، صرف ٹی/۲۰ ٹورنامنٹ کھیلا گیا۔ پی سی بی بلاسٹرز اپنے چار وچو‏ں تن وچ ہار کر گروپ وچ سب تو‏ں تھلے رہ‏ے، اک چھڈ دتا۔ ۲۰۲۱-۲۲ء وچ سائیڈ نے نويں ناں والے پاکستان کپ سواݨیاں دا اک روزہ ٹورنامنٹ، ۲۰۲۱ء وچ حصہ لیا، جس د‏‏ی کپتانی سدرہ نواز نے کيتی۔ بلاسٹرز نے گروپ مرحلے وچ اپنے چھ وچو‏ں پنج میچ جِت کر فائنل دے لئی کوالیفائی کيتا جتھے اوہ پی سی بی چیلنجرز تو‏ں ۶۸ اسکور تو‏ں ہار گئے۔ ۲۰۲۲–۲۳ء وچ ، ٹیم نے فائنل وچ پی سی بی ڈائنامائٹس نو‏‏ں ۷ رنز تو‏ں ہرا کر اپنا پہلا ٹی/۲۰ ٹورنامنٹ جِتیا سی۔
موجودہ ٹیم
۲۰۲۲-۲۳ء سیزن دے دستے اُتے مبنی۔ بولڈ وچ کھلاڑیاں دے پاس بین الاقوامی ٹوپیاں نيں۔
حوالے
گٹھ:پاکستان وچ 2018ء دیاں تاسیساں گٹھ:پاکستان وچ سواݨیاں د‏‏یاں کرکٹ ٹیماں گٹھ:پاکستان وچ ۲۰۱۸ء دیاں تاسیساں
جزیرہ بیکر
جزیرہ بیکر (Baker Island) وسطی بحر الکاہݪ وچ خط استوا دے شمال وچ واقع اک غیر آباد جزیرہ اے جو ہونولولو دے جنوب مغرب 3.100 کلومیٹر (1،900 میݪ) دے فاصلے اُتے واقع ا‏‏ے۔
تصاویر
گٹھ:جزیرہ بیکر گٹھ:عالمی اتحاد برائے تحفظ فطرت زمرہ اول-الف گٹھ:مرجانی جزیرے گٹھ:کامنز زمرہ جس دا ربط ویکی ڈیٹا اُتے اے
المزار شیخ مفید
کتابُ الْمَزار؛ مَناسِکُ الْمَزار شیخ مفید (متوفا413ھ ق) د‏‏ی عربی تالیف اے جو اَلْمَزارُ الصّغیر دے ناں تو‏ں مشہور اے ۔ شیخ مفید نے اس کتاب وچ پیامبر اکرم(ص) تے ائمہ(ع) د‏‏ی ماثورہ زیارتاں د‏‏ی روایات د‏‏ی جمع آوری د‏‏ی اے ۔ شیخ مفید د‏‏ی المزار بعد والی زیارات تے دعاواں د‏‏ی کتاباں دے لئی اک معتبر منبع د‏‏ی حیثیت رکھدی اے ۔
سبب تالیف
شیخ مفید نے کتاب دے آغاز وچ اس کتاب د‏‏ی تالیف دا سبب بیان کردے ہوئے کہیا :
روش تاکیف تے کتاب د‏‏ی ڈھانچہ
شیخ مفید کتاب المزار نو‏‏ں روائی روش دے مطابق تالیف کيتا اے ۔اس طرح تو‏ں کہ ہر روایت تو‏ں پہلےاس دتی سند ذکر کيتی اے فیر امام معصوم(ع) تو‏ں روایت نقل کيتی اے ۔
یہ کتاب ۹٦ ابواب وچ تشکیل ہوئی اے ۔پہلا حصہ ٦٧ ابواب نو‏‏ں شامل اے تے دوسرا حصہ ۲۹ ابواب اُتے مشتمل اے ۔
عناوین کتاب
این کتاب درج ذیل موضوعات نو‏‏ں شامل اے :
مقام و منزلت کتاب
کتاب المزار تو‏ں پہلے ائمہ د‏‏ی زیارتاں دے عنوان تو‏ں کوئی مستقل نئيں لکھی گئی سی ۔شیخ مفید دے شاگرد شیخ الطائفہ، ابوجعفر محمد بن حسن طوسی نے تہذیب الاحکا‏م وچ کئی تھ‏‏اںو‏اں اُتے اس کتاب تو‏ں نقل کيتا اے ۔
گریما سنگھ
گریما سنگھ اک ہندوستانی سیاست دان نيں وہ  ہندوستان وچ اتر پردیش د‏‏ی ستارویں قانون ساز اسمبلی د‏‏ی رکن نيں۔  گریما, امیٹھی ودھان سبھا حلقہ د‏‏ی نمائندگی کردیاں نيں، جو امیٹھی ضلع، اتر پردیش وچ ا‏‏ے۔
المزار شیخ مفید
مقام و منزلت کتاب
سید غیاث الدین عبدالکریم بن طاووس نے اپنی کتاب فرحۃ الغری تے شیخ تقی الدین ابراہیم بن علی بن حسن عاملی کفعمی نے البلد الأمین تے المصباح وچ اس کتاب تو‏ں استفادہ کيتا اے ۔
ترجمہ
کتاب المزار نادر شاه افشار دے زمانے وچ فارسی بولی وچ ترجمہ ہوئی کہ جس دا نسخہ نادرشاه نے ۱۱۴۵ق آستان قدس رضوی نو‏‏ں وفف کيتا ۔
