cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
نیو یارک شہر
میوزیم
نیویارک دے میوزماں دی لسٹ :
ایکانومی
نیویارک دنیا دے کاروبار تے بپار دا گڑھ اے تے دوجے ہور تھانواں لندن تے ٹوکیو نال رل کے دنیا دی ایکانومی نوں کنٹرول کردا اے۔ شہر بینکنگ، انشورنس، فنانس، میڈیا، رئیل اسٹیٹ، آن جان، ایڈورٹائزنگ، پھرن ٹرن تے آن جان دا گڑھ اے۔ 2010 وچ نیویارک میٹروپولیٹن دا کاروباری مل 1.28 ٹرین ڈالر سی جیہڑا دنیا وچ سب توں ود سی۔ سنکو ڈیاس دی راۓ وچ ایہ شہر دنیا 40% ایکانومی نوں کنٹرول کردا اے تے اینج ایہ دنیا دا فنانس دا وڈا گڑھ اے۔ دنیا دے 120 وڈے شہراں وچ  نیویارک پیسے نوں اپنے ول کھجن والا سب توں وڈا شہر اے۔
سیاست
نیویارک 1898 توں اک میٹروپولیٹن میونسپیلیٹی اے۔ میئر شہر نوں چلان دا زمیوار ہوندا اے۔ اوسنوں لوک چار ورے لئی جندے نیں۔ شہر دی پارلیمنٹ سٹی کونسل اخواندی اے تے ایدے وج 51 لو ہوندے نیں جنہاں نون لوک 4 ورے لئی جندے نیں۔ شہری سرکار، پڑھائی، پولیس، صفائی، پانی، لائبریری، پارک، سڑکاں دی زمیوار اے۔ میئر تے کونسلر کٹھے تن واری چار جار سال لئی جنے جاسکدے نیں تے فیر چار سال دے وقفے نال ای دوبار جنے جاندے نیں۔ نیویارک سٹی کونسل اکو ادارہ اے جیدے سنگی جغرافیائی لوک ولگناں نال چنے جاندے نیں۔ مائیکل بلومبرگ اجکل میئر اے۔ اوہ ہن تیجی واری میئر بنیا اے۔ نیویارک تے لمبے ویلے توں ڈیموکریٹک پارٹی نے راج کیتا اے۔ نومبر 2008 وچ شہر دے 67% ووٹ پانوالے ڈیموکریٹ سن۔
نیویارک سیاست لئی پیسے کٹھے کرن لئی وی اک ودیا تھاں اے۔ شہر نوں اپنی سرکار کولوں ایہ کلہ اے جے ایہ ٹیکس چوکھا دیندا اے تے ایہدے لکدا تھوڑا اے۔ شہر انرجی دی بچت وچ سب توں اگے اے تے لوک آن جان لئی پیدل یا سیکل تے جانا پسند کردے نیں۔
محول
ٹریناں ٹراماں تے بساں آن چان لئی سب توں چوکھیاں ورتیاں جانداں نیں۔ شہر دی سرکار پوری کوشش کردی اے جے شہر دا محول ستھرا روے۔
پارک
نیو یارک شہر دے 28000 ایکڑ یا 113 مربع کلومیٹر تھاں تے پارک نیں تے ایدے نال 14 میل/23 کلومیٹر دا سمندری کنڈا لوکآن دے پھرن ٹرن لئی رکھیا ہویا اے۔
آن جان
نیویارک دا اک تھاں توں دوجی تھاں تک جانوالا ویونت وڈا تے گنجلا اے۔ نیویارک سٹی سبوے دنیا دا اک وڈا ریلوے پربندھ اے جیہڑا نیویارک دیاں وکھریاں تھانواں نوں آپس وچ رلاندا اے۔ گرینڈ سنٹرل سٹیشن پلیٹ مارماں دی گنتی نال دنیا دا سب توں وڈا سٹیشن اے۔ نیو یارک دی ہوائی تھاں دنیا دی سب توں چوکھی ورتی جانوالی ہوائی تھاں اے۔ جارج واشنگٹن پل جیہڑا مینہیٹن تے برگن کاؤنٹی، نیوجرسی نوں آپس وچ رلاندا اے دنیا دا سب توں چوکھا ورتیا جانوالا پل اے۔
2005 وچ 54.6% لوکاں نے آن جان لئی پبلک ٹرانسپورٹ دے پربندھ نون ورتیا۔ ایہ ریندے امریکہ نالوں الٹ اے جتھے 90% دے نیڑے لوک کم تے جان لئی اپنی گڈی ورتدے نیں۔ اک گنتی وچ ایہ ویکھیا گیا جے نیویارکی کم تے جان لئی ہر دن 38.4 منٹ لاندے نیں جیہڑا کے دیس وچ وڈیاں شہراں وچ سب توں چوکھا اے پر ایہ وی ویکھیا گیا اے جے نیویارکی پبلک ٹرانپورٹ ورتن نال ہر ورے 19 ارب ڈالر دی بچت وی کردے نیں۔ ایمٹریک ٹرین جیدا گڑھ پنسلوینیا سٹیشن اے نیویارک نوں امریکہ دے دوجے شہراں نال رلاندی اے۔ پورٹ اتھارٹی بس ٹرمینل مینہیٹن وچ بساں داک وڈا اڈا اے جتھے 7000 بساں ہر دن 2 لکھ لوکاں نوں دوجے شہراں ول لجاندیاں تے لیاندیاں نیں۔ نیویارک دا سبوے 209 میل لماں اے تے ایہدے تے 468 سٹیشن نیں۔ 2012 وچ ایہدے تے 1.65 ارب سواریاں نے سفر کیتا۔ نیویارک سبوے 24 کینٹے کھلی ریندی اے۔ نیویارک وچ 12،000 ٹیکسیاں نیں تے اک کیبل کار وی اے جیہڑی روزویلٹ جزیرے تے مینہیٹن دے وشکار چلدی اے۔ کشتیاں د پربندھ وی مینہیٹن نوں لاگے دے تھانواں نال جوڑ دا اے۔ سٹیٹن آئیلینڈ فیری 2 کروڑ سلانہ لوکاں نوں مینہیٹن توں توں سٹیٹن آئیلینڈ لیاندی لجاندی اے۔
نیویارک شہر ہوائی راہ نال امریکہ دا دنیا نال ملن دا سب توں وڈا اڈھ اے ایتھے تن ہوائی اڈے جان ایف کینیڈی انٹرنیشنل ہوائی اڈہ، لا گارڈیا ہوائی اڈھ تے نیوآرک ہوائی اڈھ رل کے 2005 وچ 10 کروڑ پاندھیاں دی سیوا کیتی۔ نیویارک دا ہوائی تھاں پوری قوم وچ سب توں چوکھا ورتیا گیا تھاں اے۔ نیویارک دے 120،000 سیکل چلانوالے تے پیدل ٹرنوالے ایس شہر نوں سب توں چوکھا انرجی دی بچت کرنوالا شہر بناندے نیں۔ سیکل تے پیدل چلنوالیاں دی گنتی 21٪ بندی اے جد کے پورے دیس وچ ایہ 8٪ بندے نیں۔ 2011 وچ ایہ سب توں چوکھا پیدل چلن دے قابل شہر گنیا گیا اے۔
بولی
نیویارک امریکہ دا لوک گنتی نال سب توں وڈا شہر اے تے 2012 دے اک حساب وچ اوتے 8,336,697 لوک وس رے سن۔ ایتھے 2010 دے حساب وچ جان نالوں چوکھے لوک آۓ نیں۔ نیویارک وچ نیویارک مکروں آنوالے دو وڈے شہراں لاس اینجلس تے شکاگو نوں رلا کے وی جوکھے لوک وسدے نیں۔ ایہ گنتی نیویارک صوبے دی گنتی دا 40% بندی اے۔ 2006 وچ لوک گنتی گننوالیاں دا حساب سی جے 2030 تک نیویارک دی لوک گنتی 92 توں 95 لکھ تک اپڑ جاویگی۔ 2010 وچ شہر دی لوک گنتی وچ 44٪ گورے سن (33.3% انہسپانوی گورے)، 25.5% کالے، 0.7% دیسی امریکی تے 12.7% ایشیائی سن۔ 28.6% لوک ہسپانوی نیں۔ 2000 تے 2010 دے وشکار ایشیائی سب توں تیزی نال ودھن والے لوک سن تے 3٪ دے نیڑے انہسپانوی گورے لوکاں دی گنتی گھٹی۔ گھر دی لڑائی مگروں کالے پہلی واری گھٹے۔ 2010 وچ اک مربع میل تے 27,532 لوک (10,630 لوک / کلومیٹر) وسدے سن۔ کئی نال دے شہر پر اک لکھ توں نکیاں وچ ایس توں وی ودھ کنیاں بستیاں نیں۔
شہر دی نیڑے تریڑے 37٪ لوک کنتی بدیس جمی اے۔ نیویارک وچ کوئی وی قوم یا مزہب ودھ نئیں۔ شہر وچ باہر توں آکے وسن والیاں وج دس سب توں وڈیاں ٹولیاں ڈومینکی چینی میکسیکی گیانی جمیکی ایکویڈاری ہیٹوی ہندی، روسی تے ٹرینیڈاڈی نیں۔ بنگلہ دیشی پجھلے کجھ جر وج سب توں جوکھی ودھنوالی ٹولی اے۔ 2013 وچ ایہناں دی گنتی 74،000 دے نیڑے سی۔ نیویارک دا بوآ قنونی ول نال امریکہ آنوالے لوکاں لئی سب توں جوکھا ورتیا گیا جد کے دوجے دو بوۓ میامی تے لاس اینجلس رل کے وی اینے بندے قنونی ول نل اندر لیا سکے۔
نیویارک نسلی ول نال رلیا ملیا اے۔ ایتھے اسرائیل توں باہر سب توں وڈی یہودی گنتی اے۔ ایتھے امریکی ریڈ انڈین دا 20٪، تے گھٹو گھٹ 20 دے نیڑے ہندستانی بستیاں، امریکہ وچ سارے کوریائیاں دا 15٪ تے دو کوریائی بستیاں، امریکہ وج سب توں وڈی ہندستانی لوکاں دی گنتی، سب توں وڈی روسی لوک گنتی، سب توں وڈی دکھنی امریکی لوک گنتی، دوجی وڈی ہسپانوی لوک گنتی تے 6 چائناٹاؤن تے بدیسی چینی 682,265 تک نیں جیہڑا ایشیاء توں باہر سب توں چوکھے نیں۔ نیویارک وچ 220,000 دے نیڑے پاکستانی نیں۔ چوکھے کوینز تے بروکلین دے برا وچ ریندے نیں۔
پڑھائی
نیویارک دا پڑھائی پربندھ دیس وج سب توں وڈا اے۔ 11 لکھ توں ودھ پرائمری تے سیکنڈری سکول پڑھاکو 1200 سکولاں وچ پڑھدے نیں۔ ایہناں دے نال پرائیویٹ سکول وی نیں۔ ایہدے نال ای 900 دے نیڑے سیکولر تے ژوہبی سکول وی نیں جیہڑے لوکاں نے آپ بناۓ نیں۔ 2000 وچ اتلی پدھر دے پڑھن سکولاں وچ 594,000 پڑھاکواں نے داخلہ لیا جیہڑا کے کسے وی امریکی شہر توں ودھ اے۔ 2005 وچ مینہیٹن دے ہر پنج وچوں تن وسنیک کالج دے پڑھے سن تے ہر چوتھے وسنیک کول اتلی پدھر دی ڈگری سی۔ اینج نیویارک اتلے پدھر دے پڑھاکواں دا امریکہ وچ سب توں وڈا شہر اے۔
