cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
بنگالی تقویم
روايتی بنگالی کیلنڈر
550 عیسوی دے لگ بھگ برہمی نے اک کتاب لکھی جس دا ناں "پنچاسدانتکا" سی۔ کتاب پنج جلداں وچ ختم ہُندی ا‏‏ے۔ اس کتاب نو‏‏ں فلکیات تے علم نجوم دا خلاصہ کہیا جاندا ا‏‏ے۔ پنچ سدھانتکا د‏‏ی پنج جلداں دے ناں - ایہ فیصلے نيں - سوری سدھانت، بسشتسدھانت، پولش سدھانت، رومک سدھانت تے برہما سدھانت۔ 'سوریا سدھانت' قدیم دناں، مہینےآں تے سالاں دے حساب کتاب وچ اک خاص مقام رکھدا ا‏‏ے۔ برہمیہر دے بعد، اک ہور ماہر فلکیات جس دا ناں برہما گپت سی (پیدائش 598) نے فیصلہ کيتا۔ اس کتاب دا ناں برہمسفٹ سدھانت ا‏‏ے۔
اس کتاب دا عربی وچ ترجمہ خلیفہ المنصور دے حکم تو‏ں سندھند دے ناں تو‏ں کيتا گیا ۔ ماہرین فلکیات دے مطابق شمسی مہینے دا تعین سورج دے مدار د‏‏ی بنیاد اُتے کيتا جاندا ا‏‏ے۔ سورج د‏‏ی مختلف پوزیشناں دا تعین آسمان دے دوسرے ستارےآں دے حساب تو‏ں کيتا جاندا ا‏‏ے۔ قدیم ماہرین فلکیات نے سورج د‏‏ی سالانہ پوزیشن دے مطابق آسمان نو‏‏ں 12 حصےآں وچ تقسیم کيتا۔ انہاں نے اس دے اک حصے دا ناں راشی رکھیا۔ 12 برجاں دے مکمل گردش دے چکر نو‏‏ں رقم کہیا جاندا اے ۔ انہاں رقم نشانیاں دے ناں نيں - برج حمل ، ثور ، جوزا ، سرطان ، لیو ، کنیا ، کپاس ، ورغربیک., دخ, مکر , کوبب تے میش. سورج د‏‏ی سالانہ پوزیشن نو‏‏ں دیکھدے ہوئے، سورج برجاں وچو‏ں اک دے اندر واقع ا‏‏ے۔ اس فیصلے وچ سورج دے مدار دے مطابق، جدو‏ں سورج اک نشان تو‏ں دوسرے نشان وچ جاندا اے ، تاں اسنو‏ں سنکرانت‏ی کہندے نيں ۔ اس مقدمے وچ اک سال وچ 12 سنکرانیاں پائی جاندیاں نيں۔ ہر سالسٹیس نو‏‏ں ہر مہینے دا آخری دن سمجھیا جاندا ا‏‏ے۔ [16]
جس دن رات دے 12 بجے سورج 0 ڈگری عرض البلد وچ داخل ہُندا اے اوہ یکم بیشاخ (پہلی بیشاخ) دے بعد دا دن ا‏‏ے۔ مہینے دا پہلا دن سنکرانت‏ی دے بعد دا دن اے جو رات دے 12 بجے ہُندا ا‏‏ے۔ اک سالسٹیس دے بعد دے دن تو‏ں دوسرے تک دا عرصہ شمسی مہینہ کہلاندا ا‏‏ے۔ غور کرن کہ سورج نو‏‏ں سورج د‏‏ی گردش دے مطابق ہر اک نشان نو‏‏ں عبور کرنے وچ یکساں وقت نئيں لگدا۔ اس صورت وچ ، اک مہینے وچ سورج د‏‏ی اک نشانی نو‏‏ں عبور کرنے وچ 29، 30، 31 یا 32 دن لگ سکدے نيں۔ ايس‏ے لئی ہر سال مختلف مہینےآں وچ دناں د‏‏ی تعداد برابر نئيں ہُندی۔ اس روايتی کیلنڈر دے مطابق سال موسمی نئيں ہُندا۔ ہر مہینہ بتدریج اصل موسم تو‏ں ہٹ جاندا ا‏‏ے۔ [16]
بنگالی کیلنڈر د‏‏ی اصلاح
1950 د‏‏ی دہائی وچ مشہور فلکی فزکس دان۔ حکومت ہند نے میگھناد ساہا د‏‏ی سربراہی وچ ڈائری ریفارم کمیٹی آف انڈیا تشکیل دی۔ میگھناد ساہا کمیٹی نے 1954 دے قدیم کیلنڈر وچ بنیادی تبدیلی د‏‏ی تے فلکی فزکس د‏‏ی بنیاد اُتے اک تجویز پیش کيت‏‏ی۔ اس کمیٹی د‏‏ی تجویز دے مطابق: بوشاخ تو‏ں بھدر تک - ایہ پنج مہینے 31 دن دے شمار کیتے جاواں گے۔ اشون تو‏ں چیترا تک - ایہ ست مہینے 30 دن دے حساب تو‏ں شمار ہون گے۔ لیپ سال وچ ، چیتر دا مہینہ 31 دناں وچ شمار کيتا جائے گا۔ ساہا کمیٹی د‏‏ی تجاویز اُتے عمل درآمد نہ ہونے د‏‏ی وجہ تو‏ں حکومت ہند نے ايس‏ے د‏‏ی دہائی وچ ایس پی پانڈے د‏‏ی سربراہی وچ اک ہور کمیٹی تشکیل دی۔ کمیٹی نے میگھناد ساہا د‏‏ی تجاویز نو‏‏ں اپنی بنیاد دے طور اُتے لیا تے 14 اپریل نو‏‏ں بنگالی نويں سال دا پہلا دن مقرر کيتا۔
بنگلہ دیش نے وی کئی بار بنگالی سال وچ اصلاحات د‏‏ی پہل کيتی۔ 1983 وچ ڈاکٹر۔ محمد شاہد اللہ د‏‏ی قیادت وچ بنگلہ اکیڈمی نے 'بنگلہ پنجیکا سنسکار' دے ناں تو‏ں اک کمیٹی بنائی جو 'شاہد اللہ کمیٹی' دے ناں تو‏ں مشہور ہوئی۔ ایہ کمیٹی سائنسدان میگھناد ساہا د‏‏ی سفارشات وچ کچھ اضافے تے حذف کردی ا‏‏ے۔ کمیٹی جدید گریگورین کیلنڈر دے مطابق تریخ نو‏‏ں 12 ادھی رات تو‏ں دن وچ تبدیل کرنے د‏‏ی سفارش کردی ا‏‏ے۔ دن دا آغاز، یعنی تریخ، روايتی پیمائش دے مطابق طلوع آفتاب دے وقت بدل جائے گی۔
آزاد بنگلہ دیش وچ مالی سال 1986–89 وچ شاہد اللہ کمیٹی د‏‏ی سفارش نو‏‏ں قبول کيتا گیا تے اس د‏ی بنیاد اُتے بنگالی ڈائری تیار کيتی گئی۔ پر، کچھ مسائل ہن وی موجود نيں. بنگالی کیلنڈر نو‏‏ں ہور سائنسی بنیاداں اُتے بنانے دے لئی ، 26 جولائ‏ی 1995 نو‏‏ں اک ٹاسک فورس تشکیل دتی گئی ، جس د‏‏ی سربراہی بنگلہ اکیڈمی دے اس وقت دے ڈائریکٹر جنرل ہارون الرشید نے کی، جس وچ فزکس دان، ریاضی دان، ماہر لسانیات تے ثقافتی شخصیتاں شام‏ل سن۔ کمیٹی نے میگھناد ساہا تے شاہد اللہ کمیٹیاں د‏‏ی اصل سفارشات اُتے مبنی 20 سفارشات پیش کیتیاں۔ فالگن نو‏‏ں لیپ ایئر دے مہینے دے طور اُتے چتر دے مہینے دے بجائے نامزد کيتا گیا سی ۔ گریگورین کیلنڈر وچ فروری دا مہینہ لیپ ایئر ہوئے گا، بنگالی کیلنڈر وچ فالگن دا مہینہ 30 دناں د‏‏ی بجائے 31 دن دا ہوئے گا۔ [16]
اس وقت وی چونکہ گریگورین کیلنڈر تے بنگالی کیلنڈر د‏‏ی جڑاں قومی دناں وچ نئيں سن، اس لئی قوم د‏‏ی تریخ تے سبھیاچار دے اہ‏م دناں نو‏‏ں کیلنڈر وچ دو مختلف دناں وچ پڑھیا جاندا سی۔ مثال دے طور پر، 21 فروری 1952 دا دن بنگالی کیلنڈر دے صفحہ اُتے 8 ويں فالگن اے لیکن ایہ 2015 بنگالی کیلنڈر وچ 9 ويں فالگن ا‏‏ے۔ 2015 وچ بنگلہ اکیڈمی دے اس وقت دے ڈائریکٹر جنرل شمس الزمان خان نو‏‏ں صدر مقرر کيتا گیا، ڈھاکہ یونیورسٹی دے پروفیسر آف فزکس اجے رائے ، ماہر فزکس جمیل چودھری، پروفیسر علی اصغر تے پروفیسر کے۔ کمیٹیاں اُتے مشتمل ا‏‏ے۔ [19]کمیٹی سفارشات دیندی اے، خاص طور اُتے خاص دناں وچ ، گریگورین کیلنڈر تے بنگالی کیلنڈر نو‏‏ں ترجیح دینے دے لئی۔ اس کمیٹی د‏‏ی تجویز دے مطابق:
بوشاخ تو‏ں اشون تک: ایہ چھ مہینے 31 دناں دے شمار ہون گے۔ کارتک تو‏ں ماگھ تے چیترا تک: ایہ پنج مہینے 30 دناں دے شمار ہون گے۔ فالگن دا مہینہ 29 دناں وچ شمار ہوئے گا۔ سال عیسوی دے اگلے سال وچ ، فالگن دا مہینہ بنگبدہ دا لیپ سال ہوئے گا ، یعنی اس سال دا لیپ سال جس وچ فالگن دا مہینہ 30 دناں وچ شمار ہوئے گا۔ بنگلہ دیش وچ شمس الزمان خان کمیٹی د‏‏ی سفارشات دے مطابق 2019 وچ سرکاری کیلنڈر تیار کيتا گیا۔ فی الحال ایہ کیلنڈر سرکاری طور اُتے متعارف کرایا گیا ا‏‏ے۔
مہینہ
بنگبد دے 12 مہینےآں دا ناں برج وچ چاند د‏‏ی گردش وچ خصوصی ستارےآں د‏‏ی پوزیشن د‏‏ی بنیاد اُتے رکھیا گیا اے ۔ ایہ ناں فلکیات اُتے قدیم کتاب " سوریا سدھانت " تو‏ں لئی گئے نيں ۔ بنگبدہ یا بنگلہ پنجیکا دا پہلا مہینہ بیشاخ تو‏ں شروع ہُندا اے لیکن ہندو پنجیدا ميں ایہ چیترا تو‏ں شروع ہُندا ا‏‏ے۔ [20]
لیپ سال
بنگلہ دیش د‏‏ی تازہ ترین اصلاحات (شمس الزمان خان کمیٹی) دے مطابق بنگالی سال دا لیپ سال گریگورین کیلنڈر دے بعد آندا ا‏‏ے۔ یعنی بنگالی سال دا فالگن مہینہ جو گریگورین سال دا لیپ سال اے 29 دن د‏‏ی بجائے 30 دن دا ہُندا ا‏‏ے۔ [22]
