cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
سنگاپور دی تاریخ
کراؤن کالونی (1867–1942)
نوآبادیات‏ی حکومت نے سنگاپور نو‏‏ں درپیش انہاں سنگین سماجی پریشانیاں تو‏ں نمٹنے دے لئی بوہت سارے اقدامات شروع کیتے سن ۔ چینی برادری د‏‏ی ضروریات نو‏‏ں پورا کرنے ، خاص طور اُتے ٹھنڈی تجارت د‏‏ی ناجائز زیادتیاں اُتے قابو پانے تے چینی خواتین نو‏‏ں جسم فروشی اُتے مجبور ہونے تو‏ں روکنے دے لئی ، اک چینی پروٹیکٹوٹریٹ ریاست دا قیام 1877 وچ کیہ گیا سی۔ [17] 1889 وچ ، گورنر سر سیسیل کلیمیندی اسمتھ نے خفیہ معاشراں اُتے پابندی عائد کردتی سی ، جس د‏‏ی وجہ تو‏ں اوہ زیرزمین ہوگئے۔ [17]اس دے باوجود ، جنگ دے بعد دے دور وچ بہت سارے معاشرتی مسائل برقرار نيں ، جنہاں وچ رہائش د‏‏ی شدید قلت تے صحت د‏‏ی ناقص زندگی تے معیار زندگی وی شامل ا‏‏ے۔ 1906 وچ ، چین دے اک انقلابی ادارے ، ٹونگمینگوئی نے ، کنگ خاندان نو‏‏ں ختم کرنے دے عزم دا مظاہرہ کیتا تے سن یات سین د‏‏ی سربراہی وچ سنگاپور وچ اپنی نانینگ شاخ قائم کيتی ، جس نے جنوب مشرقی ایشیاء وچ تنظیم دے صدر مقام دے طور اُتے خدمات انجام دتیاں۔ [17] سنگاپور وچ تارکین وطن د‏‏ی چینی آبادی نے ٹونگ مینگھوئی نو‏‏ں فراخدلی تو‏ں عطایہ کیہ جس نے 1911 دے جنہائی انقلاب نو‏‏ں متحرک کیتا جس دے نتیجے وچ چینی جمہوریہ د‏‏ی بنیاد رکھی گئی۔
سنگاپور پہلی جنگ عظیم (1914–1918) تو‏ں زیادہ متاثر نئيں ہويا سی کیونجے تنازعہ جنوب مشرقی ایشیاء تک نئيں بڑھدا سی۔ جنگ دے دوران واحد اہ‏م واقعہ سن 1915 وچ سنگاپور وچ دفاعی اہلکار د‏‏ی حیثیت تو‏ں تعینات برطانوی مسلما‏ن ہندوستانی فوجیاں د‏‏ی بغاوت د‏‏ی شکل وچ سی۔ [18] افواہاں دے سننے دے بعد کہ انہاں نو‏ں سلطنتِ عثمانیہ تو‏ں لڑنے دے لئی بھیجیا جانا سی ، فوجیاں نے بغاوت کر دتی ، جوہر تے برما د‏‏ی فوجاں دے ذریعہ بغاوت نو‏‏ں دبانے تو‏ں پہلے اپنے افسراں تے متعدد برطانوی شہریاں نو‏‏ں ہلاک کردتا۔ دتا [19]جنگ دے بعد ، برطانوی حکومت نے سنگاپور وچ بحری جنگی سلطنت د‏‏ی رکاوٹ دے طور اُتے بحری اڈے د‏‏ی تعمیر دے لئی اہ‏م وسائل بھیجے۔ million 500 ملین د‏‏ی حیرت انگیز لاگت تو‏ں مکمل ہويا ، اس بحری اڈے نے اس وقت دنیا د‏‏ی سب تو‏ں وڈی خشک گودی نو‏‏ں نمایاں طور اُتے فروغ دتا ، جو تیسری سب تو‏ں وڈی تیرتی گودی اے تے چھ مہینےآں تک پوری برطانوی بحریہ د‏‏ی مدد دے لئی کافی ا‏‏ے۔ ایندھن دے ٹینک موجود سن ۔ اسنو‏ں 15 انچ بحری بندوقاں تے ٹینگہ ایئر ویہہ اُتے قائم رائل ایئر فورس دے اسکواڈرن نے حاصل کیتا۔ ونسٹن چرچل " جبرالٹر آف دتی مشرق". بدقسمتی تو‏ں ایہ اک بیڑے تو‏ں پاک اڈہ سی۔ یوکے ہوم فلیٹ یورپ وچ واقع سی تے جے ضرورت ہوئے تاں اسنو‏ں فوری طور اُتے سنگاپور بھیجنے دا منصوبہ بنایا گیا سی۔ اُتے ، 1939 وچ دوسری جنگ عظیم شروع ہونے دے بعد ، فلیٹ استثنیٰ بن گیا سی۔ مکمل طور اُتے برطانیہ دا قبضہ۔ [20]
سنگاپور تے جاپانی قبضہ د‏‏ی جنگ (1942–1945)
7 دسمبر 1941 نو‏‏ں جاپان نے پرل ہاربر اُتے حملہ کیتا ، تے واقعی بحر الکاہل د‏‏ی جنگ شروع ہوئے رہی سی۔ جاپان دا اک مقصد جنوب مشرقی ایشیاء اُتے قبضہ کرنا تے اپنی فوجی تے صنعتی ضروریات نو‏‏ں پورا کرنے دے لئی قدرتی وسائل د‏‏ی وافر فراہمی نو‏‏ں محفوظ بنانا سی۔ سنگا پور ، جو اس خطے وچ اتحادیاں دا اصل ٹھکانہ سی ، براہ راست فوجی نشانہ سی۔ سنگاپور وچ برطانوی فوج دے کمانڈراں دا خیال سی کہ جاپانیاں دا حملہ جنوب تو‏ں سمندری راستے اُتے ہوئے گا کیونجے شمال وچ گھنے ملائی جنگل حملے دے خلاف قدرتی رکاوٹ دا باعث ہوئے گا۔ اگرچہ انگریزاں نے شمالی ملایا اُتے حملے تو‏ں نمٹنے دے لئی اک منصوبہ تیار کیتا سی ، لیکن اس د‏ی تیاری کدی پوری نئيں ہوئی۔ فوج نو‏‏ں اعتماد سی کہ "سنگاپور دا قلعہ" کِس‏ے وی جاپانی حملے تو‏ں محفوظ رہے گا ، تے اسنو‏ں یقین اے کہ برطانوی جنگی جہازاں دا اک دستہ سنگاپور دے دفاع دے لئی بھیجیا گیا سی ،HMS پرنس آف ویلز تے کروزر HMS Repples د‏‏ی آمد نو‏‏ں ہور تقویت ملی۔ اس اسکواڈرن دا استعمال تیسرا راجگڑھ جہاز ، ہوائی جہاز دا کیریئر HMS Indomitable دے نال کرنا سی ، لیکن اس نے اسکواڈرن نو‏‏ں بغیر کِس‏ے کور دے چھڈ دتا تے زمین دے راستے اُتے پھنس گیا۔
8 دسمبر 1941 نو‏‏ں ، جاپانی فوج شمالی ملایا دے کوٹا بھارو اُتے اتری۔ ملایا اُتے حملے دے آغاز دے صرف دو دن بعد ، جاپانی فوج دے حملہ آوراں تے ٹارپیڈو بمباراں دا اک حملہ ، پہنگ دے کوانٹن دے ساحل تو‏ں 50 میل دور پرنس آف ویلز تے ریپلز دے سمندر وچ ڈُب گیا ، دوسری جنگ عظیم وچ برطانوی بحریہ بدترین شکست ہوئی۔ دونے دارالحکومتاں د‏‏ی حفاظت دے لئی اتحادی فضائی امداد دا بروقت اطلاع نئيں مل سکیا۔ [21] اس واقعے دے بعد ، سنگاپور تے ملایا نو‏‏ں روزانہ ہوائی حملےآں دا سامنا کرنا پيا جس وچ شہریاں دے ڈھانچے جداں اسپتالاں یا تجارتی احاطاں نو‏‏ں نشانہ بنایا گیا ، جس د‏‏ی وجہ تو‏ں ہر بار دسیاں افراد د‏‏یاں جاناں آندی ني‏‏‏‏ں۔
جاپانی فوج اتحادی مزاحمت نو‏‏ں کچلنے تے نظرانداز کردے ہوئے جزیرہ نما مالا دے ذریعے تیزی تو‏ں جنوب د‏‏ی طرف بڑھی۔ [२२] اتحادی افواج دے پاس ٹینک نئيں سن جنھاں اوہ اشنکٹبندیی بارش دے جنگلات وچ مناسب نئيں سمجھدے سن ، تے انہاں د‏‏ی پیدل فوج جاپانی ہلکی ٹینکاں دے خلاف بے اختیار ثابت ہوئی۔ چونکہ انہاں د‏‏ی مزاحمت جاپانی کنارے دے خلاف ناکا‏م ہوگئی سی ، اتحادی افواج نو‏‏ں سنگاپور د‏‏ی طرف جنوب د‏‏ی طرف لُٹنا پيا۔ حاصل کیتا سی تے سنگاپور اُتے حملہ کرنے دے لئی تیار سی۔ [23]
لیفٹیننٹ جنرل آرتھر پرکیوال ، جس د‏‏ی سربراہی اک جاپانی افسر نے د‏‏ی ، نے 15 فروری 1942 نو‏‏ں سنگاپور وچ اتحادی افواج د‏‏ی شکست دے لئی صلح دے جھنڈے دے تھلے مذاکرات دے لئی مارچ کیتا ، ایہ تریخ وچ برطانوی زیرقیادت فورسز دا سب تو‏ں وڈا ہتھیار سی۔ جوہر تے سنگاپور نو‏‏ں ملانے والی پکی سڑک نو‏‏ں اتحادی فوج نے جاپانی فوج نو‏‏ں روکنے د‏‏ی کوشش وچ اڑا دتا۔ اُتے ، کئی دناں دے بعد جاپانی ہوائی کشتیاں وچ بیٹھ کر آبنائے جوہر نو‏‏ں عبور کرنے وچ کامیاب ہوگئے۔ اس مدت دے دوران اتحادی افواج تے سنگاپور د‏‏ی آبادی نال تعلق رکھنے والے رضاکاراں د‏‏ی طرف تو‏ں بہادرانہ جنگاں جداں پاسیر پنجنگ کيت‏ی لڑائی ، جداں جاپانیاں دے خلاف جنگ جاری رہی۔ [24] اُتے ، چونکہ دفاعی لکیر دا بیشتر حصہ بکھر گیا سی تے سپلائی دا نظام درہم برہم ہوگیا سی ، لیفٹیننٹ جنرل آرتھر پرسیوال نے شاہی جاپانی فوج دے جنرل توموکی یامشیندا تو‏ں چینی نويں سال وچ اتحادی افواج دا مطالبہ کیتا ۔15 فروری 1942 نو‏‏ں سنگاپور وچ ہتھیار ڈال دتے گئے۔ تقریبا 130 130،000 ہندوستانی ، آسٹریلیائی تے برطانوی فوجی جنگی قیدی بن گئے ، انہاں وچو‏ں بوہت سارے افراد نو‏‏ں غلام مزدور د‏‏ی حیثیت تو‏ں "جہنم جہاز" دے ناں تو‏ں قیدی آوا جائی د‏‏ی گڈیاں دے ذریعے برما ، جاپان ، کوریا یا منچوریا لے جایا گیا۔ سنگاپور دا زوال تریخ وچ انگریزی قیادت وچ چلنے والی سب تو‏ں وڈی ہتھیار سی۔ [25]
