cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ریال میڈرڈ فٹبال کلب
صدی اتے فیفا کلبّ آف د سینچری (2000-حال)
2003 دے لیگا ٹائیٹل دے کیپچر توں کجھ دن پہلاں وواد نال گھری ہوئے سن۔ پہلا ووادپورن فیصلہ ادوں آیا جدوں پیریز نے جتن والے کوچ وسینے ڈیل بوکس نوں کھدیڑ دتا۔ میدرڈ دے کپتان پھرناڈا ہائرو سمیت اک درجن توں زیادہ کھڈاریاں نے کلبّ نوں چھڈّ دتا، جدوں کہ رکھیاتمک مڈ پھیلڈر کلاؤڈ مکلیلے نے کلبّ دے سبھ توں گھٹّ تنخواہ والے کھڈاریاں وچوں اک ہون دے خلاف وچّ سکھلائی وچّ حصہ لین توں انکار کر دتا اتے بعد وچّ اوہ چیلسیا چلے گئے۔ "ایہہ بہت [کھڈاری چھڈنا] اے جدوں عامَ اصول ہندا اے: کسے وی وجیتا ٹیم نوں کدے بدلو نہیں،" زدانے نے کیہا۔ رئل میڈرڈ، نے نویں تعینات کوچ کارلوس کیوروز نال، ریئل بیٹیز اتے سخت جت دے بعد ہولی ہولی اپنا گھریلو لیگ شروع کر دتا۔
2005-06 دے سیزن دی شروعات کئی نویاں ہستیاں دے وعدے نال ہوئی: جولیؤ بیپٹستا (€ 24 ملیان)، روبنو (€ 30 لکھ) اتے سیرگیؤ راموس (€ 27 ملیان)۔ حالانکہ، ریئل میڈرڈ نے کجھ ماڑے نتیجیاں دا شکار کیتا، جس وچ نومبر 2005 وچ سینٹیاگو بیرکبے وچ بارسیلونا ہتھوں 0-3 نال ہار دا ساہمنا کیتا۔ میڈرڈ دے کوچ وینڈرلے لکسمبرگو نوں اگلے مہینے برخاست کر دتا گیا سی اتے اس دی جگہ جوان رامون لوپیز کارو سی۔ فارم اُتے اک مختصر واپسی نوں کوپا ڈیل رے کئنٹپھنل دے پہلے پڑائ نوں، 6-1 توں ریئل زارگوزا وچّ ہارن توں بعد اچانک رکاوٹ آئی۔ تھوڑھی دیر بعد، ریئل میڈرڈ نوں لگاتار چوتھے سال لئی چیمپیئنز لیگ توں باہر کر دتا گیا سی، اس وار اوہ آرسینل دے ہتھوں 27 فروری 2006 نوں، پھلورینٹو پیریس نے استعفٰی دے دتا۔ thumb|ریئل میڈرڈ دے کھڈاریاں نے ولینسیا خلاف اپنے 2008 سپرکوپا ڈی سپین دا خطاب جتیا۔ رامون کیلڈرون نوں 2 جولائی 2006 نوں کلبّ پریزیڈینٹ چنیا گیا اتے اس توں بعد نویں کوچ اتے پرریگ میجوٹووک دے طور تے پھیبیو کیپیل نوں نویں کھیڈ ڈائریکٹر وجوں تعینات کیتا گیا۔ ریئل میڈرڈ نے 2007 وچّ چار وار وچّ پہلی وار لیگ دا خطاب جتیا سی، پر کیپھیلو نوں اس مہم دے انت وچّ برخاست کر دتا گیا سی۔ 9 جون 2007 نوں، ریئل ریراڈادا وکھے زارگوزا دے خلاف کھیڈے گئے۔ زارگوزا نے میچ دے انت دے نیڑے ریئل نوں 2-1 نال مات دتی جدوں کہ بارسیلونا وی ایسپینال خلاف 2-1 نال جتی۔ اک دیر ریود وین نسٹلروی سمتول اتے آخری منٹ وچّ راؤل ٹامڈو دے گول توں بعد ریئل میڈرڈ دا خطاب اوہناں دے پکھ وچّ مڑ ابھاریا۔
ایہہ خطاب 17 جون نوں جتے گیا سی، جتھے ریئل دا ساہمنا برامبییو وچ میلروکا نال ہویا سی جدوں کہ بارسیلونا اتے سیویلا، جنہاں دے سرلیکھ دے چینڈلیاں نے ترتیب وار گیمناسٹک ڈی ٹیراگگو اتے ولیرئل دا ساہمنا کیتا سی۔ ادھے ویلے وچّ، ریئل 0-1 نال اگے سی، جدکہ بارسیلونا تارگونا وچّ 0-3 دے لیڈ وچّ اگے ودھیا سی؛ حالانکہ، پچھلے ادھے گھنٹے وچّ تنّ گول کرکے میڈرڈ نوں 3-1 دی جت ملی اتے 2003 توں اسدا پہلا لیگ خطاب ملیا۔ پہلا ٹیچا جوسے اینٹونیو ریئز توں آیا، جسنے گونزلو ہگئین توں چنگے کم دے بعد سکور کیتا۔ ریییز توں اک ہور گول کرن توں بعد اپنا ٹیچا رکھیا گیا اتے ریئل نے ٹائیٹل دا جشن مناؤنا شروع کر دتا۔ ہزاراں ریئل میڈرڈ پرشنسکاں نے ٹائیٹل دا جشن مناؤن لئی پلازا ڈے سبیلز جانا شروع کیتا۔
دوجا پیریز معیاد، اتے کرسٹیانو رونالڈو دی آمد(2009–2013)
left|thumb|215x215px|کرسٹیانو رونالڈو، جو کہ پہلی وار لا لیگا وچّ اک ہی سیزن وچّ ہر ٹیم دے خلاف سکور کرن والا پہلا کھڈاری اے 1 جون 2009 نوں، فلورینٹو پیریز نے ریئل میڈرڈ دے پردھانگی حاصل کیتی پیریز نے گلاکٹکوس دی پالسی نوں اپنی پہلی پاری وچ جاری رکھیا، جس وچ ملان توں رکارڈو کاکا نوں 56 ملیان ڈالر وچ خرید کے ریکارڈ توڑ دتا گیا سی اتے پھر مینچیسٹر یونائیٹڈ توں کرسٹیانو رونالڈو نوں 80 ملیان ڈالر دی خرید دا ریکارڈ توڑ کے ریکارڈ توڑ دتا۔
مئی 2010 وچ جوسے مورینو نے پربندھک دی ذمہ واری سمبھالی۔ اپریل 2011 وچ، اک عجیب گھٹنا واپری، جدوں پہلی وار، چار کلاسکس صرف 18 دناں دی معیاد وچ کھیڈن والے سن۔ پہلا میچ 17 اپریل (دوہاں پاسیاں دے پینلٹی ٹیچے نال 1-1 نال ختم ہویا)، کوپا ڈیل رے فائینل (جو میڈرڈ توں 1-0 نال ختم ہویا) اتے ووادگرست دو پیرینس چیمپیئنز لیگ سیمیفائنل 27 نوں لیگا مہم لئی سی اپریل اتے 2 مئی (3-1 سمچے طور اُتے نقصان) بارسلونانوں۔
2011-12 دے لا لیگا سیزن وچّ، ریئل میڈرڈ نے لی لیگ دے اتہاس وچّ 32 ویں واری اک ریکارڈ لئی La Liga نوں جت لئی سی، جس نے کئی سیزن دے ریکارڈ دے نال سیزن نوں وی ختم کیتا، جس وچّ 100 سیزن اک سنگلز وچّ پہنچ گئے، کلّ 121 گول کلّ ملا کے، +89 اتے 16 دے فرق دا اک گول انتر، کلّ 32 جتے۔ اسے سیزن وچّ، سپینش لیؤڈ اتہاس وچّ 100 گول کرن والا کرسٹیانو رونالڈو سبھ توں تیز کھڈاری بن گیا۔ 92 میچاں وچ 101 گول کرن تکّ، رونالڈو نے ریئل میڈرڈ دے مہان کھڈاری پھیریک پسکاس نوں پچھے چھڈیا، جس نے 105 گیماں وچ 100 گول کیتے۔ رونالڈو نے اک سال (60) وچّ بنائے گئے انسان گت ٹیناں لئی اک نواں کلبّ بنایا، اتے اک سنگل سیزن وچّ 19 ورتکنیک ٹیماں دے خلاف کسے وی کھڈاری خلاف سکور بناؤن والا پہلا کھڈاری بنیا۔
ریئل میڈرڈ نے 2012–13 دے سیزن نوں سپرکوپا ڈے ایپینا نوں ہرایا، جس نے بارسیلونا نوں گول ٹیماں ہرایا پر لیگ مقابلے وچّ دوجا تھاں حاصل کیتا۔ اس سیزن دا مکھ تبادلہ لکو مودرک دے ٹوٹینہیم ہوٹسپری توں 33 ملیان پونڈ دے کھیتر وچ فیس لین لئی آیا سی۔ چیمپیئنز لیگ وچّ، اوہناں نوں "موت دے گروہ" وچّ کھچیا گیا، بوروسیا ڈارٹمنڈ، مینچیسٹر سٹی اتے اجیکس دے نال، ڈورٹمنڈ توں بعد تنّ انک نال دوجا تھاں حاصل کیتا۔ 16 دے دور وچّ، اوہ کارٹر فائینل وچّ مینچیسٹر یونائیٹڈ، گلاٹسریء نوں ہرایا اتے چیمپیئنز لیگ وچّ تیجے سدھے سیمی فائینل وچّ پہنچ گئے، جدوں اوہناں نوں دوبارہ ڈاٹمنڈ نے روکیا۔ 2013 دے کوپا ڈیل رے فائینل وچّ اتٹیٹکو میڈرڈ نوں نراشاجنک وادھو وار ہار دے بعد، پیریز نے "آپسی رضا مندی" کرکے سیزن دے انت وچّ جوسے مورینو دے جان دی اعلان کیتا۔
انیسلوٹی اتے لا ڈیسیما (2013–2015)
thumb|265x265px|ریئل میڈرڈ 2014 چیمپیئنز لیگ فائینل وچّ جت دے بعد اک ریکارڈ دسوندھ یورپیئن کپ جتیا، جو کہ لا ڈزیما وجوں جانیا جاندا سی۔ 25 جون 2013 نوں، کارلو انساروٹی تنّ سالاں دے سودے تے مورینو توں بعد ریئل میڈرڈ دے پربندھک بنے۔ اک دن بعد، میڈرڈ لئی اوہناں دی پہلی پریس کانفرنس وچّ اوہناں دی شروات کیتی گئی، جتھے ایہہ اعلان کیتا گئی کہ زیندین جندان اتے پال کلیمینٹ دوویں ہی اوہناں دے معاون ہونگے۔ 1 ستمبر 2013 نوں، گیریتھ بیلے دے ٹوتینہیم توں لمبے ویلے توں اڈیکن والی ٹرانسفر دی اعلان کیتا گئی سی۔ ویلشمیمبر دا ٹرانسفر نویں دنیا دے ریکارڈ نوں دستخط کر رہا سی، ٹرانسفر قیمت $ 100 ملیان تے انمانت سی۔ انزورلٹی دی کلبّ وچ پہلی سیزن وچ، ریئل میڈرڈ نے کوپا ڈیل رے نوں جتیا، جس نال بارلے نے بارسیلونا دے خلاف فائینل وچ جیتو نوں سکور کیتا۔ 24 مئی نوں، ریئل میڈرڈ نے 2014 وچّ چیمپیئنز لیگ فائینل وچّ شہر دے ورتکنیک اتھلیٹکو میڈرڈ نوں ہرایا، 2002 توں بعد اپنا پہلا یورپی ٹورنامینٹ جتیا اتے دس یورپیئن کپ / چیمپیئنز لیگ خطاب جتن والی پہلی ٹیم بنی، "لا ڈیسما" وجوں جانی جاندی اک اپلبدھیحاصل کیتی۔
