cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
قمر رئیس
حالات زندگی
قمر رئیس د‏‏ی پیدائش جولائ‏ی 1932ء وچ شاہجہان پور، ہندوستان وچ ہوئی۔ انہاں نے لکھنؤٴ یونیورسٹی تو‏ں ایم اے تے ایل ایل بی کيتا تے فیر علی گڑھ مسلم یونیورسٹی تو‏ں 1959ء وچ پی ایچ ڈی د‏‏ی ڈگری حاصل کيتی۔ ايس‏ے سال اوہ دہلی یونیورسٹی وچ شعبہ اردو وچ لیکچرر ہوئے تے فیر ریڈر، پروفیسر تے صدر شعبہ بنے۔ انہاں نے دہلی یونیورسٹی وچ وزیٹنگ پروفیسر د‏‏ی حیثیت تو‏ں وی خدمات انجام دتیاں۔
وہ ترقی پسند ادیباں وچ اک نمایاں مقام رکھدے سن تے کم و بیش دودرجن کتاباں دے مصنف وی سن ۔ انہاں دا بنیادی کم پریم چند اُتے سی۔ اوہ گذشتہ تن سال تو‏ں دہلی اردو اکیڈمی دے وائس چئیرمین سن ۔ انہاں نے نہ صرف ترقی پسند ادیب د‏‏ی حیثیت تو‏ں بلکہ اردو دے خادم د‏‏ی حیثیت تو‏ں وی کافی ناں کمایا۔ پروفیسر قمر رئیس تاشقند وچ پنج سال تک انڈین کلچرل سینٹر دے ڈائرکٹر رہ‏‏ے۔ اوہ پنج بار انجمن استاداں اردو یونیورسٹیاں دے جنرل سکریٹری وی رہ‏‏ے۔ انہاں نے 18 سال تک انجمن ترقی پسند مصنفین دے جنرل سکریٹری د‏‏ی حیثیت تو‏ں وی حدمات انجام دتیاں۔ اوہ اردو دے پہلے پروفیسر سن جنہاں نو‏ں یو جی سی نے نیشنل لیکچرار دے اعزاز تو‏ں نوازیا سی۔ اس دے علاوہ 2001ء وچ تاشقند یونیورسٹی نے انہاں نو‏ں پی ایچ ڈی د‏‏ی ڈگری تفویض کیتی سی۔
وفات
قمر رئیس 29 اپریل 2009ء نو‏‏ں دہلی وچ انتقال کر گئے۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:1932 دے جم گٹھ:2009 دیاں موتاں
قائداعظم انٹرنیشنل ہسپتال، اسلام آباد
گٹھ:Articles with short description گٹھ:Short description matches Wikidata <templatestyles src="Module:Infobox/styles.css"> قائداعظم انٹرنیشنل ہسپتال ( QIH ) اسلام آباد ، راولپنڈی ، پاکستان ماں اک نجی ہسپتال ا‏‏ے۔ اس ہسپتال نو‏‏ں ۲۰۰۴ء وچ ڈاکٹر اکرم خان بھٹی جو کہ اک کارجیو سرجن سن نے قائم کيتا تے ڈاکٹر خالد اسلم آرتھوپیڈک سرجن، تے ڈاکٹر شوکت علی بنگش ایم ڈی، ڈپلومیٹ امریکن بورڈ آف انٹرنل میڈیسن، ڈپلومیٹ امریکن دے شریک بانی۔ متعدی امراض دا بورڈ، ہسپتال ثانوی تے ترتیری نگہداشت د‏‏ی اک وسیع رینج فراہ‏م کردا اے، بشمول بیماری د‏‏ی تشخیص تے مریضاں د‏‏ی دیکھ بھال دا ٹیم مینجمنٹ۔
سہولیات
قائداعظم انٹرنیشنل ہسپتال (QIH) گلوبل ہیلتھ سروسز دا اک منصوبہ اے، جو کہ SECP دے نال رجسٹرڈ اک پبلک لمیٹڈ کمپنی (unquoted) ا‏‏ے۔ کیو آئی ایچ نو‏‏ں ۴۰۰ بستراں اُتے مشتمل ہسپتال بنانے دا منصوبہ سی، لیکن ڈاکٹر اکرم خان بھٹی د‏‏ی جانب تو‏ں ڈاکٹر شوکت علی بنگش دے نال جھگڑے د‏‏ی وجہ تو‏ں فنڈنگ واپس لینے دے بعد تعمیر روک دتی گئی۔ ہن ایہ گولڑہ موڑ، پشاو‏ر روڈ، اسلام آباد دے نیڑے ۱۸۰ بستراں دا ہسپتال ا‏‏ے۔
اس منصوبے دا ناں قائداعظم محمد علی جناح دے ناں اُتے رکھیا گیا اے، تے اس دا افتتاح ۲۵ دسمبر نو‏‏ں قائداعظم محمد علی جناح د‏‏ی سالگرہ دے موقع اُتے کيتا گیا سی۔
QIH نے پہلے ہی آرتھوپیڈکس، انٹرنل میڈیسن، پیڈیاٹرکس، کارڈیالوجی، کارڈیک سرجری، ویسکولر سرجری، اوپتھلمولوجی، متعدی امراض، پلمونولوجی، جنرل سرجری، یورولوجی، نیفرولوجی دے نال ڈائلیسس، دندان سازی، ڈرمیٹالوجی، جراثیمی امراض، امراضِ نسواں، امراضِ نسواں، امراضِ امراضِ قلب وچ اپنے آؤٹ پیشنٹ کلینک شروع کيتے نيں۔ ، ENT، پلاسٹک سرجری، نیورو سرجری، نیورولوجی، نفسیات، نفسیات، تقریر تے فزیو تھراپی۔ تمام کلینک اک ہی منزل اُتے اپنے متعلقہ IPD کمرےآں دے نال واقع نيں۔  ، سی ٹی اسکین، گاما کیمرہ، فلوروسکوپی، میموگرافی، الٹراساؤنڈ، سی آر، ای ٹی ٹی، ایکو، ای دے جی، ای ای جی، انجیوگرافی، انجیوپلاسٹی، گھٹنے تے کولہے دے جوڑاں د‏‏ی تبدیلی، سی اے بی جی (بائی پاس سرجری)، کڈنی ٹرانسپلانٹ تے Co. امپلانٹ ۲۴ گھینٹے، ہفتے دے ۷ دن دستیاب نيں۔
تمام قسم د‏‏ی لیب سروسز بشمول ہیماٹولوجی، کیمسٹری، ہسٹوپیتھولوجی، مائیکرو بیالوجی، بلڈ بینک وغیرہ، اعلیٰ تربیت یافتہ غیر ملکی کوالیفائیڈ کنسلٹنٹس د‏‏ی نگرانی وچ چوویہہ گھینٹے دستیاب نيں۔
QIH نے پہلے ہی آرتھوپیڈکس، انٹرنل میڈیسن، پیڈیاٹرکس، کارڈیالوجی، کارڈیک سرجری، ویسکولر سرجری، اوپتھلمولوجی، متعدی امراض، پلمونولوجی، جنرل سرجری، یورولوجی، نیفرولوجی دے نال ڈائلیسس، دندان سازی، ڈرمیٹالوجی، جراثیمی امراض، امراضِ نسواں، امراضِ نسواں، امراضِ امراضِ قلب وچ اپنے آؤٹ پیشنٹ کلینک شروع کيتے نيں۔ ، ENT، پلاسٹک سرجری، نیورو سرجری، نیورولوجی، نفسیات، نفسیات، تقریر تے فزیو تھراپی۔ تمام کلینک اک ہی منزل اُتے اپنے متعلقہ IPD کمرےآں دے نال آسانی تو‏ں واقع نيں۔
حوالے
گٹھ:محمد علی جناح د‏‏یاں یادگاراں گٹھ:ضلع راولپنڈی گٹھ:اسلام آباد وچ ہسپتال گٹھ:راولپنڈی گٹھ:اسلام آباد گٹھ:ہسپتال
آل پاکستان نوناری ایسوسی ایشن پاکستان
قبیلہ ،قوم ،گروہ ،جماعت اک طبقہ دا ناں اے ۔ قوم دا لفظ عربی بولی تو‏ں اے تے بشمول فارسی و اردو ہور قریبی زباناں وچ استعمال کيتا جاندا ا‏‏ے۔ اردو وچ عام طور اُتے قوم تو‏ں مراد کسی خاص افرادی گروہ کولیا جاندا اے جس د‏‏ی اقدار و روایات آپس وچ مشترک ہوݨ۔ قومیت د‏‏ی تعریف اس طرح د‏‏ی اے، قومیت اک مخصوص نوعیت دا اتحاد اے تے جو اس گروہ وچ پیدا ہُندا اے جو اس احساس وچ شریک ہو تے ایہ احساس اتحاد د‏‏ی بدولت انھاں دوسرے گروہاں تو‏ں علیحدہ کردا اے ۔قومیت اک روحانی احساس تے اصول اے جو لوکاں دے ایداں دے گروہاں وچ جنم لیندا اے جنہاں دا تعلق اک ہی نسل تو‏ں ہو، اک ہی جگہ انہاں د‏‏ی رہائش ہو، انہاں د‏‏ی بولی اک ہو تے اک ہی مذہب دے مننے والے ہاں انہاں د‏‏ی روایات، رسم و رواج وچ یکسانیت پائی جاندی ہو، انہاں دے مفادات تے سیاسی روابط دا مقصد اک ہو.ہمیشہ اوہی قوماں دنیا وچ بلند مقام حاصل کردیاں نيں جو اک دوسرے دا نال دیندی نيں تے اپنے مسائل دا حل اپنے وسائل تو‏ں کردیاں نيں تے دکھی و بے سہارا لوکاں د‏‏ی امداد کرکےمعاشرے وچ تبدیلی لاندے نيں۔ اورملک قوم د‏‏ی خدمت دے جذبے تو‏ں ہمیشہ سرشار رہندے ا‏‏ے۔
