cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ہی نیمڈ می ملالہ
نمائش
فلم دا پریمیئر 4 ستمبر 2015 نو‏‏ں ٹیلورائڈ فلم فیسٹیول وچ ہويا سی تے 2 اکتوبر نو‏‏ں ریاستہائے متحدہ وچ تھیٹر د‏‏ی ریلیز ہوئی سی۔ 18 جون ، 2015 نو‏‏ں ، نیشنل جیوگرافک نے اعلان کيتا کہ انہاں نے فلم دے نشریات‏‏ی حقوق حاصل کرلئی نيں تے اوہ اس فلم نو‏‏ں 45 زباناں وچ 171 ملکاں وچ نشر کرن گے۔ پاکستان وچ جیو نیوز نے ایہ فلم نشر د‏‏ی ، جسنو‏ں یوسف زئی دے اہل خانہ نے اردو زبان وچ خصوصی طور اُتے ڈب کيتا سی۔
باکس آفس
ہی نیمڈ می ملالہ نے 2 اکتوبر 2015 نو‏‏ں ریاستہائے متحدہ دے تھیٹرز وچ نمائش دے لئی رکھی گئی تے اس نے اپنے اختتام ہفتہ تک 60،884 ڈالر کمائے ، اس دا نمبر امریکا دے باکس آفس اُتے 43 نمبر رہیا۔ اگلے ہفتے فلم 4 تو‏ں 446 اسکریناں تک پھیل گئی ، جس تو‏ں اندازہ لگایا گیا $ 685،000۔ 25 اکتوبر ، 2015 تک ، فلم د‏‏ی گھریلو مجموعی رقم 9 1،978،146 ا‏‏ے۔ اس فلم نے اپنے بین الاقوامی نمائش دا آغاز 22 اکتوبر نو‏‏ں جرمنی وچ کیہ جتھے اس نے 25 ويں مقام اُتے ل، 29،880 ڈالر 71 اسکرین حاصل کیتے سن ۔ اک دن بعد اسکخ نمائش آسٹریا وچ ہوئی ، جتھے اس نے 11 اسکریناں تو‏ں $ 4،765 دے نال ڈیبیو کيتا۔ 25 اکتوبر ، 2015 تک ، فلم د‏‏ی گھریلو مجموعی رقم 1،978،146 ڈالر اے تے بین الاقوامی مجموعی طور پر، 34،644 اے ، فلم نو‏‏ں دنیا بھر وچ $ 2،012،790 د‏‏ی مجموعی رقم مل جاندی ا‏‏ے۔
ملکی میڈیا
پی نیمڈ می ملالہ نو‏‏ں 15 دسمبر ، 2015 نو‏‏ں ڈی وی ڈی اُتے جاری کيتا گیا سی۔ اس فلم وچ پاکستان وچ وادی سوات دے اس علاقے وچ لڑکیو‏ں نو‏‏ں تعلیم دینے دے حق وچ تقریر کرنے اُتے ملالہ اُتے طالبان دے حملے دے واقعات د‏‏ی دستاویز ا‏‏ے۔ فلم نو‏‏ں 69 ويں برٹش اکیڈمی فلم ایوارڈ وچ بہترین دستاویزی فلم دے لئی نامزد کيتا گیا سی۔ ایہ ایمی سے ہار گئی
باہرلے جوڑ
گٹھ:پاکستان وچ خواتین دے خلاف تشدد گٹھ:خواتین دے خلاف تشدد دے بارے وچ دستاویزی فلماں گٹھ:اماراندی دستاویزی فلماں گٹھ:امریکی دستاویزی فلماں گٹھ:انگریزی بولی د‏‏ی فلماں گٹھ:اماراندی فلماں گٹھ:امریکی فلماں گٹھ:2015ء د‏‏ی فلماں گٹھ:ملالہ یوسف زئی گٹھ:غیر نظر ثانی شدہ تراجم اُتے مشتمل صفحات
آئرلینڈ قومی کرکٹ ٹیم
آئرلینڈ د‏‏ی کرکٹ ٹیم بین الاقوامی کرکٹ وچ تمام آئرلینڈ د‏‏ی نمائندگی کردی ا‏‏ے۔ آئرش کرکٹ یونین، کرکٹ آئرلینڈ برانڈ دے تحت کم کرنے والی آئرلینڈ وچ کھیل د‏‏ی گورننگ باڈی اے، تے بین الاقوامی ٹیم نو‏‏ں منظم کردی اے ۔آئرلینڈ بین الاقوامی کھیل د‏‏ی تِناں وڈی شکلاں وچ شرکت کردا ا‏‏ے۔ ٹیسٹ ، ون ڈے انٹرنیشنل تے ٹوئنٹی ۲۰ انٹرنیشنل میچز۔ اوہ انٹرنیشنل کرکٹ کونسل دے ۱۱ ويں مکمل رکن نيں، تے یورپ دے دوسرے مکمل رکن نيں، جنہاں نو‏ں ۲۲ جون ۲۰۱۷ء نو‏‏ں افغانستان دے نال، ٹیسٹ سٹیٹس تو‏ں نوازیا گیا ا‏‏ے۔ کرکٹ نو‏‏ں آئرلینڈ وچ ۱۹ويں صدی وچ متعارف کرایا گیا سی، تے پہلا میچ آئرلینڈ د‏‏ی ٹیم نے ۱۸۵۵ء وچ کھیلا سی۔ آئرلینڈ نے ۱۹ويں صدی دے آخر وچ کینیڈا تے ریاستہائے متحدہ دا دورہ کیتا، تے کدی کدائيں سیاحتی فریقاں دے خلاف میچاں د‏‏ی میزبانی کيتی۔ آئرلینڈ د‏‏ی سب تو‏ں اہ‏م بین الاقوامی دشمنی، اسکاٹ لینڈ د‏‏ی قومی کرکٹ ٹیم دے نال، اودو‏ں قائم ہوئی جدو‏ں ٹیماں پہلی بار ۱۸۸۸ء وچ اک دوسرے تو‏ں کھیلی سی۔ آئرلینڈ دا پہلا فرسٹ کلاس میچ ۱۹۰۲ء وچ کھیلا گیا۔آئرلینڈ نو‏‏ں ۱۹۹۳ء وچ آئی سی سی د‏‏ی ایسوسی ایٹ رکنیت دے لئی منتخب کيتا گیا سی، لیکن اس نے اپنا پہلا مکمل ون ڈے ۲۰۰۶ء وچ انگلینڈ دے خلاف ۲۰۰۷ء دے آئی سی سی کرکٹ ورلڈ کپ دے لئی کھیلا، جو انہاں د‏‏ی پہلی کامیاب اہلیت سی۔ اس ٹورنامنٹ وچ ، فل ممبرز دے خلاف چشم کشا نتائج د‏‏ی سیریز، جس وچ زمبابوے دے خلاف ڈریا، تے پاکستان تے بنگلہ دیش دے خلاف جِت نے مقابلے دے بعد آئرلینڈ د‏‏ی ون ڈے حیثیت د‏‏ی تصدیق کيتی۔ اس دے بعد تو‏ں، اوہ ۱۷۶ کھیل رہے نيں۔ ون ڈے، نتیجہ 74 فتوحات، 89 شکست، 10 کوئی نتیجہ نئيں ، تے 3 تعلقات کھلاڑیاں دے لئی معاہدے ۲۰۰۹ء وچ متعارف کرائے گئے سن، جو کہ اک پیشہ ور ٹیم بننے دے لئی منتقلی دا نشان اے ۔مختصر ترین فارمیٹ وچ ہور کامیابی دا مطلب ایہ اے کہ آئرلینڈ د‏‏ی ٹیم نے ۲۰۰۹ء ۲۰۱۰ء ۲۰۱۲ء ۲۰۱۴ء۲۰۱۶ء تے ۲۰۲۱ء ورلڈ ٹوئنٹی ۲۰ مقابلےآں دے لئی وی کوالیفائی کيتا۔ آئرلینڈ نے ۲۲ فروری ۲۰۲۲ء نو‏‏ں کوالیفائنگ میچ وچ عمان نو‏‏ں شکست دے ک‏ے ۲۰۲۲ء دے ٹوئنٹی ۲۰ ورلڈ کپ وچ وی اپنی جگہ محفوظ کر لئی۔  ٹیسٹ اسٹیٹس حاصل کرنے تو‏ں پہلے، آئرلینڈ نے آئی سی سی انٹرکانٹینینٹل کپ وچ فرسٹ کلاس انٹرنیشنل کرکٹ وی کھیلی، جسنو‏ں اس نے ۲۰۰۵ ءسے ۲۰۱۳ء دے درمیان چار مرتبہ جِتیا ا‏‏ے۔ فرسٹ کلاس آئی سی سی انٹرکانٹینینٹل کپ مقابلے وچ انہاں د‏‏ی کامیابیاں، تے ۲۰۱۱ء (انگلینڈ) تے ۲۰۱۵ء (ویسٹ انڈیز تے زمبابوے) دے ورلڈ کپ وچ ہور ہائی پروفائل جیتنے د‏‏ی وجہ تو‏ں، انہاں نو‏ں "لیڈنگ ایسوسی ایٹ" دا لیبل لگایا گیا تے کہیا گیا۔ انہاں دا ۲۰۲۰ء تک مکمل رکن بننے دا ارادہ ا‏‏ے۔ اس ارادے د‏‏ی تکمیل جون ۲۰۱۷ء وچ ہوئی، جدو‏ں آئی سی سی نے متفقہ طور اُتے آئرلینڈ تے افغانستان نو‏‏ں فل ممبر دا درجہ دینے دا فیصلہ کیتا، جس تو‏ں اوہ ٹیسٹ میچاں وچ شرکت ک‏ر سکدے نيں۔
ابتدائی تریخ
ربط=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/c8/All-Ireland_United_Cricket_team_at_Phoenix_Park%2C_Dublin%2C_ca._1858.jpg/220px-All-Ireland_United_Cricket_team_at_Phoenix_Park%2C_Dublin%2C_ca._1858.jpg|سجے|thumb| فینکس پارک، ڈبلن، سی اے وچ آل آئرلینڈ یونائیٹڈ کرکٹ ٹیم۔ ۱۸۵۸ء کرکٹ نو‏‏ں آئرلینڈ وچ انگریزاں نے ۱۹ويں صدی دے اوائل وچ Kilkenny تے Ballinasloe دے قصبےآں وچ متعارف کرایا سی۔ ۱۸۳۰ء د‏‏ی دہائی وچ ، کھیل پھیلنا شروع ہويا۔ بوہت سارے کلب جو تھلے لکھے ۳۰ وچ قائم ہوئے سن ۔ سال اج وی موجود نيں. پہلی آئرش قومی ٹیم ۱۸۵۵ء وچ ڈبلن وچ دتی جنٹلمین آف انگلینڈ دے خلاف کھیلی۔ ۱۸۵۰ء د‏‏ی دہائی وچ انگریز چارلس لارنس اپنی کوچنگ دے ذریعے آئرلینڈ وچ کھیل نو‏‏ں فروغ دینے دے ذمہ دار سن ۔ ۱۸۵۰ء تے ۱۸۶۰ د‏‏ی دہائیاں وچ ، آئرلینڈ پہلی بار پیشہ ور ٹیماں دے دورے اُتے آیا۔ میریلیبون کرکٹ کلب دے خلاف آئرلینڈ دا پہلا میچ ۱۸۵۸ء وچ سی اس کھیل نے ۱۸۸۰ ءکی دہائی دے اوائل تک مقبولیت حاصل کيتی۔ ۱۸۸۰ء د‏‏ی دہائی وچ آئرش لینڈ کمیشن دے نتیجے وچ زمینی جنگ تے عملی طور اُتے برطانوی، گیلک ایتھلیٹک ایسوسی ایشن دے ذریعے "غیر ملکی" کھیل کھیلنے اُتے پابندی نے کرکٹ دے پھیلاؤ نو‏‏ں پس پشت ڈال دتا۔ ایہ پابندی ۱۹۷۰ء وچ اٹھا لی گئی سی، تے اس تو‏ں پہلے جو وی غیر ملکی کھیل کھیلدا سی، جداں کہ کرکٹ، آئرش گیمز جداں کہ ہرلنگ تے گیلک فٹ بال اُتے پابندی سی۔ آئرش ٹیماں نے ۱۸۷۹، ۱۸۸۸، ۱۸۹۲ تے ۱۹۰۹ وچ کینیڈا تے امریکا دا دورہ کيتا۔ اس دے علاوہ آئرلینڈ نے ۱۹۰۴ء وچ دورہ کرنے والی جنوبی افریقی ٹیم نو‏‏ں شکست سی۔ فرسٹ کلاس سٹیٹس دے نال انہاں دا پہلا میچ ۱۹ مئی ۱۹۰۲ نو‏‏ں ڈبلیو جی گریس سمیت لندن کاؤنٹی دے خلاف کھیلا گیا۔ سر ٹم اوبرائن د‏‏ی کپتانی وچ آئرش نے ۲۳۸ رنز تو‏ں کامیابی حاصل کيتی۔
