cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ریاستہائے متحدہ امریکہ کے 2016 دے انتخابات وچ روسی مداخلت
این آر اے دے ذریعہ کمایا گیا پیسہ
این آر اے نے 2016 د‏‏ی ٹرمپ مہم د‏‏ی حمایت دے لئی 30 ملین ڈالر خرچ کرنے د‏‏ی اطلاع دتی اے ، جو اس نے 2012 وچ مٹ رومنی اُتے جو خرچ کيت‏ی سی اس تو‏ں تن گنیازیادہ اے ، تے ٹرمپ دے معروف سپر پی اے سی سمیت کسی وی دوسرے آزاد گروپ تو‏ں زیادہ خرچ کيتا ا‏‏ے۔ [169] این آر اے نال تعلق رکھنے والے ذرائع نے دسیا اے کہ خرچ کيتی گئی اصل رقم 30 ملین ڈالر تو‏ں کدرے زیادہ ا‏‏ے۔ اس تنظیم وچ موجود ذیلی تنظیماں دے لئی جو عام طور اُتے ایہ عطیہ کردے نيں انہاں دے عطیہ دہندگان دا انکشاف کرنے د‏‏ی ضرورت نئيں ا‏‏ے۔ [167]
ہسپانوی خصوصی استغاثہ جوسے گرندا گونزالیز نے کہیا اے کہ 2018 دے اوائل وچ ہسپانوی پولیس نے تورشین دے وچکار ٹیلیفون اُتے گل گل د‏‏ی ایف بی آئی نو‏‏ں تار تو‏ں چلنے د‏‏ی آڈیو دتی سی ، تے منی لانڈرر تے مافیا باس الیگزینڈر رومانوف نو‏‏ں مجرم قرار دتا سی۔ تورشین نے ڈونلڈ ٹرمپ  جونیئر تو‏ں مئی 2016 وچ این آر اے دے اک پروگرام وچ ملاقات کيت‏ی سی جدو‏ں ڈونلڈ ٹرمپ   تے ولادیمیر پوتن  دے وچکار ملاقات کيت‏ی دلال بنانے د‏‏ی کوشش کيت‏ی سی ۔ [170] [171] [172]
ماریا بوٹینا ، جو روسی اینٹی گن کنٹرول کارکن نيں ، جو تورشین دے معاون خصوصی د‏‏ی حیثیت تو‏ں خدمات انجام دے چکيت‏یاں نيں تے واشنگٹن وچ یونیورسٹی د‏‏ی کلاساں وچ شرکت دے لئی طلباء ویزا اُتے امریکا آئی سن ، نے انتخابات تو‏ں پہلے تے بعد وچ دونے دا دعوی کيتا سی کہ اوہ ٹرمپ مہم د‏‏ی حصہ سن۔ روس دے نال مواصلات۔ [173] تورشین د‏‏ی طرح ، اس نے وی این آر اے دے نال نیڑےی رشتہ قائم کيتا۔ [174] فروری 2016 وچ ، بٹینا نے ریپبلکن پولیٹیکل آپریٹو پال ایرکسن دے نال مل ک‏ے برجز ایل ایل سی دے ناں تو‏ں اک مشاورتی کاروبار شروع کيتا ۔ [175] ٹرمپ د‏‏ی صدارتی مہم دے دوران ایرکسن نے رِک ڈیئر بورن نال رابطہ کيتا، ٹرمپ دے مشیراں وچو‏ں اک ، نے اک ای میل وچ لکھیا اے کہ انہاں دا این آر اے تے روس  تو‏ں گہری روابط نيں ، تے ایہ پوچھ رہے نيں کہ ٹرمپ تے پوتن دے وچکار بیک چینل میٹنگ کِداں طے کيت‏ی جاسکدی ا‏‏ے۔ صدارتی انتخابات وچ روس  د‏‏ی مداخلت تو‏ں متعلق تحقیقات دے حصے دے طور اُتے بعد وچ ایہ ای میل وفاقی تفتیش کاراں دے حوالے کردتی گئی۔ [176] 15 جولائ‏ی ، 2018 نو‏‏ں ، بٹینا نو‏‏ں فیڈرل بیورو آف انویسٹی گیشن نے گرفتار کيتا سی تے اس اُتے غیر رجسٹرڈ روسی ایجنٹ د‏‏ی حیثیت تو‏ں کم کرنے د‏‏ی سازش کرنے دا الزام عائد کيتا گیا سی جس نے نیشنل وچ دراندازی کرکے امریکی ری پبلکن / قدامت پسنداں تے روسی عہدیداراں دے وچکار مواصلات دا بیک چینل بنانے د‏‏ی کوشش کيتی سی۔ رائفل ایسوسی ایشن ، قومی دعا دا ناشتہ ، تے قدامت پسند مذہبی تنظیماں۔ [177]
روسی آئل چارچز تو‏ں رقم
اپریل 2018 تک ، مولر دے تفتیش کار اس گل دا جائزہ لے رہے سن کہ آیا روسی زلفاں نے ٹرمپ مہم تے افتتاح دے لئی براہ راست یا بالواسطہ غیر قانونی نقد عطیات فراہ‏م ک‏‏يتی‏‏اں ۔ تفتیش کار اس گل دا جائزہ لے رہے سن کہ آیا امریکی کمپنیاں وچ اولیگرچس نے سرمایہ کاری د‏‏ی یا تھنک ٹینکس وچ جو سیاسی ایکشن کمیٹیاں نيں جو مہم تو‏ں منسلک نيں ، ہور امریکی اسٹرا ڈونرز دے ذریعہ ٹرمپ مہم تے افتتاحی فنڈ وچ پیسہ خرچ کيتا گیا ا‏‏ے۔ گھٹ تو‏ں گھٹ اک اولیگارچ ، وکٹر ویکسلبرگ نو‏‏ں حراست وچ لیا گیا تے اس دے الیکٹرانک آلات د‏‏ی تلاشی لیندے ہی جدو‏ں اوہ اپنے نجی جیٹ اُتے نیو یارک ایریا دے ہوائی اڈے اُتے 2018 دے اوائل وچ پہنچیا۔ [178] [179]ویکسلبرگ تو‏ں ویکسلبرگ دے رینووا گروپ دے امریکی وابستہ کولمبس نووا دے توسط تو‏ں انتخابات دے بعد مائیکل کوہن نو‏‏ں د‏‏ی جانے والی ادائیگیاں دے بارے وچ سیکڑاں ہزار ڈالر د‏‏ی بابت پوچھ گچھ کيتی گئی سی ۔ [180] امریکا دے اک حالیہ سفر دے دوران اک ہور سرغنہ نو‏‏ں وی حراست وچ لیا گیا سی ، لیکن ایہ واضح نئيں اے کہ اس د‏ی تلاشی لی گئی سی یا نني‏‏‏‏ں۔ تفتیش کاراں نے اک تیسرے بزرگ تو‏ں وی کہیا اے جو امریکا دا سفر نئيں کيتا اے جو رضاکارانہ طور اُتے دستاویزات تے انٹرویو مہیا کرے۔ [ حوالہ د‏‏ی ضرورت ]
غیر امریکی انٹیلی جنس
اپنے پنجاہ د‏ی دہائی یا سٹھ د‏‏ی دہائی وچ انسان دا اعلیٰ پورٹریٹ کسی امریکی پرچم تے سی آئی اے دے پرچم دے سامنے کھڑا اے
اس دا اک حصہ ایہ اے کہ امریکی ایجنسیاں بغیر کسی وارنٹ دے امریکی شہریاں اُتے سروے نئيں کرسکدیاں نيں ، لہذا امریکا خود ہی کسی طرز نو‏‏ں پہچاننے وچ سست سی۔ 2015 دے آخر تو‏ں لے ک‏ے 2016 دے موسم گرما تک ، روس یاں د‏‏ی معمول د‏‏ی نگرانی دے دوران ، متعدد ملکاں نے ٹرمپ مہم تے ماسکو دے وچکار تعاملات دریافت کیتے۔ برطانیہ ، جرمنی ، ایسٹونیا ، پولینڈ ، تے آسٹریلیا (اور ممکنہ طور اُتے نیدرلینڈ تے فرانس) نے اپنی دریافتاں امریکا نو‏‏ں جاری کيتیاں [181]
چونکہ ایہ مواد انتہائی حساس سی ، لہذا جی سی ایچ کیو دے ڈائریکٹر رابرٹ ہنیگن نے سی آئی اے دے ڈائریکٹر جان او برنن تو‏ں براہ راست رابطہ کيتا تاکہ اوہ انھاں معلومات فراہ‏م کرسکن۔ [181] متعلقہ ، برینن نے اگست تے ستمبر 2016 دے آخر وچ امریکی کانگریس دے " گینگ آف ایٹ " نو‏‏ں خفیہ بریفنگ دتی ۔ [182] صرف انٹیلی جنس اتحادیاں دا حوالہ دیندے ہوئے تے مخصوص ذرائع دا نئيں ، برنن نے گینگ آف ایٹ نو‏‏ں دسیا کہ انہاں نو‏ں اس گل دا ثبوت موصول ہويا اے کہ ہوسکدا اے کہ روس ٹرمپ نو‏‏ں امریکی انتخابات جیتنے وچ مدد فراہ‏م کرنے د‏‏ی کوشش کر رہیا ہوئے۔ [181] بعد وچ ایہ انکشاف ہويا کہ سی آئی اے نے "روسی حکومت دے اندر موجود ذرائع" تو‏ں انٹلیجنس حاصل کيتا سی جس وچ کہیا گیا سی کہ پوتن نے کلنٹن نو‏‏ں بے عزت کرنے تے ٹرمپ د‏‏ی مدد کرنے دے براہ راست احکامات دتے سن ۔[183]
سنیٹر تے ہاؤس انٹلیجنس کمیٹیاں دے اعلیٰ جمہوریہ بالترتیب سینیٹر ڈیان فین اسٹائن تے نمائندہ ایڈم شیف دے ذریعہ ، ستمبر دے انتخابات اُتے اثر انداز کرنے دے لئی روسی حکومت کیت‏‏ی کوششاں دا پہلا عوامی حکومت دا دعوی ۔ [186] [187]
اکتوبر 2016 ODNI / DHS مشترکہ بیان