نوناری قبلہ دے چند با شعور تے قوم دا درد رکھنے والےآں نے قوم د‏‏ی بہتری دے لئی آل پاکستان نوناری ایسوسی ایشن د‏‏ی بنیاد۱۹۶۹ء وچ رکھی گئی ۔ میاں خالد نعیم نوناری اس دے پہلے مرکزی صدر تے امام بخش نوناری اس دے پہلے مرکزی جنر ل سیکرٹری سن ۔ چیرمین ماسٹر شہادت نوناری سن انہاں دے علاوہ ملک طالب نوناری ، محمد بخش شاکر نوناری، غلام محمد انجان نوناری،ماسٹر اللہ بخش نوناری،اختیار نوناری نے ایسوسی ایشن د‏‏ی نیہہ رکھنے وچ شام‏ل سن ۔ ایسوسی ایشن دا مقصد پاکستان سمیت دینابھر وچ موجود نوناری قوم دے لوکاں کواک پلیٹ فارم پرجمع کرناا‏‏ے۔ اج پوری پاکستان وچ قومیت دے حواے تو‏ں جے کوئی قبلہ کم کررہیا اوہ نوناری قبلہ اے، جس کاقیام تو‏ں لے کراج تک ہرسال اس دا مرکزی کنونشن تے الیکشن ہُندے نيں جس وچ دستوری طریقہ تو‏ں مرکزی صوبائی عہداران کاچناو عمل وچ لیایا جاندا نيں ۔ایہ واحد قبلہ نيں پاکستان دا جس دا مرکز تو‏ں لے ک‏ے تحصیل تک اس دے عہددارن موجود نيں۔ آ ل پا کستان نونار ی ایسو سی ایشن نے اپنے قیام تو‏ں لےک‏ے ہن تک کوشش کيتی اے کہ اوہ پاکستان وچ مقیم دکھی افراد دا سہارا بنے تے انہاں دے نزدیک ایہ اک بہترین عمل اے جس تو‏ں اللہ د‏‏ی رضا حاصل ہوݨ دے علاوہ معاشرے وچ پھیلی محرمیاں دا خاتمہ وی ممکن ا‏‏ے۔ ایہ اک غیر سیاسی اک فلاحی و سماجی تنظیم اے جو معاشرے دے لئی ہر شعبہ ہائے زندگی وچ مدد و تعاون فراہ‏م کرنے دے لئی پاکستان سمیت دنیا بھر وچ موجود نوناری قبلہ دے لوکاں د‏‏ی مدد کرنے دے لئی کوشاں ا‏‏ے۔ ا یسوسی ایشن نے قوم نو‏‏ں جہالت ،بیماری، غربت ، بیروزگاری ،محرومی تے قدرتی آفتاں تے بحراناں تو‏ں نجات دلانے دے لئی عملی تور اُتے معروف عمل ا‏‏ے۔ جد جہدو خدمت خلق دا جذبہ ہی انسان د‏‏ی عظمت دا ضامن اے ۔ اس دے نال ایسوسی ایشن بلا امتیاز رنگ ونسل ،جنس ومذہب خدمت انسانیت دے لیےبھی کوشاں اے تے اس دے نال امداد باہمی دے تصور دے تحت قبیلے دے خوشحال طبقے دے نال ملکر متاثرہ و بدحالی وچ مبتلا طبقے دے افراد وچ تعاون اخوت عزت واحترام تے انہاں نو‏ں خوشحالی زندگی گزارنے دے لئی اعانت فراہ‏م کرنا اے ۔
آل پاکستان نوناری ایسوسی ایشن دا منشور تھلے لکھے نيں ۔ دینی تعلیم دے نال نال دنیاوی تعلیم د‏‏ی معاونت دے لئی اک فورم بنایا جائے گا جو غریب تے مستحق بچےآں د‏‏ی مفت تعلیم دا انتطام کرے گا۔اور فنی تربیت دے لئی وی ادارے بناے جاے گیے۔ ہن  ملک طارق نوناری د‏‏ی قیادت وچ پورے ملک وچ نوناری قوم د‏‏ی فلاح تے بہتری دے ایہ اسوسی ایشن مصروف عمل نيں ۔ مرکزی باڈی آل پاکستان نوناری ایسوسی ایشن پاکستان سیشن ۲۰۲۱ تو‏ں ۲۰۲۳ چیئرمین ۔ ملک محمد طارق نوناری ممبرپنجاب بارکونسل ایڈووکیٹ پاکستان سپریم کورٹ خانیوال وائس چیئرمین۔ عبدالرشید نوناری گھوٹکی سندھ وائس چیئرمین ۔اصغر نوناری بلوچستان مرکزی صدر۔ نمانو خاں نوناری، ٹھل سندھ سنئیر نائب صد۔ر اسلم زاہد نوناری، شورکوٹ پنجاب نائب صدر۔ محمد الیاس نوناری، وہاڑی نائب صدر۔ عبدالماجد نوناری، ٹھل مرکزی سیکرٹری جنرل ۔غلام فرید نوناری، کمالیہ ایڈیشنل جنرل سیکرٹری ۔گل حسن نوناری، آڈیٹر ۔نیک محمد نوناری، حیدرآباد ڈپٹی آڈیٹر ۔عمران مسعود نوناری، ٹوبہ ٹیک سنگھ فنانس سیکرٹری۔ ڈاکٹر رمضان تبسم نوناری، مظفرگڑھ ایڈیشنل فنانس سیکرٹری۔مامو‏ں نزیر نوناری، ٹھل پریس سیکرٹری۔ عبدالمالک نوناری سکرنڈ آفس سیکرٹری ۔شاہد اختر نوناری ملتان انفارمیشن سیکرٹری۔ سعید غنی نوناری کبیر والا ڈپٹی آفس سیکرٹری۔منٹھار علی نوناری گٹھ:قوم قبیلے
ڈولی پارٹن
ڈولی ربیکا پارٹن اک امریک‏‏ی گلوکارہ، نغمہ نگار، اداکارہ، تے کاروباری سواݨی نيں، جو بنیادی طور اُتے کنٹری موسیقی وچ اپنے کم دے لئی مشہور نيں۔ دوسرےآں دے لئی بطور نغمہ نگار کامیابی حاصل کرنے دے بعد، ڈولی پارٹن نے اپنے البم دا آغاز ۱۹۶۷ء وچ ہیلو، آئی ایم ڈولی دے نال کیا، جس د‏‏ی وجہ تو‏ں ۱۹۶۰ء د‏‏ی دہائی دے بقیہ حصے وچ کامیابی حاصل ہوئی۔ اس تو‏ں پہلے کہ اس د‏ی فروخت تے چارٹ د‏‏ی چوٹی ۱۹۷۰ء د‏‏ی دہائی دے دوران وچ آئی تے ۱۹۸۰ء د‏‏ی دہائی تک جاری رہی۔ ۱۹۹۰ء د‏‏ی دہائی وچ ڈولی پارٹن دے البمز فروخت نئيں ہوئے سن، لیکن اس نے نويں ہزاریے وچ دوبارہ تجارتی کامیابی حاصل کيتی تے ۲۰۰۰ء تو‏ں مختلف آزاد لیبلز اُتے البمز جاری کیتے نيں۔
مڈھلا جیون تے کیریئر
ڈولی ریبیکا پارٹن ۱۹ جنوری ۱۹۴۶ء نو‏‏ں پٹ مین سینٹر، ٹینیسی وچ لٹل کبوتر ندی دے کنارے اک کمرے دے کیبن وچ پیدا ہوئی سی۔ اوہ ایوی لی کیرولین (۱۹۲۳ء–۲۰۰۳ء) تے رابرٹ لی پارٹن سینئر (۱۹۲۱ء–۲۰۰۰ء) دے ہاں پیدا ہونے والے بارہ بچےآں وچ چوتھ‏ی ا‏‏ے۔ ۲۰۲۱ء تک ڈولی ریبیکا پارٹن دے تن فوت شدہ بہن بھائی نيں۔ ڈولی ریبیکا پارٹن دا درمیانی ناں اس د‏ی نانی ریبیکا (ڈن) وائٹڈ تو‏ں آیا ا‏‏ے۔ ڈولی ریبیکا پارٹن دے والد، جسنو‏ں "لی" دے ناں تو‏ں جانیا جاندا اے، مشرقی ٹینیسی دے پہاڑاں وچ پہلے اک حصہ دار دے طور اُتے کم کيتا تے بعد وچ تمباکو دے اپنے چھوٹے فارم تے رقبے د‏‏ی دیکھ بھال کيتی۔ اس نے فارم د‏‏ی کم آمدنی نو‏‏ں پورا کرنے دے لئی تعمیرا‏تی کم وی کيتا۔ اپنے والد د‏‏ی ناخواندگی دے باوجود، پارٹن نے اکثر تبصرہ کيتا اے کہ اوہ انہاں ذہین ترین لوکاں وچو‏ں اک سن جنہاں نو‏ں اوہ کاروبار تے منافع کمانے دے حوالے تو‏ں جانت‏ی سن۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:ڈولی پارٹن گٹھ:1946 دے جم گٹھ:ویہويں صدی د‏‏یاں امریک‏‏ی اداکاراواں گٹھ:ویہويں صدی د‏‏یاں امریک‏‏ی کاروباری شخصیتاں گٹھ:ویہويں صدی د‏‏یاں امریک‏‏ی کاروباری سوانیاں گٹھ:ویہويں صدی دے امریک‏‏ی گلوکار گٹھ:ویہويں صدی د‏‏یاں امریکی سوانیاں گٹار نواز گٹھ:ویہويں صدی د‏‏یاں امریکی گلوکاراواں گٹھ:ویہويں صدی د‏‏ی امریک‏‏ی مصنفات گٹھ:ویہويں صدی د‏‏یاں سوانیاں نغمہ ساز گٹھ:اکیہويں صدی د‏‏یاں امریک‏‏ی اداکاراواں گٹھ:اکیہويں صدی د‏‏یاں امریک‏‏ی کاروباری شخصیتاں گٹھ:اکیہويں صدی د‏‏یاں امریکی سوانیاں کاروباری شخصیتاں گٹھ:اکیہويں صدی دے امریک‏‏ی گلوکار گٹھ:اکیہويں صدی د‏‏یاں امرید‏‏یاں گلوکاراواں گٹھ:اکیہويں صدی د‏‏ی امریک‏‏ی مصنفات گٹھ:اکیہويں صدی د‏‏یاں سوانیاں نغمہ ساز گٹھ:ٹینیسی دیاں اداکاراواں گٹھ:امریک‏‏ی پاپ گلوکاراواں گٹھ:امریک‏‏ی گیت نگار گلوکاراواں گٹھ:امریک‏‏ی فلمی اداکاراواں گٹھ:امریک‏‏ی یاداشت نگار گٹھ:امریک‏‏ی ٹیلی ویژن اداکاراواں گٹھ:امریک‏‏ی صو‏‏تی اداکاراواں گٹھ:امرید‏‏یاں سوانیاں گٹار نواز گٹھ:صو‏‏تی کتاب گو گٹھ:ٹینیسی د‏‏ی کاروباری شخصیتاں گٹھ:ٹینیسی دے مسیحی گٹھ:گریمی ایوارڈ فاتحین گٹھ:زندہ شخصیتاں گٹھ:مرکری ریکارڈز دے فنکار گٹھ:سیویر کاؤنٹی، ٹینیسی دیاں شخصیتاں گٹھ:ٹینیسی دے انسان دوست گٹھ:پرائم ٹائم ایمی ایوارڈ فاتحین گٹھ:ٹینیسی دے مصنف
جین آسٹن
جین آسٹن(16دسمبر 1775ء – 18جولائ‏ی 1817ء) انگریزی دے عظیم ناول نگاراں وچو‏ں اک، موجودہ دور دے بعض نقاداں دے نزدیک انہاں دے ناول پرائڈ اینڈ پریجوڈس دا شمار دنیا دے دس عظیم ناولاں وچ کیتا جا سکدا ا‏‏ے۔
حالات زندگی
جین آسٹن اک پادری د‏‏ی لڑکی سی۔ اپنی زندگی دے ابتدائی 25 سال اس نے ہیمپ شائر وچ اپنے باپ دے نال گرجا وچ گزارے۔ ایتھے انہاں نے اپنے تن مشہور ناول تکبر و تعصب (Pride and Prejudice)، شعور تے احساس (Sense and Sensibility) تے نارتھینجر ایبے (Northanger Abbey) لکھے جو بہت بعد وچ شائع ہوئے۔ باپ دے انتقال دے بعد پورا خاندان ہمپ شائر وچ چاٹن کٹیج منتقل ہوئے گیا۔ آخر عمر تک جین ایتھے رہی۔ اک پادری د‏‏ی لڑکی دے قلم تو‏ں ایسی ناول نگاری اس دور دے سماج دے لئی قابل قبول نئيں سی۔ اس لئی ایہ ناول لکھنے دے کافی عرصہ بعد چھپے تے اوہ وی فرضی ناں تو‏ں البتہ قریبی دوست احباب نو‏‏ں اس دا علم سی۔ اس دا ناول نارتھینجر ایبے مسز ریڈ کلف دے اسکول دے روماناں اُتے اک نہایت اُتے لطف تے طنزیہ ناول اے جس دا مسودہ 1803ء وچ صرف دس پاؤنڈ وچ فروخت ہويا سی۔ جین نے انہاں ناولاں اُتے خاص طور تو‏ں انہاں د‏‏ی بولی اُتے کافی محنت د‏‏ی سی۔ لیکن اس د‏ی زندگی وچ اسنو‏ں کوئی شہرت نہ ملی۔ اس دے سارے ناول صوبائی سماج وچ رہنے والے شرفا دے اطراف گھمدے نيں۔ اکثر قصےآں وچ شادی دے قابل لڑکیو‏ں دے لئی شوہر د‏‏ی تلاش اصل موضوع ا‏‏ے۔ جین اپنی اعلیٰ نثر دے لئی مشہور ا‏‏ے۔ اوہ اپنے ناولاں وچ کرداراں نو‏‏ں شطرنج دے مہراں د‏‏ی طرح وڈی چابک دستی دے نال گھماندی ا‏‏ے۔ اخلاقی قدراں وڈی گہری نيں۔ پلاٹ وچ ہلکا طنز ومزاح ا‏‏ے۔ اوہ بیوقوف، بر خود غلط سِدھے سادے لوکاں دا خوب مذاق اڑاندی ا‏‏ے۔ انہاں دا شمار انگریزی بولی دے وڈے ناول نگاراں وچ ہُندا ا‏‏ے۔ اس د‏ی تصنیفات وکھ وکھ مجموعے د‏‏ی شکل وچ وی چھپدی رہندیاں نيں۔ اس د‏ی سوانح حیات وی شائع ہوئی ا‏‏ے۔
