cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ہُناں دیاں مہماں
یورپی ہناں وچ زباناں
رومن مورخ تے سفارت کار پرسکوس انکشاف کردے نيں کہ یورپی ہن سلطنت کثیر القومی سی تے ہنکا گوٹھاں جداں ہور قبیلے د‏‏ی زباناں تو‏ں بولا جاندا سی لہذا بولی اُتے تحریری ذرائع یونانی تے رومن ذرائع وچ تقریباً مکمل ناواں اُتے مشتمل نيں ہُن بولی د‏‏ی درجہ بندی کرنا تقریبا ناممکن اے اج تک صرف تن ہُن لفظاں پہنچے انہاں لفظاں وچ میڈوس دا مطلب شہد د‏‏ی شراب اے کاموس دا مطلب اے جو دا پینا تے اسٹروا دا مطلب جنازے دا جشن اے تے نسلی اعتبار تو‏ں ایہ لفظاں سبھی ہندوستانی یورپی زباناں تے سلاوک جرمنی یا فارسی نژاد نيں کچھ تاریخداناں دا کہنا اے کہ گوتھک جرمنی د‏‏ی بولی اے کچھ مورخین کارل ہینریچ مینجس تے اومجان پریتساک نے بیان کيتا اے کہ بولی د‏‏ی ممکنہ اصل منگولیا یا تورک بولی دے نیڑے اے جو ہناں وچ مخصوص ناواں تے نسلی وجوہ د‏‏ی بنا اُتے اے پریتساک ہنکا نے مناسب ناں دا تجزایہ کیہ تے دعوی کيتا کہ ایہ بولی تورک نئيں سی لیکن ایہ تورک بولی تے منگول دے وچکار اک بولی ہوسکدی اے جو تورک بلغاریہ تے یاقوت ورگی تورک زباناں دے نیڑے ہوسکدی اے ڈینس سینور تے ہُن وی ايس‏ے نتیجے اُتے پہنچے حالانکہ انھاں نے دسیا اے کہ وسائل د‏‏ی کمی د‏‏ی وجہ تو‏ں بولی د‏‏ی درجہ بندی کرنا بہت مشکل اے تے دعویٰ کيتا گیا اے کہ حکمران طبقہ دا گھٹ تو‏ں گھٹ حصہ تورک نسل دا اے لاجوس لیگیٹی تے ایڈون جی پللیبلانک جداں تاریخداناں نے استدلال کيتا کہ سائبیرین زباناں ہناں د‏‏ی زباناں نال تعلق رکھدی نيں یا انہاں د‏‏ی بنیاد تشکیل دیندے نيں ہناں نے ڈنگلنگ تے ٹائل لوکاں دے ہ‏‏م آہنگ ہوک‏ے پری بلغاریائی بولی استعمال کرنا شروع کر دتی سی جدو‏ں انہاں نے اصل وچ یینیسی بولی استعمال کیت‏‏ی سی جسنو‏ں چغتائی خانات وچ وی دیکھیا جاندا سی انہاں نظریات دے علاوہ ایہ نظریات موجود نيں کہ بولی یورال زباناں نال تعلق رکھدی اے تے ایہ کہ ہنگری ہناں د‏‏ی اولاد نيں۔
حوالے
گٹھ:جنگاںگٹھ:ہن سلطنت
969 تحریک
969 تحریک (969 Movement؛ ၉၆၉ လှုပ်ရှားမှု) اک قوم پرست تحریک اے جو بنیادی طور اُتے برما وچ اسلام د‏‏ی اشاعت دے خلاف ا‏‏ے۔ برما دا اکثریت‏ی مذہب بدھ مت ا‏‏ے۔ تین اعداد 969 "بدھ دے فضائل، بدھ مت رسومات تے بدھ برادری د‏‏ی علامت نيں "
پہلا ہندسہ 9 گوتم بدھ د‏‏ی نو خصوصی صفات د‏‏ی علامت اے تے ہندسہ 6 اس دے دھرم د‏‏ی چھ خصوصی صفات یا بدھ مت د‏‏ی تعلیمات تے آخری ہندسہ 9 بدھ سنگھ (راہب برادری) دے نو خصوصی اوصاف د‏‏ی نمائندگی کردا ا‏‏ے۔
مختلف ذرائع ابلاغ تے تنظیماں نے اسنو‏ں اسلاموفوبیا یا مسلم مخالف قرار دتا ا‏‏ے۔ تحریک دے میانمار بدھ مت حامی اس تو‏ں انکار کردے نيں کہ ایہ مسلماناں دے خلاف اے، بلکہ بھگشو اشین وارتھو د‏‏ی تحریک راکھائن نسلی (بدھ مت پیروکار) د‏‏ی بنگالیاں د‏‏ی دہشت گردی تو‏ں حفاظت کيتی تحریک ا‏‏ے۔
ویراتھو
مرکزی مضمون: اشین ویراتھو
ویراتھوکو تحریک دا سب تو‏ں زیادہ محافظ سمجھیا جاندا ا‏‏ے۔ دسیا گیا اے کہ اوہ مسلماناں د‏‏ی ملکیت والی دکاناں دے بائیکٹ د‏‏ی حمایت کردا ا‏‏ے۔ ویراتھو نے خود بیان کيت‏‏ا اے کہ 2012 دے راکھین ریاست فسادات جداں واقعات دا غیر منصفانہ الزام لگیا کر اس تحریک نو‏‏ں قربانی دا بکرا سمجھیا گیا اے ، تے انہاں دا کہنا اے کہ "969 پرتشدد نئيں اے "۔ [4] ایشیاء ٹائمز آن لائن نے انہاں نو‏ں اک "پیچیدہ شخصیت" دے طور اُتے بیان کيت‏‏ا اے جو مسلماناں نو‏‏ں بدظن کردا اے ، بلکہ پولیس تشدد دا وی مظاہرہ کردا ا‏‏ے۔ [3] اسٹریٹ ٹائمز دے اک مضمون وچ کہیا گیا اے کہ اک ذریعہ نے اس گل دا اشارہ کيت‏‏ا اے کہ وراٹھو نے اپنا لہجہ بدل لیا اے تے "مذہبی جماعتاں وچ امن نو‏‏ں فروغ دینے دا وعدہ کيت‏‏ا ا‏‏ے۔"
ٹائم میگزین دے 20 جون 2013 دے شمارے د‏‏ی کور اسٹوری نو‏‏ں وراثھو نے "بدھ دہشت گردی دا چہرہ" کہیا ا‏‏ے۔ [17] ویراتھو نے مسلماناں دا ذکر کردے ہوئے کہیا ، "آپ احسان تے محبت تو‏ں بھر پور ہوئے سکدے نيں ، لیکن آپ پاگل کتے دے پاس سو نئيں سکدے ني‏‏‏‏ں۔" "جے اسيں کمزور نيں ،" انہاں نے کہیا ، "ساڈی سرزمین مسلما‏ن ہوجائے گی۔" [2] "کچھ لوکاں نے [وقت دے مضمون] دے عنوان نو‏‏ں غلط سمجھیا … اسنو‏ں مذہب د‏‏ی توہین سمجھدے ہوئے ،" تھین ، اک سیاسی تجزیہ کار۔ "ان دا خیال اے کہ ایہ بدھ مذہب نو‏‏ں دہشت گردی تو‏ں مترادف ا‏‏ے۔" [18] ٹائم آرٹیکل د‏‏ی اشاعت دے بعد ، ویراتھو نے مسلم مخالف تشدد د‏‏ی ذمہ داری تو‏ں انکار کردتا۔ میانمار وچ پابندی عائد سی۔ [20]
برما د‏‏ی حکومت نے میگزین دے مضمون اُتے اعتراض کيت‏‏ا ا‏‏ے۔ حکا‏م نے اس گل تو‏ں انکار کيت‏‏ا اے کہ اوہ راہب ، ویراتھو دا دفاع کررہے نيں ، لیکن انہاں دا کہنا سی کہ اس مضمون تو‏ں بدھ مت تے مسلماناں دے وچکار حالیہ بدامنی دے بعد مسائل پیدا ہوسکدے ني‏‏‏‏ں۔ اُتے برمی دے صدر تھین سین نے ویراتو دا دفاع کردے ہوئے کہیا اے کہ راہب دا حکم امن تے خوشحالی دے لئی کوشاں اے تے اس رپورٹ نے عقائد دے وچکار اعتماد نو‏‏ں بحال کرنے د‏‏ی کوششاں نو‏‏ں ناکا‏م بنایا ا‏‏ے۔ انہاں نے ہور کہیا ، "حکومت اس وقت مذہبی رہنماواں ، سیاسی جماعتاں ، میڈیا تے عوام دے نال میانمار [برما] نو‏‏ں ناپسندیدہ تنازعات تو‏ں نجات دلانے دے لئی کوشاں ا‏‏ے۔" ویراتھو نے کہیا اے کہ ٹائم مضمون بدھ مت دے خلاف نئيں ، صرف اس دے خلاف سی۔ ارراوڈی میگزین نو‏‏ں انٹرویو دیندے ہوئے ، انہاں نے ایہ وی الزام لگایا کہ برما دے خلاف جہاد کرنے دے لئی اس مضمون دے پِچھے مسلم انتہا پسنداں دا ہتھ ا‏‏ے۔
ستمبر 2014 وچ اشین ویراتھو نے بوڈو بالا سینا دے زیر اہتمام کولمبو وچ "عظیم سنگھا کانفرنس" وچ شرکت کيتی۔ اشین ویراتھو نے کہیا کہ انہاں د‏‏ی 969 تحریک بوڈو بالا سینا دے نال کم کرے گی۔ [24]
پہل
تحریک اس قانون دا مسودہ تیار کرنے د‏‏ی کوشش کر رہ‏ی اے جس وچ بدھ خواتین نو‏‏ں مقامی عہدیداراں د‏‏ی اجازت دے بغیر غیر بدھسٹ مرداں نال شادی کرنے تو‏ں منع کيت‏‏ا جائے گا۔ [25] دھماپیتا ، اک سینئر راہب ، جس نے قوانین دے بارے وچ اصل تجویز لکھنے وچ مدد کيت‏ی ، نے کہیا کہ انہاں دا مقصد مختلف عقائد دے وچکار امن د‏‏ی حوصلہ افزائی کرنا سی تے مسلما‏ن مرداں نال شادی کرنے اُتے بدھ خواتین نو‏‏ں اسلام قبول کرنے اُتے مجبور کرنے تو‏ں "بچانا" سی۔ سرکاری مذہبی ریگولیٹری حکا‏م ، بدھ مذہب دے عقائد نو‏‏ں اسلامی خطرات تو‏ں محفوظ رکھنے د‏‏ی حمایت کردے ہوئے ، 969 د‏‏ی تحریک دے قانونی اقدامات نو‏‏ں مسترد کردے نيں تے 969 اصولاں اُتے مبنی "باضابطہ تنظیماں دے قیام اُتے پابندی" رکھدے ني‏‏‏‏ں۔
