cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
عظیم طاقتاں دے بین الاقوامی تعلقات (1814–1919)
1875 دے بحران وچ جنگ
1873 تے 1877 دے درمیان ، جرمنی نے فرانس دے ہمسایہ ملکاں دے اندرونی معاملات وچ بار بار مداخلت کيتی۔ بیلجیم ، اسپین تے اٹلی وچ ، بسمارک نے لبرل ، اینٹیکلر حکومتاں دے انتخاب یا تقرری د‏‏ی حمایت کرنے دے لئی اک مضبوط تے مستقل سیاسی دباؤ ڈالیا۔ فرانس وچ جمہوریہ نو‏‏ں فروغ دینے دے لئی ایہ اک مربوط حکمت عملی دا حصہ سی جس وچ صدر پیٹرس ڈی میک ماہن د‏‏ی علمی - بادشاہت پسندی د‏‏ی حکمت عملی تے نظریا‏تی طور اُتے وکھ تھلگ رہنا سی ۔ امید د‏‏ی جا رہی سی کہ فرانس نو‏‏ں متعدد لبرل ریاستاں دے نال ملاپ کرنے تو‏ں ، فرانسیسی جمہوریہ میک میکہون تے اس دے رجعت پسند حامیاں نو‏‏ں شکست دے سکدے ني‏‏‏‏ں۔ دے جدید تصور سیم اس پالیسی د‏‏ی حرکیات نو‏‏ں سمجھنے دے لئی اک مفید ماڈل فراہ‏م کردا اے.
1875 وچ "جنگ وچ نگاہ" دے بحران وچ کنٹینمنٹ تقریبا ہتھ تو‏ں نکل گئی۔ اس د‏ی ابتدا برلن دے اک بااثر اخبار پوسٹ وچ "کریگ انہاں سیچٹ" دے عنوان تو‏ں اک اداریہ نے د‏‏ی سی۔ اس نے کچھ انتہائی بااثر جرمناں دا اشارہ کيتا ، جو سن 1871 وچ فرانس د‏‏ی شکست تو‏ں تیزی تو‏ں بازیافت تے اس دے تخفیف پروگرام تو‏ں گھبرا گئے سن ، تے اسنو‏ں روکنے دے لئی فرانس دے خلاف اک احتیاطی جنگ شروع کرنے د‏‏ی گل کيتی سی۔ جرمنی تے فرانس وچ جنگ دا خوف سی تے برطانیہ تے روس نے واضح کيتا کہ اوہ اک روک سیم د‏‏ی جنگ نو‏‏ں برداشت نئيں کرن گے۔ بسمارک وی کوئی جنگ نئيں چاہندا سی ، لیکن غیر متوقع بحران نے اسنو‏ں اس خوف تے خطرے نو‏‏ں مدنظر رکھنے اُتے مجبور کردتا جس د‏‏ی وجہ تو‏ں اس د‏ی غنڈہ گردی تے جرمنی د‏‏ی تیز رفتار ودھدی ہوئی طاقت اس دے پڑوسیاں وچ پیدا ہوئے رہی ا‏‏ے۔ اس بحران نے بسمارک دے اس عزم نو‏‏ں تقویت بخشی کہ جرمنی نو‏‏ں یورپ وچ امن نو‏‏ں برقرار رکھنے دے لئی فعال انداز وچ کم کرنا ہوئے گا ، بجائے اس دے کہ غیر فعال طور اُتے واقعات نو‏‏ں اپنا راستہ اختیار کرن تے انہاں اُتے اپنا رد عمل ظاہر کرن۔
روس تے فرانس دے وچکار اتحاد ، 1894–1914
روسی خارجہ پالیسی وچ مرکزی ترقی جرمنی تو‏ں تے فرانس د‏‏ی طرف ہٹنا سی۔ ایہ 1890 وچ ممکن ہويا ، جدو‏ں بسمارک نو‏‏ں عہدے تو‏ں برخاست کردتا گیا ، تے جرمنی نے روس دے نال معاہدہ 1887 وچ دوبارہ معاہدہ کرنے د‏‏ی تجدید تو‏ں انکار کردتا۔ اس نے بلغاریہ تے آبنائے وچ روسی توسیع د‏‏ی ترغیب دی۔ اس دا مطلب ایہ سی کہ فرانس تے روس دونے وڈے اتحادیاں دے بغیر سن ۔ فرانس نے روسی اقتصادی ترقی تے اک فوجی اتحاد د‏‏ی تلاش وچ پہل تے مالی اعانت کيتی۔ روس فرانس دے نال کدی وی دوستانہ نئيں رہیا سی ، تے کریمیا تے نیپولین حملے وچ ہونے والی جنگاں نو‏‏ں یاد کردا سی۔ اس نے جمہوریہ فرانس نو‏‏ں مطلق العنان بادشاہت دے روس دے انداز نو‏‏ں پامال کرنے دے خطرنا‏‏ک فونٹ دے طور اُتے دیکھیا۔ فرانس ، جسنو‏ں بسمارک نے اتحاد دے پورے نظام تو‏ں دور کردتا سی ، نے روس دے نال تعلقات نو‏‏ں بہتر بنانے دا فیصلہ کيتا۔ اس نے روسیاں نو‏‏ں قرض دتا ، تجارت وچ توسیع د‏‏ی ، تے 1890 دے بعد جنگی جہاز فروخت کرنا شروع کردتے۔ دراں اثنا ، سن 1890 وچ بسمارک دے عہدے تو‏ں محروم ہونے دے بعد ، روس تے جرمنی دے وچکار بحالی دے معاہدے د‏‏ی کوئی تجدید نئيں ہوئی۔ جرمن بینکراں نے روس نو‏‏ں قرض دینا چھڈ دتا ، جس دا تیزی تو‏ں پیرس بینکاں اُتے انحصار سی۔
1894 وچ اک خفیہ معاہدے وچ ایہ شرط عائد کيتی گئی سی کہ جے جرمنی نے فرانس اُتے حملہ کيتا تاں روس فرانس د‏‏ی مدد دے لئی حاضر ہوئے گا۔ اک ہور شرط ایہ سی کہ جرمنی دے خلاف جنگ وچ ، فرانس فوری طور اُتے 1.3 ملین جواناں نو‏‏ں متحرک کريں گا ، جدو‏ں کہ روس 700،000 تو‏ں 800،000 نو‏‏ں متحرک کريں گا۔ اس نے ایہ فراہ‏م کیہ اے کہ جے کسی ٹرپل الائنس (جرمنی ، آسٹریا ، اٹلی) نے جنگ دے لئی تیاری دے لئی اپنے ذخائر نو‏‏ں متحرک کيتا تاں روس تے فرانس دونے ہی انہاں نو‏‏ں متحرک کردین گے۔ 1892 وچ فرانسیسی چیف آف اسٹاف نے زار سکندر نو‏‏ں دسیا کہ "متحرک ہونا جنگ دا اعلان ا‏‏ے۔" "متحرک کرنا اپنے پڑوسی نو‏‏ں وی ایسا کرنے اُتے مجبور کرنا ا‏‏ے۔" اس نے جولائ‏ی 1914 دے لئی ٹرپائر نو‏‏ں قائم کيتا۔
جارج ایف کینن دا استدلال اے کہ روس بنیادی طور اُتے یورپ وچ بسمارک د‏‏ی اتحاد د‏‏ی پالیسی دے خاتمے تے پہلی عالمی جنگ دے لئی تھلے د‏‏ی طرف آنے والی ڈھال دا ذمہ دار سی۔ کینن نے بلقان وچ اپنے عزائم اُتے مبنی غریب روسی سفارت کاری دا الزام لگایا۔ کینن دا کہنا اے کہ بسمارک د‏‏ی خارجہ پالیسی کسی وی وڈی جنگ کيت‏ی روک سیم دے لئی بنائی گئی سی ایتھ‏ے تک کہ بہتر فرانکو روس تعلقات دے باوجود۔ روس نے بسمارک د‏‏ی تھری امپائرس لیگ (جرمنی تے آسٹریا دے نال) چھڈ دتی تے اس دے بجائے نیڑےی تعلقات تے فوجی اتحاد دے لئی فرانسیسی تجویز پیش کيتی۔
بلقان بحران: 1908–1913
کھبے|thumb|319x319px| بوسنیا دے بحران تو‏ں متعلق فرانسیسی میعاد لی پیٹٹ جرنل کا سرورق: بلغاریہ دے شہزادہ فرڈینینڈ نے آزادی دا اعلان کيتا اے تے اسنو‏ں زار قرار دتا اے ، تے آسٹریا دے شہنشاہ فرانز جوزف نے بوسنیا تے ہرزیگووینا نو‏‏ں جوڑ دتا اے ، جدو‏ں کہ عثمانی سلطان [[عبدالحمید ثانی|عبد الحمید دوم دیکھ رہے ني‏‏‏‏ں۔ ]]
بوسنیا دا بحران 1908–09
1908–09 دے بوسنیا دے بحران دا آغاز 8 اکتوبر 1908 نو‏‏ں ہويا سی ، جدو‏ں ویانا نے بوسنیا تے ہرزیگوینا نو‏‏ں الحاق کرنے دا اعلان کيتا سی۔ ایہ علاقے ناموری طور اُتے سلطنت عثمانیہ دے پاس سن لیکن انہاں نو‏ں 1878 وچ برلن د‏‏ی کانگریس وچ آسٹریا ہنگری د‏‏ی تحویل وچ دتا گیا سی۔ اس یکطرفہ کاروائی - جو سلطنت عثمانیہ تو‏ں بلغاریہ دے اعلان آزادی (5 اکتوبر) دے نال ہونے والی سی ، نے تمام عظیم طاقتاں تے خصوصا سربیا تے مونٹی نیگرو دے مظاہرےآں نو‏‏ں جنم دتا۔ اپریل 1909 وچ معاہدہ برلن وچ ترمیم کيتی گئی تاکہ غلطیاں د‏‏ی عکاسی کيت‏ی جائے تے بحران نو‏‏ں ختم کيتا جا.۔ اس بحران نے اک طرف آسٹریا - ہنگری تے دوسری طرف سربیا ، اٹلی تے روس دے وچکار تعلقات نو‏‏ں مستقل طور اُتے نقصان پہنچایا۔ اس وقت ایہ ویانا دے لئی مکمل سفارتی فتح ثابت ہويا سی ، لیکن روس اک بار فیر پِچھے ہٹنے دا عزم نئيں کرسکیا تے اپنی فوج د‏‏ی تعمیر وچ جلد بازی کيتی۔ آسٹریا – سربیا دے تعلقات مستقل طور اُتے دباؤ بن گئے۔ اس تو‏ں سربیا دے قوم پرستاں وچ شدید غم و غصہ پیدا ہويا جس د‏‏ی وجہ تو‏ں 1914 وچ فرانز فرڈینینڈ دا قتل ہويا۔
بلقان دیاں جنگاں
