cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
الجامعۃ الاحمدیہ (السنیہ)
مستطیع و غیر مستطیع طلبہ و طالبات
(1) مستطیع جو ہر فیس دے سکدے نيں ،تعلیم د‏‏ی وی ، قیام و طعام د‏‏ی وی ۔ (2)غیر مستطیع ایہ کئی قسم دے ہاں ۔(1) اوہ طلبہ جو داخلہ فیس ، یونیفارم فیس ،کتاباں د‏‏ی قیمت ،ادا ک‏ر سکدے نيں انہاں اُتے ضروری ہوئے گا کہ اوہ ایہ فیس جمع کرن ۔ (2)وہ طلبہ جو ا س قدر غریب کہ ایہ وی ادا نئيں ک‏ر سکدے نيں ، جے یونیورسٹی دے پاس گنجائش ہوئے گی تاں یونیورسٹی د‏‏ی طرف تو‏ں ورنہ یونیورسٹی اہل خیر حضرات نو‏‏ں متوجہ کریگا تاکہ اوہ غیر مستطیع ہر قسم دے طلبہ دے لئی امداد کرن تے انہاں دے لباس و کتاباں خرید داں او ر ہور اخراجات پورے کرن طالبات وچ وی ایہی نظام ہوئے گا ۔
ذرائع آمدنی تے مصارف
فی الحا ل یونیورسٹی دے ذرائع آمدنی ایہ نيں معلوم رہے کہ اس ادارے دے جو اخراجات نيں اوہ 25؍ فیصدبھی انہاں د‏‏ی آمدنی تو‏ں پورے نئيں ہوپاندے نيں بلکہ انہاں نو‏‏ں یونیورسٹی دے چندے تو‏ں پوراکیاجاندا اے ۔
تعاو ن دے طریقے
جے آپ یونیورسٹی دا تعاون کرنا چاہندے نيں تاں درج ذیل طریقےآں اُتے ک‏ر سکدے نيں!
عنوان الشرف الوافی
عنوان الشرف الوافی فی علم الفقہ والعروض والتریخ والنحو والقوافی اک ایسی مکمل کتاب جو اس طرز اُتے تحریر کيتی گئی اے، جسنو‏ں افقی انداز وچ پڑھنے اُتے اک وکھ کتاب اک مختلف موضوع، عمودی ترتیب تو‏ں پڑھنے اُتے وکھ تے مختلف موضوعات اُتے کتاب ا‏‏ے۔
تے اک کتاب وچ پنج کتاباں، پنج فنون، پنج مختلف موضوعات۔
یہ " ابن مقری" د‏‏ی کتا ب ا‏‏ے۔ جس دا بنیادی موضوع فقہ شافعی اے، اس دے نال نال اس اس وقت یمن دے حاکم خاندان بنو رسول دے خاندان د‏‏ی تریخ، علم نحو، علم عروض تے علم القوافی نو‏‏ں جمع کیتا گیا ا‏‏ے۔
جے کتاب نو‏‏ں افقی انداز وچ پڑھیا جائے جو عام طور اُتے کتا ب پڑھنے دا طریقہ ہُندا اے تاں ایہ بنیادی موضوع فقہ شافعی د‏‏ی کتاب اے، جدو‏ں کہ ہر سطر دا پہلا لفظ یا حرف وکھ وکھ علم عروض د‏‏ی کتاب اے، جدو‏ں کہ دوسری عمودی قطار تریخ بنو رسول اے، تیسری عمودی قطار علم نحو دے بارے وچ اے تے ہر سطر دا آخری حرف یا لفظ علم القوافی اُتے مشتمل ا‏‏ے۔ جدو‏ں کہ اس تو‏ں عبارات تے فقراں دا معنی وی متاثر نئيں ہُندا۔
ان دے اک معاصر عالم " المجد فیروز آبادی " نے اک کتاب لکھی جس د‏‏ی ہر سطر دا آغاز "الف" تو‏ں ہُندا سی فیروز آبادی نے ایہ کتاب سلطان د‏‏ی خدمت وچ پیش کی، جو سلطان نو‏‏ں بے حد پسند آئی، ابن المقری نے اس دے جواب وچ عنوان الشرف الوافی دے ناں تو‏ں کتاب لکھنا شروع د‏‏ی جس نے اپنے معاصر علما نو‏‏ں لاجواب ک‏ر ک‏ے رکھ دتا۔ اس اک کتاب د‏‏ی ہر سطر وچ پنج علوم تحریر کیتے۔
اسی طرح سیوطی نے اک دن وچ اسی طرز د‏‏ی کتاب مکہ مکرمہ وچ تحریر کيتی تے اس دا ناں " النفخۃ المسکیۃ والتحفۃ المکیۃ " رکھیا،
لیکن اولیت و شہرت ابن المقری د‏‏ی کتاب نو‏‏ں ہی حاصل ا‏‏ے۔
مثال
<b> <font color="#000080" size="4">مثال من الكتاب عبارة عن صفحة واحدة فقط لمحاولة التعريف بالفكرة </b>
<b><font color="#FF0000" size="4">ا لحمد لله ولي الحمد ومستحقه الذي لا يــقوم بحمد ه أحد من خلقه وأشهد أن لـ ا </b>
<b> م عبود للخلق إلا ا لله ولا إله لهم سواه وصـلى الله على سيد البشر رســو ل </b>
<b> رب نا ما رفع منار حق فلمع وأضاء نور علم وســطع <font color="#008000" size="4">ا علم أن العلم مصـبا ح </b>
<b> ت ستضيء به الأمة قد حمده الله واثنى عليه وأشرف ما ا <font color="#008000" size="4">ستفتح من العـلوم علــ م </b>
<b><font color="#FF0000" size="4">ا لفقه فمن صـام وصلى فضرورته إليه ومن عامل ونكح <font color="#008000" size="4">و طلق فهو كل عليه فلا بــ ـد </b>
<b> ل لعباد مما حفظ الله به عليهم أركان الإسلام كالحج و الصلاة والصيام وهو منقول ومعقو ل </b>
<b> ي عسر تحصـيله على الأناں إلا بعلماء أعــلام يدلونهم على الحــلال والحــرام وك ل </b>
<b> ف ضل يروى عن سنة محمد نبيه المختار من الـبــرية و رسوله المبـعوث بأكرم سجي ه </b>
<b> هذا نعته وصفته وآله اهل الله وخاصته بهم تُحفظ شريعة محمد وسنته اللهم اجعلن ا </b>
<b> إل يك هادين لا ضالين و لا مضلين وادخلنا فـي رحمتك أجمعين وبعد فهذا كتاب جلي ل </b>
<b> كت بته لم أســبق بعد إليه ألفته مختصرا في الفقه فا ن أعـان الله وتم حينئ ذ </b>
<b> ب ديعة بليغة منها نبذة من تاريخ الدولة الرسولية وشيء من الكلام في معاني العربية بدي ع </b>
<b> و أحرف معدودة إذا جمعتها من أوائل سطوره انتظمت عروضا فهذه</b> <b> ثلاثة أشياء</b>  وعلم رابـع يحص ل
<b> جمعه من آخر كل سطر وطرفه في علم القوافــي فاتفقت هذه وهي خمسـة علو م </b>
<b> من تأمــلها عجب اخترعتها لا على منوال ورسـمت لها مر اسم على غير مثال فجاء مفقه ا </b>
<b> و جاء مؤدبــا وجاء مؤرخا (كتاب الطهارة) الماء طهور وطاهر و نجس فاسم الطهور حاص ل </b>
<b> ل كل ماء باق على صفته دو ن غيره ونعني بالطـاهر ما استعمل في فعل الطهارة أو خالط طاہر ا </b>
<b><font color="#FF0000" size="4">ا فحش تغيره وليس له إليه حاجة تغير بالنجاسة تنجسر وحر ّم استعماله ولو كثر وإ ن </b>
<b> نا له ولم يغيره فعند أئمة العلماء نجس ما دون القلتين والمــعرو ف ان المشمس يُكره للإن سان </b>
<b> الـ استعمال له في جميع الزمن وقيل في الصيف خاصة (باب الآنية) والا ستعمال للطاهر منها ليس محر<font color="#FF00FF" size="4">ما </b>
<b> س واء كانت خشبا أ و عظما إلا من النقدين ويكره التصبيب بهما إلا بر سم الحــاجة إذا ق ل </b>
باہرلے جوڑ
گٹھ:کتاباں
جیتن پٹیل
جیتن ششی پٹیل (پیدائش ۷ مئی ۱۹۸۰) نیوزی لینڈ دے سابق بین الاقوامی کرکٹر نيں۔ اک رائٹ آرم آف اسپن باؤلر، اوہ نیوزی لینڈ وچ ویلنگٹن تے انگلینڈ وچ واروکشائر دے لئی کھیلدا ا‏‏ے۔ اوہ انگلینڈ کرکٹ ٹیم دے اسپن بولنگ کوچ وی نيں۔ ۲۰۰۵ تو‏ں ۲۰۱۳ تک، پٹیل نے نیوزی لینڈ دے لئی تِناں فارمیٹس وچ کھیلا، لیکن ۲۰۱۴ وچ انھاں نے خود نو‏‏ں بین الاقوامی کرکٹ دے لئی دستیاب نئيں کرایا، اس دے بجائے کاؤنٹی کرکٹ اُتے توجہ مرکوز کرنے دا انتخاب کيتا۔ انہاں نو‏ں انگلینڈ د‏‏ی پروفیشنل کرکٹرز ایسوسی ایشن د‏‏ی طرف تو‏ں دو مرتبہ سب تو‏ں قیمتی کھلاڑی قرار دتا گیا اے، تے ۲۰۱۵ وچ وزڈن نے انہاں نو‏ں سال دے اپنے پنج کرکٹرز وچو‏ں اک قرار دتا۔ انہاں نو‏ں ۲۰۱۶ وچ غیر متوقع طور اُتے قومی ٹیم وچ واپس لیایا گیا، دورہ بھارت دے دوران زخمی مارک کریگ د‏‏ی جگہ لے لی گئی، جتھے انہاں نے بیٹنگ د‏‏ی بہتر تکنیک دا مظاہرہ کيتا۔ انہاں نے ۲۱ جون ۲۰۱۷ نو‏‏ں بین الاقوامی کرکٹ تو‏ں ریٹائرمنٹ دا اعلان کيتا۔
مڈھلا جیون
جیتن پٹیل د‏‏ی پرورش ویلنگٹن وچ ہوئی تے اس د‏ی جڑاں نوساری، گجرات وچ نيں۔
ابتدائی کیریئر
