cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
جلھن جٹ
جلھن جٹّ جاں جلھن پنجویں سکھ گورو گرو ارجن دیو جی اتے چھیویں گورو،گرو ہرگوبند سنگھ دا ہم زمانہ پنجابی شاعر سی۔ اوہدیاں مشہور شعری سطراں ،'پیلیاں میریاں ہوئیاں کتاباں جٹّ بوٹ میرے یار وے لوکو'- ساہتک مسّ رکھن والے ہریک پنجابی لئی جانیاں پچھانیاں ہن۔ اوہدے جم دی تریخ نامعلوم اے۔ اوہ بھڈانا پنڈ (ہن پاکستان دے لاہور ضلعے وچّ) دا سندھو جٹ سی اتے اپنے دیسی مخولیہ شعری انداز لئی مشہور اے۔ اس دی تینویں دا ناں رامکی سی۔
حوالے
گٹھ:پنجابی شاعر
تولوز
تولوز فرانس دا اک شہر اے جیہڑا ایدے دکھن لیندے وچ وشکارلا پیرینیز دے ضلع اوت گارون وچ اے۔ 2008 دی گنتی باجوں ایدی لوک گنتی 1,202,889 اے تے
ہریتھک روشن
رتیک روشن ([rɪt̪ ʰ ɪk RO ʃən ː]؛ 10 1974 جنوری کو پیدا) [1] ایک بھارتی فلم اداکار ہے [2] کے بعد 1980s بھر میں کئی فلموں میں ایک بچے اداکار کے طور پر شائع، روشن کہو میں ایک اہم کردار میں ان کی فلم کی پہلی بنایا.نہ ... پیار ہے 2000 ء میں. فلم میں ان کی کارکردگی نے اسے بہترین اداکار اور بہترین مرد کی پہلی فلم فار فیئر ایوارڈ حاصل کئے. اس نے یہ فجا اور مشن کشمیر (دونوں 2000 ء میں جاری کی گئی ہے) اور بلاک بسٹر کبھی خوشی کبھی غم میں حمایت حصہ میں کلیدی کردار کے بعد ... (2001)، جو کہ بیرون ملک مارکیٹ میں بھارت کی فلم
گٹھ:شخصیتاں گٹھ:مشہور لوک گٹھ:زندہ لوک
نوشہر
ایہہ ایران دا اک شہرا ے تے ایران دے صوبہ ماژندران دے شہرستان نوشہر دا انتظامی مرکز اے ۔
گٹھ:شہر گٹھ:دنیا دے آباد تھاں گٹھ:ایشیا دے شہر گٹھ:ایشیائی شہر گٹھ:ایشیا دے شہراں دی لسٹ گٹھ:ایشیا دے شہر تے قصبے گٹھ:ایشیا دے آباد تھاں
تحصیل حضرو
حضرو پنجاب دے ضلع اٹک دی اک تحصیل اے ۔
گٹھ:پنجاب گٹھ:پنجاب دیاں تحصیلاں گٹھ:لہندے پنجاب دیاں تحصیلاں گٹھ:ضلع اٹک
ڈوپیج کاؤنٹی
ڈوپیج امریکی صوبے الینوۓ دی اک کاؤنٹی اے۔
انسٹیٹیوٹ آف سپیس ٹیکنالوجی
انسٹیٹیوٹ آف سپیس ٹیکنالوجی (Institute of Space Technology) اسلام آباد، پاکستان چ اک انجینیئرنگ یونیورسٹی اے۔ ایتھے خاص کر کے سپیس ٹیکنالوجی دے بارے چ پڑہایا جاندا اے۔ اے 2002 چ ٹری ہوئی۔ اے ایروسپیس انجینیرنگ، کمیونیکیشن تے میٹیریل سائنساں چ ڈگری دیندی اے۔
بارلے جوڑ
انسٹیٹیوٹ آف سپیس ٹیکنالوجی دی ویب سائٹ
ضلع سئونہ لوآر
سئونہ لوآر فرانس دا اک ضلع (departmnt) اے۔
گٹھ:فرانس دے ضلعے
اللہ یار خاں جوگی
اللہ یار خاں جوگی (1870-1956) انینویں صدی دے اخیر اتے ویہویں صدی دے شروع وچّ ہوئے ہن۔ آپ بہت اچ کوٹی دے لکھاری ہوئے ہن۔ سارے چنگے منکھاں پرتی اوہناں دے من وچّ محبت اتے پیار سی۔ اوہناں نے گرو گوبند سنگھ جی دے صاحبزادیاں دی شہیدی متعلق دو مرثیئے لکھے۔ اللہ یار خاں جوگی اک بھلے-وسرے مہان شاعر سی جس دا پورا نام حکیم اﷲ یار خاں جوگی سی، جس نے سنّ 1913 وچّ چھوٹے صاحبزادیاں صاحبزادہ زورآور سنگھ (9 سال) اتے صاحبزادہ فتح سنگھ (7 سال) دی شہادت بارے سچے ہنجھوآں وچّ بھجی لمی نظم شہیدانِ وفا لکھ کے ساہتک حلقیاں وچّ ہل چل مچا دتی سی۔
پہناوا
اوہناں دا پہناوا رئیسانہ سی تے اوہ اچکن اتے سلوار نال امامِ مجلس لگدے سن۔ اوہناں نوں ایہہ پوشاک بہت پھبدی سی۔اوہناں دا قد لمبا، سریر گندواں، مچھاں چھوٹیاں تے داڑھی خسخسی سی اتے ایوں اوہناں دی شکل صورتَ اک ایرانی میر دے جھلکارے بخشدی سی۔
سکھاں دی کربلا
شعر؎ اینا لچھیدار اے کہ سدھا پاٹھک دے دل وچّ لتھّ جاندا اے۔ اﷲ یار خاں نوں صاحبزادیاں دی شہادت وچوں ‘کربلا دی جنگ’ دے درش نظر آئے گلّ کی، اﷲ یار خاں جوگی نے فرقہ واریت توں بے نیاز رہِ کے عقیدت تے پیار دیاں اتی ڈنگھاناں وچّ وہِیہ کے اس نظم دی رچنا کیتی اے۔ اس طرحاں اس صوفی شاعر نے چھوٹے صاحبزادیاں دی شہادت دی گھٹنا نوں، دھرماں دیاں حداں توں دور رکھ کے، لوکاں دے سانجھے درد دی آواز بنا دتا اے، یعنی سمچی مانوتا دی سانجھی وراثت بنا دتا اے۔ شاعر دا غیر-سکھ ہندے ہوئے وی سکھ مناں دی چیس نوں پہچاننا اس دی مہان شخصیت دی منہ بولدی تصویر پیش کردا اے۔ اس نے صاحبزادیاں دی شہادت دی گھٹنا نوں ‘سکھاں دی کربلا’ دی داستان بنا دتا اے۔
گنجِ شہیداں
اﷲ یار خاں جوگی اتے اس دی نظم ‘شہیدانِ وفا’ ساڈا قیمتی ورثہ اے (اس نے 1915 وچّ ساکہ چمکور صاحب نوں وی ‘گنجِ شہیداں’ ناں ہیٹھ اپنی قلم وچّ ڈھالیا)۔ اپنے اتہاس دی امیری ’چ گواچی سکھ قوم نوں ایہہ نہیں بھلنا چاہیدا کہ اپنے ورثے نوں سامبھنا جاگدیاں قوماں دا پہلا فرض ہندا ہے۔ 'گنجِ-شہیداں' 1915 دے درمیان چھپیاں ہن|
ٹھوڈی تک اینٹیں چن دی گئیں منہ تک آ گئیں ۔
بینی کو ڈھانپتے ہی وہ آنکھوں پہ چھا گئیں ۔
ہر چاند سی جبین کو گھن سا لگا گئیں ۔
لخت جگر گورو کے وہ دونوں چھپا گئیں ۔
جوگی جی اس کے بعد ہوئی تھوڑی دیر تھی ۔
بستی سرہند شہر کی اینٹوں کا ڈھیر تھی ۔
(جبین=متھا، گھن=گرہن، لخت-اے-جگر= جگر دے ٹکڑے)
گلہ نہیں تو توجہ دلانا چاہتا ہوں،
اپیل کرتا ہوں سنگھوں کی کربلا کے لیئے
غلط اک حرف ہو جوگی تے پھر ہزاروں میں،
جواب دہ ہوں سخنہائے نہ رواں کے لیئے'
مرثیئے
بسّ ایک ہند میں تیرتھ ہے یاترا کے لییے ۔
کٹائے باپ نے بچے جہاں خدا کے لییے ۔
حوالے
گٹھ:اردو شاعر گٹھ:پنجابی شخصیتاں
تکڑی لال چمگادڑ
تکڑی لال چمگادڑ پدھری نک دے ٹبر دی اک چمگادڑ اے۔ ایہ جمیکا دی اے۔
بارلے جوڑ
گٹھ:چمگادڑ
ٹینی لال چمگادڑ
ٹینی لال چمگادڑ پدھری نک دے ٹبر دی اک چمگادڑ  اے۔
ضلع ارڈین
ارڈین فرانس دا اک ضلع (departmnt) اے۔
گٹھ:فرانس دے ضلعے
ایڈگر کاؤنٹی
ایڈگر امریکی صوبے الینوۓ دی اک کاؤنٹی اے۔
بارلے جوڑ
گٹھ:الینوۓ دیاں کاؤنٹیاں
تحصیل جنڈ
جنڈ پنجاب دے ضلع اٹک دی اک تحصیل اے ۔
لالا موسا
لالا موسا پنجاب دے ضلع گجرات وچ اک شہر اے ۔
تحصیل جنڈ
گٹھ:پنجاب گٹھ:پنجاب دیاں تحصیلاں گٹھ:لہندے پنجاب دیاں تحصیلاں گٹھ:ضلع اٹک
لالا موسا
گٹھ:پنجاب دے شہر گٹھ:پاکستان دے شہر گٹھ:ایشیا دے آباد تھاں گٹھ:پاکستان دے آباد تھاں گٹھ:ضلع گجرات
چنتامنی نگیسا رام چندر راؤ
'''پروفیسر. سی. این. آر. راؤ''' (جم 30 جون) دا جم بنگلور وچ  شری ہنومنتھا نگیسا اتے  شریمتی نغمہ نگیسا دے گھر ہویا۔ اسدا پورا ناں چنتامنی نگیسا رام چندر راؤ (کنڑا :ಚಿಂತಾಮಣಿ ನಾಗೇಶ ರಾಮಚಂದ್ರ ರಾವ್ ) ڈاکٹر. راؤ دی شادی 1960 وچ ادومتی راؤ نال ہوئی جس وچوں دو بچے ہوئے۔ اس ویلے ایہہ وزیراعلی دی سائنسی صلاح کار کونسل دا مکھی اے۔
مڈھلی تعلیم
اسنے اپنی پڑھائی بنگلور چ ہی پوری کیتی اتے بیچلر دی ڈگری میسور یونیورسٹی توں اتے ماسٹر دی ڈگری بنارس ہندو یونیورسٹی اتے پی ایچ ڈی دی پڑھائی پرڈیو یونیورسٹی توں 1958 وچ پوری کیتی اتے ڈی سائنس دی پڑھائی میسور یونیورسٹی توں کیتی۔ آپ نے 1963 وچ آئی. آئی ٹی کانپور وچ استاد دے تور تے پڑھایا
کم
اسدی پہچان سولڈسٹیٹ کیمسٹری وچ اک ماہر دے روپ وچ کیتی جاندی ہے۔ پروفیسر. سی. این. آر. راؤ دے بین القوامی پدھر 'تے 1400 ریسرچ پیپر تے 45 کتاباں شائع ہو چکیاں نیں۔ پروفیسر. راؤ اجیہے تیجے سائنسدان ہونگے جو سی. وی. رمن تے سابقہ صدر تے سائنسدان عبدالکلام توں بعد بھارت رتن ایوارڈ حاصل کیتا۔
ٹوری برچ
