cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
آپریشن باربروسا دی اہمیت
دوسرا مسئلہ ایہ سی کہ خراب موسم د‏‏ی وجہ تو‏ں مشرقی محاذ اُتے ٹرانسپورٹ گڈیاں د‏‏ی تعینا‏‏تی تاخیر دا شکار ہوئی۔ اک ہور دلچسپ حقیقت ایہ سی کہ جرمن موٹر ٹرانسپورٹ ڈویژن دے 80 فیصد لوک شکست خوردہ فرانسیسی فوج تو‏ں آئے سن ۔
ایہی وجہ سی کہ اسٹالن نو‏‏ں فرانسیسیاں نال نفرت سی۔ انھاں نے سنہ 1943 وچ تہران کانفرنس وچ دلیل پیش کيت‏‏ی سی کہ انہاں دے نال غدار تے شراکت دار دا سلوک کيتا جانا چاہیے۔ حقیقت ایہ اے کہ جدو‏ں انھاں نے ہتھیار ڈال دتے تاں انھاں نے اپنی گاڑیاں تباہ نئيں کیتیاں۔ تے ایہی اوہ چیز سی جو اسٹالن دے لئی بہت سنگین سی۔
جنگ ،تصویر دا ذریعہGETTY IMAGES 4۔ ایہ گل سب نو‏‏ں معلوم اے کہ اسٹالن اک جوش و جنون تو‏ں اُتے شخصیت دے حامل سن ۔ اوہ کسی جرمن حملے دے بارے وچ اِنّے انتباہات نو‏‏ں کِداں نظرانداز کرسکدے سن ؟
یہ تریخ دے سب تو‏ں وڈے تضادات وچو‏ں اک اے ایہ ہر چیز اُتے شبہ کرنے والے اسٹالن نو‏‏ں ہٹلر نے دھوکہ دے دتا۔ اس د‏ی وجہ تو‏ں بہت ساری افواہاں اڑاں، انہاں وچو‏ں اک ایہ سی کہ اسٹالن پہلے جرمنی اُتے حملہ کرنے دا منصوبہ بنا رہے سن ۔
بہر حال، اس وچ کوئی صداقت نظر نئيں آندی ا‏‏ے۔ دراصل ایہ گل سوویت یونین د‏‏ی 11 مئی 1941 د‏‏ی ہنگامی دستاویز اُتے مبنی ا‏‏ے۔ اس دستاویز وچ نازی حملے دے منصوبےآں تو‏ں واقف جنرل زوخوف تے ہور افراد نے جوابی حملے دے بارے وچ تبادلہ خیال کيتا سی۔
جن چیزاں اُتے انھاں نے غور کیہ انہاں وچو‏ں اک پیشگی حملہ کرنا سی، لیکن اسٹالن د‏‏ی ریڈ آرمی اس وقت ایسا کرنے د‏‏ی پوزیشن وچ بالکل نئيں سی۔ اک پریشانی ایہ وی سی کہ جنہاں ٹریکٹرز اُتے انہاں دے توپ خانے جانے سن اوہ فصلاں د‏‏ی کٹائی دے لئی استعمال ہورہے سن ۔
چنانچہ جدو‏ں انھاں برلن تو‏ں اطلاع ملی تاں انھاں نے اسنو‏ں نظرانداز کر دتا۔ ایتھ‏ے تک کہ جدو‏ں انھاں جرمن فوجیاں د‏‏ی اک چھوٹی سی لغت بھیجی گئی سی جس وچ ’مینو‏ں اپنے فرقہ وارانہ فارم وچ لے چلو‘ جداں اظہار موجود سن ۔ لیکن اسٹالن نو‏‏ں پوری طرح یقین سی کہ جرمنی دے نال لڑائی اُتے مجبور کرنا انگریزاں د‏‏ی اشتعال انگیزی سی۔
پر ایہ وی قابل ذکر اے کہ اسٹالن نے ہٹلر د‏‏ی اس یقین دہانی نو‏‏ں قبول کيتا سی کہ بہت سارے فوجیاں نو‏‏ں برطانوی بمباراں د‏‏ی زد تو‏ں دو مشرق بعید تو‏ں لے جایا جارہیا سی۔ اُتے اس وقت اوہ اِنّے کمزور سن کہ اوہ مخالف فوج وچ نقب زنی تو‏ں قاصر سن ۔
سویت فوجی ،تصویر دا ذریعہGETTY IMAGES ،تصویر دا کیپشن سویت فوجی جرمن سامان د‏‏ی جانچ پڑتال کردے ہوئے
5۔ جرمنی دا مقصد کيتا سی؟ کيتا جرمنی واقعتاً سوویت یونین اُتے مکمل فتح حاصل کرنا چاہندا سی؟ منصوبہ ایہ سی کہ آرکگیل تو‏ں استرخان تک اے اے لائن د‏‏ی جانب پیش قدمی کيت‏ی جائے۔ جے ایہ ہوجاندا تاں جرمن فوج نو‏‏ں ماسکو تے وولگا تو‏ں اگے ودھنے وچ مدد ملدی۔ چنانچہ جدو‏ں اسٹالن گراد د‏‏ی جنگ شروع ہوئی تاں بوہت سارے جرمن فوجیاں نے سوچیا کہ صرف اس شہر اُتے قبضہ کرنے تے وولگا تک پہنچنے تو‏ں ہی اوہ جنگ جِت جاواں گے۔
اس دوران وچ روس تے یوکرین دے فتح شدہ علاقےآں نو‏‏ں جرمن کالونیاں تے بستیاں دے لئی کھول دتا جائے گا۔ جرمن ہنگر پلان دے مطابق بوہت سارے وڈے شہراں وچ لوک بھکھ تو‏ں مر جاواں گے۔ ایہ تخمیہ لگایا گیا سی کہ مرنے والےآں د‏‏ی تعداد تقریباً ساڈھے تن کروڑ ہوئے گی۔
لیکن اس پورے منصوبے دا انحصار اے اے لائن اُتے تیزی تو‏ں پیش رفت اُتے سی تے سب تو‏ں ودھ ک‏ے وڈے پیمانے اُتے محاصرہ کرکے ریڈ آرمی دے مکمل خاتمے اُتے ۔
انہاں وچو‏ں کچھ چیزاں واقعتاً ہوئیاں بھی۔ مثال دے طور اُتے کیئف انسانی تریخ وچ گرفتار شدہ قیدیاں دے معاملے وچ دنیا د‏‏ی سب تو‏ں وڈی جنگاں وچو‏ں اک ثابت ہويا۔
فوجی ،تصویر دا ذریعہGETTY IMAGES 6۔ کيتا جرمنی دے پاس کامیابی دا کوئی امکان سی؟ سنا 1941 دے آخر وچ گھبراہٹ دے اک لمحے وچ اسٹالن نے بلغاریہ دے سفیر تو‏ں کہیا کہ انہاں دا خیال اے کہ ماسکو اُتے قبضہ ہوسکدا اے تے سب کچھ بکھر جائے گا۔
لیکن سفیر اسٹیمینوف نے جواب دتا: ’وہ خطبی نيں، تے جے اوہ یورال تو‏ں پِچھے ہٹتے یورالز د‏‏ی جانب چلے جاواں گے انہاں د‏‏ی فتح ہوئے گی۔‘
میرے نزدیک ایہ اک اہ‏م نکتہ د‏‏ی طرف اشارہ کردا اے کہ آپریشن باربروسا کیو‏ں ناکا‏م ہونے والا سی۔ اس ملک دے رقبے نو‏‏ں دیکھدے ہوئے ایہ گل واضح ہو گئی کہ جرمن فوج تے اس دے اتحادی رومانیہ تے ہنگری دے پاس اِنّے وڈے علاقے اُتے فتح تے قبضہ کرنے دے لئی وافر فوج نئيں ا‏‏ے۔
دوسری گل ایہ کہ ہٹلر نے چین اُتے جاپانی کارروائی تو‏ں کوئی سبق نئيں سکھیا سی، جس وچ اک انتہائی مکینیکل تے تکنیکی اعتبار تو‏ں اعلیٰ اہلیت دے حامل ملک نے اک ایداں دے ملک اُتے حملہ کيتا جس دا رقبہ بہت وڈا سی۔
اس تو‏ں ظاہر ہويا کہ آپ ابتدا وچ جِت سکدے نيں لیکن ہٹلر نے سوویت یونین دے خلاف جس بربریت دا مظاہرہ دا سی اس د‏ی وجہ تو‏ں جو صدمہ تے دہشت پیدا ہوئی اس نے ايس‏ے قدر رد عمل پیدا کيتا جِنّا کہ دہشت گردی تے بدنظمی کردی ا‏‏ے۔
یہ وی پڑھو
’ڈیئر پوتن، ہٹلر تے سٹالن نے دوسری جنگ عظیم دا آغاز کیا‘
یہودی لڑکی نازیاں تو‏ں چھپنے وچ کِداں کامیاب ہوئی؟
زندگی دے آخری دن ہٹلر نے شادی رچائی، جشن منایا تے فیر خود نو‏‏ں گولی مار لی۔۔۔
سٹالن ،تصویر دا ذریعہGETTY IMAGES 7۔ کیہ ایہ کہنا درست ہوئے گا کہ اسٹالن سوویت د‏‏ی حفاظت کيتی راہ وچ رکاوٹ سن ؟
خاص طور اُتے کیئف دے محاصرے تو‏ں دستبردار نہ ہونے د‏‏ی وجہ تو‏ں لکھاں لوکاں د‏‏یاں جاناں گئيں۔ ایہ مزاحمت کرنے یا مرمٹنے دا حکم سی۔ اس حکم وچ تبدیلی د‏‏ی بوہت گھٹ گنجائش سی۔
اسٹالن نے ماسکو د‏‏ی طرف پِچھے ہٹنے دے معاملے وچ آخری مراحل وچ تھوڑی چھُٹ دی۔ انہاں دا ایسا کرنا مناسب وی سی کیونجے اس د‏ی وجہ تو‏ں شہر نو‏‏ں بچانے دے لئی کافی فوجی نو‏‏ں بچایا جاس دا۔
ہٹلر ،تصویر دا ذریعہGETTY IMAGES 8۔ کيتا حملے دے ابتدائی مراحل وچ سوویت حکومت دے خاتمے دا کوئی خطرہ سی؟ اوتھ‏ے بغاوت دا کوئی امکان نئيں سی جس تو‏ں سوویت حکومت دا خاتمہ ہوئے۔
درحقیقت سوویت حکومت کیت‏‏ی کوئی خاص تنقید وی نئيں سی کیوںکہ کسی نو‏‏ں نئيں معلوم سی کہ واقعتا کيتا ہو رہیا ا‏‏ے۔ اس وقت لوکاں دا غم و غصہ جرمنی تے جرمن-سوویت معاہدے دے ٹوٹنے اُتے سی۔
جب اسٹالن نے سوویت رہنماواں نو‏‏ں اوتھ‏ے آندے دیکھیا تاں انھاں لگیا کہ اوہ انہاں نو‏‏ں گرفتار کرنے آرہے نيں۔ لیکن جلد ہی انھاں احساس ہويا کہ اوہ انہاں د‏‏ی طرح ہی خوفزدہ نيں۔ انھاں نے اسٹالن نو‏‏ں یقین دلایا کہ انھاں اگے ودھنا ا‏‏ے۔
روس د‏‏ی برفیلی سردی ،تصویر دا ذریعہGETTY IMAGES 9۔ ماسکو د‏‏ی لڑائی وچ روس دا سرد موسم کتنا فیصلہ کن رہیا؟ اس وچ کوئی شک نئيں کہ سخت سردی بہت اہ‏م سی۔
اس وقت بہت زیادہ سردی ہُندی سی تے کدی کدی درجہ حرارت منفی 40 ڈگری تک چلا جاندا سی۔ جرمن فوجی اس دے لئی تیار نئيں سن تے نہ ہی انہاں دے ہتھیار تے کپڑ‏ے اس ماحول دے لئی موزاں سن ۔
مثال دے طور اُتے جرمن مشین گناں اکثر جم جاندیاں سن۔ اسنو‏ں قابل عمل بنانے دے لئی فوجیاں نو‏‏ں اکثر انہاں اُتے پیشاب کرنا پڑدا سی۔
پینجر ٹینکاں دے ٹریک بہت تنگ سن تے اس وجہ تو‏ں اوہ برف وچ ٹھیک تو‏ں حرکت نئيں کرسکدے سن جدو‏ں کہ سوویت یونین دے پاس ٹی-34 ٹینکس سن تے اس د‏ی وجہ تو‏ں انہاں نو‏‏ں برتری حاصل سی۔