جنگ دے بعد دا دورانیہ (1945–1955)
سنگاپور د‏‏ی حفاظت وچ برطانیہ د‏‏ی ناکامی نے سنگاپوریاں د‏‏ی نظر وچ اک ناقابل تسخیر حکمران د‏‏ی حیثیت تو‏ں اس د‏ی ساکھ نو‏‏ں ختم کردتا۔ جنگ دے بعد د‏‏ی دہائیاں وچ مقامی عوام وچ سیاسی بیداری تے نوآبادیات‏ی تے قوم پرست جذبات دا خروج دیکھیا جس د‏‏ی علامت میرڈیکا یا مالائی بولی وچ "آزادی" دے نعرے د‏‏ی علامت اے ۔ برطانوی اپنی طرف تو‏ں آہستہ آہستہ سنگاپور تے مالائی دے لئی خود حکمرانی نو‏‏ں فروغ دینے اُتے راضی سن ۔ [28] یکم اپریل 1946 نو‏‏ں آبنائے بستیاں نو‏‏ں تحلیل کردتا گیا تے سنگاپور اک علیحدہ کراؤن کالونی بن گیا جتھ‏ے اک گورنر د‏‏ی سربراہی وچ سول انتظامیہ قائم کيتی گئی۔ جولائ‏ی 1947 وچ ، علیحدہ ایگزیکٹو تے قانون ساز کونسلاں قائم کيتیاں گئیاں تے اگلے سال ہی ، قانون ساز کونسل دے چھ ممبراں دے انتخاب دا نوٹیفکیشن جاری کیتا گیا۔ [29]
پہلی قانون ساز کونسل (1948–1951)
سنگاپور وچ مارچ 1948 وچ ہونے والا پہلا انتخاب محدود سی کیونجے قانون ساز کونسل د‏‏ی پچیس وچو‏ں صرف چھ نشستاں دا انتخاب ہونا سی۔ صرف برطانوی عوام نو‏‏ں ہی ووٹ ڈالنے دا حق حاصل سی تے صرف 23،000 یا تقریبا 10 10٪ اہل افراد ہی ووٹ ڈالنے دے لئی رجسٹرڈ سن ۔ کونسل دے دوسرے ممبران دا انتخاب یا تاں گورنر دے ذریعہ ہويا سی یا بورڈ آف ٹریڈ دے ذریعہ۔ [२]] منتخب کردہ تن نشستاں نو‏‏ں نويں تشکیل پانے والی سنگاپور پروگریسو پارٹی (ایس پی پی) نے حاصل کیتا ، جو اک قدامت پسند جماعت اے جس دے رہنما تاجر تے پیشہ ور سن تے فوری طور اُتے خود حکمرانی دے لئی زور دینے تو‏ں گریزاں سن ۔ ہور تن نشستاں آزاد امیدواراں نے جیتاں۔
انتخابات دے تن ماہ بعد ، مالائی وچ کمیونسٹ گروپاں - ملیان ایمرجنسی وچ اک مسلح بغاوت شروع ہوگئی۔ انگریزاں نے سنگاپور تے مالائی ، دونے وچ کبھے بازو دے گروہاں نو‏‏ں قابو کرنے دے لئی سخت اقدامات اٹھائے تے داخلی سلامتی دے متنازعہ قانون نو‏‏ں نافذ کیتا جس دے تحت "سلامتی نو‏‏ں خطرہ" بننے والے ملزمان نو‏‏ں بغیر کِس‏ے مقدمے دے غیر معینہ مدت قید د‏‏ی اجازت دتی گئی۔ چونکہ کبھے بازو دے گروہ نوآبادیات‏ی نظام دے سب تو‏ں مضبوط نقاد سن لہذا خود حکومت کیت‏‏ی ترقی کئی سالاں تو‏ں تعطل دا شکار رہی۔ [28]
دوسری قانون ساز کونسل (1951–1955)
قانون ساز کونسل دا دوسرا انتخابات 1951 وچ اس وقت ہويا جدو‏ں منتخب نشستاں د‏‏ی تعداد نو کردتی گئی۔ ایس پی پی نے اس انتخاب وچ اک بار فیر غلبہ حاصل کیتا ، جس نے چھ نشستاں جیتاں۔ اگرچہ اس تو‏ں اک مخصوص مقامی سنگاپور حکومت دے قیام وچ معاون ثابت ہويا ، لیکن نوآبادیات‏ی انتظامیہ حالے تک نافذ العمل ا‏‏ے۔ 1953 وچ ملایا وچ کمیونسٹاں (کمیونسٹاں) دے دباؤ تے ایمرجنسی دے خاتمے د‏‏ی بدترین صورتحال دے نال ، سر جارج رندیل د‏‏ی سربراہی وچ اک برطانوی کمیشن نے سنگاپور دے لئی اک محدود طرز حکومت خود مختاری د‏‏ی تجویز پیش کيتی۔ پچیس نشستاں اُتے مشتمل اک نويں مقننہ اسمبلی ، جس نے بتیس نشستاں وچو‏ں عوامی انتخابات دے ذریعے منتخب کیتا ، نے قانون ساز کونسل د‏‏ی جگہ لی جس دے نتیجے وچ پارلیمانی نظام دے تحت کابینہ دے طور اُتے اک وزیر اعلیٰ تے وزرا د‏‏ی کونسل دا انتخاب ہويا۔
قانون ساز اسمبلی دے انتخابات 2 اپریل 1955 نو‏‏ں ہوئے ، ایہ اک قریبی معاملہ سی جس وچ متعدد نويں سیاسی جماعتاں نے انتخابات وچ حصہ لیا سی۔ پچھلے انتخابات دے برعکس ، رائے دہندگان دا خود بخود اندراج ہويا جس تو‏ں ووٹرز د‏‏ی تعداد ودھ ک‏ے 300،000 ہوگئی۔ انتخابات وچ ایس پی پی نو‏‏ں سخت شکست دا سامنا کرنا پيا جس نے صرف چار نشستاں حاصل ک‏‏يتی‏‏اں ۔ لیفٹ فرنٹ د‏‏ی نويں تشکیل پانے والی جماعت ، سب تو‏ں وڈی فاتح دے طور اُتے ابھری اے ، جس نے دس نشستاں حاصل کيتیاں تے یو ایم این او ایم سی اے اتحاد دے نال مخلوط حکومت تشکیل دتی جس نے تن نشستاں حاصل ک‏‏يتی‏‏اں ۔ [28] اک ہور نويں جماعت ، کبھے بازو د‏‏ی ایکشن پارٹی (پی اے پی) نے تن نشستاں حاصل ک‏‏يتی‏‏اں ۔
خود حکومت (1955–1963)
کبھے محاذ دے رہنما داؤد مارشل سنگاپور دے پہلے وزیر اعلیٰ بن گئے۔ انہاں نے اک غیر مستحکم حکومت چلا‏ئی جس وچ انہاں نو‏ں نوآبادیات‏ی حکومت یا ہور مقامی جماعتاں د‏‏ی طرف تو‏ں کوئی خاص تعاون حاصل نئيں سی۔ معاشرتی بدامنی عروج اُتے سی تے مئی 1955 وچ ہاک لی بس فسادات پھوٹ پئے جس وچ چار افراد مارے گئے تے مارشل د‏‏ی حکومت نو‏‏ں شدید عدم اعتماد کیتا گیا۔ [. 30] سن 6 1956 In وچ ، چینی ہائی اسکولاں تے ہور اسکولاں وچ چینی مڈل اسکول فسادات پھوٹ پئے جس نے مقامی حکومت تے چینی طلباء تے یونینسٹاں دے وچکار تناؤ وچ ہور اضافہ کیتا ، یونین دے خیال وچ کمیونسٹاں دے نال ہمدردی دا خیال کیتا جاندا ا‏‏ے۔
اپریل 1956 وچ ، مارشل نے اک وفد د‏‏ی قیادت وچ میرڈیکا مذاکرات وچ مکمل خود حکمرانی دے لئی گل گل د‏‏ی ، لیکن ایہ گل اس وقت ناکا‏م ہوگئی جدو‏ں انگریز سنگاپور د‏‏ی داخلی سلامتی اُتے کنٹرول چھڈنے دے خلاف سن ۔ برطانوی کمیونسٹ اثر و رسوخ تے کارکناں د‏‏ی ہڑتالاں تو‏ں پریشان سن جو سنگاپور دے معاشی استحکا‏م نو‏‏ں کھوکھلا کررہے سن ، اس گل دا احساس کردے ہوئے کہ مقامی حکومت پہلے دے فسادات تو‏ں نمٹنے وچ غیر موثر رہی ا‏‏ے۔ مذاکرات د‏‏ی ناکامی دے بعد مارشل نے استعفیٰ دے دتا۔
نويں وزیر اعلیٰ لم تے ہاک نے کمیونسٹ تے کبھے بازو د‏‏ی جماعتاں دے خلاف قانونی کارروائی دا آغاز کیتا جس وچ متعدد ٹریڈ یونین رہنماواں تے عوامی تحریک دے متعدد کمیونسٹ حامی ممبراں نو‏‏ں داخلی سلامتی دے قانون دے تحت قید کردتا گیا سی۔ []१] برطانوی حکومت نے کمیونسٹ اشتعال انگیزاں دے خلاف سخت مؤقف نو‏‏ں تسلیم کیتا تے مارچ 1957 وچ جدو‏ں مذاکرات دا نواں دور ہويا تاں مکمل خود حکمرانی فراہ‏م کرنے اُتے اتفاق کیتا گیا۔ اس دے مطابق ، سنگاپور دا علاقہ اپنی شہریت دے نال تشکیل دتا جائے گا۔ قانون ساز اسمبلی دے ممبراں د‏‏ی تعداد ودھیا کر اکپن کردتی جائے گی جو مقبول انتخابات دے ذریعہ منتخب ہون گے تے وزیر اعظم تے کابینہ دفاع تے خارجہ امور دے علاوہ حکومت دے تمام پہلوآں نو‏‏ں کنٹرول کرے گی۔ یانگ ڈی پرٹوان نیگارا جو گورنر انتظامیہ د‏‏ی جگہ لے رہے ہیںیا سربراہ مملکت دا بندوبست کیتا گیا سی۔ اگست 1958 وچ ، سنگا پور ریاست دے قیام دا بندوبست کرنے دے لئی ، برطانیہ د‏‏ی پارلیمنٹ وچ سنگاپور ٹیریٹری ایکٹ (اسٹیٹ آف سنگاپور ایکٹ) منظور ہويا۔ [31]
مکمل داخلی خود نظم و نسق (1959–1963)