2014 دیاں چیمپیئنز لیگ جتن توں بعد، رئل میڈرڈ نے گولکیپر کہیلر نواس، مڈ پھیلڈر تون کروز اتے مڈ پھیلڈر جیمس روڈرگز نوں سائین کر لیا۔ کلبّ نے سیویلا دے خلاف 2014 UEFA سپر کپ جتیا، جس وچّ کرسٹیانو رونالڈو نے دو گول کیتے، جس وچّ کلبّ دا 79 واں ادھکارک ٹرافی سی۔ 2014 دیاں گرمیاں دی ٹرانسفر ونڈو دے آخری ہفتے دوران، ریئل میڈرڈ نے پچھلے سیزن دی سفلتا وچّ جاپانی الونسو نوں بیئرن میونچ اتے اینپانی دی ماریہ نوں مینچیسٹر یونائیٹڈ وچّ دو کھڈاریاں دی کنجی ویچ دتی سی، جو کہ اک انگریزی ریکارڈ فیس 75 ملیان اے۔ کرسٹیانو رونالڈو نے کلبّ دے اس فیصلے نال گھریا ہویا سی، جسدا کہنا سی، "جے میں انچارج سی، شاید میں کجھ ہور کردا۔" جدوں کارلو انیلیٹی نے کیہا، "سانوں زیرو توں دوبارہ شروع کرنا چاہیدا اے۔"
2014–15 دی لا لیگا سیزن دی ہولی شروعات توں بعد، جس وچ ایٹلٹکو میڈرڈ اتے ریئل مکڈڈ نوں ہار دا ساہمنا کرنا پیا، ریئل میڈرڈ نے ریکارڈ توڑن والی جت دی لکڑ اُتے گول کیتا، جس وچ بارسیلونا اتے لورپول خلاف جت درج کیتی گئی۔ 2005-06 دے سیشن وچّ فرینچ رجکاڈ دے برانکا نے جت درج کیتی دسمبر 2014 وچّ، کلبّ نے اپنے پھیلڈ سٹرکس نوں 2014 دیاں فیفا کلبّ ورلڈ کپ دے فائینل وچّ سان لورنزو نوں 2-0 نال جت دے نال 22 گیماں تک ودھا دتا، اس طرحاں کیلنڈر سال چار ٹراؤپھیاں دے نال ختم ہو گیا۔ اوہناں دی 22 گیم جتن والی سٹرکس نے 2015 دے شروعاتی گیڑ وچّ ولینسسا دے نقصان نال انت کیتا، جس نال کلبّ نے لگاتار 24 جیتوآں دے عالمی ریکارڈ نوں برابر کرن لئی دو گول کیتے۔ ایہہ کلبّ چیمپیئنز لیگ (سیمی فائینل وچّ جووینٹس دے خلاف کلّ 3-2 دا سکور)، کوپا ڈیل رے (ایٹیٹیکو توں 4-2 دا نقصان) اتے لیگ دا خطاب حاصل کرن وچّ اسپھل رہا۔ چیمپیئنز دے بارسیلونا دے پچھے اک تھاں)، جو کہ 25 مئی 2015 نوں اینالوٹتی دی برخاستگی توں پہلاں دیاں کمیاں سن۔
زیدان دی آمد اتے لا انڈیسیما (2015-موجودہ)
left|thumb|کوچ زیدان (سجے) ریئل میڈرڈ دے کپتان سرجیؤ راموس نے مئی 2016 وچّ یو ای ایف اے چیمپیئنز لیگ ٹرافی نوں وکھاؤندے ہوئے۔ 3 جون 2015 نوں، رفائیل بینیٹز نوں ریئل میڈرڈ دے نویں منیجر وجوں تعیناتی کیتی گئی سی، اس نے تنّ سال دا ٹھیکہ داخل کیتا سی۔ 11 ویں میچڈیء وچ سیویلا وچ 3-2 نال ہارن تک ریئل میڈرڈ لیگ وچ اجیتو رہا۔ اس توں بعد بارسیلونا دے خلاف سیزن دے پہلے کلاسکو وچّ 0-4 دے گھر دا نقصان ہویا۔ اصل وچ کیڈیز نے 32 دے کوپا ڈیل رے دور وچ کھیڈیا، پہلے گیڑ وچ 1-3 نال ہار کے۔ حالانکہ، اوہناں نے ڈینس چیرسہیو وچّ اک ایوگ کھڈاری نوں کھڑھا کیتا سی کیونکہ اس نوں میچ لئی معطل کر دتا گیا سی، جس دے نتیجے وجوں دوجے پیج نوں ردّ کیتا گیا سی اتے ریئل نوں ایوگ کر دتا گیا سی۔ اسے دوران ریئل نے 16 انکاں نال یو ای ایف اے دے چیمپیئنز لیگ گروپ وچ سکھر اُتے۔ اس نوں 4 جنوری 2016 نوں برخاست کیتا گیا سی، سپوٹراں نال بدنام کرن دے دوشاں دے بعد، کھڈاریاں نال ناراضگی اتے چوٹی دے پاسیوں چنگے نتیجے حاصل کرن وچّ ناکام رہن کارن۔ برخاست ہون دے ویلے، ریئل لاگا وچّ تیجے تھاں اُتے سی، نیتاواں نے ایٹلٹکو میڈرڈ توں چار انک پچھے اتے انتم ورتکنیک بارسیلونا توں دو انک پچھے سی۔
نشان
پہلی شیٹ وچّ اک سدھارن ڈزائن ہندا سی جس وچّ کلبّ دے تنّ اخیرلے چتراں دی سجاوٹی انٹرلیسنگ شامل سی، میڈرڈ کلبّ دے پھببل لئی، "MCF"، اک چٹا قمیض تے گوڑھ نیلے وچّ۔ شیشے وچ پہلی تبدیلی 1908 وچ آئی جدوں اکھراں نے اک ہور سچارو روپ اپنایا اتے اک چکر دے اندر ظاہر ہویا۔ تاش دے کونپھگریشن وچّ اگلا تبدیلی 1920 وچّ پیڈرو پیراجز دی پریزیڈینسی تکّ نہیں ہوئی سی۔ اس ویلے، کنگ الفونسو XIII نے کلبّ نوں اسدی شاہی سرپرستی دتی سی جو "ریئل میڈرڈ" دا سرلیکھ سی، جسدا مطلب اے "رائل " اس طرحاں الفونسو دے تاج نوں تاش وچّ شامل کیتا گیا سی اتے کلبّ نے اپنے آپ نوں ریئل میڈرڈ کلبّ دے پھٹبووال دا نام دتا سی۔
گھر دی کٹّ
ریئل میڈرڈ دے روائتی گھریلو رنگ سارے سفید ہن، حالانکہ اسدے بنیاد توں پہلاں، کلبّ دے اپنے پہلے گیڑ وچّ، اوہناں نے نیلیاں اتے دو ٹیماں نوں وکھ کرن لئی قد اُتے اک لال آلے رنگ دا دھبہ اپنایا (کلبّ دی شیشہ ڈزائن وچّ اک جامنی رنگ اے اس نال متعلق نہیں۔ ایہہ اوہ سال شامل کیتا گیا سی جدوں اوہ شاہی تاج گواچ گئے سن، کیونکہ ایہہ کاسٹیل رنگ دا روائتی کھیتر سی)؛ پر اج دے الٹ، کالا ساک پہنیا ہویا سی۔ اخیر وچّ، کالے ساک دی تھاں گوڑھے نیلے رنگ نال بدلے جانگے۔ ریئل میڈرڈ نے کلبّ دے پورے اتہاس دوران اپنے گھر کٹّ لئی چٹی قمیض بنائی اے۔ حالانکہ، اک سیزن سی کہ قمیض اتے شارٹس دوویں شور نہیں سن۔ ایہہ 1 9 25 وچ ایسکولل اتے کسیڈا ولوں شروع کیتے گئے اک یتن سی؛ اوہ دوویں انگلینڈ توں سفر کر راے سن جدوں اوہناں نے دیکھیا کہ لنڈن دی ٹیم کوریئننشئن ایف۔ سی۔ ولوں خریدی گئی کٹّ، جو کہ اس ویلے دے سبھ توں مشہور ٹیماں وچوں اک سی جسنوں اسدے شاندار اتے کھیڈاں لئی جانیا جاندا سی۔ ایہہ فیصلہ کیتا گیا سی کہ ریئل میڈرڈ انگلش ٹیم دی نقل کرن لئی کالا شارٹس پہنیگا، پر پہل صرف اک سال تکّ چلی۔ میڈرڈ وچّ 1-5 دی ہار نال اتے کیٹیلونیا وچّ 2-0 دی ہار نال بارسلونا دے کپ توں باہر ہون توں بعد، صدر پرجیس نے اک آل-سپھید کٹّ وچّ واپس آؤن دا فیصلہ کیتا اتے دعوہ کیتا کہ دوسری کٹّ نوں بری قسمت ملی۔ 1940 دے ارمبھ وچّ، منیجر نے کنٹری نوں قمیض وچّ بدل کے قمیض نوں اتے کھبے پاسے چھاتی تے کلبّ دے سرے نوں جوڑ کے بدل دتا، جو ہن توں بعد وی بنیا رہا اے۔ 23 نومبر 1947 نوں میٹروپولیٹوآ سٹیڈیم وچ ایٹلٹکو میڈرڈ دے خلاف اک میچ وچّ، ریئل میڈرڈ نے نمبر ون شارٹ پہنن والی پہلی سپینش ٹیم بنی۔ انگلینڈ دے کلبّ لیڈز یونائیٹڈ نے 1960 دے دہاکے وچّ اپنے نیلے قمیض نوں اک سفید لئی بدل دتا، جو کہ یگاں دی پربھاوی ریئل میڈرڈ دی نقل کرن لئی سی۔