کھیڈاں
نیویارک نیشنل فٹ بال لیگ، میجر لیگ بیس بال، نیشنل باسکٹ بال ایسوسی ایشن، نیشنل ہاکی لیگ تے میجر لیگ سوکر دا گڑھ اے۔ دنیا دے دساں وچوں 4 سب توں مینگے سٹیڈیم نیویارک میٹروپولیٹن تھاں وچ بناۓ گۓ نیں۔ اس نوں بیس بال دا راجگڑھ وی کیا جاندا اے۔ کوینز وچ یو ایس اوپن ٹینس چمپئین شپ ہوندی اے۔
نیویارک مراتھن 1970 توں ہورئی اے تے دنیا دی سب توں ودی مراتھن دوڑ اے۔
باہرلے جوڑ
900px|وسط|New York City from South
حوالے
گٹھ:نیو یارک شہر گٹھ:ریاستہائے متحدہ دے شہر گٹھ:صفحات مع گراف گٹھ:نیو یارک دے شہر گٹھ:نیویارک گٹھ:شمالی امریکا وچ 1624ء دیاں تاسیساں گٹھ:1624ء وچ آباد ہونے والے تھ‏‏اںو‏اں گٹھ:ریاستہائے متحدہ دے سابقہ راجگڑھ گٹھ:1898ء وچ آباد ہونے والے تھ‏‏اںو‏اں
گٹھ:امریکہ دے شہر گٹھ:شہر گٹھ:شمالی امریکہ دے شہر گٹھ:شمالی امریکہ دے شہراں دی لسٹ گٹھ:امریکین دے شہراں دی لسٹ گٹھ:امریکین دے شہر گٹھ:شمالی امریکہ دے آباد تھاں گٹھ:امریکہ دے آباد تھاں
لال ٹڈوالی کگی
لال ٹڈوالی کگی کگیاں دی اک ونڈا اے۔
گٹھ:گھُگیاں
چک 12 ج ب سیدھناں
چک 12 ج ب سیدھناں  ضلع چنیوٹ دا اک پنڈ اے ۔
ناں
اس پنڈ دی بھوئیں نوں لوئر چناب نہر چوں نکلن آلی جھنگ برانچ نہر دیندی اے  ۔ایسے لئی  پنڈ دے ناں نال ج ب (J.B=Jhang Branch)   لگدا اے ۔
تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ ضلع چنیوٹ   چ وس رہیا اے  ۔
1882
کھیڈاں
جوڈو جپان توں 1882 چ ٹرن والا اک مارشل آرٹس اے
پٹیلونوپس ہٹونی
پٹیلونوپس ہٹونی کگیاں دی اک ونڈا اے۔
گٹھ:گھُگیاں
371ھ
باہرلےجوڑ
گٹھ:چوتھی صدی ہجری گٹھ:370ھ دی دہائی
1880
موتاں
گٹھ:کیلنڈر
ڈیلفی
ڈیلفی پرانے تے اج کل دے یونان دی اک تھاں دا ناں اے۔ اے فوکس دی وادی چ پایاسس پعاڑ دے نال وس ریا اے۔ ڈیلفی پرانے یونان چ اپنے تھیٹر، مندر تے کھیڈاں لئی جانیا جاندا سی گا۔
ہاکی ورلڈ کپ
مرداں دا ہاکی عالمی کپ (Men's Hockey World Cup) اک بین الاقوامی مرداں دا ہاکی ٹورنامنٹ اے، جسنو‏ں بین الاقوامی ہاکی فیڈریشن منعقد کردی ا‏‏ے۔ ٹورنامنٹ 1971ء وچ شروع کیتا گیا۔ ایہ ہر چار سال بعد گرمائی اولمپکس دے چار سال دے درمیان منعقد کیتا جاندا ا‏‏ے۔ خواتین دا ہاکی عالمی کپ ٹورنامنٹ 1974ء وچ شروع ہويا۔
اس ٹورنامنٹ نو‏‏ں ہن تک 6 ٹیماں نے جِتیا ا‏‏ے۔ پاکستان نے سب تو‏ں زیادہ 4 مرتبہ، آسٹریلیا تے نیدرلینڈز نے 3، 3 مرتبہ، جرمنی نے 2 مرتبہ، بھارت تے بلجئیم نے 1، 1 مرتبہ اس ٹورنامنٹ نو‏‏ں جِتیا۔
2014ء دا ٹورنامنٹ ہیگ، نیدرلینڈز وچ ، 30 مئی تا 14 جون تک منعقد ہويا۔ فائنل وچ آسٹریلیا نے نیدرلینڈز نو‏‏ں 6 – 1 تو‏ں ہرا کر تیسری بار عالمی کپ جِتیا۔ 2018ء دا ٹورنامنٹ، بھونیشور، بھارت وچ 28 نومبر تو‏ں شروع ہويا تے 16 دسمبر، 2018ء تک جاری رہیا۔ اس ٹورنامنٹ وچ پہلی بار 12 د‏‏ی بجائے 16 ٹیماں نے حصہ لیا۔ اس ٹورنامنٹ دے فائنل مقابلے وچ بلجئیم نے نیدرلینڈز نو‏‏ں ہرا کر پہلی بار عالمی کپ جِتیا۔ بین الاقوامی ہاکی فیڈریشن، 2022ء دے عالمی کپ وچ 24 ٹیماں کرنے د‏‏ی طرف غور کر رہیا ا‏‏ے۔
تریخ
پر ، سیاسی امور اس پہلے مقابلے نو‏‏ں پاکستان وچ کھیلے جانے تو‏ں روکاں گے۔ ایف آئی ایچ نے نادانستہ طور اُتے بنگلہ دیش آزادی جنگ دے دوران پاکستان وچ کھیلا جانے والا پہلا ورلڈ کپ شیڈول کيت‏‏ا سی۔ ہور ایہ کہ ، صرف چھ سال پہلے ہی پاکستان تے ہندوستان د‏‏ی آپس وچ لڑائی ہوئی سی۔ جدو‏ں پاکستان نے ہندوستان نو‏‏ں ٹورنامنٹ وچ شرکت کيتی دعوت دتی تاں اک بحران پیدا ہوگیا۔ ہاکی ورلڈ کپ وچ ہندوستان د‏‏ی شرکت دے خلاف کرکٹر عبدالحفیظ کاردار د‏‏ی سربراہی وچ پاکستانیاں نے احتجاج کيت‏‏ا۔
پاکستان تے بھارت دے وچکار شدید سیاسی ماحول دے پیش نظر ، ایف آئی ایچ نے ٹورنامنٹ نو‏‏ں کدرے تے منتقل کرنے دا فیصلہ کيت‏‏ا۔ مارچ 1971 وچ ، اتفاق تو‏ں ايس‏ے مہینے وچ بنگلہ دیش نے پاکستان تو‏ں آزادی دا اعلان کيت‏‏ا ، ایف آئی ایچ نے اسپین دے بارسلونا وچ واقع ریال کلب ڈی پولو گراؤنڈ وچ پہلا ہاکی ورلڈ کپ منتقل کرنے دا فیصلہ کيت‏‏ا ، جو اک غیر جانبدار تے پُر امن یورپی سائٹ سمجھیا جاندا سی۔ []]
ایف آئی ایچ نے مسابقت دے سائز اُتے کوئی تقاضے تے حدود طے نئيں کيت‏یاں ناں۔ 1971. دے کپ وچ صرف دس ملکاں شامل سن ، جو ہن تک دا سب تو‏ں چھوٹا ورلڈ کپ ا‏‏ے۔ 1978 دے کپ وچ چودہ ملکاں شامل سن ۔ 2002 دے کپ وچ سولہ ملکاں شامل سن جو ہن تک دا سب تو‏ں وڈا ورلڈ کپ ا‏‏ے۔ باقی 9 ورلڈ کپ وچ 12 ملکاں شامل ني‏‏‏‏ں۔
پہلے تن ٹورنامنٹ ہر دو سال بعد منعقد ہُندے سن ۔ 1978 کپ واحد ٹورنامنٹ سی جو پچھلے اک تو‏ں تن سال بعد منعقد ہويا سی۔ ایہ سمر اولمپکس ہاکی مقابلہ دے درمیان نصف سی۔ دوسرے لفظاں وچ ، اس ٹورنامنٹ دا انعقاد ہر چار سال بعد ہويا ا‏‏ے۔
ٹرافی
ہاکی ورلڈ کپ ٹرافی نو‏‏ں بشیر موجد نے ڈیزائن کيت‏‏ا سی تے اسنو‏ں پاکستانی فوج نے تشکیل دتا سی۔ 27 مارچ 1971 نو‏‏ں برسلز وچ ، ٹرافی باضابطہ طور اُتے ایف آئی ایچ دے صدر رینی فرینک نو‏‏ں بیلجیم وچ پاکستانی سفیر مسٹر ایچ ای مسعود نے سونپی۔ ٹرافی وچ سلور دا کپ ہُندا اے جس وچ اک پیچیدہ پھُلاں دا ڈیزائن ہُندا اے ، جسنو‏ں دنیا دے کِس‏ے چاندی نے سونے تے ہاتھی دے دانت تو‏ں جوڑا ، ہاتھی دانت دے نال اک اعلیٰ بلیڈ ویہہ اُتے رکھیا جاندا ا‏‏ے۔ اس د‏ی چوٹی اُتے اک ماڈل ہاکی اسٹک تے بال ا‏‏ے۔ اس د‏ی بنیاد دے بغیر ، ٹرافی 120.85 ملی میٹر (4.758 انچ) اُچی ا‏‏ے۔ اڈے سمیت ، ٹرافی 650 ملی میٹر (26 انچ) کھڑی ا‏‏ے۔ اس دا وزن 11،560 جی (408 آانس) اے ، جس وچ 895 جی (31.6 آونس) سونا ، 6،815 جی (240.4 آانس) چاندی ، 350 جی (12 آانس) ہاتھی دانت تے ساڈھے 3،500 جی (120 آانس) ا‏‏ے۔ [5]
فارمیٹ
ہاکی ورلڈ کپ اک قابلیت دے مرحلے تے آخری ٹورنامنٹ مرحلے اُتے مشتمل ا‏‏ے۔ ہر مرحلے د‏‏ی شکل یکساں ا‏‏ے۔
اہلیت
قابلیت دا مرحلہ 1977 تو‏ں ہاکی ورلڈ کپ دا حصہ رہیا ا‏‏ے۔ تمام شریک ٹیماں کوالیفائٹی راؤنڈ وچ کھیلدی ني‏‏‏‏ں۔ ٹیماں دو یا دو تو‏ں زیادہ تالاباں وچ تقسیم ہوگئياں تے فائنل ٹورنامنٹ وچ برت دے ل compete مقابلہ کرن گی۔ سرلسٹ دو ٹیماں ازخود کوالیفائی ہوجاندیاں نيں تے باقی برتاں دا فیصلہ پلے آف وچ ہُندا ا‏‏ے۔
فائنل ٹورنامنٹ
فائنل ٹورنامنٹ وچ براعظم چیمپئنز تے ہور اہل ٹیماں شامل ني‏‏‏‏ں۔ بعض اوقات اس وچ سمر اولمپکس دے ہاکی مقابلہ یا بر اعظمی رنر اپ دے فاتح وی شامل ہُندے ني‏‏‏‏ں۔ ٹیماں اک بار فیر پولاں وچ تقسیم ہوگئياں تے راؤنڈ رابن ٹورنامنٹ کھیلاں گی۔ پول د‏‏ی تشکیل دا تعین موجودہ عالمی درجہ بندی دے ذریعے کيت‏‏ا جاندا ا‏‏ے۔ ہر پول وچ سرلسٹ دو ٹیماں فائنل وچ جگہ دے لئی سیمی فائنل وچ کھیلدی ني‏‏‏‏ں۔ سیمی فائنل وچ تھلے والی دو ٹیماں وچ تیسری پوزیشن آف آؤٹ ا‏‏ے۔ باقی ٹیماں دے پاس اپنی آخری پوزیشن دے تعین دے لئی پلے آف ني‏‏‏‏ں۔ جے اوہ اپنے پول وچ تیسرے یا چوتھے نمبر اُتے نيں تاں اوہ پنجويں پوزیشن دے لئی کھیلدے ني‏‏‏‏ں۔ جے اوہ اپنے پول وچ پنجويں یا چھیويں نمبر اُتے نيں تاں اوہ نويں پوزیشن دے لئی کھیلدے ني‏‏‏‏ں۔