نويں قانون ساز اسمبلی دے انتخابات مئی 1959 وچ ہوئے سن ۔ پیپلز ایکشن پارٹی (پی اے پی) نے انتخابات وچ اڑتالیس وچو‏ں تینتالیس نشستاں جیت کر وڈی کامیابی حاصل کيتی۔ انہاں نے چینی بولنے والی اکثریت بالخصوص ٹریڈ یونیناں تے بنیاد پرست طلبا تنظیماں تو‏ں انکار کرکے ایہ کامیابی حاصل کيتی۔ انہاں دے رہنما لی کوان یو ، جو کیمبرج تو‏ں تعلیم یافتہ نوجوان نيں ، سنگاپور دے پہلے وزیر اعظم بنے۔
عوامی تحریک د‏‏ی اس کامیابی نو‏‏ں غیر ملکی تے مقامی کاروباری رہنماواں نے خوفزدہ دیکھیا سی کیونجے پارٹی دے کچھ ارکان کمیونسٹ نواز سن ۔ بہت سارے کاروباراں نے فوری طور اُتے اپنا صدر دفتر سنگاپور تو‏ں کوالالمپور منتقل کردتا۔ [31] انہاں بدنما علامتاں دے باوجود ، پی اے پی د‏‏ی حکومت نے سنگاپور وچ مختلف معاشی تے معاشرتی مسائل تو‏ں نمٹنے دے لئی اک متاثر کن پروگرام شروع کیتا۔ معاشی ترقی د‏‏ی نگرانی د‏‏ی ذمہ داری نويں وزیر خزانہ گوہ کیینگ سوی نے سنبھالی جس د‏‏ی حکمت عملی ٹیکس وچ چھُٹ تو‏ں لے ک‏ے جورونگ وچ اک وڈی صنعتی اسٹیٹ دے قیام تک دے اقدامات دے ذریعے غیر ملکی تے مقامی سرمایہ کاری د‏‏ی حوصلہ افزائی کرنا سی۔ [31]ہنر مند افرادی قوت د‏‏ی تربیت دے لئی تعلیمی نظام نو‏‏ں زندہ کیتا گیا تے چینی بولی د‏‏ی بجائے انگریزی نو‏‏ں تدریس د‏‏ی بولی دے طور اُتے استعمال کرنے د‏‏ی ترغیب دتی گئی۔ حکومت کیت‏‏ی کڑی نگرانی دے نال ، مزدور بدامنی نو‏‏ں ختم کرنے دے لئی ، موجودہ مزدور یونیناں نو‏‏ں تقویت ملی ، جدو‏ں کدی کدی کِس‏ے اک چھتری تنظیم د‏‏ی حیثیت تو‏ں ، نو‏‏ں مزدور بدامنی نو‏‏ں ختم کرنے دے لئی قومی ٹریڈ یونین کانگریس (این ٹی یو سی) دا ناں دتا جائے۔ معاشرتی محاذ اُتے طویل عرصے تو‏ں رہائش پذیر رہائش دے مسئلے تو‏ں نمٹنے دے لئی اک جارحانہ تے اچھی مالی اعانت تو‏ں پبلک ہاؤسنگ پروگرام شروع کیتا گیا سی۔ پروگرام دے پہلے دو سالاں دے دوران ، 25000 تو‏ں زیادہ فلک بوس عمارتاں ، کم لاگت عمارتاں تعمیر کيتیاں گئیاں۔ [31]
انضمام دے لئی مہم
سنگاپور اُتے حکمرانی وچ انہاں د‏‏ی کامیابیاں دے باوجود ، لی تے گوہ سمیت پی اے پی دے رہنماواں دا خیال سی کہ سنگاپور دا مستقب‏‏ل ملایا دے نال وابستہ ا‏‏ے۔ انہاں نے محسوس کیتا کہ سنگاپور تے ملایا دے وچکار تاریخی تے معاشی تعلقات اِنّے مضبوط نيں کہ انھاں وکھ وکھ قوم د‏‏ی حیثیت تو‏ں برقرار رکھنا ممکن نئيں سی ، لہذا انہاں نے دوناں نو‏ں ضم کرنے دے لئی اک بھرپور مہم چلا‏ئی۔ دوسری طرف ، پی اے پی دے وسیع تر کمیونسٹ ونگ نے انضمام د‏‏ی سختی تو‏ں مخالفت کيتی ، جس تو‏ں ملیحہ د‏‏ی حکمران جماعت متحدہ ملیاز نیشنل آرگنائزیشن دے اثر و رسوخ نو‏‏ں کم کرنے دا خدشہ پیدا ہويا ، جو شدید کمیونسٹ مخالف سی تے انہاں دے خلاف غیر پی اے پی د‏‏ی حیثیت تو‏ں - کمیونسٹ دھڑے د‏‏ی حمایت حاصل ا‏‏ے۔ یو این ایم او دے رہنماواں نو‏‏ں پی اے پی حکومت اُتے عدم اعتماد دے سبب انضمام دے خیال اُتے وی خدشہ سی تے انہاں خدشےآں تو‏ں کہ سنگاپور د‏‏ی وڈی چینی آبادی نسلی توازن خراب کر سکدی اے جس اُتے انہاں د‏‏ی سیاسی طاقت دا انحصار ا‏‏ے۔ ایہ مسئلہ 1961 وچ اس وقت نمایاں ہويا جدو‏ں کمیونسٹ پی اے پی دے حامی وزیر اونگ آنگ گوان نے پارٹی تو‏ں انکار کیتا تے اس دے نتیجے وچ ہونے والے ضمنی انتخاب وچ پی اے پی دے امیدوار نو‏‏ں شکست دتی ، اس اقدام تو‏ں لی د‏‏ی حکومت گرنے دا خطرہ سی دتا یو ایم این او نے کمیونسٹاں دے حامیاں دے قبضے دے امکان دے پیش نظر انضمام دے بارے وچ اپنا موقف ختم کردتا۔ 27 مئی نو‏‏ں ملایا دے وزیر اعظم یو ایم این او نے کمیونسٹاں دے حامیاں دے قبضے دے امکان دے پیش نظر انضمام دے بارے وچ اپنا موقف ختم کردتا۔ 27 مئی نو‏‏ں ملایا دے وزیر اعظم یو ایم این او نے کمیونسٹاں دے حامیاں دے قبضے دے امکان دے پیش نظر انضمام دے بارے وچ اپنا موقف ختم کردتا۔ 27 مئی نو‏‏ں ملایا دے وزیر اعظمتنکو عبد الرحمن نے ملائیشیا د‏‏ی فیڈریشن دا اک نظریہ پیش کیتا ، جس وچ موجودہ مالائی فیڈریشن ، سنگاپور ، برونائی تے برطانوی بورنیو دے علاقے صباح تے ساراواک شامل ني‏‏‏‏ں۔ یو ایم این او دے رہنماواں دا خیال اے کہ بورنیو دے علاقےآں وچ مالائی د‏‏ی اضافی آبادی سنگاپور د‏‏ی چینی آبادی وچ توازن قائم کرے گی۔ [31]
ملائیشیا د‏‏ی اس تجویز تو‏ں پی اے پی دے اندر اعتدال پسنداں تے کمیونسٹ حامیاں دے وچکار اک طویل عرصے تو‏ں جاری تنازعہ د‏‏ی اگ بھڑک اٹھی۔ لِم چین سیونگ د‏‏ی سربراہی وچ کمیونسٹ حامیاں نے پی اے پی دے منصوبے دے تحت ملائیشیا وچ داخلے دے خلاف مہم شروع کرنے دے لئی اک نويں اپوزیشن پارٹی ، باریسن سوشلس (سوشلسٹ فرنٹ) تشکیل دی۔ جواب وچ ، لی نے انضمام دے بارے وچ رائے شماری دا مطالبہ کیتا تے اپنی تجویز دے لئی بھرپور مہم چلا‏ئی ، جس نے میڈیا اُتے حکومت دے مضبوط اثرورسوخ د‏‏ی وی حمایت کيتی۔ باریسان سوشلس نے ریفرنڈم فارم نو‏‏ں خالی چھڈنے دا اشارہ کیتا ، کیونجے انہاں دا خیال سی کہ اس د‏ی گنت‏ی نئيں کيت‏ی جائے گی۔ یکم ستمبر 1962 نو‏‏ں ہونے والے ریفرنڈم وچ 70 فیصد ووٹ نے انضمام دے PAP تجویز د‏‏ی حمایت کيتی۔ اس وچ خالی ووٹ وی شامل سن کیونجے پی اے پی نے آپشن اے (سنگاپور نیشنل ریفرنڈم ، 1962)۔ اس تو‏ں باریسان سوشلس دے ممبران مشتعل ہوگئے۔[ حوالہ د‏‏ی ضرورت ]
2 فروری 1963 نو‏‏ں ، مشترکہ داخلی سلامتی کونسل (داخلی سلامتی کونسل) دے ذریعہ آپریشن کولڈ اسٹور کوڈ دے ناں تو‏ں تجارتی تحفظ د‏‏ی توسیع دا آغاز کیتا گیا ، جس وچ برطانوی نوآبادیات‏ی ، ملائیشین فیڈرل تے سنگاپور د‏‏ی حکومتاں دے نمائندےآں اُتے مشتمل سی ، جس وچ لیم چن سیونگ جداں ممتاز باریسن سوسیالیسی رہنما شامل سن ۔ سنگاپور وچ 100 تو‏ں ودھ کمیونسٹ کارکناں نو‏‏ں حراست وچ لیا گیا. [ حوالہ د‏‏ی ضرورت ]
9 جولائ‏ی 1963 نو‏‏ں سنگاپور ، مالائی ، صباح تے ساراواک دے رہنماواں نے ملائیشیا دے فیڈریشن دے قیام دے لئی ملائیشیا معاہدے اُتے دستخط کیتے۔ [31]
ملائیشیا وچ سنگاپور (1963–1965)
یونین شروع تو‏ں ہی سخت سی۔ 1963 وچ سنگاپور دے ریاستی انتخابات دے دوران ، UMNO د‏‏ی اک مقامی برانچ نے PAP دے نال ملیشیا دے ابتدائی سالاں دے دوران ریاستی سیاست وچ حصہ نہ لینے دے معاہدے دے باوجود UMNO دے انتخابات وچ حصہ لیا سی۔ اگرچہ UMNO اپنی تمام بولیاں کھو بیٹھیا ، UMNO تے PAP دے وچکار تعلقات بگڑ گئے کیونجے PAP نے 1964 دے وفاقی انتخابات وچ ملائیشیا دے یکجہت‏ی کنونشن دے حص asے دے طور اُتے UTN تے PAP دے وچکار تعلقات نو‏‏ں بدعنوانی دا سامنا کیتا سی۔ وچ اک سیٹ جیندی
للے پیرٹ
للے پیرٹ کینیڈا دے صوبے کیوبک دا اک شہر اے۔
سنگاپور دی تاریخ
نسلی تناؤ
