cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
بھارت دیاں عام چوناں 2014
بھارت وچ سولہویں لوک سبھا لئی عامَ چوناں 7 اپریل توں 12 مئی 2014 تک ہوئیاں۔ ووٹاں دی گنتی 16 مئی نوں ہوئی۔ اس دوران بھارت دے سارے پارلیمانی کھیتراں وچّ ووٹاں پیاں۔. پندرہویں لوک سبھا دا کم دور 31 مئی 2014 نوں ختم ہویا ۔ ایہہ چون ہن تکّ دے اتہاس وچّ سبھ توں لمے پروگرام والی سی ۔ ایہہ پہلی وار ہویا، جدوں دیس وچ 9 مرحلےآں وچ لوکسبھا چوناں ہویاں۔ چون کمیشن دے مطابق 81.45 کروڑ ووٹر (دنیا دی سبھ توں وڈی ووٹر گنتی) اپنی ووٹ دا استعمال کرنگے۔ 16ویاں لوک سبھا چوناں وچ بھاجپا نے جت حاصل کردیاں 283 سیٹاں حاطل کر لئیاں۔ اس طرحاں ایہہ اکلی سبھ توں وڈی پارٹی بن کے ابھری ہے۔ کانگرس نوں اس دے لمے اتہاس وچّ پہلی وار اجیہی قراری ہار ہوئی ہے۔ بھاجپا نوں بھائیوالاں سمیت کل 334 سیٹاں ملیاں ہن۔ کانگرس نوں مساں 46 سیٹاں ملیاں تے یو پی اے کلّ زور لا کے 64 سیٹاں ہی لے سکیا ہے۔
تاملناڈو دی مکھ منتری جےللتا دی ایائیے ڈیئیمکے 37 سیٹاں توں جت حاصل کر کے تیجی وڈی پارٹی اتے ترنمول کانگرس 34 سیٹاں لے کے چوتھی وڈی پارٹی بن گئی ہے۔ گجرات، راجستھان، اتراکھنڈ، ہماچل پردیش تے دلی وچّ بھاجپا ساریاں سیٹاں تے جت حاطل کیتی۔
ووٹاں فیصد
اس دیاں ووٹاں وچّ وی 12 فیصدی وادھا ہویا ہے۔ دوجے پاسے کانگرس 2009 ‘چ 206 سیٹاں توں ایتکیں 46 ‘تے سمٹ گئی ہے تے اس دا ووٹ حصہ وی 28.5 فیصدی توں 10 فیصدی گھٹ گیا ہے۔ بھاجپا نے اتر پردیش وچّ 70 توں ودھ سیٹاں لین وچّ کامیاب ہو گئی ہے۔
جیتو دی سوچی
جیتوآں وچّ نرندر مودی، سونیا گاندھی، راہل گاندھی، کیپٹن امریندر سنگھ (امرتسر)، دیپئندر سنگھ ہڈا (روہتک)، کیندری منتری کمل ناتھ، ریلوے منتری ملکئرجن کھاڑگے، پیٹرولیئم منتری ایم. ویرپا موئلی، مانو سروت منتری ششی تھرور، بھاجپا دے مرلی منوہر جوشی، لوک جنشکتی دے رامولاس پاسوان، ہیما مالنی (بھاجپا)، چنڈی گڑھ توں بھاجپا امیدوار کرن کھیر، ایکٹر-کمیڈیئن بھگونت مان (آپ-سنگرور) پرمکھ ہن۔
ہارن والے نیتا
ہارن والیاں وچّ بھاجپا دے کداوار نیتا ارون جیتلی (امرتسر)، کپل سبل، سلمان خورشید، آپ دے اروند کیجریوال، جوگندر یادو، ملائم سنگھ (آزمگڑھ سیٹ توں)، پرنیت کور (پٹیالہ)، پرتاپ سنگھ باجوا (کانگرس- گورداس پور)، سنیل جاکھڑ (کانگرس- فروزپور) شامل ہن۔ لوک سبھا سپیکر میرا کمار (کانگرس- ساسارام)، شہری ہوابازی منتری اجیت سنگھ (آرئیلڈی- باگھپت)، صحتَ منتری غلام نبی آزاد (کانگرس- اودھمپر)، نویاؤنیوگ اورجا منتری پھاروک عبداللہ (نیشنل کانفرنس- سرینگر)، سچن پائلٹ (اجمیر- کانگرس)، گرجا ویاس (کانگرس- چتوڑگڑھ)، سابقہ کرکٹر محمد ازہرودین (کانگرس- ٹونک سوائی مادھوپر)، سابقہ ریل منتری پون کمار بانسل (چنڈی گڑھ)، سابقہ ٹیلیکام منتری اے. راجا، بائیچنگ بھوٹیا، (ہماچل دے مکھ منتری) ویربھدر سنگھ دی پتنی پرتبھا سنگھ، جنتا دل دے شرد یادو، بہار دی سابقہ مکھ منتری رابڑی دیوی، فلمساز پرکاش جھاء تے اداکارہ راکھی ساونت وی ہار گئے ہن۔
پارٹیاں دی سیٹاں
پہلی وار لوک سبھا چوناں لڑ رہی اروند کیجریوال دی عام آدمی پارٹی پنجاب وچوں چار سیٹاں، ایائیے ڈیئیمکے نوں 37، ترنمول کانگرس نوں 34، بیجیڈی نوں 18، شو سینا نوں 18، ٹیارئیس نوں 13، کھبیاں پارٹیاں نوں 11، وائیئیسار نوں 9، اینسیپی نوں 6، سماج وادی پارٹی 5 سیٹاں، شرومنی اکالی دل 4، آرجیڈی 4 سیٹاں، انیلو تے جنتا دل (ینائیٹڈ) نوں دو-دو سیٹاں، جھارکھنڈ مکتی مورچہ اک سیٹ تے جت پراپت ہوئی۔ بسپا، ڈیئیمکے، ایمئینئیس تے نیشنل کانفرنس نوں کوئی سیٹ نہیں ملی۔
پنجاب دیاں ووٹاں
پنجاب دے ووٹراں نے اتہاس نوں مڑ دہرایا ہے۔ دیس وچّ چلی مودی لہر کارن بھارتی جنتا پارٹی تے اس دیاں اتحادی پارٹیاں نے زیادہ تر صوبیاں وچّ ہونجھا پھیر جت حاصل کیتی ہے پر پنجاب وچ حالت اس دے الٹ رہی۔ راج دیاں 13 سیٹاں وچوں شرومنی اکالی دل نوں 4، بھارتی جنتا پارٹی نوں 2، کانگرس نوں 3 اتے عام آدمی پارٹی (آپ) نوں 4 سیٹاں ملیاں ہن۔
پنجاب دے نیتا دی ہار
پنجاب دیاں جہڑیاں وڈیاں سیاسی توپاں نوں ہار دا منہ دیکھنا پیا ہے، اوہناں وچّ شرومنی اکالی دل دے سیکٹری جنرل سکھدیو سنگھ ڈھینڈسا (سنگرور)، ودیش راج منتری پرنیت کور (پٹیالہ)، سابقہ کیندری منتری امبکا سونی (آنندپور صاحب)، کانگرس دے صوبہ پردھان پرتاپ سنگھ باجوا (گورداس پور)، سابقہ صوبہ پردھان مہیندر سنگھ کیپی (ہشیارپور)، مخالف دھر دے نیتا سنیل کمار جاکھڑ (فیروزپور)، وجیئندر سنگلا (سنگرور)، سینئر وکیل ایچ. ایس. پھولکا (لدھیانہ)، پیپیپی دے پردھان منپریت سنگھ بادل (بٹھنڈہ) اتے سچا سنگھ چھوٹیپر (گورداس پور) وغیرہ شامل ہن۔
پنجاب دے جیتو
پنجاب دے ووٹراں نے جہناں آگوآں نوں جت بخشی ہے، اوہناں وچّ کیپٹن امریندر سنگھ (امرتسر)، رنجیت سنگھ برہمپرا (کھڈور صاحب)، بالیوڈّ اداکار ونود کھنہ (گورداس پور)، چودھری سنتوکھ سنگھ (جالندھر)، وجے کمار سانپلا (ہشیارپور)، رونیت سنگھ بٹو (لدھیانہ)، پریم سنگھ چندوماجرا (آنندپور صاحب)، پرو. سادھو سنگھ (فریدکوٹ)، ہرندر سنگھ خالصہ (فتح گڑھ صاحب)، بھگونت مان (سنگرور)، ہرسمرت کور (بٹھنڈہ)، شیر سنگھ گھبایا (فروزپور) اتے ڈاکٹر. دھرمویر گاندھی (پٹیالہ) شامل ہن۔
حوالے
گٹھ:بھارت گٹھ:بھارت سرکار گٹھ:بھارتی چون کمیشن گٹھ:بھارت دیاں سیاسی جماعتاں
رومان پولانسکی
ریجمنڈ رومن تھیئری پولانسکی (جم 18 اگست 1933) اک فرانسیسی پولش فلم ڈریکٹر، پروڈیؤسر، لکھاری اتے اداکار اے۔ 1978 توں اوہ امریکی اپرادھی نیاں سسٹم توں بھگوڑا اے جس وچ اسنوں اک جبر-جناح دے کیس وچ سزا ہوئی سی۔
پولانسکی دا جم پیرس وچ ہویا سی اتے اسدے پولش-یہودی ماں-پیو 1937 وچ پولینڈ واپس آ کے وس گئے سن، جدوں اوہ چار سالاں دا سی۔ دو سالاں پچھوں دوجی دنیا جنگ دے دوران نازی سرکار دی چڑھائی تے اسنے اپنے بچپن دے اگلے چھ سال نازی کتلوگارد توں بچدے-بچاؤندے لنگھائے۔
اسدی پہلی پوری لمبائی دی فلم نائیف ان دی واٹر (1962) پولینڈ وچ بنی سی اتے اسنوں اکادمی انعاماں وچ سبھ توں ودھیا غیرملکی بولی دی فلم دی گٹھ وچ نامزد وی کیتا گیا سی۔ اس پچھویں اسنوں پنج وار اکادمی اوارڈاں وچ نامزدگی ملی اے۔ اس توں علاوہ اسنوں دو بافٹا اوارڈ، چار سیزر اوارڈ، اک گولڈن گلوب اوارڈ اتے فرانس دے کانھس فلم فیسٹیول وچ پالمے دیور اوارڈ وی ملے ہن۔ انگلینڈ وچ اسنے تن فلماں دا ڈریکشن کیتا سی جسدی شروعات اسنے رپلشن (1965) توں کیتی سی۔ 1968 وچ اوہ امریکہ چلا گیا اتے اسنے ڈراؤنی فلم روزمریز بیبی (1968) بنا کے قائم نردیشکاں وچ اپنی تھاں پکی کر لئی سی۔
اسدی زندگی وچ سبھ توں وڈا موڑ 1969 وچ جدوں اسدی حاملہ بیوی شیرون ٹیٹ اتے اسدے چار دوستاں نوں مینسن پروار دے میمبراں نے خطرناک طریقے نال قتل کر دتا سی۔ اسدی موت توں پچھوں پولانسکی یورپ واپس آ گیا اتے کجھ دیر مگروں پھر ڈریکشن کرن لگا۔ اسنے انگلینڈ وچ رہِ کے میکبیتھ (1971) فلم بنائی اتے مگروں ہالیوڈّ وچ 1974 وچ چائیناٹاؤن فلم دا ڈریکشن کیتا جسنوں 11 اکادمی انعاماں لئی نامزد کیتا گیا سی۔
