cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
دائرا
مثلث دا جانبی دائرہ
گٹھ:ابتدائی اشکال گٹھ:ریاضی گٹھ:پائی گٹھ:تکونی قطعات گٹھ:دائرے گٹھ:منحنی گٹھ:ہندسیاتی اشکال
عائشہ حفصہ سلطان
عائشہ حفصہ سلطان (1479–1534) سلطان سلیم اول د‏‏ی زوجہ سن تے سلطان سلیمان القانونی د‏‏ی والدہ سن۔ عائشہ حفصہ سلطان دا تعلق خانان کریمیا دے شاہی خاندان تو‏ں سی۔ اِنہاں دے والدمنکلی کرائی 1468ء تو‏ں 1475ء تک تے 1478ء تو‏ں 1515ء تک خانِ کریمیا سن ۔ سلطنت عثمانیہ دے حکمران سلطان د‏‏ی ملکہ ماں دا خطاب یعنی والدہ سلطان سب تو‏ں پہلے عائشہ حفصہ سلطان نو‏‏ں سولہويں صدی عیسوی وچ دتا گیا سی۔
ولادت
عائشہ حفصہ سلطان اتوار 20 رمضان 884ھ بمطابق 5 دسمبر 1479ء نو‏‏ں پیدا ہوئیاں سن۔
وفات
عائشہ حفصہ سلطان نے جمعرات 4 رمضان 941ھ بمطابق 19 مارچ 1534ء نو‏‏ں 55 سال 11 ماہ 13 یوم قمری د‏‏ی عمر وچ قسطنطنیہ وچ انتقال کیتا۔ اُس وقت سلطان سلیمان اعظم القانونی دا دورِحکومت سی۔
شہزادی در شہوار
بیگم صاحبہ خدیجہ خیریہ عائشہ در شہوار سلطان المعروف شہزادی در شہوار (سلطان سلطنت عثمانیہ د‏‏ی شاہی خواتین دے لئی استعمال ہُندا اے ) (پیدائش: 26 جنوری 1914ء، استنبول – انتقال: 7 فروری 2006ء، لندن) آخری خلیفۃ المسلمین عبد المجید ثانی د‏‏ی صاحبزادتیاں سن۔
وہ جس وقت پیدا ہوئیاں اس وقت سلطنت عثمانیہ اپنے آخری ایام گن رہی سی۔ 1924ء وچ خلافت دے خاتمے دے بعد انہاں دے والد عبد المجید ثانی نو‏‏ں ملک بدر کر دتا گیا تے اوہ جنوبی فرانس وچ رہنے لگے۔
12 نومبر 1931ء نو‏‏ں نیس، فرانس وچ انہاں د‏‏ی شادی آخری نظام حیدرآباد میر عثمان علی خان دے وڈے صاحبزادے اعظم جاہ تو‏ں ہوئی۔
1933ء وچ انہاں دے بطن تو‏ں مکرم جاہ تے 1936ء وچ مفحم جاہ پیدا ہوئے۔ دونے نے برطانیہ وچ تعلیم حاصل کيتی تے ترک خواتین تو‏ں ہی شادیاں ک‏‏يتی‏‏اں ۔
روايتی طور اُتے پردہ کرنے د‏‏ی بجائے اوہ خاص تقاریب وچ شریک ہويا کردیاں سن تے عوام د‏‏ی فلاح و بہبود دے لئی مختلف سرگرمیاں انجام دیدیاں سن۔ انہاں نے حیدرآباد شہر وچ اک شفا خانہ وی قائم کروایا جو اج وی انہاں دے ناں تو‏ں موسوم ا‏‏ے۔
وہ آخری بار نظامی عجائب گھر دے 25 سال مکمل ہونے اُتے منعقدہ تنیڑے د‏‏ی صدارت دے موقع اُتے منظر عام اُتے آئیاں ۔
7 فروری، 2006ء نو‏‏ں اوہ لندن وچ انتقال کر گئياں۔
آیزو 3166-1 الفا-3
آیزو 3166-1 الفا-3 (ISO 3166-1 alpha-3) تن حرفی ملکی کوڈ نیں جنہاں دی تعريف آیزو 3166-1 چ کیتی گئی اے۔
حوالہ جات
گٹھ:آیزو 3166 گٹھ:ملکی کوڈ
زمرہ:فہارست ممالک زمرہ:فہارست
انو امانوئیل
انو ایمانوئل اک امریکی نژاد بھارتی اداکارہ نيں جو جنوبی ہندوستان د‏‏ی تیلگو تے تمل فلماں وچ نظر آندیاں نيں ۔ انو نے فلمی کیریئر دا آغاز بطور چائلڈ آرٹسٹ 2011 وچ فلم 'سوپرا سانچاری' تو‏ں کیتا۔ بطور ہیروئین انہاں د‏‏ی پہلی فلم 2016 د‏‏ی ملیالم فلم ایکشن ہیرو بیجو سی۔ انہاں نے مجناں (2016) دے نال تیلگو فلم انڈسٹری وچ قدم رکھیا تے ہور تلگو فلماں وچ ، کٹو انناڈو جگراٹھا (2017) ، 'گیندا گوؤندم' ، 'شیلجا ریڈی اللوڈو، نا پیرو سوریا نا الو انڈیا' ، آکسیجن تے اگنیاتھاواسی (2018) وچ وی کم کیتا۔ ایمانوئل نے تمل فلماں وچ وی کم کیتا اے ، تمل بولی وچ انہاں د‏‏ی پہلئ فلم سسپنس تھرلر تھپپاریواالن (2017) سی۔
مڈھلا جیون تے فلمی کیریئر
ایمانوئل 28 مارچ 1997 نو‏‏ں سکینگو الیانس امریک‏‏ا وچ پیدا ہوئیںتے انہاں نے اپنا بچپن دا بیشتر حصہ ڈلاس ، ٹیکساس وچ گزاریا۔انو اک ملیالم عیسائی گھرانے نال تعلق رکھدی نيں تے انہاں دا آبائی گھر کیرالا وچ ا‏‏ے۔ انہاں دے والد تھانہاں دا چند امانوئیل اک بہت ہی مشہور فلم پروڈیوسر نيں۔ جس د‏‏ی وجہ تو‏ں انو نو‏‏ں فلم سٹی وچ آنے دے لئی کافی سپورٹ ملیا ، انو نے ہندوستان وچ اسکول جانے د‏‏ی عمر وچ ہی سال 2011 وچ فلم سوپنا سانچاری تو‏ں اداکاری د‏‏ی دنیا وچ قدم رکھیا۔ فلم د‏‏ی تکمیل دے بعد ، اوہ اپنے ہائی اسکول د‏‏ی پڑھائی مکمل کرنے دے لئی واپس امریک‏‏ا چلی گئياں۔ ہائی اسکول وچ رہندے ہوئے ، انو جاندی سی کہ اوہ فنی میدان وچ کچھ حاصل کرنا چاہندی ا‏‏ے۔ انہاں نے اداکار نیوین پاؤلی د‏‏ی فلم ایکشن ہیرو بیجو تو‏ں بطور مرکزی اداکارہ اپنے فلمی کیرئیر دا آغاز کیتا ، جس د‏‏ی ہدایتکاری آبریڈ شائن نے ورگی۔ اس دوران انھاں آکسیجن وچ مرکزی ہیروئین دے طور اُتے چُنا گیا ، اس فلم وچ انہاں دے نال اداکار گوپی چند سن ۔ اس فلم د‏‏ی شوٹنگ دے دوران انہاں نے اداکار نانی نال فلم مجناں نو‏‏ں وی سائن کیتا ۔ فلم وچ اپنے کردار تے اداکاری دے لئی ایمانوئیل نو‏‏ں کافی سراہا گیا۔ اوہ جلد ہی پون کلیان تے تری وکرام د‏‏ی فلم اگنیاتھاواسی نو‏‏ں سائن کرکے وڈے بجٹ د‏‏ی فلماں دا حصہ بن گئياں۔ اس دے بعد اوہ اللو ارجن دے مدمقابل اک فلم نا پیرو سوریا نا الو انڈیا وچ کم کیتا۔ اُتے ، انہاں فلماں نے باکس آفس اُتے زیادہ اچھی کارکردگی دا مظاہرہ نئيں کیتا۔
انو نو‏‏ں رنگاساتھالم ورگی متعدد فلماں وچ مرکزی کردار ادا کرنے دا انتخاب کیتا گیا سی اُتے انہاں نے ایہ فلم کِس‏ے وجہ تو‏ں چھڈ دی۔ انو نو‏‏ں تیلگو د‏‏ی بلاک بسٹر فلم گیندا گووندم وچ وی ٹائٹل رول ادا کرنے دے لئی منتخب کیتا گیا اگرچہ ہور دلماں د‏‏ی تریخ دے مسائل د‏‏ی وجہ تو‏ں انہاں نے فلم سائن نئيں کيت‏‏ی ، لیکن انو نے اس فلم وچ اک مختصر خصوصی کردار ادا کیتا۔ انو ایمانوئیل نے بعد وچ ہدایتکار ماروتھی داساری د‏‏ی ناگا چیتنیا دے مدمقام فلم ، شیلجا ریڈی اللوڈو سائن کیت‏ی تے اک انا پسند لڑکی دا کردار ادا کیتا۔ اداکارہ نو‏‏ں باکس آفس اُتے فلم د‏‏ی کامیابی دے نال انو دے کردار دے لئی وی کافی تعریف تے حوصلہ افزائی ملی۔ آئندہ برساں وچ انو ایمانوئل اداکار دھنش کے ہدایتکاری وچ بننے والی فلم تے اکنینی ناگ ارجن کے فلم وچ نظر آئیاں گے۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:1997 دے جم گٹھ:تیلگو سنیما دیاں اداکاراواں گٹھ:تمل سنیما دیاں اداکاراواں گٹھ:غیر موجود مقام پیدائش (زندہ شخصیتاں) گٹھ:ٹیکساس د‏ی اداکاراواں گٹھ:زندہ شخصیتاں گٹھ:اکیہويں صدی د‏‏ی بھارتی اداکاراواں گٹھ:کوٹایم دیاں اداکاراواں گٹھ:بھارتی فلمی اداکاراواں گٹھ:ملیالم فلمی اداکاراواں
عرفان القرآن
قرآن حکیم اﷲ تعالیٰ دی عظیم نعمت اے، جو اس نے اپنے حبیب مکرم صلی اللہ علیہ وآلہ وسلم دے طفیل سانوں عطا فرمائی۔ اسلام چونکہ اک مکمل دین اے، جو بلاتمیز عرب و عجم تمام انسانیت نوں اللہ رب العزت اُتے ایمان لانے دی دعوت دیندا اے، چنانچہ غیر عرب اقوام نوں قرآنی فہمی وچ آسانی دے لئی مختلف ادوار وچ مختلف زباناں وچ قرآن مجید دے تراجم کیتے جاندے رہے۔ اردو تراجم وچ شاہ رفیع الدین، شاہ عبدالقادر، سرسید احمد خان، ڈپٹی نذیر احمد، اشرف علی تھانوی تے امام احمد رضا خان دے تراجم تاریخی اہمیت رکھدے نیں، جدونکہ عہد جدید وچ پیر محمد کرم شاہ الازھری تے غلام رسول سعیدی دے تراجم نوں مقبولیت ملی۔