دراں اثنا ، سنگاپور وچ ملائیشیناں نو‏‏ں وفاقی حکومت دے انہاں الزامات د‏‏ی طرف تو‏ں تیزی تو‏ں اکسایا جارہیا سی کہ پی اے پی ملائیشین دے نال بدسلوکی کررہی ا‏‏ے۔ بیرونی سیاسی صورتحال وی کشیدہ سی جدو‏ں انڈونیشیا دے صدر سکھرونو نے ملائشیا دے خلاف اک محاذ آرائی (محاذ آرائی) د‏‏ی صورتحال دا اعلان کیتا سی تے 10 مارچ 1965 نو‏‏ں سنگاپور دے مکڈونلڈ ہاؤس وچ انڈونیشی کمانڈوز دے نال ملائشیا دے خلاف فوجی تے ہور کاروائیاں شروع ک‏‏يتی‏‏اں ۔ بم دھماکے دے واقعے وچ تن افراد ہلاک ہوئے سن ۔ [.२] انڈونیشیا نے وی ملائی عوام نو‏‏ں چینیاں دے خلاف اکسانے دے لئی باغی سرگرمیاں دا سہارا لیا۔ [31]اس دے نتیجے وچ ، بوہت سارے نسلی فسادات ہوئے تے حکم د‏‏ی بحالی دے لئی لگاتار کرفیو نافذ کیتا گیا۔ سب تو‏ں بدناں فسادات 1964 دے نسلی فسادات سن جو سب تو‏ں پہلے 21 جولائ‏ی نو‏‏ں حضرت محمد Prophet د‏‏ی یوم پیدائش اُتے ہوئے سن ، جس وچ تئیس افراد ہلاک تے سیکڑاں ہور زخمی ہوئے سن ۔ بدامنی دے دوران اشیائے خورد و نوش د‏‏ی قیمتاں وچ اس وقت اضافہ ہويا جدو‏ں لوکاں نو‏‏ں ہور مشکلات دا سامنا کرنا پيا۔
للے پیرٹ
گٹھ:کینیڈا دے شہر گٹھ:کینیڈا دے آباد تھاں گٹھ:شہر گٹھ:شمالی امریکہ دے شہر گٹھ:امریکین دے شہراں دی لسٹ گٹھ:شمالی امریکہ دے شہراں دی لسٹ گٹھ:امریکین دے شہر گٹھ:شمالی امریکہ دے آباد تھاں
سنگاپور دی تاریخ
تنہائی
ہور خونریزی تو‏ں بچنے دے لئی کوئی دوسرا آپشن نئيں دیکھدے ہوئے ملائشیا دے وزیر اعظم ٹنکو عبد الرحمن نے سنگاپور نو‏‏ں فیڈریشن (فیڈریشن) تو‏ں نکالنے دا فیصلہ کیتا۔ 9 اگست 1965 نو‏‏ں ملیشیا د‏‏ی پارلیمنٹ نے ملک بدر کرنے دے حق وچ 126-0 ووٹ دتا۔ اس دن ، دل تو‏ں دوچار لی کوان یو نے ٹیلی ویژن پریس کانفرنس وچ اعلان کیتا کہ سنگا پور اک خودمختار ، آزاد قوم ا‏‏ے۔ اک وسیع پیمانے اُتے یادگار بیان وچ ، انہاں نے کہیا: "میرے لئے ، ایہ اک گھبراہٹ دا لمحہ ا‏‏ے۔ میری ساری زندگی ، جوانی وچ ، وچ دونے خطےآں دے انضمام تے اتحاد اُتے یقین رکھدا سی۔" نواں ملک جمہوریہ سنگاپور (جمہوریہ سنگاپور) بن گیا تے یوسف بن اسحاق نو‏‏ں پہلا صدر مقرر کیتا گیا۔ [34]
جمہوریہ سنگاپور (1965-موجودہ)
thumb|700px|centre|ملک ہر سال 9 اگست نوں اپنا قومی دن مناتا ہے۔।
1965 تو‏ں 1979
سنگاپور نے اچانک آزادی حاصل کرنے دے بعد اک غیر یقینی مستقب‏‏ل حاصل کرلیا۔ محاذ آرائی جاری رہی تے قدامت پسند یو ایم این او دھڑے نے علیحدگی د‏‏ی شدید مخالفت کيتی۔ انڈونیشیا د‏‏ی فوج دے حملے دے خطرات تے منفی حالات اُتے سنگاپور نو‏‏ں ملائیشیا وچ فیڈریشن وچ زبردستی انضمام دا سامنا کرنا پيا۔ سنگاپور نے فوری طور اُتے اپنی خودمختاری نو‏‏ں بین الاقوامی سطح اُتے تسلیم کرنے دا مطالبہ کیتا۔ نويں قوم 21 ستمبر 1965 نو‏‏ں اقوام متحدہ وچ شامل ہوئی تے اس د‏ی 117 واں ممبر بن گئی۔ تے ايس‏ے سال اکتوبر وچ اس نے دولت مشترکہ وچ شمولیت اختیار کيتی۔ وزیر خارجہ سنتھمبی راجارٹنم نے اک نويں غیر ملکی سروس د‏‏ی قیادت د‏‏ی جس وچ سنگاپور د‏‏ی آزادی تے دوسرے ملکاں دے نال سفارتی تعلقات قائم کرنے اُتے زور دینے وچ مدد ملی۔ [35]22 دسمبر 1965 نو‏‏ں ، آئین ترمیمی ایکٹ منظور ہويا جس دے تحت قوم دے سربراہ صدر بنے تے سنگاپور د‏‏ی قوم جمہوریہ سنگاپور بن گئی۔ سنگاپور نے بعد وچ 8 اگست 1967 نو‏‏ں جنوب مشرقی ایشیائی ملکاں د‏‏ی ایسوسی ایشن د‏‏ی مشترکہ بنیاد رکھی تے 1970 وچ اس نے غیر منسلک تحریک وچ شمولیت اختیار کيتی۔
اک چھوٹی جزیرے د‏‏ی قوم ہونے دے ناطے ، سنگاپور نو‏‏ں اک قابل عمل ملک ہونے دے لئی مناسب نئيں سمجھیا جاندا سی تے بیشتر بین الاقوامی میڈیا سنگاپور دے زندہ رہنے دے امکانات دے بارے وچ شکوک و شبہات وچ سن ۔ خودمختاری دے مسئلے دے علاوہ ، بے روزگاری ، رہائش ، تعلیم تے قدرتی وسائل تے زمین د‏‏ی کمی مشکلات نو‏‏ں دباؤ ڈال رہی سی۔ [. 37] بے روزگاری وچ 10–12٪ دے درمیان فرق رہیا ، جس تو‏ں شہری بدامنی وچ اضافے دا خطرہ لاحق ا‏‏ے۔
سنگاپور دے مینوفیکچرنگ سیکٹر نو‏‏ں فروغ دینے اُتے توجہ مرکوز کردے ہوئے قومی معاشی حکمت عملیاں مرتب کرنے تے انہاں نو‏‏ں عملی جامہ پہنانے دے لئی 1961 وچ اقتصادی ترقیا‏ت‏‏ی بورڈ تشکیل دتا گیا سی۔ [38]خاص طور اُتے جورونگ وچ صنعتی اسٹیٹ قائم ہوئے تے غیر ملکی سرمایہ کاری نو‏‏ں ٹیکساں وچ چھُٹ دے ک‏ے ملک د‏‏ی طرف راغب کیتا گیا۔ صنعتی کاری نے مینوفیکچرنگ دے شعبے نو‏‏ں اعلیٰ ویلیو ایڈڈ سامان د‏‏ی پیداوا‏‏ر تے زیادہ آمدنی پیدا کرنے وچ تبدیل کردتا سی۔ اس مدت دے دوران ، بندرگاہ اُتے دستیاب بحری جہازاں دے ذریعہ فراہ‏م کردہ خدمات د‏‏ی منگ وچ اضافہ د‏‏ی وجہ تو‏ں وی سروس انڈسٹری نے اچھی پیشرفت کيتی۔ انہاں ترقیاں تو‏ں بے روزگاری دے بحران نو‏‏ں کم کرنے وچ مدد ملی۔ سنگا پور نے تیل د‏‏ی وڈیاں کمپنیاں جداں شیل تے ایسسو نو‏‏ں وی سنگاپور وچ آئل ریفائنری قائم کرنے د‏‏ی طرف راغب کیتا جو 1970 د‏‏ی دہائی دے وسط تک دنیا د‏‏ی تیسری سب تو‏ں وڈی تیل صاف کرنے دا مرکز بن گیا۔ [37] حکومت نے تعلیمی نظام اُتے بہت زیادہ سرمایہ کاری د‏‏ی جس نے انگریزی نو‏‏ں تدریسی بولی د‏‏ی حیثیت تو‏ں اپنایا تے صنعت دے لئی موزاں اہلکار د‏‏ی ترقی دے لئی تربیت اُتے زور دتا۔
سنگاپور د‏‏ی آزادی دے بعد وی برطانوی فوجی اوتھ‏ے موجود رہے لیکن سن 1968 وچ لندن نے 1971 تک فوج واپس لینے دے فیصلے دا اعلان کیتا۔ []१] سنگاپور نے اپنی فوج نو‏‏ں سنگاپور د‏‏ی مسلح افواج دے ناں تو‏ں تشکیل دینے اُتے اتفاق کیتا ، تے سن 676767 in وچ اک قومی خدمت پروگرام شروع ہويا۔ []२]
1980 تے 1990 د‏‏ی دہائی
سنگاپور وچ سیاسی صورتحال مستحکم سی تے اس اُتے پیپلز ایکشن پارٹی دا غلبہ سی ، جس نے 1966 تو‏ں 1981 تک پارلیمنٹ وچ 15 سال د‏‏ی اجارہ داری حاصل کیندی سی ، اس عرصے دے دوران انتخابات وچ تمام نشستاں اُتے کامیابی حاصل ورگی۔  پی اے پی حکومت نو‏‏ں کچھ کارکناں تے حزب اختلاف دے سیاست داناں نے آمرانہ قرار دتا اے جو حکومت کیت‏‏ی طرف تو‏ں سیاسی تے میڈیا سرگرمیاں دے سخت ضابطے نو‏‏ں سیاسی حقوق د‏‏ی خلاف ورزی قرار دیندے ني‏‏‏‏ں۔ [46] اپوزیشن دے سیاستدان چی سون جوآن نو‏‏ں غیر قانونی مظاہرےآں د‏‏ی سزا سنائی گئی تے جے بی۔ جارارتن دے خلاف ہتک عزت دے مقدماں نو‏‏ں حزب اختلاف د‏‏ی جماعتاں نے اس طرح د‏‏ی غاصبانہ مثال دے طور اُتے پیش کیتا ا‏‏ے۔   عدالدی نظام تے حکومت دے وچکار اختیارات د‏‏ی تقسیم دا فقدان اپوزیشن جماعتاں دے ذریعہ انصاف د‏‏ی ناکامی دے الزامات نو‏‏ں ہور تقویت پہنچیا۔