ریئل دے پرمپراگت دور رنگ سارے نیلے جاں سارے جامنی ہن پرتیروپ کٹّ مارکیٹ دے آمد توں بعد، کلبّ نے لال، ہرا، سنتری اتے کالے سمیت ہور کئی اک رنگ دے ڈزائین وی جاری کیتے ہن۔ کلبّ دا کٹّ ایڈیداس ولوں نرمت کیتا گیا اے، جسدا اقرار 1 99 8 توں ہندا اے۔ ریئل میڈرڈ دی پہلی شارٹ سپانسر، زینسی، 1982–83, 1983–84 اتے 1984–85 دے موسم لئی سہمت ہوئے۔ اس توں بعد، 1992 وچّ ٹیکا دے نال اک لمبی معیاد دے سمجھوتے اتے ہستاکھر کیتے جان توں پہلاں، پرمپال اتے اوتاسیا ولوں کلبّ سپانسر کیتا گیا سی۔ 2001 وچّ، ریئل میڈرڈ نے ٹیکا اتے اک سیزن لئی اپنا اقرارنامہ پورا کر لیا اتے قلم دی ویبسائیٹ نوں پرموٹ کرن لئی ریئلمیڈرڈ ڈاؤنلوڈ دا استعمال کیتا۔ پھر، 2002 وچّ، سیمینس موبائیل ولوں اک سودا تے دستخط کیتے گئے سن اتے 2006 وچّ، کلبّ دی قمیض وچّ بینک سیمینس دا لوگو دکھائی دتا۔ 2007 توں 2013 تکّ ریئل میڈرڈ دی قمیض دا سپانسر سی بیمے دی سی۔ ایہہ حال وچّ Fly Emirates اے۔
میدان
میداناں دے وچکار چلے جان توں بعد، ٹیم 1912 وچّ کینپو ڈے O'Donnell وچّ چلی گئی، جو 11 سالاں تکّ اپنا گھر رہا۔ اس معیاد دے بعد، کلبّ اک سال تکّ کیپیؤ ڈی سیوڈیڈ لائینل وچّ چلے گئے، 8,000 ناظرین دی سمرتھا والی اک چھوٹی جہی زمین۔ اس توں بعد، ریئل میڈرڈ نے اپنے گھریلو میچاں نوں ایسٹاڈیؤ چمارٹن نال لے آندا، جس دا ادگھاٹن 17 مئی 1923 نوں نیوکاسل یونائیٹڈ خلاف میچ نال ہویا۔ اس سٹیڈیم وچّ، جس نے 22,500 ناظرین دا آیوجن کیتا، ریئل میڈرڈ نے اپنی پہلی سپینی لیگ خطاب دا جشن کیتا۔ کجھ کامیابیاں دے بعد، 1 943 دے چنے ہوئے صدر سینٹسِ بیرینییو نے فیصلہ کیتا کہ ایسٹاڈیؤ چیمٹن کلبّ دی اچھا لئی کافی وڈا نہیں سی، اتے اس طرحاں اک نواں سٹیڈیم بنایا گیا سی اتے 14 دسمبر 1947 نوں اس دا ادگھاٹن کیتا گیا۔ ایہہ سینٹیاگو بیرکبیؤ سٹیڈئم سی اج وی جانیا جاندا اے، حالانکہ اس نے 1955 تکّ موجودہ نام حاصل نہیں کیتا۔ برنبیؤ دے پہلے میچ نوں ریئل میڈرڈ اتے پورتگال دی کلبّ بیلنینس وچکار لوس بلانکوس نے 3-1 نال ہرایا سی، جسدا پہلا گول سیبنو بارنگا نے بنایا سی۔
1953 دے توسیع دے بعد 120,000 دی در نال ایہہ گنجائش بدل گئی اے۔ ادوں توں، جدیدیت دے کارن کئیاں وچّ کٹوتی ہو گئی اے (یوئیئیئیفئے دے مقابلے وچّ میچاں اُتے کھڑے ہون توں منع کیتے گئے یوئیئیئیفئے اصولاں دے جواب وچّ آخری تھاں 1998–99 وچّ چلے گئے)، وستھار ولوں کجھ حد تکّ اتریا گیا۔ آخری تبدیلی 2011 وچّ 85,454 دی سمرتھا والے تقریباً پنج ہزار دی تکنیک ہوئی سی۔ اک واپسییوگ چھت نوں جوڑن دی اک یوجنا دی اعلان کیتا گئی اے۔ ریئل میڈرڈ وچ یورپین فٹ بال کلباں دی اوسط حاضری دی چوتھی سبھ توں وڈی گنتی اے، صرف بوروسیا ڈارٹمنڈ، بارسیلونا اتے مانچیسٹر یونائیٹڈ توں بعد۔
برنبییو نے 1964 دے یوروپیئن چیمپیئن شپ دے فائینل، 1982 فیفا ورلڈ کپ دے فائینل، 1957, 1969 اتے 1980 وچّ یورپیئن کپ فائینل اتے 2010 دے چیمپیئنز لیگ فائینل دی میزبانی کیتی اے۔ سٹیڈیم دا اپنا میڈرڈ میٹرو سٹیشن اے جسدا ناں سینٹیاگو بیرنیبیی اے۔ 14 نومبر 2007 نوں، یونائیٹڈ ایگزینٹی بینیبیو نوں یو ای ایف اے ولوں ایلیٹ فٹ بال سٹیڈیم دا درجہ دتا گیا اے۔
ریکارڈ اتے انکڑے
thumb|213x213px|ریئل میڈرڈ دے آل ٹائم لیڈر راؤل میچ کھیڈن ویلے۔ راؤل نے ریئل میڈرڈ دے زیادہ تر کھڈارناں دا ریکارڈ قایم کیتا اے، جس نے 1994 توں 2010 تک 741 پہلے میچ کھیڈے ہن۔ اکر کاسیلاس 725 دے نال دوجے تھاں اُتے اے، اس توں بعد مینئل سچس، جونیئر نے 710 وار کھیڈی۔ گولکیپر دا ریکارڈ اکر کیسیلس ولوں رکھیا گیا اے، جس وچ 725 کھڈاریاں ہن۔ 166 * کیپاں (کلبّ اُتے 162) دے نال، اوہ وی ریئل دے سبھ توں ودھ کور کیتا قومانتری کھڈاری اے جدوں کہ 127 کیپس (47 جدوں کہ کلبّ' تے اے)۔ thumb|363x363px|کرسٹیانو رونالڈو ریئل میڈرڈ دا سبھ توں ودھ گول کرن والا کھڈاری اے۔ کرسٹیانو رونالڈو ریئل میڈرڈ دا سبھ توں ودھ گول کرن والا کھڈاری اے، جسدے نال 392 گول شامل ہن۔ 5 ہور کھڈاریاں نے ریئل: الپھریڈو دِ سٹیپھانو (1953–64)، سنتلنا (1971–88)، پھیرینس پسکوس (1958–66)، ہوگو سانچیز (1985–92) اتے پچھلے گول کوکر ریکارڈ رکھن والے راؤل (1994–2010) کرسٹیانو رونالڈا وی اک سیزن (2014–15 وچ 48) وچ بنائے گئے سبھ توں ودھ لیگ ٹیماں دا ریکارڈ رکھدے ہن، اوہ لا لگا دے اتہاس وچ ریئل دے سبھ توں اچّ کوٹے دے سکور دے نال مل کے 279 گول کردے ہن۔ 58 میچاں وچ دی سٹیپھانو دے 49 ٹیچے دشکاں توں سن جو یوروپیئن کپ وچ سبھ توں ودھ سبھ توں ودھ سکور سن، جدوں تک 2005 وچ راؤل نے اس نوں نہیں ہرایا سی، جس نوں ہن کرسٹیانو رونالڈو ولوں 98 ٹیماں نال رکھیا گیا اے۔ کلبّ دے اتہاس وچ سبھ توں تیزی نال ٹیچا (12 سکنٹ) 3 دسمبر 2003 نوں الیٹکو میڈرڈ دے خلاف لیگ میچ دوران برازیل دے رونالڈو ولوں گول کیتے گئے سن۔
آدھکارک، ریئل میڈرڈ میچ لئی سبھ توں اچا ہاؤس حاضری 83,329 اے، جو کہ 2006 وچّ اک فٹ بال کپ مقابلے لئی سی، جو کہ کوپا ڈیل رے اے۔ حال وچّ Santiago Bernabéu دی موجودہ قانونی سمرتھا 80,354 اے۔ 2007-08 دے سیزن وچّ کلبّ دی اوسط حاضری 76,234 سی، جو یورپیئن لیگ وچّ سبھ توں ودھ اے۔ ریئل نے سپینش فٹ بال وچّ وی ریکارڈ قایم کر لئے ہن، خاص کرکے سبھ توں ودھ گھریلو ٹائیٹل (2012–13 نوں 2012–13) اتے سبھ توں زیادہ سیزن اک لائن وچّ جتے (پنج، 1960–65 اتے 1985–90 دے دوران)۔ 121 میچاں (17 فروری، 1957 توں 7 مارچ، 1965) دے نال، کلبّ نے لا لگا وچ گھر وچ سبھ توں لمبے ویلے توں ناباد دوڑاں دا ریکارڈ رکھیا۔
کلبّ یوروپیئن کپ / یو ای ایف اے چیمپیئنز لیگ لئی گیاراں وار جتن اتے سبھ سیمی فائینل مقابلیاں لئی ریکارڈ وی رکھدا اے (27)۔ اپریل 2016 تکّ، کرسٹیانو رونالڈو یو ای ایف اے چیمپیئنز لیگ وچّ سروشریشٹھ سکورر اے، جس وچّ کلّ 98 ٹیچے ہن، 82 جدکہ ریئل میڈرڈ لئی کھیڈ راے ہن۔ ٹیم کول 1955–56 توں لے کے 1969–70 تک یورپیئن کپ (لگاتار چیمپیئنز لیگ بنن توں پہلاں) وچّ 15 نال لگاتار لگاتار سانجھیداریاں ہن۔ کلبّ دے آن-پھیلڈ رکارڈاں وچ 2014–15 دے سیشن دوران ساریاں مکیبازی وچ 22-گیم جتن والی سٹریک اے، اک سپینش ریکارڈ اتے چوتھی دنیا بھر وچ اسے سیزن وچّ ٹیم نے چیمپیئنز لیگ وچّ گیماں لئی جت درج کیتی سی، جس وچّ دس سی۔ اپریل 2017 دے مطابق، لگاتار میچاں دا سپینش ریکارڈ 53 دے نال یورپیئن اتہاس وچّ دوجا ودھیا لگاتار انک نال انک حاصل کردا اے۔
جون 2009 وچّ، کرسٹیانو رونالڈو دی سنوجواناں لئی مینچیسٹر یونائیٹڈ € 96 ملیان (US $ 131.5 لکھ، £ 80 ملیان) دا بھگتان کرن لئی سہمت ہو کے کلبّ نے فٹ بال دے اتہاس وچّ کدے وی سبھ توں ودھ تبادلہ فیس لئی اپنا ریکارڈ توڑ دتا۔ 2001 وچ جووینٹس توں رئل میڈرڈ تکّ زیڈنین جندان دے تبادلے لئی € 76 ملیان ($ 100 ملیان توں ودھ، 45.8 ملیان توں ودھ) دی فیس اوہ کدے وی ادا کیتی گئی سبھ توں ودھ ٹرانسفر فیس سی۔ ایہہ ریکارڈ جون 2009 وچّ پہلاں توڑیا گیا سی، کجھ دناں لئی، جدوں ریئل میڈرڈ نے ریکارڈو کاکا نوں ملان توں خریدن لئی رضا مندی دتی سی سال 2013 وچّ ٹوٹینہیم ہوٹپورر دے گیریتھ بیل دی بدلی رپورٹ وچّ نواں عالمی ریکارڈ دستخط سی، جس دی قیمت لگبھگ 100 ملیان سی۔  جنوری 2016 وچّ، بیلے دے تبادلے دے تعلقات وچّ دستاویز لیک کیتے گئے سن جس نے € 100,759,418 دی عالمی ریکارڈ ٹرانسفر فیس دی پشٹی کیتی سی۔ کلبّ دا وکری ریکارڈ 26 اگست 2014 نوں آیا سی، جدوں مینچیسٹر یونائیٹ نے 75 ملیان ڈالر دے لئی ڈی ماریہ نوں سائین کیتا سی۔