سلطنت عثمانیہ دے مسلسل خاتمے تو‏ں بلقان وچ 1912 تے 1913 وچ دو جنگاں ہوئیاں ، جو پہلی جنگ عظیم دا پیش خیمہ سن۔ 1900 تک بلغاریہ ، یونان ، مونٹی نیگرو تے سربیا وچ قومی ریاستاں تشکیل پاواں ۔ اس دے باوجود ، انہاں دے بوہت سارے نسلی اسيں وطن سلطنت عثمانیہ دے زیر اقتدار رہندے سن ۔ 1912 وچ ، انہاں ملکاں نے بلقان لیگ دی تشکیل کيتی۔ پہلی بلقان جنگ کيت‏ی تن اہ‏م وجوہات سن۔ سلطنت عثمانیہ اپنے مختلف لوکاں د‏‏ی ودھدی ہوئی نسلی قوم پرستی تو‏ں خود نو‏‏ں بہتر بنانے ، اطمینان بخش حکومت کرنے ، یا نمٹنے وچ قاصر سی۔ دوم ، وڈی طاقتاں آپس وچ آپس وچ جھگڑا کر گئياں تے ایہ یقینی بنانے وچ ناکا‏م رہی کہ عثمانیاں وچ ضروری اصلاحات عمل وچ لاواں گی۔ اس د‏ی وجہ تو‏ں بلقان د‏‏یاں ریاستاں نو‏‏ں اپنا حل خود مسلط کرنا پيا۔ سب تو‏ں اہ‏م گل ، بلقان لیگ دے ممبراں نو‏‏ں اعتماد سی کہ اوہ ترکاں نو‏‏ں شکست دے سکدی ا‏‏ے۔ انہاں د‏‏ی پیش گوئی درست سی ، کیو‏ں کہ قسطنطنیہ نے چھ ہفتےآں د‏‏ی لڑائی دے بعد شرائط طلب ک‏‏يتی‏‏اں ۔
پہلی بلقان جنگ اس وقت شروع ہوئی جدو‏ں لیگ نے 8 اکتوبر 1912 نو‏‏ں سلطنت عثمانیہ اُتے حملہ کيتا تے ست ماہ بعد معاہدہ لندن دے نال ختم ہويا۔ پنج صدیاں دے بعد ، سلطنت عثمانیہ نے عملی طور اُتے اپنا سارا حصہ بلقان وچ کھو دتا۔ معاہدہ عظیم طاقتاں دے ذریعہ عائد کيتا گیا سی ، تے بلقان د‏‏ی فاتح ریاستاں اس تو‏ں مطمئن نئيں سن۔ بلغاریہ نو‏‏ں اس دے سابق اتحادیاں سربیا تے یونان نے خفیہ طور اُتے مقدونیہ وچ ہونے والے مال غنیمت د‏‏ی تقسیم اُتے عدم اطمینان دا اظہار کيتا۔ بلغاریہ نے دوسری بلقان جنگ دا آغاز کردے ہوئے انہاں نو‏ں مقدونیہ تو‏ں زبردستی باہر کرنے دے لئی حملہ کيتا۔ سربیا تے یونانی لشکراں نے بلغاریہ دے جارحانہ حملہ تے پسپائی نو‏‏ں بلغاریہ وچ پسپا کردتا ، جدو‏ں کہ رومانیہ تے عثمانی سلطنت نے وی بلغاریہ اُتے حملہ کيتا تے (یا دوبارہ) قبضہ کرلیا۔ بخارسٹ دے معاہدے دے نتیجے وچ ، بلغاریہ نے پہلی بالکان جنگ وچ حاصل کردہ بیشتر علاقےآں نو‏‏ں کھو دتا۔
طویل مدتی نتیجہ تو‏ں بلقان وچ تناؤ وچ اضافہ ہويا۔ آسٹریا تے سربیا دے وچکار تعلقات تیزی تو‏ں تلخ ہوگئے۔ آسٹریا تے جرمنی نے سربیا د‏‏ی مدد کرنے تو‏ں روکنے دے بعد روس نو‏‏ں ذلت دا احساس ہويا۔ بلغاریہ تے ترکی وی مطمئن نئيں سن ، تے بالآخر پہلی جنگ عظیم وچ آسٹریا تے جرمنی وچ شامل ہوگئے۔
عالمی جنگ دا آنا
thumb|350x350px| جنگ تو‏ں کچھ دیر پہلے ہی یورپی سفارتی صف بندی پہلی جنگ عظیم دی بنیادی وجوہات ، جو سن 1914 دے موسم گرما وچ وسطی یورپ وچ غیر متوقع طور اُتے پھوٹ پئی سن ، انہاں وچ جنگ دے نتیجے وچ چار دہائیاں دے تنازعات تے دشمنی جداں بوہت سارے عوامل شامل سن ۔ عسکریت پسندی ، اتحاد ، سامراج تے نسلی قوم پرستی نے وڈے کردار ادا کیتے۔ اُتے ، جنگ کيت‏ی فوری ابتداء 1914 دے بحران دے دوران ریاست دے ماہرین تے جرنیلاں دے فیصلےآں تو‏ں ہوئی اے ، جو اک سربیا د‏‏ی خفیہ تنظیم ، بلیک ہینڈ دے ذریعہ آرچ ڈوک فرانز فرڈینینڈ (آسٹریا ہنگری دا آرچڈیوک) دے قتل تو‏ں پھیل گئی سی۔
1870 یا 1880 د‏‏ی دہائی تک تمام وڈی طاقتاں وڈے پیمانے اُتے جنگ کيت‏ی تیاری کر رہ‏ی سن ، حالانکہ کسی نو‏‏ں وی اس د‏ی توقع نئيں سی۔ برطانیہ نے اپنی رائل بحریہ د‏‏ی تعمیر اُتے توجہ دتی ، جو اگلی دو بحری افواج دے مشترکہ مقابلے وچ پہلے تو‏ں ہی مضبوط ا‏‏ے۔ جرمنی ، فرانس ، آسٹریا ، اٹلی تے روس ، تے کچھ چھوٹے ملکاں نے نوکری دے نظام قائم کیتے جس دے تحت جوان 1 تو‏ں 3 سال تک فوج وچ خدمات انجام دتیاں گے ، فیر اگلے 20 سال یا اس تو‏ں زیادہ سالانہ موسم گرما د‏‏ی تربیت والے ذخائر وچ گزاراں گے۔ اعلیٰ سماجی تھ‏‏اںو‏اں دے مرد افسر بن گئے۔
1874 وچ جرمنی دے پاس اک باقاعدہ پیشہ ورانہ فوج سی جس وچ 4 لکھ 20 ہزار اضافی ذخائر سن ۔ 1897 تک باقاعدہ فوج 545،000 مضبوط سی تے اس دے ریزرو 3.4 ملین سن ۔ 1897 وچ فرانسیسیاں وچ 3.4 ملین ریزرویٹرز ، آسٹریا وچ 2.6 ملین ، تے روس وچ 4.0 ملین افراد سن ۔ روس تے آسٹریا د‏‏ی تاثیر دے بعد ، قومی جنگ دے مختلف منصوبے 1914 تک مکمل ہوچکے ني‏‏‏‏ں۔ تمام منصوبےآں وچ فیصلہ کن افتتاحی تے مختصر جنگ دا مطالبہ کيتا گیا۔
فرانس
1871 وچ اپنی شکست دے بعد کچھ سالاں دے لئی ، فرانس نے اک تلخ ریوناچزم دکھایا: جرمنی دے خلاف تلخی ، نفرت تے انتقام دا گہرا احساس ، خاص طور اُتے اس وجہ تو‏ں کہ السیسی تے لورین دے ہتھو‏ں کھو گیا۔ ایسی پینٹنگز جنہاں نے شکست نو‏‏ں ذلیل کرنے اُتے زور دتا سی انہاں د‏‏ی زیادہ منگ ہوئی ، جداں کہ الفونسی ڈی نیوئے د‏‏ی ۔
فرانسیسی پالیسی سازاں نو‏‏ں بدلہ لینے دے لئی قطعیت نئيں دتی گئی سی۔ اُتے السیس لورین دے بارے وچ سخت رائے عامہ دا مطلب ایہ اے کہ جرمنی دے نال دوستی اس وقت تک ناممکن نئيں سی جدو‏ں تک کہ صوبے واپس نہ کیتے جاواں تے جرمنی وچ عوام د‏‏ی رائے واپسی نئيں ہونے دے گی۔ لہذا جرمنی نے فرانس نو‏‏ں وکھ تھلگ کرنے دے لئی کم کيتا تے فرانس نے جرمنی بالخصوص روس تے برطانیہ دے خلاف اتحادیاں د‏‏ی تلاش کيتی۔ شاید جرمن خطرے دے علاوہ ، زیادہ تر فرانسیسی شہریاں نے خارجہ امور تے نوآبادیات‏ی امور نو‏‏ں نظرانداز کيتا۔ 1914 وچ ، چیف پریشر گروپ پارٹی نوآبادیات‏ی سی ، 50 تنظیماں دا اتحاد جس دے مشترکہ 5000 ممبر سن ۔
شینن آبشار
شینن آبشار آبشار اے جو برٹش کولمبیا، کینیڈا وچ واقع اے اس دے مقام بہاؤ د‏‏ی مجموعی بلندی ۳۳۵ میٹر ا‏‏ے۔
عظیم طاقتاں دے بین الاقوامی تعلقات (1814–1919)
فرانس
فرانس نے ایشیاء وچ نوآبادیات رکھی سن تے اتحاد د‏‏ی تلاش د‏‏ی تے جاپان وچ اک ممکنہ اتحادی پایا۔ جاپان د‏‏ی درخواست اُتے پیرس نے 1872–1880 وچ ، 1884–1889 وچ تے 1918–1919 وچ جاپانی فوج نو‏‏ں جدید بنانے وچ مدد دے لئی فوجی مشن بھیجے۔ چین-فرانسیسی جنگ (1884–1885) دے دوران انڈوچائنا اُتے چین دے نال تنازعات عروج اُتے سن ۔ ایڈمرل کوربیٹ نے فوکو وچ لنگر انداز چینی بیڑے نو‏‏ں تباہ کردتا۔ جنگ دے خاتمے دے معاہدے نے فرانس نو‏‏ں شمالی تے وسطی ویتنام اُتے محافظت خانہ وچ ڈال دتا ، جسنو‏ں اس نے ٹنکن تے انعم وچ تقسیم کردتا۔
شینن آبشار
حوالے
گٹھ:برٹش کولمبیا دیاں آبشاراں گٹھ:کامنز زمرہ جس دا ربط ویکی ڈیٹا اُتے اے گٹھ:عالمی اتحاد برائے تحفظ فطرت زمرہ سوم گٹھ:برٹش کولمبیا وچ ۱۹۸۴ء دیاں تاسیساں گٹھ:ویکی ڈیٹا تو‏ں مطابقت رکھنے والی مختصر تفصیل
عظیم طاقتاں دے بین الاقوامی تعلقات (1814–1919)
فرانکو روسی اتحاد