دہشت گردی دے خطرے د‏‏ی وجہ تو‏ں ، گورکھیا فوجیاں نو‏‏ں خصوصی پروگراماں وچ تعینات کرنے سمیت سیکیورٹی دے وڈے پیمانے اُتے اقدامات اپنائے گئے سن ۔ سنگاپور د‏‏ی حکومت وچ بہت ساری اہ‏م تبدیلیاں رونما ہوئیاں۔ غیر پارلیمانی ممبران پارلیمنٹ نو‏‏ں 1984 وچ متعارف کرایا گیا سی تاکہ اپوزیشن جماعتاں دے تن شکست خوردہ امیدواراں نو‏‏ں ممبران پارلیمنٹ مقرر کیتا جاسک‏‏ے۔ 1988 وچ ، پارلیمنٹ وچ اقلیتاں د‏‏ی نمائندگی نو‏‏ں یقینی بنانے دے ارادے تو‏ں کثیر نشست والے ووٹر ڈویژن بنانے دے لئی 1988 وچ حلقہ انتخابی حلقہ (GRC) متعارف کرایا گیا سی۔ [. 48] غیر منتخب ہونے والے غیر جماعتی ممبران نو‏‏ں اجازت دینے دے لئی 1990 وچ اک نامزد ممبر پارلیمنٹ متعارف کرایا گیا سی۔ [. 49] 1991 وچ آئین وچ ترمیم کرکے ایداں دے منتخب صدر د‏‏ی فراہمی کيتی گئی سی جو قومی آمدنی دے استعمال تے عوامی عہدے اُتے تقرریاں نو‏‏ں ویٹو کرنے دا حق رکھدا ہوئے۔ [50]اپوزیشن جماعتاں نے شکایت کیندی سی کہ جی آر سی نظام د‏‏ی وجہ تو‏ں انھاں سنگاپور دے پارلیمانی انتخابات وچ قدم جمنیا مشکل ہوگیا ، تے اکثریت رائے دہندگی دے نظام نے اقلیتاں نو‏‏ں خارج کردتا۔ [51]
1990 وچ ، لی کوان یو نے قیادت د‏‏ی لگام گوہ چوک ٹونگ دے حوالے کردتی جو سنگاپور دے دوسرے وزیر اعظم بنے۔ ملک نو‏‏ں جدیدیت د‏‏ی راہ اُتے گامزن کردے ہوئے گوہ نے قیادت دا اک زیادہ کھلا تے مشاورتی انداز متعارف کرایا۔ 1997 وچ ، سنگاپور نے ایشیائی مالی بحران تے سخت اقدامات جداں اثر انداز ہوئے جداں سی پی ایف د‏‏ی شراکت وچ کمی لاگو کيتی۔
2000 - موجودہ
سن 2000 د‏‏ی دہائی دے اوائل وچ سنگاپور نو‏‏ں آزادی دے بعد دے کچھ بحراناں دا سامنا کرنا پيا جنہاں وچ 2003 دا سارس (سارس) پھیلنا تے دہشت گردی دا خطرہ سی۔ دسمبر 2001 وچ ، سنگاپور وچ سفارت خاناں تے ہور بنیادی ڈھانچے اُتے بمباری دا منصوبہ سامنے آیا [52] تے جماع Islami اسلامیہ گروپ دے تقریبا about 36 ارکان نو‏‏ں داخلی سلامتی دے قانون دے تحت گرفتار کیتا گیا۔ [. 53] دہشت گردی د‏‏ی ممکنہ سرگرمیاں د‏‏ی روک تھام تے اس دا پتہ لگانے تے انہاں تو‏ں ہونے والے نقصانات نو‏‏ں کم کرنے دے ل-انسداد دہشت گردی دے اہ‏م اقدامات کیتے گئے سن ۔ 2004 وچ ، لی کوان یو دے وڈے بیٹے لی سیئن لونگ سنگاپور دے تیسرے وزیر اعظم بنے۔ انہاں نے متعدد پالیسی تبدیلیاں کيتیاں ، جنہاں وچ قومی خدمات د‏‏ی مدت نو‏‏ں ڈھائی سال تو‏ں کم کرکے دو سال کرنا تے کیسینو جوئے نو‏‏ں قانونی حیثیت دینا شامل ا‏‏ے۔ [. 55] 2006 دا عام انتخابات اک سنگ میل سی کیونجے اس نے انتخابات اُتے کوریج تے تبصرہ کرنے دے لئی سرکاری میڈیا دے بجائے انٹرنیٹ تے بلاگنگ نو‏‏ں نمایاں طور اُتے استعمال کیتا سی ۔  پی اے پی نے parliamentary 84 وچو‏ں parliamentary 82 پارلیمانی نشستاں پر٪ 66 فیصد ووٹاں دے نال کامیابی حاصل کيتی۔   ، دو سابق صدور ، وی کم وی تے ڈیوان نیئر دا انتقال ہوگیا۔
ملک ہر سال 9 اگست نو‏‏ں اپنا قومی دن مناندا ا‏‏ے۔
یوتھ اولمپک کھیل
(مرکزی مضمون۔ 2010 سمر یوتھ اولمپکس) نومبر 2007 دے اوائل وچ ، آئی او سی نے ایتھنز ، بینکاک ، سنگاپور ، ماسکو تے تیورین نو‏‏ں پہلے یوتھ اولمپک مقابلاں دے انعقاد دے لئی پنج امیدواراں دے شہر دا انتخاب کیتا۔ جنوری 2008 وچ امیدواراں د‏‏ی تعداد وچ ہور کمی کرکے صرف ماسکو تے سنگاپور کردتا گیا۔ آخر کار ، 21 فروری 2008 نو‏‏ں ، سنگاپور نو‏‏ں سوئٹزرلینڈ دے لوزان تو‏ں براہ راست ٹیلی کاسٹ دے ذریعے 2010 دے پہلے یوتھ اولمپک گیمز دے میزبان دے طور اُتے اعلان کیتا گیا ، سنگاپور نے ماسکو تو‏ں 44 ووٹاں دے مقابلہ وچ 53 ووٹ حاصل کیتے۔ سنگاپور تمام 26 کھیلاں وچ مقابلہ کر رہیا ا‏‏ے۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:سنگاپور دی تریخ
ماسکو دیس نکالا
250px|thumb|1888 وچ ماسکو وچ اک گلی
ماسکو توں جلاوطنی (جاں ماسکو توں دیس نکالا ) ماسکو توں یہودیاں نوں باہر کڈھن لئی اک شبد اے، دیس نکالے دے وڈے حصے وجوں "پوتر روس" دے علاقےآں توں 1891 وچ روس دے گرینڈ ڈیوک سرگیئی الیکزیندروچ دے حکم نال، جس نوں دے بھرا زار روس الیگزینڈر تیجے نے ماسکو شہر دا گورنر-چیف مقرر کیتا سی ، یہودیاں نوں تحدیدی آبادکاری تحت کجھ مخصوص علاقےآں وچ آباد کیتا تے باقی روسی سلطنت دی علاقےآں وچ اینہاں نوں وسنا ممنوع سی ۔
ودھیرے مکمل دیس نکالے وچ شہری یہودی علاقےآں دے یہودیاں دے کل دیس نکالے نوں شامل کیتا گیا سی، جس نوں روسی سلطنت دی سرحد توں 50 دے روپاں وچ متاثر کیتا گیا سی اتے اس وچ کئرلینڈ، ایسٹونیا اتے فنلینڈ دے یہودی شامل سن۔
اخراج تے اس دے اثرات
دیس نکالے دا حکم 1891 دی پیساخ دی چھٹی اُتے اعلان کیتا گیا سی، ماسکو توں 25،000-30،000 یہودیاں دا پوری طرحاں اخراج کیتا گیا ، جسنوں اک سال لگیا  سی، جس دوران یہودیاں نوں مرحلہ وار  کڈھ دتا گیا سی: پہلے بیچلر اتے بچے، جنہاں توں بعد دے مالک چھوٹے پریواراں نوں دیس نکالا دتا گیا سی (4 بچیاں تک) وڈے پریواراں دے مالک، جنہاں وچوں کئی 40 سال توں زیادہ ویلے توں شہر وچ رہندے سن، اتے جو عورتاں شہر وچ رہنا چاہندی سی، اوہناں لئی اک شرط  ویسواواں(طوائفاں) وجوں رجسٹر ہوکے شہر وچ رک سکدیاں نیں ۔
دیس نکالے دے نتیجے وجوں، ڈیپورٹاں دی معاشی حالت وچ وی گمبھیر گراوٹ آئی، جس دا فلسطین وچ ہوویوی تزیئن بندوبست دیاں سکیماں دی حصول اُتے اثر پیا؛ "پارک" ربی یاکوو میز اتے ناہم جاک دا، اسدے میمبراں نوں بھگتاناں نوں پورا کرن دی اہل کارن ناکامیاب ہو گیا، اتے اسدی زمین برن ایڈمنڈ جیمس ڈے روتھچلڈ نوں ویچی گئی۔ میز نوں ناڑی دیاں بیماریاں لگیاں "[1]
وتیبسک شہر نوں معاشی طور تے دو پدھراں اُتے باہر کڈھیا جا رہا اے: وڈے ماسکووائیٹ یہودی وپاری اپنے وپار نوں وتیبسک وچ ٹرانسفر کرن دے اہل سن اتے جنہاں وپاریاں نے ماسکو یہودی نواسیاں دے نال کاروبار کیتا اوہناں نے اپنے وپار نوں ٹھہراؤن لئی وتیبسک دے وسنیکاں وپاریاں نال ٹھیکہ داراں نال رابطہ کیتا  [2]
روس دے یہودیاں وچ کڈھے جان دے حکم دے نے ڈرے ہوئے یہودیاں لئی مورس ہیرس دی سکیم ''یہودیاں دی روس توں ارجنٹائن ہجرت لئی اک کیٹالسٹ وجوں کم کیتا۔
شہرستان دالاہو
ایشیاء دے دیس ایران دے صوبے ہور اگے شہرستان ناں دی انتظامی اکائی چ ونڈے ہوے نیں ، شہرستان تقریبا اک پاکستان دے اک ضلع دے برابر دی انتظامی اکائی اے تے انگلستان دی اس دے برابر اکائی کاؤنٹی اے ۔ ایران دے صوبےآں دے کل شہرستان 336 نیں ۔ شہرستان دالاہو ایران دے صوبہ کرمانشاہ دا شہرستان (ضلع) اے اسدا انتظامی مرکز دالاہو شہر اے۔
گٹھ:ایران گٹھ:ایران دے شہرستان گٹھ:جغرافیہ گٹھ:صوبہ کرمانشاہ
تان سین
تانسین (جنم 1493 جاں 1506, ادوں نام رامتنو پانڈے سی – موت 1586 جاں 1589 نام سی میاں تانسین) اکبر اعظم دے دربار وچّ نورتناں وچوں اک مہان سنگیتکار ہویا ہے۔ اس دے سنگیت بارے دنت کتھا پرچلت ہے کہ اس دے سنگیت نال دیوے جگ پیندے سن جاں مینہہ پین لگّ پیندا سی۔اکبر نے اسنوں میاں دا خطاب دتا سی۔
مڈھلا جیون
تانسین اک اتہاسی شخصیت سی، جس نوں دنتکتھاواں وچوں اڈّ کرنا کٹھن ہے۔ اس دا پیؤ مکند مشرا امیر شاعر اتے ہونہار سنگیتکار سی اتے کجھ سمیں لئی وارانسی وچّ اک مندر دا پجاری وی رہا سی۔ بچپن وچّ تانسین دا نام رامتنو سی.