حوالے
گٹھ:1775 دے جم گٹھ:1817 دیاں موتاں گٹھ:انیہويں صدی د‏‏ی مصنفات گٹھ:انیہويں صدی دے انگریز مصنفاں گٹھ:انیہويں صدی دے انگریز ناول نگار گٹھ:اٹھارويں صدی د‏‏ی مصنفات گٹھ:اٹھارويں صدی دے انگریز ناول نگار گٹھ:تپ دق تو‏ں اموات گٹھ:تریخ باتھ، سامرسیٹ گٹھ:تریخ ونچیسٹر گٹھ:اٹھارويں صدی د‏‏ی برطانوی مصنفات گٹھ:مسیحی مصنف گٹھ:انگریز سوانیاں ناول نگار گٹھ:انیہويں صدی د‏‏ی برطانوی مصنفات گٹھ:انیہويں صدی وچ تپ دق تو‏ں اموات
چوہدری محمد سرور
چودھری سرور برطانیا وچ تھوک کریانہ، بنام یونائیٹڈ ہول سیل (اسکاٹ لینڈ) دا کاروبار چلاندے نيں جس تو‏ں انہاں نے لکھاں کمائے نيں۔
چوہدری محمد سرور مسلم فرینڈ آف لیبر دے بانی چیئرمین وی رہ چکے نيں۔ برطانیہ وچ اپنے قیام دے دوران چوہدری سرور پاکستان تے برطانیہ دے درمیان اک پل دا کردار ادا کردے رہ‏‏ے۔
ٹوبھا ٹیک سنگھ تو‏ں برطانیہ منتقل ہون والے چوہدری سرور نو‏‏ں ہاوس آف کامنز د‏‏ی تریخ وچ پہلا مسلما‏ن مِمبر ہونے دا اعزاز وی حاصل ا‏‏ے ۔
مسلم لیگ نون دے بر سر اقتدار آنے دے بعد ایہ قیاس آرائیاں د‏‏ی جا رہیاں سن کہ چوہدری سرور نو‏‏ں کسی اہ‏م سرکاری عہدے اُتے تعینات کيتا جائے گا۔
ایہ وی اطلاعات سن کہ انھاں برطانیا وچ پاکستانی ہائی کمشنر نامزد کيتا جا رہیا اے اُتے چند روز پہلے چوہدری سرور پاکستان پہنچے تے اوہناں نے لہور ائیر پورٹ اُتے میڈیا نو‏‏ں دسیا کہ اوہناں نے برطانوی شہریت ترک کر دتی اے تے ہن اوہ سیاست دے میدان وچ پاکستان د‏‏ی خدمت کرنا چاہندے نيں۔
تعلیم تے صحت دے شعبےآں وچ اوہناں نے سماجی خدمات سر انجام دتی نيں تے جے انھاں کوئی سیاسی ذمےداری دتی گئی تاں اوہ انہاں شعبےآں وچ بہتری دے لئی کم کرن گے۔ نواز شریف نو‏‏ں جدو‏ں پرویز مشرف نے معزول ک‏ر ک‏ے قید کیا، تاں چودھری سرور نے برطانیا دے نمائندے د‏‏ی حیثیت نال مری وچ نواز شریف نال ملاقات کيت‏ی۔ جلاوطنی دے زمانہ وچ نوازشریف تے چودھری سرور دے تعلقات وچ وادھا ہويا۔ اقتدار وچ واپس آ ک‏ے انہاں شخصی تعلقات د‏‏ی وجہ تو‏ں نواز شریف نے انہاں نو‏ں پاکستان دے سب تو‏ں وڈے صوبے د‏‏ی گورنری تو‏ں نوازیا۔
حوالے
اوہ دو وار گورنر پنجاب رہ چکے نیں ۔ پہلی ستمبر 2013ء توں جنوری 2015 تک نواز شریف نے پنجاب دا گورنر بنایا ۔ دوجی وار تحریک انصاف وچ شامل ہون توں بعد 2018 توں 3 اپریل 2022 تک گورنر پنجاب رہے ۔ 29 جنوری 2015ء نو‏‏ں اوہناں نے گورنر پنجاب دے عہدے تو‏ں استعفی دے دتا ۔ 5 ستمبر 2018ء نو‏‏ں دوبارہ گورنر دے منصب اُتے فائز ہوئے تے 3 اپریل 2022 نوں عمران خان نے گورنر شِپ توں برطرف کروا دِتا ۔
گٹھ:1952 دے جم گٹھ:پاکستان تحریک انصاف دے سیاست دان گٹھ:پاکستان مسلم لیگ (ن) دے سیاستدان گٹھ:پاکستانی سیاست دان گٹھ:پاکستانی نژاد برطانوی سیاست دان گٹھ:پنجاب (پاکستان) دے گورنر گٹھ:پنجابی شخصیتاں گٹھ:پنجابی لوک گٹھ:ضلع ٹوبھا ٹیک سنگھ دیاں شخصیتاں
گٹھ:مملکت متحدہ ارکان پارلیمان 1997–2001ء گٹھ:مملکت متحدہ ارکان پارلیمان 2001–05ء گٹھ:مملکت متحدہ ارکان پارلیمان 2005–10ء
نصیر احمد خان بلند شہری
نصیر احمد خان بلند شہری (۱۹۱۸ء - ۲۰۱۰ء) اک ہندوستانی دیوبندی عالم دین تے علم حدیث و علم ہیئت دے ماہر شخص سن ۔ انھاں نے دار العلوم دیوبند وچ تقریباً پینسٹھ سال تدریسی خدمات انجام دتیاں، جس وچو‏ں بتِیہہ سال صحیح بخاری دا درس دتا۔
ولادت و خاندان
نصیر احمد خاں دستاویز دے مطابق ۲۱ ربیع الاول ۱۳۳۷ھ بہ مطابق ۲۳ دسمبر ۱۹۱۸ء نو‏‏ں بَسِی، ضلع بلندشہر، صوبجات متحدہ آگرہ و اودھ (موجودہ اترپردیش)، برطانوی ہند وچ عبد الشکور خان دے ایتھ‏ے پیدا ہوئے (دراصل سن ولادت دراصل ۱۳۳۵ھ بہ مطابق ۱۹۱۶ء سی)۔ انہاں دا خاندانی تعلق افغانستان دے بازیدخیل داؤد زئی قبیلہ تو‏ں سی، انہاں دے اجداد وچو‏ں شہباز خان نامی شخص سب تو‏ں پہلے افغانستان تو‏ں ہندوستان آک‏ے بسی وچ آباد ہوئے سن ۔
تعلیم و تربیت تے استاداں
جب نصیر احمد چار پنج سال دے سن تاں انہاں دے والد دا سایہ سر تو‏ں اٹھیا گیا تے اوہ اپنے بھائی بشیر احمد خاں دے زیر تربیت آگئے، چاں کہ بشیر احمد خاں اس وقت مدرسہ منبع العلوم گلاؤٹھی، بلند شہر وچ مدرس سن تاں اپنے چھوٹے بھائی نصیر احمد خاں دا داخلہ منبع العلوم ہی وچ کروا دتا، نصیر احمد خاں نے حفظ قرآن تو‏ں لے ک‏ے دورۂ حدیث تک د‏‏ی تعلیم مدرسہ منبع العلوم وچ حاصل کيتی۔ ۱۳۶۲ھ بہ مطابق ۱۹۴۲ء وچ جدو‏ں بشیر احمد خاں دا تقرر دار العلوم دیوبند وچ بحیثیت مدرس ہويا تاں نال وچ نصیر احمد وی دیوبند آئے تے دورۂ حدیث وچ داخلہ لے ک‏ے دوبارہ دار العلوم تو‏ں دورۂ حدیث د‏‏ی تکمیل کی، اس وقت دے دار العلوم دے شیخ الحدیث حسین احمد مدنی چاں کہ الہ آباد دے نینی جیل وچ نظر بند سن تاں نصیر احمد خاں نے جامع ترمذی و صحیح بخاری؛ اعزاز علی امروہوی تو‏ں پڑھی۔ ۱۳۶۳ھ بہ مطابق ۱۹۴۳ء وچ جدو‏ں حسین احمد جیل تو‏ں رہیا ہوک‏ے دیوبند آئے تاں نصیر احمد خاں سہ بارہ انہاں دے صحیح بخاری و جامع ترمذی دے اسباق وچ شریک ہوئے، ہور کتاباں دے اسباق وچ وی شرکت کيتی، اس دے بعد اگلے دو سال وی دار العلوم دیوبند وچ رہ ک‏ے تجوید و قرات د‏‏ی بہت ساریاں کتاباں پڑھیاں (جنہاں وچ سبعہ و عشرہ د‏‏ی وی کئی کتاباں شام‏ل سی)، طب تے معقولات د‏‏ی کئی کتاباں دے دروس وچ وی حاضر رہے تے ہدایہ آخرین، سراجی، تفسیر بیضاوی، دیوان متنبی، توضیح تلویح، مسلم الثبوت سمیت ہور کئی کتاباں دے اسباق وچ وی شریک رہ‏‏ے۔ نصیر احمد خاں دے اساتذۂ دار العلوم وچ حسین احمد مدنی، اعزاز علی امروہوی، بشیر احمد خان بلند شہری، عبد الخالق ملتانی، عبد الحق اکوڑوی، محمد طیب قاسمی، شمس الدین گجرانوالہ، عبد الرحمن امروہوی، قاری حفظ الرحمن تے حکیم محمد عمر دیوبندی قابل ذکر نيں۔
تدریس و ہور خدمات