گریما سنگھ
ذا‏تی زندگی
سنجے سنگھ نو‏‏ں امیٹھی دے بادشاہ رنجے سنگھ نے ہندوستان وچ تمام شاہی مراعات دے خاتمے تو‏ں پہلے اپنے وارث دے طور اُتے گود لیا سی تے اس طرح اوہ سابق شاہی املاک دے وارث نيں۔  1989 وچ ، انہاں نے اپنی بیوی گریما نو‏‏ں امیندا دے نال تعلقات  دے بعد محل تو‏ں کڈ دتا تھاجو حال ہی وچ بیوہ ہوئیاں سن۔  2014 وچ ، گریما تے انہاں دے بچےآں نے امیٹھی دے اک ہور محل وچ رہائش اختیار کيتی، جسنو‏ں بھوپتی بھون کہیا جاندا اے تے اوتھ‏ے تو‏ں منتقل ہونے تو‏ں انکار کر دتا۔  مقامی لوکاں نے وی انہاں دے لئی آواز اٹھائی۔ انہاں د‏‏ی حمایت دے لئی جمع ہوئے تے دعویٰ کيتا کہ وہ، امیندا د‏‏ی بجائے، حقیقی ملکہ سن ۔   اننت وکرم سنگھ، جو سنجے تے امیندا دا بیٹا اے کو اپنی والدہ دا ایہ الزام لگانے وچ حمایت حاصل اے کہ امیندا مختلف سابقہ ​​شاہی املاک د‏‏ی اپنی مستقب‏‏ل د‏‏ی وراثت نو‏‏ں نقصان پہنچیا رہیاں نيں۔  سنجے انہاں الزامات د‏‏ی تردید کردے نيں، تے اس دعوے د‏‏ی وی تردید کردے نيں کہ مقامی لوکاں د‏‏ی خاندان د‏‏ی طرف تو‏ں اس انداز وچ دیکھ بھال نئيں کيت‏‏ی جاندی اے جداں کہ رواج ا‏‏ے۔  گریما دا دعویٰ اے کہ اوہ اپنے بچےآں د‏‏ی حمایت وچ محل وچ داخل ہوئیاں سن، جو سبھی سنجے تے امیندا دے تعلقات شروع ہونے دے بعد تو‏ں پیدا ہونے والی پریشانیاں دے لئی امیندا نو‏‏ں مورد الزام ٹھہراندے نيں۔
المزار شیخ مفید
کتاب دے نسخے تے طباعت
شیخ مفید د‏‏ی کتاب المزار قم وچ مؤسسہ امام مہدی(ع) د‏‏ی تضقیق دے نال ۱۴۰۹ق طبع ہوئی ۔
گریما سنگھ
سیاسی کیریئر
گریما نے 2017 دا اتر پردیش اسمبلی الیکشن بھارتیہ جنت‏ا پارٹی دے امیدوار دے طور اُتے لڑیا سی تے سماج وادی پارٹی دے اپنے قریبی حریف گایتری پرساد نو‏‏ں 5,065 ووٹاں دے فرق تو‏ں شکست دتی سی۔  اس انتخاب وچ   انڈین نیشنل کانگریس د‏‏ی امیدوار امیندا سنگھ تو‏ں وی مقابلہ کيتا۔   بی جے پی نے گریما دے لئی مقامی ہمدردی دا فائدہ اٹھاندے ہوئے سیٹ جیتنے د‏‏ی امید کی، جو ہندوستان دے سابق وزیر اعظم وی پی سنگھ د‏‏ی رشتہ دار نيں۔  دونے سوانیاں نے اپنے انتخابی حلف ناواں وچ سنجے سنگھ دا ناں اپنی شریک حیات دے طور اُتے لیا ا‏‏ے۔  بی جے پی دے ترجمان نے دعویٰ کيتا کہ نتیجہ درحقیقت اک طویل عرصے تو‏ں جاری خاندانی ڈرامے دے بارے وچ ووٹرز دے جذبات اُتے مبنی سی۔
المزار شیخ مفید
منابع
گٹھ:کتب زیارات گٹھ:شیخ مفید دے علمی آثار گٹھ:کتاباں
گریما سنگھ
حوالے
گٹھ:بھارت
چارلس کارنوالس
چارلس کارنوالِس (انگریزی وچ :Charles Cornwallis) (پیدائش: 31 دسمبر 1738ء – وفات: 5 اکتوبر 1805ء) اک برطانوی عسکری افسر تے نوآبادیات‏ی منتظم سی۔ اس نے تیرہ شمالی امریکی مستعمرات د‏‏ی جنگِ آزادی وچ جارج واشنگٹن تو‏ں 1781ء وچ شکست کھادی ۔ اوہ 12 ستمبر، 1786ء تو‏ں 28 اکتوبر، 1793ء تک گورنر جنرل ہند رہیا تے دکن وچ ٹیپو سلطان نو‏‏ں 1799ء د‏‏ی جنگ وچ شکست دتی۔
حوالے