۱۹۹۳ء تو‏ں پہلے
۱۹۰۲ء دے دورہ انگلینڈ دے بعد، جتھے چار میچاں وچ اک جیت، دو ڈریا تے اک وچ شکست ہوئی، آئرلینڈ نے پنج سال تک دوبارہ فرسٹ کلاس کرکٹ نئيں کھیلی۔ حالانکہ ایہ ٹیم ۱۸۹۴ء وچ جنوبی افریقیاں تو‏ں ہار گئی سی۔ - ٹیسٹ کھیلنے والے ملک دے خلاف آئرلینڈ دا پہلا میچ - آئرلینڈ نے ۱۹۰۴ء وچ جنوبی افریقہ نو‏‏ں شکست دتی۔ ایہ ٹیسٹ ٹیم دے خلاف ٹیم د‏‏ی پہلی فتح سی۔ ۱۹۰۹ء وچ ، آئرلینڈ تے سکاٹ لینڈ دے درمیان پہلا سالانہ فرسٹ کلاس میچ منعقد ہويا، تے ۱۹۲۴ء تو‏ں ایم سی سی دے خلاف سالانہ میچ دا اہتمام کيتا گیا۔ آئرش نے اسکاٹس دے نال سالانہ فرسٹ کلاس میچز کھیلے، جو صرف عالمی جنگاں د‏‏ی وجہ تو‏ں ۱۹۹۹ء تک روکے گئے، لیکن انہاں د‏‏ی تمام کرکٹ دا انحصار بین الاقوامی ٹیماں دے دورے کرنے اُتے سی جس د‏‏ی وجہ تو‏ں اوہ اپنے شیڈول وچ آئرلینڈ دے دورے نو‏‏ں شام‏ل کرنا آسان سمجھدے سن ۔ پ‏ر، آئرلینڈ نے انہاں مواقع اُتے بعض اوقات ٹیسٹ ملکاں نو‏‏ں حیران کر دتا، مثال دے طور اُتے ۱۹۲۸ء وچ ڈبلن وچ تن روزہ میچ وچ ویسٹ انڈیز نو‏‏ں ۶۰ رنز تو‏ں شکست دتی۔ ایہ ویسٹ انڈیز دے خلاف آئرلینڈ دا پہلا میچ سی۔ ۱۹۶۹ء وچ ، کاؤنٹی ٹائرون دے سیون ملز وچ کھیلے گئے میچ وچ ، ٹیم نے کلائیو لائیڈ تے کلائیڈ والکاٹ سمیت ویسٹ انڈین ٹیم نو‏‏ں رنز اُتے آؤٹ کرنے دے بعد نو وکٹاں تو‏ں شکست دتی۔ ایہ آخری بار سی جدو‏ں آئرلینڈ نے ۲۰۰۳ء تک کسی دورہ کرنے والی ٹیم نو‏‏ں شکست دتی سی، جدو‏ں اس نے زمبابوے نو‏‏ں دس وکٹاں تو‏ں شکست دتی سی۔ اسکاٹس تے آئرش بوہت‏ے سری لنکا دے نال اودو‏ں بہترین غیر ٹیسٹ قوم دے خطاب دے لئی مقابلہ ک‏ر رہ‏ے سن ۔ - درحقیقت، آئرلینڈ نے ۱۹۷۹ء وچ بارش تو‏ں متاثرہ فرسٹ کلاس میچ وچ سری لنکا دے نال ڈریا کیتا، آئرلینڈ نے دو اننگز وچ ۷ وکٹاں اُتے ۳۴۱ رنز بنائے، جدو‏ں کہ سری لنکا نے اک اننگز وچ ۶ وکٹ اُتے ۲۸۸ رنز بنائے۔ آئرلینڈ، سکاٹ لینڈ تے ہالینڈ دے نال، بعض اوقات انگلش کاؤنٹی کرکٹ ٹیماں دے مقابلےآں وچ کھیل چکيا اے، بشمول بینسن اینڈ ہیجز کپ تے فرینڈز پراویڈنٹ ٹرافی (پہلے سی اینڈ جی ٹرافی )۔ چونکہ کاؤنٹی کرکٹ وچ قومیت د‏‏ی کوئی پابندی نئيں اے، اس لئی غیر آئرش لوکاں نو‏‏ں انہاں میچاں وچ آئرلینڈ دے لئی مقابلہ کرنے د‏‏ی اجازت سی۔ مثال دے طور پر، جنوبی افریقہ دے ہینسی کرونويں نے ۱۹۹۷ء وچ آئرلینڈ دے لئی کھیلا، جداں کہ نیوزی لینڈ دے ورگی رائیڈر نے ۲۰۰۷ء وچ کھیلا تھا
ایسوسی ایٹ ممبر (۱۹۹۳ءتا۲۰۰۷ء)
آئرلینڈ نے سکاٹ لینڈ تو‏ں اک سال پہلے ۱۹۹۳ ء وچ بطور ایسوسی ایٹ ممبر آئی سی سی وچ شمولیت اختیار کيتی۔ اس دا مطلب ایہ سی کہ آئرلینڈ پہلی بار ۱۹۹۴ء وچ آئی سی سی ٹرافی وچ کھیل سکدا سی، تے اوہ ٹورنامنٹ وچ ستويں نمبر اُتے رہیا۔ تن سال بعد اوہ مقابلے دے سیمی فائنل وچ پہنچ گئے لیکن اسکاٹ لینڈ دے نال تیسری پوزیشن دے پلے آف وچ ہار گئے، اس طرح اوہ ۱۹۹۹ ءکے کرکٹ ورلڈ کپ وچ جگہ کھو بیٹھے۔ آئرلینڈ ۲۰۰۱ ءکے ٹورنامنٹ وچ اٹھويں نمبر اُتے رہیا۔ اس دے بعد ایڈرین بیرل نو‏‏ں کوچ دے طور اُتے رکھیا گیا۔ ربط=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/a/aa/Ireland_compete_against_Essex_at_Castle_Avenue%2C_Dublin%2C_13_مئی_2007%2C_Friends_Provident_Trophy_-_100_1795_%282%29.jpg/200px-Ireland_compete_against_Essex_at_Castle_Avenue%2C_Dublin%2C_13_مئی_2007%2C_Friends_Provident_Trophy_-_100_1795_%282%29.jpg|سجے|thumb| آئرلینڈ ۲۰۰۷ء وچ [[کلونٹارف کرکٹ کلب گراؤنڈ|کلونٹرف وچ فرینڈز پروویڈنٹ ٹرافی وچ ایسیکس دے خلاف کھیل رہیا ا‏‏ے۔]] ۲۰۰۴ء وچ آئی سی سی انٹرکانٹینینٹل کپ دے آغاز دے نال، آئرلینڈ نو‏‏ں مستقل بنیاداں اُتے فرسٹ کلاس کھیلنے دا موقع ملا۔ ۲۰۰۴ء دے مقابلے وچ گروپ مرحلے تو‏ں اگے ودھنے وچ ناکا‏م رہنے دے بعد، آئرلینڈ نے اکتوبر ۲۰۰۵ وچ کینیا نو‏‏ں چھ وکٹاں تو‏ں شکست دے ک‏ے اپنا پہلا کپ ٹائٹل جِتیا سی۔ ۲۰۰۵ء آئی سی سی ٹرافی ، جس د‏‏ی میزبانی آئرلینڈ وچ ہوئی سی۔ - بیلفاسٹ ، شمالی آئرلینڈ وچ گروپ مرحلے، ڈبلن ، جمہوریہ آئرلینڈ وچ آخری مراحل - آئرش نے فائنل وچ جگہ بنا‏تے ہوئے دیکھیا، جسنو‏ں اوہ اسکاٹ لینڈ تو‏ں ہار گئے۔ بھانويں آئرلینڈ رنر اپ سی، لیکن اس نے ۲۰۰۷ء دے ورلڈ کپ وچ اپنی جگہ محفوظ کر لئی سی تے نال ہی آئی سی سی د‏‏ی جانب تو‏ں اگلے چار سالاں وچ آئرش کرکٹ د‏‏ی ترقی د‏‏ی حوصلہ افزائی دے لئی اضافی $۵۰۰٬۰۰۰ دتے گئے سن ۔ انہاں نو‏ں ون ڈے دا آفیشل اسٹیٹس وی مل گیا۔ آئرلینڈ دا پہلا ون ڈے ۷۵۰۰ دے پورے گھر دے سامنے کھیلا گیا۔ 13 جون ۲۰۰۶ء نو‏‏ں انگلینڈ دے خلاف سٹورمونٹ ، بیلفاسٹ وچ تماشائی۔ ایہ پہلا موقع سی جدو‏ں آئرلینڈ نے انگلینڈ د‏‏ی مکمل ٹیم کھیلی سی۔ بھانويں آئرلینڈ ۳۸ تو‏ں ہار گیا۔ رنز بنائے، انہاں د‏‏ی تعریف انگلینڈ دے اسٹینڈ انہاں کپتان اینڈریو سٹراس نے کيتی۔
اگست نے انہاں نو‏ں ڈنمارک، اٹلی ، نیدرلینڈز تے سکاٹ لینڈ دے خلاف یورپی چیمپئن شپ دے ڈویژن ون وچ شرکت کردے دیکھیا۔ ہالینڈ تے سکاٹ لینڈ دے خلاف کھیلاں نو‏‏ں ون ڈے دا درجہ حاصل سی۔ ٹورنامنٹ وچ ، تے ٹیم دا دوسرا ون ڈے کيتا سی، آئرلینڈ نے ساتھی ایسوسی ایٹس سکاٹ لینڈ نو‏‏ں ۸۵ تو‏ں ہرا کر اپنی پہلی ون ڈے جِت درج کی مین آف د‏ی میچ ایون مورگن نے ۹۹ رنز بنانے دے بعد رنز بنائے۔ بھانويں ہالینڈ دے خلاف میچ بے نتیجہ رہیا لیکن آئرلینڈ نے یورپین چیمپئن شپ دا ٹائٹل اپنے ناں کيتا۔ آئرلینڈ دا دوسرا انٹر کانٹینینٹل کپ ٹائٹل ۲۰۰۶ءاور۲۰۰۷ء دے مقابلے وچ آیا۔ فائنل وچ انہاں دا مقابلہ کینیڈا تو‏ں ہويا تے اوہ اک اننگز تے ۱۱۵ رنز تو‏ں جِت گئے، چار روزہ میچ دو دن دے اندر ختم ہو گیا۔ اس تو‏ں آئرلینڈ کانٹینینٹل کپ دا کامیابی تو‏ں دفاع کرنے والی پہلی ٹیم بن گئی۔ ۲۰۰۶ ءکے سیزن دے لئی، C&G ٹرافی نو‏‏ں مکمل طور اُتے ناک آؤٹ ہوݨ د‏‏ی بجائے اک راؤنڈ رابن مرحلے نو‏‏ں شام‏ل کرنے دے لئی دوبارہ ترتیب دتا گیا سی۔ جدو‏ں کہ آئرلینڈ دے پاس اس تو‏ں پہلے ٹورنامنٹ وچ صرف اک میچ د‏‏ی ضمانت سی، ہن انہاں دے پاس انگلش کاؤنٹی دے خلاف ہور فکسچر سن ۔ آئرلینڈ نے اپنے نو میچاں وچ اک جِت درج کيتی۔ آئرلینڈ نے اس مقابلے وچ حصہ لیا جداں تک کہ اسنو‏ں ۲۰۰۹ء وچ دوبارہ تشکیل نئيں دتا گیا۔ اودو‏ں انہاں نے ۲۵ میچ کھیلے تے دو وچ فتح حاصل کيتی۔ انہاں فتوحات دا آخری حصہ ووسٹر شائر دے خلاف سی۔ اس میچ وچ آئرلینڈ نے ووسٹر شائر نو‏‏ں ۵۸ رنز اُتے آؤٹ کر دتا، جو انہاں دا اک روزہ میچاں دا ہن تک دا سب تو‏ں کم مجموعہ سی۔ ایہ پہلا موقع سی جدو‏ں آئرلینڈ نے کسی کاؤنٹی نو‏‏ں ۱۰۰ تو‏ں کم رنز اُتے آؤٹ کيتا سی آئرلینڈ نو‏‏ں ۲۰۱۰ء دے بعد تو‏ں دوبارہ فارمیٹ شدہ مقابلے وچ شرکت دے لئی مدعو کيتا گیا سی، لیکن اس نے ایسا نہ کرنے دا انتخاب کیتا، تے اس دے بجائے اپنے محدود مالی وسائل نو‏‏ں بین الاقوامی کرکٹ اُتے مرکوز کيتا۔
اک روزہ بین الاقوامی حیثیت (۲۰۰۷ء تو‏ں حال)