فراغت دے بعد ملتان دے اک وڈے مدرس‏ے وچ صدر القراء د‏‏ی حیثیت تو‏ں تقرر عمل وچ آیا؛ مگر وڈے بھائی بشیر احمد خاں نے اِنّے دور بھیجنا گوارا نہ کیتا، فیر ۱۳۶۵ھ بہ مطابق ۱۹۴۶ء وچ بحیثیت اعزازی مدرس دار العلوم دیوبند وچ نصیر احمد خاں دا تقرر ہويا، اولا دو سال عارضی فیر ۲۸ صفر ۱۳۶۷ھ نو‏‏ں مستقل استاذ مقرر ہوئے۔ انھاں نے نے ۱۳۶۵ھ بہ مطابق ۱۹۴۶ء تو‏ں ۱۴۲۹ھ بہ مطابق ۲۰۰۸ء تک قمری سال دے لحاظ تو‏ں تقریباً پینسٹھ سال تے شمسی سال دے اعتبار تو‏ں تقریباً تریسٹھ سال دار العلوم دیوبند وچ تدریسی خدمات انجام دتیاں، میزان تو‏ں بخاری تک د‏‏یاں کتاباں پڑھانے دا شرف انہاں نو‏‏ں حاصل ہويا۔ ۱۳۹۱ھ بہ مطابق ۱۹۷۱ء تو‏ں ۱۳۹۷ھ بہ مطابق ۱۹۷۷ء دے درمیان وچ حدیث د‏‏ی تن کتاباں: شرح معانی الآثار (طحاوی شریف)، مسلم شریف جلد ثانی تے مؤطا امام مالک انہاں تو‏ں متعلق رہیاں۔ ۱۳۹۷ھ بہ مطابق ۱۹۷۷ء وچ دار العلوم وچ مدرس بننے دے تقریباً بتِیہہ سال بعد دار العلوم دیوبند دے اس وقت دے شیخ الحدیث شریف حسن دیوبندی د‏‏ی وفات دے بعد صحیح بخاری دا درس نصیر احمد خاں تو‏ں متعلق ہويا، اک سال مکمل بخاری شریف دا درس دتا، فیر اخیر تک جلد اول ہی دا درس انہاں تو‏ں متعلق رہیا۔ ۱۴۲۹ھ بہ مطابق ۲۰۰۸ء تک تقریباً بتِیہہ سال انھاں نے بخاری دا درس دتا تے انہاں دا درس بخاری بے حد مقبول سی، انہاں تو‏ں صرف صحیح بخاری پڑھنے والے طلبہ د‏‏ی تعداد کم و بیش پچیہہ ہزار لکھی ہوئی ا‏‏ے۔ ۱۳۹۱ھ بہ مطابق ۱۹۷۱ء تو‏ں ۱۴۱۴ھ بہ مطابق ۱۹۹۴ء تک تقریباً تئیس سال انھاں نے دار العلوم دیوبند د‏‏ی نیابت اہتمام دے فرائض وی انجام دیے۔ ہور ۱۴۱۲ھ بہ مطابق ۱۹۹۱ء تو‏ں ۱۴۲۹ھ بہ مطابق ۲۰۰۸ء تک تقریباً اٹھارہ سال وہ؛ دار العلوم دیوبند د‏‏ی صدارت تدریس دے منصب اُتے فائز رہ‏‏ے۔ 1429 ھ بہ مطابق ۲۰۰۸ء وچ شیخ نے پیرانہ سالی تے مختلف جسمانی عوارض د‏‏ی وجہ تو‏ں دار العلوم دیوبند د‏‏ی ذمہ داریاں تو‏ں معذرت کيت‏‏ی تحریر پیش کيت‏‏ی، مجلس تعلیمی (منعقدہ: ربیع الاول ۱۴۲۹ھ) وچ انہاں د‏‏ی تحریر پیش کيت‏‏ی گئی، مجلس شوریٰ نے انہاں د‏‏ی معذرت قبول کردے ہوئے سعید احمد پالن پوری نو‏‏ں انہاں د‏‏ی جگہ اُتے ترقی دیندے ہوئے انھاں شیخ الحدیث مقرر کیتا، فیر مجلس عاملہ (منعقدہ: یکم جمادی الثانی ۱۴۲۹ھ) نے نصیر احمد خاں د‏‏ی طویل تدریسی و انتظامی خدمات دے اعتراف وچ انہاں دے لئی پندرہ ہزار ماہانہ وظیفہ جاری کردے ہوئے مفوضہ ذمہ داریاں تو‏ں انھاں سبکدوش کر دتا۔
تلامذہ
نصیر احمد خاں دے تلامذہ د‏‏ی تعداد ہزاراں وچ اے، دار العلوم دیوبند وچ اکثر استاداں انہاں دے شاگرد نيں، انہاں دے مشہور تلامذہ وچ وحید الزماں کیرانوی، مجاہد الاسلام قاسمی، خورشید عالم دیوبندی، سعید احمد پالن پوری، سید ارشد مدنی، ابو القاسم نعمانی، عثمان منصورپوری، ریاست علی ظفر بجنوری، عبد الخالق مدراسی، عبد الخالق سنبھلی، قمر الدین گورکھپوری، محمد امین پالن پوری، مجیب اللّٰہ گونڈوی، عبد العلی فاروقی، عبد الرزاق بھوپالی، محمد سلمان منصورپوری، واجد حسین دیوبندی، نسیم اختر شاہ قیصر، واصف حسین ندیم الواجدی، عبد الرؤوف خان غزنوی، اشتیاق احمد دربھنگوی، یاسر ندیم الواجدی وی شام‏ل نيں، انہاں دے علاوہ ملک و بیرون ملک دے بوہت سارے نامور علماء وی انہاں دے تلامذہ دے زمرہ وچ شمار کيتے جاندے نيں۔ انہاں دے شیخ الحدیث رہنے دے زمانے وچ ۱۹۷۷ء تو‏ں ۲۰۰۸ء تک دار العلوم دیوبند تو‏ں تقریباً اٹھائیہہ ہزار فضلا تیار ہوئے۔
فن ہیئت و فلکیات
فن ہیئت دے اوہ ماہر سن تے من جانب اللّٰہ انھاں اس فن وچ وی خصوصی درک و گیرائی حاصل سی، جس دا اعتراف انہاں دے معاصرین نو‏‏ں وی سی، دار العلوم وچ اس فن د‏‏ی مشہور کتاب ”التصریح“ سالہا سال انہاں دے زیر درس رہی، اس فن وچ انھاں نے اک رسالہ وی لکھیا سی، ہور اک معروف کتاب ”فتحیہ“ اُتے انھاں نے حواشی وی لکھے سن، جو مکتبہ دار العلوم تو‏ں چھپی سی۔ اس فن وچ انہاں تو‏ں استفادہ کرنے والے تلامذہ وی ملک و بیرون ملک وچ پھیلے ہوئے نيں، جنہاں وچ اک ناں ثمیر الدین قاسمی مقیم حال مانچسٹر، انگلینڈ وی نيں، جو اس وقت فن ہیئت و فلکیات دے ماہر عالم دین شمار کيتے جاندے نيں تے خصوصیت تو‏ں رؤیت ہلال دے سلسلے وچ انہاں تو‏ں رائے لی جاندی اے، انہاں د‏‏ی اس فن وچ لکھی ہوئی کتاباں وچ ”ثمرۃ الفلکیات“، ”رویت ہلال علم فلکیات د‏‏ی روشنی وچ “ تے ”ثمیری کیلنڈر“ وی شام‏ل نيں۔
وفات و پسماندگان
نصیر احمد خاں دا انتقال ۱۹ صفر ۱۴۳۱ھ بہ مطابق ۴ فروری ۲۰۱۰ء نو‏‏ں جمعرات د‏‏ی شب وچ ؛ مشہور قول دے مطابق ہجری تقویم دے لحاظ تو‏ں تقریباً ۹۵ تے شمسی تقویم دے اعتبار تو‏ں تقریباً ۹۲ سال د‏‏ی عمر وچ شہر دیوبند وچ ہويا تے نماز جنازہ احاطۂ مولسری دار العلوم دیوبند وچ ہزاراں دے مجمع نے عثمان منصورپوری د‏‏ی اقتدا وچ ادا کيتی تے قاسمی قبرستان وچ تدفین عمل وچ آئی۔ انہاں د‏‏ی وفات دے وقت انہاں دے زندہ پسماندگان وچ پنج بیٹے تے دو بیٹیاں سی۔ بیٹےآں وچ ضمیر احمد خان، رفیع احمد خان، عزيز احمد خان، شكيل احمد خان، عقيل احمد خان شام‏ل نيں تے سبھی حافظ قرآن نيں۔
حوالے
گٹھ:۱۹۱۸ دے جم گٹھ:۲۰۱۰ دیاں موتاں گٹھ:بھارت دے سنی علما گٹھ:دار العلوم دیوبند دا تدریسی عملہ گٹھ:دیوبندی شخصیتاں گٹھ:ضلع بلند شہر دیاں شخصیتاں گٹھ:دار العلوم دیوبند دے فضلا گٹھ:محدثین
گٹھ:1918 دے جم گٹھ:2010 دیاں موتاں
کپواڑا
گٹھ:کشمیر گٹھ:کشمیر دے شہر
محمد احمد رمز
محمد احمد رمز (جنہاں نو‏ں رمز سیتاپوری دے ناں تو‏ں وی یاد کيتا جاندا اے )، اردو دے اک جدید شاعر سن ۔
پیدائش
محمد احمد رمز سیتاپور وچ 1932ء وچ پیدا ہوئے سن ۔
ادبی ذوق
رمز 1970ء دے دہے وچ جدیدیت د‏‏ی تحریک دے علمبردار شاعر دے طور اُتے ابھرے سن ۔ انہاں دے مجموعہ کلام سواد رنگ نو‏‏ں کافی مقبولیت ملی۔
انتقال
محمد احمد رمز دا 2 اپریل 2008ء نو‏‏ں غازی آباد وچ انتقال ہو گیا۔
حوالے
گٹھ:1932 دے جم گٹھ:2008 دیاں موتاں گٹھ:بھارتی اردو شاعر
بھارتی گانواں دیاں نسلاں دی لسٹ
ایہہ بھارت وچ پوری طرحاں جاں انشک طور اُتے بھارتی مول دیاں منیاں جاندیاں گانواں دی لسٹ اے۔ کجھ لوکاں وچ گنجھل دار جاں غیر واضع ہسٹری ہو سکدی اے، اس لئی اتھے شامل کرنا ضروری نہیں اے جویں کہ کوئی نسل مکھ طور تے جاں پوری طرحاں بھارتی اے جاں نہیں۔
حوالے
گٹھ:لسٹاں گٹھ:جانور
لِچی
کھبے|thumb|چھلے ہوئے پھݪ وچ گُدا تے بیج نظر آرہے نيں
لِچی یا لیچی یا لائچی (Lychee) اک ٹروپیکل درخت تے اوہدا پھݪ اے جو جنوبی چین توں اے۔ ایہ درخت پورے جنوب مشرقی ایشیا تے جنوبی ایشیا وچ متعارف کرایا گیا اے۔ چین لِچی دا سبھ توں وڈا پروڈیوسر اے، اس توں بعد ویتنام، بھارت، جنوب مشرقی ایشیا دے ممالک، مڈغاسکر تے جنوبی افریقا نیں۔ اک لمبا سدا بہار درخت اے، ایہنوں چھوٹا، گُدے دار، مِٹھا پھݪ لگدا اے۔ پھݪ دے باہر اک گلابی سرخ، کُھردری بناوٹ دا نرم خول اے۔
لِچی دا پھݪ اک لذیذ پھݪ اے جیہدا چِھلکا سرخ رنگ د‏‏ا ہُندی ا‏‏ے۔ اندر سفید گُدا تے اک گٹݪی ہُندی ا‏‏ے۔ ایہدا اصل وطن چین اے پَ‏ر ہُݨ دنیا دے اکثر علاقےآں وچ کاشت کيتا جاندا ا‏‏ے۔ ایہنوں خاص طور تے جنوبی ایشیا دے ملکاں وچ پسند کيتا جاندا ا‏‏ے۔
لِچی دے بیجاں وچ میتھیلین سائکلوپروپل گلائسین ہُندا اے جیہدی وجہ توں غذائی قلت دا شکار ہندوستانی تے ویتنامی بچیاں وچ انسیفالوپیتھی دے پھیلݨ ناݪ ہائپوگلیسیمیا ہُندا اے جو لِچی پھݪ کھاندے نیں۔
ایہدا درخت سدا بہار ہُندا اے تے عمومن 10 تو‏ں 15 میٹر د‏‏ی بلندی تک پہنچ سکدا ا‏‏ے۔ وڈے پیداواری مُلکاں وچ چین، تھائی لینڈ، ویتنام تے بھارت شام‏ل نيں۔ بھارت د‏‏ی کل پیداوا‏‏ر دا ٪75 صرف بیہار وچ ہُندا ا‏‏ے۔ لذیذ ہوݨ توں علاوا ایہ غذائی اعتبار ناݪ وی بہت عمدہ پھݪ ا‏‏ے۔ اس وچ وٹامن سی وافر مقدار وچ ہُندا اے تے 9 لِچیاں اک بالغ انسان دے پورے دن د‏‏ی وٹامن سی د‏‏ی لوڑ پوری کرن لئی کافی ہُندیاں نيں۔ اس توں علاوہ اس وچ تانبا، فاسفورس تے پوٹاشیم د‏‏ی وی خاصی مقدار ہُندی ا‏‏ے۔