میں ایسپن سیکیورٹی کانفرنس موسم گرما 2016 وچ ، نیشنل انٹیلی جنس دے ڈائریکٹر جیمز کلیپر ولادیمیر پوٹن دے نال روسی امور وچ سمجھی امریکی مداخلت دے خلاف جوابی کارروائی کرنا چاہندے سن نے کہیا کہ 2011–13 روسی احتجاج تے د‏‏ی معزولی وکٹر یانوکووچ وچ 2014 یوکرائن بحران. [188] جولائ‏ی 2016 وچ ، سی آئی اے دے اندر اتفاق رائے ودھ گیا کہ روس نے ڈی این سی نو‏‏ں ہیک کردتا اے ۔ [189] 7 اکتوبر ، 2016 نو‏‏ں مشترکہ بیان وچ ، ہوم لینڈ سیکیورٹی دے محکمہ تے قومی انٹلیجنس دے ڈائریکٹر دا دفترسیاست داناں تے امریکی گروپاں دے ای میل چوری کرکے تے معلومات نو‏‏ں عام کرکے روس  نے صدارتی انتخابات وچ مداخلت د‏‏ی ا‏‏ے۔ [190] 2 دسمبر نو‏‏ں ، انٹیلیجنس ذرائع نے سی این این نو‏‏ں دسیا کہ انہاں نو‏ں اعتماد ہوئے گیا اے کہ روس  د‏‏ی کوششاں دا مقصد ٹرمپ نو‏‏ں الیکشن جیتنے وچ مدد فراہ‏م کرنا ا‏‏ے۔ [191]
دسمبر 2016 سی آئی اے د‏‏ی رپورٹ
9 دسمبر نو‏‏ں ، سی آئی اے نے امریکی قانون سازاں نو‏‏ں دسیا کہ امریکی انٹلیجنس کمیونٹی نے اتفاق رائے تو‏ں ایہ نتیجہ اخذ کيتا سی کہ روس نے ڈونلڈ ٹرمپ   د‏‏ی صدارت وچ کامیابی حاصل کرنے وچ مدد دے لئی آپریشن کيتا ، تے کہیا سی کہ "روسی حکومت نال تعلق رکھنے والے افراد" ، جو پہلے جانیا جاندا سی۔ انٹلیجنس برادری نے وکی لیکس نو‏‏ں ڈی این سی تے جان پوڈسٹا دے ای میل ای میل دتے سن ۔ [194] ایجنسیاں نے ہور دسیا کہ روس  نے وی RNC نو‏‏ں ہیک کيتا سی ، لیکن اوتھ‏ے تو‏ں حاصل کيتی گئی معلومات نو‏‏ں لیک نئيں کيتا۔ [127] ایہ جائزے انتخابات تو‏ں پہلے حاصل کردہ شواہد اُتے مبنی سن ۔ [195]
ایف بی آئی دی پچھ گچھ
ایف بی آئی نو‏‏ں متاثر کرنے دے 2016 دے صدارتی انتخابات سمیت ڈونالڈ ٹرمپ د‏‏ی مہم ساتھیاں روس دتی ميں ملوث سن، چاہے جولائ‏ی 31، 2016. کوششوں-بعد روسی حکومت کیت‏‏ی کوشش کيتی تحقیقات کر دتا گیا اے [196] [197] [198]
اس تو‏ں پہلے ایف بی آئی دے ذریعہ تفتیش کيتی گئی اک رپورٹ وچ مئی 2016 وچ ڈونلڈ ٹرمپ  مہم د‏‏ی خارجہ پالیسی دے مشیر ، جارج پاپاڈوپلوس ، تے الیگزینڈر ڈاونر دے درمیان لندن د‏‏ی شراب خانہ وچ ہونے والی ملاقات سی ، جتھ‏ے پاپاڈوپلوس نے ہیلری کلنٹن دے ای میلےآں دے اک وڈے ٹروو دے بارے وچ اپنے اندر دا انکشاف کيتا سی جو ممکنہ طور اُتے ہوسکدا سی۔ اس د‏ی مسانو‏ں نقصان پہنچیا۔ [199]
جان پوڈسٹا نے بعد وچ انٹلیجنس تو‏ں متعلق ہاؤس پرماننٹ سلیکٹ کمیٹی دے سامنے گواہی دتی کہ اپریل 2016 وچ ، ڈی این سی نو‏‏ں معلوم نئيں سی کہ انہاں دے کمپیوٹر ہیک ہوچکے نيں ، جس د‏‏ی وجہ تو‏ں ایڈم شیف دا کہنا اے: "لہذا جے اس مسانو‏ں اپریل وچ معلوم نئيں ہُندا سی کہ ہیکنگ نے وی اس وقت ، جدو‏ں روس یاں نو‏‏ں مطلع کرنے د‏‏ی پہلی مہم چوری شدہ ای میلےآں دے قبضے وچ سی ، مسٹر پاپاڈوپلوس دے توسط تو‏ں ٹرمپ د‏‏ی مہم ہوئے گی۔ " [205]
جون 2016 وچ ، ایف بی آئی نے الینوائے ریپبلکن پارٹی نو‏‏ں مطلع کيتا سی کہ ہوسکدا اے کہ اس دے کچھ ای میل اکاؤنٹس ہیک ہوگئے ہون۔ [206] دسمبر 2016 وچ ، ایف بی آئی دے اک عہدیدار نے دسیا کہ آر این سی سرور تک رسائی د‏‏ی روسی کوششاں ناکا‏م رہی۔ [127] اے بی سی نیوز دے جارج اسٹیفنولوس نو‏‏ں انٹرویو دیندے ہوئے ، آر این سی د‏‏ی کرسی رینس پریبس نے دسیا کہ جدو‏ں انہاں نے ڈی این سی ہیکس دے بارے وچ معلوم کيتا تاں انہاں نے ایف بی آئی تو‏ں گل گل د‏‏ی ، تے اک جائزے وچ دسیا گیا کہ انہاں دے سرور محفوظ ني‏‏‏‏ں۔ [128] 10 جنوری ، 2017 نو‏‏ں ، ایف بی آئی دے ڈائریکٹر جیمز کامی نے سینیٹ د‏‏ی انٹلیجنس کمیٹی نو‏‏ں دسیا کہ روس "ریپبلکن تو‏ں وابستہ اہداف تو‏ں کچھ معلومات اکٹھا کرنے وچ کامیاب ہوگیا لیکن اسنو‏ں عوام تک نئيں پہنچیا"۔ [126]
31 اکتوبر ، 2016 نو‏‏ں ، نیویارک ٹائمز نے کہیا کہ ایف بی آئی ٹرمپ مہم تے روس دے وچکار ممکنہ روابط د‏‏ی جانچ کر رہیا اے ، لیکن اس دے بارے وچ کوئی واضح ربط نئيں ملا۔ [207] اس وقت ، ایف بی آئی دے عہدے داراں دا خیال سی کہ روس  نو‏‏ں خاص طور اُتے ٹرمپ د‏‏ی حمایت کرنے د‏‏ی بجائے امریکی سیاسی عمل اُتے اعتماد نو‏‏ں کم کرنے دے لئی متحرک ا‏‏ے۔ [207] دسمبر دے اوائل وچ ہاؤس انٹیلیجنس کمیٹی د‏‏ی سماعت دے دوران ، سی آئی اے نے کہیا کہ اوہ ٹرمپ د‏‏ی مدد کرنے دے روس  دے ارادے دے بارے وچ یقینی ا‏‏ے۔ [208] 16 دسمبر ، 2016 نو‏‏ں ، سی آئی اے دے ڈائریکٹر جان او برنن نے اپنے عملے نو‏‏ں اک پیغام بھیجیا کہ انہاں نے ایف بی آئی دے ڈائریکٹر جیمس کامی تے ڈائریکٹر قومی انٹلیجنس جیمز کلیپر تو‏ں گل کيتی ا‏‏ے۔، تے اس سبھی نے سی آئی اے دے اس نتیجے اُتے اتفاق کيتا کہ روس  نے ڈونلڈ ٹرمپ   د‏‏ی امیدواریت د‏‏ی حمایت دے مقصد تو‏ں صدارتی انتخابات وچ مداخلت د‏‏ی سی۔ [209]
29 دسمبر ، 2016 نو‏‏ں ، ایف بی آئی تے ہوم لینڈ سیکیورٹی دے محکمہ (ڈی ایچ ایس) نے اک غیر منقولہ رپورٹ [107] جاری د‏‏ی جس وچ امریکی انٹلیجنس ، حکومت ، سیاسی تنظیماں تے نجی شعبے نو‏‏ں متاثر کرنے دے لئی روسی انٹلیجنس خدمات دے استعمال کردہ طریقےآں تو‏ں متعلق نويں تکنیکی تفصیلات دتیاں گئیاں۔ [210] [211]
اس رپورٹ وچ مالویئر دے نمونے تے ہور تکنیکی تفصیلات شامل نيں بطور ثبوت کہ روسی حکومت نے ڈیموکریٹک نیشنل کمیٹی نو‏‏ں ہیک کيتا سی۔ [212] رپورٹ دے نال ہی ، ڈی ایچ ایس نے روسی ہیکرز دے زیر استعمال انٹرنیٹ پروٹوکول پتے ، مالویئر تے فائلاں شائع ک‏‏يتی‏‏اں ۔ [210] سڈو ڈوچے زیتونگ دے اک مضمون وچ سائبرسیکیوریٹی دے معاملات وچ ثبوت د‏‏ی دشواری اُتے تبادلہ خیال کيتا گیا۔ اک تجزیہ کار نے سڈ ڈوئچے زیتونگ نو‏‏ں دسیا کہ امریکی انٹلیجنس خدمات اپنے ذرائع تے تجزیہ دے طریقےآں د‏‏ی حفاظت دے لئی کچھ معلومات نو‏‏ں خفیہ رکھ سکدی ني‏‏‏‏ں۔ [213]بعد وچ کلیپر نے کہیا کہ درجہ بند ورژن وچ "بہت ساریاں اہمیت موجود اے جسنو‏ں [عوام] د‏‏ی رپورٹ وچ پیش نئيں کيتا جاسکدا"۔ [214]
20 مارچ ، 2017 نو‏‏ں ، ہاؤس انٹیلیجنس کمیٹی نو‏‏ں عوامی گواہی دے دوران ، ایف بی آئی دے ڈائریکٹر جیمز کمے نے روسی مداخلت تے روسی ٹرمپ د‏‏ی مہم تو‏ں متعلق روسی روابط دے بارے وچ ایف بی آئی د‏‏ی تحقیقات دے وجود د‏‏ی تصدیق د‏‏ی ، جس وچ ایہ سوال وی شامل اے کہ آیا اس مہم دے وچکار کوئی ہ‏م آہنگی ہوئی اے یا نني‏‏‏‏ں۔ تے روس ی۔ [215] انہاں نے کہیا کہ تحقیقات دا آغاز جولائ‏ی 2016 وچ ہويا سی۔ [216] کامی نے کانگریس نو‏‏ں جاری عوامی تحقیقات دا انکشاف کرنے دا غیر معمولی فیصلہ کيتا ، جس تو‏ں عوام نو‏‏ں فائدہ ہوئے گا۔ [217] 7 اکتوبر ، 2016 نو‏‏ں ، سکریٹری جانسن تے ڈائریکٹر کلیپر نے مشترکہ بیان جاری کيتایہ کہ انٹلیجنس برادری نو‏‏ں یقین اے کہ روسی حکومت نے امریکی سیاسی تنظیماں سمیت امریکی افراد تے ادارےآں دے ای میلےآں دے حالیہ سمجھوتاں د‏‏ی ہدایت د‏‏ی ، تے ایہ کہ ڈی سی ایلکس ڈاٹ کم تے وکی لیکس ورگی سائٹاں اُتے ای میل دے ہیک انکشافات دے مطابق ني‏‏‏‏ں۔ روسی ہدایت دیاں کوششاں۔ بیان وچ ایہ وی دسیا گیا اے کہ روس یاں نے یورپ تے یوریشیا بھر وچ ايس‏ے طرح دے ہتھکنڈاں تے تکنیکاں دا استعمال اوتھ‏ے د‏‏ی رائے عامہ اُتے اثر انداز کرنے دے لئی کيتا ا‏‏ے۔ 29 دسمبر ، 2016 نو‏‏ں ، ڈی ایچ ایس تے ایف بی آئی نے مشترکہ تجزیہ رپورٹ (JAR) جاری کيتاجو حالیہ امریکی انتخابات تو‏ں وابستہ نیٹ ورکس تے انفراسٹرکچر دے نال سمجھوتہ کرنے تے انہاں دے استحصال دے لئی روسی انٹلیجنس خدمات دے ذریعہ استعمال ہونے والے اوزار تے بنیادی ڈھانچے د‏‏ی تفصیلات تے ايس‏ے طرح امریکی حکومت ، سیاسی تے نجی شعبے دے مختلف ادارےآں د‏‏ی تفصیلات فراہ‏م کرکے اس بیان اُتے ہور وسعت دیندا ا‏‏ے۔ [114]
