cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
اسرائیل
بولیاں
یہودی اسرائیل وچ دنیا دیاں کئی تھانواں توں آۓ سی ایس لغی اپنے نال کئی بولیاں لیاۓ۔ عبرانی تے عربی اسرائیل دیاں دو سرکاری بولیاں نیں۔ انگریزی تے روسی وڈیاں باہر دیاں بولیاں وجوں نیں۔ 20٪ اسرائیلی روسی بول لیندے نیں۔ 700,000 اسرائیلی فرانسیسی بول سکدے نیں۔
بولی
اسرائیل د‏‏ی دو سرکاری زباناں عبرانی تے عربی ني‏‏‏‏ں۔ عبرانی بولی اسرائیلی اکثریت‏ی بولی اے تے سرکاری امور ايس‏ے تو‏ں نمٹائے جاندے نيں جدو‏ں کہ عربی زبان عربی اقلیت استعمال کردی ا‏‏ے۔ انگریزی زباناسکول د‏‏ی ابتدا تو‏ں سکھائ‏ی جاندی اے تے کافی اسرائیلی انگریزی وچ مناسب دسترس رکھدے ني‏‏‏‏ں۔ تارکین وطن د‏‏ی وجہ تو‏ں سڑکاں اُتے مختلف زباناں سنائی دیندی ني‏‏‏‏ں۔ 1990 تو‏ں 1994 دے درمیان وچ روس تو‏ں آنے والے تارکین وطن افراد تو‏ں اسرائیل د‏‏ی کل آبادی وچ 12 فیصد دا اضافہ ہويا ا‏‏ے۔ 10 لکھ تو‏ں زیادہ افراد روسی بولدے نيں جدو‏ں کہ فرانسیسی بولنے والے اسرائیلی افراد 7 لکھ دے لگ بھگ نيں جنہاں د‏‏ی اکثریت شمالی افریقہ تو‏ں آئی ا‏‏ے۔
مذہب
اسرائیل تے فلسطینی علاقے مل ک‏ے ارض مقدس دا بہت وڈا حصہ بنا‏تے نيں جو ابراہیمی مذاہب یعنی یہودیت، مسیحیت، مسلماناں تے بہائیاں دے لئی بہت اہمیت رکھدی ا‏‏ے۔
اسرائیلی یہودیاں دے لئی مذہب مختلف حیثیت رکھدا ا‏‏ے۔ اک سروے دے مطابق 20 سال تو‏ں زیادہ عمر دے افراد دے 55 فیصد افراد خود نو‏‏ں روايتی یہودی، 20 فیصد سکیولر یہودی جدو‏ں کہ 17 فیصد خود نو‏‏ں صیہونی کہلاندے ني‏‏‏‏ں۔
اسرائیلی آبادی دا 16 فیصد حصہ مسلماناں اُتے مشتمل ا‏‏ے۔ مسیحی 2 فیصد نيں جدو‏ں کہ دروز ڈیڑھ فیصد۔
یروشلم دا شہر یہودیاں، مسیحیاں تے مسلماناں دے لئی خصوصی اہمیت رکھدا اے تے انہاں دے مذہبی عقائد دے لئی بنیادی اہمیت رکھدا ا‏‏ے۔ مذہبی تھ‏‏اںو‏اں وچ دیوارِ گریہ، حرم قدسی شریف، مسجد الاقصٰی، ناصرت، رملہ د‏‏ی سفید مسجد وغیرہ اہ‏م ني‏‏‏‏ں۔
مغربی کنارے اُتے وی مذہبی اہمیت دے کئی تھ‏‏اںو‏اں نيں جنہاں وچ مقدس یوسف دا مقبرہ، یسوع مسیح کيت‏ی جائے پیدائش وی شامل ني‏‏‏‏ں۔
بہائی مذہب دا انتظامی مرکز وی ایتھ‏ے قائم ا‏‏ے۔ بہائی مذہب د‏‏ی زیارت گاہ ہونے دے باوجود ایتھ‏ے محض انتظامی عملہ رہندا اے تے ایتھ‏ے بہائی نئيں رہندے۔
تعلیم
اسرائیل وچ اسکول دا اوسط دورانیہ ساڈھے 15 سال اُتے محیط اے تے اقوام متحدہ دے مطابق شرح خواندگی 97 فیصد تو‏ں زیادہ ا‏‏ے۔
3 تو‏ں 18 سال تک د‏‏ی عمر تک تعلیم لازمی ا‏‏ے۔ اسکول تن مراحل اُتے مشتمل اے جس وچ پرائمری اسکول پہلی تو‏ں چھیويں تک، مڈل اسکول ہفتم تو‏ں نہم تک تے ہائی اسکول دسويں تو‏ں بارہويں تک ہُندا ا‏‏ے۔ میٹرک دا امتحان ہائی اسکول دے اختتام اُتے ہُندا اے تے اس وچ کامیابی دے لئی ریاضی، ہبریو زبان، ہبریو تے عام ادب، انگریزی زبان، تریخ تے بائبل د‏‏ی تعلیم وچ کامیاب ہونا لازمی ہُندا ا‏‏ے۔ مسلما‏ن، مسیحی تے دروز طلبہ دے لئی انہاں دے متعلقہ مذہب دا مضمون بائبل د‏‏ی جگہ ہُندا ا‏‏ے۔
اسرائیلی نشان
چٹی زمین تے دو آمنے سامنے نیلیاں پٹیاں تے وشکار 6 کونیاں والا تارہ: ایہ اسرائیلی چنڈا بندا اے۔ دونیلیاں پٹیاں والی چادر یہودی عبادت ویلے اپر لیندے نیں۔ 6 کونیاں والا تارہ داؤد دا تارہ وی اکھواندا اے۔ چنڈے دا نیلا تے چٹا رنگ اسرائیل دے قومی رنک وی گنے جاندے نیں۔
اسرائیل دا سرکاری نشان نیلی زمین تے اک مینورہ اے جیدے سجے کھبے زیتون دیاں ٹانیاں تے تھلے اسرائیل عبرانی وچ لکھیا ہویا اے۔
ہاتکواہ جیدا مطلب اے 'آس' اسرائیل دا قومی ترانہ اے۔ اینوں نفٹالی ہرز لمبر نے 1878 وچ لکھیا سی۔
چکچکیرا اسرائیل دا قومی پنچھی سائیکلامن پرسیکم قومی پھل، زیتون قومی رکھ تے کنعان کتا اسرائیل دا قومی کتا گنیا گیا اے۔
حواشی
<references group="حاشیہ"/>
حوالے
اسرائیل گٹھ:1948ء وچ قائم ہونے والے ملک تے علاقے گٹھ:آزاد خیال جمہوریتاں گٹھ:اتحاد بحیرہ روم دے رکن ملک گٹھ:اقوام متحدہ دے رکن ملکاں گٹھ:ایشیا وچ 1948ء دیاں تاسیساں گٹھ:ایشیائی ملکاں گٹھ:بحیرہ احمر دے کنارے واقع ملک گٹھ:بحیرہ روم دے ملک گٹھ:جمہوریتاں گٹھ:جنوبی سرزمین شام گٹھ:سرزمین شام گٹھ:صفحات مع گراف گٹھ:صیہونیت گٹھ:عبرانی لفظ تے جملے گٹھ:عربی بولی بولنے والے ملک تے علاقہ جات گٹھ:فلسطین گٹھ:قریب مشرقی ملک گٹھ:مشرق وسطی دے ملک گٹھ:مشرقی بحیرہ روم گٹھ:مشرقی بحیرہ روم دے ملک گٹھ:مغربی ایشیائی ملک گٹھ:یہودی سیاست
گٹھ:اسرائیل
سالین کاؤنٹی
سالین امریکی صوبے آرکانساس دی اک کاؤنٹی اے۔
بارلے جوڑ
گٹھ:آرکانساس دیاں کاؤنٹیاں
یش (اداکار)
نوین کمار گاؤڑا، جو اپنے اسٹیج ناں راکنگ اسٹار یش تو‏ں جانے جاندے نيں، اک بھارتی اداکار نيں، جو کنڑا فلماں وچ اپنے کم دے لئی جانے جاندے ني‏‏‏‏ں۔ فلماں وچ کم کرنے تو‏ں پہلے، آپ اسٹیج ڈراما تے ٹیلیویژن سوپ وچ نظر آندے سن ۔
یش نے اپنے فلمی سفر دا آغاز 2007ء وچ فلم جموڈا ہڈوگی وچ معاون کردار نبھاندے ہوئے کیتا۔ 2008ء وچ آپ موگنیا مانسو وچ رادھیکا پنڈت دے نال نظر آئے۔ اس فلم وچ یش نے مرکزی کردار نبھایا۔ ایہ فلم کامیاب قرار پائی تے یش انے اپنی اداکاری دے لئی فلم فیئر اعزاز برائے بہترین معاون اداکار حاصل کیتا۔ اس فلم دے بعد موڈلاسلا (2010ء)، کراتکا (2011ء)، ڈراما (2012ء)، گوگلی (2013ء)، راجا ہلی (2013ء)، گجا کیسری (2014ء)، مسٹر اینڈ مسز راماچری (2014) ماسٹر پیس (2015ء) تے سنتھو اسٹریٹ فارورڈ (2016ء) یش کئی تجارتی طور اُتے کامیاب فلماں وچ نظر آئے۔ مستقب‏‏ل وچ انہاں د‏‏ی فلم کے جی ایف جاری کيت‏ی جائے گی۔ ایہ فلم سب تو‏ں مہنگی کنڑا فلم ا‏‏ے۔ اس دا بجٹ 80 تا 100 کروڑ ا‏‏ے۔ اس دے علاوہ آپ 2019ء وچ فلم مائی نیم از کراتکا تے رانا وچ جلوہ گر ہون گے۔ کنڑا سنیما وچ انہاں دتی کامیابی براڈکاسٹنگ میڈیا د‏‏ی طرف تو‏ں اچھے طریقے تو‏ں پیش کيتی گئی اے تے اکثر انہاں نو‏ں کرناٹک دے مشہور اداکاراں د‏‏ی لسٹ وچ شامل کیتا جاندا ا‏‏ے۔
مڈھلا جیون
نوین کمار گاؤڑا ہاسن ضلع، کرناٹک دے اک قصبے بھونہلی وچ ووکلگیا خاندان وچ پیدا ہوئے۔ انہاں دے والد ارن کمار جے پہلے اک ٹرانسپورٹ کمپنی بی ایم ٹی سی وچ کم کردے سن تے انہاں د‏‏ی والدہ پشپا اک گھریلو خاتون ني‏‏‏‏ں۔ انہاں د‏‏ی اک چھوٹی بہن نندنی ا‏‏ے۔ انہاں نے اپنا بچپن میسور وچ گزاریا تے اوتھ‏ے مہاجنا ہائی اسکول وچ پڑھائی کيتی۔ اپنی پڑھائی دے بعد انہاں نے بینکا ڈراما گروپ وچ شمولیت کيتی۔ ایہ گروپ معروف ڈراما نگار بی وی کرنتھ نے قائم کیتا سی۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:زندہ شخصیتاں گٹھ:اکیہويں صدی دے بھارتی مرد اداکار گٹھ:بھارتی مرد فلمی اداکار گٹھ:بھارتی مرد ٹیلی ویژن اداکار گٹھ:کنڑا سنیما دے مرد اداکار گٹھ:کنڑا پس پردہ دے گلوکار گٹھ:میسور دے مرد اداکار
احمد شاہ ابدالی دا ہندستان اُتے پنجواں حملہ