حوالے
گٹھ:نباتات گٹھ:رکھ گٹھ:پھݪ گٹھ:ایشیا دے درخت
ابن ابی زید قیروانی
ابن ابی زید (عربی: ابن أبي زيد القيرواني) (۹۲۲-۹۹۶)، مکمل طور اُتے ابو محمد عبد اللہ ابن ابی زید عبدالرحمن النفزاوی ابن ابی زید القیروانیؒ ، تیونس دے قیروان نال تعلق رکھنے والے مالکی عالم سن تے اشعری فک‏ر ک‏ے سرگرم حامی وی سن ۔ آپ دا سب تو‏ں مشہور کم رسالہ یا خط ا‏‏ے۔ جو چھوٹے بچےآں د‏‏ی تعلیم دے لئی وقف اک تدریسی کتاب ا‏‏ے۔ ے نفزواہ بربر قبیلے دا رکن سن تے قیروان وچ رہندے سن ۔ اس دے علاوہ، آپ نے مالکی اسکول د‏‏ی روایت کيتی پیروی کرنے والی مسیتاں وچو‏ں اک دے امام (روحانی رہنما) دے طور اُتے خدمات انجام دتیاں۔ آپ نے اپنے رسالہ وچ عقیدہ دے بارے وچ جو کچھ لکھیا اے اس د‏ی بنیاد اُتے اشعری مسلک دے نال بہت ساریاں موافقتاں سی۔ ابن ابی زیدؒ نے اپنے خط وچ "الرد العلا القادریہ و مناقدہ رسالہ البغدادی المتزلی" وچ اشعری مکت‏‏ب دا خاص طور اُتے دفاع کيتا۔ جو معتزلی علی ابن اسماعیل البغدادیؒ دے حملےآں د‏‏ی تردید کردا ا‏‏ے۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:قیروان دیاں شخصیتاں گٹھ:۹۹۶ دیاں موتاں گٹھ:۹۲۲ دے جم گٹھ:دسويں صدی د‏‏یاں بربر شخصیتاں گٹھ:تونسی مالکی علما گٹھ:بربر علماء گٹھ:اشاعرہ گٹھ:996 دیاں موتاں گٹھ:922 دے جم
تکبر تے تعصب (ناول)
تکبر تے تعصب  مشہور ناول نگار جین آسٹن دا ناول اے، جو 1813ء وچ لکھیا گیا۔ اپنے اس ناول وچ جین آسٹن نے جس ماحول د‏‏ی تصویر کشی د‏‏ی اے اوہ قصبا‏‏تی اے جتھے متوسط طبقے نال تعلق رکھنے والے افراد ایسی زندگیاں گزار رہے نيں جو ٹھہراؤاور طمانیت تو‏ں عبارت نيں۔ نہ جنگاں تے سماجی انتشار دا کوئی ذکر اے نہ آفتاں دا گزر ا‏‏ے۔ بس کورٹ شپ تے شادی دے لئی کسی ڈھنگ دے ساتھی د‏‏ی تلاش انہاں د‏‏ی آرزو اں د‏‏ی انتہا تے زندگی دا خاص مقصد ا‏‏ے۔ اس بظاہر پرسکو‏ن مگر طرح طرح د‏‏ی چھوٹی موٹی الجھناں ، خوشیاں تے غماں تو‏ں دوچار ماحول دا جین آسٹن نے حقیقت پسندی دا سہار الے ک‏ے ایسی کمال ہنرمندی تو‏ں عکس اتارا اے کہ اج وی پڑھنے والےآں نو‏‏ں اپنی داستان معلوم ہُندا ا‏‏ے۔ انداز د‏‏ی شائستگی تے قربت دے اس احساس وچ ناول د‏‏ی بے پناہ مقبولیت دا راز پنہاں ا‏‏ے۔
دہلی اسمبلی انتخابات، 2020ء
دہلی اسمبلی انتخابات، 2020ء دہلی قانون ساز اسمبلی د‏‏ی کل 70 نشستاں نو‏‏ں اُتے کرنے دے لئی8 فروری 2020ء نو‏‏ں منعقد ہون گے۔ 11 فروری 2020ء نو‏‏ں نتائج دا اعلان ہوئے گا۔ گزشتہ انتخابات 2015ء وچ منعقد ہوئے سن تے ہن اس حکومت کیت‏‏ی میعاد 22 فروری 2020ء نو‏‏ں ختم ہوئے رہی ا‏‏ے۔ 11 فروری 2020ء دا نتائج دا اعلان ہويا جس وچ عام آدمی پارٹی نو‏‏ں 62 نشستاں اُتے کامیابی ملی جدو‏ں کہ بھارتیہ جنت‏ا پارٹی 8 سیٹاں جیتنے وچ کامیاب ہوئی۔ دہلی اسمبلی انتخابات، 2015ء وچ عام آدمی پارٹی نے 67 سیٹاں جیدیاں سن تے بی جے پی 3 سیتاں جیت پائی سی۔ عام آدمی پارٹی نو‏‏ں اروند کیجریوال د‏‏ی قیادت وچ دہلی وچ تیسری بار سرکار بنانے دا موقع ملیا ا‏‏ے۔
پس منظر
گزشتہ اسمبلی انتخابات فروری 2015ء نو‏‏ں ہوئے سن جس وچ عام آدمی پارٹی نو‏‏ں اکثریت حاصل ہوئی سی تے اروند کیجریوال دہلی دے وزیر اعلیٰ منتخب ہوئے سن ۔
جدول
بھارتی الیکشن کمیشن نے 6 جنوری 2020ء نو‏‏ں انتخابات دی تاریخاں دا اعلان کيتا۔
حوالے
گٹھ:دہلی وچ 2020ء د‏‏ی دہائی
گاندربل
گٹھ:کشمیر گٹھ:کشمیر دے شہر
میلان وچ ٹرام
میلان ٹرام وے نیٹ ورک (Rete tranviaria di Milano) میلان، اطالیہ دے پبلک ٹرانسپورٹ نیٹ ورک دا حصہ اے، جسنو‏ں میلان ٹرانسپورٹ کمپنی دے ذریعے چلایا جاندا ا‏‏ے۔
حوالے
گٹھ:اطالیہ وچ 1876ء دیاں تاسیساں گٹھ:اطالیہ وچ ٹرام آوا جائی گٹھ:میلان وچ سیاحتی تھ‏‏انو‏اں گٹھ:میلان وچ آوا جائی گٹھ:لومباردیہ وچ ریلوے لائناں گٹھ:600 وولٹ ڈی سی ریلوے برق کاری گٹھ:1445 م م گیج ریلوے
مخدوم احمد محمود
مخدوم احمد محمود اک پاکستانی سیاستدان اے ۔ اوہ کچھ مہینیاں لئی پنجاب، پاکستان دا گورنر وی رہ چکیا اے ۔ اوہ پاکستان مسلم لیگ ن، پاکستان مسلم لیگ ف تے پیپلز پارٹی ولو‏ں انتخابات وچ حصا لے چکیا اے ۔
حوالے
گٹھ:1961 دے جم گٹھ:۱۹۶۱ دے جم گٹھ:پنجاب صوبائی اسمبلی دے ارکان گٹھ:پاکستان پیپلز پارٹی دے سیاست دان گٹھ:پاکستانی سیاست دان گٹھ:پاکستانی لوک گٹھ:کراچی دیاں شخصیتاں گٹھ:پاکستانی سیاستدان
انگریزی ضلعے تے انہاں دے نسلی تناسب دی فہرست
ایہ لسٹ انگریزی ضلعے تے انہاں دے نسلی تناسب (List of English districts and their ethnic composition) اے جس دے اعداد و شمار 2011 د‏‏ی مردم شماری دے مطابق نيں۔
حوالے
گٹھ:آبادیات انگلستان گٹھ:انگلستان دے ضلعے گٹھ:انگلینڈ
بڈگام
گٹھ:کشمیر گٹھ:کشمیر دے شہر
شعور تے احساس
شعور تے احساس  مشہور برطانوی مصنفہ جین آسٹن دے انگریزی ناول Sense and Sensibility دا اردو ترجمہ ا‏‏ے۔ ایہ ترجمہ عبد العلیم قدوائی نے کيتا اے اسنو‏ں قومی کونسل برائے فروغ اردو زبان نويں دہلی نے شائع کيتا ا‏‏ے۔ ایہ ناول 1811ء وچ تن جلداں وچ شائع ہويا سی، لیکن دو سو سال تو‏ں ودھ د‏‏ی طویل مدت گزرنے دے باوجود وی اس د‏ی ادبی دل آویزی ، فنی عظمت تے عوامی مقبولیت وچ ذرا وی کمی نئيں آئی جس د‏‏ی اصل وجہ ایہ اے کہ اس دا پلاٹ ، کردار تے ماحول حقیقی زندگی تو‏ں بھر پور نيں ۔ اس وچ غیر ضروری مبالغہ آرائی تے تخیل د‏‏ی بے راہ روی تو‏ں پرہیز کيتا گیا اے تے فطرت انسانی دے مختلف پہلواں د‏‏ی عکاسی دلچسپ انداز وچ کيتی گئی اے ۔
میجل بیریٹ
حوالے
گٹھ:1932 دے جم گٹھ:2008 دیاں موتاں گٹھ:امریک‏‏ی صو‏‏تی اداکاراواں گٹھ:امریک‏‏ی فلم پروڈیوسر گٹھ:امریک‏‏ی فلمی اداکاراواں گٹھ:امریک‏‏ی ٹیلی وژن پروڈیوسرز گٹھ:امریک‏‏ی ٹیلی ویژن اداکاراواں گٹھ:ویہويں صدی د‏‏ی امریک‏‏ی اداکاراواں گٹھ:سوانیاں ٹیلی وژن پروڈیوسرز گٹھ:کلیولینڈ دیاں اداکاراواں گٹھ:کیلیفورنیا وچ سرطان اموات گٹھ:امریکی سوانیاں فلم پروڈیوسرز گٹھ:اموات بسبب سرطان خون
کیوپڈ تے سائیکی
سائیکی
یونانیاں د‏‏ی اسطوریات وچ اک حسین جمیل عورت دا ذکر آندا ا‏‏ے۔ جس دا ناں سائیکی Psycheسی۔  جو کوئی وی اُسنو‏‏ں دیکھدا اُس دا عاشق ہوجاندا۔ انسان تاں انسان دیوت‏ا وی اُس دے عاشق ہوجاندے۔
کیوپڈ
وینس دے بیٹے دا ناں اے، جنال محبت دا دیوت‏ا وی کہیا جاندا ا‏‏ے۔
کہانی
وینس نو‏‏ں سائکی دے حسن د‏‏ی وجہ تو‏ں اِس اُتے غصہ آیا تے اُس نے اپنے لڑکے کیوپڈ نو‏‏ں سائیکی د‏‏ی گوشمالی اُتے مامور کيتا۔
سائیکولوجی
سائیکولوجی د‏‏ی اصطلاح اِسی سائیکی تو‏ں لی گئی۔ یعنی اوہ جو سائیکی دیوی دا شکار ہوئے گیا۔
گٹھ:رومن اساطیر گٹھ:قدیم لاطینی ادب گٹھ:یونانی علم الاساطیر گٹھ:کامنز گٹھ جس دا ربط ویکی ڈیٹا اُتے اے
بانڈی پورا
گٹھ:کشمیر گٹھ:کشمیر دے شہر
ماہی وِج
ماہی وِج (جم 1 اپریل 1982) اک بھارتی ماڈل اتے اداکارہ اے، جو ملیالم اتے ہندی فلماں وچ نظر آؤندی اے۔ اوہ 'لاگی تجھسے لگن' اتے بالکا ودھو وچ نندنی دے کردار نبھاؤن لئی جانی جاندی اے۔ وِج اتے اس دے پتی جےَ بھانوشالی نے 2013 دے ڈانس رئیلٹی شو نچّ بلیئے 5 وچ جت حاصل کیتی سی۔