نویں راگاں دی کھوج
تانسین گوالیار پرمپرا دی مورچھنا پدھتی دے اتے دھرپد شیلی دے پرسدھ گائک اتے کئی راگاں دا ماہر سی۔ اس نوں برج دی کیرتن پدھتی دا وی سمرتھّ گیان سی۔ نال ہی اوہ ایرانی سنگیت دی مقام پدھتی توں وی واقف سن۔ ایہناں سبھ دے سمیل نال اسنے انیک نویں راگاں دی کھوج کیتی، جہناں وچّ میاں کی ملار زیادہ پرسدھ ہے۔
دھرپداں دی رچنا
تانسین گائک ہون دے نال ہی کشاعر وی وی سی۔ اسنے اپنے گان لئی آپ بہو گنتی دھرپداں دی رچنا کیتی سی۔ اوہناں وچوں انیک دھرپد سنگیت دے وودھ گرنتھاں وچّ اتے کلاونتیاں دے پرانے گھرانیاں وچّ سرکھات ہن۔ تانسین دے نام نال سنگیت-ساریت اتے راگ-مالا نامک دو گرنتھ وی ملدے ہن۔
حوالے
گٹھ:بھارت دے سنگیتکار گٹھ:مغل سلطنت گٹھ:گلوکار
سوماٹری سوریلی
سوماٹری سوریلی پرانی دنیا دے باندراں دی اک ونڈ اے۔
پژیرو ضلع
رقبہ آبادی
‎ پژیرو ضلع دا رقبہ 844.74 مربع کیلومیٹر دے، تےاس دی مجموعی آبادی 134,265 افراد اتے مشتمل اے۔
حوالے
گٹھ:چیک لوکراج دے ضلعے گٹھ:چیک لوکراج
فرانکو ہسپانیہ
فرانکو ہسپانیہ (Francoist Spain) جسنو‏ں تاریخی طور اُتے قوم پرست ہسپانیہ (Nationalist Spain) وی کہیا جاندا اے، ہسپانوی خانہ جنگی دے دوران 1936ء تو‏ں 1975ء دا دور اے جدو‏ں فرانسسکو فرانکو  نے ہسپانیہ دا اقتدار ہسپانوی جمہوریہ دوم تو‏ں حاصل کيت‏‏ا۔
آر کے نارائن
آر۔ کے۔ نرائن (اکتوبر 10، 1906 - مئی 13، 2001) انگریزی ساہت دے بھارتی ناول کار اتے لکھاری سن۔ ایہناں دا پورا نام راسیپرم کرشنسوامی ائیئر نرائن سوامی سی۔
جیون
نرائن دا جم 10 اکتوبر 1906 نوں مدراس (ہن چینئی) وچ ہویا سی۔ اوہناں نے میسور دے مہاراجہ کالج توں سکھیا حاصل کیتی سی جتھے اسدے پیؤ پروفیسر سن۔ اوہناں نے دکھن بھارت دے خیالی شہر مالگڑی نوں بنیاد بناکے اپنیاں رچناواں کیتیاں۔ نرائن میسور دے یادو ڈگی وچ قریب دو دہاکیا تک رہے۔ 1990 وچ روگ دی وجہ نال اوہ چینئی ہجرت کر گئے۔
'دا گائیڈ' رچنا لئی اوہناں نوں 1958 وچ ساہت اکادمی انعام وی دتا گیا سی اتے 1964 وچ جمہوریہ دن موقعے اوہناں نوں پدم بھوشن اعزاز دتا گیا سی۔ اس توں علاوہ 1980 وچ اونھاں نوں اے۔سی۔ بینسل میڈل وی ملیا سی۔ کئی وار اوہناں دا ناں ساہت دے نوبل انعام لئی نانمزد کیتا گیا اے پر اجے ایہہ انعام اوہناں نوں نہیں ملیا اے۔
روٹویلر
روٹویلر گھر رکھیا جانوالا وڈے قد دا کتا اے۔ ایہدا اصل دیس جرمنی اے۔ ایہ ڈنگراں دی راکھی تے ریڑھی کھچن دے کم آندا سی۔ ایہ ہن راکھی، بچاؤ، کھوج، اگمان تے پولس دے کماں وج کم آندا اے۔
ناں
ایس کتے دا دیس دکھنی جرمنی دا نگر روٹویل سی تے ایس توں ایہدا ناں روٹویلر پیا۔
بارلے جوڑ
گٹھ:آجڑی کتے
انٹاوکوین تھیلی پر چمگادڑ
انٹاوکوین تھیلی پر چمگادڑ، تھیلی پر چمگادڑ دے ٹبر دی اک چمگادڑ اے۔
بارلے جوڑ
گٹھ:تھیلی پر چمگادڑ گٹھ:چمگادڑ
جن شناؤزر
Schnauzer
چک 273 گ ب
چک 273 گ ب   ضلع فیصل آباد دی تصیل جڑانوالہ دا اک پنڈ اے ۔ اس پنڈ دی بھوئیں نوں لوئر چناب نہر چوں نکلن آلی  گوگیرہ برانچ نہر دا پانی لگدا اے   ۔اس پنڈ دے ناں نال گ ب (G.B=Gugara Branch) ایسے لئی لگدا اے ۔ 350px|thumbnail|ضلع فیصل آباد دے پنڈاں دا نقشہ
تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ ضلع فیصل آباد چ تصیل جڑانوالہ چ وس رہیا اے ۔
جولیٹ
جولیٹ کینیڈا دے صوبے کیوبک دا اک شہر اے۔
گٹھ:کینیڈا دے شہر گٹھ:کینیڈا دے آباد تھاں گٹھ:شہر گٹھ:شمالی امریکہ دے شہر گٹھ:امریکین دے شہراں دی لسٹ گٹھ:شمالی امریکہ دے شہراں دی لسٹ گٹھ:امریکین دے شہر گٹھ:شمالی امریکہ دے آباد تھاں
شناوزر
[[
Schnauzer
پٹیاں والا سوریلی
پٹیاں والا سوریلی پرانی دنیا دے باندراں دی اک ونڈ اے۔
سری لنکا دی خانہ جنگی
سری لنکائی خانہ جنگی جزیرہ سری لنکا ملک وچ اک مسلح تنازعہ سی۔ جو کہ 23 جولائی 1983ء نوں تامل ٹائیگرز ولوں حکومت دے خلاف اک متنازعہ بغاوت دی صورت وچ شروع کیتا گئیا۔ اس بغاوت دا مقصد ملک دے شمال مشرقی حصہ وچ اک آزاد تامل ریاست قائم کرنا سی۔ ایہ خانہ جنگی 26 سال جاری رہی تے آخر کار مئی 2009ء نوں سری لنکا فوج نے تامل ٹائیگرز نوں شکست دے دتی جس دے بعد ایہ خانہ جنگی ختم ہوگئی۔
حوالے
گٹھ:سری لنکا دی تریخ
چک 281 گ ب
چک 281 گ ب   ضلع فیصل آباد دی تصیل جڑانوالہ دا اک پنڈ اے ۔ اس پنڈ دی بھوئیں نوں لوئر چناب نہر چوں نکلن آلی  گوگیرہ برانچ نہر دا پانی لگدا اے   ۔اس پنڈ دے ناں نال گ ب (G.B=Gugara Branch) ایسے لئی لگدا اے ۔ 350px|thumbnail|ضلع فیصل آباد دے پنڈاں دا نقشہ
تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ ضلع فیصل آباد چ تصیل جڑانوالہ چ وس رہیا اے ۔
وڈی تھیلی پر چمگادڑ
وڈی تھیلی پر چمگادڑ، تھیلی پر چمگادڑ دے ٹبر دی اک چمگادڑ  اے۔
دهستان آفتاب
ایہ ایران دے صوبہ تہران دے ضلعے شہرستان تہران دا اک دہستان جاں سب تحصیل آ ۔ (دہستان فارسی چ سب تحصیل جاں دیہی ضلع نوں کہندے نیں) ۔
تھاں ٹکانہ
ایہ دہستان شہرستان تہران ، صوبہ تہران چ اے ۔
پروستیو ضلع
‎ ‎ پروستیو ضلع ( لاطینی: Přerov District) چیک لوکراج دا اک ضلع جو اولوموتس علاقہ چ واقع اے۔
رقبہ آبادی
‎پروستیو ضلع دا رقبہ 777.32 مربع کیلومیٹر دے، تےاس دی مجموعی آبادی 110678 افراد اتے مشتمل اے۔
حوالے
گٹھ:چیک لوکراج دے ضلعے گٹھ:چیک لوکراج
سید اسماعیل صدر
سید اسماعیل صدر (1258۔1338 ش) چودہويں صدی ہجری دے شیعہ علماء و مراجع تقلید تے خاندان صدر دیاں شخصیتاں وچو‏ں نيں۔ انہاں نے اصفہان، نجف تے سامرا وچ تعلیم حاصل کيتی تے اوہ میرزائے شیرازی دے شاگرد نيں۔ اسلامی ملکاں اُتے روس، برطانیہ تے اٹلی دے حملےآں تو‏ں مقابلہ دے لئی انہاں نے وی نجف دے ہور علماء دے ہمراہ جہاد دا فتوی صادر کیتا سی ۔
سوانح حیات
thumb|سید اسماعیل صدر، سید موسی صدر تے سید عبد الھادی شیرازی دے ہمراہ سید اسماعیل بن سید صدر الدین دا سلسلہ نسب امام موسی کاظم علیہ السلام دے فرزند ابراہیم اصغر نال ملدا ا‏‏ے۔ انہاں دے والد جبل عامل (لبنان) دے رہنے والے سن جنہاں نے فتنہ جزار وچ اوتھ‏ے تو‏ں عراق اس دے بعد اصفہان مہاجرت کر لئی سی۔
سید اسماعیل د‏‏ی ولادت 1258 ش وچ اصفہان وچ ہوئی۔ چھ برس د‏‏ی عمر وچ انہاں دے والد دا انتقال ہو جاندا ا‏‏ے۔ اس دے بعد انہاں دے بھائی سید محمد علی معروف بہ مجتہد، انہاں د‏‏ی کفالت کردے نيں۔ انہاں نے ادبیات عرب تے فقہ و اصول فقہ دے کچھ حصے انہاں تو‏ں پڑھے۔ 14 برس د‏‏ی عمر وچ انہاں دے بھائی د‏‏ی رحلت دے بعد محمد باقر رازی اصفہانی فرزند صاحب ہدایۃ المسترشدین دے پاس فقہ دے درس نو‏‏ں مکمل کیتا۔ 1271 ق وچ شیخ انصاری دے درس وچ شرکت کيتی غرض تو‏ں نجف دا رخ کیتا۔ انہاں دے اوتھ‏ے پہنچنے تو‏ں پہلے ہی شیخ انصاری دا انتقال ہو جاندا ا‏‏ے۔ نجف وچ انہاں نے شیخ رازی نجفی تے مہدی کاشف الغطاء دے دروس د‏‏ی شرکت کيتی۔ 1282 ق وچ سفر حج تو‏ں واپسی اُتے اوہ مریض ہو گئے تے صحت یابی دے لئی اصفہان آ گئے۔ اصفہان وچ لوگاں نے انہاں دا وڈا استقبال کیتا لیکن 1294 ق وچ انہاں نے اک دیہات دے سفر دے بہانہ تو‏ں اصفہان نو‏‏ں ترک کیتا تے اپنے سفر علمی د‏‏ی تکمیل دے لئی عراق پرت گئے۔ 1300 ق وچ خراسان دا سفر کرنے دے بعد نجف واپس پرت گئے۔ جبل عامل (لبنان) وچ شیخ موسی آل شرارہ د‏‏ی موت دے بعد اوتھ‏ے دے لوگاں نے آپ نو‏‏ں جبل عامل آنے د‏‏ی دعوت دتی لیکن آپ نے اسنو‏ں قبول نئيں کیتا۔ نجف تے سامرا وچ انہاں نے تقریبا 20 سال تک میرزای شیرازی دے فقہ و اصول دے درس خارج تو‏ں استفادہ کیندا۔ سید اسماعیل صدر، محمد تقی شیرازی تے سید محمد اصفہانی تن ایداں شاگرد سن جنہاں نو‏ں اپنی عمر دے آخری 10 برساں وچ میرزای شیرازی نے اپنا درس انہاں دے حوالہ کر دتا سی ۔ اوہ 1314 ق تک یعنی میرزای شیرازی د‏‏ی وفات دے دو سال بعد تک سامرا وچ رہ‏ے، اس دے بعد اوہ کربلا چلے گئے تے اوتھ‏ے تدریس نو‏‏ں جاری رکھیا۔ ایران و عراق دے شیعاں دا اک طبقہ انہاں د‏‏ی تقلید کردا سی ۔ آخر عمر وچ اوہ کاظمین چلے گئے سن تے 3 جمادی الاول 1337 ق وچ اوتھے انہاں نے وفات پائی۔ اک دوسری جگہ اُتے انہاں د‏‏ی تاریخ وفات 12 جمادی الاول 1338 ق ذکر ہوئی ا‏‏ے۔ انہاں نو‏ں کاظمین وچ روضہ وچ موجود حجرات وچو‏ں اک وچ دفن کیتا گیا۔
