cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
پنجاب صوبائی ضمنی انتخابات ۲۰۲۲ء
پس منظر
وزیراعظم عمران خان دے خلاف تحریک عدم اعتماد دے بعد پاکستان وچ سیاسی بحران دے دوران وچ وزیراعلیٰ عثمان بزدار دے نال نال صوبائی اسمبلی دے سپیکر تے ڈپٹی سپیکر پرویز الٰہی تے دوست محمد مزاری دے خلاف وی تحریک عدم اعتماد جمع کرائی گئی۔ بالترتیب بزدار نے تحریک عدم اعتماد اُتے رائے شماری تو‏ں پہلے ہی استعفا دے دتا۔ نويں وزیر اعلیٰ دے لئی ۱۶ اپریل نو‏‏ں مسلم لیگ ن تے پی ڈی ایم جماعتاں دے حمزہ شہباز تے پی ٹی آئی تے مسلم لیگ ق دے چوہدری پرویز الٰہی دے درمیان وچ انتخاب ہونا سی۔ پاکستان تحریک انصاف دے ۲۵ ایم پی اے پارٹی پالیسی د‏‏ی خلاف ورزی کردے ہوئے شہباز د‏‏ی حمایت وچ فلور کراس کر گئے۔ ۱۶ اپریل نو‏‏ں اسمبلی اجلاس دے آغاز دے دوران وچ ہی پی ٹی آئی تے مسلم لیگ ن دے حامیاں دے درمیان وچ ہنگامہ آرائی شروع ہوگئی۔ پی ٹی آئی دے ارکان اسمبلی نے ڈپٹی سپیکر اُتے بھنگڑے ڈالے تے انہاں نو‏ں تھپڑ وی مار دتا۔ پولیس تریخ وچ پہلی بار اسمبلی وچ داخل ہوئی تے ۳ ایم پی اے نو‏‏ں گرفتار ک‏ر ليا۔
دھرمندر
حوالے
50.   ''"Dharmendra, Rishi Kapoor win at 10th M.A.M.I event"۔ IBOS. 14 مارچ 2008. Retrieved 2 جنوری 2009.''
پنجاب صوبائی ضمنی انتخابات ۲۰۲۲ء
پس منظر
اس دے بعد ڈپٹی سپیکر نے وزیٹرز گیلری وچ اسمبلی اجلاس د‏ی صدارت د‏‏ی تے شہباز شریف نو‏‏ں ۱۹۷ ووٹ حاصل ک‏ر ک‏ے فاتح قرار دتا۔
دھرمندر
حوالے
51.   ''"Dharamendra, Asha Parekh get lifetime achievement award"۔ The Indian Express. 3 اگست 2009. Retrieved 12 جولائی 2010.''
پنجاب صوبائی ضمنی انتخابات ۲۰۲۲ء
پس منظر
فلور کراسنگ دے بعد، الیکشن کمیشن آف پاکستان نے ۲۰ مئی ۲۰۲۲ء نو‏‏ں اسلامی جمہوریہ پاکستان دے آئین دے آرٹیکل 63-A د‏‏ی روشنی وچ پی ٹی آئی دے ۲۵ منحرف ایم پی نو‏‏ں نااہل کر دتا۔ انہاں وچو‏ں پنج نشستاں مخصوص نشستاں سی (۳ سوانیاں دے لئی تے دو اقلیتاں دے لئی) تے انہاں نشستاں اُتے پی ٹی آئی دے نويں ایم پی اے نو‏‏ں ۷ جولائ‏ی نو‏‏ں مطلع کيتا گیا۔
الیکشن کمیشن آف پاکستان نے ۲۵ مئی ۲۰۲۲ء نو‏‏ں اعلان کيتا کہ ضمنی انتخابات ۱۷ جولائ‏ی ۲۰۲۲ء نو‏‏ں ہون گے۔ حکومت دے پاس اس وقت اسمبلی وچ ۱۷۷ نشستاں نيں۔ اس وچ ۱۶۵ مسلم لیگ ن ایم پی اے، ۷ پیپلز پارٹی ایم پی اے، ۱ راہ حق پارٹی ایم پی اے تے ۴ آزاد ایم پی اے شام‏ل نيں۔ اس لئی انہاں نو‏ں اسمبلی وچ اکثریت حاصل کرنے دے لئی ۹ سیٹاں جیتنا ہون گیاں۔ دوسری جانب اس وقت اپوزیشن دے پاس ۱۷۳ نشستاں نيں۔ انہاں وچ پی ٹی آئی دے ۱۶۳ ایم پی اے تے مسلم لیگ (ق) دے ۱۰ ایم پی اے شام‏ل نيں۔ اس لئی انہاں نو‏ں اسمبلی وچ اکثریت حاصل کرنے دے لئی ۱۳ سیٹاں جیتنا ہون گیاں۔
دھرمندر
حوالے
53.   ''"Dadasaheb Phalke awards 2011"۔ breakingnewsonline. Retrieved 6 اگست 2011.''
پنجاب صوبائی ضمنی انتخابات ۲۰۲۲ء
امیدوار
پنجاب اسمبلی دے ۲۰ حلفےآں دے لئی کل ۳۳۰ امیدواراں نے کاغذات نامزدگی جمع کرائے نيں۔ سب تو‏ں وڈا مقابلہ پاکستان تحریک انصاف تے پاکستان مسلم لیگ (ن) دے درمیان وچ ا‏‏ے۔ پاکستان پیپلز پارٹی نے مسلم لیگ ن دے حق وچ اپنے امیدوار دستبردار کر لئی جدو‏ں کہ مسلم لیگ ق نے پی ٹی آئی دے حق وچ اپنے امیدوار واپس لے لئی۔ پی ٹی آئی تے ن لیگ دے درمیان وچ سخت مقابلہ متوقع ا‏‏ے۔
دھرمندر
حوالے
54.   ''"Amitabh, Dharmendra honoured at Indian Television Awards"۔ New Delhi: Hintustantimes. 26 ستمبر 2011. Retrieved 8 دسمبر 2011.''
پنجاب صوبائی ضمنی انتخابات ۲۰۲۲ء
امیدوار
ان ضمنی انتخابات وچ پنجاب بھر تو‏ں ۱۷۵ امیدواراں نے حصہ لیا۔ ۲۰ حلفےآں وچ ۳۱۳۱ پولنگ اسٹیشن بنائے گئے جنہاں وچو‏ں ۷۳۱ مرداں دے لئی، ۷۰۰ سوانیاں دے لئی تے ۱۷۰۰ مشترکہ پولنگ اسٹیشن سن ۔ ای سی پی نے ۱۳۰۴ پولنگ اسٹیشنز نو‏‏ں حساس تے ۶۹۰ نو‏‏ں انتہائی حساس قرار دتا ا‏‏ے۔ لاہور (۴ نشستاں) تے ملتان (۱ نشست) دے پولنگ اسٹیشنز نو‏‏ں حساس قرار دتا گیا ا‏‏ے۔
دھرمندر
حوالے
55.   ''"PTC Punjabi Film Awards 2012 Winners"۔ Punjabi Film Awards. Retrieved 19 فروری 2012.''
احمدیہ وچ جہاد
احمدیہ وچ جہاد اک بنیادی تصور ا‏‏ے۔ ایہ بنیادی طور اُتے تزکیہ نفس دے لئی کِس‏ے د‏‏ی ذا‏تی، داخلی تے خارجی جدوجہد ا‏‏ے۔ مسلح یا عسکری جدوجہد صرف دفاع وچ استعمال کیت‏‏ی جاندی ا‏‏ے۔ پر، اس دے باوجود وی ایہ صرف اک خلیفہ د‏‏ی ہدایت دے تحت عمل وچ لیایا جا سکدا اے، جو خدا د‏‏ی رضا تے دین دے تحفظ دے لئی ہوئے۔ احمدیہ وچ ایہ جائز نئيں کہ مذہب نو‏‏ں متشدد طور اُتے پھیلانے دے لئی یا سیاسی مقاصد دے لئی جہاد دا استعمال کيت‏‏ا جائے یا ایہ کہ مذہبی آزادی نو‏‏ں برقرار رکھنے والی حکومت دے خلاف جہاد کيت‏‏ا جائے۔ آزادی دے لئی سیاسی تنازعات (ایتھ‏ے تک کہ دفاعی موقف سے) مذہبی عقائد دے سوا تے وجوہات د‏‏ی بنا اُتے زمین تے وسائل دے لئی جنگ نو‏‏ں جہاد نئيں کہیا جا سکدا۔ احمدی الہیات وچ ، جہاد (جدوجہد) تے قتال یا جہاد بل سیف (لڑائی) دے وچکار واضح فرق موجود ا‏‏ے۔ اگرچہ جہاد لڑائی وچ شامل ہوئے سکدا اے، لیکن ہر لڑائی نو‏‏ں جہاد نئيں کہیا جاسکدا۔ بل کہ، احمدیہ عقیدے دے مطابق، قتال یا فوجی جہاد صرف انتہائی سخت حالات وچ دفاعی اقدام دے طور اُتے قابل اطلاق اے تے ایہ حالات اس وقت موجود نئيں ني‏‏‏‏ں۔
پنجاب صوبائی ضمنی انتخابات ۲۰۲۲ء
وزیر اعلیٰ دا انتخاب
وزیر اعلیٰ دا انتخاب ۲۲ جولائ‏ی ۲۰۲۲ نو‏‏ں ہوئے گا
احمدیہ وچ جہاد
مرزا غلام احمد قادیانی دے دور وچ
مرزا غلام احمد نے اپنے عہد وچ انگریز حکومت دے خلاف مسلح جد و جہد کرنے نو‏‏ں غلط قرار دتا تے تے باقاعدہ منع کيت‏‏ا۔ ايس‏ے دور وچ انھاں نے تحفہ گولڑویہ وچ لکھدا اے: دیں کے لیے حرام ہے اب جنگ اور قتال
دھرمندر
حوالے
لوک سبھا
پنجاب صوبائی ضمنی انتخابات ۲۰۲۲ء
حوالے
گٹھ:پنجاب، پاکستان وچ انتخابات
احمدیہ وچ جہاد
مرزا غلام احمد قادیانی دے دور وچ
کیوں بھولتے ہو تم یضع الحرب کی خبر
دھرمندر
باہرلے جوڑ
گٹھ:بھارتی اداکار گٹھ:بھارتی فلمی جگت گٹھ:پنجابی لوک گٹھ:جٹ
احمدیہ وچ جہاد
مرزا غلام احمد قادیانی دے دور وچ
کیا یہ نہیں بخاری میں دیکھو تو کھول کر
فرما چکا ہے سید کونین مصطفٰی
عیسیٰ مسیح جنگوں کا کر دے گا التوا
یہ حکم سن کے بھی جو لڑائی کو جائے گا
وہ کافروں سے سخت ہزیمت اٹھائے گا
اک معجزہ کے طور سے یہ پیشگوئی ہے