مالیت اتے مالکی
ایہہ Florentino Perez دی پہلی صدر (2000–2006) دے ماتحت سی کہ ریئل میڈرڈ نے دنیا دا سبھ توں امیر پروفیشنل فٹ بال کلبّ بنن دیاں اچھاواں دی شروعات کیتی۔ کلبّ نے اپنے سکھلائی دے میداناں دا حصہ 2001 وچّ میڈرڈ دے شہر نوں سونپیا سی، اتے باقی دے چار کارپوریشناں نوں ویچ دتا سی: ریپسل یو پی ایپھّ، متاا آٹوموولیسٹکا ڈے میڈرڈ، سیسیئر واللیموسو اتے او۔ایچّ۔ایلّ۔ اس وکری نے کلبّ دے قرضیاں نوں ختم کیتا، جس نال اوہ دنیاں دے سبھ توں مہنگے کھڈاری خرید سکدا سی جویں کہ زیڈائین زدان، لئیس پھیگو، رونالڈو اتے ڈیوڈ بیکھم۔ پہلاں اس شہر نے ترقی لئی سکھلائی دے آدھاراں نوں ریجور کیتا سی، اسدے بدلاو نے اوہناں دی قیمت وچّ وادھا کیتا اتے پھر سائیٹ خرید لئی۔ یوروپیئن کمیشن نے ایہہ جانچ شروع کر دتی کہ کی شہر نوں جائداد لئی ادا کیتا گیا اے، راج سبسڈی دا اک روپ منیا جاوے۔
دفتر دیاں عمارتاں لئی ٹریننگ دے مارگ دی وکری نے ریئل میڈرڈ دے € 270 ملیان دے قرضے نوں پروان کیتا اتے کلبّ نوں اک بے مثال خرچ ہون والی پرواہ تے لیاؤن دی آگیا دتی جس نے کلبّ نوں وڈے نام والے کھڈاریاں نوں لیا۔ اس توں علاوہ، شہر دے باہری علاقے اُتے واقع اتی-جدید سکھلائی کمپلیکس' تے وکری توں منافع خرچ کیتا گیا سی۔ حالانکہ پیریز دی پالیسی دا نتیجہ دنیا بھر وچّ کلبّ دی اچّ مارکیٹنگ سمبھاوناواں دے شوشن توں وتی سفلتا وچّ وادھا ہویا اے، خاص طور اُتے ایشیا وچّ، اسنے ریئل میڈرڈ برانڈ نوں مارکیٹ کرن' تے وی زیادہ دھیان دین لئی تنقید جاری کیتی۔
ہارورڈ یونیورسٹی دے اک مطالعہ نے سٹہ کڈھیا کہ ریئل میڈرڈ "20 سبھ توں اہم برانڈ نعماں وچوں اک اے اتے اسدے ایگزیکٹیو، کھڈاری چنگی طرحاں جانے جاندے ہن۔ ساڈے کول کلبّ دے عالمی بھر دے سپورٹ دے تعلقات وچّ کجھ شاندار انکڑے ہن۔ دنیا بھر وچّ 287 ملیان لوک ریئل میڈرڈ دی پالنا کردے ہن۔ " 2010 وچّ، پھوربس نے ریئل میڈرڈ دے ملّ نوں € 992 ملیان (1.323 بلیئن امریکی ڈالر) دے ملانکن دا ملانکن کیتا سی، جو 2008-09 دے سیزن دے انکڑیاں دی بنیاد تے مینچیسٹر یونائیٹڈ توں بعد دوجے تھاں اُتے اے۔ ڈیلوئٹ دے مطابق، ریئل میڈرڈ وچّ اس ویلے وچّ، پہلے نمبر اُتے 401 ملیان ڈالر دی کمائی ہوئی سی۔
بارسلونا دے نال، اتھلیٹک بلباؤ اتے اوساسنا، رئل میڈرڈ اک رجسٹرڈ ایسوسی ایشن دے طور تے منعقد کیتا گیا اے۔ اسدا مطلب اے کہ ریئل میڈرڈ دی اس دے سپوٹراں دی ملکیت اے جو کلبّ دے پردھان چنے گئے ہن۔ کلبّ دے پریزیڈینڈر اپنے پیسیاں نوں کلبّ وچ نہیں لگا سکدے اتے کلبّ صرف اس دی کمائی کر سکدا اے، جو مکھ طور اُتے وپاری وکری، ٹیلیوژن دے ادھیکاراں اتے ٹکٹ دی وکری راہیں حاصل ہندا اے۔ اک لمٹڈ کمپنی دے الٹ، کلبّ وچّ شعر خریدنا سنبھوَ نہیں ہندا، پر صرف سدستا۔ رئل میڈرڈ دے میمبر، جسنوں سوشوز کیہا جاندا اے، نے پرتیندھیاں دی اک اسمبلی دا گٹھن کیتا جو کہ کلبّ دی سبھ توں اچی گورننگ باڈی اے۔ 2010 تکّ، کلبّ دے کول 60,000 سماج ہن۔ 2009-10 دے سیزن دے انت وچّ، کلبّ دے بورڈ آف ڈائریکٹر نے کیہا کہ ریئل میڈرڈ دا 244.6 ملیان دا شدھ قرضہ اے، جو پچھلے وتی ورھے نالوں 82.1 ملیان گھٹّ اے۔ ریئل میڈرڈ نے اعلان کیتا کہ اس دے 2010-11 دے سیزن توں بعد 170 ملئن دا شدھ قرضہ اے۔ 2007 توں 2011 تک، کلبّ نے € 190 ملیان دا شدھ منافع کمایا۔
ریئل میڈرڈ ٹیوی
ریئل میڈرڈ ٹیوی اک اینکرپٹ ڈزیٹل ٹیلیوژن چینل اے، جو کہ ریئل میڈرڈ ولوں چلایا جاندا اے اتے کلبّ وچ خاص ہندا اے۔ ایہہ چینل سپینش اتے انگریزی وچّ اپلبدھ اے۔ ایہہ ویلڈیبیبس (میڈرڈ) دے سیڈیڈ، ریئل میڈرڈ دے سکھلائی کیندر وچّ واقع اے۔
ہالہ میڈرڈ
ہالہ میڈرڈ اک میگزین اے جو کہ ریئل میڈرڈ کلبّ دے میمبراں اتے میڈیسٹاس فین کلبّ دے کارڈ دھارکاں لئی تماہی چھاپے جاندے ہن۔ واچ ہالہ میڈرڈ، جسدا مطلب "پھارورڈ میڈرڈ" جاں "گو میڈرڈ" اے، وی کلبّ دے سرکاری گیت دا سرلیکھ اے، جس نوں اکثر میڈرسٹاس (کلبّ دے پرشنسکاں) ولوں گائے جاندے ہن۔ اس میگزین وچّ پچھلے مہینے کلبّ دے میچاں دیاں رپورٹاں اتے رزرو اتے یوتھ ٹیماں بارے جانکاری شامل اے۔ وشیشتاواں وچّ اکثر کھڈاریاں، پوروَ اتے حال دوواں، اتے کلبّ دے اتہاسک میچاں دے انٹرویو شامل ہندے ہن۔
گھریلو مقابلے بازی
جیتو (33) - ریکارڈ: 1931–32, 1932–33, 1953–54, 1954–55, 1956–57, 1957–58, 1960–61, 1961–62, 1962–63, 1963–64, 1964–65, 1966–67, 1967–68, 1968–69, 1971–72, 1974–75, 1975–76, 1977–78, 1978–79, 1979–80, 1985–86, 1986–87, 1987–88, 1988–89, 1989–90, 1994–95, 1996–97, 2000–01, 2002–03, 2006–07, 2007–08, 2011–12, 2016–17 جیتو (19): 1905, 1906, 1907, 1908, 1917, 1934, 1936, 1946, 1947, 1961–62, 1969–70, 1973–74, 1974–75, 1979–80, 1981–82, 1988–89, 1992–93, 2010–11, 2013–14 جیتو (9): 1988, 1989, 1990, 1993, 1997, 2001, 2003, 2008, 2012 جیتو (1): 1947 جیتو (1): 1983–84
یورپیئن مقابلے
جیتو (11) - ریکارڈ: 1955–56, 1956–57, 1957–58, 1958–59, 1959–60, 1965–66, 1997–98, 1999–2000, 2001–02, 2013–14, 2015–16 جیتو (2): 1984–85, 1985–86 جیتو (3): 2002, 2014, 2016
عالمی پدھر دے مقابلے
جیتو - سانجھے ریکارڈ (3): 1960, 1998, 2002 جیتو (2): 2014, 2016
کھڈاری
ایشیئن شہریت توں بناں سپین دیاں ٹیماں تنّ کھڈاریاں تکّ محدود ہن۔ ٹیم دی لسٹ وچ ہریک کھڈاری دی مکھ قومیت شامل اے؛ ٹیم اُتے کئی غیر-یورپیئن کھڈاریاں کول یورپی دیس دے نال دوہری شہریت اے۔ اس توں علاوہ، ایپیپی دیساں دے کھڈاریاں - افریقہ، کیریبیئن اتے پیسیفک وچلے دیس - کوٹون سمجھوتے لئی دستخط کرن والے-کھڈاریاں نوں کولپکر حکمرانی دے کارن غیر یورپی کوٹے دے خلاف گنیا جاندا اے۔
حوالے
گٹھ:کھیڈاںگٹھ:فٹ بال گٹھ:فٹبال کلب
نیوروبیسس انومیرئی
نیوروبیسس انومیرئی اڈدی سہنپ دے  ٹبر رنگلی اڈدی سہنپ دی اک ونڈ اے۔
جمجمج
جام نگر  بھارت دا اک شہر اے جو بھارتی ریاست گجرات چ وس رہیا  اے۔
لوک گنتی
شہر دی کل لوک گنتی 529,308 اے ۔
رقبہ
‎
باہرلے جوڑ
گٹھ:بھارت دے شہر گٹھ:ایشیا دے آباد تھاں گٹھ:بھارت دے آباد تھاں گٹھ:گجرات دے شہر
جام نگر
گینتیا
گینتیا رومی سمندر چ مالٹا دے جزیرے گوزو چ پتھر ویلے دا اک مندر اے۔
نیوروبیسس اسٹرالس
نیوروبیسس اسٹرالس اڈدی سہنپ دے  ٹبر رنگلی اڈدی سہنپ دی اک ونڈ اے۔
صوبہ پاتھم تھانی
تھائی لینڈ تھلویں چڑھدے ایشیاء دا اک دیس اے ، ایہہ ہند چینی علاقے چ شامل سمجھیا جاندا اے ۔