لاہور اتے مراٹھا سردار سابا جی پاٹل دا قبضہ سی، ادوں احمدشاہ ابدالی نے ہندستان اتے پنجواں حملہ کر دتا۔ اصل وچ اوہ سارے پنجاب دے علاقےآں نوں اپنے راج دا حصہ مندا سی۔ مراٹھاں ولوں تیمور اتے اسدے نائب جہان خان نوں پنجاب چھڈکے کابل دے ول بھجن اتے مجبور کرنا، احمدشاہ لئی اک اسہنی نقصان سی۔ ات: اسنے اپنی پنجاب اُتے حکمرانی پھر توں بحال کرن لئی لگبھگ 40,000 فوجی لے کے مراٹھیاں نوں کچلن دا ہدف لے کے بھارت اتے حملہ کر دتا۔
شہزادہ تیمور دی مرہٹےآں ہتھوں شکست
شہزادہ تیمور اتے اسدے فوجی سپہ سالار جہان خان نوں ادنیہ بیگ دے دل، سکھاں اتے مراٹھےآں دی مشترکہ طاقت نے ہراکے پنجاب توں بھجا دتا۔ احمدشاہ ابدالی شہزادہ دی ہار نوں اپنی ہار سمجھدا سی، اسلئی اوہ مراٹھےآں اتے سکھاں نوں اس ادنڈتا لئی بہتر دنڈ دینا چاہندا سی۔ ات: اسنے سن 1759 عیسوی دے اخیر دی سردیاں وچ پنجاب اتے پنجواں حملہ کر دتا۔
ابدالی دا حملہ
ادنیہ بیگ دی موت دے بعد مرہٹےآں ولوں تعینات اوہناں دا گورنر ‘سمالی’ تاں احمدشاہ ابدالی دے آؤن دی اطلاع پاندے ہی لاہور نگر خالی کرکے واپس بھج گیا، پر سکھاں نے اسدے نال دو دو ہتھ کرن دا من بنا لیا۔ سردار جسا سنگھ دی اگوائی وچ سکھاں نے اس اتے کئی ہلے بولے اتے اسدا بہت سارا جنگی سامان لٹ لئیا۔ اس ویلے ابدالی دا ہدف صرف مراٹھے سن، ات: اسنے سکھاں دے حملیاں دا کوئی جواب نہیں دتا۔
لہور دی فتح
لاہور دی فتح دے بعد ابدالی نے پنجاب دا پربندھ کرن لئی حاجی کریم خان نوں اتھے دا گورنر تعینات کیتا اتے خود دلی دے وزیر غازی الدین اتے مراٹھیاں نوں دنڈ دین لئی دلی پرتھاں کر گیا۔ مراٹھےآں دے اک دستے نے داتا جی دی اگوائی  وچ تراوڑی نامی تھاں اتے احمدشاہ ابدالی دا سامنا کیتا پر ہار دے کارن پچھے ہٹّ گئے۔
پانی پت دی تیسری لڑائی
ابدالی اپنے لئی نویں وڈی فوج تیار کرن لئی لگبھگ اک سال تک دلی دے آسپاس ہی روکیا رہا تاکہ اوہ مراٹھیاں نوں فیصلہ کن ڈھنگ ولوں ہار کر سکے۔ اخیر وچ چنگی پرکار سسجت ہوکے احمدشاہ پانیپت دے مشہور میدان جنگ وچ مراٹھیاں دے ساہمنے آ ڈٹیا۔ پانیپت دی تیجی مشہور لڑائی، جنھے مراٹھیاں دی قسمت دا پورا فیصلہ کر دتا، 14 جنوری، 1767 عیسوی نوں ہوئی۔ مراٹھےآں اتے افغاناں دی فوج لگبھگ برابر ہی سی۔
فوجی موازنہ
مراٹھیاں دے کول بھاری توپ خانا وی سی۔ اسدے مقابلے وچ افغاناں دے کول اعلیٰ پیدل فوج اتے اعلیٰ سپہ سالار سن، بھیانک لڑائی ہوئی پر مراٹھے ہار گئے۔ ایہناں وچوں زیادہ میدان جنگ وچ مارے گئے۔ اس پرکار پانیپت دا میدان احمدشاہ دے ہتھ رہا۔ ادھر دلی دی حکومت دے وزیر عماد الملک غازی الدین نے 29 نومبر، 1759 نوں بادشاہ عالم گیر دوسرا نوں مروا دتا۔ ابدالی نے بادشاہ عالم گیر دوسرے دے پت شاہ عالم دوسرا نوں دلی دا نواں بادشاہ بنا دتا۔
سکھاں دا اکٹھ
7 نومبر، 1759 دی دیوالی نوں خالصہ دل دا اک بھاری اجتماع امرتسر وچ ہویا، جس وچ سارے جتھیداراں نے حصہ لیا۔ اس ‘سربت خالصہ’ دے اکٹھ وچ ایہہ فیصلہ لیا گیا کہ احمدشاہ ابدالی دی دلی ولوں واپسی دے نال ہی لاہور وچ افغان پرحکمرانی نوں اجیہی کڑی چوٹ پہنچائی جاوے تاکہ ابدالی آتنکت ہو اٹھے۔ اسدے پچھے سکھاں دا اک ہی ہدف سی کہ مراٹھیاں اتے فتح حاصل کرن دے کارن احمد شاہ دا کتے غرور وچ سر نہیں پھر جاوے۔
ات: اوہ سکھاں ولوں لوہا لین ولوں سابق کجھ سوچ وچار کر لوے۔ دل خالصہ نے لاہور انتظامیہ ولوں نذرانہ وصول کیتا گرومتے دے مطابق دل خالصہ نے جتھیدار جسا سنگھ آہلووالیا دی اگوائی  وچ لاہور اتے ہلاّ بول دتا اتے اتھے دی باہری بستیاں اتے اختیار کر لیا۔ مقامی حکمران میر محمد خان نے شہر دی پھٹرس دے دروازے بند کروا دتے۔ اس پرکار لاہور نگر اپنے آپ ہی گھیرے وچ آ گیا اتے سارے طرحاں دا آؤنا–جاؤنا بند ہو گیا۔ گیاراں دن تک پوری طرحاں گھیرا پیا رہا۔
جنتا ویاکل ہو اٹھی اتے میرمحمد خان وی گھبرا گیا۔ پر سکھ تاں جنتا نوں ویاکل کرن دے پکھ وچ نہیں سن۔ اوہ تاں صرف حکمرانی نوں اک جھٹکا دینا چاہندے سن۔ ات: سردار لہنا سنگھ نے اک سفیر نوں میر محمد خان دے کول ایہہ اطلاع دین لئی بھیجیا کہ جیکر اوہ اپنی خیریت چاہندا اے تاں سکھاں نوں نذرانے دے روپ وچ رقم ادا کرو۔ میر محمد خان تاں سکھاں دی بے حدّ طاقت نوں ویکھکے لاچار سی۔ اسنے جویں–تویں تیہہ ہزار روپئے خالصہ جی نوں دیگ–تیغ کڑاہ پرساد لئی بھینٹ کیتے۔ اس اتے دل خالصہ واپس پرط آیا۔
احمدشاہ ابدالی ولوں دلی اتے ہور نگراں نوں لٹنا
سن 1761 عیسوی نوں احمد شاہ ابدالی نے پانیپت دے میدان وچ مراٹھیاں نوں ہرا کے دلی اتے اسدے نزدیک دے نگراں نوں خوب لوٹیا۔ اوہناں دی لٹّ اتے لالسا دی سیما نہیں سی، انھاننے جیتو ہون دے انہکار وچ ہزاراں بھارتی سندر عورتاں نوں اغوا کر لیا اتے انھاننوں بھوگ- ولاس دی چیز سمجھکے زبردستی قیدی بناکے اپنے نال افغانستان لے جان لگے۔ رستے وچ انھاننے کروکشیتر، تھانیشور، پیہوا وغیرہ مذہبی ستھاناں نوں وی خوب لوٹیا۔ اتھے دے مندراں دی بے عزتی کیتی اتے سندر بہو–بیٹیاں نوں گھراں ولوں طاقت دے زور تے چک لیا۔
اس ویلے دیس وچ منو آتم–اعزاز لپت ہو گیا ہووے، ورگی حالت چارے پاسے وکھائی دے رہی سی۔ حالانکہ انگنت ہندو راجا اتے سوربیر جودھا کہلان والے بھارت زمین اتے موجود سن، پر اوہناں دے نیتک پتن دی کوئی سیما نہیں سی۔ اوہناں وچوں اک وی مائی دا لال بھارتی ناریاں دی لاج بچاؤن لئی جان اتے کھیڈن نوں تیار نہیں سی۔ جدوں متاثر لوک سارے ولوں نراش ہو گئے تاں کجھ ہندو اتے مسلمان لیڈراں نے سوچیا کہ سکھاں ولوں ارداس کیتی جاوے۔
جدوں 13 اپریل، 1761 عیسوی نوں وساکھی دا پرو سی۔ ہر سال دی طرح ‘دل خالصہ’ اپنا جم دن منان شری امرتسر نگر وچ اکٹھے ہویا تاں ایہناں پیڑت آدمیاں دے گروہ نے خالصہ پنتھ دے ساہمنے ادور تخت اتے وراجمان سکھ لیڈراں دے سنمکھ اپنی دہائی رکھی اتے کیہا کہ گرو دا خالصہ ہی اس تیویں ناریاں دی لاج رکھ سکدا اے کیونکہ اسیں سارے ولوں نراش ہوکے تہاڈی شرن وچ آئے ہاں۔ خالصہ کمزور لوکاں دی رکھیا لئی پہلاں ولوں ہی وچنبدھّ اے، ات: ترنت دیناں دی ارداس قبول کر لئی گئی۔
دل خالصہ نے استوں پہلاں وی کئی وار تیویں عورتاں دی سرکھیا لئی آتم قربانی دتی سی۔ پہلی وار سن 1739 عیسوی وچ نادر شاہ دے چگل ولوں 2200 سندر عورتاں نوں چھڑوایا گیا سی اتے دوجی بار احمد شاہ ابدالی ولوں وی بہت وڈی آبادی وچ پیڑت ناریاں نوں چھڑوا چکے سن۔
احمدشاہ ابدالی دے چنگل وچ بھارتی بہو بیٹیاں نوں آزاد کراؤنا
گرو دربار وچ کیتی گئی دین دکھیاں دی پکار انسنی نہیں رہِ سکدی سی۔ گرو دا سجیو روپ ‘خالصہ’ ہی تاں اے۔ ات: دل خالصے دے مکھ لیڈر بنن دا گرو سردار جسا سنگھ آہلووالیا جی نوں حاصل سی۔ دیناں دی کرپالو پکار سنن اتے سردار جسا سنگھ جی نے اپنی میان وچوں کھڈگ کڈھ کے تیویں (ناریاں) نوں آزاد کرواؤن دی سہں لئی اتے سارے ساتھی سرداراں ولوں ملکے اک وڈا سکیم بنائی۔ اس سکیم وچ خالصہ  سارے کماں نال کامیابی نال نبڑن لئی نویں سرے ولوں فوج دا گٹھن کیتا اتے انھاننوں وکھ وکھ کم سونپ دتے۔