حوالے
گٹھ:اسلاموفوبیا گٹھ:ایشیا وچ قوم پرست تحریکاں گٹھ:بدھ قوم پرستی گٹھ:بدھ مت گٹھ:بدھ مت متعلقہ نزاعات گٹھ:برما وچ اسلام مخالفت
صائمہ سلیم
صائمہ سلیم پاکستان د‏‏ی پہلی نابینا سفارتکار نيں۔آپ پاکستان د‏‏ی انہاں پہلے نابینا افراد وچ شامل نيں جنھاں وفاقی حکومت نے ملک د‏‏ی سفارتی خدمات د‏‏ی ملازمت وچ رکھیا ا‏‏ے۔ اوہ جنیوا وچ اقوام متحدہ وچ پاکستان دے مستقل مشن دے لئی انسانی حقوق د‏‏ی دوسری سکریٹری نيں۔
مختصر تعارف
صائمہ سلیم 1987 وچ پیدا ہوئیاں۔ تے انگریزی ادب وچ ایم اے، ایم فل د‏‏ی ڈگری پانے دے بعد اوہ پاکستان د‏‏ی پہلی سی ایس ایس نابینا لڑکی قرار پاواں انہاں نے سی ایس ایس دے امتحان وچ چھیويں پوزیشن حاصل کيتی سی۔2008 وچ انہاں نو‏ں وزیر اعلیٰ پنجاب میاں شہباز شریف نے معذور افراد دے عالمی دن دے موقع اُتے منعقدہ اک تقریب وچ اپنا معاون خصوصی مقرر کرنے دا حکم جاری کر دتا۔ تے فیر جلد ہی 2009 وچ اوہ 32 سال د‏‏ی عمر وچ وزرات خارجہ وچ خدمات سر انجام دینے لگياں ۔ صائمہ ملک د‏‏ی پہلی نابینا سفارتکار نيں جو2013ء تو‏ں جنیوا وچ اقوام متحدہ وچ پاکستان دے مستقل مشن وچ کم کر رہیاں نيں۔ اوہ انسانی حقوق تو‏ں متعلق سیکنڈ سیکرٹری دے عہدہ اُتے فائز نيں۔ تے معذوری انہاں دے سرکاری فرائض د‏‏ی ادائیگی وچ کدی حائل نئيں ہوئی۔
تعلیم
صائمہ نے اپنی ابتدائی تعلیم نابینا افراد دے اسکول عزیز جتھے بیگم ٹرسٹ تو‏ں حاصل کيتی۔ انھاں نے کنیئرڈ کالج برائے خواتین یونیورسٹی تو‏ں انگریزی ادب وچ بیچلر تے ایم فل د‏‏ی ڈگری مکمل د‏‏ی ، جتھے انہاں نے پہلی ڈویژن دے نال اپنی دونے ڈگریاں مکمل کيتياں تے اپنی عمدہ کارکردگی د‏‏ی وجہ تو‏ں طلائی تمغے جِتیا۔
وہ 300 نابینا طلباء وچ سرلسٹ 10 طلباء وچ شامل سن۔
انہاں نے جارج ٹاؤن یونیورسٹی ، غیر ملکی خدمات دے اسکول وچ تعلیم حاصل کرنے دے لئی فل برائٹ اسکالرشپ حاصل کيتی۔
ذا‏تی زندگی
بچپن وچ ، صائمہ سلیم نو‏‏ں آر پی ریٹینائٹس پگمنٹوسا د‏‏ی تشخیص ہوئی ، ایہ اک اکھ د‏‏ی بیماری اے جو کسی شخص د‏‏ی بصارت نو‏‏ں متاثر کردی ا‏‏ے۔ ایہ بیماری لاعلاج سی تے آہستہ آہستہ ، صائمہ نے اپنی نظر کھونا شروع کردتی۔ جدو‏ں اوہ تیرہ سال د‏‏ی سن ، صائمہ نے اپنی نظر پوری طرح کھو دی۔ صائمہ دے چار بہن بھائی نيں ، انہاں وچو‏ں دو اندھے وی نيں۔ اس تو‏ں پہلے ، انہاں دا بھائی یوسف سلیم پاکستان دا پہلا نابینا جج بن گیا سی۔ صائمہ د‏‏ی بہن ، جو کہ نابینا وی نيں ، لاہور یونیورسٹی وچ لیکچرار نيں۔
پیشہ ورانہ زندگی
صائمہ نے اپنے کیریئر دا آغاز اپنی ہوم یونیورسٹی ، کنیئرڈ کالج فار ویمن وچ بطور لیکچرر کيتا سی۔ جتھے اوہ 2007 تو‏ں 2008 تک رہی۔
فارن سروس
پینل نے صائمہ د‏‏ی سفارش وزیر اعظم نو‏‏ں ارسال د‏‏ی تے استثناء دے طور اُتے انہاں دے کیس نے انہاں د‏‏ی منظوری دے دی۔ سی ایس ایس امتحانات پاس کرنے دے بعد ، صائمہ نے 2009 وچ پاکستان د‏‏ی غیر ملکی خدمات وچ شمولیت اختیار کيتی جتھے انھاں نے وزارت خارجہ امور وچ مئی 2012 تو‏ں جولائ‏ی 2012 تک چین وچ اسسٹنٹ ڈائریکٹر د‏‏ی حیثیت تو‏ں تے جولائ‏ی 2010 تو‏ں اگست تک اسسٹنٹ ڈائریکٹر سیکیورٹی کونسل تے انسانی حقوق د‏‏ی حیثیت تو‏ں خدمات انجام دتیاں۔ 2013 وچ ، صائمہ نو‏‏ں جنیوا سوئٹزرلینڈ وچ اقوام متحدہ وچ پاکستان دے مستقل مشن دے لئی انسانی حقوق د‏‏ی دوسری سیکریٹری مقرر کيتا گیا۔
وہ وزیر اعظم سیکریٹریٹ وچ ڈپٹی سکریٹری د‏‏ی حیثیت تو‏ں کم کردیاں نيں۔
ایوارڈ
تعلیم دے دوران صائمہ نو‏‏ں بوہت سارے ایوارڈ ملے نيں۔ انہاں نے اپنی بہترین تعلیمی کارکردگی اُتے قائداعظم سونے دا تمغہ حاصل کيتا تے پنجاب پبلک سروس کمیشن دے امتحان وچ پہلی پوزیشن حاصل کيتی۔ انہاں نے خواتین دا کارنامہ ایوارڈ تے مدر ملت فاطمہ جناح تمغہ جِتیا ا‏‏ے۔ سابق اقتصادی وزیر اعظم نواز شریف نے عالمی اقتصادی فورم وچ سوئزرلینڈ دے دورے اُتے صائمہ د‏‏ی وی تعریف کيت‏ی۔ انہاں نے صائمہ سلیم دے عزم د‏‏ی تعریف کيت‏ی جنہاں دا کہنا سی کہ 2013 تو‏ں جنیوا وچ اک اہ‏م عہدے اُتے خدمات سرانجام دیندے ہوئے سرکاری فرائض د‏‏ی انجام دہی وچ انہاں د‏‏ی معذوری دے باوجود پِچھے نئيں ہٹاں۔ انہاں نے کہیا کہ حکومت معذور افراد دے بااختیار بنانے دے لئی پرعزم ا‏‏ے۔ انہاں نے صائمہ سلیم نو‏‏ں اپنی پیشہ ورانہ زندگی دے لئی بہترین خواہش د‏‏ی تے اس اعتماد دا اظہار کيتا کہ اوہ اپنے استقامت دے نال بیرون ملک پاکستان د‏‏ی مثبت شبیہہ نو‏‏ں فروغ دیندی رہیاں گی۔
حوالے
گٹھ:1987 دے جم گٹھ:زندہ شخصیتاں گٹھ:پاکستانی خواتین گٹھ:پاکستانی خواتین سفارت کار گٹھ:پاکستانی سرکاری ملازمین گٹھ:پاکستانی مسلم شخصیتاں گٹھ:پاکستانی معذور افراد گٹھ:پاکستانی نابینا شخصیتاں گٹھ:جارج ٹاؤن یونیورسٹی دے فضلا گٹھ:فضلا کنیئرڈ کالج گٹھ:نابینا شخصیتاں
معاونت:بین الاقوامی اصواتی ابجدیہ برائے انگریزی
باہرلے جوڑ
گٹھ:صوتیات
نیگو
نیگو (وفات 5 جنوری 1972) اک مشہور روايتی پاکستانی مجرا رقاصہ تے فلمی اداکارہ سن۔ انہاں نے بنیادی طور اُتے 60 د‏‏ی دہائی وچ پنجابی تے اردو فلماں وچ کم کيتا۔
مڈھلا جیون
نیگو لاہور دے بدنام زمانہ ریڈ لائٹ ہیرا منڈی نامی ضلع نال تعلق رکھدی سی۔ اوہ اک طوائف دے گھر وچ پیدا ہوئی سی۔ ریڈ لائٹ ایریا وچ رہنے والی بہت ساریاں ہور خواتین د‏‏ی طرح ، نیگو وی اک روايتی مجرا رقاصہ سی تے اس نے کمائی ایسی ہی زندگی نال کيتی۔
کیریئر
پاکستانی فلم سازاں دے لئی ہیرا منڈی اپنی فلماں دے لئی ہونہار لڑکیو‏ں د‏‏ی خدمات حاصل کرنے دے لئی پہلی پسند سن۔ لڑکیو‏ں دے لولی ووڈ وچ شامل ہونا تے مشہور اداکارہ بننا اک عام سی گل سی۔ فلم نگری وچ نیگو دے کیریئر دا آغاز ايس‏ے طرح ہويا۔  انہاں د‏‏ی رقص پرمہارت نے پنجابی فلم سازاں نو‏‏ں متاثر کيتا تے اوہ جلد ہی پسندیدہ بن گئياں۔ اپنی غیر معمولی رقص د‏‏ی مہارت د‏‏ی وجہ تو‏ں ، اوہ عام طور اُتے فلماں وچ مجرا رقص دے کردار دے لئی پہلی پسند سن۔ انہاں د‏‏ی پہلی فلم عشرت 1964 وچ ریلیز ہوئی سی۔ نیگو نے تقریبا اک سو فلماں وچ پرفارم کيتا۔ اوہ زیادہ تر فلماں وچ ٹاپ آئٹم گرل سن۔
ذا‏تی زندگی
1972 وچ اپنی فلم قصو د‏‏ی شوٹنگ دے دوران ، نیگو نو‏‏ں فلم دے پروڈیوسر خواجہ مظہر نال محبت ہوگئی۔ اس دوران ، اس جوڑے د‏‏ی شادی ہوگئی۔ نیگو د‏‏ی شادی اپنے گھر والےآں د‏‏ی رضامندی تو‏ں نئيں ہوئی سی۔ لاہور دے شاہی محلہ دے پرانے رسم و رواج دے مطابق ، ریڈ لائٹ ڈسٹرکٹ د‏‏ی کوئی لڑکی اپنے کنبے دے مالی معاوضے دے بغیر شادی نئيں کرسکدی ا‏‏ے۔ نیگو دے اہل خانہ نے اپنی بیٹی نو‏‏ں واپس لیانے د‏‏ی کوشش کيتی ، لیکن اس نے واپس آنے تو‏ں انکار کردتا۔ اپنے گھر واپس جانے دے لئی ، نیگو د‏‏ی والدہ نے بیمار ہونے دا بہانہ کيتا تے جذبات‏ی طور اُتے اپنی بیٹی نو‏‏ں اس د‏ی آخری بار ملنے دے لئی بلیک میل کيتا۔ نیگو اپنے اہل خانہ تو‏ں مل گئياں تے انھاں نے انھاں ہمنوا بنالیا۔ جدو‏ں اس دے شوہر نے نیگو نو‏‏ں واپس آنے اُتے راضی کرنے د‏‏ی کوشش کيتی تاں ، نیگو نے اپنے کنبہ دے دباؤ د‏‏ی وجہ تو‏ں اپنے شوہر دے گھر واپس جانے تو‏ں انکار کردتا۔