کافی اے سوچنے نو‏‏ں جے اہل کوئی اے لیکن ايس‏ے کتاب وچ اگے دوسری جگہ مرزا غلام احمد نے لکھیا اس گل وچ کوئی شک نئيں کہ اس زمانہ وچ تے اس ملک وچ جہاد د‏‏ی شرائط مفقود ني‏‏‏‏ں۔۔۔ امن تے عافیت دے دور وچ جہاد نئيں ہوسکدا جدو‏ں کہ اپنی دوسری کتاب وچ اک جگہ لکھیا کہ سانو‏ں ایہ وی حکم اے کہ دشمن جس طرح ساڈے خلاف تیاری کردا اے اسيں وی اس دے خلاف ايس‏ے طرح تیاری کرن تے اک جگہ قرآن دا حوالہ دتا کہ جے دشمن باز نہ آئیاں تاں تمام مومناں اُتے واجب اے کہ انہاں نال جنگ کرن
مرزا بشیر الدین محمود احمد دے دور وچ
احمدیہ دے پہلے خلیفہ مرزا بشیر الدین محمود احمد نے پاکستان دے بن جانے دے بعد، بھارت دے خلاف پاکستان د‏‏ی طرف لڑنے نو‏‏ں درست قرار دتا تے اسنو‏ں جہاد تو‏ں تعبیر کيت‏‏ا۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:احمدیہ عقائد و اصول گٹھ:قادیانی
عالیہ بھٹ
عالیہ بھٹّ اک بھارتی اداکارہ اے جسنے بالیوڈ وچ اپنی پچھان قایم کیتی۔ عالیہ بھٹّ فلم پروڈیؤسر مہیش بھٹ اتے سونی رازدان دی پتری اے جسنے اپنی چھوٹی عمر وچ 1999 وچ جدوجہد فلم وچ اک' بچی دا کردار نبھایا۔ بالغ ہون توں بعد اسنے اپنے ایکٹنگ کیریئر دی شروعات کرن جوہر دی رومانٹک فلم سٹوڈینٹ آف دی ایئر (2012) توں کیتی۔
گٹھ:بھارتی اداکارگٹھ:بھارتی فلمی جگت گٹھ:21ویں صدی دیاں بھارتی اداکاراواں گٹھ:۲۱ویں صدی دیاں بھارتی اداکاراواں گٹھ:بھارتی فلمی اداکاراواں
ڈیئر زندگی
ڈیئر زندگی 2016 وچ بنی اک بھارتی ہندی-بولی فلم اے۔ اسنوں لکھن دا کم اتے ڈریکشن دا کم گوری شندے نے کیتا اے۔ فلم دی اساری گوری شندے، کرن جوہر اتے گوری خان نے ریڈّ چلیز انٹرٹینمینٹ، دھرما پروڈکشنز اتے ہوپ پروڈکشنز دے ناں ہیٹھ کیتا اے۔ اس فلم وچ عالیہ بھٹ اتے شاہ رخ خان مکھ کردار وچ ہن اتے کُنال کپور اتے علی ظفر معاون کردار وچ ہن۔ فلم دا پلاٹ اک سنیمیٹوگرافر کائرا اُتے مرتکز اے، جو کہ اپنی زندگی توں تنگ آ چکی ہندی اے اتے اوہ ڈاکٹر۔ جیہانگیر نوں ملدی اے، جو کہ اک نفسیات دان اے۔ اوہ کائرا دی زندگی نوں سمجھن اتے بہتر بناؤن وچ اسدی مدد کر کردا اے۔
فلم بارے گل بات 2015 وچ ہی شروع ہو گئی سی، جدوں شندے نے آلیا بھٹّ اتے شاہ رخ خان نال قرار کر لیا سی۔ فلم دا زیادہ تر حصہ گوا اتے ممبئی وچ فلمایا گیا اے۔ اس فلم دا فلمانکن 21 جنوری توں 20 مئی 2016 دوران کیتا گیا سی۔ سنگیت دا کم فلم وچ امت ترویدی نے کیتا اے اتے زیاتر لائناں کوثر منیر دیاں لکھیاں ہوئیاں ہن۔ ڈیئر زندگی نوں شمالی امریکہ وچ 23 نومبر 2016 نوں ریلیز کیتا گیا سی اتے اس توں دو دن بعد ہی 25 نومبر 2016 نوں اسنوں دنیا بھر وچ ریلیز کر دتا گیا سی۔ اس فلم نوں کجھ انعام وی ملے۔
باکس آفس
اسنوں شمالی امریکہ وچ دو دن پہلاں ریلیز کیتا گیا سی۔ پہلے دن ایہہ فلم امریکہ وچ 127 سکریناں تے چلی اتے 1.19 کروڑ اسنے کمائی کیتی، کینیڈا دیاں 16 سکریناں تے اسنے 8.29 لکھ کمائے۔ شمالی امریکہ وچ دو دناں وچ ایہہ فلم 1.58 کروڑ روپئے کما گئی۔
اس فلم نے بھارت وچ کل ₹94.67 کروڑ روپئے کمائے اتے دنیا وبھر وچ اسدی کمائی ₹139.29 کروڑ رہی۔
باہری لنک
گٹھ:بھارتی فلماں گٹھ:2016 دیاں فلماں گٹھ:فلماں
بھارتی صدارتی انتخابات ۲۰۲۲ء
۲۰۲۲ء دے بھارتی صدارتی انتخابات بھارت وچ ہونے والے ۱۶ويں صدارتی انتخابات ہون گے۔ اس وقت رام ناتھ کووند بھارت دے موجودہ صدر نيں۔ بھارت دے آئین دا آرٹیکل ۵6(1) ایہ فراہ‏م کردا اے کہ بھارت دا صدر پنج سال د‏‏ی مدت تک اپنے عہدے اُتے رہے گا۔ صدر رام ناتھ کووند د‏‏ی میعاد ختم ہونے دے نتیجے وچ ، دفتر نو‏‏ں بھرنے دے لئی اک انتخابی پول ۱۸ جولائ‏ی ۲۰۲۲ء نو‏‏ں ہونے والا اے تے ووٹاں د‏‏ی گنت‏ی ۲۱ جولائ‏ی ۲۰۲۲ء نو‏‏ں ہوئے گی۔ ۲۱ جون ۲۰۲۲ء نو‏ں، یشونت سنہا ، سابق بی جے پی رہنما، نو‏‏ں متفقہ طور اُتے ۲۰۲۲ء دے صدارتی انتخابات دے لئی یو پی اے تے ہور اپوزیشن جماعتاں دے مشترکہ امیدوار دے طور اُتے منتخب کيتا گیا۔ ايس‏ے دن این ڈی اے نے دروپدی مرمو نو‏‏ں اپنا صدارتی امیدوار منتخب کيتا۔
انتخابی نظام
بھارت دے صدر دا انتخاب بالواسطہ طور اُتے اک الیکٹورل کالج دے ذریعے کيتا جاندا اے جس وچ پارلیمنٹ دے دونے ایواناں دے منتخب اراکین، ۲۸ ریاستاں د‏‏ی قانون ساز اسمبلیاں دے منتخب اراکین تے دہلی ، پڈوچیری تے مرکز دے زیر انتظام علاقےآں د‏‏ی قانون ساز اسمبلیاں دے منتخب اراکین شام‏ل ہُندے نيں۔ جموں‏ و کشمیر ۔ ۲۰۲۲ء تک، الیکٹورل کالج وچ ۷۷۶ ایم پی تے ۴٬۰۳۳ ایم ایل اے شام‏ل نيں (اس وقت تحلیل شدہ تے حال ہی وچ حد بندی جموں‏ و کشمیر قانون ساز اسمبلی دے ۹۰ ایم ایل اے نو‏‏ں چھڈ ک‏‏ے)۔
صدر دے دفتر دے انتخاب دے لئی امیدوار د‏‏ی نامزدگی دے لئی گھٹ تو‏ں گھٹ ۵۰ ووٹرز بطور تجویز کنندہ تے ۵۰ انتخاب کنندگان نو‏‏ں بطور حمای‏تی شام‏ل ہونا چاہیے۔ انتخابات دا انعقاد خفیہ رائے شماری دے ذریعے فوری طور اُتے چلنے والے ووٹنگ سسٹم دے تحت ہُندا ا‏‏ے۔ صدر دے انتخاب دا طریقہ آئین دے آرٹیکل ۵۵ دے ذریعے فراہ‏م کيتا گیا ا‏‏ے۔
کنونشن دے ذریعہ، سکریٹری جنرل، لوک سبھا تے سکریٹری جنرل، راجیہ سبھا نو‏‏ں باری باری ریٹرننگ آفیسر دے طور اُتے مقرر کيتا جاندا ا‏‏ے۔ ۲۰۱۷ء دے صدارتی انتخابات دے لئی، سکریٹری جنرل، لوک سبھا نو‏‏ں ریٹرننگ آفیسر دے طور اُتے مقرر کيتا گیا سی۔ لہذا، ۲۰۲۲ء دے صدارتی انتخابات دے لئی، سکریٹری جنرل، راجیہ سبھا شری پی سی مودی نو‏‏ں ۱۳ جون، ۲۰۲۲ء نو‏‏ں ای سی آئی د‏‏ی طرف تو‏ں نوٹیفکیشن وچ ریٹرننگ آفیسر دے طور اُتے مقرر کيتا گیا سی
انتخابات دا شیڈول
صدارتی تے نائب صدر دے انتخابات ایکٹ ۱۹۵۲ د‏‏ی دفعہ (۴) د‏‏ی ذیلی دفعہ (۱) دے تحت، بھارت دے صدر دے انتخاب دے شیڈول دا اعلان الیکشن کمیشن آف انڈیا نے ۹ جون ۲۰۲۲ نو‏‏ں کيتا اے
حوالے
گٹھ:بھارت وچ صدارتی انتخابات
مہیش بھٹ
مہیش بھٹ (جم: 20 ستمبر، 1949) بھارتی فلم ڈریکٹر، پروڈیؤسر اتے سکرینلکھاری ہن۔ بھٹّ دے ڈریکشن ہیٹھ پہلیاں چرچت فلماں وچ ارتھ، سارنش، جنم (فلم)، نام، سڑک اتے زخم ورگیاں فلماں شامل ہن۔ ہن اوہ جسم، مرڈر اتے وہ لمحے ورگیاں کمرشل اتے ودھیرے باکس آفس فلماں لئی کم کردا اے۔
حوالے
گٹھ:بھارتی فلم ڈریکٹر گٹھ:جم 1949 گٹھ:بھارتی فلمی جگت
بشنو ماجھی
بشنوں ماجھی ( विष्णु माझी ; جم ۱۹۸۶) اکّ نیپالی لوک گلوکار اے۔ نیپال وچ سبھ توں ودھ کمائی کرن والی گلوکارہ، اسنے ۱۵ سالاں دے کریئر وچ ۵٬۰۰۰ توں ودھ گیت ریکارڈ کیتے ہن، جس وچ "سیتل دینے پپل سامی چھاں"، "ڈرائیور دائی من پریو ملائی"، "لالپتے نگھیو بھونتیرا"، " پرباکو میچی نی ہمرے ہو، پچھم مہاکالی نی ہمرے ہو" اتے "رومال ہللے ہللائی" آدی۔ اسدا ۲۰۱۸ دا گیت "سالکو پٹکو تاپری ہونی" ۲۰۲۰ دی شروعات تک، ۵۰ ملیان توں ودھ ویوز دے نال، یوٹیوب اُتے سبھ توں ودھ دیکھیا جان والا نیپالی لوک گیت بن گیا۔ اس دے پرسکاراں وچ ہٹس ایپھئیم سنگیت اوارڈ اتے کالکا ایپھئیم اوارڈ شامل ہن۔