تھائی لینڈ 76 صوبےآں چ ونڈیا ہویا اے ، جنہاں نوں تھائی بولی چ چنگواٹ آکھیا جاندا اے ۔ ایہہ صوبے جغرافیائی طور اتے 6 علاقےآں (ریحن) چ تقسیم کیتے گئے نیں ۔ راجگڑھ بنکاک صوبہ نئیں پر اک خاص انتظامی علاقہ اے ، پر جدوں اس دا انتظام دوجے 76 صوبےآں دے برابر کیتا گیا ، اسنوں 77واں صوبہ سمجھیا جان لگا ۔
صوبہ پاتھم تھانیتھائی لینڈ دے 76 صوبےآں چوں اک صوبہ اے ، اسدا راجگڑھ پاتھم تھانی شہر اے ۔
رامزاؤ گرجا
رامزاؤ گرجا تھلویں جرمنی ج باویریا دے صوبے چ اک کیتھولک گرجا اے۔
وانگ سٹاو گرجا
وانگ سٹاو گرجا ناروے دا اک پراݨا لکڑ دا بݨیا گرجا سی جیہنوں ناروے توں پٹ کے جرمنی وچ لیا کے دوبارہ کھڑا کیتا گیا، اوہ تھاں فیر پولینڈ وچ آیا تے ہُݨ ایہ پولینڈ وچ اے۔
چک 56 جی ڈی
چک 56 جی ڈی  ضلع ساہیوال چ تصیل ساہیوال دا اک پنڈ اے ،جہڑا  گوگیرہ برانچ نہر  دے پانیاں نال آبپاش ہندا اے ۔
وانگ سٹاو گرجا
باہرلے جوڑ
گٹھ:پولینڈ گٹھ:پولینڈ دے گرجے گٹھ:گرجے
چک 56 جی ڈی
اس پنڈ دی بھوئیں نوں لوئر باری دوآب دے سجے پاسےاوں نکلن آلی پہلی شاخ نہر ، گوگیرہ برانچ نہر پانی دیندی اے جسنال ایتھے دیاں زمیناں آباد ہوئیاں،اس لئی اس پنڈ ناں دے نال جی ڈی(GD=Gogera Disty) لگیا ہویا اے ۔ thumbnail|ضلع ساہیوال دے پنڈاں دا نقشہ
تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ ضلع ساہیوال دی تصیل ساہیوال   چ وس رہیا اے  ۔
کادی، بھارت
کادی  بھارت دا اک شہر اے جو بھارتی ریاست گجرات چ وس رہیا  اے۔
لوک گنتی
شہر دی کل لوک گنتی 73،228 اے ۔
رقبہ
‎
باہرلے جوڑ
گٹھ:بھارت دے شہر گٹھ:ایشیا دے آباد تھاں گٹھ:بھارت دے آباد تھاں گٹھ:گجرات دے شہر
ترائن دیاں جنگاں
شہاب الدین غوری افواج دا زبردست جنگجو تے سپہ سالار سی۔ اوہ اپنی ریاست نو‏‏ں محمود غزنوی د‏‏ی ریاست تو‏ں وی وسیع کرنا چاہندا سی۔ اس نے ۱۱٧۵ء وچ ہندوستان اُتے پہلی بار حملہ کرکے ملتان نو‏‏ں فتح کرلیا، اسک‏‏ے بعد اوہ اچ پہنچیا جو کہ ہن بہاولپور ڈویژن وچ اے ہندوستان دے لئی ہونیوالی جنگ نہایت نزدیک سی شہاب الدین دے پاس اجمیر و دہلی دے راجہ تے زبردست لڑاکا پرتھوی راج fjg مقابلے دے لئی اچھی فوج موجود سی۔
درمیان پہلے معردے ميں پرتھوی راج دا پلہ بھاری رہیا شہاب الدین نو‏‏ں جنوب مشرقی پنجاب وچ تھانیسار دے نزدیک ترائین دے مقام اُتے شکست ہوئی شہاب الدین نہایت شدید زخمی ہويا تے غوری افواج میدان چھوڑکر بھج گئياں،جس اُتے شہاب الدین نو‏‏ں شدید شرمندگی ہوئی تے اس نے اپنے انہاں تمام فوجیاں نو‏‏ں سزا دتی جنہاں نے دشمن نو‏‏ں پیٹھ دکھائی سی۔ ۱۱۹۲ء وچ اوہ مکمل تیاری تے پہلے تو‏ں مضبوط فوج دے نال واپس آیا پرتھوی راج وی اپنے اتحادیاں دے ہمراہ اگے ودھیا ہندوواں تے مسلماناں دے درمیان اک ہولناک جنگ چھڑی مگر اس بار شہاب الدین فاتح رہیا پرتھوی راج دوران جنگ ماریا گیا۔ قنوج دے راجہ جے چند نے کافی مزاحمت د‏‏ی مگر شہاب الدین نے اسنو‏ں وی شکست دتی راجہ میدان جنگ وچ ماریا گیا۔
پہلی جنگ
درمیان پہلے معرکے وچ پرتھوی راج دا پلہ بھاری رہیا شہاب الدین نوں جنوب مشرقی پنجاب وچ تھانسیر دے نزدیک ترائین دے مقام اُتے شکست ہوئی شہاب الدین نہایت شدید زخمی ہویا تے غوری افواج  میدان چھڈ کے نس گئیاں،جس اُتے شہاب الدین نوں شدید شرمندگی ہوئی تے اس نے اپنے انہاں سارے فوجیاں نوں سزا دتی جنہاں نے دشمن نوں پیٹھ دکھائی سی۔
دوسری جنگ
1192ء وچ شہاب الدین غور مکمل تیاری تے پہلے توں مضبوط فوج دے نال واپس آیا پرتھوی راج وی اپنے اتحادیاں دے ہمراہ اگے ودھیا۔ محمد قاسم فرشتہ دے مطابق پرتھوی راج چوہان دی تن لکھ گھڑ سوار فوج 3000 ہاتھیاں دے نال غور دے حکمران شہاب الدین محمد دے سامنے کھڑی سی۔ غوری دی فوج وچ اک لکھ ویہہ ہزار افغان، تاجک تے ترک فوجی شامل سن جو ملتان تے لاہور توں لنگھدے ہوئے ترائن پہنچے سن۔صبح غوری نے حملے دا آغاز کیتا۔ ہندواں تے مسلماناں دے درمیان اک ہولناک جنگ چھڑی۔ اک پہر دن چڑھنے اُتے غوری نے پسپائی اختیار کرنے دی چال چلی۔ چوہان فوج نے پرتھوی راج دے حکم اُتے پسپا ہُندی غوری فوج دا تعاقب شروع کیتا تے دوپہر ہونے تک چوہان فوج غوری دے دس ہزار تیر اندازاں تے ریزرو فوج دے نرغے وچ آچکی سی۔ اسی پسپائی دی چال دے دوران افغان فوج وی واپس پلٹی تے چوہان فوج اُتے پل پئی۔ تیسرے پہر تک اک لکھ چوہان قتل ہو چکے سن تے پرتھوی راج چوہان نوں سرسہ دی جانب فرار ہُندے ہوئے گرفتار کیتا جا چکیا سی جسنوں بعد وچ اجمیر لے جا کے قتل کر دتا گیا۔
حوالے
گٹھ:1191 دے تنازعے گٹھ:1192 دے تنازعے گٹھ:اجمیر گٹھ:ایشیا وچ 1191 گٹھ:ایشیا وچ 1192 گٹھ:برصغیر وچ اسلامی حکومت گٹھ:بھارت وچ بارہویں صدی گٹھ:اجمیر دی تریخ گٹھ:دلی دی تریخ گٹھ:ہندوستان دی تریخ
گٹھ:ضلع کرنال گٹھ:کرنال گٹھ:جنگاں
اکبر دے دور وچ تہذیبی ترقی
ہندوستان اک قدیم تہذیبی ملک اے جو ہزارہا سال دے تمدنی آثار رکھدا ا‏‏ے۔ ایتھ‏ے اہل عرب د‏‏ی آمد اسلام تو‏ں بہت پہلے تو‏ں جاری اے تے ہندوستان دے لوک وی عرب تے وسط ایشیا دے ملکاں وچ صدیاں تو‏ں آناجانا ک‏ر رہ‏ے نيں۔ موجودہ ہندوستانیاں دے خون وچ جس طرح بیرون ملک تو‏ں آنے والےآں دا خون شامل اے، ايس‏ے طرح دوسرے ملکاں وچ وی ہندوستانیاں د‏‏ی آمد ورفت تے اختلاط دے سبب اوتھ‏ے د‏‏ی مٹی وچ ہندوستانی مٹی د‏‏ی سوندھی مہک شامل ہوچک‏ی ا‏‏ے۔ ہندوستان وچ بسنے والے سبھی مذاہب دے لوکاں نے اک دوسرے دے مذہب نو‏‏ں سمجھنے تے سمجھانے د‏‏ی کوشش کيتی ا‏‏ے۔ انھاں نے اک دوسرے د‏‏ی مذہبی کتابوںکو پڑھیا اے، انہاں دے تراجم کیتے نيںاور اشاعت د‏‏ی ا‏‏ے۔ محمود غزنوی د‏‏ی فوج دے نال آنے والے فلسفی و مؤرخ ابوریحان البیرونی نے ’کتاب الہند ‘ لکھ ک‏ے ہندوستانی رہتل وتمدن تے ایتھ‏ے دے علوم وفنون تو‏ں دنیاکو آگاہ کرنے دا پہلا کم کيتا سی۔ حالانکہ ايس‏ے دور وچ بغداد دے عباسی خلفا وی ہندوستانی کتاباں دے تراجم کرا رہے سن تے انھاں نے ہندوستان دے علم نجوم وطب تو‏ں استفادے د‏‏ی کوشش کيتی سی۔ پروفیسر حکیم سید ظل الرحمن رقم طراز نيں:
’’عرباں نے بلاد روم د‏‏ی فتح دے وقت اوتھ‏ے دے علوم و معارف تے کتاباں دے نال اوہ حشر نئيں کيتا، جو ہسپانیاں نے فتح اندلس دے وقت، یا تاتاریاں نے بغداداور وسط ایشیا دے دوسرے اسلامی ملکوںکی تاراجی دے بعد عربی کتاباں دے نال کيتا۔ چنانچہ ہارون رشید (786-808) دے زمانے وچ عموریہ تے انقرہ د‏‏ی فتح دے بعد جدو‏ں کتاباں دے ذخیرے ہتھ آئے تاں عرباں نے انہاں د‏‏ی پوری حفاظت کيتی۔ طب، فلسفہ تے فلکیات د‏‏ی نادر تے نفیس کتاباں بغداد لیائی گئياں۔ یوحنا بن ماسویہ (وفات 243ھ/857) جداں وحید عصر د‏‏ی تولیت وچ انہاں کتاباں نو‏‏ں دتا۔ اس نے انہاں دے تراجم دے اہتمامات کیتے، تے متوکل دے عہد تک اس د‏ی خدمت دا سلسلہ جاری رہیا۔ ہارون دے زمانے وچ ہندوستانی طبیب منکہ نے سنسکرت تو‏ں فارسی تے عربی وچ ترجمے کیتے۔ ايس‏ے طرح ابن دھن جو بیمارستان برامکہ تو‏ں وابستہ سی متعدد کتاباں دا مترجم ا‏‏ے۔ ‘‘