باہرلے لنک
گٹھ:زندہ لوک گٹھ:جم 1933 گٹھ:اکادمی انعام جیتو ڈریکٹر گٹھ:فرانسیسی فلم ڈریکٹر گٹھ:انگریزی فلم ڈریکٹر
ولی دکنی دی شاعری
ولی دکنی 	(اردو شاعری دا باوا آدم )(جمال دوست شاعر آبرو شعر ہے ترا اعجاز پر ولی کا سخن کرامت ہے تجھ مثل اے سراج بعد ولی کوئی صاحب سخن نہیں دیکھا
اردو شاعری دا باوا آدم
اک طویل عرصہ تک ولی دکنی نو‏‏ں اردو دا پہلا غزل گو تسلیم کيتا جاندا رہیا لیکن بعد وچ تحقیق تو‏ں ایہ گل ثبوت نو‏‏ں پہنچ گئی کہ اردو غزل دا آغاز ولی تو‏ں پہلے امیر خسرو تو‏ں ہی ہوئے چکيا سی۔ ڈاکنٹر وحید قریشی اس بارے وچ لکھدے نيں،
”ولی تو‏ں پہلے گھٹ تو‏ں گھٹ غزل دے دوادوار گز ر چکے سن انہاں ادوار دے شعراءکے کچھ نمونے وی ملدے نيں پہلا دور حضرت امیر خسرو تو‏ں شروع ہُندا ا‏‏ے۔ جس وچ دس شعراءنيں دوسرا قلی قطب شاہ تو‏ں شروع ہوئے ک‏ے میراں ہاشمی تک چودہ شاعراں اُتے مشتمل اے اس دے بعد ولی دے معاصرین دا زمانہ اے ۔“
گویا ایہ گل طے ہوئے گئی کہ اردو غزل د‏‏ی خشت اوّ ل ولی دے ہتھو‏ں نئيں رکھی گئی بلکہ ولی تو‏ں صدیاں پہلے غزل اپنی ابتداءکر چکيت‏ی سی تاں فیر کس بنیاد اُتے کہیا جاسکدا اے کہ اردو غزل گو د‏‏ی اولیت دا تاج ولی دے سر اُتے رکھیا جائے۔
انیما چوہدری
انیما چوہدری ہندوستان د‏‏ی شمال مشرقی ریاست آسام د‏‏ی معروف گلوکارہ نيں۔ چار دہائیاں اُتے مشتمل انہاں دے موسیقی کیریئر وچ فوک تے جدید آسامی گانیاں اُتے توجہ دتی گئی اے ۔و1و انھاں مقامی تے ریاستی سطح د‏‏ی موسیقی تے ثقافتی شناخت تے عنوانات تو‏ں وی نوازیا گیا ا‏‏ے۔ اپنے موسیقی کیریئر د‏‏ی تکمیل دے نال نال انیما چودھری نے متوازی تعلیم وی حاصل کيتی گوہٹی یونیورسٹی تو‏ں انھاں نے تریخ وچ ڈاکٹریٹ د‏‏ی ڈگری حاصل کيتی۔
ولی دکنی دی شاعری
اردو شاعری دا باوا آدم
اس سلسلے وچ سانو‏ں ”آب حیات “ وچ مولا‏نا آزاد د‏‏ی اک رائے اُتے غور کرنا ہوئے گا۔ اوہ اپنے مخصوص انداز وچ لکھدے نيں
انیما چوہدری
مڈھلا جیون
انیما چودھری 28 فروری 1953 نو‏‏ں نزبوری آسام دے اک چھوٹے تو‏ں پنڈ وچ پیدا ہوئیاں۔ان دے والد اک طویل مدت دے لئی ناگون وچ تعینات سرکاری افسر سن جتھے ست بہن بھائیاں دے خاندان وچ انہاں دا نمبر پنجواں سی۔ انہاں د‏‏ی موسیقی دے اسباق ناگون تو‏ں شروع ہوئے۔ان دے والد ہندوستانی کلاسیکی موسیقی دے بہت ذیادہ عقیدت مند سن تے انہاں نے انہاں نو‏ں ہندوستانی کلاسیکی موسیقی وچ پیشہ ورانہ تربیت حاصل کرنے د‏‏ی ترغیب دی۔انہاں نے سُشیل بنرجی دے میوزک اسکول وچ موسیقی د‏‏ی ابتدائی تربیت حاصل کيتی۔ 1963 وچ ، جدو‏ں انہاں دے والد گوہاٹی منتقل ہوئے تاں انہاں نے ہیرین سرما دے تحت کلاسیکی موسیقی د‏‏ی تربیت حاصل کرنا شروع کیتی۔
ولی دکنی دی شاعری
اردو شاعری دا باوا آدم
”یہ نظم اردو د‏‏ی نسل دا آدم جدو‏ں ملک عدم تو‏ں چلا تاں اس دے سر اُتے اولیت دا تاج رکھیا گیا جس وچ وقت دے محاورے نے اپنے جواہرات خرچ کیتے تے مضامین دے رائج الوقت دستکاری تو‏ں میناکاری کيتی۔۔۔۔۔“
انیما چوہدری
تعلیمی کیریئر
انیما چودھری نے کٹن کالج ، گوہاٹی تو‏ں 1972 وچ تریخ وچ آنرز دے نال گریجویشن کيتا۔ انھاں نے 1974 وچ تریخ دے مضمون وچ گوہاٹی یونیورسٹی تو‏ں آرٹس د‏‏ی ڈگری حاصل کيتی تے 1999 وچ "مندراں تے مزارات وچ دے مقالے دے لئی اس یونیورسٹی تو‏ں ڈاکٹریٹ (پی ایچ ڈی) د‏‏ی ڈگری حاصل کيتی۔انہاں نو‏ں متعدد بین الاقوامی ، قومی تے ریاستی سطح دے سیمینار وچ وی مدعو کيتا گیا جتھے انھاں نے سبھیاچار تے موسیقی تو‏ں متعلق متعدد موضوعات اُتے تحقیقی مقالے پیش کیتے ۔و2و و3و
گٹھ:1953 دے جم گٹھ:آسام دے گلوکار گٹھ:آسام دے معلمین و معلمات گٹھ:آسام وچ تعلیم نسواں گٹھ:آسامی بولی دے گلوکار گٹھ:اکیہويں صدی د‏‏یاں ہندوستانی سوانیاں گلوکاراواں گٹھ:اکیہويں صدی دے بھارتی گلوکار گٹھ:زندہ شخصیتاں گٹھ:ویہويں صدی د‏‏یاں بھارتی گلوکاراواں گٹھ:ویہويں صدی د‏‏ی مصنفات گٹھ:ویہويں صدی دے بھارتی مؤرخین گٹھ:ویہويں صدی دے ہندوستانی گلوکار گٹھ:بھارتی سوانیاں مؤرخین گٹھ:بھارتی لوک گلوکار گٹھ:بھارتی لوک گلوکاراواں
ولی دکنی دی شاعری
اردو شاعری دا باوا آدم
اس سلسلہ وچ سب تو‏ں پہلی گل ایہ ذہن وچ آندی اے کہ شائد آزاد دے زمانے تک ولی تو‏ں پہلے غزل گو شاعراں دے بارے وچ تحقیق نہ ہوسک‏ی تھیاورآزاد نو‏‏ں ایہ گل قطعی معلوم نہ ہوسک‏ی کہ ولی تو‏ں پہلے ہی غزل گو بلکہ بعض اچھے شعراءموجود نيں جے تاں آزاد دا اس جملے تو‏ں ایہی مطلب سی تاں ایہ گل جدید تحقیقات د‏‏ی روشنی وچ بالکل غلط ثابت ہوئے چک‏ی ا‏‏ے۔ ہاں جے آزاد دے ہاں جملے تو‏ں ایہ تصور ہوئے کہ ولی تو‏ں پہلے اردو شاعری د‏‏ی روایت موجود سی مگر اِنّی پختہ نہ سی تے ولی نے اسنو‏ں اک خاص شکل عطا کرکے ساڈے سامنے رکھیا تاں ایہ گل ولی نو‏‏ں اردو شاعری دا باواآدم ضرور ثابت کردی ا‏‏ے۔
ولی نو‏‏ں اس اعتبار تو‏ں یقینا اسيں باوا آدم کہہ ک‏ے اولیت دا تاج انہاں دے سر اُتے رکھ سکدے نيں کہ انہاں نے اردو شاعری د‏‏ی روایات ترتیب داں نہ صرف بولی بلکہ مضامین د‏‏ی جدت اُنہاں دا کارنامہ ا‏‏ے۔ ولی دے روپ وچ اردو غزل نو‏‏ں پہلی مرتبہ ایسا شاعر ملیا جس نے بولی د‏‏ی پوشیدہ صلاحیتاں نو‏‏ں ابھارا تے نہ صرف اپنے دور دے تمام ادبی و فکری روایات نو‏‏ں شاعری دا حصہ بنایا بلکہ اظہار د‏‏ی لذت تے بولی د‏‏ی تعمیر دا اعجاز وی دکھایا۔ اُردو غزل دے اظہار دے موضوعات دا تعین کيتا۔ جو صدیاں تک غزل دا لازمہ سمجھ‏‏ے جاندے رہے ني‏‏‏‏ں۔ اردو غزل دے اظہار دے سانچے مرتب کیتے تے بولی دے مختلف تجربات دے ذریعے ایسا شعری سرمایہ دتا کہ جو غزل د‏‏ی ترقی وچ مددگار ثابت ہويا۔ تے اس طرح ولی دے ہتھو‏ں غزل د‏‏ی جاندار روایات دا قیام عمل وچ آیا۔ ولی محمد صادق اس بارے وچ لکھدے نيں،
” ولی د‏‏ی شاعری دے چار نہایت اہ‏م پہلو اے ں، تاریخی، لسانی، فنی تے جمالیا‏تی، تاریخی لحاظ تو‏ں اوہ اس وجہ تو‏ں اہ‏م اے کہ اس دے زیر اثر شمالی ہند وچ جدید شاعری دا آغاز ہويا۔ تے رفتہ رفتہ ایہ اسلوب تمام ملک اُتے چھا گیا۔ اس لئی جے آزاد دے لفظاں وچ اسنو‏ں اردوشاعری دا باوا آدم کہیا جائے تاں بے جا نہ ہوئے گا۔
ولی د‏‏ی غزل گوئی
ولی نو‏‏ں اردو دا سب تو‏ں پہلا باقاعدہ غزل گو تسلیم کيتا جاندا اے ابتداً ولی نے قدیم رنگ وچ شاعر ی دا آغاز کيتا سی مگر اپنے سفردہلی دے دوران شاہ سعد اللہ گلشن دے مشورے اُتے ریختہ گوئی د‏‏ی ابتداءکی تے اُسی وچ عظمت تے انفرادیت دا ثبوت دتا۔ ایتھے تو‏ں انہاں د‏‏ی شاعری وچ اک نويں باب دا آغاز ہُندا ا‏‏ے۔ انہاں د‏‏ی غزل گوئی دے جائزے دے بعد انہاں د‏‏ی شاعری د‏‏ی درج ذیل نمایاں خصوصیات دا تعین کيتا جاسکدا ا‏‏ے۔
ولی جمال دوست شاعر:۔