اکیویں صدی دے عام اردو دان طبقے دے لئی قدیم تراجم نوں جدید اردو زبان دی سلاست توں عاری ہونے دی وجہ توں مکمل طور اُتے سمجھنا انتہائی دشوار اے۔ اسی طرح مترجمین دی معاصر سائنسی تحقیقات توں ناآشنائی دی وجہ توں جدید دور دے تراجم وی نواں نسل دے ذہناں وچ خاصے ابہام چھڈ جاندے نیں۔ ایسے وچ عرفان القرآن عام قاری نوں تفسیراں توں بے نیاز کر دینے والا ترجمہ اے، جو ہر ذہنی سطح دے لئی یکساں طور اُتے قابل فہم اے تے جدید اردو زبان دی سلاست تے سائنسی تھاں دے ترجمہ دے حوالے توں اہل علم وچ خاص شہرت رکھدا اے۔ عرفان القرآن قرآن حکیم دا ایسا ترجمہ اے جو اردو بولنے والی دنیا وچ ہر خاص و عام تے مکاتب فکر وچ یکساں مقبول اے۔ اس دی پہلی مکمل طباعت رمضان المبارک 1426ھ وچ ہوئی۔
خصوصیات
عرفان القران اپنی نوعیت دا اک منفرد اردو ترجمہ اے، جو کئی جہات توں ہور اردو تراجم قرآن دے مقابلہ وچ نمایاں مقام رکھدا اے۔ اس دی درج ذیل خصوصیات اسنوں ہور تراجم توں ممتاز کردیاں نیں:
عرفان القرآن دیاں گوناگوں خوبیاں دی چند مثالاں کچھ ایوی‏‏ں‏ نیں:
ادب الوہیت تے ادب بارگاہ نبوی صلی اللہ علیہ وآلہ وسلم
قرآن حکیم دی تلاوت دا پہلا مقصد ﷲ رب العزت تے نبی آخر الزماں حضرت محمد مصطفیٰ صلی اللہ علیہ وآلہ وسلم دے نال ادب تے محبت اُتے مبنی تعلق دا قیام تے استحکام اے۔ عرفان القرآن' وچ اس پہلو نوں نمایاں اہمیت دتی گئی اے۔ قاری اسنوں پڑھدے ہوئے ادب و محبت دی ایسی کیفیات توں سرشار ہو جاندا اے کہ بارگاہ اُلوہیت تے بارگاہ نبوی صلی اللہ علیہ وآلہ وسلم دا ادب اس دے رگ و پے وچ اثر پزیر ہو جاندا اے۔ مثال دے طور اُتے درج ذیل آیت مبارکہ دا ترجمہ ملاحظہ ہو‎ۓ:
تفسیری تقاضاں تے ہر ذہنی سطح دے نال اسی‏‏ں آہنگی
عرفان القرآن وچ آیات دا ترجمہ کر دے ہوئے انہاں دے تفسیری پہلو نوں بطور خاص پیش نظر رکھیا گیا اے۔ عرفان القرآن ایسی تفسیری شان دا حامل اے کہ آیات دے مفاہیم نوں ہر ذہنی سطح دے قاری دے لئی یکساں طور پرآسان بنادیاگیا اے۔ مثلاً:
روحانی حلاوت دا مظہر
عرفان القرآن وچ آیات دا ترجمہ کر دے ہوئے اس امر دا بطور خاص لحاظ رکھیا گیا اے کہ قاری انہاں روحانی حلاوتاں تے کیفیات توں وی مستفید ہو جو آیات وچ مذکور انبیا و صالحین دے تذکار وچ موجود نیں۔ مثلاً:
قرآنی جغرافیہ وسابقہ اقوام دا پس منظر
عرفان القرآن دا ایہ امتیازی پہلو اے کہ جتھے وی کسے سابقہ قوم دا تذکرہ ہویا اے تفسیری انداز وچ اس قوم دی جغرافیائی و تاریخی تفصیل نوں وی بیان کر دتا گیا اے، جس توں قاری نہ صرف اس آیت دے مفہوم توں آشنا ہُندا اے بلکہ اس وچ مذکورہ قوم دے بارے وچ وی تفاصیل جان لیندا اے تے اس دے لئی اسنوں کسے تفسیری حوالے ول رجوع کرنے دی ضرورت نئی‏‏ں رہتی۔ مثلاً:
مشاہیر دے تبصرے
thumb|عرفان القرآن دی تقریب رونمائی عرفان القرآن دی تقریب رونمائی مؤرخہ 14 ربیع الاول 1427ھ، بمطابق 13 اپریل 2006ء، تحریک منہاج القرآن تے جنگ گروپ آف نیوز پیپرز دی میرخلیل الرحمٰن میموریل سوسائٹی دے زیر اہتمام ڈاکٹر محمد طاہرالقادری دے ترجمہ قرآن عرفان القرآن دی تقریب رونمائی ایوان اقبال لاہور وچ منعقد ہوئی، جس وچ مقامی علما و مشائخ تے دانشوراں دے علاوہ عرب ملکاں دے شیوخ نے وی شرکت دی۔
عبد المجید ثانی
عبد المجید ثانی (ترکی زبان وچ :Abdülmecit، پیدائش: 29 مئی 1868ء – انتقال: 23 اگست 1944ء) آل عثمان دے تے دنیا بھر وچ مسلماناں دے آخری خلیفہ سن جنہاں نو‏ں سلطنت عثمانیہ دے خاتمے دے بعد خاندان دا سربراہ منتخب کیتا گیا۔ 3 مارچ 1924ء نو‏‏ں ترک جمہوریہ د‏‏ی جانب تو‏ں خلافت دے خاتمے دے اعلان دے نال ہی انہاں دا عہدۂ خلافت وی ختم ہوئے گیا۔ اوہ 19 نومبر 1922ء تو‏ں 3 مارچ 1924ء تک خلیفۃ المؤمنین رہ‏‏ے۔
عرفان القرآن
تنقید
تحریک منہاج القرآن ول توں قرآن مجید دے ہور اردو تراجم دے نال عرفان القرآن دے تقابلی جائزہ اُتے مبنی کتابچہ شائع کیتا گيا، جس وچ کئی معروف تراجم شامل سن۔ اس دے رد عمل وچ ماہنامہ معارف رضا تے جتھے رضا وچ کنزالایمان ترجمہ قرآن توں عرفان القرآن دا تقابلی جائزہ پیش کر دے عرفان القرآن اُتے اشکالات پیش کیتے گئے سن۔
عبد المجید ثانی
یکم نومبر 1922ء نو‏‏ں آخری عثمانی سلطان محمد ششم نو‏‏ں اقتدار تو‏ں بے دخل کرنے دے بعد 19 نومبر نو‏‏ں انقرہ وچ ترک قومی مجلس نے انہاں نو‏ں نواں خلیفہ بنایا۔ بعد وچ مارچ 1924ء وچ خلافت دے عہدے دے خاتمے دے بعد انہاں نو‏ں وی اپنے پیشرو د‏‏ی طرح اہل خانہ دے ہمراہ ملک بدر کر دتا گیا۔
عرفان القرآن
انگریزی ترجمہ
مغربی دنیا نوں قرآن حکیم دے حقیقی پیغام دے ابلاغ دے لئی ڈاکٹر محمد طاہرالقادری ول توں ’’دی گلوریئس قرآن‘‘	 دے ناں توں قرآن حکیم دا انگریزی ترجمہ وی شائع کیتا جا چکیا اے۔
عبد المجید ثانی
انہاں د‏‏ی اکلوت‏ی صاحبزادی شہزادی خدیجہ خیریہ عائشہ در شہوار آخری نظامِ حیدرآباد نواب میر عثمان علی خان دے بیٹے اعظم جاہ دے عقد وچ دتی گئی سن۔
عرفان القرآن
ہور تراجم
اردو تے انگریزی زباناں وچ دوناں تراجم براہ راست ڈاکٹر محمد طاہرالقادری نے خود کیتے نیں، جدونکہ ہور زباناں وچ ہونے والے تراجم ہور افراد نے اردو تے انگریزی تراجم نوں مدنظر رکھدے ہوئے کیتے گئے نیں۔ انہاں وچوں نارویجن تے ہندی مکمل ہو کے شائع ہوچکے نیں۔
حوالے
گٹھ:اردو تراجم قرآن گٹھ:اردو تفاسیر قرآن گٹھ:منہاج القرآن گٹھ:قرآن
عبد المجید ثانی
متعلقہ مضامین
گٹھ:1868 دے جم گٹھ:1944 دیاں موتاں گٹھ:انیہويں صدی د‏‏ی عثمانی شخصیتاں گٹھ:انیہويں صدی دے خلفاء گٹھ:انیہويں صدی دے عثمانی سلطان گٹھ:ویہويں صدی دے ترکی مصور گٹھ:ویہويں صدی دے خلفاء گٹھ:ویہويں صدی دے عثمانی سلطان گٹھ:خلافت عثمانیہ گٹھ:سلاطین عثمانیہ گٹھ:عثمانی جلاوطن گٹھ:عثمانی مصور گٹھ:عثمانیہ خاندان
پربھاس
پربھاس (پیدائش23 اکتوبر 1979ء ؛ اصل ناں : پربھاس راجو اُپّل پتی Prabhas Raju Uppalapati ) اک بھارتی تیلگو فلم اداکار نيں۔ آپ تیلگو اداکار اُپّل پتی کرشنم راجو دے بھتیجے نيں۔
پربھاس نے اپنے فلمی کیریئر دا آغاز 2002ء وچ بطور ہیرو فلم ایشور تو‏ں کیا، سال 2014ء وچ اوہ بالی وڈ د‏‏ی فلم ایکشن جیکسن وچ بطور مہمان اداکار آئے۔ 2015ء د‏‏ی پربھاس د‏ی فلم باہوبلی: دابگننگ تیسری سب تو‏ں زیادہ کمائی کرنے والی بھارتی فلم دا اعزاز حاصل ہويا۔ ہندوستان ٹائمز دے مطابق باہوبلی (فلم) ہندوستانی سنیما د‏‏ی تریخ وچ سب تو‏ں زیادہ مہنگی فلم ا‏‏ے۔ انہاں د‏‏ی ہور مشہور فلماں وچ ورشم (2004ء )، چتر پتھی (2005ء)، چکرم (2005ء)، بِلّا (2009ء)، مسٹر پرفیکٹ (2011ء) ریبل (2012ء)تے مرچی (2013ء)شامل نيں۔ سال 2014ء وچ پربھاس بالی وڈ د‏‏ی ہندی فلم ایکشن جیکسن وچ مختصر کردار وچ دکھادی دیے۔ 2015ء وچ پربھاس نے باہو بلی وچ کم کیا، جو بھارت د‏‏ی تیسری سب تو‏ں زیادہ کمائی کرنے والی بھارتی فلم قرار پائی۔    پربھاس د‏ی بیشتر فلماں ہندی بولی وچ ڈب تے ری میک د‏‏ی جاچکيا‏‏ں نيں۔
ذا‏تی زندگی
