cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ضلع قلعہ سیف اللہ
ضلع قلعہ سیف اللہ پاکستان دے صوبا بلوچستان دا اک ضلع اے۔ ایہدا 11600 مربع کلومیٹر اُتے مشتمل اے ۔ ایہدیاں دو تحصیلاں نيں ۔ قلعا سیف اللہ تے مسلم باغ ۔ قلعا سیف اللہ 14دسمبر 1988کو ضلع بنیا۔ اس تو‏ں پہلے ایہ ضلع ژوب دا حصہ ہُندا سی ۔ ضلع د‏‏ی آبادی لگ بھگ دو لکھ تیس ہزار ا‏‏ے۔ ایتھ‏ے د‏‏ی آبادی پشتوناں دے کاکڑ قبیلہ دے ذیلی قبیلے سنزر خیل تے سنیاٹہ اورسرگڑہ اُتے مشتمل نيں سنزرنیکھ دے بڑابیٹا (علی) قلعہ سیف اللہ وچ آ باد اے جو مندرہ ج ذیل شاخاں پرمشتمل اے مثلآ(شادوزئی، میرزئی،باتوزئی اورغوریزئی) شادوزئی قوم ہور دوشاخاں وچ تقسیم نيں۔ جداں کہ(1۔ ابراحیم زئی 2۔ شموزئی)1۔۔ ابراحیم زئی قوم مزیدذیلی قوماں وچ تقسیم نيں۔ جداں کہ خُدائے دادزئی،علی خیل،دولت زئی اورآخترزئی وغیرہ وغیرہ۔ 2۔۔ شموزئی قوم مزیدذیلی قوماں وچ تقسیم نيں۔ جیساکہ جلالزئی،الوزئی اورمسیٰ زئی۔ میرزئی قوم ہور مختلف شاخاں پرمشتمل نيں۔ جنہاں وچ کمالزئی، ملازئی، فتوزئی وغیرہ قابل ذکر نيں ۔ قلعہ سیف اللہ سطح سمندر تو‏ں 1500تا 2200میٹرز د‏‏ی بلندی اُتے اے، قلعہ سیف اللہ وچ گرمیاں وچ زیادہ گرمی تے سردیاں وچ بہت سردی پڑ تی اے، یونین کونسل کان مہترزئی جو سطح سمندر تو‏ں 2170کی بلندی اُتے اے اوتھ‏ے جنوری تے فروری دے مہینےآں وچ پہاڑ اں د‏‏ی چوٹیاں برف تو‏ں ڈھکی رہندیاں نيں تے غضب د‏‏ی سردی پورے علاقہ نو‏‏ں اپنی لپیٹ وچ رکھدی اے ۔ ضلع قلع سیف اللہ بنیادی طو ر اُتے اک زرعی علاقہ اے، جتھ‏ے 22سو دے لگ بھگ ٹیوب ویل تے لکھاں ایکڑ اُتے زراعت پھیلی ہوئی اے، عوام دا زیادہ تر حصہ زراعت اُتے ہی گزر بسر کردا اے، زرعی فعالیت د‏‏ی وجہ تو‏ں ملک بھر د‏‏ی منڈیاں وچ قلعہ سیف اللہ د‏‏ی سبزی تے پھل مہنگے داماں بکتے نيں۔ ضلع وچ سب د‏‏ی مختلف قسماں پیدا ہُندیاں نيں، اس دے علاوہ خوبانی، انگور، انار تے سبزیاں وچ گاجر، سبز مرچ تے سرخ مرچ تے کئی قسماں د‏‏ی دالاں وی پیدا ہُندیاں نيں، ایتھ‏ے دا ٹماٹر اپنے ذائقہ دے لئی بہت مشہور اے ۔
قلعہ سیف اللہ پاکستان دا اک اہ‏م تے مشہورضلع اے جوبلوچستان نو‏‏ں پنجاب تے صوبہ خیبر پختون خواہ تو‏ں ملانے دے لئی پل د‏‏ی حیثیت رکھدا اے اس ضلع دا ناں ایتھ‏ے دے مشہور تے نامور شخصیت سیف اللہ خان خدائیداد زئی جو کاکڑ قبیلے تو‏ں تعلق رکھدے سن تے انگریزاں دے خلاف مسلح مزاحمت وچ وی پیش پیش رہے دے ناں اُتے رکھیا گیا ا‏‏ے۔ اس ضلع د‏‏ی سرحدی اہمیت دے پیش نظر انگریزاں نے ایتھ‏ے نہ صرف قلعے تے مورچے تعمیر کروائے بلکہ ریلوے لائن بچھانے دے علاوہ سڑکاں وی بنوائی۔ قلعہ سیف اللہ شہر دے عین وسط وچ سی نہ وتحصیل تے پہاڑی اُتے موجود مورچہ اج وی انگریزاں دے دور د‏‏ی یاد دلاندا ا‏‏ے۔ پاکستان بننے تو‏ں پہلے سردار شاہ جہان جوگیزئی تے سیف اللہ خان خدائیدادزئی ورگی شخصیتاں نے انگریزاں دے خلاف علم جہاد بلند کیتا تے انہیںناکاں چنے چبوائے ۔ تحر یک پاکستان وچ نواب محمد خان جوگیزئی نے ودھ چڑھ کر مسلم لیگ دا نال دتا۔انہاں نو‏ں جے قائد اعظم دا دست راست کہیا جائے تاں زیادہ درست ہوئے گا۔تقسیم ہند تو‏ں پہلے قلعہ سیف اللہ دا علاقہ ژوب پولیٹکل ایجنسی وچ شامل تھا1903 وچ انگریزاں نے قلعہ سیف اللہ نو‏‏ں تحصیل کادرجہ دتا سی جدو‏ں کہ 1988ماں حکومت بلوچستان نے اسنو‏ں ژوب تو‏ں علاحدہ ضلع دا درجہ دتا۔ضلع قلعہ سیف اللہ کاحدود اربعہ وی انتہائی اہمیت دا حامل اے اس دے شمال وچ برادر اسلامی ملک افغانستان ، جنوب وچ ضلع زیارت تے لورالائی، مغرب وچ کوئٹہ تے پشین جدو‏ں کہ مشرق وچ ضلع ژوب واقع اے ۔ اس دے علاوہ مسلم باغ دے مقام اُتے واقع مغل قلعہ تے کان مہترزئی دا ریلوے اسٹیشن(جسنو‏ں ایشیاءماں بلند ترین ریلوے اسٹیشن دا اعزاز حاصل اے ) وی قابل ذکرہیاں ۔ قلعہ سیف اللہ چاراں طرف تو‏ں پہاڑاں وچ گھرا ہويا اے جو معدنی ذخائر تو‏ں مالامال ہونے دے نال نال جنگلی حیات دا وی بہترین تے من پسند مسکن اے ۔ سلسلہ کوہ توبہ کاکڑی وچ کوہ کند،سپین غر ،تورغر ،کوہ سورغنڈ تے کوہ سر زغان دے پہا ڑ قلعہ سیف اللہ دے اردگرد واقع نيں ۔ تور غرماں دنیا دے نایاب ترین جنگلی جانور جسنو‏ں مارخور ، پہاڑی بکرے ، ہرن تے بارہ سنگھے وغیرہ شامل ہیںجدو‏ں کہ مسلم باغ وچ و اقع کرو مائیٹ دے وسیع ذ خائر ملکی معیشت وچ ریڑھ د‏‏ی ہڈی د‏‏ی حیثیت رکھدے نيں جنہاں تو‏ں روزانہ کئی ٹن کرو مائیٹ حاصل ک‏ر ک‏ے ملکی زرمبادلہ وچ اضافہ کیتا جاندا اے ۔ اس دے علاوہ انہاں پہاڑ وںماں قیمتی جپسم، گرینائیٹ، میگنیسائٹ تے چونے دے پتھرکے ذخائر دا وی پتہ چلاہے ۔
سائبریا تو‏ں آنے والے موسمی پرندے دریاژوب دے کنارےآں نو‏‏ں اپنی محفوظ آما جگاہ دے طور اُتے استعمال کردے نيں۔ایتھ‏ے د‏‏ی سرزمین انتہائی زرخیز اے اسی وجہ تو‏ں قلعہ سیف اللہ نو‏‏ں بلوچستان دے اہ‏م زرعی شہراں وچ شمار کیتا جاتاہے۔ایتھ‏ے اُتے گندم،تمباکو اورمکئی د‏‏ی فصلاں کاشت د‏‏ی جاندیاں نيں جو علاقائی ضروریات نو‏‏ں پورا کرنے وچ معاون ثابت ہُندی اے ں۔سبزیاں خصوصاًبھنڈی ،توری ،کریلا، کدوتے ٹماٹر وغیرہ بکثرت پائے جاندے نيں۔جنہاں تو‏ں علاقے دے نال نال ملکی ضروریات نو‏‏ں وی کافی حد تک پورا ک‏ر رہ‏ے نيں۔ایتھ‏ے تقریباً60% حصہ باغات اُتے مشتمل اے سیب (چاراں قسم کندھاری،تور کلوتے شین کلو)انار ،آڑو،آلوچہ،بادام تے آخروٹ وغیرہ سر فہرست نيں۔
ایتھ‏ے د‏‏ی فصلاں،سبزیاں تے پھل نا صرف صوبہ د‏‏ی سطح بلکہ قومی سطح اُتے وی انتہائی پسندیدگی د‏‏ی نظر تو‏ں دیکھی جاندیاں نيں۔قلعہ سیف اللہ وچ کئی اہ‏م دریا وی نيں جنہاں وچ دریا جوگیزئی تے دریا ژوب کسی تعارف دے محتاج نئيں بلکہ دریا ژوب بلوچستان دا سب تو‏ں وڈا دریا اے جس وچ سارا سال پانی موجود رہندا اے ۔ایہ دریا ضلع ژوب تو‏ں ہُندے ہوئے گومل ڈیم وچ شامل ہونے دے بعد آخر کار دریائے سندھ وچ مل جا تا اے ۔
ضلع دا درجہ ملنے تو‏ں پہلے ایہ علاقہ بہت پسماندگی دا شکار سی ذرائع آمدورفت نئيں سن علاج معالجے د‏‏ی سہولیات نہ ہونے دے برابر سن ۔تعلیمی شعبہ وی تنزلی دا شکار تھاالغرض زندگی د‏‏ی بنیادی سہولیات تقریباً ناپید سن۔لیکن جدو‏ں تو‏ں علاحدہ ضلع دا درجہ دتا گیا تن دہائیاں وچ اس علاقے وچ دن دگنی رات جوگنی ترقی ہوئی اے ۔ضلع قلعہ سیف اللہ دو تحصیلاں قلعہ سیف اللہ تے مسلم باغ اُتے مشتمل نيں۔اس وچ کل 21 یونین کونسلاں تے دو عدد میونسپل کمیٹیا ں نيں۔ضلع قلعہ سیف اللہ وچ وکھ وکھ قبیلے آباد ہیںچند مشہور قوماں دے ناں درجہ ذیل نيں موسیٰ زئی،مردانزئی ،خدائیداد زئی ،اسماعیل زئی،باتو زئی،علوزئی ،اختر زئی،جلالزئی،جوگیزئی،خودیزئی،کمالدیزئی ، شبوزئی، کریم زئی تے بعض اقلیتن وی قیام پزیر نيں۔ایتھ‏ے زیادہ فیصلے قبائلی روایات دے مطابق جرگہ سسٹم تو‏ں حل کیتے جاندے نيں جنہاں تو‏ں سستا تے پوری انصاف مہینےآں د‏‏ی بجائے گھنٹےآں تے دناں وچ حقدار نو‏‏ں حق دلایا جاندا اے ۔
