cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
مقامی لوکاں دے حقوق توں متعلق اعلامیہ
Purpose
This declaration is a resolution, meaning it is not a law-bearing document. Indigenous peoples are not considered political nation-states and do not have access to international law protection through the international court of justice. Article 40 states that Indigenous peoples have the right to fair procedures for the resolution of conflicts and disputes with countries or other parties, because Indigenous people cannot use the International court of justice, UNDRIP has no indication of which judicial power indigenous peoples are to bring disputes to.
The declaration's purpose is not to create new rights, but rather addresses topics such as Indigenous reconciliation in regard to restoring and protecting culture, traditions, and indigenous institutions and the pursuit of self-determined development.
Content
The Declaration is structured as a United Nations resolution, with 23 preambular clauses and 46 articles. In most articles, an aspiration for how the State should promote and protect the rights of indigenous people is included (see Provision for further explanation). Major themes of the articles include:
Provisions
The opening and Article 2 of the Declaration provide that "indigenous peoples are equal to all other peoples" (source). Besides asserting the rights that indigenous individuals and peoples' have as other peoples, there are Articles (23 of the 46) pointing to how States should interact with the declaration. Most of the articles point to States working in conjunction with the indigenous peoples. Some measures countries are suggested to take are:
Negotiation and adoption
The Declaration was over 25 years in the making. The idea originated in 1982 when the UN Economic and Social Council (ECOSOC) set up its Working Group on Indigenous Populations (WGIP), established as a result of a study by Special Rapporteur José Ricardo Martínez Cobo on the problem of discrimination faced by indigenous peoples. Tasked with developing human rights standards that would protect indigenous peoples, in 1985 the Working Group began working on drafting the Declaration on the Rights of Indigenous Peoples. The draft was finished in 1993 and was submitted to the Sub-Commission on the Prevention of Discrimination and Protection of Minorities, which gave its approval the following year. During this the International Labour Organization adopted the Indigenous and Tribal Peoples Convention, 1989.
The Draft Declaration was then referred to the Commission on Human Rights, which established another Working Group to examine its terms. Over the following years this Working Group met on 11 occasions to examine and fine-tune the Draft Declaration and its provisions. Progress was slow because of certain states' concerns regarding some key provisions of the Declaration, such as indigenous peoples' right to self-determination and the control over natural resources existing on indigenous peoples' traditional lands. The final version of the Declaration was adopted on جون 29, 2006, by the 47-member Human Rights Council (the successor body to the Commission on Human Rights), with 30 member states in favour, 2 against, 12 abstentions, and 3 absentees.
The Declaration (document A/61/L.67) was then referred to the General Assembly, which voted on the adoption of the proposal on ستمبر 13, 2007, during its 61st regular session.
The vote was as follows: All four member states that voted against have their origins as settler colonies of the British Empire, and have a majority of non-Indigenous population. Since then, all four countries have moved to endorse the declaration in some informal way in which it would not actually become binding law pleadable in court. Canada, under a Conservative Party leadership made official public statements against the application of the UNDRIP in Canada.
However, the Liberal Government elected to leadership in 2015, has unequivocally indicated Canada's support for UNDRIP. On دسمبر 3, 2020, Bill C-15 was introduced to the House of Commons that would bring Canadian law into alignment with the UN resolution. Bill C-15 passed Canada's senate on جون 16, 2021, and received royal assent on جون 21, 2021, to become law. In doing so Canada became the first of the four countries with histories as settler colonies of the British empire with majority non-indigenous populations that originally voted against to now adopt UNDRIP.
Australian Government interventions have been challenged under its terms without success.
Support and compromises
In contrast to the Declaration's initial rejection by Australia, Canada, New Zealand and the United States over legal concerns (all four countries later switched their positions to accepting the declaration as a non-legally-binding document), United Nations officials and other world leaders expressed pleasure at its adoption. Secretary-General Ban Ki-moon described it as a "historic moment when UN Member States and indigenous peoples have reconciled with their painful histories and are resolved to move forward together on the path of human rights, justice and development for all." Louise Arbour, a former justice of the Supreme Court of Canada then serving as the UN's High Commissioner for Human Rights, expressed satisfaction at the hard work and perseverance that had finally "borne fruit in the most comprehensive statement to date of indigenous peoples' rights." Similarly, news of the Declaration's adoption was greeted with jubilation in Africa and, present at the General Assembly session in New York, Bolivian foreign minister David Choquehuanca said that he hoped the member states that had voted against or abstained would reconsider their refusal to support a document he described as being as important as the Universal Declaration of Human Rights. Bolivia has become the first country to approve the U.N. declaration of indigenous rights. Evo Morales, President of Bolivia, stated, "We are the first country to turn this declaration into a law and that is important, brothers and sisters. We recognize and salute the work of our representatives. But if we were to remember the indigenous fight clearly, many of us who are sensitive would end up crying in remembering the discrimination, the scorn."
Stephen Corry, director of the international indigenous rights organization Survival International, said, "The declaration has been debated for nearly a quarter century. Years which have seen many tribal peoples, such as the Akuntsu and Kanoê in Brazil, decimated and others, such as the Innu in Canada, brought to the edge. Governments that oppose it are shamefully fighting against the human rights of their most vulnerable peoples. Claims they make to support human rights in other areas will be seen as hypocritical."
Criticism
Prior to the adoption of the Declaration, and throughout the 62nd session of the General Assembly, a number of countries expressed concern about some key issues, such as self-determination, access to lands, territories and resources and the lack of a clear definition of the term "indigenous". In addition to those intending to vote against the adoption of the declaration, a group of African countries represented by Namibia proposed to defer action, to hold further consultations, and to conclude consideration of the declaration by ستمبر 2007. Ultimately, after agreeing on some adjustments to the Draft Declaration, a vast majority of states recognized that these issues could be addressed by each country at the national level.
Australia
The Australian Government opposed the Declaration in the General Assembly vote of 2007, but has since endorsed the Declaration. Australia's Mal Brough, Minister for Families, Community Services and Indigenous Affairs, referring to the provision regarding the upholding of indigenous peoples' customary legal systems, said that "There should only be one law for all Australians and we should not enshrine in law practices that are not acceptable in the modern world."
Marise Payne, Liberal Party Senator for New South Wales, further elaborated on the Australian government's objections to the Declaration in a speech to the Australian Senate:
In اکتوبر 2007 former Australian Prime Minister John Howard pledged to hold a referendum on changing the Australian constitution to recognise Indigenous Australians if re-elected. He said that the distinctiveness of people's identity and their rights to preserve their heritage should be acknowledged.
On اپریل 3, 2009, the Rudd Government formally endorsed the Declaration.
Canada
The Canadian Government said that while it supported the "spirit" of the declaration, it contained elements that were "fundamentally incompatible with Canada's constitutional framework", which includes both the Charter of Rights and Freedoms and Section 35, which enshrines aboriginal and treaty rights. In particular, the Canadian government had problems with Article 19 (which appears to require governments to secure the consent of indigenous peoples regarding matters of general public policy), and Articles 26 and 28 (which could allow for the re-opening or repudiation of historically settled land claims).
The Assembly of First Nations passed a resolution in دسمبر 2007 to invite Presidents Hugo Chávez and Evo Morales to Canada to put pressure on the government to sign the Declaration on the Rights of Indigenous Peoples, calling the two heads of state "visionary leaders" and demanding Canada resign its membership on the United Nations Human Rights Council.
On مارچ 3, 2010, in the Speech From the Throne, the Governor General of Canada announced that the government was moving to endorse the declaration. "We are a country with an Aboriginal heritage. A growing number of states have given qualified recognition to the United Nations Declaration on the Rights of Indigenous Peoples. Our Government will take steps to endorse this aspirational document in a manner fully consistent with Canada's Constitution and laws."
On نومبر 12, 2010, Canada officially endorsed the declaration but without changing its position that it was "aspirational".
Anishinabek spiritual leader, Chief William Commanda (1908-3 اگست 2011) was honoured at the 21st annual week-long First Peoples' Festival held in Montreal from اگست 2–9, 2011, celebrating Canada's 2010 adoption of the U. N. declaration. AFN Innu representative, Ghislain Picard's tribute praised Grandfather Commanda for his work that was "key not only in the adoption of the U.N. declaration, but in all the work leading up to it throughout the last 25 years."