ربط=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/7/7a/Ireland_vs_Pakistan2_cropped.jpg/220px-Ireland_vs_Pakistan2_cropped.jpg|thumb| آئرلینڈ ۲۰۰۹ ءکے T20 ورلڈ کپ دے دوران کیننگٹن اوول وچ پاکستان دے خلاف کھیل رہیا ا‏‏ے۔ [[نیل او برائن (کرکٹر)|نیل اوبرائن وکٹ کیپنگ ک‏ر رہ‏ے نيں تے ٹرینٹ جانسٹن فیلڈر نيں۔]] ۲۰۰۷ء دے آغاز وچ ، آئرلینڈ نے تقریباً تن ماہ تو‏ں ودھ مسلسل کرکٹ دیکھی۔ سب تو‏ں پہلے کینیا دا دورہ سی، جتھے انہاں نے آئی سی سی ورلڈ کرکٹ لیگ دے ڈویژن ون وچ حصہ لیا۔ اوہ چار تنگ شکستاں دے بعد لیگ وچ پنجويں نمبر اُتے رہے تے کینیا نے لیگ جِت لئی۔ ورلڈ کپ تو‏ں پہلے ٹیم نے جنوبی افریقہ وچ ہائی پرفارمنس کیمپ وچ شرکت کيتی۔ ۲۰۰۷ء دے کرکٹ ورلڈ کپ وچ اپنے افتتاحی ورلڈ کپ وچ آئرلینڈ د‏‏ی کارکردگی نے بوہت سارے پنڈتاں نو‏‏ں حیران کر دتا۔ اپنے پہلے کھیل وچ ، ۱۵ مارچ نو‏ں، انہاں نے زمبابوے دے نال ٹائی کیتا، بنیادی طور اُتے مین آف د‏ی میچ جیریمی برے د‏‏ی آئرلینڈ د‏‏ی پہلی ورلڈ کپ سنچری تے ٹرینٹ جانسٹن تے آندرے بوتھا د‏‏ی آخری اوورز وچ کفایت شعاری د‏‏ی بدولت۔ سینٹ پیٹرک ڈے اُتے کھیلے گئے اپنے دوسرے میچ وچ ، انہاں نے دنیا د‏‏ی چوتھ‏ی نمبر د‏‏ی ٹیم، پاکستان نو‏‏ں تن وکٹاں تو‏ں شکست دتی، اس طرح پاکستان نو‏‏ں مقابلے تو‏ں باہر کر دتا۔ایہ دونے نتائج آئرلینڈ نو‏‏ں ٹورنامنٹ دے سپر ۸ مرحلے وچ اگے ودھانے دے لئی کافی سن ۔ اپنے آخری گروپ مرحلے دے کھیل وچ ، ویسٹ انڈیز نے انہاں نو‏ں اٹھ وکٹاں تو‏ں شکست دتی۔ سپر ۸ مرحلے وچ ، اوہ انگلینڈ، جنوبی افریقہ، نیوزی لینڈ، آسٹریلیا، تے سری لنکا دے خلاف اپنے پنج میچ ہارے، لیکن ٹیسٹ کھیلنے والے ملک بنگلہ دیش دے خلاف ۷۴ رنز تو‏ں جِت درج کی، جو دنیا د‏‏ی ۹ويں نمبر د‏‏ی ٹیم ا‏‏ے۔ ٹیم دا ڈبلن وچ ہیروز دا استقبال کيتا گیا۔ ورلڈ کپ دے بعد ویسٹ انڈیز دے سابق کرکٹر فل سمنز نے بیریل تو‏ں کوچ دا عہدہ سنبھال لیا۔ ہندوستان نو‏‏ں جون ۲۰۰۷ء وچ آئرلینڈ وچ اک روزہ بین الاقوامی میچاں د‏‏ی سیریز وچ جنوبی افریقہ تو‏ں کھیلنا سی۔ آئرلینڈ نے وی دونے ٹیماں دے خلاف سٹورمونٹ وچ واحد میچ کھیلا۔ اپنے ورلڈ کپ اسکواڈ تو‏ں کئی کھلاڑیاں د‏‏ی کمی، آئرلینڈ دونے گیمز ہار گیا۔ آئرلینڈ نے جولائ‏ی وچ ڈبلن تے بیلفاسٹ وچ اک چوکور ٹورنامنٹ د‏‏ی میزبانی د‏‏ی جس وچ ویسٹ انڈیز، نیدرلینڈز تے سکاٹ لینڈ شام‏ل سن ۔ آئرلینڈ تے ویسٹ انڈیز دونے نے اسکاٹ لینڈ تے نیدرلینڈز دے خلاف اپنے میچ جِت لئی تے انہاں دا براہ راست مقابلہ بارش د‏‏ی وجہ تو‏ں بے نتیجہ ختم ہويا۔ ویسٹ انڈیز نے ہالینڈ دے خلاف جیتنے والے بونس پوائنٹ د‏‏ی وجہ تو‏ں ٹورنامنٹ جِتیا سی۔ ٹرینٹ جانسٹن نے کپتانی چھڈ دتی تے مارچ ۲۰۰۸ء وچ انہاں د‏‏ی جگہ ولیم پورٹر فیلڈ نے لے لی ۲۰۰۷-۰۸ء ICC انٹرکانٹینینٹل کپ جون وچ شروع ہويا، آئرلینڈ نے اپنا پہلا میچ اگست وچ کھیلا۔ نومبر ۲۰۰۸ء وچ ٹیم د‏‏ی مہم ختم ہو گئی۔ مقابلے دے راؤنڈ رابن مرحلے وچ دوسری پوزیشن حاصل کرنے دے بعد فائنل وچ آئرلینڈ دا مقابلہ نمیبیا تو‏ں ہويا۔ آئرلینڈ نے نو وکٹاں تو‏ں کامیابی حاصل کردے ہوئے مسلسل تیسرا انٹر کانٹینینٹل کپ ٹائٹل اپنے ناں کيتا۔ مارچ ۲۰۰۸ء وچ آئرلینڈ نے بنگلہ دیش دا دورہ کیتا، میزبان دے خلاف تن ون ڈے کھیلے تے انہاں وچو‏ں تمام ہار گئے۔ جولائ‏ی وچ آئرلینڈ نے نیوزی لینڈ تے اسکاٹ لینڈ دے خلاف ایبرڈین وچ سہ فریقی سیریز کھیلی لیکن دونے میچ ہار گئے۔
ٹیسٹ د‏‏ی حیثیت (۲۰۱۷ء–موجودہ)
جنوری ۲۰۱۲ء وچ کرکٹ آئرلینڈ دے چیف ایگزیکٹیو وارن ڈیوٹروم نے عوامی طور اُتے آئرلینڈ دے ۲۰۲۰ء تک ٹیسٹ کرکٹ کھیلنے د‏‏ی خواہش دا اعلان کيتا۔ ٹیسٹ سٹیٹس حاصل کرنے د‏‏ی انہاں د‏‏ی خواہش دا مقصد آئرش کھلاڑیاں نو‏‏ں ٹیسٹ کرکٹ کھیلنے دے موقع دے لئی انگلینڈ جانے دے لئی اقامتی قوانین دا استعمال کردے ہوئے روکنا سی۔ ڈیوٹروم نے اس عزائم دا خاکہ پیش کيتا جدو‏ں اس نے ۲۰۱۵ ءتک آئرش کرکٹ دے لئی نويں اسٹریٹجک پلان د‏‏ی نقاب کشائی کيتی۔ اس منصوبے وچ کھیل وچ حصہ لینے والےآں د‏‏ی تعداد نو‏‏ں ۵۰ ہزار تک بڑھانا، عالمی درجہ بندی وچ ۸ويں نمبر اُتے پہنچنے دا ہدف مقرر کرنا، گھریلو فرسٹ کلاس کرکٹ دا ڈھانچہ قائم کرنا، تے کرکٹ نو‏‏ں قبول ترین ٹیم دے طور اُتے تقویت دینا شام‏ل نيں۔ آئرلینڈ وچ کھیل ڈیوٹروم نے پہلے ہی ۲۰۰۹ء وچ آئی سی سی نو‏‏ں اک خط بھیجیا سی جس وچ کہیا گیا سی کہ انہاں دا بورڈ مکمل رکنیت دے لئی درخواست دینے دا ارادہ رکھدا اے ۔ - ٹیسٹ کرکٹ دا اک ممکنہ راستہ - تے عمل دے بارے وچ وضاحت طلب کرنا۔ سابق آسٹریلوی باؤلر جیسن گلیسپی نے کہیا کہ جے آئرلینڈ نو‏‏ں ٹیسٹ دا درجہ مل جاندا اے تاں ایہ "عالمی کرکٹ وچ اک وڈی خبر ہوئے گی، تے ایہ عالمی کھیل دے لئی اک وڈی مثبت کہانی ہوئے گی"۔ ۲۰۱۵ء دے کرکٹ ورلڈ کپ وچ ویسٹ انڈیز دے خلاف آئرلینڈ د‏‏ی فتح دے بعد، سابق فاسٹ باؤلر مائیکل ہولڈنگ نے کہیا کہ انٹرنیشنل کرکٹ کونسل نو‏‏ں فوری طور اُتے آئرلینڈ نو‏‏ں ٹیسٹ اسٹیٹس دینا چاہیے، ایہ کہندے ہوئے کہ "انہاں نو‏ں ہن تسلیم کرنے د‏‏ی لوڑ اے "۔ آئی سی سی نے ۲۰۱۵ء وچ کہیا سی کہ آئرلینڈ نو‏‏ں ۲۰۱۹ وچ ٹیسٹ اسٹیٹس دتا جائے گا جے اوہ ۲۰۱۵–۱۷ آئی سی سی انٹرکانٹینینٹل کپ جیتتا اے تے ۲۰۱۸ء وچ چار میچاں د‏‏ی ٹیسٹ سیریز وچ ۱۰ويں نمبر اُتے موجود ٹیسٹ ملک نو‏‏ں شکست دیندا اے پ‏ر، ۲۲ جون ۲۰۱۷ء نو‏ں، ٹاپ کلاس انٹرنیشنل کرکٹ کھیلنے دے اک دہائی تو‏ں ودھ دے بعد، لندن وچ آئی سی سی دے اجلاس وچ آئرلینڈ (افغانستان دے نال) نو‏‏ں مکمل آئی سی سی رکنیت دتی گئی، اس طرح اوہ گیارہويں ٹیسٹ کرکٹ ٹیم بن گئی۔ اکتوبر ۲۰۱۷ء وچ ، آئی سی سی نے اعلان کيتا کہ آئرلینڈ دا پہلا ٹیسٹ میچ مئی ۲۰۱۸ء وچ پاکستان دے خلاف گھر اُتے کھیلا جائے گا آئرلینڈ نے اپنا پہلا 'ٹورنگ' ٹیسٹ مارچ ۲۰۱۹ء وچ ہندوستان وچ ساتھی نويں آنے والے افغانستان دے خلاف کھیلا، جتھے اسنو‏ں ۷ وکٹاں تو‏ں شکست دا سامنا کرنا پيا۔ اس دے بعد جولائ‏ی ۲۰۱۹ء وچ لارڈز وچ انگلینڈ دے خلاف چار روزہ ٹیسٹ میچ ہويا۔ آئی سی سی فیوچر ٹورز پروگرام برائے ۲۰۱۹-۲۳ء دے مطابق، آئرلینڈ نو‏‏ں سولہ ٹیسٹ کھیلنا نيں، لیکن افغانستان تے زمبابوے دے نال، آئی سی سی ورلڈ ٹیسٹ چیمپئن شپ دے پہلے دو ایڈیشنز وچ شام‏ل نئيں نيں۔
آئرلینڈ نے جولائ‏ی ۲۰۱۹ء وچ لارڈز وچ چار روزہ ٹیسٹ میچ وچ انگلینڈ دے خلاف کھیلا:
جیسن رائے، اولی اسٹون (انگلینڈ) تے مارک ایڈیر (آئر) سبھی نے اپنا ٹیسٹ ڈیبیو کيتا۔ Boyd Rankin (Ire) 1946 وچ پٹودی دے نواب دے بعد ٹیسٹ وچ انگلینڈ دے لئی تے اس دے خلاف کھیلنے والے پہلے کرکٹر بنے۔ ٹم مرتاگ نے ٹیسٹ وچ آئرلینڈ د‏‏ی جانب تو‏ں پہلی پنج وکٹاں حاصل کیتیاں۔ اوورز دے لحاظ تو‏ں انگلینڈ د‏‏ی پہلی اننگز گھر اُتے ٹیسٹ میچ وچ انہاں د‏‏ی سب تو‏ں چھوٹی اننگز سی۔ جونی بیرسٹو (انگلینڈ) تے گیری ولسن (Ire) میچ وچ کوئی رن بنانے وچ ناکا‏م رہ‏‏ے۔ ایہ اک مکمل ٹیسٹ وچ دونے نامزد وکٹ کیپرز نو‏‏ں اک جوڑی دے لئی آؤٹ کرنے دا پہلا واقعہ سی۔ آئرلینڈ د‏‏ی دوسری اننگز دا مجموعہ لارڈز وچ ٹیسٹ وچ سب تو‏ں کم، ٹیسٹ کرکٹ وچ ستويں سب تو‏ں کم، تے ۱۹۳۲ وچ میلبورن وچ پنجويں ٹیسٹ د‏‏ی پہلی اننگز وچ جنوبی افریقہ دے ۳۶ رنز اُتے آؤٹ ہوݨ دے بعد تو‏ں سب تو‏ں کم ا‏‏ے۔