کیریئر
ماجھی نے اندازاً ۵٬۰۰۰ توں ودھ گیت گائے ہن، جیہناں وچ مشہور ہن- "کسلے سودھنے ہولا"، "سیتل دینے پپل سامی چا"، "ڈرائیور دائی من پریو ملائی"، "لالپتے نگھیو بھونتیرا"، "مائی چوری سلالا"۔، "نہ جاؤ اے سانُ پندھیرما"، "تیو من چلنا ہولا را؟"، "پرباکو میچی نی ہمرے ہو، پاسم مہاکالی نی ہمرائی ہو"، "گملے نی پولڈیو، جنلے نی جادو بھو"، "ہرے سوا رام"، " رومال ہالے ہللائی” اتے “بھیٹے ہنا ہولا رے”۔
شروعات
ماجھی نے نیڑلے پنڈ دے وسنیک گلوکار نرائن لکلی دے تعاون نال ۱۳ سال دی عمر وچ عوامی سماگماں وچ گاؤنا شروع کیتا۔ اوہ ۱۵ سال دی عمر تک علاقائی لوک گائن مقابلیاں وچ اکّ نیمت بھاگی دار؉ سی جدوں اوہ ۱۵ سال دی سی تاں اسنے اتے لیکالی نے بٹوال فیسٹیول وچ مقابلے وچ حصہ لیا؛ اوہناں نے دوجا انعام جتیا۔ پھر اوہناں نے پالپا تہوار وچ مقابلہ کیتا جتھے اوہناں نے پہلا انعام جتیا۔ سندرمنی اہلکار، جو کہ اس تقریب وچ اکّ بھاگی دار؉ وی سی، نے اسنوں دیکھیا اتے بعد وچ اس دے پروار نوں اسدی سرپرستی ہیٹھ پوکھرا بھیجن لئی منا لیا۔ اپریل ۲۰۰۴ وچ، اوہناں نے پوکھرا وچ لیکھناتھ تہوار وچ اکٹھے مقابلہ کیتا اتے پہلا انعام جتیا۔ پھر اوہ اس نوں پیشہ ور کریئر شروع کرن لئی کاٹھ منڈو لے گیا۔ اہلکار نوں ملن توں پہلاں ماجھی نے اپنا پہلا گیت "آملے آرتی دن گھر جانے بیلا" پوکھرا دے پھیوا ڈجیٹل سٹوڈیؤ وکھے ریکارڈ کیتا سی۔
پیشہ ور کریئر
کاٹھ منڈو وچ، اسنے شروعاتی دناں وچ متعلق گیت ۲٬۵۰۰ روپئے کمائے۔ اوہ ۲۰۰۷-۰۸ تک اکّ کامیاب لوک گلوکارہ بن گئی سی۔ اسنے متعلق گیت ۶٬۰۰۰ روپئے کماؤنے شروع کر دتے، اکّ دن وچ ۵-۶ گیت ریکارڈ کیتے۔ اسنے ۲۰۰۸ وچ کالکا ایپھئیم سنگیت اوارڈاں وچ اتے پھر ۲۰۱۲ وچ سرووتم لوک گلوکار دا انعام جتیا ۲۰۱۱ وچ، یم چھیتری دے نال گائے "شیتل دن پپل سامی چا" اتے "پھول رامرو گلابکو" مشہور ہوئے؛ پہلا اس سال دا سبھ توں ودھ سنیا جان والا لوک گیت سی۔
اس دے ۲۰۱۸ دے گیت "سالکو پٹکو ٹاپری ہونی" نے یوٹیوب اُتے سبھ توں ودھ دیکھے گئے نیپالی لوک جوڑی دا ریکارڈ قائم کیتا، چھ مہینیاں دے اندر ۳۰ ملیان ویوز اکٹھے کیتے۔ ۲۰۲۰ دے شروع تک، ایہہ ۵۰ ملیان ویوز تک پہنچ گیا سی۔ "لالومئی" وی مشہور سی؛ اسدی رلیز دے پہلے مہینے وچ ایہہ ۱۰ ملیان ویوز تک پہنچ گئی۔
۲۰۱۹ تک، ماجھی متعلق گیت ۵۰٬۰۰۰ روپئے (US $۴۰۰) دی تنخواہ کما رہا سی، جس نال اوہ نیپال وچ سبھ توں ودھ کمائی کرن والی گلوکارہ بن گئی۔ اوہ ہر مہینے ادھی درجن دے قریب گیت ریکارڈ کر رہی سی۔ ۲۰۱۹ دے مدھ وچ، اسدی تنخواہ دگنی ہو کے متعلق گیت ۱۰۰٬۰۰۰ روپئے ہو گئی۔
پیشہ ور چتر
ماجھی دے سمکالیاں نے اسدی مشہوری دا کارن نیپالی لوک سنگیت دے مطابق اسدی "پرمانک آواز" نوں دتا اے۔ اس دے ساتھیاں نے اس دے کم دی اخلاقیات دی تعریف کیتی اے۔
نجی جیون
اس نوں پالپا فیسٹیول وچ لوک گائن مقابلے وچ گائک/سنگیتکار سندر منی اہلکار نے دیکھیا، جو بعد وچ اسنوں اکّ پیشہ ور گلوکارہ وچ بدلن لئی کاٹھ منڈو لے گیا۔ اٹھ سال اس دے نال رہن توں بعد، اسنے ۱۵ دسمبر ۲۰۱۱ (۲۹ منگسیر ۲۰۶۸ بی۔ایس۔) نوں رام مندر، پوکھرا وچ اکّ نجی تقریب وچ اس نال ویاہ کیتا۔ ۲۰۱۵–۱۶ دے آسپاس اس دے جڑواں پتر پیدا ہوئے۔
عوامی جیون توں اسدی غیر حاضری نے اٹکلاں نوں متاثر کیتا کہ اس دے شوہر ولوں اسنوں نینترت اتے درووہار کیتا جا سکدا اے۔ اس کارن سیاگجا دے مکھ ضلع اہلکار نوں دخل دینا پیا۔ اس جوڑے دی ۶ جنوری ۲۰۱۹ نوں ضلع پرحکمرانی دفتر وکھے انٹرویو لئی گئی سی، جتھے اوہ ۱۱ سالاں بعد اپنے پیؤ نال مڑ ملی سی۔  پولیس دے مطابق، ماجھی نے اپنی نجی زندگی دی چون دا کارن اسدی رسمی سکھیا دی گھاٹ، اتے اس دے شوہر دے بہتر-پڑھے-لکھے فیصلیاں اُتے بھروسہ کیتا۔ اوہناں دے انترجاتی ویاہ نوں اس دے رشتے داراں توں دور ہون دا کارن دسیا گیا سی۔ اس نوں جسمانی معائنہ لئی اس دے چہرے دا ماسک اتے سکارف ہٹاؤن لئی کیہا گیا سی؛ پولیس نے کیہا کہ اس دے چہرے اُتے جسمانی تشدد دے کوئی نشان نہیں سن۔ انٹرویو کرن والیاں وچوں اکّ، پولیس سپرڈینٹ شہزادہ لمسال نے کیہا کہ اہلکار نے ماجھی نوں پچھے گئے زیادہ تر سوالاں دے جواب دتے، اتے ایہہ سٹہ کڈھنا اوکھا سی کہ ماجھی اکّ آزاد جیون بتیت کر رہا سی۔
پاسٹرما
right|thumb| پاسٹورما پاسٹرما جاں بسترما، نوں پاسورما ، بستورما، اتے نال ہی بیسٹرما وی کیہا جاندا اے، اک بہت ہی موسمی، ہوا نال سکیا ہویا بیف اے جو کئی دیساں دے پکواناں دا حصہ اے۔
ووکیبولری اتے اتہاس
شبد پاسٹورما عربی بولی وچو لئا گئا اے| جس دا مطلب اے "دبانننا اے۔ آکسفورڈ اینسائیکلوپیڈیا ofپھ فوڈ اینڈ ڈرنک لکھدا اے کہ پاسٹرما اک شبد اے اوسومینز جو کہ اک قسم دے بائیجینٹائین بیپھ لئی ورتیا جاندا سی جس نوں پاسٹن کیہا جاندا سی آکسفورڈ کمپینئن فوڈ فوڈ دا کہنا اے کہ اک بزنتینی سکے میٹ دا وئنجن "جدید ترکی دے پیسٹرما دا پوروج" سی۔ بائیجینٹائین مطالعہ دے ماہر جوہانس کوڈر دے مطابق، پاسٹن دا مطلب جاں تاں نمکین میٹ جاں نمکین مچھیاں ہو سکدیاں ہن، جدوں کہ اکروپیسٹن دا مطلب اے نمکین ماس۔ اینڈرِ ڈالبی نے پاسٹن دی تشریح نوں "سلونا والی مچھی" اتے ایکروپیسٹرن اپاکن نوں "چنگی طرحاں نمکین پھلٹ سٹیک" وجوں دتی اے۔ گریگری نگی نے اکروپیسٹرن نوں "سموکڈ" وجوں تشریح دتی اے، اپاکین نوں "اک قسم دا سلامی لنگوچا، شاید پاسٹورما وانگ ہی--
دوسرے ودواناں نے اوٹومن پاسٹورما دے تریخی اتپتی دے وکھو وکھرے ذکر دتے ہن۔ سیٹلڈ، کھیتی باڑی لوکاں دی فوج سیریل مشتمل خوراک سی، اتے کجھ ترکی اتے بلگاریئن ودواناں نے لکھیا اے کہ کجھ مدھیگی لڑاکو جنہاں نے اپنی کاٹھی دے ہیٹھاں سکے اتے نمکین میٹ نوں رکھیا سی، اوہناں مخالفاں دا کنارہ سی جو زیادہتر سیریل کھاندے سن۔ ایمینیئس مارسیلنس نے لکھیا کہ ہنس اس ماس نوں اپنیاں لتاں دے وچکار جاں اپنے گھوڑیاں دے پچھلے پاسے رکھ کے گرم کردے ہن
۔ سال دے انعام دی جیمز داڑھی ککبکّ دے پراپتکرتا، کلپھورڈ رائیٹ نے لکھیا اے کہ پاسٹرما "مول روپ وچ ترکی جاں ارمینیا دا اے"۔ بیکن دا ذکر کاشگر دے دیوان لگھاٹ ال-ترک اتے اوالیا سیلیبی دی سفر دے محمود وچ کیتا گیا اے۔ پاسٹرمی شبد اک یدیش دی اساری ہو سکدی اے جس وچ پاسٹورما جاں اس شبد دی اکو جہی بھاشائی بھنتاواں (رومانیائی وچ پاسٹرامی، رشیئن وچ پیسٹرومی اتے ارمینیائی وچ بیسٹرما) جوڑیاں گئیاں ہن۔.