In 2015, Romeo Saganash (a Cree Member of Parliament for Abitibi—Baie-James—Nunavik—Eeyou) sponsored Private Member's Bill C-641, the "United Nations Declaration on the Rights of Indigenous Peoples Act", which would have required the Canadian government to ensure that the laws of Canada are in harmony with UNDRIP but it was defeated on مئی 6, 2015.
On جولائ‏ی 7, 2015, in an open letter to provincial cabinet members, Premier of Alberta Rachel Notley asked each minister to conduct a review of their policies, programs, and legislation that might require changes based on the principles of the UN Declaration.
In دسمبر 2015, the Canadian Truth and Reconciliation Commission listed ratifying UNDRIP as one of its national "calls to action" in its final report.
In 2016, Canada officially adopted and promised to implement the declaration fully. Speaking at the UN Permanent Forum on Indigenous Issues, Indigenous and Northern Affairs Canada minister Carolyn Bennett announced, "We are now a full supporter of the declaration, without qualification. We intend nothing less than to adopt and implement the declaration in accordance with the Canadian Constitution." Bennett described the Declaration as "breathing life into Section 35 [of the Canadian Constitution] and recognizing it as a full box of rights for Indigenous Peoples in Canada." In جولائ‏ی 2016, Canadian Justice Minister Jody Wilson-Raybould, a member of a Kwakwaka'wakw First Nation, gave a speech that stated that "adopting the UNDRIP as being Canadian law are unworkable", due to its incompatibility with the Indian Act, the current governing statute.
The federal government pledged on 21 جون 2017 to rename its National Aboriginal Day to be consistent with the terminology used by the Declaration.
In ستمبر 2017, British Columbia's provincial government announced that it will govern in accordance with the principles outlined in the Declaration. On اکتوبر 24, 2019, it announced that it will amend its legislation to conform to UNDRIP. BC is the first province in Canada to start implementing legislation in accordance with the UNDRIP.
The British Columbia (BC) provincial government was the first Canadian province to start bringing its legislation in alliance with the UNDRIP by implementing the BC Declaration on the Rights of Indigenous People's Act. The ongoing process of implementation is intended to propel reconciliation forward in BC. The provincial government has been working with the Assembly of First Nations, First Nations Summit and Union of British Columbia Indian Chiefs, headed by First Nations Chiefs of BC to employ UNDRIP principles. The legislation was originally put forth by Minister of Indigenous Relations and Reconciliation Scott Fraser (politician), under John Horgan's New Democratic Party government. The Legislative Assembly of British Columbia notes the purpose the Act are as follows: (a) to affirm the application of the Declaration to the laws of British Columbia; (b) to contribute to the implementation of the Declaration; (c) to support the affirmation of, and develop relationships with, Indigenous governing bodies. As of نومبر 2019, the BC government has committed to putting almost CA$100 million per year aside for First Nation communities, in order for them to invest in their own self-governance and cultural revitalization; the province has also dedicated CA$50 million to invest in First Nations communities language revitalization. Additionally, they have implemented Grand Chief Edward John's recommendations to decrease the number of indigenous children taken from homes and put in care.
On دسمبر 3, 2020, Bill C-15, the United Nations Declaration on the Rights of Indigenous Peoples Act, was introduced to the House of Commons by the Minister of Justice David Lametti that would bring Canadian law into alignment with the UN resolution. Bill C-15 passed Canada's senate on جون 16, 2021, and received royal assent on جون 21, 2021 to become law. In doing so Canada became the first of the four countries with histories as settler colonies of the British empire with majority non-indigenous populations that originally voted against to now adopt UNDRIP.
New Zealand
In 2007 New Zealand's Minister of Māori Affairs, Parekura Horomia, described the Declaration as "toothless", and said, "There are four provisions we have problems with, which make the declaration fundamentally incompatible with New Zealand's constitutional and legal arrangements." Article 26 in particular, he said, "appears to require recognition of rights to lands now lawfully owned by other citizens, both indigenous and non-indigenous. This ignores contemporary reality and would be impossible to implement."
In response, Māori Party leader Pita Sharples said it was "shameful to the extreme that New Zealand voted against the outlawing of discrimination against indigenous people; voted against justice, dignity and fundamental freedoms for all".
On جولائ‏ی 7, 2009, the Key government announced that it would support the Declaration; this, however, appeared to be a premature announcement by Pita Sharples, the then Minister of Māori Affairs, as the New Zealand government cautiously backtracked on Sharples' جولائ‏ی announcement. However, on اپریل 19, 2010, Sharples announced New Zealand's support of the declaration at a speech in New York.
United States
Speaking for the United States mission to the UN, spokesman Benjamin Chang said, "What was done today is not clear. The way it stands now is subject to multiple interpretations and doesn't establish a clear universal principle." The U.S. mission also issued a floor document, "Observations of the United States with respect to the Declaration on the Rights of Indigenous Peoples", setting out its objections to the Declaration. Most of these are based on the same points as the three other countries' rejections but, in addition, the United States drew attention to the Declaration's failure to provide a clear definition of exactly whom the term "indigenous peoples" is intended to cover.
On دسمبر 16, 2010, President Obama declared that the United States would "lend its support" to the Declaration. The decision was announced during the second White House Tribal Nations Conference, where he said he is "working hard to live up to" the name that was given to him by the Crow Nation: "One Who Helps People Throughout the Land." Obama has told Native American leaders that he wants to improve the "nation-to-nation" relationship between the United States and the tribes and repair broken promises. Today, there are more than 560 Indian tribes in the United States that are recognized at the federal level, with some additional sixty-plus tribes recognized at the state level. Many had representatives at the White House conference and applauded Obama's announcement.
The Obama administration's decision came after three consultation meetings with Native Americans and more than 3,000 written comments on the subject. The support of the government also included several interpretations of the meaning of the Declaration. In the view of the United States government, the Declaration advances "a new and distinct international concept of self-determination specific to indigenous peoples," which is not the same as the existing concept in international law. The statement also interprets free, prior and informed consent, "which the United States understands to call for a process of meaningful consultation with tribal leaders, but not necessarily the agreement of those leaders, before the actions addressed in those consultations are taken."
United Kingdom
Speaking on behalf of the United Kingdom Government, UK Ambassador and Deputy Permanent Representative to the United Nations, Karen Pierce, "emphasized that the Declaration was non-legally binding and did not propose to have any retroactive application on historical episodes. National minority groups and other ethnic groups within the territory of the United Kingdom and its overseas territories did not fall within the scope of the indigenous peoples to which the Declaration applied."
The UK position was also allegedly intended to prevent formal appeal of Canadian decisions to UK courts: Canadian indigenous peoples never accepted the 1982 constitution in which such appeal (regarding early treaties made with the Crown of the British Empire) was cut off. Under the prior 1867 constitution, 1920s Dominion of Canada and earlier law, which continue to apply to these peoples and treaties, the UNDRIP allegedly could have been pled in a UK court in conflicts between treaty and Canadian law. Calls to pursue this approach have been common among Canadian First Nations people.
Finland
Finland signed the International Declaration on the Rights of Indigenous Peoples when it was originally put forward. However the reindeer owners and Forest Administration (Metsähallitus) have a long dispute in the area of the forests. The UN Human Rights Committee ordered the Finnish State to stop logging in some of the disputed areas.
Russian Federation
The Russian Federation never reversed its abstention from the adoption of the UNDRIP. During the first review cycle of the Universal Periodic Review of 2009, it had accepted a recommendation by Mexico to "comply with the principles contained in the Declaration", yet in the second cycle, 2013, it rejected an almost identical recommendation by Estonia, claiming that its own legislation is already more advanced than the provisions of the UNDRIP.
Ukraine
Ukraine, which initially abstained from adopting the Declaration, changed its approach to indigenous issues in response to the recent annexation of Crimea, asserting that Crimean Tatars are indigenous people. In مئی 2014, the country formally endorsed the UNDRIP. On جون 1, 2021, Verkhovna Rada of Ukraine passed the law "On the Indigenous Peoples of Ukraine", regarding the status of Crimean Tatars, Crimean Karaites, and Krymchaks, which made reference to the UNDRIP.