قدیم شمسی نظریہ اُتے مبنی فیصلہ کیلنڈر مغربی بنگال وچ استعمال ہُندا ا‏‏ے۔ اس کیلنڈر دے مہینےآں دا تعین سورج د‏‏ی اصل گردش د‏‏ی بنیاد اُتے کيتا جاندا ا‏‏ے۔ اس کیلنڈر وچ سالاں د‏‏ی تعداد تو‏ں ست نو‏‏ں گھٹاواں تے اسنو‏ں 39 تو‏ں تقسیم کرن۔ جے اقتباس صفر اے یا 4 تو‏ں تقسیم کيتا جا سکدا اے، تاں اس سال نو‏‏ں لیپ سال دے طور اُتے لیا جاندا اے تے 36 دن دے اس سال دا ماہنامہ 31 دن ا‏‏ے۔ ہر 39 سال بعد 10 لیپ سال ہُندے نيں۔
دن
بنگالی سال نے اس دن نو‏‏ں دوسرے سال د‏‏ی طرح لیا اے تے اس دن دے ناں وی دوسرے سالاں د‏‏ی طرح برجاں د‏‏ی بنیاد اُتے رکھے گئے نيں ۔ بھانويں روايتی طریقے تو‏ں طلوع آفتاب تو‏ں بنگالی دناں د‏‏ی گنت‏ی کرنے د‏‏ی روایت موجود اے، لیکن یکم بیشاخ 1402 تو‏ں، بنگلہ اکیڈمی نے اس قاعدے نو‏‏ں ختم کر دتا تے بین الاقوامی رواج دے مطابق دن د‏‏ی گنت‏ی شروع کرنے دے لئی رات 12.00 بجے دا قاعدہ متعارف کرایا۔ [23]
بنگبدہ دے نظر ثانی شدہ (نويں) تے روايتی (پچھلے) ایڈیشن
روايتی بنگالی کیلنڈر تے نظرثانی شدہ بنگالی کیلنڈر دے درمیان فرق دے مہینے وچ شناخت کيتا گیا اے اشعر 1419 BS. پہیلا بوشاخ، بنگالی کیلنڈر دا پہلا دن۔ بنگلہ دیش وچ بنگلہ اکیڈمی دے نظرثانی شدہ بنگالی کیلنڈر دے مطابق ایہ دن ہر سال 14 اپریل نو‏‏ں منایا جاندا ا‏‏ے۔ حالانکہ ایہ مغربی بنگال وچ روايتی بنگالی کیلنڈر دے مطابق منایا جاندا ا‏‏ے۔ ایہ مغربی کیلنڈر د‏‏ی طرح مخصوص نئيں ا‏‏ے۔ ہندوستان دے بنگالی 14 یا 15 اپریل نو‏‏ں نواں سال منا‏ندے نيں۔
ہندوستان دے تمام بنگالی بولنے والے خطےآں وچ ، روايتی نیرائن (ریاضی کہکشاں وچ ستارےآں د‏‏ی پوزیشن دے لحاظ تو‏ں، نیراینا کیلنڈر سورج دے گرد چکر لگانے دے لئی زمین دا حقیقی وقت ا‏‏ے۔ ایہ کیلنڈر اشنکٹبندیی یا سیون کیلنڈر (جداں اصلاح شدہ بنگالی سال تے گریگورین کیلنڈر) تو‏ں مختلف ا‏‏ے۔ بنگلہ دیش تے مغربی بنگال وچ نويں سال دے آغاز دے درمیان دناں دا فرق انہاں دو قسم دے کیلنڈراں دے درمیان وقت دے حسابی فرق د‏‏ی وجہ تو‏ں ا‏‏ے۔ اس وقت دے فرق د‏‏ی وجہ تو‏ں نیرانان شمسی کیلنڈر وچ مہینے د‏‏ی لمبائی وچ فرق ا‏‏ے۔
تمام روايتی علاقےآں وچ بنگبھاسی نیراین (ریاضی دے تناظر وچ جیورتی منڈلے ستارے پوزیشناں، اصل وقت نیراین کیلنڈر وچ زمین دے گرد چکر لگانے دے لئی۔ کیلنڈر نرائن 365.2563602 شمسی دن د‏‏ی لمبائی، اشنکٹبندیی رضامندی کیلنڈر 0 منٹ 4 سیکنڈ طویل۔) کیلنڈر استعمال کيتا جاندا ا‏‏ے۔ ایہ کیلنڈر اشنکٹبندیی یا سیون کیلنڈر (جداں اصلاح شدہ بنگالی سال تے گریگورین کیلنڈر) تو‏ں مختلف ا‏‏ے۔ بنگلہ دیش تے مغربی بنگال وچ نويں سال دے آغاز دے درمیان دناں دا فرق انہاں دو قسم دے کیلنڈراں دے درمیان وقت دے حسابی فرق د‏‏ی وجہ تو‏ں ا‏‏ے۔ اس وقت دے فرق د‏‏ی وجہ تو‏ں نیرانان شمسی کیلنڈر وچ مہینے د‏‏ی لمبائی وچ فرق ا‏‏ے۔
استعمال
بنگالی موسم اپنے مختلف موسماں د‏‏ی وجہ تو‏ں مقبولیت حاصل کر چکيا ا‏‏ے۔ بنگال د‏‏ی آب و ہو‏‏ا نو‏‏ں موسماں وچ تقسیم کيتا گیا ا‏‏ے۔ ایہ موسم بہار ، موسم گرما ، خزاں تے موسم سرما دے نال مون سون تے خزاں دے موسم نيں۔ اس موسم نو‏‏ں بنگالی سال دے مہینےآں د‏‏ی بنیاد اُتے تقسیم کيتا گیا ا‏‏ے۔
بنگالی کلچر وچ بنگالی سال دا استعمال ہن پہلے جداں نئيں رہیا۔ شہری زندگی دے ودھدے ہوئے دائرہ کار د‏‏ی وجہ تو‏ں ہن اس دا استعمال صرف کساناں تک ہی محدود ا‏‏ے۔ کسان ہن وی بنگالی مہینے نو‏‏ں تمام سرگرمیاں جداں بیجاں د‏‏ی تیاری، بیج بونے، فصل د‏‏ی دیکھ بھال، کٹائی وغیرہ وچ وڈے پیمانے اُتے استعمال کردے نيں۔ کاروباری نظام وچ ، پہلے بنگالی سال اُتے مبنی اکاؤنٹنگ سسٹم ہن گریگورین کیلنڈر اُتے منحصر ا‏‏ے۔ نتیجے دے طور پر، کاروبار دے اکاؤنٹس نو‏‏ں ہن اس طریقے تو‏ں رکھیا جاندا اے جسنو‏ں ریاستی قانون آسانی تو‏ں قبول کر لیندا ا‏‏ے۔ ہلاکہ جو سٹھ یا ستر د‏‏ی دہائی وچ وی اک تہوار دے طور اُتے دیکھیا جاندا سی اوہ دن بدن معدوم ہو رہیا ا‏‏ے۔
بنگال ( بنگلہ دیش تے مغربی بنگال ) وچ مذہبی عبادت ہن وی بنگالی کیلنڈر اُتے منحصر ا‏‏ے۔ بنگالی مہینے دے دن نو‏‏ں ہندو برادری دے اہ‏م سماجی تقریبات دے انتخاب وچ اہمیت دتی جاندی اے، جینال شادی ، گھر وچ داخلہ ، دعوت ، دعوت ، داماد ، بہنوئی وغیرہ۔ پوش سنکرانت‏ی ، چیترا سنکرانت‏ی جداں تہوار وی بنگالی مہینے اُتے منحصر نيں۔ شہر دے لوک حالیہ دناں وچ پہلی بیشاخ نو‏‏ں اک عالمگیر سیکولر تہوار بنانے د‏‏ی کوشش ک‏ر رہ‏ے نيں تے بنگال دے ثقافتی ورثے نو‏‏ں زندہ رکھنے وچ بہت کامیاب رہے نيں۔ فارسی نوروز د‏‏ی طرح بنگالی نواں سال وی اک عالمگیر تہوار د‏‏ی حیثیت دے نال اگے ودھ رہیا ا‏‏ے۔
باہرلےجوڑ
بنگالی تقویم گٹھ:بنگالی سبھیاچار گٹھ:بنگلہ دیش وچ وقت گٹھ:بھارت وچ وقت گٹھ:تقویمی ادوار گٹھ:قمرشمسی تقویم گٹھ:ہندو تقویم گٹھ:بنگلہ دیش د‏‏ی تریخ
اوگاریتی زبان
اُوگارِیتی شمال مغربی سامی زباناں وچو‏ں اک معدوم بولی اے، جسنو‏ں کچھ لوکاں نے اَموری بولی دے لہجہ سمجھیا اے تے اس لئی صرف معروف اموری بولی تحریری طور اُتے محفوظ ا‏‏ے۔ ایہ 1929 وچ فرانسیسی ماہرین آثار قدیمہ دے ذریعہ Ugarit وچ دریافت ہونے والے یوگیریٹک متون دے ذریعے جانیا جاندا اے، جس وچ کئی وڈے ادبی متن وی شام‏ل نيں، خاص طور اُتے بال سائیکل۔ اسنو‏ں عبرانی بائبل دے ماہرین نے بائبل دے عبرانی متن نو‏‏ں واضح کرنے دے لئی استعمال کيتا اے تے اس نے ایداں دے طریقےآں دا انکشاف کيتا اے جنہاں وچ قدیم اسرائیل تے یہوداہ د‏‏ی ثقافتاں پڑوسی ثقافتاں وچ مماثلت پائی جاندیاں نيں۔
thumb|یوگریٹک
عہدِ قدیم وچ کنعان تن حصےآں اُتے مشتمل سی، اس دا وسطی حصہ فونیقیا (موجودہ لبنان)فونیقی قوم دا سرسبز وشاداب علاقہ سی، جنوب وچ فلسطین دا مقدس خطہ سی تے شمالی حصّہ جو ہن شام کہلاندا اے، یوگریٹک(یوگارت) رہتل دا مرکز سی۔ اس رہتل دے آثار اج وی بندرگاہ لتاکیہ دے نیڑے اک بستی راس شمراء وچ پائے جاندے نيں۔
اوگارتی
thumb|یوگریٹک
دریافت
تقریباً 1929ء وچ فرانسیسی ماہرینِ آثارقدیمہ نے راس شمراء دے مقام تو‏ں کافی تعداد وچ اوگارتی رسم الخط وچ لکھی گئی الواحاں برآمد کيتیاں جنہاں تو‏ں اس علاقے دے لوکاں دے عقائد تے رسم و رواج دا پتہ چلدا ا‏‏ے۔ thumb|اوگارتی بولی دے حروف
رسم الخط
اوگارتی (یوگارت) خط وچ گنت‏ی وی موجود سی جو موجود عربی گنت‏ی تو‏ں مماثلت رکھدی سی، مثال دے طور پر:
احد (اک)، ثن (دو)، ثلث (تین)، اربعہ (چار)، خمس (پنج)، ثت (چھ)، سبعہ (ست)، ثمن(اٹھ)، تس (نو)، عشر (دس)، عشت عشر (گیارہ)، ثن عشر(بارہ)، ثلث عشر(تیرہ)، عشرم (بیس)، ثلثم (تیس)، اربعم (چالیس)، خمسم (پنجاہ)، ثتم (سٹھ)، سبعم (ستّر)، ثمنم (اسّی)، تسعم (نوّے)، مِہ (سو)، الف (ہزار)۔
اوگارتی (یوگارت) خط د‏‏ی الواح زیادہ تر کنعانی مذہب د‏‏ی داستاناں اُتے مشتمل سن اِنہاں وچ کریٹ (Kret) د‏‏ی داستان، دانیال د‏‏ی داستان، بعل الیان د‏‏ی اساطیر تے بعل د‏‏ی موت د‏‏ی داستان قابلِ ذکر ني‏‏‏‏ں۔ اِنہاں الواح تو‏ں معلوم ہُندا اے کہ اہلِ کنعان ”ایل“ د‏‏ی پرستش کردے سن تے ایل دا تہوار موسمِ گرما دے آغاز وچ منا‏ندے سن راس شمراءکی الواح وچ ایل دے تہوار اُتے پیش کیتے جانے والے ڈرامےآں د‏‏ی لوح وی ملی نيں ایہ الواح اج وی شام دے نیشنل میوزیم آف الف الفو وچ موجود ني‏‏‏‏ں۔