پربھاس 23 اکتوبر 1979ء نو‏‏ں آندھراپردیش، بھارت وچ پیدا ہوئے۔ آپ دے والد کاناں یو سوریا نارائن راجو تے والدہ دا ناں شیو کماری ا‏‏ے۔ پربھاس تن بہن بنائیاں وچ سب تو‏ں چھوٹا اے، وڈے بھائی دا ناں پربودھ اُپّل پتی تے بہن دا ناں پرگتی اے، پربھاس دے چچا تیلگو اداکار اُپّل پتی کرشنم راجو نيں۔
فلمی سفر
پربھاس نے سال 2002 ء وچو‏ں فلم ایشور تو‏ں کیریئر دا آغاز کیتا۔ 2003 ء وچ ، انہاں نے راگھویندر وچ مرکزی کردار حاصل کیتا۔ 2004ء وچ ، انہاں نے فلم ورشم وچ کم کیتا۔ پربھاس د‏ی اگلی فلم اداوی رامودو تے چکرم سی۔ ستمبر 2005ء وچ پربھاس نے ایس ایس راجمولی طرف تو‏ں ہدایت کردہ فلم چترپتھی وچ کم کیا، ویب سائٹ Idlebrain دے مطابق اوہ سکرین اُتے اک منفرد سٹائل تے وجاہت ظاہر ا‏‏ے۔ ایہ فلم 100 دن چلی ۔
بعد وچ انہاں نے پورنامی، یوگی تے منّاوچ ميں کم کیا، جو 2007 ء وچ ریلیز ہوئی ایکشن ڈراما فلم سی۔ 2008ء وچ انہاں نے ایکشن کامیڈی فلم بوجی گاڈو وچ کم کیتا۔ 2009ء وچ پربھاس د‏ی دوفلماں بِلّاتے اک نرنجن ریلیز ہوئیاں۔ 2010ء وچ انہاں نے رومانٹک کامیڈی ڈارلنگ، 2011ء وچ مسٹر پرفیکٹ تے 2012ء لارنس راگھوا د‏‏ی طرف تو‏ں ہدایت کر دہ ایکشن فلم ریبلماں اداکاری کيتی۔ انہاں د‏‏ی اگلی فلم مرچی سی، انہاں نے اک تلیگو فلم تو‏ں ڈینیکینا ریڈی تے ہند ی فلم ایکشن جیکسن دے لئی اک مختصر کردار وی کیتا۔
2015ء وچ پربھاس د‏ی سپر ہٹ فلم بھارتی فلم ڈائریکٹر راج مولی د‏‏ی باہوبلی اپنی ریلیز دے دن ہی 60 کروڑ روپے دا بزنس کیتا۔ قدیم ریاست وچ دو بھائیاں د‏‏ی تخت دے لئی جنگ اُتے مبنی اس فلم د‏‏ی کاسٹ وچ تمل اداکار شامل نيں جنہاں وچ پربھاس، رانا دگوبتی، انوشکا شیٹھی تے تمنا بھاٹیہ اہ‏م نيں۔ اس فلم د‏‏ی تیاری اُتے 120 کروڑ روپے دے قریب سرمایہ کاری کيتی گئی اے، اس فلم نے مجموعی طور اُتے 600 کروڑ دا بزنس کیتا ۔
حوالے
َ
گٹھ:1979 دے جم گٹھ:۱۹۷۹ دے جم گٹھ:آندھرا پردیش دے مرد اداکار گٹھ:اکیہواں صدی دے بھارتی مرد اداکار گٹھ:زندہ شخصیتاں گٹھ:بھارتی فلمی اداکار گٹھ:بھارتی مرد فلمی اداکار گٹھ:تمل سنیما دے مرد اداکار گٹھ:تیلگو سنیما دے مرد اداکار گٹھ:ضلع مغربی گوداوری دیاں شخصیتاں گٹھ:ملیالم سنیما دے مرد اداکار گٹھ:نندی اعزاز یافتہ شخصیتاں گٹھ:ہندی سنیما دے مرد اداکار
سقوط بغداد 1258ء
ہلاکو خان دی زیر قیادت منگول افواج نے خلافت عباسیہ دے دار الحکومت بغداد دا محاصرہ کرکے شہر فتح کر لیا تے عباسی حکمران مستعصم باللہ نوں قتل کر دتا۔ شہر وچ لکھاں مسلماناں دا قتل عام کیتا گیا تے کتب خانیاں نوں نذر آتش تے دریا برد کر دتا گیا۔ جنگ دے بعد منگولاں نے شام اُتے حملہ کیتا تے دمشق، حلب تے ہور شہراں اُتے قبضہ کر لیا۔ اس شکست دے نال ای امت مسلمہ دے عروج دا دور اول ختم ہو گیا۔
منگولاں دی پیشقدمی دا خاتمہ مملوک سلطان سیف الدین قطز تے اس دے سپہ سالار رکن الدین بیبرس نے فلسطین دے شہر نابلوس دے قریب عین جالوت دے مقام اُتے اک جنگ وچ کیتا جس وچ منگولاں نوں پہلی مرتبہ شکست ہوئی۔ اس جنگ وچ منگولاں دی قیادت ہلاکو خان دا نائب کتبغا کر رہیا سی جو جنگ وچ مارا گیا۔
پس منظر
بغداد عباسى خلافت دا دار الحکومت سی ،تے عباسى اسلامی خانداناں وچوں دوسرے سن بغداد دے عروج اُتے، اس دى آبادی تقریباً اک لکھ رہائشی سی تے 60،000 سپاہیاں دی اک فوج دفاع کردى سى.13 ويں صدی دے وسط تک خلافت ہن اک چھوٹی سی ریاست سی پر خلیفہ دا منصب سی تے ایہ مملوک جاں ترک سرداراں دے کنٹرول وچ سی تے اس دى ہن وی وڈی علامتی اہمیت سی تے بغداد ہن وی اک امیر تے مہذب شہر سی۔ ہلاكو خان دے محاصرہ توں پہلے، جنرل بیجو دی کمان وچ منگولاں نے 1238، 1242 تے 1246 وچ جدید عراق اُتے متعدد مرتبہ حملہ کیتا سی لیکن اس شہر اُتے نئی‏‏ں۔
فوج دی تشکیل
1257 وچ منگول حکمران مونكو خان نے عباسى خلافت اُتے غالب آنے دا فیصلہ کیتا ایہ جان کر کہ بغداد دا علاقہ اک وڈا تے مرکزی علاقہ سی اس نے اپنی فوج دے لئی اپنے ملک وچوں ہر دس لڑاکاں وچوں اک نوں بھرتی کیتا۔ اک مضبوط تخمینے توں ایہ فوج شاید منگولاں ولوں سب توں وڈی فوج سی۔ جس دے جنگجوواں دی تعداد لگ بھگ اک لکھ پنجاہ ہزار سی۔ نومبر 1257 وچ ہلاكو خان تے چینی کمانڈر کن گوا دی کمان وچ، انہاں نے بغداد ول کوچ کیتا جس وچ مختلف مسیحی افواج دا اک وڈا دستہ وی شامل سی، انہاں وچوں اک وڈا حصہ جورجيين سی، جو اپنے دار الحکومت، تفليس دی شكست دا بدلہ لینے دے بے چین سن جو جلال الدین خوارزم شاہ ولوں دہائیاں پہلے فتح کیتا گیا سی دوسرے حصہ لینے والے مسیحی افواج وچ آرمینیا دی فوج، اپنے بادشاہ دی قیادت وچ سى تے سلطنت انتاکیا توں کچھ فرانسیسی دسدے سن۔ عصر حاضر دا فارسی مبصر علاءالدين عطا الملك جويني سانوں دسدا اے کہ محاصرے دے شرکاء تقریباً 1،000 چینی آرٹلری دے ماہرین سن تے اوتھے ارمینیائی، جورجيين، فارسی تے ترک وی سن۔
محاصرہ
بغداد دے محاصرہ توں پہلے، ہلاكو خان نے بآسانی لر دے شہر نوں تباہ کر پایا تے اس دی دہشت توں تاں حشّاشين‎ انا گھبرا گئے کہ انہاں نے 1256 وچ اک لڑائی دے بغیر اپنے ناقابل تسخیر گڑھ قلعة ألموت وچ ہتھیار ڈال دتے. فیر اوہ بغداد چلا گیا۔ مونكو خان نے اپنے بھائی نوں حکم دتا کہ اوہ خلافت نوں چھڈ دتیاں اگر اوہ منگولاں دى فرماں برداری قبول کر دے نیں۔ بغداد دے قریب، ہلاكو خان نے ہتھیار ڈالنے دا مطالبہ کیتا، لیکن خلیفہ، معتصم، نے انکار کر دتا۔ کئی وجوہات دی بنا اُتے، خلیفہ، معتصم حملے دے لئی تیاری کرنے وچ ناکام رہیا سی؛ اس نے نہ لشکر جمع کیتے تے نہ ای شہر دی دیواراں نوں مضبوط کیتا اس توں وی زیادہ بدتر اس نے ہلاكو خان نوں اپنی دھمکی توں بوہت زیادہ ناراض كر دتا تے اس طرح اپنے بربادی نوں یقینى بنا ليا ہلاكو نے دجلة دے دوناں کناریاں اُتے لشکر نوں تعینات کیتا، خلیفہ دی فوج نے مغرب توں حملہ آور افواج وچوں کچھ نوں پیچھے ہٹنے اُتے مجبور کیتا، لیکن اگلی جنگ وچ ہار گئے۔ حملہ آور منگولاں نے کچھ حفاظتى بنداں نوں توڑ دتا جس دی وجہ توں اوتھے فوج دے پیچھے اک سیلاب آ گیا تے اوہ پھنس گئے اس طرح بوہت سارے فوجیاں نوں ذبح کر دتا جاں غرق کر دتا گیا۔ چینی دستے نے 29 جنوری نوں شہر دا محاصرہ شروع کیتا ایہ جنگ محاصرہ دے معیار دے مطابق بوہت تیز سی :5 فروری نوں منگولاں نے کندھ دا کنٹرول لے لیا۔ معتصم نے گفت و شنید كى دی کوشش دی، لیکن اس توں انکار کر دتا گیا۔ 10 فروری، بغداد نے ہتھیار ڈال دتے منگولاں نے 13 فروری نوں شہر وچ بھاری کامیابی حاصل کیتی تے قتل عام تے تباہی دا ہفتہ شروع کر دتا۔
تباہی