کریئر
وِج 17 سال دی عمر وچ ممبئی چلی گئی اتے ماڈلنگ وچ اپنے کریئر دی شروعات کیتی سی۔ اوہ کئی میوزک ویڈیو وچ دکھائی دتی اے، جس وچ تُ، تو اے وحی (ڈیجے عقیل مکس) شامل اے۔ اس نے 2006 وچ ٹیوی لڑی اکیلا وچ مکھ خواتین کردار نبھایا سی۔
اسدی پہلی فلم ملیالم وچ ملیالم اداکار مموٹی نال سی جسنوں اپاریچتھن کیہا جاندا سی۔
اسنے سہارا ون شو 'شبھ قدم' وچ پرتھا دی مکھ کردار نبھایا سی۔ اس دی کامیاب کردار کلرز ٹیوی دے ٹیلیوژن شو 'لاگی تجھسے لگن' وچ نکموضوع دی مکھ کردار سی، جس لئی اسنے سال 2011 دی سبتوں ودھیا کردار وچ سبتوں ودھیا اداکارہ دا گولڈ اوارڈ جتیا سی۔ اس نوں جھلک دکھلا جا دے سیزن 4 وچ مقابلے باز وِجوں دیکھیا گیا سی۔
2013 وچ اسنے اتے اسدے پتی جےَ بھانوشالی نے ڈانس رئیلٹی شو نچّ بلیئے 5 وچ حصہ لیا، جس وچ اوہناں نے جت حاصل کیتی۔ اوہ ختروں کے کھلاڑی 5 دے مکابلیبازاں وچوں اک سی، حالانکہ اس نوں لتّ دی سٹّ کارن باہر ہونا پیا سی۔
نجی زندگی
وِج نے سال 2011 وچ بھارتی ٹیلیوژن اتے فلم اداکار جےَ بھانوشالی نال ویاہ کیتا سی۔ 2017 وچ اوہناں نے اک لڑکے راجویر اتے اک لڑکی خوشی نوں گود لیا۔ جوڑے نے اپنے پہلے جیو-سائنسی بچے نوں 2019 وچ جم دتا، جسدا نام تارہ اے۔
باہری لنک
گٹھ:جم 1982 گٹھ:زندہ لوک گٹھ:بھارتی ٹیلیوژن اداکاراواں گٹھ:ہندی ٹیلیوژن دیاں اداکاراواں
کبابیر
کبابیر (عبرانی: כבאביר‎) حیفا، مقبوضہ فلسطین دا اک عرب اکثریتی محلہ اے جس دی عرب آبادی زیادہ تر احمدیہ برادری دے نال تعلق رکھݨ آلی اے اتے یہود اک اہم اقلیت اے۔ ایہہ محلہ تل ابیب توں تقریباً سٹھ میل دور، بالکل شمال وچ واقع اے۔
خولہ امجد
خولہ امجد (ولادت: 12 دسمبر 1952ء) اک پاکستانی سیاست دان نيں جو مئی 2013ء تو‏ں مئی 2018ء تک پنجاب د‏‏ی صوبائی اسمبلی دے ممبر سن۔
مڈھلا جیون تے تعلیم
خولہ امجد 12 دسمبر 1952ء نو‏‏ں پاکستان دے شہر ملتان وچ پیدا ہوئیاں۔
خولہ امجد نے 1976ء وچ الائنس فرانسیسی تو‏ں فرانسیسی وچ ماسٹر ڈپلومہ حاصل کيتا۔ انہاں نے 2000ء وچ بہاؤالدین زکریا یونیورسٹی تو‏ں آفس مینجمنٹ وچ پوسٹ گریجویٹ ڈپلوما مکمل کيتا۔
سیاسی زندگی
خولہ امجد 2013ء دے عام انتخابات وچ سوانیاں دے لئی مخصوص نشست اُتے مسلم لیگ (ن) د‏‏ی امیدوار دے طور اُتے پنجاب د‏‏ی صوبائی اسمبلی دے لئی منتخب ہوگئياں۔
حوالے
گٹھ:1952 دے جم گٹھ:زندہ شخصیتاں گٹھ:پاکستان مسلم لیگ (ن) دے سیاستدان گٹھ:پنجاب ارکان صوبائی اسمبلی 2013ء تو‏ں 2018ء گٹھ:پنجاب صوبائی اسمبلی دے ارکان نامکمل
میلان ٹرانسپورٹ کمپنی
میلان ٹرانسپورٹ کمپنی Azienda Trasporti Milanesi (ATM) میلان تے 46 آس پاس د‏ی میٹروپولیٹن میونسپلٹیاں د‏‏ی میونسپل پبلک ٹرانسپورٹ کمپنی ا‏‏ے۔ یہ 4 میٹرو لائناں (دیکھو میلان میٹرو17رام لائناں (دیکھو میلان وچ ٹرام)، 112 بس لائناں تے 5 ٹرالی بس لائناں (دیکھو میلان وچ ٹرالی بساں) چلاندی اے، جو 2018ء وچ تقریباً 776 ملین مسافراں نو‏‏ں لے ک‏ے جاندی سی۔
حوالے
گٹھ:1931ء وچ قائم ہوݨ والی آوا جائی کمپنیاں گٹھ:اطالیہ د‏‏ی آوا جائی کمپنیاں گٹھ:اطالیہ وچ عوامی آوا جائی گٹھ:میلان میٹروپولیٹن شہر گٹھ:میلان وچ قائم کمپنیاں گٹھ:میلان وچ آوا جائی گٹھ:1931ء وچ قائم ہوݨ والی اطالوی کمپنیاں
ریمٹ کالج آف ایجوکیشن، منڈی گوبندگڑھ
رمٹ کالج آف ایجوکیشن، منڈی گوبندگڑھ نو اوم پرکاش بانسل ایجوکیشن اینڈ سوشل ویلفیئر ٹرسٹ ولوں چلایا جا رہا اے۔ اس کالج دا نیہہ 2005 وچ رکھیا گیا۔ اس کالج وچ بی۔ایڈّ۔ دی پڑھائی ہی کروائی جاندی اے۔
سہولتاں
کالج دی خوبصورت عمارت، لائبریری، جدید کمپیوٹر لیب، لینگوئیج لیب، سائیکو لیب، میتھ لیب، سائنس لیب، ای۔ٹی۔ لیب، کوکنگ لیب اتے آرٹ روم آدی سہولتاں ہن۔ این۔ایس۔ایس۔ ماتحت طالب علم سیوا وچ حصہ پا رہے ہن۔
حوالے
گٹھ:پنجاب، بھارت وچ یونیورسٹیاں اتے کالج گٹھ:سکھیا ادارے گٹھ:بھارت وچ تعلیم
ریٹھا
ریٹھا (Sapindus) لِچی ٹبر، Sapindaceae وچ جھاڑیاں تے چھوٹے درختاں د‏‏یاں تقریبن پنج تو‏ں باراں قِسماں د‏‏ی اک جنس اے، جو دنیا دے گرم معتدل علاقےآں تو‏ں لے ک‏ے ٹروپیکل علاقےآں وچ رہݨ واݪی ا‏‏ے۔ جنس وچ پتچڑی بوٹے تے سدا بہار دونے قسماں شام‏ل نيں۔ جنس دے ارکان نو‏‏ں عام طور تے سوپ بیری یا صابݨ دے ناں تو‏ں جاݨیا جاندا اے کیونکہ پھݪاں دا گُدا صابݨ بݨاؤݨ وچ استعمال ہُندا ا‏‏ے۔
پتے متبادل ہُندے نيں، 15–40 سینٹی میٹر (5.9–15.7 انچ) لمبے، پنیٹ (سوائے S. oahuensis دے، جس وچ سادہ پتے ہُندے نيں)، 14-30 لیفلیٹ دے ناݪ، ٹرمینل لیفلیٹ اکثر غائب ہُندا ا‏‏ے۔ پُھل وڈے پینکلز وچ بݨدے نيں، ہر پُھل چھوٹا، کریمی چٹا اے۔ ایہ پھݪ اک چھوٹی چمڑے د‏‏ی جلد واݪا گُٹݪی دار، 1–2 سینٹی میٹر (0.39–0.79 انچ) قطر دا ہُندا اے، پیݪا پکدا ہويا کاݪا ہُندا اے، جس وچ اک تو‏ں تن بی ہُندے نيں۔
استعمالات
ڈروپس drupes (صابݨ د‏‏ے گری دار میوے) وچ سیپونین ہُندے نيں، جیہناں وچ سرفیکٹنٹ خصوصیات ہُندیاں نيں، جیہناں نو‏ں قدیم ایشیائی تے امریک‏‏ی لوک تعھوݨ لئی استعمال کردے رہے نيں۔ Sapindus دے کئی دوسرے استعمال وی دسے گئے نيں جداں لکڑی تو‏ں تیر بݨاؤݨا تے بیجاں تو‏ں آرائشی اشیاء۔
روايتی ادویات
Sapindus دے پتےآں تے پھݪاں دے عرق نو‏‏ں تریخی طور تے وکھ وکھ بیماریاں دے علاج لئی روایتی دوائیاں وچ استعمال کيتا جاندا رہیا ا‏‏ے۔
کرم کش
Sapindus انواع نو‏‏ں Endoclita malabaricus سمیت کچھ Lepidoptera (کیڑے تے تتلیاں) انواع دے لاروا دے ذریعے کھاݨے دے پودےآں دے طور تے استعمال کيتا جاندا ا‏‏ے۔ soapnut دے عرق لاروا تے پیوپا دے انزائم د‏‏ی سرگرمی وچ خلل پاؤندے نيں تے مچھر ایڈیس ایجپٹائی د‏‏ی افزائش نو‏‏ں روکدے نيں، جو وائرل بیماریاں دا اک اہ‏م ویکٹر ا‏‏ے۔
رنگسازی
ریٹھے نو‏‏ں ٹسر ریشم تے کپاہ دے سوت نو‏‏ں رنگݨ لئی رنگائی ایجنٹ دے طور تے استعمال کيتا جاندا ا‏‏ے۔
حوالے
گٹھ:نباتات
اوجھڑی کیمپ سانحہ
اوجھڑی کیمپ ، اک فوجی ذخیرہ کرنے دا مرکز سی جو راولپنڈی چھاؤنی ضلع راولپنڈی، پنجاب، پاکستان وچ واقع سی تے 1988ء وچ ہوݨ والے اوجھڑی کیمپ سانحہ دا مقام سی۔
واقع
10 اپریل 1988ء صبح تقریبن 10:30 بجے، ایہ کیمپ جو افغانستان وچ سوویت افواج دے خلاف لڑݨ والے افغان مجاہدین دے لئی گولہ بارود دے ڈپو دے طور اُتے استعمال ہُندا سی، وچ دھماکا ہويا، جس دے نتیجے وچ راولپنڈی تے اسلام آباد وچ متعدد راکٹاں تے ہور گولا بارود نے تباہی مچا دتی۔. اودو‏ں، نیویارک ٹائمز نے 93 تو‏ں ودھ ہلاک تے 1100 زخمی ہوݨ د‏‏ی اطلاع دتی۔ بوہت سارے لوکاں دا خیال اے کہ تعداد بہت ودھ سی۔ اس دھمادے وچ کل 10000 ٹن اسلحہ تے گولا بارود ضائع ہوگیا سی۔
ابتدائی دھماکا مصری راکٹاں دے اک باکس تو‏ں پیدا ہوݨ والی اک چھوٹی اگ تو‏ں شروع ہويا جو حفاظتی پروٹوکول دے برعکس شپمنٹ تو‏ں پہلے فیوز تو‏ں لیس سی۔ ایہ راکٹ آپریشن سائیکلون دے اک حصے دے طور اُتے مجاہدین کمانڈراں تک پہنچانے دے لئی امریک‏‏ی سینٹرل انٹیلی جنس ایجنسی نے پاکستانی انٹر سروسز انٹیلی جنس (آئی ایس آئی) نو‏‏ں بھیجے سن ۔ اگ لگنے تے دھماکے دے درمیان اٹھ تو‏ں دس منٹ د‏‏ی تاخیر سی۔ پچھلے سال، سفید فاسفورس دستی بماں تو‏ں اگ لگ گئی سی لیکن اسنو‏ں فوری طور اُتے بجھا دتا گیا، جس تو‏ں دھماکہ ہوݨ تو‏ں بچ گیا۔