پٹیل نو‏‏ں اپنے کیرئیر دے شروع وچ اک ہونہار کھلاڑی دے طور اُتے نشان زد کيتا گیا سی۔ اس نے ویلنگٹن وچ انڈر ۱۵، انڈر ۱۷، تے انڈر ۱۹ لیول اُتے عمر گروپ کرکٹ کھیلی۔ اس نے ۱۹۹۹ وچ انگلینڈ اے دے خلاف اک روزہ میچ وچ نیوزی لینڈ کرکٹ اکیڈمی دے لئی کھیلا، تے اگلے سال دے اوائل وچ آکلینڈ دے ہتھو‏ں پنج وکٹاں دے بیگ دے نال ویلنگٹن دے لئی ڈیبیو کيتا۔
گھریلو کیریئر
۲۰۰۴ دے انگلش سیزن وچ ، اس نے بکنگھم ٹاؤن کرکٹ کلب د‏‏ی نمائندگی کی، جس نے پہلی ٹیم دے نال نال مقامی ترقیا‏ت‏‏ی اسکیماں وچ ترقی کرنے والے نوجواناں اُتے وڈا اثر ڈالیا۔ پٹیل ویہہ سالاں وچ بورٹن روڈ کلب وچ اپنے اسپیل دے دوران لیگ د‏‏ی ۵۰ وکٹاں لینے والے پہلے کھلاڑی تے بین الاقوامی کرکٹ کھیلنے والے پہلے کھلاڑی بن گئے۔ نیوزی لینڈ وچ واپس، پٹیل نے ۲۰۰۴-۰۵ دے سیزن دے دوران باؤلر دے طور اُتے مسلسل بہتری دکھائی، ۳۲٫۸۴ د‏‏ی اوسط تو‏ں ۲۶ فرسٹ کلاس وکٹاں حاصل کیتیاں۔ اس نے ۲۰۰۴-۰۵ نیوزی لینڈ اے دے جنوبی افریقہ دے دورے اُتے جنوبی افریقہ A دے خلاف دو اک روزہ کھیلے، ۲۰۰۴-۰۵ اسٹیٹ آف اوریجن میچ وچ نارتھ آئی لینڈ د‏‏ی نمائندگی کی، تے ۲۰۰۵ کرکٹ آسٹریلیا ایمرجنگ وچ نیوزی لینڈ اکیڈمی دے لئی کھیلا۔ پلیئرز ٹورنامنٹ۔ بعد وچ سیزن وچ اس نے نیوزی لینڈ اے دے نال سری لنکا دا دورہ کیا، ٹرائنگولر اے ٹیم ٹورنامنٹ وچ کھیلا۔ جون ۲۰۱۸ وچ ، اسنو‏ں ۲۰۱۸–۱۹ دے سیزن دے لئی ویلنگٹن دے نال معاہدہ کيتا گیا۔ اوہ ۲۰۱۸–۱۹ سپر سمیش وچ ویلنگٹن دے لئی مشترکہ طور اُتے وکٹ لینے والے کھلاڑی سن، نو میچاں وچ گیارہ آؤٹ دے نال۔
بین الاقوامی کیریئر
پٹیل ۲۰۰۵ دے نیوزی لینڈ دے دورہ زمبابوے دے رکن سن، جنہاں نے چوتھے ون ڈے وچ نیوزی لینڈ دے لئی بطور سپر سبب دے طور اُتے اپنا آغاز کيتا۔ اس وقت تجربا‏تی قوانین دے تحت، اس دا مطلب ایہ سی کہ پہلی اننگز وچ ۲۳۸ (آل آؤٹ) سکور کرنے والی الیون وچ بیٹنگ نہ کرنے دے باوجود پٹیل ٹیم دے مکمل رکن سن ۔ انہاں نے زمبابوے د‏‏ی اننگز دے لئی کریگ میک ملن د‏‏ی جگہ لی تے ۱/۴۷ لیا۔ اوہ ۲۰۰۵ دے جنوبی افریقہ دے دورے دے مختصر فارم دے لئی نیوزی لینڈ دے اسکواڈ وچ واپس آئے۔ اپنا بین الاقوامی ٹوئنٹی ۲۰ ڈیبیو کردے ہوئے، اوہ ۴ اوورز وچ ۳/۲۰ لے ک‏ے مین آف دتی میچ قرار پائے۔ اس نے پروٹیز دے خلاف پہلے ون ڈے وچ سپرسب دے طور اُتے کھیلا، جس نے ۸ وچ ۲/۴۸ دے اعداد و شمار واپس کيتے۔ پٹیل دا پہلا ہوم انٹرنیشنل سری لنکا دے ۲۰۰۵-۰۶ دے نیوزی لینڈ دے دورے دا چوتھا ون ڈے سی، جس وچ انہاں نو‏ں مین آف دتی میچ قرار دتا گیا۔. اک سپر سب دے طور اُتے کھیلدے ہوئے، اس دے ۱۰ وچ ۲/۲۳ دے اعداد و شمار میچ وچ سب تو‏ں زیادہ اقتصادی سن ۔ انہاں دا ٹیسٹ ڈیبیو نیوزی لینڈ دے ۲۰۰۶ دے دورہ جنوبی افریقہ دے دوسرے ٹیسٹ وچ جنوبی افریقہ دے خلاف ہويا سی۔ نیوزی لینڈ دے کوچ جان بریسویل نے انہاں نو‏ں "طویل مدتی سرمایہ کاری" قرار دتا۔ بھانويں اپنے ڈیبیو دے بعد نیوزی لینڈ دے ٹیسٹ اسکواڈ دا اک باقاعدہ رکن، پٹیل نے ۲۰۰۸ تک کسی تے میچ دے لئی XI نئيں بنایا۔ ڈینیل ویٹوری اس وقت کپتان تے پہلی پسند دے اسپنر سن، تے سلیکٹرز نے عام طور اُتے دو اسپنرز دا انتخاب کرنے تو‏ں انکار کر دتا۔ پٹیل ون ڈے تے ٹوئنٹی ۲۰ ٹیماں دے باقاعدہ رکن سن، حالانکہ، تے ۲۰۰۷ بین الاقوامی کرکٹ دا انہاں دا مصروف ترین سال سی، جس وچ ۲۰ کھیلے گئے سن ۔ ۲۰۰۸ دے آخر تک، انہاں دا نیوزی لینڈ کیریئر عروج اُتے سی۔ اس سال اس نے ۱۳ بین الاقوامی میچ کھیلے تے نیوزی لینڈ اے دے نال آسٹریلیا دا دورہ کيتا۔ نیوزی لینڈ دے لئی انہاں دا آخری ٹوئنٹی ۲۰ میچ ۲۸ دسمبر ۲۰۰۸ نو‏‏ں ویسٹ انڈیز دے خلاف سی۔ اوہ اپنے ملک دے لئی اس طرح باقاعدگی تو‏ں کدی نئيں کھیلے۔ پٹیل دے پاس اک T20I اننگز وچ متبادل فیلڈر دے ذریعہ سب تو‏ں زیادہ کیچ (۲) لینے دا مشترکہ ریکارڈ وی اے (جوناتھن کارٹر، ایون مورگن، ہاشم آملہ، جانسن چارلس تے چمو چبھابھا دے نال)۔ اوہ ۲۰۰۷ وچ اک T20I وچ ۲ کیچ لینے والے پہلے متبادل فیلڈر سن ۔
کاؤنٹی کرکٹ
۲۰۰۹ وچ ، پٹیل نے انگلش کاؤنٹی کرکٹ ٹیم واروکشائر وچ شمولیت اختیار کيتی۔ یارکشائر دے خلاف ڈیبیو اُتے اس نے ۱۲۰ رنز بنائے، جو انہاں د‏‏ی پہلی فرسٹ کلاس سنچری تے واروکشائر نمبر ۱۰ دا ریکارڈ اے، تے جوناتھن ٹروٹ دے نال نويں وکٹ د‏‏ی شراکت وچ ۲۰۰ رنز بنائے۔ انہاں نے اپنا آخری ون ڈے اکتوبر ۲۰۰۹ وچ آسٹریلیا دے خلاف کھیلا (ہور دس ٹیسٹ کھیلے جانے والے سن )۔ ۲۰۱۰ وچ پٹیل نے مختلف مخالفین دے خلاف تن ٹیسٹ کھیلے جنہاں د‏‏ی اوسط ۷۲ (بولنگ) تے ۱۲ (بیٹنگ) سی۔ اوہ ۲۰۱۱ وچ مختصر تے کامیابی دے نال وارکشائر واپس آئے۔ جولائ‏ی وچ سسیکس دے خلاف، انہاں نے ۱۰/۱۶۳ لیا، جو فرسٹ کلاس کرکٹ وچ انہاں دا پہلا ۱۰ وکٹ سی۔ ۲۰۱۱ دے اپنے واحد ٹیسٹ وچ انہاں نے زمبابوے دے خلاف ۰/۱۴۲ حاصل کيتا۔ ۲۰۱۲ وچ پٹیل د‏‏ی کاؤنٹی کرکٹ د‏‏ی توسیع نے وارکشائر د‏‏ی ۲۰۱۲ کاؤنٹی چیمپیئن شپ وچ گیند تے بعض اوقات بلے تو‏ں اہ‏م کردار ادا کيتا۔ اگست وچ اسنو‏ں نیوزی لینڈ د‏‏ی ٹیسٹ ٹیم وچ اس دے ۲۰۱۲ دے دو ٹیسٹ دورہ بھارت دے لئی واپس بلايا گیا سی، اس نے پچھلے ۲۱ مہینےآں وچ صرف اک ٹیسٹ کھیلا سی۔
ریٹائرمنٹ
پٹیل نے وارکشائر دے نال ۲۰۱۳ (۳۰٫۰۱ اُتے ۵۲ فرسٹ کلاس وکٹاں) تے ۲۰۱۴ (۲۶٫۳۲ اُتے ۵۹) تک اپنی کامیابیاں نو‏‏ں جاری رکھیا، تے اوہ ویلنگٹن دے لئی وی باقاعدہ کھلاڑی رہ‏‏ے۔ انہاں دو انگلش سمر تے انہاں دے درمیان نیوزی لینڈ دے سیزن وچ ، اس د‏ی فرسٹ کلاس بیٹنگ اوسط ۳۱٫۷ سی۔ انہاں نے نیوزی لینڈ د‏‏ی ٹیم نو‏‏ں اپریل ۲۰۱۴ وچ ویسٹ انڈیز دے دورے دے لئی واپس بلانے تو‏ں انکار کر دتا، [۳۰] کاؤنٹی کرکٹ نو‏‏ں ترجیح دتی تے بظاہر ہور بین الاقوامی کرکٹ دے کسی وی امکان نو‏‏ں ختم کر دتا۔ انہاں دا ۲۰۱۴ دا کاؤنٹی سیزن انہاں دا سب تو‏ں زیادہ مشہور سی، اوہ واحد کھلاڑی سی جس نے ۱۰۰ تو‏ں زیادہ وکٹاں حاصل کيتياں (تمام فارمیٹس وچ ) تے پروفیشنل کرکٹرز ایسوسی ایشن تو‏ں MVP ایوارڈ جِتیا۔ اوہ رائل لندن ون ڈے کپ (۱۷ اُتے ۲۳ وکٹاں) تے نیٹ ویسٹ ٹی ۲۰ بلاسٹ (۱۳ اُتے ۲۵ وکٹاں) دونے وچ بولنگ اوسط وچ سرلسٹ رہ‏‏ے۔ اس نے ۲۰۱۴ دا اختتام وارکشائر دے لئی ۲۷٫۱۲ د‏‏ی اوسط تو‏ں کل ۱۸۵ فرسٹ کلاس وکٹاں دے نال کيتا۔ اس دے بعد واروکشائر نے پٹیل دے نال دو سال دے نويں معاہدے دا اعلان کيتا۔ ۲۰۱۵ وچ پٹیل نو‏‏ں ۲۰۱۴ دے پنج وزڈن کرکٹرز وچو‏ں اک دے طور اُتے نامزد کيتا گیا سی۔ ستمبر ۲۰۱۵ وچ پٹیل نے مسلسل چوتھے سال کاؤنٹی چیمپیئن شپ سیزن وچ دوبارہ ۵۰ وکٹاں حاصل کیتیاں۔ اوہ ۲۵٫۲۷ د‏‏ی اوسط تو‏ں ۵۸ وکٹاں لے ک‏ے مقابلے د‏‏ی وکٹ لینے والےآں د‏‏ی لسٹ وچ ستويں نمبر اُتے رہ‏ے، تے انہاں نو‏ں سال د‏‏ی پیشہ ورانہ کرکٹرز ایسوسی ایشن ٹیم وچ شام‏ل کيتا گیا۔ اگلے سال اوہ کاؤنٹی کرکٹ وچ ۶۹ دے نال وکٹ لینے والےآں د‏‏ی لسٹ وچ سرلسٹ رہ‏ے، تے انہاں نو‏ں پروفیشنل کرکٹرز ایسوسی ایشن نے سیزن دا سب تو‏ں قیمتی کھلاڑی قرار دتا۔ گٹھ:کرکٹ
وجیندر سنگھ