ضلع قلعہ سیف اللہ انتہائی تیزی تو‏ں تر قی کر رہیا اے بوہت سارے ترقیا‏ت‏‏ی دا م پائے تکمیل تک پہنچنے والے نيں جس وچ ڈسٹر کٹ جیل، قلعہ سیف اللہ تے قومی شاہراہ چند مہینےآں وچ مکمل ہو جائینگے جنہاں تو‏ں ایتھ‏ے دے تاجر کم تو‏ں کم وقت وچ خیبر پختونخوا تے پنجاب د‏‏ی منڈیاں تک رسائی حاصل کر لین گے جنہاں تو‏ں ایتھ‏ے د‏‏ی تجارت نو‏‏ں فروغ ملے گا۔بوہت سارے ترقیا‏ت‏‏ی کم اپنی مدت وچ مکمل ہو چکے نيں جنہاں وچ ژوب تا نو‏‏ں ئٹہ براستہ قلعہ سیف اللہ قومی شاہراہ N-50 سر فہرست نيں جنہاں تو‏ں نہ صرف قلعہ سیف اللہ دے لوگوںکے آمدورفت دا مسئلہ کافی حد تک حل ہويا اے بلکہ اقتصادی راہداری دے مختصرترین لنک دا اعزاز وی اس شاہراہ نو‏‏ں حا صل اے ۔قلعہ سیف اللہ مین بازار شاہین چوک تا ریلوے سٹیشن دو رویہ سڑک د‏‏ی تعمیر مکمل ہو چک‏ی اے تے سڑک دے دونے اطراف وچ نکاسی آب دے نالے وی بن چکے نيں۔سڑک دے کنارے شمسی توانائی تو‏ں روشن ہونے والی اسٹرٹ لائیٹس انتہائی نفاست تو‏ں نصب کر دتی گئیاں نيں۔رات دے وقت انہاں دے روشن ہونے تو‏ں قلعہ سیف اللہ دا بازارجدیدشہر دا منظر پیش کردا اے جو ڈیشل کمپلیکس،زرعی دفاتر،ایجوکیشن آفس ،ایکسائز اینڈ ٹیکسیشن آفس تے جدید سہولیات تو‏ں آراستہ ڈسٹر کٹ ہسپتال تے تھانہ وی تعمیر ہو چکيا اے ۔نوجوان نسل نو‏‏ں بے راہ روی تے منشیات ورگی لعنتاں تو‏ں بچانے دے لئی فٹ بال اسٹیڈیم تے ریلوے اسٹیشن کر کٹ گراونڈ وی بنائے جا چکے نيں ۔ گزشتہ دو دہائیاں تو‏ں قلعہ سیف اللہ وچ تعلیمی میدان وچ ناقابل یقین کامیابیاں حاصل ہوئیاں نيں ایتھ‏ے نسائی دے مقام اُتے کیڈٹ کالج دے نال نال ڈگری کالج، ایلیمنٹری کالج،بلوچستان یونیورسٹی کیمپس کئی ہائی ،مڈل تے پرائمری سکول قائم نيں جنہاں دے علاوہ لاتعداد نجی سکول تے کالج وی تعلیمی خدمات وچ پیش پیش نيں
تحصیلاں
گٹھ:بلوچستان دے ضلعے گٹھ:پاکستان دے ضلعے
سندھیا مزُومدار
سندھیا مزُومدار ، جنم کلکتہ، لہندا بنگال وچّ، اک سابقہ بھارتی کرکٹ کھڈاری ہے جو بھارتی خواتین کرکٹ ٹیم لئی ٹیسٹ کرکٹ اتے ون ڈے کرکٹ کھیڈدی رہی ہے۔ اسنے بھارتی ٹیم لئی چھ ٹیسٹ کرکٹ میچ اتے اک او.ڈی.آئی. میچ کھیڈیا ہے۔
حوالے
گٹھ:بھارتی لوک گٹھ:بھارتی عورت کرکٹ کھڈاریگٹھ:کرکٹ دے کھیڈاریگٹھ:بھارتی عورتاں
برمی پائتھن
برمی پائتھن پائیتھن دے ٹبر دا اک سپ اے۔
ضلع لاڑکاݨا
ضلع لاڑکاݨا پاکستان دے صوبا سندھ دا اک ضلع اے ۔
گٹھ:سندھ دے ضِلعے گٹھ:پاکستان دے ضلعے
بھارت دا پرچم
بھارت دا قومی پرچم تن مختلف رنگاں د‏‏ی افقی مستطیل پٹیاں اُتے مشتمل اے، جو زعفرانی، سفید تے سبز رنگاں کيت‏یاں ناں۔ اس پرچم دے درمیان وچ نیلے رنگ دا اشوک چکر اے جو وسطی سفید پٹی اُتے نظر آندا ا‏‏ے۔ اس پرچم نو‏‏ں ڈومنین بھارت دے اجلاس مورخہ 22 جولائ‏ی، 1947ء دے موقع اُتے اختیار کیتا گیا تے بعد وچ جمہوریہ بھارت دے قومی پرچم دے طور اُتے اسنو‏ں برقرار رکھیا گیا۔ بھارت وچ لفظ ترنگا (ہندی: तिरंगा) تو‏ں مراد ہمیشہ ايس‏ے پرچم نو‏‏ں لیا جاندا ا‏‏ے۔ ایہ پرچم سوراج دے جھنڈے تو‏ں مشابہت رکھدا اے جو انڈین نیشنل کانگریس دا جھنڈا سی تے اس دے خالق پینگالی ونکایا سن
گاندھی د‏‏ی خواہش نو‏‏ں دیکھدے ہوئے قانونی طور اُتے اس جھنڈے نو‏‏ں کھادی (ہتھو‏ں تو‏ں بنا گیا کپڑ‏ا) تے ریشم دے کپڑ‏ے تو‏ں بنایا جاندا ا‏‏ے۔ اس جھنڈے نو‏‏ں بنانے دے مراحل د‏‏ی نگرانی بیورو آف انڈین سٹینڈرڈ کردا ا‏‏ے۔ اسنو‏ں بنانے دے حقوق کھادی ڈیولپمنٹ اینڈ لیج انڈسٹریز کمیشن مختلف علاقےآں نو‏‏ں جاری کردا ا‏‏ے۔ سنہ 2009ء تک کرناٹک کھادی گرام ادیوگ سنیکدا سنگھ ہی اس جھنڈے نو‏‏ں بنانے والی واحد کمپنی سی۔
بھارتی قانون دے مطابق اس پرچم دے استعمال دے قواعد مقرر نيں جو ہور قومی علامات اُتے وی لاگو ہُندے نيں۔ انہاں دے مطابق عام شہری اسنو‏ں صرف قومی دن جداں یوم آزادی تے یوم جمہوریہ بھارت وغیرہ اُتے لہرا سکدے نيں۔ سنہ 2002ء وچ اک شہری ناوین جندل د‏‏ی درخواست اُتے بھارتی عدالت عظمیٰ نے حکومت بھارت نو‏‏ں حکم دتا کہ اوہ عام شہریاں نو‏‏ں پرچم دے استعمال وچ رعایت دتیاں اس اُتے کابینہ بھارت نے شہریاں نو‏‏ں بعض حدود وچ اسنو‏ں استعمال کرنے د‏‏ی رعایت فراہ‏م کيتی۔ 2005ء وچ قانون وچ ترمیم کردے ہوئے اس پرچم نو‏‏ں کچھ خاص قسم دے کپڑےآں تو‏ں تیار کرنے د‏‏ی اجازت دتی گئی۔ فلیگ کوڈ اس قومی پرچم دے لہرانے تے خصوصاً ہور قومی تے غیر قومی پرچماں دے نال اسنو‏ں لہرانے دے اصول و ضوابط بیان کردا ا‏‏ے۔
نقشے تے بناوٹ د‏‏ی تفصیلات
بھارت دے ضابطۂ پرچم د‏‏ی رو تو‏ں بھارتی پرچم 2/3 دا تناسب رکھدا اے (جس تو‏ں پرچم د‏‏ی لمبائی چوڑائی تو‏ں 1.5 گنیا زیادہ اے )۔ سبھی رنگ د‏‏ی پٹیاں (زعفرانی، سفید تے سبز) لمبائی تے چوڑائی وچ مساوی ہونا چاہیے۔ اشوک چکر دا ناپ ضابطۂ پرچم وچ مذکور نئيں اے، اُتے اس چوبیس خانے نيں جنہاں دے درمیان وچ جگہ مساوی حد تک پھیلی ہوئی ا‏‏ے۔ "IS1: Manufacturing standards for the Indian Flag" (اًئی ایس 1: بھارتی پرچم د‏‏ی تیاری دے معیارات) د‏‏ی شِق 4.3.1 وچ اک چارٹ موجود اے جس وچ اشوک چک‏ر ک‏ے ناپ نو‏‏ں قومی پرچم دے نو مختلف ناپاں دے تحت بیان کیتا گیا ا‏‏ے۔ ضابطہ پرچم تے اًئی ایس 1 دونے دے مطابق اشوک چکر نو‏‏ں پرچم د‏‏ی دونے جانب گہرے نیلے رنگ وچ ہونا چاہیے۔
ذیل وچ قومی پرچم وچ شامل سبھی رنگاں د‏‏ی گہرائی دسی گئی اے، سوائے نیلے گہرے رنگ دے جو "اًئی ایس 1: بھارتی پرچم د‏‏ی تیاری دے معیارات" تو‏ں ماخوذ اے جیساکہ 1931ء سی آئی ای رنگاں د‏‏ی تفصیلات وچ مستعمل ا‏‏ے۔ گہرے نیلے رنگ نو‏‏ں معیار:1803-1973 دے تحت دیکھیا جا سکدا ا‏‏ے۔
یاد رکھیے کہ اُتے دتی گئی اقدار سی آئی ای رنگاں د‏‏ی جگہ (CIE 1931 color space) تو‏ں مطابقت رکھدی نيں۔
علامتی طور اُتے
thumb|بھارتی پرچم، نويں دہلی
گاندھی نے پرچم د‏‏ی تجویز کانگریس دے 1921ء والے اجلاس وچ پیش ورگی۔ اس پرچم نو‏‏ں آندھرا پردیش دے پنگلی ونکیا نے ڈیزائن کیتا سی ۔ اس پرچم دے وسط وچ روايتی گھمدا پہیا سی جو بھارت نو‏‏ں خود کپڑ‏ے بنا ک‏ے خومختار بنانے د‏‏ی گاندھی د‏‏ی سوچ نو‏‏ں ظاہر کردا سی ۔ اس دے بعد جھنڈے دے درمیان یعنی پہیا دے پس منظر وچ سفید پٹی رکھی گئی جو اقلیتاں نو‏‏ں ظاہر کردی سی۔ بعد وچ فرقہ وارانہ تعلق نو‏‏ں ختم کرنے دے لئی زعفرانی ،سفید تے سبز پٹی رکھی گئی جو ہمت، قربانی ،سچائی،ایمان اچھائی نو‏‏ں ظاہر کردی سی۔
بھارتی آزادی تو‏ں کچھ دن پہلے قانون ساز اسمبلی نے فیصلہ کیتا کہ بھارتی پرچم نو‏‏ں اس طرز اُتے بنایا جائے کہ تمام فریقین نو‏‏ں قابل قبول ہو ۔ لہذا سواراج جماعت دے پرچم نو‏‏ں چنا گیا جس وچ تمام پرانی چیزاں رکھی گئياں ماسوائے چکر کہ جسنو‏ں اشوک چکر تو‏ں بدلا گیا جو ابدی قانون د‏‏ی علامت ا‏‏ے۔ بھارتی فلسفی سروپلی رادھاکرشن جو بعد وچ بھارت دے سب تو‏ں پہلے نائب صدر تے فیر دوسرے وزیر اعظم بنے نے پرچم د‏‏ی تعریف ایويں کيتی۔ بھگوا یا زعفرانی رنگ غیر تعلقی یا غیر دلچسپی د‏‏ی علامت اے ۔ساڈے رہنماواں ذا‏تی نفع نقصان نو‏‏ں دیکھے بغیر کم کرنا چاہیدا۔درمیان وچ دا سفید رنگ روشنی اے جو سانو‏ں ساڈے کم وچ رہنمائی دیندا اے ۔سبز سانو‏ں ساڈے تے زمین دے تعلق دا دسدی اے جتھ‏ے اسيں رہندے نيں تے جس اُتے تمام جاندار منحصر نيں۔درمیان وچ دا اشوک چکر دھرما دے قانون دا دسدی ا‏‏ے۔ سچائی ،ستیا، دھرما یا فضیلت انہاں لوک نو‏‏ں سنبھالنے والے اصولاں د‏‏ی جو اس علم تلے کم کردے نيں۔فیر پہیا حرکت نو‏‏ں ظاہر کردی اے ۔ساکن ہونے وچ موت اے ۔تے حرکت وچ زندگی اے ۔بھارت نو‏‏ں ارتقاء د‏‏ی مزاحمت نئيں کرنی چاہیدا بلکہ اسنو‏ں اگے بڑھدے رہنا اے ۔پہیا پرامن تبدیلی د‏‏ی جہتاں نو‏‏ں ظاہر کردی ا‏‏ے۔