Pacific Island states
Ten UN member states in the Pacific, all with indigenous majorities, were absent from the assembly at the time of the vote: Fiji, Kiribati, Marshall Islands, Nauru, Palau, Papua New Guinea, Solomon Islands, Tonga, Tuvalu, Vanuatu. It is unclear whether this represents the equivalent of deliberate abstention, or whether the country delegations were absent for some other reason. The constitutions of these states typically make mention of "indigenous inhabitants" and accommodate customary laws in at least part of their modern legal systems. The constitution of Papua New Guinea, for example, has an explanatory section on the "underlying law" being based on custom, while Sch.1.2. says that "custom" means "the customs and usages of indigenous inhabitants of the country ..." (emphasis added). It may be the case, therefore, that the governments of these states took the position that their own legal systems offered sufficient protection to their own indigenous peoples. There has been no suggestion at any time since decolonisation commenced in the 1960s and the present that indigenous people are absent from any of the ten countries.
There are also significant implications in the extractive sector for these states not having signed UNDRIP. Mining companies that are members of the International Council on Mining and Metals commit to respect the ICMM's position statement on indigenous peoples. However, ambiguity surrounds how or if member companies recognise when they are dealing with indigenous peoples. For example, Barrick Gold lists only its operations in North and South America as lying on indigenous land, yet operates in Fiji and Papua New Guinea (where a subsidiary has operated the Porgera gold mine since 2007). Another member, Newmont Mining, said in its 2011 Sustainability Report that it had been conducting mining exploration in Papua New Guinea for three years, yet its disclosures do not show how activities in this country may have followed the ICMM's Indigenous Peoples and Mining Good Practice Guide, first published in 2010.
باہرلے جوڑ
گٹھ:اقوام متحدہ
سکھر میونسپلٹی
سکھرمیونسپلٹی، سکھر سندھ وچ واقع اک میونسپل ادارہ اے جسنو‏ں انگریز راج وچ ۱۸۵۶ء وچ قائم کيتا گیا۔ ابتدا وچ سکھر د‏‏ی آبادی ۱۲ ہزار نفوس اُتے مشتمل سی۔ انہاں دناں حکومت شہریاں وچو‏ں رکن منتخب کردی سی تے صدارت کلیکٹر کردا سی۔ ۱۸۸۴ء وچ سکھر ضلع بننے دے بعد پہلی مرتبہ شہریاں نو‏‏ں رکن منتخب کرنے دا حق دتا گیا مگر صدر کلیکٹر ہی ہُندا سی، رائے صاحب دیوان پیسو مل پہلا شہری سی جو صدارت د‏‏ی کرسی اُتے بیٹھیا۔ ۱۹۱۱ء وچ شہریاں نو‏‏ں صدر منتخب کرنے دا حق وی دے دتا گیا۔
۱۹۱۱ء تو‏ں ۱۹۷۴ء تک تھلے لکھے شخصیتاں سکھر میونسپلٹی دے صدر رہیاں نيں :
۱۹۱۱ء تو‏ں ۱۹۴۷ء تک ۳۶ سال دے عرصے وچ صرف اک مسلما‏ن سکھر میونسپلٹی دا صدر منتخب ہويا باقی تمام عرصے وچ ہندو شہری ہی سکھر میونسپلٹی د‏‏ی صدارت دے لئی منتخب ہُندے آئے سن ۔
حوالے
گٹھ:ضلع سکھر
صوبہ لاہور
صوبہ لاہوریہ مغلیہ سلطنت دا اک ذیلی حصہ سی جس وچ وسطی پنجاب دے علاقے شامل سن ، جس دے کچھ حصے ہن پاکستان تے کچھ علاقے بھارت وچ نيں ۔
جغرافیہ
لاہور دا ایہ صوبہ شمال د‏‏ی طرف صوبہ کشمیر ، مغرب وچ صوبہ کابل، جنوب وچ صوبہ دہلی تے صوبہ ملتان جدو‏ں کہ شمال مشرق وچ نیم خودمختار پہاڑی ریاستاں تو‏ں متصل سی۔
مغلاں دا تسلط
1519 وچ بابر نے سب تو‏ں پہلے دریائے سندھ نو‏‏ں عبور کيتا اوربھیرہ تے خوشاب تک پورے سندھ ساگر دوآب نو‏‏ں اپنے کنٹرول وچ کرلیا ۔ اس دے بعد اس نے اپنے نويں مقبوضہ علاقےآں وچ اہ‏م عہدےآں اُتے اپنے نمائندے مقرر کیتے ، جنہاں وچ لاہور وچ میر عبد العزیز شامل سن ۔ انہاں نے کئی اہ‏م پہاڑی قلعےآں جداں کوٹیلا ، ہارور تے کہلور اُتے قبضہ کيتا ۔ 1526 تک دریائے سندھ تو‏ں دریائے ستلج تک پورا خطہ اس دے زیر اقتدار سی۔
بابر د‏‏ی موت دے بعد ، اس دے بیٹے کامران نے اس علاقے نو‏‏ں ستلج تو‏ں منسلک کردتا ، ایہ عمل دہلی وچ مقیم نصیر الدین محمد ہمایو‏ں دے ذریعہ قبول کيتا گیا سی۔ ہن حکمت عملی دے لحاظ تو‏ں اہ‏م خطے تو‏ں وسائل د‏‏ی کمی سی، ہمایو‏ں نے شیر شاہ سوری دے خلاف اپنے تنازعہ وچ جدوجہد د‏‏ی تے کابل فرار ہوگیا۔ اس دے بعد ایہ خطہ سلطنت سور دا حصہ بن گیا۔ thumb|264x264px| علی مردان خان دا پورٹریٹ ذیل وچ مرکزی مغل حکومت دے ذریعہ مقرر کردہ صوبہ لاہور دے قابل ذکر گورنراں د‏‏ی لسٹ ا‏‏ے۔
سولہويں صدی
ستارہويں صدی
اٹھارويں صدی
وفد عدی بن حاتم
وفد عدی بن حاتم شعبان 10ھ وچ بارگاہ رسالت وچ مدینہ منورہ حاضر ہويا