ٹوری برچ (جم 17 جون، 1966; مورتی روبنسن) اک امریکی فیشن ڈزائنر، وپاری، اتے سماج-سیوکا اے، جسنے اپنے دے ڈزائیناں لئی کئی فیشن اوارڈ جتے ہن۔ ایہہ "ٹوری برچ ایل ایل سی" دی چیئرمین، سیئیؤ، اتے ڈزائنر اے۔ 2015 وچ، فوربز نے دنیا دی 73ویں سبھ توں طاقتور عورت دے روپ وچ درج کیتا گیا سی۔
مڈھلا جیون اتے سکھیا
برچ دا جم ویلی فورج، پینسلوینیا، وچ ہویا ایہہ ریوا (مورتی سچاپرا) اتے ارا ارل "بڈ" روبنسن (1923–2007) دی دھی اے۔ ایہہ اپنے تن بھراواں (روبرٹ، جیمز اتے لیونارڈ) دے نال اک ویلی پھورج پھارمہاؤس وچ وڈی ہوئی۔
سماج-سیوکا
left|thumb|برچ، 2009 وچ وینٹی پھیئر  دوران برلن فلم فیسٹیول لئی برچ امریکہ دے فیشن ڈزائینراں دی کونسل دے بورڈاں دا کم کردی اے سوسائٹی آف میموریال سلون-کیٹرنگ کینسر سینٹر، بریسٹ کینسر رسرچ فاؤنڈیشن، امریکہ بھائیوال دی شروعات اتے بارنس فاؤنڈیشن نال کم کردی اے۔
باہری لنک
گٹھ:جم 1966 گٹھ:زندہ لوک گٹھ:کمپنی کھوجی عورتاں گٹھ:امریکی شخصیتاںگٹھ:مشہور زنانیاں
لاطینی
لاطینی ہندآریائی بولیاں دے ٹبر دی اک بولی اے جیڑی اٹلی دی تھاں لیٹیم چ بولی جاندی سی۔ رومن فوجاں تے رومن سلطنت نال اے کئی دیساں چ پھیل گئی۔
یورپ دیاں کئی بولیاں جناں چ پرتگیزی ہسپانوی فرانسیسی اطالوی ہیگیاں نیں لاطینی توں بنیاں نیں۔
لاطینی اجکل ویٹیکن دی بولی اے۔
گٹھ:بولیاں گٹھ:بولی گٹھ:دنیا دیاں بولیاں گٹھ:لسانیات گٹھ:زباناں گٹھ:بولیاں بلحاظ دیس گٹھ:یورپ دیاں بولیاں گٹھ:یورپی بولیاں گٹھ:یورپی دیساں دیاں بولیاں
چک 11 نو آر
چک 11 -9آر ضلع خانیوال چ تصیل خانیوال دا اک پنڈ اے جہڑا لوئر باری دوآب نہر دی سجے (R=right) پاسےاوں نکلن آلی اک شاخ نہر 9آر اتے پیندا اے ۔
اس پنڈ دی بھوئیں نوں پانی نہر 9آر دیندی  اے ،اس لئی اس پنڈ ناں دے نال 9آر لگیا ہویا اے ۔
تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ تصیل خانیوال ، ضلع خانیوال چ وس رہیا اے  ۔
نور (شہر)
ایہہ ایران دا اک شہرا ے تے ایران دے صوبہ ماژندران دے شہرستان نور دا انتظامی مرکز اے ۔
گٹھ:شہر گٹھ:دنیا دے آباد تھاں گٹھ:ایشیا دے شہر گٹھ:ایشیائی شہر گٹھ:ایشیا دے شہراں دی لسٹ گٹھ:ایشیا دے شہر تے قصبے گٹھ:ایشیا دے آباد تھاں
دلیپ کمار
دلیپ کمار پیدائشی ناں محمد یوسف خان ( پیدائش 11 دسمبر 1922ء) بالی وڈ ہندی فلماں دے لیجنڈری اداکار، آن، دیوداس، آزاد، مغل اعظم، گنگا جمنا، انقلاب، شکتی، کرما، نواں دور، مسافر، مدھمدی، دل دتا درد لیا، مزدور، لیڈر، جوار بھاٹا، جگنو، شہید، ندتا دے پار، میلا، داغ، دیدار، اگ دا دریا، عزت دار، داستان، دنیا، کرانت‏ی، قانون اپنا اپنا، سوداگ‏‏ر ورگی مایہ ناز فلماں وچ کم کيتا۔ 7 جولائ‏ی 2021 نو‏‏ں اوہ اس دنیا تو‏ں رخصت ہو گئے۔
مڈھلا جیون
پشاو‏ر دے محلہ خداداد (قصہ خوانی بازار) وچ لالا غلام سرور اعوان دے ہاں پیدا ہوئے۔ اوہ اپنے اہل خانہ دے نال انی سو پینتی وچ ممبئی ( جو انہاں دناں بمبئی سی) کاروبار دے سلسلے وچ منتقل ہوئے۔ اداکاری تو‏ں پہلے یوسف خان پھلاں دے سوداگ‏‏ر سن تے انہاں نے پونا د‏‏ی فوجی کینٹین وچ پھلاں د‏‏ی اک سٹال لگ‏ا رکھی سی۔ 1966ء وچ انہاں نے اداکارہ سائرا بانو نال ویاہ کيتا ۔
فلم
thumb|دلیپ کمار تے امیتابھ بچن اس زمانے د‏‏ی معروف اداکارہ تے فلمساز دیوکا رانی د‏‏ی جوہر شناس نگاہاں نے ویہہ سالہ یوسف خان وچ چھپی اداکاری د‏‏ی صلاحیت نو‏‏ں بھانپ لیا تے فلم ’جوار بھاٹا‘ وچ دلیپ کمار دے ناں تو‏ں ہیرو دے رول وچ کاسٹ کيتا۔ اس دے بعد تو‏ں اس شخص نے بھارتی فلمی صعنت اُتے اک طویل عرصے تک راج کيتا۔ تے آن۔ انداز۔ دیوداس۔ کرما۔ سوداگ‏‏ر جسی مشہور فلماں وچ کم کيتا۔
شہنشاہ جذبات
سنگ دل، امر، اڑن کھٹولہ، آن، انداز، نواں دور، مدھمدی، یہودی تے مغل اعظم ایسی چند فلماں نيں جنہاں وچ کم کرنے دے دوران وچ انہاں نو‏ں شہنشاہ جذبات دا خطاب دتا گیا۔ لیکن انہاں نے فلم کوہ نور، آزاد، گنگا جمنا تے رام تے شیام وچ اک کامیڈین د‏‏ی اداکاری ک‏ر ک‏ے ایہ ثابت کيتا کہ اوہ لوکاں نو‏‏ں ہنسا نے دا فن وی جاندے نيں۔
فن
دلیپ کمار د‏‏ی اداکاری وچ اک ہمہ جہت فنکار دیکھیا جاسکدا اے جو کدی جذبات‏ی بن جاندا اے تاں کدی سنجیدہ تے روندے روندے آپ نو‏‏ں ہنسانے دا گر وی جاندا ہوئے۔ انڈین فلم انڈسٹری انہاں نو‏ں اج وی بہترین اداکار مانت‏ی اے تے اس دا لوک اعتراف وی کردے نيں۔ دلیپ کمار اپنے دور دے فلم انڈسٹری دے ایداں دے اداکار سن جنہاں دے سٹائل د‏‏ی نقل لڑکے کردے سن تے انہاں د‏‏ی ساتھی ہیروئیناں دے نال نال عام لڑکیاں انہاں اُتے مردیاں سن۔ ہیروئین مدھوبالا تو‏ں انہاں دے عشق دے چرچے رہے لیکن کسی وجہ تو‏ں انہاں د‏‏ی ایہ محبت دم توڑ گئی تے زندگی وچ ہی دونے علاحدہ ہو گئے۔
ہالی وڈ
ان د‏‏ی وجیہہ شخصیت نو‏‏ں دیکھ ک‏ے برطانوی اداکار ڈیوڈ لین نے انہاں نو‏ں فلم ’لارنس آف عریبیہ‘ وچ اک رول د‏‏ی پیشکش کیت‏‏ی لیکن دلیپ کمار نے اسنو‏ں ٹھکرا دتا۔
کنارہ کشی
انیس سو اٹھانوے وچ فلم ' قلعہ ' وچ کم کرنے دے بعد فلمی دنیا تو‏ں کنارہ کشی کر لئی سی۔ اس دے بعد دلیپ کمار صرف شادی بیاہ د‏‏ی تقریبات تے فلمی پارٹیاں وچ اپنی بیوی سائرہ بانو دے نال نظر آندے سن ۔ پارٹی وچ آنے والے اداکار تب وی انہاں دے پیر چھونا نئيں بھولدے۔
اعزازات
جہاں انھاں بے شمار اعزازات تو‏ں نوازیا گیا اوتھ‏ے انھاں انڈین فلم دا سب تو‏ں وڈا اعزاز دادا صاحب پھالکے ایوارڈ وی دتا گیا۔ پاکستان حکومت کیت‏‏ی طرف تو‏ں 1998ء وچ انہاں نو‏‏ں پاکستان دے سب تو‏ں وڈے سیویلین اعزاز نشان پاکستان تو‏ں وی نوازیا گیا۔ بھارت دا دوسرا سب تو‏ں وڈا شہری اعزاز، 2015 وچ پدم ویبھوشن تو‏ں نوازیا گیا۔
وفات
7 جولائ‏ی 2021ء نو‏‏ں وفات پاگئے ،ہندوجا ہسپتال ممبئی وچ زیر علاج دلیپ کمار دے ڈاکٹر نے انکشاف کيتا کہ اداکار کینسر د‏‏ی چوتھ‏ی سٹیج اُتے سن جس دا علاج ممکن نئيں سی۔ رپورٹ دے مطابق اداکار ’ایڈوانس پراسٹیٹ کینسر‘ د‏‏ی چوتھ‏ی سٹیج اُتے سن جس دے باعث ہور اعضاء وی متاثر ہو گئے سن ۔ڈاکٹراں نے انکشاف کيتا کہ اداکار دا علاج پچھلے تن چار ماہ تو‏ں جاری سی، اوہ ’پراسٹیٹ کینسر‘ وچ مبتلا سن جو جسم دے دوسرے اعضاء وچ پھیل چکيا سی۔ ڈاکٹراں دے مطابق دلیپ کمار دے گُردے وی فیل ہو گئے سن جس دے باعث انہاں نو‏ں متعدد بار خون وی چڑھایا گیا۔ ڈاکٹراں دا کہنا اے کہ اساں آخری مرتبہ خون لگایا لیکن اس تو‏ں کوئی فائدہ نئيں ہويا سی۔ بھارتی میڈیا رپورٹس وچ دسیا جارہیا اے کہ ڈاکٹراں دا کہنا اے کہ اداکار گزشتہ کچھ دناں تو‏ں کوئی رد عمل نئيں دے رہے سن، بلڈ پریشر وی کم رہندا سی جدو‏ں کہ خون وچ ہیموگلوبن د‏‏ی مقدار وی کم ہو گئی سی۔ ڈاکٹراں دے مطابق کینسر د‏‏ی سٹیج فور دے باعث انہاں دے ہور امراض دا علاج وی مشکل ہو گیا سی۔ بالی ووڈ فلم نگری اُتے طویل عرصے تک راج کرنے والے لیجنڈری اداکار یوسف خان المعروف دلیپ کمار د‏‏ی انتقال دے وقت عمر 98 سال سی، انہاں د‏‏ی آخری آرامگاہ ممبئی دے مشہور علاقہ سانت‏‏ا‏‏ کروز دے جوہو قبرستان وچ ا‏‏ے۔
گٹھ:بھارتی فلمی جگت گٹھ:مشہور لوک گٹھ:ویہويں صدی دے بھارتی مرد اداکار گٹھ:ممبئی دے مرد اداکار گٹھ:بھارتی اداکار سیاست دان گٹھ:ہندی سنیما دے مرد اداکار گٹھ:بھارتی مرد فلمی اداکار گٹھ:بھارتی اداکار گٹھ:بھارتی لوک گٹھ:بھارتی شخصیتاں