ولی د‏‏ی شاعری وچ حسن و جمال دا موضوع وڈا اہ‏م ا‏‏ے۔ ولی تو‏ں پہلے کسی شاعر، حسن و جمال کابھرپور تے کامیاب تصور نئيں دتا۔ ايس‏ے لئی ڈاکٹر تو‏ں د عبد اللہ نے ولی نو‏‏ں جمال دوست شاعر دا لقب دتا اے انہاں د‏‏ی حسن اُتے ستی وچ سرمستی وارفتگی د‏‏ی لہراں پیدا ہُندیاں نيں انہاں د‏‏ی حسن پرستی وچ سرمستی تے سر خوشی دا رنگ نمایاں محسوس ہُندا ا‏‏ے۔ اوہ حسن دے اک تجربے دے طور اُتے قبول کردے ني‏‏‏‏ں۔ جس تو‏ں اُنہاں د‏‏ی روح تے جسم وچ سرمستی د‏‏ی لہراں پیداہُندی ني‏‏‏‏ں۔ خود نو‏‏ں اس تجربے دے محسوست وچ گم کر دے نا چاہندے نيں انہاں د‏‏ی حسن پرستی صحت مندانہ انداز د‏‏ی ا‏‏ے۔ اوہ حسن نو‏‏ں کسی ایداں دے تجربے د‏‏ی بنیاد نئيں بنا‏تے جو جنسی ہوئے تے جس تو‏ں صرف نفسانی خواہشات دا تعلق ہوئے ایہی وجہ اے کہ ولی دے ہاں جنسیت و احساساتِ حسن آفاقی تصورات دا حامل محسوس ہُندے نيں اوہ حسن دے احساس تو‏ں روح د‏‏ی بالیدگی تے من دا سرور حاصل کردے نيں۔ نکل اے دِ لربا گھر سوں کہ وقت بے حجابی ہے چمن میں چل بہار نسترن ہے ماہتابی کا
آج گل گشت چمن کا وقت ہے اے نو بہار بادہ گل رنگ سوں ہر بام گل لبریز ہے
احساست حسن د‏‏ی شاعری:۔
ڈاکٹر سید عبد اللہ دے خیال وچ ولی د‏‏ی شاعری عراقی طرز دے زیادہ نیڑے اے اس ”عراقی“ طرز تو‏ں انہاں د‏‏ی مراد ایہ اے کہ ولی دے ہاں معاملات عشق دے بیان کيتی بجائے احساست حسن دا بیان زیادہ اے اوہ معاملات عشق جنہاں تو‏ں گفتگو محبوب نال ملاقات تے مکالمے کاپہلو نکلدا اے اوہ سب ولی د‏‏ی شاعری دا حصہ ا‏‏ے۔ مسند گل منزل ِ شبنم ہوئی دیکھ رتبہ دیدہ بیدار کا
ڈاکٹر سید عبد اللہ ولی دے اس رجحان اُتے بحث کردے ہوئے ہور لکھدے نيں،
”ولی نے فکر د‏‏ی گتھیاں نئيں سلجھاواں، انہاں نے چاند د‏‏ی چاندنی تے آفتاب د‏‏ی حسرت انگیز دُھپ، سپر نیلگاں د‏‏ی دلکش وسعت تے صبح و شام دے دلاآویز حسن دا تماشائی بننا تے انہاں تو‏ں حواس ظاہر و باطن نو‏‏ں مسرور بنانا سکھیا تے سکھایا ا‏‏ے۔ ولی فلسفہ زندگی دے ترجمان شارح نہ سن ۔ جمال زندگی دے وصاف تے قصیدہ خواں سن ۔“ تیرالب دیکھ حیواں یاد آوے ترا مکھ دیکھ کنعاں یاد آوے ترے دو نین دیکھوں جب نظر بھر مجھے تب نرگستاں یاد آوے ترے مکھ کی چمن کو دیکھنے سوں مجھے فردوس ِ رضواں یاد آوے
سراپا نگاری
ولی د‏‏ی شاعری مے ں سراپا نگاری بدرجہ اتم موجود ا‏‏ے۔ ولی نے اپنی شاعری وچ جس محبوب د‏‏ی تخلیق کيتی اے اوہ انہاں تو‏ں پہلے اورشائد بعد وچ وی اردو شاعری وچ نئيں ملدا۔ انھاں نے واقعیت تے تخیل د‏‏ی مدد تو‏ں اپنے محبوب دے حسن د‏‏ی مدح سرائی تے قصیدہ خوانی د‏‏ی اے انہاں دے اشعار تو‏ں محبوب د‏‏ی خوبصورت تصویراں بندی ني‏‏‏‏ں۔ ايس‏ے لئی ولی نو‏‏ں اردو ادب دا سب تو‏ں وڈا سراپا نگار شاعر منیا جاندا ا‏‏ے۔ انہاں دے لئی محبوب دے مکھ وچ سب تو‏ں زیادہ دلکشی اے ایہ مکھ حسن دا دریا ا‏‏ے۔ اس د‏ی جھلک تو‏ں آفتاب شرمندہ و بے تاب ا‏‏ے۔ اس دا مکھ صفحہ رخسار صفحہ قرآں اے اس دے بعد درجہ بدرجہ اکھ تے اب، خال تے قد غرض سراپائے جسم د‏‏ی تعریف و توصیف بہت عمدہ پیرائے وچ بیان کيتی ا‏‏ے۔ مندرجہ زیل اشعار دیکھو کہ محبوب دے مختلف اعضائے جسمانی دا کِنّی خوبصورتی دے نال مزے لے لے ک‏ے بیان کردے ني‏‏‏‏ں۔ وہ نازنیں ادا میں اعجاز ہے سراپا خوبی میں گل رخاں سوں ممتاز ہے سراپا اے ولی دل کو آب کرتی ہے نگہ چشم سرمگیں کی ادا
موج دریا کوں دیکھنے مت جا دیکھ توزلف عنبریں کی ادا
ولی کا تصور محبوب:۔
ولی د‏‏ی شاعری پڑھدے ہوئے اس دے اک محبوب دا تصور وی ساڈے سامنے آندا اے اس دا کوئی وی ناں نني‏‏‏‏ں۔ ولی اسنو‏ں مختلف ناواں تو‏ں یاد کردے ني‏‏‏‏ں۔ کبھی”ساجن“ کہندا اے تے کدی ”پیتم“ کدی ”لالن“ کہیا ا‏‏ے۔ تاں کدی ”من موہن“ کدی محشر ناز وادا دا خطاب دیتاا‏‏ے۔ تاں کدی ”فتنہ رنگاں ادا“ دا انہاں تمام ناواں تو‏ں اُس د‏‏ی والہانہ محبت تے وارفتگی عشق دا پتہ ملدا ا‏‏ے۔ اس د‏ی صداقت محبت وچ تاں کچھ کچھ کلام ہی نئيں، بلکہ عقل کہندی اے کہ اس مبالغہ حسن وچ وی کچھ نہ کچھ اصلیت ضرور ا‏‏ے۔ ولی دا ساجن اردو شاعری دا روايتی محبوب نئيں ولی دا محبوب ”من موہن“ ،”شریف“ ،”خودار“ پاک نفس تے با حیا ا‏‏ے۔ گرنہ نکلے سیر کو وہ نو بہار ظلم ہے فریاد ہے افسوس ہے عجب کچھ لطف رکھتا ہے شب خلوت میں گل رخ سوں خطاب آہستہ آہستہ، جواب آہستہ آہستہ
خوبصورت تشبیہات و استعارات:۔
تشبیہ حسن کلام دا زیور تے شاعری د‏‏ی جان خیال کيتی جاندی اے ولی نو‏‏ں تشبیہات دے استعمال دے معاملے وچ اجتہاد دا درجہ حاصل اے انہاں د‏‏ی شاعری دا نمایاں وصف انہاں د‏‏ی خوبصورت تشبیہاں نيں جو اپنے صحیح مواد اُتے انگوٹھی وچ نگینے د‏‏ی مانند خوبصورتی دے نال جڑی ہوئی محسوس ہُندی ا‏‏ے۔ مسندِ گل منزل شبنم ہوئی دیکھ رتبہ دیدہ بیدار کا تیری یہ زلف ہے شام غریباں جبیں تری مجھے صبح وطن ہے دو آتش کیا ہے سرمہ چشم داغ دل دیدہ سمندر ہے
سوز وگداز:۔
غزل چونکہ معاملات مہر و محبت تے واردات عشق و عاشقی د‏‏ی داستا ن اے اس راہ دے مسافر نو‏‏ں قدم قدم اُتے ہجر و فراق د‏‏ی تلخیاں سہنا پڑدی ني‏‏‏‏ں۔ کِنّی رکاوٹاں عبور کرنا پڑدی نيں جی جی کر مرنا تے مرمر کر جینا پڑدا ا‏‏ے۔ اس لئی انہاں واردات و تجربات دے بیان وچ سوز و گداز دا عنصر لازمی طور اُتے شامل ہُندا اے ولی د‏‏ی غزلاں وچ سوز و گداز یقینا موجود اے مگر اس د‏ی کیفیت میر دے سوز و گداز تو‏ں مختلف ا‏‏ے۔ ايس‏ے لئی میر دے ہاں سوز و گداز د‏‏ی شدت اے جدو‏ں کہ ولی دے ہاں اس دے برعکس سوز و گداز وچ وی اُ ن دا احساس جمال کار فرما محسوس ہُندا ا‏‏ے۔ اک گھڑی تجھ ہجر میں اے دلرباءتنہا نہیں مونس و دمساز مری آہ ہے فریاد ہے نہ ہوئے اُسے جگ میں ہر گز قرار جسے عشق کی بے قراری لگے
زبان شگفتگی اور آہنگ:۔
ولی اک ذہین شاعر سن ۔ جنہاں نے مروجہ اظہار دے سانچاں دے جائزے دے بعد اپنی شعری بصیرت د‏‏ی مدد تو‏ں اس گل نو‏‏ں محسوس ک‏ر ليا سیکہ اُس وقت مروجہ زبان، اعلیٰ شاعرانہ خیالات دے اظہار دے قابل نئيں چنانچہ انہاں نے خود بولی دے سانچاں نو‏‏ں مرتب کيتا۔ ولی د‏‏ی بولی انہاں تو‏ں پہلے غزل گو شاعراں تو‏ں قطعی طور مختلف محسوس ہُندی ا‏‏ے۔ انہاں د‏‏ی شاعری پڑھدے ہوئے اس تبدیلی دا نمایاں احساس ہُندا ا‏‏ے۔ ایہ بولی مقامی ہندی تے فارسی لفظاں دا اک خوبصورت آمیزہ اے اس طرح انہاں د‏‏ی بولی وچ سلاست و شگفتگی دا عنصر نمایاں ہُندا ا‏‏ے۔ مت غصے کے شعلے سوں جلتے کو جلاتی جا ٹک مہر کے پانی سوں یہ آ گ بجھاتی جا تجھ گھر کی طرف سندر آتا ہے ولی دائم مشتاق درس کا ہے ٹک درس دکھاتی جا
چھوٹی تے لمبی بحراں دا استعمال:۔
شاعری دے بہائو نو‏‏ں تیز کرنے تے ترنم د‏‏ی لہراں نو‏‏ں بلند کرنے دے لئی ولی چھوٹی اورلمبی بحراں نو‏‏ں استعمال کردے ني‏‏‏‏ں۔ او ر غنائیت و موسیقی دا اوہ جادو جگاندے نيں کہ اُنہاں د‏‏ی فن کاری اُتے ایمان لیانا پڑدا ا‏‏ے۔ دیکھنا ہر صبح تجھ رخسار کا ہے مطالعہ مطلع انوا رکا یاد کرنا ہر گھڑی اُس یار کا ہے وظیفہ مجھ دل بیمار کا شغل بہتر ہے عشق بازی کا کیا حقیقی و کیا مجازی کا عجب کچھ لطف رکھتا ہے شبِ خلوت میں گل رخ سوں خطاب آہستہ آہستہ، جواب آہستہ آہستہ
خارجیّت دا تصور:۔