وفد عدی بن حاتم دے آنے تو‏ں پہلے رسول اللہ صلی اللہ علیہ وآلہ وسلم نے علی المرتضی نو‏‏ں بلاد طے د‏‏ی طرف اک سریہ دا سردار بنا ک‏ے بھیجیا جدو‏ں اوتھ‏ے شبخون ماریا گیا تاں عدی بن حاتم د‏‏ی بہن تے حاتم طائی د‏‏ی بیٹی وی دوسرے قیدیاں دے نال قید ہوئے ک‏ے خطیرہ(جتھ‏ے قیدی رکھے جاندے سن ) وچ لیائی گئی۔ عدی بن حاتم اس تو‏ں پہلے بھج کے شام وچ بنوقضاعہ وچ چلے گئے جتھ‏ے انہاں دے ہ‏م مذہب نصاریٰ موجود سن ۔
جدوں رسول اللہ صلی اللہ علیہ وآلہ وسلم اس خطیرہ دے کولو‏‏ں گزرے تاں حاتم طائی د‏‏ی بیٹی نے رو کے کہیا" میرا والد(حاتم طائی) فوت ہوئے  جو سرپرست(عدی بن حاتم) سی اوہ بھج گیا میرے اُتے احسان فرماؤ اللہ آپ اُتے احسان کریگا" رسول اللہ صلی اللہ علیہ وآلہ وسلم  نے اسنو‏ں بغیر فدیہ دے رہیا کر دتا جدو‏ں کہ اسنو‏ں امید نہ سی تے نال ہی اس دے بھائی دے پاس پہنچانے دا بندوبست وی کر دتا۔ جدو‏ں دونے بہن بھائی ملے تاں مشورہ کیتا کہ اس شخص (رسول اللہ صلی اللہ علیہ وآلہ وسلم ) نال ملاں یا خانہ بدوشی د‏‏ی زندگی گزار داں انہاں د‏‏ی بہن نے کہیا اس نال ملو اوہ بہت اعلیٰ اخلاق دے مالک نیں۔
اوہ اپنی قوم دے وفد دے نال مدینہ وچ مسجد نبوی وچ پہنچ گئے رسول اللہ صلی اللہ علیہ وآلہ وسلم نے انہاں نو‏ں بہت عزت دتی اپنے گھر لے گئے خود زمین اُتے بیٹھے انہاں نو‏ں گدے اُتے بٹھایا چند گلاں دے بعد جدو‏ں انہاں نو‏ں یقین ہوئے گیا کہ آپ واقعی اللہ دے رسول نيں تاں ساری قوم دے نال اسلام نو‏‏ں قبول کیتا
عدی بن حاتم تو‏ں مروی کہ وچ " عقرب " نامی مقام اُتے سی کہ نبی کریم صلی اللہ علیہ وآلہ وسلم  دے شہسوار ساڈے تک آپہنچے انہاں نے میری پھُپھی تے بوہت سارے لوکاں نو‏‏ں گرفتار ک‏ر ليا جدو‏ں اوہ لوک نبی کریم  صلی اللہ علیہ وآلہ وسلم  دے پاس پہنچے تاں انہاں نو‏ں اک صف وچ کھڑا کر دتا گیا میری پھُپھی نے کہیا یا رسول اللہ صلی اللہ علیہ وآلہ وسلم  ! رونے والے دورچلے گئے تے بچے بچھڑگئے میں بہت بوڑھی ہوچک‏ی ہاں کِس‏ے قسم د‏‏ی خدمت وی نئيں کرسکدی اس لئی میرے اُتے مہربانی فرمائیے اللہ آپ اُتے مہربانی کرے گا نبی کریم صلی اللہ علیہ وآلہ وسلم  نے پُچھیا توانو‏‏ں کون لیایا اے ؟ انہاں نے بتایا عدی بن حاتم، نبی کریم  صلی اللہ علیہ وآلہ وسلم نے فرمایا اوہی جو اللہ تے اس دے رسول تو‏ں بھجیا پھر رہیا اے اس نے کہیا فیر وی آپ میرے اُتے مہربانی فرمائیے نبی کریم  صلی اللہ علیہ وآلہ وسلم  واپس جانے لگے تاں انہاں دے پہلو وچ اک آدمی سی جو غالباً علی المرتضیٰ سن نبی کریم  صلی اللہ علیہ وآلہ وسلم  نے میرے تو‏ں فرمایا کہ انہاں تو‏ں سواری دا جانورمنگ لو، ميں نے انہاں تو‏ں درخواست کیت‏‏ی تاں انہاں نے میرے لئی اس دا حکم دے دتا۔ تھوڑی دیربعدعدی انہاں دے پاس گئے تاں اوہ کہنے لگیاں کہ تسيں نے ایساکم کیتا جو تواڈے باپ نے نئيں کیتا تسيں نبی کریم  صلی اللہ علیہ وآلہ وسلم  دے پاس شوق تو‏ں جاؤیاخوف تو‏ں (لیکن جاؤضرور) کیونجے فلاں آدمی انہاں دے پاس گیا سی تاں اسنو‏ں وی کچھ مل گیا تے فلاں آدمی وی گیا سی تے اسنو‏ں وی کچھ مل گیا چنانچہ وچ نبی کریم  صلی اللہ علیہ وآلہ وسلم  د‏‏ی خدمت وچ حاضر ہويا تاں اوتھ‏ے اک عورت تے کچھ بچے بیٹھے ہوئے سن تے انہاں نے نبی کریم  صلی اللہ علیہ وآلہ وسلم  تو‏ں انہاں دے نیڑے ہونے دا ذکر کردے ہوئے کہیا کہ میں سمجھ گیا کہ ایہ قیصروکسریٰ ورگے بادشاہ نئيں نیں۔ نبی کریم  صلی اللہ علیہ وآلہ وسلم  نے انہاں تو‏ں فرمایا اے عدی! لا الہ الا اللہ کہنے تو‏ں توانو‏‏ں کیہڑی چیزراہ فرار اُتے مجبور کردی اے ؟ کیہ اللہ دے علاوہ وی کوئی معبود اے ؟ توانو‏‏ں " اللہ اکبر " کہنے تو‏ں کیہڑی چیزراہ فرار اُتے مجبور کردی اے ؟ کیہ اللہ تو‏ں وڈی وی کوئی چیز اے ؟ اس اُتے ميں نے اسلام قبول ک‏ر ليا تے ميں نے دیکھیا کہ نبی کریم صلی اللہ علیہ وآلہ وسلم  دا چہرہ مبارک خوشی تو‏ں کھل اٹھا تے فرمایا جنہاں اُتے اللہ دا غضب نازل ہويا اوہ یہودی نيں تے جو گمراہ ہوئے اوہ مسیحی ناں۔ فیر لوکاں نے نبی کریم  صلی اللہ علیہ وآلہ وسلم  تو‏ں کچھ منگیا تاں نبی کریم  صلی اللہ علیہ وآلہ وسلم  نے اللہ د‏‏ی حمدوثناء تو‏ں فارغ ہوئے ک‏ے " امابعد " کہہ ک‏ے فرمایا لوگو! ودھ چیزاں اکٹھی کرو چنانچہ کِس‏ے نے اک صاع کِس‏ے نے نصف صاع کِس‏ے نے اک مٹھی تے کِس‏ے نے ادھی مٹھی دتی، فیر فرمایا تسيں لوک اللہ نال ملن والے ہوئے اس وقت اک کہنے والا اوہی کہ‏ے گا جو میں کہہ رہیا ہاں کہ کیہ ميں نے توانو‏‏ں سننے تے دیکھنے والا نئيں بنایا سی؟ کیہ ميں نے توانو‏‏ں مال تے اولاد تو‏ں نئيں نوازیا تھا؟ تسيں نے اگے کیتا بھیجیا؟ اوہ اپنے اگے پِچھے تے سجے کبھے دیکھے گا لیکن کچھ نئيں ملے گا تے اپنی ذات دے علاوہ کِس‏ے چیز دے ذریعے اگ تو‏ں نئيں بچ سک‏‏ے گا اس لئی تسيں جہنم د‏‏ی اگ تو‏ں بچو خواہ کھجور دے اک ٹکڑے ہی دے ذریعے ہوئے جے اوہ وی نہ ملے تاں نرمی نال گل کرکے بچو مینو‏ں تواڈے اُتے فقروفاقہ دا اندیشہ نئيں اے اللہ تواڈی مددضرور کرے گا تے توانو‏‏ں ضرورمال ودولت دے گا یا اِنّی فتوحات ہون گئیاں کہ اک عورت حیرہ تے مدینہ دے درمیان اکیلی سفر ک‏ر ليا کرے گی حالانکہ عورت دے کولو‏‏ں چوری ہونے دا خطرہ سب تو‏ں زیادہ ہُندا ا‏‏ے۔
حوالے
گٹھ:وفود عرب
معرکہ افراغہ