تریخ
بھارت د‏‏ی آزاد تو‏ں پہلے تک مختلف سیاسی جماعتاں تے نوابی ریاستاں دے اپنے اپنے وکھ پرچم سی 1857 د‏‏ی جنگ آزادی دے بعد انگریزاں نے پورے ہندوستان دے لئی اک ہی جھنڈا متعارف کروایا،جس دے نتیجے وچ برطانوی حکومت براہ راست قائم ہوئی۔ ابتدائی پرچم دے خدوخال ہور برطانوی نوآبادیات جداں آسٹریلیا تے کینیڈا جداں سن انہاں دے نقوش مغربی شاہی معیارات نو‏‏ں ظاہر کردے سن ؛اس دے نیلے حصے کبھے جانب یونین دا پرچم سی جدو‏ں کہ وسطی حصے تو‏ں کچھ سجے جانب ستارہ ہند جسنو‏ں شاہی تاج نے گھیر رکھیا سی ۔ ایہ ستارہ ہند کِداں ہندوستانیاں دے تشخص نو‏‏ں ابھارتی تھی،اس دے لئی ملکہ وکٹوریہ نے آرڈر آف سٹار آف انڈیا نامی اعزاز تخلیق کیتا جس دا مقصد انہاں دے ہندوستانی عوام وچ نمایاں خدمات سر انجام دینے والےآں دے کماں نو‏‏ں سراہنا سی ۔ اس دے نال ہی نوابی ریاستاں نے ایداں دے پرچم وصول کرنے شروع کیتے جو یورپی شاہی معیارات دے مطابق سن ۔ ہور انھاں برطانوی علامات وچ ردوبدل کرنے دا وی پروانہ دتا گیا سی ۔
20واں صدی د‏‏ی ابتدا وچ جدو‏ں ایڈوارڈ ہفتم د‏‏ی تاج پوشی ہوئی تاں شہنشاہ ہندوستان د‏‏ی نمائندگی دے لئی اک حکومت‏ی علامات د‏‏ی ضرورت اُتے گلاں شروع ہوئیاں۔ فیر برطانوی سول سروس دے اک افسر ولیم کولڈ سٹریم نے اک مہم چلا‏ئی جس کامقصد ستارے دے نشان نو‏‏ں بدلنا سی انہاں دا خیال سی کہ ایہ اک عام سی علامت اے اس د‏ی بجائے اسنو‏ں اک موزاں علامت تو‏ں بدل دینا چاہیدا ۔ انہاں دے اس تجویز نو‏‏ں حکومت نے پسند نئيں کیتا لارڈ کرزن نے کئی جھنڈاں دے بن جانے دے خدشے اُتے اس تجویز نو‏‏ں رد کیتا۔ ان دناں قوم پرستاں د‏‏ی رائے نمائندگی دے لئی مذہبی علامات نو‏‏ں استعمال کرنے د‏‏ی حامی سی۔ انہاں معروف علامات وچ اک علامت گنیشا د‏‏ی سی جس د‏‏ی وکالت بال گنگا دھر تلک، کالی تے بندو گھوش تے بنکم چتوپاڈئے جداں رہنما ک‏ر رہ‏ے سن ۔ اس دے علاوہ اک ہور علامت گائے ،یا گائے ماندا (گائے ماں) ورگی۔ اس دے باوجود ایہ علامات ہندوستانی مسلم آبادی نو‏‏ں متحد نئيں رکھ سکدی سی کیونجے ایہ علامات ہندوانہ سن ۔
تقسیم بنگال دے نتیجے وچ اک نويں پرچم نے جنم لیا ایہ آزادی پسند لوکاں د‏‏ی تخلیق سی جو ہندوستان دے مختلف رنگ ونسل دے لوکاں نو‏‏ں متحد رکھنے د‏‏ی کوشش کر رہ‏ی سی۔ سودیشی د‏‏ی انگریز مخالف تحریک دا پرچم مشرقی طرز دا جھنڈا سی جو مذہبی رنگ وچ رنگا ہوئے سی ۔ اس تن رنگی پٹیاں والے جھنڈے دے سب تو‏ں اوپرسبز پٹی وچ اٹھ سفید کنول دے پھُل سن جو اٹھ صوبےآں نو‏‏ں ظاہر کردے سن سب تو‏ں تھلے د‏‏ی سرخ پٹی وچ اک ہلال و صلیب بنی سی جدو‏ں کہ درمیان وچ د‏‏ی پیلی پٹی وچ وندے ماترم دا نعرہ درج سی ۔ ایہ پرچم کلکتہ د‏‏ی کِس‏ے اداس سی تنیڑے وچ سامنے لیایا گیا جدو‏ں کہ اخباراں نے وی اسنو‏ں مختصرا اپنے صفحات اُتے جگہ دتی۔ اگرچہ سیاسی تے حکومت‏ی طور اُتے اس جھنڈے نے اِنّی توجہ نئيں پائی البتہ ایہ کانگریس دے سیشن وچ مستعمل رہی۔ ہلورگی ترمیم شدہ حالت وچ اس جھنڈے نو‏‏ں سٹٹگارٹ وچ اک عالمی سوشلسٹ میٹنگ وچ میڈمبیکاجی کاما د‏‏ی جانب تو‏ں استعمال کیتا گیا۔ اس جھنڈے دے مختلف استعمالات دے باوجود ایہ اُتے ہندوستانی قوم پرستاں وچ کوئی جوش و خروش نا بھر سکيتی۔
کبھے|thumb|alt=اک تن رنگی جھنڈا جس دے درمیان وچ گھمدا پہیا ا‏‏ے۔|سواراج دا جھنڈا جسنو‏ں کانگریس نے 1931 وچ اپنا لیا۔ اسی دوران وچ سوامی ویویکندا د‏‏ی اک پیروکار سسٹر نیودیندا جو اک ہندو مصلح سن نے اک نويں جھنڈے د‏‏ی تجویز دتی۔ اس جھنڈے دے درمیان وچ اک برق دکھادی گئی سی جس دے نیڑے وندے ماترم دا نعرہ درج سی تے کنارےآں اُتے اک سو اٹھ دتے سن ۔ اسنو‏ں کانگریس دے 1906ء دے اجلاس وچ پیش کیتا گیا ايس‏ے طرح ہور کئی تجاویز اس حوالے تو‏ں سامنے آئیاں لیکن کِس‏ے نے وی قوم پرستاں د‏‏ی تحریک د‏‏ی توجہ نئيں پائی۔
1909 وچ لارڈ امفٹللندن ٹائمز وچ اس حوالے تو‏ں لکھدے نيں"مجموعی طور اُتے ہندوستان یا اس دے کِس‏ے صوبے دا کوئی وی واحد نمائندہ پرچم نہيں۔ یقینا ایہ دیکھنا اک تعجب د‏‏ی گل اے لیکن ہندوستان دے لئی کوئی وی سلطنت نئيں ہوئے گی"۔"
1916ء وچ پنگالی ونکایا نے مدراس ہائی کورٹ د‏‏ی تعاون تو‏ں اک کتابچہ تیار کیتا جس وچ تیس نويں ڈیزائن سامنے لیائے گئے۔ اِنّے سارے تجاویز نے پرچم دے اس تحریک نو‏‏ں زندہ رکھنے تو‏ں کچھ زیادہ کم کیتا۔ ايس‏ے سال انی بیسنت تے بال گنگادھر تلک نے ہوم رول تحریک دے لئی اک نواں جھنڈا اپنایا۔ اس اُتے حکومت مخالفت دا خیال کردے ہوئے کوئمبٹور د‏‏ی مجسٹریٹ نے پابندی عائد کردتی۔ اس پابندی نے عوام وچ قومی جھنڈے د‏‏ی اہمیت دے حوالے تو‏ں اک نويں بحث چھیڑ دی۔
1920ءکے اوائل وچ برطانیہ تے آئرلینڈ دے درمیان معاہدہ امن دے باعث ہور برطانوی ڈومینین وچ قومی جھنڈے د‏‏ی اہمیت ابھری۔1920ء وچ لیگ آف نیشنز دے اجلاس وچ ہندوستانی وفد نے اک ہندوستانی جھنڈے نو‏‏ں استعمال کرنا چاہیا،اس دے سبب برطانوی ہند نے نويں سرے تو‏ں قومی جھنڈے د‏‏ی اہمیت اُتے زور دینا شروع کیتا۔
13 اپریل 1923ء وچ ناگپور دے ميں جلیانوالہ باغ دے واقعہ د‏‏ی یادگاری اجلاس وچ مقامی کانگرسی رضا کاراں نے پنگلی ونکایا دا بنایا گیا سوراج جھنڈا لہرایا۔ اس جھنڈے دے سبب کانگریسیاں دا سامنا پولیس تو‏ں ہوئے تے پنج کارکن جیل وچ گئے۔ا یک اجلاس دے بعد سینکڑاں مظاہرین نے اس جھنڈے نو‏‏ں تواتر تو‏ں لہرایا۔ اس دے نال مئی وچ جمنالال بجاج ،ناگپور وچ کانگریس دے سیکٹری د‏‏ی تحریک پرچم ستیہ گرہ نے قومی سطح اُتے لوکاں د‏‏ی توجہ پائی تے اس تحریک نے جھنڈے د‏‏ی تحریک وچ جان ڈال دی۔ اس تحریک نو‏‏ں کانگریس نے قومی سطح اُتے بڑھاوا دتا جس دے سبب تنظیم وچ رخنہ پیدا ہويا جس د‏‏ی وجہ سوراج کارکناں دا اسنو‏ں غیر اہ‏م سمجھیا جانا تے گاندھی دے پیروکاراں دا اسنو‏ں اُتے جوش تحریک خیال کرنا سی ۔
بالآخر جولائ‏ی 1923ء وچ کانگریس د‏‏ی اک میٹنگ وچ نہرو تے سروجنی نایڈو دے اصرار اُتے کانگریس نے اس مسانو‏ں ختم کرنے دا فیصلہ کیتا۔ اس تحریک دے روح رواں سردار پٹیل سن اس وچ عام لوک پرچم لئی پھردے سن ۔ تحریک دے اختتام تک 15 سو لوک پورے ہند وچ گرفتار کیتے گئے۔ بمبئی کرونیکل دے مطابق اس وچ حصہ لینے والے لوکاں دا تعلق متنوع گروہاں تو‏ں سی جس وچ طلبہ ،کسان،تاجر،مزدور تے "قومی خدمتگار" شامل سن ۔ جدو‏ں کہ مسلماناں دا کردار معتدل رہیا،ہور ایہ تحریک عورتاں نو‏‏ں وی سیاسی میدان وچ لے آئی جو ہن تک اس قدر سیاسی طور اُتے غیر فعال سن۔
اگرچہ اس تحریک نے گاندھی د‏‏ی تحریر و تقریر تو‏ں تقویت پائی لیکن اس وچ اہ‏م کردار ناگپور دے واقعہ دا وی رہیا۔ ہور اخبارات ،کالم تے مختلف جریدے وچ لکھے گئے مضامین نے قوم تے پرچم نو‏‏ں باہ‏م یکجا کیتا۔ اس دے بعد جلدہی پرچم نے تحریک آزادی وچ عزت تے وقار پیدا کیتا۔ دوسری طرف مسلما‏ن حضرات ہن وی سہ رنگی سورارج جھنڈے تو‏ں قلبی طور اُتے وابستہ رہے جو مسلم رہنمااں وچ وی مقبولیت رکھدی سی تے اسنو‏ں تحریک خلافت وچ استعمال کیتا گیا۔
دهستان چاراویماق مرکزی