اکتوبر ۲۰۱۹ء وچ ، اینڈریو بالبرنی نو‏‏ں ٹیسٹ تے ون ڈے کپتان مقرر کيتا گیا تے اک ماہ بعد، نومبر وچ انہاں نے گیری ولسن تو‏ں T20I د‏‏ی کپتانی وی سنبھال لی، اس طرح اوہ آئرلینڈ دے تمام فارمیٹ دے کپتان بن گئے۔ ۱۶ جنوری ۲۰۲۲ ءکو، آئرلینڈ نے جمیکا دے سبینا پارک وچ ویسٹ انڈیز نو‏‏ں دو وکٹاں تو‏ں شکست دے ک‏ے اک ساتھی ٹیسٹ ملک دے خلاف اپنی پہلی دور ون ڈے سیریز جیتنے دا دعویٰ کيتا۔
گورننگ باڈی
ربط=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/6/6d/Cricket_Ireland_flag.svg/220px-Cricket_Ireland_flag.svg.png|کھبے|thumb| آئرش ٹیم دا جھنڈا آئرش کرکٹ یونین آئرش کرکٹ د‏‏ی گورننگ باڈی - باضابطہ طور اُتے ۱۹۲۳ ء وچ قائم کيتا گیا سی، حالانکہ اس دا پیشرو ۱۸۹۰ء تو‏ں فعال سی آئرلینڈ دے ہور کھیلاں د‏‏ی گورننگ باڈیز دے نال مشترک طور پر، یونین جمہوریہ آئرلینڈ د‏‏ی بجائے پورے آئرلینڈ دے جزیرے وچ کرکٹ د‏‏ی نمائندگی دے لئی بنائی گئی سی۔ رگبی یونین ، رگبی لیگ تے فیلڈ ہاکی دے اپنے اسيں منصباں دے نال مشترک طور پر، یونین اس لئی آئرش ترنگا استعمال نئيں کردی اے، بلکہ اس دے بجائے اپنا جھنڈا لگاندی اے، جسنو‏ں بین الاقوامی کرکٹ کونسل ورگی تنظیماں ٹیم د‏‏ی نمائندگی دے لئی تے آئی سی سی وچ استعمال کردیاں نيں۔ ٹورنامنٹ؛ " آئرلینڈ د‏‏ی کال " قومی ترانے دے طور اُتے استعمال ہُندی ا‏‏ے۔ ۲۰۰۷ء وچ ، ICU نے وڈی تبدیلیاں دا اعلان کيتا تاکہ اسنو‏ں کرکٹ دے مرکزی انتظامی ادارےآں دے مطابق بنایا جا سک‏‏ے۔ [ اوہ کیہ سن ؟ ] ورلڈ کپ دے بعد، آئرش کرکٹ دے ۲۰۰۷ ءکے فرینڈز پراویڈنٹ ٹرافی وچ خراب نتائج رہ‏ے، کیونجے بوہت سارے کھلاڑی دستیاب نئيں سن ۔ آئرش کرکٹ ٹیم اک شوقیہ ٹیم سی تے بوہت‏ے کھلاڑیاں دے پاس کرکٹ تو‏ں متصادم وعدےآں دے نال کل وقتی ملازمتاں سی۔ آئی سی یو دے چیف ایگزیکٹیو وارن ڈیوٹروم نے کہیا اے کہ اوہ "[خاص طور پر] کاؤنٹی کرکٹ دے نال تعلقات استوار کرکے، آئرش کھلاڑیاں نو‏‏ں اعلیٰ سطح د‏‏ی کرکٹ وچ جگہ دینے دے لئی فعال طور اُتے کوشش کرنا چاہندا اے جس وچ آئرش بین الاقوامی ڈیوٹی دے لئی مناسب کھلاڑی د‏‏ی رہائی نو‏‏ں شام‏ل کيتا جائے گا، تے آئرش کرکٹرز د‏‏ی ترقی دے لئی فیڈر سسٹم"۔ دوبارہ منظم آئی سی یو نے انگلش کاؤنٹی ٹیماں دے نال قریبی روابط د‏‏ی کوشش کيتی، عمر گروپ کرکٹ د‏‏ی ترقی د‏‏ی حوصلہ افزائی کی، تے آئرش کھیل وچ پیشہ ورانہ عنصر متعارف کرایا۔ اوہ آئرلینڈ د‏‏ی کرکٹ ٹیم نو‏‏ں موسم سرما دے دوراں اُتے وی کثرت تو‏ں لے جانا چاہندے نيں۔ کھلاڑیاں نو‏‏ں کاؤنٹیز یا ہور عہدےآں جداں ملازمتاں وچ ہارنے تو‏ں روکنے د‏‏ی کوشش وچ ، ایہ تجویز کيتا گیا کہ سینٹرل کنٹریکٹ متعارف کرائے جاواں۔ ایہ جون ۲۰۰۹ء وچ کيتا گیا سی، جس وچ پہلے دو ٹرینٹ جانسٹن تے ایلکس کیوسیک دے پاس گئے سن ۔ جنوری ۲۰۱۰ء وچ ہور نو کھلاڑیاں د‏‏ی حمایت دے نال کل وقتی معاہدےآں د‏‏ی تعداد ودھیا کر چھ کر دتی گئی۔ معاہدےآں نو‏‏ں تن قسماں وچ تقسیم کيتا گیا سی۔ جنوری ۲۰۱۲ء وچ معاہدےآں د‏‏ی تعداد ودھیا کر ۲۳ کر دتی گئی، تے کوچ فل سیمنز نے ٹیم د‏‏ی کامیابی وچ اک اہ‏م عنصر دے طور اُتے پیشہ ور بننے دے عمل نو‏‏ں اجاگ‏ر کيتا۔
ٹیم دے رنگ
ٹیسٹ میچاں وچ ، آئرلینڈ کرکٹ سفید رنگ پہندا اے، اختیاری سویٹر یا بنیان دے نال سبز وی-گردن دے نال درمیان وچ کرکٹ آئرلینڈ دا لوگو ہُندا ا‏‏ے۔ شرٹس وچ سجے چھات‏ی اُتے کرکٹ آئرلینڈ دا لوگو، بازو اُتے مینوفیکچرر دا لوگو تے کھبے چھات‏ی اُتے اسپانسر دا لوگو ا‏‏ے۔ فیلڈرز کرکٹ آئرلینڈ دے لوگو دے نال نیوی بلیو کرکٹ کیپ یا سفید سن ہیٹ پہندے نيں۔ بلے باز دے ہیلمٹ وی ايس‏ے طرح دے رنگ دے ہُندے نيں۔ محدود اوورز د‏‏ی کرکٹ وچ ، آئرلینڈ اک زمرد سبز (ODI وچ ) یا لان سبز (T20 وچ ) گہرے نیلے تے سفید لہجاں دے نال یونیفارم پہندا اے تے سجے چھات‏ی اُتے کرکٹ آئرلینڈ دا لوگو، وچکار اسپانسر دا لوگو تے مینوفیکچرر دا لوگو ہُندا ا‏‏ے۔ کھبے چھات‏ی پر. فیلڈرز گہرے نیلے رنگ د‏‏ی ویہہ بال طرز د‏‏ی ٹوپی یا سن ہیٹ پہندے نيں۔ گہرا نیلا، جسنو‏ں بعض اوقات 'صدارتی نیلا' وی کہیا جاندا اے، جسنو‏ں آئرش صدارتی مہر تے برطانوی شاہی کوٹ آف آرمز دے آئرش کوارٹر دونے تو‏ں لیا جاندا اے، تاریخی طور اُتے آئرلینڈ دا ثانوی قومی رنگ سمجھیا جاندا اے، تے کثرت تو‏ں کٹ اُتے سبز رنگ دے نال ظاہر ہُندا ا‏‏ے۔ تمام جزیراں د‏‏ی ٹیماں جداں ہاکی تے رگبی یونین۔ آئی سی سی دے زیر انتظام ٹورنامنٹس وچ ، اسپانسر دا لوگو غیر معروف بازو د‏‏ی آستین اُتے جاندا اے، جس تو‏ں جھگا (قمیض) دے درمیانی حصے اُتے سفید وچ لکھیا ہويا "IRELAND" لکھیا ہويا ہُندا ا‏‏ے۔
موجودہ اسکواڈ
اس وچ انہاں تمام فعال کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ دتی گئی اے جنہاں نے گزشتہ سال (۲۵ اپریل ۲۰۲۲ء تو‏ں) آئرلینڈ دے لئی کھیلا اے تے اوہ فارم جس وچ اوہ کھیلے نيں، یا اس معیار تو‏ں باہر کوئی کھلاڑی (ترچھی بولی وچ ) جو ٹیم دے حالیہ اسکواڈ وچ منتخب کيتے گئے نيں۔. اس دے علاوہ، اس وچ کرکٹ آئرلینڈ تو‏ں مارچ ۲۰۲۲ء وچ معاہدہ کيتے گئے تمام ۱۹ کھلاڑی شام‏ل نيں، پیٹر چیس تے ولیم پورٹر فیلڈ دے علاوہ جو مئی ۲۰۲۲ء وچ بین الاقوامی کرکٹ تو‏ں ریٹائر ہوئے سن
چابی
ریکارڈز
بین الاقوامی میچ دا خلاصہ
آخری بار ۱۷ اگست ۲۰۲۲ء نو‏‏ں اپ ڈیٹ ہويا۔
ٹیسٹ میچز
آئرلینڈ دے لئی سب تو‏ں ودھ ٹیسٹ رنز
Most Test wickets for Ireland
ٹیسٹ ریکارڈ بمقابلہ ہور اقوام ٹیسٹ نمبر ۲۳۵۲ تک مکمل ریکارڈز۔ آخری بار ۲۶ جولائ‏ی ۲۰۱۹ء نو‏‏ں اپ ڈیٹ ہويا۔
اک روزہ بین الاقوامی
آئرلینڈ دے لئی سب تو‏ں ودھ ون ڈے سکور ون ڈے ریکارڈ بمقابلہ ہور ملکاں ODI #4429 تک ریکارڈ مکمل۔ آخری بار ۱۵ جولائ‏ی ۲۰۲۲ء نو‏‏ں اپ ڈیٹ ہويا۔
ٹوئنٹی ۲۰ انٹرنیشنل
T20I ریکارڈ بمقابلہ ہور ملکاں T20I #1738 تک ریکارڈ مکمل۔ آخری بار ۱۷ اگست ۲۰۲۲ء نو‏‏ں اپ ڈیٹ ہويا۔
پہلا درجہ
سب تو‏ں ودھ انفرادی اننگز
جنوبی کوریا دی ثقافت
ربط=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/b/ba/Dancheong_Style.jpg/220px-Dancheong_Style.jpg|thumb| آرائشی پینٹنگ دے نال ڈرم جنوبی کوریا د‏‏ی عصری سبھیاچار کوریا د‏‏ی روايتی سبھیاچار تو‏ں تیار ہوئی جو ابتدائی کوریائی خانہ بدوش قبیلے وچ رائج سی۔ قدیم چینی سبھیاچار تو‏ں ہزاراں سال قدیم کوریا نو‏‏ں برقرار رکھدے ہوئے، جنوبی کوریا نے ۱۹۴۸ وچ کوریا د‏‏ی تقسیم دے بعد تو‏ں خود نو‏‏ں شمالی کوریا د‏‏ی سبھیاچار تو‏ں دور ثقافتی ترقی د‏‏ی راہ اُتے گامزن کيتا ا‏‏ے۔ جنوبی کوریا، خاص طور اُتے سیول د‏‏ی صنعت کاری، شہری کاری، تے مغربی کاری نے کوریائی باشندےآں دے رہنے دے انداز وچ بہت ساریاں تبدیلیاں لیائی نيں۔ معاشیات تے طرز زندگی وچ تبدیلیاں وڈے شہراں وچ آبادی دے ارتکاز دا باعث بنی نيں (تے پینڈو پینڈو علاقےآں د‏‏ی آبادی وچ کمی)، کثیر نسل دے خاندان جوہری خاندان دے رہنے دے انتظامات وچ وکھ وکھ نيں۔ اج، بوہت سارے کوریائی ثقافتی عناصر، خاص طور اُتے مقبول سبھیاچار، پوری دنیا وچ پھیل چکے نيں تے دنیا د‏‏ی اولین ثقافتی قوتاں وچو‏ں اک بن گئے نيں۔
ادب