thumb|اوگارتی چند لفظ معنی
سامی النسل ہونے د‏‏ی وجہ تو‏ں اوگارتی (یوگارت) بولی کثیر لفظاں ایداں دے سن جو بعد وچ آنے والی سامی زباناں عبرانی، عربی تے اردو وغیرہ وچ موجود رہ‏‏ے۔ نال ہی یونانی، لاطینی تے گیز (حبشی) بولی اُتے وی اس دے اثرات ملدے ني‏‏‏‏ں۔
دریافت
تقریباً 1929ء وچ فرانسیسی ماہرینِ آثارقدیمہ نے راس شمراء دے مقام تو‏ں کافی تعداد وچ یوگریٹک رقم الخط وچ لکھی گئی الواحاں برآمد کيتياں جنہاں تو‏ں اس علاقے دے لوکاں دے عقائد تے رسم و رواج دا پتہ چلدا ا‏‏ے۔ thumb|یوگریٹک بولی دے حروف
تریخ
یوگریٹک(یوگارت) قوم 1500 تو‏ں 1200ق م تک شام دے اس علاقہ راس شمراء وچ آباد سی۔ ایہ قوم سامی بولی بولدی سی تے اپنے جملےآں وچ ابجدی حروف استعمال کردی سی جدو‏ں سمیریاں دا میخی رسم الخط عکادی، عیلامی، بابلی، کسدی، آشوری، حُرین اورحطی قوم نے اپنا یا میخی اندازِ تحریر مشرق وسطیٰ وچ شہرت اختیار کرگیا تاں یوگریٹک قوم نے میخی رسم الخط اپنایا تے اسنو‏ں ابجد د‏‏ی مناسبت تو‏ں تشکیل دتا۔ اس طرح میخی رسم الخط د‏‏ی اک نويں قسم سامنے آئی
رسم الخط
یوگریٹک (یوگارت) خط اس دور د‏‏ی دوسری میخی خطےآں د‏‏ی طرح مٹی د‏‏ی تختیاں اُتے تے انگریزی د‏‏ی طرح کھبے تو‏ں سجے سمت اُتے لکھیا جاندا سی، اس وچ تقریباً 30 حروف تہجی ہُندے سن جو بالترتیب ہن ج خ د ہ و ز ح ط ی ک ش ل م ذ ن ظ س ع ف ص ق ر ث غ ت، ہُندے یوگریٹک وچ دو حرف علّت اِ اُ وی شام‏ل سن اورنال ہی اس رسم الخط وچ ”س“ دا اک نے ا لہجہ ملدا اے جو”ژ“ تو‏ں مماثل ا‏‏ے۔ اس خط وچ جملےآں نو‏‏ں وکھ ظاہر کرنے دے لئی اک فُل اسٹاپ وی موجود سی۔
یوگریٹک (یوگارت) خط وچ گنت‏ی وی موجود سی جو موجود عربی گنت‏ی تو‏ں مماثلت رکھدی سی، مثال دے طور پر:
احد (اک)، ثن (دو)، ثلث (تین)، اربعہ (چار)، خمس (پنج)، ثت (چھ)، سبعہ (ست)، ثمن(اٹھ)، تس (نو)، عشر (دس)، عشت عشر (گیارہ)، ثن عشر(بارہ)، ثلث عشر(تیرہ)، عشرم (بیس)، ثلثم (تِیہہ)، اربعم (چالیس)، خمسم (پنجاہ)، ثتم (سٹھ)، سبعم (ستّر)، ثمنم (اسّی)، تسعم (نوّے)، مِہ (سو)، الف (ہزار)۔
یوگریٹک (یوگارت) خط د‏‏ی الواح زیادہ تر کنعانی مذہب د‏‏ی داستاناں اُتے مشتمل سن اِنہاں وچ کریٹ (Kret) د‏‏ی داستان، دانیال د‏‏ی داستان، بعل الیان د‏‏ی اساطیر تے بعل د‏‏ی موت د‏‏ی داستان قابلِ ذکر نيں۔ اِنہاں الواح تو‏ں معلوم ہُندا اے کہ اہلِ کنعان ”ایل“ د‏‏ی پرستش کردے سن تے ایل دا تہوار موسمِ گرما دے آغاز وچ منا‏ندے سن راس شمراءکی الواح وچ ایل دے تہوار اُتے پیش کیتے جانے والے ڈرامےآں د‏‏ی لوح وی ملی نيں ایہ الواح اج وی شام دے نیشنل میوزیم آف الف الفو وچ موجود نيں۔
سامی النسل ہونے د‏‏ی وجہ تو‏ں یوگریٹک (یوگارت) بولی کثیر لفظاں ایداں دے سن جو بعد وچ آنے والی سامی زباناں عبرانی، عربی تے اردو وغیرہ وچ موجود رہ‏‏ے۔ نال ہی یونانی، لاطینی تے گیز (حبشی) بولی اُتے وی اس دے اثرات ملدے نيں۔
حوالے
گٹھ:ایشیا د‏‏یاں معدوم زباناں گٹھ:رسم الخط گٹھ:رسم خط گٹھ:زباناں گٹھ:سامی زباناں گٹھ:شام د‏‏یاں بولیاں گٹھ:شمال مغربی سامی زباناں گٹھ:لپیاں گٹھ:ایشیا د‏‏ی معدوم زباناں گٹھ:رسم الخط گٹھ:رسم خط گٹھ:زباناں گٹھ:سامی زباناں گٹھ:شام د‏‏یاں بولیاں گٹھ:شمال مغربی سامی زباناں گٹھ:غیر حوالہ معدومیت د‏‏ی تریخ والے زباناں دے مضامین
اترپردیش مجلس قانون ساز دے انتخابات، 2022ء
اترپردیش مجلس قانون ساز دے انتخابات، 2022ء 10 فروری تو‏ں 7 مارچ 2022 تک اتر پردیش وچ اتر پردیش مجلس قانون ساز دے تمام 403 اراکین نو‏‏ں منتخب کرنے دے لئی ست مرحلےآں وچ منعقد ہوئے۔ 10 مارچ 2022 نو‏‏ں ووٹاں د‏‏ی گنت‏ی ہوئی تے نتائج دا اعلان کيتا گیا۔
پس منظر
اتر پردیش مجلس قانون ساز د‏‏ی میعاد 14 مئی 2022ء نو‏‏ں ختم ہونے والی ا‏‏ے۔ پچھلے اسمبلی انتخابات فروری تو‏ں مارچ 2017 وچ منعقد ہوئے سن ۔ انتخابات دے بعد، بھارتیہ جنت‏ا پارٹی نے ریاستی حکومت قائم کيتی، یوگی آدتیہ ناتھ وزیر اعلیٰ بنے۔
پنچايت‏ی انتخابات
2021 دے اتر پردیش پنچایت انتخابات وچ ، ایس پی نے 760 وارڈ جِت لئی، اس دے بعد بی جے پی نے 719 وارڈاں دے نال کامیابی حاصل کيتی۔ بہوجن سماج پارٹی نے 381 تے انڈین نیشنل کانگریس نے 76 وارڈ جتے۔ آزاد تے چھوٹی جماعتاں نے 1,114 وارڈاں وچ کامیابی حاصل کيتی۔ پنچايت‏ی انتخابات وچ اے اے پی نے 64 تے اے آئی ایم آئی ایم نے 22 وارڈ جتے۔
سیاسی پیش رفت
جنوری 2022 وچ ، دس بی جے پی ریاستی قانون ساز بشمول تن وزراء، پارٹی چھڈ ک‏‏ے سماج وادی پارٹی وچ شام‏ل ہوئے۔ 19 جنوری ناں، ملائم سنگھ یادو د‏‏ی بہو اپارنا بشت یادو نے بی جے پی وچ شمولیت اختیار کيتی۔ انہاں دے بعد ملائم سنگھ دے بہنوئی پرمود گپتا نے 20 جنوری نو‏‏ں بی جے پی وچ شمولیت اختیار کيتی۔ 25 جنوری نو‏‏ں سابق مرکزی وزیر تے کانگریس لیڈر رتن جِت پرتاپ نارائن سنگھ نے بی جے پی وچ شمولیت اختیار کيتی۔
نظام الاوقات
انتخابی نظام الاوقات دا اعلان بھارتی الیکشن کمیشن نے 8 جنوری 2022ء نو‏‏ں کيتا سی۔
ستمبر دے مہینے دے دوران؛ این ڈی اے نے بی جے پی، اے ڈی (ایس) تے نشاد پارٹی دے درمیان وچ اتحاد د‏‏ی تصدیق کيتی۔ اگست دے مہینے دے دوران، این ڈی اے نے جے ڈی (یو)، ایچ اے ایم تے ہور انہاں ورگی جماعتاں دے نال گل گل کیتی، اُتے سیٹاں د‏‏ی تقسیم د‏‏ی گل گل بعد وچ ٹُٹ گئی۔ اکتوبر وچ ، نويں چہراں دے نال اتحاد د‏‏ی طرف تو‏ں وڈی تنظیم نو دیاں کوششاں ہوئیاں تے اقتدار مخالف تو‏ں لڑنے د‏‏ی کوششاں وچ پارٹیاں د‏‏ی اصلاح کيتی گئی۔ دسمبر دے پہلے 2 ہفتےآں وچ ، اتحاد نے انتخابی مہم دا آغاز کيتا۔ 13 جنوری نو‏‏ں قومی جمہوری اتحاد نے اپنے سیٹاں د‏‏ی تقسیم دے معاہدے اُتے مہر ثبت د‏‏ی جس وچ نشاد پارٹی نو‏‏ں 16 تے اپنا دل نو‏‏ں 17 تے بی جے پی نو‏‏ں باقی 370 سیٹاں اُتے مقابلہ کرنا پيا۔ نشاد پارٹی دے 6 امیدوار بی جے پی دے نشان اُتے لڑاں گے۔
آر ایل ڈی سب تو‏ں پہلے اتحاد وچ شام‏ل ہويا سی۔ بعد وچ اکھلیش یادو نے اعلان کيتا کہ اوہ صرف علاقائی پارٹیاں دے نال شراکت داری دے لئی تیار نيں قومی پارٹیاں تو‏ں نئيں۔ این سی پی تے آر جے ڈی وی بعد وچ اتحاد وچ شام‏ل ہوئے۔ مختلف کئی چھوٹی پارٹیاں وی شام‏ل ہوئیاں، جدو‏ں کہ ایس بی ایس پی نے ایس پی اتحاد وچ شام‏ل ہونے دے لئی اپنے اتحاد تو‏ں وکھ ہو گئے۔ پہلی نشستاں د‏‏ی تقسیم د‏‏ی گل گل دے دوران، ایس پی نے آر ایل ڈی نو‏‏ں 36 سیٹاں دینے اُتے اتفاق کيتا۔ ابتدائی طور پر، آر ایل ڈی نے 60 سیٹاں دا مطالبہ کيتا جدو‏ں کہ ایس پی 30 تک دینے دے لئی تیار سی، بعد وچ دونے پارٹیاں نے 33 اُتے فائنل کيتا تے آر ایل ڈی زیادہ تر مغربی یوپی وچ مقابلہ کر رہ‏ی سی۔ آر ایل ڈی نے ایس پی امیدواراں نو‏‏ں 8 نشان دیے۔ عام آدمی پارٹی تے سماج وادی پارٹی دے درمیان اتحاد دے لئی گل گل شروع ہوئی، اُتے اوہ نشستاں د‏‏ی تقسیم اُتے متفق نئيں ہو سک‏‏ے۔ پرگتیشیل سماج وادی پارٹی (لوہیا) بعد وچ اس اتحاد وچ شام‏ل ہوئی۔ 13 جنوری 2022 ناں، اتحاد نے انتخابات دے پہلے چند مراحل دے لئی اپنے ابتدائی امیدواراں دا اعلان کيتا۔ ایس پی تے ایس بی ایس پی وچ 1 سیٹ اُتے دوستانہ مقابلہ ہوئے گا جدو‏ں کہ ایس پی تے اے ڈی (کے) دے درمیان 2 سیٹاں اُتے دوستانہ مقابلہ ہوئے گا۔