ہندوستان وچ مغل حکمراں جلال الدین محمد اکبر نو‏‏ں علم پروری دے لئی جاناجاتاہے مگر اس نے علمی کتاباں کم تے آرٹ د‏‏یاں کتاباں د‏‏ی طرف زیادہ توجہ دتی سی۔ اکبر نے مہابھارت دا ترجمہ ’رزم نامہ‘ دے ناں تو‏ں کرایاسی۔ ایہ قدیم داستان کوروؤں تے پانڈوؤں دے درمیان د‏‏ی لڑیائی اے، جو پشتہاپشت تو‏ں عوامی بولی اُتے رائج اے تے ایہ جنگ ضرب المثل دے طور اُتے بیان کيتی جاندی ا‏‏ے۔ جنگ دے دوران شری کرشن نے ارجنہاں د‏‏ی رتھ بانی د‏‏ی خدمت انجام دتی سی تے اس بیچ انھاں نے انھاں بہت ساریاں نصیحتاں د‏‏ی سن جنہاں دا مجموعہ ’بھگوت گیتا‘ اے اس کتاب دا فارسی ترجمہ فیضی نے کيتا سی۔ مہابھارت نو‏‏ں اک مقدس کتاب منیا جاندا اے تے اکبر چونکہ مذہبی رواداری دا قائل سی۔ لہذا اس نے اس کتاب دا ترجمہ کرایا ہوئے گا۔ اس نے جنہاں کتاباں دے تراجم سنسکرت تو‏ں فارسی وچ کرائے سن انہاں وچ مہابھارت، رامائن تے اپنیشد،سنگھاسن بتیسی، حیات الحیوان، اتھروید، انجیل، لیلا وندی، کلیلہ ودمنہ، کشمیر د‏‏ی تریخ، تزک بابری، معجم البلدان، جامع رشیدی، بحرالاثمار، ہربنس، وی شامل سن۔اس سلسلے وچ شیخ محمد اکرام تحریر کردے نيں:
’’اکبر نے ادبیات د‏‏ی سرپرستی کی، سنسکرت، عربی، ترکی، یونانی تو‏ں فارسی وچ کتاباں ترجمہ کراویاں، سنسکرت تو‏ں جو کتاباں ترجمہ ہوئیاں، انہاں وچ رامائن، مہابھارت، بھاگوت گی‏‏تا،اتھروید تے ریاضی د‏‏ی کتاب لیلا وتی مشہور نيں۔‘‘
اس عہد وچ گل بات اُتے قطعۂ تریخ کہ‏ے جاندے سن ۔ولادت،شادی بیاہ، وفات، فتح، سفر، کتاب د‏‏ی تالیف دے موقع اُتے پھڑکدی ہوئی تریخ کہہ ک‏ے ادبی دنیا وچ برابر داد طلب کيت‏‏ی جاندی رہی۔ ہور ایہ عہد فارسی بولی و ادب دے لئی اک ایسا عہد گزریا اے جتھ‏ے قلم و سخن دا ذکر جے مختصراً وی کيتا جائے تاں اک ذخیرہ تیار ہوئے جائے گا۔
اکبربادشاہ دے زمانے وچ جِنّا متنوع علمی وادبی کم ہويا اوہ کسی تے عہد وچ نئيں ہويا۔ علم وادب دے علاوہ مصوری،خطّاطی تے دوسرے فنون وچ اس زمانے وچ اِنّی ترقی ہوئی کہ اسنو‏ں بجا طور اُتے دور متوسط دا سنہرا زمانہ قرار دتا جا سکدا اے ۔اکبرنے نہ صرف فن مصوری نو‏‏ں اختیار کيتا بلکہ اسنو‏ں اک مستقل ادارے وچ تبدیل کردتا۔ تے اس نے ایرانی مصوراں دے اردگردفن کاراں دا اک نواں گروہ تیار کرلیا جو انھاں فنکاراں دے ترتیب یافتہ سن جنہاں دے ذریعے اکبر نے مصوری دے اک اسکول د‏‏ی بناپائی جس وچ ’حمزہ نامہ‘کی تصویراں بنانے دا کم شروع ہويا۔ حمزہ نامہ دے بارے وچ ابوالفضل نے لکھیا اے :
’’ داستان امیر حمزہ بارہ جلداں وچ تقسیم کيتی گئی سی، اس کتاب وچ اک ہزار چارسوحیرت انگیز تصویراں بنائی گئياں، جنہاں تو‏ں ناظرین استعجاب وچ مبتلا ہوگئے۔ ‘‘
اکبر دے زمانے وچ جو نقاش کم کررہے سن انہاں وچ زیادہ تر کشمیری، گجرا‏تی تے پنجابی ہندو سن جو اپنے علاقائی تے موروثی رسم ورواج نال لیائے سن، چنانچہ ملک دے مختلف طرز جو ملک دے مختلف حصےآں وچ مثلاً مالوہ، گجرات، راجستھان، گوالیار تے کشمیر وچ پنپ رہے سن ۔ ہن اکبر دے اسکول وچ بنائی گئی تصویراں وچ جھلکنا شروع ہوگئے۔اکبر دے اسکول دے مصوراں نے اپنا وکھ ہی طرز اپنایا ہواتھا جس وچ سب تو‏ں زیادہ مشہور بساون اے جس دا طرز فارسی طرز،رسوم تے رنگاں تو‏ں بالکل ہی وکھ سی۔ ابوالفضل بساون د‏‏ی تعریف وچ رقمطراز اے :
’’بساون در طراحی وچھرہ کشای ورنگ آمیزی مانند نگاری وہور کار ھای این فن یگانہ زمان شد وبساون ازدیدہ وران شناسا او را بر دسونت ترجیح دھند۔ ‘‘ ( ایضاً، ص194)
اکبر دے عہد دا سب تو‏ں مشہور یاد گار شہر فتح پور سیکری اے جس د‏‏ی تعمیرات د‏‏ی تکمیل وچ پورے 15 برس صرف ہوئے، اس محل د‏‏ی دیواراں اُتے جو نقاشی ملدی اے اوہ ایرانی تے ہندوستانی نقاشاں نے مل ک‏ے د‏‏ی جس تو‏ں اس محل د‏‏ی سجاوٹ ظاہر ہُندی اے ۔معروف مؤرخ ابوالفضل جو بادشاہ اکبر دے بہت نیڑے سی اپنی کتاب آئین اکبری وچ بادشاہ د‏‏ی نقاشی تو‏ں لگاؤ د‏‏ی تعریف انہاں لفظاں وچ کرتاا‏‏ے۔
’’خدیو عالم از آغاز آگھی بدین دا ردل نھاد ورواج ورونق آن طلبگار شد‘‘(ایضاً، ص83)
اکبر دے عہد وچ ہندوستانی کلاسیکی موسیقی نو‏‏ں بہت ترقی ملی خاص طور اُتے اس دے عہد وچ موسیقی نو‏‏ں ہندو مسلم اتحاد دا اک اہ‏م ذریعہ تصور کيتا جاندا تھا۔اس زمانے وچ ہندوستانی موسیقی دے انہاں نظری اصولاں نو‏‏ں بخوبی سمجھاجانے لگیا جنہاں دا ذکر سنسکرت تحریراں وچ موجود اے ۔ابوالفضل نے آئین ِ اکبری وچ انہاں اصولاں نو‏‏ں اختصار دے نال بیان کيتا ا‏‏ے۔ اس نے موسیقی دے 36 استاداں دے ناں دتے نيں جو اکبر د‏‏ی ملازمت وچ سن، انہاں وچ مغنی تے سازندے دونے شامل نيں۔ انہاں وچ سب تو‏ں اہ‏م ناں ’تان سین‘کا ا‏‏ے۔
عہد اکبری وچ منجملہ ہور علوم وفنون دے فنون لطیفہ وی بام عروج اُتے پہنچے ہوئے سن آج وی بہت ساریاں عمارتاں اس د‏ی فنکارانہ عظمت دا ثبوت دیندی نيں تے اس د‏ی عظیم الشان ومستحکم شہنشاہی اُتے شاہد نيں۔
اکبر غیر متعصب بادشاہ سی، اس د‏ی شروع تو‏ں ایہی کوشش رہی کہ اوہ ہندو تے مسلماناں دے درمیان قدیم نفاق تے حسد نو‏‏ں مٹاکر اک قوم د‏‏ی شکل دے۔ اپنی اس خواہش نو‏‏ں پورا کرنے دے لئی اس نے ہر ممکن کوشش کيتی۔ اکبر نے سابق مسلم حکمراناں دے برخلاف اپنی رعایا دے نال ہمدردی تے انسانیت دا سلوک کيتا۔ اکبر نو‏‏ں ایتھ‏ے د‏‏ی ہر چیز نال محبت سی، اوہ ہندوستان نو‏‏ں اپنا ملک تے ایتھ‏ے دے لوکاں نو‏‏ں اپنا دوست سمجھتاسی، جذبۂ ملی اس دے اندر کوٹ کوٹ کر بھریا ہواتھا تے ایہی جذبہ اوہ اپنی رعایا وچ پیدا کرنا چاہتاسی۔ اس جذبے نو‏‏ں پیدا کرنے دے لئی اس نے ہندوؤں دے نال میل جول ودھایا، انہاں دے خانداناں وچ شادیاں کرکے انہاں دے نال ازدواجی رشتے قائم کیتے۔ اکبر نے صرف خود ہی راجپوت شہزادیاں نال شادی نئيں کيت‏‏ی۔ بلکہ اپنے بیٹے سلیم د‏‏ی شادی وی راجپوت خاندان وچ کی، اس طرح اس نے ہندو اورمسلماناں دے درمیان رشتے ناطے قائم کرنے د‏‏ی اک نويں راہ کھولی، انھیںا پنے دربار وچ اعلیٰ مناصب عطا کیتے تے انہاں دے نال ویسا ہی سلوک کيتا جداں کہ ہور امرا دے نال کردا سی۔
اکبر نے صرف ہندو راجپوتاں نو‏‏ں اپنا دوست نئيں بنایا بلکہ انہاں دے رسم ورواج تے انہاں دے تہواراں مثلاً ہولی، دیوالی، دسہرہ، رکشا بندھن، بیساکھی وغیرہ نو‏‏ں وی اپنے دربار د‏‏ی تقریبات دا حصّہ بنایا۔ انہاں تہواراں نو‏‏ں اوہ اِنّی ہی شان وشوکت تو‏ں مناندا جِنّی دھوم دھام تو‏ں اوہ عید الفطر، عید الاضحی تے نوروز مناتاسی۔ دربار وچ انہاں جشناں دے منعقد ہونے د‏‏ی وجہ تو‏ں ہندو امرا دے درمیان برابری تے دوستی پیدا ہوگئی۔ جدو‏ں مسلم ہندوؤں دے تہوار وچ شریک ہونے لگے تاں ہندو وی مسلماناں د‏‏ی عیداں وچ شامل ہونے لگے تے ایہ سلسلہ آج تک جاری ا‏‏ے۔