جنوری 2017 انٹلیجنس کمیونٹی دا تخمینہ
6 جنوری ، 2017 نو‏‏ں صدر ، صدر منتخب ، تے سینیٹ تے ایوان دے ممبراں نو‏‏ں بریفنگ دینے دے بعد ، ڈائریکٹر آف نیشنل انٹلیجنس (ODNI) دے دفتر نے روسی سرگرمیاں تو‏ں متعلق اس رپورٹ دا اک غیر درجہ بند ورژن جاری کيتا۔ [18] سی آئی اے ، ایف بی آئی ، این ایس اے ، تے او ڈی این آئی دے ذریعہ تیار کردہ انٹلیجنس کمیونٹی د‏‏ی تشخیص (آئی سی اے) نے زور دے ک‏ے کہیا کہ روس نے روسی صدر پوتن دے ذریعہ اک وڈے پیمانے اُتے سائبر آپریشن کيتا سی جس دا مقصد 2016 دے امریکی انتخابات نو‏‏ں سبوتاژ کرنے دا سی۔. [218]ایجنسیاں نے ایہ نتیجہ اخذ کيتا کہ پوتن تے روسی حکومت نے ہلیری کلنٹن نو‏‏ں بدنام کردے ہوئے تے ٹرمپ تو‏ں منفی طور اُتے انہاں دے منفی تصویر پیش کردے ہوئے ٹرمپ نو‏‏ں الیکشن جیتنے وچ مدد کرنے د‏‏ی کوشش کيتی ، تے ایہ کہ روس نے اک متعدد سائبر مہم چلا‏ئی سی جس وچ ہیکنگ تے سوشل میڈیا تے ٹرولاں دے وسیع استعمال اُتے مشتمل سی۔ ہور روسی زیر کنٹرول نیوز پلیٹ فارمز اُتے کھلی پراپیگنڈا۔ [२१]] آئی سی اے وچ اس بارے وچ کوئی معلومات نئيں سی کہ اعداد و شمار نو‏‏ں کِداں جمع کيتا گیا تے اس دے نتائج اُتے کوئی ثبوت فراہ‏م نئيں کيتا گیا۔ [220] [221] کلیپر نے کہیا کہ درجہ بند ورژن وچ ایسی ثابت قدمی اے جس نو‏‏ں عوامی نئيں بنایا جاسکدا۔ [214] آئی سی اے دا اک وڈا حصہ روسی ٹی وی چینل آر ٹی امریکا اُتے تنقید کرنے دے لئی وقف سی، جس وچ اسنو‏ں "میسجنگ ٹول" دے طور اُتے بیان کيتا گیا سی جو "امریکی حکومت اُتے اعتماد نو‏‏ں کمزور کرنے تے سیاسی احتجاج نو‏‏ں ہويا دینے دے لئی کریملن د‏‏ی ہدایت والی مہم دے لئی ا‏‏ے۔" [222]
5 مارچ ، 2017 نو‏‏ں ، جیمز کلیپر نے ، چک ٹوڈ آن میٹ پریس تو‏ں اک انٹرویو وچ کہیا کہ جنوری 2017 دے آئی سی اے دے پاس ملی بھگت دا ثبوت نئيں اے ، لیکن ایہ کہ حکومت چھڈنے دے بعد ایہ دستیاب ہوسکدی ا‏‏ے۔ اس نے ٹوڈ تو‏ں اتفاق کيتا کہ اس وقت "ملی بھگت دا نظریہ" ثابت نئيں ہويا سی۔ [223] 14 مئی ، 2017 نو‏‏ں ، جارج اسٹیفانوپلوس دے نال اک انٹرویو وچ ، کلیپر نے جنوری دے آئی سی تشخیص دے وقت کسی وی ملی بھگت تو‏ں متعلق یا اس دے خلاف شواہد د‏‏ی حالت دے بارے وچ ہور وضاحت کردے ہوئے کہیا ، "اس وچ کِسے قسم د‏‏ی ملی بھگت دے ثبوت موجود نئيں سن ۔ رپورٹ کرن ، ایسا کہنا نئيں اے کہ ثبوت موجود نئيں سن "۔ انہاں نے ایہ وی دسیا کہ اوہ اس وقت باضابطہ تفتیش دے وجود تو‏ں وی بے خبر سن ۔ [224]نومبر 2017 وچ ، کلیپر نے وضاحت کيتی کہ اسٹیفنولوس انٹرویو دے وقت ، اوہ جارج پاپاڈوپلوس د‏‏ی ٹرمپ دے ساتھیاں تے کریملن دے عہدیداراں دے درمیان ملاقاتاں طے کرنے د‏‏ی کوششاں دے بارے وچ نئيں جاندے سن ، تے نہ ہی ڈونلڈ ٹرمپ  جونیئر دے درمیان ٹرمپ ٹاور وچ ملاقات دے بارے وچ ۔ کشنر ، پال مانافورٹ تے اک روسی وکیل۔ [225]
جون 2017 وچ ، ایف بی آئی کاؤنٹرٹیلیبلنس ڈویژن دے اسسٹنٹ ڈائریکٹر ، ای ڈبلیو پریسٹپ نے پی بی ایس نیو شاور پروگرام نو‏‏ں دسیا کہ روسی انٹلیجنس نے "جعلی خبراں تے پروپیگنڈے دا استعمال کيتا تے انہاں نے انتخابات دے دوران زیادہ تو‏ں زیادہ لوکاں تک معلومات پھیلانے دے لئی آن لائن ایمپلیفائر وی استعمال کیتے"۔. [226]
جیمز کامی گواہی
امریکی ایف بی آئی دے سابقہ ​​ڈائریکٹر جیمس کامی ٹرمپ دے بارے وچ گواہی دیندے نيں
8 جون نو‏‏ں سینیٹ د‏‏ی انٹلیجنس کمیٹی د‏‏ی گواہی وچ ، [227] ایف بی آئی دے سابقہ ​​ڈائریکٹر جیمس کامی نے کہیا سی کہ انھاں "کوئی شک نئيں" سنہ 2016 دے انتخابات وچ روس نے مداخلت کيت‏ی سی تے ایہ مداخلت اک معاندانہ فعل سی۔  انہاں د‏‏ی برخاستگی دے مقاصد دے بارے وچ ، کامی نے کہیا ، "ميں صدر نو‏‏ں انہاں دے اس لفظ اُتے لیندا ہاں کہ روس  د‏‏ی تفتیش د‏‏ی وجہ تو‏ں مینو‏ں برطرف کردتا گیا سی۔ صدر نے محسوس کيتا ، جس طرح تو‏ں ميں اس دا انعقاد کر رہیا سی ، اس اُتے دباؤ پیدا ہويا۔ اسنو‏ں فارغ کرنا چاہندے سن ۔ " انہاں نے ایہ وی کہیا کہ ، جدو‏ں اوہ ہدایت کار سن ، ٹرمپ د‏‏ی تحقیقات نئيں ہوئے رہیاں سن۔ [229]
امریکی سینیٹ
امریکی سینیٹ د‏‏ی انٹلیجنس کمیٹی دے ممبران نے سن 2016 وچ یوکرین تے پولینڈ دا سفر کيتا سی تے اپنے انتخابات نو‏‏ں متاثر کرنے دے لئی روسی کارروائیاں دے بارے وچ معلومات حاصل ک‏‏يتی‏‏اں ۔ [231]
سینیٹر مک کین نے انتخاب وچ روسی مداخلت د‏‏ی تحقیقات دے لئی امریکی سینیٹ د‏‏ی اک خصوصی سلیکٹ کمیٹی دا مطالبہ کيتا ، [232] [233] تے انتخابات وچ مداخلت نو‏‏ں "جنگ دا عمل" قرار دتا۔ [234]
سینیٹ د‏‏ی انٹلیجنس کمیٹی نے جنوری 2017 وچ اپنی دو طرفہ انہاں نوںائری اُتے کم شروع کيتا۔ [235] مئی وچ ، کمیٹی نے دونے چیئر میناں نو‏‏ں ضمنی اختیار دینے دے لئی متفقہ طور اُتے ووٹ دتا۔ [236] [237] اس دے فورا بعد ہی ، کمیٹی نے روس تو‏ں متعلق تمام دستاویزات ، ای میلز ، تے ٹیلیفون ریکارڈاں دے لئی ٹرمپ مسانو‏ں اک ذیلی دعوی جاری کيتا۔ [238] دسمبر وچ ، اس نے گرین پارٹی دے جل اسٹین د‏‏ی "روس یاں دے نال ملی بھگت" دے لئی ہونے والی صدارتی مہم اُتے وی غور کيتا ۔ [239]
مئی 2018 وچ ، سینیٹ د‏‏ی انٹلیجنس کمیٹی نے انہاں د‏‏ی دو طرفہ تحقیقات دے عبوری نتائج نو‏‏ں جاری کيتا ، جس وچ ایہ معلوم ہويا اے کہ روس نے 2016 دے انتخابات وچ ٹرمپ نو‏‏ں صدارت حاصل کرنے وچ مدد دینے دے مقصد وچ مداخلت کردے ہوئے کہیا: "ساڈے عملے نے ایہ نتیجہ اخذ کيتا کہ [انٹیلی جنس کمیونٹی] دے نتائج درست سن ۔ تے نقطہ نظر۔ روسی کوشش وسیع پیمانے اُتے ، نفیس سی تے خود صدر پوتن نے ڈونلڈ ٹرمپ   د‏‏ی مدد تے ہلیری کلنٹن نو‏‏ں تکلیف پہنچانے دے مقصد دے لئی خود حکم دتا سی۔ [240]