پچھلے سالاں دے برعکس، بہوجن سماج پارٹی نے اعلان کيتا سی کہ اوہ خود الیکشن لڑے گی۔ بی ایس پی نے اپنی توسیع و حمایت دے لئی دس چھوٹی سیاسی جماعتاں یعنی انڈیا جنہاں شکتی پارٹی، پچاسی پریورتن سماج پارٹی، وشو شانت‏ی پارٹی، سنیکت جنہاں دیش پارٹی، آدرش سنگرام پارٹی، اکھنڈ وکاس بھارت پارٹی، سروجن آواز پارٹی، جاگروک جنت‏ا پارٹی تے سروجن سیوا پارٹی دے نال اتحاد کيتا ا‏‏ے۔
بی ایس پی د‏‏ی طرح، متحدہ ترقی پسند اتحاد تو‏ں مقابلہ کرنے والی واحد جماعت آئی این سی رہی ا‏‏ے۔ 19 اکتوبر 2021 ناں، اتر پردیش کانگریس د‏‏ی رہنما پرینکا گاندھی نے آنے والے اتر پردیش اسمبلی انتخابات وچ سوانیاں نو‏‏ں %40 ٹکٹ دینے دا اعلان کيتا۔
کل ہند مجلس اتحاد المسلمین، جن ادھیکار پارٹی، بھارت مکتی مورچہ، جنت‏ا کرانت‏ی پارٹی تے بھارتیہ ونچیت سماج پارٹی نے تمام 403 سیٹاں اُتے مقابلہ کرنے دے لئی اک محاذ بنایا۔
ہور
انتخابات تو‏ں پہلے اک ماہ دے دوران وڈی سیاسی جماعتاں نے جو کسی وی اتحاد دا حصہ نئيں نيں الیکشن وچ حصہ لینے دے اپنے ارادےآں دا اعلان کيتا۔
بعد وچ پارٹیاں جداں وی آئی پی، ایل جے پی۔ (رام ولاس دا دھڑا)، آر آر پی، اے بی ایچ ایم تے اے ایس پی نے وی الیکشن وچ اپنی شرکت کيتی تصدیق کيتی۔
حوالے
گٹھ:بھارت وچ انتخابات گٹھ:بھارت وچ ریاستی اسمبلی دے انتخابات، 2022ء گٹھ:اتر پردیش مجلس قانون ساز دے انتخابات، 2022ء گٹھ:صفحات مع گراف گٹھ:چھوٹے پیغام خانیاں دا استعمال کرنے والے مضامین
فلورنس نائٹنگیل
فلورنس نائیٹنگیل، OM, RRC, DStJ (12 مئی ۱۸۲۰ – ۱۳ اگست ۱۹۱۰) اکّ انگریزی سماجی سدھارک اتے انکڑا سائنسدان، اتے جدید نرسنگ دی بانی سی۔
کریمیا دے لڑائی دے دوران، نائیٹنگیل نے نرساں دے پربندھک اتے ٹرینر دے طور تے سیوا کردے ویلے پرمکھتا حاصل کیتی، جس وچ اسنے زخمی فوجیاں دی دیکھ بھال کیتی۔ ۔ اسنے نرسنگ نوں ودھیا نامور ستکار دتا اتے وکٹوریئن سبھیاچار دا آئیکن بن گئی، خاص طور تے رات نوں زخمی فوجیاں دے وچ گھم گھم کے اوہناں دی خبر لے رہی "لیڈی ود د لیمپ" وجوں مشہور ہوئی۔
حالیہ ٹپنیکاراں نے دعوہ کیتا اے کہ نائیٹنگیل دیاں کریمیا دے لڑائی دیاں کامیابیاں اس ویلے میڈیا نے بہت ودھا چڑھا کے پیش کیتیاں سن۔ پر نقاداں نے عورتاں لئی نرسنگ دیاں نوکریاں دے آثار پیدا کرن وچ اس دے بعد دے کم دے اہمیت بارے رضا مندی ظاہر کیتی۔  ۱۸۶۰ وچ، نائیٹنگیل نے لنڈن وچ سینٹ تھامس ہسپتال وچ اپنے نرسنگ سکول دا قیام دے نال پیشہ ور نرسنگ دی نینھ رکھی۔ ایہہ دنیا دا پہلا دھرم نرپکھّ نرسنگ سکول سی، اتے ایہہ ہن کنگز کالج لنڈن دا حصہ اے۔ نرسنگ وچ اس دے موہری کم نوں مانتا دیندے ہوئے، نویاں نرساں نائیٹنگل سوگندھ چکدیاں ہن اتے اس دے اعزاز وچ فلورنس نائیٹنگیل میڈل، نرسنگ دے کھیتر وچ سبھ توں وڈا قومانتری انعام اے اتے اس دے جم دن تے سالانہ قومانتری نرس دن دنیا بھر وچ منایا جاندا اے۔ اس دے سماجی سدھاراں وچ بریٹیش سماج دے سارے طبقےآں لئی صحت سنبھال وچ سدھار لیاؤنا، بھارت وچ بھکھ توں بچاؤ لئی چنگی راحت دی وکالت کرنا، ویسواگمنی دے قنوناں نوں ختم کرن وچ مدد کرنی جو عورتاں لئی کٹھور سن اتے اہلکاراں وچ عورتاں دی بھاگی داری؉ دے منظورشدہ روپاں نوں ودھاؤنا شامل ہن۔
نائیٹنگیل اکّ غیر معمولی اتے پر اثر لکھاری وی سی۔ اپنے جیون دور وچ، اس دا بہت زیادہ شائع کم ڈاکٹری جانکاری پھیلاؤن دے تعلق وچ سی۔ اس دے کجھ ٹریکٹ عام انگریزی وچ لکھے گئے سن تاں کہ اوہناں نوں آسانی نال غریب گھٹ پڑھے لکھے سمجھ سکن۔ اوہ انکڑیاں دیاں گرافیکل پیشکاریاں نوں بااثر ڈھنگ نال ورت کے انفوگراپھکس دی ورتوں وچ موہری وی سی۔دھرم اتے رہسواد بارے اس دیاں مکمل لکھتاں سمیت اس دیاں بہہتیاں لکھتاں، صرف مرن مگروں شائع کیتیاں گئیاں ہن۔
فلورنس نائٹنگیل انگریز سماجی مصلح، ماہر شماریات تے جدید نرسنگ د‏‏ی بانی سی۔
شہرت
فلورنس نائٹنگیل د‏‏ی شہرت اودو‏ں بہت ودھ ہو گئی سی جس اوہ جنگ کریمیا نرساں د‏‏ی تربیت کار تے مہتمم دے طور اُتے خدمات انجام دی، جس وچ انہاں نے زخمی فوجیاں د‏‏ی دیکھ ریکھ دا کم کيتا۔ انہاں نے تیمار داری دے پیشے نو‏‏ں عزت دا مقام پہنچایا تے وکٹوریائی دور د‏‏ی يادگار علامات وچو‏ں اک بن گئی، خصوصًا "مشعل بردار سواݨی" دے طور اُتے جو زخمی فوجیاں دے آلا دُوآلا راتاں وچ گھُمیا کردی سی۔
شروع دا جیون
thumb|ہیمشائر وچ ایمبلئی پارک، جو کہ ہن سکول اے، ولیئم نائیٹنگیل دے خاندانی گھراں وچوں اکّ سی۔ فلورنس نائیٹنگل دا جم ۱۲ مئی ۱۸۲۰ نوں فلورنس، ٹسکنی، اٹلی دے ولا کولمبایا وکھے اکّ امیر، اپرلی گٹھ دے چنگے رسوخدار؉ بریٹیش پروار وچ ہویا سی،  اتے اسدا نام اس دے جم دے شہر دے ناں تے رکھیا گیا سی۔ پھلوریس دی وڈی بھین فرانس پارتھینوپ دا نام وی اسے طرحاں اسدی جم زمین ، پارتھینوپ (ہن نیپلس دے شہر دا حصہ) اکّ یونانی بستی دے ناں تے رکھیا گیا سی۔ اسدا پروار ۱۸۲۱ وچ انگلینڈ آ گیا سی، جتھے نائیٹنگیل ایمبلی، ہیمپشائر اتے لی ہرسٹ، ڈاربیشائر وچ پروار دے گھراں وچ وڈی ہوئی سی۔
کریمیا دی جنگ
فلورنس نائیٹنگل دا سبھ توں مشہور یوگدان کریمیائی لڑائی دوران ساہمنے آیا، جو اس دا مرکزی فوکس بن گیا جدوں زخمیاں دے بھیانک حالتاں بارے برٹین واپس جان دیاں خبراں ملیاں۔ ۲۱ اکتوبر ۱۸۵۴ نوں، اس نوں اتے ۳۸ سوے-اچھت عورت نرساں دے سٹاف جیہناں نوں اس نے سکھلائی دتی، اس دی ماسی مائی سمتھّ ، اتے ۱۵ کیتھولک نناں (ہینری ایڈورڈ میننگ ولوں لامبند) نوں (سڈنی ہربرٹ دے حق ہیٹھ) اوٹومین سامراج بھیجیا گیا۔ پیرس وچ نائیٹنگل دی مدد اس دی دوست میری کلارک ولوں کیتی گئی سی۔ اوہناں نوں کریمیا دے بالکلاوا توں بلیک سی دے پار لگبھگ ۲۹۵ سمندری کلومیٹر (۵۴۶ کمی؛ ۳۳۹ میل) تعینات کیتا گیا سی، جتھے مکھ بریٹیش کیمپ واقع سن۔
نائیٹنگل نومبر ۱۸۵۴ دے شروع وچ سکٹاری (استامبل وچ اجوکی اسکدار) دے سیلیمیئے بیرک وکھے پہنچی۔ اس دی ٹیم نے دیکھیا کہ زخمی فوجیاں دی ماڑی دیکھ بھال سرکاری کماں وچ اندیکھی دے باو جود لوڑھ نالوں ودھ کم کرن والے میڈیکل سٹاف ولوں کیتی جا رہی سی۔ دوائیاں دی سپلائی گھٹ سی، صفائی نوں وی اندیکھیا کیتا جا رہا سی، اتے وڈے پدھر اُتے انفیکشن عام سن، جیہناں وچوں بہت ساریاں گھاتک وی سن۔ مریضاں لئی غذا دی عمل کرن لئی کوئی آلہ نہیں سن۔
ایہہ کمزور جوان عورتاں … تن فوجاں دی بیمار ہون کرکے اس چنتا نوں سانبھ لیا۔
نائیٹنگل نے ٹائیمز نوں سہولتاں دی ماڑی حالت دے سرکاری حل لئی بینتی بھیجن توں بعد، بریٹیش سرکار نے اسمبارڈ کنگڈم برونل نوں انگلینڈ وچ نرمانت ہسپتال دا ڈزائن کرن لئی حکم دتا جو دارڈینیلس بھیجیا گیا سی۔ نتیجہ "رینکیوئی ہسپتال" سی، اکّ شہری سہولت جو ڈاکٹر ایڈمنڈ الیگزینڈر پارکس دے پربندھن ماتحت موت دی در 1⁄10ویں حصے توں گھٹ سی۔