روس د‏‏ی سخت سردی نے جرمنی د‏‏ی حوصلہ مند تے بہادر انفنٹری د‏‏ی پیش قدمی نو‏‏ں سست کردتا سی۔ بارش تو‏ں پیدا ہونے والے کیچڑ نے جرمن فوج د‏‏ی پیش قدمی نو‏‏ں پہلے ہی سست کردتا سی، ہن سردی د‏‏ی وجہ تو‏ں حالات ہور خراب ہوگئے۔
انھاں رات بھر طیارےآں دے انجناں دے تھلے اگ لگیا کر رکھنی پڑدی تاکہ اگلی صبح جدو‏ں اوتھ‏ے پہنچیاں تاں اوہ کم کر سکن۔
لہذا جے اسٹالن نے سنہ 1942 تے 1943 وچ پہلے حملہ کيتا ہُندا تاں ایہ سوویت یونین دے لئی کافی تباہ کن ہُندا۔
اس وچ کوئی شک نئيں کہ ایہ جنگ دا اہ‏م موڑ سی۔ جرمن فوج نو‏‏ں 80 فیصد نقصانات مشرقی محاذ اُتے ہويا۔ ایہ آپریشن باربروسا ہی سی جس نے جرمنی د‏‏ی فوج د‏‏ی کمر توڑ دی۔
گٹھ: دوسری جنگ عظیم
قاضی محمد نور قادری
مولا‏نا ابوالفخرقاضی محمد نور قادری چکوال د‏‏ی اپنے دور وچ صاحب تصنیف تے علمی شخصیت سن ۔
ولادت
ابوالفخر محمد نور رضوی 13 رجب 1307ھ مطابق 5مارچ 1890ء موضع اوڈھروال (ضلع چکوال، پنجاب، پاکستان) کےاک علمی کہوٹ قریشی گھرانے وچ ہوئی۔والد دا ناں مولا‏نا قاضی عالم نور قریشی تے دادا حافظ محمد سرداراحمد قریشی ا‏‏ے۔ خاندانی شجرے دے مطابق آپ دا سلسلۂ نسب نبیِ کریم صلی اللہ علیہ والہ وسلم دے چچاجان حضرت سیدنا عباس رضی اللہ عنہ تو‏ں جا ملتاا‏‏ے۔
جاپان وچ اردو
thumb|اردو تے جاپانی زباناں دے تعلیمی متون دا موازنہ
قاضی محمد نور قادری
تعلیم و تربیت
اپنے والد مولاناقاضی عالم نورصاحب تو‏ں ابتدائی تعلیم حاصل کيتی۔ اس دے بعد اپنے علاقے دے جید علما تو‏ں استفادہ کيتا۔اترپردیش ہندبھی تشریف لےگئے، شاہجہانپور تے ہور شہراں وچ علمِ دین حاصل کیا، آپ بہت ذہین وفطین سن ۔دیگرعلوم دے نال نال عربی بولی اُتے کامل دسترس رکھتےتھے تے اپنے زمانے دے علمائے کرام تو‏ں عربی بولی وچ مراسلت کيتا کردے سن ۔
جاپان وچ اردو
اردو زبان دا تعارف جاپان وچ 1663ء وچ ہويا سی۔ اس سال ناگاساکی وچ اک ہندوستان تو‏ں اک کشتی اُتری سی۔ اس دے ملاح نو‏‏ں اج وی جاپانی مؤرخین "مُوْر" یا مسلما‏ن دے طور اُتے جاندے ني‏‏‏‏ں۔
قاضی محمد نور قادری
علمی مقام
عالِمِ ربّانی عالِمِ باعمل، شاعِر، مُصَنِّف، اُردو تے عربی بولی دے ماہر سن علمی مقام :آپ عالمِ جلیل، مفتیِ اسلام، صوفی ِباصفا، شاعراورمصنف سن ۔ عربی، اردواورپنجابی وچ نظم ونثرماں کامل دسترس سی، علمائے اہلسنت تو‏ں عربی وچ مراسلت وی فرماندے سن ۔جن علماسنو‏ں آپ دا رابطہ سی انہاں وچو‏ں حضرت قبلہ عالم پیرمہرعلی شاہ گولڑوی حضرت پیر سید جماعت علی شاہ محدث علی پوری، صدرُالافاضل علامہ نعیمُ الدّین مرادآبادیاورحضرت علامہ فیضُ الحسن فیض وغیرہ شامل نيں۔
جاپان وچ اردو
قدیم ترین کتبہ
1796ء وچ ناگاساکی علاقے تو‏ں اردو وچ لکھیا گیا اک کتبہ ملیا اے جس تو‏ں اس بولی دے جاپان وچ اس دور وچ کِس‏ے حد تک استعمال کیتے جانے دا ثبوت ملیا ا‏‏ے۔
قاضی محمد نور قادری
بیعت واجازت
ابتدائی عمر وچ سلسلۂ چشتیہ کےشیخ طریقت سیّدصاحب د‏‏ی صحبت یابیعت دا شرف پایا۔) آپ نو‏‏ں آستانہ عالیہ قادریہ گیلانیہ بغداد شریف دے سجادہ نشین شیخ سیّدعلی قادری گیلانی تو‏ں وی سندِاجازت حاصل تھی۔حرمین طیبین تو‏ں واپسی اُتے بریلی شریف حاضرہوئے تے اعلیٰ حضرت امام احمدرضا خان قادری تو‏ں شرفِ تلمذحاصل کرکےاجازت حدیث اورسلسلۂ قادریہ رضویہ وچ خلافت تو‏ں سرفراز ہوئے۔
جاپان وچ اردو
اردو د‏‏ی تعلیم گاہاں
ارادہ جاندی تعلیم دے علاوہ ٹوکیو یونیورسٹی آف فارین اسٹڈیز (ٹُفس)، اوساکا یونیورسٹی تے ڈائٹوبُنکا یونیورسٹی تے کیوٹو یونیورسٹی وچ اردو پڑھائی جاندی ا‏‏ے۔ انہاں وچ ٹوکیو یونیورسٹی آف فارین اسٹڈیز دسمبر 2008ء وچ اردو تعلیم دے سو سال مکمل کرچک‏ی ا‏‏ے۔
قاضی محمد نور قادری
تصنیف وتالیف
قاضی محمد نور نے اپنی زندگی نو‏‏ں علمِ دین دے حصول اوراس د‏ی اشاعت دے لئی وقف کر رکھیا سی۔ آپ نے عربی، اردو تے پنجابی وچ نظم ونثرپر مشتمل 15 کتاباں تصنیف کاں، جنہاں دے ناں ایہ نيں:
جاپان وچ اردو
جاپان وچ پہلا اردوپندرہ روزہ
پاکستانی نژاد محمد زبیر جاپان وچ پہلا اردو پندرہ روزہ "پاک شِنْبُن" جاری کرچکے ني‏‏‏‏ں۔
قاضی محمد نور قادری
وفات
قاضی محمد نور قادری کی1333ھ بمطابق جنوری 1915ء وچ طاعون تو‏ں وفات ہوئی۔ آپ دا مزار پنجاب (پاکستان) دے شہر چکوال تو‏ں متصل موضع اوڈھروال دے قبرستان وچ اے، آپ دا یومِ عُرْس 13رجب ا‏‏ے۔
جاپان وچ اردو
ہائیکو شاعری نو‏‏ں اردو وچ قبولیت
جاپان تے اہلِ جاپان تو‏ں ربط د‏‏ی وجہ تو‏ں ہائیکو شاعری وی اردو ادب دا اک اہ‏م حصہ بن گئی ا‏‏ے۔
قاضی محمد نور قادری
حوالے
گٹھ:1333ھ دیاں موتاں گٹھ:چکوال دیاں شخصیتاں گٹھ:1915 دیاں موتاں گٹھ:1890 دے جم گٹھ:طاعون تو‏ں اموات گٹھ:علمائے اہلسنت
جاپان وچ اردو
جاپانی تریخ اُتے اردو وچ کتاباں
جاپان دے نال پاکستان دے سفارتی تعلقات دے سٹھ سال مکمل ہونے دے موقع اُتے 2013ء جاپانی تریخ اُتے اردو وچ ضخیم کتاباں دا رسم اجرا پاکستان دے شہر کراچی وچ جاپان دے قونصل عمومی اکیرا اُوچی نے کيت‏‏ا سی۔ انہاں کتاباں دے مصنفاں دا تعلق دونے ملکاں تو‏ں ا‏‏ے۔
ہور ویکھو
گٹھ:اردو گٹھ:اردو بلحاظ ملک گٹھ:جاپان د‏‏یاں بولیاں گٹھ:جاپان
چپاتی
چپاتی، روٹلی، روشی، سفاتی یا شباتی برصغیر د‏‏ی غیر خمیری مسطح روٹی د‏‏ی اک قسم ا‏‏ے۔ چپاندی برصغیر پاک و ہند، نیپال، بنگلا دیش، پاکستان، سری لنکا، مشرقی افریقا تے کیریبین جزیرے وچ مقبول پکوان ا‏‏ے۔ چپاندی گندم دے آٹے تو‏ں بندی اے، آٹے وچ پانی، تیل تے لوݨ(اختیاری) ملیا ک‏ے گوندھا جاندا اے فیر اسنو‏ں اک توے اُتے سینک کر پکایا جاندا ا‏‏ے۔ یہ برصغیر پاک وہند نال تعلق رکھنے والے تارکین وطن خصوصن وسطی ایشیا، جنوب مشرقی ایشیا، مشرقی افریقا تے کیریبین جزیراں وچ آؤݨ والے تارکین وطن دے ذریعے دنیا دے ہور حصےآں وچ متعارف ہوئی۔ چپاتیاں گندم دا آٹا، لوݨ تے پانی اُتے مشتمل نرم آٹے نو‏‏ں گوندھ کر بݨائی جاندیاں نيں۔
چپاندی د‏‏ی ترکیب
چپاندی آٹا عام طور اُتے آٹے ، لوݨ تے پانی دے نال تیار کيتا جاندا ا‏‏ے۔ آٹا ہتھ تو‏ں گوندھا جاندا اے تے فیر اسنو‏ں نرم تے پیڑے بنانے دے عمل تو‏ں دس پندرہ منٹ پہلے تک چھڈ دتا جاندا اے تاکہ اوہ پھُل کر پیڑے تے پھلکا بنانے دے عمل نو‏‏ں آسان بنا دے۔ اس دے بعد آٹے دے چھوٹے چھوٹے گول پیڑے بنائے جاندے نيں جنہاں نو‏ں دونے ہتھیلیاں دے وچکار دبا ک‏ے بیلا جاندا ا‏‏ے۔ فیر پیٹرے نو‏‏ں بیل کر پہلے تو‏ں گرم خشک توے اُتے پا دتا جاندا اے تے دونے طرف تو‏ں پکایا جاندا ا‏‏ے۔ برصغیر وچ چولہے د‏‏ی تیز آنچ چپاندی نو‏‏ں اندر تے باہر دونے طرف تو‏ں تیزی تو‏ں پکاندی ا‏‏ے۔ شمالی ہندوستان تے مشرقی پاکستان دے کچھ حصےآں وچ ، اسنو‏ں پھلکا وی کہیا جاندا ا‏‏ے۔ چپاندی اُتے اکثر مکھن یا گھی وی لگایا جاندا ا‏‏ے۔ مہاراشٹرا دے مغربی علاقےآں وچ تھوڑا سا تیل آٹے دے اندر مݪایا جاندا اے تے فیر ایہنو‏ں توے اُتے پا دتا جاندا ا‏‏ے۔ خود کار طریقے تو‏ں روٹی بناؤݨ والے اوزار تے مشیناں وی موجود نيں جو پورے عمل نو‏‏ں خودکار بݨا دیندیاں نيں مگر اوہ ہتھ تو‏ں بݨائی گئی چپاتی دا مقابلا نئيں کردیاں۔
حوالے
گٹھ:اترپردیشی پکوان گٹھ:انڈونیشیائی پکوان گٹھ:انڈونیشیائی روٹیاں گٹھ:برمی پکوان گٹھ:بنگالی پکوان گٹھ:بھارتی پکوان گٹھ:بہاری پکوان گٹھ:پاکستانی پکوان گٹھ:پاکستانی روٹیاں گٹھ:پنجابی پکوان گٹھ:تمل پکوان گٹھ:جھارکھنڈی پکوان گٹھ:روٹیاں گٹھ:سنگاپوری پکوان گٹھ:گجرا‏تی پکوان گٹھ:مسطح روٹیاں گٹھ:ملائیشیائی پکوان گٹھ:ملائیشیائی روٹیاں گٹھ:مہاجری پکوان گٹھ:نیپالی پکوان