جسا سنگھ نوں اوہناں دے خفیہ محکمہ ولوں احمد شاہ دیاں ساریاں سرگرمیاں دی جانکاریاں حاصل ہو رہی سی۔ ات: جسا سنگھ  نے اپنی نویں سکیم مطابق سارے دل خالصہ نوں تن حصےآں (بھجآّ) وچ ونڈ دتا اتے دوآبا کھیتر وچ جرنیلی سڑک دے آسپاس گھنے جنگلاں وچ لُک جان نوں کیہا۔ لڑائی پالیسی ایہہ بنائی گئی کہ جدوں ابدالی دی فوج بیاس دریا دا پتن پار کرن وچ مصروف ہووو، اس ویلے اس اتے تن سمتاں ولوں اکٹھے حملہ کیتا جاوے صرف لہندی سمت افغانستان واپس بھجن دا رستہ  کھلا رکھیا جاوے تاکہ ویری ہار ہوکے بھجن وچ اپنی عافیت سمجھن۔
اوہناں دناں دل خالصے دے کول لگبھگ دس ہزار گھڑسوار فوجی اتے 20 ءوں 25 ہزار دے وچ پیادے سن۔ فیصلہ ایہہ ہویا کہ ٹھیک سکھر "دوپہر 12 وجے" جنگلاں وچوں نکل کے خالصہ ابدالی دے کیمپاں وچ قید عورتاں دے قافلے اتے ہلاّ بولے گا، پیادے افغان سپاہیاں ولوں جوجھنگے اتے ہر اک گھڑسوار اک اک تیویں (عورت) نوں اپنے گھوڑیاں اتے بیٹھا کے انھاننوں واپس جنگلاں وچ پہنچانگے۔ جویں ہی ایہہ کم پورا ہو جاوے سارے پیادے فوجی وی میدان چھڈّ کے واپس اپنے ٹھکانے اتے آ جانگے۔
دوجے پاسے اس وار احمدشاہ ابدالی وی سکھاں دے چھاپامار لڑائیاں ولوں چیتن سی۔ اسنوں پچھلے بہت سارے کوڑے تجربہ سن۔ جدوں سکھاں نے اسنوں نکاں نال چھولے چبوائے سن۔ ات: اوہ ہن پچھلی بھلاں ولوں سبق سکھ چکیا سی۔ اس وار اسنے بہت احتیاط نال اپنے  مکمل لشکر نوں کڑے پہرے وچ اکٹھے چلن دا حکم دتا سی۔ جدوں اوہ ستلج دریا خیریت پار کر گیا تاں اسنے بیاس دریا پار کرن لئی اسدے کنارے اتے آرام کیمپ پایا۔
ادوں سکھاں دے مخبر اسدے قافلے وچ شامل ہوکے ساری اطلاعواں اکٹھی کردے رہے، جویں ہی اسدے آگوُ فوجی دستہ بیاس پار اپڑیا ادوں پچھے ولوں تناں سمتاں توں خالصہ دل  نے انھاننوں آ دبوچیا۔ اس سمئے دوپہر دے ٹھیک 12 وجے سن اتے سکھاں دے 12 جتھیداراں نے اپنے اپنے دلاں دے نال اس لڑائی وچ حصہ لیا سی۔ ایہہ لڑائی اس تیز رفتاری نال شروع کیتی گئی کہ ویری نوں سمبھلن دا موقع ہی نہیں مل پایا۔
سکاٹ کاؤنٹی، آرکنساس
واشنگٹن امریکی صوبے آرکانساس دی اک کاؤنٹی اے۔
احمد شاہ ابدالی دا ہندستان اُتے پنجواں حملہ
احمدشاہ ابدالی دے چنگل وچ بھارتی بہو بیٹیاں نوں آزاد کراؤنا
کجھ پیادے سپاہیاں نے ابدالی ولوں لوٹے ہوئے مال وچوں بہت جیہا پیسہ وی حاصل کر لیا، پر جدوں ابدالی دے فوجی سمبھلدے اتے انھاننوں للکاردے، تدّ تک سکھ سپاہی اپنا کم کر چکے سن۔ اس پرکار اک ہزار قیدی استریاں نوں چھڑوا لیا گیا اتے انھاننوں رستے دا خرچ دیکے اوہناں دے گھراں نوں بھجوا دتا۔
سکاٹ کاؤنٹی، آرکنساس
بارلے جوڑ
گٹھ:آرکانساس دیاں کاؤنٹیاں
وشکارلہ یونان
وشکارلہ یونان یونان دا اک تریخی تھاں (region) اے۔
احمد شاہ ابدالی دا ہندستان اُتے پنجواں حملہ
احمدشاہ ابدالی دے چنگل وچ بھارتی بہو بیٹیاں نوں آزاد کراؤنا
اس ہمدردی اتے بہادری دے کارن سادھارن جنتا دے دل وچ ‘دل خالصہ’ لئی پیار پیدا ہو گیا اتے اوہ اس مہان سپوتاں نوں اسیس دین لگے۔ اس پرکار نہنگ سنگھاں دا گھر گھر مان اعزاز ہون لگا۔ ماتاواں اپنے پتاں نوں سکھ بناکے دھرم رکھئک بنن دی پریرنا دین لگیاں سن۔ لڑائی وچ ابدالی نوں ہرا کے عورتاں نوں آزاد کرواؤن دی پرتیکریا دی سفلتا اتے جسا سنگھ بھارتی جنتا وچ اک ہیرو دے روپ وچ مشہور ہو گئے۔ اس لڑائی وچ سکھاں دے 12 جتھیاں نے حصہ لیا سی اتے ٹھیک دن دے باراں وجے حملہ کیتا گیا سی، اس دن توں سکھاں نوں بہادری وکھاؤن دی پریرنا دین لئی باراں وجے دا سنکیت یاد دلوا کے جنسادھارن انھاننوں پروتساہت کرن لگے سن۔
دوجے پاسے ابدالی سکھاں دی اس بہادری نوں ویکھکے حیرانی جنک ہوئے بناں نہیں رہِ سکیا۔ اوہ کرودھ وچ بوکھلا اٹھیا اتے اسنے اگلی وار سکھاں نوں کچلن دی قسم کھائی۔ اس پرکار اوہ بہت جیہا پیسہ اتے فوجی گواں کے اپریل دے اخیر وچ لاہور نگر پہنچ گیا۔ اپریل دے اخیر وچ سن 1761 عیسوی نوں احمدشاہ ابدالی جویں–تویں بچا ہویا مال لے کے لاہور پہنچ گیا۔ اسنے بلند خان دے تھاں اتے خواجہ اوید خان نوں لاہور دا حاکم اتے گھمنڈ دند کٹوچ نوں دوآبا واقع جالندھر دا سپہ سالار تعینات کر دتا۔ افغانستان دے ول پرتن ولوں سابق اپنے چار محل دے سپہ سالار ہستم خان دے تھاں اتے خواجہ مرزا جان نوں وی سپہ سالار بنا دتا۔
ایہ وی ویکھو
احمد شاہ ابدالی دا ہندستان اُتے پہلا حملہ
احمد شاہ ابدالی دا ہندستان اُتے دوجا حملہ
احمد شاہ ابدالی دا ہندستان اُتے تیجا حملہ
احمد شاہ ابدالی دا ہندستان اُتے چوتھا حملہ
احمد شاہ ابدالی دا ہندستان اُتے پنجواں حملہ
ٹریچیمائس وینسٹا
ٹریچیمائس وینسٹا چھپڑ کھچوپڑے دے ٹبر دا اک کھچوپڑہ اے۔
احمد شاہ ابدالی دا ہندستان اُتے پنجواں حملہ
ایہ وی ویکھو
احمد شاہ ابدالی دا ہندستان اُتے چھیواں حملہ
احمد شاہ ابدالی دا ہندستان اُتے ستواں حملہ
احمد شاہ ابدالی دا ہندستان اُتے اٹھواں حملہ
باہرلےجوڑ
گٹھ:ہندستان دی تریخ گٹھ:تریخ ہندستانگٹھ:پنجاب دی تریخگٹھ:لڑائیاںگٹھ:احمد شاہ ابدالی
لاس نیگروس جزیرہ
لاس نیگروس جزیرہ پاپوانیوگنی دا اک جزیرہ اے۔
دیوبند
دیوبند ضلع سہارنپور صوبہ اتر پردیش ہندستان دے اک نگر دا ناں اے۔ دیوبند دی مشہوری اوتھے مسلماناں دے اک مزھبی سکول دارالعلوم دیوبند توں اے۔
گٹھ:ہندستان گٹھ:بھارت دے شہر گٹھ:ایشیا دے آباد تھاں گٹھ:بھارت دے آباد تھاں
آئیاونین جزیرے
آئیاونین جزیرے یونان دا اک تریخی تھاں (region) اے۔
غلجی
غلجی (غلجي; Ghilji) جسنو‏ں خلجی (خلجي; Khaljī) تے غرزئی (غرزی; Gharzai) وی کہیا جاندا اے، سب تو‏ں وڈا پشتون قبائلی اتحاد ا‏‏ے۔
حوالے
گٹھ:پاکستانی نام گٹھ:تنولی گٹھ:غلجی پشتون قبیلے گٹھ:جدید خانہ بدوش
سیارکی کاؤنٹی
سیارکی امریکی صوبے آرکانساس دی اک کاؤنٹی اے۔
بارلے جوڑ
گٹھ:آرکانساس دیاں کاؤنٹیاں
مقدونیا (یونان)
مقدونیہ یونان دا اک تریخی تھاں (region) اے۔
بخش مرکزی شهرستان اسداباد
ایہہ ایران دے صوبہ ہمدان چ اس صوبے دے ضلعے   شہرستان اسدآباد    دی اک  تحصیل  جاں بخش  اے ۔(بخش فارسی چ بخش نوں آکھدے آ)   ۔
حوالے
گٹھ:ایران گٹھ:ایران دیاں تحصیلاں گٹھ:جغرافیہ گٹھ:صوبہ ہمدان دیاں تحصیلاں
اوہ مائی گاڈ پارٹیکل
اس کݨ (ذرہ) دی توانائی کسے ٹیریسٹریئل پارٹیکل ایکسلریٹر وچ پیدا کیتے گئے اُچ توانائی یا ہائی انرجی پروٹوناں توں کجھ 40,000,000 گنا زیادہ سی۔ پھیر وی، اس توانائی دا تچھ جیہا حصہ ہی دھرتی اتے کسے پروٹون جاں نیوٹرون نال پرسپر کریا واسطے مہیا ہو سکدا سی، جس وچ زیادہتر توانائی پرسپر کریا دے پیداواراں دی گتج توانائی دے روپ وچ بچی رہنی سی۔ اجیاے کسے ٹکراؤ واسطے پربھاوی مہیا توانائی رہندی اے، جتھے E کݨ (ذرہ) دی توانائی ہندی اے اتے mc2 پروٹون دی پنج توانائی ہندی اے۔ اوہ-مائی-گوڈ پارٹیکل واسطے، ایہہ مل 7.5 eV ملدا اے، جو موٹے طور تے لارج ہیڈرون کولائیڈر دی ٹکراؤن توانائی توں 60 گنا زیادہ اے۔
چک 71 ای بی