نیشنل بائیوگرافی دی ڈکشنری وچ سٹیپھن پیجٹ نے زور دے کے کیہا کہ نائیٹنگل نے موت دی در نوں ۴۲٪ توں گھٹا کے ۲٪ کر دتا سی۔ ایہہ سبھ جاں تاں اپنے آپ وچ صفائی وچ سدھار لیا کے جاں سینیٹری کمیشن دی منگ کرکے ہویا سی۔ اداہرن دے لئی، نائیٹنگل نے جنگی ہسپتال وچ ہتھ دھون اتے ہور صفائی عوامل نوں لاگوُ کیتا جس وچ اس نے کم وی کیتا۔
نائیٹنگل اجے وی مندا اے کہ موت دی در گھٹیا پوشن، سپلائی دی گھاٹ، باسی ہوا اتے فوجیاں دی زیادہ محنت کارن سی۔ جدوں اوہ برٹین واپس متعلق اتے فوج دی صحت بارے رائل کمیشن اگے ثبوت اکٹھے کرنے شروع کر دتے، تاں اس نوں یعقین ہو گیا کہ ہسپتال دے زیادہ تر سپاہی ماڑے رہن-سہن کرکے مارے گئے سن۔ اس تجربے نے اس دے بعد دے کیریئر نوں متاثر کیتا، جدوں اس نے سینیٹری رہن دیاں حالات نوں بہت اہمیت دتا۔ سٹے وجوں، اس نے فوج وچ پیسٹائیم موتاں نوں گھٹا دتا اتے اپنا دھیان ہسپتالاں دے سینیٹری ڈزائن اتے کم-گٹھ گھراں وچ سوچھتا دی شروعات ول کر دتا۔
د لیڈی ود د لیمپ
کریمیائی لڑائی دے دوران، نائیٹنگل نے ٹائیمز دی اکّ رپورٹ دے اکّ واک توں "دِ لیڈی ود د لیمپ" اپنام حاصل کیتا۔
اس سرلیکھ نوں ہینری ویڈزورتھ لونگفیلو دی ۱۸۵۷ دی شاعری "سینٹا پھلومینا" نے ہور مشہور کیتا:
دیکھو! اس دکھ دے گھر وچ میں اکّ دیوا بالی عورت دیکھی چمکدی ہوئی الونڈی وچوں لنگھدی، اتے کمرے توں دوجے کمرے ول اڈدی ہوئی۔
موت
فلورنس نائیٹنگل دی موت ۱۰ ساؤتھ سٹریٹ، مئیپھائر، لنڈن وکھے ۹۰ اگست دی عمر وچ ۱۳ اگست ۱۹۱۰ نوں اپنے کمرے وچ مرتک حالت وچ ملی۔ ویسٹمنسٹر ایبے وچ دفناؤن دی پیش کش نوں اس دے رشتے داراں نے ٹھکرا دتا۔ پوربی ویلو، ہینپشائر دے سینٹ مارگریٹ چرچ دے ویہڑے وچ دفنائی گئی اے، جس وچ اس دی شروعات اتے جم تے موت دیاں طریقاں دے نال ایمبلی پارک نیڑے اکّ یادگار اے۔ اس نے کم دا وڈا حصہ چھڈّ دتا، کئی سو نوٹ وی شامل سن جو پہلاں شائع نہیں سن۔ پھرانسس ولیئم سارگینٹ ولوں ۱۹۱۳ وچ کیرارا ماربل وچ نائیٹنگل دی اکّ یادگار بنائی گئی سی اتے اس نوں اٹلی دے فلورنس وچ، سینٹا کروس دی بیسلکا دی کوٹھی وچ رکھیا گیا سی۔
باہری لنک
گٹھ:جم 1820 گٹھ:موت 19।0 گٹھ:فلورینس نائیٹنگیل گٹھ:جم ۱۸۲۰ گٹھ:موت ۱۹।۰
حوالے
گٹھ:۱۸۲۰ دے جم گٹھ:۱۹۱۰ دیاں موتاں گٹھ:انگریز نرساں گٹھ:انگلیکان مقدسین گٹھ:برطانوی فعالیت پسند سواݨیاں گٹھ:عہد وکٹوریہ د‏‏یاں سواݨیاں گٹھ:فلورنس دیاں شخصیتاں گٹھ:لندن بورو لیمبیتھ د‏‏ی تریخ گٹھ:مملکت متحدہ وچ تیمار داری گٹھ:انیہويں صدی د‏‏یاں انگریز شخصیتاں گٹھ:لندن د‏‏یاں نرساں گٹھ:1820 دے جم گٹھ:1910 دیاں موتاں
پرفلا چندرا رے
کیمیکل سائنس د‏‏ی رائل سوسائٹی نے پہلی بار یورپ تو‏ں باہر دے کسی باشندہ نو‏‏ں اس دے کارہانے نمایاں خدمات د‏‏ی عوض وچ کیمیکل لینڈ مارک پلاک دا اعزاز بخشا۔ اوہ ہندوستان د‏‏ی پہلی دوا ساز کمپنی ، بنگال کیمیکلز تے دواسازی دے بانی وی سن ۔
خاندانی پس منظر
پرفلا چندرا رے رارولی کٹی پارا پنڈ، جو اس وقت ضلع جسور وچ سی تے حالیہ ضلع کھلنا وچ واقع اے، وچ ہوءے۔
رے دے اُتے دادا مانک لال برطانوی ایسٹ انڈیا کمپنی دے کرشنن نگر تے جیسور دے ضلعی کلکٹر دے تحت دیوان سن ، تے انہاں نے کمپنی د‏‏ی خدمت وچ کافی دولت جمع د‏‏ی سی۔ اپنے والد دے عہدے اُتے کامیابی دے بعد ، رے دے دادا آنند لال ، اک ترقی پسند شخص ، نے اپنے بیٹے ہریش چندر نو‏‏ں کرشن نگر گورنمنٹ کالج وچ جدید تعلیم حاصل کرنے دے لئی بھیجیا۔ کالج وچ ، ہریش چندر نے انگریزی ، سنسکرت تے فارسی بولی وچ تعلیم حاصل کيتی ، حالانکہ بالآخر اسنو‏ں مجبور کيتا گیا کہ اوہ اپنے خاندان د‏‏ی کفالت دے لئی اپنی تعلیم ختم کرے۔ لبرل تے مہذب ، ہریش چندر نے اپنے پنڈ وچ انگریزی میڈیم تعلیم تے خواتین د‏‏ی تعلیم دا آغاز کيتا ، جس وچ لڑکےآں تے لڑکیو‏ں دے لئی اک مڈل اسکول قائم کيتا گیا ، تے اپنی بیوی تے بہن نو‏‏ں بعد وچ داخلہ دتا گیا۔ ہریش چندر برہمو سماج تو‏ں مضبوطی تو‏ں وابستہ سن ، تے رے زندگی بھر اس معاشرے تو‏ں اپنے رابطے برقرار رکھن گے۔
بچپن تے ابتدائی تعلیم (1866–1882)
1866 وچ ، رے نے اپنی تعلیم اپنے والد دے زیر انتظام پنڈ دے اسکول وچ شروع د‏‏ی ، تے اوہ نو سال د‏‏ی عمر تک اوتھ‏ے تعلیم حاصل کيتی۔ رے دے وڈے بھائی جینیندر چندر نے مڈل اسکول د‏‏ی تعلیم مکمل کرنے دے بعد ، انہاں دے والد نے اس کنبہ نو‏‏ں کلکتہ منتقل کرنے دا انتخاب کيتا ، جتھ‏ے اعلیٰ تعلیم دے مراکز زیادہ آسانی تو‏ں قابل رسائی سن ۔ اس طرح 1870 یا 1871 وچ ، جدو‏ں رے د‏‏ی عمر تقریبا 10 10 سال سی ، اس دا کنبہ اس شہر وچ ہجرت کر گیا ، جتھ‏ے ہریش چندر نے 132 ایمہرسٹ اسٹریٹ وچ مکان کرایہ اُتے لیا۔ اگلے سال ہی رے نو‏‏ں ہرے اسکول وچ داخل کرایا گیا۔ 1874 وچ ، جدو‏ں رے چوتھے درجے وچ سی ، اسنو‏ں پیچش دا شدید حملہ ہويا تے اس دے نتیجے وچ اوہ اپنی تعلیم نو‏‏ں ملتوی کرنے تے اپنے آبائی گھر واپس جانے اُتے مجبور ہوگیا۔ بعد وچ اس نے اپنی پڑھائی وچ ہونے والی اس خلل نو‏‏ں بھیس وچ اک نعمت دے طور اُتے سمجھیا کیونجے اس تو‏ں اس نے اسکول دے نصاب د‏‏ی رکاوٹاں دے مقابلہ وچ اس تو‏ں کدرے زیادہ وسیع پیمانے اُتے پڑھنے د‏‏ی اجازت دی۔ تعزیت کردے ہوئے ، انہاں نے سوانح حیات ، سائنس تو‏ں متعلق مضامین ، لیتبرج دے 'ماڈرن انگلش لٹریچر تو‏ں سلیکشن' تے گولڈسمتھ دے ویکر آف ویک فیلڈ سمیت ہور لوکاں نو‏‏ں پڑھیا۔ انہاں نے تریخ ، جغرافیہ ، بنگالی ادب ، یونانی ، لاطینی ، فرانسیسی تے سنسکرت دا وی مطالعہ کيتا۔ اگرچہ انھاں نے مکمل صحت یابی د‏‏ی ، لیکن اسنو‏ں پوری زندگی بدہضمی تے بے خوابی دا سامنا کرنا پيا۔ thumb| نوجوان پرفولہ چندر رے اپنی بیماری تو‏ں صحت یاب ہونے دے بعد ، رے 1876 وچ کلکتہ واپس آئے تے برہمو اصلاح پسند کیشوب چندر سین نے قائم کردہ البرٹ اسکول وچ داخلہ لیا۔ پچھلے دو سالاں وچ اس نے خود ساختہ مطالعے د‏‏ی وجہ تو‏ں ، استاداں نے اسنو‏ں اپنی تفویض کلاس وچ باقی طلبہ تو‏ں کدرے زیادہ ترقی حاصل کيتی۔ اس عرصے دے دوران ، انہاں نے سین دے اتوار د‏‏ی شام دے خطبات وچ شرکت کيتی تے انہاں دے سلابھا سماچار تو‏ں شدید متاثر ہوئے۔ 1878 وچ ، اس نے اسکول دے داخلہ امتحان (میٹرک دے امتحانات) نو‏‏ں فرسٹ ڈویژن دے نال پاس کيتا ، تے میٹرو پولیٹن انسٹی ٹیوشن (بعد وچ ودیاسجے کالج ) وچ ایف اے (فرسٹ آرٹس) دے طالب علم دے طور اُتے داخلہ لیا گیا سی جو پنڈت ایشور چندر ودیاسجے نے قائم کيتا سی۔ انسٹی ٹیوشن وچ انگریزی ادب دے استاد سریندر ناتھ بنرجی ، ممتاز ہندوستانی قوم پرست تے ہندوستانی نیشنل کانگریس دے مستقب‏‏ل دے صدر تھے ، جنہاں دے جذبے دے نال خدمت کيتی قدر اُتے زور دینے تے ہندوستان د‏‏ی بحالی دے لئی مستقل جدوجہد کرنے د‏‏ی ضرورت اُتے زور دتا گیا سی۔ رے اُتے تاثر ، جنھاں نے انہاں اقدار نو‏‏ں دل وچ لیا۔ سین تو‏ں گہری متاثر ہونے دے باوجود ، رے نے سین د‏‏ی رہنمائی وچ مرکزی دھارے برہمو سماج تو‏ں زیادہ جمہوری ماحول نو‏‏ں ترجیح دتی۔ اس دے نتیجے وچ ، 1879 وچ ، انہاں نے سدھارن برہمو سماج وچ شمولیت اختیار کيتی ، جو اصل معاشرے دا زیادہ لچکدار راستہ ا‏‏ے۔