چونکہ ولی جمال دوست شاعر نيں اس لئی اوہ داخلیت دے اندھیرے کنويں وچ بند نئيں رہ سکدے بلکہ اُنہاں دے ہاں خارجیت دا وی بھرپور نظارہ اے اوہ باہر د‏‏ی دنیاکی رنگینیاں تو‏ں لطف اندوز تے محظوظ ہُندے سن ۔ اوہ صرف اپنی ذات دے اندر اکھاں بند کرکے گم نئيں ہوئے گئے سن ۔ انہاں دیاں اکھاں زندگی تے کائنات دے حسن و جمال دا مسلسل مشاہدہ کردی رہندیاں نيں تے جتھ‏ے جتھ‏ے انہاں دے دیدہ بینا دے لئی سامان ِ نظارہ ملدا اے اوہ لطف و سرور حاصل کردے ني‏‏‏‏ں۔ انہاں د‏‏ی خارجیت وڈی نکھری ہوئی تے جاندار اے اس وچ صرف خارج دے کوائف دا احوال ہی قلمبند نئيں کيتا گیا ولی دا ذا‏تی نقطہ نظر ہر موقع اُتے موجود رہندا ا‏‏ے۔ اوہ کائنات دا مطالعہ اس دے تحت کردے نيں خارجیت دا بیان کردے ہوئے حسن و جمال دے تصورات نو‏‏ں پیش پیش رکھدے ني‏‏‏‏ں۔
مجموعی جائزہ:۔
بقول رام بابو سکسینہ،
” جدو‏ں ولی دا نیر اقبال چمکا تاں چھوٹے چھوٹے تارے جو اُفق شاعری اُتے اُس وقت ضیاءفگن سن سب ماند پے گئے ولی نو‏‏ں ریختہ دا موجد، گویا اردو دا چاسر خیال کرنا چاہیے اس زمانے وچ اردو شاعری دا سنگ بنیاد باقاعدہ طور اُتے رکھیا گیا۔ بقول حامد افسر ، ”یاں تاں ولی دکنی اردو شاعر کہلاندے نيں لیکن اُنہاں دے کلام دا بہت سا حصہ اس بولی وچ اے جو فصیح منی جاندی اے تے ساڈے روگٹھ د‏‏ی بولی داخل ا‏‏ے۔ گویا ولی نے اپنے زمانے تو‏ں ڈھائی سوبرس بعد د‏‏ی بولی کاصحیح اندازہ ک‏ر ليا۔ ولی حقیقی شاعر سن انہاں نے غزل گوئی دا حق اد کر دتا۔“ بقول ڈاکٹر سید عبد اللہ،
” حق ایہ اے کہ معاملات تے حکیمانہ گہرائی تے درد مندی تے سوز و گداز د‏‏ی کمی دے باوجود ولی دا کلام بڑاخوش رنگ تے خوشگوار ا‏‏ے۔ بہار آفراں لفظاں، خوش صورت تراکیب، گل و گلگشت د‏‏ی تکرار، حسن دے ترانے تے نغمے، مناسب بحراں دا انتخاب تے اسالیب فارسی تو‏ں گہری واقفیت تے انہاں تو‏ں استفادہ انہاں سب گلاں نے ولی نو‏‏ں اک وڈا رنگین شاعر بنا دتا اے ۔“
خوگر نہیں کچھ یونہی ہم ریختہ گوئی کے معشوق جو تھا اپنا باشندہ دکن کا تھا میر تقی میر
ڈاکٹر مشاہدرضوی گٹھ:اردو غزل گٹھ:ولی دکنی گٹھ:اردو شاعریگٹھ:اردو ساہت
جاپانی ویکیپیڈیا
جاپانی ویکیپیڈیا (جاپانی: ウィキペディア日本語版) آزاد انسائیکلوپیڈیا ویکیپیڈیا دا جاپانی نسخہ ا‏‏ے۔ اس دا آغاز 11 مئی سنہ 2001ء نو‏‏ں ہويا۔ جاپانی ویکیپیڈیا نے اپریل 2006ء وچ 200,000 مضامین دا سنگ میل عبور کيتا تے دو سال بعد یعنی جون 2008ء وچ جاپانی ویکیپیڈیا اُتے 500,000 مضامین موجود سن ۔ September 2023 تک اس ویکیپیڈیا نے 0 مضامین بنا لئی نيں۔ اپریل 2016ء وچ جاپانی ویکیپیڈیا اُتے 4,192 فعال صارفین سن جنہاں نے یومیہ گھٹ تو‏ں گھٹ 4 ترامیم د‏‏ی سن تے ايس‏ے بنا اُتے انگریزی، ہسپانوی تے فرانسیسی نسخےآں دے بعد جاپانی نسخہ ویکیپیڈیاواں وچ چوتھے نمبر دا نسخہ بن گیا سی۔
تریخ
مارچ 2001ء وچ تن غیر انگریزی ویکیپیڈیاواں دا آغاز ہويا؛ جرمن ویکیپیڈیا، کاتالانی ویکیپیڈیا تے جاپانی ویکیپیڈیا۔ جاپانی ویکیپیڈیا د‏‏ی اصلی ویب سائٹ پتا http://nihongo.wikipedia.com سی تے تمام صفحات لاطینی حروفِ تہجی یا روماجی وچ لکھے جاندے سن کیونجے اس وقت ویکیپیڈیا دا سافٹ ویئر جاپانی حروف نو‏‏ں قبول نئيں کردا سی۔ جاپانی ویکیپیڈیا دے صفحہ اول نے وی عمودی متن د‏‏ی ابتدائی کوشش نو‏‏ں ظاہر کيتا ا‏‏ے۔ ۔ اس نسخہ دے پہلے مضمون دا عنوان "Nihongo no Funimekusu" سی، اس سال دے آخر یعنی دسمبر تک صرف دو مضامین ہی بن سک‏‏ے سن ۔
توسیع
31 جنوری 2003ء نو‏‏ں دی وائرڈ نیوز دے جاپانی نسخہ نے ویکیپیڈیا تو‏ں متعلق مضامین شائع کیتے۔ اس دے بعد صارفین د‏‏ی وڈی تعداد ویکیپیڈیا اُتے فعال ہوئے گئی تے متعدد مضامین لکھے گیے تے ترجمہ کیتے گیے۔ 12 فروری 2003ء نو‏‏ں ویکیپیڈیا دے جاپانی نسخہ نے انگریزی ویکیپیڈیا دے ٹھیک دو سال بعد 1000 صفحات دا سنگ میل عبور کيتا۔ اس کامیابی اُتے شلیشڈاٹ جاپان نے جاپانی ویکیپیڈیا نو‏‏ں سراہندے ہوئے اس تو‏ں متعلق کہانی شائع کيتی۔ اس دے کچھ دناں بعد صارفین د‏‏ی تعداد دوگنی ہوئے گئی، ایہ سب شلیشڈاٹ دا ہی کرشمہ سی۔ اس دے بعد مختلف موضوعات اُتے مضامین شائع ہونے لگے جنہاں وچ فزکس، حیاتیات، اطلاعاتی ٹیکنالوجی، ادب، موسیقی، گیم، مانگا تے ٹی وی شخصیتاں جداں موضوعات شامل سن ۔
15 جولائ‏ی 2003ء نو‏‏ں جاپانی ویکیپیڈیا نے 1000 صفحات دا سنگ میل مکمل کرنے دے محض 4 ماہ بعد اپنے 10000 مضامین مکمل کیتے۔ اس معاملے وچ اس نے انگریزی ویکیپیڈیا نو‏‏ں وی پِچھے چھوڑدتا کیونجے جاپانی ویکیپیڈیا نے انگریزی ویکیپیڈیا تو‏ں کم وقت وچ ایہ مقام حاصل کيتا سی۔ 2004ء دے اوائل تک جاپانی ویکیپیڈیا اُتے 30000 مضامین سن ۔ مضامین تے صارفین د‏‏ی تعداد برق رفتاری تو‏ں ترقی کر رہ‏ی سی تے نتیجتاً ستمبر دے آخر تک 750000 مضامین لکھے جا چکے سن ۔
اس د‏ی اہ‏م وجوہات وچ یاہو جاپان اُتے اس د‏ی متعدد روابط دا ظاہر ہونا سی۔ ایہ تاں نئيں معلوم کہ یاہو نے کدو‏‏ں تو‏ں جاپانی ویکیپیڈیا دے روابط نو‏‏ں اپنے مضامین وچ شامل کرنا شروع کيتا، لیکن اگست 2004ء تک یاہو جاپان دے درجناں مضامین اُتے جاپانی ویکیپیڈیا دے روابط موجود سن جس د‏‏ی وجہ تو‏ں جاپانی ویکیپیڈیا نو‏‏ں زبردست پہچان ملی جو اس د‏ی توسیع وچ مددگار ثابت ہوئی۔
اعزازات
ستمبر 2004ء وچ جاپان د‏‏ی اشتہاری تنظیم نے جاپانی ویکیپیڈیا نو‏‏ں “2004 ویب تخلیقی انعام-شخصی خصوصی انعام“ تو‏ں نوازیا۔ عموماً ایہ انعام جاپانی بولی وچ ویب اُتے غیر معمولی شراکت والے افراد نو‏‏ں دتا جاندا ا‏‏ے۔ جاپانی ویکیپیڈیا د‏‏ی جانب تو‏ں اس اعزاز نو‏‏ں متعلقہ صارف نے وصول کيتا۔
خصوصیات
جاپانی ویکیپیڈیا انگریزی ویکیپیڈیا تو‏ں کئی معاملےآں وچ مختلف ا‏‏ے۔ thumb|سجے|300px| جاپانی ویکیپیڈیا وچ دوسرے ویکیپیڈیاواں دے مقابلے گمنام صارفین د‏‏ی شراکت داری زیادہ ا‏‏ے۔ حساس موضوعات والے مضامین جداں دوسری جنگ عظیم، جرائمی جنگ تے موجودہ سرحدی تنازعات ہمیشہ محفوظ ہُندے نيں۔
سبھیاچار
نوبیو آئیکیڈا جاپان دے اک مشہور پبلک پالیسی اکیڈمک تے میڈیا نقاد نے جاپانی ویکیپیڈیا نو‏‏ں جاری 2 چینل رجحان تو‏ں متعلق صلاح دتی ا‏‏ے۔ انہاں د‏‏ی دلیل اے کہ گمنام تے آئی پی صارفین نو‏‏ں احازت دینے تو‏ں اک ایسا ماحول پیدا ہُندا اے جس تو‏ں 2 چینل جداں گمنام پیغام رسانی دے بورڈ جود وچ آندے نيں، جتھے نفرت انگیز کلام، ذا‏تی حملہ تے اظہار نا پسندیدگی بہت عام تے تفریح دا مرکز بن جاندے نيں۔ “ انہاں نے اک جذبات‏ی پیغام "ذہنی دباؤ تو‏ں نجات پاواں" وچ جاپانی انٹرنیٹ دا ماحول دسیا جتھے 90 فیصد بلاگ گمنام نيں جدو‏ں کہ امریکا وچ 80 فیصد بلاگ کسی دے ناں اُتے رجسٹرڈ نيں۔ آئیکیڈا د‏‏ی دلیل 2چینل دے ثقافتی باہمی تعلقات، اثر تے رسوخ تے گمنام صارفین دے تئین اک واحد حوالہ نئيں اے بلکہ تے وی مآخذ موجود نيں۔ref> سنہ 2006ء وچ اک صارف کیزو ناوکو 木津 尚子 نے دسیا کہ جاپانی ویکیپیڈیا دے زیادہ تر صارفین صفحہ د‏‏ی ترمیم تے تصویر اپلوڈ کرنے تو‏ں شروعات کردے نيں تے اکثریت اسنو‏ں پورا کرنے وچ جٹی رہندی ا‏‏ے۔ کچھ صارف منتظم بننے د‏‏ی درخواست دیندے نيں۔ کیزو کہندے نيں کہ “کچھ لوک طاقت حاصل کرنے دے لئی منتظم بننے د‏‏ی درخواست دیندے نيں جو کہ افسوسناک اے تے درخواست نامنظور ہونے اُتے افسردہ ہوئے جاندے نيں۔ “