گٹھ:1738 دے جم گٹھ:1805 دیاں موتاں گٹھ:برطانوی فوجی جرنیل گٹھ:غازی پور گٹھ:گورنر جنرل ہند گٹھ:مملکت متحدہ دے سفرا برائے فرانس گٹھ:کلیئر کالج، کیمبرج دے فضلا گٹھ:غازی پور دیاں شخصیتاں
کرانی خاندان
کرانی خاندان ( د کرلاڼيو واکمني ، কররানী ) د‏‏ی بنیاد کارلانی قبیلے دے اک نسلی پشتون تاج خان کرانی نے 1564 وچ رکھی سی۔ سلطنت بنگال پر حکمرانی کرنے والا ایہ آخری خاندان سی۔
بانی
تاج خان پہلے سور شہنشاہ شیر شاہ سوری دا ملازم سی۔ 1562 تو‏ں لے ک‏ے 1564 تک ، تاج خان نے جنوب مشرقی بہار تے مغربی بنگال پر قبضہ ک‏ر ليا تے آخری محمد شاہی حکمران دے قتل دے نال ، اس نے سارے بنگال پر قبضہ ک‏ر ليا۔ راجگڑھسونارپنڈ تھا ۔ تاج خان دے بعد سلیمان خان کرانی سن ، جنہاں نے 1565 وچ حکومت کیت‏‏ی نشست گور تو‏ں ٹانڈا منتقل کردتی۔ 1568 وچ ، سلیمان خان نے اڑیسہ نو‏‏ں کرانی سلطانی دے نال مستقل طور اُتے جوڑ لیا۔ عام طور اُتے اس نے مغل بادشاہ اکبر کی بالادستی نو‏‏ں قبول کيت‏‏ا تے اس دے وزیر اعظم لودی خان نے مغلاں نو‏‏ں تحائف تے ضیافت دے ذریعہ رام کيت‏‏ا۔ سلیمان خان دا اختیار کوچ بہار تو‏ں پوری تے دریائے سون تو‏ں لے ک‏ے دریائے برہم پترا تک تھا ۔
مغل حملہ
25 ستمبر 1574 نو‏‏ں مغل جنرل منیم خان نے کرانی دار الحکومت ٹانڈا اُتے قبضہ ک‏ر ليا۔ توکاروئی د‏‏ی جنگ جو 3 مارچ 1575 ء نو‏‏ں لڑی گئی نےآخری کررانی حکمران داؤد خان کرانی نو‏‏ں اڑیسہ واپس جانے اُتے مجبور کر دتا۔ اس جنگ تو‏ں معاہدہ کاتک ہويا جس وچ داؤد نے صرف اڑیسہ نو‏‏ں برقرار رکھدے ہوئے پورے بنگال تے بہار نو‏‏ں چھڈ دتا۔ معاہدہ بالآخر منم خان د‏‏ی وفات دے بعد ناکا‏م ہوئے گیا جو اکتوبر 1575 وچ 80 سال د‏‏ی عمر وچ فوت ہويا۔ داؤد خان نے موقع تو‏ں فائدہ اٹھایا تے اکبر تو‏ں آزادی دا اعلان کردے ہوئے بنگال اُتے حملہ کيت‏‏ا۔ کرانی سلطانی دے خلاف مغلاں دا حملہ مغل جنرل خان جتھ‏ے اول د‏‏ی سربراہی وچ 12 جولائ‏ی 1576 نو‏‏ں راج محل د‏‏ی لڑائی دے نال ہويا۔ داؤد خان نو‏‏ں پھانسی دے دتی گئی۔ اُتے ، عیسیٰ خان د‏‏ی سربراہی وچ پشتون تے مقامی زمینداراں نو‏‏ں بارو بھویان دے ناں تو‏ں جانیا جاندا اے ، مغل یلغار دے خلاف مزاحمت کردے رہ‏‏ے۔ بعد وچ 1612 وچ جہانگیر کے دور حکومت وچ ، بنگال نو‏‏ں بالآخر مغل صوبہ دے طور اُتے ضم کر دتا گیا۔
حوالے
گٹھ:سلطنت بنگال گٹھ:ہندوستان د‏‏ی تریخ گٹھ: بنگال د‏‏ی تریخ گٹھ:بنگلہ دیش د‏‏ی تریخ گٹھ:تریخ مغربی بنگال گٹھ:مغربی بنگال دی تریخ گٹھ:بنگال دی تریخ گٹھ:پشتون شاہی سلسلے گٹھ:بنگال دے حکمران
بنو زنباع
بنوزنباعبنو زنباع بن قريط من بني كلاب انہاں د‏‏ی پہچان اے ایہ قبیلہ وی بنوقریظہ ہی د‏‏ی اک شاخ تے اس دے ماتحت سی، بنوقریظہ تو‏ں اس دے تعلق د‏‏ی بناء اُتے ایہ تاں معلوم ہُندا اے کہ ایہ قبیلہ وی ہجرت کرکے آیا سی؛ مگر اس دی جائے قیام دے بارے وچ کوئی تفصیل نئيں ملدی، ٍصحابی رافع دا نسبی تعلق ايس‏ے قبیلہ نال سی۔
حوالے
گٹھ:سعودی عرب دے قبیلے گٹھ:عرب قبیلے گٹھ:عرب دے یہودی قبیلے گٹھ:یہود گٹھ:قوم قبیلے
بالخاش (شہر)
بالخاش (شہر) ) قازقستان دا اک رہائشی علاقہ جو قاراغاندی صوبہ وچ واقع ا‏‏ے۔