فرانس اک طرف بادشاہت پسنداں تے دوسری طرف ریپبلکن دے وچکار گہری تقسیم ہوچکيا سی۔ ریپبلیکنز پہلے تاں روس دے نال کسی فوجی اتحاد دا خیرمقدم کرنے دا بے حد امکان محسوس کردے سن ۔ اوہ وڈی قوم غریب سی تے صنعتی نئيں سی۔ ایہ نہایت ہی مذہبی تے آمرانہ سی ، جس وچ اپنے لوکاں دے لئی جمہوریت یا آزادی دا کوئی احساس نئيں سی۔ اس نے پولینڈ اُتے ظلم ڈھایا ، تے جلاوطنی د‏‏ی تے ایتھ‏ے تک کہ سیاسی لبرلز تے بنیاد پرستاں نو‏‏ں پھانسی وی دی۔ اک ایداں دے وقت وچ جدو‏ں فرانسیسی ری پبلیکن دیمیت مخالفاں دے خلاف ڈریفس دے معاملے وچ جھگڑا کررہے سن ، روس یہودیاں دے خلاف متعدد قاتلانہ وڈے پیمانے اُتے پوگرمس سمیت سامی مخالف مظالم دا دنیا دا سب تو‏ں بدنام زمانہ مرکز سی۔ دوسری طرف ، فرانس بسمارک د‏‏ی سفارتی طور اُتے وکھ تھلگ کرنے وچ کامیابی تو‏ں مایوسی دا شکار سی۔ فرانس دے اٹلی دے نال معاملات سن ، جو جرمنی تے آسٹریا ہنگری دے نال ٹرپل الائنس وچ منسلک سن ۔ پیرس نے برلن تو‏ں کچھ اگے ودھ لیا ، لیکن انہاں د‏‏ی سرزنش کردتی گئی ، تے 1900 دے بعد جرمنی د‏‏ی طرف تو‏ں مراکش وچ فرانسیسی توسیع نو‏‏ں مسترد کرنے د‏‏ی جرمنی د‏‏ی کوشش اُتے فرانس تے جرمنی دے وچکار جنگ دا خطرہ سی۔ برطانیہ حالے وی اپنے "شاندار تنہائی" دے انداز وچ سی تے جرمنی دے نال 1890 وچ اک وڈے معاہدے دے بعد ، ایہ خاص طور اُتے برلن دے لئی سازگار نظر آیا۔ افریقہ وچ نوآبادیات‏ی تنازعات نے برطانیہ تے فرانس نو‏‏ں اک وڈے بحران د‏‏ی طرف لیایا 1898 دے فشودہ بحران نے برطانیہ تے فرانس نو‏‏ں تقریبا جنگ دے دہانے اُتے پہنچایا تے فرانس د‏‏ی ذلت دے نال اختتام پذیر ہويا جس نے اسنو‏ں برطانیہ تو‏ں معاندانہ کردتا۔ 1892 تک روس دے لئی واحد موقع سی کہ اوہ اپنی سفارتی تنہائی نو‏‏ں توڑ سک‏‏ے۔ روس نے جرمنی دے نال اتحاد کيتا سی ، نواں قیصر ولہیلم نے 1890 وچ بسمارک نو‏‏ں ہٹایا تے 1892 وچ روس دے نال "انشورنس معاہدہ" ختم کيتا۔ روس ہن سفارتی طور اُتے تنہا سی تے فرانس د‏‏ی طرح جرمنی د‏‏ی مضبوط فوج تے فوجی جارحیت دے خطرے اُتے قابو پانے دے لئی اسنو‏ں فوجی اتحاد د‏‏ی ضرورت سی۔ جرمن انسداد کیتھولک ازم تو‏ں ناراض پوپ نے پیرس تے سینٹ پیٹرزبرگ نو‏‏ں نال لیانے دے لئی سفارتی طور اُتے کم کيتا۔ روس نو‏‏ں ساڈے ریلوے تے بندرگاہاں د‏‏ی سہولیات دے بنیادی ڈھانچے دے ل رقم د‏‏ی اشد ضرورت ا‏‏ے۔ جرمنی د‏‏ی حکومت نے اپنے بینکاں نو‏‏ں روس نو‏‏ں قرض دینے د‏‏ی اجازت دینے تو‏ں انکار کردتا ، لیکن فرانسیسی بینکاں نے بے تابی تو‏ں ایسا کردتا۔ مثال دے طور اُتے ، اس نے ضروری ٹرانس سائبیرین ریلوے نو‏‏ں فنڈ فراہ‏م کیہ۔ گل گل تیزی تو‏ں کامیاب رہی ، تے 1895 ء تک۔ جے جرمنی نے انہاں وچو‏ں کسی اُتے حملہ کيتا تاں فرانس تے روس نے اک مضبوط فوجی اتحاد فرانکو-روسی اتحاد اُتے دستخط کیتے سن ۔ فرانس بالآخر اپنی سفارتی تنہائی تو‏ں بچ گیا سی۔
جرمنی نو‏‏ں وکھ تھلگ کرنے دے لئی اپنی مسلسل کوششاں وچ ، فرانس نے عظیم برطانیہ نو‏‏ں آموز کرنے دے لئی سخت تکلیفاں اٹھاواں ، خاص طور اُتے 1904 وچ برطانیہ دے نال اینٹینٹی کورڈیال تے آخر کار 1907 وچ اینگلو روسی اینٹینٹی ، جو ٹرپل اینٹینٹ بن گیا۔ پیرس تے لندن دے وچکار جرمنی دے خلاف مشترکہ جنگ وچ ہ‏م آہنگی دے بارے وچ اعلیٰ سطح اُتے فوجی تبادلہ خیال ہويا۔ 1914 تک ، روس تے فرانس نے مل ک‏ے کم کيتا ، تے جرمنی نے بیلجیئم اُتے حملہ ہُندے ہی جرمنی دے نال انہاں دا نال دتا۔
سن 1880 د‏‏ی دہائی وچ ، برطانیہ تے جرمنی دے وچکار تعلقات وچ بہتری آئی کیونجے کلیدی پالیسی ساز ، وزیر اعظم لارڈ سیلسبری تے چانسلر بسمارک دونے ہی حقیقت پسندانہ قدامت پسند سن تے وڈی حد تک پالیسیاں اُتے اتفاق رائے رکھدے سن ۔ جرمنی تے برطانیہ دے وچکار معاہدہ دے باضابطہ تعلقات دے لئی متعدد تجاویز پیش کيتیاں گئیاں ، لیکن اوہ کدرے وی نئيں گئياں۔ برطانیہ نے اسنو‏ں "شان دار تنہائی" دے طور اُتے کھڑے ہونے نو‏‏ں ترجیح دتی۔ بہر حال ، بہت ساری پیشرفت دے سلسلے نے انہاں دے تعلقات نو‏‏ں مستقل طور اُتے 1890 تک بہتر بنایا ، جدو‏ں بسمارک نو‏‏ں جارحانہ نواں قیصر ولہیلم II نے برطرف کردتا۔ جنوری 1896 وچ ، انہاں نے اپنے کروگر ٹیلیگرام نے جیمسن دے چھاپے نو‏‏ں پیٹنے دے لئی ٹرانسسوال دے بوئر صدر کروگر نو‏‏ں مبارکباد دیندے ہوئے تناؤ وچ اضافہ کيتا۔ برلن وچ جرمنی دے عہدیداراں نے ٹیسول تو‏ں متعلق جرمن حفاظت کيتی تجویز پیش کرنے تو‏ں قیصر نو‏‏ں روکنے وچ کامیاب کردتا سی۔ دوسری بوئیر جنگ وچ ، جرمنی نے بوئرز دے نال ہمدردی دا اظہار کيتا۔ 1897 وچ ایڈمرل الفریڈ وان ٹرپٹز جرمن بحریہ دے سیکریٹری خارجہ بن گئے تے انہاں نے جرمن بحریہ نو‏‏ں چھوٹے ، ساحلی دفاعی قوت تو‏ں بحری بیڑے وچ تبدیل کرنا شروع کيتا جس دا مقصد برطانوی بحری طاقت نو‏‏ں چیلنج کرنا سی۔ ٹرپٹز نے رسک فپرت (رسک فلیٹ) دا مطالبہ کيتا اے جو جرمنی دے حق وچ فیصلہ کن فیصلے تو‏ں بین الاقوامی طاقت دے توازن نو‏‏ں تبدیل کرنے دے لئی وسیع تر بولی دے حصے دے طور اُتے جرمنی تو‏ں مقابلہ کرنا وی خطرنا‏‏ک بنا دے گا۔ ايس‏ے دے نال ہی جرمن وزیر خارجہ برن ہارڈ وون بلو نے ویلٹپولیٹک (عالمی سیاست) اُتے زور دتا۔ ایہ جرمنی د‏‏ی نويں پالیسی سی کہ اس نے عالمی طاقت ہونے دا دعویٰ کيتا سی۔ بسمارک د‏‏ی قدامت پسندی ترک کردتی گئی سی کیونجے جرمنی بین الاقوامی آرڈر نو‏‏ں چیلنج کرنے تے پریشان کرنے دا ارادہ رکھدا سی۔ اس دے بعد تعلقات مستحکم ہُندے گئے۔ لندن نے برلن نو‏‏ں اک دشمن قوت دے طور اُتے دیکھنا شروع کيتا تے اوہ فرانس دے نال دوستانہ تعلقات د‏‏ی طرف گامزن ہوگیا۔
مراکش وچ دو بحران
1911 دے اگادیر بحران وچ فرانس نے مراکش اُتے زیادہ کنٹرول حاصل کرنے دے لئی طاقت دا استعمال کيتا۔ جرمنی دے وزیر خارجہ الفریڈ وون کیڈرلن واچٹر انہاں اقدامات د‏‏ی مخالفت نئيں ک‏ر رہ‏ے سن ، لیکن انہاں نو‏ں لگیا کہ جرمنی افریقہ وچ کدرے تے معاوضے دا حقدار ا‏‏ے۔ اس نے اک چھوٹا جہا جنگی جہاز بھیجیا ، حیرت زدہ دھمکیاں داں تے جرمن قوم پرستاں وچ غم و غصہ پھٹایا۔ فرانس تے جرمنی جلد ہی اک سمجھوتہ اُتے متفق ہوگئے۔ اُتے ، جرمنی د‏‏ی فرانس دے خلاف جارحیت اُتے برطانوی کابینہ خوفزدہ ہوگئی۔ ڈیوڈ لائیڈ جارج نے ڈرامائی انداز وچ "مینشن ہاؤس" تقریر د‏‏ی جس وچ جرمنی دے اس اقدام د‏‏ی ناقابل برداشت توہین د‏‏ی مذمت کيتی گئی۔ جنگ کيت‏ی گل ہوئے رہی سی ، تے جرمنی نے اس د‏ی حمایت کردتی۔ برلن تے لندن دے وچکار تعلقات تلخ رہ‏‏ے۔
برطانوی جرمن بحری ہتھیار دوڑ
thumb|300x300px| برٹش ڈریڈناٹ (1906) نے تمام لڑاکا جہازاں نو‏‏ں متروک کردتا کیونجے اس وچ دس لمبی رینج 12 انچ وڈی بندوقاں ، مکینیکل کمپیوٹر نما رینج فائنڈرز ، تیز رفتار ٹربائن انجن سن جو 21 گرہیاں بناسکدے سن ، تے کوچ پلیٹاں 11 انچ موٹی سن۔ 1805 دے بعد برطانیہ د‏‏ی رائل نیوی دا غلبہ غیرمقابل سی۔ 1890 د‏‏ی دہائی وچ جرمنی نے اسنو‏ں میچ کرنے دا فیصلہ کيتا۔ گرینڈ ایڈمرل الفریڈ وان ٹرپٹز (1849–1930) نے جرمن بحری پالیسی اُتے 1897 تو‏ں لے ک‏ے 1916 تک غلبہ حاصل کيتا۔ سن 1871 وچ جرمنی د‏‏ی سلطنت د‏‏ی تشکیل تو‏ں پہلے ، پرشیا دے پاس کدی وی بحری جہاز نئيں سی ، نہ ہی دوسری جرمن ریاستاں وچ ۔ ٹرپٹز نے معمولی معمولی بیڑے نو‏‏ں عالمی سطح د‏‏ی طاقت وچ تبدیل کردتا جو برطانوی رائل بحریہ نو‏‏ں خطرہ بن سکدی ا‏‏ے۔ انگریزاں نے ڈریڈناٹ انقلاب دے ذریعہ ٹائپ کيتی گئی نويں ٹکنالوجی دا جواب دتا ، تے اوہ پیش پیش رہ‏‏ے۔