چک 71 ای بی ضلع پاکپتن دی تصیل عارفوالا دا اک پنڈ اے ۔ اس پنڈ دی زمیناں نوں اپر پاکپتن نہر دا پانی لگدا اے  ۔اس نہری پربندھ نوں ایسٹرن بار ڈویژن دا ناں دتا گیا اے تے اس پنڈ دے نال ای بی (E.B=Eastern Bar Division) ایسے لئی لگدا اے ۔ 350px|thumbnail|ضلع پاکپتن دے پنڈاں دا نقشہ
اوہ مائی گاڈ پارٹیکل
جدونکھ کݨ (ذرہ) دی توانائی ٹیریریسٹریئل ایکسلریٹراں وچ کسے وی چیز ولوں حاصل کیتی گئی اچتم توانائی توں زیادہ سی۔، پھیر وی ایہہ پلینک توانائی توں اجے وی تقریباً 40,000,000 گنا تھلے سی۔ اجیہی توانائی والے کݨ (ذرہ) پلینک سکیل نوں پھرولن دے معاملے وچ لوڑیندے ہو سکدے ہن۔ انی توانائی رکھن والا کوئی پروٹون اوہ-مائی-گوڈ پارٹیکل توں تیز c توں 0.00000000000000000000049% دھیما سفر کریگا ۔ دھرتی توں دیکھے جان تے ایہہ کسے پلینک اینرجی پروٹون اتے 1-سینٹیمیٹر اگے جان لئی کسے پروٹون واسطے کائنات دی تازہ عمر توں تقریباً 3.579 years، or 2.59 گنا زیادہ وقت لئیگا ۔
چک 71 ای بی
تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ ضلع پاکپتن چ تصیل عارف والا چ وس رہیا اے ۔
اوہ مائی گاڈ پارٹیکل
پہلے نریکھن توں بعد ہن تک، گھٹو-گھٹو 15 ہور ملدے جلدے واقعے درج کیتے گئے ہن، جو ورتارے دی تائید کردیاں ہن۔ ایہہ الٹرا-ہائی-اینرجی کوسمک رے پارٹیکل بہت ورلے ملدے ہن؛ زیادہتر کوسمک رے کݨاں دی توانائی 10 MeV اتے 10 GeV درمیان ہندی اے۔ ٹیلیسکوپ ایرے ورتدے ہوئے ہور تازہ مطالعےآں نے سجھایا اے کہ کنسٹیلیشن عرصہ میجر دی سمت وچ اک 20-ڈگری گرم دھبہ ایہناں کݨاں دا سوما اے۔
حوالے
گٹھ:کوسمک کرناں گٹھ:سائنس وچ 1991 گٹھ:فلکیات
سیبیسٹیئن کاؤنٹی
سیبیسٹیئن امریکی صوبے آرکانساس دی اک کاؤنٹی اے۔
چک 72 ای بی
تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ ضلع پاکپتن چ تصیل عارف والا چ وس رہیا اے ۔
ماڈاؤ
ماڈاؤ پاپوانیوگنی دا اک جزیرہ اے۔
بوتھرولائکس اٹر
بوتھرولائکس اٹر نانگاں دے ٹبر دا اک سپ اے۔
یورپی یونین دی رکن ریاست
یورپی یونین 28 رکن ریاستاں اُتے مشتمل ا‏‏ے۔
ہور ویکھو
علاقائی اکائیاں تسمیہ برائے شماریات
صوبہ ماسووی
ماسووی پولینڈ دا اک صوبہ اے۔
چک 500 ٹی ڈی اے
500 ٹی ڈی اے  ضلع لیہ دی تصیل چوبارہ دا اک پنڈ اے ۔
ناں
اس پنڈ دی بھوئیں نوں تھل نہر دا پانی لگدا اے  ۔  پنڈ دے ناں دے نال ٹی ڈی اے(TDA=Thal Develpment Authority) اس لئی     لگدا اے جو ایہ پنڈ تھل ڈیولپمنٹ اتھارتی تحت وسایا گیا اے۔
تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ ضلع لیہ چ تصیل چوبارہ چ وس رہیا اے ۔
بخش مرکزی شهرستان همدان
ایہہ ایران دے صوبہ ہمدان چ اس صوبے دے ضلعے   شہرستان ہمدان    دی اک  تحصیل  جاں بخش  اے ۔(بخش فارسی چ بخش نوں آکھدے آ)   ۔
حوالے
گٹھ:ایران گٹھ:ایران دیاں تحصیلاں گٹھ:جغرافیہ گٹھ:صوبہ ہمدان دیاں تحصیلاں
ضلع ایسنے
ایسنے فرانس دا اک ضلع (departmnt)اے۔
گٹھ:فرانس دے ضلعے
شارپ کاؤنٹی
شارپ امریکی صوبے آرکانساس دی اک کاؤنٹی اے۔
بارلے جوڑ
گٹھ:آرکانساس دیاں کاؤنٹیاں
میلو جزیرہ
میلو پاپوانیوگنی دا اک جزیرہ اے۔
گٹھ:پاپوانیوگنی گٹھ:پاپوانیوگنی دے جزیرے
چک 311 ٹی ڈی اے
311 ٹی ڈی اے  ضلع لیہ دی تصیل چوبارہ دا اک پنڈ اے ۔
ناں
اس پنڈ دی بھوئیں نوں تھل نہر دا پانی لگدا اے  ۔  پنڈ دے ناں دے نال ٹی ڈی اے(TDA=Thal Develpment Authority) اس لئی     لگدا اے جو ایہ پنڈ تھل ڈیولپمنٹ اتھارتی تحت وسایا گیا اے۔
تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ ضلع لیہ چ تصیل چوبارہ چ وس رہیا اے ۔
بوتھروفتھالمس لنیاٹس
بوتھروفتھالمس لنیاٹس نانگاں دے ٹبر دا اک نانگ اے۔
گیبریئل گارشیا مارکیز
گیبریئل گارشیا مارکیز (سپینی اچارن: [ɡaˈβɾjel ɡaɾˈsia ˈmaɾkes]; 6 مارچ 1927 – 17 اپریل 2014) لاطینی امریکہ دا مشہور سپینی ناول نگار، کہانی کار، سکرین لکھاری اتے صحافی سی۔ اسنوں 1982 وچّ ساہت دے نوبل انعام نال نوازیا گیا۔
گیبریئل گارشیا مارکیز (6 مارچ 1927 -17 اپریل 2014) اک کولمبین ناول لکھاری، نکی کہانیاں دا لکھاری تے صحافی سی۔ اوہ لاطینی امریکہ وچ "گبو" دے نا توں مشہور سی۔
جیون
گیبریئل گارشیا مارکیز دا جنم کولمبیا وچّ 6 مارچ، 1927 نوں ہویا۔ اس دا پالن-پوسن زیادہ تر اس دے نانا اتے نانی نے کیتا۔ اس دی پڑھائی بوگوٹا وچّ نیشنل یونیورسٹی وچّ ہوئی۔ اس نے اپنا لکھاری جیون اک اڈیٹر وجوں شروع کیتا۔ چالی اتے پنجاہ دے دہاکیاں وچّ اسنے محتلف  لاطینی امریکی اخباران  لئی صحکفت  کیتی اتے فلمی مکالمے وی لکھیاں۔
اکلاپے دے سو سال
ون ہنڈرڈ ایئرس آف سالیٹیوڈ (سو سال دا اکلاپا) (سپینی: Cien años de soledad, 1967) گیبریئل گارشیا مارکیز دا لکھیا اک ناول ہے جس وچّ لیکھک بئیندیا پریوار دیاں بہت ساریاں پیڑیاں دی کہانی لکھدا ہے۔ ایہہ مارکیز دی شاہکار رچنا منی جاندی ہے اتے ایہہ ناول پہلی وار 1967 وچّ سپینی وچّ چھپیا۔ اج اس دا ترجمہ دنیاں دیاں 37 بھاشاواں وچّ ملدا ہے اتے اس دیاں 2 کروڑ توں ودھ کاپیاں وک چکیاں ہن۔
ضلع الائیغ
الائیغ فرانس دا اک ضلع (departmnt)اے۔
گیبریئل گارشیا مارکیز
بارلے جوڑ
گٹھ:شخصیتاں گٹھ:مشہور لوک
ضلع الائیغ
گٹھ:فرانس دے ضلعے
بخش مرکزی شهرستان نهاوند
ایہہ ایران دے صوبہ ہمدان چ اس صوبے دے ضلعے   شہرستان نہاوند    دی اک  تحصیل  جاں بخش  اے ۔(بخش فارسی چ بخش نوں آکھدے آ)   ۔
حوالے
گٹھ:ایران گٹھ:ایران دیاں تحصیلاں گٹھ:جغرافیہ گٹھ:صوبہ ہمدان دیاں تحصیلاں
چک 73 ای بی
چک 73 ای بی ضلع پاکپتن دی تصیل عارفوالا دا اک پنڈ اے ۔ اس پنڈ دی زمیناں نوں اپر پاکپتن نہر دا پانی لگدا اے  ۔اس نہری پربندھ نوں ایسٹرن بار ڈویژن دا ناں دتا گیا اے تے اس پنڈ دے نال ای بی (E.B=Eastern Bar Division) ایسے لئی لگدا اے ۔ 350px|thumbnail|ضلع پاکپتن دے پنڈاں دا نقشہ
تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ ضلع پاکپتن چ تصیل عارف والا چ وس رہیا اے ۔
سٹون کاؤنٹی
سٹون امریکی صوبے آرکانساس دی اک کاؤنٹی اے۔
بارلے جوڑ
گٹھ:آرکانساس دیاں کاؤنٹیاں
بخش مرکزی شهرستان ملایر
ایہہ ایران دے صوبہ ہمدان چ اس صوبے دے ضلعے   شہرستان ملایر    دی اک  تحصیل  جاں بخش  اے ۔(بخش فارسی چ بخش نوں آکھدے آ)   ۔
حوالے
گٹھ:ایران گٹھ:ایران دیاں تحصیلاں گٹھ:جغرافیہ گٹھ:صوبہ ہمدان دیاں تحصیلاں
شیر علی خان
شیرعلی خان 1863ء تا 1866ء تک افغانستان دے امیر سن فیر 1868 تو‏ں اپنی موت 1869 تک اوہ دوبارہ اس عہدے اُتے فائز رہ‏‏ے۔ اوہ دوست محمد خان دے تیسرے بیٹے سن جنھاں نے افغانستان وچ بارکزئی بادشاہت د‏‏ی بنیاد رکھی سی۔
حوالے
گٹھ:1825 دے جم گٹھ:1879 دیاں موتاں گٹھ:انیہويں صدی د‏‏ی افغان شخصیتاں گٹھ:انیہويں صدی وچ ایشیا دے بادشاہ گٹھ:بارکزئی خاندان گٹھ:پشتون شخصیتاں گٹھ:امیران افغانستان گٹھ:کامنز گٹھ جس دا ربط ویکی ڈیٹا اُتے اے
بجھارتاں