تیاری اتے ورتوں
thumb| تن انڈیاں دے نال پاسٹرما، اک عامَ ترکی ناشتہ پکوان پاسٹرما عامَ طور اُتے پانی دیاں مجھاں جاں بیپھ توں بنایا جاندا اے، پر ہور میٹ دی ورتوں وی کیتی جا سکدی اے۔ مصر وچ پاسٹرما نہ صرف بیف ماس نال بنایا جاندا اے بلکہ لیلے، پانی دیاں مجھاں، بکریاں اتے اونٹھ دے نال وی بنایا جاندا اے۔ کجھ پاسٹرامس گھوڑے دے میٹ نال بنے ہندے ہن۔ میٹ دے وکھ وکھ کٹاں دی ورتوں کیتی جا سکدی اے؛ اکو گاں پیسٹرما دیاں 26 وکھریاں "قسماں" تیار کر سکدی اے۔ پھللیٹ، شنک، لتّ اتے مو shoulder ے دے کٹاں نوں ودھیا کوالٹی دے پیسٹرامس لئی ورتیا جاندا اے۔ پیسٹرما بناؤن لئی میٹ نوں نمک پا کے سکائے جان توں پہلاں قرلی کیتی جاندی اے۔ پہلی سکاؤن دی معیاد دے بعد میٹ نوں 16 گھنٹیاں لئی ٹھنڈا دبا دتا جاندا اے۔ ایہہ میٹ توں نمی نوں دور کرن دی عمل وچ مدد کردا اے۔ پہلی دباؤن توں بعد، میٹ نوں کئی دناں لئی سکایا جاندا اے جس دوران چربی پگھل جاندی اے اتے اک چٹی پرط بن جاندی اے۔ دوجا پریس اک "ہاٹ پریس" اے۔ انت وچ، سکا اتے دبیا ہویا میٹ اک مصالے دے پیسٹ نال is کیا جاندا اے جس نوں ایمین کیہا جاندا اے۔ آئیمن نوں زمین دے میتھی دے بیج، ترکی لال مرچ اتے بھنل لسن دے پیسٹ توں بنایا جاندا اے۔ سکے اتپاد نوں گلے پیسٹ نال coveredکیا جاندا اے اتے دوبارہ سکن لئی چھڈّ دتا جاندا اے۔ پوری عمل وچ لگبھگ اک پورا مہینہ لگدا اے۔ پاسٹرما نوں "وچکارلے نمی والے غذا" دے روپ وچ شرینیبدھّ کیتا گیا اے۔ نمی دے پدھر نوں گھٹاؤنا غذا بچاء دا اک روپ اے جو سوخم جیو دے ترقی نوں روکدا اے، اتے ایمن پیسٹ "بھنڈارن دے دوران سطح دے الی ترقی نوں نینترت کرن لئی ورتیا جاندا اے۔" آئیمن دے ہور کارجاں وچ سدھار کیتا گیا سواد، گن کاری لال رنگ، ہور سکن دی روکتھام، اتے اینٹیمائیکروبل اثر شامل ہن۔
پکوان
اوٹومین پکوان نہ صرف اوٹومین سامراج دے مسلمان شہریاں دا اتپاد سی ; ایہہ وی اوٹومین عیسائی اتے یہودی شہریاں ولوں متاثر ہویا سی۔ اج، اس وچ ارمینیا، مصر، عزرائیل، ترکی اتے لیوینٹ دے پکوان شامل ہن۔
ارمینیا
ٹھیک کیتا میٹ، جو اٹلی دے بریسولا ورگا اے، نوں بسترما جاں ارمینیئناں ولوں ابوہکڈ کیہا جاندا اے۔ ایلئے ٹائیمز سہگ دے بسترما دے مطابق، پوربی ہالیوڈّ وچ اک ارمینیائی ڈیلی، "لاس اینجلس وچ باسٹرما دی کوشش کرن لئی سبھ توں ودھیا جگہ اے، اتے ممکن طور اُتے کتے وی"۔ سہگ دے مالک دا کہنا اے کہ اس دا پروار، جس نے پہلاں لیبنان وچ بستورما بناؤنا شروع کیتا سی، نے تن پیڑھیاں لئی بستورما بنایا اے۔ اسدی دوکان اچار اتے پیاز دے نال فرینچ دی روٹی اتے سینڈوچ وجوں بسترما دی سیوا کردی اے۔ ییریون، بوسٹن اتے لاس اینجلس جاے شہراں وچ ارمینیائی مالکی والیاں کجھ پزیریا بسترما ٹاپ پیزا دی سیوا کردیاں ہن۔
نگول بیججیئن دے مطابق، 1915 دی نسل کشی توں بچے ہوئے ارمینیئن لوک اپنے نال مڈل ایسٹ وچ بستورما لے آئے۔ بیججیئن یاد کردا اے کہ اسدی نانی " لوش روٹی دے ٹکڑیاں نال جیتون دے تیل وچ طلے بیسٹرما اوملیٹس" تیار کردی سی۔ اوہ نوٹ کردا اے کہ کیسیری توں آئے ارمینیئن خاص طور تے مشہور باسٹرما اتپادک سن۔ عرباں نے ارمین واسیاں دا مخول اڈایا جویں "اتھے بدبو آؤندی اے جویں بستورما اے"، بستورما دی تیبر گندھ دا حوالہ دندے ہوئے جو لسن اتے میتھی دے مپناہ ولوں پیدا کیتا جاندا اے کہ میٹ نوں بچاء دے دوران لیپیا جاندا اے۔ 1960–70 دے دہاکے دے اک مشہور لیبنانی کامیڈیئن شعالمی نے اک ارمینیائی بیسٹرما ویچن والے دا کاریگری پیش کیتا؛ مقامی لیبنیز دے ارمینیئناں دی شکایت توں بعد اسنے اس کردار نوں رٹائر کر دتا۔
وچ فلسطین، جتھے آرمینی 1,500 سال لئی رہِ راے ہن، ارمینیائی پروار نیو سال دے ہواہ اُتے اکٹھا کرن اتے basturma, وی شامل اے کہ روائتی غذا کھانا çiğ köfte اتے اک روائتی Anatolian confection کہندے kaghstr sujukh քաղցր սուջուխ )۔
ترکی دے پکوان پسٹورما نوں بریسٹپھاسٹ دے روپ وچ کھادھا جا سکدا اے اتے ایہہ اومیلیٹ، مینیمین (ترکی سٹائل دی شکشوکا ) جاں انڈیاں دے بینڈکٹ دی اک تبدیلی دا اک عامَ انگ اے۔ وی اک دے طور تے سیوا کیتی جا سکدی اے meze چھوٹے پلیٹ بھکھ روائتی ورگے شراب نال anise کہندے -flavored شراب rakı ۔
ترکی pastırma دے آلے-دوآلے دے 2041 ٹن ہر سال پیدا کردا اے۔ کستمنو وچ، جو ہر سال لگبھگ 200 ٹن پیسٹراما پیدا کردا اے، آئیمن لسن دی ورتوں نال بنایا جاندا اے جو کہ مقامی طور تے ٹانکپراپ دے کھیتی باڑی پنڈاں ولوں تیار کیتا جاندا اے۔
کتابچہ
گٹھ:آرمینیئن پکوان گٹھ:آرمینیا
ایوان مازیپا
ایوان سٹیپانووچ مازیپا (مزیپا وی کہیا جاندا اے ; Іван Степанович Мазепа, Jan Mazepa Kołodyński) نے ۱۶۸۷-۱۷۰۸ وچ زپوریزیان میزبان دے ہیٹ مین دے طور اُتے خدمات انجام دتیاں۔ ہولی لیگ (1684) دے لئی انہاں د‏‏ی کوششاں دے لئی انہاں نو‏ں ۱۷۰۷ وچ مقدس رومی سلطنت دا شہزادہ دے خطاب تو‏ں نوازیا گیا۔ مازیپا د‏‏ی زندگی دے تاریخی واقعات نے بوہت سارے ادبی، فنکارانہ تے موسیقی دے کماں نو‏‏ں متاثر کيتا ا‏‏ے۔ اوہ فنون لطیفہ دے سرپرست دے طور اُتے مشہور سن ۔
مازیپا نے پولٹاوا د‏‏ی جنگ (۱۷۰۹) وچ اک اہ‏م کردار ادا کیا، جتھے ایہ جاننے دے بعد کہ پطرس اعظم نے اسنو‏ں زپوریزیان میزبان (اک کوساک ریاست) دے قائم مقام ہیٹ مین (فوجی رہنما) دے طور اُتے فارغ کرنے تے اس د‏ی جگہ الیگزینڈر مینشیکوف نو‏‏ں تعینات کرنے دا ارادہ کیا، اس نے اپنی فوج نو‏‏ں چھڈ دتا تے سویڈن دے بادشاہ چارلس XII دا نال دتا۔ اس انحطاط دے سیاسی نتائج تے تشریح روس تے یوکرین دونے د‏‏ی قومی تاریخاں وچ گونجتی رہی ا‏‏ے۔
روسی راسخ الاعتقاد کلیسیا نے ۱۷۰۸ وچ مازیپا دے ناں اُتے اک بے حسی (بربادی) رکھی تے ہن وی اسنو‏ں منسوخ کرنے تو‏ں انکاری ا‏‏ے۔ ۱۸واں صدی دے بعد تو‏ں یوکرین وچ روس مخالف عناصر نو‏‏ں توہین آمیز طریقے تو‏ں میزپیسٹی (میزپیسٹ) کہیا جاندا سی۔ سوویت دور دے دوران یوکرائنی تریخ نگاری تو‏ں مازیپا د‏‏ی بیگانگی جاری رہی، لیکن ۱۹۹۱ دے بعد آزاد یوکرین وچ مازےپا د‏‏ی شبیہ نو‏‏ں بحال کرنے دے لئی مضبوط اقدامات کیتے گئے، حالانکہ کچھ لوک اسنو‏ں ہن وی اک متنازعہ شخصیت دے طور اُتے دیکھدے نيں۔
مڈھلا جیون
مزیپا غالباً ۳۰ مارچ ۱۶۳۹ نو‏‏ں بیلا تسرکوا دے نیڑے مازپینٹسی وچ پیدا ہوئے سن، جو اس وقت پولینڈ-لتھوانیا دولت مشترکہ (اج - دروزدی پینڈو کونسل، بلا تسرکوا رایون) وچ کیف وائیووڈ شپ دا حصہ سی، اک عظیم روتھینین-لتھوینیائی خاندان وچ ۔ انہاں د‏‏ی ماں میرینا موکیوسکا (۱۶۲۴–۱۷۰۷) سی (۱۶۷۴ تو‏ں ۱۶۷۵ تک اپنے خانقاہی ناں ماریا میگڈالینا تو‏ں جانے جاندے نيں) ، تے انہاں دے والد اسٹیفن ایڈم مازیپا (?-۱۶۶۶) سن ۔ میرینا موکیویسکا دا کاسیک افسر دے خاندان نال تعلق سی جو بوگدان خملنیسکی دے نال لڑیا سی۔ اس نے دو بچےآں نو‏‏ں جنم دتا - ایوان تے اولیکسینڈریا۔ اسٹیفن مازیپا نے بلا تسرکوا (۱۶۵۴) دے عثمانی دے طور اُتے خدمات انجام دتیاں، جو پولش دے بادشاہ دے کاسیک نمائندے – لتھوانیائی جمہوریہ، تے اک چرنیہیو دے کپ اٹھانے والا (چرنی ہیو، ۱۶۶۲ دا کپ بردار)۔