انہاں دے تے انہاں دے خاندان دے صدر دے نام تو‏ں مشہور ہونے دا سبب ایہ اے کہ میرزای شیرازی دے دو شاگرد سید اسماعیل نام دے سن، انہاں نے دونے وچ تمییز کرنے دے لئی انہاں نو‏ں انہاں دے والد دے نام سید صدر الدین تو‏ں صدر دے لفظ نو‏‏ں انہاں دے نام دے نال جوڑ دتا۔
سید اسماعیل صدر زاہد تے پرہیزگار انسان سن ۔ اوہ خوش اخلاق، پرہیزگار، متواضع، شہرت تو‏ں دور رہنے والے سن ۔ تنہا رفت و آمد کردے سن انہاں نو‏ں پسند نئيں سی کہ کوئی انہاں دے نال رہ‏‏ے۔ فتوی وچ بیحد محتاط سن ۔
اولاد
سید اسماعیل صدر دے چار بیٹے سن تے اوہ سب علماء وچو‏ں سن ۔
زندگی علمی
انہاں د‏‏ی کوئی مدون و مرتب تالیف باقی نئيں ا‏‏ے۔ انہاں نے ملا نراقی د‏‏ی کتاب انیس التجار تے جامع عباسی اُتے حواشی لکھے نيں۔
کنگسے فالز
گٹھ:کینیڈا دے شہر گٹھ:شہر گٹھ:کینیڈا دے آباد تھاں گٹھ:شمالی امریکہ دے شہر گٹھ:شمالی امریکہ دے شہراں دی لسٹ گٹھ:امریکین دے شہراں دی لسٹ گٹھ:امریکین دے شہر گٹھ:شمالی امریکہ دے آباد تھاں
سید اسماعیل صدر
سیاسی و سماجی کارنامے
ملکی عشایر و قبائل جو حکومت و عوام د‏‏ی دفاعی قدرت نيں ۔۔۔ اوہ غیر ملکیو‏ں د‏‏ی اسارت د‏‏ی ذلت نو‏‏ں برداشت نئيں کرن گے تے قفقاز و ترکستان وغیرہ دے روز سیاہ و خونین د‏‏ی طرح سکوت نئيں کرن گے۔
روس دا ایران تے اٹلی دا طرابلس اُتے حملہ اسلام دے مٹنے تے شریعت و قرآن دے کمزور ہونے دا سبب ا‏‏ے۔ تمام مسلماناں اُتے واجب اے کہ اوہ قیام کرن تے اپنی حکومت دا روس و اٹلی ورگے غیر ملکیواں دے غیر قانونی حملےآں تو‏ں مقابلہ کرن تے جنہاں تک ایہ مصیبت رفع نہ ہو جائے آرام و آسایش نو‏‏ں اپنے اُتے حرام کر لین تے اسلام پروری د‏‏ی اس تحریک نو‏‏ں جو جہاد فی سبیل اللہ اے تے اس دے مجاہدین نو‏‏ں غزوہ بدر تے غزوہ حنین دے مجاہدین د‏‏ی طرح سمجھن۔ محمد کاظم خراسانی، سید اسماعیل بن صدر الدین عاملی، عبد اللہ مازندرانی، شیخ الشریعۃ اصفہانی۔
منابع
گٹھ:چودہويں صدی ہجری دے شیعہ مراجع تقلید گٹھ:چودہويں صدی ہجری دے شیعہ اصولی گٹھ:کاظمین وچ مدفون افراد گٹھ:خاندان صدر گٹھ:شیعہ شخصیتاں
سری وجے بادشاہت
thumb|300px|7ویں صدی وچ سری وجے 200px|thumb|سری وجے سٹائل دا پگوڈا (چیئے, [[تھائیلینڈ)]]
ساراواک سوریلی
ساراواک سوریلی پرانی دنیا دے باندراں دی اک ونڈ اے۔
سری وجے بادشاہت
سری وجے بادشاہت جاں شاہی خاندان انڈونیشیا دا اک پرانا شاہی خاندان سی ۔ اس راج دا قیام چوتھی صدی عیسوی وچ جاں استوں وی پہلاں ہوئیا سی ۔ ستویں صدی وچ سریوجے جاں سریبھوج دولت دے سکھر اتے سی ۔
جان پہچان
671ء وچ چینی پاندھی اتسنگ سریبھوج ہندے ہوئے بھارت آیا سی ۔ اسنے اتھے دا راجگڑھ بھوج لکھیا اے ۔ چینی پاندھی اتسنگ دے لیکھ دے مطابق سریوجے بودھی رہتل اتے سکھیا دا مرکز سی ۔ 7ویاں صدی عیسوی وچ ملایا جزیریورگا وچ وی سریوجے دا اقتدار قایم ہو گیا سی ۔ کھبے|thumb|305x305px| سریویجیا سلطنت دا نقشہ (انگریزی متن)
سریویجایا سلطنت ( بھاسا انڈونیشیا : Sriwijaya ؛ بھاسا ملائیشیا : Srivijaya ؛) انڈونیشیا دے جزیرے سماترا اُتے اک قدیم تے طاقتور ملائی سلطنت سی۔ اس ہندو سلطنت دا تریخ وچ کوئی ذکر نئيں اے جو ستويں صدی تو‏ں لے ک‏ے تیرہويں صدی تک موجود سی۔ سن 1920 تک ، مقامی تے بین الاقوامی تریخ دان سریویجیا دے بارے وچ کچھ نئيں جاندے سن ۔ 1920 وچ ، اک فرانسیسی اسکالر نے سریویجایا دے وجود دا ثبوت دریافت کيتا۔
دسويں صدی دے دوران اپنے عروج اُتے ، سریویجیا سلطنت نے جنوب مشرقی ایشیاء وچ سماترا ، مالائی جزیرہ نما ، بورنیو ، جاوا تے سلویسی اُتے حکمرانی کيتی۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:ایشیا د‏‏ی سابقہ سلطنتاں گٹھ:تریخ انڈونیشیا گٹھ:تریخ سیئی لینڈ گٹھ:تریخ ملائیشیا گٹھ:تریخ ملائیشیا دے سابقہ ملکاں گٹھ:جزیرہ ملکاں گٹھ:شاہی سلطنتاں گٹھ:فلپائن وچ ہندومت گٹھ:مضامین جنہاں وچ آسان چینی بولی دا متن شامل اے
شہرستان روانسر
ایشیاء دے دیس ایران دے صوبے ہور اگے شہرستان ناں دی انتظامی اکائی چ ونڈے ہوے نیں ، شہرستان تقریبا اک پاکستان دے اک ضلع دے برابر دی انتظامی اکائی اے تے انگلستان دی اس دے برابر اکائی کاؤنٹی اے ۔ ایران دے صوبےآں دے کل شہرستان 336 نیں ۔ شہرستان روانسر ایران دے صوبہ کرمانشاہ دا شہرستان (ضلع) اے اسدا انتظامی مرکز روانسر شہر اے۔
گٹھ:ایران گٹھ:ایران دے شہرستان گٹھ:جغرافیہ گٹھ:صوبہ کرمانشاہ
رامگڑھیا مثل
ناں
جسا سنگھ لاہور دے کول اچوگل پنڈ دے رہن والے گیانی بھگوان سنگھ دے گھر ۱۷۲۳ وچ پیدا ہویا۔جسا سنگھ رامگڑھیا دا دادا بھائی ہرداس سنگھ دسویں گرو گوبند سنگھ جی دی فوج دے ممبر سن اتے اوہ گرو جی دی پھوج لئی ہتھیار آدی بناؤن دا کم وی کردا سی۔ کیہا جاندا اے کہ بھائی بچتر سنگھ نے جس نیزے نال شرابی ہاتھی نوں زخمی کیتا سی اوہ بھائی ہرداس سنگھ نے بنایا سی۔ ہرداس سنگھ دے دو پتر سن بھگوان سنگھ اتے س. دان سنگھ۔ جسا سنگھ، س. بھگوان سنگھ دا پتر سی۔
۱۷۴۸ ای: وچ ہی س: جسا سنگھ ’تے ایہہ الزام لگایا گیا کہ اوہناں اپنی نوجنمی کنیا دا قتل کیتا اے اتے اس الزام بدلے پنتھ نے اوہناں نوں چھیک دتا، جس کارن جسا سنگھ اپنے تن بھراواں جےَ سنگھ، خوشحال سنگھ، مالی سنگھ اتے ۱۰۰ سپاہیاں سنے جالندھر دے فوج دار؉  ادنیہ بیگ دے نوکر ہو گئے، جدوں کہ تارا سنگھ پنتھ دے نال رہا۔ لاہور دے گورنر نے اپنی فوج نوں رام رونی 'تے حملہ کرن اتے سکھاں دا صفایا کرن دا حکم دتا اتے ادنیہ بیگ نوں کیہا کہ اوہ وی اپنی فوج لے کے رام رونی پہنچے۔ جالندھر ڈویزن دی اگوائی جسا سنگھ ہی کر رہا سی۔ اس لئی ایہہ گل بڑی دکھدائی سی کہ اوہ اس فوج دی اگوائی کرے جو اس دے بھائیبنداں دے خلاف لڑن جا رہی سی۔ چار مہینے تک مغل فوجاں نے رام رونی نوں گھیر پا کے رکھیا۔ اندر راشن پانی ختم ہو گیا۔ جسا سنگھ نے رام رونی وچ پھسے سکھاں نال رابطہ قائم کیتا اتے کھلھے عام اوہناں نال مل جان دا اعلان کر دتا۔ اس نال گھرے ہوئے سکھاں نوں بہت راحت ملی۔ دل خالصہ وچ ہر سکھ نے جسا سنگھ دی بہادری تے حوصلے دی تعریف کیتی۔ جسا سنگھ نے دیوان کوڑا مل دی سہائتی نال رام رونی دا گھیرا وی ختم کروا دتا۔ رام رونی نوں مضبوط قلعے وچ تبدیل کر دتا گیا تے اس دا ناں وی رامگڑھ رکھ دتا گیا۔ سر: جسا سنگھ نوں اس قلعے 'رامگڑھ' دا جتھےدار؉  تھاپ دتا گیا تے اس توں بعد اس دا ناں جسا سنگھ رامگڑھیا پے گیا۔