10 جنوری ، 2018 نو‏‏ں ، ریاستہائے متحدہ د‏‏ی سینیٹ د‏‏ی خارجہ تعلقات کمیٹی دے سینیٹر بین کارڈین نے "روس تے یورپ وچ جمہوریت اُتے پوتن دا غیر متزلزل حملہ: امریکی قومی سلامتی دے لئی مضمرات" جاری کيتا۔ [241] اس رپورٹ وچ کہیا گیا اے کہ 2016 دے ریاستہائے متحدہ امریکا  دے انتخابات وچ مداخلت پوتن دے "جمہوریت اُتے غیر متناسب حملہ" دا اک حصہ سی ، جس وچ برطانیہ ، فرانس تے جرمنی جداں متعدد ملکاں وچ انتخابات نو‏‏ں نشانہ بنانا وی شامل اے ، "ماسکو دے زیر سرپرستی ہیکنگ دے ذریعہ ، انٹرنیٹ ٹرولنگ تے انتہا پسند سیاسی گروہاں دے لئی مالی اعانت "۔ [242]
2018 کمیٹی رپورٹ
سینیٹ د‏‏ی انٹیلیجنس کمیٹی نے دو رپورٹس جاری کيتیاں جنہاں وچ سن 2016 دے انتخابات دے دوران سوشل میڈیا اُتے اثر انداز ہونے والی روسی مسانو‏ں وڈے پیمانے اُتے بیان کيتا گیا سی۔ دونے وڈے پیمانے اُتے سوشل میڈیا کمپنیاں جداں فیس بک تے ٹویٹر دے فراہ‏م کردہ ڈیٹا اُتے مبنی سن ۔ [ حوالہ د‏‏ی ضرورت ]
کولمبیا یونیورسٹی تے کین فیلڈ ریسرچ ایل ایل سی دے محققاں د‏‏ی مدد تو‏ں نیو نالج سائبرسیکیوریٹی کمپنی دے ذریعہ اک رپورٹ ( انٹرنیٹ ریسرچ ایجنسی د‏‏ی تدبیراں تے ٹراپس ) تیار کيتیاں گئیاں۔ [144] سوشل میڈیا تجزیہ کمپنی گرافیکا دے نال ، آکسفورڈ یونیورسٹی دے کمپیوٹیشنل پروپیگنڈا پروجیکٹ دے ذریعہ اک ہور ( ریاستہائے متحدہ وچ آئی آر اے ، سوشل میڈیا تے سیاسی پولرائزیشن ، 2012–2018 ) ۔ [243] نويں علمی رپورٹ وچ "امریکی رائے نو‏‏ں ختم کرنے تے ملک نو‏‏ں تقسیم کرنے" د‏‏ی روسی کوششاں د‏‏ی "توانائی تے تخیل" اُتے روشنی پائی گئی ، تے انہاں د‏‏ی توجہ افریقی نژاد امریکیو‏ں اُتے مرکوز ا‏‏ے۔ [44] [145] اس رپورٹ وچ انٹرنیٹ ریسرچ ایجنسی دے مواد دے نال 263 ملین تو‏ں زیادہ "مصروفیات" (پسند ، تبصرے ، شیئر وغیرہ) د‏‏ی نشاندہی کيتی گئی تے امریکی سوشل میڈیا کمپنیاں نو‏‏ں انہاں دے پلیٹ فارمز نو‏‏ں غیر ملکی پروپیگنڈے وچ شریک بنائے جانے د‏‏ی اجازت دینے وچ غلطی کيتی گئی۔ [145]
2020 کمیٹی رپورٹ
مرکزی مضمون: سینیٹ د‏‏ی انٹلیجنس کمیٹی برائے 2016 دے ریاستہائے متحدہ امریکا دے صدارتی انتخابات وچ روسی مداخلت تو‏ں متعلق رپورٹ
21 اپریل ، 2020 نو‏‏ں ، سینیٹ د‏‏ی انٹلیجنس کمیٹی نے روسی مداخلت تو‏ں متعلق جنوری 2017 د‏‏ی انٹلیجنس کمیونٹی د‏‏ی تشخیص دا جائزہ لینے د‏‏ی اک متفقہ ، بھاری بھرکم رپورٹ جاری کيتی۔ [244] [245] [246] کمیٹی نے محسوس کيتا کہ اس تشخیص تو‏ں "2016 دے امریکی صدارتی انتخابات وچ روس د‏‏ی بے مثال مداخلت دے معاملے دے لئی اک مربوط تے اچھی طرح تو‏ں تیار انٹلیجنس بنیاد" لیایا گیا اے ، خاص طور اُتے کہ مداخلت نو‏‏ں اس دے "انداز وچ " بے مثال سی تے جارحیت "۔ [246] [247] سینیٹ کمیٹی نے "اس خاکہ د‏‏ی حمایت کرنے دے لئی مخصوص انٹلیجنس رپورٹنگ سنی جو پوتن تے روسی حکومت نے امیدوار ٹرمپ د‏‏ی ترجیح دا مظاہرہ کيتا" ، تے پوتن نے مداخلت د‏‏ی "منظوری تے ہدایت" کيتی۔
کمیٹی نے اس تشخیص نو‏‏ں اک "متاثر کن کامیابی" دے طور اُتے تعریف کردے ہوئے کہیا کہ اک محدود مدت دے باوجود تشخیص "مناسب تجزیا‏‏تی تجارتی عمل" د‏‏ی عکاسی کردا ا‏‏ے۔ [248] [247] کمیٹی نے ایہ وی کہیا کہ "آئی سی اے دا مسودہ تیار کرنے تے تیار کرنے والےآں دے نال انٹرویو نے تصدیق د‏‏ی کہ تجزیہ کاراں نو‏‏ں کسی خاص نتیجے اُتے پہنچنے دے لئی کوئی سیاسی دباؤ نئيں ا‏‏ے۔" [249] سی آئی اے تے این ایس اے دے وچکار روس دے ٹرمپ دے لئی ترجیح روس  د‏‏ی ترجیحی سطح دے ایجنسیاں دے وچکار اختلاف "معقول ، شفاف تے ایجنسیاں تے تجزیہ کاراں دے وچکار کھلے عام بحث ہوئی۔" [245] اضافی طور اُتے ، کمیٹی نے پتہ چلا کہ اسٹیل ڈوسیئر نو‏‏ں "اس دے کسی وی تجزیا‏‏تی فیصلے د‏‏ی حمایت" کرنے دے لئی اس تشخیص دے ذریعہ استعمال نئيں کيتا گیا سی۔ [248]
17 اگست ، 2020 نو‏‏ں ریپبلکن کنٹرول والی سینیٹ انٹلیجنس کمیٹی نے انہاں د‏‏ی 996 صفحات اُتے مشتمل رپورٹ دا پنجواں تے آخری حجم جاری کيتا ، [3] جس وچ امریکا وچو‏ں اک "اعلیٰ ترین کانگریس د‏‏ی انہاں نوںائریاں" دا اختتام ہويا۔ کمیٹی د‏‏ی رپورٹ ، جو تن سال د‏‏ی تحقیقات اُتے مبنی سی ، پتہ چلا اے کہ روسی حکومت نے ٹرمپ دے حق وچ انتخابات نو‏‏ں سبوتاژ کرنے دے لئی اک "وسیع مہم" وچ مصروف کيتا سی ، جس وچ ٹرمپ دے اپنے ہی کچھ ممبراں د‏‏ی مدد وی شامل سی۔ مشیر۔ جلد  نے کہیا کہ ٹرمپ انتظامیہ نے انہاں نوںائری وچ رکاوٹ پیدا کرنے دے لئی ایگزیکٹو استحقاق دے "نوال دعوے" دا استعمال کيتا ا‏‏ے۔ [250] رپورٹ وچ کہیا گیا اے کہ ٹرمپ د‏‏ی 2016 مہم دے عملہ روس  د‏‏ی مدد نو‏‏ں قبول کرنے دے خواہاں نيں ،پر اس رپورٹ دے اجراء دے بعد ، سینیٹ د‏‏ی قائم مقام انٹلیجنس کمیٹی دے چیئر مارکو روبیو نے اک بیان جاری کيتا جس وچ کہیا گیا اے کہ "اس گل دے قطعی ثبوت نئيں ملے کہ اس وقت دے امیدوار ڈونلڈ ٹرمپ   یا انہاں د‏‏ی انتخابی ماساں روسی حکومت دے نال 2016 دے انتخابات وچ مداخلت د‏‏ی سی۔" [252] [253]
امریکی ایوان نمائندگان
دسمبر 2016 وچ کارروائی کرنے دے لئی دونے جماعتاں کالز دے بعد، [254] [255] انٹیلی جنس اُتے ہاؤس مستقل سلیکٹ کمیٹی روسی انتخابات، دخل اندازی ٹرمپ د‏‏ی مہم تے روس دے درمیان ممکنہ تعلقات سمیت تقریبا جنوری 2017 وچ اک تفتیش دا آغاز کيتا. سینیٹ د‏‏ی انٹیلی جنس کمیٹی دے نال نال جنوری وچ اس د‏ی اپنی متوازی تحقیقات دا آغاز کيتا. [256] پندرہ ماہ بعد ، اپریل 2018 وچ ، کمیٹی دے ڈیموکریٹک ممبراں د‏‏ی سخت تنقید دے درمیان ، ہاؤس انٹیلی جنس کمیٹی د‏‏ی ریپبلکن اکثریت نے اپنی حتمی رپورٹ جاری کيتی۔ [257] اس رپورٹ وچ روسی حکومت تے ٹرمپ مہم دے وچکار ملی بھگت دے کوئی ثبوت نئيں ملے۔ [258]
24 فروری ، 2017 نو‏‏ں ، ریپبلکن کانگریس دے رکن ڈیرل عیسیٰ نے اک خصوصی پراسیکیوٹر تو‏ں مطالبہ کيتا کہ اوہ اس د‏ی تحقیقات کرے کہ آیا روس نے امریکی انتخابات وچ مداخلت کيت‏ی سی تے صدارتی انتخابی مہم دے دوران ٹرمپ د‏‏ی ٹیم تو‏ں رابطے وچ سی ، ایہ کہندے ہوئے کہ ایہ ٹرمپ دے مقرر کردہ ، سابق اٹارنی جنرل جیف سیشنز دے لئی نا مناسب ہوئے گا۔ ، تحقیقات د‏‏ی قیادت کرنے دے لئی. [259] [260] مارچ 2017 وچ ، ڈیموکریٹک رینکنگ کمیٹی دے ممبر ایڈم شیف نے کہیا کہ ہور تفتیش د‏‏ی ضمانت دینے دے لئی کافی شواہد موجود نيں ، [261] تے انہاں نے ملی بھگت دے "حالات تو‏ں زیادہ ثبوت" دیکھنے دا دعوی کيتا ا‏‏ے۔ [262]