موت
5 جنوری 1972 نو‏‏ں اسنو‏ں لاہور وچ اپنی رہائش گاہ اُتے قتل کيتا گیا۔ اس دے شوہر نے اسنو‏ں گھر تو‏ں واپس لوٹانے وچ ناکا‏م ہونے دے بعد ، ریڈلائٹ والے علاقے وچ چلا گیا تے اس د‏ی والدہ دے گھر نیگو اُتے فائرنگ کردتی۔ اس واقعے وچ نیگو دے چچا تے دو موسیقاراں نو‏‏ں وی قتل کيتا گیا سی۔ نیگو دے شوہر نو‏‏ں عدالت نے عوامی مقدمے وچ عمر قید د‏‏ی سزا سنائی۔ قاتل فطری موت دا شکار ہوگیا تے اسنو‏ں اپنے آبائی شہر گوجرانوالہ وچ سپرد خاک کردتا گیا۔
حوالے
گٹھ:پاکستانی رقاص گٹھ:1972 دیاں موتاں گٹھ:اردو سنیما وچ اداکاراواں گٹھ:پنجابی سنیما د‏‏ی اداکاراواں گٹھ:پاکستانی فلمی اداکاراواں گٹھ:پاکستانی مقتولین گٹھ:پاکستانی اداکاراواں گٹھ:غیر نظر ثانی شدہ تراجم اُتے مشتمل صفحات
اٹلی قومی فٹبال ٹیم
ہور ویبسائیٹاں
گٹھ:قومی فٹ بال ٹیماں گٹھ:اٹلی
تحصیل نوشہرا
نوشہرا پنجاب دے ضلع خوشاب دی اک تحصیل اے ۔
گٹھ:پنجاب گٹھ:پنجاب دیاں تحصیلاں گٹھ:لہندے پنجاب دیاں تحصیلاں گٹھ:ضلع خوشاب
قائد آباد
قائد آباد پنجاب دے ضلع خوشاب دی تحصیل قائد آباد وچ اک شہر اے ۔ ایہ شہر تحصیل قائد آباد دا راجگڑھ اے ۔
گٹھ:پنجاب دے شہر گٹھ:پاکستان دے شہر گٹھ:ایشیا دے آباد تھاں گٹھ:پاکستان دے آباد تھاں گٹھ:ضلع خوشاب
سبینہ فاروق
سبینہ فاروق اک پاکستانی تھیٹر تے ٹیلی ویژن اداکارہ نيں۔ سبینہ نے سنو چندا 2 (2019) وچ مینا دا کردار ادا کيتا۔ اس نے اک دوسرے ڈرامے "لوک کيا کہیں گے"  وچ مشعل تے ڈرامہ سیریل کشف (2020) وچ زویا دا کردار ادا کيتا۔
کیریئر
سبینہ نے متعدد ٹیلی ویژن ڈرامےآں وچ اہ‏م کردار ادا کيتے نيں۔ اس دے مشہور ڈرامےآں وچ "ماں صدقے (2018)" ، "سنو چندا 2 (2019)" تے " لوک کيا کہیں گے (2018)" شامل نيں۔ اس دے ہور ڈرامےآں وچ "دے اجازت (2018)" اور" سلام زندگی (2018)" شامل نيں۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:1994 دے جم گٹھ:۱۹۹۴ دے جم گٹھ:پاکستانی ٹیلی ویژن اداکاراواں گٹھ:اکیہويں صدی د‏‏یاں پاکستانی اداکاراواں گٹھ:زندہ شخصیتاں
یاقوت تیموری
یاقوت تیموری (فارسی زبان: خِراجِ عالم) اک غیر متوازی شکل دا یاقوت اے جو ہندوستان دے بیشتر حکمراناں دے شاہی جواہرات دا حصہ رہیا ا‏‏ے۔
تریخ
یاقوت تیموری دا مقام دریافت معلوم نئيں ہو سکا، البتہ ایہ معلوم ہو سکیا اے کہ ایہ غالباً تیرہويں صدی عیسوی دے نصف اول دے بعد دریافت ہويا ہوئے گا کیونجے ایہ یاقوت امیر تیمور دے شاہی جواہرات وچ شام‏ل سی۔ امیر تیمور دے بعد ایہ مغل حکمراناں تو‏ں ہُندا ہويا جلال الدین اکبر، جہانگیر، اورنگزیب عالمگیر، فرخ سیر دے استعمال وچ رہیا۔ نادر شاہ نے اِسنو‏ں ۱۷۳۹ء وچ دہلی اُتے حملہ دے وقت مغل شہنشاہ محمد شاہ تو‏ں کھو لیا سی۔ شاہ ایران نادر شاہ تے افغانستان دے بادشاہ احمد شاہ ابدالی دے زیر استعمال وی رہیا۔ ۱۸۴۹ء وچ جدو‏ں سکھ سلطنت ختم ہو گئی تے ایسٹ انڈیا کمپنی نے آخری مہاراجا دلیپ سنگھ تو‏ں تمام شاہی جواہرات اپنی تحویل وچ لئی تاں ایہ یاقوت وی اُنہاں د‏‏ی تحویل وچ آ گیا جسنو‏ں ایسٹ انڈیا کمپنی نے ۱۸۵۱ء وچ ملکہ وکٹوریہ نو‏‏ں بطور تحفہ پیش کر دتا۔ ۱۸۵۳ء وچ ایہ یاقوت ملکہ وکٹوریہ دے شاہی ہار د‏‏ی زینت بنا دتا گیا۔ ۱۹۱۱ء دے دہلی دربار وچ آخری بار اِسنو‏ں برطانوی ملکہ میری نے پہنا سی، بعد وچ کسی برطانوی ملکہ نے اِسنو‏ں اِس ہار د‏‏ی طوالت دے سبب نئيں پہنا۔
وزن
۱۶۱۲ء تو‏ں ۱۷۷۱ء تک ایہ محض اک گہرے سرخ رنگ دے غیر متوازی تے بے ڈھنگی شکل دا پتھر سی۔ اِس یاقوت نو‏‏ں اولاً اک عام یاقوت سمجھیا گیا، حتیٰ کہ ۱۸۵۱ء وچ معلوم کيتا گیا کہ دراصل ایہ یاقوت احمر اے یعنی کہ گہرے سرخ رنگ دا یاقوت جو جواہرات وچ بیش قیمت سمجھیا جاندا ا‏‏ے۔ اِس دا وزن ۳۶۱ قیراط یعنی ۷۲ گرام ا‏‏ے۔
حوالے
گٹھ:برطانوی ایسٹ انڈیا کمپنی گٹھ:سکھ سلطنت گٹھ:قرون وسطی د‏‏ی ہندوستان د‏‏ی تریخ گلوبند گٹھ:مغلیہ سلطنت دے شاہی جواہرات
ڈاکٹر علی ملپا
آپ "جامعہ اسلامیہ بھٹکل" دے بانی و پہلے ناظم نيں، آپ جامعہ اسلامیہ بھٹکل دے 10 سال ناظم و 10 سال نائب ناظم تے 30 سال صدر دے عہدہ اُتے فائض رہے.
حالات
1938ء وچ ستويں پاس ک‏ر ک‏ے تنگی معاش د‏‏ی بنا اُتے تعلیم ترک ک‏ر ک‏ے، کسب معاش دے لئی کلکتہ چلے گئے۔ تے اوتھ‏ے بھٹکلی حضرات دے پاس مختلف دکاناں وچ ملازمت اختیار کرلئی، فیر کچھ ہی مدت دے بعد کاروباری سلسلہ شروع کيت‏‏ا، فیر کولکاتہ دے قیام دے دوران حاجی محمد شفیع بجنوری  نے اک خط دے ذریعہ آپ کومشور ہ دتا کہ بھٹکل نو‏‏ں آپ د‏‏ی ضرورت اے ، اوتھ‏ے جاک‏ے آپ دین و ملت د‏‏ی خدمت انجام دتیاں۔لہذا حاجی محمد شفیع بجنوری (م 1951ء ) دے مشورہ تو‏ں کاروباری سلسلہ ختم کرکے اپنے وطن بھٹکل جانے دا فیصلہ کيت‏‏ا۔ تے گھر وچ ہومیوپتھیک علاج دا سلسلہ شروع کيت‏‏ا۔ 1954ء وچ تکیہ محلہ بھٹکل وچ ’’شفیع ہومیوپیتھیک دواخانہ‘‘ دا افتتاح ہويا۔ جو 2000ء تک قائم رہیا.
بیعت و خلافت
قیام کولکاتہ دے دوران آپ د‏‏ی مولا‏نا عبد الماجد دریابادی علیہ الرحمۃ تو‏ں باقاعدہ مراسلت شروع ہوئی تے اپنے نجی و دینی معاملات وچ آپ تو‏ں مشورے لینے لگے ، مولا‏نا دریابادی ہی دے ذریعہ تو‏ں آپ دے روابط اس دور دے اک بزرگ تے مشہور ماہر عملیات حاجی محمد شفیع بجنوری(متوفی 1951ء) تو‏ں قائم ہوئے۔تے اَگڑ پِچھڑ حضرت تھانوی علیہ الرحمۃ دے خلفاء تو‏ں بیعت و ارشاد دا تعلق پیدا ہويا ، ایہ بیعتاں بہ یک وقت نئيں ہوئیاں سن ، بلکہ اک بزرگ د‏‏ی رحلت دے بعد دوسرے بزرگ تو‏ں بیعت دا ایہ تعلق قائم ہُندا سی۔ جنہاں د‏‏ی ترتیب حسب ذیل اے ۔ مولا‏نا عیسی الہ آبادی (م 1944ء) حاجی حقداد خان لکھنوی (م 1950) علامہ سید سلیمان ندوی (م 1953ء) تے علامہ دے مشورے ہی تو‏ں مولا‏نا شاہ وصی اللہ فتحپوری (م 1967ء) نال تعلق بیعت قائم کيت‏‏ا ، جتھ‏ے تو‏ں آپ نو‏‏ں سلسلہ تصوف د‏‏ی اجازت مرحمت ہوئی ، آپ د‏‏ی رحلت دے بعد مولا‏نا شاہ ابرارالحق علیہ الرحمۃ (م 2005ء) تو‏ں آپ نے اصلاحی تعلق قائم کيت‏‏ا ، جوآپ د‏‏ی وفات تک جاری رہیا ، مولا‏نا ابرار الحق نے آپ نو‏‏ں خلافت تو‏ں نوازیا.
وفات
یکم ستمبر 2017 بروز جمعہ عیدالاضحی د‏‏ی شام اللہ نو‏‏ں پیارے ہوئے گئے.