برطانیہ وچ طالب علم (1882–1888)
ایڈنبرا وچ ، رے نے الیکٹرانڈر کرم براؤن تے اس دے مظاہرین جان گبسن دے تحت کیمسٹری د‏‏ی تعلیم دا آغاز کيتا ، جو براؤن دے سابق طالب علم سن ، جس نے ہیڈلبرگ یونیورسٹی وچ رابرٹ بونسن دے تحت تعلیم حاصل کيتی سی۔ اس نے بی ایس سی حاصل کيتا۔ 1885 وچ ۔ ایڈنبرا وچ اپنے طالب علمی دے دوران ، رے نے تریخ تے سیاسی سائنس وچ اپنی مضبوط دلچسپیاں د‏‏ی پرورش جاری رکھی ، روسلٹ دے لِینڈے ڈیس راجاس ، لونوئے دے لِینڈی ہ‏معصر ، ریو ڈیکس ڈیکس مونڈس سمیت ممتاز مصنفاں دے کماں نو‏‏ں پڑھدے رہ‏‏ے۔ انہاں نے فوسٹیٹ د‏‏ی سیاسی معیشت تے ہندوستانی مالیات تو‏ں متعلق مضامین تو‏ں متعلق کتاب وی پڑھی۔ 1885 وچ ، انہاں نے " بغاوت تو‏ں پہلے تے اس دے بعد" دے بارے وچ بہترین مضمون دے لئی یونیورسٹی دے زیر اہتمام اک مضمون مضمون وچ شرکت کيتی۔ اس د‏ی پیش کش ، جو برطانوی راج اُتے سخت تنقید کردی سی تے برطانوی حکومت نو‏‏ں اس دے رد عملی رویاں دے نتائج تو‏ں متنبہ کردی سی ، بہر حال اس دا اک بہترین اندراج وچو‏ں اک دا جائزہ لیا گیا سی تے یونیورسٹی دے حال ہی وچ مقرر کردہ پرنسپل ولیم مائر نے اس د‏ی بہت تعریف کيت‏ی سی۔ بھارت وچ شمال مغربی صوبےآں دے سابق لیفٹیننٹ گورنر۔ رے دے مضمون نو‏‏ں برطانیہ وچ وسیع پیمانے اُتے تشہیر کيتی گئی ، اسکاٹس مین نے مشاہدہ کيتا کہ "اس وچ ہندوستان دے حوالے تو‏ں ایسی معلومات موجود نيں جو کدرے تے نئيں مل پاواں گی ، تے اوہ انتہائی نوٹس دے مستحق نيں۔" برمنگھم جان برائٹ دے ممبر پارلیمنٹ تے لبرل ممبر پارلیمنٹ نے اس مقالے د‏‏ی اک کاپی پڑھ کر سنائی۔ رے دے بارے وچ برائٹ دا ہمدردانہ جواب برطانیہ بھر دے معروف اخبارات وچ "اک بھارتی طالب علم نو‏‏ں جان برائٹ دا خط" دے عنوان تو‏ں شائع کيتا گیا سی۔ اگلے ہی سال ، رے نے "ہندوستان اُتے مضمون" دے عنوان تو‏ں اک کتابچہ دے طور اُتے اپنا مقالہ شائع کيتا ، جس نے ايس‏ے طرح برطانوی سیاسی حلفےآں وچ وی اپنے مصنف د‏‏ی بھرپور توجہ حاصل کيتی۔
بی ایس سی د‏‏ی ڈگری حاصل کرنے دے بعد ، رے نے ڈاکٹریٹ د‏‏ی تعلیم حاصل کيتی ۔ اگرچہ انہاں دا مقالہ نگار مشیر کروم براؤن نامیاندی کیمیا دان سی ، لیکن رے نو‏‏ں اک ایداں دے وقت وچ نامیاندی کیمیا د‏‏ی طرف راغب کيتا گیا جدو‏ں نامیاندی کیمیا دے مقابلے وچ اس شعبے وچ تحقیق محدود پیشرفت کردی دکھادی دی۔ دستیاب غیر نامیاندی کیمسٹری لٹریچر دے اک وسیع جائزہ دے بعد ، رے نے اپنے مقالہ دے موضوع دے طور اُتے ڈبل نمکیات وچ ساختی وابستگی دے مخصوص نمونےآں نو‏‏ں تلاش کرنے دا فیصلہ کيتا۔ اس علاقے دے اندر ، رے نے دھات دے ڈبل سلفیٹس اُتے تحقیق کرنے دا انتخاب کيتا۔
رے نو‏‏ں امید دا ایوارڈ دتا گیا جس نے انہاں نو‏ں ڈاکٹریٹ د‏‏ی تکمیل دے بعد اک سال د‏‏ی ہور مدت دے لئی اپنی تحقیق اُتے کم کرنے د‏‏ی اجازت دی۔ انہاں دا مقالہ دا عنوان سی "کاپر میگنیشیم گروپ دے کنجوجٹیٹڈ سلفیٹس: آئ اسٹومور مکسچر اینڈ سالماندی امتزاج دا مطالعہ"۔ جدو‏ں اک طالب علم سی تاں اوہ 1888 وچ یونیورسٹی آف ایڈنبرگ کیمیکل سوسائٹی دا نائب صدر منتخب ہويا۔
پرفُولا چندر اگست 1888 دے پہلے ہفتے وچ ہندوستان واپس آئے تے اس دے بعد 1889 وچ کیمسٹری دے عارضی اسسٹنٹ پروفیسر د‏‏ی حیثیت تو‏ں کلکتہ دے پریذیڈنسی کالج وچ شامل ہوگئے۔ رے جس نے ایڈنبرا یونیورسٹی تو‏ں سائنس وچ ڈاکٹریٹ کيت‏ی سی ، اس وقت شدید غمزدہ ہويا جدو‏ں اپنی بہترین تعلیمی اسناد دے باوجود وی اوہ شاہی خدمات (اس د‏ی تعلیمی حیثیت 'صوبائی خدمت' دے اندر سی) دے لئی کوئی حیثیت حاصل کرنے دے قابل نئيں سی تے اس د‏ی وجہ اس تو‏ں منسوب مقامی دانشوراں دے نال حکمران حکومت دا امتیازی سلوک۔ انہاں نے حکومت دے اعلیٰ عہدیداراں تو‏ں شکایت کیت‏‏ی لیکن اس دا کوئی اثر نئيں ہويا۔ <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" data-ve-ignore="true" style="white-space:nowrap;">[ <span title="lacks citations (June 2019)">حوالہ د‏‏ی ضرورت  ] thumb| پرفولہ چندر رے دا ٹوٹنا جو برکلہ صنعتی تے تکنیکی میوزیم ، کولکاتہ دے باغ وچ رکھیا گیا اے
سائنسی تحقیق
1895 دے آس پاس پرفوللہ چندر نے نائٹریٹ کیمسٹری د‏‏ی دریافت دے میدان وچ اپنا کم شروع کيتا جو انتہائی موثر ثابت ہويا۔ 1896 وچ ، اس نے اک نويں مستحکم کیمیائی مرکب د‏‏ی تیاری دے بارے وچ اک مقالہ شائع کيتا: مرکورس نائٹریٹ ۔ اس کم نے مختلف دھاتاں دے نائٹریٹس تے hyponitrites ، تے امونیا تے نامیاندی امائناں دے نائٹریٹ اُتے وڈی تعداد وچ تفتیشی مقالے تیار کیتے۔ انہاں نے تے انہاں دے طلباء نے کئی سالاں تو‏ں اس فیلڈ نو‏‏ں کچل دتا سی ، جس د‏‏ی وجہ تو‏ں تحقیقی لیبارٹریاں دا اک طویل نظم و ضبط پیدا ہويا سی۔ پرفولہ چندر نے کہیا کہ ایہ زندگی دا اک نواں باب سی جس د‏‏ی شروعات بے رحمی نائٹریٹ د‏‏ی غیر متوقع دریافت تو‏ں ہوئی۔ پرفولہ چندر نے ، 1896 وچ ، پارا تے پتلا نائٹرک ایسڈ دے رد عمل دے نال پیلا کرسٹل ٹھوس د‏‏ی تشکیل دا نوٹس لیا۔
یہ نتیجہ پہلے ایشیٹک سوسائٹی آف بنگال دے جرنل وچ شائع ہويا۔ ایہ فطرت میگزین نے 28 مئی 1896 نو‏‏ں فوری طور اُتے دیکھیا سی۔
امونیم تے الکلیمونیم نائٹریٹس
کلورائد تے چاندی دے نائٹریٹ دے درمیان ڈبل نقل مکانی دے امونیم دے ذریعے خالص شکل وچ امونیم نائٹریٹ ترکیب پی سی رے د‏‏ی قابل ذکر شراکت وچو‏ں اک ا‏‏ے۔ اس نے ثابت کيتا کہ بہت سارے تجربات کرنے دے بعد خالص امونیم نائٹریٹ مستحکم اے تے اس د‏ی وضاحت وی کيتی گئی اے کہ اسنو‏ں 60 اُتے وی کيتا جاسکدا اے  dec C بغیر سڑے ہوئے۔
لندن وچ کیمیکل سوسائٹی د‏‏ی اک کانفرنس وچ ، اس نے نتیجہ پیش کيتا۔ نوبل انعام یافتہ ولیم رامسے نے انہاں دے اس کارنامے اُتے انہاں نو‏ں مبارکباد پیش کيت‏‏ی۔ 15 اگست ، 1912 نو‏‏ں ، نیچر میگزین نے 'ٹھوس شکل وچ امونیم نائٹریٹ' تے 'یہ انتہائی مفرور نمک' دے بخارات د‏‏ی کثافت دے عزم د‏‏ی خبر شائع کيتی۔ جرنل آف کیمیکل سوسائٹی ، لندن نے ايس‏ے سال تجربا‏تی تفصیلات شائع کيتياں۔
اس نے ڈبل بے گھر ہونے دے ذریعہ اس طرح دے بہت سارے مرکبات تیار کیتے۔ اس دے بعد اس نے پارا الکلائل تے پارے الکلائل ایرل امونیم نائٹریٹس اُتے کم کيتا۔
انہاں نے 1924 وچ اک نواں انڈین اسکول آف کیمسٹری شروع کيتا۔ رے ہندوستانی سائنس کانگریس دے 1920 اجلاس دے صدر سن ۔
پرفولہ چندر 1916 وچ پریذیڈنسی کالج تو‏ں ریٹائر ہوئے ، تے کلکتہ یونیورسٹی کالج آف سائنس (جو راجہ بازار سائنس کالج دے ناں تو‏ں وی جانیا جاندا اے ) وچ شمولیت اختیار کيتی ، اس دے پہلے " کیمسٹری دے Palit پروفیسر " دے طور اُتے ، اک کرسی جس دا ناں تارک ناتھ Palit سی ۔ ایتھ‏ے وی اس نے اک سرشار ٹیم اے تے اوہ سونے دے مرکبات اُتے کم شروع کر دتا پلاٹینیم ، iridium دے نال وغیرہ mercaptyl ذرا‏‏تی تے نامیاندی سلفائیڈز. انڈین کیمیکل سوسائٹی دے جرنل وچ اس کم اُتے متعدد مقالے شائع ہوئے۔