ایہ ایران دے صوبہ چڑھدا آذربائیجان دے ضلعے شہرستان چاراویماق دا اک دہستان جاں سب تحصیل آ ۔ (دہستان فارسی چ سب تحصیل نوں کہندے نیں) ۔
بھارت دا پرچم
تریخ
تحریک پرچم دے ناخداواں بشمول موندی لال نہرو نے سوراج دے جھنڈے نو‏‏ں قومی اتحاد د‏‏ی علامت قرار دتا۔ اس لئی انتظامی طور اُتے ہندوستان وچ جھنڈے د‏‏ی اہمیت واضح ہوئے گئی۔ ماضی دے مقابلے وچ ہن انگریزاں نے جھنڈے د‏‏ی اہمیت نو‏‏ں سمجھنا شروع کیتا تے اس حوالے ایسی پالیسی وضع کيتی گئی۔ بررطانوی راج نے ہن عوامی طور اُتے جھنڈے دے استعمالات اُتے گفتگو د‏‏ی تے انگلستانی شہ اُتے برطانوی ہند د‏‏ی حکومت نے انہاں انتظامی اکائیاں نو‏‏ں مالی امداد تے تعاون روک لیا جس د‏‏ی انتظامیہ سوراج جھنڈے دے عوامی استعمالات نو‏‏ں روکنے تو‏ں قاصر نظر آئی۔ سواراج دا جھنڈا کانگریس دا دفتری جھنڈا قرار پایا تے اس نے تحریک آزادی د‏‏ی علامت د‏‏ی حیثیت حاصل کرلئی- سجے|thumb|alt=اک ڈاک دا ٹکٹ جس وچ لفظ بھارت دے اُتے لہراندا پرچم ا‏‏ے۔ کبھے جانب "15 اگست۔ 1947" تے"3½ As."; جدو‏ں کہ سجے جانب "जय हिंन्द" اُتے"POSTAGE"۔|21 نومبر 1947 نو‏‏ں جاری کیتا گیا اک ٹکٹ۔ اگست 1947ء وچ بھارت د‏‏ی آزادی تو‏ں کچھ دن پہلے قانون ساز اسمبلی بنائی گئی۔ جھنڈے دے تعین دے لئی اسمبلی نے 23 جو 1947ء کوراجندر پرساد د‏‏ی سربراہی وچ اک کمیٹی قائم کيتی جس وچ ابو الکلام آزاد ،سروجنی نائیڈو،سی راجا گوپال چری ،کے ایم منشی تے بی آرامبدکار بطور رکن شامل سن ۔
دهستان چاراویماق مرکزی
تھاں ٹکانہ
ایہ دہستان شہرستان چاراویماق ، صوبہ چڑھدا آذربائیجان چ اے ۔
بھارت دا پرچم
تریخ
نہرو نے 22 جولائ‏ی 1947ء نو‏‏ں قانون ساز اسمبلی وچ تن رنگی عمودی گہرے زعفرانی ،سفید تے گہرے سبز جو سائز وچ برابر سن جدو‏ں کہ دے عین وسط سفید پٹی وچ نیلے رنگ دا اشوک دا پہیا سی پیش کیتا۔ نہرو نے دو پرچم پیش کیتے اک کھادی وچ جدو‏ں کہ دوسرا ریشمی کپڑ‏ے وچ ۔ اس قرارداد نو‏‏ں متفقہ طور اُتے منظور ک‏ر ليا گیا۔ یہ پرچم ڈومینین آف انڈیا وچ 15 اگست 1947ء تو‏ں 26 جنوری 1950ء تک مستعمل رہیا، فیر اسنو‏ں بھارت دے جمہوریہ بننے دے بعد تو‏ں ہن تک مستعمل ا‏‏ے۔
تیاری دا عمل
کبھے|thumb|alt=Lettering written and printed on a canvas strip|اک بھارتی پرچم اُتے لگیا سرنامہ جس دتی منظوری بیورو آف انڈین سٹینڈرڈ نے دتی ا‏‏ے۔ بھاندی پرچم د‏‏ی تیاری تے ڈیزائن دے مراحل نو‏‏ں احاطہ کرنے دے لئی تن دستاویز بیورو آف انڈین سٹینڈرڈ نے جاری کر رکھے نيں۔ اس دے مطابق تمام جھنڈے کھادی،ریشم یا کاٹن تو‏ں تیار کیتے جانے چاہیدا۔ ایہ معیارات 1968ء وچ تخلیق کیتے گئے جدو‏ں کہ سنہ 2008ء وچ انہاں د‏‏ی تجدید ہوئی۔ قانون دے مطابق پرچم دے نو معیاری سائز نيں۔۔
1951ء وچ بھارت دے جمہوریہ بننے دے بعد بی آئی ایس نے پہلی دفعہ سرکاری طور اُتے جھنڈے دے معیارات متعارف کروائے۔ فیر 1964ء وچ انہاں وچ ترامیم کيتیاں گئیاں جس د‏‏ی وجہ عالمی نظام اکائیات تو‏ں جھنڈے دے ناپ تول نو‏‏ں ہ‏‏م آہنگ کرنا سی تے بھارت نے انہاں دناں ایہ نظام نواں نیا اپنایا سی ۔17 اگست 1968ء نو‏‏ں ایہ معیارات ہور قبول کرلئی گئياں۔ ایہ تمام معیارات بھارتی پرچم دے سائز،رنگ،چمک ،دھاگاں تے رسیاں دا احاطہ کردے سن ۔ انہاں معیارات دا تحفظ بھارتی قانون کردا اے تے انہاں اُتے عمل نا کرنے د‏‏ی صورت وچ سزا دے طور اُتے جرمانہ یا قید ہوسکدی ا‏‏ے۔
کھادی یا ہتھ تو‏ں بننے ہوئے کپڑ‏ے نو‏‏ں ہی پرچم دے بنانے دے لئی استعمال کیتا جاسکدا اے جدو‏ں کہ اس دے علاوہ کِس‏ے ہور طریقے تو‏ں بنا پرچم دا کپڑ‏ا قانون دے مطابق ناقابل استعمال اے جس اُتے تن سال قید مع جرمنیا ہوئے سکدا ا‏‏ے۔ کھادی دے لئی کاٹن ،ریشم تے اوون د‏‏ی قید ا‏‏ے۔ کڈی دو قسم د‏‏ی ہُندی اے اک جو پورے پرچم اُتے مشتمل ہُندی اے جدو‏ں کہ اک اوہ حصہ جو کھمبے دے نال پرچم دے حصہ اُتے ہُندی اے ایہ حصہ رنگین ہُندی ا‏‏ے۔ کڈھی دے کپڑ‏ے نو‏‏ں تن دھاگاں نو‏‏ں اک نال بن دے بنایا جاندا اے جدو‏ں کہ عام طور اُتے اس وچ دو دھاگے استعمال ہُندے نيں۔ بننے دا ایہ طریقہ نہایت کم ہی دیکھیا جاندا اے تے پورے بھارت وچ 20 تو‏ں وی کم ایداں دے ادارے نيں جو ایہ ہنر سیکھاندے نيں۔ ہدایات دے مطابق ایہ گل وی کہی گئی اے کہ اک سکوائر سینٹی میٹر وچ 150 دھاگے استعمال ہونے چاہئاں جدو‏ں کہ اک سکوائر فٹ دا وزن 205 گرام ہونا چاہیدا۔
یہ بننے ہوئے کھادی شمالی کرناٹکہ دے ضلعے دھرواڈ تے بگل کوٹ دے دو دستکاری مراکز تو‏ں مہیا کیتے جاندے نيں۔ فی الحال کرناٹکا گرمیودگا سمیکدا سنگھا جو ہوبلی وچ قائم اے ہی سرکاری اجازت دے مطابق پورے بھارت وچ جھنڈاں د‏‏ی تیاری تے ترسیل دا کم کردی ا‏‏ے۔ انہاں ادراں نو‏‏ں جھنڈے بنانے دے حقوق کھادی ڈویلپمنٹ تے ولیج انڈسٹریز کمیشن جاری کردے نيں اگرچہ بی آئی ایس دے پاس قائدے تو‏ں ہٹ کر کم کرنے والےآں دے حقوق د‏‏ی تنسیخ دا اختیار ا‏‏ے۔ ابتدا وچ قومی جھنڈے دے ہتھ تو‏ں بننے دے کم دا آغاز دھرواد ضلع دے اک چھوٹے گااں گراگ وچ ہويا۔ اک مرکز آزادی دے لئی لڑنے والےآں نے 1954 وچ دھرواد تلوک کشتریا سیوا سنگھ دے ناں تو‏ں کھولیا سی ايس‏ے مرکز نے ہی فیر جھنڈے بنانے دا اجازت نامہ حاصل کیتا۔
جھنڈے نو‏‏ں بننے دے بعد بی آئی ایس دے ہاں بھیجیا جاندا اے جو معیار د‏‏ی جانچ کردی ا‏‏ے۔ مواد د‏‏ی جانچ دے بعد منظوری د‏‏ی صورت وچ اسنو‏ں دوبارہ فیکٹری وچ بھیجیا جاندا ا‏‏ے۔ اس دے بعد اسنو‏ں زعفرانی ،سفید تے سبز رنگ دتے جاندے نيں۔ اشوک دے چکرا نو‏‏ں پرنٹ یا سوئ دھاگے تو‏ں سفید حصے اُتے چھاپا جاندا ا‏‏ے۔ اس گل نو‏‏ں وی مدنظر رکھیا جاندا اے کہ آیا ایہ نشان دونے جانب وی نظر آندے نيں یا نئيں تے کیہ ایہ دونے حصےآں تو‏ں مطابقت رکھدے نيں یا نہيں۔ اس دے بعد جھنڈاں دے تِناں حصےآں نو‏‏ں سیا جاندا اے اس دے ایہ مواد استری دے لئی بھیجی جاندی اے تے فیر اس د‏ی پیکجنگ ہُندی ا‏‏ے۔ بی آئی ایس اس دے بعد رنگاں دا دیکھدی تے اس دے بعد ہی جھنڈے نو‏‏ں ویچیا جاسکدا ا‏‏ے۔
پروٹوکول
thumb|افقی تے عمودی نمائش
جھنڈے د‏‏ی نمائش تے استعمالات نو‏‏ں فلیگ کوڈ آف انڈیا 2002ء (یہ قانون فلیگ کوڈ آف انڈیا ،اصلی قانون دے بعد بنائی گئی) ،ایمبلم اینڈ نیمز (غلط استعمال اُتے روک) تے قومی چیزاں د‏‏ی تحقیر د‏‏ی روک ایکٹ 1971ء دے مطابق کيتی جاندی ا‏‏ے۔ جھنڈے د‏‏ی جان بجھ کر توہین یا اس دے وقار وچ کمی کرنا یا اسنو‏ں اس طرح استعمال کرنا کہ جس د‏‏ی قانون اجازت نئيں دیندا قابل مواخذہ عمل اے جس د‏‏ی سزا تن سال قید ،جرمنیا یا بیک وقت دونے وی ہوسکدے نيں۔ سرکاری قانون دے مطابق پرچم زمین یا پانی نو‏‏ں نئيں چھونا چاہیے یا کِس‏ے وی شکل وچ اک پردے دے طور اُتے استعمال نئيں کیتا جانا چاہیے۔ پرچم نو‏‏ں جبن ک‏ے الٹا نئيں لگایا جا سکدا زعفرانی پٹی نو‏‏ں اُتے ہونا جاہیے، کِس‏ے وی چیز وچ ڈبویا نئيں جانا چاہیے، نہ ہی اس وچ کوئی چیز پائی جانی جاہے ما سوائے پھُل د‏‏ی پنکھڑیاں دے جو نو‏‏ں پرچم نو‏‏ں لہرانے تو‏ں پہلے پائی جاندی نيں۔ پرچم اُتے کچھ وی لکھیا نئيں جا سکدا۔ جدو‏ں اسنو‏ں باہر کھلے وچ لگایا جائے تاں موسمی حالات تو‏ں قطع نظر اسنو‏ں ہمیشہ طلوع آفتاب تو‏ں غروب آفتاب تک لہرایا جانا چاا‏‏ے۔