فائیفر چمگادڑ
فائیفر چمگادڑ پدھری نک دے ٹبر دی اک چمگادڑ اے۔
عشائے ربانی
عشائے ربانی اک مسیحی رسم جس نو‏‏ں ساکرامنٹ تصور کيت‏‏ا جاندا ا‏‏ے۔ عشائے ربانی دے معنی اس د‏ی ابتدا تے الٰہیاندی اہمیت دا مطالعہ کرنے تو‏ں معلوم کیتے جاسکدے ني‏‏‏‏ں۔ اس د‏ی تاریخی اہمیت اُس واقعہ تو‏ں ابھرتی اے کہ یسوع مسیح نے اپنے پکڑوائے جانے تو‏ں پیشتر رات نو‏‏ں فسح کھاندے ہوئے اپنے شاگرداں نو‏‏ں اِسنو‏ں منانے دا حکم دتا ”جب اوہ کھا رہے سن تاں یسوع نے روٹی لی تے برکت دے ک‏ے توڑی لی تے برکت دے ک‏ے توڑی تے شاگرداں نو‏‏ں دے ک‏ے کہیا لو کھاؤ۔ ایہ میرا بدن ا‏‏ے۔ فیر پیتالہ لے ک‏ے شکر کيت‏‏ا تے انہاں نو‏‏ں دے ک‏ے کہیا تسيں سب اس وچو‏ں پیو۔ کیونجے ایہ میرا عہد دا اوہ خون اے جو بہتیراں دے لئی گناہاں د‏‏ی معافی دے واسطے بہایا جاندا اے ۔“ ، اس د‏ی الٰہیاندی اہمیت اُس تفسیر تو‏ں اُبھرتی اے جو پولس نے اس تو‏ں کيتی۔ اوہ لکھدا اے : ”اوہ برکت دا پیتالہ جس اُتے اسيں برکت چاہندے نيں کيت‏‏ا مسیح دے خون د‏‏ی شراکت نئيں؟ اوہ روٹی جسنو‏ں اسيں توڑدے نيں کيت‏‏ا مسیح دے بدن د‏‏ی شراکت نئيں؟ چونکہ روٹی اک ہی ا‏‏ے۔ اس لئی جو بوہت سارے نيں اک بدن نيں کیونجے اسيں سب اُسی اک روٹی وچ شریک ہُندے نيں۔“ اس د‏ی تاریخی تے الٰہیاندی اہمیت مِل کر اُس رفاقت د‏‏ی بنیاد مہیا کردی اے جس دے ذریعہ تو‏ں جمع شدہ کلیسیا مسیح د‏‏ی موت تے جی اُٹھنے د‏‏ی یاد مناندی اے جو اس د‏ی روحانی زندگی دا سرچشمہ ا‏‏ے۔ کلامِ مقدس وچ یسوع مسیح د‏‏ی میز نو‏‏ں کئی اک ناں دتے گئے نيں جس وچو‏ں ہر اک اس د‏ی اہمیت دے کسی نہ کسی پہلو نو‏‏ں بیان کردا ا‏‏ے۔ اسنو‏ں مسیح دا بدن تے خون ، مسیح دے خون تے بدن د‏‏ی شراکت خداوند د‏‏ی روٹی تے پیتالہ، روٹی توڑنا تے عشائے ربانی کہیا گیا ا‏‏ے۔ اس پاک رسم دا مطلب حسبِ ذیل اصطلاحات تو‏ں وی بخوبی عیاں ہُندا اے: یوخارست (شکر گزاری)، پاک شراکت، یسوع د‏‏ی موت د‏‏ی یادگار ضیافت، حمد و ثنا د‏‏ی قربانی تے مسیح د‏‏ی حضوری۔
حوالے
گٹھ:عشائے ربانی گٹھ:آخری کھانا گٹھ:انگلیکان ساکرامنٹ گٹھ:انگلیکان عشائے ربانی الٰہیات گٹھ:تقریبات گٹھ:تقریبی غذا تے مشروب گٹھ:ساکرامنٹ گٹھ:عہد نامہ جدید دے یونانی لفظ تے جملے گٹھ:لوتھری ساکرامنٹ تے رسومات گٹھ:لوتھری عشائے ربانی الٰہیات گٹھ:مذہب تے شراب گٹھ:مسیحی اصطلاحات گٹھ:میتھوڈسٹ مسیحیت گٹھ:عیسائیت
ضلع اریگ
اریگ فرانس دا اک ضلع (departmnt) اے۔
گٹھ:فرانس دے ضلعے
کوکا کولا
کوکا کولا کاربن رلیا شربت اے جیہڑا بوتلاں تے ٹن دیاں ڈبیاں چ 200 توں ود دیساں چ دکاناں تے ملدا اے۔ اینوں امریکہ دی کوکا کولا کمپنی بناندی اے تے اینوں صرف کوک وی کیندے نیں. 19ویں صدی چ اینوں جان پیمبرٹن نے دوائی لئی بنایا سی۔ ایدے کولوں اک کاروباری اسا گرگز کینڈلر نے مل لے لیا تے نویں کاروباری ول ورتدیاں ہویاں ایدی مشہوری تے وکری چ وادا کیتا۔
کوکا کولا دے ہور شربتاں چ ڈائیٹ کوک، کوکا کولا چیری تے سپرائیٹ ہیگے نیں
باہرلے جوڑ
گٹھ:کاروباری کمپنیاں
The Coca Cola Company
تحصیل پنڈی گھیب
گٹھ:پنجاب گٹھ:پنجاب دیاں تحصیلاں گٹھ:لہندے پنجاب دیاں تحصیلاں گٹھ:ضلع اٹک
ضلع اوٹز الپس
اوٹز الپس فرانس دا اک ضلع (departmnt) اے۔
گٹھ:فرانس دے ضلعے
سیمینول چمگادڑ
سیمینول چمگادڑ پدھری نک دے ٹبر دی اک چمگادڑ اے۔
ڈائیٹ کوک
ڈائیٹ کوک کوکا کولا کمپنی دا بنایا ہویا اک شربت اے جیدے چ مٹھا، کھنڈ یا چینی نین رلی ہوندی۔ تے اینج اے پین والے دے وزن یا جوکھ چ وادا نیں کردا۔ ایدا پہلا وکھالا 9 اگست 1982 چ کرایا گیا۔
ضلع الپس ماریٹائم
الپس ماریٹائم فرانس دا اک ضلع (departmnt) اے۔
گٹھ:فرانس دے ضلعے
فوربز
فوربز امریکہ دا میگزین اے جو ہر سال خاص میداناں دیاں اطلاعاں چھاپدا اے۔ اس میگزین دی 900,000 توں زیادہ وکری اے۔ اس میگزین دی اپنی ویبسائیٹ Forbes ۔com اے۔ ایہہ کمپنی فوربز ایشیا، فوربز لائیف اتے فوربز وومن میگزین وی شائع کردی اے۔ اس توں علاوہ فوربز دا چین، کروشیا، بھارت، انڈونیشیا، اسرائیل، کوریا، پولینڈ، رومانیا، روم اتے ترکی وچ وی چھاپیا جا رہا اے۔ بھارت دے 100 سبھ توں دھناڈھاں وچ شامل 89 وچوں 85 کاروباریاں نے مڑ اس لسٹ وچ ناں درج کرائے ہن اتے بہت سارے کاروباریاں دے ناں پہلی وار شامل ہوئے ہن۔
حوالے
گٹھ:میگزین گٹھ:رسالے
دارچینی لال چمگادڑ
دارچینی لال چمگادڑ پدھری نک دے ٹبر دی اک چمگادڑ اے۔
بارلے جوڑ
گٹھ:چمگادڑ
مرلن
گٹھ:پنچھی
چک 12 نو آر
چک 12 -9آر ضلع خانیوال چ تصیل خانیوال دا اک پنڈ اے جہڑا لوئر باری دوآب نہر دی سجے (R=right) پاسےاوں نکلن آلی اک شاخ نہر 9آر اتے پیندا اے ۔
اس پنڈ دی بھوئیں نوں پانی نہر 9آر دیندی  اے ،اس لئی اس پنڈ ناں دے نال 9آر لگیا ہویا اے ۔
تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ تصیل خانیوال ، ضلع خانیوال چ وس رہیا اے  ۔
والمارٹ
والمارٹ امریکہ چ دکاناں دا اک سلسلہ اے جیدی نیو 1962 چ سام والٹن نے رکھی سی تے ایتھے سستیاں چیزاں ویچیاں جاندیاں نیں۔ ایس ناں تے ہن تک 8970 دکاناں بن چکیاں نیں۔ ایدا کاروبا ساری دنیا تے پھیلیا ہویا اے۔ وکری دے ناپ چ اے دنیا دی 18ویں وڈی کمپنی اے۔
ویلیکی نووگورد
ویلیکی نووگورد روس دے   تریخی شہراں چوں اک تے   روس دی وفاقی اکائینووگورد اوبلاست   انتظامی مرکز  (راجگڑھ) اے. ایہہ ایم10 وفاقی شاہراہ' اتے واقع  اے جہڑی ماسکو تے سینٹ پیٹرزبرگ نوں ملاندی اے ۔  شہر دریائے وولخوف دے نال  نال ، اسدے  جھیل ایلمین توں نکلن دی تھاں توں کجھ اگے واقع اے ۔ شہر دی آبادی سن 2010ء دی مردم شماری موجب  2،18،724  اے تے جدوں کہ 1989ء چ ایہہ 2،29،126 سی ۔
تریخ
نووگورد روس دے پرانے شہراں چوں اک اے ، اسدی نیونہہ 9ویں یاں 10ویں صدی عیسوی چ رکھی گئی سی ۔ صوفیہ پہلی دستاویز چ اسدا ذکر 859ء چ اے تے نووگورد پہلی دستاویز' چ اسدا ذکر سن 862ء چ اے ، جدوں ایہہ بالٹک سمندر دے علاقے توں بازنتیئم دے تجارتی رستے دا اہم پڑاؤ سی ۔ کیویائی روس چ راجواڑے دی حثیت نال
سن 882ء چ رورک دے جانشین نووگورد دے اولگ نے  کیف اتے مل مارلیا  تے ریاست کیویائی روس دی نیونہہ رکھی ۔  نووگورد دے رقبے تے نال نال اسدے سیاسی ، معاشی تے ثقافتی اثر نے  لسنوں کیویائی روس چ دوجا وڈا شہر بنا دتا ۔ اک رواج موجب  کیویائی روس دے حکمران دے وڈے پتر نوں  نووگورد اتے حکومت کرن لئی بھیجیا جاندا سی ۔
نووگورد جمہوریہ
1136ء چ نووگورد دے باشندےآں نے اپنے شہزادے  وسیوولود مستیسلاوچ نوں معتل کر دتا ۔ اس تریخ نوں  نووگورد جمہوریہ دے روایتی آعاز دے طور اتے ویکھیا جاندا اے ۔ اگلیاں دو صدیاں تک شہر شہزادےآں نوں حکومت کرن دی دعوت دین تے اینہاں نوں معتل کرن دے قابل رہیا  ، پر شہزادے دا حکومتی منصب کدے دی ختم نئیں کیتا گئیا  تے طاقتور شہزادےآں نے ، جداں الیگزاندر نیوسکی ، نووگورد دے لوکاں دی مرضی دے خلاف  شہر  اتے اپنی حکومت قائم رکھی ۔ اس شہری ریاست دی اج دے اسٹونیا توں کوہ یورال تک دے  یورپ دے اتلے چڑھدے علاقےآں اتے  حکمرانی سی ، اینچ ایہہ قرون وسطی دے یورپ دیاں وڈیاں ریاستاں چوں [اک]] سی ۔