وجندر سنگھ بینیوال (جاں وجیندر وی وکھیا جاندا اے) 75 کلوگرام کیٹیگری وچ کھیڈن والا اک پیشہ ور بھارتی مکیباز اے۔ اس نے اپنے پنڈ وچ سکھیا حاصل کیتی، جس توں بعد اس نے بھوانی دے اک مقامی کالج توں بیچلر دی ڈگری حاصل کیتی۔ اس نے بھوانی مکیبازی کلبّ وچ مکیبازی دا مشق کیتا جتھے کوچ جگدیش سنگھ نے اپنی قابلیت نوں مانتا دتی اتے اوہناں نوں مکیبازی وچ حصہ لین لئی مُتحرک کیتا۔اوہناں نوں بھارتی باکسنگ کوچ جگدیش سنگھ ولوں کوچ کیتا گیا سی۔2004 ایتھنز گرمیاں دے اولمپکس اتے 2006 کامنویلتھ گیمز 2006 وچ دوحہ وچ ایشیئن کھیڈاں وچ، اسنے قازقستان دے بختیار آرتییو دے خلاف سیمیفائنل مقابلے وچ ہارن توں بعد گولڈ میڈل جتیا سی۔ 2008 دے بیجنگ گرمیاں دے اولمپک وچ، اسنے کواٹرفائینل وچ اکویڈور 9-4 دے کارلوس گونگورا نوں ہرایا جس نے اسنوں اک کانسی دا تمغہ جتیا - اک بھارتی باکسر لئی پہلا اولمپک تگما سی۔
اس جت توں بعد، وجیندر نوں راجیو گاندھی کھیڈ رتن انعام- بھارت دا سبھ توں وڈا کھیڈ اعزاز اتے پدم شری، چوتھا سبھ توں وڈا شہری اعزاز سمیت کئی انعام دتے گئے۔ [3] 2009 وچ، اسنے عالمی ایمچمیٹ مکیبازی چیمپیئن شپ وچ حصہ لیا جتھے اسنے کانسی دا تمغہ جتیا۔ اسے سال، انٹرنیشنل مکیبازی ایسوسی ایشن (اے۔آئی۔بی۔اے۔) نے 2800 انک نال وجیندر نوں اپنی سلانہ مڈلویٹ گٹھ لسٹ وچ چوٹی دے رینک والے مکیباز دے روپ وچ اعلان کیتا وجیندر نے لنڈن 2012 اولمپک کھیڈاں وچ بھارت دی اگوائی کیتی۔
29 جون 2015 نوں، وجیندر سنگھ نے اپنے ہنرمند کریئر نوں پیشہ ور بنا کے پیش کیتی سی کیونکہ اسنے آئیؤئیس سپورٹس اینڈ منورنجن ولوں کئنیبیری پرچار دے نال بہو-سال دے سمجھوتے اُتے ہستاکھر کیتے سن۔ اس نے اوہناں نوں 2016 اولمپکس وچوں باہر کر دتا کیونکہ اوہ ہن اک شو دے طور تے یوگ نہیں رہا۔ [4] وجیندر سنگھ نے 17 مئی 2011 نوں ارچنا سنگھ نال ویاہ کیتا سی۔ اس جوڑے دے اک بچہ اربیر سنگھ اے۔
میچ دا ویروا
20 اگست دے دن کارلوس گونگورا دے خلاف کانسی تگمے لئی نمائش کردے ہوئے وجندر نے صحیح شروعات کردے ہوئے ایکواڈور دے مکیباز کرلوس گونگورا نوں 9-4 نال ہرا دتا۔ پہلاں راؤنڈ وچ وجندر نے مکیباجو دے جوہر دکھاؤندیاں دو انک جٹائے۔ دوجے راؤنڈ وچ اوہ رک-رک کے مکے ماردا رہا اتے چار انک جٹائے۔ تیسرے راؤنڈ وچ گونگورا کافی تھکیا ہویا سی جسدا فائدہ وجندر نے چکیا اتے گونگورا نوں ہراؤن وچ سفلتا حاصل کیتی۔ انجھ گونگورا وی کوئی معمولی مکیباز نہیں اے، اوہ چار وار یورپ دے وجیتا ہون دا خطاب اپنے ناں کر چکیا اے۔
پر سیمیفائنل وچ اوہ ازبیکستان دے ابوس اتوئیف دے ہتھوں 3-7 نال ہار گیا۔ مدھ بھار کیٹیگری دے سیمیفائنل مقابلے وچ ہار کے وی وجندر نے بھارت لئی اتہاس رچ دتا اے۔ پہلے راؤنڈ وچ وجندر 1-0 نال اگے سی پر بعد وچ پچھلے سال دے ہیویویٹ عالمی وجیتا اتوئیپھ نے شاندار واپسی کردے ہوئے اگلے راؤنڈ وچ پنج انک حاصل کیتے، دوجے راؤنڈ دے انت تک پہنچن ویلے سکور 5-1 ہو گیا سی۔ تیسرے اتے آخری راؤنڈ وچ دونوں مکیباز 2-2 انکاں نال برابر راے پر تیسرے راؤنڈ دی ٹکر وجندر لئی کافی مہنگی ثابت ہوئی۔
2008-09: بیجنگ اولمپکس اتے ایائیبیئے پرمکھ رینک
جرمنی وچ جیتوآں دے بعد، وجیندر نے اولمپک لئی سکھلائی پٹیالہ وچ وی جاری رہا جتھے بھارتی مکیباز اولمپک وچ چلے گئے سن۔وجیندر دے نال مکیباز دنیش کمار، اکھل کمار، جتیندر کمار اتے انتھرش لکرا شامل سن۔ بھارتی ایمیرمیٹ مکیبازی فیڈریشن (آئی بی ایف) نے پنج بھارتی مکیبازاں دے سمبھاوت مخالفاں دی شمولیت لئی مکمل پدھر اُتے شوٹنگ کرن لئی اک ویڈیؤگراپھر بھیجیا۔کوچاں دی اک ٹیم نے نیشنل انسٹیچیوٹ آف سپورٹس، پٹیالہ دے ویڈیؤگراپھر سامبھو ولوں کیتی ویڈیو پھٹیج ولوں چلائی اتے وکھ وکھ دیساں دے مکیبازاں دی تکنیک دا پھلار وچ پھلار نال مطالعہ کیتا، تاں جو وجیندر اتے ہورناں نوں پرتیرتکنیک دے یتناں اتے لڑائی دیاں تکنیکاں بارے تیار کیتا جا سکے۔
2008 دیاں اولمپک کھیڈاں وچ، اسنے 32 دے دور وچ گیمبیا دے بیڈو جاکیا نوں 13-2 نال ہرایا۔۔16 دے گول وچ اسنے تھائیلینڈ دے انگکھا چوپپھوآنگ نوں 13-3 نال مڈلویٹ باکسنگ کوارٹرفائینل وچ پہنچایا۔ اسنے 20 اگست 2008 نوں کارٹر فائینل وچ اکویڈور 9-4 دے دکھنیپنے کارلوس گونگورا نوں ہرایا جس نے اس نوں اک تمغہ دی تائید کیتی، جو اک بھارتی باکسر لئی پہلا اولمپک تمغہ سی۔اوہ 22 اگست 2008 نوں سیمیفائنل وچ کیوبا دے ایملیو کوریا توں 5-8 نال ہاریا اتے کانسی دا تگما جتیا۔وجیندر اتے بھارتی پہلوان سشیل کمار جنہاں نے پرشاں دے کشتی مقابلیاں وچ کانسی دا تمغہ جتیا سی - اوہناں دی جت دے بعد بھارت نوں شاندار طور تے استقبال کیتا گیا۔
وجیندر نے 2009 دے عالمی ایمچمیٹ مکیبازی چیمپیئن شپ وچ حصہ لیا۔ اوہ 75 کلوگرام مدھ-بھار گٹھ دے سیمیفائنل وچ ازبیکستان دے ایبوس اتوئیج نے 7 انک لے کے 3 نال کٹیا سی اتے اس لئی اس نوں کانسے دا تگما ملیا سی۔ وجیندر نے 1-0 دے پہلے گیڑ وچ جت حاصل کیتی، صرف ایٹوئیو نوں دوجے وچ وڈے پدھر ' تیجے گیڑ دی برابری دو لڑیاں دے دو وار کیتی گئی سی، پر وجیندر پہلاں ہی میچ ہار گئے سن۔[22] ستمبر 2009 وچ، انٹرنیشنل باکسنگ ایسوسی ایشن (اے۔آئی۔بی۔اے۔) نے اپنے سالانہ مدھ-بھار (75 کلوگرام) دی لسٹ وچ وجیندر نوں چوٹی دے رینکنگ والے مکیباز دے روپ وچ اعلان کیتا۔ اوہ 2800 نقطہ دے نال لسٹ وچ چوٹی اُتے اے۔
پدم شری، راشٹرمنڈل کھیڈاں اتے ایشیائی کھیڈاں لئی
جنوری 2010 وچ، وجیندر نوں بھارتی کھیڈاں وچ شاندار یوگدان لئی پدم شری نال نوازیا گیا گیا سی۔بعد وچ، اسنے چائینا وچ چیمپیئنز مکیبازی ٹورنامینٹ وچ بلایا، اتے 75 کلو مڈلویٹ فائینل وچ زانگ جن ٹنگ نوں 0-6 نال ہار کے چاندی دا تمغہ جتیا۔نویں دلی وکھے 18 مارچ 2010 نوں ہون والے راشٹرمنڈل باکسنگ چیمپیئن شپ وچ پنج ہور ساتھی بھارتیاں نے سون تگما جتیا سی۔وجیندر نے انگلینڈ دے پھریگ بوگلینی نوں 13-3 نال ہرایا۔
2010 دے راشٹرمنڈل کھیڈاں وچ وجیندر سنگھ نوں سیمی فائینل وچ انگلینڈ دے اینتھنی اوگوگو نے ہرایا سی۔ فائینل راؤنڈ وچ جان والے انک توں 3-0 دی لیڈنگ کردے ہوئے، سنگھ نوں دو وار کینیڈیئن ریفری مائیکل سمارس نے دو پوائنٹ دا جرمانہ دتا، جو کہ مقابلے دے صرف 20 سیتالاب پہلاں آؤن والا سی، اوگوگو نوں 4 انک لے کے 3 بھارتی باکسنگ فیڈریشن نے اک ناکام اپیل شروع کیتی، جس وچ سنگھ نوں کانسے دا تگما ملیا۔آئیبیئیپھ دے سیکٹری جنرل پی۔کے۔ مرلیدھرن راجے نے کیہا، "جیوری نے اس مقابلے دی تجزیہ کیتی اتے سٹہ کڈھیا کہ وجیندر اپنے ورتکنیک نوں پھڑا رہا اے اتے ریفری اس نوں چیتاونی دے کے صحیح کہہ رہا اے ۔جدوں بھارتی ٹیم نے کیہا کہ اوگوگو وی وجیندر نوں پھڑا رہا اے، ایہہ کیس نہیں سی۔ " من موہن سنگھ نے ایہہ کیہا کہ پینلٹی "سخت اتے بے انصافی اے۔" چیتاونی غلط اتے کٹھور سی۔جیکر ریفری نے سوچیا کہ میں اوگوگو رکھ رہا ہاں تاں اسنوں اس انسان نوں وی سزا دینی چاہیدی سی۔ صرف چیتاونیاں دے نقطےآں اُتے سکورنگ پوائنٹ ولوں جتیا۔ "[29] اک مہینے بعد، نومبر وچ، اسنے فائینل وچ 2010 دیاں ایشیائی کھیڈاں جتیاں، جو کہ ازبیکستان دے دو وار عالمی چیمپین ابوس اتوئیو 7: 0 نوں بند کر دتیاں۔