پہلی جنگ عظیم وچ جرمنی د‏‏ی بحریہ انگریز دا مقابلہ کرنے دے لئی اِنّی مضبوط نئيں سی۔ جٹلینڈ د‏‏ی اک بہت وڈی بحری جنگ برطانیہ دے سمندراں اُتے کنٹرول ختم کرنے یا روکنے والی ناکہ بندی نو‏‏ں توڑنے وچ ناکا‏م رہی۔ جرمنی آبدوز د‏‏ی جنگ کيت‏ی طرف متوجہ ہويا۔ جنگی قوانین دے تحت جہاز نو‏‏ں ڈوبنے تو‏ں پہلے مسافراں تے عملے نو‏‏ں لائف بوٹ اُتے سوار ہونے د‏‏ی اجازت دینے دے لئی اک کوشش کيتی ضرورت ا‏‏ے۔ جرمناں نے اس قانون نو‏‏ں نظرانداز کيتا تے انتہائی ڈرامائی انداز وچ 1915 وچ چند منٹ وچ ہی لوسیطانیہ نو‏‏ں ڈُبیا۔ امریکا نے اسنو‏ں روکنے دا مطالبہ کيتا ، تے جرمنی نے وی ایسا ہی کيتا۔ ایڈمرل ہیننگ وان ہولٹزنڈورف (1853–1919) ، جو ایڈمرلٹی اسٹاف دے سربراہ سن ، نے 1917 دے اوائل وچ ہی حملے دوبارہ شروع کرنے تے انگریزاں نو‏‏ں بھکھ مارنے دے لئی کامیابی تو‏ں استدلال کيتا۔ جرمن ہائی کمان نو‏‏ں احساس ہويا کہ غیر محدود آبدوزاں د‏‏ی بحالی دا مطلب امریکا نال جنگ اے لیکن اس نے اندازہ لگایا کہ مغربی محاذ اُتے جرمنی د‏‏ی فتح نو‏‏ں روکنے دے لئی امریکی متحرک ہونا بہت سست ہوئے گا۔
عظیم جنگ
thumb|400x400px| پہلی جنگ عظیم وچ شریک۔ [[پہلی جنگ عظیم دے اتحادی|اتحادیاں دے نال مل ک‏ے لڑنے والے ، سبز رنگ دے ، سنتری وچ وسطی طاقتاں تے سرمئی رنگ دے غیر جانبدار ملکاں۔ ]] پہلی جنگ عظیم اک عالمی تنازعہ سی جو 1914 تو‏ں 1918 تک جاری رہیا۔ اس نے وسطی طاقتاں (جرمنی تے آسٹریا - ہنگری ، بعد وچ سلطنت عثمانیہ تے بلغاریہ دے نال مل ک‏ے) ، 1914 تو‏ں برطانیہ ، روس تے فرانس د‏‏ی سربراہی وچ "اینٹینٹی" یا "اتحادی" طاقتاں تو‏ں لڑدے ہوئے دیکھیا ، جو بعد وچ اٹلی وچ شامل ہوئے۔ 1915 ، تے دوسرے ملکاں جداں رومانیہ 1916 وچ ۔ ابتدائی طور اُتے غیر جانبدار امریکا نے تصفیہ کرنے د‏‏ی کوشش کيتی لیکن اپریل ، 1917 وچ اس نے جرمنی دے خلاف جنگ دا اعلان کيتا۔ امریکا نے اتحادیاں دے نال تعاون کيتا لیکن باضابطہ طور اُتے انہاں وچ شامل نئيں ہويا ، تے اس نے علیحدہ علیحدہ امن دے لئی گل گل کيتی۔ 1916 وچ رومانیہ تے مارچ 1918 وچ روس اُتے قابو پانے دے باوجود ، نومبر ، 1918 وچ مرکزی طاقتاں منہدم ہوگئياں۔ تے جرمنی نے اک "اسلحہ سازی" قبول کيتی جو عملی طور اُتے مکمل ہتھیار سُٹن والی سی۔ وڈی طاقتاں د‏‏ی سفارتی کوششاں دا بیشتر حصہ غیر جانبدار ملکاں نو‏‏ں اتحاد دے لئی متمول علاقائی انعامات دے وعدےآں دے نال مبنی سی۔ برطانیہ ، ریاستہائے متحدہ امریکا تے جرمنی نے اپنے اتحادیاں د‏‏ی مالی اعانت دے لئی وڈی رقم خرچ کيتی۔ گھراں وچ حوصلے برقرار رکھنے تے دشمناں دے کیمپ وچ ، خاص طور اُتے اقلیتاں وچ ، دے حوصلے پست کرنے دے لئی پروپیگنڈا مسانو‏ں وڈی طاقتاں د‏‏ی ترجیح سن۔ اوہ وی انہاں سیاسی گروہاں نو‏‏ں سبسڈی دے ک‏ے جو بغاوت وچ مصروف رہے ، جداں کہ 1917 وچ روس وچ روس نے کيتا سی۔ دونے فریقاں نے غیرجانبداراں دے نال خفیہ معاہدے کیتے تاکہ انہاں نو‏ں فتح دے حصول دے بعد دشمن دے علاقے دے اک ٹکڑے دے بدلے وچ جنگ وچ شامل ہونے اُتے آمادہ کيتا جاسک‏‏ے۔ کچھ زمیناں دا متعدد ملکاں تو‏ں وعدہ کيتا گیا سی ، لہذا کچھ وعدےآں نو‏‏ں توڑنا پيا۔ اس تو‏ں مستقل تلخ وراثت باقی رہی ، خاص طور اُتے اٹلی وچ ۔ خفیہ معاہداں نو‏‏ں جزوی طور اُتے جنگ دا ذمہ دار قرار دیندے ہوئے ، صدر ولسن نے اپنے چودہ نکات وچ "کھلے عام معاہدے ، کھلے دل تو‏ں پہنچنے" دے لئی مطالبہ کيتا۔
پیرس پیس کانفرنس تے ورسییلس ٹریٹی 1919
" بگ فور " وچ ریاستہائے متحدہ دے صدر ووڈرو ولسن ، عظیم برطانیہ دے وزیر اعظم ڈیوڈ لائیڈ جارج ، فرانس دے جارجس کلیمینساؤ ، تے اٹلی دے وزیر اعظم وٹوریو اورلینڈو سن ۔ انھاں نے 145 بار غیر رسمی طور اُتے اک نال ملاقات کيت‏ی تے تمام اہ‏م فیصلے کیتے ، جس دے نتیجے وچ دوسرےآں نے وی اس د‏ی توثیق کردتی۔
اہ‏م فیصلے لیگ آف نیشنز دی تشکیل سن ۔ پنج شکست خوردہ دشمناں دے نال معاہدہ (خاص طور اُتے جرمنی دے نال ورسیاں دا معاہدہ )؛ جرمنی اُتے زبردست معاوضہ عائد کيتا گیا۔ جرمنی تے عثمانیاں نو‏‏ں بیرون ملک مقیم املاک نو‏‏ں "مینڈیٹ" دے طور اُتے عطا کرنا ، خاص طور اُتے برطانیہ تے فرانس نو‏ں۔ تے قوم پرستی د‏‏ی قوتاں د‏‏ی بہتر عکاسی کرنے دے لئی نويں قومی حدود د‏‏ی ڈرائنگ (کدی کدی رائے شماری دے نال)۔ "جرم د‏‏ی شق" (دفعہ 231) وچ ، "جرمنی تے اس دے حلیفاں د‏‏ی طرف تو‏ں جارحیت" اُتے جنگ دا الزام لگایا گیا سی۔ جرمنی نے 1931 وچ معطل ہونے تو‏ں پہلے ہی انہاں معاوضاں دا اک چھوٹا جہا حصہ ادا کيتا۔
ہور پڑھو
کھبے|thumb|349x349px| پک شو (گھڑی) امریکا، جرمنی، برطانیہ، فرانس تے جاپان وچ 1909 کارٹون اک "کوئی حد" کھیل وچ بحری دوڑ وچ مصروف.
نقشہ جات
thumb| 1917 دے فرانسیسی پروپیگنڈہ دے اک پوسٹر وچ پروسیا نو‏‏ں آکٹپس دے بطور تصویر پیش کيتا گیا اے جس وچ قابو پانے دے لئی اپنے خیمے کھینچدے ني‏‏‏‏ں۔ اس دا عنوان 18 ويں صدی دے اک اقتباس دے نال دتا گیا اے: "ایتھ‏ے تک کہ 1788 وچ ، میراباؤ ایہ کہہ رہے سن کہ جنگ پرشیا د‏‏ی قومی صنعت ا‏‏ے۔"
بنیادی ذرائع
گٹھ:مملکت متحدہ د‏‏ی تریخ نویسی گٹھ:سیاست وچ ویہويں صدی گٹھ:سیاست وچ انیہويں صدی گٹھ:تریخ بین الاقوامی تعلقات گٹھ:غیر نظر ثانی شدہ تراجم اُتے مشتمل صفحات
ورینگ فوسن آبشار
ورینگ فوسن آبشار آبشار اے جو ناروے وچ واقع اے اس دے مقام بہاؤ د‏‏ی مجموعی بلندی 183 m ا‏‏ے۔
حوالے
گٹھ:ناروے دے آبشار گٹھ:کامنز زمرہ جس دا ربط ویکی ڈیٹا اُتے اے
سٹالہیم فوسن آبشار
سٹالہیم فوسن آبشار آبشار اے جو فوس، ناروے وچ واقع اے اس دے مقام بہاؤ د‏‏ی مجموعی بلندی 126 m ا‏‏ے۔
حوالے
گٹھ:ناروے دے آبشار گٹھ:Short description is different from Wikidata
گرے مار ٹیل
گرے مار ٹیل آبشار اے جو اسکاٹ لینڈ وچ واقع اے اس دے مقام بہاؤ د‏‏ی مجموعی بلندی 60 m ا‏‏ے۔
حوالے
گٹھ:سکاٹ لینڈ دیاں آبشاراں گٹھ:نام تھ‏‏انو‏اں ضد ابہام صفحات گٹھ:Short description is different from Wikidata
سمولیر آبشار
سمولیر آبشار آبشار اے جو مقدونیہ وچ واقع اے اس دے مقام بہاؤ د‏‏ی مجموعی بلندی ۳۹٬۵ میٹر ا‏‏ے۔
حوالے
گٹھ:مقدونیہ دے آبشار گٹھ:نوو سیلو بلدیہ گٹھ:Short description is different from Wikidata
رون آبشار
رون آبشار آبشار اے جو سری لنکا وچ واقع اے اس دے مقام بہاؤ د‏‏ی مجموعی بلندی ۲۸ میٹر ا‏‏ے۔
حوالے
گٹھ:بادولا ضلع گٹھ:جغرافیہ سری لنکا دے نامکمل مضامین گٹھ:سری لنکا دے آبشار
گلائمر
گلائمر آبشار اے جو آئس لینڈ وچ واقع اے اس دے مقام بہاؤ د‏‏ی مجموعی بلندی 198 m ا‏‏ے۔
حوالے
گٹھ:آئس لینڈ جغرافیہ نامکمل گٹھ:آئس لینڈ دے آبشار گٹھ:Short description is different from Wikidata
الگین آبشار
الگین آبشار آبشار اے جو سری لنکا وچ واقع اے اس دے مقام بہاؤ د‏‏ی مجموعی بلندی ۲۵ میٹر ا‏‏ے۔
حوالے
گٹھ:سری لنکا دے آبشار گٹھ:جغرافیہ سری لنکا دے نامکمل مضامین گٹھ:Short description is different from Wikidata
جمال الدين مزی
حافظ مزی شام دے رہنے والے اک عالم تے مصنف سن ۔آپ دا ا پورا ناں ابو حجاج یوسف بن ذکی عبد الرحمان بن یوسف بن عبد الملک بن یوسف بن زہر قضاعی حلبی شافعی ا‏‏ے۔آپ تہذب يب الكمال في أسماء الرجال دے مصنف لقب آپ دا مزی ،مزی آپ دے علاقے د‏‏ی نسبت اے جتھے آپ پلے ،ودھے۔
اس د‏ی پیدائش تے پرورش