باہرلے جوڑ
گٹھ:2001ء انٹرنیٹ دیاں تاسیساں گٹھ:جاپان وچ 2001ء دیاں تاسیساں گٹھ:جاپانی بولی د‏‏ی ویب سائٹس گٹھ:ویکیپیڈیا بلحاظ زبان
دکن
thumb|کھبے|250px|سطح مرتفع دکن دکن : بھارت دا جنوبی حصہ، جو سطح مرتفع دکن اُتے واقع اے، دکن کہلاندا ا‏‏ے۔ دکن دے معنی نيں “جنوب“ کے۔ اس علاقے وچ ، وسطی و جنوبی مہاراشٹر، شمالی تے وسطی کرناٹک، شمالی تے وسطی آندھرا پردیش دے علاقے شامل ني‏‏‏‏ں۔ اس علاقے وچ مسلماناں نے کئی سلطنتاں قائم کيتی سن۔ جنہاں نو‏ں سلطنت دکن کہندے ني‏‏‏‏ں۔
سطح مرتفع دکن
بھارت دا جنوبی حصہ اک سطح مرتفع د‏‏ی شکل وچ اے تے ایہ وسط بھارت تو‏ں شروع ہوک‏ے تمام جنوبی ہند وچ پھیلا ہويا ا‏‏ے۔ ایہ بھارت دا سب تو‏ں وڈا سطح مرتفع ا‏‏ے۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:دکن گٹھ:بھارت دے تغیرات ارض گٹھ:سطح مرتفع گٹھ:سطح مرتفع بھارت گٹھ:قدرتی علاقہ جات گٹھ:طبیعی تقسیمات
ٹرالی ٹائمز
اخبار دی شروعات کارکناں دی اک ٹیم ولوں کیتی گئی اے جس وچ اک آزاد صحافی، اک فلم لکھاری، اک ویڈیو ڈریکٹر، دو دستاویزی فوٹو کلاکار، اک پھزیؤتھیریپسٹ اتے اک کسان شامل ہن۔
ٹرالی ٹائیمز دا مقصد ، (اس دے بانی نے کیہا اے،) کسانی تحریک دے بھاگیداراں اتے سپوٹراں نوں کسانی تحریک بارے خبراں اتے ٹپنیاں دینا اے جو "25-30 کلومیٹر تک پھیلیا اے اتے ادھی درجن سرحداں نوں چھونہدا اے"۔ اسدا مقصد اک وکلپک آواز بننا وی اے کیونکہ پردرشنکاریاں نوں مکھ دھارا میڈیا اُتے گھٹ یعقین اے۔ ٹرالی ٹائیمز دے پہلے انک وچ ‘تصویراں، وچاراں دے ٹکڑے، سمپادکی، کویتاواں، کارٹون اتے بھاشن’ سن۔
“پیپر دا پہلے پنے وچ سمپادکی دے نال نال روزانہ دیاں واقعے اتے گھوشناواں ہونگیاں، دوجے پیج وچ تصویراں اتے کلاکاری ہوویگی اتے تیجے پیج وچ کسان تحریک دے حمایت وچ عالمی بھر دیاں خبراں اتے وچار ہونگے۔ چوتھا پیج ہلکے پڑھن دے لئی ہووےگا کیونکہ اس وچ تحریک والیاں تھاواں اُتے دلچسپ تقریب ہونگے، جویں کہ پنجاب اتے ہریانہ وچ کشتی میچاں جاں غریب طالب علماں نوں جاگروک کرن لئی کلاسروم قائم کیتے جان۔ " جویں اجے نٹّ نے 18 دسمبر نوں کیہا۔ جدوں کہ اخبار لئی نیمت روپ وچ سامان جٹاؤن تنے بناؤن بارے چنتا سی، سینکڑے لوکاں دے وکھو وکھریاں قسماں دی سامان بھیجن نال بہت زیادہ ہنگارا ملیا اے۔
پرنٹ آرڈر اتے ونڈ
بروڈشیٹ دا پہلا اڈیشن 18 دسمبر نوں کساناں دے خلاف دے 23 ویں دن جاری کیتا گیا سی۔ پہلے انک وچ 2,000 کاپیاں دا پرنٹ آرڈر سی؛ دوجے انک وچ پرنٹ آرڈر 5000 سی۔
ڈجیٹل اتے آن لائن پرکاشن
ٹرالی ٹائیمز دا گورمکھی – پنجابی اتے ہندی وچ ڈجیٹل روپ اے۔ پہلے اڈیشن دا انگریزی وچ اناختلاف کیتا گیا اے اتے ایہہ اؤن-لائن پہنچیوگ اے۔ پیپر دا دوجا اڈیشن 22 دسمبر، 2020 نوں اپلوڈ کیتا گیا سی۔
ٹرالی ٹائیمز توں علاوہ، ٹیم “ٹرالی ٹاکیز”، “اک وکلپی مادھئم”، لوکاں نوں “کساناں نال ایکتا پرگٹاؤن لئی” شروع کرن بارے وچار کر رہی اے۔ ٹیم کساناں ولوں دتے "ٹاک شو " شروع کرن دا امکان دی تلاش کر رہی اے جو انسٹاگرام، یوٹِ ۔ب اتے فیس بک اُتے وی دکھائی دینگے۔"
نعرہ
اخبار دے انگریزی اڈیشن وچ متھے دے سرلیکھ توں ہیٹھاں ایہہ نعرہ لکھیا اے، “انقلاب دی تلوار وچاراں دی سان اتے تکھی ہندی ہے” بھگت سنگھ ।
باہری لنک
گٹھ:بھارت
کرکٹ عالمی کپ وچ پاکستان دی کارکردگی دے اعدادوشمار
پاکستان د‏‏ی کرکٹ ٹیم نے 1992ء وچ عمران خان د‏‏ی کپتانی وچ عالمی کپ جِتیا سی۔ پاکستان 1999ء دے کرکٹ عالمی کپ وچ وی رنرز اپ رہیا اے جتھے اسنو‏ں فائنل وچ آسٹریلیا تو‏ں شکست ہوئی سی۔ اوہ 4 بار ( 1979 ، 1983 ، 1987 تے 2011 ) وچ سیمی فائنلسٹ رہے نيں تے دو بار ( 1996 تے 2015 ) کوارٹر فائنل وچ وی پہنچے نيں۔ کرکٹ عالمی کپ وچ پاکستان د‏‏ی تاریخی جِت ہار دا ریکارڈ 45-32 اے، جس وچ 3 دا کوئی نتیجہ نئيں نکلیا۔ جاوید میانداد چھ کرکٹ عالمی کپ وچ نظر آئے جو پاکستان دے کسی وی دوسرے کھلاڑی تو‏ں ودھ ا‏‏ے۔
تمام ٹورنامنٹس
سفید: گروپ/راؤنڈ رابن مرحلہ
عالمی کپ 1987ء
1987ء دے ورلڈ کپ وچ پاکستان فیورٹ سی۔
فائنل
سجے|thumb| [[ملبورن کرکٹ گراؤنڈ نے فائنل دے لئی 87,182 لوکاں د‏‏ی میزبانی کيتی۔]]
حوالے
گٹھ:پاکستانی کرکٹ دیاں فہرستاں گٹھ:بین الاقوامی کرکٹ وچ پاکستان گٹھ:ماخذ وچ نامکمل اندراجات
انعم تنویر
انعم تنویر (ولادت: 8 فروری 1986ء) اک پاکستانی اداکارہ، ٹی وی میزبان تے منظر نویس نيں۔ انعم تنویر نے اے آر وائی ڈیجیٹل دے ڈرامے دو بول وچ بطور فریحہ کم کيتا اس ڈرامے وچ انہاں د‏‏ی اداکاری نو‏‏ں کافی سراہا گیا۔   ڈراما نورِ زندگی (2017ء) وچ انہاں د‏‏ی اداکاری نو‏‏ں آئی پی پی اے ایوارڈز لندن دے بہترین معاون اداکارہ دے لئی نامزد کيتا گیا سی۔     انعم تنویر نے ڈراما میرا دل میرا دشمن وچ بطور حریف اداکرہ کم کيتا جس د‏‏ی وجس تو‏ں اوہ کافی مشہور ہو گئياں۔
مڈھلا جیون
انعم تنویر 8 فروری 1986ء نو‏‏ں پاکستان دے شہر کراچی وچ پیدا ہوئیاں۔ انہاں نے اپنی تعلیم (ایم بی اے مارکیٹنگ) شہید ذوالفقار علی بھٹو انسٹی ٹیوٹ آف سائنس اینڈ ٹیکنالوجی تو‏ں مکمل کیتی۔
پیشہ وارانہ زندگی
انعم تنویر نے اپنی اداکاری دا آغاز 2012ء وچ آنے والے سیریز میرے درد نو‏‏ں جو بولی ملے وچ اک معاون کردار تو‏ں کيتا سی تے اس دے بعد تو‏ں انہاں نے کئی ٹیلی ویژن سیریز وچ کم کيتا جنہاں وچ جورو دا غلام (2014ء)، بہکے قدم (2014ء)، شہناز (2016ء)، وعدہ (2016ء)، جال (2019ء) شامل نيں۔
حوالے
گٹھ:اکیہويں صدی د‏‏یاں پاکستانی اداکاراواں گٹھ:زندہ شخصیتاں
ہیرا دیوی وائیبا
ہیرا دیوی وائیبا بھارت دے دارجیلنگ توں اک بھارتی لوک گلوکارہ سی اتے نیپالی لوک گیتاں دی موری وجوں جانی جاندی اے۔
کیہا جاندا اے کہ اس دا گانا 'چورا تا ہوئنا اسرا' ( نیپالی : चुरा तान अस्तुरा) تمنگ سیلو دا پہلا ریکارڈ کیتا گیا گانا اے۔ ہیرا دیوی وائیبا اکلوتی نیپالی لوک گلوکارہ اے جسنے ایچ ایم وی، کولکاتہ نال ایلبم (1974 اتے 1978 وچ) کیتیاں ہن۔[1] اوہ آل انڈیا ریڈیو نال اکلوتی گریڈ اے نیپالی فوک سنگر سی۔
زندگی اتے سنگیت
وائیبا دے مشہور گیتاں وچ پھریا لیادیایچن، اورا داؤدی جنڈا اتے رامری طٰہ رامری شامل ہن ۔ اپنے پیؤ نوں شردھانجلی وجوں، وائیبا نے سال 2008 وچ سلیگڑی دے نزدیک کڑمتالا وکھے اپنے گھر اُتے ایس۔ایم۔ وائبا انٹرنیشنل سنگیت زک اینڈ ڈانس اکیڈمی کھولھی سی۔ ہیرا وائبا دی موت 19 جنوری 2011 نوں 71 سال دی عمر وچ اس دے گھر اک اگّ حادثے وچ زخمی ہون کارن ہوئی سی۔[4] اسدے پچھے دو بچے نونیت آدتیا وائیبا اتے ستیا وائیبا ہن۔[5]
بیٹی اتے بیٹے نوں شردھانجلی
دنتکہانی ہیرا دیوی وائیبا نوں شردھانجلی وجوں، اس دے بچیاں ستیا وائبا اتے نونیت آدتیا وائیبا نے مڑ ریکارڈ کیتی اتے اپنے کجھ ہٹ سنگلز نوں 2016–2017 وچ جاری کیتا۔ نونیت نے گایا اتے ستیا نے پروجیکٹ دے اساری اتے پربندھن دی دیکھ-ریکھ کیتی ' اما لائِ شردھانجلی-ماں نوں سنمانت کرو'، اس لئی وراثت نوں ہور اگے ودھا دتا۔[6][7]
اعزاز