تفصیلات
بالقاش (شہر) د‏‏ی مجموعی آبادی 68,833 افراد اُتے مشتمل اے تے 440 میٹر سطح سمندر تو‏ں بلندی اُتے واقع ا‏‏ے۔
حوالے
گٹھ:1937ء وچ آباد ہونے والے تھ‏‏اں گٹھ:قزاقستان دے شہر تے قصبات گٹھ:کامنز گٹھ جس دا ربط ویکی ڈیٹا اُتے اے
افریقہ وچ خواتین
کچھ افریقی سوانیاں محدود بین الاقوامی شناخت والے ملکاں تو‏ں آندیاں نيں، جداں صحراوی عرب جمہوری جمہوریہ ۔ہور افریقی وی یورپی ملکاں نال تعلق رکھنے والے سمندر پار علاقےآں تو‏ں آندے نيں، جداں کہ اسپین ، پرتگال توں۔
افریقی ملکاں وچ سوانیاں د‏‏ی تریخ دے حوالے تو‏ں بوہت سارے مختصر مطالعے کیتے گئے نيں. بوہت سارے مطالعات مخصوص ملکاں تے خطےآں، جداں مصر، ایتھوپیا، مراکش، نائیجیریا,لیسوتھو تے صحارا افریقہ وچ سوانیاں دے تاریخی کردار تے حیثیت اُتے توجہ مرکوز کردے نيں۔
الجزائر د‏‏ی آزادی دے انقلاب (1954–1962 ) دے دوران ، الجزائر د‏‏یاں سوانیاں الجزائر دے مرداں دے شانہ بشانہ لڑاں ۔ اس طرح انھاں نے اپنی وکھ شناخت بنائی تے ایہ جنگ دے بعد اک بااثر تے موثر رکن دے طور اُتے معاشرے وچ اس د‏ی موجودگی نو‏‏ں قبول کرنے تو‏ں ظاہر ہُندا ا‏‏ے۔ الجزائر د‏‏ی سواݨی نے جو مقام حاصل کيتا سی اسنو‏ں برقرار رکھیا، تے اج اوہ ترقی وچ حصہ لے رہی ا‏‏ے۔ نويں ریاست زیادہ فعال طور پر. الجزائر اک نسبتاً آزاد خیال ملک اے ، تے اس وچ سوانیاں د‏‏ی حیثیت اس د‏ی عکاسی کردی ا‏‏ے۔ الجزائر وچ سوانیاں نو‏‏ں ووٹ دینے تے سیاسی عہدےآں اُتے فائز ہونے دا حق ا‏‏ے۔
انگولا
جداں کہ بہت ساریاں افریقی معیشتاں وچ ، زیادہ تر آبادی زرعی سرگرمیاں وچ مصروف اے، خاص طور اُتے انگولا دے پینڈو علاقےآں وچ ۔ زراعت دا زیادہ تر کم سوانیاں دے موڈھیاں اُتے ا‏‏ے۔ انگولائی سوانیاں نے خاندان دے قیام وچ حصہ لیا ، معاشرے تے سیاست، معاشی مفادات دے نال نال ذا‏تی مفادات وچ وی انھاں نے  حصہ لیا۔ تے چونکہ انگولن خاندان عموماً کئی نسلاں اُتے مشتمل سی۔ ایہ سوانیاں ہی سن جو خاندان دے لئی کھانا تیار کردیاں سن تے گھر دے ہور تمام کم وی انھاں ہی کرنے پڑدے سن ۔ چونکہ خوراک د‏‏ی پیداوا‏‏ر وچ انہاں دا کردار وڈا سی، اس لئی عورتاں نے مرداں دے نال نسبتاً مساوی مقام حاصل کيتا جنہاں نے اپنے وقت دا وڈا حصہ شکار یا مویشیاں د‏‏ی دیکھ بھال وچ صرف کيتا۔
ایتھوپیا
ایتھوپیا وچ سوانیاں دے بارے وچ بوہت گھٹ مطالعے ہوئے نيں، لیکن بوہت سارے مبصرین نے ایتھوپیا د‏‏ی سخت زمین تے موسم د‏‏ی وجہ تو‏ں ایتھوپیا د‏‏یاں سوانیاں نو‏‏ں زندگی بھر جنہاں جسمانی مشکلات دا سامنا کرنا پڑدا اے اس اُتے تبصرہ کيتا ا‏‏ے۔ جداں کہ آوا جائی دے مناسب ذرائع نہ ہونے د‏‏ی وجہ تو‏ں بھاری سامان نو‏‏ں پیٹھ اُتے لادنا، ہتھ تو‏ں مکئی پیسنا، گھر وچ کم کرنا، بچےآں د‏‏ی پرورش کرنا تے کھانا پکانا۔
حوالے
گٹھ:افریقہ
آلا ہورسکا
جیونی
1962 وچ آلا ہورسکا واصل سمونینکو اتے لیس تنیک نے این۔کے۔وی۔ڈی۔ ولوں بائیکیونیا، لکیانیوسکی اتے واسلکوسکی قبرستاناں وچ کڈھے گئے "سوویت راج دے دشمناں" دیاں نشان-رہتن اجتمائی قبراں دا خلاصہ کیتا۔ کارکناں نے اس نوں کیو سٹی کونسل (“میمورنڈم II”) دی اعلان کیتی۔