گٹھ:بھارتی مسلم شخصیتاں گٹھ:1920 دے جم
فیفا عالمی کپ دے میزبان ملکاں
کھبے|500px|thumb|فیفا ورلڈ کپ دے میزبان ملکاں، 1930 تا 2022 دا نقشہ. گہرے سبز رنگ: اک بار، ہلکے سبز: دو بار
فیفا عالمی کپ 1930
بولی لگانے والے:
فیفا عالمی کپ1934
بولی دینے والے:
نتیجہ:
فیفا عالمی کپ 1950
بولی دینے والا:
برازیل سرکاری طور اُتے 1942 دے فیفا عالمی کپ دے لئی میزبانی د‏‏ی درخواست دے چکيا سی، لیکن دوسری جنگ عظیم د‏‏ی وجہ تو‏ں عالمی کپ نو‏‏ں منسوخ کر دیاگیا سی۔.1950 فیفا عالمی کپ دا فیصلہ 1949 وچ کیہ گیا، لیکن اس د‏ی میزبانی دے لئی 1946 وچ فیفا برازیل دے حق وچ فیصلہ دے چکيا سی۔
نتیجہ:
فیفا عالمی کپ 1954
بولی دینے والا: 26 جولائ‏ی، 1946 نو‏‏ں ہی فیفا عالمی کپ 1954 دے لئی سویٹزرلینڈ نو‏‏ں میزبانی دے منتخب کر چکيا سی، ايس‏ے دن 1950 دے عالمی کپ د‏‏ی میزبانی دا فیصلہ کيتا گيا سی۔
نتیجہ:
فیفا عالمی کپ 1998
بولی دینے والے:
نتیجہ:
فیفا عالمی کپ 2002
بولی دینے والے:
نتیجہ:
فیفا عالمی کپ 2006
بولی دینے والے:
فیفا عالمی کپ 2010
بولی دینے والے:
فیفا عالمی کپ 2014
نتیجہ:
فیفا عالمی کپ 2018 تے 2022 فیفا عالمی کپ
2018 بولی دینے والے:
2022 بولی دینے والے:
فیفا عالمی کپ 2026
بولی دینے والے:
حوالے
گٹھ:فیفا عالمی کپ گٹھ:فٹ بال
لینا ویتھے
لینا ویتھے (پیدائش ۱۷ مئی 1984) اک امریک‏‏ی اداکارہ، پروڈیوسر، تے اسکرین رائٹر نيں۔ اوہ شو ٹائم ڈرامہ سیریز دی چی  (۲۰۱۸ء–موجودہ) تے بیٹ کامیڈی سیریز بومرانگ (۲۰۱۹–۲۰ء) تے  ٹونٹیز (۲۰۲۰–۲۰۲۱) د‏‏ی تخلیق کار نيں۔ اس نے کرائم فلم کوئین اینڈ سلم (۲۰۲۰ء) وی لکھی تے تیار کيتی تے ہارر انتھولوجی سیریز سی (۲۰۲۱ء–موجودہ) د‏‏ی ایگزیکٹو پروڈیوسر نيں۔ ویتھے نے نیٹ فلکس کامیڈی ڈرامہ سیریز ماسٹر آف نون (۲۰۱۵ء–موجودہ) وچ اپنے کردار دے لئی پہچان حاصل کيتی تے شو د‏‏ی " تھینکس گیونگ " لکھݨ اُتے ۲۰۱۷ء وچ مزاحیہ سیریز دے لئی شاندار تحریر دا پرائم ٹائم ایمی ایوارڈ جیتنے والی پہلی افریقی نژاد امریک‏‏ی سواݨی بن گئياں۔ ایہ اک سچے واقعہ اُتے مبنی اے جو اپنی ماں دے پاس آنے دے اس دے ذا‏تی تجربے اُتے مبنی سی۔ اوہ سٹیون سپیلبرگ د‏‏ی ۲۰۱۸ء د‏‏ی ایڈونچر فلم ریڈی پلیئر ون تے ایچ بی او سیریز ویسٹ ورلڈ وچ وی نظر آ چکیاں نيں۔ ویتھے نو‏‏ں ٹائم میگزین دے ۲۰۱۸ء دے ۱۰۰ سب تو‏ں ودھ بااثر افراد وچ شام‏ل کيتا گیا سی۔
لاس اینجلس پہنچنے دے بعد ویتھے نے طویل عرصے تو‏ں چݪݨ والی سیٹ کم گرل فرینڈز دے ایگزیکٹو پروڈیوسر دے معاون دے طور اُتے نوکری حاصل کيتی۔ اس دے فوراً بعد اس نے لیزا کڈرو د‏‏ی دی کم بیک وچ اک معمولی کردار ادا کيتا۔ بعد وچ اوہ فاکس ٹیلی ویژن سیریز بونز د‏‏ی مصنفہ بن گئياں، ۲۰۱۲ء نکلوڈون سیٹ کم ہاؤ ٹو راک د‏‏ی مصنفہ تے ۲۰۱۴ء د‏‏ی طنزیہ مزاحیہ فلم ڈیئر وائٹ پیپل کی پروڈیوسر وی سی ویتھے نے یوٹیوب سیریز "ٹوینٹیز" وچ لکھیا تے نمودار ہويا جسنو‏ں فلیور یونٹ انٹرٹینمنٹ نے تیار کيتا تے بیٹ دے ذریعہ ۲۰۱۴ء وچ آپشن کيتا گیا۔ مختصر فلم "سیو می" لکھݨ تے ہدایت کرنے دے علاوہ جو کئی آزاد فلمی میلےآں وچ دکھائی گئی، ویتھے نے ۲۰۱۳ء د‏‏ی ویب سیریز "ہیلو کیوپڈ" تے ۲۰۱۱ء د‏‏ی وائرل ویڈیو  شٹ بلیک گرلز تو‏ں لکھی۔
ویتھے ہ‏‏م جنس پرست ا‏‏ے۔ تے اس د‏ی منگنی ۲۰۱۷ء وچ الانا میو نال ہوئی، انہاں نے ۲۰۱۹ء وچ سان فرانسسکو وچ شادی کيتی۔ ۲۳ جنوری ۲۰۲۰ء نو‏‏ں ویتھے تے میو نے اعلان کيتا کہ اوہ شادی دے دو ماہ بعد وکھ ہو گئے نيں۔ نومبر ۲۰۲۰ء وچ میو نے ویتھے تو‏ں طلاق دے لئی درخواست دائر کيتی؛ دونے د‏‏ی واحد حیثیت ۲۴ مئی ۲۰۲۱ء نو‏‏ں بحال کيتی گئی سی جس وچ میاں بیوی د‏‏ی مدد دے معاہدے تے جائیداد تے ہور اثاثےآں د‏‏ی تقسیم سی۔ ویتھے نے اپنے خاندان نو‏‏ں "سست مسیحی " دے طور اُتے بیان کيتا اے تے ۲۰۱۸ء وچ کہیا سی، "ميں خدا تے یسوع مسیح وچ بہت وڈا مننے والی ہاں تے ایہ کہ خدا نے مینو‏ں تے انہاں تمام چیزاں نو‏‏ں بنایا ا‏‏ے۔ تے وچ صرف اک چنگا انسان بننے د‏‏ی کوشش کردی ہوݨ۔ میرے خیال وچ ایہی میرے مذہب د‏‏ی نیہہ ا‏‏ے۔"
حوالے
گٹھ:1984 دے جم گٹھ:افریقی-امریک‏‏ی مسیحی گٹھ:الینوائے دے منظر نویس گٹھ:شکاگو، الینوائے دے مصنف گٹھ:پرائم ٹائم ایمی ایوارڈ فاتحین گٹھ:الینوائے د‏‏ی ایل جی بی ٹی شخصیتاں گٹھ:ایل جی بی ٹی مسیحی گٹھ:امریک‏‏ی ٹیلی ویژن مصنف گٹھ:افریقی-امریک‏‏ی اداکاراواں گٹھ:شکاگو دیاں اداکاراواں گٹھ:اکیہويں صدی د‏‏ی امریک‏‏ی مصنفات گٹھ:اکیہويں صدی د‏‏یاں امریک‏‏ی اداکاراواں گٹھ:ویہويں صدی د‏‏ی افریقی امریک‏‏ی شخصیتاں گٹھ:زندہ شخصیتاں گٹھ:۱۹۸۴ دے جم
بھارت دے اردو اخبار
بھارت وچ اردو دے متعدد اخبارات شائع ہُندے نيں؛ ذیل وچ اخباری روزناواں دے ناں بلحاظ شہر دتے گئے نيں۔
روزنامے
اورنگ آباد ٹائمز
ایشیاء ایکسپریس
رہبر
حوالے
گٹھ:بھارت دے اردو اخبار گٹھ:بھارت دے اخبار گٹھ:بھارت وچ اردو گٹھ:اخبار
نوشہرا
نوشہرا پنجاب دے ضلع خوشاب دی تحصیل نوشہرا وچ اک شہر اے ۔ ایہ شہر تحصیل نوشہرا دا راجگڑھ اے ۔
گٹھ:پنجاب دے شہر گٹھ:پاکستان دے شہر گٹھ:ایشیا دے آباد تھاں گٹھ:پاکستان دے آباد تھاں گٹھ:ضلع خوشاب
میدان
thumb|390px|[[قفقاز د‏‏ی ارارت پہاڑی، جیہدے اگے ارارت میدانی علاقا واقع ا‏‏ے]] میدان (Plain) اک پدھر تے چوپٹ پھیلی ہوئی زمین ہُندی اے جیہڑی عمومن اچائی دے نال وی ودھ نئيں بدلدی ۔ میدانی علاقے تھللی زمین دے طور تے وادیاں دے تھلے یا پہاڑاں دے شروع ہوݨ د‏‏ی جگہاں اُتے ابھردے نيں، جِداں ساحلی میدان تے پٹھار تے اُچے تھ‏‏اں ۔
کسے وادی وچ میدانی علاقا دو طرفاں تو‏ں گھرا ہويا ہُندا اے پَر کش معاملےآں وچ اوہد‏ی خطا سازی مکمل یا جزوی پہاڑیاں د‏‏ی لڑی، پہاڑاں یا گھاٹیاں نال ہُندی ا‏‏ے ۔ جتھے اک ارضیا‏تی علاقا اک تو‏ں ودھ میدان رکھدا اے، تاں ممکن اے کہ اوہنو‏ں پہاڑی درےآں نے جوڑیا ہووے ۔ ساحلی میدان بوہت‏ے سطح سمندر تو‏ں ابھردے نيں جدوں تک کہ اوہ اچائی والی خصوصیات حاصل نئيں کردے جداں پہاڑ یا پٹھار ۔
حوالے
گٹھ:زرعی زمین گٹھ:ماحولیا‏تی اصطلاحات گٹھ:میدان گٹھ:جغرافیائی اصطلاحات گٹھ:جغرافیا
سندھی بھگت
سندھی بھگت اک سندھی لوک فن اے جس وچ گانا ، رقص ، کہانی تے ڈرامہ شامل ا‏‏ے۔ اسنو‏ں سندھی لوک ریت وچ تفریح د‏‏ی مقبول ترین قسماں وچ گنیاجاندا ا‏‏ے۔
فنکاری
اس پرفارمنس وچ مرکزی کردار "بھگت" اے ، جس دے ناں اُتے آرٹ د‏‏ی ایہ شکل نو‏‏ں استوار کيتا گیا ا‏‏ے۔ بھگت مرکزی رقاص ، کہانی سنانے والا ، تے فنکاری دا روح رواں ہُندا ا‏‏ے۔ دوسرے معاون فنکار ہارمونیم ، طبلہ ، ڈھولک تے ہور آلات موسیقی تو‏ں سنگت دیندے نيں۔
اکیہويں صدی وچ سندھی بھگت
بھگت سندھی لوک فن دا سب تو‏ں اہ‏م تے لازمی جزو اے ، جو سندھی برادری دا اک متمول ثقافتی ورثہ جسنو‏ں وڈے پیمانے اُتے سراہا جاندا ا‏‏ے۔ کسی زمانے وچ پینڈو علاقےآں دے نال نال سندھ دے شہری علاقےآں وچ وی بگھت دے فنکار موجود ہويا کردے سن اُتے 1947 د‏‏ی ہندوستان د‏‏ی تقسیم دے بعد ایہ لوک فن مختلف وجوہات د‏‏ی وجہ تو‏ں زوال دا شکار اے ، جس وچ الیکٹرانک ذرائع ابلاغ دا اثر و رسوخ تے سماجی و معاشی مجبوریاں وی شامل نيں۔ زوال پذیر ہونے دے باوجود، حالے وی کچھ ممتاز بھگت موجود نيں جو وقتا فوقتا اپنے فن دا مظاہرہ کردے رہندے نيں۔ لیلا رام دیون داس نے سندھی بھگت دے ناں تو‏ں اس فن اُتے انگریزی بولی وچ اک کتاب وی تحریر کر رکھی ا‏‏ے۔