اس دے علاوہ اکبر نے معاشرے وچ پھیلی ہوئی دیگربرائیاں نو‏‏ں دور کرنے د‏‏ی وی فکر کيتی۔ قدیم زمانے تو‏ں ہندوستانی معاشرے وچ چند نازیبا تے ظالمانہ رسم ورواج رائج سن جنہاں اُتے ایتھ‏ے د‏‏ی عوام عمل پیرا سی۔ اکبر نو‏‏ں اپنی رعایا د‏‏ی بھلائی د‏‏ی وڈی فکر سی۔ لہٰذا اس نے انہاں ظالمانہ رواجاں دے خلاف سخت قوانین عائد کیتے۔ اکبر نے سب تو‏ں پہلے ہندوؤں د‏‏ی قدیم رسم ’ستی‘ دے خلاف آواز بلند د‏‏ی تے حکم نافذ کيتا کہ کسی وی عورت نو‏‏ں اس د‏ی مرضی دے بغیر ستی ہونے اُتے مجبور نہ کيتا جائے۔
اکبر دا عہد علوم وفنون د‏‏ی ترقی دا عظیم الشان دور اے، رہتل وسبھیاچار وچ اسيں آہنگی، مساوات و برابری د‏‏ی اہمیت اُتے زور دیاجاتاسی، اکبر مذہبی رواداری تے ہندو مسلم اتحاد دا علمبردار ہونے دے نال علوم وفنون د‏‏ی سرپرستی تے رہتل و سبھیاچار د‏‏ی یکسانیت دا داعی سی۔ بلاشبہ انہاں خصوصیات نے اسنو‏ں تریخ دے اوراق وچ اکبر اعظم دا خطاب دلایا ا‏‏ے۔
کتابیات
.1       منتخب التواریخ،جلد دوم و سوم،  ملا عبدالقادر بدایونی، مترجم علیم اشرف خان، قومی کونسل برائے فروغ اردو زبان، نئی دہلی2012
سائبیریائی تاتاری
سائبیریائی تاتار ، تاتاراں دی اک ذیلی شاخ اے ، جہڑے روس دے علاقے سائبیریا چ رہندے نیں ، تے بعض اوقات اینہاں نوں اک علیحدہ نسلی گروہ وی سمجھئیا جاندا اے ۔ ایہہ سائبیریائی تاتار بولی بولدے نیں ، جہڑا کہ تاتاری بولی دا اک لہجہ اے ۔اینہاں دے آباؤ اجداد چ کجھ ترک ، اوگر ، منگول تے ساموئید قبیلے شامل نیں پر اینہاں دے اصلی آباؤ اجداد قپچاق نیں ۔اینہاں دی بولی دی قپچاق بولی توں نکلی اے پراس تے وولگا یورال تاتاری بولی دا اثر اے ، جہڑی کہ بذات خود وی کجھ حد تک قپچاق بولی توں نکلی اے ۔
اکبر دے دور وچ تہذیبی ترقی
کتابیات
.2        مغلیہ سلطنت کا عروج وزوال: آر، پی، ترپاٹھی، مترجم، ریاض احمد،  قومی کونسل برائے فروغ اردو زبان، نئی دہلی
سائبیریائی تاتاری
سائیبیریائی تاتار مسلمان نے تے ماسکو دی روسی سلطنت (ماسکوی روس) دے سائیبیریا چ اینہاں دی خانان سائبیریا ناں دی اک آزاد ریاست قائم سی ، جس تے روس نے قبضہ کر لے ایتھوں مسلماناں دی حکومت ختم کر دتی تے تے ایتھے دے رہن آلے سائبیریائی تاتاراں دا بے دریغ قتل عام کیتا تے ایتھے سلاوی نسل دے روسیاں تے کاسک لوکاں نوں آباد کردتا ۔ اج اس علاقے دی اکثریتی آبادی روسی اے تے ایتھے دے ترک نسل دے اصل باشندے اقلیت چ نیں ۔ thumb|left|300px|سائبیریائی تاتاریاں دا جھنڈا
اکبر دے دور وچ تہذیبی ترقی
کتابیات
.3        ادبیات فارسی میں ہندوؤں کا حصّہ:  ڈاکٹر سید عبداللہ،( باہتمام انیس احمد) انجمن ترقی اردو نئی دہلی،1992
سائبیریائی تاتاری
باہرلے جوڑ
سائبریائی تاتاراں دی تریخ
اکبر دے دور وچ تہذیبی ترقی
کتابیات
.4        آئین اکبری شیخ، ابوالفضل، ( بتصحیح سر سید احمد خان ) سر سید اکادمی علی گڑھ مسلم یونیورسٹی2005
سائبیریائی تاتاری
باہرلے جوڑ
گٹھ:لوک گٹھ:پرانے نسلی گروہ گٹھ:ایشیا دے نسلی گروہ گٹھ:دنیا دے نسلی گروہ گٹھ:ترک لوک گٹھ:ترک قبیلے گٹھ:روس گٹھ:روس دے مسلمان گروہ
اکبر دے دور وچ تہذیبی ترقی
کتابیات
.5        تاریخ ہندوستان، پروفیسر وید ویاس (مترجم سید عبدالقادر) نوجیون پریس میکلیگن روڈ، لاہور
.6        ہندوستان پر مغلیہ حکومت۔مفتی شوکت علی فہمی، دین دنیا پبلشنگ کمپنی، دہلی
.8        بزم تیموریہ، جلد اوّل، سید صباح الدین عبدالرحمن۔ دارالمصنّفین شبلی اکیڈمی، اعظم گڑھ، یوپی، ہند،276001
باہرلےجوڑ
گٹھ:مغلیہ سلطنت
باپوتھاٹسوانا
باپوتھاٹسوانا (مطلب: ٹسوانا لوکاں دا اکٹھ) ، سرکاری طور تے جمہوریہ باپھوتھاٹسوانا اک بنتوستان سی ، جہڑا کہ اتلے لہندے افریقہ چ ٹسوانا قومیت دے لوکاں لئی قائم کیتا گئیا سی ۔ جس دا صدر مقام مماباتھو سی ۔
تریخی طور تے باپوتھاٹسوانا پہلا علاقہ یاں بنتوستان سی جس نے اپنی آزاد ریاست دااعلان کیتا ۔ 1994ء چ اسنوں دوبارہ جنوبی افریقہ چ شامل کر لئیا گئیا تے اسدا علاقہ نویں صوبےآں اورینج فری سٹیٹ (ہن فری سٹیٹ) اتلا لہندہ صوبہ تے چڑھدا ٹرانسوال (ہن مپومالانگا) چ ونڈ دتا گئیا ۔
جغرافیہ
گٹھ:افریقہ دی تریخ گٹھ:افریقہ گٹھ:دکھنی افریقہ گٹھ:سابق دیس گٹھ:گھٹ مدتی دیس
سجاد شر
سجاد شر (English: Sajjad Shar) تاریخ پیدائش یکم مارچ، 1986ع اس وقت جیئی سندھ متحدا محاذ کے موجودہ مرکزی سیکریٹری جنرل ہیں۔ جسمم سندھ کی سیاسی جماعت ہے جس کا مقصد پاکستان سے سندھ یعنی سندھو دیش کی آزادی ہے۔ سجاد شر جیئی سندھ متحدا محاذ کی طلبہ ء ونگ جساف (جسمم) کے پہلے بانی صدر ہیں۔ ان کو جیئی سندھ قومی محاذ کے طلبہ ونگ جساف کے کم عمر تریں مرکزی صدر ہونے کا اعزاز بھی حاصل ہے۔ آج کل ریاست کی طرف سے ان کے اوپر متعدد بغاوت کے مقدمات درج ہیں، جس کی وجہ سے وہ منظرعام پر نہیں آتے۔
بچپن اور تعلیم
سجاد شر کا جنم یکم مارچ 1986ع کو خیرپور، پاکستان میں ہوا۔
شاگرد سیاست
سجاد شر جیئی سندھ قومی محاذ کے طلبہ ءونگ جیئی سندھ اسٹوڈنٹس فیڈریشن کے کم عمر ترین مرکزی صدر رہے ہیں۔ اپنی طلبہ سیاست کے دوران انہوں نے سندھ کے طلبہ ءکے حقوق کے لیے شاندار جدوجہد کی، جس میں دیہی سندھ کے طلبہ ءکو کراچی کے تعلیمی اداروں سے نکالے جانے اور متعصب تعلیمی پالیسیوں کے خلاف بھرپور جدوجہد کی۔ سجاد شر نے سندھی طلبہ کے نمائندے کی حیثیت میں آل پاکستان اسٹوڈنٹس لیڈرز کانفرنس لاہور میں شرکت کی، اس کانفرنس کا مقصد تعلیمی اداروں میں پرامن ماحول برقرار رکھنے کے لیے اپنی تجویزیں دینا تھا۔ سجاد شر جسمم کی طلبہ ونگ جساف (جسمم) کے پہلے بانی صدر رہ چکے ہیں۔
جسمم رہنما
سجاد شر نے جیئی سندھ متحدا محاذ میں 10 فروری 2010ع کو اپنے ساتھیوں کے ساتھ شمولیت اختیار کی۔ وہ مختلف تنظیمی عہدوں پر رہے، لیکن آج کل وہ مرکزی سیکریٹری جنرل کے عہدے پر فائز ہیں۔ اس سرکردہ سیاسی رہنما کو پاکستان مخالف تقاریر اور علحدگی پسند نقطہ نظر رکھنے کی بنا پر بغاوت کے متعدد مقدمات کا سامنا ہے۔
مصنف، مضمون نگار اور تجزیہ کار
سجاد شر نے سندھ کے مسائل اور خطی کے تاریخ پر ڈھیر سارے پر مغز مضامین لکھے ہیں۔ زیادہ تر مضامین سندھ کی سب سے بڑی سندھی اخبار روزنامہ کاوش اور روزنامہ عوامی آواز میں اکثر و بیشتر شائع ہوتے رہیں ہیں۔ اس کے علاوہ وہ جسمم کے ترجماں جریدے کھاہوڑی کے مستقل تجزیہ نگار اور مصنف ہے۔ سجاد شر نے متعدد بار سندھ کے دانشور حضرات سے مل کر سندھ کی بھتری، فلاح و بھبود کے لیے مل کر کام کیا ہے۔ وہ مختلف بار کائونسلز میں خطاب کر چکے ہیں۔ سجاد شر سندھ کےمشہور آن لائیں جریدے انڈس ٹریبوں کے اعزازی چیف ایڈیٹر بھی ہیں۔
مزید دیکھیے
زمرہ:1986ء کی پیدائشیں زمرہ:بقید حیات شخصیات زمرہ:سندھی شخصیات
ہند چینی
ہند چینی یاں انڈو چائنا تھلویں چڑھدے ایشیاء دا اک علاقہ اے ۔ ایہہ ہندستان تے تھلویں چڑھدے چین وچکار واقع اے ۔ اس ناں دی مڈ فرانسیسی چ اندوچینے توں ہوئی جہڑا انڈیا تے چائینا دا ملاپ سی ، اسنوں نوں فرانسیسی سامراجیاں نے ویت نام توں اپنے علاقے نال دے دیساں چ ودھاندے ہوئے اپنایا ۔