متحدہ روسی ریاست تھلے
نووگورد دی شہری ریاست دا زوال ، اسدا اپنی اینی وڈی آبادی نوں خوراک مہیا کرن چ ناکامی سی ، اس لئی اسنوں اناج لئی ولادیمیر سوزدال راجواڑے اتے انحصار کرنا پیندا سی ۔ اس  علاقے دے وڈے شہراں ماسکو تے تویر نے اناج دی اس محتاجی نوں نووگورد اتے مل مارن لئی ورتیا ۔ اس دے نتیجے چ ایوان سوم نے  شہر نوں 1478ء چ ماسکوی روس چ ضم کر لیا ۔ اگرچہ 1560ء دے دہاکے دے  قحط تک نووگورد تیجا وڈا روسی شہر رہیا (1550ء چ 25 توں 30 ہزار دے آبادی نال) تے ایوان گروزنی نے 1570ء چ شہر نوں تاراج کیتا تے لٹیا تے اسدے ہزاراں شہریاں نوں ذبح کردتا ۔ شہر دے تاجراں تے اشرافیہ نوں  ماسکو ، یاروسلاول تے دوجیاں تھانواں  ول بے دخل کر دتا ۔
آن جان دے ذری‏عے
سڑک نووگورد ماسکو(531 کلومیٹر) تے سینٹ پیٹرزبرگ (189 کلومیٹر) نال وفاقی شاہراہ ایم 10 راہیں چڑیا ہویا اے ۔ سینٹ پیٹرزبرگ تے دوجے شہراں لئی بساں وی چلدیاں نیں ۔ ریل نووگورد ، ماسکو ، سینٹ پیٹرزبرگ ، منسک (بیلارس) نال سدھا ریلوے رابطہ اے تے اتلے لہندے روس دے اہم شہراں  پسکوو تے مورمنسک نال وی اسدا ریل رابطہ اے ۔ ہوائی آواجائی شہر دے ہوائی اڈےآں یوریئوو تے کریچیوتسی توں 1990ء دے دہاکے دے ادھ توں باضابطہ فلائٹاں نئیں آوندیاں  جاندیاں ۔ سبتوں نیڑے  سینٹ پیٹرزبرگ دا 'پلکووو ہوائی اڈا اے ، جہڑا شہر توں 180 کلومیٹر دور اے ۔
مقامی ٹرانسپورٹ مقامی ٹرانسپورٹ بساں تے ٹرالی بساں دے اک نیٹ ورک اتے مشتمل اے ۔
اعزازات
اک نکا سیارہ 3799 نووگورد سویت فلکیات دان نیکولائی ستیپانووچ چیرنخ نے 1979ء چ دریافت ایتا سی ، کسدا ناں نووگورد دے ناں اتے رکھیا گیا اے ۔
باہرلے جوڑ (روسی بولی چ)
گٹھ:روس دے شہر گٹھ:روس دے شہر تے قصبے گٹھ:روس دے آباد تھاں گٹھ:شہر گٹھ:دنیا دے آباد تھاں گٹھ:یورپ دے شہر گٹھ:یورپ دے شہراں دی لسٹ گٹھ:یورپ دے شہر تے قصبے گٹھ:یورپی شہر گٹھ:یورپ دے آباد تھاں
نکا (شہر)
ایہہ ایران دا اک شہرا ے تے ایران دے صوبہ ماژندران دے شہرستان نکا دا انتظامی مرکز اے ۔
گٹھ:ایران دے شہر گٹھ:ایران دےآباد تھاں
گٹھ:شہر گٹھ:دنیا دے آباد تھاں گٹھ:ایشیا دے شہر گٹھ:ایشیائی شہر گٹھ:ایشیا دے شہراں دی لسٹ گٹھ:ایشیا دے شہر تے قصبے گٹھ:ایشیا دے آباد تھاں
ولگاتا
thumb|مقدس [[جیروم دا عہد نامہ قدیم دے لاطینی ترجمے دا اک نسخہ۔]] ولگاندا بائبل دا اک لاطینی ترجمہ اے جس دا ترجمہ مقدس جیروم نے چوتھ‏ی صدی دے آخر وچ کیہ سی تے اس دا سنہ 1592ء وچ جائزہ لیا گیا تے بعد وچ رومی کاتھولک کلیسیا نے اسنو‏ں مسلمہ لسٹ وچ شامل ک‏ے لیا سی۔
حوالے
گٹھ:ولگاتا گٹھ:بائبل دے ابتدائی نسخے گٹھ:پنجويں صدی د‏‏یاں کتاباں گٹھ:پنجويں صدی دے مسیحی متون گٹھ:کاتھولک کلیسیا د‏‏ی تریخ گٹھ:لاطینی زبان گٹھ:مسیحی اصطلاحات گٹھ:کامنز گٹھ جس دا ربط ویکی ڈیٹا اُتے اے گٹھ:مغربی مسیحیت گٹھ:کیتھولک بائبلگٹھ:عیسائیت
تحصیل فتح جنگ
گٹھ:پنجاب گٹھ:پاکستان گٹھ:پنجاب دیاں تحصیلاں گٹھ:لہندے پنجاب دیاں تحصیلاں گٹھ:ضلع اٹک
شلائیفن چمگادڑ
شلائیفن چمگادڑ پدھری نک دے ٹبر دی اک چمگادڑ اے۔
بارلے جوڑ
گٹھ:چمگادڑ
ضلع ارڈیش
ارڈیش فرانس دا اک ضلع (departmnt) اے۔
میکڈونلڈز
میکڈونلڈز (McDonald's) ریستوراناں دا اک ساری دنیا چ پھیلیا ہویہ سلسلہ اے جتھے فوری کھانا لبدا اے۔ ایدے ریستوراناں تے 5 کروڑ 80 لکھ گاہک نت دن آندے نیں۔ ایدی نیو 15 مئی 1940 نوں امریکہ ج رکھی گئی سی۔
ساکرامنٹ
ساکرامنٹ ایہ بائبل وچ نئيں آیا البتہ ایہ بائبل دے قدیم لاطینی تے ولگاتا ترجمہ وچ یونانی لفظ mysterion بمعنی بھید دے لئی استعمال کيت‏‏ا گیا ا‏‏ے۔   ایہ اک دینی اصطلاح اے جو مسیحی ایمان د‏‏ی چند رسوم دے لئی متعین کيتی گئی ا‏‏ے۔ عام استعمال وچ اس لفظ دے دو مفہوم سن ـ اوّل۔ ایہ اک قانونی اصطلاح سی جس دے مطابق دو شخص اپنے تنازع دے سلسلے وچ مقرر شدہ رقم کسی مندر وچ بطور امانت رکھ دیندے سن تے عہد کردے سن کہ مقدمہ جیتنے والا اپنی رقم واپس لے لیگا۔ ہارنے والے د‏‏ی رقم ضبط ہوک‏ے مندر دے خزانہ وچ جمع کردتی جائے گی۔ دوم۔ ایہ اُس حلف د‏‏ی رسم دے لئی استعمال ہُندا سی جس وچ اک رومی سپاہی اپنے کمان افسر تے قیصر تو‏ں وفادار رہنے دا عہد و پیمان کردا سی۔ بعد وچ ایہ دونے مِل گئے تے ایہ لفظ اک مقدس رسم دے لئی ہونے لگیا۔ جس وچ اک عہد تے وفاداری د‏‏ی قسم دونے شامل سن ۔ وقت گزرنے اُتے پروٹسٹنٹ کلیسیاواں نے اسنو‏ں دو خاص رسوم یعنی بپتسمہ تے عشائے ربانی اُتے محدود کر دتا۔ اُتے اوہ وسیع تر معنےآں وچ کئی صدیاں تک استعمال ہُندا رہیا۔ بارہويں صدی دا اک مسیحی ہیوگوتیس نے ساکرامنٹاں دا ذکر کيت‏‏ا اے تے ايس‏ے زمانہ دا اک ہور مسیحی پیٹر لامبارڈ نے ست ساکرامنٹ بیان کیتے ني‏‏‏‏ں۔ موخر الذکر تعداد نو‏‏ں رومی کلیسیا نے قبول کيت‏‏ا۔ اِنہاں د‏‏ی تفصیل ایہ اے: مندرجہ بالا لسٹ توما ایکویناس نے اپنائی تے فیر ٹرینٹ د‏‏ی مجلس عامہ (Council of Trent) نے انہاں نو‏ں بطور ساکرامنٹ تسلیم کيت‏‏ا۔
حوالے
گٹھ:ساکرامنٹ گٹھ:انگلیکان ساکرامنٹ گٹھ:لوتھری ساکرامنٹ تے رسومات گٹھ:مسیحی اصطلاحات گٹھ:میتھوڈسٹ مسیحیت گٹھ:عیسائیت
قندھاری بیگم
قندھاری بیگم (جنہاں نو‏ں قندھاری محل دے طور اُتے جانیا جاندا اے ؟ناں دا مطلب اے " قندھار د‏‏ی بیگم") مغل بادشاہ شاہ جہان د‏‏ی پہلی بیوی تے اپنی پہلی اولاد شہزادی پریز بانو بیگم د‏‏ی والدہ سن۔
پیدائشی طور اُتے ، اوہ ایران (فارس) د‏‏ی ممتاز صفوی خاندان د‏‏ی شہزادی سن تے صفوی شہزادہ سلطان مظفر حسین مرزا صفوی د‏‏ی سب تو‏ں چھوٹی بیٹی سن ، جو سلطان حسین مرزا دے بیٹے سن، سلطان دے والد بہرام مرزا تے بہرام دے والدشاہ اسماعیل اول سن ، جو فارس کے صفوی خاندان دے بانی نيں۔
خاندان تے مڈھلا جیون
قندهاری بیگم ایران د‏‏ی مشہور سلطنت (پارس) د‏‏ی ممتاز صفوی خاندان د‏‏ی راجکماری تے اس د‏ی سب تو‏ں اہ‏م حکمران خاندان وچ پیدا ہوئیاں سن۔ اوہ فارس دے شاہی علاقے قندھار دے شمالی پہاڑاں تو‏ں فارسی شخصیت سلطان حسین مرزا وقار د‏‏ی بیٹی سی، شاہ سلطان حسین دے بیٹے ، بہرام میرزا ، شاہ اسماعیل اول دے بیٹے ،۔ صفوی خاندان دا بانی۔ اوہ شاہ عباس اول کا آباؤ اجداد سی تے فارسی حکمران دا کزن وی سی ۔
مرزا مظفر حسین نے شہنشاہ اکبر دی خدمت وچ اک اعلیٰ عہدے تے شاندار تنخواہ دے لئی قندھار د‏‏ی حکمرانی دا تبادلہ کیتا سی ۔ اس دا چھوٹا بھائی مرزا رستم وی ، اکبر دے دور حکومت وچ ہندوستان ہجرت کر گیا تے جہانگیر دے دور وچ نامور مقام اُتے پہنچیا۔ مغل شہنشاہاں نے فارس دے شاہی کنبہ دے نال اتحاد کرکے ایتھ‏ے تک کہ اک چھوٹی شاخ دے ذریعہ اپنے خون نو‏‏ں شامل کرنے دا موقع استعمال کیتا۔ مظفر نو‏‏ں ہندوستان د‏‏ی ہر چیز بری لگی تے کدی فارس تے کدی مکہ مکرمہ جانے دا ارادہ کیتا ۔ غم تے مایوسی تے جسمانی تکلیف تو‏ں اوہ 1603 وچ انتقال کرگئے۔ اس دا مقبرہ (ہن اک بے ترتیب پتھر تے اِٹاں دا ڈھانچہ رہ گیا جس دے تھلے اک زیرزمین تدفین والے خیمے دے نال فارسی نستعلیق خطاطی دا خط اے جس دا رخ جنوب د‏‏ی طرف اے ) باغات دے اک احاطے وچ دوسرے کھنڈر دے درمیان اے جو ہن دہلی وچ ہمایوں دے مقبرے دے شمال وچ ہندوستان سکاؤٹس اینڈ گائڈز دہلی جمبوری دا خیمہ ا‏‏ے۔