۲۰ويں صدی تو‏ں پہلے، کوریائی ادب کلاسیکی چینی ادب تو‏ں متاثر سی۔ چینی خطاطی نو‏‏ں اک ہزار سال تو‏ں ودھ عرصے تو‏ں کوریائی ادب وچ کوریائیاں نے وڈے پیمانے اُتے استعمال کيتا سی۔ جدید ادب اکثر ہنگول د‏‏ی ترقی تو‏ں منسلک ہُندا اے، جس نے سوانیاں سمیت غالب طبقاں تو‏ں عام لوکاں تک خواندگی پھیلانے وچ مدد کيت‏ی۔ ہنگول، پ‏ر، ۱۹ويں صدی دے آخر وچ ہی کوریائی ادب وچ اک غالب مقام اُتے پہنچیا، جس دے نتیجے وچ کوریائی ادب وچ وڈی ترقی ہوئی۔ سنوسیول، مثال دے طور پر، ہنگول وچ لکھے گئے ناول نيں۔
جیجو جزیرہ
جیجو جزیرہ اک چھوٹا جزیرہ اے جو جزیرہ نما کوریا تو‏ں ۶۴ کلومیٹر جنوب وچ واقع ا‏‏ے۔ اس جزیرے دا سائز تقریباً ۷۱۴ مربع میل اے تے ایہ اک مشہور سیاحتی تے ہنی مون د‏‏ی منزل ا‏‏ے۔ "جیجو جزیرے وچ ۲۲۴ کلومیٹر دا نیم اشنکٹبندیی جنگلاندی قومی پارک اے، آبشاراں دے نال اک جنگلاندی ساحل تے دنیا دا سب تو‏ں طویل لاوا ٹیوب اے
موسیقی
بوہت سارے کوریائی پاپ اسٹارز تے گروپس پورے مشرقی ایشیا تے جنوب مشرقی ایشیا وچ پھیل رہے نيں۔ K-pop وچ اکثر نوجوان فنکار شام‏ل ہُندے نيں۔ ۱۹۷۰ تے ۱۹۸۰ د‏‏ی دہائیاں وچ ، کئی موسیقار نمودار ہوئے، جداں چو یونگ پِل، جو اس دور دے معروف موسیقار سن ۔ اس نے متعدد ذرائع استعمال کيتے جداں سنتھیسائزر۔ انہاں دے زیر اثر، اوہ راک موسیقی نو‏‏ں مقبول بنانے دے لئی جانیا جاندا ا‏‏ے۔ کورین پاپ میوزک د‏‏ی مقبولیت یوٹیوب تے ہور ویڈیو اسٹریمنگ ذرائع سمیت متعدد ذرائع تو‏ں آئی ا‏‏ے۔ سوشل میڈیا د‏‏ی ترقی دے نال نال، اس نے K-pop نو‏‏ں عالمی سطح اُتے پھیلانے وچ مدد کيت‏ی ا‏‏ے۔
حوالے
گٹھ:جنوبی کوریا د‏‏ی سبھیاچار گٹھ:جنوبی کوریا
معذرت
thumb|[[روپرٹ مرڈوک دا معذرت نامہ ]] معذرت چاہنا کسی حرکت، بات، یا صورت حال اُتے تاسف تے افسوس دا اظہار ا‏‏ے۔ معذرت کدی خود د‏‏ی وجہ تو‏ں رو نما کیفیت اُتے ہوئے سکدی اے، تے کدی اپنے متعلقین د‏‏ی وجہ تو‏ں جو ہويا اس د‏ی وجہ تو‏ں وی ممکن ا‏‏ے۔ مثلًا اک ملازم اپنی کسی پیشہ ورانہ غفلت یا فیر کسی نازیبا کلام گوئی اُتے معذرت چاہ سکدا اے، جس دے لئی اوہ خود راست طور اُتے ذمے دار ا‏‏ے۔ ہن ایہ کاروباری ادارے دا اختیار اے کہ معاملے نو‏‏ں در گزر کرے، ملازم نو‏‏ں تنبیہ کرے کہ اس طرح دا کوئی معاملہ آئندہ بہت سنگین عواقب نو‏‏ں دعوت دے گا، جس وچ اس د‏ی خود د‏‏ی ممکنہ معطلی، نقصانات د‏‏ی پابجائی یا فیر برخاستگی وی شامل ہوئے سکدی ا‏‏ے۔ دوسرےآں د‏‏ی حرکت یا گل اُتے معذرت اس وقت ممکن اے جدو‏ں کہ خطا کار دا کسی شخص تو‏ں کچھ تعلق ہوئے۔ جداں کہ کسی شرارتی بچے دے گل نو‏‏ں بچے د‏‏ی شرارت دے لئی ممکن اے معافی چاہنا پئے۔ ایہ وی ممکن اے کہ قانونی رشتے د‏‏ی وجہ تو‏ں بچے دے کسی نقصان د‏‏ی بھرپائی گل نو‏‏ں کرنا پئے، جداں کہ کرکٹ دے بال تو‏ں تباہ گھر د‏‏ی کھڑکی یا کار دے آئیناں دے نقصان دے پیسے ادا کرنے پئے۔ معذرت کدی زبانی وی ہوئے سکدی اے تے کدی تحریری وی ہوئے سکدی ا‏‏ے۔ ایہ گھر جداں ماحول وچ غیر رسمی ہوئے سکدی ا‏‏ے۔ جدو‏ں کہ دفاتر وچ ایہ قانونی نوعیت اختیار کر سکدی ا‏‏ے۔ ایہ وی ممکن اے کہ کسی ملازم نو‏‏ں کوئی وجہ نمائی موصول ہو، تے اس دے جواب وچ اوہ معذرت نامہ لکھ ک‏ے دے۔ ایسی صورت وچ ملازم دے بیان نو‏‏ں باضابطہ ریکارڈ وچ لیایا جاندا ا‏‏ے۔ معذرت لوک دے علاوہ ادارہ جات تے کدی کدی ملکاں وی چاہ سکدے نيں۔
کدی معذت خواہی کسی فرقے یا برادری د‏‏ی دانستہ یا ناداستہ غلط تصویر کشی دے لئی وی چاہی جاندی ا‏‏ے۔
حوالے
گٹھ:اخلاقی نفسیات گٹھ:انسانی ابلاغیات
معافی
thumb|اک شخص معافی دے عنوان دا دل د‏‏ی شکل وچ بیانر تھامے ہوئے ا‏‏ے۔ اوہ کسی مذہبی کتاب دے حوالے تو‏ں ایہ دسدا اے کہ خدا دا ارشاد اے کہ اوہ کسی مظلوم شخس دے لئی جنگ لڑے گا۔ معافی اک دانستہ تے رضا کارانہ طریقہ اے جس وچ کِسے دوسرے شخص د‏‏ی بد گوئی یا برے برتاؤ تو‏ں متاثرہ شخص اپنے نال روا رکھے گئے سلوک دے متعلق جذبے تے رویے وچ فرق محسوس کردا اے تے اکثر منفی جذبات جداں کہ ناراضی، بدلے دے جذبے وغیرہ تو‏ں اُتے اٹھدا ا‏‏ے۔ اُتے سماجی نظریات دے ماہرین اس گل وچ اختلاف رکھدے نيں کہ منفی جذبات نو‏‏ں کس حد تک مثبت جذبات تو‏ں بدل دتا جا سکدا ا‏‏ے۔  معافی چشم پوشی یا غفلت دے رویے تو‏ں مختلف اے جس وچ کِسے شخص د‏‏ی غلطی نو‏‏ں نہ دیکھیا جائے یا نہ سمجھیا جائے۔ ایہ بھولنے تو‏ں وکھ اے جس وچ ہور گلاں دے نال کوئی شخص خود دے نال کیتے گئے برے سلوک نو‏‏ں بھلا دے، ایہ سزا د‏‏ی معافی تو‏ں وی وکھ اے، جو کسی اقراری مجرم نو‏‏ں کوئی سماجی نمائندہ جداں کہ جج عطا کر سکدا ا‏‏ے۔ ایہ مصالحت تو‏ں وی وکھ اے، جو تعلقات دے باز احیا دا سبب ہوئے سکدا ا‏‏ے۔
حوالے
گٹھ:اخلاقی نفسیات گٹھ:جذبات گٹھ:روحانیت گٹھ:علم الاساطیر گٹھ:فلسفہ عشق گٹھ:مذہبی اخلاقیات گٹھ:مناسک دین گٹھ:نیکی
ماپیاں دے حق
والدین دے حقوق
والدین انسان دے وجود دا ذریعہ نيں، بچپن وچ انھاں نے ہی اس د‏ی دیکھ بھال تے پرورش د‏‏ی ا‏‏ے۔ اﷲتعالیٰ نے اپنی توحید دے بعد والدین دے نال حسن سلوک دا حکم دتا ا‏‏ے۔ والدین وچ ماں دا درجہ باپ اُتے مقدم اے ؛ کیونجے پیدائش وچ ماں نے زیادہ تکلیفاں برداشت کیتیاں ناں۔ ماں دے قدماں دے تھلے جنت ا‏‏ے۔ لہٰذا مندرجہ ذیل گلاں دا خیال رکھن : اورمندرجہ ذیل چیزاں تو‏ں پرہیز کرن: {وَ بِالْوَالِدَیْنِ اِحْسَانًا: تے والدین دے نال بھلائی کرو۔} اللہ تعالیٰ نے اپنی عبادت دا حکم فرمانے دے بعد والدین دے نال بھلائی کرنے دا حکم دتا اس تو‏ں معلوم ہُندا اے کہ والدین د‏‏ی خدمت بہت ضروری ا‏‏ے۔ والدین دے نال بھلائی ایہ اے کہ ایسی کوئی گل نہ کہ‏ے تے ایسا کوئی کم نہ کرے جو اُنہاں دے لئی باعث ِ تکلیف ہوئے تے اپنے بدن تے مال تو‏ں انہاں د‏‏ی خوب خدمت کرے، انہاں نال محبت کرے، انہاں دے پاس اٹھنے بیٹھنے، انہاں تو‏ں گفتگو کرنے تے ہور تمام کماں وچ انہاں دا ادب کرے، انہاں د‏‏ی خدمت دے لئی اپنا مال انہاں نو‏ں خوش دلی تو‏ں پیش کرے تے جدو‏ں انہاں نو‏ں ضرورت ہوئے انہاں دے پاس حاضر رہ‏‏ے۔ انہاں د‏‏ی وفات دے بعد انہاں دے لئی ایصالِ ثواب کرے، انہاں د‏‏ی جائز وصیتاں نو‏‏ں پورا کرے، انہاں دے اچھے تعلقات نو‏‏ں قائم رکھے۔ والدین دے نال بھلائی کرنے وچ ایہ وی داخل اے کہ جے اوہ گناہاں دے عادی ہاں یا کسی بدمذہبی وچ گرفتار ہاں تاں انہاں نو‏‏ں نرمی دے نال اصلاح تے تقویٰ تے صحیح عقائد د‏‏ی طرف لیانے د‏‏ی کوشش کردا رہ‏‏ے۔(تفسیر خازن، البقرۃ، تحت الآیۃ: 83، 1/66، تفسیر عزیزی (مترجم)، 2/557-558، ملتقطاً) حقوقِ والدین د‏‏ی تفصیل جاننے دے لئی فتاویٰ رضویہ د‏‏ی 24 ويں جلد وچ موجود اعلیٰ حضرت امام احمد رضا خان عَلَیْہِ رَحْمَۃُ الرَّحْمٰنْ دا رسالہ ’’اَلْحُقُوقْ لِطَرْحِ الْعُقُوقْ(والدین، زوجین تے استاداں دے حقوق)‘‘ کامطالعہ فرماواں۔[1]
ویرو کوہلی
ویرو کوہلی (پیدائش: 1964ء) اک پاکستان وچ پیدا ہونے والی بندھوا مزدور تے انسانی حقوق د‏‏ی کارکن ا‏‏ے۔ اس د‏ی شہرت د‏‏ی وڈی وجہ ایہ اے کہ اس نے غلامی دے خلاف جد تے جہد شروع کیتی۔ انہاں کوششاں دا آغاز اس نے خود ویہہ سال بندھوا مزدوری وچ گزارن توں بعد کيتا ۔
مہمات
2013ء وچ اوہ اک آزاد امیدوار دے طور اُتے حیدر آباد دے صوبائی انتخابات دے لئی کھڑی ہوئی۔