حالانکہ پہلاں اوہناں نے انکار کر دتا سی، ہندوستان ٹائیمز نے رپورٹ دتی کہ مکیباز نے اصل کردار وچ گلیکسی بالیوڈّ تھریلر نوں تیراکی طور اُتے اک دی کردار نبھایا، جس نوں دکھن بھارتی ڈریکٹر انند نے ڈاریکٹ کیتا۔ اس فلم نوں بعد وچ پٹیالہ ایکسپریس ناں نال جانیا جاندا سی، جس نوں پرسیکٹ لمٹیڈ ولوں تیار کیتا گیا اے۔ فلم دی شوٹنگ دی شروعات 2011 دے شروع وچ کیتی گئی سی۔ [31] حالانکہ، 17 مئی 2011 نوں، وجیندر نے دلی توں ایم۔بی۔اے۔ دی ڈگری دے اک سافٹویئر انجینیئر ارچنا سنگھ نال ویاہ کیتا۔ ویاہ دی رسم اک عامَ تقریب وچ دلی وچ کیتی گئی سی اتے اسدا استقبال اس دے جدی ستھان بھوانی وچ کیتا گیا سی۔ حالانکہ، ویاہ نے فلم نرماتاواں نوں پروجیکٹ توں اوہناں نوں چھڈن لئی راغب کیتا، کیونکہ اوہناں نوں لگدا سی کہ وجیندر خواتین پریمی دے وچ اکو ہی مشہوری دا آنند نہیں مانیگا۔فلم دی شروعات مارچ 2011 وچ وڈی گنتی وچ کیتی گئی سی اتے ابھلیڈر گووندا نے اپنی بیٹی نال وجیندر دی پہلی فلم دی تائید کیتی سی۔وجیندر نے اس گل دی تائید کرن توں انکار کر دتا کہ کی اس نوں سچمچ فلم توں باہر کر دتا گیا اے، اسنے کیہا کہ "مینوں اپنے مکیبازی اُتے دھیان دینا ہووےگا۔
2012 دے اولمپک کھیڈاں وچ اسنے 16 کلوگرام گیلاں وچ اگے ودھن لئی، مرداں دے مدھورتی 75 کلوگرام باکسنگ مقابلے دے پہلے گیڑ وچ قزاقستان دے ڈانابیک سزانوو نوں ہرایا۔ اس نے پری-کارٹر فائینل مقابلے وچ امریکی ٹیریل گوسا نوں 16-15 نال ہرایا۔ اوہ 13-17 دے سکور نال کارٹر فائینل وچ ازبیکستان دے ایبوس اتوئیو توں ہار گیا سی۔
2014 دے کامنویلتھ گیمز وچ سنگھ نے سبھ توں سبتوں ودھیا فیصلہ کرکے انگلینڈ دے اینٹنی فولیر ولوں ہارن توں بعد چاندی دا تگما جتیا سی۔
ڈرگ کیس
6 مارچ 2012 نوں چنڈیگڑ نیڑے اک اینارآئی نواس اُتے چھاپیماری دوران پنجاب پولیس نے 1.3 کروڑ روپئے (20 ملیان امریکی ڈالر) دی قیمت دے 26 کلو ہیروئن اتے ہور دوائیاں ضبط کیتیاں۔اوہناں نے کتھت ڈرگز ڈیلر انوپ سنگھ کاہلوں دے گھر دے باہر وجیندر دی بیوی دے ناں رجسٹرڈ اک کار وی برآمد کیتی۔بعد وچ مارچ وچ پنجاب پولیس دے اک بیان وچ کیہا گیا سی کہ جانچ توں ہن تک وجیندر سنگھ نے 12 وار اتے رام سنگھ (اپنے سپارنگ پارٹنر) نوں پنج وار کھتعلیم۔ [37] سنگھ نے الزاماں توں انکار کیتا اتے دین توں انکار کر دتا۔ اس دے وال اتے خون دے نمون ٹیسٹنگ لئی ناڈا (نیشنل اینٹی ڈوپنگ ایجنسی) نے وجیندر دے داعویاں دا پرداپھاش کرن توں انکار کر دتا پروٹودور نے اس نوں اس ڈرگّ لئی اک اتھلیٹ دی جانچ کرن دی آگیا نہیں دتی جدوں اوہ مقابلے توں باہر سن۔ حالانکہ، 3 اپریل نوں بھارت دے کھیڈ وزارت نے ناڈا نوں مکیبازاں اتے اک ٹیسٹ کرواؤن لئی ڈاریکٹ کیتا کیونکہ ایہہ رپورٹاں "پریشان کرن والے سن اتے دیش دے ہور کھڈاریاں اتے کمزور اثر پا سکدا اے۔
مئی 2013 دے ادھ تک، اولمپک کانسی میڈل جیتو نوں نیشنل اینٹی ڈوپنگ ایجنسی ولوں "سبھ صاف" نشان پتر دتا گیا سی۔
میڈیا وچ
2008 دے اولمپک جت دے بعد، وجیندر بھارت وچ مکھ دھارا دے میڈیا دی پرمکھ مشہوری وچ ابھری اتے تازہ پنّ-اپّ لڑکے بنے۔ [40] مکیبازی توں علاوہ، وجیندر نے ریمپ شو وچ وی حصہ لیا۔ حالانکہ اوہناں نے ٹپنی کیتی کہ حصہ لین دے ماڈلنگ دے نال، اوہ "مشق وچ کھیڈ نوں [مکیبازی] لیاؤن دی کامنا کردے ہن، اس نوں جنا وی ممکن ہو سکے مشہور بناؤندے ہن اتے اسدے سکھر اُتے اسدے یوگ ستھان' تے لیاؤندے ہن۔" [40] اس نے لگاتار پکھپات دے خلاف بولیا اے کہ بھارتی میڈیا نے بھارت وچ اکو اک کھیڈ دے روپ وچ صرف کرکیٹ نوں اگے ودھایا اے۔ کولکاتہ ٹیلیگراپھ نال اک انٹرویو وچ، اسنے ٹپنی کیتی۔
میڈیا دے لئی دھنواد، لوک پچھلے دو سالاں وچ باکسنگ نوں گمبھیرتا نال لینا شروع کر دتا اے۔ہر کوئی اج میرا نام جاندا اے کیونکہ میری پراپتیاں نوں اجاگر کیتا گیا اے۔ لیکن مکیبازی دے کجھ ترقی وچ بھارت نہیں آیا۔ (پر بھارت وچ مکیبازی اجے وی اگے نہیں ودھائی جاندی!) ساڈے کول مکیبازی اکادمی نہیں ہن، ساڈے کول صحیح مکیبازاں دے رنگ وی نہیں ہن۔ میں کئی وار سرکار اتے کھیڈ ادھیکاریاں نوں مدد لئی پہنچ کیتی اے، پر کجھ وی نہیں ہویا اے۔ […] اس ملک وچ، ہر کوئی کرکیٹ اتے اٹک جاندا اے۔ مکیبازی بارے بھلّ جاؤ، بھارت دوجے کھیڈاں وچ وی انا ودھیا کر رہا اے۔ سائنا نیہوال اک مہان بیڈمنٹن کھڈاری اے، بھارتی ٹینس ٹیم نے ہنے ہنے ڈیوس کپ ٹائٹ جتیا اے، لیکن ہمارے لئی حمایت کرنا اے؟ (پر ساڈے ساریاں لئی حمایت کتھے اے؟)
2012 دے لنڈن اولمپک توں پہلاں، وجیندر نے کرکیٹ نوں مُتحرک کرن لئی ودھ راے سرکاری پکھپات بارے وال سٹریٹ جرنل نال گل کیتی۔ [41] "میں حالے وی ایہہ سمجھن وچ ناکام رہندا ہاں کہ صرف کرکٹراں نوں ہی مفت زمین ورگے پھیڈبیک کیوں دتے جاندے ہن، اتے اس طرحاں ہی آؤ، اسیں مکیباز نہیں ہاں: اسیں چست، بدھی مان اتے ودھیا وی ہاں! میں بہت محنت کر رہا ہاں میرا دیش مان کردا اے۔ مینوں امید اے کہ اک دن میری واری آویگی، "اس نے واضع کیتا۔ [41] وجیندر نوں مکیبازی رئیلٹی شو دِ کنٹرینڈر دے بھارتی روپ وچ حصہ لین والے بھاگیداراں لئی اک گائیڈ اینڈ کونسلر دے طور تے کم کرن لئی پرسسٹر پکچر کمپنی ولوں رابطہ کیتا گیا سی، جو کہ مکیبازاں دے اک گروہ ولوں اکو دور کرن والی شیلی-مقابلہ وچ اک دوجے دے نال مقابلہ کردے ہن۔ [42 ] اوہ اک سیلبرٹی مینیجمینٹ فرم، اننت اننت سلوشن (آئیؤئیس) نال اقرارنامہ کر چکا اے، جو اس دے میڈیا دی دکھّ نال نجٹھدا اے اتے اک نر ماڈل دے طور تے رینپ واک آئیؤئیس سپھلتاپوروک پریسٹر نال کسے وی سودے وچ داخل ہون توں روکن لئی دلی ہائی کورٹ نوں بینتی کیتی۔
بالیوڈّ دی شروعات
وجیندر نے 13 جون 2014 نوں رلیز ہوئی فلم فگلی وچ اداکار دے روپ وچ اپنی بالیوڈّ دی شروعات کیتی سی۔ [47] [48] ایہہ فلم گریزنگ بکری پروڈکشنز ولوں تیار کیتی گئی اے، جسدا مالک اکشے کمار اتے اشونی یارڈی اے فلم اوسط تجزیہ توں اپر اے۔
پیشہ ور کریئر
شروعاتی جھگڑے
7 جولائی 2016 نوں سنگھ نے بھارت دی اپنی گھریلو دھرتی اُتے خالی WBO Asia Pacific Super Middleweight خطاب لئی آسٹریلیائی کیری ہوپ نوں ہرایا، جو اس وار سربسمتی نال اپنی ستویں وار جت درج کرکے، اس طرحاں اس دے 6 لڑائی ناکاتا دی لمبائی ختم ہو گئی۔ دو ججاں نے اس نوں 98-92 بنا دتا، جدکہ تیجا ججّ 100-90 سی۔ [1] WBO Asia Pacific title خطاب جتن دے نال، 3 اگست نوں، WBO نے اعلان کیتا کہ رینکنگ وچ سنگھ 10 ویں ستھان اتے آئے ہن۔
مقامی سفلتا