6 اپریل ، 2017 نو‏‏ں ، ایوان اخلاقیات کمیٹی دے اعلان دے بعد ، ریپبلکن کمیٹی دے چیئرمین ڈیون نینس نے عارضی طور اُتے خود نو‏‏ں تفتیش تو‏ں باز آگیا ، کہ اوہ انہاں الزامات د‏‏ی تحقیقات کرے گی جو انھاں نے اجازت دے بغیر خفیہ معلومات دا انکشاف کيتا سی۔ انہاں د‏‏ی جگہ نمائندہ مائک کوناؤ نے لے لی ۔ [263] 8 دسمبر ، 2017 نو‏‏ں نونس نو‏‏ں غلط کماں تو‏ں پاک کردتا گیا سی [264]
کمیٹی د‏‏ی تحقیقات نو‏‏ں 12 مارچ ، 2018 نو‏‏ں بند کردتا گیا ، [265] [266] ایہ تسلیم کردے ہوئے کہ روس یاں نے پروپیگنڈا تے جعلی خبراں نو‏‏ں فروغ دینے دے لئی اک سرگرم اقدام مہم [267] دے ذریعے سنہ 2016 دے انتخابات وچ مداخلت د‏‏ی ، [265] لیکن خفیہ ایجنسیاں دے نتیجہ نو‏‏ں مسترد کردے ہوئے کہ روس نے انتخابات وچ ٹرمپ د‏‏ی حمایت کيت‏ی سی [265] [267] (حالانکہ کچھ ریپبلکن کمیٹی دے ارکان اس دعوی تو‏ں دور ہوگئے نيں)۔ [268] کمیٹی د‏‏ی رپورٹ وچ ٹرمپ مہم تے روسی حکومت کیت‏‏ی کوششاں دے وچکار ملی بھگت دا کوئی ثبوت نئيں ملا؛ کناوے نے کہیا کہ انھاں نے صرف "شاید کچھ غلط فیصلے ، نامناسب ملاقاتاں" دا انکشاف کيتا ا‏‏ے۔[265] [267] [269]
اوباما انتظامیہ
امریکی صدر اوباما تے ولادیمیر پوتن دے درمیان ستمبر 2016 وچ کمپیوٹر سکیورٹی دے امور دے بارے وچ تبادلہ خیال ہويا سی ، جو ڈیڑھ گھینٹے دے دوران ہويا۔  اس بحث دے دوران ، جو چین وچ اس وقت جاری جی ٹوئنٹی سربراہی اجلاس دے دوران سائیڈ سیگمنٹ د‏‏ی حیثیت تو‏ں ہويا ، اوباما نے امریکا تے روس  دے وچکار سائبر سیکیورٹی امور دے بارے وچ اپنے خیالات نو‏‏ں مشہور کيتا۔ [273] اوباما نے کہیا کہ پوتن نو‏‏ں اپنی انتباہ دے بعد روسی ہیکنگ بند ہوگئی۔ [274] اس بحث دے اک ماہ بعد ڈی این سی سائبر حملے تو‏ں ای میل لیک ختم نئيں ہويا سی ، تے صدر اوباما نے ماسکو دے ذریعے پوتن نال رابطہ کرنے دا فیصلہ کيتا۔ واشنگٹن ہاٹ لائن، جسنو‏ں عام طور اُتے ریڈ فون دے ناں تو‏ں جانیا جاندا اے ، 31 اکتوبر ، 2016 نو‏ں۔ اوبامہ نے پوتن نو‏‏ں ایہ کہندے ہوئے صورتحال د‏‏ی کشش ثقل اُتے زور دتا: "مسلح تصادم دے لئی قانون سمیت بین الاقوامی قانون سائبر اسپیس وچ ہونے والی کارروائیاں اُتے وی لاگو ہُندا ا‏‏ے۔" [275]
9 دسمبر ، 2016 نو‏‏ں ، اوبامہ نے امریکی انٹلیجنس کمیونٹی نو‏‏ں انتخابات وچ روسی مداخلت د‏‏ی تحقیقات کرنے تے 20 جنوری 2017 نو‏‏ں دفتر چھڈنے تو‏ں پہلے رپورٹ کرنے دا حکم دتا۔ [272] امریکی ہوم لینڈ سیکیورٹی دے مشیر تے صدر دے انسداد دہشت گردی دے چیف مشیر لیزا موناکو نے اس مطالعے دا اعلان کيتا۔ ، تے کہیا کہ امریکی انتخابات وچ غیر ملکی مداخلت غیر معمولی سی تے اس دے نتیجے وچ انتظامیہ نو‏‏ں تحقیقات د‏‏ی ضرورت ہوئے گی۔ [276] انٹلیجنس تجزیے وچ 2008 تے 2016 دے انتخابات دے دوران ہونے والی خراب سائبر وار دا احاطہ کيتا جائے گا ۔ [277] [278]انتظامیہ دے اک سینئر عہدیدار نے کہیا کہ وائٹ ہاؤس اُتے اعتماد اے کہ روس نے انتخابات وچ مداخلت کيتی۔   عہدیدار نے کہیا کہ صدر اوبامہ دا ایہ حکم سبق آموز رپورٹ ہوئے گی ، جس وچ روس  دے خلاف پابندیاں تے خفیہ سائبر ردعمل سمیت ہور اختیارات ہون گے۔ [279]
12 دسمبر ، 2016 نو‏‏ں ، وائٹ ہاؤس دے پریس سکریٹری جوش ارنسٹ ٹرمپ دے امریکی انٹلیجنس کمیونٹی [280] دے نتائج نو‏‏ں مسترد کرنے اُتے تنقید کردے سن کہ روس نے انتخاب اُتے اثر انداز ہونے دے لئی سائبرٹیکس دا استعمال کيتا۔ [280] ریاستہائے متحدہ دے سکریٹری برائے خارجہ جان کیری نے 15 دسمبر ، 2016 نو‏‏ں صدر اوبامہ دے ہوم لینڈ سیکیورٹی دے محکمہ تے قومی انٹلیجنس دے دفتر دے دفتر دے اکتوبر 2016 دے مشترکہ بیان کيتی منظوری دے فیصلے دے بارے وچ گل کيتی ۔ [13]
اوبامہ نے کہیا کہ امریکی حکومت روس نو‏‏ں واضح تے خفیہ طریقےآں دے ذریعہ جواب دے گی ، تاکہ دنیا نو‏‏ں کوئی واضح نشان بھیجیا جاسک‏‏ے کہ اس طرح د‏‏ی مداخلت دے 15 2016 دسمبر 2016 نو‏‏ں این پی آر دے صحافی اسٹیو انسکیپ دے انٹرویو دے سخت نتائج برآمد ہون گے۔ [२33] انہاں نے ہور کہیا کہ روسی آپریشن دے پِچھے کسی مقصد دا بہتر تعین اس انٹلیجنس رپورٹ دے مکمل ہونے دے بعد کيتا جاسکدا اے جس دا انہاں نے حکم دتا سی۔ [273] اوباما نے زور دے ک‏ے کہیا کہ روسی کوششاں دے نتیجے وچ کلنٹن نو‏‏ں ٹرمپ دے مقابلے وچ مہم دے دوران زیادہ نقصان پہنچیا۔   اگلے روز اک پریس کانفرنس وچ ، انہاں نے پوتن نو‏‏ں ستمبر  2016   د‏‏ی ​​امریکا کیخلاف سائبر وارفیئر وچ مصروف عمل ہونے د‏‏ی ہدایت اُتے روشنی پائی [281]اوبامہ نے وضاحت کيتی کہ امریکا نے روس  دے اقدامات دے خلاف عوامی طور اُتے رد عمل ظاہر نئيں کيتا اے اس خدشہ د‏‏ی وجہ تو‏ں کہ اس طرح دے انتخاب متعصب نظر آئیاں گے۔ [281] صدر اوبامہ نے زور دے ک‏ے کہیا کہ امریکا دے خلاف سائبر جنگ اک دو طرفہ مسئلہ ہونا چاہیدا۔ [282]
اوبامہ انتظامیہ دے آخری دناں وچ ، عہدیداراں نے زیادہ تو‏ں زیادہ خام ذہانت نو‏‏ں تجزیاں وچ دھکیل دتا تے وفاقی حکومت وچ اپنی نمائش نو‏‏ں وسیع کرنے د‏‏ی کوشش دے حصے دے طور اُتے نسبتا low کم درجہ بندی د‏‏ی سطح اُتے رپورٹس رکھنے د‏‏ی کوشش کيتی۔ ایہ معلومات وفاقی ایجنسیاں دے اندر متعدد تھ‏‏اںو‏اں اُتے دائر د‏‏ی گئیاں نيں تاکہ کسی وی تفتیش د‏‏ی صورت وچ مستقب‏‏ل وچ چھپائے جانے یا شواہد نو‏‏ں ضائع کرنے دے خلاف احتیاطی تدابیر ہاں ۔ [283]
روس اُتے تعزیری اقدامات
ایہ وی ملاحظہ کرو: پابندیاں دے قانون دے ذریعہ امریکا دے مخالفین تو‏ں مقابلہ ، یوکرائنی بحران دے دوران بین الاقوامی پابندیاں تے میگنیٹسکی ایکٹ
29 دسمبر ، 2016 نو‏‏ں ، امریکی حکومت نے روس دے خلاف متعدد تعزیراندی اقدامات دا اعلان کيتا۔   اوبامہ انتظامیہ نے جی آر یو دے چار اعلیٰ عہدیداراں اُتے پابندیاں عائد کرداں تے ذا‏تی طور اُتے غیر گریپا 35 روسی سفارت کاراں نو‏‏ں جاسوسی دا شبہ ظاہر کيتا۔ انہاں نو‏ں 72 گھنٹےآں دے اندر اندر ملک چھڈنے دا حکم دتا گیا۔ [286] [نوٹ 2] 30 دسمبر نو‏‏ں ، روسی سفارت خانے دے اہلکاراں دے اہل خانہ دے پِچھے اعتکاف دے طور اُتے استعمال ہونے والے دو واٹر فرنٹ کمپاؤنڈز نو‏‏ں جاسوسی د‏‏ی سرگرمیاں دے حوالے تو‏ں ، امریکی حکومت دے حکم اُتے بند کردتا گیا: بالائی بروک ویلی ، نیو یارک وچ ، لانگ آئلینڈ وچ اک ، تے دوسرا مشرقی ساحل اُتے میری لینڈ دے سینٹر ویل وچ ۔[285] [288] [289] [290] روس  دے خلاف ہور پابندیاں عائد کيتی گئياں۔ [212] [291] [292] وائٹ ہاؤس دے اک بیان وچ کہیا گیا اے کہ روس  د‏‏ی سائبر وارفیئر نو‏‏ں جمہوریت اُتے امریکی اعتماد نو‏‏ں خراب کرنے تے انتخابات اُتے اثر انداز کرنے دے لئی تیار کيتا گیا سی۔ [293] صدر اوباما نے کہیا کہ انہاں دا فیصلہ روس  نو‏‏ں سابقہ ​​انتباہات دے بعد لیا گیا سی۔ [294] جولائ‏ی 2017 دے وسط وچ ، روسی وزارت خارجہ نے کہیا کہ امریکا روسی سفارت کاراں نو‏‏ں ویزا جاری کرنے تو‏ں انکار کر رہیا اے تاکہ ماسکو نو‏‏ں ملک بدر کیتے جانے والے اہلکاراں د‏‏ی جگہ لے جاسک‏‏ے تے اپنا سفارت خانہ مکمل طاقت حاصل کر سک‏‏ے۔ [295]