جغرافیہ
عام طور تے سابق فرانسیسی ہند چینی علاقےآں نوں ہند چینی آکھیا جاندا اے جہڑے ایہہ نیں:
٭کمبوڈیا
٭لاؤس
٭ویتنام
پر ہن سارے تھلویں چڑھدے ایشیاء نوں اس چ شامل کیتا جاندا اے تے ایہہ دیس وی اس چ شامل کیتے جاندے نیں:
٭میانمار (پہلا ناں برما جہڑا 1937ء تک برطانوی ہند دا حصہ سی)
٭سنگاپور
٭تھائی لینڈ
٭تے کدی کدی ملائشیا دا جزیرہ نما حصہ وی اس شامل سمجھیا جاندا اے ۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:تھلواں چڑھدا ایشیا گٹھ:جغرافیہ گٹھ:ویتنام
بنتوستان
بنتوستان ،کالے افریقیاں دا وطن ، نسلی امتیاز دی پالیسی دے تحت دکھنی افریقہ تے لہندے دکھنی افریقہ( ہن نمیبیا) دے کالے باشندےآں لئی بنائے گئے علاقے سن ۔ 10 بنتوستان جنوبی افریقہ تے 10 ای جنوب مغربی افریقہ چ علیحدہ علیحدہ قومیت دے کالے لوکاں لئی بنائے گئے سن ۔ اینہاں دے بنان دا مقصد ہر بنتوستان چ ایتھے وسن آلی قومیت دی اکثریت آباد کر کے دکھنی افریقہ دے کالےآں دیاں خودمختار قومی ریاستاں بنانا سی ۔ اس دا دوجا مقصد ہر قومیت دے لوکاں نوں علیحدہ علیحدہ کرنا سی تاکہ جنوبی افریقہ دی نسلی امتیاز تے مبنی گوری حکومت نوں ، جہڑی کہ اقلیت چ سی ، نوں کالےآں توں کوئی خطرہ ناہوئے تے نا ای کالے اکٹھے ہو کے اتحاد کر سکن کیونجے اینہاں بنتوستاناں دیاں سرحداں وی آپس بوہت گھٹ ملدیاں سن تے ایہہ اونج وی نکے نکے ونڈے ہوئے علاقے سن ۔ اس دا تیجا مقصد دکھنی افریقہ چ آباد گوری گھدٹ گنتی دی اکثریت بنانا سی کیونجے بنتوستان چ وسن آلے کالےآں دی جنوبی افریقہ دی شہریت ختم کر دتی جاندی سی ۔
بنتوستان دی اصطلاج سب توں پہلاں 1940ء دی دہائی دے آخیر چ ورتی گئی ۔ بنتوستان 2 لفظاں " بنتو" ( بنتو بولی چ مطلب لوک) تے "ستان"(فارسی لاحقہ مطلب جگہ یاں تھاں) توں مل کے بنائیا گئیا اے تے اج کل لفظ بنتوستان اوس علاقے یاں دیس لئی ورتئیا جاندا اے جہڑا نکے نکے ٹکڑےآں چ ونڈئیا جائے یاں اس دیس چ کوئی حقیقی حکومت ناہوئے ۔
کجھ بنتوستاناں نے آزادی وی لے لئی سی ۔ دکھنی افریقہ چ ٹرانسکیئی ، وینڈا ، باپوتھاٹسوانا تے سیسکیئی نے اپنی آزادی دا اعلان کیتا تے دوجے جداں کوازولو ، لیبووا تے قواقوا نے نیم خودمختاری حاصل کر لئی ۔ لہندے دکھنی افریقہ چ اووامبولینڈ ، کوانگولینڈ تے چڑھدے کپریوی نے آزادی حاصل کیتی ۔ پر اینہاں دی آزادی جنوبی افریقہ دے سوا کسے ہور دیس نے نئیں منی ۔
بنتوستاناں دی فہرست
گٹھ:افریقہ گٹھ:دکھنی افریقہ گٹھ:تریخ گٹھ:افریقہ دی تریخ
عبدالرحمان چغتائی
عبد الرحمن چغتا‎ئی (پیدائش: 21 ستمبر 1894ء— وفات: 17 جنوری 1975ء) پاکستان دے ممتاز ترین مصور سن ۔
عبدالرحمان چغتائی (1897 - 1975) اک پاکستانی پینٹر سن۔ اوہ لہور چ جمے۔ اوناں دیاں مورتاں دی نمیش دنیا دیاں کئی تھانواں تے ہویاں۔ ہلال امتیاز اکستان دا اک سرکاری تمغہ اوناں نوں دتا گیا۔ اوناں دی آرٹ گیلری لہور وچ اے۔ اوناں دیاں بناياں ہویاں مورتاں دنیا دیاں کئی تھانواں تے ٹنگیاں ہویاں نیں۔
حالات زندگی تے فن
thumb|120px|انارکلی عبد الرحمن چغتا‎ئی لاہور وچ 1897ء وچ پیدا ہوئے۔ مصوری د‏‏ی تعلیم لاہور تے بیرون ملک تو‏ں حاصل کيتی سی۔ چغتائی نے بدھ، ہندو، اسلام، مغل تے پنجاب دے موضوعات اُتے تصویراں بناواں۔ چغتائی نے رنگاں وچ شاعری کیتی۔ انہاں د‏‏ی تصویراں دنیا د‏‏ی ممتاز آرٹ گیلریاں وچ موجود نيں۔ اقبال، پکاسو تے ملکہ ایلزبتھ دوم وی انہاں دے فن دے معترف سن ۔ 1924ء وچ ویمبلے شو وچ تقریباً 25 ملین افراد نے آپ دے فن پارے دیکھے۔
thumb|120px آپ دے مشہور ترین کماں وچ پاکستان دے سرکاری ٹیلی وژن تے ریڈیو چینل دے لئی شارے (لوگو) تے 1992ء دے اک ڈرامے دے لئی تیار کيتی گئی انارکلی د‏‏ی تصویر ا‏‏ے۔ انہاں نے کئی ڈاک ٹکٹاں دے لئی وی مصوری کیتی۔ آپ نو‏‏ں مصور مشرق دا خطاب دتا گیا۔ thumb|120px
اعزازات
آپ نو‏‏ں 1960ء وچ ہلال امتیاز تو‏ں نوازیا گیا جدو‏ں کہ مغربی جرمنی نے آپ نو‏‏ں 1964ء وچ طلائی تمغے تو‏ں نوازیا۔
وفات
آپ 17 جنوری 1975ء نو‏‏ں لاہور وچ انتقال کر گئے۔
باہرلے جوڑ
عبد الرحمن چغتائی - پاکستان دا روايتی مصور
حوالے
گٹھ:1894 دے جم گٹھ:1897 دے جم گٹھ:1975 دیاں موتاں گٹھ:ویہويں صدی دے پاکستانی مصور گٹھ:پاکستانی فنکار گٹھ:پاکستانی مصور گٹھ:پاکستانی ڈاک ٹکٹ نمونہ ساز گٹھ:پنجابی شخصیتاں گٹھ:لاہور دے فنکار گٹھ:لاہوری شخصیتاں گٹھ:پاکستانی شخصیتاں گٹھ:پنجابی لوک گٹھ:مسلم مصور گٹھ:تمغائے حسن کارکردگی وصول کنندگان گٹھ:ہلال امتیاز وصول کنندگان گٹھ:پینٹر گٹھ:مصور
مریم
مسیحیت وچ خاصکر کیتھولک کلیسیا اتے چڑدی اورتھوڈاکس کلیسیا وچ مریم نوں عقیدت اتے احترام دی نگاہ تھوں ویکھیا جاندا ہے
ناں
•	مقدسہ مریم دے عام لقب ایہ نیں :
•	مقدسہ کواری مریم [انگریزیThe Blessed Virgin Mary ]،
•	ساڈی خاتون [عربی سیدتنا، انگریزی Our Lady، فرانسیسی Notre Dame، ہسپانوی Nuestra Señora، پرتگالی Nossa Senhora، اطالوی Madonna ، لاطینیNostradamus]، •	خدا دی ماں،
•	آسمان دی ملکہ [لاطینی Regina Caeli]
•	ابتدائی کلیسیا وچ اونہاں نوں ماتا رانی دا وی لقب دتا گیا کیوں جواونہاں دے پتر یسوع مسیح نوں راجیاں دا راجا سمجھیا جاندا سی۔ ویکھو پرانا عہدنامہ 1ملوک 2: 19-20 جس وچ سلیمان بادشاہ اپنی ماں بیت شیبا نوں ماتا رانی دا درجہ دیندےنیں۔
•	مریم نوں دوجی حوّا وی آکھیا جاندا ہے اتے ایہ اس لئی بھئی جویں پہلی حوا نے منع کیتے رُکھ تھوں پھل کھا کے نافرمانی دا ثبوت دتا سی اس تھوں اُلٹ دوجی حوا یعنی مقدسہ مریم نے " میرےلئی تیرے قول دے مؤافق ہووے" ایہ شبد کہہ کر فرمانبرداری دی تاریخ رقم کر دتی اتے اونہاں دے کارن ہی انسانیت دی خلاصی دا خدائی منصوبہ پورا ہویا۔
بائبل وچ ذکر
مریم دے بارے وچ نویں عہدنامے وچ باہلیاں معلومات درج نہینگیاں۔اونہاں دے ماپیاں دا سانوں کوئی ذکر نہیں لبھدا۔ ہور پرانیاں لکھتاں دے مطابق اونہاں دے پیو دا ناں یواقیم اتے ماں دا ناں حنّا سی۔ اوہ الیشبع [الیصبات] دے ساک سن جہڑی ذکریاہ دی تیویں سی اتے ذکریاہ ہارون دے گھرانے تھوں سن۔ تاہم کجھ ماہرین ایہ وی کہندےنیں بھئی انجیلِ لوقا وچ درج نسب نامہ کواری مریم دا ہے جدوں کہ انجیلِ متی وچ جنابِ یوسف دا۔ ایوں اوہ داوﺀد نبی دے گھرانے اتے یہودہ دے قبیلے تھوں سن۔ اوہ گلیل دے ناصرت وچ اپنے ماپیاں دے نال رہندے سن۔ کڑمائی دے مگروں اونہاں اُتے فرشتہ جبرائیل پرگٹ ہوئے اتے خوشخبری سنائی بھئی اوہ مسیح دی ماں قرار پائے نیں۔ خدا دے فرشتے نے جنابِ یوسف نوں وی سفنے وچ آگہی دتی بھئی مریم روح القدس دی قدرت تھوں پیر بھارے ہوئے نیں اتے آکھیا بھئی مریم نوں اپنی بیوی بنا لین۔ ایہ واقعہ اناجیلِ بمطابق مرقس اتے یوحنا وچ درج نہیں ہے۔