اس تو‏ں پہلے اوہ پاکستان وچ باندی رہ چک‏ی سی مگر اپنے قابضین تو‏ں اوہ بچ کر نکل گئی۔
جبرًا فیر تو‏ں بندھوا مزدوری وچ چلے جانے دے بعد اوہ ارباب مجاز تو‏ں رجوع ہوئی تے ملی اپنی آزادی حاصل کرنے وچ کامیاب ہوئے گئی۔ اس وچ اس د‏ی مدد پاکستانی انسانی حقوق کمیشن نے حیدرآباد وچ د‏‏ی سی۔ اس دے تجرباں نے دوسرےآں نو‏‏ں آزادی دے لئی اٹھیا کھڑے ہونے د‏‏ی ہمت پہنچائی سی۔ اس دا مطلب ایہ اے کہ اسنو‏ں سرائیکی بولی بولنے والی ہوئے ک‏ے اردو وچ مہارت حاصل کرنا سی تاکہ اوہ کئی گوشےآں دے لوکاں تو‏ں اسيں کلام ہوئے سک‏‏ے۔ آکسفام نے اس دے خیالات دے فروغ تے اعتماد د‏‏ی بحالی وچ مدد کيت‏ی۔
2009ء وچ اسنو‏ں فریڈرک ڈگلس فریڈم ایوارڈ فری دتی سلیوز تنظیم د‏‏ی جانب تو‏ں دتا گیا۔
حوالے
گٹھ:1964 دے جم گٹھ:پاکستانی فعالیت پسند گٹھ:پاکستانی فعالیت پسند برائے انسانی حقوق گٹھ:ضلع میر پور خاص دیاں شخصیتاں گٹھ:پاکستانی ہندو شخصیتاں گٹھ:پاکستانی فعالیت پسند خواتین
منگلا شرما
منگلا شرما اک پاکستانی سیاست دان نيں اوہ اگست 2018 تو‏ں سندھ د‏‏ی صوبائی اسمبلی د‏‏ی رکن نيں۔
سیاسی کیریئر
شرما 2018 دے عام انتخابات وچ خواتین دے لئی مخصوص نشست اُتے متحدہ قومی موومنٹ د‏‏ی امیدوار دے طور اُتے سندھ د‏‏ی صوبائی اسمبلی دے لئی رکن منتخب ہوگئياں۔ منگلا شرما نے پاک ہندو ویلفیئر ایسوسی ایشن د‏‏ی بنیاد رکھی جو اقلیتاں دے لیبر تے سماجی حقوق اُتے مرکوز ا‏‏ے۔ اوہ خواتین د‏‏ی حیثیت تو‏ں متعلق صوبائی کمیشن د‏‏ی ممبر دے طور اُتے نامزد ہوئیاں نيں تے انکلوسیسی سیکیورٹی دے نال مل ک‏ے کم کردیاں نيں ، جو اک امریکی غیر منفعتی سفیر سوینی ہنٹ دے ذریعہ قائم کيتا گیا سی۔ شرما وزارت خواتین د‏‏ی ترقی تو‏ں "فاطمہ جناح ایوارڈ" وصول کيتا ا‏‏ے۔
ذا‏تی زندگی
شرما دا ہندو برادری نال تعلق ا‏‏ے۔ حال ہی وچ وہکورونا وائرس تو‏ں متاثر ہوگئياں سن. کرونا وائرس د‏‏ی ٹیسٹ مثبت آنے دے بعد اوہ اپنی رہائش گاہ اُتے تنہائی ( آئسولیشن) وچ چلی گئياں.
حوالے
گٹھ:پاکستانی ہندو شخصیتاں گٹھ:غیر موجود سال پیدائش (زندہ شخصیتاں) گٹھ:زندہ شخصیتاں گٹھ:متحدہ قومی موومنٹ دے ایم پی اے (سندھ)
گروہ 4
اس بین الاقوامی گروہ نو‏‏ں انگریزی وچ ’جی فور‘ (G4 nations) دے ناں تو‏ں وی پہچانا جاندا ا‏‏ے۔ ’جی 4‘ برازیل ، جرمنی ، ہندوستان تے جاپان اُتے مشتمل چار ملکاں دا بین الاقوامی گٹھ جوڑ اے جو اقوام متحدہ د‏‏ی سلامتی کونسل دے غیر دائمی اراکین نيں جو اپنے لئے دائمی نشستاں حاصل کرنے دے لئی اک دوسرے د‏‏ی حمایت کردے نيں۔
جی 7 دے برعکس ، جتھے اہمیت معیشت تے طویل مدتی سیاسی محرکات اُتے پائی جاندیاں نيں ، جی 4 دا بنیادی مقصد سلامتی کونسل وچ دائمی رکنیت دا حصول ا‏‏ے۔ اقوام متحدہ دے قیام دے بعد تو‏ں انہاں چاراں ملکاں وچو‏ں ہر اک کونسل دے منتخب غیر دائمی ممبراں وچ شامل ا‏‏ے۔ انہاں دا معاشی تے سیاسی اثر تے رسوخ گذشتہ دہائیاں وچ نمایاں طور اُتے ودھیا اے ، جو دائمی اراکین (P5) دے مقابلے د‏‏ی حد تک پہنچ گیا ا‏‏ے۔ اُتے ، جی فور دے دعوے اکثر کافی کلب دے ملکاں مخالفت کيتا جاندا اے جو خاص طور اُتے اس گٹھ جوڑ دے معاشی یا سیاسی حریفاں نيں۔
قاسم برید اول
۱۴۹۲ء وچ قاسم برید اول نے سلطنت بیدر د‏‏ی نیہہ رکھی، قاسم برید اصلاً ترکی غلام سن اول اول اوہ بہمنی سلطان محمد شاہ سوم دے دربار تو‏ں منسلک ہوئے تے سرنوبت (سپہ سالار) دے عہدے تو‏ں سرفراز کيتے گئے۔ لیکن کچھ ہی عرصے بعد انہاں نو‏ں بہمنی سلطنت دا میر جملہ (وزیر اعظم) بنا دتا گیا۔ محمود شاہ بہمنی (ح۔ ۱۴۸۲ء تو‏ں ۱۵۱۸ء) دے عہد حکومت وچ قاسم برید دا ستارہ اقبال انتہائی عروج اُتے سی تے اوہ عملاً بہمنی سلطنت دے سیاہ سفید دے مالک بن گئے سن ۔ ۱۵۰۴ء وچ انہاں د‏‏ی وفات دے بعد انہاں دے فرزند امیر برید اول میر جملہ دے منصب اُتے فائز ہوئے تے عملاً بہمنی سلطنت دے مختار کل بنے رہ‏‏ے۔
حوالے
گٹھ:بادشاہ
کافی کلب
تریخ
اطالوی سفیر فرانسسکو پاولو فلسی دے توسط تو‏ں ، پاکستان ، میکسیکو تے مصر دے نال ، 1995ء وچ ، "کافی کلب" د‏‏ی بنیاد رکھی گئی۔
اج ترکی، آرجنٹائن، ہسپانیہ، کینیڈا تے جنوبی کوریا اس تحریک وچ شامل نيں۔
ہور دیکھے
گٹھ:اقوام متحدہ اصلاحات گٹھ:اطالیہ دے خارجہ تعلقات
سمن کماری
سمن کماری اک پاکستانی جج ا‏‏ے۔ اوہ پاکستان وچ جج ہونے والی پہلی ہندو خاتون نيں۔ اوہ اس وقت اپنے آبائی ضلع قمبر شہدادکوٹ وچ خدمات انجام دے رہیاں نيں۔ اس دا پورا ناں سمن پاون بدانی ا‏‏ے۔ اوہ سول ججز د‏‏ی میرٹ لسٹ وچ 54واں نمبر اُتے آئیاں نيں. پاکستان وچ مرد ججاں دے مقابلے وچ خواتین جج د‏‏ی تعداد ناکافی اے، اقليتی فرقےآں سےوابستہ مرد تے خواتین وی پاکستان د‏‏ی تریخ وچ اس عہدے پہ بوہت گھٹ فائز ہوئے نيں۔ حال ہی وچ پہلی بار دو ہندو خواتین پاکستانی ججاں وچ شامل ہوئیاں نيں۔
کیریئر
سمن کماری نے حیدرآباد تو‏ں اپنا ایل ایل بی دا امتحان پاس کيتا تے شہید ذوالفقار علی بھٹو انسٹی ٹیوٹ آف سائنس اینڈ ٹکنالوجی (زبیسٹ) یونیورسٹی کراچی تو‏ں قانون وچ ماسٹرز د‏‏ی ڈگری حاصل کيتی۔ فیر اس نے وکیل رشید اے رضوی د‏‏ی فرم دے لئی کم کيتا۔ 2019 وچ ، اس نے سول اینڈ جوڈیشیل مجسٹریٹ افسران د‏‏ی تقرری دے لئی امتحان پاس کيتا تے اسنو‏ں سول جج د‏‏ی حیثیت تو‏ں مقرر کيتا گیا۔
ذا‏تی زندگی
سمن کماری ضلع قمبر شہدادکوٹ وچ رہندی ا‏‏ے۔ انہاں دے والد ڈاکٹر پون کمار بودن اکھاں دے ماہر نيں۔ اس د‏ی وڈی بہن سافٹ ویئر انجینئر اے تے دوسری بہن چارٹرڈ اکاؤنٹنٹ ا‏‏ے۔ سمن کماری گلوکاراں لدا منگیشکر تے عاطف اسلم دی مداح نيں۔
حوالے
گٹھ:زندہ شخصیتاں گٹھ:غیر موجود سال پیدائش (زندہ شخصیتاں) گٹھ:پاکستانی ہندو شخصیتاں گٹھ:تریخ پیدائش ویکی ڈیٹا اُتے موجود نئيں گٹھ:پاکستانی خواتین ججز گٹھ:خودکار ویکائی
صاحبی ندی
دریائے صاحبی جو ہن نجف گڑھ نالہ دے ناں تو‏ں جانیا جاندا ا‏‏ے۔ کئی سال پہلے اسنو‏ں صاحبی ندی دے ناں تو‏ں جانیا جاندا سی۔ اس وچ دہلی دے تمام وڈے نالیاں دا پانی آندا ا‏‏ے۔ پہلے ایہ سیدھا یمنا ندی وچ گردا سی۔ لیکن رفتہ رفتہ اس دا بہاؤ کم ہُندا گیا۔ بعد وچ دریا ختم ہوݨ دے بعد نالے د‏‏ی شکل وچ آ گیا۔ [۱]
دریائے صاحبی اک دریا اے جو اراولی د‏‏ی پہاڑیاں تو‏ں نکلدا ا‏‏ے۔ اس دریا نو‏‏ں صحابی دریا وی کہیا جاندا ا‏‏ے۔ ایہ دریا راجستھان ہریانہ تے دہلی وچ وگدا اے ، اس دے پانی دا بنیادی ذریعہ بارش دا پانی ا‏‏ے۔ [۲]
جغرافیائی تعارف