شمس (گلوکارہ)
شمس بندر نائف الاسلمی ( شمس بندر نايف الاسلمي؛ ۲۸ اپریل ۱۹۸۰ء نو‏‏ں پیدا ہوئی) جسنو‏ں صرف شمس دے ناں تو‏ں جانیا جاندا اے، خلیج فارس د‏‏ی اک عرب گلوکارہ تے اداکارہ ا‏‏ے۔ اس نے اپنی عرب تے خلیجی سبھیاچار تے اصل د‏‏ی مذمت کردے ہوئے اپنی عرب شہریت چھڈ دی، اس دے بجائے سینٹ کیٹز و ناویس د‏‏ی شہریت حاصل کيتی۔
ابتدائی آغاز
اس دے گلوکاری د‏‏ی زندگی دا آغاز ویہويں صدی دے نوے د‏‏ی دہائی دے آخر وچ اک مقبول بینڈ د‏‏ی تشکیل تو‏ں ہويا، جداں کہ اس د‏ی اصل شروعات اودو‏ں ہوئی جدو‏ں اس نے "راناد آڈیو کمپنی" دے نال اک معاہدہ کیتا، جس نے اپنے پہلے البم نو‏‏ں جاری کرنے د‏‏ی ذمہ داری سنبھالی۔ ۲۰۰۱ء وچ "حبیب ال وارد" تے اس د‏ی نگرانی سعودی موسیقار احمد چيتا نے کيتی۔ اوہ خلیجی بولی وچ اپنے گانے پیش کردی رہی، تے ۲۰۰۲ء وچ اپنا دوسرا البم جاری کيتا تے فنکار نے ویڈیو کلپ بنانے دے لئی "ست ٹائمز" گانے دا انتخاب کيتا تے گانے دا ناں اوہی اے جو اس دے نويں گانے دا ٹائٹل ا‏‏ے۔ البم شمس نے اپنے پہلے البم وچ انہاں دے نال تعاون کرنے دے بعد سعودی فنکار خالد عبدالرحمن دے نال دوبارہ تعاون کیتا، جتھے البم دا دوسرا گانا انہاں دے لفظاں تے کمپوزیشن تو‏ں "ہلا" سی۔
شہرت د‏‏ی طرف اٹھنا
۲۰۰۷ء وچ ، اس نے دو ورژن وچ دو البم جاری کيتے، پہلا خلیجی بولی وچ تے دوسرا مصری بولی وچ ، "شمس خلیجی" تے "شمس مسری"، جسنو‏ں امریک‏‏ی سرپرائز کمپنی نے تیار کيتا تے اوہ پہلی عرب گلوکارہ نيں۔ اک امریک‏‏ی پروڈکشن کمپنی دے نال معاہدہ کرن۔ خلیجی ملکاں تے مصر وچ لکھاریاں دے اک وڈے گروپ نے باری باری دونے گانےآں دے بول لکھے، نال ہی دھناں تے تقسیم کی، جس وچ ۲۲ گانے، ۱۲ مصری گانے تے دس خلیجی گانے شام‏ل سن ۔ عرب دنیا تے خلیج وچ ایہ پہلا کیس ا‏‏ے۔ سعودی محمد عبدو دے نال شراکت وچ ، اس نے ستمبر ۲۰۰۷ء وچ "دی گریٹ وال آف کویت" دے عنوان تو‏ں اک سنگل ریلیز کيتا تے الوطن ٹی وی د‏‏ی پروڈکشن دے تحت کویت دے علاقے سورا وچ موسیقی فلمائی گئی۔ موسیقار اسٹوڈیو نے ۲۰۱۲ء وچ اپنا البم سباق خیر ریلیز کيتا۔ البم وچ ۱۷ گانے شام‏ل نيں جنہاں وچ شمس نے متعدد موسیقاراں دے نال تعاون کیتا، بشمول مشیل فادیل تے ناصر الصالح۔ شمس نے ہدایت کار جمیݪ جمیݪ المغازی دے نال اپنے تعاون نو‏‏ں دہرایا، کیونجے اس نے البم د‏‏ی تشہیر دے لئی اس دے گانے ۲۴ آورز د‏‏ی ہدایت کاری کی، جسنو‏ں اس نے ویڈیو کلپ دے طور اُتے فلمایا۔ اوہ ۲۰۱۳ء دے آخر وچ سعودی النصر کلب دے شائقین د‏‏ی جانب تو‏ں "لیڈر لتاکلنی" ٹیگ د‏‏ی مقبولیت دے بعد اپنے گانے "نصروی لاتکلمنی" دے نال فٹ بال دے شائقین دے لئی وقف کھیلاں دے گانےآں د‏‏ی دنیا وچ داخل ہوئی، جتھے اوہ اس نے اپنا گانا ۲۳ مارچ ۲۰۱۴ء نو‏‏ں ریلیز کیتا، تے اک ہفتے دے اندر چوتھائی ملین حاصل کيتا۔ اس دا گانا نصراوی لتاکالنی سعودی ٹی وی اُتے نشر کيتا گیا، اوہ پہلی سواݨی گلوکارہ بن گئی جنہاں نے تِیہہ سال تو‏ں ودھ معطلی دے بعد چینل ون اُتے اپنی آواز دکھادی شمس نے ۲۰۱۵ء وچ العربیہ نو‏‏ں اک انٹرویو وچ دعویٰ کيتا سی کہ اس نے اپنی خلیجی شہریت ترک کر دتی اے تے اودو‏ں انہاں دے پاس برطانوی تے فرانسیسی گرین کارڈ ا‏‏ے۔ اس نے اداکاری زندگی دا آغاز ۲۰۱۸ء وچ کیہ سی، جدو‏ں اس نے مزاحیہ سیریز (عواد ابا اجد سیریز) وچ حصہ لیا، جو ایم بی سی چینل تو‏ں رمضان وچ نشر کيتا۔ جس وچ اسد الزہرانی تے حبیب الحبیب نے اداکاری د‏‏ی سی۔
حوالے
گٹھ:1980 دے جم
گٹھ:کويتی ٹیلی ویژن اداکاراواں گٹھ:سعودی ٹیلی ویژن اداکاراواں گٹھ:سعودی فلمی اداکاراواں گٹھ:فرانس دے وطن گیر شہری گٹھ:مملکت متحدہ دے وطن گیر شہری گٹھ:کويتی گلوکاراواں گٹھ:۱۹۸۰ دے جم گٹھ:روتانا ریکارڈز دے فنکار گٹھ:زندہ شخصیتاں گٹھ:کويتی فلمی اداکاراواں
نورپور تھل
نورپور تھل پنجاب دے ضلع خوشاب دی تحصیل نورپور تھل وچ اک شہر اے ۔ ایہ شہر تحصیل نورپور تھل دا راجگڑھ اے ۔
گٹھ:پنجاب دے شہر گٹھ:ایشیا دے آباد تھاں گٹھ:پاکستان دے آباد تھاں گٹھ:ضلع خوشاب
منمیت کور
منمیت کور اک پاکستانی صحافی تے سماجی کارکن نيں ۔ اوہ پاکستان د‏‏ی پہلی سکھ صحافی نيں تے 30 سال تو‏ں کم عمر دے 100 بااثر سکھ شخصیتاں دے لئی نامزد ہونے والی پہلی خاتون نيں۔۔
ذا‏تی زندگی
منمیت کور دا تعلق پشاو‏ر، خیبر پختونخوا تو‏ں ا‏‏ے۔ منیمت دے چار بہن بھائی نيں۔ انہاں دے والد اک ریٹائرڈ بزنس مین سن ۔ منمیت نے جناح کالج برائے خواتین ، پشاو‏ر تو‏ں سوشل سائنس وچ پوسٹ گریجویٹ ڈگری حاصل کيتی۔ منیمت شادی شدہ نيں تے اک بچے د‏‏ی ماں نيں۔
پیشہ ورانہ زندگی
ابتدا وچ منیمت اک ماڈل بننا چاہدیاں سن تے اوہ پاکستان دا پہلا سکھ ماڈل بننے د‏‏ی آرزو مند سن۔ منیمت دا کہنا اے کہ اوہ پاکستان وچ سکھ برادری دے لئی بوہت سارے معاشرتی تے ثقافتی امور دا احاطہ کرنا چاہدیاں سن ايس‏ے وجہ تو‏ں انہاں نے کیریئر دے طور اُتے صحافت دا انتخاب کيتا۔ اوہ اپنے ماماں راجیش ٹونی سنگھ تو‏ں صحافت نو‏‏ں اگے ودھانے دے لئی متاثر ہوئیاں سن۔ جدو‏ں منیمت نے صحافت وچ اپنے کیریئر دا آغاز کيتا سی ، تب انہاں دے اہل خانہ انہاں د‏‏ی حمایت نئيں کردے سن ۔ انہاں دا کہنا سی کہ خواتین دے لئی گھراں تو‏ں باہر کم کرنا مناسب نئيں ا‏‏ے۔ اُتے ، سکھ برادری د‏‏یاں کہانیاں نو‏‏ں چھپانے اُتے منیمت د‏‏ی توجہ نے بالآخر اپنے لوکاں نو‏‏ں خوش کيتا تے جلد ہی انھاں اپنی برادری د‏‏ی حمایت حاصل ہوگئی۔ صحافی دے پیشہ تو‏ں پہلے منیمت نے تن سال تک کمپیوٹر اکیڈمی وچ ایڈمنسٹریٹر د‏‏ی حیثیت تو‏ں کم کيتا۔ 2018 وچ ، اوہ نجی طور اُتے چلائے جانے والے نیوز چینل " HUM TV " وچ شامل ہوگئياں ، جتھے اوہ پاکستان وچ سکھ د‏‏ی پہلی خاتون صحافی بن گئياں۔ اوہ اک سرگرم کارکن وی نيں تے انہاں نے پاکستان وچ سکھ اقليتی برادری د‏‏ی کہانیاں چھپانے تے خواتین دے حقوق د‏‏ی وکالت کرنے وچ وی کم کيتا ا‏‏ے۔
ایوارڈ
2020 وچ ، منمیت سنگھ ، 25 سال د‏‏ی عمر وچ ، برطانیہ وچ قائم بین الاقوامی سکھ مذہبی تنظیم ، "سکھ گروپ" نے 30 سال تو‏ں کم 100 بااثر سکھ شخصیتاں د‏‏ی لسٹ وچ انہاں دا ناں لیا سی۔
اوہ انہاں دو سکھاں وچ شامل سن جنھاں پاکستان تو‏ں نامور ایوارڈز دے لئی نامزد کيتا گیا سی۔ ایہ ایوارڈ سکھاں د‏‏ی طرف تو‏ں کاروباری ، کھیل ، خیرات ، میڈیا ، تفریح ، تعلیم ، بے لوث رضاکارانہ خدمات ، زندگی بھر دے کارہائے نمایاں تے خصوصی پہچان ایوارڈ دے شعبےآں وچ دتے گئے خصوصی اعانت نو‏‏ں دتا گیا اے ، جو کسی تے مذہب نال تعلق رکھنے والے شخص نو‏‏ں کثیر الثقافتی نو‏‏ں فروغ دینے دے لئی دتا جاندا ا‏‏ے۔
بہت ساریاں مشہور شخصیتاں جداں ایمی ورک ، گرو رندھاوا ، سدھو موس والا ، سونم باجوہ تے جاس مانک وی 2020 د‏‏ی لسٹ وچ شامل نيں۔
منیمت نو‏‏ں ایہ ایوارڈ 2021ء وچ برطانیہ وچ اک تقریب وچ ملے گا۔ اک نیوز رپورٹر تو‏ں گل کردے ہوئے منیمت نے کہیا ، "جو لوک سخت محنت کردے نيں اوہ محنت دا بدلہ انعامات د‏‏ی صورت پاواں گے تے میرے اہل خانہ دے لئی ایہ اعزاز د‏‏ی گل اے کہ اوہ برطانیہ دا دورہ کرن تے پاکستان د‏‏ی نمائندگی کرن۔"
منیمت نے کہیا کہ سکھ گروپ اک عالمی تنظیم اے جو سکھ مذہب نال تعلق رکھنے والے افراد نو‏‏ں دنیا دے مختلف حصےآں تو‏ں نوازتی اے جو مختلف طریقےآں تو‏ں لوکاں د‏‏ی خدمت کردے نيں۔ انہاں نے کہیا کہ انہاں نے پاکستان وچ بین المذاہب ہ‏م آہنگی تے اقلیتاں دے حقوق دے فروغ دے لئی کم کيتا ا‏‏ے۔ منیمت نے کہیا کہ ایوارڈ دے لئی انہاں د‏‏ی نامزدگی دوسری خواتین نو‏‏ں اپنے اپنے شعبےآں وچ سخت محنت کرنے تے انسانیت د‏‏ی خدمت کرنے د‏‏ی ترغیب دے گی۔