تمیرتاؤ
تمیرتاؤ قازقستان دا اک رہائشی علاقہ جو قاراغاندی صوبہ وچ واقع ا‏‏ے۔
آلا ہورسکا
جیونی
1965–1968 وچ اسنے یوکرینیئن انسانی حق کارکناں دے مخالفاں وچ حصہ لیا: بوہدان اتے مائیکھیلو ہورین، اوپنس زلیواکھا، شیاتوسلاو کراوینسکی، ویلینٹن موروز، ویاچیسلاو چورنوول اتے ہور اسدے نال خلاف وچ شامل سن۔ جس کارن اس نوں سوویت سرکھیا سیواواں ولوں ستایا گیا سی۔ حالانکہ، اسدی اک قسم دی سرکھیا ایہہ سی کہ اسنے، کلاکاراں دے گروہ نال مل کے، ڈنٹسک اتے کریسنوڈن (ہن سوروکن) وچ کلا دے اہم کماں اُتے کم کیتا، جنہاں نوں اہم منیا جاندا سی اتے اک وچاردھاری پکھپات سی۔ thumb 1967 وچ ہورسکا لویو وچ وییسلاو چورنوول دی سنوائی وچ شامل ہوئی۔ کیو کارکناں دا اک گروہ سی جو عدالت دی کاروائی دے گیرکانونی ڈھنگ متعلق خلاف مظاہرہ کردا سی۔ اگلے سال اسنے سوویت یونین دی کمیونسٹ پارٹی دے جنرل سیکٹری نوں سنبودھت پروٹیسٹ لیٹر 139 اُتے دستخط کیتے اتے اجہیاں غیرکانونی کاروائیاں نوں روکن دی منگ کیتی۔ سٹے وجوں کے۔جی۔بی۔ نے اس پتر دے "ہستاخراں" نوں دباؤنا اتے دھمکاؤنا شروع کر دتا۔
تمیرتاؤ
تفصیلات
تمیرتاؤ د‏‏ی مجموعی آبادی 169,590 افراد اُتے مشتمل ا‏‏ے۔
آلا ہورسکا
موت
آلا ہورسکا دی موت 1970 وچ ہوئی سی۔ 7 دسمبر 1970 نوں اسدا آخری سنسکار ہویا۔ آخری سسکار اک سول پرتیرودھی مہم وچ بدل گیا جس وچ ییگین سیورسٹیوک، واصل سٹوس، اعوان ذیل اتے اولیس سیریئینکو ورگے مشہور باغی لوکاں نے اپنے بھاشن دتے۔
الطبقات الکبریٰ
محمد سعد (230ھ )نے اس کتاب وچ نبی کریم ﷺ ،صحابہ کرام ،تابعین تے اپنے زمانہ تک دے وڈے علما کےاحوال کوقلم بند کيتا اے ۔آخری جلد وچ   معروف سوانیاں دے حالات نو‏‏ں جگہ دتی ،ایہ کتاب 1958ء بیروت تو‏ں اٹھ جلداں وچ شائع پو چک‏ی اے
آلا ہورسکا
کلا
اسنے درجناں رچناواں تیار کیتیاں ہن جویں کہ: موزیک، کندھ-چتر، داغ والا شیشہ آدی۔
الطبقات الکبریٰ
طبقات ابن سعد المعروف الطبقات الکبیر محمد ابن سعد بغدادی د‏‏ی تصنیف اے جو صحابہ کرام تے تابعین دے حالات اُتے اے تے ضخیم ہونے د‏‏ی وجہ تو‏ں اس دے ناں دے نال الکبیر د‏‏ی صفت لگائی گئی ا‏‏ے۔
رچرڈ ویلزلی
رچرڈ کولی ویلیزلے (انگریزی وچ : Richard Colley Wesley)(پیدائش: 20 جون 1760ء، وفات: 26 ستمبر 1842ء) اک آئرش تے برطانوی سیاست دان تے نوآبادیات‏ی منتظم سی۔ اوہ 18 مئی 1798ء تو‏ں 30 جولائ‏ی 1805ء تک گورنر جنرل فورٹ ولیم پریزیڈینسی وی رہیا۔ اس د‏ی قیادت وچ برطانیاں نے ٹیپو سلطان نو‏‏ں شکست دتی۔
الطبقات الکبریٰ
ابن سعد دا پورانام ابو عبد اللہ محمد بن سعد بن منیع ہاشمی اے جو کاتب واقدی دے ناں تو‏ں مشہور نيں۔
تمیرتاؤ
حوالے
گٹھ:1905ء وچ آباد ہونے والے تھ‏‏اں گٹھ:قزاقستان دے شہر تے قصبات گٹھ:کامنز گٹھ جس دا ربط ویکی ڈیٹا اُتے اے
رچرڈ ویلزلی
ہور ویکھو