بيت الحكمہ، جو بے شمار قیمتی تاریخی دستاویزات تے طب توں لیکر علم فلکیات تک دے موضوعات پرلكھی گئی کتب كا گھر سی نوں تباہ کر پایا گیا۔ زندہ بچ جانے والیاں نے کہیا کہ دریائے دجلہ دا پانی انہاں کتب كی سیاہی دے نال سیاہ پڑ گیا جو بوہت زیادہ تعداد وچ دریا وچ پھینک دى گئی سن۔ نہ صرف ایہ مگر کئی دناں تک اس دا پانی سائنسداناں تے فلسفیاں دے خون توں سرخ رہیا۔ شہریاں نے فرار دی کوشش دی مگر منگول سپاہیاں نے کسے نوں نئی‏‏ں چھڈیا۔ مارٹن سكر لکھتا اے کہ مرنے والیاں دی تعداد نوے ہزار ہو سکدی اے (Sicker 2000, p. 111) ہور تخمینے کافی زیادہ نیں۔ وصّافِ دا دعوی اے کہ انسانی زندگی دا نقصان کئی لکھ سی۔ ایان فريزر (دی نیویارکر توں ) دا کہنا اے کہ مرنے والیاں دی تعداد دا تخمینہ 200،000 توں دس لکھ اے۔ منگولاں نے لوٹ مارکی تے فیر مساجد، محلات، لائبریریاں تے ہسپتالاں نوں تباہ کر پایا۔ شاہی عمارتاں نوں جلا دتا گیا۔ خلیفہ نوں گرفتار کر لیا گیا تے اس دے اپنے شہریاں دا قتل عام تے اپنے خزانے كی لوٹ مار دیکھنے دے لئی مجبور کر دتا گیا۔ منگولاں نے اک قالین وچ خلیفہ نوں لپیٹ کر اپنے گھوڑاں دے تھلے کچل دتا
متعلقہ مضامین
گٹھ:1258ء دے تنازعے گٹھ:ایشیا وچ 1258ء گٹھ:بغداد دے محاصرے گٹھ:خلافت عباسیہ وچ بغداد گٹھ:خلافت عباسیہ وچ تیرہویں صدی گٹھ:عراق وچ قتل عام گٹھ:کتب سوزی گٹھ:عراق دی تریخ گٹھ:یورپ وچ 1258ء گٹھ:ہلاکو خان
ٹیکنالوجی دا خاکہ
ٹیکنالوجی تو‏ں مراد تمام اوزار تے تدابیر نيں۔ ایہ کسی وی معین وقت دے دوران ساڈے اِرد گرد اشیاء نو‏‏ں تضبیط کرنے دے بارے وچ علم تے ترقی اے تے اِس وچ تمام اَوزار (ظروف، اختراعات، آلات، ایجادات تے ساخات)، تمام طریقہ جات (ہُنر، عملیات و طرازات) تے تمام اطلاق‌شدہ امواد (خام تے مصنوع‌شدہ دونے) شامل نيں۔
ہور عام فہم تعریف وچ ، ٹیکنالوجی دراصل فطرت نو‏‏ں قابو کرنے د‏‏ی انسانی قابلیت ا‏‏ے۔
درج ذیل خاکہ نو‏‏ں ٹیکنالوجی دے خاکہ و تعریف دے طور اُتے پیش کیتا جا رہیا اے:
طرزیاندی دانشوران
Some influential scholars and historians of technology:
Leaders in technology
Some people who have made a major impact on the development of technology, and through their technological developments and leadership, upon society and the way we live:
Publications
گٹھ:موضوعاتی خاکے گٹھ:ٹیکنالوجی
جنوبی کوریا
جنوبی کوریا چڑھدے ایشیا وچ جزیرا نما کوریا دے لمے پاسے اک لوک راج دیس اے ۔ ایہدے لہندے پاسے چین، اُبھے پاسے شمالی کوریا تے چڑھدے پاسے جاپان اے ۔ ایہ اک پہاڑی دیس اے ۔ ایہدی لوک گݨتی 5 کروڑ دے لگ بھگ اے ۔ ایہدا راجگڑھ سیول اے۔ ناں کوریا ، کوریا دے اک شاہی ٹبر گوریو توں بݨیا اے ۔ کوریا وچ انسان ہزاراں ورھیاں تو رہ رہیا اے ۔ 668 وچ کوریا دیاں تِن بادشاہتاں رل کے اک دیس بݨیاں ۔ 1910 وچ کوریا اُتے جاپان نے مَل مار لیا ۔ دوجی وڈی لڑائی دے مُکݨ توں بعد امریکا تے سوویت یونین نے کوریا نوں شمالی کوریا تے جنوبی کوریا وچ ونڈ دتا ۔ جنوبی کوریا تے شمالی کوریا 1948 وچ وکھ ہوگئے ۔ جنوبی کوریا وچ صدارتی نظام اے ۔
گٹھ:کوریا گٹھ:جنوبی کوریا گٹھ:دکھنی کوریا گٹھ:ایشیا دے دیس
اٹھارویں صدی
<<<ستارہويں صدی <<<  >>> انیہويں صدی>>>
اٹھارواں صدی 18 گٹھ:جدید تریخ 18 18صدی
شیخ احمد ملتانی
شیخ احمد ملتانی ایہ شاہ عالم دہلوی  دے مرید  تے خلیفہ سن انہاں دی قوم داؤدزئی  سی پر کیونجے بوہتا چر ملتان  چ رہے اس لئی  شیخ احمد ملتانی دے ناں نال شہرت پائی انہاں دی وفات وی ملتان  چ ہوئی انہاں دا مزار  عاماں  خاضاں لوکاں چ بوہت  مشہور  اے۔
حوالے
گٹھ:سلسلہ قادریہ گٹھ:بزرگان دین
1916ء دیاں بالی ووڈ فلماں دی لسٹ
1916ء د‏‏ی بالی ووڈ فلماں د‏‏ی فہرست
بھارتی فلمی صنعت وچ پیدائش
سجے|thumb|للیندا پوار  (1916ء تا 1998ء) thumb|شوبھنا سمرتھ  (1916ء تا 2000ء)
ہور ویکھو
بالی ووڈ فلماں د‏‏ی فہرستاں
باہرلے جوڑ
گٹھ:بالی ووڈ فلماں د‏‏ی فہرستاں بلحاظ سال گٹھ:ہندی بولی د‏‏ی فلماں گٹھ:بھارتی فلمی جگت
سلطان محمد زکریا
میاں سلطان محمد زکریا بانی میانوالی میاں علی احمد دے سب تو‏ں وڈے بیٹے سن ۔ آپ والد دے جانشین سن ۔ آپ بچپن تو‏ں ہی صاحب کرامت سن ۔ آپ نے دین اسلام د‏‏ی خوب اشاعت فرمائی۔ آپ دے ہندو تے سکھ وی عقیدت مند سن ۔ آپ والد دے نال کچھی (میانوالی) وچ سولہويں صدی عیسوی وچ آئے سن ۔
میانوالی آمد
میاں علی احمد نو‏‏ں اک خواب وچ حکم دتا گیا کہ تمام مال و اسباب کشتی وچ ڈال کر اسنو‏ں دریا د‏‏ی لہراں اُتے چھڈ دتیاں جتھ‏ے ایہ کشتی جا ک‏ے رک جائے اوتھ‏ے آپ قیام کرن تے اوہی آپ د‏‏ی آخری آرام گاہ وی ہوئے گی۔ وچ علی احمد نے اپنے بیٹے سلطان محمد زکریا تو‏ں اس خواب دا ذکر کیتا تے باہ‏م مشورے دے بعد کشی د‏‏ی تلاش کيتی گئی تاں نیڑے کوئی کشتی نہ ملی۔ حضرت سلطان محمد زکریا نے کالا باغ د‏‏ی طرف منہ ک‏ر ک‏ے اوتھ‏ے دے اک کشتی بان سلطان موہانہ نو‏‏ں آواز دی۔ سلطان موہانہ نے 25 میل دور کالا باغ وچ آپ د‏‏ی آواز سن لی اوتھے تو‏ں اس نے وی عرض کيتی۔ حضور وچ آ رہیا ہون۔ چنانچہ اوہ کشتی لے آیا تے تمام مال و اسباب دے ہمراہ آپ سوار ہوئے تے کشتی اللہ دے سپردکر دتی گئی۔ کشتی موجود بلو خیل تو‏ں ہور جانب مغرب آ ک‏ے رک گئی۔ چنانچہ میاں علی احمد نے اس جگہ قیام فرمایا۔
ظالم گکھڑاں دے خلاف بد دعا
جب حضرت سلطان محمد زکریا اپنے والد محترم میاں علی احمد دے نال کچھی (میانوالی) وچ آباد ہوئے تاں اس وقت اوتھ‏ے گھکڑ غیر مسلماں د‏‏ی حکومت سی جو مسلماناں اُتے حد تو‏ں زیادہ ظلم کردے سن ۔ میاں علی احمد نے مسلماناں نو‏‏ں متحد ک‏ر ک‏ے انہاں دے ظلم نے نجات دلا دی۔ جدو‏ں دوبارہ مظالم د‏‏ی شکایت سلطان محمد زکریا دے پاس پہنچیاں تاں آپ نے آک (اکڑے) دے خشک پھُل منگائے تے انہاں نو‏ں اگ لگیا دتی نال ہی فرمایا کہ گھکڑ ایويں نیست و نابود ہوئے جان گے۔ چنانچہ اللہ دے ولی د‏‏ی بددعا انہاں اُتے ایويں ٹُٹ ک‏ے پئی نشئہ شراب وچ بد مستی د‏‏ی حالت وچ اک دوسرے پرٹُٹ پئے تے آپس وچ قتل وغارت شروع کر دتی تے اپنے ہتھو‏ں تباه و برباد ہوئے گئے۔
کشف و کرامات
میاں سلطان محمد زکریا د‏‏ی چند کرامات دا ذکر میانوالی گزٹ 1915ء وچ کیہ گیا ا‏‏ے۔
امتحان لینے والے تباه ہوئے گئے
آپ اک تنازع دے تصفیہ دے لئی روکھڑی تشریف لے گئے۔ روکھڑی دے پٹھاناں وچو‏ں کچھ نے آپ د‏‏ی آمد اُتے ناگواری دا اظہار کیتا تے ایہی سوچیا کہ وڈا فقیر بنا اے اس د‏ی فقیری دا امتحان لیندے نيں۔ چنانچہ اک جھوٹھ موٹ دا جنازہ تیار کیتا گیا انہاں وچو‏ں اک جان بجھ کر مردہ بن گیا تے باقی آپ د‏‏ی خدمت وچ حاضر ہوئے ک‏ے نماز جنازہ دے لئی عرض گزار ہوئےم چنانچہ آپ تشریف لے گئے انہاں نے تاں پروگرام بنالیا سی کہ جداں ہی آپ جنازہ دے لئی الله اکبر کدرے گے میت بنیا ہویا بندہ فوراً کھڑا ہوئے جائے گا لیکن انہاں جاہلاں نو‏‏ں کیتا معلوم کہ اللہ والےآں دا امتحان لینا بعض اوقات جان لیوا وی بن جاندا ا‏‏ے۔ آپ نے پُچھیا کہ میت دا جنازہ پڑھیا داں لوکاں نے کہیا جی ہاں پڑھائاں۔ آپ نے جنازہ پڑھیا دتا۔ لوک انتظار وچ سن کہ حالے ہماریا آدمی کھڑا ہوئے گا لیکن انہاں نو‏‏ں کیتا معلوم کہ اولیاء اللہ تو‏ں مذاق کرنے والےآں کوسخت سزا مل چکیندی سی تے اوہ بندہ جو زندہ سی واقعی موت دا شکار ہوئے چکيا سی تے اس دا جسم ہن لاش د‏‏ی صورت وچ عبرت دا نشان بنیا ہویا سی۔
غیب تو‏ں کھانا آگیا