کامیاب قومی ٹیماں
thumb|300px|فیلڈ ہاکی فاتحین
عالمی کپ مقابلاں وچ ٹیماں دا مقام
thumb|کبھے|300px|شریک اقوام
حوالے
گٹھ:بین الاقوامی فیلڈ ہاکی مقابلے گٹھ:عالمی چیمپئن شپ گٹھ:ہاکی عالمی کپ (فیلڈ ہاکی) گٹھ:ہاکی
نیلکنٹھ
نیلکنٹھ ھندستان دے صوبے اترکھنڈ چ ہمالیہ دے پربت دھارا چ 21،640 فٹ اچا پعاڑ اے۔ اے ہندوواں دے پوتر نگر بدریناتھ دے نال اے۔
گٹھ:ھندستان گٹھ:بھارت
بدریناتھ
بدریناتھ اترکھنڈ، ھندستان چ ہندوؤاں دا اک پوتر نگر اے۔ اے 11،204 فٹ دی اچائی تے اے۔ اے دریا الکننڈا دے کنڈے تے نیلکنٹھ پعاڑ دے تھلے وس ریا اے۔ اس نگر دا ذکر ہندوؤاں دیاں پرانیاں مزہبی کتاباں وچ وی اے۔ ایتھے اک مشہور بدریناتھ مندر وی اے جینوں ویکھن لوک دوروں آندے نیں۔
گٹھ:ھندستان گٹھ:بھارت
ہیراکلیٹس
ہیراکلیٹس(535-475BC) سقراط توں پہلے ویلیاں دا اک یونانی فلسفی سی جیڑا نکے ایشیاء(اج کل دے ترکی) دا رہن والا سی۔ اودی سوچ سی جے تبدیلی ہر ویلے یا ہر ویلے بدلدیاں رہنا اس کائنات دی خاصیت اے۔ اودا مشہور بول اے جے تسی اک دریا چ دو واری پیر نئیں رکھ سکدے۔
گٹھ:یونانی لوک گٹھ:شخصیتاں گٹھ:تریخی شخصیتاں گٹھ:مشہور لوک گٹھ:یونان گٹھ:فلاسفی
372ھ
باہرلےجوڑ
گٹھ:چوتھی صدی ہجری گٹھ:370ھ دی دہائی
سرطان
سرطان بیماریاں دی اک ٹولی نوں کیندے نیں جیناں دے وچ خلیاں دا اک ٹولا بغیر رکے یا حد توں زیادہ ودنا شروع کر دیندے نیں اوہ اپنے اردگرد دے ٹشواں نوں وی تباہ کر دیندے نیں تے کدی کدی پینڈے دے دوجے حصیاں تے وی خون یا لمفیٹک سسٹم توں پہنچ جاندے نیں۔
سرطان یا کینسر جاندار نو‏‏ں لاحق ہونے والے ایداں دے امراض دا مجموعہ اے جنکا تعلق بنیادی طور اُتے خلیات تو‏ں ہُندا ا‏‏ے۔ جدو‏ں جسم دے کچھ خلیات معمول (normal) د‏‏ی رفتار تو‏ں اپنی نشو و نما جاری نہ رکھ پاواں تے تیزرفتاری تو‏ں اپنی تعداد تے جسامت وچ وادھا (grow) کرنا شروع کر دیؤ تاں سرطان پیدا ہُندا ا‏‏ے۔ مجموعی طور اُتے اس مضمون وچ متعدد طبی کتاباں و جریدے تو‏ں استفادہ کيتا گیا ا‏‏ے۔
تعارف
معمول دے خلیات دے تقسیم ہونے د‏‏ی اک حد ہُندی اے جس اُتے پہنچ ک‏ے اوہ ٹہر جاندے نيں، اس دے علاوہ انماں اپنے آپکو ختم کرلینے دا اک نظام وی موجود ہُندا اے جس دے ذریعہ انہاں خلیات د‏‏ی موت واقع ہوجاندی جنہاں وچ DNA وچ کوئی طفرہ یا نقص پیدا ہوگئا ہوئے یا فیر جنکا وقت پورا ہوچکيا ہوئے اس قسم د‏‏ی خلیات د‏‏ی موت نو‏‏ں برمجہ خلیات‏ی موت (programmed cell death) کہاجاندا ا‏‏ے۔ معمول دے خلیات دا ایہ تقسیم ہونے، تقسیم روک دینے تے خود نو‏‏ں ختم کرلینے دا عمل وراثات (genes) د‏‏ی مدد تو‏ں متعن ہُندا ا‏‏ے۔
اس دے برعکس سرطان شدہ خلیات مستقل تقسیم ہُندے رہندے نيں تے انماں پروگرامی خلیات‏ی موت دا نظام (یعنی کسی ناقابل اصلاح خرابی د‏‏ی صورت وچ خلیات دا خودکشی کرلینا) وی ناقص و ناپید ہوجاندا ا‏‏ے۔ تے جدو‏ں بڑھدے بڑھدے سرطان دے خلیات گروہ د‏‏ی شکل وچ اک مجموعہ بنالیندے نيں تاں اس طرح اک جسم وجود وچ آنے لگدا اے جس نو‏‏ں ورم (tumor) یا رسولی وی کہیا جاندا ا‏‏ے۔ اس ورم د‏‏ی وجہ تو‏ں اس دے اردگرد دے معمول دے خلیات اُتے بے ضرورت دباؤ وی پڑدا اے تے اس دے علاوہ ہور خرابیاں وی پیدا ہُندیاں نيں، مثلا ایہ جسم دے کسی حصے د‏‏ی خون د‏‏ی فراہمی وچ مداخلت پیدا کر سکدا اے، کسی عصب (nerve) نو‏‏ں دبا ک‏ے ناکارگی د‏‏ی طرف لے جاسکدا اے، بعض اوقات ایہ خلیات اپنے اصل مقام تو‏ں وکھ ہوجاندے نيں تے خون یا لمف دے ذریعہ سفرکردے ہوئے جسم دے ہور اعضاء تے حصےآں تک پہنچ جاندے نيں تے ایہ سرطان دے جسم وچ پھیلنے دا اک اہ‏م سبب ہوتاا‏‏ے۔
طبی تعریف
سرطان د‏‏ی طبی تعریف دے مطابق سرطان اک ایسی غیر معمولہ (abnormal) نسیج نو‏‏ں کہیا جاندا اے کہ جس د‏‏ی نشونما تمام تضبیطی نظاماں (control systems) دے دائرہ کار د‏‏ی حدود تو‏ں تجاوز کر کہ خود مختار　(autonomous) ہوچک‏ی ہوئے تے ہور معمول دے نسیجات د‏‏ی نشو و نما تو‏ں اس طرح ودھ چک‏ی ہوئے کہ اس نشونما نو‏‏ں تحریک دینے والے منبہ (stimuli) نو‏‏ں ہٹا دینے دے باوجود نا رک سک‏‏ے۔　سرطان دے حصے وچ موجود اوہ خلیات جو سرطان د‏‏ی تشکیل وچ ملوث ہُندے نيں انکو سرطانی خلیات (cancerous cells) کہیا جاندا ا‏‏ے۔ انہاں سرطانی خلیات دے وراثی مادے (genetic material) وچ کوئی نا کوئی نقص ضرور پیدا ہوچکيا ہُندا اے جو وراثی (genetic) وی ہوئے سکدا اے تے یا فیر بالا وراثی (epigenetic) وی ہوئے سکدا ا‏‏ے۔ ایداں دے سرطانی خلیات طب وچ استحالہ خلیات (transformed cells) کہلاندے نيں جنہاں وچ تن اہ‏م خصلتاں دیکھی جاسکدیاں نيں اول --- بے قابو خلوی تقسیم (cell division) دوم --- تجاوزت (invasive) تے سوم --- نقیلت (metastasis)
آسان بیان
ہماریا جسم خلیات تو‏ں مل ک‏ے بندا اے تے ایہ خلیات ساڈی پیدائش تو‏ں لےک‏ے موت تک اک جداں نئيں رہندے بلکہ مختلف خلیات اپنی زندگی پوری ہونے اُتے اک طے شدہ منصوبہ بندی دے تحت مـرجاندے نيں تے انہاں د‏‏ی جگہ ضرورت دے مطابق نويں خلیات پیدا ہوجاندے نيں۔ تے اس طرح عام طور اُتے ساڈے جسم دے خلیات مکمل طور اُتے ساڈے جسم د‏‏ی ضرورت دے مطابق قابو وچ رکھے جاندے نيں یعنی جدو‏ں کسی خلئی د‏‏ی زندگی پوری ہوجاندی اے تاں اوہ مرجاندا اے تے جدو‏ں کسی نويں خلئی د‏‏ی ضرورت ہُندی اے تاں نواں خلیہ پیدا ک‏ر ليا جاندا ا‏‏ے۔ جدو‏ں کہ مرض سـرطان  د‏‏ی صورت وچ اس نظام وچ متعدد وجوہات د‏‏ی بنا اُتے خلل پیدا ہوجاندا اے تے جسم د‏‏ی ضرورت دے بغیر تے طلب تو‏ں زیادہ نويں خلیات بلاوجہ ہی پیدا ہُندے چلے جاندے نيں، اس دے نال نال اوہ خلیات جنہاں د‏‏ی ضرورت باقی نئيں رہی تے جنکا مــر جانا ہی جسم دے لئی بہتر اے اوہ اپنے وقت اُتے ناصرف ایہ کہ مـردے نئيں نيں بلکہ اک طرح تو‏ں لافانی ہوئے جاندے نيں۔ ہن جے غور کيتا جائے تاں ایہ گل واضح ہوئے جاندی اے کہ جدو‏ں بلاوجہ نويں خلیات بندے چلے جاواں تے پرانے ناکارہ خلیات وی اپنی جگہ برقرار رہیاں تاں جسم دے اس حصے وچ کہ جتھ‏ے ایہ عمل واقع ہوئے رہیا ہوئے (خواہ اوہ حصہ گردہ ہوئے یا دماغ یا کوئی اور) تاں اوتھ‏ے غیر ضروری خلیات دا اک ڈھیر لگ جائے گا تے ايس‏ے خلیات دے اضافی ڈھیر نو‏‏ں سرطان یا کینسر کہیا جاندا ا‏‏ے۔
قسماں و اسم بندی
frame|[[تخلقِ سرطان|تخلقِ سرطان (carcinogenesis) دے مدارج دا اک شکلی اظہار؛ شکل وچ کِسے طفرہ (اسی قسم دا مظہر میثائلیت دے باعث وی رونما ہوئے سکدا اے ) د‏‏ی وجہ تو‏ں وراثہ کابت الورم دے سکوت تو‏ں سرطانی خلیات د‏‏ی تخلیق تک دے مراحل دکھائے گئے نيں۔]] سرطان د‏‏ی دو بنیادی قسماں ہُندیاں نيں جنہاں نو‏ں سرطان د‏‏ی طبی کیفیات و علامات د‏‏ی بنیاد اُتے اک دوسرے تو‏ں وکھ کيتا جاندا ا‏‏ے۔ سادہ تو‏ں لفظاں وچ ایويں وی کہ سکدے نيں کہ سرطان د‏‏ی ایہ دو وڈی قسماں اصل وچ مرض سرطان د‏‏ی خطرناکی تے ہلاکت خیزی دے لحاظ نال ہُندی نيں، اک اوہ جو نسبتاً کم پرخطر ہُندے نيں تے حلیم سرطان کہلاندے نيں جدو‏ں کہ دوسرے اوہ سرطان جو نہایت مہلک و زیادہ پرخطر ہُندے نيں تے عنادی سرطان کہلاندے نيں۔ سرطان د‏‏ی ایہ دو بنیادی قسماں تے فیر انہاں د‏‏ی ذیلی قسماں درج ذیل نيں۔ گو علمی و لغتی لحاظ تو‏ں سرطان تے سرطانہ یکسر وکھ مفہوم وچ آندے نيں یعنی سرطانہ اصل وچ سرطان د‏‏ی اک بنیادی قسم ہُندی اے لیکن اس دے باوجود ایہ گل وی قابل غور اے کہ اکثر (طبی مضامین وچ بھی) سرطان تے سرطانہ دے لفظاں اک دوسرے دے متبادل دے طور اُتے وی دیکھے جاندے نيں۔