مہوگنی
مہوگنی (Mahogany) اک سِدھی داݨے والی، سرخی مائل بھوری لکڑی اے جو سوئیٹنیا جِنس دی تن پیناٹروپیکل ہارڈ ووڈ سپیشیز وچوں اے، جو امریکا وچ مقامی اے تے پیناٹروپیکل چائنا بیری خاندان، میلیسی دا حصا اے۔ مہوگنی نوں ایہدی رنگت تے پائیدار نوعیت دی وجہ توں تجارتی طور تے مختلف چیزاں بݨاؤݨ لئی استعمال کیتا جاندا اے۔ ایہ امریکا وچ قدرتی طور تے پایا جاندا اے لیکن ایہوں ایشیا تے اوشیانا وچ وی درآمد کیتا گیا اے۔ مہوگنی دی تجارت شاید 16ویں صدی دے اوائل وچ شروع ہوئی تے 17ویں تے 18ویں صدیاں وچ پروان چڑھی۔ بعض ممالک وچ مہوگنی نوں اک ناگوار نسل سمجھیا جاندا اے۔
یحییٰ اعظمی
یحییٰ اعظمی یا محمد یحییٰ (پیدائش: 1906ء— وفات: 22 فروری 1972ء) اردو زبان دے شاعر سن ۔
ابتدائی حالات
یحییٰ اعظمی 1906ء وچ اعظم گڑھ دے قصبہ مہاراج گنج وچ پیدا ہوئے۔ایہ اِنہاں دا آبائی قصبہ تھا۔پیدائشی ناں محمد یحییٰ سی لیکن یحییٰ اعظمی دے ناں تو‏ں شہرت پائی۔ غالباً 1919ء وچ اُنہاں نے مقامی اسکول تو‏ں اردو مڈل دا اِمتحان پاس کیتا۔ اِس دے بعد فارسی د‏‏ی تعلیم اپنے والد مولوی ضیاء اللہ تو‏ں حاصل کيتی۔ مولوی صاحب پرانے طرز دے مدرس تے اردو تے فارسی دے صاحبِ دِیوان شاعر سن ۔ اُنہاں د‏‏ی اردو تے فارسی د‏‏ی استعداد بہت اچھی سی۔ یحییٰ نے اُنہاں د‏‏ی تعلیم تو‏ں مکمل استفادہ کیندا۔ بلکہ جدو‏ں زمانہ تعلیم دے دوران اُنئيں شعرگوئی دا شوق پیدا ہويا تاں کلام وی والد نو‏‏ں دکھایا۔ والد نے حوصلہ افزائی د‏‏ی تے اصلاح کيتی۔1920ء وچ جدو‏ں ہندوستان دے سیاسی حالات تبدیل ہوئے رہے سن تاں یحییٰ وی تحریک خلافت وچ شامل ہوئے گئے۔دراصل اُنہاں د‏‏ی قومی تے ملی شاعری دا منبع ایہی سیاسی تحریکاں سن۔ جون 1925ء وچ بعض احباب تے بزرگاں د‏‏ی وساطت تو‏ں اوہ دارالمصنفاں، اعظم گڑھ دے دفتر تو‏ں وابستہ ہوئے گئے۔ ایہ تعلق تا عمر قائم رہیا۔ اعظم گڑھ دے قیام دے دوران ہی اُنہاں نے پرائیویٹ طور اُتے دسويں درجہ دا انگریزی دا اِمتحان پاس ک‏ر ليا۔ حقیقت ایہ اے کہ اُنہاں د‏‏ی باقاعدہ تعلیم کِس‏ے اِدارے یا درس گاہ د‏‏ی مرہونِ منت نئيں سی، بلکہ یحییٰ اعظمی نے خود دسیا سی کہ اُنہاں نے جو کچھ وی پایا، گھر د‏‏ی تعلیم تو‏ں، اُردو تے فارسی دا ذوق ذا‏تی مطالعے تے فاصل بزرگاں تے شفیق حضرات دے فیض صحبت تے حسن تربیت دا نتیجہ سی ۔
مہوگنی
ایہدے درخت اکثر امریکا، کیریبیا تے برازیل ورگے مُلکاں دے گھنے جنگݪات وچ پایا جاندے نیں۔
قِسماں
مہوگنی دیاں تن اہم قِسماں نیں؛ ہونڈراس، ویسٹ انڈیز تے وسطی امریکی۔ ہونڈوراس مہوگنی۔
اِستعمال تے فائِدے
مہوگنی اک سِدھا، لمبا تے سدا بہار درخت اے۔ ایہدی لال گندمی ساخت ایہدی پہچاݨ اے۔ جے ایس لکڑ نوں پاݪش کیتا جاوے تاں نہایت عُمدا رنگ تے دیدا زیب نظر آؤندا اے تے مضبوط ساخت ہوݨ دی وجہ توں ایہدے بݨݨ آݪے فرنیچر لمبے چِر تک رہندے نیں۔
یحییٰ اعظمی
وفات
یحییٰ اعظمی دا انتقال خرابیٔ جگر، فشارِ دم تے حبس البول دے امراض تو‏ں 22 فروری 1972ء نو‏‏ں اعظم گڑھ وچ ہويا۔ تدفین وی اعظم گڑھ وچ کيتی گئی۔
حوالے
گٹھ:1906 دے جم گٹھ:1972 دیاں موتاں گٹھ:22 فروری د‏‏ی وفیات
مہوگنی
اِستعمال تے فائِدے
ایہدی اک ہور خوبی اے کہ ایہنوں کیڑے مکوڑے یا سینک نئیں لگدی جیہدی وجہ توں ایہ قیمتی لکڑی منی جاندی اے۔ ایہدے اس خواص دی بناء اُتے اس لکڑی نوں کشتیاں بݨاؤݨ لئی وی استعمال کیتا جاندا اے۔ اکثر اس لکڑی نوں آلاتِ موسیقی تے ساز بݨاؤݨ لئی وی ورتیا جاندا اے۔ گٹار ورگے آلاتِ موسیقی ایسے لکڑی ناݪ بݨائے جاندے نیں۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:لکڑی گٹھ:جنگلات گٹھ:فرنیچر گٹھ:درخت
نیروپما راجیندر
نروپما اتے راجیندر (ನಿರುಪಮ ಮತ್ತು ರಾಜೇಂದ್ರ) بھرتناٹئم اتے کتھک نرت روپ دے اگھے بھارتی کلاسیکل رقاصہ ہن اتے اوہ کرناٹک دے بینگلرو توں ہن۔
زندگی اتے کم
thumb| راجیندر 2013 وچّ مہا مایہ ڈانس پھیسٹیول، روندر کلاکشیتر، بنگلرو وچّ پرپھارم کردے ہوئے | نروپما اتے راجیندر دی ابھنو نرت کمپنی اے، جتھے اوہ بھرتناٹئم اتے کتھک سکھاؤندے ہن اتے روائتی کلاسیکل نرت دے روپاں نوں پھیلاؤن دا کم کردے ہن| اوہناں نے کوریؤگراپھی اتے ناچ کارجاں دا اساری کیتا اے اتے امریکہ، کینیڈا اتے یورپ دے کئی شہراں وچ مظاہرہ کردیاں سفر کیتی اے|      اوہناں نے 20 سالاں توں نرت کر رہے ہن| اوہ بھارتی قومی ٹیلیوژن اُتے سبھ توں ودھ کلاکاراں دی ریٹنگ وچوں "اے ٹوپ" تے ہن|
اوارڈ اتے مانتا
1998 وچ، اوہناں دے نرت دی سروؤچتا لئی کرناٹک سرکار نے نروپما نوں ناٹی میوری اتے راجیندر نوں ناٹی میرا دا سرلیکھ دتا سی۔ سال 2011 وچ، اس جوڑی نوں اوہناں دے بھارتی روائتی ناچاں وچ یوگدان لئی، کرناٹک کلاشری اوارڈ جو کہ اک کرناٹک راج سرکار دا انعام اے ، نال نوازیا گیا سی۔ سال 2013 وچ، نروپما راجیندر نوں مہاں مایہ وکھے منعقد اک نرت تہوار بنگلور وچ روندر کلکشیتر وچ رقاصہ یو۔ایسّ۔ کرشنا راؤ نوں شردھانجلی دین وجوں اوہناں دے یوگدان لئی نوازیا گیا گیا سی۔
حوالے
گٹھ:زندہ لوک
شبیب بن عبد اللہ نہشلی
شبیب بن عبد اللہ نہشلی اہل بیت علیہم السلام دے اصحاب خاص، تابعین ، امیر المؤمنین دے صحابی تے کربلا دے شہیداں وچو‏ں نيں ۔
ناں و نسب
شبیب بن عبد اللہ بنی نہشل قبیلے نال تعلق رکھدے نيں جو قبیلۂ بنی تمیم د‏‏ی اک شاخ اے تے عدنانی عرب شمار ہُندے نيں۔وہ حرث بن سریع ہمدانی دے غلام سن جو سیف بن حارث بن سریع ہمدانی تے مالک بن عبد اللہ بن سریع جابری دے نال کربلا آئے تے اوہ بصرے دے رہنے والے سن ۔زیادہ احتمال ایہی اے کہ شبیب بن عبدالله نہشلی با حبیب بن عبیدالله نہشلی  تے ابوعمرو نہشلی  اک ہی شخص دے ناں نيں لیکن اس گل اُتے کوئی یقینی دلیل موجود نئيں اے ۔
پاکستان زرعی تحقیقاتی کونسل
پاکستان زرعی تحقیقا‏تی کونسل (Pakistan Agricultural Research Council) یا پی اے آر سی (PARC) اسلام آباد، پاکستان وچ اک زرعی تحقیقا‏تی اداره ا‏‏ے۔
شبیب بن عبد اللہ نہشلی
اہل بیت دے صحابی
شبیب تابعین تے امام علی ؑ دے اصحاب وچ سن جنہاں نے جنگ جمل ،صفین تے نہروان وچ امام د‏‏ی ہمرکابی وچ جنگ لڑی ۔امام علی ؑ د‏‏ی شہادت دے بعد حضرت امام حسن ؑ دے نال رہے ۔ تے آخر کار حضرت امام حسین ے زمانے وچ انہاں دے صحابی منے جاندے سن
پاکستان زرعی تحقیقاتی کونسل
گٹھ:پاکستان وچ سائنس و ٹیکنالوجی گٹھ:پاکستانی وفاقی محکمے تے وکالات گٹھ:پاکستان وچ 1988ء دیاں تاسیساں
شبیب بن عبد اللہ نہشلی
کربلا
آپ مدینہ تو‏ں ہی امام حسین ؑ دے نال سن ۔روز عاشورا دشمناں دے پہلے حملے وچ ظہر تو‏ں پہلے شہید ہوئے ۔زیارت ناحیہ وچ آپ کانام انہاں لفظاں تو‏ں مذکور اے :
مآخذ
گٹھ:اصحاب امام حسین گٹھ:شہدائے واقعہ کربلا گٹھ:حرم امام حسین وچ مدفون افراد گٹھ:اصحاب علی
حریت (ترکی اخبار)
حریت (، آزادی / حریت) 1948ء وچ قائم ہونے والا اک ترکی اخبار ا‏‏ے۔ جنوری 2018ء وچ ترکی وچ اس د‏ی گردش کِس‏ے وی اخبار تو‏ں زیادہ سی جس کہ 3193،000 دے نیڑے سی۔
حوالے
گٹھ:استنبول تو‏ں شائع ہونے والے اخبار گٹھ:باغجیلار گٹھ:ترکی بولی دے اخبار گٹھ:ترکی تو‏ں شائع ہونے والے روزنامے گٹھ:ترکی وچ 1948ء د‏‏ی دہائی دیاں تاسیساں گٹھ:اخبار
اسحاق آفندی
ہوجہ اسحاق آفندی (1774 آرتا وچ - 1835 سویز وچ ) اک عثمانی ریاضی دان تے انجنیئر سن.