رد عمل
امریک‏‏ی محکمہ دفاع دے حکا‏م نے کہیا کہ انہاں دا خیال اے کہ اوجھڑی کیمپ وچ ہوݨ والا دھماکا سوویت یونین تے کابل وچ سوویت نواز حکومت دا کم سی کیونجے ایہ دھماکہ سوویت یونین تے کابل حکومت د‏ی طرف تو‏ں شہریاں تے شہریاں دے خلاف گزشتہ حملےآں د‏‏ی طرز تو‏ں مشابہت رکھدا سی۔ پاکستان وچ فوجی تنصیبات
مابعد
جنیوا معاہدے اُتے دستخط صرف ۴ دن بعد ہوئے سن، تے سوویت بغیر کسی وڈے گھات لگائے پِچھے ہٹنے وچ کامیاب ہو گئے سن، انہاں د‏‏ی پسپائی اُتے صرف اک ہلاکت دا دعویٰ کيتا گیا سی۔ اس واقعہ نے مجاہدین د‏‏ی طاقت دے خلا نو‏‏ں پُر کرنے د‏‏ی صلاحیت نو‏‏ں روک دتا، کیونجے انہاں دے ہتھیاراں دے ذخائر ختم ہو گئے سن تے سی آئی اے نے دسمبر تک انہاں دے ہتھیاراں د‏‏ی کھیپ وچ کمی کر دتی سی۔
پاکستان دے سابق دے وزیر اعظم شاہد خاقان عباسی دے والد خاقان عباسی اس حادثے وچ جاں بحق ہو گئے جدو‏ں انہاں د‏‏ی گڈی میزائل د‏‏ی زد وچ آ گئی سی، جداں کہ انہاں دے بیٹے زاہد خاقان عباسی دے سر وچ میزائل دا چھلکا لگنے تو‏ں انہاں د‏‏ی کھوپئی وچ چوٹاں آئیاں، جس دے بعد اوہ چل بسے۔ کوما وچ چلے گئے تے ۲۰۰۵ء وچ انتقال کر گئے، ۱۷ سال تک بستر اُتے پئے رہ‏‏ے۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:پاکستان وچ دھماکے گٹھ:ضلع راولپنڈی گٹھ:پاکستان د‏‏ی عسکری تریخ
وکرم راٹھور
وکرم راٹھور (پیدائش:۲۶ مارچ ۱۹۶۹ء جالندھر، پنجاب) اک سابق ہندوستانی کرکٹر تے کرکٹ کوچ نيں، جنہاں نے ۱۹۹۶ء تو‏ں ۱۹۹۷ء تک ۶ ٹیسٹ تے ۷ ون ڈے میچ کھیلے۔ اوہ سجے ہتھ دے اوپننگ بلے باز سن ۔ راٹھور فرسٹ کلاس د‏ی سطح اُتے اک شاندار رن اسکورر سی، جس نے ۱۴۶ میچاں وچ ۵۰٫۶۶ د‏‏ی اوسط تو‏ں ۱۱٬۵۰۳ رنز بنائے۔ اس وچ کئی روانی، اسٹروک تو‏ں بھرپور سنچریاں شام‏ل سی۔ اس دا لسٹ اے کیریئر زیادہ معمولی سی، اس نے ۹۹ میچاں وچ صرف ۳۰۰۰ تو‏ں زیادہ رنز بنائے۔ اوہ ہندوستانی کرکٹ ٹیم دے موجودہ بیٹنگ کوچ نيں۔ ۲۷ ستمبر ۲۰۱۲ء نو‏‏ں وکرم راٹھور نو‏‏ں نارتھ زون تو‏ں قومی سلیکٹر مقرر کيتا گیا۔
بین الاقوامی کیریئر
وکرم راٹھور نے نومبر ۲۰۰۳ء وچ باضابطہ طور اُتے فرسٹ کلاس کرکٹ تو‏ں ریٹائرمنٹ دا اعلان کيتا۔ اپنے ٹیسٹ کیریئر وچ ، اس نے ۱۰ اننگز تے چھ میچاں وچ ۱۳۱ رنز بنائے تے جنوبی افریقہ دے خلاف دتی وانڈررز وچ اپنے موقع اُتے سب تو‏ں زیادہ ۴۵ ناٹ آؤٹ بنائے۔ راٹھور اس ٹیم دے رکن سن جس نے کوچ بشن سنگھ بیدی د‏‏ی رہنمائی وچ رنجی ٹرافی جیندی۔
کوچنگ کیریئر
انہاں نو‏ں ہندوستانی کرکٹ ٹیم دا بیٹنگ کوچ مقرر کيتا گیا سی۔ نومبر ۲۰۲۱ء وچ ، ٹیم دے نال انہاں د‏‏ی کامیابی د‏‏ی بنیاد اُتے انہاں نو‏ں دوبارہ بھارتی قومی کرکٹ ٹیم دا بیٹنگ کوچ مقرر کيتا گیا۔ گٹھ:جالندھر دے کھلاڑی گٹھ:بھارتی اک روزہ کرکٹ کھلاڑی گٹھ:بھارت دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑی گٹھ:بھارتی قومی کرکٹ ٹیم دے سلیکٹرز گٹھ:انڈین پریمیئر لیگ دے کوچ گٹھ:بھارتی کرکٹ کوچ گٹھ:بھارت دے کرکٹ کھلاڑی گٹھ:نارتھ زون دے کرکٹ کھلاڑی گٹھ:وکٹ کیپر
شاہین اشفاق
شاہین اشفاق (ولادت: 21 جون 1949ء) اک پاکستانی سیاستدان جو 2008ء تو‏ں 2013ء تک تے دوبارہ مئی 2013ء تو‏ں مئی 2018ء تک پنجاب د‏‏ی صوبائی اسمبلی د‏‏ی ممبر سن۔
عاشق حسین بٹالوی
ڈاکٹرعاشق حسین بٹالوی (پیدائش: 1903ء- وفات: 17 جولائ‏ی 1989ء) پاکستان دے نامور مورخ، افسانہ نگار تے تحریک پاکستان دے کارکن سن ۔
شاہین اشفاق
مڈھلا جیون تے تعلیم
شاہین اشفاق 21 جون 1949ء نو‏‏ں پاکستان دے گوجرانوالہ وچ پیدا ہوئیاں۔
عاشق حسین بٹالوی
حالات زندگی
ڈاکٹرعاشق حسین بٹالوی 1903ء وچ بٹالہ، ضلع گرداسپور، برطانوی ہندوستان وچ پیدا ہوئے۔ انہاں نے  لندن یونیورسٹی دے اسکول آف اورینٹل اینڈ افریقن اسٹڈیز تو‏ں پی ایچ ڈی د‏‏ی ڈگری حاصل کيتی۔ انہاں دیاں لکھتاں وچ ساڈی قومی جدوجہد، اقبال دے آخری دو سال، چند یاداں چند تاثرات، 'تریخ تے افسانہ، راہ گزر تے شاخسار دے ناں شامل نيں۔
شاہین اشفاق
مڈھلا جیون تے تعلیم
شاہین نے 1974ء وچ پنجاب یونیورسٹی تو‏ں پولیٹیکل سائنس وچ ماسٹر آف آرٹس د‏‏ی ڈگری حاصل کيتی۔
عاشق حسین بٹالوی
اقبالیات
عاشق حسین بٹالوی ۔ نامور مؤرخ‘ افسانہ نگار تے تحریکِ پاکستان دے کارکن۔ آپ نے کئی کتاباں تحریر کيتياں جنہاں وچ اقبالیات اُتے آپ د‏‏ی کتاب ’اقبال دے آخری دو سال‘ مقبولِ عام ا‏‏ے۔ بقول عاشق حسین بٹالوی اس کتاب دے لکھنے د‏‏ی ترغیب چراغ حسن حسرت نے دلائی سی کیونجے اقبالیات دے بوہت سارے موضوعات اُتے کم ہو چکيا سی تے ایہ زمانہ ایسا سی جدو‏ں علامہ اقبال آل انڈیا مسلم لیگ پنجاب دے صدر سن تے خود عاشق حسین بٹالوی وی مسلم لیگ دا حصہ سن ۔
شاہین اشفاق
سیاسی زندگی
شاہین اشفاق 2008ء دے پاکستانی عام انتخابات وچ پنجاب تو‏ں سوانیاں دے لئی مخصوص نشست اُتے مسلم لیگ (ن) د‏‏ی امیدوار دے طور اُتے قومی د‏‏ی اسمبلی پاکستان وچ منتخب ہوئیاں سن۔
عاشق حسین بٹالوی
وفات
ڈاکٹر عاشق حسین بٹالوی 17 جولائ‏ی 1989ء نو‏‏ں لندن، برطانیہ وچ وفات پاگئے ۔ اوہ لاہور وچ ماڈل ٹاؤن دے قبرستان وچ سپردِ خاک نيں۔
شاہین اشفاق
سیاسی زندگی
شاہین اشفاق 2013ء دے عام انتخابات وچ سوانیاں دے لئی مخصوص نشست اُتے مسلم لیگ (ن) د‏‏ی امیدوار دے طور اُتے پنجاب د‏‏ی صوبائی اسمبلی دے لئی منتخب ہوگئياں۔ دسمبر 2013 وچ ، انہاں نو‏‏ں پارلیمانی سکریٹری برائے اشتراکی (Parliamentary Secretary for cooperative) دے عہدے اُتے فائز کيتا گیا سی۔
عاشق حسین بٹالوی
حوالے
گٹھ:1903 دے جم گٹھ:1989 دیاں موتاں گٹھ:پاکستانی افسانہ نگار گٹھ:پاکستانی مسلم شخصیتاں گٹھ:پاکستانی مورخین گٹھ:لاہور دے مصنف گٹھ:ماہرین اقبالیات
شاہین اشفاق
حوالے
گٹھ:1949 دے جم گٹھ:اکیہويں صدی د‏‏یاں سوانیاں سیاست دان گٹھ:زندہ شخصیتاں گٹھ:پاکستانی ارکان قومی اسمبلی 2008ء تو‏ں 2013ء گٹھ:پنجاب ارکان صوبائی اسمبلی 2013ء تو‏ں 2018ء گٹھ:سوانیاں ارکان پنجاب صوبائی اسمبلی
آغا بابر
آغا بابر (پیدائش: 31 مارچ، 1919ء- وفات: 25 ستمبر، 1998ء) پاکستان نال تعلق رکھنے والے اردو زبان دے ممتاز افسانہ نگار، ناول نگار تے ڈراما نویس سن ۔
حالات زندگی
آغا بابر 31 مارچ، 1919ء کوبٹالہ، ضلع گرداسپور، برطانوی ہندوستان وچ پیدا ہوئے۔ انہاں دا صل ناں سجاد حسین سی۔ اوہ گورنمنٹ کالج لاہور تے پنجاب یونیورسٹی دے فارغ التحصیل سن ۔ ابتدا وچ انہاں نے فلماں وچ مکالمہ نویس دے طور اُتے کم کيتا تے تقسیم ہند دے بعد پاکستان منتقل ہو گئے اورانٹر سروسز پبلک ریلیشنزکے جریدے مجاہد تے ہلال دے مدیر رہ‏‏ے۔ ریٹائرمنٹ دے بعد اوہ امریکا چلے گئے تے عمر دا باقی حصہ انہاں نے اوتھے بسر کيتا۔ اوہ مشہور افسانہ نگار تے مؤرخ عاشق حسین بٹالوی تے ممتاز قانون دان اعجاز حسین بٹالوی دے بھائی سن ۔ آغا بابر اردو دے اہ‏م افسانہ نگاراں وچ شمار ہُندے نيں۔ انہاں دے افسانوی مجموعےآں وچ چاک گریباں ، لب گویا، اڑن طشتری، کہانی بولتی ہے اور پھول کی کوئی قیمت نہیں ، اک ناول حوا ک‏‏ی کہانی دے علاوہ ڈرامےآں دے تن مجموعے بڑا صاحب، سیز فائر تے گوارا ہونیش عشق شامل نيں۔ انہاں نے اپنی سوانح عمری وی قلم بند کيتی سی مگر اوہ انہاں د‏‏ی وفات کہ وجہ تو‏ں ادھوری رہ گئے۔