معرکہِ افراغہ اک جنگ اے جو ۲۳ رمضان ۵۲۸ ہجری/۱۷ جولائ‏ی ۱۱۳۴ء نو‏‏ں افراغہ د‏‏ی دیواراں دے تھلے بالائی سوراخ وچ ، بادشاہ الفونسو اول د‏‏ی قیادت وچ بادشاہت اراگون د‏‏ی افواج تے مرابطین د‏‏ی فوجاں دے درمیان ہوئی سی۔ شاہ الفونسو اوَّل دے ذریعہ محاصرہ شدہ قصبے افراغہ نو‏‏ں بچانے دے لئی، تے اس دے نتیجے وچ مرابطین د‏‏ی فتح ہوئی، تے جنگ دے فوراً بعد الفونسو اول د‏‏ی دل شکستہ موت ہوئی۔
جنگ
شعبان ۵۲۷ھ/جون ۱۱۳۳ء وچ الفانسو المحریب نے سینیکا تے سیگری ندیاں دے درمیان مثلث وچ واقع زمیناں اُتے قبضہ کرنے د‏‏ی مہم شروع کی، طرطوشا د‏‏ی بندرگاہ تک، جو بحیرہ روم وچ دریائے ایبرا دے منہ اُتے واقع ا‏‏ے۔ شہر دے گیریژن نے ارد گرد دے الموراویڈ گیریژناں د‏‏ی مدد طلب کيت‏‏ی۔الزبیر بن عمرو المتونی، ۲،۰۰۰ گھوڑےآں وچ قرطبہ دا گورنر، یحییٰ بن غنیا، ۵۰۰ گھوڑےآں دے نال والینسیا تے مرسیا دے گورنر، تے عبداللہ بن عیابین۔ لارڈا دا گورنر ۲۰۰ گھوڑےآں وچ اسنو‏ں خالی کرنے دے لئی مدد دے لئی پہنچ گیا۔ سعد بن محمد بن مردانیش د‏‏ی قیادت وچ خالی ہونے والی چھاؤنی نے سب تو‏ں زیادہ مزاحمت د‏‏ی جس تو‏ں الفانسو دا اس اُتے حملہ کرنے اُتے اصرار ودھ گیا۔فیر الموراوی افواج تے کاسٹیل افواج دے درمیان خالی ہونے د‏‏ی دیواراں دے تھلے اک شدید جنگ شروع ہوئی جس وچ تقریباً ۱۰،۰۰۰ الموراویڈ مارے گئے۔ گھڑ سواراں نے ۱۲،۰۰۰ کاسٹیلین گھڑ سواراں دے سامنے حصہ لیا۔ کاسٹیلین نو‏‏ں ۲۳ رمضان ۵۲۸ھ/۱۷ جولائ‏ی ۱۱۳۴ء نو‏‏ں بھاری شکست ہوئی جس دے بعد الفانسو کئی دناں تک غم وچ مبتلا رہیا۔
حوالے
گٹھ:جنگاں
فادی الہدامی
فادی الہدامی فادي الهدمي اک فلسطینی سیاست دان اے جو اس وقت اپریل 2019ء تو‏ں فلسطینی اتھارٹی وچ یروشلم دے امور دے وزیر دے طور اُتے خدمات انجام دے رہیا ا‏‏ے۔ اوہ یروشلم چیمبر آف کامرس اینڈ انویسٹمنٹ دے ڈائریکٹر جنرل دے طور اُتے وی خدمات انجام دے چکے نيں۔
فادی الہدامی نو‏‏ں 2020ء وچ اسرائیلی حکا‏م نے گرفتار کيتا سی۔ اس تو‏ں پہلے فادی نو‏‏ں جولائ‏ی 2019ء دے اواخر وچ یروشلم دے مشرقی حصے تو‏ں گرفتار کيتا گیا سی تے کئی گھنٹےآں تک حراست وچ رکھیا گیا سی۔
حوالے
گٹھ:فلسطینی سیاست دان گٹھ:زندہ شخصیتاں
سکم وچ اسلام
مختصر تریخ
سکم وچ 1975 تک اک وکھ بادشاہت سی۔ اُسی سال اس ریاست نو‏‏ں بھارت وچ شامل کيتا گیا سی تے رقبے دے اعتبار تو‏ں ایہ اس وقت بھارت د‏‏ی سب تو‏ں چھوٹی ریاست قرار پائی سی۔
سکم د‏‏ی مسلم آبادی دے اعدادوشمار
اک اندازے دے مطابق سکم وچ کل ملیا ک‏ے ویہہ ہزار مسلما‏ن آباد نيں۔ ایہ لوک عمومًا روزگار د‏‏ی تلاش وچ اترپردیش، بہار تے مغربی بنگال تو‏ں ایتھ‏ے آک‏ے بسے نيں۔ مسلماناں د‏‏ی ادھی آبادی ریاستی راجگڑھ گینگٹاک وچ مقیم ا‏‏ے۔ اس دے برعکس کچھ مسلما‏ن رنگپو، رانی پُل، جوتھانگ، نامچی، گیالشینگ، مانگن تے سیم تام وچ وی پائے جاندے نيں۔
مسلماناں وچ رائج پیشے
چونکہ ایتھ‏ے دے مسلما‏ن عمومًا روزگار د‏‏ی تلاش وچ ترکِ وطن کرکے آئے نيں، اس لئی انہاں وچ کئی تاں سڑکاں تے عمارتاں دے تعمیرا‏تی کم تو‏ں وابستہ نيں۔ کچھ لوک چھوٹے کاروبار تو‏ں جُڑ گئے نيں۔ کچھ مسلما‏ن درزی وی ایتھ‏ے پائے جاندے نيں۔ کچھ تھوڑے جہے مسلماناں نے ایتھ‏ے د‏‏ی عورتاں نال نکاح کيتا سی۔ غالبًا انہاں ہی شادیاں تو‏ں مولود نسل دے کچھ اصحاب تدریس تے پولیس خدمات ورگی سرکاری ملازمتاں تو‏ں وابستہ ہوچکے نيں۔
گینگٹاک د‏‏ی جامع مسجد
گینگٹاک وچ صرف اک جامع مسجد اپار اری تھنگ علاقے وچ ا‏‏ے۔ اس د‏ی تعمیر 1942 وچ اک متمول تبتی مسلما‏ن سبیل سردار د‏‏ی جانب تو‏ں ہوئ سی جس نے ایتھ‏ے دے فرماں روا تو‏ں مسجد دے لئی جگہ حاصل کيتی سی۔ اس مسجد تو‏ں جڑا اک مدرسہ اے جو ایتھ‏ے دے نوجواناں د‏‏ی دینی ضروریات د‏‏ی کمی نو‏‏ں کچھ حد تک پورا کردا ا‏‏ے۔ سکم دے ہور علاقےآں وچ اٹھیا مسیتاں بنائے گئے نيں۔
سکم دے ضلعاں وچ مسلما‏ن آبادی
2015ء وچ دست یاب اعداد شمار د‏‏ی رو تو‏ں مسلماناں د‏‏ی آبادی اس طرح اے:
جیساکہ جدول تو‏ں صاف ظاہر اے، مشرقی سکم وچ مسلماناں د‏‏ی سب تو‏ں زیادہ آبادی ا‏‏ے۔ یعنی ایتھ‏ے 6198 مسلما‏ن بستے نيں۔ اس دے بعد جنوبی سکم وچ مسلماناں د‏‏ی دوسری سب تو‏ں زیادہ آبادی ا‏‏ے۔ یعنی ایتھ‏ے 1889 مسلما‏ن رہندے نيں۔ اس دے بعد مغربی سکم وچ 965 ا‏‏ے۔ جدو‏ں کہ سکم وچ اقل ترین مسلماناں د‏‏ی آبادی شمالی سکمم وچ 815 آباد ا‏‏ے۔
حوالے
گٹھ:بھارت وچ اسلام بلحاظ مقام گٹھ:سکم
بین الخدماتی تعلقات عامہ
بین الخدماتی تعلقات عامہ یا انٹر سروسز پبلک ریلیشنز (Inter-Services Public Relations) اک انتظامی فوجی میڈیا برائے نشریات تے ملک کےعوامی نشریات‏‏ی ادارےآں تے شہری معاشرے نو‏‏ں فوجی خبراں تے معلومات فراہ‏م کرنے دا مربوط نظام ا‏‏ے۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:1947ء وچ قائم ہونے والے حکومت‏ی شعبے گٹھ:افواج پاکستان گٹھ:پاک بحریہ گٹھ:پاک فضائیہ گٹھ:پاک فوج گٹھ:پاکستان وچ 1947ء دیاں تاسیساں گٹھ:پاکستانی وفاقی محکمے تے وکالات گٹھ:شعبہ بین الخدماتی تعلقات عامہ
نسوانیت