بجھارتاں (پہیلی، اڑاؤنی، مسئلہ، رہسّ، بات، بتولی، اوکھا سوال، مسئلہ، گنجھل) لوک ساہت دا اہم انگ ہن۔ ایہہ لوک ساہت دی شاعری-روپ دی ونگی وچ آؤدیاں ہن اتے ایہناں دے تعلق بجھوے روپ ودھان والی ونگی نال اے۔ لوک ساہت کسے سبھیاچار دے ویکتیاں دی سانجھ سرجنا-رچینا دا اظہار اے۔ ایہہ لوک من دی اپج ہندی اے اتے اچیت من وچوں سہج مطلب ہی نکل تردا اے۔ ایہناں دا رچنہارا انسان جاتی دی دھن وچ رچ کے رچنا کردا اے، جس وچ گروہ تے وچاراں دے بھاوناواں دی سور ہندی اے۔ لوک ساہت دے پرمکھ روپ 'لوک گیت' لوک کہانیاں کہاوتاں اکھان بجھارتاں وغیرہ ہندے ہن۔ لوک گیت جتھے لوکاں دے ہاو-مطلب خوشیاں-غمیاں پیار بھرے ولولیاں تے لوک جذبیاں دی صحیح ترجمانی کرن والی ہندے ہن، اتھے لوک کہانی اتے اکھان لوکاں دے صدیاں توں کمائے ہوئے تجربے اتے اٹل سچائیاں نوں ساڈے ساہمنے لیاؤندے ہن۔ اکھان نوں پرمپرا تو کشید کیتی ہوئی سیانپ اتے بجھارتاں نوں بدھی دی پرکھ لئی ودھیا زریعہ کیہا جا سکدا اے۔ بات اک ولوں پائی جاندی اے۔ بجھن والا اک جاں کئی ہو سکدے ہن۔ سائنس دے آؤن نال منورنجن دے دیانتداری وچ وادھا ہویا، جس نال بجھارتاں کافی حد تک الوپ ہو چکیاں ہن۔ پنجابی بجھارتاں وچوں اک بجھارت دی داہرن:
مطلب
"بجھارت" شبد بجھّ دھاتو توں بنیا اے۔ ایہہ شبد ناؤ وی اے تے مونث وی۔ بجھارت دے کوشگت مطلب ہن، '"علم کراؤن لئی دتا گیا اشارہ جاں اشارہ۔"' بجھارت دا سادھارن شبدی مطلب ‘بجھنا’ اے۔ بجھارت اپنے آپ وچ اک اجیہا پرشن اے جہڑا عام ہندے ہوئے وی اپنے پچھے گوڑھے مطلب چھپا لیندا اے۔ ہر بولی وچ بجھارتاں لئی ڈھکویں شبد موجود ہن۔ پنجابی وچ بجھن والی بات نوں بجھارت آکھیا جاندا اے| استوں علاوہ وی پنجابی وچ انووادت نام ہن - پہیلی، اڑاؤنی، مصلیٰ، رہسّ، بات، بتولی، اوکھا پرشن، مسئلہ، گنجھل آدی جویں: بات پاواں، بتولی پاواں، سن کے بھائی حکیماں، لکڑیاں ’چوں پانی کڈھا، چکّ بناواں ڈھیماں۔”-(گنا-شکر) پہیلی سنسکرت بولی پہیلیاں شبد دا پنجابی تدبھوَ شبد اے۔ بجھارت نوں انگریزی وچ رڈل (RIDDLE) دے معنےآں وچ ورتیاں جاندا اے انسائیکلوپیڈیا آف برٹینکا مطابق، “رڈل شبد بہت سارے گجھے سوالاں، جنہاں وچ جان بجھّ کے غیر واضعیت پیدا کیتی گئی ہووے اتے لوڑیدے جواباں لئی ورتیا جاندا اے۔ ساہت اتے لوک ساہت دی وچاردھارا تے سامان دا آپسی آدان-حاصل بنیا رہندا اتے دوویں اک دوجے نوں متاثر کردے ہن۔ ساڈا تعلقات اتھے لوک ساہت دی مہتپورن ونگی بجھارت نال اے کیونکہ پنجابی جگت وچ جتھے لوک ساہت روپ نوں جانن لئی اسدے تجزیہ لئی اوہناں دا ورگیکرن اک آرنبھک پڑائ اے"
تشریح
پنجاب بجھارتاں دی پرمپرا رگوید نال جاں جڑدی اے کیونکہ تریخی آزادی ویدک پورن رہی اے۔ ویدک دور توں ہی ایہناں دی ستا دا پتہ لگدا۔ اشو-میگھ(گھوڑا) دا یگّ دے اوسر اپر ایہہ انشرا دا ضروری انگ سمجھی جاندی اے۔ ویدک رشیاں دے روپ انلکاراں دا سہارا لے کے ایہو جہیاں کئیاں رچناواں رچیاں جو معنےآں دی درلبدھتا کارن پراسرار بن گئیاں اتے بجھارتاں دے روپ وچ ساڈے ساہمنے آئیاں۔ پرانے ویلے شہزادی دے ویاہ لئی ور-چون کرن ویلے بجھارتاں لئی شبد اگے رکھدے سن تے اج-کل وی کئی جاتاں وچ ویاہ دیاں رسماں ویلے بدھی دی پرکھیاں لئی کجھ بجھارتاں بجھن دا رواج اے۔۔ بجھارتاں نوں گھڑن لئی کلا جیون تجربہ اتے سوچ دی لوڑ ہندی اے۔ بجھارتاں نوں سنن والا وی 'بولا' نہیں ہونا چاہیدا اتے نہ ہی اسنوں اچا سندا ہووے ۔ سکھمنی صاحب وچ اس بارے لکھیا اے کہ-
قسماں
بجھارتاں دیاں قسماں دے کئی پرکار منے گئے ہن۔ جویں- 1)فلسفی بجھارتا:- اس قسم دیاں بجھارتاں وچ رہسّ چھپیا ہندا اے۔ ایہہ بجھارت سری گرو نانک دیوَ جی دی پائی ہوئی اے: پاؤن پانی اگنی کا میل،چنچل چپل بدھ کا کھیل۔ نؤ دروازے دسوا دوار، بجھ رے گیانی ایہہ ویچار۔(تر-انسانی شریر) 2)کہہ-مکرنیاں:- ایہہ وی بجھارتاں دی اک قسم اے۔ جنہاں دے انت وچ اتر مل جاندا اے پر کمال اس وچ ایہہ اے کہ دو شبداں وچوں ویلے تے حالت مطابق مرضی نال اتر روپ وچ چنیاں جا سکدا اے۔
بجھارتاں دیاں وشیشتائیاں
بجھارتاں وچ ہیٹھ لکھیئاں خاصیتاں ہن۔ جویں-
سنجم
ایہناں دی سبھ توں وڈیری صفت سنجم اتے آسان بیان اے۔ کجے وچ سمندر بند کیتا ہندا اے۔ اس وچ اتھاہ سنجم دی ورتوں تھوڑے ڈھکویں شبداں وچ ہندی اے پر مطلب بھرپور جیون وچ سکھیا دین والی ہندی اے۔
موکھکتا
لوک ساہت دے باقی روپاں وانگ ایہہ وی لوک مانس دی زبانی ابھانسان کردیاں ہن۔ مونہوں-مونہیں اک پیڑھی توں دوجی پیڑھی تک چل رہیاں ہن۔
سوچ
جویں اسیں پہلا وی اس گل دا ذکر کر آئے ہاں کہ بجھارتاں سرجن لئی ببیک بدھی دی لوڑ اے، جویں شاعری سوچ توں بناں سرجی نہیں جا سکدی۔ اسے طرحاں بجھارتاں ڈاکٹر۔ ونجارا بیدی دے کتھن مطابق، “بجھارتاں وچ سوچ دیا بڑیاں ادبھت اڈاریاں ملدیاں ہن۔
استحکام
بجھارتاں وچ تبدیلی نہیں ہندی۔ ایہہ بہت صدیاں توں اسے طرحاں تریاں آ رہیاں ہن۔ ایہہ پیڑیؤ پیڑی اسے طرحاں تریا آ رہیاں ہن۔ بہہتیاں تاں اپنا تھاں پتہ تے اپنا دور سماں آپ ہی دسّ دندیاں ہن
ادبھدتا
بجھارتاں وچ ادبھتا دا انش ودھیرے ہندا اے، کیونکہ بجھارتاں سرجن والا انسان اجیہی بجھارت سرجدا اے کہ سروتا حیران اتے پریشان ہو جاوے۔ اوہ ہر پاسے نظر دڑاؤندا اے: جویں- باہروں آیا بابا لودھی چھ ٹنگا اک بودی (تر-تکڑی)
رس
بجھارتاں وچ 9 رساں دی ورتوں کیتی ہندی اے۔ اس وچ وسماد، شنگار رس، بیتبھس رس آدی 9 رساں دا سمیل ہندا اے۔ سہج تے رہسّ دا مرکب ہندا اے۔ جو انوکھا تے الوکک رس دندا اے۔ ایہہ لے اتے تول وچ پوریاں ہندیاں ہن ۔
تہذیبی اہمیت اتے ونگیاں
"بجھارتاں" دے موضوع پاسار دا گھیرا وسترت اتے ون-سونا اے۔ انسانی جیون نال متعلق ساریاں وستاں بجھارتاں وچ شامل ہن۔ بہت ساریاں بجھارتاں دا تعلقات نیچر جویں اگّ، دھوآں، ندی، چشمہ، ہنیری رات، چاننی رات، سورج، چندرما، بھوچال، بدل، موت، تریل، دھپّ نال اے۔ جویں:
سونے دی سلائی، کوٹھا ٹپّ کے ویہڑے آئی۔(تر-دھپر)
“ہریاں بھریاں تے لہراؤندیاں وکھ وکھ فصلاں، پھلاں، سبزیاں، بوٹیاں، رکھاں دا ذکر وی بجھارتاں وچ ملدا اے جویں:
بیجے روڑ، جمے جھاڑ، لگے نمبو، کھڑے انار۔” (تر-کپاہر)
سرشٹی وچ پسرے جیو-جنتوآں تے پشو پنچھیاں جویں سپّ، سیونک، کتی، اوٹھ، تھوڈا، چوہا، بلی، گھگی، کاں چوہا، جوں، کرلی، سسری، بھونڈ، مچھی، ڈڈو، مور، ککڑ وی بجھارتاں وچ پائے جاندے ہن جویں:
پاروں آیا بابا لشکری جاندا جاندا کر گیا مشکری۔ (تر-بھونڈر)
سوئی-دھاگے توں لے کے وڈیاں-وڈیاں مشیناں، اؤزاراں، برتناں اتے دھن-دولت تک دا ذکر وی بجھارتاں وچ عامَ ملدا اے۔ اداہرن وجوں:
پہاڑوں لیاندی پیڑ رکھ، چھ ٹنگاں اک اکھ۔ (تر-تکڑی)
‘انسانی سریر دے سارے انگ جویں اکھاں، کنّ، نکّ، سر، ڈھڈّ، منہ، دند، جیبھ، لتاں، پیر متعلق وی بجھارتاں پرچلت ہن۔ اک ڈبے وچ بتی دانے بجھن والے بڑے سیانے۔ (تر-دند)
کئی بجھارتاں اجہیاں ہن جہناں راہیں رشتے-ناتے بارے پچھ-گچھ کیتی جاندی اے۔ جویں- اسیں ماواں دھیاں، تسیں ماواں دھیاں چلوں باغ چلیئے، تن امب توڑ کے، پورا-پورا کھائیے۔ (تر-دھیر، ماں تے نانی)
بہت ساریاں بجھارتاں لوک-کھیڈاں نال متعلق ملدیاں ہن جویں:
بات پاواں بتولی پاوا، بات نوں لاواں کنڈے سدا کڑی نوں ویاہن چلے چہوں کونٹاں دے منڈے۔ (تر-کھدو کھونڈی)
اوہ گئی،اوہ گئی -- (تر-ننگھا)
روپک خاصیت
بجھارتاں دی اپنی روپک خاصیت ہندی اے۔ ایہناں وچ کئی پرکار دے 'سدّ' ورتے ہندے ہن ۔ پر بہہتیاں، جنہاں دا تعلق مستقل تے سدیوی چیزاں، واقعے گلاں نال اے۔ اوہ تاں آدی توں چلیاں آؤندیاں ہن تے ادوں تیک رہنگیئاں ہن۔ جدوں تیک بولی جیوندی اے۔
حوالے
گٹھ:لوکدھارا گٹھ:ساہت گٹھ:شاعری گٹھ:پنجابی ساہت
دارالعلوم دیوبند
دارالعلوم دیوبند دیوبند، اتر پردیش، ہندستان چ مسلماناں دے اک مزھبی مدرسے دا ناں اے. ایس مدرسے دی نیو 1866 مولانا محمد قاسم نانوتوی تے مولانا رشید احمد گنگوہی نے رکھی۔
ضلع سہارنپور دے اک قصبے نانوتہ دے مولا‏نا محمدقاسم نانوتوی نے 31 مئی 1866ء بمطابق 15 محرم الحرام 1283ھ نو‏‏ں دیوبند د‏‏ی اک چھوٹی سی مسجد (مسجد چھتہ) وچ مدرسۃ دیوبند د‏‏ی بنیاد رکھی۔ واضح رہے کہ اس نیک کم وچ انہاں نو‏ں مولا‏نا سید محمد عابد دیوبندی صاحب، مولا‏ناذوالفقار علی دیوبندی صاحب تے فضل الرحمن عثمانی دیوبندی صاحب دا عملی تعاون حاصل رہیا۔
دار العلوم دیوبند نے ہن تک سینکڑاں مفسر، محدث، مجاہدین، ادیب تے تلامذہ پیدا کیتے نيں جنہاں وچ مولا‏نا محمودحسن عثمانی دیوبندی تے شبیر احمد عثمانی دے علاوہ مولا‏نا اشرف علی تھانوی، مولا‏نا عبید اللہ سندھی، مولا‏نا حسین احمد مدنی تے علامہ سید انورشاہ کشمیری وغیرہ قابل ذکر نيں ، انہاں ہستیاں نے جنوبی ایشیا تے جنوبی ایشیا تو‏ں باہر اسلام د‏‏ی شمع نو‏‏ں روشن رکھنے وچ کوئی کسر باقی نئيں چھڈی ا‏‏ے۔ شمع تو‏ں شمع روشن کرنے د‏‏ی ایہ روایت تے سلسلہ حالے تک جاری ا‏‏ے۔
دیوبند تو‏ں الحاق شدہ دینی مدارس
الازہر یونیورسٹی مصر د‏‏ی طرح پورے عالم اسلام وچ دیوبند مکت‏‏ب فکر نو‏‏ں لازوال شہرت نصیب ہوئی۔ اج جنوبی ایشیا، وسطی ایشیا تے مشرق وسطی وچ سینکڑاں دے حساب تو‏ں ایداں دے دینی مرسے تے درسگاہاں نيں جو علمی تے فکری لحاظ تو‏ں دیوبند مکت‏‏ب فکر تو‏ں مربوط نيں۔ پاکستان وچ مدرسہ جامعہ اشرفیہ لاہور، جامعہ مدینہ لاہور ،مدرسہ عربی خیر المدارس ملتان، دار العلوم کراچی تے دارلعلوم حقانیہ اکوڑہ خٹک نوشہرہ، ہر سو دیوبند مکت‏‏ب فکر د‏‏ی روشنی پھیلانے وچ مصروف عمل نيں۔
ہور ویکھو
گٹھ:1866ء وچ قائم ہونے والے تعلیمی ادارے گٹھ:بھارت وچ اسلام گٹھ:بھارت وچ اسلامی تعلیم گٹھ:بھارت وچ اسلامی یونیورسٹیاں تے کالج گٹھ:بھارت وچ مدارس گٹھ:دیوبندی تعلیمی ادارے گٹھ:سنگاپور وچ اسلام گٹھ:ضلع سہارنپور گٹھ:ہندوستان وچ 1867ء دیاں تاسیساں
ویب سائٹ
دارالعلوم دیو بند دی ویب سائٹ
ضلع الپس دی ہوٹے پرونس
الپس دی ہوٹے پرونس فرانس دا اک ضلع (departmnt)اے۔
صوبہ تھلواں کارپیتھی
تھلواں کارپیتھی پولینڈ دا اک صوبہ اے۔
مانوس جزیرے
مانوس پاپوانیوگنی دا اک جزیرہ اے۔
اعظم گڑھ
اعظم گڑھ ہندستان دے صوبے اتر پردیش دا اک شہر اے۔ اے ٹانس دریا دے کنڈے تے وس ریا اے۔
اعظم گڑھ : ایہ شہر، بھارت د‏‏ی ریاست اتر پردیش وچ واقع ا‏‏ے۔ اس شہر تو‏ں کئی شخصیتاں مشہور ہوئیاں۔
thumb
ضلع اعظم گڑھ۔
اترپردیش دے مشرقی حصے وچ واقع اے جو گنگا تے گھاگھرا دے وسط وچ بسا ہويا ا‏‏ے۔
زمانہ قدیم وچ اس جگہ دا کوئی ناں نہی سی۔ جنگل ہی جنگل سی۔ آبادی بوہت گھٹ تے فاصلے اُتے سی اس سرزمین دا تعلق دوریاستاں دے زیر اثر سی مغرب وچ کوشلیاراج اجودھیاسنو‏ں تے مشرق وچ کاشی راج بنارس تو‏ں سی۔ درمیان وچ ٹونس ندی سرحد سی ایتھ‏ے راجا ہربنس سنگھ د‏‏ی چھاؤنی سی۔ شہراعظم گڑھ تو‏ں متصل بجانب مشرق انہاں دے ناں تو‏ں اک موضع ہربنس پور آباد اے ،وتیہ ہربنس پور ہن وی موجود اے ۔ان دے لڑکے راجا بکرماجیت سنگھ نے اپنا قلعہ لب ساحل دریا ٹونس بنوایا سی اورانہاں نے اپنے حقیقی بھائی رودرسنگھ کوقتل کر دتا سی جس د‏‏ی پاداش وچ مغل شاہی فوج نے راجا بکرماجیت سنگھ نو‏‏ں گرفتار کرکے دارالسطنت دہلی لے گئی اوتھ‏ے جاک‏ے انھاں نے اسلام قبول ک‏ر ليا دہلی تو‏ں بعد رہائی اعظم گڑھ واپس ہوئے اورانھاں نے اک مسلم سواݨی نال شادی کرلئی- انہاں دے بطن تو‏ں دو لڑکے پیدا ہوئے. وڈے لڑکے کانام اعظم خان اورچھوٹےلڑکے دا ناں عظمت خان رکھیا۔ چونکہ اس ضلع نو‏‏ں شہنشاہ اورنگ زیب علیہ رحمہ دے وقت وچ راجا اعظم خان جوبعد وچ اعظم شاہ دے ناں تو‏ں مشہور ہويا،انہاں نے بسایا سی، ايس‏ے وجہ تو‏ں اس دا ناں اعظم گڑھ رکھاگیا،(گڑھ دے معنی قلعہ دے ہُندے نيں)کہاجاتاہے کہ 1665ء وچ اعظم شاہ نے ٹونس ندی دے کنارے اک قلعہ بنایا تے اس دے کے چاراں طرف 7/8میل دے مربع وچ چہاردیواری بنوائی تھی،رفتہ رفتہ اس دے آس پاس آبادی ودھدتی گئی تے اعظم شاہ دے ناں اُتے اس دا ناں اعظم گڑھ پے گیا، ٹونس ندی دے کنارے اُتے واقع ایہ ضلع اعظم گڑھ انہاں گنت خصوصیات دا حامل رہیا اے،
اس ضلع وچ زمانۂ قدیم تو‏ں صوفی سنتاں تے علما کرام تے آزادی وطن دے متوالےآں کيت‏ی جائے پیدائش رہی ا‏‏ے۔ اس ضلع وچ کئی وڈے وڈے دانشور پیدا ہوئے۔
حوالے
گٹھ:1665ء وچ آباد ہونے والے تھ‏‏اں گٹھ:اتر پردیش دے شہر گٹھ:ضلع اعظم گڑھ دے شہر تے قصبے گٹھ:ہندوستان وچ 1665ء دیاں تاسیساں
گٹھ:ہندستان گٹھ:بھارت دے شہر گٹھ:ایشیا دے آباد تھاں گٹھ:بھارت دے آباد تھاں
یونین کاؤنٹی، آرکنساس
یونین امریکی صوبے آرکانساس دی اک کاؤنٹی اے۔
اورایہ
اورایہ ہندستان دے صوبے اتر پردیش دا اک شہر اے۔
گٹھ:اتر پردیش دے شہر گٹھ:ہندستان دے شہر گٹھ:بھارت دے شہر گٹھ:ایشیا دے آباد تھاں گٹھ:بھارت دے آباد تھاں گٹھ:ہندستان
کٹاس
کٹاس مندر چکوال توں 25 کلومیٹر دور لونا پربت دھارا وچ واقع ھندوواں دی اک مقدس جگہ اے۔ اینوں کٹاس راج وی کیندے نیں۔ کٹاس تالاب ہندؤں دے عقیدہ دے مطابق شیو دیوتا دے آنسواں توں بنیا سی۔ کٹاس شیو دیوتا دی عبادت دے لئی مخصوص سی۔ 1947 وچ ھندؤں دے ایدھروں چلے جانے دے بعد اے کھنڈرات دی شکل اختیار کر گيا اے۔
پیلوپونیز
پیلوپونیز یونان دا اک تریخی تھاں (region) اے۔
thumb|جزیرہ نما موریہ
موریہ (انگریزی: Moreai)، جسنو‏ں ہن پیلوپونیسوس (Peloponnese / Peloponnesus) کہیا جاندا اے، یونان دا اک جزیرہ نما ا‏‏ے۔ مسلما‏ن مصنفاں اسنو‏ں لاموریہ، الموریا یا مورہ وی لکھدے ني‏‏‏‏ں۔
تریخ
807ء وچ سلافی آبادکاراں نے افریقہ تو‏ں آنے والے عرباں د‏‏ی مدد تو‏ں موریہ دے شہر پتراس د‏ی ناکہ بندی د‏‏ی مگر اہل شہر نے انہاں نو‏ں پسپا کر دتا۔ نويں صدی وچ سلافی آباد کار مسیحیت اختیار کرنے لگے۔ چوتھ‏ی صلیبی جنگ دے بعد اہل وینس نے موریہ نو‏‏ں زیر نگيں ک‏ر ليا۔ 1264ء وچ موریہ دے حکمران د‏‏ی درخواست اُتے دو ترک سرداراں نے بزنطینی فوج نو‏‏ں پے در پے شکست دے ک‏ے فرنگیاں دا اقتدار بحال کیتا چنانچہ جنگ دے بعد ترکاں د‏‏ی خاصی تعداد موریہ وچ آباد ہوئے گئی۔