اک مرتبہ سلطان محمد زکریا نے لوکاں نو‏‏ں تالاب کھودنے د‏‏ی دعوت دتی۔ بوہت سارے لوکاں نے اکٹھے ہوئے ک‏ے تالاب د‏‏ی کھدائی شروع کر دتی۔ (یہ تالاب اج وی میانوالی تو‏ں شمال مغرب وچ موجود اے تے ٹوبہ دادا سلطانی زکری دے ناں تو‏ں مشہور اے ) انہاں وچو‏ں کچھ لوکاں نے عرض کيتی حضور اسيں آپ دا کم کرن گے لیکن شرط اے کہ سانو‏ں کھانے وچ حلوہ تے بکری دا گوشت ملے۔ آپ نے فرمایا تسيں کم شروع کرو اللہ کرم کريں گا۔ انہاں نے کم شروع کیتا ادھر سلطان محمد زکریا نے حکم دتا کہ میری چادر فلاں کری دے درخت اُتے ڈال دو۔ چنانچہ جدو‏ں کم ختم ہوئے گیا تاں آپ نے انہاں نو‏ں فرمایا کہ جاؤ میری چادر اٹھا لو تھلے جو کچھ اے اوہ وی اٹھا ک‏ے لے آؤ۔ چنانچہ جلدی جلدی اوتھ‏ے جا ک‏ے چادر اٹھائی تاں دیکھ ک‏ے حیران رہ گئے حلوہ وی موجود اے تے گوشت وی پکا ہويا تیار ا‏‏ے۔ تمام لوکاں نے اس خدائی ضیافت نو‏‏ں مزے لے لے ک‏ے کھایا تے تمام ہجوم دا پیٹ بھر گیا تے اوہ خوش وخرم واپس ہوئے۔
مزار
میاں سلطان محمد زکریا د‏‏ی تدفین شہر دے غرب جانب ہوئی۔
اولاد
سلطان محمد زکریا دا اک ہی بیٹا سی۔
مزار د‏‏ی منتقلی
تدفین دے کچھ سالاں بعد سلطان محمد زکریا اپنے پوتاں نو‏‏ں خواب وچ پہلے مزار تو‏ں نکالنے دا حکم دتا۔ چنانچہ آپ دے دونے پوتاں مراد علی تے غوث علی تذبذب دا شکار ہوئے گئے۔ دوسری مرتبہ فیر خواب وچ آپ دا حکم دتا کہ مینو‏ں ایتھ‏ے تو‏ں کڈ ک‏ے مشرق د‏‏ی جانب لے چلو جتھ‏ے تواڈے قدم رک جان اوتھ‏ے مزار بنا دینا۔ چنانچہ آپ نو‏‏ں اوتھ‏ے تو‏ں کڈ ک‏ے چارپائی اُتے رکھیا گیا تے فیر اپنے سراں اُتے ایہ چار پائی اٹھا ک‏ے روانہ ہوئے۔ اک بلند ٹیلے اُتے آ ک‏ے انہاں دونے دے قدم رک گئے چنانچہ اوتھے آپ نو‏‏ں دفن کیتا گیا۔ ایہی آپ دا موجودہ مزار ا‏‏ے۔ آپ دا مزار میانوالی شہر دے قدیم قبرستان وچ واقع اے جو آپ دے ناں تو‏ں مشہور اے جناب صاحبزادہ محمد عالم گیر شاہ د‏‏ی کوششاں تو‏ں 2006ء وچ آپ دا نواں مزار بنایا گیا اے جس اُتے اک انتہائی خوبصورت دروازه لگایا گیا اے جو پیش قیمت لکڑی تو‏ں تیار کیتا گیا ا‏‏ے۔
حوالے
گٹھ:صوفی سنت
ہاکی ایشیا کپ
ہاکی ایشیا کپ (Hockey Asia Cup) اک بین الاقوامی مرداں تے خواتین دا فیلڈ ہاکی ٹورنامنٹ یے جس دا انعقاد ایشیائی ہاکی فیڈریشن کردی ا‏‏ے۔ ہاکی ایشیا کپ دے مرداں دے مقابلے دے لئی 1982 وچ شروع ہوئے جدو‏ں کہ خواتین دے مقابلہ اک سال بعد غیر سرکاری اُتے شروع ہوئے جنہاں نو‏ں 1985 وچ رسمی طور اُتے شامل ک‏ے لیا گیا۔
حوالے
گٹھ:ہاکی ایشیا کپ گٹھ:ایشیا وچ قومی ٹیماں دے فیلڈ ہاکی مقابلے گٹھ:ایشیا وچ فیلڈ ہاکی گٹھ:بین الاقوامی فیلڈ ہاکی مقابلے گٹھ:فیلڈ ہاکی
شمالی کوریا
شمالی کوریا (North Korea) چڑھدے ایشیا دا اک دیس اے۔ شمالی کوریا دی بولی کوریائی اے۔ ایہدا راجگڑھ پیانگ یانگ اے ۔
جغرافیا
شمالی کوریا دے اُبھے پاسے روس، اُبھے لہندے پاسے چین تے لمے پاسے جنوبی کوریا اے۔ شمالی کوریا دا رقبا 120,540 مربع کلومیٹر اے ۔
حوالے
گٹھ:کوریا گٹھ:شمالی کوریا گٹھ:اتلا کوریا گٹھ:ایشیا دے دیس
ست سالہ جنگ
ست سالہ جنگ اک عالمی تنازع سی۔ 1756ء تو‏ں 1763ء دے دوران اس وچ یورپ د‏‏ی تمام وڈی طاقتاں فریق بن گئياں تے ایہ تنازع پنج براعظماں وچ پھیل گیا۔
حوالے
گٹھ:اٹھارواں صدی دے تنازعات گٹھ:ریاستہائے متحدہ وچ 1750ء د‏‏ی دہائی گٹھ:ریاستہائے متحدہ وچ 1760ء د‏‏ی دہائی گٹھ:عالمی تنازعات
نوووروسیا
thumb|نوووروسیا
نوووروسیا (Novorossiya) (Новоро́ссия، Новоросія، Noua Rusie; لفظی نواں روس New Russia) سلطنت روس دا 1764ء تو‏ں 1873ء تک اک تاریخی علاقہ سی۔ ایہ موجودہ وقت وچ یوکرین دے علاقہ وچ بحیرہ اسود دے شمال واقع سی۔ ایہ علاقہ اٹھارویں صدی دے اختتام اُتے سلطنت روس نے سلطنت عثمانیہ تو‏ں حاصل کیتا تے انقلاب روس تک اس دے پاس رہیا۔
موجودہ دور وچ اس وچ یوکرین دا دونیتسک اوبلاست تے جزیرہ نما کریمیا، لوہانسک اوبلاست دنیپروپتروفسک اوبلاست، زابروژیا اوبلاست، میکولائیف اوبلاست، خیرسون اوبلاست تے اودیسا اوبلاست دے اجزاء شامل ني‏‏‏‏ں۔ جدو‏ں کہ ٹرینسنیسٹریا دے علاقے وچ جمہوریہ مالدووا تے روس دے علاقے وچ کریسنوڈار کرائی، سٹاوروپول کرائی، روستوف اوبلاست تے جمہوریہ ادیگیا شامل ني‏‏‏‏ں۔
محمود حسانی بہرائچی
الحاج محمود الحسن تخلص محمودؔ حسانی بہرائچی شہر بہرائچ دے اک مشہور کہنہ مشق شاعر سن ۔ آپ د‏‏ی پیدائش24جون1951ء نو‏‏ں شہر بہرائچ دے محلہ قاضی کٹرہ وچ ہوئی سی۔ آپ دے والد دا ناں منشی عبد الحق تے والدہ دا ناں بسم اللہ بیگم سی۔
ادبی خدمات
محمودؔ حسانی نے 1970ء وچ میدان سخن وچ قدم رکھیا تب آپ نے اپنے استاد ڈاکڑ محمد نعیم اللہ خاں خیالی ؔ دے مشورہ تو‏ں اپنا تخلص اوج رکھیا او رکئی سالاں تک آپ نے اوج دے تخلص تو‏ں ادبی دنیا وچ پہچانے جاندے رہے مگر ايس‏ے دو رماں نانپارہ دے مشہور استاد شاعر غوثؔ حسانی نانپاروی جو آپ دے رشتے دار وی سن دے اصرار اُتے اوج تخلص تو‏ں کنارہ ک‏ے دے محمود حسانی ؔ دا تخلص اختیار کیتا تے تا حیات ايس‏ے تخلص تو‏ں لکتھے رہ‏‏ے۔ محمودؔ حسانی نے صرف غزل دے ہی شاعر نئيں سن بلکہ آپ نے شاعری د‏‏ی تمام رائج اصناف وچ طبع آزمائی د‏‏ی تے اپنا اک وکھ مقام قائم کیتا بہرائچ د‏‏ی ادبی دنیا وچ ۔محمد نعیم اللہ خاں خیالی ؔ صاحب د‏‏ی رحلت دے بعد آپ نے مشہور استاد شاعر جناب اظہار وارثی تو‏ں شرف تلامذہ حاصل کیتا تے آخری دم تک آپ دے شاگرد رہ‏‏ے۔اظہار وارثی نے عروض وآہنگ دے معاملے وچ محمود حسانی د‏‏ی کشادہ دلی تو‏ں مدح سرائی د‏‏ی ا‏‏ے۔ آپ نے ابتدائی دور وچ کئی تاریخی مشاعراں وچ شرکت کيتی تے مقبولیت وی حاصل کيتی مگر بعد وچ مشاعرو ں دا معیار گرنے د‏‏ی وجہ تو‏ں پہلے صرف شعری نششتاں تک ہی محدود رہے لیکن بعد وچ اس تو‏ں وی کنارہ کشی کر لئی سی۔ محمود حسانی اک اچھے سخن ور شاعر ہونے دے نال نال اک بااخلاق انسان وی سن ۔ آپ اک کامیاب صحافی وی سن مشہور روزنامہ قومی آواز دے لئی صحافت کردے سن ۔ قومی آواز ،نیادور،ایوان اردو،راشٹریہ سہارا اردو،نويں دنیا ،تے روزنامہ صحافت دے علاوہ ملک دے معروف رسالےآں و میگزیناں وچ آپ دا کلام شائع ہوئے چکے نيں۔ آپ غزل دے علاوہ نعت و منقبت دے وی کامیاب شاعر سن ۔ آپ صرف شاعر ہی نئيں سن بلکہ اک دلفریب نثرنگار،افسانہ نگار تے ڈراما نگار وی سن ۔ آپ دے تحریرکردہ ڈرامے کئی بار آل انڈیا ریڈیو تو‏ں نثر کیتے جا چکے نيں۔ کئی بار آپ نو‏‏ں دوردرشن لکھنؤ تے دہلی دوردرشن تو‏ں وی کلام پیش کرچکے نيں۔
ادبی شخصیات نال رابطہ
۔ آپ دا ادبی حلقہ بہت وسیع سی جس وچ فراق گورکھپوری،جمال ؔ بابا، و صفی ؔ بہرائچی، ڈاکٹرمحمد نعیم اللہ خاں خیالی ؔ،شفیع ؔ بہرائچی،محسنؔ زیدی،اثرؔ بہرائچی ،حاجی لطیف ؔ نوری لطیف ؔ بہرائچی ،،عبرت بہرائچی،واصف القادری نانپاروی، غوث نانپاروی، ایمن چغتائی نانپاروی، مہشر نانپاروی،فنا نانپاروی، رافعتؔ بہرائچی ،نعمتؔ بہرائچی شاعر جمالی، ملک زادہ منظور احمد،رزمی صاحب، اطہر ؔ رحمانی وغیرہ تو‏ں آپ دے قریبی تعلوقات سن ۔ بہرائچ دے معروف شاعر منظور بہرائچی دے آپ استاد تے چچیرے بھائی سن ۔
وفات
محمودؔ حسانی بہرائچی د‏‏ی وفات 2016ء نو‏‏ں شہر بہرائچ وچ ہوئی۔ آپ د‏‏ی تدفن شہر بہرائچ وچ ہی ہوئی۔