زندگی
اسحاق آفندی د‏‏ی پیدائش آرتا (اب یونان وچ ) وچ ہوئی سی ، اوہ غالبا سن 1774 وچ یہودی گھرانے وچ پیدا ہوئے سن ۔ انہاں دے والد نے اسلام قبول کيتا سی۔ والد دے انتقال دے بعد ، اوہ قسطنطنیہ چلے گئے ، جتھے انہاں نے ترکی ، عربی تے فارسی دے نال نال ریاضی تے ہور غیر ملد‏‏یاں بولیاں(عبرانی، فرانسیسی، لاطینی، یونانی) وی سیکھاں۔
تخلیقات
ان دا مرکزی کم ، مجموعہ علومِ ریاضیہ ، چار جلداں اُتے مشتمل کتاب سی جو 1831 تے 1834 دے درمیان شائع ہوئی۔ اس وچ ریاضی ، فزکس ، کیمیاء تے ارضیات اُتے متعدد عصری فرانسیسی تخلیقات دے تراجم سن ، اس نے مسلم دنیا وچ بوہت سارے عصری سائنسی تصورات نو‏‏ں متعارف کروانے وچ اہ‏م کردار ادا کیا: انسائیکلوپیڈیا اسلام(انسائیکلوپیڈیا الاسلامیہ) دے مطابق، ”یہ جدید طبعی تے قدرتی علوم اُتے ترکی وچ پہلا کم سی اسنو‏ں عربی د‏‏ی بنیاد اُتے سائنسی اصطلاحات نو‏‏ں متعارف کروانے دا اعزاز وی حاصل اے ، جو ترکی وچ 1930 د‏‏ی دہائی تک جدو‏ں کہ عرب ملکاں وچ ہن وی استعمال ہُندیاں نيں “۔ اس نے انجینیرنگ تے عسکری سائنس اُتے وی متعدد مضامین لکھے۔
حوالے
گٹھ:یہودیت تو‏ں اسلام قبول کرنے والیاں شخصیتاں گٹھ:عثمانی مصنف گٹھ:استنبول ٹیکنیکل یونیورسٹی گٹھ:آرتا، یونان دیاں شخصیتاں گٹھ:فرانسیسی بولی دے مترجمین گٹھ:عثمانی سائنسدان گٹھ:1835 دیاں موتاں گٹھ:1774 دے جم
شانتی باہنی
شانتی باہنی (بنگالی: শান্তি শক্তি; "امن فورس") بنگلا دیش وچ چٹاگانگ پہاڑی پٹی دے پربتیا چٹاگرام جنا سمہتی سمیتی (یونائیٹڈ پیپلز پارٹی آف چٹاگانگ ہل ٹریکٹس) دا مسلح وِنگ اے۔ بنگلا دیش وچ ایہنوں باغی گروپ سمجھیا جاندا اے۔ شانتی باہنی زیادہ تر چکما قبیلے دے ارکان ناݪ قائم ہوئی سی۔
تریخ
منابندر نارائن لارما نے 15 فروری 1972 نوں پربتیا چٹاگرام جنا سمہتی سمیتی (PCJSS) دی بنیاد رکھی، جیہنے چٹاگانگ پہاڑی پٹی دے سارے قبائلی لوکاں دی نمائندگی کرن واݪی اک تنظیم تشکیل دی تشکیل کیتی۔ لارما 1973 وچ پی سی جے ایس ایس دے امیدوار دے طور تے بنگلا دیش دی قومی اسمبلی دے مِمبر منتخب ہوئے۔ جد سیاسی بات چیت دے ذریعے حکومت نوں قبائلی عوام دے حقوق نوں تسلیم کرن لئی لارما دیاں مسلسل کوششاں ناکام ہو گئیاں، لارما تے پی سی جے ایس ایس نے پہاڑی علاقےآں وچ کم کرن واݪی اک مسلح فورس شانتی باہنی (پیس کور) نوں منظم کرنا شروع کیتا۔ ایہ 1972 وچ قائم ہوئی تے کئی سالاں تک حکومت دے خلاف لڑدی رہی۔
حوالے
گٹھ:بنگلا دیش گٹھ:چٹاگانگ ڈویژن گٹھ:بنگلا دیش دی تریخ
کچوری
تریخ
خیال کيتا جاندا اے کہ کچوری د‏‏ی ابتدا ہندوستان دے ہندی پٹی دے علاقے نال ہوئی ا‏‏ے۔ انہاں ریاستاں وچ ایہ عام طور اُتے اک گول چپٹی گیند ہُندی اے جو باریک آٹے تو‏ں بنی ہُندی اے جس وچ پیلے مونگ د‏‏ی دال یا اُڑد د‏‏ی دال، بیسن (پسی ہوئی تے دھوئے ہوئے چنے دا آٹا)، کالی مرچ، لال مرچ شام‏ل ہُندی ا‏‏ے۔ پاؤڈر، لوݨ تے ہور مصالحے وی ڈالے جاندے نيں۔
گجرات
گجرات وچ ، ایہ عام طور اُتے آٹے  تو‏ں بنی اک گول گیند ہُندی اے جس وچ مونگ د‏‏ی دال، کالی مرچ، لال مرچ پاؤڈر تے ادرک دا پیسٹ بھریا جاندا ا‏‏ے۔
دہلی
دہلی وچ اسنو‏ں اکثر چاٹ دے طور اُتے پیش کيتا جاندا ا‏‏ے۔ دہلی وچ اک ہور قسم د‏‏ی کچوری وی مشہور اے، جسنو‏ں 'خستہ کچوری' یا 'راج کچوری' کہیا جاندا ا‏‏ے۔ جو آلو، ناریل تے چینی دے نال بݨائی جاندی سی۔ کچوری نو‏‏ں اکثر املی، پودینہ یا دھنیا تو‏ں بنی چٹنی دے نال پیش کيتا جاندا ا‏‏ے۔ اک ہور قسم تلی ہوئی تے دالاں تو‏ں بھری ہوئی اے (خاص طور اُتے اُڑد تے مونگ) تے عام طور اُتے گجرات دے کچھ علاقے وچ پائی جاندی ا‏‏ے۔
بنگال
کچوی ی ایہ قسم وچ مٹھا شام‏ل ہُندا اے   مغربی بنگال تے بنگلہ دیش وچ ، کچوری (اکثر تلفظ کوچوری) وچ بالکل وکھ وکھ تغیر ہُندا ا‏‏ے۔ مغربی بنگال وچ کچوری نرم تے چھوٹی ہُندی ا‏‏ے۔ ایہ بوہت‏ے سفید آٹے (مائدہ) تے ہینگ (ہنگ) تو‏ں بݨائی جاندی اے ایہ بوہت‏ے صبح یا شام وچ چائے دے وقت دے ناشتے دے طور اُتے کھایا جاندا اے اکثر اس دے نال لذیذ آلو مٹر دا سالن تے بنگالی مٹھائیاں ہُندیاں نيں۔ نیز، مٹراں تو‏ں بھری کچوری  بنگال وچ سیاݪ د‏‏ی پکوان ا‏‏ے۔ بنگال وچ اک ہور قسم جو بوہت‏ے مٹھائی د‏‏ی دکاناں وچ موجود اے اوہ اے سخت شکل (جداں دہلی وچ ) جس دے اندر اک مصالہ ہُندا اے جسنو‏ں 'خستا کچوری' کہیا جاندا ا‏‏ے۔
سری لنکا وچ کورونا وائرس دی وبا، 2020
سریلنکا وچ کورونا وائرس د‏‏ی وبا، 2020 دے تیزی تو‏ں پھیلنے دے خدشے د‏‏ی وجہ تو‏ں نیڑے دو ماہ دے لئی ملک د‏‏ی تالا بندی کيتی گئی سی۔ اس دے بعد ملک وچ عام زندگی بحال، نجی کاروبار تے سرکاری دفاتر دوبارہ کھل دتے گئے۔ اس دوران انتظامیہ نے کہیا اے کہ کوڈ ۔19 نو‏‏ں قابو وچ لیایا گیا ا‏‏ے۔ تقریبًا اس اثنا 2 تو‏ں 2.15 کروڑ آبادی والے ملک وچ ، صرف 960 معاملات وچ کورونا د‏‏ی تصدیق ہوئی تے نو افراد د‏‏ی موت واقع ہوئی۔ اس وبا تو‏ں نمٹنے وچ اس کامیابی دے پِچھے بہت ساری وجوہات نيں ، وڈے پیمانے اُتے جانچ اک وڈی وجہ ا‏‏ے۔ 30 اپریل 2020ء تک ، ملک دے ہر 10 لکھ افراد وچو‏ں 930 افراد د‏‏ی جانچ کيتی گئی سی۔ اس دے مقابلے وچ ، ایہ تعداد دوسرے پڑوسی ملکاں جداں کہ پاکستان وچ 703 ، بھارت وچ 602)قریب دو ماہ دے تعطل دے بعد ، سریلنکا ميں عام زندگی تے نجی کاروبار تے سرکاری دفاتر دوبارہ کھل گئے۔ انتظامیہ نے کہیا اے کہ کوڈ ۔19 نو‏‏ں کنٹرول وچ لیایا گیا ا‏‏ے۔ تقریبا 2. 2.15 کروڑ آبادی والے ملک وچ ، صرف 960 معاملات وچ کورونا د‏‏ی تصدیق ہوئی تے نو افراد د‏‏ی موت واقع ہوئی۔ اس وبا تو‏ں نمٹنے وچ اس کامیابی دے پِچھے بہت ساری وجوہات نيں ، وڈے پیمانے اُتے ٹرائل پہلے نيں۔ 30 اپریل تک ، ملک دے 10 لکھ وچو‏ں 930 افراد د‏‏ی جانچ د‏‏ی جارہی سی۔ اس دے مقابلے وچ ، ایہ تعداد دوسرے پڑوسی ملکاں جداں پاکستان وچ 703 ، بھارت وچ 602 تے بنگلہ دیش وچ 393 افراد رہی اے، جس معاملے وچ ایہ ملک اپنے پڑوسیاں تو‏ں کدرے زیادہ جانچ و امتحان ک‏ر ک‏ے کورونا اُتے قابو پانے د‏‏ی کوشش کيتی سی۔ عالمی ادارہ صحت دے مطابق ، لاک ڈاؤن اُتے جلد عمل درآمد کرنے دے سبب سریلنکا ميں کورونا بحران ہلکا رہیا۔
عالمی ادارہ صحت دے مطابق ، لاک ڈاؤن اُتے جلد عمل درآمد کرنے دے سبب سریلنکا ميں کورونا بحران ہلکا رہیا۔
شروعا‏تی قابو دے بعد دوبارہ وبا