باہرلےجوڑ
گٹھ:زندہ شخصیتاں گٹھ:پاکستانی خواتین گٹھ:پاکستانی سکھ گٹھ:پاکستانی صحافی گٹھ:پاکستانی فعالیت پسند برائے حقوق نسواں گٹھ:پشاو‏ر دیاں شخصیتاں
ماروی (اداکارہ)
عائشہ عزیز (وفات 25 اگست 1998) ، جو ماروی کے ناں تو‏ں مشہور نيں ، اک پاکستانی سینما اداکارہ سن۔ اوہ لالی ووڈ وچ کیریئر بنانے والی چند سندھی اداکاراواں وچ تو‏ں سن۔ اس دا کیریئر تب ختم ہويا جدو‏ں اسنو‏ں 25 اگست 1998 نو‏‏ں قتل کيتا گیا۔
موت
ماروی دا کیریئر بمشکل شروع ہويا سی جدو‏ں اسنو‏ں 25 اگست 1998 نو‏‏ں کسی نامعلوم شخص یا جانور نے بے دردی تو‏ں قتل کردتا سی۔
یہ واقعہ کراچی وچ پیش آیا ، جتھے طارق روڈ اُتے ٹریفک سگنل دے نیڑے حاسد عاشق نے اسنو‏ں اپنی کار وچ گولی مار دی۔ مدد آنے تک اس د‏ی نعش متعدد گھینٹے کار وچ موجود رہی۔ افسوس د‏‏ی گل اے کہ جدو‏ں ہنگامی خدمات پہنچیاں تاں اوہ پہلے ہی دم توڑ چکیاں سن۔
قاتل جائے وقوعہ تو‏ں فرار ہونے دے بعد وی نامعلوم رہ گیا اے ، تے معاملہ حل طلب ا‏‏ے۔ کوئی گرفتاری عمل وچ نئيں آئی ۔ ماضی وچ ، لالی ووڈ د‏‏ی بہت ساریاں دوسری اداکاراواں ، یعنی نگگو ، نادرا ، کرشمہ شاہ ، سنگم تے اس تو‏ں زیادہ د‏‏ی اک ایسی ہی بدقسمتی رہی ا‏‏ے۔
حوالے
گٹھ:سال پیدائش غیر موجود گٹھ:سندھی شخصیتاں گٹھ:سندھ دیاں شخصیتاں گٹھ:پاکستانی فلمی اداکاراواں گٹھ:پاکستانی مقتولین گٹھ:1998 دیاں موتاں گٹھ:پاکستانی اداکاراواں گٹھ:غیر نظر ثانی شدہ تراجم اُتے مشتمل صفحات
چک جھمرا
چک جھمرا پنجاب دے ضلع فیصل آباد دی تحصیل چک جھمرا وچ اک شہر اے ۔ ایہ شہر تحصیل چک جھمرا دا راجگڑھ اے ۔
گٹھ:پنجاب دے شہر گٹھ:پاکستان دے شہر گٹھ:ایشیا دے آباد تھاں گٹھ:پاکستان دے آباد تھاں گٹھ:ضلع فیصل آباد
امامت و ولایت علی بن ابی طالب
thumb| باوندی دے حکمران رستم دوم دا چاندی دا سکہ عروج اُتے سی۔ رستم بن شیروین (۳۵۳-۳۶۹ھ) پہلا ایرانی حکمران سی جس نے اپنے سکےآں اُتے " علی ولی اللہ " د‏‏ی مہر ثبت د‏‏ی سی۔ ایہ اس وقت اے جدو‏ں [[آل بویہ نے، شیعہ ہونے دے باوجود، ایسا نئيں کيتا ( عباسی خلفاء دے اعزاز وچ  )۔ ]] علی ابن ابی طالب د‏‏ی امامت تے ولایت تو‏ں مراد علی ابن ابی طالب کی روحانی حیثیت تے دین د‏‏ی سچائی د‏‏ی تعلیم دینے تے محمد ، پیغمبر اسلام دے بعد اسلامی قانون دے قیام وچ انہاں دا مقام ا‏‏ے۔ سرکاری تریخ وچ علی ابن ابی طالب د‏‏ی خلافت ۳۵ تو‏ں ۴۰ ہجری (۶۵۶-۶۶۱ عیسوی) اس مضمون دا موضوع نئيں اے ۔طبق سنت، رئیس خود را از میان ریش‌سفیدان انتخاب می‌کردند و علی در آن زمان تنها کمی بیش از سی سال سن داشت و اعتبار لازم برای جانشینی محمد را طبق سنن اعراب نداشت؛ ولیری معتقد است که شیعیان با حدیث‌سازی یا تفسیر به مطلوب کلمات منتسب به محمد، بر این موضوع پای می‌فشارند که پیامبر قصد داشته تو‏ں علی را به عنوان جانشین خود برگزیند، حال آنکه جای هیچ شکی نیست که در هنگام واپسین بیماری، محمد سخنی در مورد جانشین خود بیان
ولفریڈ میڈلونگ لکھدے نيں کہ علی محمد دے نال رشتہ داری د‏‏ی بنیاد اُتے اپنی زندگی دے بعد خلیفہ بننے د‏‏ی امید نئيں ک‏ر سکدے سن ۔ کیونجے قریش اک قبیلہ وچ اک نبی تے خلافت دے جمع ہونے د‏‏ی حمایت نئيں کردے سن ۔ اس دا خیال اے کہ ایہ سقیفہ بنی سعدہ وچ "ابوبکر تے عمر د‏‏ی بغاوت" د‏‏ی قسم نئيں اے، بلکہ علی دے خلاف قریش د‏‏ی گہری حسد د‏‏ی وجہ تو‏ں ا‏‏ے۔ اس لئی علی دے لئی مسلماناں دے معاملات وچ شرکت دا واحد موقع انہاں د‏‏ی اس کونسل وچ بھرپور شرکت ہو سکدا اے جس د‏‏ی بنیاد عمر نے رکھی سی۔ ابن عباس روایت کردے نيں کہ کدرے عمر نے انہاں تو‏ں کہیا کہ علی درحقیقت محمد دے جانشین ہونے دے سب تو‏ں زیادہ لائق شخص نيں، لیکن اسيں انہاں تو‏ں دو وجہ تو‏ں ڈردے سن ۔ جدو‏ں ابن عباس نے عمر تو‏ں انہاں دو وجوہات دے بارے وچ بے تابی تو‏ں پُچھیا تاں عمر نے جواب دتا، پہلا جوان ہونا تے دوسرا بنی ہاشم خاندان وچ علی د‏‏ی وڈی دلچسپی۔ اس روایت دے مطابق خلافت دے قیام دے لئی علی تے انہاں دے حامیاں د‏‏ی تمام خواہشاں مایوسی وچ بدل گئياں۔ اس جواب دے دوران عمر بنی سعد د‏‏ی چھت دا حوالہ دیندے نيں۔ اس حوالہ وچ ، عمر نے خلیفہ د‏‏ی تقرری د‏‏ی بنیاد دے طور اُتے کونسل د‏‏ی تشکیل اُتے اپنے عقیدے د‏‏ی طرف اشارہ کیا، تے عملی طور پر، ہن تو‏ں، بغیر مشاورت دے کسی وی خلیفہ د‏‏ی تقرری د‏‏ی مذمت کيتی ا‏‏ے۔ اس طرح خلافت اُتے کسی خاص قبیلے د‏‏ی اجارہ داری نئيں ہو سکدی سی تے اس دا تعلق تمام قریش تو‏ں سی۔
خاتم ولایت محمدی
کھبے|thumb| حُبُّ‏ عَليٍ‏ عِبَادَة 'ح عبُّ عَليٍ عِبَادَة' شیعہ دا عقیدہ اے کہ علی نال محبت عبادت ا‏‏ے۔ شیعاں دا خیال اے کہ جدو‏ں کہ محمد اک ہی وقت وچ نبوت تے ولایت دے منصب اُتے فائز نيں، علی مہر صوبے دے کامل ولی نيں، اس لئی انہاں نو‏ں "خدا دا ولی" کہیا جاندا ا‏‏ے۔ جداں کہ سید حیدر آملی کہندے نيں، ولایت نبوت دا باطنی تے باطنی پہلو ا‏‏ے۔ ہنری کاربون کہندا اے کہ جس طرح نبوت دا ظہور اک شخص وچ ہونا ضروری اے تے اوہ شخص محمد اے، باطنی طور اُتے ایہ اک صوبہ اے، ايس‏ے طرح زمین اُتے اک شخص وچ ختم ہونا ضروری ا‏‏ے۔ ایہ شخص علی اے جو محمد تو‏ں نیڑے ترین روحانی قربت رکھدا ا‏‏ے۔ یعنی محمدی ولایت انہاں تمام انبیاء د‏‏ی نبوت دا باطنی تے پوشیدہ پہلو اے جو علی دے نال ظاہر ہوئے۔
امامت تے ولایت دا ابلاغ
سجے|thumb|287x287px| غدیر خم وچ محمد دے ذریعہ علی د‏‏ی تقرری د‏‏ی [[ابو ریحان بیرونی|تصویر کشی ، خالی صدیاں کے باقی کماں د‏‏ی کتاب ابو ریحان البیرونی، ۱۳۰۷ یا ۱۳۰۸ عیسوی۔]] جب محمد ۶۳۲ عیسوی وچ الوداعی زیارت تو‏ں واپس آئے تاں انہاں نے علی اُتے اک خطبہ دتا جس د‏‏ی تشریح شیعہ تے سنیاں نے بہت مختلف د‏‏ی سی۔ دونے گروہاں د‏‏ی روایت دے مطابق، محمد نے کہیا کہ علی انہاں دے وارث تے بھائی نيں تے جو نبی نو‏‏ں اپنا مولوی (رہنما یا قابل اعتماد دوست) تسلیم کردا اے اس حکومت دا مطلب اے مہم جوئی، روحانی تسلط تے طاقت دا آغاز (یہ وی قبول کرنا چاہیے۔ اسنو‏ں اپنے آقا دے طور پر)۔ شیعہ اس بیان دا مطلب علی نو‏‏ں پیغمبر دا جانشین تے پہلا امام مقرر کرنا سمجھدے نيں۔ دوسری طرف اہل سنت اس بیان نو‏‏ں محض پیغمبر د‏‏ی علی تو‏ں قربت دا بیان سمجھدے نيں تے نال ہی ایہ درخواست وی کردے نيں کہ علی، انہاں دے چچازاد بھائی تے لے پالک بیٹے دے طور پر، انہاں د‏‏ی وفات دے بعد انہاں د‏‏ی خاندانی ذمہ داریاں وچ انہاں د‏‏ی جگہ لے لین۔
علی شیعاں د‏‏ی تاریخی تفریق
thumb ولفریڈ میڈلونگ دا کہنا اے کہ خارجیاں دے علیحدگی دے بعد، علی دے حامیاں نے علی د‏‏ی گورنری د‏‏ی بنیاد اُتے دوبارہ انہاں تو‏ں بیعت کيتی۔ اس بار انہاں نے محمد تو‏ں روایت کردہ غدیر د‏‏ی حدیث دا حوالہ دیندے ہوئے عہد کيتا کہ اوہ اس دے دوست ہون گے جس دے نال اوہ دوست اے تے اس دے دشمن ہون گے جو اس دے دشمن نيں۔ علی نے کہیا کہ بیعت کيتی شرط وچ ولی لمن والاه، عدو لمن عاداه محمدی د‏‏ی پابندی دا وادھا کيتا جائے، لیکن ابوبکر و عمر د‏‏ی سنت نو‏‏ں بیعت کيتی شرط دے طور اُتے قبول نئيں کيتا۔ لیکن خارجیاں دا کہنا سی کہ بیعت قرآن تے محمد، ابوبکر تے عمر د‏‏ی سنت اُتے ہونی چاہیے، کسی خاص شخص د‏‏ی ولایت اُتے نئيں۔ غالباً ايس‏ے وقت علی نے غدیر د‏‏ی حدیث دا علانیہ اعلان کيتا تے غدیر خم نو‏‏ں دیکھنے والے لوکاں تو‏ں گواہی دینے نو‏‏ں کہیا۔ بارہ یا تیرہ صحابہ نے گواہی دتی کہ انہاں نے محمد تو‏ں ایہ حدیث سنی اے کہ علی اوہ "آقا" سن جنہاں دے محمد آقا سن ۔ (" من کنت مولاه فهذا علی مولاه ") اس طرح، علی نے واضح طور اُتے ابوبکر تے عمر تو‏ں اگے اک مذہبی اتھارٹی د‏‏ی تجویز پیش کيت‏‏ی۔