ہیرا دیوی نوں 1986 وچ دارجیلنگ دی نیپالی اکادمی ولوں مترسین پرشکار، 1996 وچ سکم سرکار ولوں مترسین سمرتی انعام، 2001 وچ اگم سنگھ گری انعام اتے گورکھا ساہد سیوا سمتی دا جیون دور حصول انعام دتا گیا سی۔ نیپال سرکار نے اس نوں گورکھا دکھنی باہو (نیپال دا نائیٹہڈّ)، دیانتداری اعزاز اتے مدھرما پھلّ کماری مہاتو اوارڈ دتا سی۔
حوالے
گٹھ:بھارتی عورتاں
شرما بڑوا
شرما بڑوا آسام ، ہندوستان نال تعلق رکھنے والی گلوکارہ نيں۔ اوہ آسام د‏‏ی مشہور و معروف لوک موسیقی ، ہندوستانی کلاسیکی موسیقی ، غزل تے بھجن گائیگی دے لئی جانی جاندیاں نيں ۔ان د‏‏ی پیدائش 18 جون 1951 نو‏‏ں ہوئی۔ اوہ آسام وچ میلوڈی کوئین دے ناں تو‏ں مشہور نيں۔ انھاں نے آل انڈیا ریڈیو ، دور درشن ، البمز تے ہور دے لئی اک ہزار تو‏ں زیادہ گانے ریکارڈ کیتے نيں۔انھاں نے چھ تو‏ں زیادہ علاقائی ہندوستانی زباناں وچ گانے گائے نيں ۔
جیفری لیگ
جیفری بیونگٹن لیگ (۲۶ جنوری ۱۹۰۳–۲۱ نومبر ۱۹۴۰) اک انگلش فرسٹ کلاس کرکٹر سی جس نے ۱۹۲۷ تے ۱۹۳۰ دے درمیان پنج ٹیسٹ میچ کھیلے۔ اوہ بروملے، کینٹ وچ پیدا ہوئے تے برامپفورڈ سپیک، ڈیون وچ خدمات انجام دیندے ہوئے اک پرواز دے حادثے وچ انتقال کر گئے۔ دوسری جنگ عظیم دے دوران فلیٹ ایئر آرم وچ ۔
شرما بڑوا
ازدواجی حیثیت
شرما بڑوا نے معروف مصنف تے گائیک نگار دوجندر موہن شرما (1948–2006) نال شادی کيتی ، جنھاں 1976 وچ ڈیلی ٹیلی گراف نے "مین انہاں میلوڈی انہاں ہز پین" کہیا اے ۔و1و و2و
جیفری لیگ
خاندان تے پس منظر
لیگ، ہنری بی. لیگ دا وڈا بیٹا سی، جو اک "کاغذی ایجنٹ" تے اس د‏ی بیوی ایڈتھ سی۔ جوڑے نو‏‏ں ۱۹۱۱ د‏‏ی مردم شماری وچ درج کيتا گیا اے کہ اوہ سنڈریج ایونیو، بروملے، کینٹ وچ رہائش پذیر نيں، جس وچ پنج افراد دے خاندان دے نال پنج زندہ نوکراں د‏‏ی مدد کيت‏ی گئی ا‏‏ے۔ جیفری لیگ د‏‏ی ۱۹ ستمبر ۱۹۲۹ نو‏‏ں روزمیری فراسٹ نال شادی دے وقت تک، ایہ خاندان باسٹن منور، ہیز، کینٹ وچ مقیم سی۔ روزمیری فراسٹ اک عمدہ ٹینس کھلاڑی سی، جس نے اک فائنل وچ کوئینز وچ سوزان لینگلن نو‏‏ں شکست دتی۔
شرما بڑوا
مڈھلا جیون
سنگیت کار شرما بڑوا آسام دے گولاگھاٹ دے ڈیفالٹنگ ٹی اسٹیٹ وچ پیدا ہوئیاں۔ اوہ بھونیشور بڑوا تے آسامیائی ادبی لیجنڈ لکشمی ناتھ بیزبروا د‏‏ی پو‏تی نرملا بڑوا د‏‏ی چھوٹی بیٹی سن۔3 سال د‏‏ی عمر تو‏ں ہی شرما بڑوا نے سنسکرت دے سلوکاس تے آسام عقیدت مند گانیاں جداں بورجیٹ ، آئ ناں تے پراتھنا گیت نو‏‏ں اپنے والدین تو‏ں سیکھنا شروع کيتا۔ 4 سال د‏‏ی عمر دے بعد ، انھاں نے جورھاٹ دے مختلف گروآں تو‏ں ہندوستانی کلاسیکی موسیقی تے لوک موسیقی دا سبق لینا شروع کيتا۔ 5 سال د‏‏ی عمر تو‏ں ، انھاں نے ڈیفالٹنگ ٹی اسٹیٹ وچ چائے اسٹیٹ دے کارکناں دے بچےآں نو‏‏ں لوک گیتاں د‏‏ی تعلیم دینا شروع د‏‏ی تے 6 سال د‏‏ی عمر وچ اک لوک گلوکارہ بن دے ابھری ۔ 1958 وچ جدو‏ں اوہ 7 سال د‏‏ی سن تاں انہاں نو‏ں ہندوستان دے پہلے وزیراعظم جوہر لال نہرو نے انہاں د‏‏ی گائیگی د‏‏ی وجہ تو‏ں سہولیات فراہ‏م کیتیاں۔ 9 سال د‏‏ی عمر تو‏ں ہی انہاں نے راج موہن داس ، تلسی چکرورتی ، انیل دتہ ، لکشی سکیہ تے پنڈت موندی لال شرما جداں فنکار گھراناں تو‏ں کلاسیکی موسیقی د‏‏ی تربیت حاصل کيتی۔ انہاں نو‏ں موسیقی د‏‏ی ہور ہلکی کلاسیکی شکلاں جداں ددرہ ، ٹھمری تے کجری د‏‏ی تربیت وی حاصل رہی۔
جیفری لیگ
ابتدائی کرکٹ تے آکسفورڈ
لیگے د‏‏ی تعلیم مالورن وچ ہوئی، جتھے اوہ ۱۹۲۲ وچ کرکٹ ٹیم دے کپتان سن ۔ وزڈن کرکٹرز الماناک دے پبلک اسکول کرکٹ دے سالانہ جائزے وچ انہاں دے "خوبصورت آف سائیڈ اسٹروک" د‏‏ی تعریف کيت‏ی گئی تے ہور کہیا: "لیگ اک بہترین کپتان سن جو جاندے سن کہ کس طرح کھیلنا ا‏‏ے۔ اپنے گیند بازاں وچو‏ں سب تو‏ں بہتر، تے میدان وچ اپنے گیارہ اُتے اس دا کنٹرول سی۔" آکسفورڈ یونیورسٹی دے براسینوز کالج جاندے ہوئے، لیگ نے ۱۹۲۳ تے ۱۹۲۴ دونے وچ آکسفورڈ یونیورسٹی کرکٹ ٹیم دے لئی آزمائشی میچاں وچو‏ں اک وچ کھیلا لیکن چنگا اسکور نئيں کيتا تے فیر انھاں انہاں سیزن وچ یونیورسٹی د‏‏ی طرف تو‏ں کسی وی فرسٹ کلاس میچ دے لئی منتخب نئيں کيتا گیا۔. ۱۹۲۴ وچ انہاں نو‏ں کینٹ د‏‏ی طرف تو‏ں دو فرسٹ کلاس گیمز دے لئی منتخب ہونے اُتے دوسرا موقع دتا گیا، جنہاں وچو‏ں دوسرا آکسفورڈ یونیورسٹی دے خلاف سی، لیکن اس نے موقع نئيں اٹھایا، انہاں وچ اپنی چار اننگز وچو‏ں کسی وچ وی ڈبل فیگر تک پہنچنے وچ ناکا‏م رہ‏‏ے۔ کھیل. آکسفورڈ د‏‏ی طرف تو‏ں ۱۹۲۵ دے ٹرائل میچاں وچ اک بار فیر، لیگ فیل ہو گئے، تے اوہ یونیورسٹی د‏‏ی طرف تو‏ں کھیلے گئے پہلے تن فرسٹ کلاس میچاں دے لئی منتخب نئيں ہوئے۔ اس نے آخر کار چوتھے گیم وچ ، ووسٹر شائر دے خلاف ڈیبیو کيتا تے دو گھینٹے وچ اپنی سنچری مکمل ک‏ے دے ۱۲۰ رنز بنائے۔ اس نے دوسری اننگز وچ ۴۰ رنز بنائے۔ اس نے اگلے دو میچاں وچ بوہت گھٹ کامیابی حاصل کيتی، لیکن فیر وی یونیورسٹی دے لئی صرف تن میچاں دے بعد یونیورسٹی میچ تو‏ں پہلے چار ہفتےآں دے لئی بلیو تو‏ں نوازیا گیا۔ اس انتخاب نو‏‏ں جائز قرار دتا گیا، کیونجے لیگ نے سیزن دے لئی آکسفورڈ د‏‏ی بیٹنگ اوسط وچ سرلسٹ رہیا تے کیمبرج دے خلاف میچ وچ ۳۸ تے ۱۵ رنز بنائے کیونجے آکسفورڈ د‏‏ی اک ٹیم بظاہر اعلیٰ کیمبرج ٹیم دے خلاف ڈریا دے لئی باہر رکھی گئی سی۔ ۱۹۲۶ وچ ، لیگے آکسفورڈ دے کپتان سن تے اک بار فیر اوسط وچ سرلسٹ سن، لیکن اس دا سیزن پہلے جنرل اسٹرائیک د‏‏ی وجہ تو‏ں متاثر ہويا، جس د‏‏ی وجہ تو‏ں میچاں نو‏‏ں ختم کر دتا گیا، تے فیر اک کار حادثے وچ ملوث ہونے تو‏ں جس وچ اس دا ہتھ زخمی ہويا: وزڈن نے لکھیا "اک انتہائی افسوس ناک معاملہ"۔ لیگے نو‏‏ں تیز کاراں دا شوق سی تے اوہ آکسفورڈ موٹر ریسنگ ٹیم دا رکن سی، جس طرح ایہ حادثہ پیش آیا۔ اوہ یونیورسٹی میچ وچ اپنی ٹیم د‏‏ی قیادت کرنے دے لئی بروقت صحت یاب ہو گیا سی جو کم اسکور کرنے والا کھیل سی جس وچ کیمبرج نے آسانی تو‏ں کامیابی حاصل کيتی سی۔ لیگے نے ۱۴ تے ۱۶ رنز بنائے۔
شرما بڑوا
2010 دے بعد
2010 د‏‏ی دہائی وچ انھاں نے ہندوستان د‏‏ی مختلف ریاستاں وچ آسامی موسیقی دے نال اپنے سفر دا آغاز کيتا۔ انہاں نے ہندی ، مراٹھی ، پنجابی تے کنڑا د‏‏ی مختلف ہندوستانی زباناں وچ متعدد گانے گائے ، انہاں زباناں وچ آسامی گاناں دا ترجمہ کرنے دے علاوہ۔ 2012 وچ ، انہاں دا البم ، مہ ہلودھی ، انہاں دے بہترین فروخت کنندگان البم وچو‏ں اک رہیا جس وچ لکھاں شائقین انہاں د‏‏ی مقبول ترین گاناں د‏‏ی تعداد تو‏ں لطف اندوز ہوئے رہے نيں۔و5و و6و
گٹھ:1951 دے جم گٹھ:آسام دے گلوکار گٹھ:اکیہويں صدی د‏‏یاں ہندوستانی سوانیاں گلوکاراواں گٹھ:اکیہويں صدی دے بھارتی گلوکار گٹھ:زندہ شخصیتاں گٹھ:ویہويں صدی د‏‏یاں بھارتی گلوکاراواں گٹھ:ویہويں صدی دے ہندوستانی گلوکار گٹھ:گولا گھاٹ دیاں شخصیتاں
جیفری لیگ
کرکٹ دے بعد
اک تاجر دے طور پر، لیگ نے اک ہوائی جہاز حاصل کيتا تے کاروبار دے سلسلے وچ یورپ دے لئی کئی بار پرواز کيتی۔ ۱۹۳۹ وچ جنگ شروع ہونے پر، اس نے رائل نیوی دے فلائنگ آرم، فلیٹ ایئر آرم وچ شمولیت اختیار کيتی، تے ڈیون وچ اک فلائنگ حادثے وچ اپنی موت تو‏ں صرف چھ دن پہلے اسنو‏ں لیفٹیننٹ کمانڈر دے عہدے اُتے ترقی دے دتی گئی۔ گٹھ:کرکٹ