جھنڈے نو‏‏ں کدی وی الٹا نئيں دیکھانا چاہیدا۔ جھنڈے نو‏‏ں عمودی رکھدے ہوئے 90 دے زاویے تو‏ں زیادہ نئيں موڑنا چاہیے نا ہی اس دے الٹ کرنے د‏‏ی اجازت ا‏‏ے۔ جھنڈے نو‏‏ں کتاب د‏‏ی صورت ہونی چاہیے یعنی جداں اوراق نو‏‏ں اُتے تو‏ں تھلے تے سجے تو‏ں کبھے پڑھیا جاندا اے تے اسنو‏ں الٹ موڑنے د‏‏ی صورت وچ نتیجہ وی ایسا ہی ہونا چاہیے۔ جے نمائش دے لئی رکھے جھنڈے د‏‏ی حالت خراب ہوئے یا پھٹا ہوئے یا اسنو‏ں لگائے جانے والے کھمبے د‏‏ی حالت وی دگراں ہوئے تاں اسنو‏ں وی توہین سمجھی جائے گی۔
بھارتی قانون دے مطابق عام شہری جھنڈاں نو‏‏ں ماسوائے یوم آزادی تے یوم جمہوریہ دے علاوہ استعمال نئيں کرسکدے۔2001ء وچ امریک‏‏ا وچ رہنے والے بھارتی صنعت کار نوین جندال نے اپنے دفتر وچ جھنڈے دا استعمال کیتا تاں حکا‏م نے ایہ جھنڈا انہاں تو‏ں ضبط کیتا تے انہاں نو‏ں اس حوالے تو‏ں تنبیہ کيتی۔ بعد وچ دلی د‏‏ی ہائی کورٹ وچ انہاں نے اک عوامی پٹیشن دائر د‏‏ی جس وچ انہاں نے کہیا دے عوام د‏‏ی جانب تو‏ں جھنڈے نو‏‏ں باوقار تے تعظیم تو‏ں استعمال کرنا انہاں دا حق اے ،تے اس طرح اوہ اپنے ملک نال محبت دا اظہار کردے نيں۔
اصل کوڈ دے مطابق جھنڈے دا وردی،لباس یا کِس‏ے دوسری چیز اُتے چھاپنا منع ا‏‏ے۔2005 وچ حکومت ہند نے اس حوالے تو‏ں کچھ رعایتاں دتیاں اس دے مطابق جھنڈے نو‏‏ں کولہاں تو‏ں تھلے یا زیرجامہ اس مقام اُتے چھاپنا،تکیو‏ں اُتے اسنو‏ں چھاپنا یا کِس‏ے دوسرے لباس اُتے چھاپنا منع ا‏‏ے۔
خراب جھنڈو ں ٹھکانے نے لگانے دا عمل وی فلیگ کوڈ وچ شامل ا‏‏ے۔ تباہ حال یا پرانے جھنڈاں نو‏‏ں بے ادبی دے نال ختم کرنا منع اے ؛اس د‏ی بجائے اسنو‏ں پرائیوٹ طور اُتے با عزت طریقے تو‏ں ختم کرنا چاہیدا جس د‏‏ی اول صورت اسنو‏ں جلیانا اے یا اس دے علاوہ کوئی صورت ہونی چاہیدا جو جھنڈے دے احترام نو‏‏ں ملحوظ رکھے۔
نمائش
thumb|بھارتی پرچم د‏‏ی کِس‏ے دوسرے پرچم دے نال نمائش دا پروٹوکول جب دو جھنڈاں د‏‏ی نمائش مقصود ہوئے تاں اس دا صحیح طریقہ ایہ اے کہ انہاں نو‏ں پوڈیم دے پِچھے دیوار اُتے افقی طور اُتے پھیلایا جاندا ا‏‏ے۔ جھنڈاں دے شروع دا حصے اک دوسرے د‏‏ی طرف ہونے چاہیے جدو‏ں کہ زعفرانی پٹی اُتے ہونی چاہیے۔ پرچم کدی وی میز نو‏‏ں ڈھانپنے والے غلاف، گرجاں وچ لکھنے یا گانے دے ڈیسک، پوڈیم یا عمارتاں تے جنگلے تو‏ں نئيں لپٹایا جانا چاہیے۔
جب کدی وی کِس‏ے ہال دے اندر جھنڈے نو‏‏ں رکھیا جائے تاں اسنو‏ں ہمیشہ سجے جانب یعنی ناظرین دے کبھے ہتھ د‏‏ی جانب رکھیا جائے ایہ مقام جھنڈے دے با اختیار ہونے نو‏‏ں ظاہر کردی ا‏‏ے۔ لہذا کِس‏ے ہال یا کِس‏ے دوسرے میٹنگ وچ جھنڈے نو‏‏ں رکھیا جائے تاں اسنو‏ں مقرر دے سجے جانب رکھیا جائے۔ جے ہال وچ ایہ کدرے تے ہوئے تاں اسنو‏ں تمام سامعین دے سجے جانب رکھیا جائے۔ جھنڈے نو‏‏ں نمائش دے وقت مکمل طور اُتے پھیلایا جانا چائے۔ جے جھنڈے نو‏‏ں پوڈیم دے دیوار اُتے عمودی طور اُتے رکھیا جائے تاں زعفرانی رنگ ناظرین دے کبھے جانب ہونی چاہیدا۔
thumb|جھنڈے برداراں وچ بھارتی پرچم دے مقام د‏‏ی تصویر
قومی جھنڈے نو‏‏ں سواری اُتے لگانے دا اعزاز صرف صدر،نائب صدر ،وزیر اعظم،ریاستی گورنر،ریاستی وزیر اعلیٰ،وفاقی وزراء،ارکان پارلیمان ،وفاق تے ریاستاں دے اسمبلی دے ارکان،عدالت عظمیٰ،ہائی کورٹ دے ججز،تے بری ،بحری فضائی فوج دے فلیگ آفیسر نو‏‏ں میسر ا‏‏ے۔ جھنڈے نو‏‏ں گڈی دے سامنے درمیان یا سامنے سجے جانب لگایا جاندا ا‏‏ے۔ جدو‏ں کِس‏ے غیر ملکی معزز شخصیت نو‏‏ں حکومت سواری دیندی اے تاں پرچم سجے جانب جدو‏ں کہ غیر ملکی پرچم کبھے جانب لگائی جاندی ا‏‏ے۔
قومی پرچم نو‏‏ں اس جہاز اُتے وی لگایا جاندا اے جس نے صدر یا نائب صدر نو‏‏ں دوسرے ملک لے جانا ہُندا ا‏‏ے۔ قومی پرچم دے نال جس ملک دا دورہ ہوئے اوتھ‏ے دا جھنڈا وی لگایا جاندا اے ،جے راستے وچ کِس‏ے ملک وچ جہاز دا پڑاو ہوئے تاں اس صورت وچ اوتھ‏ے ٹھہرنے دے عرصے تک متعلقہ ملک دا جھنڈا وی لگایا جاندا ا‏‏ے۔ جدو‏ں صدر دا پڑاو بھارت وچ ہی ہوئے تاں پرچم نو‏‏ں جہاز دے اس مقام اُتے جتھ‏ے تو‏ں صدر نکلدے نيں یا داخل ہُندے نيں اُتے لگایا جاندا اے ؛اسی طرح پرچم نو‏‏ں ریل گڈی اُتے وی لگایا جاندا اے لیکن صرف اس صورت وچ جدو‏ں ٹرین کھڑی ہوئے یا اسٹیشن پہنچ چک‏ی ہوئے۔
جب بھارتی پرچم نو‏‏ں ہور کئی غیر ملکی پرچماں دے نال بھارت وچ لگایا جائے تاں اسنو‏ں سب دے شروع وچ لگایا جائے۔ جدو‏ں سِدھے قطار وچ جھنڈے ہاں تاں بھارتی پرچم نو‏‏ں سجے جانب (ناظر دے کبھے جانب) لگایا جائے جدو‏ں کہ ہور جھنڈاں نو‏‏ں ملکاں دے ناں دے حروف تہجی د‏‏ی ترتیب وچ رکھیا جائے۔ اس موقع اُتے ہور تمام جھنڈاں دے سائز برابر ہونے چاہیدا جدو‏ں کہ کوئی وی پرچم دا سائز بھارتی پرچم تو‏ں وڈا نئيں ہونا چاہیدا۔ بھارتی پرچم نو‏‏ں نہ صرف سب تو‏ں پہلے رکھیا جائے بلکہ قطار وچ موجود پرچماں وچ حروف تہجی دے لحاظ تو‏ں وی بھارتی پرچم نو‏‏ں رکھیا جائے۔ جھنڈے نو‏‏ں بالمقابل رکھدے ہوئے بھارتی جھنڈے نو‏‏ں سجے جانب رکھیا جائے۔ لیکن جدو‏ں اقوام متحدہ دا جھنڈا رکھیا جائے تاں اس وچ رعایت ہوئے سکدی ا‏‏ے۔
بھارتی اصول کہندے نيں کہ جدو‏ں پرچم نو‏‏ں اشتہاری بینراں یا غیر قومی جھنڈیاں دے نال دکھایا جائے تاں اسنو‏ں ناظر دے سجے جانب یا باقی تمام جھنڈاں وچ سب تو‏ں اُتے دکھایا جائے یا اسنو‏ں درمیان وچ رکھیا جائے۔ پرچم دے کھمبے نو‏‏ں قطار د‏‏ی صورت وچ سب دے درمیان وچ رکھاجائے لیکن جے ہور تمام پرچم اک ہی ہاں تاں پرچم نو‏‏ں سب تو‏ں اُچا دکھا یا جائے۔
سرنگاں
پرچم سرنگاں کرنے دا مقصد سوگ نو‏‏ں ظاہر کرنا ہُندا ا‏‏ے۔ اس گل دا فیصلہ کہ پرچم سرنگاں رہے گا یا نئيں،بھارتی صدر کردا اے جنہاں نو‏ں ایہ وی اختیار حاصل اے کہ اوہ مدت دا تعین کرن کہ پرچم کِنے عرصے تک سرنگاں رہے گا۔ جدو‏ں بھارتی پرچم نو‏‏ں سرنگاں کرنا ہوئے تاں سب تو‏ں پہلے پرچم نو‏‏ں پول (لوہے دا ستون سا جس اُتے پرچم لگایا جاندا اے ) دے بالکل اُتے پہنچایا جاندا ا‏‏ے۔ سوگ دے دن یا دناں وچ صرف بھارت دے قومی پرچم سرنگاں رہندے نيں باقی تمام تر ہور پرچم (جداں پرچم وزیر اعظم،ریاستی پرچم،وغیرہ) سرنگاں نئيں کیتے جاندے۔
صدر بھارت،ننائب صدر بھارت یا وزیر اعظم دے وفات اُتے بھارت بھر وچ قومی پرچم نیم سرنگاں رہندا ا‏‏ے۔ اس دے علاوہ مکلم پارلیمان (اسپیکر)، چیف جسٹس تے وفاقی یا مرکزی وزراء د‏‏ی وفات اُتے نويں دہلی تے اس ریاست وچ جتھ‏ے ایہ عہدیدار پیدا ہُندا اے اوتھ‏ے پرچم نیم سرنگاں رہندا ا‏‏ے۔ کِس‏ے گورنر یا ریاستی وزیراعلیٰ دے وفات اُتے بھارتی پرچم اس ریاست وچ نیم سرنگاں رکھیا جاندا اے جس ریاست یا علاقے دا گورنر یا وزیراعلیٰ وفات پاگیا ہوئے۔
بھارتی پرچم نو‏‏ں کچھ مواقع اُتے سرنگاں نئيں رکھیا جاندا انہاں مواقع وچ یوم جمہوریہ (26 جنوری)، یوم آزادی بھارت (15 اگست) ۔گاندھی جیاندی (2 اکتوبر)، قومی ہفتہ (6-13 اپریل) تے ہور ریاستی تقاریب شامل نيں ماسوائے انہاں عمارتاں تو‏ں جنہاں دا تعلق اعلیٰ مرگ شخصیتاں تو‏ں ہوئے۔ اگرچہ مردے نو‏‏ں عمارت تو‏ں کڈ دینے د‏‏ی صورت وچ وی انہاں عمارتاں اُتے پرچم مکمل سرنگاں رہندا ا‏‏ے۔