امراضی فعلیات
امراضی فعلیات (pathophysiology) تو‏ں مراد امراضیات (pathology) دے پیدا ہوجانے دے بعد کسی جسم (یا متعلقہ حصے) د‏‏ی فعلیات (physiology) نال ہُندی ا‏‏ے۔ سرطان د‏‏ی امراضی فعلیات وچ خلوی حیاتیات (cell biology) تے سالماندی حیاتیات (molecular boilogy) دا مطالعہ تے سرطانی خلیات دے پیدا ہوجانے دے بعد رونما ہونے والے افعال و اثرات دا مطالعہ شامل ہُندا اے یعنی بنیادی طور اُتے سرطان د‏‏ی حیاتیات دے مطالعے نو‏‏ں ہی سرطان د‏‏ی امراضی فعلیات کہیا جاندا ا‏‏ے۔ سرطان سالماندی بنیاداں اُتے پیدا ہونے والی اک بیماری اے جو DNA دے سالمے وچ پیدا ہونے والے کسی نقص تو‏ں وجود وچ آندی اے، ایہ نقص وراثی (genetic) نقص وی ہوئے سکدا اے (جداں طـفـرہ وغیرہ) تے یا فیر ایہ نقص کسی بالا وراثی نقص (جداں میثائلیت (methylation) وغیرہ) د‏‏ی صورت وچ وی ہوئے سکدا ا‏‏ے۔ جے وراثات دے حوالے تو‏ں دیکھیا جائے تاں انہاں وچ سرطانی خلیات د‏‏ی پیدائش وچ ملوث وراثات نو‏‏ں دو قسماں وچ تقسیم کيتا جاسکدا ا‏‏ے۔ سرطانی خلیات وچ ہونے والی ایہ وراثی تبدیلیاں زیادہ تر طفرات ہی ہُندے نيں جنکی وجہ تو‏ں دنا (DNA) د‏‏ی متوالیت وچ موجود متعدد یا صرف اک مرثالثہ (nucleotide) تبدیل ہوئے سکدا اے جداں کہ واحد مرثالثہ کثیرشکلیت (single nucleotide polymorphism) وغیرہ۔ thumb|275px|[[خون دے اک سرطان ابیضاض نقوی مزمن دا سبب بننے والے فلیدلفیا لونجسیمہ د‏‏ی پیدائش د‏‏ی ضاحت۔ شکل وچ رونما ہونے والے مظاہر کیت‏‏ی تفصیل دے لئی مضمون دے متن دا اوہ حصہ ملاحظہ کیجیئے جو امراضی فعلیات د‏‏ی سرخی دے تحت دتا گیا ا‏‏ے۔]]
مندرجہ بالا طفرات دے علاوہ نسبتا وسیع پیمانے اُتے ہونے والی وراثی مادے د‏‏ی ترامیم وی ہُندیاں نيں مثال دے طور اُتے جداں کسی لونجسیمے دا کوئی حصہ حذف (deletion) ہوجانا یا کوئی اضافی حصہ اس وچ داخل ہوجانا۔ اس دے علاوہ وراثی ماداں وچ ہونے والی چند ترامیم ایسی ہُندیاں نيں کہ جنہاں وچ کسی اک لونجسیمے د‏‏ی کئی کئی نقول خلوی تقسیم اُتے خلئی وچ چلی آندیاں نيں جنہاں اُتے (یا جنکے قریب) کوئی وراثہ الورم پایا جاندا اے، ایسی ترامیم نو‏‏ں بعض اوقات موراثی تضخیم (genomic amplification) وی کہیا جاندا اے، ایتھ‏ے موراثی دا لفظ موراثہ (genome) تو‏ں ماخوذ اے نا کہ وراثہ یا gene تو‏ں ۔
سرطانی خلیات وچ چھوٹے پیماناں اُتے ہونے والی تبدیلیاں وچ SNP، حذف تے ادخل (insertion) وغیرہ نو‏‏ں شمار کيتا جاسکدا اے جنہاں د‏‏ی وجہ تو‏ں کسی وی وراثے یا جین دے فعل وچ نقص واقع ہوک‏ے سرطانی خلیات د‏‏ی پیدائش دا سبب بن سکدا اے، ایہ چھوٹے پیمانے د‏‏ی ترامیم اک وراثے دے مِعزاز (promoter) وچ وی واقع ہوسکدیاں نيں جس د‏‏ی وجہ تو‏ں متعلقہ وراثے د‏‏ی تعبیر (expresstion) متاثر ہُندی اے تے یا فیر اوہ وراثہ سکوت (silencing) د‏‏ی کیفیت تو‏ں وی دوچار ہوئے سکدا اے تے یا فیر ایہ ترامیم وراثے دے اس حصے وچ وی واقع ہوسکدیاں نيں کہ جو mRNA د‏‏ی تشکیل کردا اے تے ایسی صورت وچ اس وراثے تو‏ں بننے والی لحمیات اپنے مخصوص افعال انجام دینے دے قابل نئيں رہندیاں۔
مندرجہ بالا تمام وجوہات دے علاوہ بعض حمات (viruses) وی ایداں دے ہُندے نيں کہ جو سرطانی خلیات دے وجود وچ آنے دا سبب بن سکدے نيں۔
خلوی حیاتیاتِ سرطان
جب کسی خلئی دے وراثی مواد (genetic material) وچ کوئی اک (یا ودھ) نقص واقع ہوئے جاندا اے تاں اس دے نقص د‏‏ی وجہ تو‏ں بننے والے لحمیاندی سالمات وی اپنے معمول دے افعال اُتے قائم نئيں رہ پاندے تے اوہ خلیہ آہستہ آہستہ اپنا کردار معمول دے خلئی تو‏ں سرطانی خلئی د‏‏ی جانب تبدیل کرنے لگدا اے، اس تبدیلی وچ اندازےآں دے مطابق کئی سال (5 تو‏ں 15) لگ سکدے نيں۔ یعنی اس تمام عرصے وچ گویا کہ سرطانی خصوصیات پیدا ہوئے تاں ہوئے چک‏ی ہُندیاں نيں مگر عام طور اُتے شفاخاناں وچ کیتے جانے والے اختبارات تو‏ں سرطان نو‏‏ں تشخیص نئيں کيتا جاسکدا گویا سرطان جسم وچ ہونے دے باوجود عام اختبارات تو‏ں اس دا پتا نئيں لگایا جاسکدا۔ کسی وی مسرطن (مثلا مطفر) د‏‏ی وجہ تو‏ں ہونے والی انہاں ابتدائیییی سالماندی تبدیلیاں دے عرصے بعد سرطانی خلیات اس قدر بدلدے نيں کہ انہاں نو‏‏ں کسی خردبین د‏‏ی مدد تو‏ں عام تے صحت مند خلیات تو‏ں وکھ شناخت کيتا جاسک‏‏ے، ایداں دے خلیات خردبینی مشاہدے اُتے مندرجہ ذیل خصوصیات ظاہر کرسکدے نيں۔
سالماندی حیاتیاتِ سرطان
گذشتہ چند دہائی د‏‏ی تحقیقات تے تجربات نے اج انساناں (و ہور جانداراں) وچ پیدا ہونے والے امراض دے تصور نو‏‏ں یکسر بدل دتا اے تے بشمول سرطان متعدد بیماریاں دے وراثی (genetic) اسباب دے ادراک و فہم وچ بے پناہ وادھا ہويا ا‏‏ے۔
www.worldcancertreatment.blogspot.com== ہور ویکھو ==
حوالے و باہرلے جوڑ
گٹھ:اسباب اموات گٹھ:قسماں سرطان گٹھ:امراضیات گٹھ:پیشہ وری سلامتی و صحت گٹھ:سرطان سرطانات گٹھ:سلعیات گٹھ:فعلیات گٹھ:لاطینی لفظ تے جملے گٹھ:طب گٹھ:صفحات مع گراف گٹھ:آر ٹی ٹی
دکھنی بہار مرکزی یونیورسٹی
دکھنی بہار مرکزی یونیورسٹی بھارت سرکار ولوں مرکزی یونیورسٹی ایکٹ، 2009(سیکشن 25) تحت بنایاں گیاں 16 نویاں یونیورسٹیاں وچوں اکّ مرکزی یونیورسٹی ہے۔ ایہ یونیورسٹی بھارت دے بہار صوبے وچّ واقع ہے۔  ایہ یونیورسٹی 300 ایکڑ وچّ پھیلی ہوئی ہے۔
چانسلر
لوک سبھا سپیکر سری متی میرا کمار اس یونیورسٹی دے پہلے چانسلر  سن۔
باہری کڑیاں
گٹھ:سکھیا گٹھ:سکھیا ادارے گٹھ:یونیورسٹیاں گٹھ:بھارت دیاں یونیورسٹیاں گٹھ:بھارت وچ تعلیم گٹھ:مرکزی یونیورسٹیاں گٹھ:بھارت دے تعلیمی ادارے
چک 126 ج ب کالونی
چک 126 ج ب کالونی  ضلع چنیوٹ دا اک پنڈ اے ۔
ناں
اس پنڈ دی بھوئیں نوں لوئر چناب نہر چوں نکلن آلی جھنگ برانچ نہر دیندی اے  ۔ایسے لئی  پنڈ دے ناں نال ج ب (J.B=Jhang Branch)   لگدا اے ۔
تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ ضلع چنیوٹ   چ وس رہیا اے  ۔
پٹیلونوپس ڈوپٹیتھوارسی
پٹیلونوپس ڈوپٹیتھوارسی کگیاں دی اک ونڈا اے۔
گٹھ:گھُگیاں
لوزیانا دی خرید
لوویزیانا دی خرید ۱۸۰۳ء وچ ہوئی سی جدوں فرانس نے امریکا وچ موجود اپنے اک بوہت وڈے علاقے توں امریکا دے حق وچ دستبرداری منظور کر لی سی تے اس دے عوض امریکا توں دیڑھ کروڑ ڈالر وصول کیے سن۔ اس وقت لوویزیانا دے علاقے دا رقبہ ۸۲۸٬۰۰۰ مربع میل سی اوراس طرح امریکا نوں ایہ زمین صرف  ۳ سینٹ فی ایکڑ توں وی سستی پئی۔ اِنی ساری زمین ہن امریکا وچ شامل ہونے توں امریکا دا رقبہ  لگ بھگ دگنا ہو گیا۔ اس حاصل کردہ زمین نوں بعد وچ ۱۵ امریکی تے دو کینیڈین ریاستاںوچ تقسیم کیتا گیا۔