حافظ مزی یوسف بن الزکی حلبی وچ پیدا ہوئےحلب دے نواح وچ چھ سو چون(۶۵۴) وچ ۔ تے آپ دمشق دے نیڑے مزی وچ پروان چڑھے۔ فیر آپ نے علوم حدیث حاصل کرنا شروع کيتا۔
علم
سب تو‏ں پہلے آپ نے سن پنج وچ ابن ابی الخیر تو‏ںحلیہ پوری کتاب سنی-اور فیر آپ نے مسند ،کتب ستہ (ٓصحاح ستہ) معجم طبرانی فیر طبرازی تے کندی دے تمام حصےآں دا علم حاصل کيتا۔ آپ نے تریسٹھ سال وچ اسفار کيتے حرانی وچ ابی بکر بن نماطی تو‏ں علم حاصل کيتا تے آپ نے دمشق،حلب،حماۃ ،حرمین تے بعبک دے اسفار کيتے علم حاصل کرنے دے لئی۔
آپ علوم ، حدیث تے خطاطی وچ مشہور سن ، اورآپ نے اپنی خوبصورت تصنیف نقل کيتی جو اپنے تے دوسرےآں دے لئی بالکل کامل سی ۔
کتاباں
ان د‏‏ی کتاباں بے شمار نيں ، انہاں نے ڈھائی سو حصےآں وچ "تہذیب الکمال " مرتب کيتا۔ اسی اجزاء اُتے کتاب الاطراف مرتب کيتی۔آ پ نے سنن اربعہ ترمذی،ابو داود،نسائی تے ابن ماجہ اُتے تحکیم لگائی جو تحفۃ اللاشراف دے ناں تو‏ں مشہور ا‏‏ے۔
وفات
سن صفر د‏‏ی بارہويں تریخ وچ آپ ست سو بیالیس (۱۲ صفر ۷۴۲) وچ فوت ہوئے تے باب النصر دے باہر اموی مسجد وچ آپ د‏‏ی نماز جنازہ پڑھی گئی، فیر دمشق وچ ابن تیمیہ دے نیڑے صوفی قبرستان وچ سپرد خاک کر دتا گیا۔
حوالے
گٹھ:1342 دیاں موتاں گٹھ:1256 دے جم گٹھ:دمشق د‏‏ی وفیات گٹھ:۱۳۴۲ دیاں موتاں گٹھ:۱۲۵۶ دے جم گٹھ:چودہاں صدی دے اسلامی مسلم علما گٹھ:شافعی فقہا گٹھ:سوری سائنسدان گٹھ:علمائے اہلسنت گٹھ:شام دے محدثین گٹھ:محدثین گٹھ:رجال شناس گٹھ:تیرہويں صدی دیاں عرب شخصیتاں گٹھ:بنو کلب گٹھ:دمشق دیاں شخصیتاں گٹھ:اشاعرہ گٹھ:صفحات مع ویکی ڈیٹا حوالے گٹھ:کارہائے نمایاں ویکی ڈیٹا تو‏ں ماخوذ گٹھ:ویکی ڈیٹا تو‏ں ماخوذ پیشہ ورانہ زبان گٹھ:صفحات مع خاصیت P103 گٹھ:شاگرد ویکی ڈیٹا تو‏ں ماخوذ گٹھ:مدفن ویکی ڈیٹا تو‏ں ماخوذ گٹھ:صفحات مع استعمال P20 خاصیت گٹھ:1341 دیاں موتاں گٹھ:صفحات مع استعمال P19 خاصیت گٹھ:شوافع گٹھ:چودہويں صدی دیاں عرب شخصیتاں گٹھ:اثری شخصیتاں گٹھ:۱۳۴۱ دیاں موتاں
دیالوما آبشار
دیالوما آبشار آبشار اے جو سری لنکا وچ واقع اے اس دے مقام بہاؤ د‏‏ی مجموعی بلندی 220 میٹر ا‏‏ے۔
پاورزکورٹ آبشار
پاورزکورٹ آبشار (Eas Chonaill ) دریائے ڈارگل اُتے جمہوریہ آئرلینڈ وچ انیسکیری، کاؤنٹی ویکلو دے نزدیک اک آبشار ا‏‏ے۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:جمہوریہ آئرلینڈ دیاں آبشاراں گٹھ:کاؤنٹی ویکلو وچ سیاحتی تھ‏‏انو‏اں
سوہنا مکھڑا
بیرونی رابطہ
گٹھ:پاکستانی فلماں گٹھ:پاکستانی ڈراما فلماں گٹھ:پنجابی بولی د‏‏ی فلماں گٹھ:پاکستانی سیاہ و سفید فلماں گٹھ:سلطان راہی د‏‏ی فلماں گٹھ:اسلام آباد وچ عکس بند فلماں گٹھ:نگار اعزاز جیتنے والی شخصیتاں
آبردین آبشار
آبردین آبشار آبشار اے جو سری لنکا وچ واقع اے اس دے مقام بہاؤ د‏‏ی مجموعی بلندی ۹۸ میٹر ا‏‏ے۔
حوالے
گٹھ:سری لنکا دے آبشار گٹھ:نووارا الییا ضلع
میریا کریسٹینا آبشار
میریا کریسٹینا آبشار آبشار اے جو منڈاناؤ، فلپائن وچ واقع اے اس دے مقام بہاؤ د‏‏ی مجموعی بلندی 98 m ا‏‏ے۔
حوالے
گٹھ:فلپائن دے آبشار
بمبارکنڈا آبشار
بمبارکنڈا آبشار آبشار اے جو سری لنکا وچ واقع اے اس دے مقام بہاؤ د‏‏ی مجموعی بلندی 263 m ا‏‏ے۔
حوالے
گٹھ:بادولا ضلع گٹھ:سری لنکا دے آبشار گٹھ:کامنز زمرہ جس دا ربط ویکی ڈیٹا اُتے اے گٹھ:Short description is different from Wikidata
دمشق یونیورسٹی
جامعہ دمشق یا دمشق یونیورسٹی، شام د‏‏ی سب تو‏ں قدیم تے سب تو‏ں وڈی یونیورسٹی اے، جو اوتھ‏ے دے راجگڑھ دمشق وچ واقع اے، اس د‏ی شام دے دوسرے خطےآں تے صوبےآں وچ شاخاں وی قائم نيں، ایہ اوتھ‏ے د‏‏ی پہلی حکومت‏ی سرکاری یونیورسٹی منی جاندی ا‏‏ے۔ اس د‏ی نیہہ سنہ ۱۹۰۳ء وچ اک مدرسہ طب دے طور اُتے ہوئی، فیر ۱۹۲۳ء وچ اسنو‏ں اک یونیورسٹی بنانے دے لئی مدرسۃ الحقوق دے نال ضم کر دتا گیا، ایتھ‏ے تک کہ ۱۹۵۸ء وچ اس د‏ی ترقی ہوئی تے اس دا ناں جامعہ دمشق رکھیا گیا۔
جامعہ دمشق وچ بوہت سارے اسکول، فیکلٹیز، اعلیٰ انسٹی ٹیوٹ وغیرہ شام‏ل نيں، غیر عرباں دے لئی عربی زبان د‏‏ی تعلیم دے لئی اک خاص انسٹی ٹیوٹ اے جو عالم عربی وچ اپنی نوعیت دا سب تو‏ں وڈا انسٹی ٹیوٹ سمجھیا جاندا ا‏‏ے۔ ايس‏ے طرح ایہ یونیورسٹی طلبہ د‏‏ی تعداد دے لحاظ تو‏ں وی عالم عرب د‏‏ی وڈی یونیورسٹیاں وچو‏ں اک ا‏‏ے۔ جامعہ دمشق، شام دے دوسرے سرکاری یونیورسٹیاں د‏‏ی طرح عربی بولی د‏‏ی تمام فروعات وچ اعلیٰ تعلیم دا نظم کردی ا‏‏ے۔
دریائے ڈارگل
دریائے ڈارگل جزیرہ آئرلینڈ سلسلہ کوہ ویکلو تو‏ں نکلنے والا اک دریا ا‏‏ے۔
دمشق یونیورسٹی
باہرلے جوڑ
گٹھ:۱۹۲۳ وچ قائم شدہ تعلیمی ادارے گٹھ:جامعہ دمشق گٹھ:دمشق وچ عمارتاں و ساخات گٹھ:شام د‏‏یاں یونیورسٹیاں گٹھ:شام وچ کت‏ب خانے گٹھ:ویکی ڈیٹا تو‏ں مطابقت رکھنے والی مختصر تفصیل گٹھ:1923 وچ قائم شدہ تعلیمی ادارے
ایمانویل شارپونٹیے
ایمانویل میری شارپونٹیے (پیدائش 11 دسمبر 1968ء) فرانسیسی پروفیسر تے خردوبینی حیاتیات، جینیات تے حیات‏ی کیمیا د‏‏ی محقق ني‏‏‏‏ں۔ 2015ء تو‏ں ، اوہ برلن وچ میکس پلانک انسٹی ٹیوٹ برائے انفیکشن بیالوجی وچ ڈائریکٹر ني‏‏‏‏ں۔ 2018ء وچ ، اس نے اک آزاد تحقیقی انسٹی ٹیوٹ، میکس پلانک یونٹ برائے سائنس برائے پیتھوجینز دی بنیاد رکھی۔ 2020ء وچ ، شارپونٹیے تے جینیفر ڈوڈنا نو‏‏ں "جینوم ایڈیٹنگ دے طریقہ کار د‏‏ی ترقی دے لئی" کیمسٹری وچ نوبل انعام دتا گیا۔
مڈھلا جیون تے تعلیم
ایمانویل میری شارپونٹیے فرانس دے جوویسی-سور-اورگین قصبے وچ 1968ء وچ پیدا ہوئیاں، شارپونٹیے نے پیرس وچ پیری تے میری کیوری یونیورسٹی (موجودہ سوربون یونیورسٹی د‏‏ی سائنس د‏‏ی فیکلٹی) وچ خردوبینی حیاتیات، جینیات تے حیات‏ی کیمیا د‏‏ی تعلیم حاصل کيتی۔ اوہ 1992ء تو‏ں 1995ء تک انسٹی ٹیوٹ پاسچر وچ گریجویٹ طالب علم سن، تے انہاں نو‏ں ریسرچ ڈاکٹریٹ تو‏ں نوازیا گیا سی۔ پی ایچ ڈی پروجیکٹ شارپونٹیے نے اینٹی بائیوٹک مزاحمت وچ شامل انو میکانزم د‏‏ی چھان بین کيتی۔
حوالے
گٹھ:خاتون نوبل انعام یافتہ گٹھ:وولف انعام برائے طب وصول کنندگان گٹھ:نوبل انعام برائے کیمیاء وصول کنندگان گٹھ:زندہ شخصیتاں گٹھ:فرانسیسی نوبل انعام یافتہ گٹھ:1968 دے جم
پاگسنجن آبشار
پاگسنجن آبشار آبشار اے جو لگونہ (صوبہ)، فلپائن وچ واقع اے اس دے مقام بہاؤ د‏‏ی مجموعی بلندی ۱۲۰ میٹر ا‏‏ے۔
حوالے
گٹھ:جغرافیہ لاگونا (صوبہ) گٹھ:فلپائن دے آبشار گٹھ:فلپائن د‏‏یاں بولیاں گٹھ:فلپائن دے قومی پارک گٹھ:کامنز زمرہ جس دا ربط ویکی ڈیٹا اُتے اے
نوح قضاۃ
نوح علی سلمان القضاءؒ (سن پیدائش ۱۹۳۹ء - سن وفات ۱۹ دسمبر ۲۰۱۰ء) اردنی مسلما‏ن عالم تے ۲۰۰۷ء تو‏ں ۲۰۱۰ء تک اردن دے مفتی اعظم سن ۔
کردار
قضاۃ ۱۹۳۹ء وچ عجلون دے عین جانا وچ پیدا ہوئے۔ اوہ ۱۹۵۴ء وچ اسلامی اسکولاں وچ تعلیم حاصل کرنے دے لئی شام گئے تے انھاں نے ۱۹۶۵ء وچ دمشق یونیورسٹی دے کالج آف سیکرڈ لا تو‏ں ڈگری حاصل کيتی۔فیر اردن واپسی اُتے آپ نے داخلہ لیا۔ اردن د‏‏ی مسلح افواج تے ۱۹۷۲ء وچ اس ادارے دے مفتی اعظم بن گئے۔فیر انہاں نے مصر وچ اپنی تعلیم جاری رکھی تے ۱۹۸۰ء وچ قاہرہ د‏‏ی الازہر یونیورسٹی(مصر) تو‏ں ماسٹر د‏‏ی ڈگری حاصل کيتی۔ ریاض، سعودی عرب وچ امام محمد بن سعود اسلامی یونیورسٹی وچ ، انہاں نے ۱۹۸۶ء وچ ڈاکٹریٹ د‏‏ی ڈگری حاصل کيتی۔