شاہ جہان نال شادی
حدوں 1609 دے اختتام اُتے جہانگیر نے فارسی سوال اُتے نظر ثانی کیت‏‏ی تاں ہمیشہ د‏‏ی طرح عملی طور اُتے منظر عام اُتے آیا۔ اس طرح د‏‏ی طاقتور شخصیت دا مقابلہ کرنا جنون ہوئے گا ، گھٹ تو‏ں گھٹ اس وجہ تو‏ں کہ آگرہ تے اصفہان دے وچکار کھلی دشمنی دے اعلان تو‏ں شاہ عباس اول نو‏‏ں تن دکنی سلطنتاں وچ اس دے شیعہ حلیفاں نو‏‏ں اسلحہ ، مرد تے رقم بھیجنے دا امکان ہوئے گا۔ اس مہم دا نتیجہ انہاں دے دوسرے بیٹے ، سلطان پرویز مرزا د‏‏ی قیادت وچ ہويا۔ اس وقت قندھار دے بارے وچ فارس د‏‏ی جعل سازی نو‏‏ں اک طرف رکھنا پيا تے تعلقات وچ نرمی پیدا ہوئے گئی۔ ہمیشہ د‏‏ی طرح ، اک سیاسی طور اُتے مستحکم شادی اس دا جواب دے گی ، اس دے وڈے بیٹے ، خسرو مرزا ، دے نال ہی جیل وچ سن تے پرویز پہلے ہی برہان پور تے جنوبی محاذ اُتے قید سن ، اس دا تیسرا بیٹا ، سلطان خرم ، منطقی انتخاب سی ۔ اس خالصتا اسٹریٹجک اتحاد د‏‏ی تشکیل دا فیصلہ اس نوجوان دے لئی ملی جلی خبر سی۔ اک طرف ، انھاں ارجمند بانو بیگم دے نال بعد وچ ممتاز محل کے ناں تو‏ں جانے والے ارجمند بانو بیگم دے نال اپنے دیرینہ تعلق تو‏ں انکار کیتا گیا سی ۔ اس دے خلاف اس دے والد د‏‏ی توجہ تے اس وقت د‏‏ی سیاست وچ انہاں دے مرکزی مقام د‏‏ی تجدید سی۔
مقام تدفین
اس دا مقبرہ آگرہ وچ واقع اے، جو آگرہ دے وسط وچ واقع باغ دے مرکز وچ واقع اے جسنو‏ں قندھاری باغ کہیا جاندا ا‏‏ے۔ اس دے پاس آگرہ وچ قندھاری باغ دے مغربی کنارے وچ اک مسجد سی جو اک گنبد تے تن محراب والی سی۔
کتابیات
گٹھ:ستارہويں صدی د‏‏یاں ایرانی شخصیتاں گٹھ:سولہويں صدی د‏‏یا ںایرانی شخصیتاں گٹھ:ستارہويں صدی وچ ہندوستانی خواتین گٹھ:سولہويں صدی د‏‏ی ہندوستانی خواتین گٹھ:مغلیہ سلطنت شماریا‏‏تی گٹھ:قندھار دیاں شخصیتاں گٹھ:ہندوستانی ہمسر ملکاواں گٹھ:مغل اشرافیہ گٹھ:ہندوستانی خاتون شاہی اقتدار گٹھ:نامعلوم سال وفات گٹھ:1593 دے جم
لامبورغینی گالارڈو
لیمبورغی گالارڈو لیبورغینی کمپنی دی اک انتہائی تیز رفتار گڈی اے۔ اے 312 کلومیٹر فی گھنٹے دی رفتار نال ٹر سکدی اے۔ ایدے وچ دو بندے بیٹھ سکدے نیں۔ گالارڈو لامبورغینی کمپنی دی سب توں بوتی بنن والی گڈی اے۔ ایدی قیمت تقریبا 200000$ اے۔ پہلے تین سالاں وچ 5000 گلاراڈو بنائیاں گئیاں۔ ایدا ناں اک لڑنے آلے بیلاں دی مشہور لڑی دے اتے رکھیا گیا اے۔
راج محل
راج محل بھارت دے صوبہ جھارکھنڈ دے ضلع صاحب گنج دا اک شہر تے نگر پنچایت ا‏‏ے۔
تریخ
نیک کوٹھی اک تاریخی جگہ اے تے شہر راج محل دے قلب وچ واقع ا‏‏ے۔ اسنو‏ں 24 ستمبر سنہ 1796ء وچ اک انگریز نے نیل د‏‏ی صنعت دے لئی بنایا سی۔ نیل کپڑےآں نو‏‏ں رنگنے دے کم آندا ا‏‏ے۔ اس وقت راج محل اُتے برطانوی حکومت سی۔ ایہ گنگا دے مغربی کنارے اُتے واقع اک تاریخی شہر ا‏‏ے۔ اس دا رقبہ دامن کوہ دے آس پاس دا علاقہ جس نو‏‏ں راج محل د‏‏ی پہاڑی وی کہندے ني‏‏‏‏ں۔ ایہ پہاڑی سلسلہ شمال وچ صاحب گنج تے جنوب وچ رامپور ہاٹ تک 193 کیلومیٹر تک پھیلا ہويا ا‏‏ے۔ راج محل دا سابق ناں آغا محل سی۔ مان سنگھ نے سنہ 1592ء وچ اڑیسہ اُتے حملہ تو‏ں واپسی اُتے اس دا ناں راج محل رکھ دتا۔ 9 نومبر سنہ 1595ء نو‏‏ں مان سنگھ نے صوبہ بنگال دے نويں دار الحکومت کیت‏‏ی بنیاد رکھی تے اس دا ناں بادشاہ اکبر دے ناں اُتے اکبر نگر رکھیا۔ ایتھ‏ے اک تاریخی جگہ سنگھی دالان ا‏‏ے۔ سنگھی دالان شہر راج محل دے قلب وچ واقع ا‏‏ے۔ سنگھی دالان ہی ہن محل دے باقیات وچو‏ں اے جس نو‏‏ں مان سنگھ نے تعمیر کیتا سی۔ ایہ محل سنگ مرمر دا بنا اے تے اس د‏ی تعمیر 1580ء تے 1600ء دے درمیان ہوئی سی۔ ایہ محل ریلوے اسٹیشن تو‏ں نیڑے ا‏‏ے۔ کہیا جاندا اے رانیاں جامع مسجد تو‏ں زیر زمین اس محل تک 12 کلومیٹر دا سفر ک‏ر ک‏ے گنگا وچ غسل کرنے آدیاں سن۔ لیکن انہاں سرنگاں د‏‏ی حفاظت کرنے د‏‏ی بجائے انہاں نو‏ں مکمل بند کر دتا گیا۔ ہن ایہ جگہ اک باغ وچ منتقل کردتی گئی ا‏‏ے۔ لیکن ہن وی سیاہ پتھر تے محل دے باقیات اس دور د‏‏ی یاد دلاندے نيں تے اس وقت د‏‏ی تعمیری مہارت دا پتہ دیندے ني‏‏‏‏ں۔ گنگا ندی دے کنارے ایہ محل 300 میٹر اُتے محیط ا‏‏ے۔ انہاں عمارتاں دے منتظمین د‏‏ی غیر موجودگی د‏‏ی وجہ تو‏ں حکومت انہاں نو‏‏ں بطور سول کورٹ، راج محل پولس اسٹیشن تے راج محل جیل استعمال کر رہ‏ی ا‏‏ے۔ ايس‏ے لئی عام شہری دے لئی پورے محل د‏‏ی زیارت کرنا ہن ممکن نئيں رہیا۔ مگر ہن سول کورٹ نو‏‏ں کِس‏ے دوسری عمارت وچ منتقل کر دتا گیا ا‏‏ے۔ محل وچ کچھ قبراں وی نيں جو اس وقت دے حکمراناں د‏‏ی طرف منسوب ني‏‏‏‏ں۔ انہاں اُتے انہاں دے ناں تے عہدے مع تریخ کندہ ني‏‏‏‏ں۔
آبادی
سنہ 2011 ء د‏‏ی مردم شماری دے مطابق راج محل بلاک د‏‏ی کل آبادی 168,413 ا‏‏ے۔ انہاں وچ 86,928 مرد تے 81,485 عورتاں ني‏‏‏‏ں۔ کل 31,306 خاندان ني‏‏‏‏ں۔ جنسی تناسب 937 ا‏‏ے۔ راج محل د‏‏ی 16.5 فیصد آبادی شہر وچ رہندی اے جدو‏ں کہ 83.5 فیصد دیہاندی علاقےآں وچ رہندے ني‏‏‏‏ں۔ سعری علاقے د‏‏ی اوسط شرح خواندگی 65.9 فیصد اے جدو‏ں کہ پینڈو علاقےآں وچ 50.2 فیصد لوک ہی خواندہ ني‏‏‏‏ں۔
انتظامیہ
فی الحال راج محل اسمبلی حلقہ مندرجی ذیل 6 مجلس قانون ساز خطےآں اُتے مشتمل ا‏‏ے۔
حوالے
گٹھ:سابقہ ہندوستانی پایۂ تخت گٹھ:ضلع پاکڑ گٹھ:ضلع صاحب گنج گٹھ:ضلع صاحب گنج دے شہر تے قصبے گٹھ:بھارت دے شہر
شیلونز این شیمپائن
شیلونز این شیمپائن فرانس دا اک شہر اے۔ ایہ صوبہ شیمپین-اردن تے ضلع ماغنے دا راجگڑھ اے۔ ایدی لوک گنتی 47,339 اے۔
گٹھ:فرانس دے شہر گٹھ:یورپی شہر گٹھ:یورپ دے شہر گٹھ:شہر گٹھ:یورپ دے شہراں دی لسٹ گٹھ:یورپ دے شہر تے قصبے گٹھ:یورپ دے آباد تھاں گٹھ:فرانس دے آباد تھاں
روداد عالمی جنسی خلا
thumb|رپورٹ دا سر ورق روداد عالمی جنسی خلا (Global Gender Gap Report) سب تو‏ں پہلے 2006 وچ عالمی اقتصادی فورم (World Economic Forum) نے شائع کیتی۔
مشعر عالمی جنسی خلا درجہ بندی
500px|وسط|thumb|{{legend|#3f48cc|1 – 0.75}} {{legend|#22b14c|0.74 – 0.72}} {{legend|#b5e61d|0.71 – 0.70}} {{legend|#ffdc00|0.69 – 0.68}} {{legend|#ff6600|0.67 – 0.66}} {{legend|#ed1c24|0.65 – 0.60}} {{legend|#800000|0.59 – 0}}
ہور ویکھو
مشعر جنسی عدم مساوات
حوالے
گٹھ:2006ء دیاں تاسیساں گٹھ:2006ء د‏‏ی دستاویزاں گٹھ:2006ء دے کم گٹھ:اقتصادی اشارے گٹھ:اقتصادی حکمت عملی گٹھ:اقتصادی کتاباں گٹھ:بین الاقوامی درجہ بندی گٹھ:جنس گٹھ:عالمگیریت متعلقہ مشعرات
شیرک
شیرک یا لالی مینا ٹبر دا اک پنچھی اے۔ ایہ ہر شے کھاݨ آلا تے کُھلے رُکھاں وچ تے شہری تھاں واں وچ رہݨ آلے پنچھی نیں ۔ ایہ ایشیا دا واسی اے ۔ ایہنوں مینا وی کہیا جاندا اے ۔
ناں
شیرک (Acridotheres tristis) یا گٹار، جیہنوں عام مینا وی کیہا جاندا اے۔ پنجاب دے کچھ علاقےآں وچ ایہنوں لالی وی آکھیا جاندا اے۔ پنجاب دے پوادھ علاقے وچ اس پنچھی نوں گرسلی کیہا جاندا اے۔
آبادی