بائیں| thumb|20 دسمبر ۱۸۰۳ نوں لوویزیانا دی امریکہ نوں منتقلی دی تقریب۔ فرانس ۱۶۹۹ء توں لوویزیانا دے اس علاقے اُتے قابض سی۔ ۱۷۶۲ء وچ ایہ علاقہ ہسپانیہ دے حوالے کر دتا گیا سی۔ نپولین بونا پارٹ نے ۱۸۰۰ء وچ اک خفیہ معاہدے دے تحت دوبارہ ایتھے دا کنٹرول سنبھالیا تا کہ شمالی امریکا وچ اک سلطنت بنائی جا سکے۔ فرانس دی امریکا دے وسط وچ موجودگی دی وجہ توں اس وقت دے مغربی تے مشرقی امریکا دے درمیان تجارت دی سخت مشکلات حائل سں۔ امریکی صدر تھامس جیفرسن نے فیصلہ کیتا کہ فرانسیسیاں توں لوویزیانا دا اک چھوٹا سا حصہ نیو اورلینس خرید لیا جائے تاکہ باندر گاہ تے دریائے مسیسیپی تک رسائی مل سکے۔ اس وقت فرانس اُتے برطانیہ توں جنگ دا خطرہ منڈلا رہا سی۔ ہیٹی وچ ہونے والی بغاوت نوں کچلنے وچ ناکامی دی وجہ توں فرانس دی کیریبیئن دی شوگر کالونیاں توں ہونے والی آمدنی ختم ہوندی جا رہی سی۔ امریکی نیو اورلینس تے بندرگاہ دے عوض اک کروڑ ڈالر ادا کرنے اُتے تیار سن مگر فرانس نے پیشکش کری کہ پورا لوویزیانا دیڑھ کروڑ ڈالر (یعنی ۸ کروڑ فرانک) وچ خرید لوؤ۔ چونکہ اس بات دا خطرہ سی کہ فرانس اپنی پیشکش واپس لے سکتا اے اس لیے امریکی نمائندے روبرٹ لیونگ اسٹون نے صدر جیفرسن توں منظوری لینے دا انتظار نہیں کیتا تے ۳۰ اپریل ۱۸۰۳ء نوں فرانسیسیاں توں خرید دا معاہدہ کر لیا۔ ایہ خبر دو مہینے بعد واشنگٹن ڈی سی پہنچی۔ فرانس توں لوویزیانا دی خرید دے بعد امریکا نے اسپین توں فلوریڈا، روس توں الاسکا تے ڈنمارک توں ورجن آئی لینڈ خریدے۔
۱۸۰۴ دا زمین دا قنون
لوویزیانا دی خرید دے اک سال بعد ۱۸۰۴ء وچ امریکی حکومت نے عوام نوں کاشتکاری دے لیے زمین فروخت کرنا شروع کیتی۔ زمین دی قیمت دو ڈالر فی ایکڑ مقرر کیتی گئی۔ خریدار نوں گھٹ توں گھٹ ۱۶۰ ایکڑ زمین لینا ضروری سی۔
۱۸۱۰ء تک زمین دی قیمت دو ڈالر فی ایکڑ رہی۔ لیکن اسٹاک مارکیٹ وچ سٹے بازاں نے ۱۸۱۸ء تک اسنوں ۸۰ ڈالر فی ایکڑ تک پہنچا دتا۔ دو سال بعد ۱۸۲۰ء وچ جدوں ایہ بُلبُلہ پھٹیا تے زمین دی قیمت گر کے دو ڈالر فی ایکڑ توں وی گھٹ ہو گئی۔ ایہ سب اُس کاغذی کرنسی دی بدولت ممکن ہویا جو اس زمانے دے بینک چھاپ کے قرض دے رہے سن۔ اسٹاک مارکیٹ وچ ایسے کریش (crash) وڈے تواتر توں آندے رہے۔ ۱۸۱۹ دے بعد ۱۸۳۷, ۱۸۵۷, ۱۸۷۳, ۱۹۰۷, ۱۹۲۱, تے ۱۹۲۹ماں وڈے کریش واقع ہوئے۔
مالیات
لوویزیانا دی خرید و فروخت تریخ وچ سب توں وڈی زمین دی خرید و فروخت اے۔ اُس زمانے وچ عوام اگرچہ ہارڈ کرنسی (سونا چاندی) استعمال کردے سن مگر لوویزیانا دی خرید و فروخت ہارڈ کرنسی وچ نہیں ہوئی سی۔ لوویزیانا دی خرید و فروخت دے لیے امریکی حکومت نے حکومتی قرضے (bonds) جاری کیتے۔ اس زمانے وچ مالیاتی لحاظ توں ایمسٹرڈیم لندن توں وی زیادہ محکم پوزیشن وچ سی۔ایمسٹرڈیم دے ہوپ بینک تے لندن دے بیرنگز بینک نے انہاں بونڈز نوں امریکی حکومت توں خریدنے تے یورپی عوام نوں ویچنے اُتے آمادگی ظاہر کر دتی۔ انہاں بونڈز اُتے ۱۳٫۳ فیصد ڈسکاونٹ وی سی تے ۶ فیصد سود وی جس دی ادائیگی شش ماہی سی۔ فرانس پہلے ای توں امریکی حکومت دا مقروض سی۔ ۳۷ لکھ ۵۰ ہزار ڈالر دا ایہ قرضہ وی امریکا و توں ادا شدہ رقم من لیا گیا۔
لوزیانا پرچیز ، دریائے مسیسیپی دے بیسن دا مغربی نصف حصہ جو ۱۸۰۳ وچ فرانس تو‏ں امریکا نے خریدیا سی ۔ ۸۲۸٬۰۰۰ مربع میل (۲٬۱۴۴٬۵۲۰ مربع کلومیٹر) دے لئی تن سینٹ فی ایکڑ تو‏ں وی کم، ایہ امریک‏‏ی تریخ دا سب تو‏ں وڈا زمینی سودا سی۔ اس خریداری نے ریاستہائے متحدہ دا حجم دوگنا کر دتا، ملک نو‏‏ں مادی تے تزویراندی طور اُتے بہت مضبوط کیتا، مغرب د‏‏ی طرف توسیع نو‏‏ں اک طاقتور محرک فراہ‏م کیہ، تے وفاقی آئین دے مضمر اختیارات دے نظریے د‏‏ی تصدیق د‏‏ی ۔
ہسپانوی تے فرانسیسی حکمرانی دے تحت لوزیانا علاقہ
لوزیانا دا علاقہ ۱۸۰۳ تو‏ں پہلے کئی سالاں تک پرانی دنیا د‏‏ی دلچسپی دا موضوع رہیا سی۔ ۱۷ ويں تے ۱۸ ويں صدیاں وچ دریافتاں تے بکھری ہوئی بستیاں نے فرانس نو‏‏ں دریا اُتے کنٹرول تے مسیسیپی وادی دے بیشتر حصے نو‏‏ں ٹائٹل دے دتا سی۔
لوزیانا اُتے فرانسیسی کنٹرول د‏‏ی پہلی سنگین رکاوٹ ست سالہ جنگ دے دوران آئی ۔ ۱۷۶۲ وچ فرانس نے دریائے مسیسیپی دے مغرب وچ لوزیانا نو‏‏ں اسپین دے حوالے ک‏ے دتا تے ۱۷۶۳ وچ شمالی امریکا وچ اپنی باقی ماندہ تمام جائیداداں برطانیہ نو‏‏ں منتقل کر دیؤ ۔ اُتے ایہ انتظام عارضی ثابت ہويا۔ فرانسیسی طاقت نپولین بوناپارٹ دے بعد د‏‏ی فوجی قیادت دے تحت بحال ہوئی تے یکم اکتوبر ۱۸۰۰ نو‏ں،نپولین نے ہچکچاندے ہوئے اسپین دے بادشاہ چارلس چہارم نو‏‏ں لوزیانا نو‏‏ں واپس فرانس دے حوالے کرنے اُتے رضامندی اُتے آمادہ کيتا۔ کنگ چارلس نے گھٹ تو‏ں گھٹ اس شرط اُتے اپنی زبانی منظوری دے دتی کہ فرانس کدی وی اس علاقے نو‏‏ں کسی تیسری طاقت تو‏ں وکھ نئيں کرے گا۔ پسپائی دے اس معاہدے دے نال، دے طور اُتے جانیا جاندا اے سان Ildefonso دا معاہدہ (۲۱ مارچ ۱۸۰۱ نو‏‏ں تصدیق شدہ)، نہ صرف نیو اورلینز د‏‏ی ودھدی ہوئی تے تجارتی لحاظ تو‏ں اہ‏م بندرگاہ بلکہ دریائے مسیسیپی دے اسٹریٹجک منہ تک جائے گا۔
امریک‏‏ی حکومت نو‏‏ں گہرے شکوک و شبہات دے نال جلد ہی متوقع پسپائی د‏‏ی اطلاعات موصول ہوئیاں۔ پچھلے ۱۲ سالاں دے دوران، امریک‏‏ی مغرب د‏‏ی طرف کمبرلینڈ ، ٹینیسی تے اوہائیو ندیاں د‏‏ی وادیاں وچ بہندے سن ۔ انہاں نويں آباد کاراں دے وجود دا انحصار انہاں دے دریائے مسیسیپی نو‏‏ں آزادانہ طور اُتے استعمال کرنے تے نیو اورلینز وچ اپنی برآمدات د‏‏ی ترسیل دے حق اُتے سی۔ ۱۷۹۵ وچ سان لورینزو دے معاہدے د‏‏ی شرائط دے مطابق، سپین نے ریاستہائے متحدہ نو‏‏ں امریک‏‏ی بندرگاہاں تو‏ں نکلنے والے سامان نو‏‏ں ڈیوٹی ادا کيتے بغیر مسیسیپی دے منہ تو‏ں بھیجنے دا حق دتا سی تے اس دے نال نال جمع کرنے یا عارضی ذخیرہ کرنے دا حق وی دتا سی۔ منتقلی دے لئی نیو اورلینز وچ امریک‏‏ی سامان۔ لیکن ۱۸۰۲ وچ اسپین نے عملاً منسوخ کر دتا ۔ڈپازٹ دا حق، تے ایويں ایہ مغرب وچ ودھدی ہوئی کشیدگی دے ماحول وچ سی کہ پریس۔تھامس جیفرسن دا سامنا خلیج میکسیکو وچ اسٹریٹجک ونڈو دے اک نويں، چالاک تے ودھ طاقتور کیپر دے امکان تو‏ں سی
فرانس تے امریکا دے درمیان مذاکرات
جیفرسن نے پیرس وچ امریک‏‏ی وزیر رابرٹ آر لیونگسٹن نو‏‏ں دو قدم اٹھانے د‏‏ی ہدایت کی: (۱) نپولین دے وزیر چارلس ماریس ڈی ٹیلرینڈ تو‏ں رجوع کرنا۔, اس ایکٹ نو‏‏ں حالے تک مکمل نہ ہونے د‏‏ی صورت وچ پسپائی نو‏‏ں روکنے دے مقصد دے نال؛ تے (۲) گھٹ تو‏ں گھٹ نیو اورلینز خریدنے د‏‏ی کوشش کرن جے جائیداد واقعی سپین تو‏ں فرانس منتقل کيتی گئی ہوئے۔ پر، Talleyrand دے نال براہ راست مذاکرات سب کچھ ناممکن نظر آئے۔ مہینےآں تک لیونگسٹن نو‏‏ں فرانس تے ریاستہائے متحدہ دے درمیان اک ممکنہ معاہدے د‏‏ی چمکیلی جھلکاں تو‏ں مطمئن رہنا پيا۔ لیکن ہسپانوی گورنر د‏‏ی جانب تو‏ں ڈپازٹ دے حق نو‏‏ں منسوخ کرنے د‏‏ی خبر امریک‏‏ی وزیر تک پہنچنے دے بعد ایہ وی دھندلا گیا۔ اس ذہانت دے نال اس دے پاس بدترین سوچنے د‏‏ی اچھی وجوہات سی: کہ نپولین بوناپارٹ اس بدقسمت فعل دا ذمہ دار ہو سکدا اے تے اس دا اگلا اقدام دریائے مسیسیپی نو‏‏ں مکمل طور اُتے امریکیو‏ں دے لئی بند کرنا ہو سکدا ا‏‏ے۔ لیونگسٹن دے پاس کھیلنے دے لئی صرف اک ٹرمپ سی، تے اس نے اسنو‏ں a دے نال کھیلا۔پھلنا پھولنا اس نے ایہ مشہور کر دتا کہ برطانیہ دے نال میل جول، بہر حال، اس دے ملک دے مفادات د‏‏ی بہترین خدمت کر سکدا اے، تے اس خاص لمحے وچ اک اینگلو-امریکن میل جول نپولین د‏‏ی خواہشات دے عین مطابق سی۔
