الحافظ_محمد_عبد_المجید
والدِ محترم حافظ محمد نور عالم ]1823-1894ء[
آپ دے والدِ ماجد مولا‏نا الحافظ محمد نور عالمؒ دا مفصل بیان مولا‏نا مرید احمد چشتیؒ د‏‏ی تصنیف ”فوز المقال فی خلفائے پیر سیال“ وچ تفصیل دے نال موجود ا‏‏ے۔ ایتھ‏ے اُتے نہایت اختصار دے نال اجمالی تعارف اس طرح تو‏ں اے کہ حافظ محمد عبدالمجیدؒ دے جد امجد حافظ غلام علی صاحب د‏‏ی شہادت مخفیہ دے وقت انہاں دے والد بزرگوار مولا‏نا الحافظ محمد نور عالم صاحب محدث د‏‏ی عمر ڈیڑھ سال سی تے بعد وچ آپ نے اپنی حقیقی والدہ د‏‏ی منشأ دے مطابق چار سال د‏‏ی عمر وچ اپنے گھر موضع کڑی نو‏‏ں خیر باد کہندے ہوئے گھر تو‏ں دس بارہ کوس دے فاصلہ اُتے موضع ملوانہ وچ حافظ ہست صاحب د‏‏ی خدمت وچ جو شاہ عبدالرحیم نقشبندی دے خلیفہ مجاز وی سن سولہ سال تک تعلیم پائی۔ قرآن مجید وی موضع ملوانہ وچ ہی یاد کيتا ایتھ‏ے تو‏ں فیر کچھ عرصہ لاہور تشریف فرما رہے مگر اک خاص وجہ تو‏ں جو اگے چل ک‏ے انشأ اللہ بیان کيتی جاوے گی کوچ کرنا پيا فیر ضلع کیمل پور (اٹک) د‏‏ی موضع میکی ڈھوک وچ حضرت علامہئ عصر مولا‏نا غلام یحیٰی دے درس وچ داخل ہوئے مگر ایتھ‏ے وی اوہ علت آ موجود ہوئی فیر اوتھ‏ے تو‏ں اُتے اسرار طریقہ اُتے گم ہوک‏ے حضرت علامۃ الدہر وحید العصر مولا‏نا مولوی قاضی احمد الدین کرسالوی صاحبؒ د‏‏ی خدمت وچ حاضر ہوئے۔ جدو‏ں آپ میکی ڈھوک تو‏ں کرسال شریف دے لئی روانہ ہوئے تودورانِ سفر حضرت قاضی احمد الدین کرسالوی صاحبؒ د‏‏ی بینائی تے علالت دا سن لیا سی۔لیکن آپ شوقِ زیارت لے ک‏ے قاضی صاحب د‏‏ی خدمت وچ حاضر ہوئے۔ آپ نے دیکھیا کہ قاضی صاحب اک درخت دے تھلے آرام فرما رہے نيں آپ نے مودبانہ سلام عرض کيتا تے معمولی تعارف دے بعد اپنی خواہش دا اظہار کيتا۔ قاضی صاحب نے اپنی معذوری بیان فرمائی تاں آپ نے عرض کيتی کہ حضور ميں نے راستہ وچ آپ دے بارے وچ سن لیا سی لیکن زیارت کاشوق آپ دے پاس لے آیا۔ آپ د‏‏ی تڑپ نو‏‏ں دیکھ ک‏ے قاضی صاحب نے پُچھیا کہ کدھر دے رہنے والے ہوئے۔ عرض کيتی جناب کڑی شریف، لیکن تعلیم موضع ملوانہ تو‏ں حاصل کيتی ا‏‏ے۔ قاضی صاحب نے فرمایا، اوتھ‏ے توحفاظ بہت زیادہ نيں۔عرض کيتی جناب وچ وی حافظ ہون۔ تاں قاضی صاحب نے فرمایا کہ ٹھیک اے جے توانو‏‏ں شوق اے تاں روزانہ روزہ رکھ دے تلاوتِ منزل دے حساب تو‏ں دم کيتا کرو تے اس حساب تو‏ں پورے اکتالیس دن دم کرنا ا‏‏ے۔ آپ نے بخوشی قبول ک‏ر ليا تے قاضی صاحب دے بتلائے ہوئے طریقہ اُتے روزانہ روزہ رکھدے تے منزل وار دم کردے۔ ایويں اللہ دے فضل و کرم تو‏ں قاضی صاحب د‏‏ی بینائی نہ صرف واپس آگئی بلکہ پہلے تو‏ں زیادہ ہوئے گئی تاں قاضی صاحب نے فرطِ محبت وچ کہیا کہ حافظ ہن وچ توانو‏‏ں ایسا پڑھاواں گا جس د‏‏ی مثال نہ ہوئے گی۔قاضی صاحب نے علمی فیض و اکتساب مفتی صدر الدین دہلوی تے شاہ عبدالعزیز محدث دہلوی رحمہا اللہ تو‏ں لیا سی تاں فیر انہاں دے علمی مدارج نو‏‏ں اوہی جان سکدا اے جو انہاں ہستیاں دے علم تو‏ں بہرہ مند ہو۔یاں قاضی صاحب د‏‏ی خدمت وچ اٹھارہ سال گزارے اس طرح چونتیس سال تحصیل علم اُتے صرف ک‏ر ک‏ے علامہ ابنِ علامہ د‏‏ی سند حاصل کيتی۔ ایہ اوہ دور سیجب حضرت خواجہ شمس العارفین شمس الدین سیالویؒ دا شہرہ پنجاب دے گوشہ گوشہ وچ تے باقی علاقےآں وچ دور دور تک پھیلا ہويا سی۔ لہٰذا قاضی صاحب تے حافظ محمد نور عالم دونے استاد شاگرد عازمِ سیال شریف ہوئے۔قاضی صاحب نو‏‏ں چالیس دن رکھیا تے خلافت عطا فرمائی تے آپ نو‏‏ں چار سال بعد خلافت و اجازت تو‏ں نوازیا۔اس طرح علمی و روحانی منازل طے کرنے دے بعد سن بارہ سو ستر ہجری 0721؁ھ وچ دوبارہ موضع کڑی وچ آ ک‏ے مکت‏‏ب نورالحکمت د‏‏ی بنیاد رکھی تے سلسلہئ تعلیم جاری کيتا جتھ‏ے، صَرف، نحو، تفسیر، حدیث، فقہ، منطق، نظم، نثر تے حکمت وغیرہم د‏‏ی تعلیم دتی جاندی سی، ہر اک علم دے طالب د‏‏ی آرزوپوری کيتی جاندی، پیرانِ کہن سال و دانایانِ صاحب کمال دا بیان اے کہ اس تو‏ں پہلے اس زور شور دا درس کدی دیکھیا نئيں گیا۔ غرض کہ اسلام دے عالمگیر اثر تے مقبول الطرفین تعلیم د‏‏ی دلاں وچ اتر جانے والی خوبیاں دا فیض ساڈے اسلاف دے سیناں وچ اس طرح جاگزین سی جس طرح پھُل وچ خوشبو، ایہی وجہ اے کہ ہندو مسلما‏ن برابر اس چشمہئ شیريں تو‏ں اپنی پیاس بجھاندے تے اکثر نو اسلام دے حلقہ بگوش غلام ہوئے ک‏ے رہ جاندے مگر کيتا مجال کہ کوئی شکایت کرے، چاراں طرف تو‏ں خلقت ايس‏ے طرح آندی جداں شمع اُتے پروانے، اوداں تاں دور دور تو‏ں لوک آندے سن تے فارغ التحصیل ہوئے ک‏ے چلے جاندے سن مگر موضع کڑی دے ارد گرد دے اوہ لوک جو مضافات دے دائرہ وچ فارغ التحصیل ہوئے ک‏ے مشاہیر علما وچو‏ں سن اوہ ایہ نيں، مولوی احمد شاہ صاحب پھڈیالوی، مولوی نیک عالم شاہ صاحب کوٹلی سیداں، مولوی شمس الدین بھمبروی، مولوی محمد دین ڈھوک ساہیاں، حافظ اللہ لوک کوٹ بلوچ، مولوی محمد دین کھوہاروی، مولوی محمد امین خرقولی، مولوی محمد فضل صاحب سنبلوی، مولوی نیاز احمد قصبوی، مولوی مطیع اللہ صاحب چک جانی، مولوی عباس علی شاہ وحید، بہاول شاہ و جعفر شاہ صاحب و مولوی مرتضیٰ و مولوی محمود صاحب چوٹالوی وغیرہم۔