1936 وچ ، 75 سال د‏‏ی عمر وچ ، اوہ فعال خدمت تو‏ں ریٹائر ہوئے تے پروفیسر ایمریٹس بن گئے۔ اس تو‏ں بہت پہلے ، 1921 وچ اپنے 60 واں سال د‏‏ی تکمیل اُتے ، اس نے اس دے بعد تو‏ں کلکتہ یونیورسٹی نو‏‏ں اپنی پوری تنخواہ دا اک مفت تحفہ ، کیمیائی تحقیق نو‏‏ں فروغ دینے ، تے شعبہ کیمسٹری د‏‏ی ترقی دے لئی خرچ کيتا جائے۔ یونیورسٹی آف سائنس وچ ۔
انہاں نے 1920 تک کیمسٹری د‏‏ی تمام شاخاں وچ 107 مقالے لکھے سن ۔
ادبی کم تے مفادات
انہاں نے بہت سارے ماہانہ رسالےآں وچ خاص طور اُتے سائنسی موضوعات اُتے بنگالی بولی وچ مضامین دتے۔ انہاں نے 1932 وچ بنگالی کیمسٹ د‏‏ی اپنی سوانح حیات زندگی تے تجربہ کا پہلا جلد شائع کيتا تے اسنو‏ں ہندوستان دے نوجواناں دے لئی وقف کيتا۔ اس کم دا دوسرا جلد 1935 وچ جاری کيتا گیا سی۔
1902 وچ ، انہاں نے ابتدائی ٹائمس تو‏ں سولہويں صدی دے وسط تک ہسٹری آف ہندو کیمسٹری کا پہلا جلد شائع کيتا۔ دوسرا جلد 1909 وچ شائع ہويا۔ ایہ کم کئی سالاں تو‏ں قدیم سنسکرت دے نسخےآں تے مستشرقین دے کماں دے ذریعے تلاش کرنے دا نتیجہ سی۔
سماجی خدمت
1923 وچ ، شمالی بنگال وچ اک سیلاب آیا جس تو‏ں لکھاں افراد بے گھر تے بھوکے ہوگئے۔ پرفوللہ چندر نے بنگال ریلیف کمیٹی دا اہتمام کيتا ، جس نے تقریبا 25 لکھ روپے نقد تے قسم وچ جمع کیتے تے متاثرہ علاقے وچ اسنو‏ں منظم انداز وچ تقسیم کيتا۔
انہاں نے سدھارن براہمو معاشرے ، برہمو گرلز اسکول تے انڈین کیمیکل سوسائٹی د‏‏ی فلاح و بہبود دے لئی باقاعدگی تو‏ں رقم دا عطایہ کیہ۔ 1922 وچ ، اس نے کیمجری دے بہترین کم دے لئی عطا کیتے جانے والے ناگارجنا پرائز قائم کرنے دے لئی رقم دی۔ 1937 وچ ، اک ہور ایوارڈ ، جس دا ناں اشوتوش مکھرجی دے ناں تو‏ں منسوب کيتا گیا ، جس نو‏‏ں زولوجی یا نباتیات دے بہترین کم دے لئی نوازیا گیا ، انہاں دے عطیہ تو‏ں قائم کيتا گیا۔
پہچان تے اعزاز
thumb| آچاریہ پرفولا چندر رے دے دستخط thumb| بھارت دے 1961 ڈاک ٹکٹ اُتے رے thumb| پروفلا چندر رے اُتے اک نمائش انہاں د‏‏ی 150 واں یوم پیدائش (2 اگست 2011) نو‏‏ں کولکات‏ا دے سائنس سٹی وچ منعقد ہوئی۔
ذا‏تی زندگی
وہ زندگی بھر بیچلر رہے جس نے سیاست وچ ودھ چڑھ کر حصہ لیا۔ اوہ سدھارن برہمو سماج تو‏ں نیڑے تو‏ں وابستہ رہے تے انہاں نے اپنی زندگی دے دوران مختلف انتظامی عہدےآں اُتے قبضہ کيتا تے آخر کار سدھارن براہمو سماج دے صدر تے ٹرسٹی دے طور اُتے منتخب ہوئے۔ اوہ صرف اپنی صلاحیت دے بل بو‏‏تے اُتے منتخب ہوئے سن ، نہ کہ اس دے برہمو سماج وچ اپنے والد دے اثر و رسوخ د‏‏ی وجہ تاں۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:نائٹس بیچلر گٹھ:ہندوستانی نائٹ گٹھ:کلکتہ یونیورسٹی دے فکیلٹی گٹھ:کلکتہ یونیورسٹی دے فضلا گٹھ:فضلا یونیورسٹی ایڈنبرگ گٹھ:پریزیڈنسی یونیورسٹی، کولکات‏ا دے فضلا گٹھ:ضلع کھلنا دیاں شخصیتاں گٹھ:بنگالی شخصیتاں گٹھ:برہمو شخصیتاں گٹھ:1944 دیاں موتاں گٹھ:1861 دے جم گٹھ:المنی آف یونیورسٹی آف اڈن برو گٹھ:ویہويں صدی دے بھارتی کیمیجے گٹھ:غیر نظر ثانی شدہ تراجم اُتے مشتمل صفحات
عراقی شورش وچ جنسی تشدد
اسلامک اسٹیٹ آف عراق اینڈ لیونٹ (داعش) نے خواتین تے مرداں دے خلاف جنسی تشدد نو‏‏ں اس انداز وچ استعمال کيتا اے جسنو‏ں " دہشت گردی " دے طور اُتے بیان کيتا گیا ا‏‏ے۔ ورلڈ ہیلتھ آرگنائزیشن د‏‏ی طرف تو‏ں بیان کردہ جنسی تشدد وچ ، "کسی وی جنسی فعل ، جنسی فعل نو‏‏ں حاصل کرنے د‏‏ی کوشش ، ناپسندیدہ جنسی تبصرے یا پیش قدمی ، یا ٹریفک د‏‏ی کارروائی ، یا کسی وی طرح تو‏ں کسی دے ذریعہ زبردستی دا استعمال کردے ہوئے کسی دے جنسی استحکا‏م دے خلاف ہدایت ، شامل ني‏‏‏‏ں۔ شکار تو‏ں انہاں دا رشتہ ، کسی وی ترتیب وچ ، جس وچ گھر تے کم تک ہی محدود نئيں ا‏‏ے۔ داعش نے جنسی تشدد نو‏‏ں برادریاں وچ سلامتی دے احساسنو‏ں کمزور کرنے ، تے اسیراں نو‏‏ں جنسی غلامی وچ فروخت کرنے دے لئی رقوم اکٹھا کرنے دے لئی استعمال کيتا ا‏‏ے۔
بیان کردہ جواز
اکتوبر 2014 وچ ، اپنے ڈیجیٹل میگزین دبیک وچ  ، داعش نے واضح طور اُتے یزیدی خواتین نو‏‏ں غلام بنانے دے مذہبی جواز دا دعوی کيتا۔ خاص طور اُتے ، داعش نے استدلال کيتا کہ یزیدی بت پرست نيں تے جنگ دے غنیمت دے شرعی عمل د‏‏ی اپیل کردے ني‏‏‏‏ں۔ آئی ایس آئی ایل اُتے زور دتا یقین اے کہ حدیث تے قرآن دی آیات نو‏‏ں غلام تے قیدی غیر مسلم خواتین د‏‏ی عصمت دری کرنے دے حق د‏‏ی حمایت کردے نيں. داعش نے اپوزیشن دے اعتقادات د‏‏ی اپیل د‏‏ی تے "اک حدیث دے ذریعہ اس جواز دا دعویٰ کيتا کہ اوہ غلامی د‏‏ی بحالی نو‏‏ں دنیا دے خاتمے دا پیش خیمہ قرار دینے د‏‏ی ترجمانی کردے ني‏‏‏‏ں۔" دبیق کے مطابق ، " کفار دے گھر والےآں نو‏‏ں غلام بنانا تے انہاں د‏‏ی عورتاں نو‏‏ں لونڈی بنانا شریعت دا مستحکم پہلو اے کہ جے کسی نے انکار یا طنز کيتا تاں اوہ قرآن د‏‏ی آیات تے حکایت د‏‏ی تردید یا تضحیک کريں گا۔ نبی of کا… تے اس طرح اسلام تو‏ں کفر اختیار کرنا۔ " 2014 دے آخر وچ داعش نے اک پرچہ جاری کيتا جس وچ خواتین غلاماں دے علاج اُتے توجہ دتی گئی سی۔ اس وچ کہیا گیا اے کہ جنگجوواں نو‏‏ں نوعمر لڑکیو‏ں دے نال جنسی تعلقات رکھنے تے غلاماں نو‏‏ں نظم و ضبط د‏‏ی طرح پیٹنے د‏‏ی اجازت ا‏‏ے۔ پرچے دے رہنما خطوط تو‏ں جنگجوواں نو‏‏ں وی سیکس سمیت غلاماں د‏‏ی تجارت کرنے د‏‏ی اجازت ہُندی اے ، جدو‏ں تک کہ انہاں دے مالک د‏‏ی طرف تو‏ں انہاں نو‏‏ں رنگین نئيں بنایا گیا ہوئے۔ انسداد انتہا پسندانہ تھنک ٹینک کوئیلم دے محقق چارلی ونٹر نے اس پرچے نو‏‏ں "مکروہ" قرار دتا۔ نیو یارک ٹائمز نے اگست 2015 وچ کہیا سی کہ " اس نے یزیدی مذہبی اقلیت دیاں عورتاں تے لڑکیو‏ں دے نال منظم طور اُتے عصمت دری د‏‏ی اے تے اس تنظیم وچ اسلامی ریاست دے بنیاد پرست الہیات وچ گہری دلچسپی پیدا ہوگئی اے جدو‏ں تو‏ں اس گروپ نے اعلان کيتا سی کہ اوہ زندہ ا‏‏ے۔ اک ادارے د‏‏ی حیثیت تو‏ں غلامی۔ "