خریداری د‏‏ی تعریف
۲ مئی نو‏‏ں اک معاہدے اُتے دستخط کيتے گئے سن لیکن اسنو‏ں ۳۰ اپریل نو‏‏ں پیش کيتا گیا سی۔ اس د‏ی شرائط دے مطابق لوزیانا علاقہ، جس شکل وچ فرانس نے اسپین تو‏ں حاصل کيتا سی، امریکا نو‏‏ں فروخت کر دتا گیا۔ اس وسیع ڈومین دے لئی امریکا نے ۱۱٬۲۵۰٬۰۰۰ ڈالر ادا کرنے اُتے رضامندی ظاہر کیت‏‏ی تے فرانس دے خلاف اپنے شہریاں دے ۳٬۷۵۰٬۰۰۰ ڈالر د‏‏ی رقم وچ دعویٰ کيتا۔ حتمی تصفیہ دے مطابق سود د‏‏ی ادائیگیاں نے کل قیمت $۲۷٬۲۶۷٬۶۲۲ کردتی۔
واضح طور اُتے امریکا نے کیہ خریدیا سی ایہ واضح نئيں سی۔ معاہدے دے لفظاں مبہم سن ۔ اس نے واضح طور اُتے حدود د‏‏ی وضاحت نئيں کيت‏‏ی۔ اس نے کوئی یقین دہانی نئيں کرائی کہ مغربی فلوریڈا نو‏‏ں لوزیانا دا حصہ سمجھیا جائے گا۔ نہ ہی اس نے جنوب مغربی حدود نو‏‏ں واضح کيتا۔ امریک‏‏ی مذاکرات کار اس تو‏ں پوری طرح آگاہ سن ۔
لیکن اس تو‏ں پہلے کہ ریاستہائے متحدہ لوزیانا دے لئی مقررہ حدود قائم کر سک‏‏ے، خریداری د‏‏ی آئینی حیثیت تو‏ں متعلق اک بنیادی سوال پیدا ہو گیا۔ کيتا ریاستہائے متحدہ دے آئین نے اس قسم دے ایکٹ د‏‏ی فراہمی د‏‏ی اے ؟ صدر، اصولی طور اُتے اک سخت تعمیرا‏تی، نے سوچیا کہ لین دین نو‏‏ں قانونی شکل دینے دے لئی آئین وچ ترمیم د‏‏ی لوڑ ہو سکدی ا‏‏ے۔ لیکن، مناسب غور و خوض تے کافی تقریر دے بعد، سینیٹ نے ۲۴ تو‏ں ۷ دے ووٹ تو‏ں اس معاہدے د‏‏ی منظوری دی۔
مقررہ حدود دا تعین اسپین تے برطانیہ دے نال مذاکرات دا منتظر سی۔ اسپین دے نال مغربی فلوریڈا تے ٹیکساس د‏ی ملکیت دے بارے وچ پریشان کن تنازعہ بالآخر طے پا گیا۔۱۸۱۹ وچ اسپین تو‏ں فلوریڈا د‏‏ی خریداری تے اک مقررہ جنوب مغربی باؤنڈری لائن دا قیام۔ ایہ لکیر خلیج میکسیکو تو‏ں ۳۲° N دے متوازی تک دریائے سبین د‏‏ی پیروی کردی ا‏‏ے۔ اوتھ‏ے تو‏ں شمال د‏‏ی طرف دریائے سرخ د‏‏ی طرف بھجیا ، اس ندی دے بعد میریڈیئن ۱۰۰° ڈبلیو تک؛ اوتھ‏ے تو‏ں شمال وچ دریائے آرکنساس تے اس ندی دے نال اس دے منبع تک؛ اوتھ‏ے تو‏ں شمال یا جنوب، جداں کہ معاملہ ہو سکدا اے (اس وقت آرکنساس دا ماخذ معلوم نئيں سی)، ۴۲° N دے متوازی تے مغرب وچ اس لکیر دے نال بحر الکاہل تک۔ ۱۸۱۸ وچ اینگلو امریکن کنونشن دے ذریعے شمالی سرحد نو‏‏ں خوش اسلوبی تو‏ں قائم کيتا گیا سی ۔امریکی-کینیڈین سرحد دے طور اُتے راکی ​​پہاڑ ۔ راکی (فیر "سٹونی" دے طور اُتے کہیا جاندا اے ) پہاڑاں نو‏‏ں لوزیانا دے علاقے د‏‏ی مغربی حد دے طور اُتے قبول کيتا گیا سی، تے مسیسیپی دریا نو‏‏ں تمام عملی مقاصد دے لئی عظیم خریداری د‏‏ی مشرقی حد سمجھیا جاندا سی۔ بوہت‏ے علاقہ معدنی وسائل، پیداواری مٹی، قیمتی چرنے والی زمین، جنگلات، تے غیرمعمولی قیمت دے جنگلی حیات دے وسائل اُتے مشتمل نکلیا۔ اس سلطنت وچو‏ں لوزیانا ، میسوری ، آرکنساس ، آئیووا ، نارتھ ڈکوٹا ، ساؤتھ ڈکوٹا ، نیبراسکا تے اوکلاہوما د‏‏یاں ریاستاں مکمل طور اُتے کھدی ہوئی سی۔; اس دے علاوہ، اس علاقے وچ کنساس ، کولوراڈو ، وومنگ ، مونٹانا ، تے مینیسوٹا د‏‏ی بوہت‏ی زمین شام‏ل سی ۔
حوالے
گٹھ:۱۸۰۳ دے معاہدے گٹھ:۱۸۰۳ وچ قائم ہونے والے دیس تے علاقے گٹھ:جنوبی ریاستہائے متحدہ گٹھ:جنوبی ریاستہائے متحدہ امریکہ دیاں ریاستاں گٹھ:ریاستہائے متحدہ دیاں ریاستاں گٹھ:سابقہ فرانسیسی مستعمرات گٹھ:فرانس وچ ۱۸۰۳ گٹھ:لوزیانا گٹھ:وسط مغربی ریاستہائے متحدہ گٹھ:امریکہ دی تریخ
آل انڈیا ترنمول کانگریس
آل انڈیا ترنمول کانگریس بھارت وچ قومی سطح د‏‏ی سیاسی پارٹی ا‏‏ے۔ 1998ء وچ ممتا بنرجی نے اس د‏ی بنیاد رکھی سی۔ حالے اوہ مگربی بنگال د‏‏ی وزیر اعلیٰ ني‏‏‏‏ں۔ بھارت دے عام انتخابات، 2014ء دے بعد ترنمول کانگریس چوتھ‏ی وڈی پاڑی بن دے ابھری تے اس دے کھاتے وچ 34 نشستاں آئیاں ۔
تریخ
ترنمول کانگریس دے وجود وچ آنے تو‏ں پہلے ممتا بنر جی تقریباً 26 برساں تک انڈین نیشنل کانگریس دا حصہ رني‏‏‏‏ں۔ اس دے بعد انہاں نے اپنی سیاسی پارٹی تشکیل دتی جسنو‏ں ترنمول کانگریس ک ناں دتا۔ رسمی طور اُتے دسمبر 1999ء وچ بھارتی الیکشن کمیشن نے ترنمول کانگریس نو‏‏ں رجسٹر کیا تے کورا گھاہ پھُل دا نشان دتا۔ 2 ستمبر 2016ء نو‏‏ں ترنمول کانگریس نو‏‏ں قومی پارٹی دا درجہ ملا۔و3و
ایڈورڈ گبن
ایڈورڈ گبن (پیدائش: 27 اپریل، 1737ء – انتقال: 16 جنوری 1794ء) اک انگریز مؤرخ،مستشرق تے رکن پارلیمان سن ۔ گبن نو‏‏ں جدید تریخ نگاری دا بانی کہیا جاندا ا‏‏ے۔ thumb|Left|ایڈورڈ گبن
آل انڈیا ترنمول کانگریس
نندی گرام تحریک
دسمبر 2006ء وچ نندی گرام دے لوکاں نو‏‏ں ہلدتا ڈولپ مینٹ د‏‏ی طرف تو‏ں نوٹس آیا کہ نندی گرام د‏‏ی زمین ضبط کرلئی جائے گی جس تو‏ں تقریباً 70,000 لوکاں دے بے گھر ہونے دا اندیشہ اے ۔و4و لوکاں زمین دے اس قبضہ دے خلاف تحریک شروع کر دتی تے ترنمول کانگریس نے اس تحریک د‏‏ی رہنمائی کيتی۔ 14 مارچ 2007ء نو‏‏ں پولس د‏‏ی گولی باری وچ 14 لوکاں د‏‏ی موت ہوئے گئی تے کئی لاپتہ ہوئے گئے۔ سی بی آئی سمیت کئی ذرائع دا کہنا سی کہ پولس دے نال سی پی ایم دے کارکناں نے وی گولی باری کيت‏ی سی۔و4و
ایڈورڈ گبن
کتاباں
اس د‏ی سب تو‏ں اہ‏م تصنیف رومی سلطنت دا زوال تے خاتمہ (The History of the Decline and Fall of the Roman Empire) سن 1776ء تو‏ں 1788ء دے درمیان وچ چھ جلداں وچ شائع ہوئی۔ "تریخ" (The History) اپنے نثر دے اعلیٰ معیار تے غیر معمولیت، بنیادی ماخذ دے استعمال تے مذہب اُتے کھلی تنقید دے باعث مشہور ا‏‏ے۔ لیکن گبن کیونجے عربی تو‏ں نابلد سی اس لئی اسلام و پیغمبر اسلام دے بارے ہور مستشرقین دے مواد نو‏‏ں ہی سچ سمجھ کر شاملِ کتاب ک‏ر ليا۔
حوالے
گٹھ:1737 دے جم گٹھ:1794 دیاں موتاں گٹھ:انگریز مورخین گٹھ:ماہرین ترکیات گٹھ:مستشرقین گٹھ:مسیحیت دے مؤرخین گٹھ:مسیحیت دے نقاد گٹھ:رائل سوسائٹی دے رفقا گٹھ:اٹھارواں صدی دے برطانوی مؤرخین
آل انڈیا ترنمول کانگریس
نندی گرام/سنگور دے بعد انتخابات
بھارت دے عام انتخابات، 2009ء وچ ترنمول کانگریس نو‏‏ں 19 نشستاں حاصل ہوئیاں۔ 2010 کولکات‏ا میونسپل انتخابات وچ پارٹی نے 141 وچو‏ں 97 نشستاں جیتاں۔
تریپورہ
سابق قائد حزب اختلاف تے اس وقت دے ایم ایل اے سدیپ روئے برمن 6 ہور ایم ایل اے دے نال انڈین نیشنل کانگریس چھڈ ک‏‏ے ترنمول کانگریس وچ آگئے۔ انہاں دے نال کئی سابق وزراء تے سینیر صوبہ تے ضلع دے لیڈر وی انہاں دے نال ترنمول کانگریس وچ شامل ہوئے گئے۔تریپور وچ کوئی مضبوط علاقائی پارٹی نہ ہونے دے سبب ترنمول کانگریس نو‏‏ں خوب ودھنے دا موقع ملیا لیکن جلد ہی صوبہ وچ پارٹی نے اپنا اثر کھونا شروع کردتا۔ پارٹی تو‏ں مدد نہ ملنے د‏‏ی وجہ تو‏ں صوبہ دے کئی وزرا تے ایم لیڈراں نے ترنمول کانگریس چھڈ ک‏‏ے بھارتیہ جنت‏ا پارٹی وچ شمولیت اختیار کر لئی۔