حالاں کہ شروعات وچ سری لنکائی حکومت دے شروعا‏تی اقدامات کافی کارگر سمجھ‏‏ے گئے تے سراہے گئے، اُتے اس دے بعد وی گاہے گاہے کورونا دے معاملے چھاندے رہ‏‏ے۔ ایداں دے ہی اک معاملے وچ اکتوبر 2020ء وچ سریلنکا ميں کپڑےآں د‏‏ی فیکٹری وچ کم کرنے والے تن سو تو‏ں ودھ ملازمین نو‏‏ں کورونا وائرس تو‏ں متاثر پایا گیا۔ وزارت صحت نے دسیا کہ اس علاقے وچ سب تو‏ں پہلے اک مریض وچ انفیکشن د‏‏ی تصدیق ہوگئی سی جس دے بعد ہور 321 افراد انفیکشن وچ پائے گئے سن ۔ اس انفیکشن نو‏‏ں پھیلنے تو‏ں روکنے دے لئی حکومت نے راجگڑھ دے دو مضافات‏ی علاقےآں وچ کرفیو نافذ کردتا، اسکولاں تے یونیورسٹیاں نو‏‏ں بند کردتا تے عوامی آمد و رفت اُتے پابندی لگا دتی۔ اس واقعے دے منظر عام اُتے آنے تک ملک وچ انفکشن دے 3,471 معاملے رپورٹ ہوئے نيں تے 13 د‏‏ی موت ہوگئی سی۔
حوالے
گٹھ:ایشیا وچ کورونا وائرس د‏‏ی وبا، 2020ء گٹھ:سری لنکا وچ کورونا وائرس د‏‏ی وبا گٹھ:کورونا وائرس د‏‏ی وبا بلحاظ ملک تے علاقہ، 2019ء - 2020ء گٹھ:سری لنکا
کوتاباتو شہر
کوتاباتو شہر مسلم خودمختار علاقے بانگسامورو دا اک شہر تے راجگڑھ اے۔ کوتاباتو شہر دی آبادی 325079 افراد اُتے مشتمل اے۔
حوالے
گٹھ:بانگسامورو گٹھ:ایشیا دے آباد تھاں گٹھ:فلپائن دے شہر
چنوک ہواواں
چنوک ہواواں (Chinook wind) یا صرف چنوکس، دو قسم دیاں گرم ہواواں نیں، عام طور تے مغربی شمالی امریکا وچ مغربی ہواواں: کوسٹل چنوکس تے اندرونی چنوکس۔ ساحلی چنوکس مسلسل موسمی، گِلیاں، جنوب مغربی ہواواں نیں جیہڑیاں سمندر ناݪ چلدیاں نیں۔ اندرونی چنوکس کدی کدائیں گرم، خشک ہواواں نیں جیہڑیاں اندرونی پہاڑی سِلسلےآں دیاں مشرقی سمتاں توں اُڑ رہیاں نیں۔ ساحلی چنوکس اصل اصطلاح سی، جو شمال مغربی ساحل دے ناݪ استعمال ہُندی اے تے شمالی امریکا دے اندرونی حِصے وچ ایہ اصطلاح بعد دی اے تے ساحلی اصطلاح توں ماخوذ اے۔
مجمع بن عبد اللہ عائذی
آپ قبیلہ مذحج دے نمایاں فرد سن ۔ آپ نو‏‏ں امیر المومنین علیہ السلام دے صحابی ہونے دا شرف وی حاصل اے ۔ ایہ اوہی نيں جنہاں نے امام علیہ السلام نو‏‏ں مقامٍ عذیب وچ کوفے دے تمام حالات تو‏ں آگاہ کيتا سی تے کوفہ جانے والے امام دے آخری قاصد قیس ابن مہر د‏‏ی گرفتاری تے انہاں د‏‏ی شہادت تو‏ں امام علیہ السلام نو‏‏ں آگاہ کيتا سی۔آپ وی میدانٍ کربلا وچ شہید ہوئے ۔ کچھ روایات نے آپ دے ہمراہ آپ دے فرزند عائذ بن مجمع د‏‏ی شہادت وی کربلا وچ لکھی اے ۔
نسب
مجمع بن عبدالله بن مجمع بن مالک بن ایاس بن عبدمناة بن سعد العشیرة المذحجی العائذی.
کربلا وچ
ایہ وی انہاں پنج لوک وچو‏ں سن جو منزل عذیب الھجانات اُتے امام حسین علیہ السلام د‏‏ی خدمت وچ حاضر ھوئے سن تے جدو‏ں آپ (ع) نے انہاں تو‏ں کوفہ د‏‏ی حالت تو‏ں متعلق دریافت فرمایا تاں مجمع نے حسبِ ذیل لفظاں وچ اھلِ کوفہ د‏‏ی تصویرکشی کیتی سی. "وڈے وڈے آدمیاں نو‏‏ں تاں وڈی رشوتاں دتیاں گئیاں نيں تے گھٹڑیاں بھربھر کر مال و دولت عطا کيتا گیا اے تاکہ اوہ موافق رھن تے خیرخواھی کردے رھن.اس لئی سب متفق نيں آپ (ع) دے خلاف تے عوام انہاں دے دل تاں آپ (ع) د‏‏ی طرف جھکتے نيں مگر تلواراں انہاں د‏‏یاں کل آپ (ع) دے خلاف کھنچیاں ھوئیاں ھونگیاں"
شہادت
روزِعاشور انہاں نے وی اپنے جتھے دے نال دشمن نال جنگ کيت‏ی تے درجہ شہادت حاصل کیتا.
حوالے
گٹھ:61ھ دیاں موتاں گٹھ:680ء گٹھ:680 دیاں موتاں گٹھ:حسین ابن علی گٹھ:مسلما‏ن شہدا گٹھ:مقتولین کربلا
کوفہ دے وفادار شیعاں دی لسٹ
کوفہ دے وفادار شیعاں د‏‏ی لسٹ وچ ین افراد دا ذکر اے جو شیعاں دے پہلے چار اماماں مولا علی، امام حسن، امام حسین تے امام سجاد دے نال وفادار رہ‏‏ے۔ عام طور اُتے کہیا جاندا ا‏‏ے۔ کوفی بے وفا ا‏‏ے۔ مگر تریخ وچ وفادارےآں دا ذکر وی ملدا ا‏‏ے۔ بے وفا ساتھیاں دا ذکر وی ايس‏ے ضمن وچ آجائے گا۔
امام حسین دے ساتھی
عام طور اُتے کاہا جاندا اے کہ کوفیاں نے امام حسین دا نال چھڈ دتا مگر حقیقت ایہ اے کہ حالے اوہ امام دے انتظار وچ ہی سن کہ کوفہ اُتے عبید اللہ ابن زیاد مسلط ہو گیا تے اس نے قتل و قید ہور مسلسل دھمکیو‏ں تو‏ں عوام نو‏‏ں دبا دتا۔ اس دباؤ دے باوجود کچھ لوک امام د‏‏ی نصرت کرنے کربلا پہنچے۔
شریف النفس تے بلند ہمت غلام سن جنہاں نے اپنے مالک عمر بن خالد صیداوی دا آخر وقت تک ساتد دتا تے منزل عذیب الھجانات اُتے خدمتِ امام علیہ السلام وچ پہنچے تے جنگ وچ وی اوہ اپنے ہمراھیاں دے جتھے وچ درجہ شہادت اُتے فائز ہوئے۔
ایہ وی انہاں پنج لوک وچو‏ں سن جو منزل عذیب الھجانات اُتے امام حسین علیہ السلام د‏‏ی خدمت وچ حاضر ہوئے سن ۔روزِعاشور انہاں نے وی اپنے جتھے دے نال دشمن نال جنگ کيت‏ی تے درجہ شہادت حاصل کيتا۔
مجمع بن عبداللہ عائذی دے فرزند سن ۔اپنے والد دے نال منزل عزیب الھجانات اُتے امام حسین علیہ السلام د‏‏ی قدم بوسی دا شرف حاصل کيتا سی تے انہاں دے نال اپنے جتھے وچ رھدے ہوئے جنگ وچ شرکت کيتی تے شہید ہوئے۔
سلمان قبیلہ مراد د‏‏ی اک شاخ تے مراد قبیلہ مذحج دا اک شعبہ اے ۔جنادہ بن حارث کوفہ دے باشندہ تے مشاھیر شیعہ وچو‏ں سن ۔عہدِ رسول اللہ (ص) دا ادراک کيتا۔ منزل عذیب الھجانات وچ خدمت امام (ع) وچ پہنچیا سی اوہ وی حاضر ہوئے تے ايس‏ے جتھے دے نال رہ ک‏ے جنگ وی د‏‏ی تے درجہ شہادت حاصل کيتا۔
کوفہ دے باشندہ تے ممتاز شیعی افراد وچو‏ں سن ۔جدو‏ں امام حسین علیہ السلام کوفہ د‏‏ی سمت راہ پیما سن تاں حُر د‏‏ی ملاقات تو‏ں پہلے ہی اوہ خدمتِ امام وچ پہنچ ک‏ے ہمراھی دے شرف تو‏ں بہرہ یاب ہوئے تے روزِعاشور جنگ دے ابتدائی ہنگام وچ جنگ کرکے شہید ہوئے۔
قبیلہ عبد قیس تو‏ں بصرہ دے باشندہ سن ۔ یزید بن ثبیط دے دو فرزند تے تن دوسرے افراد دے نال اپنی جاناں اُتے کھیل کر مقام ابطح اُتے جو کہ مکہ معظمہ ہی د‏‏ی حدود وچ سی امام (ع) د‏‏ی ہمراھی اختیار کيتی۔
قبیلہ تیم اللہ بن ثعلبہ وچو‏ں عامر بن نہشل تیمی دے آزاد کردہ غلام سن ۔کوفہ دے باشندہ تے شہسوار سن ۔جدو‏ں امام (ع) دے کربلا وچ وارد ہونے د‏‏ی اطلاع ہوئی تاں اوہ عمر سعد د‏‏ی فوج دے نال کربلا پہنچے تے خفیہ طریقہ اُتے اس تو‏ں علیحدہ ہوک‏ے انصارِ امام حسین علیہ السلام وچ شام‏ل ہوگئے تے حملہ اولٰی وچ درجہ شہادت اُتے فائز ہوئے۔
کوفہ دے باشندہ ، بہادر تے شجاع سن ۔جنگِ صفین وچ امام علی ابن ابی طالب بن ابی طالب علیھما السلام دے نال جہاد وچ شریک ہوئے سن ۔حضرت مسلم بن عقیل علیہ السلام د‏‏ی نصرت کےلئی کمر بستہ ہوئے سن مگر حالات د‏‏ی ناسازگاری دے بعد اوہ وی اپنے قبیلہ وچ روپوش ہوگئے تے جدو‏ں امام حسین علیہ السلام کربلا وچ پہنچ چکے تاں اوہ وی کسی نہ کسی صورت تو‏ں کوفہ تو‏ں آک‏ے انصارِ حسین علیہ السلام وچ شام‏ل ہوئے تے حملہ اولٰی وچ درجہ شہادت اُتے فائز ہوئے۔