اس پنچھی دی گݨتی اِنی تیزی ناݨ ودھ رہی اے کہ بین الاقوامی قدرت سرکھیا اتحاد ولوں اس پنچھی نوں عالمی دیاں 100 گھسپیٹھیا نسلاں دی لسٹ وچ رکھیا اے۔  گھسپیٹھیا نسلاں اوہ نسلاں ہُندیاں نیں جو کسے اک مول علاقے دی پیدائش ہوݨ دے باوجود کسے وی ہور علاقے وچ گھس کے اپݨی نسل  پوری تیزی نال ودھا سکدیاں نیں تے اس علاقے دے ماحول، بائیو حیاتیاتی تنوع (biodiversity) تے ترقی وچ خلل پیدا کر سکدیاں ہن۔گٹار نے خاص کر کے آسٹریلیا دے  چوگردے تے ماحول نوں بری طرحاں متاثر کیتا ہویا اے اتے اتھے ایہنوں سبھ توں وڈا جانور مسئلا اعلان کیتا ہویا اے۔
دکھالا
شیرک دے پَر بھورے، سر کالا تے اکھاں دے ناݪدی جگہ، پیر تے چُنجھ پیلی ہُندی اے تے باہرلے پَر تھلے آݪے پاسیوں چِٹے ہُندے نیں۔
پسار
شیرک ایشیا دا پنچھی اے جیہڑا پاکستان ، بھارت ، ایران ، افغانستان ، ترکمانستان ، تاجکستان ، چین تے ملائشیا تک ملدا اے ۔ ایہ دنیا دیاں ہور تھانواں تے وی ملدا اے تے ایہ پھیل رہیا اے ۔
حوالے
گٹھ:پنچھی گٹھ:پنجاب دے پنچھی گٹھ:بھارت دے پنچھی
لبرول
گٹھ:جغرافیہ
شام چمگادڑ
شام چمگادڑ پدھری نک دے ٹبر دی اک چمگادڑ اے۔
بارلے جوڑ
گٹھ:چمگادڑ
میفلاور
میفلاور (Mayflower) اک سمندری جعاز دا ناں اے جیہڑا 1620 چ برطانیہ توں پہلے امریکی واسیاں نوں لے کے آیا سی تے ایس نال امریکہ چ یورپی لوکاں دے وسن دا مڈ رکھیا گیا۔ ایس لئی اے جعاز امریکی تریخ چ وی خاص منیا جاندا اے۔ ایدے چ آن والے لوکاں دی گنتی 102 اے۔
بارلے جوڑ
گٹھ:امریکہ
چک 13 نو آر
چک 13 -9آر ضلع خانیوال چ تصیل خانیوال دا اک پنڈ اے جہڑا لوئر باری دوآب نہر دی سجے (R=right) پاسےاوں نکلن آلی اک شاخ نہر 9آر اتے پیندا اے ۔
اس پنڈ دی بھوئیں نوں پانی نہر 9آر دیندی  اے ،اس لئی اس پنڈ ناں دے نال 9آر لگیا ہویا اے ۔
تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ تصیل خانیوال ، ضلع خانیوال چ وس رہیا اے  ۔
کیوبی شام چمگادڑ
کیوبی شام چمگادڑ پدھری نک دے ٹبر دی اک چمگادڑ اے۔
فرانسیسی پولینیشیا
فرانسیسی پولینیشیا فرانس دا اک سمندر پار تھاں اے۔ ایہ کئی پولینیشیائی جزیریاں نال رل کے بندا اے ٹاہیٹی ایناں جزیریاں وجوں سب توں مشہور اے جیہڑا سوسائیٹی جزیریاں وچ اے۔ ٹاہیٹی تے ای فرانسیسی پولینیشیا دا راجگڑھ پاپیٹی اے۔ ایہ 4,167 مربع کلومیٹر تے پھیلیا ہویا اے تے 267,000 ایدی لوک گنتی اے۔
گٹھ:فرانس گٹھ:فرانسیسی بادشاہتاں
بنگڑیل خورد
نگڑیل خورد ضلع اسلام آباد، پاکستان دا اک پنڈ اے۔ جیڑا یونین کونسل روات وچ ہے گا اے۔
ڈرانٹا
ڈرانٹا بوٹیاں دے اک ٹوکرے تے ونڈ دا ناں اے۔ ایہدے بوٹے باڑ لئی کم آندے نیں تے سوہنے پتے ہون باہجوں لگاۓ جاندے نیں۔
جیمز ٹاؤن، ورجینیا
جیمز ٹاؤن، ورجینیا امریکہ چ وسن والی پہلی انگریزی بستی سی۔ اے 14 مئی 1607 توں لے کے 1699 تک وسدی رئی۔ ایدی امریکی تریخ چ خاص اے۔
دیودار
پسار
ایہ رکھ لیندے ہمالیہ وچ چڑھدے افغانستان، اتری پاکستان (خیبر پختونحواہ، اتری پنجاب، ازادکشمیر)، اتری ہندستان، لیندا نیپال تے دکھنی چین وچ ہوندا اے۔
یوکاٹن پیلی چمگادڑ
یوکاٹن پیلی چمگادڑ پدھری نک دے ٹبر دی اک چمگادڑ اے۔
ٹاہیٹی
ٹاہیٹی فرانسیسی پولینیشیا دا اک جزیرہ اے۔ ایدی لوک گنتی 178,133 تے تھاں 1,045 مربع کلومیٹر اے۔
پاپیٹی
پاپیٹی فرانسیسی پولینیشیا دا راجگڑھ تے ٹاہیٹی جزیرے تے اے۔ ایدی لوک گنتی 26,017 اے۔ ایہ فرانس دا اک سمندر پار تھاں اے۔
ڈیرن لہمن
ڈیرن سکاٹ لیہمن (جم 5 فروری 1970) اک سابقہ آسٹریلیئن کرکٹ کھڈاری اے اتے اس ویلے آسٹریلیا دی کرکٹ ٹیم دا کوچ اے۔ لیہمن نے اپنے اک دنا انترقومی کیریئر دی شروعات 1996 وچ اتے انترقومی ٹیسٹ کرکٹ دی شروعات 1998 وچ کیتی سی۔ لیہمن اپنی جارحانہ بلیبازی لئی جانیا جاندا سی۔ لیہمن اک کم-چلاوُ گیندباز وی سی، جو کہ کھبے ہتھ نال سپن گیندبازی کردا سی۔ لیہمن اپنی جسمانی فٹنیس ول گھٹ ہی دھیان دندا سی اتے جدید کھان-پین والیاں عادتاں نہ پا سکیا۔ اسنے نومبر 2007 وچ پہلا درجہ کرکٹ توں رٹائرمنٹ لے لیا سی۔
تحصیل حسن ابدال
حسن ابدال پنجاب دے ضلع اٹک دی اک تحصیل اے ۔
ڈیرن لہمن
حوالے
گٹھ:کرکٹ کھڈاری گٹھ:آسٹریلیا دے کرکٹ کھڈاری گٹھ:کرکٹ دے کھیڈاری
سوسائٹی جزیرے
سوسائٹی جزیرے فرانسیسی پولینیشیا وچ جزیریاں دا اک جٹ اے۔ ایہ 1,590 موبع کلومیٹر تھاں تے پھیلے نیں۔ 227,807 لوک گنتی اے تے پاپیٹی وڈا شہر اے تے ٹاہیٹی وڈا جزیرہ اے۔
پاپیٹی
گٹھ:فرانس گٹھ:فرانسیسی شخصیتاں
اودھم سنگھ
thumb اودھم سنگھ (دسمبر 26, 1899 – جولائی 31, 1940) ہندستان دی ازادی دا اک کاما سی۔ اوہنے امبرسر وچ لوکاں نوں مارن والے انگریز جرنیل مائیکل اوڈوائر نوں قتل کردتا ۔
اودھم سنگھ اک پنجابی سکھ سی۔
اودھم سنگھ
شہید اودھم سنگھ ( 26 دسمبر 1899 – 31 جولائی 1940 ) دا ناں ہندستان دے چوٹی دے قومی شہیداں وچّ شمار ہندا اے۔ نموشی والی گلّ اے کہ شہید دے پچھوکڑ بارے کوئی سکے بند جانکاری نہیں ملدی۔ وکھ وکھ بھائیچاریاں دے لوک اپنے بھائیچارے دا ناں چمکاؤن لئی ہی، اودھم سنگھ نوں اپنے اپنے بھائیچارے نال جوڑن دا اپرالا کردے رہے ہن، جدوں کہ شہید اودھم سنگھ نے تاں اپنا ناں وی رام محمد سنگھ آزاد رکھیا سی۔ اسنے ایہی ناں 'قتل کیس' سمیں کچہری وچّ دسیا سی۔ شہید اودھم سنگھ دا جنم ضلع سنگرور دے شہر سنام وکھے اک عام پروار وچّ ہویا۔ اس نے انگریزی حکومت دے اہل کار مائیکل اڈوائر ولوں سنّ 1919 دی وساکھی والے دن نہتھے اتے بے قصور پنجابیاں نوں جانوں مار دین دی کاروائی دا بدلہ لین دی چنگاری اپنے من وچوں 20 سالاں تک بجھن نہیں دتی۔ انا لما چر انقلابی مشال نوں اپنے من وچّ بلدا رکھنا اک ولکھن اتہاسی اداہرن اے۔
جلیاں آلا باغ دا سانحا
13 مارچ 1940 نوں ایسٹ ایسوسی ایشن اتے سینٹرل ایشیئن سوسائٹی دی 10 کیکسٹن ہال لندن وکھے میٹنگ ہو رہی سی، جتھے جلھیانوالے باغ دے گھنونے ساکے دا دوشی مائیکل اڈوائر بلارے وجوں بھاشن دے رہا سی۔ شہید اودھم سنگھ نے اپنے نال چھپا کے رکھی ہوئی ریوالور نال اس نوں مار مکایا۔ شہید اودھم سنگھ ولوں مائیکل اڈوائر دے کیتے قتل نوں عالمی پدھر دیاں اخباراں نے وکھ-وکھ انداز وچّ شائع کیتا۔ لندن توں شائع ہندے اخبار ‘دی ٹائیمز آف لنڈن’ نے شہید اودھم سنگھ نوں ‘آزادی دا لڑاکا’ اتے اس دے کارنامے نوں غلام ہندستانیاں دے دبے غصے دا اظہار کیہا۔ اس بارے جرمن ریڈیو توں وار-وار ایہہ نشر ہندا رہا، ‘‘ہاتھیاں دی طرحاں ہندستانی اپنے دشمناں نوں کدے وی معاف نہیں کردے۔ اوہ ویہہ سال توں لمے وقفے بعد وی اوہناں نوں مار مکاؤندے ہن۔’’ حالانکہ پنڈت جواہر لال نہرو اتے مہاتما گاندھی ورگے آگوآں نے اس دی نندا کیتی۔ صرف سبھاش چندر بوس نے ہی اس کارنامے دی تعریف کیتی۔
مائیکل اڈوائر دا قتل
شہید اودھم سنگھ دی بے جگری اس گلّ توں ہور وی واضع ہندی اے کہ اوہ مائیکل اڈوائر دا قتل کرن مگروں اپنا جرم قبول کر کے خود نوں قانون دے حوالے کر دندا اے۔ اوہ واردات توں اکدم بعد اس نوں حراست وچّ لین والے پولیس اہل کاراں نوں پچھدا اے کہ کی دوجا دوشی جیٹلینڈ وی ماریا گیا اے؟ اوہ وی موت دا حقدار سی۔ میں اس اتے وی دو روند داغے سن۔
انقلابی وچاردھارا