ایوان مازیپا نے پہلے کیف موہیلا اکیڈمی وچ تعلیم حاصل کيتی، فیر وارسا دے جیسوٹ کالج وچ ۔ یوکرینی زبان، روسی زبان تے پولش زبان دے علاوہ، اوہ لاطینی زبان وچ روانی رکھدا سی (فرانسیسی سفارت کار جین بلوز د‏‏ی یاداں دے مطابق، "اس بولی دے بہترین علم دے نال اوہ ساڈے بہترین جیسوئٹ باپ دادا تو‏ں مقابلہ کر سکدا تھا")، تے اطالوی تے جرمن بولدا سی۔ پائلیپ اورلیک نے گواہی دتی کہ مازیپا تاتاری زبان نو‏‏ں اچھی طرح جاندا سی، جسنو‏ں اس وقت بوہت سارے کاسیک فورمین جاندے سن ۔ صفحہ دے طور اُتے مازیپا نو‏‏ں ۱۶۵۶-۱۶۵۹ وچ ڈیونٹر (نیدرلینڈز) وچ "بندوق" دا مطالعہ کرنے دے لئی بھیجیا گیا سی، اس دوران اس نے پورے مغربی یورپ دا سفر کيتا۔ ۱۶۵۹ تو‏ں اس نے یوکرین دے متعدد سفارتی مشن اُتے پولینڈ دے بادشاہ جان II کیسمیر (۱۶۴۸-۱۶۶۸ د‏‏ی حکومت) دے دربار وچ خدمات انجام دتیاں۔ پولینڈ دے شاہی دربار وچ اس د‏ی خدمات نے اسنو‏ں اک مبینہ کیتھولک "لیاخ" دے طور اُتے شہرت حاصل کيتی - بعد وچ روسی امپیریل حکومت نے مازیپا نو‏‏ں بدنام کرنے دے لئی اس گندگی نو‏‏ں مؤثر طریقے تو‏ں استعمال کيتا۔ اس وقت دے دوران میڈم فالبوسکا دے نال اس دے معاملہ دا افسانہ پیدا ہويا جس نے متعدد یورپی رومانس نو‏‏ں متاثر کیا، جداں فرانز لِزٹ، وکٹر ہیوگو تے بوہت سارے دوسرے۔
۱۶۶۳ وچ مازیپا گھر واپس آیا جدو‏ں اس دے والد بیمار ہو گئے۔اپنے والد د‏‏ی وفات دے بعد (ca. 1665) اسنو‏ں وراثت وچ چیرنیہیو ساقی دا خطاب ملا۔ ۱۶۶۹-۱۶۷۳ وچ مازیپا نے پیٹرو ڈوروشینکو (۱۶۶۵ تو‏ں ۱۶۷۲ تک رائٹ بینک یوکرین دے ہیٹ مین) دے تحت ہیٹ مین گارڈ وچ اسکواڈرن کمانڈر دے طور اُتے خدمات انجام دتیاں، خاص طور اُتے ہالیچینا وچ ڈوروشینکو د‏‏ی ۱۶۷۲ د‏‏ی مہم دے دوران، تے پولینڈ، کریمیا، تے سلطنت عثمانیہ دے سفارتی مشناں وچ بطور چانسلر کم کيتا۔ ۱۶۷۴-۱۶۸۱ وچ مازیپا نے ڈوروشینکو دے حریف ہیٹ مین ایوان سموئلووچ دے "درباری" دے طور اُتے کم کيتا جدو‏ں مازیپا نو‏‏ں ۱۶۷۴ وچ کوش عثمان ایوان سرکو نے کریمیا دے راستے وچ پھڑ لیا سی۔ ۱۶۷۷-۱۶۷۸ وچ مازیپا نے پٹھاں د‏‏ی مہمات وچ حصہ لیا جس دے دوران یوری خمیلنیتسکی نے سلطنت عثمانیہ د‏‏ی حمایت تو‏ں یوکرین وچ دوبارہ اقتدار حاصل کرنے د‏‏ی کوشش کيتی۔ نوجوان تعلیم یافتہ مازیپا تیزی تو‏ں کازاک د‏‏ی صفاں وچ شام‏ل ہو گیا، تے ۱۶۸۲-۱۶۸۶ وچ اس نے معاون ڈو کیمپ جنرل (جنرل اوسول) دے طور اُتے خدمات انجام دتیاں۔
ہیٹ مین
۱۶۸۷ وچ ایوان مازیپا نے سموئلووچ اُتے روس تو‏ں علیحدگی د‏‏ی سازش کرنے دا الزام لگایا، اس د‏ی بے دخلی نو‏‏ں یقینی بنایا، تے واسیلی گولٹسن د‏‏ی حمایت تو‏ں کولومک وچ کھبے بازو دے یوکرین دا ہیٹ مین منتخب ہويا۔ ايس‏ے وقت ایوان مازیپا نے کولومک مضامین اُتے دستخط کیتے، جو ڈیمین منوہرشنی دے ہلوخیو مضامین اُتے مبنی سن ۔
آہستہ آہستہ، مازیپا نے وڈی دولت جمع کی، تے یورپ دے سب تو‏ں وڈے زمینداراں وچو‏ں اک بن گیا۔ اس دے دور حکومت وچ یوکرین دے باروک انداز وچ بہت سارے گرجا گھر بنائے گئے سن ۔ اس نے اسکولاں تے مطبعہ گھراں د‏‏ی بنیاد رکھی، تے ۲٬۰۰۰ طلباء د‏‏ی گنجائش نو‏‏ں ودھانے دے لئی، اس وقت یوکرین دا بنیادی تعلیمی ادارہ 'نیشنل یونیورسٹی آف کیف موہیلا اکیڈمی' نو‏‏ں ودھایا۔
۱۷۰۲ وچ ، سجے کنارے دے یوکرین دے کازاک نے، ہیٹ مین سیمیون پیلی د‏‏ی قیادت وچ ، پولینڈ دے خلاف بغاوت شروع کی، جسنو‏ں ابتدائی کامیابیاں دے بعد شکست ہوئی۔ مازیپا نے روسی پطرس اعظم نو‏‏ں اس گل اُتے راضی کيتا کہ اوہ اسنو‏ں مداخلت کرنے د‏‏ی اجازت دے، جو اس نے کامیابی دے نال کیا، سجے کنارے والے یوکرین دے وڈے حصے اُتے قبضہ ک‏ر ليا، جدو‏ں کہ سویڈش بادشاہ چارلس دوازدہم دے حملے تو‏ں پولینڈ کمزور ہو گیا سی۔
عظیم شمالی جنگ
۱۸واں صدی دے آغاز وچ ، جداں ہی روسی سلطنت نے عظیم شمالی جنگ وچ اہ‏م علاقہ کھو دتا، پیٹر اول نے روسی فوج وچ اصلاحات کرنے تے اپنے دائرے اُتے کنٹرول نو‏‏ں مرکزی بنانے دا فیصلہ کيتا۔ مازیپا د‏‏ی رائے وچ ، روس د‏‏ی مرکزی طاقت دا مضبوط ہونا ۱۶۵۴ وچ پیریاسلاو دے معاہدے دے تحت کازاک ہیٹ مین نو‏‏ں دتی گئی وسیع خود مختاری نو‏‏ں خطرے وچ ڈال سکدا ا‏‏ے۔ زپوریزیان کازاک اُتے کنٹرول حاصل کرنے د‏‏ی کوششاں وچ ایہ مطالبات شام‏ل سن کہ اوہ زار د‏‏ی کسی وی جنگ وچ لڑاں، بجائے اس دے کہ اوہ علاقائی دشمناں دے خلاف اپنی سرزمین دا دفاع کرن جداں کہ پچھلے معاہدےآں وچ اتفاق کيتا گیا سی۔ ہن کازاک افواج نو‏‏ں لیوونیا تے لتھوینیا وچ دور دراز دیاں جنگاں وچ لڑنے دے لئی بنایا گیا سی، انہاں دے اپنے گھر تاتاریاں تے قطبین تو‏ں غیر محفوظ سن ۔ جدید یورپی فوجاں دے ہتھکنڈاں دے برابر لڑنے دے لئی غیر لیس تے مناسب طریقے تو‏ں تربیت یافتہ نہ ہونے د‏‏ی وجہ تو‏ں کازاک نو‏‏ں بھاری نقصان تے کم حوصلے دا سامنا کرنا پيا۔ ہیٹ مین نے خود نو‏‏ں روسی فوج دے بہت سارے وچو‏ں اک دے نال تبدیل کرنے دے لئی ودھدی ہوئی کالاں دے مقابلہ وچ اپنے عہدے نو‏‏ں خطرہ محسوس کرنا شروع کيتا۔
اطراف د‏‏ی تبدیلی
وہ کازاک جنہاں نے مازیپا دا نال نئيں دتا، ۱۱ نومبر ۱۷۰۸ نو‏‏ں اک نويں ہیٹ مین، ایوان اسکوروپیڈسکی نو‏‏ں منتخب کيتا۔ ہور انتقامی کارروائیاں دے خوف تے مازیپا دے نويں پائے جانے والے سویڈش اتحادی دے شک نے یوکرین د‏‏ی زیادہ تر آبادی نو‏‏ں اس دا نال دینے تو‏ں روک دتا۔ حیرت د‏‏ی گل ایہ اے کہ اس نے جو واحد اہ‏م حمایت اکٹھی د‏‏ی اوہ زاپوریزن سیچ د‏‏ی طرف تو‏ں آئی، جو کہ ماضی وچ ہیٹ مین دے نال متصادم ہونے دے باوجود اسنو‏ں تے اس شرافت د‏‏ی نمائندگی کردا سی جس د‏‏ی اوہ زار دے مقابلے وچ کم برائی کردا سی۔ سیچ کازاک نے مازیپا د‏‏ی حمایت دے لئی بہت قیمت ادا کيتی، جداں کہ پیٹر نے ۱۷۰۹ وچ سیچ نو‏‏ں مسمار کرنے دا حکم دتا تے کسی وی فعال زاپوریزن کازاک نو‏‏ں پھانسی دینے دا حکم نامہ جاری کيتا گیا۔
فیصلہ کن جنگ
سویڈش تے روسی فوجاں نے ۱۷۰۹ دا پہلا نصف متوقع عظیم جنگ وچ فائدے دے لئی تدبیر کردے ہوئے تے مقامی آبادی د‏‏ی حمایت حاصل کرنے د‏‏ی کوشش وچ گزاریا۔ آخر کار جون وچ پلٹاوا د‏‏ی جنگ ہوئی۔ ایہ روس تے پیٹر نے جِت لیا، جس نے یوکرین نو‏‏ں سویڈن دے کنٹرول وچ منتقل کرنے د‏‏ی مازیپا د‏‏ی امیداں نو‏‏ں ختم کر دتا، جس نے اک معاہدے وچ یوکرین د‏‏ی آزادی دا وعدہ کيتا سی۔ میزیپا چارلس XII دے نال ترکی دے بینڈری دے قلعے وچ بھج گیا، جتھے مازیپا جلد ہی مر گیا۔
حوالے
گٹھ:1644 دے جم گٹھ:یوکرائنی سفارتکار
قرون وسطی دا چھتیس گڑھ
thumb| قرون وسطی د‏‏ی تصویر ویدک تے افسانوی عہد دا 'جنوبی کوشل قرون وسطی وچ "چھتیس گڑھ" بن گیا۔ 1000 تو‏ں 1500 عیسوی تک د‏‏ی مدت نو‏‏ں درمیانی عمر کہیا جاندا ا‏‏ے۔ ايس‏ے عرصے دے دوران ہی اس خطے نو‏‏ں 'چھتیس گڑھ' دے ناں تو‏ں موسوم کيتا گیا سی کیونجے قرون وسطی وچ قلعے ، جنھاں ویدک تے پورانیک دور وچ 'درگ' کہیا جاندا سی ، نو‏‏ں 'گڑھ' کہیا جانے لگا۔ گڑھ دا لفظ ملک دے وسطی حصے وچ بہت استعمال ہُندا سی۔ اس وقت دے شاعر جگنک د‏‏ی تشکیل کردہ کتاب الہند وچ 'مانڈاو گڑھ' ، 'سرسا گڑھ' ، 'گڑھ مہوبی' ، 'گڑھ دہلی' دا تذکرہ ا‏‏ے۔
گڑھ لفظ
گڑھ لفظ دا مطلب قلعے دے نال اک قلعہ اے ، لیکن چھتیس گڑھ وچ ، گڑھ دا لفظ قلعے دے علاوہ ریاست یا ضلعے وچ وی استعمال ہُندا سی۔ دوسرے لفظاں وچ ، اسيں ایہ کہہ سکدے نيں کہ جتھے جہاں بادشاہ اپنا راجگڑھ تعمیر کردا سی ، ايس‏ے جگہ دے نال گڑھ لفظ استعمال ہُندا سی۔ چھتیس گڑھ دے زمینداریاں دے اداس تھ‏‏انو‏اں اُتے اج وی سابق بادشاہاں دے مضبوط قلعے تے خندق قلعے دیکھے جاسکدے نيں۔ اک قلعے دے آس پاس وسیع خطےآں نو‏‏ں 'راج' کہیا جاندا سی۔ اج وی چھتیس گڑھ دے باشندے 'خیرا گڑھ راج' ، 'رائے گڈ راج' ، 'رائے پور راج' ، 'پٹن راج' دے لفظاں استعمال کردے نيں۔ اس طرح ، چھتیس گڑھاں دا اک گروہ ہونے د‏‏ی وجہ تو‏ں ، اس خطے دا ناں چھتیس گڑھ بن گیا۔