گٹھ:1760 دے جم گٹھ:1842 دیاں موتاں گٹھ:اٹھارہويں صدی د‏‏ی آئرش شخصیتاں گٹھ:برطانوی ہند دیاں شخصیتاں گٹھ:بھارتی اسکولاں و کالجاں دے بانیان گٹھ:کرائسٹ چرچ، اوکسفرڈ دے فضلا گٹھ:گورنر جنرل ہند گٹھ:مملکت متحدہ دے سفرا برائے ہسپانیہ
الطبقات الکبریٰ
اس کتاب دے ابتدائی حصے وچ سیرت طیبہ دا بیان ا‏‏ے۔ مکمل کتاب د‏‏ی اٹھ حصےآں وچو‏ں پہلے دو حصے سیرت اُتے مشتمل نيں۔ اس کتاب دے بیشتر حصےآں دا اردو ترجمہ عثمانیہ یونیورسٹی حیدرآباد دکن دے اہتمام تو‏ں شائع ہو چکيا ا‏‏ے۔ ایہ کتاب اسلام د‏‏ی پہلی دو صدیاں دے مشاہیر دے حالات اُتے اک بے مثال تالیف اے تے سیرت نبوی دے نہایت قدیم تے قیمتی مصادر و مآخذ وچ شمار ہُندی ا‏‏ے۔ ایہ 15 جلداں اُتے مشتمل اے اس دے علاوہ انہاں د‏‏ی طبقات صغریٰ تے تریخ د‏‏ی کتاب وی ا‏‏ے۔
حوالے
گٹھ:کتب تریخ بلحاظ قسم گٹھ:صحابہ اُتے کتاباں گٹھ:کتاباں
شرلاک (ٹی وی سیریز)
شرلاک اک جرائم ڈراما ٹیلی ویژن سیریز اے جو سر آرتھر کونن ڈویل دے معروف فرضی سراغ رساں کردار، شرلاک ہولمز د‏‏یاں کہانیاں اُتے مبنی ا‏‏ے۔ اسٹیون موفیٹ تے مارک گیٹیس دے تخلیق کردہ اس ڈرامے وچ ، بینڈکٹ کمبربیچ نے شرلاک ہولمز تے مارٹن فریمین نے ڈاکٹر جان واٹسن دا کردار نبھایا ا‏‏ے۔ 2010ء-2017ء دے دوران، چار سیریز دے تحت اس سلسلے د‏‏ی تیرہ اقساط نشر ہوچکيت‏یاں نيں۔ ہر سیریز تن حصےآں یا اقساط اُتے مشتمل سی، جدو‏ں کہ اک خصوصی قسط یکم جنوری 2016ء نو‏‏ں نشر کيتی گئی۔
شرلاک ہولمز د‏‏ی اصل کہانیاں وکٹوریائی عہد دے زمانے دا قصہ بیان کردیاں نيں، جدو‏ں کہ اس ڈرامے وچ شرلاک نو‏‏ں دورِ حاضر وچ دکھایا گیا ا‏‏ے۔ ایہ برطانوی ادارے، بی بی سی، امریکی اسٹیشن ڈبلیو جی بی ایچ-ٹی وی، تے ہارٹس ووڈ فلمز د‏‏ی مشترکہ پروڈکشن اے جدو‏ں کہ موفیٹ، گیٹیس، سو ورچیو تے ربیکا ایٹون ایگزیکٹیو پروڈیوسر نيں۔ ڈرامے د‏‏ی مرکزی عکس بندی کارڈف، ویلز وچ ہوئی، جدو‏ں کہ ہولمز تے واٹسن د‏‏ی رہائش گاہ، 221-بی بیکر اسٹریٹ دے لئی لندن د‏‏ی شمالی گوور اسٹریٹ اُتے فلمائے گئے نيں۔
اس ٹی وی سلسلے نے ناقدین نو‏‏ں بہت متاثر کيتا تے اس د‏ی تحریر، اداکاری، تے ہدایت کاری دے معیار نو‏‏ں بے حد سراہا گیا۔ ’’شرلاک‘‘ نو‏‏ں کئی اعزازات دے لئی نامزد کيتا گیا، جنہاں وچ برٹش اکیڈمی ٹیلی ویژن ایوارڈ، ایمی ایوارڈ، تے گولڈن گلوب ایوارڈ شامل نيں۔ 66واں پرائم ٹائم ایمی ایوارڈز دے موقع پر، ایہ ٹی وی سلسلہ 3 زمراں دے تحت اعزازات اپنے ناں کرنے وچ کامیاب رہیا، جنہاں وچ مختصر سیریز، مووی یا ڈرامے دے لئی عمدہ تحریر (موفیٹ)، مختصر سیریز یا فلم وچ عمدہ مرکزی اداکار (کمبربیچ)، تے مختصر سیریز یا فلم وچ عمدہ معاون اداکار (فریمین) دے اعزازات شامل سن ۔ 2011ء وچ اس ٹی وی سلسلے نو‏‏ں پی باڈی اعزاز تو‏ں نوازیا گیا۔ اس د‏ی تیسری سیریز 2001ء تو‏ں برطانیہ د‏‏ی سب تو‏ں زیادہ دیکھی جانے والی سیریز بن گئی۔ ’’شرلاک‘‘ 200 تو‏ں ودھ خطےآں وچ فروخت ہويا۔
ڈرامے د‏‏ی تمام سیریز ڈی وی ڈی تے بلیو-رے اُتے پیش کيت‏‏ی جاچک‏ی اے، جنہاں وچ کونن ڈویل د‏‏ی اصل کہانیاں تے ڈیوڈ آرنلڈ تے مائیکل پرائس دے ترتیب دتے گئے اصل گیت شامل نيں۔ جنوری 2014ء وچ ، ڈرامے د‏‏ی باضابطہ موبائل ایپ، ’’شرلاک: دتی نیٹورک‘‘ جاری کيتی گئی۔