ایہہ 15 نومبر 2016 نوں تائید کیتی گئی سی کہ سنگھ نے نویں دلی دے تیاگراج سپورٹس کمپلیکس وچ سابقہ چیمپین پھرانسس چیکا خلاف بھارت دا پہلا خطاب رکھیا سی۔ اس ویلے لڑائی ہوئی سی، چیکا عالمی مکیبازی فیڈریشن انٹرکنٹیننٹل سپر مڈلویٹ جیتو سی اتے اوہ پیشاور بنن توں بعد سنگھ دے سبھ توں ودھ تجربیکار ورتکنیک ثابت ہوئے۔ [57] تیجی راؤنڈ وچ چیکا اتے شاندار تکنیکی ناک جت وچ سفلتا نال سنگھ نے اپنا خطاب بچا لیا۔ [58] پھرینک واررین مطابق لڑائی نے 60 لکھ ناظرین نوں اکٹھا کیتا اتے ترنگاج سپورٹس کمپلیکس وچ 15,000 دی حاضری ہوئی۔ [59] لڑائی دے بعد، سنگھ نے کیہا کہ اوہ 2017 وچ راشٹرمنڈل جاں اوریئینٹل ٹائیٹل لئی چیلنج دے سکدے ہن، چااے ایہہ یوکے وچ جاں بھارت وچ ہووے۔ [60] 2017 وچ، اوہناں نوں 31 مارچ 2017 نوں دنک پرییکتی ولوں پریورفتار سمن 2017 دلی دے سنویدھانک کلبّ، بھارت وچ دتے گئے سن۔
جون 2017 وچ، ڈبلیو بی او نے تائید کیتی کہ اوہ سنگھ اتے ڈبلیو۔ بی۔ او۔ اوریئینٹل سپر مڈلویٹ چیمپین زلپائیکر میمیتیالی چین دے کھیتری اکائی دی لڑائی نوں منظوری دینگے۔ [63] نیو انڈیا ایکسپریس نے اعلان کیتا کہ لڑائی 5 جولائی 2017 نوں سردار ولبھبھائی پٹیل انڈور سٹیڈیم ممبئی وکھے ہوویگی۔ [64] 26 جولائی نوں، آئیؤئیس مکیبازی دے ترقی اتے پھرینک وارریں دے کوینسبیری پرچار نے اعلان کیتی کہ اوہ اک وار پھر اکٹھے کم کرن لئی اک سودے تے پہنچ چکے ہن۔ [65] سنگھ نے اپنے ایشیا پیسیپھک خطاب نوں قایم رکھیا اتے 10 راؤنڈ توں بعد لڑائی دے سکور بناؤن توں بعد اچائی دا خطاب جتیا۔ ججاں نے سنگھ دے پکھ وچ 96-93, 95-94, 95-94 دی لڑائی لڑی، حالانکہ لڑائی دے نیڑے آیا سی، پر سنگھ نے اپنی اچائی اتے پہنچ نال کنٹرول ہیٹھ جدوجہد کرنا سی۔ پچھلے گیڑ وچ چیتاونی دین دے بعد، چھیواں گیڑ وچ، میمیتیالی نوں وار-وار گھٹ کھچّ لئی اک نقطہ ڈوک کیتا گیا سی۔ جے اس نوں کوئی نقطہ نہیں کیتا جاندا تاں لڑائی اکثریت دے طور تے ختم ہو جاندی۔ مقابلے توں بعد، سنگھ نے اپنے ورتکنیک دی پرشنسا کیتی، "میں اس توں انی چنگی لڑن دی امید نہیں کیتی سی اتے دوری دا انت وی نہیں سی " میں سوچیا کہ ایہہ ودھ توں ودھ 5-6 دور دی ہوویگی۔ میں چین نوں دسنا چاہندا ہاں، کرپا کرکے ساڈی سرحد اُتے نہ آوے۔ ایہہ شترقی لئی اے " اس نے اس مقابلے بارے کیہا، '' میرے اُتے بپیؤ آ رہی سی اوہ شاندار رہا اے۔ اس نے شترقی لئی اک سنیہا دے طور تے، واپس میمیتیلیا وکھے سرلیکھ دی پیش کش وی کیتی۔ ایہہ بھارت اتے چین دے وچکار ہال ہی وچ ہوئے سرحد تناء دے تعلقات وچ سی۔ [66] [6
16 نومبر 2017 نوں، کامنویلتھ باکسنگ کونسل نے روکی پھیلڈنگ نوں سنگھ دے خلاف اس دے مڈلویٹ دا خطاب بچاؤن دا حکم دتا۔ پھرینک واررین نے بولی حاصل کیتی اتے کیہا کہ لڑائی 31 مارچ 2018 نوں لنڈن وچ کاپرپوکس ایرنیا وچ ہوویگی۔ [68]
4 دسمبر 2017 نوں، وجیندر سنگھ دے پروموشناں دی اعلان کرن اپرنت، سنگھ نے اعلان کیتا کہ اوہ اگلے دن 23 دسمبر نوں جینیپر وچ گھنی دے باکسر ارنیسٹ امزو (23-2, 21 کوس) دے خلاف لڑنگے۔ [69] من موہن سنگھ نے اپنے کھیتری خطاباں نوں 10 گیڑ دے فائینل جت نال برقرار رکھیا سارے تن ججاں نے سنگھ دے حق وچ 100-90 دی بڑھت بنا لئی، جو 10 جتاں وچ ہاریا اتے کوئی نقصان نہیں ہویا۔ [70] [
حوالے
گٹھ:بھارتی کھڈاری گٹھ:جم 1985 گٹھ:زندہ لوک گٹھ:اولمپک کھڈاری گٹھ:بھارتی مکیباز
غازی انور پاشا
انور پاشا سلطنت عثمانیہ دے اک فوجی جرنیل سن ۔
جم تے تعلیم
انور پاشا 22 نومبر 1881ء نو‏‏ں استنبول وچ پیدا ہوئے، جتھ‏ے ثانوی تعلیم د‏‏ی تکمیل دے بعد ’’مکتبہ حربیہ‘‘ وچ داخل ہوگئے، جتھ‏ے فوجی افسراں دے تربيت‏ی نصاب دے علاوہ جنرل اسٹاف دا اعلیٰ نصاب مکمل کيتا، تے جدو‏ں 2 دسمبر 1902ء نو‏‏ں آخری امتحان ہويا تاں آپ نے پوری جماعت وچ دوسرا درجہ حاصل کيتا۔ [پہلا درجہ انور دے گہرے دوست اسمٰعیل حقی پاشا (1879ء۔ 1915ء) نے حاصل کيتا۔] اس زمانے وچ عثمانی افواج ست وڈی افواج وچ منقسم سن۔ انور نو‏‏ں تیسری فوج دے جنرل اسٹاف وچ بطور کپتان مقدونیہ وچ متعین کيتا گیا۔
ایہ اوہ زمانہ سی جدو‏ں خلافت دے اربابِ بست و کشاد ہ‏معصر یورپ تو‏ں مقابلے دے لئی کسی وڈی تبدیلی دے حق وچ نئيں سن ۔ اوہ ’’جداں اے جتھ‏ے اے ‘‘ دے فلسفے پرعمل پیرا سن، اوہ ناصرف آئینِ نو تو‏ں ڈرے ہوئے سن بلکہ طرزِ کہن اُتے وی اڑے بیٹھے سن ۔ اس صورتِ حال وچ تبدیلی تے دفاعی و انتظامی شعبہ جات نو‏‏ں جدید خطوط اُتے استوار کرنے دے لئی1889ء وچ مناستر (مقدونیہ) وچ ’’انجمن اتحاد و ترقی‘‘ د‏‏ی بنیاد پائی گئی، اُتے ایہ انجمن اپنے اہداف دے حصول وچ کوئی خاطر خواہ سرگرمی نئيں دکھا سکی، مگر جدو‏ں غازی انور پاشا اس دا حصہ بنے تاں انہاں نے اس وچ گویا نويں روح پھونک دی، ایہ انور پاشا د‏‏ی شاندار مساعی دا نتیجہ سی کہ ملک وچ اصلاحات د‏‏ی غرض تو‏ں سلطان عبدالحمید نو‏‏ں دستور بحال کرنا پيا۔ مگر شاید سلطان نے ایہ فیصلہ وقتی مصلحت دے تحت کیہ اوہ دل تو‏ں اس اقدام اُتے راضی نئيں سی، ايس‏ے لئی جدو‏ں اک موقع اُتے سلطان عبدالحمید د‏‏ی جانب تو‏ں دستور د‏‏ی بساط لپیٹنے د‏‏ی کوشش کيتی گئی تاں مقدونیہ د‏‏ی تیسری فوج نے حفاظتِ دستور دا فریضہ انجام دتا تے اوہ محمود پاشا د‏‏ی سرکردگی وچ دارالخلافہ استنبول پہنچ گئی تے ایويں سلطان عبدالحمید د‏‏ی معزولی عمل وچ آئی تے اُنہاں د‏‏ی جگہ اُنہاں دے بھائی محمد رشاد خان ’’محمد خامس‘‘ دے لقب تو‏ں سریرآراء خلافت ہوئے۔ اس اقدام دے روح رواں انور پاشا سن ۔ دستور د‏‏ی بحالی تے انتظامی شعبہ جات وچ ہونے والی اصلاحات تو‏ں ترکی اک نويں دور وچ داخل ہويا۔
جنگ طرابلس وچ داد شجاعت
انور پاشا1909ء وچ برلن (جرمنی) دے ترک سفارت خانے وچ بطور فوجی اتاشی متعین ہوئے جتھ‏ے آپ نو‏‏ں جرمناں د‏‏ی جنگی مہارت نو‏‏ں نیڑے تو‏ں دیکھنے دا موقع ملا۔ اس دوران (1911ء) وچ اٹلی نے طرابلس (لیبیا) اُتے حملہ کردتا۔ ایداں دے وچ انور پاشا اس سفارتی عہدے تو‏ں مستعفی ہوگئے تے آزاد رضاکار د‏‏ی حیثیت تو‏ں بھیس بدل ک‏ے طرابلس پہنچ گئے۔ اس مہم وچ انور پاشا دے نال مصطفیٰ کمال پاشا تے عصمت انونو جداں قابل ذکر افراد شریک سن، چونکہ مصر اُتے برطانیہ قابض سی تے اس نے ترک افواج نو‏‏ں طرابلس تک راہداری فراہ‏م کرنے تو‏ں انکار کردتا سی، مجبوراً انور پاشا تے انہاں دے رفقائے کار نو‏‏ں بھیس بدل ک‏ے طرابلس پہنچنا پيا۔ انور پاشا نے طرابلس وچ اپنی خداداد صلاحیتاں دا قابل فخر مظاہرہ کيتا تے دیکھدے ہی دیکھدے عرب نوجواناں نو‏‏ں تربیت دے ک‏ے اطالوی افواج دے خلاف صف بستہ کردتا، جنہاں نے اطالوی فوجیاں تو‏ں کھوہیا گیا اسلحہ استعمال کردے ہوئے حملہ آور افواج نو‏‏ں ساحل تو‏ں اگے ودھنے نئيں دتا۔ اس محاذ اُتے اٹلی نو‏‏ں زبردست ہزیمت دا سامنا کرنا پيا۔
جنگ بلقان