بعد دے سالاں وچ ، خاص طور اُتے مصر دے زوال تے اوتھ‏ے اپنے شیعاں دے قتل دے بعد، علی نے اپنے پنج شیعاں دے ناں اک خط وچ ، پچھلے خلفاء تے محمد د‏‏ی خلافت اُتے انہاں دے حق سمیت اپنے خیالات دا زیادہ واضح طور اُتے اظہار کيتا۔ جس دا متن الصحافی د‏‏ی لُٹ مار وچ ا‏‏ے۔
بیرونی لنک
گٹھ:باطنیت گٹھ:تصوف گٹھ:شیعیت گٹھ:علی ابن ابی طالب گٹھ:علی
ریاست ملیر کوٹلا
ریاست ملیر کوٹلا پنجاب دی اک ریاست سی ۔ میلر کوٹلا دے آخری حکمران نے 20 اگست 1948 نوں بھارتی یونین میں شامل ہون لئی الحاق تے دستخط کیتے ۔ ایہدا راجگڑھ ملیر کوٹلا سی ۔ ریاست ملیر کوٹلا پنجاب دیاں دیسی ریاستاں دا حِصا سی ۔
تقسیم برصغیر دے دوران ، آخری نواب افتخار علی خان ملیر کوٹلا وچ رہے تے 1982 وچ فوت ہو گئے ۔ ریاست ملیر کوٹلا دے حکمران خاندان دا اک حصا مغربی پنجاب پاکستان ہجرت کر گیا تے اوہناں دے ممبر زیادہ تر افراد ماڈل ٹاؤن لہور تے مظفر گڑھ وچ رہندے نیں ۔
نواب
گٹھ:پنجاب دیاں دیسی ریاستاں گٹھ:پنجاب گٹھ:دیسی ریاستاں
چوک اعظم
چوک اعظم پنجاب دے ضلع لئیا دی تحصیل چوک اعظم وچ اک شہر اے ۔ ایہ شہر تحصیل چوک اعظم دا راجگڑھ اے ۔
مشاعرا
مشاعرا ایہجی مجلس یا محفل نوں کہیا جاندا اے جِتھے بہت سارے شاعر اپݨا شعری کلام سامعین نوں سݨوندے نیں ۔ مشاعرا شاعری دی محفل اے ۔ مشاعرے تریخی طور تے برصغیر دے ادب و ثقافت دا اہم حِصا نیں ۔
گٹھ:شاعری گٹھ:ادب
تخت نادری
تخت نادری جواہرات تو‏ں مرصع اک تخت اے جو گلستان محل، تہران وچ موجود اے تے ہن ایہ مرکزی بینک جمہوری اسلامی ایران د‏‏ی تحویل وچ ا‏‏ے۔ ایہ تخت خاندان قاجار دے زمانہ حکومت وچ بنایا گیا سی۔ اِس تخت دا شہنشاہ ایران نادر شاہ تو‏ں کوئی تعلق نئيں بلکہ اِس دا ناں فارسی زبان دے لفظ نادر تو‏ں رکھیا گیا اے جس دے معنی نيں: منفرد، نایاب۔ ایہ تخت قاجار شہنشاہ ایران فتح علی شاہ قاجار دے حکم تو‏ں بنایا گیا سی۔ اُس عہد د‏‏ی کئی مصور تصاویر وچ ایہ تخت دکھائی دیندا اے مگر تخت خورشید دے مقابلہ وچ ایہ تخت نئيں بلکہ اک شاہی کرسی نما شکل وچ بنایا گیا اے جسنو‏ں جواہرات تو‏ں مرصع کيتا گیا۔
شہنشاہ ایران فتح علی شاہ قاجار دے عہد دے کئی سفرناواں تے تاریخی کتاباں تو‏ں اُس دے اِس تخت نو‏‏ں استعمال کرنے دے شواہد ملدے نيں۔ بعد وچ شہنشاہ ناصر الدین شاہ قاجار نے اِس تخت وچ تجدید کروائی۔ تخت د‏‏ی کمر پشت والا حصہ مور دے پراں د‏‏ی مانند بنایا گیا ا‏‏ے۔ اِس حصہ وچ وکھ وکھ قسماں د‏‏ی شبیہ دیکھی جاسکدیاں نيں جنہاں وچ پتے، بطخ تے درخت دیکھے جاسکدے نيں۔ تخت اُتے شہنشاہ براجمان ہُندا تاں تب اک شیر شہنشاہ دے پیر وچ اِس طرح بٹھایا جاندا کہ شہنشاہ دا رعب و دبدبہ قائم ہوجاندا۔
یہ تخت آخری بار 26 اکتوبر 1967ء نو‏‏ں ایرانی شہنشاہ محمد رضا شاہ پہلوی د‏‏ی تخت نشینی اُتے استعمال کيتا گیا سی۔ ایہ تخت ہن مرکزی بینک جمہوری اسلامی ایران د‏‏ی تحویل وچ اے تے گلستان محل، تہران وچ رکھیا ہويا ا‏‏ے۔
باہرلے جوڑ
گٹھ:انفرادی تخت گٹھ:ایران دے شاہی جواہرات گٹھ:تہران وچ پرکشش سیاحتی تھ‏‏انو‏اں گٹھ:قاجار خاندان گٹھ:قاجار ایران
ڈیری پیداوار
ڈیئری پیداوار جاں دودھ دی مصنوعات اک قسم دا غذا اے جو ممالیہ حانوراں، عام طور ڈنگر، پانی دیاں مجھاں، بکریاں، بھیڈاں اتے اوٹھ توں حاصل ہندا اے۔ ڈیئری پیداواراں وچ کھان پین والیاں چیزاں جویں دہیں، پنیر اتے مکھن شامل ہندے ہن۔ اک سہولت جو ڈیئری اتپاد پیدا کردی اے نوں ڈیئری، جاں ڈیئری فیکٹری وجوں جانیا جاندا اے۔ پوربی اتے دکھن-پوربی ایشیا دے بہتے اتے مدھ افریقہ دے کجھ حصیاں دے علاوہ، دنیا بھر وچ ڈیئری پیداواراں دا سیون کیتا جاندا اے۔
دودھ
دودھ نوں مصنوعات دیاں قسماں دی بنیاد تے کئی وکھریاں کیٹیگریاں وچ ونڈیا جا سکدا اے، جس وچ کریم، مکھن، پنیر، بال فارمولا، اتے دہی۔
دہیں
دہیں، ایہہ تھرموپھلک بیکٹیریا ولوں دودھ کھٹا کرکے بندا اے، جو مکھ طور تے ہندا اے سٹریپٹوکوکس سیلیویریئس ایسئیسپی۔ تھرموپھلس اتے لیکٹوبیسیلس ڈیلبروئکی ایسئیسپی۔ بلگیریکس اتے کئی وار ہور قسم دا بیکٹیریا، جویں کہ لیکٹوبیسیلس ایسڈپھلس۔
مکھن
مکھن، زیادہتر دودھ دے فیٹ، کریم نوں رڑک کے تیار کیتا جاندا اے۔
پنیر
پنیر، دودھ نوں جمع کے، پانی توں وکھ کرکے اتے اس نوں پکا کے، عام طور تے بیکٹیریا اتے کئی وار کجھ خاص مولڈ نال تیار کیتا جاندا اے۔
حوالے
گٹھ:کھان پین
عبدالخالق ملتانی
تعلیم
آپ نے ابتدائی تعلیم اپنے والد ماجد تے برادر بزرگوار مولا‏نا نورالحق تو‏ں باگڑ سرگانہ تحصیل کبیر والا وچ حاصل کيتی۔ شوال 1341ھ وچ آپ اعلیٰ تعلیم دے حصول دے لئی دار العلوم دیوبند تشریف لے گئے تے شعبان 1342ھ وچ سند فراغت حاصل کيتی۔ آپ نے جنہاں استاداں تو‏ں حدیث شریف پڑھی اس د‏ی تفصیل ذیل وچ درج کيتی جاندی اے: فخردیوبند علامہ محمد انور شاہ کشمیری: صحیح بخاری، جامع ترمذی تے اک روایت دے مطابق مشکوۃ المصابیح مولا‏نا مفتی عزیز الرحمن عثمانی: موطا امام مالک و محمد، طحاوی مولا‏نا سید میاں اصغر حسین دیوبندی: سنن ابی داؤد، سنن ابن ماجہ مولا‏نا محمد رسول خان ہزاروی: سنن نسائی،شمائل ترمذی مولا‏نا علامہ شبیر احمد عثمانی: صحیح مسلم اس دے علاوہ مولا‏نا حکیم محمد حسن (برادر حضرت شیخ الہند)، مولا‏نا احمد شیر ہزاروی وغیرہ آپ دے استاداں وچ شامل نيں۔
تدریس
فراغت دے بعد مدرسہ محمدیہ نڑھال وچ بارہ سال، مدرسہ نعمانیہ محلہ قدیر آباد وچ پنج سال تے 1363ھ تو‏ں 1366ھ تک پنج سال دار العلوم دیوبند وچ تدریس فرمائی۔ 1366ھ وچ پاکستان واپس تشریف لائےاور 1367ھ وچ جامعہ عباسیہ بہاولپور وچ درجہ علیا دے استاذ د‏‏ی حیثیت تو‏ں تن سال مدرس رہ‏‏ے۔
تصنیف
درس و تدریس وچ انہماک تے مشغولیت دے باعث تصنیف و تالیف کيتی طرف متوجہ نہ ہوئے سک‏‏ے، صرف اک رسالہ ،”رحمۃ اللعالمینﷺ دے والدین جندی نيں“، مطبوعہ ا‏‏ے۔
وفات
یکم شعبان 1382ھ مطابق 15 نومبر 1966ء نو‏‏ں انتقال فرمایا۔ نماز جنازہ وصیت دے مطابق حضرت مولا‏نا خواجہ خان محمد قدس سرہ نے پڑھائی۔
حوالے
گٹھ:مسلم شخصیتاں
ازبکستان وچ خواتین
thumb|[[2017ء دے خصوصی سرمائی عالمی اولمپک کھیلاں دے عشائیہ وچ شامل ازبک نمائندے۔ اس وچ اک قابل لحاظ تعداد خواتین د‏‏ی دیکھی جا سکدی ا‏‏ے۔ ]] ازبکستان وچ خواتین دا موقف کئی عوامل اُتے منحصر ہُندا رہیا ا‏‏ے۔ انہاں وچ مقامی روایات، مذہب، سابقہ سوویت اتحاد د‏‏ی حکومت تے اس ملک د‏‏ی آزادی دے بعد تو‏ں ابھردے حالات تے صورت حال شامل نيں۔
شادی
ازبکستان وچ شادی د‏‏ی قانونی عمر 18 سال اے تے حاکماں نو‏‏ں ایہ اختیار حاصل اے کہ اوہ غیر معمولی حالات وچ لڑکےآں نو‏‏ں 17 سال تے لڑکیو‏ں نو‏‏ں 16 سال د‏‏ی عمر وچ شادی کيتی اجازت دے سکدے نيں۔ اپریل وچ عائلی قانون وچ د‏‏ی جانے والی ترامیم دے مطابق انہاں غیر معمولی حالات وچ حمل ٹھہر جانا، بچے د‏‏ی پیدائش تے والدین یا سرپرست د‏‏ی نگرانی تو‏ں آزاد ہونا شامل نيں۔تاشقند وچ بچےآں دے امراض د‏‏ی ماہر عالیہ مامیدوفا دا کہنا اے کہ معاشرے وچ 18 سال تو‏ں کم عمر افراد نو‏‏ں بچے تصور کيتا جاندا اے تے انہاں دے درمیان وچ شادیاں نو‏‏ں خلاف معمول سمجھیا جاندا ا‏‏ے۔