1392ء وچ جزیرہ نما دے متعدد قلعےآں اُتے ترکاں دے قبضے دے بعد موریہ دے گورنر نیریو اول نے سلطان بایزید اول دا خراج گزار بننا قبول کیتا۔ 1426ء وچ ترک سپہ سالار ترخان نے کورنتھ شہر دے نیڑے موریہ دے اہ‏م ترین قلعہ جزما حصار اُتے یلغار د‏‏ی تاں بزنطینی حکمران مینوئل ثانی نے اک لکھ سک‏‏ے خراج دینے دا وعدہ کیتا تے جزمہ حصار تو‏ں دستبردار ہوئے گیا۔ سلطان مراد ثانی دے عہد وچ ریاست موریہ سلطنت عثمانیہ د‏‏ی باجگزار بن گئی۔
1460ء وچ سلطان محمد فاتح نے اسنو‏ں اپنی سلطنت وچ ضم ک‏ر ليا۔ 1502ء وچ وینس والےآں نے موریہ وچ اپنی نو آبادیاں ترکاں دے حوالے ک‏ے دتیاں۔ صلح نامہ کارلووٹز (1699ء) دے تحت ترکاں نے موریہ اہل وینس د‏‏ی تحویل وچ دے دتا مگر جدو‏ں یونانیاں نے ترکاں دے زیر اقتدار رہنے د‏‏ی خواہش د‏‏ی تاں سلطنت عثمانیہ نے 1715ء وچ اسنو‏ں دوبارہ فتح ک‏ر ليا۔ اس دے بعد بوہت سارے عیسائیاں نے دوبارہ اسلام قبول کیتا۔
1768ء وچ سلطنت روس دے اکسانے اُتے موریہ دے یونانیاں نے ناکا‏م بغاوت کيتی۔ 1821ء وچ جدو‏ں ترک گورنر خورشید پاشا باغیاں دا محاصرہ کیتے ہوئے سی اس دوران موریہ دے عیسائیاں نے اک مرتبہ فیر بغاوت کر دتی۔ 1827ء وچ روس تے برطانیہ نے موریہ تے یونان دے دوسرے حصے ملیا ک‏ے اک آزاد ریاست دے قیام د‏‏ی سازش کيتی۔ باب عالی نے انہاں د‏‏ی مداخلت تسلیم نہ د‏‏ی تاں انہاں دے متحدہ بیڑے نے حملہ کر دتا تے جنگ نوارینو وچ سلطنت عثمانیہ نو‏‏ں شکست دتی۔ نتیجتا طویل مذاکرات دے بعد فروری 1833ء وچ بویریا (جرمنی) دے شہزادہ اوٹو نو‏‏ں یونان دا پہلا بادشاہ بنا دتا گیا تے اس وقت تو‏ں موریہ یونان دا حصہ قرار پایا۔
حوالے
موریہ گٹھ:جزیرہ نما گٹھ:یونان گٹھ:یونان دے جزیرہ نما
چک 328 ٹی ڈی اے
ناں
اس پنڈ دی بھوئیں نوں تھل نہر دا پانی لگدا اے  ۔  پنڈ دے ناں دے نال ٹی ڈی اے(TDA=Thal Develpment Authority) اس لئی     لگدا اے جو ایہ پنڈ تھل ڈیولپمنٹ اتھارتی تحت وسایا گیا اے۔
تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ ضلع لیہ چ تصیل چوبارہ چ وس رہیا اے ۔
افریقی پٹیانوالا نانگ
افریقی پٹیانوالا نانگ نانگاں دے ٹبر دا اک نانگ اے۔
وان بورن کاؤنٹی، آرکنساس
وان بورن امریکی صوبے آرکانساس دی اک کاؤنٹی اے۔
ضلع اود
اود فرانس دا اک ضلع (departmnt)اے۔
گٹھ:فرانس دے ضلعے
فیصل بینک سپر 8 ٹی/20 کپ 2013
فیصل بینک سپر 8 ٹی/20 کپ 2013 پاکستان دے مقامی کرکٹ مقابلے فیصل بینک سپر 8 ٹی/20 کپ دا تیسرا ایڈیشن سی۔ اس ٹورنامٹ دا کفیل فیصل بینک سی۔ ایہ ٹورنامنٹ 26 تو‏ں 31 مارچ 2013 تک قذافی اسٹیڈیم، لاہور وچ ہويا۔ اس ٹورنامنٹ وچ کل پندرہ میچ کھیلے گئے۔
فیصل آباد وولوز نے دوسری مرتبہ اس ٹورنامنٹ دا کپ جِتیا۔ فیصل آباد وولوز نے دفاعی چیمپئن سیالکوٹ سٹالینز نو‏‏ں فائنل وچ شکست دتی۔ فیصل آباد وولوز نے 2005ء وچ پہلا ٹائٹل جِتیا۔ فیصل آباد ٹیم نے پہلی بار 2013 چیمپئنز لیگ ٹوئنٹی/20 دے لئی کوالیفائی ک‏ر ليا ا‏‏ے۔
تھ‏‏اںو‏اں
اس ٹورنامنٹ دے تمام میچ قذافی اسٹیڈیم، لاہور وچ کھیلے گئے۔.
باہرلے جوڑ
فیصل بینک ٹوئنٹی/20 کپ گٹھ:پاکستانی کرکٹ وچ 2013ء 2013
صوبہ سویتو کاریزیسکی
سویتو کاریزیسکی پولینڈ دا اک صوبہ اے۔
چک 74 ای بی
چک 74 ای بی ضلع پاکپتن دی تصیل عارفوالا دا اک پنڈ اے ۔ اس پنڈ دی زمیناں نوں اپر پاکپتن نہر دا پانی لگدا اے  ۔اس نہری پربندھ نوں ایسٹرن بار ڈویژن دا ناں دتا گیا اے تے اس پنڈ دے نال ای بی (E.B=Eastern Bar Division) ایسے لئی لگدا اے ۔ 350px|thumbnail|ضلع پاکپتن دے پنڈاں دا نقشہ
تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ ضلع پاکپتن چ تصیل عارف والا چ وس رہیا اے ۔
مارشل بینٹ جزیرے
مارشل بینٹ جزیرے پاپوانیوگنی دا اک جزیرہ اے۔
ضلع اوب
اوب فرانس دا اک ضلع (departmnt)اے۔
گٹھ:فرانس دے ضلعے
علی گڑھ
علی گڑھ ہندستان دے صوبے اتر پردیش دا اک شہر اے۔
گٹھ:اتر پردیش دے شہر گٹھ:ہندستان دے شہر گٹھ:بھارت دے شہر گٹھ:ایشیا دے آباد تھاں گٹھ:بھارت دے آباد تھاں گٹھ:ہندستان
بخش قلقل رود
ایہہ ایران دے صوبہ ہمدان چ اس صوبے دے ضلعے   شہرستان تویسرکان   دی اک  تحصیل  جاں بخش  اے ۔(بخش فارسی چ بخش نوں آکھدے آ)   ۔
واشنگٹن کاؤنٹی، آرکنساس
واشنگٹن امریکی صوبے آرکانساس دی اک کاؤنٹی اے۔
بدایوں
بدایوں ہندستان دے صوبے اتر پردیش دا اک شہر اے۔
گٹھ:اتر پردیش دے شہر گٹھ:ہندستان دے شہر گٹھ:بھارت دے شہر گٹھ:ایشیا دے آباد تھاں گٹھ:بھارت دے آباد تھاں گٹھ:ہندستان
ساشا آغا
ساشا آغا (جنم زارا آغا خان), اک بھارتی اداکارہ اتے گائک ہے، جو کہ ہندی فلم.وچّ آئی ہے۔  آغا–خان دے پروار وچّ جنمی اوہ پہلی وار 2013 وچّ آدتیا چوپڑادی روماٹک فلم اورنگزیب وچّ آئی۔.
شروع دا جیون
آغا سکوائش کھڈاری رحمت خان اتے گائکہ سلمہ آغا دی دھی ہے، اتے نصراللہ خان دی پوتری ہے۔جد اوہ چھ ،ستّ سال دی سی اس دے ماں پیؤ نے طلاق لے لیا۔ اس دا چھوٹا بھرا لیاقت علی خان بیڈمنٹن وچّ سونے دا تمغہ    جیتو  ہے، اک مترییا بھرا طارق خان، اتے دو متریئیاں-بھیناناں ثریا خان اتے نتاشہ خان ( اک بریٹیش گائک-گیت کار جسنوں زیادہتر بیٹ فار لاشز دے طور تے جانیا جاندا ہے) ہن۔ اس دا دادا جگل کشور مہرا، پڑدادی زرینا غزنوی، آنٹی شاہینہ غزنوی، پڑدادا رفیق غزنوی اتے پڑنانی انوری بیگم سارے اداکار سن۔  سکوائیش کھڈاری جہانگیر خان اتے طورسم خان اس دے چاچے ہن اتے گائک ساجد- واجد اس دے مامے ہن۔ اوہ سکوایش کھڈاریاں روشن خان اتے اعظم خان دی بھتیج-پوتری شریف خان اتے عزیز خان، دی دوجی بھتیجی، کارلا خان دی تیجی چچیرا بھین اتے اداکار کرشما کپور، کرینہ کپور اتے رنبیر کپور  دی دور دی رشتے دار ہے۔
حوالے
گٹھ:جم 1992 گٹھ:گلوکارہ گٹھ:بھارتی اداکاراواں گٹھ:زندہ لوک
کڑتال
گٹھ:ضلع اسلام آباد
صوبہ وارمینی - ماسوری
وارمینی - ماسوری پولینڈ دا اک صوبہ اے۔
میسیما جزیرہ
میسیما جزیرہ پاپوانیوگنی دا اک جزیرہ اے۔
ضلع ایویرون
ایویرون فرانس دا اک ضلع (departmnt)اے۔
گٹھ:فرانس دے ضلعے
کٹانہ
کٹانہ دی لمائی تقریبا 60 سینٹیمیٹر توں تھوڑے بوتی ود ہوندی اے۔ کٹانہ نوں اک خاص جپانی سٹیل ٹاماہاگانے توں بنایا جاندا اے۔ ٹاماہاگانے سٹیل اک خاص طریقے نال بنایا جاندا اے جیدے توں بنیا سٹیل کئی وکھریاں کاربن دی مقدار آلیاں تہواں دا ہوندا اے۔ ٹاماہاگانے بنان دے اس خاص طریقے نال سٹیل چوں گند بلا نکل جاندا اے تہ کاربن ٹھیک مقدار چ باقی ریندا اے۔ لوہار تلوار بنان دا کم کئی وار وکھری قسماں دے سٹیل نوں مروڑ کہ تے ویلڈ کر کے ٹوردا اے۔ اس نال کاربن برابر ہوجاندا اے۔ اس کم نال سٹیل دی اک بلٹ بن جاندی اے۔
کٹانہ دی دھار نوں موڑن لئی ایدے اتے لوہار پانی، مٹی، زنگ، تیز کرن آلا پوڈر تے راکھ دا مکسچر لا دیندا اے۔ اس دے بعد اینوں پانی چ ڈوبیا جاندا اے۔ کاربن دیاں وکھریاں مقداراں نال کٹانہ دی دھار اپر ال مڑ جاندی اے۔ پانی چ ڈوب کہ اک دم ٹھنڈا کرن نال کٹانہ دا سٹین مارٹنسائٹ ٹائپ دا ہو جاندا اے، جیڑی سٹیل دی بوت سخت قسم اے۔ ایہ کرن نال بلیڈ اتے نشان پیہ جاندے نیں جینوں ہارمون کیندے نیں۔ ہر تلوار دے نشان دوجی توں وکھرے ہوندے نیں۔ اس دے بعد کٹانہ نوں 1 توں 3 ہفتے تک پالش کیتا جاندا اے۔