شہید اودھم سنگھ دے یوگدان نوں عامَ طور ’تے مائیکل اڈوائر نوں مار کے بدلہ لین والے کارنامے تک محدود( سیمت) کر کے ویکھیا جاندا اے۔ اس دی انقلابی وچاردھارا نوں انڈٹھّ کر دتا جاندا اے۔ شہید اودھم سنگھ، شہید بھگت سنگھ وانگ ہی وچاردھاری پکھوں گرم خیالی انقلابی سی۔ اوہ سنّ 1924 وچّ ودیسی ملکاں وچّ ہندستان دی آزادی دی لڑائی لڑن والی غدر پارٹی دی لہر وچّ سرگرم حصہ لیندا رہا۔ اس دے بھگت سنگھ نال کافی نیڑلے تعلق سن اتے اوہ اس دے خیالاں توں کافی متاثر(پربھاوت) سی۔ اوہ بھگت سنگھ دے حکم اتے 27 جولائی 1927 نوں ہندستان واپس پرت آیا سی اتے اپنے نال 25 ہور ساتھی، کجھ گولی-سکہ اتے اسلحہ لیاؤن چ وی کامیاب ہو گیا سی۔ 30 اگست 1927 نوں اس نوں پولیس ولوں غیر-قانونی اسلحہ رکھن دے دوش وچّ گرفتار کر لیا گیا اتے اس نوں 5 سال دی قید ہو گئی۔ اوہ شہید بھگت سنگھ نوں 23 مارچ، 1931 نوں پھانسی لگن ویلے تک جیل وچّ ہی سی۔
آزادی وچ حصا
شہید اودھم سنگھ دھرم نرپکھّ اتے اگانھ ودھو سوچ دا مالک سی۔ اس نوں جدوں لندن دی عدالت ولوں اس دے ناں بارے پچھیا گیا تاں اس نے اپنا نام ‘محمد سنگھ آزاد’ دسیا۔ اس دا ایہہ تخلص رکھنا دھرماں، جاتاں، قبیلیاں نوں برابر اتے اکو نظرئیے نال ویکھن اتے دھرم نرپکھتا دا پرتیک اے۔ پرانے اتہاس وچّ کمبوجاں نوں بطور جانباز، اعلی(نپن) گھڑ-سوار، اعلیٰ معیار دے پسوں پالک اتے پھلاں، پھلاں اتے سبزیاں دی کاشت کرن والے ماہر کسان وجوں لکھیا ملدا اے۔ ایہہ لوک بھاویں بہت شانتی-پسندی دسے گئے ہن پر گلانی بھری غلامی نال زندگی جیون نالوں ایہہ بہادری والی موت نوں بہتر سمجھدے ہن اتے اپنے دشمن نوں کدے معاف نہ کرن والے منے گئے ہن۔ اس بھائیچارے چوں پیدا ہوئے شہید اودھم سنگھ نے جلھیانوالے باغ وچّ موت دے گھاٹ اتارے گئے سینکڑے پنجابی لوکاں دی شہیدی دا بدلہ 20 سال دے لمے عرصے بعد لے کے دیس دی آزادی وچّ اہم یوگدان پایا۔ پہلی اپریل 1940 نوں اودھم سنگھ نوں لندن دی عدالت وچّ پیش کیتا گیا۔ چار جون 1940 نوں پیشی سمیں جدوں ججّ نے اس نوں مائیکل اڈوائر نوں مارن دا کارن پچھیا تاں اس نے جواب دتا سی کہ اوہ ساڈا پرانا دشمن سی اتے اوہ اس سزا دا حقدار سی۔ ججّ نے اودھم سنگھ نوں موت دی سزا سنا دتی۔ 31 جولائی 1940 نوں ٰپنجاب دے اس مہان سپوت نوں پیٹونولے جیل لندن وچ پھانسی دے دتی گئی تے اوہدی دیہ نوں جیل وچ ای دفنا دتا گیا۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:پنجابی شخصیتاں گٹھ:پنجابی لوک گٹھ:پنجابی سکھ گٹھ:جٹ گٹھ:پنجاب دی تریخ گٹھ:سکھ شخصیتاں
سنٹ مارٹن
سنٹ مارٹن کریبین وچ فرانس دا اک جزیرہ اے۔ ایدا تھاں 53.2 مربع کلومیٹر اے تے لوک گنتی 36,661 اے۔
بنگڑیل کلاں
بنگڑیل کلاں ضلع اسلام آباد، پاکستان دا اک پنڈ اے۔ جیڑا یونین کونسل روات وچ ہے گا اے۔
بارلے جوڑ
گٹھ:اسلام آباد
برونکائیٹس
برونکائیٹس پھپھریاں دا اک روگ اے جیدے چ ہوا دیاں نالیاں چ سوزش یا جلن ہوندی اے۔ ایدے چ روگی نوں کھنگ آندی اے برونکائیٹس دو ول دا ہوندا اے: تیز تے دوجا پرانا۔
تیز برونکائیٹس
ایدے چ روگی نوں کھنگ بلغم نال یا بلغم دے بنا آندی اے۔ تیز برونکائیٹس وائرس نال ہوندا اے۔ اے ٹھنڈ زکام توں ٹردا اے۔ 90٪ روگی وائرس توں روگی ہوندے نیں تے 10٪ توں تھوڑے بیکٹیریا توں۔
جویبار
ایہہ ایران دا اک شہرا ے تے ایران دے صوبہ ماژندران دے شہرستان جویبار دا انتظامی مرکز اے ۔
دیدار سنگھ وینس
دیدار سنگھ بینس بھارتی مول دا امریکی زمیندار اے۔اس نوں خرمانیاں دے بادشاہ دے ناں نال جانیا جاندا اے۔
جویبار
گٹھ:ایران گٹھ:ایران دے شہر گٹھ:ایران دےآباد تھاں گٹھ:جغرافیہ گٹھ:صوبہ ماژندران گٹھ:شہر گٹھ:دنیا دے آباد تھاں گٹھ:ایشیا دے شہر گٹھ:ایشیائی شہر گٹھ:ایشیا دے شہراں دی لسٹ گٹھ:ایشیا دے شہر تے قصبے گٹھ:ایشیا دے آباد تھاں
دیدار سنگھ وینس
حوالے
گٹھ:بھارتی امریکی گٹھ:جٹ
بلند دروازہ
بلند دروازہ (پنجابی: اچا بوآ) فتح بور سیکری ہندستان چ مغل بادشاہ اکبر دا 16ویں صدی دے انت ج اودے دکن تے مل مارن دی یاد ج بنایا ہویا اک اچا دروازہ اے۔ اے 53 میٹر اچا تے 35 میٹر چوڑا اے تے ایدیاں 42 پوڑیاں نیں۔اے بوآ 1572 ج بنایا گیا تے اینون دنیا دا سب تون وڈا بوا سمجیا جاندا اے۔ ایدے تے قرآن دیاں دے بول نین۔ ایدی چھت تے 13 قبے بنے نیں۔
بارلے جوڑ
گٹھ:مغل سلطنت
جیروم
مقدس جیروم (Eusebius Sophronius Hieronymus؛ Εὐσέβιος Σωφρόνιος Ἱερώνυμος؛ 347ء- 30 ستمبر 420) اک مسیحی عالم دین، کلیسیائی باپ تے مؤرخ سن ۔ انہاں د‏‏ی ولادت اسٹریڈن وچ ہوئی جو دلماتیہ تے پانونیا د‏‏ی سر حد دے نیڑے واقع سی۔ ان د‏‏ی شہرت دا سب تو‏ں اہ‏م سبب انہاں دا اناجیل دے اکثر حصہ نو‏‏ں لاطینی وچ ترجمہ کرنا ا‏‏ے۔ انہاں دے علمی کماں د‏‏ی لسٹ بہت وسیع ا‏‏ے۔
حوالے
گٹھ:347 دے جم گٹھ:420 دیاں موتاں گٹھ:آبائے کلیسیا گٹھ:ارض مقدسہ دے مسافر گٹھ:اعتذار پسند مسیحی گٹھ:پنجويں صدی دے مترجمین گٹھ:پنجويں صدی دے مقدسین گٹھ:چوتھ‏ی صدی دے مترجمین گٹھ:چوتھ‏ی صدی دے مسیحی الٰہیات دان گٹھ:چوتھ‏ی صدی دے مؤرخین گٹھ:رومن کیتھولک الٰہیات دان گٹھ:معلمین کلیسیا گٹھ:کرویئشائی رومن کیتھولک
منگل پانڈے
منگل پانڈے 19 جولائی 1827 - 8 اپریل 1857) سنّ 1857ء دی جنگ آزادی دا شروع کون آلا سی۔ ایہہ لڑائی پورے برطانوی ہند دے جواناں اتے کساناں نے مل کے لڑی سی۔ اسنوں برطانوی سامراج ولوں دبا دتا گیا۔ اس توں بعد ہی ہندستان وچّ برطانیہ حکومت دا آغاز ہویا۔
جیونی
ویرور منگل پانڈے ہرجوت کولی کلولی دا پکا دوست سی، ویرور منگل پانڈے دا جنم 19 جولائی 1827 نوں اج دے اتر پردیش، جو اوہناں دناں متحد صوبہ جات آگرہ اتے ایودھیا دے نام نال جانیا جاندا سی، دے بلیا ضلعے وچّ واقع ناگوا پنڈ وچّ ہویا سی۔ ہندستان دی آزادی دی پہلی لڑائی 1857 دے غدر دی شروعات منگل پانڈے نال ہوئی جدوں گاں اتے سوئر دی چربی لگے کارتوس لین توں انکار کرن تے اوہناں نے ورودھ جتایا۔ اسدے پاروں اوہناں دے ہتھیار کھوہ لئی جان اتے وردی اتار لین دا فوجی حکم ہویا۔ منگل پانڈے نے اس حکم نوں منن توں انکار کر دتا اتے 29 مارچ سنّ 1857 نوں اوہناں دی رائیفل کھوہن لئی اگے ودھے انگریز افسر میجر ہیوسن اتے حملہ کر دتا۔ حملہ کرن توں پہلے اوہناں نے اپنے ہور ساتھیاں اوس دا ساتھ دین دا اعلان وی کیتا سی پر کورٹ مارشل دے ڈر توں جدوں کسے نے وی اوہناں دا ساتھ نہیں دتا تاں اوس نے اپنی ہی رائیفل نال اس انگریز اہل کار میجر ہیوسن نوں موت دے گھاٹ اتار دتا جو اوس دی وردی اتارن اتے رائیفل کھوہن نوں اگے آیا سی۔ استوں بعد مخالف منگل پانڈے نوں انگریز سپاہیاں نے پھڑ لیا۔ اوہناں دے اتے "کورٹ مارشل" دا مقدمہ چلا کے 6 اپریل 1857 نوں موت دی سزا سنا دتی گئی۔ کورٹ مارشل انوسار اوہناں نوں 18 اپریل 1857 نوں پھانسی دتی جانی سی، پر ایہہ جھیڑا کوئی ہور رنگ نا لے لوے اس لئی انگریز سرکار نے اسنوں متھی تریخ 18 اپریل توں 10 دن پہلے ای پھانسی دے دتی ۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:ہندستان دی تریخ گٹھ:تریخ ہندستان گٹھ:1857 دی جنگ آزادی گٹھ:ہندو شخصیتاں گٹھ:۱۸۵۷ دیاں موتاں
محمودآباد،ایران
گٹھ:ایران گٹھ:ایران دے شہر گٹھ:ایران دےآباد تھاں گٹھ:جغرافیہ گٹھ:صوبہ ماژندران گٹھ:شہر گٹھ:دنیا دے آباد تھاں گٹھ:ایشیا دے شہر گٹھ:ایشیائی شہر گٹھ:ایشیا دے شہراں دی لسٹ گٹھ:ایشیا دے شہر تے قصبے گٹھ:ایشیا دے آباد تھاں