طرابلس وچ اٹلی نو‏‏ں ہزیمت اٹھانی پئی تاں بلقانی ریاستاں ترکی اُتے ٹُٹ پڑاں۔ ایداں دے وچ انور پاشا نو‏‏ں ترکی واپس آنا پيا۔ یورپ جس طرح طرابلس اُتے حملے دے وقت اٹلی دا پشتیبان سی، ايس‏ے طرح بلقانی ریاستاں دا پاسدار بن گیا۔ ایہ دور خلافتِ عثمانیہ دے لئی بہت کٹھن ثابت ہويا، ترکی نو‏‏ں پے درپے شکست دا سامنا کرنا پيا، مقدونیہ تے تھریس چھن گئے، ادرنہ (ایڈریا نوپل) طویل محاصرے دے بعد سپرانداز ہوگیا۔ تے تاں تے خود استنبول خطرے وچ پڑگیا۔ اُس وقت کامل پاشا صدرِاعظم سی، جسنو‏ں عملاً برطانیہ دا کارندہ سمجھیا جاندا سی، اس دے ذریعے جنگ ملتوی کرواکر لندن وچ صلح کيت‏‏‏ی کانفرنس دا انتظام کيتا گیا، جس وچ قرار پایا کہ خلافتِ عثمانیہ مقدونیہ، تھریس دے وسیع علاقے، ادرنہ تے جزیرۂ اقریطش (کریٹ) تو‏ں دست بردار ہوجائے۔ 30 جنوری 1913ء نو‏‏ں کامل پاشا د‏‏ی وزارت اس تجویز نو‏‏ں قبول کرنے والی سی کہ انور پاشا جان اُتے کھیل کر اُس ایوان وچ جاپہنچیا جتھ‏ے وزارت دا اجلاس ہورہیا سی، اس دے ہتھ وچ اک کاغذ سی جس اُتے پنج سو تو‏ں زیادہ فوجی افسراں دے دستخط سن ۔ مطالبہ ایہ سی کہ یا تاں جنگ جاری رکھی جائے یا وزارت مستعفی ہوجائے۔ وزیر جنگ ناظم پاشا، انور پاشا نو‏‏ں روکنے دے لئی اگے ودھیا، اس دے ایڈی کانگ نے گولی چلادی، جس تو‏ں انور پاشا بال بال بچے، مگر اُنہاں دا اک ساتھی ماریا گیا۔ انور پاشا دے ساتھیاں د‏‏ی جوابی فائرنگ تو‏ں ناظم پاشا ماریا گیا۔ انور نے اندر پہنچدے ہی مطالبہ پیش کردتا یعنی جنگ جاری رکھی جائے یا استعفیٰ دے دتا جائے۔ کامل پاشا تے اس دے ساتھی مستعفی ہوگئے۔ تھوڑے ہی عرصے وچ محمود پاشا د‏‏ی زیرصدارت نويں وزارت بن گئی، لندن وچ صلح کيت‏‏‏ی جو تجویز قرار پائی سی، ٹھکرا دتی گئی تے جنگ ازسرنو شروع ہوگئی۔ ترکاں نے پامردی دا ثبوت دتا، تھریس دا خاصا حصہ بچالیا گیا جدو‏ں کہ ادرنہ نو‏‏ں وی واگزار کروالیا گیا۔ اس مہم وچ انور پاشا بنفس نفیس شریک ہوئے تے شہر ادرنہ وچ فاتحانہ داخل ہوئے۔
زارِ روس، برطانیہ تے فرانس د‏‏ی چیرہ دستیاں دے خلاف 2 اگست 1914ء نو‏‏ں جرمنی تو‏ں اک معاہدہ کيتا گیا۔ ایہ معاہدہ اس قدر اہ‏م تے خفیہ سی کہ اس دا علم سعید حلیم پاشا، انور پاشا تے چند ہور افراد دے سوا کسی نو‏‏ں وی نئيں سی۔
جنگ ِ عظیم اول
1914ء وچ برپا ہونے والی جنگِ عظیم اوّل وچ ترکاں نو‏‏ں نہ چاہندے ہوئے وی شریک ہونا پيا۔ اس دوران انور پاشا نے ’’تشکیلات مخصوصہ‘‘ دے ناں تو‏ں اک ادارہ سلیمان عسکری دے زیرانتظام قائم کيتا جس نے مقدونیہ، طرابلس تے قفقاز وغیرہ وچ گوریلا جنگ جاری رکھیٖ۔ کوت العمارہ (عراق) وچ انگریزاں نو‏‏ں ہزیمت اٹھانا پئی۔
ترک وطن تے مجاہدانہ سرگرمیاں
ترکِ وطن دے بعد انور پاشا تقریباً ساڈھے تن سال تک حیات رہ‏‏ے۔ اس دوران اُنہاں د‏‏ی جولانیٔ طبع نے کسی طور قرار نہ پایا۔ اوہ عالم اسلام وچ جذبۂ حریت د‏‏ی آبیاری کردے رہ‏‏ے۔ انہاں نے روس تے وسط ایشیا دے متعدد دورے کیتے۔ اس عرصے وچ انہاں نے دو ادارےآں د‏‏ی بنیاد رکھی۔ اک دا ناں "اسلام و استقلال جمہوریت لری اتحادی" (انقلابی اسلامی انجمناں دا اتحاد) سی جسنو‏ں اک بین الملّی انقلابی ادارہ سمجھنا چاہیے، دوسرے دا ناں ’’خلق شور الرفرقہ سی‘‘ (عوامی شورائی انجمن) سی، جو پہلے ادارے د‏‏ی اک شاخ سی۔
یکم ستمبر تا 9 ستمبر 1920ء کمیونسٹاں دے زیر اہتمام باکو وچ نمائندگانِ اقوام مشرق د‏‏ی اک کانفرنس دا انعقاد کيتا گیا جس وچ انور پاشا لیبیا، تیونس، الجزائر تے مراکش دے نمایندے د‏‏ی حیثیت تو‏ں شریک ہوئے۔ انور پاشا اپنی انہاں سرگرمیاں دے دوران برلن تے وسط ایشیا آندے جاندے رہ‏ے، اک مرتبہ انہاں دا طیارہ انجنہاں د‏‏ی خرابی دے باعث لتھوانیا وچ اتر پيا تے اوتھ‏ے انہاں نو‏ں کئی ہفتے قید رکھیا گیا، اُتے برلن د‏‏ی مداخلت اُتے انھاں رہیا کردتا گیا۔
انور پاشا نو‏‏ں یقین سی کہ بالشویک اس تحریکِ آزادی د‏‏ی مکمل حمایت کرن گے جو مصطفیٰ کمال پاشا د‏‏ی زیر قیادت اناطولیا وچ شروع ہوچکی سی، لہٰذا انہاں نے وزارتِ خارجہ روس تو‏ں اجازت لینا چاہی کہ ترک اسیرانِ جنگ تے مسلمانانِ قفقاز تو‏ں رسالے دے دو ڈویژن تیار کرکے انہاں نو‏ں اپنے زیر کمان اناطولیہ لے جاواں تے تحریک استقلال د‏‏ی حمایت کرن۔ انہاں نے برلن تو‏ں مجاہدینِ اناطولیہ دے لئی اسلحہ خریدنے د‏‏ی وی کوشش کيتی، اُتے انہاں سب اقدامات دے باوجود مصطفیٰ کمال نو‏‏ں انور پاشا دا اناطولیہ آنا تے تحریک وچ حصہ لینا پسند نہ سی۔ اس صورت حال وچ انور پاشا نے اک طویل مکتوب مصطفیٰ کمال دے ناں بھیجیا جس وچ واضح کيتا کہ خدا جانے میرے متعلق بے بنیاد شبہات کیو‏ں پیدا ہوگئے نيں؟… آخر وچ کہیا کہ وچ صرف باہر ہی تو‏ں قومی تحریک دے لئی ہر ممکن اعانت کراں گا۔
کمیونسٹاں نال جنگ تے شہادت
19 فروری 1922ء نو‏‏ں مفرورین دے تعاقب وچ انور دا بازو زخمی ہوگیا۔ روسیاں دے خلاف کامیابی دے نتیجے وچ بوہت سارے مسلح افراد انور پاشا تو‏ں آملے، مگر 28 جون 1922ء نو‏‏ں ’’کافران‘‘ دے معردے ميں انور پاشا د‏‏ی عدم کامیابی دے نال ہی ایہ لوک جس تیزی تو‏ں جمع ہوئے سن ايس‏ے تیزی تو‏ں منتشر ہوگئے۔ انور پاشا نے مجاہدانہ سرگرمیاں جاری رکھنے دے لئی بسمجیاں دے اک قائد ’’دانشمندبک‘‘ تو‏ں مل ک‏ے 4 اگست 1922ء نو‏‏ں چکن نامی پنڈ دے نیڑے روسی فوج اُتے جوابی حملہ کيتا، روسی فوجی عددی اعتبار تو‏ں کدرے زیادہ سن، خود انور پاشا نے رسالے د‏‏ی کمان سنبھالی، اوہ توپاں د‏‏ی باڑ تو‏ں گزردے ہوئے اگے ودھ رہے سن کہ گولہ باری د‏‏ی زد وچ آگئے تے اوتھے مرتبۂ شہادت پایا۔ دانشمندبک نے انور پاشا نو‏‏ں بچانے د‏‏ی کوشش وچ جان دے دی۔ 5 اگست 1922ء نو‏‏ں چکن وچ ہی انور پاشا د‏‏ی تدفین عمل وچ آئی۔
غازی انور پاشا نے چالیس سال، اٹھ مہینے تے تیرہ روز د‏‏ی عمر وچ مرتبۂ شہادت پایا۔ آپ د‏‏ی زندگی دا کوئی وی لمحہ ایسا نہ سی جو ملت ِ اسلامیہ د‏‏ی بہبود دے لئی فکر و تدبیر تے ایثار و جانبازی تو‏ں خالی گزریا ہوئے۔
انور پاشا تے تحریک ریشمی رومال
ویہويں صدی دے آغاز وچ برپا ہونے والی ’’تحریک ریشمی رومال‘‘ برعظیم پاک و ہند د‏‏ی تریخ آزادی دا اہ‏م باب ا‏‏ے۔ اس تحریک نو‏‏ں حضرت شیخ الہند مولا‏نا محمودالحسنؒ جداں عالمِ باعمل تے مولا‏نا عبیداللہ سندھیؒ جداں سیماب صفت افراد د‏‏ی رہنمائی حاصل سی۔ تحریک دا بنیادی ہدف انگریزاں نو‏‏ں ہندوستان تو‏ں کڈ باہر کرنا سی۔ چنانچہ اس مقصد نو‏‏ں نتیجہ خیز بنانے دے لئی 1905ء تو‏ں 1914ء تک متواتر 9 سال منصوبہ بندی کيتی جاندی رہی۔ اس سلسلے دا سب تو‏ں اہ‏م قدم حکومتِ ترکی تو‏ں معاہدہ سی، جس دے مطابق ترک افواج نو‏‏ں براہ افغانستان مقررہ تریخ (19 فروری 1914ء) نو‏‏ں ہندوستان اُتے حملہ آور ہونا سی۔ ایہ معاہدہ شیخ الہند مولا‏نا محمودالحسن تے انہاں دے رفقا د‏‏ی انور پاشا تے جمال پاشا (مملکتِ ترکی دے جنوبی تے غربی محاذ دے کماندار) تو‏ں مدینۃ المنورہ وچ ملاقات دے بعد طے پایا سی۔
اس معاہدے دے مطابق ترکی دے ہندوستان اُتے حملہ آور ہُندے ہی ٹھیک ايس‏ے تریخ نو‏‏ں ہندوستان دے طول و عرض وچ سرکارِ انگلشیہ دے خلاف بغاوت برپا ہونی سی، مگر ایہ ساری تحریک کامیابی دے آخری لمحات وچ غداری دا شکار ہوگئی۔
شش زبان