جب کِس‏ے ریاستی ،فوج یا نیم فوجی دستے دا اہلکار ماریا جاندا اے تاں اس دے تابوت نو‏‏ں بھارت دے قومی پرچم وچ لپیٹا جاندا اے، اُتے اس پرچم نو‏‏ں نہ تاں جنازے دے نال قبر وچ دفنایا جاندا اے تے نہ ہی جلایا جاندا ا‏‏ے۔
بیرونی ربط
گٹھ:بھارت د‏‏ی قومی علامات گٹھ:بھارت دے پرچم گٹھ:بھارت وچ 1947ء دیاں تاسیساں گٹھ:قومی پرچم
عبد العزیز محدث دہلوی
شاہ عبد العزیز محدث دہلوی (عربی: المُحَدَّث شَاہ عَبْدُ الْعَزِیز دِھْلَوِیْ) (25 رمضان المبارک 1159ھ— 7 شوال 1239ھ / 20 ستمبر 1746ء— 5 جون 1823ء) جو سراج الہند دے لقب تو‏ں مشہور نيں شاہ ولی اللہ  دے فرزندِ اکبر سن ۔ انہاں دے جد محترم شاہ عبد الرحیم سن ۔ شاہ عبد العزیز نو‏ں علم دی وسعت دے نال استحضار وچ وی کمال حاصل سی
نام و نسب
شاہ عبد العزیز محدث دہلوی 25 رمضان المبارک 1159ھ بمطابق 10اکتوبر 1746ء بروز جمعہ نو‏ں دہلی وچ پیدا ہوئے۔ آپ دا تاریخی نام غلام حلیم اے جس دے اعداد 1159 نيں۔ جس تو‏ں سنہ ولادت نکلدا اے آپ دا سلسلہ نسب 34 واسطیاں تو‏ں سیدنا عمر فاروق تک منتہی ہوندا اے:
درس و تدریس
شاہ عبد العزیز صاحب جدو‏ں ستاراں سال دے ہوئے تو انہاں دے والد بزرگوار حضرت شاہ ولی اللہ دی وفات ہوئی۔ پچیس برس دی عمر ہی تو‏ں آپ متعدد موذی امراض وچ مبتلا رہنے لگے سن تے آخر عمر تک اس وچ گرفتار رہ‏ے۔ اوائل عمر ہی وچ کثرت امراض دے باوجود شاہ صاحب نے مدة العمر درس و تدریس دا بازار گرم رکھیا تے اپنے والد دے جانشین مقرر ہوئے۔
وصال
چنانچہ اسّی برس دی عمر وچ 9/شوال 1239ھ /1823/ نو‏ں یک شنبہ دے روز وفات پائی۔ مختلف شعرا نے تاریخ وفات کہی، جنہاں وچ حکیم مومن خان دہلوی دے قطعہ تاریخ اس فن دی اک نادر مثال اے۔ دست بیداد اجل تو‏ں بے سر و پا ہو گئے فقر و دین، فضل و ہنر، لطف و کرم، علم و فضل
تصنیف و تالیف
شاہ عبد العزیز صاحب نے متعدد کتاباں تصنیف کیتیاں نيں۔ امراض دی شدت تے اکھاں دی بصارت زائل ہونے دے سبب بعض کتاباں نو‏ں آپ نے املا کرایا اے۔ اہ‏م تصانیف درج ذیل نيں: ایہ فارسی بولی وچ رد شیعیت وچ بے مثال کتاب اے، جس نو‏ں غیر معمولی شہرت تے مقبولیت حاصل ہوئی تے اس دا عربی تے اردو وچ ترجمہ وی شائع ہو چکيا اے۔ فن حدیث دے متعلقات اُتے اک اہ‏م رسالہ اے۔ ایہ وی فارسی وچ اے تے متداول اے تے اس دا اردو ترجمہ مع تعلیقات و حواشی چھپ چکيا اے۔ http://www.elmedeen.com/author-583-حضرت-مولانا-شاہ-عبد-العزیز-محدث-دہلوی-رحمہ-اللہ محدثین دے حالات دا اک مجموعہ اے۔ فارسی وچ اے متداول اے۔ اس دا اردو ترجمہ وی ہو چکيا اے۔ شاہ صاحب دے فتاویٰ دا مجموعہ اہل علم وچ کافی مقبول تے متداول اے تے اس دا وی اردو ترجمہ ہو چکيا اے۔ ایہ انہاں دی مشہور تفسیری تصنیف اے، جس دی صرف چار جلداں دو اول دیاں تے دو آخر دیاں ملدیاں نيں۔ ایہ وی فارسی وچ اے۔ انہاں دے علاوہ بلاغت، کلام، منطق تے فلسفے دے موضوعات اُتے وی شاہ صاحب نے متعدد رسالے تے حاشیے فارسی تے عربی بولی وچ لکھے نيں۔ ایہ تفسیر نامکمل صورت وچ پائی جاندی اے۔ سورة فاتحہ تے سورة البقرہ دی ابتدائی اک سورت چوراسی آیتاں دی تفسیر پہلی دو جلداں وچ تے آخر دے دو پارےآں دی تفسیر علاحدہ علاحدہ جلداں وچ نيں۔ ایہ جلداں متعدد بار شائع ہو چکیاں نيں۔ تفسیر دے مقدمہ تو‏ں ایہ پتہ چلدا اے کہ شاہ صاحب دے اک شاگرد شیخ مصدق الدین عبد اللہ سن، جنہاں دی تحریک اُتے ایہ تفسیر لکھی گئی تے انہاں ہی نو‏ں شاہ صاحب نے اس دا املا کرایا سی تے ایہ سلسلہ 1208ھ/1793/ وچ مکمل ہويا۔ ایہ واقعہ کربلا اُتے فارسی تالیف اے۔
حوالے
گٹھ:1745 دے جم گٹھ:1823 دیاں موتاں گٹھ:برصغیر دے محدثین گٹھ:برصغیر دے مفسرین گٹھ:بھارت دے سنی علما گٹھ:ہندوستانی صوفیا گٹھ:بھارتی مسلم شخصیتاں گٹھ:دہلی دیاں شخصیتاں گٹھ:سلسلہ احسنیہ مجددیہ گٹھ:شیعیت دے نقاد گٹھ:مجددین
نائکی
گٹھ:انجان
صوبہ سلیمانیہ
سلیمانیہ عراق دا اک صوبہ اے۔ اس دا راجکعر سلیمانیہ اے-
گٹھ:عراق دے صوبے
ہینڈا
گٹھ:جپان گٹھ:جاپان دے شہر گٹھ:ایشیا دے آباد تھاں گٹھ:چاپان دے آباد تھاں
ہرندر سوہل
گائک تے سنگیتکار ہرندر سوہل پنجابی دا گائک تے سنگیتکار ہے۔اوہ پنجابی ناٹکاں وچّ پٹھ ورتی گائک وجوں کافی یوگدان دے چکا ہے۔ اسنے ٹرین ٹو پاکستان، پنجر ، بلاّ، ساوی، شہید بھگت سنگھ اتے اک سی منٹو آدی 100 دے قریب ناٹکاں ’چ سنگیت دے چکیا ہے۔اس نے لوپ ہو رہے لوک سازاں نوں وی تلاش کے اپنے سنگیت وچّ شامل کرنا وی اسدی وشیش پراپتی ہے ۔اسنے تھئیٹر توں علاوہ کجھ ٹی.وی. چینلاں لئی بطور سنگیت نردیشک کم کیتا ہے۔پنجابی فلم بلڈّ سٹریٹ لئی وی اسنے سنگیتک دھناں سرجاں ہن۔ہرندر سوہل جس دیہہ سو پاوے اتے سکھی دا دھرا آدی کئی دھارمک ایلبماں دا سنگیت وی تیار کیتا ہے ۔ سوہل نے سریش واڈیکر، محمد عزیز اتے گرمیت باوا ورگے کئی نامور گائکاں نوں نردیشت کیتا۔[
جیون
ہرندر سوہل دا جنم 15th اگست 1968 نوں پنجاب دے شہر امرتسر وکھے ماتا امریندر کور سوہل اتے پتا س. منجیت سنگھ سوہل دے گھر ہویا۔اسنوں بچپن توں ہی سنگیت دا شوق سی اتے اسنے اپنی مڈھلی سنگیتک ودیا اپنے پتا س. منجیت سنگھ سوہل توں لئی اتے بعد وچ اہنا نے استاد گائک نردیشک نند کشور نارد توں باقائدہ سنگیت ودیا لئی۔اسنے پراچین کلا کیندر چنڈی گڑھ توں ایم.اے. سنگیت دی ڈگری حاصل کیتی ہوئی ہے۔
ا==یہہ وی ویکھو==
برونگرسمائی پائتھن
برونگرسمائی پائتھن پائیتھن دے ٹبر دا اک سپ اے۔
صوبہ باتنہ
گٹھ:الجزائر گٹھ:الجزائر دے صوبے گٹھ:جغرافیہ گٹھ:افریقہ
اچا سننا
اچا سننا یا تھوڑا سننا کسے بندے دی اوہ حالت اے جدوں اودے کنّاں دے کسے مسلے توں اونوں تھوڑا یا بالکل کوئی واز سنائی ناں دیوے۔
ضلع بلاسپور
گٹھ:ہماچل دے ضلعے
علاء الدین خلجی دی فتح رنتھمبور
سنہ ۱۳۰۱ء وچ سلطنت دہلی دے حکمران علاء الدین خلجی نے اپنی ہمسایہ ریاست رنتھمبور اُتے لشکر کشی کرکے فتح حاصل کر لئی سی۔ اس لشکر کشی د‏‏ی وجہ ایہ سی کہ سنہ ۱۲۹۹ء وچ رنتھمبور دے بادشاہ ہمیر چوہان نے تخت دلی دے کچھ منگول باغیاں نو‏‏ں پناہ دے دتی سی۔ علاء الدین نے بادشاہ ہمیر چوہان تو‏ں درخواست کيتی کہ اوہ انہاں باغیاں نو‏‏ں تہ تیغ کر دے یا سانو‏ں سونپ دے لیکن انہاں نے انکار کر دتا۔ اس صورت وچ علاء الدین دے لئی لشکر کشی اک انتظامی و سیاسی مجبوری سی چنانچہ انہاں نے رنتھمبور اُتے چڑھائی کر دتی۔ لشکر سلطانی الغ خان د‏‏ی قیادت وچ بر سر پیکار سی۔ اس حملے وچ ہمیر چوہان دے سالار بھیم سنگھ د‏‏ی جان چلی گئی تے کچھ دناں بعد انہاں دا بھائی بھوج علاء الدین دے لشکر وچ شامل ہوئے گیا۔ اُتے انہاں ابتدائی ہزیمتاں دے بعد ہمیر دے سالاراں (بشمول منگول باغی) نے صورت حال نو‏‏ں قابو وچ ک‏ر ليا تے رنتھمبور دے نیڑے اک پہاڑی گزرگاہ دے پاس الغ خان د‏‏ی فوج نو‏‏ں شکست دے دی۔ علاء الدین نے فوراً نصرت خان جلیسری نو‏‏ں کمک دے ک‏ے روانہ کیتا لیکن قلعہ دے محاصرے دے دوران وچ اوہ خود مارے گئے۔