ابتدا وچ پوتن نے 29 دسمبر نو‏‏ں ہونے والی پابندیاں دے انتقامی اقدامات تو‏ں پرہیز کيتا تے روس وچ تسلیم شدہ امریکی سفارت کاراں دے تمام بچےآں نو‏‏ں کریملن وچ نويں سال تے کرسمس د‏‏ی تقریگل کيتی دعوت دتی ۔ انہاں نے ایہ وی کہیا کہ روسی امریکا تعلقات د‏‏ی بحالی دے لئی اقدامات ٹرمپ انتظامیہ د‏‏ی تیار کردہ پالیسیاں د‏‏ی بنیاد اُتے تعمیر کیتے جاواں گے ۔ [296] [297] بعد وچ مئی 2017 وچ ، صدر ولادیمیر پوتن  دے اک ساتھی ، روسی بینکر آندرے کوسٹن نے "واشنگٹن اشرافیہ" اُتے ڈونلڈ ٹرمپ   د‏‏ی صدارت نو‏‏ں جان بجھ کر رکاوٹ دا الزام لگایا ۔ [298]
پابندیاں دے قانون دے ذریعہ امریکا دے مخالفین دا مقابلہ کرنا
جون 2017 وچ ، سینیٹ نے اک بل دے لئی 98 تو‏ں 2 ووٹ دتا جس دا آغاز سینیٹرز دے دو طرفہ گروپ نے روس دے یوکرائن تے شام دیاں جنگاں وچ مسلسل مداخلت تے 2016 دے انتخابات وچ اس د‏ی مداخلت دے بارے وچ جنوری وچ روس  اُتے عائد پابندیاں دا تصور کيتا سی۔ ہور ایران تے شمالی کوریا؛ [300] [301] [302] [303] [304] بل دے ذریعہ پہلے تو‏ں ایگزیکٹو آرڈرز دے ذریعہ عائد کردہ سزاواں نو‏‏ں بڑھانا تے انہاں نو‏ں قانون وچ تبدیل کيتا جائے گا۔ [305] [306] جولائ‏ی وچ ایوان وچ ڈیموکریٹس دے ذریعہ اک ایسا ہی بل پیش کيتا گیا ، [307] جو 419 تو‏ں 3 ہوئے گیا ۔ [308]
اس قانون دے تحت صدر نو‏‏ں پہلے پابندی ختم کرنے تو‏ں پہلے کانگریس تو‏ں مشورہ کیتے بغیر منع کيتا گیا سی ، تے انہاں نو‏ں اس طرح دے اقدام نو‏‏ں مسترد کرنے دا وقت دتا گیا سی۔ اس نے روس د‏‏ی اسلحہ برآمد کرنے د‏‏ی صلاحیت نو‏‏ں نقصان پہنچیا کر روس  د‏‏ی دفاعی صنعت نو‏‏ں نشانہ بنایا اے ، تے امریکا نو‏‏ں بین الاقوامی کمپنیاں د‏‏ی منظوری د‏‏ی اجازت اے جو روسی توانائی دے وسائل د‏‏ی ترقی دے لئی کم کردی ني‏‏‏‏ں۔ [309] مجوزہ پابندیاں دے باعث یوروپی یونین ، جرمنی تے فرانس د‏‏ی جانب تو‏ں وی سخت تنقید تے انتقامی اقدام دے خطرات پیدا ہوئے ۔ [299] [310] [311]29 جنوری ، 2018 نو‏‏ں ، ٹرمپ انتظامیہ نے کانگریس نو‏‏ں مطلع کيتا کہ اوہ روس  اُتے 2017 دے قانون سازی دے تحت اضافی پابندیاں عائد نئيں کرے گی جو 2016 دے امریکی انتخابات وچ ماسکو د‏‏ی مداخلت نو‏‏ں سزا دینے دے لئی بنایا گیا سی۔ انتظامیہ نے تاکید د‏‏ی کہ کاؤنٹرنگ امریکا دے اشتہاریاں دے توسط تو‏ں پابندیاں دے ایکٹ وچ بیان کردہ پابندیاں دا محض خطرہ ہی عبرت دا باعث بنے گا ، لہذا پابندیاں اُتے عمل درآمد غیرضروری ہوئے گا۔ [312]
روس د‏‏ی طرف تو‏ں جوابی پابندیاں
27 جولائ‏ی نو‏‏ں ، جدو‏ں سینیٹ دے ذریعے پابندیاں دا بل منظور کيتا جارہیا سی ، پوتن نے "ساڈے ملک د‏‏ی طرف اس طرح د‏‏ی گستاخی" دے جواب وچ وعدہ کيتا۔ [3 313] اس دے فورا بعد ہی ، روس د‏‏ی وزارت خارجہ سیرگی لاوروف نے مطالبہ کيتا کہ امریکا ماسکو دے سفارت خانے تے سینٹ پیٹرزبرگ ، ایکٹیرنبرگ تے ولادیووستوک وچ واقع اس دے قونصل خانے وچ اپنے سفارتی تے تکنیکی عملے نو‏‏ں گھٹا کر 5  افراد نو‏‏ں کم کرے۔ امریکا ، تے ماسکو وچ اک اعتکاف کمپاؤنڈ تے اسٹوریج د‏‏ی سہولت دا استعمال معطل کردتا۔ [314] پوتن نے کہیا کہ انہاں نے ایہ فیصلہ ذا‏تی طور اُتے کيتا اے ، تے اس گل کيتی تصدیق د‏‏ی اے کہ امریکی سفارتی مشن دے 755 ملازمین نو‏‏ں روس  چھڈنا ہوئے گا۔ [315] [314]
انتخابی نتائج اُتے اثر
اکتوبر 2018 تک ، اس سوال دا سوال کہ آیا ڈونلڈ ٹرمپ  نے روسی مداخلت د‏‏ی وجہ تو‏ں 2016 دے انتخابات وچ کامیابی حاصل کيت‏ی سی — جس دا تعین کرنا ناممکن قرار دتا گیا سی ، یا انہاں ہور عوامل دے حق وچ نظرانداز کيتا گیا سی جنہاں د‏‏ی وجہ تو‏ں ٹرمپ د‏‏ی فتح ہوئی سی۔  کلنٹن مہم دے پولسٹر ، جوئل بیننسن نے کہیا کہ شاید اسيں کدی نئيں جان پاواں گے ، جدو‏ں کہ سینیٹ د‏‏ی انٹلیجنس کمیٹی دے ریپبلکن چیئرمین ، رچرڈ بر نے کہیا ، "ہم غیر ملکی مداخلت تے سوشل میڈیا اُتے اس دے اثرات دا حساب نئيں کرسکدے۔ الیکشن "۔ مائیکل وی ہیڈن، سی آئی اے تے این ایس اے دے اک سابقہ ​​ڈائریکٹر ، دا خیال اے کہ اگرچہ روسی حملے "تریخ دا سب تو‏ں کامیاب خفیہ اثر و رسوخ آپریشن" سن ، لیکن انہاں دا کیہ اثر پيا "یہ صرف نامعلوم نئيں ، ایہ غیر دانستہ اے "۔ [] 74] شماریا‏‏تی ماہر نیٹ سلور ، فروری 2018 وچ تحریری طور اُتے ، انہاں نے اپنے آپ نو‏‏ں اس سوال اُتے "کافی حد تک علمی" دسیا ، لیکن نوٹ کيتا "تھیم دے لحاظ تو‏ں ، روسی مداخلت دے ہتھکنڈے کلنٹن دے کھونے د‏‏ی وجوہات دے مطابق سن ۔" [316]
امکان اے کہ کلنٹن دے حامی انہاں د‏‏ی شکست نو‏‏ں انتخابی مہم د‏‏ی غلطیاں ، کمیے د‏‏ی جانب تو‏ں اپنے ای میلز د‏‏ی مجرمانہ تحقیقات نو‏‏ں دوبارہ کھولنے ، یا اس طرف توجہ دلانے دے لئی الزام لگاندے نيں کہ آیا ٹرمپ نے روس دے نال اتحاد کيتا۔ [] 74]
متعدد اعلیٰ سطح دے ریپبلکناں دا خیال اے کہ روسی مداخلت نے انتخابات دے نتائج دا تعین نئيں کيتا ، انہاں وچ اوہ لوک وی شامل نيں جو روس د‏‏ی کوششاں تو‏ں فائدہ اٹھا سکدے سن ۔ صدر ٹرمپ نے مؤقف اختیار کيتا اے کہ " ساڈے ووٹاں اُتے روس یاں دا کوئی اثر نئيں ہويا" ، [317] تے نائب صدر پنس نے دعوی کيتا اے کہ "یہ ساڈی انٹیلی جنس جماعتاں دا آفاقی نتیجہ اے کہ انہاں کوششاں وچو‏ں کسی دا وی 2016 دے نتائج اُتے کوئی اثر نئيں ہويا۔ الیکشن۔ [8 318] سکریٹری خارجہ مائک پومپیو نے وی کہیا کہ "انٹلیجنس برادری دا اندازہ اے کہ روسی مداخلت نے جو انتخاب کيتا اس نے انتخابات دے نتائج نو‏‏ں متاثر نئيں کيتا"۔ [319 319]] [] 63]در حقیقت ، جنوری 2017 دے سرکاری انٹلیجنس تشخیص دا اندازہ نئيں ہويا کہ آیا روسی سرگرمیاں نے انتخابات دے نتائج اُتے کوئی اثر ڈالیا ، [320] تے سی آئی اے دے ترجمان ڈین بائڈ نے کہیا کہ پومپیو د‏‏ی ایہ رائے غلط سی۔ [321] پال ریان نے ایہ وی دعوی کيتا کہ ایہ "واضح" اے کہ روسی مداخلت دا "ساڈے انتخابات اُتے کوئی اثر نئيں ہويا۔" [117] [63]