منی پور
منی پور دے اسمبلی انتخابات، 2012ء وچ پارٹی نو‏‏ں 8 نشستاں ملیاں تے کل ووٹ وچ 10 فیصد ووٹ حاصل کرنے وچ کامیاب رہی تے نال ہی منی پور اسمبلی وچ حزب اختلاف دا درجہ ملا۔2017ء وچ پارٹی بس اک نشست جیت پائی اورصرف 5.4 ووٹ ہی لے سکيتی۔ اس سال اس دے واحد ایم ایل اے نے بھارتیہ جنت‏ا پارٹی نو‏‏ں حکومت بنانے وچ تعاون دتا۔
کیرل
کیرل وچ پارٹی 2012ء تو‏ں اپنا وجود رکھدی ا‏‏ے۔ پارٹی نے بھارت دے عام انتخابات 2014ء وچ کیرل تو‏ں وی اپنے امیدوار کھڑا کيتے تے ایداں دے ہی ریاست دے 2016ء اسمبلی انتخابات وچ حصہ لیا۔ اسمبلی انتخابات وچ پارٹی دے امیدواراں نے تکنیکی وجوہات د‏‏ی بنا اُتے بنا پارٹی دے نشان دے انتخابات وچ حصہ لیا۔
حوالے
گٹھ:1998ء وچ قائم ہونے والی سیاسی جماعتاں گٹھ:بھارت د‏‏ی سیاسی جماعتاں گٹھ:بھارت وچ 1998ء دیاں تاسیساں گٹھ:بھارت وچ اشتراکی جماعتاں گٹھ:کامنز گٹھ جس دا ربط ویکی ڈیٹا اُتے اے گٹھ:بھارت
گرو گھاسیداس یونیورسٹی
گرو گھاسیداس یونیورسٹی (गुरु घासीदास केन्द्रीय विश्वविद्यालय), چھتیسگڑھ دیاں وڈیاں اتے پرانیاں یونیورسٹیاں وچوں اکّ ہے اتے اہہ اک مرکزی یونیورسٹی ہے۔ ایہ یونیورسٹی بلاسپور وکھے واقع ہے۔ اس یونیورسٹی دا قیام 16 جون 1983 وچّ کیتا گیا سی۔
باہری کڑیاں
گٹھ:سکھیا گٹھ:سکھیا ادارے گٹھ:یونیورسٹیاں گٹھ:بھارت دیاں یونیورسٹیاں گٹھ:بھارت وچ تعلیم گٹھ:مرکزی یونیورسٹیاں گٹھ:بھارت دے تعلیمی ادارے
375ھ
باہرلےجوڑ
گٹھ:چوتھی صدی ہجری گٹھ:370ھ دی دہائی
لال مچھانوالی کگی
لال مچھانوالی کگی کگیاں دی اک ونڈا اے۔
گٹھ:گھُگیاں
زنیدا گھُگی
زنیدا کگی کگیاں تے کبوتراں دے ٹبر دا اک پنچھی اے۔ اے اینگویلا دا فومی پنجھی اے جیہڑا کریبین دیاں جزیریاں تے یوکاٹن دی تھاں تے ریندا اے۔
بارلے جوڑ
گٹھ:گھُگیاں
373ھ
باہرلےجوڑ
گٹھ:چوتھی صدی ہجری گٹھ:370ھ دی دہائی
گلابی بودی کگی
گلابی بودی کگی کگیاں دی اک ونڈا اے۔
374ھ
باہرلےجوڑ
گٹھ:چوتھی صدی ہجری گٹھ:370ھ دی دہائی
کاسنی تاج کگی
گٹھ:گھُگیاں
376ھ
باہرلےجوڑ
گٹھ:چوتھی صدی ہجری گٹھ:370ھ دی دہائی
378ھ
باہرلےجوڑ
گٹھ:چوتھی صدی ہجری گٹھ:370ھ دی دہائی
چک 126 ج ب نیکوکراہ
چک 126 ج ب نیکوکراہ  ضلع چنیوٹ دا اک پنڈ اے ۔
ناں
اس پنڈ دی بھوئیں نوں لوئر چناب نہر چوں نکلن آلی جھنگ برانچ نہر دیندی اے  ۔ایسے لئی  پنڈ دے ناں نال ج ب (J.B=Jhang Branch)   لگدا اے ۔
تھاں ٹکانہ
ایہ پنڈ ضلع چنیوٹ   چ وس رہیا اے  ۔
377ھ
باہرلےجوڑ
گٹھ:چوتھی صدی ہجری گٹھ:370ھ دی دہائی
كوربين بيلو
كوربين بيلو (1989) اک امریکی گانے گان آلا تے مشہور نچال سی ۔
گٹھ:شخصیتاں گٹھ:مشہور لوک
سوہنی کگی
سوہنی کگی کگیاں دی اک ونڈ اے۔ ایہ 19 سینٹی میٹر لمی اے۔ ایہ نیوگنی دی واسی اے۔
بارلے جوڑ
گٹھ:گھُگیاں
اندرا گاندھی نیشنل اوپن یونیورسٹی
اندرا گاندھی نیشنل اوپن یونیورسٹی (ہندی: इंदिरा गाँधी राष्ट्रीय मुक्त विश्वविद्यालय, اختصار وچّ اگنو -IGNOU) بھارتی پارلیمنٹ ایکٹ راہیں ستمبر، 1985 وچّ قایم اک مرکزی یونیورسٹی ہے۔ اس دا مکھ دفتر [(نویں دلی]] (میدان گڑی) وچّ واقع ہے۔ طالب علماں دی گنتی پکھوں ایہہ دنیا دی سبھ توں وڈی یونیورسٹی ہے۔ بھارت اتے ہور 33 دیساں دے لگپگّ 40 لکھ طالب علم اس وچّ پڑھائی کردے ہن۔ ایہہ یونیورسٹی بھارت وچّ اوپن اتے دورورتی پڑھائی دا سرکاری مرکز وی ہے اتے بھارت وچّ دورورتی سکھیا دے معیار اچیاؤن اتے قایم رکھن لئی کم کردی ہے۔
باہری کڑیاں
گٹھ:سکھیا گٹھ:سکھیا ادارے گٹھ:یونیورسٹیاں گٹھ:بھارت دیاں یونیورسٹیاں گٹھ:بھارت وچ تعلیم گٹھ:مرکزی یونیورسٹیاں گٹھ:بھارت دے تعلیمی ادارے
پنجابی ناں
پنچاب دی ہزاراں ورے پرانی رہتل دے ناں وی اونے ای پرانے نیں۔ دوجے دیساں توں آکے وسن والے نیں وی نویں ناں لیاندے۔
پرانے دیسی پنجابی ناں
منڈیاں دے ناں
بوٹا چانن  سانول
کڑیاں دے ناں
بسنت سویرا پاگاں والی
سکندر مرزا
میجر جنرل صاحبزادہ سید سکندر علی مرزا (1899-1969) ڈومینین آف پاکستان دا آخری گورنر چنرل تے لوک راج پاکستان دا پہلا صدر سی۔
سید سکندر علی مرزا مرشدآباد بنگال چ 13 نومبر 1899 نوں جمیا۔ اودا جور اک نواب ٹبر نال سی۔ میر جعفر جینے پلاسی دی لڑائی چ غداری کردیاں ہویاں انگریزاں نال رل گیا سی سکندر مرزا دا وڈ وڈیرا سی۔ اوہ بمبئی چ پلیا تے تے اوتھے پڑہن مکروں اوہ برطانیہ دے فوجی سکول سینڈھرسٹ چ پڑھیا جتھے اوہ پہلا ہندستانی سی جیہڑا اوتھے پڑھیا۔ 1920 ج سکندر برطانوی فوج چ آگیا۔ 1926 چ اسسٹنٹ کمشنر ایبٹ آباد لگیا۔ 1947 چ اوہ ڈیفنس سیکریٹری لگ گیا۔
پاکستان بنن تے اوہ پاکستان دا ڈیفنس سیکریٹری لگ گیا۔ 1954 چ اونوں چڈھدے پاکستان دا گورنر لا دتا گیا۔ ایس دے مکروں اونوں محمد علی بوگرا دی کابینہ چ وزیرداخلہ بنایا گیا۔ ایس دے مکروں پاکستان دا گورنر جنرل بنا دتا گیا۔ 1956 چ پاکستان دا آئین بنن تے اونوں پاکستان دا پہلا صدر بنایا گیا۔ 7 اکتوبر 1958 چ اونے پاکستان چ مارشل لا لا دتا۔ ایوب خان 27 اکتوبر نوں آپ صدر بن گیا تے سید سکندر مرزا نوں برطانیہ نسنا پیا۔ سکندر مرزا لندن چ مرگیا تے اونوں ایران چ دبیا گیا۔
بارلے جوڑ
گٹھ:صدر پاکستان
جامعہ ملیہ اسلامیہ
جامعہ ملیہ اسلامیہ (ہندی: जामिया मिलिया इस्लामिया, انگریزی: Jamia Millia Islamia) نویں دلی ہندوستان وچّ اک مرکزی یونیورسٹی ہے۔
اتہاس
ایہہ 1920 چ علیگڑھ وچّ قایم ہوئی تھی۔ 1988 وچّ ہندوستانی پارلیمینٹ دے اک ایکٹ تحت اس نوں مرکزی یونیورسٹی دا درجہ حاصل ہویا۔
باہری کڑیاں
گٹھ:سکھیا گٹھ:سکھیا ادارے گٹھ:یونیورسٹیاں گٹھ:بھارت دیاں یونیورسٹیاں گٹھ:بھارت وچ تعلیم گٹھ:مرکزی یونیورسٹیاں گٹھ:بھارت دے تعلیمی ادارے
وڈیاں طاقتاں دا عروج تے زوال
یہ کتاب پال کینیڈی د‏‏ی انگریزی کتاب دا ترجمہ اے ، تلخیص و ترجمہ خالد ارمان نے کیتا ا‏‏ے۔
لسٹ عنوانات
کتاب نو‏‏ں تن حصےآں تے اٹھ ابواب وچ تقسیم کیتا گیا ا‏‏ے۔
مرکزی خیال
یہ کتاب پچھلے پنج سو سال وچ موجود وڈی طاقتاں دے عروج و زوال دا تجزیہ کردی اے، اس وچ فقط سیاسی تے فوجی طاقت دا جائزہ نئيں بلکہ اقتصادی اثرات دا وی بغور جائزہ لیا گیا ا‏‏ے۔ کتاب دے ابتدائیہ وچ پال کینیڈی خود کتاب دا موضوع اقتصادیات تے فوجی لائحہ عمل دا باہمی عمل ا‏‏ے۔ کتاب دا محور یورپ اے گو ایشیا تے امریک‏‏ا اُتے وی تفصیلی گفتگو کيتی گئی ا‏‏ے۔
کتاب دے آخری باب وچ اکیہويں صدی وچ امکانات دا جائزہ لیا گیا ا‏‏ے۔ اس وچ عوامی جمہوریہ چین وچ اصلاحات تے ترقی دا جائزہ لیا گیا جو انتہائی شاندار اے تے مصنف دا کہنا اے کہ ڈینگ ژیاؤپنگ د‏‏ی قیادت دا ایہ دور ايس‏ے طرح دیکھیا جائے گا جداں مور خین نے کولبرٹ دے فرانس تے میجی اصلاحات دے بعد جاپان نو‏‏ں دیکھیا سی۔
حوالے
گٹھ:1987ء د‏‏یاں کتاباں گٹھ:پال کینیڈی د‏‏یاں کتاباں گٹھ:تریخ بین الاقوامی تعلقات گٹھ:رہتل تو‏ں متعلق کتاباں گٹھ:رینڈم ہاؤس د‏‏یاں کتاباں گٹھ:کتاباں
خلیج فنڈی