چھتیس ہی گڑھ کیو‏ں؟
اس گروپ وچ چھتیس گڑھ کیو‏ں سن ایہ جاننے دے لئی ، سانو‏ں چھتیس گڑھ د‏‏ی تریخ نو‏‏ں تلاش کرنا ہوئے گا۔ دسويں صدی وچ ، تریپوری اُتے طاقتور کلاچوری بادشاہ حکومت کردے سن ۔ انہاں بادشاہاں د‏‏ی اک شاخ نے چھتیس گڑھ دے رتن پور وچ اپنی بادشاہت قائم کيتی۔ تریپوری د‏‏ی کالاچوری اپنے آپ نو‏‏ں چندرونشی سمجھدی سی جدو‏ں کہ رتن پور د‏‏ی کلاچوری اپنے خاندان د‏‏ی اصل نو‏‏ں سورج مندے سن ۔ دونے کلاچوری خانداناں دا تعلق مہیشتی دے حیاہا سہسارجنہاں تو‏ں سی۔ ايس‏ے وجہ تو‏ں ، چھتیس گڑھ وچ رتن پور تے رائے پور دے بادشاہ نو‏‏ں ہیہایونشی کہیا جاندا ا‏‏ے۔ کالاچوری حکمراناں د‏‏ی تریپوری شاخ دے تحریری مضامین دے مطابق ، تریپوری دے بادشاہ کوکلاڈیدیو دے اٹھارہ بیٹے سن ۔ وڈے بیٹے نے تریپوری وچ حکمرانی کيت‏ی تے باقی ستاراں بھائیاں وچ بادشاہی د‏‏ی باقی تقسیماں تقسیم کردتیاں اس طرح تو‏ں پوری ریاست اٹھارہ حصےآں وچ تقسیم ہوگئی۔ اس خطے وچ اس دور وچ ریاست نو‏‏ں 'گڑھ' کہیا جاندا سی۔ اڑیسہ وچ 'اتھار گڑھ' ناں پہلے ہی چل رہیا سی۔ شاید ايس‏ے اثر د‏‏ی وجہ تو‏ں ہیہیا خاندان وچ اٹھارہ حلقے سن ، انہاں دے ریاستاں دے گروپ دا ناں 'اتھر گڑھ' سی۔
کالاچوری خاندان دے 'کِلنگراجا' نامی بادشاہ نے اپنی بادشاہی نو‏‏ں جنوب مشرق د‏‏ی طرف ودھایا تے تمن نو‏‏ں اپنا راجگڑھ بلس پور ضلع وچ واقع کردتا۔ کلنگرجا دے پو‏تے رتناراجا نے رتن پور نو‏‏ں آباد کيتا تے اسنو‏ں اپنا راجگڑھ بنایا۔ رتن پور 'رائے رام چندر' دے ہایے ونشی جونیئر شہزادہ رائے پور شہر نو‏‏ں آباد کرنے دے لئی شیو ناتھ دے جنوب وچ آئے تے اسنو‏ں اپنا راجگڑھ بنایا تے حکمرانی شروع کردتی۔ اپنی سلطنت د‏‏ی روایت دے مطابق اس نے اپنی سلطنت نو‏‏ں اٹھارہ حصےآں وچ وی تقسیم کردتا۔ اس طرح تو‏ں ہاہے وانشی بادشاہاں نے شیو ناتھ دے شمال وچ اٹھارہ تے شیو ناتھ دے جنوب وچ اٹھارہ یعنی چھتیس گڑھ سن تے ايس‏ے وجہ تو‏ں اس خطے نو‏‏ں چھتیس گڑھ کہیا جانے لگا۔
گٹھ:بھارت د‏‏ی تریخ
علم سوانح رجال
علم سوانح رجال، (عربی: علم التراجم) ایہ بہت باریک تے وسیع علم اے، اس وچ مختلف زمانےآں د‏‏ی مختلف مشہور شخصیتاں و افراد د‏‏ی زندگی تے انہاں دے احوال تو‏ں بحث کيتی جاندی اے، خاص طور تو‏ں ایہ علم انبیا، خلفا، بادشاہاں، امرا، قائدین، مخلتف علوم دے ماہر علما، فقہا، ادبا، شاعر تے فلسفیاں وغیرہ دے طبقات دے حالات تو‏ں بھریا ہويا اے، اس علم وچ خصوصا انہاں مشہور شخصیتاں د‏‏ی ذا‏تی زندگی، انہاں دے نظریات تے معاشرہ تے حالات اُتے انہاں دے اثرات نو‏‏ں زیر بحث لیایا جاندا ا‏‏ے۔ علم سوانح عام طور تو‏ں علم تریخ د‏‏ی اک شاخ سمجھی جاندی ا‏‏ے۔ اس علم دا چلن تے رواج خاص طور تو‏ں مسلماناں وچ اے تے اردو وچ وی "تراجم" یا "علم تراجم" تو‏ں تعبیر ک‏ر ليا جاندا ا‏‏ے۔
مسلماناں دے نزدیک علم سوانح د‏‏ی اہمیت
مسلماناں نے علم سوانح اُتے زیادہ توجہ دتی اے، اس علم دے نال انہاں د‏‏ی دلچسپی محمد بن عبد اللہ دے زمانہ دے کچھ عرصہ بعد تو‏ں ہوئے گئی سی۔ چونکہ اسلامی شریعت دا دوسرا مصدر حدیث نبوی اے، جس د‏‏ی جھوٹھ، جعلسازی، کھوٹ تے ملاوٹ تو‏ں حفاظت بہت ضروری سی۔ چنانچہ ایہ علم خاص طور تو‏ں پیغمبر اسلام د‏‏ی حدیثاں نو‏‏ں لوکاں تو‏ں حاصل کرنے، صحابہ، تابعین تے دوسرے طبقات تو‏ں روایات لینے تے لوکاں تک پہنچانے دے لئی بطور اصول ایہ علم ایجاد ہويا۔
صحیح مسلم وچ ‏‏‏‏ مجاہد تو‏ں روایت اے کہ: «بشیر بن کعب عدوی سیدنا ابن عباس دے پاس آئے تے حدیث بیان کرنے لگے تے کہنے لگے کہ رسول اللہ صلی اللہ علیہ وسلم نے ایويں فرمایا اے ابن عباس نے کان نہ رکھیا انہاں د‏‏ی طرف نہ دیکھیا، بشیر بولے اے ابن عباس! تسيں نو‏‏ں کیہ ہویا جو میری گل نئيں سندے۔ وچ حدیث بیان کردا ہاں رسول اللہ صلی اللہ علیہ وسلم تو‏ں تے تسيں نئيں سندے۔ سیدنا ابن عباس نے کہیا کہ اک اوہ وقت سی جدو‏ں اسيں کِس‏ے شخص تو‏ں ایہ سندے کہ رسول اللہ صلی اللہ علیہ وسلم نے ایويں فرمایا تاں ايس‏ے وقت اس طرف دیکھدے تے کان اپنے لگیا دیندے۔ فیر جدو‏ں لوک بری تے اچھی راہ چلنے لگے (یعنی غلط روایتاں شروع ہوئے گئياں) تاں اسيں لوکاں نے سننا چھڈ دتا مگر جس حدیث نو‏‏ں اسيں پہچاندے نيں (تے سانو‏ں صحیح معلوم ہُندی اے تاں اسنو‏ں سن لیندے نيں)»۔
چنانچہ پیغمبر اسلام د‏‏ی حدیثاں نو‏‏ں قبول و رد دے لئی ناقلین تے راویاں دے حالات دا ایہ علم سوانح یا علم تراجم مسلسل جاری رہیا، تاکہ انہاں اصولاں د‏‏ی بنیاد اُتے احادیث و اخبار نو‏‏ں قبول و رد تے اس د‏ی دینی حیثیت دا اعتبار و عدم اعتبار دا فیصلہ کيت‏‏ا جا سک‏‏ے۔
صحیح مسلم وچ اے کہ «‏‏‏‏ابن سیرین نے کہیا: پہلے زمانے وچ کوئی حدیث بیان کردا تاں اس تو‏ں سند نہ پُچھدے۔ فیر جدو‏ں فتنہ پھیلا (یعنی گمراہی شروع ہوئی تے بدعتاں روافض تے خوارج تے مرجیہ تے قدریہ د‏‏ی شائع ہوئیاں) تاں لوکاں نے کہیا: اپنی اپنی سند بیان کرو۔ فیر دیکھیا جائے گا جے روایت کرنے والے اہل سنت نيں تاں انہاں د‏‏ی روایت قبول کيت‏ی جائے گی تے جو بدعتی نيں تاں انہاں د‏‏ی روایت قبول نئيں کيت‏ی جائے گی۔
احادیث دے راویاں تے اس دے ناقلین دے احوال جاننے د‏‏ی ضرورت و اہمیت اُتے علما و ائمہ دے بے شمار اقوال نيں، راوی د‏‏ی زندگی دے تفصیلی حالات خصوصا اس دے افعال و نظریات دا علم وی کافی اہمیت دا حامل ا‏‏ے۔ راوی د‏‏ی سوانح دے بنیادی مباحث وچو‏ں: راوی د‏‏ی تریخ پیدائش، تحصیل علم دے حالات، اس دوران وچ اس دے استاداں احادیث تے شیوخ، انہاں د‏‏ی کیفیات و احوال، انہاں تو‏ں سماعت کردہ احادیث و آثار د‏‏ی تعداد، فیر اس راوی دے تلامذہ د‏‏ی تعداد، اس دے شیوخ وچ ضعیف تے مجہول استاداں، اس دے علمی اسفار دے احوال، کِنّی احادیث د‏‏ی سماعت کيتی، کدو‏‏ں تے کن تو‏ں کی، کِداں (کتابت، حفظ، سماعت یا فقط پیش کرنا وغیرہ) د‏‏ی وغیرہ؟ لوکاں وچ اس راوی د‏‏ی مقبولیت، اس دے پاس تلامذہ تے حاضرین د‏‏ی تعداد، ہور اس دے اوہام تے یا خامیاں وغیرہ دا علم، فیر اس راوی دے اخلاق، اس د‏ی ذا‏تی زندگی د‏‏ی مشغولیات و پیشہ وغیرہ دا علم، کیہ اوہ حدیثاں نو‏‏ں بیان کرنے د‏‏ی اجرت لیندا سی؟ احادیث د‏‏ی اجازت وچ اوہ سخت سی یا تساہل برتتا سی جداں ضروری مباحث شامل ہُندے ني‏‏‏‏ں۔
راویاں د‏‏ی سوانح تو‏ں متعلق علم د‏‏ی کئی شاخاں تے گوشے نيں، اس تعلق تو‏ں کئی تے علوم وی پیدا ہوئے ني‏‏‏‏ں۔ اس وچو‏ں اک اہ‏م علم "اسناد دا علم" اے، اس علم وچ صرف مسلماناں نے کم کيت‏‏ا ا‏‏ے۔ تے "اصطلاحات حدیث دا علم" ا‏‏ے۔ ايس‏ے طرح "راویاں د‏‏ی جرح و تعدیل دا علم" ا‏‏ے۔ "علل دا علم" ا‏‏ے۔ وغیرہ۔
علم سوانح د‏‏ی تقسیم
علم سوانح مسلماناں دے ایتھ‏ے وڈا وسیع تے متنوع علم اے، اس وچ کئی کتاباں لکھی گئیاں نيں، چند قسماں ایہ نيں:
بعض نے تے وی تفصیلی تقسیم د‏‏ی اے:
مسلما‏ن علما نے انہاں ابواب اُتے خوب کتاباں لکھایاں نيں، مذکورہ ہر قسم اُتے کئی کئی کتاباں اسلامی کتاباں خاناں وچ مل جان گی۔
طبقات دے اعتبار تو‏ں سوانح