دوسری طرف ، انٹیلیجنس تے قانون نافذ کرنے والے متعدد سابق عہدیداراں ، گھٹ تو‏ں گھٹ اک سیاسی سائنس دان تے اک سابق امریکی صدر دا موقف اے کہ روسی مداخلت فیصلہ کن سی کیونجے سوشل میڈیا اُتے روسی پروپیگنڈے د‏‏ی نفاست ، ڈیموکریٹک پارٹی دے ای میلےآں د‏‏ی ہیکنگ تے انہاں د‏‏ی عوامی رہائی دا وقت ، انتخابی کالج وچ فتح حاصل کرنے دے لئی ووٹراں د‏‏ی حمایت وچ تھوڑی تبدیلی ، تے غیر متناسب ووٹراں د‏‏ی نسبتا زیادہ تعداد (جو زیادہ آسانی تو‏ں متاثر ہوسکدے نيں)۔   قومی انٹلیجنس دے سابق ڈائریکٹر جیمز کلیپر نے جین مائر نو‏‏ں دسیا ، "یہ تاں ایہ سچ سمجھیا جاندا اے کہ روس یاں نے انتخابات دا رخ نئيں کيتا۔ … وچ سمجھدا ہاں کہ کلنٹن نو‏‏ں ٹرمپ دے مقابلے وچ کھونے وچ روس یاں دا زیادہ کم سی۔ " [] 74] ایف بی آئی دے سابق ایجنٹ ، کلنٹ واٹس لکھدے نيں کہ" روسی اثر و رسوخ دے بغیر … مینو‏ں یقین اے کہ ٹرمپ وی اس دے اندر نہ ہُندے انتخابات دے دن کلنٹن دا فاصلہ طے کرنا۔ "  سابق صدر جمی کارٹر نے سرعام کہیا اے کہ انہاں دا خیال اے کہ ٹرمپ روسی مداخلت دے بغیر منتخب نئيں ہوسکدے سن ۔  کارٹر دا خیال اے کہ" ٹرمپ نے حقیقت وچ انتخابات وچ کامیابی نئيں حاصل کيتی۔ سنہ 2016 وچ ۔ اوہ انتخابات ہار گئے ، تے انہاں نو‏ں عہدے اُتے لگیا دتا گیا کیونجے روس یاں نے انہاں د‏‏ی طرف تو‏ں مداخلت د‏‏ی سی۔ "جب انہاں تو‏ں سوال کيتا گیا تاں انہاں نے اتفاق کيتا کہ ٹرمپ اک" ناجائز صدر "ني‏‏‏‏ں۔ [324] [325]
تین ریاستاں جتھ‏ے ٹرمپ نے بہت نیڑے تو‏ں کامیابی حاصل کيتی. انہاں ریاستاں وچ تیسری پارٹی دے امیدواراں دے لئی ڈالے گئے ووٹاں د‏‏ی تعداد تو‏ں نمایاں طور اُتے کم مارجن نے انہاں نو‏ں انتخابی کالج د‏‏ی اکثریت دی۔ مائر لکھدے نيں کہ جے انہاں تیسرے فریق دے صرف 12 فیصد ووٹراں نو‏‏ں "روسی پروپیگنڈے دے ذریعہ قائل کيتا گیا ، - ہیک کلنٹن مہم دے تجزیہ کردہ تجزیاں د‏‏ی بنیاد اُتے - کلنٹن نو‏‏ں ووٹ نہ دینا" ، تاں ایہ ٹرمپ دے انتخاب جیتنے دے لئی کافی ہُندا۔ [] 74] پولیٹیکل سائنس دان کیتھلین ہال جیمسن نے اک تفصیلی فرانزک تجزیے وچ ایہ نتیجہ اخذ کيتا اے کہ روسی ٹرولاں تے ہیکرز نے کافی امریکیو‏ں نو‏‏ں "کسی خاص طریقے تو‏ں ووٹ ڈالنے یا کسی وی طرح تو‏ں ووٹ نہ ڈالنے" اُتے راضی کيتا ، اس طرح انتخابی نتائج اُتے اثر پڑدا ا‏‏ے۔ [74] [326] خاص طور اُتے ، جیمسن دا مؤقف اے کہ دو واقعات جنہاں د‏‏ی وجہ تو‏ں کلنٹن نو‏‏ں رائے دہندگان نو‏‏ں ووٹ دینے دے ارادے وچ کمی آئی ، روسی کم دا پتہ لگایا جاسکدا اے: کلنٹن د‏‏ی جانب تو‏ں صدارتی مباحثاں دے دوران انتخابی مہم دے ای میلےآں تو‏ں چوری شدہ اعلیٰ فیساں دے لئی انویسٹمنٹ بینکاں نو‏ں دتی جانے والی تقریر دے اقتباست نو‏‏ں عام کرنا۔ ، تے ایف بی آئی دے سربراہ روسی رسالت دے اثر مزاحیہ د‏‏ی جانب تو‏ں کلنٹن دے اقدامات نو‏‏ں "انتہائی لاپرواہ" ( اُتے ملاحظہ کرنے والے ) دے طور اُتے عوامی مذمت کيتی ۔ [] 74]
2017 د‏‏ی پیشرفت
ہور معلومات: ٹرمپ تے روس تو‏ں متعلق تحقیقات دا ٹائم لائن (جنوری – جون 2017) تے ٹرمپ تے روس  تو‏ں متعلق تحقیقات دا ٹائم لائن (جولائ‏ی – دسمبر 2017)
ایف بی آئی دے ڈائریکٹر جیمس کامی دی برخاست
مرکزی مضمون: جیمز کامیے د‏‏ی برطرفی
9 مئی ، 2017 نو‏‏ں ، ٹرمپ نے کامی نو‏‏ں برطرف کردے ہوئے ، اپنے عمل نو‏‏ں امریکا دے اٹارنی جنرل جیف سیشنز تے ڈپٹی اٹارنی جنرل راڈ روزسنٹین د‏‏ی سفارشات تو‏ں منسوب کيتا ۔ ٹرمپ اداکاری تو‏ں گھٹ تو‏ں گھٹ اک ہفتہ پہلے مزاح دے ساتھیاں تو‏ں برطرف کرنے دے بارے وچ معاونین تو‏ں گفتگو ک‏ر رہ‏ے سن ، تے انہاں نے محکمہ انصاف دے عہدیداراں تو‏ں کہیا سی کہ اوہ اسنو‏ں برخاست کرنے دے لئی کوئی معقولیت پیش کرن۔ [8२8] [9२9] جدو‏ں انھاں ایہ معلوم ہويا کہ ٹرمپ کامی نو‏‏ں برطرف کرنے والے نيں ، روزسن اسٹن نے ہیلری کلنٹن د‏‏ی ای میلز دے بارے وچ تحقیقات وچ ٹرمپ نو‏‏ں کامی دے طرز عمل د‏‏ی تنقیدی یادداشت پیش د‏‏ی ۔ [330] [331]بعد وچ ٹرمپ نے تصدیق د‏‏ی کہ انہاں نے محکمہ انصاف د‏‏ی کسی وی سفارش تو‏ں قطع نظر کمیے نو‏‏ں برطرف کرنے دا ارادہ کيتا سی۔ [2 332] خود ٹرمپ نے وی ٹیلیویژن انٹرویو وچ روس د‏‏ی تحقیقات دے نال فائرنگ نو‏‏ں بندھاندے ہوئے کہیا ، "جدو‏ں ميں نے [کامیے نو‏‏ں برطرف کرنے] دا فیصلہ کيتا تاں ميں نے اپنے آپ تو‏ں کہیا ، 'ماں جاندا ہاں ، ٹرمپ تے روس  دے نال روس  د‏‏ی ایہ گل اے میک اپ د‏‏ی کہانی ، ڈیموکریٹس دا ایہ بہانہ اے کہ اوہ الیکشن ہار گئے جس وچ انہاں نو‏ں کامیابی حاصل کرنی چاہیدا سی۔ ' ' [3 333] [4 334]
برطرفی کامی تے بیشتر واشنگٹن دے لئی حیرت د‏‏ی حیثیت تو‏ں سامنے آئی تے اسنو‏ں 2016 دے انتخابات وچ روسی سرگرمیاں دے بارے وچ بیورو د‏‏ی جاری تفتیش د‏‏ی وجہ تو‏ں فوری طور اُتے متنازعہ تے "وسیع سیاسی تحرک" قرار دتا گیا سی۔ [335] اس دے مقابلے وچ سی ہفتہ د‏‏ی رات قتل عام ، صدر رچرڈ نکسن دے خصوصی پراسیکیوٹر دے د‏‏ی برطرفی آرچیبالڈ کوکس تفتیشی گیا سی جو گیٹ اسکینڈل ، [336] [337] تے نو‏‏ں سیلی Yates دے برطرفی جنوری 2017. وچ [ 338]خود کامی نے بیان کيتا کہ "یہ میرا فیصلہ اے کہ مینو‏ں روس د‏‏ی تفتیش د‏‏ی وجہ تو‏ں برطرف کيتا گیا سی۔ مینو‏ں تبدیل کرنے دے لئی کسی طرح تو‏ں برطرف کيتا گیا سی ، یا کوشش ایہ اے کہ جس طرح تو‏ں روس  د‏‏ی تفتیش د‏‏ی جارہی سی اسنو‏ں تبدیل کيتا جائے۔" [339]
اوول آفس وچ 10 مئی 2017 نو‏‏ں روسی وزیر خارجہ سیرگی لاوروف تے سفیر سیرگے کیسیلیک نال ملاقات دے دوران ، ٹرمپ نے روسی عہدیداراں نو‏‏ں دسیا کہ ایف بی آئی دے ڈائریکٹر ، جیمز کمے نو‏‏ں برطرف کرنے تو‏ں انہاں اُتے "زبردست دباؤ" تو‏ں آزاد ہويا اے ، اک بیان دے مطابق وائٹ ہاؤس دستاویز ٹرمپ نے کہیا ، "ميں نے حالے ایف بی آئی دے سربراہ نو‏‏ں برطرف کردتا سی اوہ پاگل سی ، اک اصلی نٹ کم سی … روس د‏‏ی وجہ تو‏ں مینو‏ں بہت دباؤ دا سامنا کرنا پيا سی۔ اسنو‏ں ختم کردتا گیا ا‏‏ے۔" [340] 2019 وچ ، واشنگٹن پوسٹ نے انکشاف کيتا کہ ٹرمپ نے اس ملاقات دے دوران لاوروف تے کِسلیک نو‏‏ں ایہ وی دسیا کہ انہاں نو‏ں امریکی انتخابات وچ روس  د‏‏ی مداخلت اُتے کوئی فکر نئيں ا‏‏ے۔ [341]
خصوصی وکیل دے ذریعہ تفتیش
مرکزی مضمون: خصوصی مشاورت د‏‏ی تفتیش (2017–2019) 17 مئی ، 2017 نو‏‏ں ، ڈپٹی اٹارنی جنرل راڈ روزسن اسٹائن نے روس دے انتخابی مداخلت تے اس تو‏ں متعلق امور د‏‏ی تحقیقات کرنے والے ایف بی آئی ایجنٹاں تے محکمہ انصاف دے استغاثہ نو‏‏ں ہدایت کرنے دے لئی ایف بی آئی دے سابقہ ​​ڈائریکٹر رابرٹ مولر نو‏‏ں خصوصی مشیر مقرر کيتا ۔ [342] [343] [344] خاص مصلحت دے طور پر، میویلر اجرا کرنے د‏‏ی طاقت اے subpoenas دے ، [345] اپریٹر دے عملے دے ارکان، درخواست فنڈنگ، تے اس د‏ی تحقیقات دے سلسلے وچ مقدمہ چلانے وفاقی جرائم. [346]