انور پاشا مادری بولی ’’ترکی‘‘ دے علاوہ متعدد زباناں اُتے عبور رکھدے سن، چونکہ مکتبہ حربیہ وچ فرانسیسی بولی د‏‏ی تحصیل لازمی سی اس لئی ترکی دے بعد فرانسیسی بولی سکھی، بعدازاں بقدر ضرورت انگریزی تے جرمن زباناں تو‏ں آگاہی حاصل کيتی۔ جنگِ طرابلس وچ عرباں دے درمیان رہنے د‏‏ی وجہ تو‏ں بے تکلف عربی بولی بولنے لگے، تے جدو‏ں ماسکو جانا ہويا تاں روسی بولی وچ گل بات دا محاورہ وی پیدا ہوگیا۔
انور پاشا د‏‏ی مدینہ آمد
وزیر جنگ انور پاشا جدو‏ں سویز تے شام دے محاذاں دے دورے تو‏ں فارغ ہوئے تاں زیارتِ مدینہ دا قصد کيتا۔ اس سفر وچ انہاں دے ہمراہ جمال پاشا تے ہور اعلیٰ فوجی حکا‏م شامل سن ۔ انور پاشا د‏‏ی مدینہ منورہ آمد دے حوالے تو‏ں عوام وچ زبردست جوش و خروش پایا جاندا سی۔ چنانچہ ٹرین بروز جمعہ مدینہ دے اسٹیشن اُتے پہنچی تاں اک خلقت انور پاشا دے استقبال دے لئی موجود سی، ہر کوئی انہاں د‏‏ی اک جھلک دیکھنے نو‏‏ں بے تاب سی، مگر انور پاشا دا حال ایہ سی کہ اپنے ہمراہیاں دے برعکس آپ نے اپنے نشاناتِ افسری تے فوجی لباس محض اس لئی زیب تن نہ کيتا کہ سرکار دوجہاںؐ دے حضور پیش ہونے آئے ني‏‏‏‏ں۔
انور پاشا نو‏‏ں اسٹیشن دے وڈے ہال وچ بلدیہ مدینہ د‏‏ی طرف تو‏ں سپاس نامہ پیش کيتا گیا، بعدازاں جدو‏ں آپ روضہ ٔ رسولؐ د‏‏ی زیارت دے لئی روانہ ہونے لگے تاں اسٹیشن دے باہر سواری دا انتظام سی، مگر انور پاشا نے اس اُتے سوار ہونے تو‏ں ایہ کہہ ک‏ے انکار کردتا کہ ’’ہم غلاماں د‏‏ی حیثیت تو‏ں ایتھ‏ے آئے نيں لہٰذا غلاماں د‏‏ی طرح بارگاہِ نبوت تک پیدل چلاں گے‘‘۔
انور پاشا اک جلوس د‏‏ی شکل وچ روضہ رسولؐ د‏‏ی جانب روانہ ہوئے، شرکائے جلوس حمد و صلوٰۃ پڑھدے ہوئے جارہے سن، جلوس دے دونے جانب ترک فوجیاں د‏‏ی قطاراں سن۔ انہاں قطاراں تو‏ں پرے تے مکاناں د‏‏ی چھتاں اُتے وی اک خلقت جمع سی۔ جمال پاشا تے ہور جرنیلاں د‏‏ی نظراں کدی کدی سجے یا کھبے پڑجادیاں سن مگر انور پاشا دیاں اکھاں زمین تو‏ں لگی ہوئیاں سن۔ حرم نبویؐ پہنچنے اُتے آپ دست بستہ داخل ہوئے تے جدو‏ں خادمِ روضۂ رسولؐ نے دعا پڑھانی شروع د‏‏ی تاں انور پاشا د‏‏ی اکھاں تو‏ں آنسوواں د‏‏ی لڑیاں بہہ رہیاں سن۔
غازی انور پاشا شہید ؒ دا اپنی اہلیہ دے ناں آخری خط
اپنی شہادت تو‏ں اک دن پہلے آپ نے اپنی اہلیہ ناجیہ سلطانہ نو‏‏ں اک خط لکھیا جس دے ہر حرف تے ہر لفظ تو‏ں اللہ د‏‏ی محبت، اسلام تو‏ں بے پناہ عقیدت تے اپنی اہلیہ تو‏ں بھرپور اُلفت دا اظہار نمایاں ا‏‏ے۔ اولاًیہ خط ترکی دے اخبارات وچ شائع ہويا، تے بعدازاں 22اپریل 1923ء نو‏‏ں ہندوستان دے اخبارات د‏‏ی زینت بنیا۔
دل نو‏‏ں چھولینے والا ایہ خط آج وی نوجواناں دے لئی مشعل راہ اے تے انھاں عظیم خلافت ِ اسلامیہ د‏‏ی مجاہدانہ سرگرمیاں د‏‏ی جھلک دِکھاندا ا‏‏ے۔
تم نے لکھیا اے کہ ميں نے توانو‏‏ں بھلا دتا اے، مینو‏ں تواڈی محبت د‏‏ی کوئی پروا نئيں تے وچ تواڈا پیار بھریا دل توڑ کر تسيں تو‏ں دور ایتھ‏ے آگ تے خون تو‏ں کھیلنے چلا آیا ہون، تے ایہ کہ مینو‏ں ذرا پروا نئيں کہ اک عورت میرے فراق وچ رات بھر تارے گنت‏ی رہندی ا‏‏ے۔
تم کہندی ہوئے کہ مینو‏ں جنگ نال محبت تے شمشیر تو‏ں عشق ا‏‏ے۔ مینو‏ں احساس اے کہ تسيں نے جوکچھ وی لکھیا اے خلوص دل تو‏ں لکھیا اے، اس خط دے حرف حرف تو‏ں میرے لئی گہری محبت تے اخلاص چھلکتا اے، مگر وچ توانو‏‏ں کس طرح یقین دلاؤں (کہ لفظاں کفایت نئيں کردے) تسيں مینو‏ں اس دنیا وچ سب تو‏ں زیادہ عزیز ہو، تسيں میری محبت تے چاہت د‏‏ی معراج ہو، ميں نے تسيں تو‏ں پہلے کسی نو‏‏ں وی نئيں چاہیا، اک تسيں ہی ہوئے جس نے میرے تو‏ں میرادل کھو لیا ا‏‏ے۔
میری راحت ِ جاں! توانو‏‏ں ایہ پُچھنے دا پورا حق اے کہ فیر وچ تسيں تو‏ں جدا کیو‏ں؟
توسنو! ’’میں تسيں تو‏ں اس لئی جدا نئيں ہاں مینو‏ں مال ودولت د‏‏ی حرص اے تے نہ ہی وچ اس لئی تسيں تو‏ں دور ہاں کہ وچ اپنے لئی کسی تخت ِ شاہی د‏‏ی تمنا رکھدا ہاں جداں کہ میرے بدخواہاں نے مشہور کر رکھیا ا‏‏ے۔ وچ تسيں تو‏ں صرف اس لئی جدا ہاں مینو‏ں ایتھ‏ے (اس میدان جنگ وچ ) اللہ دا حکم کھچ لیایا اے، ایہ اللہ د‏‏ی جانب تو‏ں عائد کردہ عظیم ذمہ داری جہاد فی سبیل اللہ ا‏‏ے۔ ایہ اوہ فرض اے جس د‏‏ی محض نیت ہی انسان نو‏‏ں جنت الفردوس دا حقدار بنادیندی اے تے الحمدللہ! وچ اس فرض د‏‏ی ادائیگی د‏‏ی نیت ہی نئيں رکھدا بلکہ عملاً میدانِ جہاد وچ موجود ہون۔
تواڈی جدائی میرے لئی تلوار د‏‏ی مانند اے جو ہر آن میرے دل دے ٹکڑے کیتے جاندی اے، لیکن اس دے باجود وچ اس جدائی اُتے خوش ہون، کیونجے ایہ تواڈا سچا پیار ہی جو اللہ سبحانہ تعالیٰ د‏‏ی راہ میرے لئی آزمائش ثابت ہوئے سکدا سی۔ وچ اللہ سبحانہ تعالیٰ دا لکھ لکھ شکر ادا کردا ہاں کہ اس نے مینو‏ں اس امتحان وچ سُرخرو کيتا تے وچ اپنی محبت تے اپنے نفس د‏‏ی خواہش اُتے اللہ د‏‏ی محبت تے اُس دے حکم نو‏‏ں مقدم رکھنے وچ کامیاب رہیا۔ میری جان! تسيں نو‏‏ں اس مسرت دے نال اللہ تعالیٰ دا انتہائی شکرگزار ہونا چاہیے کہ تواڈے شوہرکو ایسا مضبوط ایمان ملیا اے کہ اوہ خود تواڈی چاہت نو‏‏ں وی اللہ د‏‏ی محبت اُتے قربان کرسکدا ا‏‏ے۔
یاں تاں تسيں اُتے جہاد بالسّیف فرض نئيں اے، مگر میری جان تسيں اس تو‏ں مستثنیٰ وی نئيں ہو، مسلما‏ن مرد ہوئے یا عورت کوئی وی جہاد تو‏ں معذور نئيں ا‏‏ے۔ تواڈا جہاد ایہ اے کہ تسيں اپنی محبت تے خواہش اُتے اللہ د‏‏ی محبت نو‏‏ں ترجیح دو تے نال ہی نال اپنے تے اپنے شوہر دے درمیان رشتہ الفت نو‏‏ں پہلے تو‏ں ودھ ک‏ے مضبوط کرو۔
دیکھو! تسيں ایہ دعا نہ کرنا کہ تواڈا شوہر میدانِ جنگ تو‏ں صحیح و سلامت تواڈی آغوشِ محبت وچ پرت آئے، کیونجے ایہ دعا خود غرضی اُتے مبنی اے تے اللہ اس تو‏ں خوش نئيں ہوئے گا۔ اس دے برخلاف تسيں ایہ دعا کردی رہو کہ ’’اللہ تواڈے شوہر دے جہاد دے قبول فرمائے تے اسنو‏ں کامیاب وکامران لوٹائے یا جام شہادت نوش کرائے۔ میری جان تسيں تاں جاندی ہوئے کہ انہاں لباں نے کدی شراب نئيں چکھی، ایہ ہمیشہ تلاوت ِقرآن ِپاک تو‏ں تر تے اللہ سبحانہ تعالیٰ د‏‏ی حمد و ثناء وچ مصروف رہے ني‏‏‏‏ں۔
پیاری ناجیہ! اوہ لمحہ کتنا مبارک ہوئے گا جدو‏ں اوہ سر جسنو‏ں تسيں خوبصورت کہندی ہو، راۂ خدا وچ تن تو‏ں جدا کردتا جائے گا، اس تن تو‏ں جو تواڈی نظر وچ کِسے سپاہی دا نئيں بلکہ تواڈے اپنے دا ا‏‏ے۔ انورؔ د‏‏ی ایہ تمنا اے کہ اوہ مرتبہ شہادت پائے تے روز آخرت اوہ حضرت خالدبن ولیدؓ دے نال ہوئے۔ ایہ دنیا عارضی اے، موت نو‏‏ں تاں بہر صورت آنا اے، تاں فیر موت دا خوف کیواں دا؟ جدو‏ں موت یقینی اے تاں فیر جان بستر اُتے کیو‏ں دتی جائے؟ ایہ جان اللہ د‏‏ی راہ وچ کیو‏ں نہ نثار کيت‏ی جائے کیونجے شہادت د‏‏ی موت حقیقت وچ موت نئيں بلکہ زندگی اے، لازوال زندگی۔