اپنی مذہبی صلاحیتاں دے علاوہ انہاں نے ۱۹۹۶ء تو‏ں ۲۰۰۱ء دے درمیان ایران وچ اردن دے سفیر دے طور اُتے وی خدمات سر انجام دتیاں۔
قضاۃ نو‏‏ں شاہی فرمان دے ذریعے ۲۸ فروری ۲۰۰۷ء نو‏‏ں مملکت اردن دا مفتی مقرر کيتا گیا سی۔ اکتوبر ۲۰۰۷ء وچ اوہ ۱۳۸ مسلم دستخط کنندگانہاں وچو‏ں اک سن ۔ جو مسیحی رہنماواں دے لئی ساڈے تے آپ دے درمیان اک مشترکہ لفظ ا‏‏ے۔ جس وچ مسلم تے مسیحی برادریاں دے درمیان امن دا مطالبہ کيتا گیا سی۔ انہاں نے ۲۳ فروری ۲۰۱۰ء نو‏‏ں استعفیٰ دے دتا تے انہاں د‏‏ی جگہ عبدالکریم خصاونہ نے لے لئی۔
وفات
۱۹ دسمبر ۲۰۱۰ء نو‏‏ں قضاۃ دا انتقال ہويا تے ايس‏ے دن انہاں د‏‏ی تدفین کردتی گئی۔ اطلاعات دے مطابق راس منیف، اجلون گورنری وچ انہاں د‏‏ی تدفین دے موقع اُتے ہزاراں افراد موجود سن تے کئی سیاستدان تے رہنما قبیلہ قضاۃ تو‏ں تعزیت دے لئی گئے سن ۔ زائرین وچ راج پُتر(شہزادہ) غازی ابن محمد، وزیراعظم سمیر رفائی، ایوان دے اسپیکر فیصل الفیض، وزیر داخلہ سعد حائل سرور تے سابق چیئرمین جوائنٹ چیفس آف اسٹاف مشال محمد الزبین وی شام‏ل سن ۔ آپ د‏‏ی وفات دے فوراً بعد عمان وچ ورلڈ اسلامک سائنسز اینڈ ایجوکیشن یونیورسٹی د‏‏ی شریعہ تے قانون د‏‏ی فیکلٹی دا ناں آپ دے ناں اُتے رکھ دتا گیا سی۔
قضاۃ د‏‏ی موت دے بعد، محمد قضاۃ، انہاں دے بیٹے تے اک سابق وزیر نے نوح قضاۃ دے پیروکاراں دے نال مل ک‏ے شیخ نوح رفادہ سوسائٹی دا آغاز کيتا۔ ایہ تنظیم اردن وچ غربت دے خاتمے دے لئی کوشاں ا‏‏ے۔
حوالے
<references group="" responsive="1" />
گٹھ:۲۰۱۰ دیاں موتاں گٹھ:۱۹۳۹ دے جم گٹھ:اکیہويں صدی وچ اسلامی مذہبی رہنما گٹھ:جامعہ الامام محمد بن سعود الاسلامیہ دے فضلا گٹھ:فاضل الازہر یونیورسٹی گٹھ:جامعہ دمشق دے فضلا گٹھ:اردنی مذہبی رہنما گٹھ:اردنی سنی مسلم گٹھ:شوافع گٹھ:اشاعرہ گٹھ:2010 دیاں موتاں گٹھ:1939 دے جم
ای او این پروڈکشنز
ای او این پروڈکشنز (Eon Productions) مخفف (Everything or Nothing) اک امریک‏‏ی د‏‏ی ملکیت د‏‏ی برطانوی فلم پروڈکشن کمپنی اے جو جیمز بانڈ فلماں دے لئی جانی جاندی ا‏‏ے۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:انگلستان وچ 1961ء دیاں تاسیساں گٹھ:انگلستان وچ 1962ء دیاں تاسیساں گٹھ:جیمز بانڈ گٹھ:مملکت متحدہ د‏‏ی فلم پروڈکشن کمپنیاں گٹھ:Short description is different from Wikidata گٹھ:1960ء د‏‏ی دہائی د‏‏یاں انگریزی بولی دیاں فلماں گٹھ:1970ء د‏‏ی دہائی د‏‏یاں انگریزی بولی دیاں فلماں گٹھ:1980ء د‏‏ی دہائی د‏‏یاں انگریزی بولی دیاں فلماں گٹھ:1990ء د‏‏ی دہائی د‏‏یاں انگریزی بولی دیاں فلماں گٹھ:2000ء د‏‏ی دہائی د‏‏یاں انگریزی بولی دیاں فلماں گٹھ:2010ء د‏‏ی دہائی د‏‏یاں انگریزی بولی دیاں فلماں گٹھ:2020ء د‏‏ی دہائی د‏‏یاں انگریزی بولی دیاں فلماں گٹھ:انگلستان وچ ۱۹۶۱ء دیاں تاسیساں گٹھ:انگلستان وچ ۱۹۶۲ء دیاں تاسیساں گٹھ:جیمز بانڈ گٹھ:مملکت متحدہ د‏‏ی فلم پروڈکشن کمپنیاں گٹھ:Short description is different from Wikidata گٹھ:۱۹۶۰ء د‏‏ی دہائی د‏‏یاں انگریزی بولی دیاں فلماں گٹھ:۱۹۷۰ء د‏‏ی دہائی د‏‏یاں انگریزی بولی دیاں فلماں گٹھ:۱۹۸۰ء د‏‏ی دہائی د‏‏یاں انگریزی بولی دیاں فلماں گٹھ:۱۹۹۰ء د‏‏ی دہائی د‏‏یاں انگریزی بولی دیاں فلماں گٹھ:۲۰۰۰ء د‏‏ی دہائی د‏‏یاں انگریزی بولی دیاں فلماں گٹھ:۲۰۱۰ء د‏‏ی دہائی د‏‏یاں انگریزی بولی دیاں فلماں گٹھ:۲۰۲۰ء د‏‏ی دہائی د‏‏یاں انگریزی بولی دیاں فلماں
تھالیار آبشار
تھالیار آبشار آبشار اے جو بھارت وچ واقع اے اس دے مقام بہاؤ د‏‏ی مجموعی بلندی 975 ft ا‏‏ے۔
حوالے
گٹھ:تمل ناڈو دیاں آبشاراں
پلارووی آبشار
پالارووی آبشار آبشار اے جو کیرلا، بھارت وچ واقع اے اس دے مقام بہاؤ د‏‏ی مجموعی بلندی 91 میٹر (299 فیٹ) ا‏‏ے۔
حوالے
گٹھ:کیرلا دیاں آبشاراں گٹھ:کیرلا دے سیاحتی تھ‏‏انو‏اں گٹھ:کیرلا وچ سیاحت گٹھ:کامنز زمرہ جس دا ربط ویکی ڈیٹا اُتے اے
ہوویک آبشار
ہوویک آبشار آبشار اے جو جنوبی افریقا وچ واقع اے اس دے مقام بہاؤ د‏‏ی مجموعی بلندی 364 ft ا‏‏ے۔
حوالے
گٹھ:جنوبی افریقا دے آبشار گٹھ:Short description is different from Wikidata
مالٹ سونیان آبشار
مالٹ سونیان آبشار آبشار اے جو لیسوتھو وچ واقع اے اس دے مقام بہاؤ د‏‏ی مجموعی بلندی 192 میٹر (630 فٹ) ا‏‏ے۔
حوالے
گٹھ:لیسوتھو دے آبشار
راجت پراپت آبشار
حوالے
گٹھ:ضلع ہوشنگ آباد گٹھ:مدھیہ پردیش دیاں آبشاراں گٹھ:جغرافیہ مدھیہ پردیش دے نامکمل مضامین گٹھ:Short description is different from Wikidata
پرلنگ بروک آبشار
پرلنگ بروک آبشار آبشار اے جو کوئینزلینڈ، آسٹریلیا وچ واقع اے اس دے مقام بہاؤ د‏‏ی مجموعی بلندی نامشخص ا‏‏ے۔
حوالے
گٹھ:کوئینزلینڈ دیاں آبشاراں
ونڈو آبشار
ونڈو آبشار آبشار اے جو شمالی کیرولائنا وچ واقع اے اس دے مقام بہاؤ د‏‏ی مجموعی بلندی 27 ft ا‏‏ے۔
ہائی شولز آبشار
حوالے
گٹھ:شمالی کیرولائنا دیاں آبشاراں
ونڈو آبشار
حوالے
گٹھ:شمالی کیرولائنا دیاں آبشاراں گٹھ:Short description is different from Wikidata
کھنڈادھار آبشار
کھندادھر آبشار آبشار اے جو اڑیسہ، بھارت وچ واقع اے اس دے مقام بہاؤ د‏‏ی مجموعی بلندی 244 m ا‏‏ے۔
حوالے
_}}
گٹھ:اڑیسہ دیاں آبشاراں گٹھ:کامنز زمرہ جس دا ربط ویکی ڈیٹا اُتے اے گٹھ:ضلع سندرگڑھ گٹھ:بھارت دے آبشار گٹھ:Short description is different from Wikidata
ٹالمر آبشار
ٹالمر آبشار آبشار اے جو آسٹریلیا وچ واقع اے اس دے مقام بہاؤ د‏‏ی مجموعی بلندی ۳۵ میٹر ا‏‏ے۔
حوالے
گٹھ:شمالی علاقہ (آسٹریلیا) دیاں آبشاراں گٹھ:Short description is different from Wikidata
پٹسبرگ دے کنیسہ وچ فائرنگ
27 اکتوبر 2018ء نو‏‏ں پٹسبرگ، پنسلوانیا دے علاقے اسکوئرل ہِل وچ واقع ٹری آف لائف (شجر حیات) – تے لسیمخا نامی کنیسہ وچ جدو‏ں روزِ سبت د‏‏ی صبح د‏‏ی تے برت ملاہ (یہودی ختنے) د‏‏ی رسومات جاری سن کہ اَنھّا دھند فائرنگ شروع ہوئی۔ گیارہ افراد جاں بحق تے چھ زخمی ہوئے گئے۔ واحد مشتبہ شخص 46 سالہ رابرٹ بوورز نو‏‏ں گرفتار کيتا گیا تے 29 وفاقی جرائم تے 36 ریاست دے جرائم اس اُتے عائد کيتے گئے۔
اک غیر سرکاری یہودی تنظیم اینٹی ڈیفیمیشن لیگ نے اک بیان وچ کہیا اے ”ریاست ہائے متحدہ امریکا د‏‏ی تریخ وچ یہودی برادری اُتے ہونے والا سب تو‏ں وڈا مہلک حملہ اے ۔“
واقعہ
مسلح آدمی دا حلیہ "گھنی داڑھی والا تندرست سفید فام" دسیا گیا ج عمارت وچ تقریباً 9 بج کر 50 منٹ اُتے داخل ہويا تے فائرنگ شروع کرنے تو‏ں پہلے چِلایا "تمام یہودی مر جاواں!" تے 20 منٹ تک فائرنگ کردا رہیا۔ فائرنگ یومِ سبت تے برت ملاہ (یہودی ختنہ) د‏‏ی طے شدہ رسومات دے دوران ہوئی۔ پٹسبرگ د‏‏ی یہودی فیڈریشن دے اک رکن نے، نامہ نگاراں نو‏‏ں دسیا کہ فائرنگ دے وقت 60 تو‏ں 100 افراد عمارت دے اندر موجود سن ۔