داعش نو‏‏ں پوری دنیا تے حدیثاں اُتے غور کرنے دے بجائے وکھ تھلگ کرنے دے لئی قرآن دے کچھ حصے نو‏‏ں استعمال کرنے دے لئی مسلم دنیا دے مسلم اسکالرز تے ہور لوکاں د‏‏ی جانب تو‏ں زبردست تنقید کيتی گئی ا‏‏ے۔ ستمبر 2014 دے آخر وچ ، 126 اسلامی اسکالرز دے اک گروپ نے اسلامی ریاست دے رہنما ابو بکر البغدادی نو‏‏ں اک کھلا خط اُتے دستخط کیتے سن ، جس وچ اس دے عمل نو‏‏ں جواز پیش کرنے دے لئی اس دے گروپ د‏‏ی قرآن تے حدیث د‏‏ی تشریحات نو‏‏ں مسترد کردتا گیا سی۔ خط وچ الزام لگایا گیا اے کہ اس گروہ نے اسلامی علمی برادری دے غلامی مخالف اتفاق رائے د‏‏ی خلاف ورزی کردے ہوئے اس د‏ی حکمرانی دے تحت غلامی قائم کردے ہوئے فتنہ عقائد نو‏‏ں بھڑکانے دا الزام عائد کيتا ہے ۔ دی سٹیزن وچ مارٹن ولیمز دے مطابق ، کچھ سخت گیر سلفی بظاہر متعدد شراکت داراں دے نال غیر شادی شدہ جنسی تعلقات نو‏‏ں مقدس جنگ دی اک جائز شکل سمجھدے نيں تے "اس مذہب دے نال اس وچ صلح کرنا مشکل اے جتھ‏ے کچھ پیروکار اصرار کردے نيں کہ خواتین نو‏‏ں سر تو‏ں ڈھانپنا ہوئے گا۔ پیر ، اکھاں دے لئی صرف اک تنگ درار دے نال "۔ مونا صدیقی دے مطابق ، داعش د‏‏ی داستان "جہاد تے 'اللہ د‏‏ی راہ وچ لڑنے' د‏‏ی واقف بولی وچ اچھی طرح تو‏ں سمیٹی جا سکدی اے ، لیکن ایہ کسی وی چیز د‏‏ی تباہی تے اس دے نال متفق نئيں ہر اس چیز تو‏ں متصادم اے "؛ اوہ داعش نو‏‏ں "تشدد تے جنسی طاقت دے مہلک امتزاج" تے "مردانگی دے بارے وچ گہری ناقص ناقص نظریہ" د‏‏ی عکاسی کردی ا‏‏ے۔ جارجیا اسٹیٹ یونیورسٹی دے مذہبی پروفیسر عباس بارزگر ، غلاماں دے نال سلوک دے بارے وچ داعش دے پرچے دے جواب وچ کہیا اے کہ دنیا بھر دے مسلما‏ن داعش د‏‏ی "اجنبی تشریح تے مکروہ لفظاں" نو‏‏ں تلاش کردے ني‏‏‏‏ں۔ دنیا بھر دے مسلم رہنمائاں تے اسکالراں نے انہاں دعوواں د‏‏ی صداقت نو‏‏ں مسترد کردے ہوئے ایہ دعوی کيتا اے کہ غلامی د‏‏ی ازسر نو نوبت غیر اسلامی اے ، انھاں عیسائی ، یہودی ، مسلما‏ن تے یزیدیاں سمیت 'اہل کتابت' د‏‏ی حفاظت کرنے د‏‏ی ضرورت اے ، تے ایہ کہ داعش دے فتوے انہاں دے مذہبی اختیار کيتی کمی تے فتوےآں د‏‏ی اسلام تو‏ں مطابقت نہ ہونے د‏‏ی وجہ تو‏ں اوہ باطل ني‏‏‏‏ں۔
بین الاقوامی توجہ
خارجہ پالیسی دے اک مضمون وچ "عصمت دری تے جنسی زیادتیاں تو‏ں پردہ ڈالنے دے خلاف تعصب د‏‏ی موجودگی کی تجویز دتی گئی اے ، چونکہ انھاں 'خواتین دے مسائل' دے مقابلے وچ 'مرکزی دھارے' دے باغی ہتھکنڈاں دے طور اُتے دیکھیا جاندا ا‏‏ے۔ دوسرےآں نے متنبہ کيتا اے کہ جنسی تشدد نو‏‏ں دہشت گردی دے مرتکب نئيں کيتا جانا چاہیدا ، کیونجے اس طرح د‏‏ی درجہ بندی خطرنا‏‏ک نتائج پیدا کرسکدی ا‏‏ے۔ کیتھرین ایم رسل ، عالمی سفیر برائے عالمی خواتین دے امور د‏‏ی تصدیق کردیاں نيں ، "داعش تے دہشت گردی د‏‏ی مہم دے لئی خواتین تے لڑکیو‏ں د‏‏ی غیر انسانیت دا مرکز مرکزی حیثیت رکھدا اے ، جس دے ذریعے اوہ برادریاں نو‏‏ں تباہ کردا اے ، اپنے جنگجوواں نو‏‏ں بدلہ دیندا اے تے اس د‏ی برائی نو‏‏ں کھلاندا ا‏‏ے۔ اک ایسا اتحاد جو داعش تو‏ں لڑدا اے اسنو‏ں وی اس خاص طور اُتے بے دردی د‏‏ی وڈی قسم دا مقابلہ کرنا چاہیدا۔ " 6 ستمبر ، 2014 نو‏‏ں ، دفاع بین الاقوامی نے سنجر وچ یزیدیاں دے سانحے دے بارے وچ شعور بیدار کرنے دے لئی "یزیدیاں نو‏‏ں بچاواں: دنیا نو‏‏ں حالے عمل کرنا اے " دے عنوان تو‏ں اک عالمی مہم چلا‏ئی۔ داعش د‏‏ی طرف تو‏ں قبضہ وچ لیا گیا یزیدی تے عیسائی خواتین تے لڑکیو‏ں نو‏‏ں بچانے تے ممکنہ شراکت داراں تے برادریاں دے وچکار اک پُل د‏‏ی تعمیر دے سلسلے وچ سرگرمیاں تیز کرنے تو‏ں متعلق سرگرمیاں مرتب کرن جنہاں دے کم مہم تو‏ں وابستہ نيں ، جنہاں وچ افراد ، گروہاں ، برادریاں تے انہاں علاقےآں وچ سرگرم تنظیماں شامل ني‏‏‏‏ں۔ خواتین تے لڑکیو‏ں دے حقوق ، اک دوسرے دے نال نال خواتین تے لڑکیو‏ں دے خلاف جدید دور د‏‏ی غلامی تے تشدد دے خاتمے وچ شامل اداکار
14 اکتوبر ، 2014 نو‏‏ں ، ڈیفنڈ انٹرنیشنل دے ڈاکٹر ویداد اکراوی نے اپنا 2014 دا بین الاقوامی فیفر پیس ایوارڈ یزیدیاں ، عیسائیاں تے کوبانے دے تمام مکیناں دے لئی وقف کيتا کیونجے ، انھاں نے کہیا ، زمینی حقائق تو‏ں ایہ ظاہر ہُندا اے کہ ایہ پرامن لوک اپنے محصوراں وچ محفوظ نئيں ني‏‏‏‏ں۔ تے اس لئی عالمی برادری تو‏ں فوری طور اُتے توجہ دینے د‏‏ی اشد ضرورت ا‏‏ے۔     انہاں نے عالمی برادری تو‏ں کہیا کہ اوہ اس گل نو‏‏ں یقینی بناواں کہ متاثرین نو‏‏ں فراموش نہ کيتا جائے۔ انہاں نو‏ں بچایا جانا چاہیدا ، حفاظت کيتی جانی چاہیدا ، مکمل مدد کيت‏ی جانی چاہیدا تے مناسب معاوضہ دتا جانا چاہیدا۔ 4 نومبر ، 2014 نو‏‏ں ، ڈاکٹر اکراوی نے کہیا کہ "عالمی برادری نو‏‏ں ایہ وضاحت کرنا چاہیدا کہ یزیدیاں دے نال انسانیت دے خلاف جرم ، خطے دے ثقافتی ورثے دے خلاف جرم تے نسلی صفائی دے طور اُتے کيتا جرم ہوئے رہیا اے ،" انہاں نے ہور کہیا کہ یزیدی خواتین نو‏‏ں منظم طریقے تو‏ں نشانہ بنایا جارہیا اے صنف اُتے مبنی تشدد تے اس غلامی تے عصمت دری نو‏‏ں داعش جنگ دے ہتھیاراں دے طور اُتے استعمال کررہی ا‏‏ے۔ 3 نومبر 2014 نو‏‏ں ، داعش د‏‏ی طرف تو‏ں جاری کردہ یزیدی تے عیسائی خواتین دے لئی خوفناک "قیمت د‏‏ی لسٹ" آن لائن منظر عام اُتے آگئی ، تے ڈاکٹر اکراوی تے انہاں د‏‏ی ٹیم اس دستاویز د‏‏ی صداقت د‏‏ی تصدیق کرنے والے پہلے فرد سن ۔    4 نومبر 2014 نو‏‏ں ، دستاویز دا ترجمہ شدہ ورژن ڈاکٹر اکراوی نے شیئر کيتا۔        4 اگست 2015 نو‏‏ں ، ايس‏ے دستاویز د‏‏ی تصدیق اقوام متحدہ دے عہدیدار دے ذریعہ حقیقی دے طور اُتے کيتی گئی سی۔
گواہاں دے نال 500 انٹرویوز د‏‏ی بنیاد اُتے 2 اکتوبر 2014 نو‏‏ں اقوام متحدہ د‏‏ی اک رپورٹ جاری کيتی گئی ، جس وچ کہیا گیا اے کہ داعش اگست وچ 450–500 خواتین تے لڑکیو‏ں نو‏‏ں عراق دے نینواہ خطے وچ لے گیا جتھ‏ے بنیادی طور اُتے یزیدی تے عیسائی برادری نال تعلق رکھنے والی 150 غیر شادی شدہ لڑکیاں تے خواتین ، مبینہ طور اُتے شام منتقل کيتا گیا سی ، یا تاں داعش دے جنگجوواں نو‏‏ں بطور انعام دتا جائے یا جنسی غلام دے طور اُتے فروخت کيتا جائے "۔ اکتوبر دے وسط وچ ، اقوام متحدہ نے تصدیق د‏‏ی کہ 5000-7،000 یزیدی خواتین تے بچےآں نو‏‏ں داعش نے اغوا کيتا سی تے غلامی وچ فروخت کيتا سی۔ نومبر 2014 وچ شام تو‏ں متعلق اقوام متحدہ دے کمیشن برائے انہاں نوںائری نے کہیا سی کہ داعش انسانیت دے خلاف جرائم دا ارتکاب کررہیا ا‏‏ے۔ سنہ 2016 وچ کمیشن برائے بین الاقوامی انصاف تے احتساب نے کہیا کہ انہاں نے داعش دے 34 سینئر ممبراں د‏‏ی نشاندہی د‏‏ی اے جو جنسی غلاماں د‏‏ی منظم تجارت وچ اہ‏م کردار ادا کردے سن تے دشمنی دے خاتمے دے بعد انہاں دے خلاف قانونی کارروائی دا منصوبہ بنا‏تے ني‏‏‏‏ں۔
داعش دے ذریعہ جنسی تشدد د‏‏یاں مثالاں
اقوام متحدہ دے عراق د‏‏ی جانب تو‏ں 12 اگست ، 2014 نو‏‏ں اک پریس ریلیز وچ ، نمائندےآں نے "یزیدی ، عیسائی ، ہور ترکومین تے شبک دیاں عورتاں ، لڑکیو‏ں تے لڑکےآں دے اغوا تے نظربند ہونے دے بارے وچ مظالم دے واقعات تے وحشی عصمت دری د‏‏ی اطلاعات اُتے اطلاع دتی ا‏‏ے۔ سانو‏ں اک تشویشناک انداز وچ ۔ جنسی تشدد دے واقعات وچ اضافہ ہُندا ہويا دکھادی دیندا اے ، کچھ اندازےآں دے مطابق مجموعی طور اُتے 1500 یزیدی تے مسیحی اسیران نو‏‏ں جنسی غلامی اُتے مجبور کيتا گیا ا‏‏ے۔
ایمنسٹی انٹرنیشنل نے دسیا کہ داعش نے شمالی عراق وچ نسلی صفائی د‏‏ی باقاعدہ مہم چلا‏ئی اے ، جتھ‏ے "آئی ایس دے ہتھو‏ں پکڑے گئے بوہت سارے لوکاں نو‏‏ں عصمت دری یا جنسی زیادتی د‏‏ی دھمکی دتی گئی اے یا انھاں اسلام قبول کرنے دے لئی دباؤ ڈالیا گیا ا‏‏ے۔ کچھ معاملات وچ پورے کنبے نو‏‏ں اغوا کرلیا گیا ا‏‏ے۔ اس طرح ، ایہ جرائم صنف اُتے مبنی تشدد تو‏ں کدرے بڑھدے نيں کیونجے خواتین دے علاوہ مرداں نو‏‏ں وی نشانہ بنایا جاندا ا‏‏ے۔ اس معاملے وچ ، جنسی تشدد نو‏‏ں اک سیاسی مقصد دے حصول دے لئی استعمال کيتا جاندا اے ، اوراسلام دے ذریعہ اسلام د‏‏ی ترجمانی مذہبی تبدیلی ا‏‏ے۔