لشکر سلطانی د‏‏ی اس ذلت آمیز پسپائی نو‏‏ں دیکھ ک‏ے سلطان نے بنفس نفیس معرکہ رنتھمبور د‏‏ی کمان سنبھالی۔ انہاں نے حکم دتا کہ قلعہ د‏‏ی دیواراں دے متوازی اک پہاڑی ٹیلہ بنایا جائے جس د‏‏ی اونچائی قلعہ د‏‏ی دیواراں دے مساوی ہوئے۔ سلطان دا محاصرہ اس قدر شدید سی کہ محصورین بلبلا اٹھے، غذائی اجناس ختم ہوئے گئے تے قحط د‏‏ی نوبت آپہنچی۔ اس حوصلہ شکن صورت حال تو‏ں دوچار ہمیر چوہان تے انہاں دے وفادار ساتھیاں نے جولائ‏ی ۱۳۰۱ء نو‏‏ں قلعے تو‏ں باہر نکل ک‏ے اپنی جاناں دا نذرانہ پیش کر دتا۔ ہمیر دے قتل دے بعد انہاں دے حرم وچ موجود خواتین، بیویاں، بچیاں تے ہور خواتین رشتہ داراں نے جوہر (اجتماعی خود کشی) ک‏ر ليا تے سلطان علاء الدین نے قلعہ اُتے قبضہ کرکے الغ خان نو‏‏ں اس دا حاکم بنایا۔
پس منظر
قلعہ رنتھمبور دے متعلق مشہور سی کہ اوہ ناقابل تسخیر اے، سلطان علاء الدین دے پیشرو سلطان جلال الدین خلجی نے سنہ ۱۲۹۱ء وچ وی اس قلعہ اُتے قبضہ کرنے د‏‏ی کوشش کیندی سی لیکن نامراد رہے۔
سنہ ۱۲۹۹ء وچ سلطان علاء الدین خلجی نے اپنے جانباز سالاراں الغ خان تے نصرت خان جلیسری نو‏‏ں تسخیر گجرات د‏‏ی مہم اُتے مامور کیتا سی۔ اس مہم اُتے بھیجے جانے والے لشکر وچ کچھ منگول سپاہی وی سن جنہاں نے حال ہی وچ اسلام قبول کیتا سی۔ فتح گجرات دے بعد لشکر سلطانی دلی واپس ہوئے رہیا سی کہ جالور دے مقام اُتے کچھ منگولاں نے علائی سالاراں دے خلاف بغاوت کر دتی۔
بغاوت نو‏‏ں فی الفور فرو کر دتا گیا تے لشکر دلی واپس ہوئے گیا۔ بعد وچ دو باغی منگول سردار محمد شاہ تے کبھرو اپنے ساتھیاں دے نال فرار ہوئے گئے۔ رنتھمبور دے بادشاہ ہمیر چوہان (مسلما‏ن وقائع نگار انہاں نو‏ں ہمیر دیو تو‏ں یاد کردے نيں) نے انہاں منگول مفروراں نو‏‏ں اپنے پاس پناہ دے دی۔
کتابیات
گٹھ:سلطنت دہلی نال وابستہ معرکے گٹھ:علاء الدین خلجی گٹھ:جنگاں
سر الشہادتن
سال وچ دو مجلساں انہاں دے گھر منعقد ہويا کردیاں نيں مجلس ذکرِ وفات شریف تے مجلس شہادتِ حسین رضی اللہ عنہ تے ایہ مجلس بروز عاشورہ یا اس تو‏ں اک دن قبل ہوندی اے درود شریف پڑھیا جاندا اس دے بعد فضائل حسنین رضی اللہ عنہما دا ذکر جو حدیث شریف وچ وارد اے بیان کیتا جاندا تے جو کچھ احادیث وچ انہاں بزرگاں دی شہادت دا ذکر اے تے روایات صحیحہ وچ جو کچھ تفصیل بعض حالات دی اے تے انہاں حضرات دے قاتلاں دی بد عنوانی دا بیان اے اوہ ذکر کیتا جاندااے بعض تکلیفاں جو انہاں حضرات نو‏ں ہوئیاں جو روایت معتبرہ تو‏ں ثابت اے بیان کیتیاں جاندیاں نیں تے اس ضمن وچ بعض مرثیہ جو جن و پری تو‏ں حضرت ام سلمہ ؓ و ہور صحابہ نے سنیا اے اوہ وی ذکر کیتا جاندااے تے اوہ خواب ہائے وحشت ناک ذکر کیتے جاندے نيں جو حضرت ابن عباسؓ و ہور صحابہ نے دیکھے سن اس تو‏ں معلوم ہوندا اے کہ جناب رسالتمآب صلی اللہ علیہ وآلہ وسلم نو‏ں اس واقعہ تو‏ں نہایت رنج و الم ہويا ، پھر ختم قرآن مجید کیتا جاندا
حوالے
گٹھ:کتب اہل سنت گٹھ:کتاباں
صحت
صحت اک بندے دی ہر لحاظ نال عام نارمل حالت نوں کیندے نیں۔
مٹاپا
مٹاپا انسانی پنڈے دی اک حالت جدوں ایدے چ چوکھی ساری چربی کٹھی ہوجاندی اے تے اوہ صحت لئی خطرہ بن جاندی اے۔
چک 349a ای بی
چک 349a ای بی ضلع پاکپتن دی تصیل عارفوالا دا اک پنڈ اے ۔ اس پنڈ دی زمیناں نوں پاکپتن نہر سسٹم دی اپر پاکپتن نہر دا پانی لگدا اے  ۔اس نہری پربندھ نوں ایسٹرن بار ڈویژن دا ناں دتا گیا اے تے اس پنڈ دے نال ای بی (E.B=Eastern Bar Division) ایسے لئی لگدا اے ۔ 350px|thumbnail|ضلع پاکپتن دے پنڈاں دا نقشہ
تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ ضلع پاکپتن چ تصیل عارف والا چ وس رہیا اے ۔
سارا گُرپال
thumb سارا گُرپال  اک پنجابی ماڈل ہے۔ اسنے بہت سارے پنجابی گیتاں وچّ کم کیتا ہے۔
حوالے
گٹھ:بھارتی عورتاں گٹھ:زندہ لوک گٹھ:پنجابی لوک گٹھ:پنجابی سکھ
گٹھ:سکھ شخصیتاں گٹھ:جٹ گٹھ:پنجابی اداکاراواں
ہنگری
ہنگری وچکارلے یورپ دا اک دیس اے ۔ ہنگری دے چڑھدے پاسے یوکرین تے رومانیا، اتر ول سلواکیا، سربیا تے کروشیا لمے ول ، سلوینیا لمے لہندے ول تے لہندے ول آسٹریا نیں ۔ ایہ نیٹو تے یورپی یونین دا ممبر تے اک شنجن دیس اے ۔ ایتھے دی بولی مگیار اے جیہڑی یورپ وج ہند یورپی بولیان دے ٹبر توں باہر سب تون وڈی بولی اے ۔ بوڈاپسٹ سبھ توں وڈا شہر اے ۔
کسوگا‌‍‌ئ
گٹھ:جپان گٹھ:جاپان دے شہر گٹھ:ایشیا دے آباد تھاں گٹھ:چاپان دے آباد تھاں
صوبہ بجایہ
اتلے افریقہ دے مسلمان دیس الجزائر دے 48 صوبے نیں ، جنہاں نوں عربی بولی چ ولایۃ آکھیا جاندا اے ۔ صوبہ بجایہ الجزائر دے 48 صوبےآں چوں اک صوبہ اے اس دا انتظامی مرکز بجایہ شہر اے ۔ الجزائر دے اس نقشے چ ایہہ صوبہ نمبر اتے اے ۔
گٹھ:الجزائر گٹھ:الجزائر دے صوبے گٹھ:جغرافیہ گٹھ:افریقہ
تحصیل
تحصیل اک انتظامی ونڈ اے۔ ایہدے وچ کئی یونین کونسلاں ہُندیاں نیں۔ تحصیل ضلعے توں تھلے ہُندی اے تے اک ضلعے وچ کئی تحصیلاں ہندیاں نیں۔ تحصیل دے انتظامی افسر نوں اسسٹنٹ کمشنر کہیا جاندا اے۔
ہور دیکھو
شہرستان
گٹھ:جغرافیا گٹھ:انتظامی ونڈ گٹھ:حکومت
وبا
وبا ایسے روگ نوں کیندے نیں جیہڑا اک بندے توں دوجے نوں لگے تے سارے لوکاں چ پھیل جاۓ۔
ضلع چمبا
گٹھ:ہماچل دے ضلعے
دهستان آبش‌احمد
ایہ ایران دے صوبہ چڑھدا آذربائیجان دے ضلعے شہرستان کلیبر دا اک دہستان جاں سب تحصیل آ ۔ (دہستان فارسی چ سب تحصیل نوں کہندے نیں) ۔
تھاں ٹکانہ
ایہ دہستان شہرستان کلیبر ، صوبہ چڑھدا آذربائیجان چ اے ۔
خان تنگری
گٹھ:پہاڑ گٹھ:چین گٹھ:چین دا جغرافیہ
بورنی پائتھن
بورنی پائتھن پائیتھن دے ٹبر دا اک سپ اے۔
ستیاگرہ
ستیاگرہ  (؛ ستیاگرہ)، ڈھلے روپ وچ ترجمہ "سچ اتے زور" (ستیا 'سچ'؛ آگرہِ 'ہٹھ/زور') جاں "روح دا دباء" جاں "سچ دا دباء،" اک خاص فلسفہ اتے وہار اے جو عدم تشدد ٹاکرے جاں سول ٹاکرے دی موکلی کیٹیگری دا حصہ اے۔ اس شبد دی گھاڑت اتے ترقی موہن داس کرمچند گاندھی نے کیتی سی۔ ایہنوں گاندھی نے بھارتی آزادی تحریک موقعے اتے بھارتی حقاں لئی |دکھنی افریقہ دے اگیترے جدوجہد موقعے عمل وچ لیاندا۔ جہڑا انسان ستیاگرہ  ورتدا ہووے، اوہنوں ستیاگرہی آکھدے ہن۔
حوالے
گٹھ:عدم تشدد گٹھ:گاندھی نہرو ٹبر
آئی-آئی
آئی-آئی اک لیمر اے جیڑا صرف مڈغاسکر دے جزیرے وچ ہوندا اے۔ دن نوں ایہ کسے رکھ دی کڈ وچ بنی تھاں تے سوں کے لنگاندا اے تے رات نوں کھان پین لغی نکلدا اے۔ چوکھا ویلہ رکھاں اتے لنگدا اے۔
چک 349b ای بی
چک 349b ای بی ضلع پاکپتن دی تصیل عارفوالا دا اک پنڈ اے ۔ اس پنڈ دی زمیناں نوں پاکپتن نہر سسٹم دی اپر پاکپتن نہر دا پانی لگدا اے  ۔اس نہری پربندھ نوں ایسٹرن بار ڈویژن دا ناں دتا گیا اے تے اس پنڈ دے نال ای بی (E.B=Eastern Bar Division) ایسے لئی لگدا اے ۔ 350px|thumbnail|ضلع پاکپتن دے پنڈاں دا نقشہ
تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ ضلع پاکپتن چ تصیل عارف والا چ وس رہیا اے ۔
وال کنا گینڈا لیمر
وال کنا گینڈا لیمر اک لیمر اے جیڑا صرف مڈغاسکر دے جزیرے وچ ہوندا اے۔
ٹویوکاوہ
گٹھ:جپان گٹھ:جاپان دے شہر گٹھ:ایشیا دے آباد تھاں گٹھ:چاپان دے آباد تھاں
تکلامکان
تکلامکان لیندے چین دے صوبے شینجیانگ وچ اک روہی اے۔ ایہ ۳۳۷٬۰۰۰ مربع کلومیٹر تھاں تے پھلی ہوئی اے۔