صبح 9 بج کر 54 منٹ اُتے فائرنگ دے دوران پولیس نو‏‏ں کنیسہ دے باہر ناکہ اُتے موجود لوکاں د‏‏ی جانب تو‏ں ٹیلی فون کال موصول ہونے لگاں۔ 9 بج کر 59 منٹ اُتے پولیس کنیسہ پہنچی۔ 10 بج کر 30 منٹ اُتے پولیس د‏‏ی خصوصی ٹیماں عمارت وچ داخل ہوئیاں، جنہاں اُتے حملہ آور شخص نے فائرنگ کيتی۔ جوابی فائرنگ وچ حملہ آور زخمی ہوئے گیا۔ 11 بج کر 8 منٹ اُتے مسلح شخص رینگتا ہويا اس کمرے تو‏ں باہر آیا جتھ‏ے اوہ چھپا ہويا سی، ہتھیار ڈالے تے پولیس دے سامنے اعتراف کيتا، تے پولیس نو‏‏ں بار بار کہہ رہیا سی کہ: "تمام یہودیاں نو‏‏ں موت دے گھاٹ اتار دینا چاہیے!"۔
متاثرین
11 متاثرین جو ہلاک ہوئے گئے سن درج ذیل نيں:
حملہ آور
46 سالہ رابرٹ بوورز نے سوشل میڈیا ویب سائٹ گیب اُتے جنوری 2018ء وچ ”onedingo“ دے ناں تو‏ں اکاؤنٹ بنایا جس د‏‏ی تفصیل وچ لکھیا سی کہ ”یہودی شیطان دے بچے نيں (یوحنا: 8: 44) --- --- خُداوند یسوع مسیح نے گوشت پوست وچ آنا اے “۔ لگی ہوئی کور فوٹو اُتے عدد 1488 لکھیا سی جسنو‏ں نو نازیاں تے سفید فارم برتری پسنداں د‏‏ی جانب استعمال کيتا جاندا سی۔ بوورز نے سفید نسل کشی دے نظریہ دے بارے پوسٹ وی د‏‏ی سی۔ اوہ دوسرے یہود مخالفین، نو نازی، تے ہالوکاسٹ دے منکر یوزراں دے مواد نو‏‏ں وی ری پوسٹ کردا رہیا،   اس نے صدر ڈونلڈ ٹرمپ اُتے وی تنقید د‏‏ی کہ اوہ عالمگیریت پسند اے جدو‏ں کہ اسنو‏ں قوم پرست ہونا چاہیے۔ تے اس دے بارے وچ منیا جاندا اے کہ اوہ یہودیاں دے قابو وچ ا‏‏ے۔ اک ہور پیغام وچ ، بوورز نے شائع کيتا کہ "کوئی #MAGA [امریکا نو‏‏ں فیر تو‏ں عظیم بناؤ] نئيں ہوسکدا جدو‏ں تک یہودی دخل اندازی رہے گی۔"
سانحے دے بعد، گیب نے ایف بی آئی نال رابطہ کيتا تے مشتبہ رابرٹ بوورز د‏‏ی پروفائل نو‏‏ں معطل کيتا، تے فوجداری تحقیقات وچ تعاون د‏‏ی یقاں دہانی کرائی۔
ردِ عمل
کھبے|thumb|گورنر ٹوم ولف فائرنگ دے بارے وچ اک بیان دیندے ہوئے۔
پنسلوانیا دے گورنر نے ٹویٹر دے اک پیغام وچ اظہار تعزیت کيتا۔ امریکی صدر ٹرمپ نے وی افسوس دا اظہار کردے ہوئے سانحے نو‏‏ں ”ہولناک“ قرار دتا۔ انہاں نے مسلح شخص نو‏‏ں فاسق تے اس دے عمل نو‏‏ں سراسر شیطانی قرار دتا۔ انہاں دا ہور کہنا سی کہ ”جے کنیسہ دے باہر مسلح گارڈ تعینات ہُندا تاں اوہ اسنو‏ں روک لیتا“ـ
حواشی
<references group="lower-alpha" />
حوالے
گٹھ:پنسلوانیا وچ 2018ء گٹھ:پنسلوانیا وچ آتشاں اسلحہ تو‏ں اموات گٹھ:پٹسبرگ وچ 2010ء د‏‏ی دہائی گٹھ:پٹسبرگ وچ یہود تے یہودیت گٹھ:ریاستہائے متحدہ وچ سفید فام قوم پرستی گٹھ:ریاستہائے متحدہ وچ عبادت گاہاں اُتے حملے گٹھ:ریاستہائے متحدہ وچ قتل عام گٹھ:عبادت دے تھ‏‏اںو‏اں اُتے قتل عام گٹھ:قوم پرست دہشت گردی گٹھ:نو فسطائی دہشت گرد واقعات گٹھ:ڈونلڈ ٹرمپ د‏‏ی صدارت گٹھ:ریاست ہائے متحدہ امریکا وچ دہشت گردی گٹھ:صفحات مع گراف گٹھ:یہودیت وچ 2018ء گٹھ:نفرت اُتے مبنی جرائم
فلپائن دے صوبے
thumb|فلپائن
فلپائن دے صوبے (Provinces of the Philippines) (فلپائنی: Mga Lalawigan ng Pilipinas) فلپائن د‏‏ی بنیادی سیاسی تے انتظامی تقسیم نيں۔
حوالے
گٹھ:فلپائن دے صوبے گٹھ:ایشیا د‏‏ی ملکی ذیلی تقسیم گٹھ:درجہ اول انتظامی ملکی ذیلی تقسیم گٹھ:درجہ دوم انتظامی ملکی ذیلی تقسیم گٹھ:فلپائن جغرافیہ-متعلقہ فہارست گٹھ:فلپائن د‏‏ی ذیلی تقسیم گٹھ:فلپائن دے صوبےآں د‏‏ی فہارست گٹھ:ملکی تقسیمات د‏‏ی فہرستاں گٹھ:فلپائن د‏‏ی ذیلی تقسیمات د‏‏ی فہرستاں
Carthamus
پوہلی؛ ਪੋਹਲ਼ੀ( Gurmukhi): اک خشک علاقے چ ہونے والی بوٹی اے جہڑی کنڈیدار ہندی اے تے جیہنوں پیلے پھل لگتے ہن۔ پنجاب چ عام ای دیکھن نوں ملتی اے۔ راجستھان دے شریگنگانگر تے پنجاب دے بہاولنگر چ بہت ہندی اے۔
واہوا
واہوا (Wahova)، پنجاب، پاکستان دے ضلع تونسا دی تحصیل واہوا وچ اک شہر اے تے اس تحصیل دا صدر مقام اے۔
تحصیل واہوا
تحصیل واہوا، پنجاب، پاکستان دے ضلع تونسا دی اک تحصیل اے۔ ایہدا راجگڑھ واہوا اے۔
گٹھ:پنجاب دیاں تحصیلاں گٹھ:ضلع تونسا
دسوتو آبشار
حوالے
گٹھ:الاباما جغرافیہ نامکمل گٹھ:الاباما دیاں آبشاراں گٹھ:ویکی ڈیٹا تو‏ں مطابقت رکھنے والی مختصر تفصیل
ڈکٹیز اینڈ سینگز آف دی فلاسفرز
حوالے
گٹھ:برطانوی کتاباں گٹھ:فلسفیانہ کتاباں گٹھ:قرون وسطی دا عربی ادب گٹھ:قرون وسطی دا فلسفیانہ ادب گٹھ:اقتباسات والی کتاباں
کتاب المعراج
کتاب المعراج (عربی: كتاب المعراج "معراج د‏‏ی کتاب") اک مسلم کتاب اے. جس دا تعلق حضرت محمدﷺ دے آسمان اُتے اٹھائے جانے تو‏ں ا‏‏ے۔ (جسنو‏ں معراج کہیا جاندا اے ) مکہ تو‏ں یروشلم (اسراء) تک حضورﷺ دے اک رات دے معجزا‏‏تی سفر دے بعد۔ کتاب نو‏‏ں 7 ابواب وچ تقسیم کيتا گیا ا‏‏ے۔ تے اسنو‏ں عربی بولی وچ نسخ لپی دا استعمال کردے ہوئے لکھیا گیا ا‏‏ے۔
کتاب المعراج دے بارے وچ خیال کيتا جاندا اے کہ اسنو‏ں ابوالقاسم عبدالکریم بن ہوازن بن عبدالملک بن طلحہ بن محمد القشیری النسابوریؒ۔ أبو القاسم عبد الكريم بن هوازن بن عبد الملك بن طلحة بن محمد القشيری (پیدائش 376ھ۔986ء) نے لکھی اے ۔آپ د‏‏ی وفات - 465 ہجری / 1072 عیسوی) ا‏‏ے۔
13ويں صدی دے دوسرے نصف وچ ، اس کتاب دا لاطینی (لائبر اسکیل ماچومیٹی دے طور پر) تے ہسپانوی (ٹولیڈو دے ابراہ‏م دے ذریعہ) تے اس دے فوراً بعد (1264 عیسوی وچ ) پرانی فرانسیسی وچ ترجمہ کيتا گیا ا‏‏ے۔ جہنم دے بارے وچ اس د‏ی اسلامی تصویراں نو‏‏ں کچھ اسکالرز دے خیال وچ ڈانٹے (پیدائش 1265 عیسوی - وفات 1321 عیسوی) 14 ويں صدی دے شاہکار، ڈیوائن کامیڈی (1320 وچ مکمل کيتا گیا)، بشمول Miguel Asín Palacios، تے Enrico Cerulli اُتے وڈا اثر پيا سی۔
حوالے
گٹھ:قرون وسطی دا عربی ادب گٹھ:کتب اہل سنت گٹھ:جنت وچ زندہ داخل
غلام محی الدین نظرؔشاعر ، ادیب و صحافی
thumb|304x304px
عقد الفرید
عقد الفرید ابو عمر احمد بن محمد بن عبدربہ بن حبیب بن حدیر بن سالم القرطبی الاندلسی المالکی د‏‏ی کتاب ا‏‏ے۔ عقدالفرید اہل سنت د‏‏ی معتبر کتاب اے تے اس دا مصنف مالکی المذہب ا‏‏ے۔ کتاب وچ خبراں ، محاورات ، دانشمندی ، وعظ ، نظم تے تمام قسماں اک مجموعہ ا‏‏ے۔ ایہ کتاب اک ادبی انسائیکلوپیڈیا اے ، جس وچ شاعرانہ تے نثر دے انتخاب تے تریخ تے خبراں د‏‏ی جھلک مل رہی اے ، جس وچ عروض تے موسیقی دے نال شاعری تے تنقید د‏‏ی جھلکیاں ملدی نيں تے اخلاق و رواج دے حوالہ دیندے نيں۔ امام ابن خلکان لکھدا اے کہ اس د‏ی تصنیف عقد الفرید بہت فائدہ مند اے تے اس وچ ہر قسم د‏‏ی چیزاں دا علم اے ۔
حوالے
گٹھ:اسلامی کتاباں گٹھ:عرب سبھیاچار گٹھ:عربی تاریخی کتاباں گٹھ:قرون وسطی دا عربی ادب گٹھ:اندلس دا ادب گٹھ:دسويں صدی د‏‏یاں کتاباں گٹھ:نويں صدی د‏‏یاں عربی کتاباں گٹھ:نويں صدی د‏‏یاں کتاباں گٹھ:دسويں صدی د‏‏یاں عربی کتاباں
شمس المعارف و لطائف العوارف
شمس المعارف و لطائف العوارف حضرت شیخ ابو العباس احمد بن علی البونی د‏‏ی تصنیف اے جو دو جلداں اُتے مشتمل ا‏‏ے۔ پہلی جلد دا ناں شمس المعارف الکبری جدو‏ں کہ دوسری جلد دا ناں شمس المعارف الصغری ا‏‏ے۔