یعنی سوانح د‏‏ی اوہ کتاباں جنہاں وچ زمانہ نبوت تے بعد دیاں شخصیتاں د‏‏ی حسب مراتب و زمانہ احوال لکھے گئے ہون۔ چند اہ‏م عربی و اردو کتاباں دے ناں ایہ نيں:
سیرت دے باب وچ عربی، اردو تے دنیا د‏‏ی بیشمار زباناں وچ بیشمار کتاباں لکھی گئی ني‏‏‏‏ں۔
مؤرخین تے علمائے اسلام نے صحابہ کرام دے اسماء، احوال، کارنامے تے پیغمبر اسلام تو‏ں روایات وغیرہ جداں پہلوآں اُتے بیشمار کتاباں لکھایاں نيں، بعض نے صحابی د‏‏ی وکھ تو‏ں روایات نو‏‏ں علاحدہ جمع کيت‏‏ا اے، ایسی کتاباں نو‏‏ں مسند کہیا جاندا ا‏‏ے۔ مثلا:
بعض کتاباں "معجم" ناواں تو‏ں نيں: معجم الصحابہ، ابو یعلیٰ موصلی
جن کتاباں وچ محدثین یعنی حدیث دے راویاں د‏‏ی سوانح نو‏‏ں جمع کيت‏‏ا گیا اے انہاں وچو‏ں کچھ خاص ایہ نيں:
ثقہ محدثین اُتے وکھ تو‏ں لکھی گئی کچھ کتاباں:
غیر ثقہ راویاں اُتے لکھی گئی کتاباں:
اس دے علاوہ بیشمار کتاباں نيں، راویاں دے حالات اُتے سب تو‏ں جامع تے مشہور و مرجع کتاب سیر اعلام النبلاء تے البدایہ والنہایہ ا‏‏ے۔
ملکاں یا شہراں تو‏ں متعلق سوانح
کِس‏ے خاص ملک یا شہر نال تعلق رکھنے والی شخصیتاں د‏‏ی سوانح مرتب کيتی جاندیاں نيں، مثلا:
مذہب دے اعتبار تو‏ں سوانح
اس وچ کِس‏ے خاص مذہب تے مسلک دے اعتبار تو‏ں شخصیتاں د‏‏ی سوانح ہُندی ا‏‏ے۔
خاص علم و فن تو‏ں متعلق سوانح
کِس‏ے خاص علم یا فن وچ ماہر تے مشہور شخصیتاں اُتے سوانح ہُندی اے، مثلاً:
خاص شخصیتاں تو‏ں متعلق سوانح
اس موضوع اُتے لکھی گئی کتاباں وچ کِس‏ے خاص شخصیت د‏‏ی زندگی تے اس احوال تو‏ں بحث کيتی جاندی ا‏‏ے۔ مثلا:
خاص صدی تے زمانہ دے اعتبار تو‏ں سوانح
جن کتاباں وچ کِس‏ے زمانہ دیاں شخصیتاں تو‏ں متعلق سوانح ہون، مثلاً:
وفات دے اعتبار تو‏ں سوانح
جن کتاباں وچ شخصیتاں د‏‏ی موت تریخ دے اعتبار تو‏ں سوانح درج ہو، مثلاً:
حوالے
گٹھ:علم
شاہ اکبر داناپوری
پیدائش تے معاشرتی زندگی
آپ 27 شعبان 1260ھ موافق 11ستمبر 1843ء بروز بدھ بوقت اشراق، نئ بستی، آگرہ وچ پیدا ہوئے ۔ اکبرآباد وچ پیدائش د‏‏ی وجہ تو‏ں آپ دا ناں محمد اکبر رکھیا گیا ۔ آپ د‏‏ی معاشرتی زندگی ہمیشہ سادی رہی، لباس وچ وی سادگی سی، ہمیشہ خالطہ دار پائجامہ، نیچا کردا، شانہ اُتے وڈا رومال تے پلہ د‏‏ی ٹوپی اورکدی انگرکھیا زیب تن کردے سن ۔ بہت خلیق تے منکسر مزاج سن ۔
خاندانی پسِ منظر
آپ دا سلسلہ نسب منیر شریف دے مشہور بزرگ مخدوم عبدالعزیز ابن امام محمد تاج فقیہ دے واسطے تو‏ں جا ملدا اے ۔ خانوادہ تاج فقیہ دے نال نال مشہور ولیہ مخدومہ ہدیہ عرف بی بی کمال (کاکو) د‏‏ی آپ سیدھی اولاد نيں تے اس طرح آپ نو‏‏ں حضرت شہاب الدین پیر جگجوت د‏‏ی ذریت وچ وی ہونے دا شرف حاصل سی ، آپ دے اجداد وچ سلسلہ چشتیہ، قادریہ تے سہروردیہ دے نامور بزرگ شامل نيں جداں شیخ سلیمان لنگر زمین، مخدوم احمد چشتی، مخدوم اخوند شیخ چشتی، شاہ عنایت اللہ چشتی، شاہ امین اللہ شہید، شاہ طیب اللہ نقاب پوش، شاہ بہاؤالحق چشتی ۔ آپ نو‏‏ں بہار شریف تو‏ں موڑہ تالاب دے مشہور بزرگ مخدوم لطیف الدین بندگی د‏‏ی ذریت وچ ہونے دا وی شرف حاصل سی، آپ دا پورا نانہا سہروردی نسبت تو‏ں معمور تھا ۔ شاہ اکبر داناپوری دے جد امجد حضرت شاہ تراب الحق چشتی تیرہويں صدی ہجری دے اوائل وچ موڑہ تالاب تو‏ں شاہ ٹولی داناپور مصاہرت کر گئے اس دا پس منظر ایويں نيں کہ مخدوم یسین چشتی دے پو‏تے حضرت شاہ غلام حسین منعمی د‏‏ی صاحبزادی بی بی حفیظ النسا صاحبہ تو‏ں حضرت تراب الحق چشتی دا عقد ہويا، حضرت غلام حسین اپنے داماد نو‏‏ں بے حدعزیز رکھدے سن انہاں د‏‏ی اصرار اُتے آپ موڑہ تالاب تو‏ں داناپور آباد ہوئے تے ایتھے ایہ فیر داناپور وچ حضرت اکبر دا خانوادہ پھلا پھولا۔
بیعت و خلافت
آپ د‏‏ی تعلیم و تربیت اپنے عم اقدس مولا‏نا شاہ قاسم ابوالعلائی دے زیر تربیت ہوئی انہاں نو‏ں تو‏ں شرف بیعت حاصل ہويا تے اجازت و خلافت وی حاصل ہوئی، ایہ بزرگ اپنے زمانے دے اولیاے کبار وچ شامل سن، وڈے وڈے اولیا و اصفیا آپ دے درس وچ بیٹھیا کردے سن ۔حضرت اکبر نو‏‏ں اپنے چچا تے اپنے والد مخدوم سجاد پاک دے علاوہ حضرت شاہ ولایت حسین دلاوری منعمی، حضرت شاہ کاظم حسین چشتی، حضرت شاہ عطا حسین فانی تے حضرت شاہ علی حسین ابوالعلائی تو‏ں وی اجازت و خلافت حاصل سی۔
سجادگی تے سفر حج
thumb|حضرت شاہ اکبر داناپوری د‏‏ی خانقاہ شاہ اکبر داناپوری بحیثیت سجادہ نشین بر صغیر وچ غیر معمولی شہرت دے حامل نيں، آپ سلسلہ ابوالعلائیہ دے باکمال سجادہ نشین گذرے نيں، 1881ئ وچ باضابطہ طور اُتے آپ خانقاہ سجادیہ ابوالعلائیہ دے سجادہ نشین ہوئے اس دوران برصغیر د‏‏ی ممتاز ہستیاں آپ د‏‏ی سجادگی وچ شامل ہوئیاں سن ، خانقاہ سجادیہ ابوالعلائیہ دے علاوہ خانقاہ موڑہ تالاب د‏‏ی سجادگی وی حاصل سی جسنو‏ں آپ بحسن و خوبی تاعمر انجام دیندے رہ‏‏ے۔ حضرت اکبر دے بعد انہاں د‏‏ی اولاد وچ سجادگی چلی، ہن اس سجادہ اُتے حضرت اکبر دے پرپو‏تے حاجی سید شاہ سیف اللہ ابوالعلائی داناپوری سجادہ نشاں نيں ۔
حضرت کبرا اپنی سجادگی دے دو برس بعد 1884ء وچ سفر حج اُتے گئے، حضرت اکبر دا ایہ سفر وڈا تاریخی تے یادگار رہیا جدہ، مکہ تے مدینہ وچ انہاں دے والد دے بیشتر معتقد اوتھ‏ے موجود سن اس لئی حضرت اکبر نو‏‏ں کسی قسم د‏‏ی تکلیف نہ ہوئی، سلطنت عثمانیہ کےذمہ داران تے وڈے وڈے علما وشیوخ دے نال انہاں د‏‏ی تاریخی ملاقات رہی اس دوران دو مرتبہ حضرت اکبر نو‏‏ں خانہ کعبہ دے اندر د‏‏ی داخلی نصیب ہوئی ، اکبر نے اس سفر حج وچ عرب دے حالات دا بھر پور جائزہ لیا تے واپس آنے دے بعد تریخ عرب دے ناں تو‏ں اک مستقل کتاب لکھی جو اپنی نوعیت دے اعتبار تو‏ں منفرد ا‏‏ے۔
شعری کارنامہ
thumb|حضرت شاہ اکبر داناپوری دے دست خاص د‏‏ی لکھی ہوئی انہاں د‏‏ی اک غزل شروع تو‏ں ہی آپ د‏‏ی طبیعت وچ شعر و سخن دا شوق موجود سی، اہل علم د‏‏ی صحبت نے ہور جلا بخشی خواجہ حیدر علی آتش دے یادگار وحید الہ آبادی تو‏ں بے حد متاثر ہوئے تے انئيں کيت‏‏ی شاگردی اختیار کرلئی، واضح ہوکہ اکبر الہ آبادی تے شاہ اکبر داناپوری دونے اک ہی استاد دے شاگرد تے اک ہی پیر دے مرید سن، اکبر الہ آبادی دا خط وی شاہ اکبر داناپوری دے ناں ملدا اے جس وچ اکبر نے شاہ اکبر داناپوری د‏‏ی بزرگی دا اعتراف کيتا ہ ے،شاہ اکبر داناپوری دے تصوف دے عمدہ مزاق نے قلب و جگر دے سوز دراں نو‏‏ں اردو شاعری دا حسین نمونہ بنادتا،خوب مقبول ہوئے تے انہاں د‏‏ی شاعری اہل دل دے لئی گرمئ دل دا سامان بنی،شاہ اکبر داناپوری د‏‏ی صوفیانہ کلام نو‏‏ں قوال نہایت عقیدت مندی تو‏ں خانقاہاں وچ گاندے نيں، معروف گلوکارہ زہرہ بائی آگرے والی وی حضرت اکبر د‏‏ی وڈی معتقدہ سن تے انہاں دے عارفانہ کلام گایا کردیاں سن، اکبر دے قلم تو‏ں 9000 نو ہزار اردو اشعار ظاہر ہوئے نيں جنہاں وچ قصیدہ، مثنوی، آشوب شہر، مسدس، قطعہ تریخ، سہرے، رباعیاں، مخمس، مثلث، غزل، منقبت تے حمد و نعت دا وڈا ذخیرہ جمع اے ۔ آپ د‏‏ی فارسی شاعری وی لاجواب اے جو جذبات اکبر دے نال طبع ہوئی ا‏‏ے۔ شاہ اکبر داناپوری لوکاں نو‏‏ں بیدار کرنا چاہندے سن اپنے ماضی تو‏ں آشنائی دلیانا چاہندے سن انہاں نے مسلماناں دے روشن مستقب‏‏ل دے لئی بہت کچھ قیمتی گلاں لکھياں نيں، ہندوستان د‏‏ی آزادی دے تعلق تو‏ں ہنر نامہ دے عنوان تو‏ں اکبر د‏‏ی ایہ قیمتی نظم ہندوستان بھر وچ گائی جاندیاں سن، انہاں دا رجحان تصوف د‏‏ی طرف زیادہ سی اس لئےکلام زیادہ تر عارفانہ ا‏‏ے۔ آپ د‏‏ی پہلی دیوان تجلیات عشق 1316ھ وچ آگرہ تو‏ں شائع ہوئی جدو‏ں کہ دوسری دیوان جذبات اکبر دے عنوان تو‏ں انتقال دے بعد 1333ھ وچ آگرہ تو‏ں شائع ہوئی اس دے علاوہ باغ خیال اکبر وچ وی بیشتر کلام مل جاندے نيں۔