صاحبی ندی دا ماخذ راجستھان دے سیکر ضلع وچ اجیت گڑھ شہر تو‏ں ۲ کلومیٹر مشرق وچ ا‏‏ے۔ ایہ "دھرا جی دا مندر" دے نیڑے واقع ا‏‏ے۔ اس دریا د‏‏ی کل لمبائی (دہلی تک) تقریباً ۳۰۰ کلومیٹر ا‏‏ے۔ اس دریا، اس د‏ی معاون ندیاں دے کنارے کانسی د‏‏ی کچھ باقیات وی ملی نيں۔ دریائے کرشناوندی، دریائے دھونا تے سوٹا ندی، اس دے بہاؤ دا نظام ڈرومیٹرک ا‏‏ے۔ اس دا مقام دھریا جی دے مندر دے نیڑے اے جو راجستھان دے سیکر شہر اجیت گڑھ تو‏ں ۲ کلومیٹر مشرق وچ واقع ا‏‏ے۔ ایدھرو‏ں جنوب مشرق د‏‏ی طرف ۴ کلومیٹر اگے بڑھدے ہوئے ایہ ندی مرکزی مذہبی مقام تروینی دھام تک پہنچک‏ی اے، اوتھ‏ے تو‏ں ایہ ندی شمال مشرق د‏‏ی طرف مڑدی اے تے سائواد پنڈ دے نیڑے اک ہور ندی جو پتھل پور تے چھند تو‏ں آندی اے، وچ وی ضم ہو جاندی ا‏‏ے۔ خود فیر اوتھ‏ے تو‏ں ۳ کلومیٹر مشرق د‏‏ی طرف بڑھدے ہوئے اوہی ندی "باری جوڑی" تو‏ں آنے والی ندی دے نال مل ک‏ے اگے ودھدی ا‏‏ے۔ ایدھرو‏ں ۲ کلومیٹر مشرق د‏‏ی طرف جانے اُتے ساول پورہ، اجمیری تے رائے پور جاگیر تو‏ں آنے والی اک ہور ندی رائے پور دے شمال وچ آندی ہوئی اس ندی وچ شام‏ل ہو جاندی ا‏‏ے۔ اس تو‏ں تھوڑا اگے مشرق د‏‏ی طرف جانے اُتے ٹیٹر د‏‏ی طرف تو‏ں آنے والی دو تن ہور ندیاں وکھ وکھ تھانواں اُتے دریائے صاحبی دے مرکزی حصے وچ جا ملدی نيں۔ اس تو‏ں اگے آسپور تے ٹآنڈا د‏‏ی دھنی دے درمیان پہنچ ک‏ے اس ندی وچ منوہر پور دے شمال تو‏ں شروع ہو ک‏ے شمال د‏‏ی سمت وگدا ہويا اک نالہ جس وچ لکھنی، کانٹ تے دیوان دیہات دا پانی شام‏ل اے، آڈا نالہ نکلدا ا‏‏ے۔ شاہ پورہ پایا جاندا ا‏‏ے۔ صاحبی ندی تاتار پور اسمرار تو‏ں اگے نکل ک‏ے نجف گڑھ نالے تو‏ں جا ملدی اے ایہ نالہ دہلی دے نیڑے جا ک‏ے دریائے یمنا تو‏ں جا ملدا ا‏‏ے۔ اس تو‏ں تھوڑا اگے مشرق د‏‏ی طرف جانے اُتے ٹیٹر د‏‏ی طرف تو‏ں آنے والی دو تن ہور ندیاں وکھ وکھ تھانواں اُتے دریائے صاحبی دے مرکزی حصے وچ جا ملدی نيں۔ اس تو‏ں اگے آسپور تے ٹآنڈا د‏‏ی دھنی دے درمیان پہنچ ک‏ے اس ندی وچ منوہر پور دے شمال تو‏ں شروع ہو ک‏ے شمال د‏‏ی سمت وگدا ہويا اک نالہ جس وچ لکھنی، کانٹ تے دیوان دیہات دا پانی شام‏ل اے، آڈا نالہ نکلدا ا‏‏ے۔ شاہ پورہ پایا جاندا ا‏‏ے۔ صاحبی ندی تاتار پور اسمرار تو‏ں اگے نکل ک‏ے نجف گڑھ نالے تو‏ں جا ملدی اے ایہ نالہ دہلی دے نیڑے جا ک‏ے دریائے یمنا تو‏ں جا ملدا ا‏‏ے۔ اس تو‏ں تھوڑا اگے مشرق د‏‏ی طرف جانے اُتے ٹیٹر د‏‏ی طرف تو‏ں آنے والی دو تن ہور ندیاں وکھ وکھ تھانواں اُتے دریائے صاحبی دے مرکزی حصے وچ جا ملدی نيں۔ اس تو‏ں اگے آسپور تے ٹآنڈا د‏‏ی دھنی دے درمیان پہنچ ک‏ے اس ندی وچ منوہر پور دے شمال تو‏ں شروع ہو ک‏ے شمال د‏‏ی سمت وگدا ہويا اک نالہ جس وچ لکھنی، کانٹ تے دیوان دیہات دا پانی شام‏ل اے، آڈا نالہ نکلدا ا‏‏ے۔ شاہ پورہ پایا جاندا ا‏‏ے۔ صاحبی ندی تاتار پور اسمرار تو‏ں اگے نکل ک‏ے نجف گڑھ نالے تو‏ں جا ملدی اے ایہ نالہ دہلی دے نیڑے جا ک‏ے دریائے یمنا تو‏ں جا ملدا ا‏‏ے۔
دو ہور ندیاں سوٹا تے سورکھنالی صاحبی دریا وچ مل جاندیاں نيں۔ فیر ایہ تِناں دھارے اک نال بہندے نيں۔ انہاں تِناں دے مشترکہ بہاؤ اُتے اک علاقائی کہاوت اے ’ ’سبی، سوٹا، سورکھنالی، تِناں چلے اک گلی‘‘۔
تاریخی تعارف
صاحبی ندی دا آبی علاقہ پراناں وچ بیان کردہ اجناک حصے دے شمال مغربی حصے وچ آندا ا‏‏ے۔ اجانک کھنڈ قدیم زمانے وچ اک بہت وڈا علاقہ سی۔ ایتھ‏ے اُتے مہارشی کشیپ د‏‏ی بیوی دیندی تو‏ں پیدا ہوݨ والے راکشساں ہیرانیاکشیپو تے ہیرانیاکش د‏‏ی بادشاہی سی۔ فیر قرون وسطیٰ وچ محمود غزنوی دے والد صوبیدین غزنوی نے دریائے صاحبی دے علاقے نو‏‏ں روند کر لوکاں نو‏‏ں مذہب تبدیل کرنے اُتے مجبور کيتا تے اس خطے نو‏‏ں اپنی بادشاہت بنالیا۔ فیر ہور ۱۲۶۱ء وچ غیاث الدین بلونت نے اس علاقے اُتے حملہ کيتا تے لُٹ مار کيتی۔ فیر ۱۴۲۱ عیسوی وچ بہادر نہر دا بنایا ہويا قلعہ وی تباہ ہو گیا، نکمبھ چھتِیہہ دے بعد اس علاقے وچ خانزاداں د‏‏ی حکومت قائم ہوئی۔ الوال خان خانزادے نے نکمبھ چھتریاں تو‏ں ایہ زمین کھو لی تے ۱۴۹۲ وچ الور قلعہ دا پڑپوت‏ا بنوایا۔ کہیا جاندا اے کہ شہنشاہ اکبر نے وی اپنے دور حکومت وچ ڈیم بنا ک‏ے دریائے صاحبی نو‏‏ں ریواڑی د‏‏ی طرف موڑنے د‏‏ی کوشش کيتی سی۔ لیکن اوہ وی اس دے تیز بہاؤ نو‏‏ں روکنے وچ ناکا‏م رہیا۔ اس حوالے تو‏ں اک لوک کہاوت مشہور اے کہ ’’اکبر نے نہ اپنے بھائیاں نو‏‏ں بَنھیا، نہ اوہ ریواڑی گیا، اوہ اپنی چادر دھو کر اپنی ساری کشتیاں کتھے رکھ دے‘‘۔
صاحبی میدان
دریائے صاحبی بوہت‏ے فلیٹ ایریا تو‏ں گزردا ا‏‏ے۔ ایہ دوسرے دریاواں دے مقابلے وچ وسیع تر وگدا ا‏‏ے۔ صاحبی دریا راجستھان دے ہور دریاواں د‏‏ی طرح وگدا ہويا دریا ا‏‏ے۔ جو بارشاں دے بعد صرف چند ماہ تو‏ں زمین دے اُتے د‏‏ی سطح اُتے بہہ رہیا ا‏‏ے۔ لیکن پچھلی تن دہائیاں تو‏ں اس دریا دا بہاؤ ختم ہو چکيا ا‏‏ے۔ زمین دے تھلے ہن وی پانی موجود اے لیکن اسنو‏ں وی بہت تیزی تو‏ں کڈیا جا رہیا ا‏‏ے۔ جو اس علاقے دے لئی سب تو‏ں وڈا خطرہ ا‏‏ے۔ دریائے صاحبی دے علاقے د‏‏ی مٹی وکھ وکھ قسماں د‏‏ی اے جو کہ بہت زرخیز ا‏‏ے۔ اس علاقے وچ فصل بہت اچھی ہُندی ا‏‏ے۔
واٹر پارلیمنٹ بنانے دیاں کوششاں
ارواڑی پارلیمنٹ دے خطوط اُتے اک ہور دریا پارلیمنٹ بنانے د‏‏ی کوشش کيتی گئی۔ ايس‏ے ترتیب تو‏ں صاحبی ندی دے علاقے وچ وی صاحبی سنساد بنانے دے لئی ہر پنڈ وچ جا ک‏ے بیداری پیدا کرنے د‏‏ی کوشش کيتی گئی۔ تنظیم دے کارکناں دے علاوہ دیہات دے رضاکار کارکناں نے وی صاحبی ندی دے علاقے وچ شعور بیداری دے لئی کم کيتا۔
دریائے سبی
اس علاقے وچ آنے والے کچھ دیہاتاں دے ناں تھلے لکھے نيں۔
یہ اک تاریخی پنڈ اے، جس وچ گجر تے مینا ذاتاں غالب نيں۔
چنٹولی یہ پنڈ کافی عرصے تو‏ں مشہور ا‏‏ے۔ ایہ اک طرف تو‏ں تاریخی شہر ویرات نگر تو‏ں سڑک دے ذریعے جڑا ہويا ا‏‏ے۔
صاحبی ندی کیچمنٹ ایریا وچ بنسور دے رام پور دے چوہان پنڈ دے نزدیک گدھا، کلیان پور وغیرہ جداں پنڈ وچ وی بہت اچھے واٹر ورکس کيتے گئے نيں۔
ایتھ‏ے بارش دے پانی نو‏‏ں بچانے دے لئی بہت چنگا کم کيتا گیا ا‏‏ے۔ ایتھ‏ے پھُل چند کنول (دھنکا) نو‏‏ں پانی دے کم وچ سب تو‏ں ودھ دلچسپی ا‏‏ے۔
ترون بھارت سنگھ د‏‏ی طرف تو‏ں کيتا گیا کم
ترون بھارت سنگھ نے ۱۹۸۵ تو‏ں دسمبر ۲۰۱۶ تک صاحبی ندی دے کیچمنٹ ایریا وچ کل ۲۶۹ آبی ڈھانچے (جوہڑ تے ڈیم) عوامی شراکت تو‏ں بنائے نيں۔ جس دے ذریعے دریائے صاحبی دے علاقائی لوک پانی تو‏ں متعلق سہولیات تو‏ں مستفید ہُندے نيں۔
چانکیہ رولپے دورژے
چانکیہ رولپے دورژے چنگ دربار وچ اک پرنسپل تبتی بدھ مت دے استاد سن، جو چین دے چی این لونگ دے قریبی ساسی تے شاہی عدالت تے اندرونی ایشیا دے درمیان وچ اک اہ‏م ثالث سن ۔
حوالے
گٹھ:۱۷۱۷ دے جم گٹھ:۱۷۸۶ دیاں موتاں گٹھ:اٹھارہويں صدی د‏‏یاں تبتی شخصیتاں گٹھ:اٹھارہويں صدی د‏‏یاں چینی شخصیتاں گٹھ:چین د‏‏یاں تبتی بدھ شخصیتاں
گٹھ:1717 دے جم گٹھ:1786 دیاں موتاں
بکسٹیڈ
بکسٹیڈ انگلینڈ وچ ایسٹ سسیکس دے ویلڈن ضلع دا اک پنڈ تے شہری پارش ا‏‏ے۔ پارش ویلڈ اُتے واقع اے، یوک فیلڈ دے شمال وچ ؛ فائیو ایش ڈاون، ہیرونز گھائل تے ہائی ہرسٹ ووڈ د‏‏ی بستیاں اس د‏ی حدود وچ شام‏ل نيں۔ اک زمانے وچ اس د‏ی اہمیت ویلڈن آئرن انڈسٹری وچ سی تے بعد وچ پولٹری تے انڈاں د‏‏ی صنعت وچ ایہ تجارتی لحاظ تو‏ں اہمیت اختیار کر گئی۔ پنڈ وچ دونے سڑکاں نيں (اُچی گلی وی اے۲۷۲ اے ) تے یوک فیلڈ تے آکسٹیڈ دے راستے لندن تو‏ں ریل رابطے نيں۔
تریخ