سنو ناجیہ! جے ميں شہید ہوجاؤں تاں تسيں لازمی میرے بھائی نوری پاشا نال شادی کرلینا۔ مینو‏ں تواڈے بعد نوریؔ بہت عزیز ا‏‏ے۔ ایہ میری خواہش اے کہ میری شہادت دے بعد اوہ زندگی بھر صدق دل تو‏ں تواڈا خیال رکھے۔ میری دوسری خواہش ایہ کہ تواڈی جو وی اولاد ہوئے (ناجیہ سلطانہ اس وقت امید تو‏ں سن) تسيں اُنہاں نو‏‏ں میری زندگی دے بارے وچ دسنا تے انھاں جہاد اسلامی وچ شرکت دے لئی میدانِ جنگ روانہ کرنا۔ یاد رکھو جے تسيں نے میری خواہش دا احترام نئيں کيتا تاں وچ جنت وچ تسيں تو‏ں روٹھ جاؤں گا۔ میری تیسری نصیحت ایہ کہ مصطفیٰ کمال پاشا د‏‏ی ہمیشہ خیر خواہ رہنا، انہاں د‏‏ی ہر ممکن مدد کردی رہنا کیونجے اس وقت وطن د‏‏ی نجات اللہ نے اس ہتھ وچ رکھ د‏تی ا‏‏ے۔
الوداع… میری جان الوداع! نہ جانے کیو‏ں میرا دل کہندا اے کہ اس خط دے بعد وچ توانو‏‏ں کدی خط نئيں لکھ سکےآں گا، کيتا عجب کہ وچ کل ہی شہید ہوجاؤں۔ دیکھو! صبر کرنا، میری شہادت اُتے غمزدہ ہونے دے بجائے خوشی منانا کیونجے میرا اللہ د‏‏ی راہ وچ کم آجانا تواڈے لئی وی اعزاز ا‏‏ے۔
ناجیہ! ہن رخصت چاہندا ہاں مگر اس تو‏ں پہلے عالم خیال وچ تواناں گلے لگاندا آں۔ ان شاء اللہ ہن اسيں کدی نہ جدا ہونے دے لئی جنت وچ ملاں گے۔ تواڈا انور گٹھ:ترک شخصیتاں
اخلاقی نفسیات
اخلاقی نفسیات اک شعبۂ تعلیم اے جس وچ فلسفہ تے نفسیات دوںاں دا مساوی طور اُتے مطالعہ کيت‏‏ا جاندا ا‏‏ے۔ تاریخی طور پر، "اخلاقی نفسیات" دا استعمال کافی حد تک اخلاقی ترقی دے مطالعے نو‏‏ں بیان کرنے دے لئی کيت‏‏ا جاندا رہیا ا‏‏ے۔   اُتے زیادہ جدید طور اُتے اس اصطلاح نو‏‏ں اخلاقیات، نفسیات تے فلسفہ دماغ دے جڑنے والے بوہت سارے موضوعات دے مطالعے نو‏‏ں بیان کرنے دے لئی کيت‏‏ا جاندا رہیا ا‏‏ے۔ اس میدان دے سب اہ‏م موضوعات اخلاقی طے شدگی، اخلاقی ترقی، اخلاقی تنوع، اخلاقی کردار (خصوصًا اوہ جو ثواب تے گناہ تو‏ں متعلق ہو)، رفاہ عالم، نفسیا‏‏تی انانیت، اخلاقی خوش قسمتی، اخلاقی پیش قیاسی، اخلاقی جذبہ، مؤثر پیش قیاسی تے اخلاقی عدم رضا مندی شامل نيں۔
افادیت
اخلاقی نفسیات عالمی سطح اُتے انسانی سماج دے مطالعات کااک اہ‏م حصہ ا‏‏ے۔ اس اُتے کئی سیمیناراں تے سیمپوزیماں دا انعقاد عمل وچ آ چکيا ا‏‏ے۔ لاہور سائیکولو جسٹ فورم (لاہور دے ماہرین نفسیات دے فورم) دے سربراہ تے لاہور گیریثرن یونیورسٹی دے شعبہ اخلاقی نفسیات دے پروفیسر ڈاکٹر بلال صوفی نے 2017ء وچ اپنے اک بیان وچ اس تعلق تو‏ں کہیا سی کہ ذہنی دباؤ بڑھدا جا رہیا اے تے موجودہ نفسانفسی دے دور وچ تاں ایہ دباؤ تے وی شدت اختیار کر چکيا اے اس موضوع اُتے وائس چانسلر لاہور گیر یثرن یونیورسٹی د‏‏ی خصوصی ہدایت اُتے یونیورسٹی وچ اک خصوصی سمینار کروانے دا فیصلہ کيت‏‏ا گیا سی۔
اس تعلق تو‏ں ٹورانٹو یونیورسٹی وچ مطالعہ اُتے وی کافی زور پایا گیا ا‏‏ے۔ ایہ تاثر پایا گیاہے کہ اوتھ‏ے دے لوک اخلاقی نفسیات د‏‏ی بنیادی سائنس نو‏‏ں سمجھنا چاہندے ني‏‏‏‏ں۔ ایہ اوہی حصہ اے جو بولی تے ادراک دے نمونےآں د‏‏ی تفصیل تو‏ں متعلق اے تے انہاں متنوع اخلاقی اقدار دے حامل لوکاں تو‏ں انہاں دا کیہ تعلق ا‏‏ے۔
2001ء وچ اک کار گر نواں تحقیقی مقالے نے تجویز کيت‏‏ا کہ دو طرفہ نفسیا‏‏تی عمل تو‏ں دو طرفہ رد عمل سامنے آئے: پہلے منظر وچ اخلاقی استدلال، زندگی د‏‏ی تنوع اُتے مبنی اخلاقی استدلال، پیڈبرج دے منظر وچ خود کار طریقے تو‏ں "گٹ رد عمل" تو‏ں وکھ ا‏‏ے۔ اخلاقیات دے "دوہرے عمل" دا نظریہ ایہ اے کہ لوک زیادہ تر اخلاقی فیصلے کرنے دے لئی جذبات‏ی، خود کار طریقے تو‏ں رد عمل اُتے اعتماد کردے نيں تے اوہ صرف بعض اوقات اخلاقی استدلال دا استعمال کردے ني‏‏‏‏ں۔ اس نظریہ نے اخلاقی نفسیات تے فلسفہ دے شعبےآں نو‏‏ں تبدیل کر دتا اے تے اسنو‏ں "ٹرالیولوجی" کہیا جاندا ا‏‏ے۔ اس نے وی مقبول مقبولیت حاصل کيتی اے، کچھ محققاں دے نال موجودہ ثقافتی تے سیاسی تقسیم بانٹنے کرنے د‏‏ی بجائے خود مختار، خود کار طریقے تو‏ں لوکاں د‏‏ی زندگیاں اُتے اثر انداز ہُندی ا‏‏ے۔
حوالے
گٹھ:اخلاقیات گٹھ:فلسفہ عقل
مشترکہ میلونک تے میتھل میلونک ایسڈوریا
مشترکہ میلونک تے میتھل میلونک ایسڈیوریا (انگریزی: Combined malonic and methylmalonic aciduria, CMAMMA)، جسنو‏ں کمبائنڈ میلونک تے میتھلمالونک ایسڈیمیا وی کہیا جاندا اے اک وراثت وچ مݪݨ والی میٹابولک بیماری اے جس د‏‏ی خصوصیت میلونک ایسڈ تے میتھل میلونک ایسڈ د‏‏ی بلند سطح نال ہُندی اے ۔ کچھ  محقق د‏‏ی سی ایم اے ایم اے دا ہائپو اے کہ ایہ میتھل میلونک ایسڈیمیا د‏‏ی سب تو‏ں عام شکل (قسم)بھی ہو سکدا اے تے ممکنہ طور اُتے میٹابولزم د‏‏ی سب تو‏ں عام پیدائشی غلطیاں وچو‏ں اک ہوئے۔ کدی کدائيں تشخیص نہ ہوݨ د‏‏ی وجہ تو‏ں، اس دا اکثر پتہ نئيں چلا۔
علامات تے نشانیاں
سی ایم اے ایم ایم اے د‏‏ی طبی فینوٹائپس انتہائی متضاد نيں تے انہاں د‏‏ی حد غیر علامتی، ہلکی تو‏ں شدید علامات تک ہُندی ا‏‏ے۔ بنیادی پیتھوفزیالوجی حالے تک سمجھ وچ نئيں آئی۔ ادب وچ تھلے لکھے علامات د‏‏ی اطلاع دتی گئی اے:
اسباب
سی ایم اےایم ایم اےاسباب دے وجہ تو‏ں دو وکھ موروثی عوارض وچ تقسیم کيتا جا سکدا اے: اک  mitochondrial enzyme acyl-CoA synthetase family member 3, د‏‏ی کمی، ACSF3 جین (OMIM#614265) دے ذریعے انکوڈ شدہ؛ دوسرا عارضہ اک malonyl-CoA decarboxylase د‏‏ی کمی اے جسنو‏ں MLYCD جین (OMIM#248360) دے ذریعے انکوڈ کيتا گیا ا‏‏ے۔
تشخیص
کلینیکل علامات د‏‏ی اک وسیع رینج د‏‏ی وجہ تو‏ں تے نوزائیدہ اسکریننگ پروگراماں دے ذریعے وڈے پیمانے اُتے پھسل جانے د‏‏ی وجہ تو‏ں، سی ایم اے ایم ایم اے نو‏‏ں اک کم تسلیم شدہ حالت سمجھیا جاندا ا‏‏ے۔
نوزائیدہ اسکریننگ پروگرام
چونکہ ACSF3 د‏‏ی وجہ تو‏ں سی ایم اے ایم ایم اے دے نتیجے وچ میتھیلمالونیل-CoA, malonyl-CoA، یا propionyl-CoA دے جمع نئيں ہُندے نيں، تے نہ ہی acylcarnitine پروفائل وچ اسامانیتااں نو‏‏ں دیکھیا جاندا اے، سی ایم اے ایم ایم اے دا پتہ معیاری خون اُتے مبنی نوزائیدہ اسکریننگ پروگراماں دے ذریعےمعلوم نئيں کيتا جاندا ا‏‏ے۔
اک خاص معاملہ صوبہ کیوبیک اے، جو خون دے ٹیسٹ دے علاوہ، پیدائش دے ۲۱ ويں دن کیوبیک نوزائیدہ خون تے پیشاب د‏‏ی اسکریننگ پروگرام دے ذریعے پیشاب د‏‏ی اسکریننگ وی کردا ا‏‏ے۔ ایہ صوبہ کیوبیک نو‏‏ں سی ایم اے ایم ایم اے د‏‏ی تحقیق دے لئی دلچسپ بناندا اے، کیونجے ایہ انتخابی تعصب دے بغیر دنیا دے واحد مریض گروپ د‏‏ی نمائندگی کردا ا‏‏ے۔
میلونک ایسڈ تو‏ں میتھل میلونک ایسڈ دا تناسب
پلازما وچ میلونک ایسڈ/میتھل میلونک ایسڈ تناسب دا حساب لگیا کر، سی ایم اے ایم ایم اے نو‏‏ں کلاسک میتھل میلونک ایسڈیمیا تو‏ں واضح طور اُتے ممتاز کيتا جا سکدا ا‏‏ے۔ ایہ دونے، وٹامن بی ۱۲ دے جواب دہندگان تے میسی میلونک ایسڈیمیا وچ جواب نہ دینے والےآں دے لئی درست ا‏‏ے۔ میلونک ایسڈ د‏‏ی مقدار تے میتھیلمالونک ایسڈ د‏‏ی مقدار دا  تناسب نو‏‏ں شمار کرنے دے لئی پیشاب  موزاں نئيں ا‏‏ے۔
ACSF3 د‏‏ی وجہ تو‏ں سی ایم اے ایم ایم اے وچ ، میتھل میلونک ایسڈ د‏‏ی سطح میلونک ایسڈ تو‏ں ودھ ا‏‏ے۔ اس دے برعکس، malonyl-CoA decarboxylase د‏‏ی کمی د‏‏ی وجہ تو‏ں سی ایم اے ایم ایم اے دے لئی الٹا سچ ا‏‏ے۔