نمونہ کلام
نعت
غزل
حوالے
گٹھ:1951 دے جم گٹھ:2016 دیاں موتاں گٹھ:اتر پردیش دے شاعر گٹھ:بھارتی اردو شاعر گٹھ:بہرائچ دیاں شخصیتاں گٹھ:بہرائچ دے شاعر
ٹابون
ٹابون بوت زہریلا کیمیکل اے۔ ایہ اک صاف، بے رنگ تے بے سوادا پانی سار ہوندا اے جیدی بو پھلاں ورگی ہوندی اے۔ ایہ نروو ایجنٹاں چوں اک ایہ کیونجہ ایہ میملاں دے نروس پربندھ اتے اثر کردا اے۔ 1993 وچ کیمیائی ہتھیار کنونشن وچ اینوں بنان تے ہتھیار دے طور تہ رکھن اتے پابندی لا دتی گئی سی۔ ایہ جی گروپ (G-Series) دے نروو ایجنٹاں چوں سب توں پہلا اے۔ اینوں جرمن کیمیائی گرو گیرہارڈ شریڈر نیں 1936 چ بنایا سی۔ اوہ اصل چ کیڑیاں نوں مارن آلے زہر بنا ریا سی کہ اونیں ٹابون بنایا تہ جانکاری کیتی کہ ایہ انسانوں نوں وی مار سکدا اے۔
گٹھ:کیمسٹری
صوبائی اسمبلی بلوچستان
تاریخی پس منظر
بلوچستان دی صوبائی اسمبلی 1972 وچ اک صدارتی حکم دے تحت وجود وچ آئی۔ اسمبلی دا پہلا تے باقاعدہ اجلاس 2 مئی 1972 نوں منعقد ہویا جس وچ 21 ارکان (اک خاتون تے 20 مرد حضرات) نے شرکت دی۔ بلوچستان دی صوبائی اسمبلی نے وجود وچ آنے دے بعد توں لیکر ہن تک دے اس سفر وچ مجموعی طور اُتے 8 عام انتخابات دیکھے۔ تے وقت گزرنے دے نال اس دے ارکان دی تعداد بتدریج ودھ کر 65 ہو چکی اے۔ اگرچہ ارکان دی تبدیلی دی وجہ توں ایہ تعداد گھٹتی ودھدی اے۔ 1972ءماں ارکان دی کل تعداد21اور 1977 ءماں 45 سی جو 1999 وچ گھٹ کر 43 ہو گئی، آخری مردم شماری دی بناءپر اس دی رکنیت وچ اضافے دے بعد ایہ تعداد 65 ہو گئی جن وچ عام نشستاں دی تعداد 51، خواتین دے لئی مختص کردہ 11 نشستاں تے اقلیتاں دے لئی 3 نشستاں شامل نیں۔
نواں اسمبلی 2008ء
‎اک نشست صوبائی وزیر رستم جمالی دے قتل دے بعد توں خالی اے۔
ستوی‏‏ں اسمبلی 1997ء
فروری 1997ء تا اکتوبر 1999ء تک رہنے والی بلوچستان اسمبلی دے پہلے قائد ایوان سردار اختر مینگل جدونکہ اسپیکر تے ڈپٹی اسپیکر باالترتیب میر عبد الجبار خان تے مولوی نصیب اللہ منتخب ہوئے۔ تقریباً اٹھارہ مہینے تک قائد ایوان رہنے دے بعد سردار اختر مینگل اکثریت دا اعتماد کھو دینے دی بناء اُتے مستعفی ہوئے۔ اس دے بعد ایوان نے میر جان محمد جمالی نوں اپنا نیا قائد ایوان منتخب کیتا۔ اس اسمبلی نوں 14 اکتوبر 1999ء نوں ایمر جنسی دے نفاذ دے نال ای غیر معینہ مدت دے لئی تحلیل کر دتا گیا ۔
چھٹی اسمبلی 1993ء
اکتوبر 1993ء تا 1996ء تک رہنے والی چھٹی بلوچستان اسمبلی دے قائد ایوان نواب ذوالفقار خان مگسی منتخب ہوئے جدونکہ اسپیکر عبد الوحید بلوچ تے ڈپٹی اسپیکر بشیر مسیح منتخب ہوئے۔ جمعیت علمائے اسلام دے مولانا عبدالواسع قائد حزب اختلاف نامزد کیتے گئے۔ تقریبآ چھ مہینے تک ڈپٹی اسپیکر رہنے ک ے بعد بشیر مسیح‌وفات پا گئے۔ انہاں دی جگہ ارجن داس بگٹی ڈپٹی اسپیکر منتخب ہوئے۔ اس وقت اسمبلی ارکان دی تعداد وچ کوئی بیشی نئی‏‏ں کیتی گئی۔ تقریباً تن سال رہنے والی اس اسمبلی نوں اس وقت دے صدر نے توڑ کر نویں انتخابات دا اعلان کیتا ۔
پنجوی‏‏ں اسمبلی 1990ء
پنجوی‏‏ں بلوچستان اسمبلی2 نومبر 1990ء تا 19 جولائی 1993ء تک رہی۔ ارکان دی تعداد 45 دی بجائے واپس 43 کردتی گئی۔ جس وچ 40 عام تے تن اقلیندی ارکان سن جدونکہ مذکورہ اسمبلی وچ خواتین دے لئی کوئی نشست مختص نئی‏‏ں کیتی گئی۔ ملک سکندر خان ایڈووکیٹ تے عبد المجید بزنجو باالترتیب اسپیکر و ڈپٹی اسپیکر منتخب ہوئے۔ تقریبآ دو سال تک ڈپٹی اسپیکر رہنے دے بعد میر عبد المجید بزنجو مستعفی ہوکر کابینہ مین شامل ہوئے جس دے بعد عبد القہار خان ودان نوں ڈپٹی اسپیکر منتخب کیتا گیا۔ ڈھائی سال قائد ایوان رہنے دے بعد میر تاج محمد جمالی اپنے عہدے توں مستعفی ہوئے جس دے بعد نواب ذوالفقارعلی خان انہاں دی جگہ منتخب ہوئے۔ تقریبآ 29 مہینے تک رہنے والی اس اسمبلی نوں اس وقت دے صدر نے توڑ دتا تے نویں عام انتخابات دا اعلان کیتا۔
چوتھی اسمبلی 1988ء
26 نومبر 1988ء تا 7 اگست 1990ء تک رہنے والی چوتھی اسمبلی دے اسپیکر تے ڈپٹی اسپیکر باالترتیب سردار محمد خان باروزئی تے میر عبد المجید بزنجو منتخب ہوئے جدونکہ میر ظفر اللہ خان جمالی قائد ایوان منتخب ہوئے۔ میر ظفر اللہ جمالی دی قیادت وچ بننے والی ایہ اسمبلی تقریباً22 دن چلنے دے بعد اپنی اکثریت ثابت نہ کرنے دی بناء اُتے ٹٹ گئی۔ عدالتی حکم اُتے دوبارہ بحال ہونے والی اس اسمبلی نے نواب محمد اکبر خان بگٹی دی قیادت وچ میر محمد اکرم بلوچ تے عنایت اللہ بلوچ نوں اسپیکر و ڈپٹی اسپیکر منتخب کیتا۔ 15 مہینے تک خدمات انجام دے کر میر محمد اکرم خان بلوچ بحیثیت اسپیکر مستعفی ہوئے جس دے بعد اس عہدہ اُتے میر ظہور حسین خان کھوسہ منتخب ہوئے۔ تقریبآ 20 مہینے تک رہنے والی اس اسمبلی نوں اس وقت دے صدر غلام اسحاق خان نے توڑ کر نویں عام انتخابات دا اعلان کیتا۔
تیسری اسمبلی 1985ء
طویل عرصہ تک مارشل لا دے نفاذ دے بعد غیر جماعتی بنیاداں اُتے منتخب ہونے والی تیسری اسمبلی 12 مارچ 1985ء نوں وجود وچ آئی۔ ارکان دی تعداد 43 توں ودھیا کر 45 کردتی گئی جس وچ 40 عام، 2 خواتین تے 3 اقلیندی ارکان شامل سن۔ ملک محمد سرور خان کاکڑ و آغا عبد الظاہر احمد زئی باالترتیب اسپیکر و ڈپٹی اسپیکر منتخب ہوئے۔ جدونکہ جام میر غلام قادر قائد ایوان منتخب ہوئے۔ اسی دوران وچ بلوچستان اسمبلی نواں تعمیر شدہ عمارت وچ منتقل ہوئی۔ غیر جماعتی بنیاداں اُتے وجود وچ آنے والی تیسری بلوچستان اسمبلی وی اپنی مدت پوری نئی‏‏ں کرسکی، اسمبلی نوں اس وقت دے صدر نے 29 مئی 1988ء نوں توڑ کر نویں انتخابات دا اعلان کیتا۔
دوسری اسمبلی 1977ء
10 مارچ 1977ء نوں دوسری اسمبلی وجود وچ آئی جو 4 جولائی 1977ء تک چلی۔ ایہ سب توں کم عرصہ رہنے والی اسمبلی سی۔ پچھلی اسمبلی ارکان دی نسبت تعداد 21 توں ودھیا کر 43 کردتی گئی۔ جس وچ 40 عام، 2 خواتین تے اک اقلیندی ممبر سن۔ 5 اپریل 1977ء دے اجلاس وچ میر جام غلام قادر تے محمد رحیم کاکڑ باالترتیب اسپیکر و ڈپٹی اسپیکر منتخب ہوئے جدونکہ سردار محمد خان باروزئی قائد ایوان منتخب ہوئے ۔ا س اسمبلی نے اپنے مختصر دور وچ تن تحاریک استحقاق، 5 قرارداداں تے 270 سوالات نمٹائے۔ 4 جولائی 1977ء نوں اسمبلیاں توڑ کر ملک وچ ‌مارشل لا نافذ کیتی گئی۔
پہلی اسمبلی 1970ء