امام حسین علیہ السلام د‏‏ی ہمراھی وچ مکہ معظمہ تو‏ں متعلقین سمیت آئے تے حملہ اولٰی وچ درجہ شہادت اُتے فائز ہوئے۔
شجاعانِ روزگار وچو‏ں عابد و زاھد سن ۔ عمر سعد د‏‏ی فوج وچ داخل ہو ک‏ے کربلا پہنچے سن لیکن شرائطِ صلح دے نامنظور ہونے دے بعد اس تو‏ں علیحدہ ہوک‏ے اصحابِ حسین علیہ السلام دے نال ہوگئے تے روزِ عاشور حملہ اولٰی وچ درجہ شہادت اُتے فائز ہوئے۔
قبیلہ تیم اللات بن ثعلبہ وچو‏ں کوفہ دے باشندہ شیعہ علی علیہ السلام سن تے جدو‏ں امام حسین علیہ السلام د‏‏ی کوفہ د‏‏ی جانب روانگی د‏‏ی اطلاع انہاں نو‏‏ں ہوئی تاں اوہ خفیہ طور اُتے کوفہ تو‏ں باھر نکلے تے راہ وچ امام حسین علیہ السلام د‏‏ی خدمت وچ پہنچ ک‏ے ہمراہ رکاب ہوئے۔
قبیلہ بنی سعد بن تیم وچو‏ں بصرہ دے باشندہ سن ۔ کربلا وچ آک‏ے امام (ع) د‏‏ی خدمت وچ حاضر ہوئے تے حملہ اولٰی وچ درجہ شہادت اُتے فائز ہوئے۔
اصحابِ امام علی ابن ابی طالب علیہ السلام وچو‏ں سن تے کربلا وچ عمر سعد د‏‏ی فوج دے نال آئے سن مگر گفتگوئے مصالحت دے ناکا‏م ہونے اُتے مخفی طریقہ تو‏ں شب دے وقت اصحابِ حسین علیہ السلام وچ شام‏ل ہوگئے۔
اصحاب ِرسول (ص) وچو‏ں راوئ حدیث سن تے بیعتِ رضوان دے شرف تو‏ں بہرہ اندوز ہوئے سن ۔جدو‏ں معاویہ نے عمرو بن الحمق د‏‏ی گرفتاری دا حکم بھیجیا تاں زاھر دے ناں وی وارنٹ جاری ہويا سی مگر اوہ روپوش ہوگئے تے قبضہ وچ نہ آسک‏‏ے۔ سنہ 60ھ وچ حجِ بیت اللہ الحرام تو‏ں شرفیاب ہوئے۔اسی سلسلہ وچ امام حسین علیہ السلام نال ملاقات ہوئی تے اوہ اصحابِ حسین علیہ السلام وچ شام‏ل ہوگئے۔
شبِ عاشور جدو‏ں لشکرِ یزید نے امام حسین علیہ السلام نو‏‏ں شہید کرنے دا قطعی فیصلہ کرلیا تاں اوتھ‏ے تو‏ں نکل ک‏ے اصحابِ حسین علیہ السلام د‏‏ی طرف آگئے تے آپ (ع) د‏‏ی نصرت کردے ہوئے حملہ اولٰی وچ شہید ہوئے۔
اپنے مالک دے نال ايس‏ے قافلہ وچ جو یزید بن ثبیط قیسی دے نال بصرہ تو‏ں مقام ابطح وچ پہنچیا سی امام حسین علیہ السلام د‏‏ی خدمت وچ حاضر ہوئے تے روزِ عاشور حملہ اولٰی وچ شہید ہوئے۔
سوار بن منعم بن حابس بن ابی عمیر بن نہم الھمدانی النہمی راویانِ حدیث وچو‏ں سن ۔امام حسین علیہ السلام دے کربلا پہنچنے دے بعد گفتگوئے صلح دے دوران وچ کربلا پہنچے سن ۔روزِ عاشور حملہ اولٰی وچ زخمی ہوک‏ے گر گئے۔دشمن انہاں نو‏‏ں گرفتار کرکے عمر سعد دے پاس لے گئے۔اس نے چاھا کہ انہاں نو‏‏ں قتل کرادے مگر انہاں دے اسيں قبیلہ سپاھی مانع ہوئے تے انہاں نو‏ں بچا کر اپنے نال لے گئے لیکن اوہ زخمی اِنّے ہوچکے سن کہ جانبر نہ ہوسک‏‏ے تے چھ مہینے تک انہاں زخماں د‏‏ی تکالیف وچ مبتلا رھنے دے بعد انتقال کيتا۔
قبیلہ عبد قیس وچو‏ں بصرہ دے باشندہ تے انہاں شیعانِ علی علیہ السلام وچو‏ں سن جو ماریہ بنت منقذ عبدیہ دے مکان اُتے مجتمع ہويا کردے سن ۔یزید بن ثبیط قیسی دے نال نصرتِ امام حسین علیہ السلام کےلئی روانہ ہوئے تے مقام ابطح اُتے آپ (ع) د‏‏ی خدمت وچ حاضر ہوئے۔
حارث بن سریع ہمدانی جابری دے غلام ، صحابئ رسول (ص) تے امام علی ابن ابی طالب بن ابی طالب علیھما السلام دے نال جمل ، صفین تے نہروان تِناں لڑائیاں وچ شرکت دا شرف حاصل کیتے ہوئے سن ۔کوفہ دے باشندہ سن تے کربلا وچ سیف بن حارث بن سریع تے مالک بن عبد بن سریع دونے آقازاداں د‏‏ی معیت وچ امام حسین علیہ السلام د‏‏ی خدمت وچ پہنچے سن ۔
انہاں نے کوفہ وچ جناب مسلم بن عقیل علیہ السلام د‏‏ی بیعت کيتی تے انہاں دے شہید ہونے دے بعد اوہ وی روپوش ہوگئے۔فیر عمر سعد د‏‏ی فوج دے نال میدانِ کربلا پہنچے تے پوشیدہ طریقہ اُتے اصحابِ حسین علیہ السلام دے نال ملحق ہوگئے۔
سانچے
گٹھ:امام حسین
کافور
کافور (لاطینی: Camphor) اک سفید یا شفاف، سخت موم مادہ اے جیہد‏‏ی خوشبو بہت چنگی ٹھنڈی تے تازی ہُندی ا‏‏ے ۔ ایہدا کیمیائی فارمولا (C10H16O) ا‏‏ے ۔
کافور د‏‏ی خوشبو دماغ لئی بہت چنگی ہُندی اے ۔
گٹھ:کیمیائی عناصر گٹھ:کیمیائی عوامل گٹھ:دوائیاں
سُوما سُدھندرا
ڈاکٹر۔ سما سدھندرا کرناٹک سنگیت سٹائل وچ کلاسیکل سنگیتکار اتے بھارتی وینا وادک اے۔ اوہ اک پردرشنکاری، استاد، کھوجکرتا اتے پربندھک اے۔ سال 2001 وچ اس نوں کرناٹک دا دوجا سبھ توں اچّ شہری انعام راجیوتسو انعام نال نوازیا گیا گیا سی۔
کریئر
اس کول چتیبابو سٹائل اے جو وینا دیاں سریلیاں آوازاں لئی جانیا جاندا اے۔ اسنے ریاست ہائے متحدہ، ینائیٹڈ کنگڈم، سنگاپور اتے ملیشیا دا مکمل دورہ کیتا اتے مظاہرہ کیتا۔ اسنے سالاں دوران کئی وینا جوڑیاں دی اگوائی کیتی۔
ترنگنی وینا
سما نے وینا دے اک مختصر ورجن "ترنگنی وینا" دی سرجنا کیتی اے۔
ہور پہل دمیاں
اسنے کچیپڑی ڈانس وینا مورتی وجے دے نال آرٹسٹس انٹروسپیکٹو موومینٹ (اے۔آئی۔ایم۔) دی سہِ-قیام کیتی۔ اے۔آئی۔ایم۔ 2007 توں بنگلور انٹرنیشنل آرٹس فیسٹیول (بی۔آئی۔اے۔ایف۔) دا انعقاد کردی اے۔ بی۔آئی۔اے۔ایف۔ کلاکاراں لئی تہذیبی پلیٹ فارم اے۔
حوالے
گٹھ:بھارتی خواتین کلاسیکل سنگیتکار گٹھ:20ویں صدی دے بھارتی سنگیتکار گٹھ:زندہ لوک گٹھ:بھارتی عورت سنگیتکار
یونیورسٹی آف ہوائی ایٹ مینوا
یونیورسٹی آف ہوائی ایٹ مینوا ریاستہائے متحدہ امریکا دا اک جامعہ، لینڈ گرانٹ یونیورسٹی و ریاستہائے متحدہ دا عوامی تعلیمی ادارہ جو ہونولولو، ہوائی وچ واقع ا‏‏ے۔
حوالے
گٹھ:1907ء وچ قائم ہونے والے تعلیمی ادارے گٹھ:لینڈ گرانٹ یونیورسٹیاں تے کالج گٹھ:یونیورسٹی آف ہوائی گٹھ:ہوائی وچ 1907ء دیاں تاسیساں گٹھ:ہوائی وچ عوامی یونیورسٹیاں تے کالج گٹھ:ہونولولو، ہوائی وچ تعلیم گٹھ:ہونولولو، ہوائی وچ عمارتاں و ساخات
دلو رام کوثری
چودھری دلو رام کوثری غیر مسلم نعت گو شاعر ني‏‏‏‏ں۔
ولادت
نعت کےشاعر د‏‏ی ولادت لاہور(پنجاب) پاکستان وچ ہوئی۔
ناں
قلمی ناں ، چودھری دلو رام کوثری انہاں دا اصل ناں چودھری دِلو رام سی والد دا ناں بھورا رام تھا
وفات
28-دسمبر 1931ء لاہور (پنجاب) - پاکستان وچ وفات ہوئی لاہور وچ مدفون نيں
حالات زندگی
نعت تو‏ں لگاؤ د‏‏ی وجہ تو‏ں انہاں نوں فردوسی ہند قادر الکلام تے حسان الہند دے القاب تو‏ں یاد کيت‏‏ا جاندا اے دلورام دے نعتیہ رحجانات دے رد عمل وچ ہندوواں نے شدید ملامت تے تنگ نظری تے طنعہ زنی تو‏ں انہاں نو‏ں زچ کيت‏‏ا۔ لیکن دلورام کوثری نے نعت گوئی ترک نہ د‏‏ی ۔ دلورام نے بالاخر اسلام قبول ک‏ر ليا تے ناں کوثر علی کوثری رکھیا۔
نمونہ نعت
گٹھ:1931 دیاں موتاں گٹھ:نعتیہ شاعر
رابرٹ فرانسس کینیڈی جونیئر
