حزب_اللہ_مسلح_طاقت
1990 د‏‏ی دہائی
1990 د‏‏ی دہائی دے دوران ، حزب اللہ نے آئی ڈی ایف دے نال بلیاں دا ماؤس چھیڑا ، حزب اللہ دے نال تیزی تو‏ں جدید ترین IEDs تے IDF دا مقابلہ ہويا۔ ہوسکدا اے کہ حزب اللہ نے 1995 دے اوائل وچ ہی آئی ڈی ایف دے خلاف سیل فون تو‏ں پھٹنے والے آئی ای ڈیز دا استعمال کيتا ہوئے۔ قبضے د‏‏ی مدت دے دوران اسرائیلی ہلاکتاں دا بنیادی ذریعہ IEDs ہون گے ، تے 1995 تو‏ں لے ک‏ے 2000 تک ہر سال تقریبا 50٪ IED حملےآں وچ اضافہ ہويا۔ ستمبر 29 ، 1992 نو‏‏ں ، تنظیم نے متعدد چوکیو‏ں اُتے اپنا پہلا مربوط حملہ کيتا۔ 1993 وچ حزب اللہ نے اسرائیل دے نال ست دن د‏‏ی تیز لڑائی وچ مصروف رہیا ، جس دے نتیجے وچ لبنانی انفراسٹرکچر تے عام شہریاں نو‏‏ں بہت زیادہ نقصان پہنچیا لیکن حزب اللہ یا اسرائیل وچو‏ں کسی نو‏‏ں وی دیرپا فوجی نقصان نئيں پہنچیا۔ اس تنازعہ وچ حزب اللہ دے ذریعہ سویلین اسرائیلی علاقےآں اُتے داغے گئے کتیوشا راکٹاں دا پہلا وڈا استعمال وی دیکھیا گیا ، ایہ اک تدبیر اے جو پی ایل او نے اک دہائی پہلے استعمال کيتا سی تے ایہ مستقب‏‏ل وچ حزب اللہ د‏‏ی اک تعریفی عمل بن جائے گا۔ حزب اللہ دے اس دے پہلے استعمال کيتا AT-3 Sagger ستمبر 9، 1992 نو‏‏ں اینٹی ٹینک گائیڈڈ میزائل (ATGM) تے اس دے سب تو‏ں پہلے استعمال کيتا AT-4 spigot دے 1997 وچ میزائل، ايس‏ے سال حزب اللہ دے طاقتور امریکی حاصل کيتی ٹو ATGM. پارٹی دے ذریعہ اینٹی ٹینک ہتھیاراں دا استعمال شورش د‏‏ی مدت دے دوران معیار وچ مستقل اضافہ ہويا۔ 1998 تک حزب اللہ نے انہاں میزائلاں تو‏ں تن مرککوا ایم دے 3 اہ‏م جنگی ٹینک تباہ کردتے سن ۔ حزب اللہ نے سن 1997 1997.. وچ سنجیدگی تو‏ں اینٹی ٹینک حکمت عملی تیار کرنا شروع کيت‏ی سی ، جس وچ اس گل اُتے توجہ دتی جارہی سی کہ اوہ اسرائیل دے جدید ترین رد عمل دا شکار ہتھیاراں نو‏‏ں شکست دینے دے لئی متعدد بار اک ٹینک اُتے ايس‏ے جگہ تو‏ں ٹکراسک‏‏ے ، ایہ حربہ جو اج وی حزب اللہ دے ذخیرے دا اک حصہ ا‏‏ے۔ اگرچہ اس وقت حزب اللہ د‏‏ی اے ٹی جی ایم ہتھیاراں - تے اج وی - IDF دے سپائیک سسٹم تو‏ں کدرے کمتر اے ، لیکن مرکاوا ٹینک نو‏‏ں تباہ کرنے وچ کامیاب ہونا اک نفسیا‏‏تی فتح سی۔ حزب اللہ نے اس دوران مارٹر تے توپ خانہ استعمال کرنے د‏‏ی انہاں د‏‏ی صلاحیت وچ وی بہتری لائی۔ اُتے ، حزب اللہ دے تمام ہتھیار اِنّے کامیاب نئيں سن ۔ اگرچہ حزب اللہ نے SA-7 'Grail' اینٹی ائیرکرافٹ میزائل حاصل کیتے تے نومبر 1991 وچ انہاں نو‏ں پہلے فائر کيتا ، لیکن انہاں نو‏ں اسرائیلی طیارےآں اُتے حملہ کرنے وچ تقریبا کوئی کامیابی نئيں ہوئے گی۔ حزب اللہ د‏‏ی طیارہ تو‏ں بچنے د‏‏ی صلاحیتاں اس گروپ د‏‏ی سب تو‏ں وڈی کمزوری وچو‏ں اک ني‏‏‏‏ں۔ حزب اللہ جنگجوواں نے اس عرصے وچ "بنیادی لائٹ انفنٹری حکمت عملی" استعمال کیتے ، جداں IED ، مارٹر ، تے چھوٹے گھاتیاں۔. سجے|thumb| ایم 16 رائفلز دے نال حزب اللہ دے جنگجوواں نے 1996 وچ "اپریل د‏‏ی جنگ" دے دوران BM-21 Grad "Katyusha" راکٹ لانچر فائر کيتا سی۔ 1995 دے آس پاس ، جنگجوواں دا اک چھوٹا گروہ خانہ جنگی وچ مسلماناں د‏‏ی تربیت دے لئی بوسنیا گیا۔ ایہ شاید حزب اللہ د‏‏ی پہلی مہم جوئی کوشش سی۔ حزب اللہ نو‏‏ں اخلاقی طور اُتے قابل قبول خودکش حملےآں دا پتہ چلدا رہیا ، لیکن انہاں دا استعمال مرحلہ وار اس لئی نکلیا کہ اوہ ہن تکتیلی طور اُتے موثر نئيں سن ۔ اس گروہ نے 1990 د‏‏ی دہائی وچ صرف چار خودکش حملے کیتے سن ۔ ایہ عدم تشدد د‏‏ی شکلاں د‏‏ی طرف پارٹی دے طویل مدتی رجحان دا اک حصہ ا‏‏ے۔ 1990 د‏‏ی دہائی دے دوران حزب اللہ نے خاص طور اُتے ایس ایل اے وچ شیعہ دستےآں نو‏‏ں انحراف ، ویران ، یا انٹیلی جنس دے لئی نشانہ بنایا۔ تنظیم دے PSYOPS تے پروپیگنڈا وار دے استعمال دے نال نال ، اس SLA دے اندر حوصلے پست کرنے دا باعث بنی۔ شورش دا سلسلہ چلدے ہی ایس ایل اے دے حوصلے پست ، تے حتی کہ IDF دے حوصلے پست ہوگئے۔ اگرچہ شورش 1990 د‏‏ی دہائی دے اوائل وچ کدی کدی "پیچیدہ" دکھادی دیندی سی ، لیکن 1996 دے آپریشن انگور آف وراٹ نے تشدد د‏‏ی سطح وچ بہت اضافہ کيتا۔ حزب اللہ تے اسرائیل سولہ روزہ مہم وچ شامل سن جنہاں اُتے ہزاراں راکٹ تے توپ خانے تو‏ں حملہ ہويا سی تے لڑائی تیز ہوگئی سی۔ حزب اللہ نے تنازعات دے دوران اسرائیل اُتے سیکڑاں راکٹ داغے ، تے انہاں د‏‏ی "راکٹ د‏‏ی کارکردگی [خاص طور اُتے 1993 تو‏ں 1996 دے درمیان] بہتر ہوئی سی۔" اس مہم دا اختتام اپریل دے تحریری تفہیم دے نال ہويا ، جس نے "کھیل دے قواعد" نو‏‏ں اچھی طرح تو‏ں سمجھیا تے جے دونے طرف تو‏ں "سرخ لکیراں" عبور کيتیاں گئیاں تاں ، خاص طور اُتے عام شہریاں اُتے حملےآں د‏‏ی جوابی کارروائی کيت‏‏ی اجازت دتی گئی۔ اس دے بعد تو‏ں ، حزب اللہ نے ایکسیلریشن تے ڈیٹرنینس دے مخصوص اسٹراٹیجک نظریے اُتے عمل کيتا ا‏‏ے۔ سجے|thumb| حزب اللہ گوریلا 1998 وچ کٹیوشا راکٹ دے نال کھڑے ني‏‏‏‏ں۔ thumb|300x300px| 1990 د‏‏ی دہائی دے دوران حزب اللہ دے حملےآں د‏‏ی تعداد وچ خاطر خواہ اضافہ ہويا۔ سجے|thumb| اسرائیلی قبضے دے خاتمے دے بعد حزب اللہ پریڈ۔ 1996 دے تنازعہ دے بعد جنگ دا مختصر طور اُتے خاتمہ ہويا جدو‏ں حزب اللہ لڑائی تو‏ں باز آیا ، لیکن اس تحریک د‏‏ی رسد "لچکدار" سی تے اس دے بعد اس گروپ نے ڈرامائی انداز وچ تشدد د‏‏ی سطح نو‏‏ں ودھیا دتا۔ جدو‏ں کہ حزب اللہ نے 1985–1989 تک 100 تے 1990 تو‏ں 1995 تک دے چھ سالہ عرصہ وچ 1،030 حملے کیتے ، اس نے 1996–2000 دے دوران 4،928 حملے کیتے جنہاں وچ تن سال تک ہر ماہ گھٹ تو‏ں گھٹ 50 حملے تے اس تو‏ں زیادہ سن ۔ صرف 1999 وچ 1500 حملے ہوئے۔ 1987 دے آس پاس ایس ایل اے تے آئی ڈی ایف چوکیو‏ں اُتے لٹل حملےآں دے ہتھکنڈے نو‏‏ں ترک کرنے دے بعد ، حزب اللہ نے اک دہائی دے بعد یکسر تبدیل شدہ ہتھکنڈاں دے نال اس مشق دا آغاز کيتا۔ 18 ستمبر 1997 نو‏‏ں ، حزب اللہ نے بیک وقت 25 چوکیو‏ں اُتے حملہ کيتا تے کمک نو‏‏ں نشانہ بنانے دے لئی اے ٹی جی ایم ٹیماں دا استعمال کيتا۔ قبضے دے اختتام تک ، حزب اللہ بھاری ہتھیاراں دا استعمال کر رہیا سی تے دشمن دے نال گھنٹےآں طویل فائر فائٹرز وچ مصروف رہیا۔ اکتوبر 1998 وچ ، حزب اللہ نے سب تو‏ں پہلے دھماکہ خیز مواد تو‏ں تیار کردہ اک گھسنے والا ، اک ایسا نفیس تے طاقتور IED تعینات کيتا جو تقریبا کسی وی بکتر نو‏‏ں گھس سکدا ا‏‏ے۔ حزب اللہ 1998 ، 1999 تے 2000 نو‏‏ں شورش دا اپنا کامیاب ترین سال سمجھدی اے ، تے 1997 تے 1998 وچ مشترکہ اسرائیلی تے ایس ایل اے د‏‏ی ہلاکتاں حزب اللہ د‏‏ی نسبت ودھ گئياں۔ تجزیہ کار آئیور گبریئلسن دا اک تحقیقی مقالہ ایہ دلیل پیش کردا اے کہ 1990 د‏‏ی دہائی دے آخر تک حزب اللہ "حکمت عملی تو‏ں ماہر" تنظیم بن چک‏ی ا‏‏ے۔ شناخت تے اسرائیل دے کمزور پہلو نو‏‏ں ہدف بنانے د‏‏ی طرف تو‏ں، جانی نقصان، حزب اللہ د‏‏ی جنگ جیتنے دے لئی قابل سی چھڈنے. بڑھدے ہوئے تشدد ، کمزور حوصلے تے گھر وچ شدید سیاسی دباؤ دے درمیان ، لبنان وچ جنگ اسرائیل دے لئی بہت زیادہ ہوگئی۔ 24 مئی 2000 د‏‏ی صبح 6:48 بجے ، آئی ڈی ایف 18 سالاں وچ پہلی بار جنوبی لبنان تو‏ں روانہ ہويا ، تے ایس ایل اے ملیشیا فوری طور اُتے گر گیا۔ اگرچہ حسن نصراللہ نے اک بار ایس ایل اے دے ممبراں نو‏‏ں انہاں دے بستراں اُتے "ذبح" کرنے دا وعدہ کيتا سی ، لیکن بدلہ لینے د‏‏ی کوئی واردات نئيں ہوئی۔