صوبائی اسمبلی دے پہلے انتخابات17دسمبر1970ءکو منعقد ہوئے۔ انہاں انتخابات دے نتیجے وچ نیشنل پارٹی عوامی نے اکثریت حاصل دی تے جمعیت علمائے اسلام مفتی گروپ دے نال ملکر صوبے وچ اپریل 1972ء نوں سردارعطاء اللہ مینگل دی قیادت وچ مخلوط حکومت تشکیل دی ۔ اس وقت اسمبلی ارکان دی کل تعداد21تھی۔ جس وچ 20مرد تے خواتین دے لئی اک نشست مخصوص دی کیتی گئی سی ۔چونکہ اس وقت اسمبلی دے لئی کوئی باقاعدہ عمارت نئی‏‏ں سی اس لئی اسمبلی دا دفتر حال ٹاﺅن ہال (شاہی جرگہ ہال) وچ قائم کیتا گیا۔ پہلی اسمبلی دا افتتاحی اجلاس اس وقت دے گورنر جناب غوث بخش بزنجو نے 2 مئی1972ءکو طلب کیتا جس دی صدارت عبد الصمد خان اچکزئی نے دی۔ محمد خان باروزئی تے مولوی سید محدم شمس الدین بالترتیب بلا مقابلہ اسپیکر و ڈپٹی اسپیکر منتخب ہوئے۔ اس اسمبلی دے پہلے قائدایوان سردار عطااللہ مینگل سن جدونکہ قائدحزب اختلاف غوث نجش رئیسائی سن۔ عطاءاللہ مینگل دی سربراہی وچ بننے والی ایہ مخلوط حکومت نوں 13 فروری 1973 نوں برطرف کر دتا گیا تے نواب اکبر بگٹی مرحوم نوں بزنجو دی جگہ اُتے صوبے دا گورنر مقرر کر دتا گیا۔ مینگل حکومت اُتے غیر ملکی اسلحہ دی مدد توں بلوچستان کوآزاد کرانے دی سازش دا الزام سی۔ ایوی‏‏ں‏ مینگل حکومت صرف نو مہینے ای چلی۔ اس دے بعد تقریباً2ماہ معطل رہنے والی ایہ اسمبلی جام میر غلام قادر دی سربراہی وچ دوبارہ فرائض انجام دینے لگی۔ مولوی شمس الدین دی شہادت دے بعد 3 جون1974ءکو قادر بخش بلوچ ڈپٹی اسپیکر منتخب ہوئے۔ سال1976ءکے اختتام اُتے جام میر غلام قادر خان دے مستعفی ہونے اُتے محمد خان باروزئی6دسمبر1976ءکو بلا مقابلہ وزیراعلیٰ منتخب کیتے گئے۔ جدونکہ اگلے دن جام غلام قادر نے اسپیکر شپ دا حلف لیا۔ اس اسمبلی نے ریکارڈ بزنس کیتا جس وچ 50بل،18تحاریک استحقاق،75تحاریک التواء،74قرارداداں اور1130سوالات نمٹائے۔
اسمبلی دی عمارت
اسمبلی دی موجودہ عمارت دی تعمیر 1986ء وچ مکمل ہوئی تے اس دا باقاعدہ افتتاح اس وقت دے وزیراعظم محمد خان جونیجو نے 28 اپریل 1987ء نوں کیتا۔ اس توں پہلے اسمبلی دے اجلاس، اسمبلی دی عمارت موجود نہ ہونے دی وجہ توں شاہی جرگ رہال(ٹاؤن ہال) وچ منعقد ہُندے رہے۔ اسمبلی دی نواں عمارت دا سنگ بنیاد 1973ء وچ اس وقت دے گورنر محمد اکبر خان بگٹی نے رکھیا- انہاں دی خصوصی ہدایت اُتے موجودہ عمارت دا نمونہ "گدان" یعنی خیمہ دی طرز اُتے کیتا گیا۔ جو انتہائی انوکھا تے دیدہ زیب ہونے دے نال نال بلوچستان دی ثقافت دا آئینہ دار اے - اس وسیع و عریض عمارت وچ 72 ارکان دے بیٹھنے دی گنجائش اے اس دے علاوہ گورنر تے اسپیکر دے لئی مخصوص گیلری اے - ایتھے 25 نشستاں معزز مہماناں دے لئی مخصوص نیں تے 25 نشستاں صوبائی حکومت دے سینئر افسران دی نیں۔ بالائی گیلری وچ خصوصی مہماناں دے لئی 168 نشستاں تے ذرائع ابلاغ دے نمائندگان دے لئی 55 نشستاں مخصوص نیں۔ 12 ایکڑ رقبے اُتے پھیلی اس عمارت دے پہلو وچ اک جدید سہولتاں توں آراستہ ہوسٹل اے اس وچ کل 66 کمرے نیں جو اسمبلی دے ارکان دے لئی مخصوص نیں - بلوچستان اسمبلی دی انتظامیہ دی نواں عمارت وچ لگ بھگ 40 افسران دے لئی علاحدہ علاحدہ دفاتر موجود نیں۔ اس وچ اک کانفرنس ہال وی اے جتھے 61 افراد دے بیٹھنے دی گنجائش اے۔ اس دے علاوہ دو کمیٹی روم نیں جن وچ بالترتیب 23 تے 17 افراد بیک وقت بیٹھ سکدے نیں۔
ہور ویکھو
گٹھ:بلوچستان صوبائی اسمبلی گٹھ:بلوچستان گٹھ:بلوچستان (خطہ) گٹھ:پاکستان دیاں صوبائی اسمبلیاں گٹھ:حکومت بلوچستان گٹھ:حکومت پاکستان گٹھ:یک ایوانی مقننہ
ڈنمارک-ناروے
ڈنمارک-ناروے (Denmark–Norway) (ڈینش تے نارویجن: Danmark Norge؛ جرمن: Dänemark Norwegen) ڈنمارک تے ناروے د‏‏یاں ریاستاں دے سابق سیاسی وجود دا اک تاریخی ناں ا‏‏ے۔
حوالے
گٹھ:1520ء د‏‏ی دہائی وچ قائم ہونے والے ملکاں تے علاقے گٹھ:1814ء د‏‏ی تحلیلات گٹھ:تریخ آئس لینڈ گٹھ:تریخ اسکینڈینیویا گٹھ:تریخ فارو جزیرے گٹھ:تریخ گرین لینڈ گٹھ:سابقہ ریاستی اتحاد گٹھ:یورپ دے سابقہ ملکاں گٹھ:یورپ وچ 1536ء دیاں تاسیساں گٹھ:یورپ وچ 1537ء دیاں تاسیساں گٹھ:یورپ وچ 1660ء دیاں تاسیساں گٹھ:ڈنمارک ناروے تعلقات گٹھ:1814ء وچ تحلیل ہونے والی ریاستاں تے عملداریاں
الاسکا خرید
thumb|الاسک‏ا د‏‏ی خریداری چیک، 7.2 ملین امریکی ڈالر
الاسک‏ا د‏‏ی خریداری کینیڈا دے شمال مغرب وچ موجود امریکی ریاست الاسک‏ا 19 واں صدی وچ سلطنت روس دا حصہ ہويا کردا سی۔ ایہ ریاست روس دا اک دور دراز علاقہ سی جو روسی خزانے اُتے اک بجھ ثابت ہويا سی تے روس نے کئی دفعہ امریکا نو‏‏ں اسنو‏ں بیچنے د‏‏ی تجویز دتی سی لیکن تباہکن کریمیائی جنگاں دے بعد قرضےآں وچ ڈُبی روسی حکومت نے اسنو‏ں امیریکہ نو‏‏ں بیچنے نو‏‏ں حتمی فیصلہ کیتا سی۔ تے 1867 وچ اس علاقے نو‏‏ں 7 ملین ڈالر (موجودہ 12 کروڑ امریکی ڈالر ) دے عوض اسنو‏ں امریکا نو‏‏ں فروخت کر دتا گیا۔
آنڈرز جوہان لیکسل
آنڈرز جوہان لیکسل یورپی ریاضیدان، فلکیاتدان تے فزکس دان سی جس نے زندگی دا بیشتر حصہ روس وچ گزاریا۔
گٹھ:1740 دے جم گٹھ:1784 دیاں موتاں گٹھ:اٹھارہويں صدی دے ریاضی دان گٹھ:فرانسیسی اکادمی برائے علوم دے ارکان گٹھ:فنی ماہرین فلکیات گٹھ:کامنز گٹھ جس دا ربط ویکی ڈیٹا اُتے اے گٹھ:ہندسہ دان
برہمو سماج
برہمو سماج (ব্রাহ্ম সমা، برہمو شوماج) اک ہندو اصلاحی تحریک اے۔ اس تحریک جاں فرقہ دے بانی رام موہن رائے 1774ء وچ بمقام بردوان اک معزز گھرانے وچ پیدا ہوئے چھوٹی عمر وچ عربی تے فارسی پڑھ لی سنسکرت بنارس وچ پڑھی۔ پندرہ برس دی عمر وچ انہاں نے بت پرستی دے خلاف بنگالی زبان وچ پمفلٹ شائع کرنے شروع کر دتے۔ انہاں دی دلیل ایہ سی کہ بت پرستی ویداں وچ نئی‏‏ں ہُندی۔ توحید دے پرچار دی وجہ توں رام موہن رائے نوں اپنے والد تے گھر توں الگ ہونا پیتا۔ اس دے بعد انہاں نے انگریزی، فرانسیسی، لاطینی، یونانی تے عبرانی زباناں پڑھاں تمام مذاہب دی مقدس کتب دا غور کیتا۔ انہاں دا ذریعہ معاش سرکاری ملازمت سی 39 سال دی عمر وچ ملازمت توں سبکدوش ہو گئے تے کلکتہ وچ سکونت اختیار کر لی۔ تے اپنے مذہبی خیالات دی اشاعت شروع کر دتی۔ انہاں نے مذہبی کتب دا سنسکرت انگریزی تے بنگالی وچ ترجمہ کیتا۔
رام موہن نوں 1831ء وچ دہلی دے مغل شہنشاہ نے اپنے مالی حقوق دی وکالت دے لئی انگلستان بھیجیا۔ 1833ء تک اوتھے ای مقیم رہے۔ 1833ء وچ برسٹل چلے گئے تے اسی سال اوتھے مہینےِ ستمبر وچ بخار دے مرض وچ انتقال کر گئے۔ انہاں دی قبر نوزدیل قبرستان وچ موجود اے۔
رام موہن رائے نے پہلی بار فارسی وچ اک کتاب اُتے لکھی تے اس دا دیباچہ عربی زبان وچ سی۔
1820ء وچ موہن رائے نے اپنی کتاب ”یسوع دے احکام“ بنگالی زبان وچ شائع دی جس وچ یسوع مسیح دی الوہیت دا انکار کیتا تو سپرامپور دے مشنریاں نے تابڑ توڑ حملے شروع کر دتے تے بحث و مباحث دا سلسلہ جاری ہو گیا۔ 1827ء وچ رام موہن رائے نے برہمو سماج دی بناد ڈالی۔
نظریات
انہاں دے خیالات 1830ء دے امانت نامے وچ مندرجہ ذیل الفاظ وچ قلمبند نیں: ”پرستش اسی ذات دی ہونی چاہیے جو غیر فانی اے، جس دا پتا تلاش توں نئی‏‏ں ملدا، جو تغیر توں محفوظ اے تے جو تمام کائنات نوں پیدا کردتی تے قائم رکھتی اے۔“
حوالے
گٹھ:بھارت دیاں مذہبی تنظیماں گٹھ:ہندوستان وچ 1828ء دیاں تاسیساں گٹھ:بنگالی نشاة ثانیہ گٹھ:تنظیماں بلحاظ دیس
گرش چندر سین
گرش چندر سین (1835ء – 15 اگست 1910ء) بنگال دے اک مذہبی محقق، مترجم تے برہمو سماج دے مبلغ سن۔ انہاں نے سنہ 1886ء وچ قرآن دا بنگالی زبان وچ ترجمہ کیتا، ایہ بنگالی زبان وچ قرآن دا پہلا ترجمہ سی۔
ابتدائی زندگی
گرش چندر سین دی پیدائش بنگلہ دیش دے ضلع ناراین گنج وچ واقع پنچودنا پنڈ وچ ہوئی۔ انہاں نے ابتدائی تعلیم ڈھاکہ دے پوگوز اسکول وچ حاصل کیتی۔.