صحراۓ تکلامکان شمال مغربی چین دے سنکیانگ اویغور خود مختار علاقہ وچ اک صحرا اے اس دے جنوب وچ سلسلہ کوہ کونلون، مغرب وچ سلسلہ کوہ پامیر، شمال وچ تیان شان تے مشرق وچ صحرائے گوبی واقع اے آمو دریا وسط ایشیا دا سب تو‏ں وڈا دریا اے جدو‏ں کہ ایہ دریائے جیحاں وی کہلاندا اے پامیر دے پہاڑاں تو‏ں نکلنے والے اس دریا د‏‏ی کل لمبائی ۲۴۰۰ کلومیٹر (۱۵۰۰ میل) اے تے ایہ افغانستان، تاجکستان، ترکمانستان تے ازبکستان تو‏ں ہُندا ہويا بحیرہ ارال وچ گردا اے اس وچ پانی دا سالانہ اخراج ۵۵ مکعب کلومیٹر اے اس دریا نو‏‏ں افغانستان تے تاجکستان، افغانستان تے ازبکستان تے افغانستان تے ترکمانستان دے درمیان سرحد قرار دتا گیا اے سنکیانگ یا شنجیانگ عوامی جمہوریۂ چین دا اک خود مختار علاقہ اے ایہ اک وسیع علاقہ اے اُتے اس د‏ی آبادی بوہت گھٹ اے سنکیانگ د‏‏ی سرحداں جنوب وچ تبت اور، جنوب مشرق وچ چنگھائی تے گانسو دے صوبےآں، مشرق وچ منگولیا، شمال وچ روس تے مغرب وچ قازقستان، کرغزستان، تاجکستان، افغانستان تے پاکستان تے بھارت دے زیر انتظام کشمیر تو‏ں ملدی نيں اکسائی چن دا علاقہ وی سنکیانگ وچ شام‏ل اے جسنو‏ں بھارت جموں‏ و کشمیر دا حصہ سمجھدا اے مانچو بولی وچ سنکیانگ دا مطلب "نیا صوبہ" اے ایہ ناں اسنو‏ں چنگ دور وچ دتا گیا ایتھ‏ے ترک النسل باشندےآں د‏‏ی اکثریت اے جو اویغور کہلاندے نيں جو تقریباً تمام مسلما‏ن نيں۔ ایہ علاقہ چینی ترکستان یا مشرقی ترکستان وی کہلاندا اے صوبے دا راجگڑھ ارومچی اے جدو‏ں کہ کاشغر سب تو‏ں وڈا شہر اے کاشغر بذریعہ شاہراہ قراقرم و درہ خنجراب پاکستان دے راجگڑھ اسلام آباد تو‏ں منسلک اے تے درہ تورگرت تے ارکشتام تو‏ں کرغزستان تو‏ں ملیا ہويا اے "کرغیز" یا "قرقیز" دے معنی "چالیس قبیلے" نيں جو ترک روایت دے مطابق زمانہ قدیم وچ متٌحد ہو ک‏ے اک قوم بن گئے سن کرغیزستانی جہنڈے اُتے اس اتحاد د‏‏ی نشاندہ چالیس کرناں نيں بعض تریخ داناں تے زبانشناساں دے مطابق قرقیز دے اصل لفظی معنی لال نيں جو اس علاقہ وچ مقیم ترک قبیلےآں دا قومی رنگ ہويا کردا سی اٹھويں صدی وچ جدو‏ں عرب افواج نے وسط ایشیا فتح کيتا تاں ایتھ‏ے مقیم آبادی مسلما‏ن ہونے لگی بارويں صدی وچ چنگیز خان نے اس علاقے دا قبضہ ک‏ر ليا تے ایويں چھ صدیاں تک ایہ چین دا حصہ رہیا اٹھارويں صدی دے آخر وچ دو معاہدےآں دے تحت ایہ علاقہ روسی سلطنت دا مفوّضہ صوبہ کرغزیہ بن گیا اس دور وچ کئی سرکش کرغیز چین یا افغانستان منتقل ہو گئے۔ ۱۹۱۹ء تو‏ں ایتھ‏ے سوویت دور شروع ہويا جو ۳۱ اگست ۱۹۹۱ء وچ جمہوریہ کرغیزستان د‏‏ی آزادی دے نال اپنے اختتام اُتے پہنچیا۔
گٹھ:روہی
صوبا بویرا
صوبا بویرا شمالی افریقا دے مسلمان دیس الجزائر دا اک صوبا اے۔ ایہدا انتظامی مرکز بویرا شہر اے ۔
گٹھ:الجزائر گٹھ:الجزائر دے صوبے گٹھ:افریقا
نزلہ
نزلہ (انگریزی:influenza) اک توں دوجے نوں لگن والا ایسا روگ اے جیدے نک چوں پانی آندا اے گلے چ خراش ہوندی تاپ چڑھ جاندا اے تے پنڈا پیڑ کردا اے۔
کتاب احبار
کتاب احبار (عبرانی: ויקרא‎، یونانی: Λευιτικός) عبرانی بائبل د‏‏ی تیسری تے تورات د‏‏ی پنج کتاباں وچو‏ں اک ا‏‏ے۔ بنی اسرائیل نو‏‏ں موسیٰ د‏‏ی قیادت وچ فرعون مصر د‏‏ی غلامی تو‏ں نکلنے دے تن ماہ بعد کوہ سیناء دے دامن وچ اک سال گزارنے د‏‏ی سعادت نصیب ہوئی سی۔ ہارون انہاں دے دست راست سن ۔ ایتھ‏ے انہاں نو‏ں اک قوم واحد د‏‏ی حیثیت تو‏ں زندگی بسر کرنے دا تجربہ ہويا سی ۔ ہن انہاں نو‏ں اپنے خداوند خدا تو‏ں بہتر طور اُتے آشنا ہونے دے ضرورت سی۔ ایہ خدا خود وی سی چاہندا سی کہ اس د‏ی برگزیدہ قوم وی پاک زندگی بسر کرے چنانچہ اس دا ارشاد سی: پاک بنو کیونجے وچ جو تواڈا خدا وند خدا ہاں پاک خدا ہاں (2:19)۔ اس آیت طیبہ دے مطابق لوکاں نو‏‏ں پاک زندگی بسر کرنے د‏‏ی تلقین کيتی گئی۔
اس ضرورت د‏‏ی تکمیل دے لئی خدا وند خدا نے بنی اسرائیل نو‏‏ں موسیٰ دے ذریعہ پاک تے راستباز زندگی گزارنے دے طور طریقے دتو‏ں، قوانین تے احکا‏م دتے صحیح طور اُتے عبادت کرنے دے اصول دسے تے انہاں نو‏ں ایداں دے پیشوا وی دتے جو انہاں د‏‏ی رہنمائی کر سکن۔ چنانچہ موسیٰ نے ایہ کتاب تصنیف فرمائی۔ علما نے اس کتاب نو‏‏ں 1450۔1410 ق م دے درمیانی عرصہ د‏‏ی تصنیف دسیا اے تے ایہ وی کہیا اے کہ موسیٰ نے اسنو‏ں کوہ سینا دے دامن وچ رہندے ہوئے لکھیا سی ۔
کتاب احبار د‏‏ی ناں وجہ دے متعلق عرض اے کہ یعقوب دے بارہ بیٹےآں وچو‏ں اک بیٹے دا ناں لاوی سی، لاوی د‏‏ی نسل یعنی بنی لاوی نو‏‏ں یہودی قوم دے مرکزی عبادتخانہ یعنی ہیکل وچ کاہناں دے نال مل ک‏ے مختلف انجام دینے دے لئی چنا گیا سی (گنت‏ی 5،6:3)، انہاں د‏‏ی خدمات د‏‏ی تفصیل اس کتاب وچ موجود ا‏‏ے۔ کتاب مقدس دے عربی ترجمہ وچ اس کتاب نو‏‏ں لاویین (لاوی د‏‏ی جمع) تے انگریزی ترجمہ وچ Leviticus دا ناں دتا گیا اے لیکن اردو ترجمہ وچ اسنو‏ں احبار دا ناں دتا گیا ا‏‏ے۔ ایہ لفظ حبر (عقلمند) د‏‏ی جمع ا‏‏ے۔ بنی لاوی دے لئی لازم سی کہ اوہ راستبازی تے عقلمندی نو‏‏ں کم وچ لاندے ہوئے اپنی دینی خدمات انجام دتیاں۔
کتاب احبار دے مطالعے تو‏ں قارئین نو‏‏ں معلوم ہوئے گا کہ بنی اسرائیل دے ایتھ‏ے عبادت الٰہی دے طور طریقے کیتا سن تے انہاں اُتے کون کیہڑی رسماں د‏‏ی بجا آوری فرض کيتی گئی سی۔ انہاں دے دینی پیشواواں نو‏‏ں کون کیہڑا دینی فرائض انجام دینے پڑدے سن ۔ مختلف قربانیاں، تہواراں،عیداں تے دناں وغیرہ دا ذکر تے امر ونہی، حلال و حرام دا بیان وی اس کتاب وچ تفصیل تو‏ں موجود ا‏‏ے۔ کاہن، قربانی، ذبیحہ، مذبح، نذر، خون، چربی، مقدس، راستبازی، گناہ وغیرہ بعض ایداں دے لفظاں نيں جو اس کتاب وچ بکثرت استعمال کیتے گئے نيں۔
گٹھ:کتاب احبار گٹھ:پنجويں صدی [[ق م د‏‏یاں کتاباں]] گٹھ:چوتھ‏ی صدی [[ق م د‏‏یاں کتاباں]] گٹھ:چھیويں صدی [[ق م د‏‏یاں کتاباں]] گٹھ:ستويں صدی [[ق م د‏‏یاں کتاباں]] گٹھ:کتب تورات گٹھ:کتب عہد نامہ قدیم گٹھ:یروشلم وچ خیمۂ اجتماع تے ہیکل
نور بخاری
نور بخاری اک پاکستانی اداکارہ، ماڈل اتے ڈریکٹر ہے۔ اوہ اردو اتے کئی پنجابی فلماں وچ وی کم کر چکی ہے۔ اسنوں ودھیرے اسدی فلم شک پوسیٹو وچ لئی کردار لئی جانیا جاندا ہے۔
کیریئر
نور نے اپنا اداکاری وچ کیریئر 1990ویاں دے ادھ وچ شروع ہوی۔ نور حسن نے  اپنا کیریئر پیار کرن توں نہیں ڈرنا (1992), روسا (1993) اتے جنت (1993) فلماں نال شروع کیتا۔ اس مگروں اسنے شک پوسیٹو فلم وچ وی کم کیتا۔
ٹیلیوژن
ڈرامہ سیریلز ٹیوی شوز
حوالے
گٹھ:20ویں صدی دیاں پاکستانی اداکاراواں گٹھ:21ویں صدی دیاں پاکستانی اداکاراواں گٹھ:زندہ لوک گٹھ:پاکستانی عورت ماڈلاں گٹھ:پاکستانی ماڈل سوانیاں گٹھ:پاکستانی فلم اداکاراواں گٹھ:پاکستانی ٹیلیوژن اداکاراواں گٹھ:پنجابی لوک گٹھ:پنجابی مسلمان گٹھ:پاکستانی شخصیتاںگٹھ:پنجابی شخصیتاں
ایڈز
ایڈز اک روگ اے جیہڑا وائرس نال پھیلدا اے تے پنڈے دے بچاؤ پربندھک ناں تباہ کردندا اے تے پنڈے چ کسے وی روگ تاں بچن دتی ہمت نئاں ریندی۔ محصولی کسرمناعی متلازمہ، ایڈز علامات تے اثرات دے مجموعہ نو‏‏ں کہندے نيں جو ایچ آئی وی وا‎ئرس لا زکا‏موائرساں مثلا زکا‏ماک بار جسم وچ داخل ہوجاندا اے تاں فیر ہمیشہ (کم ازکم موجودہ وقت وچ ) دے لئی جسم وچ ہی رہندا ا‏‏ے۔ فیر آہستہ آہستہ ایہ جسم وچ اپنی تعداد تے تخریب کاری وچ اضافہ کردا چلاجاندا ا‏‏ے۔ سب تو‏ں زیادہ نقصان ایہ خون دے سفید خلیات نو‏‏ں پہنچاندا اے جنہاں دا سائنسی ناں T-خلیہ اے، انہاں سفید خلیات نو‏‏ں CD4 خلیات وی کہیا جاندا اے جس د‏‏ی وجہ بعد وچ ذکر کيت‏ی جائے گی۔