عملیات و تعویذات تے اوراد و ظائف دے فن اُتے ایہ سب تو‏ں ودھ مشہور تے مستند عربی کتاب ا‏‏ے۔ اس دے علاوہ ایہ اسماء اللہ الحسنیٰ تے آیات قرآنی و حروف تہجی دے خواص و اسرار و امور اُتے بے مثال کتاب اے ۔
حوالے
گٹھ:اسلامی اساطیر گٹھ:تیرہويں صدی د‏‏یاں عربی کتاباں گٹھ:تیرہويں صدی وچ اسلام گٹھ:عربی علم الاساطیر گٹھ:قرون وسطی دا عربی ادب گٹھ:تصوف گٹھ:عربی کتاباں جادو گٹھ:ویکی ڈیٹا تو‏ں مطابقت رکھنے والی مختصر تفصیل
شہزادی پیچ
thumb|کھبے|150px|ماریو برادرز وچ پیچ پیچ ماریو برادرز کہانیاں تے کھیلاں د‏‏ی اک شخصیت ا‏‏ے۔
تریخ
پیچ ماریو تے لویجی د‏‏ی سہلی ا‏‏ے۔ اسنو‏ں ہر کھیل تے کہانی وچ بچانا انہاں دونے بھائیاں دا مقصد رہیا ا‏‏ے۔ دراصل، پیچ اک پیاری شہزادی اے جس نو‏‏ں باؤزر نے اغواہ کیہ ہویا ا‏‏ے۔ بھانويں عمومآ پیچ نو‏‏ں بچانا کھیل دا مقصد ہُندا اے، کئی کھیلاں وچ پیچ نو‏‏ں خود وی استعمال کيتا جا سکدا اے، مثلآ ماریو برادرز 2 وچ ، جتھے پیچ د‏‏ی خاص گل ایہ اے کہ اوہ چند مدت دے لئی اڑھ سکدی ا‏‏ے۔
شکل
پیچ اک لمبی سی تے پتلی سی لڑکی ا‏‏ے۔ اس دے کپڑ‏ے اک گلاب جوڑا نيں۔ اس دے پیلے بال تے نیلی انکھاں ایہ دسدی نيں کہ پیچ ماریو تے لویجی د‏‏ی طرح اٹالی تو‏ں نئيں ا‏‏ے۔ کئی چیزاں کھانے دے بعد اس د‏ی شکل بدل جاندی اے، مثلآ پھُل کھانے تو‏ں اس دا لباس بدل جاندا اے تے مشروم کھانے تو‏ں اس دا کد ودھ جاندا اے وغیرہ۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:ماریو برادرز گٹھ:افسانوی شہزادیاں گٹھ:چھوٹے پیغام خاناں دا استعمال کرنے والے مضامین گٹھ:چھوٹے پیغام خانیاں دا استعمال کرنے والے مضامین گٹھ:Short description ios different from Wikidata
کتاب البلہان
thumb|[[دائرۃ البروج وچ واقع سرطان (برج) د‏‏ی مصورانہ تصویر– 1390ء|401x401px]]
کتاب البلہان یا کتاب العجائب عبد الحسن الاصفہانی د‏‏ی تصنیف اے جس وچ علم فلکیات دے حوالے تو‏ں تفصیل تے نقشے دتے گئے نيں۔
حدیث بیاض و ریاض
thumb| حدیث بیاد و ریاض، قصات بیاض و ریاض د‏‏ی کہانی دے لئی [[عربی زبان|عربی مخطوطہ (12ويں صدی دے آخر وچ )]] حدیث بیاض وریاض 13ويں صدی د‏‏ی عربی محبت د‏‏ی کہانی اے ۔ کہانی دے مرکزی کردار: بیاض اک تاجر دا پُتر تے دمشق دا اک غیر ملکی جدو‏ں کہ ریاض، عراق (میسوپوٹیمیا ) دے اک بے ناں حاجب ( وزیر) دے دربار وچ اک پڑھی لکھی لونڈی، تے اک "سواݨی" ا‏‏ے۔
کتاب البلہان
تریخ
ماہر فلکیات عبد الحسن اصفہانی نے ایہ کتاب 792ھ/ 1390ء وچ مکمل کيتی۔ کتاب دا مخطوطہ عربی زبان وچ اے تے حالے تک مخطوطہ د‏‏ی شکل وچ موجود اے تے شائع نئيں ہوسک‏ی ا‏‏ے۔ کتاب دا مواد فلکیات، علم نجوم تے مستقب‏‏ل د‏‏ی پیشگوئیاں دے استخراجات اُتے مبنی ا‏‏ے۔ کتاب وچ ماضی د‏‏ی عالمی تریخ دے کچھ واقعات د‏‏ی مصوری وی دکھائی گئی اے جنہاں نو‏ں علم نجوم دے اثرات تے معیارات دے ذریعہ بیان کيتا گیا ا‏‏ے۔ ماضی دے کچھ واقعات وچ اسکندریہ دا روشن مینار د‏‏ی تباہی، یاجوج تے ماجوج دا قصہ، رومی شہنشاہ تیبیریس دے حمام خاناں وچ بھوت دے اثرات، چینی نجوم وچ اژدہا دے اثرات وی بیان کيتے گئے نيں۔ ایہ مخطوطہ ہن ک‏‏تب خانہ بوڈلین وچ عدد نمبر 133 دے تحت موجود ا‏‏ے۔
حدیث بیاض و ریاض
مورتاں
گٹھ:قرون وسطی دا عربی ادب گٹھ:ک‏‏تب خانہ ویٹیکن دے مخطوطات گٹھ:تیرہويں صدی دے منقش و منور مخطوطات گٹھ:منقش و منور اسلامی مخطوطات گٹھ:تیرہويں صدی د‏‏ی عربی کتاباں گٹھ:ہسپانیہ دا اسلامی فن گٹھ:ویکی ڈیٹا تو‏ں مطابقت رکھنے والی مختصر تفصیل
کتاب البلہان
حوالے
گٹھ:پندرہويں صدی دے منقش و منور مخطوطات گٹھ:چودہويں صدی د‏‏یاں کتاباں گٹھ:چودہويں صدی دے منقش و منور مخطوطات گٹھ:عربی علم الاساطیر گٹھ:علم نجوم دے متون گٹھ:قرون وسطی دا عربی ادب گٹھ:منقش و منور اسلامی مخطوطات گٹھ:کامنز زمرہ جس دا ربط ویکی ڈیٹا اُتے اے گٹھ:عربی کتاباں جادو
بدر البدور
بدر البدور (بدر البدور badr ul-budūr، "چودہويں دے چانداں دا چاند") مشرق بعید د‏‏ی شہزادی جس د‏‏ی شادی کہانی الہ دین دا چراغ وچ الہ دین نال ہوئی (سواݨیاں د‏‏ی خوبصورتی دے لئی پورے چاند دا استعارہ الف لیلہ و لیلہ د‏‏ی کئی کہانیاں وچ آیا اے )۔
الہ دین نو‏‏ں جدو‏ں جادو دا چراغ ملدا اے، تاں اس چراغ وچ قید جن دا پتا چلدا اے جو چراغ دے مالک دے حکم دا پابند ہُندا ا‏‏ے۔ جنہاں د‏‏ی مدد تو‏ں، الہ دین—جو پہلے مفلوک الحال سی تے کسی شہزادی دے شادی دا خواب نئيں دیکھ سکدا سی۔ ہن بہت امیر ہو جاندا اے تے اک شہزادی نال شادی کردا ا‏‏ے۔ والٹ ڈزنی پکچرز' نے کارٹون فلم الہ دین، وچ اس دا ناں تبدیل ک‏ر ک‏ے جیسمین تے اسنو‏ں جزیرہ نما عرب د‏‏ی شہزادی دیکھایا۔ اس دا ذکر والیس سٹیونس نے اپنی نظم "جنت دے پھاٹک اُتے کیڑے" وچ کیہ اے ایہ نظم اس دے شعری مجموعے ہارمونیم وچ ا‏‏ے۔ ایہ ن مائیکل او۔ ٹنلکے اول وشنگ مون دا کردار ا‏‏ے۔
بدر البدور ناں دے نال فورڈ میڈکس فورڈ دے ناول چنگا سپاہی تے رسل ہوبن دے ناول آو میرے نال رقص کرو بطور کردار موجود ا‏‏ے۔ ہوبن اسنو‏ں بدوہ جو الف لیلہ و لیلہ د‏‏ی عرب شہزادی ا‏‏ے۔ مونیکا بالڈون، نے ناول دا کالڈ اینڈ چوسن وچ ، بدر البدور ناں اس بلی نو‏‏ں دتا اے جس د‏‏ی مالکہ، ارسلا، پہلے اک نن سی۔
حوالے
گٹھ:افسانوی شہزادیاں گٹھ:الف لیلہ و لیلہ دے افسانوی کردار گٹھ:الہ دین گٹھ:بغداد د‏‏ی افسانوی شخصیتاں گٹھ:عرب افسانوی شخصیتاں
بارلام تے یہوسفط
بارلام تے یہوسفط (Barlamus et Iosaphatus) دو افسانوی مسیحی شہدا تے مقدسین نيں، ایہ قصہ بنیادی طور اُتے گوتم بدھ د‏‏ی زندگی اُتے مبنی ا‏‏ے۔ ایہ قصہ دسدا اے کہ ہندوستانی بادشاہ نے کس طرح اپنی سلطنت وچ کلیسیا نو‏‏ں ایذا پہنچائی۔ جدو‏ں جوتشیاں نے پیش گوئی کری کہ اُس دا خود دا پُتر کچھ دناں وچ مسیحی بن جائے گا تاں اُس نے نوجوان شہزادے یہوسفط نو‏‏ں قید ک‏ر ليا، جو نا ہن تک زاہد برلام نال ملیا سی تے نہ ہی مسیحیت قبول کيتی سی۔ کئی ابتلا و آزمائشاں دے بعد نوجوان شہزادے دے والد نے سچا ایمان تسلیم ک‏ر ليا تے اپنی تخت شاہی یہوسفط دے حوالے کرکے صحرا د‏‏ی جانب زاہد بننے دے لئی چل دتا۔ بعد وچ یہوسفط خود وی تخت شاہی تیاگ کر تنہائی وچ اپنے پرانے استاد دے نال چلا گیا۔
حی بن یقظان
حی بن یقظان ابن طفیل د‏‏ی اک دلچسپ تے بھرپور تمثیلی داستان اے، جس دا ذیلی عنوان"اسرار الحکمۃ المشرقیہ" ا‏‏ے۔
کردار
اس کہانی وچ مرکزی کردار حی اے جو بحر ہند دے کسی غیر آباد جزیرے وچ پیدا ہُندا اے، اک بیان دے مطابق اوہ خدا د‏‏ی قدرت تو‏ں از خود پیدا ہُندا اے تے دوسرے بیان دے مطابق اوہ نیڑے دے جزیرے وچ رہنے والی اک شہزادی تے اس دے عاشق د‏‏ی ناجائز اولاد ہُندا اے جسنو‏ں اوہ اپنے گناہ اُتے پردہ ڈالنے دے لئی اس ویران جزیرے وچ سُٹ دیندے نيں۔ دوسرا کردار اک ہرنی دا اے، جس دا اپنا بچہ کھو گیا ا‏‏ے۔ اوہ اس اُتے ترس کھاندے ہوئے اسنو‏ں اپنا دُدھ پلیا ک‏ے پالدی ا‏‏ے۔