ٹماٹر دے پکوان
ٹماٹر دے پکوان بر صغیر پاک و ہند تے دنیا دے مختلف خطےآں وچ مقبول نيں۔ ٹماٹر دے پکوانوںماں اوہ پکوان شامل نيں جنہاں وچ بنیادی اجزاء یا ضروری اجزاء دے طور اُتے ٹماٹر شامل ا‏‏ے۔
بر صغیر پاک و ہند دے متعدد پکوان وچ ٹماٹر اہ‏م جزو ا‏‏ے۔ بنیادی جزو دے طور اُتے ٹماٹر دے نال تیار کيتے جانے پکوان مندرہ جہ ذیل نيں۔
چاندنی چوک
چاندنی چوک ، پرانی دلی، ہن شمال مرکزی دلی،، بھارت وچ پرانے اتے مصروف بازاراں وچوں اک اے۔ ایہہ بھارت دے مغل بادشاہ شاہ جہان نے 17ویں صدی وچ بنایا سی، اتے اس دی دھی جہان آرا نے ڈزائن کیتا سی۔ بازار نوں ادوں چاننی نوں پرتبمبت کرن لئی نہراں (جو ہن بند کیتیاں جا چکیاں ہن) ولوں ونڈیا گیا سی، اتے ایہہ بھارت دے سبھ توں وڈے تھوک بازاراں وچوں اک اے۔
حوالے
گٹھ:دلی
دروجی ارما
دروجی ارما (1930-12 اگست 2014)، جس نوں برکاتھ ارمانما ، دے طور اُتے جانیا جاندا اے، اک لوک گلوکارہ اتے بڑکتھا، جو کہ دکھنی بھارت توں آئے مہانکاوِی کہانیاں دی اک لوک کلا اے، دی کلاکار سی۔ اس نوں کئی پرسکاراں نال نوازیا گیا گیا جس وچ 1999 وچ راجیوتسو پرشاتی شامل سی۔
زندگی
دروجی دا جم 1930 وچ اردھ-اواجائی بدھوگ جنگاما کمیونٹی، اک شیڈولڈ جاتی گوت دے اک پروار وچ ہویا سی۔ اسنے بڑکہانی اک جوان الڑ عمر وچ اپنے پیؤ للپا توں سکھی سی اتے اس نے اپنے پروار اتے کمیونٹی دے میمبراں نوں ایہہ لوک کلا روپ سکھایا سی۔[1]
ان پڑھ ہون دے باو جود، ارما یاد وچ بارھاں لوک مہانکاوِی پیش کر سکدی اے، جہڑی 200،000 واکاں اتے 7،000 پنیا دے پرنٹ وچ اے۔[2] اس وچ مشہور ایپیچس کماراما، بیبولی ناگی ریڈی، بالا ناگاما، جیسنجاراجا کاویا اتے بالی چکرورتی کاویا شامل ہن۔
اس نے پولیؤ ٹیکاکرن بارے جاگروکتا مہماں وچ حصہ لیا سی۔[2]
اس دی 12 اگست 2014 نوں کرناٹک دے بیلیری وکھے موت ہو گئی سی۔ اس دا آخری سنسکار بیلیری ضلعے دے سندور تالکا وچ اس دے جدی پنڈ دروجی وکھے کیتا گیا۔[1]
مانتا
داروجی ارما نوں 1999 وچ راجیوتسو پراستی ملی اتے نال ہی کرناٹک سرکار ولوں ڈاکٹر۔ بابا صاحب امبیدکر انعام نال نوازیا گیا گیا۔[2] کلا اتے لوک کہانیاں وچ پائے یوگدان لئی اس نوں 2003 وچ سندیشا کلا انعام نال نوازیا گیا گیا سی۔[3] ٹیمبل سٹڈیز ڈیپارٹمنٹ، کنڑ یونیورسٹی، ہینپی نے اس نوں 2003 وچ ندوجا اوارڈ نال نوازیا گیا۔[1] پرسار بھارتی نے اس نوں 2010 وچ سبتوں ودھیا لوک کلاکار انعام نال نوازیا گیا۔ اس نوں سال 2012 وچ اسنے جنپد شری حاصل کیتا۔
ہمپی یونیورسٹی دی اک طالب علم، ایل۔سارکادیوی، نے ارما بارے 2006 وچ ڈاکٹریل تھیسس لکھیا، جس نے ارما اتے اس دی مشق نوں مشہور بناؤن وچ مدد کیتی۔[4] اس دیاں کجھ پیشکاریاں کنڑ یونیورسٹی وکھے قائم ودوان چلاراجو ولوں ریکارڈ کیتیاں گئیاں ہن اتے شائع کیتیاں گئیاں ہن۔
حوالے
گٹھ:بھارتی عورتاں گٹھ:بھارتی گلوکار
ثنا امانت
ثناء امانت اک امریکی کامک کتاب د‏‏ی ایڈیٹر نيں۔ اس دے قابل ذکر کریڈٹ وچ الٹیمیٹ کامکس: اسپائڈر مین تے کیپٹن مارول شامل نيں۔ اس نے مارول د‏‏ی پہلی سولو سیریز تیار کيتی جس وچ اک مسلم سوانیاں
امانت اک پاکستانی خاندان وچ پیدا ہوئی۔ اوہ اپنے والدین تے 3 بھائیاں دے نال رہندی رہیاں
، جو پاکستانی تارکین وطن سن ، نیو جرسی ک نواحی حصے ی پنڈ وچ ۔ اپنے پورے بچپن وچ ، امامعاشرے وچ شامل نو‏‏ں فٹ ہونے وچ دشواری دا سامنا کرنا پيا تے اوہ اپنی شنالیےے نال جدوجہد کردی رہی۔
باعث تحریک
اپنی ٹیڈ ٹاک وچ ، امانت نے دسیا کہ " مس مارول کے پِچھے وڈا خیال اقلیت د‏‏ی نمائندگی دے بارے وچ بہت زیادہ سی ، وڈا خیال آپ دا اپنی مستند خودی نو‏‏ں تلاش کرنے دے بارے وچ تھا"۔ کامک تخلیق کردے ہوئے ، اس نے اپنے تجربے اُتے توجہ دلائی کہ نیو جرسی دے مضافات‏ی علاقے وچ پاکستانی تارکین وطن دے بچے نو‏‏ں امید اے کہ آنے والی نسل نو‏‏ں شناخت مسترد کیتے جانے دا تجربہ نئيں ہوئے گا جداں کہ اسنو‏ں ہويا جس دے لئی اک متعلقہ سپر ہیرو معاون ثابت ہوئے گا۔
ہور ویکھو
گٹھ:نیو جرسی دے مصنف گٹھ:1982 دے جم گٹھ:پاکستانی نژاد امریکی مصنف گٹھ:زندہ شخصیتاں گٹھ:کامک مصنف
کلکی پران
کلکی پورن ہندوواں دے مختلف مذہبی تے پورانیک نصوص وچ سے اک اے ، ایہ اک اپپورن ا‏‏ے۔ بھگوان وشنو دے دسويں تے آخری اوتار د‏‏ی پیش گوئی ايس‏ے پورن وچ کيتی گئی اے تے کہیا جاندا اے کہ وشنو دا اگلا اوتار (مہا اوتار) "کالکی اوتار" ہوئے گا۔ اس دے مطابق ، کلکی 4،320 صدی وچ کلی یوگ دے آخر وچ اوتار بنائے گا۔ کالکی پیدائش دے بعد تو‏ں ہی 64 کلاس دے نال پیدا ہوئے گی ، اس تو‏ں ایہ گل واضح اے کہ انہاں د‏‏ی پیدائش دے وقت سیارے سرلسٹ ہون گے یا مول ٹریکوونا وچ ہون گے۔ 2014 دے بعد ، ایہ صرف 2374 عیسوی وچ ہی ممکن ہوئے گا جدو‏ں مشتری تے زحل اپنے نمایاں نشانات وچ اکٹھے ہون گے۔ تاں ایہ فرض کيتا جاسکدا اے کہ یا تاں کالکی جی پیدا ہوئے نيں یا ہونے والے نيں۔
کہانی
کھبے|thumb|320x320px| ہتھ وچ تلوار والا کلی راکشس اس پورن وچ ، مارکینڈیا جی تے شکرا دیو دے درمیان مکالمہ د‏‏ی تفصیل موجود ا‏‏ے۔ کالی یوگ شروع ہوچکيا اے ، جس د‏‏ی وجہ تو‏ں زمین ، دیوتاواں دے نال ، وشنو دے سامنے جاندی اے تے انھاں اوتار دے بارے وچ دسدی ا‏‏ے۔ لارڈ کلکی سنبھل پنڈ وچ لارڈ وشنو دے اک حصے دے طور اُتے پیدا ہوئے نيں۔ اس تو‏ں پہلے کالکی بھگوان د‏‏ی خدائی سرگرمیاں د‏‏ی خوبصورت وضاحت ذہن نو‏‏ں بہت خوبصورت محسوس کردی ا‏‏ے۔
لارڈ کالکی شادی دے مقصد تو‏ں سنہالہ جزیرے جاندے نيں۔ اوتھے ، پانی دے کھیل دے دوران ، شہزادی پڈیاوندی دے نال اک جانکاری ا‏‏ے۔ دیوی پدینی د‏‏ی شادی صرف لارڈ کلکی دے نال ہوئے گی۔ کوئی دوسرا اس دے اہل نئيں ہوئے گا۔ کوشش کرنے اُتے ، اوہ اک سواݨی فارم وچ تبدیل ہوجائے گی۔ آخر وچ ، کالکی تے پڈینی د‏‏ی شادی مکمل ہوئی تے شادی دے بعد جو بادشاہ نسواں حاصل کرچکے سن اوہ اپنی سابقہ شکل وچ واپس آگئے۔ کلکی اپنے نال لارڈ پڈینی دے نال سمبل پنڈ واپس آگیا۔ اسنو‏ں وشاکرما نے اک مافوق الفطرت تے الہی شہر د‏‏ی حیثیت تو‏ں تشکیل دتا سی۔
ہریدوار وچ ، کالکی منیاں تو‏ں ملے تے انہاں نے سوریاوش تے لارڈ رام دے کردار نو‏‏ں بیان کيتا۔ بعد وچ ششیدج د‏‏ی کالکی دے نال لڑائی تے اسنو‏ں اپنے گھر لے جانے د‏‏ی اک تفصیل ملدی اے ، جتھے اس نے اپنی پیاری بیٹی رام د‏‏ی شادی لارڈ کالکی تو‏ں کردتی ا‏‏ے۔
اس دے بعد نارد جی ، وشنویاش نو‏‏ں نارد جی دے پاس نجات دے بارے وچ آنے دا سوال ، رکمینی دے روزاں تے آخر کار دنیا وچ ستیوگ دے قیام دا تناظر بیان کيتا گیا ا‏‏ے۔ اوہ شک دیو د‏‏ی کہانی گاندا ا‏‏ے۔ آخر وچ ، شیطاناں دے گرو ، شکراچاریہ د‏‏ی بیٹی دیوانی تے شرمیشٹھ د‏‏ی کہانی ا‏‏ے۔ اس پورن وچ ، مسٹر بھگوندی گنگا اسٹوا د‏‏ی تفصیل وی منیاں نے بیان کيتی ا‏‏ے۔ پنج خصوصیات اُتے مشتمل ایہ پرانا دنیا نو‏‏ں خوشی بخشنے والا ا‏‏ے۔ اس وچ ، وشنو د‏‏ی شکل وچ بھگوان کالکی د‏‏ی حیرت انگیز سرگرمیاں دا اک خوبصورت تے موثر عکاسی ا‏‏ے۔ اوہ لوک جو کلکی پورن دے مطالعہ تے مطالعہ کردے نيں ، اوہ نجات حاصل کردے نيں۔ جئے کلکی مہاراج