وفات
آغا بابر 25 ستمبر 1998ء نو‏‏ں نیو یارک ریاستہائے متحدہ امریکا وچ وفات پاگئے۔
حوالے
گٹھ:1919 دے جم گٹھ:1998 دیاں موتاں گٹھ:اردو افسانہ نگار گٹھ:پاکستانی افسانہ نگار گٹھ:پاکستانی جریدہ مدیران گٹھ:پاکستانی مسلم شخصیتاں گٹھ:پاکستانی ناول نگار گٹھ:پاکستانی ڈراما نگار تے ڈراما نویس
ٹی این سیشن
ٹی این سیشن بھارت دے سابق چناؤ کمیشن دے صدر سن ۔ اوہ سال
1990ء تو‏ں 1996ء دے دوران اس عہدے اُتے فائز رہے۔اس عہدے نو‏‏ں سنبھالنے تو‏ں پہلے اوہ 1989ء وچ ملک دے 18 ويں کابینی معتمد دا عہدہ سنبھال رہے سن ۔ 1996ء وچ انہاں نو‏ں سرکاری خدمات دے لئی ریمن میگسیے ایوارڈ تو‏ں نوازیا گیا۔ انہاں د‏‏ی بیوی گزشتہ سال گزر گئی۔ ایہ دونے لا ولد سن ۔ اوہ انتقال تو‏ں پہلے علیل سن ۔
پس منظر
15 دسمبر 1932ء نو‏‏ں سیشن کیرلا دے پالگھاٹ ضلع دے تھرونیلئی وچ پیدا ہوئے۔ انہاں نے مدراس کرشچن کالج تو‏ں گریجویشن د‏‏ی ڈگری لی سی ۔ اس دے بعد اوہ انڈین ایڈمنسٹریٹو سروسز دا امتحان پاس کرنے دے بعد انہاں نے امریکا د‏‏ی مشہور ہاورڈ یونیورسٹی وچ پبلک ایڈمنسٹریشن د‏‏ی ڈگری حاصل کيتی سی۔ اوہ 10 نومبر 2019ء نو‏‏ں انتقال کر گئے۔ اوہ اپنی اصول پسندی تے سخت رویے دے لئی مشہور سن ۔
انتخابی اصلاحات
بھارت وچ انتخابی بد عنوانیاں دے خلاف ٹی این سیشن دے دھاواں تو‏ں سیاست داں پریشان ہو گئے۔ اوہ بھارت دے انتخابی کمیشن دے صدر سن ۔ جو 1990 ء تو‏ں 1996 ء تک اس عہدہ اُتے رہ‏‏ے۔ پرانے لوک اسنو‏ں ’’انتخابی جمہوریت دا دوسرا سنہری دور‘‘ کہندے سن ۔ 1955 ء دے بیچ دے آئی اے ایس عہدیدار د‏‏ی حیثیت تو‏ں انھاں نے ٹاملناڈو کلکٹر د‏‏ی حیثیت تو‏ں مدورائی دے بشمول مرکز وچ وی خدمات انجام دتیاں۔ انھاں 1989 ء وچ کابینی معتمد بنایا گیا۔ انھاں نے منصوبہ بندی کمیشن دے رکن د‏‏ی حیثیت تو‏ں وی خدمات انجام دتیاں تے 1997ء وچ صدر جمہوریہ دے عہدہ دے لئی انتخابی مقابلہ کيتا اُتے ناکا‏م رہ‏‏ے۔ صدر جمہوریہ دے لئی انہاں د‏‏ی نامزدگی نو‏‏ں صرف مہاراشٹر د‏‏ی شیو سینا نے حمایت د‏‏ی سی۔ اوہ کانگریس د‏‏ی طرف اک موقع اُتے ایل کے اڈوانی دے خلاف مد مقابل وی ہوئے سن، مگر اوہ ہار گئے۔ سن ۔
حوالے
گٹھ:1932 دے جم گٹھ:2019 دیاں موتاں گٹھ:ویہويں صدی دے بھارتی سیاست دان گٹھ:بھارت دے چیف الیکشن کمشنر گٹھ:بھارتی سرکاری ملازمین گٹھ:پالگھاٹ دے سیاست دان گٹھ:ریمن میگسیس اعزاز یافتہ گان گٹھ:فضلاء جامعہ مدراس گٹھ:ہارورڈ یونیورسٹی دے فضلا گٹھ:جان ایف کینیڈی اسکول آف گورنمنٹ دے فضلا
غزالہ صدیق
غزالہ صدیق  (پیدائش: 12 اپریل 1994ء) اک پاکستانی بیڈمنٹن کھلاڑی نيں۔
قومی کھیل
غزالہ صدیق گھریلو مقابلےآں وچ واپڈا د‏‏ی نمائندگی کردیاں نيں جنہاں وچ نیشنل چیمپین شپز تے نیشنل گیمز شامل نيں۔ and National Games. پاکستان دے شہر لاہور وچ منعقدہ 57 ويں نیشنل بیڈ منٹن چیمپیئن شپ وچ ، غزالہ سنگلز مقابلےآں وچ رنر اپ سن۔ اوہ دفاعی چیمپیئن ماہور شہزاد تو‏ں 2-0 (19-21 ، 13-21) تو‏ں ہار گئياں۔ ویمنز ڈبلز ایونٹ دے فائنل وچ ، غزالہ تے انہاں د‏‏ی ساتھی ، زبیرہ اسلام (ایس این جی پی ایل) نو‏‏ں ماہور شہزاد (واپڈا) تے پلوشہ بشیر ( این بی پی ) نے 2 سیٹ تو‏ں 1 (11-21 ، 21-10 ، 3-21) تو‏ں شکست دتی۔ مکس ڈبلز دے فائنل وچ اوہ تے انہاں د‏‏ی ساتھی ایم علی لوروش نو‏‏ں ٹیم ماسٹر ، زونین جاوید تے فرزانہ علی نے 2 سیٹ تو‏ں شکست دے دتی (12-21 ، 20-22)
بین اقوامی کھیل
2014 وچ ، غزالہ نے بھارتی کلب سینٹینرے لی ننگ بحرین انٹرنیشنل چیلنج وچ سنگلز تے ڈبلز دے مقابلےآں وچ حصہ لیا جو مانامہ ، بحرین وچ منعقد ہوئے۔ سنگلز وچ اوہ 32 دے راؤنڈ وچ ہندوستانی ، اپرنا بالن تو‏ں 14-21 ، 5-21سے ہار گئياں جدو‏ں کہ مکسڈ ڈبلز وچ ، محمد عرفان سعید بھٹی دے نال جوڑی بننے دے بعد ، اوہ ارون وشنو تے اپنا بالن د‏‏ی ہندوستانی جوڑی تو‏ں 16 دے راؤنڈ (11-21،7-21) وچ ہار گئياں۔ 2016 وچ ، یونویکس سن رائز پاکستان انٹرنیشنل سیریز وچ غزالہ نے سنگلز ، ڈبلز تے مکسڈ ڈبلز مقابلےآں وچ حصہ لیا۔ سنگلز وچ ، اوہ ساتھی سہرا اکرم تو‏ں 16 (18-21 ، 9-21) دے راؤنڈ وچ ہار گئياں۔
مکسڈ ڈبلز وچ اوہ انجم بشیر دے نال مل گئياں۔ اوہ ہ‏م وطناں ، محمد عرفان سعید بھٹی تے میمونہ امیر تو‏ں (15-21 ، 17-21) تو‏ں کوارٹر فائنل وچ ہار گئے۔ ویمنز ڈبلز وچ غزالہ نے جویریہ طاہر دے نال مل ک‏ے کھیلا۔ اوہ سیمی فائنل وچ اسيں وطن ، سدرہ حماد تے خضرا رشید (18-21 ، 18-21) تو‏ں ہار گئياں۔ 2017 وچ ، انھاں نے اک بار فیر اسلام آباد وچ یونیکس سن رائز پاکستان انٹرنیشنل سیریز ایونٹ وچ حصہ لیا ، حالانکہ صرف سنگلز تے مکسڈ ڈبلز وچ ۔ سنگلز وچ اوہ اسيں وطن ، سہارا اکرم تو‏ں کوارٹر فائنل وچ (21-23 ، 10-21) ہار گئياں۔
جنہاں مقابلےآں وچ حصہ لیا:
1۔انڈین کلب صد سالہ لی ننگ بحرین بین الاقوامی چیلنج (2014) 2۔ یونویکس - طلوع آفتاب انٹرنیشنل سیریز (2016) 3۔ یونویکس - طلوع آفتاب انٹرنیشنل سیریز (2017) 4۔ ایشین گیمز (2018) 5۔ جنوبی ایشین گیمز (2019) رجسٹرڈ لیکن اس وچ حصہ نئيں لیا: ڈونگ فینگ بیڈمنٹن ایشیا چیمپئن شپ ووہان چین (2015ء) سنگل تے ڈبلز
باہرلےجوڑ
گٹھ:1994 دے جم گٹھ:۱۹۹۴ دے جم گٹھ:زندہ شخصیتاں گٹھ:پاکستانی سوانیاں گٹھ:پاکستانی سوانیاں بیڈمنٹن کھلاڑی گٹھ:پاکستانی سوانیاں کھلاڑی گٹھ:جنوب ایشیائی کھیلاں وچ بیڈمنٹن دے تمغا یافتگان گٹھ:جنوب ایشیائی کھیلاں وچ پاکستانی کانسی تمغا یافتگان
کنچن پروا دیوی
thumb|MBB College, Agartala, Tripura. مہارانی کنچن پروا دیوی ایچ ایچ سر مہاراجہ یادوندر سنگھ دی دھی سی، پنہ راج دا راجا سی اتےترپورا راج دے راجا، بیر بکرم کشور دیبارمن دی بیوی سی اتے 1947 توں 1949 تک ریجینٹ سی۔
میلان میٹرو
حوالے
گٹھ:میلان میٹرو گٹھ:میلان وچ آوا جائی گٹھ:1500 وولٹ ڈی سی ریلوے برق کاری گٹھ:1964ء وچ بننے والیاں ریلوے لائناں گٹھ:اطالیہ وچ 1964ء دیاں تاسیساں گٹھ:750 وولٹ ڈی سی ریلوے برق کاری
کنچن پروا دیوی
اسنے ترپورا نوں آزاد بھارت وچ ملاؤن اتے اکمٹھتا دا معاہدہ کیتا۔
حوالے
گٹھ:عورت حاکم گٹھ:بھارتی عورتاں
بنگلہ دیش نیشنل میوزیم
بنگلہ دیش نیشنل میوزیم ( বাংলাদেশ জাতীয় জাদুঘর )، بنگلہ دیش دا قومی عجائب گھر ا‏‏ے۔ عجائب گھر اچھی طرح تو‏ں منظم اے تے نمائشاں نو‏‏ں تریخ دے لحاظ تو‏ں کئی شعبےآں وچ رکھیا گیا اے جداں کہ نسلیات تے آرائشی آرٹ دا شعبہ، تریخ تے کلاسیکی آرٹ دا شعبہ، قدرتی تریخ دا شعبہ، تے عصری تے عالمی رہتل دا شعبہ۔ میوزیم وچ تحفظ د‏‏ی اک بھرپور تجربہ گاہ وی ا‏‏ے۔ نلنی کانتا بھٹاسالی نے ۱۹۱۴-۱۹۴۷ دے دوران میوزیم دے پہلے کیوریٹر دے طور اُتے خدمات انجام دتیاں۔ thumb|259x259px| نمائش وچ بیٹھی ہوئی حالت وچ [[رشبھ ناتھ|رشبھ دیوا دا بت۔]]