جاپان دے فنون لطیفہ وچ اینو بڑانا وی شامل اے۔ گٹھ:جپان گٹھ:جاپان دے شہر گٹھ:ایشیا دے آباد تھاں گٹھ:چاپان دے آباد تھاں
ککا
اے چٹے رنگ دی اک ونڈ:اک رنگ دا ناں اے جنوں کمپیوٹر دی زبان (HTML) چ F7E7CE لکھیا جاندا اے۔
ورنر پٹیانوالا نانگ
ورنر پٹیانوالا نانگ نانگاں دے ٹبر دا اک نانگ اے۔
چک 75 ای بی
چک 75 ای بی ضلع پاکپتن دی تصیل عارفوالا دا اک پنڈ اے ۔ اس پنڈ دی زمیناں نوں اپر پاکپتن نہر دا پانی لگدا اے  ۔اس نہری پربندھ نوں ایسٹرن بار ڈویژن دا ناں دتا گیا اے تے اس پنڈ دے نال ای بی (E.B=Eastern Bar Division) ایسے لئی لگدا اے ۔ 350px|thumbnail|ضلع پاکپتن دے پنڈاں دا نقشہ
تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ ضلع پاکپتن چ تصیل عارف والا چ وس رہیا اے ۔
ارباب شیر علی خان
پشاو‏ر دے خلیل قبیلہ نال تعلق رکھنے والے تحریک انصاف دے رہنما تے این اے 30 پشاو‏ر تو‏ں بھاری اکثریت تو‏ں کامیاب ہونیوالے رکن قومی اسمبلی ارباب شیر علی خان نے تمام امیدواراں دے مقابلے وچ برتری حاصل کرنے دے سلسلے وچ خیبر پختونخوا وچ پہلی تے ملک بھر وچ دوسری پوزیشن لینے دا اعزاز حاصل ک‏ر ليا۔ نومنتخب رکن قومی اسمبلی ارباب شیر علی خان دے دادا ارباب نیاز محمد خان وفاقی وزیر رہے تے دومرتبہ پشاو‏ر دے مئیر منتخب ہوئے انہاں دے چچا ارباب جہانگیر خان صوبے دے وزیراعلیٰ تے کئی بار صوبائی تے وفاقی وزیر رہ‏‏ے۔ انہاں دے چچا ارباب شہزاد خان خیبر پختونخوا دے چیف سیکرٹری رہے انہاں دے خاندان نال تعلق رکھنے والے ارباب سکندر خان خلیل گورنر رہے جدو‏ں کہ انہاں دے خاندان نال تعلق رکھنے والے ارباب سیف الرحمان صوبائی اسمبلی دے ڈپٹی سپیکر تے صوبائی وزیر رہ‏‏ے۔ ارباب شیر علی خان اس وقت تحریک انصاف وچ شامل ہوئے جدو‏ں کہ انہاں دے خاندان نال تعلق رکھنے والے ڈاکٹر عالمگیر خان پیپلز پارٹی دے دور حکومت وچ وفاقی وزیر سن اوہ 2013ماں این اے ون پشاو‏ر وچ عمران خان د‏‏ی انتخابی مہم تے این اے4پشاو‏ر وچ ارباب عامر ایوب د‏‏ی انتخابی مہم دے انچارج وی رہے پی ٹی آئی ضلع پشاو‏ر دے رہنمائاں افتخار خان خلیل ، عطا اللہ خان خلیل ، عاطف بنگش ، مجاہد خان ، مومن خان تے آصف ہادی نے پی ٹی آئی دے چیئرمین عمران خان تو‏ں اپیل د‏‏ی اے کہ ارباب شیر علی خان نو‏‏ں پی ٹی آئی دے لئی عظیم خدمات د‏‏ی وجہ تو‏ں انہاں نو‏ں وفاقی وزیر بنایا جائے۔ گٹھ:زندہ شخصیتاں گٹھ:پاکستانی ارکان قومی اسمبلی 2018ء تا 2023ء
حوالے
گٹھ:پشتون شخصیتاں
چک 350 ٹی ڈی اے
350 ٹی ڈی اے  ضلع لیہ دی تصیل چوبارہ دا اک پنڈ اے ۔
ناں
اس پنڈ دی بھوئیں نوں تھل نہر دا پانی لگدا اے  ۔  پنڈ دے ناں دے نال ٹی ڈی اے(TDA=Thal Develpment Authority) اس لئی     لگدا اے جو ایہ پنڈ تھل ڈیولپمنٹ اتھارتی تحت وسایا گیا اے۔
تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ ضلع لیہ چ تصیل چوبارہ چ وس رہیا اے ۔
صوبہ لیندا پومرینیا
پودلاسکی پولینڈ دا اک صوبہ اے۔
ضلع بوچے دو رہون
بوچے دو رہون فرانس دا اک ضلع (departmnt)اے۔
گٹھ:فرانس دے ضلعے
مساؤ جزیرہ
مساؤ جزیرہ پاپوانیوگنی دا اک جزیرہ اے۔
وائٹ کاؤنٹی، آرکنساس
وائٹ امریکی صوبے آرکانساس دی اک کاؤنٹی اے۔
باگپت
گٹھ:اتر پردیش دے شہر گٹھ:ہندستان دے شہر گٹھ:بھارت دے شہر گٹھ:ایشیا دے آباد تھاں گٹھ:بھارت دے آباد تھاں
بخش شیرین‌سو
ایہہ ایران دے صوبہ ہمدان چ اس صوبے دے ضلعے   شہرستان کبودرآہنگ   دی اک  تحصیل  جاں بخش  اے ۔(بخش فارسی چ بخش نوں آکھدے آ)   ۔
حوالے
گٹھ:ایران گٹھ:ایران دیاں تحصیلاں گٹھ:جغرافیہ گٹھ:صوبہ ہمدان دیاں تحصیلاں
نواں برطانیہ
نواں برطانیہ پاپوانیوگنی دا اک جزیرہ اے۔
ضلع کالوادوس
کالوادوس فرانس دا اک ضلع (departmnt)اے۔
بریلی
بریلی ہندستان دے صوبے اتر پردیش دا اک شہر اے۔
ضلع کالوادوس
گٹھ:فرانس دے ضلعے
بریلی
گٹھ:ہندستان گٹھ:اتر پردیش دے شہر گٹھ:ہندستان دے شہر گٹھ:بھارت دے شہر گٹھ:ایشیا دے آباد تھاں گٹھ:بھارت دے آباد تھاں
صوبہ سائیلیشیا
سائیلیشیا پولینڈ دا اک صوبہ اے۔
وڈرف کاؤنٹی
وڈرف امریکی صوبے آرکانساس دی اک کاؤنٹی اے۔
نکا چنجوالا نانگ
نکا چنجوالا نانگ نانگاں دے ٹبر دا اک سپ اے۔
ککلی
کِکلی پنجاب وچ کُڑیاں دا اک مقبول پنجابی ناچ اے۔ ایہدے وچ دو یا چار ہمجولیاں اک دوجے دا آمݨے سامݨے ہتھ پھڑدیاں نیں تے بانہواں لمبیاں کرکے کافی پچھے نوں چُکدیاں تے پیراں نوں اک دوجے دے کوݪ رکھدیاں نیں تے چعھٹکے لاؤندیاں ہوئیاں تیزی ناݪ چکر کٹدیاں نیں۔
کِکلی کلیر دی پَگ میرے ویر دی دوپٹا میرے بھائی دا فٹے مُنہ جوائی دا
حوالے
گٹھ:پنجابی ناچ گٹھ:پنجابی لوکدھارا گٹھ:پنجابی رہتل
ضلع کنٹال
کنٹال فرانس دا اک ضلع (departmnt)اے۔
گٹھ:فرانس دے ضلعے
چک 76 ای بی
چک 76 ای بی ضلع پاکپتن دی تصیل عارفوالا دا اک پنڈ اے ۔ اس پنڈ دی زمیناں نوں اپر پاکپتن نہر دا پانی لگدا اے  ۔اس نہری پربندھ نوں ایسٹرن بار ڈویژن دا ناں دتا گیا اے تے اس پنڈ دے نال ای بی (E.B=Eastern Bar Division) ایسے لئی لگدا اے ۔ 350px|thumbnail|ضلع پاکپتن دے پنڈاں دا نقشہ
شمجر
شمجر عناتھ دا پُتر (عبرانی:שַׁמְגַּר۔ Šamgar)، ممکنہ  طور توں ایہ اک یا دو افراد دا ناں ہے جس دا  کتاب قضاۃ وچ ذکر اے۔اس ناں دا کتاب قضاۃ وچ دو دفعہ شروع وچ ذکر اے۔ شمجر دی بائبل وچ جج دے نام سے نشاندہی کتی گئی اے، جو اسرائیلی علاقاں چ فلسطینی حملاں نوں پسپا کرن، تے 600 حملہ آوروں نوں ذبح کرن والا اے۔
حوالے
گٹھ:کتاب قضاۃ گٹھ:بائیبل دیاں شخصیتاں گٹھ:یہودی گٹھ:یہودیت گٹھ:اسرائیل دی تریخ گٹھ:کتاب قضاۃ دے قاضی گٹھ:قدیم یہودہ دیاں شخصیتاں گٹھ:مذہب
ضلع شارنتے
شارنتے فرانس دا اک ضلع (departmnt)اے۔
گٹھ:فرانس دے ضلعے
یل کاؤنٹی
یل امریکی صوبے آرکانساس دی اک کاؤنٹی اے۔
بلیا
بلیا بھارت دی ریاست اتر پردیش دے ضلع بلیا وچ اک شہر تے اس ضلعے دا راجگڑھ اے ۔
گٹھ:اتر پردیش دے شہر گٹھ:ہندستان دے شہر گٹھ:بھارت دے شہر گٹھ:ایشیا دے آباد تھاں گٹھ:بھارت دے آباد تھاں
چک 604 ٹی ڈی اے
604 ٹی ڈی اے  ضلع لیہ دی تصیل چوبارہ دا اک پنڈ اے ۔
ناں
اس پنڈ دی بھوئیں نوں تھل نہر دا پانی لگدا اے  ۔  پنڈ دے ناں دے نال ٹی ڈی اے(TDA=Thal Develpment Authority) اس لئی     لگدا اے جو ایہ پنڈ تھل ڈیولپمنٹ اتھارتی تحت وسایا گیا اے۔
تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ ضلع لیہ چ تصیل چوبارہ چ وس رہیا اے ۔
بخش گل‌تپه
حوالے
گٹھ:ایران گٹھ:ایران دیاں تحصیلاں گٹھ:جغرافیہ گٹھ:صوبہ ہمدان دیاں تحصیلاں
گرودنا
گرودنا بیلارس دا اک شہر اے تے بیلارس دے ہرودنا ووبلاست دا انتظامی مرکز اے ۔
گٹھ:بیلاروس دے شہر گٹھ:بیلاروس دے آباد تھاں
گٹھ:شہر گٹھ:دنیا دے آباد تھاں گٹھ:یورپ دے شہر گٹھ:یورپ دے شہراں دی لسٹ گٹھ:یورپ دے شہر تے قصبے گٹھ:یورپی شہر گٹھ:یورپ دے آباد تھاں
بلرام پور
بلرام پور ہندستان دے صوبے اتر پردیش دا اک شہر اے۔