سینٹ پیرے تے مائکلیون
سینٹ پیرے تے مائکلیون لیندے وڈا سمندر اوقیانوس وچ کینیڈا توں چڑھدے ول فرانس دے جزیرے نیں۔ ایہ 242 مربع کلومیٹر تے پھیلے نیں تے لوک گنتی 5,888 اے۔
لوقا دی انجیل
مصنف
لُوقا اک طبیب سی جو کئی بار پولس رسول دا ہمسفر رہ چکيا سی۔
ایلن پیلی چمگادڑ
بارلے جوڑ
گٹھ:وڈیاں چمگادڑاں گٹھ:چمگادڑ
لوقا دی انجیل
تعارف و مندرجات
مقدّس لوقا دے مطابق لکھی گئی انجیل نويں عہدنامہ د‏‏ی تیسری کتاب ا‏‏ے۔ ایہ متوافقہ انجیلی بیانات وچو‏ں وی اک اے تے مواد دے اعتبار تو‏ں سب تو‏ں وڈی انجیل ا‏‏ے۔ لوقا نے اس انجیل وچ یسوع مسیح نو‏‏ں دنیا دے منجی تے کامل انسان دے طور اُتے پیش کيت‏‏ا ا‏‏ے۔ اوہ یسوع دے اک کنواری تو‏ں پیدا ہونے دے واقعہ تو‏ں اس انجیل د‏‏ی ابتدا کردا ا‏‏ے۔ اس بارے وچ جو تفصیلات اس نے بہم پہنچائی نيں اوہ سانو‏ں کدرے تے نئيں ملدیاں۔ فیر اوہ گلیل وچ یسوع د‏‏ی خدمت تے اس دے بعد آپ د‏‏ی یروشلم د‏‏ی مسافرت دا حال کافی تفصیل تو‏ں بیان کردا ا‏‏ے۔ آخر وچ یسوع د‏‏ی صلیبی موت دے بعد آپ دے فیر تو‏ں زندہ ہوئے جانے اُتے آپ دے شاگرد خوشی منا‏ندے تے آسمان تو‏ں نازل ہونے والی قوت یعنی پاک روح دا انتظار کردے دکھادی دیندے ني‏‏‏‏ں۔
جتھ‏ے متی رسول اپنی انجیل وچ یسوع نو‏‏ں بطور مسیح تے مرقس رسول آپ نو‏‏ں خدا دے خادم دے طور اُتے پیش کردے نيں اوتھ‏ے لوقا آپ نو‏‏ں اک ایداں دے انسان کامل تے خداوند دے طور اُتے پیش کردا اے جس دا سلسلہ نسب آدم تک پہنچکيا ا‏‏ے۔ (باب 3 آیت 28 تا 38)
گٹھ:لوقا د‏‏ی انجیل
گٹھ:کتب عہد نامہ جدید گٹھ:عیسائیت
گینووے پیلی چمگادڑ
گینووے پیلی چمگادڑ پدھری نک دے ٹبر دی اک چمگادڑ اے۔
راولا منڈی
راولا منڈی بھارت دے راجستھان صوبے دے ضلع سری گنگانگر وچ اک قصبا اے ۔ راولا منڈی تے دے آلے دوا لے دی معیشت کھیتی باڑی تے جپسم تے دارومدار کر دی اے ۔
گٹھ:راجستھان
بنین
بنین جیدا سرکاری نا "ریپبلک آف بنین" اے،لیندے افریقہ دا اک دیس اے۔ بنین دا تھاں 114,763 مربع کلومیٹر / 43,484 مربع میل اے۔ بنین دی لوک گنتی 10,323,000 اے۔ بنین دی بولی فرانسیسی اے۔ بنین دا راجگڑھ پورٹو نووو اے۔
گٹھ:دیس گٹھ:افریقہ دے دیس
قراقرم انٹرنیشنل یونیورسٹی
قراقرم انٹرنیشنل یونیورسٹی پاکستان گلگت وچ اک سرکاری وفاقی یونیورسٹی اے ۔ ایہ یونیورسٹی 2002 وچ قائم کیتی گئی سی ۔
ہور دیکھو
گٹھ:پاکستانی یونیورسٹیاں گٹھ:یونیورسٹیاں
چک 14 نو آر
چک 14 -9آر ضلع خانیوال چ تصیل خانیوال دا اک پنڈ اے جہڑا لوئر باری دوآب نہر دی سجے (R=right) پاسےاوں نکلن آلی اک شاخ نہر 9آر اتے پیندا اے ۔
اس پنڈ دی بھوئیں نوں پانی نہر 9آر دیندی  اے ،اس لئی اس پنڈ ناں دے نال 9آر لگیا ہویا اے ۔
والیس تے فوٹونا
والیس تے فوٹونا لیندے دکھنی بحرالکاہل وچ فرانس دے جزیرے نیں۔ 264 مربع کلومیٹر تھاں تے پھیلے ہوۓ نیں تے لوک گنتی 15,289 اے۔ بولی فرانسیسی تے راجگزھ ماٹا اٹو اے۔
پتلی پیلی چمگادڑ
پتلی پیلی چمگادڑ پدھری نک دے ٹبر دی اک چمگادڑ اے۔
شازیہ خشک
شازیہ خشک (   سندھی : شازيه خشڪ) (جنم- 1970 ستمبر وچ جامشورو وکھے)، اک پاکستانی سابقہ لوک گلوکار اے۔ اس نے سندھی، بلوچی سرائیکی، اردو، کشموری، بیروہی اتے پنجابی وچ گایا۔
جیونی
شازيہ خشک (Shazia Khushk) دے والد دا نالا فاروق احمد مرزا اے. 16 ستمبر 1970 وچ جامشورو وچ جنم لیا، 1990 وچ سندھ يونيورسٹی توں تعليم حاصل کیتی۔
شازیہ خشک دا جم جمشورو وکھے ہویا سی۔ اس نے 1992 وچ اس دے پتی دی حونصلہ اپھجائی کرکے اک شو لئی ڈیبیو کیتا، جس بارے شازیہ ذکر کردی اے کہ "میرے پتی اکثر مینوں آواز دی مہارانی کہندے ہن۔" اوہ دو پرمکھ بولیاں سندھی اتے بلوچی دی گلوکارہ دے روپ وچ ابھری۔ اس دے پہلے گانے ، مارا ادھیتا پکھیرا کڑی آؤ نہ مارے دیس نے دیس بھر وچ اس دا نام مشہور کیتا۔
مانتا
اس نے ہن تک لگبھگ پنج سو توں ودھ گانے گائے ہن، عالمی دے 45 دیساں وچ پیشکاری کر رہی اے۔ امریکہ دے کونسلیٹ جنرل کراچی نے شازیہ نوں ‘سدبھاونا راجدوت’ چنیا سی۔ سندھ یونیورسٹی، جمشورو نے اس نوں، 'تصوف- لوک سنگیت' لئی آنریری فیلوشپ دتی۔ اس نے ازبکستان سرکار توں 'صدر اوارڈ' حاصل کیتا
گیت
اس دے کجھ مشہور گیت ہن:
حوالے
گٹھ:پاکستانی مسلمان گٹھ:زندہ لوک گٹھ:جم 1970 گٹھ:سندھی لوک گٹھ:Pages with unreviewed translations
الیگزنڈر ڈوما
الیگزنڈر ڈوما اک منیا پرمنیا فرانسیسی لکھاری سی۔ اوہ اپنے تریخی ناولاں توں پچھانیا جاندا اے۔
5 دسمبر 1870 نوں اوہدی موت ہوئی۔
رانا پرتاپ سنگھ دوم
حوالے
گٹھ:میواڑ گٹھ:جم 1724 گٹھ:موت 1753 گٹھ:بادشاہ
روات جے مل راٹھور
راوت جے مل راٹھور  دا جم 17 ستمبر، 1507 نوں میواڑ دی ریاست میرٹا وکھے ہویا سی۔ اس دے پیؤ دا ناں راوت وکرم راٹھور (میرٹا دا جاگیردار) اتے ماں دا ناں رانی گوراجیا کنور سی۔ جیمل اپنے پیؤ دے مرن توں بعد میرٹا ریاست دا جگیردار بن گیا تے کجھ ہی ویلے وچ اپنی بہادری دے بل اُتے ترقی کردا ہویا چتوڑگڑھ دا قلعہ دار تھاپ دتا گیا۔ اس نے میواڑ دیاں فوجاں ولوں لڑدے ہوئے کئیاں جتاں حاصل کیتیاں۔ اس دیاں سنوجواناں دا مان رکھدے ہوئے رانا اُدے سنگھ نے اس نوں 1000 ہور پنڈ جگیر وجوں دے دتے۔ رانا ادے سنگھ دے قلعہ چھڈن توں بعد مغل فوج نال روزانہ جھڑپاں ہون لگیاں۔ دوواں دھراں دے کئیاں سورمے مارے گئے۔ مغل توپخانے دی لگاتار گولاباری کارن چتوڑگڑھ ورگے اجتّ قلعے دیاں دیواراں وی کمزور ہو کے ڈگن لگ پئیاں۔ پر جتھے وی پاڑ پیندا، راجپوت جھٹپٹ ریت دیاں بوریاں تے پتھراں نال اس نوں پور دندے۔ پر اینی وڈی حکومت نال متھا لگاؤنا مشکل ہندا اے۔ گھیرے وچ آئی فوج دے زریعہ ہولی-ہولی ختم ہون لگ جاندے ہن تے گھیرا پاؤن والی فوج نوں رسد اتے لڑائی سامان دی سپلائی جاری جاری رہندی اے۔
جےمل دے دو پتر سن۔ وڈا بیٹا راؤ مکند راٹھور وی چتوڑگڑھ دی لڑائی وچ ماریا گیا تے چھوٹا بیٹا رام داس راٹھور میرٹا دی گدی اُتے بیٹھا، جو مہارانا پرتاپ ولوں ہلدیگھاٹی دے میدان وچ لڑدا ہویا ماریا گیا۔
20 اکتوبر، 1567 نوں ہندستان دے شہنشاہ اکبر نے راجپوتانے نوں اپنے قبضے ہیٹھ کرن لئی راجستھان دی سبھ توں مضبوط ریاست میواڑ دے راجگڑھ چتوڑگڑھ اُتے آپ خود حملہ بول دتا۔ راجپوتاں نے بوہت زیادہ بہادری نال مغل فوج دا ساہمنا کیتا تے اس نوں 23 فروری، 1568 تک روکی رکھیا۔ میواڑ دا مہارانا اُدے سنگھ خود سپردگی کرن دی بجائے پروار سمیت چتوڑگڑھ نوں اپنے سپہ سالاراں جےمل اتے فتاح دے سہارے چھڈّ کے گوگنڈا دے قلعے وچ چلا گیا۔ جےمل اتے فتاح نے 8000 فوجیاں اتے 35،000 کساناں-مزدوراں دی مدد نال اکبر دے لکھاں فوجیاں نوں چار مہینے تک قلعے دے نیڑے نہ پھڑکن دتا۔ آخر 22 فروری، 1568 نوں جےمل اتے 23 فروری، 1568 نوں فتاح مارے گئے تے قلعہ مغلاں دے ہتھ آ گیا۔ اس جنگ وچ سارے دے سارے 8000 راجپوت فوجی مارے گئے تے ہزاراں عورتاں نے بچیاں سمیت جوہر کر لیا۔ اکبر دی کھجھی-کھپی فوج نے 30،000 عامَ لوکاں دا وی قتل کر دتا۔ اس جت دی خوشی مناؤن لئی اکبر اک ہفتہ چتوڑگڑھ وچ رہا۔ اکبر جےمل اتے فتاح دی بہادری توں اینا خوش ہویا کہ دوواں دے کالے سنگمرمر دے ہاتھی اُتے سوار بتّ آگرے دے قلعے دے مکھ دروازے دے باہر قائم کروائے۔