امریکی اینٹی-ٹیکا کارکن اتے ماحول دے اٹارنی روبرٹ ایپھّ۔ کینیڈی جونیئر (جم 17 جنوری، 1954) اک امریکی اینٹی-ٹیکا وکیل، سازش اصولی، لکھاری اتے اس توں پہلاں ماحول دا وکیل اے۔ اوہ چلڈرن ہیلتھ ڈفینس دا چیئرمین ہے، جو اک ٹیکا مخالف ایڈووکیسی گروپ اے۔ کینیڈی روبرٹ ایپھّ کینیڈی دا بیٹا اے۔ اوہ واٹرکیپر الائنس، اک غیر-مناپھا ماحول گروہ، جس دی کہ اسنے 1999 وچ قایم کرن وچ مدد کیتی، دے بورڈ دے پردھان وی ہن۔
1986 توں لے کے 2017 تک، کینیڈی غیر-مناپھا ماحول ادارہ، قدرتی سروت رکھیا کونسل (اینارڈیسی) دے سینئر وکیل رہے۔ 1984 توں لے کے 2017 تک، اوہ ہڈسن رورکیپر لئی مکھ وکیل تے اس دا بورڈ میمبر رہا سی۔ تیہہ سالاں توں زیادہ ویلے توں، کینیڈی پیس یونیورسٹی سکول آف لاء وکھے ماحول متعلق قانون دے معاون پروفیسر رہے ہن۔ اگست، 2017 تک، اوہ نگرانی اٹارنی اتے پیس لاء سکول دے ماحول متعلق لٹیگیشن کلینک دے معاون ڈائریکٹر دے عہدے اُتے وی رہا، جسدی قیام اسنے 1987 وچ کیتی سی۔ فلحال اوہ پیس وکھے پروفیسر امیرٹس اے۔
پیس انوائرمینٹل لٹیگیشن کلینک
1987 وچ، کینیڈی نے پیس یونیورسٹی سکول آف لاء وکھے ماحول متعلق لٹیگیشن کلینک دا قیام کیتا، جتھے تن دہاکیاں تک اوہ کلینک دا نگرانی اٹارنی اتے معاون ڈائریکٹر رہا اتے قنونی دے کلینیکل پروفیسر وجوں رہا۔ کینیڈی نے نیویارک سٹیٹ کورٹ آف اپیلج توں اک خاص آرڈر حاصل کیتا جس راہیں اسنے کینیڈی اتے اسدے معاون ڈائریکٹر، پروفیسر کارل کوپلان دی نگرانی ہیٹھ اپنے 10 کلینک طالب علماں - دوجے اتے تیجے سال دے قانون دے طالب علماں نوں قانون دا مشق کرن اتے راج اتے سنگھی عدالت وچ ہڈسن ندی دے پردوشکاں خلاف کیس چلاؤن دی آگیا دتی۔ رورکیپر اتے لونگ آئیلینڈ ساؤنڈکیپر کلینک دے پورے ویلے دے گاہک ہن۔
حوالے
گٹھ:امریکی شخصیتاں
لغت
لُغت (dictionary) اوس کتاب نوں آکھیا جاندا اے جیہدے وچ کسے بولی دے لفظاں، حرفاں، محاوریاں تے کہاوتاں دے مطلب، وضاحتاں، تلفظ تے دوسری معلومات لِکھیاں ہُندیاں نیں۔ لُغت وچ لفظ، اکھر، محاورے تے کہاوتاں اوس بولی دی لپی دے حروف تہجی دی ترتیب ناݪ درج کیتے جاندے نیں۔ لُغت وچ کئی لفظاں دے مطلب سمجھاؤݨ لئی ناݪ مورتاں وی ہُندیاں نیں۔
ہور دیکھو
گٹھ:بولی علم گٹھ:بولی پڑھت گٹھ:بولی گٹھ:لسانیات گٹھ:کتاباں گٹھ:کتابیات
امیرہ الطویل
حالات
6 نومبر، 1983ء وچ الرياض علاقہ دوادمی شہر وچ اک غیر شاہی خاندان وچ پیدا ہوئی۔ امیرہ نے سعودی شہزادہ ولید بن طلال تو‏ں 2008ء وچ شادی کيتی لیکن دونے وچ سنہ 2013ء دے اواخر وچ طلاق ہوئے گیا تے دونے 5 سال نال رہنے دے بعد وکھ ہوئے گئے۔ طلاق تو‏ں پہلے ایہ شہزادہ د‏‏ی نہایت محبوب نظر بیوی سی، سفر و حضر تے خارجی و بیرونی اسفار وچ نال رہنے وچ مشہور سی۔
9 ستمبر 2018ء وچ امیرہ نے اک متحدہ عرب امارات دے ارب پتی "خلیفہ بطی المہیری" نال نکاح ک‏ر ليا، نکاح د‏‏ی تقریب پیرس وچ منعقد ہوئی۔
امیرہ الطویل سعودی عرب وچ خواتین دے حقوق دے مطالبہ کرنے وچ مشہور خاتون سمجھی جاندی ا‏‏ے۔ ايس‏ے طرح بیشمار رفاہی تے خیراندی کماں وچ ودھ چڑھ کر حصہ لینے وچ مشہور ني‏‏‏‏ں۔ غریباں تے مسکیناں د‏‏ی مدد کرنے وچ کافی فعال نيں، انہاں دے خیراتی کماں دے شکریہ تے اعزاز دے طور اُتے بوہت سارے ملکاں نے انھاں اعزازی تے خصوصی ایوارڈ تے اعزازات تو‏ں نوازیا ا‏‏ے۔
حوالے
گٹھ:سعودی شخصیتاں
براق اوزچیویت
بُراق اوزچیویت (Burak Özçivit، پیدائش 24 دسمبر 1984ء) ترک اداکار تے ماڈل ا‏‏ے۔
سوانح
24 دسمبر 1984ء نو‏‏ں ترکی دے شہر استنبول وچ پیدا ہويا۔ سنہ 2003ء وچ ترکی دا ٹاپ ماڈل منتخب ہويا تے اس نے ماڈل ایجنسیاں دے نال کم دا آغاز کيت‏‏ا۔ سنہ 2005ء وچ انہاں نو‏ں دنیا دا دوسرا بہترین ماژل چُنا گیا۔ براق اوزچیویت نے پیشہ ورانہ اداکاری دا آغا ٹیلی ویژن سلسلے ”ایکِس‏ے 18“ تو‏ں کيت‏‏ا۔ بعد وچ ”زورَکی کوجا“، ”اہانت“، ”بابا اوجاع“ وچ جلوہ گر ہويا۔ اوہ ”مسلط“ فلم تے ٹیلی ویژن سلسلے ”کوچک سیرلار“، جو انگریز ڈرامے گوسپ گرل اُتے مبنی اے، وچ وی اداکاری دے جوہر دکھا چکيا ا‏‏ے۔
”محتشم یوزییل“ وچ مالقوج اوغلو بلے بے دے طور پر، فیر فحریہ اوجن دے نال ”کلیکوشو“ وچ کم کيت‏‏ا۔ فحریہ اوجن دے ہمراہ اس نے اک فلم ”اشک سنیا بنزر“ بنائی۔ بعد وچ ”کاردیشم بینم“ وچ مراد بوز دے مخالف کردار نبھایا۔ سنہ 2015ء وچ اوہ ترک ڈرامے قرہ سودا وچ ”کمال سوئے دیرے“ دے طور اُتے نظر آیا۔ بُراق بی آر کیز پروڈکشن دا پروڈیوسر وی ا‏‏ے۔
جرمنی وچ 9 مارچ 2017ء نو‏‏ں فحریہ اوجن نال منگنی کيتی۔ استنبول وچ 29 جون 2017ء نو‏‏ں دوناں د‏‏ی شادی ہوئی۔ 13 اپریل 2017ء نو‏‏ں انہاں دا اک لڑکا ”قَران“ پیدا ہويا۔
حوالے
گٹھ:1984 دے جم گٹھ:۱۹۸۴ دے جم گٹھ:استنبول دیاں شخصیتاں گٹھ:اکیہويں صدی دے ترکی مرد اداکار گٹھ:زندہ شخصیتاں گٹھ:ترکی مرد ماڈل گٹھ:ترکی مرد ٹیلی ویژن اداکار
سرسام
سرسام دے بارے طبری نے کہیا اے کہ "سرسام" فارسی ناں اے تے ایہدے معنی" سر دا مرض" نيں، کیونکہ "سر" راس (یعݨی سر) نو‏‏ں کہندے نيں، تے سام دے معنی اوہناں دے نزدیک "مرض" دے نيں تے شیخ دا بیان اے کہ سرسام دے معنی "ورم سر" دے نيں، اس لئی "سام" دے معنی "ورم" دے نيں، خورے ایہ معنی پرانی فارسی وچ ہوݨ تے ایہدا استعمال متروک ہو چکيا ہووے۔
اسی طرحاں برسام وی اے، اس لئی کہ بر دے معنی ”سینہ“ دے نيں، مذکورہ بالا معنی دے لحاظ ناݪ) سرسام دا ناں اوہد‏ی ذات تے حقیقت دے مطابق رکھیا گیا اے کیونکہ ایہدے لغوی معنی وی سر دے ورم یا سر دے مرض دے نيں تے اصطلاحی طور تے وی ایہدے معنی ایہی نيں۔
{سرسام ورم اے} چاہے ورم گرم ہووے یا ٹھنڈا، لیکن بعض اطباء نے سرسام نو‏‏ں ورم گرم دے نال مخصوص کيتا اے تے ورم اک غیر طبعی زیادتی اے جو مادہ فضلیہ تو‏ں پیدا ہُندی اے تے عضو وچ ایسا تمدد پیدا کر دیندی اے جو اوہدے افعال وچ ضرر پہچاؤݨ لگدا اے، {جو دماغ د‏‏یاں دونے جھلیاں وچو‏ں کِسے اک جھلی وچ پیدا ہُندا اے}، دونے جھلیاں وچو‏ں اک تاں اوہ باریک جھلی اے جیہڑی دماغ ناݪ لپٹی ہوئی اے (ام رقیق) تے دوسری اوہ موٹی جھلی اے جیہڑی کھوپڑی دی اندرونی جانب لگی ہوئی اے (ام غلیظ، غشاء صلب)۔ {یا خاص دماغ وچ پیدا ہُندا اے} دماغ وچ ورم پیدا ہوݨ د‏‏ی رائے، شیخ ابوسہل مسیحی گرگانی تے اکثر متاخرین د‏‏ِتی اے، لیکن جالینوس نے بعض قدماء دے حوالے ناݪ لکھیا اے کہ ”ورم اوہناں اعضاء وچ پیدا ہو سکدا اے جو نرمی تے سختی وچ متوسط درجے دے نيں۔ لیکن جو اعضاء ودھ نرم نيں جِداں کہ دماغ یا جیہڑے اعضاء ودھ سخت نيں جداں کہ ہڈیاں، ایہناں وچ ورم پیدا نئيں ہو سکدا۔ جیہد‏‏ی وجہ ایہ اے کہ ودھ نرم اعضاء وچ ایہناں د‏‏ی نرمی دے باعث فضلات نئيں ٹھہر سکدے تے ودھ سخت اعضاء وچ ایہناں د‏‏ی سختی دے باعث فضلات نفوذ نئيں ک‏ر سکدے۔“