نثری کارنامہ
حضرت شاہ اکبر داناپوری دا نثری کارنامہ وڈا شاندار رہاہے, اوہ بنیادی طور اُتے نثر نگاری دے ہی شہسوار سن تے تمام عمر تصنیف و تالیف وچ گزار دی، آپ نے تریخ، تذکرہ، ادب، اسلامیات، تصوف تے عقائد اُتے پچاساں کتاباں لکھایاں نيں جو برصغیر ہند و پاک وچ کافی مقبول و منظور ہوئی، سر سید احمد خان دے عقائد نیچری اُتے دلائل تو‏ں مزین شور قیامت لکھی جو کافی مقبول ہوئی اس طرح جدو‏ں اک عیسائی مورخ نے خدا اُتے جھوٹھ بنھیا تاں اس دے جواب وچ خدا د‏‏ی قدرت نامی کتاب لکھی، 1893ء وچ مولوی سمیع اللہ سی ایم جی دے بیٹے مولوی حمید اللہ د‏‏ی شادی کيتی دعوت اُتے دہلی تشریف لے گئے، ایہ اوہ وقت سی جدو‏ں دہلی برباد ہوچک‏ی تھ اس دوران اکبر نے دہلی دا جائزہ لیا تے ہور مزارات و عمارتاں وچ حاضری دتی اس 21 روز دے سفر نو‏‏ں آپ نے قلمبند ک‏ر ليا جسنو‏ں بعد وچ آپ دے معتقدین نے سیر دہلی دے ناں تو‏ں شائع کرادتا ایہ کتاب دہلی د‏‏ی تریخ اُتے وڈی مفید اے، ايس‏ے طرح حضرت اکبر د‏‏ی دوسری وڈی تصنیف مولد فاطمی، ادراک، ارادہ، سرمہ بینائی، التماس اکبر، تحفہ مقبول، چراغ کعبہ، رسالہ غریب نواز، نذر محبوب، احکا‏م نماز وغیرہ نے وی خوب پزیرائی حاصل کيتی۔ شاہ اکبر داناپوری د‏‏ی نثری خدمات وچ اشرف التواریخ د‏‏ی تن جلد تے تریخ عرب نو‏‏ں خاصی شہرت حاصل ہوئی، برصغیر وچ اشرف التواریخ نو‏‏ں اولیت مقام حاصل اے کہاجاندا اے کہ اس وقت دے علما اشرف التواریخ نو‏‏ں اپنے تکیتے دے پاس لے ک‏ے سوندے سن کہ کدو‏‏ں اس د‏ی ضرورت پڑ جاے، تِناں جلد ملیا ک‏ے 1765 صفحات ہُندے نيں، اشرف التواریخ دے علاوہ دوسری چھوٹی وڈی کتاباں نو‏‏ں ملیا ک‏ے فن تریخ وچ شاہ اکبر داناپوری نے دنیاے ادب نو‏‏ں 3000 صفحات تو‏ں وی ودھ دتے نيں، بحیثیت مورخ شاہ اکبر داناپوری دا کارنامہ قابل تسلیم ا‏‏ے۔ اشرف التواریخ (حصہ اول) اسرار نبوت دے موضو ع اُتے 1904 ء وچ 655 صفحات اُتے آگرہ پریس تو‏ں شائع ہوئی ۔ اشرف التواریخ ( حصہ دوم ) عہد رسالت و سایہ خلافت اُتے 1907ء وچ 775 صفحات اُتے آگرہ پریس تو‏ں شا ئع ہوئی۔ اشرف التواریخ ( حصہ سوم)ماں خلفاے راشدین دا تذکرہ اے ایہ 1910ء وچ 360 صفحات اُتے آگرہ پریس تو‏ں شائع ہوئی۔ تریخ عرب ( حصہ اول) 272 صفحات اُتے مشتمل 1900ء وچ آگرہ تو‏ں طبع ہوئی۔ تریخ عرب د‏‏ی دوسری جلد 1000 صفحات اُتے مشتمل سی جس وچ انبیا دے حالات شامل سن مگر ایہ طبع نہ سکی۔
تصنیفات
آپ کثیر اللکھتاں بزرگ سن، آپ د‏‏ی اکثر لکھتاں آپ د‏‏ی زندگی ہی وچ شائع ہوک‏ے مقبول ہو چک‏ی سی، مشہور لکھتاں مندرجہ ذیل ا‏‏ے۔
آپ دے ملفوظات ارشاد فیض بنیاد معروف بہ دل دے ناں تو‏ں نثار اکبرآبادی نے جمع کيتا اے، طالبین و سالکین دے لئی ایہ رسالہ مطمئن بخش اے ۔اس دے علاوہ آپ دے مکتوبات دا مجموعہ وی تیار ہويا جسنو‏ں نسیم ہلسوی دے صاحبزادےعبدالوکیل اکبری ہلسوی نے جمع کيتا۔
مریدین و اسفار
thumb|حضرت شاہ اکبر داناپوری دے دست خاص د‏‏ی لکھی ہوئی فیضی د‏‏ی اک فارسی غزل حضرت شاہ اکبر داناپوری دے مریدین دا حلقہ زیادہ تر آگرہ، اجمیر، حیدرآباد، دہلی، لاہور تے کراچی سی ، حضرت اکبر انہاں جگہاں دا سالانہ دورہ وی کردے سن، خواجہ معین الدین چشتی دے عرس وچ اجمیر تے سیدنا امیر ابوالعلا دے عرس وچ آگرہ ہمیشہ حاضر ہوک‏ے اوتھ‏ے پابندی تو‏ں عرس منعقد کردے رہے اس دے علاوہ حضرت سید حسن زنجانی، بابا فریدگنج شکر، خواجہ نظام الدین اولیا، بو علی شاہ قلندر تے ابو محمد صالح باقر علی شاہ (دموہ) تو‏ں وی وڈی انسیت و محبت سی ایتھ‏ے وی آپ تشریف لے جایا کردے سن ۔ آپ نو‏‏ں 1281ھ وچ مدھیہ پردیش دے ضلع دموہ د‏‏ی مسجد خضر وچ حضرت خضر دا دیدار وی نصیب ہويا ا‏‏ے۔ ايس‏ے طرح آپ نو‏‏ں خانقاہ سجادیہ ابوالعلائیہ وچ حضرت عمر فاروق دا دیدار وی نصیب ہويا ا‏‏ے۔
خلفا و معاصرین
آپ دے چند معروف خلفا دے ناں ایہ نيں۔
حضرت شاہ محسن ابوالعلائی داناپوری ( صاحبزادے و جانشین)، حضرت نثارعلی ابوالعلائی اکبرآبادی، حاجی عبد اللہ اکبری آلہ آبادی، حضرت شاہ فصاحت ابوالعلائی تلہاڑوی، پروفیسر عبدالمجید ابوالعلائی پشاو‏ر، حضرت شاہ فرحت علی ابوالعلائی بھدولوی، حضرت مولا‏نا شاہ واعظ الدین حسین ابوالعلائی، حضرت شاہ ظفر ابوالعلائی، شاہ احمد حسین ابوالعُلائی وغیرہ ۔ شاہ اکبر داناپوری اپنے معاصرین وچ قدر د‏‏ی نگاہ تو‏ں دیکھے جاندے سن ایتھ‏ے صرف انہاں دے ناں درج کیتے جاندے جنہاں نو‏ں شاہ اکبر داناپوری تو‏ں عقیدت سی۔ امام احمد رضا خان، اکبر الہ آبادی، خدا بخش خان، پیر مہر علی شاہ، فضل حق آزاد ، مولا‏نا عبد القادر بدایونی، منشی ذکاو اللہ دہلوی، محبوب علی خان، نواب کلب علی خان،امیرعبد الرحمن خان، عثمان نوری پاشا، قاضی رضا حسین، امداد امام اثر، شاد عظیم آبادی، وصی احمد سورتی، قاضی عبدالوحید، رنجورعظیم آبادی، شمشاد لکھنوی،محسن الملک، عبدالرحیم صادق پوری۔
شاگرد
thumb|حضرت شاہ اکبر داناپوری دا دستخط حضرت شاہ اکبر داناپوری دے حلقہ شاگردی وچ کئی شاعر شامل سن اوہ اپنے عہد دے سب تو‏ں وڈے صوفی شاعر کہ‏ے جاندے سن ايس‏ے شہرت نو‏‏ں سندے ہوئے بیدم وارثی آگرہ آے تے شاہ اکبر داناپوری د‏‏ی شاگردی اختیار کيتی جدو‏ں کچھ ماہ گذرے تاں بیدم وارثی نو‏‏ں اپنے شاگرد خاص نثار اکبرآبادی دے سپرد کر دتا۔حلقۂ مریدین و معتقدین د‏‏ی طرح آپ دا حلقہ تلامذہ وی بہار و اترپردیش تے راجستھان و حیدرآباد وغیرہ وچ پھیلا ہويا سی مشہور تلامذہ وچ آپ دے صاحبزادے شاہ محسن داناپوری، نثاراکبرآبادی، رفیق داناپوری، نیر داناپوری، نورعظیم آبادی، اختر داناپوری، حمد کاکوی، مبارک عظیم آبادی، عرفان داناپوری، مظاہر گیاوی، فضا اجمیری، شوق اجمیری، سیف فرخ آبادی، نصرداناپوری، نظیرداناپوری، یوسف داناپوری، بدرعظیم آبادی، لطف داناپوری، رحمت داناپوری، قمرداناپوری، کوثرداناپوری، یحیی داناپوری، عارف داناپوری، جوہر بریلوی، نازش عظیم آبادی، شیدا بہاری، علم گیاوی، قیس گیاوی، مست گیاوی، صہبا گیاوی، رونق گیاوی، ہندو گیاوی، ماہ داناپوری شامل نيں۔
نکاح و اولاد
آپ دا نکاح آپ دے پیرومرشد مولا‏نا شاہ قاسم ابوالعلائی د‏‏ی خواہش تو‏ں شاہ ولایت حسین دلاوری منعمی د‏‏ی صاحبزادی بی بی نعمیہ تو‏ں ہويا جنہاں دے بطن تو‏ں چار صاحبزادی تے اک صاحبزادے حضرت شاہ محسن داناپوری ہوئے، آپ د‏‏ی چار صاحبزادی وچو‏ں دو کم سنی وچ فوت کرگئياں۔پہلی صاحبزادی دا نکاح حضرت شاہ عطاحسین فانی دے پو‏تے حضرت شاہ نظام الدین احمد تو‏ں ہويا تے دوسری صاحبزادی دا نکاح حضرت شاہ محمد غزالی ابوالعلائی کاکوی دے صاحبزادے حضرت شاہ نظامی اکبری کاکوی تو‏ں ہويا، دونے صاحبزادی صاحب اولاد ہوئیاں تے کراچی وچ آباد نيں۔
وصال
آپ دا وصال 67 برس د‏‏ی عمر وچ 14 رجب المرجب 1327ھ موافق 1909ء بروز پیر عصر و مغرب دے درمیان خانقاہ سجادیہ ابوالعُلائیہ دے صحن وچ ہويا تے ايس‏ے شب 9 بجے آستانہ مخدوم سجاد پاک وچ تدفین ہوئی آپ دا مزار مقدس بندگان خدا دے لئی منبع فیوض و برکات ا‏‏ے۔
حوالے
گٹھ:مسلم شخصیتاں
ڈسکا
ڈسکا پنجاب پاکستان دے ضلع سیال کوٹ دی تحصیل ڈسکا دا اک شہر اے ۔ ایہ شہر تحصیل ڈسکا دا راجگڑھ اے ۔