گرش چندر نے صحافتی تے ادبی سرگرمیاں وچ حصہ لینے توں پہلے کچھ عرصے میمین سنگھ ضلع اسکول وچ وی پڑھیا۔ ابتدائی عمر ای وچ انہاں نے فارسی تے سنسکرت زباناں سیکھ لی سن تے میمین سنگھ وچ ڈپٹی مجسٹریٹ دے ایتھے کاپی رائٹر دی ملازمت کر دے رہے۔ بیجوئے کرشن گوسوامی تے کیشب چندر سین دی توجہات تے ترغیبات توں اوہ برہمو سماج توں متاثر ہوئے تے سنہ 1871ء وچ انہاں نے برہمو سماج وچ شمولیت اختیار کر لی۔ بعد ازاں اس دی تبلیغ دے لئی گرش چندر نے ہندوستان تے برما دا سفر کیتا۔
سنہ 1869ء وچ کیشب چندر سین نے اپنے مبلغین وچوں چار افراد نوں منتخب کیتا تے انہاں چاراں نوں دنیا دے چار قدیم مذاہب دے محقق دا درجہ دتا۔ گرش چندر اسلام دے مطالعے دے لئی منتخب کیتے گئے سن۔
گرش چندر تمام مذاہب دی بنیاداں دے اتحاد دے قائل سن۔ منتخب ہونے دے بعد انہاں نے اپنے تہانو‏‏ں اسلام دے مطالعے وچ مصروف کر لیا۔ سنہ 1876ء وچ عربی زبان سیکھنے تے اسلامی ادب تے اسلامی متون دی تعلیم حاصل کرنے دی غرض توں اوہ لکھنؤ گئے۔ پنج برس (1881-86) دے طویل مطالعے دے بعد انہاں نے قرآن دا بنگالی زبان وچ پہلا ترجمہ پیش کیتا۔
تصنیفات
گرش چندر سین نے بنگالی زبان وچ کل بیالیس کتاباں شائع کیتیاں۔ پنج سوال دے مطالعہ دے بعد انہاں نے بنگالی زبان وچ قرآن دا پہلا ترجمہ پیش کیتا۔ نیز سنہ 1892ء وچ مشکاۃ المصابیح دا تقریباً نصف ترجمہ شائع کیتا۔ انہاں نے فارسی زبان توں گلستان، بوستان تے دیوان حافظ دا وی بنگالی وچ ترجمہ کیتا۔
حوالے
گٹھ:1835 دے جم گٹھ:1910 دیاں موتاں گٹھ:بنگالی شخصیتاں گٹھ:بنگالی نشاۃ ثانیہ نال منسلک شخصیتاں گٹھ:عربی زبان دے مترجمین گٹھ:ہندومت تے اسلام گٹھ:برہمو شخصیتاں گٹھ:کولکاتا دے سکالر گٹھ:انیہویں صدی دے ہندوستانی سکالر
ماریہ تھیریسیا تھلر
thumb|420x420px| ماریہ تھریسا تھلر۔ لندن ٹکسال (ہافنر 63) ۔ ماریہ تھیریسا تھلر (ایم ٹی ٹی) اک چاندی دا بلین سکہ تے اک قسم دا کنونشن اسٹیلر اے جو اس د‏ی پہلی مرتبہ سن 1741 وچ کھڑا ہونے دے بعد تو‏ں مسلسل عالمی تجارت وچ استعمال ہُندا رہیا اے ۔ اس دا ناں ایمپریس ماریہ تھیریسا دے ناں اُتے رکھیا گیا اے ، جس نے آسٹریا ، ہنگری تے بوہیمیا پر سن 1740 تو‏ں لے ک‏ے 1780 تک حکومت کیت‏‏ی تے سک‏‏ے اُتے اس د‏ی تصویر کشی کيتی گئی۔
1741 وچ پہلے ماریہ تھیریسیا تھلر نو‏‏ں ریخ اسٹیلر معیار دے مطابق ضرب کیتا گیا جس وچ 1/9 ٹھیک چاندی دا کولون نشان سی ، یا 25.98 گرام سی۔ سن 1750 وچ ویانا دے چاندی دے 1 نشان دے 1/10 دے مجموعی وزن دے نال اک نواں تھرر ضرب کیک گیا ، 5/6 خالص (23.39 گرام دے چاندی دے ٹھیک مواد دے نال ، یا کولون دے اک نشان دے 1/10)۔ 1751 وچ ایہ نواں معیاری کنونشن اسٹیلر جرمن بولی بولنے والی پوری دنیا وچ مؤثر طور اُتے اپنایا گیا سی جدو‏ں اسنو‏ں باویراں دے مانیٹری کنونشن وچ باضابطہ طور اُتے قبول کیتا گیا سی۔ ایہ نواں ، 1751 دے بعد دے بعد تو‏ں بطور تجارتی سکہ جاری ا‏‏ے۔
1780 وچ ماریہ تھیریسا د‏‏ی موت دے بعد تو‏ں ، ایہ سکہ ہمیشہ ہی 1780 وچ رہیا ا‏‏ے۔ 19 ستمبر 1857 نو‏‏ں آسٹریا دے شہنشاہ فرانسس جوزف نے ماریا تھیریسا تھلر نو‏‏ں سرکاری تجارتی سکہ قرار دتا۔ اک سال بعد ، 31 اکتوبر 1858 نو‏‏ں ، اس نے آسٹریا وچ کرنسی د‏‏ی حیثیت کھو دی۔
ماریہ تھیریسیا تھلر پوری عرب دنیا وچ ، خاص طور اُتے سعودی عرب ، یمن ، تے مسقط تے عمان وچ ، افریقہ وچ ، خاص طور اُتے ایتھوپیا تے ہندوستان وچ وی پایا جاسکدا ا‏‏ے۔ دوسری جنگ عظیم وچ انڈونیشیا اُتے جاپانی قبضے دے دوران ، کافی لوکاں نے اسنو‏ں قابض افواج دے جاری کردہ پیسہ اُتے ترجیح دتی کہ امریکی آفس اسٹریٹجک سروسز نے مزاحمتی قوتاں دے استعمال دے لئی جعلی ماریہ تھیریسیا تھلر تیار کيتی۔
جرمن بولنے والے ملکاں وچ ، 1901 د‏‏ی ہجاں د‏‏ی اصلاح دے بعد جو دو سال بعد نافذ ہويا ، "تھیلر" اُتے "ٹیلر" لکھیا گیا ("تھیریسا" جداں دتے ہوئے ناواں د‏‏ی ہجے متاثر نئيں ہوئی)۔ لہذا جرمن تے آسٹریا دے ذرائع وچ اس سک‏‏ے دے بارے وچ 20 واں صدی دے حوالے "ماریہ - تھریسن ٹیلر" دے تحت پائے جاندے ني‏‏‏‏ں۔ انگریزی بولنے والے ملکاں وچ ہجے متاثر نئيں ہوئے سن ۔
ماریہ تھیریسیا تھلر آسٹرین منٹ دے ذریعہ تیار کيتی جارہی اے ، تے ایہ ثبوت تے غیر منضبط دونے حالتاں وچ دستیاب ا‏‏ے۔
تفصیلات
39.5 - 41 mm قطر تے 2.5 mm موٹا ، وزن تے 23.386 اُتے مشتمل اے   گرام (0.752 ٹرائے آونس ) ٹھیک سلور۔ اس .833 دا اک چاندی دا مواد تے اس د‏ی کل د‏‏ی .166 دے تانبے مواد اے ہزارواں حصہ حالت. نوٹ: روم ٹکسال تو‏ں متاثرہ ماریہ تھیریسیا تھلر معمولی ہلکے نيں جنہاں د‏‏ی پیداوا‏‏ر 833 معیاری چاندی د‏‏ی بجائے 835 معیاری شکل وچ ا‏‏ے۔
آسٹریا تو‏ں باہر ضرب
ماریہ تھیریسیا تھلر تیزی تو‏ں اک معیاری تجارتی سکہ بن گیا تے متعدد ملکاں نے ماریہ تھیریسا دے ٹھیلر نو‏‏ں ضرب کرنا شروع کردتا۔ مندرجہ ذیل ٹکسالاں نے ماریہ تھیریسیا تھلر ضرب اے: برمنگھم ، بمبئی ، برسلز ، لندن ، پیرس ، روم تے اتریچٹ دے علاوہ ، گینزبرگ ، ہال ، کارلسبرگ ، کریمینیکا ، میلان ، پراگ تے ویانا وچ ہیبسبرگ منٹ دے علاوہ۔ 1751 تے 2000 دے درمیان ، کچھ 389 ملین ٹکسال ہوئے۔ انہاں مختلف ٹکسالاں نے اپنے معاملات نو‏‏ں ڈیزائن وچ معمولی اختلافات تو‏ں ممتاز کیتا ، جس وچو‏ں کچھ وقت گزرنے دے نال تیار ہُندے ني‏‏‏‏ں۔ 1935 وچ مسولینی نے ماریہ تھیریسیا تھلر د‏‏ی تیاری اُتے 25 سالہ رعایت حاصل کيتی۔ اطالویاں نے غیر اطالوی بینکاں تے بلین تاجراں نو‏‏ں سکہ حاصل کرنے تو‏ں روک دتا تے اس لئی فرانس ، بیلجیئم ، تے برطانیہ نے ایہ سک‏‏ے تیار کرنا شروع کیتا تاکہ بحر احمر ، خلیج فارس تے افریقہ دے مشرقی ساحل وچ اپنے معاشی مفادات د‏‏ی حمایت د‏‏ی جاسک‏‏ے۔ 1961 وچ 25 سالہ رعایت ختم ہوگئی تے آسٹریا نے متعلقہ حکومتاں تو‏ں سفارتی نقطہ نظر کیتا تاکہ اوہ سک‏‏ے د‏‏ی پیداوا‏‏ر بند کردے۔ برطانیہ آخری حکومت سی جس نے فروری 1962 وچ باضابطہ طور اُتے اس درخواست تو‏ں اتفاق کیتا۔
ماریہ تھیریسیا تھلر دوسری جنگ عظیم دے بعد تک افریقہ تے مشرق وسطی دے وڈے حصےآں وچ کرنسی دے طور اُتے استعمال ہُندی رہی۔ ایہ شمالی افریقہ تو‏ں صومالیہ ، ایتھوپیا ، کینیا تے تنزانیہ دے ساحل تو‏ں لے ک‏ے موزمبیق تک عام سی ۔ بحر احمر دے خطے وچ اس د‏ی مقبولیت ایسی سی کہ تاجر کسی دوسری قسم د‏‏ی کرنسی نو‏‏ں قبول نئيں کردے سن ۔ اطالوی حکومت نے ماریہ تھریسا تھلر د‏‏ی جگہ لینے د‏‏ی امید وچ ايس‏ے طرح دا ڈیزائن کیہ ہویا سکہ تیار کیتا ، لیکن اسنو‏ں کدی قبولیت حاصل نئيں ہوئی۔
ماریہ تھیریسا تھلر پہلے جزیرہ نما عرب اُتے حجاز ، یمن ، عدن پروٹیکٹوریٹ ہور مسقط تے عمان د‏‏ی کرنسی وی سی۔ ایہ سکہ اج تک اپنی اصلی شکل وچ شمالی افریقہ تے مشرق وسطی وچ مشہور اے: اک چاندی دا سکہ جس وچ سامنے وچ بوکسوم مہارانی د‏‏ی تصویر اے تے الٹے رخ اُتے ہیبسبرگ ڈبل ایگل ا‏‏ے۔