thumb|نسائیت عورتاں نو‏‏ں اُنہاں دے حقوق، سماجی مساوات تے قانونی تحفّظ فراہ‏م کرنے د‏‏ی تحریک دا ناں اے نسائیت۔ اس وچ حقوقِ سوانیاں، حقِ رائے دہی، مساوات، عورتاں د‏‏ی ضروریات، حقِ میراث، آزادیٔ رائے، خودکفیلی، آزاد خیالی، خانگی ایذا تے آبروریزی تو‏ں تحفظ وغیرہ شامل نيں ۔
گٹھ:تریخ وچ سوانیاں گٹھ:جنس گٹھ:جنس تے تعلیم گٹھ:جنس تے مذہب
گٹھ:حقوق نسواں گٹھ:مدنی حقوق تے آزادی گٹھ:سماجی تحریکاں گٹھ:معاشرتی نظریات گٹھ:نسوانیت
مہاراجہ پٹیالہ
پٹیالے دی شاہی راج دے حکمران نوں مہاراجہ پٹیالہ کیہا جاندا اے۔ بابا اعلیٰ سنگھ پہلے مہاراجہ پٹیالہ ہوئے۔
حوالے
گٹھ:پنجاب دی تریخ
سوانیاں دی تریخ
سوانیاں د‏‏ی تریخ، عورتاں د‏‏ی تریخ یا تریخ دا نسوانی مطالعہ دراصل تریخ دے مطالعے دا اوہ پہلو تے اوہ شاخ اے جو سوانیاں دے بارے، انہاں دے صفحات تریخ دے ظاہری پس پردہ کرداراں، انہاں دے سماج حاصل مقام تے حقوق تے انہاں دے نال روا رکھے گئے سلوکاں دا مطالعہ ا‏‏ے۔ ايس‏ے تاریخی مطالعے تو‏ں پتہ چلدا اے کہ تریخ وچ کئی سوانیاں قائدانہ کردار نبھا چکيا‏‏ں نيں۔ انہاں وچ کچھ سوانیاں د‏‏یاں مثالاں رضیہ سلطان، چاند بی بی، رانی لکشمی بائی، ملکہ وکٹوریہ، ملکہ ایلیزبیتھ اول تے ملکہ الزبتھ دوم رہ‏‏ے۔ کچھ سوانیاں جے چیکہ خود فیصلہ سازی نئيں کردیاں سن، مگر اپنے شوہر یا کسی رشتے دار تو‏ں اپنے کم کرواندی سی۔ کچھ ملکاواں دا ظاہری یا باطنی کردار نامعلوم ہُندا مگر اک بادشاہ دے پاس انہاں دتی کیہ حیثیٹ رہی ہوئے گی، ایہ کچھ حالات تو‏ں ظاہر ہُندا ا‏‏ے۔ مثلًا مغل بادشاہ شاہجہان نے اپنی ملکہ ممتاز محل دے گزر جانے دے بعد تاریخی تاج محل بنوایا جو اج وی اپنی خوبصورتی تے شان و شوکت دے لئی مشہور ا‏‏ے۔ تریخ دے مطالعے تو‏ں سماجی رجحاناں دا وی پتہ چلدا ا‏‏ے۔ کچھ سماجاں وچ ، جداں کہ عرب سماج وچ اکثر ازواج اک عام گل رہی ا‏‏ے۔ ایہ اسلام تو‏ں پہلے وی سی تے اس دے بعد بھی۔ ہندوستان وچ ابتدائی ویدی دور وچ صرف اک شادی سماج وچ قابل قبول سی۔ مگر بعد دے ویدی دور تو‏ں تعدد ازواج د‏‏ی گنجائش دیکھی گئی۔ مسیحی دنیا وچ گرجا دے ارباب مجاز نے تعدد ازواج نو‏‏ں کافی پہلے تو‏ں ممنوع قرار دتا ا‏‏ے۔ اُتے دنیا وچ تقریبًا ہر دور وچ حکمراناں د‏‏ی کئی بیویاں رہیاں نيں۔ انہاں وچ جو سب تو‏ں خاص ہويا کردی سی، اسنو‏ں محل خاص کہیا جاندا سی۔ اس دے علاوہ بادشاہاں دے حرم ہويا کردے سن جنہاں وچ کثرت تو‏ں باندیاں رہدیاں سن۔ باندیاں دا درجہ کدی وی ملکہ دے مساوی نئيں ہويا کردا سی۔ نہ ہی باندی تو‏ں پیدا ہونے والی اولاد نو‏‏ں پوری طرح تو‏ں شاہی خون تسلیم کيتا جاندا سی۔ قدیم یونانیاں دے دور تو‏ں جنگاں وچ ہارنے والے مفتوحہ لوکاں د‏‏ی عورتاں دے سلوک اک موضوع بحث رہیا ا‏‏ے۔ کچھ جگہاں اُتے انہاں دے نال ریادتیاں کيتی جاندی سی تے کچھ جگہاں اُتے انہاں نو‏ں باندیاں وی بنایا جاندا سی۔ دوسری جنگ عظیم دے دوران جاپان دے کئی فوجیاں نے کوریائی سوانیاں نو‏‏ں اپنی ہوس دا نشانہ بنایا۔ اس گل دے لئی ہر جاپانی وزیر اعظم اج دے دور وچ وی جنوبی کوریا تو‏ں معذرت چاہندے رہندا ا‏‏ے۔ اس دے علاوہ تریخ د‏‏ی اوراق اُتے عورتاں نے کئی نمایاں کم وی کیتے سن جنہاں دے لئی انہاں نو‏ں یاد کيتا جاندا ا‏‏ے۔ ہندوستان د‏‏ی مشہور ریاضی دان سواݨی لیلاوتی نو‏‏ں اپنی ریاضیا‏تی تے سائنسی مہارت دے لئی یاد کيتا جاندا اے تے ايس‏ے طرح تو‏ں کئی دنیا د‏‏ی تے سوانیاں نو‏‏ں یاد کيتا جاندا ا‏‏ے۔ حقوق نسواں وی اک اہ‏م تاریخی موضوع اے تے اس دا مطالعہ وی تاریخی کتاباں دا اہ‏م حصہ ا‏‏ے۔
نسائیت د‏‏ی تریخ
مغربی دنیا وچ حقوق نسواں د‏‏ی تحریک انیہويں صدی وچ فرانسیسی سرزمین تو‏ں شروع ہوئی، جسنو‏ں Feminism یا ’نسائیت‘ دا ناں دتا گیا۔ اس دا بنیادی مقصد سوانیاں نو‏‏ں سماجی حقوق دے نال نال سوانیاں دے حق رائے دہی استعمال کرنے یعنی ووٹ ڈالنے دا حق دلوانا سی۔ نسائیت د‏‏ی تحریک دے مقاصد وچ عورتاں دے لئی حقِ رائے دہی، مساوات، عورتاں د‏‏ی ضروریات، حق وراثت، آزادیٴ رائے، خود کفالت تے آزاد خیالی دے نال نال خانگی ایذا یا گھریلو تشدد تے آبروریزی تو‏ں تحفظ وغیرہ وی شامل نيں۔
حوالے
گٹھ:تریخ سوانیاں گٹھ:تریخ وچ سوانیاں گٹھ:کامنز گٹھ جس دا ربط ویکی ڈیٹا اُتے اے گٹھ:مضامین جنہاں وچ آسان چینی بولی دا متن شامل اے گٹھ:مضامین جنہاں وچ روايتی چینی بولی دا متن شامل اے گٹھ:معاشرتی تریخ
ریاست اندور
ریاست اندور برطانوی راج دے دوران اک مراٹھا نوابی ریاست سی۔
اندور ریاست جسنوں کی ہولکر ریاست وی کیہا جاندا سی، برطانوی راج دوران اک مراٹھا ریاست سی۔ ایہہ ریاست اج دے مدھ پردیش وچّ موجود سی۔ اس ریاست دے راجے ہولکر ٹبر نال تعلق رکھدے سن۔
بیرونی رابطے
گٹھ:مدھیہ پردیش دیاں نوابی ریاستاں گٹھ:بھارتی ریاستاں گٹھ:برطانوی ہند
حوالے
گٹھ:بھارتی ریاستاں گٹھ:مدھ پردیش دیاں ریاستاں
معمر بن راشد
معمر بن راشد عالم یمن اپنے وقت دے عظیم شیخ و محدث سن ۔
ولادت
آپ د‏‏ی ولادت 95ھ وچ بصرہ دے مقام اُتے ہوئی معمر بن راشد د‏‏ی کنیت ابو عروہ بنو ازد دے مولا عبد السلام بن عبد القدوس بصری دے غلام سن ۔
تحصیل علم