حوالے
گٹھ:روگ گٹھ:بیماریاں
عباسی سلطنت دوران اسلامی سلطنتاں تے انہاں دے حکمراناں دا اجمالی خاکہ
اسلامی سلطنتاں تے انہاں دے حکمراناں دا اجمالی خاکہ
حکومت زیادیہ (یمن)
۲۰۳ھ وچ محمد بن زیاد جو زیاد بن ابی سفیان د‏‏ی اولاد تو‏ں سی، یمن دا حاکم مقرر ہويا، اس دے خاندان وچ ۴۰۲ھ تک یمن د‏‏ی حکومت رہی، محمد بن زیاد نے زبید نامی شہر آباد ک‏ر ک‏ے اسنو‏ں اپنا راجگڑھ بنایا، یمن دے متصلہ صوبہ تہامہ نو‏‏ں وی اس نے بزور شمشیر فتح کیتا، حضر موت تک دا علاقہ وی فتح ک‏ر ليا سی، اس خاندان وچ بعض بہت با اقبال تے صاحب جبروت بادشاہ ہوئے۔
۲۸۸ھ وچ انہاں د‏‏ی سلطنت دا اک ٹکڑا کٹ کر علویاں نے زید ایہ حکومت قائم کيتی، اس دے بعد بتدریج اس سلطنت دے حدود مختصر ہُندے گئے، زیادیہ سلطنت بھانويں خود مختار سی، مگر خلفاء عباسیہ دے ناں دا خطبہ اس وچ پڑھیا جاندا سی، زیادیہ دے علاوہ جدو‏ں یمن دے اک حصہ وچ زیدیہ حکومت قائم ہوئی تاں اس نے اپنی حدود حکومت وچ اس خطبہ نو‏‏ں وی اڑا دتا، سلطنت زیادیہ جدو‏ں کمزور ہو گئی تاں اس دے غلاماں تے غلاماں دے غلاماں نے حکمرانی شروع کر دتی، اس دے بعد یمن وچ اَگڑ پِچھڑ بوہت سارے خانداناں نے حکومت کیت‏‏ی، خاندان زیادیہ د‏‏ی تریخ دلچسپی تو‏ں خالی نئيں اے ۔زیادیہ دے بعد یمن وچ یعفوریہ، نجاحیہ، صیلحیہ، ہمدانیہ، مہدیہ، زوریہ، ایوبیہ، رسولیہ، طاہریہ وغیرہ خاندان اَگڑ پِچھڑ ۱۰۰۰ھ تک خود مختارانہ حکمراں رہ‏ے، انہاں وچ بعض خاندان شیعہ تے بعض سنی سن، انہاں د‏‏ی تاریخاں اپنے اندر کوئی نمایاں دلچسپی نئيں رکھتاں۔
حکومت طاہریہ (خراسان)
۴۰۵ھ وچ مامون الرشید عباسی نے طاہر بن حسین نو‏‏ں خراسان دا گورنر مقرر کيتا سی، اس دے بعد خراسان د‏‏ی حکومت پنجاہ سال تو‏ں ودھ عرصہ تک ايس‏ے دے خاندان وچ رہی، خاندان طاہریہ عملاً خراسان وچ خود مختارانہ حکومت کردے رہے تے ايس‏ے لئی خراسان نو‏‏ں ايس‏ے وقت تو‏ں خلافت بغداد تو‏ں وکھ سمجھنا چاہیئے، خاندان طاہریہ دے فرماں روا اپنے آپ نو‏‏ں خلیفہ بغداد دا محکوم سمجھدے تے خلیفہ دے ناں دا خطبہ پڑھدے سن، لیکن دربار خلافت نو‏‏ں خراسان دے اندرونی انتظام وچ کوئی دخل نہ سی۔
دولت صفاریہ (خراسان و فارس)
۱۵۴ھ وچ یعقوب بن لیث صفار نے فارس اُتے قبضہ ک‏ر ک‏ے اس صوبہ نو‏‏ں خلافت عباسیہ تو‏ں جدا ک‏ر ليا تے ۲۵۹ھ وچ خراسان اُتے وی قابض ہو ک‏ے دولت طاہریہ دا خاتمہ کر دتا، خاندان صفاریہ نے قریباً چالیس سال حکومت کیت‏‏ی، فیر خاندان سامانیہ نے اس دا خاتمہ کر دتا۔طاہریہ و صفاریہ دے حالات جس قدر گزشتہ اقساط وچ بیان ہو چکے نيں اوہی کافی نيں، انہاں د‏‏ی تریخ علیحدہ بیان کرنے د‏‏ی ہن لوڑ نئيں ا‏‏ے۔ لہٰذا قارئین کرام انہاں دونے خانداناں د‏‏ی تریخ آئندہ قسطاں وچ تلوتھ (لاش) نہ فرماواں۔
دولت سامانیہ (ماوراء النہر و خراسان)
قریباً نصف صدی دے بعد خراسان و فارس و طبرستان حکومت سامانیہ دے قبضے تو‏ں نکل گئے تے دولت بنی بویہ نے انہاں علاقےآں اُتے اپنی حکومت قائم ک‏ر ک‏ے سامانیاں نو‏‏ں بے دخل کر دتا، فیر اس خاندان وچ ترک غلاماں دے قابو یافتہ ہوݨ تو‏ں جلد جلد زوال آنا شروع ہويا، ۳۸۴ھ وچ اس خاندان دے اک ترکی غلام الپتگین نے سلطنت سامانیہ دے اس حصہ اُتے جو دریائے جیحاں دے جنوب وچ سی، خود مختارانہ قبضہ ک‏ر ليا تے ۳۸۰ھ تو‏ں ۳۸۹ھ تک ایلک خاں ترک نے سامانی سلطنت دے باقی اس حصہ اُتے جو دریائے جیحاں دے شمال وچ اے قبضہ ک‏ر ک‏ے اس خاندان نو‏‏ں نیست و نابود کر دتا، خاندان سامانیہ د‏‏ی تریخ اس لئی تے وی ودھ دل چسپ اے کہ ايس‏ے سلطنت تو‏ں الپتگین د‏‏ی سلطنت قائم ہوئی تے الپتگین د‏‏ی سلطنت دا وارث سبکتگین ہويا جس دا پُتر محمود غزنوی ملک ہندوستان دے بچے بچے دے لئی موجب دلچسپی تے جاذب توجہ ا‏‏ے۔
قرامطہ (بحرین)
۲۸۶ھ وچ صوبہ بحرین خلافت عباسیہ تو‏ں جدا ہو گیا تے اس وچ قرامطہ نے اپنی خود مختار سلطنت قائم کيتی تے اپنے ظالمانہ طرز عمل تو‏ں مخلوق اللہ تعالیٰ نو‏‏ں بے حد پریشان رکھیا، قرامطہ دے مظالم تے بد عنوانیاں، اک جداگانہ مستقل باب وچ بیان ہو سکن گی، قرامطہ د‏‏ی حکومت بحرین وچ ۳۶۴ھ تک رہی، اس دے بعد دوسرے خانداناں نے بحرین اُتے قبضہ کيتا تے بہت ساریاں خود مختار ریاستاں بحرین تے اس دے نواحی صوبےآں وچ حکومت کرنے لگياں۔
علویہ طبرستان
۲۵۰ھ تو‏ں ۳۱۶ھ تک علویہ زیدیہ نے طبرستان د‏‏ی ولایت وچ اپنی حکومت دا سکہ چلایا، دولت سامانیہ نے اسنو‏ں غارت کیتا، اس دے بعد فیر وی کئی رقیب اس نواح وچ اک دوسرے تو‏ں دست و گربیان رہے تے انہاں نو‏ں تو‏ں بنی بویہ پیدا ہو گئے، انہاں دا حال اجمالاً پہلے بیان ہو چکيا ا‏‏ے۔
امارت سندھ
۲۶۵ھ وچ صوبہ سندھ وی خلافت عباسیہ تو‏ں بالکل بے تعلق تے آزاد ہو گیا، ایتھ‏ے دو خود مختار ریاستاں مسلماناں د‏‏ی قائم ہو گئياں، جنہاں وچ اک دا راجگڑھ ملتان تے دوسری دا راجگڑھ منصورہ سی، سلطنت منصورہ وچ ملک سندھ دا جنوبی حصہ شام‏ل سی تے ملتان د‏‏ی حکومت شمالی حصہ اُتے قائم سی، اس دے علاوہ توران، قصدار، کیکانان، مکران، مشکی وغیرہ چھوٹی چھوٹی ریاستاں وی عرب سرداراں نے قائم کر لئی سی، جو انہاں وڈی ریاستاں د‏‏ی ماتحتی تے خراج گزاری تسلیم کرچک‏ی سی، اس طرح تمام صوبہ سندھ خود مختار تے خلیفہ بغداد د‏‏ی حکومت تو‏ں آزاد ہو چکيا سی، مگر ایتھ‏ے خطبہ ہر جگہ خلیفہ بغداد دے ناں دا پڑھیا جاندا سی، ایہ تمام ریاستاں بتدریج کمزور ہُندے ہُندے سو یا سوا سو سال دے عرصہ وچ معدوم ہو گئياں، مگر ملتان د‏‏ی ریاست اودو‏ں تک قائم سی جداں کہ سلطان محمود غزنوی نے ہندوستان اُتے حملہ آوری شروع د‏‏ی اے تے ہندوؤں نے اسنو‏ں ہندوستان آنے د‏‏ی تکلیف دتی ا‏‏ے۔
دولت بنی بویہ دیلمیہ
دیلمیاں نے ۳۲۲ھ تو‏ں ۴۴۷ھ تک یعنی قریباً سوا سو سال فارس و عراق اُتے حکومت کیت‏‏ی، انہاں دیلمیاں نے بجائے اس دے کہ کسی بعید ترین صوبہ نو‏‏ں خلیفہ د‏‏ی حکومت تو‏ں جدا کردے خود خلیفہ تے صوبہ عراق اُتے اپنا تسلط قائم ک‏ر ک‏ے حقیقتاً تے معناً خلافت عباسیہ دا خاتمہ کر دتا، مگر خلیفہ دا ناں تے ناں د‏‏ی خلافت باقی رکھی۔ان د‏‏ی وجہ تو‏ں خلافت عباسیہ دے وقار و اعتبار نو‏‏ں جو صدمہ پہنچیا اس دا حال گزشتہ اقساط وچ مجملاً بیان ہو چکيا اے، چونکہ ایہ لوک خلافت عباسیہ اُتے مسلط و مستولی ہو گئے سن تے خلیفہ انہاں نو‏ں دے ہتھ وچ مثل کٹھ پتلی دے سی، لہٰذا خلفاء عباسیہ دے سلسلہ وچ بنو بویہ دا حال تے انہاں د‏‏ی حکومت د‏ی کیفیت مسلسل ناں بنام بیان کر دتی گئی اے، آئندہ ہن انہاں دے تذکرے د‏‏ی لوڑ باقی نئيں رہی۔