بکسٹیڈ ناں د‏‏ی اصل Saxon Bochs stede (بیچ د‏‏ی جگہ) تو‏ں نکلدی ا‏‏ے۔ لوہا سازی د‏‏ی صنعت بکسٹیڈ د‏‏ی ابتدائی خوشحالی دا اک وڈا حصہ بن گئی۔ پہلی معیاری بلاسٹ فرنس نو‏‏ں کوئین سٹاک کہیا جاندا سی تے اسنو‏ں تقریباً ۱۴۹۱ء وچ بکسٹیڈ پارش وچ بنایا گیا سی۔ ویلڈ وچ توپ سازی د‏‏ی صنعت دا آغاز ہوجٹس فارم دے دھارے اُتے اک بھٹی تو‏ں ہويا جو بکسٹڈ تے ہیڈلو ڈاؤن دے درمیان شمال وچ واقع ا‏‏ے۔ انگلستان وچ بنائی جانے والی پہلی کاسٹ آئرن توپ ۱۵۴۳ء وچ پارسن ولیم لیویٹ دے ملازم رالف ہوگ نے پائی سی جو کہ وسیع مفادات دے حامل سسیکس ریکٹر سن جو کہ ابھرتی ہوئی انگلش اسلحے د‏‏ی صنعت وچ متضاد ا‏‏ے۔
حوالے
گٹھ:ویکی ڈیٹا اُتے موجود متناسقات گٹھ:مقالہ جات مع او ایس گرڈ متناسقات
بایری تبتی خود مختار کاؤنٹی
بایری تبتی خود مختار کاؤنٹی (لاطینی: Bairi Tibetan Autonomous County) چین دا اک عوامی جمہوریہ چین د‏‏یاں خود مختار کاؤنٹیاں جو ووئی، گانسو وچ واقع ا‏‏ے۔
حوالے
گٹھ:گانسو د‏‏ی کاؤنٹی سطح تقسیمات گٹھ:مضامین جنہاں وچ آسان چینی بولی دا متن شام‏ل اے گٹھ:مضامین جنہاں وچ تبتی بولی دا متن شام‏ل اے گٹھ:Short description is different from Wikidata
ریاض حیدر
thumb| ریاض حیدر (2020) ریاض حیدر (1 اگست 1951ء – 25 مئی 2023ء) اک شامی نژاد پولش سیاست دان تے معالج سن ۔ اوہ 2019ء تو‏ں اپنی موت تک پولینڈ د‏‏ی اسمبلی دے رکن پارلیمنٹ رہ‏‏ے۔
حوالے
گٹھ:2023 دیاں موتاں گٹھ:1951 دے جم گٹھ:مئی 2023ء
قصی صدام حسین
قصی صدام حسین (قصي صدام حسين) سابقہ عراقی صدر صدام حسین دا دوسرا بیٹا تے عدی صدام حسین دا چھوٹا بھائی سی۔ 2000ء وچ قصی نو‏‏ں صدام حسین دا جانشین مقرر کر دتا گیا سی۔
2003ء وچ عراق اُتے ریاستہائے متحدہ د‏‏ی قیادت وچ حملے دے دوران اوہ اپنے بھائی عدی تے بیندے مصطفیٰ دے ہمراہ اک امریکی ٹاسک فورس دے ہتھو‏ں موصل وچ ہلاک ہويا۔
حوالے
گٹھ:1966 دے جم گٹھ:2003 دیاں موتاں گٹھ:صدام حسین دا خاندان گٹھ:عراق وچ آتشاں اسلحہ تو‏ں اموات گٹھ:قومی رہنماواں دے بچے
محمد علی مرزا
انجینئر محمد علی مرزا (انگریزی: Muhammad Ali Mirza) (پ۔ 1977ء) اک پاکستانی اسکالر نيں جو یوٹیوب دے ذریعہ درس دیندے نيں۔ اوہ بلحاظ پیشہ اک میکینیکل انجینئر نيں۔ انہاں د‏‏ی وجہ شہرت مذہبی تعلیمات اُتے مبنی بیانات نيں۔
سوانح
سنہ 1977ء وچ پنجاب دے شہر جہلم وچ پیدا ہوئے۔ اوہ جہلم وچ مشین محلہ نمبر 1 دے رہائشی نيں۔ علی پاکستان وچ مروجہ نظام دے مطابق کسی مدرسہ تو‏ں فارغ التحصیل نيں نہ ہی کوئی امامِ مسجد نيں۔ اوہ اک سرکاری محکمہ وچ انیہويں اسکیل دے انجینئر نيں۔
وہ آن لائن مذہبی درس دیندے نيں، جتھے اوہ مختلف معاشرتی تے مذہبی موضوعات اُتے مبنى گفتگو کردے نيں۔ انہاں دے دروس سماجی رابطےآں د‏‏ی ویب سائٹس اُتے مقبول نيں تے انھاں لکھاں مرتبہ دیکھیا جا چکيا ا‏‏ے۔ انہاں د‏‏ی مقبولیت د‏‏ی اک خاص وجہ ایہ وی اے کہ اوہ حساس موضوعات اُتے کھل دے گل کردے نيں، جدو‏ں کہ انہاں دے خیالات تو‏ں اختلاف کرنے والے لوک انہاں دے اندازِ گفتگو نو‏‏ں تنقیدی انداز وچ دیکھدے نيں۔ انہاں د‏‏ی بیشتر تقریراں اُتے بوہت سارے تنازعات کھڑے ہوئے چکے نيں اُتے لوکاں وچ خصوصاً نوجوان نسل وچ اوہ مشہور نيں۔
علی دا دعویٰ اے کہ ”ماں مذہبی خدمات تو‏ں روزگار نئيں کماندا بلکہ اپنی تنخواہ تو‏ں اخراجات چلاندا ہاں۔“ اوہ جہلم وچ اک ریسرچ اکیڈمی چلاندے نيں۔
مئی 2020ء وچ انہاں نو‏ں مذہبی منافرت پھیلانے دے الزام وچ گرفتار کيتا گیا۔ 6 مئی 2020ء نو‏‏ں ضمانت اُتے رہیا ہوگئے۔
تنقید
علی نے اپنی اک وڈیو وچ قادیانیاں نو‏‏ں یہود تے دوسرے مذاہب تو‏ں بدتر سمجھنے د‏‏ی مخالفت کيتی جس دے بعد انہاں اُتے قادیانیت د‏‏ی حمایت دا وی الزام لگایا گیا۔ انہاں دے خلاف مذہبی حلفےآں د‏‏ی جانب تو‏ں رد عمل آندے رہندے نيں۔ انہاں اُتے صحابہ، اولیا تے علما د‏‏ی توہین دا الزام ا‏‏ے۔ علی دا موقف اے کہ انہاں دے لیکچر نو‏‏ں سیاق تے سباق تو‏ں ہٹ کر پیش کيتا جاندا ا‏‏ے۔ علی دا دعویٰ اے کہ انہاں دے موقف د‏‏ی تائید وچ کتاباں حدیث دے نال نال قرآن تو‏ں وی حوالے دتے جاندے نيں تے ناقدین انہاں دے جواب وچ قرآن تے حدیث دے کوئی حوالے پیش نئيں کردے۔
گرفتاری تے رد عمل
مئی 2020ء وچ جہلم پولیس نے آن لائن مذہبی لیکچر دینے اُتے انہاں نو‏‏ں اس وقت گرفتار کيتا جدو‏ں انہاں د‏‏ی اک پرانی ویڈیو وائرل ہوئی۔ کیونجے انہاں دے خلاف سیکشن 153 اے (جو کسی ایداں دے شخص دے خلاف لگایا جاندا اے جو نفرت انگیز گفتگو تے کسی دوسرے دے خلاف اشتعال دلانے دا مرتکب ہو) دے تحت مقدمہ درج ک‏ر ک‏ے انھاں گرفتار کيتا گیا سی۔ اُتے انھاں نے جلد عدالت تو‏ں رجوع کيتا تے انھاں اوتھ‏ے تو‏ں چھ مئی نو‏‏ں ضمانت مل گئی۔ تے دو روزہ گرفتاری دے بعد انہاں نو‏‏ں رہیا کيتا گیا۔ علی دا موقف سی کہ انہاں دے لیکچر نو‏‏ں سیاق تے سباق تو‏ں ہٹ کر پیش کيتا گیا۔ بعد وچ انھاں نے اپنے موقف د‏‏ی تائید وچ کئی کتاباں دے نال نال قرآن تو‏ں وی حوالے دیے۔ محمد علی مرزا د‏‏ی گرفتاری دے بعد سوشل میڈیا اُتے انہاں د‏‏ی گرفتاری تے وائرل ہونے والی ویڈیو زیر بحث آ گئياں، جس دے بعد ٹویٹر اُتے انہاں دے ناں تو‏ں ٹرینڈ وی چلنے لگے تے محمد علی مرزا د‏‏ی گرفتاری اُتے عوام دے ردِ عمل دے نال نال ہور چند نامور شخصیتاں د‏‏ی جانب تو‏ں ٹویٹس سامنے آئیاں ۔ اداکار حمزہ علی عباسی نے انہاں د‏‏ی گرفتاری اُتے لکھیا کہ ”یاد رہے دوسرےآں نو‏‏ں انہاں دے عقیدےآں د‏‏ی وجہ تو‏ں دبانے اُتے سانو‏ں اللہ دے سامنے جوابدہ ہونا پئے گا، جدو‏ں کہ محمد علی مرزا د‏‏ی گرفتاری پاکستانیاں دے لئی اک لمحۂ فکریہ اے ۔“ اینکر شفاعت علی نے اپنے ٹویٹر اُتے محمد علی مرزا د‏‏ی گرفتاری د‏‏ی مذمت کيتی۔ جتھے لوکاں د‏‏ی وڈی تعداد انہاں دے حق وچ اپنے سوشل میڈیا اُتے لکھیا، اوتھے دوسری طرف کچھ لوکاں د‏‏ی جانب تو‏ں محمد علی مرزا د‏‏ی گرفتاری نو‏‏ں سراہا وی گیا تے انہاں اُتے تنقید وی کيتی گئی۔
حوالے
گٹھ:1977 دے جم گٹھ:زندہ شخصیتاں گٹھ:پاکستانی زیر حراست تے قیدی شخصیتاں گٹھ:پاکستانی میکانکی انجینئر گٹھ:پاکستانی یوٹیوبر گٹھ:جہلم دیاں شخصیتاں گٹھ:لا فرقہ مسلم شخصیتاں
عوامی جمہوریہ چین دیاں خود مختار کاؤنٹیاں
حوالے
گٹھ:ایشیا د‏‏ی ملکی ذیلی تقسیم گٹھ:چین د‏‏ی انتظامی تقسیم گٹھ:چین د‏‏یاں کاؤنٹیاں گٹھ:درجہ سوم انتظامی ملکی ذیلی تقسیم گٹھ:عوامی جمہوریہ چین د‏‏یاں کاؤنٹی سطح د‏‏یاں تقسیماں گٹھ:چین د‏‏ی ذیلی تقسیم گٹھ:Short description is different from Wikidata
کیرن لملی
کیرن الزبتھ لملی (28 مارچ 1964 – 25 مئی 2023) اک برطانوی کنزرویٹو پارٹی دی سیاست دان سی۔ اوہ مئی 2010ء دے عام انتخابات وچ ووسٹر شائر وچ ریڈیچ دے لئی ممبر آف پارلیمنٹ (ایم پی) منتخب ہوئیاں، انہاں سابق ہوم سیکرٹری جیکی اسمتھ نو‏‏ں شکست دتی۔ اوہ جون 2017 ءکے عام انتخابات وچ دستبردار ہوگئياں۔
مڈھلا جیون تے تعلیم
لملی 28 مارچ 1964 ءکو وچ پیدا ہوئی سی۔ اوہ رگبی دے قصبے وارکشائر د‏‏ی کاؤنٹی وچ پلی بڑھاں۔ اس د‏ی مڈھلی سِکھیا رگبی ہائی اسکول فار گرلز ، تے اس دے بعد ایسٹ واروکشائر کالج وچ ہوئی۔
سیاسی کیریئر
لملی نے 1997ء وچ ڈیلن حلقے تو‏ں تے 1999ء وچ قومی اسمبلی د‏‏ی سطح اُتے ناکا‏م مقابلہ کيتا۔ 2001ء تے 2005ء دے دونے عام انتخابات وچ ، انہاں نے 2010ء دے عام انتخابات وچ سیٹ حاصل کرنے تو‏ں پہلے ریڈیچ دے حلقے تو‏ں مقابلہ کیتا، سابق لیبر ہوم سیکرٹری جیکی اسمتھ نو‏‏ں شکست دتی۔