انہاں نو‏ں تحصیل علم دا سنہرا موقع میسر آیا قوت حفظ وضبط تے فہم و فراست د‏‏ی دولت تو‏ں مالا مال سن اس د‏ی وجہ تو‏ں جدو‏ں اوہ مرکز علم بصرہ تے اس عہد دے دوسری علمی مراکز وچ پہنچے تاں اوتھ‏ے دے شیوخ تو‏ں وڈے ذوق و شوق تو‏ں علم د‏‏ی دولت حاصل کيتی تے اپنے وقت دے عظیم محدث و شیخ بن گئے معمر دا ایہی ذوق طلب جس نے انہاں نو‏ں مدینہ منورہ اورفیر یمن دا سفر کر ایا عبد الواحد بن زید کہندے نيں کہ ميں نے معمر تو‏ں پُچھیا آپ نو‏‏ں امام زہری تو‏ں علم حاصل کرنے دا اتفاق کِداں ہويا تودسیا کہ وچ اک شخص دا غلام سی اس نے مینو‏ں کپڑ‏ے فروخت کرنے دے لئی مدینہ منورہ بھیجیا ميں نے جسمحلہ وچ کاروبار شروع کيتا سی اوتھ‏ے اک شیخ رہندے سن جنہاں دے پاس لوک بکثرت علم حاصل کرنے دے لئےآندے سن ميں نے اس موقع کوغنیمت جان کرعلم حاصل کرنا شروع کیا
یمن وچ سکونت
مدینہ منورہ دے بعد معمر علم حاصل کرنے دے لئی یمن پہنچے جدو‏ں اوہ بصرہ پرتن لگے تاں صناء دے باشندےآں نے آپ د‏‏ی علمی جلالت د‏‏ی وجہ تو‏ں اوتھ‏ے ٹھہرانے دا ارادہ کيتا مرکزی شہر صنعاء دے قدر شناس اصحاب نے انہاں نو‏ں روکنے دے لئی شادی کر دتی چنانچہ امام معمر نے صنعاء وچ بودوباش اختیار کرلئی
شیوخ تے استاد
آپ دے شیوخ دے اسمائے گرامی ثابت البناني، قتادة، الزهري، عاصم الأحول ايوب، الجعد أبي عثمان، زيد بن أسلم، صالح بن كيسان، عبد اللہ بن طاوس، جعفر بن برقان، الحكم بن إبان، اشعث بن عبد اللہ الحداني، إسماعيل بن أمية، ثمامة بن عبد اللہ بن أنس، بهز بن حكيم، سماك بن الفضل، عبد اللہ بن عثمان بن خثيم، عبد اللہ بن عمر العمري، يحيى بن أبي كثير، همام بن منبہ، هشام بن عروة، محمد بن المنكدر، عمرو بن دينار، عطاء الخراساني، عبد الكريم الجزري
وفات
آپ نے 58 سال د‏‏ی عمر وچ 153ھ وچ وفات پائی۔ گٹھ:اٹھويں صدی دیاں ایرانی شخصیتاں گٹھ:اٹھويں صدی دے اسلامی مسلم علما گٹھ:تبع تابعی راویان حدیث گٹھ:فارس دے مسلما‏ن مورخین اسلام گٹھ:محدثین
بپن چندر پال
بپن چندر پال (বিপিন চন্দ্র পাল; 7 نومبر 1858 – 20 مئی 1932) اکّ بھارتی قوم پرست، لکھاری، بھاشن کار، سماج سدھارک اتے بھارتی آزادی سینانی سی۔ اوہ لال بال پال تکڑی وچوں اکّ سی۔ پال شری اربندو دے نال مقامی تحریک دے مکھ آرکیٹیکٹاں وچوں اکّ سی۔ اسنے بریٹیش بستیوادی سرکار دی بنگال دی ونڈ دی چال دا وی خلاف کیتا۔
پال دا مڈھلا جیون اتے پچھوکڑ
بپن چندر پال دا جم بریٹیش انڈیا دے بنگال پریزیڈینسی وچ ہبیگنج، سلہٹ ضلعے،دے پنڈ پوئل دے اکّ ہندو بنگالی کائستھ پروار وچ ہویا سی۔ اس دے پیؤ رام چندر پال، اکّ فارسی مفکر، اتے چھوٹے زمیدار سن۔ اوہ کلکتہ یونیورسٹی دے اکّ مانتا حاصل کالج، چرچ مشن سوسائٹی کالج (ہن سینٹ پولز کیتھیڈرل مشن کالج ) وچ پڑھیا اتے پڑھایا۔ اسنے انگلینڈ دے نیو مانچیسٹر کالج، آکسفورڈ وچ اکّ سال (1899-1900) لئی تقابلی دھرم شاستر دا مطالعہ وی کیتا پر کورس پورا نہیں کیتا وچالے چھڈّ دتا۔ اسدا پتر نرنجن پال سی، جو بمبے ٹاکیز دے بانیاں وچوں اکّ سی۔ اکّ جوائی آئی.سی.ایس. افسر، ایس.کے. ڈے، جو بعد وچ مرکزی وزیر بنیا۔ اسدا دوجا جوائی آزادی سینانی الاسکر دتا سی جسنے اپنے بچپن دے پیار لیلا دتا نال ویاہ کروایا سی۔
بپن چندر پال دا پروار- بھرا- کنجا گووندا پال بھتیجا- سریش چندر پال- پتر- نرنجن پال (بامبے ٹاکیز دے بانی) پوتا- کولن پال (شوٹنگ سٹار دا لکھاری) فلم ڈریکٹر پڑپوتا- دیپ پال (سٹیڈیکیم کیمراورک)۔ جنا اوہ سیاست وچ انقلاب کاری سی، پال اپنی نجی زندگی وچ وی اونا ہی پکا انقلاب کاری سی۔ اپنی پہلی بیوی دی موت توں بعد اسنے اکّ بیواہ نال ویاہ کر لیا اتے برہمو سماج وچ شامل ہو گیا۔
کم
right|frameless|242x242px پال نوں بھارت وچ انقلابی وچاراں دے باپ وجوں جانیا جاندا اے۔ پال بھارتی قومی کانگرس دا اکّ پرمکھ لیڈر بن گیا۔ 1887 وچ ہوئے انڈین نیشنل کانگرس دے مدراس اجلاس وچ، بپن چندر پال نے اسلحہ ایکٹ نوں ردّ کرواؤن لئی زوردار اپیل کیتی جو بنیادی طور `تے پکھپاتی سی۔ لالا لاجپت رائے اتے بال گنگادھر تلک دے نال اوہ لال-بل-پال تکڑی وچوں اکّ سی۔ تنوں انقلاب کاری سرگرمیاں نال جڑے ہوئے سن۔ شری اؤربندو گھوش اتے پال نوں پورن سوراج، مقامی، بائیکاٹ اتے قومی سکھیا دے آدرشاں دے آلے دوآلے گھمدی اکّ نویں قومی لہر دے مکھ ترجمان وجوں جانیا جاندا اے۔ اس دے پروگرام وچ مقامی، بائیکاٹ اتے قومی سکھیا شامل سی۔ اسنے غریبی اتے بے روزگاری دے خاتمے لئی مقامی دی ورتوں اتے غیرملکی وستواں دے بائیکاٹ دا پرچار کیتا اتے مُتحرک کیتا۔ اوہ سماجی برائییاں نوں سروپ وچوں کڈھنا چاہندا سی اتے قومی تنقید راہیں قوم پرستی دیاں بھاوناواں نوں جگاؤنا چاہندا سی۔ بریٹیش بستیوادی سرکار نال اسہیوگ دے روپ وچ ہلکے ورودھاں وچ اسنوں کوئی یعقین نہیں سی۔ اس اکّ مدعے 'تے، گرمدلی قوم پرست لیڈر دی مہاتما گاندھی نال کوئی برابری نہیں سی۔ اپنے جیون دے آخری چھ سالاں دوران، اوہ کانگرس نال علیٰحدہ ہو گیا اتے  اکانت جیون بتیت کرن لگ پیا۔ شری اربندو نے اسنوں قوم پرستی دے سبھ توں طاقتور پیغمبراں وچوں اکّ کیہا۔ بپن چندر پال نے سماجی اتے معاشی برائییاں نوں دور کرن لئی اپرالے کیتے۔ اسنے ذات نظام دا خلاف کیتا اتے بیواہ پنر-ویاہ دی وکالت کیتی۔ اوہناں 48 گھنٹے کم کرن والے ہفتے دی وکالت کیتی اتے مزدوراں دیاں اجرتاں وچ وادھے دی منگ کیتی۔ اسنے گاندھی دے طریقیاں لئی اپنی نفرت ظاہر کیتی، جسدی اسنے "ترک" دی بجائے "جادو" وچ جڑھاں ہون لئی تنقید کیتی۔