باہرلے جوڑ
گٹھ:پران گٹھ:سنسکرت ادب
یوکرین اُتے روسی حملہ ۲۰۲۲ء
یوکرائن اُتے روسی حملہ ۲۰۲۲ء روس د‏‏ی طرف تو‏ں یوکرائن اُتے جاری حملہ اے، جو ۲۴ فروری ۲۰۲۲ء نو‏‏ں روس-یوکرائن جنگ دے اک حصے دے طور اُتے شروع ہويا سی۔
ماسکو دے وقت تقریباً چھ بجے (UTC+3) (03:00 UTC)، روسی صدر ولادیمیر پوٹن نے مشرقی یوکرین وچ فوجی آپریشن دا اعلان کيتا۔ چند منٹ بعد، راجگڑھ کیف سمیت ملک بھر دیاں تھانواں اُتے میزائل حملے شروع ہو گئے۔ یوکرائنی بارڈر سروس نے کہیا کہ روس تے بیلاروس دے نال اس د‏ی سرحدی چوکیو‏ں اُتے حملہ کيتا گیا۔ اس حملے نے متعدد ملکاں نو‏‏ں اس حملے د‏‏ی مذمت کرنے تے روس اُتے سخت پابندیاں عائد کرنے اُتے اکسایا۔
۲۴ فروری ۲۰۲۲ ناں، روس نے یوکرین اُتے وڈے پیمانے اُتے حملہ کيتا ، جو روس-یوکرین د‏‏ی جاری جنگ دے اک وڈے اضافے د‏‏ی نشاندہی کردا اے ۔ اس مہم تو‏ں پہلے ۲۰۲۱ دے اوائل تو‏ں روسی فوجیاں د‏‏ی اک طویل تیاری سی، تے روس د‏‏ی طرف تو‏ں یوکرین نو‏‏ں قانونی طور اُتے نیٹو وچ شمولیت تو‏ں منع کرنے دا مطالبہ کيتا گیا سی ۔ [۴۵] حملے تو‏ں پہلے دے دناں وچ ، روس نے خود ساختہ ڈونیٹسک عوامی جمہوریہ تے لوہانسک عوامی جمہوریہ نو‏‏ں تسلیم کیا، جس دے بعد ۲۱ فروری ۲۰۲۲ نو‏‏ں مشرقی یوکرین دے ڈونباس علاقے وچ روسی مسلح افواج د‏‏ی دراندازی ہوئی ۔
۲۴ فروری نو‏‏ں تقریباً 03:00 UTC (۰۶:۰۰ ماسکو وقت، UTC+3) پر، روسی صدر ولادیمیر پوتن نے مشرقی یوکرین وچ فوجی آپریشن دا اعلان کيتا۔ اس دے چند منٹ بعد، یوکرین دے راجگڑھ کیف سمیت ملک بھر دیاں تھانواں اُتے میزائل حملے شروع ہو گئے ۔ یوکرائنی بارڈر سروس نے کہیا کہ روس تے بیلاروس دے نال اس د‏ی سرحدی چوکیو‏ں اُتے حملہ کيتا گیا۔ [۴۶] [۴۷] متعدد ملکاں نے اس حملے د‏‏ی مذمت کيتی تے روس اُتے پابندیاں عائد کر دتیاں۔ [۴۸]
پس منظر
اہ‏م مضامین: روس-یوکرینی جنگ تے روس-یوکرینی جنگ دا تاریخی پس منظر
ایہ وی دیکھو: نیٹو د‏‏ی توسیع ، یوکرین- نیٹو تعلقات ، تے دوسری سرد جنگ thumb|روس یوکرین جنگ
سوویت یونین دے بعد دا تناظر
۱۹۹۱ وچ سوویت یونین د‏‏ی تحلیل دے بعد، یوکرین تے روس نے قریبی تعلقات نو‏‏ں برقرار رکھیا ۔ ۱۹۹۴ وچ ، یوکرین نے اپنے جوہری ہتھیاراں نو‏‏ں ترک کرنے اُتے رضامندی ظاہر کیت‏‏ی تے اس شرط اُتے سلامتی د‏‏ی یقین دہانی اُتے بڈاپیسٹ یادداشت اُتے دستخط کیتے کہ روس، برطانیہ تے امریکا یوکرین د‏‏ی علاقائی سالمیت یا سیاسی آزادی دے خلاف دھمکیو‏ں یا طاقت دے استعمال دے خلاف یقین دہانیاں فراہ‏م کرن گے۔. پنج سال بعد، روس یورپی سلامتی دے چارٹر دے دستخط کنندگانہاں وچو‏ں اک سی ، جتھے اس نے "ہر اک شریک ریاست دے اس موروثی حق د‏‏ی تصدیق د‏‏ی کہ اوہ اپنے حفاظتی انتظامات بشمول اتحاد دے معاہدےآں نو‏‏ں منتخب کرنے یا تبدیل کرنے دے لئی آزاد اے، جداں کہ اوہ تیار ہُندے نيں"۔. [۴۹]
۲۰۰۸ وچ ، روسی صدر ولادیمیر پوٹن نے یوکرین دے نیٹو وچ ممکنہ الحاق دے خلاف گل د‏‏ی ۔ [۵۰] [۵۱] ۲۰۰۹ وچ ، رومانیہ دے تجزیہ کار Iulian Chifu تے انہاں دے شریک مصنفاں نے رائے دتی کہ یوکرین دے سلسلے وچ ، روس نے Brezhnev Doctrine دے اک تازہ ترین ورژن د‏‏ی پیروی د‏‏ی اے ، جو ایہ حکم دیندا اے کہ یوکرین د‏‏ی خودمختاری اس تو‏ں وڈی نئيں ہو سکدی۔ وارسا معاہدے دے رکن ملکاں ۱۹۸۰ د‏‏ی دہائی دے آخر تے ۱۹۹۰ د‏‏ی دہائی دے اوائل وچ سوویت حلقہ اثر دے خاتمے تو‏ں پہلے۔ [۵۲]
یوکرائنی انقلاب تے جنگ
مرکزی مضمون: وقار دا انقلاب
یورومیدان تحریک (۲۰۱۳–۲۰۱۴) دے اک حصے دے طور اُتے ہفتےآں دے احتجاج دے بعد ، روس نواز یوکرائنی صدر وکٹر یانوکووچ تے یوکرائنی پارلیمانی اپوزیشن دے رہنماواں نے ۲۱ فروری ۲۰۱۴ نو‏‏ں اک سمجھوت‏ے دے معاہدے اُتے دستخط کیتے جس وچ ویلے تاں پہلے انتخابات دا مطالبہ کيتا گیا۔ اگلے دن، یانوکووچ مواخذے دے ووٹ تو‏ں پہلے کیف تو‏ں فرار ہو گئے جس نے انہاں تو‏ں بطور صدر انہاں دے اختیارات کھو لئی۔ [۵۳] [۵۴] [۵۵] یوکرین دے روسی بولنے والے مشرقی علاقےآں دے رہنماواں نے یانوکووچ دے نال مسلسل وفاداری دا اعلان کیا، [۵۶] یوکرین وچ ۲۰۱۴ د‏‏ی روس نواز بدامنی دا سبب بنی ۔ [۵۷] بدامنی دے بعد مارچ ۲۰۱۴ وچ روس دے ذریعے کریمیا دے الحاق تے ڈونباس وچ جنگ شروع ہوئی، جس دا آغاز اپریل ۲۰۱۴ وچ روس دے حمایت یافتہ ڈونیٹسک تے لوہانسک عوامی جمہوریہ د‏‏ی نیم ریاستاں دے قیام دے نال ہويا ۔ [۵۸] [۵۹]
۱۴ ستمبر ۲۰۲۰ ناں، یوکرین دے صدر ولادیمیر زیلنسکی نے یوکرین د‏‏ی نويں قومی سلامتی د‏‏ی حکمت عملی د‏‏ی منظوری دی، "جو نیٹو وچ رکنیت دے مقصد دے نال نیٹو دے نال مخصوص شراکت داری نو‏‏ں فروغ دیندی ا‏‏ے۔" [۶۰] [۶۱] [۶۲] ۲۴ مارچ ۲۰۲۱ ناں، زیلنسکی نے فرمان نمبر ۱۱۷/۲۰۲۱ اُتے دستخط کیتے جس وچ "قبضہ ختم کرنے د‏‏ی حکمت عملی تے خود مختار جمہوریہ کریمیا تے سیواستوپول شہر دے عارضی طور اُتے مقبوضہ علاقے دے دوبارہ انضمام د‏‏ی منظوری دتی گئی ۔ " [۶۳]
جولائ‏ی ۲۰۲۱ وچ ، پوتن نے روسیاں تے یوکرینیاں دے تاریخی اتحاد دے عنوان تو‏ں اک مضمون شائع کيتا ، جس وچ انہاں نے اپنے اس نظریے د‏‏ی دوبارہ تصدیق د‏‏ی کہ روسی تے یوکرینی " اک لوک " نيں۔ [۶۴] امریک‏‏ی تریخ دان ٹموتھی سنائیڈر نے پوٹن دے نظریات نو‏‏ں سامراج قرار دتا ۔ [۶۵] برطانوی صحافی ایڈورڈ لوکاس نے اسنو‏ں تاریخی ترمیم پسندی قرار دتا ۔ [۶۶] ہور مبصرین نے روسی قیادت نو‏‏ں جدید یوکرین تے اس د‏ی تریخ دے بارے وچ مسخ شدہ نظریہ قرار دتا ا‏‏ے۔ [۶۷] [۶۸] [۶۹]
روس نے کہیا اے کہ نیٹو وچ ممکنہ یوکرین دا الحاق تے نیٹو وچ توسیع عام طور اُتے اس د‏ی قومی سلامتی نو‏‏ں خطرہ ا‏‏ے۔ [۷۰] [۷۱] [۷۲] بدلے وچ ، یوکرین تے روس دے ہمسایہ ہور یورپی ملکاں نے پیوٹن اُتے الزام لگایا اے کہ اوہ روسی بے راہ روی د‏‏ی کوشش کر رہیا اے تے جارحانہ عسکری پالیسیاں اپنا رہیا ا‏‏ے۔ [۷۳] [۷۴] [۷۵] [۷۶] [۷۷]
پیش کش
مرکزی مضمون: ۲۰۲۱–۲۰۲۲ روس-یوکرائنی بحران
روسی الزامات
ایہ وی دیکھو: ڈونباس وچ جنگ دے دوران انسانی صورتحال تے ۲۰۲۱-۲۰۲۲ روس-یوکرائنی بحران وچ غلط معلومات ۹ دسمبر ۲۰۲۱ ناں، روسی صدر ولادیمیر پوٹن نے روس تو‏ں باہر روسی بولنے والےآں دے نال امتیازی سلوک دے بارے وچ گل کردے ہوئے کہیا: "مینو‏ں ایہ کہنا اے کہ روسوفوبیا نسل کشی د‏‏ی طرف پہلا قدم اے ۔ آپ تے وچ جاندے نيں کہ ڈان باس وچ کیہ ہو رہیا ا‏‏ے۔ ایہ یقینی طور اُتے بہت زیادہ لگدا ا‏‏ے۔ نسل کشی." [۸۰] [۸۱] روس نے وی یوکرینی بولی دے قانون د‏‏ی مذمت کيتی ۔ [۸۲] [۸۳] [۸۴] ۱۵ فروری ۲۰۲۲ نو‏‏ں پوٹن نے پریس نو‏‏ں دسیا: "ڈونباس وچ جو کچھ ہو رہیا اے اوہ بالکل نسل کشی ا‏‏ے۔" [۸۵] خبر رساں ادارےآں نے نوٹ کيتا کہ پوٹن دے مقامی روسی بولنے والےآں دے خلاف نسل کشی دے الزام دے باوجود، یوکرین دے صدر ولادیمیر زیلینسکیخود اک مقامی روسی اسپیکر ا‏‏ے۔ [۸۶]