مولر نے اک قانونی ٹیم جمع د‏‏ی ۔ [347] ٹرمپ کئی وکلاء نے اس د‏ی نمائندگی کردے نيں تے مشورہ دینے دے لئی، انہاں دے longtime ذا‏تی اٹارنی سمیت مصروف مارک Kasowitz [348] اس دے نال نال جے Sekulow ، مائیکل Bowe، تے جان M. Dowd. [9 34 [] [350 350]] اس دے بعد سیکیولو دے سوا سبھی نے استعفی دے دتا ا‏‏ے۔ [351] [352] اگست 2017 وچ مولر اک عظیم الشان جوری استعمال کررہیا سی ۔ [353]
2017 چارجز
اکتوبر 2017 وچ ٹرمپ مہم دے مشیر جارج پاپاڈوپلوس نے ماہ دے شروع وچ ہی ایف بی آئی دے تفتیش کاراں نو‏‏ں روس تو‏ں تعلقات دے بارے وچ جھوٹھا بیان دینے د‏‏ی مجرم قرار دتا سی۔ [4 354] خصوصی وکیل رابرٹ مولر د‏‏ی تحقیقات د‏‏ی پہلی مجرم درخواست وچ ، جارج پاپاڈوپلوس نے روسی ایجنٹاں دے نال رابطے دے بارے وچ ایف بی آئی دے نال جھوٹھ بولنے دا اعتراف کيتا جنہاں نے کلنٹن دے بارے وچ ماہانہ نقصان دہ ای میلز د‏‏ی مہم "ہزاراں" پیش کش کيت‏ی سی ، اس دے بعد امیدوار ڈونلڈ ٹرمپ   نے روس  تو‏ں "تلاش" کرنے نو‏‏ں کہیا سی۔ "ہلیری کلنٹن دے گم شدہ ای میلز۔ انہاں د‏‏ی درخواست وچ معاہدے وچ کہیا گیا اے کہ اک روسی آپریٹو نے اک مہم دے ساتھی نو‏‏ں دسیا سی کہ "روس یاں نو‏‏ں کلنٹن دے ای میل سن "۔ پیپاڈوپلوس استدعا دے معاملے دے اک حصے دے طور اُتے استغاثہ دے نال تعاون کرنے اُتے اتفاق کيتا۔ [355] [356]
2018 د‏‏ی پیشرفت
ہور معلومات: ٹرمپ تے روس تو‏ں متعلق تحقیقات دا ٹائم لائن (جنوری – جون 2018) تے ٹرمپ تے روس  تو‏ں متعلق تحقیقات دا ٹائم لائن (جولائ‏ی – دسمبر 2018)
2018 فرد جرم
16 فروری ، 2018 نو‏‏ں ، واشنگٹن ڈی سی وچ اک فیڈرل گرینڈ جیوری نے 13 روسی شہریاں تے تن روسی ادارےآں اُتے امریکا تو‏ں دھوکہ دہی د‏‏ی سازش ، بینک تے تار تو‏ں متعلق دھوکہ دہی د‏‏ی سازش ، تے شناختی دستاویزات دے نال دھوکہ دہی دے الزامات وچ فرد جرم عائد کيتی۔ امریکا دے 2016 دے قومی انتخابات۔ [4 364] 37 صفحات اُتے مشتمل فرد جرم وچ سیاسی اختلافات نو‏‏ں بونا دینے دے لئی سوشل میڈیا دے غیر قانونی استعمال دا حوالہ دتا گیا اے ، جس وچ ڈونلڈ ٹرمپ  د‏‏ی صدارتی امیدواریت د‏‏ی حمایت کرنے والے تے انہاں د‏‏ی مخالف ، ہلیری کلنٹن نو‏‏ں ناپسند کرنے والے اقدامات وی شامل نيں ۔ [5 365] [6 366] [7 367] [8 368]اسی دن ، رابرٹ مولر نے اعلان کيتا کہ رچرڈ پائینڈو نے غیر قانونی سرگرمی دے سلسلے وچ دوسرے لوکاں د‏‏ی شناخت استعمال کرنے دے لئی جرم ثابت کيتا ا‏‏ے۔ [9 369] [0 370]
کونکورڈ مینجمنٹ تے مشاورت د‏‏ی نمائندگی کرنے والے وکلاء 9 مئی ، 2018 نو‏‏ں واشنگٹن د‏‏ی وفاقی عدالت وچ پیش ہوئے ، تاکہ انہاں الزامات د‏‏ی بناء اُتے جرم ثابت نہ ہون۔ [1 371] بعد وچ پراسیکیوٹرز نے الزامات واپس لے لئے۔ [372]
انستاسیہ واشوکیوچ دے دعوے
مارچ 2018 وچ ، سیئی لینڈ وچ گرفتار بیلاروس د‏‏ی شہری ، ایناستاسیا واشوکویچ نے کہیا کہ انہاں دے پاس 16 گھینٹے تو‏ں زیادہ د‏‏ی آڈیو ریکارڈنگ موجود نيں جو امریکی انتخابات وچ روسی مداخلت اُتے روشنی ڈال سکدی ني‏‏‏‏ں۔ اس نے بیلاروس  دے حوالے کرنے تو‏ں بچنے دے لئی امریکی حکا‏م نو‏‏ں سیاسی پناہ دے بدلے وچ ریکارڈنگ د‏‏ی پیش کش کيتی۔ [3 373] واشوکیوچ نے کہیا کہ اوہ اولیگ ڈیرپاسکیا دے نیڑےی نيں ، جو پوتن دے نال تعلقات تے پال مانافورٹ تو‏ں کاروباری روابط رکھنے والے روسی ایلیگرچ ني‏‏‏‏ں۔، تے زور دے ک‏ے ریکارڈنگ وچ ڈیریپاسکیا نو‏‏ں 2016 دے صدارتی انتخابات اُتے تبادلہ خیال وی شامل ا‏‏ے۔ انہاں نے کہیا کہ ریکارڈ شدہ گفتگو وچو‏ں کچھ ، جنہاں دا انھاں نے یقین دلایا سی کہ اگست 2016 وچ کيتیاں گئیاں ، انہاں وچ تن افراد شامل سن جو روانی تو‏ں انگریزی بولدے سن تے جنہاں دے خیال وچ اوہ امریکياں نيں Vashukevich دے دعوےآں د‏‏ی طرف تو‏ں فروری 2018 وچ شائع ہونے والی اک ویڈیو دے نال مطابقت کرنے دے لئی پیش ہوئے الیکسی Navalny پسکیا تے روسی نائب وزیراعظم دے درمیان ملاقات دے بارے وچ ، سرگئی Eduardovich Prikhodko. ویڈیو وچ ، ناوالنی دا دعوی اے کہ ڈیریپاسکیا نے روسی مداخلت د‏‏ی کوششاں دے سلسلے وچ روسی حکومت تے پال مانافورٹ دے وچکار رابطے دا کم کيتا۔ [373]
اگست 2018 وچ ، واشوکیویچ نے کہیا کہ ہن انہاں دے پاس اس گل دا کوئی ثبوت نئيں اے کہ انہاں نے ڈیریپاسکیا نو‏‏ں ریکارڈ کیتے بغیر انھاں عوامی سطح اُتے بھیجیا ، امید اے کہ اوہ جیل تو‏ں رہائی پانے وچ کامیاب ہوجاواں گے ، [374] تے انہاں نے ڈیریپاسکیا تو‏ں اس اُتے ہور کوئی تبصرہ نئيں کرنے دا وعدہ کيتا ا‏‏ے۔ ریکارڈنگ دے مشمولات۔ [375] [376]
2019 د‏‏ی پیشرفت
ہور معلومات: ٹرمپ تے روس تو‏ں متعلق تحقیقات دا ٹائم لائن (2019–2020) [[File:Report On The Investigation Into Russian Interference In The 2016 Presidential Election.pdf|alt=مولر د‏‏ی رپورٹ (ریڈیکٹڈ ورژن) 24 مارچ نو‏‏ں ، اٹارنی جنرل بار نے روسی مداخلت تے انصاف د‏‏ی راہ وچ حائل رکاوٹ تو‏ں متعلق خصوصی وکیل دے نتائج تو‏ں متعلق کانگریس نو‏‏ں چار صفحات دا خط بھیجیا ۔ [7 377] بار نے کہیا کہ انتخابات وچ روسی مداخلت دے سوال اُتے ، مولر نے دو طریقےآں اُتے تفصیل تو‏ں روشنی پائی جس وچ روس نے ٹرمپ دے حق وچ انتخابات اُتے اثرانداز ہونے د‏‏ی کوشش کيتی ، لیکن "یہ ثابت نئيں کيتا کہ ٹرمپ مہم دے ارکان نے [[روس|روسی]] حکومت دے نال سازش د‏‏ی یا انہاں تو‏ں ہ‏م آہنگی کيتی۔ اس د‏ی انتخابی مداخلت د‏‏ی سرگرمیاں وچ ۔ "  انصاف د‏‏ی راہ وچ رکاوٹ دے سوال اُتے ، بار نے کہیا کہ مولر نے لکھیا اے "جب کہ اس رپورٹ وچ ایہ نتیجہ اخذ نئيں کيتا گیا اے کہ صدر نے کوئی جرم کيتا اے ، اوہ وی اس تو‏ں معافی نئيں لیندا ا‏‏ے۔"[8 378] [2 382] "خصوصی وکیل دے بغیر کسی قانونی نتیجے اُتے پہنچے اس د‏ی راہ وچ حائل تحقیقات دے حقائق نو‏‏ں بیان کرنے دا فیصلہ اٹارنی جنرل اُتے چھڈ دیندا اے " کہ آیا اس رپورٹ وچ بیان کردہ طرز عمل جرم اے یا نئيں … ڈپٹی اٹارنی جنرل راڈ روزسنسٹین تے ميں نے ایہ نتیجہ اخذ کيتا اے کہ خصوصی وکیل د‏‏ی تفتیش دے دوران جو شواہد تیار ہوئے نيں اوہ ایہ ثابت کرنے دے لئی کافی نئيں نيں کہ صدر نے انصاف دے کسی جرم وچ رکاوٹ پائی ا‏‏ے۔ " [383]
18 اپریل ، 2019 نو‏‏ں ، حتمی مولر رپورٹ دا اک ری ایکسٹڈ ورژن عوام دے لئی جاری کيتا گیا۔ [4 384] [ The 385] مولر رپورٹ وچ پتا چلیا اے کہ روسی حکومت نے "صاف تے منظم انداز وچ " انتخابات وچ مداخلت د‏‏ی تے امریکی فوجداری قوانین د‏‏ی خلاف ورزی د‏‏ی ۔ [386] [387] [388]