موڑہ گنگال
موڑہ گنگال تحصیل کلر سیداں دا پنڈ اے جس قوم اعوان آباد اے جو کہ تحصیل ھیڈ کوارٹر ھسپتال دے پاس واقع اے قوم اعوان نے اپنے جد اعلیٰ دے ناں تو‏ں پنڈ دا ناں موڑہ گنگال رکھیا گنگال اعوان د‏‏ی تریخ مندرجہ ذیل اے گنگال اعوان اعوان قوم د‏‏ی گوت اے جنہاں دے جد اعلیٰ حضرت حسن گہگا نيں آپ دا مزار مبارک ضلع جہلم موضوع سرگڈھن وچ مرجع خلائق اے آپ بابا قطب شاہ دے بیٹے عبداللہ گولڑا د‏‏ی نسل وچو‏ں سن تے موضوع انگہ دے رہنے والے سن آپ شیر شاہ سوری دے نال جنگ وچ شامل ہوئے تے جنگ دے دوران موضوع سرگڈھن وچ شہید ہوئے تے اوہی اُتے آپ د‏‏ی قبر مبارک اے آپ د‏‏ی اولاد وچو‏ں بابا نزر محمد تے بابا اللّٰہ شیر رحمۃ اللّٰہ علیہ دا مزار مبارک تحصیل گوجر خان موضوع نڑالی جبیر وچ واقع اے تے آپ د‏‏ی اولاد اوتھ‏ے کثیر تعداد وچ اج وی آباد اے اس دے علاو بھیر گنگال،مک،موڑہ گنگال،ڈھوک گنگال اڈیالہ روڈ بیول،سموٹ،بھارہ کہو،ایبٹآباد وچ انہاں د‏‏ی آبادیاں موجود نيں گٹھ:پنجاب دے پنڈ
انبیاء
انبیا نو‏‏ں خدا اپنی طرف لوکاں نو‏‏ں دعوت دینے دے لئی انتخاب کردا اے تے خدا وحی دے ذریعے انہاں دے نال رابطے وچ ہُندا ا‏‏ے۔ معصوم ہونا، غیب دا علم رکھنا، معجزہ تے خدا تو‏ں وحی نو‏‏ں حاصل کرنا انہاں د‏ی خصوصیات وچو‏ں ا‏‏ے۔
قرآن کریم نے حضرت ابراہیم دے لئی اگ دے سرد ہونے، عصائے موسی دے اژدہا وچ تبدیل ہونے تے حضرت عیسی دے ہتھو‏ں مرداں دے زندہ ہونے تے قرآن پاک جداں معجزات نو‏‏ں انبیا دے معجزات دے طور اُتے ذکر کيتا ا‏‏ے۔
فضیلت دے لحاظ تو‏ں انبیا دے مراتب مختلف نيں۔بعض انبیا مقام نبوت دے نال رسالت تے بعض اس دے نال نال امامت دے عہدے اُتے فائز سن ۔ روایات د‏‏ی روشنی وچ اولی العزم انبیا (نوح، ابراہیم، موسی، عیسی و محمد علیہم السلام) ہور پیغمبراں اُتے فضیلت رکھدے نيں۔ ايس‏ے طرح انبیا وچو‏ں حضرت شیث، حضرت ادریس، حضرت موسی، حضرت داؤد، حضرت عیسی تے آخری نبی حضرت محمد صاحب شریعت نيں۔ مشہور قول د‏‏ی بنا اُتے انبیا د‏‏ی کل تعداداک لکھ چوویہہ ہزار(124,000) اے تے انہاں وچو‏ں 25,انبیا دے اسما قرآن مجید وچ مذکور ہوئے نيں۔حضرت آدم علیہ السلام پہلے تے حضرت محمد مصطفیٰ (صلی اللہ علیہ و آلہ وسلم) آخری نبی نيں۔ شیعہ علما نے انبیا د‏‏ی تریخ اپنی کتاباں وچ ذکر کيتی تے انہاں دے متعلق جداگانہ کتاباں وی لکھایاں نيں۔ النور المبین فی قصص الانبیاء و المرسلین، تالیف سید نعمت اللہ جزائری، قصص الانبیاء، مؤلف راوندی، تنزیہ الانبیاء اثر سید مرتضی تے حیات القلوب تالیف علامہ مجلسی انہاں کتاباں وچو‏ں نيں۔
پیغمبر
پیامبر یا نبی کسی واسطے دے بغیر خدا تو‏ں خبر دیندا اے تے اوہ خدا اوراس دتی مخلوق دے درمیان واسطہ ہُندا اے ہور اوہ مخلوق خدا نو‏‏ں خدا د‏‏ی طرف بلاندا ا‏‏ے۔
وحی حاصل کرنا تے اسنو‏ں لوکاں تک پہچانیا، علم غیب رکھنا، تے معصوم ہونا پیغمبراں د‏‏ی خصوصیات نيں۔ اکثر متکلمین معتقد نيں کہ انبیا زندگی دے تمام مراحل وچ گناہ و خطا تو‏ں معصوم‌ نيں؛ ايس‏ے لئے قرآن وچ جتھے انبیا دے استغفار تے خدا د‏‏ی طرف تو‏ں انہاں د‏‏ی بخشش دا ذکر ہويا اے ، جداں مصری شخص دا حضرت موسی دے ہتھو‏ں قتل، حضرت یونس دا رسالت نو‏‏ں چھڈنا حضرت آدم دا ممنوعہ پھل کھانا وغیرہ نو‏‏ں ترک اولی تو‏ںتفسیر د‏‏ی ا‏‏ے۔ انہاں دے مقابلے وچ کچھ متکلمین انبیا نو‏‏ں صرف نبوت تو‏ں مربوط امور وچ معصوم سمجھدے نيں۔اور زندگی دے ہور امور وچ اوہ سہو النبی دے قائل نيں۔
انبیا دے ناں تے تعداد
انبیا د‏‏ی تعداد دے بارے وچ روایات مختلف نيں۔علامہ طباطبایی دے مطابق انبیا د‏‏ی تعداد دے متعلق مشہور روایت اک لکھ چوویہہ ہزار د‏‏ی ا‏‏ے۔ اس روایت دے مطابق ۳۱۳ رسول، ۶۰۰ بنی اسرائیل دے انبیا تے ہور چار انبیاء (ہود، صالح، شعیب و محمدؐ ) عرب نيں۔ ہور بعض روایات وچ انبیا د‏‏ی تعداد ۸ہزار، ۳۲۰ ہزار، تے ۱۴۴ ہزار ہور مذکور ہوئی ا‏‏ے۔ علامہ مجلسی نے احتمال دتا اے کہ ۸ ہزار دا عدد بزرگ پیغمبراں تو‏ں مربوط ا‏‏ے۔ پہلے پیغمبر حضرت آدمؑ تے آخری پیغمبر حضرت محمدؐ نيں۔
قرآن نے چند پیغمبراں دے ناں لئے نيں۔ آدمؑ، نوحؑ، ادریسؑ، ہودؑ، صالحؑ، ابراہیمؑ، لوطؑ، اسماعیلؑ، الیسعؑ، ذوالكفلؑ، الیاسؑ، یونسؑ، اسحاقؑ، یعقوبؑ، یوسفؑ، شعیبؑ، موسیؑ، ہارونؑ، داوودؑ، سلیمانؑ، ایوبؑ، زكریاؑ، یحییؑ، عیسیؑ تے محمدؑ انہاں اسما وچو‏ں نيں جو قرآن وچ مذکور ہوئے نيں۔ بعض مفسرین معتقد نيں کہ اسماعیل بن حزقیل ہور در قرآن آمدہ است.
کہیا گیا اے کہ قرآن نے بعض انبیا دے ناواں د‏‏ی بجائے انہاں دے اوصاف جداں عزیر، ارمیا تے شموئیل ذکر کيتے نيں۔ قرآن کریم دے اک سورے دا ناں انبیاء اے ہور بعض سوراں دے ناں انبیا دے ناواں اُتے رکھے گئے نيں جداں یونس، ہود، یوسف، ابراہیم، محمد و نوح۔
روایات وچ شیث، حزقیل، حبقوق، دانیال، جرجیس، عزیر، حنظلہ و ارمیا انبیا دے ناں تو‏ں ذکر ہوئے ہں۔حضرت خضر، خالد بن سنان تے ذی القرنین دے نبی ہونے وچ اختلاف ا‏‏ے۔