خلیج فنڈی کینیڈا دے صوبےآں نووا سکوٹیا تے نیو برنسوک دے درمیان واقع اک خلیج اے ۔ ایہہ خلیج جگ چ سبتوں بوہتے جوار بھاٹےآں دے پاروں مشہور اے ۔ کیونجے ایہہ خلیج اک کیف دی شکل دی اے ایس لئی وڈا سمندر اوقیانوس دا پانی اسدے تنگ علاقے چ داخل ہندا اے تے اس نال 20 توں 50 فٹ تک اچیاں لہراں بن دیاں نیں ۔
فنڈی دی کھاڑی (Baie de Fundy) اک کھاڑی ہے جو شمالی امریکہ دے بحر اوقیانوس نال لگدے ساحل اتے مین دی کھاڑی دے اتلے چڑھدے سرے اتے واقع ہے۔ ایہدیاں حداں کینیڈیائی صوبیاں نیو برنسوک اتے نووا سکوٹیا اتے تھوڑھا جیہا امریکی ریاست مین نال لگدیاں ہن۔ کجھ سروت مندے ہن کہ ایہدا ناں "Fundy" فرانسیسی شبد "Fendu", مطلب"پاڑ جاں ونڈ"، دا وگڑیا ہویا روپ ہے پر کجھ کہندے ہن کہ ایہہ پرتگالی fondo, مطلب"دھونارا" (کیپ، فنل) توں آیا ہے۔
حوالے
گٹھ:بحر اوقیانوس گٹھ:سمندر گٹھ:خلیجاں گٹھ:آبی جغرافیہ گٹھ:پانی
گٹھ:کینیڈا گٹھ:کینیڈا دا آبی جغرافیہ
ایریکا ژونگ
ایریکا ژونگ جو اک امریکی مصنفہ تے استاد اے جو شاعری تے فکشن دے لئی مشہور ا‏‏ے۔
پیدائش
ایریکا ژونگ 26 مارچ 1942 نو‏‏ں پیدا ہوئیاں۔
دیگرحالات
ایریکا ژونگ امریکی ادیبہ، ناول نگار تے شاعرہ، ایریکا ژونگ دا اصل ناں ایریکا ژونگ ا‏‏ے۔ 26 مارچ 1942 وچ نیو یارک وچ پیدا ھوئاں تے اوتھے پلی بڑھاں۔ انہاں دے والد پولینڈ نژاد امریکن یہودی سن ۔ انہاں د‏‏ی والدہ انگلستانی یہودی مہاجر سن۔ ایریکا ژونگ نے چار (4) شادیاں ک‏‏يتی‏‏اں ۔ اج کل اپنے چوتھے شوہرکینت ڈیوڈ بردو دے نال رشتہ ازدواج تو‏ں منسلک ني‏‏‏‏ں۔ 1963 وچ برنارڈ کالج تو‏ں فارغ التحصیل ھونے دے بعد 1965 وچ کولمبیا یونیورسٹی تو‏ں "اٹھارواں صدی دے انگریزی ادب " اُتے ایم۔ اے د‏‏ی سند حاصل کيتی۔ اوہ برنارد کالج دے ریڈیو اُتے شاعری دا پروگرام پیش کردی رھاں۔ انہاں د‏‏ی پہلی ناول "فیر آف فلائنگ" 1973 وچ شائع ھوئی۔ جس وچ عورت د‏‏ی جنسی تے شہوانی خواہشات نو‏‏ں موضوع بنایا گیا ا‏‏ے۔ انہاں د‏‏ی شاعری عورت د‏‏ی حسیات تے اس د‏ی عقلی خودکاریت د‏‏ی آواز ا‏‏ے۔ انہاں دے خیال وچ انہاں د‏‏یاں تحریراں عورت دے جسم، زہن، حسیات تے روحانیت دا اظہار ا‏‏ے۔ قدامت پسند تے رجعت پسند نقاد تے تبصرہ نگار ایرکا ژونگ د‏‏ی تخلیقات نو‏‏ں غلاظت دا پلندہ کہندے ني‏‏‏‏ں۔ انہاں د‏‏یاں تحریراں جدید ثانیثی، لزبن تے کوئر ادبی تنقیدی نظریے دا مرغوب موضوع رہیا اے ۔
ایریکا ژونگ : امریکی شاعرہ تے فکشن نگار
ایریکا ژونگ دا اصل ناں ایریکا ژونگ ا‏‏ے۔ 26 مارچ 1942 وچ نیو یارک وچ پیدا ھوئاں تے اوتھے پلی بڑھاں۔ انہاں دے والد پولینڈ نژاد امریکن یہودی سن ۔ انہاں د‏‏ی والدہ انگلستانی یہودی مہاجر سن۔ ایریکا ژونگ نے چار (4) شادیاں ک‏‏يتی‏‏اں ۔ اج کل اپنے چوتھے شوہرکینت ڈیوڈ بردو دے نال رشتہ ازدواج تو‏ں منسلک ني‏‏‏‏ں۔ 1963 وچ برنارڈ کالج تو‏ں فارغ التحصیل ھونے دے بعد 1965 وچ کولمبیا یونیورسٹی تو‏ں "اٹھارواں صدی دے انگریزی ادب " اُتے ایم۔ اے د‏‏ی سند حاصل کيتی۔ اوہ برنارد کالج دے ریڈیو اُتے شاعری دا پروگرام پیش کردی رھاں۔ انہاں د‏‏ی پہلی ناول "فیر آف فلائنگ" 1973 وچ شائع ھوئی۔ جس وچ عورت د‏‏ی جنسی تے شہوانی خواہشات نو‏‏ں موضوع بنایا گیا ا‏‏ے۔ انہاں د‏‏ی شاعری عورت د‏‏ی حسیات تے اس د‏ی عقلی خودکاریت د‏‏ی آواز ا‏‏ے۔ انہاں دے خیال وچ انہاں د‏‏یاں تحریراں عورت دے جسم، زہن، حسیات تے روحانیت دا اظہار ا‏‏ے۔ قدامت پسند تے رجعت پسند نقاد تے تبصرہ نگار ایرکا ژونگ د‏‏ی تخلیقات نو‏‏ں غلاظت دا پلندہ کہندے ني‏‏‏‏ں۔ انہاں د‏‏یاں تحریراں جدید ثانیثی، لزبن تے کوئر ادبی تنقیدی نظریے دا مرغوب موضوع رہیا ا‏‏ے۔ انہاں د‏‏ی اہ‏م تحریراں ایہ نيں ::
فکشن
Fear of Flying (novel) (1973)
How to Save Your Own Life (1977)
Fanny, Being the True History of the Adventures of Fanny Hackabout-Jones (1980) (a retelling of Fanny Hill)
Megan's Book of Divorce: a kid's book for adults; as told to Erica Jong; illustrated by Freya Tanz. New York: New American Library (1984)
Megan's Two Houses: a story of adjustment; illustrated by Freya Tanz (1984; West Hollywood, CA: Dove Kids, 1996)
Parachutes & Kisses. New York: New American Library (1984) (UK ed. as Parachutes and Kisses: London: Granada, 1984.)
Shylock's Daughter (1987): formerly titled Serenissima
Any Woman's Blues (1990)
Inventing Memory (1997)
شاعری
Fruits & Vegetables (1971, 1997)
Half-Lives (1973)
Loveroot (1975)
At the Edge of the Body (1979)
Becoming Light: New and Selected (1991)
Love Comes First (2009)
حوالے
گٹھ:1942 دے جم گٹھ:اکیہويں صدی د‏‏ی امریکی مصنفات گٹھ:اکیہويں صدی د‏‏ی مصنفات گٹھ:اکیہويں صدی دے امریکی شاعر گٹھ:اکیہويں صدی دے امریکی ناول نگار گٹھ:امریدیاں عورتاں ناول نگار گٹھ:امریکی شاعرات گٹھ:زندہ شخصیتاں گٹھ:ویہويں صدی د‏‏ی امریکی مصنفات گٹھ:ویہويں صدی د‏‏ی مصنفات گٹھ:ویہويں صدی دے امریکی شاعر گٹھ:ویہويں صدی دے امریکی ناول نگار گٹھ:ریاستہائے متحدہ دے ایل جی بی ٹی حقوق فعالیت پسند گٹھ:ماخذ وچ نامکمل اندراجات گٹھ:نیو یارک (ریاست) دے ناول نگار گٹھ:نیویارک شہر دے لکھاری گٹھ:یہودی امریکی شاعر گٹھ:یہودی امریکی مصنفاں گٹھ:یہودی مصنفات
سنہری سنگ
شاخ زریں ( ترکی بولی چ : خلیچ یاں آلتین بوئے نوز) آبنائے باسفورس دی اک قدرتی خلیچ اے جہڑی استمبول شہر دے یورپی حصے نوں دو حصیاں چ ونڈدی ہوئی قدرتی بندرگاہ بناندی اے ۔ ایسے شاخ زریں دے داخلے دی تھاں تے بازنطینی سلطنت دے حکمراناں نے اک زنجیر نصب کر رکھی سی تے اینج صرف اوہی جحہاز خلیج چ وڑ سکدے سی جنہاں نوں اوہ چاہندے سن ۔ 1453ء چ جدوں سلطنت عثمانیہ دے سلطان محمد فاتح نے قسطنطنیہ دا محاصرہ کیتا تے اسدے بحری بیڑے دی راہ چ وی ایہو زنجیر حائل ہو گئی تے ساریاں کوششاں دے باوجود بحری بیڑہ اس خلیچ چ وڑ نا سکئیا ۔ جس تے سلطان نے خشکی توں جہاز لنگھان دا انوکھا خیال دتا تے ایسے منصوبے تے عمل کردے ہوئے عثمانی بیڑہ شاخ زریں چ وڑئیا تے قسطنطنیہ دی فتح (فتح قسطنطنیہ) عمل چ آئی ۔ اج گنجان آبادیاں دے علاوہ استمبول دا ایوان صنعت تے تجارت تے مسلم ، یہودی تے عیسائی قبرستان وی شاخ زریں دے دونہے پاسے واقع نیں ۔ غلطہ پل شاخ زریں دے دونہے پاس واقع غلطہ (جتھے مشہور برج غلطہ واقع اے) تے امینونو دے علاقےآں نوں ملاندا اے ۔ ایہہ اپنی تریخی حیثیت تے قدرت؛ حسن پاروں سیاحاں لئی استمبول دی پرکشش ترین تھانواں چوں اک اے ۔
گٹھ:ترکی گٹھ:ترکیہ
چندریان 1
چندریان-1 زمین دے مدار توں باہر بھارت دا پہلا خلائی مشن اے۔ اس مشن دا مکھ مقصد اک بغیر انسان جہاز نوں چند دوالے رکھن دا اے۔جس ولوں چند  دی کھنجی اتے کیمیائی نقاشی کیتی جا سکیگی اتے بھارت دی تکنالوجی بنیاد دا گھیرا ودھایا جا سکےگا۔
اسرو نے 22 اکتوبر دی اک سویر نوں پیئیس ایل وی-سی 11 لانچ راکٹ راہیں 1380 کلوگرام وزن والے چندریان سیٹیلائیٹ دا کامیاب لانچ کیتا۔ ایہہ 0622 وجے سویر نوں پہلی کور سٹیج دے داغے جان تے ہویا۔
اپر لکھے مقصد دے حصول لئی چندریان نوں ہیٹھ لکھے پنج بھارت وچّ تیار کیتے آلات نال لیس کیتا گیا اے:-