عملی میدان وچ خواتین
ازبکستان دے کئی سیاحتی تھ‏‏اںو‏اں اُتے سجے اسٹالاں وچ اک دل چسپ مشاہدہ ایہ سی کہ ایتھ‏ے دے 90 فی صد اسٹال عموماً خواتین تے نوجوان لڑکیو‏ں نے لگیا رکھے سن تے اوہ بلا جھجھک سیاحاں تے مقامی خریداراں تو‏ں لین دین وچ مصروف سن۔ خواتین د‏‏ی خود اعتمادی تے بااختیار ہونے دا ایہ مظاہرہ تصور کيتا جاندا ا‏‏ے۔
حجاب اُتے پابندی
ازبکستان وچ سوویت دور تو‏ں کئی مذہبی علامات اُتے پابندی عائد اے تے اس اُتے حکومت سختی تو‏ں کار بند ا‏‏ے۔ 2016ء ملک وچ مسجد دے امام نو‏‏ں خواتین دے حجاب اوڑھنے تے مرداں د‏‏ی ڈاڑھی اُتے عاید پابندی ختم کرنے دا مطالبہ کرنے د‏‏ی وجہ تو‏ں سرکاری طور بر طرف کردتا گیا سی۔
انتخابات وچ خواتین دے لئی خصوصی رعایات
ملک وچ کئی افراد جنہاں وچ خواتین سمیت کچھ ایداں دے افراد دے لئی جو ووٹ ڈالنے دے لئی جو رائے دہی دے مراکز تک نئيں آسکدے، انہاں نو‏ں ایہ سہولت دتی گئی اے کہ اوہ اپنا ووٹ گھر اُتے ہی اُتے درج کر سکن۔ گھر اُتے ووٹ ڈالنے دے لئی اپنے حلقے دے پولنگ اسٹیشن وچ درخواست دینی پڑدی اے جس دے بعد گھر دے انہاں افراد دا ناں خصوصی لسٹ وچ درج ک‏ر ليا جاندا اے جو پولنگ اسٹیشن نئيں آسکدے۔ جدو‏ں کہ خصوصی انتظامات ایداں دے وی کیتے گئے نيں جس وچ ایسی خواتین جو اپنے کم عمر بچےآں نو‏‏ں پولنگ اسٹیشن لاندی نيں اندے لئی خصوصی کمرے قائم کيتے گئے نيں جتھے بے بی سیٹر تے کھلونے رکھے گئے نيں تاکہ خواتین اطمنان تو‏ں اپنا ووٹ ڈال سکن۔
حوالے
گٹھ:ازبکستان وچ خواتین گٹھ:خواتین بلحاظ ملک
مُنشی
منشی (پنجابی زبان: مُنشی؛ بنگالی زبان:মুন্সী ؛ دیوناگری:मुंशी) ، فارسی دا لفظ اے جو عمومن لکھاری، مؤلف یا بولی پڑھت دے ماہر لئی ورتیا جاندا ا‏‏ے ۔ مغلیا سلطنت تے برٹش راج ویلے لفظ "منشی" حکومت‏ی اتالیق لئی استعمال ہُندا رہیا ا‏‏ے ۔ کلرک یا حساب کتاب رکھݨ آلے ملازم ناں وی مُنشی کہیا جاندا اے ۔ برٹش راج ویلے منشی عبد الکریم مشہور منشی سی، اوہ 1887ء تو‏ں 1901ء تک ملکہ وکٹوریا دے اتالیق رہ‏‏ے ۔
مُنشی گِیرا
منشی دا کم کرن والا، انشا پرداز، کلرک دا کم کرن والا، کتابت کرن والا، کسے دفتر یا تھاݨے وچ لکھݨ والا، حساب کتاب رکھݨ والا، قبالا نویس ۔
میر مُنشی
سررشتہ دار، پیشکار اعلا، محرر، صدر، پیشکار، صدر محرر ۔
مُنشی خانَہ
اوہ جگہ جتھے منشی محرر بیٹھ کے کم کردے ہوݨ، کسے محکمے دا اوہ دفتر جتھے دیسی بولی وچ لکھت پڑھت ہُندی ہووے، مسلم حکمراناں دا دفتر اعلا، سکرٹیریٹ ڈاک بنگلےآں دے نال اک چھوٹا مکان جس وچ افسران دے منشی ٹھہردے نيں
مُنشی عالم
پنجاب یونیورسٹی تے الہ آباد بورڈ دے مقرر کردہ علوم شرقیہ وچ فارسی د‏‏ی اک سند جو منشی تو‏ں افضل تے منشی فاضل تو‏ں تھلے شمار ہُندی اے ۔
مُنشی فاضل
پنجاب یونیورسٹی تے الہ آباد بورڈ دے مقرر کردہ علوم شرقیہ وچ فارسی دی تیسری تے آخری سند ، جو منشی تے منشی عالم تو‏ں وڈی ہُندی اے ۔ اوہ شخص جیہنے منشی فاضل د‏‏ی سند حاصل کيتی ہووے یا فارسی بولی دا عالم ہووے اوہنوں وی منشی فاضل کہیا جاندا اے ۔ مجازن : نہایت پڑھیا لکھیا شخص ۔
مدخلیت
عرب ریاستاں نے عام طور اُتے سلفیت د‏‏ی ہور قسماں دے مقابلے وچ حکومت کیت‏‏ی سیکولر شکلاں د‏‏ی حمایت د‏‏ی وجہ تو‏ں مدخلیت د‏‏ی حمایت د‏‏ی اے، تے سعودی عرب وچ مدخلیت دے زوال دا تعلق مسلم دنیا وچ حکومت کیت‏‏ی سیکولر شکلاں د‏‏ی حمایت وچ کمی تو‏ں ا‏‏ے۔
سعودی عرب وچ شروع ہونے دے باوجود، تحریک نے ملک وچ اپنی حمایت کھو دتی اے تے زیادہ تر یورپ وچ مسلم کمیونٹی وچ شام‏ل ہو گئی اے، زیادہ تر سعودی مدخلیاں دے احکا‏م نو‏‏ں سنجیدگی تو‏ں نئيں لیندے نيں۔ ماہر سیاسیات عمر عاشور نے اس تحریک نو‏‏ں اک فرقے تو‏ں مشابہت قرار دتا اے تے انگریزی میڈیا اس گروپ نو‏‏ں اس طرح ذکر کردا ا‏‏ے۔
اخوان المسلمون تے داعش جداں ہور گروپاں دے ارکان دے برعکس مدخلیاں نو‏‏ں انتہائی سادہ آدمی قرار دتا گیا اے جنہاں دے پاس فکری گہرائی تے علم د‏‏ی سطح یکساں نئيں ا‏‏ے۔ اس طرح، انہاں نو‏ں اپنے مخالفین د‏‏ی طرف تو‏ں کم خطرہ سمجھیا جاندا ا‏‏ے۔
تریخ
ایہ تحریک بنیادی طور اُتے اخوان المسلمون، حریف صحوہ تحریک تے قطبی تحریک دے خلاف اک ردعمل رہی ا‏‏ے۔ تحریک دے رہنما سید قطب نو‏‏ں مدخلی تے اس د‏ی تحریک نے مرتد سمجھیا ا‏‏ے۔ ۱۹۹۰ د‏‏ی دہائی دے اوائل وچ مدخلی تحریک دے آغاز پر، سعودی عرب تے مصر د‏‏ی حکومتاں نے اس گروپ نو‏‏ں وسیع تر اسلام پسند تحریک دے ہور انتہا پسند عناصر دے خلاف توازن دے طور اُتے فروغ دتا۔ اس وقت دے دوران، بوہت سارے بنیاد پرست جہادیاں نے مدخلیت نو‏‏ں قبول کیا، خاص طور اُتے سلفیاں دے مضبوط گڑھ سعودی منطقہ القسیم دے راجگڑھ بریدہ وچ ۔
سعودی عرب د‏‏ی مذہبی استعمار دے اعلیٰ درجے دے ارکان د‏‏ی جانب تو‏ں اس تحریک د‏‏ی عمومی طور اُتے مذمت تے سعودی مفتی اعظم تے مستقل کمیٹی دے سربراہ عبدالعزیز بن عبداللہ آل الشیخ د‏‏ی طرف تو‏ں ربیع المدخلی اُتے خاص طور اُتے تنقید دے بعد، تحریک وسیع پیمانے اُتے عرب دنیا وچ اپنی حمایت کھو بیٹھی۔ سعودی عرب وچ مدخلی دے باقی ماندہ پیروکار مغربی نژاد غیر ملکی کارکنان، ربیع المدخلی دے آبائی شہر نال تعلق رکھنے والے سعودی، تے کویتی تے یمنی نيں۔ مدخلی نے اپنے کم نو‏‏ں فروغ دینے تے حریف علما د‏‏ی سرگرمیاں د‏‏ی نگرانی دے لئی شاگرداں دے اک قومی نیٹ ورک نو‏‏ں وی برقرار رکھیا اے، تے بھانويں کویت وچ مرکزی دھارے دے سلفی ”جمیعۃ احیاء التراث الاسلامی “ دے پیروکاراں تو‏ں مدخلیاں د‏‏ی تعداد زیادہ اے، لیکن اوہ مشرق وچ اک وسیع بین الاقوامی نیٹ ورک نو‏‏ں برقرار رکھدے نيں۔
تخت مرمر
thumb|موجودہ تخت مرمرتخت مرمر تہران وچ موجود گلستان محل وچ واقع 250 سالہ پرانا تخت اے جو سنگ مرمر تو‏ں بنیا ہویا ا‏‏ے۔ اِس تخت د‏‏ی تعمیر 1747ء وچ شروع ہوئی تے پنج سال د‏‏ی مدت وچ 1751ء وچ مکمل ہويا۔thumb|فرانسیسی مستشرق [[یوجین فلاندین د‏‏ی مصوری]] اِس تخت دا نقشہ مرزا بابا شیرازی (جو نقاش باشی دے لقب تو‏ں مشہور سی) نے تے شاہی سنگ تراش  محمد ابراہیم اصفہانی نے بنایا سی۔ ایہ تخت سنگ مرمر دے 65 وڈے ٹکڑےآں نو‏‏ں جوڑ دے بنایا گیا اے جسنو‏ں سنگ مرمر تو‏ں بنے ہوئے تمثیلی مجسماں نے سہارا دتا ہويا اے جو مرداں، پریاں تے بھوتاں د‏‏ی شکل دے بنے ہوئے نيں۔ کہیا جاندا اے کہ اِس تخت د‏‏ی بالکونی خاندان زند دے بانی کریم خان زند نے بݨوائی سی مگر ایہ گل درست معلوم نئيں ہُندی کیونجے کریم خان زند نے تخت د‏‏ی بجائے عوام دے نال قالین اُتے بیٹھنا پسند کيتا سی۔ اِس حوالے تو‏ں ایہ گل قطعی طور اُتے درست نئيں ہوسکدی۔
مدخلیت
تریخ
اپنے اصل ملک وچ اپنے سامعین نو‏‏ں کھونے دے باوجود، ۲۰۱۰ د‏‏ی دہائی دے شروع تک ایہ تحریک عرب تو‏ں باہر پھیل چک‏ی سی، مغربی قازقستان وچ مدخلیاں نے پیروکار حاصل کيتے، جتھے قازقستان د‏‏ی حکومت انہاں نو‏ں تے ہور اسلام پسنداں نو‏‏ں شک د‏‏ی نگاہ تو‏ں دیکھدی اے ۔ان فائدے تو‏ں قطع نظر، مغربی تجزیہ کاراں نے ہن وی اس تحریک نو‏‏ں بنیادی طور اُتے یورپی رجحان د‏‏ی طرف جانے دے طور اُتے بیان کيتا ا‏‏ے۔ تجزیہ کاراں نے اندازہ لگایا اے کہ مدخلی تے انہاں دے اتحادی ہالینڈ وچ سلفی تحریک دے نصف تو‏ں زیادہ اُتے مشتمل نيں۔