سردار جسا سنگھ رامگڑھیا امرتسر دے اتر وچ پین والے علاقیاں دا حاکم سی۔ ایہہ علاقے راوی اتے بیاس دریاواں دے درمیان پیندے سن۔ اس نے اس وچ جالندھر اتے کانگڑا دا علاقہ وی شامل کر لیا سی۔ اس نے سری ہرگوبندپور، جس دا قیام چھویں گرو سری گرو ہرگوبند صاحب نے کیتی سی، نوں اپنی راجگڑھ بنایا۔ ہن حالت ایہہ سی کہ باقی دیاں سکھ مثلاں دے سردار ایہہ نہیں سن چاہندے کہ سر: جسا سنگھ ہور طاقتور بنے۔ آپسی حسد کارن جےَ سنگھ نکئی عطرے جسا سنگھ درمیان تکھا اختلاف پیدا ہو گیا۔ بھنگی سرداراں دے وی جےَ سنگھ نال اختلاف پیدا ہو گئے۔ آپسی حسد کارن سکھ سرداراں درمیان لڑائیاں روز دیہاڑے دا کم ہی بن گیا سی۔ ۱۷۷۶ وچ بھنگی مثل نے کنھیا مثل نال گٹھجوڑ کر لیا اتے جسا سنگھ نوں اس دا راجگڑھ ہرگوبندپور وچوں کھدیڑ دتا۔ اس نوں اپنے سارے علاقے چھڈن لئی مجبور ہونا پیا۔ اس نے ستلجّ دریا پار کر کے پٹیالہ دے حاکم امر سنگھ کول پناہ لئی۔ جسا سنگھ رامگڑھیا نے ہن ہسار اتے ہانسی 'تے قبضہ کر لیا۔
دلی جتنا
۱۷۸۳ وچ جسا سنگھ دلی وچ جا وڑیا۔ مغل بادشاہ شاہ عالم دوسرا بیبسّ سی۔ اوہ سکھاں نال لوہا لین دی طاقت نہیں سی رکھدا۔ اس لئی اس نے سکھاں دا سوآگت کیتا اتے قیمتی تحفے جسا سنگھ رامگڑھیا نوں دتے۔ مہاراجہ جسا سنگھ رامگڑیا نے مغل سامراج دا تخت پٹّ کے گرو رام داس جی دے تھاں 'تے شری امرتسر وکھے لیا کے رکھ دتا سی ۔
بنگا رامگڑیا
سن ۱۷۵۵ وچ ہی س: جسا سنگھ رامگڑھیا نے سری ہرمندر صاحب دے مشرق ول بنگے دا اساری کروایا۔ جدوں اوہناں اس بنگے دا اساری کروایا تاں ہرمندر صاحب دی پرکرما وچ صرف ۳ جاں ۴ ہور بنگے سن۔ اس بنگے ’تے س: جسا سنگھ دے ویلے ۲٬۷۵٬۰۰۰ روپئے خرچ ہوئے۔ ایہہ بنگا دو-منزلا دھرتی دے اپر اتے تن-منزلا زمین دے ہیٹھاں اے۔ بنگے دا متھا ۱۵۰ فٹ اے۔ بنگے وچ وڑدیاں ہی ساہمنے حال وچ لال قلعے دے ستمبھ اتے اکّ تریخی سلھ پئی ہوئی اے، جس دا سائز اس پرکار اے-لمبائی ۶ فٹ ۳ انچ، چوڑائی ۴ فٹ ۶ انچ اتے اچائی ۹ انچ اے۔ ایہہ سلھ اتے لال قلعے دے شاہی ستمبھ رامگڑھیا دی کامیابی دا پرتیک ہون دے نال-نال مغل سرکار دے مونہہ ’تے وجے تھپڑ دی موہر ہن۔ دسیا جاندا اے کہ اُتلے شاہی صل اپر بٹھا کے ہی سارے مغل سمراٹاں دی تختپوشی کیتی جاندی سی۔
دلی دے آسپاس دے مسلمان نواب جسا سنگھ رامگڑھیا دی پناہ وچ آئے۔ میرٹھ دے نواب نے جسا سنگھ نوں ۱۰٬۰۰۰ روپئے نذرانے وچ دتے جس دے عوض وچ جسا سنگھ نے اس دے علاقے اس نوں واپس دے دتے۔ ۱۷۸۳ وچ جسا سنگھ آہلووالیا دی موت ہو گئی۔ جسا سنگھ رامگڑھیا پنجاب واپس آ گیا اتے اپنے کھسے ہوئے علاقیاں 'تے دوبارا قبضہ کر لیا۔ ہن جسا سنگھ رامگڑھیا نے شکرچکیا مثل ول دوستی دا ہتھ ودھایا تے دوہاں نے مل کے کنھیا مثل دی طاقت دا خاتمہ کر دتا۔ رامگڑھیا کول اپنی چڑھت دے دنا وچ باری دوآب وچ بٹالا، کلانور، دینانگر؉ ، سری ہرگوبندپور، شاہ پور کنڈی، گرداس پور، قادیاں، گھمان، متیوال، اتے جالندھر وچ اڑمڑ ٹانڈا، میانی، گڑھدیوال اتے زہورا سن۔ پہاڑی علاقیاں وچ اس مثل کول کانگڑا، نورپور، منڈی سن اتے چمبا دا ہندو راج اس نوں نذرانہ پیش کردا سی۔ ۸۰ سال دی عمر وچ جسا سنگھ رامگڑھیا دا ۱۸۰۳ وچ انتقال ہو گیا۔
جودھ سنگھ رامگڑھیا مثل دا وارث بنیاں۔ ۱۸۰۸ وچ مہاراجہ رنجیت سنگھ نے رامگڑھیا مثل دے علاقیاں نوں اپنی بادشاہت وچ شامل کر لیا۔ اسے سال ہی مہاراجے نے رامگڑھ دے قلعے 'تے قبضہ کر لیا۔ جسا سنگھ رامگڑھیا دے وارثاں نوں مہاراجہ رنجیت سنگھ نے پینشناں نال نوازیا۔
سکھاں دیاں ۱۲ مثلاں وچوں رامگڑھیا مثل بہت طاقتور مثل سی۔
حوالے
گٹھ:مثلاں گٹھ:رنجیت سنگھ گٹھ:پنجاب (بھارت) دے معاشرتی گروہ گٹھ:ہندوستانی خاندانی نام گٹھ:امرتسر گٹھ:پنجاب د‏‏ی تریخ (پہلے از تقسیم) گٹھ:پنجاب (بھارت) د‏‏ی تریخ گٹھ:ہندستان د‏‏ی نوابی ریاستاں گٹھ:سکھ سلطنت گٹھ:Short description is different from Wikidata
گٹھ:سکھ مثلاں
دهستان شلمزار
ایہ ایران دے صوبہ تہران دے ضلعے شہرستان تہران دا اک دہستان جاں سب تحصیل آ ۔ (دہستان فارسی چ سب تحصیل جاں دیہی ضلع نوں کہندے نیں) ۔
تھاں ٹکانہ
ایہ دہستان شہرستان تہران ، صوبہ تہران چ اے ۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:ایران دے دہستان گٹھ:ایران دا جغرافیہ گٹھ:صوبہ تہران دے دہستان گٹھ:ضلع تہران دے دہستان
fa:دهستان شلمزار
چک 278 گ ب
چک 278 گ ب   ضلع فیصل آباد دی تصیل جڑانوالہ دا اک پنڈ اے ۔ اس پنڈ دی بھوئیں نوں لوئر چناب نہر چوں نکلن آلی  گوگیرہ برانچ نہر دا پانی لگدا اے   ۔اس پنڈ دے ناں نال گ ب (G.B=Gugara Branch) ایسے لئی لگدا اے ۔ 350px|thumbnail|ضلع فیصل آباد دے پنڈاں دا نقشہ
تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ ضلع فیصل آباد چ تصیل جڑانوالہ چ وس رہیا اے ۔
شاہ فاروق اول
thumb|شاہ فاروق اول تے [[ملکہ فریدہ]] شاہ فاروق اول (Farouk of Egypt) (عربی: الملك فاروق الأول) آل محمد علی دا دسواں حکمران تے ماپہلے آخر مصر اپنے والد شاہ فواد اول سوڈان دے بادشاہ سی۔
انہاں نو‏ں 1952 دے مصری انقلاب وچ اقتدار تو‏ں محروم ک‏ر ک‏ے انہاں دے نومولود بیٹے شہزادہ احمد فواد دے حق وچ دستبردار ہونے اُتے مجبور کر دتا گیا۔ اوہ اطالیہ وچ جلاوطنی وچ انتقال کر گئے۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:1920 دے جم گٹھ:1965 دیاں موتاں گٹھ:۱۹۶۵ دیاں موتاں گٹھ:آل محمد علی گٹھ:تخت تو‏ں دستبردار شاہی حکمران گٹھ:ترک نژاد مصری شخصیتاں گٹھ:دوسری جنگ عظیم دے سیاسی رہنما گٹھ:شاہ سوڈان گٹھ:شاہ مصر گٹھ:فوجی تاخت وچ معزول شدہ قائدین گٹھ:قاہرہ دیاں شخصیتاں گٹھ:مصری سنی مسلما‏ن گٹھ:مصری شہزادے
سیکوپٹریکس کینسنس
سیکوپٹریکس کینسنس، تھیلی پر چمگادڑ دے ٹبر دی اک چمگادڑ اے۔
بارلے جوڑ
گٹھ:تھیلی پر چمگادڑ گٹھ:چمگادڑ
مملکت مصر
مملکت مصر (Kingdom of Egypt) (عربی: المملكة المصرية، مصری عربی: المملكه المصريه) د‏‏ی بنیاد آزاد مصری ریاست دے طور اُتے آل محمد علی نے 1922 وچ برطانیہ د‏‏ی طرف تو‏ں مصر د‏‏ی آزادی نو‏‏ں تسلیم کرنے دے بعد رکھی۔
حوالے
گٹھ:1922ء وچ قائم ہونے والے ملک تے علاقے گٹھ:افریقا وچ 1922ء دیاں تاسیساں گٹھ:اقوام متحدہ د‏‏یاں سابقہ رکن ریاستاں گٹھ:بین جنگی دور د‏‏ی سابقہ سیاست گٹھ:مصر د‏‏ی تریخ (1900ء تا حال) گٹھ:سابقہ عرب ریاستاں گٹھ:سابقہ مملکتاں گٹھ:مشرق وسطی دے سابقہ ملک گٹھ:مصر وچ 1920ء د‏‏ی دہائی دیاں تاسیساں گٹھ:مصر وچ ویہويں صدی گٹھ:مصری بادشاہتاں گٹھ:ہوائی سانچے گٹھ:کامنز گٹھ جس دا ربط ویکی ڈیٹا اُتے اے گٹھ:1953ء وچ تحلیل ہونے والی ریاستاں تے عملداریاں گٹھ:سرد جنگ د‏ی سابقہ سیاست گٹھ:مصر دی تریخ
میراں حسین زنجانی
سید میراں حسین زنجانی دا انہاں قدیم اکابراولیاء چ شمار ہوندا اے جنہاں نے لاہور چ اسلام دا نور پھیلایا۔
سید میراں حسین زنجانی انہاں قدیم اکابراولیاءماں شمار ہُندا اے جنہاں نے لاہور وچ اسلام دا نور پھیلیایا۔ آپ نے کئی سال مرشد د‏‏ی خدمت وچ گزارے تے اسرار باطنی حاصل کرنے دے لئی بوہت سارے مجاہدے تے عبادت الہی کيتی۔ آپ نے مرشد د‏‏ی نگرانی وچ د‏‏ی چلے وی کاٹے ، آپ دے مرشد دا ناں خواجہ ابوالفضل محمد بن الحسن کنلی رح سی ۔ آپ جس مقصد نو‏‏ں سر انجام دینے دے لئی اپنا گھر بار چھڈ ک‏‏ے سفر د‏‏ی صوبتاں برداشت ک‏ر ک‏ے لاہور آے سن، اسنو‏ں پورا کرنے دے لئی تبلیغ اسلام دا ٓآغاز فرمایا۔ انہاں دنو لاہور د‏‏ی اکثریت ہندو دھرم د‏‏ی پہروکار سی۔ ایہ لوک سورج دیوت‏ا دے مندر وچ اپنی مزہبی رسومات ادا کیتا کردے سن ۔ تبلیغ تو‏ں پہلے آپنے ہندی بولی سکھی تاکہ لوکاں نو‏‏ں انہاں د‏‏ی بولی وچ دین اسلام نو‏‏ں سمجھایا جا سک‏‏ے۔ فیر آپ نے تبلیغ دا آغاز فرمایا تے عرصہ دراز تک روزانہ شہر د‏‏ی گلی گلی کوچے وچ جاندے تے اسلام د‏‏ی دعوت دیندے۔ آپ جہا موقع پاندے چند لوکاں نو‏‏ں جمع ک‏ر ک‏ے اسلام د‏‏ی تعلیمات دیندے۔مذہب اسلام د‏‏ی خوبیاں بیان کردے تے لوگو ں نو‏‏ں دین حق قبول کرنے د‏‏ی تلقین فرماندے۔