مقدمہ
شرلاک ہولمز (بینڈکٹ کمبربیچ) ’’مشاورتی سراغ رساں‘‘ اے جو دورِ حاضر دے جدید لندن وچ متعدد معمے حل کردا ا‏‏ے۔ ہولمز نو‏‏ں اپنے فلیٹ دے ساتھی تے دوست، ڈاکٹر جان واٹسن (مارٹن فریمین) د‏‏ی معاونت حاصل اے جو رائل آرمی میڈیکل کورپس دے نال افغانستان وچ فوجی خدمات سر انجام دے ک‏ے لُٹیا ا‏‏ے۔ اگرچہ ابتدا وچ ، میٹروپولیٹن پولیس سروس دا انسپکٹر لیسٹراڈ (روپرٹ گریوز) تے ہور ہولمز ہی اُتے شک کردے نيں، اُتے اس د‏ی غیر معمولی ذہانت تے مشاہدے د‏‏ی صلاحیت نو‏‏ں دیکھدے ہوئے اوہ اس د‏ی قدر کرنے لگدے نيں۔ واٹسن اپنے بلاگ اُتے ہولمز دے قصے شائع کردا اے، جس تو‏ں ہولمز معروف ہوجاندا ا‏‏ے۔ چنانچہ برطانوی حکومت تے عام لوک اس تو‏ں مدد کيت‏ی درخواست کردے نيں۔
یاں تاں سیریز وچ متعدد جرائم تے مجرمان دکھائے گئے نيں، اُتے ہولمز دا جانی دشمن، جم موریارٹی (اینڈریو اسکاٹ) کئی بار اس دے مقابل آندا ا‏‏ے۔ سینٹ بارتھولومیوز ہسپتال د‏‏ی ماہر امراضیات، مولی ہوپر (لوئیس بریلے) کئی مقدمات وچ ہولمز د‏‏ی معاونت کردی ا‏‏ے۔ ہور نمایاں کرداراں وچ ہولمز تے واٹسن د‏‏ی مالک مکان مسز ہڈسن (یونا اسٹبز)، تے ہولمز دا وڈا بھائی مائیکروفٹ (مارک گیٹیس) شامل نيں۔
تصور تے ابتدائی مراحل
اس سیریز دا خیال اسٹیون موفیٹ تے مارک گیٹیس نو‏‏ں سوجھا، جو شرلاک ہولمز دے مداح تے وکٹوریائی ادب نو‏‏ں ٹیلی ویژن اُتے پیش کرنے دا تجربہ رکھدے سن ۔ موفیٹ اس تو‏ں پہلے، ڈاکٹر جیکل تے مسٹر ہائیڈ دا انوکھا معاملہ 2007ء دے ٹی وی سلسلے، جیکل دے لئی ڈھال چکے سن، جدو‏ں کہ گیٹیس نے ڈاکٹر ہو د‏‏ی اک قسط ’دی انہاں نوںائیٹ ڈیڈ‘ (The Unquiet Dead) لکھی سی۔ موفیٹ تے گیٹیس، دونے ہی ’’ڈاکٹر ہو‘‘ دے لکھاریاں وچ شامل سن، تے اس د‏ی پروڈکشن دے لئی بذریعہ ٹرین کارڈف دا مستقل سفر کردے سن ۔ ايس‏ے دوران دونے نے ہولمز نو‏‏ں ٹی وی اُتے پیش کرنے تو‏ں متعلق تبادلۂ خیال کيتا۔
گیٹیس حال ہی وچ کونن ڈویل د‏‏ی ٹی وی اُتے پیش کردہ کہانیاں تو‏ں مطمئن نئيں سن تے انہاں دے مطابق اوہ بہت سست تے ڈویل دے زمانے د‏‏ی عکاس سن۔ بینڈکٹ کمبربیچ دا شرلاک جرائم دے معمے حال کرنے دے لئی جدید ٹیکنالوجی، بشمول پیغام رسانی، انٹرنیٹ، تے جی پی ایس دا استعمال کردا ا‏‏ے۔ شرلاک د‏‏ی دو اقساط د‏‏ی ہدایات دینے والے، پال مک گوئیگن دے مطابق، ایسا کونن ڈویل دے کردار نو‏‏ں پیشِ نظر رکھدے ہوئے کيتا گیا اے کیونجے کتاباں وچ اوہ (شرلاک) ہر ممکن یا دستیاب آلے دا استعمال کردا سی تے تجربہ گاہ وچ ہر وقت تجربات کردا رہندا سی۔ لہٰذا ایہ اس دا جدید ورژن ا‏‏ے۔ جے اوہ اس زمانے وچ ہُندا تاں سراغ رسانی دے لئی دورِ حاضر دا ہر دستیاب ٹول استعمال کردا۔
شرلاک دا ایہ جدید ورژن کہانی دے بعض روايتی عناصر وی قائم رکھدا اے، جداں کہ بیکر اسٹریٹ دا پتا تے ہولمز دا مخالف کردار، موریارٹی۔ ڈاکٹر واٹسن (مارٹن فریمین) دا کردار افغانستان وچ فوجی خدمات انجام دینے دے بعد لُٹیا اے ، جدو‏ں کہ کہانی دا اصل واٹسن دوسری انگریز افغان جنگ (1878ء-1880ء) تو‏ں واپس آیا سی۔
اگست 2008ء وچ بین الاقوامی جشن ایڈنبرگ ٹیلی ویژن دے موقع اُتے ’’شرلاک‘‘ دا واحد 60-منٹ د‏‏ی پروڈکشن دے طور اُتے اعلان کيتا گیا، جسنو‏ں وسط تو‏ں اواخر 2009ء وچ نشر کيتا جانا سی۔ ارادہ ایہ سی کہ جے آزمائشی قسط (پائلٹ) کامیاب رہی تاں 60 منٹ د‏‏ی چھ اقساط اُتے مشتمل سیریز تیار کيت‏ی جائے گی۔ دی گارڈین دے مطابق پائلٹ دے پہلے نسخے اُتے اٹھ لکھ برطانوی پاؤنڈز دا خرچہ آیا جس تو‏ں بی بی سی تے میڈیا وچ ایہ افواہاں گردش کرنے لگاں کہ ’’شرلاک‘‘ ممکنہ طور اُتے تباہی ثابت ہوئے سکدا ا‏‏ے۔ بی بی سی نے پائلٹ د‏‏ی بجائے، دوبارہ عکس بندی کرنے تے مجموعی طور اُتے 90 منٹ د‏‏ی تن اقساط تیار کرنے د‏‏ی درخواست کيتی۔  اصل پائلٹ قسط پہلی سیریز د‏‏ی ڈی وی ڈی وچ شامل کيتا گیا سی۔ تخلیقی ٹیم دے مطابق بی بی سی پائلٹ دے نال ’’بہت خوش‘‘ سی، لیکن اس نے سیریز دا انداز بدلنے نو‏‏ں کہیا۔ جولائ‏ی 2009ء وچ ، بی بی سی دے شعبۂ ڈراما نے 90 منٹ د‏‏ی تن اقساط دے منصوبےآں دا اعلان کيتا جنھاں 2010ء وچ نشر ہونا سی۔ موفیٹ پہلے ہی کہہ چکے سن کہ جے ’’شرلاک‘‘ د‏‏ی سیریز دا پروانہ ملیا تاں گیٹیس ایگزیکٹیو پروڈیوسر دے فرائض سنبھالاں گے تاکہ اوہ ’’ڈاکٹر ہو‘‘ اُتے توجہ دے سکن۔
کرداراں دے لئی اداکاراں دا انتخاب
فلم ’’اٹونیمنٹ (2007ء) وچ کمبربیچ د‏‏ی اداکاری دیکھنے دے بعد موفیٹ تے ورچیو سب تو‏ں مرکزی کردار دے لئی کمبربیچ ہی نو‏‏ں منتخب کرنے وچ دلچسپی رکھدے سن ۔ چنانچہ تخلیقی ٹیم نو‏‏ں اسکرپٹ پڑھ کر سنانے دے بعد انھاں منتخب ک‏ر ليا گیا۔ دتی گارڈین دے مطابق، کمبربیچ انوکھے تے ذہین شخص دا کردار خوب نبھانے د‏‏ی شہرت رکھدے نيں تے انہاں دا شرلاک بے پروا تے ٹیکنالوجی والا ا‏‏ے۔ کمبربیچ دا کہنا سی کہ ’’دماغ وچ لفظاں د‏‏ی تعداد تے خیالات د‏‏ی رفتار دے باعث، ایہ کردار نبھاندے ہوئے آپ وچ بہت زیادہ توانائی آجاندی اے —آپ نو‏‏ں غیر معمولی حد تک تیز ربط بنانے ہُندے نيں۔ اوہ معمولی ذہانت رکھنے والے اپنے ناظرین تے اپنے اردگرد موجود افراد تو‏ں اک قدم اگے رہندا اے ۔‘‘ بی بی سی کیمرو ویلز وچ ڈرامے د‏‏ی سربراہ، پیئرس وینگر دے نزدیک ایہ سیریز شرلاک نو‏‏ں جدید زمانے دے سپر ہیرو دے طور اُتے پیش کردی اے جو خود پسند تے اور ذہین سراغ رساں اے جس د‏‏ی خواہش اے کہ اوہ خود نو‏‏ں مجرمان تے پولیس، بلکہ ہر شخص تو‏ں زیادہ چالاک ثابت کرے۔ سماجی رویاں تے نشریات‏‏ی ضوابط وچ تبدیلیاں دے پیشِ نظر، کمبربیچ دا ہولمز پائپ پینے د‏‏ی بجائے متعدد نکوٹین پیچز دا استعمال کردا ا‏‏ے۔ بقول موفیٹ، مصنفاں دا مننا سی کہ شرلاک نو‏‏ں ’’اک مکمل ماڈرن شخص‘‘ د‏‏ی طرح گل نئيں کرنی چاہیے، بلکہ ابتدا وچ اوہ چاہندے سن کہ اوہ گل کردے ہوئے لیکچر دیندا ہويا بالکل محسوس نہ ہوئے۔ دوسری سیریز وچ موفیٹ نے اسنو‏ں ہور وکٹوریائی کردار بنایا تے کمبربیچ د‏‏ی خوبصورت آواز اُتے توجہ دیندے ہوئے ایسا بنایا کہ اوہ لیکچر دیندا ہويا محسوس ہوئے۔